ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ στο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης - Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΩΝΑΣ - ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

συνοψη

Πέρασαν τώρα σχεδόν δύο χρόνια, αφότου το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας καθόρισε τον τολμηρό και φιλόδοξο στόχο της δεκαετίας δηλαδή το να καταστεί η Ένωση η πιο δυναμική, ανταγωνιστική, βιώσιμη οικονομία της γνώσης που θα προσφέρει πλήρη απασχόληση και ισχυρή οικονομική και κοινωνική συνοχή.

Έκτοτε, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έθεσε στο επίκεντρο των εαρινών συνεδριάσεων του τα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα στο πλαίσιο του γενικού στόχου εξασφάλισης της βιώσιμης ανάπτυξης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Βαρκελώνη θα εξετάσει συνεπώς την πρόοδο που επιτεύχθηκε και θα συμφωνήσει σχετικά με τους κύριους τομείς προτεραιότητας στους οποίους πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή κατά το επόμενο έτος. Στην παρούσα έκθεση καταβάλλεται μια προσπάθεια για τον καθορισμό της ημερήσιας διάταξης για αυτή τη συνεδρίαση.

Η πρόοδος μέχρι σήμερα είναι ενθαρρυντική.....

Η αρχική φάση για τον καθορισμό πολιτικών στόχων και για το σχεδιασμό πολιτικών μεταρρυθμίσεων πλησιάζει στη λήξη της. Πολλοί από τους στόχους και τις μεταρρυθμίσεις δεν έχουν εγκριθεί ακόμη επίσημα και όταν εγκριθούν θα χρειαστεί κάποιος χρόνος έως ότου γίνουν αισθητές οι συνέπειές τους.

Σημειώθηκαν ήδη αξιόλογες επιτυχίες στον πολιτικό τομέα όπως η νέα νομοθεσία για τις αγορές τηλεπικοινωνιών. η συνεργασία σε τομείς όπως είναι η εκπαίδευση, η μεταρρύθμιση των συστημάτων συνταξιοδότησης και η έρευνα καθώς και νέα προγράμματα για την αντιμετώπιση της ανισότητας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

Η επιτυχία που σημειώθηκε κατά τη μετατροπή των εθνικών νομισμάτων σε ευρώ έδειξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ικανή να προσφέρει απτά αποτελέσματα. Tο ευρώ ενίσχυσε τα ουσιαστικά υγιή οικονομικά θεμέλια. Η σημερινή κάμψη διέκοψε τη σταθερή μείωση της ανεργίας και επιβράδυνε τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

...αλλά ορισμένες θεμελιώδεις προτάσεις αδρανούν

Υπήρξαν ωστόσο και απογοητεύσεις - σε τομείς όπως το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και το δορυφορικό σύστημα Galileo στους οποίους ορισμένες προθεσμίες για την επίτευξη συμφωνιών που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν μπόρεσαν να τηρηθούν και ο ρυθμός της προόδου δεν ήταν πάντα αρκετά γρήγορος. Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει τώρα να προσπαθήσουν για να κλείσει αυτό το "χάσμα μεταξύ προσδοκιών και αποτελεσμάτων" για να διατηρηθεί η αξιοπιστία.

Η προκαθορισμένη πορεία πρέπει να συνεχιστεί σε όλα τα μέτωπα...

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να υποστηρίξει την συμφωνημένη πολιτική μακροοικονομικής σταθερότητας και να διατηρήσει τη δυναμικότητα που προέκυψε από τη στρατηγική της Λισσαβώνας. Οι στόχοι της Λισσαβώνας αλληλοενισχύονται και μόνον μια ολοκληρωμένη προσέγγιση εγγυάται την επίτευξή τους. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει:

- να κλείσει το χάσμα μεταξύ προσδοκιών και αποτελεσμάτων στο θέμα των διαρθρωτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων και να εξασφαλιστεί ότι η βιώσιμη ανάπτυξη θα αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα αυτών των μεταρρυθμίσεων.

- Να συνεχιστεί η προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής και να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα τώρα για να εξασφαλιστούν σίγουρες και βιώσιμες συντάξεις για το μέλλον.

- Να αναπτυχθεί το επιχειρηματικό πνεύμα μέσα σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις

...αλλά ορισμένοι τομείς έχουν προτεραιότητα για δράση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προωθήσει το δυναμικό της ανάπτυξης για να επιτύχει τους στόχους της έως το τέλος της δεκαετίας.

Κάτω από τις σημερινές συνθήκες, υπάρχουν τρεις τομείς προτεραιότητας στους οποίους το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Βαρκελώνη πρέπει να δώσει αποφασιστική ώθηση για δράση. αυτοί οι τομείς μπορούν να βοηθήσουν στην επιτάχυνση της ανάκαμψης στην οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι σημαντικοί για τις μακροχρόνιες ανάγκες της:

- Η περαιτέρω ανάπτυξη των πολιτικών απασχόλησης με ειδικό επίκεντρο τις μεταρρυθμίσεις ενεργητικής αγοράς εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξεταστούν τα συστήματα φορολογίας και κοινωνικών παροχών, έτσι ώστε να ανταμείβονται αυτοί που εργάζονται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και να βελτιωθεί η παροχή φροντίδας για τα παιδιά. Οι φραγμοί σε τομείς όπως είναι οι δεξιότητες και οι γλώσσες, οι οποίοι αποθαρρύνουν τη μετακίνηση των ανθρώπων σε διάφορες θέσεις εργασίας εντός της επιχείρησής τους, ή σε άλλους τομείς ή χώρες πρέπει να εξαλειφθούν. Οι προσπάθειες των κοινωνικών εταίρων για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της αλλαγής πρέπει να ενθαρρύνονται. Αυτό θα βοηθήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση στο να πλησιάσει, ακόμη και με τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα, το στόχο της για την πλήρη απασχόληση και για καλύτερες θέσεις εργασίας.

- Σύνδεση της Ευρώπης και σύνδεση των αγορών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω επιπλέον μεταρρυθμίσεων και με τη συμπλήρωση των δεσμών που λείπουν στις θεμελιώδεις βιομηχανίες δικτύου και με την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης των χρηματοοικονομικών αγορών, εφόσον δημιουργηθεί το σωστό νομοθετικό πλαίσιο. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι πρέπει να καθοριστούν ημερομηνίες για το άνοιγμα των αγορών ενέργειας και να συναφθούν συμφωνίες για τα υπόλοιπα βασικά μέτρα σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες αλλά η Ένωση πρέπει να προχωρήσει ταυτόχρονα, με τις επενδύσεις σε σχέδια υποδομής που έχουν προτεραιότητα, τα οποία θα καταστήσουν την εσωτερική αγορά πιο δυναμική και πιο ανταγωνιστική. Οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στον τομέα των τηλεπικοινωνιών πρέπει να προωθήσουν την επέκταση του γρήγορου ευρυζωνικού δικτύου τηλεπικοινωνιών. Μια Ευρώπη με καλύτερη διασύνδεση, καθώς και με αποδοτικές και λειτουργικές υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος θα βοηθήσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεχίσει την πορεία της προς την ανάπτυξη και να προσφέρει υπηρεσίες υψηλότερης ποιότητας σε όλους τους πολίτες της Ένωσης.

- Αύξηση των επενδύσεων στη γνώση για την εξασφάλιση της ανταγωνιστικότητας και των θέσεων εργασίας στο μέλλον. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επισπεύσει τις προσπάθειές της στους τομείς έρευνας, καινοτομίας, εκπαίδευσης και κατάρτισης, να αυξήσει τον αντίκτυπό τους ακολουθώντας μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση και να τοποθετήσει αυτές τις πολιτικές κάτω από κοινό έμβλημα: τον ευρωπαϊκό χώρο της γνώσης. Νέα δίκτυα αριστείας πρόκειται να δημιουργηθούν και η ευρωπαϊκή διάσταση της διά βίου μάθησης θα μπορούσε να υποστηρίζεται από το ευρωπαϊκό επίπεδο τυπικών προσόντων. Οι ενέργειες θα επικεντρωθούν επίσης στην παροχή κινήτρων στις επιχειρήσεις για να αυξήσουν σημαντικά τις δαπάνες στην έρευνα και στην καινοτομία.

Δίνοντας το σύνθημα εμπιστοσύνης και ασκώντας πολιτική ηγεσία, η συνεδρίαση της Βαρκελώνης θα δώσει νέα ώθηση στη στρατηγική της Λισσαβώνας και στο συντονισμό της οικονομικής πολιτικής. Επιπλέον, με τον τρόπο αυτόν, θα ενισχύσει την οικονομική διακυβέρνηση, πράγμα που θα βοηθήσει στη διαμόρφωση μιας ισχυρής οικονομίας και κοινωνίας και θα υποστηρίξει επίσης το ευρώ.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

συνοψη

1 ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

2 ΠΡΟΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΩΝΑΣ

3 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

3.1 Διατήρηση της δυναμικότητας

3.2 Συγκεκριμένοι στόχοι για το 2002

3.3 Πέρα από τη Βαρκελώνη

Η έκθεση συνοδεύεται από έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής στο οποίο αναλύονται οι εξελίξεις και η πρόοδος στον τομέα των πολιτικών μετά από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας.

1 ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Tο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συναντηθεί στη Βαρκελώνη ακριβώς μερικές εβδομάδες αφότου το ευρώ έχει γίνει απτή πραγματικότητα στα χέρια των ανθρώπων.

Το ευρώ είναι ένα ισχυρό σύμβολο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Δείχνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να επιτύχει πολλά όταν υπάρχει η πολιτική βούληση.

Η ίδια φιλοδοξία πρέπει τώρα να εφαρμοστεί στην οικονομική, κοινωνική πολιτική και στην πολιτική για το περιβάλλον, εάν η ΕΕ επιθυμεί να επιτύχει το στρατηγικό στόχο τη τρέχουσας δεκαετίας: δηλαδή να καταστεί η πιο ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία με βάση τη γνώση στον κόσμο, όπως αποφασίστηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας πριν από δύο έτη.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καθιερώνοντας ως επίκεντρο των εαρινών συνεδριάσεων του κάθε χρόνο τη γενική οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει δεσμευθεί να αναλάβει την ηγεσία στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο. Η προσεχής συνεδρίαση στη Βαρκελώνη θα θέσει υπό δοκιμασία τον ηγετικό αυτό ρόλο.

Υπάρχουν πολλές προοπτικές επιτυχίας. Η οικονομική και νομισματική ένωση επέφερε τη μακροοικονομική σταθερότητα και οι σημερινές συνθήκες, ακόμη και με την κάμψη που επικρατεί, εξακολουθούν να είναι βασικά υγιείς. Αυτό αντικατοπτρίζει το ρόλο που διαδραματίζει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το σύμφωνο αυτό παρέχει ένα πλαίσιο για δράση στους τομείς της απασχόλησης, της έρευνας και της καινοτομίας, των οικονομικών μεταρρυθμίσεων, της κοινωνικής συνοχής και του περιβάλλοντος που ορίστηκαν στη στρατηγική της Λισσαβώνας. Πρόκειται για ενέργειες που αλληλοενισχύονται μεταξύ τους για τη δημιουργία μιας πιο δυναμικής και ανταγωνιστικής εσωτερικής αγοράς και για την αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων προκλήσεων για το κοινωνικό σύνολο.

Μετά από τη θέσπισή της από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας, η στρατηγική αυτή ενισχύθηκε από δύο απόψεις. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Νίκαιας ενέκρινε την Ατζέντα της Κοινωνικής Πολιτικής στην οποία περιλαμβάνονται τα μέτρα για την επίτευξη των στόχων της Λισσαβώνας, δηλαδή τη δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων εργασίας και ενός σύγχρονου κράτους προνοίας μέσα σε μια κοινωνία ικανή να προσφέρει δυνατότητες ένταξης σε όλους. Οι κύριες γραμμές της στρατηγικής της Λισσαβώνας συμπληρώθηκαν στο Γκέτεμποργκ, όπου το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσέθεσε μια διάσταση σχετικά με το περιβάλλον και επιβεβαίωσε, με την στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την ανάγκη να εξασφαλιστεί η συνάφεια των διαφόρων πτυχών της πολιτικής με μακροπρόθεσμους στόχους.

Βραχυπρόθεσμη οικονομική προοπτική για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης

Εκ πρώτης όψεως, οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες δεν θα μπορούσαν να είναι πιο διαφορετικές από εκείνες που επικρατούσαν το Μάρτιο του 2000, ή ακόμα και το προηγούμενο έτος, όταν πραγματοποιήθηκε η εαρινή συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Η επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης στις Ηνωμένες Πολιτείες, που επιδεινώθηκε από την αβεβαιότητα μετά από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και η πολιτική και στρατιωτική κατάσταση που ακολούθησε αποτελούν σημαντική πολιτική πρόκληση για την Ένωση. Είχαν επίσης σοβαρές άμεσες και έμμεσες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.

- Η ήδη κλονισμένη εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και των καταναλωτών έχει αποδυναμωθεί περισσότερο

- τα προβλεπόμενα ποσοστά οικονομικής μεγέθυνσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2001 και το 2002 έχουν μειωθεί έντονα.

- οι επενδύσεις των επιχειρήσεων έχει επιβραδυνθεί σημαντικά, δεδομένου ότι οι εταιρίες όλων των μεγεθών στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίμεναν να δουν ποια κατεύθυνση θα ακολουθούσε η οικονομία.

- η τετραετία μείωσης της ανεργίας διακόπηκε και η δημιουργία θέσεων εργασίας φαίνεται να επιβραδύνεται σημαντικά.

Ωστόσο, υπάρχουν λόγοι για προσεκτική αισιοδοξία ότι η σημερινή κάμψη θα είναι μικρής διαρκείας. Οι ευρωπαϊκές χρηματοοικονομικές αγορές απορρόφησαν καλά τον κλονισμό - με τη βοήθεια επίσης και της άφιξης του ευρώ. Η κάμψη αντικατοπτρίζει μια ευρεία κυκλική αλλαγή στην παγκόσμια οικονομία, η οποία έχει κλονιστεί από πρωτοφανή σειρά πολιτικών και οικονομικών γεγονότων.

Οι σημερινές συνθήκες δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση τις υγιείς ουσιαστικά οικονομικές βάσεις ή την ανάγκη να συνεχιστεί η στρατηγική της Λισσαβώνας. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις αποτελούν σημαντικό μέρος της μακροπρόθεσμης λύσης. Επιπλέον, ο μειωμένος πληθωρισμός κατέστησε δυνατή τη μείωση των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων στις 1,5 ποσοστιαίες μονάδες στη ζώνη του ευρώ (με αντίστοιχες μειώσεις στη Δανία, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο) κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους. Τα επιτόκια αυτά πρέπει να συνεχίσουν την πορεία τους εντός της οικονομίας και ενδέχεται να υπάρξει περιθώριο και για άλλες μειώσεις δεδομένου ότι ο πληθωρισμός συνεχίζει να μειώνεται.

Εκτός και αν επιδεινωθεί η ευρύτερη πολιτική κατάσταση, προβλέπεται μια μέτρια ανάκαμψη για το πρώτο εξάμηνο του έτους, καθώς οι καταναλωτές αρχίζουν να επανακτούν την εμπιστοσύνη και αρχίζουν εκ νέου τις δαπάνες και τις επενδύσεις. Ενδέχεται να παρατηρηθεί εντονότερος ρυθμός μεγέθυνσης στο δεύτερο εξάμηνο του έτους μόλις αρχίσουν να ανακτούν τις δυνάμεις τους οι αγορές εξαγωγών εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως έδειξαν οι πρόσφατες εμπειρίες, οι εξελίξεις εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο εδώ. Αυτό ενισχύει την ανάγκη για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οποίες αναμένεται να καταστήσουν την Ένωση λιγότερο ευάλωτη στους εξωτερικούς κλονισμούς, είτε αυτοί είναι πολιτικής ή οικονομικής φύσης. Όμως τονίζεται επίσης η σημασία που έχει η πλήρης δέσμευση στις προσπάθειες για μεταρρύθμιση και αναδιαμόρφωση του διεθνούς τοπίου και η ανάληψη πιο ενεργού ρόλου στην επίκαιρη συνάντηση των εμπορικών κύκλων που άρχισε στη Doha.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης θα είναι μια κρίσιμη στιγμή για τη στρατηγική της Λισσαβώνας

Στη Βαρκελώνη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα αξιολογήσει την πρόοδο που σημειώθηκε. Πρόκειται να ενοποιήσει τις επιτυχίες, να τονίσει τις αδυναμίες και να καθορίσει προτεραιότητες για τους επόμενους δώδεκα έως δεκαοκτώ μήνες.

H αξιολόγηση αυτή θα πραγματοποιηθεί σε μια σημαντική στιγμή για τη στρατηγική της Λισσαβώνας:

- η Επιτροπή έχει μέχρι τώρα υποβάλλει τις κυριότερες προτάσεις πολιτικής.

- η δεύτερη φάση της συμφωνίας και έγκρισης αυτών των πολιτικών έχει δρομολογηθεί ήδη. Η επιτυχία ή η αποτυχία έγκειται σε μεγάλο βαθμό στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο, που πρέπει να λάβουν αποφάσεις για σημαντικούς τομείς της στρατηγικής.

- η τελική φάση, κατά την οποία οι συμφωνημένες πολιτικές πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή και να αρχίσουν να έχουν άμεσο αντίκτυπο έχει μόλις αρχίσει.

Η μετατροπή όμως νέων πολιτικών σε απτά αποτελέσματα, όπως δείχνει η παρούσα έκθεση, απαιτεί ενέργειες από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.

Σημειώθηκαν ήδη σημαντικές επιτυχίες - όπως το πακέτο στον τομέα των τηλεπικοινωνιών που συμφωνήθηκε πρόσφατα- οι οποίες προέκυψαν από τη στενή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Αλλά σε ορισμένους άλλους καίριους τομείς οικονομικών και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων η πρόοδος υπήρξε αργή ή απογοητευτική.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να υπερνικήσει αυτό το "χάσμα μεταξύ προσδοκίας και αποτελεσμάτων" πριν διευρυνθεί περισσότερο. Πρέπει να αποστείλει μήνυμα εμπιστοσύνης και να δώσει μια σαφή πολιτική ώθηση σε εκείνους τους τομείς στους οποίους η ανάγκη για την πρόοδο επείγει περισσότερο. Η στρατηγική της Λισσαβώνας έθεσε μια περιεκτική ημερήσια διάταξη και πρόοδος πρέπει να σημειωθεί σε όλα τα μέτωπα, ακόμη και αν το ετήσιο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν μπορεί ή δεν πρέπει να δώσει την ίδια προσοχή σε όλα τα σημεία της.

2 ΠΡΟΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΩΝΑΣ

Tο χρονοδιάγραμμα μεταρρυθμίσεων που παρατίθεται παρακάτω δείχνει τα σημαντικότερα μέτρα που δρομολογήθηκαν στη Λισσαβώνα και το βαθμό στον οποίο τηρήθηκαν οι αντίστοιχες προθεσμίες.

Tο χρονοδιάγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λισσαβώνας: Ενδείξεις του έτους στο οποίο σχεδιάζεται να τεθούν σε ισχύ οι μεταρρυθμίσεις της Λισσαβώνας

(- υποδεικνύει τα αναγκαία μέτρα που εγκρίθηκαν/ελήφθηκαν. * υποδεικνύει ότι η προθεσμία κινδυνεύει να μην τηρηθεί λόγω ανεπαρκούς προόδου στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο).

2001 - Μείωση των τοπικών αποκλίσεων

- Πίνακας ελέγχου αποτελεσμάτων και κατάλογος των κρατικών ενισχύσεων

Στρατηγική για την απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου (μικρή καθυστέρηση)

2002 Νέο πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις * (2001 δεν τηρήθηκε η προθεσμία για τη συμφωνία)

- Νέο πλαίσιο για το ηλεκτρονικό εμπόριο (εκτός από το χειρισμό του ΦΠΑ για το

ηλεκ. εμπόριο (e-commerce), όπου δεν τηρήθηκε η προθεσμία το 2001

Πρώτα δύο έτη των Εθνικών Σχεδίων Δράσης για την καταπολέμηση

της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού

Πίνακας ελέγχου αποτελεσμάτων της κοινωνικής πολιτικής

2003 - Νέο πλαίσιο για τις τηλεπικοινωνίες

Ενιαία αγορά για κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου *

Περαιτέρω άνοιγμα των αγορών ηλεκτρικού ρεύματος για τις επιχειρήσεις

πελάτες *

Έκτο Πρόγραμμα Πλαίσιο Έρευνας

Κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας* (το 2001 δεν τηρήθηκε η προθεσμία για την

επίτευξη συμφωνίας)

- Απελευθέρωση των διεθνών σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών

που χρησιμοποιούν τα διευρωπαϊκά σιδηροδρομικά δίκτυα

2004 Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός

Περαιτέρω άνοιγμα της αγοράς φυσικού αερίου για επιχειρήσεις πελάτες *

Πλαίσιο φορολόγησης της ενέργειας

Πλαίσιο για τη φορολόγηση των αποταμιεύσεων

2005 Ενιαία αγορά για όλες τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες *

Άνοιγμα των αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος για ιδιώτες πελάτες

Έναρξη του υποχρεωτικού ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίου εκπομπής για CO2

2006 Δεύτερο στάδιο του ανοίγματος της αγοράς για τις ταχυδρομικές υπηρεσίες

2008 - Απελευθέρωση όλων των διεθνών σιδηροδρομικών εμπορευματικών

μεταφορών

Έναρξη λειτουργίας του δορυφορικού συστήματος ναυσιπλοΐας Galileo (το 2001 η προθεσμία για τη συμφωνία σχετικά με τη δομή δεν τηρήθηκε)

2009 Πιθανή νέα ή τελική φάση για το άνοιγμα των αγορών για τις ταχυδρομικές υπηρεσίες (πρέπει να μελετηθεί το 2006 ο αντίκτυπος της απελευθέρωσης)

Ένα ξεχωριστό έγγραφο του προσωπικού της Επιτροπής παρέχει πιο πλήρη αξιολόγηση της προόδου [1] και αναφέρει τις ενέργειες για την υλοποίηση της στρατηγικής της Λισσαβώνας. Μια πιο πλήρης περιγραφή αυτών των ενεργειών που αποτελούν τμήμα της ατζέντας θα συμπεριληφθεί σε ένα ξεχωριστό πίνακα ελέγχου αποτελεσμάτων για την κοινωνική πολιτική που θα δημοσιευθεί πριν από τη Βαρκελώνη.

[1] Η αξιολόγηση αυτή βασίζεται συμφωνημένους διαρθρωτικούς δείκτες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα συγκρίσιμα δεδομένα για ολόκληρη την ΕΕ δεν καλύπτουν ακόμη την περίοδο μετά από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας και, στην περίπτωση των δεικτών για το περιβάλλον και τη συνοχή, παρουσιάζουν μια εικόνα που υπήρχε πριν από τέσσερα ή πέντε έτη. Αυτό τονίζει την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στο στατιστικό έργο σε όλους τους τομείς της στρατηγικής της Λισσαβώνας. Βλέπε έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, SEC(2002) 29, 15.1.02

Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει ότι για να καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση η "πιο ανταγωνιστική οικονομία της γνώσης στον κόσμο..." πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη στην πορεία για την επίτευξη των κύριων στόχων της Λισσαβώνας αλλά ότι στις περισσότερες περιπτώσεις ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναλάβει ήδη την πρωτοπορία.

Οι "δείκτες καλύτερης επίδοσης" που χρησιμοποιούνται στον πίνακα αυτό αντιπροσωπεύουν τον αστάθμιστο μέσο όρο των τριών κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις. Είναι χρήσιμοι για την παροχή ενδεικτικών στοιχείων σχετικά με το τι μπορεί και τι θα έπρεπε να επιτευχθεί με την πάροδο του χρόνου [2], μολονότι οι δείκτες αυτοί χρησιμεύουν για την μέτρηση της προόδου στην επίτευξη των στόχων ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν ορίζουν δεσμευτικούς στόχους για τα επιμέρους κράτη μέλη.

[2] Τέτοιου είδους δείκτες επίδοσης πρέπει να χρησιμοποιούνται με επιφύλαξη, για παράδειγμα επειδή ορισμένοι από αυτούς επηρεάζονται ιδιαίτερα από τους οικονομικούς κύκλους. Ωστόσο, η εξέλιξή τους με την πάροδο των επόμενων ετών θα βοηθήσει στη διαπίστωση της προόδου, τόσο σε σχέση με άλλα κράτη μέλη όσο και σε σχέση με τους γενικούς στόχους της Λισσαβώνας όπου υπάρχουν.

Πίνακας 2 : Πρόοδος σε ορισμένους στόχους της Λισσαβώνας και δείκτες καλύτερης επίδοσης

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Η πηγή των δεδομένων είναι η Εurostat εκτός και αν υπάρχει άλλη ένδειξη. Η πλήρης σειρά δεδομένων ενημερώνεται περιοδικά στην ακόλουθη διεύθυνση του διαδικτύου http://europa.eu.int/comm/eurostat

* Ο αστάθμιστος μέσος όρος των τριών κρατών μελών της ΕΕ με την καλύτερη επίδοση

** 2001 Εκτίμηση ορθής πρακτικής με βάση τους αριθμούς 2000 για τη Δανία, Κάτω Χώρες, και τους αριθμούς 2001 για το ΗΒ

Αξιολόγηση της προόδου στα δύο έτη μετά τη Λισσαβώνα

Tα κύρια μηνύματα από την αξιολόγηση της προόδου στην επίτευξη του στρατηγικού στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνοψίζονται παρακάτω. Για την επίτευξη των στόχων της Λισσαβώνας χρειάζεται ένα σταθερό ποσοστό οικονομικής μεγέθυνσης στην ΕΕ ύψους 3%. Λόγω της επιβράδυνσης του ρυθμού μεγέθυνσης που επικρατεί σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ακόμη πιο σημαντικό να σημειωθεί επιτυχία στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που θα οδηγήσουν σε μια συνεχή αύξηση του ποσοστού απασχόλησης και σε υψηλότερη παραγωγικότητα της εργασίας.

Μετά από τη Λισσαβώνα η διαφορά του κατά κεφαλή ΑΕγχΠ μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ παρέμεινε ίδια. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα, το κατά κεφαλή ΑΕγχΠ στην Ένωση αντιστοιχεί στο 64% αυτού των ΗΠΑ. Η διαφορετική παραγωγικότητα εργασίας ανά ώρα εξηγεί περίπου το ένα τρίτο αυτής της διαφοράς. Τα υπόλοιπα δύο τρίτα οφείλονται στο χαμηλότερο αριθμό ετησίων ωρών εργασία ανά εργαζόμενο και στο χαμηλότερο ποσοστό απασχόλησης στην Ένωση.

Χρειάζεται πρόοδος για όλη τη στρατηγική της Λισσαβώνας εάν επιδιώκεται η σημαντική μείωση αυτών των διαφορών.

(α) Απασχόληση [3] Η πρόοδος προς το στόχο της πλήρους απασχόλησης διαστρεβλώνεται από τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα και οι οποίες έχουν διακόψει τη συνεχή περίοδο της μείωσης της ανεργίας και της δημιουργίας θέσεων εργασίας.

Η δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων εργασίας από τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα με την οποία η οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα εξέλθει από την επιβράδυνση του ρυθμού μεγέθυνσης. Ωστόσο, η πολιτική απασχόλησης και ιδίως η πολιτική της αγοράς εργασίας συμβάλλουν στην αύξηση του αριθμού των απασχολούμενων ατόμων. Η ευρωπαϊκή στρατηγική απασχόλησης συνέβαλε στην έναρξη των εν λόγω μεταρρυθμίσεων και η συνέχισή τους πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα, με βάση την ανταλλαγή των καλύτερων πρακτικών εντός της Ένωσης. Λαμβάνοντας υπόψη το σημερινό κλίμα που επικρατεί, πρέπει να ενθαρρύνονται οι κινήσεις από τους κοινωνικούς εταίρους για την πρόβλεψη και την αντιμετώπιση της αλλαγής στο πλαίσιο των διάφορων τομέων και επιχειρήσεων.

Η ομάδα υψηλού επιπέδου για τις δεξιότητες και την κινητικότητα [4] υπογράμμισε την ανάγκη να καταργηθούν τα εμπόδια στη γεωγραφική κινητικότητα και να εξασφαλιστεί ότι τα άτομα θα διαθέτουν τις σχετικές και ευπροσάρμοστες δεξιότητες που θα τους βοηθήσουν να αλλάξουν διάφορα επαγγέλματα. Αυτό πρέπει να υποστηριχτεί από ένα διαφανές και ολοκληρωμένο σύστημα ενημέρωσης για την αγορά εργασίας. Παράλληλα, είναι σαφές από τους διαρθρωτικούς δείκτες για την εκπαίδευση (δια βίου μάθηση, άτομα που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο) ότι έχει σημειωθεί μικρή πρόοδος σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση σε ό,τι αφορά τη μετατροπή της δια βίου μάθησης σε καθημερινή πραγματικότητα για τους περισσότερους ενηλίκους.

Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνέχισαν την εργασία σε ορισμένες νομοθετικές προτάσεις σε τομείς όπως είναι η υγεία και η ασφάλεια στο χώρο εργασίας, η συμμετοχή των εργαζομένων και η ίση μεταχείριση μεταξύ γυναικών και ανδρών. Νέες συζητήσεις έχουν αρχίσει σχετικά με θέματα όπως είναι η ποιότητα στην εργασία και η εταιρική κοινωνική ευθύνη.

[3] Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε πρόταση της κοινής έκθεσης για την απασχόληση 2002, COM(2001) 438

[4] Τελική έκθεση της ομάδας εργασίας υψηλού επιπέδου για τις δεξιότητες και την κινητικότητα, 14 Δεκεμβρίου 2001, http://europa.eu.int/comm/employment_social/general/index_en.htm.

(β) Έρευνα και καινοτομία Η δυναμικότητα έχει αυξηθεί στον ευρωπαϊκό ερευνητικό τομέα και αυτό ενισχύεται με τη συμφωνία που συνάφθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο σχετικά με τις κύριες γραμμές του έκτου προγράμματος πλαισίου για την έρευνα. Οι θετικές τάσεις έχουν συνεχιστεί, ιδιαίτερα στην επιστήμη και την έρευνα όσον αφορά την αύξηση των αριθμών των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε σχέση με τον πληθυσμό ή του αριθμού πτυχιούχων θετικών επιστημών στην Ένωση. Η Ένωση έχει πολύ καλές επιδόσεις στην ακαδημαϊκή και θεμελιώδη έρευνα αλλά οι ευρωπαϊκοί ερευνητές και οι επιχειρήσεις δεν κεφαλαιοποιούν αρκετά την πείρα τους στις πρωτοποριακές τεχνολογίες, όπως η βιοτεχνολογία και οι βιοεπιστήμες [5] καθώς και άλλες καθαρές, περιβαλλοντικές τεχνολογίες.

Οι αλλαγές στο επιχειρησιακό περιβάλλον είναι επίσης σημαντικές όπως είναι και η επιτάχυνση των μέτρων για την υποστήριξη της ολοκλήρωσης της χρηματοοικονομικής αγοράς και η βελτίωση της προσφοράς κεφαλαίου επιχειρηματικού κινδύνου μόλις αντιστραφεί η κυκλική συστολή που παρατηρείται το 2001, καθώς επίσης και η επίτευξη έγκαιρης συμφωνίας για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

Δεν έχει σημειωθεί αρκετή πρόοδος στην ενίσχυση της ελλοχεύουσας βάσης γνώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το επίπεδο επενδύσεων στην εκπαίδευση είναι ακόμη πολύ χαμηλό, η συμμετοχή στη δια βίου μάθηση είναι περιορισμένη και πάρα πολλοί νέοι εγκαταλείπουν τα σχολεία χωρίς καθόλου ή μόνον με τα βασικά τυπικά προσόντα.

[5] Αυτή η άποψη αντικατοπτρίστηκε στη συνεδρίαση διαβούλευσης ενδιαφερομένων σχετικά με τη βιοτεχνολογία και τις βιοεπιστήμες που διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Σεπτέμβριο 2001. http://europa.eu.int/comm/biotechnology.

(γ) Οικονομική μεταρρύθμιση

Σημειώθηκε σημαντική πρόοδος σε ορισμένους τομείς της εσωτερικής αγοράς και των οικονομικών μεταρρυθμίσεων [6], που συνδέονται ιδίως με τη δημιουργία νομοθετικού πλαισίου για τους τομείς του ηλεκτρονικού εμπορίου και των τηλεπικοινωνιών. Ο ρόλος του προγράμματος δράσης eEurope 2002 υπήρξε πολύ σημαντικός. Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε στη σύνδεση σχολείων στο διαδίκτυο. [7] Η εσωτερική αγορά επέφερε σαφή πλεονεκτήματα από την άποψη του ανταγωνισμού, μεγαλύτερη επιλογή και χαμηλότερες τιμές σε σημαντικούς τομείς, όπως είναι οι αγορές τηλεπικοινωνιών και ενέργειας.

Ταυτόχρονα, όλα τα κράτη μέλη έλαβαν μέτρα για να βελτιώσουν το επιχειρησιακό περιβάλλον, διευκολύνοντας και ενθαρρύνοντας τις επιχειρήσεις να εισαγάγουν καινοτομίες και να επεκτείνονται και να αναλαμβάνουν κινδύνους και πρωτοβουλίες. Οι προσπάθειες για την απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου που εντοπίστηκαν στην Λισσαβώνα και στον Ευρωπαϊκό Χάρτη για τις Μικρές Επιχειρήσεις πρέπει να συνεχιστούν.

Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε και στην έκθεση σχετικά με τη λειτουργία των αγορών προϊόντων και κεφαλαίων, χρειάζεται να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για τη βελτίωση των επιδόσεων της εσωτερικής αγοράς. Η σύγκλιση των τιμών φαίνεται ότι επιβραδύνεται τα τελευταία έτη. Εξάλλου, η πρόοδος στις διαρθρωτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις δεν ήταν ομοιόμορφη. Ορισμένα κράτη μέλη πρέπει να καταβάλλουν ακόμα ουσιαστικές προσπάθειες για να επιτύχουν το στόχο που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Στοκχόλμη, δηλαδή να εφαρμόσουν σε εθνικό επίπεδο το 98.5% της εγκεκριμένης νομοθεσίας της ΕΚ έως το Μάρτιο του 2002. Οι περισσότερες από τις 1500 εκκρεμούσες δικαστικές αγωγές κατά των κρατών μελών για την μη σωστή εφαρμογή της νομοθεσίας για την εσωτερική αγορά έχουν σχέση με φραγμούς στην παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών, μολονότι οι αγορές παροχής υπηρεσιών υπήρξαν ένας από τους τομείς στους οποίους το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας έδωσε ιδιαίτερη σημασία. Δυστυχώς λίγη πρόοδος σημειώθηκε στην εξέλιξη των σχεδίων της Επιτροπής για την ολοκλήρωση του τομέα παροχής υπηρεσιών. Μερικές από τις πιο σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις - συμπεριλαμβάνοντας και ορισμένες για τις οποίες έπρεπε να επιτευχθεί συμφωνία έως το τέλος του περασμένου έτους - στους τομείς ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου, μεταφορών, αγορών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, αγορών δημοσίων συμβάσεων - δεν έχουν πραγματοποιηθεί. Περιορισμένη μόνον πρόοδος έχει σημειωθεί, μολονότι οι προθεσμίες καθορίστηκαν από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων.

[6] Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε την έκθεση σχετικά με την οικονομική μεταρρύθμιση: λειτουργία των κοινοτικών αγορών προϊόντων και κεφαλαίων (η έκθεση Cardiff, COM(2001) 736 και Πίνακας ελέγχου αποτελεσμάτων για την εσωτερική αγορά τεύχος 9, Nοέμβιος 2001. http://europa.eu.int/comm/internal_market/en/update/economicreform/index.htm.

[7] Η Επιτροπή πρόκειται να δημοσιεύσει σύντομα ανακοίνωση σχετικά με την eEurope 2002 : στοιχεία σύγκρισης και αναφοράς, παρακολούθηση και μελλοντικές προκλήσεις

(δ) Συνοχή [8]

Η Ευρωπαϊκή Ατζέντα Κοινωνικής Πολιτικής έδωσε νέα ώθηση και προσέφερε ένα νέο πλαίσιο πολιτικής για την επίτευξη των στόχων της Λισσαβώνας σχετικά με τη βελτίωση της συνοχής.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 περίπου το 18% του πληθυσμού ή 60 εκατομμύρια ανθρώπων κινδύνευαν από τη φτώχεια και παρατηρούνταν σημαντικές διαφορές μεταξύ (και εντός) των κρατών μελών. Χωρίς τις κοινωνικές μεταφορές αυτό το ποσοστό θα ανέρχονταν στο 26%. Παρόμοιες διαφορές παρατηρούνταν στη κατανομή των εισοδημάτων μεταξύ των πιο πλούσιων και πιο φτωχών νοικοκυριών. Ο ρόλος των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας ήταν ένας σημαντικός παράγοντας για την προστασία των ανθρώπων από τον κίνδυνο της φτώχειας.

Η έλλειψη επίκαιρων δεδομένων σημαίνει ότι είναι δύσκολο να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος της περιόδου μεγαλύτερης ανάπτυξης και μείωσης της ανεργίας στο δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας. Σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο συμφωνήθηκαν μετά τη Λισσαβώνα συγκεκριμένα μέτρα για την καταπολέμηση της φτώχειας, των διακρίσεων και του κοινωνικού αποκλεισμού τα οποία υποστηρίχθηκαν από νέα προγράμματα δράσης. Τα κράτη μέλη υλοποίησαν τα πρώτα τους διετή Εθνικά Σχέδια Δράσης για την καταπολέμηση του αποκλεισμού και της φτώχειας. Αυτό το έργο βασίστηκε στην ανταλλαγή παραδειγμάτων ορθής πρακτικής και στην ανάπτυξη συμφωνηθέντων δεικτών. Συμμετείχαν όχι μόνον τα κράτη μέλη αλλά και οι κοινωνικοί εταίροι και η κοινωνία πολιτών. Ωστόσο, χρειάζεται χρόνος για να μπορέσουν να γίνουν αισθητά τα αποτελέσματα αυτών των ενεργειών κατά το τρέχον έτος. Το στατιστικό υπόβαθρο για την οικονομική και κοινωνική συνοχή πρέπει να ενισχυθεί.

Συγχρόνως, η εργασία [9] σχετικά με τον αντίκτυπο της γήρανσης του πληθυσμού στα συστήματα συντάξεων και κοινωνικών υπηρεσιών εξακολουθεί να μας εφιστά την προσοχή στις κινδύνους και στην ανάγκη να συνεχιστεί η εργασία στον τομέα αυτό.

Οι διαφορές στις επιδόσεις, όπως μετρήθηκαν με βάση το κατά κεφαλή ΑΕγχΠ , μεταξύ των κρατών μελών παραμένουν σημαντικές και είναι συχνά μεγαλύτερες εντός των κρατών μελών παρά μεταξύ τους. Ωστόσο, αν και οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών εξακολουθούν να υπάρχουν, έχουν μειωθεί αρκετά από το 1998 και μετά, ειδικότερα στις χώρες συνοχής (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία και Ισπανία) όπου οι αρχικές διαφορές έχουν μειωθεί κατά ένα τρίτο. Ωστόσο, οι διαφορές μεταξύ των περιοχών στα επίπεδα ανεργίας παραμένουν έντονες με ποσοστά που ανέρχονται κατά μέσο όρο άνω του 20% στις περιοχές που θίγονται περισσότερο.

[8] Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε 2η Έκθεση σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή, COM(2001) 24

[9] Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε Ανακοίνωση για την υποστήριξη εθνικών στρατηγικών για ασφαλείς και βιώσιμες συντάξεις, μέσω μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, COM(2001) 362

(ε) Περιβάλλον

Σημαντικά πολιτικά μέτρα έχουν ληφθεί στους επτά μήνες μετά από την έγκριση της στρατηγικής για την βιώσιμη ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Γκέτεμποργκ [10]. Στη Βαρκελώνη, στην ώθηση που θα δοθεί στις πολιτικές μεταφορών και ενέργειας πρέπει να ληφθεί υπόψη δεόντως και η προστασία του περιβάλλοντος. Τα διαθέσιμα δεδομένα παρουσιάζουν ότι ενώ οι εκπομπές των αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου είχαν μειωθεί κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '90, η επίτευξη των συμφωνηθέντων στόχων για τη μείωση των εκπομπών ή του στόχου για την αποσύνδεση την αύξηση των μεταφορών από το ΑΕγχΠ παραμένει μια πολύ απαιτητική πρόκληση. Χρειάζονται περαιτέρω μέτρα κυρίως όσο αυξάνεται η κυκλοφορία παράλληλα ή πιο γρήγορα από το ΑΕγχΠ, ειδικότερα για τα αεροπορικά ταξίδια και τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων. Οι διασκέψεις της Βόννης και του Μαρακές, ωστόσο, προσέφεραν ένα πλαίσιο για την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος. Η έγκριση των ενεργειών που προτείνονται στο Λευκό Βιβλίο του περασμένου έτους σχετικά με την πολιτική μεταφορών [11] θα βοηθήσει στην εξέλιξη της διαδικασίας για την ανάπτυξη μιας βιώσιμης προσέγγισης στον τομέα των μεταφορών.

Οι καθαρές τεχνολογίες πρόκειται επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο. Μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων προστασίας του περιβάλλοντος και επίσης στη βελτίωση των επιδόσεων όλης της οικονομίας. Η προσεχής έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τις επιδράσεις των ("καθαρών") περιβαλλοντικών τεχνολογιών στη μεγέθυνση και απασχόληση δείχνει ότι η υλοποίηση του πλήρους τους δυναμικού σημαίνει την υπερνίκηση των σημερινών φραγμών. Αυτές προέρχονται από κίνητρα στις τιμές αλλά επίσης για παράδειγμα από την έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με την εξοικονόμηση του κόστους που μπορεί να προκύψει από τη μείωση της μόλυνσης του περιβάλλοντος.

[10] Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε Ανακοίνωση για την αειφόρο ανάπτυξη της Ευρώπης για έναν καλύτερο κόσμο: Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αειφόρο ανάπτυξη, COM(2001) 264

[11] Λευκό Βιβλίο "- Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών" COM(2001) 370

3 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

3.1 Διατήρηση της δυναμικότητας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να τηρήσει τη συμφωνηθείσα πολιτική της μακροοικονομικής σταθερότητας, να διατηρήσει τη δυναμικότητα πίσω από το σύνολο της στρατηγικής της Λισσαβώνας και να εστιάσει την προσοχή της στους τομείς που μπορούν να προσφέρουν τη μεγαλύτερη συμβολή.

3.1.1 Η σταθερή δέσμευση στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης θα συμβάλει στη δημιουργία εμπιστοσύνης

Το πλαίσιο μακροοικονομικής πολιτικής προσφέρει σταθερότητα που πρέπει να επιταχύνει την επιστροφή της Ένωσης σε μεγαλύτερη ανάπτυξη:

- οι τρέχουσες μακροοικονομικές πολιτικές μέσα στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης μπορούν να βοηθήσουν στην ικανοποίηση των βραχυπρόθεσμων αναγκών της οικονομίας χωρίς διακυβεύουν το μεσοπρόθεσμο στόχο της σταθερότητας.

- η χαλάρωση των νομισματικών συνθηκών μαζί με τη μείωση των κινδύνων για τη σταθερότητα τιμών βοήθησε στην προσαρμογή της μικτής μακροοικονομικής πολιτικής.

- οι δημοσιονομικές πολιτικές βοηθούν επίσης στη σταθεροποίηση της οικονομίας. Οι αρκετά μεγάλες φορολογικές περικοπές το 2001 (που ανήλθαν σε 0,5% του ΑΕγχΠ) έχουν εφαρμοστεί σε μερικά κράτη μέλη

- αυτόματοι δημοσιονομικοί σταθεροποιητές μέσα στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης εκπονούνται. Ως αποτέλεσμα της επίδρασης των συγκυριακών κύκλων, τα ισοζύγια των προϋπολογισμών αναμένεται να χειροτερέψουν.

Τα κράτη μέλη που έχουν ακόμα ελλείμματα πρέπει να επιδιώξουν την εξάλειψή τους μέχρι το 2003-4 αφήνοντας τους αυτόματους σταθεροποιητές προϋπολογισμών να λειτουργήσουν εντός του γενικού ορίου του 3% του ΑΕγχΠ για τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Εάν δεν σημειωθεί πρόοδος στη δημοσιονομική σταθεροποίηση το 2002, τότε θα χρειαστεί μεγαλύτερη προσπάθεια κατά τα δύο επόμενα έτη.

Ενώπιον αυτής της κατάστασης, η τρέχουσα επιβράδυνση δείχνει ότι η οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει ευάλωτη στις οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις σε άλλα μέρη του κόσμου. Η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισσαβώνας θα συνέβαλε στη μείωση του αντίκτυπου μελλοντικών κλονισμών για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να δεσμευθεί σταθερά στη μακροοικονομική σταθερότητα και στην περαιτέρω ενοποίηση των δημοσίων οικονομικών όχι μόνον μεσοπρόθεσμα.

3.1.2 Διατήρηση της δυναμικότητας που προήλθε από όλους τους στόχους της Λισσαβώνας

Στη Βαρκελώνη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να επιβεβαιώσει ότι η στρατηγική σημειώνει προόδους σε όλα τα μέτωπα --στους τομείς της οικονομίας, κοινωνικής πολιτικής και περιβάλλοντος. Οι τομείς αυτοί αλληλοενισχύονται μεταξύ τους και μόνον μια ολοκληρωμένη προσέγγιση μπορεί να εγγυηθεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να επιτύχει το στόχο υψηλής ανάπτυξης και πλήρους απασχόλησης και να συνεχίσει την πορεία της βιώσιμης ανάπτυξης. Οι ακόλουθοι τομείς πρέπει να εξεταστούν ιδιαίτερα:

(α) Μείωση του χάσματος μεταξύ προσδοκιών και αποτελεσμάτων στις οικονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις

Το "χάσμα μεταξύ προσδοκιών και αποτελεσμάτων" υπάρχει. Οι προθεσμίες για αποφάσεις και για την υλοποίηση τους δεν έχουν τηρηθεί, συχνά λόγω βραχυπρόθεσμων κλαδικών και πολιτικών συμφερόντων.

Αυτό αποτελεί ένα πραγματικό πρόβλημα με πραγματικό κόστος για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Πρόεδρος Romano Prodi επισήμανε το χάσμα αυτό στις επιστολές του προς τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων το Νοέμβριο και προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Στις επιστολές αναφέρονταν διάφορα θέματα [12] στα οποία πρέπει να σημειωθεί πρόοδος πριν από τη Βαρκελώνη [13].

[12] Ο Πρόεδρος ανέφερε το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, την εκκρεμούσα νομοθεσία σχετικά με τι δημόσιες συμβάσεις, τις προτάσεις για την εξ αποστάσεως εμπορία των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και σχετικά με τα UCITs (ταμεία επενδύσεων) και στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τις προτάσεις που εκκρεμούν σχετικά με τις καταχρηστικές πρακτικές της αγοράς, την παροχή χρηματοοικονομικής ασφάλειας, τα ενημερωτικά δελτία, τα ταμεία επικουρικών συντάξεων, τις διασυνοριακές πληρωμές και τα διεθνή λογιστικά πρότυπα.

[13] Από το πακέτο προτεραιότητας, πρόοδος σημειώθηκε σε όλα τα θέματα εκτός από το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, τις δημόσιες συμβάσεις, τα ταμεία επικουρικών συντάξεων και τα ενημερωτικά δελτία. Επιπλέον, χρειάζεται επειγόντως η λήψη αποφάσεων σχετικά με το δορυφορικό σύστημα ναυσιπλοΐας Galileo και το θεσμικό πλαίσιο στην έκθεση Lamfalussy.

Tα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για την ηγεσία των αντίστοιχων κυβερνήσεων τους. Πρέπει να εξασφαλίσουν ότι οι υπουργοί τους θα επιλύσουν τις διαφωνίες τους σχετικά με τις λεπτομέρειες των επιμέρους προτάσεων, παρά να αποδεχτούν ότι θα αντικατασταθούν οι προθεσμίες που δεν τηρήθηκαν από άλλες ή ότι καλούνται να εξετάσουν αναλυτικά τις πολύπλοκες αποφάσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να εκπληρώσει το μέρος της ευθύνης για την εξασφάλιση της εξάλειψης του χάσματος μεταξύ προσδοκιών και αποτελεσμάτων.

Tο Eυρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να αντιμετωπίσει αυτή την πρόκληση εξετάζοντας τις επιλογές για τη γεφύρωση του χάσματος στον τομέα αυτό:

- Πρόσθετες συνεδριάσεις του Συμβουλίου θα μπορούσαν να διοργανωθούν από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου πριν από τα εαρινά Ευρωπαϊκά Συμβούλια για την επίλυση των εκκρεμούντων θεμάτων

- Η προεδρία του Συμβουλίου πρέπει να κάνει χρήση της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία, όπου χρειάζεται, για να εξασφαλιστεί ότι οι αποφάσεις για τις μεταρρυθμίσεις της Λισσαβώνας δεν θα καθυστερήσουν, ιδίως αυτές που αφορούν τους τομείς που αναφέρονται στην παρούσα έκθεση

- Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων πρέπει να εξασφαλίσουν τον κατάλληλο εσωτερικό συντονισμό έτσι ώστε να επιτευχθεί πρόοδος σε όλη τη στρατηγική.

Όταν τα εμπόδια δεν μπορούν να υπερνικηθούν η πραγματική σημασία και η επείγουσα ανάγκη που αποδίδονται στις προτάσεις τίθενται υπό αμφισβήτηση. Σε τέτοιες περιπτώσεις η Επιτροπή θα αποσύρει ενδεχομένως τις προτάσεις που υπέβαλε. Εάν η έλλειψη προόδου, για παράδειγμα στον τομέα φυσικού αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος, βλάπτει τον ανταγωνισμό και καθυστερεί την ολοκλήρωση της αγοράς, η Επιτροπή - όπως έκανε και στον τομέα των τηλεπικοινωνιών τη δεκαετία του 1990- θα εξετάσει τη δυνατότητα να εγκρίνει νομοθεσία για το άνοιγμα των αγορών χρησιμοποιώντας τις εξουσίες της σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τον ανταγωνισμό.

(β) Εξασφάλιση της βιωσιμότητας θα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτών των μεταρρυθμίσεων

Η βιώσιμη ανάπτυξη σημαίνει ότι οι πολιτικές είναι σύμφωνες με τους μακροπρόθεσμους στόχους. Οι οικονομικοί, κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί στόχοι επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής. Αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο η διάσταση του περιβάλλοντος έπρεπε να ενσωματωθεί στη στρατηγική της Λισσαβώνας. Πρέπει να εξασφαλιστεί ότι στο καθένα από αυτά τα τρία στοιχεία πρέπει να δοθεί το κατάλληλο βάρος, όταν η κατεύθυνση της πολιτικής τίθεται στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο.

Αυτό σημαίνει ότι ο συνολικός τους αντίκτυπος και η συνοχή των πολιτικών πρέπει να αξιολογηθούν με βάση τους γενικούς μακροπρόθεσμους στόχους. Η Επιτροπή αναπτύσσει τώρα μηχανισμούς για την αξιολόγηση του αντίκτυπου των προτάσεών της για τη βιωσιμότητα και οι μηχανισμοί αυτοί θα είναι έτοιμοι και λειτουργικοί πριν από το τέλος του τρέχοντος έτους.

Η βελτίωση της συνοχής των πολιτικών θα είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά τη διάρκεια των επόμενων δώδεκα έως δεκαοκτώ μηνών στους τομείς μεταφορών και ενέργειας. Για παράδειγμα, μολονότι ένα μεγαλύτερο άνοιγμα των αγορών μεταφορών και ενέργειας θα μειωθεί το κόστος και θα οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές, δεν πρέπει να αφαιρέσει τα κίνητρα από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις για να επενδύσουν σε καθαρές τεχνολογίες και στην αποδοτικότερη χρήση της ενέργειας. Αυτό απαιτεί την κατάργηση των επιδοτήσεων που συντελούν στη βλάβη του περιβάλλοντος και στη σωστή χρήση των φόρων για την προστασία του περιβάλλοντος. Επιπλέον, οι ρυθμιστές πρέπει να εξασφαλίσουν τη σωστή πρόσβαση στην αγορά για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει:

- να εγκρίνουν την οδηγία για τη φορολογία της ενέργειας έως το Δεκέμβριο του 2002.

Η Επιτροπή θα υποβάλει το 2002:

- Νέες προτάσεις για την τιμή της υποδομής μεταφορών για να εξασφαλιστεί ότι οι τιμές για τη χρήση διάφορων τρόπων μεταφορών αντικατοπτρίζουν καλύτερα το κόστος τους για την κοινωνία. Η αύξηση του εισοδήματος θα μπορούσε να είναι μια πρόσθετη πηγή υποστήριξης για να κλείσει η σύνδεση που λείπει μέσα στα Διευρωπαϊκά Δίκτυα, ιδίως για εναλλακτικές λύσεις στις οδικές μεταφορές,

- Νέες προτάσεις για πιο ασφαλή μεταφορικά συστήματα σε όλη την Ευρώπη, και

- Θα αναθεωρήσει, παράλληλα με τις συνεχείς διαπραγματεύσεις σχετικά με την οδηγία για την φορολόγηση της ενέργειας, τη γενική προσέγγιση για τη φορολόγηση της ενέργειας και θα διερευνήσει εναλλακτικές λύσεις για να αντικατοπτρίζουν καλύτερα οι τιμές της ενέργειας το συνολικό τους κόστος για την κοινωνία

Οι πολιτικές και οι νέες υποδομές, συμπεριλαμβανομένων και των Διευρωπαϊκών Δικτύων, πρέπει να είναι συμβατές με την βιώσιμη ανάπτυξη. Η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις με στόχο την αύξηση της αποδοτικότητας και την εξασφάλιση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού σύμφωνα με τις διαβουλεύσεις σχετικά με το πράσινο βιβλίο το Νοέμβριο του 2000 [14].

[14] Προς μία ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, COM(2000) 769

(γ) Συνέχιση της προώθησης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής

Η βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής προκύπτει από το συνδυασμό ισχυρότερης οικονομικής επίδοσης και την επίτευξη της βασισμένης στη γνώση κοινωνίας και της μακροπρόθεσμης διαρθρωτικής υποστήριξης των επενδύσεων σε υποδομές και ανθρώπους, κυρίως στις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές. Βασίζεται στη δύναμη και στη φιλοδοξία του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου και του κράτους προνοίας. Αυτό το μοντέλο βοηθά τους ανθρώπους να επιστρέψουν στην εργασία, με την αναγνώριση του ότι μια θέση εργασίας είναι συχνά η καλύτερη προστασία από τον κοινωνικό αποκλεισμό. Έτσι συνδυάζει την παροχή οικονομικά προσιτού συστήματος που προσφέρει υψηλό επίπεδο κοινωνικής προστασίας με επίκεντρο την κοινωνική συνοχή, η οποία φαίνεται συχνά ότι λείπει στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Ο στόχος αυτός είναι ιδιαίτερα σημαντικός για τις λιγότερο πλούσιες περιοχές και για τις μειονεκτούσες ομάδες στην κοινωνία, για τις οποίες η συνοχή δεν απλώς το παραπροϊόν μιας επιτυχούς ένταξης αλλά ένα δείγμα αλληλεγγύης. Συνεπάγεται ότι πρέπει να καταβάλλονται συνεχείς προσπάθειες από την άποψη μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων επενδύσεων, οι οποίες θα καταστούν ακόμη πιο αναγκαίες στο πλαίσιο μιας διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Tο Eυρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει:

- να καθορίσει ως στόχο για το 2010 τη μείωση στο ήμισυ του αριθμού των ατόμων που κινδυνεύουν από τη φτώχεια [15] σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα κράτη μέλη πρέπει να παρουσιάσουν στα διετή τους Εθνικά Σχέδια Δράσης για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, πως σκοπεύουν να συμβάλουν στην επίτευξη του. Η εργασία πρέπει να βασίζεται στους δείκτες κοινωνικής ένταξης που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάακεν.

[15] Ο στόχος πρέπει να βασίζεται στο μέσο όρο του επιπέδου το 1997 (το πιο πρόσφατο έτος με διαθέσιμα δεδομένα ) του 18% του πληθυσμού από το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεωρείται ότι κινδυνεύει από τη φτώχεια, εφόσον έχει ληφθεί υπόψη η υποστήριξη από τα συστήματα κοινωνικών παροχών.

- να καθιερώσει συνεχή εργασία σχετικά με τον αντίκτυπο της γήρανσης του πληθυσμού στην υγειονομική περίθαλψη και φροντίδα για τους ηλικιωμένους έτσι ώστε να ενισχυθεί η συνεργασία και η ανταλλαγή παραδειγμάτων ορθής πρακτικής.

(δ) Ασφαλείς και βιώσιμες συντάξεις

Το ποσοστό των εξαρτώμενων ατόμων μεγάλης ηλικίας - η αναλογία μεταξύ του εργαζόμενου πληθυσμού και των συνταξιούχων - θα αυξηθεί άνω του διπλάσιου του σημερινού ποσοστού των 24% σε 49% έως το 2050. Οι προβλέψεις των μελλοντικών δαπανών σε συντάξεις δείχνουν μεγάλη αύξηση μεταξύ του 3% και 5% του ΑΕγχΠ στις περισσότερες χώρες και ακόμη περισσότερο σε ορισμένες χώρες. Αυξήσεις αυτού του μεγέθους αποτελούν σοβαρό λόγο για ανησυχία τόσο για τα συνταξιοδοτικά συστήματα όσο και για τα δημόσια οικονομικά.

Tο Eυρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να ζητήσει τη συνέχιση διαρκών μεταρρυθμίσεων των συστημάτων συνταξιοδότησης στα περισσότερα κράτη μέλη με στόχο τη:

- διαφύλαξη της ικανότητας των συστημάτων συνταξιοδότησης για την επίτευξη των κοινωνικών τους στόχων,

- εξασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας των συστημάτων συνταξιοδότησης,

- βελτίωση της ικανότητάς τους να ανταποκριθούν σε μια μεταβαλλόμενη κοινωνία.

(ε) Ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος μέσα σε ευνοϊκό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις και ενθάρρυνση αποτελεσματικού ανταγωνισμού

Μια υγιής οικονομία, ένα καλύτερα ειδικευμένο εργατικό δυναμικό, ολοκληρωμένες αγορές ενέργειας, μεταφορών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και ένα πιο ισχυρό υπόβαθρο σε γνώσεις και τεχνολογία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν ευκαιρίες.

Η μετατροπή αυτών των ευκαιριών σε οικονομική μεγέθυνση και θέσεις εργασίας εξαρτάται από τις επιχειρήσεις και το δημιουργικό πνεύμα των επιχειρηματιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και από ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον που δεν υπονομεύονται από ιδιωτικά ή κρατικά μέτρα. Η δυναμικότητα της ανταπόκρισής τους θα αποτελέσει θεμελιώδη παράγοντα για την επιτυχία. Ιδίως οι μικρές επιχειρήσεις [16], αποτελούν το στήριγμα της ευρωπαϊκής οικονομίας και διαδραματίζουν ένα καίριο ρόλο στην καινοτομία και στη δημιουργία θέσεων εργασίας.

[16] Η Επιτροπή θα παρουσιάσει πριν από τη Βαρκελώνη την ετήσια έκθεσή της για τον Ευρωπαϊκό Χάρτη των Μικρών Επιχειρήσεων.

To επιχειρηματικό πνεύμα ευδοκιμεί σε ένα ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον. Αυτό απαιτεί πρόοδο σε πολλά μέτωπα, στα οποία παρατηρούνται σημαντικές αλλαγές.

Τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης να μειώσουν τις κρατικές ενισχύσεις και να διοχετεύσουν τις ενισχύσεις προς οριζόντιους στόχους. Μολονότι σημειώθηκε κάποια πρόοδος στη μείωση των επιπέδων ενίσχυσης πρέπει να συνεχίσουν τις απτόητα τις προσπάθειές τους και να μην επιτρέψουν στις αλλαγές του οικονομικού κλίματος να χρησιμεύσει ως δικαιολογία για την αποτυχία.

Tο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να καθιερώσει συνεχή δράση για:

- τη μείωση των κρατικών ενισχύσεων και τη διοχέτευση της ενίσχυσης σε οριζόντιους στόχους κοινού ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανόμενων και των στόχων συνοχής

- την περάτωση έως τον Ιούνιο 2002 σχεδίου δράσης για τη βελτίωση και την απλοποίηση του νομοθετικού περιβάλλοντος.

- την ανάπτυξη ποσοτικών στόχων στον τομέα των επιχειρήσεων, των μικρών επιχειρήσεων και του επιχειρησιακού περιβάλλοντος, π.χ. μειώνοντας το χρόνο που χρειάζεται για την καταχώρηση μιας εταιρείας στα μητρώα ή με την ύπαρξη υπηρεσιών ηλεκτρονικής κυβέρνησης στο διαδίκτυο. Έτσι θα μπορέσει να επικεντρωθεί η προσοχή στους τομείς στους οποίους επιβάλλεται να σημειωθεί πρόοδος και εκτός αυτού θα καταστεί δυνατός ο έλεγχος της επιτυχίας. Επίσης χρειάζεται ευελιξία για να μπορέσουν τα κράτη μέλη να επιλέξουν από το σύνολο των από κοινού συμφωνηθέντων στόχων, αυτούς οι οποίοι ανταποκρίνονται καλύτερα στις ειδικές τους προτεραιότητες.

- την ενίσχυση της δράσης στο πλαίσιο όλων των δέκα κατευθυντήριων γραμμών του ευρωπαϊκού χάρτη για τις μικρές επιχειρήσεις (που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Φέϊρα τον Ιούνιο 2000).

- Τη βελτίωση του φορολογικού περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση με την κατάργηση των φραγμών για τις διασυνοριακές οικονομικές δραστηριότητες.

- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει:

- βραχυπρόθεσμα στοχοθετημένη δράση για την τροποποίηση των ήδη υφιστάμενων οδηγιών σχετικά τη συγχώνευση επιχειρήσεων και τις θυγατρικές και μητρικές επιχειρήσεις, έτσι ώστε να καλυφθεί και ο φορολογικός τομέας. Θα εξετάσει μεσοπρόθεσμα περιεκτικές λύσεις όπως η δυνατότητα στις εταιρείες να εργάζονται με ένα ενιαίο πλαίσιο φορολογικής νομοθεσίας, που θα παρέχει μια ενοποιημένη κοινή φορολογική βάση για τις δραστηριότητές τους σε όλη την ΕΕ.

3.2 Συγκεκριμένοι στόχοι για το 2002

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Βαρκελώνη πρέπει να επικεντρώσει την προσοχή του σε τρεις τομείς προτεραιότητας για το τρέχον έτος:

- Πολιτικές απασχόλησης, ιδίως ενεργητικές πολιτικές αγοράς εργασίας προκειμένου να μειωθεί η ανεργία και να βελτιωθούν οι προοπτικές απασχόλησης για όλο το εργατικό δυναμικό αλλά ιδιαίτερα για την αύξηση των ποσοστών απασχόλησης των γυναικών και των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας.

- Οικονομικές μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση του ανταγωνισμού, της ενσωμάτωσης και επένδυσης εντός των βιομηχανικών δικτύων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιτάχυνση της εργασίας για την επίτευξη ολοκληρωμένων χρηματοοικονομικών αγορών.

- Ισχυρότερο υπόβαθρο γνώσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αυτοί είναι οι τομείς που μπορούν να επηρεάσουν πολύ θετικά τις μακροπρόθεσμες επιδόσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη συμβολή τους στην προώθηση της απασχόλησης, των επενδύσεων και της παραγωγικότητας βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα - όχι μόνον σε συγκεκριμένους τομείς αλλά και σε όλη την οικονομία.

Όπου ενδείκνυται, η Επιτροπή θα φροντίσει, με τις προτάσεις της για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών και τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση, ώστε αυτές οι προτεραιότητες να μετατραπούν σε επιχειρησιακά μέτρα που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.

3.2.1 Ανάπτυξη πολιτικών απασχόλησης με επίκεντρο τις ενεργητικές πολιτικές αγοράς εργασίας για τις ευρωπαϊκές αγορές εργασίας

Οι στόχοι για το ποσοστό απασχόλησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2005 και 2010 πρέπει να διατηρηθούν και οι προσπάθειες πρέπει να επιταχυνθούν για να δημιουργηθούν περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και να ενταχθούν στην απασχόληση περισσότεροι άνθρωποι. Πρέπει να προτιμηθούν τα μέτρα που βοηθούν ειδικές ομάδες, όπως γυναίκες και εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας για να ενταχθούν και να παραμείνουν στο εργατικό δυναμικό.

- Η Eυρωπαϊκή Επιτροπή θα υποβάλλει το 2002 πρόταση για την αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την απασχόληση για να παρουσιάσει τα επιτεύγματά της και να ενσωματώσει τους στόχους της Λισσαβώνας καθώς και το χρονοδιάγραμμα της διαδικασίας του Λουξεμβούργου.

- Τα κράτη μέλη πρέπει να παρουσιάσουν από το 2003 και μετά τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύουν να συμβάλουν στην επίτευξη αυτών των στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τον καθορισμό φιλόδοξων αλλά επιτεύξιμων εθνικών στόχων στο πλαίσιο των Εθνικών τους Σχεδίων Δράσης για την απασχόληση. Αυτό πρέπει να αντικατοπτρίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση το 2003.

Πρόοδος είναι δυνατόν να σημειωθεί μόνον εάν όλοι οι ενδιαφερόμενοι εταίροι αλλά ειδικότερα τα κράτη μέλη και οι κοινωνικοί εταίροι δραστηριοποιηθούν Η δράση πρέπει να έχει ως επίκεντρο:

(α) Εξάλειψη των εμποδίων και των αντικινήτρων που αποθαρρύνουν τους ανθρώπους στην απόκτηση και την παραμονή σε μια θέση εργασία

(i) Φορολογία

Τα κράτη μέλη έχουν ήδη μειώσει τους φόρους - από το 1999 έως το 2001 - κατά Ύ% περίπου του ΑΕγχΠ. Αυτή η τάση πρέπει να συνεχιστεί για να μπορέσει να επιτευχθεί και άλλη μείωση έως το 2005 κατά 1%. Για μια τέτοια μείωση πρέπει να τηρηθεί πλήρως το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης και πρέπει, γενικά, να αντισταθμιστεί με μειώσεις των δημοσίων δαπανών.

- Tο Eυρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να υπογραμμίσει ότι όταν τα κράτη μέλη επιδιώκουν τη μείωση των φόρων, είναι σημαντικό να δίνουν προτεραιότητα στη μείωση των φόρων υπέρ των ατόμων με το χαμηλότερο εισόδημα,

(ii) Παροχές

Επείγουσα προτεραιότητα για πολλά κράτη μέλη είναι η πραγματοποίηση συνολικών μεταρρυθμίσεων με συνδυασμένη επίδραση στη φορολογία και στις παροχές για την παροχή κινήτρων, έτσι ώστε οι άνθρωποι να επιδιώκουν την ένταξή τους και την παραμονή τους στο εργατικό δυναμικό. Τέτοιες μεταρρυθμίσεις πρέπει να παρέχουν συστήματα ελέγχου και κανόνες επιλεξιμότητας για παροχές και πρέπει έχουν ως επίκεντρο τη βελτίωση των κινήτρων με το να κάνουν την εργασία να αξίζει τον κόπο, ενώ εξασφαλίζουν ότι οι κοινωνικοί στόχοι των συστημάτων προνοίας δεν θα υπονομεύονται.

Tο Eυρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να υπογραμμίσει ότι είναι σημαντική η επιτάχυνση της μεταρρύθμισης των κυριότερων παροχών σε εθνικό επίπεδο λαμβάνοντας υπόψη τη συνδυασμένη επίδραση της φορολογίας και των παροχών

Τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν μέτρα για

- την αποθάρρυνση των ατόμων από την πρόωρη συνταξιοδότηση και την εισαγωγή επικουρικών συστημάτων πρόωρης συνταξιοδότησης από τις επιχειρήσεις. Έτσι θα επιτευχθεί η αύξηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και του ποσοστού απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και αναμένεται να αυξηθεί ο πραγματικός μέσος όρος της ηλικίας συνταξιοδότησης από την ηλικία των 58 ετών σήμερα στα 60 το 2010. Οι προσπάθειες πρέπει να είναι πιο έντονες στα κράτη μέλη που έχουν χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης για εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας.

- Την προώθηση μιας σταδιακής μετάβασης από την εργασία στη σύνταξη (π.χ ενθάρρυνση εργασίας με μειωμένο ωράριο) και ανταμοιβή αυτών που παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην εργασία.

- Την εξέταση μεταρρυθμίσεων των παροχών που χορηγούνται με βάση τους πόρους ζωής του δικαιούχου χωρίς να υπονομεύονται οι κοινωνικοί στόχοι ή να υποσκάπτονται τα κίνητρα εκπαίδευσης και κατάρτισης, με στόχο να εξασφαλιστεί ότι κάθε μέλος του νοικοκυριού θα έχει κίνητρο για εργασία.

Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης ποιο αντίκτυπο έχουν οι διάφορες πολιτικές στο επίπεδο της συμμετοχής στην αγορά εργασίας (όπως συστήματα κινήτρων, κυρώσεις για εργασία σε εναλλακτική απασχόληση μετά την συνταξιοδότηση)

Οι κοινωνικοί εταίροι πρέπει να ενθαρρυνθούν να υποστηρίξουν μια πιο σταδιακή έξοδο από το εργατικό δυναμικό για εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας. Τα κράτη μέλη πρέπει να βοηθήσουν με αλλαγές των κανονισμών, π.χ. σχετικά με ορισμένα συστήματα παροχών, όπως αυτά που έχουν σχέση με την υγειονομική περίθαλψη..

(iii) Βελτίωση των δυνατοτήτων για τη φροντίδα των παιδιών και έρευνα των αιτιών για τις σημερινές διαφορές μεταξύ των φύλων στο χώρο εργασίας.

Για να αυξηθεί η συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό πρέπει να βελτιωθεί η παροχή τόσο κρατικών όσο και ιδιωτικών εγκαταστάσεων για τη φροντίδα των παιδιών. Ο καθορισμός στόχων, με βάση μελλοντικούς δείκτες για τη φροντίδα των παιδιών, θα συμβάλει στη δημιουργία κινήτρων για περαιτέρω βελτιώσεις. Η έλλειψη δυνατοτήτων για τη φροντίδα των παιδιών είναι ένα μόνον παράδειγμα των παραγόντων που επηρεάζουν τη συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό και συμβάλλουν στην ύπαρξη των διαφορών μεταξύ των φύλων.

Tο Eυρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να καθορίσει στόχους για όλη την ΕΕ έως το 2010

- πρέπει να διατίθεται φροντίδα των παιδιών για το 90% τουλάχιστον των παιδιών ηλικίας μεταξύ 3 ετών και της ηλικίας για την υποχρεωτική σχολική φοίτηση και τουλάχιστον για το 33%.των παιδιών ηλικίας κάτω των 3 ετών

Η Επιτροπή θα αναθέσει την εκπόνηση γενικής αξιολόγησης το 2002 για τη διερεύνηση των αιτιών που οδηγούν στις διαφορές μεταξύ των φύλων, συμπεριλαμβανομένων και των επιπέδων αμοιβής.

(β) Προώθηση της απασχολησιμότητας, της προσαρμοστικότητας και της κινητικότητας για την καλύτερη αντιμετώπιση της αλλαγής

(i) Σχέδιο δράσης σχετικά με τις δεξιότητες και την κινητικότητα

Η εργασία της ομάδας υψηλού επιπέδου σχετικά με τις δεξιότητες και την κινητικότητα έκανε έντονα εμφανείς σημαντικούς φραγμούς για τη μεγαλύτερη επαγγελματική και γεωγραφική κινητικότητα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτοί οι φραγμοί μπορεί να οφείλονται στην έλλειψη βασικών δεξιοτήτων, στην ανάγκη για ένα πιο ομοιόμορφο, διαφανές και ευέλικτο καθεστώς για την επαγγελματική αναγνώριση και σε άλλα προβλήματα που συνδέονται με τα τυπικά προσόντα, την έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τις ευκαιρίες εργασίας σε άλλα κράτη μέλη και σε εμπόδια που συνδέονται με τις συντάξεις, την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και στην κοινωνική ασφάλιση.

Η Επιτροπή θα υποβάλει σύντομα προς συζήτηση ένα πρόγραμμα δράσης με στόχο την κατάργηση των εμποδίων μέσα στις ευρωπαϊκές αγορές εργασίας μέχρι το 2005. Το πρόγραμμα δράσης θα προτείνει μέτρα για

- την καλύτερη ανταπόκριση των εκπαιδευτικών συστημάτων στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

- τη μείωση των νομοθετικών και διοικητικών φραγμών για την επαγγελματική αναγνώριση καθώς και άλλους φραγμούς που οφείλονται στον τρόπο με τον οποίο αναγνωρίζονται τα τυπικά προσόντα και η άτυπη εκπαίδευση.

- την εξασφάλιση της πλήρους δυνατότητας μεταφοράς των δικαιωμάτων κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και συνταξιοδότησης, σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σ' αυτό συμπεριλαμβάνεται ένα πολύ πρακτικό και συμβολικό βήμα, δηλαδή την αντικατάσταση των σημερινών τυπωμένων εντύπων που χρειάζονται για την ιατρική περίθαλψη σε άλλο κράτος μέλος από μια Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθενείας. Με αυτή την κάρτα πρέπει να επιδιώκεται η απλοποίηση και όχι η αλλαγή των ισχυόντων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.

- Την ανάλυση της αλληλεπίδρασης μεταξύ μετανάστευσης, απασχόλησης και κοινωνικών πολιτικών

Τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν μέτρα για να βελτιώσουν την κινητικότητα εντός της επικράτειάς τους.

- Αυτό απαιτεί μια στοχοθετημένη προσπάθεια με συνδυασμό ενεργητικών πολιτικών αγοράς εργασίας με την ενίσχυση της διαχείρισης των συστημάτων παροχών και μεγαλύτερη ευελιξία στην μεταφορά των παροχών σε όλες τις περιφέρειες. Επίσης στις αμοιβές χρειάζεται να λαμβάνεται περισσότερο υπόψη η παραγωγικότητα και η κατάσταση της αγοράς εργασίας στους διάφορους τομείς και γεωγραφικές περιοχές.

(ii) Πρόληψη και αντιμετώπιση της αλλαγής στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων

Για την εξέταση της αναδιάρθρωσης των εταιρειών από την άποψη της απασχόλησης και των κοινωνικών συνεπειών είναι σημαντικό να αναπτυχθεί διάλογος μεταξύ των κοινωνικών εταίρων σε όλα τα επίπεδα. Θα συμβάλει σε μια πιο προληπτική και δυναμική προσέγγιση για την αντιμετώπιση των αλλαγών καθώς επίσης και για την καλύτερη διαχείρισή τους.

Η Επιτροπή άρχισε την πρώτη φάση των διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους για την πρόληψη και τη διαχείριση της αλλαγής. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται οι κοινωνικές πτυχές της αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων. Η Επιτροπή αναμένει από τους κοινωνικούς εταίρους να αναπτύξουν από κοινού συμφωνηθείσες προσεγγίσεις με βάση τις καλύτερες πρακτικές.

- Tο Eυρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να αναγνωρίσει την ανάγκη για θετική προσέγγιση στην αλλαγή λόγω της ανάγκης για μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα εντός της οικονομίας και καλεί τους κοινωνικούς εταίρους να συνεχίσουν την εργασία στον τομέα αυτόν.

3.2.2 Σύνδεση της Ευρώπης, σύνδεση των αγορών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εξελιχθεί στη διάρκεια άνω του μισού αιώνα σε ένα δίκτυο της αλληλεξάρτησης και της ολοκλήρωσης. Οι αποφάσεις σχετικά με την υλοποίηση θεμελιωδών διαρθρωτικών οικονομικών μεταρρυθμίσεων που θεσπίστηκαν στη Λισσαβώνα πρέπει να ληφθούν το 2002. Η εργασία σχετικά με τη δημιουργία του νομοθετικού πλαισίου που χρειάζεται για να επιτευχθεί η ολοκλήρωση των χρηματοπιστωτικών αγορών πρέπει να επιταχυνθεί για να μειωθεί το κόστος του κεφαλαίου, να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας και για να μπορέσουν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να εκμεταλλευτούν πλήρως τα οφέλη του ευρώ. Ένα χρονοδιάγραμμα και ένα πλαίσιο για την περαιτέρω ολοκλήρωση των αγορών αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και των βασικών κλάδων των μεταφορών πρέπει να καθοριστούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Οι δεσμοί που λείπουν στο βασικό δίκτυο υποδομής της Ευρώπης πρέπει να συνδεθούν και να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις σε βασικές υποδομές.

(α) Χρηματοοικονομικές αγορές

Πρόοδος σημειώθηκε στην επίτευξη των στόχων της Λισσαβώνας σχετικά με τις πλήρως ενσωματωμένες αγορές κινητών αξιών έως το 2003 και των αγορών παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών έως το 2005 αλλά δεν ήταν αρκετά γρήγορη. Αυτό είναι σημαντικό για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα, τις θέσεις εργασίας και τις επιχειρήσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα διοικητικά και νομικά εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν πρέπει να εξαλειφθούν. Οι οδηγίες UCITS σχετικά με τα εναρμονισμένα ταμεία επενδύσεων [17] και ο κανονισμός σχετικά με τις διασυνοριακές πληρωμές έχουν ήδη εκδοθεί επισήμως. Αποφάσεις απαιτούνται στα άλλα βασικά στοιχεία του προγράμματος δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, εάν η Ένωση επιθυμεί να επιτύχει την ολοκλήρωση του τομέα χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών εγκαίρως όπως υποσχέθηκαν τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Λισσαβώνας και της Στοκχόλμης..

[17] Επιχειρήσεις για συλλογικές επενδύσεις σε κινητές αξίες.

Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει

- να εγκρίνουν μέχρι τον Ιούνιο του 2002 τις εκκρεμείς προτάσεις σχετικά με την εμπορία εξ αποστάσεως των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, της επιβοηθητικής εγγύησης, της κατάχρησης αγοράς, και των διεθνών προτύπων λογιστικής.

- εγκρίνουν μέχρι το Δεκέμβριο του 2002 τις εκκρεμείς προτάσεις σχετικά με τα ταμεία επικουρικών συντάξεων, τους ομίλους ετερογενών δραστηριοτήτων και των ενημερωτικών δελτίων.

Η ομάδα εμπειρογνώμων υψηλού επιπέδου για τη νομοθεσία των επιχειρήσεων, που διορίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρέδωσε την πρώτη της έκθεση σχετικά με τα θέματα που αφορούν τις προσφορές για την αγορά επιχειρήσεων. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις συστάσεις της, η Επιτροπή θα υποβάλει νέα πρόταση κατά το δεύτερο τρίμηνο του τρέχοντος έτους. Θα ήθελα να επιτύχει πλήρη πολιτική συμφωνία σχετικά με το καίριο αυτό θέμα έως το τέλος του 2002.

(β) Eνέργεια και μεταφορές

Πριν από το τέλος του 2002 πρέπει να ληφθούν τελικές αποφάσεις σχετικά με τα μέτρα για την περαιτέρω ολοκλήρωση των αγορών ενέργειας και μεταφορών εντός της Ευρωπαϊκή Ένωσης. Μεγαλύτερο άνοιγμα της αγοράς θα συμβάλει στη βελτίωση των υπηρεσιών για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα το σωστό επίπεδο παροχής υπηρεσιών παντού στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε προσιτή τιμή.

(i) Άνοιγμα αγοράς.

Tο Eυρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει

- να υιοθετήσουν το νωρίτερο δυνατόν το 2002 εκκρεμείς προτάσεις που θέτουν τις ημερομηνίες και το πλαίσιο για το τελικό στάδιο της απελευθέρωσης των αγορών ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου,

- να εγκρίνουν μέχρι το Δεκέμβριο του 2002 τις προτάσεις για τη δημιουργία του ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού, τους προτεινόμενους κανόνες για την κατανομή του διαθέσιμου χρόνου χρήσης των αερολιμένων, καθώς επίσης και τις εκκρεμείς προτάσεις σχετικά με την πρόσβαση στις λιμενικές υπηρεσίες και στις συμβάσεις δημόσιων υπηρεσιών.

- Να σημειώσουν ουσιαστική πρόοδο στο προσεχές δεύτερο πακέτο μέτρων με στόχο την αναζωογόνηση των ευρωπαϊκών σιδηροδρόμων έτσι ώστε να εγκριθεί το 2003.

Tο Συμβούλιο πρέπει, λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Λάακεν

- να λάβει τις αναγκαίες αποφάσεις έως το Μάρτιο του 2002 για την επίσημη έναρξη του σταδίου ανάπτυξης του δορυφορικού συστήματος ναυσιπλοΐας Galileo.

(ii) Ελλιπείς συνδέσεις.

Το άνοιγμα αγοράς πρέπει να συνοδεύεται από προσπάθειες για τη βελτίωση της χρήσης των υφισταμένων δικτύων και τη συμπλήρωση των συνδέσεων ενέργειας και μεταφορών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό θα ενισχύσει την εσωτερική αγορά και θα υποστηρίξει τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Στην περίπτωση της ενέργειας, θα συμβάλει στη βελτίωση της πρόσβασης στα εθνικά δίκτυα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και θα ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια των αποθεμάτων ενέργειας της ΕΕ.

Μετά από την ανακοίνωσή της σχετικά με τα ευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας το Δεκέμβριο του 2001, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιστεύει ότι είναι σημαντική η βελτίωση του βαθμού διασύνδεσης μεταξύ των εθνικών δικτύων ενέργειας.

- το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει να υιοθετήσουν μέχρι τον Δεκέμβριο του 2002 την αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών και των συνοδευτικών οικονομικών κανόνων για τα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας και μεταφορών.

- Τα κράτη μέλη πρέπει να επιτύχουν έως το 2005 το στόχο για ένα επίπεδο διασύνδεσης του ηλεκτρικού ρεύματος που να ισοδυναμεί τουλάχιστον με το10% της εγκατεστημένης ικανότητας τους παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.

Η γρήγορη συμφωνία για τις κατευθυντήριες γραμμές TEN πρέπει να καταστήσει δυνατή την καλύτερη χρήση των διαρθρωτικών ταμείων και των ταμείων συνοχής εξασφαλίζοντας μαζί με τον προϋπολογισμό τις αναγκαίες επενδύσεις. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την περαιτέρω επέκταση των σιδηροδρομικών συνδέσεων για την μετατόπιση της κυκλοφορίας από τους δρόμους καθώς επίσης και για τις χώρες συνοχής.

(γ ) Ευρυζωνικά δίκτυα

Η πραγματοποίηση του πλήρους δυναμικού μιας κοινωνίας της γνώσης σημαίνει ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι σε θέση να έχουν πρόσβαση σε οικονομικές, υψηλής ταχύτητας επικοινωνίες οπουδήποτε και αν βρίσκονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρόσβαση ευρείας κλίμακας στο διαδίκτυο αποτελεί βασικό παράγοντα για τη βελτίωση της απόδοσης της οικονομίας. Αυτά τα ευρυζωνικά δίκτυα πρόκειται να διαμορφώσουν τη σπονδυλική στήλη μιας όλο και περισσότερο διασυνδεδεμένης και ολοκληρωμένης κοινωνίας.

Η εξέλιξη των δικτύων ευρείας ζώνης δεν πραγματοποιείται σήμερα σε αρκετά γρήγορο ρυθμό και δεν συμβαδίζει με τις μεγάλες αντίστοιχα επενδύσεις. Οι αποφάσεις σχετικά με τέτοια δίκτυα λαμβάνονται από την αγορά. Όμως, οι δημόσιες αρχές μπορούν να προωθήσουν τον ανταγωνισμό, ειδικότερα σε τοπικό επίπεδο και να εξασφαλίσουν ένα πεδίο δραστηριότητας ίσων ευκαιριών μέσω της εφαρμογής των πρόσφατα συμφωνηθέντων νέων κανόνων για τις τηλεπικοινωνίες. Μπορούν επίσης να βοηθήσουν στο να υποκινήσουν την αγορά ως αγοραστές των νέων εφαρμογών και υπηρεσιών που χρειάζονται ικανότητα, και με το να συνδέσουν τις κυβερνητικές υπηρεσίες on-line.

- Tο Eυρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να καθορίσει ως στόχο τη διάδοση της χρήσης των τεχνολογιών ευρείς ζώνης σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2005.

Η προώθηση της επέκτασης των δικτύων ευρείας ζώνης είναι μόνον ένα μέρος αυτού που χρειάζεται. Είναι σημαντικό ότι γίνεται πλήρης χρήση - αρχίζοντας από τα σχολεία - των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι συνδέσεις υψηλής ταχύτητας. Αυτό τονίζει τη σημασία των συνεχών ενεργειών για τη διάδοση των δεξιοτήτων στην ΤΠ σε όλων τον πληθυσμό εντός του πλαισίου των πρωτοβουλιών για την ηλεκτρονική μάθηση "eLearning" και διά βίου μάθησης. Υπάρχει επίσης επείγουσα ανάγκη στα σχολεία για περισσότερους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, καλύτερη ποιότητα των διασυνδέσεων διαδικτύου και καλύτερη κατάρτιση των δασκάλων τους στον τομέα των νέων τεχνολογιών.

- Tο Eυρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να θεσπίσει νέους στόχους για την ηλεκτρονική μάθηση "eLearning" στα σχολεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν για την επίτευξη των υφιστάμενων στόχων και στους νέους στόχους πρέπει να περιλαμβάνεται και ο στόχος ότι έως το τέλος του 2002 η αναλογία κατά μέσο όρο των ΗΥ με σύνδεση στο διαδίκτυο για τους μαθητές θα ανέρχεται σε έναν ΗΥ ανά δεκαπέντε μαθητές σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

3.2.3 Επένδυση στη γνώση για την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση στο μέλλον

Η Ευρώπη είναι στην αιχμή πολλών τομέων της επιστήμης, έχει την αποδεδειγμένη ικανότητα να μετατρέψει τις ιδέες σε καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες και τα εκπαιδευτικά συστήματά της του είναι γενικά ισχυρά.

Συγχρόνως, το ευρωπαϊκό σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και έρευνας αποτυγχάνει να προσελκύσει αρκετούς ανθρώπους και επενδύσεις τόσο μέσα από την Ευρώπη και παγκοσμίως. Η συνεισφορά στη χρηματοδότηση της έρευνας και της εκπαίδευσης δεν είναι ακόμα ικανοποιητική, ιδιαίτερα από την πλευρά των επιχειρήσεων στην περίπτωση της έρευνας.

Επιπλέον, η δια βίου μάθηση δεν είναι, παρά την πρόοδο που σημειώθηκε σε μερικά κράτη μέλη, ακόμα πραγματικότητα για τους περισσότερους ανθρώπους. Τουλάχιστον 150 εκατομμύριο Ευρωπαίοι δεν έχουν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή τους και σχετικά λίγοι ενήλικοι συμμετέχουν στη διά βίου μάθηση (που κυμαίνεται μεταξύ έναν στους εκατό έως έναν στους πέντε).

(α) Ένας ευρωπαϊκός χώρος γνώσης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αυξήσει την επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, να αναπτύξει τον ευρωπαϊκό χώρο έρευνας και καινοτομίας, να εντάξει τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης σε μια προοπτική δια βίου μάθησης, να δημιουργήσει δίκτυα και πρότυπα κέντρα έρευνας και εκπαίδευσης και να ενθαρρύνει την ευρωπαϊκή κινητικότητα.

Κάποια πρόοδος έχει σημειωθεί τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο στην προσαρμογή των πολιτικών σε αυτές τις προκλήσεις αλλά χρειάζεται ισχυρότερη ευρωπαϊκή ώθηση. Μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση πρέπει επίσης να βοηθήσει στο να εξασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξακολουθήσουν να είναι ανταγωνιστικές και ότι θα υπάρχουν άνθρωποι με τις σωστές δεξιότητες για να πληρώσουν τις νέες θέσεις έρευνας και ανάπτυξης καθώς αυξάνονται οι επενδύσεις.

- Tο Eυρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει να εγκρίνουν το έκτο πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα έως τον Ιούνιο του 2002.

- Η Eυρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει το 2002 μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τις κοινοτικές πολιτικές εκπαίδευσης και έρευνας με βάση μια ολοκληρωμένη προσέγγιση προς τις εκπαιδευτικές και ερευνητικές πτυχές της επαγγελματικής κατάρτισης και της εξέλιξης της σταδιοδρομίας, τα πανεπιστημιακά θέματα, την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών δικτύων γνώσης και επιστήμης και την ενίσχυση της συνεργασίας και των ανταλλαγών με τρίτες χώρες.

Αυτή η ολοκληρωμένη στρατηγική θα περιλαμβάνει ενέργειες για την:

- Ανάπτυξη ενός διαφανούς και ανοικτού περιβάλλοντος για την έρευνα και την εκπαίδευση. Οι πρακτικές και νομικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για να εξασφαλιστεί η γνήσια κινητικότητα σε όλους εκείνους που εμπλέκονται στον τομέα της εκπαίδευσης, της έρευνας και της καινοτομίας πρέπει να δημιουργηθούν. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να ενταχθεί και το σχέδιο δράσης για τις δεξιότητες και την κινητικότητα.

- Δημιουργία ευρωπαϊκών δικτύων και κέντρων αριστείας στην έρευνα και στην εκπαίδευση. Στο πλαίσιο του νέου έκτου προγράμματος πλαίσιο για την έρευνα θα χορηγηθεί χρηματοδότηση για τη δημιουργία μεγάλων δικτύων αριστείας στην έρευνα. Η Επιτροπή, με τη βοήθεια των κρατών μελών θα ολοκληρώσει επίσης την καταγραφή των κέντρων αριστείας για την έρευνα σε επιλεγμένους τομείς και θα επεκτείνει τη διαδικασία στις χώρες διεύρυνσης. Πρέπει να εξασφαλιστεί η συνάφεια με τις εκπαιδευτικές πτυχές, για την οποία συνάφεια πρόκειται να προταθούν ειδικές ενέργειες στην ολοκληρωμένη στρατηγική.

- Ενίσχυση της ευρωπαϊκής διάστασης της δια βίου μάθησης. Το δικαίωμα της ελεύθερης μετακίνησης θα υποβοηθηθεί από μια συναφή προσέγγιση για την αναγνώριση των τυπικών προσόντων και των ειδικοτήτων με βάση τη μεγαλύτερη συγκρισιμότητα των τυπικών προσόντων και την αμοιβαία εμπιστοσύνη. Αυτό πρέπει να ενισχυθεί με την ανάπτυξη ευρωπαϊκών τίτλων, πτυχίων και διπλωμάτων, ελάχιστα ποιοτικά πρότυπα εκπαίδευσης και κατάρτισης, την αξιολόγηση από ομότιμους ειδικούς και με τη συνεργασία μεταξύ των φορέων παροχής τυπικών προσόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

- Δημιουργία των προϋποθέσεων για μεγαλύτερες επενδύσεις στην έρευνα από ιδιωτικές πηγές . Η Επιτροπή θα υποστηρίξει την ανταλλαγή των παραδειγμάτων ορθής πρακτικής και των εμπειριών σε αυτόν τον τομέα, θα χρησιμοποιήσει το έκτο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας για να υποστηρίξει σημαντικά σχέδια έργα στα οποία συμμετέχουν επιχειρήσεις και θα επισπεύσει τη συμπληρωματική χρήση του προγράμματος πλαισίου και τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων σύμφωνα με τη συμφωνία μεταξύ της Επιτροπής και της ΕΤΕ.

Οι βελτιώσεις στο επίπεδο δαπανών του ιδιωτικού τομέα στην Ε&Α πρέπει να συμβαδίζουν με συνεχή υψηλά επίπεδα δημόσιας χρηματοδότησης για την έρευνα σε τομείς προτεραιότητας.

Οι προβλεπόμενες ενέργειες καθιστούν τόσο ρεαλιστικό όσο και κατάλληλο να καθοριστούν στόχοι για τις ερευνητικές δαπάνες το 2010 για να μειωθούν οι διαφορές μεταξύ των κυριότερων εταίρων της Ευρώπης και βοηθούν την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιτύχει τους στόχους που τέθηκαν στη Λισσαβώνα.

Tο Eυρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να εγκρίνει ενέργεια για την:

- ενίσχυση του ευρωπαϊκού τομέα έρευνας και καινοτομίας με τον καθορισμό ως στόχο το ποσοστό ύψους 3% του ΑΕγχΠ για το συνολικό επίπεδο δημοσίων και ιδιωτικών δαπανών στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης έως το τέλος της δεκαετίας. Εντός του συνόλου αυτού το ποσό που χρηματοδοτείται από τις επιχειρήσεις θα ανέρχεται σε δύο τρίτα αντί του 55% που είναι σήμερα [18].

[18] Tο σημερινό επίπεδο των δαπανών των επιχειρήσεων στην Ε&Α είναι υψηλότερο με περίπου 65% του ποσού που δαπανήθηκε για την Ε&Α αλλά ένα μέρος αυτών των δαπανών χρηματοδοτείται πράγματι από δημόσια ερευνητικά κονδύλια.

(β) Πρωτοποριακές τεχνολογίες

Στη Στοκχόλμη το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνώρισε ότι οι πρωτοποριακές τεχνολογίες, όπως οι βιοεπιστήμες και η βιοτεχνολογία (παράλληλα με άλλες καθαρές, περιβαλλοντικές τεχνολογίες), αποτελούν βασικό παράγοντα για τη μελλοντική ανάπτυξη σε έναν τομέα στον οποίο η βάση γνώσεων της Ευρώπης είναι καλά ανεπτυγμένη, μολονότι όχι τόσο πολύ όσο στις ΗΠΑ.

(i) Σχέδιο δράσης για βιοεπιστήμες και βιοτεχνολογία

Αν και παρατηρούνται θετικές εξελίξεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση πάσχει από την καθυστερημένη είσοδό της στον τομέα των βιοεπιστημών. Επίσης υποφέρει από την έλλειψη ανθρώπων με τις απαραίτητες δεξιότητες και από ανεπαρκή κίνητρα από τη νομοθεσία για την πνευματική ιδιοκτησία. Υπάρχει επίσης ανεπαρκής συνοχή στο γενικό νομοθετικό και πολιτικό πλαίσιο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να συμβάλλει ενεργητικά στην ανάπτυξη προνοητικών πολιτικών, με ανοικτό ορίζοντα και περισσότερες ευκαιρίες ανάπτυξης και απασχόλησης μεσοπρόθεσμα. Εάν αποτύχει στην προσπάθεια αυτή, είναι πιθανό να αντιμετωπίσει πολιτικές που διαμορφώνονται από άλλους, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να αναγνωρίσει τη σημασία του τομέα αυτού και να προσφέρει τους στρατηγικούς προσανατολισμούς για τη μελλοντική εργασία

- η Επιτροπή θα παρουσιάσει σύντομα μια περιεκτική στρατηγική για να εξετάσει τα συγκεκριμένα εμπόδια και τις ευκαιρίες για τις βιοεπιστήμες και τη βιοτεχνολογία. Στους εξεταζόμενους τομείς θα περιλαμβάνονται η ανταγωνιστικότητα και η καινοτομία, η έρευνα, το νομοθετικό περιβάλλον, το διεθνές πλαίσιο, η συμμετοχή του κοινού και ηθικά θέματα.

- Στο πλαίσιο της στρατηγικής πρέπει να καθοριστεί ένα σχέδιο δράσης με προτάσεις για συγκεκριμένα μέτρα και στο οποίο θα καλούνται άλλοι δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς να συμμετάσχουν στη διαδικασία. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να αναγνωρίσει τη σημασία αυτού του τομέα και να προσφέρει στρατηγικούς προσανατολισμούς για την περαιτέρω εργασία.

(ii) Καθαρές τεχνολογίες

Η ανάπτυξη και ευρύτερη διάδοση των καθαρών τεχνολογιών θα είναι επίσης σημαντική για την προώθηση της μεγέθυνσης και της απασχόλησης. Χαρακτηρίστηκαν ως θεμελιώδεις πρωτοποριακές τεχνολογίες από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης. Η υλοποίηση του πλήρους τους δυναμικού σημαίνει την υπερνίκηση των σημερινών φραγμών της αγοράς την επένδυση σ' αυτές και τη δημιουργία ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Tο έκτο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας πρέπει επίσης να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη της ανάπτυξης και της αποδοχής σε έναν τομέα στον οποίο οι ευρωπαϊκές εταιρείες διαδραματίζουν ήδη ηγετικό ρόλο.

- Η Eυρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με την προσεχή έκθεση σχετικά με τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες, θα αναπτύξει πρόγραμμα δράσης για την αντιμετώπιση των εμποδίων για την αποδοχή τους.

3.3 Πέρα από τη Βαρκελώνη

3.3.1 Eξασφάλιση και βελτίωση του συντονισμού

Η αυξανόμενη αλληλεξάρτηση των οικονομιών των κρατών μελών που υιοθετούν το ευρώ αλλά και εκείνοι που δεν συμμετέχουν, κλήσεις για τον ενισχυμένο και το αποτελεσματικό συντονισμό οικονομικής πολιτικής. Αυτό πρέπει να εξασφαλίσει την περαιτέρω σύγκλιση των οικονομιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μια ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Η Συνθήκη και το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης παρέχουν ένα πλαίσιο για τέτοιο συντονισμό. Βασίζεται στη συναίνεση και περιλαμβάνει μια κοινή αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης, μια συμφωνία σχετικά με τις κατάλληλες απαντήσεις οικονομικής πολιτικής και μια αξιολόγηση από ομότιμους ειδικούς για να επιτευχθεί, όπου είναι απαραίτητο, η προσαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να επικυρώσει μια στρατηγική για την προώθηση του συντονισμού της οικονομικής πολιτικής η οποία θα συνίσταται στην:

- αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης και του συνδυασμού πολιτικών όλο και περισσότερο από την προοπτική του χώρου του ευρώ με την υποστήριξη της αναβάθμισης της στατιστικής βάσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

- μεγαλύτερη ειλικρίνεια για την επίτευξη συναίνεσης στις κατάλληλες πολιτικές εξασφαλίζοντας ότι θα πραγματοποιούνται μέσα σε ένα κοινό σύνολο κανόνων που θα διέπουν το χειρισμό της οικονομικής πολιτικής.

- παροχή έγκαιρων πληροφοριών για σημαντικές πολιτικές πρωτοβουλίες από ένα κράτος μέλος προς τα άλλα κράτη μέλη και την Επιτροπή για μπορούν να επωφεληθούν από τις απόψεις των εταίρων τους μέσω μιας διαδικασίας αξιολόγησης από ομότιμους ειδικούς.

Επιπλέον, η ενσωμάτωση των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών διαστάσεων στη στρατηγική της Λισσαβώνας επιβάλλει να στραφεί περισσότερο η προσοχή στη συνοχή των πολιτικών που ακολουθούνται σε αυτούς τους τομείς. Αυτό συνεπάγεται ότι χρειάζεται καλύτερος συντονισμός και συγχρονισμός των βασικών πολιτικών οργάνων που χρησιμοποιούνται για να κατευθύνουν τα διαφορετικά στοιχεία τους, ιδίως:

- των γενικών προσανατολισμών οικονομικής πολιτικής, που θα προτείνει η Επιτροπή την άνοιξη αμέσως μετά από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

- Των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση που παρουσιάζονται σήμερα από την Επιτροπή κάθε φθινόπωρο και

- της "έκθεσης Cardiff" σχετικά με την οικονομική μεταρρύθμιση που υποβάλλεται από την Επιτροπή στο τέλος κάθε έτους.

Πρέπει να οργανωθούν με τρόπο ώστε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που πραγματοποιείται την άνοιξη να μπορέσει να παράσχει πιο αποτελεσματικές οδηγίες και πολιτική ώθηση στα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα.

3.3.2 Διεύρυνση

Η στρατηγική της Λισσαβώνας προσφέρει στις υποψήφιες χώρες έναν πρόσθετο τρόπο για να υιοθετήσουν και να εφαρμόσουν του θεμελιώδεις οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους αλλά δεν αποτελεί έναν πρόσθετο όρο για την προσχώρηση. Η πρωτοβουλία eEurope Plus που αναλήφθηκε από τις υποψήφιες χώρες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Gφteborg αποτελεί καλό παράδειγμα. Οι χώρες αυτές έθεσαν ένα πλαίσιο για να επιταχύνουν τη μετάβασή τους στην οικονομία της γνώσης. Η Επιτροπή πιστεύει ότι θα ήταν χρήσιμο να αναπτυχθούν άλλες παρόμοιες πρωτοβουλίες σε όλες τις υποψήφιες χώρες.

Ωστόσο, η διαδικασία της διεύρυνσης παρουσιάζει επίσης προκλήσεις για την ίδια τη στρατηγική όπως και για την οικονομική και κοινωνική συνοχή.

Πρόκειται οπωσδήποτε να αποτελέσει έναν επιπλέον παράγοντα ανάπτυξης, επένδυσης και δημιουργίας θέσεων εργασίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας αλλά θα θέσει επίσης υπό δοκιμασία πολλούς από τους ποσοτικούς στόχους της Λισσαβώνας.

Αποτελεί μια διαδικασία αμοιβαίας μάθησης. μια διαδικασία η οποία άρχισε ήδη με τη συμμετοχή των υποψηφίων χωρών σε όλα τα κοινοτικά προγράμματα. Αυτό βοηθά αυτές τις χώρες , μερικές φορές με την υποστήριξη της προενταξιακής ενίσχυσης, να εξοικειωθούν με τους στόχους και τον τρόπο εργασίας στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισσαβώνας.

Εξάλλου, η προενταξιακή χρηματοδότηση αναμένεται να τις βοηθήσει στην έγκριση, εφαρμογή και επιβολή αυτών των στοιχείων των "κοινοτικών κεκτημένων" τα οποία αποτελούν μέρος της στρατηγικής της Λισσαβώνας.