ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί της θέσπισης ενός γενικού πλαισίου για την ενημέρωση των εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς μέσα στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα

1998/0315 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί της θέσπισης ενός γενικού πλαισίου για την ενημέρωση των εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς μέσα στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα

1- ΠΛΗΘΩΡΙΚΟ ΤΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(1998)612 τελικό - 1998/0315 (COD)): // 17.11.1998.

Ημερομηνία έκδοσης της γνώμης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: // 07.07.1999.

Ημερομηνία έκδοσης της γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σε πρώτη ανάγνωση: // 14.04.1999.

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: // 23.05.2001.

Ημερομηνία έγκρισης της κοινής θέσης: // 23.07.2001.

2- ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Συμπληρώνει τις ισχύουσες διατάξεις σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο όσον αφορά την ενημέρωση των εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς.

3- ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

Η κοινή θέση του Συμβουλίου περιέχει τριών ειδών τροπολογίες στην αρχική πρόταση της Επιτροπής: εκείνες που απορρέουν αυτόματα από την αλλαγή της νομικής βάσης, τις εκείνες που αποσκοπούν στην ενσωμάτωση στο κείμενο ορισμένων τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και, τέλος, εκείνες που προκύπτουν από τις συζητήσεις στο Συμβούλιο. Στα παρακάτω σημεία αναφέρονται επίσης οι τροπολογίες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση αλλά δεν εγκρίθηκαν στην κοινή θέση του Συμβουλίου.

3.1. Τροπολογίες που απορρέουν από την αλλαγή της νομικής βάσης

Σε διάφορα σημεία του κειμένου, οι αναφορές στο άρθρο 2 παράγραφος 2 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική που προσαρτάται στο πρωτόκολλο για την κοινωνική πολιτική, το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, έχουν αντικατασταθεί από αναφορές στο άρθρο 137 παράγραφος 2 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Έχουν γίνει και άλλες αλλαγές που προκύπτουν αυτόματα από αυτή την τροπολογία.

3.2. Τροπολογίες που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έγιναν αποδεκτές από την Επιτροπή και περιέχονται στην κοινή θέση.

Η κοινή θέση ενσωματώνει ρητά ορισμένες τροπολογίες που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση, τις οποίες η Επιτροπή είχε εγκρίνει και ενσωματώσει στην τροποποιημένη πρότασή της:

* Τροπολογίες αριθ. 2, 9 και 25 (κατάργηση του ειδικού ελάχιστου ορίου των 100 εργαζομένων όσον αφορά την ενημέρωση των εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς για την εξέλιξη της απασχόλησης στην επιχείρηση): βλ. αιτιολογική σκέψη αριθ. 19 και άρθρα 3 και 4.

* Τροπολογίες αριθ. 3, 6 και 32 (ρήτρα μη οπισθοδρόμησης): βλ. άρθρο 9 παράγραφος 4.

* Τροπολογία αριθ. 7 (αναφορά των ελάχιστων απαιτήσεων): βλ. άρθρο 1 παράγραφος 1.

* Τροπολογία αριθ. 10 (αναφορά στο εθνικό δίκαιο και πρακτικές σε σχέση με τον ορισμό του εργοδότη): βλέπε άρθρο 2 εδάφιο γ.

* Τροπολογία αριθ. 13, πρώτο μέρος (ορισμός της διαβούλευσης): βλέπε άρθρο 2 εδάφιο ζ.

* Τροπολογία αριθ. 16, εν μέρει (καθορισμός από τα κράτη μέλη του επιπέδου στο οποίο εφαρμόζεται η ενημέρωση και η διαβούλευση): βλ. άρθρο 3 παράγραφος 1 και άρθρο 4 παράγραφος 1.

Ορισμένες άλλες τροπολογίες που εγκρίθηκαν επίσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλίο συμφωνούν πλήρως με την οδηγία. Πρόκειται για ακόλουθες τροπολογίες:

* Τροπολογία αριθ. 1 (αναφορά στη συνεχή κατάρτιση, την καινοτομία και την προσχώρηση των εργαζομένων σε νέες μορφές οργάνωσης της εργασίας).

* Τροπολογία αριθ. 37 (περιορισμοί του δικαιώματος του εργοδότη να απαιτεί εμπιστευτικότητα ή να μη δημοσιοποιεί ιδιαίτερα σημαντικές πληροφορίες).

* Τροπολογία αριθ. 5 (αναφορά σε ευνοϊκότερες διατάξεις για τους εργαζομένους).

* Τροπολογίες αριθ. 8 και 43 (υποχρέωση σεβασμού των ελάχιστων απαιτήσεων που ορίζει η προτεινόμενη οδηγία).

* Τροπολογία αριθ. 11 (μόνιμοι, σταθεροί και ανεξάρτητοι εκπρόσωποι των εργαζομένων).

* Τροπολογία αριθ. 13, τρίτη παράγραφος (διευκρινήσεις ως προς την οργανική φύση της ενημέρωσης σε σχέση με τη διαβούλευση).

* Τροπολογίες αριθ. 22 και 23 (ενδεικτικός κατάλογος αποφάσεων που πρέπει να αποτελούν αντικείμενο ενημέρωσης και διαβούλευσης).

* Τροπολογία αριθ. 26 (δικαίωμα των εκπροσώπων των εργαζομένων να ζητούν τη συνδρομή εμπειρογνωμόνων).

* Τροπολογία αριθ. 28 (διευκρινήσεις σχετικά με την προστασία των εκπροσώπων των εργαζομένων).

* Τροπολογία αριθ. 35 (συμπερίληψη του ζητήματος των αριθμητικών ορίων στα θέματα που θα συζητηθούν κατά την επανεξέταση της οδηγίας).

Ωστόσο αυτές οι λεπτομερείς διατάξεις δεν έχουν θέση σε αυτή την οδηγία που αποτελεί ένα γενικό πλαίσιο και αφήνει σημαντικό περιθώριο στα κράτη μέλη για τη μεταφορά της στο εθνικό δίκαιο.

3.3. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που δεν αποδέχθηκε η Επιτροπή και δεν περιέχονται στην κοινή θέση

Η κοινή θέση του Συμβουλίου δεν συμπεριλαμβάνει ορισμένες τροπολογίες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση και για τις οποίες η Επιτροπή διατύπωσε επιφυλάξεις. Πρόκειται για τις εξής τροπολογίες:

* τροπολογίες αριθ. 4 και 15 (κατάργηση της λεγόμενης "Tendenzschutz").

* τροπολογία αριθ. 41 (ορισμός των κοινωνικών εταίρων).

* τροπολογία αριθ. 13, δεύτερη και τέταρτη παράγραφος (αναφορά στη φύση του σχεδιασμού στο πλαίσιο του ορισμού της διαβούλευσης και στην υποχρέωση αναζήτησης συμφωνίας για όλα τα θέματα που αποτελούν αντικείμενο ενημέρωσης και διαβούλευσης).

* τροπολογία αριθ. 17 (υποχρέωση των κρατών μελών να προωθούν τον κοινωνικό διάλογο στο επίπεδο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων).

* τροπολογίες αριθ. 20 και 43 (περιορισμός της αυτονομίας των μερών στο πλαίσιο των συμφωνιών - δυνατότητα παρέκκλισης από τους γενικούς κανόνες μόνο με σκοπό ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για τους εργαζομένους).

* τροπολογία αριθ. 21 (προσθήκη, δίπλα στην ενημέρωση, της διαβούλευσης σχετικά με την οικονομική και χρηματοοικονομική εξέλιξη της επιχείρησης).

* τροπολογία αριθ. 24 (η συνέχιση της διαβούλευσης σε ιδιαίτερα σοβαρές περιπτώσεις).

* τροπολογία αριθ. 27 (κατάργηση του δικαιώματος του εργοδότη να μην ανακοινώνει ιδιαίτερα σημαντικές πληροφορίες).

* τροπολογία αριθ. 29 (διεύρυνση της έννοιας της σοβαρής παραβίασης των υποχρεώσεων ενημέρωσης και διαβούλευση).

* τροπολογία αριθ. 33 (εφαρμογή της οδηγίας στο δημόσιο τομέα).

* τροπολογία αριθ. 34 (υποχρέωση των κρατών μελών να πραγματοποιούν διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους κατά τη μεταφορά της οδηγίας).

3.4. Τροπολογίες που προκύπτουν από της συζητήσεις στο Συμβούλιο

Το κείμενο της κοινής θέσης του Συμβουλίου περιέχει άλλες τροποποιήσεις της αρχικής πρότασης και της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής. Οι περισσότερες από αυτές τις τροπολογίες θεωρούνται ότι συμφωνούν με την επιθυμία που εξέφρασε το Κοινοβούλιο να προωθηθεί μέσω αυτού του νέου κοινοτικού νομικού μέσου, μια κατάλληλη και αποτελεσματική πρακτική ενημέρωσης των εργαζομένων και διαβούλευσης με αυτούς στο πλαίσιο της επιχείρησης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Άλλες από αυτές τις τροποποιήσεις ανταποκρίνονται σε ανησυχίες που έχουν εκφράσει τα κράτη μέλη ανάλογα με τις εθνικές τους ιδιαιτερότητες και, κατά την άποψη της Επιτροπής, δεν θίγουν τον κεντρικό στόχο της προτεινόμενης οδηγίας.

Αυτό αφορά ειδικότερα:

* την αναφορά, στο άρθρο 1 παράγραφος 2 (νέο), της ανάγκης να εξασφαλίζεται η πρακτική αποτελεσματικότητα αυτών των ενεργειών, ανεξάρτητα από τους όρους εφαρμογής των διαδικασιών ενημέρωσης και διαβούλευσης.

* την προσθήκη, στο άρθρο 2, των ορισμών της "εγκατάστασης", του "εργοδότη" και του "εργαζόμενου".

* την προσθήκη, στο άρθρο 3 παράγραφος 1, δεύτερου κατώτατου αριθμητικού ορίου 20 εργαζομένων, που θα ισχύει στην περίπτωση κατά την οποία ένα κράτος μέλος επιλέγει την εγκατάσταση αντί της επιχείρησης ως επίπεδο αναφοράς για τις συνέπειες της μεταφοράς της παρούσας οδηγίας.

* την προσθήκη, στο άρθρο 3 παράγραφος 3, της δυνατότητας για τα κράτη μέλη να αποκλίνουν από την οδηγία προβλέποντας ειδικές διατάξεις που θα εφαρμόζονται στα πληρώματα των πλοίων ανοικτής θάλασσας.

* την αντιστροφή των παλαιών άρθρων 3 και 4 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής, με ορισμένες τροποποιήσεις που οφείλονται στην αλλαγή θέσης.

* τη μεταφορά ενός μέρους των ορισμών της "ενημέρωσης" και της "διαβούλευσης" στο άρθρο 4 παράγραφοι 3 και 4.

* την αναδιοργάνωση και μικρή τροποποίηση των διατάξεων όσον αφορά την εμπιστευτικότητα και την παρακράτηση πληροφοριών, καθώς και τον έλεγχο της χρησιμοποίησης αυτών των δυνατοτήτων (άρθρο 6).

* την προσθήκη, στο άρθρο 10, της δυνατότητας για τα κράτη μέλη που δεν έχουν γενικά και υποχρεωτικά συστήματα ενημέρωσης και διαβούλευσης, καθώς και εκπροσώπησης των εργαζομένων, να θεσπίσουν σταδιακά τις υποχρεώσεις που αναφέρονται στην οδηγία, ανάλογα με το μέγεθος των επιχειρήσεων ή εγκαταστάσεων (αριθμός απασχολούμενων εργαζομένων).

Η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί αυτές τις αλλαγές που έκανε το Συμβούλιο. Αντίθετα, η κοινή θέση του Συμβουλίου δεν συμπεριέλαβε διάταξη που περιείχαν η αρχική πρόταση της Επιτροπής και η τροποποιημένη πρόταση (το παλαιό άρθρο 7 παράγραφος 3 της αρχικής πρότασης), που προέβλεπε ειδική κύρωση για την περίπτωση σοβαρής παράβασης των υποχρεώσεων ενημέρωσης των εργαζομένων και διαβούλευσης με αυτούς. Το Κοινοβούλιο είχε υποστηρίξει την Επιτροπή σε αυτό το θέμα και είχε προτείνει μάλιστα αυστηρότερο κείμενο (διεύρυνση του ορισμού της "σοβαρής παράβασης"), την οποία δεν συμπεριέλαβε ωστόσο η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρόταση.

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η κοινή θέση που εγκρίθηκε ομόφωνα, δεν συμπεριέλαβε αυτή τη διάταξη που πρότεινε η Επιτροπή και υποστήριξε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

4- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχθεί, γενικά, το κείμενο της κοινής θέση του Συμβουλίου και εκφράζει την ικανοποίησή της για το ότι τα κράτη μέλη συμφώνησαν ομόφωνα όσον αφορά αυτό το κείμενο, χωρίς αυτό το αποτέλεσμα να επιτευχθεί εις βάρος των βασικών διατάξεων που πρότεινε το 1998.

Η Επιτροπή αναμένει ταχεία πρόοδο στη δεύτερη ανάγνωση και, ενδεχομένως, αργότερα και δηλώνει ότι είναι έτοιμη να συνεργαστεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την αναζήτηση ικανοποιητικών λύσεων για τα θέματα που εκκρεμούν ακόμη.

5- ΔΗΛΩΣΗ ΣΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

"Το Συμβούλιο και η Επιτροπή δηλώνουν ότι όταν ένα κράτος μέλος εφαρμόζει την οδηγία στις επιχειρήσεις που απασχολούν στο έδαφός του τουλάχιστον 50 εργαζομένους, μπορεί να διατηρήσει αυτό το αριθμητικό όριο, επιλέγοντας ταυτόχρονα την εγκατάσταση ως κατάλληλο επίπεδο για τους σκοπούς του άρθρου 3".