Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Τον Οκτώβριο του 2000 πραγματοποιήθηκαν εν τέλει οι τόσο αναμενόμενες πολιτικές μεταβολές στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (ΟΔΓ). Μετά από μια δεκαετία αντιπαραθέσεων με τις γειτονικές χώρες και τη διεθνή κοινότητα που προκάλεσαν την πλήρη απομόνωση της χώρας και οδήγησαν σε σύγκρουση με το ΝΑΤΟ το 1999, η σκληρή γραμμή του καθεστώτος Μιλόσεβιτς κατέρρευσε στις 5 Οκτωβρίου 2000 μετά από τις ομοσπονδιακές προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν στις 24 Σεπτεμβρίου. Στη Σερβία, έληξε μια παρατεταμένη μεταβατική περίοδος συγκυβέρνησης του παλαιού καθεστώτος και το νέου δημοκρατικού συνασπισμού μετά τις σερβικές κοινοβουλευτικές εκλογές της 23ης Δεκεμβρίου και με το σχηματισμό της νέας σερβικής κυβέρνησης τον Ιανουάριο του 2001.

Η αποχώρηση του παλαιού καθεστώτος και η εγκαθίδρυση μιας δημοκρατικής κυβέρνησης που τάσσεται υπέρ των μεταρρυθμίσεων αποτέλεσε σαφώς ένα ουσιαστικό βήμα στη διαδικασία επαναφοράς της ΟΔΓ σε μια πορεία διατηρήσιμης πολιτικής και οικονομικής ανάπτυξης. Η διεθνής κοινότητα στήριξε ουσιαστικά το νέο καθεστώς στην ΟΔΓ, ιδίως με τη χορήγηση μαζικής επείγουσας βοήθειας, έτσι ώστε να διευκολυνθεί η εδραίωσή του στην εξουσία κατά τους πρώτους μήνες της ύπαρξής του. Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΕΚ) χορήγησε πακέτο επείγουσας βοήθειας ύψους περίπου 200 εκατ. ευρώ, όπως είχε ανακοινωθεί στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μπιαρίτζ τον Οκτώβρίο του 2000. Το πακέτο περιελάμβανε επισιτιστική βοήθεια, ιατροφαρμακευτικό υλικό και καύσιμα, έτσι ώστε να καλυφθούν οι βασικές ανάγκες του πληθυσμού κατά τη διάρκεια του χειμώνα 2000/2001.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, οι νέες αρχές της ΟΔΓ κατόρθωσαν να αποκαταστήσουν τους δεσμούς τους με τους διεθνείς οργανισμούς και τα χρηματοδοτικά ιδρύματα. Το Δεκέμβριο του 2000 η ΟΔΓ έγινε μέλος του ΔΝΤ και ένα μήνα αργότερα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ). Επίσης, αποκαταστάθηκαν οι επαφές με την Παγκόσμια Τράπεζα και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) έτσι ώστε να καταστεί δυνατή όσο το δυνατό συντομότερα η παρέμβαση των οργανισμών αυτών στην ΟΔΓ. Στις 8 Μαΐου 2001 η χώρα έγινε μέλος της Παγκόσμιας Τράπεζας. Αυτό θα προετοιμάσει το έδαφος για τη χορήγηση δανείων διαρθρωτικής προσαρμογής εκ μέρους της τράπεζας για τη στήριξη ενός προγράμματος οικονομικής σταθεροποίησης και μεταρρύθμισης. Η προϋπόθεση για τη χορήγηση νέων πιστώσεων εκ μέρους της ΕΚ και της ΕΤΕ προς την ΟΔΓ είναι η αποδοχή και η εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών (περίπου 218 εκατ. ευρώ στις αρχές του Απριλίου) που προέρχονται από παλαιά δάνεια προς το τμήμα αυτό της πρώην Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας. Οι αρχές της ΟΔΓ εξέφρασαν την προθυμία τους να ανταποκριθούν σε αυτές τις υποχρεώσεις ακολουθώντας το παράδειγμα των άλλων πρώην γιουγκοσλαβικών δημοκρατιών.

Σήμερα, η ΟΔΓ αντιμετωπίζει σημαντικά οικονομικά και χρηματοδοτικά προβλήματα που θεωρούνται κατά το μεγαλύτερο μέρος τους κλασικά για μια οικονομία στη φάση της μετάβασης, παρόλο που έχουν σαφώς επιδεινωθεί λόγω των πολεμικών ζημιών και κυρώσεων. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, η οικονομική και χρηματοπιστωτική κακοδιαχείριση ζημίωσε την οικονομία της ΟΔΓ, η οποία γνώρισε μια διαδικασία συνεχούς αποβιομηχάνισης και διεθνούς απομόνωσης. Η οικονομία παγιδευόταν όλο και βαθύτερα σε ένα φαύλο κύκλο αρνητικής αποταμίευσης, αποεπένδυσης και συρρικνούμενης παραγωγικότητας. Αποτέλεσμα ήταν ότι από το 1990 έως το 1999, η οικονομία της ΟΔΓ (χωρίς τους λογαριασμούς για το Κοσσυφοπέδιο) παρουσίασε αρνητικό μέσο ετήσιο ποσοστό ανάπτυξης 7%, και το εκτιμώμενο ΑΕΠ το 1999 μειώθηκε στο ήμισυ του αντίστοιχου του 1990.

2. Προσφατες οικονομικεσ επιδοσεισ

Αφού απέκτησε την ιδιότητα του μέλους του ΔΝΤ το Δεκέμβριο του 2000, η ΟΔΓ έλαβε δάνειο στο πλαίσιο της πολιτικής του ΔΝΤ για τη χορήγηση επείγουσας βοήθειας μετά από σύγκρουση. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αρχές συμφώνησαν με το ΔΝΤ σχετικά με ένα πρόγραμμα σταθεροποίησης που καλύπτει την περίοδο από το Δεκέμβριο του 2000 μέχρι το Μάρτιο του 2001 και σκοπό έχει την αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων αναγκών.

Έκτοτε, οι μακροοικονομικές πολιτικές της χώρας ήταν σύμφωνες με το πρόγραμμα που είχε θεσπιστεί και εκπληρώθηκαν σε σημαντικό επίπεδο οι όροι που είχαν τεθεί. Ειδικότερα, τα καθαρά εγχώρια περιουσιακά στοιχεία της Εθνικής Τράπεζας της Γιουγκοσλαβίας διατηρήθηκαν σε σταθερό επίπεδο και η επέκταση της νομισματικής βάσης ακολούθησε αυστηρά την αύξηση των καθαρών διεθνών αποθεματικών. Ο μηνιαίος πληθωρισμός αποκλιμακώθηκε αισθητά και διατηρήθηκε κάτω του 3,2% από το Δεκέμβριο του 2000 έως το Μάρτιο του 2001. Η συναλλαγματική ισοτιμία διατηρήθηκε σταθερή και τα συναλλαγματικά διαθέσιμα αυξήθηκαν από 380 εκατ. δολάρια ΗΠΑ τον Οκτώβριο στο σημερινό επίπεδό τους που ανέρχεται σε 580 εκατ. δολάρια ΗΠΑ. Αντίθετα, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ το 2000 και κατά το πρώτο τρίμηνο του 2001 ήταν χαμηλότερη από την προσδοκώμενη.

Παρά ορισμένες βελτιώσεις στο σύστημα είσπραξης φόρων και δασμών κατά το πρώτο τρίμηνο του 2000, τα έσοδα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού του 2000 αποδείχθηκαν ανεπαρκή πράγμα που οδήγησε σε συμπίεση των δαπανών και συσσώρευση καθυστερούμενων οφειλών. Στη Σερβία, η είσπραξη των εσόδων βελτιώθηκε επίσης αισθητά από το τελευταίο τρίμηνο του 2000 και επιτεύχθηκαν οι στόχοι προς τα έσοδα που είχαν τεθεί στο πλαίσιο του προγράμματος. Ωστόσο, για το 2000 ως σύνολο, ο σερβικός προϋπολογισμός παρουσίασε ενοποιημένο έλλειμμα περίπου 10%, που περιλαμβάνει ταμειακό έλλειμμα 1% του ΑΕΠ, καθυστερούμενες οφειλές για το 2000 ύψους 4% του ΑΕΠ και οιονεί δημοσιονομικά ελλείμματα ύψους 5% του ΑΕΠ. Το συνολικό ύψος του καθυστερούμενων οφειλών κατά τα τέλη του 200 ανήλθε σε 12% του ΑΕΠ.

3. ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

3.1. Σύνοψη των βασικών στόχων της πολιτικής του 2001

Οι αρχές της ΟΔΓ κατέληξαν πρόσφατα σε συμφωνία προς έγκριση με το ΔΝΤ σχετικά με το μεγαλύτερο μέρος των πτυχών της πολιτικής ενός εκτεταμένου προγράμματος σταθεροποίησης και μεταρρύθμισης για το 2001 το οποίο θα μπορούσε να στηριχθεί από το ταμείο στο πλαίσιο μιας πιστωτικής διευκόλυνσης stand by που θα καλύπτει την περίοδο μέχρι τα τέλη Μαίου του 2002. Η έγκριση του προγράμματος εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου του ΔΝΤ αναμένεται για τον Ιούνιο, αλλά ο χρόνος έγκρισης θα εξαρτηθεί από την επίλυση ορισμένων εκκρεμών θεμάτων, όπως το θέμα της χρηματοδότησης των εγγυήσεων από άλλους χορηγούς, και ιδίως τους πιστωτές της λέσχης των Παρισίων.

Τα βασικά στοιχεία του προγράμματος μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

* Μείωση του δωδεκάμηνου πληθωρισμού, μέχρι τα τέλη του 2001, σε 30-35% στη Σερβία (από 115% στα τέλη του 2000) και σε 6,5% Μαυροβούνιο (από περίπου 25% στα τέλη του 2000).

* Αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά περίπου 5%.

* Συγκράτηση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών σε περίπου 16,½% του ΑΕΠ του 2001 παράλληλα με αύξηση των συναλλαγματικών διαθεσίμων από 0,2 δισεκατ. δολάρια ΗΠΑ σε 0,7 δισεκατ. δολάρια ΗΠΑ (που ισοδυναμούν με 1,3 μήνες εισαγωγών).

3.2. Δημοσιονομικές πολιτικές

Στη Σερβία το ταμειακό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται σε συγκρατηθεί σε περίπου 2% του ΑΕΠ το 2001, και να χρηματοδοτηθεί με τη στήριξη των εθνικών τραπεζών μέχρι ποσοστού 0,6% του ΑΕΠ, με τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις (1,4% του ΑΕΠ), και με χορηγήσεις και δάνεια από την αλλοδαπή (περίπου 1,2% του ΑΕΠ). Το πρόγραμμα προβλέπει μια μισθολογική πολιτική για τη δημόσια διοίκηση και τις μεγάλες δημόσιες επιχειρήσεις, έτσι ώστε οι ετήσιες μισθολογικές δαπάνες να διατηρούνται σταθερές σε πραγματικές τιμές με βάση το ποσοστό του πληθωρισμού που έχει προγραμματιστεί. Προβλέπει επίσης σημαντικές αυξήσεις στις τιμές του ηλεκτρισμού (κατά 60% την 1η Απριλίου, 40% την 1η Ιουνίου και 40% την 1η Οκτωβρίου 2001) έτσι ώστε να περιοριστεί η ανάγκη επιδοτήσεων από τον προϋπολογισμό στον τομέα αυτό. Επιπλέον, το πρόγραμμα περιλαμβάνει μια σημαντική φορολογική μεταρρύθμιση στη Σερβία που προβλέπει ελάττωση του αριθμού των φόρων, μείωση των φορολογικών συντελεστών και διεύρυνση της φορολογικής βάσης με την άρση των απαλλαγών. Επίσης, προβλέπει την κατάργηση ενός μεγάλου αριθμού προγραμμάτων εκτός προϋπολογισμού στα οποία διατίθενται συγκεκριμένα έσοδα και τη μείωση των στρατιωτικών δαπανών σε σχέση με το ΑΕΠ καθώς και την υπαγωγή των δαπανών αυτών σε πολιτικό έλεγχο.

Στο Μαυροβούνιο το δημοσιονομικό έλλειμμα πρέπει να περιοριστεί σε ποσοστό που ισοδυναμεί με 0,4% του ΑΕΠ της ΟΔΓ, μείωση που αναμένεται να επιτευχθεί χάρη στις χορηγήσεις από την αλλοδαπή, την περικοπή των δαπανών στον τομέα των επιδοτήσεων, των επενδύσεων και άλλων μη υποχρεωτικών δαπανών και τη μη περαιτέρω αύξηση των μισθών στο δημόσιο τομέα. Αναλήφθηκαν διάφορα μέτρα μεταρρύθμισης στον τομέα των δημοσίων οικονομικών (βελτίωση των λογιστικών προτύπων, έκδοση ενός οργανικού νόμου περί προϋπολογισμού και μέτρα για τη βελτίωση της είσπραξης των φόρων). Τα μέτρα αυτά εφαρμόστηκαν κατά μεγάλο μέρος στο πλαίσιο των όρων που συνόδευαν τη χορήγηση της έκτακτης χρηματοδοτικής συνδρομής εκ μέρους της Κοινότητας το 2000. Το επόμενο βήμα στο χρονοδιάγραμμα των μεταρρυθμίσεων θα είναι η βαθμιαία θέσπιση ενός συστήματος διαχείρισης των δημοσίων πόρων για τη βελτίωση του ελέγχου των δαπανών.

3.3. Νομισματική και συναλλαγματική πολιτική

Η πρόθεση των αρχών είναι να διατηρήσουν μέχρι τα τέλη του 2001 τους γενικούς προσανατολισμούς της νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής που υιοθετήθηκε στα τέλη του 2000 του πλαίσιο του βραχυπρόθεσμου προγράμματος σταθεροποίησης του ΔΝΤ .

Στη Σερβία, η πολιτική αυτή θα στηρίζεται στην αποφυγή οποιασδήποτε πιστωτικής επέκτασης εκ μέρους της Εθνικής Τράπεζας της Γιουγκοσλαβίας, δηλαδή στη διατήρηση των καθαρών εγχώριων περιουσιακών στοιχείων της τράπεζας, ενώ η επέκταση της νομισματικής βάσης θα περιορίζεται αυστηρά στο ποσό του συναλλάγματος που θα αποκτάται. Οι βασικοί στόχοι των αρχών είναι η σταθεροποίηση της ισοτιμίας του δηναρίου στο τρέχον επίπεδο των 30YuD/DΕΜ, η μείωση του πληθωρισμού σε 30% (από έτος σε έτος) μέχρι τα τέλη του 2001 (από το επίπεδο του 120% στα τέλη του 2000) και η εδραίωση της τρέχουσας θέσης όσον αφορά τα αποθεματικά σε συνάλλαγμα (περίπου 580 εκατ. δολάρια ΗΠΑ) στο πλαίσιο του προγράμματος stand by του ΔΝΤ. Θα ληφθούν περαιτέρω μέτρα για την ελευθέρωση των επιτοκίων και των πράξεων σε συνάλλαγμα.

Οι αρχές του Μαυροβουνίου αποφάσισαν μονομερώς να υιοθετήσουν το DΕΜ/ευρώ ως το μόνο νόμιμο νόμισμα στα τέλη του 2000. Θεωρούν ότι αυτό συνέβαλε στη σταθεροποίηση της οικονομίας και προς το παρόν δεν σκοπεύουν να μεταβάλουν την πολιτική τους αυτή.

3.4. Διαρθρωτικές πολιτικές

Οι αρχές έχουν ήδη εφαρμόσει τα πρώτα μέτρα διαρθρωτικής μεταρρύθμισης ιδίως στον τομέα του εμπορίου και των δασμών, της ιδιωτικοποίησης και του τραπεζικού και χρηματοπιστωτικού τομέα.

Όσον αφορά το εμπόριο, προετοιμάστηκε σχέδιο ομοσπονδιακού νόμου για την ελευθέρωση του εμπορίου το οποίο αναμένεται να ψηφιστεί σύντομα. Σύμφωνα με το νέο νόμο, οι επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες στο εξωτερικό εμπόριο δεν θα χρειάζεται να εγγράφονται στο μητρώο εξωτερικού εμπορίου ή να ενημερώνουν τους ομοσπονδιακούς οργανισμούς για τις συμβάσεις εισαγωγών και εξαγωγών που συνάπτουν με ξένους εταίρους. Θα καταργηθούν ορισμένοι ποσοτικοί περιορισμοί και θα μετατραπούν σε δασμούς. θα εξαλειφθούν οι ελάχιστες τιμές εξαγωγών για ορισμένα προϊόντα και ο συνολικός αριθμός των δασμών θα μειωθεί από 40 σε 6. Το μέσο ποσοστό της δασμολογικής προστασίας θα μειωθεί από 14,4 σε 9,3%. Οι περιορισμοί όσον αφορά τις προκαταβολές για εισαγωγές που θεσπίστηκαν στο παρελθόν για να αποφεύγονται οι εκροές κεφαλαίων, πρόσφατα καταργήθηκαν εν όσον αφορά τα κεφαλαιουχικά αγαθά και τις πρώτες ύλες. εξακολουθούν όμως να ισχύουν για τα εισαγόμενα καταναλωτικά αγαθά. Στο Μαυροβούνιο συντελέσθηκε πρόοδος δεδομένου ότι ο αριθμός των ειδών που υπόκεινται σε εμπορικούς περιορισμούς μειώθηκε αισθητά και το εμπόριο έχει πλέον ελευθερωθεί πλήρως για 95% των κατηγοριών προϊόντων. Οι τελωνειακοί δασμοί κυμαίνονται από 0 έως 15%. το μέσο ύψος των δασμών είναι 2,5% και, συνεπώς, είναι χαμηλότεροι από ό,τι στην ΟΔΓ/ Σερβία.

Η ιδιωτικοποίηση αναμένεται να πραγματοποιήσει σημαντική πρόοδο τόσο στη Σερβία όσο και το Μαυροβούνιο το 2001. Στη Σερβία η προετοιμασία του νέου νόμου σχετικά με τις ιδιωτικοποιήσεις έχει προχωρήσει αρκετά και αναμένεται να ψηφιστεί το Μάιο του 2001. Ο νέος νόμος δίνει ιδιαίτερο βάρος στην ιδιωτικοποίηση μέσω δημοσίων διαγωνισμών σε στρατηγικούς επενδυτές οι οποίοι θα μπορούν να αποκτήσουν την πλειοψηφία των μετοχών (μέχρι 70%). Πολύ σύντομα θα προκηρυχθούν δύο διαγωνισμοί για εταιρίες τσιμέντου και θα ακολουθήσουν διαγωνισμοί για μια άλλη εταιρία τσιμέντου, μια εταιρία επεξεργασίας τροφίμων, μια εταιρία ελαστικών και μια εταιριών χημικών προϊόντων.

Στο Μαυροβούνιο οι αρχές προτίθενται να ιδιωτικοποιήσουν το σύνολο της κρατικής περιουσίας. Οι αρχές εκτιμούν ότι 25% του συνολικού κεφαλαίου έχει ιδιωτικοποιηθεί μέχρι στιγμής και το έτος αυτό οι ιδιωτικοποιήσεις αναμένεται να φθάσουν σε ποσοστό 35-40% μέσω του προγράμματος μαζικών ιδιωτικοποιήσεων με κουπόνια. Επιπλέον, μέχρι τα τέλη Μαρτίου του 2001 θα ξεκινήσουν ή θα δημοσιευθούν διαγωνισμοί για την ιδιωτικοποίηση είκοσι εταιριών.

Η αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα είναι ένας άλλος τομέας τον οποίο απαιτούνται άμεσα και εκτεταμένα μέτρα. Οι σερβικές αρχές της ΟΔΓ πραγματοποιούν επί του παρόντος μία εξέταση του τραπεζικού συστήματος προκειμένου να προσδιορίσουν τις τράπεζες με χρηματοοικονομικά προβλήματα και να διερευνήσουν τη δυνατότητα αναδιάρθρωσης και εξυγίανσης των αφερέγγυων τραπεζών, και ενδεχομένως την παύση της λειτουργίας τους. Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις των αρχών, το κόστος της αναδιάρθρωσης και της εξυγίανσης του τραπεζικού τομέα θα φθάσει σε περίπου 150-200 εκατ. δολάρια ΗΠΑ το 2001. Στο Μαυροβούνιο, στα τέλη του 2000 εκδόθηκε ένας νέος νόμος για την Κεντρική Τράπεζα του Μαυροβουνίου καθώς και ένας νόμος για το τραπεζικό σύστημα, οι οποίοι είναι σύμφωνοι με τα διεθνή πρότυπα. Οι νόμοι αυτοί θα εξασφαλίσουν τη βάση για την μετατροπή της σημερινής χρηματικής οικονομίας σε ένα σύστημα χρηματοοικονομικής διαμεσολάβησης στο πλαίσιο μιας οικονομίας της αγοράς. Ωστόσο, θα πρέπει να εξεταστεί σε πιο βαθμό οι 14 εγχώριες τράπεζες που λειτουργούν επί του παρόντος στο Μαυροβούνιο, μπορούν να μετατραπούν σε βιώσιμους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Μία νέα ξένη τράπεζα άρχισε να λειτουργεί στο Μαυροβούνιο και οι αρχές εξετάζουν αιτήσεις από τρία άλλα αλλοδαπά ιδρύματα.

4. ΑΝΑΓΚΕΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΔΓ ΤΟ 2001

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΝΤ, η ΟΔΓ αντιμετωπίζει ένα τεράστιο έλλειμμα χρηματοδότησης το 2001 που αντανακλά τόσο τις μεγάλες ανάγκες σε εισαγωγές όσο και τις υποχρεώσεις εξυπηρέτησης του εξωτερικού χρέους. Το έλλειμμα του λογαριασμού τρεχουσών συναλλαγών της ΟΔΓ (πριν τις επίσημες μεταβιβάσεις) προβλέπεται να διευρυνθεί σε περίπου 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ή 16,5 % του ΑΕΠ το 2001, λόγω της αύξησης των εισαγωγών με εξωτερική χρηματοδότηση και της διογκούμενης εξυπηρέτησης του χρέους, σε συνδυασμό με μία σχετικά μικρή αύξηση των εξαγωγών. Λαμβάνοντας υπόψη τις επίσημες χορηγήσεις και τις εισροές στον λογαριασμό κεφαλαίων με βάση τις ήδη υπάρχουσες δεσμεύσεις, το συνολικό ισοζύγιο πληρωμών αναμένεται να παρουσιάσει έλλειμμα περίπου 0,8 δισεκατ. δολαρίων ΗΠΑ. Αν ληφθεί επίσης υπόψη η προβλεπόμενη αύξηση των συναλλαγματικών διαθεσίμων κατά 0,2 δισεκατ. δολάρια και οι καθυστερούμενες οφειλές για την εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους που ανέρχονται σε 10,1 δισεκατ. δολάρια ΗΠΑ στα μέσα του 2001, οι συνολικές ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης εκτιμώνται σε περίπου 11,1 δισεκατ. δολάρια ΗΠΑ.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ, αυτές οι ανάγκες χρηματοδότησης θα μπορούσαν εν μέρει να καλυφθούν από τις διάφορες ενισχύσεις για προγράμματα και σχέδια των διεθνών χρηματοδοτικών οργανισμών, μέχρι ποσού 287 εκατ. δολ. που θα εκταμιευθεί το 2001, συμπεριλαμβανομένων αγορών από το ΔΝΤ (192 εκατ. δολ. ΗΠΑ), από ένα δανεισμό προγράμματος από την Παγκόσμια Τράπεζα (85 εκατ. δολ. ΗΠΑ) και από χορηγήσεις της ΕΤΑΑ στο πλαίσιο δανείου που συνδέεται με εκτέλεση έργων (10 δισεκατ. δολ. ΗΠΑ). Οι υπόλοιπες δανειακές ανάγκες που ανέρχονται σε περίπου 10,8 δισεκατ. δολ. ΗΠΑ αναμένεται να μειωθούν κατά περίπου 10,3 δισεκατ. δολ. ΗΠΑ μέσω της αναδιάταξης των καθυστερούμενων οφειλών και των ληξιπρόθεσμων δανείων και της κεφαλαιοποίησης των τόκων υπερημερίας. Πραγματοποιούνται επαφές με τη Λέσχη των Παρισίων και τα προβλήματα του εξωτερικού χρέους της ΟΔΓ αναμένεται να συζητηθούν στα μέσα Μαΐου από τους πιστωτές της Λέσχης των Παρισίων.

Το ΔΝΤ εκτιμά ότι οι λοιπές δανειακές ανάγκες ανέρχονται σε 530 εκατ. δολ. ΗΠΑ, εκ των οποίων 300 εκατ. δολ. ΗΠΑ θα μπορούσαν να αναληφθούν με τη μορφή στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών. Το ΔΝΤ δεν έχει ακόμη καταρτίσει εκτιμήσεις για το έτος 2002, αλλά προβλέπει ότι θα εξακολουθήσει να υπάρχει ανάγκη στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών καθώς οι δαπάνες εξωτερικής χρηματοδότησης θα παραμείνουν υψηλές εν μέρει λόγω της αύξησης των πληρωμών για την εξυπηρέτηση του χρέους.

5. Ενδεχομενη Μακρο-οικονομικη Συνδρομη τησ Κοινοτητασ και Κυριοτερα Χαρακτηριστικα τησ

Η Επιτροπή προτείνει η Κοινότητα να θέσει στη διάθεση της ΟΔΓ μία μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ύψους μέχρι 300 εκατ. ευρώ. Το προτεινόμενο ποσό συμβιβάζεται με τις προβλέψεις του ΔΝΤ σχετικά με τις δανειακές ανάγκες και τους απαραίτητους πόρους για την κάλυψη τους.

Η κοινοτική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή θα συμβάλει στην ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής σταθερότητας της χώρας, καθώς και στην προώθηση του σημαντικού ρόλου της ως παράγοντα σταθερότητας στην περιφέρεια μετά τις πολιτικές και δημοκρατικές αλλαγές που έλαβαν χώρα στην ΟΔΓ κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2000. Ειδικότερα, η κοινοτική συνδρομή θεωρείται ως κατάλληλο μέτρο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων εξωτερικής χρηματοδότησης της χώρας, τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών και την ενίσχυση των συναλλαγματικών αποθεμάτων της. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας θα συμπληρώσει του πόρους που έχουν τεθεί στη διάθεση της χώρας εκ μέρους των διεθνών χρηματοδοτικών οργανισμών και των διμερών χορηγών. Δεσμεύσεις για τη χορήγηση διεθνούς χρηματοδοτικής συνδρομής αναμένεται να αναληφθούν στο πλαίσιο της σύσκεψης χορηγών της ΟΔΓ που έχει προσωρινά ορισθεί για την 1η Ιουνίου 2001. Αν το επίπεδο των επίσημων χρηματοδοτήσεων που θα προταθούν δεν είναι επαρκές, θα μπορούσαν να υπάρξουν σοβαρές επιπτώσεις στις γενικές προοπτικές ανάπτυξης, το επίπεδο της απασχόλησης και το βιοτικό επίπεδο. Σε αυτή την περίπτωση, θα αυξανόταν αισθητά ο κίνδυνος μίας οπισθοδρόμησης της πολιτικής οικονομικών και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Η προτεινόμενη συνδρομή θα καλύπτει όλη τη διάρκεια του προγράμματος stand-by του ΔΝΤ που ανέρχεται σε ένα έτος (πιθανότατα 1η Απριλίου 2001 - 31η Μαρτίου 2002). Η συνδρομή αυτή θα χορηγηθεί εφόσον επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ της ΟΔΓ και του ΔΝΤ σχετικά με ένα μακροοικονομικό πρόγραμμα στο πλαίσιο συμφωνίας stand-by που θα εφαρμοσθεί με τη στήριξη κατάλληλης πιστωτικής διευκόλυνσης και εφόσον διευθετηθούν εκ των προτέρων όλες οι καθυστερούμενες οφειλές της ΟΔΓ έναντι της ΕΚ και της ΕΤΕ. Η συνδρομή θα χορηγηθεί σε δύο τουλάχιστον δόσεις και θα υπόκειται σε κατάλληλους όρους μακροοικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής σύμφωνα με τα βασικά στοιχεία της συμφωνίας stand-by του ΔΝΤ.

Λαμβάνοντας υπόψη το συνολικό επίπεδο χρέωσης της ΟΔΓ και την περιορισμένη δανειοληπτική της ικανότητα η προβλεπόμενη κοινοτική μακροοικονομική συνδρομή περιλαμβάνει ένα σημαντικό στοιχείο μη επιστρεπτέας ενίσχυσης που μπορεί να φθάσει μέχρι 120 εκατ. ευρώ. Δεδομένου ότι η πράξη της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής θα καλύπτει την περίοδο μέχρι τα τέλη Μαρτίου του 2002, η μη επιστρεπτέα ενίσχυση θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί εν μέρει από τον προϋπολογισμό του 2001 και εν μέρει από τον προϋπολογισμό του 2002.

Η επιστρεπτέα συνιστώσα αυτής της συνδρομής μέχρι ποσού 180 εκατ. ευρώ θα χορηγηθεί για διάρκεια 15 ετών κατ' ανώτατο όριο με όρους συγκρίσιμους με τα πρόσφατα πακέτα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής σε άλλες χώρες των δυτικών Βαλκανίων. Η Κοινότητα θα συγκεντρώσει τα σχετικά ποσά με δανειοληπτικές πράξεις, οι οποίες θα καλύπτονται από την εγγύηση του γενικού προϋπολογισμού. Στη συνέχεια, η ΟΔΓ θα δανεισθεί από την Κοινότητα. Οι δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις πρέπει να είναι πλήρως αντιστοιχισμένες και να μην ενέχουν κανένα εμπορικό κίνδυνο για την Κοινότητα. Σύμφωνα με το μηχανισμό του Ταμείου Εγγυήσεων, οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της απόφασης για τη χορήγηση χρηματοδοτικής συνδρομής 180 εκατ. ευρώ κατ' ανώτατο όριο στην ΟΔΓ συνεπάγονται τη μεταφορά 16,2 εκατ. ευρώ στο Ταμείο.

Συνεπώς, ζητείται από το Συμβούλιο να εγκρίνει το συνημμένο σχέδιο απόφασης για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην ΟΔΓ.

2001/0112 (CNS)

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας

TΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 308,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [2],

[2] ΕΕ

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής πριν υποβάλει την πρότασή της.

(2) πραγματοποιήθηκαν πολιτικές μεταβολές στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και τη Δημοκρατία της Σερβίας που οδήγησαν σε νέες δημοκρατικές κυβερνήσεις και η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας καταβάλλει προσπάθειες για τη δημιουργία μίας αποτελεσματικής οικονομίας της αγοράς.

(3) στο πλαίσιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης, που διέπει τις σχέσεις της ΕΕ με την περιφέρεια, θεωρείται σκόπιμο να στηριχθούν οι προσπάθειες για τη διασφάλιση ενός σταθερού πολιτικού και οικονομικού περιβάλλοντος στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, έτσι ώστε να αναπτυχθεί σταδιακά μία σχέση πλήρους συνεργασίας με την Κοινότητα.

(4) η χρηματοδοτική συνδρομή από την Κοινότητα θα αποτελέσει αποφασιστικό παράγοντα για την προσέγγιση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας και της Κοινότητας.

(5) η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας κατέληξε σε συμφωνία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) σχετικά με μία εκτεταμένη σειρά μέτρων οικονομικής σταθεροποίησης και μεταρρύθμισης η εφαρμογή των οποίων θα στηρίζεται σε μία συμφωνία stand-by για τη χορήγηση κατάλληλης πιστωτικής διευκόλυνσης δωδεκάμηνης διάρκειας.

(6) η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας κατέληξε σε συμφωνία με την Παγκόσμια Τράπεζα σχετικά με μία σειρά μέτρων διαρθρωτικής προσαρμογής τα οποία η Τράπεζα θα στηρίξει με τη χορήγηση δανείων διαρθρωτικής προσαρμογής και πιστώσεων στους τομείς της μεταρρύθμισης των δημοσίων οικονομικών, της ιδιωτικοποίησης των επιχειρήσεων και του τραπεζικού τομέα.

(7) οι αρχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας έχουν ζητήσει χρηματοδοτική συνδρομή από διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, την Κοινότητα και άλλους διμερείς χορηγούς.

(8) εκτός από την χρηματοδότηση που μπορεί να χορηγήσουν το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα, παραμένει ένα σημαντικό χρηματοδοτικό κενό που πρέπει να καλυφθεί τους προσεχείς μήνες ώστε να ενισχυθούν τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας και να προωθηθούν οι στόχοι που συνδέονται με την προσπάθεια μεταρρύθμισης των αρχών.

(9) οι αρχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας ανέλαβαν τη δέσμευση να εξοφλήσουν το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών όλων των δημοσίων φορέων της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας έναντι της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και δέχθηκαν να εγγυηθούν τις υποχρεώσεις που δεν είναι ακόμη απαιτητές.

(10) η χορήγηση μιας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας από την Κοινότητα αποτελεί κατάλληλο μέτρο για την άμβλυνση των εξωτερικών χρηματοδοτικών περιορισμών που αντιμετωπίζει η χώρα, με την στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών της και την ενίσχυση των συναλλαγματικών διαθεσίμων της.

(11) η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας είναι προσωρινά επιλέξιμη για την λήψη δανείων και άλλων διευκολύνσεων με ιδιαίτερα προνομιακούς όρους από την Παγκόσμια Τράπεζα.

(12) η χορήγηση από την Κοινότητα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής με την μορφή μακροπρόθεσμου δανείου σε συνδυασμό με μη επιστρεπτέες ενισχύσεις αποτελεί κατάλληλο μέτρο για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών και συμβάλλει στην άμβλυνση των εξωτερικών χρηματοδοτικών περιορισμών που αντιμετωπίζει η χώρα στις εξαιρετικά δυσχερείς σημερινές συνθήκες.

(13) η προσθήκη μιας μη επιστρεπτέας συνιστώσας στη συνδρομή αυτή δεν θίγει τις εξουσίες της δημοσιονομικής αρχής.

(14) η διαχείριση της συνδρομής αυτής πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή.

(15) για την έκδοση της παρούσας απόφασης η Συνθήκη δεν προβλέπει άλλες εξουσίες από εκείνες που ορίζονται στο άρθρο 308,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

1. Η Κοινότητα θέτει στη διάθεση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή με τη μορφή μακροπρόθεσμου δανείου και μη επιστρεπτέων ενισχύσεων, η οποία αποσκοπεί να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα του ισοζυγίου πληρωμών και να ενισχύσει τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας.

2. Το δάνειο, ως συνιστώσα της συνδρομής αυτής, θα ανέλθει σε κεφάλαιο ύψους 180 εκατ. ευρώ κατ' ανώτατο όριο, με μέγιστη διάρκεια 15 ετών. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να δανεισθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας τα αναγκαία κεφάλαια τα οποία θα τεθούν στη διάθεση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας με τη μορφή δανείου.

3. Η μη επιστρεπτέα ενίσχυση στο πλαίσιο της συνδρομής αυτής ανέρχεται σε 120 εκατ. ευρώ κατ' ανώτατο όριο για την περίοδο μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2002.

4. Η Επιτροπή διαχειρίζεται τη χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας σε στενή συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και κατά τρόπο που συμβιβάζεται με κάθε συμφωνία που έχει συναφθεί μεταξύ του ΔΝΤ και της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας.

5. Η υλοποίηση αυτής της συνδρομής εξαρτάται από την πλήρη εξόφληση, εκ μέρους της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, των ληξιπρόθεσμων οφειλών όλων των δημοσίων φορέων έναντι της Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, καθώς και από την αποδοχή εκ μέρους της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, της ευθύνης, υπό τη μορφή παροχής εγγύησης, για τις οφειλές εκείνες οι οποίες δεν έχουν καταστεί ακόμη απαιτητές.

Άρθρο 2

1. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να συμφωνήσει με τις αρχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, τους όρους οικονομικής πολιτικής που συνοδεύουν τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας. Οι όροι αυτοί πρέπει να συμβιβάζονται με τις συμφωνίες που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 4.

2. Η Επιτροπή ελέγχει σε τακτά χρονικά διαστήματα, σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και μετά από συντονισμό με το ΔΝΤ, εάν η οικονομική πολιτική της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας συμβιβάζει με τους στόχους της παρούσας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και εάν τηρούνται οι όροι που τη συνοδεύουν.

Άρθρο 3

1. Το δάνειο και η μη επιστρεπτέα ενίσχυση της συνδρομής αυτής τίθενται στη διάθεση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας σε δύο τουλάχιστον δόσεις. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 2, η εκταμίευση της πρώτης δόσης θα γίνει εφόσον διακανονιστούν πλήρως όλες οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας έναντι της Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και εφόσον επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ της ΟΔΓ και της ΔΝΤ για ένα μακροοικονομικό πρόγραμμα που θα εφαρμοσθεί με τη στήριξη κατάλληλης πιστωτικής διευκόλυνσης.

2. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 2, η εκταμίευση της δεύτερης και κάθε περαιτέρω δόσης θα γίνει εφόσον διαπιστωθεί η ικανοποιητική πορεία του προγράμματος προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων της ΟΔΓ και όχι πριν από την πάροδο τριών μηνών από την καταβολή της πρώτης δόσης.

3. Τα ποσά της συνδρομής καταβάλλονται στην Εθνική Τράπεζα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας.

Άρθρο 4

1. Οι δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 διενεργούνται με την ίδια τοκοφόρο ημερομηνία και δεν συνεπάγονται για την Κοινότητα μετατροπή των προθεσμιών λήξης ούτε ανάληψη κινδύνου συναλλάγματος ή επιτοκίου ή άλλου εμπορικού κινδύνου.

2. Εφόσον το ζητήσει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, η Επιτροπή λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμπεριληφθεί στους όρους του δανείου ρήτρα πρόωρης εξόφλησης και να εξασφαλισθεί η δυνατότητα εκτέλεσής της.

3. Μετά από αίτημα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, και εφόσον οι περιστάσεις επιτρέπουν τη μείωση του επιτοκίου του δανείου, η Επιτροπή μπορεί να αναχρηματοδοτήσει το σύνολο ή μέρος των αρχικών δανειοληπτικών πράξεων ή να αναπροσαρμόσει τους αντίστοιχους χρηματοδοτικούς όρους. Οι πράξεις αναχρηματοδότησης ή αναπροσαρμογής διενεργούνται με τους προβλεπόμενους στην παράγραφο 1 όρους και δεν έχουν ως αποτέλεσμα την παράταση της μέσης διάρκειας των δανειοληπτικών πράξεων ή την αύξηση του ποσού του ανεξόφλητου κεφαλαίου, υπολογιζόμενου με τις τρέχουσες συναλλαγματικές ισοτιμίες, κατά την ημερομηνία της αναχρηματοδότησης ή της αναπροσαρμογής.

4. Όλα τα έξοδα που συνεπάγεται για την Κοινότητα η σύναψη και η εκτέλεση της πράξης που προβλέπεται από την παρούσα απόφαση βαρύνουν την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας.

5. Η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή ενημερώνεται για την πορεία των πράξεων που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3 τουλάχιστον μία φορά το χρόνο.

Άρθρο 5

Η Επιτροπή υποβάλλει τουλάχιστον μία φορά το χρόνο έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο που περιλαμβάνει αξιολόγηση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 6

Η παρούσα απόφαση λήγει στις 30 Ιουνίου 2003.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1. Ονομασια της Δρασησ

Μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας

2. Σχετικο Κονδύλιο του Προϋπολογισμου

α) Μη επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) Αυτή η εσωτερική μεταφορά σε ΠΠ υπόκειται στην έγκριση της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής του ΔΣΠ4/2001 με τον οποίο ζητούνται συμπληρωματικές πιστώσεις πληρωμών για το κεφάλαιο 54 (Δυτικά Βαλκάνια).

β) Επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής

Κονδύλιο B0-215 το οποίο αφορά την εγγύηση του κοινοτικού προϋπολογισμού για προγράμματα δανειοληπτικών πράξεων που συνάπτει η Κοινότητα με σκοπό την παροχή χρηματοδοτικής συνδρομής στα Δυτικά Βαλκάνια. Το ποσό που θα αντληθεί από τα αποθεματικά ανέρχεται σε 16,2 εκατ. ευρώ κατ' ανώτατο όριο.

3. Νομικη βαση

Άρθρο 308 της Συνθήκης

4. Περιγραφη και αιτιολογηση του μετρου

α) Περιγραφή του μέτρου

Χορήγηση κοινοτικού δανείου (θα χρηματοδοτηθεί με δανεισμό της Κοινότητας στις διεθνείς κεφαλαιαγορές) ανώτατου ποσού 180 εκατ. ευρώ, και μη επιστρεπτέας ενίσχυσης ανώτατου ποσού 120 εκατ. ευρώ (που θα χρηματοδοτηθεί από το γενικό προϋπολογισμό) στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας για τη στήριξη των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών των αρχών και την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του ισοζυγίου πληρωμών.

β) Αιτιολόγηση του μέτρου

Η βιωσιμότητα των προσπαθειών οικονομικής σταθεροποίησης και μεταρρύθμισης της δικαιούχου χώρας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παροχή εξωτερικής χρηματοδοτικής συνδρομής με ευνοϊκούς όρους από επίσημες πηγές.

5. Ταξινομηση τησ δαπανησ

α) Συνιστώσα της μη επιστρεπτέας ενίσχυσης: μη υποχρεωτική δαπάνη, διαχωριζόμενη.

β) Συνιστώσα δανείου: υποχρεωτική.

6. Φυση τησ δαπανησ

α) Μη επιστρεπτέα ενίσχυση (επιχορήγηση σε ποσοστό 100%), που θα εκταμιευθεί σε δύο τουλάχιστον διαδοχικές δόσεις.

β) Δυνητική ενεργοποίηση της εγγύησης του προϋπολογισμού για τη σύναψη δανειοληπτικής πράξης της Κοινότητας με την οποία θα χρηματοδοτηθεί το δάνειο.

7. Δημοσιονομικες επιπτωσεισ

α) Mέθοδος υπολογισμού

Ο υπολογισμός του ποσού της συνδρομής που θεωρείται αναγκαία βασίζεται στις σημερινές εκτιμήσεις για τις ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης της χώρας που δεν καλύπτονται από άλλες πηγές. Για το χορηγούμενο δάνειο στο πλαίσιο της συνδρομής, αναμένεται ότι δεν θα γίνει χρήση εγγύησης του προϋπολογισμού.

β) Επιπτώσεις του μέτρου στις πιστώσεις παρέμβασης

Το κονδύλιο του προϋπολογισμού που αντιστοιχεί στη μη επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής θα ενεργοποιηθεί εφόσον διαπιστωθεί η τήρηση ορισμένων όρων οικονομικής πολιτικής που θα συμφωνηθούν με τις αρχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας.

Το κονδύλιο του προϋπολογισμού που αντικατοπτρίζει την εγγύηση του προϋπολογισμού για το χορηγούμενο δάνειο θα ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση κατάπτωσης της εγγύησης.

γ) Χρηματοδότηση των δαπανών παρέμβασης

(i) Μη επιστρεπτέα ενίσχυση

Προτείνεται το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα πιστώσεων (σε εκατ. ευρώ) που θα χρηματοδοτηθούν εντός των ορίων της κατηγορίας 4 των δημοσιονομικών προοπτικών:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(ii) Σε περίπτωση ενεργοποίησης της εγγύησης του προϋπολογισμού

- Προσφυγή στο Ταμείο Εγγυήσεων που δημιουργήθηκε με τον κανονισμό (EΚ, EURATOM) αριθ. 2728 του Συμβουλίου της 31ης Οκτωβρίου 1994, και που τροποποιήθηκε για τελευταία φορά από τον κανονισμό αριθ. 1149 της 25ης Μαΐου 1999.

- Σε περίπτωση που οι πόροι του Ταμείου Εγγυήσεων δεν επαρκούν, συμπληρωματικό ποσό θα διατεθεί με μεταφορά από τον προϋπολογισμό: κάθε διαθέσιμου περιθωρίου στο αποθεματικό για εγγυήσεις. κάθε καθυστερημένης αποπληρωμής στον προϋπολογισμό για την οποία είχε ενεργοποιηθεί η εγγύηση του προϋπολογισμού (βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 3 του Δημοσιονομικού κανονισμού). κάθε διαθέσιμου υπολοίπου εντός του ανώτατου ορίου της κατηγορίας 4 των δημοσιονομικών προοπτικών ή των επαναχρησιμοποιούμενων πόρων της κατηγορίας αυτής.

- Για να τηρήσει τις υποχρεώσεις της, η Επιτροπή μπορεί να εξασφαλίσει προσωρινά την εξυπηρέτηση του χρέους με πόρους από τα ταμειακά διαθέσιμά της. Στην περίπτωση αυτή, εφαρμόζεται το άρθρο 12 που κανονισμού (EΚ, EURATOM) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 1989.

8. Μετρα για την προληψη των απατων

Η συνδρομή θα καταβληθεί απευθείας στην Κεντρική Τράπεζα της δικαιούχου χώρας μόνο αφού οι υπηρεσίες της Επιτροπής, σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και τις υπηρεσίες του ΔΝΤ, εξακριβώσουν ότι οι μακροοικονομικές πολιτικές που εφαρμόζονται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας είναι ικανοποιητικές και ότι τηρούνται οι ειδικοί όροι που έχουν τεθεί για τη χορήγηση της παρούσας πληρωμής.

Η συνδρομή θα αποτελέσει αντικείμενο εξακρίβωσης και ελέγχου υπό την ευθύνη του Ελεγκτικού Συνεδρίου και της Επιτροπής, καθώς και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).

9. Στοιχεία αναλυσησ κοστουσ-αποτελεσματικοτητασ

α) Αιτιολόγηση της δράσης και ειδικοί στόχοι

Η χρηματοδοτική συνδρομή θα στηρίξει τις προσπάθειες μακροοικονομικής μεταρρύθμισης της ΟΔΓ και θα συμπληρώσει τη χρηματοδότηση που θα χορηγήσει η διεθνής κοινότητα στο πλαίσιο ενός προγράμματος που συμφωνήθηκε με το ΔΝΤ και θα διευκολύνει τη μετάβαση της χώρας σε οικονομία αγοράς.

Η παρούσα συνδρομή θα ενεργοποιηθεί μόνο υπό τον όρο ότι η δικαιούχος χώρα θα εξοφλήσει εξ ολοκλήρου τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της έναντι της Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

β) Παρακολούθηση και αξιολόγηση

Η προτεινόμενη συνδρομή έχει μακροοικονομικό χαρακτήρα και η παρακολούθηση και αξιολόγηση της γίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος σταθεροποίησης και μεταρρύθμισης που εφαρμόζει η χώρα με τη στήριξη του ΔΝΤ.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα παρακολουθήσουν την εφαρμογή της δράσης μέσω ειδικού συστήματος δεικτών μακροοικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής που θα συμφωνηθούν με τις αρχές της δικαιούχου χώρας. Θα συνεργασθούν επίσης στενά με τις υπηρεσίες του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας και θα επωφεληθούν από τις αξιολογήσεις στις οποίες προβαίνουν οι οργανισμοί αυτοί όσον αφορά τα αποτελέσματα της σταθεροποίησης και των μεταρρυθμίσεων στη δικαιούχο χώρα.

Η προτεινόμενη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου προβλέπει την υποβολή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ετήσιας έκθεσης στην οποία περιέχεται αξιολόγηση της εφαρμογής της παρούσας δράσης.

10. Διοικητικες δαπάνεσ

Το παρόν μέτρο έχει έκτακτο χαρακτήρα και δεν θα προκαλέσει αύξηση του προσωπικού της Επιτροπής.