ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου για την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί ελαχίστων προδιαγραφών ασφάλειας και υγείας που αφορούν την έκθεση των εργαζόμενων σε κινδύνους οφειλόμενους στους φυσικούς παράγοντες (κραδασμοί) (αριθ. ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16(1) της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ)

1992/0449 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου για την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί ελαχίστων προδιαγραφών ασφάλειας και υγείας που αφορούν την έκθεση των εργαζόμενων σε κινδύνους οφειλόμενους στους φυσικούς παράγοντες (κραδασμοί) (αριθ. ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16(1) της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ)

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

-Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Κοινοβούλιο* και στο Συμβούλιο (COM(1992)560 τελικό) 8.2.1993 (ΕΕ C 77 18.3.1993) * κατά τη χρονική στιγμή της πρότασης δεν απαιτείτο διαδικασία συναπόφασης

-Ημερομηνία έκδοσης της γνώμης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 30.6.1993 (ΕΕ C 249, 13.9.1993) και της Επιτροπής των Περιφερειών* * δήλωσε με επιστολή της από 13 Ιανουαρίου 2000 ότι δεν θα εξέδιδε γνώμη

-Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση 20.4.1994 (EE C 128, 9.5.1994)

-Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης στο Συμβούλιο 8.7.1994 (EE C 230, 19.8.1994)

-Ημερομηνία πολιτικής συμφωνίας και επίσημης υιοθέτησης της κοινής θέσης από το Συμβούλιο 28.11.2000 (ομόφωνα) και 11.06.2001 (ομόφωνα)

2. Αντικειμενο τησ προτασησ τησ Επιτροπησ

Η αρχική πρόταση βασιζόταν στο άρθρο 137 της συνθήκης (πρώην άρθρο 118) και λαμβάνει τη μορφή ειδικής οδηγίας κατά την έννοια του άρθρου 16(1) της οδηγίας πλαισίου 89/391/ΕΟΚ.

Στοχεύει στην προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους από την έκθεση σε φυσικούς παράγοντες. Η πρόταση καλύπτει τέσσερις τύπους φυσικών παραγόντων: θόρυβος (κίνδυνοι για την ακοή), κραδασμοί (κίνδυνοι για το χέρι, το βραχίονα και ολόκληρο το σώμα) και ηλεκτρομαγνητικά πεδία και οπτική ακτινοβολία (κίνδυνοι για την υγεία που οφείλονται στην εισαγωγή ρευμάτων στο σώμα, την ηλεκτροπληξία, τα εγκαύματα καθώς και την απορρόφηση θερμικής ενέργειας).

Οι διατάξεις για τους κραδασμούς και την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία είναι νέες, ενώ οι διατάξεις για το θόρυβο ισχύουν ήδη στην οδηγία 86/188/ΕΟΚ του Συμβουλίου. Αυτή η πρόταση αποτελεί το δεύτερο στάδιο της προσέγγισης του Συμβουλίου που προβλέπεται στο άρθρο 10 της εν λόγω οδηγίας.

Η γενική προσέγγιση του Συμβουλίου ήταν να επικεντρωθεί σε ένα στοιχείο (κραδασμοί) στο οποίο μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία γρήγορα και για το οποίο δεν υπάρχει καμία ειδική κοινοτική νομοθεσία.

Όλες οι αντιπροσωπίες και η Επιτροπή αποδέχθηκαν αυτή την προσέγγιση που συνίσταται στη διαπραγμάτευση της πρότασης βήμα προς βήμα, λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη τα άλλα τμήματα της πρότασης της Επιτροπής που παραμένουν στο τραπέζι του Συμβουλίου για μελλοντικές συζητήσεις. Με μια δήλωση του Συμβουλίου στα πρακτικά του, το Συμβούλιο επιβεβαιώνει ότι η πρόταση εξακολουθεί να παραμένει στο τραπέζι του Συμβουλίου και επαναλαμβάνει τη δέσμευση του Συμβουλίου να ασχοληθεί με τους άλλους φυσικούς παράγοντες σε μεταγενέστερο στάδιο.

3. Σχολια σχετικα με την κοινη θεση

3.1. Γενικές παρατηρήσεις

Λόγω της διάσπασης της πρότασης, το κείμενο περιορίζεται τώρα στις ειδικές ελάχιστες απαιτήσεις για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους που προκύπτουν ή που ενδέχεται να προκύψουν από την έκθεση στους μηχανικούς κραδασμούς.

Η κοινή θέση καθορίζει οριακές τιμές έκθεσης για κραδασμούς στο σύστημα χεριού βραχίονα και σε ολόκληρο το σώμα, τις οποίες δεν πρέπει να ξεπεράσει κανένας εργαζόμενος και τιμές έκθεσης για δράση που ορίζουν ποια προληπτικά μέτρα είναι αναγκαία για τη μείωση των κινδύνων στους εργαζομένους.

Τα προληπτικά μέτρα που ορίζονται από την κοινή θέση βασίζονται ιδίως στην υποχρέωση του εργοδότη να καθορίσει και να εκτιμήσει τους κινδύνους χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους αξιολόγησης του επιπέδου έκθεσης στους μηχανικούς κραδασμούς. Σε αυτό το πλαίσιο η κοινή θέση αναφέρεται στα πρότυπα ISO.

Με βάση την αξιολόγηση του κινδύνου και αμέσως μόλις ξεπεραστούν οι τιμές δράσης, ο εργοδότης θα θεσπίσει και θα εφαρμόσει ένα πρόγραμμα τεχνικών και/ή οργανωτικών μέτρων με στόχο να αποφευχθεί ή να μειωθεί η έκθεση.

Η κοινή θέση επίσης προβλέπει λεπτομερείς κανόνες για την ενημέρωση και την εκπαίδευση των εργαζομένων που εκτίθενται σε κινδύνους που οφείλονται σε κραδασμούς καθώς και μια ενισχυμένη επίβλεψη της υγείας, παραχωρώντας ιδιαίτερα το δικαίωμα στον εργαζόμενο να ενημερώνεται όταν οι τιμές δράσης έχουν ξεπεραστεί.

Σε γενικές γραμμές, η κοινή θέση του Συμβουλίου σέβεται το πνεύμα της πρότασης της Επιτροπής αν και με μια διαφορετική δομή που οφείλεται στη διάσπαση της πρότασης. Λαμβάνει σε μεγάλο βαθμό υπόψη τις τροπολογίες που υποβλήθηκαν μετά την πρώτη ανάγνωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που αφορούν το τμήμα της πρότασης της Επιτροπής που αναφέρεται στους κραδασμούς.

Οι πιο σημαντικές διαφορές σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής είναι η αύξηση της οριακής τιμής έκθεσης δράσης για τους κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα, η διαγραφή της έννοιας της κατώτατης τιμής, η χορήγηση ειδικών εξαιρέσεων για τη ναυτιλία και την αεροπορία και για την έκτακτη απασχόληση καθώς και ο καθορισμός μεταβατικών περιόδων για τον υπάρχοντα εξοπλισμό εργασίας γενικά καθώς και για τον εξοπλισμό εργασίας που χρησιμοποιείται στον τομέα της γεωργίας και της δασοκομίας (παράταση της περιόδου).

3.2 Οι τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση

Οι τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση που ισχύουν για τους κραδασμούς είναι: 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32 και 33.

Οι τροπολογίες αριθ. 1, 4, 5, 8, 9, 16, 17, 18, 19, 28, 30, 31 και 33 έγιναν αποδεκτές στο σύνολό τους στην κοινή θέση και στην τροποποιημένη πρόταση.

Επιπλέον οι τροπολογίες αριθ. 7, 10, 11, 13 και 20 που είχαν γίνει αποδεκτές στην τροποποιημένη πρόταση, διατυπώθηκαν εκ νέου με μικρές αλλαγές από το Συμβούλιο διατηρώντας την αρχική τους έννοια. Η Επιτροπή είναι σύμφωνη.

Οι τροπολογίες αριθ. 21, 27, 29 και 32 που είχαν γίνει αποδεκτές στην τροποποιημένη πρόταση δεν έγιναν δεκτές στην κοινή θέση. Η Επιτροπή δέχτηκε να μην περιληφθούν αυτές οι τροπολογίες προκειμένου να επιτευχθεί γενική συμφωνία και επειδή πιστεύει ότι η κοινή θέση διατηρεί την ουσία των διατάξεων της τροποποιημένης πρότασης στην οποία αναφέρονται αυτές οι τροπολογίες, σε ορισμένες περιπτώσεις με αυστηρότερο τρόπο.

Οι τροπολογίες 6, 15 και 25 δεν εγκρίθηκαν ούτε στην κοινή θέση ούτε στην τροποποιημένη πρόταση για λόγους που αναφέρονται ήδη στην 1η ανάγνωση.

Η τροπολογία 12 που δεν είχε συμπεριληφθεί στην τροποποιημένη πρόταση είχε εισαχθεί με μικρή τροποποίηση στην κοινή θέση.

Οι κύριες διαφορές μεταξύ της τροποποιημένης πρότασης και της κοινής θέσης του Συμβουλίου είναι οι εξής:

α) η διαφορετική δομή και αρίθμηση των άρθρων που επιβάλλεται από την απόφαση για τη διάσπαση της γενικής οδηγίας για τους φυσικούς παράγοντες σε τέσσερις διαφορετικές ειδικές οδηγίες που καλύπτουν τους τέσσερις φυσικούς παράγοντες ξεχωριστά.

Η Επιτροπή συμφώνησε με τη διάσπαση υπό την προϋπόθεση ότι η τροποποιημένη πρόταση εξακολουθεί να παραμένει στο τραπέζι του Συμβουλίου έως να αντιμετωπιστούν όλοι οι φυσικοί παράγοντες και ότι το Συμβούλιο θα δεσμευτεί αυστηρά να συνεχίσει το έργο του για τα εναπομείναντα μέρη της πρότασης έως την ολοκλήρωσή της.

β) Οι οριακές τιμές ημερήσιας έκθεσης για κραδασμούς μεταδιδόμενους σε ολόκληρο το σώμα και οι τιμές δράσης έχουν αυξηθεί στην κοινή θέση έως 1,15 m/s2 και 0,6 m/s2 αντίστοιχα, σε σχέση με 0,7 m/s2 και 0,5 m/s2 στην τροποποιημένη πρόταση αντίστοιχα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε αυτές τις νέες αξίες για την επίτευξη γενικού συμβιβασμού αν και εξακολουθεί να πιστεύει ότι πρέπει να οριστούν χαμηλότερες τιμές σύμφωνα με την τροποποιημένη πρόταση.

γ) Η διαγραφή των κατώτατων τιμών στην κοινή θέση.

Η Επιτροπή αποδέχθηκε αυτή τη διαγραφή διότι ενισχύει το κείμενο καθιστώντας εφαρμοστέες τις διατάξεις της οδηγίας για όσο διάστημα υπάρχει ο κίνδυνος.

δ) Οι νέες εξαιρέσεις της οριακής τιμής για κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα για τη ναυτιλία και την αεροπορία έχουν εισαχθεί στην κοινή θέση καθώς και εξαίρεση για ειδικές περιπτώσεις όπου η έκθεση ποικίλει αισθητά από τη μια στιγμή στην άλλη. Η Επιτροπή συμφώνησε με αυτές τις εξαιρέσεις θεωρώντας ότι τα χαρακτηριστικά της ναυτιλίας και της αεροπορίας αξίζουν ειδική προσοχή και ότι επιβάλλονται αυστηρές προϋποθέσεις για τη χορήγησή τους καθώς και εγγύηση ενισχυμένης ιατρικής επίβλεψης για τους εργαζομένους στους τομείς.

3.3 Νέες διατάξεις που εισήγαγε το Συμβούλιο και η θέση της Επιτροπής

Το άρθρο 9 της κοινής θέσης περιλαμβάνει μια προαιρετική μεταβατική περίοδο σχετικά με την εφαρμογή των υποχρεώσεων όσον αφορά την οριακή τιμή για να επιτραπεί η προσαρμογή του εργασιακού εξοπλισμού που χρησιμοποιείται σήμερα. Για τον εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στο γεωργικό και δασοκομικό τομέα θα ισχύσει μια συμπληρωματική μεταβατική περίοδος 3 ετών.

Η Επιτροπή συμφωνεί με το Συμβούλιο ότι η πρακτική εφαρμογή ιδίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα απαιτήσει στοχοθετημένες εκστρατείες για την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση, προετοιμασία ενοτήτων κατάρτισης και οργάνωση μαθημάτων, καθώς και απόκτηση νέων εξοπλισμών και/ή εξαρτημάτων.

Για τους λόγους αυτούς η Επιτροπή αποδέχτηκε αυτές τις μεταβατικές περιόδους αναγνωρίζοντας ότι ορισμένοι βιομηχανικοί τομείς χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ / ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως την κοινή θέση.

5. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Βλέπε παράρτημα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΣΧΕΔΙΑ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΣΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

3. Το Συμβούλιο ζητά από την Επιτροπή να αξιολογήσει την εφαρμογή της οδηγίας με βάση την επιστημονική έρευνα και τα επιστημονικά δεδομένα για να προτείνει κατάλληλες τροποποιήσεις αν χρειαστεί.

Η Επιτροπή υπογράμμισε ότι σύμφωνα με την εντολή της πρέπει να εξασφαλίσει την εφαρμογή των διατάξεων της εν λόγω οδηγίας.