EL    EL EL 
EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 11.6.2008 
SEC(2008) 2014 τελικό  
  
ΕΚΘΕΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
Ηνω µένο Βασίλειο  
 
Έκθεση  που συντάχθηκε  σύµφωνα  µε το άρθρο  104 παράγραφος  3 της Συνθήκης  
 
(υποβληθείσα  από την Επιτροπή ) 
 
{SEC(2008) 2016} 
EL 2   EL ΕΚΘΕΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
Ηνω µένο Βασίλειο  
 
Έκθεση  που συντάχθηκε  σύµφωνα  µε το άρθρο  104 παράγραφος  3 της Συνθήκης  
 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Η παρούσα  έκθεση  αξιολογεί  τις πρόσφατες  και τρέχουσες  δηµοσιονο µικές εξελίξεις  στο 
Ηνωµένο Βασίλειο  και εξετάζει  τις βραχυπρόθεσ µες και µεσοπρόθεσ µες προοπτικές  στη 
χώρα  αυτή  υπό το πρίσµα της γενικότερης  οικονο µικής συγκυρίας  και των µέτρων  πολιτικής  
που έλαβε  η κυβέρνηση . Η έκθεση  συντάσσεται  σύµφωνα  µε το άρθρο  104 παράγραφος  3 
της Συνθήκης  και αποτελεί  επακόλουθο  του γεγονότος  ότι το Ηνωµένο Βασίλειο  ανακοίνωσε  
προβλεπό µενο έλλει µµα που θα υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς .  
Το άρθρο  104 της Συνθήκης  καθορίζει  την ακολουθητέα  διαδικασία  σε περιπτώσεις  
υπερβολικού  ελλεί µµατος. Η διαδικασία  αυτή  διευκρινίζεται  περαιτέρω  στον  κανονισ µό 
(ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συµβουλίου  «για την επιτάχυνση  και τη διασαφήνιση  της εφαρ µογής 
της διαδικασίας  υπερβολικού  ελλεί µµατος»1, ο οποίος  αποτελεί  µέρος του Συµφώνου  
Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . Παρά  το γεγονός  οι εν λόγω  διατάξεις  εφαρ µόζονται  στο ΗΒ 
κατά  τον ίδιο τρόπο  όπως  στις άλλες  χώρες  που δεν συµµετέχουν  στη ζώνη  του ευρώ , 
υπενθυ µίζεται  ότι σύµφωνα  µε την παράγραφο  5 του Πρωτοκόλλου  για ορισµένες διατάξεις  
που αφορούν  το Ηνωµένο Βασίλειο  της Μεγάλης  Βρετανίας  και της Βόρειας  Ιρλανδίας , η 
υποχρέωση  που επιβάλλει  το άρθρο  104 παράγραφος  1 της Συνθήκης , για την αποφυγή  των 
υπερβολικών  δηµοσιονο µικών  ελλει µµάτων , δεν ισχύει  για το Ηνωµένο Βασίλειο  εκτός  εάν η 
χώρα  αυτή  αποφασίσει  να προχωρήσει  στο τρίτο  στάδιο  της ΟΝΕ . Αντ’ αυτής , για όσο 
διάστη µα παρα µένει στο δεύτερο  στάδιο , το ΗΒ οφείλει  σύµφωνα  µε το άρθρο  116 
παράγραφος  4 της Συνθήκης  «να προσπαθεί  να αποφεύγει  τα υπερβολικά  δηµοσιονο µικά 
ελλεί µµατα».  
Σύµφωνα  µε το άρθρο  104 παράγραφος  2 της Συνθήκης , η Επιτροπή  παρακολουθεί  την 
τήρηση  της δηµοσιονο µικής πειθαρχίας  βάσει  δύο κριτηρίων : (α) κατά  πόσον  ο δείκτης  του 
προβλεπό µενου ή υφιστά µενου δηµοσιονο µικού ελλεί µµατος προς  το ακαθάριστο  εγχώριο  
προϊόν  (ΑΕΠ ) υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς  του 3% (εκτός  εάν, είτε ο δείκτης  αυτός  
σηµειώνει  ουσιαστική  και συνεχή  πτώση  και έχει φθάσει  σε επίπεδο  παραπλήσιο  της τιµής 
αναφοράς , είτε, εναλλακτικά , η υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  είναι  απλώς  έκτακτη  και 
προσωρινή  και ο δείκτης  παρα µένει κοντά  στην  τιµή αναφοράς ), και (β) κατά  πόσον  ο 
δείκτης  του δηµόσιου  χρέους  προς  το ΑΕΠ  υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς  του 60% (εκτός  
εάν ο δείκτης  µειώνεται  επαρκώς  και πλησιάζει  την τιµή αναφοράς  µε ικανοποιητικό  ρυθµό).  
Το άρθρο  104 παράγραφος  3 ορίζει  ότι, εάν ένα κράτος  µέλος δεν εκπληρώνει  τους όρους  
ενός από τα προαναφερό µενα κριτήρια  ή αµφότερων  των κριτηρίων , η Επιτροπή  συντάσσει  
                                                 
1 ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 
1056/2005 ( ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 5). Στην  έκθεση  λαµβάνεται  επίσης  υπόψη  το έγγραφο  
«Λεπτο µερείς  ρυθµίσεις  για την εφαρ µογή του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  και 
κατευθυντήριες  γραµµές για τη µορφή  και το περιεχό µενο των προγρα µµάτων  σταθερότητας  και 
σύγκλισης » το οποίο  εγκρίθηκε  από το Συµβούλιο  ECOFIN της 11ης Οκτωβρίου  2005. Το έγγραφο  
αυτό  είναι  διαθέσι µο στον  ιστότοπο  :  
http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_el.htm . 
EL 3   EL έκθεση . Η έκθεση  της Επιτροπής  συνεκτι µά επίσης  «το κατά  πόσον  το δηµόσιο έλλει µµα 
υπερβαίνει  τις δαπάνες  δηµόσιων  επενδύσεων , καθώς  και όλους  τους άλλους  σχετικούς  
παράγοντες , συµπεριλα µβανο µένης της µεσοπρόθεσ µης οικονο µικής και δηµοσιονο µικής 
πολιτικής  κατάστασης  του κράτους  µέλους ».  
Η προηγού µενη διαδικασία  υπερβολικού  ελλεί µµατος (∆ΥΕ ) σχετικά  µε το Ηνωµένο 
Βασίλειο  (η τρίτη  του είδους  για τη χώρα  αυτή2) καταργήθηκε  τον Οκτώβριο  2007. Αυτή  είχε 
κινηθεί  τον Σεπτέ µβριο 2005 µε την έγκριση  από την Επιτροπή  µιας έκθεσης  σύµφωνα  µε το 
άρθρο  104 παράγραφος  3 µετά την κοινοποίηση  του Αυγούστου  2005 µε την οποία  
ανακοινώθηκε  δηµοσιονο µικό έλλει µµα ύψους  3,2% κατά  το οικονο µικό έτος 2004/053. Τον 
Ιανουάριο  2006, το Συµβούλιο  αποφάσισε , ύστερα  από σύσταση  της Επιτροπής , ότι το 
Ηνωµένο Βασίλειο  βρισκόταν  σε κατάσταση  υπερβολικού  ελλεί µµατος σύµφωνα  µε το 
άρθρο  104 παράγραφος  64. Ταυτόχρονα , και πάλι µε βάση  σύσταση  της Επιτροπής , το 
Συµβούλιο  απηύθυνε  συστάσεις  προς  το ΗΒ βάσει  του άρθρου  104 παράγραφος  7 
προκει µένου να τερµατιστεί  η κατάσταση  υπερβολικού  δηµοσιονο µικού ελλεί µµατος µέχρι 
το 2006/07 το αργότερο . Στις 12 Σεπτε µβρίου  2007, η Επιτροπή  ενέκρινε  σύσταση  για 
έκδοση  απόφασης  του Συµβουλίου  µε αντικεί µενο την κατάργηση  της διαδικασίας . Στις 9 
Οκτωβρίου  2007, το Συµβούλιο  αποφάσισε  να καταργήσει  τη ∆ΥΕ  σύµφωνα  µε το άρθρο  
104 παράγραφος  12 της Συνθήκης . 
Σύµφωνα  µε τα σχετικά  στοιχεία  που κοινοποίησαν  οι αρχές  του ΗΒ τον Μάρτιο  20085, το 
δηµοσιονο µικό έλλει µµα στο Ηνωµένο Βασίλειο  προβλέπεται  να ανέλθει  σε 3,2% του ΑΕΠ  
το 2008/09, υπερβαίνοντας  την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ , ενώ το ακαθάριστο  δηµόσιο 
χρέος  αναµένεται  να διαµορφωθεί  στο 43,0% του ΑΕΠ6, δηλαδή  κάτω  από την τιµή 
αναφοράς  του 60% του ΑΕΠ  αλλά  µε ανοδική  τάση  (τα ποσοστά  αυτά  συµπίπτουν  µε εκείνα  
του προϋπολογισ µού του ΗΒ του Μαρτίου  2008). Τα µέτρα πολιτικής  που ανακοινώθηκαν  
στις 13 Μαΐου  µε τα οποία  µειώνεται  ο φόρος  εισοδή µατος φυσικών  προσώπων  το 2008/09, 
και τα οποία  χρηµατοδοτούνται  µε πρόσθετο  δανεισ µό (βλ. τµήµα 2), συνεπάγονται  
υψηλότερα  προβλεπό µενα ποσοστά  ελλεί µµατος και χρέους  σε σχέση  µε τα ανακοινωθέντα  
στην  κοινοποίηση .  
                                                 
2 Η πρώτη  ∆ΥΕ  έναντι  του ΗΒ καταργήθηκε  το 1998. Μετά  από έλλει µµα ύψους  3,2% του ΑΕΠ  το 
2002/03, τον Απρίλιο  2004 η Επιτροπή  κίνησε  δεύτερη  ∆ΥΕ  µε έκθεση  βάσει  του άρθρου  104 παρ. 3. 
Με δεδοµένες τις προσδοκίες  ότι το υπερβολικό  έλλει µµα θα επανερχόταν  σε επίπεδο  κάτω  του ορίου  
το επόµενο έτος, η Επιτροπή  και η Οικονο µική και ∆ηµοσιονο µική Επιτροπή  κατέληξαν  στη συνέχεια  
στο συµπέρασ µα ότι το ΗΒ δεν µπορούσε  να θεωρηθεί  ως ευρισκό µενο σε κατάσταση  υπερβολικού  
ελλεί µµατος όπως  αυτή  ορίζεται  στη Συνθήκη .  
3 T ο οικονο µικό έτος στο ΗΒ καλύπτει  το δωδεκά µηνο Απριλίου -Μαρτίου . Η ∆ΥΕ  εφαρ µόζεται  στο ΗΒ 
µε βάση  το οικονο µικό έτος (παράρτη µα του κανονισ µού αριθ. 1467/97).  
4 Όλα τα έγγραφα  σχετικά  µε τις ∆ΥΕ  που αφορούν  το ΗΒ είναι  διαθέσι µα στον  ιστότοπο : 
 http://ec.europa.eu/economy_finance/netsta rtsearch/pdfsearch/pdf.cfm?mode=_m2  
5 Σύµφωνα  µε τον κανονισ µό αριθ. 3605/93 του Συµβουλίου , τα κράτη  µέλη οφείλουν  να αναφέρουν  
στην  Επιτροπή , δύο φορές  τον χρόνο , τα προβλεπό µενα ή υφιστά µενα επίπεδα  ελλεί µµατος και χρέους . 
Η τελευταία  κοινοποίηση  από το ΗΒ είναι  διαθέσι µη στον  ιστότοπο :  
 http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_p ageid=2373,58110711&_dad=portal&_schema=portal. 
6 ΑΕΠ  προσαρ µοσµένο µε βάση  τις έµµεσα µετρού µενες υπηρεσίες  χρηµατοπιστωτικής  
διαµεσολάβησης .  
EL 4   EL Πίνακας  1: ∆ηµοσιονο µικό έλλει µµα και δηµόσιο χρέος α 
 2004/05 2005/06 2006/07 2007/08 2008/09 2009/10 
 
     COM Προϋπ . 
2008 β COM Προϋπ . 
2008  β  
Ισοζύγιο  γενικής  
κυβέρνησης  
 
Ακαθάριστο  δηµόσιο χρέος   3,5 
 
39,7 3,1 
 
41,7 2,6 
 
42,5 2,9 
 
43,2 3,3 
 
46,2 3,2 
 
45,2 3,3 
 
47,5 2,8 
 
46,1 
Σηµειώσεις : 
α Ως ποσοστό  του ΑΕΠ . 
β Οι προβλέψεις  που κοινοποιήθηκαν  τον Μάρτιο  2008 είναι  ίδιες µε αυτές  που δηµοσιεύτηκαν  στον  προϋπολογισ µό 2008.  
Πηγή : Eurostat, εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  και προϋπολογισ µός 2008  
Tα στοιχεία  για το έλλει µµα της περιόδου  2008/09 όπως  περιέχονται  στην  κοινοποίηση  
αποτελούν , εκ πρώτης  όψεως , τεκµήριο προβλεπό µενου υπερβολικού  ελλεί µµατος στο 
Ηνωµένο Βασίλειο  κατά  την έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και 
Ανάπτυξης , ενώ και η πιο πρόσφατη  ανακοίνωση  µέτρων  πολιτικής  αποτελεί  επιπρόσθετο  
τεκµήριο. Η Επιτροπή  αποφάσισε , κατά  συνέπεια , να κινήσει  τη διαδικασία  υπερβολικού  
ελλεί µµατος έναντι  του Ηνωµένου Βασιλείου  µε την έγκριση  της παρούσας  έκθεσης . Στο 
τµήµα 2 εξετάζεται  το κριτήριο  του ελλεί µµατος και στο τµήµα 3 το κριτήριο  του χρέους . Το 
τµήµα 4 αναφέρεται  στις δηµόσιες  επενδύσεις  και σε άλλους  σχετικούς  παράγοντες . Η 
τεχνική  ανάλυση  στην  οποία  βασίζονται  τα συµπεράσ µατα της έκθεσης  περιλα µβάνεται  σε 
άλλο , λεπτο µερέστερο , έγγραφο  εργασίας  των υπηρεσιών  της Επιτροπής , το οποίο  
δηµοσιεύεται  παράλληλα  µε την παρούσα  έκθεση7. Και στα δύο έγγραφα  λαµβάνονται  
υπόψη  οι εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2008, οι οποίες  
δηµοσιοποιήθηκαν  στις 28 Απριλίου . 
2. ΚΡΙΤΗΡΙΟ  ΤΟΥ  ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΟΣ   
Στην  κοινοποίηση  του Μαρτίου  2008 το δηµοσιονο µικό έλλει µµα προβλέπεται  να φθάσει  το 
3,2% του ΑΕΠ  το 2008/2009.  
• Αν και υπερβαίνει  το όριο του 3% του ΑΕΠ , το προβλεπό µενο έλλει µµα είναι  κοντά  στην  
τιµή αναφοράς  που ορίζει  η Συνθήκη .  
• Tο προβλεπό µενο έλλει µµα άνω της τιµής αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ  δεν είναι  έκτακτο . 
Συγκεκρι µένα: 
i) δεν προκύπτει  από ασύνηθες  περιστατικό  κατά  την έννοια  της Συνθήκης  και του 
Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης ,  
ii) δεν προκύπτει  από σοβαρή  επιδείνωση  των οικονο µικών  συνθηκών  κατά  την έννοια  της 
Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . Η αύξηση  του ΑΕΠ  κατά  τα έτη 
2006 και 2007 διαµορφώθηκε  σε επίπεδο  άνω του δυνητικού , µε ετήσια  επίδοση  2,9% και 
3,0% αντίστοιχα . Για τα έτη 2008 και 2009, οι εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της 
Επιτροπής  του 2008 µ πορούν  να θεωρηθούν  ως επικαιροποιη µένη εκτίµηση των 
οικονο µικών  προοπτικών  του ΗΒ. Οι προβλέψεις  αυτές  δείχνουν  επιβράδυνση  της ανάπτυξης  
του ΗΒ το 2008 και το 2009 σε ετήσιους  ρυθµούς κάτω  του δυνητικού , λόγω  συρρίκνωσης  
της εγχώριας  ζήτησης  εξ αιτίας  των αντίξοων  πιστωτικών  συνθηκών  που προέκυψαν  από την 
αναταραχή  των χρηµατοοικονο µικών  αγορών , της κάµψης στην  κτηµαταγορά  και του 
υψηλότερου  πληθωρισ µού που συρρικνώνει  τα πραγ µατικά  διαθέσι µα εισοδή µατα. Οι 
                                                 
7 T εχνικό  έγγραφο  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  που συνοδεύει  την έκθεση  για το Ηνωµένο Βασίλειο  
που συντάχθηκε  σύµφωνα  µε το άρθρο  104 παρ. 3 της Συνθήκης  [ECFIN/G1/2008/REP 52966]. 
EL 5   EL εαρινές  προβλέψεις  του 2008 είναι  πιο επιφυλακτικές  από τις προβλέψεις  του 
προϋπολογισ µού του ΗΒ όσον  αφορά  την ταχύτητα  επανόδου  σε φυσιολογικές  συνθήκες  
στην  πιστωτική  αγορά , µεταξύ  άλλων  όσον  αφορά  τα εξασφαλισ µένα και µη εξασφαλισ µένα 
δάνεια  των νοικοκυριών , η αναταραχή  της οποίας  σύµφωνα  µε τις εαρινές  προβλέψεις  
αναµένεται  να διαρκέσει  µέχρι και το 2009. Η αναµενόµενη βελτίωση  των καθαρών  
εξαγωγών  δεν θα µπορέσει  να αντισταθ µίσει πλήρως  την πτώση  της εγχώριας  ζήτησης . 
Ωστόσο , η τριµηνιαία  αύξηση  του ΑΕΠ  αναµένεται  να παρα µείνει θετική , η δε ετήσια  
αύξηση  του ΑΕΠ  να φθάσει  το 1,7% το 2008 και το 1,6% το 2009. Αυτοί  οι αναπτυξιακοί  
ρυθµοί είναι  σύµφωνοι  µε τον µέσο όρο των ανεξάρτητων  προβλέψεων  του Μαΐου  2008, 
όπως  τον υπολόγισε  το Υπουργείο  Οικονο µικών  του ΗΒ.8 Με βάση  το οικονο µικό έτος, οι 
εαρινές  προβλέψεις  υπολογίζουν  αύξηση  του ΑΕΠ  1,4% το 2008/9 και 1,8% το 2009/10.  
• Η προβλεπό µενη υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ  δεν είναι  έκτακτη  κατά  
την έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . Για το 
2009/10, µ ε την παραδοχή  ότι η κυβέρνηση  θα εφαρ µόσει πιστά  τα προγρά µµατα για τις 
µη κυκλικές  πρωτογενείς  δαπάνες  που εξαγγέλθηκαν  στον  προϋπολογισ µό του 2008, οι 
εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2008 εκτιµούν ότι το έλλει µµα θα 
παρα µείνει στο 3,3% του ΑΕΠ , µε τη δύσκολη  οικονο µική συγκυρία  να συνεπάγεται  
βραδεία  αύξηση  των εσόδων . Αντίθετα , ο προϋπολογισ µός του Μαρτίου  2008 προβλέπει  
έλλει µµα 2,8% του ΑΕΠ  για το 2009/10, αυτή  δε η αισιοδοξία  της κυβέρνησης  βασίζεται  
στην  προσδοκία  ταχύτερης  και δυνα µικότερης  οικονο µικής ανάκα µψης απ’ ό,τι 
προβλέπεται  στις εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής : η ανάπτυξη  
αναµένεται  να ανέλθει  στο 1¾% το 2008/9 και θα ακολουθήσει  αύξηση  στο 2½ % το 
2009/10. 
                                                 
8 HM Treasury (2008): Forecasts for the UK eco nomy – A comparison of independent forecasts, Μάιος  
2008 (http://www.hm-treasury.gov.uk/media/0/C/200805forcomp.pdf). 
EL 6   EL Πίνακας  2: Μακροοικονο µικές και δηµοσιονο µικές εξελίξεις α 
  2004/05 2005/06 2006/07 2007/08 2008/09 2009/10 
     COM Προϋπ .
2008  COM Προϋπ .
2008  
Πραγ µατικό  ΑΕΠ  (% µεταβολή ) β 3,3 1,8 2,9 3,0 1,7 2,0 1,6 2½ 
∆υνητικό  ΑΕΠ  (% µεταβολή ) β,γ 2,7 2,7 2,8 2,7 2,4 2 ½ 2,3 2 ½ 
Κενό  παραγωγής  (% του δυνητικού  
ΑΕΠ ) β,γ 0,7 -0,1 0,0 0,4 -0,3 -0,6 -1,0 -0,6 
Ισοζύγιο  γενικής  κυβέρνησης  3,5 3,1 2,6 2,9 3,3 3,2 3,3 2,8 
Πρωτογενές  ισοζύγιο  -1,4 -1,0 -0,4 -0,7 -1,1 -1,2 -1,2 -0,8 
Έκτακτα  και άλλα  προσωρινά  
µέτρα - 0,3 - - - - - - 
∆ηµόσιες  ακαθάριστες  επενδύσεις  
πάγιου  κεφαλαίου  1,8 0,6 1,8 1,9 2,0 2,0 1,9 2,0 
Κυκλικά  προσαρ µοσµένο ισοζύγιο  
γ,δ -3,7 -3,0 -2,7 -3,0 -3,1 -2,9 -2,9 -2,6 
Κυκλικά  προσαρ µοσµένο πρωτο -
γενές  ισοζύγιο  -1,7 -0,9 -0,6 -0,8 -0,9 -0,9 -0,8 -0,6 
∆ιαρθρωτικό  ισοζύγιο  δ,ε -3,7 -3,3 -2,7 -3,0 -3,1 -2,9 -2,9 -2,6 
∆ιαρθρωτικό  πρωτογενές  ισοζύγιο  -1,7 -1,2 -0,6 -0,8 -0,9 -0,9 -0,8 -0,6 
Σηµειώσεις : 
α Ως ποσοστό  του ΑΕΠ  εκτός  εάν ορίζεται  άλλως .  
β Στοιχεία  βάσει  ηµερολογιακού  έτους . Τα αριθµητικά  στοιχεία  της στήλης  2004/05 αναφέρονται  στο ηµερολογιακό  έτος 
2004.  
γ Ο δυνητικός  ρυθµός αύξησης  του ΑΕΠ , τα κενά  παραγωγής  και τα κυκλικά  προσαρ µοσµένα ισοζύγια  του προϋπολογισ µού 
2008 έχουν  υπολογιστεί  εκ νέου από τις υπηρεσίες  της Επιτροπής  βάσει  των πληροφοριών  του προϋπολογισ µού. 
δ Η εκτίµηση του προϋπολογισ µού 2008 για το κυκλικά  προσαρ µοσµένο και το διαρθρωτικό  ισοζύγιο  το 2007/08 ( όπως  
υπολογίστηκε  εκ νέου από τις υπηρεσίες  της Επιτροπής ) είναι  2,8% του ΑΕΠ . 
ε Κυκλικά  προσαρ µοσµένο ισοζύγιο  πλην  των έκτακτων  και άλλων  προσωρινών  µέτρων .  
Πηγή : Eurostat και εαρινές  προβλέψεις  2008 των υπηρεσιών  της Επιτροπής . 
Όµως, οι εαρινές  δηµοσιονο µικές προβλέψεις  2008 της Επιτροπής  (και η έκθεση  
προϋπολογισ µού 2008) καταρτίστηκαν  πριν από τη δήλωση  στην  οποία  προέβη  η κυβέρνηση  
στις 23 Απριλίου  2008 ότι µελετά  τρόπους  αντιστάθ µισης της ζηµίας που υφίστανται  
ορισµένοι από όσους  πλήττονται  από την κατάργηση , από τον Απρίλιο  2008, του πρώτου  
συντελεστή  φόρου  εισοδή µατος 10% (ένα από τα µέτρα που ανακοινώθηκαν  στον  
προϋπολογισ µό του Μαρτίου  2007). Ένα πρώτο  µέτρο που ανακοινώθηκε  στις 13 Μαΐου  
2008 συνίσταται  στη µείωση  του φόρου  εισοδή µατος φυσικών  προσώπων  το 2008/09, η 
οποία  θα χρηµατοδοτηθεί  µε πρόσθετο  δανεισ µό, πράγ µα που οδηγήσει  σε αύξηση  του 
ελλεί µµατος το 2008/09 κατά  0,2 ποσοστιαίες  µονάδες  του ΑΕΠ , διαµορφώνοντας  την 
πρόβλεψη  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  σχετικά  µε το έλλει µµα σε 3,5% του ΑΕΠ . Η 
κυβέρνηση  ανακοίνωσε  στη δήλωσή  της ότι κατά  τα επόµενα έτη σκοπεύει  να «συνεχίσει  να 
παρέχει  το ίδιο επίπεδο  στήριξης  στα χαµηλά εισοδή µατα»9. Η ανακοίνωση  αυτή  δεν δεσµεύει 
την κυβέρνηση  να παρατείνει  και κατά  την περίοδο  2009/10 την εξ ολοκλήρου  
χρηµατοδοτού µενη µε δανεισ µό αντιστάθ µιση που χορηγήθηκε  το 2008/09 ( αφήνοντας  
εποµένως  ανοικτή  τη δυνατότητα  λήψης  συµψηφιστικών  µέτρων  στους  τοµείς της 
φορολογίας  και των δαπανών10). Όµως περιέχει  σηµαντικό  κίνδυνο  υπέρβασης  του 
ελλεί µµατος το 2009/10, σε σύγκριση  µε τις προβλέψεις  του προϋπολογισ µού του Μαρτίου  
                                                 
9 Βλ. παράγραφο  35 της δήλωσης  του Υπουργού  Οικονο µικών :  
http://www.hm-treasury.gov.uk/newsroom_and_s peeches/speeches/sta tement/Speech_stat ement_130508.cfm 
10 Νέες  ανακοινώσεις  πολιτικής  αναµένονται  στο προσχέδιο  προϋπολογισ µού που θα κατατεθεί  το 
φθινόπωρο  2008.  
EL 7   EL 2008, µε ανάλογο  αντίκτυπο  στα στοιχεία  των εαρινών  προβλέψεων  (µε την υπόθεση  ότι οι 
υπόλοιποι  παράγοντες  παρα µένουν  αµετάβλητοι ).  
Συµπερασ µατικά , το προβλεπό µενο έλλει µµα βρίσκεται  κοντά  στην  τιµή αναφοράς  του 3% 
του ΑΕΠ  αλλά  η προβλεπό µενη υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  δεν είναι  ούτε έκτακτη  ούτε 
προσωρινή  κατά  την έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . 
Από την παρούσα  ανάλυση  προκύπτει  ότι δεν ικανοποιείται  το κριτήριο  του ελλεί µµατος που 
καθορίζει  η Συνθήκη . 
3. ΚΡΙΤΗΡΙΟ  ΤΟΥ  ΧΡΕΟΥΣ   
Ο δείκτης  του δηµόσιου  ακαθάριστου  χρέους  του ΗΒ δείχνει  ότι θα παρα µείνει κάτω  από την 
τιµή αναφοράς  του 60% του ΑΕΠ  µεσοπρόθεσ µα, παρά  την πρόβλεψη  ότι θα έχει ανοδική  
τάση  µέχρι το 2009/2010. Στις εαρινές  προβλέψεις  του 2008 εκτιµάται ότι το ακαθάριστο  
χρέος  στα τέλη της περιόδου  2007/08 ανήλθε  στο 43,2% του ΑΕΠ  και προβλέπεται  
περαιτέρω  άνοδος  του δείκτη  του χρέους  στο 46,2% του ΑΕΠ  το 2008/09 και στο 47,5% το 
2009/10 ( βλ. πίνακα  1). Μετά  τη δήλωση  της 13ης Μαΐου , η πορεία  του δείκτη  αναµένεται  να 
διαµορφωθεί  λίγο υψηλότερα . Η επιτάχυνση  της συσσώρευσης  δηµόσιου  χρέους  οφείλεται  εν 
µέρει στην  επιδείνωση  του πρωτογενούς  ισοζυγίου . Όµως, η προβλεπό µενη κατά  το 2008/09 
άνοδος  του δείκτη  του χρέους  κατά  3 ποσοστιαίες  µονάδες  σε σχέση  µε το προηγού µενο έτος 
απορρέει  επίσης  από την αλλαγή  παρονο µαστή  λόγω  µικρότερης  αύξησης  του πραγ µατικού  
ΑΕΠ  και λόγω  µεταβολής  του αποπληθωριστή  του ΑΕΠ , καθώς  και από µια προσαρ µογή 
αποθε µάτων -ροών  ύψους  σχεδόν  1% του ΑΕΠ  λόγω  της αναµενόµενης αντικατάστασης , µε 
απ’ ευθείας  κρατική  χρηµατοδότηση , του δανείου  που χορήγησε  σταδιακά  από τον 
Σεπτέ µβριο 2007 η Τράπεζα  της Αγγλίας  προς  την τράπεζα  Northern Rock ( βλ. παρακάτω  το 
τµήµα 4.4)  
Από την παρούσα  ανάλυση  προκύπτει  ότι ικανοποιείται  το κριτήριο  του χρέους  που καθορίζει  
η Συνθήκη .  
4. ΣΧΕΤΙΚΟΙ  ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ  
Το άρθρο  104 παράγραφος  3 της Συνθήκης  ορίζει  ότι η έκθεση  της Επιτροπής  συνεκτι µά 
επίσης  «κατά  πόσον  το δηµόσιο έλλει µµα υπερβαίνει  τις δαπάνες  δηµοσίων  επενδύσεων , 
καθώς  και όλους  τους άλλους  σχετικούς  παράγοντες , συµπεριλα µβανο µένης της 
µεσοπρόθεσ µης οικονο µικής και δηµοσιονο µικής κατάστασης  του κράτους  µέλους ». Οι 
παράγοντες  αυτοί  διευκρινίζονται  περαιτέρω  στο άρθρο  2 παράγραφος  3 του κανονισ µού 
(ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συµβουλίου , το οποίο  διευκρινίζει  επίσης  ότι «η Επιτροπή  λαµβάνει  
δεόντως  υπόψη  οιονδήποτε  άλλο  παράγοντα  ο οποίος , κατά  τη γνώµη του ενδιαφερό µενου 
κράτους  µέλους , συµβάλλει  στην  ολοκληρω µένη ποιοτική  αξιολόγηση  της υπέρβασης  της 
τιµής αναφοράς  και τον οποίο  το κράτος  µέλος έχει υποβάλει  στην  Επιτροπή  και το 
Συµβούλιο ». 
Με βάση  τις προαναφερό µενες διατάξεις , στα παρακάτω  σηµεία εξετάζονται  κατά  σειρά : (1) 
η µεσοπρόθεσ µη οικονο µική θέση , (2) η µεσοπρόθεσ µη δηµοσιονο µική θέση  
(συµπεριλα µβανο µένων  των δηµόσιων  επενδύσεων ), (3) άλλοι  παράγοντες  που έχουν  
επιση µανθεί  από το κράτος  µέλος, και (4) άλλοι  παράγοντες  που θεωρούνται  σχετικοί  από 
την Επιτροπή .  
EL 8   EL 4.1. Mεσοπρόθεσ µη οικονο µική θέση  
Κυκλικές  συνθήκες  και δυνητική  ανάπτυξη   
Η οικονο µία του ΗΒ, έχοντας  αναπτυχθεί  µε ρυθµούς ελαφρώς  άνω του δυνητικού  κατά  τα 
έτη 2006 και 2007, αναµένεται  σύµφωνα  µε τις εαρινές  προβλέψεις  του 2008 ότι κατά  το 
2008 και το 2009 θα σηµειώσει  χαµηλούς  αναπτυξιακούς  ρυθµούς σε σχέση  µε τον δυνητικό . 
Αυτή  η επιβράδυνση  οφείλεται  σε µεγάλο  βαθµό στη συρρίκνωση  της εγχώριας  ζήτησης  σε 
πολλούς  τοµείς, παρ’ όλο που συνοδεύεται  από µια βελτίωση  της εξωτερικής  ζήτησης  λόγω  
της σηµαντικής  εξασθένισης  της στερλίνας . Η βελτίωση  της εξωτερικής  ζήτησης  θα βοηθήσει  
στον  περιορισ µό του ελλεί µµατος τρεχουσών  συναλλαγών  του ΗΒ, το οποίο  έφθασε  το 4,2% 
του ΑΕΠ  το 2007. Με τον δυνητικό  ρυθµό ανάπτυξης  να εκτιµάται σε επίπεδο  ελαφρώς  κάτω  
του 2,5%, η αναµενόµενη αύξηση  του ΑΕΠ  ύψους  1,7% και 1,6% το 2008 και το 2009 
αντίστοιχα  θα οδηγήσει  σε αρνητικό  κενό παραγωγής  ύψους  περίπου  1% του ΑΕΠ  κατά  τα 
τέλη της περιόδου  που καλύπτουν  οι προβλέψεις . Αυτό  το κενό παραγωγής  αποτελεί  
απόρροια  της δύσκολης  οικονο µικής συγκυρίας  κατά  τα έτη 2008 και 2009, αλλά  δεν συνιστά  
σοβαρή  οικονο µική επιβράδυνση .  
Πρόσφατες  διαρθρωτικές  µεταρρυθ µίσεις  
Παρά  τις σχετικά  ισχυρές  οικονο µικές επιδόσεις  κατά  τα τελευταία  έτη και την ύπαρξη  πολύ  
ευέλικτων  αγορών  εργασίας , κεφαλαίων  και προϊόντων , φαίνεται  ότι το ΗΒ εξακολουθεί  να 
αντιµετωπίζει  πρόβλη µα παραγωγικότητας . Το 2006, το ΑΕΠ  του ΗΒ ανά δεδουλευ µένη ώρα 
εργασίας  ήταν  4% χαµηλότερο  από τον µέσο όρο της ζώνης  του ευρώ . Ωστόσο , το ΗΒ 
σταδιακά  καλύπτει  τη διαφορά , µε τη µέση ετήσια  αύξηση  της παραγωγικότητας  της 
εργασίας  να διαµορφώνεται  στο διάστη µα 2001-2006 σε 2,1% σε σύγκριση  µε 1,0% στη 
ζώνη  του ευρώ . Τα µέτρα διαρθρωτικής  πολιτικής  δίνουν  έµφαση  στη βελτίωση  των 
δεξιοτήτων , στην  Ε&A και στην  καινοτο µία, στην  επιστη µονική  βάση , στο κανονιστικό  
πλαίσιο , στις συνθήκες  ανταγωνισ µού και στην  παραγωγικότητα  των δηµόσιων  υπηρεσιών , 
σύµφωνα  µε τις προτεραιότητες  που καθορίζονται  στο εθνικό  πρόγρα µµα µεταρρυθ µίσεων  
του ΗΒ (καθώς  και στην  τελευταία  έκθεση  εφαρ µογής του 2007) στο πλαίσιο  της 
στρατηγικής  της Λισαβόνας  για την ανάπτυξη  και την απασχόληση . Σύµφωνα  µε τη 
∆ιεξοδική  Επισκόπηση  των ∆απανών  (Comprehensive Spending Review) του 2007, οι 
δαπάνες  του ΗΒ στον  τοµέα της επιστη µονικής  έρευνας  αναµένεται  να παρα µείνουν  
σταθερές  κατά  την επόµενη τριετία  σε ποσοστό  περίπου  0,4% του ΑΕΠ . Εάν οι 
µεταρρυθ µιστικές  προσπάθειες  υλοποιηθούν  πλήρως , ο µακροπρόθεσ µος αντίκτυπός  τους 
στην  οικονο µική ανάπτυξη  (και εποµένως  στη δηµοσιονο µική κατάσταση ) πιστεύεται  ότι θα 
είναι  θετικός .  
4.2. Mεσοπρόθεσ µη δηµοσιονο µική θέση  
∆ιαρθρωτικό  έλλει µµα και δηµοσιονο µική εξυγίανση  σε περιόδους  ευνοϊκής  συγκυρίας  
Μετά  την εντυπωσιακή  δηµοσιονο µική εξυγίανση  στα τέλη της δεκαετίας  του 1990, η 
δηµοσιονο µική πολιτική  έγινε  χαλαρότερη  στις αρχές  της δεκαετίας  του 2000, κυρίως  λόγω  
του δεδηλω µένου στόχου  πολιτικής  να αυξηθούν  σηµαντικά  οι δαπάνες  για τις δηµόσιες  
υπηρεσίες . Ως αποτέλεσ µα αυτού , το δηµοσιονο µικό ισοζύγιο  του ΗΒ, από πλεονασ µατικό  
που ήταν  στα τέλη της δεκαετίας  του 1990, σηµείωσε  ονοµαστικό  έλλει µµα 3,5% του ΑΕΠ  
το 2004/05, πράγ µα που ισοδυνα µεί µε επιδείνωση  του διαρθρωτικού  ισοζυγίου  κατά  4½ 
ποσοστιαίες  µονάδες  του ΑΕΠ11 στο διάστη µα µεταξύ  1999/00 και 2004/05. Το 2005/06 και 
το 2006/07, η έντονη  αύξηση  των εσόδων  από φόρους  επί των κερδών  των επιχειρήσεων , που 
                                                 
11 Σύµφωνα  µε εκτιµήσεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής , µε την εφαρ µογή της κοινής  µεθοδολογίας  
υπολογισ µού των κενών  παραγωγής .  
EL 9   EL διογκώθηκαν  από τα αυξη µένα φορολογικά  έσοδα  από τον χρηµατοπιστωτικό  τοµέα ως 
αποτέλεσ µα των δυνα µικών  επιδόσεων  των χρηµατιστηριακών  αγορών  και των 
δραστηριοτήτων  συγχωνεύσεων  και εξαγορών , συνέβαλε  στη βελτίωση  των εκτιµήσεων  για 
το ονοµαστικό  και το διαρθρωτικό  έλλει µµα. Όµως, τα θεµελιώδη  δηµοσιονο µικά µεγέθη  
επιδεινώθηκαν  το 2007/08, παρά  την ευνοϊκή  οικονο µική συγκυρία . Ως αποτέλεσ µα της 
ενισχυτικής  των κυκλικών  τάσεων  δηµοσιονο µικής πολιτικής  κατά  το 2007/08, το 
διαρθρωτικό  έλλει µµα του συγκεκρι µένου έτους  εκτιµάται ότι αυξήθηκε  κατά  ¼ ποσοστιαίας  
µονάδας , σε 3% του ΑΕΠ . Σχετικά  µε τις µελλοντικές  προοπτικές , οι εαρινές  προβλέψεις  των 
υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2008 εκτιµούν ότι θα σηµειωθεί  περαιτέρω  εξασθένιση  της 
δηµοσιονο µικής θέσης  το 2008/09, µ ε την οικονο µική επιβράδυνση  να συνεπάγεται  
µικρότερη  αύξηση  των εσόδων . Όµως, η δηµοσιονο µική χαλάρωση  που αναγγέλθηκε  από την 
κυβέρνηση  τον Μάιο  2008 έχει ως συνέπεια  το ονοµαστικό  έλλει µµα να αναµένεται  πλέον  να 
φθάσει  στο 3,5% του ΑΕΠ , µε το ποσοστό  διαρθρωτικού  ελλεί µµατος να κινείται  ανοδικά  
κατά  ¼ ποσοστιαίας  µονάδας . Οι εαρινές  προβλέψεις  του 2008 εκτιµούν ότι το διαρθρωτικό  
έλλει µµα του 2009/10 θα διαµορφωθεί  περίπου  στο 3% του ΑΕΠ , δηλαδή  ⅓ ποσοστιαίας  
µονάδας  λιγότερο  από την τελευταία  εκτίµηση του διαρθρωτικού  ελλεί µµατος για το 
2008/09. Αυτό  το τελευταίο  αντικατοπτρίζει  εν µέρει τις συνδυασ µένες επιπτώσεις  αφενός  
των µέτρων  που ελήφθησαν  κατά  διακριτική  ευχέρεια , όπως  είναι  µεταξύ  άλλων  η 
υψηλότερη  φορολογία  των οινοπνευ µατωδών  και των µηχανοκίνητων  οχηµάτων  που 
ανακοινώθηκε  στον  προϋπολογισ µό του 2008, και αφετέρου  της συνεχιζό µενης συγκράτησης  
της αύξησης  των δηµόσιων  δαπανών . Ωστόσο , η δέσµευση  της κυβέρνησης  να 
εξακολουθήσει  να παρέχει  µια ακαθόριστου  επιπέδου  αντιστάθ µιση στα χαµηλού  
εισοδή µατος νοικοκυριά  και µετά το 2008/09 συνεπάγεται  σηµαντικό  κίνδυνο  ότι η µείωση  
του διαρθρωτικού  ελλεί µµατος ενδέχεται  να µην επιτευχθεί  µέχρι το 2009/10. 
∆ηµόσιες  επενδύσεις   
Οι δηµόσιες  ακαθάριστες  επενδύσεις  πάγιου  κεφαλαίου  αυξήθηκαν  από 1,2% του ΑΕΠ  το 
2000/01 σε 1,9% το 2007/08, αντανακλώντας  την πολιτική  της κυβέρνησης  να αυξήσει  τις 
δηµόσιες  επενδύσεις  σε σχέση  µε τα σχετικώς  χαµηλά επίπεδα  των προηγού µενων  ετών . 
Όµως, από το 2002/03, ο δείκτης  του δηµοσιονο µικού ελλεί µµατος είναι  σταθερά  
υψηλότερος  από τον δείκτη  των ακαθάριστων  επενδύσεων  παγίου  κεφαλαίου  προς  το ΑΕΠ . 
Σύµφωνα  µε τις προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής , ο δείκτης  του δηµοσιονο µικού 
ελλεί µµατος θα συνεχίσει  να είναι  υψηλότερος  από τον δείκτη  των ακαθάριστων  επενδύσεων  
παγίου  κεφαλαίου  καθ’ όλη τη διάρκεια  της περιόδου  των προβλέψεων . Μεταξύ  2007/08 και 
2008/09, ο δείκτης  δηµόσιων  επενδύσεων  προβλέπεται  να αυξηθεί  κατά  0,1 ποσοστιαίες  
µονάδες , σε 2,0% του ΑΕΠ , ενώ το ονοµαστικό  έλλει µµα (πριν από την ανακοίνωση  της 13ης 
Μαΐου ) έχει προβλεφθεί  ότι θα αυξηθεί  κατά  0,4 ποσοστιαίες  µονάδες .  
EL 10   EL Ποιότητα  των δηµόσιων  οικονο µικών   
Τα τελευταία  έτη ο δείκτης  δηµόσιων  δαπανών  προς  ΑΕΠ  αυξήθηκε  κατά  περισσότερο  από 5 
ποσοστιαίες  µονάδες , από 39% το 1999/00 σε 44% το 2006/07. Συγκριτικά , ο µέσος όρος  της 
ΕΕ διαµορφώθηκε  γύρω  στο 47% τόσο  το 1999 όσο και το 2006. Αυτή  η άνοδος  του δείκτη  
που σηµειώθηκε  στο Ηνωµένο Βασίλειο  απορρέει  από την πολιτική  της κυβέρνησης  να 
αυξήσει  τις δαπάνες  για δηµόσιες  υπηρεσίες , µε ιδιαίτερη  έµφαση  στην  αύξηση  των 
δηµόσιων  επενδύσεων  από τα σχετικώς  χαµηλά επίπεδα  των προηγού µενων  ετών . Στη 
∆ιεξοδική  Επισκόπηση  των ∆απανών  2007 (∆Ε∆ ) – η οποία  ανακοινώθηκε  από κοινού  µε 
την έκθεση  για το προσχέδιο  προϋπολογισ µού 2007 τον Οκτώβριο  2007 – καθορίζονται  
τοµεακά  προγρά µµατα δαπανών  και προτεραιότητες  για τα έτη 2008/09, 2009/10 και 
2010/11. Στα προγρά µµατα δαπανών  κατά  το διάστη µα που καλύπτει  η ∆Ε∆  2007 
προβλέπεται  σαφώς  µικρότερη  αύξηση  των δαπανών  σε σύγκριση  µε τις προηγού µενες 
επισκοπήσεις . Οι συνολικές  δηµόσιες  δαπάνες  αναµένεται  να αυξηθούν  κατά  µέσο όρο κατά  
2,1% κατ’ έτος σε πραγ µατικές  τιµές κατά  το διάστη µα της ∆Ε∆  2007, έναντι  µέσου  όρου  
4,0% στις επισκοπήσεις  δαπανών  της περιόδου  Απρίλιος  1999 έως Μάρτιος  2008. Για τη 
στήριξη  των τοµεακών  προγρα µµάτων  δαπανών  και για τη διάθεση  πόρων  στους  τοµείς 
προτεραιότητας , η κυβέρνηση  δροµολόγησε  επίσης  µια σειρά  πρωτοβουλιών  στο πλαίσιο  της 
∆Ε∆  2007 για την τόνωση  της αποτελεσ µατικότητας  και της αποδοτικότητας  των δηµόσιων  
δαπανών , µεταξύ  άλλων  µε ένα πρόγρα µµα αξιολόγησης  της αποδοτικότητας  των δαπανών  
και ένα πλαίσιο  διαχείρισης  των επιδόσεων . Είναι  ακόµη νωρίς  να κριθεί  κατά  πόσον  τα 
δροµολογηθέντα  µέτρα θα οδηγήσουν  πράγ µατι σε ουσιαστική  βελτίωση  της 
αποτελεσ µατικότητας  των δηµόσιων  δαπανών . Υπάρχει  κίνδυνος  µερικά  από τα 
παρουσιαζό µενα ως κέρδη  αποδοτικότητας  να αποτελούν  απλώς  εξοικονο µήσεις  πόρων  που 
συνεπάγονται  χαµηλότερης  ποιότητας  ή περιορισ µένης προσφοράς  δηµόσιες  υπηρεσίες . Επί 
πλέον , οι στόχοι  είναι  εγγενώς  δύσκολο  να αξιολογηθούν .  
Μακροπρόθεσ µη διατηρησι µότητα  των δηµόσιων  οικονο µικών  
Tο Ηνωµένο Βασίλειο  εµφανίζεται  να αντιµετωπίζει  µεσαίας  τάξεως  κίνδυνο  όσον  αφορά  τη 
διατηρησι µότητα  των δηµόσιων  οικονο µικών . Ο δείκτης  ακαθάριστου  χρέους , αν και 
αυξάνεται , διαµορφώνεται  τη στιγµή αυτή  σε επίπεδο  σαφώς  κάτω  από την τιµή αναφοράς  
του 60% του ΑΕΠ  που καθορίζει  η Συνθήκη . Η µακροπρόθεσ µη δηµοσιονο µική επίπτωση  
της δηµογραφικής  γήρανσης  βρίσκεται  κοντά  στον  µέσο όρο της ΕΕ, µε τις δηµόσιες  
συνταξιοδοτικές  δαπάνες  να εµφανίζουν  κάπως  µικρότερη  αύξηση  από τον µέσο όρο της ΕΕ, 
εν µέρει ως αποτέλεσ µα του γεγονότος  ότι το ΗΒ βασίζεται  σχετικώς  περισσότερο  σε 
ιδιωτικές  συνταξιοδοτικές  ρυθµίσεις  απ’ ό,τι άλλες  χώρες  της ΕΕ. Οι ευρείες  µεταρρυθ µίσεις  
του συνταξιοδοτικού  συστή µατος που εγκρίθηκαν  το 2007, για την αντιµετώπιση  του 
ενδεχό µενου ανεπαρκών  µελλοντικών  εισφορών , είναι  πιθανό  να συνεπάγονται  κάπως  
µεγαλύτερες  αυξήσεις  των δαπανών  που συνδέονται  µε τη δηµογραφική  γήρανση . Η ανάλυση  
στην  οποία  προέβη  η Επιτροπή  βάσει  της δηµοσιονο µικής θέσης  του ηµερολογιακού  έτους  
2007 δείχνει  ότι η διατηρησι µότητα  των δηµόσιων  οικονο µικών  βρίσκεται  σε κίνδυνο , 
συµπέρασ µα που επιτείνεται  ακόµα περισσότερο  αν ληφθεί  υπόψη  η µακροπρόθεσ µη 
δηµοσιονο µική επίπτωση  της γήρανσης  του πληθυσ µού. Η επίτευξη  υψηλών  πρωτογενών  
πλεονασ µάτων  θα µπορούσε  να συµβάλει  στον  περιορισ µό των κινδύνων  για τη 
διατηρησι µότητα  των δηµόσιων  οικονο µικών .  
4.3. Άλλοι  παράγοντες  που επιση µαίνονται  από τα κράτη  µέλη  
Σε επιστολή  τους της 20ης Μαΐου  2008, οι αρχές  του Ηνωµένου Βασιλείου  απαρίθ µησαν  
ορισµένους  σχετικούς  παράγοντες  κατά  την έννοια  του άρθρου  2 παράγραφος  3 του 
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συµβουλίου . Οι αρχές  επισή µαναν  ότι οι προβλέψεις  για 
τα δηµόσια οικονο µικά που περιλα µβάνονται  στον  προϋπολογισ µό του 2008 βασίζονται  σε 
EL 11   EL προσεκτικές  και εξωτερικά  ελεγµένες παραδοχές , πράγ µα που αφήνει  µεγαλύτερα  περιθώρια  
αντιµετώπισης  έκτακτων  καταστάσεων  και εξασφαλίζει  την προστασία  έναντι  απρόβλεπτων  
γεγονότων . Στις προβλέψεις  έχουν  ληφθεί  υπόψη  οι αρνητικές  επιπτώσεις  και η αναθεώρηση  
στοιχείων  προς  τα κάτω  σε διάφορους  τοµείς, όπως  στα φορολογικά  έσοδα  από τον 
χρηµαπιστωτικό  τοµέα και από την κτηµαταγορά . Οι αρχές  επιση µαίνουν  ότι η αύξηση  του 
ελλεί µµατος που προβλέπεται  στον  προϋπολογισ µό του 2008 αντικατοπτρίζει  τη λειτουργία  
των αυτό µατων  σταθεροποιητών  καθώς  και την επίδραση  εξωγενών  παραγόντων , 
βραχυπρόθεσ µα, από την ασυνήθιστη  αναταραχή  των διεθνών  κεφαλαιαγορών . Στην  
επιστολή  τονίζεται  ότι, σύµφωνα  µε τις προβλέψεις  του ΗΒ, το δηµοσιονο µικό έλλει µµα του 
ΗΒ θα µειωθεί  κάτω  από την τιµή αναφοράς  του 3% το 2009/10, αποδεικνύοντας  έτσι τον 
έκτακτο  χαρακτήρα  της υπέρβασης  της τιµής αναφοράς  του 3%. Οι αρχές  τονίζουν  επίσης  τα 
εξής: τα επίπεδα  του χρέους  διαµορφώνονται  σαφώς  κάτω  του επιπέδου  αναφοράς , πράγ µα 
που κατά  την άποψή  τους παρέχει  ευελιξία  για τη συνέχιση  των επενδύσεων  στις δηµόσιες  
υπηρεσίες · έχουν  αναληφθεί  δεσµεύσεις  για τη βελτίωση  της αποτελεσ µατικότητας  και της 
αποδοτικότητας  των δηµόσιων  επενδύσεων · τα προγρά µµατα δαπανών  οδηγούν  στη 
βελτίωση  των δηµόσιων  υπηρεσιών · έχουν  αναληφθεί  σηµαντικές  δεσµεύσεις  για την 
εφαρ µογή της στρατηγικής  της Λισαβόνας  για την απασχόληση  και την ανάπτυξη , ιδίως  όσον  
αφορά  τις δαπάνες  στον  τοµέα των επιστη µών, για το Τεχνολογικό  Πρόγρα µµα και την 
τριτοβάθ µια εκπαίδευση · και, έχουν  προγρα µµατιστεί  δαπάνες  για τη δηµόσια αναπτυξιακή  
βοήθεια . Η παραπάνω  ανάλυση  καλύπτει  τα στοιχεία  που παρουσίασαν  οι αρχές  του ΗΒ, 
εκτός  από την επισή µανση  των αρχών  για τις διεθνείς  δεσµεύσεις  παροχής  βοήθειας  του ΗΒ. 
Ως προς  το θέµα αυτό , οι αρχές  υπενθύ µισαν το πρόγρα µµα του ΗΒ για την αύξηση  των 
συνεισφορών  διεθνούς  βοήθειας , ιδίως  στο πλαίσιο  της συλλογικής  δέσµευσης  της ΕΕ να 
αφιερώσει  κατά  µέσο όρο το 0,56% του Ακαθάριστου  Εθνικού  Εισοδή µατος στη δηµόσια 
αναπτυξιακή  βοήθεια  έως το 2010. Το ΗΒ προβλέπει  να φθάσει  στο επίπεδο  αυτό  το 2010/11.  
Το 2005 και το 2006, στο ΗΒ, ο δείκτης  της δηµόσιας  αναπτυξιακής  βοήθειας  προς  το 
Ακαθάριστο  Εθνικό  Εισόδη µα (ΑΕΕ ) ανήλθε  στο 0,47% και στο 0,51% αντίστοιχα12. Tα 
στοιχεία  δηµόσιας  αναπτυξιακής  βοήθειας  για τα εν λόγω  δύο έτη συµπεριλα µβάνουν  τη 
διαγραφή  χρεών  της Νιγηρίας , όπως  είχε αποφασιστεί  από την οµάδα πιστωτών  της Λέσχης  
του Παρισιού . Το 2007, η δηµόσια αναπτυξιακή  βοήθεια  µειώθηκε  στο 0,36% του ΑΕΕ , 
αντικατοπτρίζοντας  χαµηλότερα  επίπεδα  ελάφρυνσης  χρεών .  
4.4. Άλλοι  παράγοντες  που θεωρούνται  σχετικοί  από την Επιτροπή   
Οι εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2008 βασίζονται  στην  υπόθεση  ότι 
τα προγρά µµατα µη κυκλικών  πρωτογενών  δαπανών  που είχαν  ανακοινωθεί  στο πλαίσιο  της 
∆ιεξοδικής  Επισκόπησης  των ∆απανών  2007 θα τηρηθούν . Όµως, κατά  την εξαετία  µεταξύ  
2002/03 και 2007/08, οι ετήσιες  συνολικές  δαπάνες  υπερέβησαν  τα αρχικά  κονδύλια  
συνολικών  δαπανών  που είχαν  καθοριστεί  στις προηγού µενες Επισκοπήσεις  των ∆απανών . 
Τα στοιχεία  του παρελθόντος  δείχνουν  πάντως  ότι οι συνήθεις  υπερβάσεις  των δαπανών  είναι  
µικρότερες  κατά  το πρώτο  έτος της περιόδου  επισκόπησης  των δαπανών , πράγ µα που 
σηµαίνει  ότι ο κίνδυνος  υπέρβασης  των προγρα µµατισµένων  δαπανών  είναι  σχετικά  
µικρότερος  όσον  αφορά  την πρόβλεψη  του ελλεί µµατος για το 2008/09, αλλά  θα αυξηθεί  το 
2009/10.  
Η κρατικοποίηση  στις 22 Φεβρουαρίου  2008 της τράπεζας  Northern Rock, η οποία  
αντιµετώπιζε  σοβαρά  προβλή µατα ρευστότητας  από τον Σεπτέ µβριο 2007 λόγω  της 
πιστωτικής  κρίσης , δεν είχε καµία άµεση επίπτωση  στους  εθνικούς  λογαριασ µούς προς  το 
                                                 
12 Annex 1, 2008 Annual Report, Department for International Development. 
http://www.dfid.gov.uk/pubs/files/depart mental-report/2008/Annexes-bcov.pdf  
EL 12   EL παρόν . Όµως, δεν είναι  ακόµα πλήρως  σαφές  εάν το δάνειο  της Τράπεζας  της Αγγλίας  προς  
τη συγκεκρι µένη τράπεζα , ύψους  24,1 δισεκατο µµυρίων  λιρών  στερλινών  ή 1,7% του ΑΕΠ  
στα τέλη Μαρτίου  2008, θα έπρεπε  να είχε ήδη συµπεριληφθεί  στο δηµόσιο χρέος , δεδοµένου  
ότι είχε χορηγηθεί  για λογαριασ µό του κράτους  και µε κρατική  εγγύηση . Το θέµα αυτό  
εξετάζεται  τη στιγµή αυτή  από την Εθνική  Στατιστική  Υπηρεσία  του ΗΒ και τη Eurostat. Εν 
τω µεταξύ , η εισφορά  ρευστών  από την Τράπεζα  της Αγγλίας  και οι εγγυήσεις  του 
Υπουργείου  Οικονο µικών  προς  τους άλλους  πιστωτές  της Northern Rock ( περίπου  30 
δισεκατο µµύρια λίρες  στερλίνες  ή 2,0% του ΑΕΠ ) εξακολουθούν  να θεωρούνται  ενδεχό µενες 
υποχρεώσεις .  
Η λογιστική  µεταχείριση  ορισµένων  συµβάσεων  σύµπραξης  δηµόσιου  και ιδιωτικού  τοµέα 
αποτελεί  επίσης  αντικεί µενο συζήτησης  µεταξύ  της Eurostat και της Εθνικής  Στατιστικής  
Υπηρεσίας  του ΗΒ13. Η Επιτροπή  έχει υπόψη  της ότι οι αρχές  του ΗΒ σκοπεύουν  να 
υιοθετήσουν  τα διεθνή  πρότυπα  χρηµατοοικονο µικής πληροφόρησης  για την κατάρτιση  των 
ετήσιων  λογιστικών  καταστάσεων  των υπουργείων  και των άλλων  δηµόσιων  οργανισ µών από 
το 2009/10. Η µεταβολή  αυτή  ενδέχεται  να έχει ως αποτέλεσ µα ορισµένες από τις τρέχουσες  
πρωτοβουλίες  ιδιωτικής  χρηµατοδότησης  (Private Finance Initiative projects) που 
εµφανίζονται  ως εκτός  ισολογισ µού να συµπεριληφθούν  στις λογιστικές  καταστάσεις  του 
δηµοσίου . Τέτοιες  αναταξινο µήσεις  δεν πρόκειται  κατ’ ανάγκην  να επηρεάσουν  αρνητικά  
τους εθνικούς  λογαριασ µούς. Ωστόσο , παρα µένει πιθανό  ότι οι αλλαγές  στη λογιστική  
µεταχείριση , καθώς  και η συµµόρφωση  µε τις υποδείξεις  της Eurostat για τη λογιστική  
καταχώριση  των συµβάσεων  σύµπραξης  δηµόσιου  και ιδιωτικού  τοµέα στους  εθνικούς  
λογαριασ µούς, ενδέχεται  να οδηγήσουν  σε µικρή αύξηση  των εκτιµήσεων  για το 
δηµοσιονο µικό έλλει µµα του 2009/10, ανάλογα  µεταξύ  άλλων  µε το ποσοστό  των εκτός  
ισολογισ µού συµβάσεων  σύµπραξης  δηµόσιου  και ιδιωτικού  τοµέα που θα ενσω µατωθούν  
στους  εθνικούς  λογαριασ µούς.  
Το Συµβούλιο , στη γνώµη του για το πλέον  πρόσφατο  επικαιροποιη µένο πρόγρα µµα 
σύγκλισης14, κατέληξε  στο συµπέρασ µα ότι το πρόγρα µµα επιβεβαιώνει  τη σοβαρή  
επιδείνωση  της δηµοσιονο µικής κατάστασης  του Ηνωµένου Βασιλείου , η οποία , σε 
συνδυασ µό µε το γεγονός  ότι οι µακροοικονο µικές συνθήκες  θα είναι  πιθανότατα  
ασθενέστερες  από τις προβλεπό µενες, εµπεριέχει  κίνδυνο  να υπερβεί  το δηµοσιονο µικό 
έλλει µµα το 3 % του ΑΕΠ  στο εγγύς  µέλλον . Το Συµβούλιο  κάλεσε , εποµένως , το Ηνωµένο 
Βασίλειο  να λάβει  τα αναγκαία  µέτρα ώστε  το έλλει µµα να µην υπερβεί  την τιµή αναφοράς  
του 3% του ΑΕΠ .  
5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ  
Tο προβλεπό µενο για το 2008/09 δηµοσιονο µικό έλλει µµα του Ηνωµένου Βασιλείου  όπως  
κοινοποιήθηκε  τον Μάρτιο  ανέρχεται  σε 3,2% του ΑΕΠ , υπερβαίνοντας  αλλά  όχι κατά  πολύ  
την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ . Η δηµοσιονο µική χαλάρωση  την οποία  ανακοίνωσε  η 
κυβέρνηση  τον Μάιο  2008 αναµένεται  να αυξήσει  τον δείκτη  του ελλεί µµατος κατά  0,2 επί 
πλέον  ποσοστιαίες  µονάδες  το 2008/09. Η προβλεπό µενη υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  δεν 
µπορεί  να θεωρηθεί  έκτακτη  κατά  την έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  
                                                 
13 Βλ. τµήµα 6.6 της έκθεσης  από την τελευταία  επίσκεψη  της Eurostat στο ΗΒ στο πλαίσιο  της 
διαδικασίας  υπερβολικού  ελλεί µµατος:  
http://epp.eurostat.ec.europa.eu/pls/portal/doc s/PAGE/PGP_DS_GFS/PGE_ DS_GFS_9/FINDINGS%2
0FROM%20THE%20MISSION%20TO%20THE%20UK%20ON%2025-
26%20JANUARY%202007_WEBSITE.PDF  
14 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUri Serv.do?uri=OJ:C:2008:049:0025:0028:EL:PDF 
EL 13   EL και Ανάπτυξης . Επί πλέον , δεν µπορεί  να θεωρηθεί  προσωρινή . Αυτό  σηµαίνει  ότι το 
κριτήριο  του ελλεί µµατος που καθορίζει  η Συνθήκη  δεν ικανοποιείται . 
Το ακαθάριστο  δηµόσιο χρέος  παρα µένει κάτω  από την τιµή αναφοράς  του 60% του ΑΕΠ . 
Εποµένως , το κριτήριο  του χρέους  που καθορίζει  η Συνθήκη  ικανοποιείται . 
Σύµφωνα  µε τα οριζό µενα στη Συνθήκη , η παρούσα  έκθεση  εξέτασε  επίσης  τους «σχετικούς  
παράγοντες ». ∆εδο µένου ότι το έλλει µµα δεν ικανοποιεί  τη διπλή  προϋπόθεση  της εγγύτητας  
προς  την τιµή αναφοράς  και της προσωρινότητας , οι παράγοντες  αυτοί , κατά  το Σύµφωνο  
Σταθερότητας  και Ανάπτυξης , δεν µπορούν  να ληφθούν  υπόψη  κατά  την εξέταση  που οδηγεί  
στην  έκδοση  απόφασης  για την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος.