ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τον περιορισμό των εκπομπών στην ατμόσφαιρα ορισμένων ρύπων από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Το άρθρο 251, παράγραφος 2 εδάφιο γ) της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ορίζει ότι η Επιτροπή γνωμοδοτεί σχετικά με τις τροπολογίες που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά τη δεύτερη ανάγνωση.

Η Επιτροπή εκφέρει εν προκειμένω γνώμη σχετικά με τις δεκαοκτώ τροπολογίες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

1. Ιστορικο υποβαθρο

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Η δεύτερη ανάγνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποσκοπεί στην ενίσχυση της κοινής θέσης σε συγκεκριμένους τομείς. Καθιερώνει προθεσμία (το 2012) για τη χρήση των 20 000 ωρών που προέβλεπε η παρέκκλιση για τις υφιστάμενες μονάδες (τροπολογία 4). Η πρόληψη για λιγότερο αυστηρές οριακές τιμές εκπομπών SO2 όσον αφορά τις μονάδες που λειτουργούν λιγότερο από 2 200 ώρες ετησίως, κατά μέσο όρο επί μια πενταετία, περιορίστηκε στις μονάδες που αναπτύσσουν αντίστοιχες επιχειρισιακές δραστηριότητες για λιγότερες από 700 ώρες (τροπολογία 33). Το κείμενο καταργεί τις εξαιρέσεις και επαναδιατυπώνει τη διάταξη των ελαστικότερων επενδύσεων για τα εντόπια καύσιμα (τροπολογίες 7, 9, 21 και υποσημείωση στις τροπολογίες 35 και 36) και καθιστά αυστηρότερες τις οριακές τιμές εκπομπής (τροπολογίες 35-37, 16 και 38-40). Οι εναπομένουσες τροπολογίες διευρύνουν τη ρήτρα επανεξέτασης (τροπολογία 5), προτείνουν αλλαγές σε ό,τι αφορά τον υπολογισμό της αποδοτικότητας των αεριοστροβίλων (τροπολογία 20), μειώνουν τα επίπεδα χρονικά διαστήματα μεταξύ ελέγχου λόγω εμπιστοσύνης (τροπολογία 22) και είναι τεχνικού ή συντακτικού χαρακτήρα (τροπολογίες 2, 3 και 12).

2. Στοχοσ τησ προτασησ τησ Επιτροπησ

Στόχος της πρότασης της Επιτροπής αποτελεί η ενημέρωση των οριακών τιμών εκπομπής που ισχύουν για μονάδες στις οποίες έχει χορηγηθεί άδεια μετά από τη στιγμή κατά την οποία τίθεται σε ισχύ η πρόταση καθώς και η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας 88/609 ώστε να περιλαμβάνει τους αεριοστροβίλους από την ίδια ημερομηνία. Η κοινή θέση περιλαμβάνει επίσης αυστηρότερες από τις ήδη ισχύουσες απαιτήσεις για τις μονάδες στις οποίες έχει χορηγηθεί άδεια πριν από την 1η Ιουλίου 1987, ήτοι τις αποκαλούμενες "ήδη υφιστάμενες μονάδες".

3. Γνωμη τησ Επιτροπησ οσον αφορα τισ τροπολογιεσ που ενεκρινε το Κοινοβουλιο

Στις 14 Μαρτίου 2001, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 18 τροπολογίες. 10 τροπολογίες ενεκρίθησαν από την Επιτροπή πλήρως (τροπολογίες 3, 4, 7, 9, 12, 16, 21, 36, 39, 40), 4 εν μέρει ή κατ'αρχήν (τροπολογίες 2, 5, 35 (2ο μέρος), 38). Οι υπόλοιπες τροπολογίες (20, 22, 33, 35 (1ο μέρος), 37 ) δεν γίνονται δεκτές.

Η θέση της Επιτροπής σε ό,τι αφορά τις τροπολογίες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ως εξής:

3.1. Τροπολογίες που εγκρίνονται από την Επιτροπή

Οι υφιστάμενες μονάδες ως ορίζονται από την οδηγία 88/609 είναι δυνατόν να εξαιρούνται της βασικής υποχρέωσης σχετικά με τα νέα πρότυπα εκπομπής εφόσον οι αρμόδιες αρχές έχουν δεσμευτεί πριν την 30η Ιουνίου 2004 να κλείσουν την αντίστοιχη μονάδα εντός 20000 επιχειρησιακών ωρών από 1ης Ιανουαρίου 2008.

Η τροπολογία 4 προτείνει η αντίστοιχη εξαίρεση να λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2012. Τόσο από την άποψη της διεύρυνσης όσο και της ελευθερωμένης αγοράς, κρίνεται σκόπιμο να επιτευχθεί εναρμόνιση των περιβαλλοντικών προτύπων το ταχύτερο δυνατόν. Ως εκ τούτου η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχτεί την τροπολογία αυτή.

Από το 1988, η οδηγία 88/609 περιείχε διαφορετικά περιβαλλοντικά πρότυπα για τα εντόπια στερεά καύσιμα συγκριτικά προς τα αντιστοίχως ισχύοντα για τα εισαγόμενα στερεά καύσιμα. Οι τροπολογίες 7 και 21 αποσκοπούν στην κατάργηση του άρθρου 5 παράγραφος 2 και του παραρτήματος VIII της κοινής θέσης. Οι τροπολογίες αυτές καταργούν τις εναλλακτικές απαιτήσεις για την αποθείωση που ίσχυαν αποκλειστικά και μόνο για τα εντόπια στερεά καύσιμα εφόσον οι οριακές τιμές εκπομπής του παραρτήματος ΙΙΙ είναι αδύνατον να επιτευχθούν ως εκ της φύσεως του καυσίμου. Η τροπολογία 9 επιδιώκει την κατάργηση των ειδικών διατάξεων για τον εντόπιο λιγνίτη. Οι τροπολογίες 35 (Υποσημείωση) και 36 (Υποσημείωση) προτείνουν να περιληφθούν εναλλακτικά μέτρα για τα στερεά καύσιμα στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι οριακές τιμές εκπομπής στα παραρτήματα III.A και III.B αντιστοίχως της κοινής θέσης είναι αδύνατο να επιτευχθούν ως εκ της φύσεως του καυσίμου. Ωστόσο, οι απαιτήσεις αποθείωσης στη σημείωση είναι αυστηρότερες δεδομένου ότι ισχύουν για τα στερεά καύσιμα ανεξαρτήτως εάν είναι εντόπια ή εισαγόμενα. Η υποσημείωση των τροπολογιών 35 και 36 είναι ισοδύναμη προς την υποσημείωση των τροπολογιών 13 και 14 αντιστοίχως που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή. Ωστόσο οι τροπολογίες 13 και 14 δεν εγκρίθηκαν από το Κοινοβούλιο.

Κατέστη σαφές ότι η διαφορετική αντιμετώπιση των εντόπιων στερεών καυσίμων σχετικά προς τα άλλα στερεά καύσιμα θα μπορούσε να θεωρηθεί ασύμβατη προς την συνεχώς κλιμακούμενη εμπορική αποστολή του τομέα των μονάδων καύσης μεγάλης κλίμακας ιδίως εάν ληφθεί υπόψη η πολυεθνική ιδιοκτησία και η ελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού. Δεδομένων των προθεσμιών που προβλέπονται για την κατάργηση των υφιστάμενων διατάξεων υπέρ των εντοπίων στερεών καυσίμων και της απουσίας οιασδήποτε κοινοποίησης στην Επιτροπή που να αναφέρει ότι οι υφιστάμενες διατάξεις υπέρ των εντόπιων καυσίμων έχουν χρησιμοποιηθεί, η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχτεί τις τροπολογίες 7, 9, 21 και την υποσημείωση των τροπολογιών 35 και 36.

Η τροπολογία 38 επιδιώκει να καταστούν αυστηρότερες οι οριακές τιμές εκπομπής για τα οξείδια του αζώτου που εκπέμπονται από υφιστάμενες μονάδες και ιδίως από μονάδες των οποίων το δυναμικό υπερβαίνει τις 300 MWth. Στην περίπτωση των οξειδίων του αζώτου η κοινή θέση αναμένεται ότι θα έχει αποκλειστικά και μόνο περιθωριακή επίπτωση στις εκπομπές που οφείλονται στις χαλαρότερες οριακές τιμές εκπομπής που προβλέπει. Ενόψει της ανάγκης για περαιτέρω μείωση των οξειδίων του αζώτου και δεδομένης της συμβολής τους στο φαινόμενο οξίνισης και στο σχηματισμό τροποσφαιρικού όζοντος κρίνεται απαραίτητο να θεσπιστούν αυστηρότερες οριακές τιμές εκπομπής από τις προβλεπόμενες στην κοινή θέση. Παράλληλα, είναι καθοριστικής σημασίας να εξασφαλιστεί ότι τα πρότυπα που επιβάλλονται δεν είναι ιδιαζόντος δαπανηρά, πρωτίστως μάλιστα για τις μικρής κλίμακας μονάδες. Το συγκεκριμένο μέρος της τροπολογίας 38 είναι ισοδύναμο με την τροπολογία 17 για τις μονάδες που εμπίπτουν στην ίδια κατηγορία μεγέθους και έχει γίνει δεκτό από την Επιτροπή. Ωστόσο, η τροπολογία 17 δεν εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή μπορεί εν μέρει να αποδεχτεί την τροπολογία 38 για μονάδες των οποίων το δυναμικό υπερβαίνει τις 300 MWth.

Στην περίπτωση των οξειδίων του θείου, οι τροπολογίες 16 και 36 (1ο μέρος), και στην περίπτωση του διοξειδίου του αζώτου, οι τροπολογίες 39 και 40, προτείνουν τη θέσπιση αυστηροτέρων οριακών τιμών εκπομπής για μονάδες στις οποίες θα χορηγηθεί άδεια μετά από τη στιγμή κατά την οποία θα τεθεί σε ισχύ η οδηγία. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να αποδεχτεί την κλιμάκωση της αυστηρότητας στην περίπτωση αυτή δεδομένου ότι οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις μπορούν να ενσωματωθούν στις αποφάσεις που λαμβάνονται για τις επενδύσεις επιδιώκοντας παράλληλα την εφαρμογή λύσεων που να αξιοποιούν αποτελεσματικά το κόστος. Η τροπολογία 36 (1ο μέρος) είναι ισοδύναμη προς την τροπολογία 14 (1ο μέρος) η οποία εγκρίθηκε από την Επιτροπή αλλά όχι από το Κοινοβούλιο. Δεδομένου ότι η τροπολογία 16, 36 (1ο μέρος), 39 και 40 έχουν μόνο ως αποτέλεσμα να αυξάνει η αυστηρότητα για τις μονάδες που ανήκουν στην κατηγορία μεταξύ 100 έως 300 MWth, κρίνονται αποδεκτές από την Επιτροπή.

Οι τροπολογίες 3 και 12 αφορούν τη σταδιακή κατάργηση της οδηγίας 88/609 και τη θέση σε ισχύ της νέας οδηγίας. Η τροπολογία 12 καθιερώνει ως προθεσμία τη 31η Δεκεμβρίου 2007 για την εφαρμογή των αυστηροτέρων ορίων εκπομπής για τις νέες μονάδες στις οποίες χορηγήθηκε άδεια μετά την 1η Ιουλίου 1987 και καλύπτεται από το άρθρο 4 παράγραφος 1 της κοινής θέσης. Είναι απαραίτητο να θεσπιστεί μεταβατική περίοδος προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση προς τις οριακές τιμές εκπομπής για τις μονάδες στις οποίες έχει χορηγηθεί άδεια δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 1. Η Επιτροπή δύναται να αποδεχτεί τις τροπολογίες αυτές δεδομένου ότι, εάν δεν θεσπιστούν, δεν θα ισχύσει μεταβατική περίοδος για τη συμμόρφωση της συγκεκριμένης κατηγορίας μονάδων. Η τελική διατύπωση της τροπολογίας 12 ενδέχεται να είναι απαραίτητο να αναθεωρηθεί περαιτέρω προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνέπειά της ως προς τα συμπεράσματα που διαμορφώνονται συναρτήσει των υπολοίπων τροπολογιών που προτείνει το Κοινοβούλιο.

3.2. Τροπολογίες που εγκρίθηκαν καταρχήν από την Επιτροπή

Η τροπολογία 2 επιδιώκει να ευθυγραμμίσει τον κατάλογο των αποβλήτων που χρησιμοποιούνται ως καύσιμα βάσει της κοινής θέσης προς τον κατάλογο των αποβλήτων που εξαιρούνται από την προσφάτως εγκριθείσα οδηγία για την αποτέφωση των αποβλήτων (2000/76/ΕΚ) εξασφαλίζοντας τοιουτοτρόπως τη συνεχή κάλυψη μεταξύ των εν λόγω δυο νομοθετικών κειμένων. Η Επιτροπή είναι σε θέση να δεχτεί την τροπολογία αυτή υπό την προϋπόθεση ότι το τελικό κείμενο εξασφαλίζει τη συνέχεια της νομικής κάλυψης μεταξύ των δυο οδηγιών.

Η τροπολογία 5 επιδιώκει να συμπεριληφθούν οι εκπομπές βαρέων μετάλλων από τον τομέα των μονάδων καύσης μεγάλης κλίμακας στην αναθεώρηση που προβλέπει το άρθρο 4 παράγραφος 7. Επιδιώκει επίσης να συμπεριληφθούν οι προβληματισμοί που αφορούν τις εκπομπές λόγω θαλασσιών και αερίων μεταφορών στις προτάσεις για περιορισμό των εκπομπών από τους τομείς αυτούς. Η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχτεί το συγκεκριμένο μέρος της τροπολογίας στο μέτρο που σχετίζεται με τις εκπομπές βαρέων μετάλλων και δύναται να αποδεχτεί καταρχήν το μέρος της τροπολογίας που αφορά τις εκπομπές από τις μεγάλης κλίμακας μονάδες καύσης στον θαλάσσιο τομέα. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν δύναται να αποδεχτεί τη συμπερίληψη των προβληματισμών που αφορούν τις εκπομπές από τα αεροσκάφη στο πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας των ακίνητων πηγών, δεδομένων των διαφορετικών χαρακτηριστικών της εφαρμογής στον τομέα της αεροπλοΐας.

3.3. Τροπολογίες που δεν ενέκρινε η Επιτροπή

Η τροπολογία 33 επιδιώκει να μειωθεί ο μέσος επιχειρησιακός χρόνος λειτουργίας κατά μια πενταετία από 2200 ώρες ετησίως σε 700 ώρες ετησίως, προβλέποντας ότι κατά τη συγκεκριμένη περίοδο υψηλότερη οριακή τιμή εκπομπής (800 mg/Nm3) είναι δυνατό να ισχύσει αντί της προβλεπόμενης. Σχετική ανάλυση της Επιτροπής αποδεικνύει ότι η κοινή θέση έχει ως αποτέλεσμα να μειωθούν ουσιαστικά οι εκπομπές διοξειδίου του θείου στην Κοινότητα και ιδιαίτερα κατά τη διεύρυνση. Ως εκ τούτου, δεν συντρέχουν λόγοι να εγκριθεί η τροπολογία αυτή και κατά συνέπεια η Επιτροπή δεν αποδέχεται την τροπολογία 33.

Η τροπολογία 35 (1ο μέρος) και η τροπολογία 37 προτείνουν να καταστούν αυστηρότερες οι οριακές τιμές εκπομπής για το διοξείδιο του θείου όπως προβλέπονται για τις υφιστάμενες και τις νέες μονάδες δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 1 αντιστοίχως. Δεδομένης της ουσιαστικής μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του θείου από τον τομέα των μεγάλων εγκαταστάσεων καύσης συνεπεία της κοινής θέσης, η γεωγραφική κατανομή των μειώσεων των εκπομπών και η πρόβλεψη επανεξέτασης του άρθρου 4 παράγραφος 7 τονίζει τις δυνατότητες για περαιτέρω μείωση των εκπομπών από τον τομέα των μεγάλων εγκαταστάσεων καύσης, η Επιτροπή είναι αδύνατο να δεχτεί τις τροπολογίες αυτές.

Η τροπολογία 20 αφορά τους αεριοστροβίλους. Συγκεκριμένα επιδιώκει τη χαλάρωση ορισμένων ρυθμίσεων της κοινής θέσης μειώνοντας το κατώτερο όριο αποδοτικότητας στο σύνολο του κύκλου σε 70 από 75% όσον αφορά τους αεριοστροβίλους στις εφαρμογές συνδυασμένης παραγωγής θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας στο πλαίσιο των οποίων επιτρέπεται υψηλότερη οριακή τιμή εκπομπής (75 mg/Nm3). Στην περίπτωση των εφαρμογών συνδυασμένου κύκλου για τους αεριοστροβίλους με δυναμικό χαμηλότερο των 250 MWth, μειώνεται το κατώτερο όριο αποδοτικότητας από 55 σε 50% και θεωρείται ότι υπεράνω εαυτού επιτρέπονται τιμές εκπομπής υψηλότερες των 75 mg/Nm3. Επιδιώκεται επίσης περαιτέρω καθορισμός των προϋποθέσεων βάσει των οποίων υπολογίζεται η αποδοτικότητα. Επιπλέον, επιδιώκεται να εξαιρεθούν οι αεριοστρόβιλοι πολλαπλών καυσίμων που λειτουργούν με ελαφρύ αργό πετρέλαιο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης για χρονικό διάστημα το οποίο υπερβαίνει τις 500 ώρες ετησίως. Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να αποδεχτεί την τροπολογία αυτή δεδομένου ότι εξασθενεί την κοινή θέση, προσθέτει λεπτομέρειες που δεν κρίνονται απαραίτητες και επιδιώκει εξαιρέσεις για έκτακτες χρήσεις που είναι περιττές.

Η τροπολογία 22 επιδιώκει να καταστήσει τα κριτήρια συμμόρφωσης για τις μονάδες που που καλύπτονται από το άρθρο 4 παράγραφος 2, ή τις μονάδες στις οποίες χορηγήθηκε άδεια μετά τη θέση σε ισχύ της οδηγίας, αυστηρότερα μειώνοντας τα διαλείμματα εμπιστοσύνης που προβλέπονται κατά τον υπολογισμό επικυρωμένων ημερησίων μέσων όρων. Τα διαλείμματα εμπιστοσύνης για τους εν λόγω ρύπους ταυτίζονται με τα προβλεπόμενα στην προσφάτως εγκριθείσα οδηγία για την αποτέφρωση των αποβλήτων (2000/76/ΕΚ). Τα συγκεκριμένα διαλείμματα απηχούν τα περιθώρια ανακριβειών κατά τις μετρήσεις που συνυπολογίζονται εφόσον συντρέχουν λόγοι υπέρ του φορέα εκμετάλλευσης κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης. Η Επιτροπή, δεδομένου ότι δεν διαθέτει αποδεικτικά στοιχεία που να συνηγορούν υπέρ της μείωσης των διαλειμμάτων εμπιστοσύνης, αδυνατεί να αποδεχτεί την τροπολογία αυτή.

3.4. Τροποποιημένη πρόταση

Έχοντας υπόψη το άρθρο 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή τροποποιεί τη πρότασή της ως αναφέρεται ανωτέρω.