Τροποποιημένη πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τον καθορισμό του καταλόγου των τρίτων χωρών, οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων, και του καταλόγου των χωρών, οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή

(υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ :

Με την υποβολή της παρούσας τροποποιημένης πρότασης κανονισμού, η Επιτροπή έχει ως στόχο αφενός να δώσει συνέχεια στο νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 5ης Ιουλίου 2000 σχετικά με την πρότασή της, της 26ης Ιανουαρίου 2000 και αφετέρου να λάβει υπόψη της τις εργασίες που διεξήχθησαν μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με αυτή την πρόταση.

Η έκθεση Lehne, που εγκρίθηκε στις 21 Ιουνίου 2000 από την επιτροπή ελευθεριών και δικαιωμάτων του πολίτη, δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων, υποστήριξε θερμά την πρόταση της Επιτροπής και πρότεινε οκτώ τροπολογίες. Κατά τη διάρκεια της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις 3 Ιουλίου 2000, η Επιτροπή εξέφρασε τη γνώμη της σχετικά με αυτές τις τροπολογίες και η παρούσα τροποποιημένη πρόταση περιλαμβάνει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε αυτή.

Επίσης, οι εργασίες που διεξήχθησαν στο Συμβούλιο συνέβαλαν στην εμβάθυνση του προβληματισμού όσον αφορά την αρχική πρόταση του κανονισμού. Η Επιτροπή, έχοντας ως βάση τα προαναφερόμενα, εμπλούτισε ή βελτίωσε το προτεινόμενο κείμενο χωρίς να αμφισβητεί τους στόχους που υποστήριζε όταν παρουσίασε την αρχική της πρόταση. Επομένως, η παρούσα τροποποιημένη πρόταση αντανακλά τα αποτελέσματα των συζητήσεων του Συμβουλίου τουλάχιστον όσον αφορά ορισμένα σημεία.

Ο ακόλουθος σχολιασμός των άρθρων και των παραρτημάτων διευκρινίζει τις προτεινόμενες τροποποιήσεις, καθορίζοντας την προέλευσή τους. ορισμένες τροποποιήσεις ακολουθούν το πνεύμα τόσο του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσο και των εργασιών του Συμβουλίου.

2. Σχολιασμοσ των προτεινομενων τροποιησεων

2.1. Οι αιτιολογικές σκέψεις :

α) αιτιολογική σκέψη 2 (νέα) : η προσθήκη αυτής της αιτιολογικής σκέψης αποτελεί συνέπεια της θέσης που υποστήριξε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τις δυο τροπολογίες και αντανακλά επίσης τις εργασίες του Συμβουλίου. Στα δύο αυτά όργανα, εκφράστηκε η ευχή να διευκρινιστεί στα ίδια τα άρθρα του κανονισμού ο σύνδεσμος μεταξύ της πράξης αυτής και άλλων διατάξεων ή πράξεων που ισχύουν. Η Επιτροπή εξήγησε στην Ολομέλεια ότι δεν μπορούσε να δεχθεί να συμπεριληφθούν οι διευκρινίσεις αυτές - που υπήρχαν ήδη εν μέρει στην αιτιολογική έκθεση - με μορφή άρθρων αλλά ότι δεν είχε αντίρρηση να συμπεριληφθούν με τη μορφή αιτιολογικής σκέψης. Αυτός είναι ο στόχος της νέας προτεινόμενης αιτιολογικής σκέψης 2.

β) αιτιολογική σκέψη 3 (πρώην αιτιολογική σκέψη 2) : η αιτιολογική σκέψη συμπληρώθηκε λαμβανομένης υπόψη της προσθήκης, στο άρθρο 1 παράγραφος 2, νέου εδαφίου που αφορά την αμοιβαιότητα (πρβλ. παρακάτω σχολιασμό του άρθρου 1).

γ) πρώην αιτιολογική σκέψη 3 : η προτεινόμενη κατάργηση της αιτιολογικής αυτής σκέψης προκύπτει από την προτεινόμενη κατάργηση του άρθρου 3 (πρβλ. παρακάτω σχολιασμό αυτού του άρθρου).

δ) αιτιολογική σκέψη 4 (νέα) : η προσθήκη της αιτιολογικής αυτής σκέψης οφείλεται στη διαγραφή της μνείας της Ισλανδίας, του Λιχτενστάιν και της Νορβηγίας από το παράρτημα II του κανονισμού (πρβλ. παρακάτω σχολιασμό του παραρτήματος II).

ε) αιτιολογική σκέψη 10 : η προσθήκη αυτής της νέας αιτιολογικής σκέψης αντανακλά την ευχή που διατυπώθηκε κατά τη διάρκεια των εργασιών του Συμβουλίου όσον αφορά τη διευκρίνιση της κατάστασης της Ισλανδίας και της Νορβηγίας ως προς τον κανονισμό.

2.2. Τα άρθρα :

α) Άρθρο 1:

-Παράγραφος 2 : προτείνεται η προσθήκη στο τέλος του πρώτου εδαφίου των όρων «για διαμονή της οποίας η διάρκεια δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες». Πράγματι, η αρχική εκδοχή του προτεινόμενου κανονισμού είναι σαφής ως προς τη μέγιστη διάρκεια της διαμονής που καλύπτεται από θεώρηση (πρβλ. τον ορισμό της θεώρησης στο άρθρο 2) αλλά δεν καθορίζει τη διάρκεια της διαμονής με απαλλαγή από τη θεώρηση. Δεδομένου ότι προκύπτει από τη συνθήκη ότι η διάρκεια είναι ίδια και για τα δύο είδη διαμονής, κρίθηκε ορθότερο να πληρωθεί το κενό της αρχικής πρότασης με την προτεινόμενη προσθήκη.

-Επιπλέον, προτείνεται να συμπληρωθεί η παράγραφος 2 με νέο εδάφιο. Η προσθήκη αυτή προκύπτει από τις συζητήσεις που διεξήχθησαν στο Συμβούλιο και αποτελεί μείζονα συμβολή στον προτεινόμενο κανονισμό. Οι εν λόγω συζητήσεις απέδειξαν ότι ο κανονισμός δεν καθορίζει τον τρόπο αντίδρασης σε περιπτώσεις για τις οποίες προβλέπονται επί του παρόντος μηχανισμοί απάντησης με ρήτρες σε διμερείς συμφωνίες απαλλαγής από θεώρηση, τις οποίες έχουν συνάψει τα κράτη μέλη με τρίτη χώρα. Οι συμφωνίες αυτές βασίζονται στην αρχή της αμοιβαιότητας και η μονομερής επαναφορά της υποχρέωσης θεώρησης από ένα από τα μέρη της συμφωνίας αυτής συνεπάγεται κατ' αρχήν την ίδια επαναφορά της υποχρέωσης θεώρησης από το άλλο μέρος της συμφωνίας. Το είδος αυτό ανταπόκρισης, τίθεται σε εφαρμογή με την προσφυγή στις ρήτρες αναστολής ή ακόμα και στις ρήτρες καταγγελίας που προβλέπονται στις διμερείς συμφωνίες. Το προτεινόμενο νέο εδάφιο 3, που εμπνέεται από τις εργασίες που διεξήχθησαν στο Συμβούλιο σχετικά με αυτό το θέμα, αποβλέπει στη δημιουργία μηχανισμού αμοιβαιότητας που θα επιτρέπει την αντίδραση έναντι τρίτης χώρας του παραρτήματος II, η οποία θα επανέφερε την υποχρέωση θεώρησης έναντι υπηκόων κράτους μέλους. Ωστόσο, η αντίδραση εντάσσεται στο νέο πλαίσιο του άρθρου 62, παράγραφος 2 β) i : καθόσον ο καθορισμός των τρίτων χωρών, οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από τη θεώρηση αποτελεί αποκλειστική κοινοτική αρμοδιότητα, η αναστολή της απαλλαγής αυτής πρέπει, εν αναμονή των μελλοντικών συμφωνιών απαλλαγής από τη θεώρηση που θα συνάψει η Κοινότητα με τις τρίτες χώρες, να γίνεται προς το παρόν σύμφωνα με κοινοτικό μηχανισμό. Αυτή είναι η έννοια του προτεινόμενου νέου εδαφίου 3.

-Παράγραφος 3 : η προτεινόμενη προσθήκη της λέξης «νέων» αποτελεί βελτίωση της σύνταξης και επιτρέπει να σημειωθεί σαφέστερα ότι πρόκειται για περιπτώσεις διαδοχής κρατών.

β) Άρθρο 2:

-Οι συντακτικές τροποποιήσεις που προτείνονται αποτελούν ταυτόχρονα απάντηση στις δύο τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στις ανησυχίες που εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών του Συμβουλίου.

-Οι τροποποιήσεις αυτές προσπαθούν να αποφύγουν τις διατυπώσεις που θα μπορούσαν να έρθουν σε αντίθεση με τις διατάξεις του ισχύοντος κεκτημένου Σένγκεν. Μολονότι - όπως τονίστηκε στην αιτιολογική έκθεση της αρχικής πρότασης και ενισχύθηκε με νέα αιτιολογική σκέψη της τροποποιημένης παρούσας πρότασης - ο κανονισμός δεν επηρεάζει τις άλλες ισχύουσες διατάξεις στον τομέα των θεωρήσεων, που δεν αφορούν όμως τους καταλόγους χωρών, είναι αναγκαία η αποφυγή αντιθέσεων με άλλες ισχύουσες διατάξεις προκειμένου να απομακρυνθεί κάθε κίνδυνος νομικής αβεβαιότητας.

-Η κατάργηση των όρων «για την είσοδο στο έδαφός του» καθιστά συμβατή τη διατύπωση με τον κανόνα Σένγκεν σύμφωνα με τον οποίο η ενιαία θεώρηση Σένγκεν που χορηγείται από κράτος Σένγκεν « A » επιτρέπει την είσοδο του δικαιούχου της στο έδαφος κράτους Σένγκεν « B ».

-Η αναδιατύπωση της δεύτερης περίπτωσης αποβλέπει επίσης στην αποφυγή της αντίθεσης με τους κανόνες Σένγκεν και επαναλαμβάνει τους όρους «διέλευση από τα αεροδρόμια» που περιλαμβάνονται στο σημείο 2.1.1. των κοινών Κανόνων σχετικά με τις Προξενικές Υπηρεσίες.

γ) Άρθρο 3 (πρώην):

-Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο νομοθετικό του ψήφισμα, ψήφισε τροπολογία που απέβλεπε στην κατάργηση του άρθρου 3. Η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί την τροπολογία αυτή. Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι κατά τις εργασίες του Συμβουλίου εκφράστηκαν ανησυχίες για το βάσιμο αυτού του άρθρου.

-Η παρούσα πρόταση δεν περιλαμβάνει επομένως το άρθρο 3 της αρχικής πρότασης. Πράγματι, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι η ισοτιμία του τίτλου διαμονής κράτους μέλους προς τη θεώρηση για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων θα μπορούσε να βρει τη θέση της σε μελλοντική πράξη σχετικά με τους κανόνες στον τομέα της ενιαίας θεώρησης. Εξάλλου, η κατάργηση του άρθρου 3 δεν θα οδηγήσει σε νομικό κενό διότι αφενός τα κράτη Σένγκεν εφαρμόζουν ήδη τον κανόνα αυτό ισοτιμίας του τίτλου διαμονής προς τη θεώρηση και αφετέρου τα κράτη που δεν ανήκουν στη Σένγκεν, ήτοι η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν συμμετέχουν στη θέσπιση του προτεινόμενου κανονισμού εφόσον δεν άσκησαν τη δυνατότητα συμμετοχής που τους παραχωρήθηκε από το πρωτόκολλο, το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη του Άμστερνταμ, σχετικά με την ειδική κατάσταση των δύο αυτών κρατών μελών.

δ) Άρθρο 3 (πρώην άρθρο 4) :

-Οι προσθήκες αποβλέπουν στη διευκρίνιση του κειμένου του άρθρου, σύμφωνα με το περιεχόμενο της αιτιολογικής έκθεσης της αρχικής πρότασης.

ε) Άρθρο 4 (πρώην άρθρο 5) :

-Παράγραφος 1: Η αρχή της παραγράφου παρουσιάζεται με τρόπο που τονίζει σαφέστερα, με δύο περιπτώσεις, ότι οι εξαιρέσεις μπορούν να είναι αμφίδρομες, σε σχέση με την υποχρέωση θεώρησης ή σε σχέση με την απαλλαγή από αυτή την υποχρέωση. Όσον αφορά την εξαίρεση από την απαλλαγή από τη θεώρηση, προστίθεται η διευκρίνιση ότι το θέμα θα εξαρτάται στο μέλλον από τις συμφωνίες που θα συναφθούν μεταξύ της Κοινότητας και των τρίτων χωρών.

-Οι προστιθέμενες λέξεις στο σημείο δ) δεν επιφέρουν καμιά ουσιαστική τροποποίηση και χρησιμοποιούνται για λόγους διευκρίνισης. Η τροποποίηση του σημείου ε), που μειώνει το προσωπικό πεδίο εφαρμογής, δικαιολογείται από την ανάγκη αποφυγής της αντίθεσης με τους κανόνες Σένγκεν (παράρτημα 2 των κοινών Κανόνων σχετικά με τις Προξενικές Υπηρεσίες).

-Το νέο σημείο στ) : Οι συζητήσεις στο Συμβούλιο επέστησαν την προσοχή σε ένα παράγοντα που δεν είχε συνεκτιμηθεί στην αρχική πρόταση της Επιτροπής. Ορισμένα κράτη μέλη εξαιρούν από το πεδίο εφαρμογής της απαλλαγής από τη θεώρηση τα άτομα που φθάνουν στο έδαφός τους προκειμένου να ασκήσουν αμειβόμενη δραστηριότητα. Η ύπαρξη της εν λόγω εξαίρεσης βρίσκεται, για λόγους ενημέρωσης, στην ανακοίνωση της Επιτροπής στο πλαίσιο της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 574/99. Για να μην απαγορευτούν οι εν λόγω εξαιρέσεις με την έναρξη ισχύος του νέου κανονισμού, είναι απαραίτητο να προβλέπεται αυτή η δυνατότητα εξαίρεσης όσον αφορά την απαλλαγή από τη θεώρηση.

-Η διατύπωση του νέου προτεινόμενου σημείου στ) λαμβάνει υπόψη της τις μελλοντικές επιπτώσεις του θεσμικού πλαισίου. Πράγματι, η εξαίρεση αυτή θα πρέπει στο μέλλον να εντάσσεται σε μια συμφωνία μεταξύ της Κοινότητας και τρίτης χώρας.

στ) Άρθρο 5 (πρώην άρθρο 6) :

-Η τροποποίηση αποτελεί συνέπεια της κατάργησης του άρθρου 3.

ζ) Άρθρο 6 (πρώην άρθρο 7) :

-Μόνο τα μέρη I, II και III του παραρτήματος 5 του κοινού Οδηγού αντιστοιχούν στο παράρτημα Ι των κοινών Κανόνων σχετικά με τις Προξενικές Υπηρεσίες. Συνεπώς, το μέρος IV του παραρτήματος 5 του κοινού Οδηγού δεν επηρεάζεται, γεγονός που αποδίδει η προτεινόμενη προσθήκη.

2.3. Τα παραρτήματα:

α) Παράρτημα I :

-Το περιεχόμενο του παραρτήματος I παραμένει αμετάβλητο σε σχέση με την αρχική πρόταση.

β) Παράρτημα II :

-Στην αρχική πρόταση, η Ισλανδία, η Νορβηγία και το Λιχτενστάιν περιλαμβάνονταν στο τέλος του παραρτήματος II, με υποσημείωση που αναφερόταν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Είναι ορθότερο να μην περιληφθούν οι τρεις αυτές χώρες στο παράρτημα II αλλά να προστεθεί επεξηγηματική αιτιολογική σκέψη (βλέπε ανωτέρω) που θα περιλαμβάνει μνεία του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.

-Όσον αφορά το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο, ο τίτλος του δεύτερου μέρους του παραρτήματος δεν φαίνεται να ταιριάζει με τα χαρακτηριστικά αυτών των δύο οντοτήτων. Είναι προτιμότερη η χρήση της διοικητικής τους ονομασίας. Επιπλέον, η αρχική πρόταση αναφερόταν στο παράρτημα II σε αυτές τις οντότητες χωρίς άλλη διευκρίνιση, γεγονός που άφηνε να υπάρχουν αμφιβολίες σχετικά με την ακριβή έκταση του πεδίου εφαρμογής της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης ως προς τα άτομα. Στην παρούσα τροποποιημένη πρόταση, μια υποσημείωση διευκρινίζει ότι αφορά μόνο τους κατόχους διαβατηρίων αυτών των δύο διοικητικών περιοχών.

2000/0030 (CNS)

Τροποποιημένη πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τον καθορισμό του καταλόγου των τρίτων χωρών, οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων, και του καταλόγου των χωρών, οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη :

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 62, σημείο 2 β) i,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] COM (2000) 27 τελικό, ΕΕ C 177, Ε/66 της 27.6.2000.

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [2],

[2] ΕΕ C ...

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Από το άρθρο 62 σημείο 2 β) της συνθήκης προκύπτει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει κανόνες για τις θεωρήσεις, όταν υπάρχει πρόθεση διαμονής όχι άνω των τριών μηνών, και ότι στο προαναφερόμενο πλαίσιο οφείλει ιδίως να καθορίσει τον κατάλογο των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υποχρεούνται να διαθέτουν θεώρηση προκειμένου να διέλθουν τα εξωτερικά σύνορα καθώς και τον κατάλογο των τρίτων χωρών, οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή [3]. Το άρθρο 61 συγκαταλέγει τον καθορισμό αυτών των καταλόγων μεταξύ των συνοδευτικών μέτρων τα οποία συνδέονται άμεσα με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων σε χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

[3] Δυνάμει του άρθρου 1 της συμφωνίας που συνήφθη με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση αυτών των δύο κρατών προς τη θέση σε εφαρμογή, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, η παρούσα πρόταση πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της Μικτής Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 4 της εν λόγω συμφωνίας.

(2) Ο καθορισμός των προαναφερομένων καταλόγων τρίτων χωρών αποτελεί στοιχείο της πολιτικής των θεωρήσεων, η οποία προϋποθέτει εξάλλου διάφορες διατάξεις που είναι απαραίτητες για την εφαρμογή της. Οι διατάξεις αυτές, που μπορεί να υπάγονται στο εθνικό δίκαιο, στο δημόσιο διεθνές δίκαιο, στο δίκαιο της ΕΕ ή στο δίκαιο της ΕΚ, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων του ενσωματωμένου στη συνθήκη κεκτημένου του Σένγκεν, είναι ξένες προς το πεδίο υλικής εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Συνεπώς, ο παρών κανονισμός δεν μπορεί να επηρεάζει ανάλογες διατάξεις, που αφορούν ιδίως :

-άδειες, άλλες πλην της θεώρησης, που απαιτούνται, ενδεχομένως, πριν από τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών και επιβάλλονται λόγω του στόχου σύντομης διαμονής, όπως οι άδειες που αποβλέπουν στην πρόσβαση σε απασχόληση, επάγγελμα ή σπουδές.

-τις διαδικασίες και τους όρους χορήγησης θεωρήσεων καθώς και τις διαδικασίες σχετικά με το εδαφικό κύρος των θεωρήσεων.

-τους ελέγχους στους οποίους υπόκεινται οι υπήκοοι τρίτων χωρών κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών.

-την αναγνώριση των κρατών και των εδαφικών οντοτήτων καθώς και των διαβατηρίων, εγγράφων ταυτότητας ή ταξιδιωτικών εγγράφων που χορηγούνται από τις αρχές τους.

Οι αποφάσεις που το Συμβούλιο μπορεί να λάβει στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας και οι οποίες έχουν συνέπειες στις αποφάσεις των κρατών μελών στον τομέα της χορήγησης θεωρήσεων δεν επηρεάζονται από τον παρόντα κανονισμό.

(3) Ο καθορισμός των τρίτων χωρών, οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης και των τρίτων χωρών, οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή, γίνεται μέσω σταθμισμένης, ανάλογα με την κάθε περίπτωση, αξιολόγησης διαφόρων κριτηρίων που συνδέονται ιδίως με την παράνομη μετανάστευση, με τη δημόσια τάξη και ασφάλεια, καθώς και με τις εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ με τις τρίτες χώρες, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις της περιφερειακής συνοχής και της αμοιβαιότητας. Η αρχή της αμοιβαιότητας αποτελεί εξάλλου την αρχή αναφοράς βάσει της οποίας πρέπει να λειτουργεί το καθεστώς απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης. Η εφαρμογή της αρχής αυτής όσον αφορά την ενδεχόμενη αναστολή της απαλλαγής από τη θεώρηση έναντι υπηκόων τρίτων χωρών που περιλαμβάνονται στο παράρτημα II, θα πρέπει να γίνεται στο μέλλον μέσω συμφωνιών που θα συνάπτει η Κοινότητα με τρίτες χώρες αλλά προς το παρόν, εν αναμονή των συμφωνιών αυτών, θα πρέπει να δημιουργηθεί κοινοτικός μηχανισμός που να προβλέπεται από τον ίδιο τον κανονισμό.

(4) Για τους υπηκόους της Ισλανδίας, του Λιχτενστάιν και της Νορβηγίας, χωρών που δεν αναφέρονται στο παράρτημα II, η απαλλαγή από τη θεώρηση διασφαλίζεται στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.

(5) Για τους απάτριδες, που απώλεσαν κάθε συνδετικό δεσμό με συγκεκριμένο κράτος, και για τους έχοντες το καθεστώς του πρόσφυγα, που βρίσκονται σε αδυναμία να επικαλεσθούν την προστασία του κράτους του οποίου είναι υπήκοοι, ο προσδιορισμός της υποχρέωσης θεώρησης ή της απαλλαγής από την υποχρέωση αυτή πρέπει να γίνεται σύμφωνα με απλό κριτήριο που αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι το κράτος στο οποίο κατοικούν αυτά τα πρόσωπα τους παρέχει την προστασία του και τους χορηγεί τα ταξιδιωτικά έγγραφα.

(6) Σε ιδιαίτερες περιπτώσεις που δικαιολογούν ειδικό καθεστώς θεωρήσεων, τα κράτη μέλη μπορούν να απαλλάσσουν ορισμένες κατηγορίες προσώπων από την υποχρέωση θεώρησης ή αντίθετα να τα υποβάλλουν σε αυτή την υποχρέωση, σύμφωνα ιδίως με το δημόσιο διεθνές ή το εθιμικό δίκαιο.

(7) Προκειμένου να διασφαλίζεται η διαφάνεια του συστήματος και η ενημέρωση των οικείων προσώπων, τα κράτη μέλη πρέπει να ανακοινώνουν στα υπόλοιπα κράτη μέλη και στην Επιτροπή τα μέτρα που θέσπισαν στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού. για τους ίδιους λόγους, οι πληροφορίες αυτές πρέπει επίσης να δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

(8) Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της συνθήκης, για τη διασφάλιση της χρηστής λειτουργίας του κοινού καθεστώτος θεωρήσεων είναι απαραίτητη και δέουσα η επιλογή κανονισμού για τον καθορισμό των καταλόγων τρίτων χωρών, οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων και των χωρών, οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή.

(9) Ο παρών κανονισμός προβλέπει την πλήρη εναρμόνιση μεταξύ των τρίτων χωρών, οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων και των τρίτων χωρών των οποίων οι υπήκοοι απαλλάσσονται από αυτή την υποχρέωση. Επομένως, πρέπει να αντικατασταθεί το ισχύον κοινοτικό δίκαιο στον τομέα αυτό.

(10) Όσον αφορά τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν σύμφωνα με τη συμφωνία που συνήφθη στις 17 Μαΐου 1999 από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα δύο αυτά κράτη. Στο τέλος των διαδικασιών που προβλέπονται από τη συμφωνία, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τον παρόντα κανονισμό θα εφαρμόζονται επίσης και σε αυτά τα δύο κράτη.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

1. Οι υπήκοοι των τρίτων χωρών οι οποίες περιλαμβάνονται στον κατάλογο του παραρτήματος 1 πρέπει να διαθέτουν θεώρηση κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών.

2. Οι υπήκοοι των τρίτων χωρών οι οποίες περιλαμβάνονται στον κατάλογο του παραρτήματος ΙΙ απαλλάσσονται από την υποχρέωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 για διαμονή της οποίας η διάρκεια δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες.

Εν αναμονή των συμφωνιών απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης που θα συναφθούν από την Κοινότητα και τις τρίτες χώρες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του παραρτήματος II :

α) όταν μία από αυτές τις τρίτες χώρες υποβάλλει σε υποχρέωση θεώρησης τους υπηκόους κράτους μέλους :

-το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος μπορεί να γνωστοποιήσει γραπτώς στην Επιτροπή και το Συμβούλιο το μέτρο με το οποίο η τρίτη χώρα θέσπισε την υποχρέωση θεώρησης.

-το αργότερο δύο μήνες από τη γνωστοποίηση αυτή, η Επιτροπή δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σειρά L ανακοίνωση σχετικά με το θέμα του ληφθέντος από την τρίτη χώρα μέτρου. Η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για τους υπηκόους της τρίτης χώρας αναστέλλεται πέντε ημέρες μετά από αυτή τη δημοσίευση.

β) όταν η τρίτη χώρα καταργεί το μέτρο με το οποίο υποβάλλει σε υποχρέωση θεώρησης τους υπηκόους κράτους μέλους :

-το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος γνωστοποιεί αμέσως γραπτώς στην Επιτροπή και το Συμβούλιο το μέτρο κατάργησης. μόλις η Επιτροπή παραλάβει τη γνωστοποίηση αυτή, δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σειρά L, ανακοίνωση σχετικά με το μέτρο αυτό .

-η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για τους υπηκόους τρίτων χωρών επανέρχεται πέντε ημέρες μετά από τη δημοσίευση αυτή.

Οι δημοσιεύσεις που αναφέρονται στα σημεία α) και β) σημειώνουν κυρίως την ημερομηνία έναρξης ισχύος της αναστολής ή της επαναφοράς της απαλλαγής από τη θεώρηση.

3. Οι υπήκοοι νέων τρίτων χωρών που προέρχονται από χώρες αναφερόμενες στους καταλόγους που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα I και II, υπόκεινται στις διατάξεις των παραγράφων 1 και 2, έως ότου το Συμβούλιο αποφασίσει διαφορετικά σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία στην οικεία διάταξη της συνθήκης.

Άρθρο 2

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ως «θεώρηση» νοείται η άδεια που εκδίδεται από κράτος μέλος ή η απόφαση που λαμβάνεται από κράτος μέλος και η οποία απαιτείται με σκοπό:

-την είσοδο για διαμονή προβλεπόμενη σε αυτό το κράτος μέλος ή σε διάφορα κράτη μέλη, της οποίας η συνολική διάρκεια δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες,

-την είσοδο για διέλευση μέσω του εδάφους αυτού του κράτους μέλους ή διαφόρων κρατών μελών, με εξαίρεση τη διέλευση από τα αεροδρόμια.

Άρθρο 3

Οι απάτριδες υπό την έννοια της σύμβασης της Νέας Υόρκης της 28ης Σεπτεμβρίου 1954 και τα πρόσωπα που έχουν το καθεστώς του πρόσφυγα υπό την έννοια της σύμβασης της Γενεύης της 28ης Ιουλίου 1951 υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης ή απαλλάσσονται από αυτή την υποχρέωση υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους του τρίτου κράτους στο οποίο κατοικούν και το οποίο τους χορήγησε το ταξιδιωτικό τους έγγραφο.

Άρθρο

Ένα κράτος μέλος μπορεί να διατηρεί ή να προβλέπει εξαιρέσεις από την υποχρέωση θεώρησης που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 ή από την απαλλαγή θεώρησης που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, με την επιφύλαξη των συμφωνιών απαλλαγής από τη θεώρηση που θα συναφθούν από την Κοινότητα με τις τρίτες χώρες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του παραρτήματος ΙΙ, όσον αφορά:

α) τους κατόχους διπλωματικών διαβατηρίων, υπηρεσιακών διαβατηρίων και άλλων επίσημων διαβατηρίων.

β) τα πολιτικά πληρώματα της αεροπορίας και του ναυτικού.

γ) το πλήρωμα και τους ιπτάμενους συνοδούς βοηθητικών ή σωστικών πτήσεων και λοιπά πρόσωπα που επεμβαίνουν σε περιπτώσεις θεομηνιών και δυστυχημάτων .

δ) το πολιτικό πλήρωμα πλοίων που εκτελούν ταξίδια σε διεθνείς πλωτές οδούς.

ε) τους κατόχους αδειών διέλευσης που χορηγούνται από ορισμένους διεθνείς διακυβερνητικούς οργανισμούς στους υπαλλήλους τους.

στ) τα άτομα που φθάνουν στο έδαφός του με σκοπό να ασκήσουν αμειβόμενη δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της διαμονής τους.

Ένα κράτος μέλος μπορεί να απαλλάσσει από την υποχρέωση θεώρησης τους μαθητές υπηκόους τρίτης χώρας περιλαμβανομένης στον κατάλογο του παραρτήματος I, οι οποίοι κατοικούν σε τρίτη χώρα περιλαμβανόμενη στον κατάλογο του παραρτήματος II, όταν αυτοί οι μαθητές συμμετέχουν σε οργανωμένο ταξίδι στο πλαίσιο σχολικής ομάδας συνοδευόμενης από εκπαιδευτικό του ιδρύματος.

Άρθρο 5

Εντός προθεσμίας δέκα εργάσιμων ημερών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στα λοιπά κράτη μέλη και στην Επιτροπή τα μέτρα εξαίρεσης που έλαβαν δυνάμει του άρθρου 4. Οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις αυτού του καταλόγου και αυτών των μέτρων ανακοινώνονται εντός προθεσμίας πέντε εργάσιμων ημερών.

Οι ανακοινώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δημοσιεύονται από την Επιτροπή, για λόγους ενημέρωσης, στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 6

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 574/99 του Συμβουλίου [4] αντικαθίσταται από τον παρόντα κανονισμό.

[4] ΕΕ L 72 της 18.3.1999, σ. 2

Το Παράρτημα 1 των κοινών Κανόνων σχετικά με τις Προξενικές Υπηρεσίες καθώς και το παράρτημα 5 του κοινού Οδηγού, εκτός από το μέρος του IV, όπως αυτά προκύπτουν από την απόφαση της εκτελεστικής επιτροπής του Σένγκεν της 28ης Απριλίου 1999 (SCH/Com-ex(99)13) σχετικά με τις οριστικές αποδόσεις του κοινού Οδηγού και των κοινών Κανόνων σχετικά με τις Προξενικές Υπηρεσίες, αντικαθίστανται από τα παραρτήματα Ι και ΙΙ του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 7

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Βρυξέλλες

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Κατάλογος που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1

1. ΚΡΑΤΗ

Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες νήσοι

Άγιος Χριστόφορος και Νέβις

Αγκόλα

Αζερμπαϊτζάν

Αίγυπτος

Αιθιοπία

Αϊτή

Ακτή Ελεφαντοστού

Αλβανία

Αλγερία

Αντίγκουα και Μπαρμπούντα

Αρμενία

Αφγανιστάν

Βανουάτου

Βιετνάμ

Βιρμανία/Μυανμάρ

Βόρεια Κορέα

Βόρειες Μαριάνες (Νήσοι)

Βοσνία-Ερζεγοβίνη

Γεωργία

Γκάμπια

Γκαμπόν

Γκάνα

Γουιάνα

Γουινέα

Γουινέα Μπισάου

Γρενάδα

Δημοκρατία του Κογκό

Δομίνικα

Δομινικανή Δημοκρατία

Δυτική Σαμόα

Ερυθραία

Ζάμπια

Ζιμπάμπουε

Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Ιαμαϊκή

Ινδία

Ινδονησία

Ιορδανία

Ιράκ

Ιράν

Ισημερινή Γουινέα

Καζακστάν

Καμερούν

Καμπότζη

Κατάρ

Κεντροαφρικανική Δημοκρατία

Κένυα

Κίνα

Κιργιστάν

Κιριμπάτι

Κογκό

Κολομβία

Κομόρες

Κούβα

Κουβέιτ

Λάος

Λεσόθο

Λευκορωσία

Λίβανος

Λιβερία

Λιβύη

Μαδαγασκάρη

Μαλάουι

Μαλδίβες

Μάλι

Μαρόκο

Μάρσαλ (Νήσοι)

Μαυρίκιος

Μαυριτανία

Μικρονησία

Μογγολία

Μοζαμβίκη

Μολδαβία

Μπανγκλαντές

Μπαρμπάντος

Μπαχάμες

Μπαχρέιν

Μπελίζ

Μπενίν

Μποτσουάνα

Μπουρκίνα Φάσο

Μπουρούντι

Μπουτάν

Ναμίμπια

Ναούρου

Νεπάλ

Νίγηρας

Νιγηρία

Νότια Αφρική

Ομάν

Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (Σερβία και Μαυροβούνιο)

Ουγκάντα

Ουζμπεκιστάν

Ουκρανία

Πακιστάν

Παλάου

Παπουασία - Νέα Γουινέα

Περού

Πράσινο Ακρωτήριο

Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας

Ρουάντα

Ρωσία

Σάντα Λουσία

Σάο Τομέ και Πρίνσιπε

Σαουδική Αραβία

Σενεγάλη

Σεϋχέλλες

Σιέρα Λεόνε

Σολομώντος (Νήσοι)

Σομαλία

Σουαζιλάνδη

Σουδάν

Σουρινάμ

Σρι Λάνκα

Συρία

Ταϊλάνδη

Τανζανία

Τατζικιστάν

Τζιμπουτί

Τόγκα

Τόγκο

Τουβαλού

Τουρκία

Τουρκμενιστάν

Τρινιντάντ και Τομπάγκο

Τσαντ

Τυνησία

Υεμένη

Φιλιππίνες

Φίτζι

2. ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ

Ανατολικό Τιμόρ

Παλαιστινιακή Αρχή

Ταϊβάν

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Κατάλογος που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2

1. ΚΡΑΤΗ

Αγία Έδρα

Άγιος Μαρίνος

Ανδόρα

Αργεντινή

Αυστραλία

Βενεζουέλα

Βολιβία

Βουλγαρία

Βραζιλία

Γουατεμάλα

Ελβετία

Εσθονία

Ηνωμένες Πολιτείες

Ιαπωνία

Ισημερινός

Ισραήλ

Καναδάς

Κόστα Ρίκα

Κροατία

Κύπρος

Λετονία

Λιθουανία

Μαλαισία

Μάλτα

Μεξικό

Μονακό

Μπρουνέι

Νέα Ζηλανδία

Νικαράγουα

Νότια Κορέα

Ονδούρα

Ουγγαρία

Ουρουγουάη

Παναμάς

Παραγουάη

Πολωνία

Ρουμανία

Σαλβαδόρ

Σιγκαπούρη

Σλοβακία

Σλοβενία

Τσεχική Δημοκρατία

Χιλή

2. ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

Ειδική Διοικητική Περιοχή (ΕΔΠ) του Χονγκ Κονγκ* Ειδική Διοικητική Περιοχή (ΕΔΠ) του Μακάο*

* Η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης εφαρμόζεται μόνο στους κάτοχους διαβατηρίων που έχουν χορηγηθεί από αυτές τις ειδικές διοικητικές περιοχές.