Τα συμπεράσματα της ειδικής ομάδας συζητήθηκαν από τους διευθυντές κοινωνικών στατιστικών και οι σχετικές εργασίες οδήγησαν τον Νοέμβριο του 2012 σε συμφωνία του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος (ΕΣΣ) για την πραγματοποίηση πιλοτικής συλλογής δεδομένων μαθησιακής κινητικότητας μέσω ερευνών σε νοικοκυριά. Οι χώρες είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν να μη συμμετάσχουν στην πιλοτική συλλογή δεδομένων (δεν υπήρχε νομική υποχρέωση) και η Επιτροπή χορήγησε χρηματοδότηση στις χώρες που επέλεξαν να συμμετάσχουν. Η συμφωνία ΕΣΣ περιλάμβανε τον κατάλογο των μεταβλητών, τις απαιτήσεις σε επίπεδο δείγματος και σε επίπεδο ποιότητας, καθώς και τον μορφότυπο και τις χρονικές προθεσμίες διαβίβασης.

3.2. Διαθέσιμα στοιχεία

Όπως ζητήθηκε στα συμπεράσματα του Συμβουλίου για κριτήριο αναφοράς σχετικά με τη μαθησιακή κινητικότητα (2011/C372/08), η πιλοτική συλλογή δεδομένων πραγματοποιήθηκε το 2014 μέσω ερευνών σε νοικοκυριά, δηλαδή είτε μέσω της έρευνας εργατικού δυναμικού της ΕΕ είτε μέσω ειδικής αυτοτελούς έρευνας (BG, ES και SE). Στην πιλοτική συλλογή δεδομένων συμμετείχαν 16 κράτη μέλη (BE, BG, EST, ES, IT, LV, LT, HU, NL, AT, PL, PT, RO, SI, SK, SE), εκ των οποίων 10 χώρες αποδέχτηκαν την προσφορά χρηματοδοτικής στήριξης από την Επιτροπή (BG, ES, IT, LT, HU, NL, AT, RO, SI, SE). Τα δεδομένα από τις 16 χώρες που διεξήγαγαν την πιλοτική διαδικασία κρίνονται συγκρίσιμα, όπως κατέδειξε η διαδικασία υποβολής εκθέσεων της Eurostat.

Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη διαβίβασαν επίσης κάποιες πληροφορίες από εθνικές διοικητικές πηγές (συμπεριλαμβανομένων των CZ, DE και UK). Τα κράτη μέλη είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ της συνοπτικής και της πλήρους έκδοσης του ερωτηματολογίου. Η πλήρης έκδοση αποσκοπούσε επίσης στη μέτρηση της κινητικότητας των νέων.

Από τη διαδικασία υποβολής εκθέσεων της Eurostat προκύπτει ότι αξιόπιστα αποτελέσματα με συντελεστή απόκλισης κάτω του 15 % ελήφθησαν μόνο για έξι χώρες: BE, IT, HU, NL, AT και SE. Τα δεδομένα για πέντε ακόμη χώρες μπορούν επίσης να θεωρηθούν αξιόπιστα σύμφωνα με τις απαιτήσεις σχετικά με το μέγεθος του δείγματος, αλλά παρουσιάζουν συντελεστή διακύμανσης της τάξης του 15 % ή μεγαλύτερο: BG, ES, PL, PT και SI. Τα αποτελέσματα για τη μαθησιακή κινητικότητα στο πλαίσιο της ΑΕΕΚ δεν μπορούν να δημοσιευτούν, λόγω προβληματισμών ως προς την αξιοπιστία τους, για τρεις χώρες: EST, LV και LT. Επιπροσθέτως, χαμηλό επίπεδο αξιοπιστίας χαρακτηρίζει επίσης τα αποτελέσματα άλλων δύο χωρών: RO και SK. Αυτό καταδεικνύει ότι το κυριότερο πρόβλημα της επιλεγείσας μεθόδου ήταν η εξασφάλιση αξιόπιστων δεδομένων για ολιγάριθμους πληθυσμούς μέσω δειγματοληπτικής έρευνας.

Από τον συνδυασμό των αποτελεσμάτων των 16 διαθέσιμων χωρών προκύπτει μέσος όρος μαθησιακής κινητικότητας στο πλαίσιο της ΑΕΕΚ της τάξης του 3,1 % (σταθμισμένος μέσος όρος των 16 χωρών).

Το συμπέρασμα είναι ότι μια έρευνα σε νοικοκυριά δεν αποτελεί το βέλτιστο μέσο για την αποτύπωση της κινητικότητας στο πλαίσιο της ΑΕΕΚ, δεδομένου ότι προϋποθέτει την εξασφάλιση πολύ μεγάλων δειγμάτων με υψηλό κόστος, χωρίς ωστόσο να εγγυάται αξιόπιστα ποιοτικά δεδομένα για τον στόχο της ΕΕ.

3.3 Συμπεράσματα βάσει του έργου που έχει επιτελεστεί και των στοιχείων που είναι διαθέσιμα επί του παρόντος

Λόγω του αποτελέσματος της πιλοτικής συλλογής δεδομένων για την κινητικότητα στο πλαίσιο της ΑΕΕΚ, η Επιτροπή θα συζητήσει πιθανές εναλλακτικές επιλογές με τους κυριότερους ενδιαφερόμενους φορείς σε επίπεδο κρατών μελών και θα αναζητήσει βιώσιμη και διαρκή λύση για τη βελτίωση της βάσης τεκμηρίωσης όσον αφορά τον δείκτη αναφοράς για την κινητικότητα στο πλαίσιο της ΑΕΕΚ.

Ως προς το σημείο αυτό, είναι απολύτως αναγκαίο οι καταβαλλόμενες προσπάθειες να αντιστοιχούν στα αποτελέσματα και, επομένως, τα εργαλεία παρακολούθησης που επιλέγονται να παρέχουν αξιόπιστα και τακτικά δεδομένα, χωρίς να συνεπάγονται αδικαιολόγητο φόρτο και κόστος για το στατιστικό σύστημα.

Βάσει της πιλοτικής συλλογής δεδομένων και των συζητήσεων με τις αρχές των κρατών μελών, η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι θα άξιζε να διερευνηθεί το ενδεχόμενο χρήσης διοικητικών δεδομένων και να επανεξετάσει κατά πόσον είναι εφικτή η χρήση των εν λόγω δεδομένων ως βάσης για το κριτήριο αναφοράς για την κινητικότητα στο πλαίσιο της ΑΕΕΚ. Υπάρχουν ήδη διοικητικά δεδομένα σχετικά με το θέμα αυτό σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, καθώς σε άλλες χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Erasmus+.

Από πλευράς πολιτικής, η μεταστροφή σε διοικητικά δεδομένα παρουσιάζει σαφή πλεονεκτήματα λόγω της δυνατότητας συνδυασμού των δεδομένων των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα Erasmus+ με άλλα δεδομένα κινητικότητας στο πλαίσιο της ΑΕΕΚ, καθώς και λόγω της προοπτικής εξασφάλισης συχνότερων και περισσότερο πρόσφατων δεδομένων. Αυτή ακριβώς η προσέγγιση είχε ήδη επιλεγεί για τον δείκτη αναφοράς στο πλαίσιο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και θα παρείχε στην Επιτροπή τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τη διαδικασία παρακολούθησης με σκοπό την προώθηση των στόχων της ΕΕ σε επίπεδο πολιτικής/προγράμματος για την κινητικότητα στο πλαίσιο της ΑΕΕΚ.

Από τη διαβούλευση με την SGIB προέκυψε ότι οι 12 από τις 15 συμμετέχουσες χώρες θα συμφωνούσαν καταρχήν με την αλλαγή της πηγής δεδομένων. Δύο χώρες δεν θα συμφωνούσαν (λόγω έλλειψης διαθέσιμων δεδομένων ή λόγω προτίμησης των δεδομένων που προκύπτουν από έρευνες). Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή προτείνει να ελεγχθεί η σκοπιμότητα της συλλογής δεδομένων μέσω διοικητικών πηγών.

Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι τυχόν αλλαγή της πηγής δεδομένων θα έχει ενδεχομένως ως αποτέλεσμα την ανάγκη να αναθεωρηθεί ελαφρώς ο ορισμός του κριτηρίου αναφοράς, δεδομένου ότι η υφιστάμενη διατύπωση του κριτηρίου αναφοράς συνεπάγεται τη συλλογή δεδομένων μέσω έρευνας σε νοικοκυριά (λόγω της κάλυψης της ηλικιακής ομάδας).

Κατά συνέπεια, ομοίως με την προσέγγιση για τον δείκτη αναφοράς στο πλαίσιο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, στην προτεινόμενη μελέτη σκοπιμότητας θα πρέπει να ελεγχθεί αν τα ιδρύματα ΑΕΕΚ θα μπορούσαν να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τα χαρακτηριστικά της μαθησιακής κινητικότητας των φοιτητών/αποφοίτων τους. Η επιλογή αυτή επισημάνθηκε επίσης στις παρατηρήσεις τις οποίες διατύπωσε η SGIB σχετικά με τη σημασία που έχει ο δείκτης από πλευράς πολιτικής, τόσο σε εθνικό όσο και σε θεσμικό επίπεδο.

Η αναθεώρηση του ορισμού του κριτηρίου αναφοράς για την ΑΕΕΚ μπορεί να προβλεφθεί μόνο με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης σκοπιμότητας όσον αφορά τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σε διοικητικό/θεσμικό επίπεδο (δεδομένα από διοικητικές πηγές). Θα είναι επίσης απαραίτητη η διεξαγωγή περαιτέρω συζητήσεων σχετικά με το αν θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην εσωτερική ή την εξωτερική μαθησιακή κινητικότητα. Η υφιστάμενη διατύπωση του κριτηρίου αναφοράς δεν καλύπτει τους πτυχιούχους οι οποίοι συμμετέχουν σε κινητικότητα ΑΕΕΚ και οι οποίοι κατάγονται από χώρα της ΕΕ, αλλά διαμένουν σε τρίτη χώρα (και είναι ηλικίας μεταξύ 18 και 34 ετών).

Οι σχετικές εργασίες θα εκτελεστούν από κοινού με την Eurostat, σε στενή συνεργασία με βασικούς εταίρους σε ενωσιακό, εθνικό και θεσμικό επίπεδο στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Ωστόσο, η εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας απαιτεί χρόνο και, ως εκ τούτου, η αξιολόγηση του στόχου της κινητικότητας στο πλαίσιο της ΑΕΕΚ δεν είναι πιθανό να πραγματοποιηθεί πριν από το 2020.





4. Προοπτικές