19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/25 
Γνωμοδότηση για την χρόταση αχόφαβης τον Συμβουλίου κερί θεσχίσεως της δεύτερης φάσης 
(Ιανουάριος 1984 — Μάρτιος 1986) τον χολνετονς ερευνητικού και επιμορφωτικού 
προγράμματος για την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα στον τομέα της Ιιομοριακής 
μηχανικής 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 180 της 7ης Ιουλίου 1983, σελίδα 10. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε, στις 29 Ιουνίου 1983, να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμο­
δότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά τη 210η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 28 και 
29 Σεπτεμβρίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 198, 
την αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων της 29ης Ιουνίου 1983 για την πρόταση 
απόφασης του Συμβουλίου περί θεσπίσεως της δεύτερης 
φάσης (Ιανουάριος 1984 — Μάρτιος 1986) του πολυετούς 
ερευνητικού και επιμορφωτικού προγράμματος για την 
Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα στον τομέα της βιο-
μοριακής μηχανικής ('), 
την απόφαση της της 28ης Σεπτεμβρίου 1983 να ορίσει 
τον κ. Low γενικό εισηγητή, 
την εισηγητική έκθεση του κ. Low, 
τις συζητήσεις της κατά τη 210η σύνοδο ολομέλειας που 
πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου 1983 
(συνεδρίαση της 28ης Σεπτεμβρίου), 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
ομόφωνα: 
1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επικροτεί την 
πρόταση αυτή για τη θέσπιση ενός πολυετούς προγράμ-
(') ΕΕ αριθ. C 180 της 7.7.1983, σ. 10. ματος έρευνας στον τομέα της βιομοριακής μηχανικής 
(Ιανουάριος 1984 — Μάρτιος 1986) που αποτελεί τη δεύ­
τερη φάση ενός προγράμματος που υιοθέτησε το Συμβού­
λιο των Υπουργών το Δεκέμβριο 1981 και το οποίο εφαρ­
μόζεται από τον Απρίλιο 1982. Το πρόγραμμα καλύπτει 
τόσο την έρευνα όσο και την επιμόρφωση. Η ΟΚΕ επιδο­
κιμάζει το στόχο του προγράμματος έρευνας δηλαδή τη 
συμμετοχή της ευρωπαϊκής επιστήμης και βιομηχανίας σε 
μια κοινή προσπάθεια για την εξάλειψη των ειδικών 
εμποδίων στην ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας, ώστε να 
γεφυρωθεί το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στην ΕΟΚ και 
ορισμένες χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία στον τομέα 
της προηγμένης τεχνολογίας. Η ΟΚΕ θεωρεί την επιμόρ­
φωση ως καθοριστικό παράγοντα για να δοθεί η δυνατό­
τητα στους επιστήμονες να αποκτήσουν τις ειδικές γνώ­
σεις που είναι αναγκαίες για την έρευνα που αφορά 
συνδυασμό επιστημονικών κλάδων και για να διευκολυν­
θεί η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των δημόσιων και 
των ιδιωτικών επιχειρήσεων. 
Η ΟΚΕ τάσσεται, συνεπώς, υπέρ της πρότασης με την 
επιφύλαξη ορισμένων γενικών και ειδικών παρατηρή­
σεων. 
2. Γενικές χαρατηρηαεις 
2.1. Το πρόγραμμα περιορίζεται στους τομείς της γεωρ­
γίας και των γεωργικών προϊόντων διατροφής, εκτός από 
τις επιμορφωτικές δραστηριότητες που μπορούν να 
κατευθυνθούν σ' ολόκληρο τον τομέα της βιομοριακής 
μηχανικής. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 7 εκατομμύ­
ρια ECU μόνο. Η πρώτη φάση του προγράμματος παρέ­
σχε πειστικές αποδείξεις για την ανάγκη ύπαρξης ενός 
Αριθ. C 341/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12. 83 
τέτοιου προγράμματος. Εντούτοις, το σχετικά σύντομο 
χρονικό διάστημα πέρασε από τότε που άρχισε να εφαρ­
μόζεται η πρώτη φάση του προγράμματος και η έκταση 
των ερευνητικών δραστηριοτήτων («κρίσιμη μάζα») δεν 
ήταν, κατά τη γνώμη της Επιτροπής, επαρκής σε κανένα 
τομέα ώστε να επιτευχθούν τα επιθυμητά αποτελέσματα. 
Συνεπώς, επειδή οι διαθέσιμοι πόροι είναι περιορισμένοι, 
η ΟΚΕ επικροτεί τη μέθοδο δράσης που υιοθέτησε η Επι­
τροπή και η οποία συνίσταται στην εντατικοποίηση μάλ­
λον των εργασιών για τα προγράμματα που έχουν αρχί­
σει ήδη να εκτελούνται παρά στην επέκταση σε νέους 
τομείς βιομοριακής μηχανικής. 
2.2. Η βιομοριακή μηχανική αποτελεί έναν από τους 
τομείς στους οποίους η Κοινότητα θα πρέπει να δώσει 
μεγάλη προτεραιότητα κατά τη χάραξη της στρατηγικής 
της στον τομέα της έρευνας. Η ΟΚΕ κρίνει ότι, χωρίς να 
παραβλέπτονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Κοινό­
τητα στα πλαίσια του προϋπολογισμού, θα πρέπει να 
αυξηθούν οι συνολικές δαπάνες στον τομέα της έρευνας. 
Λυπάται επίσης επειδή δεν διατίθενται πλέον από τον 
προϋπολογισμό κοινοτικά οικονομικά μέσα για τους 
τομείς αυτούς. Ωστόσο, πρέπει να τεθεί το ερώτημα 
μήπως θα πρέπει να διατεθούν περισσότεροι πόροι για τη 
βιομοριακή μηχανική με τη μεταφορά πιστώσεων από 
άλλα προγράμματα ερευνών. Η απόφαση που έλαβε το 
Συμβούλιο το Δεκέμβριο 1981 προέβλεπε έξι τομείς έρευ­
νας, ορισμένοι από τους οποίους παραμελούνται, κυρίως 
λόγω έλλειψης πιστώσεων. Αν διατεθούν ενδεχομένως 
μεγαλύτερες πιστώσεις για τη βιομοριακή μηχανική, θα 
πρέπει να συμπεριληφθούν στο πρόγραμμα, το συντομό­
τερο δυνατό, και άλλοι τομείς όπως πχ. ο τομέας της 
ιατρικής. 
2.3. Η πρόταση της Επιτροπής βασίζεται στις προτεραι­
ότητες που καθορίζονται σύμφωνα με την οδηγία του 
Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 1981. Η ΟΚΕ, ωστόσο, συνι­
στά να καταρτιστεί κατάλογος προτεραιοτήτων για μελ­
λοντικά προγράμματα. 
Προς το παρόν δεν προβλέπεται καμία αξιολόγηση των 
αποτελεσμάτων του προγράμματος από ανεξάρτητους 
εμπειρογνώμονες. Η ΟΚΕ θεωρεί αναγκαία μία τέτοια 
αξιολόγηση. 
2.4. Από την πρώτη φάση του προγράμματος λείπει 
κάθε ελαστικότητα (όσον αφορά τα ποσά για απρόβλε­
πτες δαπάνες). Η παρούσα πρόταση δεν προβλέπει ούτε 
αυτή κάτι σχετικό. Σε όλα τα ερευνητικά προγράμματα 
που εκτελούνται στη βιομηχανία τηρείται ένα όριο ελα­
στικότητας — η ελαστικότητα αυτή είναι αναγκαία για 
να αξιοποιηθούν οι νέες ανακαλύψεις που γίνονται χωρίς 
να έχουν προβλεφθεί. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να 
διατεθεί 5 °/ο τουλάχιστον του συνολικού προϋπολογι­
σμού για την αντιμετώπιση αυτού του ενδεχόμενου. 
2.5. Η ΟΚΕ επικροτεί τις διατάξεις σχετικά με την επι­
μόρφωση που περιέχονται στο πρόγραμμα που εξετάζεται 
και θα πρότεινε περαιτέρω αύξηση των πιστώσεων που 
διατίθενται για τον τομέα αυτό. Τονίζει ιδιαίτερα τη λει­
τουργικότητα που μπορεί να έχει η επιμόρφωση ως μέσο βελτίωσης της ανταλλαγής πληροφοριών ανάμεσα στα 
ευρωπαϊκά κέντρα ερευνών. 
2.6. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι το πρόγραμμα προβλέπει 
περιορισμένο μόνο αριθμό συντονισμένων ενεργειών, ενώ 
δεν φαίνεται να υπάρχουν βάσιμοι λόγοι για να μην τύχει 
εκμετάλλευσης μια τέτοια μέθοδος δράσης. Η ΟΚΕ έχει 
την πεποίθηση ότι σε τομείς όπως οι τράπεζες στοιχείων 
ή η ανάλυση των κινδύνων, η ανάληψη μιας κατά κάποιο 
λόγο ενωτικής προσπάθειας όσον αφορά την κοινοτική 
έρευνα διαμέσου συντονισμένων ενεργειών, θα μπορούσε 
να αποδεσμεύσει πιστώσεις του προϋπολογισμού ώστε να 
μπορέσουν να χρηματοδοτηθούν περισσότερες ερευνητι­
κές δραστηριότητες στα πλαίσια προγραμμάτων κοινής 
χρηματοδότησης. Μια αυξημένη χρήση συντονισμένων 
δράσεων δεν θα πρέπει να καταλήξει σε μείωση του ήδη 
αρκετά περιορισμένου προϋπολογισμού. 
2.7. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι το πρόγραμμα ευνοεί τη 
μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη έρευνα. Ωστόσο, επι­
θυμεί να τονίσει ότι είναι ανάγκη να γίνουν ορισμένες 
βραχυπρόθεσμες ερευνητικές εργασίες για να βελτιωθεί η 
ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Κατά 
συνέπεια, οι εργασίες στον τομέα των εμβολίων και 
ορμονών έχουν μεγάλη σημασία για την επίτευξη ορισμέ­
νων συγκεκριμένων αποτελεσμάτων μέσω του προγράμ­
ματος. 
2.8. Όπως προαναφέρθηκε, ο σαφής μεσοπρόθεσμος και 
μακροπρόθεσμος στόχος του προγράμματος είναι να 
συμβάλει στο όλο φάσμα των ερευνών στον τομέα της 
βιομοριακής μηχανικής και να βοηθήσει να γεφυρωθεί το 
τεχνολογικό χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στην Κοινό­
τητα και ορισμένες άλλες χώρες όπως οι ΗΠΑ και η 
Ιαπωνία. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι δεν υπάρχουν στην πρό­
ταση της Επιτροπής σαφείς ενδείξεις σχετικά με τον 
τρόπο με τον οποίο θα αξιοποιηθούν τα αποτελέσματα 
της έρευνας στα πλαίσια αυτών των προγραμμάτων που 
χρηματοδοτεί η Κοινότητα. Θα πρέπει γι' αυτό, κατά τη 
γνώμη της, να υιοθετηθεί σαφής πολιτική για τα διπλώ­
ματα ευρεσιτεχνίας και τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευ­
σης. Επομένως, η ΟΚΕ δεν μπορεί παρά να επιδοκιμάσει 
την ανακοίνωση της Επιτροπής για την προώθηση της 
χρησιμοποίησης των αποτελεσμάτων της έρευνας και 
ανάπτυξης που χρηματοδοτείται από την Κοινότητα για 
την οποία η ΟΚΕ θα εκδώσει ξεχωριστή γνωμοδότηση. 
Στο στάδιο αυτό, το μόνο που μπορεί να πει είναι ότι μια 
πολιτική στον τομέα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και 
των αδειών εκμετάλλευσης θα πρέπει να δίνει απαντήσεις 
τουλάχιστο στα εξής ερωτήματα: 
— Θα διατίθεται μέρος των εσόδων από αυτά τα διπλώ­
ματα ευρεσιτεχνίας και τις άδειες εκμετάλλευσης για 
τη χρηματοδότηση περαιτέρω ερευνών στον τομέα 
αυτό; 
— Μήπως θα έπρεπε να εξετασθεί με ποιο τρόπο θα 
μπορούσε να επιτευχθεί η επιστροφή των κοινοτικών 
πόρων στην Κοινότητα με τη συμμετοχή της Κοινό­
τητας στην εμπορική εκμετάλλευση των αποτελε­
σμάτων των ερευνών; 
19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/27 
Με ποιο τρόπο είναι δυνατόν να διασφαλισθεί ότι η 
βιομηχανία της ΕΟΚ θα αποκομίσει μεγαλύτερα 
οφέλη, απ' ότι η βιομηχανία των τρίτων χωρών από 
το αποτελέσματα του προγράμματος; 
Θα είναι δυνατό να συμπεριληφθεί στις συμβάσεις 
που συνάπτονται με πανεπιστήμια και ιδρύματα 
ερευνών, μια ρήτρα που να εξασφαλίζει την ενδεδειγ­
μένη διάδοση των πορισμάτων των ερευνών; 
3. Ειδικές παρατηρήσεις για to παράρτημα 
Ερευνητικές δραστηριότητες 
Σημείο 1.1. Σημείο 1Λ 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η διατύπωση του σημείου αυτού θα 
έπρεπε να έχει γενικότερο χαρακτήρα, γιατί η Κοινότητα 
χρηματοδοτεί σ' αυτή την περίπτωση ένα ερευνητικό πρό­
γραμμα στα πλαίσια του οποίου μεταποιούνται προπα­
ντός απλά γεωργικά προϊόντα σε ζάχαρη και άμυλα, στα 
οποία ήδη υπάρχει πλεόνασμα στην Κοινότητα, ενώ 
άλλα προϊόντα όπως τα λίπη και τα έλαια υψηλής ποιότη­
τας παρουσιάζουν έλλειμμα και πρέπει να εισάγονται. 
Επομένως, χρειάζεται να καταρτισθεί ένα πρόγραμμα 
στα πλαίσια του οποίου και άλλα γεωργικά προϊόντα που 
αναπαράγονται με φυσικό τρόπο θα μεταποιούνται σε 
παρόμοια προϊόντα υψηλής ποιότητας διαμέσου της 
εφαρμογής της βιομοριακής μηχανικής. 
Η ΟΚΕ επικροτεί την πρόταση σχετικά με την επέκταση 
της τεχνολογίας των βιοαντιδραστήρων δεύτερης γενιάς 
στις βιομηχανίες φαρμακευτικών προϊόντων και λεπτής 
χημείας. Αυτή είναι η μοναδική περίπτωση επέκτασης του 
επιστημονικού πεδίου εφαρμογής της πρώτης φάσης του 
προγράμματος, και έχει συμπεριληφθεί επειδή έγιναν ήδη 
ορισμένες εντυπωσιακές ανακαλύψεις και η βιομηχανία 
έχει εκδηλώσει σημαντικό ενδιαφέρον. Συνεπώς, ο 
τομέας αυτός αντιπροσωπεύει μια λογική εξέλιξη. Σημείο 1.4. 
Η ΟΚΕ σημειώνει την έμφαση που δίνεται στη γεωργία 
σε ολόκληρο το πρόγραμμα. Τονίζει τη σημασία που έχει 
η βιομοριακή μηχανική τόσο για τη βιομηχανία όσο και 
για τη γεωργία και, κατά συνέπεια, επιθυμεί να προστε­
θούν οι λέξεις «και στη βιομηχανία» στο τέλος της πρώ­
της πρότασης. 
Βρυξέλλες, 28 Σεπτεμβρίου 1983. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Francis CEYRAC 
Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος έρευνας 
και ανάπτυξης στον τομέα των μη πυρηνικών μορφών ενέργειας (1983 έως 1987) 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 218 της 13ης Αυγούστου 1983, σελίδα 4. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε, στις 6 Ιουλίου 1983, να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμο­
δότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά τη 210η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 28 και 
29 Σεπτεμβρίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: