[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 9.6.2009

COM(2009) 259 τελικό

2009/0075 (CNS)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

με την οποία επιτρέπεται στην Πορτογαλία η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης για το ρούμι και τα λικέρ που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας, καθώς και για τα λικέρ και τα αποστάγματα που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1) ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

- Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Με την απόφαση 2002/167/EΚ του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2002[1], επιτρέπεται στην Πορτογαλία να εφαρμόζει συντελεστή μειωμένου ειδικού φόρου κατανάλωσης στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας για το ρούμι και τα λικέρ που παράγονται και καταναλώνονται εκεί, καθώς και στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών για τα λικέρ και τα αποστάγματα που παράγονται και καταναλώνονται εκεί. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, η Πορτογαλία μπορεί να εφαρμόζει στα προϊόντα αυτά συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης χαμηλότερο από τον πλήρη συντελεστή για την αλκοόλη που καθορίζεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 92/84/ΕΟΚ[2], και χαμηλότερο από τον ελάχιστο συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης για την αλκοόλη που καθορίζεται από την εν λόγω οδηγία, αλλά όχι πάνω του 75% χαμηλότερο από τον κανονικό εθνικό ειδικό φόρο κατανάλωσης για την αλκοόλη. Το μέτρο αυτό εφαρμόστηκε από την 1η Ιανουαρίου 2002 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008. Με τα αιτήματά της, της 16ης Ιουνίου 2008 και της 20ής Ιουνίου 2008, η Πορτογαλία ζήτησε να παραταθεί η άδεια αυτή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.

Στις 5 Νοεμβρίου 2008 και στις 25 Φεβρουαρίου 2009, μετά από αίτημα των υπηρεσιών της Επιτροπής, οι πορτογαλικές αρχές προσκόμισαν επιπλέον στοιχεία για να αποδείξουν ότι είναι αναγκαίο να παραταθεί ο μειωμένος συντελεστής του ειδικού φόρου κατανάλωσης μετά τη λήξη του 2008, ούτως ώστε να διατηρηθούν η παραγωγή ρουμιού, λικέρ και/ή αποσταγμάτων και οι συναφείς γεωργικές δραστηριότητες.

Επί του παρόντος, στη Μαδέρα είναι καταχωρημένες οκτώ επιχειρήσεις που παράγουν ρούμι και/ή λικέρ· στις Αζόρες, εννέα εταιρείες παράγουν λικέρ και τριάντα οκτώ εταιρείες παράγουν αποστάγματα. Ο μεγαλύτερος από τους παραγωγούς, ένας παραγωγός ρουμιού και αποσταγμάτων στη Μαδέρα, προβλέπεται ότι θα παράγει συνολικά 558,02 εκατόλιτρα καθαρής αλκοόλης κατά μέσο όρο ετησίως την περίοδο 2009-2013. Το 2007, οι οικονομικοί φορείς της αυτόνομης περιφέρειας της Μαδέρας παρήγαγαν συνολικά 1304,99 εκατόλιτρα ρουμιού και 419,95 εκατόλιτρα λικέρ (με αλκοολικό τίτλο 100%). Κατά το ίδιο έτος, οι επιχειρηματίες της αυτόνομης περιφέρειας των Αζορών παρήγαγαν 1680 εκατόλιτρα λικέρ (με αλκοολικό τίτλο 20%) και 994 εκατόλιτρα αποσταγμάτων (με αλκοολικό τίτλο μεταξύ 37,5% και 42 %). Στην πράξη, ολόκληρη η παραγωγή διοχετεύεται στις περιφερειακές αγορές και ένα μικρό μόνο μέρος της εξάγεται (στην περίπτωση των λικέρ Αζορών: το 10 % περίπου της παραγωγής εξάγεται κυρίως στη Βόρειο Αμερική).

Ο τοπικός κλάδος απασχολεί περίπου 130 εργαζόμενους στη Μαδέρα και περίπου 90 στις Αζόρες. Επιπλέον, στη Μαδέρα, η καλλιέργεια και η μεταποίηση του ζαχαροκάλαμου και των φρούτων απασχολούν 1000 γεωργικές εκμεταλλεύσεις οικογενειακού τύπου.

Το 2007, το μερίδιο αγοράς των προϊόντων που τυγχάνουν μειωμένου συντελεστή ειδικών φόρων κατανάλωσης ήταν μικρότερο από το μερίδιο αγοράς ομοειδών προϊόντων που εισάγονται ή προέρχονται από άλλα σημεία της Κοινότητας (20,3% στη Μαδέρα, 38,9% στις Αζόρες) και τα οποία ασκούν, επομένως, ισχυρό ανταγωνισμό στα εν λόγω προϊόντα. Επιπλέον, παρά την εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικών φόρων κατανάλωσης, η μέση λιανική τιμή πώλησης (συμπεριλαμβανομένου του φόρου) στη Μαδέρα και στις Αζόρες, για το ρούμι και τα λικέρ ή τα αποστάγματα τοπικής παραγωγής, είναι υψηλότερη από την τιμή των ομοειδών προϊόντων που προέρχονται από άλλες περιφέρειες.

Τα κυριότερα μειονεκτήματα που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί ρουμιού, λικέρ και/ή αποσταγμάτων προκύπτουν από το πρόσθετο αυτό κόστος που συνδέεται με τους παράγοντες που επισημαίνονται στο άρθρο 299 παράγραφος 2 της συνθήκης (δηλαδή τη μεγάλη απόσταση, τον νησιωτικό χαρακτήρα τους, τη μικρή έκταση, τη δύσκολη μορφολογία και κλίμα).

Οι πρώτες ύλες γεωργικής προέλευσης (ανάλογα με την περίπτωση, το ζαχαροκάλαμο, τα φρούτα, τα φυτά, το μέλι, η κρέμα γάλακτος, το γάλα και το κρασί) στοιχίζουν ακριβότερα απ’ό,τι θα στοίχιζαν υπό κανονικές συνθήκες παραγωγής. Τούτο οφείλεται στο μικρό μέγεθος και στον κατακερματισμένο χαρακτήρα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, καθώς και στο επακόλουθο χαμηλό επίπεδο εκμηχάνισης. Στην περίπτωση της Μαδέρας, επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι η παραγωγή που προέρχεται από την μεταποίηση του ζαχαροκάλαμου είναι χαμηλότερη από την παραγωγή των υπόλοιπων εξόχως απόκεντρων περιφερειών, λόγω της μορφολογίας, του κλίματος, του εδάφους και της βιοτεχνικής μεθόδου παραγωγής.

Επιπλέον, η μεταφορά στα νησιά ορισμένων πρώτων υλών, καθώς και ορισμένων υλικών συσκευασίας, που δεν παράγονται επιτόπου συνεπάγεται πρόσθετο κόστος σε σχέση με την μεταφορά και μόνο του τελικού προϊόντος. Στην περίπτωση των Αζορών, υπάρχει το φαινόμενο του διπλού νησιωτικού χαρακτήρα, επειδή τα νησιά είναι διασκορπισμένα σε απόσταση 600 χλμ., πράγμα που προκαλεί πρόσθετο κόστος για τις μεταφορές μεταξύ των νησιών. Τέλος, το κόστος μεταφοράς και εγκατάστασης του εξοπλισμού μεταποίησης, παραγωγής και συσκευασίας είναι υψηλότερο στα εν λόγω εδάφη απ’ό,τι στην ηπειρωτική χώρα λόγω της μεγάλης απόστασης και του νησιωτικού χαρακτήρα τους.

Η αποθήκευση των τελικών προϊόντων συνεπάγεται επίσης πρόσθετο κόστος, επειδή η τοπική κατανάλωση δεν είναι αρκετά μεγάλη ώστε να τα απορροφήσει παράλληλα με την παραγωγή τους, αλλά κατανέμεται σε όλη τη διάρκεια του έτους.

Πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη τα έξοδα μετακίνησης για την επίσκεψη των προμηθευτών και των πελατών στην ηπειρωτική χώρα, καθώς και το πρόσθετο κόστος αποστολής δειγμάτων για εργαστηριακές αναλύσεις (στην περίπτωση των Αζορών).

Το κόστος ανά μονάδα διογκώνεται και από άλλους παράγοντες που συνδέονται με το μικρό μέγεθος της περιφερειακής αγοράς, όπως από την ανάγκη διατήρησης μεγάλων αποθεμάτων πρώτων υλών και, ακόμα πιο σημαντικό, από τη μειονεκτική σχέση μεταξύ πάγιου κόστους και παραγόμενης ποσότητας. Η μειονεκτική αυτή σχέση αφορά το υπερβολικό μέγεθος του εξοπλισμού αλλά και, εν μέρει, το κόστος που απαιτείται για τη συμμόρφωση με τα περιβαλλοντικά πρότυπα. Εν προκειμένω, οι παραγωγοί ρουμιού της Μαδέρας υφίστανται ένα ακόμη μειονέκτημα, δεδομένου ότι είναι υποχρεωμένοι να αναλάβουν το κόστος επεξεργασίας των απορριμμάτων που προέρχονται από τη μεταποίηση του ζαχαροκάλαμου, ενώ οι παραγωγοί άλλων περιοχών μπορούν να ανακυκλώνουν τα υποπροϊόντα αυτά.

Οι παραγωγοί είναι επίσης υποχρεωμένοι να επωμίζονται και άλλα επιπλέον έξοδα που επιβαρύνουν όλες τις επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στα νησιά, αντίθετα με τους παραγωγούς που είναι εγκατεστημένοι στην ηπειρωτική χώρα. Πρόκειται κυρίως για το κόστος του εργατικού δυναμικού (ο ελάχιστος μισθός υπερβαίνει το 5% στις δύο ενδιαφερόμενες περιφέρειες) και το ενεργειακό κόστος, αλλά και το κόστος κατασκευής και το κόστος χρήσης της γης, στην περίπτωση της Μαδέρας.

Για να αποδειχθεί ότι η μείωση του συντελεστή ειδικών φόρων κατανάλωσης δεν υπερβαίνει το απολύτως απαραίτητο για την αντιστάθμιση του πρόσθετου κόστους που συνεπάγονται οι παράγοντες που αναφέρονται στο άρθρο 299 παράγραφος 2 της συνθήκης (δηλ. μεγάλη απόσταση, νησιωτικός χαρακτήρας, μικρή έκταση, δύσκολη μορφολογία και κλίμα, οικονομική εξάρτηση όσον αφορά ένα μικρό αριθμό προϊόντων), οι πορτογαλικές αρχές ποσοτικοποίησαν το πρόσθετο κόστος που προκύπτει από τα μειονεκτήματα αυτά: οι αριθμοί αποδεικνύουν ότι το πρόσθετο κόστος ανά μονάδα προϊόντος υπερβαίνει περίπου κατά 7% έως 19% την αξία της αντίστοιχης μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης.

Μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ότι η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης είναι αναγκαία για να μπορέσουν οι παραγωγοί του εν λόγω κλάδου να διατηρήσουν την ανταγωνιστική τους θέση έναντι των ομοειδών προϊόντων που προέρχονται από άλλα σημεία της Κοινότητας.

Αφού έλαβε υπόψη τόσο την ασφάλεια δικαίου που απαιτείται για την ανάπτυξη των εμπορικών δραστηριοτήτων των τοπικών παραγωγών, όσο και την ανάγκη να καθοριστεί προθεσμία για τις φορολογικές παρεκκλίσεις, η Επιτροπή προτείνει να επιτραπεί η παράταση της παρέκκλισης για μία πενταετία. Ωστόσο, προτείνεται να ζητηθεί από την Πορτογαλία να υποβάλει ενδιάμεση έκθεση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011, ούτως ώστε να μπορέσει η Επιτροπή να αξιολογήσει κατά πόσο εξακολουθούν να υφίστανται οι λόγοι για τους οποίους δικαιολογείται η χορήγηση του μειωμένου συντελεστή.

- Γενικό πλαίσιο

Το κοινοτικό πλαίσιο που αφορά τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης για την αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά καθορίζεται σε δύο οδηγίες. Η οδηγία 92/83/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την εναρμόνιση των διαρθρώσεων των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στην αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά[3] θεσπίζει τους κοινούς ορισμούς των προϊόντων που υπόκεινται στον ειδικό φόρο κατανάλωσης, διευκρινίζει τη μέθοδο υπολογισμού του εν λόγω φόρου και τα κριτήρια, δυνάμει των οποίων ορισμένα προϊόντα μπορούν να τύχουν απαλλαγής ή μειωμένων συντελεστών. Η προαναφερόμενη οδηγία 92/84/ΕΟΚ του Συμβουλίου καθορίζει τους ελάχιστους συντελεστές ειδικών φόρων κατανάλωσης για κάθε κατηγορία προϊόντος.

Με την απόφαση 2002/167/EΚ επιτράπηκε στην Πορτογαλία να εφαρμόσει μειωμένο συντελεστή ειδικών φόρων κατανάλωσης στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας ια το ρούμι και τα λικέρ που παράγονται και καταναλώνονται εκεί, καθώς και στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών για τα λικέρ και τα αποστάγματα που παράγονται και καταναλώνονται εκεί. Ο μειωμένος συντελεστής που εφαρμόστηκε δεν μπορεί να είναι πάνω από 75% χαμηλότερος από τον κανονικό εθνικό ειδικό φόρο κατανάλωσης επί της αλκοόλης. Η απόφαση αυτή έπαψε να παράγει αποτελέσματα την 31η Δεκεμβρίου 2008.

- Ισχύουσες διατάξεις στον τομέα της πρότασης

Σύμφωνα με το άρθρο 229 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η συνθήκη εφαρμόζεται στα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα, στις Αζόρες, τη Μαδέρα και τις Καναρίους Νήσους (τις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες). Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τη διαρθρωτική οικονομική και κοινωνική κατάσταση των εξόχως απόκεντρων περιοχών, η οποία επιδεινώνεται από τη μεγάλη απόσταση, το νησιωτικό τους χαρακτήρα, τη μικρή έκταση, τη δύσκολη μορφολογία και κλίμα, την οικονομική εξάρτηση όσον αφορά ένα μικρό αριθμό προϊόντων, προβλήματα μόνιμα και σωρευτικά τα οποία αναχαιτίζουν σημαντικά την ανάπτυξή τους, το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία μετά από πρόταση της Επιτροπής και διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θεσπίζει ειδικά μέτρα αποσκοπούντα ιδίως στον καθορισμό των προϋποθέσεων εφαρμογής της συνθήκης ΕΚ στις περιφέρειες αυτές, συμπεριλαμβανομένων κοινών πολιτικών.

- Συνοχή με άλλες πολιτικές και στόχους της Ένωσης

Τα ειδικά μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 299 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τους ιδιαίτερους περιορισμούς των εξόχως απόκεντρων περιοχών, χωρίς ωστόσο να υπονομεύεται η ακεραιότητα και η συνοχή της κοινοτικής έννομης τάξης, συμπεριλαμβανομένης της εσωτερικής αγοράς και των κοινών πολιτικών. Όπως αναφέρεται παραπάνω, η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο για να αντισταθμιστούν τα μειονεκτήματα που πλήττουν τα εν λόγω προϊόντα τοπικής παραγωγής και κατανάλωσης. Βάσει των ανωτέρω και λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι πρόκειται για μικρές ποσότητες και ότι το φορολογικό όφελος εξακολουθεί να περιορίζεται στα προϊόντα που καταναλώνονται στις εν λόγω περιφέρειες, οι επιπτώσεις του μέτρου στην εσωτερική αγορά είναι πολύ περιορισμένες, και, επομένως, πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 299 παράγραφος 2.

2) ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

- Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Το αίτημα της πορτογαλικής κυβέρνησης βασιζόταν στα αιτήματα των ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων.

- Προσφυγή στη γνώμη εμπειρογνωμόνων

Δεν υπήρξε ανάγκη προσφυγής σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες.

- Εκτίμηση των επιπτώσεων

Ο οικονομικός αντίκτυπος της πρότασης περιορίζεται στην ουσία στους παραγωγούς ρουμιού και λικέρ που είναι εγκαταστημένοι στη Μαδέρα και στους παραγωγούς λικέρ και αποσταγμάτων που είναι εγκατεστημένοι στις Αζόρες· επομένως, μπορεί να θεωρηθεί ελάχιστος.

Αν οι παραγωγοί αυτοί χάσουν το όφελος του μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης, η αύξηση που θα προκύψει από την τιμή λιανικής πώλησης θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα και την επιβίωση των εν λόγω οικονομικών αυτών κλάδων, καθώς και των θέσεων εργασίας που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με αυτούς.

3) ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

- Περίληψη της προτεινόμενης ενέργειας

Προτείνεται να επιτραπεί στην Πορτογαλία να εφαρμόσει, από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως 31 Δεκεμβρίου 2013, μειωμένο συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας για το ρούμι και τα λικέρ που παράγονται και καταναλώνονται εκεί, καθώς και στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών για τα λικέρ και τα αποστάγματα που παράγονται και καταναλώνονται εκεί. Ο μειωμένος συντελεστής μπορεί να είναι χαμηλότερος από τον ελάχιστο συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης για την αλκοόλη που καθορίζεται από την οδηγία 92/84/ΕΟΚ, αλλά δεν μπορεί να είναι πάνω από 75% χαμηλότερος από τον κανονικό εθνικό συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης για την αλκοόλη. Το μέτρο αυτό αντιστοιχεί στην άδεια που χορηγήθηκε από την 1η Ιανουαρίου 2002 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 με την απόφαση 2002/167/EΚ.

- Νομική βάση

Άρθρο 299 παράγραφος 2 της συνθήκης.

- Αρχή της επικουρικότητας

Οι παρεκκλίσεις από τις διατάξεις της συνθήκης, σύμφωνα με το άρθρο 299 παράγραφος 2, εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας. Ως εκ τούτου, δεν εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας.

- Αρχή της αναλογικότητας

Η πρόταση συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας. Όπως αναφέρεται ανωτέρω, δεν υπερβαίνει το απολύτως αναγκαίο για την αντιστάθμιση του υψηλού κόστους που συνδέεται με την παραγωγή ρουμιού και λικέρ στην αυτόνομη περιοχή της Μαδέρας, καθώς και με την παραγωγή λικέρ και αποσταγμάτων στην αυτόνομη περιοχή των Αζορών (πρβλ. ανωτέρω).

- Επιλογή νομικών μέσων

Στο άρθρο 299 παράγραφος 2 της συνθήκης προβλέπεται ότι τα ειδικά μέτρα για τις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες θεσπίζονται με απόφαση του Συμβουλίου.

4) Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις για τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

2009/0075 (CNS)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

με την οποία επιτρέπεται στην Πορτογαλία η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης για το ρούμι και τα λικέρ που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας, καθώς και για τα λικέρ και τα αποστάγματα που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 299 παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής[4],

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[5],

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Με την απόφαση 2002/167/EΚ του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2002[6], επιτράπηκε στην Πορτογαλία να εφαρμόσει μειωμένο συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας για το ρούμι και τα λικέρ που παράγονται και καταναλώνονται εκεί, καθώς και στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών για τα λικέρ και τα αποστάγματα που παράγονται και καταναλώνονται εκεί. Η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης για τα εν λόγω προϊόντα θεωρήθηκε αναγκαία για την επιβίωση του τοπικού κλάδου που παράγει και διαθέτει στο εμπόριο τα προϊόντα αυτά. Λόγω του υψηλού κόστους των δραστηριοτήτων αυτών που προκύπτει κυρίως από παράγοντες εγγενείς με την εξόχως απόκεντρη θέση των εν λόγω περιφερειών (δηλαδή τη μεγάλη απόσταση, το νησιωτικό χαρακτήρα, το μικρό μέγεθος, τη μορφολογία και το κλίμα), θεωρήθηκε ότι η μείωση και μόνο του συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης στα προϊόντα τοπικής παραγωγής και κατανάλωσης θα μπορούσε να επιτρέψει στα προϊόντα αυτά να ανταγωνίζονται σε ισότιμη βάση τα ομοειδή προϊόντα που εισάγονται ή προέρχονται από την υπόλοιπη Κοινότητα και, με τον τρόπο αυτό, να εξασφαλίσει την επιβίωση των κλάδων αυτών. Σύμφωνα με την ίδια απόφαση, επομένως, η Πορτογαλία θα μπορούσε να εφαρμόσει στα προϊόντα αυτά συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης χαμηλότερο από τον πλήρη συντελεστή για την αλκοόλη που καθορίζεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 92/84/ΕΟΚ[7], και χαμηλότερο από τον ελάχιστο συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης για την αλκοόλη που καθορίζεται από την εν λόγω οδηγία, αλλά όχι πάνω από 75% χαμηλότερο από τον κανονικό εθνικό ειδικό φόρο κατανάλωσης επί της αλκοόλης. Το μέτρο αυτό εφαρμόστηκε από την 1η Ιανουαρίου 2002 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008.

(2) Με δύο αιτήματα που υπέβαλε στις 16 Ιουνίου 2008 και στις 20 Ιουνίου 2008, αντίστοιχα, η Πορτογαλία ζήτησε να της χορηγηθεί άδεια υπό τους ίδιους όρους για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2009 έως 31 Δεκεμβρίου 2013.

(3) Η χορήγηση της νέας αυτής άδειας είναι δικαιολογημένη για να μην τεθεί σε κίνδυνο η ανάπτυξη των εν λόγω εξόχως απόκεντρων περιοχών. Ο τοπικός κλάδος απασχολεί περίπου 130 εργαζόμενους στη Μαδέρα και περίπου 90 εργαζόμενους στις Αζόρες. Στη Μαδέρα, η καλλιέργεια και η μεταποίηση του ζαχαροκάλαμου και των φρούτων απασχολεί περίπου 1000 γεωργικές εκμεταλλεύσεις οικογενειακού χαρακτήρα. Λόγω των δυσχερειών εξαγωγής από τις περιφέρειες αυτές, οι τοπικές αγορές αποτελούν τη μοναδική δυνατότητα διάθεσης στο εμπόριο για την πώληση των προϊόντων αυτών.

(4) Είναι σκόπιμο να εξακολουθήσει να επιτρέπεται η μείωση του συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης στο επίπεδο που ζητείται, ώστε να διευκολυνθεί η αντιστάθμιση του συγκριτικού μειονεκτήματος που πλήττει τα απεσταγμένα αλκοολούχα ποτά που παράγονται στη Μαδέρα και τις Αζόρες λόγω του υψηλότερου κόστους παραγωγής και του κόστους διάθεσης στην αγορά.

(5) Πράγματι, το κόστος των πρώτων υλών γεωργικής προέλευσης είναι υψηλότερο στις περιφέρειες αυτές απ’ό,τι υπό κανονικές συνθήκες παραγωγής, λόγω της μικρής έκτασης και του κατακερματισμού των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, καθώς και του χαμηλού επιπέδου εκμηχάνισής τους. Επιπλέον, στην περίπτωση της Μαδέρας, η παραγωγή που προέρχεται από τη μεταποίηση του ζαχαροκάλαμου είναι χαμηλότερη απ’ό,τι στις υπόλοιπες εξόχως απόκεντρες περιφέρειες, λόγω της μορφολογίας, του κλίματος, του εδάφους και των βιοτεχνικών μεθόδων παραγωγής. Η μεταφορά στα νησιά ορισμένων πρώτων υλών και υλικών συσκευασίας που δεν παράγονται επί τόπου συνεπάγεται πρόσθετο κόστος σε σχέση με τη μεταφορά μόνο των τελικών προϊόντων. Στην περίπτωση των Αζορών, επιπλέον, υπάρχει το φαινόμενο του διπλού νησιωτικού χαρακτήρα, επειδή τα νησιά είναι διασκορπισμένα σε μεγάλες αποστάσεις. Η μεταφορά και η εγκατάσταση του εξοπλισμού στις απομακρυσμένες και νησιωτικές αυτές περιφέρειες διογκώνουν ακόμη περισσότερο το πρόσθετο κόστος. Το ίδιο ισχύει και για τις απαιτούμενες μετακινήσεις και αποστολές προς την ηπειρωτική χώρα. Η αποθήκευση των τελικών προϊόντων προκαλεί επίσης πρόσθετο κόστος, επειδή η τοπική κατανάλωση δεν είναι αρκετά μεγάλη ώστε να τα απορροφήσει παράλληλα με την παραγωγή τους, αλλά κατανέμεται σε όλη τη διάρκεια του έτους. Το μικρό μέγεθος της περιφερειακής αγοράς αυξάνει το κόστος ανά μονάδα με διάφορους τρόπους, κυρίως λόγω της μειονεκτικής σχέσης μεταξύ πάγιου κόστους και παραγωγής, τόσο όσον αφορά τον εξοπλισμό όσο και το κόστος που είναι απαραίτητο για τη συμμόρφωση με τα περιβαλλοντικά πρότυπα. Επιπλέον, οι παραγωγοί ρουμιού στη Μαδέρα είναι υποχρεωμένοι να επεξεργάζονται τα απορρίμματα που προέρχονται από τη μεταποίηση του ζαχαροκάλαμου, ενώ οι παραγωγοί των άλλων περιοχών έχουν τη δυνατότητα να τα ανακυκλώνουν. Τέλος, οι εν λόγω παραγωγοί επιβαρύνονται με τα γενικά έξοδα που πλήττουν τις τοπικές οικονομίες και, συγκεκριμένα, το υψηλότερο κόστος του εργατικού δυναμικού και του ενεργειακού εφοδιασμού.

(6) H μείωση κατά 75% δεν υπερβαίνει το απολύτως αναγκαίο επίπεδο για την αντιστάθμιση του πρόσθετου κόστους που επιβαρύνει τους επιχειρηματίες λόγω των ανωτέρω ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της Μαδέρας και των Αζορών, ως εξόχως απόκεντρων περιοχών.

(7) Από την προσεκτική εξέταση της κατάστασης προκύπτει ότι , για να διατηρηθεί η βιομηχανία οινοπνευματωδών στην εξόχως απόκεντρη περιοχή της Μαδέρας, είναι αναγκαίο να ικανοποιηθεί το αίτημα της Πορτογαλίας.

(8) Δεδομένου ότι το φορολογικό πλεονέκτημα περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο επίπεδο για την αντιστάθμιση του πρόσθετου κόστους, ότι οι όγκοι που διακυβεύονται είναι αμελητέοι και ότι το φορολογικό πλεονέκτημα περιορίζεται στην κατανάλωση στις εν λόγω περιφέρειες, το μέτρο δεν θίγει την ακεραιότητα και τη συνοχή της κοινοτικής έννομης τάξης.

(9) Επειδή είναι αναγκαίο, αφενός, να καθοριστεί προθεσμία για τις φορολογικές παρεκκλίσεις και, αφετέρου, να εξασφαλιστεί για τους οικονομικούς φορείς η ασφάλεια δικαίου που απαιτείται για την ανάπτυξη των εμπορικών δραστηριοτήτων τους, είναι σκόπιμο να χορηγηθεί η αιτούμενη άδεια για περίοδο πέντε ετών.

(10) Πρέπει να διασφαλιστεί ότι η Πορτογαλία θα μπορεί να εφαρμόσει τις εν λόγω μειώσεις, ήδη από τη λήξη της ανάλογης άδειας που χορηγήθηκε για την προηγούμενη περίοδο με την απόφαση 2002/167/EΚ. Επομένως, θα πρέπει να χορηγηθεί η αιτούμενη άδεια με ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2009.

(11) Επιπλέον, θα πρέπει να υποβληθεί ενδιάμεση έκθεση, ούτως ώστε να παρασχεθεί η δυνατότητα στην Επιτροπή να εκτιμήσει κατά πόσον εξακολουθούν να ισχύουν οι λόγοι για τους οποίους επετράπη η εφαρμογή της εν λόγω παρέκκλισης.

(12) Η παρούσα απόφαση δεν θίγει την ενδεχόμενη εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Κατά παρέκκλιση του άρθρου 90 της συνθήκης, επιτρέπεται στην Πορτογαλία να εφαρμόζει στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας, για το ρούμι και τα λικέρ που παράγονται και καταναλώνονται εκεί, καθώς και στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών, για τα λικέρ και τα αποστάγματα που παράγονται και καταναλώνονται εκεί, ειδικό φόρο κατανάλωσης χαμηλότερο από τον πλήρη συντελεστή για την αλκοόλη που καθορίζεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 92/84/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την προσέγγιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα αλκοολούχα ποτά και την αλκοόλη.

Άρθρο 2

Η παρέκκλιση που αναφέρεται στο άρθρο 1 ισχύει μόνον:

1. στη Μαδέρα

α) για το ρούμι, όπως αυτό ορίζεται στην κατηγορία 1 του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2008, σχετικά με τον ορισμό, την περιγραφή, την παρουσίαση, την επισήμανση και την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων των αλκοολούχων ποτών και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1576/89 του Συμβουλίου[8], το οποίο φέρει τη γεωγραφική ένδειξη «Rum da Madeira» που αναφέρεται στην κατηγορία 1 του παραρτήματος ΙΙΙ του εν λόγω κανονισμού,

β) στα λικέρ και «crème de», όπως ορίζονται στις κατηγορίες 32 και 33 του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 που παράγονται από φρούτα ή φυτά της περιοχής·

2. στις Αζόρες

α) για τα λικέρ και «crème de», όπως ορίζονται στις κατηγορίες 32 και 33 του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 που παράγονται από φρούτα ή πρώτες ύλες της περιοχής·

β) για τα αποστάγματα οίνου και στεμφύλων σταφυλής που έχουν τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες που καθορίζονται στις κατηγορίες 4 και 6 του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008.

Άρθρο 3

Ο μειωμένος συντελεστής ειδικού φόρου κατανάλωσης που εφαρμόζεται στα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 1 μπορεί να είναι χαμηλότερος από τον ελάχιστο συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης για την αλκοόλη που καθορίζεται από την οδηγία 92/84/ΕΟΚ, αλλά δεν μπορεί να είναι πάνω από 75 % χαμηλότερος από τον κανονικό εθνικό συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης για την αλκοόλη.

Άρθρο 4

Το αργότερο στις 31Δεκεμβρίου 2011, η Πορτογαλία υποβάλλει στην Επιτροπή έκθεση με βάση την οποία η Επιτροπή θα εκτιμήσει εάν εξακολουθούν να ισχύουν οι λόγοι που αιτιολόγησαν τη χορήγηση του μειωμένου συντελεστή.

Άρθρο 5

Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.

Άρθρο 6

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Πορτογαλική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες, […]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[1] ΕΕ L 055 της 26.2.2002, σ. 0036 - 0037.

[2] Οδηγία 92/84/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 19ης Οκτωβρίου 1992 για την εναρμόνιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στην αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά (ΕΕ L 316, της 31.10.1992, σ. 29).

[3] ΕΕ L 316 της 31.10.1992, σ. 21.

[4] ΕΕ C της , σ. .

[5] ΕΕ C της , σ. .

[6] ΕΕ L 55 της 26.02.2002, σ. 36.

[7] Οδηγία 92/84/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 19ης Οκτωβρίου 1992 για την εναρμόνιση των διαρθρώσεων των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στην αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά (ΕΕ L 316, της 31.10.1992, σ. 29).

[8] ΕΕ L 39 της 13.2.2008, σ. 16.