Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της επιμόρφωσης και της κινητικότητας των ερευνητών (1994-1998) (94/C 228/16) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(94) 68 τελικό - 94/0094(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 30 Μαρτίου 1994)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 130 Θ παράγραφος 4,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Εκτιμώντας:

ότι το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με την απόφασή τους . . ./. . ./ΕΚ, θέσπισαν το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο κοινοτικών ενεργειών έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (καλούμενων στο εξής Ε & ΤΑ) για τη χρονική περίοδο 1994-1998, στο οποίο καθορίζονται, μεταξύ άλλων, οι δραστηριότητες που πρέπει να αναληφθούν στον τομέα της επιμόρφωσης και της κινητικότητας των ερευνητών στην Κοινότητα 7 ότι η παρούσα απόφαση βασίζεται στην αιτιολόγηση που εκτίθεται στο προοίμιο της παραπάνω απόφασης 7

ότι το άρθρο 130 Θ παράγραφος 3 προβλέπει ότι το πρόγραμμα-πλαίσιο εφαρμόζεται μέσω ειδικών προγραμμάτων, τα οποία εντάσσονται σε καθεμία από τις δράσεις που το απαρτίζουν 7 ότι σε κάθε ειδικό πρόγραμμα προσδιορίζεται ο τρόπος εκτέλεσής του, καθορίζεται η διάρκειά του και προβλέπονται τα μέσα που κρίνονται απαραίτητα 7

ότι το παρόν πρόγραμμα θα υλοποιηθεί κυρίως με ενέργειες επιμερισμένων δαπανών, συντονισμένες ενέργειες, προπαρασκευαστικά και συνοδευτικά μέτρα καθώς και μέτρα στήριξης 7

ότι, σύμφωνα με το άρθρο 130 Θ παράγραφος 3, πρέπει να εκτιμηθούν τα χρηματοδοτικά μέσα που απαιτούνται για την εκτέλεση του παρόντος ειδικού προγράμματος 7 ότι, το οριστικό ποσό θα αποφασισθεί από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, σύμφωνα με το ποσοστό που ορίζει το πρόγραμμα-πλαίσιο.

ότι η απόφαση . . ./. . ./ΕΚ (τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο) προβλέπει ότι ο μέγιστος συνολικός προϋπολογισμός του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου θα επανεξεταστεί το αργότερο στις 30 Ιουνίου 1996 με προοπτική να προσαυξηθεί 7 ότι, ως αποτέλεσμα αυτής της επανεξέτασης, ενδέχεται να αυξηθεί και το ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος 7

ότι η ανάπτυξη και η αξιοποίηση των ανθρώπινων πόρων στην Κοινότητα με την επιμόρφωση και την κινητικότητα των ερευνητών αποτελεί μία από τις προτεραιότητες του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου 7

ότι η ένταση της κοινοτικής σύμπραξης με τη δικτύωση (συμπεριλαμβανομένης της αδελφοποίησης) εργαστηρίων από διαφορετικές χώρες αποτελεί ουσιώδες μέσο ενίσχυσης των βάσεων της ευρωπαϊκής έρευνας και ότι, επίσης, είναι σημαντικό να διευκολυνθεί η πρόσβαση των ευρωπαίων ερευνητών στις εγκαταστάσεις μεγάλου μεγέθους, που είναι απαραίτητες για την έρευνα υψηλής ποιότητας 7

ότι οι δραστηριότητες επιμόρφωσης, δικτύωσης και παροχής συνδρομής για την πρόσβαση στις εγκαταστάσεις μεγάλου μεγέθους, απαιτούν κατάλληλα συνοδευτικά μέτρα, όπως συνέδρια και σειρές μαθημάτων, βραβεία για νέους επιστήμονες, διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνητικών εργασιών ή διαβουλεύσεις με κορυφαίους ευρωπαίους επιστήμονες και τους εκπροσώπους της βιομηχανίας 7

ότι η προαγωγή των ανθρώπινων πόρων πρέπει επίσης να συμβάλλει στην επιστημονική συνοχή της Κοινότητας, παρέχοντας στα επιστημονικά ιδρύματα και στους ερευνητές των μειονεκτικών περιφερειών επιμορφωτικές και ερευνητικές δυνατότητες, οι οποίες θα τους επιτρέψουν να φθάσουν σε επίπεδα αριστείας 7

ότι το περιεχόμενο του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου κοινοτικών ενεργειών Ε & ΤΑ καθορίστηκε με βάση την αρχή της επικουρικότητας 7 ότι στο παρόν ειδικό πρόγραμμα προσδιορίζεται το περιεχόμενο των δραστηριοτήτων που πρέπει να αναληφθούν σύμφωνα με την αρχή αυτή στον τομέα της επιμόρφωσης και της κινητικότητας των ερευνητών στην Κοινότητα 7

ότι η απόφαση . . ./. . ./ΕΚ (τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο) προβλέπει ότι η κοινοτική δράση δικαιολογείται εφόσον, μεταξύ άλλων, η έρευνα συμβάλλει στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας καθώς και στην προώθηση της αρμονικής ανάπτυξης στο σύνολό της, χωρίς να θίγεται ο στόχος της επιστημονικής και τεχνικής ποιότητας 7 ότι το παρόν πρόγραμμα θεωρείται ότι συντελεί στην επίτευξη αυτών των στόχων 7

ότι το παρόν πρόγραμμα και η εφαρμογή του θα συντελέσουν στην ενίσχυση της συνέργειας τόσο μεταξύ των δραστηριοτήτων Ε & ΤΑ που αναπτύσσουν στον τομέα της επιμόρφωσης και της κινητικότητας των ερευνητών στην Κοινότητα τα ερευνητικά κέντρα, τα πανεπιστήμια και οι επιχειρήσεις, ιδίως οι μικρομεσαίες, των κρατών μελών όσο και μεταξύ αυτών και των αντίστοιχων κοινοτικών δραστηριοτήτων Ε & ΤΑ 7

ότι πρέπει να εξασφαλιστεί ο συντονισμός των δραστηριοτήτων επιμόρφωσης των ερευνητών, οι οποίες περιλαμβάνονται στα ειδικά προγράμματα της πρώτης, της δεύτερης και της τρίτης δράσης του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου 7

ότι στο παρόν ειδικό πρόγραμμα έχουν εφαρμογή οι κανόνες συμμετοχής των επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων (συμπεριλαμβανομένου του ΚΚΕρ) και πανεπιστημίων καθώς και οι κανόνες για τη διάδοση των αποτελεσμάτων της έρευνας, οι οποίοι καθορίζονται με τα μέτρα που προβλέπει το άρθρο 130 Ι 7

ότι, για την εφαρμογή του παρόντος προγράμματος, είναι δυνατόν να αποδειχθούν σκόπιμες, εκτός από τη σύνδεση με αυτό των χωρών που καλύπτονται από τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), και δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας με άλλες τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς σύμφωνα με το άρθρο 130 Μ 7

ότι η εφαρμογή του παρόντος προγράμματος περιλαμβάνει επίσης δραστηριότητες για τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της Ε & ΤΑ, ιδίως προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και, ειδικότερα, εκείνες που εδρεύουν στα κράτη μέλη ή στις περιφέρειες με τη μικρότερη συμμετοχή στο πρόγραμμα 7

ότι πρέπει να εκτιμηθούν οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις καθώς και οι ενδεχόμενοι τεχνολογικοί κίνδυνοι των δραστηριοτήτων που θα καλύψει το παρόν πρόγραμμα 7

ότι πρέπει αφενός μεν να εξετάζεται διαρκώς και συστηματικώς η πρόοδος της εφαρμογής του παρόντος προγράμματος για να είναι δυνατή η προσαρμογή του, κατά περίπτωση, στις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις στο συγκεκριμένο τομέα 7 αφετέρου δε πρέπει να διενεργηθεί σε εύθετο χρόνο ανεξάρτητη αξιολόγηση των επιτευγμάτων του προγράμματος με σκοπό να συγκεντρωθούν όλα τα στοιχεία εκτίμησης που θα είναι απαραίτητα κατά τον καθορισμό των στόχων του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου Ε & ΤΑ 7 ότι τέλος, όταν περατωθεί το πρόγραμμα αυτό, πρέπει να διενεργηθεί η τελική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του σε σχέση με τους στόχους που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση 7

ότι το ΚΚΕρ δύναται να συμμετάσχει στις έμμεσες ενέργειες που καλύπτονται από το παρόν πρόγραμμα 7

ότι ζητήθηκε σχετικά η γνώμη της Επιτροπής Επιστημονικής και Τεχνικής Έρευνας (Crest),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της επιμόρφωσης και της κινητικότητας των ερευνητών στην Κοινότητα για τη χρονική περίοδο από (ημερομηνία έγκρισης του παρόντος προγράμματος) έως 31 Δεκεμβρίου 1998, το οποίο ορίζεται στο παράρτημα Ι.

Άρθρο 2

1. Το ποσό που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του προγράμματος ανέρχεται σε 744 εκατ. Ecu, συμπεριλαμβανομένου ποσοστού 5,6 % για τις δαπάνες προσωπικού και διοικητικής λειτουργίας.

2. Στο παράρτημα ΙΙ παρατίθεται ενδεικτική κατανομή του ποσού αυτού.

3. Το προαναφερόμενο ποσό, που κρίνεται αναγκαίο για την εκτέλεση του προγράμματος, ενδέχεται να αυξηθεί ως αποτέλεσμα της απόφασης που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 της απόφασης . . ./. . ./ΕΚ (τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο) και σύμφωνα με αυτήν.

4. Οι διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε οικονομικό έτος καθορίζονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σύμφωνα με το ποσοστό που έχει καθοριστεί από το πρόγραμμα-πλαίσιο.

Άρθρο 3

Οι λεπτομέρειες της εκτέλεσης του παρόντος προγράμματος, πλην των αναφερομένων στο άρθρο 5, προσδιορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ.

Άρθρο 4

1. Η Επιτροπή, επικουρούμενη καταλλήλως από ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, εξετάζει διαρκώς και κατά τρόπο συστηματικό την πρόοδο της εφαρμογής του παρόντος προγράμματος σε σχέση με τους στόχους που αναφέρονται στο παράρτημα Ι. Εκτιμά συγκεκριμένα κατά πόσον οι στόχοι, οι προτεραιότητες και τα χρηματοδοτικά μέσα ακολουθούν πάντοτε την εξέλιξη της κατάστασης. Με βάση τα αποτελέσματα αυτής της εξέτασης, υποβάλλει ενδεχομένως προτάσεις για την προσαρμογή ή τη συμπλήρωση αυτού του προγράμματος.

2. Ως συμβολή στη γενική αξιολόγηση των κοινοτικών δραστηριοτήτων που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 της απόφασης για τη θέσπιση του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου, η Επιτροπή αναθέτει, σε εύθετο χρόνο, σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες να αξιολογήσουν τις δραστηριότητες που έχουν αναληφεί στους τομείς τους οποίους καλύπτει άμεσα το παρόν πρόγραμμα, καθώς και τη διαχείρισή τους κατά την πενταετία που έχει προηγηθεί της αξιολόγησης αυτής.

3. Μετά τη λήξη του παρόντος προγράμματος, η Επιτροπή αναθέτει σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες την τελική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του σε σχέση με τους στόχους που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου και στο παράρτημα Ι της παρούσας απόφασης. Η έκθεση τελικής αξιολόγησης διαβιβάζεται στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Άρθρο 5

1. Η Επιτροπή καταρτίζει πρόγραμμα εργασιών σύμφωνα με τους στόχους που αναφέρονται στο παράρτημα Ι και το αναπροσαρμόζει κατά περίπτωση. Στο εν λόγω πρόγραμμα καθορίζονται λεπτομερώς οι επιστημονικοί και τεχνολογικοί στόχοι και προσδιορίζονται τα στάδια εφαρμογής του ειδικού προγράμματος καθώς και η προβλεπόμενη χρηματοδότηση για κάθε μέσο εκτέλεσης.

2. Η Επιτροπή καταρτίζει προκηρύξεις για την υποβολή προτάσεων έργων με βάση το πρόγραμμα εργασιών.

Άρθρο 6

1. Υπεύθυνη για την εκτέλεση του προγράμματος είναι η Επιτροπή.

2. Στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1, η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή, την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών με πρόεδρο τον αντιπρόσωπο της Επιτροπής.

Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η επιτροπή γνωμοδοτεί επί του σχεδίου αυτού εντός προθεσμίας που δύναται να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος.

Αποφασίζει με την πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την έκδοση των αποφάσεων, τις οποίες καλείται να λάβει το Συμβούλιο βάσει προτάσεως της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στην επιτροπή, οι ψήφοι των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην ψηφοφορία.

Η Επιτροπή θεσπίζει τα σχεδιαζόμενα μέτρα, όταν αυτά είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής.

Όταν τα σχεδιαζόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής ή ελλείψει γνωμοδότησης, η Επιτροπή υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση στο Συμβούλιο πρόταση για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία.

Εάν το Συμβούλιο δεν αποφασίσει εντός προθεσμίας ενός μηνός από την ημερομηνία υποβολής της πρότασης, τα προτεινόμενα μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή.

Άρθρο 7

1. Η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 εφαρμόζεται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

- κατάρτιση και αναπροσαρμογή του προγράμματος εργασιών που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1,

- αξιολόγηση των δραστηριοτήτων του προγράμματος και του προβλεπόμενου ποσού της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας στα επιλεγόμενα έργα, εφόσον το ποσό αυτό υπερβαίνει τα 0,2 εκατ. Ecu,

- λήψη μέτρων για την αξιολόγηση του προγράμματος,

- κάθε αναπροσαρμογή της παρατιθέμενης στο παράρτημα ΙΙ ενδεικτικής κατανομής του ποσού που κρίνεται αναγκαίο, η οποία δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο απόφασης της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής.

2. Σε κάθε συνεδρίαση της επιτροπής, η Επιτροπή την ενημερώνει σχετικά με την εξέλιξη της εφαρμογής του συνόλου του προγράμματος.

Άρθρο 8

Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται, κατά την έννοια του άρθρου 228 παράγραφος 1, να αρχίσει διαπραγματεύσεις για τη σύναψη διεθνών συμφωνιών με ευρωπαϊκές τρίτες χώρες με σκοπό τη σύνδεσή τους με το σύνολο του προγράμματος ή μέρος του.

Άρθρο 9

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Το παρόν ειδικό πρόγραμμα αντικατοπτρίζει απόλυτα τις κατευθύνσεις του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου, του οποίου εφαρμόζει τα κριτήρια επιλογής και διασαφηνίζει τους επιστημονικούς και τεχνολογικούς στόχους.

Το κείμενο της τέταρτης δράσης του παραρτήματος ΙΙΙ του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του παρόντος προγράμματος.

1. ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

1.1. Συμφέροντα

Η καλύτερη δυνατή χρήση των ανθρωπίνων πόρων αποτελεί θεμελιώδη παράμετρο κάθε κοινωνικοοικονομικής δραστηριότητας. Το Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής για την οικονομική ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση σημειώνει ιδιαίτερα τη σημασία του επιπέδου «της επιμόρφωσης των ερευνητών, της προσαρμογής τους στις ανάγκες των τομέων σε πλήρη ανάπτυξη και του βαθμού στον οποίο το δυναμικό που αντιπροσωπεύουν αξιοποιείται» ως συνεισφορά στην ώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την ανάπτυξη της απασχόλησης στην Κοινότητα.

Παρά το ότι το ανθρώπινο κεφάλαιο που διαθέτει η Ευρώπη στον τομέα της έρευνας κατέχει υψηλή θέση παγκοσμίως, η χρήση του είναι συχνά δυσχερής και επιβραδύνεται από τις διαφορές που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ των κρατών μελών και των διαφόρων επιστημονικών ειδικοτήτων. Η ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων μέσω της επιμόρφωσης με έρευνα και η καλύτερη εκμετάλλευσή τους με διακρατική κινητικότητα και συνεργασία, αποτελούν απαραίτητα μέσα για την επίτευξη των γενικών στόχων του προγράμματος-πλαισίου. Στις συνθήκες αυτές είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί ισότητα ευκαιριών στους ερευνητές και των δύο φύλων.

Για την προαγωγή της δημιουργικότητας και της καινοτομίας, είναι σκόπιμο να ενθαρρυνθούν οι προσπάθειες διακρατικής επιμόρφωσης κα συνεργασίας, τις οποίες προτείνουν αυτοβούλως οι ερευνητές (η λεγόμενη στρατηγική «από τη βάση προς την κορυφή»), χωρίς οποιαδήποτε έξωθεν επιβολή αντικειμένου εργασίας ή προκαθορισμένων στόχων. Η διάκριση μεταξύ της «στοχοθετημένης» προσέγγισης, που συναντάται στην πρώτη δράση του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου, και αυτής της λεγόμενης «έρευνας με ελεύθερο θέμα», δεν είναι πάντοτε απλή. Πρέπει να αποτραπεί η αλληλεπικάλυψή τους (περίπτωση προτάσεων που απευθύνονται στην τέταρτη δράση και τα οποία ικανοποιούν τους ειδικούς στόχους της πρώτης δράσης) και, ταυτόχρονα, να διασφαλιστούν οι απαραίτητες σχέσεις συμπληρωματικότητας μεταξύ τους, ώστε οι ενέργειες επιμόρφωσης και κινητικότητας των κοινοτικών προγραμμάτων να συμβάλλουν στη σύνδεσης της βασικής με την εφαρμοσμένη έρευνα. Γι' αυτό το λόγο, θα εξασφαλιστεί ο συντονισμός με τις δραστηριότητες επιμόρφωσης των ειδικών προγραμμάτων της τέταρτης δράσης και με αυτές του ΚΚΕρ.

Το πρόγραμμα «Επιμόρφωση και κινητικότητα των ερευνητών», χωρίς να παραβλέψει τη βασική αρχή των κοινοτικών προγραμμάτων Ε & ΤΑ για επιστημονική ποιότητα, θα συνεισφέρει σημαντικά στην κοινοτική συνοχή, μειώνοντας την απομόνωση των ερευνητών και βελτιώνοντας την επικοινωνία και το κλίμα συνεργασίας μεταξύ των ανθρώπων της ευρωπαϊκής έρευνας.

Η τέταρτη δράση, που αποβλέπει στην προηγμένη επιμόρφωση στα εργαστήρια όλης της Κοινότητας, θα διατηρήσει ένα χαρακτήρα ανοικτό και θα τονώσει επίσης τη συνεργασία πανεπιστημίων-βιομηχανίας.

Προκειμένου να διευκολυνθεί πλήρως η κινητικότητα των ερευνητών, πρέπει να καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για την προσαρμογή των όρων και του τρόπου χορήγησης των κοινοτικών υποτροφιών στα εθνικά συστήματα και, πιο μακροπρόθεσμα, για το συντονισμό σε όλα τα κράτη μέλη του κοινωνικού, φορολογικού και μισθολογικού καθεστώτος αυτών των επιχορηγήσεων.

1.2. Αλληλουχία και εξέλιξη της προτεινόμενης δράσης

Η προτεινόμενη δράση διαδέχεται με τις αναγκαίες τροποποιήσεις το πρόγραμμα «Ανθρώπινο δυναμικό και κινητικότητα» (1992-1994) και τα παλαιότερα προγράμματα «Τόνωση» (1983-1988), Science (1988-1992), «Πρόσβαση στις εγκαταστάσεις μεγάλου μεγέθους (1989-1992) και Spes (1998-1992).

Το στοιχείο της συνέχειας, απαραίτητο σε κάθε μακρόπνοη δραστηριότητα, αφορά τους στόχους (αύξηση της αποδοτικότητας της έρευνας και των υποδομών της με την επιμόρφωση, την κινητικότητα και τη συνεργασία) καθώς και τα κριτήρια της συνοχής (συνεκτίμηση των αναγκών σε ειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό των πιο μειονεκτικών περιφερειών) και της επικουρικότητας (εκμετάλλευση της καταλυτικής δράσης που έχει η από κοινού χρήση των διασκορπισμένων στην Κοινότητα ικανοτήτων και πόρων).

2. ΟΙ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Ε & ΤΑ

2.1. Γενικοί στόχοι και πεδίο δράσης

Το πρόγραμμα αποσκοπεί στην προώθηση της ποσοτικής και ποιοτικής αύξησης των ανθρωπίνων πόρων της Κοινότητας και των συνδεδεμένων κρατών (1) με την τόνωση της επιμόρφωσης και της κινητικότητας των ερευνητών. Οι γενικοί στόχοι του είναι οι ακόλουθοι:

- τόνωση της επιμόρφωσης με έρευνα και, μέσω της συνεργασίας, προώθηση της καλύτερης αξιοποίησης των ερευνητών υψηλού επιπέδου στην Κοινότητα,

- βελτίωση της κινητικότητας των ευρωπαίων ερευνητών σε όλη την έκταση της Κοινότητας με ενθάρρυνση της διεπιστημονικής κινητικότητας καθώς και της κινητικότητας μεταξύ των πανεπιστημίων, των ερευνητικών ιδρυμάτων και της βιομηχανίας, πράγμα που επιτρέπει την καλύτερη εκμετάλλευση του ερευνητικού δυναμικού στις διάφορες ειδικότητες,

- προώθηση, π.χ., με τη βοήθεια δικτύων, της διακρατικής συνεργασίας στην άσκηση ερευνητικών δραστηριοτήτων, τις οποίες προτείνουν οι ίδιοι οι επιστήμονες και οι οποίες δεν είναι δυνατόν να χρηματοδοτηθούν βάσει της πρώτης δράσης,

- διευκόλυνση της πρόσβασης όλων των ευρωπαίων ερευνητών στις υπάρχουσες εγκαταστάσεις μεγάλου μεγέθους, που είναι απαραίτητες για την έρευνα υψηλής ποιότητας,

- βελτίωση της επιστημονικής και τεχνολογικής συνοχής της Κοινότητας και συμβολή στην επίτευξη ενός επιπέδου γενικής αριστείας, με την παροχή ερευνητικών δυνατοτήτων στα επιστημονικά ιδρύματα και στους ερευνητές όλων των περιφερειών της. Όπως και στην περίπτωση του προγράμματος «Ανθρώπινο κεφάλαιο και κινητικότητα» (1992-1994), θα ενθαρρυνθεί και θα ενισχυθεί οικονομικά η επιστροφή των ερευνητών των μειονεκτικών περιφερειών στην περιφέρεια καταγωγής τους.

Η δράση αυτή πρέπει να καλύψει τις θετικές και φυσικές επιστήμες, τις οικονομικές και διαχειριστικές επιστήμες καθώς και τις κοινωνικές και θεωρητικές επιστήμες που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της Κοινότητας στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης.

2.2. Ειδικές δραστηριότητες

Το πρόγραμμα υποδιαιρείται σε τρία αλληλεξαρτώμενα πεδία (ερευνητικά δίκτυα, πρόσβαση στις εγκαταστάσεις μεγάλου μεγέθους, επιμόρφωση με έρευνα), στα οποία προστίθεται μία δραστηριότητα εφαρμογής συνοδευτικών μέτρων με σκοπό να βελτιωθεί η επικοινωνία των ερευνητών μεταξύ τους και με τη βιομηχανία, να ενθαρρυνθούν οι νέοι επιστήμονες και να γίνουν γνωστά τα αποτελέσματα και οι επιτυχίες του προγράμματος.

2.2.1. Ερευνητικά δίκτυα

Τα δίκτυα θα επιτρέψουν στους ερευνητές του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού χωρών να συνενώσουν τις προσπάθειές τους σε «Ευρωπαϊκά εργαστήρια χωρίς τοίχους», συγκροτώντας κατ' αυτό τον τρόπο ομάδες ικανές να διεξάγουν έρευνα υψηλού επιπέδου. Οι περιορισμένου σκοπού ενώσεις εργαστηρίων από διαφορετικές χώρες (συμπεριλαμβανομένων των αδελφοποιήσεων) θα είναι επίσης δυνατόν να ενισχυθούν οικονομικά, εφόσον θεωρηθούν ως αφετηρία ενός μεταγενέστερου, πιο εκτεταμένου δικτύου.

Θα χορηγηθούν επιδοτήσεις για να υποβοηθήσουν τις συναντήσεις μεταξύ των ερευνητών, τη διεξαγωγή κοινών πειραμάτων, την ανταλλαγή αποτελεσμάτων, την ενίσχυση του προσωπικού των ερευνητικών ομάδων με προσωρινή πρόσληψη επιστημόνων (κατά προτίμηση προερχομένων από άλλες χώρες πλην εκείνης της εκάστοτε ομάδας) και, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, την κάλυψη των προσθέτων δαπανών για επιστημονικό εξοπλισμό, εφόσον αυτός είναι απαραίτητος για τη διεξαγωγή της κοινής έρευνας του δικτύου. Η μέση ετήσια επιδότηση μιας ερευνητικής ομάδας που θα μετέχει σε δίκτυο θα αντιστοιχεί συνήθως στην επιβάρυνση που συνεπάγεται ένας ερευνητής μεταδιδακτορικού επιπέδου.

Έργο των δικτύων θα είναι να κατανέμουν τα ερευνητικά καθήκοντα μεταξύ των συμμετεχόντων και να τα συντονίζουν με τρόπο ώστε η συνεργασία και η επικοινωνία να είναι όσο το δυνατόν πιο ανοικτές και καρποφόρες. Όταν κρίνεται απαραίτητο, θα χρησιμοποιούνται οι πόροι και οι δυνατότητες της σύγχρονης τηλεματικής.

Κάθε δίκτυο θα υποχρεούται να εξασφαλίζει σε τακτά διαστήματα τη διάδοση των κυριότερων αποτελεσμάτων της έρευνας, με την έκδοση φυλλαδίων και τη δημοσίευση συνοπτικών άρθρων. Μετά την έναρξη των εργασιών του εκάστοτε δικτύου, θα λαμβάνονται μέτρα για την αποκατάσταση τακτικού διαλόγου, κατά περίπτωση, με εργαστήρια βιομηχανιών και ιδιαίτερα ΜΜΕ, που ενδεχομένως ενδιαφέρονται να εκμεταλλευθούν τις ανακαλύψεις ή να χρηματοδοτήσουν τη συνέχιση των ερευνών με νέους στόχους. Θα καταβληθεί κάθε προσπάθεια για να συμμετάσχουν στο διάλογο αυτό οι ΜΜΕ των μειονεκτικών περιφερειών και να παρακινηθούν να συμπράξουν με διακρατικές ερευνητικές ομάδες.

Η διάρκεια ζωής ενός δικτύου δεν πρέπει να είναι μικρότερη από τρία έτη.

2.2.2. Πρόσβαση στις εγκαταστάσεις μεγάλου μεγέθους

Η δραστηριότητα αυτή αφορά αποκλειστικά τις ερευνητικές εγκαταστάσεις μεγάλου μεγέθους, των οποίων η σπανιότητα στην Κοινότητα, το υψηλό κόστος κατασκευής και συντήρησης και η σημασία για την έρευνα δικαιολογούν απόλυτα μια ουσιαστική προσπάθεια σε κοινοτικό επίπεδο. Έχει μεγάλη σημασία για τους επιστήμονες που εργάζονται σε περιφέρειες της Κοινότητας που δεν διαθέτουν τέτοιες εγκαταστάσεις.

Η κοινοτική παρέμβαση, συμπληρώνοντας τις ενέργειες που αναλαμβάνονται σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, θα περιλάβει:

- την παροχή υποστήριξης στους ερευνητές, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβασή τους στις εγκαταστάσεις και στα όργανα μεγάλου μεγέθους, τα οποία, ενώ σπανίζουν στην Κοινότητα, είναι απαραίτητα για την έρευνα,

- ενισχύσεις για τη βελτίωση, εφόσον χρειάζεται, των εγκαταστάσεων μεγάλου μεγέθους, με σκοπό να διευρυνθεί η προσπέλασή τους από τους ερευνητές της Κοινότητας και, κατ' αυτό τον τρόπο, να προωθηθεί η καλύτερη χρήση τους.

2.2.3. Επιμόρφωση με έρευνα

- Υλοποίηση της δραστηριότητας επιμόρφωσης με έρευνα και τόνωση της κινητικότητας των ερευνητών σε όλους τους τομείς που καλύπτει το πρόγραμμα. Οι επιμορφωτικές περίοδοι άσκησης θα έχουν διάρκεια τριών μηνών έως τριών ετών και θα επιτρέπουν τη μετεκπαίδευση και την ειδίκευση των ευρωπαίων ερευνητών εκτός της χώρας καταγωγής τους. Όσον αφορά τη συνοχή, θα ληφθούν μέτρα, ώστε να ενθαρρυνθεί η επιστροφή στον τόπο καταγωγής τους των ερευνητών που προέρχονται από μειονεκτικές περιφέρειες και να δοθεί η δυνατότητα σε επιστήμονες υψηλού επιπέδου από τις βιομηχανικές περιφέρειες να μεταβαίνουν για παρατεταμένη παραμονή σε ερευνητικά κέντρα μειονεκτικών περιοχών.

Ιδιαίτερη προσπάθεια θα καταβληθεί για την προσαρμογή του προσωπικού των επιχειρήσεων στις αλλαγές που προκύπτουν από τις τεχνολογικές εξελίξεις, θα δίνεται διαρκής προσοχή στην επιμόρφωση ερευνητών από ΜΜΕ.

- Συντονισμός των επιμορφωτικών δραστηριοτήτων που καθορίζονται στα ειδικά προγράμματα της πρώτης, της δεύτερης και της τρίτης δράσης του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου. Επιδιώκεται η παροχή συνεκτικού πλαισίου (αντιστοίχιση των ποσών των επιμορφωτικών επιχορηγήσεων με τις κατηγορίες των δικαιούχων ερευνητών, ενιαίες αρμόδιες υπηρεσίες για την παραλαβή των προτάσεων και την έγκριση των δαπανών, ομοιογενοποίηση των διαδικασιών αξιολόγησης και επιλογής . . .) στα διάφορα προγράμματα επιμόρφωσης με έρευνα, που εκτελούνται σε κοινοτικό επίπεδο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα επιβληθεί συγκεντρωτικό σύστημα, ελάχιστα προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες απαιτήσεις κάθε προγράμματος.

- Μελέτη των συνθηκών υποδοχής των κοινοτικών επιχορηγουμένων ερευνητών. Παρατηρούνται σημαντικές διαφορές μεταξύ ορισμένων κρατών μελών ως προς το νομικό και οικονομικό (μισθολογικό, κοινωνικό και φορολογικό) καθεστώς, στο οποίο υπάγουν τις κοινοτικές επιχορηγήσεις. Θα συνεχιστεί η ανάλυση αυτών των διαφορών και θα καταβληθεί προσπάθεια για την εξομάλυνσή τους ή την προσαρμογή του καθεστώτος των κοινοτικών επιχορηγήσεων στις εθνικές ιδιομορφίες.

2.2.4. Συνοδευτικά μέτρα

Θα εφαρμοστούν συνοδευτικά μέτρα που θα συνεισφέρουν στους στόχους του προγράμματος, δηλαδή στην προώθηση της κινητικότητας και της επιμόρφωσης των ερευνητών. Ταυτόχρονα, τα μέτρα αυτά θα αποτελέσουν το κατάλληλο μέσο για την κυκλοφορία των πληροφοριών που αφορούν τους όρους και τις διαδικασίες συμμετοχής στις δραστηριότητες του προγράμματος καθώς και για τη διάδοση των αποτελεσμάτων του.

Στα εν λόγω μέτρα συγκαταλέγονται:

- η ανάπτυξη ενός συστήματος ευρωσυνεδρίων, τα οποία θα επιτρέπουν στους νέους ερευνητές να έλθουν σε επαφή με τους επιστήμονες κύρους της επιστημονικής ειδικότητάς τους,

- η διοργάνωση πρακτικών μαθημάτων σε εργαστήρια ή επιχειρήσεις, τα οποία θα επιτρέπουν στους ερευνητές να εξοικειωθούν με νέες ή ελάχιστα αξιοποιημένες τεχνικές και μεθόδους. Τα μαθήματα αυτά θα διοργανώνονται, όποτε το επιτρέπουν οι περιστάσεις, στις μειονεκτικές περιφέρειες της Κοινότητας,

- η καθιέρωση βραβείων για νέους επιστήμονες, που βρίσκονται στο στάδιο του προπτυχιακού φοιτητή πανεπιστημίου, καθώς και διαγωνισμού για ταλαντούχους νέους ερευνητές σε επίπεδο μέσης εκπαιδεύσεως,

- η ενθάρρυνση της συμμετοχής των μειονεκτικών περιφερειών στο πρόγραμμα με τη διοργάνωση ενημερωτικών σεμιναρίων,

- η δημοσίευση και η κυκλοφορία με κάθε πρόσφορο μέσο των στόχων, των διαδικασιών συμμετοχής, της έναρξης της εκτέλεσης και των αποτελεσμάτων του προγράμματος,

- διαβουλεύσεις με κορυφαίους επιστήμονες της Ευρώπης και εκπροσώπους της βιομηχανίας σχετικά με την πορεία του προγράμματος και την πιθανή ανάγκη τροποποίησης της εφαρμογής ή ορισμένων από τους στόχους του,

- η διοργάνωση σεμιναρίων, τα οποία θα επιτρέψουν να συζητηθεί με τους επιχορηγουμένους η επίδραση του προγράμματος στις επιστημονικές δραστηριότητες και στη σταδιοδρομία τους,

- η εκτίμηση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων καθώς και των ενδεχομένων τεχνολογικών κινδύνων των δραστηριοτήτων που θα καλύψουν το παρόν πρόγραμμα,

- η τακτική αξιολόγηση, με απευθείας διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη, της επιτυγχανόμενης στο πλαίσιο του προγράμματος προόδου στο ζήτημα της συνοχής,

- η μελέτη της δυνατότητας οργανώσεως δραστηριοτήτων επιμόρφωσης εξ αποστάσεως προσιτών στις μειονεκτικές περιοχές της Κοινότητας.

(1) «Συνδεδεμένο κράτος» είναι ένα κράτος που συμμετέχει οικονομικά στο παρόν πρόγραμμα. Πρόκειται κυρίως για τα κράτη που έχουν κυρώσει τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και συνδέονται με την εφαρμογή του προγράμματος-πλαισίου.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ

ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

1. Ο τρόπος χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας προβλέπεται στο παράρτημα ΙV της απόφασης για το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο.

Οι λεπτομέρειες της συμμετοχής των επιχειρήσεων, των ερευνητικών κέντρων και των πανεπιστημίων καθώς και ο τρόπος διάδοσης των αποτελεσμάτων προσδιορίζονται στα μέτρα που προβλέπονται από το άρθρο 130 Ι.

Κατά την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος θα εφαρμοστούν, επί πλέον, οι ακόλουθες οδηγίες:

1.1. Η συμμετοχή στο πρόγραμμα με χρηματοδοτική ενίσχυση της Κοινότητας είναι ανοικτή:

α) σε όλα τα νομικά πρόσωπα που είναι εγκατεστημένα και διεξάγουν συνήθως δραστηριότητες Ε & Α

- εντός της Κοινότητας, ή

- εκτός τρίτης χώρας συνδεδεμένης, μερικά ή ολικά με την εφαρμογή του σχετικού προγράμματος, κατόπιν συνάψεως συμφωνίας μεταξύ της Κοινότητας και της εν λόγω τρίτης χώρας 7

β) στο Κοινό Κέντρο Ερευνών.

1.2. Η συμμετοχή στο πρόγραμμα, χωρίς χρηματοδοτική ενίσχυση της Κοινότητας και υπό τον όρο ότι η συμμετοχή αυτή παρουσιάζει ενδιαφέρον για την πολιτική της Κοινότητας, είναι ανοικτή:

α) στα νομικά πρόσωπα τα εγκατεστημένα σε χώρα που έχει συνάψει με την Κοινότητα συμφωνία επιστημονικής και τεχνικής συνεργασίας στις δραστηριότητες που καλύπτει το πρόγραμμα και με την προϋπόθεση ότι η συμμετοχή αυτή ικανοποιεί με τους όρους της εν λόγω συμφωνίας 7

β) στα νομικά πρόσωπα τα εγκατεστημένα εντός ευρωπαϊκής χώρας 7

γ) στους διεθνείς ερευνητικούς οργανισμούς.

1.3. Η συμμετοχή των ευρωπαϊκών διεθνών οργανισμών μπορεί να χρηματοδοτηθεί με τους ίδιους όρους όπως οι κοινοτικοί οργανισμοί σε περιπτώσεις που έχουν επαρκώς ορισθεί.

1. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

Σ' αυτή τη δράση επιμερισμένων δαπανών θα συμμετάσχουν ερευνητικές ομάδες, οι οποίες ανήκουν σε πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα ή βιομηχανίες και θα σχηματίσουν διακρατικά δίκτυα για την από κοινού εκτέλεση ερευνητικών έργων.

Κατά κανόνα, ένα δίκτυο θα πρέπει να συνενώνει τουλάχιστον πέντε ερευνητικές ομάδες από τρεις τουλάχιστον διαφορετικές χώρες. Η διάρκεια λειτουργίας των δικτύων θα πρέπει να είναι τουλάχιστον τριετής. Παρ' όλα αυτά, θα είναι δυνατή η χρηματοδοτική ενίσχυση δικτύων με λιγότερους από πέντε συμμετόχους από διαφορετικές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των αδελφοποιήσεων, εφόσον τα δίκτυα αυτά μπορούν να αποτελέσουν τον πυρήνα ενός ευρύτερου δικτύου. Τα τελευταία θα χρηματοδοτηθούν για μια εναρκτήρια περίοδο διετούς το πολύ διάρκειας 7 η συνέχιση της χρηματοδότησης θα εξαρτηθεί από την αύξηση του αριθμού των συμμετεχόντων σε πέντε ή περισσότερους και προερχομένους από τρεις τουλάχιστον χώρες.

Τα δίκτυα που θα χρηματοδοτηθούν από την Κοινότητα θα επιλεγούν με βάση την επιστημονική τους ποιότητα, ενώ θα λαμβάνονται υπόψη η προστιθέμενη αξία, την οποία αντιπροσωπεύει η σύνδεση των ομάδων για την ευρωπαϊκή επιστήμη, και, κατά περίπτωση, η συμμετοχή της βιομηχανίας στο προτεινόμενο έργο. Χωρίς να παραβλέπεται το πρωταρχικό κριτήριο της επιστημονικής ποιότητας, θα επιδιωχθεί η σύνδεση μεταξύ καταξιωμένων ομάδων υψηλού επιπέδου και ομάδων με καλές προοπτικές που εργάζονται στις μειονεκτικές περιφέρειες.

Η χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας θα μπορεί να καλύψει το 100 % των προσθέτων δαπανών για τη σύσταση και τη διατήρηση του δικτύου (κινητικότητα, πρόσθετο προσωπικό, έξοδα έρευνας). Κατά κανόνα, δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προμήθεια πάγιου εξοπλισμού ούτε για την κάλυψη δαπανών υποδομής. Ένα μέρος της κοινοτικής χρηματοδότησης των δικτύων, ωστόσο, θα μπορεί να καλύπτει δαπάνες υποδομής-εξοπλισμού, όταν πρόκειται να διευκολυνθεί η εγκατάσταση μιας νέας ερευνητικής ομάδας σε μειονεκτική περιφέρεια της Κοινότητας (1) από ερευνητή που έχει ήδη λάβει υποτροφία μεταδιδακτορικού επιπέδου στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος ή του παλαίου «Ανθρώπινο δυναμικό και κινητικότητα».

2. ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ

Ως εγκαταστάσεις μεγάλου μεγέθους νοούνται οι εγκαταστάσεις των οποίων η σπανιότητα στην Κοινότητα, το υψηλό κόστος κατασκευής και η σημασία για την έρευνα δικαιολογούν μια ουσιαστική προσπάθεια σε κοινοτικό επίπεδο, προκειμένου να διευκολυνθεί η προσπέλασή τους από τους νέους επιστήμονες και η χρήση τους να είναι αποτελεσματικότερη. Ένα σύνολο μικρότερων και συμπληρωματικών εγκαταστάσεων, που λειτουργούν στον ίδιο χώρο, μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως εγκατάσταση μεγάλου μεγέθους, εφόσον το εν λόγω σύνολο διαθέτει τα χαρακτηριστικά των εγκαταστάσεων μεγάλου μεγέθους που ορίζονται παραπάνω.

Η επιλογή των εγκαταστάσεων που θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν από την Κοινότητα θα βασιστεί στα ακόλουθα κριτήρια:

- στις ιδιότητες των εγκαταστάσεων, ιδίως την πρωτοτυπία και το φάσμα των πειραματικών δυνατοτήτων, καθώς και στη δυναμικότητα της επιστημονικής και τεχνικής υποδομής τους και της υποδομής διοικητικής μέριμνας,

- στο βαθμό του ενδιαφέροντος που έχει εκδηλωθεί εκ μέρους πιθανών νέων χρηστών,

- στη σχέση κόστους-οφέλους της κοινοτικής στήριξης,

- στην αξία τους για την Κοινότητα από πλευράς επιστημονικής και τεχνικής ενίσχυσης των μειονεκτικών περιφερειών.

Ενέργειες επιμερισμένων δαπανών

Η χρηματοδοτική ενίσχυση της Κοινότητας θα μπορεί να καλύψει το 100 % των προσθέτων δαπανών που συνεπάγεται η χρήση υφισταμένων εγκαταστάσεων από ερευνητές που δεν ανήκουν στο προσωπικό του φιλοξενούντος οργανισμού. Θα δοθεί προτεραιότητα στους νέους χρήστες και στους ερευνητές από άλλες χώρες εκτός εκείνης στην οποία βρίσκεται η εγκατάσταση. Θα επιδοτηθούν τα έξοδα μετάβασης και διαμονής των ερευνητών, το κόστος χρήσης των εγκαταστάσεων και οι δαπάνες για τη δημοσίευση και τη διάδοση των επιστημονικών αποτελεσμάτων. Οι επιδοτήσεις αυτές δεν θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την προμήθεια πάγιου εξοπλισμού ούτε για την κάλυψη δαπανών υποδομής.

Στις περιπτώσεις βελτίωσης των εγκαταστάσεων (π.χ., με περιφερειακό εξοπλισμό και όργανα, τεχνολογική ανάπτυξη, μελέτες σκοπιμότητας), προκειμένου να διευρυνθεί η προσπέλασή τους από τους ερευνητές και να αυξηθεί η αποτελεσματικότητά τους, η χρηματοδοτική ενίσχυση της Κοινότητας θα μπορεί να καλύψει το 100 % των προσθέτων δαπανών ή, κατά περίπτωση, το 50 % του κόστους του έργου.

Συντονισμένες ενέργειες

Είναι επίσης δυνατόν να χορηγηθεί χρηματοδοτική ενίσχυση για συντονισμένες ενέργειες (μελέτες, σεμινάρια, συνέδρια πρακτικής εργασίας κ.λπ.), οι οποίες, συμπληρώνοντας τις εθνικές και διεθνείς προσπάθειες, θα επιτρέψουν την καλύτερη ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των εγκαταστάσεων μεγάλου μεγέθους και των ευρωπαίων ερευνητών σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος.

3. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΕΡΕΥΝΑ

Συμμετέχουν στη δραστηριότητα αυτή αφενός οι ερευνητές που επιθυμούν να μετεκπαιδευθούν ή να ειδικευθούν εκτός της χώρας καταγωγής τους και αφετέρου τα ερευνητικά ιδρύματα που τους δέχονται.

Οι ερευνητές πρέπει να είναι υπήκοοι των κρατών μελών της Κοινότητας ή συνδεδεμένου κράτους.

Τα ερευνητικά ιδρύματα πρέπει να είναι νομικά πρόσωπα, να εδρεύουν στην Κοινότητα ή σε συνδεδεμένο κράτος και να είναι ικανά να εξασφαλίσουν την επιμόρφωση με έρευνα.

Η δραστηριότητα αυτή θα χρηματοδοτηθεί με κοινοτικές επιχορηγήσεις επιμόρφωσης και κινητικότητας, προοριζόμενες να καλύψουν τα έξοδα διαμονής και κινητικότητας των ερευνητών καθώς και μια συνεισφορά στις δαπάνες έρευνας και διαχείρισης του εργαστηρίου υποδοχής. Η διάρκεια της περιόδου επιμόρφωσης μπορεί να κυμαίνεται από 3 μήνες έως 3 έτη.

Το επιμορφωτικό πρόγραμμα καλύπτει, τόσο ως προς τη βασική όσο και ως προς την εφαρμοσμένη έρευνα, όλες τις θετικές και φυσικές επιστήμες, τις οικονομικές και διαχειριστικές επιστήμες καθώς και τις θεωρητικές και κοινωνικές επιστήμες που συμβάλλουν στην επίτευξη των κοινοτικών στόχων Ε & ΤΑ.

Δικαίωμα επιχορήγησης

Δικαιούνται να ζητήσουν επιχορήγηση τα άτομα που έχουν φθάσει στα ακόλουθα επίπεδα σπουδών ή σταδιοδρομίας:

- μεταπτυχιακό: κάτοχοι πτυχίου ανωτάτης εκπαιδεύσεως, το οποίο χορηγείται από πανεπιστήμιο ή άλλο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα μετά τη συμπλήρωση πανεπιστημιακών σπουδών πλήρους φοιτήσεως τουλάχιστον τετραετούς διαρκείας και παρέχει απευθείας πρόσβαση, χωρίς εξετάσεις, στην εκπόνηση διδακτορικής διατριβής,

- μεταδιδακτορικό: ερευνητές που κατέχουν διδακτορικό δίπλωμα ή, ελλείψει αυτού, έχουν να επιδείξουν τετραετή τουλάχιστον ερευνητική δραστηριότητα πλήρους απασχολήσεως μετά τη λήψη πτυχίου ανωτάτης εκπαιδεύσεως, το οποίο χορηγείται μετά από σπουδές τουλάχιστον τετραετούς διαρκείας,

- επίπεδο έμπειρου ερευνητή: ερευνητές που έχουν να επιδείξουν οκταετή τουλάχιστον ερευνητική δραστηριότητα πλήρους απασχολήσεως μετά τη λήψη πτυχίου ανωτάτης εκπαιδεύσεως, το οποίο χορηγείται μετά από σπουδές τουλάχιστον τετραετούς διαρκείας.

Επιχορηγήσεις επανεγκατάστασης

Οι επιχορηγήσεις επανεγκατάστασης απευθύνονται αποκλειστικά στους καταγόμενους από μειονεκτικές περιφέρειες ερευνητές, οι οποίοι έχουν λάβει διετή επιχορήγηση για επιμόρφωση με έρευνα. Προορίζονται να διευκολύνουν επί ένα έτος την επανένταξη του ερευνητή στην περιφέρεια καταγωγής του. Οι ερευνητές που ζητούν επιχορήγηση επανεγκατάστασης υποχρεούνται να αποδείξουν τη σχέση τους με την περιφέρεια καταγωγής τους (γέννηση ή μόνιμη διαμονή στη διάρκεια των τελευταίων ετών).

Κριτήρια επιλογής

- Το βιογραφικό σημείωμα του υποψηφίου,

- η ερευνητική πείρα του,

- το επιστημονικό ενδιαφέρον που παρουσίαζει η πρόταση,

- η χρησιμότητα και το ρεαλιστικό πνεύμα της εργασίας του και

- τα χαρακτηριστικά και οι ικανότητες του εργαστηρίου υποδοχής.

Οι φάκελοι υποψηφιότητας πρέπει να υποβάλλονται από τους ερευνητές με τη συγκατάθεση του ιδρύματος υποδοχής, στο οποίο επιθυμούν να μετεκπαιδευθούν.

Προκήρυξη υποβολής προτάσεων

Η προκήρυξη υποβολής προτάσεων θα είναι διαρκώς ανοικτή σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος.

4. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

Τα συνοδευτικά μέτρα, που ορίζονται στο παράρτημα 1, πρέπει να συμβάλλουν στην αποδοτικότητα των δραστηριοτήτων επιμόρφωσης και κινητικότητας καθώς και στην κατάλληλη διάδοση και εκμετάλλευση στην Κοινότητα των αποτελεσμάτων του προγράμματος και της επιστημονικής έρευνας γενικότερα. Οι δραστηριότητες που θα αναληφθούν στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος για τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων θα συμπληρώνουν τις αντίστοιχες δραστηριότητες της τρίτης δράσης του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου και θα ασκηθούν σε στενό συντονισμό με αυτήν. Οι συνεργαζόμενοι σε έργα Ε & ΤΑ αποτελούν προνομιακά δίκτυα διάδοσης και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων, τα οποία θα ενισχυθούν με δημοσιεύσεις, συνέδρια, προώθηση αποτελεσμάτων, μελέτες τεχνικοοικονομικών δυνατοτήτων κ.λπ. Για να εξασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή εκμετάλλευση, πρέπει να ληφθούν υπόψη ευθύς εξ αρχής αλλά και κατά την παρακολούθηση των έργων Ε & ΤΑ οι παράγοντες εκείνοι που μπορούν να ευνοήσουν τη μεταγενέστερη χρήση των αποτελεσμάτων. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος ενδέχεται να προβλεφθούν συμπληρωματικά μέτρα, με βάση πρόταση της Επιτροπής μετά από διαβουλεύσεις με τα αρμόδια όργανα και με την έγκρισή τους.

Η διαδικασία επιλογής όσον αφορά τα συνοδευτικά μέτρα περιλαμβάνει μία μόνον προκήρυξη υποβολής προτάσεων, η οποία θα δημοσιευθεί όταν αρχίσει η εκτέλεση του προγράμματος και θα είναι ανοικτή σε όλη τη διάρκειά του.

Κριτήρια επιλογής

Αυτά είναι:

- η επιστημονική και τεχνική ποιότητα της πρότασης,

- η συνεισφορά της στους βασικούς στόχους και προσανατολισμούς του προγράμματος καθώς και της κοινοτικής πολιτικής Ε & ΤΑ.

Χρηματοδότηση

Για τα συνοδευτικά μέτρα που θα επιλεγούν θα υπογραφούν συμβάσεις μεταξύ της Επιτροπής και του ή των προτεινόντων. Οι συμβάσεις αυτές μπορούν να προβλέπουν κοινοτική χρηματοδοτική συμμετοχή σε ποσοστό έως και 100 % των αναγνωριζόμενων δαπανών.

Στην περίπτωση των ευρωσυνεδρίων, το 75 % της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας πρέπει να διατίθεται για τη χρηματοδότηση της συμμετοχής νέων ερευνητών. Επιτρέπεται να προβλέπεται ποσοστό 25 % κατ' ανώτατο όριο για την προπαρασκευή και τη διοργάνωση του συνεδρίου, μεταξύ άλλων για την κάλυψη των εξόδων που συνδέονται με τη συμμετοχή έμπειρων ερευνητών.

(1) «Περιφέρειες στόχου 1» κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/93 του Συμβουλιού (ΕΕ αριθ. L 193/19 της 31. 7. 1993, σ. 5).