EN    EN ΕL 
EN 1   EN  EΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Brussels, 4.4.2011 
SEC(2011) 381 final 
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
 
  
Συνοδευτικό  έγγραφο  σχετικά  µε την 
  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΚΑΙ ΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
  
ΠΡΟΣ  ΜΙΑ  ∆ΙΑΣΤΗΜΙΚΗ  ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΕΝΩΣΗΣ  ΠΡΟΣ  
ΟΦΕΛΟΣ  ΤΩΝ  ΠΟΛΙΤΩΝ  ΤΗΣ  
  
SEC(2011) 380 τελικό  
COM(2011) 152 τελικό  
EN 2   EN 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Η παρούσα  ΕΑ συνοδεύει  την ανακοίνωση  σχετικά  µε τη µελλοντική  συµµετοχή  της ΕΕ στο 
διάστη µα. Η ανακοίνωση  δεν αποτελεί  επίση µη πρόταση . Οιαδήποτε  τέτοια  πρόταση  πρέπει  
να συνοδεύεται  από άλλη  αξιολόγηση  αντικτύπου  που θα αναλύει  λεπτο µερειακά  τον 
χρηµατοδοτικό  αντίκτυπο . 
Παρότι  τα προγρά µµατα Galileo και GMES παρα µένουν  οι κύριες  προτεραιότητες  
της ΕΕ στο διάστη µα, η παρούσα  ΕΑ επικεντρώνεται  στους  άλλους  τοµείς 
προτεραιότητας  που εντόπισε  το Συµβούλιο  ∆ιαστή µατος του 2008 µε το ψήφισ µά 
του1 για την προώθηση  της ευρωπαϊκής  διαστη µικής πολιτικής . 
Το πολιτικό  πλαίσιο  της ανακοίνωσης  οριοθετείται  από το άρθρο  189 της ΣΛΕΕ , το οποίο  
αναθέτει  σαφή  αρµοδιότητα  στην  ΕΕ να αναλάβει  δράση  στα θέµατα του διαστή µατος. 
2. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
2.1. Η ασφάλεια  των κρίσι µων ευρωπαϊκών  υποδο µών για το διάστη µα δεν είναι  
σίγουρη  
Η ΕΕ δεν διαθέτει  προς  το παρόν  πλήρη  και ακριβή  στοιχεία  ως προς  τους δορυφόρους  και τα 
συντρί µµια που κινούνται  σε τροχιά  γύρω  από τη Γη, ως προς  το διαστη µικό περιβάλλον  (π.χ. 
εκρήξεις  ακτινοβολίας ) και πιθανές  απειλές  από το διάστη µα (αντικεί µενα πλησίον  της Γης). 
Η έλλειψη  στοιχείων  εγκυµονεί σηµαντικούς  κινδύνους  για τις διαστη µικές υποδο µές.  
2.2. Έλλειψη  µακροπρόθεσ µης στρατηγικής  και κρίσι µης µάζας  στην  Ευρώπη  µε 
σκοπό  την εξερεύνηση  του διαστή µατος  
Η εξερεύνηση  του διαστή µατος προσδίδει  στα κράτη  που συµµετέχουν  στη δραστηριότητα  
αυτή  υψηλό  πολιτικό  κύρος  στη διεθνή  σκηνή . Αποτελεί  επίσης  την κινητήρια  δύνα µη 
τεχνολογικής  καινοτο µίας της οποίας  οι τεχνοβλαστοί  έχουν  βελτιώσει  τη ζωή των πολιτών  
σε βαθµό που συχνά  δεν είναι  αντιληπτός  από το ευρύ  κοινό . 
Η εξερεύνηση  του διαστή µατος απαιτεί  πολιτική  ώθηση , όραµα και στρατηγική  για την 
πραγ µατοποίησή  της, κάτι που δεν διαθέτει  προς  το παρόν  η Ένωση . Οι δραστηριότητες  
εξερεύνησης  του διαστή µατος είναι  επίσης  διεσπαρ µένες και αποκο µµένες από τους τοµείς 
που δεν έχουν  σχέση  µε το διάστη µα. Το γεγονός  αυτό  είναι  επιζή µιο για την Ευρώπη  από 
διεθνή  άποψη , δεν επιτρέπει  στο δυνα µικό εξερεύνησης  του διαστή µατος να συµβάλει  στην  
καινοτο µία και την ανταγωνιστικότητα  και µπορεί  να επηρεάσει  αρνητικά  τις επιστή µες και 
την εκπαίδευση2
. 
                                                 
1 Ψήφισ µα της 5ης συνόδου  του Συµβουλίου  ∆ιαστή µατος για την προώθηση  της ευρωπαϊκής  
διαστη µικής πολιτικής , 26 Σεπτε µβρίου  2008.  
2 Συµπεράσ µατα των εργαστηρίων  «Εξερεύνηση  του διαστή µατος και καινοτο µία, βιοµηχανική  
ανταγωνιστικότητα  και τεχνολογική  πρόοδος » και «Επιστή µη και εκπαίδευση  στο πλαίσιο  της 
εξερεύνησης  του διαστή µατος», 
http://ec.europa.eu/enterp rise/policies/space/esp/conferences_space_en.htm. 
EN 3   EN 2.3. Οι διαστη µικές πολιτικές  και επενδύσεις  αποφασίζονται  σε 
εθνικό /διακυβερνητικό  επίπεδο . 
Ο διαστη µικός τοµέας εξαρτάται  σε γενικές  γραµµές από εθνικά  κρατικά  κονδύλια  που 
δαπανώνται  είτε απευθείας  είτε ως συνεισφορά  στην  ESA3. Κατά  συνέπεια :  
– οι διαστη µικές πρωτοβουλίες  µόνον  εµµέσως  ανταποκρίνονται  στους  ευρύτερους  
ευρωπαϊκούς  στόχους  πολιτικής · 
– ο στόχος  των εθνικών  πολιτικών  για το διάστη µα είναι  η εθνική  βιοµηχανία , κάτι που 
µπορεί  να αποβεί  επιζή µιο για την ανταγωνιστική  ανάπτυξη  του ευρωπαϊκού  διαστη µικού 
κλάδου · 
– εγκυµονεί ο κίνδυνος  υπερκαλύψεων , διασποράς  και διακοπής  των δραστηριοτήτων  στον  
ευρωπαϊκό  διαστη µικό κλάδο . 
2.4. Εθνικές  επενδύσεις  σε µεµονωµένα διαστη µικά προγρά µµατα αδυνατούν  να 
ανταποκριθούν  επαρκώς  στις ανάγκες  των πολιτικών  και των παρε µβάσεων  της 
ΕΕ 
Αναγνωρίζεται  ευρέως  ότι οι µελλοντικές  διαστη µικές εξελίξεις  σε τοµείς όπως  η ασφάλεια  ή 
η εξερεύνηση  του διαστή µατος και η αξιοποίηση  των διαστη µικών  υποδο µών και των 
εφαρ µογών  που βασίζονται  στο διάστη µα απαιτούν  µια συντονισ µένη προσέγγιση  
χρηµατοδότησης . 
Λόγω  της διασποράς  των εθνικών  διαύλων  λήψης  αποφάσεων , των πλαισίων  διακυβέρνησης  
για το διάστη µα και της έλλειψης  συντονισ µού των χρηµατοδοτικών  µηχανισ µών, η 
πραγ µατοποίηση  επενδύσεων  σε βασικές  διαστη µικές δραστηριότητες , όπως  είναι  η γνώση  
της κατάστασης  στο διάστη µα (SSA)4 ή η εξερεύνηση  του διαστή µατος, δεν µπορεί  να 
αποκτήσει  την απαραίτητη  κρίσι µη µάζα. 
3. ΑΝΑΛΥΣΗ  ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ  
Η παρούσα  πρωτοβουλία  δεν έχει σκοπό  να αντικαταστήσει  αλλά  να συµπληρώσει  τη δράση  
που αναλα µβάνουν  τα κράτη  µέλη µόνα τους ή στο πλαίσιο  της ESA και να ενισχύσει  το 
συντονισ µό, όπου  αυτό  κρίνεται  απαραίτητο , για την επίτευξη  κοινών  στόχων . 
4. ΣΤΟΧΟΙ  
Γενικοί  στόχοι   Ειδικοί  στόχοι  
                                                 
3 Οι µεγάλες  ευρωπαϊκές  δυνά µεις στο διάστη µα (FR, DE, IT) συνεισφέρουν  περίπου  το ήµισυ των 
εθνικών  προϋπολογισ µών τους για το διάστη µα στην  ESA. Οι περισσότερες  άλλες  χώρες  την θεωρούν  
ως δική τους διαστη µική υπηρεσία  και συνεισφέρουν  το µεγαλύτερο  µέρος ή όλο τον εθνικό  τους 
προϋπολογισ µό για το διάστη µα στην  ESA. 
4 Η γνώση  της κατάστασης  στο διάστη µα [Space Situational Awareness (SSA)] συνίσταται  στο σύνολο  
της γνώσης , κατανόησης  και συνεχούς  ευαισθητοποίησης  του πληθυσ µού για τα αντικεί µενα του 
διαστή µατος (διαστη µικά οχήµατα, όπως  είναι  οι δορυφόροι , ή τα διαστη µικά συντρί µµια), το 
διαστη µικό περιβάλλον  και τις υπάρχουσες  απειλές  και κινδύνους  για τις διαστη µικές επιχειρήσεις . Τα 
συστή µατα SSA βασίζονται  σε επίγειους  ή διαστη µικούς  αισθητήρες  παρακολούθησης  και επιτήρησης . 
EN 4   EN (1) προώθηση  της επιστη µονικής  και τεχνικής  
προόδου · 
(2) προώθηση  της καινοτο µίας και της 
βιοµηχανικής  ανταγωνιστικότητας · 
(3) εξασφάλιση  της ευηµερίας  των πολιτών  που 
προσπορίζουν  οι εφαρ µογές µε βάση  το 
διάστη µα 
(4) βελτίωση  του διαστη µικού προφίλ  της ΕΕ σε 
παγκόσ µιο επίπεδο . 
 (1) Εξασφάλιση  της µακροπρόθεσ µης 
διαθεσι µότητας  και της ασφάλειας  των 
ευρωπαϊκών  διαστη µικών υποδο µών και 
υπηρεσιών · 
(2) Εξασφάλιση  της θέσης  της ΕΕ ώστε  να 
µπορεί  να παίξει  συντονιστικό  ρόλο  στην  
εξερεύνηση  σύµφωνα  µε το άρθρο  189 της 
Συνθήκης  και να αξιοποιήσει  το δυνα µικό 
εξερεύνησης  του διαστή µατος ούτως  ώστε  να 
συµβάλει  στους  στόχους  της στρατηγικής  
2020 της ΕΕ· 
(3) Εξασφάλιση  των απαραίτητων  συνθηκών  για 
την κατοχύρωση  της ευρωπαϊκής  πρόσβασης  
στο διάστη µα και στις υποδο µές σε τροχιά · 
(4) Εξασφάλιση  της σύγκλισης  των πολιτικών  
και των επενδύσεων  των κρατών  µελών  και 
της ΕΕ στον  τοµέα εξερεύνησης  του 
διαστή µατος, καθώς  και της σύγκλισης  της 
δράσης  µεταξύ  των δύο αυτών  τοµέων και 
άλλων  πολιτικών  της ΕΕ· 
(5) Εξασφάλιση  του ηγετικού  και στρατηγικού  
ρόλου  της ΕΕ στο διάστη µα παγκοσ µίως και 
ιδιαίτερα  στις διεθνείς  διαπραγ µατεύσεις  που 
σχετίζονται  µε την SSA και την εξερεύνηση  
του διαστή µατος. 
 
5. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
5.1. Επιλογή  1: Βασικό  σενάριο  
Η ΕΕ δεν θα επενδύσει  στην  ασφάλεια  κρίσι µων ευρωπαϊκών  υποδο µών στο διάστη µα ούτε 
θα καταβάλει  προσπάθειες  εξερεύνησής  του. Έτσι , δεν θα επηρεαστεί  η υλοποίηση  άλλων  
επιτελικών  προγρα µµάτων  στο διάστη µα, του Galileo και του GMES, αλλά  η 
µακροπρόθεσ µη ασφάλεια  και βιωσι µότητά  τους µπορεί  να επηρεαστούν . Η κατάσταση  που 
περιγράφει  ο ορισµός του προβλή µατος είναι  πιθανόν  να παρα µείνει ίδια. 
5.2. Επιλογή  2: Ασφάλεια  της διαστη µικής διάστασης   
Η επιλογή  αυτή  προτείνει  το ευρωπαϊκό  σύστη µα για την γνώση  της κατάστασης  στο 
διάστη µα (European Space Situational Awareness System) που σχεδιάστηκε  για να 
προστατέψει  κρίσι µες ευρωπαϊκές  υποδο µές στο διάστη µα από τον κίνδυνο  σύγκρουσης  
διαστη µικών  αντικει µένων , ή σύγκρουσης  µε διαστη µικά συντρί µµια, αντικεί µενα πλησίον  
της Γης5 και από τις διαστη µικές καιρικές  συνθήκες . Η επιλογή  αυτή  καλύπτει  τη 
συστράτευση  των υφιστά µενων  ικανοτήτων  και την απόκτηση  των απαραίτητων  στοιχείων  
                                                 
5 Αντικεί µενα κοντά  στη Γη [Near-Earth Objects (NEOs)], κοµήτες και αστεροειδείς  που λόγω  της 
τροχιάς  τους προσεγγίζουν  τη Γη είναι  ένας σπάνιος  αλλά  σοβαρότατος  κίνδυνος  για τη Γη. 
EN 5   EN για την ολοκλήρωση  του συστή µατος καθώς  και για τη διατήρηση  και τη λειτουργία  των 
επίγειων  και διαστη µικών  συστη µάτων  της SSA. 
Η διεθνής  συνεργασία , ιδίως  µε τις ΗΠΑ , ενδέχεται  να αποτελέσει  σηµαντικό  στοιχείο  στην  
υλοποίηση  της επιλογής  αυτής . 
Σύµφωνα  µε τις πρώτες  ενδεικτικές  εκτιµήσεις  το κόστος  για την ανάπτυξη  ενός ευρωπαϊκού  
ολοκληρω µένου συστή µατος από το 2014 θα ανέλθει  στα 130 εκατο µµύρια ευρώ  ετησίως  (σε 
τιµές του 2009). 
5.3. Επιλογή  3: Επιλογή  2 και περιορισ µένη συµµετοχή  στην  εξερεύνηση  του 
διαστή µατος   
Η ΕΕ θα επεκτείνει  τις δραστηριότητές  της και τον ευρωπαϊκό  συντονισ µό για την 
εξερεύνηση  του διαστή µατος από κοινού  µε τα κράτη  µέλη και την ESA. Το σενάριο  αυτό  
αποτελείται  από δύο κύρια  µέρη:  
– Συµµετοχή  στον  ISS6 
Με την επιλογή  αυτή  εξασφαλίζονται  αυξη µένη παρουσία  της ΕΕ στον  ISS µε σώµα 
αστροναυτών  της ΕΕ που θα βασίζεται  στο υφιστά µενο σώµα της ESA και αυξη µένες 
δυνατότητες  για αποστολές , που θα τεθούν  σταδιακά  υπό άµεσο ευρωπαϊκό  έλεγχο  και σε 
τελική  φάση  θα οδηγήσουν  σε ευρωπαϊκό  σύστη µα µεταφοράς  πληρώ µατος. Η επιλογή  αυτή  
περιλα µβάνει  τις δοκιµές για τη βιώσι µη ανθρώπινη  παρουσία  στο διάστη µα πέραν  της LEO7. 
Η εκτίµηση κόστους  ανέρχεται  στα 300 εκατο µµύρια ανά έτος. 
– Υποδο µές εκτόξευσης  
Η ΕΕ θα συµβάλει  στην  προσαρ µογή της υποδο µής εκτόξευσης  ανάλογα  µε την εξέλιξη  του 
φορέα  Ariane-5 και στην  προσαρ µογή και την επιχειρησιακή  συντήρηση  του ευρωπαϊκού  
διαστη µικού κέντρου  (διαστη µικό κέντρο  της Γουιάνας ). Η µέση εκτίµηση κόστους  
ανέρχεται  στα 100 εκατο µµύρια ανά έτος. 
Και τα δύο µέρη θα υλοποιηθούν  µέσω της ΕSA. 
5.4. Επιλογή  4: Επιλογή  3 και ουσιαστική  επένδυση  στην  εξερεύνηση  του 
διαστή µατος  
Η επιλογή  αυτή  προσθέτει  στην  επιλογή  3 την ανάπτυξη  ανθρώπινης  πρόσβασης  στο 
διάστη µα και τη ροµποτική  εξερεύνηση  του Άρη. 
– Ανθρώπινη  πρόσβαση  στο διάστη µα 
Με την επιλογή  αυτή  το ευρωπαϊκό  όχηµα µεταφοράς  εµπορευ µάτων  [European cargo 
transfer vehicle (ATV)] θα βελτιωθεί  ούτως  ώστε  να επιτρέπει  την ασφαλή  επιστροφή  
                                                 
6 Ο διεθνής  διαστη µικός σταθ µός [International Space Station (ISS)] είναι  ένας µονίµως κατοικού µενος 
διαστη µικός σταθ µός που κινείται  σε τροχιά  400 km από τη Γη για ειρηνικούς  σκοπούς . Το σχέδιο , η 
ανάπτυξη , η λειτουργία  και η χρήση  του βασίζονται  στη διακυβερνητική  συµφωνία  που υπέγραψαν  το 
1998 15 διεθνείς  εταίροι . Τον ISS διαχειρίζονται  η ESA (Ευρώπη ), η NASA ( ΗΠΑ ), η Roscosmos 
(Ρωσία ), η CSA (Καναδάς ) και η JAXA (Ιαπωνία ).  
7 Η χαµηλή περίγεια  τροχιά  [Low Earth Orbit (LEO)] τοποθετείται  γενικά  σε ύψος  από 400 έως 
1000 km. 
EN 6   EN φορτίων  στη Γη [προηγ µένο όχηµα επιστροφής  (Advanced Re-entry Vehicle), (ARV)] µ ε 
σκοπό  την καλύτερη  χρήση  του ISS και την εξασφάλιση  ικανοτήτων  αντιπραγ µατισµού8. Σε 
δεύτερη  φάση  το ARV θα βελτιωθεί  και θα αναβαθ µιστεί  για να µεταφέρει  πλήρω µα από και 
προς  τη LEO (ARV- πλήρω µα). Η χρηµατοδοτική  παρέ µβαση  της ΕΕ αναµένεται  να ανέλθει  
σε περίπου  800 εκατο µµύρια ευρώ  ετησίως  για τα έτη 2014-2020. 
– Αποστολή  δειγµατοληψίας  στον  Άρη 
Η ΕΕ θα συµβάλει  στην  αποστολή  δειγµατοληψίας  στον  Άρη που θα ξεκινήσει  στα µέσα της 
επόµενης δεκαετίας . Υπολογίζεται  ότι η µέση ετήσια  συνεισφορά  της ΕΕ ύψους  περίπου  100 
εκατο µµυρίων  θα απαιτηθεί  κατά  την περίοδο  2014-2020. Η χρηµατοδότηση  αυτή  θα 
µπορούσε  να καλύψει  την κατασκευή  της τεχνικής  υποδο µής που θα παραλάβει  τα δείγµατα. 
Η υλοποίηση  των δραστηριοτήτων  εξερεύνησης  του διαστή µατος της ΕΕ θα εκχωρηθούν  
στην  ESA. Για τις επιλογές  3 και 4 έχει ιδιαίτερη  σηµασία η διεθνής  συνεργασία . 
6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ  ΤΩΝ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΩΝ  
6.1. Επιλογή  1: Βασικό  σενάριο  
Με βάση  το σενάριο  αυτό  η ΕΕ δεν θα χρηµατοδοτήσει  ούτε την SSA ούτε την 
εξερεύνηση  του διαστή µατος. Τα προβλή µατα που συνδέονται  µε την απουσία  ενός 
συστή µατος SSA και την έλλειψη  συµµετοχής  της ΕΕ στην  εξερεύνηση  του 
διαστή µατος θα συνεχίσουν  να τίθενται . 
6.2. Επιλογή  2: 
6.2.1.  Οικονο µικός αντίκτυπος  
Τα αποτελέσ µατα της παρέ µβασης  αυτής  θα περιορίσουν  τον κίνδυνο  οικονο µικών  απωλειών  
λόγω  της βλάβης  (συµπεριλα µβανο µένης της ολικής  καταστροφής ) διαστη µικών  οχηµάτων  
και θα οδηγήσουν  στη βελτίωση  της ασφάλειας  στο διάστη µα, συµπεριλα µβανο µένης της 
ασφάλειας  για τα ανθρώπινα  πληρώ µατα στο διάστη µα και για τους πολίτες  στη Γη. Η 
παρέ µβαση  για τις διαστη µικές καιρικές  συνθήκες  αναµένεται  να αποκο µίσει οφέλη  σε 
άλλους  τοµείς, όπως  είναι  οι τοµείς των αερο µεταφορών  και της ηλεκτρικής  ενέργειας .  
Οι δραστηριότητες  στον  τοµέα της SSA και της εξασφάλισης  των διαστη µικών  υποδο µών 
από απειλές  µπορούν  επίσης  να επηρεάσουν  την ανταγωνιστικότητα  της ευρωπαϊκής  
διαστη µικής βιοµηχανίας . 
6.2.2.  Περιβαλλοντικός  αντίκτυπος  
Η βελτίωση  της ενηµέρωσης  σχετικά  µε τον καιρό  στο διάστη µα µπορεί  να οδηγήσει  στη 
βελτίωση  της γνώσης  για τις κλιµατικές  αλλαγές  και τον καιρό  στη Γη. Πιο ακριβείς  
πληροφορίες  σχετικά  µε τους µετεωρίτες  θα µειώσουν  τις επιπτώσεις  από τη σύγκρουση  
συντρι µµιών και µετεωριτών  µε τη Γη. 
                                                 
8 Η εταιρική  σχέση  σχετικά  µε τον ISS βασίζεται  στη µη ανταλλαγή  κονδυλίων · οποιαδήποτε  
συνεισφορά  στον  ISS γίνεται  σε είδος , κάτι που επιτρέπει  τη δυνατότητα  ανταλλαγής  σχετικά  µε τις 
πτήσεις , το υλισµικό και τις υπηρεσίες .  
EN 7   EN 6.2.3.  Κοινωνικός  αντίκτυπος  
Η προστασία  των διαστη µικών  αγαθών  εξασφαλίζει  τη συνέχιση  της λειτουργίας  σηµαντικών  
υπηρεσιών  ακόµα και σε περίπτωση  σοβαρών  προβλη µάτων  στα επίγεια  συστή µατα. 
6.3. Επιλογή  3: 
6.3.1.  Οικονο µικός αντίκτυπος  
• Οι δραστηριότητες  που προβλέπονται  µε την επιλογή  3 συνεπάγονται  δαπάνες  σε ευρύ  
φάσµα τοµέων, συµπεριλα µβανο µένης της τεχνολογικής  επίδειξης  και της ανάπτυξης  
υλικών  ή διαδικασιών . Τα προϊόντα  και οι υπηρεσίες  αυτές  παρέχονται  από και 
προσκο µίζουν  οφέλη  σε ευρύ  φάσµα κρατικών  και ιδιωτικών  φορέων  και κατασκευαστών  
στην  Ευρώπη . 
Οι δαπάνες  της ΕΕ για την εξερεύνηση  του διαστή µατος υπολογίζεται  ότι θα συµβάλουν  
απευθείας  στον  κύκλο  εργασιών  του διαστη µικού κλάδου  σύµφωνα  µε εκτιµήσεις  που 
βασίζονται  στον  ελάχιστο  συντελεστή  2,3. Αυτό  σηµαίνει  ότι η δαπάνη  100 εκατο µµυρίων  
ευρώ  στο διάστη µα συνεπάγεται  230 εκατο µµύρια ευρώ  στους  προµηθευτικούς  κλάδους  και 
σε νέα προϊόντα . Ο πιο σηµαντικός  δευτερογενής  αντίκτυπος  στους  µη διαστη µικούς  τοµείς 
αναµένεται  να είναι  στον  τοµέα στήριξης  της ζωής , της υγείας  και της ευηµερίας9. 
6.3.2.  Περιβαλλοντικός  αντίκτυπος  
• Η εξερεύνηση  του διαστή µατος θα βελτιώσει  την κατανόηση  του περιβάλλοντός  µας, κάτι 
που θα οδηγήσει  στην  καλύτερη  χάραξη  των περιβαλλοντικών  πολιτικών  µας. Θα έχει 
θετικές  συνέπειες  σε τοµείς όπως  είναι  η διαχείριση  της ποιότητας  του αέρα  και η 
ανανέωσή  του, η παραγωγή  ενέργειας , οι τεχνολογίες  αποθήκευσης  και διανο µής και η 
διαχείριση  των υδάτων . 
6.3.3.  Κοινωνικός  αντίκτυπος  
• Η παρέ µβαση  της ΕΕ για την εξερεύνηση  του διαστή µατος αναµένεται  να έχει κοινωνικό  
αντίκτυπο  στην  απασχόληση , τη δοµή της αγοράς  εργασίας  και της εκπαίδευσης , καθώς  
και στην  υγεία . Το πρόγρα µµα του διαστη µικού λεωφορείου  των ΗΠΑ  χαρακτηρίστηκε  
από συντελεστή  απασχόλησης  της τάξης  του 2,8. 
• Το διαστη µικό περιβάλλον  παρέχει  µοναδικές  δραστηριότητες  για τη µελέτη  των 
προβλη µάτων  υγείας  που σχετίζονται  µε διάφορες  ασθένειες , τη γήρανση  ή την ακινησία . 
Θα προκύψουν  και άλλα  κοινωνικά  οφέλη  στους  τοµείς της ενέργειας , της υγείας , της 
βιοτεχνολογίας , του περιβάλλοντος  ή της ασφάλειας . 
                                                 
9 « Εξερεύνηση  του διαστή µατος και καινοτο µία, βιοµηχανική  ανταγωνιστικότητα  και τεχνολογική  
πρόοδος », Συµπεράσ µατα και συστάσεις  εργαστηρίου , 29-30 Απριλίου  2010, Harwell ( Ηνωµένο 
Βασίλειο )· http://ec.europa.eu/enterprise/polic ies/space/esp/conferences_space_en.htm. 
EN 8   EN 6.4. Επιλογή  4 
6.4.1.  Οικονο µικός αντίκτυπος  
• Η λογική  του οικονο µικού αντικτύπου  που προαναφέρθηκε  για την επιλογή  3 ισχύει  και 
για την επιλογή  4. Ο πιθανός  οικονο µικός αντίκτυπος  θα είναι  ανάλογος  µε το µέγεθος  της 
χρηµατοδότησης . 
Τα προγρά µµατα εξερεύνησης  του διαστή µατος έχουν  βασική  σηµασία για τη διατήρηση  της 
ανταγωνιστικότητας  των υφιστά µενων  και µελλοντικών  εγκαταστάσεων  εκτόξευσης . 
• Λόγω  των διαφόρων  τεχνολογιών  που απαιτούνται  προβλέπεται  υπάρξει  µεγάλος  αριθµός 
εφαρ µογών  σε τεχνολογίες  αιχµής στον  βιοτεχνολογικό  και φαρµακευτικό  κλάδο , π.χ. 
βιολογικός  περιορισ µός, τηλεργασίες  όπως  η µικρορο µποτική , τα συστή µατα αυτό µατης 
διαχείρισης  και αποθήκευσης  και τα συστή µατα µικροανάλυσης10. 
• Το προφίλ  της ΕΕ σε παγκόσ µιο επίπεδο  θα ενισχυθεί  σηµαντικά . 
6.4.2.  Περιβαλλοντικός  αντίκτυπος  
Η έρευνα  που αφορά  την εξερεύνηση  του διαστή µατος, χάρις  στην  ενασχόλησή  της µε 
θέµατα όπως  η συγκριτική  κλιµατολογία  του πλανήτη  ή η παρατήρηση  της Γης από τον ISS, 
θα συµβάλει  στην  κατανόηση  των κλιµατικών  αλλαγών  στη Γη. 
6.4.3.  Κοινωνικός  αντίκτυπος  
Η εξερεύνηση  του διαστή µατος θα συµβάλει  ώστε  η Ευρώπη  να αποκτήσει  ηγετικό  ρόλο  
στην  επιστή µη παγκοσ µίως. Οι δραστηριότητες  εξερεύνησης  του διαστή µατος θα ενισχύσουν  
το δηµόσιο ενδιαφέρον  για την επιστή µη και την τεχνολογία  του διαστή µατος και θα 
παροτρύνουν  τους νέους  να σπουδάσουν  στον  τοµέα της θετικών  επιστη µών, της τεχνολογίας  
και της µηχανικής . 
• Θα υπάρξει  σηµαντικός  θετικός  αντίκτυπος  στη δηµιουργία  νέων , εξειδικευ µένων  θέσεων  
απασχόλησης . Η ESA11 εκτιµά ότι η επένδυση  µε το µέγεθος  που προτείνει  η επιλογή  4 θα 
οδηγήσει  στη δηµιουργία  3000 άµεσων  θέσεων  απασχόλησης  µε υψηλή  εξειδίκευση . Με 
πιθανό  συντελεστή  απασχόλησης  της τάξης  του 2,812 ο συνολικός  αριθµός των θέσεων  
απασχόλησης  που θα προκύψουν  από την επιλογή  αυτή  µπορεί  να ανέλθει  σε πάνω  από 
8000. 
                                                 
10 «Εξερεύνηση  του διαστή µατος και καινοτο µία, βιοµηχανική  ανταγωνιστικότητα  και τεχνολογική  
πρόοδος », Συµπεράσ µατα και συστάσεις  εργαστηρίου , 29-30 Απριλίου  2010, Harwell ( Ηνωµένο 
Βασίλειο )· http://ec.europa.eu/enterprise/polic ies/space/esp/conferences_space_en.htm. 
11 Σύµφωνα  µε στοιχεία  της Ευρωπαϊκής  ∆ιαστη µικής Υπηρεσίας . 
12 Jerome Schnee, Ο οικονο µικός αντίκτυπος  του διαστη µικού προγρά µµατος των ΗΠΑ  (The Economic 
Impact of the US Space Programme), Πανεπιστή µιο Rutgers.  
 
EN 9   EN 7. ΣΥΓΚΡΙΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ  
Επιλογές  Αποδοτικότητα  Αποτελεσ µατικότητα  Συνοχή  
Επιλογή  1 • Η επιλογή  1 δεν θα επιτύχει  τους ειδικούς  
στόχους  της δράσης . Η χρηµατοδότηση  θα 
είναι  διαθέσι µη για άλλες  πρωτοβουλίες  ∆εν ισχύει  Η επιλογή  αυτή  δεν συµφωνεί  µε τη στρατηγική  2020 για 
την ανάπτυξη  της ΕΕ που δίνει  έµφαση  στην  πρωταρχική  
σηµασία της καινοτο µίας και της βιοµηχανικής  
ανταγωνιστικότητας  και αναφέρεται  στην  ανάπτυξη  της 
διαστη µικής παρακολούθησης  ως ένα µέσο επίτευξης  των 
στόχων  της στρατηγικής .  
Επιλογή  2 Η επιλογή  αυτή  επιτυγχάνει  τους ειδικούς  
στόχους  (1) σχετικά  µε τη µακροπρόθεσ µη 
διαθεσι µότητα  και ασφάλεια  των ευρωπαϊκών  
διαστη µικών  υποδο µών και υπηρεσιών  και εν 
µέρει τον στόχο  (4) για τη σύγκλιση  µεταξύ  
των πολιτικών  των κρατών  µελών  και της ΕΕ 
και µεταξύ  των επενδύσεων  για την SSA 
καθώς  και της σύνδεσης  των πολιτικών  αυτών  
µε άλλες  πολιτικές  της ΕΕ.  Η επιλογή  2 συνεπάγεται  δαπάνες  ύψους  130 εκατο µµυρίων  
ευρώ  ετησίως . Ένα σύστη µα SSA θα µπορούσε  να 
εξοικονο µήσει τουλάχιστον  άνω των 240 εκατο µµυρίων  
ευρώ  ετησίως . Η επιλογή  αυτή  µειώνει  τον κίνδυνο  
αλυσιδωτών  συνεπειών  λόγω  της καταστροφής  από 
διαστη µικά αντικεί µενα. Προσπορίζει  σηµαντικά  κοινωνικά  
οφέλη , καθώς  αποφεύγεται  η καταστροφή  δορυφορικών  
υπηρεσιών , προλα µβάνονται  καλύτερα  οι βλάβες  του 
ηλεκτρικού  δικτύου  καθώς  και οι συγκρούσεις  των 
αντικει µένων  πλησίον  της Γης. Θετικός  αντίκτυπος  για το 
περιβάλλον , ιδιαίτερα  καθώς  θα αποκτήσου µε περισσότερες  
γνώσεις  για τα διαστη µικά καιρικά  φαινό µενα. Η επιλογή  αυτή  είναι  σύµφωνη  εν µέρει αλλά  όχι 
απολύτως  µε τη στρατηγική  2020 της ΕΕ για την 
ανάπτυξη . Παρότι  η SSA υπόσχεται  κάποιο  δυνα µικό 
καινοτο µίας και ανάπτυξης , ο κύριος  σκοπός  της είναι  η 
προστασία  των διαστη µικών  υποδο µών. Το δυνα µικό 
καινοτο µίας που εγκλείει  η εξερεύνηση  του διαστή µατος 
δεν αξιοποιείται  µε την επιλογή  αυτή . 
Επιλογή  3 Η επιλογή  αυτή  επιτυγχάνει  τους στόχους  1), 
2) και 4), αλλά  εν µέρει τους στόχους  3) και 
5). ∆εν εξασφαλίζει  πλήρως  την ανεξάρτητη  
πρόσβαση  σε υποδο µές που βρίσκονται  σε 
τροχιά . Η επιλογή  3 θα ενισχύσει  το κύρος  
της ΕΕ στον  τοµέα του διαστή µατος, αλλά  δεν 
θα της προσδώσει  τον ηγετικό  και στρατηγικό  
ρόλο  που αναφέρεται  στον  στόχο  5. Η επιλογή  3 συνεπάγεται  πρόσθετες  δαπάνες  ύψους  400 
εκατο µµυρίων  ευρώ  ετησίως . Το σύνολο  για την επιλογή  
αυτή  ανέρχεται  σε 530 εκατο µµύρια  ευρώ  το έτος. 
Σύµφωνα  µε συντηρητικές  εκτιµήσεις  το ποσοστό  απόδοσης  
της επένδυσης  στην  εξερεύνηση  του διαστή µατος 
τοποθετείται  στο 2,3 και ο συντελεστής  απασχόλησης  στο 
2,8. Άλλες  σηµαντικές  συνέπειες  για την ορατότητα  και το 
δυνα µικό καινοτο µίας της Ευρώπης , δηµιουργία  
εξειδικευ µένων  θέσεων  εργασίας  και ευεργετικές  
δευτερογενείς  συνέπειες . Η επιλογή  3 είναι  απολύτως  σύµφωνη  µε τη στρατηγική  
2020 της ΕΕ. Θα συµβάλει  στην  καινοτο µία και στη 
δηµιουργία  δευτερογενών  οφελών  σε πολλούς  τοµείς και 
πολιτικές  της ΕΕ, όπως  την υγεία  και το περιβάλλον . 
 
EN 10   EN Επιλογή  4 Η επιλογή  αυτή  θα επιτύχει  τους πέντε  
στόχους  που έχουν  καθοριστεί . Η λογική  της επιλογής  3 ισχύει  και για την επιλογή  4. Η 
επιλογή  αυτή  απαιτεί  900 εκατο µµύρια ευρώ  επιπλέον , 
ετησίως , δηλαδή  συνολικά  1,43 δισεκατο µµύρια  ευρώ  το 
έτος. Η επιλογή  4 αποτελεί  τεράστια  τεχνολογική  πρόκληση  
που θα επιταχύνει  τον ρυθµό τεχνολογικής  προόδου  και θα 
πολλαπλασιάσει  τις δευτερογενείς  ευεργετικές  συνέπειες  και 
οφέλη  για την οικονο µία και τους πολίτες . Από την άποψη  της συνοχής  η επιλογή  αυτή  είναι  
παρό µοια µε την επιλογή  3. 
 
 
EN 11   EN 8. ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Η παρούσα  αξιολόγηση  αντικτύπου  θα συνοδεύσει  την ανακοίνωση  για τη µελλοντική  
δραστηριοποίηση  της ΕΕ στο διάστη µα η οποία  θα προλειάνει  το έδαφος  για την πρόταση  
του ευρωπαϊκού  προγρά µµατος για το διάστη µα. Οι λεπτο µερείς  διατάξεις  επιτήρησης  και 
αξιολόγησης  θα εξεταστούν  στην  αξιολόγηση  αντικτύπου  της προαναφερθείσας  πρότασης . 
***