Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία εξουσιοδοτείται η Ιταλία να εφαρμόσει μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 21 της έκτης οδηγίας (77/388/ΕΟΚ) του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1977 περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Τον Μάρτιο του 2001, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2001/244/ΕΚ [1] για την τροποποίηση του άρθρου 1 της απόφασης 1999/80/ΕΚ [2], προκειμένου να παραταθεί η ισχύς της μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2003. Με την απόφαση 1999/80/ΕΚ επιτρέπεται στην Ιταλία να εφαρμόσει μέχρι εκείνη την ημερομηνία μέτρο παρέκκλισης από τα άρθρα 2 και 10 παράγραφος 2 της έκτης οδηγίας (77/388/ΕΟΚ) του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1977 (περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών - Κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική βάση [3]), προκειμένου να απαλλαγούν οι παραδόσεις ορισμένων απορριμμάτων με εξαίρεση τα παλαιά μη σιδηρούχα μέταλλα, που πραγματοποιούν υποκείμενοι στο φόρο οι οποίοι είτε δεν είχαν μόνιμη εγκατάσταση είτε είχαν μόνιμη εγκατάσταση με κύκλο εργασιών χαμηλότερο από 2 δισεκ. ITL. Στους υποκείμενους σε φόρο με μόνιμη εγκατάσταση και κύκλο εργασιών μεγαλύτερο από 150 εκατ. ITL μπορεί, ωστόσο, να επιτραπεί να μην εφαρμόζουν τις εν λόγω συγκεκριμένες διατάξεις. Με την απόφαση 1999/80/ΕΚ επιτρέπεται στην Ιταλία να εφαρμόσει καθεστώς αναστολής σε παραδόσεις παλαιών μη σιδηρούχων μετάλλων.

[1] EE L 88, της 28.3.2001, σ. 17

[2] ΕΕ L 27, της 2.2.1999, σ. 24

[3] ΕΕ L 145, της 13.6.1977, σ. 1. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 2003/92/ΕΚ (ΕΕ L 260, της 11.10.2003, σ. 8).

2. Τα τελευταία έτη επισημάνθηκε επανειλημμένως στις υπηρεσίες της Επιτροπής από επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτόν και από την ιταλική διοίκηση το θέμα της συνέχισης της φοροδιαφυγής. Αμφότερες οι πλευρές τόνισαν ότι μόνο μία λύση, η οποία διασφαλίζει την ίση μεταχείριση όλων των επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτόν και αποφεύγει τον κίνδυνο μη καταβολής του ΦΠΑ που επιβάλλουν οι εν λόγω επιχειρηματίες, θα παρεμποδίσει μακροπρόθεσμα την φοροαποφυγή και τη στρέβλωση του ανταγωνισμού που προκύπτει εις βάρος των εντίμων επιχειρηματιών.

3. Με επιστολή που καταχωρίσθηκε στη Γενική Γραμματεία της Επιτροπής στις 31 Οκτωβρίου 2003, η ιταλική κυβέρνηση ζήτησε να της επιτραπεί - βάσει του άρθρου 27 της έκτης οδηγίας - να εφαρμόσει ειδικό καθεστώς φορολόγησης σε ορισμένες παραδόσεις αγαθών στον τομέα των απορριμμάτων.

4. Σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 3 της έκτης οδηγίας, τα άλλα κράτη μέλη ενημερώθηκαν για την αίτηση της Ιταλίας με επιστολή της 28ης Νοεμβρίου 2003.

5. Η ιταλική κυβέρνηση επιθυμεί να εφαρμόσει μηχανισμό "αντίστροφης επιβάρυνσης" στις ακόλουθες παραδόσεις αγαθών:

- την παράδοση, και σχετικές εργασίες, απορριμμάτων σιδήρου και παλαιοσιδήρου, καθώς και γυαλιού, χαρτιού και χαρτονιού, ρακών, κοκάλων και δέρματος, καουτσούκ και πλαστικού, συμπεριλαμβανομένων των παραδόσεων των υλικών αυτών μετά από μεταποίηση που έχουν υποστεί όπως καθαρισμό, στίλβωση, διαλογή, κοπή ή χύτευση σε πλινθώματα.

- την παράδοση, και σχετικές εργασίες, σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων προϊόντων, όπως ακατέργαστου χυτοσιδήρου, καθαρισμένου χαλκού και κραμάτων χαλκού, ακατέργαστου νικελίου και αργιλίου.

6. Στην αίτησή της, η ιταλική κυβέρνηση εξηγεί ότι το προτεινόμενο μέτρο έχει ως στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής από μικρούς επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στον τομέα, οι οποίοι παρότι επιβάλλουν ΦΠΑ, συχνά δεν καταβάλλουν τον φόρο στις αρχές και ως εκ τούτου μπορούν να προτείνουν χαμηλότερες τιμές παραγκωνίζοντας τους συμμορφούμενους επιχειρηματίες. Ο αριθμός και το μέγεθος των μη συμμορφούμενων επιχειρηματιών δημιουργούν σημαντικές δυσχέρειες στις φορολογικές αρχές ως προς τη διενέργεια αποτελεσματικού ελέγχου.

7. Το αιτούμενο μέτρο θα επιτρέψει στην Ιταλία να ορίσει τον αποδέκτη των αγαθών (και των σχετικών υπηρεσιών) ως υπόχρεο του φόρου. Σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 2 στοιχείο α) της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, ο αποδέκτης των παραδόσεων απορριμμάτων θα μπορεί να εκπίπτει τον οφειλόμενο φόρο για τις παραδόσεις αυτές. Το πεδίο εφαρμογής του μηχανισμού "αντίστροφης επιβάρυνσης" θα προσδιοριστεί από το είδος των παραδιδομένων αγαθών.

8. Το αιτούμενο μέτρο πρέπει να θεωρηθεί καταρχάς ως ένα μέτρο που αποσκοπεί στην αποτροπή ορισμένων ειδών φοροδιαφυγής στον τομέα της ανακύκλωσης απορριμμάτων, όπως της μη καταβολής του τιμολογούμενου ΦΠΑ από επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στη συλλογή, διαλογή και βασική μεταποίηση απορριμμάτων, των οποίων χάνονται στη συνέχεια τα ίχνη. Το μέτρο αποσκοπεί επίσης στην απλούστευση της εργασίας των φορολογικών αρχών, οι οποίες αντιμετωπίζουν συχνά μεγάλα προβλήματα όσον αφορά την είσπραξη του οφειλόμενου ΦΠΑ από επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτόν.

9. Το μέτρο είναι ανάλογο προς τους επιδιωκόμενους στόχους, δεδομένου ότι δεν προορίζεται να εφαρμοστεί σε όλες τις φορολογητέες πράξεις στον οικείο τομέα, αλλά μόνο σε συγκεκριμένες πράξεις που θέτουν σημαντικά προβλήματα φοροδιαφυγής.

10. Το μέτρο δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις στους ίδιους πόρους των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που προέρχονται από τον ΦΠΑ ούτε επηρεάζει το ύψος του οφειλόμενου φόρου στο τελικό στάδιο κατανάλωσης.

11. Στην ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της 7ης Ιουνίου 2000 όσον αφορά στρατηγική που αποβλέπει στη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος ΦΠΑ στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς [4], η Επιτροπή δεσμεύτηκε να προβεί σε εξορθολογισμό της πληθώρας παρεκκλίσεων που ισχύουν σήμερα. Εντούτοις, σε ορισμένες περιπτώσεις, ο εξορθολογισμός αυτός θα μπορούσε να συνίσταται στην επέκταση σε όλα τα κράτη μέλη της ισχύος ορισμένων παρεκκλίσεων οι οποίες έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικές.

[4] CΟΜ(2000) 348 τελικό.

12. Από πρόσφατες επαφές που είχε η Επιτροπή με ορισμένες εθνικές διοικήσεις και εκπροσώπους του τομέα προκύπτει ότι ενδέχεται να είναι αναγκαία η θέσπιση ενός ειδικού καθεστώτος προσαρμοσμένου στον ιδιαίτερο χαρακτήρα του τομέα, προκειμένου να διασφαλιστεί δικαιότερη φορολόγηση όλων των ενδιαφερομένων επιχειρηματιών της Κοινότητας. Η Επιτροπή προτίθεται να εκπονήσει πρόταση ειδικού καθεστώτος για τον τομέα της ανακύκλωσης απορριμμάτων.

13. Η Επιτροπή αποδέχεται ότι, εν αναμονή τροποποιήσεων μονιμότερου χαρακτήρα, με την παρέκκλιση αυτή επιτυγχάνεται η αποτελεσματική καταπολέμηση των παραβιάσεων των κανόνων του συστήματος ΦΠΑ. Για τον λόγο αυτό, θεωρεί ότι ενδείκνυται να χορηγηθεί η παρέκκλιση μέχρι την ημερομηνία έναρξης ισχύος ειδικού καθεστώτος για την εφαρμογή ΦΠΑ στον τομέα της ανακύκλωσης απορριμμάτων, ωστόσο, το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία εξουσιοδοτείται η Ιταλία να εφαρμόσει μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 21 της έκτης οδηγίας (77/388/ΕΟΚ) του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1977 περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη :

την συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την έκτη οδηγία (77/388/ΕΟΚ) του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1977 περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών - Κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική βάση [5], και ιδίως το άρθρο 27,

[5] ΕΕ L 145, της 13.6.1977, σ. 1. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 2003/92/ΕΚ (ΕΕ L 260, της 11.10.2003, σ. 8).

την πρόταση της Επιτροπής, [6]

[6] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Σύμφωνα με το άρθρο 27, παράγραφος 1 της έκτης οδηγίας ΦΠΑ, το Συμβούλιο, δύναται, αποφασίζοντας ομόφωνα, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, να επιτρέψει σε κάθε κράτος μέλος τη λήψη ή την παράταση ειδικών μέτρων παρέκκλισης από την οδηγία αυτή, με σκοπό την απλοποίηση της διαδικασίας επιβολής του φόρου ή την αποτροπή ορισμένων περιπτώσεων φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής.

(2) Με επιστολή που καταχωρίσθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2003 στη Γενική Γραμματεία της Επιτροπής, η ιταλική κυβέρνηση ζήτησε την άδεια να εφαρμόσει ειδικό καθεστώς φορολόγησης στον τομέα των απορριμμάτων.

(3) Τα άλλα κράτη μέλη ενημερώθηκαν για την αίτηση της Ιταλίας στις 28 Νοεμβρίου 2003.

(4) Η υπό εξέταση παρέκκλιση αποσκοπεί στο να επιτρέψει στην Ιταλία να ορίσει ως υπόχρεο του φόρου τον αποδέκτη συγκεκριμένων ειδών παραδόσεων στον τομέα των απορριμμάτων. Σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 2 στοιχείο α) της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, ο αποδέκτης των παραδόσεων απορριμμάτων θα μπορεί να εκπίπτει τον οφειλόμενο φόρο για τις παραδόσεις αυτές. Το μέτρο αυτό θα αμβλύνει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φορολογικές αρχές ως προς την είσπραξη του ΦΠΑ στον τομέα αυτόν, χωρίς να επηρεαστεί το ύψος του οφειλόμενου φόρου.

(5) Το αιτούμενο μέτρο πρέπει να θεωρηθεί καταρχάς ως ένα μέτρο που αποσκοπεί στην αποτροπή ορισμένων ειδών φοροδιαφυγής στον τομέα της ανακύκλωσης απορριμμάτων, όπως της μη καταβολής του τιμολογούμενου ΦΠΑ από επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στη συλλογή, διαλογή και βασική μεταποίηση απορριμμάτων, των οποίων χάνονται στη συνέχεια τα ίχνη. Το μέτρο αποσκοπεί επίσης στην απλούστευση της εργασίας των φορολογικών αρχών.

(6) Το μέτρο είναι ανάλογο προς τους επιδιωκόμενους στόχους, δεδομένου ότι δεν προορίζεται να εφαρμοστεί σε όλες τις φορολογητέες πράξεις στον οικείο τομέα, αλλά μόνο σε συγκεκριμένες πράξεις που θέτουν σημαντικά προβλήματα φοροδιαφυγής.

(7) Στις 7 Ιουνίου 2000, η Επιτροπή δημοσίευσε στρατηγική που αποβλέπει στη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος ΦΠΑ βραχυπρόθεσμα, στην οποία η Επιτροπή δεσμεύτηκε να προβεί σε εξορθολογισμό της πληθώρας των παρεκκλίσεων που ισχύουν σήμερα. Εντούτοις, σε ορισμένες περιπτώσεις, ο εξορθολογισμός αυτός θα μπορούσε να συνίσταται στην επέκταση σε όλα τα κράτη μέλη της ισχύος ορισμένων παρεκκλίσεων οι οποίες έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικές.

(8) Από πρόσφατες επαφές που είχε η Επιτροπή με ορισμένες εθνικές διοικήσεις και εκπροσώπους του τομέα προκύπτει ότι ενδέχεται να είναι αναγκαία η θέσπιση ενός ειδικού καθεστώτος προσαρμοσμένου στον ιδιαίτερο χαρακτήρα του τομέα, προκειμένου να διασφαλιστεί δικαιότερη φορολόγηση όλων των ενδιαφερομένων επιχειρηματιών της Κοινότητας. Η Επιτροπή προτίθεται να εκπονήσει πρόταση ειδικού καθεστώς για τον τομέα της ανακύκλωσης απορριμμάτων.

(9) Συνεπώς, το εν λόγω μέτρο παρέκκλισης θα έπρεπε να λήξει την ημερομηνία έναρξης ισχύος ειδικού καθεστώτος για την εφαρμογή ΦΠΑ στον τομέα της ανακύκλωσης απορριμμάτων, ωστόσο, το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2005.

(10) Η παρέκκλιση δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις στους ίδιους πόρους των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που προέρχονται από τον ΦΠΑ, ούτε επηρεάζει το ύψος του ΦΠΑ που επιβάλλεται στο τελικό στάδιο.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Κατά παρέκκλιση του άρθρου 21 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 28ζ της εν λόγω οδηγίας, η Ιταλία εξουσιοδοτείται να ορίσει ως υπόχρεο του φόρου προστιθέμενης αξίας τον αποδέκτη των παραδόσεων αγαθών και παροχών υπηρεσιών που αναφέρονται στο άρθρο 2 της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Ο αποδέκτης των παραδόσεων αγαθών και παροχών υπηρεσιών μπορεί να οριστεί ως υπόχρεος του ΦΠΑ στις ακόλουθες περιπτώσεις:

- παραδόσεις, και σχετικές εργασίες, απορριμμάτων σιδήρου και παλαιοσιδήρου, καθώς και γυαλιού, χαρτιού και χαρτονιού, ρακών, κοκάλων και δέρματος, καουτσούκ και πλαστικού, συμπεριλαμβανομένων των παραδόσεων των υλικών αυτών μετά από μεταποίηση που έχουν υποστεί όπως καθαρισμό, στίλβωση, διαλογή, κοπή ή χύτευση σε πλινθώματα.

- παραδόσεις, και σχετικές εργασίες, σιδηρούχων και μη σιδηρούχων ημικατεργασμένων προϊόντων, όπως ακατέργαστου χυτοσιδήρου, καθαρισμένου χαλκού και κραμάτων χαλκού, ακατέργαστου νικελίου και αργιλίου.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση λήγει την ημερομηνία έναρξης ισχύος ειδικού καθεστώτος για την εφαρμογή ΦΠΑ στον τομέα της ανακύκλωσης απορριμμάτων που τροποποιεί την οδηγία 77/388/ΕΟΚ, ωστόσο, το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2005.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλία.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος