ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σχετικά με την υλοποίηση της προπαρασκευαστικής δράσης για την ενίσχυση του ευρωπαϊκού βιομηχανικού δυναμικού έρευνας στον τομέα της ασφάλειας - Προς ένα πρόγραμμα προώθησης της ευρωπαϊκής ασφάλειας μέσω της έρευνας και της τεχνολογίας

Εισαγωγή

Η Ευρώπη έχει εισέλθει σε μια νέα φάση της ιστορίας της, η οποία χαρακτηρίζεται από μείζονες πολιτικές, δημογραφικές, κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις. Η πρόκληση που οφείλει να αντιμετωπίσει η EΕ των 25 είναι να προσαρμοσθεί και να ευημερήσει σε αυτό το μεταβαλλόμενο περιβάλλον, παραμένοντας ταυτόχρονα συνεπής προς τις θεμελιώδεις αξίες και στόχους της Ένωσης.

Η ασφάλεια, η οποία ήρθε προσφάτως στο προσκήνιο λόγω των διεθνών γεγονότων και των κοινωνικών αλλαγών, αποτελεί μια ιδιαίτερα σοβαρή πρόκληση σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Ευρώπη θα πρέπει να επενδύσει στην καλλιέργεια μιας νέας νοοτροπίας έναντι της ασφάλειας με την οποία θα κινητοποιηθεί το σχετικά ανεκμετάλλευτο δυναμικό της "βιομηχανίας ασφάλειας" και της ερευνητικής κοινότητας ώστε να αντιμετωπισθούν κατά αποτελεσματικό και καινοτόμο τρόπο οι σημερινές και μελλοντικές προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας.

Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, και τη βιομηχανία [1], δρομολογεί τώρα μια "προπαρασκευαστική δράση" [2] σχετικά με την έρευνα στον τομέα της ασφάλειας, με σκοπό τη θέσπιση ενός σφαιρικού προγράμματος μετά το 2007.

[1] Ψήφισμα 172 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Απρίλιος 2002), συμπεράσματα της προεδρίας του Εαρινού Συμβουλίου Βρυξελλών (21 Μαρτίου 2003), συμπεράσματα του Συμβουλίου "Ανταγωνιστικότητα" (13 Μαΐου 2003), συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης (20-21 Ιουνίου 2003), έκθεση STAR 21 (Στρατηγική ανάλυση της αεροδιαστημικής βιομηχανίας για τον XXIο αιώνα).

[2] Στόχος των προπαρασκευαστικών δράσεων, όπως αυτές προβλέπονται στο άρθρο 49, παράγραφος 2, στοιχείο β), του δημοσιονομικού κανονισμού αριθ. 1605/2002 και στο άρθρο 32, παράγραφος 2, των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού (αριθ. 2342/2002), είναι η προετοιμασία προτάσεων για την έγκριση μελλοντικών κοινοτικών δράσεων.

Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι να διευκρινίσει τους λόγους για τους οποίους απαιτείται σήμερα ανάληψη δράσης σε κοινοτικό επίπεδο και να προσδιορίσει τα ζητήματα που είναι σκόπιμο να διερευνηθούν κατά το αρχικό στάδιο (την προπαρασκευαστική δράση) και τις εφαρμοστέες διαδικασίες (πρόγραμμα εργασίας και κανόνες συμμετοχής).

Η προπαρασκευαστική δράση αποτελεί συνεπώς μια συνεισφορά της Επιτροπής στις γενικότερες προγραμματικές επιδιώξεις της ΕΕ για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και απειλών για την Ευρώπη, όπως αυτές καθορίζονται, μεταξύ άλλων, στην ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2003. Έρχεται να συμπληρώσει τις δράσεις και τις προσπάθειες που αναπτύσσουν τα κράτη μέλη και τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ στον συγκεκριμένο τομέα. Η προπαρασκευαστική δράση εστιάζεται ιδίως στον προσδιορισμό προγραμματικών προτεραιοτήτων για την έρευνα στον τομέα της προηγμένης ασφάλειας και θα λάβει υπόψη τις αποφάσεις που θα ληφθούν στο πλαίσιο του Συμβουλίου και κατά τη Διακυβερνητική Διάσκεψη με αντικείμενο τη σύσταση διακυβερνητικού οργανισμού αρμόδιου για την ανάπτυξη των αμυντικών ικανοτήτων, την αμυντική έρευνα, τις αμυντικές προμήθειες και τους αμυντικούς εξοπλισμούς.

Ευρωπαϊκές προκλήσεις

Η ασφάλεια είναι μια εξελισσόμενη έννοια και θέτει για την ΕΕ των 25 διάφορες προκλήσεις οι οποίες έχουν αντίκτυπο σε ένα ευρύ φάσμα καθιερωμένων και νέων πολιτικών της ΕΕ [3], στα μελήματα των πολιτών, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας από τρομοκρατικές απειλές, και στην αναπροσαρμογή των δομών διακυβέρνησης για την αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων.

[3] Στις πολιτικές αυτές συγκαταλέγονται οι πολιτικές στους τομείς της ανταγωνιστικότητας (COM(2003) 704), των μεταφορών, του περιβάλλοντος, της ενέργειας, της υγείας, της προστασίας των καταναλωτών, της οικονομίας, του εμπορίου, του διαστήματος και των τηλεπικοινωνιών, καθώς και η κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) και η ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας και άμυνας (ΕΠΑΑ), αλλά και η πολιτική στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων.

Στην ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια, με τίτλο "Μια ασφαλής Ευρώπη σε έναν καλύτερο κόσμο", η οποία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από τον Γενικό Γραμματέα/Ύπατο Εκπρόσωπο στο Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης τον Ιούνιο του 2003 και έλαβε την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Δεκέμβριο του 2003, σκιαγραφούνται οι γενικές προκλήσεις και οι κυριότερες απειλές. Η Ένωση καλείται πλέον να διατηρήσει και να αναπτύξει την ικανότητα αντιμετώπισης των ζητημάτων ασφάλειας που παρουσιάζουν γενικό ενδιαφέρον για τους ευρωπαίους πολίτες και το σύνολο της Ευρώπης [4]. Στο εν λόγω έγγραφο προσδιορίζονται τρεις στρατηγικοί στόχοι για την Ένωση:

[4] Η τελική έκδοση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ασφάλεια εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου 2003 και αποτελεί τη βάση για την καλλιέργεια μιας νέας ευρωπαϊκής νοοτροπίας έναντι των θεμάτων ασφάλειας - καθώς και για την ανάπτυξη ενός πλαισίου που θα διέπει την ευρωπαϊκή έρευνα στον τομέα της ασφάλειας, σε μια διευρυμένη Ευρώπη.

i. Aντιμετώπιση των απειλών: η Ένωση πρέπει να χρησιμοποιήσει μια σειρά μηχανισμών ώστε να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες απειλές όπως η τρομοκρατία, η εξάπλωση των όπλων μαζικής καταστροφής, τα αποτυχημένα κράτη, οι περιφερειακές συγκρούσεις και το οργανωμένο έγκλημα.

ii. Ενίσχυση της ασφάλειας στις γείτονες περιφέρειες: η διαδικασία της διεύρυνσης θα οδηγήσει σε εδαφική αύξηση κατά 34% και η ΕΕ των 25 θα συνορεύει άμεσα με περιφέρειες που χαρακτηρίζονται από λιγότερη εσωτερική σταθερότητα. H EE θα πρέπει να κατοχυρώσει τη διατήρηση συνεχώς υψηλού επιπέδου ασφάλειας στο σύνολο της νέας και πιο διαφοροποιημένης επικράτειάς της.

iii. Μια διεθνής τάξη βασιζόμενη σε αποτελεσματικό πολυμερισμό: σε έναν κόσμο παγκόσμιων απειλών, αγορών και μέσων μαζικής ενημέρωσης, η ασφάλεια και η ευημερία εξαρτώνται από την ουσιαστική πολυμερή συνεργασία. Καμία μεμονωμένη ευρωπαϊκή χώρα δεν είναι, ούτε θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει εντελώς μόνη της τα σύγχρονα ή μελλοντικά σοβαρά και πολύπλοκα προβλήματα ασφάλειας.

Για να επιτύχει αυτούς τους στόχους, η Ένωση θα πρέπει να διαθέτει τους πιο τεχνολογικώς προηγμένους μηχανισμούς, αφενός, πρόβλεψης των νέων απειλών για την ασφάλεια και, αφετέρου, αντιμετώπισης των απειλών αυτών κατά τρόπο σύμφωνο με τα συμφέροντά της και συνεπή προς τις αξίες της.

Η Ευρώπη έχει μεν να επιδείξει συγκριτικά τεχνολογικά πλεονεκτήματα σε πολλούς τομείς (συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών διττής χρήσης) και ιδιαίτερα σε τομείς συνδεόμενους με την ασφάλεια, αλλά παρουσιάζει:

i. σημαντικό βαθμό αλληλοεπικάλυψης και κατακερματισμού των δομών και των προγραμμάτων,

ii. σημαντικά προβλήματα διαλειτουργικότητας και οικονομικής αποδοτικότητας των συστημάτων και υποδομών ασφάλειας,

iii. ανεκμετάλλευτο δυναμικό αμοιβαίας και αμφίδρομης αξιοποίησης των ιδεών και των αποτελεσμάτων της έρευνας στα πεδία της στρατιωτικής και της μη στρατιωτικής ασφάλειας,

iv. αποδεδειγμένη ανεπάρκεια επενδύσεων στην ΕΤΑ σε αυτόν τον τομέα σε σύγκριση με άλλες περιφέρειες του κόσμου.

Η Ευρώπη καλείται τώρα να κεφαλαιοποιήσει τα τεχνολογικά της πλεονεκτήματα, υιοθετώντας μια συντονισμένη και συνεκτική προσέγγιση στις οικείες πολιτικές καινοτομίας και έρευνας. Κατ'αυτό τον τρόπο θα προωθήσει τους στόχους που τέθηκαν στη Βαρκελώνη για αύξηση των επενδύσεων στην έρευνα και την ανάπτυξη στο 3% του ΑΕΠ της μέχρι το 2010. Τυχόν αδράνεια μπορεί να έχει απαράδεκτα υψηλό κόστος, τόσο σε πολιτικό επίπεδο όσο και για τους ευρωπαίους πολίτες.

I. Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Οι απειλές που καλείται να αντιμετωπίσει σήμερα η Ευρώπη είναι πιο διαφοροποιημένες, λιγότερο ορατές και λιγότερο προβλέψιμες. Για τον λόγο αυτό, απαιτούνται νέες συμπεριφορές και πιο καινοτόμα μέσα αντιμετώπισης πολύπλοκων καταστάσεων ούτως ώστε να εξασφαλισθεί μια σφαιρική προσέγγιση της ασφάλειας ("σφαιρική ασφάλεια").

Η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει τα τεχνολογικά της πλεονεκτήματα ώστε να αναπτύξει ικανότητα κινητοποίησης σημαντικών πόρων για δραστηριότητες ειρήνευσης, ανθρωπιστικής βοήθειας και ανόρθωσης και ανασυγκρότησης κρατών, είτε μόνη της είτε στα πλαίσια διεθνών συμμαχιών [5]. Αυτό προϋποθέτει βέλτιστη αξιοποίηση των πόρων και ανάπτυξη των βιομηχανικών ικανοτήτων της Ευρώπης.

[5] Οι λεγόμενες "αποστολές εΠέτερσμπουργκ" προβλέπονται ρητώς στο άρθρο 17 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας (ΕΠΑΑ).

Σε έναν κόσμο που βασίζεται όλο και περισσότερο στην τεχνολογία και τη γνώση, η ικανότητα αντιμετώπισης των νέων προκλήσεων που τίθενται για την ασφάλεια εξαρτάται από την αριστεία στην έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη (ΕΤΑ). Ο αποτελεσματικότερος συντονισμός και εναρμόνιση των απαιτήσεων και η συνεκτική προσέγγιση, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, των δραστηριοτήτων, ικανοτήτων και δεξιοτήτων ΕΤΑ, είναι δυνατό να προσδώσουν σημαντική προστιθέμενη αξία και να συμβάλουν στην ανάπτυξη οικονομιών κλίμακας στον τομέα της έρευνας επί της ασφάλειας.

Η εικοσαετής πείρα εφαρμογής της "κοινοτικής μεθόδου" για την υλοποίηση των ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων απέδειξε την αποτελεσματικότητα των συνεργατικών δραστηριοτήτων ΕΤΑ και την αξία των εκτελούμενων στο πλαίσιο συνεργασίας έργων για τη συνένωση των προσπαθειών της βιομηχανίας και την επίτευξη αριστείας και καλής αναλογίας απόδοσης/κόστους στην έρευνα, μέσω της προώθησης αληθινού ανταγωνισμού και συνεργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στόχος των δραστηριοτήτων έρευνας στον τομέα της ασφάλειας που προτείνονται στην παρούσα ανακοίνωση δεν είναι να αντικαταστήσουν τις προσπάθειες των κρατών μελών στον συγκεκριμένο τομέα, αλλά αντίθετα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, να υποστηρίξουν, να ενισχύσουν και να συμπληρώσουν αυτές τις εθνικές προσπάθειες, προσφέροντας παράλληλα ένα συνεκτικό πλαίσιο αναφοράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι υπόψη δραστηριότητες θα διεξαχθούν σε συνέργεια και συμπληρωματικά προς τις εργασίες ΕΤΑ και το πολιτικό έργο που επιτελούνται σήμερα στα πλαίσια των κοινοτικών προγραμμάτων.

Η προπαρασκευαστική δράση

Η προπαρασκευαστική δράση έχει στόχο να εκτιμήσει την αναγκαιότητα ανάληψης μιας περαιτέρω πρωτοβουλίας η οποία θα συμπληρώνει και θα συνδέει τα τρέχοντα και μελλοντικά διακυβερνητικά προγράμματα, θα είναι ανοικτή σε όλα τα μέλη της ΕΕ, θα στηρίζεται στις κοινοτικές αρχές και θα συμβάλλει στη γεφύρωση του σημερινού χάσματος μεταξύ της έρευνας γενικής εφαρμογής για μη στρατιωτικούς σκοπούς (όπως αυτή υποστηρίζεται από τα κοινοτικά προγράμματα πλαίσια) και των εθνικών και διακυβερνητικών προγραμμάτων που εστιάζονται σε αμυντικές ανάγκες.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η προπαρασκευαστική δράση θα προσδιορίσει επίσης, σε επίπεδο ΕΕ, και προσδίδοντας ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, τρόπους αντιμετώπισης των ζητημάτων που συνδέονται με την εξυπηρέτηση μιας κοινότητας τελικών χρηστών, απαρτιζόμενης επί το πλείστον από οργανισμούς δημόσιων υπηρεσιών και, ιδίως, κυβερνητικές υπηρεσίες, οργανισμούς ασφάλειας, μη κυβερνητικούς οργανισμούς, φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα και επιχειρήσεις.

Σε συνέχεια της πρότασης της Επιτροπής, η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή παραχώρησε [6] ποσό ύψους 15 εκατομμυρίων ευρώ [7] για τη δρομολόγηση, το 2004, μιας προπαρασκευαστικής δράσης με τίτλο 'Ενίσχυση του ευρωπαϊκού βιομηχανικού δυναμικού έρευνας στον τομέα της ασφάλειας 2004-2006' [8], η οποία θα έχει στόχο να συμβάλει στη βελτίωση της ασφάλειας των ευρωπαίων πολιτών και να ανταποκριθεί στις διατάξεις του άρθρου 157 [9] της συνθήκης ΕΚ. Προβλέπεται ότι η προπαρασκευαστική δράση θα έχει τριετή διάρκεια και εκτιμώμενο συνολικό προϋπολογισμό ύψους 65 εκατομμυρίων ευρώ (υπό την επιφύλαξη της απόφασης της αρμόδιας επί του προϋπολογισμού αρχής).

[6] Δημοσιονομική απόφαση, ολομέλεια Δεκεμβρίου 2003.

[7] 9 εκατ. ευρώ για την ΕΕ-15 συν 6 εκατ. ευρώ για την EΕ-10 πρόκειται να εγκριθούν με διορθωτικό προϋπολογισμό.

[8] Στην ανακοίνωση της Επιτροπής (COM(2003) 113) με τίτλο 'Για να χαραχθεί μια πολιτική της ΕΕ στον τομέα του αμυντικού εξοπλισμού' προτείνεται η ανάληψη μιας προπαρασκευαστικής δράσης για την προηγμένη έρευνα στον τομέα της παγκόσμιας ασφάλειας.

[9] Άρθρο 157, παράγραφος 1, 4η παύλα, της συνθήκης ΕΚ: 'να βελτιώσει την εκμετάλλευση του βιομηχανικού δυναμικού των πολιτικών στους τομείς της καινοτομίας, της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης'.

Μια επιτυχής προπαρασκευαστική δράση θα θέσει τις βάσεις για την έκδοση, εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, απόφασης θέσπισης, μετά το 2006, ενός ευρωπαϊκού προγράμματος έρευνας στον τομέα της ασφάλειας, προσδιορίζοντας τη βέλτιστη προστιθέμενη κοινοτική αξία και τις δέουσες προτεραιότητες ενός τέτοιου προγράμματος. Με την έκδοση της παρούσας ανακοίνωσης θα ξεκινήσει επισήμως η εκπόνηση ενός ευρωπαϊκού προγράμματος έρευνας στον τομέα της ασφάλειας, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τη λήξη της προπαρασκευαστικής δράσης. Η νομική βάση αυτού του προγράμματος θα καθοριστεί και θα εφαρμοσθεί βάσει της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, λαμβανομένων υπόψη των εξελίξεων όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τη μελλοντική συνταγματική συνθήκη, τη σύσταση διακυβερνητικού οργανισμού αρμόδιου για την ανάπτυξη των αμυντικών ικανοτήτων, την αμυντική έρευνα, τις αμυντικές προμήθειες και τους αμυντικούς εξοπλισμούς, το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας και άλλα σημαντικά ζητήματα.

II. Η ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

1. Ζητήματα προς διερεύνηση κατά τη διάρκεια της προπαρασκευαστικής δράσης

Η προπαρασκευαστική δράση προσφέρει μια ευκαιρία ανάληψης δραστηριοτήτων με σκοπό τον προσδιορισμό και την αντιμετώπιση καίριων ζητημάτων ώστε να τεθούν οι βάσεις για ένα σφαιρικό ευρωπαϊκό πρόγραμμα έρευνας στον τομέα της ασφάλειας από το 2007 και μετά.

Προς εφαρμογή της εν λόγω δράσης, θα αναληφθούν σε κοινοτικό επίπεδο μια σειρά πρόδρομων δραστηριοτήτων (έργα και δραστηριότητες υποστήριξης), οι οποίες θα καθορισθούν κατόπιν ευρέων διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη, τη βιομηχανία και τους ερευνητικούς φορείς και οι οποίες θα αναφέρονται, θα συμπληρώνουν και θα στηρίζονται σε έργα και μελέτες ΕΤΑ που έχουν ήδη αναληφθεί σε ευρωπαϊκό, περιφερειακό, εθνικό και διακυβερνητικό επίπεδο.

Στόχος των έργων θα είναι να επιδείξουν τις δυνατότητες αντιμετώπισης των άμεσων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στον τομέα της ασφάλειας και να διερευνήσουν διάφορα τεχνικά και σιασυμβατικά ζητήματα και ζητήματα υλοποίησης που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν για το μελλοντικό πρόγραμμα. Ετησίως θα χρηματοδοτείται περιορισμένος αριθμός έργων (μεταξύ 6 και 8), και ιδίως:

* έργα με αποστολή, εστιαζόμενα στην παραγωγή απτών αποτελεσμάτων σε επιλεγμένα πεδία προτεραιότητας εντός της διάρκειας της δραστηριότητας.

* προ-τυποποιητικά έργα σε πεδία που συνδέονται με τα πρότυπα και τα διεθνώς διαλειτουργικά συστήματα, ιδίως μεταξύ των αμυντικών οργανισμών και άλλων οργανισμών ασφάλειας.

* έργα με αντικείμενο την κατανόηση των ανθρώπινων παραγόντων, των κοινωνικών και ηθικών αξιών, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών αντιλήψεων, που έχουν σχέση με τις απειλές και τα μέτρα ασφάλειας, καθώς και την απόκτηση των απαραίτητων δεξιοτήτων αντιμετώπισης αυτών των ζητημάτων.

Στόχος των δραστηριοτήτων υποστήριξης θα είναι η αποκατάσταση του κατακερματισμού των δομών στην Ευρώπη, η ολοκλήρωση ετερογενών δικτύων, η καλύτερη κατανόηση των δραστηριοτήτων που διεξάγονται σε συγκεκριμένους τομείς, η διεξαγωγή κοινωνικοοικονομικών μελετών και μελετών αγοράς, η εκπόνηση χαρτών πορείας, η ανάπτυξη σεναρίων με ανάλυση απειλών, και η τεχνολογική προοπτική διερεύνηση. Οι δραστηριότητες αυτές θα συμβάλλουν επίσης στην εκμετάλλευση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων. Κατόπιν προσκλήσεων υποβολής προτάσεων και προσκλήσεων υποβολής προσφορών, θα αναληφθεί περιορισμένος αριθμός δραστηριοτήτων υποστήριξης οι οποίες θα αποβλέπουν ιδίως:

* στην ανάπτυξη συνθηκών ικανών να ενισχύσουν την αποδοχή και υιοθέτηση των αποτελεσμάτων από την κοινότητα των χρηστών, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης διεπαφών με τους τελικούς χρήστες, και ιδίως τις κυβερνητικές υπηρεσίες, τους οργανισμούς ασφάλειας, τους μη κυβερνητικούς οργανισμούς, τον ευρύτερο δημόσιο τομέα και τη βιομηχανία.

* στη δικτύωση των άμεσα και έμμεσα ενδιαφερομένων, και στη συγκριτική αξιολόγηση των υφιστάμενων δραστηριοτήτων και μελετών.

* στον προσδιορισμό των τεχνολογιών που θα είναι απαραίτητες για τις μελλοντικές επενδύσεις της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

* επιπλέον, στην ανάπτυξη μιας πλατφόρμας διαβουλεύσεων και επίτευξης συναίνεσης με τους άμεσα και έμμεσα ενδιαφερομένους, σύμφωνα με τις σχεδιαστικές αρχές της ευρωπαϊκής τεχνολογικής πλατφόρμας που ήδη χρησιμοποιείται σε μια σειρά τομέων όπως η αεροναυτική και έχει την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου [10]. Στόχος της δραστηριότητας αυτής θα είναι η διαμόρφωση ενός μακρόπνοου οράματος και μιας στρατηγικής ατζέντας για την έρευνα στον τομέα της ασφάλειας.

[10] Συμπεράσματα της προεδρίας, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 20-21 Mαρτίου 2003.

2. Πρόγραμμα εργασίας και διαδικασίες που έχουν εφαρμογή στην προπαρασκευαστική δράση

Στο παρόν κεφάλαιο εκτίθενται το πρόγραμμα εργασίας και οι διαδικασίες που έχουν εφαρμογή στην προπαρασκευαστική δράση. Προς τα τέλη Μαρτίου 2004 θα δημοσιευθεί πρόσκληση υποβολής προτάσεων. Η επιλογή των έργων και η υπογραφή των συμβάσεων θα λάβουν χώρα εντός του δεύτερου εξαμήνου του 2004.

Το πρόγραμμα εργασίας ακολουθεί μια προσέγγιση εστιαζόμενη σε συγκεκριμένες αποστολές. Οι δραστηριότητες που προβλέπει έχουν τη μορφή πολυεπιστημονικών έργων με συμμετοχή πλειόνων άμεσα και έμμεσα ενδιαφερόμενων μερών, τα οποία προσεγγίζουν μεν τα υπό εξέταση θεματικά πεδία υπό μια ευρεία στρατηγική προοπτική, αλλά επιδιώκουν να παράγουν απτά αποτελέσματα που θα αποτελέσουν τη βάση για το μελλοντικό πρόγραμμα έρευνας στον τομέα της ασφάλειας.

Οι δραστηριότητες θα διευκολύνουν τη συγκρότηση μιας κρίσιμης μάζας τεχνολογιών, γνώσεων και πόρων για την παροχή επικυρωμένων λύσεων αντιμετώπισης των συγκεκριμένων προκλήσεων που τίθενται για την ασφάλεια. Επιπλέον, θα διερευνήσουν και θα προωθήσουν συνθήκες ικανές να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον ευνοϊκό για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών επιστημονικών, τεχνολογικών και βιομηχανικών ικανοτήτων έρευνας στον τομέα της ασφάλειας.

Οι δραστηριότητες συνεκτιμούν τις τρέχουσες κοινοτικές νομοθετικές και κανονιστικές πρωτοβουλίες σε διάφορους τομείς όπως η δικαιοσύνη και οι εσωτερικές υποθέσεις, η φορολογία και τα τελωνεία, οι εξωτερικές σχέσεις, οι μεταφορές και η ενέργεια, η γεωργία, η υγεία, κ.ά., που έχουν αναληφθεί με στόχο την υποστήριξη τεχνολογιών και τεχνικών λύσεων. Οι δραστηριότητες αυτές πρέπει να συνεκτιμούν επίσης τα τυχόν συναφή προγράμματα ώστε να εξασφαλισθεί συμπληρωματικότητα και να αποφευχθεί η αλληλοεπικάλυψη των εργασιών, καθώς και τις τρέχουσες εργασίες τυποποίησης.

2.1. Πεδία δραστηριότητας

Οι δραστηριότητες θα πρέπει να υποστηρίζουν τις πολιτικές και πρωτοβουλίες της ΕΕ, να είναι συνεπείς προς τις πολιτικές και τις αξίες της ΕΕ, και ιδίως να ανταποκρίνονται στα κύρια μελήματα των πολιτών της ΕΕ όσον αφορά την ασφάλεια και την ιδιωτική ζωή καθώς και στα ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος για μια Ευρώπη εντασσόμενη σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο. Θα πρέπει επίσης να ανταποκρίνονται στις ακόλουθες ευρύτερες αρχές:

i. συνάφεια των δραστηριοτήτων προς τους στόχους της προπαρασκευαστικής δράσης και δυνατότητες εισαγωγής απτών και ευαπόδεικτων βελτιώσεων στην ασφάλεια, ικανών να "ωριμάσουν" εντός των χρονικών ορίων της προπαρασκευαστικής δράσης.

ii. βελτίωση των συνθηκών της αγοράς και ανάπτυξη καινοτόμων μηχανισμών παροχής συγκριτικού πλεονεκτήματος στην ευρωπαϊκή βιομηχανία.

iii. ικανότητα της κοινοπραξίας να φέρει σε αίσιο πέρας τις δραστηριότητες και να εξασφαλίσει τη διαχείριση της πνευματικής ιδιοκτησίας και, κατά περίπτωση, τον κατάλληλο χειρισμό των διαβαθμισμένων πληροφοριών.

iv. ανάπτυξη μακροπρόθεσμων και αποτελεσματικών εταιρικών σχέσεων, δικτύων και μεθόδων εργασίας μεταξύ των (δημόσιων) χρηστών, της βιομηχανίας και των ερευνητικών οργανισμών.

Κατόπιν διαβουλεύσεων με τις εθνικές αρχές, τη βιομηχανία και μια Ομάδα Προσωπικοτήτων (ενότητα III), καθορίστηκαν οι εξής αποστολές προτεραιότητας:

- βελτίωση της ικανότητας αντίληψης των καταστάσεων.

- βελτιστοποίηση της ασφάλειας και της προστασίας των δικτυωμένων συστημάτων.

- προστασία από την τρομοκρατία (συμπεριλαμβάνονται η βιοτρομοκρατία και τα συμβάντα στα οποία ενέχονται βιολογικές, χημικές και άλλες ουσίες).

- βελτίωση της διαχείρισης των κρίσεων (συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων εκκένωσης, αναζήτησης και διάσωσης, ελέγχου των ενεργών παραγόντων και αποκατάστασης).

- εξασφάλιση διαλειτουργικών και ολοκληρωμένων συστημάτων πληροφοριών και επικοινωνίας.

Οι δραστηριότητες που μπορεί να τύχουν επιχορήγησης στο πλαίσιο της προπαρασκευαστικής δράσης θα είναι έργα και δραστηριότητες υποστήριξης που καλύπτουν τις καθορισμένες προτεραιότητες, ενδεχομένως και κατά περίπτωση σε συντονισμό με τις συναφείς εργασίες των ευρωπαϊκών οργανισμών τυποποίησης. Θα αναληφθούν κατόπιν σπροκλήσεων υποβολής προτάσεων και προσκλήσεων υποβολής προσφορών. Ο κατάλογος προτεραιοτήτων δεν αποκλείει το ενδεχόμενο επιλογής πρόσθετων έργων σε δικαιολογημένες περιπτώσεις. Οι προτεραιότητες της προπαρασκευαστικής δράσης θα αναθεωρούνται σε ετήσια βάση.

2.2. Έργα

A. Βελτίωση της ικανότητας αντίληψης των καταστάσεων

Στόχος: προσδιορισμός των βασικών κινδύνων που μπορεί να απειλήσουν την Ευρώπη, και ιδίως τα χερσαία και θαλάσσια σύνορα και τα περιουσιακά στοιχεία γενικού ενδιαφέροντος, μέσω της συλλογής, ερμηνείας, ολοκλήρωσης και διάδοσης κατάλληλων δεδομένων ενόψει της από κοινού χρήσης των πληροφοριών. Συμπεριλαμβάνεται η ανάπτυξη και επίδειξη τεχνικών λύσεων και αρχών και τεχνολογιών που βελτιώνουν την ικανότητα αντίληψης των καταστάσεων στα κατάλληλα επίπεδα.

Αντικείμενο των έργων:

- Επίδειξη τεχνικών λύσεων και αρχών, τεχνολογιών και ικανοτήτων για συστήματα αντίληψης καταστάσεων, με σκοπό τη βελτίωση της επιτήρησης των χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων, και ιδίως των νέων χερσαίων συνόρων της ΕΕ των 25, και των περιουσιακών στοιχείων γενικού ενδιαφέροντος.

- Επίδειξη της καταλληλότητας και του αποδεκτού διατάξεων σήμανσης, ιχνηλάτησης και εντοπισμού, εξοπλισμένων με πολλαπλούς στατικούς και κινητούς αισθητήρες, που βελτιώνουν την ικανότητα εντοπισμού, αναγνώρισης και παρακολούθησης των κινήσεων των κινητών περιουσιακών στοιχείων, των αγαθών και των προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών "έξυπνης" τεκμηρίωσης (π.χ. βιομετρία, αυτόματα τσιπ προσδιορισμού θέσης) και ανάλυσης δεδομένων (εξ αποστάσεως έλεγχος και πρόσβαση).

B. Βελτιστοποίηση της ασφάλειας και της προστασίας των δικτυωμένων συστημάτων

Στόχος: ανάλυση της ασφάλειας χρήσης και των προβλημάτων ασφάλειας υφιστάμενων και μελλοντικών δικτυωμένων συστημάτων, όπως συστημάτων επικοινωνίας, υπηρεσιών κοινής ωφελείας ή εξυπηρέτησης μεταφορών, ή δικτύων (ηλεκτρονικού) εμπορίου και επιχειρείν, και προσδιορισμός των μεταξύ τους αλληλεξαρτήσεων, με σκοπό την επίδειξη μεθόδων εφαρμογής μέτρων προστασίας από ηλεκτρονικές και φυσικές απειλές.

Αντικείμενο των έργων:

- Ανάπτυξη τυποποιημένων μεθόδων και εργαλείων λήψης αποφάσεων που να επιτρέπουν την εκτίμηση της φύσης των δυνητικών απειλών για τις δικτυωμένες υποδομές καίριας σημασίας και των αντίστοιχων τρωτών σημείων.

- Επίδειξη μέτρων ενισχυμένης προστασίας και κατοχύρωσης των στοιχείων που έχουν κρίσιμη σημασία για τις δημόσιες, τις ιδιωτικές και τις κυβερνητικές υποδομές, με σκοπό τη διατήρηση της ασφάλειας σε μια διευρυμένη Ευρώπη.

- Ανάπτυξη ικανοτήτων ανίχνευσης, πρόληψης, απόκρισης και συναγερμού για την ενίσχυση των συστημάτων πληροφοριών και ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της χρήσης των διαστημικών πόρων καθώς και των σταθερών και ασύρματων επίγειων συστημάτων.

Γ. Προστασία από την τρομοκρατία (συμπεριλαμβάνονται η βιοτρομοκρατία και τα συμβάντα στα οποία ενέχονται βιολογικές, χημικές και άλλες ουσίες)

Στόχος: προσδιορισμός και κατάταξη κατά σειρά προτεραιότητας των αναγκών των κυβερνήσεων, των φορέων και των δημόσιων αρχών σε υλικό και σε πληροφορίες για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την προστασία από αυτή, και παροχή τεχνολογικών λύσεων για την ανίχνευση, αναγνώριση, προστασία και εξουδετέρωση των απειλών καθώς και για τον περιορισμό και τη διάθεση επικίνδυνων ουσιών (βιολογικών, χημικών και πυρηνικών) και όπλων μαζικής καταστροφής.

Αντικείμενο των έργων:

- Επίδειξη της αποτελεσματικής ολοκλήρωσης τεχνικών βασιζόμενων σε ενεργούς και παθητικούς αισθητήρες, κατάλληλων για ένα ευρύ φάσμα πλατφορμών, και τεχνικών συσχέτισης δεδομένων για συστήματα ανίχνευσης και αναγνώρισης.

- Ανάπτυξη μοντέλων διασποράς ευρείας κλίμακας, σε εκτενείς περιοχές και μέσω πολλαπλών οδών, παθογόνων παραγόντων υψηλού κινδύνου (ευλογιά, άνθρακας, βοτυλικό κλοστρίδιο, πανωλική παστερέλλα, ιοί αιμορραγικού πυρετού, τουλαραιμική παστερέλλα και γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί) για την παραγωγή επικυρωμένου μοντέλου προς χρήση από τις δημόσιες αρχές.

- Επίδειξη της βιωσιμότητας τεχνολογιών και πρωτοκόλλων απολύμανσης προσωπικού, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού από βιολογικές, χημικές ή άλλες ουσίες.

- Εκτίμηση και προσδιορισμός των συνολικών αναγκών μιας διευρυμένης Ευρώπης σε εργαστήρια βιοασφάλειας επιπέδου 4 με σκοπό να εξασφαλισθεί βέλτιστη συμπληρωματικότητα και η ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής μεθοδολογίας δικτύωσης.

Δ. Βελτίωση της διαχείρισης των κρίσεων (συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων εκκένωσης, αναζήτησης και διάσωσης, ελέγχου των ενεργών παραγόντων και αποκατάστασης)

Στόχος: εξέταση των επιχειρησιακών και τεχνολογικών ζητημάτων από τρεις απόψεις: πρόληψη των κρίσεων, επιχειρησιακή ετοιμότητα και διαχείριση των κρίσεων.

Αντικείμενο των έργων:

- Ανάπτυξη εργαλείων και μοντέλων από κοινού διαχείρισης των πληροφοριών ώστε να διευκολυνθεί η αποτελεσματική ολοκλήρωση διαφόρων υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και διαχείρισης, με έμφαση ιδίως στα εξής: οργανωτικές δομές, συντονισμός και επικοινωνία μεταξύ οργανισμών. κατανεμημένες αρχιτεκτονικές και ανθρώπινοι παράγοντες.

E. Εξασφάλιση διαλειτουργικών και ολοκληρωμένων συστημάτων πληροφοριών και επικοινωνίας

Στόχος: ανάπτυξη και επίδειξη τεχνικών λύσεων και αρχών διαλειτουργικότητας για (κληρονομημένα) συστήματα πληροφοριών στον τομέα της ασφάλειας, που να επιτρέπουν την ομαδοποίηση των υφιστάμενων και νέων πόρων με σκοπό τη βελτίωση των επιδόσεων και την ενίσχυση της προσαρμοστικής λειτουργικότητας. Προς υποστήριξη της διαλειτουργικότητας, οι παροχείς συστήματος θα πρέπει να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή τελικών χρηστών και οργανισμών τυποποίησης.

Αντικείμενο των έργων:

- Ανάπτυξη και επίδειξη, σε υφιστάμενες και δυνητικές κατηγορίες χρηστών, τεχνικών λύσεων και αρχιτεκτονικών για διεθνώς διαλειτουργικά συστήματα και πρότυπα (π.χ. συστήματα ελέγχου/εντολών, συστήματα επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών). Θα πρέπει επίσης να δοθεί προσοχή στα θέματα αξιοπιστίας, οργάνωσης, και προστασίας της εμπιστευτικότητας και της ακεραιότητας των πληροφοριών.

2.3. Δραστηριότητες υποστήριξης

Προβλέπεται ότι ετησίως θα διεξάγεται περιορισμένος αριθμός (κατ'ανώτατο όριο 10) δραστηριοτήτων υποστήριξης επί επιλεγμένων θεμάτων, οι οποίες θα εστιάζονται ιδίως στη σύνταξη χαρτών πορείας της ΕΤΑ, στην τυποποίηση ή την ανάλυση απαιτήσεων, και στη διάδοση, δικτύωση και τον συντονισμό. Οι δραστηριότητες αυτές θα ανταποκρίνονται στην ανάγκη βελτίωσης της ασφάλειας των ευρωπαίων πολιτών και της ευρωπαϊκής κοινωνίας και θα έχουν ως αντικείμενο, μεταξύ άλλων, τα εξής:

* ανάπτυξη σεναρίων εκτίμησης απειλών και αντιληπτών κινδύνων για τους χώρους και πόρους στρατηγικής σημασίας.

* προσδιορισμός των κρίσιμων παραμέτρων και παραγόντων (κοινωνικών, ψυχολογικών, στρατηγικών, πληροφοριακών) για τη μείωση των κινδύνων και της τρωτότητας.

* μελέτες τεχνικής και οικονομικής σκοπιμότητας ενός ευρωπαϊκού συστήματος πληροφοριών ασφάλειας (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης διαστημικών πόρων).

* μελέτη των ορθών πρακτικών προληπτικού ελέγχου (αγαθών και προσώπων) στα κράτη μέλη και σε άλλες περιφέρειες, η οποία θα περιλαμβάνει αξιολόγηση της οικονομικής βιωσιμότητας (κόστους και αποδοτικότητας) των δραστηριοτήτων και της δυνατότητας μεταφοράς των συστημάτων και ικανοτήτων στο σύνολο της διευρυμένης ΕΕ.

* ανάπτυξη διαδικασιών και ορθών πρακτικών για τον καθορισμό, σε επίπεδο ΕΕ, κατάλληλων νέων τεχνολογιών και ικανοτήτων με βάση τις ανάγκες των διάφορων δημόσιων υπηρεσιών.

2.4. Διαχείριση

Την ευθύνη της διαχείρισης και της εκτέλεσης της προπαρασκευαστικής δράσης και όλων των δραστηριοτήτων προπαρασκευής του προγράμματος θα έχουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής.

Παρότι υπάρχουν σαφείς διαφορές με το τρέχον έκτο πρόγραμμα πλαίσιο, ιδίως σε ό,τι αφορά την εστιαζόμενη σε συγκεκριμένες αποστολές προσέγγιση, τους κανόνες που διέπουν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τους κανόνες συμμετοχής, η διαχείριση των δραστηριοτήτων της προπαρασκευαστικής δράσης θα βασίζεται στις δοκιμασμένες διαδικασίες και μηχανισμούς που εφαρμόζονται σήμερα στα κοινοτικά ερευνητικά προγράμματα.

Με βάση το πρόγραμμα εργασίας που θα εκδοθεί κατόπιν διαβουλεύσεων με τους άμεσα και έμμεσα ενδιαφερομένους, θα δημοσιευθούν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και προσκλήσεις υποβολής προσφορών.

Τα έργα θα αποτελέσουν αντικείμενο συμβάσεων επιχορήγησης οι οποίες θα βασίζονται στα υποδείγματα τυποποιημένων συμφωνιών επιχορήγησης της Επιτροπής και, όταν είναι σκόπιμο και αναγκαίο, θα περιλαμβάνουν στοιχεία των συμβάσεων του έκτου προγράμματος πλαισίου. οι συμβάσεις αυτές θα συναφθούν σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζονται στο παράρτημα της παρούσας ανακοίνωσης. Οι δραστηριότητες υποστήριξης θα αποτελέσουν αντικείμενο σύμβασης επιχορήγησης εάν έχουν επιλεγεί κατόπιν πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, ή σύμβασης παροχής υπηρεσιών εάν έχουν επιλεγεί κατόπιν πρόσκλησης υποβολής προσφορών. Θα καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες για να εξασφαλισθεί απλότητα και ευελιξία κατά την υλοποίηση της προπαρασκευαστικής δράσης, ώστε να καταστεί δυνατή η βέλτιστη ήδοκιμασία των εννοιών που σκιαγραφούνται ανωτέρω. Η Επιτροπή θα τηρήσει τους κανονισμούς της ΕΕ που αφορούν τις διαβαθμισμένες και εμπιστευτικές πληροφορίες. Συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με την υλοποίηση της προπαρασκευαστικής δράσης παρέχονται στο παράρτημα της απόφασης της Επιτροπής σχετικά με την υλοποίηση της προπαρασκευαστικής δράσης για την ενίσχυση του ευρωπαϊκού βιομηχανικού δυναμικού έρευνας στον τομέα της ασφάλειας.

2.5. Παρακολούθηση και αξιολογηση

Η Επιτροπή θα ενημερώνει τακτικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη σχετικά με τα αποτελέσματα και την πρόοδο υλοποίησης της προπαρασκευαστικής δράσης. Η σχετική τακτική έκθεση θα αναφέρεται στα εξής:

* τα συγκεκριμένα τεχνολογικά αποτελέσματα και άλλα επιτεύγματα και παραδοτέα στοιχεία της πρωτοβουλίας.

* τον βαθμό συνδιάθεσης δεξιοτήτων και συναίνεσης των αμεσότερα ενδιαφερόμενων φορέων επί μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής για την έρευνα στον τομέα της ασφάλειας.

* τις μελλοντικές ανάγκες έρευνας στον τομέα της ασφάλειας με σκοπό την υποστήριξη των πολιτικών της ΕΕ σε συγκεκριμένους τομείς και την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων που τίθενται για την ασφάλεια σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο.

III. ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΈΣ

Συμπληρωματικά προς αυτές τις δραστηριότητες και προκειμένου να δοθεί ένα πιο μακρόπνοο όραμα στην έρευνα στον τομέα της ασφάλειας, έχει συγκροτηθεί μια "Ομάδα Προσωπικοτήτων" υψηλού επιπέδου, της οποίας προεδρεύουν οι Επίτροποι Busquin και Liikanen (αρμόδιοι για την έρευνα και την κοινωνία της πληροφορίας, αντιστοίχως) και στην οποία μετέχουν διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων και ερευνητικών ιδρυμάτων, κορυφαίες ευρωπαϊκές πολιτικές προσωπικότητες, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και παρατηρητές από διακυβερνητικούς οργανισμούς.

Η Ομάδα Προσωπικοτήτων θα επιχειρήσει ιδίως να συλλάβει ένα όραμα και να προτείνει μια βάση για τον προσδιορισμό, αφενός, των μελλοντικών κοινοτικών αναγκών ΕΤΑ στον τομέα της ασφάλειας και, αφετέρου, των δυνητικών μέσων και προοπτικών συμβολής στην αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων που τίθενται για την ασφάλεια σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο.

Η Ομάδα Προσωπικοτήτων θα εκπονήσει μια έκθεση πολιτικού προσανατολισμού σχετικά με το όραμά της για την έρευνα στον τομέα της ασφάλειας στην Ευρώπη, έκθεση η οποία θα αποτελέσει αντικείμενο ανακοίνωσης της Επιτροπής την άνοιξη του 2004.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Με την παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή ανταποκρίνεται σε επανειλημμένα αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της βιομηχανίας. Η ανακοίνωση συνιστά συγκεκριμένη απάντηση στα συμπεράσματα της προεδρίας του Συμβουλίου "Ανταγωνιστικότητα" της 13ης Μαΐου 2003.

Η δρομολόγηση της προπαρασκευαστικής δράσης αποτελεί έγκαιρη αντίδραση στις αυξανόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στον τομέα της ασφάλειας, όπως αυτές εκτίθενται, μεταξύ άλλων, στην προσφάτως εγκριθείσα ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια. Η προπαρασκευαστική δράση αποτελεί μια συνεισφορά της Επιτροπής στις γενικότερες προγραμματικές επιδιώξεις της ΕΕ για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και απειλών για την Ευρώπη. Έρχεται να συμπληρώσει τις δράσεις και τις προσπάθειες που αναπτύσσουν τα κράτη μέλη και τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ στον συγκεκριμένο τομέα. Η προπαρασκευαστική δράση εστιάζεται ιδίως στον προσδιορισμό προγραμματικών προτεραιοτήτων για την έρευνα στον τομέα της προηγμένης ασφάλειας και θα λάβει υπόψη τις αποφάσεις που θα ληφθούν στο πλαίσιο του Συμβουλίου και κατά τη Διακυβερνητική Διάσκεψη με αντικείμενο τη σύσταση διακυβερνητικού οργανισμού αρμόδιου για την ανάπτυξη των αμυντικών ικανοτήτων, την αμυντική έρευνα, τις αμυντικές προμήθειες και τους αμυντικούς εξοπλισμούς. Η προπαρασκευαστική δράση επίσης συμβάλλει στην πρωτοβουλία για την οικονομική μεγέθυνση (συμπεράσματα του Συμβουλίου της ΕΕ, 16-17 Οκτωβρίου 2003) προσφέροντας μια ευκαιρία ενίσχυσης του ευρωπαϊκού τεχνολογικού και βιομηχανικού δυναμικού στον συγκεκριμένο τομέα.

Στην ανακοίνωση εκτίθενται οι βασικοί στόχοι της προπαρασκευαστικής δράσης και σκιαγραφούνται τα αρχικά μέτρα που η Επιτροπή προτίθεται να λάβει καθώς και οι διαδικασίες υλοποίησης της προπαρασκευαστικής δράσης.

Τα κράτη μέλη, η βιομηχανία και η ερευνητική κοινότητα είναι και θα παραμείνουν βασικοί εταίροι της Επιτροπής κατά το διάστημα επεξεργασίας του νέου προγράμματος. Κατά το προπαρασκευαστικό αυτό στάδιο, η υπόψη δράση θα εστιασθεί μεν στις τεχνολογικές παραμέτρους, αλλά θα καλυφθούν επίσης και ζητήματα κοινωνικοοικονομικού χαρακτήρα, απόκτησης δεξιοτήτων και ευαισθητοποίησης του κοινού.

Η προπαρασκευαστική δράση αναμένεται να οδηγήσει στη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού προγράμματος έρευνας στον τομέα της ασφάλειας το οποίο θα τεθεί σε εφαρμογή το 2007. Η πείρα και οι γνώσεις που θα αποκομιστούν από το προπαρασκευαστικό αυτό στάδιο θα συμβάλουν στον βέλτιστο σχεδιασμό του μελλοντικού προγράμματος έρευνας από τα αρμόδια θεσμικά όργανα της ΕΕ, και στη διάθεση επαρκούς προϋπολογισμού, ούτως ώστε το πρόγραμμα να προωθήσει την τεχνολογική αριστεία και την τεχνολογική ικανότητα της Ευρώπης να προάγει την ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία τόσο εντός όσο και εκτός της Ευρώπης.