4. 7. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 175/17 
7.7. Η ΟΚΕ τονίζει την ανάγκη μιας απλής και αποδεκτής 
διαδικασίας δια της οποίας οι ενδιαφερόμενοι, κυρίως οι 
αρμόδιες αρχές που ορίζουν τα κράτη μέλη και η Επιτροπή, 
θα μπορούν να βρίσκουν γρήγορες λύσεις σε περιπτώσεις 
έκτακτων αναγκών. 
7.8. Επομένως, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι ο βασικός 
αποδέκτης πληροφοριών για επικίνδυνα προϊόντα, οι οποίες 
να της διαβιβάζονται κατεπειγόντως τόσο από τις κρατικές 
όσο και τις τοπικές αρχές που κρίνουν ότι απαιτείται ταχεία 
επέμβαση. Οι ίδιες αυτές αρχές θα ενημερώνουν την Επιτροπή 
για τυχόν εθελοντικές αποσύρσεις προϊόντων από τους ίδιους 
τους παραγωγούς. Υπό τις κατάλληλες συνθήκες, η Επιτροπή 
θα παίρνει υπόψη και άλλα στοιχεία που θα της γνωρίζουν 
άλλες αξιόπιστες πηγές λόγω της ανάγκης να έχει πρόσβαση 
σε ευρύ φάσμα ενδιαφερομένων. 
7.9. Αν η αρχική δράση αποδειχθεί δικαιολογημένη, η 
Βρυξέλλες, 27 Απριλίου 1988. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η δωδέκατη ετήσια έκθεση (1986) της Επιτροπής για 
το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφεριακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 
δημοσιεύθηκε την 1η Δεκεμβρίου 1987. Η ΟΚΕ επικροτεί 
την έκθεση, η οποία δείχνει ότι κατά το υπό ανασκόπηση Επιτροπή οφείλει να απαιτήσει από όλα τα κράτη μέλη να 
αναλάβουν ισοδύναμη δράση. 
7.10. Σε περίπτωση αιφνίδιας κρίσης όπου κινδυνεύει η 
υγεία και η ασφάλεια μεγάλου αριθμού ανθρώπων, απαιτείται 
άμεση δράση. Τα κράτη μέλη μπορούν από μόνα τους να 
αντιδράσουν αμέσως αλλά επιπρόσθετα η Επιτροπή θα πρέπει 
να είναι σε θέση να εξασφαλίσει την υιοθέτηση δεσμευτικών 
μέτρων από τα κράτη μέλη σύμφωνα με ενιαία κριτήρια. 
Συνεπώς υπάρχει ανάγκη για ένα αποτελεσματικό κοινοτικό 
νομικό μέσο (βλ. σημ. 1.3) με ένα σαφές σύνολο κανόνων το 
οποίο να ενεργοποιείται σε ενδεχόμενα έκτακτα περιστατικά, 
με άμεση αναστολή, κατάσχεση ή και αχρήστευση επικίνδυ­
νων προϊόντων. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
έτος (1986), η έκταση και η κλίμακα των δραστηριοτήτων 
του ΕΤΠΑ συνέχισαν να αυξάνουν. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει 
επίσης τη σταδιακή ανάπτυξη των μεθόδων ανάλυσης που 
εισάγει το ΕΤΠΑ για να προσδιορίσει τις προτεραιότητες 
και να μελετήσει τις προτάσεις που θα ανακουφίσουν την 
περιφέρεια από τα ιδιαίτερα προβλήματα της. Γνωμοδότηση και την δωδέκατη ετήσια έκθεση της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής 
Ανάπτυξης 
(88/C 175/08) 
Στις 21 Δεκεμβρίου 1987 και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για τη δωδέκατη ετήσια έκθεση της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης. 
Το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης, πολεοδομίας και χωροταξίας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία 
των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 19 Απριλίου 1988, με βάση την 
εισηγητική έκθεση του κ. Black. 
Κατά την 255η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 27ης Απριλίου 1988), η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα και με μία αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Αριθ. C 175/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 88 
1.2. Η εξέταση της έκθεσης γίνεται σε μια στιγμή κατά 
την οποία η Κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις 
προκλήσεις από τη δημιουργία μιας μεγάλης και χωρίς φραγ­
μούς εσωτερικής αγοράς μέχρι το 1992. Η ενιαία αγορά 
συνεπάγεται οικονομικά και κοινωνικά οφέλη για την Κοινό­
τητα ως σύνολο. Είναι ζωτικό μέλημα όλων, στην πορεία 
προς την ολοκλήρωση της αγοράς, να περιορισθούν οι οικο­
νομικές ανισότητες της περιφέρειας και να ενθαρρυνθεί η 
ανάπτυξη των λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών. Τα διδάγ­
ματα που απέρρευσαν από τις τελευταίες εξελίξεις της κοινο­
τικής περιφερειακής πολιτικής και από την εξέλιξη του 
ΕΤΠΑ είναι πολύ ενδεικτικά της μελλοντικής πολιτικής, των 
μεθόδων και προτεραιοτήτων του διευρυμένου ΕΤΠΑ. 
1.3. Το 1986, η τελευταία διεύρυνση της Κοινότητας είχε 
επιπτώσεις στο ΕΤΠΑ επειδή αναλήφθηκαν οι πρώτες υπο­
χρεώσεις απέναντι σε περιοχές της Ισπανίας και της Πορτο­
γαλίας. Σαν αποτέλεσμα αυτής της διεύρυνσης, οι πόροι που 
διατέθηκαν μέσω του ΕΤΠΑ αυξήθηκαν σημαντικά κατά το 
1986. Οι υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν ανήλθαν σε 3 186 
εκατομμύρια ECU, ήτοι αυξήθηκαν κατά 28% σε σχέση 
με το 1985. Η αύξηση αυτή (691 εκατομμύρια ECU) υπέρ 
αντισταθμίστηκε από το ύψος των υποχρεώσεων για αιτήσεις 
της Ισπανίας και της Πορτογαλίας που ανέρχονταν σε 1 021 
εκατομμύρια ECU. Μια ανεπαρκής αύξηση των πόρων του 
Ταμείου σε συνδυασμό με την ανακατανομή τους για να 
ικανοποιηθούν οι ανάγκες της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, 
ήταν οι λόγοι για τους οποίους οι υποχρεώσεις για τα 
υπόλοιπα δέκα κράτη μέλη, μειώθηκαν κατά περισσότερο 
από 12%. 
1.4. Αυξήθηκαν επίσης και οι πληρωμές που έγιναν από 
το ΕΤΠΑ. Οι πληρωμές, που ανήλθαν σε 2 394 εκατομμύρια 
ECU, ήταν κατά περισσότερο από 50% υψηλότερες από τις 
αντίστοιχες του 1985. Αν βέβαια αφαιρεθούν οι πληρωμές 
που αντιστοιχούν στην Ισπανία και στην Πορτογαλία, οι 
πληρωμές για τα υπόλοιπα κράτη μέλη αυξήθηκαν κατά 19 %. 
Όπως συνήθως συμβαίνει σήμερα, οι αναληφθείσες υποχρεώ­
σεις εξακολούθησαν να υπερβαίνουν τις πληρωμές λόγω του 
χρόνου που μεσολαβεί μεταξύ των διάφορων σταδίων της 
διαδικασίας καθώς και επειδή οι προθεσμίες ορισμένων αιτή­
σεων, μετά την έγκριση τους, εκπνέουν όταν τα προγράμματα 
δεν προχωρούν σύμφωνα με τις προβλέψεις. Στα τέλη του 
1986, οι εκκρεμούσες υποχρεώσεις ανέρχονταν σε 5 724 
εκατομμύρια ECU, δηλ. 2,4 φορές περίπου το ύψος των 
ετήσιων δαπανών κατά το 1986. Αναφέρεται, χάρη συγκρί­
σεως, ότι για το 1985 η αντίστοιχη αναλογία ήταν πολύ 
μεγαλύτερη, ήτοι 3,2. 
1.5. Το ΕΤΠΑ δεν είναι βέβαια το μοναδικό κοινοτικό 
όργανο που χορηγεί ενισχύσεις στις περιφέρειες. Το Κοινω­
νικό Ταμείο και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανα­
τολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ)-τμήμα προσανατολισμού 
λειτουργούν σε συντονισμό με το ΕΤΠΑ και όλα μαζί υποστη­
ρίζονται με δάνεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων 
(ΕΤΕ) και από το Νέο Κοινοτικό Μέσο. Η συμβολή αυτών 
των μέσων στην περιφερειακή ανάπτυξη περιγράφεται εν 
συντομία στο σημείο 5.4 της έκθεσης. Εκτενέστερη ενημέ­
ρωση σχετικά με τις συνδυασμένες πληρωμές από τις παρα­
πάνω πηγές καθώς και μια συνοπτική παρουσίαση της επίπτω­
σης των δαπανών και της επίδρασης τους στις προβληματικές 
περιοχές θα ήταν πολύτιμη. 2. Το κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο 
2.1. Η ενημέρωση επί της εξελίξεως των περιφερειακών 
ανισοτήτων βελτιώθηκε με τη δημοσίευση της Τρίτης Περιο­
δικής Έκθεσης τον Μάιο του 1987. Τα στοιχεία που δείχνουν 
ότι οι ανισότητες ως προς το ύψος της ανεργίας διευρύνθηκαν 
ενώ ως προς το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) περιορί­
σθηκαν, ενισχύουν την άποψη που συχνά έχει εκφρασθεί από 
την ΟΚΕ για την ανάγκη ενδυνάμωσης της περιφερειακής 
πολιτικής. Με τον αργό ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης της 
δεκαετίας του 1980, ήταν σχεδόν αναπόφευκτη η επιδείνωση 
της σχετικής θέσης ορισμένων περιοχών. Η πρόβλεψη 
(σημ. 1.2) σύμφωνα με την οποία κατά την επόμενη δεκαετία 
θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο οι ανισότητες, μολονότι 
ρεαλιστική, δεν παύει να είναι δυσάρεστη. 
2.2. Η σχετική σημασία των διαφορών μεταξύ κρατών 
μελών και μέσα στα κράτη μέλη είναι σημαντική για την 
εκτίμηση των διαστάσεων των περιφερειακών ανισοτήτων. 
Δεδομένου ότι οι περιφερειακές ανισότητες κατά το ήμισυ, 
είναι μάλλον ανισότητες μεταξύ μελών, αυτό σημαίνει ότι 
ένας παράγοντας μείζονος σημασίας για τη σύγκλιση των 
περιφερειών θα ήταν, μεταξύ άλλων, και η σύγκλιση μεταξύ 
των κρατών μελών. Για την επίτευξη αυτής της σύγκλισης, 
θα απαιτηθεί αυστηρή και συντονισμένη χρήση όλων των 
μέσων οικονομικής πολιτικής. Οι βελτιωμένες περιφερειακές 
πολιτικές αφ'εαυτών μπορούν να συμβάλουν σε βελτίωση 
των αποτελεσμάτων, δεν μπορούν όμως παρά να συμβάλουν 
μερικώς στον περιορισμό των περιφερειακών ανισοτήτων. Η 
περιφερειακή ανάπτυξη θα προκύψει ως αποτέλεσμα ειδικών 
περιφερειακών πολιτικών και μόνο. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΚ 
οφείλει να αποτελέσει υπόδειγμα συμπεριφοράς για τα κράτη 
μέλη και έτσι να καλέσει με πιο πειστικό τρόπο τα κράτη 
μέλη να υιοθετήσουν και αυτά την ίδια στάση σε εθνική 
κλίμακα. 
2.3. Στην έκθεση υπάρχουν ορισμένες ανησυχητικές 
ενδείξεις σχετικά με το πώς οι δημογραφικές και οικονομικές 
αλλαγές μπορούν να έχουν αρνητικές επιπτώσεις για τις λιγό­
τερο αναπτυγμένες περιοχές. Η ΟΚΕ επικροτεί την ειλικρινή 
αναγνώριση αυτών των αντιξοοτήτων στις οποίες περιλαμβά­
νονται: 
— δημογραφικές μεταβολές που θα μπορεί να σημαίνουν ότι 
η αύξηση του ΑΕΠ στις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες θα 
πρέπει να είναι κατά δύο εκατοστιαίες μονάδες μεγαλύ­
τερη παρά στις άλλες χώρες ώστε να διατηρηθεί μια 
πορεία προς σύγκλιση, 
— πρόβλεψη ότι τα οφέλη που θα προκύψουν από την 
ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, μέχρι το 1992, θα 
είναι μάλλον ανομοιογενή από περιφέρεια σε περιφέρεια. 
2.4. Υπάρχουν, βέβαια, προοπτικές για πολύ μεγαλύτερα 
οφέλη από την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, που 
συνδέονται με την αυξημένη ισχύ της Κοινότητας στο σύνολο 
της, οποιεσδήποτε όμως πιθανές αντίξοες τάσεις, αποτελούν 
λόγο για να δοθεί υψηλού βαθμού προτεραιότητα στην περι­
φερειακή πολιτική κατά τα επόμενα πέντε χρόνια, και 
υπογραμμίζουν την ανάγκη για στενή παρακολούθηση των 
εξελίξεων ώστε να διασφαλισθεί ότι οι αυξημένοι πόροι που 
διατίθενται για την περιφερειακή πολιτική αξιοποιούνται 
αποτελεσματικά. 
4. 7. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 175/19 
2.5. Η αρχή του συντονισμού, που συνδέει τη βιομηχανική 
και την γεωργική πολιτική με τη συνεκτίμηση των 
επιδράσεων τους στις περιφέρειες, έχει γίνει σήμερα δεκτή. 
Η ΟΚΕ σημειώνει το έργο που έχει αναληφθεί για περαιτέρω 
αποτίμηση των επιπτώσεων των κοινοτικών πολιτικών στις 
περιφέρειες και προτείνει να δοθεί άμεση προτεραιότητα στο 
έργο αυτό. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για το 
αυξημένο ενδιαφέρον για τις επιπτώσεις, όσον αφορά τις 
περιφέρειες, των πολιτικών που άπτονται του γεωργικού 
τομέα αλλά δεν έχει πεισθεί ότι η Επιτροπή έχει αναπτύξει 
το θέμα επαρκώς. Για πολλές από τις πιο φτωχές περιφέρειες, 
η μεταρρύθμιση της Κοινωνικής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) 
έχει σημαντικές επιπτώσεις. 
2.6. Στο σημείο 1.2.7 της έκθεσης, αναλύεται η σχέση 
μισθού-παραγωγικότητας και η επίδραση τους στη σύγκλιση 
των περιφερειών. Η ΟΚΕ σημειώνει την άποψη που διατυ­
πώνεται στην έκθεση ότι το κόστος της αμοιβής εργασίας 
ανά μονάδα προϊόντος θεωρείται σχετικώς υψηλό σε αριθμό 
προβληματικών περιφερειών. Η ΟΚΕ έχει ήδη επιστήσει την 
προσοχή όσον αφορά το πολύπλοκο του ζητήματος, στη 
γνωμοδότηση της για την τρίτη περιοδική έκθεση (CES 1164/ 
87) και επαναλαμβάνει την άποψη της ότι χρειάζεται να 
καταβλήθηκαν και άλλες προσπάθειες πριν γίνει δυνατό να 
συναχθούν οποιαδήποτε αξιόπιστα συμπεράσματα. 
3. Οι επιπτώσεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1787/84 
3.1. Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι, κατά το δεύτερο έτος 
πλήρους λειτουργίας του, ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1787/84 
του ΕΤΠΑ λειτουργεί πλέον με ικανοποιητικό, εν γένει, 
τρόπο. Η αλλαγή από το σύστημα των σχετικά καθορισμένων 
εθνικών ποσοστώσεων για τις βασικές χρηματοδοτικές πα­
ρεμβάσεις σε ένα σύστημα βασιζόμενο σε ανώτερα και κατώ­
τερα ποσοστιαία όρια και η όλο και μεγαλύτερη έμφαση στα 
προγράμματα κοινοτικού ενδιαφέροντος σε αντιπαράθεση με 
τα έργα ιδιωτικού ενδιαφέροντος, ενίσχυσε την ικανότητα 
της Επιτροπής να θέτει προτεραιότητες και να διοχετεύει 
τους πόρους με τον κατάλληλο τρόπο. 
3.2. Στην έκθεση γίνεται αναφορά στην ικανότητα της 
Επιτροπής να κάνει διακριτική χρήση των διαθέσιμων πόρων 
του προϋπολογισμού αφότου έχουν επιτευχθεί τα ελάχιστα, 
ή κατώτατα, όρια των κονδυλίων (σημ. 2.2.12). Η ΟΚΕ θα 
επιθυμούσε μια περαιτέρω ανάλυση σχετικά με το πως κατανε­
μήθηκε αυτό το «περιθώριο» μεταξύ των κρατών μελών. 
3.3. Στο νέο κανονισμό δεν μεταβάλλεται το στοιχείο 
εκείνο που θα έπρεπε να είναι το σημαντικότερο από τα 
χαρακτηριστικά του ΕΤΠΑ. Αν πρόκειται να διαδραματίσει 
ορισμένο ρόλο, το ΕΤΠΑ θα πρέπει να δρα συμπληρωματικά 
ως προς τους υπάρχοντες, σε εθνικό και περιφερειακό 
επίπεδο, πόρους. Η Επιτροπή έχει ήδη την υποστήριξη της 
ΟΚΕ στις προσπάθειες της να επιτευχθεί αυτό το στοιχείο 
της «συμπληρωματικότητας» και η ΟΚΕ εγκρίνει τη σαφή 
περιγραφή των πρακτικών μορφών που μπορεί να πάρει. 
Όμως, ενώ η ΟΚΕ έχει σημειώσει με μεγάλο ενδιαφέρον τις 
διαδικασίες που ακολουθούνται στα κράτη μέλη, το στοιχείο 
της συμπληρωματικότητας έρχεται να επιβεβαιώσει την 
άποψη της ότι, προκειμένου για βιομηχανικά έργα, τα κράτη 
μέλη συνηθίζουν να συμπληρώνουν τα κονδύλια τους με τις ενισχύσεις του ΕΤΠΑ, όχι όμως και προκειμένου για μεμονω­
μένα έργα. Δηλ., οι πόροι του ΕΤΠΑ χρησιμοποιούνται σε 
αντιστάθμιση μέρους των εθνικών υποχρεώσεων για μεμονω­
μένα έργα. Ωστόσο, η αρχή της συμπληρωματικότητας έχει 
τώρα ευρεία αναγνώριση και εφαρμόζεται με λιγότερες διε­
νέξεις για την υποστήριξη εγκεκριμένων προγραμμάτων και 
έργων υποδομής. Η αρχή αυτή θα αποκτήσει μεγαλύτερη 
σημασία κατά τη λειτουργία του ανανεωμένου και διευρυμέ­
νου ΕΤΠΑ όταν οι πόροι διανέμονται επιλεκτικά σε περιοχές 
προτεραιότητας στα πλαίσια εγκεκριμένων προγραμμάτων. 
Η ΟΚΕ εκφράζει την ελπίδα ότι η σημασία της έννοιας της 
«συμπληρωματικότητας» θα διασαφηνισθεί περαιτέρω στους 
κανονισμούς για την αναδιάρθρωση των ταμείων. 
4. Δραστηριότητες του ΕΤΠΑ 
4.1. Ενώ κατά το 1986 το ΕΤΠΑ χρηματοδότησε κυρίως 
προγράμματα για τα οποία είχαν υποβληθεί αιτήσεις από τα 
κράτη μέλη, η σημαντικότερη εξέλιξη μακρόπνοου χαρα­
κτήρα ήταν η έμφαση που δόθηκε στη χρηματοδότηση 
προγραμμάτων. Στη γνωμοδότηση της ΟΚΕ που αφορούσε 
την ενδέκατη έκθεση του ΕΤΠΑ, επιδοκιμαζόταν η μετατό­
πιση προς τη χρηματοδότηση προγραμμάτων — είναι σαφές 
τώρα ότι έχουμε περάσει από την εποχή των «σχεδίων» στην 
πιο σύγχρονη εποχή των «προγραμμάτων» — και εκφραζόταν 
η ελπίδα ότι η μετατόπιση αυτή θα ενίσχυε την αρχή της 
συμπληρωματικότητας και θα συνέβαλλε στο να υπάρξουν 
ορθότερες κατευθύνσεις και συντονισμός κατά τη χρησιμο­
ποίηση του ΕΤΠΑ('). 
4.2. Σύμφωνα με τη δωδέκατη έκθεση, μέσα στο 1987 θα 
πρέπει να επιτευχθεί ο στόχος για χορήγηση του 20% των 
πόρων του ΕΤΠΑ για τη συγχρηματοδότηση προγραμμάτων. 
Η ΟΚΕ επιθυμεί να συγχαρεί την Επιτροπή για τα επιτεύγ­
ματα του 1986 και να επικροτήσει την ανάληψη αυτής της 
δέσμευσης στα πλαίσια της δράσης για το 1987. 
α) Κοι νοτι κά προγράμματα 
4.3. Το 1986, εγκρίθηκαν οριστικώς τα κοινοτικά προγράμ­
ματα που έχουν ιδιαίτερο βάρος για την περιφέρεια. Το 
πρόγραμμα STAR παρέχει πόρους για τη βελτίωση των προ­
ηγμένων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Το πρόγραμμα 
VALOREN αφορά τα μέτρα για αξιοποίηση του εγχώριου 
ενεργειακού δυναμικού. Και τα δύο προγράμματα έχουν ήδη 
υποβληθεί σε λεπτομερή εξέταση. Στα πλαίσια των 
δραστηριοτήτων του ΕΤΠΑ, η ΟΚΕ θεωρεί τα εν λόγω 
προγράμματα ως ένα σημαντικό βήμα και εκφράζει την ελπίδα 
ότι τα κράτη μέλη θα συνερασθούν για να διασφαλισθεί η 
αποτελεσματική τους αξιοποίηση. Στην επόμενη (1987) 
έκθεση για το ΕΤΠΑ, η ΟΚΕ θα ήθελε να διαθέτει ορισμένα 
στοιχεία αναφορικά με την εφαρμογή των εν λόγω κοινοτικών 
προγραμμάτων στις κατάλληλες περιοχές. 
4.4. Η ΟΚΕ σημειώνει, επίσης, ότι έχουν αναληφθεί προ­
παρασκευαστικές μελέτες για δύο ακόμη πιθανά κοινοτικά 
προγράμματα που αφορούν την τεχνολογική έρευνα και την 
πολιτική για το περιβάλλον και εκφράζει την ελπίδα ότι οι 
μελέτες αυτές θα συνοδευθούν πολύ σύντομα από τα ανάλογα 
σχέδια κανονισμού. 
(') ΕΕ αριθ. C 180 της 8. 7. 1987, σ. 48. 
Αριθ. C 175/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 88 
β) Εθνικά προγράμματα κοινοτικού ενδιαφέροντος 
4.5. Μέσα στο 1986, υποβλήθηκαν συνολικά από όλα τα 
κράτη μέλη πλην Γερμανίας, Ισπανίας και Πορτογαλίας, 
47 αιτήσεις για χορήγηση βοήθειας συνολικού ύψους 
682 εκατομμύρια ECU. Μετά προσεκτική εξέταση αυτών 
καθώς και μερικών αιτήσεων του 1985, εγκρίθηκαν 14 αιτή­
σεις για αναλήψεις πιστώσεων ύψους 416 εκατομμύρια ECU 
για το διάστημα μέχρι το 1992. Αυτό συγκρίνεται με τρεις 
παρόμοιες εγκρίσεις, κατά το 1986, αναλήψεων ύψους 
260 εκατομμύρια ECU. 
4.6. Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν ότι τα εθνικά προγράμ­
ματα κοινοτικού ενδιαφέροντος έχουν προκαλέσει το ενδια­
φέρον. Εξάλλου, οι λεπτομέρειες των αιτήσεων που εγκρί­
νονται δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο τα εν λόγω προγράμ­
ματα αντανακλούν τις συγκεκριμένες ανάγκες των περιφερει­
ών. Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα τρία προγράμματα διασυ­
νοριακής ανάπτυξης που έχουν συντονισθεί σε σχέση με 
γειτνιάζουσες περιοχές της Γαλλίας, του Λουξεμβούργου και 
του Βελγίου. Τα προγράμματα αυτά θα αποτελέσουν ένα εν­
διαφέρον έδαφος πειραματισμού για την ανάπτυξη της περιφε­
ρειακής πολιτικής στα πλαίσια της ενιαίας αγοράς. 
4.7. Πρέπει να σημειωθούν δύο ακόμη χαρακτηριστικά 
απ'αυτό το απόσπασμα της έκθεσης ώστε να γίνουν πιο κατα­
νοητές οι προοπτικές — διαφαινόμενες και αποδεκτές — των 
εθνικών προγραμμάτων. Πρώτον, ο αριθμός των αιτήσεων 
που απορρίφθηκαν είναι μεγάλος σχετικά με τον συνολικό 
αριθμό των αιτήσεων, καμία όμως εξήγηση των λόγων δεν 
δίνεται. Δεύτερον, είναι κατανοητό ότι η Ισπανία και η Πορ­
τογαλία δεν ήταν σε θέση να υποβάλουν αιτήσεις· πιο σημα­
ντικό όμως είναι ότι δεν υποβλήθηκαν αιτήσεις από τη Γερμα­
νία και, επίσης, ότι απορρίφθηκαν αιτήσεις της Ιταλίας και 
της Ιρλανδίας. Η Επιτροπή θα πρέπει να προσφέρει όσο το 
δυνατόν περισσότερη βοήθεια στα κράτη μέλη που αντιμετω­
πίζουν ενδεχομένως δυσκολίες στην προετοιμασία των 
προγραμμάτων τους. 
γ) Έργα 
4.8. Πολύ υψηλό ποσοστό των ενισχύσεων του ΕΤΠΑ δια­
τίθεται σε έργα υποδομής. Το ποσοστό αυτό κατά το 1986 
ανήλθε σε 87% έναντι 82% του 1985 και 85% του 1984, 
στοιχεία που υπερβαίνουν κατά πολύ το στόχο που ανεπίσημα 
έχει θέσει η Επιτροπή και που είναι 70%, κατ'ανώτατο όριο, 
των διαθέσιμων πόρων. Η ΟΚΕ με λύπη σημειώνει ότι οι 
αιτήσεις που προέρχονταν από τη βιομηχανία, τις υπηρεσίες 
και τη βιοτεχνία ήταν πολύ λιγότερες από τις αντίστοιχες 
του 1985. Αυτό συνέβη παρά το γεγονός ότι μετριάσθηκαν 
τα κριτήρια του κόστους ανά θέση απασχόλησης και ότι 
καταργήθηκε το κατώτατο όριο των 10 θέσεων απασχόλησης 
για την ενθάρρυνση προγραμμάτων μικρής κλίμακας. 
4.9. Προβλήματα που σχετίζονται με το πώς θα κινηθεί το 
ενδιαφέρον της βιομηχανίας, των υπηρεσιών και της βιοτεχ­
νίας ώστε να υποβάλλουν αιτήσεις, φαίνεται πως υπάρχουν 
σε ολόκληρη την Κοινότητα. Η ΟΚΕ παραδέχεται, ωστόσο, 
ότι η ανταπόκριση των διάφορων κρατών μελών ήταν διαφο­
ρετική· έτσι, η Γερμανία κατάφερε να ξεπεράσει το στόχο του 30 % και να φθάσει το 65 %. Τα αμέσως επόμενα ποσοστά 
ήταν μόλις 23 % για την Ιταλία και 19 % για το Βέλγιο. 
4.10. Ο αριθμός των θέσεων απασχόλησης, νέων και πα­
λαιότερων που διατηρούνται, στη βιομηχανία, τις υπηρεσίες 
και τη βιοτεχνία, ανήλθε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, σε 
68 062.0 αριθμός αυτός είναι κατά 20 % περίπου μεγαλύτερος 
από τον αντίστοιχο του 1985, έτος για το οποίο τα στοιχεία 
είναι συγκρίσιμα, και αντανακλά τη μεγάλη αύξηση του αριθ­
μού των έργων που χαρακτηρίζονται ως μικρά (επένδυση 
ύψους μικρότερου από 15 εκατομμύρια ECU). Η ΟΚΕ χαιρε­
τίζει αυτήν την εξέλιξη. Η ΟΚΕ γνωρίζει ότι οι εκτιμήσεις 
που αφορούν τον αριθμό θέσεων απασχόλησης (νέων ή υπαρ-
χουσών) είναι αναγκαστικά προσωρινές και συνιστά να 
γίνουν αναδρομικές έρευνες σχετικά με την αξιοπιστία των 
εκτιμήσεων. 
4.11. Για την οικονομία των περισσότερων κρατών μελών, 
ο τομέας των υπηρεσιών είναι τομέας που επεκτείνεται. Η 
ΟΚΕ θα ήθελε ωστόσο να γνωρίζει ποιος είναι ο ρόλος του 
ΕΤΠΑ για την ανάπτυξη κατάλληλων υπηρεσιών. Τα ειδικά 
«προγράμματα» του τομέα των υπηρεσιών έλαβαν ελαφρώς 
μειωμένη ενίσχυση από το ΕΤΠΑ κατά το 1986. Η μείωση 
αυτή αντισταθμίζεται μερικώς από άδηλες ενισχύσεις του 
τομέα των υπηρεσιών στα πλαίσια ευρύτερων προγραμμάτων 
που έχουν εγκριθεί. Ευπρόσδεκτη θα ήταν ορισμένη ανάλυση 
των ενισχύσεων που παρέχονται για την απασχόληση στον 
τομέα των υπηρεσιών, τόσο για σχέδια όσο και για προγράμ­
ματα. 
δ) Εξέλιξη τον εγχωρίου δυναμικού της περιφέρειας 
4.12. Η επιδίωξη της αυτοβοήθειας αποτελεί για πολλές 
από τις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές μια κινητήρια 
δύναμη μείζονος σημασίας. Η Επιτροπή, αναγνωρίζοντας τη 
σημασία της αυτοδύναμης ανάπτυξης, αναγνώρισε και την 
ανάγκη να ληφθούν μέτρα για την αξιοποίηση του εντόπιου 
δυναμικού. Παρ'όλα αυτά, ενώ η ΟΚΕ επικροτεί τις περιο­
ρισμένες προτάσεις που αποσκοπούν στη σύνδεση των επιχει­
ρήσεων με φορείς που παρέχουν πληροφορίες σχετικά με 
την τεχνολογία και που διευκολύνουν την πρόσβαση στις 
κεφαλαιαγορές, ο αντίκτυπος των προτάσεων αυτών, σύμ­
φωνα με την έκθεση, δεν ήταν σημαντικός. 
4.13. Η ΟΚΕ προτείνει να αναζητήσει η Επιτροπή περαι­
τέρω μεθόδους άμεσης εξασφάλισης πόρων μέσω των τοπικών 
γραφείων επιχειρήσεων τα οποία λειτουργούν αποτελεσμα­
τικά και χορηγούν τα κατάλληλα κονδύλια από τους δικούς 
τους πόρους. Κατ'αυτόν τον τρόπο, η Επιτροπή και το ΕΤΠΑ 
θα αποκτούσαν περισσότερο «γόητρο» σε πολλά απο τα μεγα­
λύτερα περιφερειακά κέντρα. 
ε) Μελέτες 
4.14. Ειδικές μελέτες αποτελούν, σε πολλές περιπτώσεις, 
μια ουσιώδη ώριμη συνιστώσα της εξέλιξης των κατάλληλων 
περιφερειακών μέτρων. Για τα κοινοτικά προγράμματα, ενδέ­
χεται να χρειασθεί να γίνουν «διασταυρώσεις» των εθνικών 
μελετών. Η ΟΚΕ εκφράζει τη δυσαρέσκεια της για το γεγονός 
ότι η Επιτροπή δεν διατήρησε, όπως στην ενδέκατη έκθεση, 
τη συνήθεια έκδοσης μιας σύντομης ανακοίνωσης σχετικά με 
μελέτες που έχουν αρχίσει και έχουν ολοκληρωθεί. 'Εκπληξη 
προκαλεί επίσης το γεγονός ότι τόσο λίγα κράτη μέλη έχουν 
υποβάλει προτάσεις μελετών που κέρδισαν την υποστήριξη 
της Επιτροπής. 
4. 7. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 175/21 
5. Ολοκληρωμένες αναπτυξιακές ενέργειες 
5.1. Καθώς η Επιτροπή έχει τώρα σαφέστερες απόψεις για 
το πώς μπορεί να συμβάλει στη δυναμική της οικονομικής 
ανάπτυξης των λιγότερο αναπτυγμένων περιφερειών, αποτε­
λεί διαρκή στόχο η ολοκλήρωση, ή ο συντονισμός, των 
διάφορων ταμείων και των κοινοτικών πολιτικών προς την 
κατεύθυνση της επίτευξης της συνεπούς εκείνης προσέγγισης 
που θα μεγιστοποιεί τα ενδεχόμενα οφέλη. 
5.2. Εξελίχθηκαν και εγκρίθηκαν για τη Νεάπολη και για 
το Μπέλφαστ οι προτάσεις για ολοκληρωμένες ενέργειες. Τα 
ολοκληρωμένα αναπτυξιακά προγράμματα ήταν το μέσο που 
επινοήθηκε αναφορικά με τρία πεδία δραστηριοτήτων όπου 
βρίσκονταν υπό επανεξέταση οι γεωργικές και οι μη γεωργι­
κές δραστηριότητες σε περιφέρειες κυρίως γεωργικές. Στη 
νότια Ευρώπη τα εν λόγω προγράμματα ονομάζονται Μεσο­
γειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα, έχουν δε υποβληθεί 31 
τέτοια προγράμματα από τη Γαλλία, την Ελλάδα και την 
Ιταλία. Πιο πρόσφατα, υποβλήθηκε για έγκριση ειδικό 
αναπτυξιακό πρόγραμμα για τη βιομηχανία της Πορτογαλίας. 
5.3. Η σημασία αυτών των «ολοκληρωμένων» μηχανισμών 
έγκειται στο ότι προσφέρουν ένα λόγο για προσφυγή με 
αξίωση την ικανοποίηση κατά προτεραιότητα τόσο στο 
ΕΤΠΑ, που είναι και το αρμόδιο ταμείο, όσο και σε άλλα 
κοινοτικά χρηματοδοτικά όργανα όπως είναι το Ευρωπαϊκό 
Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύ­
σεων (ΕΤΕ). 
5.4. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι υπάρχει ποικιλία λόγων για 
τους οποίους δίνεται διαφορετικό βάρος στα διαφορετικά 
αυτά προγράμματα. Όμως, για καλύτερη κατανόηση της χρη­
σιμότητας των εν λόγω ενεργειών, καλό θα ήταν να δοθούν 
στην ΟΚΕ κάποια στοιχεία με το ύψος των χρηματοδοτικών 
παρεμβάσεων που πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια του κάθε 
σχεδίου κατά το υπό ανασκόπηση έτος καθώς και να δοθεί 
μια απλουστευμένη ανάλυση των παρεμβάσεων που πραγμα­
τοποιήθηκαν από το ΕΤΠΑ. Στην έκθεση δεν φαίνεται σε 
ποιο βαθμό ενεργοποιήθηκαν τα παραπάνω σχέδια μέσα στο 
1986. 
6. Κατανομή της βοήθειας από το ΕΤΠΑ 
6.1. Κατά το 1986, η εμφανέστερη αλλαγή ως προς την 
κατανομή των πόρων του ΕΤΠΑ ήταν ότι προστέθηκαν και 
οι περιφέρειες της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Η ένταξη 
των δύο νέων κρατών μελών αύξησε τη βαρύτητα των περιφε­
ρειακών πολιτικών της Κοινότητας, και απαιτείται γι'αυτό 
αύξηση του προϋπολογισμού των διαρθρωτικών ταμείων, του 
ΕΤΠΑ συμπεριλαμβανομένου. Αν στην ομάδα των περιφε­
ρειών με προτεραιότητα συμπεριληφθούν και οι περιφέρειες 
της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, τότε οι παρεμβάσεις που 
πραγματοποίησε το ΕΤΠΑ υπέρ όλων αυτών των περιφερειών 
ανήλθαν σε 73 %. Το 1985, χωρίς την Ισπανία και την Πορτο­
γαλία, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 60%. 
Βρυξέλλες, 27 Απριλίου 1988. 6.2. Στην έκθεση προσδιορίζονται οι δέκα περιφέρειες που 
πήραν τη μεγαλύτερη βοήθεια από το ΕΤΠΑ. Η κατάταξη 
έχει γίνει σε απόλυτους όρους και δεν είναι η ίδια με την 
κατάταξη ως προς την κατά κεφαλή βοήθεια. Από τις περιοχές 
που πήραν τη μεγαλύτερη κατά κεφαλή βοήθεια, τέσσερις 
βρίσκονται στην Πορτογαλία, δύο στην Ελλάδα, δύο στην 
Ιταλία και μία στην Ισπανία. Υπολείπεται μία που είναι η 
Γαλλική Γουιάνα. 
6.3. Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, η αναλυτική 
έκθεση που αφορά τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιήθηκε 
η βοήθεια από το ΕΤΠΑ στις διάφορες περιοχές κάθε κράτους 
μέλους, αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την κατανόηση της 
ευρείας σημασίας του ΕΤΠΑ. 
7. Συμπεράσματα 
7.1. Η εν λόγω έκθεση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον 
διότι κάνει «απολογισμό» δράσης και εμπειριών του ΕΤΠΑ 
που θα χρησιμεύσει ενδεικτικά για την ανάπτυξη της νέας 
περιφερειακής πολιτικής στην πορεία προς την ενιαία εσωτε­
ρική αγορά μέχρι το 1992. Στην έκθεση τονίζεται το γεγονός 
ότι η ενιαία αγορά θα επιδεινώσει ενδεχομένως τα προβλή­
ματα των φτωχότερων περιοχών και ότι οι ανισότητες θα 
αυξηθούν αν δεν ενισχυθούν οι ρυθμοί ανάπτυξης των περιο­
χών της περιφέρειας. Επιβάλλεται η στενή παρακολούθηση 
της επίδρασης που έχει στις περιφέρειες η πορεία προς την 
Ενιαία Αγορά το 1992. 
7.2. Στη διαρκή αυτή πορεία ελέγχου, ο ρόλος της ΟΚΕ 
θα είναι πολύ σημαντικός. Και προκειμένου ο ρόλος αυτός να 
είναι αποτελεσματικός, οι πληροφορίες από τα διαρθρωτικά 
ταμεία πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στα σύγχρονα δεδο­
μένα και πλήρεις. 
7.3. Το ΕΤΠΑ αντιμετωπίζει την πρόκληση ριζοσπαστι­
κών αλλαγών στις μεθόδους εργασίας του, τη στιγμή που οι 
αυξημένοι πόροι που θα έχει στη διάθεση του προορίζονται 
για τα εν εξελίξει προβλήματα της περιφέρειας. Έχει ουσια­
στική σημασία να εξετάζονται διαρκώς οι δραστηριότητες 
του σε συνάρτηση με το στόχο του περιορισμού των περιφε­
ρειακών ανισοτήτων. Σ'αυτά τα πλαίσια, είναι ανάγκη να 
γίνεται συνεχής εκτίμηση των επί της περιφέρειας 
επιπτώσεων όλων των δαπανών που πραγματοποιούνται από 
τα κοινοτικά όργανα. Η ΕΚ μπορεί σχετικά να διαδραματίσει 
σημαντικό ρόλο ως υπόδειγμα για τα κράτη μέλη. Παρόμοιες 
διαδικασίες θα διευκολύνουν μια πιο στενή συνεργασία 
ανάμεσα στις κοινοτικές, τις εθνικές, τις περιφερειακές και 
τοπικές αρχές στην οποία όλοι συμβάλλουν στην ανάπτυξη 
της περιφερειακής πολιτικής. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT