EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 373/1

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 287, παράγραφοι 1 και 4 της ΣΛΕΕ και των άρθρων 148, παράγραφος 1, και 162, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, καθώς και των άρθρων 43, 48 και 60 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 215/2008 του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2008, για τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο 10ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 567/2014

το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά τη συνεδρίασή του της 10ης Σεπτεμβρίου 2015, ενέκρινε τις

ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ

για το οικονομικό έτος 2014.

Οι εκθέσεις, συνοδευόμενες από τις απαντήσεις των οργάνων στις παρατηρήσεις του Συνεδρίου, διαβιβάστηκαν στις αρμόδιες για τη χορήγηση απαλλαγής αρχές και στα λοιπά θεσμικά όργανα.

Τα Μέλη του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι:

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA (Πρόεδρος), Igors LUDBORŽS, Jan KINŠT, Kersti KALJULAID, Karel PINXTEN, Henri GRETHEN, Szabolcs FAZAKAS, Louis GALEA, Ladislav BALKO, Augustyn KUBIK, Milan Martin CVIKL, Rasa BUDBERGYTĖ, Λάζαρος Σ. ΛΑΖΑΡΟΥ, Hans Gustaf WESSBERG, Pietro RUSSO, Ville ITÄLÄ, Kevin CARDIFF, Baudilio TOMÉ MUGURUZA, Iliana IVANOVA, George PUFAN, Neven MATES, Alex BRENNINKMEIJER, Danièle LAMARQUE, Νικόλαος ΜΗΛΙΩΝΗΣ, Phil WYNN OWEN, Klaus-Heiner LEHNE, Oskar HERICS, Bettina JAKOBSEN.

ΕΤΉΣΙΑ ΈΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΈΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΎΠΟΛΟΓΙΣΜΟΫ

(2015/C 373/01)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Γενική εισαγωγή 7

Κεφάλαιο 1 — Δήλωση αξιοπιστίας και στοιχεία προς υποστήριξή της 9

Κεφάλαιο 2 — Δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση 65

Κεφάλαιο 3 — Επίτευξη αποτελεσμάτων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ 83

Κεφάλαιο 4 — Έσοδα 127

Κεφάλαιο 5 — «Ανταγωνιστικότητα για την ανάπτυξη και την απασχόληση» 147

Κεφάλαιο 6 — «Οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή» 165

Κεφάλαιο 7 — «Φυσικοί πόροι» 213

Κεφάλαιο 8 — «Η Ευρώπη ως παγκόσμιος παράγοντας» 261

Κεφάλαιο 9 — «Διοίκηση» 275

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 0.1. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο είναι το θεσμικό όργανο το οποίο ιδρύθηκε από τη Συνθήκη για τη διενέργεια του ελέγχου των οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Με την ιδιότητα του εξωτερικού ελεγκτή της ΕΕ, ενεργούμε ως ο ανεξάρτητος θεματοφύλακας των οικονομικών συμφερόντων των πολιτών της και συμβάλλουμε στη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισής της. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο μας παρέχονται στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων μας, η οποία, μαζί με τις ειδικές εκθέσεις σχετικά με τα προγράμματα δαπανών και τα έσοδα της ΕΕ, καθώς και με τις γνώμες που διατυπώνουμε επί νέας ή υπό τροποποίηση νομοθεσίας, διατίθεται στον ιστότοπό μας: www.eca.europa.eu 0.2. Η παρούσα αποτελεί την 38η ετήσια έκθεσή μας σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ και καλύπτει το οικονομικό έτος 2014. Τα Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης αποτελούν αντικείμενο χωριστής ετήσιας έκθεσης. 0.3. Ο γενικός προϋπολογισμός της ΕΕ εγκρίνεται ετησίως από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η ετήσια έκθεσή μας, μαζί με τις ειδικές εκθέσεις μας, αποτελεί τη βάση της διαδικασίας χορήγησης απαλλαγής, στο πλαίσιο της οποίας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κατόπιν εισήγησης του Συμβουλίου, αποφασίζει κατά πόσον η Επιτροπή ανταποκρίθηκε επαρκώς στις υποχρεώσεις της όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Παράλληλα με τη διαβίβασή της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, η ετήσια έκθεσή μας διαβιβάζεται και στα εθνικά κοινοβούλια. 0.4. Κεντρική θέση στην ετήσια έκθεσή μας κατέχει η δήλωση σχετικά με την αξιοπιστία των ενοποιημένων λογαριασμών της ΕΕ, καθώς και σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων (αναφερόμενη στην έκθεση ως «κανονικότητα των πράξεων»). Η δήλωσή μας αυτή συμπληρώνεται με ειδικές εκτιμήσεις για κάθε μείζονα τομέα δραστηριότητας της ΕΕ. 0.5. Προς ενίσχυση της χρησιμότητας της έκθεσής μας, η διάρθρωση των κεφαλαίων της αντιστοιχεί στους τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ). Το εν λόγω πλαίσιο τέθηκε σε ισχύ το 2014 και σκοπός του είναι ο καθορισμός του μεγέθους και της κατανομής των δαπανών της ΕΕ για το διάστημα έως το 2020. Κατ’ αυτό τον τρόπο αναμένεται να διευκολυνθεί ο αναγνώστης στη συσχέτιση των διαπιστώσεων που διατυπώνονται στην έκθεσή μας με τις συναφείς δημοσιονομικές και λογιστικές πληροφορίες. 0.6. Δεν υπάρχουν χωριστές οικονομικές καταστάσεις για τους επιμέρους τομείς του ΠΔΠ και, ως εκ τούτου, τα συμπεράσματα που παρουσιάζονται στις ειδικές εκτιμήσεις δεν αποτελούν ελεγκτικές γνώμες. Aντ’ αυτού, στα εν λόγω κεφάλαια παρουσιάζονται σημαντικά ζητήματα που αφορούν ειδικά τον εκάστοτε τομέα του ΠΔΠ. 0.7. Η φετινή έκθεσή μας διαρθρώνεται ως εξής: — Στο κεφάλαιο 1 παρατίθενται η δήλωση αξιοπιστίας και η σύνοψη των αποτελεσμάτων των ελεγκτικών εργασιών μας επί της αξιοπιστίας των λογαριασμών και της κανονικότητας των πράξεων. — Στο κεφάλαιο 2 παρουσιάζονται οι διαπιστώσεις μας όσον αφορά τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση. — Το κεφάλαιο 3 συμβάλλει στην προώθηση του στρατηγικού στόχου μας για βελτίωση της υποχρέωσης δημόσιας λογοδοσίας στο πλαίσιο της ΕΕ. Εστιάζει στο κατά πόσον το πλαίσιο επιδόσεων παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να παρακολουθεί και να κατευθύνει την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων της «Ευρώπης 2020». — Στο κεφάλαιο 4 παρουσιάζονται οι διαπιστώσεις μας όσον αφορά τα έσοδα. — Στα κεφάλαια 5 έως 9 (που αντιστοιχούν στους τομείς 1α, 1β, 2, 4 και 5 του ΠΔΠ) (1) παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των ελεγκτικών δοκιμασιών που διενεργήσαμε όσον αφορά την κανονικότητα των πράξεων και της εξέτασης επιλεγμένων συστημάτων και ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων. 0.8. Οι απαντήσεις της Επιτροπής (ή, κατά περίπτωση, οι απαντήσεις των άλλων θεσμικών και λοιπών οργάνων της ΕΕ) στις παρατηρήσεις μας παρατίθενται εντός της έκθεσης, ενώ για την περιγραφή των διαπιστώσεων και των συμπερασμάτων μας λαμβάνονται υπόψη οι σχετικές απαντήσεις του ελεγχομένου. Ωστόσο, ως εξωτερικός ελεγκτής, φέρουμε την ευθύνη της αναφοράς των διαπιστώσεων ελέγχου, της συναγωγής συμπερασμάτων από αυτές και, επομένως, της ανεξάρτητης και αμερόληπτης αξιολόγησης της αξιοπιστίας των λογαριασμών και της κανονικότητας των πράξεων. (1) Δεν παρέχουμε ειδική εκτίμηση όσον αφορά τις δαπάνες στο πλαίσιο των τομέων 3 (Ασφάλεια και ιθαγένεια) και 6 (Αντισταθμίσεις) του ΠΔΠ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Δήλωση αξιοπιστίας και στοιχεία προς υποστήριξή της ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Δήλωση αξιοπιστίας του Συνεδρίου προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο — Έκθεση του ανεξάρτητου ελεγκτή I-XII Εισαγωγή 1.1-1.3 Οι δαπάνες της ΕΕ αποτελούν σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη των διαφόρων στόχων πολιτικής 1.1-1.3 Διαπιστώσεις του ελέγχου για το οικονομικό έτος 2014 1.4-1.58 Οι λογαριασμοί δεν περιείχαν ουσιώδεις ανακρίβειες 1.4-1.8 Κανονικότητα των πράξεων: από το σύνολο των αποτελεσμάτων του ελέγχου μας, μολονότι σταθερών, προκύπτει σημαντικό επίπεδο σφάλματος 1.9-1.29 Τα είδη των διορθωτικών μέτρων ποικίλλουν όπως και ο αντίκτυπός τους 1.30-1.44 Η συγκεφαλαιωτική έκθεση της Επιτροπής επιβεβαιώνει τον ουσιώδη αντίκτυπο των σφαλμάτων στις πράξεις 1.45-1.57 Παραπομπή των περιπτώσεων πιθανολογούμενης απάτης στην OLAF 1.58 Συμπεράσματα 1.59-1.66 Παράρτημα 1.1 — Μεθοδολογία και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου Παράρτημα 1.2 — Παρακολούθηση των παρατηρήσεων προηγούμενων ετών σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών Παράρτημα 1.3 — Αποσπάσματα από τους ενοποιημένους λογαριασμούς του οικονομικού έτους 2014 Παράρτημα 1.4 — Εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος (πιθανότερο ποσοστό σφάλματος, ΠΠΣ) — μη προσαρμοσμένα ιστορικά στοιχεία για τα έτη 2009 έως 2013 Παράρτημα 1.5 — Συχνότητα εμφάνισης των εντοπισθέντων σφαλμάτων στο πλαίσιο της ελεγκτικής δειγματοληψίας για το οικονομικό έτος 2014 ΔΗΛΩΣΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ — ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ I. Ελέγξαμε: α) τους ενοποιημένους λογαριασμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι περιλαμβάνουν τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις (1) και τις συγκεντρωτικές καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού (2) για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2014, οι οποίοι εγκρίθηκαν από την Επιτροπή στις 23 Ιουλίου 2015, και β) τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι εν λόγω λογαριασμοί, όπως ορίζει το άρθρο 287 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Ευθύνη της διοίκησης II. Σύμφωνα με τα άρθρα 317 έως 318 της ΣΛΕΕ και τον δημοσιονομικό κανονισμό, η Επιτροπή φέρει την ευθύνη για την κατάρτιση και την ακριβοδίκαιη παρουσίαση των ενοποιημένων λογαριασμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βάσει των διεθνώς αποδεκτών προτύπων ελέγχου για τον δημόσιο τομέα, καθώς και για τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Η ευθύνη αυτή περιλαμβάνει τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τη διατήρηση συστήματος εσωτερικού ελέγχου με σκοπό την κατάρτιση και παρουσίαση οικονομικών καταστάσεων οι οποίες να μην περιέχουν ουσιώδεις ανακρίβειες, οφειλόμενες σε απάτη ή σφάλμα. Η Επιτροπή φέρει την τελική ευθύνη για τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρο 317 ΣΛΕΕ). Ευθύνη του ελεγκτή III. Ευθύνη μας είναι, βάσει του ελέγχου που διενεργούμε, να παρέχουμε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο δήλωση τόσο ως προς την αξιοπιστία των λογαριασμών όσο και ως προς τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα και τους κώδικες δεοντολογίας της IFAC, καθώς και με τα διεθνή πρότυπα των ανώτατων οργάνων ελέγχου του INTOSAI. Τα εν λόγω πρότυπα επιτάσσουν τη συμμόρφωσή μας με τους ισχύοντες δεοντολογικούς κανόνες, καθώς και τον σχεδιασμό και τη διενέργεια του ελέγχου κατά τρόπον ώστε να αποκομίζουμε εύλογη βεβαιότητα τόσο σχετικά με την απουσία ουσιωδών ανακριβειών στους ενοποιημένους λογαριασμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. IV. Ο έλεγχος συνεπάγεται την εφαρμογή διαδικασιών για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων ελέγχου σχετικά με τα ποσά και τις πληροφορίες που δημοσιοποιούνται στους ενοποιημένους λογαριασμούς, καθώς και σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Η επιλογή των διαδικασιών επαφίεται στην κρίση του ελεγκτή, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης των κινδύνων ύπαρξης ουσιωδών ανακριβειών στους ενοποιημένους λογαριασμούς και ουσιώδους μη συμμόρφωσης των σχετικών πράξεων με τις απαιτήσεις του νομικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οφειλόμενων σε απάτη ή σφάλμα. Κατά την εκτίμηση των κινδύνων αυτών, εξετάζεται το σύστημα εσωτερικού ελέγχου που αφορά την κατάρτιση και την ακριβοδίκαιη παρουσίαση των ενοποιημένων λογαριασμών, καθώς και τη νομιμότητα και κανονικότητα των σχετικών πράξεων, προκειμένου να σχεδιαστούν οι αρμόζουσες στις περιστάσεις ελεγκτικές διαδικασίες, αλλά όχι προκειμένου να διατυπωθεί γνώμη σχετικά με την αποτελεσματικότητα του συστήματος εσωτερικού ελέγχου. Επίσης, ο έλεγχος περιλαμβάνει αξιολόγηση της καταλληλότητας των λογιστικών πολιτικών, του ευλόγου των λογιστικών εκτιμήσεων και της συνολικής παρουσίασης των ενοποιημένων λογαριασμών. V. Όσον αφορά τα έσοδα, αφετηρία της εξέτασης των ιδίων πόρων που βασίζονται στον φόρο προστιθέμενης αξίας και στο ακαθάριστο εθνικό εισόδημα αποτελούν τα σχετικά μακροοικονομικά μεγέθη επί τη βάσει των οποίων αυτοί υπολογίζονται. Αξιολογούμε τα συστήματα που εφαρμόζει η Επιτροπή για την επεξεργασία των δεδομένων αυτών, μέχρι την είσπραξη των εισφορών των κρατών μελών και την καταχώρισή τους στους ενοποιημένους λογαριασμούς. Όσον αφορά τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους, εξετάζουμε τους λογαριασμούς των τελωνειακών αρχών και αναλύουμε τη ροή των δασμών, μέχρι την είσπραξη των ποσών από την Επιτροπή και την καταχώρισή τους στους λογαριασμούς. VI. Όσον αφορά τις δαπάνες, εξετάζουμε τις πράξεις πληρωμών αφού πραγματοποιηθούν, καταχωριστούν και εγκριθούν οι δαπάνες. Η εξέταση αυτή καλύπτει όλες τις κατηγορίες πληρωμών (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πραγματοποιούνται για την αγορά στοιχείων ενεργητικού), εκτός των προπληρωμών, κατά τη χρονική στιγμή της εκτέλεσής τους. Οι προπληρωμές εξετάζονται όταν ο αποδέκτης των κεφαλαίων απαιτείται να αιτιολογήσει ή αιτιολογεί την ορθή χρησιμοποίησή τους και η προπληρωμή εκκαθαρίζεται ή καθίσταται ανακτήσιμη. VII. Φρονούμε ότι τα αποδεικτικά στοιχεία ελέγχου που συγκεντρώσαμε είναι επαρκή και κατάλληλα για τη θεμελίωση των γνωμών μας. Αξιοπιστία των λογαριασμών Γνώμη σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών VIII. Κατά τη γνώμη μας, οι ενοποιημένοι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2014 παρέχουν ακριβοδίκαιη εικόνα, από κάθε ουσιώδη πλευρά, της οικονομικής κατάστασης της Ένωσης την 31η Δεκεμβρίου 2014, των αποτελεσμάτων των πράξεών της, των ταμειακών ροών της και των μεταβολών του καθαρού ενεργητικού για το οικονομικό έτος που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό και λογιστικούς κανόνες που βασίζονται στα διεθνώς αποδεκτά λογιστικά πρότυπα για τον δημόσιο τομέα. Νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί Έσοδα Γνώμη σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των εσόδων στα οποία βασίζονται οι λογαριασμοί IX. Κατά τη γνώμη μας, τα έσοδα στα οποία βασίζονται οι λογαριασμοί για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2014 είναι, από κάθε ουσιώδη πλευρά, νόμιμα και κανονικά. Πληρωμές Στοιχεία για τη θεμελίωση αρνητικής γνώμης σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πληρωμών στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί X. Οι δαπάνες που καταχωρίστηκαν το 2014 υπό τους τομείς 1 έως 4 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (3), οι οποίοι καλύπτουν το σύνολο των επιχειρησιακών δαπανών, περιέχουν ουσιώδη σφάλματα. Κατά την εκτίμησή μας, το επίπεδο σφάλματος που αφορά τις πληρωμές στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί είναι 4,4 %. Το συμπέρασμά μας ενισχύεται περαιτέρω από την εκ μέρους της Επιτροπής ανάλυση των ποσών σε κίνδυνο που περιέχει η συγκεφαλαιωτική έκθεσή της. Αρνητική γνώμη σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πληρωμών στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί XI. Κατά τη γνώμη μας, λόγω της σοβαρότητας των ζητημάτων που παρουσιάζονται στο ανωτέρω σημείο υπό τον τίτλο «Στοιχεία για τη θεμελίωση αρνητικής γνώμης σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πληρωμών στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί», οι πληρωμές στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2014 περιέχουν ουσιώδη σφάλματα. Λοιπά πληροφοριακά στοιχεία XII. Το έγγραφο με τίτλο «Οικονομικές καταστάσεις — Συζήτηση και ανάλυση» δεν αποτελεί μέρος των οικονομικών καταστάσεων. Τα πληροφοριακά στοιχεία που περιέχει το εν λόγω έγγραφο είναι συνεπή με τις οικονομικές καταστάσεις. 10 Σεπτεμβρίου 2015. Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA Πρόεδρος Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο 12, rue Alcide De Gasperi, 1615 Luxembourg, ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δαπάνες της ΕΕ αποτελούν σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη των διαφόρων στόχων πολιτικής 1.1. Οι δαπάνες της ΕΕ συνιστούν σημαντικό μέσο για την επίτευξη των διαφόρων στόχων πολιτικής. Άλλα σημαντικά μέσα είναι η εφαρμογή της νομοθεσίας και η ελεύθερη κίνηση αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίου και ανθρώπων εντός της Ένωσης. Κατά μέσο όρο, οι δαπάνες της ΕΕ αντιστοιχούν στο 1,9 % των συνολικών δαπανών γενικής κυβέρνησης των κρατών μελών της ΕΕ (βλέπε γράφημα 1.1 ). 1.2. Ο ρόλος μας, όπως ορίζεται στη Συνθήκη, συνίσταται στα εξής: — αξιολόγηση του κατά πόσον ο προϋπολογισμός της ΕΕ εκτελείται σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές και κανονιστικές διατάξεις, — γνωμοδότηση σχετικά με τους λογαριασμούς της ΕΕ, — κοινοποίηση στοιχείων σχετικά με την οικονομία, την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα (4) των δαπανών της ΕΕ, και — γνωμοδότηση επί προτεινόμενων νομοθετικών πράξεων με δημοσιονομικό αντίκτυπο. Με τις εργασίες μας προς υποστήριξη της δήλωσης αξιοπιστίας εκπληρώνουμε τον πρώτο και τον δεύτερο από τους ανωτέρω στόχους. Στο πλαίσιο αυτό, εντοπίζουμε τους κινδύνους που επηρεάζουν την οικονομία, την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα. Όλα αυτά συμβάλλουν καθοριστικά στις γνώμες που διατυπώνουμε επί προτεινόμενης δημοσιονομικής νομοθεσίας. Γράφημα 1.1 — Οι δαπάνες της ΕΕ για το 2014 σε κάθε κράτος μέλος ως ποσοστό των συνολικών δαπανών γενικής κυβέρνησης Πηγές: Δαπάνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (λογιστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα οποία συγκέντρωσε το ΕΕΣ). Συνολικές δαπάνες γενικής κυβέρνησης των κρατών μελών: (Eurostat — Δημόσιες στατιστικές — Δημόσια έσοδα, δημόσιες δαπάνες και κύρια συγκεντρωτικά μεγέθη — Συνολικές δαπάνες γενικής κυβέρνησης για το 2014) (http://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/data/database). Βλέπε παράρτημα 1.5 με επεξήγηση των κωδικών των διαφόρων χωρών. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 1.3. Στο παρόν κεφάλαιο της ετήσιας έκθεσης: — περιγράφεται το πλαίσιο της δήλωσης αξιοπιστίας μας και συνοψίζονται η προσέγγιση (βλέπε παράρτημα 1.1 ), οι διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα του ελέγχου στα οποία αυτή βασίζεται, — αναλύεται η φύση των διαφορετικών κινδύνων που ενέχουν οι δαπάνες της ΕΕ, και — παρουσιάζονται τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή σε συνέχεια των παρατηρήσεων και συστάσεων που διατυπώσαμε σε προηγούμενες ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών (βλέπε παράρτημα 1.2 ). ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014 Οι λογαριασμοί δεν περιείχαν ουσιώδεις ανακρίβειες 1.4. Οι παρατηρήσεις μας αφορούν τους ενοποιημένους λογαριασμούς (5) (εφεξής «οι λογαριασμοί») της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2014. Οι λογαριασμοί, μαζί με τη δήλωση πληρότητας του υπολόγου, περιήλθαν σε μας στις 23 Ιουλίου 2015 (6). Οι λογαριασμοί συνοδεύονται από το έγγραφο με τίτλο «Οικονομικές καταστάσεις — Συζήτηση και ανάλυση» (7). Η ελεγκτική γνώμη μας δεν καλύπτει την εν λόγω ανάλυση. Εντούτοις, σύμφωνα με τα ελεγκτικά πρότυπα, αξιολογήσαμε τη συμφωνία της με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στους λογαριασμούς. 1.5. Από τους λογαριασμούς (οι οποίοι συνοψίζονται στο παράρτημα 1.3 ) προκύπτει ότι, στις 31 Δεκεμβρίου 2014, το σύνολο των στοιχείων παθητικού ανερχόταν σε 220,7 δισεκατομμύρια ευρώ έναντι 162,7 δισεκατομμυρίων ευρώ που ήταν το σύνολο των στοιχείων ενεργητικού. Από το οικονομικό αποτέλεσμα για το 2014 προκύπτει έλλειμμα ύψους 11,3 δισεκατομμυρίων ευρώ (βλέπε επίσης σημεία 2.12 και 2.13). 1.6. Στο πλαίσιο του ελέγχου μας διαπιστώσαμε ότι οι λογαριασμοί δεν περιείχαν ουσιώδεις ανακρίβειες (βλέπε επίσης παράρτημα 1.2 ). Οι παρατηρήσεις μας σχετικά με τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση των πόρων της ΕΕ διατυπώνονται στο κεφάλαιο 2. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 1.7. Το 2014 η Επιτροπή προέβη σε αρκετές αλλαγές όσον αφορά την παρουσίαση των λογαριασμών. Οι αλλαγές αυτές λαμβάνουν υπόψη το νέο ΠΔΠ και προάγουν περαιτέρω την εναρμόνιση με τα διεθνή πρότυπα. Σημειώθηκαν επίσης αξιοσημείωτες βελτιώσεις όσον αφορά την παρουσίαση ορισμένων σημειώσεων των λογαριασμών (8). 1.7. Η Επιτροπή εκτιμά το γεγονός ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο αναγνωρίζει τις βελτιώσεις που σημειώθηκαν. Αυτές οι βελτιώσεις, όπως η εκούσια γνωστοποίηση στο έγγραφο με τίτλο «Financial statement discussion and analysis» (Οικονομικές καταστάσεις — Συζήτηση και ανάλυση), πραγματοποιούνται ώστε να παραμείνει η ΕΕ στην πρωτοπορία της υποβολής χρηματοοικονομικών εκθέσεων όσον αφορά τον δημόσιο τομέα, μέσω της παροχής χρήσιμων χρηματοοικονομικών πληροφοριών για τους χρήστες των λογαριασμών της ΕΕ. Ζητήματα που επηρεάζουν τους λογαριασμούς 1.8. Τα ακόλουθα ζητήματα επηρεάζουν τους λογαριασμούς: 1.8. α) Η Επιτροπή έχει πραγματοποιήσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την παρουσίαση της σημείωσης 6 των λογαριασμών (με τίτλο «Προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ»), σύμφωνα με την ανάλυσή μας στο σημείο 1.13 της ετήσιας έκθεσής μας για το οικονομικό έτος 2013 και στο σημείο 2 του πίνακα παρακολούθησης που περιλαμβάνεται στην παρούσα έκθεση ( παράρτημα 1.2 ). Η σημείωση περιλαμβάνει πλέον περισσότερο στοχευμένα πληροφοριακά στοιχεία. Όσον αφορά τον τομέα της συνοχής, αναφέρεται ο βαθμός στον οποίο πραγματοποιούνται διορθώσεις πριν από την καταχώριση των δαπανών, κατά την εκτέλεσή τους και κατά το κλείσιμο. Η σημείωση περιγράφει πλέον (χωρίς να προσδιορίζει πάντοτε ποσοτικώς) τον αντίκτυπο των διαφόρων διορθωτικών μέτρων στον προϋπολογισμό της ΕΕ (λόγου χάριν, δημιουργία εσόδων με ειδικό προορισμό, ανακλήσεις και αντικαταστάσεις εκ μέρους των κρατών μελών κ.λπ.) (9). α) Όσον αφορά τη σημείωση 6, παρέχει σύνοψη των αποτελεσμάτων των διορθωτικών μέτρων της Επιτροπής (που αποφασίστηκαν και εφαρμόστηκαν), καθώς και των προληπτικών ενεργειών της για το έτος 2014. Περισσότερες πληροφορίες για το θέμα αυτό περιλαμβάνονται στην ετήσια ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ. β) Στη σημείωση 2.5.2 σχετικά με τις προχρηματοδοτήσεις (προκαταβολές σε κράτη μέλη) αναφέρεται ότι η Επιτροπή διαθέτει περιορισμένα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τη χρησιμοποίηση των κεφαλαίων που προκαταβάλλονται σε χρηματοοικονομικά μέσα στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης (3,8 δισεκατομμύρια ευρώ) και σε άλλα καθεστώτα ενισχύσεων (3,6 δισεκατομμύρια ευρώ). Αυτό μπορεί να επηρεάζει την αποτίμησή τους στο τέλος του οικονομικού έτους. Η Επιτροπή ενδέχεται να χρειαστεί να προβεί σε σημαντικές προσαρμογές κατά το κλείσιμο της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013. Κανονικότητα των πράξεων: από το σύνολο των αποτελεσμάτων του ελέγχου μας, μολονότι σταθερών, προκύπτει σημαντικό επίπεδο σφάλματος 1.9. Εξετάζουμε τα έσοδα και τις δαπάνες της ΕΕ προκειμένου να αξιολογήσουμε κατά πόσον συμφωνούν με τους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς. Τα αποτελέσματα του ελέγχου μας όσον αφορά τα έσοδα παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 4 και όσον αφορά τις δαπάνες στα κεφάλαια 5 έως 9 (βλέπε πίνακα 1.1 ). 1.10. Τα έσοδα δεν περιείχαν ουσιώδη σφάλματα (βλέπε σημείο 4.26). Όσον αφορά τις δαπάνες, εξακολουθούμε να διαπιστώνουμε την ύπαρξη σημαντικού επιπέδου σφάλματος. Το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος στις δαπάνες (μετά από συνυπολογισμό των σχετικών διορθωτικών δράσεων, βλέπε σημείο 1.32 (10)) ήταν 4,4 %, ήτοι παρόμοιο με το αντίστοιχο επίπεδο του 2013 (4,5 % (11)) (βλέπε πίνακα 1.1 ). Οι δαπάνες του τομέα 5 του ΠΔΠ («Διοίκηση») δεν περιείχαν ουσιώδη σφάλματα (βλέπε σημείο 9.15). Οι δαπάνες για όλους τους υπόλοιπους τομείς, περιλαμβανομένων των λειτουργικών δαπανών, περιείχαν ουσιώδη σφάλματα (βλέπε σημεία 5.32 και 5.33, 6.76 και 6.77, 7.72 και 7.73 και 8.26 και 8.27). 1.10. Η Επιτροπή συμμερίζεται την εκτίμηση του Συνεδρίου για τα περισσότερα από τα σφάλματα που αναφέρονται σχετικά με τα έσοδα στο κεφάλαιο 4 και σχετικά με τις δαπάνες στα κεφάλαια 5 έως 9, και θα παρακολουθήσει δεόντως τα σφάλματα με στόχο την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ. Πίνακας 1.1 — Σύνοψη των αποτελεσμάτων του ελέγχου για το 2014 όσον αφορά την κανονικότητα των πράξεων Κεφάλαιο της ετήσιας έκθεσης Τομέας του ΠΔΠ Πράξεις που υποβλήθηκαν σε έλεγχο (σε δισεκατ. ευρώ) Εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος για το 2014 (%) Διάστημα εμπιστοσύνης (%) Εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος για το 2013 (%) Κατώτατο όριο σφάλματος (ΚΟΣ) Ανώτατο όριο σφάλματος (ΑΟΣ) 5. Ανταγωνιστικότητα Τομέας 1α 13,0 5,6 3,1 8,1 4,0 6. Συνοχή Τομέας 1β 55,7 5,7 3,1 8,2 5,3 7. Φυσικοί πόροι Τομέας 2 57,5 3,6 2,7 4,6 4,4 8. Η Ευρώπη ως παγκόσμιος παράγοντας Τομέας 4 7,4 2,7 0,9 4,4 2,1 9. Διοίκηση Τομέας 5 8,8 0,5 0,1 0,9 1,1 Άλλο (59) Τομείς 3, 6 και άλλοι 2,1 — — — — Σύνολο 144,5 4,4 3,3 5,4 4,5 Έσοδα 143,9 0 0 0 0 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 1.11. Τα συνολικά αποτελέσματα του ελέγχου παρέμειναν σχετικά σταθερά, σε επίπεδο που υπερβαίνει σημαντικά την τιμή αναφοράς μας για το επίπεδο σημαντικότητας κατά τα τελευταία τρία έτη (βλέπε γράφημα 1.2 ). 1.11. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το ποσοστό σφάλματος που αναφέρει το Συνέδριο αποτελεί ετήσια εκτίμηση στην οποία λαμβάνονται υπόψη οι διορθώσεις δαπανών έργων που διαπιστώθηκαν πριν ανακοινωθεί ο έλεγχος του Συνεδρίου. Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι δεσμεύεται από τον δημοσιονομικό κανονισμό, ο οποίος στο άρθρο 32 παράγραφος 2 στοιχείο ε) ορίζει ότι το σύστημα εσωτερικού ελέγχου θα πρέπει να εξασφαλίζει, μεταξύ άλλων, «επαρκή διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων, λαμβανομένου υπόψη του πολυετούς χαρακτήρα των προγραμμάτων καθώς και της φύσης των σχετικών πληρωμών». Στη συγκεφαλαιωτική έκθεση του 2014 [COM(2015) 279 final], η Επιτροπή εκτίμησε ότι ο μελλοντικός αντίκτυπος των διορθωτικών μηχανισμών ανέρχεται σε 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό το οποίο αντιπροσωπεύει το 1,9 % των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να ασκεί τον εποπτικό της ρόλο με την εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων και ανακτήσεων στο επίπεδο που αντιστοιχεί στο επίπεδο των παρατυπιών και των ελλείψεων που εντοπίζονται καθόλη τη διάρκεια της περιόδου, ακόμη και μετά το κλείσιμο των προγραμμάτων. Γράφημα 1.2 — Εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος (πιθανότερο ποσοστό σφάλματος, ΠΠΣ) (2012-2014) (12) Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 1.12. Δύο είναι τα κύρια είδη προγραμμάτων δαπανών της ΕΕ που περιέχουν διακριτούς τύπους κινδύνου (13): — Τα προγράμματα βάσει δικαιωμάτων, στο πλαίσιο των οποίων οι πληρωμές εξαρτώνται από την πλήρωση ορισμένων προϋποθέσεων. Στα προγράμματα αυτά εντάσσονται οι υποτροφίες φοιτητών και ερευνητών (κεφάλαιο 5), άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς (κεφάλαιο 7), η άμεση δημοσιονομική στήριξη (14) (κεφάλαιο 8), μισθοί και συντάξεις (κεφάλαιο 9). — Τα συστήματα απόδοσης των δαπανών, στο πλαίσιο των οποίων η ΕΕ αποδίδει επιλέξιμες δαπάνες για επιλέξιμες δραστηριότητες. Στα συστήματα αυτά εντάσσονται ερευνητικά έργα (κεφάλαιο 5), επενδυτικά προγράμματα στους τομείς της περιφερειακής και αγροτικής ανάπτυξης (κεφάλαια 6 και 7), εκπαιδευτικά προγράμματα (κεφάλαιο 6) και αναπτυξιακά έργα (κεφάλαιο 8). ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Επικαιροποιήσαμε την προσέγγισή μας όσον αφορά τον έλεγχο ... 1.13. Για το οικονομικό έτος 2014, επικαιροποίησαμε την προσέγγισή μας όσον αφορά τον ποσοτικό προσδιορισμό των σοβαρών παραβιάσεων των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων. Με την επικαιροποίηση αυτή, αποσαφηνίσαμε τον τρόπο με τον οποίο εκτιμάμε τον αντίκτυπο των εν λόγω παραβιάσεων. Συγκεκριμένα, εφαρμόσαμε αναλογική προσέγγιση για τον υπολογισμό των σφαλμάτων που σχετίζονται με τις τροποποιήσεις των συμβάσεων. 1.13. Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τη νέα προσέγγιση του Συνεδρίου όσον αφορά τον ποσοτικό προσδιορισμό των σοβαρών παραβάσεων των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων. 1.14. Προκειμένου να διασφαλιστεί η συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση, προσαρμόσαμε τα αριθμητικά στοιχεία για το 2013 και το 2012 που παρουσιάζονται στον πίνακα 1.1 και τα γραφήματα 1.2 , 1.3 , 1.4, 1.5 και 1.6 ώστε να είναι εναρμονισμένα με την επικαιροποιημένη προσέγγιση. Στο παράρτημα 1.4 παρατίθενται μη προσαρμοσμένα ιστορικά στοιχεία σχετικά με το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος που αναφέρθηκε για την περίοδο 2009-2013. Ο αντίκτυπος της προσαρμογής αυτής ήταν η μείωση του συνολικού εκτιμώμενου επιπέδου σφάλματος κατά 0,2 % το 2013 και κατά 0,3 % το 2012. Η προσαρμογή αυτή δεν επιφέρει επηρεάζει καθόλου τα συμπεράσματά μας κατά τα αντίστοιχα έτη. Το επίπεδο σφάλματος παραμένει σαφώς σημαντικό. 1.15. Για το οικονομικό έτος 2015 σκοπεύουμε να προσαρμόσουμε την προσέγγισή μας όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση στο τροποποιημένο νομικό πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής. Θα αναφερόμαστε μεν στα στοιχεία που θα μας διαβιβάζει η Επιτροπή σχετικά με την πολλαπλή συμμόρφωση, αλλά δεν θα περιλαμβάνουμε πλέον το συγκεκριμένο στοιχείο στις ελεγκτικές δοκιμασίες μας. Για το υπό εξέταση έτος, διαπιστώσαμε πολλά σφάλματα πολλαπλής συμμόρφωσης στο ένα τέταρτο των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που επισκεφθήκαμε. Τα σφάλματα αυτά συνέβαλαν κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες (έναντι ομοίως 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2013) (15) στο συνολικό εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος και κατά 0,6 εκατοστιαίες μονάδες στο εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος για το κεφάλαιο «Φυσικοί πόροι» (έναντι 0,5 εκατοστιαίων μονάδων το 2013). 1.15. Η Επιτροπή επικροτεί την αλλαγή της προσέγγισης του Συνεδρίου το 2015. Για το 2014, η ΕΕ επαναλαμβάνει την άποψή της ότι οι παραβάσεις πολλαπλής συμμόρφωσης δεν επηρεάζουν τους όρους επιλεξιμότητας για τις πληρωμές (βλ. την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 7.7). ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ … και τη δομή της ετήσιας έκθεσής μας 1.16. Όπως περιγράφεται στη γενική εισαγωγή (σημεία 0.5 έως 0.7), επικαιροποιήσαμε τη δομή των κεφαλαίων της ετήσιας έκθεσης. Για λόγους συγκρισιμότητας, παρουσιάζουμε κατωτέρω ( γράφημα 1.3 ) τα αποτελέσματα του ελέγχου του παρελθόντος έτους, όπως αυτά θα εμφανίζονταν βάσει της νέας δομής, λαμβάνοντας υπόψη την επικαιροποιημένη προσέγγιση για τον ποσοτικό προσδιορισμό των δημόσιων συμβάσεων (βλέπε σημεία 1.13 και 1.14). Τα εν λόγω αριθμητικά στοιχεία παρουσιάζονται στον πίνακα 1.1 . Γράφημα 1.3 — Ανακατάταξη των αποτελεσμάτων του ελέγχου για το 2013 βάσει της δομής της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2014 και συνυπολογιζομένης της επικαιροποιημένης προσέγγισης όσον αφορά τον ποσοτικό προσδιορισμό των σφαλμάτων στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, κατόπιν συνεκτίμησης των αλλαγών στη δομή της ετήσιας έκθεσης και της επικαιροποιημένης προσέγγισης ως προς τον ποσοτικό προσδιορισμό των σοβαρών παραβιάσεων των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων. 1.17. Όπως φαίνεται στο γράφημα 1.4 , ο τομέας που συνέβαλε περισσότερο στο εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος για το 2014 ήταν η «Συνοχή», ενώ ακολουθούν οι τομείς «Φυσικοί Πόροι», «Ανταγωνιστικότητα» και «Η Ευρώπη ως παγκόσμιος παράγοντας». Η εν λόγω κατανομή είναι συνεπής προς τις διαπιστώσεις μας για το 2013. Γράφημα 1.4 — Συμβολή κάθε τομέα του ΠΔΠ στο συνολικό εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος για το 2014 Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 1.18. Τα σφάλματα επιλεξιμότητας στα συστήματα απόδοσης δαπανών διεκδικούν το μεγαλύτερο μερίδιο μεταξύ των σφαλμάτων που εντοπίστηκαν για το οικονομικό έτος 2014 (βλέπε επίσης σημεία 1.20 έως 1.22, γράφημα 1.5 και γράφημα 1.6 ). 1.18. α) Όσον αφορά τις δαπάνες απόδοσης, το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος είναι 5,5 % (έναντι 5,6 % το 2013). Στα συνηθέστερα σφάλματα που εντοπίστηκαν στον τομέα αυτό περιλαμβάνονται: — μη επιλέξιμες δαπάνες στις σχετικές δηλώσεις, — μη επιλέξιμα έργα, μη επιλέξιμες δραστηριότητες ή μη επιλέξιμοι δικαιούχοι, — σοβαρές παραβιάσεις των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων κατά το στάδιο του διαγωνισμού, και — σοβαρές παραβιάσεις των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων κατά την εκτέλεση της σύμβασης (ήτοι τροποποιήσεις των συμβάσεων και ανάθεση συμπληρωματικών εργασιών). α) Η Επιτροπή έχει επίσης εντοπίσει παρόμοια προβλήματα στο πλαίσιο των ελέγχων της. Η Επιτροπή κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013 προκειμένου να εντοπίσει τα βαθύτερα αίτια των προβλημάτων και να εφαρμόσει διορθωτικά μέτρα κατά περίπτωση. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ β) Όσον αφορά τα προγράμματα βάσει δικαιωμάτων, το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος είναι 2,7 % (έναντι 3,0 % το 2013). Στα συνηθέστερα σφάλματα που εντοπίστηκαν στον τομέα αυτό περιλαμβάνονται: — δηλώσεις γεωργικών εκτάσεων από γεωργούς οι οποίες υπερέβαιναν τις πραγματικές, και — διοικητικά σφάλματα που είχαν αντίκτυπο στις πληρωμές προς γεωργούς. Γράφημα 1.5 — Συμβολή κάθε είδους σφάλματος στο συνολικό εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. 1.19. Η παρουσίαση των αριθμητικών στοιχείων που παρατίθενται στο γράφημα 1.5 για το οικονομικό έτος 2013 στηρίζεται επί της αυτής βάσης με εκείνη που ελήφθη για το 2014, ήτοι πραγματοποιείται σύμφωνα με την προσέγγιση που περιγράφεται στο σημείο 1.13. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Στενή σχέση μεταξύ του είδους των δαπανών και των επιπέδων του σφάλματος 1.20. Αναλύσαμε τη σχέση μεταξύ του είδους των δαπανών και των επιπέδων του σφάλματος. Χαρακτηριστικό γνώρισμα των δαπανών της ΕΕ είναι ο βαθμός στον οποίο ο ορθός υπολογισμός των πληρωμών προς τους αποδέκτες χρηματοδότησης εξαρτάται από τα πληροφοριακά στοιχεία που παρέχουν οι ίδιοι οι αποδέκτες. Αυτό ισχύει για τη σημαντικότερη κατηγορία δαπανών βάσει δικαιωμάτων, ήτοι τις επιδοτήσεις βάσει έκτασης που καταβάλλονται στους γεωργούς. Η σχέση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική στην περίπτωση δραστηριοτήτων για τις οποίες αποδίδονται δαπάνες: οι αποδέκτες των ενισχύσεων οφείλουν να παρέχουν στοιχεία προς υποστήριξη της δήλωσής τους ότι ασκούν δραστηριότητα επιλέξιμη για ενίσχυση και ότι έχουν πραγματοποιήσει δαπάνες των οποίων δικαιούνται την απόδοση. Αυτό ισχύει για όλες τις μορφές διαχείρισης (16). 1.20. Το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου (IACS) —το οποίο περιλαμβάνει το σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων (LPIS)— συμβάλλει σημαντικά στην πρόληψη σφαλμάτων και τη μείωση του ποσοστού σφάλματος (βλ. σημείο 7.32). Το LPIS έχει δημιουργηθεί και συντηρείται από τις εθνικές αρχές. Οι πληρωμές προς τους τελικούς δικαιούχους μπορούν να πραγματοποιούνται μόνον αφού το αίτημά τους διασταυρωθεί με τις διαθέσιμες πληροφορίες στο LPIS. Ως αποτέλεσμα του LPIS, το επίπεδο σφαλμάτων για τις εκταρικές επιδοτήσεις είναι χαμηλότερο σε σύγκριση με τα άλλα είδη επιδοτήσεων στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα πλαίσια 1.2 και 1.3 επιβεβαιώνουν την άποψη αυτή. 1.21. Το γράφημα 1.6 βασίζεται στο σύνολο των ελεγκτικών δοκιμασιών στις οποίες υποβλήθηκαν οι δαπάνες της ΕΕ κατά τα τελευταία δύο έτη (17), στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεων σχετικά με τον γενικό προϋπολογισμό και τα Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης. Οι ροές πληρωμών κατηγοριοποιούνται ανάλογα με τη φύση τους. Το μέγεθος των κύκλων στο εν λόγω γράφημα αντικατοπτρίζει την αναλογία τους επί του συνόλου των δαπανών, η θέση τους επί της γραμμής των 45o υποδηλώνει το αντίστοιχο επίπεδο του εκτιμώμενου σφάλματος, το δε χρώμα τους υποδεικνύει εάν οι δαπάνες βασίζονται σε δικαίωμα ή σε απόδοση. 1.22. Στο κατωτέρω γράφημα ενσωματώνονται τόσο στοιχεία επαγγελματικής κρίσης (αξιολόγηση του αντίκτυπου των συστημάτων και των κινδύνων που σχετίζονται με το συγκεκριμένο είδος πράξης — βλέπε παράρτημα 1.1 , σημείο 1) όσο και εμπειρικά στοιχεία (μέτρηση των εκτιμώμενων επιπέδων σφάλματος για μία διετία). Το γράφημα παρατίθεται, αφενός, ως απάντηση σε αιτήματα ενδιαφερομένων για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα διαφορετικά προφίλ κινδύνου και, αφετέρου, ως μέσο διευκόλυνσης της Επιτροπής για τη λήψη μέτρων σε τομείς με μονίμως υψηλά επίπεδα σφάλματος. Γράφημα 1.6 — Σχέση μεταξύ του είδους της πράξης, του κινδύνου και του εκτιμώμενου επιπέδου σφάλματος στις πράξεις της ΕΕ (2013-2014) (1) Όσον αφορά τον τομέα «Η Ευρώπη ως παγκόσμιος παράγοντας», η απόδοση δαπανών περιλαμβάνει έργα πολλαπλών χορηγών βοήθειας τα οποία, στην πράξη, έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τις δαπάνες βάσει δικαιωμάτων, ενώ παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα σφάλματος. Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Τα αποτελέσματα σε διαφορετικούς τομείς δαπανών καταδεικνύουν διακριτούς τύπους σφαλμάτων 1.23. Όσον αφορά τον τομέα «Ανταγωνιστικότητα» (κεφάλαιο 5), το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος είναι 5,6 %, ήτοι υψηλότερο από τα αντίστοιχα αποτελέσματα για το 2013 (4,0 % (18)). Μεγάλο μέρος των δαπανών πραγματοποιείται στο πλαίσιο της απόδοσης εξόδων και τα σχετικά σφάλματα αντικατοπτρίζουν κατ’ ουσίαν διαφορετικές κατηγορίες μη επιλέξιμων δαπανών (ιδίως δαπάνες προσωπικού και άλλες άμεσες δαπάνες και έμμεσες δαπάνες). 1.23. Βλ. τις απαντήσεις της Επιτροπής στο κεφάλαιο 5 της ετήσιας έκθεσης (σημεία 5.6 έως 5.17). 1.24. Όσον αφορά τον τομέα «Συνοχή» (κεφάλαιο 6), το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος είναι 5,7 %, ήτοι υψηλότερο από τα αντίστοιχα αποτελέσματα για το 2013 (5,3 % (18). Το σύνολο σχεδόν των δαπανών στον τομέα αυτό εμφανίζονται ως απόδοση εξόδων. Στις βασικές αιτίες σφαλμάτων περιλαμβάνονται οι σοβαρές παραβιάσεις των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων (περί το ήμισυ του εκτιμώμενου επιπέδου σφάλματος) και ακολουθούν τα μη επιλέξιμα στοιχεία κόστους στις δηλώσεις δαπανών (άνω του ενός τετάρτου του εκτιμώμενου επιπέδου σφάλματος). Το υπόλοιπο των σφαλμάτων ανάγεται στη μη συμμόρφωση με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων και σε μη επιλέξιμα έργα. 1.24. Βλ. τις απαντήσεις της Επιτροπής στο κεφάλαιο 6 της ετήσιας έκθεσης (σημεία 6.23 έως 6.45 και σημείο 6.76). 1.25. Όσον αφορά τον τομέα «Φυσικοί πόροι» (κεφάλαιο 7), το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος είναι 3,6 %, ήτοι χαμηλότερο σε σύγκριση με τα αντίστοιχα αποτελέσματα για το 2013 (4,4 % (18)). Άνω των τριών τετάρτων των δαπανών στον συγκεκριμένο τομέα αναλογούν στο Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ), το οποίο περιέχει λιγότερα σφάλματα από την αγροτική ανάπτυξη, όπου από μακρού εντοπίζουμε υψηλά επίπεδα σφάλματος, ιδίως στις δαπάνες που πραγματοποιούνται βάσει της απόδοσης εξόδων. Συνολικά, οι εκ μέρους των γεωργών δηλώσεις γεωργικών εκτάσεων ή αριθμών ζώων καθ’ υπέρβαση των πραγματικών αποτελούν την πηγή σχεδόν του ενός τρίτου του εκτιμώμενου επιπέδου σφάλματος. Οι μη επιλέξιμοι δικαιούχοι, οι μη επιλέξιμες δραστηριότητες ή οι μη επιλέξιμες δαπάνες ήταν η δεύτερη κατά σειρά αιτία σφαλμάτων (περίπου το ένα τέταρτο του εκτιμώμενου επιπέδου σφάλματος). Οι παραβάσεις στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης (ένα έκτο) και τα διοικητικά σφάλματα (ένα έκτο) αποτελούν τις σημαντικότερες μεταξύ των υπόλοιπων αιτιών. 1.25. Το χαμηλότερο ποσοστό σφάλματος για το ΕΓΤΕ αντικατοπτρίζει την αποτελεσματικότητα του IACS, ιδίως του LPIS, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες εφαρμόζεται επαρκώς, για την αποτροπή σφαλμάτων από τα πρώτα κιόλας στάδια της διαδικασίας. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι το IACS στο σύνολό του αποτελεί σταθερό σύστημα για τη διαχείριση των δαπανών της ΚΓΠ. Βλ. επίσης τις απαντήσεις στα σημεία 1.15 και 1.20, 7.15 έως 7.19 και 7.25 έως 7.29. 1.26. Όσον αφορά τον τομέα «Η Ευρώπη ως παγκόσμιος παράγοντας», το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος είναι 2,7 %, ήτοι υψηλότερο σε σύγκριση με τα αντίστοιχα αποτελέσματα για το 2013 (2,1 % (18)) (19). Περισσότερο από το ήμισυ του συνόλου ανάγεται στις μη επιλέξιμες δαπάνες που αποδόθηκαν από την Επιτροπή. Οι καταβληθείσες πληρωμές για μη πραγματοποιηθείσα εκτέλεση έργου, παροχή υπηρεσιών ή αγορά προμηθειών αντιστοιχούν στο ένα τέταρτο του συνόλου. Το υπόλοιπο οφείλεται στην απουσία δικαιολογητικών (περίπου το ένα δέκατο του εκτιμώμενου επιπέδου σφάλματος), τον εσφαλμένο υπολογισμό δαπανών και τη μη συμμόρφωση με τους κανόνες περί σύναψης συμβάσεων. 1.26. Βλ. τις απαντήσεις της Επιτροπής στο κεφάλαιο 8 της ετήσιας έκθεσης (σημεία 8.11 έως 8.15). 1.27. Όσον αφορά τον τομέα «Διοίκηση» (κεφάλαιο 9), το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος είναι 0,5 %, ήτοι χαμηλότερο σε σύγκριση με τα αντίστοιχα αποτελέσματα για το 2013 (1,1 % (18)). Το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών του εν λόγω τομέα αφορά μισθούς, συντάξεις και επιδόματα που καταβλήθηκαν από θεσμικά και λοιπά όργανα της ΕΕ. Το ποσοστό σφάλματος στον τομέα αυτό, το οποίο στο σύνολό του δεν είναι σημαντικό, ανάγεται ως επί τον πλείστον σε έναν μικρό αριθμό σφαλμάτων στα επιδόματα. 1.27. Βλ. τις απαντήσεις της Επιτροπής στο κεφάλαιο 9 της ετήσιας έκθεσης (σημεία 9.13 έως 9.17). 1.28. Όπως διευκρινίζεται στη γενική εισαγωγή, δεν αφιερώνουμε χωριστό κεφάλαιο στις δαπάνες που δεν εμπίπτουν στους τομείς 1 — 2 και 4 — 5 του ΠΔΠ. Ως εκ τούτου, τα στοιχεία που αφορούν τις υπόλοιπες δαπάνες, ανερχόμενες σε 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ (1,5 % των δαπανών που κάλυψε ο έλεγχός μας), αναφέρονται στο παρόν κεφάλαιο (20). Εκ του συνόλου των 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, τα 0,5 δισεκατομμύρια αντιστοιχούν στις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από ή μέσω δέκα οργανισμών που καλύπτονται από τις ειδικές ετήσιες εκθέσεις μας (21). Τα κύρια σφάλματα που εντοπίστηκαν στον τομέα αυτό ήταν η απόδοση μη επιλέξιμων δαπανών (βλέπε πλαίσιο 1.1). Πλαίσιο 1.1 — Παράδειγμα σφαλμάτων στην απόδοση δαπανών για έργο στο πλαίσιο του τομέα 3 «Ασφάλεια και ιθαγένεια» του ΠΔΠ Το δείγμα μας περιλάμβανε πληρωμή της Επιτροπής προς δικαιούχο ο οποίος είχε την ιδιότητα του συντονιστή συνεργατικού έργου στο πλαίσιο του προγράμματος «Θεμελιώδη Δικαιώματα και Ιθαγένεια». Ο δικαιούχος, φορέας του Δημοσίου, απέσπασε δύο μόνιμους (δημόσιους) υπαλλήλους προκειμένου να εργαστούν με μερική απασχόληση για το έργο καταχωρίζοντας μέρος του μισθού τους στη δήλωση δαπανών που αφορούσε το έργο. Οι αποσπασμένοι υπάλληλοι πρέπει να δημιουργούν πρόσθετα έξοδα, τα οποία δικαιολογούνται μόνον εφόσον απορρέουν πραγματικά από την πρόσληψη άλλων υπαλλήλων προς αντικατάσταση των δημοσίων στα συνήθη καθήκοντά τους. Δεδομένου ότι ο δικαιούχος δεν διόρισε αντικαταστάτες των δημόσιων υπαλλήλων, οι σχετικές δαπάνες δεν είναι επιλέξιμες. Συνολικά, οι μη επιλέξιμες δαπάνες που είχε δηλώσει ο δικαιούχος συμποσούνταν σε 58 000 ευρώ από το σύνολο των δηλωθεισών δαπανών των 2 37 000 ευρώ. Διαπιστώσαμε ότι η Επιτροπή είχε αποδώσει μη επιλέξιμες δαπάνες σε 8 από τα 25 έργα του δείγματος που ενέπιπταν στον τομέα 3 του ΠΔΠ. Πλαίσιο 1.1 — Παράδειγμα σφαλμάτων στην απόδοση δαπανών για έργο στο πλαίσιο του τομέα 3 «Ασφάλεια και ιθαγένεια» του ΠΔΠ Η Επιτροπή είχε πλήρη επίγνωση των δυσκολιών με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωποι οι δημόσιοι φορείς όσον αφορά την τήρηση του κανόνα επιλεξιμότητας που εφαρμόζεται στις δαπάνες προσωπικού για δημόσιους φορείς (ανάθεση υπεργολαβίας σε άλλο προσωπικό για την αντικατάσταση των δημόσιων υπαλλήλων στις συνήθεις τους δραστηριότητες). Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, από το 2011 και μετά, η Επιτροπή τροποποίησε τους κανόνες επιλεξιμότητας που ισχύουν για το προσωπικό των δημόσιων φορέων, αξιοποιώντας την ευελιξία που παρέχουν εν προκειμένω οι κανόνες εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού. Ως εκ τούτου, οι μη επιλέξιμες δαπάνες που εντόπισε το Ελεγκτικό Συνέδριο στην προαναφερθείσα επιχορήγηση (δαπάνες προσωπικού για προσωπικό σε δημόσιους φορείς που δεν αναθέτουν αντικατάσταση) θα θεωρούνται πλέον επιλέξιμες. 1.29. Το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος για τις συνολικές δαπάνες στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης ανέρχεται σε 4,6 % (έναντι 4,9 % το 2013 (22)), ενώ για όλα τα άλλα είδη επιχειρησιακών δαπανών (23) ανέρχεται σε 4,6 % (έναντι 3,7 % το 2013 (22)). Το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος για τις διοικητικές δαπάνες είναι 0,5 % (έναντι 1,0 % το 2013 (22)). Τα είδη των διορθωτικών μέτρων ποικίλλουν όπως και ο αντίκτυπός τους 1.30. Με την εξέταση «των σφαλμάτων και των διορθώσεων» επιδιώκουμε να αποσαφηνίσουμε τους περίπλοκους μηχανισμούς που εφαρμόζονται όσον αφορά τη λήψη και την καταγραφή διορθωτικών μέτρων, καθώς και να αναλύσουμε τους διάφορους τρόπους με τους οποίους οι μηχανισμοί αυτοί μπορούν να επηρεάσουν τις δικές μας ελεγκτικές εργασίες. Σε ορισμένους τομείς δαπανών, η Επιτροπή θα διαθέτει νέα εργαλεία μόλις εκκινήσουν οι δαπάνες της νέας περιόδου προγραμματισμού. 1.30. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το ετήσιο αντιπροσωπευτικό ποσοστό σφάλματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της διορθωτικής ικανότητας της Επιτροπής όπως παρουσιάζεται στις διάφορες ετήσιες εκθέσεις δραστηριότητας και στη συγκεφαλαιωτική έκθεση. Ο δημοσιονομικός κανονισμός απαιτεί τη δέουσα εκτίμηση των κινδύνων που συνδέονται με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων, λαμβανομένου υπόψη του πολυετούς χαρακτήρα των συστημάτων ελέγχου και της φύσης των πληρωμών. Διορθωτικά μέτρα 1.31. Επιδίωξή μας είναι να λαμβάνουμε υπόψη τα διορθωτικά μέτρα που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη και η Επιτροπή, όταν αυτά προηγούνται της πληρωμής ή της εξέτασής μας. Λαμβάνουμε επίσης υπόψη τις διορθώσεις που εφαρμόζονται έπειτα από τη γνωστοποίηση των αποτελεσμάτων του δικού μας ελέγχου, δεν μπορούμε, ωστόσο, να μειώσουμε το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος όταν οι διορθώσεις επέρχονται συνεπεία του δικού μας ελέγχου (24). Ελέγχουμε την εφαρμογή των διορθώσεων αυτών (στις οποίες περιλαμβάνονται ανακτήσεις από τους δικαιούχους και διορθώσεις σε επίπεδο έργου) και προσαρμόζουμε τον ποσοτικό προσδιορισμό του σφάλματος, κατά περίπτωση. Εντούτοις, ο αντίκτυπος των διορθωτικών μέτρων ποικίλλει σημαντικά, ανάλογα με τον τομέα δαπανών, καθώς και με το είδος των διορθωτικών μέτρων. 1.31. Κοινή απάντηση στα σημεία 1.31 και 1.32. Στη συγκεφαλαιωτική έκθεση του 2014 [COM(2015) 279 final], η Επιτροπή εκτίμησε ότι ο μελλοντικός αντίκτυπος των διορθωτικών μηχανισμών ανέρχεται σε 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό το οποίο αντιπροσωπεύει το 1,9 % των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Για την κατανομή των αριθμητικών στοιχείων ανά τομέα πολιτικής βλ. πίνακα 1 στη συγκεφαλαιωτική έκθεση. Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι όλα τα είδη των δημοσιονομικών διορθώσεων και ανακτήσεων αποκλείουν την επιστροφή από τον προϋπολογισμό της ΕΕ δαπανών που πραγματοποιούνται κατά παράβαση της νομοθεσίας (βλ. σημείωση 6 στους λογαριασμούς). 1.32. Σε δείγμα 24 πράξεων που ελήφθη για το οικονομικό έτος 2014, η Επιτροπή και αρχές των κρατών μελών είχαν εφαρμόσει διορθωτικά μέτρα με άμεσο αντίκτυπο στην αντίστοιχη πράξη, τα οποία επηρέασαν τους υπολογισμούς μας. Τα εν λόγω μέτρα μείωσαν το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος κατά 1,1 εκατοστιαίες μονάδες (έναντι 1,6 εκατοστιαίων μονάδων το 2013) οι οποίες αντιστοιχούσαν σε 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι μεταβολές του αριθμού των πράξεων επί των οποίων εφαρμόστηκαν διορθώσεις και του αντίκτυπου που αυτές είχαν στο εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος δεν υποδηλώνουν αύξηση ή μείωση της αποτελεσματικότητας των διορθωτικών μέτρων. Δεδομένου ότι τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται σε σχετικά μικρό τμήμα του δείγματος, οι διακυμάνσεις από έτος σε έτος είναι αναμενόμενες. Τα είδη των διορθωτικών μέτρων είναι πολλά 1.33. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τους όρους «δημοσιονομικές διορθώσεις» και «ανακτήσεις» προκειμένου να καλύψει ευρύ φάσμα διορθωτικών μέτρων, τα οποία εφαρμόζονται τόσο πριν όσο και μετά την πραγματοποίηση (ή την απόδοση) των δαπανών. 1.33. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι όροι «δημοσιονομικές διορθώσεις» και «ανακτήσεις» χρησιμοποιούνται σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο που ορίζεται στον δημοσιονομικό κανονισμό και την αντίστοιχη τομεακή νομοθεσία. Μπορεί κανείς να αναζητήσει λεπτομερέστερες πληροφορίες για τον διαφορετικό προληπτικό και διορθωτικό μηχανισμό που προβλέπεται στην ισχύουσα νομοθεσία στη σημείωση 6 των ετήσιων λογαριασμών της ΕΕ, καθώς και στην ανακοίνωση για την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ. 1.34. Στη σημείωση 6.2.2 των λογαριασμών παρατίθεται η συνολική αξία των διορθωτικών δράσεων που εφαρμόστηκαν το 2014, η οποία ανέρχεται σε 3 285 εκατομμύρια ευρώ. Στο γράφημα 1.7 παρουσιάζουμε την ταξινόμηση των ποσών των διορθώσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τα διάφορα στάδια του κύκλου εκτέλεσης των δαπανών. Το ένα τέταρτο του συνόλου των διορθωτικών δράσεων που εφαρμόστηκαν το 2014 αποτελούν διορθώσεις και ανακτήσεις «στην πηγή» (ήτοι προτού η Επιτροπή προβεί στη σχετική πληρωμή) (25). Ένα άλλο τέταρτο συνίσταται στην ανάκληση και αντικατάσταση έργων στον τομέα της συνοχής (είτε κατά το στάδιο υλοποίησης είτε κατά το κλείσιμο επιχειρησιακών προγραμμάτων). Γράφημα 1.7 — Ταξινόμηση των διορθωτικών μέτρων που εφαρμόστηκαν το 2014 (*) Αποφάσεις της Επιτροπής (κυρίως αποφάσεις περί συμμόρφωσης στον τομέα της γεωργίας), διορθώσεις κατά το κλείσιμο που οδηγούν σε αποδεσμεύσεις πιστώσεων και σε ανακτήσεις από δικαιούχους. (**) Μείωση των αποδιδόμενων δαπανών και ένταξη νέων έργων / δαπανών κατά την εκτέλεση και το κλείσιμο των προγραμμάτων. (***) Διορθώσεις πριν από την πληρωμή στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης , μη επιλέξιμα ποσά και πιστωτικά σημειώματα στο πλαίσιο της άμεσης και της έμμεσης διαχείρισης (καταχωριζόμενα ως «ανακτήσεις» στη σημείωση 6). Πηγή: Σημείωση 6 των ενοποιημένων λογαριασμών της ΕΕ για το 2014 και στοιχεία επί των οποίων βασίζονται οι λογαριασμοί. Όσον αφορά τον τομέα «Συνοχή», η επιλογή της ταξινόμησης των ποσών μεταξύ «δαπανών αποκλειόμενων πριν από την πληρωμή» και «ανακλήσεων δαπανών» εξαρτάται από την ανάλυση σημαντικών διορθώσεων που επιβλήθηκαν κατά την υπό εξέταση περίοδο. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 1.35. Οι διορθωτικές δράσεις που αναλύονται στην παρούσα ενότητα της ετήσιας έκθεσης αφορούν επίσης τις εργασίες των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών και τις ανακτήσεις τις οποίες πραγματοποιούν τόσο οι ίδιες όσο και η Επιτροπή. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο αντίκτυπος των διορθωτικών μέτρων είναι σε μεγάλο βαθμό εμφανής ήδη κατά τον χρόνο έγκρισης των δαπανών από την Επιτροπή 1.36. Σε όλους τους σχετικούς τομεακούς κανονισμούς σχετικά με την επιμερισμένη διαχείριση ορίζονται κανόνες για πρωτοβάθμιους ελέγχους ή μειώσεις των ποσών που δηλώνουν οι τελικοί δικαιούχοι που πραγματοποιούνται από τις εθνικές αρχές προτού πιστοποιηθεί οποιαδήποτε δαπάνη. Επίσης, ενίοτε οι εθνικές αρχές συμφωνούν να μειώσουν ή να απαλείψουν από τις δηλώσεις ορισμένες μόνιμες δαπάνες, επειδή περιέχουν σφάλματα με μακροπρόθεσμο αντίκτυπο (όπως οι συνεχείς πληρωμές δυνάμει σύμβασης που περιέχει σφάλμα που εμπίπτει στο πεδίο των δημόσιων συμβάσεων). Οι εν λόγω προσαρμογές μπορούν να έχουν μετρήσιμο αντίκτυπο στο ύψος του ποσού που ζητείται προς απόδοση για μεμονωμένα έργα ή στην επιδότηση που καταβάλλεται σε μεμονωμένους γεωργούς, με αποτέλεσμα η διόρθωση να μειώνει το επίπεδο σφάλματος που προκύπτει από τις εκτιμήσεις μας. 1.37. Στο πλαίσιο της άμεσης και της έμμεσης διαχείρισης, οι «ανακτήσεις» που καταχωρίζονται από την Επιτροπή περιλαμβάνουν τα μη επιλέξιμα ποσά που αφαιρούνται από τις δηλώσεις δαπανών πριν από την έγκριση της πληρωμής. Η επιλεξιμότητα των ποσών κρίνεται με υποβολή σε έλεγχο των διαθέσιμων εγγράφων ή βάσει των αποτελεσμάτων των διενεργούμενων ελέγχων (βλέπε επίσης γράφημα 1.7 ). Κατ’ αυτό τον τρόπο, μπορεί και πάλι να μειωθεί το κατά τις εκτιμήσεις μας επίπεδο σφάλματος. 1.37. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής εφαρμόζουν ανακτήσεις και «στην πηγή» με αφαίρεση των μη επιλέξιμων δαπανών (που έχουν εντοπιστεί στο πλαίσιο προηγούμενων ή των τρεχουσών δηλώσεων δαπανών) από τις πληρωμές που έχουν πραγματοποιηθεί. Οι περί συμμόρφωσης αποφάσεις οδηγούν σε έσοδα με ειδικό προορισμό που χρηματοδοτούν γεωργικές δαπάνες 1.38. Συχνά οι περί συμμόρφωσης αποφάσεις («δημοσιονομικές διορθώσεις» στον τομέα της γεωργίας) λαμβάνονται σε κατ’ αποκοπήν βάση. Συνήθως αφορούν συστημικές αδυναμίες και όχι σφάλματα στο επίπεδο των τελικών δικαιούχων, σπανίως δε οδηγούν σε ανάκτηση από τους εμπλεκόμενους γεωργούς. Τα εν λόγω διορθωτικά μέτρα αποτελούν κίνητρο ώστε τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που εφαρμόζουν. Εφόσον με τις διορθώσεις αυτές εξασφαλίζεται η δυνατότητα συνεχούς βελτίωσης των δηλώσεων που εγκρίνουν οι οργανισμοί πληρωμών, αυτές μπορούν να συμβάλλουν και στην κανονικότητα και τη νομιμότητα των πράξεων σε επίπεδο τελικών δικαιούχων (βλέπε πλαίσια 1.2 και 1.3). 1.38. Οι δημοσιονομικές διορθώσεις στις οποίες προβαίνει η Επιτροπή για τις γεωργικές δαπάνες αποσκοπούν στην προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ και επιβάλλονται στα κράτη μέλη. Δεν οδηγούν άμεσα σε ανακτήσεις από τους γεωργούς, διότι η Επιτροπή δεν καταβάλλει ποσά απευθείας στους τελικούς δικαιούχους, αλλά επιστρέφει τις πληρωμές που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη στους γεωργούς. Ωστόσο, όταν μπορούν να εντοπιστούν τέτοιες παράτυπες πληρωμές ως αποτέλεσμα της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, προσδοκία της Επιτροπής είναι τα κράτη μέλη να δίνουν συνέχεια με μέτρα ανάκτησης από τους εν λόγω δικαιούχους. Βλ. απάντηση στο πλαίσιο 1.3. 1.39. Οι οργανισμοί πληρωμών εφαρμόζουν τις περί συμμόρφωσης αποφάσεις μειώνοντας τις μελλοντικές αιτήσεις για απόδοση δαπανών από την Επιτροπή στο πλαίσιο των καταβαλλόμενων στους γεωργούς ενισχύσεων. Η Επιτροπή καταχωρίζει ως δαπάνη το συνολικό ποσό που καταβάλλεται στους γεωργούς (ήτοι με τη διόρθωση δεν μειώνεται το ύψος των καταχωρισμένων πληρωμών). Αντιθέτως, στους λογαριασμούς καταχωρίζεται η διαφορά μεταξύ των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν στους γεωργούς και των ποσών που αποδόθηκαν στους οργανισμούς πληρωμών ως έσοδα με ειδικό προορισμό, τα οποία είναι διαθέσιμα για τη χρηματοδότηση γεωργικών δαπανών (26). Άνω των δύο τρίτων των «δημοσιονομικών διορθώσεων» που καταχωρίστηκαν στον τομέα της συνοχής το 2014 αντικαταστάθηκαν με νέες δαπάνες ... 1.40. Στον τομέα της συνοχής, άνω των δύο τρίτων του συνόλου των καταχωρισμένων «δημοσιονομικών διορθώσεων» αφορούν περιπτώσεις κατά τις οποίες οι αρχές των κρατών μελών ανακαλούν τις δηλωθείσες δαπάνες και τις αντικαθιστούν με νέες. Σε ορισμένες περιπτώσεις ανακλήσεων, δεν υπάρχουν συγκεκριμένα έργα που να χαρακτηρίζονται ως ανακληθέντα. Αντ’ αυτού, τα κράτη μέλη δηλώνουν πρόσθετα έργα και, κατ’ αυτό τον τρόπο, μειώνεται στην πράξη το ποσοστό συγχρηματοδότησης. Οι ανακλήσεις μπορούν να θεωρηθούν αποτελεσματικό διορθωτικό μέτρο μόνον όταν οι δαπάνες αντικατάστασης δεν περιέχουν και οι ίδιες ουσιώδες σφάλμα. 1.40. Η Επιτροπή θεωρεί ότι όλες οι δημοσιονομικές διορθώσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στις οποίες τα κράτη μέλη επιτρέπεται να εισάγουν νέα σχέδια και νέες δαπάνες προκειμένου να χρησιμοποιήσουν εκ νέου τα διορθωμένα ποσά, προστατεύουν τον προϋπολογισμό της ΕΕ από δαπάνες που πραγματοποιούνται κατά παράβαση της νομοθεσίας και δημιουργούν κίνητρα για τα κράτη μέλη να ανακτήσουν ποσά από τους δικαιούχους (και, ως εκ τούτου, συμβάλλουν στη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου). Ωστόσο, το αποτρεπτικό αποτέλεσμα των καθαρών δημοσιονομικών διορθώσεων, κατά τις οποίες τα κράτη μέλη δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν εκ νέου τα διορθωμένα και ανακτηθέντα ποσά και, ως εκ τούτου, χάνουν τα κονδύλια, είναι σαφώς υψηλότερο. ... ενώ οι καθαρές διορθώσεις είναι λιγότερο συχνές 1.41. Όταν δεν είναι δυνατή η αντικατάσταση, οι διορθώσεις οδηγούν σε απώλεια πόρων της ΕΕ για το εκάστοτε κράτος μέλος της (27). Αυτό μπορεί να συμβεί στη σχετικά σπάνια περίπτωση κατά την οποία τα κράτη μέλη δεν είναι σε θέση να παρουσιάσουν επαρκείς επιλέξιμες δαπάνες και η αντικατάσταση δεν είναι πλέον δυνατή (28) ή δεν επιτρέπεται (29). Η Επιτροπή αναμένει ότι μεταβολές στην ισχύουσα νομοθεσία θα επιφέρουν συχνότερες καθαρές διορθώσεις στο μέλλον. 1.41. Ακολουθώντας το παράδειγμα του γεωργικού τομέα, ο νομοθέτης αποφάσισε ότι παρόμοιος μηχανισμός καθαρών δημοσιονομικών διορθώσεων πρέπει να εφαρμοστεί στην πολιτική συνοχής για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, εισάγεται ένα πρόσθετο κίνητρο για τα κράτη μέλη όσον αφορά την πρόληψη ή την ανίχνευση και αντιμετώπιση σοβαρών ανεπαρκειών στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου πριν από την υποβολή των ετήσιων λογαριασμών στην Επιτροπή. Στην αντίθετη περίπτωση, και αν εξακολουθούν να διαπιστώνονται από την Επιτροπή ή το Ελεγκτικό Συνέδριο σοβαρές ανεπάρκειες κατά την παροχή των ετήσιων λογαριασμών, η Επιτροπή πρέπει να εφαρμόζει καθαρή διόρθωση σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στους σχετικούς κανονισμούς, το οποίο σημαίνει απώλεια πόρων για το κράτος μέλος. Εξάλλου, η Επιτροπή θεωρεί ότι στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, όλες οι δημοσιονομικές διορθώσεις και οι ανακτήσεις έχουν αρνητικές επιπτώσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς, ανεξάρτητα από τη μέθοδο εκτέλεσης. Το κράτος μέλος, προκειμένου να μη χάσει την ενωσιακή χρηματοδότηση, πρέπει να αντικαταστήσει τις μη επιλέξιμες δαπάνες με πρόσθετες επιλέξιμες πράξεις. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος μέλος αντιμετωπίζει με τον εθνικό προϋπολογισμό του τις δημοσιονομικές συνέπειες της απώλειας ενωσιακής συγχρηματοδότησης των δαπανών που κρίνονται μη επιλέξιμες, εκτός εάν ανακτήσει τα ποσά από τους μεμονωμένους δικαιούχους. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη χρησιμοποίησαν όλα τα εν λόγω είδη διορθωτικών μέτρων το 2014 1.42. Στα πλαίσια 1.2 έως 1.4 παρουσιάζονται διάφορα είδη διορθωτικών μέτρων, καθώς και ο αντίκτυπός τους: Πλαίσιο 1.2 — Παράδειγμα βελτίωσης των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου — Ελλάδα: εξυγίανση του LPIS Η Επιτροπή ανέλαβε δράση προκειμένου να ενταθούν οι εργασίες βελτίωσης του συστήματος αναγνώρισης αγροτεμαχίων (Land Parcel Identification System, LPIS) που χρησιμοποιείται ως βάση για τις καταβολές των ενισχύσεων στους γεωργούς, όπως αυτές που καταβάλλονται στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης (ΚΕΕ), του μεγαλύτερου επιμέρους καθεστώτος δαπανών της ΕΕ. Η διαδικασία αυτή περιλάμβανε πολλά στάδια και είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των «επιλέξιμων» μόνιμων βοσκότοπων που ήταν καταχωρισμένοι στο ελληνικό LPIS από 3,6 εκατομμύρια εκτάρια το 2012 σε 1,5 εκατομμύρια εκτάρια τον Οκτώβριο του 2014. Επί πολλά έτη, οι παράτυπες δηλώσεις «μόνιμων βοσκότοπων» που δεν είναι επιλέξιμοι για ενίσχυση από την ΕΕ αποτελούν παράγοντα που συμβάλλει καθοριστικά στο εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος για τον τομέα «Φυσικοί πόροι». Συνεκτιμήσαμε τον αντίκτυπο των διορθώσεων στις μεμονωμένες πληρωμές σε τελικούς δικαιούχους οι οποίες περιέχονταν σε δείγμα του ΕΓΤΕ και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ). Επιπλέον, η απόρριψη πολλών μη επιλέξιμων αιτήσεων από τον οργανισμό πληρωμών είχε ως αποτέλεσμα την ανάκλησή τους από τις δαπάνες από τις οποίες αντλήσαμε το δείγμα μας. Πλαίσιο 1.2 — Παράδειγμα βελτίωσης των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου — Ελλάδα: εξυγίανση του LPIS Άλλα παραδείγματα του θετικού αντίκτυπου των σχεδίων δράσης παρατίθενται από το Συνέδριο στο κεφάλαιο 7. Σχέδια δράσης εφαρμόζονται όποτε κρίνεται αναγκαίο, η δε Επιτροπή παρακολουθεί προσεκτικά την εφαρμογή τους και υποβάλλει στοιχεία για τα διορθωτικά μέτρα που λαμβάνονται στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης. Το LPIS προλαμβάνει το ενδεχόμενο να δηλώνουν οι δικαιούχοι εκτάσεις γης που δεν υφίστανται ή που δεν πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας, ή εκτάσεις γης που έχουν ήδη δηλωθεί από άλλον δικαιούχο. Όταν εφαρμόζεται ορθά, είναι ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό εργαλείο για τον περιορισμό των σφαλμάτων. Καλύπτει το 75 % των δαπανών της ΚΓΠ. Τα ποσοστά σφάλματος για τις ενισχύσεις με βάση την έκταση είναι χαμηλότερα από ό,τι για άλλα μέτρα, όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων για το 2014 της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης. Πλαίσιο 1.3 — Παράδειγμα διορθώσεων που προκύπτουν από διαδικασίες εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση (30) — Απόφαση περί συμμόρφωσης αριθ. 47 και ο αντίκτυπός της σε γάλλους γεωργούς Το 2014 η Γαλλία αποδέχθηκε διόρθωση ύψους 1,1 δισεκατομμυρίων ευρώ (984 εκατομμύρια ευρώ για το ΕΓΤΕ και 94 εκατομμύρια ευρώ για το ΕΓΤΑΑ) (31). Οι εθνικές αρχές ανακοίνωσαν ότι αυτή δεν θα είχε αντίκτυπο στους γεωργούς και ότι το ποσό θα καλυπτόταν από τον εθνικό προϋπολογισμό. Σε προηγούμενες ετήσιες εκθέσεις μας έχουμε δηλώσει ότι τέτοιες πρακτικές δεν αποτελούν κίνητρο για την εξάλειψη των σφαλμάτων σε επίπεδο δικαιούχων (32). Κύριοι λόγοι επιβολής της διόρθωσης ήταν οι αδυναμίες στο σύστημα LPIS-GIS (695 εκατομμύρια ευρώ) και η υπέρβαση του ανώτατου ορίου των δικαιωμάτων που οδήγησαν στην καταβολή στους γεωργούς ποσού καθ’ υπέρβαση του οφειλόμενου (141 εκατομμύρια ευρώ). Στην επιβολή της διόρθωσης συνετέλεσαν επίσης, αν και σε μικρότερο βαθμό, παραβάσεις της υποχρέωσης πολλαπλής συμμόρφωσης που αφορά την έγκαιρη γνωστοποίηση των μετακινήσεων ζώων (123 εκατομμύρια ευρώ). Όλα αυτά αφορούν πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2009 και 2013. Όσον αφορά το 2014, δεν επιβλήθηκε καμία διόρθωση και οι παραβιάσεις του ανώτατου ορίου δικαιωμάτων και των μη επιλέξιμων εκτάσεων που καταχωρίστηκαν στο LPIS στη Γαλλία συνέβαλαν κατά 0,3 εκατοστιαίες μονάδες στο εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος όσον αφορά τον τομέα «Φυσικοί πόροι» για το οικονομικό έτος 2014. Πλαίσιο 1.3 — Παράδειγμα διορθώσεων που προκύπτουν από διαδικασίες εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση — Απόφαση περί συμμόρφωσης αριθ. 47 και ο αντίκτυπός της σε γάλλους γεωργούς Στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα να διασφαλίζουν την ορθή λειτουργία των συστημάτων ελέγχου. Η δημοσιονομική διόρθωση ύψους 1,1 δισεκατομμυρίων ευρώ θα επιστραφεί στον προϋπολογισμό της ΕΕ σε 3 ετήσιες δόσεις (2015, 2016 και 2017). Η Επιτροπή θα ήθελε να υπογραμμίσει ότι, λόγω της φύσης της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση την οποία εφαρμόζει εκ των υστέρων, αφού οι λογαριασμοί του έτους έχουν εκκαθαριστεί, και έπειτα από αντιπαραθετική διαδικασία που επιτρέπει στο κράτος μέλος να υποβάλει τα δικά του επιχειρήματα και τον δικό του υπολογισμό, είναι πολύ σπάνιο μια δημοσιονομική διόρθωση να μπορεί να εκδοθεί ήδη από το επόμενο έτος της σχετικής δαπάνης. Με τη διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση που βρίσκεται σε εξέλιξη θα προστατευθεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ για το 2014. Πλαίσιο 1.4 — Παράδειγμα διορθώσεων που επιβάλλονται λόγω υπερβολικών δαπανών: ΕΚΤ στη Ρουμανία Στις ετήσιες εκθέσεις τόσο του οικονομικού έτους 2012 όσο και του 2013 αναφερθήκαμε σε διορθωτικές δράσεις που έλαβαν χώρα στη Ρουμανία. Το 2013 μειώσαμε το κατά την εκτίμησή μας ποσοστό σφάλματος για μια σειρά ρουμανικών έργων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ), επειδή οι εθνικές αρχές είχαν προσδιορίσει τον αντίκτυπο σε επίπεδο έργου. Η κατάσταση παρέμεινε η ίδια και το 2014. Ορισμένα έργα που εξετάσαμε εξακολουθούν να περιέχουν σφάλματα, τα οποία οφείλονται σε προβλήματα που δεν καλύπτονται από τις διορθώσεις. Στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της για το 2014, η Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης αναφέρει ότι συνεχίζει να παρακολουθεί την εφαρμογή του συμφωνηθέντος σχεδίου δράσης. Οι δημοσιονομικές διορθώσεις που επιβλήθηκαν δεν συνεπάγονται κατ’ ανάγκην ότι θα μειωθεί η χρηματοδότηση που χορηγείται στη Ρουμανία, διότι τα κράτη μέλη έχουν το δικαίωμα να δηλώνουν μεγαλύτερο ποσό δαπανών (33). Στα πληροφοριακά στοιχεία που διαβιβάζει η Επιτροπή σχετικά με τα διορθωτικά μέτρα δεν προσδιορίζεται πάντοτε ποσοτικώς ο διαφορετικός αντίκτυπός τους ... 1.43. Στη σημείωση 6 των λογαριασμών παρατίθενται ως επί το πλείστον πληροφορίες που γνωστοποιούνται εκουσίως (η γνωστοποίησή τους δεν είναι υποχρεωτική βάσει των λογιστικών προτύπων). Σημαντικό μέρος των πληροφοριών αυτών δεν προέρχεται από τα λογιστικά συστήματα. Στη σημείωση περιγράφεται, χωρίς να προσδιορίζεται πάντοτε ποσοτικώς, ο διαφορετικός αντίκτυπος των διαφόρων διορθωτικών προσαρμογών στον προϋπολογισμό της ΕΕ. 1.43. Ο νομοθέτης παρέσχε στην Επιτροπή τον μηχανισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι δαπάνες που πραγματοποιούνται κατά παράβαση της νομοθεσίας δεν χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Οι εν λόγω δημοσιονομικές διορθώσεις συνδέονται κατά κύριο λόγο με αδυναμίες των συστημάτων οι οποίες οδηγούν σε κίνδυνο σφάλματος. Εναπόκειται στα κράτη μέλη, αλλά όχι στην Επιτροπή, να εντοπίζουν και να ανακτούν τα παράτυπα ποσά από τους δικαιούχους. Εάν αυτό δεν είναι δυνατό, οι πόροι της ΕΕ αντικαθίστανται από εθνικούς πόρους, διότι οι εθνικοί προϋπολογισμοί πρέπει να επιβαρύνονται με τις δημοσιονομικές διορθώσεις. ... ενώ περαιτέρω βελτιώσεις θα συνέβαλλαν στη βελτίωση της ανάλυσης 1.44. Η ικανότητα της Επιτροπής να βελτιώνει την ποιότητα των δαπανών δεν αποτελεί απλή συνάρτηση των σχετικών ποσών αλλά του αντίκτυπου τους. Για την αυστηρή αξιολόγηση του αντίκτυπου των διορθωτικών μέτρων απαιτούνται καλύτερες πληροφορίες σχετικά με το είδος του σφάλματος που έχει διορθωθεί και τον τρόπο εφαρμογής των διορθώσεων (34). Όταν οι αρμόδιες γενικές διευθύνσεις της Επιτροπής αξιολογούν τον αντίκτυπο των διορθωτικών μέτρων που λαμβάνουν, προβαίνουν στις απαιτούμενες προσαρμογές των αριθμητικών στοιχείων που προέρχονται από τη σημείωση 6 (βλέπε σημείο 1.55). 1.44. Ορισμένες υπηρεσίες έχουν προσαρμόσει δεόντως τα στοιχεία τους σχετικά με την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ που περιλαμβάνονται στη σημείωση 6 προκειμένου να εκτιμηθούν οι μελλοντικές διορθώσεις βάσει των ειδικών τους περιστάσεων. Η συγκεφαλαιωτική έκθεση της Επιτροπής επιβεβαιώνει τον ουσιώδη αντίκτυπο των σφαλμάτων στις πράξεις 1.45. Κάθε γενική διεύθυνση της Επιτροπής καταρτίζει ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων. Στην έκθεση αυτή περιλαμβάνονται: — απολογισμός της προόδου που έχει επιτελεστεί για κάθε βασικό στόχο πολιτικής (αναλύεται στο κεφάλαιο 3), — έκθεση διαχείρισης του γενικού διευθυντή προς το σώμα των επιτρόπων, — δήλωση του γενικού διευθυντή με την οποία αυτός παρέχει διασφάλιση ότι η έκθεση παρουσιάζει ορθώς τα οικονομικά στοιχεία και ότι οι πράξεις που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του είναι νόμιμες και κανονικές. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 1.46. Η συγκεφαλαιωτική έκθεση συνοψίζει τις πληροφορίες αυτές και περιέχει δήλωση ότι η Επιτροπή αναλαμβάνει, με την έγκριση της έκθεσης, τη συνολική πολιτική ευθύνη για τη διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ. 1.47. Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της εκ μέρους μας ανάλυσης των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων των γενικών διευθύνσεων, καθώς και της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης της Επιτροπής (35). Εστιάζουμε στη συνέπεια και την καταλληλότητα των εκτιμήσεων της Επιτροπής σχετικά με: — το επίπεδο σφάλματος που υπάρχει όταν η Επιτροπή αποδίδει δαπάνες ή εκκαθαρίζει τις ίδιες δαπάνες της (η Επιτροπή αναφέρει το συγκεκριμένο ποσό ως «ποσό σε κίνδυνο»), και — τον βαθμό στον οποίο τα σφάλματα αντιμετωπίζονται με μεταγενέστερες διορθώσεις (η Επιτροπή χρησιμοποιεί τους όρους «διορθωτική ικανότητα» ή «εκτιμώμενες μελλοντικές διορθώσεις» (36)). Οι γενικοί διευθυντές υποβάλλουν ετησίως στοιχεία που αφορούν την κανονικότητα 1.48. Όταν οι γενικοί διευθυντές δεν είναι σε θέση να παράσχουν διασφάλιση για σημαντικό τμήμα των δαπανών, διατυπώνουν επιφύλαξη (βλέπε πλαίσιο 1.5). Επιφύλαξη οφείλουν να διατυπώσουν σε περίπτωση κατά την οποία: — έχει επέλθει συμβάν με σοβαρές επιπτώσεις για τη φήμη της Επιτροπής· ή — ο αντίκτυπος των εκτιμώμενων επιπέδων σφάλματος, μετά την αφαίρεση των δημοσιονομικών διορθώσεων και των ανακτήσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, παραμένει ουσιώδης. Πλαίσιο 1.5 — Επιφυλάξεις στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων για το 2014 Το 2014 οι γενικοί διευθυντές διατύπωσαν συνολικά 20 ποσοτικώς προσδιορισμένες επιφυλάξεις, έναντι 17 το 2013. Αυτή η αύξηση του συνολικού αριθμού των επιφυλάξεων οφείλεται στα εξής: — στη διατύπωση τριών νέων επιφυλάξεων από τους γενικούς διευθυντές της Γενικής Διεύθυνσης Επικοινωνιακών Δικτύων, Περιεχομένου και Τεχνολογιών (37) και της Γενικής Διεύθυνσης Γειτονίας και Διαπραγματεύσεων για τη Διεύρυνση (38) (39), καθώς και τον προϊστάμενο της Υπηρεσίας Μέσων Εξωτερικής Πολιτικής (FPI) (40), — στη διαίρεση μίας επαναλαμβανόμενης επιφύλαξης σε δύο (41), και — στην άρση μίας επιφύλαξης (42). Το ύψος των δαπανών που καλύπτονταν από επιφύλαξη μειώθηκε από 2,4 δισεκατομμύρια ευρώ το 2013 σε 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ το 2014 (43). 1.49. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του σχετικά με την απαλλαγή για το οικονομικό έτος 2013 (44), κάλεσε την Επιτροπή «να αποσαφηνίσει περαιτέρω τον υπολογισμό των ποσών σε κίνδυνο και να αναλύσει τον εκτιμώμενο αντίκτυπο των διορθωτικών μηχανισμών επ’ αυτού του αριθμητικού στοιχείου». ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 1.50. Ανταποκρινόμενη στο αίτημα της αρμόδιας για την απαλλαγή αρχή, η Επιτροπή ανέπτυξε το 2014 περαιτέρω εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές (45) σχετικά με την παρουσίαση των πληροφοριών στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων. Ζήτησε από τους γενικούς διευθυντές να παρουσιάσουν ένα «μέσο ποσοστό εντοπισθέντος σφάλματος» (46). Η εφαρμογή του εν λόγω ποσοστού σφάλματος στο σύνολο των πληρωμών του έτους οδηγεί στον υπολογισμό του «ποσού σε κίνδυνο» (47). Στη συγκεφαλαιωτική έκθεση παρουσιάζεται το ποσό αυτό παρουσιάζεται μαζί με εκτίμηση της μελλοντικής διορθωτικής ικανότητας των κατασταλτικών ελέγχων της Επιτροπής. 1.50. Η εκτίμηση του «μέσου εντοπιζόμενου ποσοστού σφάλματος» αντιπροσωπεύει μια νέα έννοια με διαφορετικό σκοπό, δηλαδή να δοθεί η δυνατότητα στους κύριους διατάκτες να περιλάβουν για πρώτη φορά στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριότητας για το 2014 την καλύτερη δυνατή εκτίμηση του συνολικού ποσού σε κίνδυνο για το σύνολο του προϋπολογισμού υπό την ευθύνη τους. Κατά τα προηγούμενα έτη, αυτό γινόταν μόνο για το μέρος των δαπανών που υπόκεινται σε επιφυλάξεις. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι δαπάνες περιέχουν σημαντικό επίπεδο σφάλματος ... 1.51. Στη συγκεφαλαιωτική έκθεση του 2014, η Επιτροπή αναφέρει ότι το «ποσό σε κίνδυνο» κυμαίνεται μεταξύ 3,7 και 5 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε 2,6 % έως 3,5 % των πληρωμών του 2014 τις οποίες καλύπτει η εν λόγω έκθεση (48). Από τα αριθμητικά αυτά στοιχεία καταδεικνύεται ότι οι συνολικές δαπάνες περιέχουν σημαντικό επίπεδο σφάλματος. 1.51. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι «οι δαπάνες περιέχουν σημαντικό επίπεδο σφάλματος» σε κάθε περίπτωση που ο γενικός διευθυντής εισάγει δημοσιονομική επιφύλαξη. ... αλλά αναφέρεται στον εκτιμώμενο αντίκτυπο των μελλοντικών διορθώσεων 1.52. Η συγκεφαλαιωτική έκθεση του 2014 περιέχει πρόβλεψη του συνολικού ποσού των εκτιμώμενων μελλοντικών διορθώσεων (ή της διορθωτικής ικανότητας). Βάσει των καταχωρισμένων διορθώσεων των έξι τελευταίων ετών (49), η Επιτροπή εκτιμά ότι, κατά τα επόμενα χρόνια, «θα εντοπίσει και θα διορθώσει σφάλματα συνολικού ύψους 2,7 δισεκατομμυρίων ευρώ περίπου» (50). 1.52. Στη συγκεφαλαιωτική έκθεση του 2014, η Επιτροπή αναφέρει ότι θα εξακολουθήσει να διενεργεί διορθωτικούς ελέγχους και παράγει τη βέλτιστη εκτίμηση του ύψους των διορθώσεων βασιζόμενη στις προηγούμενες επιδόσεις επί μια επαρκώς μακρά χρονική περίοδο προκειμένου να μετριαστούν οι κυκλικές επιπτώσεις. Στόχος είναι να ανταποκριθεί στο αίτημα που διατυπώθηκε κατά την απαλλαγή, δηλαδή να «αναλύει τον εκτιμώμενο αντίκτυπο των διορθωτικών μηχανισμών». Ωστόσο, τα αριθμητικά στοιχεία εμφανίζουν ορισμένα προβλήματα με την ακρίβεια και τη συνέπειά τους Οι γενικές διευθύνσεις που ασκούν επιμερισμένη διαχείριση προσάρμοσαν τα στοιχεία που διαβίβασαν οι εθνικές αρχές 1.53. Για περισσότερο από τα τρία τέταρτα των δαπανών του 2014 (τομείς 1β και 2 του ΠΔΠ), οι γενικές διευθύνσεις βασίζουν τις εκτιμήσεις τους όσον αφορά τα ποσά σε κίνδυνο σε στοιχεία που διαβιβάζουν οι εθνικές αρχές. Ωστόσο, η Επιτροπή αναφέρει στη συγκεφαλαιωτική έκθεση ότι «η αξιοπιστία των εκθέσεων ελέγχου των κρατών μελών εξακολουθεί να συνιστά πρόβλημα» (51). Συνεπεία αυτού, οι γενικές διευθύνσεις προβαίνουν σε σημαντικές προσαρμογές των ποσοστών σφάλματος που αναφέρουν τα κράτη μέλη (52). Οι εν λόγω προσαρμογές είναι αναγκαίες, αλλά η Επιτροπή δεν προβαίνει σε συγκεφαλαίωση των εργασιών της (επί των οποίων βασίζει τις προσαρμογές). 1.53. Υπάρχουν προβλήματα ακρίβειας σε επίπεδο κρατών μελών. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή έλαβε μέτρα για να βελτιώσει την ακρίβεια και, κατά περίπτωση, αναπροσάρμοσε τα αριθμητικά στοιχεία με εύλογα, συνετά κριτήρια. Κατά συνέπεια, η ποιότητα της εκτίμησης βελτιώθηκε. Κάθε σχετική ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων περιλαμβάνει: α) περιγραφή της διαδικασίας ελέγχου και πιστοποίησης ή την προσαρμογή των πληροφοριών που παρέχονται από τα κράτη μέλη, β) συνοπτικό πίνακα που περιγράφει τα αποτελέσματα της προσαρμογής ανά κράτος μέλος και, γ) από το τρέχον έτος, λεπτομερή στοιχεία για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα ή οργανισμό πληρωμών για όλες τις εμπλεκόμενες ΓΔ. Οι περισσότερες γενικές διευθύνσεις που ασκούν άμεση και έμμεση διαχείριση εφάρμοσαν με συνέπεια τη νέα μεθοδολογία για την εκτίμηση των ποσών σε κίνδυνο 1.54. Οι περισσότεροι γενικοί διευθυντές που ασκούν άμεση και έμμεση διαχείριση εφάρμοσαν τη νέα μεθοδολογία. Ωστόσο, για τους σκοπούς της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης, η Επιτροπή αύξησε το εκτιμώμενο ποσό σε κίνδυνο για τη ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης κατά 60 εκατομμύρια ευρώ περίπου (53). 1.54. Παρά το γεγονός ότι η ΓΔ DEVCO πρότεινε ένα καθαρό ποσό στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της, προσδιόρισε επίσης δεόντως ότι «πάνω από το ήμισυ των μέσων διορθώσεων σχετίζεται με μέτρα παρέμβασης πριν από την πληρωμή». Ως εκ τούτου, στη συγκεφαλαιωτική έκθεση της ΓΔ DEVCO το ποσό προσαρμόστηκε για να αναιρεθεί οποιοδήποτε τέτοιο αποτέλεσμα συμψηφισμού. Η Επιτροπή βελτίωσε τον τρόπο υπολογισμού της διορθωτικής ικανότητας 1.55. Η ΓΔ Προϋπολογισμού διαβίβασε στους γενικούς διευθυντές το μέσο ποσό των ανακτήσεων και των δημοσιονομικών διορθώσεων που αφορούσε τις υπηρεσίες τους από το 2009 βάσει των πληροφοριών που περιέχονταν στη σημείωση 6 των λογαριασμών (βλέπε σημεία 1.8 και 1.44). Αρκετοί γενικοί διευθυντές προσάρμοσαν αυτά τα αριθμητικά στοιχεία, ώστε να ληφθούν υπόψη τα προβλήματα συνέπειας που εμφάνιζαν τα μη επεξεργασμένα δεδομένα. Οι σημαντικότερες προσαρμογές ήταν οι εξής: — αποκλεισμός των μη συναφών εκ των προτέρων διορθώσεων ή των μη συναφών διορθώσεων «στην πηγή» για τη διόρθωση των πληρωμών (βλέπε γράφημα 1.7 ) (Εκτελεστικός Οργανισμός Εκπαίδευσης, Οπτικοακουστικών Θεμάτων και Πολιτισμού, Εκτελεστικός Οργανισμός για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις, ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης, ΓΔ Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας, ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης και ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων) (54), — αποκλεισμός των διορθώσεων για τις περιόδους που συνδέονταν ελάχιστα με τα τρέχοντα προγράμματα (παραδείγματος χάριν, η ΓΔ Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας δεν έλαβε υπόψη τις διορθώσεις που συνδέονταν με την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, τις οποίες έκρινε άνευ σημασίας για τα τρέχοντα προγράμματα, ενώ η ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης χρησιμοποίησε το μέσο ετήσιο ποσό των καθαρών δημοσιονομικών διορθώσεων και των ανακτήσεων μόνο των τριών τελευταίων ετών), — αποκλεισμός των διορθώσεων που συνδέονται με προβλήματα που δεν εμπίπτουν στον ορισμό του κινδύνου (παραδείγματος χάριν, πολλαπλή συμμόρφωση στη ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης). 1.55. Η Επιτροπή δεν διαπιστώνει τα προβλήματα συνοχής που αναφέρει το Συνέδριο. Προσαρμογές των ιστορικών δεδομένων σχετικά με την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ που περιλαμβάνονται στη σημείωση 6 πραγματοποιήθηκαν μόνο προκειμένου να παρασχεθεί εύλογη εκτίμηση για ένα συναφές, αν και διαφορετικό, θέμα, δηλαδή, τη μελλοντική διορθωτική ικανότητα των συστημάτων, όπως όριζε το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 1.56. Η από μέρους πολλών ΓΔ εκτίμηση των μελλοντικών διορθώσεων υπερβαίνει το εκτιμώμενο ποσό σε κίνδυνο (55). Στον τομέα της πολιτικής συνοχής, η Επιτροπή δηλώνει ότι αυτό οφείλεται ως επί το πλείστον στο γεγονός ότι η διορθωτική ικανότητα βασίζεται στον μέσο όρο έξι ετών, ενώ το ποσό σε κίνδυνο αναφέρεται στο εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος που υπολογίστηκε το 2014 και το οποίο είναι χαμηλότερο σε σύγκριση με το αντίστοιχο ποσοστό των προηγούμενων ετών. Άλλα ζητήματα που εξετάζονται στη συγκεφαλαιωτική έκθεση 1.57. Μία από τις κυριότερες καινοτομίες της τελευταίας σημαντικής αναθεώρησης του δημοσιονομικού κανονισμού, που εγκρίθηκε τον Οκτώβριο του 2012, ήταν η θέσπιση της υποχρέωσης της Επιτροπής να αξιολογεί τομείς που παρουσιάζουν σταθερά υψηλά επίπεδα σφάλματος. Μολονότι, σύμφωνα με τις εσωτερικές οδηγίες (56), η εν λόγω αξιολόγηση πρέπει να πραγματοποιηθεί μετά την παρέλευση τριετίας, η Επιτροπή, στη συγκεφαλαιωτική έκθεσή της, ανακοινώνει ότι δεν προτίθεται να προβεί σε αυτές τις επισκοπήσεις έως ότου μπορέσει να προσδιορίσει τις συνέπειες των νέων συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου της περιόδου προγραμματισμού 2014-2020 στο επίπεδο σφάλματος (57). Παραπομπή των περιπτώσεων πιθανολογούμενης απάτης στην OLAF 1.58. Οι περιπτώσεις πιθανολογούμενης απάτης που εντοπίζονται στο πλαίσιο των ελέγχων μας παραπέμπονται στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) προς ανάλυση και, ενδεχομένως, υποβολή σε έρευνα. Δεν μπορούμε να διατυπώσουμε σχόλια σχετικά με επιμέρους περιπτώσεις ή σχετικά με τη συνέχεια που δίδεται σε αυτές από την OLAF. Ωστόσο, στο πλαίσιο των ελέγχων για το οικονομικό έτος 2014: 1.58. — Αξιολογήσαμε τη νομιμότητα και κανονικότητα περίπου 1 200 πράξεων. — Εντοπίσαμε 22 περιπτώσεις πιθανολογούμενης απάτης (έναντι 14 το 2013), τις οποίες παραπέμψαμε στην OLAF (58). — Οι συχνότερες περιπτώσεις πιθανολογούμενης απάτης αφορούσαν δηλώσεις δαπανών που δεν πληρούσαν τα κριτήρια επιλεξιμότητας, και ακολουθούσαν οι περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων και άλλων παρατυπιών στους τομείς των δημόσιων συμβάσεων, καθώς και οι περιπτώσεις τεχνητής δημιουργίας των συνθηκών που απαιτούνταν για την εξασφάλιση επιδοτήσεων. Η Επιτροπή τονίζει ότι η τεχνητή δημιουργία προϋποθέσεων είναι δύσκολο να αποδειχθεί σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο, όπως ερμηνεύεται από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βλ. επίσης τις απαντήσεις και παρατηρήσεις στο πλαίσιο 7.4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1.59. Το παρόν κεφάλαιο αποσκοπεί κυρίως στην υποστήριξη των ελεγκτικών γνωμών που παρουσιάζονται στη δήλωση αξιοπιστίας. Αποτελέσματα του ελέγχου 1.60. Τα αποτελέσματα του ελέγχου μας είναι σε μεγάλο βαθμό συνεπή προς αυτά των προηγούμενων ετών. 1.61. Τα αποτελέσματά μας, όπως παρουσιάζονται στο γράφημα 1.6 , καταδεικνύουν τη στενή σχέση μεταξύ του είδους των δαπανών και του επιπέδου σφάλματος. Η ανάλυση αυτή, αφενός, ανταποκρίνεται στα αιτήματα των ενδιαφερομένων για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα διαφορετικά προφίλ κινδύνου και, αφετέρου, αποσκοπεί να βοηθήσει την Επιτροπή να λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση των τομέων που παρουσιάζουν σταθερά υψηλά επίπεδα σφάλματος. Σφάλματα και διορθώσεις 1.62. Τα διορθωτικά μέτρα που περιγράφονται στη σημείωση 6 των λογαριασμών περιλαμβάνουν ορισμένα σημαντικά μέσα για τον αποκλεισμό παράτυπων δαπανών και την παροχή κινήτρων για τη βελτίωση των συστημάτων ελέγχου. Κατά την αξιολόγηση των επιμέρους πράξεων και στο μέτρο του δυνατού, λαμβάνουμε υπόψη τα σχετικά διορθωτικά μέτρα. Αυτό συνέβαλε στη μείωση του εκτιμώμενου επιπέδου σφάλματος για το 2014. Ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων και συγκεφαλαιωτική έκθεση 1.63. Στη συγκεφαλαιωτική έκθεση, η Επιτροπή αναγνώρισε ότι οι συνολικές δαπάνες περιέχουν σημαντικό επίπεδο σφάλματος. 1.64. Η Επιτροπή έχει λάβει μέτρα προς την κατεύθυνση της βελτίωσης της ανάλυσής της όσον αφορά τον αντίκτυπο των διορθωτικών δράσεων. Κατ’ αυτό τον τρόπο, έχει μειώσει, χωρίς ωστόσο να έχει εξαλείψει εντελώς, τον κίνδυνο υπερεκτίμησης ή περιορισμένης συνάφειας του αντίκτυπου αυτού. Κρίνεται ότι υπάρχει ακόμη περιθώριο βελτίωσης της εκ μέρους της Επιτροπής αξιολόγησης του αντίκτυπου των διορθωτικών δράσεων. 1.64. Στη συγκεφαλαιωτική έκθεση του 2014, η Επιτροπή αναφέρει ότι θα εξακολουθήσει να διενεργεί διορθωτικούς ελέγχους και παράγει τη βέλτιστη εκτίμηση του ύψους των διορθώσεων βασιζόμενη στις προηγούμενες επιδόσεις επί μια επαρκώς μακρά χρονική περίοδο προκειμένου να μετριαστούν οι κυκλικές επιπτώσεις. Στόχος είναι να ανταποκριθεί στο αίτημα που διατυπώθηκε κατά την απαλλαγή, δηλαδή να «αναλύει τον εκτιμώμενο αντίκτυπο των διορθωτικών μηχανισμών». 1.65. Η εξασφάλιση συνέπειας στην παρουσίαση των ποσών σε κίνδυνο και της διορθωτικής ικανότητας συνιστά σημαντική πρόκληση. Τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη διαθέτουν ευρύ φάσμα συστημάτων από τα οποία λαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με τα ποσά σε κίνδυνο και τη διορθωτική ικανότητα. Η εξασφάλιση της συνέπειας των συστημάτων αυτών μεταξύ τους δεν είναι εύκολη υπόθεση. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές που εξέδωσε η Επιτροπή (βλέπε σημείο 1.50) οδήγησαν σε ορισμένες βελτιώσεις στην παρουσίαση της εκτίμησης του πιθανότερου ποσοστού σφάλματος, όχι όμως και στην εξάλειψη του κινδύνου σημαντικής υποεκτίμησης του επιπέδου του σφάλματος ή, ακόμη λιγότερο, υπερεκτίμησης της διορθωτικής ικανότητας. Οι προσαρμογές στις οποίες προέβησαν πολλές ΓΔ (βλέπε σ. 12 της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης) θα έπρεπε να διευκολύνουν την Επιτροπή στην περαιτέρω βελτίωση των συστημάτων πληροφοριών. 1.65. Υπάρχουν προβλήματα ακρίβειας σε επίπεδο κρατών μελών. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή έλαβε μέτρα για να βελτιώσει την ακρίβεια και, κατά περίπτωση, αναπροσάρμοσε τα αριθμητικά στοιχεία με εύλογα, συνετά κριτήρια. Κατά συνέπεια, η ποιότητα της εκτίμησης βελτιώθηκε. Επιπλέον, οι προσαρμογές απορρέουν από την εφαρμογή ποιοτικών ελέγχων από την Επιτροπή. Όπως αναφέρεται στη συγκεφαλαιωτική έκθεση, η Επιτροπή έκρινε ότι τα εν λόγω στοιχεία ήταν τα καλύτερα διαθέσιμα στοιχεία για την εκτίμηση της μελλοντικής διορθωτικής ικανότητας. (Βλ. απάντηση στο σημείο 1.53). 1.66. Η Επιτροπή δεν προέβη ακόμη σε ανάλυση των τομέων που παρουσιάζουν σταθερά υψηλά επίπεδα σφάλματος. Εκτιμούμε ότι είναι σημαντικό η ανάλυση αυτή να διενεργηθεί πριν από την ενδιάμεση αξιολόγηση του ΠΔΠ της περιόδου 2014-2020 ή στο πλαίσιο αυτής. 1.66. Η Επιτροπή θα προβεί στην επανεξέταση των τομέων που παρουσιάζουν σταθερά υψηλά επίπεδα σφάλματος το συντομότερο δυνατό, μόλις καταστούν διαθέσιμα επαρκή δεδομένα για τα νέα προγράμματα. (1) Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τον ισολογισμό, την κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων, την κατάσταση ταμειακών ροών, την κατάσταση μεταβολών του καθαρού ενεργητικού, καθώς και σύνοψη των κύριων λογιστικών πολιτικών και άλλες επεξηγηματικές σημειώσεις (συμπεριλαμβανομένης της πληροφόρησης κατά τομέα). (2) Οι συγκεντρωτικές καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού περιλαμβάνουν τις συγκεντρωτικές καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού και τις σχετικές επεξηγηματικές σημειώσεις. (3) Οι εν λόγω τομείς καλύπτονται από τα κεφάλαια 5 έως 8 της παρούσας έκθεσης. (4) Ορίζεται στο άρθρο 30, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ L 298 της 26.10.2012, σ. 1) ως εξής: «Η αρχή της οικονομίας ορίζει ότι τα μέσα που χρησιμοποιούνται από το όργανο για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων του καθίστανται εγκαίρως διαθέσιμα, στην ενδεδειγμένη ποσότητα και ποιότητα και στην καλύτερη τιμή. Η αρχή της αποδοτικότητας αφορά τη βέλτιστη σχέση μεταξύ των χρησιμοποιηθέντων μέσων και των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων. Η αρχή της αποτελεσματικότητας αφορά την εκπλήρωση των ειδικών στόχων που έχουν οριστεί και την επίτευξη των αναμενόμενων αποτελεσμάτων.» (5) Οι ενοποιημένοι λογαριασμοί περιλαμβάνουν: α) τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις οι οποίες, με τη σειρά τους, περιλαμβάνουν τον ισολογισμό (στον οποίο παρουσιάζονται τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού στο τέλος του οικονομικού έτους), την κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων (που περιλαμβάνει τα έσοδα και τα έξοδα του οικονομικού έτους), την κατάσταση ταμειακών ροών (από όπου προκύπτει πώς οι μεταβολές στους λογαριασμούς επηρεάζουν τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδυνάμων αυτών), την κατάσταση μεταβολών του καθαρού ενεργητικού και τις σχετικές σημειώσεις, β) τις συγκεντρωτικές καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού, οι οποίες καλύπτουν τα έσοδα και τις δαπάνες του οικονομικού έτους, καθώς και τις σχετικές σημειώσεις. (6) Οι προσωρινοί λογαριασμοί, συνοδευόμενοι από τη δήλωση πληρότητας του υπολόγου, περιήλθαν σε μας στις 31 Μαρτίου 2015, ήτοι την τελευταία ημέρα που προβλέπει για την υποβολή τους ο δημοσιονομικός κανονισμός (βλέπε άρθρο 147 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012). Οι οριστικοί λογαριασμοί περιήλθαν σε μας οκτώ ημέρες πριν από τη λήξη της προθεσμίας της 31ης Ιουλίου που ορίζει για την υποβολή τους το άρθρο 148. Το αναθεωρημένο κείμενο του συνοδευτικού εγγράφου της Επιτροπής με τον τίτλο «Οικονομικές καταστάσεις — Συζήτηση και ανάλυση» περιήλθε στο Συνέδριο την 1η Σεπτεμβρίου 2015. (7) Βλέπε κατευθυντήρια γραμμή για ενδεδειγμένες πρακτικές αριθ. 2 (RPG 2) με τίτλο «Financial Statements Discussion and Analysis» (Οικονομικές καταστάσεις — Συζήτηση και ανάλυση) του Συμβουλίου Διεθνών Λογιστικών Προτύπων του Δημόσιου Τομέα (International Public Sector Accounting Standards Board, IPSASB). (8) Περιλαμβανομένων της ενοποιημένης παρουσίασης του κυκλοφορούντος και μη κυκλοφορούντος ενεργητικού, των μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων και της απλουστευμένης παρουσίασης τομεακών πληροφοριών. (9) Η Επιτροπή έχει την πρόθεση να ενσωματώσει στη σημείωση 6 των λογαριασμών για το 2015 τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εκδόθηκαν τον Ιούνιο του 2015 και με τις οποίες ακυρώνονταν αποφάσεις δημοσιονομικών διορθώσεων ύψους 457 εκατομμυρίων ευρώ. Οι αποφάσεις αυτές περιελήφθησαν ήδη ως διορθωτικά γεγονότα επελθόντα κατόπιν της κατάρτισης του ισολογισμού στη σημείωση 2.10 «Προβλέψεις» (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 24ης Ιουνίου 2015 στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-549/12 P και C-54/13 P με τις οποίες ακυρώθηκαν δύο αποφάσεις της Επιτροπής, ύψους 94 εκατομμυρίων ευρώ, που αφορούσαν προγράμματα του ΕΤΠΑ στη Γερμανία, και στην υπόθεση C-263/13 P, με την οποία ακυρώθηκαν τρεις αποφάσεις της Επιτροπής, ύψους 363 εκατομμυρίων ευρώ, που αφορούσαν προγράμματα του ΕΤΠΑ στην Ισπανία). Οι εν λόγω αποφάσεις αναφέρονταν σε δαπάνες στο πλαίσιο επιχειρησιακών προγραμμάτων της περιόδου 1994-1999. (10) Δεν ενδείκνυται η σύγκριση των διορθώσεων σε δηλώσεις που πραγματοποιούνται «στην πηγή» και καταλήγουν σε μειωμένη ή και σε καθόλου πληρωμή με το επίπεδο των τελικών πληρωμών. (11) Το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος που αναφέραμε στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 2013 ήταν 4,7 %. Το συγκρίσιμο εκτιμώμενο επίπεδο που παρουσιάζεται εν προκειμένω είναι χαμηλότερο κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες, επειδή επικαιροποιήσαμε τον ποσοτικό προσδιορισμό των σφαλμάτων στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων (βλέπε σημεία 1.13 έως 1.14). (12) Το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος για το 2012 και το 2013 έχει αναπροσαρμοστεί βάσει της επικαιροποιημένης προσέγγισης που εφαρμόζεται για τον ποσοτικό προσδιορισμό των σφαλμάτων στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων (βλέπε σημείο 1.13). (13) Στα σημεία 1.20 έως 1.22 αναλύονται περαιτέρω οι εν λόγω διακριτοί κίνδυνοι. (14) Οι πληρωμές στο πλαίσιο της άμεσης δημοσιονομικής στήριξης συνεισφέρουν στον γενικό προϋπολογισμό ενός κράτους ή σε άλλον προϋπολογισμό του προοριζόμενο για συγκεκριμένη πολιτική ή για συγκεκριμένο στόχο (βλέπε επίσης σημεία 8.7 και 8.8). (15) Βλέπε επίσης σημείο 1.21 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2013. (16) Άμεση διαχείριση (εκτέλεση του προϋπολογισμού απευθείας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή), έμμεση διαχείριση (ανάθεση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε τρίτες χώρες-εταίρους, διεθνείς οργανισμούς κ.λπ.), επιμερισμένη διαχείριση (εκτέλεση προϋπολογισμού επιμεριζόμενη μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών). (17) Αξιολογήθηκαν βάσει της ίδιας προσέγγισης και για τα δύο έτη (βλέπε σημεία 1.13 και 1.14). (18) Αυτό το αριθμητικό στοιχείο αναφοράς λαμβάνει υπόψη τόσο την ανακατάταξη των κονδυλίων του προϋπολογισμού σύμφωνα με τους τομείς του ΠΔΠ όσο και την επικαιροποιημένη προσέγγιση όσον αφορά τα σφάλματα στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων. Βλέπε επίσης γράφημα 1.3 . (19) Οι περισσότερες δαπάνες στις οποίες αναφερόταν το κεφάλαιο «Εξωτερικές σχέσεις, βοήθεια και διεύρυνση» για το οικονομικό έτος 2013 παρέμειναν στο αντίστοιχο κεφάλαιο με τίτλο «Η Ευρώπη ως παγκόσμιος παράγοντας», ενώ ένα μικρό μέρος τους περιλαμβάνεται πλέον στο κεφάλαιο «Οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή». Βλέπε επίσης γράφημα 1.3 . (20) Βλέπε υποσημείωση 1 στον πίνακα 1.1 . (21) Ευρωπαϊκή Μονάδα Δικαστικής Συνεργασίας, Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη λειτουργική διαχείριση συστημάτων ΤΠ μεγάλης κλίμακας στον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο, Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου των Νόσων, Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας, Ευρωπαϊκή Αστυνομική Ακαδημία, Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία, Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (22) Αυτό το αριθμητικό στοιχείο αναφοράς λαμβάνει υπόψη την επικαιροποιημένη προσέγγιση που εφαρμόζεται όσον αφορά τα σφάλματα στο τομέα των δημόσιων συμβάσεων. Βλέπε επίσης σημεία 1.13 και 1.14. (23) Πρόκειται κυρίως για τις δαπάνες τις οποίες πραγματεύονται τα κεφάλαια 7 και 8, αλλά και για τμήματα των δαπανών που καλύπτονται από τα κεφάλαια 5 και 6. Όσον αφορά τις δαπάνες υπό επιμερισμένη διαχείριση, το σφάλμα που προκύπτει από την αναγωγή στον συνολικό πληθυσμό βασίζεται στην εξέταση 687 πράξεων (προερχόμενων από πληθυσμό 113 δισεκατομμυρίων ευρώ), ενώ η αναγωγή για τις άλλες μορφές επιχειρησιακών δαπανών βασίζεται στην εξέταση 497 πράξεων (προερχόμενων από πληθυσμό 23 δισεκατομμυρίων ευρώ). (24) Βλέπε σημεία 1.19 έως 1.37 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2012. (25) Για το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής, η αξία των διορθώσεων «στην πηγή» που αναφέρεται ότι εφαρμόστηκαν το 2014 ανέρχεται σε 430 εκατομμύρια ευρώ. Εξ αυτών, το 75 % είχε ήδη εφαρμοστεί σε προηγούμενα έτη. (26) Παραδείγματος χάριν, εάν ένας οργανισμός πληρωμών γεωργικών ενισχύσεων υπόκειται σε διόρθωση 5 % και πραγματοποιήσει πληρωμές ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ, η Επιτροπή θα του αποδώσει 95 εκατομμύρια ευρώ και θα καταχωρίσει δαπάνες ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ αντισταθμιζόμενες από έσοδα με ειδικό προορισμό ύψους 5 εκατομμυρίων ευρώ. (27) Είτε ως μείωση των πληρωμών είτε υπό τη μορφή ταμειακών ροών που επιστρέφουν στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Στη δεύτερη περίπτωση δημιουργούνται έσοδα με ειδικό προορισμό (βλέπε γράφημα 2.2 ). (28) Μετά το κλείσιμο των προγραμμάτων. (29) Σε περίπτωση διαφωνίας των κρατών μελών με την Επιτροπή (βλέπε σημείο 1.25, στοιχείο β), της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2012). (30) Πολυετής διαδικασία με την οποία επιτρέπεται η ανάκτηση ποσών που έχουν καταβληθεί σε κράτος μέλος εάν οι πληρωμές αυτές πραγματοποιήθηκαν κατά παράβαση των κανόνων της ΕΕ και εάν υπάρχουν αδυναμίες στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου του κράτους μέλους. Βλέπε επίσης σημείο 7.59. (31) Στη συνέχεια, η Γαλλία προσέφυγε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της απόφασης που επέβαλλε τη δημοσιονομική διόρθωση. (32) Βλέπε σημεία 1.26 και 1.32 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2012. (33) Αυτό θα μείωνε στην πραγματικότητα το ποσοστό συγχρηματοδότησης της ΕΕ. (34) Βλέπε σημεία 1.13 έως 1.15 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2013. (35) Η συγκεφαλαιωτική έκθεση και οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων της Επιτροπής είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της: συγκεφαλαιωτική έκθεση: http://ec.europa.eu/atwork/planning-and-preparing/synthesis-report/index_en.htm, ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων: http://ec.europa.eu/atwork/synthesis/aar/index_en.htm (36) Βλέπε υποσημειώσεις 10 και 13 στη σ. 12 της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης. (37) Επιφύλαξη σχετικά με το πρόγραμμα υποστήριξης της πολιτικής για τις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών (ΠΥΠ-ΤΠΕ) των χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα-πλαίσιο για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, λόγω του ότι το εναπομένον ποσοστό σφάλματος υπερέβαινε το 2 % (2,94 %). (38) Επιφύλαξη σχετικά με την έμμεση διαχείριση από πλευράς των δικαιούχων χωρών λόγω του ότι το εναπομένον ποσοστό σφάλματος υπερέβαινε το 2 % (2,67 %). (39) Τα προβλήματα που αναφέρονταν στην ετήσια έκθεση για το 2013 οδήγησαν στη διατύπωση νέας επιφύλαξης για λόγους φήμης από τη ΓΔ Γειτονίας και Διαπραγματεύσεων για τη Διεύρυνση (πρώην Γενική Διεύθυνση Διεύρυνσης) (βλέπε ετήσια έκθεση για το 2013, σημείο 7.16). (40) Επιφύλαξη σχετικά με τις δαπάνες της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) λόγω του ότι το εναπομένον ποσοστό σφάλματος υπερέβαινε το 2 % (2,13 %). (41) Η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης διαίρεσε την επαναλαμβανόμενη επιφύλαξή της για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ)/Ταμείο Συνοχής/μηχανισμό προενταξιακής βοήθειας (ΜΠΒ) σε δύο, μία για το ΕΤΠΑ/Ταμείο Συνοχής και μία για τον ΜΠΒ. (42) Η Γενική Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ήρε την επιφύλαξή της που αφορούσε τα προγράμματα εξάλειψης και παρακολούθησης των ζωονόσων στον τομέα πολιτικής για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές. (43) Βλέπε παράρτημα 2 της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης. (44) Έκθεση σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2013, ενότητα III — Επιτροπή και εκτελεστικοί οργανισμοί 2014/2075(DEC) (A8-0101/2015). (45) Πάγιες οδηγίες για τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων για το 2014 (SEC(2014) 553). (46) Πρόκειται για το εντοπισθέν ή το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος κατά τον χρόνο πραγματοποίησης των πληρωμών (όχι για το εναπομένον ποσοστό σφάλματος), ήτοι χωρίς προσαρμογή για σφάλματα που τυχόν διορθώθηκαν εκ των υστέρων. Το ποσοστό σφάλματος υπολογίζεται σταθμισμένα για τη γενική διεύθυνση συνολικά. (47) Το ποσό σε κίνδυνο είναι η αξία που συνδέεται με το τμήμα των δαπανών που θεωρείται ότι δεν συμμορφώνεται με τις ισχύουσες ρυθμιστικές και συμβατικές απαιτήσεις μετά την εφαρμογή των δικλίδων ελέγχου που αποσκοπούν στον περιορισμό των κινδύνων συμμόρφωσης. Εάν δεν υπάρχει συγκεκριμένο ποσοστό σφάλματος για ορισμένες κατηγορίες δαπανών ή για ορισμένα συστήματα ελέγχου, το μέσο ποσοστό σφάλματος και το ποσό σε κίνδυνο παρουσιάζονται ως φάσμα τιμών, βάσει της παραδοχής ότι το ποσοστό σφάλματος για τις εν λόγω κατηγορίες δαπανών ή τα εν λόγω συστήματα ελέγχου κυμαίνεται μεταξύ 0 % και 2 %. (48) Βλέπε πίνακα 1 της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης. (49) Βλέπε επίσης σημείο 1.55. (50) Βλέπε ενότητα 2.4, σ. 13, της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης. (51) Βλέπε ενότητα 2.3, σ. 9, της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης. (52) Στον τομέα της συνοχής, το μέσο ποσοστό σφάλματος προσαρμόστηκε ως εξής: για το ΕΤΠΑ/Ταμείο Συνοχής, από 1,8 % που γνωστοποίησαν οι ελεγκτικές αρχές σε 2,6 % και, για το ΕΚΤ, από 1,9 % σε 2,8 %. Στον τομέα της γεωργίας, τα ποσοστά σφάλματος που γνωστοποίησαν οι οργανισμοί πληρωμών προσαρμόστηκαν από 0,55 % σε 2,54 % για τις άμεσες ενισχύσεις και από 1,52 % σε 5,09 % για την αγροτική ανάπτυξη. (53) Η προσαρμογή αυτή αφορά τη ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Η Επιτροπή προσάρμοσε αντιστοίχως την εκτίμηση της μελλοντικής διορθωτικής ικανότητας. (54) Ο αντίκτυπος των προσαρμογών αυτών ήταν σημαντικός: παραδείγματος χάριν, για τη ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης ο αποκλεισμός των «εκ των προτέρων» διορθώσεων μείωσε την εκτιμώμενη διορθωτική ικανότητα κατά 153 εκατομμύρια ευρώ, η οποία ανέρχεται πλέον σε 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ. (55) Στην περίπτωση οκτώ ΓΔ οι οποίες παρουσίασαν μια ενιαία εκτίμηση όσον αφορά το ποσό σε κίνδυνο, η εκτιμώμενη διορθωτική ικανότητα είναι υψηλότερη από την εκτίμηση αυτή. Μεταξύ των ΓΔ που γνωστοποίησαν ανώτατη και κατώτατη εκτίμηση του ποσού σε κίνδυνο, τέσσερις παρουσίασαν εκτιμώμενο επίπεδο μελλοντικών διορθώσεων που υπερβαίνει την κατώτατη εκτίμηση, ενώ μία παρουσίασε εκτιμώμενο επίπεδο μελλοντικών διορθώσεων που υπερβαίνει την ανώτατη εκτίμηση. (56) Σελίδα 33 των πάγιων οδηγιών για τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων για το 2014. (57) Βλέπε ενότητα 3.1, σ. 16 και 17 της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης. (58) Κατά το ημερολογιακό έτος 2014 διαβιβάσαμε 16 περιπτώσεις στην OLAF (οι οποίες αφορούσαν αμφότερα τα ελεγκτικά έτη 2013 και 2014) (έναντι 14 το 2013). Ορισμένες από τις περιπτώσεις αυτές εντοπίστηκαν στο πλαίσιο εργασιών που δεν αφορούσαν τη δήλωση αξιοπιστίας. (59) Δεν διατυπώνουμε ειδική εκτίμηση ούτε αφιερώνουμε χωριστό κεφάλαιο στις δαπάνες του τομέα 3 («Ασφάλεια και ιθαγένεια») και του τομέα 6 («Αντισταθμίσεις») του ΠΔΠ ούτε στις λοιπές δαπάνες (ειδικά μέσα που δεν εμπίπτουν στο ΠΔΠ για την περίοδο 2014-2020, όπως το αποθεματικό έκτακτης βοήθειας, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση, το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το μέσο ευελιξίας). Ωστόσο, οι εργασίες που έχουν εκτελεστεί στους εν λόγω τομείς συμβάλλουν στο συνολικό συμπέρασμά μας όσον αφορά τις δαπάνες του οικονομικού έτους 2014. Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1.1 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ 1. Ο τρόπος προσέγγισης του ελέγχου που εφαρμόζουμε καθορίζεται στο εγχειρίδιο δημοσιονομικού ελέγχου και ελέγχου συμμόρφωσης, διαθέσιμο στον ιστότοπο του Συνεδρίου. Για τον σχεδιασμό των ελεγκτικών εργασιών μας χρησιμοποιούμε μοντέλο διασφάλισης. Στο πλαίσιο του σχεδιασμού εξετάζουμε τον κίνδυνο εμφάνισης σφαλμάτων (εγγενής κίνδυνος) και τον κίνδυνο τα σφάλματα αυτά να μην προλαμβάνονται ή να μην εντοπίζονται και να μην διορθώνονται (κίνδυνος των δικλίδων ελέγχου). Μέρος 1 — Μεθοδολογία και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών 2. Οι ενοποιημένοι λογαριασμοί περιλαμβάνουν: A. τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις και B. τις συγκεντρωτικές καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Οι ενοποιημένοι λογαριασμοί παρέχουν ακριβοδίκαιη εικόνα, από κάθε ουσιώδη πλευρά: — της οικονομικής κατάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο τέλος του οικονομικού έτους, — των αποτελεσμάτων των πράξεών της και των ταμειακών ροών της, καθώς και — των μεταβολών του καθαρού ενεργητικού για το λήξαν οικονομικό έτος. Ο έλεγχός μας περιλαμβάνει τα εξής: α) Αξιολόγηση του περιβάλλοντος λογιστικού ελέγχου. β) Έλεγχο της λειτουργίας των βασικών λογιστικών διαδικασιών, καθώς και της διαδικασίας κλεισίματος στο τέλος του οικονομικού έτους. γ) Αναλυτικούς ελέγχους (συνάφειας και ευλογοφάνειας) των κύριων λογιστικών στοιχείων. δ) Αναλύσεις και συμφωνίες των λογαριασμών ή/και των υπολοίπων. ε) Ελεγκτικές δοκιμασίες επαλήθευσης των αναλήψεων υποχρεώσεων, των πληρωμών και συγκεκριμένων στοιχείων του ισολογισμού, βάσει αντιπροσωπευτικών δειγμάτων. στ) Στο μέτρο του δυνατού και σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα ελέγχου, χρησιμοποίηση των εργασιών άλλων ελεγκτών. Αυτό αφορά ιδίως την περίπτωση του ελέγχου των δανειοληπτικών και δανειοδοτικών δραστηριοτήτων που διαχειρίζεται η Επιτροπή, για τις οποίες υπάρχουν πιστοποιητικά εξωτερικού ελέγχου. Μέρος 2 — Μεθοδολογία και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου όσον αφορά την κανονικότητα των πράξεων 3. Ο έλεγχος της κανονικότητας των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί συνίσταται σε άμεσες ελεγκτικές δοκιμασίες των πράξεων (βλέπε πίνακα 1.1 ) προς εξακρίβωση ότι αυτές συμμορφώνονται με τις ισχύουσες νομικές και κανονιστικές διατάξεις. Πώς διενεργούμε τις ελεγκτικές δοκιμασίες πράξεων 4. Στο πλαίσιο κάθε ειδικής εκτίμησης (κεφάλαια 4 έως 9), διενεργούμε άμεσες ελεγκτικές δοκιμασίες πράξεων οι οποίες βασίζονται σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πράξεων. Βάσει των εν λόγω δοκιμασιών εκτιμάται ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις που περιλαμβάνει ο σχετικός πληθυσμός είναι παράτυπες. 5. Οι ελεγκτικές δοκιμασίες πράξεων συνεπάγονται εξέταση κάθε επιλεγείσας πράξης. Εξακριβώνουμε εάν η δήλωση ή η πληρωμή πραγματοποιήθηκε για τους σκοπούς που προβλέπει ο προϋπολογισμός και ορίζει η σχετική νομοθεσία. Εξετάζουμε τον τρόπο υπολογισμού του ποσού της δήλωσης ή της πληρωμής (για δηλώσεις σημαντικών ποσών, η εξέταση γίνεται βάσει αντιπροσωπευτικού δείγματος των επιμέρους δαπανών επί των οποίων βασίζεται η επιχορήγηση). Αυτό συνεπάγεται την παρακολούθηση της πορείας της πράξης από τους λογαριασμούς του προϋπολογισμού έως το επίπεδο του τελικού αποδέκτη (π.χ. γεωργού, διοργανωτή μαθημάτων κατάρτισης ή αναδόχου έργου στον τομέα της αναπτυξιακής βοήθειας). Διενεργούμε ελεγκτικές δοκιμασίες συμμόρφωσης σε κάθε επίπεδο. Μια πράξη (σε οποιοδήποτε επίπεδο) θεωρείται ότι περιέχει σφάλμα όταν: — έχει υπολογιστεί εσφαλμένα, ή — δεν συμμορφώνεται με κανονιστική απαίτηση ή συμβατική διάταξη. 6. Όσον αφορά τα έσοδα, σημείο εκκίνησης του ελέγχου μας σχετικά με τους ιδίους πόρους που βασίζονται στον φόρο προστιθέμενης αξίας και το ακαθάριστο εθνικό εισόδημα αποτελούν τα σχετικά μακροοικονομικά μεγέθη επί τη βάσει των οποίων υπολογίζονται οι ως άνω πόροι. Εξετάζουμε τα συστήματα ελέγχου που εφαρμόζει η Επιτροπή για την επεξεργασία αυτών των δεδομένων, φθάνοντας έως την είσπραξη των εισφορών των κρατών μελών και την καταχώρισή τους στους ενοποιημένους λογαριασμούς. Όσον αφορά τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους, εξετάζουμε τους λογαριασμούς των τελωνειακών αρχών και τη ροή των δασμών, φθάνοντας έως την είσπραξη των σχετικών ποσών από την Επιτροπή και την καταχώρισή τους στους λογαριασμούς. 7. Όσον αφορά τις δαπάνες, εξετάζουμε τις πληρωμές αφού πραγματοποιηθεί, καταχωριστεί και εγκριθεί η σχετική δαπάνη («πληρωμές που καταχωρίζονται ως δαπάνες»). Η εξέταση αυτή καλύπτει όλες τις κατηγορίες πληρωμών (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πραγματοποιούνται για την αγορά στοιχείων ενεργητικού). Δεν καλύπτει τις προπληρωμές κατά τη χρονική στιγμή της εκτέλεσής τους. Οι προπληρωμές εξετάζον