ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (ΕΚ) αριθ. 28/97 που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 17 Ιουνίου 1997 για την έκδοση της οδηγίας 97/. . ./ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της . . ., περί της νομικής προστασίας σχεδίων και υποδειγμάτων (97/C 237/01)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 100 Α,

την πρότση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της συνθήκης (3),

Εκτιμώντας:

(1) ότι οι στόχοι της Κοινότητας, όπως καθορίζονται στη συνθήκη, περιλαμβάνουν τη θεμελίωση μιας διαρκώς στενότερης ένωσης των λαών της Ευρώπης, τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών της Κοινότητας και την εξασφάλιση της οικονομικής και κοινωνικής τους προόδου, με κοινή δράση για την κατάργηση των φραγμών που διαιρούν την Ευρώπη 7 ότι προς το σκοπό αυτό η συνθήκη προβλέπει την εγκαθίδρυση μιας εσωτερικής αγοράς που θα χαρακτηρίζεται από την εξάλειψη των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και τη δημιουργία ενός συστήματος που θα εξασφαλίζει ανόθευτο ανταγωνισμό μέσα στην εσωτερική αγορά 7 ότι η προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών όσον αφορά την έννομη προστασία σχεδίων και υποδειγμάτων θα προαγάγει τους στόχους αυτούς 7

(2) ότι οι διαφορές ως προς την έννομη προστασία των σχεδίων και υποδειγμάτων, τις οποίες εμφανίζουν οι νομοθεσίες των κρατών μελών έχουν άμεση επίδραση στην εγκαθίδρυση και λειτουργία της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά τα εμπορεύματα τα οποία περιλαμβάνουν σχέδια και υποδείγματα 7 ότι τέτοιες διαφορές είναι σε θέση να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό μέσα στην εσωτερική αγορά 7

(3) ότι για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς χρειάζεται συνεπώς μια προσέγγιση των νομοθεσιών περί προστασίας των σχεδίων και υποδειγμάτων των κρατών μελών 7

(4) ότι, κατά την προσέγγιση αυτή, είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη οι λύσεις και τα πλεονεκτήματα που θα προσφέρει το κοινοτικό σύστημα σχεδίων και υποδειγμάτων σε επιχειρήσεις που επιθυμούν να αποκτήσουν δικαιώματα επί σχεδίων και υποδειγμάτων 7

(5) ότι δεν είναι απαραίτητο να επιχειρηθεί ολοκληρωτική προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών για τα σχέδια και υποδείγματα, αλλά αρκεί η προσέγγιση να περιοριστεί σε εκείνες τις εθνικές νομοθετικές διατάξεις οι οποίες επηρεάζουν αμεσότερα τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 7 ότι οι διατάξεις περί κυρώσεων, προσφυγών και επιβολής της νομοθεσίας εμπίπτουν στο εθνικό δίκαιο 7 ότι, αν τα κράτη μέλη ενεργήσουν μεμονωμένα, δεν θα μπορέσουν να επιτύχουν ικανοποιητικά την επιδιωκομένη περιορισμένη προσέγγιση 7

(6) ότι, κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη πρέπει να παραμείνουν ελεύθερα να καθορίσουν τις διαδικαστικές διατάξεις που αφορούν την καταχώρηση, την ανανέωση και την ακύρωση των δικαιωμάτων επί των σχεδίων και υποδειγμάτων, καθώς και τις διατάξεις σχετικά με τις συνέπειες αυτής της ακυρότητας 7

(7) ότι η παρούσα οδηγία δεν αποκλείει την επί των σχεδίων και υποδειγμάτων εφαρμογή εθνικής ή κοινοτικής νομοθεσίας που παρέχει προστασία διαφορετική της παρεχομένης με την καταχώρηση ή δημοσίευση σχεδίου ή υποδείγματος, όπως η νομοθεσία σχετικά με τα δικαιώματα από μη καταχωρημένα σχέδια και υποδείγματα, τα εμπορικά σήματα, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τα υποδείγματα χρησιμότητας, τον αθέμιτο ανταγωνισμό ή την αστική ευθύνη 7

(8) ότι, ενόσω δεν υφίσταται εναρμόνιση των νομοθεσιών σχετικά με τα δικαιώματα του δημιουργού, είναι σημαντικό να καθιερωθεί η αρχή της σώρευσης της ειδικής προστασίας των σχεδίων και υποδειγμάτων μέσω καταχώρησης αφενός και της προστασίας βάσει του δικαιώματος του δημιουργού αφετέρου, ενώ παράλληλα τα κράτη μέλη παραμένουν ελεύθερα να καθορίσουν την έκταση της προστασίας βάσει του δικαιώματος του δημιουργού και τους όρους παροχής αυτής της προστασίας 7

(9) ότι, για την επίτευξη των στόχων της εσωτερικής αγοράς, οι όροι κτήσης δικαιώματος επί καταχωρημένου σχεδίου ή υποδείγματος πρέπει να είναι οι ίδιοι σε όλα τα κράτη μέλη 7 ότι για το σκοπό αυτό χρειάζεται ενιαίος ορισμός της έννοιας των σχεδίων και υποδειγμάτων και των απαιτήσεων που πρέπει να πληρούνται ως προς το νεωτερισμό και την ατομικότητα προκειμένου να αποκτηθούν δικαιώματα επί καταχωρημένων σχεδίων και υποδειγμάτων 7

(10) ότι, προκειμένου να διευκολυνθεί η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, είναι σημαντικό να διασφαλισθεί καταρχήν ότι η καταχώρηση σχεδίων και υποδειγμάτων παρέχει στο δικαιούχο ισότιμη προστασία σε όλα τα κράτη μέλη 7

(11) ότι η προστασία που παρέχεται στο δικαιούχο με την καταχώρηση αφορά τα χαρακτηριστικά ενός σχεδίου ή υποδείγματος προϊόντος, εν όλω ή εν μέρει, τα οποία εμφαίνονται σαφώς στην αίτηση καταχώρησης και διατίθενται στο κοινό με δημοσίευση η πρόσβαση στον αντίστοιχο φάκελο 7

(12) ότι η προστασία δεν θα πρέπει να επεκταθεί σε εκείνα τα συστατικά του προϊόντος τα οποία δεν είναι ορατά κατά τη συνήθη χρήση του ή στα στοιχεία εκείνα του συστατικού τα οποία δεν είναι ορατά όταν το προϊόν συναρμολογηθεί ή τα οποία δεν θα πληρούσαν αυτά καθαυτά τις προϋποθέσεις νεωτερισμού και ατομικότητος του προϊόντος 7 ότι τα στοιχεία του σχεδίου ή υποδείγματος τα οποία ως εκ τούτου δεν είναι δεκτικά προστασίας δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν σταθμίζεται κατά πόσον άλλα χαρακτηριστικά του σχεδίου ή υποδείγματος πληρούν τους όρους προστασίας 7

(13) ότι η ατομικότητα του σχεδίου ή υποδείγματος πρέπει να βασίζεται στη συνολική εντύπωση που προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη ως προς το εάν το σχέδιο ή υπόδειγμα διαφέρει σαφώς από όλα τα υπάρχοντα σχέδια ή υποδείγματα, λαμβανομένης υπόψη της φύσης του προϊόντος, στο οποίο το σχέδιο ή υπόδειγμα έχει εφαρμοσθεί ή ενσωματωθεί, και ιδίως του βιομηχανικού κλάδου στον οποίο εντάσσεται και του βαθμού της ελευθερίας του δημιουργού κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος 7

(14) ότι δεν θα πρέπει να παρακωλυθεί η τεχνολογική καινοτομία με τη χορήγηση προστασίας στα στοιχεία εκείνα του σχεδίου ή υποδείγματος που υπαγορεύονται αποκλειστικά από μια τεχνική λειτουργία 7 ότι προφανώς αυτό δεν συνεπάγεται ότι το σχέδιο ή υπόδειγμα θα πρέπει να έχει αισθητικό χαρακτήρα 7 ότι, επιπλέον, η διαλειτουργικότητα των προϊόντων διαφόρων κατασκευαστών δεν θα πρέπει να παρεμποδιστεί με την επέκταση της προστασίας στα σχέδια και υποδείγματα μηχανικών εξαρτημάτων 7 ότι τα στοιχεία ενός σχεδίου ή υποδείγματος τα οποία δεν είναι δεκτικά προστασίας για τους λόγους αυτούς δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν σταθμίζεται κατά πόσον άλλα χαρακτηριστικά του σχεδίου ή υποδείγματος πληρούν τους όρους προστασίας 7

(15) ότι, ωστόσο, τα μηχανικά εξαρτήματα αρθρωμένων προϊόντων είναι δυνατόν να αποτελούν σημαντικό στοιχείο του καινοτόμου χαρακτήρα των προϊόντων αυτών και να παρουσιάζουν σημαντικό εμπορικό ενδιαφέρον, και επομένως χρήζουν προστασίας 7

(16) ότι δεν πρέπει να υφίσταται δικαίωμα επί σχεδίου ή υποδείγματος αντικειμένου στη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη 7 ότι η παρούσα οδηγία δεν αποτελεί εναρμόνιση των εθνικών εννοιών της δημόσιας τάξης ή των χρηστών ηθών 7

(17) ότι είναι θεμελιώδες για την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς να είναι ενιαία η διάρκεια της διά καταχωρήσεως προστασίας σχεδίων και υποδειγμάτων 7

(18) ότι η παρούσα οδηγία ισχύει με την επιφύλαξη της εφαρμογής των περί ανταγωνισμού κανόνων των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης 7

(19) ότι η ταχεία έκδοση της παρούσας οδηγίας αποτελεί πλέον για ορισμένους βιομηχανικούς τομείς ζήτημα επείγουσας ανάγκης 7 ότι είναι προς το παρόν αδύνατη η πλήρης προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τη χρήση προστατευομένων σχεδίων ή υποδειγμάτων με σκοπό την επισκευή ενός σύνθετου προϊόντος κατά τρόπο ώστε να αποκατασταθεί η αρχική του εμφάνιση, όταν το προϊόν στο οποίο ενσωματώνεται ή εφαρμόζεται το σχέδιο ή υπόδειγμα αποτελεί συστατικό ενός σύνθετου προϊόντος από την εμφάνιση του οποίου εξαρτάται το προστατευόμενο σχέδιο ή υπόδειγμα 7 ότι ένα πρώτο βήμα και ένας ορισμένος βαθμός προσέγγισης στον τομέα αυτόν θα επιτευχθούν μέσω της οριζόντιας εφαρμογής των διατάξεων της παρούσας οδηγίας σχετικά με τις απαιτήσεις προστασίας των σχεδίων ή υποδειγμάτων 7 ότι η έλλειψη πλήρους προσέγγισης των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τη χρήση προστατευομένων σχεδίων ή υποδειγμάτων για την εν λόγω επισκευή σύνθετου προϊόντος δεν θα πρέπει να εμποδίσει την προσέγγιση των άλλων εθνικών νομοθετικών διατάξεων περί σχεδίων ή υποδειγμάτων, οι οποίες επηρεάζουν πιο άμεσα τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 7 ότι για το λόγο αυτό τα κράτη μέλη δύνανται να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν διατάξεις οι οποίες αφορούν τη χρήση προστατευόμενου σχεδίου ή υποδείγματος με σκοπό την επισκευή ενός σύνθετου προϊόντος 7 ότι πέντε έτη μετά την ημερομηνία εφαρμογής, η Επιτροπή θα υποβάλει ανάλυση σχετικά με τις συνέπειες των διατάξεων της παρούσας οδηγίας για την κοινοτική βιομηχανία, τους καταναλωτές, τον ανταγωνισμό και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 7 ότι, αφού υποβάλει την ανάλυσή της, η Επιτροπή θα προτείνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τυχόν τροποποιήσεις της παρούσας οδηγίας που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά συστατικά σύνθετων προϊόντων και οποιεσδήποτε άλλες τροποποιήσεις κρίνει αναγκαίες 7

(20) ότι οι ουσιαστικοί λόγοι απορρίψεως της αιτήσεως καταχωρήσεως σε εκείνα τα κράτη μέλη τα οποία προβλέπουν εξέταση των αιτήσεων επί της ουσίας πριν από την καταχώρηση, καθώς και οι ουσιαστικοί λόγοι ακυρώσεως καταχωρημένων σχεδίων και υποδειγμάτων σε όλα τα κράτη μέλη, πρέπει να προβλέπονται εξαντλητικώς,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1 Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως:

α) «σχέδιο ή υπόδειγμα»: η εμφάνιση του συνόλου ή μέρους ενός προϊόντος, η οποία προκύπτει από τα χαρακτηριστικά του, και ιδίως από τη γραμμή, το περίγραμμα, τα χρώματα, το σχήμα, την υφή ή/και τα υλικά του ίδιου του προϊόντος ή/και της διακόσμησης που φέρει 7

β) «προϊόν»: κάθε βιομηχανικό αντικείμενο ή χειροτέχνημα, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, ορισμένων τμημάτων που προορίζονται για συναρμολόγηση σε ένα σύνθετο προϊόν, της συσκευασίας, της παρουσίασης, των γραφικών συμβόλων και των τυπογραφικών στοιχείων, όχι όμως και των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών 7

γ) «σύνθετο προϊόν»: το προϊόν που αποτελείται από πολλά συστατικά δυνάμενα να αντικατασταθούν επιτρέποντας την αποσυναρμολόγηση και επανασυναρμολόγηση του προϊόντος.

Άρθρο 2 Πεδίο εφαρμογής

1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται:

α) στα δικαιώματα επί σχεδίων και υποδειγμάτων που έχουν καταχωρηθεί στα κεντρικά γραφεία βιομηχανικής ιδιοκτησίας των κρατών μελών 7

β) στα δικαιώματα επί σχεδίων και υποδειγμάτων που έχουν καταχωρηθεί στο γραφείο σχεδίων και υποδειγμάτων της Μπενελούξ 7

γ) στα δικαιώματα επί σχεδίων και υποδειγμάτων που έχουν καταχωρηθεί βάσει διεθνών συμφωνιών εν ισχύι σε κράτος μέλος 7

δ) στις αιτήσεις καταχώρησης δικαιωμάτων επί σχεδίων και υποδειγμάτων που αναφέρονται στα στοιχεία α), β) και γ).

2. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, η καταχώρηση σχεδίου ή υποδείγματος περιλαμβάνει και τη δημοσίευση η οποία χωρεί μετά την κατάθεση του σχεδίου στο γραφείο βιομηχανικής ιδιοκτησίας κράτους μέλους στο οποίο η δημοσίευση έχει ως αποτέλεσμα τη σύσταση του δικαιώματος επί του σχεδίου ή υποδείγματος.

Άρθρο 3 Προϋποθέσεις προστασίας

1. Τα κράτη μέλη προστατεύουν διά της καταχωρήσεως τα σχέδια και υποδείγματα και παρέχουν στους κατόχους τους αποκλειστικά δικαιώματα επ' αυτών, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας.

2. Ένα σχέδιο ή υπόδειγμα προστατεύεται διά δικαιώματος επί σχεδίου εφόσον είναι νέο και παρουσιάζει ατομικότητα.

3. Σχέδιο ή υπόδειγμα που εφαρμόζεται ή ενσωματώνεται σε προϊόν, το οποίο αποτελεί συστατικό σύνθετου προϊόντος, είναι νέο και έχει ατομικότητα μόνον εάν:

α) το συστατικό, παρά την ενσωμάτωση στο σύνθετο προϊόν, ευλόγως αναμένεται ότι θα παραμένει ορατό κατά τη συνήθη χρήση του προϊόντος και

β) τα ορατά χαρακτηριστικά του συστατικού πληρούν, αυτά καθαυτά, τις προϋποθέσεις ως προς το νεωτερισμό και την ατομικότητα.

4. Ως «συνήθης χρήση» κατά την έννοια της παραγράφου 3 στοιχείο α) νοείται κάθε χρήση εκτός της συντήρησης, της εξυπηρέτησης και της επισκευής.

Άρθρο 4 Νεωτερισμός

Ένα σχέδιο ή υπόδειγμα θεωρείται νέο εάν, μέχρι την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρησης ή, εφόσον διεκδικείται προτεραιότητα, μέχρι την ημερομηνία της προτεραιότητας, δεν έχει διατεθεί στο κοινό ταυτόσημο σχέδιο ή υπόδειγμα. Λογίζονται ως ταυτόσημα τα σχέδια ή υποδείγματα, τα χαρακτηριστικά των οποίων διαφέρουν μόνο ως προς επουσιώδεις λεπτομέρειες.

Άρθρο 5 Ατομικότητα

1. Ένα σχέδιο ή υπόδειγμα έχει ατομικότητα εφόσον η συνολική εντύπωση που προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη διαφέρει από τη συνολική εντύπωση που προκαλεί στον εν λόγω χρήστη κάθε σχέδιο ή υπόδειγμα το οποίο έχει διατεθεί στο κοινό πριν από την κατάθεση της αίτησης καταχώρησης ή, εφόσον διεκδικείται προτεραιότητα, πριν από την ημερομηνία της προτεραιότητας.

2. Προκειμένου να εκτιμηθεί η ατομικότητα, λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός της ελευθερίας του δημιουργού κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος.

Άρθρο 6 Αποκάλυψη

1. Για την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5, θεωρείται ότι ένα σχέδιο ή υπόδειγμα έχει διατεθεί στο κοινό, αν έχει δημοσιευθεί μέσω της καταχώρησής του ή με άλλον τρόπο, ή άλλως εκτεθεί, χρησιμοποιηθεί στο εμπόριο ή αποκαλυφθεί με άλλον τρόπο, εκτός αν τα γεγονότα αυτά ήταν λογικά αδύνατο να γίνουν γνωστά κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων στους ειδικευμένους κύκλους του κλάδου, οι οποίοι ασκούν δραστηριότητες εντός της Κοινότητας, πριν από την κατάθεση της αίτησης καταχώρησης ή, εάν διεκδικείται προτεραιότητα, πριν από την ημερομηνία της προτεραιότητας. Ωστόσο, ένα σχέδιο ή υπόδειγμα δεν θεωρείται ότι έχει αποκαλυφθεί στο κοινό εκ μόνου του λόγου ότι έχει αποκαλυφθεί σε κάποιο τρίτο πρόσωπο υπό ρητό ή σιωπηρό όρο εμπιστευτικότητας.

2. Η αποκάλυψη δεν λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο της εφαρμογής των άρθρων 4 και 5, εάν ένα σχέδιο ή υπόδειγμα για το οποίο διεκδικείται προστασία με καταχώρηση σε κράτος μέλος, έχει διατεθεί στο κοινό:

α) από το σχεδιαστή, το διάδοχό του ή τρίτον κατόπιν πληροφοριών που παρέσχε ή ενεργειών στις οποίες προέβη ο σχεδιαστής ή ο διάδοχός του και

β) κατά το δωδεκάμηνο που προηγήθηκε της κατάθεσης της αίτησης ή, εφόσον διεκδικείται προτεραιότητα, της ημερομηνίας της προτεραιότητας.

3. Η παράγραφος 2 εφαρμόζεται επίσης αν το σχέδιο ή υπόδειγμα έχει διατεθεί στο κοινό συνεπεία καταχρηστικής συμπεριφοράς έναντι του δημιουργού ή του διαδόχου του.

Άρθρο 7 Σχέδια ή υποδείγματα υπαγορευόμενα από την τεχνική τους λειτουργία και σχέδια ή υποδείγματα διασυνδέσεων

1. Η καταχώρηση σχεδίου ή υποδείγματος δεν παρέχει δικαιώματα επί των χαρακτηριστικών της εμφάνισης ενός προϊόντος, τα οποία υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική του λειτουργία.

2. Η καταχώρηση δεν παρέχει δικαιώματα επί των χαρακτηριστικών της εμφάνισης σχεδίου ή υποδείγματος, τα οποία πρέπει υποχρεωτικώς να αναπαραχθούν με την ακριβή μορφή και τις διαστάσεις τους, ώστε το προϊόν στο οποίο ενσωματώνεται ή εφαρμόζεται το σχέδιο ή υπόδειγμα να μπορεί να συνδεθεί μηχανικά με άλλο προϊόν ή να τοποθετηθεί μέσα, γύρω ή επάνω σε άλλο προϊόν ώστε κάθε ένα από αυτά να μπορεί να επιτελεί τη λειτουργία του.

3. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2, η καταχώρηση παρέχει δικαιώματα, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις των άρθρων 4 και 5, επί σχεδίου ή υποδείγματος το οποίο καθιστά δυνατή την πολλαπλή συναρμολόγηση ή σύνδεση αμοιβαίως υποκαταστασίμων προϊόντων σε ένα σύστημα αρθρωτών στοιχείων.

Άρθρο 8 Σχέδια ή υποδείγματα αντίθετα προς τη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη

Η καταχώρηση σχεδίου ή υποδείγματος δεν παρέχει δικαιώματα επί σχεδίου ή υποδείγματος αντιβαίνοντος προς τη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη.

Άρθρο 9 Έκταση της προστασίας

1. Η προστασία που παρέχειται από ένα δικαίωμα επί σχεδίου ή υποδείγματος καλύπτει τα σχέδια ή υποδείγματα εκείνα που δεν προκαλούν στον ενημερωμένο χρήστη διαφορετική συνολική εντύπωση.

2. Προκειμένου να εκτιμηθεί η έκταση της προστασίας, λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός της ελευθερίας του δημιουργού κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος.

Άρθρο 10 Διάρκεια της προστασίας

Με την καταχώρηση, ένα σχέδιο ή υπόδειγμα που πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 3 παράγραφος 2 προστατεύεται επί μία ή περισσότερες περιόδους πέντε ετών από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρησης. Η διάρκεια της προστασίας μπορεί να παραταθεί αιτήσει του δικαιούχου, για μία ή περισσότερες περιόδους πέντε ετών, με όριο τα είκοσι πέντε χρόνια από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης.

Άρθρο 11 Ακυρότητα ή απόρριψη της καταχώρησης

1. Η αίτηση καταχώρησης σχεδίου ή υποδείγματος απορρίπτεται ή, αν αυτό έχει ήδη καταχωρηθεί, το επ' αυτού δικαίωμα κηρύσσεται άκυρο, εφόσον:

α) δεν πρόκειται για σχέδιο ή υπόδειγμα κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο α) ή

β) το σχέδιο ή υπόδειγμα δεν πληροί τις προϋποθέσεις των άρθρων 3 έως 8 ή

γ) ο υποβάλλων την αίτηση ή ο κάτοχος του δικαιώματος επί του σχεδίου ή υποδείγματος δεν έχει σχετικό δικαίωμα σύμφωνα με τη νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους ή

δ) εάν το σχέδιο ή υπόδειγμα συγκρούεται με προηγούμενο σχέδιο ή υπόδειγμα το οποίο έχει διατεθεί στο κοινό μετά την κατάθεση της αίτησης καταχώρησης ή, εάν διεκδικείται προτεραιότητα, μετά την προτεραιότητα, και το οποίο προστατεύεται ήδη πριν από την εν λόγω ημερομηνία με καταχωρημένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα ή αίτηση για καταχώρηση κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος ή με καταχώρηση σχεδίου ή υποδείγματος στο οικείο κράτος μέλος, ή με αίτηση για καταχώρηση των σχετικών δικαιωμάτων.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να προβλέψουν ότι η καταχώρηση σχεδίου ή υποδείγματος απορρίπτεται ή το τυχόν καταχωρηθέν δικαίωμα ακυρώνεται, εφόσον:

α) ένα διακριτικό σημείο χρησιμοποιείται σε μεταγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα και η κοινοτική νομοθεσία ή η νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους η οποία διέπει αυτό το διακριτικό σημείο παρέχει στο δικαιούχο του το δικαίωμα να απαγορεύει την εν λόγω χρήση ή

β) το σχέδιο ή υπόδειγμα συνιστά μη επιτρεπόμενη χρήση έργου το οποίο προστατεύεται βάσει της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας του οικείου κράτους μέλους ή

γ) το σχέδιο ή υπόδειγμα συνιστά ακατάλληλη χρήση οποιουδήποτε από τα είδη που απαριθμούνται στο άρθρο 6 β της Σύμβασης των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, ή σημείων, εμβλημάτων και θυρεών εκτός εκείνων που καλύπτονται από το άρθρο 6 β της εν λόγω σύμβασης και τα οποία έχουν ιδιαίτερη σημασία από άποψη δημοσίου συμφέροντος στο οικείο κράτος μέλος.

3. Το λόγο που προβλέπεται στην παράγραφο 1 στοιχείο γ) μπορεί να επικαλεσθεί μόνον ο κάτοχος του δικαιώματος επί σχεδίου ή υποδείγματος σύμφωνα με τη νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους.

4. Τους λόγους που προβλέπονται στην παράγραφο 1 στοιχείο δ) και στην παράγραφο 2 στοιχεία α) και β) μπορεί να επικαλεσθεί μόνον ο υποβάλλων την αίτηση ή ο κάτοχος του ανταγωνιστικού δικαιώματος.

5. Τους λόγους που προβλέπονται στην παράγραφο 2 στοιχείο γ) μπορεί να επικαλεσθεί μόνον το πρόσωπο ή ο φορέας τον οποίο αφορά η σχετική χρήση.

6. Οι παράγραφοι 4 και 5 δεν εμποδίζουν τα κράτη μέλη να προβλέψουν ότι τους λόγους που προβλέπονται στην παράγραφο 1 στοιχείο δ) και στην παράγραφο 2 στοιχείο γ) μπορεί να επικαλεσθεί και η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους αυτεπαγγέλτως.

7. Εάν έχει απορριφθεί η αίτηση καταχώρησης σχεδίου ή υποδείγματος, ή έχει κηρυχθεί άκυρο το δικαίωμα, δυνάμει της παραγράφου 1 στοιχείο β) ή της παραγράφου 2, μπορεί να καταχωρηθεί το σχέδιο ή υπόδειγμα ή να διατηρηθεί το δικαίωμα σε τροποποιημένη μορφή, εάν με τη μορφή αυτή πληρούνται οι προϋποθέσεις προστασίας και διατηρείται η ταυτότητα του σχεδίου ή υποδείγματος. Η καταχώρηση ή η διατήρηση σε τροποποιημένη μορφή μπορεί να περιλαμβάνει καταχώρηση συνοδευόμενη από μερική παραίτηση εκ μέρους του κατόχου του δικαιώματος επί σχεδίου ή υποδείγματος, ή εγγραφή σε μητρώο σχεδίων και υποδειγμάτων δικαστικής απόφασης με την οποία κηρύσσεται η μερική ακυρότητα του σχεδίου ή υποδείγματος.

8. Κάθε κράτος μέλος μπορεί να προβλέψει ότι, κατά παρέκκλιση από τις παραγράφους 1 έως 7, οι λόγοι απόρριψης ή ακυρότητας της καταχώρησης οι οποίοι ισχύουν στο έδαφός του πριν από την μεταφορά της παρούσας οδηγίας στο εσωτερικό του δίκαιο εφαρμόζονται σε αιτήσεις καταχώρησης σχεδίων ή υποδειγμάτων υποβληθείσες πριν από την ημερομηνία αυτή, καθώς και στις συνακόλουθες καταχωρήσεις.

9. Η ακυρότητα του δικαιώματος μπορεί να κηρυχθεί ακόμη και μετά την έκπτωση ή την παραίτηση απ' αυτό.

Άρθρο 12 Δικαιώματα που παρέχει το σχέδιο ή υπόδειγμα

1. Με την καταχώρηση ο δικαιούχος σχεδίου ή υποδείγματος αποκτά το αποκλειστικό δικαίωμα να το χρησιμοποιεί και να απαγορεύει τη χρησιμοποίησή του σε οποιονδήποτε τρίτο χωρίς τη συγκατάθεσή του. Η ανωτέρω χρήση καλύπτει ιδίως την κατασκευή, προσφορά, διάθεση στην αγορά, εισαγωγή, εξαγωγή ή χρήση προϊόντος στο οποίο έχει ενσωματωθεί ή εφαρμοσθεί το εν λόγω σχέδιο ή υπόδειγμα, καθώς και την αποθήκευση προϊόντος για τους σκοπούς αυτούς.

2. Αν, κατά τη νομοθεσία κράτους μέλους, οι ενέργειες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 ήταν αδύνατον να εμποδισθούν πριν από τη μεταφορά της παρούσας οδηγίας στο εσωτερικό του δίκαιο, δεν χωρεί επίκληση των δικαιωμάτων εκ της καταχωρήσεως σχεδίου ή υποδείγματος για να απαγορευθεί η εξακολούθηση των εν λόγω ενεργειών από οποιονδήποτε είχε αρχίσει τις ενέργειες αυτές πριν από την ημερομηνία αυτή.

Άρθρο 13 Περιορισμός των δικαιωμάτων που παρέχει το σχέδιο ή υπόδειγμα

1. Τα δικαιώματα που παρέχει η καταχώρηση των σχεδίων ή υποδειγμάτων δεν εκτείνονται:

α) σε ιδιωτικές πράξεις που γίνονται για μη εμπορικούς σκοπούς 7

β) σε πράξεις που γίνονται για πειραματικούς σκοπούς 7

γ) σε πράξεις αναπαραγωγής του σχεδίου ή υποδείγματος χάριν παραδείγματος ή διδασκαλίας, εφόσον αυτές οι πράξεις δεν αντίκεινται στα συναλλακτικά ήθη, δεν βλάπτουν παρανόμως τη συνήθη εκμετάλλευση του σχεδίου ή υποδείγματος και εφόσον μνημονεύεται η πηγή από την οποία ελήφθησαν.

2. Εξάλλου, τα δικαιώματα που παρέχει η καταχώρηση σχεδίου ή υποδείγματος δεν εκτείνονται:

α) στον εξοπλισμό πλοίων και αεροσκαφών εγγεγραμμένων σε άλλη χώρα, όταν εισέρχονται προσωρινά στο έδαφος του οικείου κράτους μέλους 7

β) στην εισαγωγή, στο οικείο κράτος μέλος, ανταλλακτικών και εξαρτημάτων με σκοπό την επισκευή των εν λόγω πλοίων και αεροσκαφών 7

γ) στην εκτέλεση επισκευών επ' αυτών.

Άρθρο 14 Μεταβατική διάταξη

Έως ότου εγκριθούν τροποποιήσεις της παρούσας οδηγίας κατόπιν προτάσεων της Επιτροπής βάσει του άρθρου 18, τα κράτη μέλη δύνανται να διατηρήσουν σε ισχύ ή να θεσπίσουν διατάξεις που αφορούν τη χρήση προστατευόμενου σχεδίου ή υποδείγματος με σκοπό την επισκευή ενός σύνθετου προϊόντος κατά τρόπο ώστε να αποκατασταθεί η αρχική του εμφάνιση, όταν το προϊόν στο οποίο ενσωματώνεται ή εφαρμόζεται το σχέδιο ή υπόδειγμα αποτελεί συστατικό ενός σύνθετου προϊόντος από την εμφάνιση του οποίου εξαρτάται το προστατευόμενο σχέδιο ή υπόδειγμα.

Άρθρο 15 Αποδυνάμωση δικαιωμάτων

Τα δικαιώματα που παρέχει η καταχώρηση σχεδίου ή υποδείγματος δεν εκτείνονται στις πράξεις που αφορούν ένα προϊόν στο οποίο έχει ενσωματωθεί ή εφαρμοσθεί ένα σχέδιο ή υπόδειγμα που εμπίπτει στο πεδίο προστασίας του σχετικού δικαιώματος, όταν το προϊόν έχει διατεθεί στην αγορά της Κοινότητας από τον ίδιο τον δικαιούχο του σχεδίου ή υποδείγματος ή με τη συναίνεσή του.

Άρθρο 16 Σχέση με άλλες μορφές προστασίας

Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας δεν θίγουν άλλες διατάξεις του κοινοτικού ή του οικείου εθνικού δικαίου σχετικά με τα δικαιώματα από μη καταχωρημένα σχέδια και υποδείγματα, τα εμπορικά σήματα ή άλλα διακριτικά σημεία, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τα υποδείγματα χρησιμότητας, τα τυπογραφικά στοιχεία, την αστική ευθύνη ή τον αθέμιτο ανταγωνισμό.

Άρθρο 17 Σχέση με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σχέδιο ή υπόδειγμα που έχει καταχωρηθεί σε ένα ή ως προς ένα κράτος μέλος σύμφωνα με την παρούσα οδηγία είναι επίσης δεκτικό προστασίας βάσει της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας του κράτους αυτού από την ημερομηνία κατά την οποία δημιουργήθηκε ή αποτυπώθηκε με οποιαδήποτε μορφή. Η έκταση και οι όροι της προστασίας, συμπεριλαμβανομένου και του απαιτούμενου βαθμού πρωτοτυπίας, καθορίζονται από κάθε κράτος μέλος.

Άρθρο 18 Επανεξέταση

Πέντε έτη μετά την ημερομηνία εφαρμογής που ορίζεται στο άρθρο 19, η Επιτροπή υποβάλλει ανάλυση σχετικά με τις συνέπειες των διατάξεων της παρούσας οδηγίας για την κοινοτική βιομηχανία, τους καταναλωτές, τον ανταγωνισμό και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η Επιτροπή προτείνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τις τυχόν τροποποιήσεις της παρούσας οδηγίας που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά συστατικά σύνθετων προϊόντων και οποιεσδήποτε άλλες τροποποιήσεις κρίνει αναγκαίες.

Άρθρο 19 Εφαρμογή

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις για τη συμμόρφωσή τους με την παρούσα οδηγία (4*).

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από τέτοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τις διατάξεις εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 20 Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από την δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 21 Παραλήπτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, . . .

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ αριθ. C 345 της 23. 12. 1993, σ. 14 και ΕΕ αριθ. C 142 της 14. 5. 1996, σ. 7.

(2) ΕΕ αριθ. C 388 της 31. 12. 1994, σ. 9 και ΕΕ αριθ. C 110 της 2. 5. 1995, σ. 12.

(3) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 12ης Οκτωβρίου 1995 (ΕΕ αριθ. C 287 της 30. 10. 1995, σ. 157), κοινή θέση του Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 1997, απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της . . ..

(4*) Εντός τριών ετών από την ημερομηνία της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 3 Δεκεμβρίου 1993, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, βασιζόμενη στο άρθρο 100 Α της συνθήκης ΕΚ, σχετικά με τη νομική προστασία των σχεδίων και των υποδειγμάτων (1).

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε τη γνώμη του, σε πρώτη ανάγνωση, στις 12 Οκτωβρίου 1995 (2). Κατόπιν της γνώμης αυτής, η Επιτροπή υπέβαλε τροποποιημένη πρόταση οδηγίας στις 14 Μαρτίου 1996 (3). Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέφρασε μια πρώτη γνώμη στις 6 Ιουλίου 1994 (4) και, ακολούθως, μια πρόσθετη γνώμη στις 22 Φεβρουαρίου 1995 (5).

3. Στις 17 Ιουνίου 1997, το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή θέση του σύμφωνα με το άρθρο 189 Β της συνθήκης.

ΙΙ. ΣΤΟΧΟΣ

4. Η πρόταση της Επιτροπής αποσκοπεί να παράσχει αποτελεσματική νομική προτασία των σχεδίων και υποδειγμάτων στα κράτη μέλη της Κοινότητας, να μειώσει τα νομικά κωλύματα στην ελεύθερη κυκλοφορία των σχετικών με τα σχέδια προϊόντων και να καθιερώσει σύστημα γνήσιου ανταγωνισμού στα πλαίσια της εσωτερικής αγοράς.

III. Η ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

Αιτιολογικό

5. Το Συμβούλιο προσέθεσε ορισμένες νέες παραγράφους και διέγραψε ή τροποποίησε άλλες, κατ' αντιστοιχία προς τις τροπολογίες στα άρθρα.

Άρθρα της πρότασης

Άρθρο 1

6. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε στον ορισμό του σχεδίου ή υποδείγματος του στοιχείου α) να προστεθεί ο χαρακτηρισμός «εξωτερικά ορατό» (τροπολογία αριθ. 2) 7 η Επιτροπή υιοθέτησε την τροπολογία αυτή στην τροποποιημένη πρότασή της. Το Συμβούλιο έκρινε ότι, σε αντίθεση με την αντίστοιχη τροπολογία στο άρθρο 3 παράγραφος 3 (βλέπε σημείο 10, κατωτέρω), η τροποποίηση αυτή στον ορισμό του σχεδίου ή υποδείγματος δεν είναι απαραίτητη και πιθανόν να προκαλέσει σύγχυση και, ειδικότερα, να δημιουργήσει την εντύπωση ότι είναι δυνατή η προστασία του εσωτερικού ενός δοχείου ως σχεδίου ή υποδείγματος. Γι' αυτό, προτίμησε να αντικαταστήσει την τροπολογία αυτή με νέα αιτιολογική παράγραφο (την αιτιολογική σκέψη 11 της κοινής θέσης) στην οποία επισημαίνεται η ανάγκη τα χαρακτηριστικά, για τα οποία ζητείται προστασία, να καθίστανται ορατά στη σχετική αίτηση.

7. Το Συμβούλιο ακολούθησε την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής προσθέτοντας τη λέξη «ιδίως» στο στοιχείο α), ώστε να καταστήσει σαφές ότι η απαρίθμηση των χαρακτηριστικών δεν νοείται ως εξαντλητική και, επίσης, προσθέτοντας την «υφή» στην απαρίθμηση αυτή.

8. Για λόγους σαφήνειας, το Συμβούλιο προσέθεσε ορισμό του «σύνθετου προϊόντος» [στοιχείο γ)].

Άρθρο 2

9. Το Συμβούλιο δέχθηκε την πρόταση της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής να προστεθεί παράγραφος 2 στο άρθρο αυτό, ώστε να διευκρινίζεται ότι το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας καλύπτει και τα σχέδια ή τα υποδείγματα κρατών μελών που δεν διαθέτουν κανένα επίσημο σύστημα καταχώρισης, αλλά στα οποία το δικαίωμα επί του σχεδίου ή του υποδείγματος γεννάται κατόπιν της επίσημης δημοσίευσής του. Το Συμβούλιο κατέστησε σαφέστερη τη διατύπωση της διάταξης.

Άρθρο 3

10. Το Συμβούλιο δέχθηκε, με φραστικές αλλαγές, την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (τροπολογία αριθ. 3), την οποία συμπεριέλαβε και η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της, να αποκλείονται της προστασίας εκείνα τα μέρη ενός σύνθετου προϊόντος, τα οποία δεν παραμένουν ορατά κατά τη συνήθη χρήση του. Όσον αφορά τον ορισμό της «συνήθους χρήσης», το Συμβούλιο διέγραψε τον περιορισμό της χρήσης εκ μέρους του τελικού χρήστη, τον οποίο θεώρησε ως αδικαιολόγητα συσταλτικό, λαμβανομένου υπόψη ότι βασικός στόχος του ορισμού αυτού είναι να καλύψει όλες τις χρήσεις πέραν της συντήρησης, του τεχνικού ελέγχου ή της επισκευής.

Άρθρο 4

11. Το Συμβούλιο δέχθηκε το άρθρο αυτό, όπως έχει στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής (βλέπε επίσης σημεία 14 και 15 κατωτέρω).

Άρθρο 5

12. Το Συμβούλιο δέχθηκε την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (τροπολογία αριθ. 5), την οποία συμπεριέλαβε και η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της, να καταστούν χαλαρότερες οι προϋποθέσεις προστασίας διά της διαγραφής της λέξης «σημαντικά» από την αρχική πρόταση της Επιτροπής. Το Συμβούλιο δέχθηκε επίσης το επιχείρημα της Επιτροπής ότι η παράγραφος 2 της αρχικής πρότασης καθίσταται περιττή μετά τη διαγραφή της λέξης «σημαντικά», καθότι η αρχική παράγραφος 2 αποσκοπούσε να αντισταθμίσει την αυστηρότητα των αρχικών προϋποθέσεων. Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο προσέθεσε νέα αιτιολογική σκέψη (σκέψη 13 της κοινής θέσης), με την οποία κατά την εκτίμηση του ατομικού χαρακτήρα του σχεδίου ή υποδείγματος λαμβάνεται υπόψη η φύση του προϊόντος στο οποίο εφαρμόζεται ή ενσωματώνεται το σχέδιο ή υπόδειγμα και, ιδίως, του βιομηχανικού κλάδου στον οποίο εντάσσεται, καθώς και ο βαθμός ελευθερίας του δημιουργού στην εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος.

13. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τροπολογία αριθ. 6) πρότεινε, κατά την εκτίμηση του ατομικού χαρακτήρα, να δίδεται το ίδιο βάρος τόσο στα κοινά σημεία όσο και στις διαφορές, αντί να δίδεται μεγαλύτερο βάρος στα κοινά σημεία (άρθρο 5 παράγραφος 3 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής). Η Επιτροπή, μολονότι στην τροποποιημένη πρότασή της αποδέχεται την αρχή στην οποία βασίζεται η τροπολογία αυτή (άρθρο 5 παράγραφος 2), θεωρεί ότι αυτό δεν είναι απαραίτητο να λέγεται ρητά. Το Συμβούλιο ακολούθησε την Επιτροπή στο σημείο αυτό.

Άρθρο 6

14. Το Συμβούλιο δέχθηκε την προσέγγιση της Επιτροπής κατά την τροποποιημένη πρότασή της να μεταφερθεί το άρθρο 4 παράγραφος 2 της αρχικής της πρότασης σε νέα παράγραφο 1 του άρθρου 6, η οποία τώρα ισχύει όχι μόνο για το άρθρο 4 αλλά και για το άρθρο 5, όπως τροποποιήθηκε.

15. Το Συμβούλιο δέχθηκε επίσης, σε αυτή την παράγραφο 1, την τροπολογία που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο παλαιό άρθρο 4 παράγραφος 2 (τροπολογία αριθ. 4) και που συμπεριέλαβε κατ' ουσίαν η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της.

16. Το Συμβούλιο δέχθηκε τη διευκρίνιση, την οποία επιφέρει η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής στη διατύπωση των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου αυτού (παράγραφοι 1 και 2 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής), διακρίνοντας σαφέστερα μεταξύ αποκάλυψης συνεπεία καταχρηστικής συμπεριφοράς τρίτου (νέα παράγραφος 3) και άλλων περιπτώσεων μη βλαπτικής αποκάλυψης (νέα παράγραφος 2).

17. Το Συμβούλιο διέγραψε από τη νέα παράγραφο 3 τη διάταξη, κατά την οποία η καταχρηστική αποκάλυψη κατ' εξαίρεση δεν έχει επιπτώσεις, εάν είχε ως συνέπεια την καταχώριση κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος ή την αναγνώριση δικαιώματος επ' αυτού στο οικείο κράτος μέλος. Θεωρεί ότι ο νόμιμος δικαιούχος του σχεδίου ή του υποδείγματος δεν πρέπει να τίθεται σε δυσμενέστερη θέση όταν ο τρίτος, ο οποίος ευθύνεται για την καταχρηστική αποκάλυψη, έχει καταχωρίσει το σχετικό σχέδιο ή υπόδειγμα, απ' ό,τι όταν δεν το έχει καταχωρίσει.

Άρθρο 7

18. Το Συμβούλιο δέχθηκε τη διευκρίνση που προτείνει η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της για τη διατύπωση του άρθρου 7 παράγραφος 1.

19. Το Συμβούλιο δέχθηκε την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής για το άρθρο 7 παράγραφος 2, η οποία επαναλαμβάνει, με φραστικές αλλαγές, την τροποποίηση που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τροπολογία αριθ. 7).

20. Το Συμβούλιο απλούστευσε τη διατύπωση του άρθρου 7 παράγραφος 3.

Άρθρο 8

21. Το Συμβούλιο δέχθηκε τη μεταβολή της διατύπωσης αυτού του άρθρου που προτείνει η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της.

Άρθρο 9

22. Το Συμβούλιο δέχθηκε την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, την οποία συμπεριέλαβε η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της, να διαγραφεί η λέξη «σημαντικά» από το άρθρο 9 παράγραφος 1 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής 7 αυτό ευθυγραμμίζεται προς την τροπολογία του άρθρου 7 παράγραφος 1 (ανωτέρω, σημείο 12).

23. Το Συμβούλιο δέχθηκε επίσης στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής να αντικατασταθεί η φράση «ουσιώδη ομοιότητα» με τη φράση «δεν προκαλεί . . . διαφορετική εντύπωση» στο άρθρο 9 παράγραφος 1. Στόχος της αντικατάστασης αυτής είναι να αποφευχθεί ο κίνδυνος διαφορετικών ερμηνειών των διατυπώσεων «ομοιότητα» και «δεν . . . διαφορετική» που θα δημιουργούσαν σύγχυση στις περιπτώσεις που ένα σχέδιο ή υπόδειγμα θα ήταν δεκτικό αυτοτελούς προστασίας σύμφωνα με τη διατύπωση του άρθρου 5 παράγραφος 1 και, ταυτόχρονα, θα συνιστούσε παραποίηση προηγούμενου σχεδίου ή υποδείγματος σύμφωνα με τη διατύπωση του άρθρου 9 παράγραφος 1. Αυτό αποτράπηκε με τη χρησιμοποίηση του όρου «διαφέρει» στο άρθρο 5 παράγραφος 1 και της έκφρασης «δεν προκαλεί . . . διαφορετική εντύπωση» στο άρθρο 9 παράγραφος 1.

24. Το Συμβούλιο ακολούθησε την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την τροπολογία που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως προς το άρθρο 9 παράγραφος 2 (τροπολογία αριθ. 9) 7 οι λόγοι είναι οι ίδιοι με εκείνους που εκτίθενται σχετικά με την αντίστοιχη διάταξη του άρθρου 5 (ανωτέρω, σημείο 12).

Άρθρο 10

25. Το Συμβούλιο διευκρίνισε το κείμενο του άρθρου αυτού, ούτως ώστε να επαφίεται σε κάθε κράτος μέλος, να καθορίσει αν ο δικαιούχος οφείλει να ζητήσει την παράταση της προστασίας μετά τη λήξη κάθε πενταετίας ή αν μπορεί ήδη εξαρχής να ζητήσει προστασία για δύο ή περισσότερες πενταετίες.

Άρθρο 11

26. Στην τροποποιημένη πρότασή της, η Επιτροπή πρότεινε να προβλεφθούν τρεις επιπλέον λόγοι απόρριψης ή ακυρότητας της καταχώρισης, οι οποίοι ισχύουν σε ορισμένα κράτη μέλη [παράγραφος 1, στοιχεία ε), στ) και ζ) της τροποποιημένης πρότασης]. Το Συμβούλιο, μολονότι συμφωνεί ότι η οδηγία θα πρέπει να επιτρέπει στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να διατηρήσουν σε ισχύ τους λόγους αυτούς, δεν κρίνει αναγκαίο να υποχρεώσει όλα τα κράτη μέλη να τους προβλέπουν στα εθνικά τους δικαία. Γι' αυτό, περιέλαβε τους λόγους αυτούς ως προαιρετικούς σε χωριστή παράγραφο (παράγραφος 2 της τροποποιημένης πρότασης).

27. Η Επιτροπή μετέφερε επίσης τη διάταξη της παραγράφου 2 της αρχικής της πρότασης στην παράγραφο 1 στοιχείο η) της τροποποιημένης πρότασης. Το Συμβούλιο δέχθηκε τη διάταξη αυτή μεταξύ των υποχρεωτικών λόγων απόρριψης ή ακύρωσης της καταχώρισης [παράγραφος 1 στοιχείο δ) της τροποποιημένης πρότασης] και κατέστησε σαφέστερη τη διατύπωσή της.

28. Το Συμβούλιο επίσης αναδιέταξε τους λοιπούς υποχρεωτικούς λόγους απόρριψης ή ακύρωσης της καταχώρισης [παράγραφος 1 στοιχεία α) έως γ) της κοινής θέσης].

29. Το Συμβούλιο προσέθεσε διατάξεις, με τις οποίες καθορίζεται ποιοι μπορούν να επικαλούνται τους διάφορους λόγους απόρριψης ή ακύρωσης της καταχώρισης σχεδίου ή υποδείγματος (παράγραφοι 3 έως 6 της κοινής θέσης). Θεωρεί ότι, όποτε ο λόγους προκύπτει από την ύπαρξη αντίθετου δικαιώματος, θα πρέπει να επιτρέπεται στον δικαιούχο του, όχι όμως σε τρίτους, να επικαλεστεί το λόγο αυτό, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της οικείας αρχής του κράτους μέλους, στο οποίο υφίσταται το αντίθετο δικαίωμα.

30. Στην τροποποιημένη πρότασή της, η Επιτροπή πρόσθεσε διάταξη σχετική με τη δυνατότητα να καταχωριστεί ή να διατηρηθεί ένα σχέδιο ή υπόδειγμα με τροποποιημένη μορφή (παράγραφος 2 της τροποποιημένης πρότασης). Το Συμβούλιο δέχθηκε τη διάταξη αυτή, ενώ ταυτόχρονα διευκρίνισε σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να εφαρμόζεται (παράγραφος 7 της κοινής θέσης).

31. Η Επιτροπή μετέφερε επίσης τη διάταξη του άρθρου 16 της αρχικής της πρότασης στο άρθρο 11 παράγραφος 4 της τροποποιημένης πρότασης. Το Συμβούλιο συμφωνεί ότι η λογική θέση για τη διάταξη αυτή είναι το άρθρο 11 (παράγραφος 7 της κοινής θέσης).

Άρθρο 12

32. Το Συμβούλιο δέχθηκε το άρθρο αυτό με φραστικές αλλαγές.

Άρθρο 13

33. Το Συμβούλιο δέχθηκε το άρθρο αυτό όπως προτείνεται από την Επιτροπή.

Άρθρο 14

34. Ενώ η αρχική πρόταση της Επιτροπής προέβλεπε την ελεύθερη αναπαραγωγή συστατικών μερών σύνθετων προϊόντων μετά παρέλευση τριετίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να καταργηθεί αυτή η τριετής προθεσμία και να καθιερωθεί σύστημα αμοιβής το οποίο να λειτουργεί από την ημερομηνία καταχωρίσεως του σχεδίου ή υποδείγματος (τροπολογίες αριθ. 15 και 10). Η Επιτροπή υιοθέτησε και ανέπτυξε περαιτέρω τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην τροποποιημένη πρότασή της. Το Συμβούλιο δεν ήταν σε θέση να συμφωνήσει επί μιας διάταξης αυτής της φύσεως. Ανησυχώντας μήπως το ζήτημα αυτό, το οποίο αφορά έναν ειδικό τομέα της βιομηχανίας, καθυστερήσει την προσέγγιση των άλλων διατάξεων για τις οποίες επιτεύχθηκε συμφωνία, το Συμβούλιο συμφώνησε να δοθεί μια λύση που επιτρέπει στα κράτη μέλη να διατηρούν σε ισχύ ή να θεσπίζουν οποιαδήποτε διάταξη ρυθμίζει τη χρήση προστατευόμενου σχεδίου ή υποδείγματος, ώστε να επιτραπεί η επισκευή του σύνθετου προϊόντος με σκοπό την αποκατάσταση της αρχικής του εμφάνισης, στις περιπτώσεις που το προϊόν, στο οποίο ενσωματώνεται ή έχει εφαρμοστεί το σχέδιο ή το υπόδειγμα, αποτελεί συστατικό μέρος σύνθετου προϊόντος από την εμφάνιση του οποίου εξαρτάται το προτατευόμενο σχέδιο ή υπόδειγμα. Πέντε έτη μετά την ημερομηνία εφαρμογής της οδηγίας, η Επιτροπή υποβάλλει ανάλυση των συνεπειών των διατάξεων της οδηγίας και προτείνει τις αλλαγές που τυχόν απαιτούνται για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά τα συστατικά μέρη σύνθετων προϊόντων, ή όσες κρίνει αναγκαίες (άρθρα 14 και 18 και ατιολογική σκέψη 19 της κοινής θέσης).

Άρθρο 15

35. Στην τροποποιημένη πρότασή της, η Επιτροπή πρότεινε να προστεθεί αναφορά στο άρθρο 14. Αφού το Συμβούλιο δεν δέχθηκε την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής ως προς το άρθρο 14 (ανωτέρω, σημείο 34), δέχθηκε το άρθρο 15 χωρίς την αναφορά αυτή, δηλαδή όπως στην αρχική πρόταση της Επιτροπής.

Άρθρο 16 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής

36. Η διάταξη αυτή ήδη περιέχεται στο άρθρο 11 παράγραφος 9 της κοινής θέσης (βλέπε ανωτέρω σημείο 31).

Άρθρο 16α της αρχικής πρότασης της Επιτροπής

37. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να προστεθεί άρθρο σχετικά με την παροχή πληροφόρησης σε περίπτωση προβαλλόμενης προσβολής δικαιώματος επί σχεδίου ή υποδείγματος, ως μέσο καταπολέμησης της παραχάραξης (τροπολογία αριθ. 11). Η Επιτροπή υιοθέτησε την τροπολογία αυτή στην τροποποιημένη πρότασή της ως άρθρο 16α. Το Συμβούλιο θεωρεί ότι μια τέτοια διάταξη δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, το οποίο περιορίζεται στην προσέγγιση των εθνικών διατάξεων που ρυθμίζουν κατά τον πλέον άμεσο τρόπο τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς (αιτιολογική σκέψη 5 της κοινής θέσης) και, γι' αυτό, δεν τη δέχθηκε.

Άρθρο 16 (άρθρο 17 της τροποποιημένης πρότασης)

38. Το Συμβούλιο δέχθηκε το άρθρο αυτό όπως προτείνεται στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.

Άρθρο 17 (άρθρο 18 της τροποποιημένης πρότασης)

39. Στην τροποποιημένη πρότασή της, η Επιτροπή πρότεινε να απλουστευθεί η παράγραφος 1 της αρχικής της πρότασης, θεωρώντας ότι η οδηγία για τη νομική προστασία των σχεδίων και των υποδειγμάτων δεν είναι ο κατάλληλος τόπος για την εναρμόνιση του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας. Το Συμβούλιο δέχθηκε την παράγραφο αυτή όπως προτείνεται στην τροποποιημένη πρόταση.

40. Στην τροποποιημένη πρότασή της, η Επιτροπή πρότεινε να διαγραφεί ως περιττή η παράγραφος 2 της αρχικής της πρότασης, ιδίως ενόψει της απόφασης C-92/92 (Phil Collins κατά Imtrat). Το Συμβούλιο δέχθηκε τη διαγραφή αυτή.

Άρθρο 18β, που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

41. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να προστεθεί νέο άρθρο 18β, το οποίο αφορούσε τεκμήριο της πρωτοτυπίας του σχεδίου ή του υποδείγματος κατά την άσκηση αγωγής ενώπιον εθνικών δικαστηρίων (τροπολογία αριθ. 12). Η Επιτροπή θεώρησε ότι μια τέτοια διάταξη δεν έχει θέση στο πλαίσιο της οδηγίας, διότι θα προσέκρουε στην ελευθερία των κρατών μελών να καθορίσουν αν η πρωτοτυπία θα πρέπει να αποδεικνύεται πριν από την καταχώριση ή όχι (η οδηγία αφήνει στα κράτη μέλη την ευχέρεια να θεσπίσουν τις διαδικαστικές διατάξεις που αφορούν την καταχώριση - αιτιολογική σκέψη 5 της κοινής θέσης) και διότι θα αποτελούσε ανεπίτρεπτη ανάμειξη στους δικονομικούς κανόνες των κρατών μελών. Το Συμβούλιο δεν δέχθηκε την τροπολογία αυτή για τους ίδιους λόγους με την Επιτροπή. Κατά συνέπεια, το Συμβούλιο δεν δέχθηκε ούτε τη συναφή πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να προστεθεί νέα αιτιολογική σκέψη 18α (τροπολογία αριθ. 1).

Άρθρο 18

42. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να προστεθεί νέο άρθρο 18γ, το οποίο περιέχει ρήτρα αναθεώρησης (τροπολογία αριθ. 14). Η Επιτροπή πρότεινε το πεδίο εφαρμογής της ρήτρας αυτής να περιοριστεί στο άρθρο που αφορά τη χρήση σχεδίου ή υποδείγματος για σκοπούς επισκευής (άρθρο 14 παράγραφος 5 της τροποποιημένης πρότασης). Το Συμβούλιο δέχθηκε ρήτρα αναθεώρησης της οδηγίας συνολικά, προσαρμόζοντας τη διατύπωσή της στη λύση που επιλέχθηκε σχετικά με το άρθρο 14 (άρθρο 18 της κοινής θέσης - βλέπε επίσης ανωτέρω, σημείο 34).

Άρθρο 19

43. Στην τροποποιημένη πρότασή της, η Επιτροπή πρότεινε η ενάρξη ισχύος της οδηγίας να μετατεθεί από τις 31 Οκτωβρίου 1996 στην 1η Ιανουαρίου 1998, εν όψει του σταδίου στο οποίο έχει φθάσει η διαδικασία έκδοσης της οδηγίας. Το Συμβούλιο, λαμβάνοντας υπόψη την αβεβαιότητα σχετικά με την ημερομηνία τελικής έκδοσης της οδηγίας, προτίμησε την λύση, κατά την οποία η οδηγία πρέπει να υλοποιηθεί εντός προθεσμίας τριών ετών από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

44. Στην κοινή του θέση, το Συμβούλιο κατ' ουσίαν δέχθηκε τη μεγάλη πλειοψηφία των προτάσεων τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή είναι σε θέση να δεχθεί την κοινή θέση του Συμβουλίου σε όλα τα ζητήματα, εκτός της χρήσης σχεδίου ή υποδείγματος για σκοπούς επισκευής (άρθρο 14). Το Συμβούλιο συμμερίζεται τη λύπη της Επιτροπής για το γεγονός ότι προς το παρόν δεν επέτυχε συμφωνία επί εναρμονισμένων διατάξεων για το ζήτημα αυτό, αλλά θεωρεί ότι η λύση που βρήκε είναι η καλύτερη δυνατή υπό τις παρούσες συνθήκες. Το Συμβούλιο δεν θα επιθυμούσε το συγκεκριμένο ζήτημα να καθυστερήσει την έκδοση της οδηγίας στο σύνολό της.

(1) ΕΕ αριθ. C 345 της 23. 12. 1993, σ. 14.

(2) ΕΕ αριθ. C 287 της 30. 10. 1995, σ. 157.

(3) ΕΕ αριθ. C 142 της 14. 5. 1996, σ. 7.

(4) ΕΕ αριθ. C 388 της 31. 12. 1994, σ. 9.

(5) ΕΕ αριθ. C 110 της 2. 5. 1995, σ. 12.