Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για το «Πράσινο Βιβλίο σχετικά με τη σύγκλιση στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών, καθώς και σχετικά με τις συνέπειες για τις κανονιστικές ρυθμίσεις: προσέγγιση υπό το πρίσμα της κοινωνίας των πληροφοριών»

(98/C 373/05)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την «Πράσινη Βιβλίο σχετικά με τη σύγκλιση στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών, καθώς και σχετικά με τις συνέπειες για τις κανονιστικές ρυθμίσεις: προσέγγιση υπό το πρίσμα της κοινωνίας των πληροφοριών» [COM(97) 623 τελικό] 7

έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 5ης Δεκεμβρίου 1997, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ σχετικά με το θέμα αυτό σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ, 1η παράγραφος, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 7

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της της 13ης Μαΐου 1998, να αναθέσει την προετοιμασία της γνωμοδότησης στην επιτροπή 3 «Διευρωπαϊκά δίκτυα, μεταφορές, κοινωνία των πληροφοριών» 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 149/98 rιv.) που υιοθέτησε η επιτροπή 3 στις 7 Ιουλίου 1998 (Εισηγητές: οι κ. Koivisto και Nash),

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 25η σύνοδο ολομέλειας της 16ης και 17ης Σεπτεμβρίου 1998 (συνεδρίαση της 17ης Σεπτεμβρίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

H Επιτροπή των Περιφερειών

1) Θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την έναρξη διαλόγου για τις κανονιστικές ρυθμίσεις ενόψει της σύγκλισης 7

2) Συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής ότι η ρύθμιση θα πρέπει να περιορίζεται στα αυστηρώς απαραίτητα 7

3) Θεωρεί ότι, από πλευράς περιφερειών, η ευρεία τυποποίηση σε παγκόσμια κλίμακα και η ύπαρξη ανταγωνισμού σε διεθνές επίπεδο είναι προτιμότερες από την προστασία της αγοράς η οποία βασίζεται κυρίως στη θέσπιση κανόνων και ρυθμίσεων σε ευρωπαϊκή κλίμακα 7

4) Επισημαίνει ότι η Πράσινη Βίβλος επικεντρώνεται κυρίως στην ανάπτυξη της αγοράς και όχι στην επίτευξη σημαντικών κοινωνικών στόχων 7 οι στόχοι αυτοί θα αυξήσουν αναμφισβήτητα την ανάγκη να θεσπισθεί νομοθεσία για τον ανταγωνισμό 7

5) Επισημαίνει ότι η σύγκλιση εγκυμονεί μεν κινδύνους για τις περιφέρειες αλλά ταυτόχρονα παρέχει νέες δυνατότητες σε δραστήριους φορείς 7

6) Επισημαίνει ότι κατά την αξιολόγηση των συνεπειών της σύγκλισης υπάρχουν μεγάλες διαφορές στις περιφέρειες όσον αφορά τα μέσα επικοινωνίας και τις υποδομές, πράγμα που δεν έχει ληφθεί επαρκώς υπόψη στην Πράσινη Βίβλο 7

7) Εκφράζει την ανησυχία της για την απειλή που αποτελεί η σύγκλιση για την παραγωγή περιεχομένου σε ευρωπαϊκό επίπεδο 7

8) Δεν θεωρεί σημαντικές τις συνέπειες της σύγκλισης στην απασχόληση, μολονότι πιθανόν να υπάρξουν σημαντικές αλλαγές όσον αφορά τον τόπο εγκατάστασης των θέσεων απασχόλησης στους συγκλίνοντες τομείς 7

9) Εφιστά την προσοχή στο ρυθμό ανάπτυξης και επισημαίνει ότι, για την πλειοψηφία του πληθυσμού, η ανάπτυξη των παραδοσιακών υποδομών στους συγκλίνοντες τομείς παραμένει πρώτιστη προτεραιότητα 7

10) Ελπίζει ότι στα σχέδια έρευνας που αποσκοπούν στη βελτίωση των υφιστάμενων υποδομών θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην προώθηση της περιφερειακής συνοχής 7

11) Τονίζει την ανάγκη θέσπισης κωδίκων πρακτικής σε παγκόσμιο επίπεδο που να εφαρμόζονται σε όλα τα μέσα επικοινωνίας κυρίως δε όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής, την προστασία των ανηλίκων καθώς και άλλους στόχους δημοσίου ενδιαφέροντος. Πρέπει εν προκειμένω να θεσπιστεί ταυτόχρονα νομοθεσία για την επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση παραβάσεων. Είναι δυνατόν να ζητηθεί η θέσπιση σχετικής ευρωπαϊκής ρύθμισης, επειδή είναι αμφίβολο κατά πόσο οι εθνικές αρχές μπορούν να θεσπίσουν μιά παρόμοια νομοθεσία 7

12) Εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στη σημασία που έχουν τα δίκτυα αναλογικής μετάδοσης για πολλές απομακρυσμένες περιφέρειες και τις μικρές δυνατότητες των φορέων των περιφερειών αυτών να προβούν σε επενδύσεις σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον και εκφράζει την επιθυμία να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη αυτή κατάσταση κατά τον μελλοντικό σχεδιασμό των συχνοτήτων αυτών 7

13) Θεωρεί σημαντικό ότι, για παράδειγμα, με την ανάπτυξη της καθολικής υπηρεσίας και με τις δυνατότητες που παρέχει η σύγκλιση, όλες οι περιφέρειες θα έχουν στο μέλλον πρόσβαση σε ανταγωνιστικά δίκτυα πληροφόρησης 7

14) Επισημαίνει ότι, τουλάχιστον όσον αφορά τις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές, οι εθνικές και περιφερειακές αρχές είναι οι πλέον ενημερωμένες από τους φορείς που δρουν σε επίπεδο ΕΕ για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την αδειοδότηση 7

15) Εκτιμά ότι η καλύτερη λύση για την προσαρμογή των υφιστάμενων κανονιστικών διατάξεων είναι η δημιουργία ενός νέου πλαισίου για πολλές υπηρεσίες ανοικτής γραμμής και διαλογικές, το οποίο θα συνυπάρχει με τα επί του παρόντος ισχύοντα και χρήζοντα επεκτάσεως για παραδοσιακές υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών και εκπομπών 7

16) Σε σχέση με τις προσεγγίσεις που η Επιτροπή θέτει προς επιλογή, τάσσεται υπέρ του συνδυασμού της πρώτης με τη δεύτερη προσέγγιση, δηλαδή, υπέρ της δημιουργίας νέου πλαίσιου ρυθμίσεων για υπηρεσίες ανοικτής γραμμής και διαλογικές, το οποίο θα συνυπάρχει με τα επί του παρόντος ισχύοντα και χρήζοντα περαιτέρω επεκτάσεως.

1. Εισαγωγή

1.1. Στην Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής σχετικά με τη σύγκλιση στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών, καθώς και σχετικά με τις συνέπειες για τις κανονιστικές ρυθμίσεις, εξετάζονται οι απόψεις όλων των παραγόντων της αγοράς τηλεπικοινωνιών προκειμένου να καθοριστούν τα όρια και το φάσμα ενός ρυθμιστικού πλαισίου που θα καλύπτει το σύνολο του τομέα.

1.2. Η Πράσινη Βίβλος ανταποκρίνεται στο αίτημα για διάλογο. Ο χαρακτήρας της είναι σκόπιμα ερωτηματικός. Αναλύει θέματα, εντοπίζει προοπτικές, και θέτει ερωτήματα για σχολιασμό εκ μέρους του κοινού. Στο στάδιο αυτό, η βίβλος δεν καταλήγει σε συγκεκριμένες απόψεις ή συμπεράσματα.

2. Κύρια σημεία της Πράσινης Βίβλου

2.1. Στην απλούστερη μορφή της, η σύγκλιση στον τομέα των επικοινωνιών ορίζεται ως η ικανότητα διαφόρων τοπολογιών να παρέχουν ουσιαστικά παρόμοια είδη υπηρεσιών, ή ως συνδυασμός καταναλωτικών συσκευών όπως το τηλέφωνο, η τηλεόραση και ο προσωπικός ηλεκτρονικός υπολογιστής.

2.2. Ίσως το πιο ακραίο παράδειγμα των διαφορών που παρουσιάζει η σύγκλιση του τομέα των τηλεπικοινωνιών να είναι το Ιnternet. Στην Πράσινη Βίβλο επισημαίνεται ότι το Ιnternet αποτελεί το σύμβολο και την κινητήρια δύναμη της σύγκλισης. Πρόκειται για ένα μέσο για την παροχή στους χρήστες υφιστάμενων υπηρεσιών (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, βίντεο, φωνητική τηλεφωνία) καθώς και εντελώς νέων υπηρεσιών, όπως ο Παγκόσμιος Ιστός. Από την άποψη αυτή αξίζει να σημειωθεί ότι ο αριθμός των χρηστών του Internet διπλασιάζεται κάθε χρόνο.

2.3. Το Internet αναπτύχθηκε διαφορετικά από ό,τι οι παραδοσιακές υπηρεσίες ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών και τηλεπικοινωνιών. Το σύστημα κατευθυνόταν κατά βάση από τους χρήστες. Πολλοί θεωρούν ότι ο αποκεντρωτικός χαρακτήρας του Ιnternet είναι ο κύριος λόγος της επιτυχίας του. Η σύγκλιση των επιμέρους συστημάτων τηλεπικοινωνιών που διαθέτει εξηγείται μέσω του περιεχομένου των εκπομπών του, για τις οποίες ισχύουν παραδοσιακά κανονιστικές ρυθμίσεις, και των ιδιωτικών επικοινωνιών για τις οποίες δεν ισχύουν παραδοσιακά κανονιστικές ρυθμίσεις. Αυτές οι διαφορετικές παραδόσεις αποτελούν μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις όσον αφορά το ρυθμιστικό πλαίσιο του Internet.

2.4. Όσον αφορά την οικονομική και βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, στην Πράσινη Βίβλο επισημαίνεται ότι, σε περίπτωση που η Ευρώπη αποτύχει να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται με τη σύγκλιση, θα μπορούσε να μείνει πίσω, τη στιγμή που άλλοι μεγάλοι εμπορικοί συνασπισμοί θα αποκομίζουν τα οφέλη μιας περισσότερο θετικής προσέγγισης.

2.5. Στην Πράσινη Βίβλο επισημαίνεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεών της, έτσι ώστε το κοινό να μπορεί να αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο τις δυνατότητες που προσφέρουν τα μέσα ενημέρωσης και η ανάπτυξη των αγορών να μετασχηματισθεί σε θέσεις απασχόλησης.

2.6. Επίσης, επισημαίνεται η ανάγκη για την καλύτερη εκπαίδευση του προσωπικού, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να διαθέτουν τον κατάλληλο συνδυασμό προσόντων όταν απασχολούνται στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών ο οποίος μεταβάλλεται συνεχώς.

2.7. Ένα παράδειγμα που αναφέρεται στην Πράσινη Βίβλο αφορά τη ρυθμιστική αβεβαιότητα που προέκυψε κατά την τελευταία προεκλογική εκστρατεία για την ανάδειξη νέας κυβερνήσεως στη Γαλλία, όπου οι κανόνες για την απαγόρευση της δημοσίευσης σφυγμομετρήσεων της κοινής γνώμης μία εβδομάδα πριν από τη διεξαγωγή των εκλογών ίσχυσαν για τα αυτόνομα μέσα ενημέρωσης αλλά όχι για τις σφυγμομετρήσεις που δημοσιεύθηκαν στο Internet. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ορισμένοι εκδότες αγνόησαν την απαγόρευση η οποία έφερνε σε μειονεκτική θέση τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης.

2.8. Επιπλέον, επικρατούν φόβοι ότι η διαδικασία αδειοδότησης σε όλα τα κράτη μέλη - και ενδεχομένως από διαφορετικά ρυθμιστικά όργανα - για μία ένα συγκεκριμένη δέσμη υπηρεσιών μπορεί να επιβαρύνει με σημαντικά έμμεσα έξοδα εκείνους οι οποίοι επιθυμούν να λειτουργήσουν σε πανευρωπαϊκή βάση.

2.9. Στην Πράσινη Βίβλο εντοπίζονται ορισμένοι κανονιστικοί φραγμοί. Αυτοί είναι:

1. Ορισμοί

2. Είσοδος στην αγορά και αδειοδότηση

3. Πρόσβαση σε δίκτυα, σε συστήματα πρόσβασης υπό όρους και σε περιεχόμενα

4. Πρόσβαση στο φάσμα συχνοτήτων

5. Πρότυπα

6. Τιμολόγηση

7. Επιμέρους συμφέροντα καταναλωτών.

2.10. Στην Πράσινη Βίβλο περιλαμβάνονται 5 αρχές οι οποίες θα μπορούσαν να προσφέρουν μία κοινή βάση για τις μελλοντικές προσεγγίσεις των τομέων που επηρεάζονται από τη σύγκλιση. Αυτές είναι:

- οι κανονιστικές ρυθμίσεις θα πρέπει να περιορίζονται στα αυστηρώς απαραίτητα για την επίτευξη σαφώς προσδιορισμένων στόχων 7

- οι μελλοντικές ρυθμιστικές προσεγγίσεις θα πρέπει να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των χρηστών 7

- οι κανονιστικές αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται με βάση την αναγνώριση της αναγκαιότητας ενός σαφούς και προβλέψιμου πλαισίου 7

- πρέπει να διασφαλισθεί η πλήρης συμμετοχή των ενδιαφερομένων σε ένα συγκλίνον περιβάλλον 7

- οι ανεξάρτητες και αποτελεσματικές κανονιστικές αρχές θα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο σε ένα συγκλίνον περιβάλλον.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών συγχαίρει την Επιτροπή για τον ιδιαίτερα σημαντικό διάλογο που έχει αρχίσει. Η σύγκλιση, αν και νέος όρος, τείνει να καταστεί βασική ενότητα σε όλη την κοινωνία των πληροφοριών.

3.2. Η σύγκλιση, τόσο από πλευράς αγοράς όσο και από πλευράς τεχνολογίας, αποτελεί εκ φύσεως τη διεργασία που απαιτείται για την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών, που πρέπει να γίνει αποδεκτή και με τα πλεονεκτήματα της και με τα μειονεκτήματά της, και η εξέλιξη της οποίας από κανονιστικής πλευράς δεν διαφέρει πολύ από την εξέλιξη που σημειώνεται στον οικονομικό τομέα.

3.3. Όπως και η κοινωνία των πληροφοριών στο σύνολό της έτσι και η σύγκλιση προκαλεί μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη των περιφερειών.

3.4. Όπως και η κοινωνία των πληροφοριών έτσι και η σύγκλιση εάν εξεταστεί από διάφορες πτυχές, παρέχει στις περιφέρειες νέα μέσα και νέες δυνατότητες.

3.5. Βασικός στόχος των κοινοτικών μέτρων που θα υιοθετηθούν με βάση την Πράσινη Βίβλο και την ανατροφοδότηση που θα δημιουργήσει είναι μία ισορροπημένη προσέγγιση ώστε:

α) αφενός, να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αγοράς καθώς και η πολιτιστική ανάπτυξη 7

β) αφετέρου, να εξασφαλιστεί στις περιφέρειες η αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προκύπτουν από την σύγκλιση καθώς και από την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών με τη λήψη των κατάλληλων μέτρων και, εάν χρειαστεί, με την υποστήριξη της κοινής περιφερειακής πολιτικής της ΕΕ.

3.6. Αν και η σύγκλιση θα έχει σημαντικές συνέπειες στις περιφέρειες της Ένωσης, στην Πράσινη Βίβλο δεν έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη οι απόψεις των περιφερειών, ούτε έχει δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις σημαντικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των περιφερειών για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται οι υπηρεσίες στους τομείς της σύγκλισης. Από ορισμένες μελέτες προκύπτει ότι, για να αναφέρουμε μόνο κάποια παραδείγματα, σε επίπεδο κρατών μελών το ποσοστό του τύπου στην αγορά των μέσων επικοινωνίας ποικίλλει από 25 % έως 75 %, της τηλεόρασης από 9 % έως 62 % και του ραδιοφώνου από 3 % έως 17 %. Μεγάλες διαφορές υπάρχουν ακόμη τόσο μεταξύ κρατών όσο και μεταξύ περιφερειών όσον αφορά τη χρήση του Internet.

4. Οι συνέπειες της σύγκλισης στις περιφέρειες

4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει ότι η σύγκλιση από πλευράς περιφερειακής ευρωπαϊκής συνοχής μπορεί να είναι μία διεργασία με αρνητικές συνέπειες στην περίπτωση που:

α) οι μεγάλοι παγκόσμιοι όμιλοι που δρουν τόσο στον τομέα του περιεχομένου όσο και στον τομέα των επικοινωνιών αποκτήσουν τέτοια δεσπόζουσα θέση που να μπορούν, προκειμένου να ικανοποιήσουν τις δικές τους εμπορικές ανάγκες, να καθορίσουν τόσο το περιεχόμενο των υπηρεσιών της κοινωνίας των πληροφοριών όσο και τις δυνατότητες πρόσβασης σε αυτές τις υπηρεσίες από γεωγραφική πλευρά 7

β) η ρύθμιση προβάλει μόνο την τεχνολογία των μέσων επικοινωνίας και των ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών 7

γ) η απώλεια των θέσεων απασχόλησης σε παραδοσιακούς τομείς που συνδέονται με τη σύγκλιση (ραδιόφωνο, τηλεόραση, τύπος) είναι μεγαλύτερη από την αύξηση των θέσεων που θα δημιουργήσουν οι μικρές επιχειρήσεις στους τομείς αυτούς.

4.2. Η ΕΤΠ εκτιμά ότι η σύγκλιση παρέχει νέες δυνατότητες στις περιφέρειες όπως:

α) πρόσβαση στις ίδιες υπηρεσίες χάρη σε διαφορετικές διεπαφές χρηστών που αποτελούν την καλύτερη δυνατή λύση για τους καταναλωτές και τις περιφέρειες όπως για παράδειγμα:

- πρόσβαση στο Internet μέσω υπολογιστή, τηλεόρασης ή κινητής τηλεφωνίας με τη χρήση σταθερών δικτύων δεδομένων, τηλεφωνικών δικτύων, δορυφόρων, δικτύων καλωδιακής τηλεόρασης, καθώς και δικτύων που αρχικά προορίζονταν για τη διανομή ενέργειας 7

- προώθηση της σύγκλισης μέσω της κινητήριας δύναμης του Internet, με την ανάπτυξη νέων ικανοτήτων στα δίκτυα τηλεπικοινωνιών και άλλες τεχνικές λύσεις 7

β) δυνατότητα του παραγωγού της πληροφορίας, του ιδιωτικού ή δημόσιου φορέα, ανεξάρτητα του τόπου εγκατάστασής του, να συναντήσει το μεγαλύτερο αριθμό χρηστών των υπηρεσιών του διότι αυξάνονται οι εναλλακτικές λύσεις πρόσβασης στις υπηρεσίες 7

γ) προβλεπόμενη δημιουργία πολλών νέων μικρών επιχειρήσεων, η δραστηριότητα των οποίων θα είναι ανεξάρτητη από τον τόπο εγκατάστασής τους.

5. Σύγκλιση και Κοινωνία των Πληροφοριών

5.1. Η ΕΤΠ εφιστά ιδιαιτέρως την προσοχή στο γεγονός ότι ούτε η ίδια η Επιτροπή, κατά την διατύπωση των ερωτημάτων που χρησιμεύουν ως βάση για τη συζήτηση, δεν ορίζει με σαφήνεια τον τύπο της κοινωνίας των πληροφοριών που σχεδιάζει για την Ευρώπη μέσω της ρύθμισης της σύγκλισης.

5.2. Στην Πράσινη Βίβλο, η Επιτροπή προβάλλει γενικά τα συμφέροντα της αγοράς θεωρώντας τους στόχους δημόσιου συμφέροντος ως εμπόδια ή ως παράγοντες που προσαρμόζονται παθητικά. Η προσέγγιση αυτή είναι αποδεκτή δεδομένου ότι, από πλευράς απασχόλησης, είναι απαραίτητη η άμεση ανταπόκριση του επιχειρηματικού κλάδου στην παγκόσμια αγορά. Εξάλλου, η ΕΤΠ θεωρεί ότι μπορεί να συγκεκριμενοποιηθεί ευκολότερα το περιεχόμενο της ρύθμισης εάν καθοριστεί εξ αρχής ο τύπος της κοινωνίας των πληροφοριών που επιδιώκεται για την Ευρώπη.

6. Ερώτημα 1: Ο χαρακτήρας και οι συνέπειες της σύγκλισης σήμερα

6.1. Στην Πράσινη Βίβλο περιγράφονται πολλές μορφές του φαινομένου της σύγκλισης, οι οποίες, βέβαια, είναι ενδεικτικές της κατεύθυνσης των αλλαγών μολονότι οι σχετικοί όγκοι είναι ακόμη μικροί. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι, με βάση τις σύγχρονες τάσεις, είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί η συμπεριφορά των καταναλωτών, η οποία σε τελευταία ανάλυση καθορίζει το περιεχόμενο και την ταχύτητα των αλλαγών. Η σύγκλιση επηρεάζει σήμερα σε διαφορετικό βαθμό τα πρόσωπα και τις επιχειρήσεις αλλά δεν έχει καμιά συνέπεια στη συμπεριφορά της πλειονότητας του πληθυσμού.

6.2. Η ΕΤΠ διαπιστώνει με ανησυχία την ασθενή θέση της ανάπτυξης του ευρωπαϊκού περιεχομένου στους συγκλίνοντες τομείς. Το μεγαλύτερο ερώτημα όλου του διαλόγου συνίσταται στο πως θα εξασφαλιστεί το ευρωπαϊκό περιεχόμενο μέσα από μία σύγκλιση η οποία αποτελεί διεργασία που καθοδηγείται από την αγορά.

7. Ερώτημα 2: Ο κοινωνικο-οικονομικός αντίκτυπος της σύγκλισης στις επιχειρήσεις και στους καταναλωτές

7.1. Η ΕΤΠ θεωρεί πολύ βραχυπρόθεσμες τις συνέπειες της σύγκλισης στην αύξηση των θέσεων απασχόλησης. Είναι, ωστόσο, σαφές ότι όσον αφορά τον τόπο εγκατάστασης θέσεων απασχόλησης, θα σημειωθούν σημαντικές αλλαγές. Είναι, επίσης, σαφές ότι πολλά παραδοσιακά επαγγέλματα θα εξαφανιστούν με την πάροδο του χρόνου.

7.2. Επίσης, η σύγκλιση εκ φύσεως διευκολύνει τις μικρές αλλά ευέλικτες επιχειρήσεις να εισχωρήσουν στους συγκλίνοντες τομείς και να λειτουργήσουν αποτελεσματικά. Ο κύκλος των αλλαγών που επηρεάζουν τον επιχειρηματικό κόσμο φαίνεται ότι επιταχύνεται τόσο στις μικρές όσο και στις μεγάλες επιχειρήσεις αλλά είναι αμφίβολο εάν οι μεσαίες επιχειρήσεις θα εξακολουθήσουν να λειτουργούν στους συγκλίνοντες τομείς για μεγάλο χρονικό διάστημα.

7.3. Εφόσον το σύνολο της απώλειας θέσεων απασχόλησης εξαρτάται κυρίως από το βαθμό ευχέρειας των νέων μικρών επιχειρήσεων να εισχωρήσουν στους τομείς αυτούς και, ενδεχομένως, από την ικανότητα των ατόμων που καθίστανται άνεργοι λόγω της σύγκλισης να γίνουν ανεξάρτητοι επαγγελματίες, τίθεται το καίριο ερώτημα του κατά πόσον οι γραφειοκρατικές διατυπώσεις που συνδέονται με τους τομείς αυτούς θα δημιουργήσουν ανυπέρβλητα εμπόδια στους νεοεισερχόμενους. Από την άποψη αυτή, η ευκολία εισχώρησης μπορεί να σημαίνει λιγότερες μεν ρυθμίσεις (όσον αφορά την αδειοδότηση κ.λπ.) αυστηρότερες δε, ιδιαίτερα όσον αφορά τους στόχους δημοσίου συμφέροντος. Στην περίπτωση αυτή, μία σφαιρική προσέγγιση, για παράδειγμα όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής, θα διευκολύνει τις νέες επιχειρήσεις και το σύνολο του τομέα να κατανοήσουν καλύτερα το περιεχόμενο των στόχων αυτών.

7.4. Δεδομένων των μεγάλων διαφορών που υπάρχουν μεταξύ των περιφερειών της Ευρώπης όσον αφορά το βαθμό χρήσης της τηλεόρασης, του ραδιοφώνου, του τύπου καθώς και άλλων νέων δικτύων υπηρεσιών, είναι φυσικό να διαφέρουν πολύ και οι συνέπειες της σύγκλισης. Όσον αφορά την υποδομή της τεχνολογίας (ευρυζωνικά δίκτυα δεδομένων, καλωδιακή τηλεόραση, και κινητή τηλεφωνία) η σύγκλιση αναμένεται να είναι ταχύτερη και ευρύτερη στις περιοχές με τον υψηλότερο δείκτη χρήσης των υπηρεσιών αυτών.

7.5. Η ΕΤΠ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στις μεγάλες διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των κρατών μελών και, κατά συνέπεια, μεταξύ των περιφερειών σε ό,τι αφορά τη χρήση των διαφόρων μέσων επικοινωνίας.

7.6. Ακόμη και στις πλέον αναπτυγμένες χώρες, οι υπολογιστές πολυμέσων και το Internet δεν κατέχουν δεσπόζουσα θέση και ενδέχεται ο σημερινός ρυθμός ανάπτυξης να σταθεροποιηθεί στο μέλλον. Αν και η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει ανταγωνιστική στον τομέα αυτό, η ΕΤΠ θεωρεί ότι ο ορισμός των στόχων και των αξιών σε επίπεδο επιχείρησης ή ατόμου δεν πρέπει, για πολύ καιρό ακόμη, να γίνεται σε συνάρτηση με τους επιχειρηματικούς κλάδους που βασίζονται μόνο στα δίκτυα πληροφόρησης.

7.7. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι κατά τη συζήτηση για τη σύγκλιση των τηλεπικοινωνιών δεν πρέπει να λησμονηθεί ότι τα παραδοσιακά μέσα επικοινωνίας παραμένουν πολύ σημαντικά για τους πολίτες της Ένωσης και τη δημοκρατία. Κατά συνέπεια, απαιτείται να πραγματοποιηθούν επενδύσεις για την ανάπτυξη των μέσων αυτών, όπως η ψηφιακή ραδιοφωνία και τηλεόραση, και όχι μόνο των δικτύων πληροφόρησης.

7.8. Όσον αφορά τις μεγάλες διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των περιφερειών, η ΕΤΠ θεωρεί σημαντικότερα τα έργα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, με τα οποία αξιοποιούνται καλύτερα οι επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, από σχέδια τα οποία εάν εφαρμοστούν σε ευρεία κλίμακα, συνεπάγονται υπερβολικά υψηλές δαπάνες για τις υποδομές. Κατά συνέπεια, αξίζει να σημειωθεί, στο πλαίσιο αυτό, το έργο που έχει γίνει για την αναβάθμιση της ταχύτητας μετάδοσης των καλωδίων χαλκού της παραδοσιακής τηλεφωνίας στο επίπεδο που απαιτείται από τα πολυμέσα.

8. Ερώτημα 3: Φραγμοί στη σύγκλιση

8.1. Στην Πράσινη Βίβλο απαριθμούνται τόσο οι υφιστάμενοι όσο και οι δυνητικοί φραγμοί στη σύγκλιση. Η ΕΤΠ δεν έχει τίποτα περισσότερο να προσθέσει στον κατάλογο αυτό, επισημαίνει ωστόσο ότι ορισμένοι φραγμοί όπως, για παράδειγμα, ο κατακερματισμός των ραδιοτηλεοπτικών δικτύων καθώς τα θέματα αδειοδότησης, γενικά, είναι συχνά καθοριστικοί παράγοντες για την προσφορά περιεχομένου σε περιφερειακό επίπεδο και δικαίως μπορούν να θεωρηθούν ως κοινωνικές απαιτήσεις για σύγκλιση.

9. Ερώτημα 4: Ο αντίκτυπος της σύγκλισης στην τρέχουσα κανονιστική ρύθμιση

9.1. Είναι βέβαιο ότι οι δυνάμεις της αγοράς θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν καθοριστικής σημασίας ρόλο στην ανάπτυξη της ρύθμισης, και ότι η σύγκλιση παρέχει, αφενός, δυνατότητες και, αφετέρου, απαιτεί σύγκλιση της νομοθεσίας και, κατά συνέπεια, τη μείωση των νομοθετικών πράξεων. Εάν, όπως ελπίζεται, δοθεί προτεραιότητα στους στόχους δημοσίου συμφέροντος, τότε θα αυξηθούν οι ανάγκες για την θέσπιση κανόνων ανταγωνισμού.

9.2. Στην Πράσινη Βίβλο παρατίθεται, επίσης, το παράδειγμα του πως η κανονιστική ρύθμιση μιας δεδομένης υπηρεσίας διαφέρει ανάλογα με την τεχνολογία που χρησιμοποιείται για να παρασχεθεί στον καταναλωτή. Τούτο δείχνει ότι πολλές αρχές της ρύθμισης χρήζουν επανεξέτασης. Ωστόσο, η ΕΤΠ επιθυμεί να επισημάνει ότι ακόμη και στους συγκλίνοντες τομείς υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των προϊόντων και έτσι η αλλαγή των υφιστάμενων αρχών μέσω της κανονιστικής σύγκλισης ενδέχεται να έχει ανεπιθύμητα αποτελέσματα.

10. Ερώτημα 5: Εξάλειψη των φραγμών - Δημιουργία ορθού κανονιστικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές

10.1. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι οι τεχνικοί ορισμοί που αναφέρονται ως φραγμοί στην Πράσινη Βίβλο θα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω προκειμένου να ανταποκρίνονται στη διεργασία της σύγκλισης και να εξασφαλίζουν, στο μέτρο του δυνατού, ότι θα παρέχεται το ίδιο περιεχόμενο ανεξάρτητα από την τεχνολογία που χρησιμοποιείται για την μεταβίβασή του. Η ΕΤΠ επισημαίνει, όμως, ότι για πολλά μέσα επικοινωνίας το στοιχείο αυτό, από κανονιστικής απόψεως, μπορεί να είναι λιγότερο σημαντικό από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τομέα.

10.2. Η ΕΤΠ τονίζει ότι πρώτιστο καθήκον της ΕΕ, σε ό,τι αφορά τη σύγκλιση, πρέπει να είναι η θέσπιση σαφών κανόνων προκειμένου να μπορούν ευκολότερα οι επιχειρήσεις να τηρήσουν απαιτήσεις όπως, για παράδειγμα, η προστασία των δεδομένων που αφορούν την ιδιωτική ζωή.

10.3. Στην Πράσινη Βίβλο προτείνεται να δοθεί προσοχή στον καθορισμό σαφούς χρονοδιαγράμματος για την μετάβαση από τις αναλογικές στις ψηφιακές υπηρεσίες. Ωστόσο, σε πολλές περιοχές τα αναλογικά δίκτυα έχουν μακρά ιστορία και οι επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών που τα εκμεταλλεύονται κατέχουν θέση μονοπωλίου και η άδεια που έχουν ή η σχετική ρύθμιση περιλαμβάνει επίσης την ευθύνη για γεωγραφική κάλυψη. Για το λόγο αυτό η γεωγραφική τους κάλυψη είναι συχνά και πολύ ευρεία. Εξάλλου, με την ελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών, οι νέες ασύρματες ψηφιακές συνδέσεις έχουν συγκεντρωθεί κυρίως σε περιοχές όπου υπάρχει ο μεγαλύτερος όγκος των χρηστών. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν στοιχεία τα οποία να δείχνουν ότι σε χώρες που έχουν εκτενές δίκτυο αναλογικής κινητής τηλεφωνίας οι ψηφιακές υπηρεσίες αντικαθιστούν με γρήγορο ρυθμό τις αναλογικές υπηρεσίες στις πλέον απομακρυσμένες περιφέρειες. Για το λόγο αυτό, η ΕΤΠ θεωρεί ύψιστης σημασίας τη διατήρηση προς το παρόν των συχνοτήτων των αναλογικών δικτύων και ταυτόχρονα την εξεύρεση μέσων για την ταχύτερη εφαρμογή των ψηφιακών υπηρεσιών στις περιφέρειες εκείνες όπου οι φορείς της αγοράς δεν τις θεωρούν ιδιαίτερα ελκυστικές. Το χρονοδιάγραμμα θα πρέπει να καθοριστεί ανάλογα με την κατάσταση που επικρατεί στις διάφορες περιφέρειες και όχι με βάση μία συγκεκριμένη ημερομηνία.

10.4. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι δεν είναι προς το συμφέρον κανενός να προστατεύει τη δική του αγορά μέσω της τυποποίησης. Η τυποποίηση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σφαιρικά προκειμένου να εξασφαλιστεί η παροχή υπηρεσιών στους καταναλωτές σε προσιτές τιμές.

10.5. Επειδή με τη σύγκλιση καθίσταται δυνατή η πρόσβαση σε παρόμοιες υπηρεσίες με διάφορα μέσα, έχουν ήδη προκύψει οφέλη όσον αφορά τις δυνατότητες των διαφόρων ομάδων χρηστών (για παράδειγμα, άτομα με ειδικές ανάγκες) να χρησιμοποιήσουν τις υπηρεσίες αυτές. Είναι σαφές ότι στη σύγκλιση που καθοδηγείται από τις δυνάμεις της αγοράς δεν λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές ανάγκες μικρών ομάδων χρηστών. Ενώ, αντιθέτως, με την κρατική χρηματοδότηση η ανάπτυξη αυτών των υπηρεσιών θα είναι τεχνικά ευκολότερη και φθηνότερη.

11. Ερώτημα 6: Εξασφάλιση στόχων δημοσίου συμφέροντος υπό το φως της σύγκλισης

11.1. Οι στόχοι δημοσίου συμφέροντος που αναφέρονται στην Πράσινη Βίβλο είναι:

- καθολική υπηρεσία, δηλαδή η καθολική παροχή ορισμένων υπηρεσιών σε προσιτές τιμές,

- ραδιοτηλεοπτική μετάδοση,

- διασφάλιση της ιδιωτικής ζωής και προστασία των δεδομένων,

- ασφάλεια δεδομένων όπως η κρυπτογραφία και οι ψηφιακές υπογραφές,

- πολιτιστική ποικιλομορφία,

- προστασία των ανηλίκων,

- δημόσια τάξη.

11.2. Κατά την άποψη της ΕΤΠ, πρέπει να αναπτυχθούν τα γενικά ρυθμιστικά πλαίσια που βασίζονται σε κώδικες ορθής πρακτικής ιδιαίτερα όσον αφορά τους στόχους δημοσίου συμφέροντος όπως η προστασία των δεδομένων, η πολιτιστική πολυμορφία και η προστασία των ανηλίκων, οι οποίοι κώδικες πρέπει να είναι γνωστοί σε όλους και να υιοθετηθούν ως θεμελιώδεις αρχές από όλους τους φορείς των συγκλινόντων τομέων. Με τη σύγκλιση πρέπει να πληρωθούν τα κενά που υπάρχουν στη ρύθμιση και να διευκολυνθεί η υλοποίηση των στόχων δημοσίου συμφέροντος.

11.3. Η σύγκλιση παρέχει νέες δυνατότητες για την καθολική υπηρεσία, η υλοποίηση της οποίας θεωρείται από την ΕΤΠ απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη της κοινωνίας των πληροφοριών εφόσον καθιστά δυνατή την πρόσβαση στην ίδια υπηρεσία μέσω διαφορετικών δικτύων.

11.4. Η σύγκλιση θα έχει δύο συνέπειες: αφενός, θα μειωθεί η ανάγκη ορισμού της καθολικής υπηρεσίας ανάλογα με μία συγκεκριμένη τεχνολογία 7 αφετέρου, σε ορισμένους τομείς και ιδιαίτερα στον τομέα της προστασίας των δεδομένων οι ορισμοί πρέπει να είναι λεπτομερέστεροι.

11.5. Σημαντικό τμήμα των στόχων δημοσίου συμφέροντος απαιτεί την ισότιμη κατανομή των ευθυνών από όλους τους φορείς. Η ΕΤΠ θεωρεί, επίσης, σημαντικό στο μέλλον, οι υποχρεώσεις της καθολικής υπηρεσίας να επεκταθούν ούτως ώστε να συμπεριλάβουν τουλάχιστον δύο εγγενείς ανταγωνιστικές επιλογές. Από περιφερειακή άποψη, η ανάγκη σε δίκτυα ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης θα εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, αλλά τα δίκτυα αυτά θα μπορούσαν να τεθούν στη διάθεση περισσότερων φορέων παροχής υπηρεσιών.

11.6. Η ΕΤΠ επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή της Επιτροπής στην αντίφαση που υπάρχει στους συγκλίνοντες τομείς μεταξύ του ελεύθερου ανταγωνισμού και των υποχρεώσεων της καθολικής υπηρεσίας, και ελπίζει ότι θα διατυπωθούν αποτελεσματικοί ορισμοί για το θέμα αυτό. Για παράδειγμα, ορισμένοι φορείς έχουν υποχρεώσεις σε περιφερειακό επίπεδο, ενώ άλλοι είναι πιο ελεύθεροι να συγκεντρωθούν σε καλύτερες και αποδοτικότερες αγορές. Μία λύση θα μπορούσε να είναι η με συστηματικό τρόπο προσφυγή στα μέσα της διαρθρωτικής πολιτικής, όπως είναι τα διαρθρωτικά ταμεία, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα ευρύ άνοιγμα της καθολικής υπηρεσίας και να καθοριστεί σε περιφερειακό επίπεδο η έννοια της καθολικής υπηρεσίας για κάθε περιφέρεια. Παραδείγματα της υλοποίησης της καθολικής υπηρεσίας με τη βοήθεια των διαρθρωτικών ταμείων ανευρίσκονται στις χώρες συνοχής καθώς και στις περιοχές του στόχου 6 στη Σουηδία.

11.7. Τα υφιστάμενα φορολογικά συστήματα θα μπορούσαν να καταστούν αποτελεσματικότερα στους συγκλίνοντες τομείς προκειμένου να αποδεσμευτούν δημόσιοι πόροι για την υλοποίηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την καθολική υπηρεσία και για τη δημιουργία θέσεων εναλλακτικής απασχόλησης.

12. Ερώτημα 7: Η μελλοντική μορφή των κανονιστικών ρυθμίσεων

12.1. Η ΕΤΠ συμφωνεί με τη διατύπωση της Επιτροπής στην Πράσινη Βίβλο σχετικά με την ανάγκη για αξιολόγηση της ρύθμισης. Στην Πράσινη Βίβλο εξετάζονται, από διάφορες απόψεις, τα επίπεδα εφαρμογής της ρύθμισης με αριθμητικά στοιχεία. Η ουσία είναι να αποφασιστεί εάν η ρύθμιση πρέπει να εφαρμόζεται σε συνάρτηση με τις χρησιμοποιούμενες τεχνολογίες (δίκτυο δεδομένων, ραδιόφωνο, τηλέφωνο, τηλεόραση, κ.λπ.) ή με το περιεχόμενο των υπηρεσιών οπότε στην περίπτωση αυτή οι αρχές που συνδέονται, για παράδειγμα, με την προστασία των δεδομένων, το περιεχόμενο, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, ακόμη και με το εμπόριο και την προστασία των καταναλωτών, θα πρέπει να είναι ανεξάρτητες από τα χρησιμοποιούμενα μέσα. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι μία ρύθμιση στην οποία λαμβάνονται υπόψη μόνο οι τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται δεν ανταποκρίνεται πλέον σε ένα ολοένα και περισσότερο συγκλίνον περιβάλλον.

12.2. Σε πολλά κράτη μέλη, η ρύθμιση βασίζεται σε αρχές που έχουν οριστεί εδώ και καιρό και κατά συνέπεια σήμερα είναι ξεπερασμένες. Είναι γεγονός ότι στην ανάπτυξη του ρυθμιστικού πλαισίου πρέπει να ληφθούν υπόψη οι συνέπειες της σύγκλισης, όπως πράγματι έχει γίνει ως ένα βαθμό. Είναι σαφές ότι κάθε κράτος μέλος μπορεί να επιλέξει τη λύση που αρμόζει καλύτερα στις διοικητικές του δομές.

12.3. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι ένα κοινό ρυθμιστικό πλαίσιο απαιτείται ακόμη σε τομείς όπως η χορήγηση συχνοτήτων και αδειών προκειμένου να εξασφαλιστεί μία ισόρροπη ανάπτυξη και τούτο όταν τα υφιστάμενα διοικητικά επίπεδα είναι ικανοποιητικά. Δεν πρέπει να τίθενται εμπόδια στις τοπικές και περιφερειακές αρχές όταν λαμβάνουν αποφάσεις που αφορούν κυρίως την παροχή υπηρεσιών, όπως για παράδειγμα τα δίκτυα καλωδιακής τηλεόρασης, εφόσον σε αυτό το επίπεδο είναι οι μόνες που γνωρίζουν καλύτερα τις ανάγκες των καταναλωτών.

13. Ερώτημα 8: Οι διεθνείς πτυχές της σύγκλισης

13.1. Η ΕΤΠ εκτιμά ότι τα νέα κανονιστικά μέτρα θα έχουν ασήμαντες συνέπειες, και ενδεχομένως αρνητικές στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, εάν δεν εφαρμοστούν σε παγκόσμια κλίμακα.

13.2. Όσον αφορά το σχεδιασμό συμπληρωματικών μέτρων, η ΕΤΠ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στο θεμελιώδη ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικοί και περιφερειακοί φορείς στην υλοποίηση της κοινωνίας των πληροφοριών στην Ευρώπη. Η ΕΤΠ έχει ήδη εκθέσει τις απόψεις της σε πολλές γνωμοδοτήσεις της με θέμα την κοινωνία των πληροφοριών.

13.3. Εξάλλου, η συνεργασία της ΕΕ με τις περιφέρειες των ΧΚΑΕ καθώς και η στήριξη της συνεργασίας αυτής αποτελούν το καλύτερο μέσο για την ενθάρρυνση των χωρών αυτών να επωφεληθούν των δυνατοτήτων που παρέχει η σύγκλιση.

14. Ερώτημα 9: Αρχές και πιθανές προσεγγίσεις υπό το φως της σύγκλισης

14.1. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η σύγκλιση, κατά τα επόμενα έτη, θα θέσει τις βάσεις για μία νέα ρύθμιση και θα συμβάλει στη μερική εξάλειψη των παραγόντων που σήμερα αιτιολογούν μία ρύθμιση με βάση τις χρησιμοποιούμενες τεχνολογίες.

14.2. Η ΕΤΠ επισημαίνει επίσης ότι υπάρχουν στην Ένωση πολλοί ρυθμιστικοί κανονισμοί που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε ό,τι αφορά την σύγκλιση και οι οποίοι δεν αναφέρονται στην Πράσινη Βίβλο. Ο σημαντικότερος από αυτούς είναι βέβαια η φορολογία.

14.3. Στην Πράσινη Βίβλο, η Επιτροπή προτείνει, τέλος, τις ακόλουθες κατευθύνσεις στην περίπτωση που για τη σύγκλιση απαιτηθεί προσαρμογή των υφιστάμενων κανονιστικών προσεγγίσεων:

- να επιδιωχθεί η στήριξη, και κατά περίπτωση, η επέκταση των υφιστάμενων πλαισίων και όχι η δημιουργία νέων,

- να δημιουργηθεί ένα νέο πλαίσιο για πολλές υπηρεσίες, ανοικτής γραμμής και διαλογικές, το οποίο θα συνυπάρχει με τα επί του παρόντος ισχύοντα για παραδοσιακές δραστηριότητες τηλεπικοινωνιών και εκπομπών, ή

- να επιδιωχθεί η δημιουργία περιεκτικού πλαισίου βάσει του οποίου θα ισχύουν παρόμοιες κανονιστικές προσεγγίσεις και για τους τρεις κλάδους.

14.4. Επίσης, η ΕΤΠ διαπιστώνει ότι δεν υπάρχει λόγος μεταφοράς σε κοινοτικό επίπεδο της εξουσίας λήψεως αποφάσεων που τώρα ανήκει στις εθνικές αρχές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στις περιφερειακές αρχές, ιδιαίτερα στον τομέα των ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων.

14.5. Ένα μεγάλο μέρος της ισχύουσας νομοθεσίας, ή τουλάχιστον των αρχών που τη διέπουν, εφαρμόζεται άμεσα στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες σε τομείς όπως η προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και της ιδιωτικής ζωής. Επίσης, οι απαιτήσεις που αφορούν την προστασία του καταναλωτή στο πλαίσιο του ηλεκτρονικού εμπορίου δεν διαφέρουν από τις απαιτήσεις που προβλέπουν οι ισχύοντες κανόνες.

14.6. Σύμφωνα με την ΕΤΠ, η καλύτερη λύση συνίσταται στο συνδυασμό της πρώτης με την τρίτη προσέγγιση, δηλαδή, να δημιουργηθεί ένα νέο πλαίσιο για πολλές υπηρεσίες, ανοικτής γραμμής και διαλογικές, το οποίο θα συνυπάρχει με τα επί του παρόντος ισχύοντα και χρήζοντα περαιτέρω επεκτάσεως.

Βρυξέλλες, 17 Σεπτεμβρίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER