Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής με τίτλο «Ευρωπαϊκή εθελοντική εργασία των νέων»

(96/C 204/19)

Στις 24 Απριλίου 1996, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε, με βάση το άρθρο 23, 3η παράγραφο του Εσωτερικού Κανονισμού της, να καταρτίσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για το: Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής με τίτλο «Ευρωπαϊκή εθελοντική εργασία των νέων».

Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 12 Απριλίου 1996 7 εισηγητής ήταν ο κ. van Dijk.

Κατά την 335η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 24ης Απριλίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, με 39 ψήφους υπέρ, 1 ψήφο κατά και 4 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατήρτισε έγγραφο εργασίας στο οποίο προτείνει τη δημιουργία ευρωπαϊκής υπηρεσίας για την εθελοντική εργασία. Ελπίζει ότι με την εφαρμογή αυτής της δοκιμαστικής ενέργειας θα αποκομίσει τις απαραίτητες εμπειρίες για την κατάρτιση του πολυετούς προγράμματος που προτίθεται να υποβάλει έως το τέλος του 1996.

1.2. Η Επιτροπή σκοπεύει να προωθήσει τη διασυνοριακή ανταλλαγή εθελοντών με τη συμμετοχή των εθνικών γραφείων που συμμετείχαν και στο πρόγραμμα «Νεολαία για την Ευρώπη». Οι οργανισμοί αυτοί θα φέρνουν σε επαφή τους ενδιαφερόμενους εθελοντές με τους οργανισμούς υποδοχής στο εξωτερικό.

1.3. Η Επιτροπή πιστεύει ότι το πρόγραμμα αυτό μπορεί να προσφέρει στους νέους τη δυνατότητα να αποκτήσουν επαγγελματική πείρα. Κατά την ολοκλήρωση της εθελοντικής εργασίας, ο νεαρός εθελοντής θα λαμβάνει βεβαίωση, με την οποία θα μπορεί να αποδείξει στο μελλοντικό του εργοδότη ότι έλαβε μέρος σε αυτό το πρόγραμμα.

1.4. Η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι θα αντιμετωπιστούν ορισμένα προβλήματα σε σχέση με το καθεστώς των μελλοντικών εθελοντών. Οι εθελοντές δεν έχουν ούτε το καθεστώς του φοιτητή, ούτε το καθεστώς του εργαζόμενου και, επομένως, είναι δύσκολο να ενταχθούν σε μια κατηγορία. Το γεγονός αυτό θα έχει συνέπειες, κυρίως όσον αφορά την κοινωνική τους ασφάλιση.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η γνωμοδότησή της ζητήθηκε εγκαίρως. Κατ`αυτόν τον τρόπο θα είναι σε θέση να συμβάλει ουσιαστικά στην κατάρτιση κατάλληλων προγραμμάτων. Προτείνει στην Επιτροπή να προσφεύγει συχνότερα στη διαδικασία αυτή.

2.2. Η ΟΚΕ θεωρεί θετική την πρωτοβουλία της Επιτροπής. Άλλωστε, στη γνωμοδότηση για την ανεργία των νέων, η ΟΚΕ είχε τονίσει την ανάγκη κατάρτισης ενός προγράμματος στα πλαίσια του οποίου οι νέοι θα έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν επαγγελματική πείρα. Η Επιτροπή, προτείνοντας αυτό το δοκιμαστικό σχέδιο, ανταποκρίνεται, αφενός, στην πρόταση που είχε διατυπώσει η ΟΚΕ στη γνωμοδότησή της και, αφετέρου, συμβάλλει στη διεύρυνση των δυνατοτήτων των νέων να αποκτήσουν επαγγελματική πείρα, ακόμη και σε διασυνοριακό επίπεδο ().

2.3. Όπως επισημαίνει και η ίδια η Επιτροπή στο έγγραφό της, πολλά προβλήματα δεν έχουν επιλυθεί ακόμη. Ωστόσο, είναι πολύ σωστή η πραγματιστική προσέγγιση που επέλεξε, δηλαδή να εφαρμόσει αμέσως το δοκιμαστικό πρόγραμμα, χωρίς να περιμένει την επίλυση όλων αυτών των προβλημάτων.

2.3.1. Η ΟΚΕ θεωρεί, ωστόσο, απαραίτητο να πληρούνται ορισμένοι βασικοί όροι πριν απο την εφαρμογή του προγράμματος. Κατ`αρχήν, είναι απαραίτητο να ρυθμιστεί με σαφή τρόπο το θέμα της κοινωνικής ασφάλισης του εθελοντή. Πρόκειται σε αυτή την περίπτωση για την ασφάλιση ασθενείας και ανικανότητας εργασίας. Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ, την ευθύνη για την ασφάλιση αυτή φέρει ο οργανισμός υποδοχής για τον οποίο εργάζεται ο εθελοντής. Η Επιτροπή θα πρέπει να φροντίσει ώστε ο εθελοντής να προστατεύεται πράγματι από την κάλυψη αυτή.

2.3.2. Μια δεύτερη προϋπόθεση αποτελεί το θέμα της αστικής ευθύνης. Σε περίπτωση που ο εθελοντής κάνει ένα λάθος με σοβαρές συνέπειες, είναι απαραίτητο να είναι καλυμμένος έναντι των οικονομικών κινδύνων. Την κάλυψη αυτή προσφέρει σχεδόν πάντα μια ασφάλιση για την οποία, σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ, είναι και πάλι υπεύθυνος ο οργανισμός υποδοχής.

2.3.3. Η Επιτροπή αναφέρει στο έγγραφό της ότι προτίθεται να αναλάβει η ίδια το κόστος της ασφάλειας. Η ΟΚΕ προτείνει να έχει η συμβολή αυτή περισσότερο συμπληρωματικό χαρακτήρα, διότι σε ορισμένα κράτη μέλη το κόστος αυτό αναλαμβάνουν οι δημόσιες αρχές. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν χρειάζεται η παρέμβαση της Επιτροπής.

2.4. Η ΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο να συμμετάσχουν οι κοινωνικοί εταίροι με ουσιαστικό τρόπο στην κατάρτιση, ανάπτυξη και εφαρμογή παρόμοιων προγραμμάτων. Εξαιρετική σημασία έχει επίσης και η συμμετοχή των οργανώσεων των εργαζομένων και των εργοδοτών, ώστε να αποτραπεί η κάλυψη κανονικών θέσεων απασχόλησης με εθελοντές. Είναι σαφές ότι η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση της Επιτροπής μόνον υπό τον όρο ότι θα αποκλεισθεί σαφώς η κάλυψη θέσεων πλήρους απασχόλησης με εθελοντές. Αυτό ισχύει τόσο για τις νέες θέσεις όσο και για τις υφιστάμενες θέσεις απασχόλησης.

2.5. Θα ήταν, επίσης, σκόπιμο να εξετάσουν οι κοινωνικοί εταίροι από κοινού με τους ΜΚΟ (μη κυβερνητικούς οργανισμούς), οι οποίοι εφαρμόζουν προγράμματα με ανθρωπιστικό χαρακτήρα, με ποιο τρόπο θα μπορούσαν οι οργανισμοί αυτοί να απασχολήσουν εθελοντές.

Βρυξέλλες, 24 Απριλίου 1996.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() Γνωμοδότηση της ΟΚΕ για την ανεργία των νέων, Οκτώβριος 1995, ΕΕ αριθ. C 18 της 22. 1. 1996, σ. 37.