24.2.92ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C49/35
ΓνωμοδότησηγιατηνπρότασηοδηγίαςτουΣυμβουλίουτωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτωνσχετικάμετη
συγκριτικήδιαφήμισηκαιτηντροποποίησητηςοδηγίας84/450/ΕΟΚ(1)
(92/C49/10)
Στις15Ιουλίου1991καισύμφωναμετοάρθρο100AτηςΣυνθήκηςΕΟΚτοΣυμβούλιοαποφάσισενα
ζητήσειαπότηνΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή,ναγνωμοδοτήσειγιατηνπαραπάνωπρόταση.
Τοτμήμαπεριβάλλοντος ,δημόσιαςυγείαςκαικατανάλωσης ,στοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασία
τωνσχετικώνεργασιώντηςΟΚΕ,διατύπωσετηγνωμοδότησήτουστις3Δεκεμβρίου1991μεβάση
τηνεισήγησητουκ.Bonvicini.
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήυιοθέτησεστις18Δεκεμβρίου1991,στηδιάρκειατης292ης
συνόδουολομέλειαςμεπλειοψηφία ,1ψήφοκατάκαι3αποχές,τηνακόλουθηγνωμοδότηση .
HΟΚΕεπιδοκιμάζειτηνπρότασητηςΕπιτροπήςμετην
επιφύλαξητωνακόλουθωνπαρατηρήσεων .2.Γενικεςπαρατηρήσεις
2.1.Είναιαπαραίτητονατονισθείότιηπροσέγγισητων
καταληκτικώνπροθεσμιώνγιατηνολοκλήρωσητηςεσωτερι­
κήςαγοράςκαθιστάεπείγουσατηνανάγκημιαςγενικής
θέσηςώστενακαταστείδυνατήκατάτονκαλύτεροτρόποη
εναρμόνισητωνδιατάξεωνπουρυθμίζουντηδιαφήμιση .1.Ιστορικο
1.1.Ήδητο1978,στηνπρότασηοδηγίαςγιατηνπαραπλα­
νητικήκαιαθέμιτηδιαφήμιση(2),ηΕπιτροπήείχεπροβλέψει
στοΆρθρο4ναεπιτραπείησυγκριτικήδιαφήμισηκαιη
ΟΚΕσεγνωμοδότησηπουυιοθέτησεμεμεγάληπλειοψηφία
αποφάνθηκεπροςτοσυμφέροντηςπληροφόρησης τωνκατα­
ναλωτών(3).ΤοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιουποστήριξεεπίσης
τηνπρόταση(4).2.2.Hσύγκρισημεταξύτωνπροϊόντωνήυπηρεσιώνη
οποίαπαρέχεταιαπότησυγκριτικήδιαφήμισημεσκοπό
τηνπροώθησητωνπωλήσεωνενόςπροϊόντοςήυπηρεσίας
δυνατόνναέχειέναχρήσιμοπεριεχόμενοαπότηνπλευρά
τηςπληροφόρησης ,αρκείτοπεριεχόμενοαυτόναπληροί
ορισμένουςαυστηρούςόρους.Οπωσδήποτεείναιαναγκαίο
προςτοπαρόνναυπογραμμιστείότιμέσωτουπροςεξέταση
σχεδίουδενπρέπειναθεσπισθείμόνομιαπρωταρχικήαπαί­
τησηηοποίαθααφοράάμεσατηνπροστασίατουκατανα­
λωτή,αλλάείναισκόπιμοκατ'ουσίακαικατ'ανάγκηναυπάρ­
ξειαπαίτησηόσοναφοράτοσεβασμότωνδικαιωμάτωνπου
συνδέονταιμετοσυγκεκριμένοπροϊόνκαιτηνενδιαφερό­
μενηεταιρεία,δικαιώματαταοποίαείναιισότιμαμεαυτάτου
καταναλωτή .1.2.Εντούτοις,οπωςαναφερειηΕπιτροπήστηνεισηγη­
τικήτηςέκθεση,λόγωπλήρουςαντίθεσηςενόςκράτους
μέλουςτοΣυμβούλιοδενκατόρθωσετηνεποχήεκείνηνα
επιτύχειτηνομοφωνία(δενείχεακόμηθεσπισθείηΕνιαία
ΕυρωπαϊκήΠράξη)καιαπάλειψετιςδιατάξειςπουαφορού­
σαντησυγκριτικήκαιαθέμιτηδιαφήμιση,ότανυιοθέτησε
τηνοδηγία84/45Θ/ΕΟΚσχετικάμετηνπαραπλανητική δια­
φήμιση(5).
1.3.Σήμεραπροτείνεται,βάσειτουάρθρου100τηςΣυνθή­
κης,ητροποποίησητηςενλόγωοδηγίας,μετηνπαρεμβολή
διατάξεωνπουαφορούντησυγκριτικήδιαφήμιση .2.3.Τομήνυμασυνεπώςπρέπειναεπιτρέπεταιμόνοστο
μέτροπουσυνδυάζειμιατέτοιαδιττήπρωταρχικήαπαίτηση.
2.3.1.Αξίζεινασημειωθείότιησυγκριτικήαναφοράσε
μιαυπηρεσίακαιειδικότερασ'εκείνεςπουπαρέχονταιαπό
ταελευθέριαεπαγγέλματα ,πρέπεινααφοράταχαρακτηρι­
στικάτηςπαρεχόμενηςυπηρεσίαςκαιόχιταδιανοητικά
προσόντατουπαρέχοντοςτηνυπηρεσία,ταοποίαδενμπο­
ρούννααποτελούναντικείμενοτηςσύγκρισης.1.4.Αξίζεινασημειωθείότιηοδηγίααυτήδενεχειακόμα
εφαρμοσθείπλήρωςσεδύοκράτημέλη,τηνΙταλίακαιτο
Βέλγιο,γεγονόςτοοποίοδημιουργείπροβλήματα ,δεδομένου
ότιιδιαίτεραγιατησυγκριτικήδιαφήμισηισχύουνοιίδιοι
ελεγκτικοίμηχανισμοίπουέχουνκαθιερωθείαπότηνοδηγία
84/45Q/EOK.
2.4.Είναισαφές,ότιλόγωτωναυξανόμενωνμέσωνεπικοι­
νωνίας,ηδιαφήμισηδιαπερνάεφεξήςτασύνορα,καιότι
τοαυξανόμενοφάσματηςπροσφοράςκαιτηςζήτησηςπου
προκύπτειαπότοάνοιγματωνσυνόρωνθαχρησιμοποιεί
όλοκαιπερισσότεροδιαφημιστικάμέσαπροώθησηςτων
προϊόντων.1.5.HΟΚΕεύχεταιόπωςοιδιατάξειςπουαφορούντη
διαφήμισηενταχθούνταχέωςσεέναρυθμιστικόπλαίσιο
ευρύτερουχαρακτήραπουθαέχειωςαντικείμενοτοναθέμιτο
ανταγωνισμό .
(')ΕΕαριθ.C180της11.7.1991,σ.14.
(2)ΕΕαριθ.C70της21.3.1978.
(3)ΕΕαριθ.C171της9.7.1979,σ.41.
(4)ΕΕαριθ.C140της5.6.1979.
(5)ΕΕαριθ.L250της19.9.1984,σ.17.2.5.Απαιτείταισυνεπώςναεξασφαλισθούν μηχανισμοί
καιμέσαελέγχου,πουαπαγορεύουναθέμιτεςμορφέςχρήσης
μιαςτέτοιαςδιαφήμισηςενώθακαθιστούντηντελευταία
ένααποτελεσματικό μέσοπληροφόρησης καιενίσχυσηςτου
ανταγωνισμού .

Αριθ.C49/36 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 24.2.92
μέρων,θααρκούσεηέκδοσημιαςαπλήςγνωμοδότησης που
θααφοράτησυμβατότητατουμηνύματοςκαιτωνπληροφο­
ριώνπουτοστηρίζουνστονπροαναφερθέντα δεοντολογικό
κώδικα.
2.11.Οιισχυρισμοίπουπεριέχονταιστομήνυμαπρέπει
ναείναικατ'αρχήνσύμφωνοιμετιςαρχέςτηςαντικειμενικής
αλήθειαςκαιτηςανάλογηςθεμιτήςσαφήνειας.
2.12.Hδιττήαυτήαπαίτησηπρέπεινααποτελείαντικεί­
μενοτεκμηριωμένηςδοκιμήςβάσειμιαςσοβαρήςκαιδιεξοδι­
κήςμελέτηςπροληπτικούχαρακτήραηοποίαθααποτελεί
απαραίτητηπροϋπόθεσηγιατηνορθήμετάδοσητουμηνύμα­
τος.
2.13.Όσοναφοράτηχρήσησήματοςήεμπορικήςεπωνυ­
μίαςτρίτωνγιαναμηνπαραβιασθούν οιπροστατευτικές
διατάξειςτηςοδηγίας84/104/ΕΟΚ,απαιτείταιηαποφυγή
στρεβλώσεωνπουεπιτρέπουντηνεκμετάλλευσητηςφήμης
τρίτουμεσκοπότηνπροώθησηπροϊόντωναπομίμησης,
πράγμαπουθαήταναντίθετομετηνυποχρέωσησυμμόρφω­
σηςμετηναρχήτηςθεμιτήςσαφήνειαςκαιτηςαλήθειαςπου
ήδηαναφέρθηκε .
2.14.Τέλος,ηΟΚΕεφιστάτηνπροσοχήστηνιδιαιτερό­
τητατουτομέαπωλήσεωνμέσωαλληλογραφίας καιζητάνα
μελετηθείηαναγκαιότηταθέσπισηςειδικώνδιατάξεων.2.6.Ταενλόγωμέσαελέγχουπρέπεινααποτελούναντικεί­
μενομιαςσυγκεκριμένηςρύθμισηςμεσκοπότηδιασφάλιση
τηςαξιοπιστίαςτουδιαφημιστικούμηνύματοςκαιναείναι
σύμφωνα,κατ'αυτόντοντρόπο,μετηδιττήκαιπρωταρχική
προαναφερθείσα απαίτηση,εκείνηδηλαδήτηςπληροφόρη­
σηςκαισυγχρόνωςτηςενίσχυσηςτουανταγωνισμού ,με
πλήρησεβασμόπροςτηνπληροφόρηση .
2.7.Αναμφίβολα ,στουςτομείςόπουυπάρχουναυστηρότε­
ρεςδιατάξειςγιατηδιαφήμιση,όπωςστηνπερίπτωσητων
φαρμακευτικών προϊόντων(!)καθώςκαιτωνπροϊόντων
καπνού(2)διατάξειςπουπροβλέπουνειδικέςαπαγορεύσεις ,η
ρύθμισητηςσυγκριτικήςδιαφήμισηςπρέπεινασυμφωνείμε
τιςειδικέςρυθμίσειςκαιηίδιασκέψηισχύεικαιγιατο
συγκεκριμένοτομέατηςδιαφήμισηςγιαταπαιδιά.Πάντως,
τέτοιεςεκτιμήσειςθαεμφανισθούνωςσυνεπόμενεςκαιθα
αφορούνμόνονστηναπλήεναρμόνισητου«τομέα»,«mutatis
mutandis»,πουθαπεριορίζεταιστοεκτιμώμενοαπόκαιρόσε
καιρόπεδίοεφαρμογής .
2.7.1.Ειδικότεραγιαταφάρμακακαιτιςυγειονομικέςυπη­
ρεσίεςπουπαρέχονταιμόνομειατρικήσυνταγή,ηαπαγό­
ρευσητηςδιαφήμισήςτουςστοκοινόεπεκτείνεταιπροφανώς
καιστησυγκριτικήδιαφήμιση.Ανάλογεςσκέψειςπρέπει
ναισχύουνκαιγιατηδιαφήμισηπουαπευθύνεταιστους
υγειονομικούςπαράγοντες :στηνπερίπτωσηαυτήησύγκριση
δενείναιαναγκαίαστοβαθμόπουoιατρόςθαεπιλέξειτο
φάρμακοβάσειτωντεχνικο-επιστημονικών γνώσεώντου.
2.7.2.Είναιεπίσηςπροφανέςότιοιδιατάξειςγιατη
συγκριτικήδιαφήμισηδενθέτουνκαιπάλιεπίτάπητοςτις
διατάξειςτωνκοινοτικώνοδηγιώνκαικανονισμώνπουκαθο­
ρίζουντιςπροϋποθέσειςγιατηναπονομήεγκεκριμένων
σημάτωνκαιονομασιώνπροέλευσης (βλέπεπαρακάτω
σημείο3.3).
2.8.Μιασημαντικήσυμβολήγιατοσεβασμότηςαρχής
βάσειτηςοποίαςτοδιαφημιστικόμήνυμαπρέπειναέχει
ενημερωτικόχαρακτήραμπορείναπροέλθειαπότονκαθορι­
σμόενόςδεοντολογικούκώδικα.Oκώδικαςαυτόςδύναταινα
καταρτισθείαπόένανεπαρκώςαντιπροσωπευτικό οργανισμό
έτσιώστεναεξασφαλίσειτονέλεγχοστοπεριεχόμενοτου
μηνύματοςεπαληθεύοντας τησυμμόρφωσήτουσ'αυτότο
δεοντολογικόκώδικαθαπρέπεινακαθορισθείκυρίωςσεέναν
κοινοτικόκανονισμό.ΤοΔιεθνέςΕμπορικόΕπιμελητήριο ,
διαθέτονταςτηνκατάλληληεμπειρία,μπορείνασυμβάλει
επωφελώςστιςσχετικέςεργασίες.
2.9.Γιατοσκοπόαυτόθαήτανορθόναεξετασθείηδυνα­
τότηταναπροβλεφθούνσεοικειοθελήβάσηκαισεεθνικό
επίπεδο,οργανισμοίαντιπροσωπευτικοί τωνδιαφόρωνενδια­
φερομένωνμερώνμεέργοναεξασφαλίσουνείτετηνορθή
μετάδοσητουμηνύματοςστηναγορά,είτετηναξιοπιστίακαι
τηδυνατότηταεπαλήθευσηςτουτελευταίουαπότονκατανα­
λωτήκαιτονανταγωνιστή .Τέτοιοιοργανισμοί,εξάλλου,
υφίστανταιήδησεορισμένακράτημέληκαιηεμπειρίατους
μπορείνααξιοποιηθεί .
2.10.Στηνπερίπτωσηπουθαγινόταναποδεκτή,σύμφωνα
μετηνανωτέρωπρόταση,ηίδρυσηενόςοργανισμούεπίβλε­
ψης,αντιπροσωπευτικού τωνποικίλωνενδιαφερομένων
(')ΠρότασηοδηγίαςτουΣυμβουλίουγιατηδιαφήμισητωνπροϊό­
ντωνπουπροορίζονταιγιαανθρώπινηχρήση(ΕΕαριθ.C163της3.Ειδικέςπαρατηρήσεις
3.1.Στοάρθρο1,παράγραφος2,τοοποίοτροποποιείτο
άρθρο2τηςαρχικήςοδηγίας,θεωρείταιαπαραίτητοναδια­
γραφείηλέξη«υπονοούμενα»,ηοποίαθαερχότανσεαντί­
θεσηείτεμετηγενικήαρχήτηςθεμιτήςσαφήνειας,είτεμε
τηναρχήτηςρητήςαπαγόρευσηςοποιουδήποτευπονοούμε­
νου.
3.2.Απόταανωτέρωπροκύπτει,ότιησυγκριτικήδιαφή­
μισηπρέπεισύμφωναμετηνΟΚΕ,ναεπιτρέπεταιμόνομέσω
ρητώναναφορών,εφόσονοιτελευταίεςείναισύμφωνεςμετις
προαναφερθείσες αρχές.
3.3.Μεσκοπότηναπαγόρευσηπροϊόντωναπομίμησης
καθώςκαιπαραποίησηςενόςσήματοςήμιαςεπωνυμίας,
προτείνεταιηπροσθήκηστηνπαράγραφο3,πουεισάγεινέο
άρθρο3α,τηςακόλουθηςπρότασηςπροςσυμπλήρωσητου
άρθρου1β:«Καμίασύγκρισηδενμπορείναπαρουσιάζει
προϊόνταήυπηρεσίεςωςαπομιμήσειςήαντιγραφέςπροϊό­
ντωνήυπηρεσιώνπουκαλύπτονταιήδηαπόκατατεθέντα
σήματαήεμπορικέςεπωνυμίεςκαι/ήονομασίεςπροελεύ­
σεως.»
3.4.ΣύμφωναμετηνΟΚΕβλέπεσημεία3αle,ηπαρουσί­
ασηενόςπροϊόντοςήυπηρεσιώνωςαπομίμησηήαντιγραφή
άλλουπροϊόντοςήυπηρεσίας,αποτελείμόνοέναείδοςαθέμι­
του«υπονοούμενου »(εξαπάτησητουκαταναλωτή)μέσωτου
οποίουεπιδιώκεταιηεκμετάλλευσηενόςπροϊόντοςμεμεγα­
λύτερηφήμητουοποίουαναγνωρίζεταισυνεπώςηανωτερό­
τητα.Τούτοεπιβάλλεταισυνεπώςνααποφευχθεί,διότιδεν
είναισύμφωνοούτεπροςτηναρχήτηςπροστασίαςτουκατα­
ναλωτή(oοποίοςαντίθεταθαπαραπλανηθεί ),ούτεπροςτην
αρχήτηςπροστασίαςτουσυγκρινόμενου προϊόντος.4.7.1990).
(2)Τροποποιημένη πρότασηοδηγίαςτουΣυμβουλίουσχετικάμετη
διαφήμισητωνπροϊόντωνκαπνού(ΕΕαριθ.C167της27.6.1991).

24.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C49/37
3.5.Όσοναφοράτοσημείο(2)τουνέουάρθρου3α,και
ειδικότερατηναναφοράσχετικάμετηδιαφήμισητωνσυγκρι­
τικώνδοκιμώνπουπραγματοποιούνται απότρίτους,αξίζεινα
σημειωθείότιηαναφοράήηαναπαραγωγήσεδιαφημίσεις
τωναποτελεσμάτων τωνσυγκριτικώνδοκιμών,απόοποιονδή­
ποτεκαιναέχουνγίνειείναιεπιτρεπτέςμόνοανέχουναποτε­
λέσειαντικείμενοπροηγούμενηςτεκμηριωμένης δοκιμής,
όσοναφοράτηναλήθειατουπεριεχομένουτουμηνύματος
καιείναισυνεπώςεπαληθεύσιμεςοποιαδήποτεστιγμή.
3.6.Είναιβεβαίωςσαφέςότι,έκτοςαπόμιαενδεχόμενη
ευθύνητρίτουγιαδόλιασυμμετοχήυπεύθυνοςγιατηναλή­
θειατηςδοκιμήςθαείναιεκείνοςπουχρησιμοποιείτηδοκιμή
αυτή,oοποίοςαποδέχεταιότιείναιoδημιουργόςτηςακόμα
καιόσοναφοράταπροκαταρκτικά στάδια.Ωστόσο,oχρήστηςείναιoυπευθυνοςγιατομήνυμα,διατη­
ρώνταςωστόσοτοδικαίωμανααπευθυνθείπροςτρίτους.
3.8.Είναιαναγκαίοεπίσηςναδιευκρινισθεί ,ότιότανγίνε­
ταιμνείατης«αντικειμενικής αλήθειας»ωςαρχής,ηοποία
παρέχειπληροφορίεςγιατηδιατύπωσηκαιτηχρησιμο­
ποίησητουμηνύματος,στηναλήθειααυτήπρέπειναπεριλαμ­
βάνεταιηπλήρης«επικαιρότητα»τουισχυρισμούτηστιγμή
πουμεταδίδεται .
3.9.Είναιεξάλλουσαφές,ότιαπότηστιγμήπουηδιαφή­
μισηδενμπορείναθεωρηθείωςαποκλειστικόμέσοπληροφό­
ρησηςτουκαταναλωτή ,έναςαυστηρόςκαιαναλυτικόςέλεγ­
χος,αλλάοπωσδήποτεγενικούπάνταχαρακτήρα,δενθα
πρέπεικατάκανένατρόπονααντικαθιστάάλλαήδηπροβλε­
πόμεναμέσαεξατομίκευσης (ετικέτακαισυγκριτικέςδοκι­
μές)ταοποίαθακαταλήξουν ,ότανσυσχετισθούνμετηγενική
ρύθμιση,σεμιαειδικήσχέσηκαιεπομένωςσεμιασχέση
συμπληρωματική προςτηγενικήρύθμιση.
3.10.Τέλος,οιαρχέςενόςπιθανούδεοντολογικούκώδικα
πρέπειναυπόκεινταιστηρητήτήρησητηςδεοντολογίας ,
τηςαντικειμενικής αλήθειαςκαιτηςεπικαιρότηταςτηςπλη­
ροφορίαςπουδίδεταικαθώςκαιτηςορθήςκαιαξιοπρεπούς
μορφήςτης,διατυπωμένηςμεανάλογησαφήνεια,όσοναφορά
τοντρόπομετονοποίομεταδίδεται .
3.11.Γιατοσκοπόαυτό,ηΟΚΕπροτείνειναπροβλεφθεί
στονκώδικακαιστοάρθρο3α,παράγραφος 1,εδάφιογ,η
απαγόρευσηοποιουδήποτευπονοούμενουκαιοποιασδήποτε
διατύπωσηςπουμετατρέπεταισευπονοούμενο ,ηαπαγόρευση
οποιασδήποτεπροτροπήςγιασύγκριση,ηαπαγόρευσησκαν­
δαλοθηρίαςκαθώςκαιηαπαγόρευσηαυθαίρετωνυπαινιγμών .3.7.Όσοναφοράτηχρήσητωνσυγκριτικώνδοκιμώνστον
χώροτηςδιαφήμισης,απαιτείταιόπως,ητελευταίαπραγμα­
τοποιείταιμετημεγαλύτερηδιαφάνειακατάτρόπονπουνα
μηνεπιτρέπειτηχρησιμοποίηση παραπλανήσεων καινα
εγγυάταιτοδιαχωρισμόανάμεσασταδύοείδημηνύματος.Σε
αυτόσυμβάλλειεξάλλουκαιηπρότασητηςΕπιτροπήςη
οποίαστοάρθρο3α,δεύτερηπαράγραφος,αναφέρειότιη
μνείασυγκριτικώνδοκιμώνγιααγαθάήυπηρεσίεςπουπαρέ­
χονταιαπότρίτους,επιτρέπεταιμόνομετηρητήσυναίνεση
τουπροσώπουήτηςαρχήςπουφέρειτηνευθύνηγιατη
δοκιμή.ΣύμφωναμετηνάποψητηςΟΚΕαυτήησυνεργασία
έχειμιαεσωτερικήσημασίαγιατιςσχέσειςχρήστηκαι
εκτελεστήτηςδοκιμής,ωςπροςτηναντίστοιχηευθύνηστην
περίπτωσηπουηδοκιμήδενανταποκρίνεται στηναλήθεια.
Βρυξέλλες,18Δεκεμβρίου1991.
OΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
FrançoisSTAEDELIN