18.3.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 69/33 
Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί θεσπίσεως ειδικού προγράμματος έρευνας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της ασφάλειας στην πυρηνική σχάση (1990-1994) (') 
(91/C 69/08) 
Στις 2 Οκτωβρίου 1990, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 170 της συνθήκης για την ίδρυση της Euratom, να γνωμοδοτήσει για 
την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών της ΟΚΕ υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 11 Ιανουαρίου 1991 με βάση την 
εισήγηση του κ. von der Decken. 
Στη 283η σύνοδο της ολομέλειας της (συνεδρίαση της 31ης Ιανουαρίου 1991), η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η έρευνα και η ανάπτυξη στον τομέα 
της ραδιοπροστασίας και της ασφάλειας των αντιδραστήρων 
αποτελούν πρωταρχικό καθήκον της Κοινότητας. ΓΓαυτόν 
ακριβώς το λόγο το τμήμα συνιστά τον καθορισμό των βασι­
κών στόχων και αναγκών των προγραμμάτων Ε και Α. Η 
ΟΚΕ, όμως, θεωρεί τους προβλεπόμενους για το πρόγραμμα 
πόρους ως εντελώς ανεπαρκείς. Πιστεύει ότι η κατάλληλη 
εφαρμογή του προγράμματος δεν είναι δυνατή με τόσο περιο­
ρισμένους πόρους και παροτρύνει για την επαρκή αύξηση 
τους. 
Περαιτέρω η ΟΚΕ, προτείνει όπως οι αναφερόμενες στη 
γνωμοδότηση σκέψεις και προτάσεις ληφθούν υπόψη στην 
τελική έκδοση του προγράμματος. Οι σκέψεις αφορούν τόσο 
την πλήρη ανεπάρκεια των διατιθεμένων πόρων όσο και την 
ασαφή οριοθέτηση του ιδιαίτερου προγράμματος για την 
«Ασφάλεια των αντιδραστήρων» σε σχέση με τις υπόλοιπες 
δράσεις Ε και Α της Κοινότητας στον τομέα αυτό καθώς και 
τη σύζευξη των δύο ανεξάρτητων ιδιαίτερων προγραμμάτων 
υπό τον κοινό τίτλο «Ασφάλεια στην πυρηνική σχάση». 
1. Εισαγωγή 
1.1. Το προτεινόμενο πρόγραμμα αποτελεί ουσιαστικό 
τμήμα των πέντε μέτρων έρευνας («ΕΝΕΡΓΕΙΑ») του κοινο­
τικού προγράμματος πλαίσιο στον τομέα της έρευνας και της 
τεχνολογικής ανάπτυξης (1990-1994). Στόχος των ανωτέρω 
προγραμμάτων είναι αφενός «η ανάπτυξη ασφαλέστερων και 
πλέον ανεκτών για το περιβάλλον ενεργειακών τεχνολογιών 
και αφετέρου η βελτίωση του ενεργειακού ισοζυγίου της 
Κοινότητας με αποδεκτό κόστος στα πλαίσια της εσωτερικής 
αγοράς» (2). 
1.2. Το πρόγραμμα για την έρευνα και την τεχνολογική 
ανάπτυξη στον τομέα της ασφάλειας στην πυρηνική σχάση 
αποτελεί το δεύτερο σημείο κάθε μέτρου. Η συνέχιση της 
κοινής προσπάθειας για την υποστήριξη των κρατών μελών, 
στην αρμοδιότητα των οποίων υπάγεται η έκδοση των σχε­
τικών διατάξεων, και η προστασία του περιβάλλοντος καθώς 
(') ΕΕ αριθ. C 247 της 2. 10. 1990, σ. 2. 
(2) ΕΕ αριθ. L 117 της 8. 5. 1990, στοιχείο 5 «Ενέργεια». και η υποστήριξη της εναρμόνισης των σχεδίων ασφάλειας 
με τη συνεργασία όλων των ενδιαφερομένων μερών αποτελεί 
τον ειδικό στόχο αυτού του προγράμματος. Στα πλαίσια της 
εν λόγω δράσης υπάγεται η ενίσχυση του σταδίου της έρευνας 
που προηγείται της καθιέρωσης προτύπων ιδιαίτερα στους 
τομείς της ραδιοπροστασίας και της ασφάλειας των 
αντιδραστήρων. 
1.3. Το εν λόγω νέο πρόγραμμα καλύπτει δύο τομείς, οι δε 
κοινοτικοί πόροι που κρίνονται απαραίτητοι για την εκτέ­
λεση του ανέρχονται στο ποσό των 57 εκατομμυρίων Ecu και 
υποδιαιρούνται ως εξής: 
α) ραδιοπροστασία 
β) ασφάλεια αντιδραστήρων 78-79% 
21-22% 
1.4. Βάσει του άρθρου 4 της απόφασης για το πρόγραμμα-
πλαίσιο 1990-1994,0,37 εκατομμύρια Ecu, από το ποσό αυτό, 
θα διατεθούν για τη συγκεντρωτική δράση διάδοσης των 
γνώσεων και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων του ειδικού 
προγράμματος καθώς και του συμπληρωματικού προγράμμα­
τος. 
1.5. Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί αντικείμενο συμβάσεων 
έρευνας με συγχρηματοδότηση καθώς και συντονισμένων 
δράσεων και συνοδευτικών μέτρων, των οποίων οι τρόποι 
εκτέλεσης παρατίθενται στο παράρτημα 3 της πρότασης. 
1.6. Επισημαίνεται, ότι για την εφαρμογή αυτών των νέων 
προγραμμάτων θα ληφθούν υπόψη, εν μέρει, οι δραστηριότη­
τες άμεσης έρευνας που αναπτύσσονται από το Κοινό Κέντρο 
Ερευνών (ΚΚΕρ). Οι δραστηριότητες αυτές, για τις οποίες 
προβλέπεται το ποσό των 162 εκατομμυρίων Ecu, θα αποτε­
λέσουν αντικείμενο ειδικής απόφασης του Συμβουλίου. 
1.7. Στην πρόταση της Επιτροπής καθορίζονται ο ρόλος 
και οι αρμοδιότητες της συμβουλευτικής επιτροπής που 
επικουρεί την Επιτροπή στην εφαρμογή του προγράμματος. 
Περαιτέρω, προβλέπονται τα εξής: 
— το πρόγραμμα θα επανεξετασθεί το 1992, και ενδεχομένως 
θα υποβληθούν προτάσεις τυποποίησης. Μετά το τέλος 
του προγράμματος θα εκτιμηθούν τα αποτελέσματα. Οι 
σχετικές εκθέσεις θα διαβιβασθούν, σύμφωνα με το άρθρο 
Αριθ. C 69/34 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 18.3.91 
2, παράγραφος 4 της απόφασης 90/221/ΕΥΡΑΤΟΜ, ΕΟΚ, 
στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
— τρίτα κράτη και διεθνείς οργανισμοί δύνανται να συνά­
ψουν συμφωνίες συνεργασίας με την Κοινότητα για την 
επίτευξη των στόχων του προγράμματος. 
1.8. Τα άρθρα 2 έως 6 της απόφασης 84/338/ΕΥΡΑΤΟΜ, 
ΕΚΑΧ, ΕΟΚ του Συμβουλίου εφαρμόζονται για τη συμβου­
λευτική επιτροπή. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ εκφράζει λύπη, διότι η Επιτροπή συμπεριέ­
λαβε τα δύο ιδιαίτερα προγράμματα, ήτοι τα σχετικά με τη 
«ραδιοπροστασία» και την «ασφάλεια των αντιδραστήρων» 
σε ένα ειδικό πρόγραμμα υπό τον τίτλο «ασφάλεια στην 
πυρηνική σχάση». Οι λόγοι της μη ικανοποίησης της ΟΚΕ 
είναι οι εξής: 
2.2. Ότι δηλαδή δεν υφίσταται κανένας άμεσος σύνδεσμος 
μεταξύ των ερευνητικών στόχων των δύο ιδιαίτερων προγραμ­
μάτων για τη «ραδιοπροστασία» και την «ασφάλεια των 
αντιδραστήρων», πράγμα που αποδεικνύεται από την ύπαρξη 
και παρέμβαση δύο διαφορετικών συμβουλευτικών επιτροπών 
διαχείρισης και συντονισμού. 
2.3. Ο κοινός τίτλος των δύο ιδιαίτερων προγραμμάτων «Ε 
και Α στον τομέα της ασφάλειας στην πυρηνική σχάση» 
οδηγεί, πέρα από την ήδη υφιστάμενη εννοιολογική ασάφεια, 
σε πρόσθετα σφάλματα, διότι το κύριο σημείο του προγράμ­
ματος, δηλαδή η «ραδιοπροστασία» δεν σχετίζεται με το 
πεδίο της πυρηνικής σχάσης αλλά με τον τομέα της έκθεσης 
σε φυσικές, ιατρικές και βιομηχανικές πηγές. 
2.4. Σχετικά με το επί μέρους πρόγραμμα για τη «ραδιο­
προστασία» πρόκειται για τη συνέχιση ενός μακρόχρονου 
(από το 1960), σαφούς, αξιόλογου και πολύ σημαντικού προ­
γράμματος (βλέπε κεφ. 3) το οποίο καλύπτεται υπό το λαν­
θασμένο τίτλο «ασφάλεια στην πυρηνική σχάση». 
2.5. Το ένα από τα προγράμματα πρόκειται να εφαρμοσθεί 
ως προς τα βασικά του σημεία, με συγχρηματοδότηση έρευ­
νας, ενώ το άλλο βασίζεται σε ενισχυμένες συντονισμένες 
δράσεις. 
2.6. Το πρόγραμμα για την «ασφάλεια των αντιδραστή­
ρων» αποτελεί, πάλι, μέρος άλλων Ε και Α προγραμμάτων 
μεταξύ των οποίων απαριθμούνται τα σχετικά με την πυρη­
νική ασφάλεια, το Waste, Decommissioning και Teleman αλλά 
κυρίως μεγάλων ερευνητικών σχεδίων του ΚΚΕρ με τα οποία 
η οριοθέτηση παραμένει εντελώς συγκεχυμένη (βλέπε κεφ. 
4). Η σύζευξη αυτή συνεπάγεται μια σοβαρή επιβάρυνση του 
ήδη, κατά τα άλλα, μικρού προϋπολογισμού για τη «ραδιο­
προστασία». 2.7. Εφόσον μια αποσύνδεση των δύο προγραμμάτων δεν 
είναι πλέον δυνατή, κρίνεται σκόπιμο να επιλεγεί, τουλά­
χιστον, ένας άλλος κοινός τίτλος όπως «προστασία από την 
ιονίζουσα ακτινοβολία και ειδικά θέματα της ασφάλειας των 
αντιδραστήρωνΙΔμένες δράσεις και μόνο κατ'εξαίρεση να 
χρησιμοποιούνται σε μεμονωμένες περιπτώσεις συμβάσεων 
κοινής δαπάνης για τη στήριξη των συντονισμένων δράσεων. 
3. Παρατηρήσεις στο πρόγραμμα για τη «ραδιοπροστασία» 
3.1. Η ΟΚΕ εκτιμά ως πολύ θετικό το μακρόχρονο ερευνη­
τικό πρόγραμμα για τη «ραδιοπροστασία» αναφορικά με τα 
επιτευχθέντα αποτελέσματα, τον τρόπο εφαρμογής και κατάρ­
τισης της έκθεσης. Είναι πεπεισμένη, ότι όσον αφορά το 
πρόγραμμα αυτό πρόκειται για ένα κύριο και βασικό μέλημα 
της Κοινότητας. Η ΟΚΕ είχε την ευκαιρία στις διάφορες 
γνωμοδοτήσεις της σχετικά με το εν λόγω πρόγραμμα να 
εκφράσει τις απόψεις της και κυρίως να τονίσει, ιδιαίτερα 
τελευταία, με την ευκαιρία του προγράμματος για τα έτη 1990/ 
91 ί1), ότι δεν δικαιολογείται πλέον η σταδιακή μείωση των 
χρηματοπιστωτικών μέσων που διατίθενται για την εκτέλεση 
του προγράμματος αυτού. 
3.2. Η «συμβουλευτική επιτροπή διαχείρισης και συντο­
νισμού» κατά την εκτίμηση του προγράμματος 1985-1989 
αναφορικά με τις επιπτώσεις της μείωσης των πόρων έναντι 
της αρχικής πρότασης της Επιτροπής, διεπίστωσε επίσης: 
— τον περιορισμό του πεδίου περισσοτέρων ερευνητικών 
τομέων με ανάλογη απώλεια των εξειδικευμένων ατόμων, 
— την παύση των εργασιών περισσοτέρων ερευνητικών 
ομάδων, 
— την απουσία νέου ερευνητικού δυναμικού για τη ραδιο­
προστασία επειδή δεν διατίθενται επαρκείς πόροι για την 
εκπαίδευση νέων επιστημόνων, 
— μια έλλειψη ελαστικότητας κατά τέτοιο τρόπο ώστε η 
Επιτροπή στο ατύχημα του Τσερνομπύλ δεν μπόρεσε να 
αντιδράσει με μια ενδεδειγμένη επέκταση ή μεταβολή των 
ερευνητικών σχεδίων. 
3.3. Από τα συμπληρωματικά μέσα, τα οποία είναι 
αναγκαία βάσει της παρούσας προβληματικής αναφορικά με 
τη ραδιοπροστασία σε συνδυασμό με το δυστύχημα του Τσερ­
νομπύλ, εναπόμειναν για τα έτη 1990/91 μόνο 21,2 εκατομμύ­
ρια Ecu, που σημαίνει, πάλι, μια δραστική μείωση. 
3.4. Στη νέα γνωμοδότηση της συμβουλευτικής επιτροπής 
υπογραμμίσθηκε η άποψη, που περιέχεται στην έκθεση εκτί­
μησης για το ερευνητικό πρόγραμμα «ραδιοπροστασία» 
(1980-1984 και 1985-1989) (Έκθεση αριθ. 37 EUR 12145 ΕΝ), 
ότι το ποσό των 90 εκατομμυρίων Ecu που διέθεσε η Επι­
τροπή, αρχικά, για την περίοδο 1990-1994, θεωρείται ως το 
ελάχιστο που μπορεί να απαιτηθεί. 
3.5. Περαιτέρω, κατά την άποψη της συμβουλευτικής 
επιτροπής «ραδιοπροστασία» που περιέχεται στη γνωμοδό-
(') ΕΕ αριθ. C 159 της 26. 6. 1989, ΕΕ αριθ. L 200 της 13. 7. 1989. 
^1^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ^όο^ 
τησήτης,θεωρείταιότιείναιδΰσκολο,λόγωτηςανεπάρκειας 
τωνπόρωνναδιατηρηθοΰνοιτεχνικεςμειωσειςστασημερινά 
επίπεδα και να συνεχισθείηεκτελεση ενός ενδεδειγμένου 
εκπαιδευτικοΰπρογράμματος. 
1^. Ολα αυτά υπογραμμίζονται ρητώς από την ΟΚΕ. Το 
προβλεπόμενο για ταετη^^^ ποσό των^εκατομμυρίων 
^δεν συμφωνεί με καμία από τις μέχρι σήμερα δηλώσεις 
της Επιτροπής και όλων των ειδικών επίτροπων που έχουν 
ασχοληθεί σχετικά, και συνεπωςηΟΚΕ μπορεί να παροτρύ­
νει για μια θετική μεταβολή. 
17. ΝΟΚΕ διερωτάται πως είναι δυνατόν να διενεργηθεί 
ηανακοινωθείσα για τοετοςΙ^επανε^εταση του προγράμ­
ματος, για να ε^ασ^αλισθείηχρηματοδότησή του το ^4. 
^ε^αση τις εμπειρίες του παρελθόντοςηΟΚΕεκ^ρά^ει 
ανησυχία, ότι το ^υμ^οΰλιο θα θέσει στο περιθώριο και πάλι 
όλες τις ειδικές επιτροπές με αποτέλεσμα το πρόγραμμα για 
τη ^ραδιοπροστασία^ να απωλεσει οριστικά κάθε σημασία. 
1^. ^τουςπαρατιθεμενουςστοπαράρτημα^επιστημονι-
κους στόχους και περιεχόμενοι του ειδικού προγράμματος 
καταδεικνύεται, εκδηλα,ηδυσαναλογία προς τους προβλε­
πόμενους για την εκτέλεση του πόρους. Τοπρόγραμμα θίγει 
πολλάκρίσιμα ερευνητικά θεματαστον τομεατης ραδιο-
προστασίας και ε^αυτοΰ συνάγεται, σα^ώς, το συμπέρασμα, 
ότι οι αρχικώς προ^λε^θεντες από την Επιτροπή πόροι είναι 
διαθέσιμοι καθολοκληρία. 
1^ Αν δεν καταστεί δυνατήηδιάθεση των αναγκαίων 
μέσων, τότε ^οι επιστημονικοί στόχοι και το περιεχόμενοι 
του προγράμματος πρέπει να μεταβληθούν εντελώς, πράγμα 
που σημαίνειότιοι εμφανώς ανεπαρκείς πόροι πρέπεινα 
προσαρμοσθούν με τη θέσπιση προτεραιοτήτων και την 
εστίαση σε περιορισμένο αριθμό στόχων.^ε αντίθετη περί­
πτωση, η διάθεση των ολίγων εναπομενόντωνπόρων σε 
μεγάλοαριθμό ιδιαίτερωνστόχωνδενθααπο^εί αποτελεσμα­
τική. Ενα τέτοιο περιορισμένο πρόγραμμα δεν ανταποκρί-
νεται πλέον στις ανάγκες των σημαντικών καθηκόντων που 
πρέπει να ασκήσειηΕΚ στον τομέα αυτό. 
]ΗΘ. ^ΟΚΕ τονίζει τη σημασία της διεθνούς συνεργα­
σίας, ιδιαίτερα με την Ε^Α^ατυχημαΤσερνομπΰλ^. Κατά 
τη γνωμ^η της συμβουλευτικής επιτροπής,για την εκμετάλ­
λευση της ευκαιρίας αυτής είναι ανάγκη να αυ^ηθείοσχε-
τικός προϋπολογισμός. 
4 ^^τ^^^^^οπ^^^α^^άλε^ατωναντ^δ^ι^τή-
4.1 Ν ΟΚΕ είναι πεπεισμένη, ότιηέρευνα και ανάπτυξη 
στοντομέα της ασφάλειας κατά τη χρησιμοποίηση τηςπυρη-
νικής σχάσης θα αποκτήσει μεγάλη σημασία στο μέλλον και 
ότιηΕΚ, επομένως, θα πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό 
ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση. 4.2. ^ πυρηνική ενέργεια αποτελεί, επί του παρόντος, 
σημαντική πηγή ενέργειας, ^ε επίπεδο Κοινότητας, το ]ό^ 
τηςηλεκτρικήςενέργειαςπροέρχεταιαπότηνπυρηνικήενέρ 
γεια,ενώηχρήσητηςστακράτητηςΚοινότηταςπαρουσιά^ει 
πολλές διαφορές. 
4.1 ^ διαρκής βελτίωση, τυποποίηση και περαιτέρω 
ανάπτυξη των μεθόδων ασφάλειας αποτελεί μια σημαντική 
προϋπόθεση για τη μελλοντική χρήση της πυρηνικής ενέρ­
γειας. Αυτό ισχύει επίσης, ε^όσονηπυρηνική ενέργεια, για 
την ασφάλεια των προμηθειών και ως ενέργεια απηλλαγμένη 
από002, πρόκειται νασυμρ^άλειστηνάμ^λυνσητωνπρο^λη-
μάτων του φαινομένου του θερμοκηπίου. 
4.4. Επίσης, στα γειτονικά κράτη τηςΑνατολικής Ευρώ­
πης χρησιμοποιείταιηπυρηνική ενέργεια ως κΰρια πηγή 
ενέργειας, παρά το γεγονός ότι οι τεχνολογίες για την ασφά­
λεια στα ενλόγω κράτη δεν είναι ανεπτυγμένες στον ίδιο 
^αθμό με τις αντίστοιχες της ΕΚ. Η λειτουργία ενός 
αντιδραστήρα ΚΒ^ΚτουτΰπουτουΤσερνομπΰλδενθα 
ενεκρίνετοαπότηνΕΚ.^ςπροςαυτόηΚοινότηταχρειά^εται 
να αναλάβει αποστολή ώστε να συνδράμει στην ανάπτυξη 
της ασφάλειας των αντιδραστήρων στα κράτη αυτά. 
4.^. Ρια όλους αυτούς τους λόγους, και επειδή τα προ^λή^ 
ματα από την ασφάλεια των αντιδραστήρων δεν γνωρίζουν 
σύνορα,ηέρευναστοντομέατηςασ^άλειαςόσονα^ορά 
τηνπυρηνική σχάση επιβάλλεται να αποτελέσει πρωταρχικό 
στόχο της Κοινότητας. 
4.^. Το κείμενο πρόγραμμα για την ^ασ^άλεια των 
αντιδραστήρων^ πρόκειται να καλύψει ένα μικρό τμήμα των 
κοινοτικών δραστηριοτήτων στον τομέα της ασφάλειας στην 
πυρηνική σχάση, ^τον τομέα αυτό ανήκουν επίσης τα 
προγράμματα^^^, ^υ^οτηιτιί^ϊοηίπ^και ^Τ^ιτι^^ 
καθώςκαι οι εκτεταμένες δραστηριότητες του ΚΚΕρ. 
4.7. Επειδή δεν υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες για 
το πρόγραμμα του ΚΚΕρ για το οποίο διατίθεται το ποσό 
των^2εκατομμυρίωνΕ^απότοοποίοτοένατρίτοπερίπου 
διατίθεται για τηνασ^άλειααντιδραστήρων^γιαταέτη 1^2-
^4^έναντι^εκατομμυρίωνΕ^ιιγιαταέτηΙ^Ρ^γιατοίδιο 
πρόγραμμα^ηΟΚΕ αδυνατεί να κατατάξει και να εκτιμήσει 
τιςπροτεινόμενεςδραστηριότητεςπουπεριέχονταιστοπαρόν 
πρόγραμμα. 
4.^. Τοκονδύλιοτων^εκατομμυρίωνΕ^ιιγιαδύοέτη είναι 
αρκετάχαμηλόέτσιώστε οι συμβάσειςσυγχρηματοδότησης, 
ιδίως στο δαπανηρό τομέαΕκαι Α, διάρΗαςδύνανταινα 
εκτελεσθούν σεευρείαέκταση.Εκκινώντας από αυτό,ηΟΚΕ 
θεωρεί ως ορθό οι πόροι να διατίθενται ως επί το πλείστον 
για συντονισμένες δράσεις και μόνο κατε^αίρεση να χρησι­
μοποιούνται σε μεμονωμένες περιπτώσεις συμβάσεων κοινής 
δαπάνης για τη στήριξη των συντονισμένων δράσεων. 
4.^. ΗΟΚΕΘεωρείότιοισυντονισμένεςδράσειςστον 
τομέα αυτό είναι σημαντικές και συμβάλλουν αποφασιστικά 
στον αναγκαίο συντονισμό στον εν λόγω τομέα σεευρωπαϊκό 
και σε διεθνές επίπεδο. Αϋνανται, ιδιαιτέρως, να συμβάλουν 
ώστεναεπιτευχθείομο^ωνίασχετικάμετηνεπίτευ^η διεθνών 
απαιτήσεων ασφάλειας και να προετοιμάσουν, με τον τρόπο 
αυτό, τη θέσπιση διεθνών προδιαγραφών και προτύπων 
Αριθ. C 69/36 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 18.3.91 
5. Τελικές παρατηρήσεις 
5.1. Σύμφωνα με το άρθρο 5 η Επιτροπή αναλαμβάνει την 
επανεξέταση του προγράμματος και διαβιβάζει έκθεση επί 
των αποτελεσμάτων της επανεξέτασης αυτής στο Συμβούλιο 
και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνοδευόμενη, αν χρεια­
σθεί, από προτάσεις τροποποιήσεων. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι 
το άρθρο 7 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής 
Βρυξέλλες, 31 Ιανουαρίου 1991. 
1. Προεισαγωγικές παρατηρήσεις 
1.1. Το κοινοτικό σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων 
αποτελεί μέτρο εμπορικής πολιτικής (απαλλαγή από δασμούς 
κατά την εισαγωγή στην Κοινότητα) σκοπός του οποίου είναι 
να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες. 
1.2. Οι εν λόγω προτιμήσεις είναι μη διακριτικού χαρα­
κτήρα (παρέχονται σε όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες) και 
αυτόνομες (δεν προκύπτουν από διαπραγματεύσεις με τις 
δικαιούχες χώρες). Εφαρμόζονται δε μέσω ορισμένων περιο­
ρισμών για τα ευαίσθητα προϊόντα σε όλα τα βιομηχανικά 
είδη είτε είναι σε τελική μορφή ή σε ημικατεργασμένη καθώς 
και σε πολυάριθμα γεωργικά προϊόντα. 
1.3. Με απόφαση που λήφθηκε στο πλαίσιο της Διάσκεψης 
των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη 
(UNCTAD), οι γενικευμένες προτιμήσεις εφαρμόσθηκαν ήδη 
από την Επιτροπή επί δύο δεκαετείς περιόδους (1971-1980 και Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΚΑΕ) ορίζει ότι «η Επι­
τροπή τηρεί ενήμερη την Οικονομική και Κοινωνική Επι­
τροπή επί των γενικών γραμμών των προγραμμάτων ερευνών 
και εκπαιδεύσεως της Κοινότητας». Αυτό σημαίνει ότι η 
Επιτροπή οφείλει να αποστείλει την έκθεση αυτή με τις 
ενδεχόμενες προτάσεις τροποποιήσεων στην ΟΚΕ. Το αυτό 
ισχύει για την τελική έκθεση. Συνεπώς, το άρθρο 5 της πρό­
τασης της Επιτροπής πρέπει να τροποποιηθεί ανάλογα. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francois STAEDELIN 
1981-1990). Υπόκεινται δε σε ετήσιες προσαρμογές ενώ στα 
μέσα της δεκαετίας του '80 έγινε πενταετής προσαρμογή από 
την Κοινότητα. 
1.4. Η Κοινότητα πρέπει τώρα να καθορίσει το καθεστώς 
που θα εφαρμόσει την επόμενη δεκαετία δεδομένου ότι (καθό­
σον αφορά τις γενικευμένες προτιμήσεις) η δεκαετία αυτή 
αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 1992. Πράγματι, η Κοινότητα θα 
πρέπει, με μικρές τροποποιήσεις, να θεσπίσει για το 1991 το 
καθεστώς που ισχύει σήμερα για το 1990. 
2. Η ανάλυση της επιτροπής 
2.1. Όταν πριν από είκοσι χρόνια τέθηκε σε εφαρμογή το 
Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων (ΣΓΠ), η κατάσταση 
χαρακτηριζόταν από: 
— την ύπαρξη σχετικά υψηλής δασμολογικής προστασίας 
στις βιομηχανικές χώρες, Γνωμοδότηση για το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων: κατευθυντήριες γραμμές για τη δεκαετία του 
1990 
(91/C 69/09) 
Στις 27 Ιουλίου 1990, το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 
198 της συνθήκης ΕΟΚ, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για 
το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων: κατευθυντήριες γραμμές για τη δεκαετία του 1990. 
Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής, στο οποίο ανατέθηκε η 
προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότηση του στις 22 Ιανουαρίου 1991 
με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Liverani. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη 283η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 
30ής Ιανουαρίου 1991), υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.