EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 353/12

P8_TA(2015)0197

Ασφαλέστερη υγειονομική περίθαλψη στην Ευρώπη

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 19ης Μαΐου 2015 σχετικά με την ασφαλέστερη υγειονομική περίθαλψη στην Ευρώπη: βελτίωση της ασφάλειας των ασθενών και καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής (2014/2207(INI))

(2016/C 353/02)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη τη θέση του της 23ης Απριλίου 2009 σχετικά με την πρόταση σύστασης του Συμβουλίου που αφορά την ασφάλεια των ασθενών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και του ελέγχου των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (1),

— έχοντας υπόψη τη σύσταση του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2009, σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και του ελέγχου των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (2),

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2011, περί εφαρμογής των δικαιωμάτων των ασθενών στο πλαίσιο της διασυνοριακής υγειονομικής περίθαλψης,

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 15ης Νοεμβρίου 2011, με τίτλο «Σχέδιο δράσης κατά του αυξανόμενου κινδύνου από την μικροβιακή αντοχή» (COM(2011)0748),

— έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 22ας Ιουνίου 2012, σχετικά με τις επιπτώσεις της μικροβιακής αντοχής στον τομέα της ανθρώπινης υγείας και στον κτηνιατρικό τομέα — προοπτική «Μία υγεία»,

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 11ης Δεκεμβρίου 2012 σχετικά με «Τη μικροβιακή πρόκληση — ο κίνδυνος από τη μικροβιακή αντοχή αυξάνεται» (3),

— έχοντας υπόψη τις εκθέσεις της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, της 13ης Νοεμβρίου 2012 και της 19ης Ιουνίου 2014, βάσει των εκθέσεων των κρατών μελών για την εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου (2009/C 151/01) σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και του ελέγχου των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (COM(2012)0658 και COM(2014)0371),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 22ας Oκτωβρίου 2013 σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο βάσει των εκθέσεων των κρατών μελών όσον αφορά τη συνέχεια που δόθηκε στη σύσταση του Συμβουλίου (2009/C 151/01) σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και του ελέγχου των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (4),

— έχοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 1082/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2013, σχετικά με σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας,

— έχοντας υπόψη το Ειδικό Ευρωβαρόμετρο αριθ. 411 «Ασφάλεια των ασθενών και ποιότητα της περίθαλψης»,

— έχοντας υπόψη την έκθεση προόδου σχετικά με το σχέδιο δράσης κατά του αυξανόμενου κινδύνου από την μικροβιακή αντοχή, (SANTE/10251/2015),

— έχοντας υπόψη την πρόταση, της 10ης Σεπτεμβρίου 2014, για κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα κτηνιατρικά φάρμακα (2014/0257(COD)),

— έχοντας υπόψη το «Εννοιολογικό πλαίσιο για τη διεθνή ταξινόμηση για την ασφάλεια των ασθενών», το οποίο θεσπίστηκε από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ),

— έχοντας υπόψη τις προσπάθειες της Λετονικής Προεδρίας σχετικά με την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής, ιδίως όσον αφορά τη φυματίωση και την πολυανθεκτική φυματίωση (MDR-TB),

— έχοντας υπόψη τη σύσταση του Συμβουλίου της 1ης Δεκεμβρίου 2014 σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών και την ποιότητα της περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και του ελέγχου των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη καθώς και της μικροβιακής αντοχής,

— έχοντας υπόψη την πρώτη κοινή έκθεση των ΕΚΠΕΝ/EFSA/ΕΜΑ σχετικά με την ολοκληρωμένη ανάλυση της κατανάλωσης αντιμικροβιακών ουσιών και την εκδήλωση μικροβιακής αντοχής στα βακτήρια σε ανθρώπους και ζώα παραγωγής τροφίμων — Joint Interagency Antimicrobial Consumption and Resistance Analysis (JIACRA) (Κοινή διοργανική ανάλυση της κατανάλωσης αντιμικροβιακών ουσιών και της μικροβιακής αντοχής),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A8-0142/2015),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυριότερη διάσταση της συνολικής ποιότητας της υγειονομικής περίθαλψης είναι η ασφάλεια των ασθενών, οι θεμελιώδεις πτυχές της οποίας είναι η καλλιέργεια μιας νοοτροπίας ασφάλειας όσον αφορά την περίθαλψη και η διαχείριση περιστατικών που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των ασθενών·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο όγκος των διαθέσιμων στοιχείων σχετικά με τον επιπολασμό και την εκδήλωση ανεπιθύμητων συμβάντων στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης των κρατών μελών είναι προς το παρόν περιορισμένος, όμως αυξάνεται σταθερά, και λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία αφορούν το 2008·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι εκτιμάται ότι ανεπιθύμητα συμβάντα σημειώνονται σε ποσοστό 8 % έως 12 % των ασθενών που εισάγονται σε νοσοκομεία στην ΕΕ, κατά τη διάρκεια που λαμβάνουν υγειονομική περίθαλψη, καθώς επίσης ότι σχεδόν τα μισά από αυτά τα συμβάντα θα μπορούσαν να αποφευχθούν·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πιο συνήθη ανεπιθύμητα συμβάντα που αφορούν την υγειονομική περίθαλψη είναι οι λοιμώξεις που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI), τα συμβάντα που συνδέονται με τη φαρμακευτική αγωγή και οι περιπλοκές κατά τη διάρκεια των χειρουργικών επεμβάσεων ή μετά από αυτές·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ασφάλεια των ασθενών και η ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης απαιτούν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και ασφάλειας στην εργασία για τους επαγγελματίες υγείας, και ότι, ειδικότερα, η διασφάλιση της ασφάλειας των ασθενών, η πρόληψη και ο έλεγχος των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (ΗΑΙ), καθώς και η πρόληψη της εξάπλωσης των ανθεκτικών σε πολλά φάρμακα βακτηρίων είναι πολύ δύσκολα εγχειρήματα σε ασφυκτικά γεμάτα και υποστελεχωμένα περιβάλλοντα υγειονομικής περίθαλψης·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η τρέχουσα οικονομική κρίση ασκεί ολοένα αυξανόμενες πιέσεις στους προϋπολογισμούς υγείας των κρατών μελών, και το γεγονός αυτό μπορεί να έχει αντίκτυπο στην ασφάλεια των ασθενών, διότι πολλά κράτη μέλη, χωρίς να αντιμετωπίζουν κατάλληλα το ζήτημα της αποδοτικότητας, έχουν μειώσει τον προϋπολογισμό και τα επίπεδα στελέχωσης στα οικεία συστήματα υγειονομικής περίθαλψης με μάλλον πρόχειρες ενέργειες·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομική κρίση έχει επιτείνει τις υφιστάμενες ανισότητες όσον αφορά την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεχής εκπαίδευση των γιατρών και άλλων επαγγελματιών στον τομέα της υγείας είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή ανεπιθύμητων συμβάντων, συμπεριλαμβανομένων των ανεπιθύμητων συμβάντων λόγω φαρμάκων, τα οποία κοστίζουν στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης της ΕΕ περίπου 2,7 δισεκατομμύρια EUR ετησίως σε έξοδα περίθαλψης και αντιστοιχούν στο 1,1 % επί του συνόλου των νοσηλειών στην Ένωση·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ηλεκτρονική υγεία (eHealth) με επίκεντρο τον ασθενή και η κατ' οίκον υγειονομική περίθαλψη έχουν μεγάλες δυνατότητες για βελτίωση της ποιότητας και της απόδοσης των ιατρικών θεραπειών, ενώ παράλληλα συμβάλλουν σε καλύτερη απόδοση της υγειονομικής περίθαλψης·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι μια διεπιστημονική προσέγγιση αυξάνει τις πιθανότητες θετικών αποτελεσμάτων της ιατρικής περίθαλψης·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ασθενείς, οι οικογένειες και οι οργανώσεις ασθενών διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην προάσπιση της ασφαλέστερης υγειονομικής περίθαλψης και ο ρόλος τους θα πρέπει να προωθηθεί μέσω της ενίσχυσης των δικαιωμάτων των ασθενών και της συμμετοχής τους στη διαδικασία και στην πολιτική της υγειονομικής περίθαλψης σε όλα τα επίπεδα·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατ' οίκον υγειονομική περίθαλψη μπορεί να βοηθήσει ψυχολογικά τους ασθενείς και να έχει ως αποτέλεσμα καλύτερη απόδοση της υγειονομικής περίθαλψης·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι παρατηρείται μεγαλύτερη χρήση αντιβιοτικών από λιγότερο ενημερωμένα άτομα και ότι η πλήρης ενημέρωση για τα αντιβιοτικά μπορεί να οδηγήσει στην πιο υπεύθυνη χρήση τους από τους πολίτες·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ποσοστό μεταξύ 30 και 50 % των ασθενών είτε δεν λαμβάνουν τα φάρμακα που τους συνταγογραφούν οι γιατροί είτε τα λαμβάνουν χωρίς να τηρούν τη συνταγή του γιατρού·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στα νοσοκομεία υφίστανται συγκρούσεις συμφερόντων που αφορούν τη φαρμακευτική βιομηχανία, μεταξύ γενικών ιατρών καθώς και μεταξύ κτηνιάτρων·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι λοιμώξεις που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI) συνιστούν μεγάλο πρόβλημα της δημόσιας υγείας στα κράτη μέλη (σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων, κατά μέσο όρο 1 στους 20 ασθενείς που νοσηλεύονται πάσχει από λοίμωξη που συνδέεται με την υγειονομική περίθαλψη, δηλαδή 4,1 εκατομμύρια ασθενείς ετησίως και 37 000 άτομα πεθαίνουν από λοίμωξη που συνδέεται με την υγειονομική περίθαλψη στην ΕΕ κάθε χρόνο, ωστόσο το 20 έως 30 % των εν λόγω λοιμώξεων θεωρείται ότι είναι δυνατόν να αποφευχθούν μέσα από εντατικά προγράμματα υγιεινής και ελέγχου), γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά τους περιορισμένους προϋπολογισμούς των υπηρεσιών υγείας·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι συχνά οι ασθενείς συνεισφέρουν διαφορετικές εμπειρίες και πληροφορίες από ό,τι οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας, οι οποίες μπορεί να έχουν ιδιαίτερη αξία κατά την εξεύρεση νέων τρόπων μείωσης και πρόληψης των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (ΗΑΙ)·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυξάνεται ο αριθμός των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI) οι οποίες οφείλονται σε βακτήρια ανθεκτικά σε πολλά φάρμακα·

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μικροβιακή αντοχή των βακτηριακών παθογόνων οργανισμών έχει αυξηθεί παγκοσμίως, προκαλώντας αύξηση του επιπολασμού των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI) και της αδυναμίας θεραπείας μολυσματικών ασθενειών σε ανθρώπους και ζώα, σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο·

Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο θάνατος 10 εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο τον χρόνο θα οφείλεται στη μικροβιακή αντοχή έως το 2050·

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανθεκτικότητα συγκεκριμένων βακτηρίων στα αντιβιοτικά ανέρχεται, σε αρκετά κράτη μέλη, περίπου σε ποσοστό 25 % ή και μεγαλύτερο· ότι η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά εξαπλώνεται πολύ γρηγορότερα σε σύγκριση με την εισαγωγή νέων αντιβιοτικών στην κλινική πρακτική και ότι το γεγονός αυτό συνδέεται με επιστημονικές, κανονιστικές και οικονομικές προκλήσεις·

ΚΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πιο πρόσφατες μελέτες δείχνουν, με λίγες μόνο εξαιρέσεις, ότι η μικροβιακή αντοχή στα νοσοκομεία έχει αυξηθεί συνολικά στην ΕΕ τα τελευταία χρόνια·

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ εκτιμά ότι τουλάχιστον 25 000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο εξαιτίας λοιμώξεων που προκαλούνται από ανθεκτικά βακτήρια, γεγονός που κοστίζει στα δημόσια συστήματα υγείας εκτιμώμενο ποσό ύψους 1,5 δισ. EUR σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ΕΚΠΕΝ) του 2011·

ΚΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα έξοδα λόγω των ανθεκτικών στα φάρμακα λοιμώξεων ανέρχονται κατ' εκτίμηση σε 1,5 δισ. EUR ετησίως λόγω της αύξησης του κόστους των δαπανών υγειονομικής περίθαλψης και των απωλειών παραγωγικότητας· ότι οι ασθενείς που έχουν μολυνθεί με ανθεκτικά βακτήρια πρέπει να απομονωθούν κατά τη νοσηλεία τους στο νοσοκομείο, και αυτή η επιπλέον πρόβλεψη κοστίζει 900 εκατ. EUR και οδηγεί σε 2,5 εκατομμύρια επιπλέον ημέρες νοσηλείας ετησίως·

ΚΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μία από τις βασικές αιτίες εξάπλωσης της μικροβιακής αντοχής στα νοσοκομεία είναι η έλλειψη συμμόρφωσης με γενικά αποδεκτές πρακτικές πρόληψης και ελέγχου των λοιμώξεων·

ΚΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποτελεσματικότητα των φαρμάκων πρώτης γραμμής στους βακτηριακούς παθογόνους οργανισμούς περιορίζεται ολοένα περισσότερο λόγω ανθεκτικότητας και ότι, συχνά, δεν υπάρχουν διαθέσιμα φάρμακα δεύτερης ή τρίτης γραμμής ή είναι πιο τοξικά, πιο ακριβά και λιγότερο αποτελεσματικά από τα φάρμακα πρώτης γραμμής·

ΚΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μια από τις βασικές αιτίες της μικροβιακής αντοχής είναι η κατάχρηση αντιμικροβιακών ουσιών, συμπεριλαμβανομένων των αντιβιοτικών, και ιδίως η συστηματική και υπερβολική χρήση τους·

ΚΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το υψηλό επίπεδο κινητικότητας που παρατηρείται μεταξύ των ευρωπαϊκών συστημάτων υγείας καθώς και ο αυξανόμενος διασυνοριακός χαρακτήρας της υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρώπη μπορούν να οδηγήσουν στη διάδοση των ανθεκτικών μικροοργανισμών μεταξύ των κρατών μελών·

ΚΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προγράμματα εμβολιασμού αποτελούν αποτελεσματικό μέσο στις προσπάθειες καταπολέμησης της μικροβιακής αντοχής, διότι μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο για τον περιορισμό της χρήσης αντιβιοτικών και, ως εκ τούτου, την ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής·

Λ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έρευνα και ανάπτυξη αντιβακτηριακών ουσιών ενέχει ορισμένες μοναδικές προκλήσεις, δηλαδή ότι απαιτείται μακροπρόθεσμη προοπτική ώστε να αναπτυχθεί η εμπειρογνωμοσύνη και να εφαρμοστεί σε εργαστήρια, και λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι λυπηρό το γεγονός ότι πολλοί ερευνητές που διαθέτουν την εν λόγω εμπειρογνωμοσύνη έχουν μετακινηθεί σε άλλους τομείς λόγω έλλειψης ιδιωτικής και δημόσιας χρηματοδότησης·

ΛΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελλιπής τήρηση των βασικών κανόνων προφύλαξης στον τομέα της ατομικής υγιεινής, τόσο στο περιβάλλον του νοσοκομείου όσο και έξω από αυτό, μπορεί να οδηγήσει στον πολλαπλασιασμό των παθογόνων οργανισμών, ιδίως εκείνων που εμφανίζουν μικροβιακή αντοχή·

ΛΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ολοένα αυξανόμενες επιστημονικές αποδείξεις δείχνουν πως η καλή υγιεινή των χεριών σε περιβάλλοντα υγειονομικής περίθαλψης απαιτεί τη χρήση μεθόδων στεγνώματος των χεριών που δεν διευκολύνουν τη μικροβιακή αλληλομόλυνση μέσω αερομεταφερόμενης διάδοσης και θεραπείας δι’ εισπνοών·

ΛΓ. λαμβάνοντας υπόψη την παρουσία ανθεκτικών βακτηρίων στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, ακόμα και όταν αυτά έχουν αποστειρωθεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή·

ΛΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρήση αντιμικροβιακών ουσιών στην ιατρική και την κτηνιατρική συμβάλλει στην ανάπτυξη μηχανισμών ανθεκτικότητας στο περιβάλλον, οι οποίοι μπορεί να λειτουργήσουν ως πηγή ανάπτυξης αντοχής τόσο στους ανθρώπους όσο και στα ζώα· ότι οι ίδιες κατηγορίες αντιβιοτικών χρησιμοποιούνται και στην ιατρική και στην κτηνιατρική και έχουν εμφανιστεί παρόμοιοι μηχανισμοί αντοχής και στους δύο τομείς·

ΛΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κτηνοτροφία υψηλής πυκνότητας μπορεί να συνεπάγεται ότι αντιβιοτικά χορηγούνται σε σταθερή και ανορθόδοξη βάση σε ζώα, πουλερικά και ψάρια σε φάρμες για λόγους ταχύτερης ανάπτυξης και επίσης χρησιμοποιούνται ευρέως για λόγους προφύλαξης, για να αποτρέψει ασθένειες που συνδέονται με τον συνωστισμό, τον περιορισμό και τις αγχογόνες συνθήκες υπό τις οποίες φυλάσσονται τα ζώα, και οι οποίες πλήττουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα, και για να καλυφθούν οι ανθυγιεινές συνθήκες υπό τις οποίες εκτρέφονται·

ΛΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στο πλαίσιο της έννοιας της «Μίας υγείας», που υποστηρίζεται από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό για την Υγεία των Ζώων (ΟΙΕ), αναγνωρίζεται ότι η υγεία του ανθρώπου, η υγεία των ζώων και τα οικοσυστήματα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ζώα και τα ζωικά τρόφιμα μπορεί να λειτουργήσουν ως άμεση πηγή ανθεκτικών ζωονοσογόνων παραγόντων· ότι, κατά συνέπεια, η χρήση αντιβιοτικών σε ζώα, ιδίως εκείνα που προορίζονται για κατανάλωση και εκτρέφονται σε αγροκτήματα υψηλής πυκνότητας, μπορεί να επηρεάσει την ανθεκτικότητα των ανθρώπων στα αντιβιοτικά·

ΛΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συστηματική εφαρμογή της προσέγγισης της «Μίας υγείας», βάσει της οποίας οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας αλλά και οι κτηνίατροι αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την πρόληψη των ανθεκτικών λοιμώξεων και τη μείωση της χρήσης αντιβιοτικών, μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (ΗΑΙ) τόσο εντός όσο και εκτός των νοσοκομείων·

ΛΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την ΠΟΥ, η χρήση αντιμικροβιακών ουσιών στην κτηνοτροφία υπερβαίνει κατά πολύ τη χρήση τους από τους ανθρώπους σε διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ (5)·

ΛΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με ευρωπαϊκές ενώσεις καταναλωτών, πάνω από το 70 % των προϊόντων κρέατος που ελέγχθηκαν σε έξι κράτη μέλη της ΕΕ είχαν μολυνθεί με βακτήρια που είναι ανθεκτικά στα αντιβιοτικά, ενώ σε άλλες οκτώ χώρες τα εν λόγω βακτήρια ήταν παρόντα στο 50 % όλων των δειγμάτων (6)·

Μ. λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν παρατηρηθεί υψηλά επίπεδα αντοχής του Campylobacter στις φθοροκινολόνες, ότι το μεγαλύτερο μέρος των λοιμώξεων που προσβάλλουν τον ανθρώπινο οργανισμό λόγω του Campylobacter προέρχονται από την επεξεργασία, την προετοιμασία και την κατανάλωση κρέατος κοτόπουλου· ότι τα εν λόγω επίπεδα υψηλής αντοχής μειώνουν τις αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές για τις λοιμώξεις που προσβάλλουν τον ανθρώπινο οργανισμό λόγω του Campylobacter·

ΜΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι από το 2006 έχει απαγορευθεί στην ΕΕ η υποθεραπευτική χρήση των αντιβιοτικών, στο πλαίσιο της οποίας χορηγούνται μικρές δόσεις για την ενίσχυση της ανάπτυξης της κτηνοτροφίας·

ΜΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η τεράστια πλειοψηφία των φαρμακούχων ζωοτροφών για τα εκτρεφόμενα ζώα περιέχουν αντιμικροβιακές ουσίες·

ΜΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρήση αντιβιοτικών στα ζώα συντροφιάς αποτελεί πρόσθετο παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη και τη μετάδοση της μικροβιακής αντοχής στον άνθρωπο και ότι οι τάσεις αύξησης της μικροβιακής αντοχής που παρατηρούνται σε κτηνιατρικές κλινικές για ζώα συντροφιάς ακολουθούν ανάλογες τάσεις με εκείνες που παρατηρούνται στα νοσοκομεία·

ΜΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι αδύνατο να αξιολογηθεί πλήρως ο κίνδυνος μετάδοσης της μικροβιακής αντοχής (AMR) από τα ζώα συντροφιάς στον άνθρωπο και ότι το ζήτημα αυτό πρέπει να ερευνηθεί περισσότερο·

ΜΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αναγνωρίζεται πως η ισχύουσα νομοθεσία σχετικά με τα κτηνιατρικά φάρμακα δεν προβλέπει επαρκή εργαλεία διασφάλισης της ορθής διαχείρισης των κινδύνων για την υγεία του ανθρώπου οι οποίοι προκύπτουν από τη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών σε ζώα·

ΜΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκτός ένδειξης χρήση αντιβιοτικών αποτελεί πηγή ανησυχίας τόσο στον τομέα της κτηνιατρικής όσο και στον τομέα της ιατρικής·

ΜΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φαρμακευτικές εταιρείες τείνουν να προσθέτουν νέα αντιβιοτικά στις υφιστάμενες κατηγορίες αντιβιοτικών αντί να ανακαλύπτουν και να αναπτύσσουν πραγματικά νέα βακτηριοκτόνα, και κατά συνέπεια, θα υπάρξει ταχύτερα ανθεκτικότητα αυτών των νέων παραγόντων από ό,τι για φάρμακα με πραγματικά νέους μηχανισμούς δράσης·

ΜΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι αναγκαίο να ενθαρρυνθούν οι φαρμακευτικές εταιρείες ώστε να αναπτύξουν νέα αντιβιοτικά με γνώμονα τη δημιουργία κινήτρων και εναλλακτικών επιχειρηματικών μοντέλων για την αποδοτικότητα της καινοτομίας·

ΜΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι επιτακτική ανάγκη να ενθαρρυνθούν οι φαρμακευτικές εταιρείες ώστε να συνεχίσουν να επενδύουν και να επενδύσουν στην ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών ενώσεων, ιδίως με δράση κατά ασθενειών για τις οποίες η μικροβιακή αντοχή αποτελεί σοβαρό προβληματισμό, όπως: — ασθένειες που προκλήθηκαν από διαδεδομένα, ανθεκτικά σε πολλά φάρμακα, Gram αρνητικά βακτήρια (όπως τα K. pneumoniae και Acinetobacter ή E. coli), ή από άλλα ανθεκτικά σε πολλά αντιβιοτικά βακτήρια όπως χρυσίζων σταφυλόκοκκος ή φυματίωση· — άλλες ασθένειες λόγω ιών (όπως το HIV), ή από παράσιτα (όπως η ελονοσία)· καθώς και για εναλλακτικές μεθόδους για την καταπολέμηση των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI) χωρίς τη χρήση αντιβιοτικών·

Ν. λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο μπορεί να επιτευχθεί αν αντιμετωπιστούν ορισμένες από τις κομβικές επιστημονικές, ρυθμιστικές και οικονομικές προκλήσεις που έχουν παρεμποδίσει την ανάπτυξη των αντιβιοτικών, και ιδίως για την παροχή κινήτρων για επενδύσεις στην έρευνα και την ανάπτυξη και εστιάζοντας στις μεγαλύτερες ανάγκες όσον αφορά τη δημόσια υγεία, διατηρώντας παράλληλα τη βιωσιμότητα των εθνικών συστημάτων υγείας·

ΝΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ θέτει μια προθεσμία για τη χρήση γονιδίων που παρέχουν ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά σε διαγονιδιακά φυτά·

ΝΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ειδικοί επί των προϊόντων δεν θα έπρεπε να εκτελούν επ' ουδενί θεραπευτικές αγωγές, αλλά να παρέχουν απλώς υποστηρικτικά καθήκοντα στο ιατρικό προσωπικό όταν και εφόσον απαιτείται από το ιατρικό προσωπικό, παραδείγματος χάρη για την εκτέλεση εργασιών συναρμολόγησης ή αποσυναρμολόγησης συγκεκριμένων οργάνων·

ΝΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διατάξεις της οδηγίας 2011/24/ΕΕ για την κινητικότητα των ασθενών βρίσκονται στο στάδιο της εφαρμογής σε ολόκληρη την ΕΕ, γεγονός που αυξάνει την ανάγκη των ευρωπαίων ασθενών για γνώσεις σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών στα επιμέρους κράτη μέλη·

ΝΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι επιτακτική ανάγκη να διασφαλιστούν τα δικαιώματα και η εμπιστοσύνη του κοινού στις υπηρεσίες υγείας, εξασφαλίζοντας ότι τα κράτη μέλη έχουν θέσει σε εφαρμογή συστήματα για την παροχή δίκαιης χρηματικής αποζημίωσης σε περίπτωση ανεπιθύμητων συμβάντων που οφείλονται στην ελλιπή παροχή ιατρικών υπηρεσιών·

ΝΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το διαδίκτυο είναι η μεγαλύτερη μη ρυθμιζόμενη φαρμακευτική αγορά στον κόσμο· ότι το 62 % των φαρμάκων που αγοράζονται διαδικτυακά να αποδεικνύεται ότι είναι παραποιημένα ή δεν πληρούν τις προδιαγραφές· ότι το ποσοστό φορέων εκμετάλλευσης φαρμακευτικών προϊόντων που δραστηριοποιούνται παράνομα στο διαδίκτυο είναι πολύ υψηλό, καθώς και ότι ο παγκόσμιος ετήσιος κύκλος εργασιών που προκύπτει από την παράνομη πώληση συνταγογραφούμενων φαρμάκων στο διαδίκτυο ανέρχεται σε 200 δισεκατομμύρια δολάρια·

ΝΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 168 της Συνθήκης, η δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία συμπληρώνει τις εθνικές πολιτικές, αποβλέπει στη βελτίωση της δημόσιας υγείας, καθώς και στην πρόληψη της ανθρώπινης ασθένειας σε όλες τις μορφές της και στην αποτροπή των πηγών κινδύνου για την σωματική και πνευματική υγεία·

Εφαρμογή των συστάσεων του Συμβουλίου σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών

Ανατροφοδότηση σχετικά με τη δεύτερη έκθεση εφαρμογής

1. υπενθυμίζει ότι η φαρμακευτική νομοθεσία της ΕΕ θεσπίστηκε με στόχο την προστασία της ασφάλειας των ασθενών· υπενθυμίζει το προαναφερθέν ψήφισμά του της 22ας Oκτωβρίου 2013 σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο βάσει των εκθέσεων των κρατών μελών όσον αφορά τη συνέχεια που δόθηκε στη σύσταση του Συμβουλίου (2009/C 151/01) σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και του ελέγχου των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη·

2. χαιρετίζει τη βελτίωση του συστήματος επιτήρησης των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (ΗΑΙ) στην ΕΕ και τα πρόσφατα μέτρα που θεσπίστηκαν από τα κράτη μέλη για τη βελτίωση της γενικής ασφάλειας των ασθενών και τη μείωση της εκδήλωσης λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI), και ειδικότερα την πρόοδο που σημείωσαν τα κράτη μέλη στην ανάπτυξη στρατηγικών και προγράμματος για την ασφάλεια των ασθενών, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας των ασθενών στη νομοθεσία περί υγείας, καθώς και στην ανάπτυξη συστημάτων υποβολής εκθέσεων και εκπαίδευσης·

3. σημειώνει, ωστόσο, ότι η δεύτερη έκθεση εφαρμογής εξακολουθεί να καταδεικνύει άνιση πρόοδο μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την ασφάλεια των ασθενών, και εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν εμφανώς επιβραδύνει την εφαρμογή των συστάσεων του Συμβουλίου μεταξύ άλλων, πιθανώς λόγω οικονομικών περιορισμών που οφείλονται στην οικονομική κρίση·

4. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι τα μέτρα λιτότητας επέφεραν μείωση του επιπέδου του προσωπικού καθαρισμού στα νοσοκομεία και άλλα περιβάλλοντα υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρώπη δεδομένου του καίριου ρόλου που διαδραματίζει το προσωπικό καθαρισμού στη διασφάλιση υψηλών επιπέδων υγιεινής·

5. καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν, στην παρούσα περίοδο οικονομικής κρίσης, ότι η ασφάλεια του ασθενούς δεν θα επηρεαστεί από τα μέτρα λιτότητας και ότι τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης χρηματοδοτούνται επαρκώς, και, ιδίως, να αποφύγουν τα πλέον ζημιογόνα μέτρα, όπως τις βραχυπρόθεσμες εξοικονομήσεις, τα οποία οδηγούν σε υψηλό κόστος μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα και, αντ’ αυτού, να επικεντρωθούν στην περαιτέρω ανάπτυξη συστημάτων υγείας υψηλής ποιότητας και απόδοσης· καλεί τα κράτη μέλη να εγγυηθούν επαρκή αριθμό επαγγελματιών στον τομέα της υγείας ή ειδικευμένων στην πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων, καθώς επίσης νοσοκομειακή υγιεινή για μια προσέγγιση περισσότερο επικεντρωμένη στους ασθενείς·

6. ζητεί από τα κράτη μέλη να καθορίσουν σαφείς και φιλόδοξους μετρήσιμους στόχους για τη μείωση της χρήσης αντιβιοτικών·

7. χαιρετίζει το έργο της ομάδας εργασίας της ΕΕ για την ασφάλεια των ασθενών και την ποιότητα της περίθαλψης που συγκεντρώνει εκπροσώπους και από τις 28 χώρες της ΕΕ, τις χώρες ΕΖΕΣ, διεθνείς οργανισμούς και φορείς της ΕΕ και συμβάλλει στην ανάπτυξη της ασφάλειας των ασθενών στην ΕΕ και της ατζέντας για την ποιότητα·

8. καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να εποπτεύει την εφαρμογή των διατάξεων που αφορούν την ασφάλεια των ασθενών στα κράτη μέλη, και εφόσον κρίνεται απαραίτητο να αναπτύξει νέες κατευθυντήριες γραμμές·

Σημεία βελτίωσης

9. χαιρετίζει το έργο που συγχρηματοδοτείται από την ΕΕ και εκτελείται από τον ΟΟΣΑ για συγκρίσιμους δείκτες, ώστε να αξιολογηθεί η ασφάλεια των ασθενών· καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τους εν λόγω δείκτες ώστε να αξιολογηθεί η ασφάλεια των ασθενών·

10. σημειώνει τη σημασία της συμπερίληψης της ασφάλειας των ασθενών στην εκπαίδευση, στην κατάρτιση κατά την απασχόληση και στη συνεχή επαγγελματική εκπαίδευση των εργαζομένων στην υγειονομική περίθαλψη και των επαγγελματιών του τομέα της υγείας σε όλα τα κράτη μέλη·

11. επισημαίνει τα πιθανά οφέλη της ηλεκτρονικής υγείας για τη μείωση των ανεπιθύμητων συμβάντων, μέσω της παρακολούθησης ροών πληροφοριών και της βελτίωσης της κατανόησης των ιατρικών διαδικασιών, καθώς επίσης μέσω των ψηφιακών ιατρικών συνταγών και των προειδοποιήσεων σχετικά με την αλληλεπίδραση φαρμάκων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διερευνήσουν περαιτέρω τις δυνατότητες που προσφέρει η ηλεκτρονική υγεία στον τομέα της ασφάλειας των ασθενών, συμπεριλαμβανομένης της καθιέρωσης των ηλεκτρονικών αρχείων ασθενών, και να αυξήσουν το επίπεδο συνεργασίας μέσω της ανταλλαγής εμπειριών, γνώσεων και ορθών πρακτικών στον εν λόγω τομέα·

12. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιολογήσουν τις δυνατότητες της «κινητής υγείας» (mhealth) όσον αφορά την αποδοτικότητα της περίθαλψης, τα ποσοστά νοσηλείας και τη μείωση του ετήσιου κόστους υγειονομικής περίθαλψης κατά κεφαλή·

13. σημειώνει ότι η χρήση αντιβιοτικών και ο επιπολασμός της μικροβιακής αντοχής διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν βέλτιστες πρακτικές·

14. υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη προώθησης της κτηνιατρικής έρευνας και καινοτομίας σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο·

15. παροτρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν ή να αναπτύξουν τα παρακάτω μέτρα: α) να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους όσον αφορά τη βελτίωση της ασφάλειας των ασθενών και να θεσπίσουν τα απαραίτητα μέτρα με στόχο την πλήρη εφαρμογή των συστάσεων του Συμβουλίου· β) να συλλέγουν τακτικά στοιχεία βάσει τυποποιημένων ερευνών που αφορούν τον επιπολασμό και την εκδήλωση ανεπιθύμητων συμβάντων στην επικράτειά τους και να βελτιώσουν τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και συναγερμού, καθώς και να συντονίσουν καλά την ανταλλαγή αυτών των στοιχείων· γ) να διασφαλίσουν ότι οι διευθυντές υγειονομικής περίθαλψης πρέπει να διορίζονται με αξιοκρατικά κριτήρια και όχι με βάση τις πολιτικές τους πεποιθήσεις· δ) να διασφαλίσουν διαρκείς βελτιώσεις και αξιολογήσεις των συνθηκών εργασίας για τους επαγγελματίες υγείας με στόχο τη βελτίωση της ασφάλειας των ασθενών· ε) να διασφαλίσουν βασική κατάρτιση όλου του προσωπικού στον τομέα της υγείας, ακόμη και του προσωπικού που δεν έρχεται σε άμεση επαφή με τους ασθενείς, σχετικά με την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων πριν από την έναρξη της εργασίας σε νοσοκομείο ή άλλη μονάδα υγειονομικής περίθαλψης, και τακτική κατάρτιση μετέπειτα· στ) να διασφαλίσουν κατάλληλη και επικαιροποιημένη εκπαίδευση των γιατρών και άλλων επαγγελματιών στον τομέα της υγείας, καθώς και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, ώστε να συμβαδίζουν με τις πλέον πρόσφατες και βέλτιστες πρακτικές νοσοκομειακής υγιεινής καθώς και την υφιστάμενη τεχνολογία και να συγκροτήσουν συστήματα παρακολούθησης, ώστε να επαληθεύεται ότι οι δεξιότητές τους είναι επικαιροποιημένες, ιδίως σε σχέση με την εφαρμογή του καταλόγου ελέγχου της ΠΟΥ για τη χειρουργική ασφάλεια· το μέτρο αυτό θα μειώσει τα ιατρικά σφάλματα (συμπεριλαμβανομένων των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη) που οφείλονται στην αποσπασματική γνώση και στην ελλιπή ενημέρωση για τις νέες τεχνολογίες· ζ) να διασφαλίσουν την εφαρμογή μιας πολυεπιστημονικής προσέγγισης στις ιατρικές θεραπείες· η) να διασφαλίσουν καλύτερη συνοχή και συνέχεια της εξέλιξης του ασθενούς με εστίαση στη μετάβαση μεταξύ τομέων και τη διαβίβαση πληροφοριών π.χ. από το νοσοκομειακό επίπεδο στο επίπεδο της πρωτοβάθμιας περίθαλψης· θ) να περιορίσουν τον φόρτο των μονάδων υγειονομικής περίθαλψης, ενθαρρύνοντας την παροχή ιατρικής φροντίδας και θεραπείας στο σπίτι· ι) να διασφαλίσουν ότι οι επαγγελματίες του τομέα υγείας ενημερώνουν τους ασθενείς κάθε φορά που ένα φάρμακο χρησιμοποιείται εκτός ένδειξης και τους παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους, ώστε οι ασθενείς να έχουν τη δυνατότητα να δίνουν εν επιγνώσει τη συγκατάθεσή τους· ια) να ανταλλάσσουν μεταξύ τους πληροφορίες σχετικά με τις βέλτιστες προσεγγίσεις για τη μείωση της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά, προκειμένου να εφαρμοστεί σε ολόκληρη την Ευρώπη η πλέον αποτελεσματική προσέγγιση· ιβ) να διασφαλίζουν ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και θεραπευτική αγωγή στους ασθενείς για την καταπολέμηση των υφιστάμενων ανισοτήτων στον τομέα της υγείας· ιγ) να προωθήσουν εκστρατείες ενημέρωσης των ασθενών σχετικά με τους κινδύνους των ανεπιθύμητων συμβάντων στον τομέα της υγείας και σχετικά με τα πιθανά μέτρα πρόληψης σύμφωνα με τα βασικά μέτρα υγιεινής, καθώς και να οργανώσουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης και μαθήματα αγωγής υγείας στα σχολεία σχετικά με την ορθολογική χρήση όχι μόνο των αντιβιοτικών αλλά και όλων των φαρμάκων και σχετικά με τον κίνδυνο που εγκυμονεί η αύξηση της μικροβιακής αντοχής· οι εν λόγω εκστρατείες πρέπει να απευθύνονται στους γονείς, σε άτομα που παρέχουν φροντίδα στα μικρά παιδιά και σε ηλικιωμένους ενώ θα πρέπει πάντα να συνοδεύονται από αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους· ιδ) να επικεντρωθούν στη σημασία της πρόληψης των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (ΗΑΙ) σε περιβάλλοντα υγειονομικής περίθαλψης περιορίζοντας την εξάπλωση μέσω ελέγχου των ασθενών και των επαφών, καθώς και μέσω μέτρων ελέγχου των λοιμώξεων, και να συνεχίσουν να προωθούν πρακτικές καλής υγιεινής (όπως το πλύσιμο των χεριών)· ιε) να αυξήσουν τις προφυλάξεις υγιεινής αναβαθμίζοντας τον ρόλο του ειδικού στον κλάδο προκειμένου να ελέγχει όλες τις πτυχές της υγείας και της υγιεινής, του υγειονομικού ιδρύματος, των ασθενών και των σχέσεων μεταξύ των ασθενών και των εξωτερικών «ξενιστών»· ιστ) να εμπλέξουν επισήμως και ενεργά τις οργανώσεις και τους εκπροσώπους των ασθενών σε όλα τα στάδια και επίπεδα της ανάπτυξης πολιτικών και προγραμμάτων· ιζ) να αναπτύξουν κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για τη συμμετοχή των ασθενών σε στρατηγικές και δράσεις σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα μέρη, και δη τις οργανώσεις ασθενών· ιη) να τους παρέχουν κατάλληλη στήριξη για τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών·

16. καλεί τα κράτη μέλη να διερευνήσουν περιπτώσεις πιθανής αθέμιτης πρακτικής όσον αφορά τη μετασκευή και επαναχρησιμοποίηση ιατρικών συσκευών που είναι σχεδιασμένες και επισημαίνονται ως συσκευές μίας χρήσης·

17. παροτρύνει τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τα προγράμματα ευαισθητοποίησης για τους επαγγελματίες υγείας, άλλους εργαζομένους στην υγειονομική περίθαλψη, τους κτηνιάτρους και το κοινό, εστιάζοντας στη χρήση αντιβιοτικών και στην πρόληψη των λοιμώξεων·

18. καλεί τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) να καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκτός ένδειξης/χωρίς άδεια χρήση φαρμάκων βάσει ιατρικών αναγκών, καθώς επίσης να συντάξει κατάλογο των χωρίς ένδειξη φαρμάκων που χρησιμοποιούνται παρά την ύπαρξη εναλλακτικών αδειοδοτημένων φαρμάκων·

19. καλεί την Επιτροπή και το ΕΚΠΕΝ να αναπτύξουν κατευθυντήριες γραμμές για τους επαγγελματίες υγείας, τους ασθενείς και τις οικογένειές τους σχετικά με το αποτελεσματικό πλύσιμο και στέγνωμα των χεριών, καθώς και σχετικά με την ενθάρρυνση της χρήσης μεθόδων στεγνώματος των χεριών που δεν διευκολύνουν τη μικροβιακή αλληλομόλυνση μέσω αερομεταφερόμενης διάδοσης και θεραπείας δι' εισπνοών·

20. υπογραμμίζει την ανάγκη σημαντικής βελτίωσης της επικοινωνίας και της εκπαίδευσης και της κατάρτισης τόσο των κτηνιάτρων όσο και των κτηνοτρόφων·

21. παροτρύνει την Επιτροπή να υποβάλει το συντομότερο δυνατόν νομοθετική πρόταση για την υποχρεωτική προσθήκη του πίνακα πληροφοριών για το φάρμακο στο φύλλο οδηγιών· οι πληροφορίες που παρατίθενται στον πίνακα αυτόν πρέπει να παρουσιάζονται με ευανάγνωστο, προφανή και ευδιάκριτο τρόπο σε σχέση με το υπόλοιπο κείμενο· αυτός ο πίνακας με τα υπέρ και τα κατά περιέχει σύντομη περιγραφή των απαραίτητων στοιχείων σχετικά με το φάρμακο, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στον ασθενή να κατανοήσει τη χρησιμότητα και τους πιθανούς κινδύνους του φαρμάκου και να χρησιμοποιήσει το φάρμακο με ασφάλεια και με τον σωστό τρόπο· αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, συμβουλές σχετικά με τη σωστή και ενδεδειγμένη χρήση των αντιβιοτικών·

22. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη θέσπιση του ευρωπαϊκού λογότυπου που προβλέπεται από τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 699/2014, ώστε να αναγνωρίζονται ευκρινώς τα διαδικτυακά φαρμακεία που πωλούν εξ αποστάσεως φάρμακα στο κοινό, παρέχοντας εγγυήσεις προστασίας των καταναλωτών από την αγορά παραποιημένων φαρμάκων που είναι συχνά επικίνδυνα για την υγεία·

23. υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 1082/2013/ΕΕ σχετικά με σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας, τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή για την προετοιμασία και τον σχεδιασμό της αντίδρασής τους σε εθνικό επίπεδο και καλεί τα κράτη μέλη να υποβάλουν τα σχετικά στοιχεία εντός των προθεσμιών που ορίζονται στην απόφαση·

Υποβολή καταγγελιών και ζητήματα λογοδοσίας/ευθύνης

24. παροτρύνει τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν την τακτική πληροφόρηση από τους επαγγελματίες στον τομέα της υγείας σχετικά με την παροχή συμβουλών στους ασθενείς όσον αφορά τους τρόπους ελαχιστοποίησης των κινδύνων για την ασφάλειά τους κατά την επαφή τους με το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης·

25. ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να συστήσουν ανεξάρτητους οργανισμούς οι οποίοι θα συνεργάζονται με τους επαγγελματίες προκειμένου να διασφαλίζεται η αύξηση της ευαισθητοποίησης και η διάδοση προειδοποιήσεων σχετικά με απειλές για την ασφάλεια των ασθενών·

26. καλεί τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τα οικεία συστήματα υποβολής καταγγελιών για ανεπιθύμητα συμβάντα και ιατρικά σφάλματα, θεσπίζοντας μέτρα για την ενίσχυση της δυνατότητας των επαγγελματιών του τομέα υγείας και των ασθενών να υποβάλλουν ακριβείς, ανώνυμες και χωρίς ψόγο καταγγελίες, και να εξετάσουν το ενδεχόμενο θέσπισης ενός ηλεκτρονικού συστήματος που θα μπορούσε να διευκολύνει και να βελτιώσει την υποβολή καταγγελιών από τους ασθενείς·

27. καλεί τα κράτη μέλη να αναλάβουν δράσεις για την αύξηση της ποιοτικής και όχι μόνο της ποσοτικής διάστασης της υποβολής καταγγελιών σχετικά με ανεπιθύμητα συμβάντα, ώστε οι καταγγελίες να περιέχουν ακριβείς πληροφορίες που μπορούν να βελτιώσουν την ασφάλεια ουσιαστικά, και να θεσπίσουν ένα σύστημα που επιτρέπει την εύκολη ανάκτηση δεδομένων για διεξοδική και συστηματική αξιολόγηση·

28. καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει τυποποιημένες έρευνες για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τις λοιμώξεις που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (ΗΑΙ)·

29. καλεί τα κράτη μέλη να επιδείξουν μεγαλύτερη αυστηρότητα κατά την επαλήθευση και την επιβολή απαγορεύσεων σε μη ιατρικό εξωτερικό προσωπικό να παρέχει ιατρική περίθαλψη·

30. καλεί τα κράτη μέλη να ενημερώνουν τους ασθενείς για τους κινδύνους και τα προληπτικά μέτρα που αφορούν ανεπιθύμητα συμβάντα στην υγειονομική περίθαλψη, καθώς και σχετικά με τις διαδικασίες υποβολής καταγγελιών και τις νομικές επιλογές που έχουν στη διάθεσή τους σε περίπτωση ανεπιθύμητου συμβάντος, για παράδειγμα, εκπρόσωπος δικαιωμάτων των ασθενών·

31. καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για την αποφυγή τυχόν συγκρούσεων συμφερόντων από γιατρούς και κτηνιάτρους σχετικά με τη συνταγογράφηση και πώληση φαρμάκων·

32. καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι παρέχεται ολοκληρωμένη πληροφόρηση σχετικά με τους υφιστάμενους μηχανισμούς υποβολής καταγγελιών και προσφυγής για ασθενείς που έχουν υποστεί λοιμώξεις που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI) ή ιατρικό σφάλμα·

33. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση σχετικά με τις εθνικές πρακτικές συλλογικής έννομης προστασίας σε περιπτώσεις λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI)·

34. αναγνωρίζει την αξία των πρωτοβουλιών των πολιτών, όπως ο Ευρωπαϊκός Χάρτης για τα Δικαιώματα των Ασθενών με βάση τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Ημέρα για τα Δικαιώματα των Ασθενών, η οποία διοργανώνεται κάθε χρόνο από το 2007 στις 18 Απριλίου· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν την Ευρωπαϊκή Ημέρα για τα Δικαιώματα των Ασθενών σε τοπικό, εθνικό και ενωσιακό επίπεδο·

Καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής

Τρέχουσα κατάσταση και ελπιδοφόρες λύσεις

35. επικροτεί τη δράση της Επιτροπής στον τομέα της μικροβιακής αντοχής και της πρόληψης και του ελέγχου των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI), καθώς και τις συντονιστικές και εποπτικές εργασίες του ΕΚΠΕΝ, ιδίως στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Επιτήρησης της Μικροβιακής Αντοχής (EARS-Net), του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Επιτήρηση της Κατανάλωσης Αντιμικροβιακών Ουσιών (ESAC-net), καθώς και του δικτύου για την επιτήρηση των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI-Net)·

36. επικροτεί την κοινή συντονιστική και εποπτική δράση του ΕΚΠΕΝ, του ΕΜΑ και της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) στον τομέα της μικροβιακής αντοχής·

37. επισημαίνει με ανησυχία ότι, μεταξύ του 2010 και του 2013, τα ποσοστά αντίστασης του βακτηρίου Κ. pneumoniae στις φθοροκινολόνες, στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς και στις αμινογλυκοσίδες, καθώς επίσης η συνδυασμένη αντίσταση και στις τρεις ομάδες αντιβιοτικών και η ανθεκτικότητα στις καρβαπανέμες, μια ομάδα αντιβιοτικών τελευταίας γραμμής, αυξήθηκαν σημαντικά σε πολλά κράτη μέλη αλλά και σε επίπεδο ΕΕ· σημειώνει επίσης ότι κατά την ίδια περίοδο αυξήθηκε επίσης σε σημαντικό βαθμό η αντίσταση του βακτηρίου Ε. coli στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς σε πολλά κράτη μέλη αλλά και σε επίπεδο ΕΕ· σημειώνει περαιτέρω ότι σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης η MDR-TB αντιστοιχεί στο 20 % όλων των νέων περιστατικών φυματίωσης, ενώ τα αποτελέσματα της θεραπείας της νόσου είναι ανησυχητικά χαμηλά·

38. επισημαίνει με ανησυχία ότι στις χώρες με υψηλά επίπεδα αντίστασης σε περισσότερα φάρμακα, μεταξύ άλλων και αντίσταση στις καρβαπενέμες, υπάρχουν λίγες μόνο θεραπευτικές επιλογές, μεταξύ των οποίων οι πολυμιξίνες· τονίζει ότι, στις χώρες αυτές, η παρουσία ανθεκτικών στις πολυμιξίνες βακτηρίων προειδοποιεί ότι οι επιλογές θεραπείας μολυσμένων ασθενών περιορίζονται ολοένα και περισσότερο·

39. σημειώνει ότι οι λοιμώξεις που οφείλονται σε βακτήρια που εμφανίζουν μικροβιακή αντοχή είναι πολύ πιθανόν να συνεπάγονται δαπανηρή και μακροχρόνια νοσηλεία καθώς και τη χρήση εναλλακτικών και ακριβότερων θεραπευτικών αγωγών, οι οποίες θα αυξήσουν τον φόρτο στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης των κρατών μελών·

40. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι τα τελευταία 25 χρόνια παρατηρείται όχι μόνο έλλειψη ευαισθητοποίησης όσον αφορά τη σημασία της ορθολογικής χρήσης των αντιμικροβιακών ουσιών, και ειδικότερα των αντιβιοτικών, αλλά και στασιμότητα στον τομέα της ανάπτυξης αντιμικροβιακών φαρμάκων, ιδιαίτερα λόγω της ταυτόχρονης εμφάνισης επιστημονικών, οικονομικών και ρυθμιστικών φραγμών·

41. σημειώνει ότι τόσο το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» και το τρίτο πρόγραμμα της ΕΕ για τη δημόσια υγεία έχουν επικεντρωθεί στις λοιμώξεις που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη και στη μικροβιακή αντοχή·

42. σημειώνει ότι ορισμένα υφιστάμενα και αποτελεσματικά αντιβιοτικά δεν είναι διαθέσιμα σε πολλά κράτη μέλη, πράγμα που οδηγεί σε ακατάλληλη επιλογή φαρμακευτικής αγωγής και καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εξετάσουν τρόπους διατήρησης των αποτελεσματικών αντιβιοτικών στην αγορά·

43. σημειώνει ότι η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά καθυστερεί συχνά τη συνταγογράφηση κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής και ότι η χορήγηση ακατάλληλης ή μη έγκαιρης αντιβιοτικής αγωγής προκαλεί σοβαρές επιπλοκές στους ασθενείς που πάσχουν από σοβαρές μολυσματικές ασθένειες και μπορεί ενίοτε να οδηγήσει και στον θάνατο·

44. επισημαίνει με μεγάλη ανησυχία τον υψηλό αριθμό ζώων που μολύνονται με ανθεκτικά στα αντιβιοτικά βακτήρια, και τον κίνδυνο μεταφοράς των βακτηρίων αυτών από μολυσμένο κρέας στους καταναλωτές·

45. επισημαίνει με μεγάλη ανησυχία τη σχέση μεταξύ της κτηνιατρικής χρήσης αντιμικροβιακών ουσιών και της ανάπτυξης μικροβιακής αντοχής στους γεωργούς, καθώς και τον κίνδυνο να εξαπλωθεί η αντοχή με τη νοσοκομειακή περίθαλψη·

46. επικροτεί τις πρωτοβουλίες και τις δράσεις των κρατών μελών, των επαγγελματιών στον τομέα της υγείας των ζώων και των ιδιοκτητών ζώων που αποσκοπούν στην υπεύθυνη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών στα ζώα και στη μείωση της χρήσης αντιμικροβιακών ουσιών στην κτηνοτροφία·

47. θεωρεί ότι η έρευνα για νέα αντιμικροβιακά φάρμακα είναι υψίστης σημασίας και καλεί την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ) για την τόνωση της έρευνας υποστηρίζοντας, παραδείγματος χάρη, υφιστάμενες δομές όπως οι Πρωτοβουλίες για τα Καινοτόμα Φάρμακα (ΠΚΦ)·

48. ζητεί να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη νέων αντιμικροβιακών ουσιών για την καταπολέμηση νέων στόχων·

49. επικροτεί και ενθαρρύνει την περαιτέρω έρευνα για νέα αντιμικροβιακά φάρμακα, ιδίως αντιβιοτικά με δράση κατά διαδεδομένων, ανθεκτικών σε πολλά φάρμακα, Gram αρνητικών βακτηρίων, όπως τα Κ. pneumoniae, Acinetobacter, E. coli, HIV, χρυσίζων σταφυλόκοκκος, φυματίωση και ελονοσία· επιμένει, ωστόσο, ότι είναι πρωταρχικής σημασίας καταρχάς να εξασφαλιστεί η υπεύθυνη και λογική χρήση αντιμικροβιακών· χαιρετίζει και ενθαρρύνει τις περαιτέρω έρευνες για εναλλακτικές μεθόδους για την καταπολέμηση των λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI) χωρίς τη χρήση αντιβιοτικών και για την καταπολέμηση της MDR-TB·

50. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επισπεύσουν τις δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης προκειμένου να παράσχουν νέα εργαλεία για την καταπολέμηση των βακτηριακών λοιμώξεων που επικρατούν ολοένα και περισσότερο στην Ευρώπη·

51. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τα κίνητρα για τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ώστε να αναζωογονηθεί η Ε&Α για την ανάπτυξη αντιβιοτικών·

52. καλεί τα κράτη μέλη να αναβαθμίσουν το επίπεδο συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας των ασθενών και της καταπολέμησης της μικροβιακής αντοχής προκειμένου να περιοριστεί και να μειωθεί η εξάπλωση των ανθεκτικών μικροοργανισμών μεταξύ των κρατών μελών·

53. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν συστήματα «προσαρμοστικών οδών» και άλλα κανονιστικά εργαλεία για την πιο έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμα αντιβακτηριακά φάρμακα για την αντιμετώπιση ανθεκτικών λοιμώξεων·

54. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν το πρόγραμμα «προσαρμοστικών οδών» του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων και όλα τα ρυθμιστικά μέσα που έχουν στη διάθεσή τους για να εξασφαλίσουν την άμεση πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες αντιβακτηριακές θεραπείες·

55. επισημαίνει ότι είναι απαραίτητο να βρίσκονται οι ασθενείς στο επίκεντρο όλων των πολιτικών για την υγεία και ενθαρρύνει την απόκτηση στοιχειωδών γνώσεων περί υγείας και τη συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων σχετικά με την αγωγή·

56. θεωρεί ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να διασφαλίσει η Επιτροπή τη συνέχιση του σχεδίου δράσης της ΕΕ κατά της μικροβιακής αντοχής μετά το 2016, τονίζοντας πώς μπορούν να ξεπεραστούν οι επιστημονικές, κανονιστικές και οικονομικές προκλήσεις που σχετίζονται με τη μικροβιακή αντοχή, συμπεριλαμβάνοντας παράλληλα την πρόληψη και τον έλεγχο λοιμώξεων που συνδέονται με την υγειονομική περίθαλψη·

Συστάσεις σχετικά με τη χρήση αντιβιοτικών στην ιατρική

57. υπενθυμίζει ότι η αυτόβουλη λήψη αντιβιοτικών πρέπει να απαγορεύεται αυστηρά και τονίζει ότι οι εθνικές αρμόδιες αρχές των κρατών μελών πρέπει να επιβάλουν την πολιτική «χορήγηση μόνο με συνταγογράφηση» για τα αντιβακτηριακά φάρμακα·

58. καλεί τα κράτη μέλη να προβούν σε κάθε κατάλληλη ενέργεια για να διασφαλίσουν την υπεύθυνη και ορθολογική χρήση στην ιατρική όλων των αντιμικροβιακών ουσιών και ιδίως των αντιβιοτικών τα οποία θεωρούνται αγωγή τελευταίας γραμμής για τις βακτηριακές λοιμώξεις στα νοσοκομεία, έχοντας υπόψη ότι η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών για προληπτικούς λόγους (ιδίως στα νοσοκομεία), αποτελεί μία από τις βασικότερες αιτίες της ανάπτυξης ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά·

59. καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την πρόσβαση σε φάρμακα υψηλής ποιότητας καθώς και την τήρηση πλήρων κύκλων αγωγής για όλους τους ασθενείς, με ιδιαίτερη υποστήριξη στους πλέον ευάλωτους, ως μέσο πρόληψης της ανάπτυξης αντοχής·

60. καλεί τα κράτη μέλη να διεξαγάγουν έρευνα και σχετικά με τα επονομαζόμενα «ξεχασμένα» αντιβιοτικά προκειμένου να μπορέσει να διευρυνθεί η επιλογή φαρμακευτικών προϊόντων·

61. καλεί την Επιτροπή να συμμετάσχει στις εργασίες της ΠΟΥ για τη δημιουργία ενός νέου οικονομικού μοντέλου, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες και οι ανάγκες όσον αφορά τη δημόσια υγεία·

62. καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να ξεκινήσουν μια διαδικασία εξέτασης για τη δημιουργία ενός νέου οικονομικού μοντέλου, το οποίο αποσυνδέει τον όγκο πωλήσεων από την αμοιβή που καταβάλλεται για ένα νέο αντιβιοτικό, που θα αντικατόπτριζε την κοινωνική αξία του νέου αντιβιοτικού και θα καθιστούσε δυνατή την επαρκή απόδοση των επενδύσεων για την εταιρεία, ενώ ο αγοραστής θα αποκτούσε το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει το προϊόν και να έχει πλήρη έλεγχο επί των ποσοτήτων·

63. παροτρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν ή να αναπτύξουν τα παρακάτω μέτρα: α) να υπενθυμίσουν στους ιατρούς την ύψιστη σημασία της διασφάλισης ότι η συνταγογράφηση αντιβιοτικών για θεραπεία πραγματοποιείται με κατάλληλο και υπεύθυνο τρόπο· β) να διασφαλίσουν, όπου είναι δυνατόν, ότι πραγματοποιείται συστηματικά κατάλληλη μικροβιολογική διάγνωση πριν από τη συνταγογράφηση αντιβιοτικών, για παράδειγμα χρησιμοποιώντας νέα διαγνωστικά εργαλεία που θα επιτρέπουν ταχεία διάγνωση στον τόπο περίθαλψης και/ή αντιβιογράμματα, ιδίως σε περίπτωση επανεμφανιζόμενων νόσων, καθώς και να εργαστούν για την άρση των εμποδίων της ορθής μικροβιολογικής διάγνωσης, ιδίως στον τομέα των εξωτερικών ιατρείων· γ) να ρυθμίσουν τη συνταγογράφηση αντιβιοτικών για θεραπεία, και ιδίως να εφαρμόσουν αυστηρά νόμους που απαγορεύουν την παροχή αντιβιοτικών χωρίς συνταγογράφηση για θεραπεία, ώστε να διασφαλίζεται η κατάλληλη χρήση των φαρμάκων, προσδιορίζοντας τον θεραπευτικό στόχο και επιλέγοντας την κατάλληλη φαρμακευτική θεραπεία· δ) να εφαρμόζουν υπεύθυνες πρακτικές μάρκετινγκ αποφεύγοντας συγκρούσεις συμφερόντων μεταξύ παραγωγών και συνταγογραφόντων ιατρών· ε) να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη νέων μοντέλων εσόδων, βάσει των οποίων οι οικονομικές αποδόσεις των εταιρειών θα αποσυνδεθούν από την ποσότητα των συνταγογραφούμενων αντιβιοτικών, ενθαρρύνοντας παράλληλα τη φαρμακευτική καινοτομία και εξισορροπώντας την με τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας· στ) να ρυθμίσουν την πώληση και διανομή αντιβιοτικών, ώστε οι ασθενείς να μπορούν να αγοράζουν μόνο τη συγκεκριμένη ποσότητα αντιβιοτικών που τους έχει συνταγογραφήσει ο γιατρός τους, δεδομένου ότι σε ορισμένα κράτη μέλη εξακολουθούν να υφίστανται διατάξεις που επιτρέπουν την πώληση αντιβιοτικών σε μεγαλύτερες συσκευασίες από αυτές που προορίζονται για μια συγκεκριμένη θεραπεία· ζ) να διασφαλίσουν υψηλότερα επίπεδα τήρησης και συμμόρφωσης των ασθενών με αντιβιοτικές και άλλες κατάλληλες θεραπείες που ορίζουν οι επαγγελματίες του τομέα υγείας, και να αναπτύξουν στρατηγικές ούτως ώστε να αυξηθεί η κατανόηση των ασθενών σχετικά με τη σημασία της υπεύθυνης χρήσης αντιβιοτικών θεραπειών και τους κινδύνους αύξησης της μικροβιακής αντοχής· η) να προβούν σε παρακολούθηση της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά και της χρήσης των αντιβιοτικών στα νοσοκομεία και να διασφαλίσουν ότι στα νοσοκομεία τα αντιβιοτικά χορηγούνται μόνο για τις σωστές ενδείξεις, στη σωστή δοσολογία και για τη μικρότερη δυνατή διάρκεια, όπως ορίζεται βάσει τεκμηριωμένων κατευθυντήριων γραμμών· θ) να εντείνουν τον έλεγχο των λοιμώξεων, ιδίως από διασυνοριακή άποψη, και ιδίως να παρακολουθούν προσεκτικά την πιθανή μεταφορά ανθεκτικών σε πολλά φάρμακα βακτηρίων σε ασθενείς, μέσω του κατάλληλου ελέγχου των ασθενών που μεταφέρονται από χώρα/περιοχή/νοσοκομείο όπου είναι γνωστό ότι επικρατεί μεγάλος επιπολασμός βακτηρίων, και να απομονώνουν τους θετικούς ασθενείς σε μονόκλινα δωμάτια ή να παρέχουν νοσηλεία στο ίδιο δωμάτιο για ομοιοπαθείς ασθενείς· ι) να αναπτύξουν μια στρατηγική πολλαπλών ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με την MDR-TB, που να περιλαμβάνει βασικές πτυχές, όπως η πρόληψη, η αύξηση της ευαισθητοποίησης, η διάγνωση, η κατάλληλη θεραπεία και η τήρηση και συμμόρφωση με τα συνταγογραφούμενα φάρμακα· ια) να βελτιώσουν τα πρότυπα ασφάλειας, ιδίως για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα που παρουσιάζουν αντοχή στην αποστείρωση (όπως π.χ. τα ενδοσκόπια) και να διενεργούν προσεκτικούς ελέγχους προκειμένου η ανανέωση των ιατροτεχνολογικών προϊόντων που σχεδιάστηκαν και έφεραν εξαρχής τη σήμανση CE να πληροί όλες τις προδιαγραφές ασφαλείας για τη διασφάλιση της υγείας των καταναλωτών· ιβ) να προωθήσουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης που να απευθύνονται σε ευρύ ακροατήριο, συμπεριλαμβανομένων μαθημάτων αγωγής υγείας στα σχολεία σχετικά με την ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών, τους κινδύνους που εγκυμονεί η αύξηση της ανθεκτικότητας σε αυτά και τη σημασία της ανάπτυξης ορθών πρακτικών στον τομέα της ατομικής υγιεινής· οι εκστρατείες αυτές πρέπει να έχουν στόχο νέους και ηλικιωμένους, ασθενείς και ιατρικό προσωπικό, και πρέπει να ακολουθούνται από αξιολογήσεις αποτελεσμάτων, έχοντας κατά νου τις ευκαιρίες που προσφέρουν από την άποψη αυτή τα συστήματα ηλ-υγείας· ιγ) να αυξήσουν τη δημόσια χρηματοδότηση και να δημιουργήσουν τις νέες ακαδημαϊκές θέσεις με στόχο την επικέντρωση στη διερεύνηση και επαλήθευση νέων προσεγγίσεων για τη θεραπεία των βακτηριακών λοιμώξεων· ιδ) να αυξήσουν, ιδίως, τα κίνητρα στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης νέων αντιμικροβιακών ουσιών· ιε) ζητεί από το ΕΚΠΕΝ να πραγματοποιήσει εβδομαδιαία αποστολή στη χώρα τους για να παράσχει επιστημονική και τεχνική υποστήριξη και κατάρτιση σχετικά με τη μικροβιακή αντοχή, όπως προβλέπεται στο άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 851/2004 για το ΕΚΠΕΝ· παροτρύνει τα κράτη μέλη που δεν έχουν προβεί ακόμη σε αυτήν την ενέργεια, και ιδίως τα κράτη μέλη όπου η μικροβιακή αντοχή είναι ήδη υψηλή ή αυξάνεται ανησυχητικά, να καλέσουν το ΕΚΠΕΝ να πραγματοποιήσει τέτοιες αποστολές· ιστ) να δημοσιοποιήσουν τα αρχεία νοσοκομείων και άλλων μονάδων υγειονομικής περίθαλψης σχετικά με τις HAI, ούτως να είναι σε θέση οι ασθενείς να κάνουν συνειδητές επιλογές·

64. καλεί την Επιτροπή να αναλογιστεί τις συνέπειες της αυξημένης κινητικότητας που προβλέπεται στην οδηγία 2011/24/ΕΕ ως προς την αύξηση της μικροβιακής αντοχής που θα μπορούσε να προκύψει από τη μεταφορά ασθενών σε ολόκληρη την Ευρώπη για τη λήψη αγωγής·

Συστάσεις σχετικά με τη χρήση αντιβιοτικών στην κτηνιατρική εν γένει και, ειδικότερα, στην εκτροφή ζώων

65. εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η κοινή έκθεση της EFSA και του ΕΚΠΕΝ σχετικά με τη μικροβιακή αντοχή δείχνει πως τα βακτήρια που προκαλούν συχνότερα τροφιμογενείς λοιμώξεις, όπως η σαλμονέλα και το καμπυλοβακτηρίδιο, έχουν επιδείξει μεγάλη αντοχή σε κοινές αντιμικροβιακές ουσίες·

66. επαναλαμβάνει την έκκλησή που έκανε στο ψήφισμά του της 27ης Οκτωβρίου 2011 σχετικά με την απειλή της μικροβιακής αντοχής για τη δημόσια υγεία (7) για τη σταδιακή κατάργηση της προφυλακτικής χρήσης αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία, τονίζοντας ότι οι τομείς της κτηνοτροφίας και της εντατικής ιχθυοκαλλιέργειας πρέπει να επικεντρώνονται περισσότερο στην πρόληψη των ασθενειών μέσω ορθών πρακτικών υγιεινής, στέγασης και φροντίδας των ζώων, καθώς και σε αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας παρά στην προφυλακτική χρήση αντιβιοτικών·

67. καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ή να αναπτύξουν τα παρακάτω μέτρα: α) να προωθήσουν και να ενισχύσουν την υπεύθυνη και ορθολογική χρήση στην κτηνιατρική, συμπεριλαμβανομένων των φαρμακούχων ζωοτροφών, όλων των αντιμικροβιακών ουσιών, επιτρέποντας τη χρήση τους μόνο για αγωγή ύστερα από κτηνιατρική διάγνωση, με ιδιαίτερη επιπλέον εστίαση στα αντιβιοτικά που περιλαμβάνονται στον κατάλογο της ΠΟΥ για τις κρίσιμης σημασίας για την ιατρική αντιμικροβιακές ουσίες· β) να θεσπίσουν νομικά μέσα για τον περιορισμό της χρήσης αντιβιοτικών στα ζώα, εφόσον εντοπιστεί σημαντικός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία· γ) να διενεργούν αυστηρότερους ελέγχους για τον περιορισμό της χρήσης αντιβιοτικών στην κτηνιατρική· ένας από τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να επιτευχθεί αυτό είναι ο περιορισμός του δικαιώματος συνταγογράφησης αντιβιοτικών σε επαγγελματίες κτηνιάτρους και η αποσύνδεση του δικαιώματος των κτηνιάτρων να συνταγογραφούν και να πωλούν αντιβιοτικά προκειμένου να εξαλειφθούν όλα τα οικονομικά κίνητρα· δ) να δρομολογήσουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης σχετικά με την υπεύθυνη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών στα ζώα, συμπεριλαμβανομένων των ζώων συντροφιάς· ε) να μειώσουν τις ανάγκες για αντιβιοτικά, βελτιώνοντας την υγεία των ζώων μέσω της λήψης μέτρων βιοασφάλειας, πρόληψης των νόσων και ορθών πρακτικών διαχείρισης, και να θεσπίσουν ισχυρές και σαφέστερες μεθοδολογίες και προτεραιότητες για την καταπολέμηση της ανάπτυξης της μικροβιακής αντοχής· στ) να διασφαλίσουν ότι οι τομείς της κτηνοτροφίας και της υδατοκαλλιέργειας θα επικεντρωθούν στην πρόληψη των ασθενειών μέσω της ορθής υγιεινής, στέγασης και ζωοτεχνίας, καθώς και στη λήψη αυστηρών μέτρων βιοασφάλειας, και όχι στην προφυλακτική χρήση αντιβιοτικών· είναι γνωστό ότι καλύτερες διαδικασίες διαχείρισης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και ζωοτεχνίας μπορούν να επιτευχθούν μέσω της επανεξέτασης των διατάξεων σχετικά με τη μέγιστη πυκνότητα ζώων στα εκτροφεία, καθώς το τρέχον μέγεθος αγέλης εμποδίζει συχνά την ατομική θεραπεία ή τη θεραπεία μικρότερων ομάδων ζώων, ενθαρρύνοντας κατά αυτόν τον τρόπο την προφυλακτική χρήση αντιμικροβιακών ουσιών· ζ) να περιορίσουν τη χρήση αντιβιοτικών στην εντατική κτηνοτροφία και να δώσουν κίνητρα για την ανάπτυξη βιολογικών ή εκτατικών μοντέλων κτηνοτροφίας· η) να μειώσουν τη χρήση αντιβιοτικών σε ζώα εξαλείφοντας σταδιακά τη χρήση τους για προληπτικούς σκοπούς, ιδίως στις περιπτώσεις κατά τις οποίες τα αντιβιοτικά χορηγούνται στα ζώα για την πρόληψη ασθενειών, και περιορίζοντας την ανάγκη μεταφύλαξης, δηλαδή τη μαζική φαρμακευτική αγωγή των ζώων με σκοπό τη θεραπεία των νοσούντων ζώων και την αποτροπή εκδήλωσης λοιμώξεων σε υγιή ζώα· θ) να εκπονήσουν και να υλοποιήσουν εθνικές στρατηγικές ή σχέδια δράσης για την καταπολέμηση της ΜΑ που να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα στοιχεία: i) εφαρμογή εθνικών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την αντιμικροβιακή θεραπεία στα ζώα προκειμένου να διασφαλίζεται η υπεύθυνη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών βάσει συγκεκριμένων στοιχείων και προϋποθέσεων στα αντίστοιχα κράτη μέλη· ii) εφαρμογή προληπτικών πολιτικών για την υγεία των ζώων με στόχο τη βελτίωση του ζωοϋγειονομικού καθεστώτος και τη μείωση της ανάγκης χρήσης αντιμικροβιακών ουσιών στη ζωοτεχνία· iii) ορισμός των ευθυνών των κτηνιάτρων όσον αφορά τη διαχείριση της υγείας των ζώων και τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών· iv) υλοποίηση συνεχούς κατάρτισης για τους επαγγελματίες στον τομέα της υγείας των ζώων και τους ιδιοκτήτες ζώων· ι) να επιβεβαιώσουν την απαγόρευση της χρήσης αντιβιοτικών ως αυξητικών ουσιών στην κτηνοτροφία·

68. παροτρύνει τα κράτη μέλη να ρυθμίσουν ενδεχόμενες συγκρούσεις συμφερόντων και οικονομικά κίνητρα που αφορούν κτηνιάτρους οι οποίοι πωλούν και ταυτόχρονα συνταγογραφούν αντιβιοτικά·

69. ζητεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων να καταρτίσει κατάλογο με τις αντιβιοτικές ουσίες που χορηγούνται στα ζώα και συνιστούν –όπως αναγνωρίστηκε– σημαντικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία·

70. παροτρύνει τις εθνικές αρχές και τον EMA να εφαρμόσουν ή να αναπτύξουν τα παρακάτω μέτρα: α) ενίσχυση των υφιστάμενων διαδικασιών εκτίμησης κινδύνων για τις νέες κτηνιατρικές αντιμικροβιακές ουσίες, αναγνωρίζοντας τους βασικούς πιθανούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία σε πολύ πρώιμο στάδιο της διαδικασίας έγκρισης· β) παρακολούθηση της ανάπτυξης αντοχής σε συγκεκριμένα βακτήρια σύμφωνα με συμφωνηθέντα σχέδια μεταξύ των ρυθμιστικών αρχών και των εταιρειών όταν εγκρίνεται για πρώτη φορά η χρήση μιας νέας αντιμικροβιακής ουσίας στην κτηνιατρική· γ) παρακολούθηση των αλλαγών όσον αφορά τη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών σε ζώα στο πλαίσιο του έργου του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την επιτήρηση της κατανάλωση αντιμικροβιακών ουσιών (ESVAC) (υπό την ηγεσία του EMA) για τον υπολογισμό του αντίκτυπου των δράσεων που υλοποιούνται·

71. καλεί τον συννομοθέτη, κατά τη διαπραγμάτευση της πρότασης κανονισμού για τα κτηνιατρικά φάρμακα (2014/0257(COD)), να ακολουθήσει πορεία που να συνάδει με την αρχή «Μία υγεία», και πιο συγκεκριμένα: — να εγκρίνει διατάξεις για την κατάργηση της εκτός ένδειξης χρήσης στα ζώα αντιμικροβιακών ουσιών που έχουν λάβει έγκριση μόνο για την ιατρική· — να στηρίξει την υποχρεωτική καταγραφή των ποσοτήτων όλων των αντιμικροβιακών ουσιών που χρησιμοποιούνται στην κτηνοτροφία, τη διαβίβαση αυτών στις αρμόδιες εθνικές αρχές και τη δημοσιοποίησή τους από αυτές σε ετήσια βάση· — να διασφαλίσει ότι δεν θα ελαττωθούν τα πρότυπα ποιότητας, ασφάλειας και αποτελεσματικότητας των κτηνιατρικών φαρμάκων με τη θέσπιση της νέας νομοθεσίας για αυτά τα φάρμακα και να βεβαιωθεί για τη διασφάλιση αυτών των υψηλών προτύπων καθόλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής των κτηνιατρικών φαρμάκων· — να δημιουργήσει μια ενωσιακή βάση δεδομένων με πληροφορίες σχετικά με τον χρόνο, τον τόπο και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται οι αντιμικροβιακές ουσίες στα ζώα· — να απαγορεύσει την ηλεκτρονική πώληση αντιμικροβιακών ουσιών·

72. καλεί τον συννομοθέτη να διασφαλίσει, κατά τις διαπραγματεύσεις για την υποβολή πρότασης κανονισμού σχετικά με την παρασκευή, τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση φαρμακούχων ζωοτροφών και την κατάργηση της οδηγίας 90/167/ΕΟΚ του Συμβουλίου (2014/0255(COD)), ότι περιλαμβάνονται διατάξεις που αποσκοπούν στον ουσιαστικό περιορισμό της χρήσης φαρμακευτικών ζωοτροφών που περιέχουν αντιμικροβιακές ουσίες στα ζώα παραγωγής τροφίμων και δη στην αυστηρή απαγόρευση της προληπτικής χρήσης αντιμικροβιακών μέσω φαρμακούχων ζωοτροφών·

73. ζητεί από την Επιτροπή και το ΕΚΠΕΝ να πραγματοποιήσουν έρευνες σχετικά με πιθανές άμεσες ή έμμεσες βλάβες που μπορεί να προκαλέσει η χρήση αντιμικροβιακών ουσιών στα ζώα συντροφιάς και να θεσπίσει μέτρα άμβλυνσης με σκοπό τη μείωση του κινδύνου της μικροβιακής αντοχής που μπορεί ενδεχομένως να μεταδοθεί από τα κατοικίδια ζώα στους ανθρώπους·

74. επισημαίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη καταργήσει επιτυχώς την προφυλακτική χρήση σε επίπεδο εκμετάλλευσης· καλεί συνεπώς την Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία για τη σταδιακή κατάργηση της προφυλακτικής χρήσης αντιβιοτικών·

Συνεργατικές προσεγγίσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης

75. καλεί τα κράτη μέλη να συνεργαστούν για τον καθορισμό ελάχιστων προτύπων ασφαλείας των ασθενών και δεικτών για την ασφάλεια και την ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης σε επίπεδο ΕΕ, κατόπιν διαβουλεύσεων με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανόμενων των οργανώσεων ασθενών·

76. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συμμετάσχουν σε περαιτέρω διάλογο με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και να αναπτύξουν μια συντονισμένη, ολοκληρωμένη και βιώσιμη στρατηγική της ΕΕ για την ασφάλεια των ασθενών, καθώς επίσης να προτείνουν συγκεκριμένες λύσεις οι οποίες να εφαρμοστούν σε ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό, τοπικό επίπεδο και/ή σε επίπεδο πρωτοβάθμιας ιατρικής περίθαλψης·

77. καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να ξεκινήσουν μια διαδικασία εξέτασης από κοινού με την ΠΟΥ για τη δημιουργία ενός νέου οικονομικού μοντέλου, το οποίο αποσυνδέει τον όγκο πωλήσεων αντιβιοτικών από την αμοιβή που καταβάλλεται για ένα νέο αντιβιοτικό, διασφαλίζοντας θεμιτή απόδοση των επενδύσεων για τις εταιρείες, καθώς και τη βιωσιμότητα των εθνικών συστημάτων υγείας·

78. καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τη φαρμακευτική βιομηχανία να βελτιστοποιήσουν τις εταιρικές σχέσεις της ΕΕ μεταξύ του ακαδημαϊκού χώρου και της φαρμακευτικής βιομηχανίας, σύμφωνα με το παράδειγμα της Πρωτοβουλίας για τα Καινοτόμα Φάρμακα (ΠΚΦ)·

79. ενθαρρύνει τις φαρμακευτικές εταιρείες, τις κυβερνήσεις και τον ακαδημαϊκό χώρο να συμβάλουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο (υποδομές, χημικές ενώσεις, ιδέες και οικονομικοί πόροι) σε πρωτοποριακή στοιχειώδη έρευνα και προανταγωνιστικά κοινά έργα· πιστεύει ότι πρέπει να δοθεί στην Πρωτοβουλία για τα Καινοτόμα Φάρμακα (ΠΚΦ) η ευελιξία να διερευνήσει νέα ευρήματα που μπορεί να προκύψουν από τα εν λόγω έργα·

80. ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει ένα νομοθετικό πλαίσιο το οποίο να ενθαρρύνει την ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών φαρμάκων, για παράδειγμα υπό τη μορφή ενός νομικού μέσου που θα διέπει τα αντιβιοτικά για ανθρώπινη χρήση, παρόμοιου με αυτό που έχει ήδη προταθεί για τα αντιβιοτικά για χρήση από τα ζώα·

81. ενθαρρύνει επίσης την επιδίωξη συνεργασιών μεταξύ του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, όπως τα προγράμματα «New Drugs for Bad Bugs», COMBACTE, TRANSLOCATION, Drive AB ή ENABLE της Πρωτοβουλίας για τα Καινοτόμα Φάρμακα (ΠΚΦ), προκειμένου να αξιοποιηθεί η δύναμη της συνεργασίας·

82. επικροτεί την Πρωτοβουλία Κοινού Προγράμματος για την Αντιμικροβιακή Αντοχή, η οποία δίνει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να συμφωνήσουν ως προς τις ερευνητικές ανάγκες, ώστε να αποφευχθούν οι επικαλύψεις και ζητεί την αύξηση της χρηματοδότησης για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων και άλλων εναλλακτικών μεθόδων που θα υποκαταστήσουν τα αντιβιοτικά ώστε να αντιμετωπιστεί η μικροβιακή αντοχή·

83. ενθαρρύνει την ΕΕ να συμμετάσχει στο παγκόσμιο ταμείο καινοτομίας που προτάθηκε από την «Antibiotic Resistance Review»που πραγματοποιήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, με στόχο την παροχή στήριξης στη βασική επιστήμη·

84. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να στηρίξουν την ευκολότερη πρόσβαση σε εύχρηστα διαγνωστικά εργαλεία για τη διασφάλιση μεγαλύτερης διαθεσιμότητας της ορθής διάγνωσης πριν από τη συνταγογράφηση ή χορήγηση αντιβιοτικών, ιδίως στον τομέα των εξωτερικών ιατρείων·

85. ενθαρρύνει την ΕΕ να προωθήσει και να λάβει μέρος σε οποιαδήποτε παγκόσμια πρωτοβουλία για την ενίσχυση των μέσων καταπολέμησης της μικροβιακής αντοχής και την υποστήριξη της έρευνας στον τομέα αυτό·

86. καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, συστάσεις σχετικά με τα πρότυπα ασφαλείας τροφίμων που θα εφαρμόζονται σε περίπτωση παρουσίας (πολυ)ανθεκτικών παθογόνων ή/και συγκεκριμένων παραγόντων ανθεκτικότητας·

87. τονίζει ότι η μικροβιακή αντοχή έχει καταστεί σοβαρό πρόβλημα που χρήζει επείγουσας αντιμετώπισης· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο να προτείνει νομοθεσία σχετικά με τη συνετή χρήση των αντιβιοτικών, εφόσον συντελεστεί μικρή ή καθόλου πρόοδος στα κράτη μέλη εντός πέντε ετών από τη δημοσίευση των συστάσεων αυτών·

ο

ο ο

88. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Επιτροπή των Περιφερειών και στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ C 184 Ε της 8.7.2010, σ. 395.

(2) ΕΕ C 151 της 3.7.2009, σ. 1.

(3) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2012)0483.

(4) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0435.

(5) «Tackling antibiotic resistance from a food safety perspective in Europe, WHO Europe, 2011»

(6) «Antibiotic use in livestock: Time to act» (έγγραφο θέσης), BEUC (Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών)

(7) ΕΕ C 131 Ε της 8.5.2013, σ. 116.