ΕΠΙΤΡΟmΊ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑ1ΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΉΤΩΝ 
ΚΟΜ(92) 494 τελικό 
Βρuξέλλες, 2 Δεκεμβρ(οu 1992 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ Ε□ΙΙΡΩΠΗΣ 
Β ΜΕΛΛΟΝΤ:ΙΚΒ ΑΝΑΙΙΤΥΒΒ 
ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 
Μια σφαιρική προσέγγιση της δημιοuρy(ας 
κοινοτικού πλαισ(οu 
για την επ(τεuξη βιώσιμης κινητικότητας 

-2 -
ΠΕΡΙΕΧΟΚΕΝΑ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΙΉ 1992. ΕΝΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΠΜ, παρ. 1-9 
ΣΙ. Η ΟΙΚΟΝΟΗΙΑ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΗΕΤΑΦΟΡΩΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΤΑΣΕΙΣ 
ΙΙ.1 Γενικά 
ΙΙ.2 Ε{δη μεταφοράς 
ΙΙ.3 Εwενδύσεις και πιέσεις στη διαθέσιμη υποδομή 
ΙΙ.4 Ευρύτερες wεριβαλλοντικές και άλλες πιέσεις 
ΙΙ.5 προοπτικές ειδικότερα yια το περιβάλλον 
ΙΙ.6 Η οικονομ{α του τομέα των μεταφορών 
ΙΙΙ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΙΊΕΔΙΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΒΣ ΤΩΝ ΚΕΤΑΦΟΡQΝ 
ΒΣΩΣΙΜΒ ΚΙΝΒΤΙΚΟΤΒΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΥΝΟΛΙΚΑ 
ΙΙΙ.1 
ΙΙΙ.2 Στόχοι της Κοινής Πολιτικής Μεταφορών 
Συνολική wροσέyyιση 
IV. ΠΡΟΒΛΒΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΙθΑΗΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 
IV. 1 • Η ΕΝΙΣΧΥΣΗ, ΟΛΟΚΛΒΡΩΣΗ ΚΑΙ ΟΡθΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 
ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 
ΙV.1.α Γενικά 
ΙV.1.β Εφαρμογή των μέτρων του 1992 
IV.1.y οι γενικά εφαρμοστέοι κανόνες της συνθήκης 
ΙV.1.δ Περαιτέρω νομοθετική εξέλιξη όσον αφορά την 
εσωτερική αγορά 
ΙV.1.ε Ενημέρωση και ανάλυση της λειτουρy(ας της αγοράς παρ. 10-12 
παρ. 13-17 
παρ. 18-19 
παρ. 20-27 
παρ. 28 
παρ. 29-34 
παρ. 35.39 
παρ. 40-45 
παρ. 46-47 
παρ. 48-53 
παρ. 54-64 
παρ. 65-69 
παρ. 70-74 
IV.2 
ΙV.2.α -2.1 -
Α-πό την άρση των εμ-ποδ(ων σε ένα αwοτελεσματιχό 
ολοχληρωμένο σύστημα 
ΑΝΣΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΕΠΑΡDΙΕΣ 
ΙV.2.α.1 Ανισορρο-π(ες μεταξύ των μέσων μεταφοράς 
ΙV.2.α.2 περιφερειακή διάσταση 
ΙV.2.α.3 Περιβάλλον 
ΙV.2.α.4 Η 'Πρόχληση 
ΙV.2.β ΖΒΤΗΣΗ ΣΤΟΝ ΤΟΗΕΑ ΤΩΝ ΗΕΤΑΦΟΡΩΝ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ 
ΣΥΚΙΙΛΒΡΩΗΑΤΙΚΟΤΒΤΑ ΤΩΝ ΗΕΣΩΝ ΗΕΤΑΦΟΡΑΣ 
ΙV.2.β.1 Περιορισμο[ της μεταφοριχής ιχανότητας χαι 
ενδεχόμενες λύσεις 
ΙV.2.β.2 Κόστος, ε-πιβαρύνσεις χαι ε-πιδοτήσεις 
ΙV.2.β.3 Συμ-πληρωματιχά μέτρα 
IV.2.y ΑΝΑΠΤΥΒΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΗΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ 
IV.2.y.l Εισαyωyή 
IV.2.y.2 Έρευνα χαι ανάιrτυξη 
IV.2.y.3 Ανάιrτυξη διευρωπαϊχού διχτύου 
ΙV.2.δ ΠΡΟΣΤΑΣΣΑ ΚΑΙ ΔΣΑΤΗΡΗΣΒ ΤΟΥ ΙΙΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ -παρ. 75-85 
-παρ. 86-90 
παρ. 91 
παρ. 92 
παρ. 93-95 
παρ. 96-103 
παρ. 104-117 
παρ. 118-122 
παρ. 123-133 
-παρ. 134-147 
ΒΕΛΤΙΩΣΒ ΤΩΝ ΗΕΤΑΦΟΡQΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΣΥΗΒΑΤΟΤΗΤΑ 
ΤΟΥΣ ΗΕ ΤΙΣ ΑΙΙΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΣΑΣ ΤΟΥ ΙΙΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 
ΙV.2.δ.1 Εισαγωγή 
ΙV.2.δ.2 Βασιχά προβλήματα περιβάλλοντος 
ΙV.2.δ.3 Αντιδράσεις στο Πράσινο Βιβλfο 
ΙV.2.δ.4 Η στάση της Κοινότητας σχετιχά με την προστασ{α 
του -περιβάλλοντος ως ανα-πόcnrαστο θέμα της κπκ 
ΙV.2.ε ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΑ ΤΩΝ ΗΕΤΑΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΣΟ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΟΣΟ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΗ ΧΡΗΣΤΩΝ 
ΙV.2.ε.1 rενιχά 
ΙV.2.ε.2 Οδιχή ασφάλεια: η σημερινή wατάσταση 
ΙV.2.ε.3 Ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών: η σημερινή 
χατάσταση 
ΙV.2.ε.4 Πολιτιχή αερο-πορ{α 
βελτ(ωσης ασφαλής αλλά με -περιθώρια 
ΙV.2.ε.5 Μεταφορά επιw(νδυνων εμ-πορεuμάτωv με όλα τα μέσα 
ΙV.2.στ. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΗΕΤΑΦΟΡΕΣ 
ΙV.2.στ.1 Η χοιvωνιχή -πολιτιχή της Κοινότητας χαι η χοιvωvιwή παρ. 148-150 
παρ. 151-155 
παρ. 156-160 
παρ. 161-184 
παρ. 185-187 
11αρ. 188-204 
παρ. 205-221 
παρ. 222-240 
παρ. 241-249 
διάσταση της ΚΙΙΗ: συμπληρωματιχά μέσα παρ. 256-285 
-2.2 -
ΙV.2.στ.2 Κυριότεροι τομε{ς δραστηριότητας uαρ. 256-285 
uαρ. 286-288 
uαρ. 289-290 ΙV.2.στ.3 Μεταφορές yια άτομα με μειωμένη κινητικότητα 
ΙV.2.στ.4 
IV.3 
IV .3 .α 
ΙV.3.β 
IV.3.y 
ΙV.3.δ 
ΙV.3.ε 
ΙV.3.στ 
ν. 
V .1 
V.1.α 
V.1.β 
V. l.y 
V.1.δ 
V.2 Πpοστασ{α και uροώθηση της αuασχόλησης 
ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ Ε8ΩΤΕΡΙΚΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΚΠΗ 
Εξωτερική διάσταση: τα μέχρι σήμερα εuιτεύyματα uαρ. 291-297 
Τρέχοντα uροβλfιματα uαρ. 298-304 
Εξοιχ,{ες της κοινότητας στον εξωτερικό τομέα uαρ. 305-309 
Νέα uροσέyyιση: uροτεραιότητες uαρ. 310-323 
Μια σφαιρική uροσtπιση των μεταφορικών υuηρεσιώv 
και συστημάτων στην Ευρώπη παρ. 324-329 
Διεθvε{ς ορyαvισμο{ και uολυμερε{ς συμβάσεις παρ. 330-331 
ΚΟΙΝΟΤΣΚΕΣ ΠΟΛΙΤΣΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ 
Το uρόyραμμα δράσης 
Το οικονομικό και κανονιστικό uλα{σιο 
Τεχνική εναρμόνιση 
Έρευνα και αvάuτυξη 
Διευρωπαϊκά δ{κτυα 
Ασφάλεια yια την uροστασ{α των χρηστών αλλά 
και των μη χρηστών παρ. 332-335 
παρ. 336-357 
παρ. 358-362 
παρ. 363-367 
παρ. 368-372 
παρ. 373-380 
V.3 περιβάλλον uαρ. 381-383 
ν.4 κοινωνική uροστασ{α παρ. 384-389 
v.5 Εξωτερικές σχέσεις παρ. 390 

-3 -
Ι. ΕΙΣΑΙ'ΟrΒ 
-4 -
1. Το τέλος του 1992 θα σημάνει μια νέα αφετηρία για την wοινή πολιτιwή 
μεταφορών της Κοινότητας (ΚΠΜ). 
2. Επί πολλά έτη η πορε ( α προς την πραγματοποίηση της ΚΠΜ ήταν αργή, 
ιδίως σε σχέση με τη σημασ(α των μεταφορών για τηv wοιvοτιwή 
οιwονομία. 
3. Σε πολλές περιπτώσεις απαιτήθηwε παρέμβαση του Ευρωπαϊwού Διwαστηρ(ου 
επ( βασιwών θεμάτων ερμηνε(ας των διατάξεων περ( μεταφορών της 
Συνθήwης της Ρώμης, προwειμένου να επιτευχθεί πρόοδος. Κορυφαίο 
σημε(ο αυτής της πορε(ας αποτέλεσε μια απόφαση που εξέδωσε το 
Ευρωπαϊwό Διwαστήριο το 1985, σύμφωνα με την οποία οι χερσα(ες 
μεταφορές εμπορευμάτων wαι επιβατών ε(ναι ελεύθερες για όλες τις 
εταιρ(ες ανεξαρτήτως εθνιwότητας ή τόπου εγwατάστασης. 
4. Η απόφαση-ορόσημο του 1985 συνέπεσε με το "Λευwό Βιβλ(ο" της 
Επιτροπής για την ολοwλήρωση της εσωτεριwής αγοράς, η οπο(α τώρα 
βρ(σwεται στην τελιwή φάση της πορε(ας προς το 1993. Τότε η Επιτροπή 
συμπεριέλαβε τις μεταφορές στις ενέργειες που έπρεπε να αναληφθούν 
wατά προτεραιότητα, προwειμένου να ολοwληρωθε( η εσωτεριwή αγορά, 
αναγνωρίζοντας ότι η wατάργηση τωv περιορισμών στην παροχή υπηρεσιών 
στον τομέα των μεταφορών έχει αποφασιστιwή σημασία για την πλήρη 
wατάργηση των άλλων, διοιwητιwών, τεχvιwών, φορολογιwών, τελωνειαwών 
wλπ. περιορισμών του εμπορίου. 
5. Η Ενιαία Πράξη που αwολούθησε επετάχυνε τη διαδιwασία λήψεως 
αποφάσεων με την εισαγωγή του συστήματος πλε ιοψηφ ι wής απόφασης σε 
θέματα πολιτιwής θαλασσίων wαι εναερ(ων μεταφορών. 
6. 'Εwτοτε η ΚΠΜ εξελ(χθηwε με γρήγορο ρυθμό, χάρη σε ευρύ φάσμα μέτρων, 
ενεργειών wαι πρωτοβουλιών που αποσwοπούσαν στην πραγματοποίηση της 
εν ια (ας αγοράς στον τομέα τωv υπηρεσιών μεταφορών. Το αποτέλεσμα 
αυτής της διαδιwασίας, που αποτελεί πλέον απτή πραγματιwότητα σε 
ολόwληρη την Κοινότητα, είναι η δημιουργία μιας νέας, πιο ελεύθερης 
αγοράς χωρίς απαγορεύσεις wαι ποσοτιwούς περιορισμούς, η οπο(α θα 
παρέχει ταυτόχρονα εγγυήσεις για την εξασφάλιση ίσων όρων 
ανταγωνισμού. Άλλα σημαντιwά στοιχεία αυτής της νέας πραγματιwότητας 
ε(ναι η βελτ(ωση της ανταγωνιστιwότητας, της οιwονομιwής 
αποδοτιwότητας wαι της αποτελεσματιwότητας των επιχειρήσεων μεταφορών 
wαθώς wαι της λειτουργίας wαι της ποιότητας τωv συστημάτων μεταφορών. 
Επίσης εισήχθησαν μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, εvώ 
έγιναν τα πρώτα βήματα στον τομέα της έρευνας wαι ανάπτυξης wαι της 
υποδομής των μεταφορών. Επιπλέον, οι σχέσεις με τρίτες χώρες 
αποτέλεσαν για πρώτη φορά αντιwείμενο wοινοτιwού ενδιαφέροντος. 
7. Η εφαρμογή της συνθήwης για την Ευρωπαϊwή 'Εvωση, η οποία συνήφθη στο 
Μάαστριχτ, θα επιwυρώσει wαι ταυτόχρονα θα δώσει vέα ώθηση στην ΚΠΜ. 
Για πρώτη φορά αναγνωρ(ζονται ρητά μέτρα που αποσwοπούν στη βελτ(ωση 
της ασφάλειας των μεταφορών. Οι διατάξεις για τα διευρωπαϊwά δ(wτυα 
-5 -
wαι την οιwονομιΜή wαι Μοινωνιwή συνοχή παρέχουν στην Κοινότητα νέα 
βάση χάρη στην οποία θα μπορέσει να συνεισφέρει στη δημιουργία wαι 
στην ανάπτυξη υποδομής στον τομέα των μεταφορών. Το νέο Μεφάλαιο για 
τη βιομηχανία υπογραμμίζει την ανάγwη δημιουργίας συνθηwών που θα 
εξασφαλίσουν την ανταyωνιστιwότητα των ευρωπαϊwών επιχειρήσεων. 
Ταυτόχρονα η συνθήwη για την Ευρωπαϊwή 'Ενωση 1ονίζει το γεγονός 61 ι, 
σύμφωνα με την αρχή της επιwουριwό1ητας, η ΚΠΜ πρέπει να συνίσταται 
σε ενέργειες τις οποίες τα μεμονωμένα Μράτη μέλη δεν είναι σε θέση να 
πραγματοποιήσουν με τον Ματάλληλο τρόπο Μαι, Ματά συνέπεια, λόγω της 
wλ(μαΜας ή των επιπτώσεών τους, θα είναι wαλύτερο να αναλαμβάνονται 
από την Κοινότητα. 
8. κατά συνέπεια, το 1992 αποτελεί σημαντ ιΜό ορόσημο στην εξέλιξη της 
ΚΠΜ από μια πολιτιΜή που αποσwοπούσε Μύρια στην ολοΜλήρωση της 
εσωτεριΜής αγοράς μέσω της wατάργησης των ρυθμίσεων που εισάγουν 
τεχνητά εμπόδια στην παροχή υπηρεσιών, σε μια πιο ολοwληρωμένη 
πολιτιΜή που θα αποσΜοπε( στην ορθή λειτουργία των wοινοτιΜών 
συστημάτων μεταφορών, στα πλαίσια μιας εσωτεριΜής αγοράς στην οποία 
θα πρέπει να wαταργηθούν το συντομότερο δυνατόν Μαι οι τελευτα (οι 
περιορισμοί ή οι στρεβλώσεις, wαι με βάση τις νέες προwλήσε ις που 
ενδεχομένως θα πρέπει να αντιμετωπίσει η πολιτιΜή των μεταφορών μετά 
το 1992. Μια από τις σημαντιwότερες από αυτές θα είναι η ένταξη των 
περιβαλλοντιΜών στόχων που wαθορίζονται στη συνθήwη για την Ένωση 
στην πολιτιΜή αυτή. Η επισήμανση των νέων προwλήσεων ως συνόλου Μαι η 
απάντηση στο ερώτημα wατά πόσο θα απαιτηθεί wοινοτιwή απάντηση, 
αποτελεί το πρώτο αναγΜαίο βήμα της ανάπτυξης της wοινοτιwής ΚΠΜ 
μέχρι το τέλος της δεΜαετίας αυτού του αιώνα wαι στις αρχές του 
επόμενου. 
9. Το παρόν έγγραφο αποσwοπε( στη συνολιwή 11ροσέγγιση αυτών των θεμάτων, 
προΜειμένου οι ενδιαφερόμενοι wαι, ιδίως, τα πολιτιwά όργανα της 
κοινότητας, να τα αντιμετωπίσουν ως σύνολο πριν αναλάβουν ειδιwότερες 
πρωτοβουλίες, από το 1993 wαι μετά. 
-6 -
ΙΙ. Η ΟΙΚΟΗΟΜΙΑ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΟΝ 
ΜΕΤΑΦΟΡΟΗ : ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ 
ΤΑΣΕΙΣ 
-7 -
ΙΙ.1. Γενικά 
10. Οι μεταφορές είναι μια αναπτυσσόμενη βιομηχανία. Η ανάπτυξή της 
εξαρτάται από την ανάπτυξη της οικονομίας συνολικά. παρά τις 
περιφερειακές διακυμάνσεις και τη διαφορετική ανάπτυξη των διαφόρων 
μέσων μεταφοράς, η ζήτηση στον τομέα των μεταφορών σημείωσε σχεδόν 
αδιάκοπη αύξηση από τη δεκαετ(α του '70 και μετά. Γενικά, η ζήτηση, 
στον τομέα της μεταφοράς τόσο εμπορευμάτων όσο και επιβατών, σημε(ωσε 
παράλληλη αύξηση με το ΑΕΠ, αν και υπάρχουν ενδείξεις ότι χαμηλότεροι 
ρυθμο ( αύξησης του ΑΕΠ ε (ναι δυνατόν να οδηγήσουν σε δυσανάλογα 
χαμηλότερο ρυθμό αύξησης των μεταφορών και υψηλότεροι ρuθμο( αύξησης 
του ΑΕΠ σε δυσανάλογα υψηλότερο ρυθμό αύξησης των μεταφορών. Μετά το 
1970, ο ετήσιος μέσος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης της κοινότητας 
ήταν 2,6% σε πραγματικές τιμές. Την ίδια περίοδο, οι ρυθμοί αύξησης 
των υπηρεσιών στον τομέα της μεταφοράς εμπορευμάτων και επιβατών ήταν 
αντ(στοιχα 2,3% και 3,1%. 
11. Σε αυτή την αύξηση διαπιστώθηκε ότι συνέβαλαν οι ακόλουθοι βασικο( 
παράγοντες : 
οι αλλαγές που σημειώθηκαν στη διάρθρωση 1ης κατασκευαστικής 
βιομηχανίας προκάλεσαν μετακινήσεις από ασ1 ικές σε νέες 
βιομηχανικές περιοχές και συνέβαλαν στη διασπορά των οικονομικών 
δραστηριοτήτων· τις αλλαγές αυτές επέτεινε η συνεχιζόμενη 
διαδικασία οικονομικής ολοκλήρωσης στο εσωτερικό της Κοινότητας· 
χάρη στις αλλαγές των μεθόδων παραγωγής της κατασκευαστικής 
βιομηχανίας, μειώθηκε ο όγκος των αποθηκευόμενων εμπορευμάτων και 
αυξήθηκε η ευελιξία, η ποικιλία, η ταχύτητα και η ακρίβεια των 
μεταφορών, με παράλληλη μείωση του όγκου των φορτίων και αύξηση 
της συχνότητας των αποστολών· 
η αύξηση της σημασ (ας της β ιομηχαν (ας παροχής υπηρεσιών και η 
διασπορά των σχετικών επαγγελματικών δραστηριοτήτων σε πολλά 
γεωγραφικά σημεία προκάλεσαν αύξηση της επαγγελματικής 
κινητικότητας σε μικρές, μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις· 
η αύξηση του καθαρού κατά κεφαλήν εισοδήματος και οι δημογραφικές 
αλλαγές επέφεραν αύξηση του αριθμού των ιδιωτικών αυτοκινήτων και 
του διαθέσιμου χρόνου για ταξίδια αναψυχής. 
12. Αυτή η τάση αύξησης της ζήτησης θα συνεχιστεί, εφόσον διατηρηθεί η 
οικονομική ανάπτυξη. Αν και οι προβλέψεις για το μέλλον δεν θα πρέπει 
να στηριχθούν στις μέχρι τώρα τάσεις, το Διάγραμμα 1 παρέχει χρήσιμα 
στοιχεία για τις πιέσεις που θα αντιμετωπίσουν τα κοινοτικά συστήματα 
μεταφορών, αν συνεχισθεί η σημερινή τάση. θα πρέπει να σημειωθεί ότι 
η εξέλιξη στον τομέα των εμπορευμάτων δίνει λανθασμένη εικόνα της 
πιθανής ανάπτυξης των μεταφορών, δεδομένου ότι ο μέσος όγκος φορτίου 
μειώνεται διαρκώς, ενώ αυξάνεται η συχνότητα αποστολών. 
-8 -
Διάγραμμα 1 
Εξέλιξη των εμπορευματικών και επιβατικών μεταφορών *) 
250 
200 
150 ---,. ---
100 
50 
ο +--+---+--+----1~+--+---+---+--t-t--t--+---+--+----11--+--+--+----+-t---t---+--+--+-+---+--+--+--+~ 
Δε(κτης 
επιβατο­
χιλιομέτρων -Δε(κτης ----Δείκτης EUR 12 ΑΕΠ 
εμπορευμάτων σε 
τονο-χιλιόμετρα 
*) προβλεπόμενος ετήσιος ρυθμός αύξησης ΑΕΠ μέχρι το 2000 
ΙΙ.2. Ε(δη μεταφοράς 2,7% 
13. Ωστόσο η αύξηση 
σημειώθηκε στην 
μεταφοράς. των εμπορευματικών 
Κοινότητα δεν ήταν και επιβατικών μεταφορών που 
η (δια για όλους τους τύπους 
14. •οπως φα(νεται στο Διάγραμμα 2 και στον Π(νακα 1, τα τελευτα(α 20 
χρόνια, οι μεταφορές εμπορευμάτων ( 1) σημε (ωσαν αύξηση κατά ποσοστό 
μεγαλύτερο του 50%, η οπο(α οφε(λεται κυρ(ως στην αύξηση του όγκου 
των οδικών μεταφορών: 
/ ο όγκος εσωτερικών πλωτών μεταφορών σημε (ωσε ελαφρά αύξηση σε 
απόλυτες τιμές, αλλά συγκριτικά μειώθηκε κατά ένα τρ(το σε 
ποσοστό 9%· 
οι σιδηροδρομικές μεταφορές μειώθηκαν κατά 15% σε απόλυτες τιμές, 
αλλά συγκριτικά μειώθηκαν από 28% σε 15%· 
στους πετρελαιαγωγούς σημειώθηκε ελαφρά αύξηση σε απόλυτες τιμές, 
αλλά συγκριτική με(ωση με(ωση σε ποσοστό 6%· 
με σημαντικούς ρυθμούς αύξηση~ ετήσιας, οι οδικές μεταφορές 
υπερδιπλασιάστηκαν σε απόλυτες τιμές, αντιπροσωπεύοντας ποσοστό 
άνω του 70% όλων των μεταφορών. 
(1) Σε τόνους/χλμ, μη συμπεριλαμβανομένων των θαλασσ(ων μεταφορών, και 
μετά τις αναπροσαρμογές που απαιτήθηκαν λό-γω της προσχώρησης της 
Ισπαν(ας wαι ιης Πορ1ογαλ(ας. οι θαλάσσιες με1αφορtς δεν προσφέρονται 
για ιη συμj3αΊ ιwή μt·rρηση σε ιόνους/χλμ, wαι συνήΟwς μιΊpώv1αι μόνο cH 
τόνους. 
-9 -
Από άποψη όγκου των μεταφερομένων εμπορευμάτων, οι θαλάσσιες 
μεταφορές ήταν ανέκαθεν βασικός τρόπος μεταφοράς όσον αφορά τις 
μεγαλύτερες, κυρ(ως διεθνε(ς, διαδρομές. Μετά την κατά 35% αύξηση 1ου 
όγκου αυ1ώv των μεταφορών, που σημειώθηwc μc·1αξύ ,ου 1975 wαι 1ου 
1985, ο όγκος των μεταφερομένων εμΉορεuμάτωv δεν μεταβλήθηΜr 
σημαντικά σε απόλυτες τιμές. οι θαλάσσιες μεταφορές ε(ναι ιδια(τερα 
σημαντικές για το εμπόριο μεταξύ των wρατών μελών στο εσωτεριwό της 
Κοινότητας, όπου τουλάχιστον 30% του συνόλου των εμπορευμάτων 
μεταφέρεται διά θαλάσσης, αλλά έχουν πολύ μικρότερη σημασία για τις 
εσωτερικές μεταφορές των μεμονωμένων κρατών μελών, όπου μόνο 2% έως 
3% του συνόλου των εμπορευμάτων υπολογ (ζετα ι ότι μεταφέρεται δ ιά 
θαλάσσης, αν και γενικά σε σημαντικά μεγαλύτερες αποστάσεις. 
Διάγραμμα 2 
1200 
1000 
800 
600 
400 
200 
1970 
οδικές 
μεταφορές κεταφορές εμπορευμάτων της ΕΚ 
Εκατομμύρια τόνοι-χλμ. 
1980 
Σιδηροδρομικές 
μεταφορές 1985 1990 
Εσωτερικές πετρελαιαγωγοί 
πλωτές μεταφορές 
15. Όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 3 και στον Π(νακα ΙΙ (παράρτημα Ι), τα 
τελευτα(α 20 έτη, οι μεταφορές επιβατών<2) σημε(ωσαν αύξηση κατά 85% 
και άνω, η οποία θα πρέπει να αποδοθεί κυρ(ως στην αύξηση της χρήσης 
του ιδιωτικού αυτοκινήτου: 
(2) Σε επιβάτες/χλμ., μετά 1ις αναηροσαρμοyές που απαιτήθηι,ωv λόγω της 
προσχώρησης της Ισπανίας uαι της Πορτογαλίας. 
-10 -
αν wαι οι σιδηροδρομιwές μεταφορές αυξήθηwαν σε απόλυτες 1 ιμές 
wατά 25% περ(που, σε σχέση με το σύνολο των μεταφορών επιβατών 
μειώθηwαν από περ(που 10% σε 6% wαι 7%· 
αντίστοιχα, οι μεταφορές με λεωφορείο αυξήθηwαν wατά 45% περίπου 
σε απόλυτες τιμές, αλλά σε σχέση με το σύνολο των μεταφορών 
μειώθηwαν κατά 3% σε ποσοστό μικρότερο του 9%· 
την 
μόνο (δια περ(οδο οι αεροποριwές μεταφορές, αν wαι αντιπροσώπευαν 
6% των συνολικών μεταφορών, υπερτετραπλασιάστηκαν σε 
απόλυτες τιμές· 
η αύξηση των συνολικών μεταφορών επιβατών οφε(λεται στη χρήση 
ιδιωτικών αυτοκινήτων, η οπο(α διπλασιάστηwε σε απόλυτες τιμές. 
Αν και το 1970, οι μεταφορές με ιδιωτιwό αυτοwίνητο ήταν ήδη ο 
cπικρατέστερος τρόπος μεταφοράς (76%), το ποσοστό αυτό σημείωσε 
περαιτέρω αύξηση (79%). 
Διάγραμμα 3 
Χιλιάδες 
Ιδιωτικά 
αυτοκίνητα Μεταφορές επιβατών της ΕΚ 
Εwατομμύρια επιβάτες-χλμ. 
Σιδηρόδρομοι Λεωφορε(α 
και πούλμαν Αεροσκάφη 
-11 -
16. Μια λεπτομερέστερη ανάλυση(3) δε(χνει ότι οι οδικές μεταφορές 
εμπορευμάτων καλύπτουν κυρ(ως μικρές αποστάσεις : 66% του συνόλου των 
εμπορευμάτων μεταφέρεται σε απόσταση 50 χλμ. και 20% σε αποστάσεις 
μεταξύ 50 χλμ., ενώ μόνο το 14% μεταφέρεται σε μεγαλύτερες 
αποστάσεις. Αν και δεν υπάρχουν συνολικά στοιχεία σχετικά με τις 
μεταφορές επιβατών με ιδιωτικά πούλμαν, από τα στοιχε (α δύο κρατών 
μελών(4) προκύπτει ότι υπερισχύουν οι μεταφορές σε μικρές 
αποστάσεις. Σε μια χώρα προέκυψε ότι το 50% των μετακινήσεων με 
αυτοκ(νητο αφορούσε αποστάσεις μικρότερες των πέντε χιλιομέτρων και 
μόνο μ (α οδική με τακ (νηση στις τέσσερε ι ς κάλυπτε αποστάσει c; 
μεγαλύτερες των δέκα χιλιομέτρων. Τα στοιχεία μιας άλλης χώρας 
δε(χνουν ότι ένα ιδιωτικό αυτοκfνητο χρησιμοποιείται κατά μέσο όρο το 
χρόνο, μόνο για 2,7 ταξ(δια, καλύπτοντας απόσταση μεγαλύτερη των 200 
χλμ., ότι και περισσότερο από το 50% των ιδιωτικών αυτοκινήτων δεν 
καλύπτει ποτέ αυτήν την απόσταση. οι σιδηροδρομικές μεταφορές 
εμπορευμάτων καλύπτουν συνήθως μεσαίες αποστάσεις. Αν και τα 
διαθέσιμα στοιχε(α αφορούν μόνο τις εθνικές σιδηροδρομικές μεταφορές 
στα κράτη μέλη, υπολογ(ζεται ότι ούτε το 50% των εθνικών και διεθνών 
σιδηροδρομικών μεταφορών δεν καλύπτει αποστάσεις μεγαλύτερες των 150 
χλμ. και μόνο το 15% περίπου καλύπτει αποστάσεις άνω των 500 χλμ. 
Αποτέλεσμα της ιδιαίτερης φύσης των εσωτερικών πλωτών μεταφορών, 
ε(ναι ότι στην Κοινότητα τα περισσότερα εμπορεύματα μεταφέρονται σε 
μεσα(ες αποστάσεις. 
17. Αν και οι παράγοντες που επηρεάζουν την αύξηση των μεταφορών είναι 
περίπλοκοι, το πιθανότερο είναι ότ ι , αν δεν θεσπισθούν νέα μέτρα 
πολιτικής, θα συνεχ (σε ι η αύξηση των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων 
και επιβατών. Αναμένεται ότι γενικά οι αεροπορικές μεταφορές επιβατών 
θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται με ρυθμούς μεγαλύτερους από το ρυθμό 
αύξησης του ΑΕΠ, ιδ(ως λόγω των εμπορικών και βιομηχανικών δεσμών που 
αναπτύσσονται μεταξύ των διαφόρων τμημάτων της Κοινότητας και της 
αλλαγής των στερεοτύπων μετακίνησης κατά τις διακοπές λόγω της 
αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος. Ωστόσο, υπό ορισμένες 
προϋποθέσεις, συμπεριλαμβανομένης και της εφαρμογής ειδικών μέτρων 
πολιτικής στον τομέα των μεταφορών, αυτά τα σχήματα θα μπορούσαν να 
εξελιχθούν διαφορετικά. Για παράδειγμα, πρόσφατα στοιχεία από τις 
Κάτω Χώρες δε(χνουν σταθεροποίηση του ποσοστού χρήσης των ιδιωτικών 
αυτοκινήτων και σταθερή αύξηση του αριθμού των επιβατών των 
σιδηροδρόμων(5). Προς το παρόν δεν είναι σαφές σε τι έκταση θα 
μεταβληθεί η γενική τάση λόγω αυτών των εξελίξεων. 
ΙΙ.3. Επενδύσεις και πιέσεις στη διαθέσιμη υποδομή 
18. Ενώ η ζήτηση στον τομέα των μεταφορών αυξήθηκε, οι επενδύσεις στην 
υποδομή των εσωτερικών μεταφορών στην Ευρώπη ( 6), υπολογιζόμενες ως 
ποσοστό του ΑΕΠ, μειώθηκαν μεταξύ του 1975 και του 1980 από 1,5% σε 
1,2%· ωστόσο, αυτή η πτώση ανακόπηκε στις αρχές του 1980 και, σε όλη 
τη διάρκεια της δεκαετίας, το ποσοστό που αντιπροσώπευαν οι 
επενδύσεις παρέμεινε λ(γο ως πολύ στο ύφος του 1i<7>. 
( 3) Βασιζόμενη σε στοιχεία από 
1989. 
(4) OEST, synthese Mai 1992, Paris. 
socialdata Gmbh, MUnchen. Eurostat, Carr iage of Goods Road, 
(5) "Auto's in Nederland" -Centraal Bureau van de statistiek, Sept. 92. 
(6) Στην οποία συμπεριλαμβάνεται η κατασκευή, επέκταση, ανακατασκευή και 
ανανέωση. 
(7) Πηγή : ΕΔΥΜ (ECMT) -Επενδυτικές τάσεις στην υποδομή στις χώρες της 
ΕΔΥΜ στη δεκαετία του '80 -ECMT/CM(9l) 9, κεφάλαιο 4. 
-12 -
19. Αν και ανά διε1(α σημειώνονται κάποιες διαwυμάvσεις, το σχε1ιwό ύψος 
των επενδύσεων σε όλους τους τρόπους μεταφοράς(8) wατά τα tτη 1980 
και 1989 δε(χνει ότι 
πάνω από το 66% των επενδύσεων πραγματοποιήθηwε στον τομέα των 
οδικών μεταφορών, με μια μικρή τάση μεfωσης του ποσοστού· 
το ποσοστό των επενδύσεων στον τομέα των σιδηροδρομιwών μεταφορών 
αυξήθηκε σε 23% περ(που· 
το ποσοστό των επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν σε λ ι μtνες και 
στις εσωτερικές πλωτές μεταφορές μειώθηκε από 5% σε 3,5% και από 
2% σε 1,5% αντ(στοιχα· 
το ποσοστό των επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν σε αερολιμένες 
αυξήθηκε σημαντικά (από 2,9% σε 5,6%). 
Η αύξηση της ζήτησης και η σχετική με(ωση των επενδύσεων στην υποδομή 
των εσωτερικών μεταφορών ε(χε ως αποτέλεσμα να αυξηθε( η πfεση στο 
οδικό και σιδηροδρομικό δ(wτυο, τα οπο(α σε πολλές περιπτώσεις 
έφτασαν σε σημε(ο wορεσμού. Ακόμη και οι σημαντιwές επενδύσεις που 
πραγματοποιήθηκαν σε αεροδρόμια αποδε(χθηκαν ανεπαρκε(ς και 
προκάλεσαν, σε συνδυασμό με την ανεπάρκεια των μηχανισμών ελέγχου της 
εναέριας κυκλοφορ(ας, περαιτέρω πιέσεις στην υφιστάμενη υποδομή. 
ΙΙ.4. Ευρύτερες περιβαλλοντικές και άλλες πιέσεις 
20. 
21. 
( θ) Η αύξηση της δραστηριότητας στον τομέα των μεταφορών, όχι μόνο 
συνεπάγεται πιέσεις στην υφιστάμενη υποδομή, αλλά δημιουργε( ευρύτερα 
περιβαλλοντολογικά προβλήματα. οι επιπτώσεις των οιwονομικών και 
τεχνολογικών εξελ(ξεων στις μεταφορές κατά τις δύο τελευτα(ες 
δεκαετ(ες διεύρυναν το πεδίο σύγκρουσης του τομέα των μεταφορών και 
του τομέα του περιβάλλοντος. Αυτή η σύγκρουση εντοπίζεται στα θέματα 
της κατανάλωσης ενέργειας, της ρύπανσης, της καταπάτησης εκτάσεων, 
της κυκλοφοριακής συμφόρησης και των κινδύνων που συνεπάγεται η 
μεταφορά επικινδύνων εμπορευμάτων. 
Από τις αρχές της δεκαετ(ας του '70, οι μεταφορές αποτελούν βασικό 
παράγοντα κατανάλωσης μη ανανεώσιμης ενέργειας. Τις δύο τελευταfες 
δεκαετ ( ες η κατανάλωση ενέργειας στον τομέα των οδ ι wών μεταφορών 
αυξήθηκε κατά 103%, ποσοστό που αντ ιστο ι χε ( σε μέση ετήσια αύξηση 
ύψους 3,8%, ενώ η κατανάλωση ενέργειας για τις αεροπορικές μεταφορές 
αυξήθηκε κατά 93% περ(που, δηλαδή κατά 3,6% ετησfως κατά μέσο όρο. 
Με εξαfρεση τους πετρελαιαγωγούς. 
-13 -
22. Τα διαθέσιμα στοιχε(α για την ατμοσφαιρική ρύπανση που προκαλούν οι 
οδικές μεταφορές δε(χνουν ότι τις δύο τελευτα(ες δεκαετ(ες ορισμένοι 
ρυπαντές αυξήθηκαν σημαντικά. Σημαντικότατος ρυπαντής αποδε(χθηκε το 
διοξε(διο του άνθρακα (C02), αέριο που παράγεται από την ανθρώπινη 
δραστηριότητα και ε (ναι κατεξοχήν υπεύθυνο για το "φαινόμενο του 
θερμοκηπ(ου"· μεταξύ του 1971 και του 1989, το (C02) που εκπέμπουν 
τα αυτοκίνητα αυξήθηκε κατά 76%, σημειώνοντας μέση ετήσια αύξηση 
3,2%. 
23. 
( 9) Μέσα μεταφοράς ποσοστό των συνολικών εκπομπώί 
C02 που προκαλούν 
1. 
2. 
3. 
4. 
5. Οδικές μεταφορές: σύνολο 
-ιδιωτικά αυτοκίνητα 
-οχήματα εμπορευματικών 
μεταφορών 
-λεωφορεία + πούλμαν 
Αεροπορικές μεταφορές 
Σιδηροδρομικές με1αφορές : 
σύνολο 
-επιβάτες 
-εμπορεύματα 
Εσωτερικές πλωτές μεταφορές 
Λοιπές μεταφορές οι μεταφορές 
79,7% 
10,9% 
3,9% 
0,7% 
4,3% 
Πηγή 55,4% 
22,7% 
1,6% 
2,8% 
1, 1% 
Σύμβουλοι ΤΝο<9) 
'Αλλοι ρυπαντές είναι 
το οξείδιο του αζώτου (ΝΟχ) το οποίο συμβάλλει έμμεσα στο 
"φαινόμενο του θερμοκηπίου", είναι άμεσα υπεύθυνο για την όξινη 
βροχή και την αύξηση του όζοντος της ατμόσφαιρας wα ι αυξήθη),(Ε 
wατά 68%· 
σωματίδια βλαβερά για την ανθρώπινη υγεία: αυξήθηwαν wατά 106%· 
εwπομπές υδρογονανθράκων, οι οποίες συμβάλλουν στο "φαινόμενο του 
θερμοκηπίου" και στην αύξηση του όζοντος της τροπόσφαιρας, είναι 
πιθανώς καρκινογόνες και αυξήθηwαν wατά 41%. 
Τα στοιχεία δείχνουν ότι μεταξύ του 1990 και του 2000, αν τα πράγματα 
συνεχίσουν να εξελίσσονται με τον ίδιο ρυθμό, η κατανάλωση ενέργειας 
και οι εκπομπές C02 στον τομέα των μεταφορών είναι πιθανόν να 
αυξηθούν κατά 26,4%(ΓΟ). 
ΤΝΟ Policy Research, Possible community Measures Airning at Lirniting 
co2 Emissions in the Transportation sector, Delft, August 1991, p. 
6-7. 
(10) Η ενέργεια στην Ευρώπη, Πpοοπτιwές, Επιτροπή 1ων Ευρωπαϊwών 
Κοινοτήτων, Σεπτέμβριος 1992. 
1 -14 -
24. Επιπλέον οι μεταφορές προκαλούν ρύπανση των υδάτων και του εδάφους 
και αποτελούν πηγή ηχορύπανσης και δονήσεων. 
25. Η κατασκευή έργων υποδομής για τις μεταφορές συνεπάγεται καταπάτηση 
εκτάσεων με διαρκε(ς, και συχνά ανεπανόρθωτες, επιπτώσεις στο φυσικό 
και αστικό περιβάλλον. 
26. οι μεταφορές αποτελούν όλο και περισσότερο αιτία κυκλοφοριακής 
συμφόρησης. Μεταξύ του 1970 και του 1989 ο όγκος των οδικών μεταφορών 
(σε οχήματα-χλμ.) διαπλασιάσθηκε, τόσο για τα ιδιωτικά όσο και για τα 
εμπορευματικά οχήματα (μέση ετήσια αύξηση 3, 7% περίπου). 'Evαc; από 
τους βασικούς παράγοντες που συνέβαλαν σε αυτήν την ανάπτυξη ήταν η 
αύξηση του αριθμού των ιδιωτικών αυτοκινήτων στην Κοινότητα. Βάσει 
των εξελ(ξεων που σημειώθφ<αν από το 1975 )ι(αι μετά, ο αριθμός των 
αυτοκινήτων αναμένεται να αυξηθε( )ι(ατά 25 έως 30% μεταξύ του 1990 και 
του 2000. 
27. Πέραν των επιπτώσεων που επισημάνθη)ι(αv, οι μεταφορές προκαλούν 
φυσικές βλάβες σε πρόσωπα, περιουσιακές ζημίες, wαθώς και μοιραία 
ατυχήματα. Το συνεπαγόμενο οικονομικό κόστος είναι αδύνατο να 
υπολογισθεί, αλλά, παρά τις προόδους που έχουν σημειωθεί στον τομέα 
της πρόληψης των ατυχημάτων τα τελευταία χρόνια, οι μεταφορές 
αποτελούν ένα σημαντικό βάρος, οιwονομιwό αλλά Ηαι γενιΗότερο, για 
ολόκληρη την κοινωνία. 
Αυτοκίνητα ανά 1000 κατοίκους 
'~xXJ •Ι >1 
100 
oL-----+------t-----+------+---------1 
1989 1970 1975 1980 1985 
-15 -
ΙΙ.5. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
28. Όσον αφορά τις μελλοντ ιwές εξελ (ξε ις, οι προβλέψεις y ια την αύξηση 
της ζήτησης στον τομέα των μεταφορών δε(χνουν ότι, αν οι συνθήwες δεν 
μεταβληθούν wαι αν η οιwονομιwή συywυρ(α είναι σχετιwά ευνοϊwή, η 
ανάπτυξη του τομέα των οδ ι wών μεταφορών θα είναι ζωηρή. Υπό τ ι ς 
συνθήwες αυτές, ε(ναι πιθανόν να διπλασιασθε( η ζήτηση στον τομέα των 
οδιwών εμπορευματιwών wαι επιβατιwών μεταφορών. Αν και η τεχνολοyιwή 
πρόοδος wαι τα μέτρα που έχουν ήδη θεσπισθεί θα περιορ(σουν τις 
περιβαλλοντιwές επιπτώσεις, αν δεν αναληφθούν επιπλέον ενέργειες στα 
πλα(σια της πολιτιwής των μεταφορών, η wατάσταση ενδέχεται να 
επιδεινωθεί όσον αφορά τη ρύπανση, ιδ(ως τις εwπομπές co2, την 
wυwλοφοριαwή συμφόρηση wαι τα ατυχήματα. Αwόμη wαι αν η επιδε(νωση 
επιβραδυνθεί για wάποιο διάστημα, ο wίνδυνος να αναπτυχθεί ο τομέας 
των μεταφορών, wάτι που μεσοπρόθεσμα wαι βραχυπρόθεσμα θα πρέπει να 
αποφευχθεί λόγω των σημαντιwών περιβαλλοντιwών επιπτώσεών του, 
παραμένει πραγματιwός. 
ΙΙ.6. Η ΟΙΚΟΝΟΚΙΑ ΤΟΥ ΤΟΚΕΑ ΤΩΝ ΚΕΤΑΦΟΡΩΝ 
29. Ενώ η wλ ίμαwα wα ι η ανάπτυξη των μεταφορών δημ ιουρyούν προβλήματα, 
ταυτόχρονα υπογραμμ (ζουν τη σημασία του τομέα για τη διατήρηση της 
ευρωστίας της wοινοτιwής οιwονομίας. 
30. 'Έχοντας σημειώσει μόνο περιθωριαwές μεταβολές από τις αρχές της 
δεwαετ(ας του '80, η βιομηχανία μεταφορών αντιπροσωπεύει περίπου το 
4% του AEn(ll). Αν συμπεριληφθούν wαι οι ιδιωτικές 
μεταφορές,υπολοyίζεται ότι το ποσοστό πρέπει να ανέρχεται σε 7 έως 
8%. Τα στοιχεία για την απασχόληση κατά την τελευταία δεwαετία 
ανταναwλούν τις αλλαγές που σημειώθηκαν όσον αφορά τη συyκρ ι τι ι-<ή 
σημασία των διαφόρων τρόπων μεταφοράς και τη μιwρή μεταβολή του 
συνολικού αριθμού των μισθωτών, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν ποσοστό 
μεταξύ 4% wαι 5% του συνόλου των μισθωτών<12). Το 1991, στις 
μεταφορές απασχολήθηwαν συνολ ιwά 5, 6 εwατ. άτομα, τα οποία 
κατανεμ~θηwαν στους επιμέρους τομείς με τον ακόλουθο τρόπο: 
Κλάδος μεταφορών 
1. Σιδηροδρομιwές μεταφορές 
2. Εσωτεριwές πλωτές 
μεταφορές 
3. οδιwές wαι άλλες 
χερσαίες μεταφορές 
4. θαλάσσιες μεταφορές 
5. Αεροπορικές μεταφορές 
6. Σχε1ικές δραστηριότητες 
ΣΥΝΟΛΟ Συνολικός αριθμός θέσεων απασχόλη­
σης στον κάθε τομέα (χ 1000) στις 
χώρες της Κοινότητας 
897,8 
24,2 
2509,Ο 
217,3 
349,6 
1569,9 
5567,8 
Πηγή : Εκτίμηση βασιζόμενη στην Ανασwόπηση για το Κοινοτικό Εργατικό 
Δυναμικό, 1991 
(11) Eurostat, Μεταφορές, Ετήσιες Στατιστικές 1989, σ. 3· σύμφωνα με άλλες 
εκτιμήσεις το ποσοστό είναι υψηλότερο. 
(12) Eurostat, Basic Statistics, 1991, σ. 120. 
31. 
32. 
33. 
34. 
( 13) 
( 14) 
( 15) -16 -
Η βιομηχαν(α εξοπλισμού των μεταφορών(13) αποτελε( βασικό 
βιομηχανικό τομέα της Κοινότητας, δεύτερο κατά σειρά, από άποψη 
κύκλου εργασιών, μετά τη βιομηχαν(α ειδών διατροφής. ο βασικότερος 
κλάδος ε(ναι η βιομηχαν(α αυτοκινήτου (συμπεριλαμβανομένων των 
τμημάτων και των εξαρτημάτων), που το 1989 αντιπροσώπευε περισσότερο 
από τα 3/4 της παραγωγής του τομέα, και ακολουθε( η βιομηχαν(α 
αεροσκαφών με ποσοστό γύρω στα 14%(14). Μετά τη δεύτερη κρ(ση 
πετρελα(ου στις αρχές της δεκαετ(ας του '80, δεν σημειώθηκε μεγάλη 
ανάπτυξη μέχρι το 1985. Ωστόσο, από το 1975 και μέχρι πρόσφατα, η 
ουσιαστική βελτ{ωση των ρυθμών ανάπτυξης, ιδ{ως στον τομέα της 
βιομηχαν(ας αυτοκινήτων και αεροσκαφών, συνέβαλε σημαντικά στη 
συνέχιση της ανάπτυξης ολόκληρης της κοινοτικής οικονομ(ας, τόσο λόγω 
της ανάπτυξης αυτών καθαυτών των τομέων, όσο και γιατ( η βιομηχαν(α 
εξοπλισμού των μεταφορών ε(ναι ένας από τους σημαντικότερους πελάτες 
πολλών άλλων κλάδων της βιομηχαν(ας, και wυρίως της μεταλλουργικής 
βιομηχαν{ας, της μηχανουργικής βιομηχαν(ας και της βιομηχαν(ας 
ηλεwτρικών ειδών, πλαστικών ειδών και χημικών προϊόντων. Οι 
τεχνολογικές εξελ {ξε ις που σημειώθηκαν σε όλους τους wλάδους της 
βιομηχανίας εξοπλισμού των μεταφορών την ανέδειξαν σε ρυθμιστικό 
παράγοντα των τεχνολογικών καινοτομιών, από τις οποίες επωφελούνται 
πολλές άλλες βιομηχανίες. 
Υπολογίζεται ότι η βιομηχανία εξοπλισμού των μεταφορών απασχολεί 2,6 
εκατομμύρια άτομα<15>, δηλαδή περίπου 6,5% του συνόλου του εργατικού 
δυναμικού της Κοινότητας. Ακόμη, ότι μια στις 10 θέσεις απασχόλησης 
στην Κοινότητα, αΉό τον 1ρ(10 κατά σειρά προμηθευτή μέχρι τα 
συνεργεία ελέγχου ή επισκευών, εξαρτάται άμεσα ή έμμεσα από τη 
βιομηχανία αυτοκινήτων. 
Πέραν της σημασ(ας που έχει αυτή καθαυτή, η βιομηχανία εξοπλισμού των 
μεταφορών έχει ζωτική σημασία για τη σωστή λειτουργ(α των άλλων 
βιομηχανικών κατασκευαστικών κλάδων και βιομηχανιών υπηρεσιών που 
εξαρτώνται από την ύπαρξη τεχνολογικά προηγμένου και αποτελεσματικού 
εξοπλισμού. 
Τέλος, η βιομηχαν(α μεταφορών έχει βασική σημασ(α για την ολοwλήρωση 
της Κοινότητας, την οικονομική επίδοσή της και την κινητικότητα των 
πολιτών της. Τα προβλήματα των πιο απομακρυσμένων περιοχών δείχνουν 
ότι τα γεωγραφικά μειονεκτήματα είναι δυνατό να εντείνονται από τις 
ανεπαρκείς μεταφορές, με αποτέλεσμα οι οικονομίες αυτών των περιοχών 
να έχουν μειωμένη ανταγωνιστιwότητα και δύσκολες εμπορικές επαφές. Αν 
το ),(0 ι νοτ ι κό σύστημα μεταφορών παύσει να λειτουργεί σωστά λόγω της 
αυξημένης πίεσης που προκαλεί η ανάπτυξή του, οι αρνητικές συνέπειες 
για την Κοινότητα συνολικά θα είναι σίγουρα σοβαρές. 
Αυτοκ(νη1α (συμnεριλαμβανομένωv 1ων τμημάτων και των εξαρτημάτων, 
ναυπηγική βιομηχανία, τροχαίο υλικό σιδηροδρόμων, μοτοποδήλατα και 
μοτοσυκλέτες, εξοπλισμός αεροσκαφών. 
Πανόραμα των βιομηχανιών της ΕΚ 1991-1992, κεφάλαιο 13. Τα ποσοστά 
των άλλων τομέων : ναυπηγική βιομηχανία 4,5%, σιδηρόδρομοι και τραμ 
1,6%, μοτοποδήλατα και μοτοσυκλέτες 1,3%, λοιπά 2%. 
Στοιχεία του 1989· πανόραμα της βιομηχανίας της ΕΚ, Συμπληρωματικά 
Στατιστικά Στοιχε(α 1992, κεφάλαιο 13. 
-17 -
ΙΙΙ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΤΒΣ ΚΟΙΗΒΣ 
ΠΟΛΙΤΙΚΒΣ TQH ΜΕΤΑΦΟΡQΗ: 
ΒΙQΣΙΜΒ ΚΙΗΒΤΙΚΟΤΒΤΑ ΓΙΑ 
ΤΗΝ ΚΟΙΗΟΤΒΤΑ ΣΥΗΟΛΙΚΑ 
-18 -
ΙΙΙ.1. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΩΝ ΚΕΤΑΦΟΡΩΝ 
35. Σύμφωνα με το άρθρο 74 της συνθήwης ΕΟΚ βασιwοί στόχοι της ΚΠΗ ε(ναι 
οι στόχοι της (διας της συνθήwης. Αυτο( wαθορ(ζονται στο άρθρο 2 wαι, 
σύμφωνα με τη συνθήκη για την Ένωση η οποία συνήφθη στο Μάαστριχτ, 
συν(στανται στην προώθηση, σε ολόκληρη την Κοινότητα, της αρμονικής 
και ισόρροπης ανάπτυξης των οικονομιwών δραστηριοτήτων, στη διαρwή 
wα ι μη πληθωρ ιστ ι wή ανάπτυξη που σέβεται το περιβάλλον, στον υψηλό 
βαθμό σύγκλισης της οικονομικής δραστηριότητας, στο υψηλό επ(πεδο 
απασχόλησης και wοινωνιwής προστασ(ας, στην άνοδο του βιοτιwού 
επιπέδου και της ποιότητας ζωής και στην οικονομική και κοινωνιwή 
συνοχή και αλληλεγγύη μεταξύ των wρατών μελών. Επιπλέον, σύμφωνα με 
την απόφαση στην υπόθεση 167/73< 16), του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το 
άρθρο 74 αναφερόμενο ρητά στα άρθρα 2 wαι 3, ορίζει ότι οι γενιwο( 
κανόνες της συνθήκης εφαρμόζονται στον τομέα των μεταφορών, πλην αν 
ορ(ζεται ρητά το αντ(θετο. οι ειδιwές διατάξεις περί μεταφορών, όχι 
μόνο δεν έρχονται σε σύγκρουση με τους θεμελιώδεις κανόνες της 
συνθήwης, όπως για παράδειγμα αυτούς που αφορούν τη θέσπιση ενιαίας 
αγοράς, αλλά αποσκοπούν στην υλοποίηση και στη συμπλήρωσή τους μέσω 
της ανάληψης κοινών ενεργειών. 
36. Η ανάπτυξη της ΚΠΗ συνδέεται ),(αι με ευρύτερα προβλήματα σχετιwά με 
την εξάντληση των φυσι'Ιι(ών πόρων ),(αι τη συνολική οικολογι'Ιι(ή 
υποβάθμιση. 'Ηδη πριν από τη συνάντηση Ίι(Οpυφής του Ρίο, στη Δήλωση 
του Δουβλίνου, τον Ιούνιο του 1990, η Επιτροπή δεσμεύθη'Ιι(ε να 
εφαρμόσει τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης. Αυτή η δέσμευση 
αναπτύχθη'Ιι(ε από την Επιτροπή στο Πέμπτο Πρόγραμμα Δράσης για το 
Περιβάλλον, στο οποίο επισημάνθηwε ότι είναι σημαντιwό να 
συμπεριληφθούν στις πολιτιwές των επιμέρους τομέων θέματα σχετιwά με 
το περιβάλλον wαι τους πόρους. Από την άποψη αυτή, ο τομέας των 
μεταφορών έχει ιδιαίτερη σημασία. Για παράδειγμα, το φαινόμενο του 
θερμοκηπ(ου, το οποίο συνδέεται άμεσα με την Ίι(ατανάλωση ενέργειας και 
τις εκπομπές co2, έχει αναμφίβολα τεράστια σημασία. Η κοινότητα 
έχει θέσει ως στόχο της τη σταθεροποίηση του C02 wα ι ο τομέας των 
μεταφορών διαδραματ(ζει αποφασιστικό ρόλο στις προσπάθειες που 
απαιτούνται για 1η σταθεροπο(ηση εnιπέδων του 1990 μέχρι το έτος 
2000. Τέλος, σύμφωνα με τη συνθήwη για την Ένωση, το άρθρο 130ρ της 
συνθήwης θα υποχρεώσει την κοινότητα να εφαρμόσει τις απαιτήσεις 
προστασ (ας του περιβάλλοντος στον καθορισμό και στην εφαρμογή των 
άλλων κοινοτικών πολιτικών συμπεριλαμβανομένων wαι των μεταφορών. 
37. Επιπλέον, wατά τη διατύπωση wαι την εφαρμογή της ΚΠΗ, σύμφωνα με το 
άρθρο 130β της συνθήwης για την Ένωση, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ο 
στόχος της ενίσχυσης της οιwονομιwής wαι wοινωνιwής συνοχής της 
Κοινότητας, ιδ(ως με τη μείωση των αποwλίσεων μεταξύ των περιοχών wαι 
της wαθυστέρησης των λιγότερο ευνοημένων περιοχών. Η σύνδεση της 
βελτίωσης της υποδομής των μεταφορών wαι της πρόσβασης των 
περιφερειών θα πρέπει να εξετασθε ( με βάση τις συνέπειές της στο 
σχεδιασμό των wατοιwημένων περιοχών wαι των Ίι(έντρων απασχόλησης, των 
περιοχών παραγωγής wαι των περιοχών wατανάλωσης, wαθώς και στον όγκο 
και την οργάνωση της wυwλοφορίας. Κατά συνέπεια, η δημιουργία 
υποδομής στον τομέα των μεταφορών, η πραγματοποίηση έργων σε περιοχές 
στις οποίες παρέχεται βοήθεια wαι η ανάπτυξη διευρωπαϊwών διwτύων που 
θα αποσwοπούν στην αποwατάσταση των ανισορροπιών wαι στην εξασφάλιση 
αποτελεσματιwής wινητιwότητας θα πρέπει να σχεδιασθούν προσεwτιwά. 
(16) Απόφαση του Ευρωπαϊwού Διwαστηρίου της 4.4.74- Υπόθεση αριθ. 167/33· 
Συλλογή 1974, σ. 367. 
-19 -
38. κατά συνέπεια, στον τομέα των μεταφορών, αuτο( οι στόχοι απαιτούν την 
ανάπτυξη πολιτικών χάρη στις οπο(ες οι μεταφορές θα επωφεληθούν από 
τις διατάξεις της συνθήκης για την ενια(α αγορά και οι διάφορες 
γεωγραφικές περιοχές της Κοινότητας θα αποκομίσουν οφέλη από τα 
συστήματα μεταφορών, τα οπο(α θα παρέχουν αποτελεσματικές και 
ασφαλείς υπηρεσίες, υπό τους καλύτερους δυνατούς περιβαλλοντικούς και 
κοινωνικούς όρους. 
39. Αποτελεσματικές μεταφορές σημαίνει ότι, χάρη στη σωστή λειτουργία της 
εσωτερικής αγοράς, στην ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών 
και στις δυνατότητες που προσφέρουν οι διαθέσιμες τεχνολογ(ες αιχμής, 
οι πολ(τες και οι επιχειρήσεις έχουν στη διάθεσή τους μέσα μεταφοράς 
που ανταποκρ(νονται, κατά το δυνατόν, από άποψη ποιότητας και 
απόδοσης, στις ανάγκες και στις προσδοκίες τους. Η πρόσβαση στις 
υπηρεσ(ες αυτές, που μακροπρόθεσμα θα πρέπει να διατηρηθούν και να 
αναπτυχθούν, θα πρέπει να έχει χαμηλό κόστος. Ταυτόχρονα, οι 
μεταφορές θα πρέπει να ε(ναι ασφαλε(ς τόσο για τους χρήστες όσο και 
για άλλα πρόσωπα που διακινδυνεύουν. Ακόμη, θα πρέπει να παρέχονται 
υπό όρους που προωθούν την κοινωνική συνοχή της Κοινότητας. Τέλος, τα 
συστήματα μεταφορών θα πρέπει να συμβάλουν στην προστασία του 
περιβάλλοντος και, ειδικότερα, στην αντιμετώπιση των σημαντικών 
περιβαλλοντικών απειλών, όπως του φαινόμενου του θερμοκηπίου, και 
στην επίτευξη αε ιφόρου ανάπτυξης. Η πραγματοποίηση όλων αυτών των 
στόχων προϋποθέτει ότι, κατά γενικό κανόνα, όλοι οι χρήστες θα πρέπει 
να καταβάλλουν το σύνολο του εσωτερικού ή εξωτερικού κόστους, των 
υπηρεσιών που χρησιμοποιούν, ακόμη και αν αυτό, σε μερικές 
περιπτώσεις καταβάλλεται από την κοινωνία προκειμένου να παρασχεθεί 
βοήθεια στα πρόσωπα που έχουν ανάγκη. Ειδικότερα η ενσωμάτωση του 
εξωτερικού κόστους θα πρέπει να αποτελέσει σημαντιwό στοιχείο μιας 
πολιτικής μεταφορών που θα συμπεριλαμβάνει και την προστασία του 
περιβάλλοντος. 
ΙΙΙ.2. ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 
40. Αυτή η προσέγγιση, η οποία μπορεί να 
επιδfωξη βιώσιμης κινητικότητας, απαιτεί 
προγράμματος που θα περιλαμβάνει 
α) τη συνεχή 
αγοράς, με ενδυνάμωση και την ορθή 
σκοπό τη δ ι ευwόλυνση της χαρακτηρισθεί συνοπτικά ως 
την εφαρμογή ενός συνολικού 
λειτουργία 
ελεύθερης της εσωτερικής 
κυwλοφορ (ας των 
εμπορευμάτων και των προσώπων στην Κοινότητα· 
β) τη μετάβαση από την κατάργηση των τεχνητών, κανονιστικών εμποδ(ων 
στην ισόρροπη εφαρμογή πολιτικών που ευνοούν την ανάπτυξη 
συνεκτικών και ολοκληρωμένων συστημάτων μεταφοράς για την 
Κοινότητα συνολιwά χάρη στη χρήση της πιο προηγμένης διαθέσιμης 
τεχνολοy(ας· 
γ) την εν (σχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής χάρη στη 
συμβολή της ανάπτυξης της υποδομής των μεταφορών στη μείωση των 
διαφορών μεταξύ των περιφερειών και τη σύνδεση των νησιωτ ιwών, 
απομονωμένων και περιφερειακών περιοχών με τις κεντρικές περιοχές 
της Κοινότητας· 
-20 -
δ) μέτρα τιΌu εξασφαλ (ζουν ότι η ανάπτυξη των συστημάτων μεταφορών 
συμβάλλει στην επ(1εuξη ενός βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης, λόγω 
τοu ότι σέβονται 10 περιβάλλον wαι, ειδιwότερα, ότι συμβάλλουν 
στην αντιμετώπιση των σημαντιwών περιβαλλοντιwών προβλημάτων, 
όπως του περιορισμού των εκπομπών co2-
ε) ενέργειες για τη βελτ(ωση της ασφάλειας· 
στ) μέτρα στον κοινωνικό τομέα· 
ζ) την ανάπτυξη 
προτεραιότητα, 
Κοινότητα από 
μεταφορών. κατάλληλων σχέσεων με τρ(τες χώρες, και κατά 
με αυτές που έχουν σημασ(α yια ολόκληρη την 
την άποψη των εμπορευματικών ή επιβατικών 
41. Η υιοθέτηση ενός τέτοιου συνολικού προγράμματος προϋποθέτει την 
ανάλυση ορισμένων ζητημάτων σχετ ιwών με τον τομέα των μεταφορών, 
προκειμένου να επισημανθούν τα θέματα για τα οπο(α απαιτε(ται 
wοινοτιwή δράση με βάση την αρχή της επιwουριwότητας. Ποιές ενέργειες 
θα πρέπει να προτείνονται σε κοινοτιΗό επίπεδο, όταν μόνο η Κοινότητα 
ε(ναι σε θέση να επιλύσει ένα πρόβλημα ή είναι Ηαταλληλότερη yι"αυτό 
Στα επόμενα κεφάλαια επιχειρείται να δοθεί απάντηση σε αυτό το 
ερώτημα για καθένα από τους βασιΗούς τομείς δραστηριοτήτων που 
περιλαμβάνονται στο συνολιΗό πρόγραμμα σύμφωνα με τις αρχές που 
απορρέουν από τις διατάξεις της σuνθήΗης για την 'Ενωση<17). 
42. Όσον αφορά την ανάληψη κοινοτιΗών ενεργειών στον τομέα των 
μεταφορών, θα πρέπει να γίνει δ ιάΗp ιση μεταξύ των θεμάτων για τα 
οποία η κοινότητα έχει αποκλειστιΗή αρμοδιότητα Ηαι αυτών για τα 
οποία έχει από κοινού αρμοδιότητα με άλλα κράτη μέλη. 
43. Όσον αφορά τα θέματα αποκλειστικής αρμοδιότητάς της, ιδ(ως την 
πραyματοπο(ηση και τη λειτουρy(α της εσωτερικής αγοράς στον τομέα των 
μεταφορών Ηαι των σχέσεων με τρίτες χώρες, οι οποίες απαιτούν όλο Ηαι 
μεγαλύτερη σημασ{α, η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να πραγματοποιήσει 
τους σχετικούς στόχους, δεδομένου ότι αυτή η υποχρέωση προβλέπεται 
από την ίδια τη συνθήΗη. Ωστόσο, αΗόμη wαι σε αυτούς τους τομείς, 
σύμφωνα με την αρχή της αναλογιΗότητας, οι ενέργειες της Κοινότητας 
δεν θα πρέπει να υπερβα(νοuν αυτό που απαιτείται για την επ(τευξη των 
στόχων της συνθήκης και ο τρόπος παρέμβασής της θα πρέπει να 
Ηαθορ(ζεται με βάση αυτό το Ηpιτήριο. 
44. Στους τομείς κοινής αρμοδιότητας, όπως των διχτύων μεταφοράς, Ηαι σε 
ορισμένα θέματα ασφάλειας, θα πρέπει καταρχήν να θεμελιώνεται η 
αναyχα ι ότητα ανάληψης ΗΟ ι νοτ ι κής δράσης, λαμβανομένου υπόψη ότ ι η 
δράση θα πρέπει να αναληφθεί στο πλα(σιο του συστήματος της σuνθήΗης. 
Στον τομέα των μεταφορών, πολλές δυνατές πρωτοβουλίες θα πρέπει να 
συνδεθούν με την αρμονιΗή λειτουργία της εσωτεpιΗής αγοράς των 
μεταφορών, την κοινή πολιτική των μεταφορών, την υποχρέωση ένταξης 
των περιβαλλοντικών απαιτήσεων στην πολιτιwή αυτή και Ηοινές 
ενέργειες για την οιχονομιΗή και την ΗοινωνιΗή συνοχή. Στους τομείς 
αυτούς, η πολιτική διάσταση της κοινοτικής δράσης ε(ναι πολύ 
σημαντιΗή. Επιπλέον, _προΗειμένου να χαθορισθούν τα θέματα τα οποία 
διΗαιολοyούν την ανάληψη χοινοτιχής δράσης, θα πρέπει να εφαρμοσθούν 
χριτήρια όπως η διασυνοριαwή διάσταση ενός προβλήματος μεταφορών, η 
δuσΗολ (α 1ων · Ηpατών μελών να αvτ ι μετωπ ίσοuν το πρόβλημα μεμονωμένα 
(17) Για πληρέστερη ανάλυση βλ. Η αρχή της επικουpιΗότητας, SEC(92)1990, 
τελιχό, 27 ΟΗτωβρίου 1992. 
-21 -
wαι ο wίνδυνος στρέβλωσης των όρων του ανταγωνισμού που συνεπάγεται 
αυτό, wαθώς wαι η προστιθέμενη αξ(α wαι το περιορισμένο wόστος των 
συμπληρωματιwών wοινοτιwών ενεργειών που αναλαμβάνονται σε εθνιwό ή 
περιφερειαwό επ(πεδο. Και πάλι, σε δεύτερο στάδιο, θα πρέπει να 
εwτιμάται ο τρόπος με το οπο(ο η κοινότητα θα πρέπει να παρεμβα(νει 
σύμφωνα με την αρχή της επιwουριwότητας. Η χρήση σχετιwά ευέλιwτων 
μέσων, όπως wατευθυντηρ (ων γραμμών με τα συνοδευτ ιwά μέτρα τους, 
wαθώς wα ι η συνεχής ανάπτυξη αποτελεσματ ιwών προσεγγίσεων για την 
επ(τευξη των wοινοτιwών στόχων χάρη σε διεθνε(ς οργανισμούς wαι μέσα, 
θα πρέπει να αποδειχθεί ιδια(τερα χρήσιμη από την άποψη αυτή. 
45. Όσον αφορά τη διαχε(ριση wαι τον έλεγχο των wοινοτιwών ενεργειών, ο 
στόχος παραμένει πάντοτε ο ίδιος η επίτευξη όσο το δυνατόν 
μεγαλύτερης αποwέντρωσης, συμβιβάσιμης με την πραγματοποίηση των 
wοινοτιwών στόχων wαι υποχρεώσεων. Η χρήση wατευθυντηρίων γραμμών θα 
διευwολύνουν, λόγω της (διας της φύσης τους, αυτήν την προσπάθεια. 
Στον τομέα των ελέγχων, εwτός αυτών για τους οπο(ους είναι υπεύθυνη η 
Επιτροπή, όπως των σχετιwών με τον wοινοτιwό προϋπολογισμό ή την 
εφαρμογή του wοινοτιwού διwαίου από τα wράτη μέλη, σημαντιwότερη θα 
είναι η δράση των εθνιwών αρχών, ενώ η συμμετοχή της Κοινότητας θα 
αποσwοπεί στην αύξηση της αποτελεσματιwότητας αυτών των ελέγχων στις 
περιπτώσεις που θα αποδειwνύεται αναγwαίο. 
-22 -
IV. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΙθΑΗΕΣ 
ΛΥΣΕΙΣ 
IV. 1 • Η ΕΝΙΣΧΥΣΗ, ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΚΑΙ ΟΡθΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ 
ΑΙΌΡΑΣ 
-23 -
ΣV. 1 .α. ΓΕΝΣΚΑ 
46. Η θέσπιση της αναγκα(ας νομοθεσ(ας για την εγκαθ(δρυση εσωτερικής 
αγοράς στον τομέα των μεταφορών, σύμφωνα με την Ενιαία Ευρωπαϊκή 
Πράξη, έχει σχεδόν ολοκληρωθε(. Απομένει να δημιουργηθε( το 
νομοθετικό τrλα(σιο που θα παράσχει τη σχετική νομική βάση ειδικότερα 
όσον αφορά την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών μεταφοράς αδιακρ(τως 
εθνικότητας ή τότrου εγκατάστασης. Δεδομένου ότι οι γενικο( κανόνες 
για το δικα(ωμα της εγκατάστασης εφαρμόζονται και στις μεταφορές και 
οι περιορισμο( τrου αφορούν τον όγκο έχουν καταργηθεί σε μεγάλο βαθμό 
ή ισχύουν μόνο στο βαθμό τrου το ατrαιτε( η ασφάλεια των μεταφορών, οι 
επιχειρήσεις μεταφορών θα πρέπει να είναι τrλέον σε θέση να 
επωφελούνται πλήρως από την εσωτερική αγορά και να λειτουργούν με τον 
αποτελεσματικότερο δυνατό τρότrο. Αυτό τrροϋτrοθέτει εναρμόνιση των όρων 
του ανταγωνισμού σε διάφορους σημαντικούς τομε(ς, όπως των 
προδιαγραφών ασφαλε (ας, των τεχνικών χαρακτηριστικών και των 
επαγγελματικών προτύπων. Ετrιτrλέον, οι μεταφορές εμπορευμάτων ή 
προσώπων που εκτελούνται από τrρόσωτrα ή επιχειρήσεις για δικό τους 
λογαριασμό έχουν ατrαλλαγε( ατrό πολλούς περιορισμούς. Επίσης, οι 
επιχειρήσεις θα διευκολυνθούν ατrό πρωτοβουλίες, ότrως είναι η θέσπιση 
κοινών κανόνων στον τομέα των ασφαλειών και των διπλωμάτων οδήγησης 
και, στα πλαίσια της βελτίωσης της ασφάλειας, θα πρέπει να εφαρμόσουν 
τα εναρμονισμένα πρότυπα τrου ισχύουν, για παράδειγμα, όσον αφορά τη 
χρήση ζωνών ασφαλείας. 
47. Η ολοκλήρωση, ενίσχυση και ορθή λειτουργία της ενιαίας αγοράς για τις 
υπηρεσ(ες μεταφορών θα συνεχίσει αναμφίβολα να αποτελεί βασικό 
στοιχε(ο 1ης ΚΠΗ. 
ΙV.1.β ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΕΤΡΩΝ ΤΟΥ 1992 
48. Καταρχήν, θα ατrαιτηθε( ανάληψη δράσης προκειμένου να εξασφαλισθεί η 
ορθή εφαρμογή των μέτρων που έχουν θεσπισθεί στα πλαίσια του 
προγράμματος του 1992 για την πραγματοποίηση της εσωτερικής αγοράς. Η 
σπουδαιότητα αυτού του στόχου δεν πρέπει να υποτιμάται. Η νομοθεσία 
περιλαμβάνει διατάξεις για την εφαρμογή των οποίων δεν αρκεί η ατrλή 
κατάργηση των περιορισμών στις εθνικές ρυθμίσεις. 
49. Για παράδειγμα, στον τομέα των εσωτερικών μεταφορών 
προκύψουν καταστάσεις για την αντιμετώπιση των 
απαιτηθεί η εφαρμογή των μηχανισμών που προβλέπονται 
εμπορευμάτων και προσώπων σε κρίσιμες περιπτώσεις. είναι δυνατό να 
οποίων ίσως να 
για τη μεταφορά 
50. Στον τομέα των σιδηροδρόμων, μετά το δικα(ωμα πρόσβασης στην υποδομή 
που παραχωρήθηκε σε διεθνείς σιδηροδρομικές ενώσεις και για τις 
ανάγκες των διεθνών συνδυασμένων μεταφορών, θα πρέτrε ι οι σχετικές 
επιχειρήσεις και ενώσεις να συνάψουν συμφωνίες οι οποίες δεν θα 
θεσπ(ζουν διακριτική μεταχε(ριση και θα αφορούν τα απαραίτητα 
διοικητικά, τεχνικά και χρηματοοικονομικά θέματα τrου θα εξασφαλ(σουν 
την κατάλληλη και ασφαλή οργάνωση της σχετικής κυκλοφορ(ας(18)_ Λόγω 
της σύναψης αυτής των συμφωνιών είναι πιθανόν να ανακύψουν ορισμένα 
περ(πλοκα και λεπτά στο χειρισμό τους θέματα. Για το λόγο αυτό, η 
Επιτροπή θα πρέπει να βρίσκεται σε επαφή με τους άμεσα 
ενδιαφερόμενους, τrροκε ι μένου να δ ιαπ ιστώνε ι αν μπορεί να βοηθήσει 
στην όσο το δυνατόν ταχύτερη εξεύρεση εφικτών λύσεων, μια διαδικασία 
που έχει ήδη προχωρήσει. Υτrό το φως αυτών των συζητήσεων, οι οποίες 
έχουν ήδη αρχίσει, η Επιτροπή θα αποφασίσει αν θα πρέπει να αναληφθεί 
δράση και τι μορφή θα έχει. 
(18) Άρθρο 10 της οδηγίας του Συμβουλίου 91/440/ΕΟΚ της 29.7.91 (ΕΕ L 237 
της 24.8.91). 
-24 -
51. Στον τομέα της πολιτικής αεροπλο1ας, η Επιτροπή έχει ορισμένες 
υποχρεώσεις όσον αφορά την εφαρμογή του τρ(του συνόλου μέτρων 
ελευθέρωσης. Για παράδειγμα, η Επιτροπή αποφαfνεται επ( της ορθής 
ερμηνε(ας του κανονισμού για τη χορήγηση αδειών στους αερομεταφορε(ς, 
σε περ(πτωση που μια εθνική αρχή έχει απορρίψει την αίτηση χορήyησης 
άδειας εκμετάλλευσης που έχει υποβληθε( από αεροπορική εταιρε(α(19). 
Ακόμη αποφα(νεται αν είναι δικαιολογημένες οι αποφάσεις των εθνικών 
αρχών που περιορ(ζουν την άσwηση διwαιωμάτων μεταφοράς για λόγους 
wατανομής της κυwλοφορ ίας μεταξύ των αερολιμένων ενός συστήματος ή 
λόγω σοβαρών προβλημάτων συμφόρησης ή περιβάλλοντος ( 2 Ο) • Τέλος, η 
Επιτροπή αποφα(νεται σχετιwά με wαταγγελ(ες που αφορούν υπερβολιwά 
υψηλούς ναύλους ή αλλεπάλληλες μειώσεις των ναύλων, οι οπο(ες 
προwαλούν μεγάλες ζημ(ες στους αερομεταφορείς(2l). Στην περίπτωση 
αυτή, δημοσιεύει σύμφωνα με τον wατάλληλο τύπο τις μεθόδους που 
σwοπεύει να χρησιμοποιήσει για να εwτιμήσει αν οι ναύλοι είναι 
υπερβολιwά υψηλο( ή χαμηλο(. Με τον τρόπο αυτό οι ενδιαφερόμενοι θα 
έχουν τη δυνατότητα να προβλέπουν με ποιο τρόπο θα λε ι τουρyήσε ι ο 
μηχανισμός υποβολής wαταγγελιών, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο αριθμός 
των αβάσιμων καταγγελιών. 
52. Πέραν αυτών των ειδικών υποχρεώσεων, θα πρέπει να ελέγχεται η ορθή 
εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας σε όλους τους τρόπους μεταφοράς 
wαι, ενδεχομένως, να αναλαμβάνεται δράση προwειμένου να εξασφαλίζεται 
η συμφωνία των εθνιwών νόμων, των κανονιστιwών ρυθμίσεων wαι των 
διοικητικών διαδιwασιών με τη νομοθεσία αυτή. Επιπλέον, προwειμένου 
να αποφευχθε( η υπονόμευση των αναμενόμενων αποτελεσμάτων των μέτρων 
του 1992, θα πρέπει να αναληφθούν ενέργειες, ώστε να εξασφαλισθεί όσο 
το δυνατόν αποτελεσματικότερη χρήση των εγκαταστάσεων των λιμένων, 
των αερολιμένων και των σταθμών προορισμού των εμπορευματοw ι βωτ (ων 
υπό όρους πρόσβασης wαι χρήσης που δεν συνιστούν διαwριτιwή 
μεταχείριση. 
53. θα ήταν παράλογο να δαπανάται τόσος χρόνος για τη θέσπιση κοινοτιwής 
νομοθεσ(ας η οποία, στη συνέχεια, δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και δεν 
εφαρμόζεται αποτελεσματικά. θα πρέπει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι στον 
τομέα των μεταφορών, αυτή η δραστηριότητα αφορά, wυρ(ως, την 
εξασφάλιση της συμφωνίας των εθνικών κανονιστικών συστημάτων με τους 
wοινοτικούς νόμους wαι στόχους, και όχι παρέμβαση, στις περιπτώσεις 
που αφορά ιδιαίτερες επιχειρήσεις μεταφορών ή συναλλαγές. Αυτή η 
παρέμβαση αποτελεί κυρ(ως ευθύνη των εθνιwών και τοπικών αρχών. 
Ενδεχόμενες παρεμβάσεις στον τομέα της πολιτικής αεροπλο·ιας, όσον 
αφορά τη χορήγηση αδειών, τα δρομολόγια wαι τους ναύλους αποτελούν 
αναπόφευκτες εξαιρέσεις, όχι τον κανόνα. ο κοινοτικός νομοθέτης τις 
έκρινε απαραίτητες προκειμένου να εξασφαλίσει ότι ορισμένες αποφάσεις 
καθοριστικής σημασίας θα αποτελούν αντικείμενο ανεξάρτητης 
εξακρ(βωσης. 
IV.l.y ΟΙ ΓΕΝΙΚΑ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΣΥΝθΗΚΗΣ 
54. Η ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς στον τομέα των μεταφορών 
εξασφαλ(ζεται όχι μόνο χάρη 01 ις διατάξεις του wεφαλαίου περί 
μεταφορών της wοινοτι).(ής σuνθή),(ης, αλλά wαι σ1οuς γεvι),(ά εφαρμοσ1έους 
wανόνες της συνθήκης, ιδιαίτερα αυ1ούς που αφορούν τον 
ανταγωνισμό<22>. Πράγματι, ο τομέας των μεταφορών ενδέχεται να 
δημιουργήσει προβλήματα από την άποψ~ cuτή τα προσεχή χρόνια. 
(19) 'Αρθρο 13 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2407/92 του Συμβουλίου της 
23.7.92 (ΕΕ L 240 της 24.8.92). 
(20) Άρθρα 8 και 9 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92 του Συμβουλίου της 
23.7.92 (ΕΕ L 240 της 24.8.92). 
(21) Άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2409/92 του Συμβουλίου της 
23.7.92 (ΕΕ L 240 της 24.8.92). 
(22) Απόφαση του Ευρωπαϊwού Δικαστηρ(ου της 30.76.86, συνεκδικασθείσες 
υποθέσεις 209-213/84, Συλλογή 1986, σ. 1457. 
-25 -
55. Καταρχήν, τα οικονομικά και τεχνικά χαρακτηριστικά των μεταφορών 
δημιουργούν προβλήματα εφαρμογής των κανόνων περ( ανταγωνισμού. Τα 
συστήματα μεταφοράς που βασ(ζονται στην εκμετάλλευση μεμονωμένων 
δικτύων οδηγούν στην επικράτηση μιας ή ολ(γων επιχειρήσεων. Η 
εφαρμογή ολοκληρωμένων συστημάτων, ι δ (ως αυτών που βασ (ζοντα ι στο 
συνδυασμό πολλών τύπων μεταφορών, ε(ναι δυνατόν να απαιτήσει 
σuμφων(ες σuνεργασ(ας μεταξύ των διαφόρων οικονομικών φορέων. Η 
ανάληψη υποχρεώσεων παροχής υπηρεσιών για το δημόσιο συμφέρον συνήθως 
συνεπάγεται την παραχώρηση ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων. 
Τέλος, οι επιχειρήσεις μεταφορών συχνά βασ(ζονται στην οικονομική 
στήριξη του δημοσ(οu, όπως στην παροχή επιχορηγήσεων, μερικές από τις 
οπο(ες ενδέχεται να μη συμβιβάζονται με τη λειτουργία της εσωτερικής 
αγοράς. 'Ολες αυτές οι τάσεις δε ίχνοuν ότι η εφαρμογή των κανόνων 
περ( ανταγωνισμού στον τομέα των μεταφορών έχει βασιwή σημασ(α για 
την αποτελεσματικότητα του τομέα wαι, ταυτόχρονα, ότι θα πρέπει να 
λαμβάνει υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά του. 
56. Δεύτερον, στο άμεσο μέλλον, στις αγορές μεταφορών της Κοινότητας θα 
επικρατήσει μεγαλάτερος ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων, όχι 
μόνον όσον αφορά τις μεταφορές μεταξύ των wρατών μελών, αλλά και στο 
εσωτερικό των πρώην εθνιwών αγορών, πολλές από τις οποίες 
προστατεύονταν μέχρι σήμερα με τον παραδοσιαwό τρόπο. Αυτή η 
διαδικασ(α ελευθέρωσης των υπηρεσιών θα προwαλέσει αναμφ(βολα 
σημαντικές αλλαγές, δεδομένου ότι, τόσο οι επιχειρηματίες, όσο wαι οι 
αρμόδιοι για τη χάραξη της πολιτιwής θα προσπαθήσουν να προσαρμοσθούν 
στην κλ(μακα και στις απαιτήσεις μιας γνήσια ενιαίας αγοράς. Οι πιο 
δυναμικές επιχειρήσεις θα προσπαθήσουν να επιτύχουν οιwονομίες 
κλ(μακας και ευρύ πεδίο δράσης, αφενός για να προστατεύσουν τη θέση 
τους στην αγορά, και αφετέρου για να εwμεταλλευθούν τις νέες 
δυνατότητες που προσφέρονται. θα επιδιωχθούν επίσης παραyωγιwά wέρδη 
μέσω του τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, wαι μεριwές από αυτές τις 
αλλαγές θα εξαρτηθούν από τη στάση που θα υιοθετήσει η βιομηχανία σε 
θέματα περιβάλλοντος και ασφάλειας. 
57. κατά συνέπεια, αναμένεται ότι στον τομέα των μεταφορών θα σημειωθούν 
σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές, όπως για παράδειγμα είσοδος νέων 
επιχειρήσεων σε ορισμένες αγορές, ενώ, ταυτόχρονα, θα δημιουργηθούν 
νέες σχέσεις μεταξύ των επιχειρήσεων μεταφορών, όπως wαι ενώσεις 
διαφόρων τύπων. Νέες επενδύσεις θα πραγματοποιηθούν τόσο στο δημόσιο 
όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Οι αρμόδιες εθνικές wαι περιφερειαwές 
αρχές αναμένεται ότι θα υποστηρίξουν αυτή τη διαδικασία προσαρμογής 
με τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, συμπεριλαμβανομένων wαι των 
χρηματοδοτικών μέσων, μερικά από τα οποία εμπίπτουν στο πεδ(ο 
εφαρμογής των διατάξεων της συνθήκης που αφορούν τις ενισχύσεις. Κατά 
συνέπεια, οι πολιτικές της Κοινότητας για τις σuγwεντρώσεις, τις 
σuμφων(ες και τις συντονισμένες ενέργειες των επιχειρήσεων θα 
διαδραματ(σοuν ζωτικό ρόλο. Το ίδιο ισχύει και για τις κρατικές 
ενισχύσεις και τα ειδικά και αποκλειστιwά διwαιώματα. Η κοινότητα θα 
πρέπει να εξασφαλ(σει ότι τη διαδιwασ(α της προσαρμογής στην ενια(α 
αγορά θα πραγματοποιηθεί υπό όρους που θα αποτρέψουν τη στρέβλωση των 
όρων του ανταγωνισμού, θα εξασφαλίσουν στους συμμετέχοντες ίσες 
εuwαιρ(ες ανταγωνισμού wαι θα επιτρέψουν στους χρήστες να επωφεληθούν 
από τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων. Αυτό αποτελεί απαρα(τητο 
στο ι χε (ο για την πραγματοπο (ηση του βασ ι wού στόχου της κοινότητας 
στον τομέα των μεταφορών συστήματα μεταφορών που παρέχουν 
αποτελεσματικές και ασφαλείς uπηρεσ(ες υπό τους wαλύτερους 
περιβαλλοντιwούς wαι κοινωνιwούς όρους. 
-26 -
58. Στον τομέα των μεταφορών η κοινότητα έχει θεσπίσει ορισμένα μέσα 
κρατικής εν(σχυσης, μερικά από τα οποία χρονολογούνται από τη 
δεκαετ(α του '60. Συχνά, παρόμοιες καταστάσεις που εμφανίζονται σε 
διαφορετικούς κλάδους δεν αντιμετωπ(ζονται με τον ίδιο τρόπο wαι οι 
πρόσφατες εξελ(ξεις δεν αντικατοπτρίζονται πάντοτε σωστά. κατά 
συνέπεια, τα μέσα αυτά θα πρέπει να αναθεωρηθούν, με σκοπό τον 
εξορθολογισμό και τον εκσυγχρονισμό τους. 
59. •οσον αφορά τη διαφάνεια, η Επιτροπή σκοπεύει να καταρτίσει κατάλογο 
των ενισχύσεων που ισχύουν για όλους τους τύπους μεταφορών. Αυτό θα 
επιτρέψει την περιοδική αξ ιολόyηση της )(λ (μακας )(α ι της φύσης των 
οικονομικών ενισχύσεων που παρέχει το Δημόσιο στις μεταφορές. 
Προκειμένου αυτός ο κατάλογος να αντικατοπτρίζει πιστότερα τις 
διάφορες μορφές ενισχύσεων, θα προταθούν μέτρα που θα αυξήσουν, στις 
περιπτώσεις που χρειάζεται, τη διαφάνεια των λογιστικών στοιχείων των 
επιχειρήσεων υποδομής και υπηρεσιών μεταφορών. Αυτό έχει ήδη 
πραγματοποιηθε( στις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, ενώ σε άλλους 
)(λάδους τα διαθέσιμα στοιχε(α ε(ναι ήδη κατάλληλα. Σε άλλους τομείς 
όμως, τα στοιχε(α είναι ανεπαρκή, με αποτέλεσμα να είναι δύσκολο να 
ε)(τιμηθούν η κλ(μα)(α και οι επιπτώσεις των )(ρατι)(ών ενισχύσεων, όπως 
για παράδειγμα, στην περίπτωση που οι δημόσιες αρχές πραγματοποιούν 
στον τομέα της υποδομής επενδύσεις που συμβιβάζονται με τους κανόνες 
περί ανταγωνισμού. οι λιμένες )(αι λοιποί σταθμοί προορισμού αποτελούν 
μια τέτοια περίπτωση. Κατά συνέπεια, τα μέτρα θα πρέπει να αυξάνουν 
τη διαφάνεια των λογιστι)(ών στοιχεfων των λιμένων, λαμβάνοντας υπόψη 
τους διάφορους τρόπους μc τους οποίους είναι οργανωμένα και τα 
διαφορετικά νομι)(ά )(αθεστώτα στα οποία υπάγονται. Αυτή η διαφάνεια 
είναι απαρα (τητη για την ορθή εφαρμογή του )(αθ εστώτος )(Οι νοτ ι )(ών 
ενισχύσεων. 
60. •οσον αφορά την )(Οινοποίηση νέων ενισχύσεων, θα ήταν δυνατό να 
αναπτυχθεί ταυτόχρονη δράση προς δύο )(ατευθύνσεις. 
61. Αφενός, θα ήταν ευκταίο να διευρυνθεί το φάσμα των ενισχύσεων που δεν 
απαιτούν προηγούμενη )(Οινοποίηση )(αι εξέταση σύμφωνα με το άρθρο 93 
παράγραφος 3 της συνθή)(ης. οι )(ανονισμο( 1191/69 )(αι 1107/70 
προβλέπουν ότι στον τομέα των εσωτερι)(ών μεταφορών μόνο για 
ορισμένους τύπους ενισχύσεων, ιδίως αυτές που αντισταθμίζουν 
υποχρεώσεις δημοσίων υπηρεσιών, απαιτείται ε)( των υστέρων 
)(Οι νοπο (ηση. Δεδομένου ότι στον τομέα της πολ ι τι ),(ής αεροπλο·ίας )(α ι 
της α)(τοπλο1ας έχει πλέον αναγνωρισθε( η αναy)(αιότητα )(αι η 
νομιμότητα των υποχρεώσεων παροχής δημοσίων υπηρεσιών στα πλαίσια του 
προγράμματος του 1992, θα πρέπει να εξετασθεί το ενδεχόμενο πρόταση 
εφαρμογής παρόμοιας μεταχείρισης στους τομείς αυτούς. Αυτές οι 
απαλλαγές θα πρέπει να βασ (ζοντα ι στην παραδοχή του γεγονότος ότι 
αυτή η )(ατηyορ(α ενισχύσεων συνήθως δεν παρα)(ωλύει τη λειτουργία της 
εσωτερι)(ής αγοράς )(αι, κατά συνέπεια, είναι δυνατόν να θεωρεί, 
)(αταρχήν, αρμοδιότητα των εθνι)(ών ή τοπι)(ών αρχών. 
62. Στα πλαίσια αυτά θα πρέπει να εξετασθεί το θέμα της υποβολής πρότασης 
για την )(αθιέρωση βασι)(ού )(ανόνα που θα εφαρμόζεται yενι)(ά στις 
ενισχύσεις του τομέα των μεταφορών, οι οποίες, λόγω της μι)(ρής 
)(λ(μα)(άς τους, ε(ναι μάλλον απίθανο να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στη 
λειτουργία της εσωτερι)(ής αγοράς. 
-27 -
63. Από την άλλη πλευρά, τα yεyονότα δείχνουν ό1 ι οι ενισχύσεις έχουν 
λάβει πολλές μορφές, όχι πάντα προφανε(ς, ιδιαί1ερα στα πλα(σια 
περ(πλοwων οιwονομιwών δραστηριοτήτων που σχετ(ζονταν με το άνοιγμα 
αγορών οι οπο(ες ήταν προηγουμένως wλειστές στον ανταγωνισμό ή με την 
ιδιωτιwοπο(ηση επιχειρήσεων μεταφορών. κατά συνέπεια, θα πρέπει να 
δοθε( βάρος στην ανάπτυξη wανόνων που θα wαθορίζουν σαφώς τις 
υποχρεώσεις προηγούμενης wοινοπο(ησης στην περίπτωση δραστηριοτήτων 
τέτοιου τύπου, προwειμένοu να εξασφαλισθεί ότι οι χρηματοδοτιwές 
παρεμβάσεις που είναι στην ουσία ενισχύσεις θα wοινοποιούνται 
πράγματι σύμφωνα με τον απαιτούμενο τύπο. 
64. Τέλος, οι wατεuθuντήριες γραμμές που δημοσίευσε η Επιτροπή(23) 
σχετιwά με τα wριτήρια που εφαρμόζει yια την αξιολόγηση των wρατιwών 
ενισχύσεων θα αναθεωρηθούν, προwε ιμένοu να προσαρμοσθούν wατάλληλα 
στις παρούσες σuνθήwες. Επ(σης, με την εuwαιρία αυτή, θα πρέπει 
ταυτόχρονα να εξετασθεί, αν χρειάζονται wαι άλλες τροποποιήσεις στην 
υφιστάμενη wοινοτιwή νομοθεσ(α. Τέτοιες ενέργειες έχουν ιδιαίτερη 
αξ(α, γιατί παρέχουν ενδείξεις στις εθνιwές wαι τοπιwές αρχές wαι 
στους ενδιαφερόμενους μεταφορείς σχετιwά με το πεδίο που προσφέρεται 
για τη θέσπιση μέτρων που αποσwοπούν στη στήριξή τους, ιδιαίτερα σε 
περιόδους προσαρμογής σε νέες συνθήwες. Λαμβανομένης υπόψη της 
μεγάλης ποιwιλίας των χαραwτηριστιwών των διαφόρων wλάδων των 
μεταφορών, θα πρέπει να προβλεφθούν ιδ ια (τερα μέτρα για wάθε wλάδο 
ξεχωριστά, αν wαι αυτά τα μέτρα θα πρέπει να βασίζονται σε ορισμένες 
wοινές αρχές, οι οποίες θα εξασφαλίσουν τη συνοχή της σuνολιwής 
προσέγγισης του θέματος των ενισχύσεων στην ΚΠΜ. Τα θέματα ενισχύσεων 
στα πλαίσια των συνδυασμένων μεταφορών εξετάζονται στο Κεφάλαιο 
ΙV.2.β. 
ΙV.1.δ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΝΟΜΟθΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΒΗ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΉ ΑΓΟΡΑ 
65. Η θέσπιση των μέτρων που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα του 1992 δεν 
θα σημάνει το τέρμα της νομοθετιwής δραστηριότητας της Κοινότητας 
στον τομέα της εσωτεριwής αγοράς των υπηρεσιών μεταφορών. 
66. ορισμένα μέτρα που έχουν ήδη θεσπισθε( σχετιwά με την εσωτεριwή αγορά 
προβλέπουν τη συνέχιση της σχετιwής νομοθετιwής δραστηριότητας. Για 
παράδειγμα, στον τομέα των σιδηροδρόμων προβλέπονται περαιτέρω 
προτάσεις y ια την ανάληψη δράσης στον τομέα των διεθνών μεταφορών 
εμπορεuμάτων(24). Παρόμοιες διατάξεις ή αναλήψεις υποχρεώσεων έχουν 
θεσπισθεί μεταξύ άλλων στον τομέα ενός δ ιαρwούς συστήματος 
παραwολούθησης της αγοράς σιδηροδρομιwών, οδιwών wαι εσωτεριwών 
πλωτών μεταφορών εμπορευμάτων, των οδιwών επιβατιwών μεταφορών, των 
εσωτεριwών πλωτών μεταφορών, wαι, στον τομέα των θαλασσίων μεταφορών, 
βασιwοί κανόνες για την αwτοπλο·ια σε νησιωτιwές περιοχές όπως wαι 
οποιαδήποτε άλλα μέτρα απα ι τήθηwαν στα πλαίσια της ελευθέρωσης της 
αwτοπλοiας. Στο Παράρτημα ΙΙΙ του προγράμματος δράσης εwτ(θενται με 
αναλυτιwό τρόπο τα μέτρα αυτού του τύπου. 
67. Στις περιπτώσεις που η wοινοτιwή νομοθεσία προβλέπει ρητά την ανάληψη 
περαιτέρω νομοθετιwής δράσης, η Επιτροπή σwοπεύει να υποβάλει τις 
απαρα(τητες προτάσεις ανάλογα με τις συνθήwες που θα επιwρατούν τη 
συγwεwριμένη χρονιwή στιγμή. Επίσης θα εξετάσει, λαμβάνοντας υπόψη 
την αναλογιwή διάσταση της αρχής της επιwουριwότη1ας, με ποιό τρόπο 
θα επιτευχθούν wαλύτερα οι εν λόγω στόχοι. 
(23) Μνημόνιο αριθ. 2 για την ανάπτυξη της wοινοτιwής πολιτιwής εναερίων 
μεταφορών, COM(84)72 τελιwό, Παράρτημα IV "Χρηματοδοτιwά wαι 
φορολογιwά μέτρα για ναυτιλιαwές δραστηριότητες με πλοία νηολογημένα 
στην Κοινότητα", SEC(89)921 τελιwό. 
(24) Άρθρο 14 της οδηy(ας του Συμβουλίου 91/440/ΕΟΚ της 29.7.91 (ΕΕ L 237 
της 2 4. 8. 91) . 
-28 -
68. Ακόμη, η Επιτροπή θα αvαθεωρε( τη λειτουρy(α της κοινοτικής 
vομοθεσ(ας, προκειμένου να εξακριβώνει αν επιτυγχάνονται πράγματι οι 
στόχοι της εσωτερικής αγοράς. Επιπλέον, στην κοινοτική νομοθεσ(α 
προβλέπεται επ(σης η υποχρέωση της Επιτροπής να αναθεωρε( τη 
λειτουργία της κοινοτικής νομοθεσίας, αν και δεν γίνεται ρητή αναφορά 
σε πιθανές μελλοντικές πρωτοβουλ(ες. Για παράδειγμα, απαιτείται η 
σύνταξη εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή των κανονισμών του 
Συμβουλ(ου που αφορούν την πρόσβαση σε δρομολόγια αεροπορικών γραμμών 
και τους ναύλους στον τομέα της πολιτικής αεροπορ(ας(25). Το ίδιο 
ισχύει για την εφαρμογή των κανονισμών του 1986 περ( θαλασσ(ωv 
μεταφορών ( 26) καθώς και y ια τη ρύθμιση κοινωνικών ζητημάτων στον 
τομέα των οδικών μεταφορών, όπως για παράδειγμα, του χρόνου 
οδήyησης<27>. Η απόφαση αν αυτές οι εκθέσεις συνοδευθούν από 
προτάσεις για ανάληψη δράσης, θα ληφθεί σε εύθετο χρόνο. 
69. Επιπλέον, το πρόγραμμα του 1992 επικεντρώθηκε σε γνωστές 
προτεραιότητες. Ωστόσο, είναι πιθανό να πρέπει να εξεταστούν 
προβλήματα τα οπο (α ε (χαν παραμερισθεί ως δευτερεύοντα ή απλά δεν 
είχαν προβλεφθεί. Στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να wαθορισθεί, 
βάσει των σημερινών ή των μελλοντικών συνθηκών, ποιός τύπος 
πρωτοβουλίας θα εξασφαλ(σει αποτελεσματικότερα την πραγματοποίηση 
των στόχων της συνθήκης. Μεταξύ των τομέων που θα πρέπει να 
αποτελέσουν αντικείμενο εξέτασης περιλαμβάνονται η αεροπλο·ία, οι 
μεταφορές με ταξί, οι μεταφορές ασφαλείας, τα ασθενοφόρα, οι 
ιδιωτιwές μεταφορές και οι ενοικιάσεις αυτοκινήτων. Από την άποψη 
της εναρμόνισης, με το άνοιγμα των μέχρι τώρα εθνικών αγορών θα 
πρέπει να εξετάζεται διαρκώς κατά πόσον απαιτούνται κοινοτικά μέτρα 
y ια την αντιμετώπιση προβλημάτων τα οποία δεν θα επιλυθούν με την 
απλή εφαρμογή των μέτρων ελευθέρωσης και τη δημ ιουρy ία της 
εσωτερικής αγοράς. Πράγματι, αυτά τα προβλήματα είναι πιθανόν να 
επιδεινωθούν για την ανάπτυξη άμεσου ανταγωνισμού μεταξύ 
επιχειρηματιών οι οποίοι υπόκεινται σε αποκλίνοντα εθνικά ή 
περιφερειακά καθεστώτα ρύθμισης που εφαρμόζονται σε ποικίλους 
τομείς, όπως στην αγορά, στους φόρους και λοιπές ειδικές 
επιβαρύνσεις, στις τεχνικές προδιαγραφές, στις κοινωνικές και 
περιβαλλοντικές υποχρεώσεις, στις απαιτήσεις ασφαλείας, στα 
συστήματα αστικής ευθύνης, κλπ. Για τα θέματα αυτά θα γίνει λόγος 
στα επόμενα κεφάλαια, δεδομένου ότι πρέπει να εξετασθούν υπό το φως 
των σημαντικότερων εξελίξεων που θα έχουν αποφασιστιwή επίπτωση στην 
ανάπτυξη του κοινοτικού συστήματος μεταφορών και, κατά συνέπεια, 
στις διατάξεις της ΚΠΜ που αφορούν τη λειτουργία της εσωτερικής 
αγοράς στον τομέα των υπηρεσιών μεταφορών. 
ΙV.1.ε ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΣΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 
70. Η αιτιολόγηση των μελλοντικών πρωτοβουλιών wαι το πιθανό περιεχόμενό 
τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διαθέσιμες πληροφορ ( ες που 
αφορούν τη λειτουργία της αγοράς υπηρεσιών μεταφορών και τα διάφορα 
συστήματα μεταφορών από τα οποία εξαρτάται. Αυτό ισχύει για τα μέτρα 
που σχετίζονται άμεσα με τη λε ι τουρy (α της αγοράς καθώς και y ια 
άλλες πιθανές εξελίξεις της ΚΠΜ. 
(25) Άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/82 του Συμβουλίου (ΕΕ L 240 
της 24.8.92) και άρθρο 9 του κανονισμού του Συμβουλίου 2409/82 (ΕΕ L 
240 της 24.8.92). 
(26) Άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4055/86 του Συμβουλίου της 
22.12.86 (Ε L 378 της 31.12.86). 
(27) Άρθρο 16 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του 
Συμβουλίου της 20.12.85 (ΕΕ L 370 της 31.12.85). 
-29 -
71. Όσον αφορά τις στατιστικές για τις χερσα(ες μεταφορές, η συγκέντρωση 
των στατιστικών στοιχε(ων συντον(ζεται από την Eurostat βάσει 
τεσσάρων οδηγιών του Συμβουλ(ου<28>. Οι πληροφορ(ες παρέχονται από 
τα εθνικά στατιστικά ινστιτούτα ή τις εθνικές διοικήσεις μεταφορών, 
όσον αφορά τις οδικές και εσωτερικές πλωτές μεταφορές, και από τις 
βασικές επιχειρήσεις σιδηροδρόμων όσον αφορά τις σιδηροδρομικές 
μεταφορές. Την ευθύνη της συλλογής των στοιχείων και της μεθοδολογ(ας 
επισκόπησης φέρουν και θα συνεχίσουν να φέρουν βασικά τα κράτη μέλη 
και τα εθνικά δ(κτυα πηγών στατιστικών στοιχείων. 
72. Στην παρούσα φάση, αυτές οι υπόλοιπες πληροφορ(ες ε(ναι 
κατεσπαρμένες, αποσπασματικές, ασύνδετες και, συχνά, άνισης 
ποιότητας. Το "προσωρινό" σύστημα παρακολούθησης των αγορών όσον 
αφορά την οδική, σιδηροδρομική ή εσωτερική πλωτή μεταφορά 
εμπορευμάτων συνεχ (ζει να λε ι τουρyε ( σύμφωνα με τον κανονισμό του 
Συμβουλ(ου της 21ης Μαρτ(ου 1992<29>, με στόχο την παροχή 
πληροφοριών σχετικά με την ανάπτυξη των αγορών εσωτερικών μεταφορών. 
Σε άλλους τομε(ς δεν υφ(σταται τέτοιος μηχανισμός. οι πληροφορ(ες 
προέρχονται κατά περίπτωση, από διάφορες πηγές, όπως γραφεία 
στατιστικών μελετών, ερευνητικά ινστιτούτα, γραφεία συμβούλων, 
βιομηχανικούς ορyαν ισμούς και μεταφορείς. Προκειμένου να βελτιωθεί 
αυτή η κατάσταση, διατυπώθηκε η πρόταση να δημιουργηθούν μια ή και 
περισσότερες οργανώσεις που θα παρέχουν πληροφορίες με πιο 
συστηματικό τρόπο. 
73. οι πραγματοποιούμενες εργασίες για την επέκταση του Ευρωπαϊκού 
Συστήματος Στατιστικών Πληροφοριών για τις Μεταφορές βασ(ζεται σε 
συνολική προσέγγιση που αποσκοπεί στη βελτίωση της συγκρισιμότητας 
των διαφόρων τρόπων μεταφοράς και εξετάζει όλους τους τύπους 
μεταφοράς. Αυτή τη στιγμή καταβάλλεται σημαν1ιχή προσπάθεια, 
προκειμένου να διευρυνθε( το πεδίο που καλύπτουν οι τρέχουσες 
στατιστικές εργασίες, ώστε να περιληφθούν, στο πλα(σιο του 
προyράμματος-Πλαισ(ου για τη Στατιστική, και άλλοι τομείς των 
μεταφορών, όπως οι συνδυασμένες θαλάσσιες, εναέριες και επιβατικές 
μεταφορές, καθώς και η ασφάλεια στον τομέα των μεταφορών. 
74. Ενώ, νέες πρωτοβουλ(ες, όπως ενέργειες για τη δημιουργία ενός 
Ευρωπαϊκού Κέντρου Ανάλυσης των προοπτι),(ών όσον αφορά την υποδομή θα 
ήταν ευπρόσδεκτες στον τομέα αυτόν, δεν θα ήταν πρακτικό να επιδωχθε( 
η ανάθεση της συλλογής και της ανάλυσης των δεδομένων που αφορούν τις 
μεταφορές σε ένα κεντρικό "παρατηρητήριο", όπως προτάθηκε. Αντίθετα, 
θα ήταν προτιμότερο να προωθηθεί η συνεργασία των σχετικών φορέων που 
ήδη υφίστανται ή πρόκειται να δημιουργηθούν, με την ανάπτυξη ενός 
δικτύου που θα τους συνδέει. Για το σκοπό αυτό, στο πλαίσιο του 
προγράμματος EURET για την απογραφή των εθνικών και άλλων στοιχε(ων, 
θα πραγματοποιηθούν δραστηριότητες συλλογής και διάδοσης με στόχο την 
αξιολόγηση των δυνατοτήτων συνερyασ(ας και συντονισμού. Με βάση αυτήν 
την αξιολόγηση, θα αναληφθούν πρωτοβουλίες πέραν αυτών που ήδη 
υφ(στανται. Το μέλλον του υφιστάμενου κοινοτικού συστήματος 
παρατήρησης της αγοράς θα πρέπει να αποφασισθεί υπό το φως αυτών των 
εξελ(ξεων. 
(28) Οδηγ(α του Συμβουλίου 78/546/ΕΟΚ της 12.06.78 (ΕΕ L 168/29, 26.06.78) 
Οδηγ(α του Συμβουλίου 89/462/ΕΟΚ της 18.07.89 (ΕΕ L 226/8, 03.08.89) 
Οδηγ(α του Συμβουλίου 80/1177/ΕΟΚ της 04.12.80(ΕΕ L 350/23, 23.12.80) 
Οδηγ(α του Συμβουλίου 80/1119/ΕΟΚ της 17.11.80(ΕΕ L 339/30, 15.12.80) 
( 29) ΕΕ αριθ. C 86/4 της 7ης Απριλίου 1992. 
-30 -
:rv. 2. ΑΙΙΟ ΤΗΝ ΑΡΣΗ ΤΩΝ ΕΗΠΟΔΙΩΝ 
ΣΕ ΕΗΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΗΑΤΙ:ΚΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 
(2 
-31 -
ΙV.2.α. ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΕΣ 
IV.2.A.l ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΚΕΤΑΒΥ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΤΥΠΩΝ ΚΕΤΑΦΟΡΑΣ 
75. •οπως επισημάνθηκε στο Κεφάλαιο ΙΙ, η οικονομική ανάπτυξη, η 
αυξανόμενη σημασ(α των υπηρεσιών και σημαντικές κοινωνικές και 
οικονομικές αλλαγές συνέβαλαν στη σημαντική ανάπτυξη του τομέα των 
μεταφορών. Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, η άρση των περιορισμών 
στον τομέα της ακτοπλο·ιας, η δημιουργία του Ευρωπαϊκού οικονομικού 
Χώρου και η στροφή των χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ελλάδας 
όπως και της ΚΑΙ< προς οικονομ(ες της αγοράς θα συμβάλουν στην 
περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα στο μέλλον. Ωστόσο, η επέκταση του τομέα 
των μεταφορών δημιούργησε ορισμένα προβλήματα : η ανάπτυξη προκάλεσε 
ή επέτεινε ορισμένες ανισορροπίες ή ανεπάρκειες, τόσο στο σύστημα 
μεταφορών συνολικά, όσο και στα επιμέρους ε(δη μεταφοράς. Παρά το 
γεγονός ότι οι μεταφορές κάλυψαν με επιτυχ(α τις ανάγκες των 
καταναλωτών, η ανεπαρκής σύνδεση των διαφόρων τρόπων μεταφοράς στερε( 
από τον καταναλωτή τη δυνατότητα επιλογής πρακτικών εναλλακτικών 
λύσεων σε σχέση με τις προσφερόμενες υπηρεσίες. Οι ανεπαρκείς 
δυνατότητες ορισμένων μέσων προκαλεί συμφόρηση και 
περιβαλλοντολογικές καταστροφές, ενώ σε άλλες περιπτώσεις δεν 
αξιολογούνται πλήρως οι υφιστάμενες δυνατότητες. Η ακαταλληλότητα ή 
ανεπάρκεια των δικτύων δημιουργεί συμφόρηση σε ορισμένες περιοχές, 
ενώ σε άλλες εμποδίζει την πιο ολοκληρωμένη ένταξη των περιφερειακών 
περιοχών στην ενια(α αγορά. Αυτές οι ανισορροπίες και ανεπάρκειες δεν 
προκαλούν μόνο δυσχέρειες και απογοήτευση. θεωρούνται απαράδεκτες από 
ένα όλο και μεγαλύτερο κομμάτι της κοινής γνώμης και, αν δεν 
αποκατασταθούν, κινδυνεύουν να ανακόψουν την ανάπτυξη της Κοινότητας, 
επιβραδύνοντας τη διαδικασία της οικονομικής ολοκλήρωσης και 
υπομονεύοντας την ανταγωνιστικότητά της σε διεθνές επίπεδο. 
οδικές ~ταφορές 
76. Μια από τις σημαντικές αιτίες αυτών των ανισορροπιών και ανεπαρκειών 
ε(ναι το γεγονός ότι οι χρήστες δεν επιβαρύνθηκαν με το σύνολο του 
κόστους των δραστηριοτήτων τους wαι ότι τα έργα υποδομής στον τομέα 
των μεταφορών ήταν ανεπαρwή. οι wοινωνικές επιπτώσεις των προσωπιwών 
επιλογών ήταν μάλλον αρνητιwές, δεδομένου ότι στρέβλωσαν την 
ισορροπ(α μεταξύ προσφοράς wαι ζήτησης στον τομέα των μεταφορών, τόσο 
όσον αφορά το σύνολο των wλάδων μεταφοράς, όσο τον κάθε τύπο 
μεταφοράς μεμονωμένα. Δεδομένου ότι οι τιμές δεν αντανακλούν πλήρως 
το συνολιwό wοινωνιwό wόστος της μεταφοράς, η υψηλή ζήτηση ήταν 
τεχνητή. Αν εφαρμοσθούν wατάλληλες πολιτιwές όσον αφορά τις τιμές και 
τα έργα υποδομής, αυτές οι ανεπάρκειες θα αποκατασταθούν με τον 
wαιρό. 
77. Οι οδιwές μεταφορές αναπτύχθηκαν ταχύτερα από τους άλλους τύπους 
μεταφορών και σε yενιwές γραμμές η wατάσταση δεν έχει αλλάξει. 
Επιπλέον, οι αποστάσεις των αστικών μεταφορών, τόσο των επιβατιwών 
όσο και των εμπορευματικών, ε(ναι στις περισσότερες περιπτώσεις 
μ ιwρές, με αποτέλεσμα να ε (ναι δύσwολο να εφαρμοσθούν εναλλακτικές 
λύσεις. 'Ετσι, τα ιδιωτιwά αυτοκίνητα wαι φορτηγά έχουν αναδειχθεί ~ε 
wύρια μέσα μεταφοράς, προwαλώντας συμφόρηση στις βασικές οδικές 
αρτηρ(ες wαι στα αστιwά κέντρα. Σε πολλά κέντρα πόλεων και 
σuνοιwισμούς έχει επέλθει wατάσταση wορεσμού ή σχεδόν. Η περαιτέρω 
ανάπτυξη της οδιwής υποδομής ίσως είναι απαραίτητη σε μερικές 
περιοχές, αλλά δεν πρόwειται να λύσει το πρόβλημα. Σε άλλες περιοχές, 
η wατασwεuή νtας υποδομής nροσwρούει σε σημαν1 ι~ό, nραw1 ιwό wαι 
-32 -
πολιτιwά προβλήματα. Επιπλέον, στη διαρwή αύξηση του αριθμού των 
αυτοw ι νήτων wα ι των φορτηγών θα πρέπει να προστεθεί η αναπόφευwτη 
αύξηση της ρύπανσης wαι του αριθμού των θυμάτων τροχαίων ατυχημάτων, 
φαινόμενα που δεν αντισταθμ(ζονται πάντοτε από τις τεχνολοyιwές wαι 
άλλες βελτιώσεις στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος wαι της 
ασφάλειας. 
Σιδηροδρομιwές μεταφορές 
78. Στην περίπτωση των σιδηροδρόμων, η wυwλοφορία wαι οι προορισμοί 
άλλαξαν με την έννοια ότι η },(U},(λοφορ(α αυξήθηwε σε ορισμένες 
περιοχές, ιδ(ως στις πόλεις wαι μεταξύ των πόλεων, wαι μειώθηwε σε 
άλλες, ιδιαίτερα στις παλαιές βιομηχανιwές περιοχές wαι αυτές που 
παρουσιάζουν δημοyραφ ι κή πτώση. Η ανεπαρκής επένδυση στην υποδομή 
δημιούργησε συμφόρηση σε ορισμένα σημεία του σιδηροδρομιwού διwτύου. 
Ωστόσο, η θέση σε λειτουρy(α νέων τμημάτων διwτύου υπερταχείας 
κυwλοφορ (ας και η wατάρyηση πολλών υπηρεσιών που υπολε ι τουρyούσαν 
δημιούργησαν πλεόνασμα δυναμιwού, αν και αυτό το πλεόνασμα δεν ε(ναι 
πάντοτε διαθέσιμο όταν απαιτείται. Η μείωση του ανανεούμενου 
αποθέματος μείωσε το άμεσα διαθέσιμο υλικό. Ωστόσο, στο μέλλον, η 
περαιτέρω ανάπτυξη του δικτύου υπερταχείας κυwλοφορίας θα αυξήσει τις 
δυνατότητες των υφισταμένων γραμμών, οι οποίες, με περιορισμένες 
επενδύσεις, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για εμπορευματικές 
μεταφορές μεγάλων αποστάσεων ή για άλλες νέες υπηρεσίες. 
Εσωτερικές πλωτές μεταφορές 
79. Οι πλωτές οδοί χρησιμοποιούνται ιδίως για τη μεταφορά εμπορευμάτων 
χύδην, αλλά δεν έχουν ακόμη αξιοποιηθεί για άλλου τύπου 
εμπορευματιwές μεταφορές· οι δυνατότητες πρόσβασης σε κατάλληλες 
επαρwώς εξοπλισμένες πλωτές οδούς, όπως στο Ρήνο ή στο Ραδανό, ε(ναι 
περιορισμένες. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ολόκληρο το 
ευρωπαϊκό δ (κτυο μπορεί να δεχθεί πολλή περισσότερη wυκλοφορ ία από 
την τρέχουσα, υπό την προϋπόθεση ότι θα πραγματοποιηθούν ρεαλιστικές 
επενδύσεις για τη συντήρηση και έργα για τη βελτίωση του υπάρχοντος 
διwτύου, ιδ(ως προκειμένου να αποσυμφορηθούν ορισμένα σημε(α και να 
τονωθε( η wυκλοφορία στον άξονα βορρά-νότου wαι ανατολιwά προς τα νέα 
κρατίδια της Γερμανίας wαι προς την Κεντρική και Ανατολιwή Ευρώπη. 
Προwειμένου να αντιμετωπισθεί η αύξηση της wυκλοφορ(ας 
εμπορευματοwιβωτ(ων wαι να αναπτυχθεί ο τομέας, είναι απαρα(τητο να 
βελτιωθούν οι εγκαταστάσεις διαwίνησης. 
Εναέριες μεταφορές 
80. οι υψηλοί ρυθμο( αύξησης της εναέριας κυκλοφορίας στο εσωτεριwό της 
Κοινότητας καθώς και από και προς την Ευρώπη δημιούργησαν ισχυρή 
π ( εση σε ορισμένα σημεία της υποδομής των εναερίων μεταφορών. Τα 
προβλήματα που οφείλονται στα κατακερματισμένα και μη τυποποιημένα 
συστήματα διαχε(ρισης και ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας στην 
Ευρώπη (ATM/ATC) και στη διαίρεση του εναερίου χώρου συμπίπτουν με 
την έλλειψη κατάλληλων διαδρόμων προσγείωσης και απογείωσης και τις 
περιορισμένες δυνατότητες υποδοχής ορισμένων βασιwών αερολιμένων. Η 
διάρθρωση του wοινοτικού εναερίου χώρου, ο οποίος περιορίζεται από τα 
συστήματα οργάνωσης της κυκλοφορ(ας στον εναέριο χώρο της πολιτικής 
αεροπορίας, η δέσμευση μεγάλων περιοχών του εναερ(ου χώρου για 
στρατιωτικούς σwοπούς, οι διαφορές μεταξύ των συστημάτων ελέγχου που 
-33 -
ισχύουν εwατέρωθεν των εθν ι wών συνόρων wα ι το γεγονός ότι ο έλεγχος της 
εναέριας εμ1tορεuματ ι κής κυκλοφορ (ας δεν εφαρμόζεται συνήθως σε ύφος wάτω 
των 10.000 1tοδιών α1tοτελε( βασικό εμ1tόδιο για τη βελτίωση της μεταφοριuής 
ιwανότητας wαι της α1tοτελεσματιwότητας. οι wαθuστερήσεις 1tou σημειώνονται 
wατά τις 1tεριόδοuς αιχμής γ(νονται με τον wαιρό όλο wαι μεγαλύτερες wαι 
αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε ανε1t(τρε1tτο ε1t(1tεδο, με 1tροο1tτικές ε1tιδείνωσης 
της κατάστασης. Η 1t(εση 1tου ασκε( ο ανταγωνισμός στις αερο1tορικές 
εταιρε(ες, με α1tοτέλεσμα να καθιερώνουν συχνότερα δρομολόγια με μικρότερα 
αεροσκάφη και αwτινωτά δ(κτυα ε(ναι 1tιθανόν να οξύνει το 1tpόβλημα. 
81. Η υλική ανά1tτυξη της υ1tοδομής των εναερ (ων μεταφορών συχνά 
εμ1tοδ (ζετα ι α1tό τη μεγάλη δ ιάρwε ια των μελετών wα ι την αύξηση της 
ευαισθητο1tο(ησης σε σχέση με τις 1tεριβαλλοντιwές ε1tι1tτώσεις της 
εναέριας κυκλοφορ(ας. Η βραχυ1tρόθεσμη αντιμετώ1tιση του 1tροβλήματος θα 
ε1tέφερε ενδεχομένως βελτ(ωση της χρήσης των υφισταμένων δυνατοτήτων, 
αλλά wαθυστερε(ται λόγω της έλλειψης τεχνικής wαι οικονομιwής 
συνεργασίας μεταξύ των σιδηροδρομικών και των εναερίων μεταφορών. 
θαλάσσιες μεταφορές 
82. ο τομέας των θαλασσίων μεταφορών έχει διαδραματίσει wαι συνεχίζει να 
διαδραματίζει σημαντιwό ρόλο στις εμ1tορευματιwές μεταφορές μεταξύ των 
κρατών μελών. Ωστόσο, η χρήση των θαλασσ (ων μεταφορών 1tολύ συχνά 
1tεριορίζεται α1tό καταστάσεις, στις 01tοίες λόγω γεωγραφιwών 
1tαραγόντων, ό1tως για 1tαράδειγμα θαλασσίων στενών, οι χερσαfες 
μεταφορές δεν μ1tορούν να υ1tοwαταστήσουν τα μέσα θαλάσσιας μεταφοράς. 
Η δυνατότητα χρησιμο1tοίησης θαλάσσιων αντί χερσαίων μεταφορών για την 
wάλυψη μιwρών α1tοστάσεων θα 1tpέ1tει να αξιο1tοιηθεί, ιδίως τώρα 1tου η 
ακτο1tλο·ια θα 1tpοσφέρε ι νέες δυνατότητες για την ανά1tτυξη υ1tηρεσ ιών 
στην κοινοτιwή θαλάσσια 1tεριφέρεια. Αντί του συνήθους συνδυασμού 
θαλάσσ ιων-σ ιδηροδρομ ιwών/θαλάσσ ιων-οδ ιwών μέσων με σύντομη θαλάσσια 
διαδρομή wαι μεγαλύτερη σιδηροδρομιwή/οδιwή διαδρομή, η χρήση της 
θαλασσ(ας οδού για μεγαλύτερες α1tοστάσεις θα μ1tορούσε να περιορ~σει 
σημαντιwά τις χερσαίες διαδρομές. Μεταξύ των 1tαραγόντων 1tου 
εμ1tοδ (~uuν την εwμετάλλευση αυτής της δυνατότητας είναι το wόστος 
διαw(νησης wαι οι wαθuστερήσεις κατά τη μεταφόρτωση των εμ1tορευμάτων 
από το ένα μέσο στο άλλο, οι καθυστερήσεις στα λιμάνια για λόγους που 
θα αναφερθούν στη συνέχεια, οι 1tερ(1tλοwες διαδιwασ(ες έwδοσης 
εγγράφων, οι α1tαιτήσεις των 1tελατών για έγwαιρη 1tαpάδοση, τα 
συστήματα συμβατιwής ευθύνης σε 1tεp(1tτωση ατυχήματος wαι η αρνητιwή 
ειwόνα 1tου ε1tικρατε( σχετιwά με τις 1tαραδοσιαwές θαλάσσιες μεταφορές 
μιwρής wλίμαwας. Στους λόγους αυτούς θα 1tρέπει να 1tpοστεθεί ο σχετιwά 
1tεριορισμένος ρόλος των θαλασσ(ων μεταφορών μιwρής wλίμαwας στα 
δ(wτuα συνδυασμένων μεταφορών wαι το γεγονός ότι αυτές οι δυνατότητες 
αwτο1tλοϊwής μεταφοράς δεν έχουν αwόμη αξ ιο1tο ι ηθε ί ευρέως εν μέρει 
λόγω των 1tεριορισμών 1tου ισχύουν στην αwτοπλοiα. 
83. Σχετιwά με τις θαλάσσιες μεταφορές, θα πρέπει να αναφερθούν ιδιαίτερα 
τα λιμάνια, τα 01tο(α διαδραματίζουν σημαντιwό ρόλο στη μεταφόρτωση 
των εμπορευμάτων. Η έλλειψη βασιwής υ1tοδομής δεν αποτελε( γενιwό 
1tpόβλημα των λιμένων της Κοινότητας. Λόγω του ανταγωνισμού μεταξύ των 
λιμένων τόσο διαφορετιwών χωρών όσο wαι της ίδιας χώρας, αυτή τη 
στιγμή υ~rάρχ ει δυνατότητα κάλυψης των υφισταμένων ή r<α ι τι,,ν 
ενδεχομένων αναγwών. Ωστόσο, σε ορισμένες 1tεριοχές της Κοινότητας, 
ιδίως στην Ιρλανδ(α wαι στη νότια περιφέρεια της Κοινότητας, οι 
επενδύσεις σε έργα wατασwευής νέας υ1tοδομής wαι σύνδεσης με τα 
-34 -
εσωτερικά δ(κτυα έχει καθυστερήσει, ιδίως όσον αφορά τις 
εγκαταστάσεις yια την αντιμετώπιση της αυξανόμενης ζήτησης 
εμπορευμάτων που πρέπει να παραδοθούν γρήγορα και σε τακτές 
προθεσμ(ες. Σε συνδυασμό με οργανωτικές και λειτουργικές δυσκολ(ες, 
αυτά τα μειονεκτήματα οδήγησαν στο φαινόμενο η ενδοχώρα ορισμένων 
λιμένων της Βόρειας θάλασσας να εκτε (νετα ι σε μεγάλη απόσταση προς 
νότο και προς δυσμάς, ακόμη και νότια των 'Αλπεων, με αποτέλεσμα να 
δημιουρyε(ται στην ενδοχώρα κυκλοφορ(α η οποία, υπό άλλες συνθήκες, 
δεν θα επεκτεινόταν σε τόσο μεγάλη ακτ(να. 
84. Επιπλέον, η ζήτηση yρήyορων και αξιόπιστων υπηρεσιών αντανακλάται στη 
συνεχιζόμενη τάση αντικατάστασης των παραδοσιακών μεθόδων διακ(νησης 
των εμπορευμάτων από τα εμπορευματοκιβώτια, τα οπο(α προσφέρουν 
πλεονεκτήματα από άποψη ταχύτητας, αξιοπιστίας και ασφάλειας. 
προβλέπεται ότι μεταξύ του 1990 και του 1995, η μεταφορά εμπορευμάτων 
με εμπορευματοκιβώτια θα σημειώσει αύξηση της τάξεως του 30%. Τα (δια 
πλεονεκτήματα ε(ναι ακόμη προφανέστερα στην περ(πτωση της κυκλοφορ(ας 
RORO, που έχει σημειώσει ταχε(α άνοδο στις θαλάσσιες μεταφορές μικρής 
και μεσαίας κλίμακας στην Ευρώπη. Για να αντιμετωπισθε( η διαρκής 
αύξηση αυτών των τύπων ταχείας μεταφοράς, ενδεχομένως θα απαιτηθούν 
νέες εγκαταστάσεις. Η μέχρι τώρα πείρα δείχνει ότι στους μεγαλύτερους 
λιμένες της Κοινότητας αυτό δεν θα ε(ναι δύσκολο. Ακόμη, σε πολλούς 
λιμένες, θα απαιτηθούν οργανωτικές και λειτουργικές βελτιώσεις, 
προκειμένου να χρησιμοποιηθούν όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερα οι 
υπάρχουσες και μελλοντικές εγκαταστάσεις, να δοθεί η δυνατότητα στους 
λιμένες να εξυπηρετήσουν μέρος της αυξανόμενης κυκλοφορίας της 
ενια(ας αγοράς και να συμβάλουν στην πιο ισορροπημένη κατανομή της 
κυκλοφορίας. 
85. Τέλος, όσον αφορά τον τομέα των θαλασσίων μεταφορών, θα πρέπει να 
αναφερθεί η συνεχιζόμενη συρρίκνωση των κοινοτικών στόλων ανοικτής 
θαλάσσης λόγω της νηολόγησης πλοίων υπό μη κοινοτική σημαία. 
προκειμένου οι θαλάσσιες μεταφορές να συμβάλουν πλήρως στη λειτουργ(α 
του κοινοτικού συστήματος εσωτερικών μεταφορών, η βιομηχανία 
θαλασσ(ων μεταφορών, το δυναμικό, οι δομές της και οι συνδεόμενες 
δραστηριότητες δεν θα πρέπει να υποβαθμιστούν τόσο σοβαρά, ώστε να 
ε(ναι πολύ δύσκολο, και σε μερικές περιοχές ίσως αδύνατο, να 
αναστραφεί η πορεία. Μέτρα όπως το EUROS, που αποσκοπούν στην 
αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας των κοινοτικών στόλων ανοικτής 
θαλάσσης με την εκ νέου εξισορρόπηση των συνθηκών υπό τις οπο(ες 
ανταyωνίζονται τους μεταφορείς τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων και 
των σκαφών που πλέουν υπό ευκαιριακή σημαία, θα διαδραματ(σουν 
σημαντικό ρόλο από την άποψη αυτή. 
ΙV.2.α.2 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΉ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 
86. Επιπλέον, στην εξέταση των προβλημάτων των ανισορροπιών και των 
ανεπαρκειών του τομέα των μεταφορών, θα πρέπει να συμπεριληφθε( και η 
περιφερειακή διάσταση. Υπάρχει στενή αλληλεξάρτηση μεταξύ της 
ανάπτυξης των μεταφορών και της γεωγραφικής κατανομής της οικονομικής 
δραστηριότητας. 
-35 -
87. Οι περισσότεροι σημαντικο( τομε(ς της ευρωπαϊκής οικονομ(ας, ιδ(ως οι 
υπηρεσ(ες και η βιομηχαν(α υψηλής τεχνολογ(ας, τε(νουν να 
συγκεντρώνονται σε κορεσμένες και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές· 
αφενός στις μεγάλες πόλεις και στους αστικούς συνοικισμούς και 
αφετέρου στο δ(αυλο Βαρκελώνης-Μασσαλίας/Λυών-Μιλάνου/Στρασβούρyου­
Στοuτγάρδης-Μονάχοu. Στις περιοχές αυτές, η κατασκευή συμπληρωματικών 
έργων υποδομής ε(ναι εξαιρετικά δύσκολη λόγω του περιβαλλοντικού και 
οικονομικού κάστοuς. οι οδικο( άξονες των 'Αλπεων, οι οπο(οι έχουν 
στρατηγική σημασ(α yια τη σύνδεση του βόρειου τμήματος της Κοινότητας 
με το νότιο, δημιουργούν ιδια(τερα δύσκολα προβλήματα. 
88. Ταυτόχρονα, δεδομένου ότι η αυξανόμενη συμφόρηση επηρεάζει τον 
οικονομικό πυρήνα, στις περιφερειακές περιοχές οι επενδύσεις ήταν 
ανεπαρκε(ς. Ωστόσο, γενικά επικρατε( η άποψη ότι τα αξιόπιστα 
συστήματα μεταφορών ε(ναι ικανά να συμβάλουν σημαντικά στη με(ωση των 
αν ισοτήτων μεταξύ κέντρου και περιφέρειας. οι λόγοι της μη 
πραyματοπο (ησης επενδύσεων είναι οι περιορισμένες επενδύσεις σε 
έργα υποδομής στην περιφέρεια, κυρίως λόγω της δυσκολ(ας να 
επισημανθούν και να υπολογισθούν τα οφέλη τέτοιων έργων· το υψηλό 
κόστος που συνεπάγεται η υπέρβαση του προβλήματος της απομόνωσης 
αυτών των περιοχών, που συχνά συνδέονται με την ύπαρξη φυσικών 
εμποδίων ( 'Αλπεις, Πυρηναία ή θαλάσσια στενά)· αυτή η κατάσταση 
δημιουργεί ιδια(τερα μειονεκτήματα στην Ιρλανδία και στην Ελλάδα. 
Αποτέλεσμα είναι η μη ολοκλήρωση των δικτύων, γεγονός που λειτουργεί 
εις βάρος της περιφέρειας και, κατά συνέπεια, της συνεκτικής 
ανάπτυξης της Κοινότητας ως συνόλου. Φυσικά, οι περιοχές που 
επηρεάζονται περισσότερο από αυτήν την ανισορροπία στον τομέα των 
επενδύσεων, ε(ναι τα λιγότερο ανεπτυγμένα τμήματα της Κοινότητας. 
89. Η κοινότητα προσπαθεί εδώ και πολύ καιρό να ξεπεράσει τα γεωγραφικά 
μειονεκτήματα των φτωχότερων περιοχών της. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα 
Επενδύσεων (ΕΤΕ), από την (δρυση της Κοινότητας, χρηματοδοτε( με 
δάνεια έργα υποδομής κοινού ενδιαφέροντος και έργα που αποσκοπούν 
στην προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων ),(α ι 
των έργων στον τομέα των μεταφορών. Το 1975, ιδρύθηκε το Ευρωπαϊκό 
Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το οποίο, μέχρι το 1988, 
χορήγησε 8786,6 εκατ. ECU για τη βελτίωση της υποδομής των 
καθυστερημένων περιοχών, δηλαδή το 36% των συνολικών δαπανών. Το 1982 
δημιουργήθηκε ειδικό κονδύλιο στον προϋπολογισμό για την ανάπτυξη της 
υποδομής των μεταφορών. Το συνολικό έλλειμμα της Κοινότητας στον 
τομέα της υποδομής επιδεινώθηκε αρχικά με την προσχώρηση της Ελλάδας 
το 1981 και στη συνέχεια της Ισπανίας και της Πορτογαλίας το 1986. Η 
Κοινότητα απάντησε σε αυτήν την πρόκληση το 1988 με τη μεταρρύθμιση 
-36 -
των κοινοτικών διαρθρωτικών ταμεfων, τα οποία συνεισέφεραν μεταξύ του 
1989 και του 1993, 5583,9 εκατ. ECU για την εκτέλεση έργων μεταφορών 
σε περιοχές του Στόχου Ι μέσω των Κοινοτικών πλαισ(ων Στήριξης. 
Συμπληρωματικά έργα θα χρηματοδοτηθούν μέσω προγραμμάτων όπως το 
INTERREG (διασυνοριακή συνεργασία) και του REGIS (νησιά των πιο 
απομακρυσμένων περιοχών της περιφέρειας). Η Επιτροπή έχει προτε(νει 
ένα ενισχυμένο χρηματοδοτικό πλα(σιο που θα βαρύνει τον κοινοτικό 
προϋπολογισμό κατά την περ(οδο 1993-1997(30). Σε αυτό 
συμπεριλαμβάνεται η ουσιαστική αύξηση των χρηματοδοτικών ταμε(ων και 
η δημιουργ(α του Ταμε(ου Συνοχής που συμφωνήθηκε στο Μάαστριχτ, και 
που θα πρέπει να καλύψει ειδικά τις ανάγκες των φτωχότερων μελών στον 
τομέα της υποδομής των μεταφορών καθώς και του περιβάλλοντος. 
90. Επιπλέον, λόγω της φυσικής και οικονομικής γεωγραφίας της Κοινότητας, 
ορισμένες περιοχές φέρνουν δυσανάλογα μεγάλο μέρος του κόστους της 
διασυνοριακής κυκλοφορ(ας, ιδ(ως της οδικής. Αυτό το πρόβλημα έχει 
οξυνθε ( ιδ ια (τερα όσον αφορά τη διέλευση βαρέων φορτηγών, τα οπο (α 
αποφέρουν ελάχιστο ή ανύπαρκτο οικονομικό όφελος στις περιοχές που 
διασχ(ζουν. Με απλά λόγια, ορισμένα κράτη μέλη επιτυγχάνουν μια 
σχετική ισορροπία λόγω του ότι τα φορτηγά τους χρησιμοποιούν το οδικό 
δίκτυο άλλων κρατών μελών όσο και τα φορτηγά άλλων κρατών μελών το 
δικό τους. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για όλα τα κράτη μέλη. Ενώ 
ορισμένα έχουν επιτύχει μια θετική ισορροπία, άλλα επιβαρύνονται 
περισσότερο από όσο επιβαρύνουν το οδικό δίκτυο άλλων χωρών με τα 
φορτηγά τους(3l). Η πρόοδος που σημειώθηκε όσον αφορά την 
αντιμετώπιση του προβλήματος σε κοινοτικό επίπεδο ήταν αργή, και, 
παρά τις πρόσφατες εξελίξεις, όπως τον καθορισμό ενός κοινού 
ελάχιστου συντελεστή ειδικής φορολογικής επιβάρυνσης για το 
ντήζελ(32), μένουν ακόμη να γίνουν πολλά στον τομέα της προσέγγισης 
των επιβαρύνσεων των καταλωτών και ιδιαίτερα των φόρων που 
επιβάλλονται στα φορτηyά(33). 
IV.2.a.3 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
91. Τέλος η ανάπτυξη των Μεταφορών, αν και είχε θετικές επιπτώσεις στην 
οικονομία της βιομηχαν(ας και των υπηρεσιών της Κοινότητας, έχει 
προκαλέσει πολλά προβλήματα αυξανόμενης σοβαρότητας, όπως ήδη 
αναφέρθηκε στο Κεφάλαιο ΙΙ. Το θέμα αυτό αναπτύσσεται εκτενέστερα 
στο Κεφάλαιο ΙV.2.δ. 
IV.2.a.4 Η ΠΡΟΚΛΒΣΗ 
92. 
( 30) 
( 31) 
( 32) 
( 33) Η πρόκληση για το κανονικό σύστημα μεταφορών συνίσταται στο να 
παράσχει, με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο, τις υπηρεσ(ες που 
απαιτούνται για την απρόσκοπτη επιτυχία της ενιαίας αγοράς και την 
κινητικότητα του μεμονωμένου ταξιδιώτη, συνεχίζοντας ταυτόχρονα να 
περιορ(ζει τις ανεπάρκειες και ανισορροπίες του συστήματος και 
παρέχοντας εγγυήσεις όσον αφορά τις βλαβερές συνέπειες της αύξησης 
των μεταφορών. Αυτός ο στόχος είναι δυνατόν να εnι1ευχθε( χωρ(ς να 
παραβιασθούν οι αρχές της ελεύθερης αγοράς με τη θέσπιση οικονομικά 
αποδοτικών πολιτικών στον τομέα των μεταφορών. Ωστόσο, για το σκοπό 
αυτό, θα απαιτηθεί μια σειρά ενεργειών, κοινοτικών και εθνικών, 
προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι η αγορά των μεταφορών θα συμβάλει 
στην επ(τευξη όσο το δυνατόν υψηλότερου επιπέδου κοινωνικής 
ευημερ (ας, με βάση τόσο τα συμφέροντα των καταναλωτών όσο και το 
κόστος για το περιβάλλον, σε όλες τις περιοχές της Κοινότητας. 
Τα δημοσιονομικά της κοινότητας από σήμερα μέχρι το 1997, COM(92) 
2001 τελικό, 10 Μαρτίου 1992. 
Βλ. Κατάργηση των Στρεβλώσεων του Ανταyων ισμού Φορολογικής Φύσεως 
στις οδικές Εμπορευματικές Μεταφορές, Ευρωπαϊκή Επιτροnή, 1986. 
Οδηγία του Συμβουλίου 92/82/ΕΟΚ της 19.10.92 (ΕΕ 
COM(92)405 τελικό, 30.9.1992. 
-37 -
ΙV.2.β. : ΖΗΤΗΣΗ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΑ ΤΩΝ ΚΕΤΑΦΟΡΩΝ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΚΟΣ 
ΚΑΙ ΣΥΗΠΛΗΡΩΗΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΕΣΩΝ ΚΕΤΑΦΟΡΑΣ 
IV.2.B.l ΠΕΡΙΟΡΙΣΚΟΙ ΤΗΣ ΚΕΤΑΦΟΡΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 
93. Οι εξελ(ξεις που παροuσιάσθη),,(αν στο Κεφάλαιο ΙΙ δε(χνουν ότι, αν η 
εξέλιξη ακολοuθήσε ι το συνήθη ρυθμό, η ζήτηση στον τομέα τόσο των 
επιβατικών όσο και των εμπορευματικών μεταφορών είναι πιθανό να 
σuνεχ(σει να αυξάνεται τουλάχιστον με τον (διο ρυθμό που αναπτύσσεται 
και η οικονομ(α συνολικά. Αυτό θα μπορούσε να σημα(νει ότι, στο τέλος 
της δεκαετ(ας, η ζήτηση ενδέχεται να έχει αuξηθε( ),,(ατά ένα τέταρτο 
έως ένα τρ (το σε σχέση με σήμερα. Αν δεν ληφθούν ),,(άπο ια μέτρα, η 
αύξηση αυτή θα επικεντρωθε( πιθανότατα στον τομέα των οδικών 
μεταφορών, ο οπο(ος βρ(σκεται ήδη υπό π(εση, συχνά σοβαρή. Αυτή η 
π(εση οφείλεται κuρ(ως στους εξής παράγοντες : 
πρώτον, οι χρήστες δεν επιβαρύνονται με ολό),,(ληρο το κόστος των 
υπηρεσιών που χρησιμοποιούν, ιδίως το εξωτερικό ),,(όστος· 
δεύτερον, τα τελευταία δέκα χρόνια οι δημόσιες επενδύσεις σε έργα 
υποδομής μειώθη).(αν σε πραγματικές τιμές, ενώ αυξήθη),,(ε η ),,(U),,(λοφορία· 
τρίτον, οι απαιτήσεις σχεδιασμού ).(αι η ),,(Οινή γνώμη 
μεγαλύτερους περιορισμούς στην ανάπτυξη νέων σχεδίων· επέβαλαν 
Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι ότι δεν ),,(αλύπτεται το επίπεδο 
των έργων υποδομής που απαιτούνται για την L),,(ανοποίηση της ζήτησης. 
94. Μια πιθανή λύση, τουλάχιστον μερι),,(ή, θα είναι να βρεθούν τρόποι 
αύξησης των διαθέσιμων πόρων για την πραγματοποίηση επενδύσεων, ιδίως 
με τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα. Η προσέγγιση που αναπτύσσεται με 
βάση τις διατάξεις της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή 'Ενωση που αφορούν 
τα διευρωπαϊ).(ά δ(κτυα επιδιώ).(ει αυτούς τους στόχους, όπως αναλύεται 
στο Κεφάλαιο ΙV.2.γ. Ωστόσο, οι νέες επενδύσεις αποτελούν μόνο ένα 
μέρος της απάντησης. θα πρέπει να ),,(αταβληθούν συνεχείς προσπάθειες, 
προκε ι μένοu να καταργηθούν οι τεχνητοί φραγμο ( που παρεμβάλλονται 
στην παροχή uπηρεσ ιών μεταφοράς ),,(α ι εμποδίζουν την εφαρμογή 
αποτελεσματικότερων λύσεων, ένα θέμα που εξετάσθη),,(ε στο Κεφάλαιο 
IV.1. Επιπλέον, θα πρέπει να εξετασθεί με ποιό τρόπο οι ανεπαρκώς 
χρησιμοποιούμενες δυνατότητες μεταφοράς, ιδίως στα άλλα είδη 
μεταφοράς ε).(τός των οδι).(ών, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν χωρίς να 
παραβιάζεται η ελευθερία επιλογής του χρήστη. •οπως αναφέρθη),,(ε στο 
προηγούμενο ).(εφάλαιο, ε(ναι δυνατόν να υποστηριχθε( βάσιμα ότι στον 
τομέα των σιδηροδρομι).(ών, των εσωτερικών πλωτών ),,(αι των θαλάσσιων 
μεταφορών μικρής κλ(μακας υφίσταται ανε).(μετάλλευτη υπαρκτή και εν 
δυνάμει ικανότητα. Στόχος των μέτρων πολιτικής ),,(α ι της εφαρμογής 
προηγμένης τεχνολογίας θα πρέπει να είναι, αφενός να ).(αταστήσουν 
cλwυσ1 ι ).(όl ερα τα εν λόγω μεμονωμένα μέσα μεταφοράς wα ι αφε1 έρου να 
προωθήσουν τη συνδυασμένη χρήση τους. Οι συνδυασμένες μεταφορές θα 
μπορούσαν να προσφέρουν ευρύτερες δυνατότητες χάρη σε διαφόρους 
συνδυασμούς, ιδιαίτερα των σιδηροδρομικών/θαλασσ(ων, των 
σιδηροδρομικών/εσωτερικών πλωτών, ),,(αι των σιδηροδρομι),,(ών/αεροπορι),,(ών 
μεταφορών. Αυτές οι "συνδυασμένες υπηρεσίες" θα πρέπει κανονι).(ά να 
αποτελούν τον καλύτερο συνδυασμό των διαφόρων συστημάτων για την 
wάλυψη των αναγ).(ών των μεταφορέων ).(αι των χρηστών. 
-38 -
95. Ωστόσο, πέραν αυτών των μέτρων, θα πρέπει να εξετασθεί το βασικό θέμα 
του πραγματικού κόστους μεταφοράς και της ενσωμάτωσης του εξωτερικού 
κόστους, ώστε να εξασφαλισθεί η ανάπτυξη ενός βιώσιμου συστήματος 
μεταφορών. Μια τέτοια πολιτική θα επηρεάσει τη ζήτηση όλων των τύπων 
μεταφοράς μέσω της αύξησης της τιμής των ατομικών μέσων μεταφοράς, 
δεδομένου ότι αυτά επιβαρύνουν το κοινωνικό σύνολο με δαπάνες που δεν 
καταβάλλονται από τους χρήστες αυτών των μέσων. Δεδομένου ότι το 
εξωτερικό κόστος που συνδέεται με τους επιμέρους τρόπους μεταφοράς 
παρουσιάζει μεγάλες διαφορές, αντίστοιχες διαφορές παρουσιάζουν και 
οι αυξήσεις των τιμών, με αποτέλεσμα οι χρήστες να προσαρμόζουν τη 
ζήτησή τους, επιλέγοντας κυρ(ως αυτούς τους τρόπους μεταφοράς που 
είτε συνεπάγονται μικρότερο εξωτερικό κόστος είτε περιορ(ζουν ή 
καθιστούν περιττές ορισμένες μετακινήσεις. 
ΙV.2.β.2. ΚΟΣΤΟΣ, ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ 
96. Για ποιο λόγο τα τελευτα(α 30 χρόνια σημειώθηκε τόσο έντονη στροφή 
των εμπορευματικών και επιβατικών μεταφορών προς τα μέσα οδικής 
μεταφοράς και αγνοήθηκαν οι δυνατότητες που προσφέρουν οι 
σιδηρόδρομοι, τα εσωτερικά πλωτά ύδατα και η ακτοπλοlα; προφανώς, το 
γεγονός ότι τα μέσα οδικής μεταφοράς έχουν διεισδύσει και είναι 
διαθέσιμα σχεδόν παντού παίζει πολύ σημαντικό. ρόλο ),(αι δεν ε(ναι κάτι 
εφικτό για τα υπόλοιπα, με αποτέλεσμα να περιορ(ζε1αι ο ανταγωνισμός 
μεταξύ των διαφόρων μέσων μεταφοράς, ιδίως στις μιwρές αποστάσεις. 
Στις αγορές όπου επικρατεί ανταγωνισμός μεταξύ όλων των μέσων, στη 
διαδικασία επιλογής υπεισέρχονται διάφορα κριτήρια: η ευελιξία, η 
ταχύτητα, η αξιοπιστία, η συχνότητα και η τιμή είναι (σως τα 
σημαντικότερα. Στον τομέα των εμπορευματικών μεταφορών, η αύξηση του 
ποσοστού των εμπορευμάτων μεγάλης αξίας και μικρού όγκου και η 
διεύρυνση της χρήσης της πληροφορικής, τόσο στην παραγωγή όσο και στη 
διανομή, ευνόησαν τα μέσα μεταφοράς που πληρούν σχετικά ικανοποιητικά 
τα πρώτα τέσσερα κριτήρια, τα οποία θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν 
"ποιοτικά". Οι οδικές και οι αεροπορικές μεταφορές, εκ των οπο(ων οι 
δεύτερες εξασφαλίζουν υψηλή ποιότητα υπηρεσιών, αν και σε σχετικά 
υψηλές τιμές, εuνοήθηwαν πολύ από αυτήν την ανάπτυξη. Επιπλέον, εν 
μέρει επειδή το εξωτεριwό wόστος δεν ενσωματώθηκε, η σταθερή 
αναλογική μείωση του wόστους οδικής μεταφοράς με το οποίο 
επιβαρύνονται οι χρήστες, ευνόησε αυτή τη διαδικασία, όχι μόνο 
καθιστώντας ελκυστικότερη την οδική μεταφορά αυτή καθαυτή, αλλά 
περιορίζοντας τα wίνητρα ανάπτυξης και εwμετάλλευσης των δυνατοτήτων 
των άλλων συστημάτων. 
97. Για να αλλάξει αυτή η κατάσταση, θα πρέπει να αναληφθεί δράση σε δύο 
επίπεδα: 
πρώτον, προκειμένου να μειωθούν οι διαφορές του wόστοuς των διαφόρων 
μέσων, με την ενσωμάτωση στην τιμή μεταφοράς του wόστους υποδομής 
και του εξωτερικού κόστους, που προς το παρόν δεν υπολογίζονται· 
δεύτερον, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα των παρεχόμενων 
υπηρεσιών, ιδίως στις συνδυασμένες μεταφορές. 
-39 -
9 8. Το πρόβλημα της κάλυψης του κόστους υποδομής και των εξωτερικών 
στοιχε(ων του κόστους ε(ναι περ(πλοκο και συνυφασμένο με ευρύ φάσμα 
θεμάτων. Ωστόσο, τα περισσότερα διαθέσιμα στοιχε(α δε(χνουν ότι 
ορισμένοι τομε (ς της β ιομηχαν (ας οδικών μεταφορών δεν καλύπτουν το 
κόστος τους, ιδ(ως αν λαμβάνονται υπόψη τα εξωτεριwά στοιχεία του 
κόστους. 
99. Ε(ναι λογιwό ότι οι αλλαγές του ύψους των επιβαρύνσεων θα επιφέρουν 
ανακατανομή των ποσοστών χρησιμοπο(ησης των μέσων μεταφοράς. Σε 
τελευτα(α ανάλυση, το υψηλό ποσοστό χρησιμοπο(ησης των μέσων οδιwής 
μεταφοράς οφε (λεται σε μεγάλο βαθμό στη σταθερή με ίωση του wόστους 
τους σε σχέση με άλλους τρόπους μεταφοράς. Ωστόσο, είναι σαφές ότι 
για να πραγματοποιηθούν αλλαγές, θα πρέπει να υπάρχουν εφιwτές 
εναλλακτιwές λύσεις, πράγμα που δεν συμβα(νει πάντοτε, ιδίως όσον 
αφορά τις μιwρές αποστάσεις. Για τις μεσα(ες wαι μεγάλες αποστάσεις, 
όμως, υπάρχουν εναλλαwτιwές λύσεις, πράγμα που θα μπορούσε να 
βελτιώσει την ανταγωνιστιwότητα των άλλων τρόπων μεταφοράς. Κατά 
συνέπεια, w ι νήσε ι ς που αποσwοπούν στη δ (wα ι η wατανομή του wόστους 
υποδομής wαι των εξωτεριwών στοιχείων του wόστους θα πρέπει wανονιwά 
να τους ευνοήσουν, ιδίως αν συνδυασθούν με άλλα μέσα που θα 
αποσwοπούν στο να τους wαταστήσουν ελwυστιwότερους. 
100. Δύο αwόμη επιχειρήματα ενισχύουν την άποψη ότι θα πρέπει να επιλεγεί 
αυτή η wατεύθυνση. Καταρχήν, αwόμη wαι αν οι χρήστες των μέσων οδιwής 
μεταφοράς wάλυπταν το wόστος του συστήματος οδιwών μεταφορών, ο πόρος 
αυτός δεν είναι ανεξάντλητος, με την έννοια ότι δεν είναι δυνατόν να 
αυξηθούν οι δυνατότητες του οδιwού δικτύου για να αντιμετωπ(σει 
ενδεχόμενη αύξηση των αναγwών. Ιδ ια (τερα, σε wορεσμένες wα ι άλλες 
περιβαλλοντολογιwά ευαίσθητες περιοχές, οι δυνατότητες αύξησης του 
διwτύου είναι μάλλον περιορισμένες. Στις περιπτώσεις που το δίwτυο 
είναι ανεπαρwές, θα είναι λογιwό να εφαρμοσθούν μηχανισμοί ρύθμισης 
της ζήτησης, όπως επιβαρύνσεις οι οπο(ες θα αναγwάσουν τους χρήστες 
να αναθεωρήσουν τη σwοπιμότητα ενός συγwεwριμένου ταξιδιού ή να 
αναζητήσουν εναλλαwτιwές λύσεις. Δεύτερον, η επιβολή επιβαρύνσεων ή 
wαι διοδίων συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ενός μηχανισμού αγοράς που 
αφήνει αwόμη περιθώρια επιλογής στους χρήστες, ενώ ταυτόχρονα 
εξασφαλ (ζει wαλύτερη χρήση των διαφόρων μέσων μεταφοράς από άποψη 
τόπου wαι χρόνου. Άλλες ενδεχόμενες μέθοδοι αντιμετώπισης του 
προβλήματος δεν προσφέρουν τέτοια πλεονεwτήματα. οι δυνατότητες αυτές 
θα ε(ναι λογιwό να αξιοποιηθούν πλήρως, προwειμένου να επιλυθούν τα 
προβλήματα με τη βοήθεια αυτού του μηχανισμού, αν με τον τρόπο αυτό 
πρόwειται να αποφευχθεί η υποwατάσταση της, έστω wαι περιορισμένης, 
ελευθερ(ας επιλογής των wαταναλωτών από την επιβολή αναγwαστιwών 
ρυθμ(σεων. 
-40 -
101. Ε(ναι δυνατόν να αντιταχθε( το επιχε(ρημα ότι η αύξηση του uόστους 
μεταφοράς, ιδ(ως της οδιwής, ε(ναι ασύμφορη όχι μόνο για τους 
μεταφορε{ς, αλλά wαι για την οιwονομ(α yενιwότερα. Μια ενδεχόμενη 
λύση, που θα απέτρεπε ή θα περιόριζε τις συνολ ιwές αυξήσεις του 
κόστους μεταφοράς, θα ήταν η ταυτόχρονη μείωση του wόστους της άδειας 
και των άλλων επιβαρύνσεων οι οπο(ες επιβάλλονται στα μεγάλα φορτηγά 
οχήματα που χρησιμοποιούνται στα συστήματα συνδυασμένων μεταφορών wαι 
η αύξηση του επιπέδου των συνολιwών επιβαρύνσεων, συμπεριλαμβανομένων 
και αυτών που αφορούν τη χρήση των ιδιωτιwών αυτοwινήτων. Μια εκδοχή 
που θα μπορούσε να διερευνηθε ( στην wατεύθυνση αυτή, θα ήταν ο 
wαθορ ισμός προδιαγραφών ασφαλε (ας wα ι προστασίας του περιβάλλοντος 
για τα μεγάλα φορτηγά συνδυασμένων μεταφορών. Το ειδιwό wαθεστώς 
φορολογ ι wής επιβάρυνσης που θα ίσχυε γ ι·α τα οχήματα αυτά θα βασιζόταν 
στο γεγονός ότι θα εκτελούσαν μιwρότερες χιλιομετριwές αποστάσεις από 
τις συνήθεις wαι θα συνεπαγόταν μιwρότερες εξωτεριwές δαπάνες. Η 
θέσπιση αυτών των προδιαγραφών θα αύξανε επίσης τη διαλειτουργιwότητα 
των συστημάτων συνδυασμένων μεταφορών σε ολόκληρη την Κοινότητα. 
102. Η σχέση του wόστους των διαφόρων τύπων μεταφοράς μπορεί επίσης να 
μεταβληθεί χάρη στη δημόσια χρηματοδότηση, η οποία θα μειώσει το 
wόστος των μέσων που έχουν θεωρη-ι ι }(ά τη δυνα-ιότητα να ανα}(ουφ ίσουν 
άλλα μέσα μεταφοράς που δέχον-ιαι ιδιαίτερη πίεση. Ωστόσο, η εφαρμογή 
γενιwής πολιτι}(ής διαρ}(ούς επιχορήγησης ορισμένων τύπων μεταφορών, 
ιδίως των επιβατιwών wαι εμπορευματιwών μεγάλων αποστάσεων, είναι 
απαράδεκτη. Αναwουφ(ζει τους ενδιαφερόμενους φορείς από την πίεση του 
ανταγωνισμού, ~νώ ταυτόχρονα φέρνει σε μειονεwτι}(ή θέση τους 
ανταγωνιστές τους. Είναι απίθανο μια τέτοια πολιτιwή να οδηγήσει σε 
βιώσιμες wαι αποτελεσματι}(ές μαwροπρόθεσμες λύσεις. Ωστόσο, οι 
ενισχύσεις έχουν wάποια σημασ(α, δεδομένου ότι, όχι μόνο μεταβάλλουν 
τη σχέση του wόστους των διαφόρων τύπων μεταφοράς, αλλά wαθ ιστούν 
ορισμένους από αυτούς ελκυστικότερους. Είναι αναγwαίο να αναπτυχθούν 
κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα 
δικαιολογείται η χορήγησή τους σύμφωνα με το wοινοτικό δίκαιο. οι 
ενισχύσεις για την πραγματοποίηση επενδύσεων, ειδιwά για τη 
λειτουργfα νέων συστημάτων, όπως, για παράδειγμα, ενός νέου 
συστήματος σιδηροδρομι}(ής μεταφοράς εμπορευματιwών οχημάτων wαθώς wαι 
οι ενισχύσεις που ενθαρρύνουν την απομάwρυνση των περιβαλλοντολογιwά 
ευα(σθητων ροών από το οδικό δίwτυο θα πρέπει να εξετασθούν με 
ιδια(τερη προσοχή. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές δεν θα 
χρησιμεύσουν απλώς στον wαθορισμό των μέτρων που θα πρέπει να ληφθούν 
από τις εθνιwές ή τις τοπιwές αρχές. θα wατευθύνουν επίσης τις 
συζητήσεις για την wοινοτιwή χρηματοδότηση έργων που αποτελούν μέρος 
διευρωπαϊwών δι}ηύων και για τη θέσπιση θετικών μέτρων για τη στήριξη 
τύπων μεταφοράς που προσφέρουν νέες δυνατότητες υπό ευνοϊwούς 
περιβαλλοντικούς όρους, ιδιαίτερα των εσωτεριwών πλωτών wαι των 
θαλασσ(ων μεταφορών. 
103. Τα μέτρα που επηρεάζουν το }(όστος μεταφοράς έχουν άμεσες επιπτώσεις 
στην ανταγωνιστιwότητα των συστημάτων μεταφοράς wαι των μεταφορέων. 
Ε(ναι δύσwολο για τις εθνιwές }(αι τις τοπιwές αρχές να δρούν μόνες 
τους, εφόσον, με τον τρόπο αυτό, υπονομεύουν τη θέση των επιχειρήσεων 
τους σε σχέση με επιχειρήσεις άλλων περιοχών. Για το λόγο αυτό, 
τέτοια μέτρα είναι προτιμότερο να εντάσσονται σε πλαίσιο που θα 
αποφασίζεται σε }(Οtνοτ ιwό επίπεδο ~.στόσο, η ανάπτυξη wοινοτ ιwού 
πλαισίου στον τομέα αυτό, μπορεί να δώσει τη δυνατότητα στις εθνιwές 
ή τις τοπιwές αρχές να λάβουν υπόψη τους τις ιδιαίτερες συνθήwες, 
όπως για παράδειγμα όταν αποφασίζουν ειδιwά προγράμματα επιβολής 
διοδίων. Επίσης, δεδομένου ότι τα συστήματα επιβολής επιβαρύνσεων θα 
χρησιμοποιούν όλο wαι περισσό-ιερο ηλε}(τρονιwά μηχανήματα είσπραξης, 
-41 -
θα πρέπει να αναληφθε( δράση σε κοινοτικό επ(πεδο, προκειμένου να 
εξασφαλισθε( ότι θα αναπτυχθούν συμβατές τεχνολοy(ες, οι οπο(ες θα 
μπορούν να εφαρμοσθούν σε αυτοw (νητα από διάφορα wράτη μέλη με την 
(δια ευwολ(α. Η παλαιότερη wαι σημερινή δράση 1ης wοινοτιwής Έρευνας 
και Ανάπτυξης ε(χε ως αντικε(μενο τον έλεγχο της συμβατότητας και των 
δυνατοτήτων των τεχνολογιών, και αυτή την εποχή η Ε&Α συμμετέχει στον 
καθορισμό κοινών προδιαγραφών στα πλα (σ ια ενός Πανευρωπαϊκού 
συστήματος επιβολής επιβαρύνσεων. 
ΣV.2.β.3 ΣΥΜΙΙΛΗΡΩΚΑΤΣΚΑ ΗΕΤΡΑ 
104. θα πρέπει επ(σης να εξετασθούν ορισμένα συμπληρωματικά μέτρα που θα 
αποσκοπούν στη βελτ(ωση των διαφόρων τύπων μεταφοράς και των 
συνδυασμένων μεταφορών. 
Νέες επιχειρήσεις στις συνδυασμένες μεταφορές 
105. καταρχήν, η ανάπτυξη ελκυστικότερων συνδυασμένων μεταφορών εξαρτάται 
σε σημαντικό βαθμό από την αποτελεσματικότητα της ασκούμενης 
διαχε(ρισης και επ(βλεψης. Ειδικά, όσον αφορά τα διεθνή δρομολόγια, 
οι μεταφορές συχνά δεν πληρούν τις απα ι τ ήσε ι ς απόδοσης. Σχετικά, η 
οδηy(α 440/91 για τους σιδηροδρόμους θα επιτρέψει την ε(σοδο νέων 
μεταφορέων στην αγορά συνδυασμένων μεταφορών, γεγονός που θα πρέπει 
να βελτιώσει την ποιότητα όλων των παρεχομένων υπηρεσιών. θα πρέπει 
να y(νουν και άλλα βήματα, προκειμένου να υλοποιηθεί η αρχή που 
διατυπώνεται σε αυτήν την οδηγία. θα εξετασθεί κατά πόσον θα 
απαιτηθε( να ληφθούν νέα μέτρα σχετικά με την πρόσβαση και το κόστος 
της σιδηροδρομικής υποδομής και την εγκατάσταση νέων σιδηροδρομικών 
επιχειρήσεων, δεδομένου ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δε(χνουν ότι, χωρ(ς 
την απαρα(τητη υποδομή, η οδηγία 440/91(3 4) θα έχει μάλλον 
περιορισμένα ή αποκλ(νοντα πρακτικά αποτελέσματα. 
Συνερyασ(α και κανόνες περί ανταγωνισμού 
106. Δεύτερον, στις συνδυασμένες μεταφορές συχνά απαιτείται συνερyασ(α 
μεταξύ των διαφόρων επιχειρήσεων μεταφορών, ιδίως βάσει των διατάξεων 
τς οδηy(ας 440/91 του Συμβουλίου. οι συμφωνίες αυτού του τύπου θα 
πρέπει να ε(ναι σύμφωνες με το κοινοτικό δίκαιο περί ανταγωνισμού. 
Στα πλα(σια αυτή, η Επιτροπή θα εξετάσει διάφορες δυνατές εwδοχές, 
μεταξύ των οπο(ων και την τροποποίηση του wανονισμού 1017/68( 35) wαι 
θα ενημερώσει τις ενδιαφερόμενες επ ι χε ιρήσε ι ς με τα κατάλληλα μέσα 
πολιτικής που εφαρμόζει στον τομέα αυτό. Επίσης θα επανεξετασθε( η 
μεταχε (ρ ιση των ναυτιλιακών επιχειρήσεων που συμμετέχουν στις 
συνδυασμένες μεταφορές. 
(34) οδηy(α του Συμβουλίου 91/440/ΕΟΚ της 29.7.91 (ΕΕ αριθ. L 237 της 
24.8.91) 
(35) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1017/68 του Συμβουλίου της 19.07.68 (ΕΕ αριθ. 
L 175 της 23.07.68). 
-42 -
Τεχνική εναρμόνιση 
107. ο τρ(τος τομέας δραστηριότητας ε(ναι ο ζωτικός τομέας της τεχνικής 
εναρμόνισης, η οπο(α αποσκοπε( ιδ(ως στην εξασφάλιση της διασύνδεσης 
των συνδυασμένων συστημάτων και της διαλειτοuργικότητας του κινητού 
εξοπλισμού. Ο τομέας ε(ναι ευρύς και περ(πλοκος. Για το λόγο αυτό, θα 
πρέπει να καθορισθούν προτεραιότητες και να εξετασθούν τα προβλήματα 
η επ(λuση των οπο(ων θα αποφέρει σύντομα χρήσιμα αποτελέσματα, όπως, 
για παράδειγμα, οι αποκλ(σειc; που δημιουργούν προβλήματα μεταφοράς 
των φορτ(ων και οι συνδυασμο( ασυμβfβαστων στοιχε(ων. Πιο 
μακροπρόθεσμα, ενδεχομένως να αναληφθούν πιο σύνθετες πρωτοβοuλ (ες, 
όπως για παράδειγμα, η προαναφερθείσα δυνατότητα, δηλαδή ο καθορισμός 
προτύπων για τα μεγάλα φορτηγά συνδυασμένων μεταφορών. Επιπλέον, θα 
πρέπει να αναπτυχθούν κατάλληλα συστήματα πληροφόρησης συμβατά μεταξύ 
τους. Τα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης θα διαδραματ(σουν 
σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία του εδάφους για την ανάληψη αυτών 
των πρωτοβουλιών. 
108. Όσον αφορά την τεχνική εναρμόνιση, βασική προϋπόθεση για τη 
διαλειτοuργικότητα των συστημάτων σε ολόκληρη την Κοινότητα, η οποία 
επηρεάζει ταυτόχρονα και την παραγωγή των βιομηχανιών εξοπλισμού, θα 
πρέπει οπωσδήποτε να αναληφθεί δράση σε κοινοτι),(ό ε-πfπεδο, που θα 
βασ(ζεται, κατά το δυνατόν, στη νέα -προσέγγιση -που έχει υιοθετήσει η 
Κοινότητα από το 199ς σχετικά με την τεχνική εναρμόνιση, σύμφωνα με 
την οποία καθορ(ζονται βασικές προδιαγραφές με κοινοτικές οδηγίες και 
τεχνικά πρότυπα με βάση στα ευρωπαϊκά -πρότυπα που έχουν θεσπισθε{ από 
αναγνωρισμένους οργανισμούς προτύπων. Ακόμη, θα πρέπει να εξετασθεί η 
ανάληψη -πρωτοβουλιών, προκειμένου να επεκταθούν τα αποτελέσματα αυτών 
των μέτρων πέραν των κοινοτικών συνόρων. 
Ευθύνη και ασφάλεια 
109. Τέταρτον, αυτή τη στιγμή, όσον αφορά την ευθύνη των μεταφορέων -που 
εκτελούν συνδυασμένες μεταφορές ισχύουν διάφορα ).(αθεστώτα όχι μόνο 
στα διάφορα κράτη μέλη, αλλά και στα διάφορα επιμέρους στάδια μιας 
συνδυασμένης μεταφοράς. Δεδομένου ότι στις 24.5.1980 συνήφθη Σύμβαση 
των Ηνωμένων Εθνών για τις διεθνείς συνδυασμένες μεταφορές, η οποία 
όμως δεν έχει αρχ(σει να ισχύει, θα πρέπει να διερευνηθε( κατά πόσον 
μια πιο ομοιόμορφη -προσέγγιση θα καθιστούσε τις συνδυασμένες 
μεταφορές ελκυστικότερες. Στην περίπτωση αυτή, οι διάφορες μέθοδοι 
για την επ (τευξη αυτού του στόχου θα πρέπει να αξιολογηθούν με 
γνώμονα το γεγονός ότι η κοινότητα έχει συμφέρον οι κανόνες που 
εφαρμόζονται στους ευρωπα (ους μεταφορείς να εφαρμόζονται και στους 
μεταφορε(ς τρ(των χωρών, ιδ(ως του Ευρωπαϊwού Οικονομικού Χώρου και 
της Ανατολιwής wαι Κεντριwής Ευρώπης. 
Διευρωπαϊκά δ(κτυα συνδυασμένων μεταφορών 
110. ο πέμπτος τομέας δραστηριότητας αφορά την ανάπτυξη διευρωπαϊκών 
δικτύων διαφόρων τύπων μεταφοράς και την προοδευτική σύνδεσή τους. Το 
θέμα αυτό αναπτύσσεται εξ ολοκλήρου στο Κεφάλαιο ΙV.2.γ, αλλά 
ορισμένα θέματα που συνδέονται ιδιαίτερα με τις σχέσεις των διαφόρων 
τρό-πων μεταφοράς πρέπει να εξετασθούν στο σημείο αυτό. 
-43 -
Εμπορεύματα 
111. Όσον αφορά τα εμπορεύματα, θα πρέπει να wαταβληθούν προσπάθειες 
προwειμένου να εντοπισθούν οι διάδρομοι που προσφέρουν τις 
μεγαλύτερες δυνατότητες μεταφόρτωσης, wαθώς wαι τα είδη εμπορευμάτων 
που προσφέρονται περισσότερο για μεταφόρτωση. Η αρχή έγινε με την 
πρόσφατη πρόταση πραγματοπο(ησης προτύπων ενεργειών για τις 
συνδυασμένες μεταφορές: PACT. Επιπλέον, θα πρέπει να wαθορισθούν 
προδιαγραφές όσον αφορά τα συστήματα συγwέντρωσης wαι πληροφόρησης. 
Προwειμένου να ευνοηθούν από τα θετιwά αποτελέσματα αυτών των 
ενεργειών, όσο το δυνατόν συντομότερα, wαι ορισμένες περιφερειαwές 
περιοχές, wαι λαμβανομένων υπόψη των δυσwολιών που θα δημιουργήσουν 
οι διαστάσεις των αξόνων wαι των αμαξωμάτων σε ορισμένα δρομολόγια, 
θα πρέπει να δοθε( ιδια(τερη προσοχή στη διασύνδεση μεταξύ του 
wεντρικού δικτύου wαι των περιφερειαwών συστημάτων. Το wεντριwό 
σύστημα θα πρέπει να ε(ναι κατάλληλα εξοπλισμένο, ώστε να εξασφαλ(ζει 
αποτελεσματική σύνδεση με τα περ ιφερε ιαwά συστήματα, τα οποία, για 
wάποιο διάστημα αwόμη θα έχουν διαφορετιwά τεχνιwά χαραwτηριστιwά. 
112. πράγματι, στα πλαίσια των συνδυασμένων μεταφορών, οι wάθε τύπου 
σταθμοί προορισμού διαδραματίζουν σημαντιwό ρόλο. Αποτελούν ζωτιwά 
σημεία επαφής, τα οποία θα wαθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την 
ανταγων ιστ ι wότητα wα ι τη χρησιμότητα των συστημάτων. · οσο η 
λειτουργία τους θα γίνεται πιο αποτελεσματιwή, θα μειώνεται η μέση 
απόσταση στην οποία οι συνδυασμένες μεταφορές γίνονται ανταγωνιστιwές 
προς τις οδικές μεταφορές, απόσταση που υπολογίζεται αυτή τη στιγμή 
σε 700 χλμ. περίπου. Δεδομένου ότι, στην πραγματιwότητα, οι 
περισσότερες εμπορευματιwές μεταφορές ~αλύπτουν μιwρότερες 
αποστάσεις, όπως αναφέρεται στο Κεφάλαιο ΙΙ, η μελλοντιwή συμβολή των 
συνδυασμένων μεταφορών θα εξαρτηθε( σημαντιwά από τη βελτ(ωση της 
αποτελεσματιwότητας, η οποία θα wαθορίσει wαι την ανταγωνιστιwότητά 
τους σε αυτές τις αγορές. 
113. Η αποτελεσματιwότητα των σταθμών προορισμού μπορεί επίσης να συμβάλει 
στον περιορισμό ορισμένων ανισορροπιών wαι ανεπαρwειών. Η ύπαρξη 
επαρwέστερων λιμένων στις δυτιwές wαι νότιες περιφερειαwές περιοχές 
έχει βασιwή σημασ(α για την ανάπτυξη των θαλασσίων μεταφορών μιwρών 
αποστάσεων, και την ανακούφιση του άξονα που διασχίζει τις Άλπεις 
από βορρά προς νότο. Η λειτουργ(α κέντρων διανομής εμπορευμάτων κοντά 
σε μεγάλα αστικά κέντρα μπορεί να συμβάλει στο στόχο αυτό με 
διάφορους τρόπους. Αν η θέση τους επιλεχθεί προσεwτιwά, μπορούν να 
λειτουργήσουν ως wέντρα συνδυασμένων μεταφορών ~αι, χάρη στην 
εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιwών wαι επιμελητειαwών συστημάτων, να 
συμβάλουν σημαντικά στη βελτίωση της wατανομής των εμπορευμάτων στις 
αστιwές περιοχές, περιορίζοντας τον αριθμό διαδρομών προς τις 
αποθήκες wαι τα εργοστάσια χάρη στην κατάλληλη ταξινόμηση και 
συγκέντρωση των φορτ (ων. Στο βαθμό που τα wέντρα υποδοχής 
εμπορευμάτων θα αποτελέσουν χώρους παραγωγικής δραστηριότητας, δηλαδή 
"εμπορευματικά χωριά", θα wαταπολεμήσουν στη ρίζα τους ορισμένα 
προβλήματα μεταφοράς με τον άμεσο περιορισμό της ανάγ~ης μεταw(νησης. 
-44 -
Επιβάτες 
114. Όσον αφορά τις επιβατικές μεταφορές, ο συνδυασμός των μέσων 
μεταφοράς απαιτε( νέες εκτιμήσεις προκειμένου να βρεθούν εναλλακτικές 
λύσεις που θα μπορέσουν να συναγωνισθούν το ιδιωτικό αυτοκ(νητο από 
την άποψη της ευκολ(ας χρήσης και της ευελιξίας που έχει. Το γεγονός 
αυτό ενισχύει την άποψη ότι πέραν των κοινοτικών δικτύων που έχουν 
προβλεφθε(, θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για να δημιουργηθε( 
ένα ολοκληρωμένο δ(κτυο μέσων μαζικής μεταφοράς, που θα αποτελείται 
από ένα πυρήνα αλληλοσυμπληρούμενων συστήματωv μεταφορών με 
αεροπλάνο, πούλμαν και τραίνο και από περιφερειακά δευτερεύοντα 
δ (κτυα που θα εξασφαλίζουν σύνδεση με τα πιο απομακρυσμένα σημεία 
προορισμού. Σε αυτό το "Δ(κτυο για τους πολίτες" θα πρέπει να 
συμπεριληφθούν συστήματα και υπηρεσ(ες τόσο του δημόσιου όσο και του 
ιδιωτικού τομέα. Σε συνδυασμό με άλλα μέτρα, όπως την ανάπτυξη 
εύχρηστων συστημάτων πληροφόρησης, κατάλληλων φορητών συστημάτων 
τηλεπικοινων(ας και ευέλικτων μέσων μαζικής μεταφοράς στα οπο(α 
συμπεριλαμβάνονται και τα ταξ(, αυτή η προσέγγιση θα προσδώσει στις 
δημόσιες μεταφορές πραγματική κοινοτιwή διάσταση wαι, με τον τρόπο 
αυτό, θα περιορ(σει το φαινόμενο της "ανταναwλαστιwής" χρησιμοπο(ησης 
του αυτοκινήτου, η οποία, προς το παρόν, καθορίζει την επιλογή του 
μέσου μεταφοράς στις περισσότερες ιδιωτιwές μετακινήσεις. Τελικά, η 
σύνδεση των μεγαλουπόλεων με υπερταχείες δεν έχει νόημα, αν οι 
επιβάτες αυτών των τρα (νων πρέπει να ταλαιπωρηθούν σε δρόμους με 
κυκλοφοριακή συμφόρηση για να φθάσουν στο αεροδρόμιο που βρίσκεται 
μακριά από την πόλη και δεν συνδέεται με το κέντρο με αποτελεσματικά 
μαζικά μέσα μεταφοράς. 
115. Ένα συνοδευτικό μέτρο που θα πρέπει να εξετασθε( είναι η θέσπιση 
Χάρτη ποιοτικών Προδιαγραφών για τις υπηρεσίες που περιλαμβάνει το 
δ(κτυο. Η ενέργεια αυτή θα συμβάλει τόσο στη μελλοντική ΚΠΜ, όσο και 
στην ανάπτυξη της Κοινότητας των Πολιτών, με τον καθορισμό της 
ποιότητας των υπηρεσιών που δικαιούνται οι πολίτες της Κοινότητας. 
Επ(σης, θα ρυθμ(σει θέματα όπως τη συχνότητα, την αξιοπιστία, την 
ευκολ(α πρόσβασης, την παροχή και την ποιότητα της πληροφόρησης, τη 
δυνατότητα εύκολης εναλλακτικής χρησιμοποίησης υπηρεσιών, την άνεση, 
κ.λπ. Το μέτρο αυτό θα συμπληρώσει τις προσπάθειες που έχουν 
καταβληθεί σε αυτήν την κατεύθυνση, όπως για παράδειγμα τα πρότυπα 
για λεωφορε (α που θέσπισε η Παγκόσμια Οδική , Ενωση ( IRU) και την 
w (νηση για την ποιοτική ασφάλεια που βασίζεται στη σειρά 9000 του 
Διεθνούς οργανισμού Προτύπων (ISO). 
116. Αν το "Δίκτυο για τους Πολίτες" βασισθεί στις διατάξεις της Συνθήκης 
για την Ένωση που αφορούν το διευρωπαϊwό δίκτυο, η κοινοτική 
παρέμβαση θα περιορισθε( μόνο σε ό,τι απαιτε(ται για την κάλυψη των 
αναγκών της και θα αφεθε ( μεγάλο περιθώριο δράσης στις αρχές, οι 
οπο(ες θα αναλάβουν τις ευθύνες τους στα υπόλοιπα επίπεδα. Επ(σης, θα 
επιτρέψει στην Κοινότητα να επηρεάσει τη λήψη αποφάσεων σε άλλα 
επ (πεδα, για παράδειγμα στον τομέα του σχεδιασμού της χρήσης γης, 
αφήνοντας ταυτόχρονα σε άλλους αρμόδιους φορείς μεγάλο βαθμό 
ελευθερ(ας, που θα τους επιτρέψει να λάβουν υπόψη τους τις ιδιαίτερες 
συνθήκες που θα αντιμετωπ(σουν. Αυτά τα θέματα αναπτύσσονται 
λεπτομερέστερα στο Κεφάλαιο ΙV.2.γ. 
-45 -
Διαχείριση της wυwλοφορ(ας wαι περιορισμοί 
117. Τα προβλήματα που δημιούργησε η οδιwή wυwλοφορία, τόσο των φορτηγών 
όσο wαι των ιδιωτιwών αυτοwινήτων, οδήγησαν στη θέσπιση πολλών μέτρων 
σχετιwών με τη διοχέτευση wαι τον περιορισμό της wυwλοφορ(ας: 
απαγόρευση της wυwλοφορ(ας σε ορισμένες περιοχές, περιορισμο( στη 
στάθμευση, υποχρεωτιwές διαδρομές για ορισμένα οχήματα, περιορισμούς 
της wυwλοφορ(ας τις νυχτερινές ώρες wαι τα σαββατοwύριαwα, από wοινού 
χρήση αυτοwινήτων, συστήματα μετεπιβ(βασης wαι οδιwή ενημέρωση wαι 
wαθοδήγηση. οι μέθοδοι αυτού του τύπου αποτελούν μέρος των μέτρων 
πολιτιwής που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση των προβλημάτων. 
Γενιwά, τέτοια μέτρα ε(ναι αποτελεσματιwότερα σε εθνιwό, περιφερειαwό 
ή τοπιwό επ(πεδο, ανάλογα με το πεδ(ο εφαρμογής τους. Μέχρι τώρα δεν 
49χρειάσθηwε να αναληφθε( wοινοτιwή δράση για την εναρμόνιση αυτών 
των προσεγγ(σεων, οι οπο(ες, βέβαια, δεν θα πρέπει να εισάγουν 
διαwρ(σεις εις βάρος των οχημάτων άλλων wρατών μελών. Αυτή η εγγύηση, 
που απορρέει wατευθε(αν από τη συνθήwη, εξασφαλίζει ότι τα μέτρα που 
λαμβάνονται δεν δημιουργούν σημαντιwό πρόβλημα από την άποψη της ΚΠΗ. 
κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρε( ότι, γενιwά, δεν είναι ανάγwη να 
θεσπισθούν wοινοτιwά μέτρα. Ωστόσο, δεδομένου ότι τα συστήματα 
διαχείρισης βασίζονται όλο wαι περισσότερο στις τεχνολογ(ες της 
τηλεματιwής, όπως, για παράδειγμα, αυτές που αναπτύσσονται στα 
πλαίσια του DRIVE, θα πρέπει να αναληφθεί δράση, προwειμένου να 
εξασφαλισθεί η συμβατότητα συστημάτων, όπως ήδη αναφέρθηwε σχετιwά με 
τις τεχνολογίες αυτόματου wαθορισμού wαι πληρωμής των διοδίων. Η 
Επιτροπή θα παραwολουθεί την wατάσταση, προwειμένου να επισημαίνει 
τις εξελίξεις που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν προβλήματα στην 
ελεύθερη wυwλοφορ(α των εμπορευμάτων wαι των προσώπων. 
-46 -
IV.2.y. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΙΚΤΥΩΝ 
IV.2.y.l. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
118. Η ικανότητα των κοινοτικών συστημάτων μεταφορών να ανταποκριθούν στις 
απαιτήσεις που σκιαγραφήθηκαν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την 
ικανότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών να αναπτύξουν νέα συστήματα που 
θα χρησιμοποιούν τις πιο εξελιγμένες τεχvολοy(ες, όπως και όλων των 
ενδ ιαφερομένωv να ενσωματώσουν αυτά τα συστήματα σε δ Cκτυα που θα 
μεγιστοποιήσουν την πρακτική τους χρησιμότητα για τους χρήστες. Η 
επιτυχ(α των προγραμμάτων έρευνας στον τομέα των μεταφορών θα 
εξασφαλ(σει την εφαρμογή των πιο πρόσφατων επιστημονικών και 
τεχνολογικών εξελ(ξεωv, με στόχο τη βελτ(ωση της απόδοσης και της 
ποιότητας των συστημάτων μεταφορών και την επ (τευξη των στόχων της 
πολιτικής μεταφορών. Εξάλλου, χάρη στην προοδευτική ανάπτυξη 
κατευθυντηρ(ων γραμμών για τα δ(κτυα μεταφορών, θα εξασφαλισθε( η 
ομαλή και αποτελεσματική λειτουργ(α των συστημάτων και των διαφόρων 
μερών τους ανεξάρτητα από τον τύπο των μεταφορών και πέραν των 
γεωγραφικών συνόρων ή των τεχνικών εμποδ(ων. 
119. Η Κοινότητα θα πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε αυτούς τους 
τομε(ς, δεδομένου ότι πολλά από τα προβλήματα αυτά αφορούν, σε 
διάφορους βαθμούς, όλα τα κράτη μέλη και έχουν διακρατική διάσταση 
και επιπτώσεις. κατά συνέπεια, θα πρέπει να βρεθούν νέες κοινές 
λύσεις και να θεσπισθούν κοινές προδιαγραφές μέσω της συνεργασ(ας σε 
κοινοτικό και ευρύτερα ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι κίνδυνοι θα πρέπει να 
κατανεμηθούν και ε(ναι πιθανόν να αναπτυχθούν οικονομ(ες κλ(μακας που 
θα βοηθήσουν την ανάπτυξη νέων συστημάτων που απαιτούν σημαντικές 
επενδύσεις αιχμής. οι επιπτώσεις τέτοιων δραστηριοτήτων για τη 
βιομηχαν(α ε(ναι, κατά συνέπεια, σημαντικές. 
120. θα πρέπει επ(σης να επισημανθεί η δυνατότητα σύνδεσης της έρευνας και 
της ανάπτυξης των δικτύων. Αν οι τεχνολογ(ες αναπτυχθούν από κοινού 
στα πρώτα στάδια, θα είναι πολύ ευκολότερο να αποφασισθε( η εφαρμογή 
τους με τη θέσπιση κατάλληλων προτύπων και τεχνικών κανονισμών 
σχετικών με τη συνακόλουθη ανάπτυξη ευρωπαικων δικτύων και νέων 
υπηρεσιών, με στόχο τη συμβατότητα, τη διασύνδεση και τη 
διαλειτουργικότητά τους. Και αvτ(στροφα, η προοδευτική ανάπτυξη 
ευρωπαικων δικτύων και νέων υπηρεσιών μεταφορών θα προωθήσει την 
αναζήτηση νέων τεχνικών λύσεων για την επ(τευξη των ίδιων στόχων. Και 
πάλι, οι συvέπε ι ες της σύνδεσης της έρευνας και της ανάπτυξης των 
δικτύων για τη βιομηχαν(α ε(ναι σημαντικές, δεδομένου ότι αποτελούν 
ένα ενδεχομένως σημαντικό μέσο βελτ(ωσης της ανταγωνιστικότητας των 
κοινοτικών βιομηχανιών σύμφωνα με το άρθρο 130 της συνθήκης για την 
'Ενωση. 
121. Τέλος, θα πρέπει να ληφθε( υπόψη ότι οι πρόοδοι που σημειώνονται στον 
τομέα της πληροφόρησης και των τηλεπικοινωνιών μεταβάλλουν την 
αλληλεξάρτηση που πάντα χαρακτήριζε τις μεταφορές και τις 
επικοινωνίες. Παράλληλα με τις προόδους στις τεχνολογ(ες 
πληροφόρησης, οι επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών έχουν αρχίσει να 
χρησιμοποιούν εγκαταστάσεις επικοινωνιών ευρε(ας ζώνης και ψηφιακής 
{3) 
-47 -
κινητής τηλεπικοινων(ας στα πλα(σια της κοινοτικής πολιτικής ανοικτού 
δικτύου. Οι επιχειρήσεις σχεδιάζουν τη σύντομη εισαγωγή ψηφιακής 
ακουστικής μετάδοσης, η οπο(α θα αυξήσει σημαντικά τις δυνατότητες 
μετάδοσης κωδικοποιημένων πληροφοριών σχετικά με τις μεταφορές και τα 
ταξ{δια. Αυτές οι νέες τεχνολογ{ες υπόσχονται πρωτοφανε(ς υπηρεσ{ες 
που θα στηρ(ξουν ολόκληρη την αλυσ(δα των μεταφορών και θα 
διευκολύνουν τη συvεργασfα των διαφόρων μέσων μεταφοράς. Επιπλέον,τα 
νέα ηλεκτρονικά συστήματα, όπως η δυνατότητα πραγματοπο (ησης 
διασκέψεων, εργασιών και αγορών εξ αποσ1άσεωc; και οι διάφορες μορφές 
11ροσωπικήc; ηλεκ1ρονικήc; ε1rιwοιvωv{αc; εrvαι 11ολύ πιθανόν να 
επηρεάσουν σημαντικά τις ανάγκες μετακ{νησης του κοινού. Ωστόσο, 
ακόμη και αν η σχέση μεταξύ μετακ{νησηc; και εξ αποστάσεως 
επικοινων(ας αλλάξει σημαντικά, δεν θα πρέπει να συναχθε{ το 
συμπέρασμα ότι η αύξηση της χρήσης των τηλεπικοινωνιών θα προκαλέσει 
με{ωση των μεταφορών. ο λόγος ε(ναι ότι οι προσωπικές επικοινων{εc; 
μειώνουν μεν τι c; ανάγκες με τακ ίvησηc;, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν την 
ελευθερ{α κfνησης, χωρfc; να εμποδ(ζουν την πρόσβαση σε άλλους τύπους 
επικοινωνιών. 
112. Λόγω του υβριδικού χαρακτήρα των μεταφορών και των επικοινωνιών, θα 
πρέπει να αναπτυχθε( ένα κατάλληλο κανονιστικό πλα(σιο μέσω της 
συνεργασίας διαφόρων παραγόντων και των δύο τομέων, 
συμπεριλαμβανομένων και των τελικών καταναλωτών, οι οπο(οι 
χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο τις συνδυασμένες μεταφορές και τις 
τηλεπικοινωνfες. Αυτό το πλα(σιο ε(ναι απαραίτητο, προκειμένου η 
βιομηχαν(α και η κυβέρνηση να συμβάλουν αποτελεσματικά στην πρόοδο 
της βιομηχανικής και οικονομικής υποδομής της Ευρώπης. 
rv.2.y.2 ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
123. οι κοινοτικές ενέργειες και ανάπτυξη στον τομέα των μεταφορών θα 
πρέπει να εξασφαλ{σουν νέα μέσα για την επίτευξη της βιώσιμης 
κινητικότητας αποτελεσματικές και ασφαλε(ς μεταφορές υπό τους 
καλύτερους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς όρους. 
Αποτελεσματικότητα 
124. Η αποτελεσματικότητα του συστήματος μεταφορών θα πρέπει να βελτιωθεί 
όσον αφορά την απόδοση των ατομικών τρόπων μεταφοράς και των 
επιχειρήσεων, την ικανότητα συνεργασ(αc; κάθε τύπου μεταφοράς με τους 
άλλους και τη συνολική λειτουργ(α του συστήματος μεταφορών. 
125. Η αποτελεσματικότητα των ολοκληρωμένων συστημάτων επηρεάζεται από την 
ποιότητα των ασθενέστερων μερών του. κατά συνέπεια θα πρέπει να 
βελτιωθούν, όσο το δυνατόν περισσότερο η διαθεσιμότητα, η αξιοπιστ(α, 
η ευελιξ(α και η ταχύτητα όλων των κλάδων μεταφοράς, ενώ ταυτόχρονα, 
θα πρέπει να περιορισθούν στο ελάχιστο οποιεσδήποτε αρνητικές 
επιπτώσεις τους για την ασφάλεια και το φυσικό ή κοινωνικό 
περιβάλλον. eα πρέπει να επιδιωχθούν βελτιώσεις σε συνδυασμό με τους 
κλάδους μεταφοράς που αντ ι με,-ωπ ίζουν μεγάλη πίεση και αυ,-ούς που 
προσφέρουν δυνατότητες χρησιμοπο(ησης του υφισταμένου ή του 
μελλοντικού δυναμικού τους. Οι βελτιώσεις αυτές θα πρέπει να 
επιδιωχθούν στο επ(πεδο του χρησιμοποιούμενου υλικού· του σχεδιασμού 
του εξοπλισμού και της υποδομής· των τεχνικών κατασκευής κ~ι 
επεξεργασ(ας· τέλος, της λειτουργικής αποτελεσματικότητας, ιδ(ως μέσω 
της εφαρμογής τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινων(ας με σκοπό την 
ανάπτυξη νέων μέσων που θα προορ(ζονται για τους διαχειριστές των 
δικτύων, τις επιχειρήσεις και τους χρήστες. 
-48 -
126. Ωστόσο, οι βελτιώσεις των διαφόρων τύπων μεταφοράς θα πρέπει να 
επιτευχθούν στα πλα(σια άλλων ενεργειών που θα αποσκοπούν στη 
βελτ(ωση της αποτελεσματικότητας των μέσων μεταφοράς μέσω του 
συνδυασμού τους. Κατά συνέπεια, όλοι οι τρόποι μεταφοράς θα πρέπει να 
θεωρηθούν τμήμα ενός ευρύτερου συστήματος που, όλο και περισσότερο, 
θα πρέπει να λειτουργε( όλο και περισσότερο ως ολοκληρωμένο σύνολο. 
θα απαιτηθε ( ιδια(τερη 11ροσοχή, ώσ1ε να α1ιοφεuχθούν οι αποκλ (σεις )(αι 
οι αντιφάσεις, όπως για παράδειγμα, η χρησιμοπο(ηση συστημάτων 
πληροφόρησης ή αν(χνευσης, που η σύνδεσή τους με άλλα ε(τε δεν ε(ναι 
δυνατή, ε(τε ε(ναι πολύ δαπανηρή, ή η εφαρμογή στις οδικές και 
σιδηροδρομικές μεταφορές νέων τεχνικών μεταφόρτωσης οι οπο(ες δεν 
ε(ναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν εύκολα στις οδικές και εσωτερικές 
πλωτές ή θαλάσσιες μεταφορές. Οι πρόοδοι που θα σημειωθούν στη ροή 
και στη διαχε(ριση των πληροφοριών και στις υπηρεσ(ες που βασ(ζονται 
στις πληροφορ(ες θα συμβάλει επfσης στην αύξηση της 
αποτελεσματικότητας των μετακινήσεων. Η συμβατότητα, η διασύνδεση και 
η διαλειτουργικότητα θα πρέπει να αποτελέσουν αποφασιστικά κριτήρια. 
Ε(ναι απαρα(τητες προϋποθέσεις της ένταξης όλων των τρόπων μεταφοράς 
σε ένα ευρωπαϊκό σύστημα μεταφορών, στο οποίο κάθε τύπος μεταφοράς θα 
συνεισφέρει στο τομέα όπου αποδ(δει καλύτερα, παρέχοντας στους 
επιχειρηματίες και στους χρήστες τη δυνατότητα επιλογής του καλύτερου 
συνδυασμού για τις μετακινήσεις τους. 
127. πράγματι, πέραν των βελτιώσεων της αποτελεσματικότητας των επιμέρους 
τρόπων μεταφοράς και της δυνατότητας συνδυασμού τους με άλλους, θα 
απαιτηθούν ενέργειες στον τομέα της λειτουργίας του συστήματος 
μεταφορών συνολικά, οι οποίες θα βασ(ζονται στη διάκριση μεταξύ των 
τοπικών, των περιφερειακών και των ευρύτερων τμημάτων του. Στόχος 
αυτών των ενεργειών θα είναι να αναπτυχθούν νέα μέσα που θα δώσουν τη 
δυνατότητα σε αυτούς που χρησιμοποιούν ή διαχειρίζονται τμήματα του 
συστήματος να ενημερώνονται όσο το δυνατόν πληρέστερα σχετικά με την 
παρούσα λειτουργ(α και την πιθανή μελλοντική βραχυπρόθεσμη και 
μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Αυτά τα μέσα έχουν ιδιαίτερη σημασ(α για τη 
λήψη ορθών αποφάσεων, όχι μόνο σχετικά με τρέχουσες ενέργειες, αλλά 
και για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του συστήματος και των τμημάτων 
του. Αυτός ο συνδυασμός γρήγορων τεχνολογικών αλλαγών και αλλαγών των 
απαιτήσεων των καταναλωτών αποτελε( με(ζονα πρόκληση, αν στόχος της 
Ευρώπης ε(ναι να διατηρήσει την απαρα(τητη τεχνολογική συμβατότητα, 
παρέχοντας ταυτόχρονα στις βιομηχανfες της τη δυνατότητα να 
ανταγων(ζονται με επιτυχ(α τις βιομηχανίες της παγκόσμιας αγοράς. Η 
συνεργασ(α για τον καθορισμό κοινών χαρακτηριστικών και ευρωπαϊκών 
προτύπων είναιι βασική για την ανάπτυξη ενός "ανοικτού" δικτύου 
μεταφορών που θα επιτρέπει τη διαλειτουργικότητα του κινητού 
εξοπλισμού και την πρόσβαση των ενδιαφερομένων σε όλους τους τρόπους 
μεταφοράς. Αυτός ε(ναι ένας τομέας στον οποίον η Κοινότητα μπορε( να 
επιτελέσει το έργο της με επιτυχία. 
Ασφάλεια 
128. Η ασφάλεια όλων των μεταφορών, ιδfως των οδικών, παραμένει βασική 
μέριμνα των κρατών μελών, όπως αναλύθηκε πληρέστερα στο Κεφάλαιο 
ΙV.2.δ. Τα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης έχουν ήδη συμβάλει 
σημαντικά καταρχήν σε εθνικό επίπεδο και πιο περιορισμένα μέσω 
κοινοτικών ενεργειών, όπως με την εισαγωγή συστημάτων τηλεματικής 
στις οδικές μεταφορές, στη ναυσιπλοiα, στον έλεγχο της εναέριας 
κυκλοφορ(ας, και στα συστήματα χειρισμού και ελέγχου των 
σιδηροδρόμων. Αυτές οι αρχικές ενέργειες αποτελούν σταθερή βάση για 
την ανάπτυξη μελλοντικών δραστηριοτήτων που θα βασισθούν σε ό,τι έχει 
ήδη επιτευχθεί, με στόχο, ιδίως, να επιτευχθούν το συντομότερο δυνατό 
αποτελέσματα σε επίπεδο λειτουργίας. 
-49 -
Περιβάλλον 
129. Η έρευνα και η ανάπτυξη, σε συνδυασμό με συμπληρωματικές ενέργειες 
μπορε( να συμβάλει στην απάλυνση πολλών από τα περιβαλλοντολογικά 
προβλήματα· που επισημάνθηκαν στο Κεφάλαιο ΙΙ και στην ε,τ{τεuξη του 
βασικού στόχου τηc; βιώσιμης κινητικότητας. Επιπλέον, το περιβάλλον 
ε{ναι ένα τομέαc; που προσφέρεται για την εφαρμογή προγραμμάτων 
έρευνας και ανάπτυξης, παρέχοντας στόχους οι οπο{οι δεν έχουν 
επιτεuχθε{ ακόμη από τη σημερινή τεχνολοy{α, αλλά μπορε( και πρέπει 
να επιτευχθούν στο μέλλον. Επ(σης, στα πλα{σια αυτά, η δυνατότητα να 
συμπεριληφθούν στη διαχε{ριση της κuκλοφορ{αc; οι περιβαλλοντολογικο{ 
παράyοντες, να επηρεασθούν οι κάτοχοι ιδιωτικών αuτοκ ι νήτων, και η 
συνολική ζήτηση στον τομέα των μεταφορών, καθώc; και οι επιπτώσεις 
αuτήc; της δυνατότητας στη βιομηχαν(α αυτοκινήτων απαιτούν ιδια(τερη 
προσοχή. 
Κοινωνική διάσταση 
130. Η ανάπτυξη νέων τεχνολοy ιών και συστημάτων μεταφορών δεν σημαίνει 
απλώς ανάπτυξη νέου uλ ι κού και λοy ισμ ι κού. ο ανθρώπινος παράyοντας 
παραμένει κεντρικός, ε(τε πρόκειται για καινοτομ(ες που βελτιώνουν 
την εργατική παραyωyικότητα και απαιτούν υψηλότερη εξειδίκευση, ε(τε 
yια αυτόματες λειτοuρy{ες που προηγουμένως εκτελούσαν χειριστές ή που 
επιτρέπουν την αποτελεσματικότερη εφαρμογή κανόνων και συστημάτων. Η 
ανάπτυξη νέων τεχνολοy ικών συστημάτων θα πρέπει να σuνοδεuθε { από 
διερεύνηση των επιπτώσεων που έχει στην ανθρώπινη συμπεριφορά η νέα 
τεχνολοy(α, συμπεριλαμβανομένης και της τηλεματικής, καθώς και του 
τρόπου με τον οπο(ο θα y(νει αποδεκτή από αυτούς που θα την 
χρησιμοποιήσουν, ε(τε ως χειριστές ε(τε ως πελάτες. Επιπλέον, οι 
τεχνολογικές αλλαyέc; δεν θα πρέπει να εξετασθούν απομονωμένα από τα 
άλλα μέτρα, που ενδεχομένως θα απαιτηθούν για να εξασφαλισθε( η 
αποτελεσματική εφαρμογή τους, όπως yια παράδειγμα, τη θέσrιιση 
φορολογικών και άλλων οικονομικών μέτρων, με τα οπο(α θα επηρεασθούν 
οι επιλοyέc; των καταναλωτών και των επιχειρηματιών, η προσαρμογή τouc; 
σε τεχνικές προδιαyραφέc;, όπωc; αuτέc; που συνδέονται με τις 
κατεuθuντήρ ι ες yραμμές y ια τα διευρωπαϊκά δ (κτuα μεταφορών, ή σε 
μέτρα που αποσκοπούν στο να καταστήσουν τα μέσα μαζ ι κήc; μεταφοράς 
ελκuστ ικότερα. οι ενέρyε ι εc; που θα πραyματοπο ι ηθούν στον τομέα της 
τεχνολογικής καινοτομ(αc; θα πρέπει να συνοδευθούν από διερεύνηση του 
τρόπου με τον οπο(ο θα ενταχθούν στο κοινωνικό και οργανωτικό πλαίσιο 
καθώς και από άλλα μέσα υποστήριξης που αποτελούν μέρος της ΚΠΗ. 
Μια νέα ολοκληρωμένη προσέγγιση 
131. Οι κοινοτικές δραστηριότητες έρεuναc; wαι ανάπτυξης στον τομέα των 
μεταφορών έχουν πραyματοποιηθε{ στο πλα(σιο ορισμένων προγραμμάτων με 
διαφορετικούς βασικούς στόχους. Κατά συνέπεια, οι προσεyy(σεις ε(vαι 
κάπως αποσπασματικές και η σύνδεσή τους με τους στόχους της ΚΠΗ δεν 
επιτυγχάνεται πάντοτε. 
-50 -
132. Στο τέταρτο τrρόγραμμα-τrλα ίσιο θα τrροβλεφθε ί η ένταξη των ενεργειών 
τrου θα αναληφθούν στον τομέα των μεταφορών και της έρευνας και 
ανάπτυξης σε ένα συνεκτικό σύνολο, προκειμένου οι δραστηριότητες 
αυτές να εξυπηρετούν παράλληλα και τους στόχους της ΚΠΗ. 
Προτεραιότητα θα δοθεί στα κοινά προβλήματα με διακρατικές 
ετrιτrτώσεις, έτσι ώστε όχι μόνο να εξασφαλισθεί η διαλειτουργικότητα 
του εξοπλισμού και η διασύνδεση των δικτύων, η κατανομή του κινδύνου 
και η ετr(τευξη οικονομιών μεγάλης κλίμακας, αλλά, επιπλέον, τα έργα 
τrου θα επιλεγούν να αντανακλούν, ότrου απαιτείται, τους στόχους και 
τις προτεραιότητες της ΚΠΜ. 
133. Η προσέγγιση αυτή θα δημιουργήσει ένα διαφανές, συνεκτικό τrλα(σιο για 
τη σύνδεση των μεταφορών με την έρευνα και την ανάπτυξη. Το τrλα(σιο 
αυτό ατrοτελε (ται ατrό τρία βασικά σκέλη: ένα βασικό σχετικό με τον 
καθορισμό των στρατηγικών παραμέτρων των τεχνολογικών αλλαγών τrou θα 
τrρέτrει να τrραγματοτrοιηθούν και δύο τεχνολογικού χαρακτήρα, εκ των 
οτrο(ωv το ένα θα αφορά την εφαρμογή της τηλεματικής στις μεταφορές 
και το άλλο την εφαρμογή άλλων βιομηχανικών τεχνολογιών. Η βασική 
δραστηριότητα θα ετrικεvτρωθε( στην εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεων 
των νέων τεχνολογιών στις μεταφορές και στο σύστημα διανομής, όταν οι 
χρήστες επιλέγουν μεταξύ των τοπικών, των περιφερειακών και των 
μεγάλης κλίμακας μεταφορών. Βασικό θέμα αυτού του τομέα θα είναι η 
σχέση μεταξύ του ανθρώπινου παράγοντα και των πιθανών τεχνολογικών 
αλλαγών το σκέλος που αφορά την τηλεματική θα επικεντρωθεί στον τρόπο 
με τον οποίο αυτές οι τεχνολογίες μπορούν να εφαρμοσθούν σε όλους 
τους τρόπους μεταφοράς και στην συνεκτικότερη λειτουργία τους. Στόχοι 
του τρίτου σκέλους θα είναι η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι 
λοιπές τεχνολογίες, μεταξύ των οποίων και οι τεχνολογίες γενικής 
εφαρμογής ε (ναι δυνατόν να συμβάλλουν στην εη ί λυση των προβλημάτων 
στον τομέα των μεταφορών και να προωθήσουν τη συνδυασμένη δράση με 
βιομηχανίες τrou έχουν σχέση με τις μεταφορές. Οι ι δραστηριότητες 
αυτές περιγράφονται με περισσότερες λεπτομέρειες στο κεφάλαιον και 
στο ίδιο το πρόγραμμα-πλαίσιο. 
IV.2.y.3. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΔΙΕΥΡΟΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ 
Το πρόβλημα 
134. Μέχρι πολύ πρόσφατα, τα δίκτυα μεταφορών σχεδιάζονταν σε μεγάλο βαθμό 
σε εθνικό ετr(τrεδο. Επιπλέον, δινόταν μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη 
μεμονωμένων δικτύων μεταφορών ενός τύπου ατr'ό,τ ι στις μεταξύ τους 
σχέσεις και, ακόμη λιγότερο, στην ένταξή τους σε ένα ολοκληρωμένο 
σύνολο. Από κο ι νοτ ι κή άποψη, η τrαραδοσ ι ακή τrροσέ γγ ι ση δημ ι ούργησ ε, 
αναπόφευκτα, διάφορα σημαντικά προβλήματα. Από αυτά θα τrρέτrε ι να 
αναφερθούν η συχνά παρατηρούμενη απουσία κατάλληλης σύνδεσης των 
εθνικών δικτύων, κενά και σημεία συμφόρησης, καθώς και εμπόδια στη 
διαλειτοuργικότητα, τα οποία προκαλούν σοβαρότατες ανεπάρκειες. 
Τέτοια εμτrόδ ια uφ (σταvτα ι τόσο στο ετr ίτrεδο των μεμονωμένων τρόπων 
μεταφοράς, όπως για παράδειγμα οι διαφορές της απόστασης των 
σιδηροτροχιών ή του χρησιμοποιούμενου ηλεκτρικού ρεύματος στους 
σιδηροδρόμους όσο και στο ετr(τrεδο των συνδυασμένων μεταφορών, όπως, 
για παράδειγμα, τα μη συμβατά τεχνικά χαρακτηριστικά στις 
συνδυασμένες μεταφορές. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο 
εναέριος χώρος κυκλοφορίας, όηου παρατηρούνται μεγάλες αποκλίσεις 
μεταξύ μη συμβατών εθνικών συστημάτων, προτύπων και πρακτικών 
λειτουργίας. Επιπλέον, η διαφορετική γεωγραφική θέση και οικονομική 
-51 -
ιστορ(α των wρατών μελών έχει δημιουργήσει μεγάλες διαφορές στο 
επ(πεδο της επάρwειας wαι της ποιότητας της υποδομής των μεταφορών, 
δεδομένου ότι εν γένει οι wεντριwές wαι βόρειες περιοχές της 
Κοινότητας διαθέτουν wαλύτερο εξοπλισμό από την περιφέρεια wαι το 
νότο. Η γενιwή στασιμότητα που σημειώθηwε στις επενδύσεις των 
μεταφορών την τελευτα (α δεwαετ (α δεν ευνόησε την έγwα ιρη απάλειψη 
αυτών των εμποδ(ων wαι των ανισορροπιών. 
135. Πέρα από αυτές τις δυσwολ(ες, η συνολιwή αποτελεσματιwότητα των 
J<οινοτιwών διwτύων μεταφορών, από την οπο(α εξαρτάται η ελεύθερη 
J<UJ<λοφορ(α προσώπων wαι αγαθών, wαθορ(ζεται όλο wαι περισσότερο wαι 
τελιJ<ά απειλε(ται, από την αυξανόμενη συγJ<έντρωση της wυwλοφορ(ας σε 
ορισμένες διαδρομές, μέσα μεταφοράς wαι σταθμούς προορισμού, την 
οπο(α αδυνατε( να αντιμετωπ(σει η παρούσα οργάνωση των διwτύων. Στα 
παραδε(γματα συγwαταλέγεται η ανισόρροπη ανάπτυξη των wοινοτιwών 
λιμένων που επισημάνθηJ<ε ήδη στο Κεφάλαιο ΙV.2.β· η συνεχής αύξηση 
της ζήτησης στους διαύλους του Ρήνου wαι του Ροδανού· η σιδηροδρομιwή 
σύνδεση Λονδ (νου-Παρισιού· η συμφόρηση του συστήματος Δ ιαχε (ρ ισης 
Εναερ(ου Κυwλοφορ(ας (ΑΤΜ), ιδίως στη βορειοδυτιwή Ευρώπη· η 
συμφόρηση στους οδιwούς άξονες που οδηγούν στις νέες περιοχές της 
Κεντριwής wαι Ανατολιwής Ευρώπης, ιδ(ως στους συνοριαwούς wόμβους 
wαι, γενιwότερα, στους μεγάλους οδιwούς wόμβους wαι στα αστιwά 
wέντρα. 
ο ρόλος της Κοινότητας 
136. ο σχεδιασμός wαι η ανάπτυξη ευρωπαιwων διwτύων μεταφορών προϋποθέτει 
τη συμμετοχή των αρχών σε όλα τα επίπεδα λήψεως αποφάσεων: ευρωπαϊwό, 
κοινοτιwό, εθνιwό, περιφερειακό και τοπιwό. Μέχρι τώρα, ο ρόλος της 
Κοινότητας ήταν μάλλον περιορισμένος, αν και τα 1ελευτα(α χρόνια η 
παρουσ(α της αυξήθηwε σημαντιwά. Αρχ(ζοντας το 1978 με τη σύσταση 
Επιτροπής για την Υποδομή των Μεταφορών wαι με τη θέσπιση διαδιwασίας 
διαβουλεύσεων με σwοπό το συντονισμό της ανάπτυξης της διασύνδεσης 
των μεταφορών στην κοινότητα, η Κοινότητα πραγματοποίησε το 1982 τις 
πρώτες μιwρές ad hoc χρηματοδοτήσεις για επενδυτιwά προγράμματα 
κοινοτιwού ενδιαφέροντος. Το 1990, αποφασ(στηκε ένας μεσοπρόθεσμος 
πολυετής προϋπολογισμός για τριετή περ (οδο και, περ (που την (δια 
εποχή, δημιουργήθηwε ένα σιδηροδρομιwό δίwτυο υψηλής ταχύτητας με 
βάση την προπαρασwευαστιwή μελέτη ομάδας Ανωτάτου Επιπέδου 
απαρτιζόμενης από wυβερνητιwούς εμπειρογνώμονες wαι εκπροσώπους της 
βιομηχαν(ας μεταφορών wαι των καταναλωτών. 
Το (διο σύστημα εφαρμόζεται έwτοτε για την ανάπτυξη δικτύων 
συνδυασμένων μεταφορών εμπορευμάτων, αυτοκινητοδρόμων wαι εσωτεριwών 
πλωτών οδών. 
-52 -
137. πολύ σημαντιwότερες από ποσοτιwή άποψη ε(ναι οι επενδύσεις στον τομέα 
της υποδομής των μεταφορών που χρηματοδότησε η Κο ι νότη1α μέσω 1ων 
διαρθρωτιwών ταμε(ων wαι μέσων. Μετά την αναμόρφωση των διαρθρωτιwών 
ταμε (ων το 1988 wα ι την wατάργηση τηc; χρηματοδότησηc; μεμονωμένων 
έργων, οι ανάγwες στήριξης των λιγότερο ανεπτυγμένων wρατών μελών wαι 
περιοχών εντάσσονται στα σuνολιwά προγράμματα ανάπτυξης των σχετιwών 
περιοχών. κατά την ανάπτυξη των στρατηγιwών, η δυνατότητα πρόσβασης 
ε(χε wαθοριστιwό ρόλο. Στα πλα(σια του ΕΤΠΑ από το 1975 
πραγματοποιήθηwαν επενδύσεις στον τομέα των μεταφορών που 
uπολογ(ζονται σε 16 δισεw. ECU. Αυτό θα πρέπει να προστεθε( στην 
τεράστια wαι μαwρόχρονη συμβολή της ΕΤΕ στον τομέα της υποδομής των 
μεταφορών, η οπο(α από το 1982 μέχρι το 1991 uπολογ(ζεται ότι έχει 
ανέλθει σε 14 δισεw. ECU, wαι στη σχετιwά μιwρότερη, αλλά σημαντιwή, 
συμβολή της ΕΚΑΧ για την προώθηση της wατανάλωσηc; του χάλυβα, η οπο(α 
από το 1987 έχει ανέλθει σε 12 δ ισεw. ECU. Πολλά από τα έργα που 
χρηματοδοτήθηwαν με αυτούς τους τρόπους παρουσιάζουν μεγάλο wοινοτιwό 
ενδιαφέρον, δεδομένου ότι βελτ(ωσαν τα δ(wτuα μεταφορών προς όφελος 
όλων των ενδεχομένων χρηστών. 
138. θα πρέπει επίσης να αναφερθούν οι δραστηριότητες της Οιwονομιwήc; 
Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη, η οποία, επ( δέwα έτη, 
με τη συμμετοχή της Κοινότητας, αναπτύσσει προγράμματα διwτύων, ιδίως 
για τους αuτοwινητοδρόμοuς wαι τους σιδηροδρόμους, ΤΕΗ wαι TER. Αυτά 
τα προγράμματα εξασφάλισαν ένα ελάχιστο επ(πεδο συντονισμού της 
ανάπτυξης αυτών των διwτύων σε ολόwληρη την ευρύτερη Ευρώπη. 
139. Οι διατάξεις της Σuνθήwηc; για την Ένωση που αφορούν τα διεuρωπαϊwά 
δ(wτuα προσφέρουν μια νέα βάση για την wοινοτιwή δράση, wαθορ(ζοuν 
σαφέστερα τους στόχους wαι τα όρια της wοινοτ ιwής συμμετοχής wαι 
εισάγουν μια νέα διαδιwασία λήψεως αποφάσεων wαθώς wαι μια νέα 
προσέγγιση χρηματοδότησης. Όλες αυτές οι διατάξεις αποσαφηνίζουν την 
εφαρμογή της αρχής της επ ι wouρ ι wότητας στον τομέα αυτόν wα ι, wατά 
συνέπεια, τον τρόπο με τον οποίο η Κοινότητα θα πρέπει να συνδέσει 
τ ιc; δραστηριότητές της με τις δραστηριότητες των αρμοδίων αρχών σε 
άλλα επ(πεδα. Οι απαιτήσεις προσ1ασ(ας του περιβάλλοντος θα πρέπει 
επ(σης να ληφθούν υπόψη wατά τη δημιουργία wαι την ανάπτυξη αυτών των 
διwτύων. 
Στόχοι 
140. Βασιwο( ρόλοι της wοινοτιwήc; δράσης ε(ναι η δημιουργία wαι ανάπτυξη 
διευρωπαϊwών διwτύων μεταφορών, στα πλαίσια ενός συστήματος ανοιwτών 
wαι ανταγωνιστιwών αγορών, μέσω της προώθησης της διασύνδεσης wαι της 
διαλειτοuργιwότηταc; των εθνιwών διwτύων wαι της πρόσβασης σε αυτά. θα 
πρέπει να ληφθε( ιδιαίτερα υπόψη η ανά-ywη σύνδεσης των νησιωτιwών, 
μεσόγειων wαι περιφερε ιαwών περιοχών με τ ιc; wεντριwέc; περιοχές της 
Κοινότητας. Με λ(γα λό-yια, ο στόχος που θα πρέπει να επιτευχθεί δεν 
ε(ναι η βελτ(ωση της υποδομής των μεταφορών -yενιwά, αλλά η ολοwλήρωση 
του wοινοτιwού συστήματος μεταφορών μέσω τηc; ολοwλήρωσηc; wαι σύνδεσης 
των δ ι wτ ύων, με βάση τ ι ς ανάγw ε c; των γ εωγραφ ι wά π ι ο απομονωμένων 
περιοχών. 
-53 -
Οι εδαφικές wαι περιφερειαwές πτυχές της ανάπ1υξης του διευρωπαϊwού 
διwτύου με1αφορών θα πρέπει να ληφθούν υπόψη ηροwειμένου να αυξηθε( η 
παραγωγιwότητά τους σε περιφερειαwό επ(πεδο. Δεν θα πρέπει να 
επιτραπε( η δημιουργ(α γεωγραφικών wαι οικονομιwών ανισοτήτων λόγω 
έλλειψης συμπληρωματικότητας μεταξύ των διευρωπαϊwών, εθνιwών wαι 
περιφερειαwών δικτύων, αφενός, wαι αφετέρου, έλλειψης διασυνδέσεων 
μεταξύ των μέσων μεταφοράς, π.χ. εναέριων wαι αστιwών, ή μεταξύ δύο 
γενεών του ιδ (ου μέσου, π. χ. του τρα (νου υψηλής ταχύτητας και των 
παραδοσιαwών σιδηροδρόμων. 
Η διαδιwασ(α 
141. Για την πραγματοπο (ηση αυτού του στόχου θα πρέπει, wαταρχήν, να 
εξετασθούν, βάσει των εργασιών που έχουν ήδη πραγματοποιηθε( ή 
πραγματοποιούνται αυτή τη στιγμή, τα ισχυρά σημεfα, οι αδυναμfες wαι 
οι δυνατότητες των διαφόρων δικτύων καθώς και οι μεταξύ τους σχέσεις, 
προκειμένου να wαθορ ισθε ( η wαλύτερη δυνατή στρατηγ ι wή. ο στόχος 
αυτός θα πρέπει να επιδιωχθεί σε wοινοτιwό επίπεδο με όσο το δυνατόν 
μεγαλύτερη συμμετοχή των σχετικών εθνιwών, περιφερειαwών wαι τοπιwών 
αρχών καθώς και των διαχειριστών των δικτύων, των επιχειρηματιών wαι 
των χρηστών. Οι περιφερειαwοί τρόποι επικοινωνίας θα πρέπει να 
αναπτυχθούν περαιτέρω, προwειμένου να εξασφαλισθεί η 
αποτελεσματιwότερη δυνατή σύνδεση του wεντριwού διwτύου με τα 
δευτερεύοντα περιφερειακά/τοπιwά δ(wτυα. Για το σwοπό αυτό, είναι 
δυνατόν να χρησιμοποιηθούν και ενδεχόμενα να αναπτυχθούν οι ήδη 
υπάρχουσες δομές wαι διαδιwασίες που χρησίμευσαν στις ήδη 
αναληφθε(σες πρωτοβουλίες υποδομής. Στη συνέχεια, με βάση αυτές τις 
προπαρασκευαστικές εργασfες, η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει 
ενδεικτικές wατευθυντήριες γραμμές, για τους στόχους, τις 
προτεραιότητες wαι τα βασιwά χαραwτηριστιwά των μέτρων που 
προβλέπονται στον τομέα των διευρωπαϊwών δικτύων, wαι να wαθορ(σει 
έργα κοινού ενδιαφέροντος και ενδεχόμενα συνοδευτ ιwά μέτρα που θα 
εξασφαλ(σουν τη διασύνδεση του διwτύου wαι τη διαλειτουργικότητα του 
κινητού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης συστημάτων 
τηλεματικής στη διαχείριση των μεταφορών, ιδιαfτερα στον τομέα της 
τεχνικής τυποπο(ησης. Αυτές οι wατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει στη 
συνέχεια να εγκριθούν από το Συμβούλιο σύμφωνα με τη διαδικασ(α από 
wοινού λήψεως αποφάσεων με το Ευρωπαϊwό Κοινοβούλιο και μετά από 
διαβούλευση με την Οικονομιwή wαι Κοινωνιwή Επιτροπή και τη νέα 
Επιτροπή περιφερειών. Επιπλέον, όταν εγwριθούν οι wατευθυντήριες 
γραμμές της Κοινότητας, σι αρμόδιες εθνικές, περιφερειακές και 
τοπικές αρχές θα wαθσρ(σσυν τον αwριβή τρόπο με τον οποίο θα 
πραγματοποιηθούν τα έργα υποδομής που θα απαιτηθούν για τη δημιουργ(α 
αυτών των δικτύων. Αν χρειαστεί, σι wατευθυντήριες γραμμές ε(ναι 
δυνατόν να τροποποιηθούν και να αναπτυχθούν, έτσι ώστε να ανταναwλούν 
τις ενδεχόμενες μεταβολές των συνθηκών. 
142. Αυτή η διαδικασ(α wαι σι συνακόλουθες ενδειwτιwές wατευθυντήριες 
γραμμές, αποτελούν, κατά συνέπεια, βάση για τη συνεργασ (α όλων των 
αρχών που συμμετέχουν στο σχεδιασμό, πραγματοποίηση, συντήρηση, 
διαχε(ριση και χρήση των διwτύων μεταφορών. Με τον τρόπο αυτό 
εναρμσν(ζονται τα συμφέροντα της Κοινότητας wαι ο ρόλος των οργάνων 
της με το ρόλο wαι τα συμφέρον1α των αρμοδίων αρχών σε άλλα επίπεδα. 
-54 -
Χρηματοδότηση 
143. Η χρηματοδότηση της υποδομής των μεταφορών στην Κοινότητα δημιουργεr 
ορισμένα σημαντικά προβλήματα. Από τη μια πλευρά, όπως ήδη 
αναφέρθηκε, ενώ η κuwλοφορ (α αυξανόταν επ ( σειρά ετών, το γενικό 
επ(πεδο των επενδύσεων στον τομέα των μεταφορών ε(χε καθηλωθε( στο 1% 
περ (που του ΑΕΠ και σε μερικές περιοχές μειώθηκε. Από την άλλη 
πλευρά, υπολογ (ζετα ι ότι ο όγκος των επενδύσεων που θα απαιτηθούν 
κατά την περ(οδο 1990-2010, προκειμένου να εξασφαλισθε( η ορθή 
λειτοuργ(α του συνολικού σuτήματος μεταφορών, ανέρχεται σε 1000 έως 
1500 δισεκατομμύρια ECU, δηλαδή 1 έως 1, 5% του ΑΕΠ, και (σωc; στο 
ανώτερο όριο αυτής της τάξης μεγέθους, αν πραγματοποιηθούν 
σημαντιwές βελτιώσεις. Λαμβανομένου υπόψη του μεγέθους του συνολικού 
κοινοτικού προϋπολογισμού και των πολλαπλών δαπανών που πρέπει να 
καλύψει, η κλ(μακα και η φύση της κοινοτικής συμμετοχής θα πρέπει να 
εξετασθε( προσεκτικά. Αυτή τη στιγμή σαφώς η Κοινότητα δεν ε(ναι 
δυνατόν να υποκαταστήσει τα κράτη μέλη ή τον ιδιωτικό τομέα ως κύρια 
πηγή χρηματοδότησης. Δεν διαθέτει τους απαραίτητους πόρους, αλλά 
ακόμη και αν τους διέθετε, σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης για 
την Ένωση ρόλος της δεν είναι να αναπτύσσει την υποδομή των 
μεταφορών, αλλά να επ ιδ ιώκε ι τους πιο περιορισμένους στόχους που 
περιγράφηκαν προηγουμένως. Επιπλέον, οι διατάξεις αυτές ορίζουν ότι 
θα πρέπει να προτιμηθούν ορισμένες μορφές παρέμβασης, ιδ(ως η 
χρηματοδότηση μελετών σκοπιμότητας, οι δανειοδοτικές εγγυήσεις και οι 
επιδοτήσεις επιτοκ(ων. Αυτό συνεπάγεται ότι οι παρεμβάσεις της 
κοινότητας θα πρέπει να αποσκοπούν στη στήριξη ενεργειών οι οπο(ες 
καταρχήν χρηματοδοτούνται από άλλους φορε(ς. Η συμβολή της Κοινότητας 
συν(σταται στην παροχή χρηματοδοτικής ώθησης, με σκοπό τα προγράμματα 
υποδομής που θα χρηματοδοτούνται αρχικά σε εθνικό ή περιφερειακό 
επ(πεδο να εντάσσονται στο ευρύτερο πλα(σιο και στις προτεραιότητες 
που η κοινότητα έχει καθορ(σει ως αναγκαίες. Στα πλα(σια των ταμε(ων 
συνοχής και περιφερειαwής ανάπτυξης, η κατάσταση εfναι διαφορετική, 
δεδομένου ότι yια την επ(τευξη των ευρύτερων οικονομικών στόχων αυτών 
των προγραμμάτων θα απαιτηθε( κοινοτική χρηματοδότηση τέτοιας 
κλ(μακας και μορφής ώστε να ε(ναι δυνατή η πραyματοπο(ηση έργων τα 
οπο(α αλλιώς θα ήταν αδύνατο να εκτελεσθούν, είτε απολύτως, ε(τε 
τουλάχιστον κατά την περ (οδο των επόμενων πέντε περ {που ετών. Αυτό 
οφε(λεται στο γεγονός ότι οι ασθενέστερες περιοχές της κοινότητας 
βρ(σκονται ήδη σε μειονεκτική θέση λόγω του χαμηλού επιπέδου των 
επενδύσεων και ότι θα πρέπει να καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες 
ώστε να μειωθε( αυτό το χάσμα. 
144. προκειμένου να χρησιμοποιηθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα 
περιορισμένα κεφάλαια, θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε να 
μεyιστοποιηθε( η αποτελεσματικότητα των κοινοτικών παρεμβάσεων χάρη 
στην προσεκτική επιλογή και το συνδυασμό των διαθέσιμων 
χρηματοδοτικών μεθόδων. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνεται η ενθάρρυνση 
της ιδιωτικής επένδυσης με μέσα όπως η δήλωση ευρωπαϊκού 
ενδιαφέροντος και ο συνδυασμός διαφόρων μορφών κοινοτικής παρέμβασης, 
όπως για παράδειγμα δανε(ων της ΕΚΑΧ ή της ΕΤΕ. Γενικότερα, οι 
κατευθυντήριες γραμμές του δικτύου παρέχουν ένα ευέλικτο μέσο που 
εξασφαλ(ζει ότι η κοι~οτική χρηματοδότηση της υποδομής των μεταφορών, 
σε οποιοδήποτε πλα(σιο και αν πραyματοποιεfται, αποτελε( τμήμα της 
συνολικής πολιτικής των μεταφορών. 
-55 -
Ανά1πυ(η των διJιιτύων Ηαι Jιιατευθυντήριεc; γραμμές 
145. Οι wατευθυντήριεc; γραμμές για τα δ(wτυα wαι τα αναγwα{α συνοδευτιwά 
μέτρα θα αποτελέσουν βάση των wo ι νοτ ι wών ενεργειών στον τομέα τηc; 
υποδομής των μεταφορών. Η μέθοδος ε(ναι ευέλιwτη wαι επιτρέπει την 
εξέταση ευρέος φάσματος θεμάτων το οπο(ο υπερβα(νει την επ(τευξη 
συμφων(αc; σχετιwά με τα δρομολόγια wαι τουc; προορισμούς. Για 
παράδειγμα, θα πρέπει να εξετασθε( προσεwτιwά η εφαρμογή των 
τεχνολογιών πληροφόρησης wαι επιwοινωνιών, οι οπο(ες έχουν αναπτυχθε( 
εν μέρει στα πλα (σ ια των ερευνητ ι wών προγραμμάτων της Κο ι νότηταc;, 
ώστε να παρέχονται χρήσιμες πληροφορ(ες τόσο στους χρήστες των 
διwτύων, όσον αφορά τουc; εναλλαwτιwούς τύπους μεταφορών, το wόστοc; 
wαι τον απαιτούμενο χρόνο, όσο wαι στους διαχειριστές των διwτύων, 
όσον αφορά τον πραγματικό χρόνο χρήσης των δ ιwτύων, τις προβλέψεις 
για τη ζήτηση, τιc; δυνατότητες wαι το wόστος. Ιδια(τερη προσοχή θα 
πρέπει να δοθε{ στην απόδοση των wόμβων wαι των σταθμών προορισμού, 
προwειμένου να αναπτυχθε{ η πρόσβαση στα δίwτυα wαι η διασύνδεση wαι 
διαλειτουργιwότητά τους. Επfσης θα πρέπει να δοθεί προσοχή σε θέματα 
περιβάλλοντος wαι ασφάλειας. Οι περιβαλλοντιwές επιπτώσεις των 
διαφόρων διwτύων θα πρέπει να αναλυθούν βάσει wοινών wριτηρ(ων ώστε 
να εξασφαλισθε( ότι συμβιβάζονται με τους στόχους της περιβαλλοντιwήc; 
πολιτιwής της κοινότητας. Αυτό θα επιτρέψει να εwτιμηθεί ο ρόλος wάθε 
τύπου μεταφοράς wαθώς Jιιαι η σχέση του με τους υπόλοιπους, προwειμένου 
να βελτιωθε( η συμβολή τους στη δημιουργ(α ενός αποτελεσματιwού 
συνολιwού συστήματος μεταφορών που σέβεται το περιβάλλον. Τέλος, το 
θέμα της εξασφάλισης της ποιότητας μπορεί να εξετασθε ( τόσο όσον 
αφορά την υποδομή, σταθερή ή Η ι νητή, όσο Jιια ι τ ι ς υπηρεσ ( ες που 
προσφέρουν οι μεταφορε(ς. Στα πλαίσια αυτά θα πρέπει να ληφθούν υπόψη 
οι πρωτοβουλ{ες που έχουν ήδη αναλάβει ορισμένοι μεταφορείς στα 
πλα(σια των ποιοτιwών προτύπων που βασίζονται στη σειρά 2000 του ISO. 
146. Οι προτάσεις για τις συνδυασμένες μεταφορές, τις εσωτεριwές πλωτές 
οδούς wαι τους αυτοwινητόδρομους προστέθηwαν πρόσφατα στις 
πρωτοβουλ (ες που έχουν ήδη αναληφθε ( σχετ ιJιιά με τους σιδηροδρόμους 
υψηλής ταχύτητας. Ήδη έχουν αρχ(σει προπαρασwευαστισJιιές εργασίες σε 
συμβατιwούς σιδηροδρόμους, στον τομέα της ναυσιπλο1ας wαι αwτοπλο1ας, 
περιλαμβανομένων των λιμένων, των αερολιμένων wαι του ελέγχου της 
εναέριας wυwλοφορ(ας. Στις wατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να 
συμπεριληφθούν διατάξεις σχετιwές με την ανάπτυξη των wατάλληλων 
συστημάτων τηλεματιwής. Όπως ήδη αναλύθηwε στο Κεφάλαιο ΙV.2.β., θα 
αναληφθούν επίσης πρωτοβουλ(ες σε σχέση με δίwτυο συνδυασμένων 
μεταφορών για επιβάτες. Πράγματι, σwοπός της ανάπτυξης αυτών των 
διαφορετιwών διwτύων θα πρέπει να ε(ναι η δημιουργία ενός συστήματος 
συνδυασμένων μεταφορών που θα περιλαμβάνει, Ηατά το δυνατόν, όλα αυτά 
τα δ{wτυα. 
147. Τέλος, τα προβλήματα που επηρεάζουν τα wοινοτ ιwά δίwτυα μεταφορών 
αναwύπτουν επ{σης σε σχέση με τις τρ(τες χώρες, ιδίως τις γειτονιwές 
με την Εuρωπαϊwή Κοινότητα. Οι διατάξεις της συνθήwης για την Ένωση 
οι σχετιwές με τα δ(wτuα αναφέρονται στα διευρωπαϊwά wαι όχι στα 
διαwοινοτιwά δ(wτυα wαι ειδιwότερα στη συνεργασία με τρίτες χώρες που 
αποσJιιοπε( στην προώθηση έργων αμοιβα(ου ενδιαφέροντος wαι στην 
εξασφάλιση της διαλειτουργιJιιότητας των διwτύων (άρθρο 129γ (3)). 
-56 -
Όπως uπογραμμ Cζετα ι στο Κεφάλαιο IV. 3, η Κοινότητα θα πρέπει να 
υιοθετήσει συνολική προσέγγιση στις σχέσεις της με τις τρCτες χώρες. 
Η ανάπτυξη των δικτύων θα πρέπει να αποτελέσει σημαντικό τμήμα αυτών 
των σχέσεων, στα πλαCσια τόσο των διμερών συμφωνιών σuνερyασ(ας, όσο 
και των σχετικών πολυμερών ρuθμ(σεων. Οι προαναφερθε(σες ερyασ(ες της 
οικονομικής Επιτροπής για την Ευρώπη σε αυτόν τον τομέα, θα 
αποτελέσουν χρήσιμη βάση για την ανάληψη περαιτέρω δράσεως. 
-57 -
ΙV.2.δ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ: 
ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΣΥΚΒΑΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΜΕ 
ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 
ΙV.2.δ.1 ΕΙΣΑΓDΓΗ 
148. οπως έχει ήδη αναφερθε(, η διαρκής ανάπτυξη του τομέα των μεταφορών 
και του όγκου της κuκλοφορ(ας έχει οδηγήσει σε περιβαλλοντικά 
προβλήματα. Τα προβλήματα αυτά αντ ιμετωπ(ζονται μεμονωμένα σε κάθε 
περ(πτωση με έγκριση κοινοτικής νομοθεσ(ας επ( συγκεκριμένων θεμάτων 
όπως οι εκπομπές των οχημάτων με κινητήρα, οι εκπομπές θορύβου των 
αεροσκαφών και η πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης. 
149. Ωστόσο, η αυξανόμενη ανησuχ(α για ορισμένα περιβαλλοντικά προβλήματα, 
και σuγκεκρ ι μένα το "φαινόμενο του θερμοκηπίου", επικέντρωσαν την 
προσοχή στις ευρύτερες επιπτώσεις των μεταφορών στο περιβάλλον και 
στην ανάγκη υιοθέτησης σφαιρικής προσέγγισης. Η προσέγγιση αυτή 
υπήρξε η βάση για το πρόσφατο πράσινο Βιβλ(ο της Επιτροπής σχετικά με 
τις επιπτώσεις των μεταφορών στο περιβάλλον<36>, με το οπο(ο 
πραγματοποιε(ται εκτενής εκτ(μηση των συνολικών επιπτώσεων των 
μεταφορών στο περιβάλλον και προτείνεται μ(α στρατηγική κοινοτικής 
δράσης. ομοίως, το Πέμπτο Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Δράσης 
χαρακτηρίζει τις μεταφορές ως τομέα κλειδί που απαιτεί την ενσωμάτωση 
των περιβαλλοντικών στόχων. 
150. Οι μέχρι σήμερα εκτιμήσεις αποδεικνύουν ότι οι μεταφορές ουδέποτε 
ε(ναι ουδέτερες ως προς το περιβάλλον, αλλά ότι ο βαθμός και η φύση 
των σuνεπε ιών τους σ'αuτό πο ι κ ( λλε ι σε συνάρτηση με το μέσο 
μεταφοράς. Λαμβάνουν κυρίως τη μορφή της κατανάλωσης ενέργειας, της 
λειτουργικής ρύπανσης, της χρήσης γης, της κυκλοφοριακής συμφόρησης 
καθώς και των κινδύνων που συνδέονται με τη μεταφορά επικίνδυνων 
εμπορευμάτων. 
ΙV.2.δ.2 ΒΑΣΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΗΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 
κατανάλωση ενέργειας και λειτουργική ρύπανση 
151. Κάθε μέσο μεταφοράς με κινητήρα καταναλώνει ενέργεια και προκαλε( 
λειτουργική ρύπανση. Η κανατάλωση ενέργειας στον τομέα των μεταφορών 
αντιπροσωπεύει το 30% της σuνολ ικής τελικής κατανάλωσης ενέρyε ιας 
στην κοινότητα, που οuσ ιαστ ι κά ισοδuναμε { με την κατανάλωση 
ενεέργειας από τη βιομηχαν(α. Η λειτουργική ρύπανση που προκαλείται 
από τις μεταφορές λαμβάνει τη μορφή της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, της 
ρύπανσης του εδάφους, των υδάτων ή της θαλάσσιας ρύπανσης. Στην 
περ(πτωση των οδικών μεταφορών, η λειτουργική ρύπανση εμφαν(ζεται με 
τη μορφή κuρ(ως των εκπομπών χημικών ρύπων όπως CO2, HC, ΝΟχ, 
μονοξε (δ ιο του άνθρακα ( CO), πτητικές ορyαν ι κές ενώσεις (VOC) και 
διοξε(διο του θε(οu (S02), του θορύβου και των κραδασμών. Σε 
μικρότερη κλ(μακα, συνεπάγεται τη ρύπανση του εδάφους και εμμέσως των 
υδάτων. οι σιδηρόδρομοι προκαλούν θόρυβο και κραδασμούς, και, 
εμμέσως, ατμοσφαιρική ρύπανση, ρύπανση του εδάφους και των υδάτων. 
Στην περίπτωση της εσωτερικής ναuσιπλο·ίας, η λειτουργική ρύπανση 
λαμβάνει κυρ {ως τη μορφή της ρύπανσης των υδάτων και των εκπομπών 
ρυπογόνων αερ (ων. Η ναuτ ι λ {α προκαλε ( κυρίως θαλάσσια ρύπανση, από 
τuχα(ες ή τακτικές απορρ(ψεις κατά τη λειτουργία του σκάφους. Η 
λειτουργική ρύπανση που προκαλε(ται από τα αεροσκάφη λαμβάνει τη 
μορφή κuρ(ως της ηχορύπανσης, των κραδασμών, των εκπομπών ρυπογόνων 
αερ(ων και της έμμεσης ρύπανσης του εδάφους και των υδάτων. 
(36) COM(92) 46 τελικό της 20ής Φεβροuαρ(οu 1992. 
-58 -
152. Οι οδιwές μεταφορές έχουν τις σοβαρότερες περιβαλλοντιwέc; επιπτώσεις 
όσον αφορά την κατανάλωση ενέργειας και τη λε ι τουργ ι wή ρύπανση. οι 
οδ ι wtc; μεταφορές wαταναλώνουν περισσότερο από το 80% της συνολ ι wής 
τελικής ενέργειας των μεταφορών και συμβάλλουν wατά περισσότερο από 
75% στις συνολικές εκπομπές C02-
H wυwλοφοριαwή συμφόρηση 
153. Η χρήση των μεταφορών συνεπάγεται επ{σης και wυκλοφοριαwή συμφόρηση, 
που οφε(λεται στην έλλειψη ισορροπ{ας μεταξύ της προσφοράς και της 
ζήτησης υποδομής μεταφορικής ικανότητας, ιδ(ως σε περιόδους αιχμής. Η 
κυκλοφοριακή συμφόρηση όχι μόνον επηρεάζει αντ(στροφα τη λειτουργική 
απόδοση των μεταφορικών συστημάτων, αλλά και αυξάνει την wατανάλωση 
ενέργειας wαι τη λειτουργική ρύπανση και συνεπώς μειώνει τη 
συμβατότητα με το περιβαλλον. Η wυwλοφοριαwή συμφόρηση ε(ναι 
χαρακτηριστ ιwή των οδικών και των αεροποριwών μεταφορών, ιδια(τερα 
στους κόμβους καθώς και εντός των μεγάλων αστικών wέντρων wα ι γύρω 
από αυτά. 
Χρήση γης 
154. Οι επιπτώσεις των μεταφορών στο περιβάλλον δεν αφορούν μόνον την 
κατανάλωση ενέργειας wαι τη λειτουρyιwή ρύπανση, η υποδομή τους όσον 
αφορά τη χρήση της γης wαι λόγω της εξάπλωσής της έχει μόνιμες και 
συχνά αμετάwλητες επιπτώσεις στο περιβάλλον. Και πάλι οι επιπτώσεις 
ποιw(λλουν σε συνάρτηση με τα μέσα μεταφοράς. Η συνολική χρήση της 
γης των οδικών έργων υποδομής υπερβα(νει σημαντικά εκε(νη των 
σιδηροδρόμων και άλλων μέσων. Σήμερα, το κοινοτικό σιδηροδρομικό 
δ(κτυο καταλαμβάνει το 1,3% της συνολιwής έκτασης της Κοινότητας, σε 
σύγwριση με το 0,03% του σιδηροδρομικού δικτύου. Σημαντικό κριτήριο 
για τη χρησιμοπο(ηση των εκτάσεων αποτελε( η χρήση γης σε συνάρτηση 
με την απαρα(τητη υποδομή για τη μεταφορά μιας μεταφορικής μονάδας, 
εκφραζόμενης σε άτομα ή τόνους φορτ{ου, για μια ορισμένη απόσταση. Η 
χρήση γης ε (ναι περισσότερο αποτελεσματ ιwή για τις αεροπορικές και 
τις θαλάσσιες μεταφορές λόγω της σχετικά μιwρής έwτασης που 
απαιτε(ται για μ(α συγwεwριμένη διαδρομή, που αwολουθε( εσωτεριwή 
πλωτή οδό. Ε(ναι λιγότερο αποτελεσματιwή για τις σιδηροδρομικές wαι 
ακόμη λιγότερο για τις οδιwές μεταφορές. 
Μεταφορά επικ(νδυνων εμπορευμάτων 
155. Στον τομέα των μεταφορών ελλοχεύει επίσης ο wίνδυνος για το 
περιβάλλον καθώς και την ανθρώπινη ζωή, από τη μεταφορά επιw(νδυνων 
εμπορευμάτων. Εφόσον ο κύριος όγκος των εμπορευμάτων αυτών 
μεταφέρεται οδικώς ή δια θαλάσσης, οι δύο αυτοί τομείς έχουν τις 
μεγαλύτερες πιθανές επιπτώσεις στο περιβάλλον με τη μορφή της 
ατμοσφαιρικής ρύπανσης, της ρύπανσης του εδάφους, των υδάτων και της 
θαλάσσιας ρύπανσης. 
ΣV.2.δ.3 ΑΝΤΣΔΡΑΣΕΣΣ ΣΤΟ ΠΡΑΣΣΝΟ ΒΣΒΛΣΟ 
156. Στόχος του Πράοι νου Β ιβλ (ου ήταν να δώσει το έναυσμα y ια ανοικτή 
συζήτηση σχετιwά με το θέμα μεταφορών και περιβάλλοντος. Τα όργανα 
της Κοινότητας συμμετε(χαν στη συζήτηση αυτή wαθώc; wαι οι 
εμπλεκόμενοι φορε{ς: βιομήχανοι, μεταφορε{ς wαι χρήστες μεταφοριwών 
μέσων, wαταναλωτές, ομάδες για την προστασ(α του περιβάλλοντος, 
wοινωvιwο( ετα(ροι, εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιο(wησης. Το 
αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων αυτών παρέχει τη γνώση των δυνατοτήτων 
ενσωμάτωσης της περιβαλλοντικής διάστασης στην πολιτιwή μεταφορών με 
τη συμμετοχή των διαφόρων φορέων. 
-59 -
157. Η βελτ(ωση των περιβαλλοντικών συνεπειών των μεταφορών δεν ε(ναι 
δυνατόν να επ ι τευχθε ( μόνο μέσω της κοινοτικής νομοθεσ (ας. Για το 
σκοπό αυτό θα απαιτηθε( η συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων. Η ανάγκη 
και η διάθεσή τους να συμμετάσχουν σε αυτήν την προσπάθεια και στην 
επ ιδ (ωξη αυτού του στόχου φάνηκαν στη διάρκεια δημόσιας συζήτησης;. 
Γενικά οι ενδιαφερόμενοι αποδέχονται την εκτ(μηση των συνολικών 
επιπτώσεων των μεταφορών στο περιβάλλον, όπως και τη νέα "συνολική" 
προσέγγιση που υιοθετε(ται στο πράσινο Βιβλ(ο. Ωστόσο οι εκπρόσωποι 
τηc; βιομηχαν(ας των μεταφορών υπογραμμ(ζοuν την αποφασιστική συμβολή 
των μεταφορών στην οικονομική ανάπτυξη καθώς και στην οικονομική και 
κοινωνική συνοχή της Κοινότητας. Παρά ταύτα, οι απόψεις δι·ϊστανται ωc; 
προc; το ποιά θα ε(ναι τα μέτρα με τα οπο(α θα μειωθούν οι 
περιβαλλοντικές; επιπτώσεις του τομέα των μεταφορών και ταυτόχρονα θα 
επιτευχθούν ορισμένοι σημαντικο( στόχοι τηc; κοινοτικής; πολιτικής;. 
158. Όλοι οι ενδιαφερόμενοι θεωρούν ότι η με(ωση τηc; ρύπανσης; ε(ναι 
βασικό θέμα και τον(ζοuν ιδια(τερα την ανάγκη προώθησης; τηc; έρευνας 
στον τομέα των νέων τεχνολογιών. οι μεταφορε(c; και η βιομηχαν(α 
επιμένουν ότι ωc; καλύτερη διαθέσιμη τεχνολογ(α θα πρέπει να θεωρε(ται 
η αποδοτικότερη από άποψη κόστους τεχνολογ(α ή η διαθέσιμη τεχνολογ(α 
που συνεπάγεται το μικρότερο κόστος. οι ομάδες προστασίας του 
περιβάλλοντος, οι καταναλωτές, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές 
uποστηρ(ζοuν ότι η μείωση της ρύπανσης δεν επαρκε( για τη βελτ(ωση 
των συνολικών επιπτώσεων των μεταφορών στο περιβάλλον. Επ(σης θα 
απα ι τηθε ( ο εξορθολογισμός και η δ ιαχε (ρ ιση της ζήτησης μέσω μιας 
προσέγγισης που θα ρυθμίζει το θέμα του όγκου της κuκλοφορ(αc; και θα 
ενθαρρύνει τη στροφή προς τρόπους μεταφοράς συμβατότ ερουc; με τι c; 
απαιτήσεις προστασ(ας του περιβάλλοντος και προς τα μαζικά μέσα 
μεταφοράς, καθώς και μέσω της καλύτερης χρησιμοπο(ησηc; του 
υφιστάμενου δυναμικού. Η ανάπτυξη συνδυασμένων μεταφορών, τηc; 
ακτοπλο1αc;, η χρήση πετρελαιαγωγών για τιc; εμπορευματικές μεταφορές 
θεωρούνται από τη βιομηχαν(α και τους μεταφορε(ς τρόποι με τους 
οπο(ουc; θα πραγματοποιηθεί αυτή η στροφή όσον αφορά τη μεταφορά των 
εμπορευμάτων. 
159. Οι 1οπικές Ηαι περιφερειακές αρχές θεωρούν 61 ι ο περιορισμός 1ωv 
απαλλοτριώσεων και των καταπατήσεων αποτελεί βασικό στόχο και 
uπογραμμ(ζοuν την ανάγκη της ενσωμάτωσης των μεταφορών στη χρήση της 
γης και στο χωροτακτιΗό σχεδιασμό. 
160. οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι θεωρούν ότι τα οικονομικά και 
φορολογικά μέσα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να επηρεάσουν τη 
ζήτηση στον τομέα των μεταφορών. Ενώ οι επιχειρήσεις μαζικών μέσων 
μεταφοράς, οι ομάδες προστασ(ας του περιβάλλοντος, οι τοπικές και 
περιφερειακές αρχές ε(ναι υπέρ της επιβολής περιβαλλοντολογικών 
επιβαρύνσεων και/ή της θέσπισης φορολογικών κινήτρων, προκειμένου να 
προωθηθε( ή να εξασφαλισθεί η χρηματοδότηση τρόπων μεταφοράς συμβατών 
με τις απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος καθώς και των μαζικών 
μέσων μεταφοράς, η βιομηχανία προειδοποιε( για τις ενδεχόμενες 
αρνητικές επιπτώσεις των φορολογικών μέτρων στην οικονομική ανάπτυξη. 
ΙV.2.δ.4 Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
ΑΝΑΠΟΣΙΙΑΣΤΟ θΕΗΑ ΤΗΣ ΚΠΗ Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΩΣ 
161. Οι συζητήσεις για το Πράσινο Βιβλ(ο επιβεβα(ωσαν ότι, αν στόχος της 
μελλοντικής αvάπτuξηc; της πολιτικής των μεταφορών στην Κοινότητα 
ε(ναι η επ(τευξη της "βιώσιμης κινητικότητας", οι μεταφορές θα πρέπει 
να ανταποκρ(νονται αποτελεσματικά στη ζήτηση της αγοράς, αλλά με το 
μικρότερο δυνατό κόστος για την κοιvων(α και λαμβάνοντας πλήρως υπόψη 
το κόστος για το περιβάλλον. Αυτό θα απαιτήσει την εφαρμογή 
αποτελεσματικής πολιτικής στον τομέα των τιμών, οι οπο(εc; θα πρέπει 
να συμπεριλαμβάνουν την ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους, και στον 
τομέα της υποδομής και της κατάργησης των εμπορικών εμποδίων, όπως 
αναλύθηκε στο Κεφάλαιο ΙV.2.β. 
-60 -
162. Επομένως ένας από τους βασικούς στόχους της ΚΠΜ θα ε{ναι η 
αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ανεπαρκειών και η βελτ{ωση των 
σuνεπε ιών των μεταφορών στον τομέα του. περιβάλλοντος. r ια το σκοπό 
αυτό θα απαιτηθε{ ένα ολόκλήρο φάσμα μέτρων και πρωτοβουλιών 
προσαρμοσμένων στις; ανάγκες; και στα χαρακτηριστικά των διαφόρων 
τρόπων μεταφοράς. Ακόμη θα απαιτηθε{ η πρόβλεψη τηc; προοδευτικής 
σύνδεσης των τρόπων μεταφοράς; προκειμένου να επιτευχθούν τα μέγιστα 
δυνατά οικονομικά και περιβαλλοντολογικά οφέλη από τις συνδυασμένες 
μεταφορές με την ευρύτερη έννοια του όρου. Πράγματι, πολλές; 
προαναφερθε{σεc; κοινοτικές; ενέργειες, που αφορούν την ορθή λειτοuργ{α 
τηc; εσωτερικής αγοράς, την ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους;, τον 
ανταγωνισμό μεταξύ των διαφόρων τρόπων μεταφοράς και τη 
σuμπληρωματ ικότητα, τη δ ιαλε ι τοuργ ικότητα και την ένταξη των 
συστημάτων και των δικτύων συμβάλλουν ταυτόχρονα στην επ ι δ {ωξη των 
στόχων τόσο του τομέα του περιβάλλοντος όσο wαι των μεταφορών. οι 
ενέργειες αuτέc; αφορούν την οικονομική, λειτουργική και 
περιβαλλοντική αποτελεσματικότητα του συστήματος των μεταφορών. Με 
τον τρόπο αυτό, η προστασ{.α του περιβάλλοντος δεν αποτελε r συμπλήρωμα 
τηc; ΚΠΜ, αλλά αναπόσπαστο μέρος τηc;. Πέραν των ενεργειών που ήδη 
αναφέρθηκαν, θα πρέπει να δοθε{ ιδιαrτερη προσοχή σε ένα ευρύ φάσμα 
μέτρων που μπορούν να συμβάλουν στην ειδιwή περιβαλλοντική 
αποτελεσματικότητα των διαφόρων συστημάτων μεταφοράς. ορισμένα από 
αυτά ε(ναι πιο αποτελεσματικά σε wοινοτικό επίπεδο, ενώ άλλα θα ε(ναι 
καλύτερο να εφαρμοσθούν σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο. 
κατανάλωση ενέργειας και ρύπανση 
163. Βασικό στοιχε(ο της κοινοτικής στρατηγικής για τη μείωση της ρύπανσης 
που προwαλε{ ο τομέας των μεταφορών θα ε{ναι η υποβολή προτάσεων με 
σκοπό τον καθορισμό στους διάφορους τομε{c; των μεταφορών, όλο wαι 
αυστηρότερων ορ(ων για τις εwπομπές αερ(ων, την wατανάλωση ενέργειας 
wαι την πρόκληση θορύβου, με βάση τις τεχνικές wαι τεχνολογιwέc; 
εξελrξειc;. 
164. Τα τελεuτα(α χρόνια, η Επιτροπή έχει πραγματοποιήσει μεγάλα βήματα 
όσον αφορά τον καθορισμό αυστηρότερων ορ(ων εwπομπών για τα 
αuτοκ{νητα. Τα όρια που θα ισχύσουν από το 1993 wαι μετά, αν 
εφαρμοσθούν και υποστηριχθούν από αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου wαι 
συντήρησης, θα οδηγήσουν σε σημαντικό περιορισμό των εκπομπών από τα 
αυτοκ {νητα, βασική πηγή ατμοσφα ιρ ι wής ρύπανσης. Η θέσπιση όλο wα ι 
υψηλότερων ορ(ων κατά τα επόμενα έτη, θα συμβάλει στον περαιτέρω 
περιορισμό των εκπομπών, αν και οι μειώσεις; πιθανώς; θα ε(ναι 
αναλογιwά μικρότερες από αυτές που θα απορρεύσουν από την εφαρμογή 
τηc; ισχύουσας νομοθεσ{ας. Ακόμη θα πρέπει να δοθε( σημασ{α στις 
τελεuτα{εc; εξελ(ξειc; των διαδιwασιών ελέγχου, ώστε να ληφθε{ υπόψη 
ένα ευρύτερο φάσμα όρων χρήσης και όρων εyyύτερωv προς το σημερινό 
wαθεστώς οδήγησης. 
165. οι αυστηρότερες απαιτήσεις; ελέγχου και συντήρησης wαθώc; wαι η ανάληψη 
δράσης στον τομέα των καυσ {μων θα μπορούσαν να έχουν μεγαλύτερες 
επιπτώσεις όσον αφορά τις εwπομπέc;, δεδομένου ότι δεν εξαρτώνται από 
την παραγωγή αuτοwινήτων, όπως συμβα(νει με τιc; προδιαγραφές που 
ισχύουν για τα καινούργια αυτοwfvητα. Η προώθηση της Ε&Α στον τομέα 
τηc; συμβατής με τις απαιτήσεις του περιβάλλοντος τεχνολογ{ας 
μεταφορών και η διαχε(ριση των δράσεων θα συμβάλουν επ(σηc; στον 
εκσυγχρονισμό wαι στη βελτ{ωση αυτών όπωc; και άλλων προδιαγραφών. Οι 
-61 -
προηγούμενες τεχνολοy(ες θα πρέπει να αναπτυχθούν προκειμένου να 
βελτιωθε( ουσιαστικά η αποτελεσματικότητα ,ων σύγχρονων τεχνικών 
μετατροπής, για παράδειγμα με τη χρήση αν1λιών θερμότητας και 
συσσωρευτών τύπου "fuel cells". Ε(ναι επ(σης απαρα(τητες για τη 
με{ωση του επιπέδου των εκπομπών, για παράδειγμα, χάρη στην ανάπτυξη 
καθαρότερων τεχνολοy ιών που χρησ ι μοπο-ιούν ορυκτά Μαύσ ι μα και 
προηγμένων συστημάτων προώθησης που χρησιμοποιούν νέα Μαύσιμα. 
166. Αν και μέχρι τώρα η προσοχή ε(χε στραφε( στις εκπομπές αερ(ων από τα 
αuτοκ(νητα, θα πρέπει να εξεταστε( πιο ολοκληρωμένα το πρόβλημα της 
εκπομπής αερ(ων από τα αεροσκάφη της πολιτιΜής αεροπορ(ας. Αν Μαι η 
πολιτική αεροπορ(α ευθύνεται yια σχετικά μικρό ποσοστό των αερ(ων που 
προέρχονται από το σύνολο των μέσων μεταφοράς, αποτελε ( τη μόνη 
περ(πτωση που οι εκπομπές αυτές διοχετεύονται άμεσα σε ιδια(τερα 
εuα(σθητα ατμοσφαιpιΜά στρώματα. 
167. Από τις συζητήσεις yια το Πράσινο Βιβλ(ο φάνηκε ότι τόσο οι 
μεταφορε(ς όσο και τα κράτη μέλη θεωρούν ότι οι τεχνιΜές προδιαγραφές 
αποτελούν παράγοντα που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την περιβαλλοντιΜή 
σημασ(α του τομέα των μεταφορών Μαι πιστεύουν ότι θα πρέπει να 
ισχύουν σε κοινοτιΜό επ(πεδο. Η θέσπισή τους σε κοινοτιΜό επ(πεδο θα 
εξασφαλ(σει την ομοιόμορφη εφαρμογή τους σε ολόΜληρη την Κοινότητα, 
yεyονός πολύ βασιΜό, λόyω των επιπτώσεων που θα έχει yια την 
κατασΜευαστιΜή βιομηχαν(α και την ελεύθερη ΜυΜλοφορ(α των 
εμπορευμάτων. 
168. Οι προδιαγραφές θα γίνουν αποτελεσματιΜότερες Μαι οι προθεσμίες για 
την εφαρμογή τους θα επιταχυνθούν, αν ταυτόχρονα Μαθορισθούν "στόχοι" 
όσον αφορά τις τιμές Μαι τις ημερομηνίες της εφαρμογής. Η θέσπιση 
φορολοyιΜών Μινήτρων θα μπορούσε περαιτέρω να ωθήσει τη βιομηχαν(α να 
επιτύχει αυτούς τους στόχους το συντομότερο δυνατό, ενώ θα ήταν 
δυνατόν να επιβάλλονται κυρώσεις στους ΜατασΜεuαστές που δεν θα 
τηρούν τις προθεσμίες. Για παράδειγμα, τα φορολογικά κίνητρα θα 
ωθούσαν τους χρήστες Μαι τους μεταφορείς να επιλέξουν τα οχήματα ή τα 
αεροσκάφη που είναι λιγότερο οχληρά yια το περιβάλλον από τεχνική 
άποψη, yια παράδειγμα, πριν από μια Μαθορισμένη "ημερομην(α-στόχο" 
Μαι, με τον τρόπο αυτό, θα ασκούσαν πίεση στη βιομηχαν(α να επιδιώξει 
την εν λόyω τεχνική κατασκευή. 
169. Τα φορολογικά Μαι οικονομιΜά μέσα προσφέρουν πολλά πλεονεΜτήματα. 
Είναι δυνατόν να επικεντρωθούν στην πηyή της ρύπανσης Μαι να 
αντιμετωπίζουν με τον (διο τρόπο τις διάφορες πηγές Μαι χρήσεις. Το 
ποσό τους είναι δυνατόν να Μαθορισθεί στο (διο ύψος με το εξωτεpιΜό 
Μόστος που συνδέεται με τη ρύπανση Μαι να αποτελέσουν, με τον τρόπο 
αυτό, άμεση εφαρμογή της αρχής ότι η πρόκληση ρύπανσης συνεπάγεται 
Ματαβολή με τη μορφή ενσωμάτωσης του εξωτεριΜού κόστους. Είναι 
ευέλικτα, με την έννοια ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κίνητρα, να 
αποτρέψουν ή να περιορ(σουν ορισμένες συμπεριφορές. Τα φορολογικά 
Μ(νητρα μπορούν, yια παράδειγμα, να ενθαρρύνουν άμεσα τους χρήστες να 
επιλέξουν αυτοκίνητο αποδοτικότερο από άποψη Ματανάλωσης ενέργειας, 
ενώ η επιβολή προοδευτικά αυξανόμενων επιβαρύνσεων στους χρήστες 
λιγότερο αποδοτιΜών οχημάτων ε(ναι δυνατόν να περιορίσει τη χρήση 
τους. Η Επιτροπή έχει ήδη υποβάλει πρόταση σχετιΜή με τη μείωση του 
φόρου Ματανάλωσης.που επιβάλλεται στα καύσιμα βιολογικής προελεύσεως, 
δεδομένου ότι με τα νέα καύσιμα επιτυγχάνεται με(ωση των εΜπομπών 
C02(37). Τα μέσα αυτά μπορούν εύΜολα να προσαρμοσθούν σε νέες 
καταστάσεις μέσω της μεταβολtιc; του συντελεστή φορολοyιΜής επιβάρυνσης 
ή του ποσοστού Μέρδοuς. Για παράδειγμα, η επιβάρυνση της στάθμευσης 
(37) COH(92)36 τελιΜό 
-62 -
στις κορεσμένες αστικές περιοχές σύντομα θα αποθαρρύνει τη μετακ(νηση 
με ιδιωτικό αυτοκ(νητο στο κέντρο των πόλεων, ιδ(ως, αν θεσπισθούν 
φορολοyικές ελαφρύνσεις για τους κατόχους καρτών που θα δ(νουν 
δικα(ωμα φθηνότερης μετακ(νησης κατά τις εργάσιμες ημέρες επ( σειρά 
πολλών μηνών. Αν και με τον τρόπο αυτό ο χρήστης επηρεάζεται ή και 
καθοδηγε(ται, ωστόσο έχει στη διάθεσή του ένα ευρύ φάσμα επιλογών. 
170. Λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής επιπτώσεως αυτών των μέτρων στην 
κατασκευαστική βιομηχαν(α και στους μεταφορε(ς, και της επιπτώσεως 
ορισμένων από αυτά στην ελεύθερη κυκλοφορ(α των προσώπων και των 
εμπορευμάτων, απαιτείται η ανάληψη κοινοτικής δράσης προκειμένου να 
αποφευχθούν στρεβλώσεις των όρων του ανταyωνισμού. Ωστόσο, αυτό δεν 
θα πρέπει να αποκλε (σε ι τη δυνατότητα διαφορετικής προσέγγισης σε 
εθνικό ή τοπικό επ(πεδο, αλλά εντός των ορ(ων ενός κοινού πλαισ(ου. 
171. Αυτή η συνολική προσέγyιση ε(ναι απαρα(τητη στην περ(πτωση του αερ(ου 
που ε(ναι κυρίως υπεύθυνο για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, του 
διοξειδ(ου του άνθρακα. οι μεταφορές ευθύνονται yια το 25% περίπου 
των συνολικών εκπομπών co2 στην κοινότητα, και το ποσοστό αυτό 
διαρκώς αυξάνεται. Σύμφωνα με τον τρέχοντα ρυθμό, οι εκπομπές co 
που οφε(λονται στις μεταφορές θα αυξηθούν κατά 24% μεταξύ του 1996 
και του 2000 και το 2010 μόνο οι οδικές μεταφορές θα προκαλούν το 30% 
των εκπομπών co2. Η κοινότητα έχει θέσει ως ενδιάμεσο στόχο της τη 
σταθεροποίηση των εκπομπών C0..2 στα επ(πεδα του 1990 μέχρι το έτος 
2000 και τη με (ωσή τους κατα τα επόμενα έτη. Η αντιμετώπιση του 
προβλήματος της με(ωσης των εκπομπών co2 που οφείλονται στις οδικές 
μεταφορές θα απαιτήσει καταρχήν σημαντική βελτίωση της απόδοσης των 
καυσ(μων. Οι προδιαγραφές yια την κατανάλωση καυσίμων θα μπορούσαν να 
λειτουργούν αποτελεσματικότερα και οι προθεσμίες για την εφαρμογή 
τους ε(ναι δυνατόν να συντομευθούν με τη θέσπιση φορολογικών 
κινήτρων. 
172. Ωστόσο, ενόψει της αναμενόμενης αύξησης του αριθμού των αυτοκινήτων 
και, επομένως, της κυκλοφορ(ας, οι τεχνικές προδιαγραφές που 
αποσκοπούν στον περιορισμό των εκπομπών co2 δεν θα επαρκέσουν, 
ακόμη και αν συνδυασθούν με φορολοy ικά μέτρα. Για παράδειγμα, οι 
υπολοy ισμο C Υ ια το co2 δε (χνουν ότι, ακόμη και αν η απόδοση των 
καυσ(μων που χρησιμοποιούνται στα επιβατικά αυτοκίνητα αυξηθε( κατά 
40% μέχρι το 20005, η σταθεροπο(ηση του co2 δεν θα έχει επιτευχθε( 
μέχρι το 2010. Όσον αφορά τους άλλους ρυπαντές, μπορε( να αποδειχθε( 
ότι τα μέτρα αυτά δεν επαρκούν yια τη συνολική λύση του προβλήματος. 
173. Αυτό οφείλεται κυρίως στο yεγονός ότι τα αρχικά οφέλη της βελτίωσης 
της ενερyε ιακής απόδοσης δεν θα επαρκούν y ια να αντ ισταθμ (σουν την 
προβλεπόμενη αύξηση του αριθμού των αυτοκινήτων. κατά συνέπεια, τα 
τεχνικά και φορολοy ικά μέτρα θα πρέπει να συνοδευθούν από 
συμπληρωματικά μέτρα που θα αφορούν τη ζήτηση στον τομέα των 
μεταφορών, ιδ{ως αυτή που προς το παρόν καλύπτεται από τα ιδιωτικά 
αυτοκίνητα. Αυτά τα μέτρα θα συμβάλουν ταυτόχρονα στην αντιμετώπιση 
ορισμένων προβλημάτων κυκλοφοριακής συμφόρησης. 
Κυκλοφοριακή συμφόρηση 
174. Όπως αναφέρεται στο Κεφάλαιο rν.2.β. η βέλτιστη χρησιμοπο(ηση του 
διαθέσιμου δυναμικού σε λιyότερο κορεσμένοuς τομείς θα είναι βασική 
yια την ελάφρυνση της π{εσης που δέχονται οι πλέον βεβαρημένοι 
τομε(ς. Επιπλέον, στον τομέα των οδικών μεταφορών, οι αρμόδιες για 
τις μεταφορές αρχές. θα πρέπει να αναλάβουν δράση προκειμένου να 
αντιμετωπ(σουν ειδικότερα το πρόβλημα της πληροφόρησης που 
προκαλε(ται από τη χρήση των ιδιωτικών αυτοκινήτων. Για να ε(ναι 
αποτελεσματική η δράση αυτή θα πρέπει να αποτελείται από δύο σκέλη. 
θα απαιτήσει να προωθηθούν τα μαζικά και συμβατά με τις απαιτήσεις 
προστασ(ας του περιβάλλοντος μέσα μεταφοράς και, ταυτόχρονα, να 
αποθαρρυνθεί η χρήση του ιδιωτικού αυτοκινήτου. (4) 
-63 -
Προώθηση των μαζικών και συμβατών με τις απαιτήσεις προστασ(ας του 
περιβάλλοντος μέσων μεταφοράς 
175. Η προώθηση των μαζικών μέσων μεταφοράc; ε(ναι βασιwό στοιχεfο των 
προσπαθειών που α"Ποσκο11ούν στην ένταξη περιβαλλον, ιwών στόχων στην 
1ιολιτιwή ·ιων μεταφορών, wαι, ιδ(ωc; σ1η βελτ(ωση ·ιοu ασ-ιιι,ωύ 
περιβάλλοντος. Οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις θα διαδραματfσοuν 
βασικό ρόλο για την προώθηση των μαζικών μέσων μεταφοράς ως 
εναλλακτικής μορφής μεταφοράς σε σχέση με το ιδιωτικό αυτοκ (νητο. 
Συστήματα συλλογ ικήc; μεταφοράς που προσφέρουν υψηλή ποιότητα 
υπηρεσιών, σχέδια δ ιαχε fρ ισης της κυκλοφορ rαc; που διευκολύνουν τη 
χρήση των μαζικών μέσων μεταφοράς σε συνδυασμό με ελκυστικές 
τεχνολογ(ες καθορισμού και καταβολής των κομ(στρων θα ωθήσουν τους 
χρήστες να επιλέγουν τα μαζικά μέσα μεταφοράς, ιδ(ως για τιc; 
μετακινήσεις εντός και μεταξύ των πόλεων και ιδιαίτερα κατά τη 
διάρκεια ορισμένων ωρών της ημέρας και ορισμένων περιόδων της 
εβδομάδας και του έτους. Αυτή η στροφή θα μπορούσε να διευκολυνθεf με 
την ορθή σύνδεση ορισμένων τμημάτων των μετακινήσεων: από το σημεfο 
αναχώρησης (σπίτι/γραφε(ο) στη στάση του μετρό/λεωφορείου, στο σταθμό 
του τρα(νοu/αεροδρόμιο, στη στάση του μετρό/λεωφορε(οu και στον 
τελικό προορισμό. Τέτοια μέσα πολιτικής θα μπορούσαν να συμπληρωθούν 
με κρατικές πρωτοβουλίες ενημέρωσης, που θα περιελάμβαναν την παροχή 
πληροφοριών στους χρήστες, ει δυνατόν απευθε(ας, σχετικά με τις 
διαθέσιμες υπηρεσfες, τα κόμιστρα, τα ωράρια με ειδιwές 
διευκολύνσεις, καθώς και με την εξασφάλιση συχνών, αξιόπιστων και 
γρήγορων υπηρεσιών. 
176. Η δράση που θα αποσκοπε( στην ενθάρρυνση της χρήσης μέσων μεταφοράς 
συμβατών με τις απαιτήσεις προστασ(ας του περιβάλλοντος, όπωc; του 
ποδήλατοu και του ηλεκτρικού αυτοκινήτου, θα μπορούσε επίσης να 
συμβάλει στην κατεύθυνση αυτή. 
177. ο ρόλος των εθνικών αρχών και ειδικότερα των αρχών τοπικής 
αυτοδιο(κησης θα ε(ναι σημαντικός όσον αφορά την εφαρμογή αυτών των 
μέσων πολιτικής με σκοπό την προώθηση μαζικών και των συμβατών με τις 
απαιτήσεις προστασfας του περιβάλλοντος μέσων μεταφοράς, ενώ ο ρόλος 
τηc; κοινότητας θα ε(ναι πιο περιορισμένος. Ωστόσο, η δράση της 
Κοινότητας δικαιολογε(ται σε τομε(ς όπως η εισαγωγή του Δικτύου για 
τους πολ(τες και του Χάρτη Ποιοτικών προδιαγραφών καθώς και της Ε&Α 
στην ανάπτυξη και τη χρήση των καινοτόμων τεχνολογιών, (π.χ. του 
ηλεκτρικού αυτοκινήτου) της τηλεματικής και των τηλεπικοινωνιών. Η 
συμβολή της Κοινότητας θα μπορούσε επίσης να συμπεριλαμβάνει τη 
διασάφηση του πεδ(οu των ενισχύσεων που χορηγούνται για τις αστικές 
συγκοινων(ες, λαμβάνοντας υπόψη τις περιορισμένες επιπτώσεις αυτών 
των ενισχύσεων στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών και το κοινωνικό 
όφελος που απορρέει από την ευρύτερη χρήση αστικών μέσων μεταφοράς 
σuμβατότερων με τις απαιτήσεις προστασ(ας του περιβάλλοντος. Η 
Κοινότητα μπορε( ακόμη να παράσχει το πλαίσιο για την εφαρμ~γή 
φορολογικών κινήτρων που θα μπορούσαν να καταστήσουν ελκυστικότερες 
τις φιλικότερες προς το περιβάλλον λύσεις. θα ήταν δυνατόν, για 
παράδειγμα να παρασχεθούν στους εργοδότες και/ή στους υπαλλήλους 
φορολογικές ελαφρύνσεις για τα κόμιστρα των μαζικών μέσων μεταφοράς. 
Αυτά τα κfνητρα εfναι δυνατόν να αντισταθμισθούν με φορολογι~ά 
αντικfνητρα και επιβαρύνσεις που θα αποσκοπούν στο να αποθαρρύνουν τη 
χρήση του ιδιωτικού αυτοκινήτου σε ευαίσθητες περιοχές. 
-64 -
Αποθάρρυνση της χρήσης του ιδιωτιwού αυτοwινήτου 
17 8. Η συμπεριφορά των ι δ ι οwτητών ι δ ι ωτ ι wών αυτο:w ι νήτων θα έχει 
αποφασιστιwή σημασ(α για τον περιορισμό της wυwλοφοριαwής συμφόρησης. 
Αν wαι θα πρέπει να αφεθε( στους ιδιοwτήτες η ελευθερ(α της τελιwής 
επιλογής, ωστόσο είναι ίσως χρήσιμο να αποθαρρυνθ ε ( η 
αναποτελεσματιwή χρήση του ιδιωτιwού αυτοwινήτου. Τα διαθέσιμα μέσα 
πολιτιwής που εξυπηρετούν αυτό το σwοπό, ιδίως σε ιδιαίτερες 
περιπτώσεις, όπως wατά τις ώρες αιχμής στη διάρwεια της εβδομάδας wαι 
στις μεταwινήσεις μεταξύ των πόλεων, περιλαμβάνουν σχέδια διαχείρισης 
της wυwλοφορ ιαwής ζήτησης που περ ιορ (ζουν τη δυνατότητα πρόσβασης 
στις πιο wορεσμένες περιοχές wατά τις ώρες αιχμής, όπως συστήματα 
ρύθμισης της στάθμευσης, επιβαρύνσεις σε περιοχές όπου σημειώνεται 
συμφόρηση wα ι χρήση ορισμένων λωρ (δων wυwλοφορ (ας μόνο από οχήματα 
πολλών επιβατών. 
179. Ιδιαίτερη σημασία για τη διαχείριση του όγκου της οδικής wυ:wλοφορ(ας 
έχει ο ανά αυτοw(νητο αριθμός ε11ιβα1ών. Η αύξηση αυ1ού 1ου αριθμού θα 
απαιτήσει μια συνειδητότερη από περιβαλλοντολοyιΜή άποψη προσέγγιση 
της χρήσης του. Οι ενημερωτι),(ές εwστρατείες yια την προώθηση της από 
wo ι νο() χρήσης των αυτοκινήτων wα ι άλλων παρομοίων ρυθμίσεων, που 
βασίζονται στην αλλαγή νοοτροπίας απέναντι στο ιδιωτι:wό αυτο),(ίνητο, 
αποτελούν ένα πρώτο βήμα. οι προσεyγ ίσε ις αυτές θα μπορούσαν να 
ενισχυθούν με τη θέσπιση οιwονομι:wών μέτρων για παράδειγμα, της 
εισαγωγής μιας σταδιαwής περιβαλλοντι}(ής επιβάρυνσης των ιδιωτι}(ών 
αυτο}(ινήτων ανάλογα με τη συνολι:wή χιλιομετρι:wή απόσταση που 
}(αλύπτουν wατ'έτος. 
180. Τα μέτρα αυτά δεν αποτελούν wαταρχήν ευθύνη της κοινότητας, ωστόσο ο 
καθορισμός ενός ),(Οινού πλαισίου ),(αι ),(ατευθυντηρίων γραμμών για τη 
χρήση των οιwονομιwών μέσων θα μπορούσαν να συμβάλουν στην 
αποτελεσματι),(ότητά τους, ενώ η συμμετοχή της κοινότητας ίσως 
απαιτείται προκειμένου να εξασφαλισθεί η συμβατότητα των 
τεχνολοyι),(ών συσ~ημάτων που χρησιμοποιούνται στη διαχείριση της 
κυwλοφορίας. Εν πάση περιπτώσει αυτά τα θέματα θα αποτελούν 
αντικείμενο εξέτασης, όπως αναφέρεται στο Κεφάλαιο ΙV.2.β. 
Χρήση της γης 
181. Αν ),(αι η χρήση της γης ),(αι ο χωροταξιwός σχεδιασμός αποτελούν, 
καταρχήν, αρμοδιότητα των εθνιΜών αρχών ή των αρχών της τοπικής 
αυτοδιο(),(ησης, έχουν wαι μια ),(Οινοτι),(ή διάσταση. Το θέμα αυτό 
εξετάστηwε στην έwθεση της Επιτροπή "Ευρώπη 2000 -Προοπτιwές για την 
ανάπτυξη του wοινοτι),(ού εδάφους"(38) και θα επανεξετασθεί ),(ατά τις 
εργασίες που θα αwολουθήσουν αυτήν την έwθεση. Σε εθνιwό επίπεδο, ο 
πολεοδομιwός wαι βιομηχανιwός σχεδιασμός όπως wαι η περιφερειαwή 
ανάπτυξη μπορούν να συμβάλουν στην αλλαγή των στερεοτύπων μετακίνησης 
wαι να μειώσουν, με τον τρόπο αυτό, τα σημεία συμφόρησης. Οι αρχές 
τοπιwής αυτοδιοίwησης μπορούν επίσης να συμβάλουν στο στόχο αυτό, 
προβλέποντας σε ποιές περιοχές ενδέχεται να σημειωθούν συγ:wρούσεις 
λόγω της ανάπτυξης των μεταφορών, wαθιστώντας δυνατή, με τον τρόπο 
αυτό, την ανάληψη προληπτιwής δράσης υπό τη μορφή κανόνων χρήσεως της 
γης, όπως για παράδειγμα, στην 1ιερίπτωση της δημιουργίας αεροδρομίων. 
(38) Ευρώπη 2000 -προοπτιwές για την ανάπτυξη του wοινοτι},(ού εδάφους" 
-65 -
Εκτ(μηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον 
182. Η βελτ(ωση των υποδομών μεταφορών όσον αφορά τη συμβατότητά τους με 
το περιβάλλον απαιτεf προσεκτική εκτ(μηση των επιπτώσεων στο 
περιβάλλον των υποδομών μεταφορών στο στάδιο του σχεδιασμού, σύμφωνα 
με )(0 ι νά )(ρ ι τήρ ια, με δυνατότητα εναλλα)(τ ι κών επιλογών. κατά την 
ε)(τ(μηση αυτών των επιλογών, η διαφάνεια της μεθόδου που 
χρησιμοποιε(ται για την ανάλυση της σχέσης κόστους-οφέλους, 
συμπεριλαμβανομένου του εξωτεριwού wόστοuς wαι ωφέλειας, των 
επενδύσεων στον τομέα των υποδομών yια τους διάφορους τρόπους 
μεταφοράς, θα μπορούσε να συμβάλει στην wαλύτερη σύγ)(ριση των 
διαφόρων επιλοyών σε θέματα υποδομών πριν από τη λήψη επενδuτιwών 
αποφάσεων. Μ(α παρόμοια τυποποιημένη μέθοδος θα μπορούσε να 
αποτελέσει χρήσιμο ερyαλείο yια την εwτίμηση του εξωτεριwού wόστοuς 
wαι των ωφελειών ενός σuγwεwριμένοu σχεδίου στο πλαίσιο της ανάπτυξης 
των δ ι εuρωπαϊwών δ ι wτύων. θα ενθάρρυνε επίσης τις αρμόδιες αρχές να 
υιοθετήσουν wοινή προσέγyιση. 
183. Η σuμπληρωματιwότητα των τρόπων μεταφοράς θα επιτευχθεί με τη 
διασύνδεση wαι τη διαλειτουργιwότητα των διαφόρων διwτύωv υποδομών τα 
οπο(α με τη σειρά τους θα συμβάλουν στη συμβατότητα του σuνολ ιwού 
συστήματος μεταφορών με τις απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος. 
Επιwίνδuνα εμπορεύματα 
184. Η συμβατό1ητα των μεταφορών με το περιβάλλον θα αυξηθε( ακόμη 
περισσότερο με την ασφαλέστερη μεταφορά των επικίνδυνων εμπορευμάτων. 
οι αυστηρές wοινοτιwές απαιτήσεις για παρόμοιες μεταφορές θα μειώσουν 
τους wινδύvους που αποτελούν ίδιο χαραwτηριστικό των μεταφορών αυτών. 
'()πωc; τονίστηwε στο wεφάλαιο ΙV.2.δ. σχετιwά με την ασφάλεια των 
μεταφορών, θα πρέπει, ωστόσο, να συμπληρωθούν τα γεvιwά μέτρα 
ασφάλειας των μεταφορών, ειδικότερα στον τομέα των θαλάσσιων wαι 
οδιwών μεταφορών, με πρωτοβουλίες της Κοινότητας που επιwεντρώνοvται 
σuy)(ε)(ρ ι μένα στ ι c; ενδεχόμενες ζημ ι ογόνεc; συvέπε ι ες των επ ι κ ίvδuvωv 
ουσιών στην περ(πτωση τυχαίων απορρ(φεων. Ωστόσο, οι εθνιwές αρχές 
)(α ι η τοπ ι wή αυτοδ ιο ίwηση θα συvεχ (σουv uποχρεωτ ι wά την οργάνωση 
άμεσης wαι αποτελεσματικής παρέμβασης στην περίπτωση ατυχημάτων. 
-66-
ΙV.2.ε ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΑ ΤΩΝ ΗΕΤΑΦΟΡΩΝ 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΣΟ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΟΣΟ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΗ ΧΡΗΣΤΩΝ 
ΙV.2.ε.1 ΓΕΝΙΚΑ 
185. Η ασφάλεια των μεταφορών, τόσο 1tpoς όφελος των χρηστών όσο wαι των μη 
χρηστών, απασχολε( ιδια(τερα τους αρμόδιους yια την πολιτιwή στον τομέα των 
μεταφορών στην κοινότητα. Η έλλειψη ασφάλειας στον τομέα των μεταφορών 
μπορε( να έχει wαταστροφιwά αποτελέσματα. Παpόλη την πρόοδο που έχει 
επιτευχθε( σε πολλούς τομε(ς όσον αφορά τα πρότυ1tα ασφάλειας, οι ζημ(ες που 
προwαλούνται από την έλλειψη ασφάλειας στις μεταφορές ε (ναι αwόμη πολύ 
μεyάλεc;. 
186. Η ολοwλήρωση της εσωτεριwής αyοράc; στον τομέα των μεταφορών wαι η συνεχής 
ολοwλήρωση των οι wονομ ιών των wρατών μελών, συνεπάyοντα ι αυξημένη )( (νηση 
στον τομέα των διασυνοριαwών μεταφορών Ηαι των μεταφορών στο εσωτεpιΗό των 
wρατών μελών, εΗτός του wράτους Ηαταγωγής του μεταφορέα. Συνεπώς, η ανάyΗη 
για την ανάληψη Ηατάλληλης δράσης α1tό την Κοινότητα όσον αφορά την ασφάλεια 
ε(ναι τώρα μεyαλύτερη Ηαι για το λόγο αυτό, η Σuνθήwη για την 'Ενωση 
1tεpιλαμβάνει μ(α τροπο1tοίηση του άρθρου 75 στο κεφάλαιο των μεταφορών, 
1tpοwειμένου να γίνει σαφές, για πρώτη φορά, ότι η ΚΠΜ θα πρέπει να 
περιλαμβάνει τη λήψη "μέτρων για τη βελτίωση της ασφάλειας στον τομέα των 
μεταφορών". Οι απαιτήσεις όσον αφορά την ασφάλεια μ1tορούν να εμ1tίπτουν σε 
οποιαδήποτε ,τερίπτωση στο πεδίο των παραδείγματος χάρη αποwλειστιwώv 
αρμοδιοτήτων της Κοινότητας, διότι επηρεάζουν την ελεύθερη wuwλοφορία των 
οχημάτων ή την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών. Στις περιπτώσεις 1tου αυτές δεν 
εμπ(πτουν στο πεδίο των αποwλειστιwών αρμοδιοτήτων της Κοινότητας, η 
εφαρμογή της αρχής της επιΗουριΗότητας μπορεί να οδηγήσει στο συμπέρασμα 
ότι ε (ναι Ηαλύτ ερο να αναληφθεί δράση σε άλλα ε1t ίπεδα. Ωστόσο, με την 
τροποπο(ηση του άρθρου 75 Ηατέστη σαφές ότι, αΜόμη Μι αν δεν εμπ(πτει στο 
πεδ(ο των αποΗλειστιΗών αρμοδιοτήτων της Κοινότητας η ασφάλεια στον τομέα 
των μεταφορών ε(ναι ένα θέμα το οποίο θα πρέπει να χειρίζεται η Κοινότητα, 
σε όλες τις 1tερι1tτώσεις που ε(ναι σε θέση να ενεργήσει α1tοτελεσματιwά. 
187. Τα wυριότερα θέματα όσον αφορά 1ην ασφάλεια των μεταφορών ε(ναι τα 
ατυχήματα στον τομέα των οδιwών, θαλάσσιων wαι αεροποριwών μεταφορών wαθώς 
wαι -για όλα τα μέσα μεταφοράς -η μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων. 
ΙV.2.ε.2 ΟΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ: Η ΣΗΗΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 
188. 50.000 άνθρωποι χάνουν Ηάθε χρόνο τη ζωή τους wαι ενάμισι αΗόμη εΗατομμύριο 
τραυματ(ζονται σε τροχαία δυστυχήματα στο οδιΜό δίwτυο της κοινότητας. Από 
την εποχή της υποyραφής της ΣuνθήΗης, έχουν χάσει τη ζωή τους περfποu δύο 
εΗατομμύρια άνθρωποι στις δώδεΗα χώρες που ε(ναι σήμερα μέλη της Κοινότητας 
Μαι σαράντα αwόμη εΗατομμύρια έχουν τραuματιστε(. Ωστόσο, τα τροχαία 
δυστυχήματα δεν έχουν δραματιΗές συνέπειες μόνο για την ανθρώπινη ζωή. Το 
οιΗονομιΗό τους Ηόστος είναι επ(σης υψηλό. Για την Κοινότητα, οι απώλειες 
αυτές υπολογίζονται σε 70 περ(που χιλιάδες εwατομμύρια ECU ετησ(ως σύμφωνα 
με εwτιμήσεις οι οποίες, ανάλογα με τη μέθοδο που έχει χρησιμοποιηθε(, 
wυμαίνονται από 45 έως 90 δισεwατομμύρια ECU. 
-67-
189. Σε κοινοτικό επ{πεδο, οι κυριότερες ενέργειες στον τομέα της οδικής 
ασφάλειας αφορούν την εναρμόνιση των κανόνων σχετικά με την κατασκευή των 
οχημάτων, -yια την οπο{α έχουν εκδοθε( περισσότερες από 100 οδηγ(ες, την 
ανώτατη επιτρεπόμενη διάρκεια οδήγησης, το ελάχιστο βάθος πέλματος των 
ελαστικών -yια τα αυτοκ{νητα ιδιωτικής χρήσης, τον περιοδικό έλεγχο των 
οχημάτων συμπεριλαμβανομένης της εναρμόνισης των προτύπων όσον αφορά τη 
δοκιμασ{α των φρένων, τα γενικά πρότυπα για τη χορήγηση κοινοτικής άδειας 
οδήγησης και την υποχρεωτική χρήση της ζώνης ασφαλείας, 
συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων προστασ(ας των παιδιών και τις διατάξεις 
περιορισμού της ταχύτητας Ύ ια τα βαρέα οχήματα. Επιπλέον, δύο σημαντ ι ).(ά 
σχέδια οδη-y ιών ευρ {σκοντα ι υπό συζήτηση στο Συμβούλιο: η εναρμόνιση των 
ορ{ων ταχύτητας -yια τα οχήματα επα-yγελματικής χρήσης και το ανώτατο 
επιτρεπόμενο ποσοστό αλκοολαιμ(ας. 
190. Παρ•όλα αυτά, ακόμη και με την πρόοδο που έχει επιτευχθε( όσον αφορά τα 
τεχνικά πρότυπα και τα πρότυπα συμπεριφοράς, το επ(πεδο οδικής ασφάλειας 
διαφέρει σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Το ποσοστό των 
θανατηφόρων τροχαfων δυστυχημάτων (εκφρασμένο ανά χιλιόμετρο διαδρομής) 
ε(ναι έως και εφταπλάσιο στα κράτη μέλη με τις χειρότερες επιδόσεις, σε 
σχέση με τα πιο προη-yμένα κράτη. Επιπλέον, η τάση για βελτίωση των συνθηκών 
που παρατηρε(ται σε ορισμένα κράτη μέλη διαφέρει κι'αυτή σημαντικά ανάλογα 
με το κράτος και μάλιστα σε μερικά κράτη μέλη η wατάσταση παρουσιάζει 
επιδε(νωση μάλλον παρά βελτ(ωση. Χρησιμοποιώντας την ίδια βάση μέτρησης, ο 
κίνδυνος που διατρέχει κανείς στο οδικό δίκτυο της Κοινότητας είναι σχεδόν 
διπλάσιος από τον κ(νδυνο που διατρέχει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αν 
μπορούσαμε να επιτύχουμε το επ(πεδο των Ηνωμένων Πολιτειών, θα αποφεύγαμε 
20.000 θανάτους ετησ(ως. Το περιθώριο βελτίωσης είναι σαφώς μεγάλο. 
191. οι διαφορές που παρατηρούνται μεταξύ των κρατών όσον αφορά την οδιwή 
ασφάλεια οφείλονται στα μέτρα που λαμβάνονται για την εφαρμογή της 
κοινοτικής και της εθνικής νομοθεσίας στον τομέα της οδικής ασφάλειας, στο 
βαθμό και την αποτελεσματικότητα της εθνικής νομοθεσίας και στις 
κοινωνικές, -yεω-yραφικές και δημο-yραφικές διαφορές που παρατηρούνται μεταξύ 
των κρατών μελών αλλά και στο εσωτερικό του ιδίου wράτους, καθώς και στις 
διαφορές που υπάρχουν όσον αφορά την υποδομή. Μεγάλη σημασ(α έχουν και οι 
διαφορές που παρατηρούνται όσον αφορά τα γενικά χαρακτηριστικά της 
συμπεριφοράς, αν και ε(ναι δύσκολο να προσδιοριστεί ποσοτικά. 'Ολοι αυτοί 
οι παρά-yοντες επηρεάζουν το είδος των μέτρων που θα πρέπει να ληφθούν σε 
κοινοτικό επ(πεδο. 
Πεδίο δράσης και το κοινοτικό πρόγραμμα 
192. Η κοινότητα πρόκειται να παρουσιάσει ένα πρόγραμμα σχετικά με την οδική 
ασφάλεια, το οπο(ο θα προτε(νει μ(α ολοκληρωμένη προσέγγιση βάσει ποιοτικών 
στόχων και τον καθορισμό προτεραιοτήτων. Η διαδικασία εναρμόνισης με 
νομοθετικά μέτρα και η κατάρτιση και εφαρμογή κοινών ερεuνητ ι κών 
προγραμμάτων εξακολουθούν να αποτελούν την κυριότερη μορφή κοινοτικής 
δράσης, η οποfα θα καλύπτει τρεις τομε(ς: τη συμπεριφορά των χρηστών, τα 
οχήματα και την υποδομή. 
Χρήστες 
193. Η ανθρώπινη συμπεριφορά είναι ο κυριότερος παράγοντας πρόκλησης τροχαίων 
δυστυχημάτων, στο 90% των περιπτώσεων σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις 
( 39) • Συνεπώς, το πρόγραμμα της κοινότητας θα πρέπει να περιλαμβάνει τα 
θέματα αυτά, αναγνωρ (ζοντας συγχρόνως ότι θα πρέπει, εφόσον η ανθρώπινη 
συμπεριφορά επηρεάζεται αναπόφευκτα από το κοινωνικό και πολιτιστικό 
πλαίσιο, να υιοθετηθεί μ(α προσέγγιση που να λαμβάνει υπόψη της τις 
διαφορές που υπάρχουν. 
()'Ι Έωlcση της Ομά6σς Eμwcιρoyvwμόvwv Υ•ηΑού Ewικt6ou σχετιωά με την Σuρwκαιwή ποι,τ,wή 06,wής λο,άιειας, ( 'Εwlεοη GΣRONDΣλU), 
•cJροuάριος 1991, ο. 24. 
-68-
194. Επομένως, στον τομέα της νομοθεσ(ας, το πρόγραμμα θα πρέπει να αφορά wuρ(ως 
τις πτυχές του προβλήματος για τις οπο(ες η ανάληψη δράσης σε wοινοτιwό 
επ(πεδο μπορε( να αποδειχθε( αποτελεσματιwή. Μέτρα έχουν ήδη ληφθε( για τις 
άδειες οδήγησης wαι τη χρήση της ζώνης ασφάλειας wαι έχουν uποβληθε ( 
προτάσεις σχετιwά με τον περιορισμό της ταχύτητας των βαρέων οχημάτων wαι 
την ανώτατη επιτρεπόμενη περιεwτιwότητα οινοπνεύματος στο α(μα. Για να 
συμπληρωθούν τα μέτρα αυτά, θα πρέπει να δοθε( ιδιαfτερη 11ροσοχή στους 
βασιwούς wανόνες οδιwής wuwλοφορ(ας wαι στην οδιwή σήμανση· στη βελτίωση 
του wοινοτιwού uποδε(yματος άδειας οδήγησης, όσον αφορά την τήρησή του• 
τέλος, στα μέτρα προστασ(ας ιδια(τερα ευάλωτων ομάδων οδιwών χρηστών. 
195. Εwτός από το νομοθετιwό τομέα, η Επιτροπή μπορε( επ(σηc; να διαδραματ(σει 
σημαντιwό ρόλο, σύμφωνα με την αρχή της επιwοuριwότητας, με την παροχή 
uλιwού wαι εν{σχuσης της εwπα(δεuσης, συμπεριλαμβανομένης της διδασwαλ(ας 
μαθήματος οδιwής ασφάλειας στα σχολε(α, την wατάρτιση των επαγγελματιών wαι 
τη διοργάνωση ενημερωτιwών εwστρατειών. Η ευθύνη για την ανάληψη των 
δραστηριοτήτων αυτών ανήwει wατά wύριο λόγο σε άλλους, αλλά η στήριξή τους 
από την Κοινότητα, ιδ{ως μέσω της συλλογής wαι της παροχής σχετιwών 
πληροφοριών βασισμένων στην πε(ρα που έχουν αποwτήσει τα Μpάτη μέλη, θα τις 
wαταστήσει αποτελεσματιwότερες wαι με μιwρότερο wόστος απ•αuτό που θα είχαν 
αν ήταν αποτέλεσμα ασυντόνιστων μεμονωμένων προσπαθειών. Επιπλέον, από τις 
ενέργειες στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης για την εφαρμογή της 
τηλεματ ιΜής φαίνεται ότι τα μέσα αυτά παρέχουν μεγάλες δυνατότητες όσον 
αφορά την εwπαίδευση wαι την παροχή βοήθειας. 
196. Η προώθηση της λεγόμενης "ήρεμης οδήγησης" αποτελεί yενιwό στόχο ο οπο(ος 
μπορε{ να επιτεuχθε{ ως ένα βαθμό με την εφαρμογή μέτρων του ε(δους αυτού 
wαθώς wαι με το συνδυασμό των μέτρων αυτών με άλλα που αφορούν τα οχήματα 
)ο(αι την υποδομή. 
Οχήματα 
197. Υπάρχουν περ(που 50 βασιwές οδηγίες για την εναρμόνιση των προδιαγραφών 
των οχημάτων, οι περισσότερες από τις οποίες αφορούν την ασφάλεια των 
οχημάτων. Η Κοινότητα έχει wαθορίσει ένα εuρωπαϊΜό πρότυπο για την έywριση 
τύπου ολόwληρου του οχήματος για τα επιβατιwά αuτοwίνητα, εξασφαλ(ζοντας με 
τον τρόπο αυτό την εφαρμογή Μοινών νομοθετιwών προτύπων για τα αuτοw(νητα 
σε όλα τα wράτη μέλη. Μόλις ολοwληρωθε( το έργο αυτό, το επόμενο βήμα θα 
αφορά την εναρμόνιση των προτύπων για άλλα οδιΜά οχήματα Μαι σuγΜεΜριμένα 
τα φορτηγά, τα λεωφορε(α wαι τα ρυμουλwούμενα οχήματα. 
198. Με την έκδοση των wοινοτιwών οδηγιών έγινε ένα σημαντικό βήμα προς τη 
βελτ(ωση των επιδόσεων των οχημάτων από πλευράς ασφάλειας Μαι σεβασμού του 
περιβάλλοντος. Οι οδηy{ες αυτές θα πρέπει να προσαρμόζονται wαι να 
συμπληρώνονται συνεχώς βάσει των αποτελεσμάτων της έρευνας wαι των 
τεχνολογιwών επιτευγμάτων. Ιδιαfτερη έμφαση πρέπει να δοθε( στην αντοχή του 
οχήματος σε συywρούσε ις, σε συνδυασμό με τη χρήση wατασwεuών ελαφρού 
βάρους. οι προσπάθειες για την wατασwεuή μιwρότερων, ελαφρότερων wαι 
οιwονομικότερων αυτοκινήτων, από πλευράς wατανάλωσης wαυσίμωv, δεν θα 
πρέπει να αποβαfνοuν εις βάρος της ασφάλειας. 
-69-
199. Με τη δοκιμή για τη συμπεριφορά του οχήματος στην οδό θα εξασφαλιστε( ότι 
10 όχημα ε(ναι 1600 ασφαλές όσο ετιιτρέτιει η α1101ελεσματιΉή ως ηρος 10 
κόστος της τεχνολογ(α. Με τη διεξαγωγή περιοδικών ελέγχων θα εξασφαλ(ζεται 
η κατάλληλη συντήρηση των οχημάτων, έτσι ώστε να ανταποκρ(νονται στα 
πρότυπα ασφαλε(ας. 'Ηδη έχουν τεθε( σε εφαρμογή οδηγ[ες για τα οχήματα 
επαγγελματικής χρήσης και τα περισσότερα κράτη μέλη διαθέτουν προγράμματα 
για τα επιβατικά αυτοκ(νητα. Ωστόσο, σε ορισμένα κράτη μέλη ο περιοδικός 
έλεγχος των επιβατικών αυτοκινήτων δεν πρόκειται να αρχίσει πριν από το 
1998. Εξάλλου, θα πρέπει να καθοριστούν οι επιδόσεις των οχημάτων που έχουν 
ήδη τεθε( σε κυκλοφορ(α. Τα πρότυπα για την εκτέλεση δοκιμών όσον αφορά τα 
φρένα και την εκπομπή καυσαερ(ων ευρ(σκονται υπό συζήτηση στο Συμβούλιο. οι 
οδηγ(ες αυτές θα πρέπει να προσαρμόζονται και να συμπληρώνονται σε τακτά 
χρονικά διαστήματα ώστε να λαμβάνουν υπόψη τους τη νέα τεχνολογ(α. 
200. Ιδια(τερο ενδιαφέρον σχετικά με τις νέες τεχνολογίες και την τηλεματική 
παρουσιάζει το σημερινό ερευνητικό πρόγραμμα DRIVE το οποίο αφορά κυρfως τα 
οχήματα και τη διαχε(ριση της κυκλοφορ(ας. Στόχος του προγράμματος εfναι η 
βελτfωση της οδικής ασφάλειας, της αποτελεσματικότητας των μεταφορών ),(αι 
της ποιότητας του περιβάλλοντος. Τα μελλοντικά αποτελέσμα1α των επί μέρους 
προγραμμάτων του DRIVE (Φάση ΙΙ) που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή θα 
συμβάλουν επ(σης στη~ ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου κοινοτικού προγράμματος 
για την οδική ασφάλεια. Τα αποτελέσματα του προγράμματος αυτού και άλλων 
ερευνητικών προγραμμάτων θα μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν ως βάση για την 
ανάληψη νέων πρωτοβουλιών τόσο όσον αφορά τα κατασκευαστικά πρότυπα όσο και 
την ανάπτυξη ενός ασφαλέστερου οδικού δικτύου, όπως αναπτύσσεται στη 
συνέχεια. 
201. Τα τεχνικά πρότυπα που εφαρμόζονται στην κατασκευή και τη συμπεριφορά των 
οχημάτων στην οδό έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην ελεύθερη κυκλοφορ(α των 
οχημάτων. Συνεπώς, τα πρότυπα αυτά αποτελούν τομέα πρόσφορο για την ανάληψη 
κοινοτικής δράσης, και αφορούν ήδη μεγάλο αριθμό ενεργειών. 
Υποδομή 
202. Τα οδικά δ(κτυα έχουν μεγάλη σημασία για την οδική ασφάλεια ως μέρος του 
συνολικού συστήματος μεταφορών. Η βελτίωση της ποιότητας και της 
μεταφορικής ικανότητας των οδικών δικτύων αποτελεί μία πό τις πλέον 
αποτελεσματικές και μακρόπνοες προσπάθειες βελτίωσης της ασφάλειας. Η 
χάραξη κατευθυντήριων γραμμών για το διευρωπαϊκό οδικό δ(),(τυο αποτελεί το 
πλα(σιο εντός του οπο(ου μπορούν να προβλεφθούν συμπληρωματικά μέτρα όσον 
αφορά τον προγραμματισμό, το σχεδιασμό, την κατασκευή και τη συντήρηση των 
οδών που αποτελούν το δίκτυο, καθώς και των εγκαταστάσεων που έχουν σχέση 
με αυτό. Τα τεχνικά πρότυπα σχετικά με τη σήμανση και τη φωτεινή 
σηματοδότηση των οδών θα αφορούν μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων αυτών. 
1•'v', ι' 
203. παράλληλα, η Κοινότητα μπορε( να διαδραματ(ζει ρόλο συντονιστή, σε μη 
νομοθετική βάση, μέσω της ανταλλαγής τεχνογνωσ(ας και εμπειριών ή μέσω της 
διατύπωσης συστάσεων (τεχνικά "έγγραφα αναφοράς"). 
204. Στο βαθμό που η Κοινότητα, στο πλαίσιο της ανάπτυξης διευρωπαϊκών δικτύων, 
ενισχύει την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό του οδικού δικτύου, ε(ναι 
απόλυτα φυσικό να αποδ(δει ιδια(τερη προσοχή στη λήψη των απαιτούμενων 
μέτρων για τη μεfωση των ατυχημάτων στο δίκτυο, το κόστος των οποίων είναι 
προς το παρόν τεράστιο, τόσο σε ανθρώπινες ζωές όσο ),(αι από οι}{ονομι),(ής 
πλευράς. 
-70-
ΙV.2.ε.3 ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΟΝ θΑΛΑΣΣΣΩΝ ΚΕΤΑΦΟΡΩΝ: Η ΣΒΚΕΡΣΝΒ ΚΑΤΑΣΤΑΣΒ 
205. Τα ,τερισσότερα α,τό τα εμ,τορεύματα ,του μεταφέρονται ,τρος wαι από την 
κοινότητα μεταφέρονται μέσω θαλάσσης με πλο (α που φέρουν τόσο τη σημα (α 
wρατών μελών, όσο wα ι τη σημα (α τρ (των χωρών. οι θαλάσσιες μεταφορές 
αποτελούν επιχειρηματιwή δραστηριότητα διεθνούς χαρακτήρα wαι, συνεπώς, η 
ασφάλειά τους θέτει προβλήματα με συνέ,τειες yια ολόκληρο τον κόσμο. 
206. Κάθε χρόνο συμβα(νουν ατυχήματα με πλο(α, πολλά από τα οπο(α ε(ναι σοβαρά. 
Από το 1986, βυθ {ζοντα ι κάθε χρόνο, wατά μέσο όρο, 230 πλο {α, τα οπο {α 
αντι,τροσωπεύουν 1,1 εwατομμύριο κόρους ολιwής χωρητικότητας, με συνέ,τεια το 
θάνατο χιλ{ωv wαι ,τλέοv ατόμων κατά μέσο όρο. Το υψηλότερο ,τοσοστό 
ατυχημάτων ,ταρατηρε{ται στα ,τλο{α μεταφοράς yενικού φορτ(ου (46%) wαι 
αwολουθούv τα αλιευτιwά σwάφη (26%), τα πλο(α μεταφοράς φορτ(ου χύδην (6%) 
και τα δεξαμενόπλοια (5%). Δεδομένου ότι στη διάρκεια των τελευτα(ων ετών 
έχει σημειωθε{ και έvαc; μικρός αριθμός ατυχημάτων σε επιβατικά πλο{α, τα 
οπο(α ήταν όμως πολύνεwρα, το ενδιαφέρον τηc; κοινής yνώμης yύρω από το θέμα 
αυτό έχει αυξηθε( σημαντικά. Επιπλέον, υπάρχουν ενδε(ξειc; ότι η κατάσταση 
θα επιδεινωθε( στο εyyύς μέλλον. Τα πλο(α μεταφοράς φορτ(ου χύδην που 
βυθ (στηκαν wατά τα δύο τελευταία χρόνια αντ ι προσωπεύοuν περ (που 35% των 
πλο(ων μεταφοράς φορτ(οu χύδην που βυθ(στηκαν κατά τα τελευτα(α 15 χρόνια. 
74% των πλο(ων που βυθ(στηwαν το 1991 ήταν ηλικίας άνω των 15 ετών, ενώ η 
ηλιw(α του παyκόσμιου στόλου μεyαλώνει συνεχώς. Εξάλλου, από πολλά νηολόγια 
με σχετικά καλέc; επιδόσεις τον τομέα της ασφάλειας, στα οπο(α 
περιλαμβάνονται και αρwετά wοινοτικά νηολόyια, φεύyοuν σwάφη τα οπο(α 
εyyράφονται σε άλλα νηολόγια με χαμηλότερες επιδόσεις. 
207. 'Αμεσα συνδεόμενο με την ασφάλεια των πλοίων είναι το θέμα τηc; ρύπανσης της 
θάλασσας, η οπο(α οφε(λεται ε(τε στη λειτουργ(α των πλο(ων, ε(τε στην 
πρόwληση ατυχήματος, ή, τέλος, στην εw προθέσεως παράβαση των διεθνών 
κανόνων. Παρόλο που στη διάρwεια των δύο τελευταίων δεwαετιώv παρατηρε(ται 
με(ωση της συvολιwής ποσότητας πετρελαίου που χύνεται στη θάλασσα, η 
ποσότητα αυτή εξακολουθε( να ε(ναι σημαντιwή wαι πολύ μεγαλύτερη τη 
Ηεσόyειο απ'ό,τι στα υπόλοιπα ύδατα τηc; Κοινότητας. 
208. Αξ(ζει να αναφέρουμε ότι παρά την ύπαρξη διεθνών συμβάσεων για τον 
καθορισμό ενός παywόσμιου συστήματος ασφάλειας για το σύνολο των στόλων, 
εξακολουθούν να παρατηρούνται μεγάλες διαφορές όσον αφορά το επ(πεδο 
ασφάλειας. Έτσι, ο στόλος με τις μεγαλύτερες επιδόσεις ε(ναι 114 φορές 
wαλύτεροc; από το στόλο με τις μιwρότερεc; επιδόσεις. Αwόμη wαι εντός της 
Κοιvότηταc;, ο στόλος με τις wαλύτερεc; επιδόσεις είναι 50 φορέc; wαλύτερος 
από το στόλο με τις μιwρότερες επιδόσεις. Από τα στατιστικά στοιχε(α των 
λιμενικών ελέyχων που διενεργούνται, φα(νεται ότι ο στόλος με τις 
μικρότερες επιδόσεις παρουσιάζει ποσοστό ελλε(ψεων wατά τους ελέγχους 89% 
περ(που ενώ το (διο ποσοστό μειώνεται σε 12% με τις καλύτερες επιδόσεις. Τα 
ποσοστά αυτά στα wράτη μέλη της Κοινότητας wυμα(νονται από 52% έως 12%. 
-71-
209. οι περισσότεροι κανόνες και προϋποθέσεις για τα ποντοπόρα σκάφη αποτελούν 
αντικε(μενο διαπραγματεύσεων στο πλα(σιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού 
οργανισμού ( ΙΜΟ), ε ιδ ι κεuμένοu οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών, μέλη του 
οπο(οu ε(ναι όλα τα κράτη μέλη της Κοινότητας. Το διεθνές πλα(σιο που έχει 
αναπτυχθε( από τον ΙΜΟ ε(ναι-και πρέπει να παραμε(νει -σημαντικό για την 
ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, δεδομtνοu του διεθνούς χαρακτήρα της 
ναuτιλ(ας. Ταυτόχρονα, ε(ναι σαφές ότι η Κοινότητα έχει να διαδραματ(σει 
πολύ σημαντικό ρόλο τόσο στο πλα(σιο του ΙΗΟ όσο και στηρfζοντας τις 
ενtργειέc; του, προκειμένου να διασφαλιστε( ότι τα πλο(α που εκτελούν 
δρομολόγια στα ύδατα της Κοινότητας εφαρμόζουν τα κοινά πρότυπα που 
αποτελούν εγγύηση για την ασφαλή κuκλοφορ(α την οπο(α απαιτούν η γεωγραφική 
τηc; θέση και οι ανάyκεc; των πολιτών της. Η κοινοτική αυτή δράση ε(ναι 
απόλυτα δικαιολογημένη εφόσον, όπως φα(νεται καθαρά από τα στοιχε(α που 
αναφέρθηκαν πιο πάνω, χωρ(ς τη δράση αυτή δεν εφαρμόζονται στην πράξη τα 
ενδεδειγμένα κοινά πρότυπα. Εξάλλου, οι προδιαγραφές του ΙΗΟ δεν αφορούν τα 
επιβατικά πλο(α που εκτελούν δρομολόγια στο εσωτερικό ενός κράτους. 
Η ελευθέρωση των ενδομεταφορών, δηλαδή το άνοιγμα της ακτοπλο'ίας σε πλο (α 
άλλων κρατών μελών, τον (ζει την ανάγκη ανάληψης πρωτοβοuλ ιών, οι οπο r ες 
βέβαια θα πρtπει να σέβονται το ρόλο των άλλων διεθνών, εθνικών και τοπικών 
αρχών. 
Το κοινοτικό πρόγραμμα: γενικές αρχές 
210. Για να εξασφαλιστε( η συνεκτικότητα και η αποτελεσματικότητα των ενεργειών 
της Κοινότητας στον τομέα της ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών, η 
προσέγγιση που πρόκειται να uιοθετηθε( βασ(ζεται σε τρεις βασικές αρχές. 
211. Πρώτον, τα πρότυπα θα πρέπει να εφαρμόζονται σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο 
αριθμό χωρών. Σuνεπώc;, ο ΙΜΟ θα συνεχίσει να κατέχει σημαντικό ρόλο στην 
ανάπτυξη και την προσαρμογή των διεθνών συμφωνιών, οι οπο(ες παρέχουν τις 
απαιτούμενες εγγυήσεις, στην τεχνική πρόοδο. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, 
μπορε( να κριθε( σκόπιμη η υιοθέτηση αυστηρότερων προτύπων για ορισμένες 
περ ιοχέc;, αλλά ο γενικός στόχος θα πρέπει να είναι η u ιοθέτηση διεθνών 
προτύπων με τα οπο(α θα εξαφαλ(ζονται υψηλά επ(πεδα ασφάλειας σε ολόκληρο 
τον κόσμο και ταυτόχρονα θα αποφεύγονται οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού 
μεταξύ των ναυτιλιακών εταιρειών. 
212. Δεύτερον, οι περισσότερες από τις υπάρχουσες διεθνε(ς σuμφων(ες αποτελούν 
ικανοποιητικό πλα(σιο. Το κυριότερο πρόβλημα αποτελε( η μη ικανοποιητική 
και ανομοιόμορφη εφαρμογή από τα κράτη μέλη των κανόνων που έχουν 
συμφωνηθε(. οι διαφορές αυτές όσον αφορά την εφαρμογή των διεθνών κανόνων, 
όχι μόνο επηρεάζουν αρνητικά την ασφάλεια της ναuσιπλο·ίας αλλά μπορούν να 
οδηγήσουν και στον κατακερματισμό της εσωτερικής αγοράς στον τομέα της 
ναuτιλ(ας. Συνεπώς, η Κοινότητα μπορεί να επιτελέσει σημαντικό έργο με την 
ανάπτυξη κοινών προσεγγ(σεων για την εφαρμογή των κανόνων του ΙΗΟ από όλα 
τα πλο(α που κυκλοφορούν στα κοινοτικά ύδατα. 
213. Τρ(τον, πρέπει να βρεθε( η κατάλληλη ισορροπ(α μεταξύ του ρόλου και των 
ευθυνών της; χώρας νηολόγησης και των παράκτιων κρατών. παρ'όλο ότι το 
κράτος νηολόγησης φέρει ·κυρ(ως την ευθύνη της εφαρμογής των διεθνών 
προτύπων στα πλο(α του, τόσο τα κράτη ελλιμενισμού όσο και τα παράκτια 
κράτη οφε(λουν να διεξάγουν ελέγχους προκειμένου να διαπιστώσουν κατά πόσο 
εφαρμόζονται τα πρότυπα αυτά. Ελλε(ψει αποτελεσματικών λιμενικών ελέγχων 
στο κράτος ελλιμενισμού και λόγω του παγκόσμιου χαρακτήρα της ναuτιλ(ας, τα 
διεθνή πρότυπα θα τε(νοuν αναπόφευκτα να τηρούνται περισσότερα στη θεωρ(α 
απ'ό,τι στην πράξη. 
-72-
214. Η εφαρμογή των αρχών αυτών οδηγε( σε ένα wοινοτιwό πρόγραμμα, το οπο(ο 
συνθέτουν τέσσερις βασιwές μορφές πρωτοβουλ(ας: δράση για την εξαφάλιση 
της ομοιόμορφης εφαρμογής των προτύπων του ΙΜΟ, εν (σχυση των λ ι μεν ι wών 
ελέγχων, ανάπτυξη της σύγχρονης υποδομής που ε(ναι απαρα(τητη για τη 
μετάβαση της ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών στην εποχή των ηλεwτροvιwών 
μέσων )(αι θέσπιση προτύπων, ιδ(ως στο πλα(σιο του ΙΜΟ. Οι εργασ(ες του 
Maritirne Industries Forum επιβεβα(ωσαv στην τελ ιwή έwθεσή του ότι ε (ναι 
αvαγwα(ο να αναληφθε( δράση του ε(δους αυτού. 
ομοιόμορφη εφαρμοyή των διεθνών προτύπων 
215. Η κοινότητα μπορε ( να αvαλάβε ι με πολλούς τρόπους δράση προwε ι μέvου να 
εξασφαλιστε( η ομοιόμορφη εφαρμογή των προτύπων του ΙΗΟ από τα wράτη μέλη, 
όπως για παράδειγμα με την εξασφάλιση της προσχώρησης όλων των wρατών 
μελών στις συμβάσεις του ΙΜΟ, προσδίδοντας νομιwά δεσμευτι)(ό χαραwτήρα 
στους διεθνε(ς wανόνες που δεν ε(ναι υποχρεωτιwοί ή με την έwδοση 
wοινοτιwών οδηγιών για την υιοθέτηση wοινής ερμηνείας των wανόνων που έχουν 
διατυπωθε( ως γενι)(ές αρχές. Στις περιπτώσεις που θα wριθε( απαρα(τητο, οι 
οδηγ(ες αυτές μπορούν να προβλέπουν τη θέσπιση πρόσθ·ετων ευρωπαιwωv 
τεχvιwών προτύπων. Με αυτούς wαι με άλλους αwόμη τρόπους θα μειωθούν οι 
αποwλ(σεις που παρατηρούνται σήμερα όσον αφορά το επίπεδο ασφαλείας εντός 
αποδεwτών ορίων. 
216. Επιπλέον, είναι δυνατό να επεwταθούν επίσης τα διεθνή πρότυπα ώστε να 
wαλύπτουν, όπως απα ι τε ί τα ι , τα πλοία που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής 
των διεθνών συμβάσεων όπως είναι, για παράδειγμα, τα επιβατιwά πλοία που 
εwτελούν δρομολόγια στο εσωτεριwό ενός wράτους ή τα πλοία μεταφοράς 
εμπορευμάτων wάτω από τα wατώτατα όρια του ΙΜΟ. Με τον τρόπο αυτό θα 
εξασφαλιστεί η εφαρμογή των ιδίων προτύπων ασφάλειας σε ολόwληρη την 
εσωτερι)(ή αγορά. 
Έλεγχοι στο wράτος ελλιμενισμού 
217. Η εν(σχυση των λιμενιwών ελέγχων, για παράδειγμα μέσω του wαθορισμού 
εναρμονισμένων wριτηρ(ων για τους ελέγχους wαι την απαγόρευση του απόπλου 
έχει μεγάλη σημασ(α για τον αποwλεισμό των πλοίων που δεν ανταποwρίνονται 
στα πρότυπα από τα ύδατα της Κοινότητας. Η ανάληψη δράσης στο πλαίσιο του 
Μνημον(ου Συμφων(ας σχετιwά με τους λιμενιwούς ελέγχους, μέλη του οπο(ου 
είναι wαι ορισμένες ευρωπαϊwές τρ(τες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της δράσης 
στο πλα (σ ιο της επιτροπής του, θα επιτρέψει την ευρύτερη εφαρμογή των 
μέτρων αυτών στην Ευρώπη. 
Υποδομή 
218. Τέλος, με την. wοινοτ.ιwή δράση γ.,ια την ανάu:-τuξη_, ΥΠ:ηρεσιών κωιλοφορίας Σwαφών 
(VTS) με τη χρησιμοποίηση προηγμένων τεχνολογιών στην ξηρά wαι επί του 
σwάφους, ως τμήμα των διευρωπαϊwών διwτύων της Κοινότητας, θα wαταστεί 
δυνατή η πλήρης ε)(μετάλλευση των δυνατοτήτων που παρέχει η ηλεwτρον ιwή 
εποχή για τη βελτίωση της ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών στην Ευρώπη, με 
αποτελέσματα που θα ήταν δύσwολο να επιτευχθούν με άλλο τρόπο. 
219. Το πρόγραμμα δράσης περιλαμβάνει μέτρα για wάθε έναν από τους βασ ι Ηούς 
τομείς δραστηριότητας, όπως αναφέρθηwε στο wεφάλαιο ν. Αναλυτιwότερη 
παρουσ(αση wαι επεξήγηση όλων των υπό εξέταση μέτρων θα γ(νε ι σε ε ιδιΗή 
αναwο (νωση y ια την Αφάλε ια των eαλάσσ ιων Μεταφορών wα ι την Πρόληψη της 
Ρύπανσης που πρόwειται να δημοσιευτεί στο εγγύς μέλλον. 
-73-
θέσπιση προτύπων 
220. Αεδομένοu ότι ο ΙΜΟ ε(ναι ο κατ•εξοχήν αρμόδιος οργανισμός για τη θέσπιση 
προτύπων σχετικά με την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών σε διεθνές 
επ(πεδο, η Κοινότητα πρέπει να διασφαλ(σει ότι οι εργασ(ες στο πλα(σιο τοu 
ΙΜΟ θα έχουν ως αποτέλεσμα την υιοθέτηση ικανοποιητικών λύσεων για τα πλο(α 
που εκτελούν δρομολόγια στα ύδατά της. Χρειάζεται επίσης να αναληφθε( δράση 
y ια το συντονισμό των αποφάσεων ποu λαμβάνονται, ώστε να δ ι ευκολuνθε ( η 
θέσπιση των απαιτούμενων νέων κανόνων και η τροποπο (ηση των παλαιών. Η 
Κοινότητα θα πρέπει να προβλέψει κατάλληλες διαδικασ(ες που θα της 
επιτρέψουν να επιτύχει το σκοπό της, σεβόμενη πάντα τις μεθόδους εργασ(ας 
του ΙΜΟ και τον τεχνικό χαρακτήρα μεγάλου μέρους της δραστηριότητάς του, 
καταβάλλοντας ταυτόχρονα προσπάθειες προκειμένου να περιορ(σει στο ελάχιστο 
τις ενδεχόμενες αντιδράσεις yια την ανάπτυξη, στο πλα(σιο του οργανισμού, 
ενός μηχανισμού διατύπωσης απόψεων σε περιφερειακό επ(πεδο. 'Ενας από τους 
τομε(ς στους οπο(ους η Κοινότητα θα πρέπει να συγκεντρώσει το μεγαλύτερο 
μέρος των προσπαθειών της ε(ναι η λήψη μέτρων για τη με(ωση του κινδύνου 
πρόκλησης ατυχήματος λόγω ανθρώπινου λάθους, δεδομένου ότι ο παράγοντας 
αυτός αποτελεί, αποδεδειγμένα, την κυριότερη αιτία πρόκλησης ναυτικών 
ατυχημάτων. 
221. Η κατάρτιση προτύπων από την ίδια την Κοινότητα θα περιοριστεί σε 
εξαιρετικές περιπτώσεις στις οποίες καθ(σταται αδύνατη η εξεύρεση λύσης στο 
πλαίσιο του ΙΜΟ ποu να καλύπτει τις ιδιαίτερες ανάγκες της Κοινότητας και 
όπου επιβάλλεται η ανάληψη δράσης για την εξασφάλιση ικανοποιητικού βαθμού 
ασφάλειας στα ευρωπαϊκά ύδατα. 
ΙV.2.ε.4 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ: ΑΣΦΑΛΗΣ ΑΛΛΑ ΜΕ ΠΕΡΙθΩΡΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 
222. Η πολιτική αεροπορ(α αποτελε( πολύ ασφαλή τρόπο μεταφοράς. Παρ'όλο ποu δεν 
υπάρχει απόλυτα ικανοποιητικός δε(κτης για τη μέτρηση της απόλυτης 
ασφάλειας των αεροπορικών μεταφορών, ο αριθμός των θανατηφόρων δυστυχημάτων 
και ο αριθμός των νεκρών αποτελούν χρήσιμη ένδειξη για το γενικό επ(πεδο 
ασφάλειας. Ευτυχώς, ο αριθμός των ατυχημάτων στις εμπορευματικές 
αεροπορικές μεταφορές είναι πολύ μικρός και, συνεπώς, τα ετήσια 
αριθμητικά στοιχε (α δεν έχουν -ως ένα βαθμό -νόημα δεδομένου ότι ένα 
σοβαρό δυστύχημα μπορε( να επηρεάσει σοβαρά το ετήσιο αποτέλεσμα. Για το 
λόγο αυτό, ε(ναι προτιμότερο να λαμβάνεται υπόψη ο ετήσιος μέσος όρος της 
τελευτα(ας δεκαετ (ας, ο οπο(ος ε (ναι 37 δυστυχήματα με 1022 νεκρούς σε 
ολόκληρο τον κόσμο (4). Το αριθμητικό αυτό στοιχείο πρέπει να σuγκριθε( με 
τους άνω του ενός δισεκατομμυρίου επιβάτες που μεταφέρονται από τις 
αεροπορικές εταιρείες σε ολόκληρο τον κόσμο. 
223. Επιπλέον, ο βαθμός ασφάλειας διαφέρει σημαντικά από το ένα μέρος στο άλλο. 
· οι . επ {!δόσε ι c; της Ευρώπης,· ε rνα•ι πολ:ύ χαλές σ-rον· τομ·έα αυτό~ δεδομένου ότι 
της αντιστοιχούν μόνο 10% των δυστυχημάτων, παρόλο που αντιπροσωπεύει 
περ(ποuυ 34% των παγκόσμιων αεροπορικών μεταφορών. •οσον αφορά την 
Κοινότητα, από το 1980 μέχρι το 1990, συνέβησαν μόνο 22 αεροπορικά 
δυστυχήματc:χ, δηλαδή 2 δυστυχήματα ετησίως κατά μέσο όρο, σε σύγκριση με 
τον παγκόσμιο μέσο όρο που ε(ναι 37 δυστυχήματα ετησίως. 
(40/ ΙΙητιΊ, ι:υvοιι,,.,ός Μσtctλοτος ,.,., acρoιιoρ,w.av 6υσ,uχημct,wν ■οιι ouμρalνouv ιιaτΜοομlω~, ,ον οιιοlο cw616ouν wάβc χρόνο ο, aρμό61c~ 
σρχtς aολ,,,,.~ς σcροwορlaς ,ου Ηνωμtνοu Baoιλclou. 
-74-
224. Ωστόσο, έχουν διατuπωθε( ανησuχ(ες σύμφωνα με τις οπο(ες, τα επ(πεδα 
ασφαλε(ας, τα οπο(α μέχρι στιγμής βελτιώνονταν συνεχώς, αρχ(ζοuν να 
παραμένουν στάσιμα. Αυτό μπορε( να σημα(νει ότι ο αριθμός των δυστυχημάτων 
αρχ (ζει να αυξάνεται ανάλογα με 1 ην αύξηση της wυ)ι(λοφορ (ας. Συνεπώς: θα 
πρέπει να βρεθούν άλλοι τρόποι με τους οπο(ους θα επιτευχθε( σημαντιwή 
πρόοδος χωρ ( ς να αuξηθε ( υπερβολ ι wά ο φόρτος ερyασ (ας των μεταφορέων, 
δεδομένου ότι 80% περ(ποu των αεροποριwών δυστυχημάτων οφε(λονται σε 
ανθρώπινους παράγοντες. Επιπλέον, η μεγάλη wuwλοφοριαwή συμφόρηση τόσο η 
εναέρια όσο wαι επ( του εδάφους, σημαfνει ότι ο χώρος που υπάρχει πέρα από 
τα περιθώρια ασφάλειας μειώνεται συνεχώς wαι ενδέχεται να εwλε(ψει. Η 
ασφάλεια, φυσικά, θα εξαwολοuθήσει να έχει αwόμη προτεραιότητα στο πλα(σιο 
του συστήματος ATM/ATC αλλά, αν δεν αναληφθεf wαμ(α πρωτοβοuλfα, αυτό θα 
yfνει εις βάρος της ομαλής λειτοuρy(ας wαι της αποτελεσματιwότητας των 
αεροπορικών μεταφορών. 
225. Η πολιτική αεροπορ(α καλύπτει επ(σης διάφορους άλλους τομε(ς οι οπο(οι 
περιλαμβάνουν δραστηριότητες όπως η wατάρτιση, οι πτήσεις yια λόγους 
αναψυχής, οι επιχειρηματιwές δραστηριότητες στον τομέα των αεροσwαφών, η 
αεροφωτογράφηση, ο αεροψεwασμός, η μεταφορά ασθενών w.o.w. Ωστόσο, οι 
δραστηριότητες αυτές ε(ναι πολύ λιγότερο αναπτuyμένες στην Ευρώπη απ'ό,τι 
σε άλλα μέρη του wόσμοu. Για το λόγο αυτό, wαθώς wα ι λόyω της μεyάλης 
ποιwιλομορφfας τους, είναι πολύ δύσκολο να σuγwεντρωθούν αξιόπιστα 
στατιστιwά στοιχε(α wαι να διαμορφωθεf μια σωστή ειwόνα του επιπέδου 
ασφαλε(ας των δραστηριοτήτων αυτών στην Ευρώπη. Δεδομένου ότι οι 
δραστηριότητες αυτές αυξάνονται συνεχώς, θα πρέπει να διασφαλιστεί η ορθή 
αξιολόyηση των επιπτώσεών τους στην ασφάλεια της αεροπλο·ιας wαι, αν είναι 
απαρα(τητο, να ληφθούν μέτρα για την πρόληψή τους. 
Η συμβολή της κοινότητας στην ασφάλεια των αεροποριwών μεταφορών 
226. Στο επfπεδο της Κοινότητας, έχει ήδη ληφθε( μια σειρά μέτρων στον τομέα της 
ασφάλειας των αεροποριwών μεταφορών. Τα μέτρα αυτά αφορούν τον τομέα της 
διεξαγωγής έρευνας σε περfπτωση δυστυχήματος (41), της αμοιβαfας 
αναγνώρισης των διπλωμάτων του ιπτάμενου τεχνιwού προσωπιwού (42) wαι της 
τεχνιwής εναρμόνισης (43). Η Επιτροπή έχει επ(σης υποβάλει σ~ο Συμβούλιο 
μ(α πρόταση στον τομέα της διαχεfρισης της εναέριας wuwλοφορίας (ΑΤΜ) (44) 
wαι έχει αναyγεfλει με ανακοfνωσή της (45) μια σειρά μέτρων σχετιwά με τις 
έρευνες για τα αεροπορικά συμβάντα και ατυχήματα. Εκτός από τα ειδικά αυτά 
μέτρα για την ασφάλεια, υπάρχουν και άλλα νομοθετιwά μέτρα της Κοινότητας 
τα οπο(α συμβάλλουν έμμεσα στη βελτ(ωση της ασφάλειας, όπως για παράδειγμα 
η εξάρτηση της έκδοσης αδειών των αερομεταφορέων, όπως προβλέπεται στην 
τρίτη δέσμη μέτρων ελευθέρωσης ( 46), από την κατοχή ενός π ιστοπο ι ητ ιwού 
αερομεταφορέα, το οποfο διασφαλfζει ότι οι μεταφορείς ανταποwρίνονται σε 
ορισμένα πρότυπα ασφάλειας. 
227. Οι τεχνολογιwές εξελ(ξεις θα οδηγήσουν στην ενσωμάτωση των συστήματων 
εναέριας διαwuβέρνησης wαι των συστημάτων ελέγχου της εναέριας wυwλοφορίας. 
Η νέα αυτή δομή θα χρησιμοποιε( σταδιαwά προηγμένες επιwοινων{ες, 
δυνατότητες πλοήγησης wαι παραwολούθησης μέσω δορυφόρου. Η wαθιέρωση της 
(411 Οδηylα αριt. 10112,6/ΣΟΚ τοu ΣuμροuΑΙοu τηc 16.12.80 ΣΕ L 375, 31.12.10, ο. 32 
(421 Οδηylα αριt. ,11,10/ΕΟΚ τοu ΣuμροuΑΙοu τηc 16.12.tl ΕΣ L 373, 31.12.tl, ο. 21. 
(431 Κανονισμόc (ΣΟΚΙ αριt. 3t22/tl τοu ΣuμροuΑΙοu τηc 1,.12.tl ΣΕ L 373, 31.12.tl, ο. 4. 
(441 Πρόταση oδηylac τοu ΣuμροuΑΙοu σxcτιwct μc τον wαtορισμό wαι τη χρησιμοwοlηση σuμρατ~ν τcχνιw~ν wρο~όwων yιa την wρομ~Ιcια 
,cχνιw~ν ctοwΑισμοό wαι σuστημctτων διαχclρισης ,ης cνatριας wuwAo•oρlaς -COK(t2Ι 342 τcΑιwό, 22.12.92. 
(451 λναwοlνωση τηc Σwιτρο•~c στο ΣuμροόΑιο τια τιc wρωτοροuΑΙcι; oxcτιwct μc τα acρowoριwct σuμρctντα wαι aτux~μata -SΣC(tlΙ 
14lt τcΑιwό, 4.t.tl 
(461 Κανονισμός (ΕΟΚΙ αριt. 2407/t2 τοu ΣuμροuΑΙοu tηι; 23.7.t2 -ΣΕ L 240, 24.8.92, ο. 1. 
-75-
προσέγγισης αυτής σε παγκόσμιο επ(πεδο, τη χορηγε(α της οπο(ας έχει 
αναλάβει η Αιεθνήc; οργάνωση Πολιτικής Αεροπορίας θα αρχ(σει να επηρεάζει 
τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορ{αc; και τις στρατηγικές του εν λόγω τομέα 
στο άμεσο μέλλον. οι λειτουργικές αλλαγές θα μπορούσαν να ε(ναι 
αποτελεσματικές κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετ(ας. κοινοτική απάντηση 
στην πρόκληση αυτή δεν έχει ακόμη δ ιατυπωθε (. οι αλλαγές θα πρέπει να 
εξασφαλ (ζουν ότι τα επ (πεδα ασφάλειας δεν μειώνονται με την αύξηση του 
αριθμού των πτήσεων. Η ανάγκη για μεγαλύτερη μεταφορική ικανότητα θα 
αντιμετωπιστε( μόνο με ημιαυτόματες μεθόδους ελέγχου της εναέριας 
κυκλοφορ (ας σε περιοχές υψηλής κυκλοφορ {ας σε συνδυασμό με αναδιοργάνωση 
των συστημάτων σχεδιασμού των αεροπορικών διαδρομών. 
228. Η μελλοντική δράση της Κοινότητας στον τομέα της ασφάλειας των αεροπορικών 
μεταφορών θα βασ(ζεται στις ερyασ(ες που έχουν ήδη ολοκληρωθε( και στις 
ανάγκες που θα δημιουργηθούν από τις πολιτικές και τεχνικές εξελ(ξειc; στον 
τομέα αυτό. Συνεπώς, η Κοινότητα θα πρέπει να αναλάβει δράση προκειμένου 
να επιτευχθούν οι στόχοι που έχει θέσει όσον αφορά την ασφάλεια, εντόc; του 
γενικού διεθνούς πλαισ(ου της πολιτικής αεροπορ(ας και των εργασιών των 
αρμόδιων διεθνών οργανισμών, όπως ε(ναι η Αιεθνής οργάνωση Πολιτικής 
Αεροπορ(ας (ICAO) , η Ευρωπαϊκή Αιάσκεψη Πολιτικής Αεροπορ(ας (ECAC), ο 
Σύνδεσμος Αεροπορικών Αρχών (JAA) και ο EUROCONTROL. Λαμβάνοντας υπόψη τις 
βασικές γενικές αρχές που έχει καθιερώσει η ICAO, η κοινοτική δράση θα 
επιτρέψει την εφαρμογή σε ολόκληρη την Ευρώπη των αυστηρότερων προτύπων που 
αντικατοπτρίζουν το βαθμό τεχνολογικής προόδου της Κοινότητας. Επ(κεντρο 
της δράσης της κοινότητας θα αποτελέσει η λήψη μέτρων με τα οποία θα 
αuξηθε( η αποτελεσματικότητα των ενεργειών που αναλαμβάνονται τόσο σε 
εθνικό όσο και σε διεθνές επ(πεδο, κυρ(ως στον τομέα των αδειών άσκησης 
επαγγέλματος του προσωπικού, της εναρμόνισης των τεχνικών προτύπων, της 
διαχε(ρισης και του ελέγχου της εναέριας κυκλοφορ(ας, της υποβολής εκθέσεων 
σχετικά με τα συμβάντα και τα ατυχήματα, της έρευνας και της ανάπτυξης 
καθώς και της ανάλυσης των μακροπρόθεσμων προκλήσεων όσον αφορά την 
ασφάλεια των εναέριων μεταφορών. 
'Αδε ιες 
229. Η οδηy(α του Αεκεμβρ(ου 1991 για την αμοιβα(α αναγνώριση εφαρμόστηκε μόνο 
στο ιπτάμενο τεχνικό προσωπικό. Ωστόσο, δεδομένων των διαφορών που 
υπάρχουν μεταξύ των προδιαγραφών που ισχύουν σε κάθε κράτος μέλος μερικές 
από τις οπο(ες δεν ε(ναι σύμφωνες με τιc; συστάσεις του ΙΜΟ, πρέπει να 
επιτευχθε( το συντομότερο δυνατόν εναρμόνιση των προϋποθέσεων για τη 
χορήγηση των αδειών άσκησης επαγγέλματος στο ιπτάμενο τεχνικό προσωπικό. 
Μόνον έτσι ε(ναι δυνατόν να εξασφαλιστε( ότι τα προσόντα του προσωπικού θα 
εξακολουθήσουν να ανταποκρίνονται σε αποδεκτά πρότυπα. Ιδιαίτερη προσοχή θα 
πρέπει επ(σης, να δοθε( στις δυνατότητες επέκτασης του συστήματος σε άλλες 
κατηγορ(ες προσωπικού, όπως για παράδειγμα στους μηχανικούς εδάφους και 
τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορ(ας. 
230. Η αποτελεσματική διαχε(ριση των κοινών προϋποθέσεων για τη χορήγηση αδειών 
άσκησης επαγγέλματος θα διευκολυνθεf με τη δημιουργ(α μιας βοηθητικής 
υποδομής, συμπεριλαμβανομένης της δημιοuρy(ας κοινοτικών κεντρικών βάσεων 
δεδομένων οι οπο(ες θα διαθέτουν μεγάλη ποικιλ(α ερωτήσεων για εξετάσεις, 
τις οπο(ες θα υποβάλλουν τα κράτη μέλη, ιατρικές πληροφορ(ες για τους 
κατόχους των αδειών άσκησης επαγγέλματος και άλλα σχετικά στοιχε(α όπως τον 
τύπο της άδειας, την κατηyορ(α, τη διάρκεια ισχύος της, κ.ο.κ. Η ανάπτυξη 
των συστημάτων αυτών πρόκειται να εξεταστε( προσεκτικά. 
-76-
Τεχνική εναρμόνιση 
231. Το έργο που έχει ήδη αρχfσει με τον κανονισμό του Συμβουλ(ου του Δεκεμβρfου 
1991 πρέπει να συνεχ ιστε (. Νέοι κανον ισμο ( πρό}(ε ι τα ι να υποβληθούν στο 
Συμβούλιο για έγκριση, προκειμένου να ληφθούν δεόντως υπόψη οι νέες 
προδιαγραφές του JAA. 
'Ελεyχος εναέριας κυκλοφορ(ας 
232. 'Οπως αναφέρεται αναλυτικά στο κεφάλαιο v, στόχος της Επιτροπής ε(ναι να 
συμβάλει στη δημιουργ(α ενός ενοποιημένου συστήματος για τη διαχε(ριση της 
εναέριας κυκλοφορ(αc; στην Ευρώπη σε στενή συνεργασ(α με τον EUROCONTROL, 
την ECAC και τις εθνικές αρχές. Το σύστημα αυτό θα αποτελέσει σημαντικό 
τμήμα της κο ι νοτ ι κήc; προσέyγ ισης όσον αφορά την ασφάλεια των αεροπορικών 
μεταφορών. 
Ατυχήματα και συμβάντα 
233. Στην ανακο(νωσή της προς το Συμβούλιο το Σεπτέμβριο 1991, η Επιτροπή 
εξέφρασε τη γνώμη ότι μια σωστή τιολ ι τι }(ή όσον αφορά την ασφάλεια των 
αεροπορικών μεταφορών πρέτιει να βασ(ζε1αι στον έγκαιρο εντοπισμό των 
αδυναμιών, των αναγκών και των 1άσεων που αφορούν τον τομέα των αεροπορικών 
μεταφορών. ο μικρός αριθμός διαθέσιμων στοιχείων (για τα ατυχήματα και τα 
συμβάντα) σε κάθε κράτος μέλος δεν επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό τους. 
Από την άλλη πλευρά, οι παγκόσμιες βάσεις δεδομένων δημιουργούν προβλήματα 
στη διαχε(ριση και τη σωστή ερμηνεία των δεδομένων και δεν παρέχουν 
κατάλληλες πληροφορίες για τις συνθήκες που διαμορφώνονται σε περιφερειακό 
επ(πεδο. 
234. Για το λόγο αυτό, οι πρωτοβουλίες της Κοινότητας στον τομέα αυτό μπορε( να 
αποδειχθούν ιδια(τερα αποτελεσματικές. Η ανακοίνωση της Επιτροπής περιέχει 
ένα πρόγραμμα εργασ(ας σχετικά με τρία θέματα: υποχρεωτικά συστήματα 
εκθέσεων για συμβάντα, εμπιστευτικά συστήματα εκθέσεων και έρευνες για τα 
αεροπορικά ατυχήματα. 
235. Στόχος του πρώτου ε(ναι η βελτίωση της ασφάλειας των αεροπορικών μεταφορών 
με την αξιοποίηση των πληροφοριών που έχουν συλλεγε ( σε ορ ισμέvα κράτη 
μέλη, των οποίων όμως τα συστήματα εκθέσεων για συμβάντα δεν ε(ναι συμβατά 
μεταξύ τους, μέσω της δημιοuργ(ας μιας κεντρικής βάσης δεδομένων. Οι 
προδιαγραφές αυτής της βάσης δεδομένων θα μπορούσαν να χρησ ι μοπο ι ηθούv 
επ(σης για τη δημιοuργ(α εναρμονισμένων εθνικών συστημάτων εκθέσεων 
συμβάντων στα κράτη μέλη που μέχρι στιγμής δεν διαθέτουν κανένα σύστημα. 
'Ετσι, κάθε κράτος μέλος θα μπορούσε να έχει πρόσβαση σε μεyάλο αριθμό 
αξιόπιστων δεδομένων όσον αφορά την ασφάλεια. Η από κοινού ανάλυση θα 
επέτρεπε την καλύτερη μελέτη των αιτιών των συμβάντων. Το κοινό Κέντρο 
Ερευνών της κοινότητας έχει αρχ(σει την κατάρτιση ενός πρότυπου 
προyράμματος, οτο οπο(ο θα ολοκληρωθεί το 1994. 
236. Η δημιουργ(α ενός εμπιστευτικού συστήματος εκθέσεων θεωρείται από πολλούς 
εμπειρογνώμονες σε θέματα ασφάλειας ως το πλέον σημαντικό βήμα y ια τη 
βελτ(ωση των γνώσεων σχετικά με την επ(δραση του ανθρώπινου παράγοντα στην 
αεροπορ(α. Η πρωτοβουλ(α αυτή αναμένεται ότι θα έχει θετικά αποτελέσματα, 
δεδομένου ότι τα περισσότερα ατυχήματα σχετ(ζονται με τον ανθρώπινο 
παράyοντα. Η δημιουργ(α ενός πρότυπου συστήματος, η οπο(α άρχισε το 
Σεπτέμβριο 1992, προβλέπεται ότι θα διαρκέσει από 24 έως 30 μήνες μέχρι την 
τελική αξιολόyηση. 
-77-
237. •οσον αφορά τις έρευνες για τα ατυχήματα, θα πρέπει να ληφθε( μια σειρά 
μέτρων προwε ι μένου να εξασφαλ ιστ ε ( η ύπαρξη wατάλληλων οργανισμών 
διεξαγωγής ερευνών σε wάθε wράτος μέλος wαθώς wαι η αποτελεσματιwή 
συνεργασ{α τους. Με τον τρόπο αυτό, χωρίς βέβαια να επιδιωχθε( η δημιουργ(α 
ενός uπερβολιwά σuγwεντρωτιwού συστήματος, μπορε( να αναπτuχθε{ ένας 
μηχανισμός υψηλής ποιότητας με μιwρότερο wόστος απ•αuτό που θα μπορούσαν να 
επιτύχουν οι εθνιwές αρχές μόνες τους. Οι προσπάθειες αυτές θα έχουν ως 
στόχο την προσαρμογή των ισχυουσών εθνιwών ρuθμ{σεων ώστε να ληφθούν υπόψη 
οι τροποποιήσεις που έχουν προταθε( στον ICAO σχετιwά με το παράρτημα 13 
της σύμβασης του Σιwάγου, την εξασφάλιση σε wάθε wράτος μέλος μιας βασιwής 
δομής για τη διεξαγωγή έρευνας σε περ (πτωση αεροπορ ι wού ατυχήματος, την 
εν(σχuση των εθνιwών οργανισμών διεξαγωγής ερευνών, την επ(τευξη στενότερων 
επαφών μεταξύ των μελών των οργανισμών αυτών, τη δημιοuργ(α του πλαισ(ου 
για την επ(τεuξη μεγαλύτερης σuνεργασ(ας, την προώθηση της από κοινού 
παροχής wατάρτισης στους ερευνητές, τη μελέτη της δυνατότητας δημιοuργ(ας 
ενός ταμε(οu για αεροποριwές wαταστροφές wαι την wαλύτερη διάδοση των 
πληροφοριών. 
238. 'Ηδη έχουν αρχίσει διαβουλεύσεις με εθνιwούς εμπειρογνώμονες σχετιwά με ένα 
σχέδιο οδηγίας η οπο(α θα wαθορ(ζει τις βασιwές αρχές που θα διέπουν τις 
έρευνες για τα αεροποριwά ατυχήματα. οι πέντε αυτές βασιwές αρχές θα ε(ναι: 
υποχρεωτική έρευνα για τα αεροποριwά ατυχήματα wαι τα σοβαρότερα συμβάντα, 
καθεστώς των τεχνικών ερευνών που να επιτρέπει την απρόσwοπτη διεξαγωγή 
τους, μόνιμος wα ι ανεξάρτητος οργανισμός ερευνών, δημοσίευση έwθεσης η 
οποία θα περιέχει συστάσεις για τη λήψη διορθωτιwών μέτρων wαι 
παραwολούθηση της εφαρμογής των συστάσεων αυτών. 
'Ερευνα 
239. Η έρευνα αποτελε( μια επίσης σημαντιwή πτυχή της πολιτιwής στον τομέα της 
ασφάλειας των αεροποριwών μεταφορών. Οι τρέχουσες δραστηριότητες 
περιλαμβάνουν τα προγράμματα EURET, ATLAS, FRANTIC wαι GAAS, στον τομέα 
του ελέγχου της εναέριας wuwλοφορίας. Από wαιρό σε wαιρό παρουσιάζεται η 
ανάγwη διεξαγωγής έρευνας wαι σε άλλους τομείς, ένας από τους οποίους είναι 
οι ανθρώπινοι παράγοντες, στον οποίο υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες επ(τευξης 
θετιwών αποτελεσμάτων όσον αφορά την ασφάλεια. Για την ορθή ερμηνε(α wαι 
ανάλυση των δεδομένων σχετιwά με την ασφάλεια πρέπει να wαθιερωθούν δε(wτες 
μέτρησης της ασφάλειας wαι αξιολόγησης των wινδύνων. Επ(σης χρήσιμες για τη 
βελτ(ωση του ερευνητιwού υλιwού θα ε(ναι η ταξινόμηση των αεροποριwών 
μεταφορών σε wατηγορ(ες βάσει στατιστιwών στοιχείων wαι η ορθή συλλογή 
στοιχε(ων. 
Προετοιμάζοντας το απώτερο μέλλον 
240. Η ταχε(α πολιτιwή wαι τεχνιwή εξέλιξη της πολιτιwής αεροπορ(ας μάς 
υποχρεώνει να αναρωτηθούμε πο ι ές θα μπορpύσαν να είναι στο μέλλον οι 
προwλήσεις για την ασφάλεια των αεροποριwών μεταφορών. Ήδη υπάρχει μια 
σειρά θεμάτων που θα πρέπει να μελετηθούν χωρίς wαθυστέρηση. ο wατάλογος 
που αwολουθε( δεν είναι αναλυτιwός. Εντούτοις, μπορεί να αποτελέσει 
σημαντ ιwό βήμα για τη δημ ιουργ (α ενός wo ι νοτ ι wού wέντρου προβληματισμού 
σχετιwά με την ασφάλεια της πολιτιwής αεροπορίας: ποιές θα ε(ναι οι 
συνέπειες της παγwόσμιας εξέλιξης της πολιτιwής αεροπορ(ας σε ένα πολυμερές 
σύστημα, όσον αφορά τις ευθύνες των αρμοδ(ων αρχών; Με ποιό τρόπο γ(νεται 
ο wαταμερισμός των ευθυνών όταν συμβα(νει wάποιο ατύχημα σε μισθωμένο 
αεροσwάφος αν τα wράτη νηολόγησης, του ιδιοwτήτη wαι του μεταφορέα είναι 
διαφορετιwά; Ποιές 
-78-
θα ε{ναι οι επιπτώσεις της έβδομης ελευθερ{αc; στον έλεγχο λειτουργ(αc;; Τ( 
μέτρα πρέπει να ληφθούν για τη με(ωση της συμφόρησης (με(ωση της οριζόντιας 
ή κατακόρυφης απόστασης μεταξύ δύο αεροσκαφών, χρησιμοπο(ηση παράλληλων ή 
συγκλινόντων διαδρόμων προσγε (ωσης )(α ι απογε (ωσης αεροσκαφών); πο ι έc; θα 
ε(ναι οι επιπτώσεις της αυξανόμενης αυτοματοπο(ησης στην ανθρώπινη 
συμπεριφορά; 
ΣV.2.ε.5 .ΗΕΤΑΦΟΡΑ ΕΠΣΚΣΗΔΥΗΩΗ ΕΚΙΙΟΡΕΥΜΑΤΩΗ ΜΕ ΟΛΑ ΤΑ .ΗΕΣΑ 
241. Τα τελευτα(α χρόνια παρατηρε(ται σημαντι)(ή αύξηση του όγ)(ΟU και του ε(δοuc; 
των επικ(νδuνων εμπορευμάτων που μεταφέρονται με όλους τους τρόπους 
μεταφοράς. Σε μια εποχή κατά την οπο (α κοινή γνώμη ανησuχε r όλο και πιο 
πολύ για τις επιπτώσεις των ατυχημάτων που προκαλούνται από τη μεταφορά 
επι)({νδυνων εμπορευμάτων τόσο στον άνθρωπο όσο )(αι στο περιβάλλον, 
χρειάζεται να )(αταβληθούν μεγάλες προσπάθε ι εc; y ια τη λήψη μέτρων που θα 
συμβάλουν στην αποφυyή των ατυχημάτων ή τοuλάχ ιστον θα περ ιορ (σουν τι c; 
επιπτώσεις τους. 
Πρότυπα ασφάλειας 
242. Σε διεθνές επίπεδο, η μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων διέπεται από 
συμβάσεις και συμφωνίες που έχουν συναφθεί υπό την αιy(δα διεθνών 
ορyανισμών με μεγάλη πε(ρα στον τομέα αυτό. Οι ορyανισμο( αυτο( έχουν 
αποδειχθε( αποτελεσματι)(ο( όσον αφορά την εξεύρεση λύσεων για πολλά 
προβλήματα, λύσεις που επιπλέον παρουσιάζουν το πλεονέκτημα της εuρε(αc; 
αποδοχής τους σε διεθνές επfπεδο ( 4 7) • 
243. Ωστόσο, )(ατά τα τελεuτα (α χρόνια, η έντονη ανησuχ ία της κοινής γνώμης 
σχετι)(ά με τη μεταφορά επικ(νδυνων εμπορευμάτων οδήyησε στη λήψη διάφορων 
κοινοτι)(ών μέτρων για τη με(ωση των κινδύνων που συνεπάγεται η μεταφορά των 
προϊόντων αυτών, ανεξαρτήτως του τρόπου μεταφοράς. Γενικός στόχος ε(ναι η 
μεταφορά των επικ(νδuνων εμπορευμάτων κάτω από τις πλέον ασφαλε(c; συνθήκες. 
Χωρ(c; να θ(yεται σε τ(ποτε ο ρόλος των διεθνών οργανισμών που ε(ναι 
αρμόδιοι για τ ιc; συμφωνίες, η Επιτροπή άρχισε να λαμβάνει μέτρα για τη 
στήριξη και την εν(σχuση τηc; υφιστάμενης διεθνούς νομοθεσ(ας, αποφεύγοντας 
ταυτόχρονα την ε1tι)(άλυψη των ενεργειών. οι προσπάθειες αυτές ε(χαν ως στόχο 
να )(αλύψουν το )(ενό που ε(χε δημιοuργηθε( λόγω της έλλειψης διαφάνειας, 
της α)(αταλληλότητας ορισμένων διατάξεων για το Μοινοτικό πλα{σιο και της 
συχνής προσφυγής σε εθνικά πρότυπα ασφάλειας που διαφέρουν μεταξύ τους. 
244. Η κοινοτική δράση στηρ(χτη)(ε σε τέσσερις βασικές αρχές: 
την έκδοση σε κοινοτιΜό επίπεδο μέτρων για την κάλυψη των )(ενών που 
υπάρχουν στους υφιστάμενους διεθνε(ς Μανονισμούς, 
τη νομική εφαρμογή των διεθνών κανονισμών σε εθνικό επ(πεδο, 
να επιτεuχθε( η εφαρμογή πραyματικά εναρμονισμένων προτύπων, 
(47)ΗΝΩΗΕΙΙλ Σ8ΝΗ, ιιισ Υ6ρwη, ΗΠΑ: UN ·υΝΙΤΣD ΝλΤΙΟΝS RΣCOHHΣNDλTIONS ΟΝ ΤΗΕ 
TRλNSPORT or DλNGEROUS σοοοs• ltS7 (6wωc ιροwοwοιι\tηwcι · προκειμένου 
Οιwονομιwι\ Εwιτροwι\ των Ηνωμtνων SΙν~ν τια την Suρ~wη, Γcνcόη, zιJcτla: λDR •ΕURΟΡΣλΝ λGRESHEIIT CONCΣRNING ΤΗΣ ΙΝΤΕRΝλΤΙΟΝλL 
TRλNSPORT or DλNGEROUS 00008 ΒΥ ROλD· 1,s, (όwωc ,ροwοwοιι\Ιηwcι · 
Κcν,ρ,wι\ Υwηρcσlα Αιclν~ν Σι6ηρο6ρομιw~ν Ηc•α•ορ~ν (ΟCΤΣΙ, Βtρνη, ΕιJc•Ια: RID Πσρόρτημα 1 tou Προοαρtι\μα•οc 8 του COTIF, 
Παρόρτημσ 1 του CΣΗ •RΣGULλTIONS CONCERNING ΤΗΣ ΙΝΤΣRΝλΤΙΟΝλL CλRRΣλGE OF DλNGΣROUS GOOD ΒΥ RλIL• (όwωc tρowowoιι\tηwcΙ 
ΑιcΙνι\c Ορyανιομόc Πο:1.ιτιwι\c λcρowoρlac. Μόν,ρcσ:ι., Κανσδόc: ΣCλΟ ΤΙ ·ΤΣCΗΝΣCλL INSTRUCTIOIIS FOR ΤΗΣ Sλrι: ΤRλΝΙΡΟRΤ or 
DλNGΣROUI GOODI ΒΥ λΙR· (6wωc tροwοwοιι\Ιηwcι · 
Αιclνι\c Nσu,,:i.,awόc Ορyσνιομόc, Λον6Ινο, κ. Βρc,σνlσ: ΣMDS ·ιΝΤΣRΝλΤΙΟΝΝλL ΜλRΣΤΙΗΣ DλHGEROUS GOODI coos· (όwωc 
tρowowoιι\Ιηwct · 
Αιclνι\c Ορyανιομ6c λtομιwι\c Σνtρτcισc, Βιtνη, λuotρla: ΙλΕλ • REGULλTIONS FOR ΤΗΕ SλFE TRλNSPORT or RλDXOλCTIVE ΗλΤΕRΙλL, 
ΙλFΣΤΥ SΣRIΣS ,. Έw6οοη lt8S (όwωc tpowowoιι\lηwc) · 
Κcν,ριwι\ Εwιtρο•ι\ yια tO Ρι\νο, ΣtρσοJο(ιρyο, ra:ι.:ι.ισ: λDNR ·ι:υRΟΡΣλΝ λGRΕΣΜΕΝΤ COHCERNING ΤΗΣ ΙΝΤΣRΝλΤΣΟΝλL TRλHSPORT or 
DλHGEROUS GOODS ΟΝ ΤΗΣ RΗΙΝΣ IHLλHD WλTERWAY• (όwωc τροwοwοιι\ΙηwcΙ · 
(5) 
-79-
την αποφυγή της δημιουργ{αc; εμποδ{ων στιc; εμποριwές συναλλαγές λόγω της 
εφαρμογήc; διαφορετικών εθνικών τεχνικών προτύπων, 
την εξασφάλιση της συνοχής της νομοθεσ{ας με τις υπόλοιπες πολιτιwέc; της 
κοινότητας, παραδε{γματοc; χάρη με την πολιτιwή για την προστασ{α του 
περιβάλλοντος όσον αφορά την ασφαλή φύλαξη γενετιwά τροποποιημένων 
οργανισμών. 
Στη βάση αυτή, έχουν ληφθε{ ή προταθε( μέτρα σχετικά με διάφορα θέματα, 
όπως η κατάρτιση του προσωπικού, τα τεχνικά πρότυπα και η παρακολούθηση και 
επ(βλεψη της μεταφοράς επικ(νδυνων εμπορευμάτων. 
Μελλοντική δράση 
245. Στο μέλλον, η Κοινότητα θα συμβάλει στις εργασ(ες των αρμόδιων στον τομέα 
αυτό διεθνών οργανισμών και, ταυτόχρονα, θα συνεχ(σει να στηρ(ζει και να 
συμπληρώνει τις προσπάθειές τους μέσω της λήψης μέτρων για την κάλυψη των 
ιδια(τερων αναγκών της. 
Εναρμόνιση 
246. Επ( του παρόντος, παρά τα μέτρα που έχουν ληφθεί τόσο σε διεθνές όσο wαι σε 
κοινοτικό επ(πεδο, οι κανόνες που διέπουν τη μεταφορά επικίνδυνων 
εμπορευμάτων απέχουν πολύ από το να ε(ναι ομοιόμορφοι. οι διεθνε(ς κανόνες 
εφαρμόζονται στις διεθνε(c; μεταφορές. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις, τα 
κράτη μέλη εφαρμόζουν τους κανόνες αυτούς wαι στις εσωτερικές τους 
μεταφορές. Βάσει της ελευθέρωσης των ενδομεταφορών στο πλα(σιο του 
προγράμματος για το 1992, οι μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων που 
εκτελούνται από μη εγκατεστημένους μεταφορείς θα υπόκεινται στις διατάξεις 
που διέπουν τα επικ(νδυνα εμπορεύματα στο κράτος προορισμού. Οι διατάξεις 
αυτές μπορε( να διαφέρουν σε ορισμένα σημε(α από τις διατάξεις που 
εφαρμόζονται τόσο στις εσωτερικές μεταφορές στο κράτος προέλευσης όσο και 
στις μεταφορές που εκτελούνται βάσει των διεθνών κανόνων. Συνεπώς, ε(ναι 
επιθυμητό να εξασφαλιστε(, στο μέλλον, η εναρμόνιση των κανόνων που διέπουν 
τιr; εσωτερικέr; μεταφορές βάσει των κανόνων που ισχύουν για τις διεθνε(c; 
μεταφορές. 
247. Πρέπει επ(σης να αναληφθε( δράση για την εναρμόνιση ορισμένων προδιαγραφών 
που διαφέρουν μεταξύ τους, ανάλογα με τον τρόπο μεταφοράς, χωρ(c; όμως να 
ε(ναι οι διάφορες αυτές αιτιολογημένες. Η εναρμόνιση των κανόνων που 
εφαρμόζονται στην ταξινόμηση, τη σήμανση και τη συσκευασία των επικ(νδυνων 
ουσιών στους διάφορους τρόπους μεταφοράς όχι μόνο θα διευκολύνει τη ζωή 
όσων ασχολούνται με τις μεταφορέr; αυτές, αλλά και θα συμβάλει σημαντικά 
στην βελτ(ωση της αποτελεσματικότηταr; των συνδυασμένων μεταφορών. 
248. Πρόσθετα μέτρα εναρμόνισης θα χρειαστούν επ(σηc; στους τομείς της κατάρτισης 
και της προστασ(ας του περιβάλλοντος. Κοινές προδιαγραφές απαιτούνται 
επfσης όσον αφορά τα τεχνικά συστήματα που είναι απαραίτητα για τον 
εντοπισμό και την παρακολούθηση των επικίνδυων φορτίων. 
-80-
Ευθύνη 
249. Η μεταφορά επιw(νδυνων εμπορευμάτων περιwλε(ει πολλούς κινδύνους οι οπο(οι 
αντιwατοπτρ(ζονται στα ασφάλιστρα που πρέπει να καταβάλουν οι μεταφορε(ς; 
ώστε να wαλυφθε( η ευθύνη σε περ(πτωσση πρόκλησης ατυχήματος. Κάθε κράτος 
μέλος έχει το διwά του νομικό σύστημα, το οπο(ο εφαρμόζει στις εθνικές 
μεταφορές επικ(νδυνων εμπορευμά1ων. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει 
εναρμονισμένη σε ευρωπαικη wλ(μακα νομοθεσ(α σχετικά με την κάλυψη της; 
αστιwής; ευθύνης για ζημ(ες που έχουν προwληθε( από τις εθνικές ή διεθνε(ς; 
μεταφορές επιw(νδυvων εμπορευμάτων. Ωστόσο, η Επιτροπή Χερσα(ων Μεταφορών 
της οι wονομ ι wής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών y ια την Ευρώπη ολοwλήρωσε 
πρόσφατα (1989) μ(α "Σύμβαση αστικής ευθύνης για ζημίες που προκαλούνται 
wατά τη μεταφορά επιwίνδυνων εμπορευμάτων με οδιwά ή σιδηροδρομιwά οχήματα 
wαι σκάφη εσωτεριwών πλωτών μεταφορών". Η σύμβαση αυτή βασ(ζεται στην 
αντιwειμενιwή ευθύνη με πολύ υψηλά ασφάλιστρα wαι μεταθέτει την ευθύνη από 
τον αποστολέα στο μεταφορέα που εwτελεί τη μεταφορά, εθνιwή ή διεθνή. Η 
σύμβαση δεν έχει αwόμη υποyραφε ί από αρwετά wράτη μέλη της ΕΟΚ ώστε να 
τεθε( σε ισχύ. Επομένως, στην Ευρώπη εξακολουθούν να εφαρμόζονται 
διαφορετιwο( κανόνες όσον αφορά την ευθύνη. θα πρέπει λοιπόν να εξεταστε( 
σοβαρά κατά πόσο χρειάζεται να αναληφθεί κοινοτική πρωτοβουλία ώστε να 
επιτευχθεί μία περισσότερο ομοιόμορφη προσέγγιση, λαμβάνοντας επίσης υπόψη 
το συμφέρον που παρουσιάζει για την Κοινότητα η υπαγωγή των μεταφορέων από 
τρ(τες χώρες, wαι ιδίως από τις χώρες του Ευρωπαϊκού οικονομιwού Χώρου wαι 
της Ανατολικής και Κεντριwής Ευρώπης, στους wανόνες που ισχύουν για τους 
διwούς της. 
-81-
ΙV.2.στ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΕΤΑΦΟΡΕΣ 
ΣV.2.στ.1 Β ΚΟΙΝΩΝΣΚ.Η ΠΟΛΣΤΣΚΗ ΤΗΣ ΚΟΣΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΣ Η ΚΟΣΝΩΝΣΚΗ ΔΣΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΠΜ: 
ΣΥΜΠΛΗΡΩΗΑΤΣΚΑ ΜΕΣΑ 
250. Ευθύς εξαρχής, ένας από τους γενικούς στόχους της Κοινότητας ήταν η 
βελτ{ωση των συνθη)(ών εργασ(ας και η ανύψωση του βιοτικού επιπέδου των 
εργαζομένων. ο στόχος αυτός επρόκειτο να επιτεuχθε( μέσω της εφαρμογής των 
διατάξεων )(αι των διαδικασιών που προβλέπει η Συνθήκη, όπως αυτών που 
συνδέονται με τη λειτουργ(α της κοινής αγοράς και την ΚΠΜ, καθώς και μέσω 
των ειδικών διατάξεων του τ(τλοu για την κοινωνική πολιτική, ο οποίος 
περιλαμβάνει διατάξεις για τη στενή συνεργασ(α μεταξύ των κρατών μελών στον 
κοινωνι)(ό τομέα, την {ση αμοιβή καθώς και για την προώθηση της απασχόλησης 
και την παροχή κατάρτισης μέσω του Κοινωνικού Ταμε(οu. 
251. Η Ενια{α Ευρωπαϊκή Πράξη εμβάθυνε την προσέγγιση αυτή επιβάλλοντας την 
εναρμόνιση των συνθηκών uγε(ας και ασφάλειας στο χώρο της εργασ(αc:; βάσει 
ελάχιστων απαιτούμενων προδιαγραφών (άρθρο 118Α) και δημιουργώντας ένα 
σαφές πλα(σιο για την διεξαγωγή διαλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο μεταξύ 
κοινωνικών ετα(ρων, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας διεξαγωγής 
συλλογικών διαπραγματεύσεων (άρθρο 118Β). Το 1989 θεσπ(στηκε ο Κοινοτικός 
Χάρτης των θεμελιωδών Κοινωνικών Δικαιωμάτων των Εργαζομένων, τον οποίο 
έχουν υπογράψει όλα τα κράτη μέλη εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου και 
καταρτίστηκε ένα πρόγραμμα δράσης το οποίο περιλαμβάνει την ανάληψη 
πρωτοβουλιών στον κοινωνικό τομέα. 
252. Συνεπώς, έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος με δύο συμπληρωματικούς τρόπους. 
Από τη μ(α πλευρά, έχουν αναληφθεί πρωτοβουλίες στον τομέα της κοινωνικής 
πολιτικής, οι οπο(ες ε(χαν εφαρμογή, μεταξύ άλλων, και στον τομέα των 
μεταφορών. Το Κοινωνικό Ταμε(ο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προώθηση 
της απασχόλησης και την κατάρτιση των εργατών. Εχουν θεσπιστε( μέτρα για 
την ισότητα μεταξύ των δύο φύλων· αυστηρο( κανόνες σχετικά με την εργασ(α 
των παιδιών καθώς και πρότυπα για τις συνθήκες εργασίας και υγιεινής (48). 
Οι κοινωνικο( ετα(ροι συνεργάστηκαν για τη λήψη κοινοτικών αποφάσεων μέσω 
Κοινών Επιτροπών και της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής. Από την άλλη 
πλευρά, στο πλα(σιο της ΚΠΜ, πρόκειται να ληφθούν μέτρα σχετικά με τις 
συνθήκες διαβ(ωσης και εργασ(ας των εργαζομένων στον τομέα των μεταφορών, 
ως μέρος της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς στον τομέα των μεταφορών. Το 
άνοιγμα των εθνικών αγορών στον ανταγωνισμό από άλλα κράτη κατέστησε 
αναγκα(α την υιοθέτηση ορισμένων κοινών προτύπων στον κοινωνικό τομέα, τόσο 
για να εξασφαλιστε( η προστασ(α των βασικών συμφερόντων των εργαζομένων όσο 
και για να αποφευχθούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των 
επιχειρήσεων μεταφορών, οι οπο(ες θα μπορούσαν να προκύψουν αν δεν υπήρχαν 
κοινοτικά πρότυπα. 
253. Με την υπογραφή της Συνθήκης y ια την 
ένδεκα από τα δώδεκα κράτη μέλη, δηλαδή 
συνήψαν μ(α συμφων(α στον τομέα της 
πρωτοκόλλου που πρόκειται να εφαρμοστε( 
και των μηχανισμών της Συνθήκης. Ένωση, στις 31 Δεκεμβρfοu 1991, 
όλα εκτός του Ηνωμένου Βασιλε(ου, 
κοινωνικής πολιτικής μέσω ενός 
μέσω των οργάνων, των διαδικασιών 
(411 Οδηy(σ σριl. 89/391/ΕΟΚ τοu tuμ,ouλ(ou της 12ης Iouνlou 1989 αχcτιwό μc την ••αρμοy~ μtτρων yια την wροώθηαη της ,rλtlωαης; 
της αο.όλcισς wσι της; uyclσς; twν rρyσ(ομtνwν wαtό την rρyaola (ΕΕ L 183 τηι. 29.6.1989, α. 11, wαι μrμονwμtνrς; o6ηylrι. >cαtό 
την tννοια tou όρlροu 16(1) της; οδηy(σς 89/391/ΕΟΚ. 
-82-
οι κυριότερες διατάξεις της συμφων(ας αυτής αφορούν την εδρα(ωση του Χάρτη 
των θεμελιωδών Κοινωνικών Δικαιωμάτων των Εργαζομένων, το σημαντικό ρόλο 
που κατέχουν οι κοινωνικο( ετα(ροι στις διαβουλεύσεις για τη θέσπιση μέτρων 
με επιπτώσεις στον κοινωνικό τομέα, τη θέσπιση μέτρων για τα μειονεκτούντα 
άτομα, τη βελτ(ωση της επαγγελματικής κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένης της 
συμμετοχής ατόμων από την αγορά εργασ(ας, την υπεροχή των συλλογικών 
διαπραγματεύσεων έναντι της νομοθεσ(ας σε ορισμένους τομε(ς και, τέλος, το 
σεβασμό της αρχής της επικουρικότητας. Το πρωτόκολλο και η συμφων(α για την 
κοινωνική πολιτική δεν θίγουν τις διατάξεις της Συνθήκης για την 'Ενωση ή, 
κατά με(ζονα λόγο, τις υπάρχουσες διατάξεις της Συνθήκης σχετικά με την 
κοινωνική πολιτική ή την ΚΠΜ. 
254. θα αναληφθούν πρωτοβουλ(ες βάσει των διατάξεων της Συνθήκης για την 'Ενωση 
σχετικά με την κοινωνική πολιτική και, σε ορισμένες περιπτώσεις, βάσει του 
πρωτοκόλλου και της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική. Οι πρωτοβουλ(ες 
αυτές μπορούν κάλλιστα να βρουν εφαρμογή στον τομέα των μεταφορών. 
Επιπλέον, ε(ναι σχεδόν βέβαιο ότι θα πρέπει, για την ικανοποιητική 
λειτουργ(α της εσωτερικής αγοράς στον τομέα των μεταφορών, να ληφθούν 
περαιτέρω μέτρα, σχετικά με τη βελτ(ωση των συνθηκών εργασ(ας και διαβ(ωσης 
των εργαζομένων στον τομέα αυτό, μ ερ ι wά από τα οποία περιγράφονται στη 
συνέχεια. Στο σημείο αυτό, αρκεί να αναφέρουμε ότι λόγω των wοινωνιwών 
πιέσεων, μερικές από τις οποίες απορρέουν άμεσα από την ελευθέρωση που 
συνδέεται με την ολοκλήρωση wαι τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς των 
μεταφορών, θα είναι δύσwολο για τις εθνιwές ή περιφερειακές αρχές να 
ενεργήσουν μόνες τους σ1ις περιπτώσεις που οι μονομερε(ς πρωτοβουλ(ες τους 
θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητ ι }(ά την ανταγων ιστ ι wότητα των τιμών ή τη 
λειτουργική ευελιξ(α των επιχειρήσεών τους σε σχέση με αυτές των άλλων 
κρατών μελών. 
255. οι δύο πηγές wοινωνικών μέτρων της Κοινότητας στον τομέα των μεταφορών wαι 
η νέα διάσταση που προστέθηwε από το πρωτόwολλο του Μάαστρ ι χτ και τη 
συμφων(α για την κοινωνι),(ή πολιτική, θα απαιτήσουν ιδιαίτερη προσοχή ως 
προς το είδος και το περιεχόμενο των πρωτοβουλιών που θα προταθούν. Πρώτον, 
έχει μεγάλη σημασ(α να λαμβάνεται επαρκώς υπόψη, wατά τη λήψη των μέτρων 
που προτε (νοντα ι με βάση τις γενικές διατάξεις wo ι νων ι wής πολ ι τι wής, ο 
ειδικός χαρακτήρας των μεταφορών και οι διαφορετικές συνθήκες λειτουργ(ας 
και απαιτήσεις των διαφόρων τρόπων μεταφοράς. Δεύτερον, τα μέτρα που 
λαμβάνονται στο πλα(σιο της λειτουργ(ας της εσωτεριwής αγοράς στον τομέα 
των μεταφορών πρέπει να αντι),(ατοπτρ(ζουν wαι να συμφωνούν απόλυτα με τις 
γενικά εφαρμοζόμενες wοινωνιwές πολιτιwές της κοινότητας. Τρ(τον, στις 
περιπτώσεις που τα κοινωνιwά μέτρα επηρεάζουν τη λειτουργία της αγοράς στον 
τομέα των μεταφορών, και ιδίως τις συνθήκες ανταγωνισμού των επιχειρήσεων, 
θα πρέπει να λαμβάνονται -όταν αυτό είναι δυνατόν -από την Κοινότητα ως 
σύνολο. 
-83-
ΙV.2.στ.2 ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 
256. Οι κοινοτικές ενέρyειες yια την προστασ(α και την προώθηση των συμφερόντων 
των ερyαζομένων στον τομέα των μεταφορών μπορούν να εξεταστούν σε τέσσερα 
ξεχωριστά κεφάλαια: κοινωνικός διάλογος wαι συλλοyιwές διαπραγματεύσεις, 
μέτρα yια την πρόσβαση στα διάφορα επαγγέλματα wαι wατάρτιση, ενέργειες που 
αφορούν τη βελτ(ωση των συνθηwών διαβ(ωσης wαι ερyασ(ας wαι, τέλος, μέτρα 
yια την προστασ(α και την προώθηση της απασχόλησης. 
κοινωνικός διάλογος wαι συλλοyιwές διαπραγματεύσεις 
257. 'Εχει ήδη αποδειχθε( ότι οι μειwτές επιτροπές που υπάγονται στην Επιτροπή, 
οι περισσότερες από τις οπο(ες συγwροτήθηwαν πρόσφατα, αποτελούν πολύτιμο 
συμπλήρωμα της Οιwονομιwής wαι Κοινωνιwής Επιτροπής. Πέντε από τις εννέα 
επιτροπές που υπάρχουν αφορούν τον τομέα των μεταφορών (σιδηροδρομιwές, 
οδικές, εσωτερικές πλωτές, θαλάσσιες wαι αεροποριwές μεταφορές). Η(α αwόμη 
επιτροπή ε(ναι υπό συγwρότηση (λιμένες). Οι μειwτές επιτροπές μεταφορών 
αποτελούν ένα φόρουμ στο πλα(σιο του οπο(ου διεξάγονται διαβουλεύσεις 
μεταξύ των εwπροσώπων των εργαζομένων wαι των εργοδοτών wαθώς wαι μεταξύ 
των εwπροσώπων αυτών wαι της Επιτροπής, σχετιwά με τη διαμόρφωση πολιτιwών 
που αφορούν τον τομέα των μεταφορών wαι τα προβλήματα που συνδέονται με την 
εφαρμοyή τους. Η συμβολή των επιτροπών είναι ιδιαίτερα σημαντιwή όσον αφορά 
τα θέματα που συνδέονται άμεσα με τον wοινωνιwό τομέα, όπως για παράδειγμα 
η πρόσβαση στα διάφορα επαγγέλματα, η wατάρτιση, οι συνθήwες διαβfωσης wαι 
ερyασ(ας, η προώθηση wαι η προστασία της απασχόλησης. Σε ορισμένους τομείς, 
η επ(τεuξη ευρε(ας συναίνεσης σχετικά με τον τρόπο προσέγγισης ενός ειδιwού 
προβλήματος μπορε( να συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στην γρήγορη θέσπιση 
wοινοτικής νομοθεσ(ας, πράγμα που, διαφορετιwά, θα ήταν δύσwολο να 
επιτευχθε(. 
258. ο διάλοyος μεταξύ wοινωνιwών εταίρων μπορεί να οδηγήσει, αν το επιθυμούν 
wαι οι δύο πλευρές, στην υιοθέτηση λύσεων που βασίζονται μόνο στη συλλογιwή 
σύμβαση (άρθρο 118Β wαι άρθρο 4 της Συμφων(ας για την Κοινωνιwή Πολιτιwή). 
Οι λύσεις αυτές αποτελούν εναλλαwτιwή λύση στις ισχύουσες νομιwές 
διαδιwασ(ες και αποτελούν παράδειγμα αποφάσεων που λαμβάνονται σε στενότερη 
επαφή με τον πολ(τη. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή εξετάζει ρυθμ(σεις που θα 
wαθιστούσαν δυνατή την εφαρμογή των διαβουλεύσεων, του διαλόγου wαι πιθανώς 
των διαπραyματεuτιwών διαδικασιών που προβλέπονται στη σuμφων(α που συνήφθη 
στις 31.10.91 μεταξύ της Εuρωπαϊwής Σuνομοσπονδ(ας Σuνδιwαλιστιwών 
ορyανώσεων (European Trade union confederation (ETUC)), της Ένωσης 
Ευρωπαϊκών Συνομοσπονδιών Βιομηχανιών wαι Εργοδοτών (UNICE) }(αι του 
Εuρωπαϊwού Κέντρου Δημοσfων Επιχειρήσεων (CEEP), wαι στο πρωτόκολλο για την 
wοινωνική πολιτιwή που προσαρτάται στη Συνθή}(η Ένωσης. 
259. Συνεπώς, η Επιτροπή θέλει να διασφαλίσει ότι, στον τομέα των μεταφορών, οι 
κοινωνικο( ετα(ροι συμμετέχουν πλήρως στην προετοιμασία πρωτοβουλιών με 
επιπτώσεις στον wοινωνιwό τομέα. Στους τομε(ς για τους οπο(οuς υπάρχουν 
μεικτές επιτροπές, θα διεξάγονται διαβουλεύσεις με στόχο την εξεύρεση 
λύσεων εuρε(ας αποδοχής. Η Επιτροπή, στις περιπτώσεις που υπάρχουν 
ενδε(ξεις ότι μπορε( να βρεθε( λύση μέσω σuλλογιwής σύμβασης θα προτιμά τις 
λύσεις αυτές. Στις περιπτώσεις που ε (ναι απαραίτητη η λήψη νομοθετ ιwών 
μέτρων από την κοινότητα, προwε ι μένοu να εξασφαλ ιστε ( η τροποποίηση των 
σχετιwών εθνιwών ρυθμίσεων, η Επιτροπή θα επιδιώ}(ει την υποβολή προτάσεων 
που θα έχουν ως βάση τη συμφωνία μεταξύ των }(Οινωνιwών εταίρων. Η 
προσέyγιση αυτή αwολοuθε(ται προς το παρόν, για παράδειγμα, όσον αφορά το 
θέμα του περιορισμού του χρόνου πτήσης στον τομέα της πολ ι τι wής 
αεροπορ(ας, το οπο(ο εξετάζεται αναλυτιwό1ερα στη συνέχεια. 
-84-
Πρόσβαση στα επαγγέλματα και την κατάρτιση 
260. προκειμένου να διεuκολuνθε( ο ανταγωνισμός μεταξύ των μεταφορέων και να 
μπορούν οι εργαζόμενοι στον τομέα των μεταφορών να ασκήσουν το δικα(ωμα που 
τους παρέχει η Συνθήκη να εργαστούν σε άλλα κράτη μέλη, έχουν ήδη ληφθε( 
μέτρα για την αμοιβα(α αναγνώριση των προσόντων από τις αρχές των κρατών 
μελών. Επιπλέον, δεδομένων των κινδύνων που περικλε(οuν πολλές 
δραστηριότητες στον τομέα των μεταφορών, έχουν καθοριστε( οι ελάχιστες 
απαιτούμενες προϋποθέσεις, ώστε να διασφαλιστε( ότι το προσωπικό που 
προσλαμβάνεται στον τομέα αυτό διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα για την 
άσκηση των καθηκόντων του. 
261. Η αρχή έγινε με τη λήψη μέτρων σχετικά με τις οδικές εμπορευματικές και 
επιβατικές μεταφορές (49). Στη συνέχεια ακολούθησαν τα μέτρα για την 
εσωτερική ναυσιπλο1α (50) και το τεχνικό ιπτάμενο προσωπικό στον τομέα της 
πολιτικής αεροπορ(ας (51). Στον τομέα αυτό μελετάται η ανάληψη περαιτέρω 
πρωτοβουλιών, ιδ(ως όσον αφορά το ιπτάμενο προσωπικό και τα προσόντα των 
ναυτιλλομένων στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. 
262. παράλληλα με τα μέτρα αυτά στον τομέα των μεταφορών, η κοινότητα ανέπτυξε 
ένα γενικό σύστημα για την αμοιβα(α αναγνώριση των διπλωμάτων (19). Το 
σύστημα αυτό εφαρμόζεται στα επαγγέλματα που υπόκεινται σε ρuθμ(σεις για 
τα οπο(α δεν υπάρχουν ειδικά κοινοτικά μέτρα, όπως για παράδειγμα στο 
ιπτάμενο τεχνικό προσωπικό. Το γενικό αυτό σύστημα θα επιτρέψει την 
αντιμετώπιση πολλών προβλημάτων, ιδ(ως αυτών που συνδέονται με την αμοιβα(α 
αναγνώριση χωρ(ς να χρειαστε( να ληφθούν νομοθε-τιwά μέτρα σε wοινοτικό 
επ(πεδο. Ωστόσο, για διάφορους λόγους, το γενι)(ό αυ16 σύστημα δεν ε(ναι 
δυνατό να παρέχει λύσεις για όλα τα προβλήματα που ανακύπτουν στον τομέα 
των μεταφορών. 
263. •οπως αναφέρθηκε πιο πάνω, οι κ(νδυνοι τους οπο(ους περικλε(ουν οι 
δραστηριότητες στον τομέα των μεταφορών εξακολουθούν να δημιουργούν 
προβλήματα στις αρμόδιες αρχές. ο ανθρώπινος παράγοντας εξακολουθε( να 
ευθύνεται για μεγάλο αριθμό ατυχημάτων, αν και οι αναλογ ( ες δ ιαφέροuν 
σημαντικά μεταξύ των διαφόρων τρόπων μεταφοράς. Το θέμα της θέσπισης 
αυστηρότερων προτύπων, ιδ(ως στις περιπτώσεις ποu δεν είναι αρκετά αυστηρά, 
με στόχο τη βελτ(ωση της ασφάλειας, ε(ναι αδύνατον να αποφεuχθε( και ε(ναι 
απόλυτα λογικό να αναληφθούν δραστηριότητες σε κοινοτικό επ(πεδο για την 
ομοιόμορφη εφαρμογή των νέων προτύπων σε όλα τα κράτη μέλη, προβλέποντας 
βέβαια το χρονικό διάστημα που απαιτε(ται για την εφαρμογή τους. 
264. Η θέσπιση αυστηρότερων προτύπων δεν επιβάλλεται μόνο για λόγους ασφαλε(ας 
αλλά και λόγω των προσαρμογών ποu πραγματοποιούνται στον τομέα των 
μεταφορών και οι οπο(ες συνδέονται με τις σημαντικές αλλαγές που έχουμε ήδη 
αναφέρει, συμπεριλαμβανομένης της δημιοuργ(ας της εσωτερικής αγοράς στον 
τομέα αυτό. Για να αντιμετωπ(σοuν την πρόκληση της βιώσιμης κινητικότητας 
σε μfα ελεύθερη κοινοτική αγορά, οι επιχειρήσεις του τομέα θα πρέπει να 
προσαρμοστούν κατάλληλα. 
(49) λντlοτοιχα, Οδηylα αριβ. 74/561/EOlt τοu tuμρouλlou της 12.11.74 (ΕΕ L 308 tης 19.11.74, ο. 111 όιιwς τροιιοιιοιι'jlηιcc, ιccιι 
οδηylα αριβ. 74/562/EOlt τοu tuμρouλ(ou της 12.11.74 (ΕΕ L 308 19.11.74, ο. 231 όιιwς tροιιοιιο,ι'jlηιcc. 
(50) 06ηyla αρι8. 87/540/EOlt τοu tuμρouλlou της 9.11.87 (ΣΕ L 322 12.11.87 (ΕΕ L 322 12.ll.87, ο. 20), 
(511 Οδηylα αριβ. 91/670/EOlt TOU tuμρouλlou της 16.12.91 ιι:ι: L 373 31.12.tl, ο. 121. 
(521 06ηyla αρι8. 89/48/EOlt τοu tuμllouλlou της 21.12.89 (ΣΕ L 19 24.1.89, ο. 16) η οιιοlα οuμιιληρώβηιcc μι: την o6ηyla 92/51/EOlt της 
18.6.92 (ΕΕ L 209 24.7.92\οχι:τιιcά μι: ΤΟ 6cάτι:ρο τι:νιιcό οάοτημα, το οιιοlο ιιρόιccιtαι να τι:βι:1 οι ι•aρμοyι'j οτ,ς 18.6.94. Μtχρι 
τότι, τα ιcράΤη μtλη ο•ι:Ιλοuν να aνayνwρltou'\I Τα ιιροσόντα μι: ράοη τη νομολοylα τοu Διιcαοτηρlοu Των Εuρωιιαϊιcών Ιtοινοτι'jΤwν. 
-85-
Για παράδειγμα, θα πρέπει να ε(ναι σε θέση να ηαρέχουν αποτελεσματιΗές 
uπηρεσ(ες 010 πλα(σιο όλο wαι περισσότερο ολοΗληρωμένων συστημάτων ηου 
στηρ(ζονται στη χρησιμοπο(ηση προηγμένων τεχνολογιών. Για να διευκολυνθε( 
αυτή η διαδιwασ(α προσαρμογής, οι αρμόδιες για τις μεταφορές αρχές θα 
πρέπει να μελετήσουν το θέμα των προσόντων και της wατάρτισης που 
απαιτούνται για την αντιμετώπιση της πρόκλησης αυτής, τουλάχιστον στην 
περfπτωση των μιwρότερων επιχειρήσεων του τομέα, για τις οπο(ες θα ε(ναι 
περισσότερο δύσwολο να προβούν στις απαιτούμενες αλλαγές. Επιπλέον, πρέπει 
να αναληφθούν ενέργειες για να διεuwολuνθεί η επανεwπαίδευση του ερyατιwού 
δuναμιwού που πλήγηwε από την wατάργηση πολλών δραστηριοτήτων wαι την 
προσαρμογή τους στις νέες τεχνολογfες. Πολλές από τις ενέργειες που θα 
πρέπει να αναληφθούν στο πλα (σ ιο αυτό ε (ναι αναμφίβολα προτιμότερο να 
αναληφθούν σε άλλα επ (πεδα εwτός του wo ι νοτ ι wού. Δεδομένου όμως ότι το 
πρόβλημα αυτό ε(ναι wοινό για όλα τα wράτη μέλη, έστω wαι αν η έντασή του 
διαφέρει wαι ότι η παντελής έλλειψη συντονισμού των ενεργειών αυτών 
συνεπάγεται wινδύνοuς για την ορθή λειτοuργ(α της εσωτεριwής αγοράς στον 
τομέα των μεταφορών wαι των διεuρωπαϊ}(ών δι}(τύων, η συνεχής ανάπτυξη ενός 
wοινοτιwού πλαισ(οu wαι ενδεχομένως η λήψη συνοδευτιwών μέτρων είναι 
απολύτως αιτιολογημένη. 
265. Όσον αφορά τις προτεραιότητες, η δομή των οδικών εμπορευματιwών μεταφορών 
είναι τέτοια που }(αθιστά επε(γοuσα την ανάληψη δράσης στο πλαίσιο αυτό. 
Αυτό επιβεβαιώνεται wαι από πρόσφατα συμβάντα σε αρκετά wράτη μέλη, τα 
οπο(α μαρτυρούν ότι οι σημερινές συνθήwες δημιουργούν απαράδε}(τες πιέσεις. 
Συνθήκες διαβ(ωσης και ερyασ(ας 
Χρόνος ερyασ(ας, λειτουρyfας και λοιuο( χρόνοι 
266. οι wανόνες }(αι οι πραwτιwές όσον αφορά το χρόνο εργασίας, λειτουργίας, 
uποχρεωτιwής παροuσ(ας, αναμονής wαι ανάπαυσης δημιουργούν στον τομέα των 
μεταφορών προβλήματα, με λιγότερο ή περισσότερο πολύπλοκο χαρακτήρα, λόγω 
των ιδια(τερων χαραwτηριστιwών wάθε δραστηριότητας του τομέα αυτού. Η 
}(Lνητιwότητα πολλών εργαζομένων τον τομέα των μεταφορών, οι οποίοι μπορεί 
να μεταwινούνται σε μεγάλες αποστάσεις τόσο από τον τόπο της }(ατοιwίας τους 
όσο wαι από τον τόπο της επιχε(ρησης για την οπο(α εργάζονται, η μεγάλη 
διάρwεια μεριwών ταξιδ(ων, ο μη ταwτιwός χαρα}(τήρας μεριwών άλλων, ο 
ιδια(τερα υψηλός βαθμός επαγρύπνησης }(αι σuγ}(έντρωσης που απαιτείται για 
την άσwηση ορισμένων βασι}(ών wαθηwόντων, αποτελούν μεριwούς από τους 
σημαντ ιwούς παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Ταυτόχρονα, διάφορα 
επε (γοντα ζητήματα ανάγwασαν τους αρμόδ ιοuς για τη χάραξη πολ ι τ L}(ής να 
θεσπ(σοuν ρuθμ (σεις σχετ L}(ά με τα θέματα αυτά. Η βελτίωση της ασφάλειας 
τόσο προς όφελος του wοινού όσο wαι των εργαζομένων αποτέλεσε το }(Upιότερο 
wfνητρο. 'Ενα άλλο w(νητρο αποτέλεσε η αποφυγή των στρεβλώσεων του 
ανταγωνισμού μεταξύ -των μεταφορέων, αν J<αι οι χώρες που περιορίζουν το 
χρόνο εργασ(ας ως θέμα αρχής για λόγους γενιwής wοινωνικής πολιτιwής wαι 
πολιτιwής στον τομέα της απασχόλησης, επιδιώwοuν, στο βαθμό που μπορούν, 
την εφαρμογή της (διας προσέγγισης στον τομέα των μεταφορών. 
οδι}(ές μεταφορές 
267. Σε }(Οινοτ ιwό επ(πεδο, στον τομέα των οδι}(ών μεταφορών, υπάρχουν εδώ wαι 
περισσότερα από 20 χρόνια wοινο( wανόνες σχετιwά με τις ώρες οδήγησης wαι 
τις περ ι όδοuς ανάπαυσης. Επ ( του παρόντος, οι wανον ι σμο ί του Συμβουλίου 
αριθ. 3820/85/ΕΟΚ σχετιwά με την εναρμόνιση ενός μέρους της νομοθεσίας του 
wοινωνιwού τομέα η οπο(α έχει σχέση με τις οδιwές μεταφορές (53) wαι αριθ. 
3821/85 σχετιwά με τη σuσwευή ελέγχου στις οδιwές μεταφορές (54) περιέχουν 
τις wuριότερες διατάξεις της wοινοτιwής νομοθεσίας για τον τομέα αυτό. 
( 5 J ) Ι!:Ι!: L 3 7 Ο , 3 1 . 1 2 • 8 5 , 1 . 
( ~ 4 Ι Ι!:Ι!: L 3 7 Ο, Jl . 1 2 . 8 !> , 8 . 
-86-
Το 1988, με την οδηy(α αριθ. 88/599/ΕΟΚ του Συμβουλ(ου, επιτεύχθηκε ως ένα 
βαθμό η τυποπο(ηση των διαδικασιών ελέγχου για την εφαρμογή των δύο αυτών 
μέτρων. Ωστόσο, υπάρχουν ενδε(ξεις ότι η εφαρμογή των κανόνων αυτών απέχει 
πολύ από το να ε{ναι ικανοποιητική ακόμη και στα κράτη μέλη στα οπο{α οι 
έλεγχοι ε(ναι σχετικά αυστηρο(. Εξάλλου, τόσο η συχνότητα όσο και η 
αυστηρότητα των ελέγχων διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. Το (διο 
ισχύει και για τις κυρώσεις που επιβάλλονται στους παραβάτες. 
268. Σε άλλους τομε(ς η Κοινότητα δεν έχει μέχρι στιγμής λάβει νομοθετικά μέτρα. 
Σιδηροδρομικές μεταφορές 
269. •οσον αφορά τους σιδηροδρόμους, οι συνθήκες εργασ{ας καθορ(ζονται σε εθνικό 
επ(πεδο. Σε πολλές περιπτώσεις οι εθνικές επιχειρήσεις σιδηροδρόμων μπορούν 
να θεσπ(ζουν τέτοιους κανόνες και οι υπάλληλοι των σιδηροδρόμων έχουν συχνά 
το καθεστώς δημοσ(ου υπαλλήλου. Δεδομένου ότι οι σιδηρόδρομοι λειτουργούν 
ως δ(κτυα με ιδια(τερα αναπτυγμένη διάρθρωση και συνήθως ως μονοπώλια, δεν 
δόθηκε στο θέμα της ρύθμισης του χρόνου ερyασ(ας και ανάπαυσης η σημασ(α 
που δόθηκε στο θέμα αυτό στον τομέα των οδικών μεταφορών και η ανάγκη για 
την ανάληψη δράσης από την Κοινότητα δεν έχει γίνει ακόμη αισθητή. 
Εσωτερικές πλωτές μεταφορές 
270. Υπό την αιγ(δα της Κεντρικής Επιτροπής για τη Ναυσιπλο·ια στο Ρήνο έχουν 
θεσπιστε( κανόνες σχετικά με τον ανώτατο επιτρεπόμενο αριθμό ωρών ερyασ(ας 
για τα πληρώματα. Για τις υπόλοιπες πλωτές οδούς της κοινότητας εκτός του 
Ρήνου, δεν υπάρχουν ανάλογοι κανόνες. Οι μεταφορε(ς εξέφρασαν πρόσφατα την 
επιθυμ(α να θεσπιστούν ομοιόμορφοι κανόνες ώστε να παύσει να εφαρμόζεται 
ένα συνονθύλευμα εθνικών κανόνων. 
Πολιτική αεροπορ(α 
271. ο χρόνος εργασ(ας και ανάπαυσης ρυθμ(ζεται προς το παρόν από τις εθνικές 
νομοθεσίες ή συλλογικές συμβάσεις. Οι διατάξεις που ισχύουν σε κάθε κράτος 
μέλος διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμ(α 
ικανοποιητική διεθνής συμφων(α. Η σύμβαση του Σικάγου επιβάλλει στα κράτη 
μέλη μόνο να θεσπ(ζοuν κανόνες για τον περιορισμό του χρόνου πτήσης και των 
περιόδων υπηρεσίας του ιπτάμενου προσωπικού χωρ(ς να επιδιώκει να θεσπίσει 
πρότυπα. Το θέμα αυτό παρουσιάζει όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον κατά τα 
τελευτα(α χρόνια, ενδιαφέρον το οπο(ο τον(ζουν ακόμη περισσότερο οι νέες 
ανταγωνιστικές πιέσεις που δημιουργούνται με την ελευθέρωση του τομέα. Προς 
το παρόν διεξάγονται συζητήσεις σχετικά με τις δυνατότητες ανάληψης 
πρωτοβουλιών τόσο στο πλα(σιο του Συνδέσμου Αρχών Πολιτικής Αεροπορ(ας όσο 
και στο πλα(σιο της Κοινής Επιτροπής πολιτικής Αεροπορ{ας. 
θαλάσσιες μεταφορές 
272. Στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών ανακύπτουν ειδικά προβλήματα λόγω της 
φύσης των δραστηριοτήτων αυτών και ιδ(ως λόγω της διάρκειας πολλών 
ταξιδ(ων. Προσπάθειες για την επ(λυση των προβλημάτων αυτών έχουν γ(νει 
μέσω των εθνικών νομοθεσιών, μέσω συλλογικών συμβάσεων και ατομικών 
συμβάσεων ερyασ(ας ή με συνδυασμό και των τριών. Η(α σύμβαση της Διεθνούς 
οργάνωσης Εpγασ (ας ( 55) δεν τέθηκε σε ισχύ διότι δεν κυρώθηκε από τον 
απαιτούμενο αριθμό κρατώ~. 
(551 tuμιιaση σρ,e. ιο, tou 1958. 
-87-
Το γενικό καθεστώς της Κοινότητας σχετικά με το χρόνο εργασ(ας 
273. Το 1990, η Επιτροπή πρότεινε, στο πλαίσιο της κατάρτισης του Κοινωνικού 
Χάρτη, την έκδοση μιας οδηγίας σχετικά με το χρόνο εργασίας για όλους τους 
οικονομικούς τομε(ς δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών (56). 
Λόγω των ειδικών προβλημάτων που ανακύπτουν στον τομέα αυτό, το Συμβούλιο 
αποφάσισε να εξαιρεθούν οι οδικές, αεροπορικές, θαλάσσιες, σιδηροδρομικές 
και εσωτερικές πλωτές μεταφορές. Η Επιτροπή ανέφερε ότι επιφυλάσσεται να 
υποβάλει προτάσεις -το συντομότερο δυνατόν -για τους διάφορους τομε(ς των 
μεταφορών, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητές τους. 
Μελλοντικές πρωτοβοuλ(ες της Κοινότητας 
274. Τα θέματα που σχετ(ζονται με το χρόνο ερyασ(ας και το χρόνο για άλλες 
δραστηριότητες πρέπει να εξεταστούν για κάθε τομέα μεταφορών ξεχωριστά. 
πρέπει δε να ληφθούν υπόψη τρ(α θέματα η ιδιαιτερότητα κάθε τομέα, η 
σημασία της ασφάλειας και η διατήρηση υψηλού επιπέδου κοινωνικής 
προστασίας. 
Οδιwές μεταφορές 
275. Τόσο η δομή του τομέα όσο wαι η έλλειψη αποτελεσματικότητας του σημερινού 
συστήματος όσον αφορά το χρόνο οδήγησης καθιστούν απαραίτητη την επείγουσα 
υιοθέτηση νέας προσέγγισης από την Κοινότητα. 
276. ο τομέας χαραwτηρ(ζεται από την έλλειψη αυστηρών wανόvωv σχετ ιwά με την 
ανάπτυξη δραστηριοτήτων, πράγμα που οδηyε ( στην ύπαρξη σχετικά μεγάλου 
αριθμού μικρών μεταφορέων, οι οποίοι αναπτύσσουν δραστηριότητες παράλληλα 
με ένα μικρότερο αριθμό μεγαλύτερων μεταφορέων. Η ελευθέρωση της αγοράς, σε 
μία εποχή που η ζήτηση μειώνεται λόγω της γενικότερης επ ι βράδuνσης του 
ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης, επιτε(νει τις ανταγωνιστικές πιέσεις που 
δέχονται όλοι οι μεταφορε(ς και ιδιαίτερα οι πιο μικροί, ανεξάρτητα από το 
αν εργάζονται απεuθε(ας για τους δικούς τους πελάτες ή βάσει σύμβασης 
υπεργολαβίας. Οι πιέσεις που ασκούνται στους μεταφορείς και τους οδηγούς 
για να μην τηρούν το χρόνο οδήγησης και το χρόνο ανάπαυσης έχουν yfνει πολύ 
μεγαλύτερες. 
277. Ταυτόχρονα, εfναι δυνατόν να εντοπιστεf μια σειρά παραγόντων που καθιστούν 
ακατάλληλο το υπάρχον σύστημα (57). οι παράγοντες αuτο( επηρεάζουν 
ιδιαίτερα την εφαρμογή των κανόνων. 
278. Πρώτον, οι wανόνες είναι uπερβολιwά πολύπλοκοι, έτσι ώστε να είναι αδύνατο 
να εφαρμοστούν εύκολα με τη σημερινή τεχνολογία από τις αρμόδιες για τον 
έλεγχο αρχές, τους μεταφορε(ς ή τους οδηγούς. Για να μάθουμε αν κάποιος 
μπορε( να οδηγεί εφαρμόζοντας όλους τους κανόνες, μπορεί να χρειαστεf να 
μελετήσουμε στοιχεία εφτά ή περισσότερων ημερών. Η ερμηνε (α των 
ταχοyραφικών δ(σκων προϋποθέτει μεγάλη εμπειρ(α και ειδ(κεuση και αυτή η 
έλλειψη άμεσης διαφάνειας ευνοεί τις απόπειρες καταστρατήγησης του 
συστήματος. Η απλοπο (ηση των κανόνων, σε συνδυασμό με την εφαρμογή νέας 
τεχνολοy (ας y ια την ταχε (α εξασφάλιση σαφών και ασφαλών στο ι χε (ων, θα 
αποτελούσε σημαντικό βήμα προόδου. οι προσπάθειες αυτές θα έχουν καλύτερα 
αποτελέσματα αν οι νέες τεχνολοyfες εξασφαλ(σοuν την παροχή πρόσθετων 
πληροφοριών και υπηρεσιών τόσο στους μεταφορεfς όσο και στους οδηγούς. 
(561 ΕΕ C 254, t.10.t0. 
( 57 1 Mc ιι tη ·•ουιι UIIE ΜΕΙLLι:υιιι: MISE ΕΝ οι:υνιιι: DES ιιι:GLΕΜΕΝΤS soc IAUI DANS LE DOMAINE DES ΤΙΙ.ΑΝ&Ροιιτs ΡΑιι ιιουτι:·, Εuριιwσϊ ΙCό 
Jναtιto~to Δημόσιας Α,οlwησης, Μ6σσtρ1χt, 2.12.87. 
-88-
279. Δεύτερο τομέα αδυναμιών α1101ελούν οι περιορισμένες και ανομοιόμορφες 
11ροσ1ιάθειcς ηου καταβάλλουν οι αρμόδιες αρχές για 1ον έλεγχο των 
μεταφορέων. Αυτό οφείλεται αναμφίβολα, ως ένα βαθμό, στον πολύπλοκο wαι 
δύσκολο χαρακτήρα του ελέγχου αυτού, όπως εξηγήσαμε πιο πάνω, αλλά και τους 
περιορισμένους πόρους, τη μικρή προτεραιότητα που αποδ(δεται στη 
δραστηριότητα αυτή σε σχέση με την εφαρμογή άλλων κανόνων, το διαφορετικό 
βαθμό προθυμίας για την αντιμετώπιση των οικονομικών και πολιτιwών 
ασυνεπειών που θα ε(χε η αυστηρότητερη εφαρμογή και, σε ορισμένες 
περιπτώσεις, την έλλειψη τεχνικής ικανότητας των αρμοδίων διοικήσεων. 
280. Την ευθύνη για την καλύτερη εφαρμογή πρέπει να συνεχίσουν να έχουν κυρίως 
οι εθνικές και τοπικές αρχές. Η Κοινότητα δεν θα πρέπει να επιδιώξει να 
ασχοληθεί άμεσα με την εφαρμογή των κανόνων στον τομέα αυτό, δεδομένου ότι 
δεν θα ε(ναι σε θέση να ενεργήσει αποτελεσματικότερα από τις εθνικές ή τις 
τοπικές αρχές. Ωστόσο, εκτός από την απλοποίηση και τον τεχνικό 
εκσuγχρον ισμό του κο ι νοτ ι Ηού συστήματος, η Κοινότητα μπορε ( να ε (ναι σε 
θέση να συμβάλει έμμεσα στην εξασφάλιση μεγαλύτερης ομοιομορφίας Ηαι 
αποτελεσματιΗότητας των συστημάτων που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη. οι 
πρωτοβοuλ (ες θα πρέπει να περιλαμβάνουν ενέργειες που θα αποσκοπούν την 
επίτευξη μεγαλύτερης σύγκλισης των εθνικών προσεγγίσεων όσον αφορά τις 
διαδικασ(ες ελέγχου και τις επιβαλλόμενες κυρώσεις. Εκτός από τα συνήθη 
μέτρα για την εναρμόνιση, όσο Ηι αν αυτά αφορούν κυρίως τις διαδιΗασίες 
και τις κυρώσεις, θα πρέπει να αναληφθούν και άλλες πρωτοβουλίες, όπως για 
παράδειγμα, η κατάρτιση κοινών προγραμμάτων παροχής κατάρτισης στους 
αρμόδιους υπαλλήλους των κρατών μελών ή η διοργάνωση, μέσω ενός μηχανισμού 
ανταλλαγής, αναπτυξιακών προγραμμάτων με τα οποία μία μικρή ομάδα 
επιλεγμένων εθνικών ερευνητών θα μ~τορούσε να σuμβάλε ι στη διάδοση της 
Ηαλύτερης πρακτικής σε ολόκληρη την Κοινότητα. 
281. Η καθιέρωση αποτελεσματικών διαδικασιών ελέγχου σε σχέση με τον χρόνο 
οδήγησης, ιδιαίτερα αναγκαίων για τις μεγάλες αποστάσεις, και, ταυτόχρονα, 
η αποσαφήνιση των κανόνων που δ ι έποuν τη διάρκεια της εργασίας αποτελούν 
στόχους προτεραιότητας. Λαμβανομένης υπόψη της κινητικότητας των οδηγών, ο 
έλεγχος του χρόνου εργασίας παρουσιάζει μεγάλη δυσκολία. Η λειτουργία του 
οχήματος και η παρουσ(α ενός συγκεκριμένου οδηγού όταν αυτό ευρίσκεται σε 
Ηίνηση, μπορούν να ελεγχθούν τεχνικά Ηαι πολύ πιο αποτελεσματικά απ'ό,τι 
σήμερα. Αν αυτό μπορε( να επιτευχθεί στο πλαίσιο μιας απλούστερης ρύθμισης 
σχετικά με το χρόνο εργασίας, θα είναι ευκολότερο να αξιολογηθεί η καλύτερη 
δυνατή προσέγγιση της πρόσθετης διάστασης του χρόνου εργασίας. 
ΣιδηροδρομιΗές μεταφορές 
282. Παρόλο που στο παρελθόν δεν υπήρχε μεγάλη ανάγκη για την ανάληψη δράσης 
στον τομέα αυτό, η πορεία προς την ιδιωJιΗοπο(ηση σε .ορισμένα .κράτη μέλη 
wαι το άνοιγμα του δικτύου σε νέου~ μεταφορε (ς μεταβάλλουν σημαντικά τις 
οικονομικές συνθήκες για τους εργαζόμενους στους σιδηροδρόμους. Η εξέλιξη 
αυτή καθιστά α~ταραfτητη την 1τροσεκτική εξέταση της ανάγκης για την ανάληψη 
Ηοινοτικής πρωτοβουλίας και του περιεχομένου της, σε στενή σuνεργασ(α με 
αρμόδιους οργανισμούς. 
-89-
Αεροπορικές μεταφορές 
283. Μόλις συναχθούν κάποια συμπεράσματα από τις τρέχουσες συζητήσεις στο 
πλα(σιο του Συνδέσμου Αρχών Πολιτικής Αεροπορ(ας και της κοινής Επιτροπής 
Πολιτικής Αεροπορ(αc;, η Επιτροπή, επ(σηc; σε στενή συνεργασ(α με όλους τους 
ενδιαφερόμενους οργανισμούς, θα αποφασ(σει σχετικά με τις πρωτοβουλ(ες που 
προτ(θεται να αναλάβει. 
θαλάσσιες μεταφορές 
284. Στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών πρόκειται να διεξαχθούν συζητήσεις 
προκειμένου να εκτιμηθε( η ανάγκη ανάληψης κοινοτικής δράσης καθώς και η 
μορφή και το περιεχόμενο που θα μπορούσε να έχει η δράση αυτή. θα πρέπει να 
εξεταστούν πλήρως τα ιδια(τερα χαρακτηριστικά του τομέα και ιδ(ως η 
ευελιξ(α που πρέπει να διαθέτει ώστε να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά 
του έναντι των μεταφορέων από τρ(τες χώρες. 
Συνθήκες ερyασ(ας: ασφάλεια και υyε(α στο χώρο της ερyασ(ας 
285. Η βελτ (ωση των συνθηwών ασφάλειας wα ι υγείας στον τομέα των μεταφορών 
αΉοτελεf 10 αν1ιΗεfμενο μ(ας nρ61ασης οδηyfας η οΉο(α πρόwειται να 
υ1ιοβληθε( αηό -ιην Ε1ιι-ιρ0Ήή σ-ιο Συμβούλιο (58). Η οδηγία αυτή 1ιροβλέπει, -για 
τον τομέα των μεταφορών, ένα ελάχιστο αριθμό προUποθέσεων όσον αφορά την 
ασφάλεια και την υγε(α στο χώρο της εργασίας. Αν εγκριθεί από το Συμβούλιο, 
η οδηγ(α αυτή, μαζ( με τη γενική οδηγία για τη λήψη μέτρων με στόχο τη 
βελτ(ωση των συνθηκών υγείας και ασφάλειας των εργατών στο χώρο εργασ(ας 
(89/391/ΕΟΚ) (59), θα ενισχύσει και θα βελτιώσει τις συνθήκες που 
επικρατούν γενικά στον τομέα των μεταφορών. Η οδηγία αυτή προβλέπεται ότι 
θα ισχύει από το 1995 για τα νέα οχήματα και θα προβλέπει παρέκκλιση 3 ετών 
για τα οχήματα που έχουν ήδη τεθεί σε κυκλοφορία: λόγω του παρατεταμένου 
αυτού χρονοδιαγράμματος και του πολύπλοκου χαραwτήρα των διατάξεών της, θα 
δοθε ( απόλυτη προτεραιότητα στην ορθή εφαρμογή της οδηγ ίαc;. Βάσει της 
εμπειρ(ας από την εφαρμογή της οδηγίας θα πραγματοποιηθε( νέα ανάλυση των 
συνθηκών ασφάλειας και υγιεινής στον τομέα των μεταφορών. 
ΙV.2.στ.3 ΗΕΤΑΦΟΡΕΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΗΕΙΟΗΕΝΗ ΚΙΗΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 
286. Εκτός από τα μέτρα για την προστασία και την προώθηση των συμφερόντων των 
εργαζομένων, η κοινωνική πολιτική περιλαμβάνει επίσης μέτρα σχετιwά με τα 
άτομα με μειωμένη κινητικότητα. 
287. Στις 16 Δεκεμβρ(ου 1991 το Συμβούλιο εξέδωσε ψήφισμα σχετικά με την 
εφαρμογή κοινοτικού προγράμματος το οπο(ο θα αφορά την εξασφάλιση της 
πρόσβασης των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα στα μεταφορικά μέσα (ΕΕ c 68 
της 16.3.91). Με το ψήφισμα αυτό, το Συμβούλιο wαλεί την Επιτρο,rή "να 
καταρτ(σει ένα κοινοτικό πρόγραμμα δράσης, το οποίο θα περιλαμβάνει 
προτάσε ιc; για τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων που θα έχουν ως στόχο τη 
βελτ(ωση της πρόσβασης των ατόμων αυτών σε όλα τα συγwοινωνιακά μέσα wαθώς 
και στα σημεfα επιβ(βασηc; στα μέσα αυτά", λαμβάνοντας υπόψη της την αρχή 
της επικουρικότητας. 
( !, 8 J COH ( t 2 J 2 34 / 3 • 
(!>9J ΣΣ οριl. L 183 της 2tης Iouvlou 1989, ο. 1. 
-90-
288. Πράγματι, οι περισσότερεc;; πρωτοβοuλ(εc;; στον τομέα αυτό μπορούν να 
αναληφθούν wαλύτερα σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπιwό επ(πεδο. Ωστόσο, η 
συνερyασ(α σε κοινοτικό επ{πεδο wαθώc; και η υιοθέτηση ορισμένων κοινών 
προτύπων όσον αφορά την πρόσβαση στιc; μεταφορέc; θα μπορούσαν να βελτιώσουν 
τιc; συνθήκεc; που επικρατούν για τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, όπωc;; 
φα{νεται από ενέργειεc; που έχουν ήδη αναληφθε( στο πλα(σιο των ερευνητικών 
προγραμμάτων ΤΙΜΕ και στον τομέα τηc; τηλεματικής. Για την επ(τευξη του 
στόχου αυτού θα χρησιμοποιηθε( μια προσέγγιση με τρ(α σκέλη: wοινοτι)(ή 
συνερyασ{α σχετι)(ά με προγράμματα πληροφοριών, νομοθετικέc; προτάσειc; για 
τον καθορισμό ενόc; ελάχιστου αριθμού προτύπων, wαι προγράμματα έρευναc; που 
μπορούν να συμβάλουν στην επ{τευξη προόδου στον τομέα αυτό. 
ΙV.2.στ.4 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΩθΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ 
289. Στο πλα{σιο της )(Οινοτιwής πολιτιwήc; εvθάρρυvσηc; τηc; διατήρησηc; και τηc; 
αύξησηc; των πλο {ων του κοινοτικού στόλου που φέρουν τη σημα Cα )(ράτουc; 
μέλουc;, η Επιτροπή )(ατήρτισε ορισμένα θετι)(ά μέτρα που αποσwοπούv τόσο στην 
αποwατάσταση τηc; ανταγων ιστ ι κότηταc; τηc; vαuπηγ ι κήc; β ιομηχαν {αc; τηc; 
Κοινότητας όσο και στην αύξηση της απασχόλησης των uπηwόων της ΕΟΚ. Κύριο 
στοιχε(ο των μέτρων αυτών αποτελεί η δημιουργία του wοινοτιwού νηολοy(οu 
EUROS για την παροχή κινήτρων στους πλοιοwτήτες που εγγράφουν τα πλο(α τους 
σ'αuτό. Επ(σηc; προτάθηκαν ειδιwές διατάξεις που προϋποθέτουν ότι όλοι οι 
αξιωματιwο( wαι τουλάχιστον το ήμισυ των υπολοίπων μελών του πληρώματος που 
θα απασχολούνται στα πλο(α που είναι εγγεγραμμένα στο νηολόγιο EUROS ε(ναι 
υπήκοοι της Εuρωπαϊwής Κο ι vότητας. Η Επιτροπή έχει πλήρη επ (γνωση του 
προβλήματος της με (ωσης του αριθμού των ναυτών που απασχολούvτα ι στον 
wοινοτι)(ό στόλο wαι έθεσε ωc; πρωταρχικό μέλημα την ανατροπή αυτής τηc; 
αρνητ ιwής κατάστασης με την ανάληψη όλων των δυνατών δράσεων και την 
ανάπτυξη περαιτέρω ιδεών στο πλα(σιο της πολιτικής της των "θετι)(ών 
μέτρων". 
290. 'Οσον αφορά τον κοιvοτι)(ό στόλο της εσωτερικής vαuσιπλο·ιας, η Επιτροπή 
εξετάζει μέτρα βελτίωσης της ανταγωνιστικότητάς του σε συνάρτηση με άλλα 
μέσα μεταφοράς. Τα μέτρα αυτά αναμένονται να βελτιώσουν την 
ανταγωνιστικότητά του wαι να συμβάλουν έτσι στη διατήρηση της απασχόλησης 
στον τομέα. 
-91-
IV.3 ΕΗΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΕΞQΤΕΡΙΚΗΣ 
ΔΙΑΣΤΑΣΒΣ ΤΒΣ ΚΠΜ 
-92-
ΙV.3.α Εξωτερική διάσταση: τα μέχρι σήμερα επιτεύγματα 
291. Δεδομένου του διεθνούς χαρακτήρα πολλών δραστηριοτήτων στον τομέα των 
μεταφορών, η συνθήκη για την fδρuση της κοινότητας προέβλεψε από την αρχή 
την εξωτερική διάσταση της ΚΠΜ. Η βαθμια(α ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς 
στον τομέα των μεταφορών κατέστησε έντονη την ανάywη y ια μ (α κοινοτική 
προσέγγιση όσον αφορά τις σχέσεις με τρfτεc; χώρες. Αναyκα(α επfσης κατέστη 
και η ανάληψη κοινής δράσης για την προστασ(α και την προώθηση των 
εμπορικών συμφερόντων της Κοινότητας. Η πρόοδος που έχει επιτεuχθε( όσον 
αφορά την επ(τεuξη των στόχων αυτών δεν ε (ναι σε όλες τ ιc; περιπτώσε ιc; 
ικανοποιητική. 
292. Από τη μ(α πλευρά έχει επιτεuχθε( σημαντιwή πρόοδος, αν και όχι στον (διο 
βαθμό σε όλους τους τομε(ς. 
293. Τα θέματα που αφορούν τις διεθνε(ς θαλάσσιες μεταφορές αποτελούν το 
επ(κεντρο της ναυτιλιακής πολιτικής της Κοινότητας. Το 1971 καθιερώθηκε μ(α 
διαδικασ(α διαβουλεύσεων σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών και 
τρ(των χωρών στον τομέα της ναυτιλίας και την ανάληψη δράσης στο πλα(σιο 
διεθνών οργανισμών (κανονισμός 77/587). Το 1979 τέθηκε σε εφαρμογή ο 
Κώδικας Συμπεριφοράς των CONFERENCES Τακτικών Γραμμών των Ηνωμένων Εθνών, 
μέσω της δέσμης μέτρων των Βρυξελλών (κανονισμός 79/954). Στη συνέχεια το 
1986, εκδόθηκαν τέσσερις κανονισμο( οι οπο(οι αφορούν την ελεύθερη παροχή 
υπηρεσιών μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών (κανονισμός 86/4055), την 
εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού των άρθρων 85 και 86 στις θαλάσσιες 
μεταφορές, θέμα με τεράστια σημασ(α για τις σχέσεις με τρ(τες χώρες στο 
ναυτιλιακό τομέα, όπως, για παράδειγμα, για τη λειτουργία των conferences 
(κανονισμός 86/4056), τις αθέμιτες πρακτικές τιμολόγησης από πλοιοκτήτες 
τρ(των χωρών (wανονισμός 86/4057), και τις ενέργειες τρίτων χωρών που 
περιορ(ζουν την πρόσβαση στις υπερωwεάνειες μεταφορές φορτ(ων (wανονισμός 
86/4058). 
Η τρ(τη και τέταρτη σύμβαση Λομέ περιε(χαν άρθρα ειδικά για τις θαλάσσιες 
μεταφορές και ιδια(τερα για την αρμονική ανάπτυξη αποτελεσματιwών και 
ασφαλών ναυτιλιακών υπηρεσιών, βασισμένων στην αρχή της ελεύθερης πρόσβασης 
στις μεταφορές σε εμπορική βάση και με ανταγωνιστικές τιμές. Οι 
περισσότερες από τις συμφωνίες σύνδεσης και συνεργασίας της Κοινότητας 
περιέχουν επ(σης διατάξεις για τις μεταφορές, οι οποίες εφαρμόζονται στον 
τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. Οι διατάξεις αυτές προβλέπουν από την απλή 
σuνεργασ(α στον τομέα των μεταφορών μέχρι ειδικές υποχρεώσεις όσον αφορά 
την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και πρόσβαση στις μεταφορές. Τέλος, οι 
προτάσεις για το νηολόγιο EUROS, οι οποίες ευρίσκονται ακόμη υπό μελέτη 
από τα νομοθετικά όργανα της κοινότητας, αφορούν wατά κύριο λόγο τη 
βελτ(ωση της ανταγωνιστικότητας του ωκεάνιου στόλου της κοινότητας σε σχέση 
με τους κυριότερους ανταγωνιστές από τρίτες χώρες, και ιδια(τερα τους 
στόλους με σημα(α ευκαιρίας. 
294. Στον τομέα των χερσα(ων μεταφορών, οι διαπραγματεύσεις σχετικά με τη 
διέλευση των οχημάτων μεταφοράς βαρέων φορτίων ολοκληρώθηκαν με επιτuχ(α το 
1991 με τη Γιουyκοσλαβ(α και το 1992 με την Αuστρ(α και την Ελβετ(α, παρόλο 
που η προηγούμενη συμφων (α δεν μπόρεσε να επιτύχει τους στόχους της. 
Λαμβανομένων υπόψη των νέων πολιτικών συνθηκών που επιwρατούν στις χώρες 
αυτές, πρέπει να βρεθούν νέες λύσεις. 
-93-
295. 'Οσον αφορά την πολιτική αεροπορ(α, το 1980 υιοθετήθηκε μ(α διαδικασ(α 
διαβουλεύσεων σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρ(των χωρών 
και τη δράση στο πλα(σιο διεθνών οργανισμών. Επιπλέον, η πρόσφατη σuμφων(α 
με τη Σοuηδ(α και τη Νορβηγ(α επεκτε(νει στις χώρες αυτές το καθεστώς που 
εφαρμόζεται σήμερα στην κοινότητα. 
296. Γενικότερα, με την έναρξη της ισχύος της σuμφων(ας για τον Ευρωπαϊκό 
οικονομικό Χώρο θα εξασφαλιστε(, κατ'αρχήν, η εφαρμογή της κοινοτικής 
νομοθεσ(αc; στην εσωτερική αγορά των μεταφορών σε όλες τις χώρες που θα 
αποτελέσουν μαζ( με την Κοινότητα τον ΕΟΧ, καθώς και η συμμετοχή των χωρών 
αυτών στη θέσπιση της νέας κοινοτικής νομοθεσ(ας. Στις σuμφων(ες που έχουν 
σuναφθε( ή εuρ(σκονται υπό διαπραγμάτευση με τις χώρες της Ανατολικής και 
της Κεντρικής Ευρώπης οι μεταφορές αποτελούν έναν από τους κυρ ιότεροuς 
τομε(ς για την ανάπτυξη περαιτέρω σuνερyασ(ας. Η Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη 
Μεταφορών της Πράγας, η οπο(α διοργανώθηκε από κοινού από την Επιτροπή και 
το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Οκτώβριο 1991, επισήμανε την ανάγκη για την 
ανάληψη σuντον ισμένης δράσης σε ευρύτερη ευρωπαϊκή κλ (μακα με στόχο την 
ολοκλήρωση των αγορών του τομέα των μεταφορών και την ανάπτυξη των 
αντ(στοιχων διευρωπαϊκών δικτύων. Οι μεταφορές αποτελούν επ(σης ένα από τα 
κυριότερα θέματα των διαφόρων προγραμμάτων παροχής βοήθειας στις χώρες 
αυτές, όπως για παράδειγμα το PHARE και το TACIS (60). 
297. Πρόοδος έχει επ(σης επιτευχθεί όσον αφορά την ανάπτυξη του ρόλου της 
κοινότητας στους διεθνείς οργανισμούς και τις πολυμερείς συμφωνίες για τις 
οπο(ες ε(ναι αρμόδιοι. Σημαντικά παραδε(yματα αποτελούν η Ευρωπαϊκή 
Διάσκεψη Υπουργών Μεταφορών και, στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, η 
οικονομική Επιτροπή για την Ευρώπη. Με βάση τις ρuθμ(σεις για τη συνεργασία 
και με τους δύο οργανισμούς, η Κοινότητα διεξήγαγε ικανοποιητικό διάλογο 
με τις τρ(τες χώρες. Στο πλαίσιο της GATT, η Επιτροπή διαπραγματεύεται εξ 
ονόματος της Κοινότητας και των wρατών μελών της την ελεύθερη παροχή 
υπηρεσιών στον τομέα των μεταφορών, στο πλαίσιο του Γύρου της Ουρουγουάης. 
ΙV.3.β ΤΡΕΧΟΝΤΑ ΠΡΟΒΛΗΗΑΤΑ 
298. Σημαντικός αριθμός προβλημάτων εξαwολοuθούν να παραμένουν άλυτα. 
299. Πρώτον, τα κράτη μέλη έχουν αναπτύξει εδώ }ι(α ι πολλά χρόνια ένα σύστημα 
διμερών συμφωνιών με τρίτες χώρες, το οπο(ο ρυθμίζει τις σχέσεις τους στον 
τομέα των μεταφορών. οι σuμφων(ες αυτές αφορούν μ(α ολό}ι(ληρη σειρά θεμάτων 
ζωτικής οικονομικής σημασ(ας, όπως η πρόσβαση στην αγορά, 
συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης μεταφορέων από τρ(τες χώρες στην 
εσωτερική αγορά της Κοινότητας. Η πρόοδος που έχει επιτευχθεί όσον αφορά 
την αντικατάσταση των διμερών αυτών συμφωνιών με άλλες }ι(ατάλληλες σuμφων(ες 
μεταξύ της Κοινότητας και των ενδιαφερομένων τρίτων χωρών δεν είναι 
ικανοποιητική. 
(60J 50 cwaτ. ECU txouv 6ιaτc8cl awό το wρόyραμμα ΡΗλRΕ τια to 1992 otov τομtα των μctα•oρev. Ένα μεyaιο μtρος tou wροyρόμμαtος 
TλCIS τισ το 1991 αφορό τον τομtα των μcταφορQv, τια tov onolo txouv 6,ατεθεl 53,5 εwαt. ECU. 
-94-
300. Επιπλέον, οι περισσότερες από τις υπάρχουσες διμερε(ς συμφων(εc; σχετιwά με 
θέμα1α ό1ιωc; η 'Πρόσβαση σ·ι rιν αγορά έχουν συvαφθε: ( α1ιό 1α wρά1 η μέλη βάσει 
αμοιβαιότητας wαι συχνά περιλαμβάνουν ρήτρες με βάση την εθvιwή 
μεταχε(ριση, οι οπο(εc; αναywάζουv τους ιδιώτες να παραβιάζουν τους wανόvες 
ανταγωνισμού τηc; Κοινότητας ή ε(ναι ασuμβ(βαστες με την πλήρη και 
ομοιόμορφη εφαρμογή του κοινοτικού δικα(οu. Οι ρήτρες αuτέc; ε(ναι αvτ(θετεc; 
με το κοινοτικό δ(καιο δεδομένου ότι παραβιάζουν την αρχή τηc; αποφυγής των 
διακρ(σεων για λόyουc; ιθαγένειας και δημιουργούν εμπόδια την ολοκλήρωση τηc; 
εσωτερικής αγοράς στον τομέα των μεταφορών. Συνεπώς, οι σuμφων(εc; αuτέc; θα 
πρέπει να τροποποιηθούν ή να καταργηθούν. Ωστόσο, οι ενέργειες αυτέc; 
ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στον εμπορικό τομέα και συνεπώς ε(ναι 
προτιμότερο να διεξαχθούν από την Κοινότητα. 
301. Τα κράτη μέλη αμφισβήτησαν την άσκηση τηc; αρμοδιότητας τηc; κοινότητας στον 
τομέα αυτό και συνέχισαν να διαπραγματεύονται νέεc; και τροποποιημένες 
σuμφων(ες κατά παράβαση του κοινοτικού δικα(ου. Αυτό συνέβη ακόμη και σε 
περιπτώσεις που η Επιτροπή ε(χε ήδη προσφύγει στο Συμβούλιο, όπωc; για 
παράδειγμα στον τομέα τηc; εσωτερικής ναυσιπλο·ίαc;. Συvεχ(ζονταc; να ενεργούν 
χωριστά, τα κράτη μέλη όχι μόνο δεν εκμεταλλεύονται τη δ ιαπραyματεuτ ική 
δύναμη τηc; Κοινότητας αλλά και επιτρέπουν να δημιουργούνται καταστάσεις τις 
οπο(ες εκμεταλλεύονται ορισμένες τρίτες χώρες, οι οπο(ες εφαρμόζουν την 
αρχή του "διαίρει και βασ(λευε". Αυτό μπορεί ίσως να y(νει wαλύτερα 
κατανοητό με τη βοήθεια των χαρτών δρομολογίων του παραρτήματος ΙΙ, όπου 
φα(νονται οι διάφοροι τρόποι με τους oπo(ouc; επετράπη στους αερομεταφορε(ς 
της κοινότητας και των Ηνωμένων πολιτειών να δημιουργήσουν εκατέρωθεν του 
Ατλαντικού δ(κτυα για την αύξηση των συγκοινωνιακών ροών. 
302. Επιπλέον, σε ορισμένους διεθνε(ς οργανισμούς, φάνηκε ότι ήταν δύσκολο να 
αναπτuχθε( ο ρόλος της κοινότητας, για διάφορους λόγους. Για παράδειγμα, 
στο πλα(σιο του ΙΜΟ και του ICAO, τα κράτη μέλη αντέδρασαν μερικές φορές 
στη φυσική εξέλιξη του σημερινού καθεστώτος της Κοινότητας ως παρατηρητή, 
ώστε να σuμβαδ(ζει με τις συνεχώς αυξανόμενες αρμοδιότητες τηc; Κοινότητας. 
Αυτό οδήγησε σε προστριβές, με αποτέλεσμα να ε(vαι δύσκολο για την Επιτροπή 
να εξασφαλ(σει ότι οι ερyασ(ες στο πλα(σιο των οργανισμών αυτών λαμβάνουν 
επαρκώς υπόψη τους τις εξελ(ξεις στην Κοινότητα. Αυτό ε(ναι ιδια(τερα 
σοβαρό σε τομε(c; όπως η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, για τους οπο(ους 
uπάρχε ι σuνα (νεση ότι ο Διεθνής Ναυτιλιακός Ορyαν ισμόc; ( ΙΜΟ) θα ε (ναι ο 
κύριος και σχεδόν αποκλειστικός οργανισμός στο πλα(σιο του οπο(οu θα 
καθορ(ζεται η έκταση των ρυθμ(σεων που θα πρέπει να εφαρμόζονται στις 
διασυνοριακές μεταφορές, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών μεταξύ των 
κρατών μελών. Λόγω του σημαντικού ρόλου που διαδραματ(ζει ο ΙΜΟ παyκοσμ(ως 
στον τομέα της θαλάσσιας ασφάλειας, πρέπει να εξευρεθούν διακανονισμοr που 
θα επιτρέπουν στα όργανα της Κοινότητας να συμμετέχουν πλήρως στον 
καθορισμό των προτύπων που έχουν άμεσες επιπτώσεις στη λε ι τουρy ία της 
εσωτερικής αγοράς και την ασφάλεια των πλο(ων στην Κοινότητα. 
(6) 
-95-
303. Ωc; συνέπεια των δυσχερειών αυτών, η αποτελεσματι}(ότητα των μέσων της ΚΠΜ 
περιορ(ζεται λόγω της έλλειψης παράλληλης }(αι συνεJ,nι}(ής ανάπτυξης της 
εξωτερι}(ής διάστασης της πολιτι}(ής της Κοινότητας για την ελευθέρωση των 
ενδο}(οινοτι}(ών συναλλαγών. Το γεγονός αυτό ισχύει για όλους τους τομε(ς των 
μεταφορών αλλά ε (ναι πολύ περισσότερο εμφανής στον τομέα της ναυτ ι λ (ας, 
όπου ο βασιwός στόχος της ελεύθερης πρόσβασης στις διεθνείς μεταφορές δεν 
έχει αwόμη πλήρως επιτευχθε(. Παρόλο που μ{α αυστηρότερη εφαρμογή των 
wοινοτιwών wανόνων ανταγωνισμού μπορεί να συμβάλει ως ένα βαθμό στην 
επ(τευξη του στόχου αυτού, εντούτοις θα πρέπει να συνοδεύεται από την 
ανάληψη δράσης στον τομέα των εξωτεριwών σχέσεων, αν θέλουμε να ε (ναι 
πραγματιwά αποτελεσματιwή wαι να αποφευχθε( η δημιουργία διενέξεων με τις 
ενδιαφερόμενες τρ(τες χώρες. 
304. Τέλος, η θέση σε εφαρμογή της συμφων(ας για τον ΕΟΧ μπορε(, σε ορισμένες 
περιπτώσεις, να wαταστήσει απαραfτητο το συντονισμό των πολιτιwών των 
διαφόρων ετα(ρων του ΕΟΧ wαι των πολιτιwών της Κοινότητας, αν όχι }(αι την 
εναρμόνισή τους. Αν υπάρξει ανάγwη στον τομέα των μεταφορών, θα ε (ναι 
ευwολότερο να αντιμετωπιστε(, στο μέτρο που η Κοινότητα θα έχει ήδη 
διαμορφώσει, ή τουλάχιστον θα έχει αρχ{σει να διαμορφώνει, μfα σαφή 
πολιτιwή όσον αφορά τις εξωτεριwές της σχέσεις στον τομέα αυτό. 
:rv: 3 .y ΕSΟΥΣΙΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΕSΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΜΕΑ 
305. Το Διwαστήριο των Ευρωπαϊwών Κοινοτήτων (Υπόθεση 1/78) έw:ρινε ότι ο όρος 
"εμποριwή πολιτιwή" που αναφέρεται στο άρθρο 113 της Συνθήw:ης δεν έχει 
στατιwό χαραwτήρα αλλά αwολουθε( τις εξελίξεις του διεθνούς εμπορίου (61). 
Η Επιτροπή οδηγήθη}(ε λοιπόν στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα που αφορούν την 
παροχή υπηρεσιών αποτελούν τμήμα της εμπορ ι wής πολ ι τι wής w:α ι ότι, w:ατά 
συνέπεια, εμπ(πτουν στο άρθρο 113 της Συνθήwης. Επομένως, η Επιτροπή 
wατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κοινότητα έχει την αποwλειστιw:ή αρμοδιότητα 
να συνάπτει διμερε{ς ή πολυμερε(ς εμποριwές συμφων(ες για τις υπηρεσίες, 
wαι wυρ(ωc; για τις μεταφορές, που -περιλαμβάνουν w:ανόνες σχε1 ιwά με 1ην 
πρόσβαση στην αγορά, τη μεταφορ ι wή ι wανότητα, 1α με1αφορ ι w:ά δ ι wα ιώματα, 
τους ναύλους ή άλλα συνοδευτιwά μέτρα. Αυτή ειναι η προσέγγιση που 
υποστήριξε η Επιτροπή στις πρόσφατες προτάσεις της προς το Συμβούλιο wαι η 
οπο(α ε(ναι σύμφωνη με την προσέγγιση που υιοθετήθηwε στο πλαίσιο του 
Γύρου της ουρουyουάης. 
306. Στην αρχή η Κοινότητα ασwούσε την αρμοδιότητά της στον εξωτ ερ ι wό τομέα 
στηριζόμενη στα άρθρα 61, 75 wαι 84 παράγραφος 2 της Συνθήwης. Το 
Διwαστήριο των Ευρωπαϊwών Κοινοτήτων έwρινε στην υπόθεση 22/70 ότι η 
κοινότητα, εφόσον θεσπ(ζει wοινούς εσωτεριw:ούς wανόνες, αποwτά wαι την 
εξουσία yια τη διεξαγωγή εξωτεριwών διαπραγματεύσεων οι οποίες θα μπορούσαν 
να επηρεάσουν τους wοινούς αυτούς w:ανόνες (απόφαση ERTA) (62). Αργότερα, η 
γνωμοδότηση επ( της υπόθεσης 1/76 του Διwαστηρ(ου αποτέλεσε σημαντιwό βήμα 
yια τον wαθορισμό των εξωτεριwών εξουσιών της Κοινότητας, wρίνοντας ότι αν 
η Κοινότητα διαθέτει την εξουσ(α για την επίτευξη ενός συγwε}(ριμένου στόχου 
στο εσωτεριwό της, τότε διαθέτει έμμεσα }(αι την εξωτεριwή εξουσία επί του 
συγwεwριμένου θέματος, στο βαθμό που η άσwηση της εξουσίας αυτής ε (ναι 
απαραίτητη για την επ(τευξη του στόχου (63). Κατά συνέπεια, η νομοθεσία που 
εywρ(θηwε yια την ολοwλήρωση της εσωτεριwής αγοράς μεταφορών παρέχει στην 
Κοινότητα μία σημαντιwή αποwλειστιwή αρμοδιότητα σύμφωνα με τη νομολογία 
ERTA για σύναψη συμφωνιών που δεν σχετίζονται με το εμπόριο υπηρεσιών, wαι 
wατά συνέπεια δεν wαλύπτονται από το άρθρο 113 της συνθήwης, wαι δεν rίναι 
συμπληρωματιwές μιας εμπορι}(ής συμφων(ας. 
(61J Υ•6Ιcοη 1/78 (orctιwdι μι: tη Δ1ι:8νι\ tuμ•wνla τ•α το Jtaou1σouwJ (19791 
ι•Jι Εwιτρο•ι\ watdι tuμρouιlou, un68ι:ση 22/70 (197\J tuιιοτι\ ΔF.ιt 263 
(631 Υw6Ιcοη 1/76 (σιι:1,wdι μc ,η σuμ.wνlα τια 1ηv wαθιiρwση cνό~ cuρwna,wou 
μcta•oρ~vJ ιι976J tuιιοτι\ ΔΕιt 741 tuλλοτι\ ΔF.lt 2871. 
tαμιfυu y,a tηv αnόαuρση nλo(wv ισw,ιρ,wώv wlwtών 
-96-
307. Ωστόσο, όλες οι συμφων(εc; με τρ(τη χώρα στον τομέα των μεταφορών πρέπει να 
θεωρούνται ότι εμπ(πτουν εξ ολοκλήρου στο πεδ(ο του εμπορ(ου μεταφορικών 
υπηρεσιών που επηρεάζουν τη λε ι τουργ (α της εσωτερικής αγοράς στο πλα (σ ιο 
της νομολογ(αc; ERTA. Τέτοιες συμφων(εc; εξακολουθούν να μπορούν να 
συνάπτονται από τα κράτη μέλη. 
308. Τέλος, ακόμη και στις περιπτώσεις που η κοινότητα έχει αποκλειστική 
αρμοδιότητα, υπό ορισμένες περιστάσεις, τα κράτη μέλη μπορούν να 
εξουσιοδοτηθούν από το Συμβούλιο να προβούν σε διμερε(ς διαπραγματεύσεις. 
Το Δικαστήριο σε ορισμένες αποφάσεις του καθόρισε τις αρχές που διέπουν μ(α 
τέτοια διαδικασ(α (64). 
309. Οι αρχές αυτές δεν έχουν μέχρι στιγμής αναγνωριστε( από τα κράτη μέλη. 
Ωστόσο, η έγκριση μέτρων του Σuμβουλ(ου για την ολοκλήρωση της εσωτερικής 
αγοράς; στον τομέα των υπηρεσιών θα οδηγήσει, αναμένεται, σε σημαντ ι wή 
εξέλιξη στο θέμα. Αλλά οπωσδήποτε δεν μπορεί να συνεχιστε( η σημερινή 
κατάσταση. Οι σχέσεις με τρ(τεc; χώρες στον τομέα των μεταφορών πρέπει να 
συνάπτονται μόνο σε κοινοτικό πλα(σιο και σε πλήρη σuμφων(α με τη συνθήwη. 
ΙV.3.δ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ: ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ 
310. Η ολοκλήρωση της ενια(αc; αγοράς wαι η δημιουργία του ΕΟΧ, η συνεχώς 
αυξανόμενη ζήτηση στον τομέα των διεθνών μεταφορών εμπορευμάτων wαι 
επιβατών, οι πρόσφατες αλλαγές στην Ανατολική wαι κεντρική Ευρώπη wαι η 
αυξανόμενη αλληλεξάρτηση στο παγκόσμιο εμπόριο και τ ιc; uπηρεσ (ες, 
καθιστούν απαρα(τητη την υιοθέτηση νέας προσέγγισης όσον αφορά την 
εξωτερική διάσταση της ΚΠΜ. 
311. Τα κυριότερα στοιχε(α της νέας αυτής προσέγγισης θα πρέπει να ε(ναι η 
προοδευτ ι κή μετατροπή των uφ ιστάμενων διμερών wαθ εστώτων ώστε να ε {ναι 
σύμφωνα με τη νέα ευρωπαϊκή τάξη wαι την εσωτεριwή αγορά μέσω της 
δημιουργ(ας ενός πλαισ(οu wοινοτιwών συμφωνιών wαι διαδιwασιών, η υιοθέτηση 
μιας σφαιρικής προσέγγισης για τα συστήματα και τις παρεχόμενες υπηρεσ(ες 
μεταφορών στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων αυτών του ΕΟΧ wαι της Κεντρικής 
και Ανατολικής Ευρώπης, ώστε να μπορέσουν να αναπτυχθούν με όσο το δυνατόν 
πιο ολοκληρωμένο τρόπο σε όλόκληρη την ήπειρο, και η εν{σχυση του ρόλου της 
κοινότητας στο πλα(σιο των σχετικών διεθνών οργανισμών ώστε να 
αντικατοπτρ(ζει πλήρως την ανάπτυξη της ΚΠΜ. 
Προοδευτική μετατροπή διμερών καθεστώτων 
Γενικές αρχές 
312. Πρώτον, έχει μεγάλη σημασία να ενημερώσουν τα κράτη την Επιτροπή σχετιwά με 
τις ισχύουσες σuμφων(ες και με την πρόθεσή τους να διαπραγματευτούν τη 
σύναψη νέων συμφωνιών ή την τροποποίηση των υφιστάμενων. οι πληροφορ(ες 
αυτές αποτελούν απαρα(τητη προϋπόθεση για τη δημιοuργ(α αποτελεσματιwού 
μηχανισμού, αρχ (ζοντας με δ ιαπραγματεύσε ι c; μεταξύ της Επιτροπής και των 
κρατών μελών, προκειμένου να διασφαλιστε( ότι τα wράτη μέλη σέβονται την 
αρμοδιότητα της Κοινότητας wαι ότι έχουν βρεθεί οι πλέον wατάλληλες λύσεις 
Ι'4Ι aι. uwoιtoc,~ Donckervolke, Teai, Bulk Oil 
-97-
yια διάφορα προβλήματα που θα ανακύψουν. Τα ισχύοντα νομοθετικά μέσα, και 
ιδια(τερα οι αποφάσεις αριθ. 69/494, 77/587 και 80/50 του Συμβουλίου, 
αποδε(χθηκαν ακατάλληλα από την άποψη αυτή. Πρέπει λοιπόν να τροποποιηθούν 
το συντομότερο δυνατόν. 
313. Δεύτερον, όσον αφορά θέματα που εμπ(πτουν στην εξουσ(α της Κοινότητας, ένα 
κράτοc; μέλος θα πρέπει να εξουσιοδοτε(ται, στο πλα(σιο ενός μεταβατικού 
καθεστώτος, με απόφαση του Συμβουλ (ου που θα βασ (ζετα ι σε πρόταση της 
Επιτροπής;, να διαπραyματευτε( μια συμφων(α. θα πρέπει να υπάρχει μ(α 
διαδικασ(α συντονισμού και (σωc; ε(ναι επ(σηc; απαρα(τητο να υπάρχουν και 
όροι πέρα από την απλή κοινοπο(ηση του αποτελέσματος. οι όροι αυτο( μπορούν 
να αφορούν, yια παράδειγμα, το περιεχόμενο της υπό διαπραyμάτευση 
σuμφων(αc;, ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντα των άλλων κρατών μελών 
και να εξαλειφθούν οι υπάρχουσες; διατάξε ιc; που ε (ναι αντ (θετες με το 
κοινοτικό δ(καιο, συμπεριλαμβανομένων των διακρ(σεων λόγω ιθαγένειας. 
314. Τρ (τον, στους τομε ( ς στους οποί ους οι δ ιαπραyματ εύσε ι ς πρέπει να 
δ ι εξάyοντα ι από την Κοινότητα, (σως πρέπει να αναπτυχθούν σε ορισμένες 
περιπτώσεις πρακτικές που θα εξασφαλ(ζουν την ενερyό συμμετοχή του κράτους 
μέλους στις διαπραγματεύσεις και τη συvερyασία των σχετικών ομάδων 
συμφερόντων. 
315. Τέταρτον, πρέπει να δοθε( ιδιαί1ερη προσοχή στο λε1116 θέμα 1ου 1ρό11ου με 
τον οπο(ο η κοινότητα θα πρέπει να χειριστεί την κατανομή των μεταφορικών 
δικαιωμάτων σε διάφορους μεταφορείς, στις περιπτώσεις στις οπο(ες η 
πρόσβαση στη σχετική αyορά θα υπόκειται σε περιορισμούς. θα πρέπει επίσης 
να βρεθούν μηχανισμοί που θα λαμβάνουν δεόντως; υπόψη τους τόσο τα υπάρχοντα 
δικαιώματα όσο και τη σωστή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. 
316. οι yεν ι κέc; αυτές αρχές εφαρμόζονται στο πλα (σι ο πρωτοβουλιών που έχουν 
σχέση με διάφορες; προτεραιότητες, λαμβάνοντας υπόψη τον πολύπλοκο χαρακτήρα 
και την ποικιλομορφ(α των οικονομικών και τεχνικών χαρακτηριστικών των 
διαφόρων τομέων των μεταφορών. 
Προτεραιότητες 
317. Εκτός από τις πρωτοβοuλ(ες που έχουν ήδη αναληφθεί στον τομέα των 
εσωτερικών πλωτών και των οδικών μεταφορών στην Ευρώπη, θα πρέπει να 
καταβληθούν προσπάθειες και στους τομε(ς της πολιτικής αεροπορ(ας και της 
ναυτιλ(ας. οι θαλάσσιες μεταφορές αποτελούν μία παγκόσμια αγορά και 
οποιοσδήποτε φιλόδοξος αερομεταφορέας πρέπει να αναπτύσσει μια στρατηγική 
σε παγκόσμια κλ(μακα. Συνεπώς, η ΚΠΜ θα πρέπει να ενισχύει τους μεταφορείς 
της κοινότητας μέσω της θέσπισης και της εφαρμογής, στον τομέα των 
θαλάσσιων και των αεροπορ ι κών μεταφορών, πολ ι τ ι κών ικανών να διατηρήσουν 
την ανταyωνιστικότητα της Κοινότητας στην αyορά των μεταφορών. 
318. Στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας, yια λόγους που εκτέθηκαν 
λεπτομερέστερα σε άλλα έyyραφα (65), οι προσπάθειες θα πρέπει να αφορούν 
κuρ(ως; τις σχέσεις; με τις Ηνωμένες Πολιτε(ες, την Ιαπωνία και την Ανα·cολική 
και κεντρική Ευρώπη. •οσον αφορά τις δύο πρώτες χώρες, υπάρχουν σαφε (ς 
ενδε(ξεις ότι η έλλειψη κοινοτικής προσέγγισης οδηγεί σε μη ευνοϊκά για την 
Κοινότητα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων. Εξάλλου, οι δύο αυτές αγορές 
αποτελούν σημαντικούς τομείς της παγκόσμιας αγοράς αεροπορικών μεταφορών, 
στην οπο(α 
(651 λναΜοlνwοη του tuμρouιlou yια ••c οχtοειc με 1ρl1εc χwρεc στον τομtα 1wν αεροnοριwwν μετa•ορwν. 
-98-
οι μεταφορε(ς της Κοινότητας θα πρέπει να εκμεταλλεύονται κάθε ευκαιρ(α να 
ανταγωνιστούν τους κυριότερους αντιπάλους τους. Ιδια(τερη προσοχή 
χρειάζεται επ(σης να δοθε(, για λόγους που θα αναπτυχθούν στη συνέχεια, 
στις χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των 
χωρών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και των χωρών της πρώην Γιουγκοσλαβ(ας. 
319. Χρειάζεται επ(σης να μελετηθούν και άλλες πιθανές πρωτοβουλ(ες για το 
ενδεχόμενο ανάληψης δράσης στο απώτερο μέλλον. Οι εξελ(ξεις στη 
Νοτιοανατολική Ασ(α και τη Νότια Αμερική θα πρέπει να παρακολουθούνται και, 
αν κριθε( απαρα(τητο, μπορούν να αρχ(σουν προκαταρκτικές συζητήσεις. Πολλά 
αφρικανικά κράτη εφαρμόζουν προστατευτική πολιτική στον τομέα των 
αεροπορικών μεταφορών, όχι μόνο έναντι των ευρωπαϊκών χωρών αλλά και στις 
μεταξύ τους σχέσεις. οι αφρικανικές χώρες ως σύνολο εξακολουθούν να 
εφαρμόζουν πολιτικές του ε(δους αυτού αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, η 
προθυμ(α για την ανάπτυξη στενότερων δεσμών με την Κοινότητα στον τομέα του 
εμπορ(ου και των μεταφορών ε(ναι δυνατόν να οδηγήσει σε ευκαιρ(ες οι οπο(ες 
θα χρειαστούν περαιτέρω μελέτη. Αυτό συμβα(νει, παραδε(γματος χάρη, με τις 
χώρες του Μαγκρέμπ (Μαρόκο, Αλγερ(α, Τυνησ(α) και τις χώρες μέλη της Air 
Africa (66). 
320. Τέλος, θα πρέπει να δοθε ( προσοχή στη δυνατότητα δ ιαπραyμάτευσης μ ιαc; 
Ήολuμεροός σuμφων(ας σ1ον 1ομέα 1ων αεpοΉοpιwώv εμΉοpεuματιwών μεταφορών. 
Στον τομέα αυτό, η εuρω1ιαϊwή αγορά είναι βασικά ανοιw-ιή σ1οuς με1αφορε(ς 
τρίτων χωρών. Δεδομένου ότι η επιβολή περιορισμών δεν μπορεί να ωφελήσει 
τον τομέα ως σύνολο, θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά το θέμα της 
διαπραγμάτευσης της πρόσβασης των μεταφορέων εμπορευμάτων της Κοινότητας σε 
άλλες αγορές. Εκτός των άλλων πλεονεκτημάτων που παρουσιάζει, μία πολυμερής 
σuμφων(α στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών εμπορευμάτων μπορε( να 
λε ι τοuργήσε ι ως καταλύτης για την u ιοθέτηση περισσότερων ρυθμ (σεων του 
ε(δοuς αυτού σε άλλους τομε(ς της πολιτικής αεροπορ(ας. 
321. Στον τομέα της ναuτιλ(ας, η Κοινότητα θα πρέπει να σuνεχ(σει την εφαρμογή 
της δέσμης μέτρων του 1986, με στόχο την εφαρμογή μη προστατευτικών 
πολιτικών στην παγκόσμια ναuτιλ(α και την επέκταση, όσο το δυνατόν 
περισσότερο, της εφαρμογής των οικονομικών κανόνων της αγοράς στις 
θαλάσσιες μεταφορές. θα πρέπει να τον(σοuμε ότι, αντ(θετα με τις 
αεροπορικές μεταφορές, οι οπο(ες διέπονται από ένα δίκτυο διμερών συμφωνιών 
σχετικά με τα μεταφορικά δικαιώματα, οι θαλάσσιες μεταφορές αποτελούν 
βασικά ανοικτή δραστηριότητα, η πρόσβαση στην οποία είναι ελεύθερη για τον 
καθένα. Συνεπώς, η ανάγκη σύναψης διμερών συμφωνιών για εμπορικά θέματα 
αποτελε( την εξαίρεση και όχι τον κανόνα. 
322. Ωστόσο, το άνοιγμα της αγοράς θαλάσσιων μεταφορών περιορίζεται από 
ορισμένες υπάρχουσες διμερε(ς σuμφωνfες με διατάξεις για τον wαταμερισμό 
των φορτ (ων· την εφαρμογή πολ ι τι wών κατακράτησης φορτ (ων από ορισμένες 
χώρες, wuρ(ως αναπτυσσόμενες, wαι από την εφαρμογή περιοριστικών ή 
προστατευτικών πολιτιwών στον τομέα της ναυτιλίας και συναφών 
δραστηριοτήτων από ορισμένες τρ(τες χώρες. 
(661 Hwcvlv, Hwouρwlva •aoo, Κcvτροα•ριwαvιw~ Δημοwρατlα, Τοαvτ, Kovywό, λΜΤ~ 
ΤόyΜο. Ελc•αντοοτοu, Ηαuριταν(ο, Ν(yηρα~, tcvcyάlη wαι 
-99-
323. Για την επ(λuση των προβλημάτων αυτών, θα πρέπει: πρώτον, να διασφαλιστε( η 
ορθή εφαρμογή του wανονισμού αριθ. 4055/86 για την ελεύθερη παροχή 
υπηρεσιών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ των wρατών μελών wαθώc; 
wαι μεταξύ των wρατών μελών wαι τρ(των χωρών wαι, δεύτερον, να εξεταστε( με 
ποιό τρόπο θα πρέπει τώρα η Κοινότητα να αναπτύξει τις σχέσεις της με 
τρ(τες χώρες στον τομέα της ναuτιλ(ας. Η Επιτροπή προτ(θεται να παρουσιάσει 
μ(α αναwο(νωση σχετιwά με το θέμα αυτό στο εγγύς μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη 
την wτηθε(σα εμπειρ(α από την εφαρμογή των wανονισμών του 1986 wαι τις 
εξελ(ξεις στο πλα(σιο του Γύρου της Ουρουγουάης. •οσον αφορά τις 
αναπτυσσόμενες χώρες, η Κοινότητα θα πρέπει να σuνεχ(σει να χρησιμοποιε(, 
αφενός τις διατάξεις της σύμβασης Λομέ wαι, αφετέρου, τις συμφων(ες 
συνεργασ(ας προwειμένου να εξασφαλιστεί wάποιος βαθμός σύγwλισης των 
ναυτιλιαwών πολιτιwών wαι να τις βοηθήσει να αναπτύξουν ναuτιλιαwές 
υπηρεσ(ες ανταγωνιστιwές από εμποριwής πλευράς. 
ΙV.3.ε ΜΙΑ ΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΚΕΤΑΦΟΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΚΑΤΩΝ ΣΤΗΝ 
ΕΥΡΩΠΗ 
324. Η Δήλωση της Πpάγας, η οπο(α εwδόθηwε στο πλα(σιο της Πανεuρωπαϊwής 
Δ.ιάσwεψης Μεταφορών το 1991, τόνισε την ανάγwη ανάπτυξης διwτύων μεταφορών 
σε πραγματιwά ευρωπαϊwή wλίμαwα wαι ολοwλήρωσης της μεγαλύτερης εuρωπαϊwής 
αγοράς μεταφορών. Τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί, όπως η σuμφων(α για τον 
ΕΟΧ wα ι οι σuμφων ( ες δ ιαμεταwόμ ισης με την Ελβετία wα ι την Αuστρ ία, θα 
πρέπει τώρα να συμπληρωθεί με άλλα μέτρα, τα οποία θα αφορούν wuρ(ως τις 
χώρες της Ανατολιwής wαι Κεντριwής Ευρώπης συμπεριλαμβανομένης της ΚΑΚ wαι 
των χωρών που προηγουμένως αποτελούσαν τμήμα της Γιοuγwοσλαβίας. 
325. οι πολιτιwές εξελίξεις στην Ανατολιwή wαι την κεντριwή Ευρώπη wατέστησαν 
δυνατή τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων σχετιwά με τη σύναψη συμφωνιών 
σύνδεσης με την Πολωνία, την Ουγγαρία wαι την Τσεχοσλοβαw(α, δημουργώντας 
με τον τρόπο αυτό το αρχιwό πλα(σιο για τη συνεργασ(α σε θέματα που αφορούν 
τις μεταφορές. Για την επίτευξη του στόχου αυτού χρειάζεται να συναφθούν 
ειδιwές συμφων(ες. Οι σuμφων(ες αυτές θα έχουν ως στόχο την εξεύρεση τρόπων 
για την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, οι οπο(οι θα 
ιwανοποιούν wαι τα δύο μέρη, wαι την προοδευτ ιwή ελευθέρωση των αγορών, 
λαμβάνοντας υπόψη την πρόοδο που έχει σημειωθε( στις χώρες αυτές όσον αφορά 
την αναδιάρθρωση του τομέα των μεταφορών σύμφωνα με τους wανόνες οιwονομίας 
της αγοράς. Ανάλογης σημασ(αc; ε(ναι wαι η συνεργασ(α στον τομέα των 
υποδομών, ώστε να προωθηθε ( η συμβατότητα, η διασύνδεση wα ι η 
διαλειτουργιwότητα των ευρωπαϊwών συστημάτων μεταφορών ως συνόλου. 
326. οι ευρωπαϊwές συμφων(ες που ευρ(σwονται υπό διαπραγμάτευση με τη Βοuλγαρ(α, 
τη Ρουμαν(α wαι την Αλβαν(α θα εξασφαλ(σοuν ιwανοποιητιwό πλα(σιο για την 
ανάπτυξη συνεργασ(ας στον τομέα των μεταφορών wαι θα συμβάλουν στην 
αναδιάρθρωση των συστημάτων μεταφορών σύμφωνα με τους wανόνες οι wονομ (ας 
της αγοράς. Η συνεργασία αυτή θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργfα 
εναλλαwτιwών διαδρομών διαμεταwόμισης για τη σύνδεση της Ελλάδας με τις 
υπόλοιπες χώρες της Κοινότητας. 
327. Με τις χώρες της Βαλτιwής wαι την Αλβανία έχουν ήδη συναφθεί εμποριwές 
συμφων(ες wαι συμφωνίες συνεργασ(ας, οι οπο(ες αποτελούν wατάλληλο πλαίσιο 
για την ανάπτυξη συνεργασίας στον τομέα των μεταφορών. Ιδιαίτερη προσοχή 
απαιτε(ται, προwειμένου να βοηθηθούν οι χώρες αυτές να ενισχύσουν τους 
δεσμούς τους με την Κοινότητα στον τομέα των μεταφορών. 
-100-
328. Η διάλυση της Γ ιουyκοσλαβ (ας δημ ιούρyησε την ανάγκη σύναψης με τις χώρες 
που αναyνωρ (στηκαν πρόσφατα συμβατικών σχέσεων στον τομέα των μεταφορών, 
ιδ(ως όσον αφορά τη διαμετακόμιση στις χερσα(ες μεταφορές προκειμένου να 
αποφευχθε( η απομόνωση των κρατών μελών ή η δημιουρy(α εμποδ(ων στην 
ανάπτυξη ενός ισορροπημένου δικτύου στην περιοχή των Βαλκαν(ων. Η 
/επικε(μενη/ σύναψη από την Κοινότητα μιας συμφωνfας διαμετακόμισης με tη 
Σλοβεν(α θα μπορούσε να αnο1ελtσcι 10 πρώτο βήμα προς 1ην κατεύθυνση αυτή, 
με την ελπ(δα ότι οι πολιτικές εξελ(ξεις στην περιοχή θα ε1ιι1ρέψουν την εκ 
νέου θέση σε εφαρμογή των συμφωνιών διαμετακόμισης τις οπο(ες ε(χε 
διαπραyματευτε( και ενσωματώσει στη συμφων(α που υπέγραψε τον Ιούνιο 1991 
με τη Γιοuyκοσλαβ(α. 
329. •οσον αφορά τη Ρωσ(α και άλλες χώρες της πρώην Σιοβιετικήc; Ενωσης, η 
συνερyασ(α στον τομέα των μεταφορών θα αναπτυχθε ( στο πλα(σιο των νέων 
συμφωνιών τις οπο(εc; πρόκειται να διαπραγματευτούν στο εγγύς μέλλον η 
Κοινότητα και οι νεοσύστατες δημοκρατ(ες. Στόχος της συνερyασ(ας αυτής θα 
ε(ναι η εν(σχυση των προσπαθειών που καταβάλλουν οι δημοκρατ(ες αυτές για 
την εφαρμογή των αρχών οικονομ(ας της αγοράς στις μεταφορές και τον 
εκσυyχρον ισμό της υποδομής στον τομέα των μεταφορών, με τρόπο που να 
προωθε( τη συμβατότητα, τη διασύνδεση και τη διαλειτουρyικότητα με τα 
συστήματα της Κοινότητας. 
ΙV.3.στ ΔΙΕθΝΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΗΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΥΗΕΡΕΙΣ ΣΥΗΒΑΣΕΙΣ 
330. Προς το παρόν, η κοινότητα κατέχει απλώς θέση παρατηρητή στους 
περισσότερους διεθνε(ς οργανισμούς που ασχολούνται με τις μεταφορές, ενώ ο 
αριθμός των πολυμερών συμφωνιών στις οπο(ες η Κοινότητα ε(ναι συμβαλλόμενο 
μέρος ε(ναι πολύ μικρό. Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και η ανάπτυξη 
μιας σφαιρικής ΚΠΜ που θα έχει ως στόχο την επίτευξη βιώσιμης κινητικότητας 
αποτελούν σημαντικές εξελίξεις, οι οποfες θέτουν το πρόβλημα του καθεστώτος 
της Κοινότητας σε σχέση με τους οργανισμούς και τις συμφων(ες αυτές. Η 
επανεξέταση κάθε μίας περ(πτωσης ξεχωριστά είναι επιβεβλημένη προκειμένου 
να αξιολογηθεf η ανάγκη για αλλαγή, η οποία μπορεί να οδηγήσει την 
Κοινότητα να επιδιώξει την εισδοχή της ως μέλος στους οργανισμούς αυτούς, 
όπως συνέβη πρόσφατα με τον FAO. Το (διο ισχύει και για τις πολυμερείς 
συμφων(ες επf θεμάτων που εμπ(πτουν στο πεδίο της ΚΠΜ, στις οπο(ες μπορε( 
να χρειαστε( να γίνει η Κοινότητα πλήρες μέλος, όπως συνέβη ήδη με τη 
συμφων(α ASOR (67). 
331. Στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλα(σιο, θα πρέπει να επαναξ ιολογηθε ( ο ρόλος 
διαφόρων οργανισμών που ασχολούνται με τις μεταφορές: του ΕΟΧ, της ECMT, 
της ECE, της ECAC, του EUROCONTROL και του JAA, με στόχο τον καθορισμό του 
ρόλου καθενός απ•αυτούς, έτσι ώστε να αποφεύγεται η επικάλυψη των 
προσπαθειών και να επιτυγχάνεται η μεγαλύτερη δυνατή συνέργεια. 
(611 r,,μ.wν(ο ι:JV•tιwd μa tι\; Λι•tιν•ft μcιο•ο11Ι\, «ιιι,ιn,ών μ« ,.,., ... .,.,σ Λιιομn1όyια ιιnι,1μον wσι lι:w.opιf.,ν. 
-101-
V. ΚΟΙΗΟΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ 
ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΒΤΕΣ 
-102-
V.l. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΚΚΑ ΔΡΑΣΗΣ 
332. Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, το πρόγραμμα δράσης για την περαιτέρω ανάπτυξη 
της ΚΠΜ πρέπει να περιλαμβάνει πέντε βασικά σwέλη: την ανάπτυξη και 
ολοwλήρωση των συστημάτων μεταφορών της Κοινότητας με βάση την εσωτερική 
αγορά, την ασφάλεια, την προστασία του περιβάλλοντος, την κοινωνική 
διάσταση και τις εξωτερικές σχέσεις. Οι ενέργειες προτεραιότητας που πρέπει 
να αναληφθούν στο άμεσο μέλλον παρατ (θενται στο παράρτημα ΙΙΙ. Στο ίδιο 
παράρτημα απαριθμούνται επίσης τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν βάσει τηc; 
νομοθεσίας που έχει ήδη θεσπιστεί. 
333. Το πρόγραμμα δεν είναι οριστικό. Με την πάροδο του χρόνου είναι δυνατόν να 
προκύψουν νέα θέματα και οι προτεραιότητες να αλλάξουν. Το πρόγραμμα δpάσηc; 
δεν αποσκοπε r στην εφαρμογή ενός συνόλου αυστηρών κανόνων, αλλά στην 
υλοποίηση των βασικών κατευθύνσεων της πολιτικής που η Επιτροπή προτίθεται 
να εφαρμόσει. Η προσέγγιση αυτή θα αυξήσει τη γενική συνεκτικότητα της 
ανάπτυξηc; της ΚΠΜ και, συνεπώς, θα συμβάλει στην επίτευξη της απαιτούμενηc; 
πολιτικής συναίνεσης για την αποτελεσματική λήψη αποφάσεων από τα 
νομοθετικά όργανα της Κοινότητας, και ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή τηc; 
αρχής της επικουρικότητας όπως περιγράφεται στο wεφάλαιο ΙΙΙ. Η Επιτροπή 
προτίθεται να ενημερώνει τακτικά το πρόγραμμα δράσης, κατά την έγκριση του 
νομοθετικού της προγράμματος για το επόμενο έτος. Προσδίδοντας στο 
πρόγραμμα δράσης ένα μεταβαλλόμενο χαρακτήρα, η Επιτροπή προτίθεται να 
ενισχύσει την ικανότητά του όσον αφορά την επίτευξη και τη διατήρηση της 
συναίνεσης σχετικά με τους στόχους wαι τις προτεραιότητες της ΚΠΜ. 
334. Η λεπτομερής αιτιολόγηση καθενός από τα μέτρα θα καθιστούσε το έγγραφο αυτό 
ιδιαίτερα μακροσκελές, ακόμη κι αν αυτό είναι δυνατόν επί του παρόντος, 
πράγμα που δεν ισχύει πάντοτε. Για το λόγο αυτό, στο κεφάλαιο τούτο 
εκτίθενται συνοπτικά τα βασικά μόνο θέματα, για τα οποία έχουν ήδη δοθεί σε 
άλλα κεφάλαια συμπληρωματικές επεξηγήσεις, αφήνοντας τις λεπτομερείεc; 
αναλύσεις και επεξηγήσεις για άλλες ανακοινώσεις, ορισμένες από τις οποίεc; 
έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή ευρίσκονται στο στάδιο της προετοιμασίας, όπως οι 
ανακοινώσεις σχετικά με την οδική ασφάλεια και την ασφάλεια των θαλάσσιων 
μεταφορών ή τις εξωτερικές σχέσεις στον τομέα της πολιτικής αεροπορ(ας. 
Η ανάπτυξη χαι ολοχλήρωση των μεταφοριχών συστημάτων της Κοινότητας 
335. Το μέρος αυτό υποδιαιρείται σε τέσσερα βασικά κεφάλαια: το οικονομικό και 
κανονιστικό πλαίσιο, την τεχνική εναρμόνιση, την έρευνα και ανάπτυξη και τα 
διευρωπαϊκά δίκτυα. 
-103-
V. 1 .α. ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΣΤΤΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 
336. Εwτόc; από τα νομοθετ ι wά μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν στο μέλλον, ωc; 
αποτέλεσμα της υφιστάμενης νομοθεσ(ας για τη δημιουργ(α της εσωτεριwήc; 
αγοράc; στον τομέα τηc; ελεύθεpηc; παροχής υπηρεσιών, πρέπει να ληφθούν wαι 
άλλα μέτρα ελευθέρωσηc; J<α ι εναρμόνισης των αγορών όσον αφορά ορ ισμένεc; 
δραστηριότητες. 
337. Στον τομέα των οδ ι J<ών μεταφορών, πρέπει να wαταργηθούν οι υφιστάμενοι 
περ ιορ ισμο ( στην πρόσβαση στην αγορά μεταφορών που πραγματοποιούνται για 
(διο λογαριασμό J<αι στη μ(σθωση σχημάτων μεταφοράς εμπορευμάτων wαι 
λεωφορε{ων. 
338. Ηε την επέJ<ταση της έννοιας του όρου "μεταφορές" που πραγματοποιούνται για 
(διο λογαριασμό (J<ανονισμόc; 881/92), έτσι ώστε να wαλύπτει τις θυγατριwέc; 
εταιρε(εc; wαι τιc; εταιρε(ες χαρτοφυλαw(ου, θα δοθε( στους μεταφορε(c; η 
δυνατότητα να οργανώσουν αποτελεσματιwότερα τιc; δραστηριότητές τους wαι να 
μειώσουν τις μεταJ<ινήσεις με J<ενά οχήματα. 
339. •οσον αφορά την ελευθέρωση της μίσθωσης οχημάτων, πρόwειται να υποβληθούν 
προτάσεις για τη βελτίωση των όρων σχετιwά με τη μίσθωση οχημάτων μεταφοράς 
εμπορευμάτων για διεθνε(ς μεταφορές. οι υφιστάμενοι περιορισμο( που 
απαγορεύουν στην πράξη τη μίσθωση οχημάτων σε άλλα wράτη μέλη, όπως για 
παράδειγμα οι διατάξεις που προβλέπουν ότι τα μισθωμένα οχήματα πρέπει να 
ε(ναι εγγεγραμμένα σύμφωνα με τη νομοθεσία του wράτους μέλους των εταιρειών 
μ (σθωσης, θα πρέπει να J<αταργηθούν w ι αυτές. παρόμοιες προτάσεις 
προβλέπονται J<αι για τη μ(σθωση λεωφορε(ων wαι πούλμαν. Τα μέτρα αυτά θα 
επιτρέψουν στους μεταφορείς να ανταποwρ ι θούν στην αναμενόμενη αύξηση της 
ζήτησης όσον αφορά τις διεθνείς μεταφορές επιβατών, ενώ ταυτόχρονα θα 
συμβάλουν στην ορθολογιJ<ότερη χρησιμοπο(ηση των συντελεστών της παραγωγής, 
J<αι στην αποφυγή επενδύσεων που δεν είναι απαρα(τητες. 
340. •οσον αφορά τις υπηρεσ(ες ταξf, θα πρέπει να δοθε( προτεραιότητα στις 
αγορές στις οπο(ες υπάρχουν δυνατότητες για οιwονομιwά J<έρδη, όπως η 
ελευθέρωση των διεθνών υπηρεσιών ταξ (, ιδ (ως στις παραμεθόριες περ ιοχέc;. 
προς το παρόν, πολύ συχνά διάφοροι περιορισμοί σε εθνιwό ή τοπιwό επ(πεδο 
υποχρεώνουν τους μεταφορε(ς να επιστρέφουν χωρ(ς πελάτες, ενώ θα μπορούσαν 
να παρέχουν χρήσιμες υπηρεσ(ες, με την εwτέλεση, για παράδειγμα, διαδρομών 
μετ•επιστροφής. 
341. Ωστόσο, η ελευθέρωση των μεταφορών με ταξί, παραδείγματος χάρη μέσω του 
γεν ιwού ανο (γματος των ενδομεταφορών, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την 
ανάγJ<η πρόσληψης οδηγών ταξ( που θα γνωρ(ζουν άριστα τις λεπτομέρειες της 
τοπ ιJ<ής γεωγραφ (ας. Εντούτοις, θα ήταν χρήσιμο να εξεταστούν οι 
προUποθέσειc; wαι οι περιορισμοί που επιβάλλονται στις υπηρεσ(ες ταξ(, 
προJ<ειμένοu να διαπιστωθε( με ποιο τρόπο τα μέτρα ελευθέρωσης θα μπορούσαν 
να συμβάλουν στην ανάπτυξη ενός νέου τύπου υπηρεσίας, ως εναλλαwτιwή λύση 
για την χρησιμοπο(ηση του αυτοwινήτοu ιδιωτιwής χρήσης ή της συνηθισμένης 
uπηρεσ(ας ταξ( με απλή μ(σθωση. Η παροχή εuέλιwτων υπηρεσιών μεταφορών με 
μιJ<ρά λεωφορε(α, με τη χρησιμοποίηση σύγχρονης τεχνολογfαc; τηλεματιwήc;, 
μπορούν να δώσουν τη δυνατότητα στα ταξ( πολλαπλής μίσθωσης να συμβάλουν 
στην ανάπτυξη των μεταφορών στις πόλεις wαι την ύπαιθρο, 
συμπεριλαμβανομένηc; της εξυπηρέτησης wαι της διασύνδεσης τερματιwών σταθμών 
των διεuρωπαϊJ<ών διwτύων, όπωc; οι σταθμο( των τραίνων μεγάλης ταχύτηταc; wαι 
τα αεροδρόμια. Επ( του παρόντος δεν είναι σαφές αν θα πρέπει να ληφθούν για 
το σJ<οπό αυτό νομοθετιwά μέτρα. Αεν αποwλε(εται, άλλες μορφές πρωτοβουλ(ας 
να ε(ναι εξ(σου αποτελεσματιwές, για παράδειγμα, οι ενέργειες στον τομέα 
της έρευνας J<αι ανάπτυξης ή των μη δεσμευτιwών μέσων. 
-104-
342. Τέλος, τα προβλήματα που συνδέονται με ορισμένες ειδιwές μεταφορές, όηως οι 
μεταφορές ασφαλείας και οι μεταφορές με ασθενοφόρα δεν φαίνεται να 
δημιουργούν θέμα πολιτικής μεταφορών. Τα προβλήματα αυτά αφορούν κυρίως τη 
δημόσια τάξη, την αμοιβαία αναγνώριση των προσόντων που δεν έχουν σχέση με 
ειδικές γνώσεις στον τομέα των μεταφορών και την επίσημη έγκριση του 
εξοπλισμού, μεyάλο μέρος του οπο (ου δεν έχει επ Cσης άμεση σχέση με τις 
μεταφορές. Για το λόyο αυτό, η Επιτροπή μελετά τα προβλήματα του ε(δους 
αυτού στο πλαίσιο του άρθρου 59. 
343. Στο σιδηροδρομικό τομέα, όπως ήδη αναφέραμε, εCναι επιθυμητό να αναληφθεί 
περαιτέρω δράση ώστε να επιτευχθεί η ελευθέρωση της αyοράς που συμφωνήθηκε 
στο πλαίσιο του προγράμματος yια το 1992, να καθοριστούν τα κριτήρια που θα 
χρησιμοποιούνται yια την πρόσβαση wαι τη μετακύλιση του κόστους της 
υποδομής καθώς και yια τη δημιοuρyCα· επιχειρήσεων στον τομέα των 
σιδηροδρομιwώv μεταφορών. Αν δεν wαθοριστούv wαλύτερα τα wριτήρια αυτά σε 
κοινοτικό επίπεδο, υπάρχει πραyματικά κίνδυνος να είναι η ελευθέρωση της 
αyοράς που έχει ήδη συμφωνηθεC ανομοιόμορφη wαι, σε ορισμένες περιπτώσεις, 
να δημιουρyηθούν τέτοιες συyκρούσεις που να κρταστεί η επίτευξή της 
αδύνατη, τουλάχιστον yια μεyάλο χρονικό διάστημα. 
344. • οσον αφορά την πολιτική αεροπορία, η u ιοθέτηση της τρ (της δέσμης μέτρων 
ελευθέρωσης των αyορών παρέχει το απαιτούμενο πλαίσιο yια την παροχή 
τακτικών και έκτακτων υπηρεσιών μεταφορών σε τρίτους, συμπεριλαμβανομένων 
των αεροταξ(. •οσον αφορά άλλες αεροποριwές δραστηριότητες, μερικές από τις 
οποί ες δεν περιλαμβάνουν την παροχή μεταφορ ι wών υπηρεσ ι ώv σε τρίτους ή 
ακόμη και την παροχή οποιασδήποτε υπηρεσίας σε τρίτους, όπως είναι η 
εκτέλεση πτήσεων από εταιρείες yια ίδιο λοyαριασμό, δεν έχει δημιουρyηθεί 
μέχρι στιγμής ανάyκη παρέμβασης της κοινότητας. Εν πάση περιπτώσει, μερικές 
από τις δραστηριότητες που δεν περιλαμβάνουν την παροχή μεταφορικών 
υπηρεσιών, όπως η αεροτοπογράφηση ή η αεροφωτογράφηση, διέπονται ήδη από 
τους γενιwούς wοινοτικούς κανόνες σχετιwά με την εγwατάσταση wαι την 
ελεύθερη παροχή υπηρεσιών. Για τους λόγους αυτούς, δεν προβλέπεται μέχρι 
στιγμής η ανάληψη νέων πρωτοβουλιών, αν και ο τομέας θα βρίσκεται υπό 
παρακολούθηση. Ωστόσο, η Επιτροπή πρόwειται να παρουσιάσει, με την 
wατάλληλη μορφή, τις μεθόδους τις οποίες προτίθεται να χρησιμοποιήσει για 
την αξιολόγηση του ύφους των αεροποριwών ναύλων στις περιπτώσεις που, 
σύμφωνα με καταγγελίες οι ναύλοι αυτοί είναι υπερβολικά υψηλοί ή υπερβολικά 
χαμηλοί, με βάση την τρίτη δέσμη μέτρων ελευθέρωσης της αγοράς. 
345. Από πλευράς εναρμόνισης, η μεγαλύτερη έμφαση θα δοθεί στη δημιουργία ενός 
κοινοτικού πλαισίου για τη μετακύλιση του κόστους υποδομής και άλλων 
δαπανών στους χρήστες. Το πλαίσιο αυτό θα αποτελέσει τα θεμέλια για την 
επίτευξη του στόχου της βιώσιμης κινητικότητας για την Κοινότητα ως σύνολο. 
Αν το κόστος δεν κατανεμηθεί σωστά, θα δημιουργηθούν πιέσεις δεδομένου ότι 
οι χρήστες θα προτιμούν, δυσανάλογα, τις μεταφορικές υπηρεσίες και 
συστήματα τα οπο(α κατά τον καθορισμό των τιμών τους, δεν λαμβάνουν υπόψη 
το πλήρες κόστος. Αν η κατανομή του κόστους y(νεται βάσει αρχών που 
διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, ή από το 
ένα μέρος στο άλλο, όχι μόνο θα υπάρξει σημαντική νόθευση του ανταγωνισμού 
μεταξύ μεταφορέων, αλλά θα είναι wαι ιδιαfτερα δύσκολο να επιτευχθεί 
ολοκλήρωση των μεταφορικών συστημάτων της Κοινότητας. Επιπλέον, οι μεγάλες 
διακυμάνσεις στον wαταλογισμό του κόστους θα καταστήσουν αwόμη δυσκολότερη 
την εφαρμογή μιας συνεκτικής προσέγγισης όσον αφορά την πολιτική ενισχύσεων 
της Κοινότητας ως μέσου για την αναwούφιση, στις ενδεδειγμένες περιπτώσεις, 
των υπερφορτωμένων συστημάτων, μέσω της προώθησης εναλλαwτικών λύσεων. οι 
όροι υπό τους οποίους οι ενισχύσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το σκοπό 
αυτό, μειώνοντας το wόστος που μετακυλίεται. στους χρήστες, θα πρέπει να 
βασίζονται σε μία κοινή προσέγγιση της χρέωσης του wόστους. 
-105-
346. Δεδομένου του πολύπλοκου χαρακτήρα του προβλήματος, η επ(λuσή του θα πρέπει 
να γ(νει κατά στάδια. Βραχυπρόθεσμα, θα δοθε( έμφαση στη δημιοuρy(α ενός 
πλαισ(οu για τον καταλογισμό του κόστους της υποδομής. Ιδια(τερη προσοχή θα 
πρέπει επ(σης να δοθε(, με βάση τη μικρή πρόοδο που επιτεύχθηκε στο πλα(σιο 
του προγράμματος για το 1992 όσον αφορά την εναρμόνιση του φόρου 
κατανάλωσης πετρελα(οu για κινητήρες ντήζελ, των διοδ(ων και άλλων 
επιβαρύνσεων, στη δυνατότητα υιοθέτησης ενός κοινοτικού συστήματος 
φορολόγησης των βαρέων οχημάτων μεταφοράς εμπορευμάτων. Μακροπρόθεσμα, θα 
πρέπει να υποβληθούν προτάσεις σχετικά με την επιβάρυνση για το εξωτερικό 
κόστος, έτσι ώστε η αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων να y(νεται 
μέσω των βασικών οικονομικών μηχανισμών που λε ι τοuρyούν στον τομέα των 
μεταφορών. 
347. Προσοχή απαιτε(ται επfσης όσον αφορά τα συστήματα που εφαρμόζονται yια την 
αστική ευθύνη και ασφάλιση. Προς το παρόν, οι ζημfες που προκαλούνται σε 
περιουσιακά στοιχε(α και σε πρόσωπα από την άσκηση κάποιας μεταφορικής 
δραστηριότητας υπόκεινται σε πληθώρα εθνικών κανόνων και πρακτικών. 
ορισμένοι τομεfς δεν υπόκεινται σε κάνενα κοινοτικό ή διεθνές ρυθμιστικό 
πλα(σιο. Για ορισμένους άλλους τομε(ς, και συγκεκριμένα τους τομε(ς των 
αεροπορικών (68), θαλάσσ·ιων (69) και σιδηροδρομικών (70) μεταφορών, 
υπάρχουν διεθνή πλα(σια, τα οπο(α όμως αφήνουν συχνά μεγάλο περιθώριο για 
την υιοθέτηση εθνικών λύσεων που μάλλον θα διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. 
Επιπλέον, οι διεθνε(ς αuτοf διακανονισμοf δεν ε(ναι πάντα προσαρμοσμένοι 
στις σημερινές συνθήκες δεδομένου ότι, για παράδειγμα, τα νομισματικά 
ανώτατα όρια δεν αντικατοπτρ(ζοuν τις τρέχουσες αξ(ες. Εν πάση περιπτώσει, 
οι διακανονισμο( αuτο( δεν ε(χαν γίνει λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες μιας 
ενια{ας αγοράς. Αν εγκριθε( η πρόταση οδηy(ας σχετικά με την ευθύνη των 
παρεχόντων uπηρεσ(ες, θα τεθεί σε εφαρμογή ένα μέτρο εναρμόνισης για την 
πρόκληση ζημ (ας στους επιβάτες και τις αποσκευές τους, στις περιπτώσεις 
που οι ζημ(ες αυτές δεν καλύπτονται από τις διεθνείς συμφωνίες που έχουν 
κυρώσει τα κράτη μέλη. Ωστόσο, δεν ε(ναι σ(yοuρο ότι η οδηy(α θα uιοθετηθε( 
με τη μορφή αυτή. παρ'όλα αυτά, η υιοθέτηση της οδηy(ας αυτής δεν πρόκειται 
να επηρεάσει την κατάσταση όσον αφορά τις μεταφορές εμπορευμάτων. 
348. Το αν η Κοινότητα πρέπει να αναλάβει περισσότερες πρωτοβουλίες και τί μορφή 
θα πρέπει να λάβουν οι πρωτοβοuλ(ες αυτές, αποτελούν θέματα τα οποία θα 
πρέπει να μελετηθούν για κάθε τομέα ξεχωριστά καθώς και για τις 
συνδυασμένες μεταφορές ως σύνολο. θα πρέπει να εξεταστεf η ενδεχόμενη 
συμβολή διαφόρων επιπέδων σχεδιασμού και εκτέλεσης των πολιτικών αποφάσεων: 
εθνικού, κοινοτικού και διεθνούς. 'Ηδη έχουν αρχ(σει οι προπαρασκευαστικές 
εργασ(ες, ιδ(ως για τον τομέα των αεροπορικών μεταφορών, τις συνδυασμένες 
μεταφορές και τις μεταφορές επικ(νδuνων εμπορευμάτων. 
349. πρωτοβουλίες θα πρέπει επίσης να αναληφθούν στον τομέα της πολιτικής των 
ενισχύσεων, αφού πρώτα διεξαχθούν συζητήσεις σε πολυμερή βάση με τα κρατη 
μέλη και ληφθούν υπόψη οι απόψεις των επιχειρηματιών του τομέα καθώς και 
των πελατών τους. Οι πρωτοβοuλ ( ες αυτές θα αποβλέπουν στη με (ωση της 
γραφειοκρατ(ας, ενώ παράλληλα θα διασφαλ(ζοuν ότι οι κρατικές ενισχύσεις 
δεν θέτουν σε κ(νδυνο την ύπαρξη (σων όρων ανταγωνισμού στο εσωτερικό της 
εν ια (ας αγοράς wα ι ότι δεν αρχ (ζει ένας "αγώνας δρόμου για τη χορήγηση 
ενισχύσεων", λόγω της επ ι θuμ (ας των κρατών μελών να προστατ εύσοuν τις 
εθνικές μεταφορές τους. 
(68) Σόμρσοη της Βσροορlσς (19291 -Πρwτόwοllο της Χ6yης (1955) -Σuμ•wν(σ Μcτσ•ορtwν 1ου Μόν1ρcσl (19551 
(691 Σόμρσοη των Bρu(cllών (1975) -Σόμρσοη των λlηνών (19741 
(701 COTIF -CIV (1980) 
-106-
350. Αφενός, θα ήταν (σως δυνατό να τροποποιηθούν οι κοινοτικές απαιτήσεις για 
την ανακο (νωση της βοήθειας με την έγκριση ενός ελάχ ιστοu κανόνα και 
επιπλέον, οι εξαιρέσεις που ισχύουν σήμερα για τις χερσα(ες μεταφορές, 
ιδ(ως όσον αφορά τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας uπηρεσ(ας, θα μπορούσαν 
να επεκταθούν στις αεροπορικές και στις θαλάσσιες μεταφορές. 
351. Αφετέρου, όπως εξηγήσαμε ήδη πιο πάνω, το άνοιγμα των αγορών στον τομέα των 
μεταφορών σε μεγαλύτερο ανταγωνισμό, ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του 
προγράμματος για το 1992, σημα(νει ότι πρέπει να δοθε( μεγαλύτερη προσοχή 
στις επιδοτήσεις, οι οπο{ες μπορε{ να ευνοούν κατά αθέμιτο τρόπο ορισμένους 
μεταφορε{ς. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτ(θεται να καταρτ(σει μ(α 
κατάσταση με τις κρατικές ενισχύσεις σε κάθε κλάδο των μεταφορών. 
Επιπλέον, πρόκειται να προτε(νει μέτρα, στις περιπτώσεις που θα κριθούν 
αναγκα (α, με στόχο την επ {τεuξη μεγαλύτερης διαφάνειας όσον αφορά τους 
χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς των οργανισμών που ε(ναι υπεύθυνοι για την 
υποδομή και την παροχή υπηρεσιών μεταφορών έτσι ώστε ο κατάλογος αυτός να 
αντικατοπτρ(ζει καλύτερα τους τρόπους με τους οποίους ενισχύονται. Για τον 
(διο λόγο, η Επιτροπή σκοπεύει να εξετάσει κατά πόσο χρειάζεται να y(νει 
υποχρεωτική η προηγούμενη κοινοπο(ησή τους προκειμένου να καλυφθούν, εκτός 
από τις παρεμβάσεις που αποτελούν αναμφ(βολα ενισχύσεις, και άλλες 
παρεμβάσεις που ε(ναι δυνατό να αποτελούν ενισχύσεις, αν και όχι ατrαρα(τητα 
σε όλες τις περιπτώσεις. Η Επιτροπή πρόκειται επίσης να επανεξετάσει τις 
κατευθυντήριες γραμμές της σχετικά με τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται 
προκειμένου να αξιολογηθε( κατά πόσο οι κρατικές ενισχύσεις ε(ναι 
συμβιβάσιμες με 1η Συνθήwη, ώσ1ε να ε1ιιδιωχθεί η προσαρμογή 1ους σ-ια 
σημερινά χαρακτηριστικά του τομέα, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη διατήρηση 
της συνεκτικότητάς τους με την προσέγγιση της Επιτροπής σε άλλους τομείς. 
'Ενας από τους κυριότερους στόχους της τελευταίας αυτής προσπάθειας θα 
ε(ναι να uποδε(ξει στις εθνικές και τις τοπικές αρχές, κατά τον πλέον σαφή 
τρόπο, τα περιθώρια που υπάρχουν για παρεμβάσεις, στο πλαίσιο του άρθρου 
92. 
352. Εκτός από το θέμα του κοινοτικού πλαισ(οu για τις εθνικές και τις τοπικές 
ενισχύσεις, τίθεται και το θέμα του επιπέδου των κοινοτικών ενεργειών όσον 
αφορά τη στήριξη της προσαρμογής και της ανάπτυξης ορισμένων τομέων των 
μεταφορών, οι οπο(ες αναφέρονται συχνά ως "θετικά μέτρα". 
353. Στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, θα χρειαστεί να αναληφθεf περαιτέρω 
δράση προκειμένου να αντιμετωπιστεί το διαρκές πρόβλημα της μείωσης του 
ωκεάνιου στόλου της Κοινότητας. Οι εθνικές πρωτοβοuλ(ες δεν απέφεραν καμία 
λύση στο πρόβλημα, το οπο(ο αποτελεί πραγματική απειλή για τη βιωσιμότητα 
της κοινοτικής ναυτιλίας. Χρειάζεται λοιπόν μία συντονισμένη προσπάθεια, η 
οτrο (α θα περιλαμβάνει την περαιτέρω ανάπτυξη του νηολογ (ου EUROS και τη 
λήψη μέτρων που θα διασφαλ(ζουν ότι οι εφοπλιστές της Κοινότητας δεν 
τ(θενται σε μειονεκτική ανταγωνιστική θέση λόγω της μη εφαρμογής των 
διεθνών προτύπων από τις αρμόδιες αρχές των κρατών που προσφέρουν σημα(ες 
εuκαιρ(ας. Το θέμα αυτό αναπτύσσεται διεξοδικότερα τα συνέχεια, στο τμήμα 
του εγγράφου που αφορά την ασφάλεια. Ιδια(τερη προσοχή πρόκειται επίσης να 
δοθεί στην ανάπτυξη της ακτοπλο·ιας στο νέο πλαίσιο της ελευθέρωσης της 
εσωτερικής αγοράς και της επέκτασής της στον Ευρωπαϊκό οι κονομ ι wό Χώρο 
wαθώς και πέρα απ'αuτόν, στην Ανα1ολική και Κεντρική Ευρώπη. Το Maritime 
Industires Forum έχει αναγνωρίσει τον τομέα αυτό ώς έναν από τομε(ς 
προτεραιότητας. 
-107-
354. Όσον αφορά 1ηv εσω1εριwή vαuσιπλο·ία, 1tpόwει1αι να επαvεξετασθε( 10 
πρόγραμμα διάλυσης για 1ηv αv1ιμετώπιση 1ηc; πλεονάζουσας χωρη1ιwό1η1αc;, με 
στόχο το συνεχή εwσuγχρονισμό του wοινοτιwού στόλου wαι να προταθούν μέτρα 
για τη διεuwόλuνση της προσαρμογής του στις ανάγwες της wοινοτιwής αγοράς 
και το άνοιγμα του δικτύου διωρύγων προς την Ανατολή. 
355. Όσον αφορά τις οδικές εμπορεuματιwές μεταφορές, σε ορισμένα wράτη μέλη 
παρατηρούνται σοβαρά προβλήματα προσαρμογής στον ανταγωνισμό της εν ια (ας 
αγοράς, ιδ(ωc; στα κράτη μέλη στα οπο(α εξαwολοuθε ( να uπάρχε ι μεγάλος 
αριθμός πολύ_ μικρών επιχειρήσεων που wατάφεραν να επιβιώσουν στις 
προστατευμένες εθνικές ή και τοπικές αγορές. Η διαδιwασ(α προσαρμογής θα 
πρέπει να παρακολοuθε(ται ώστε να αποφευχθούν πιθανές κρ(σειc;. προwειμένοu 
να διευκολυνθε( η διαδικασ(α αυτή, θα πρέπει να επανεξετασθούν τόσο οι όροι 
για την πρόσβαση στο επάγγελμα όσο και τα συστήματα που εφαρμόζονται για να 
εξασφαλιστε( ότι υπάρχει συμφων(α με τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση 
άδειας wαθώς και για τη δοκιμασ(α της συμπεριφοράς των οχημάτων στην οδό. 
Στόχος των προσπαθειών αυτών θα ε(ναι να διαπιστωθε( wατά πόσο ε(ναι 
απαρα(τητη η προσαρμογή του κοινοτιwού πλαισ(οu, προκειμένου να 
διευwολυνθε( η απαιτούμενη αναδιάρθρωση wαι εwσυγχρονισμός του τομέα και, 
παράλληλα, να διασφαλιστεί η τήρηση των wανόνων του ανταγωνισμού από τouc; 
μεταφορε(ς. Στο πλα(σιο αυτό, θα πρέπει να δοθε( ιδιαίτερη προσοχή στο ρόλο 
της ποιοτικής διασφάλισης βάσει διεθνών προτύπων, όπως y ια παράδε ι yμα το 
ISO 9000. Με τον τρόπο αυτό είναι δυνατό να δοθεί wάπο ια λύση που θα 
παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από πλευράς επιwουριwότητας, μειώνοντας 
ταυτόχρονα την ανάywη για τη θέσπιση λεπτομερών wανόνων, τόσο σε wοινοτιwό 
όσο και σε εθνιwό επ(πεδο, wαι τη διεξαγωγή λεπτομερών ελέγχων για wάθε 
περ(πτωση ξεχωριστά. 
356. Όσον αφορά τις συνδυασμένες μεταφορές, θα πρέπει να εξεταστε( το θέμα της 
ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης των οδικών οχημάτων που χρησιμοποιούνται 
στις συνδυασμένες μεταφορές wαι που τηρούν αυστηρά πρότυπα ασφάλειας και 
προστασ{ας του περιβάλλοντος. κατευθυντήριες γραμμές πρόwειται να 
καθοριστούν σχετιwά με τη χορήγηση ενισχύσεων, και ιδ{ως ενισχύσεων για 
επενδύσεις, οι οπο{ες θα προσελwύσουν περισσότερους μεταφορείς στις 
συνδυασμένες μεταφορές. Επιπλέον, πρόκειται να υποβληθούν προτάσεις 
προκειμένου να διευκολυνθε( η συνεργασ(α μεταξύ των επιχειρήσεων που 
πραγματοποιούν συνδυασμένες μεταφορές και να ληφθούν υπόψη οι πρόσφατες 
εξελ(ξεις όσον αφορά τη συνεργασία στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών 
με βάση την οδηγ(α 440/91. Τέλος, η έλλειψη wοινής ευθύνης για τις 
συνδυασμένες μεταφορές καθιστά απαρα(τητο τον προσδιορισμό των πρωτοβουλιών 
που θα πρέπει να αναληφθούν σε wo ι νοτ ι κό επ (πεδο λαμβάνοντας υπόψη τις 
δραστηριότητες που αναπτύσσουν διεθνε(ς οργανισμοί που ασχολούνται με τα 
θέματα αυτά. 
357. Τέλος, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για τη βελτίωση της διαθεσιμότητας 
ποιότητας της πληροφόρησης σχετιwά με τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
στον τομέα των μεταφορών. Το υπάρχον σύστημα συλλογής στατιστιwών στοιχείων 
πρέπει να βελτιωθε( wαι να επεwταθεί σε νέους τομείς για τους οπο(ους δεν 
υπάρχουν μέχρι στιγμής στοιχε(α για το σύνολο της Κοινότητας. Στο πλα(σιο 
αυτό θα πρέπει να ληφθε( και η απόφαση σχετικά με το μέλλον του σημερινού 
"προσωρινού" συστήματος για την παρακολούθηση της αγοράς. 
V.1.β ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ 
358. Η Η:.χvιwή εναρμόνιση έχει με..yάλrι σημασία ιόσο 
στρεβλώσεων του ανταγωνισμού όσο wαι για τη 
wοινοτιwών συστημάτων συνδυασμένων μεταφορών. για ιηv LξάλΕιψη 
διαλειτοuρyιwότητα ιωv 
των 
359. Όσον αφορά τις χερσα(ες 
περιλαμβάνουν τη βελ τ (ωση 
πλωτών μεταφορών και την 
τρα(νων μεγάλης ταχύτητας. -108-
μεταφορές, οι ενέργειες με προτεραιότητα θα 
των τεχνικών προτύπων για τα πλο (α εσωτερ ι).(ών 
τu1to1to (ηση της δ ιαλε ι τοuργ ι κότητας των δ ι ).(τύων 
360. Η τεχνική εναρμόνιση στον τομέα της πολιτικής αεροπορ(ας θα σuνεχιστε( μέσω 
ενεργειών που θα αποβλέπουν στην τuποπο(ηση του εξοπλισμού και των 
διαδικασιών ATC/ATH. Οι περαιτέρω ενέργειες θα περιλαμβάνουν επ(σης 
κοινοτική νομοθεσ(α που θα βασ(ζεται στις νέες ).(Οινές αεροπορι).(ές 
απαιτήσεις (JAR). 
361. 'οσον αφορά τη ναuτ ι λ (α, η ανάγ),(η εναρμόνισης τηc; λ ει τοuργ (αc; συστημάτων 
Υπηρεσιών κuκλοφορ(ας Σ).(αφών (VTS) καθιστά απαρα(τητη και πλήρως 
αιτιολογημένη την ανάληψη ενεργειών σε κοινοτικό επ(πεδο. Επιπλέον, η 
κοινότητα θα πρέπει να διαδραματ(σει ρόλο στην υποστήριξη τηc; ανάπτuξηc; των 
συστημάτων ηλεκτρονικής μεταβ (βασης δεδομένων (EDI) στοuc; λιμένες που να 
συμφωνούν με τις κοινοτικές οδηγ(ες σχετικά με την υποχρέωση κοινοπο(ησηc; 
για τα σκάφη που μεταφέρουν εμπορεύματα προς και από λιμένες της 
κοινότητας. 
362. Τέλος, οι ενέργειες στον τομέα των συνδυασμένων μεταφορών θα περιλαμβάνουν 
την τεχνική εναρμόνιση των μονάδων φόρτωσης, του σιδηροδρομικού εξοπλισμού, 
των εμπορεuματο),(ιβωτίων ).(αι των τερματικών σταθμών. 
ν. 1 .y ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
363. Η Επιτροπή πρόκειται να προτε(νει, στο πλαίσιο του τέταρτου προγράμματος 
πλαισ(οu για τον τομέα της έρευνας ).(αι ανάπτυξης, την εν(σχuση του ρόλου 
των μεταφορών. Αυτό θα γίνει με βάση την πε(ρα που έχει αποκτηθεί και την 
πρόοδο που έχει ήδη επιτευχθεί στο πλα(σιο προηγούμενων προγραμμάτων ).(αι 
προϋποθέτει, όπως και κατά το παρελθόν, την ενεργό συμμετοχή των ιδιωτι).(ώv 
επιχειρήσεων, των επιστημόνων της κοινότητας και των τελικών χρηστών. 
364. οι προσπάθειες της Ε&Α στον τομέα των μεταφορών θα αφορούν κατά κύριο λόγο 
την ανάπτυξη ενός συστήματος πολλαπλών μεταφορών με επ(κεντρο τη 
συμπληρωματικότητα των διαφόρων τρόπων μεταφοράς την ),(ατάρτιση σχεδ(ων σε 
αστικό, αγροτικό, περιφερεια).(ό και διευρωπαϊκό επ(πεδο, καθώς και τη 
διασύνδεση των ανθρώπινων παραγόντων και της τεχνολογ(ας. ea εκπονηθεί 
ομοιόμορφη μεθοδολογ(α προκειμένου να αναλuθε( η συμβατότητά τους με τους 
στόχους της κοινοτι).(ής περιβαλλοvτι).(ής πολιτι),(ής. Ιδια(τερη προσοχή 
πρό).(ειται επ(σης να δοθε( στις οργανωτι).(ές πτυχές προ).(ειμένοu να 
διασφαλιστε( η αποτελεσματική εφαρμογή των τεχνικών καινοτομιών, 
συμπεριλαμβανομένης της τηλεματι).(ής, με τρόπο που θα οδηγήσει στη βελτ(ωση 
της σuμπληρωματ ιwότητας και της αποτελεσματικότητας, προσαρμοσμένων στις 
ανάγκες ενός ολοκληρωμένου δικτύου μεταφορών. 
365. Η ανάπτυξη τεχνολογιών για ολοκληρωμένα ).(αι τελειοποιημένα συστήματα 
μεταφορών διευκολύνει την προσέγγιση αυτή. 
-109-
366. οι τεχνολογ(ες τηλεματικής θα διασφαλ(σοuν τη βελτίωση της λειτοuργ(ας του 
συστήματος πολλαπλών μεταφορών καθώς και, τη διασύνδεση και τη 
διαλειτοuργικότητα όλων των τρόπων μεταφοράς. Σε επfπεδο μέσου μεταφοράς, 
οι προσπάθειες στον τομέα της Ε&Α πρόκειται να συνεχιστούν ώστε να 
καταδειχθε( η αποτελεσματικότητα των λύσεων που βασίζονται σε ολοκληρωμένα 
συστήματα και να βρεθούν λύσεις yια μια σειρά προβλημάτων, όπως ε(ναι η 
διαχε(ριση της εναέριας κuκλοφορ(ας. Επιπλέον, θα πρέπει να προωθηθε( η 
χρησιμοπο(ηση των προηγμένων τεχνολογιών στον τομέα αυτό, οι οπο(ες 
αναπτύσσονται στο πλα(σιο της Κοινότητας και άλλων διεθνών οργανισμών, με 
στόχο τη δημιοuργ(α ενός ενοποιημένου συστήματος. 
367. Η έρευνα σχετικά με βιομηχανικές τεχνολογ(ες εκτός της τηλεματικής θα 
εξακολουθήσει να αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την υλοποίηση των 
, επιμέρους στόχων στο πλα(σιο της αρχής της βιώσιμης κινητικότητας. Η έρευνα 
αυτή θα αφορά τα οχήματα, συμπεριλαμβανομένων των κινητήρων, των υλικών και 
του σχεδιασμού τους, την υποδομή, τα αστικά, αγροτικά και διευρωπαϊκά 
δ(κτυα, καθώς και τις οικονομικές και εργονομικές πτυχές των θεμάτων αυτών. 
V.1.δ ΔΣΕΥΡΩΠΑiΚΑ ΔΣΚΤΥΑ 
36 8. οι ενέργειες της Κοινότητας στον _τομέα αυτό αφορούν κατά κύριο λόγο τον 
καθορισμό της έννοιας "δ(κτuο" για κάθε τρόπο μεταφοράς. Αυτό έχει 
επιτευχθε( με τη θέσπιση των κατευθυντήριων γραμμών που είναι απαρα(τητες 
για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και με την ενσωμάτωση των απαιτήσεων για τη 
δημιουργία πανευρωπαικων συστημάτων που θα καλύπτουν τις χώρες της 
κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης και του ΕΟΧ. 
369. οι υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές για τα δίκτυα πρόκειται να 
αναπτυχθούν και να συμπληρωθούν. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στα 
περιβαλλοντικά θέματα που αφορούν το οδικό δ(κτυο καθώς και στην ανάγκη για 
βελτ(ωση της κινητικότητας προς όφελος των περιφερειακών και πιο 
απομονωμένων περιοχών της Κοινότητας. Οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με 
το οδικό δ(κτυο πρόκειται να επεκταθούν ώστε να καλύψουν όσο το δυνατόν 
συντομότερα την ανάπτυξη των τεχνολογιών τηλεματικής για τη βελτ (ωση της 
διαχε(ρισης του δικτύου. Οι εργασ(ες σχετικά με το δίκτυο εσωτερικών πλωτών 
οδών θα αφορούν κυρ (ως την αξιολόγηση των δυνατοτήτων της αγοράς για 
διάφορες διαδρομές και την εκπόνηση μελετών σκοπιμότητας για τα έργα με 
προτεραιότητα. Η ανάπτυξη των βασικών συνδέσεων των δικτύων τρα(νων μεγάλης 
ταχύτητας θα συνεχιστε( με κύριο στόχο τη βελτίωση της διασύνδεσης και της 
διαλειτοuργικότητας τόσο στο πλα(σιο του συστήματος μεγάλης ταχύτητας όσο 
και σε σχέση με τις συμβατικές σιδηροδρομικές και άλλες μεταφορές. Πρότυπα 
προγράμματα πρόκειται να εφαρμοστούν προκειμένου να εξασφαλιστούν βασικές 
συνδέσεις του δικτύου συνδυασμένων μεταφορών, στις οποίες θα 
περιλαμβάνονται και θαλάσσιες μεταφορές. 
370. Το σύστημα πρόκειται να σuμπληρωθε( με τον καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών 
για τη δημιοuργ(α δικτύων σε άλλα ε(δη ή κλάδους των μεταφορών. Οι 
κατευθυντήριες γραμμές για τους συμβατικούς σιδηροδρόμους θα περιλαμβάνουν 
τη δημ ιοuργ (α συνδέσεων με το δ (κτuο τρα (νων μεγάλης ταχύτητας και τα 
δ (κτυα σuδuασμένων μεταφορών, έτσι ώστε να σχηματιστεί ένα ολοκληρωμένο 
βασικό σιδηροδρομικό σύστημα. 'Οοον αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές, θα 
πρέπει να αναληφθε( δράση σε δύο τομείς. Πρώτον, θα πρέπει να καθοριστε( ο 
ρόλος των λιμένων ως κόμβων του δικτύου. Δεύτερον, θα πρέπει να προβλεφθούν 
θαλάσσιες διαδρομές οι οπο(ες θα μπορούν να αποτελέσουν εναλλακτική λύση 
αντ( για τη χρησιμοπο(ηση χερσα(ων μέσων μεταφοράς καθώς και η διασύνδεσή 
τους με τους άξονες των χερσαίων μεταφορών, ώστε να βελτιωθε( η 
αποτελεσματικότητα του συστήματος ως συνόλου. Και οι δύο τομε(ς δράσης θα 
περιληφθούν σε πρόταση σχετικά με τη χάραξη κατευθυντήριων γραμμών για τους 
λιμένες. 
-110-
Παράλληλα με τις ερyασ(ες yια την τεχνική εναρμόνιση, η Κοινότητα πρόκειται 
να υποβάλει προτάσεις σχετικά με την υιοθέτηση κατευθυντήριων γραμμών όσον 
αφορά τη δημιοuργfα ενός δικτύου VTS yια θαλάσσιες μεταφορές, οι οποfες θα 
θέτουν και σuyκεκριμένοuς στόχους όσον αφορά την ασφάλεια και το 
περιβάλλον. Προτεραιότητα θα δοθε( στην ανάπτυξη του δικτύου της Ηεσογεfου 
θαλάσσης. Σημαντικός ε(ναι επfσης και ο ρόλος που διαδραματfζοuν τα 
αεροδρόμια ως κόμβοι του συστήματος μεταφορών της Κοινότητας. Η διασύνδεσή 
τους με τα μέσα χερσα(ων μεταφορών και τα συστήματα αστικών μεταφορών, 
καθώς και οι δυνατότητες αύξησης 1ης μεταφορικής τους ικανότητας ώστε να 
αντιμετωπιστε( η πιθανή αύξηση της ζήτησης στον τομέα των μεταφορών θα 
αποτελέσουν αντικε(μενο κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με το δ(κτυο 
αεροδρομ(ων. Επιπλέον, η κοινότητα, σε στενή σuνερyασ(α με τοuς διεθνε(ς 
οργανισμούς και τις αρμόδιες εθνικές αρχές, πρόκειται να θεσπ{σει 
κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη ενός ενοποιημένου συστήματος 
ATH/ATC για την Ευρώπη. 
371. Η ανάγκη πρόβλεψης εναλλακτικών λύσεων συνδυασμένων μεταφορών στον τομέα 
των επιβατικών μεταφορών, ο οποfος χαρακτηρ(ζεται σήμερα από την υπεροχή 
των αεροπορικών μεταφορών και των μεταφορών με αυτοκ(νητα ιδιωτικής χρήσης, 
παρέχει τη βάση για την ανάληψη νέας πρωτοβουλίας. Εκτός από τα υφιστάμενα 
και τα μελλοντικά κοινοτικά δίκτυα, θα πρέπει να δημιουργηθε( ένα "Δ(κτυο 
των πολιτών" για τις μεταφορές μέσω διασυνδεδεμένων συστημάτων αεροπορικών 
και σιδηροδρομικών μεταφορών, μεταφορών με λεωφορεία, καθώς και με 
υπηρεσ(ες που παρέχουν επιχειρήσεις του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα. Η 
χρησιμοπο(ηση εύχρηστων συστημάτων πληροφοριών και άλλων διευκολύνσεων όπως 
η παροχή ευέλικτων υπηρεσιών ταξf και τα ποιοτικά πρότυπα θα καταστήσουν 
αποτελεσματικότερο το πρόγραμμα αυτό, το οποίο έχει ως στοχο να προσθέσει 
μία κοινοτική διάσταση σε υψηλής ποιότητας uπηρεσ(ες δημόσιων συγκοινωνιών. 
372. Τέλος, θα προετοιμαστούν κατευθυντήριες γραμμές για το κοινοτικό σύστημα 
πολλαπλών μεταφορών στο σύνολό του, όπου θα ενσωματώνονται οι 
κατευθυντήριες γραμμές yια τους διάφορους μεμονωμένους κλάδους μεταφορών. 
Στόχος θα εfναι να βελτιστοποιηθεf η συνεισφορά κάθε μέσου, σε συνδυασμό με 
τα άλλα μέσα, προκειμένου να δημιοuρyηθε( ένα αποτελεσματικό και ασφαλές 
μεταφορικό σύστημα που θα καλύπτει και τους περιβαλλοντικούς στόχους της 
Κοινότητας. 
(7) 
-111-
V.2 ΑΣΦΑΛΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΣΑ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΗ ΧΡΗΣΤΩΝ 
373. Στον τομέα της οδικής ασφάλειας, η Επιτροπή προτίθεται να υιοθετήσει ένα 
πρόγραμμα το οποίο θα βασίζεται στην ανάληψη δράσης με προτεραιότητα στους 
τομε(ς της εκπαίδευσης και της συμπεριφοράς των οδηγών, των τεχνικών 
προτύπων για τα οχήματα και τα θέματα ασφάλειας που έχουν σχέση με την 
υποδομή. Λαμβανομένων υπόψη των σημαντικών διαφορών που παρατηρούνται 
μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά το επίπεδο αφάλειας, θα πρέπει επ(σης να 
δοθε( ακόμη προτεραιότητα στην ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών και στη 
δημιοuργ(α μ(ας κοινοτικής τράπεζας δεδομένων. Η κοινοτική προσέγγιση δεν 
θα περιορ(ζεται μόνο στη λήψη νομοθετικών μέτρων. Υπάρχουν και άλλα, μη 
δεσμευτικά μέσα, που μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη του επιδιωκόμενου 
στόχου όσον αφορά την ασφάλεια. 
374. Στο πλαίσιο των ενεργειών που έχουν σχέση με τη συμπεριφορά του οδηγού, θα 
δοθε( προτεραιότητα σε μέτρα που θα αποβλέπουν στην παροχή υλικού για την 
εκπα(δεuση των οδηγών και την εφαρμογή ενημερωτικών προγραμμάτων σε εθνικό 
και τοπικό επ(πεδο. Κύριος στόχος θα είναι η προώθηση της λιγότερο 
επιθετικής οδήγησης, με βάση την πείρα που έχει αποκτηθεί σε ολόκληρη την 
Κοινότητα. Νομοθετικά μέτρα θα αφορούν τους βασικούς κανόνες οδικής 
κυκλοφορίας και την οδική σήμανση. •οσον αφορά την ασφάλεια των οχημάτων, 
θα ληφθούν μέτρα για τη βελτίωση της παθητικής και της ενεργητικής 
ασφάλειας μέσω της Ε&Α, της θέσπισης προτύπων και των δοκιμών για τη 
συμπεριφορά του οχήματος στην οδό. •οσον αφορά την υποδομή, η Κοινότητα θα 
διαδραματίσει σημαντικό ρόλο μέσω της θέσπισης προτύπων και της γενίκευσης 
της καλύτερης πρακτικής στο πλαίσιο του διευρωπαϊκού οδικού δικτύου καθώς 
και μέσω της διατύπωσης συστάσεων που έχουν ευρύτερη εφαρμογή όσον αφορά το 
σχεδιασμό, την κατασκευή και τη συντήρηση των οδών. 
375. Η κοινοτική δράση στον τομέα της ασφάλειας των αεροποριl,,(ών μεταφορών θα 
πρέπει να λάβει υπόψη της τις εργασίες των διεθνών οργανισμών που 
ασχολούνται με το θέμα αυτό, όπως είναι ο ICAO, η ECAC, ο JAA και ο 
EUROCONTROL. Με τον τρόπο αυτό, η Κοινότητα θα μπορέσει να συνεχίσει την 
τεχνική εναρμόνιση με βάση τις κοινές αεροπορικές απαιτήσεις (JAR) ~αι να 
αναπτύξει ένα ενιαίο, ενοποιημένο σύστημα ΑΤΜ για την Ευρώπη σε στενή 
σuνεργασ(α με τον EUROCONTROL και την ECAC. Οι έρευνες που διεξάγονται επί 
του παρόντος στον τομέα της ΑΤΜ μέσω των προγραμμάτων EURET, ATLAS, FANSTIC 
και GAAS θα συμβάλουν επίσης στην επίτευξη του στόχου αυτού. 
376. οι ενέργειες με προτεραιότητα θα καλύπτουν επίσης τις κοινές προϋποθέσεις 
για τη χορήγηση άδειας άσκησης επαγγέλματος στο ιπτάμενο τεχνικό προσωπιwό 
wαι ενδεχόμενα για άλλες wατηγορ(ες προσωπικού, όπως οι μηχανιwοί εδάφους 
και οι ελεγκτές εναέριας wuκλοφορίας. 
377. Τέλος, η Επιτροπή θα επιδιώξει τη βελτ(ωση της ποιότητας των δεδομένων wαι 
των μεθόδων που χρησιμοποιούνται για τη συλλογή τους μέσω της ανάληψης 
κοινοτικής δράσης στον τομέα των υποχρεωτιwών συστημάτων έκθεσης συμβάντων, 
των εμπιστευτικών συστημάτων έκθεσης συμβάντων wαι των ερευνών για τα 
ατυχήματα. 
378. Η wοινοτιΗή δράση στον τομέα της ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών θα 
περιλαμβάνει την εν(σχυση του έργου wαι των κανόνων του ΙΜΟ με την 
υποχρεωτική εφαρμογή των αποφάσεων του ΙΜΟ και τη δημιουργία ενός πλαισίου 
για τη συστηματικότερη εφαρμογή στην κοινότητα των σημαντικότερων αποφά~εων 
που πρόκειται να λάβει ο ΙΜΟ στο μέλλον. Εφόσον χρειαστεί, θα εl,,(δοθούν 
συνοδευτικές οδηγίες ή θα θεσπιστούν πρότυπα προκειμένου να αποφευχθεί η 
ύπαρξη διαφορών όσον αφορά το επ(πεδο ασφαλείας στο εσωτερικό της 
Κοινότητας. Προβλέπεται επίσης η επιβολή προτάσεων από την Επιτροπή για τη 
βελτίωση και τον αποτελεσματικότερο συντονισμό των ενεργειών των wρατών 
μελών στο πλαίσιο του ΙΜΟ. 
-112-
Η αποτελεσματιwότητα του υφιστάμενου μνημον(ου συμφων(ας σχετιwά με τη 
διεξαγωγή ελέγχων από το wράτος ελλιμενισμού θα αυξηθε( μέσω της θέσπισης 
uποχρεωτιwών wανόνων για τη διεξαγωγή ελέγχων στα πλο(α που αποτελούν 
διεθνώς αναγνωρισμένο w(νδuνο για την ασφάλεια wαι το περιβάλλον wαι 
εναρμονισμένων wριτηρ(ων για την απαγόρευση του απόπλου. προτάσεις 
πρόwειται επ(σης να υποβληθούν σχετικά με την εξασφάλιση ομοιόμορφης 
νομικής βάσης για την εφαρμογή των διεθνών κανόνων που ισχύουν για όλα τα 
πλο(α που εκτελούν δρομολόγια από και προς τους λιμένες της κοινότητας, σε 
περ(πτωση που δεν υπάρχει τέτοιο πλα(σιο σε διεθνές επ(πεδο. 
379. Προτάσεις πρόκειται επfσης να υποβληθούν σχετικά με την έκδοση οδηγιών 
πλα ισ (ων που θα καθορ (ζουν τις βασικές προδιαγραφές ασφαλε (ας και τις 
κατευθυντήριες γραμμές για την ομοιόμορφη εφαρμογή τους στην Κοινότητα ).(αι 
οι οπο(ες θα ),(αλύπτοuν τα πλο(α που δεν εμπ(πτοuν στο πεδ(ο εφαρμογής των 
συμβάσεων όπως τα επιβατι)(ά πλο(α που εκτελούν δρομολόγια στο εσωτερι)(ό 
ενός )(ράτοuς μέλους, τα φορτηγά πλο(α μι).(ρής χωρητι).(ότητας, τα μι).(ρά 
αλιευτικά σκάφη J.<αι τα σJ.<άφη αναψυχής. Οι προτάσεις της Επιτροπής θα 
λαμβάνουν όσο το δυνατόν περισσότερο υπόψη τους τους διεθνείς χα ι τους 
εθνιJ.<ούς J.<ανόνες ασφαλε(ας, εάν J.<αι εφόσον υπάρχουν. 
380. Όσον αφορά τις μεταφορές επιJ.<(νδuνων εμπορευμάτων, θα δοθεί ιδιαίτερη 
προσοχή στην ανάγ),(η για την εφαρμογή περισσότερο ομοιόμορφων συστημάτων 
ευθύνης σε περ(πτωση ατυχήματος. Επιπλέον, θα προωθηθεί η λήψη μέτρων για 
την εναρμόνιση της ταξινόμησης, της σήμανσης )(αι της σuσwευασίας των 
μεταφερόμενων εμπορευμάτων. 
V.3. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
381. Εκτός από τα μέτρα που αναφέρθηwαν στους τίτλους Ι και ΙΙ θα πρέπει να 
θεσπιστούν αυστηρότερα κοινοτιJ.<ά πρότυπα για την εκπομπή αερίων, την 
J.<ατανάλωση ενέργειας και την εwπομπή θορύβου από τα διάφορα μέσα 
μεταφοράς. Η θέσπιση νόμων και η αυστηρή τήρηση των τεχνικών οδηγιών 
σχετιwά με τον έλεγχο wαι τη συντήρηση ·των οχημάτων όσον αφορά τις 
επιδόσεις τους από πλευράς σεβασμού του περιβάλλοντος είναι οuσιαστιwές για 
τη διασφάλιση της μείωσης των εκπομπών που ε(ναι αποτέλεσμα της σύγχρονης 
τεχνολογ(ας. Η υφιστάμενη νομοθεσ(α στον τομέα αυτό πρέπει να ενισχυθε( χαι 
να εwσυγχρονισθε(. 
382. Σχετιwά με 1ις ηχη1ιwές οχλήσεις ηου πλήττουν 1ους wα1ο(wους των περιοχών 
γύρω από τα αεροδρόμια, θα πρέπει να διασφαλιστε( ότι οι περιοχές αυτές 
προστατεύονται επαρJ.<ώς από την αύξηση της έντασης του θορύβου, λόγω της 
ανάπτυξης των αεροπορ ι J.<ών μεταφορών, και ότι δεν επ ι τρέπεται η ανάπτυξη 
J.<οντά στα αεροδρόμια νέων δραστηριοτήτων που επηρεάζονται από το θόρυβο. 
Επ(J.<εντρο των )(Οινοτι)(ών ενεργειών στον τομέα αυτό θα αποτελέσει η 
J.<αθιέρωση μιας πρότυπης μεθόδου για τον υπολογισμό των επιπέδων έ)(θεσης στο 
θόρυβο )(αι των πρότυπων δειwτών έ).(θεσης στο θόρυβο, η )(αθιέρωση της 
παραJ.<ολούθησης της στάθμης του θορύβου, οι )(ανόνες για τις χρήσεις γής )(αι 
ο )(αθορισμός ζωνών θορύβου γύρω από τα αεροδρόμια. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει 
να λαμβάνουν υπόψη τους τα ιδιαίτερα χαραJ.<τηριστι)(ά )(άθε αεροδρομ(οu. οι 
κοινοτι)(ές ενέργειες σχετιJ.<ά με τη βελτfωση των επιδόσεων wάθε αεροσ)(άφοuς 
από πλευράς σεβασμού του περιβάλλοντος θα περιλαμβάνουν )(ανόνες μη 
επ ιβάρuνσης για τα πλέον θορυβώδη )(Q ι ρuπα (νοντα με οξείδια του αζώτου 
αεροσ)(άφη. Οι )(Οι νοτ ι wές ενέργειες θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους το 
έργο των διεθνών οργανισμών που ασχολούνται με το θέμα αυτό, όπως ο Διεθνής 
οργανισμός Πολιτι)(ής Αεροπορ(ας (ICAO) και η Ευρωπαϊ),(ή Διάσ)(εψη πολιτικής 
Αεροπορ(ας (ECAC). 
383. Η ε.-ιτ (μηση των επιπτώσεων στο Ίιερ ι βάλλον θα αποτελέσει αναπόσπαστο τμήμα 
της διαδι)(ασίας λήψης αποφάσεων των πολιτι)(ών υποδομής στον τομέα των 
μεταφορών, των προγραμμάτων J.<αι των αποφάσεων για επενδύσεις σε επ( μέρους 
δράσεις. Για να εξασφαλιστε( η με ίσους όρους λήψη αποφάσεων σχετι),(ά με τις 
επενδύσεις στον τομέα των μεταφορών, η Κοινότητα θα πρέπει να προτεfνει τη 
χρησιμοπο(ηση μιας πρότυπης μεθόδου για την ανάλυσή τους από πλευράς 
J.<όστοuς-οφέλοuς, συμπεριλαμβανομένου του εξωτεριJ.<ού ).(όστοuς α),(όμη wαι αν η 
σuγ)(ε)(ριμένη υποδομή δεν αποτελε( τμήμα διευρωπαϊ)(ού δι)(τύοu. 
-113-
V.4. ΚΟΣΝΩΝΣΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΣΑ 
384. κε τη λήψη κοινωνικών μέτρων στο πλα{σιο της πολιτικής μεταφορών θα 
καθοριστούν τα κριτήρια για την πρόσβαση στα επαγγέλματα και την κατάρτιση, 
θα επιδιωχθε{ η βελτ{ωση των συνθηκών διαβ{ωσης και εργασ{ας, καθώς και η 
προστασ{α και προώθηση της απασχόλησης όσον αφορά τους εργαζόμενους στον 
τομέα των μεταφορών και, τέλος, θα ενθαρρυνθε{ ο κοινωνικός διάλογος και οι 
συλλογικές διαπραγματεύσεις. 
385. Πρόθεση της Επιτροπής ε(ναι να διασφαλ{σει ότι οι κοινωνικο( ετα(ροι 
συμμετέχουν ενεργά στη λήψη μέτρων που έχουν επιπτώσεις στον κοινωνικό 
τομέα. Αν ο διάλογος μεταξύ των κοινωνικών ετα{ρων οδηγε{ στην υιοθέτηση 
λύσεων που στηρ{ζονται στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, τότε η παρέμβαση 
της Κοινότητας θα ε(ναι περιττή, ή, αν όχι, θα ακολουθε( τις (διες 
κατευθύνσεις. 
386. Περαιτέρω κοινοτική δράση πρόκειται να αναληφθε( προκειμένου να ενισχυθούν 
τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις για την πρόσβαση στα επαγγέλματα και την 
κατάρτιση με βάση τόσο τη βελ τ (ωση της ασφάλειας όσο και την απαρα (τητη 
προσαρμογή των τομέων στις συνθήκες της ενια{ας αγοράς. •οσον αφορά τη δομή 
των οδικών εμπορευματικών μεταφορών απαιτε{ται επίσης περαιτέρω εν(σχυση 
των υφιστάμενων κανόνων σχετικά με την πρόσβαση. Για ορισμένα επαγγέλματα 
του τομέα των αεροπορικών μεταφορών πρόκειται να θεσπιστούν κοινές 
προδιαγραφές όσον αφορά την κατάρτιση (βλ. V.II ανωτέρω). Η Επιτροπή 
πρόκειται να υποβάλει πρόταση σχετικά με την υιοθέτηση ομοιόμορφων 
κριτηρ{ων για τη χορήγηση πιστοποιητικών κυβερνήτη σκάφους για τις 
εσωτερικές πλωτές μεταφορές και θα εξετάσει κατά πόσο είναι απαρα(τητη η 
λήψη νομοθετικών μέτρων σχετ ι wά με την wαθ ι έρωση ενός wατώτατοu 
απαιτούμενου επιπέδου εwπαίδευσης wαι wατάρτισης για τους αξιωματιwούς του 
εμπορικού ναυτιwού και τους πλοιάρχους. 
387. Διάφορα προβλήματα wοινωνικής φύσεως και προβλήματα που αφορούν την 
ασφάλεια και την εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού δικαιολογούν την 
ανάληψη από την Κοινότητα περαιτέρω πρωτοβουλιών στο μέλλον, όσον αφορά τη 
ρύθμιση του χρόνου εργασίας, λειτουργ(ας, wλπ. Ωστόσο, οποιαδήποτε μέτρα 
στον τομέα αυτό θα πρέπει να ε(ναι προσαρμοσμένα στο διαφορετικό επ(πεδο 
εφαρμογής ρυθμιστικών μέτρων σε κάθε κλάδο των μεταφορών ξεχωριστά. Στον 
κλάδο των οδικών μεταφορών, πρέπει να τροποποιηθούν επειγόντως οι 
κοινοτικο{ κανόνες σχετικά με τιc; ώρες οδήγησης και το χρόνο ανάπαυσης. 
Προκειμένου να βελτιωθούν οι μέθοδοι εφαρμογής, η Κοινότητα θα επιδιώξει 
την απλοπο{ηση και τον τεχνιwό εκσυγχρονισμό του σημερινού συστήματος μέσω 
της ανάπτυξης του σύγχρονου ψηφιακού εξοπλισμού ελέγχου ως εναλλακτικής 
λύσης αντ( του ταχογράφου καθώς και μη νομοθετικών τεχνικών για την 
wαθιέρωση της καλύτερης πραwτικής. Στη συνέχεια, η Κοινότητα θα εξετάσει 
τον τρόπο με τον οπο{ο πρέπει να ενεργήσει όσον αφορά τη ρύθμιση του χρόνου 
εργασ{ας. Στον τομέα των εσωτερικών πλωτών οδών, έχουν ήδη τεθε( σε 
εφαρμογή, όσον αφορά τη ναυσιπλο"ια στο Ρήνο, Ηανόνες σχετιwά με την 
επάνδρωση και τις ώρες εργασίας. Η Επιτροπή προτ(θεται να προτε(νει τη 
θέσπιση παρόμοιων κανόνων για τις υπόλοιπες εσωτερικές πλωτές οδούς της 
Κοινότητας. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει, έπειτα από διαβουλεύσεις με όλους 
τους ενδιαφερόμενους οργανισμούς, αν και τι είδους διατάξεις πρέπει να 
θεσπιστούν στους τομε(ς των σιδηροδρομικών μεταφορών, της ναυτιλ(ας wαι της 
πολιτιwής αεροπορ{ας για να συνοδεύουν την εξέλιξη της αγοράς. 
388. Η προστασ(α και η προώθηση της απασχόλησης των εργαζομένων στον τομέα των 
μεταφορών θα εξακολουθήσουν να αποτελούν τον κύριο στόχο των προτάσεων της 
Κοινότητας σχετικά με τη λήψη "θετικών μέτρων" για ορισμένους ευα(σθητους 
κλάδους των μεταφορών. Η περαιτέρω ανάπτυξη του νηολογ(ου EUROS που έχει 
προταθε{ και των θετικών μέτρων για τις εσωτεριwές πλωτές μεταφορές θα 
συμβάλει στην αύξηση της απασχόλησης στους τομείς αυτούς. 
-114-
389. Εκτός από τις πολιτικές για την προστασ(α και την προώθηση των συμφερόντων 
των εργαζομένων, η κοινωνική διάσταση της ΚΠΜ θα περιλαμβάνει επ(σης μέτρα 
για τους χρήστες με μειωμένη κινητικότητα. Η Κοινότητα θα συμβάλει στην 
εφαρμογή προγραμμάτων πληροφόρησης και, στις περιπτώσεις που αυτό κριθε( 
απαρα(τητο, θα προτε(νει την καθιέρωση ελάχιστων απαιτούμενων προτύπων 
σχετικά με τη βελτ(ωση της πρόσβασης. 
V.5. ΕΞDΤΕΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ 
390. Η ολοκλήρωση της ενια(ας αγοράς και η δημιοuργ(α του ΕΟΧ, η συνεχής αύξηση 
των διεθνών εμπορικών και επιβατικών μεταφορών και η διαδικασ(α 
εκδημοκρατισμού στην κεντρική και Ανατολική Ευρώπη καθιστούν απαρα(τητη την 
εν(σχυση της εξωτερικής διάστασης της ΚΠΜ. 
391. Επ( του παρόντος προτε(νεται η εφαρμογή μιας πολιτικής με τρ(α σκέλη, η 
οπο (α συν (στατα ι στην προοδευτική μετατροπή κατά τη διάρκεια δεδομένης 
περιόδου, των υφιστάμενων διμερών συμφωνιών ώστε να ενταχθούν σ'ένα πλα(σιο 
κοινοτικών συμφωνιών και διαδικασιών, στην ανάπτυξη μιας σφαιρικής 
προσέγγισης όσον αφορά την πρόβλεψη και τη λειτουργία συστημάτων μεταφορών 
στην Ευρώπη, στα οποία θα συμπεριλαμβάνονται τα συστήματα μεταφορών του ΕΟΧ 
και της Ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης, και στην εν(σχυση του ρόλου της 
Κοινότητας στο πλα(σιο των διεθνών οργανισμών που ασχολούνται με τα θέματα 
αυτά. 
392. • οσον αφορά τη μετατροπή των υφιστάμενων διμερών συμφωνιών μεταξύ κρατών 
μελών και τρ(των χωρών, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Συμβούλιο προτάσεις 
σχετικά με τον τομέα της ναυτιλίας και των χερσαίων μεταφορών. Σε ορισμένες 
περιπτώσεις, η Κοινότητα θα χρειαστεί να υπερβεί το πλαίσιο των κοινοτικών 
συμφωνιών και να μελετήσει την ανάπτυξη ενός συστήματος πολυμερών 
διαπραγματεύσεων με ομάδες χωρών. 
393. Η ανάπτυξη δικτύων μεταφορών σε ευρωπαικη κλίμακα και η ολοκλήρωση της 
ευρύτερης ευρωπαϊκής αγοράς μεταφορών πρέπει να συνεχιστούν, όπως τον(ζεται 
και στη Δήλωση της Πράγας, η οπο(α εκδόθηκε στο πλα(σιο της Πανευρωπαϊκής 
Δ. ιάσκεψης Μεταφορών το 1991. Τα βήματα που έχουν ήδη γ (νε ι προς την 
κατεύθυνση αυτή πρέπει τώρα να συμπληρωθούν με άλλα μέτρα που θα καλύπτουν 
την ΚΑΚ και τα Βαλκανικά κράτη που απέκτησαν πρόσφατα την ανεξαρτησfα τους. 
394. Η συμμετοχή της Κοινότητας στους διεθνε(ς οργανισμούς θα πρέπει να 
επανεξεταστε( προκειμένου να διασφαλιστεί η όσο το δυνατόν 
αποτελεσματικότερη συμμετοχή της στις εργασίες σχετικά με θέματα που 
εμπ (πτουν στην αρμοδιότητά της. 'Ενα άλλο θέμα που θα πρέπει επ (σης να 
μελετηθε( είναι η δυνατότητα συμμετοχής της Κοινότητας στους διεθνείς 
οργανισμούς ως πλήρους μέλους. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να επαναξιολογηθεί ο 
ρόλος των διεθνών οργανισμών που ασχολούνται με τις μεταφορές, ιδ(ως στην 
Ευρώπη, προκειμένου να επιτευχθεί ο πλέον αποτελεσματικός καταμερισμός 
αρμοδιοτήτων. 
Ηαpάpτημα Ι 
Παpάpτημα ΙΙ 
Παpάpτημα ΙΙΙ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ HAPAPTHHATQN 
Πfνακες Ι και ΙΙ 
Χάρτες; 
Πpοτεραι6τητες; της; Κοινής Πολιτικής Ηεταφορ,iΝ 

..------·-----
1970 
1975 
1980 
1985 
1989 
1990 
( 1 ) EUR-12 
Source 
(2) wi thout 
(3) w ί thout 
(4) w ί thout 
(5) w ί thout 
1970-1975 
1975-1980 
1980-1985 
1985-1989 
1989-1990 
1970 
1975 
1980 
1985 
1989 
1990 EC-Froίght Transport 
ltωusand t.eί Ι Ι ίοn tonnc--k ί ιomctrcs( 1) 
Ra ί 1 
207 
177 
194 
181 
181 
176 
: ECMT 
Ρ, 1 RL 
GR 
Ρ 
Ρ, GR, 1 RL 
Ra ί 1 
-3.1% 
+1.8% 
-1.2% 
-0.1% 
-2.7% 
Ra ί 1 
27.8% 
22. 1% 
20.2% 
18.6% 
16.0% 
15.-4% Road Ιnι .Watcr- Ρ ipc Ι incs 
ways 
377(2) 101 60 
459(2) 95 69 
581(3) 104 80 
634(4) 95 61 
784(4) 104 62 
797(5) 105 63 
Average Annual Growth Rates 
Road lnl .Water- Pipel ines 
ways 
+4.0% -1.2% +1.0% 
+4.8% +1.8% +1.0% 
+1. 1% -1.3% -5.3% 
+6.7% +1.7% +Ο.4% 
+1.7% +1.0% +1 .6% 
Uodal Shares 
Road Ιηl .Water- Ρ ipe Ι ines 
ways 
50.6% 13.6% 8.0% 
57.4% 11.9% 8.6% 
60.6% 10.8% 8.4% 
65.3% 9.8% 6.3% 
69.3% 9.2% 5.5% 
69.9% 9.2% 5.5% ΛΝΝlΧ 
TABL_E 1 
--------·--------
Total 
7-45 
800 
959 
971 
11 31 
11-41 
-------
Total 
+1. 3% 
+3.7% 
+0.2% 
+3.9% 
+0.9% 
Total 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
. ----
//'[ 
lAOLE I Ι 
[C-Pas~;ongor Tr anspor t 
ltωusand Mi 11 ίοπ J)asscngcr-l<i Ιomctros( 1) 
Ra ί 1 Buses and Private Air(2) Total 
Coachcs Cars 
1970 182 214(3) 1390(3) 41 1827 
1975 200 249(3) 1701(3) 66 2216 
1980 209 278(3) 2033(3) 92 2612 
1985 218 284(3) 2200(3} 138 2840 
1989 231 302(4) 2685(4) 180 3398 
1990 231 313(5) 2776(4) 196 3516 
(1) EUR-12 
Source : ECMT 
(2) estimates; traffic departing and landing inside EC only 
( 3 > w ί t hou t ι. 1 RL 
< 4 > w ί t hou t ι . 1 R ι . GR 
( 5 ) w ί t hou t Β • GR • Ι R L • L 
Aνerage Annual Growth Rates 
Ra ί 1 Buses and Priνate Αί r Total 
Coaches Cars 
1970-1975 +1 .9% +3.1% +4.1% +10.0% +3.9% 
1975-1980 +Ο.8% +2.2% +3.6% +6.9% +3.3% 
1980-1985 +0.8% +Ο.4% +1.6% +8.4% +1. 7% 
1985-1989 +1.4% +1.6% +5.1% +6.9% +4.6% 
1989-1990 +Ο.5% +3.7% +3.4% +8.9% +3.4% 
Uodal Shares 
Ra ί Ι Buses and Priνate Αί r 
Coaches Cars 
1970 10.0% 11.7% 76. 1% 2.2% 
1975 9.0% 11. 2% 76.8% 3.0% 
1980 8.0% 10.6% 77.8% 3.5% 
1985 7.7% 10.0% 77.5% 4.9% 
1989 6.8% 8.9% 79.0% 5.3% 
1990 6.6% 8.9% 79.0% 5.6% Λ Ν r, Ι Χ 
~ 
-=~ 
~ US airlines 
5th Freedom operations 
within and beyond the 
European Community 
(Summer 1991) 
''---1 ~ 
t, 
Ι 
) 
, -~' ,,____,,,,,-l:) 
~ Moscow 
< 
> 
-,_,,,.,,,.· .., 
Naίrobi 
( 
\ 
) 
\\ 
ί, 
·--..._ 
.\..._ 
~ 
European Community 
Airlines 
5th freedom operations 
beyond USA (zero US 
~Cabotage) 
-...$", 
(Summer 1991) "-
\ 
Mexico \ 
1 
1 ~ Ί .--~-JJ°~~~ 
"-' ,,ι ...... _ 
( -.._ ~ ~ ~._.)---.;:; 
ls, 
Tampa Ortando XJ 
San Jose Bermuda 
San Juan > 
χ 
ΠΑΡΑΡΤΗΗΑ ΙΙΙ 
ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΙ'ΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΗΕΙ'ΑΦΟΡΩΝ 
1993 -1994 
ASONEZ ΔΡΑΣΗΣ: 
1) ΑΝΑΙ17ΎΒΗ ΚΑΙ ΟΛDΚΛΗΡDΕΗ TDN ΕΎΣ7ΉΗΑΤQΝ HE'rAΦOPQN ΤΗΣ ΚΟΙΝσrΒΤΑΣ 
1.α) 
1./J) 
l .y) 
1.δ) Οικονομικό και κανονιστικό πλα[σιο 
Τεχνική εναρμόνιση 
.εpευνα και ανάπτυξη 
Ανάπτυξη τιι.Ν δικτύιι.Ν 
2) ΑΣ•ΑΛΕΙΑ TQN ΗΕ'LΆΦΟΡQΝ 
3) ΙΙΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 
4) ΚΟΙΝDΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ 
5) ESO'rEPIΚEX ΕΧΕΣΕΙΣ 
1 -
1.α. 
1.β. 
l.y. ΑΝΑΙΙ7ΎΞΗ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡQΣΗ ΤΟΝ EYETHHATDN ΗΕΤΑΦΟΡQΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΕ 
οικονομικό και κανονιστικό πλα[σιο 
Καταλογισμός του κόστους υποδομής και του εξωτερικού κόστους, 
σuμπεp ι λαμβανομένης της χpήσης φοpολοy ι κών κι νήτpων, και ενός κοινοτικού 
καθεστώτος φορολόγησης των βαρέων οχημάτων μεταφοράς εμπορευμάτων βάσει της 
εδαφικ6τητας. 
κατάργηση περιορισμών σχετικά με τη μfσθωση οχημάτων εμπορευματικών 
μεταφορών και λεωφορείων σε άλλα κpάτη μέλη καθώς και τις μεταφορικές 
uπηρεσ{ες για fδιο λογαριασμό (συνέχεια του κανονισμού 881/92). 
θετικά μέτρα για την ανάπτυξη των εσωτερικών πλωτών οδών. 
Ενfσχuση των προτάσεων EUROS, θετικά μέτρα και προώθηση των παράκτιων 
ενδομεταφορών. 
κατάλογος των κρατικών ενισχύσεων κριτήρια για την αξιολόγηση των κρατικών 
ενισχύσεων, υποχρέωση προηγούμενης κοινοποίησης των κρατικών ενισχύσεων. 
Συλλογή στατιστικών yια τις θαλάσσιες εμπορευματικές μεταφορές και τα οδικά 
ατυχήματα. 
Ελεύθερη παροχή διεθνών υπηρεσιών στον τομέα των ταξί. 
Τεχνική εναpμόνιση 
Τεχνική εναρμόνιση των ΟJιlαφών ποτάμιας ναυσιπλοiας· των οδικών οχημάτων· των 
συνδυασμένων μεταφορών και των σιδηροδρόμων, ειδικότερα, διαλειτουργικότητα 
του δικτύου για τα τραίνα υψηλής ταχύτητας. 
Αξιολόγηση των επιπτώσεων που έχουν οι αυξανόμενες διαστάσεις των 
εμπορευματοκιβωτίων στην οικονομία, τις υποδομές και την ασφάλεια· 
εναρμόνιση των μονάδων φόρτωσης (κινητά αμαξώματα και εμπορευματοκιβώτια). 
Τυποποfηση του εξοπλισμού για τον έλεγχο της εναερfου κυκλοφορίας (ATCJ, 
ανάπτυξη των υπηρεσιών παροχής βοήθειας κατά τις θαλάσσιες μεταφορές (VTS) 
και των συστημάτων ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ λιμένων (EDI). 
εpευνα και ανάπτυξη 
Καθορισμός μιας συνεκτικής προσέγγισης της Ε&Α που συνδέεται με τις 
μεταφορές στο πλαfσιο του τέταρτου προγράμματος πλαισίου. 
Συνέχιση των δράσεων που αφορούν τη διαχε{ριση της κυκλοφορίας, 
και την υλικοτεχνική υποστήριξη yια όλους τους τύπους μεταφοράς, 
μεταφορών που συνδέονται με το περιβάλλον. τη ζήτηση 
και θέματα 
Ανάπτυξη ουσιαστικής συνεpyασ{ας με άλλους ευpωπαίΉούς ορyαν ισμούς που 
αναπτύσσουν δραστηριότητες Ε&Α στον τομέα των μεταφορών, και συyκεκpιμένα το 
EUREKA, τον EUROCONTROL, το COST και τον ΟΟΣΑ. 
,η ( 
1.6. Ανάπτυξη των δικτύων 
Κανονισμ6ς πλα{σιο· κατευθυντήριες γραμμές για 
σιδηpοδρ6μους, τους λιμένες και τους αερολιμένες, 
κυκλοφορίας και της κυκλοφορίας 1ων πλοίων· ενέργειcς τους συμβατικούς 
τον έλεγχο εναερ{ου 
για 1ην ολοκλήρωση του 
συστήματος και και τη χρήση πολλαπλών μεταφορών. 
Ανάπτυξη της τηλεματικής στο πλα{σιο των κατευθυντήριων γραμμών που έχουν 
ήδη προταθεί, ιδ{ως στον τομέα των οδικών μεταφορών. 
κατευθυντήριες γpαμμές σχετικά με τη δημιουργ{α εν6ς "Δικτύου των Πολιτών", 
για την παpοχή υπηpεσιών συνδυασμένων επιβατικών μεταφοpών. 
Πλα{σιο για τη συνδpομή στην ανάπτυξη της υποδομής των δικτύων μεταφορών σε 
τp{τες χώpες (ιδίως της Κεντpικής και της Ανατολικής Ευpώπης). 
Εφαpμογή εν6ς προγpάμματος οδικής ασφάλειας το οποίο θα περιλαμβάνει 
ενέpγειες πpοτεραι6τητας στον τομέα της εκπαίδευσης και της συμπεριφοράς των 
οδηγών, της ασφάλειας των οχημάτων και θέματα ασφάλειας που σχετίζονται με 
τις υποδομές. 
Ενίσχυση της κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με τη μεταφορά επικίνδυνων 
εμπορευμάτων είτε στο εσωτεpικ6 εν6ς κράτους μέλους ε[τε στο πλαίσιο διεθνών 
μεταφορών. 
Κοινοτικές πpοδιαγpαφές και λειτουργικές διαδικασίες βάσει πpοτύπων του 
EUROCONTROL, συστήματα υποχρεωτικής αναφοράς των συμβάντων (HIR) και 
διεξαγωγή εpευνών σε περίπτωση αεροπορικού δυστυχήματος. 
ομοιόμοpφη εφαpμογή στην Κοινότητα διεθνών κανόνων ασφαλείας και πρόληψης 
της θαλάσσιας pύπανσης· ενfσχυση και αποτελεσματική εφαρμογή του ελέγχου των 
πλοfων από το κpάτος ελλιμενισμού. 
3. ΙΙΡΟΣ'rΑ:εΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΊΌΣ 
Επανεξέταση και εν{σχυση των τεχνικών οδηγιών σχετικά με τον τεχνικ6 έλεγχο 
των οχημάτων από την άποψη του σεβασμού του περιβάλλοντος (εκπομπές, 
θόpυβος). 
Ενθάppυνση και πpοώθηση της ασφάλειας των δημ6σιων συγκοινωνιών και στήριξη 
των πpωτοβουλιών που αναλαμβάνονται σε τοπικ6 επίπεδο για τους ποδηλάτες και 
τους πεζούς, ώστε να αυξηθεί η βελτίωση της ποι6τητας του αστικού 
πεpιβάλλοντος. 
Πpότυπη μέθοδος υπολογισμού και δείκτες έκθεσης 
επ ιβάpυνσης r ια τα πλέον θοpυβώδη αεροσκάφη του 
εκπομπές οξειδ{ων του αζώτου. στο θ6pυβο, κανόνες μη 
κεφαλαίου ΙΙΙ και τις 
Ανάπτυξη συστημάτων r ια τη δ ιαχε ίρ ιση των αποβλήτων και την πρ6ληψη της 
pύπανσης από πλο{α. 
Ι?. 2 
4. ΚΟΙΝQΝΙΚΒ ΠΡΟΕ7"ΑΕΙΑ 
Τpοποπο{ηση των καν6νων που διέπουν την πρ6σβαση στο επάyyελμα, την 
κατάρτιση των οδικών μεταφορέων, τις ώρες οδήγησης και ανάπαυσης των οδηγών. 
Πληρώματα και συνθήκες εργασίας στις εσωτερικές πλωτές μεταφορές. 
Βελτ(ωση των συνθηκών μεταφοράς των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα· 
προδιαγραφές όσον αφορά τη δυνατ6τητα πp6σβασης. 
κοινοτικά προγράμματα περιορισμού των ωρών πτήσεως και ελάχιστες απαιτήσεις 
εκπα(δευσης yια ορισμένα επαyyέλματα της πολιτικής αεpοπορ{ας. 
Ελάχιστο επίπεδο εκπαίδευσης και Ηατάρτισης yια τους αξιωματικούς του 
εμπορικού ναυτικού. 
Χp6νος ερyασ{ας στους διάφορους κλάδους τομείς μεταφορών. 
5. ΕSDΤΕΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ 
Πρόταση και εκτέλεση εντολών σχετικά με τη διαπραγμάτευση συμφωνιών με 
τρίτες χώρες. 
Εξωτερικές σχέσεις στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, που περιλαμβάνουν 
ενέργειες yια την άρση των περιορισμών στη αyοpά και τη σύσφιγξη των σχέσεων 
με τρίτες χώρες στον τομέα της ναυτιλίας. 
Τεχνική βοήθεια προς τις χώρες της ΚεντpιΗής και Ανατολικής Ευρώπης και την 
πρώην Σοβιετική Ένωση, συμπεριλαμβανομένης 1ης συνεργασίας στον τομέα 
διαχείρισης και ελέγχου της εναερίου κυκλοφορίας. 
Ενίσχυση της συμμετοχής και της θέσης της Κοιν6τητας στους διεθνείς 
οργανισμούς που ασχολούνται με τις μεταφορές. 
Συνέχεια των συμπερασμάτων της Πρώτης Πανευpωπα ίΉής Διάσκεψης που 
πραγματοποιήθηκε στην Πpάyα (Οκτώβριος 1991) Ηαι της Διάσκεψης της Βαλτικής 
που πραγματοποιήθηκε στο szeczcin (Μάρτιος 1992). 
Ηέτpα που απαιτε( η ισχύουσα νομοθεσ(α 
Η ισχύουσα νομοθεσ{α απαιτε{ επ{σης τη λήψη οpισμένων μέτpων νομοθετικού χαpακτήpα: 
πρόκειται yια μέτpα που αφορούν την αύξηση της διαθεσιμότητας και της ποιότητας των 
πληpοφοpιών σχετικά με τη λειτοupyfα της εσωτεpικής αyοpάς μεταφορών· yια κpιτήpια 
σχετικά με την πεpαιτέpω ελευθέpωση των σιδηpοδpόμων· μέτpα που αφοpούν την επόμενη 
φάση του πpοypάμματος διάλυσης των πλοfων πpοκειμένοu να αντιμετωπισθε{ η 
πλεονάζουσα ικανότητα στην εσωτεpική ναυσιπλοi•α· κpιτήpια και μεθόδους yια την 
αξιολόyηση του επιπέδου των αεpοποpικών ναύλων· πεpαιτέpω ελευθέpωση των 
ενδομεταφοpών στις οδικές επιβατικές μεταφοpές με πούλμαν και λεωφοpεfα· το θtμα της 
θεpινής ι.ίpας. 


ISSN 0254-1483 
COM(92) 494 τεΛ ικ:ό 
ΕΓΓΡΑΙΑ 
GR 07 
Ap L tt. ~αtαΑόyου : CB-CO-92-570-GR-C 
Υπnpεσία Επισnμων Ε~δόσεων των Ευρωπαί~ών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembc»urg ISBN 92-77-50662-8