P6_TA(2005)0238

Διατλαντικές σχέσεις

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την εξασφάλιση της επιτυχούς έκβασης της προσεχούς Διάσκεψης Κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ που θα διεξαχθεί στην Ουάσιγκτον στις 20 Ιουνίου 2005

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη Διατλαντική Δήλωση για τις σχέσεις ΕΚ-ΗΠΑ του 1990 και τη Νέα Διατλαντική Ατζέντα του 1995,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών της 16ης και 17ης Δεκεμβρίου 2004 και ιδίως τα σημεία με τίτλο "Διεθνής τάξη βασισμένη σε ένα αποτελεσματικό πολυμερές σύστημα" και "Συνεργασία με εταίρους",

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 22ας Απριλίου 2004 σχετικά με την κατάσταση των Διατλαντικών Εταιρικών Σχέσεων τις παραμονές της Συνόδου Κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ στο Δουβλίνο στις 25 και 26 Ιουνίου 2004 [1],

- έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα της Διάσκεψης Κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ που διεξήχθη στις 25 και 26 Ιουνίου 2004 στο Δουβλίνο,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Ιανουαρίου 2005 σχετικά με τις Διατλαντικές Σχέσεις [2],

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του της 17ης Μαΐου 2001 σχετικά με το διατλαντικό διάλογο [3], της 13ης Δεκεμβρίου 2001 σχετικά με τη δικαστική συνεργασία της ΕΕ με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας [4], της 15ης Μαΐου 2002 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για την ενίσχυση της διατλαντικής σχέσης με γνώμονα τη στρατηγική διάσταση και την απόδοση αποτελεσμάτων [5], της 19ης Ιουνίου 2003 σχετικά με μια ανανεωμένη διατλαντική σχέση για την τρίτη χιλιετία [6] καθώς και τη σύστασή του της 10ης Μαρτίου 2004 προς το Συμβούλιο για το δικαίωμα των κρατουμένων του Γκουαντάναμο σε δίκαιη δίκη [7],

- έχοντας υπόψη το σχέδιο ψηφίσματος 77 της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ της 9ης Φεβρουαρίου 2005 σχετικά τις Διατλαντικές Σχέσεις,

- έχοντας υπόψη τις δηλώσεις μετά τη συνάντηση των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων της ΕΕ και του Προέδρου των ΗΠΑ στις 22 Φεβρουαρίου 2005 στις Βρυξέλλες,

- έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής στις 18 Μαΐου 2005 με θέμα "Μια ισχυρότερη Εταιρική Σχέση ΕΕ-ΗΠΑ και μια περισσότερο ανοικτή αγορά για τον 21ο αιώνα" (COM(2005)0196),

- έχοντας υπόψη την ακρόαση της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου στις 26 Μαΐου 2005 σχετικά με τις διατλαντικές οικονομικές σχέσεις,

- έχοντας υπόψη το έγγραφο του ΟΟΣΑ στο οποίο παρουσιάζει τα πλεονεκτήματα της ελευθέρωσης των αγορών προϊόντων και της μείωσης των φραγμών στο διεθνές εμπόριο και τις επενδύσεις ("Preferential Trading Arrangements in Agricultural and Food Markets — The Case for the US and the EU", Μάρτιος 2005),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 103, παράγραφος 4, του Κανονισμού του,

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου, οι βιώσιμες οικονομίες και η αειφόρος ανάπτυξη έχουν αποδειχθεί κοινές αξίες που μπορούν να αποτελέσουν σταθερή βάση τόσο για τη διατλαντική εταιρική σχέση όσο και για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, που έχουν από κοινού εξασφαλίσει τη σταθερότητα, την ειρήνη και την ευημερία στις κοινωνίες μας κατά τα τελευταία 60 χρόνια,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως αναφέρεται στην Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Ασφάλεια, η διατλαντική εταιρική σχέση είναι πολύ σημαντική,

Γ. λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι νέες απειλές και διενέξεις θέτουν υπό αμφισβήτηση τις αξίες και τα επιτεύγματα αυτά στο νέο διεθνές περιβάλλον σε τέτοιο βαθμό ώστε μόνο με την πλήρη συνεργασία μεταξύ των διατλαντικών εταίρων που βασίζεται σε σταθερή θεσμοποιημένη διάρθρωση μπορεί να υπάρχει ελπίδα για επιτυχία,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μολονότι η νέα Διατλαντική Ατζέντα έχει κατορθώσει να ενισχύσει σε μεγάλο βαθμό την ολοκλήρωση και τη συνοχή της διατλαντικής οικονομίας, έχει αποδειχθεί ανεπαρκής για την επίλυση πολιτικών ζητημάτων υψηλού πολιτικού επιπέδου, όπως είναι οι αποφάσεις σχετικά με την άσκηση βίας και θέματα που άπτονται της δημόσιας τάξης,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι, συνεπώς, πλέον καιρός να αναθεωρηθεί επειγόντως η νέα Διατλαντική Ατζέντα του 1995 ούτως ώστε να ληφθούν υπόψη τα σημερινά δεδομένα και να εντατικοποιηθούν περαιτέρω οι διατλαντικές σχέσεις συνειδητοποιώντας σαφώς ότι η συνεργασία αποφέρει περισσότερα πλεονεκτήματα σε κάθε εταίρο από ό,τι η ανάληψη ενεργειών σε διαφορετικές, ή πραγματικά αντίθετες, κατευθύνσεις,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διεθνείς συνθήκες συνιστούν τα βασικά στοιχεία στα οποία θα τεθούν τα θεμέλια ενός αποτελεσματικού πολυμερούς πλαισίου και ότι σε διάφορους τομείς πολιτικής, όπως εκείνοι που αφορούν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και το Πρωτόκολλο του Κιότο για τις κλιματικές μεταβολές, αρχές για την προστασία των δεδομένων και την υποστήριξη της κατασκευής μεγάλων επιβατικών αεροσκαφών, υφίστανται βασικές διαφορές μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ όσον αφορά την ανάλυση, τη διάγνωση και την πολιτική προσέγγιση,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η από καιρό επικρατούσα κατάσταση στον Κόλπο του Γκουαντάναμο δημιουργεί εντάσεις στις διατλαντικές σχέσεις,

Η. εκτιμώντας ότι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας μπορεί να είναι αποτελεσματική μόνο αν η δράση εκτελείται μέσω ενισχυμένης διατλαντικής σχέσης η οποία προσδίδει επίσης απόλυτη προσοχή στις αιτίες της τρομοκρατίας και σε μια ειλικρινή δέσμευση για στήριξη και προώθηση των ανθρώπινων και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, των αρχών προστασίας των δεδομένων και όλων των άλλων ιδρυτικών αξιών επί των οποίων έχει οικοδομηθεί η σχέση,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το παρόν ψήφισμα συνιστά αρχική απάντηση στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ,

1. επιδοκιμάζει τη βελτίωση του κλίματος των διατλαντικών σχέσεων, όπως αποδεικνύεται κατά τον πρόσφατο χειρισμό τόσο των παγκόσμιων όσο και των διμερών ζητημάτων από αρχηγούς κυβερνήσεων και νομοθέτες στις δύο πλευρές του Ατλαντικού· πιστεύει ότι το θετικό αυτό σκηνικό παρέχει πραγματικές ευκαιρίες για τη στενή συνεργασία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών στα προσεχή χρόνια σε ευρύ φάσμα πολιτικών προκλήσεων κοινού ενδιαφέροντος·

2. τονίζει ότι κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης Κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ που θα διεξαχθεί στις 20 Ιουνίου 2005 στην Ουάσινγκτον θα πρέπει να δοθεί νέα ώθηση στις διατλαντικές σχέσεις με την επικαιροποίηση της Νέας Διατλαντικής Ατζέντας και την αντικατάστασή της με μια Διατλαντική Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης που θα τεθεί σε ισχύ από το 2007·

3. θεωρεί ότι η Διατλαντική αυτή Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης θα πρέπει να επεκτείνει την υφιστάμενη Ατζέντα σε πολιτικό και σε οικονομικό επίπεδο και στον τομέα ασφάλειας, υπό την προϋπόθεση ότι η εταιρική σχέση θα παραμείνει κυρίως πολιτική δέσμευση· πιστεύει ότι, όσον αφορά την οικονομική σχέση η οποία σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ, θα μπορούσε να συμβάλλει στην αύξηση του ανά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ευρώπη κατά 2-3 %, θα πρέπει να εντοπισθούν οι απομένοντες φραγμοί στο διατλαντικό εμπόριο και τις επενδύσεις και να καταρτισθεί ένας χάρτης πορείας που θα καθορίζει την πορεία δράσης για την ενίσχυση της Διατλαντικής Αγοράς ενός σαφούς χρονοδιαγράμματος δίδοντας προτεραιότητα σε τομείς δράσης, συνοδευόμενος από την καθιέρωση ενός ρυθμιστικού κατά τομέα διαλόγου προς επίρρωση της διαδικασίας·

4. επισημαίνει ότι η νέα οδηγία για την αντασφάλιση δημιουργεί ενιαία αγορά για κανονισμούς και εποπτεία· καλεί τις Ηνωμένες Πολιτείες να θέσουν τέρμα στις διακρίσεις που εισάγουν εναντίον ευρωπαϊκών εταιρειών με την επιβολή επαχθών απαιτήσεων περί κάλυψης οι οποίες στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό υπέρ των αμερικανικών εταιρειών·

5. πιστεύει ότι ένα τέτοιο ευρύτερο πλαίσιο θα επιτρέπει στην ΕΕ και στις ΗΠΑ να συνενώσουν αποτελεσματικότερα τις προσπάθειές τους ούτως ώστε να ενθαρρύνουν άλλες χώρες να αναλάβουν ενέργειες για την τήρηση των καθοριστικών αρχών της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου σε ολόκληρο τον κόσμο·

6. επιδοκιμάζει, στο πλαίσιο αυτό, την προπαρατεθείσα ανακοίνωση της Επιτροπής της 18ης Μαΐου 2005 που συνιστά αξιόλογο πρώτο βήμα προς την έννοια μιας Διατλαντικής Εταιρικής Συμφωνίας, αλλά επικρίνει την έλλειψη σθένους· επισημαίνει ότι η Διάσκεψη Κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ θα πρέπει να αποτελέσει φόρουμ ζωτικής σπουδαιότητας για την εξέταση των σημαντικότερων προτεραιοτήτων τόσο παγκόσμιου όσο και διμερούς επιπέδου δίνοντας στρατηγική ώθηση στην εταιρική σχέση·

7. καλεί, στο πλαίσιο αυτό, τις ΗΠΑ να αναλάβουν την κοινή τους ευθύνη για την οικονομική σταθερότητα σε έναν ολοένα περισσότερο αλληλοεξαρτώμενο κόσμο και εκφράζει την ανησυχία του για τις δυνάμει επικίνδυνες επιπτώσεις της αύξησης του ομοσπονδιακού ελλείμματος των ΗΠΑ στην παγκόσμια οικονομία και την ισορροπία των διεθνών αγορών συναλλάγματος·

8. επαναβεβαιώνει την απόρριψη της προτεινόμενης άρσης του αποκλεισμού των εξαγωγών όπλων στην Κίνα έως ότου βελτιωθεί ουσιαστικά η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα αυτή· πιστεύει ότι θα ήταν σκόπιμο να συσταθεί μια ομάδα υψηλού επιπέδου κατά την ετήσια Διάσκεψη Κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ στις 20 Ιουνίου 2005 προκειμένου να χαραχθεί κοινή προσέγγιση ΕΕ-ΗΠΑ για το ζήτημα των εξαγωγών που σχετίζονται με μεταφορά τεχνολογίας·

9. επισημαίνει ότι η πολιτική θεωρήσεων διαβατηρίων αποτελεί πλέον αποκλειστική κοινοτική αρμοδιότητα· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να αρχίσει διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση των ΗΠΑ ούτως ώστε το πρόγραμμα κατάργησης των θεωρήσεων να ισχύει για όλους τους ευρωπαίους πολίτες και να αρθούν οι σημερινές διακρίσεις, ιδίως εις βάρος των πολιτών των νέων κρατών μελών·

10. συνιστά να δημιουργηθεί με την προτεινόμενη Διατλαντική Εταιρική Συμφωνία μια διατλαντική "κοινότητα δράσης" για την περιφερειακή και την παγκόσμια συνεργασία και να αντιμετωπίζει προκλήσεις μέσω της κοινής δράσης, ιδίως στους ακόλουθους τομείς:

α) προώθηση της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου και υποστήριξη αποτελεσματικών πολυμερών σχέσεων,

β) εξέλιξη της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή, σε συμφωνία με τις κυβερνήσεις και τους κατοίκους της περιοχής και με γνώμονα τον Χάρτη Πορείας της Τετράδας,

γ) έρευνα για την παγκόσμια ασφάλεια στο πλαίσιο συνεργασίας στα ακόλουθα ζητήματα:

i) καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας,

ii) χάραξη κοινής στρατηγικής προς την κατεύθυνση μιας πολυμερούς προσέγγισης όσον αφορά τη μη διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής και τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας,

iii) προώθηση και χάραξη κοινής προσέγγισης όσον αφορά τις σχέσεις με άλλους σημαντικούς γεωπολιτικούς εταίρους, όπως είναι η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία, η Λατινική Αμερική και η Ρωσία,

iv) την αναζωογόνηση της διαδικασίας διαπραγματεύσεων ελέγχου των όπλων και αφοπλισμού σε πολυμερές επίπεδο, μέσα στο σύστημα του ΟΗΕ, και σε διμερές επίπεδο,

v) ταχείες αντιδράσεις ενόψει αιφνίδιων και αναπάντεχων πολιτικών αλλαγών, όπως αυτές που προέκυψαν πρόσφατα στην Ουκρανία, τον Λίβανο και την Κιργιζία,

vi) μια ενεργό δέσμευση για τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ και ιδιαίτερα του Συμβουλίου Ασφαλείας, περιλαμβανομένης της σύνθεσής του, έχοντας ως βάση τον πλήρη σεβασμό της αρμοδιότητας του Συμβουλίου Ασφαλείας να επιτρέπει τη χρήση στρατιωτικών δυνάμεων για την επίλυση διεθνών συγκρούσεων και προκειμένου να καταστεί αποτελεσματικότερο και υπόλογο ως προς τις ενέργειές του και να αυξηθεί η ικανότητά του σχετικά με την εφαρμογή των αποφάσεών του·

δ) ενίσχυση των διατλαντικών οικονομικών εταιρικών σχέσεων στο πλαίσιο της προαναφερθείσας Διατλαντικής Εταιρικής Συμφωνίας, που θα συμπληρωθεί με μια Διατλαντική Συμφωνία στον Τομέα των Αερομεταφορών και έναν αποτελεσματικό Ρυθμιστικό Διάλογο για τις Κεφαλαιαγορές·

11. υπενθυμίζει, επίσης, ότι η ολοκλήρωση της πολυμερούς Ατζέντας της Ντόχα για την ανάπτυξη του ΠΟΕ συνιστά πραγματική προτεραιότητα για την αειφόρο παγκόσμια ανάπτυξη για την υλοποίηση της οποίας απαιτείται πλήρης συνεργασία μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ· πιστεύει ότι οι διμερείς οικονομικές πρωτοβουλίες μεταξύ ΕΕ-ΗΠΑ θα πρέπει να συμπληρώνουν τη διαδικασία αυτή, ιδίως στο ρυθμιστικό τομέα·

12. προσδοκεί ότι η Διάσκεψη Κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ θα επιτελέσει ουσιαστική πρόοδο προς την κατεύθυνση κοινής ουσιαστικής απάντησης και σαφούς χρηματοοικονομικής δέσμευσης — με κοινή βάση τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας — στις νέες προκλήσεις που υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα και συγκεκριμένα όσον αφορά τη μείωση της φτώχειας, τις μεταδοτικές ασθένειες και την υποβάθμιση του περιβάλλοντος, με την προώθηση ιδιαίτερα του διαλόγου για την προστασία του κλίματος και τις εκπομπές αερίων από τις μεταφορές·

13. θεωρεί εξίσου σημαντικό να συζητηθούν πολιτικά θέματα στα οποία παρουσιάστηκαν βαθιές διαφωνίες όπως η κατάσταση στο Γκουαντάναμο ή οι έντονες διαφορές σε σχέση με ορισμένα διεθνή μέσα, από αμφότερους τους εταίρους σε πνεύμα συνεργασίας· τονίζει για το σκοπό αυτό τη σημασία που έχει η πλήρης κατανόηση των διακυβευόμενων αξιών, όπως ο αυστηρή τήρηση των διατάξεων περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η αναζήτηση ουσιαστικής πολυμερούς προσέγγισης πρέπει που να αποτελεί τη βάση των κοινών συζητήσεων, δεδομένου ότι αποτελούν τα διακριτικά χαρακτηριστικά της δημοκρατικής μας προσέγγισης προς τον υπόλοιπο κόσμο και τότε που ιδρύσαμε από κοινού το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών·

14. επαναλαμβάνει ότι το ΝΑΤΟ θα πρέπει να αναπτύξει το δυναμικό του ως φόρουμ για πολιτική συζήτηση στο πλαίσιο μιας πραγματικής εταιρικής σχέσης ισότιμων εταίρων όπου θα πρέπει να επιτευχθεί λογική ισορροπία μεταξύ των μέσων της πρόληψης, της διαχείρισης των κρίσεων και του στρατιωτικού δυναμικού· συνιστά, προς το σκοπό αυτό, στενότερη σχέση μεταξύ ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της ασφάλειας· πιστεύει ότι μια ισχυρότερη εταιρική σχέση ΕΕ-ΗΠΑ θα συμπληρώνει και δεν θα υπονομεύει τη σχέση αυτή·

15. καλεί τα μέλη της Διάσκεψης ΕΕ-ΗΠΑ να ενισχύσουν την κοινοβουλευτική διάσταση της Διατλαντικής Εταιρικής Σχέσης μετατρέποντας το διατλαντικό νομοθετικό διάλογο (ΔΝΔ) σε μια Διατλαντική Συνέλευση που θα μπορεί να πραγματοποιεί διασκέψεις κορυφής των νομοθετών πριν από τη διεξαγωγή των διασκέψεων κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ προκειμένου να δημιουργηθούν συνέργειες μεταξύ ΔΝΔ και των διαλόγων για τη νέα διατλαντική ατζέντα, μεταξύ άλλων και με νέα από κοινού χρηματοδοτούμενα προγράμματα για ανταλλαγές μεταξύ νομοθετών, δημιουργώντας μια μικρής κλίμακας γραμματεία ΔΝΔ·

16. πιστεύει ότι θα πρέπει να αξιολογηθεί εκ νέου ο ρόλος άλλων διαλόγων στο πλαίσιο της Νέας Διατλαντικής Ατζέντας· πιστεύει, ειδικότερα, ότι ο διατλαντικός διάλογος στον τομέα των επιχειρήσεων θα πρέπει να αναδιαμορφωθεί ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική συμβολή του επιχειρησιακού τομέα στα θέματα αυτά με στόχο την ενίσχυση της οικονομικής εταιρικής σχέσης·

17. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, καθώς και στον Πρόεδρο και το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

[1] ΕΕ C 104 E της 30.4.2004, σ. 1043.

[2] Κείμενα που εγκρίθηκαν, Ρ6_ΤΑ(2005)0007.

[3] ΕΕ C 34 Ε της 7.2.2002, σ. 359.

[4] ΕΕ C 177 Ε της 25.7.2002, σ. 288.

[5] ΕΕ C 180 Ε της 31.7.2003, σ. 392.

[6] ΕΕ C 69 Ε της 19.3.2004, σ. 124.

[7] ΕΕ C 102 Ε της 28.4.2004, σ. 640.

--------------------------------------------------