Α4-0238/95

Ψήφισμα σχετικά με την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για τα πρακτικά ζητήματα της μετάβασης στο ενιαίο νόμισμα (COM(95)0333)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- λαμβάνοντας υπόψη την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για τα πρακτικά ζητήματα της μετάβασης στο ενιαίο νόμισμα (COM(95)0333),

- επισημαίνοντας τις δημόσιες ακροάσεις που διεξήχθησαν από την Υποεπιτροπή Νομισματικών Θεμάτων για τα ζητήματα αυτά στις 17/18 Ιουλίου 1995,

- επισημαίνοντας τα ψηφίσματά του της 27ης Οκτωβρίου 1993 σχετικά με τα διδάγματα που μπορούν να εξαχθούν από το ΕΝΣ και το πρόγραμμα του 1992 όσον αφορά την εισαγωγής του ΕΝΜ ((ΕΕ C 315 της 22.11.1993, σελ. 91)), καθώς και την άρση των νομικών εμποδίων για τη χρησιμοποίηση του ECU ((ΕΕ C 315 της 22.11.1993, σελ. 94)) της 15ης Δεκεμβρίου 1993 για τη διεθνή νομισματική συνεργασία στο πλαίσιο της ελαστικοποίησης των περιορισμών στην κεφαλαιαγορά ((ΕΕ C 20 της 24.01.1994, σελ. 74)), της 6ης Μαΐου 1994 για τις συνέπειες των διακυμάνσεων των συναλλαγματικών τιμών στο ενδοκοινοτικό και εξωκοινοτικό εμπόριο ((ΕΕ C 205 της 25.07.1994, σελ. 511)), της 19ης Μαΐου 1995 για την καθιέρωση του ECU ως νομίμου μέσου πληρωμής ((ΕΕ C 151 της 19.06.1995, σελ. 483)), της 17ης Μαΐου 1995 σχετικά με τη λειτουργία της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση εν όψει της Διακυβερνητικής Διάσκεψης του 1996- Υλοποίηση και ανέλιξη της Ένωσης ((ΕΕ C 151 της 19.06.1995, σελ. 56)), και της 14ης Ιουνίου 1995 για την πρώτη ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος ((ΣΠ αυτής της ημερομηνίας, Μέρος ΙΙ, σημ. 2)),

- λαμβάνοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος του κ. GARRIGA POLLEDO, που επισυνάπτεται στην έκθεση σχετικά με το τελικό κόστος της εισαγωγής του ενιαίου νομίσματος (Β4-0558/95), βάσει του άρθρου 45, παρ. 2 του Κανονισμού,

- λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (Α4-0238/95),

Α. θεωρώντας ότι η Νομισματική Ένωση θα συμβάλει στην εμβάθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, στην ευημερία και την απασχόληση και ως εκ τούτου στη δημιουργία μεγαλύτερης πολιτικής και οικονομικής ασφάλειας, κρίνοντας ότι η έλλειψη Νομισματικής Ένωσης μπορεί να οδηγήσει σε μετάθεση των δραστηριοτήτων της εσωτερικής αγοράς και στην επαναφορά των ελέγχων στα σύνορα προκειμένου να υπάρχει προστασία έναντι των ανταγωνιστικών υποτιμήσεων και εκφράζοντας το φόβο ότι η αναβολή της υλοποίησης της Νομισματικής Ένωσης μπορεί να καθυστερήσει κάθε νέα διεύρυνση με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης,

Β. υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι η Νομισματική Ένωση εξαρτάται όχι μόνον από την αποδοχή της εκ μέρους των αγορών, αλλά, κατ' αποφασιστικό τρόπο, από την αποδοχή της εκ μέρους του πληθυσμού,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 109 Λ της Συνθήκης ΕΚ ναι μεν ορίζει την ημερομηνία έναρξης του τρίτου σταδίου της Νομισματικής Ένωσης, καθορίζει αμετακλήτως τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και την ταχεία εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος, ότι όμως λείπει το χρονικό, νομικό και οργανωτικό πλαίσιο για τη μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομική κατάσταση, η κατάσταση στον τομέα της απασχόλησης και τα προγράμματα σύγκλισης που πρέπει να εφαρμόσουν τα κράτη μέλη καθιστούν αμφίβολη, με βάση τα σημερινά κριτήρια, την έναρξη λειτουργίας της Νομισματικής Ένωσης πριν από την 1η Ιανουαρίου 1999,

Ε. επισημαίνοντας ότι είναι ανάγκη να πραγματοποιηθούν ενέργειες σύμφωνες προς το περιεχόμενο των Συνθηκών και ως εκ τούτου να διεξαχθούν εντός του 1996 οι έλεγχοι των συγκλίσεων και να ολοκληρωθούν εγκαίρως το 1996 προπαρασκευαστικές εργασίες στο Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα, ούτως ώστε να καταστεί δυνατή ενωρίτερα η έναρξη λειτουργίας της Νομισματικής Ένωσης, σε περίπτωση που μια πλειοψηφία των κρατών μελών πληροί τα κριτήρια σύγκλισης,

ΣΤ. επισημαίνοντας την έλλειψη σύγκλισης μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις πραγματικές οικονομικές και κοινωνικές καταστάσεις[semigr ]

Ζ. αναγνωρίζοντας ότι είναι ανάγκη η μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα να πραγματοποιηθεί βάσει ενός διαφανούς, σαφούς, μονοσημάντου, πλήρους, πειστικού, αποτελεσματικού, συμφέροντος από άποψη κόστους και ουδετέρου από άποψη ανταγωνισμού σχεδίου με δεσμευτικές βασικές αρχές και προθεσμίες,

Η. έχοντας υπόψη τα διάφορα σχέδια για τη μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα, ειδικότερα δε τα σχέδια της «κρίσιμης μάζας», του «Big Bang», του «Delayed Big Bang», του «Mounting Wave» και του «Demand Driven Scenario», τα οποία, με εξαίρεση τα σχέδια «Big Bang» και «κρίσιμη μάζα», δεν συμβιβάζονται με τη Συνθήκη, ενώ το σχέδιο «Big Bang» δεν είναι τεχνικώς εφαρμόσιμο[semigr ]

1. χαιρετίζει το γεγονός ότι με την υποβολή της Πράσινης Βίβλου εκ μέρους της Επιτροπής έλαβαν νέα ώθηση η προετοιμασία και η εφαρμογή του τρίτου σταδίου και εμμένει στην άποψη ότι κατά την Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Κορυφής της Μαδρίτης το 1995 πρέπει να ληφθεί μια σύμφωνη προς το πνεύμα των Συνθηκών, πλήρης και σαφής απόφαση σχετικά με το χρονοδιάγραμμα και τις βασικές αρχές για τη μετάβαση στο τρίτο στάδιο[semigr ]

2. εμμένει στην έγκαιρη και πλήρη συμμετοχή του στη διαδικασία προετοιμασίας εκ μέρους της Επιτροπής, του Συμβουλίου και του ΕΝΙ. Η διαφάνεια της προετοιμασίας είναι απαραίτητη όσο ποτέ ώστε να προωθηθεί η αποδοχή εκ μέρους του πληθυσμού και των αγορών[semigr ] καλεί επίσης την Επιτροπή να λάβει πλήρως υπόψη της την ανάγκη δημοκρατικού ελέγχου κατά τη μετάβαση στο τρίτο στάδιο καθώς και το ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην εν λόγω διαδικασία, ιδιαιτέρως δε στο πλαίσιο των υφιστάμενων διατάξεων της Συνθήκης, όπως και εκείνων που αφορούν την αντικατάσταση των Πρωτοκόλλων 5 και 6 που επισυνάπτονται σε αυτή[semigr ]

3. απορρίπτει κάθε προσπάθεια των κρατών μελών να μεταβάλουν το χρονοδιάγραμμα που προβλέπει η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και εμμένει στην τήρησή του[semigr ] προειδοποιεί τις νομισματικές αρχές να μη χρησιμοποιήσουν τα τεχνικά, νομικά και οργανωτικά προβλήματα της μετάβασης στο ενιαίο νόμισμα, τα οποία έχουν δυστυχώς υποτιμηθεί, ως πρόφαση για την αναβολή της Νομισματικής Ένωσης, και τις καλεί με έμφαση να συμβάλουν στη νομισματική σταθερότητα με δραστήρια, αποφασιστική και εποικοδομητική στάση και με εξαιρετικά προσεκτική και ακριβή προετοιμασία και να θέσουν τέρμα στη σύγχυση και την αναασφάλεια που δυσχεραίνουν την αποδοχή και την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής υπόθεσης[semigr ]

4. υπογραμμίζει ότι τυχόν αναβολή ή αμφισβήτηση της Νομισματικής Ένωσης θα μπορούσε να θέσει σε μεγάλο κίνδυνο την εσωτερική αγορά[semigr ]

5. ζητεί να ληφθούν μέτρα για τη συμμετοχή, με αυστηρή τήρηση των κριτηρίων σύγκλισης, όσο το δυνατόν περισσοτέρων κρατών και απαιτεί ως εκ τούτου να ληφθούν αποτελεσματικότερα μέτρα για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, ούτως ώστε η Νομισματική Ένωση και η προετοιμασία της να μην οδηγήσουν σε διάσπαση αλλά σε εμβάθυνση της ολοκλήρωσης[semigr ] εύχεται επι πλέον τα μέτρα αυτά να συμβάλουν στην αυστηρή τήρηση των κριτηρίων σύγκλισης, όπως και στην ευνοϊκή για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης ανάπτυξη, στην ενίσχυση των πόρων του εμπορίου και στην οικονομική και κοινωνική συνεργασία[semigr ]

6. ζητεί ένα μεταβατικό σενάριο το οποίο θα είναι σαφές, μονοσήμαντο, αποτελεσματικό, συμφέρον ως προς το κόστος, αμετάκλητο και πειστικό καθώς και διαμορφωμένο με τόσο απλό και διαφανή τρόπο ώστε κάθε πολίτης να κατανοεί πώς πραγματοποιείται η νομισματική μετατροπή, ότι δεν πρόκειται για μια νομισματική μεταρρύθμιση, αλλά για μια ουδέτερη μετατροπή των τιμών, των μισθών, των εισοδημάτων κλπ, κατά τρόπον ώστε να μη θίγονται ούτε οι αποταμιεύσεις του ούτε τα εισοδήματα και οι περιουσίες του και να εξασφαλίζεται η διατήρηση της αγοραστικής του ικανότητας[semigr ]

7. εμμένει στην άποψη ότι το σχέδιο αυτό δεν πρέπει να δημιουργήσει στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό ή φαινόμενα συγκέντρωσης οικονομικής ισχύος που θα ήταν αντίθετα με τά άρθρα 85 και 86 της Συνθήκης[semigr ]

8. θεωρεί ότι είναι ανάγκη να καθιερωθεί ένα ενιαίο νόμισμα σε τρία στάδια (Α, Β, Γ,), ζητεί όμως η μετάβαση να είναι σύντομη:

α) θεωρεί ότι είναι ανάγκη το στάδιο Α να αρχίσει την 1η Ιανουαρίου 1998, ώστε το Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών να μπορέσει να λειτουργήσει αποτελεσματικώς το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 1999[semigr ]

β) εμμένει στην άποψη ότι η Νομισματική Ένωση πρέπει να αρχίσει να λειτουργεί την 1η Ιανουαρίου 1999 με τον αμετάκλητο καθορισμό των συναλλαγματικών ισοτιμιών και ότι το ενιαίο νόμισμα πρέπει να καταστεί στο δεύτερο στάδιο το νόμιμο μέσο πληρωμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και ότι τα εθνικά νομίσματα, τα οποία παραμένουν στην κυκλοφορία, πρέπει να θεωρούνται μόνον ως διαφορετικές εκφράσεις του ενιαίου νομισματικού νομίσματος και να διατηρούν την ιδιότητά τους ως νόμιμα μέσα πληρωμής έως ότου αντικατασταθούν από τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα του ενιαίου νομίσματος[semigr ]

γ) θεωρεί ότι είναι ανάγκη από την έναρξη του σταδίου Β οι συναλλαγές των Κεντρικών Τραπεζών και οι διατραπεζικές συναλλαγές να πραγματοποιούνται στο ενιαίο νόμισμα. Όλα τα χρηματοοικονομικά ιδρύματα πρέπει να πραγματοποιούν τις συναλλαγές τους στο ενιαίο νόμισμα ώστε να μην υπάρξουν επιπτώσεις στον ανταγωνισμό. Προς το σκοπό αυτό, οι εθνικές Κεντρικές Τράπεζες πρέπει να επεξεργαστούν δωρεάν για τις μικρότερες και Μεσαίες Τράπεζες συστήματα μετατροπής των πληρωμών. Για να αποφευχθούν λάθη στα σημεία τομής μεταξύ παλαιού και νέου νομίσματος πρέπει οι διαδικασίες μετατροπής να διαμορφωθούν κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται η συνοχή του συστήματος. Προς το σκοπό αυτό πρέπει να καταρτισθεί ένα σαφές και δεσμευτικό για όλους σχέδιο[semigr ]

δ) ζητεί η διάρκεια του σταδίου Β να περιορισθεί το ανώτερο σε δύο έτη[semigr ]

ε) ζητεί το στάδιο Γ να περιορισθεί στον ελάχιστο χρόνο που απαιτείται για τη μετατροπή της ονομαστικής αξίας των νομισμάτων, να μην υπερβαίνει όμως τις λίγες εβδομάδες[semigr ]

στ) ζητεί για συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού και χρήστες χαρτονομισμάτων, και κυρίως δε κερμάτων, μεταβατικές προθεσμίες που θα τους επιτρέπουν, πέραν του χρονικού πλαισίου που αναφέρεται στην παράγραφο 8ε, τη χρησιμοποίηση των εθνικών χαρτονομισμάτων και κερμάτων για άλλους δύο- τρεις μήνες με ταυτόχρονο δικαίωμα ανταλλαγής[semigr ]

9. ζητεί να ληφθούν μέτρα ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος κερδοσκοπικών ενοχλήσεων κατά τη διάρκεια των διαφόρων φάσεων του μεταβατικού σταδίου και θεωρεί ότι η σαφής τήρηση εκ μέρους ενός μεγάλου κατά το δυνατόν αριθμού κρατών μελών των κριτηρίων σύγκλισης αποτελεί το καλύτερο μέσον για να πειστούν οι αγορές για τη σταθερότητα, την αξιοπιστία και τη χρησιμότητα της Νομισματικής Ένωσης[semigr ] διαβλέπει τον κίνδυνο να αποτύχει το στάδιο Α και μαζί του η Νομισματική Ένωση εάν δεν ληφθούν επαρκή σταθεροποιητικά μέτρα πριν και κατά τη διάρκεια του σταδίου Α[semigr ]

10. ζητεί να εκδοθεί εγκαίρως κανονισμός για το ενιαίο νόμισμα («νομισματικός νόμος») και να εγκριθούν εγκαίρως όλα τα απαραίτητα νομικά και τεχνικά μέτρα σε επίπεδο κρατών μελών και Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη θέσπιση του ενιαίου νομίσματος, ούτως ώστε να καθορισθούν όλα τα τεχνικά και νομικά μέτρα για τη μετατροπή, σε σχέση π.χ. με τη στρογγυλοποίηση των μετατρεπόμενων ποσών και με το νομικό καθεστώς των μακροπροθέσμων δανείων που θα εξασφαλίζουν την αναγκαία νομική ασφάλεια, και εμμένει στο να υπάρξουν ρυθμίσεις στους ακολούθους κυρίως τομείς:

α) νομοθετικός καθορισμός του ενιαίου νομίσματος σε σχέση με τα εθνικά νομίσματα,

β) θέσπιση του ενιαίου νομίσματος ως του νομίσματος των συμμετεχόντων κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτως ώστε να αρθούν όλα τα νομοθετικά εμπόδια για τη χρησιμοποίησή του στις συναλλαγές,

γ) θέσπιση του ενιαίου νομίσματος ως λογιστικής μονάδας ούτως ώστε όλες οι απαιτήσεις και οφειλές σε εθνικό νόμισμα να έχουν αντίτιμο στο ενιαίο νόμισμα[semigr ]

δ) θέσπιση του ενιαίου νομίσματος ως νομίμου μέσου πληρωμής,

ε) ορισμός και νομοθετικό καθεστώς των εθνικών νομισμάτων

11. ζητεί από την έναρξη ήδη του σταδίου Β να καθοριστούν οι τιμές τόσο στο ευρωπαϊκό νόμισμα όσο και στο εκάστοτε εθνικό νόμισμα, ώστε να υπάρχει συγκρισιμότητα των τιμών και διαφάνεια στην αγορά, να αποκλεισθούν κρυφές άνοδοι των τιμών και να καταστεί δυνατή η διαμόρφωση μιας νέας συνείδησης όσον αφορά τις τιμές[semigr ] ζητεί επίσης τα στοιχεία για μισθούς και ποσά λογαριασμών να παρατίθενται στο ενιαίο και στο εθνικό νόμισμα[semigr ]

12. καλεί τις κυβερνήσεις, κατά την προετοιμασία των διαδικασιών για το ενιαίο νόμισμα, να διαδραματίσουν ρόλο πρωτεργάτη τόσο στο δημόσιο τομέα όσο και στις σημαντικές δημόσιες διοικητικές υπηρεσίες[semigr ] εύχεται το σύνολο κάθε νέου χρέους του δημοσίου τομέα των κρατών μελών να υπολογίζεται, από το τρίτο στάδιο και εξής, στο ενιαίο νόμισμα, τόσο για τα βραχυπρόθεσμα όσο και για τα μακροπρόθεσμα δάνεια[semigr ]

13. ζητεί από την Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Κορυφής της Μαδρίτης να εγκρίνει ένα όνομα για το ενιαίο νόμισμα που θα είναι το ίδιο για όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, εφόσον θα πρέπει να καθοριστεί ένα νέο όνομα για πολιτικούς λόγους[semigr ] θεωρεί ότι η παραγωγή και η κυκλοφορία των χαρτονομισμάτων και κερμάτων πρέπει να προγραμματισθούν πολύ προσεκτικά[semigr ] υπογραμμίζει ότι είναι ανάγκη οι επαγγελματίες που χρησιμοποιούν μετρητό χρήμα, κυρίως οι κατασκευαστές μηχανών που λειτουργούν με χαρτονομίσματα και κέρματα, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις καθώς και οι λιανοπωλητές, να ενημερωθούν εγκαίρως για τα χαρακτηριστικά στοιχεία των νέων χαρτονομισμάτων και κερμάτων[semigr ]

14. ζητεί, προς το γενικό πολιτικό συμφέρον των χωρών που δεν θα μετάσχουν από την αρχή στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, να διατηρηθεί κατά το τρίτο στάδιο, ένα αλληλέγγυο ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα που θα χρησιμοποιεί το ενιαίο νόμισμα ως σημείο αναφοράς για τα νομίσματα της Ένωσης που θα βρίσκονται εκτός της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης[semigr ] ζητεί επίσης τη θέσπιση μηχανισμών οι οποίοι, στο πλαίσιο καθορισμένων περιθωρίων, θα αποτρέπουν τις μονομερείς ανατιμήσεις και υποτιμήσεις, θα παρέχουν ένα χρηματοδοτικό φορέα, θα τροποποιούν καταλλήλως το μηχανισμό παρεμβάσεως και θα συμβάλλουν στην προετοιμασία και στήριξη της μεταγενέστερης πλήρους συμμετοχής όλων των κρατών μελών της ΕΕ[semigr ]

15. ζητεί, στο πλαίσιο της Διακυβερνητικής Διάσκεψης του 1996, η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Κορυφής να αναλάβει μια ισχύουσα για όλην την επικράτεια της Ένωσης υποχρέωση να προχωρήσει προς μία ακόμη στενότερη ένωση ώσε να επιτευχθεί μια σταθερή ισορροπία μεταξύ της Νομισματικής Ένωσης και της Οικονομικής Ένωσης[semigr ] ζητεί επίσης, στο πλαίσιο αυτό, την ανάπτυξη νέων πολιτικών μηχανισμών και θεσμικών δομών ώστε να διασφαλισθεί η εν λόγω ισορροπία[semigr ]

16. ζητεί προς αντιμετώπιση των προβλημάτων αποδοχής να πραγματοποιηθεί, σε όλη την επικράτεια της Ένωσης, μια ενημερωτική εκστρατεία, με τίτλο «Μια Ευρώπη - ένα νόμισμα», η οποία πρέπει να αρχίσει το 1996, να πραγματοποιηθούν συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, κρατών μελών και περιφερειών, ώστε να εξεταστούν όλα τα υπάρχονται προβλήματα και να αναζητηθούν λύσεις για μια ευρεία αποδοχή, καθώς και να εφαρμοσθεί από κοινού μεταξύ των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης με θέμα «Το ευρωπαϊκό νόμισμα»[semigr ]

17. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, το ΕΝΙ, τους προέδρους των Κεντρικών Τραπεζών των κρατών μελών, καθώς και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.