Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την έγκριση τύπου των κατόπτρων και των συμπληρωματικών συστημάτων έμμεσης όρασης, καθώς και των οχημάτων που είναι εξοπλισμένα με τις εν λόγω διατάξεις, με την οποία τροποποιείται η οδηγία 70/156/ΕΟΚ"

(COM(2001) 811 τελικό - 2001/0317 (COD))

(2002/C 149/02)

Στις 21 Μαρτίου 2002, και σύμφωνα με το άρθρο 95 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα "Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 8 Απριλίου 2002 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Colombo.

Κατά την 390ή σύνοδο ολομέλειας της, στις 24 Απριλίου 2002, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 94 ψήφους υπέρ, καμία κατά και 2 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Κύρια σημεία της πρότασης

1.1. Στόχος της πρότασης οδηγίας είναι η καθιέρωση εναρμονισμένων προδιαγραφών για τα κάτοπτρα και τα συμπληρωματικά συστήματα έμμεσης όρασης τόσο για τα οχήματα της κατηγορίας Μ (οχήματα μεταφοράς επιβατών) όσο και για τα οχήματα της κατηγορίας Ν (οχήματα εμπορευματικών μεταφορών).

1.2. Η πρόταση τροποποιεί και αντικαθιστά την οδηγία 71/127/ΕΟΚ(1) της 1ης Μαρτίου 1971 η οποία είχε υιοθετηθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης τύπου ΕΚ, η οποία θεσπίστηκε μέσω της οδηγίας 70/156/ΕΟΚ(2) περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν στην έγκριση των οχημάτων με κινητήρα και των ρυμουλκούμενων τους.

1.3. Η νομική της βάση είναι το άρθρο 95 της Συνθήκης ΕΚ και μολονότι διατηρεί εν μέρει την αρχική δομή της οδηγίας 71/127/ΕΟΚ, τροποποιεί εντούτοις ουσιαστικά το περιεχόμενό της.

1.4. Η υπό εξέταση πρόταση αποσκοπεί στη μείωση των κινδύνων που προκύπτουν από την ανεπαρκή όραση στο πλάγιο και πίσω μέρος του οχήματος, μέσω της επέκτασης του οπτικού πεδίου με συγκεκριμένες καινοτομίες στο σχετικό εξοπλισμό των οχημάτων και με την εισαγωγή νέων τεχνολογιών. Επιδιωκόμενος στόχος είναι η βελτίωση της ασφάλειας των χρηστών του οδικού δικτύου.

1.5. Η σημαντικότερη πτυχή είναι η μετάβαση από την εθελούσια βάση του συστήματος έγκρισης τύπου, που προβλέπεται από την οδηγία 71/127/ΕΟΚ, στην υποχρεωτική εφαρμογή της διαδικασίας αυτής για όλα τα ελαφρά και βαρέα οχήματα που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία.

2. Στόχοι της πρότασης

2.1. Είναι εμφανές ότι επιδιώκεται η εναρμόνιση των διαφόρων λύσεων που υφίστανται στα μεμονωμένα κράτη μέλη και η επίτευξη ενιαίων έγκυρων προδιαγραφών για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Προβλέπεται, άλλωστε, η κατάργηση της οδηγίας 71/127/ΕΟΚ εντός δύο ετών από την θέση σε ισχύ της παρούσας πρότασης.

2.2. Οι βασικές πτυχές που τροποποιούνται, εκτός από την εισαγωγή της υποχρεωτικής εφαρμογής της, αφορούν την τοποθέτηση συμπληρωματικών κατόπτρων και την τροποποίηση ορισμένων χαρακτηριστικών των κατόπτρων για να επεκταθεί το έμμεσο οπτικό πεδίο καθώς και τη δυνατότητα αντικατάστασης των προβλεπόμενων σήμερα κατόπτρων από άλλα συστήματα συσκευών λήψης και οθόνης.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ ξεκίνησε την αξιολόγηση του κειμένου που προτείνει η Επιτροπή βασιζόμενη στη θεώρηση ότι το πρόβλημα της ασφάλειας αποτελεί στοιχείο που δεσπόζει έναντι ενδεχόμενων προβλημάτων κατά την εφαρμογή των προβλεπόμενων καινοτομιών.

3.1.1. Η ΟΚΕ επικροτεί τις γενικές γραμμές της εξεταζόμενης πρότασης διότι ανέκαθεν θεωρούσε θετική οιαδήποτε νομοθετική παρέμβαση για την βελτίωση των προδιαγραφών της ασφάλειας που έχει ως συνέπεια, εκτός από την προστασία των ίδιων των οχημάτων, την ασφάλεια των ευάλωτων χρηστών (όπως οι πεζοί, οι ποδηλάτες, οι μοτοσικλετιστές κ.λπ.).

3.1.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η μετάβαση από την "εθελούσια" κατάσταση που προβλέπεται στην οδηγία 71/127/ΕΟΚ στην "υποχρεωτική" τήρηση που προβλέπεται από την υπό εξέταση πρόταση αποτελεί, με την επιφύλαξη ορισμένων τεχνικών προβλημάτων για τα οποία γίνεται λόγος στις γενικές και ειδικές παρατηρήσεις, σημαντική προϋπόθεση για την προοδευτική εναρμόνιση των προδιαγραφών που διέπουν τα συστήματα εγκρίσεως τύπου.

3.1.3. Η πλήρης εφαρμογή της θα καθιερώσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση υποχρεωτικές διατάξεις και ποιοτικές προδιαγραφές των συστημάτων έμμεσης όρασης για τα οχήματα με κινητήρα των κατηγοριών Μ και Ν. Αυτά, εν αναμονή της οδηγίας πλαίσιο για όλα συνολικώς τα οχήματα εμπορευματικών μεταφορών, που βρίσκεται σήμερα σε στάδιο συζητήσεως στην Επιτροπή, με την οποία θα διορθωθεί η σημερινή κατάσταση στην οποία τα κράτη μέλη σήμερα έχουν το δικαίωμα να διατηρούν δικές τους προδιαγραφές.

3.1.4. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι δυστυχώς η πρόταση οδηγίας είναι ελλιπής όσον αφορά την οικονομική αξιολόγηση, δεδομένου ότι δεν περιλαμβάνει καμία αναφορά στην ανάλυση του αντίκτυπου από τη χρήση των επιπρόσθετων κατόπτρων.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Προθεσμίες εφαρμογής

4.1.1. Με βάση τις προηγούμενες παρατηρήσεις της, η ΟΚΕ διερωτάται κατά πόσον οι προβλεπόμενες προθεσμίες εφαρμογής της προτάσεως δεν είναι εξαιρετικά σύντομες και, συνεπώς, δεν λαμβάνουν υπόψη τις τεχνικές δυσχέρειες που ποικίλλουν ανάλογα με τον πολύπλοκο χαρακτήρα των προτεινόμενων συσκευών.

4.1.2. Εν προκειμένω, ενώ οι προθεσμίες που προβλέπονται στο άρθρο 2 (παράγραφοι 1 και 2) φαίνονται κατάλληλες, η προθεσμία για την εφαρμογή της οδηγίας όσον αφορά τις "νέες καταχωρήσεις στα μητρώα" (πρώτη έκδοση άδειας κυκλοφορίας) που προβλέπεται στο σημείο 3 του ίδιου άρθρου μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά σύντομη.

5. Παράρτημα ΙΙ - ασφαιρικά κάτοπτρα

5.1. Το παράρτημα ΙΙ (σημεία 3.1 και 3.3.3) προβλέπει την υποχρέωση εγκατάστασης επί των οχημάτων της κατηγορίας Μ1 και Ν1 επιπλέον ασφαιρικού κατόπτρου τόσο από την πλευρά του οδηγού όσο και από την πλευρά του συνοδηγού με σκοπό την απάλειψη της αποκαλούμενης "νεκρής γωνίας".

5.2. Η ΟΚΕ, μολονότι γνωρίζει ότι η απάλειψη αυτού του αρνητικού παράγοντα μπορεί να παρουσιάζει ορισμένα τεχνικά προβλήματα τα οποία συνδέονται, π.χ., με τη στρέβλωση της όρασης, υποστηρίζει την ευρεία χρήση όλων των διατάξεων που μπορεί να συμβάλουν στην αύξηση της ασφάλειας.

5.3. Κρίνει ότι οι δυσκολίες κατά τη χρήση των ασφαιρικών κατόπτρων εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την προσαρμογή του χρήστη, η οποία άλλωστε θα διευκολυνθεί από τη διαδικασία υποχρεωτικής και γενικευμένης εξομοίωσης των συσκευών αυτών.

5.4. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι και τα οχήματα που δεν υπόκεινται στις κοινοτικές προδιαγραφές, αλλά κυκλοφορούν στην επικράτεια της Ενώσεως, καλό θα ήταν να εξοπλισθούν με τα συστήματα ασφαλείας που προβλέπονται στην οδηγία.

6. Παράρτημα ΙΙΙ - πεδίο εφαρμογής για τα οχήματα της κατηγορίας Μ1

6.1. Στο παράρτημα ΙΙΙ (προδιαγραφές σχετικά με την τοποθέτηση κάτοπτρων και συμπληρωματικών συστημάτων έμμεσης όρασης σε οχήματα της κατηγορίας ΙΙΙ), το σημείο 5.3 επιβάλλει τόσο για το κάτοπτρο από την πλευρά του οδηγού όσο και για το κάτοπτρο από την πλευρά του συνοδηγού, ορατότητα εδάφους 4 μέτρων από τα προσοφθάλμια σημεία.

6.2. Η ΟΚΕ, μολονότι αναγνωρίζει ότι η επίτευξη παρόμοιου πεδίου ορατότητας επιβάλλει την αύξηση των διαστάσεων των κατόπτρων, με ορισμένες αρνητικές επιπτώσεις στην αεροδυναμική των οχημάτων, υποστηρίζει εντούτοις την χρήση τους επειδή πιστεύει ότι θα συμβάλουν σημαντικά στην αύξηση της ασφάλειας των πιο ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου.

7. Συμπεράσματα

7.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει και εγκρίνει με την επιφύλαξη των παρατηρήσεων που διατυπώνει, τις γενικές γραμμές της πρότασης και εύχεται επιπλέον η προβλεπόμενη οδηγία πλαίσιο για την ευρωπαϊκή έγκριση τύπου όσον αφορά τα οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων να δημοσιευθεί σύντομα και να αποτελέσει σημαντικό σημείο αναφοράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την έγκριση τύπου στον εν λόγω τομέα.

Βρυξέλλες, 24 Απριλίου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) ΕΕ L 68 της 1.3.1971.

(2) ΕΕ L 42 της 23.2.1970.