Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την "Πρόταση κατευθυντήριων γραμμών για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών για το 2000"

(2000/C 57/04)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την "Πρόταση κατευθυντήριων γραμμών για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών για το 2000" (COM(1999) 441 τελικό)·

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε το Συμβούλιο στις 6 Οκτωβρίου 1999, σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο του άρθρου 265 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να ζητήσει γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για το ανωτέρω θέμα·

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε το Προεδρείο της στις 2 Ιουνίου 1999 να καταρτισθεί γνωμοδότηση για αυτό το θέμα και να ανατεθεί η προετοιμασία των σχετικών εργασιών στην επιτροπή 6 - Απασχόληση, Οικονομική Πολιτική, Ενιαία Αγορά, Βιομηχανία, ΜΜΕ·

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε ο Πρόεδρός της στις 14 Οκτωβρίου 1999 να ορίσει τον κ. Βοdfish, UK, PES, και την κα Lund, DK, PES, γενικούς εισηγητές για την κατάρτιση αυτής της γνωμοδότησης, σύμφωνα με το άρθρο 39 του Εσωτερικού Κανονισμού της Επιτροπής των Περιφερειών·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CDR 360/99 rev. 1) που κατήρτισαν οι γενικοί εισηγητές κ. Βοdfish, UK, PES, και κα Lund, DK, PES,·

εκτιμώντας ότι η ΕΤΠ έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει τη σημασία των τοπικών και περιφερειακών πτυχών στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση (ψήφισμα για το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Απασχόλησης(1), εισηγητής ο κ. Jensen, DK, PES, γνωμοδότηση για τις Ευρωπαϊκές Κατευθυντήριες Γραμμές για την Απασχόληση(2), εισηγητής ο κ. Βοdfish, UK, PES και γνωμοδότηση για τα Τοπικά Σύμφωνα Απασχόλησης(3), εισηγητές ο κ. Ευσταθιάδης, GR, PES, και ο κ. Virtanen, FIΝ, PES),

υιοθέτησε κατά την 31η σύνοδο ολομέλειάς της της 17ης και 18ης Νοεμβρίου 1999 (συνεδρίαση της 18ης Νοεμβρίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Ιστορικό και εισαγωγή

1.1. Μετά την υιοθέτηση της Συνθήκης του Άμστερνταμ, η οποία εισήγαγε έναν νέο τίτλο περί απασχόλησης, συμφωνήθηκε στη Σύνοδο Κορυφής του Λουξεμβούργου για την Απασχόληση τον Νοέμβριο 1997 ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση θα πρέπει να στηριχθεί σε τέσσερις κύριους πυλώνες: την απασχολησιμότητα, το επιχειρηματικό πνεύμα, την προσαρμοστικότητα και τις ίσες ευκαιρίες. Κάθε χρόνο υιοθετείται για καθέναν από αυτούς τους πυλώνες μια σειρά κατευθυντήριων γραμμών, οι οποίες θέτουν συγκεκριμένους στόχους που πρέπει να επιτύχουν τα κράτη μέλη στις πολιτικές τους για την απασχόληση. Τα κράτη μέλη ανταποκρίνονται σ' αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές σε ετήσια βάση, καταρτίζοντας ένα Ετήσιο Σχέδιο Δράσης (ΕΣΔ) για την Απασχόληση.

1.2. Στις 8 Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή υιοθέτησε μία "δέσμη μέτρων για την απασχόληση", η οποία θέτει τους βασικούς προσανατολισμούς της ΕΕ για την πολιτική της απασχόλησης και τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση των αγορών εργασίας. Η "δέσμη" αυτή απαρτίζεται από τα εξής:

- το σχέδιο έκθεσης για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών(4)·

- την πρόταση κατευθυντήριων γραμμών για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών για το 2000(5) και

- τη σύσταση της Επιτροπής για συστάσεις του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών(6).

1.3. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συζητήσει και θα ολοκληρώσει τις συζητήσεις του σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση στη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι, που θα πραγματοποιηθεί στις 11 και12 Δεκεμβρίου.

1.4. Η παρούσα γνωμοδότηση έχει σκοπό να διατυπώσει σαφώς την άποψη της ΕΤΠ όσον αφορά τη σημασία του ρόλου του τοπικού και περιφερειακού επιπέδου στην απασχόληση, να επισημάνει, στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών, τρόπους με τους οποίους μπορεί να αξιοποιηθεί στην πράξη αυτός ο ρόλος, να συστήσει την καθιέρωση της συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών στον σχεδιασμό της ανταπόκρισης κάθε κράτους μέλους και να κάνει έκκληση για μεγαλύτερη αναγνώριση του ρόλου της τοπικής και περιφερειακής διοίκησης στη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι της 11ης και12ης Δεκεμβρίου.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση

2.1.1. Η ΕΤΠ έχει συμμετάσχει ενεργά στη διαδικασία ανάπτυξης της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση και έχει υπογραμμίσει σε πρόσφατες γνωμοδοτήσεις της τη σημασία των τοπικών και περιφερειακών πτυχών αυτής της στρατηγικής. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση απαιτεί ενεργό ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών. Είναι, εξάλλου, για την απασχόληση σημαντικό να έχει κανείς κατά νου ότι οι εμπειρίες στο τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο μπορούν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για το εθνικό και το ευρωπαϊκό.

2.1.2. Κατά συνέπεια, η ΕΤΠ, σε συνεργασία με το ΣΕΔΠ, πρότεινε να διοργανωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο μια εκστρατεία με τίτλο "Τοπική δράση για την απασχόληση", για να ενισχυθούν οι προσπάθειες των τοπικών και περιφερειακών αρχών να μεταφράσουν τις κατευθυντήριες γραμμές σε δράση στις πολιτικές τους. Η ΕΤΠ επικροτεί το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστήριξε αυτήν την πρωτοβουλία και ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή έχει επίσης εντάξει αυτήν την πρωτοβουλία στην ημερήσια διάταξή του.

2.1.3. Ωστόσο, η ΕΤΠ πιστεύει ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για καλύτερη αναγνώριση του ρόλου των τοπικών και περιφερειακών αρχών στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και στην εφαρμογή τους από τα κράτη μέλη. Στην παρούσα γνωμοδότηση η ΕΤΠ θα επικεντρωθεί στην πρόταση κατευθυντήριων γραμμών για το 2000. Αργότερα η ΕΤΠ θα ήθελε να συνεχίσει τη συζήτηση σχετικά με την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών με τα κράτη μέλη.

2.2. Το σχέδιο κοινής έκθεσης για την απασχόληση για το 1999

2.2.1. Το σχέδιο κοινής έκθεσης για την απασχόληση βασίζεται σε μια ανάλυση των εκθέσεων εφαρμογής που υπέβαλαν τα κράτη μέλη για τα Εθνικά Σχέδια Δράσης (ΕΣΔ) του 1998 και για τα μέτρα που ελήφθησαν σε εθνικό επίπεδο για την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση του 1999. Υπάρχουν γενικά ενδείξεις ότι τα κράτη μέλη εφήρμοσαν μια πιο προληπτική προσέγγιση της καταπολέμησης της ανεργίας με την υιοθέτηση νέων πρωτοβουλιών, γι' αυτό στην έκθεση αναφέρεται ότι "οι βασικοί τομείς πολιτικής πρέπει να αντιμετωπιστούν με περισσότερο δυναμισμό, κυρίως με τον καθορισμό εθνικών στόχων".

2.3. Ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ανάπτυξη και την εφαρμογή των ΕΣΔ

2.3.1. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν να διαδραματίσουν πολύτιμο ρόλο στην επιτυχή έκβαση των ΕΣΔ στα κράτη μέλη. Σε παλαιότερες γνωμοδοτήσεις της ΕΤΠ αναλύονται λεπτομερώς τα οφέλη που μπορεί να έχει η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο.

2.3.2. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι οι μόνες που έχουν το διττό ρόλο του παρόχου υπηρεσιών και, σε πολλές περιπτώσεις, του σημαντικού εργοδότη, με συνέπεια ο ρόλος τους στη δημιουργία απασχόλησης να είναι ζωτικός. Συνεργαζόμενες με τοπικούς εταίρους και ομάδες εμπειρογνωμόνων, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές συμβάλλουν στη δημιουργία ενός κλίματος που προωθεί τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, ενώ, μέσω των τοπικών οικονομικών στρατηγικών, προωθούν ενεργά την ανάπτυξη των επιχειρήσεων.

2.3.3. Επίσης, ως δημοκρατικά εκλεγμένα σώματα που βρίσκονται κοντά στους πολίτες, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν την πρόσθετη, μη καταστατική ευθύνη να βελτιώνουν την ποιότητα ζωής όλων των πολιτών τους. Γι' αυτό οι τοπικές αρχές προωθούν ενεργά πολιτικές υπέρ της ισότητας ευκαιριών για τους ηλικιωμένους και τις ομάδες με ειδικές ανάγκες.

2.3.4. Η κοινή έκθεση του 1999 δείχνει ότι λίγες μόνο χώρες έχουν αποκεντρώσει τις ενεργούς πολιτικές τους για την αγορά εργασίας προς το περιφερειακό ή το τοπικό επίπεδο. Όπου έχει συντελεσθεί αυτή η αποκέντρωση, τα θετικά αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι θα πρέπει να μελετηθεί η εφαρμογή της σε όλα τα κράτη μέλη. Σε μια οικονομία όλο και πιο διαφοροποιημένη και παγκόσμια, οι πρωτοβουλίες που είναι προσαρμοσμένες σε συγκεκριμένες ανάγκες - με βάση μια πλήρη γνώση των περιφερειακών και τοπικών επιχειρηματικών συνθηκών - είναι καθοριστικές για την επιτυχία. Έτσι, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν περισσότερο υπόψη την "τοπική διάσταση του παγκόσμιου" κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των ΕΣΔ. Όπως δείχνουν τα παραδείγματα του Παραρτήματος Α, ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών είναι σημαντικός και στους τέσσερις πυλώνες.

2.3.5. Μπορεί να μάθει κανείς πολλά από τη μελέτη των διδαγμάτων των "Βιομηχανικών Περιοχών" της Ευρώπης, όπως η Εmiglia Romana της Ιταλίας, η Βάδη-Βυρτεμβέργη της Γερμανίας ή συμπλέγματα μικρής κλίμακας σαν το Vale do Ave της Πορτογαλίας ή το Herning/Ikast της Δανίας. Σε όλες αυτές τις περιφέρειες, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές ένωσαν τις δυνάμεις και τις αρμοδιότητές τους με τις επιχειρήσεις, την τοπική κοινότητα και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις υπέρ ενός κοινού συμφέροντος, που ήταν η ανάπτυξη περιφερειακών ή τοπικών κέντρων ανάπτυξης και απασχόλησης, αξιοποιώντας τα "παράθυρα ευκαιριών" που διαθέτει κάθε περιφέρεια στην παγκόσμια οικονομία.

2.3.6. Ιδιαίτερα σημαντικές αποδείχθηκαν οι πρωτοβουλίες υπέρ της απασχόλησης που έχουν τεθεί σε εφαρμογή στα 15 κράτη μέλη ως τμήμα των τοπικών συμφώνων για την απασχόληση, τα οποία προωθεί η Επιτροπή. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή έχει προωθήσει ιδιαίτερα τον ρόλο της διαβούλευσης και της διαμεσολάβησης μεταξύ των τοπικών αρχών και των οικονομικών παραγόντων, των κοινωνικών ομάδων συμφερόντων και των πολιτών. Οι πρωτοβουλίες αυτές έχουν θετικό αντίκτυπο τόσο από οικονομική άποψη όσο και στο μέτωπο της απασχόλησης.

2.3.7. Μια προφανής αρχή για τη διαδικασία υποστήριξης των τοπικών πρωτοβουλιών θα ήταν η ενσωμάτωση της περιφερειακής και τοπικής διάστασης στις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές, ούτως ώστε οι τοπικές και περιφερειακές αρχές να λαμβάνονται υπόψη από τα ΕΣΔ και, επομένως, και από τους πολιτικούς. Γι' αυτό, η ΕΤΠ καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη συμμετοχή εκπροσώπων των περιφερειακών και των τοπικών αρχών στις εθνικές επιτροπές που θα είναι αρμόδιες για την κατάρτιση και την εφαρμογή των εθνικών σχεδίων για την απασχόληση.

2.4. Συστάσεις για την εφαρμογή των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών

2.4.1. Για πρώτη φορά η Επιτροπή πρότεινε στο Συμβούλιο Υπουργών συγκεκριμένες συστάσεις, τις οποίες θα μπορούσε να διατυπώσει στα μεμονωμένα κράτη μέλη σχετικά με τις πολιτικές απασχόλησης. Οι συστάσεις αυτές καταρτίσθηκαν βάσει μιας συγκριτικής ανάλυσης των επιδόσεων των κρατών μελών και των κυριότερων παραλείψεών τους κατά την υλοποίηση των κατευθυντήριων γραμμών του 1998 και τη θέση σε εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών του 1999.

2.4.2. Η ΕΤΠ δέχεται την αρχή του να διατυπώνει το Συμβούλιο συστάσεις προς τα μεμονωμένα κράτη μέλη για τις επιδόσεις τους. Ωστόσο, το Συμβούλιο θα πρέπει να αφήνει στα κράτη μέλη περιθώρια δημιουργικής δράσης κατά τη χάραξη των πολιτικών απασχόλησης και να μην τα πιέζει προς συγκεκριμένη κατεύθυνση. Η ΕΤΠ ζητεί α) να υπάρχει επαρκής ελευθερία για τη λήψη ενδεχόμενων περιφερειακών μέτρων ενίσχυσης και β) να ενθαρρύνονται οι περιφερειακές και τοπικές δραστηριότητες που αποσκοπούν στην παροχή κατάλληλης απασχόλησης για όλες τις περιθωριοποιημένες ομάδες.

2.5. Κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση για το 2000

2.5.1. Η Επιτροπή έχει προτείνει ορισμένες ήσσονες τροποποιήσεις στο κείμενο των κατευθυντήριων γραμμών σε τομείς που πιστεύει ότι θα πρέπει να αντιμετωπισθούν με μεγαλύτερο δυναμισμό από τα κράτη μέλη.

2.5.2. Η ΕΤΠ επικροτεί αυτές τις ήσσονες αλλαγές, επειδή συμβάλλουν στην ένταξη των δυνητικά μειονεκτικών ομάδων και προωθούν την εκπαίδευση και την επιμόρφωση στον τομέα της τεχνολογίας των πληροφοριών. Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών ως παρόχων υπηρεσιών και εργοδοτών παρέχει σ' αυτόν τον τομέα μια μοναδική δυνατότητα εφαρμογής των κατευθυντήριων γραμμών.

2.5.3. Η δραστηριότητα αυτή σε σχέση με την κατευθυντήρια γραμμή 4 καταδεικνύεται όπου οι τοπικές αρχές αναπτύσσουν ενεργό δράση στην ενθάρρυνση της συμμετοχής των ηλικιωμένων ιδίως στη διά βίου μάθηση. Μια παλαιότερη γνωμοδότηση της ΕΤΠ(7) εκφράζει καθαρά τον ρόλο που έχουν και που μπορούν να συνεχίσουν να διαδραματίζουν οι τοπικές αρχές υπέρ των ηλικιωμένων.

2.5.4. Τα θέματα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης που εξετάζονται στις κατευθυντήριες γραμμές 7 και 8 ανήκουν στις εκ του νόμου προβλεπόμενες αρμοδιότητες πολλών τοπικών και περιφερειακών αρχών σε διάφορα σημεία της Κοινότητας. Πολλές αρχές αντιμετωπίζουν σήμερα ενεργά το ζήτημα των νέων που εγκαταλείπουν νωρίς το σχολείο και έχουν επίσης υιοθετήσει μέτρα για τη διάδοση της Κοινωνίας των Πληροφοριών.

2.5.5. Η ΕΤΠ υποστηρίζει τις τροποποιήσεις που έγιναν στην κατευθυντήρια γραμμή 8 για το προσεχές έτος, αλλά έχει ορισμένες πρόσθετες ανησυχίες. Πρώτον, ότι η επίτευξη αυτού του στόχου από άποψη κατάρτισης των εκπαιδευτικών και εξοπλισμού θα απαιτήσει πρόσθετο κόστος και, δεύτερον, ότι θα επιβάλει πρόσθετα καθήκοντα στους εκπαιδευατικούς, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι μαθητές δεν έχουν πρόσβαση σε ακατάλληλες σελίδες του Ίντερνετ. Επομένως, παρόλο που αυτός ο στόχος επικροτείται θερμά, ενδέχεται να υπάρξουν εμπόδια για την επίτευξή του.

3. Ειδικές παρατηρήσεις: Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση για το 2000

3.1. Αναγνώριση του ρόλου των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη στήριξη των ΜΜΕ - Κατευθυντήρια γραμμή 11

3.1.1. Ως προαγωγοί της δημιουργίας απασχόλησης, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές παρέχουν έναν αριθμό υπηρεσιών υποστήριξης στις ΜΜΕ. Οι υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνουν την παροχή συμβουλών και καθοδήγησης, τη διάθεση εγκαταστάσεων (μεταξύ των οποίων και διαμορφωμένων χώρων εργασίας για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις), τη χορήγηση επιδοτήσεων και τον συντονισμό της επιχειρηματικής πολιτικής με την ευρύτερη οικονομική ανάπτυξη και της στρατηγικής κοινωνικής ένταξης.

3.1.2. Για να αντικατοπτρισθεί στις κατευθυντήριες γραμμές αυτός ο ρόλος, η ΕΤΠ προτείνει να προστεθεί στο τέλος της κατευθυντήριας γραμμής 11 το εξής κείμενο:

"Πρέπει να αναγνωρισθεί περισσότερο και να υποστηριχθεί ο ειδικός ρόλος και η ευθύνη της τοπικής και περιφερειακής διοίκησης και των κοινωνικών εταίρων όσον αφορά την κατάρτιση, τη στήριξη και την άρση κάθε εμποδίου της αυτοαπασχόλησης που εμπίπτει ή σχετίζεται με τα καθήκοντα ή τις δραστηριότητές τους."

3.2. Ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην προαγωγή της δημιουργίας απασχόλησης - Κατευθυντήρια γραμμή 12

3.2.1. Η διατύπωση της κατευθυντήριας οδηγίας 12 έχει τροποποιηθεί σημαντικά. Η ΕΤΠ φρονεί ότι η μοναδική θέση των τοπικών και περιφερειακών αρχών δεν αντικατοπτρίζεται επαρκώς στο τρέχον κείμενο.

3.2.2. Η προτεινόμενη κατευθυντήρια γραμμή αναφέρει ότι:

"προωθεί μέτρα για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η δημιουργία θέσεων εργασίας σε τοπικό επίπεδο και στην κοινωνική οικονομία, ιδίως σε νέες δραστηριότητες που έχουν σχέση με τις ανάγκες που δεν έχουν ικανοποιηθεί ακόμη από την αγορά, και εξετάζει τα οποιαδήποτε εμπόδια που μπορούν να παρακωλύσουν τη λήψη των μέτρων αυτών, με στόχο των περιορισμό τους. Στο πλαίσιο αυτό, ο ειδικός ρόλος και η ευθύνη των εταίρων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, καθώς επίσης και των κοινωνικών εταίρων, πρέπει να αναγνωριστεί περισσότερο και να υποστηριχθεί. Επίσης, ο ρόλος των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης στον εντοπισμό ευκαιριών απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο και η βελτίωση της λειτουργίας των τοπικών αγορών εργασίας πρέπει να αξιοποιηθεί πλήρως(8)."

3.2.3. Το 1999 η κατευθυντήρια γραμμή 12 ανέφερε ρητώς ότι "θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ο ειδικός ρόλος των τοπικών αρχών και των κοινωνικών εταίρων". Η ΕΤΠ θεωρεί αναγκαίο να μνημονευθεί ρητώς ο καίριος ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών, ο οποίος, λόγω των ιδιαίτερων καθηκόντων και γενικών πολιτικών αρμοδιοτήτων τους, διαφέρει ουσιωδώς από τους ρόλους των άλλων τοπικών και περιφερειακών παραγόντων. Συνεπώς, η ΕΤΠ θα μπορούσε να προτείνει το ακόλουθο αναθεωρημένο κείμενο:

"προωθεί μέτρα για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο και στην κοινωνική οικονομία, ιδίως σε νέες δραστηριότητες που έχουν σχέση με τις ανάγκες που δεν έχουν ικανοποιηθεί ακόμη από την αγορά, και εξετάζει, τα οποιαδήποτε εμπόδια που μπορούν να παρακωλύσουν τη λήψη των μέτρων αυτών, με στόχο των περιορισμό τους. Στο πλαίσιο αυτό, ο ειδικός ρόλος και η ευθύνη των τοπικών και περιφερειακών αρχών και των εταίρων τους σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, καθώς επίσης και των κοινωνικών εταίρων, πρέπει να αναγνωριστεί περισσότερο και να υποστηριχθεί. Επίσης, ο ρόλος των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης που συνεργάζονται με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές στον εντοπισμό ευκαιριών απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο και η βελτίωση της λειτουργίας των τοπικών αγορών εργασίας πρέπει να αξιοποιηθεί πλήρως(9)."

3.2.4. Η σύμπραξη των τοπικών και περιφερειακών αρχών και των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης είναι εξίσου σημαντική και όταν πρόκειται για την κατάρτιση μέτρων για την ενεργό ανάπτυξη της απασχόλησης ή για τον σχεδιασμό και την παροχή υπηρεσιών επαγγελματικού προσανατολισμού και υποστήριξης τοπικών αναπτυξιακών πρωτοβουλιών που δίδουν προτεραιότητα στον θετικό αντίκτυπο επί της απασχόλησης.

3.3. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές ως εργοδότες - Κατευθυντήρια γραμμή 20

3.3.1. Ως εργοδότες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μεγαλοεργοδότες, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν ευθύνη απέναντι σε όλους τους πολίτες τους να είναι εργοδότες που παρέχουν ίσες δυνατότητες απασχόλησης, διασφαλίζοντας έτσι ότι η σύνθεση της αρχής αντικατοπτρίζει την κοινότητα που υπηρετεί. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν πείρα στην εφαρμογή αυτής της αρχής της ισότητας ως σημαντικοί εργοδότες, γι' αυτό η ΕΤΠ θα ήθελε να προτείνει την ακόλουθη περαιτέρω διευκρίνιση της κατευθυντήριας γραμμής 20.

3.3.2. Να προστεθεί στο τέλος της κατευθυντήριας γραμμής 20 το εξής κείμενο:

"Τα κράτη μέλη συνάπτουν κοινές συμφωνίες με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, βάσει της πείρας αμφοτέρων ως σημαντικών εργοδοτών, με στόχο την ανταπόκριση και την εφαρμογή αυτής της κατευθυντήριας γραμμής."

3.4. Άμεση συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη χάραξη των ΕΣΔ - Πρόσθετη κατευθυντήρια γραμμή

3.4.1. Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως σε σχέση με τις επιμέρους κατευθυντήριες γραμμές, τα κράτη μέλη πρέπει να αναγνωρίσουν και να υποστηρίξουν τον ειδικό ρόλο και την ευθύνη της τοπικής και περιφερειακής διοίκησης, καθώς και των κοινωνικών εταίρων, στην πρακτική εφαρμογή ορισμένων από αυτές τις δραστηριότητες. Γι' αυτό η ΕΤΠ θα ήθελε να προτείνει την εξής πρόσθετη κατευθυντήρια γραμμή:

"23. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσκαλέσουν την τοπική και περιφερειακή διοίκηση, καθώς και τους κοινωνικούς εταίρους, να προετοιμάσουν ή να συμβάλλουν άμεσα στη χάραξη και την εφαρμογή των εθνικών σχεδίων δράσης για την απασχόληση."

4. Σύσταση για τη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι

4.1. Η ΕΤΠ μπορεί να καταδείξει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν συντελέσει και εξακολουθούν να συντελούν ενεργά στην επιτυχή έκβαση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση σε τοπικό επίπεδο.

4.2. Ο μοναδικός ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών ως δημοκρατικά εκλεγμένων οργάνων που βρίσκονται κοντά στους πολίτες και ως εργοδοτών και παρόχων υπηρεσιών επιτρέπει στις αρχές αυτές να προωθούν και να συμμετέχουν σε δραστηριότητες υπέρ της απασχόλησης των ηλικιωμένων και της ισότητας ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών και μειονεκτικών ομάδων, προσδίδοντας στις δραστηριότητες αυτές αξιοπιστία και αξία.

4.3. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει την έκκλησή της προς τις εθνικές κυβερνήσεις να αναγνωρίσουν τον ρόλο και να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ανάπτυξη και την εφαρμογή των ΕΣΔ. Ζητεί από τη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι και από το Συμβούλιο να προσθέσουν αυτό το στοιχείο στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση. Ζητεί, επίσης, από τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να υποστηρίξουν αυτήν την έκκληση.

4.4. Η ΕΤΠ θα επικροτούσε την ευκαιρία να συζητήσει με την Επιτροπή το υπόβαθρο και τη συλλογιστική των συστάσεων που διατύπωσε προς το Συμβούλιο Υπουργών.

5. Συμπεράσματα

5.1. Η ΕΤΠ εξακολουθεί να ζητεί τη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ανάπτυξη και την εφαρμογή των ΕΣΔ. Η συμμετοχή αυτή είναι απαραίτητη, λόγω των σημαντικών συγχρηματοδοτήσεων στις οποίες προβαίνουν αυτές οι αρχές.

5.2. Η ΕΤΠ προτείνει συγκεκριμένες τροποποιήσεις των κατευθυντήριων γραμμών, οι οποίες αναγνωρίζουν τον ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, μεταξύ άλλων, στην προώθηση των πολιτικών για την ανάπτυξη της απασχόλησης. Θεωρεί, επίσης, σημαντικό να συμπεριληφθούν στα Εθνικά Σχέδια Δράσης για την Απασχόληση και οι δράσεις που αναλαμβάνουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στον εν λόγω τομέα, ούτως ώστε να μην προβάλλονται μόνον οι προτεραιότητες των εθνικών κυβερνήσεων.

5.3. Η ΕΤΠ προτείνει μια εκστρατεία με τίτλο "Τοπική δράση για την απασχόληση", η οποία θα ενισχύσει, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τη δράση των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την επιτυχή έκβαση των ΕΣΔ.

5.4. Η ΕΤΠ δέχεται την αρχή της διατύπωσης συστάσεων προς τα κράτη μέλη σε σχέση με τις πολιτικές τους για την απασχόληση.

5.5. Η ΕΤΠ ζητεί από τη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι να αναγνωρίσει τον ρόλο και τη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στα ΕΣΔ.

Βρυξέλλες, 18 Νοεμβρίου 1999.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

(1) CDR 156/99 fin - EE C 293 της 13.10.1999, σ. 70.

(2) CDR 279/98 fin - EE C 51 της 22.2.1999, σ. 59.

(3) CDR 91/99 fin - EE C 293 της 13.10.1999, σ. 1.

(4) SEC(1999) 1386 τελικό.

(5) COM(1999) 441 τελικό.

(6) COM(1999) 445 τελικό.

(7) CDR 442/98 fin - EE C 374 της 23.12.1999, σ. 36.

(8) Οι έντονοι χαρακτήρες εδώ αφορούν τα νέα στοιχεία των κατευθυντήριων γραμμών που προτείνει η Επιτροπή.

(9) Οι έντονοι χαρακτήρες εδώ αφορούν τις αλλαγές που προτείνει η ΕΤΠ σε σχέση με το κείμενο της Επιτροπής.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α

στη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερίων

Απασχολησιμότητα

Η δανική κυβέρνηση αποφάσισε (διά νόμου) ότι καθεμία από τις 275 τοπικές αρχές της χώρας υποχρεούται να συστήσει επιτροπή για την καταπολέμηση της ανεργίας και την αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού. Οι επιτροπές αυτές περιλαμβάνουν τις τοπικές αρχές, τους κοινωνικούς εταίρους και άλλους σημαντικούς παράγοντες της αγοράς εργασίας. Τούτο γίνεται σε μια προσπάθεια να αναλάβουν όλοι οι ενεχόμενοι φορείς τις ευθύνες τους στη δύσκολη αυτή πρόκληση.

Επιχειρηματικό πνεύμα

Το επιχειρηματικό πνεύμα είναι ένας τομέας όπου οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πολλά εμπόδια από διάφορα διοικητικά επίπεδα. Οι τοπικές αρχές στην Ιταλία έλαβαν μέτρα για την ελάφρυνση ορισμένων από αυτά τα εμπόδια μέσω του προγράμματος της "Ενιαίας Θυρίδας", το οποίο προώθησε αρχικά ο Δήμος της Κατάνια και το οποίο κατόπιν θεσπίστηκε με εθνικό νόμο σε όλους τους δήμους. Η ιταλική κυβέρνηση ανέλαβε να απορυθμίσει και να απλοποιήσει 122 διαδικασίες που προβλέπονται σε περισσότερες από 400 διοικητικές ρυθμίσεις. Μέσω του Προγράμματος "Ιnvesti a Catania" ("Επενδύστε στην Κατάνια") υποβλήθηκαν 252 σχέδια, που είχαν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία 1700 νέων θέσεων εργασίας.

Προσαρμοστικότητα

Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι τοπικές αρχές δεν μπορούν να συμμετάσχουν άμεσα σε προγράμματα που παρέχουν σε έναν άνεργο την ευκαιρία να προσληφθεί σε δεδομένη θέση απασχόλησης. Η μητροπολιτική αρχή του Sandwell στην περιφέρεια West Midlands ανέπτυξε, σε συνεργασία με τις Υπηρεσίες Προσλήψεων, ένα σύστημα προσδιορισμού των θέσεων εργασίας της, στις οποίες ένας άνεργος έχει καλές πιθανότητες να προσληφθεί αξιοκρατικά. Οι θέσεις αυτές διατίθενται σε εξαμηνιαία βάση. Διορίζεται ένας συντονιστής, για να παράσχει υποστήριξη στον κάτοχο της θέσης και στο υφιστάμενο προσωπικό. Η αρχή υπολογίζει ότι θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν άλλες 20 θέσεις με πόρους του ΕΚΤ εντός της επόμενης τριετίας.

Ίσες ευκαιρίες

Με τη νομική βάση για την ισότητα των φύλων στέρεα κατοχυρωμένη στη Συνθήκη, πολλές προτάσεις και πλαίσια για την παιδική μέριμνα ξεκινούν από την κεντρική κυβέρνηση, αλλά εφαρμόζονται από τις τοπικές αρχές. Στη Φινλανδία οι τοπικές αρχές αφιερώνουν για τον σκοπό αυτόν γύρω στο 1,3 δισ. το χρόνο, με αποτέλεσμα όλα τα παιδιά κάτω των 7 ετών να έχουν θέση πλήρους ωραρίου στις δημοτικές εγκαταστάσεις παιδικής μέριμνας και τα παιδιά σχολικής ηλικίας να λαμβάνουν δωρεάν ένα ζεστό γεύμα στο σχολείο. Οι δραστηριότητες αυτές επιτρέπουν και στους δύο γονείς να έχουν επαγγελματική απασχόληση.