EL    EL EL 
EL 1   EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 17.6.2008 
SEC(2008) 2027 
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
 
το οποίο  συνοδεύει  την  
 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΠΡΟΣ  ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΚΑΙ  ΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
 
Κοινές  αρχές  για την περαιτέρω  ανάπτυξη  της κοινής  µεταναστευτικής  πολιτικής : 
πλατφόρ µα για µία νέα ευρωπαϊκή  προσέγγιση  
 
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ  ΤΩΝ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
{COM(2008) 359 τελικό } 
{SEC(2008) 2026} 
EL 2   EL 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Η παρούσα  έκθεση  καταρτίστηκε  από την Γενική  ∆ιεύθυνση  «∆ικαιοσύνη , Ελευθερία  και 
Ασφάλεια », κυρίως  χάρη  στις συνεισφορές  πολλών  άλλων  υπηρεσιών  της Επιτροπής . 
Αποτελεί  απλουστευ µένη έκδοση  µιας αξιολόγησης  των επιπτώσεων  στο βαθµό που 
περιορίζεται  να προσδιορίσει  απλά  το πρόβλη µα λαµβάνοντας  υπόψη  το ισχύον  κεκτη µένο, 
να παρουσιάσει  σύντο µα τους κύριους  προσανατολισ µούς (επεξηγη µατική  έκθεση ) και να 
δώσει  µια άποψη  της µελλοντικής  µεθοδολογίας . Τα µεταγενέστερα  µέτρα εφαρ µογής των 
κοινών  αρχών  θα αποτελέσουν  το αντικεί µενο λεπτο µερούς  αξιολόγησης  των επιπτώσεων . 
Η µετανάστευση  αποτελεί  πολύπλοκο  ζήτηµα και µία από τις µεγαλύτερες  προκλήσεις  που 
αντιµετωπίζουν  τα κράτη  µέλη της ΕΕ λόγω  της παγκοσ µιοποίησης . Οι ηγέτες  της 
Ευρωπαϊκής  Ένωσης  αντιλα µβανό µενοι την ανάγκη  νέας προσέγγισης  για τη διαχείριση  της 
µετανάστευσης , καθόρισαν  τα στοιχεία  µιας κοινής  µεταναστευτικής  πολιτικής  για την ΕΕ 
κατά  το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  του Τάµπερε του Οκτωβρίου  1999, στηριζό µενοι στις νέες 
διατάξεις  που είχαν  θεσπιστεί  από τη συνθήκη  του Άµστερντα µ. Η προσέγγιση  που 
συµφωνήθηκε  στο Τάµπερε το 1999 επιβεβαιώθηκε  από το πρόγρα µµα της Χάγης  (2004-
2009). Το ∆εκέ µβριο του 2007, το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  εξέφρασε  την επιθυ µία για 
περαιτέρω  πολιτικές  εξελίξεις  και ταχεία  πρόοδο  προς  την κατεύθυνση  µιας συνολικής  
µεταναστευτικής  πολιτικής  της ΕΕ στη βάση  ανανεω µένης πολιτικής  δέσµευσης .  
2. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ  ΠΟΥ  ΠΡΕΠΕΙ  ΝΑ ΕΠΙΛΥΘΟΥΝ  ΚΑΙ  ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ  ΠΟΥ  
ΠΡΕΠΕΙ  ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΘΟΥΝ  (ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ) 
2.1. ΜΕΙΩΣΗ  ΤΟΥ  ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ  ΤΗΣ  ΕΕ ΚΑΙ  ∆ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ  ΓΗΡΑΝΣΗ  
Λόγω  διαφόρων  εξελίξεων  στα δηµογραφικά  χαρακτηριστικά  του πληθυσ µού της ΕΕ, και 
µετά την απόσυρση  από την αγορά  εργασίας  της στρατιάς  των baby boomers ( ανάκα µψη της 
γεννητικότητας ), ο ενεργός  πληθυσ µός θα γνωρίσει  σηµαντική  µείωση  κατά  τα προσεχή  έτη. 
Οι προβλέψεις  αναφέρουν  διπλασιασ µό του ποσοστού  εξάρτησης  των ηλικιω µένων  
προσώπων , αυξη µένη πίεση  στο σύστη µα υγείας  και µακροχρόνιας  υγειονο µικής περίθαλψης , 
καθώς  και στις συνταξιοδοτικές  δαπάνες  και µείωση  του δυνά µει ετήσιου  µέσου  ποσοστού  
ανάπτυξης  του ΑΕΠ  στις 25 χώρες  της ΕΕ. Στο συγκεκρι µένο πλαίσιο , η µετανάστευση  έχει 
αναχθεί  σε ουσιαστικό  παράγοντα  της δηµογραφικής  εξέλιξης  της ΕΕ επειδή , κατά  τα 
τελευταία  έτη, η συµβολή  της είναι  µεγαλύτερη  από τη φυσική  εξέλιξη . 
2.2. ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ  ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ  ∆ΥΝΑΜΙΚΟΥ  ΚΑΙ  ∆ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ  
Πολλά  κράτη  µέλη έχουν  ήδη βρεθεί  αντιµέτωπα  µε ελλείψεις  εργατικού  δυνα µικού και 
δεξιοτήτων , που επιδεινώνονται  από τη χαµηλή κινητικότητα  των εργαζο µένων  στην  ΕΕ. 
Πρόσφατες  µεσοπρόθεσ µες προβλέψεις  αναφέρουν  περαιτέρω  αύξηση  της ζήτησης  για 
πολλές  υψηλά  ειδικευ µένες µη χειρωνακτικές  εργασίες , αλλά  εξίσου  για ορισµένες 
κατηγορίες  απασχόλησης  χαµηλής  ειδίκευσης . Οι υπήκοοι  τρίτων  χωρών  διαδρα µατίζουν  ήδη 
σηµαντικό  ρόλο  στην  ικανοποίηση  των αναγκών  της αγοράς  εργασίας , δεδοµένου ότι οι 
µετανάστες  σε ηλικία  εργασίας  που προέρχονται  από τρίτες  χώρες  τείνουν  να 
υπερεκπροσωπούνται  ελαφρά  στα πλέον  υψηλά  επίπεδα  δεξιοτήτων  και κατά  πολύ  στο 
επίπεδο  των πλέον  χαµηλών  επιπέδων  δεξιοτήτων . Προκει µένου να µειωθούν  οι ελλείψεις  
στην  αγορά  εργασίας , είναι  κατά  συνέπεια  απαραίτητο  να βελτιωθούν  οι αποδόσεις  στην  
αγορά  εργασίας  των υπηκόων  τρίτων  χωρών  που διαµένουν  στην  ΕΕ και, βραχυπρόθεσ µα, να 
χαραχθούν  στρατηγικές  για να δηµιουργηθούν  παράγοντες  έλξης  για νέους  οικονο µικούς  
µετανάστες .  
EL 3   EL 2.3. ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ  ΕΝΤΑΞΗ  ΤΩΝ  ΝΟΜΙΜΩΝ  ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ  
Η αποτελεσ µατική  ανταλλαγή  πληροφοριών , ο συντονισ µός µε όλες τις αρχές  και τους 
λοιπούς  ενδιαφερο µένους  και η χορήγηση  δέουσας  προσοχής  στα ζητήµατα του φύλου  και 
στις ειδικές  ανάγκες  των παιδιών  και των νέων  µεταναστών  συνεχίζουν  να αποτελούν  
σηµαντικές  προκλήσεις . Οι ικανότητες  συγκέντρωσης , ανάλυσης  και διάδοσης  πληροφοριών  
σχετικά  µε την ένταξη , καθώς  και ο έλεγχος  και η αξιολόγηση  των πολιτικών  ένταξης  και ο 
καθορισ µός ειδικών  δεικτών  έχουν  αποδειχθεί  µέχρι σήµερα ανεπαρκείς . Οι διαρθρωτικές  
πρωτοβουλίες  που στοχεύουν  τον πληθυσ µό της χώρας  υποδοχής , για να ενισχυθεί  η 
ικανότητά  του προσαρ µογής στην  πολυ µορφία  καθώς  και η συµµετοχή  µεταναστών  στην  
επεξεργασία  πολιτικών  ένταξης  συνεχίζουν  να καταλα µβάνουν  περιορισ µένη θέση  στις 
εθνικές  στρατηγικές . Η βελτίωση  του επιπέδου  εκπαίδευσης  των υπηκόων  τρίτων  χωρών , της 
ένταξής  τους στην  αγορά  εργασίας  και της γνώσης  τους όσον  αφορά  την κοινωνία  της χώρας  
υποδοχής  και τη γλώσσα  της, έτσι ώστε  όλοι οι µετανάστες  να αντιλα µβάνονται , να τηρούν  
και να αξιοποιούν  όλη τη γκάµα των αξιών  και των δικαιω µάτων  που προβλέπονται  από τη 
νοµοθεσία  της ΕΕ και των κρατών  µελών , και η προώθηση  της αποφυγής  των διακρίσεων  και 
της ισότητας  των ευκαιριών  συµπεριλα µβάνονται  εξίσου  µεταξύ  των θεµελιωδών  στοιχείων  
των πολιτικών  ένταξης .  
2.4. ΣΥΝΕΧΗΣ  ΠΙΕΣΗ  ΠΟΥ  ΑΣΚΕΙΤΑΙ  ΑΠΟ  ΤΗΝ  ΠΑΡΑΝΟΜΗ  
ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ  
Από την άποψη  της ασφάλειας , η λαθρο µετανάστευση  µπορεί  να συνδεθεί  µε την 
τροµοκρατία , την εµπορία  ανθρώπων , το λαθρε µπόριο  ναρκωτικών  και όπλων , την 
εκµετάλλευση , την επιβολή  όρων  εργασίας  που προσο µοιάζουν  µε δουλεία  και µε άλλες  
σοβαρές  µορφές  εγκλη µατικότητας . Πέραν  αυτού , η λαθρο µετανάστευση  συνδέεται  συχνά  µε 
ανθρωπιστικές  τραγωδίες , που οφείλονται  στις απόπειρες  εισόδου  στην  επικράτεια  της ΕΕ µε 
τη βοήθεια  εγκλη µατικών  δικτύων . Επιπλέον , η παράνο µη είσοδος , διέλευση  και διαµονή 
υποσκάπτουν  την αξιοπιστία  των µεταναστευτικών  πολιτικών  της ΕΕ και των κρατών  µελών  
και δηµιουργούν  πολλά  και ποικίλα  κοινωνικά  έξοδα . Η λαθρο µετανάστευση  συνεχίζει  να 
υφίσταται  λόγω  ανεπαρκών  µέτρων  επιστροφής , ενισχύεται  από τα εγκλη µατικά  δίκτυα  που 
επιδίδονται  στο λαθρε µπόριο  και στην  παράνο µη διακίνηση  και ενισχύεται  από τη 
δυνατότητα  εξεύρεσης  εργασίας  και την προοπτική  νοµιµοποίησης .  
2.5. ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ  ΕΤΑΙΡΙΚΗ  ΣΧΕΣΗ  ΜΕ ΤΙΣ ΤΡΙΤΕΣ  ΧΩΡΕΣ  
Κατά  τη διάρκεια  των τελευταίων  δεκαετιών , η Ευρωπαϊκή  Ένωση  αποτέλεσε  προορισ µό για 
τους µετανάστες  από διάφορες  περιοχές  του κόσµου και η σηµασία αυτής  της µετανάστευσης  
δεν έπαυσε  να αυξάνει  µέχρι τις αρχές  των ετών  2000. Οι λόγοι  κάθε  απόφασης  
µετανάστευσης  είναι  οικονο µικοί· εντούτοις , η συγκεκρι µένη διαδικασία  είναι  πολύπλοκη  και 
εξαρτάται  από πολλούς  άλλους  παράγοντες : αναζήτηση  καλύτερης  ζωής , ελάχιστα  αποδοτική  
διακυβέρνηση , κακό  επιχειρη µατικό  κλίµα λόγω  της διαφθοράς  και της αστάθειας , 
διαταραγ µένες αγορές  εργασίας , φυσικές  καταστροφές , συγκρούσεις , κ.λπ. Ο περιορισ µός 
των βασικών  αιτιών  της µετανάστευσης  αποτελεί  σηµαντικό  στοιχείο  της συνολικής  
προσέγγισης .  
2.6. ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ  ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ  ΤΗΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ  ΤΩΝ  
ΣΥΝΟΡΩΝ  ΚΑΙ  ΤΗΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  ΘΕΩΡΗΣΕΩΝ  ΣΤΙΣ  ΑΝΑΓΚΕΣ  ΕΝΟΣ  
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ  ΚΟΣΜΟΥ  
∆εδο µένου ότι οι έλεγχοι  στα σύνορα  αποτελούν  ουσιαστικό  στοιχείο  της καταπολέ µησης  της 
λαθρο µετανάστευσης  και του διασυνοριακού  εγκλή µατος, είναι  απαραίτητο  να 
EL 4   EL κατοχυρωθούν  αποτελεσ µατικοί  και µεγάλης  εµβέλειας  έλεγχοι  στα σύνορα . ∆ύο στοιχεία  
αποκτούν  ιδιαίτερη  σηµασία για να εξασφαλιστεί  η αποτελεσ µατικότητα  των ελέγχων  στα 
σύνορα : η ταυτοποίηση  των προσώπων  που έχουν  υπερβεί  την επιτρεπό µενη διάρκεια  
διαµονής και η ενίσχυση  της επιτήρησης  στα σύνορα . Ταυτόχρονα , το µεγαλύτερο  µέρος των 
ταξιδιωτών  δεν αντιπροσωπεύουν  απειλή  για την ασφάλεια  και θα πρέπει  να µπορούν  να 
διέρχονται  τα σύνορα , σύµφωνα  µε απλουστευ µένη και όχι τόσο  επαχθή  διαδικασία . 
Επιπλέον , η προσέγγιση  που ακολουθείται  όσον  αφορά  τις εθνικές  θεωρήσεις  που δίνουν  
πρόσβαση  στο σύνολο  του χώρου  Σένγκεν  δεν προβλέπει  την πλήρη  ισότητα  µεταχείρισης  
όλων  των αιτούντων  ούτε την απόλυτα  εναρ µονισµένη εφαρ µογή των κριτηρίων  που 
αφορούν  τους ελέγχους  ασφάλειας . Τέλος , σε ορισµένες χώρες  οι αιτούντες  οφείλουν  ενίοτε  
να διατρέχουν  µεγάλες  αποστάσεις  για να µεταβούν  στο προξενείο  ενός κράτους  µέλους . 
2.7. ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ  ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ  ΤΗΣ  ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ  
Τα µέτρα που λαµβάνονται  από ένα κράτος  µέλος στον  τοµέα του ασύλου  και της 
µετανάστευσης  είναι  περισσότερο  από πιθανό  ότι θα έχουν  επιπτώσεις  στα άλλα  κράτη  µέλη 
λόγω  της απουσίας  ελέγχων  στα σύνορα  του χώρου  Σένγκεν , της κοινής  πολιτικής  
θεωρήσεων , των στενών  οικονο µικών  και κοινωνικών  σχέσεων  µεταξύ  των κρατών  µελών  
της ΕΕ και της επεξεργασίας  κοινών  πολιτικών  µετανάστευσης  και ασύλου  από την έναρξη  
ισχύος  της συνθήκης  του Άµστερντα µ. Λόγω  του διεθνικού  χαρακτήρα  των ζητηµάτων  
µετανάστευσης , τα εθνικά  µέτρα αποδεικνύονται  ανεπαρκή  και χρειάζεται  να αναληφθεί  
δράση  σε επίπεδο  ΕΕ, για παράδειγ µα, καθορίζοντας  κοινούς  κανόνες  σε όλη την Ευρώπη , 
απευθύνοντας  κοινό  µήνυµα στους  δυνά µει µετανάστες  ή διεξάγοντας  διαπραγ µατεύσεις  µε 
τις τρίτες  χώρες . Χρειάζεται  ως εκ τούτου  να υπάρχει  παράλληλη  και εναρ µονισµένη 
ανάπτυξη  των εθνικών  και κοινοτικών  πολιτικών  ασύλου  και µετανάστευσης . Υπήρχαν  µέχρι 
σήµερα διάφοροι  παράγοντες  που εµπόδιζαν  το γεγονός  αυτό , κυρίως  ο κανόνας  της 
οµοφωνίας  στο Συµβούλιο , το χαµηλό επίπεδο  αµοιβαίας  ενηµέρωσης , η απουσία  
συγκρίσι µων κοινοτικών  στατιστικών , η άνιση  κατανο µή των ευθυνών , µια ανεπαρκώς  
εκτετα µένη προσέγγιση  της µετανάστευσης  και η αδυνα µία των µηχανισ µών ελέγχου  και 
αξιολόγησης .  
3. ΠΟΙΟΙ  ΕΙΝΑΙ  ΟΙ ΚΥΡΙΟΙ  ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ  ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ  ΚΑΙ  
ΣΤΟΧΟΙ ; 
Βάσει  της ανάλυσης  των αναγκών  και των προβλη µάτων  που εκτίθενται  ανωτέρω , και του 
νοµικού και πολιτικού  πλαισίου  της ΕΚ στον  τοµέα της πολιτικής  µετανάστευσης  και 
συνόρων , πρέπει  να καθοριστεί  σειρά  στόχων  προκει µένου να αναπτυχθεί  περαιτέρω  η κοινή  
πολιτική . Το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  έχει ήδη ορίσει  σειρά  στόχων  και πολιτικών  επιλογών : 
πράγ µατι, εκτός  δύο περιπτώσεων  - το ζήτηµα των νοµιµοποιήσεων  και της ενεργού  
συµµετοχής  των κοινωνικών  εταίρων  και των περιφερειακών  και τοπικών  αρχών  - όλοι οι 
στόχοι  της συγκεκρι µένης πολιτικής  έχουν  ήδη καθοριστεί  στο ανώτατο  πολιτικό  επίπεδο .  
Η Επιτροπή  συγκέντρωσε  και συνόψισε  αυτούς  τους στόχους  σε έντεκα  αρχές . Κάθε  µία από 
αυτές  τις αρχές  θα µεταφραστεί  σε συγκεκρι µένες πολιτικές  επιλογές  και σε λειτουργικά  
µέτρα που θα αποτελέσουν  τη συµβολή  της Επιτροπής  στην  ευρεία  πολιτική  συζήτηση  που 
θα πραγ µατοποιηθεί  το 2009 για να καθοριστεί  το ειδικό  περιεχό µενο του προγρά µµατος που 
καλείται  να διαδεχθεί  το πρόγρα µµα της Χάγης  (για την περίοδο  2009-2014) στον  τοµέα της 
µετανάστευσης . 
EL 5   EL Αρχή  αριθ . 1 – Σαφείς  κανόνες  
Ο σχεδιασ µός σαφών  και διαφανών  κανόνων  αποτελεί  απαραίτητη  προϋπόθεση  για τον 
καθορισ µό αποτελεσ µατικής  και αποδοτικής  µεταναστευτικής  πολιτικής . Οι µετανάστες  θα 
πρέπει  κατά  συνέπεια  να λαµβάνουν  σαφή  και αντικει µενική  πληροφόρηση  σχετικά  µε τις 
διάφορες  νόµιµες οδούς  εισόδου  στην  Ευρώπη  και σχετικά  µε τα µελλοντικά  δικαιώ µατα και 
υποχρεώσεις  τους, συµπεριλα µβανο µένου του καθήκοντος  σεβασ µού των θεµελιωδών  αξιών  
της Ευρωπαϊκής  Ένωσης · θα πρέπει  επίσης  να είναι  ενηµερωµένοι, στις χώρες  καταγωγής  και 
προορισ µού, για τις συγκεκρι µένες και ρεαλιστικές  δυνατότητες  εκπλήρωσης  των 
προϋποθέσεων  απόκτησης  θεώρησης  εισόδου  και άδειας  διαµονής. Ο στόχος  της καλύτερης  
ένταξης  θα προκύψει  επίσης  από τη διεύρυνση  του συνόλου  των δικαιω µάτων  που 
χορηγούνται  στους  υπηκόους  τρίτων  χωρών , οι οποίοι  θα πρέπει  να απολα µβάνουν , στο 
µέτρο του δυνατού , τα ίδια δικαιώ µατα µε αυτά  των πολιτών  της ΕΕ.  
Αρχή  αριθ . 2 – Οικονο µική µετανάστευση   
Τα οφέλη  της µετανάστευσης  µεγιστοποιούνται  όταν λαµβάνονται  υπόψη  οι οικονο µικές 
ανάγκες  της κοινωνίας  υποδοχής , υπό την επιφύλαξη  βεβαίως  άλλων  µορφών  µετανάστευσης  
πέραν  της µετανάστευσης  εργατικού  δυνα µικού. Όσον  αφορά  την οικονο µική µετανάστευση , 
οι προϋποθέσεις  εισδοχής  θα πρέπει  στο µέτρο του δυνατού  να θεµελιώνονται  σε αξιολόγηση  
των αναγκών  – στην  οποία  θα συµβάλει  η προσεχής  αξιολόγηση  των µελλοντικών  αναγκών  
δεξιοτήτων  στην  Ευρώπη  µέχρι το 2020 –, στα προφίλ  µετανάστευσης  και στις πολιτικές  
αντιστοίχισης  της προσφοράς  και της ζήτησης  εργατικού  δυνα µικού, χρησι µοποιώντας  
ενδεχο µένως  την κατάρτιση  στις χώρες  καταγωγής . Αυτή  η πολιτική  συνοδεύει  κατά  
συνέπεια  τις πολιτικές  απασχόλησης  και εκπαίδευσης  που στοχεύουν  στην  εκµετάλλευση  του 
υφιστά µενου δυνα µικού και στη µείωση  της ανεργίας  των υπηκόων  τρίτων  χωρών  που 
διαµένουν  ήδη νόµιµα στην  ΕΕ, και η εφαρ µογή της πρέπει  να τηρεί  πλήρως  την αρχή  της 
κοινοτικής  προτί µησης . 
Αρχή  αριθ . 3 – Ένταξη   
Η ένταξη  των υπηκόων  τρίτων  χωρών  αποτελεί  αµοιβαία  διαδικασία  προσαρ µογής µεταξύ  
της κοινωνίας  της χώρας  υποδοχής  και των µεταναστών  και ουσιαστικό  παράγοντα  για να 
αξιοποιηθούν  πλήρως  τα οφέλη  της µετανάστευσης . Η βασική  προσέγγιση , που θεµελιώνεται  
στο κοινό  πρόγρα µµα για την ένταξη , έχει ήδη εφαρ µοσθεί  και θα πρέπει  να ενισχυθεί  
περαιτέρω . Η εφαρ µογή ειδικών  προγρα µµάτων  ένταξης  για τους νεοαφιχθέντες , η 
προσαρ µογή των δηµοσίων  υπηρεσιών  στις ιδιαιτερότητες  των µεταναστών , η καταπολέ µηση 
της διακριτικής  µεταχείρισης , η προώθηση  της διαχείρισης  της πολυ µορφίας  στον  τόπο  
εργασίας  και η ευαισθητοποίηση  όλων  των ενδιαφερο µένων  συγκαταλέγονται  µεταξύ  των 
υποχρεώσεων  της χώρας  υποδοχής . Τα ζητήµατα του φύλου  θα πρέπει  επίσης  να τυγχάνουν  
ιδιαίτερης  προσοχής . Η ανάπτυξη  δεικτών  και η τακτική  αξιολόγηση  αποτελούν  επίσης  
απαραίτητη  προϋπόθεση  για τη βελτίωση  της κατάστασης .  
Αρχή  αριθ . 4 – Πολιτική  αλληλεγγύη , αµοιβαία  εµπιστοσύνη , επιµερισµός των ευθυνών  
και πληροφόρηση  
Για να εξασφαλιστεί  η αποτελεσ µατικότητα  και η συνοχή  των µεταναστευτικών  πολιτικών  σε 
εθνικό  και κοινοτικό  επίπεδο , είναι  απαραίτητο  να ενισχυθεί  περαιτέρω  ο συντονισ µός 
µεταξύ  των διαφόρων  επιπέδων  αρµοδιότητας . Αυτός  ο συντονισ µός προϋποθέτει , τόσο  στο 
επίπεδο  των κρατών  µελών  όσο και στο επίπεδο  της ΕΕ, ότι η µεταναστευτική  πολιτική  θα 
σχεδιάζεται  και θα εφαρ µόζεται  µε τρόπο  διαφανή  τηρώντας  πλήρως  τις αρµοδιότητες  που 
αντιστοιχούν  σε κάθε  επίπεδο . Προς  το σκοπό  αυτό , πρέπει  να συνεχίσει  να προωθείται  ο 
EL 6   EL µηχανισ µός αµοιβαίας  πληροφόρησης  που δηµιουργήθηκε  το 2006, καθώς  και η ανταλλαγή  
πληροφοριών  και βέλτιστων  πρακτικών , προκει µένου να υπάρξει  αµοιβαία  εµπιστοσύνη  και 
να αποσταλούν  σαφή  και χωρίς  διφορού µενα µηνύµατα. 
Αρχή  αριθ . 5 – Αλληλεγγύη  
Η οικονο µική αλληλεγγύη  συνιστά  πολύτι µο εργαλείο  για να εξασφαλιστεί  η ενιαία  
εφαρ µογή της κοινοτικής  νοµοθεσίας  και των πολιτικών  χωρίς  να επιβάλλονται  δυσανάλογα  
βάρη  σε επί µέρους  κράτη  µέλη και προωθώντας  την αµοιβαία  εµπιστοσύνη  µε τη 
συνεργασία , τη διάδοση  των βέλτιστων  πρακτικών  και τη βελτίωση  των γνώσεων . 
Σχεδιασ µένο σαν ευέλικτο  µέσο, η εφαρ µογή του προγρά µµατος πλαισίου  πρέπει  να 
διεξαχθεί  σε τακτικά  διαστή µατα. Οι συνολικές  πιστώσεις  του προγρά µµατος, στο πλαίσιο  
της άσκησης  του προϋπολογισ µού 2009, καθώς  και η κλείδα  κατανο µής για τη διάθεση  των 
πόρων  στα κράτη  µέλη θα επανεξετασθούν , µετά από αξιολόγηση  της εφαρ µογής, 
προκει µένου να ληφθούν  υπόψη  νέες εθνικές  καταστάσεις . 
Αρχή  αριθ . 6 – Ανάγκη  ουσιαστικής  εταιρικής  σχέσης  µε τις τρίτες  χώρες   
Η αποτελεσ µατική  διαχείριση  των µεταναστευτικών  ροών  αξιώνει  ουσιαστική  εταιρική  
σχέση  µε τις τρίτες  χώρες . Αυτό  συνεπάγεται  ότι η ΕΕ θα πρέπει , κατά  τα προσεχή  έτη, να 
συνεργαστεί  πολύ  πιο στενά  µε τις χώρες  εταίρους  όσον  αφορά  ζητήµατα όπως  οι 
δυνατότητες  νόµιµης κινητικότητας , η δηµιουργία  ικανοτήτων  διαχείρισης  των 
µεταναστεύσεων , η καλύτερη  αντιστοίχιση  µεταξύ  τάσεων  της αγοράς  εργασίας  και 
εξελίξεων  του ανθρωπίνου  κεφαλαίου , η προστασία  των θεµελιωδών  δικαιω µάτων  και η 
καταπολέ µηση των παράνο µων µεταναστευτικών  ροών . Εξάλλου , πιο σηµαντικοί  πόροι  θα 
διατεθούν  στη συµµόρφωση  µε ορθά  πρότυπα  στην  εργασία , και η ΕΕ θα συνεχίσει  να 
αναπτύσσει  πολιτικές  όσον  αφορά  τις δεοντολογικές  προδιαγραφές  πρόσληψης , την πρόληψη  
και τον περιορισ µό της αποµύζησης  και κατασπατάλησης  "εγκεφάλων ", τη δυνατότητα  
κυκλικής  µετανάστευσης , εκµετάλλευσης  του δυνα µικού των µεταθέσεων  και υποστήριξης  
της δηµιουργίας  επιχειρήσεων  από τους µετανάστες  που επιστρέφουν  στη χώρα  τους. 
∆ιεξάγονται  διερευνητικές  εργασίες  σχετικά  µε τις εταιρικές  σχέσεις  για την κινητικότητα  και 
προετοι µάζεται  το έδαφος  προς  την κατεύθυνση  σταθερών  συµφωνιών  διαχείρισης  της 
µετανάστευσης  εργατικού  δυνα µικού, µε επιλεγ µένους  µακροπρόθεσ µους στρατηγικούς  
συµµάχους .  
Αρχή  αριθ . 7 – Βελτίωση  της ασφάλειας  και διευκόλυνση  της εισόδου  καλόπιστων  
ταξιδιωτών  
Είναι  απαραίτητο  να στηριχθού µε στα υπάρχοντα  επιτεύγ µατα µε υψηλότερο  βαθµό 
εναρ µόνισης , µέσω του προτεινό µενου κώδικα  θεωρήσεων  και της ενίσχυσης  της 
συνεργασίας  µεταξύ  κρατών  µελών . Μόνο  η µετάβαση  προς  αληθώς  ευρωπαϊκές  θεωρήσεις  
βραχείας  διαµονής θα εξασφαλίσει  την ισότητα  µεταχείρισης  µεταξύ  όλων  των αιτούντων  
θεωρήσεις . Η λογική  και απαραίτητη  εξέλιξη  προς  τη διαχείριση  των αιτήσεων  θεώρησης  σε 
κοινά  ευρωπαϊκά  κέντρα  θεωρήσεων  θα πρέπει  να συνοδεύσει  την τάση  που υπάρχει  προς  
την κατεύθυνση  ευρωπαϊκών  θεωρήσεων . Η θέση  από κοινού  των πόρων  και οι οικονο µίες 
κλίµακας  που θα πραγ µατοποιηθούν  θα µπορούσε  να εξασφαλίσει  επίσης  άνετη  πρόσβαση  
των αιτούντων  στους  τόπους  στους  οποίους  εκδίδονται  αυτές  οι θεωρήσεις .  
Αρχή  αριθ . 8 – Ακεραιότητα  του χώρου  Σένγκεν  
∆ιάφορες  πρωτοβουλίες  είναι  απαραίτητες , κυρίως  µέτρα µε στόχο  να αναπτυχθεί  η 
επιτήρηση  των συνόρων  και να ενισχυθεί  ο επιχειρησιακός  συντονισ µός µεταξύ  των κρατών  
µελών  µέσω του FRONTEX καθώς  και να καθιερωθεί  ένα σύστη µα εισόδου - εξόδου  για την 
EL 7   EL καταχώρηση  των ηµεροµηνιών  εισόδου  και εξόδου  κάθε  υπηκόου  τρίτης  χώρας  που γίνεται  
δεκτός  στο χώρο  Σένγκεν . Πρέπει  επίσης  να εξασφαλιστεί  η συνοχή  µεταξύ  των εσωτερικών  
και εξωτερικών  πολιτικών  που ακολουθούνται  στον  τοµέα της διαχείρισης  των συνόρων . 
Χρειάζεται  προς  το σκοπό  αυτό  πιο στρατηγική  προσέγγιση  κατά  την επιλογή  των βασικών  
εταίρων  καθώς  και πιο σαφής  καθορισ µός των γενικών  στόχων  µακροπρόθεσ µα. Πρέπει  
επίσης  να εξελίσσονται  διαρκώς  οι µηχανισ µοί που επιτρέπουν  τον επιµερισµό των βαρών  
και την αµοιβαία  αλληλεγγύη  µεταξύ  των κρατών  µελών  κατά  τη διαχείριση  των εξωτερικών  
συνόρων  της ΕΕ. 
Αρχή  αριθ . 9 – Ενίσχυση  της καταπολέ µησης  της παράνο µης απασχόλησης  και της 
αδήλωτης  εργασίας  
Οι πρωτοβουλίες  στο συγκεκρι µένο τοµέα θα πρέπει  να επικεντρωθούν  στην  πρόληψη , στις 
κυρώσεις  και στην  εκτέλεση  και να εξασφαλίσουν  τη συµµετοχή  των ευρωπαϊκών  οργάνων , 
των κρατών  µελών  και βασικών  ενδιαφερο µένων , όπως  οι κοινωνικοί  εταίροι . Ένα σηµαντικό  
βήµα προς  τα εµπρός  θα πραγ µατοποιηθεί  µε την θέσπιση  της πρότασης  οδηγίας  που 
προβλέπει  την επιβολή  κυρώσεων  στους  εργοδότες  που απασχολούν  παράνο µα διαµένοντες  
υπηκόους  τρίτων  χωρών1. Πρέπει  να υποστηριχθούν  τα κίνητρα  για δηλω µένη εργασία  και να 
καταβληθούν  περαιτέρω  προσπάθειες  για την ενίσχυση  των κυρώσεων , διαθέτοντας  
συµπληρω µατικούς  οικονο µικούς  και ανθρώπινους  πόρους  σε εθνικό  επίπεδο , µεταξύ  των 
οποίων  η δηµιουργία  ειδικευ µένων  οργανισ µών ελέγχου , η ανάλυση  των κινδύνων , η 
ενίσχυση  του συντονισ µού και η καλύτερη  αξιολόγηση  των ελέγχων . Εξάλλου , η νοµοθεσία  
καθώς  και τα συστή µατα ελέγχου  και καταστολής  πρέπει  να προσαρ µοστούν  σε νέα είδη 
απάτης  όπως  η υπεργολαβία  και η εργασία  υπό το καθεστώς  του «ψευδώς  
αυτοαπασχολού µενου». 
Αρχή  αριθ . 10 – Καταπολέ µηση της παράνο µης διακίνησης  µεταναστών  και της 
εµπορίας  ανθρώπων  
Πρέπει  να επανεξεταστεί  η εθνική  και κοινοτική  νοµοθεσία  προκει µένου να ληφθούν  
καλύτερα  υπόψη  νέα εγκλη µατικά  φαινό µενα και να βελτιωθεί  η προστασία  των θυµάτων . 
Κατά  συνέπεια , το ισχύον  νοµικό πλαίσιο  που αφορά  τη διευκόλυνση  της παράνο µης εισόδου  
και διαµονής καθώς  και τη σεξουαλική  εκµετάλλευση  των παιδιών  πρέπει  να ενισχυθεί  και να 
προσαρ µοστεί  στις σηµερινές  πραγ µατικότητες . Επιπλέον , πρέπει  να εξασφαλιστεί  ότι τα 
κράτη  µέλη διαθέτουν  επαρκείς  πόρους  στις τεχνικές  έρευνες , στη χρηµατοδότηση  
οργανώσεων  της κοινωνίας  των πολιτών  και, γενικότερα , σε όλα τα µέτρα δίωξης  και 
προστασίας . Εξάλλου , λόγω  του διασυνοριακού  χαρακτήρα  αυτών  των φαινο µένων , η δράση  
της ΕΕ θα πρέπει  να εντατικοποιηθεί  σε εθνικό  και διεθνές  επίπεδο , κάνοντας  ιδιαίτερη  
χρήση  των διεθνών  νοµικών  µέσων  καταπολέ µησης  της εµπορίας  ανθρώπων . 
Αρχή  αριθ . 11 – Βιώσι µη και πραγ µατική  πολιτική  επιστροφής -νοµιµοποιήσεις  
Μία πολιτική  επιστροφής  και επανεισδοχής  ταυτόχρονα  αποτελεσ µατική  και σεβό µενη τα 
δικαιώ µατα του ανθρώπου  και τις θεµελιώδεις  ελευθερίες  των ενδιαφερο µένων  προϋποθέτει  
τη βελτίωση  της επιχειρη µατικής  συνεργασίας  µεταξύ  των κρατών  µελών , την ενίσχυση  του 
ρόλου  του FRONTEX κατά  την υποστήριξη  των κοινών  ενεργειών  επιστροφής  και την 
εντατικοποίηση  της συνεργασίας  και της εταιρικής  σχέσης  µε τις τρίτες  χώρες , καθώς  και την 
θέσπιση  κοινών  κανόνων . Η εµπειρία  έχει εξάλλου  αποδείξει  ότι είναι  απαραίτητο  να 
υπερβού µε την απόφαση  του Συµβουλίου  της 5ης Οκτωβρίου  2006, σχετικά  µε τη δηµιουργία  
                                                 
1 COM(2007) 249 τελικό  της 16.05.2007. 
EL 8   EL ενός µηχανισ µού αµοιβαίας  πληροφόρησης  για τα µέτρα των κρατών  µελών  στους  τοµείς του 
ασύλου  και της µετανάστευσης , κυρίως  στις περιπτώσεις  των µέτρων  νοµιµοποίησης , που θα 
µπορούσαν  να έχουν  παράλληλα  αποτελέσ µατα σε άλλα  κράτη  µέλη. 
4. ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ  ΜΕΘΟ∆ΟΛΟΓΙΑ : ΚΑΛΥΤΕΡΗ  ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ  ΤΗΣ  
ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ  
Η µετανάστευση  αποτελεί  πολύπλοκο  φαινό µενο το οποίο  παρουσιάζει  πολλές  όψεις  και 
απαιτεί  ως εκ τούτου  πολιτικά  µέτρα που καλύπτουν  ευρύ  φάσµα ζητηµάτων  και τοµέων: 
δηµογραφικοί  περιορισ µοί, οικονο µικές ανάγκες , κοινωνικές  προσδοκίες , συνέπειες  στον  
τοµέα της υγείας , εµπορικές  δεσµεύσεις , ανάγκες  ανάπτυξης , ευκαιρίες  εκπαίδευσης , 
ζητήµατα ασφάλειας  κ.λπ. Εξάλλου , δεδοµένου ότι ο συγκεκρι µένος τοµέας πολιτικής  
εµπίπτει  στην  επιµερισµένη αρµοδιότητα , πρέπει  να ενθαρρυνθεί  ενεργητικά  ο συντονισ µός 
µεταξύ  του κοινοτικού  επιπέδου  και των εθνικών  επιπέδων , ιδιαίτερα  όσον  αφορά  την 
οικονο µική και κοινωνική  πολιτική  και την πολιτική  ανάπτυξης . Η διαφανής , συστη µατική  
και έγκαιρη  διαβούλευση  µε όλους  τους ενδιαφερο µένους  σχετικά  µε τις νέες πολιτικές  
εξελίξεις  πρέπει  να κατοχυρωθεί . 
Κάθε  µεταγενέστερη  πολιτική  εξέλιξη  θα πρέπει  να λαµβάνει  υπόψη  την κατάσταση  της 
µετανάστευσης  σε κάθε  κράτος  µέλος όσον  αφορά  τα δεδοµένα αποθε µάτων  και ροών . Προς  
το σκοπό  αυτό , θα πρέπει  να καταρτιστούν  ειδικά  προφίλ  µετανάστευσης  για κάθε  κράτος  
µέλος, προκει µένου να γίνει ο απολογισ µός των δεξιοτήτων  του υφιστά µενου 
µεταναστευτικού  πληθυσ µού και να διαπιστωθούν  οι ενδεχό µενες µελλοντικές  ανάγκες  σε 
εργατικό  δυνα µικό. Στη βάση  των διαφόρων  προφίλ  µετανάστευσης , θα πρέπει  να 
καθοριστούν  πολυετείς  προσανατολισ µοί και στόχοι . Είναι  εξίσου  απαραίτητο  να 
σχεδιαστούν  µηχανισ µοί αξιολόγησης  και ελέγχου  που να παρέχουν  τακτική  επιστροφή  
πληροφοριών  στους  λαµβάνοντες  πολιτικές  αποφάσεις . Για να δοθεί  η δυνατότητα  πολιτικών  
βελτιώσεων , πρέπει  να ορισθούν  δείκτες  απόδοσης  δυνά µενοι να υπολογιστούν  ποσοτικά  και 
κριτήρια  αναφοράς . Η ύπαρξη  στατιστικών  και της απαραίτητης  ικανότητας  ανάλυσης  έχει 
ουσιαστική  σηµασία για την εγκαθίδρυση  οποιουδήποτε  συστή µατος αξιολόγησης . Η 
Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  θα πρέπει  να υποβάλλει  ετήσιες  εκθέσεις  για τη µετανάστευση  για να 
δώσει  πλήρη  εικόνα  της κατάστασης , να αναλύσει  τις ενδεχό µενες ανάγκες  της αγοράς  
εργασίας  και να επιτρέψει  στο Συµβούλιο  να προβεί  σε πολιτική  αξιολόγηση  και να 
διατυπώσει  συστάσεις  σχετικά  µε τα µέτρα που πρέπει  να ληφθούν .