Πρόταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη θέση που θα λάβει η Κοινότητα στο πλαίσιο του Συμβουλίου Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ όσον αφορά μια πρόταση για τη χρησιμοποίηση, για την ελάφρυνση του χρέους, του αποθεματικού της πίστωσης του ένατου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης που προορίζεται για την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Εισαγωγή

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα διαδραματίζει ενεργό ρόλο για την προετοιμασία και εκτέλεση σημαντικών πρωτοβουλιών υπέρ των αναπτυσσομένων χωρών, όπως είναι η μείωση του χρέους υπέρ των Υπερχρεωμένων Φτωχών Χωρών (ΥΦΧ), το Παγκόσμιο Ταμείο για την καταπολέμηση του HIV/Aids, της ελονοσίας και της φυματίωσης (GFATM ή "Παγκόσμιο Ταμείο"), η υγεία στον τομέα της αναπαραγωγής, οι πρωτοβουλίες του Γιοχάνεσμπουργκ κλπ. Οι εν λόγω πρωτοβουλίες υπέρ των χωρών ΑΚΕ αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη μείωση της φτώχειας, που είναι ο κυριότερος στόχος τόσο της συμφωνίας εταιρικής σχέσεως ΑΚΕ-ΕΚ που υπεγράφη στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 όσο και της κοινοτικής αναπτυξιακής πολιτικής.

Δεδομένου ότι το ΕΤΑ αποτελεί την κυριότερη πηγή χρηματοδότησης της κοινοτικής βοήθειας στις χώρες ΑΚΕ, οι (ενδεχόμενες περαιτέρω) συνεισφορές στις εν λόγω πρωτοβουλίες υπέρ των χωρών ΑΚΕ θα πρέπει να προέρχονται από το ΕΤΑ. Το ποσό που έχει προβλεφθεί για συνεργασία εντός της περιοχής των χωρών ΑΚΕ στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ (300 εκατ. ευρώ) δεν αρκεί για να καλύψει όλες τις πρωτοβουλίες. Θα πρέπει συνεπώς να κινητοποιηθούν τα αποθεματικά του 9ου ΕΤΑ. Η χρησιμοποίηση των αποθεματικών του 9ου ΕΤΑ για νέες πρωτοβουλίες θα συμβάλει επίσης στην επιτάχυνση της εκτέλεσης των κεφαλαίων που έχουν προβλεφθεί για τις χώρες ΑΚΕ στο πλαίσιο παλαιότερων συμβάσεων της Λομέ και της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσεως που υπεγράφη στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000. Σχεδιάζεται για το 2004 γενική ανασκόπηση της εκτέλεσης του 9ου ΕΤΑ. Η αξιολόγηση θα βασιστεί στο κατά πόσον εκτελέστηκαν οι αναλήψεις υποχρεώσεων και οι εκταμιεύσεις. Η χρησιμοποίηση των αποθεματικών του 9ου ΕΤΑ για νέες πρωτοβουλίες και με μηχανισμούς ταχείας εκταμίευσης θα επιταχύνουν την εκτέλεση της βοήθειας υπέρ των χωρών ΑΚΕ.

Σύμφωνα με τη συμφωνία του Κοτονού και την Εσωτερική Συμφωνία μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, η Επιτροπή πρότεινε στην επιτροπή του ΕΤΑ να συνεχιστεί η στήριξη από μέρους της Κοινότητας νέων πρωτοβουλιών, όπως στον τομέα της υγείας, της εκπαίδευσης, της ειρήνης και της ασφάλειας, καθώς και των πρωτοβουλιών του Γιοχάνεσμπουργκ με τη μεταφορά 204 εκατομμυρίων ευρώ από το αποθεματικό του 9ου ΕΤΑ για την περιφερειακή συνεργασία στη χορήγηση για τη συνεργασία εντός των χωρών ΑΚΕ. Η παρούσα πρόταση θα έχει ως αποτέλεσμα την πλήρη απορρόφηση της συνολικής πίστωσης για την περιφερειακή συνεργασία. (Το συνολικό ποσό που είναι διαθέσιμο για την περιφερειακή συνεργασία ανέρχεται σε 1,204 δισεκατομμύρια ευρώ [1], από τα οποία 700 εκατομμύρια ευρώ χορηγούνται για τα περιφερειακά ενδεικτικά προγράμματα και 300 εκατομμύρια ευρώ έχουν ήδη χορηγηθεί για τη συνεργασία εντός των χωρών ΑΚΕ). Υπό αυτές τις συνθήκες, το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ μπορεί να λάβει τα κατάλληλα μέτρα σύμφωνα με την παράγραφο 8 του Χρηματοδοτικού Πρωτοκόλλου του 9ου ΕΤΑ, που μπορεί να εφαρμοστεί όταν εξαντληθούν τα κεφάλαια που παρέχουν τα όργανα της Συμφωνίας του Κοτονού.

[1] Το Χρηματοδοτικό Πρωτόκολλο του 9ου ΕΤΑ προβλέπει ποσό 1,300 δισεκατομμύρια ευρώ για την περιφερειακή συνεργασία. Εντούτοις, λαμβανομένου υπόψη ότι από το συνολικό ποσό του 9ου ΕΤΑ (13,5 δισεκατομμύρια ευρώ) το ένα δισεκατομμύριο ευρώ υπόκειται σε έλεγχο απόδοσης το 2004, το πραγματικά διαθέσιμο ποσό για περιφερειακή συνεργασία ανέρχεται μόνο σε 1,204 δισεκατομμύρια.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή προτείνει να εγκρίνει το Συμβούλιο την συνημμένη απόφαση για την μεταφορά 335 εκατομμυρίων ευρώ από το αποθεματικό της πίστωσης για την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του 9ου ΕΤΑ στη πίστωση για την περιφερειακή συνεργασία, με σκοπό να χρησιμοποιηθεί για την ελάφρυνση του χρέους.

2. ελαφρυνση του χρεουσ

Η Πρωτοβουλία για τις Υπερχρεωμένες Φτωχές Χώρες (ΥΦΧ) άρχισε να εφαρμόζεται το 1996 και ενισχύθηκε το 1999 στη Διάσκεψη Κορυφής G7/G8 στην Κολωνία με στόχο τη μείωση του χρέους των υπερχρεωμένων φτωχών χωρών σε βιώσιμο επίπεδο. Τον Νοέμβριο 1996 ιδρύθηκε Καταπιστευματικό Ταμείο με σκοπό τη χορήγηση χρηματοδοτικής στήριξης σε πολυμερή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία για τις ΥΦΧ έτσι ώστε να επιτύχουν το συμφωνημένο ποσοστό ελάφρυνσης του χρέους. Το Καταπιστευματικό Ταμείο μπορεί να χορηγήσει χρηματοδοτική στήριξη για την εξώφληση του χρέους, την κάλυψη της εξυπηρέτησης του χρέους, ή για την εξαγορά και την συνακόλουθη άφεση του χρέους. Τη διαχείριση του Καταπιστευματικού Ταμείου έχει αναλάβει η Διεθνής Ένωση Ανάπτυξης (ΔΕΑ).

Από σύνολο 42 χωρών που είναι επιλέξιμες για την πρωτοβουλία, 20 χώρες έχουν επί του παρόντος φθάσει στο "σημείο απόφασης" (ήτοι είναι επιλέξιμες για προσωρινή ελάφρυνση του χρέους) και 6 έχουν φθάσει στο σημείο ολοκλήρωσης (ήτοι στην έναρξη της οριστικής ελάφρυνσης του χρέους). Για τις εν λόγω 26 χώρες, η συνολική απαλλαγή από το χρέος, μεταξύ άλλων, με παραδοσιακούς μηχανισμούς και πρόσθετες διμερείς συμφωνίες άφεσης του χρέους, θα ανέλθει περίπου σε 40 δισεκατομμύρια αμερικανικά δολάρια σε καθαρή παρούσα αξία, με αποτέλεσμα τη μείωση κατά περίπου δύο τρίτα του συνολικού συσσωρευμένου χρέους, πράγμα που παρέχει στις εν λόγω χώρες τη δυνατότητα να αυξήσουν σημαντικά τις δαπάνες για τη μείωση της φτώχειας.

Με τις αποφάσεις αριθ. 1/1999 της 8ης Δεκεμβρίου 1999 [2], 2/2001 της 20ης Δεκεμβρίου 2001 [3] και 3/2002 της 23ης Δεκεμβρίου 2002, το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ χορήγησε πόρους για τους μηχανισμούς ελάφρυνσης της φτώχειας υπέρ των υπερχρεωμένων χωρών ΑΚΕ για συνολικό ποσό ύψους 1,185 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το Συμβούλιο της ΕΕ είχε επίσης προβλέψει ποσό 40 εκατομμυρίων ευρώ για τον ίδιο σκοπό με την απόφαση αριθ. 98/453 της 6ης Ιουλίου 1998 [4] από τα επιτόκια που προέκυψαν από τους λογαριασμούς του Δημόσιου Ταμείου [5]. Οι πόροι αυτοί προορίζονταν για την κάλυψη (i) της συνολικής χρηματοδότησης της πρωτοβουλίας υπέρ των Υπερχρεωμένων Φτωχών Χωρών (ΥΦΧ) μέχρι ποσού 680 εκατομμυρίων ευρώ (συνεισφορά υπό την ιδιότητα χορηγού βοήθειας) [6] και (ii) την κάλυψη του εκκρεμούς χρέους και των υποχρεώσεων εξυπηρέτησης του χρέους προς την Κοινότητα από μέρους των επιλέξιμων χωρών ΑΚΕ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τις ΥΦΧ, για συνολικό ποσό ύψους 545 εκατομμυρίων ευρώ (συνεισφορά υπό την ιδιότητα πιστωτή).

[2] ΕΕ L 103, 28.4.2000, σ 73.

[3] ΕΕ L 56, 27.2.2002, σ 19.

[4] ΕΕ L 198, 15.7.1998, σ. 40

[5] Η Κοινότητα προέβη σε περαιτέρω συνεισφορά ύψους 54 εκατομμυρίων ευρώ στην πρωτοβουλία για τις ΥΦΧ από τον προϋπολογισμό, υπέρ των χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας.

[6] Πέραν της συνεισφοράς από τον προϋπολογισμό, η Κοινότητα έχει μέχρι τώρα συμμετάσχει στο Καταπιστευματικό Ταμείο των ΥΦΧ ως χορηγός βοήθειας για συνολικό ποσό ύψους 734 εκατομμυρίων ευρώ.

Η πιο πρόσφατη εκτίμηση [7] για τη συνολική ανάγκη χρηματοδότησης από το Καταπιστευματικό Ταμείο για τις ΥΦΧ ανέρχεται σε 3,42 δισεκατομμύρια αμερικανικά δολάρια, συμπεριλαμβανομένου του κόστους της συμπληρωματικής ελάφρυνσης του χρέους ("topping-up" - συμπληρωματική κάλυψη) που πιθανώς θα χρειασθεί μετά το "σημείο ολοκλήρωσης" λόγω εξωτερικών προβλημάτων. Εντούτοις, οι συνολικές αναλήψεις υποχρεώσεων του Καταπιστευματικού Ταμείου για τις ΥΦΧ ανέρχονται μόνο σε 2,62 δισεκατομμύρια αμερικανικά δολάρια, και συνεπώς το Ταμείο Καταπιστεύματος παρουσιάζει χρηματοδοτικό έλλειμμα 800 εκατομμυρίων αμερικανικών δολαρίων για τις 34 χώρες που έχουν προς το παρόν ληφθεί υπόψη. Το ποσό που προτείνεται για τη νέα συνεισφορά της ΕΚ στο Ταμείο Καταπιστεύματος ανέρχεται σε 200 εκατομμύρια ευρώ, και υπολογίστηκε με βάση την ίση κατανομή του χρηματοδοτικού βάρους σε όλους τους χορηγούς βοήθειας.

[7] "Πρωτοβουλία ΥΦΧ - Στάδιο εκτέλεσης" Κοινή έκθεση που κατήρτισε το προσωπικό του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, 23 Σεπτεμβρίου 2002

Το υπολογιζόμενο κόστος για την τρέχουσα συμμετοχή της Κοινότητας υπό την ιδιότητα του πιστωτή στην ελάφρυνση του χρέους των ΥΦΧ ανέρχεται σε 680 εκατομμύρια ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του κόστους της πρόσθετης ελάφρυνσης του χρέους. Δεδομένου του σημερινού επιπέδου των αναλήψεων υποχρεώσεων της Κοινότητας, ήτοι 545 εκατομμύρια ευρώ, προτείνεται να χρησιμοποιηθούν 135 εκατομμύρια ευρώ για τη χρηματοδότηση του υπολοίπου εκκρεμούντος χρέους και των υποχρεώσεων εξυπηρέτησης του χρέους.

Το συνολικό ποσό της προταθείσας νέας συνεισφοράς στις ΥΦΧ των ΑΚΕ ανέρχεται σε 335 εκατομμύρια ευρώ. Δεδομένου ότι η πίστωση για την περιφερειακή συνεργασία έχει εντελώς εξαντληθεί από τις ήδη πραγματοποιηθείσες χορηγήσεις και από τη νέα χορήγηση για την περιοχή των χωρών ΑΚΕ ποσού 204 εκατομμυρίων ευρώ, η νέα συνεισφορά για τις ΥΦΧ θα πρέπει να αντληθεί από το αποθεματικό του 9ου ΕΤΑ για την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ.

Για όλους αυτούς τους λόγους, η Επιτροπή προτείνει να εγκρίνει το Συμβούλιο τη συνημμένη απόφαση για τη χρησιμοποίηση του αποθεματικού της πίστωσης του 9ου ΕΤΑ για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.

Πρόταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη θέση που θα λάβει η Κοινότητα στο πλαίσιο του Συμβουλίου Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ όσον αφορά μια πρόταση για τη χρησιμοποίηση, για την ελάφρυνση του χρέους, του αποθεματικού της πίστωσης του ένατου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης που προορίζεται για την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 310, σε συνδυασμό με το άρθρο 300 παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής ,

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) Το άρθρο 15 της συμφωνίας εταιρικής σχέσεως ΑΚΕ-ΕΚ που υπεγράφη στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 παρέχει στο Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ το δικαίωμα να λαμβάνει αποφάσεις σύμφωνα με τη συμφωνία, και η παράγραφος 8 του παραρτήματος Ι εξουσιοδοτεί το Συμβούλιο Υπουργών να λάβει τα κατάλληλα μέτρα εάν εξαντληθούν τα κεφάλαια που προβλέπονται σε κάποιο από τα έγγραφα της Συμφωνίας.

(2) Τα κεφάλαια από την πίστωση του 9ου ΕΤΑ για την περιφερειακή συνεργασία και ολοκλήρωση έχουν εξαντληθεί. Ως εκ τούτου, η θέση της Κοινότητας στο Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ θα πρέπει να καθιερωθεί με προοπτική τη λήψη απόφασης σχετικά με τη συμμετοχή της Κοινότητας στην ελάφρυνση του χρέους υπέρ των υπερχρεωμένων χωρών ΑΚΕ από το αποθεματικό της πίστωσης του ένατου ΕΤΑ που προορίζεται για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Η Κοινότητα λαμβάνει την ακόλουθη θέση στο Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ για τη χρησιμοποίηση, για την ελάφρυνση του χρέους, του αποθεματικού της πίστωσης του 9ου ΕΤΑ που προορίζεται για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, με βάση το συνημμένο σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ.

Άρθρο 2

Ενδέχεται να συμφωνηθούν ελάσσονος σημασίας αλλαγές στο σχέδιο απόφασης χωρίς να χρειασθεί να ληφθεί νέα απόφαση από το Συμβούλιο.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σχέδιο

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΑΚΕ-ΕΚ

για τη χρησιμοποίηση, για την ελάφρυνση του χρέους, του αποθεματικού της πίστωσης του ένατου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης που προορίζεται για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΑΚΕ-ΕΚ,

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, που υπογράφηκε στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000, και ιδίως την παράγραφο 8 του παραρτήματος Ι,

Εκτιμώντας τα εξής :

Με τις αποφάσεις αριθ. 1/1999 της 8ης Δεκεμβρίου 1999, 2/2001 της 20ης Δεκεμβρίου 2001 και 3/2002 της 23ης Δεκεμβρίου 2002, το Υπουργείο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ χορήγησε πόρους για τους μηχανισμούς ελάφρυνσης της φτώχειας υπέρ των υπερχρεωμένων χωρών ΑΚΕ για συνολικό ποσό ύψους 1,185 δισεκατομμυρίων ευρώ. Από το εν λόγω ποσό , προβλέφθηκαν 545 εκατομμύρια ευρώ για την ελάφρυνση του εκκρεμούντος χρέους και των υποχρεώσεων εξυπηρέτησης του χρέους προς την Κοινότητα και 680 εκατομμύρια ευρώ ως συνεισφορά στο Καταπιστευματικού Ταμείου των ΥΦΧ, τη διαχείριση του οποίου έχει η Διεθνής Ένωση Ανάπτυξης.

Για να εξασφαλιστεί η συνεχής στήριξη των μηχανισμών ελάφρυνσης της φτώχειας υπέρ των υπερχρεωμένων φτωχών χωρών ΑΚΕ, είναι σκόπιμο να χορηγηθούν συμπληρωματικοί πόροι για τη συνεργασία εντός της περιοχής των χωρών ΑΚΕ συνολικού ύψους 335 εκατομμυρίων ευρώ. Εντούτοις, η πίστωση που προορίζεται για την περιφερειακή συνεργασία και την ολοκλήρωση, όπως καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος β) του παραρτήματος Ι της συμφωνίας εταιρικής σχέσεως ΑΚΕ-ΕΚ, έχει εξαντληθεί. Οι απαραίτητοι πόροι θα μεταφερθούν συνεπώς από μη χορηγηθέντες πόρους της πίστωσης που προορίζεται για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του 9ου ΕΤΑ.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1 - Ελάφρυνση του χρέους

Μεταφέρεται ποσό 335 εκατομμυρίων ευρώ από τους μη χορηγηθέντες πόρους της πίστωσης που προορίζεται για την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του 9ου ΕΤΑ στη χορήγηση υπέρ των χωρών ΑΚΕ από την πίστωση που προορίζεται για την περιφερειακή συνεργασία και ολοκλήρωση. το εν λόγω ποσό χρησιμοποιείται για την ελάφρυνση του χρέους υπέρ των χωρών ΑΚΕ που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τις Υπερχρεωμένες Φτωχές Χώρες (ΥΦΧ), σύμφωνα με το άρθρο 66 της συμφωνίας εταιρικής σχέσεως ΑΚΕ-ΕΚ. Το ποσό αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τους ακόλουθους σκοπούς:

- για την κάλυψη του εκκρεμούς χρέους και των υποχρεώσεων εξυπηρέτησης του χρέους προς την Κοινότητα από μέρους των χωρών ΑΚΕ που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τις ΥΦΧ (135 εκατομμύρια ευρώ).

- για τη συνεισφορά στη χρηματοδότηση του Καταπιστευματικού Ταμείου Καταπιστεύματος των ΥΦΧ υπέρ των χωρών ΑΚΕ (200 εκατομμύρια ευρώ).

Άρθρο 2

Σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 2 του παραρτήματος IV της συμφωνίας εταιρικής σχέσεως ΑΚΕ-ΕΚ, το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ ζητά από την Επιτροπή να χρηματοδοτήσει τη στήριξη της ελάφρυνσης του χρέους για συνολικό ποσό 335 εκατομμυρίων ευρώ, όπως καθορίζει το άρθρο 1 της παρούσας απόφασης.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ

Ο Πρόεδρος