ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - Μέτρα που έλαβε η Επιτροπή ανταποκρινόμενη στις παρατηρήσεις που συνόδευαν τη σύσταση του Συμβουλίου - Έκθεση συνακόλουθων μέτρων για το οικονομικό έτος 2000

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ

2. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 - ΚΟΙΝΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

3. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

4. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 - ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

5. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 - ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

6. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 - ΠΡΟΕΝΤΑΞΙΑΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ

7. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 - ΔΑΠΑΝΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

8. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 - ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

9. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 - ΔΗΛΩΣΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

10. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ 2000

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, και σύμφωνα με το άρθρο 276 παρ. 3 της Συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 89 παρ. 8 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, η έκθεση συνακόλουθων μέτρων της Επιτροπής σκοπό έχει να παρουσιάσει τα μέτρα που έλαβε για να ανταποκριθεί στις παρατηρήσεις που συνόδευαν τη σύσταση απαλλαγής για τον γενικό προϋπολογισμό και τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό της ΕΚΑΧ. Η παρούσα έκθεση αποτελεί την απάντηση στα αιτήματα του Συμβουλίου που διατυπώνονται στις συγκεκριμένες παρατηρήσεις που συνόδευαν τη σύσταση απαλλαγής της 5ης Μαρτίου 2002. Αναμένεται δε να παράσχει στο Συμβούλιο όλα τα αναγκαία πληροφοριακά στοιχεία για τις αναληφθείσες από την Επιτροπή ενέργειες, όταν θα συζητήσει την επόμενη σύσταση απαλλαγής για το 2001.

Τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή για καθεμία από τις επιμέρους συστάσεις του Συμβουλίου περιγράφονται εντός των πλαισίων.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Το Συμβούλιο επισημαίνει με ικανοποίηση ότι η ανάληψη διαφόρων πρωτοβουλιών από την Επιτροπή προκειμένου να βελτιώσει τη διαχείριση και τη λογιστική της, πρωτοβουλιών που βασίσθηκαν σε μεγάλο βαθμό στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αποδεικνύει την αξία της εν λόγω έκθεσης ως μέσου ελέγχου της νομιμότητας και της κανονικότητας της δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς και αξιολόγησης της ποιότητάς της. Εμμένει συνεπώς στην ανάγκη αυστηρής τήρησης των συστάσεων που διατυπώνονται κατά τη διαδικασία απαλλαγής.

Η Επιτροπή Prodi καταβάλλει μιαν άνευ προηγουμένου προσπάθεια για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης. Στο πλαίσιο αυτό, η διαδικασία απαλλαγής εκλαμβάνεται ως ευκαιρία για εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ των θεσμικών οργάνων με σκοπό τον εντοπισμό των τομέων όπου είναι δυνατές βελτιώσεις.

2. Το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για όλες τις θετικές πτυχές που αναφέρονται στην έκθεση, μολονότι συνειδητοποιεί ότι η Επιτροπή δεν έχει επιτύχει ακόμη τους στόχους που έχει θέσει στο πλαίσιο της μεταρρύθμισής της. Το Συμβούλιο επιθυμεί εν προκειμένω να τονίσει τη σημασία που αποδίδει στην αναδιατύπωση του Δημοσιονομικού Κανονισμού, ο οποίος αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του κοινοτικού δημοσιονομικού συστήματος.

Η Επιτροπή έχει την αίσθηση ότι έχει ήδη επιτύχει πολλά στις μεταρρυθμιστικές της προσπάθειες. Στη συγκεντρωτική έκθεση της Επιτροπής για το 2001 περιλαμβάνεται λεπτομερής ανάλυση της εφαρμογής της μεταρρύθμισης. Τα βασικά σημεία της ανάλυσης αυτής έχουν ως εξής :

- Προτεραιότητες, κατανομή και αποδοτική χρήση των πόρων

Προσδιορίσθηκαν και τέθηκαν τα χαρακτηριστικά σημεία, μέσω του Στρατηγικού Σχεδιασμού και Προγραμματισμού (ΣΣΠ), στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης. Η κατάρτιση των ετήσιων διαχειριστικών σχεδίων από όλες τις υπηρεσίες αποτέλεσε ένα σημαντικότατο βήμα προόδου. Η διαχείριση βάσει δραστηριοτήτων βοήθησε την Επιτροπή να εστιάσει τις δραστηριότητές της σε σαφείς προτεραιότητες, με σαφείς στόχους. Με την επιφύλαξη κάθε περαιτέρω βελτίωσης, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η Επιτροπή επέτυχε κατά το 2001 όλα όσα είχαν προαναγγελθεί στη Λευκή Βίβλο, καθώς και ότι τούτο αποτέλεσε σημαντικό επίτευγμα, δεδομένου ότι οι υπηρεσίες εργάσθηκαν με σημαντικούς χρονικούς και οικονομικούς περιορισμούς, καθώς και ότι μια τέτοια μεγάλη αλλαγή μπορεί να εφαρμοσθεί μόνο σταδιακά.

- Η πολιτική για τους ανθρώπινους πόρους

Η διαδικασία διαβουλεύσεων με το προσωπικό και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις οδήγησε στα ακόλουθα αποτελέσματα :

(1) Το "Συνολικό πακέτο για τη μεταρρύθμιση της πολιτικής προσωπικού", του Οκτωβρίου 2001, το οποίο περιελάμβανε 15 κεφάλαια. Τα εννέα πρώτα είχαν υποβληθεί στην Επιτροπή προς τελική απόφαση : κοινωνική δέσμη, με μέτρα για τις άδειες για οικογενειακούς λόγους και τις ελαστικές ρυθμίσεις της εργασίας. ισότητα των ευκαιριών μεταξύ γυναικών και ανδρών. κοινωνική πολιτική και υποδομή για το προσωπικό .ηθική παρενόχληση. επιμόρφωση. κινητικότητα. αναφορά παραπτωμάτων. πειθαρχικά. διατήρηση των επαγγελματικών προτύπων. προσλήψεις. μεσαία στελέχη. μισθοί και συντάξεις. Τα τελευταία έξι θέματα συζητήθηκαν με σκοπό την τελική χάραξη των προσανατολισμών της Επιτροπής: αξιολόγηση και προαγωγές. διάρθρωση των σταδιοδρομιών. έκτακτο προσωπικό. υπηρεσία διαμεσολάβησης. ευέλικτη συνταξιοδότηση και γενική αναθεώρηση του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης.

(2) Στις 20 Δεκεμβρίου, η Επιτροπή εξέδωσε σχέδιο κανονισμού για την τροποποίηση του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης και για τους κανόνες αξιολόγησης και προαγωγής, με σκοπό την υποβολή τους στην αρμόδια διοργανική επιτροπή, προς γνωμοδότηση. Το εν λόγω σχέδιο κανονισμού ενσωματώνει όλες τις κατά την Επιτροπή αναγκαίες αλλαγές των βασικών κανόνων που διέπουν την ευρωπαϊκή δημόσια διοίκηση.

(3) Η Επιτροπή εξέδωσε τις υπόλοιπες αποφάσεις κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 2002 (οδηγίες για την περιγραφή καθηκόντων, οδηγίες για την κινητικότητα, διεξαγωγή των διοικητικών εξετάσεων και των πειθαρχικών διαδικασιών, κανόνες περί των αποσπασμένων εθνικών εμπειρογνωμόνων στην Επιτροπή, αναφορά παραπτωμάτων, κοινωνική πολιτική, υπηρεσία διαμεσολάβησης, οδηγίες κατάρτισης και διατήρηση των επαγγελματικών προτύπων, αξιολόγηση και προαγωγές). Ακόμη, η Επιτροπή αποφάσισε να υποβάλει το σχέδιο κανονισμού στο Συμβούλιο, με σκοπό την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας μέχρι τα μέσα του 2003.

- Λογιστικός έλεγχος, δημοσιονομική διαχείριση και έλεγχος

Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στο να γίνουν οι διαδικασίες απλούστερες, ταχύτερες και με μεγαλύτερη υπευθυνότητα, μέσω της αποκέντρωσης της διαχειριστικής ευθύνης προς εκείνους που βρίσκονται εγγύτερα στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων, καθώς και της βελτίωσης της διαφάνειας.

(1) Το 2001, οι υπηρεσίες της Επιτροπής, βασιζόμενες σε μια αξιολόγηση των συναφών κινδύνων, της οργανωτικής δομής και της σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας, έθεσαν σε εφαρμογή νέα κυκλώματα δημοσιονομικής διαχείρισης, περιγράφοντας τα βασικά στάδια της έγκρισης των δημοσιονομικών πράξεων και τηρώντας τη βασική αρχή του διαχωρισμού της ανάληψης και της επαλήθευσης μιας πράξης. Ακόμη, κάθε υπηρεσία της Επιτροπής όρισε και έναν εσωτερικό ελεγκτή, για να επικουρεί τον γενικό διευθυντή ή των προϊστάμενο κατά την επαλήθευση της αποτελεσματικότητας των εσωτερικών ελέγχων.

(2) Επίσης το 2001, η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου ανεξαρτητοποιήθηκε από τον Δημοσιονομικό Έλεγχο. Ο ρόλος της είναι ουσιώδης, κατά το ότι παρέχει στην Επιτροπή την αναγκαία διαβεβαίωση, μέσω της ανεξάρτητης γνώμης της, επί της ποιότητας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου.

(3) Η κεντρική δημοσιονομική υπηρεσία, η οποία συστάθηκε το 2000, εστίασε τις εργασίες της κατά το 2001 στην πρόταση αναδιατύπωσης του Δημοσιονομικού Κανονισμού, στον ορισμό και τις οδηγίες για τα ελάχιστα πρότυπα εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνου για τις υπηρεσίες της Επιτροπής, στην ενίσχυση της διαχείρισης των κάθε είδους συμβάσεων στις υπηρεσίες της Επιτροπής. Ακόμη, εδόθη ιδιαίτερη προσοχή, μέσω της υπηρεσίας άμεσης υποστήριξης (help desk), στη ζητηθείσα υποστήριξη στην κατάρτιση και στην ενημέρωση. Τέλος, η ανάγκη βελτίωσης των κεντρικών συστημάτων δημοσιονομικής πληροφόρησης οδήγησε σε ενέργειες για τη συνολική ποιοτική αναβάθμιση του υφιστάμενου συστήματος και την ανάπτυξη των νέων λειτουργικών συστημάτων που καθορίζονται στη Λευκή Βίβλο (βάση δεδομένων για τις συμβάσεις, κεντρικό μητρώο τιμολογίων, διαχείριση της ανάκτησης ποσών).

(4) Οι γενικοί διευθυντές και οι προϊστάμενοι υπηρεσιών συνέταξαν τον Μάιο του 2002 τις πρώτες ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων, για το 2001. Οι εκθέσεις αυτές καταδεικνύουν τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί, αν και απομένουν πολλά να γίνουν για τη βελτίωση των συστημάτων δημοσιονομικής διαχείρισης.

(5) Στο ζήτημα του εσωτερικού ελέγχου και της δημοσιονομικής διαχείρισης εδόθη νέα ώθηση μέσω του νέου Δημοσιονομικού Κανονισμού, ο οποίος αντανακλά τις βασικές αρχές της δημοσιονομικής μεταρρύθμισης, πρόκειται δε να τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2003. Η μεταβίβαση της σε κεντρικό επίπεδο προέγκρισης σημαίνει ότι οι υπηρεσίες θα χρειασθεί να εστιάσουν την προσοχή τους στον βαθμό ετοιμότητας για την ανάληψη πλήρως αποκεντρωμένων αρμοδιοτήτων. Τα κεντρικά συστήματα υποστήριξης για τη δημοσιονομική και λογιστική πληροφόρηση βρίσκονται υπό επεξεργασία, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί η συμμόρφωσή τους προς τις απαιτήσεις του νέου Δημοσιονομικού Κανονισμού (ιδίως σε ό,τι αφορά τις νέες διαδικασίες διεκπεραίωσης εντός των υπηρεσιών των διατακτών και τα είδη πράξεων). Ακόμη, η Επιτροπή εξετάζει και τρόπους προώθησης της τήρησης των αρχών της λογιστικής βάσει της αυτοτέλειας των χρήσεων, πράγμα που συνεπάγεται αλλαγές τόσο στους λογιστικούς κανόνες όσο και στα μηχανογραφικά συστήματα. Το σχέδιο αυτό εγκαινιάσθηκε μέσω ενός υπομνήματος που παρουσίασε η κα. Schreyer στην Επιτροπή τον Ιούλιο του 2002, και στο οποίο θα δοθεί συνέχεια τον Δεκέμβριο του 2002 με ανακοίνωση σχετικά με την οργάνωση του σχεδίου αυτού. Παράλληλα, η Επιτροπή συνεχίζει τις ενέργειές της για τη βελτίωση του σημερινού μηχανογραφικού συστήματος.

Ως εκ τούτου, μπορεί να θεωρηθεί ότι πολλές από τις μεταρρυθμιστικές δραστηριότητες έχουν ήδη υλοποιηθεί, η δε αναδιατύπωση του Δημοσιονομικού Κανονισμού, η οποία αποφασίσθηκε ομόφωνα από το Συμβούλιο μέσω μιας ιδιαίτερα έντονης διαδικασίας, ολοκληρώθηκε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, και με την αναγκαία εξέταση και συζήτηση των απόψεων των ενδιαφερομένων μερών.

*Το λογιστικό πλαίσιο και το λογιστικό σύστημα της Επιτροπής καταρτίσθηκαν σε μια περίοδο όπου στον δημόσιο τομέα εχρησιμοποιείτο εν γένει η ταμειακή λογιστική, εξυπηρετώντας κυρίως τις ανάγκες της δημοσιονομικής λογιστικής. Ακόμη, οι σχετικές διαδικασίες έπρεπε να σχεδιασθούν έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις διατάξεις του Δημοσιονομικού Κανονισμού. Το λογιστικό σύστημα της Επιτροπής σχεδιάσθηκε για ταμειακή λογιστική, απλώς δε αναπροσαρμόσθηκε σε περιορισμένο βαθμό για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της σύγχρονης γενικής λογιστικής.

*Η Επιτροπή έχει ήδη εισαγάγει στοιχεία της λογιστικής που βασίζεται στην αυτοτέλεια των χρήσεων, κατά την παρουσίαση των δημοσιονομικών καταστάσεων των τελευταίων ετών. Ωστόσο, η αξιοπιστία και ακρίβεια των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την κατάρτιση των δημοσιονομικών καταστάσεων δεν έχουν βελτιστοποιηθεί, και τούτο κυρίως λόγω του ότι ορισμένα δεδομένα ισολογισμών και στοιχεία για τα παραρτήματα των λογαριασμών λαμβάνονται από πηγές εκτός του επίσημου λογιστικού συστήματος.

3. Το Συμβούλιο διαπιστώνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά πλεονάσματα στο τέλος του οικονομικού έτους. Η τάση αυτή θα μπορούσε να θίξει την αξιοπιστία και τη χρηστή διαχείριση του κοινοτικού προϋπολογισμού.

Τα πλεονάσματα αυτά οφείλονται σε λανθασμένες εκτιμήσεις τόσο των εσόδων όσο και των δαπανών. Το Συμβούλιο ζητεί από την Επιτροπή να προβαίνει, με τη συνεργασία των κρατών μελών, σε ακριβέστερη εκτίμηση των χρηματοδοτικών πηγών και να προσαρμόζει τις προβλέψεις δαπανών στις πραγματικές ανάγκες.

Η Επιτροπή εξακολουθεί να επεξεργάζεται και να βελτιώνει την προσέγγισή της στη διαχείριση του προϋπολογισμού. Βασιζόμενη στο σχέδιο εφαρμογής του 2001 και στην κοινή δήλωση, η Επιτροπή παρέδωσε στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ένα περιεκτικότερο σχέδιο εφαρμογής για το οικονομικό έτος 2002.

Έχουν ληφθεί μέτρα για τη βελτίωση της πρόβλεψης των πληρωμών από τα Διαρθρωτικά Ταμεία (βλέπε σημείο 3.1).

Η πρόβλεψη των ιδίων πόρων που εντάσσεται στο προσχέδιο προϋπολογισμού καταρτίζεται βάσει των πλέον πρόσφατων οικονομικών προβλέψεων που διατυπώνει η ΓΔ ECFIN την άνοιξη, και αφού ζητηθεί η γνώμη των κρατών μελών στο πλαίσιο της Συμβουλευτικής Επιτροπής Ιδίων Πόρων (ΣΕΙΠ). Ακόμη, η ως άνω πρόβλεψη αναθεωρείται στη συνέχεια κατά τη διάρκεια μιας σύσκεψης της ΣΕΙΠ (η οποία πραγματοποιείται κανονικά τον Απρίλιο), κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους αναφοράς και βάσει των οικονομικών προβλέψεων της άνοιξης του έτους αυτού. Οι πληρωμές των κρατών μελών αναπροσαρμόζονται ανάλογα, μέσω συμπληρωματικών και/ή διορθωτικών προϋπολογισμών. Η Επιτροπή προσπαθεί συνεχώς για τη βελτίωση της ακρίβειας της πρόβλεψής της. Ωστόσο, θα πρέπει να υπομνησθεί ότι η πρόβλεψη των ιδίων πόρων αναφέρεται σε οικονομικά μεγέθη (ΑΕΠ, βάση ΦΠΑ, εισαγωγές της ΕΕ κ.λπ.) που υπόκεινται σε σημαντικές διακυμάνσεις. Ως εκ τούτου, κάποιος βαθμός σφάλματος είναι αναπόφευκτος.

4. Το Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι το γεγονός ότι οι περισσότερες δαπάνες πραγματοποιούνται στα κράτη μέλη και τη διαχείρισή τους την αναλαμβάνουν εθνικοί οργανισμοί δεν μεταβάλλει την τελική ευθύνη της Επιτροπής όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού, την οποία υπέχει σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης.

Αν και η τελική ευθύνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού παραμένει στην Επιτροπή, διαχειριστική ευθύνη φέρουν και όσοι είναι επιφορτισμένοι με την εφαρμογή των κοινών πολιτικών. Στο σημείο αυτό εδόθη ιδιαίτερη έμφαση από το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο στην ετήσια έκθεσή του προσπαθεί να διαχωρίσει σαφέστερα τους ρόλους των επιμέρους παραγόντων.

Όπως επισημαίνει στην ανάλυσή του των απαντήσεων των κρατών μελών, η Επιτροπή έλαβε υπό σημείωση την επιθυμία των κρατών μελών να μετατραπεί η ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σε ένα μέσο βελτίωσης της δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς και την αποφασιστικότητά τους ως προς την πλήρη συνεκτίμηση των παρατηρήσεων και συστάσεων που τους απευθύνονται. Η Επιτροπή αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στα διάφορα ζητήματα που τίθενται από τα κράτη μέλη, ιδίως σε ό,τι αφορά την απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου (βλέπε κατωτέρω), και προτίθεται να παράσχει, εντός του συγκεκριμένου πλαισίου των επιμέρους πολιτικών, κάθε δυνατή συνδρομή προς τα κράτη μέλη, με σκοπό να εξασφαλίσει την ενιαία και αποτελεσματική εφαρμογή των κανονισμών.

Ακόμη, η Επιτροπή πιστεύει ότι θα πρέπει να αρχίσουν συζητήσεις και διαβουλεύσεις με στόχο την ενίσχυση των εξουσιών της για τη διεξαγωγή επιθεωρήσεων και την επιβολή ποινών, πράγμα που μεσοπρόθεσμα θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρακτικές προτάσεις βάσει των υφιστάμενων μηχανισμών, π.χ. με γνώμονα τη συχνότητα των επιθεωρήσεων και τις δημοσιονομικές διορθώσεις.

5. Ως προς την παρούσα διαδικασία απαλλαγής, το Συμβούλιο πρέπει να τονίσει ότι ανησυχεί για το γεγονός ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν μπόρεσε ακόμη να παράσχει θετική Δήλωση Αξιοπιστίας (DAS), λόγω του απαράδεκτα υψηλού ποσοστού σφαλμάτων στις υποκείμενες πράξεις των πληρωμών, σημειώνοντας πάντως ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο προέβη σε θετική εκτίμηση όσον αφορά τους ιδίους πόρους, τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις διοικητικές δαπάνες. Επιπλέον, το Συμβούλιο διερωτάται γιατί οι πολυάριθμες θετικές εκτιμήσεις που αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο στην έκθεσή του δεν αντιστοιχούν, μεταξύ άλλων, στο επίπεδο των σφαλμάτων στην εγγύηση των παρεχόμενων πιστοποιήσεων.

Η θετική εκτίμηση του Ε.Σ., η οποία καλύπτει και τους λογαριασμούς, αφορά σημαντικό αριθμό πράξεων και καταδεικνύει τα επιτεύγματα της Επιτροπής, όχι μόνο όπου είναι πλήρως υπεύθυνη για τις δραστηριότητές της, αλλά και σε ένα σταθερότερο και συμμετοχικό περιβάλλον όπως εκείνο των ιδίων πόρων. Ωστόσο, η Επιτροπή έχει δεσμευθεί για τη βελτίωση της κατάστασης όσον αφορά τις πληρωμές και ευελπιστεί ότι η μεταρρύθμιση θα έχει θετικά αποτελέσματα για τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης. Όσον αφορά τα Διαρθρωτικά Ταμεία, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, με τον κανονισμό αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου και τους εκτελεστικούς κανονισμούς αριθ. 438/2001 και 448/2001, δημιουργήθηκε ένα πλαίσιο το οποίο αναμένεται να εξασφαλίσει τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης στα κράτη μέλη, οπότε και ένα περισσότερο αποδεκτό επίπεδο σφαλμάτων κατά τις πράξεις που υπεισέρχονται στις πληρωμές. Τώρα έχει εκδοθεί ένας παρόμοιος ελεγκτικός κανονισμός και για το Ταμείο Συνοχής, ο κανονισμός 1386/2002.

6. Το Συμβούλιο εκτιμά τις προσπάθειες που καταβάλλει το Ελεγκτικό Συνέδριο προκειμένου να εξελιχθεί η Δήλωση Αξιοπιστίας σε μέσο ανάλυσης των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, ενώ, μολονότι εκφράζει ικανοποίηση για τη συνέχεια που έδωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο στις προηγούμενες παρατηρήσεις του, επαναλαμβάνει το αίτημά του να καθιερωθούν δείκτες που να επιτρέπουν την παρακολούθηση της προόδου από το ένα έτος στο άλλο. Σημειώνει πάντως με ικανοποίηση το γεγονός ότι η προσέγγιση που ακολουθεί το Ελεγκτικό Συνέδριο στην παρούσα έκθεση επιτρέπει να εντοπίζονται καλύτερα οι κίνδυνοι και οι βελτιώσεις ανά τομέα δραστηριότητας.

Η Επιτροπή επιθυμεί να συνεργασθεί με το Ε.Σ. για τον προσδιορισμό αντιπροσωπευτικών δεικτών, οι οποίοι θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από την Επιτροπή όχι μόνο για τη μέτρση αλλά και για τη βελτίωση των επιδόσεών της στη δημοσιονομική διαχείριση.

Το Συμβούλιο αναγνωρίζει τις τεχνικές δυσκολίες που παρουσιάζει η διενέργεια ελέγχων σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, όπως αυτό που καλύπτει ο κοινοτικός προϋπολογισμός.

Κατά συνέπεια, με σκοπό την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των υφιστάμενων πόρων και την επίτευξη ισόρροπης σχέσης κόστους/οφέλους, το Συμβούλιο υποστηρίζει οποιαδήποτε πρωτοβουλία με στόχο τη βελτίωση της συνάρθρωσης των ελεγκτικών εργασιών της Επιτροπής και των κρατών μελών με τους ελέγχους του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, μολονότι αναγνωρίζεται η ανεξαρτησία του, καλείται εν προκειμένω να επεκτείνει και σε άλλους τομείς του προϋπολογισμού την πρακτική που εφαρμόζει ήδη στο πλαίσιο της ΚΓΠ, και η οποία συνίσταται στη χρήση των ευρημάτων των οργανισμών πληρωμής των κρατών μελών. Θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιεί και τα αποτελέσματα των κάθε είδους ελέγχων που διενεργούν τα αρμόδια εθνικά όργανα και να αξιοποιεί τις πληροφορίες και την εμπειρογνωμοσύνη της εσωτερικής υπηρεσίας ελέγχου της Επιτροπής.

Η μέθοδος αυτή θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ χρήσιμη, λόγω των κινδύνων που ενυπάρχουν στη διαδικασία της διεύρυνσης και απορρέουν από τις διαφορές των πολιτικών και διοικητικών τακτικών τις οποίες θα αντιμετωπίσει στο μέλλον η Επιτροπή κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Εφόσον χρειασθεί, η Επιτροπή θα παράσχει ευχαρίστως κάθε χρήσιμη συνδρομή προς το Ε.Σ. κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. Για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, έχουν διατυπωθεί, μέσω αρκετών εγγράφων περί απλοποίησης (βλέπε και κατωτέρω), ορισμένες ιδέες για στενότερο συντονισμό των ελεγκτικών εργασιών.

7. Το Συμβούλιο υπενθυμίζει την Κοινή Δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τα Υπόλοιπα Προς Εκκαθάριση (ΥΠΕ), που έγινε κατά το Συμβούλιο Προϋπολογισμού της 22ας Νοεμβρίου 2001. Επιμένει ότι επιβάλλεται να εξαλειφθούν μεσοπρόθεσμα τα αφύσικα ΥΠΕ και αναμένει ότι η Επιτροπή θα υποβάλει, το αργότερο ταυτόχρονα με το προσχέδιο προϋπολογισμού 2003, σχέδιο δράσης για την εξέταση όλων των φακέλων που παρουσίαζαν κινδύνους στις αρχές του οικονομικού έτους 2002.

1. Η Κοινή Δήλωση του Νοεμβρίου 2001 ζητούσε από την Επιτροπή να υποβάλει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ένα σχέδιο δράσης και μερικές εκθέσεις αντιστοιχούσες στις ημερομηνίες 30.04.2002, 31.08.2002 και 31.12.2002, και αναφερόμενες στην πρόοδο ως προς την εξέταση όλων των δυνητικά αφύσικων αναλήψεων υποχρεώσεων (περί τις 16 000 περιπτώσεις).

2. Το σχέδιο δράσης, καθώς και η πρώτη έκθεση προόδου για την περίοδο από τον Ιανουάριο μέχρι το τέλος Απριλίου 2002 υπεβλήθησαν τον Ιούνιο του 2002 προς την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, μαζί με το ΠΣΠ για το 2003. Μέχρι τις 30 Απριλίου 2002 οι υπηρεσίες της Επιτροπής είχαν εξετάσει το 27% όλων των υποχρεώσεων που ενέπιπταν στον ως άνω ορισμό αυτόν (γραμμές που καλύπτονταν από την Κοινή Δήλωση και γραμμές που δεν καλύπτονταν).

3. Η δεύτερη έκθεση προόδου, για τη συνολική κατάσταση από τον Ιανουάριο μέχρι το τέλος Αυγούστου 2002, υπεβλήθη προς την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή στις 15 Οκτωβρίου 2002. Από την έκθεση αυτή προέκυπτε ότι, σο πλαίσιο των καλυπτόμενων από την Κοινή Δήλωση γραμμών, μέχρι το τέλος Αυγούστου η Επιτροπή είχε εξετάσει περί τις 1850 υποχρεώσεις (74%), από τις συνολικά 2500 που πρόκειται να εξετασθούν στο πλαίσιο των γραμμών αυτών.

Μία περαιτέρω έκθεση θα καταρτισθεί με αντικείμενο την κατάσταση στις 31.12.2002.

4. Κατά το Συμβούλιο ECOFIN της 25ης Νοεμβρίου 2002 συμφωνήθηκε μια νέα Κοινή Δήλωση, η οποία ακολουθεί πιστά την προσέγγιση που είχε υιοθετηθεί στο πλαίσιο της Κοινής Δήλωσης του Νοεμβρίου 2001: Κατά την έναρξη του οικονομικού έτους 2003 θα υποβληθεί, μαζί με το ΠΣΠ 2004, ένα νέο σχέδιο δράσης για την εξέταση των δυνητικά αφύσικων υποχρεώσεων, θα ακολουθήσουν δε εκθέσεις των αποτελεσμάτων της εξέτασης στις 31 Μαρτίου, στις 31 Ιουλίου και στις 31 Δεκεμβρίου 2003.

8. Το Συμβούλιο εμμένει στην ανάγκη να ενισχυθεί η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Υπενθυμίζει εν προκειμένω τη σημασία που αποδίδει στις εργασίες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και επαναλαμβάνει την επιθυμία του να αρθούν το συντομότερο δυνατόν τα τελευταία εμπόδια στην εύρυθμη λειτουργία της υπηρεσίας αυτής.

Τα εναπομένοντα εμπόδια στην εύρυθμη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης έχουν σε μεγάλο βαθμό αρθεί. Η εκτενής αναδιάρθρωση της υπηρεσίας αυτής έχει ολοκληρωθεί, διανύεται δε τώρα μια περίοδος παγίωσης. Η υπηρεσία αυτή έχει πλέον τρεις διευθύνσεις, οι οποίες είναι αρμόδιες για την Πολιτική, τη Νομοθεσία και τις Νομικές Υποθέσεις (Διεύθυνση Α), τις Έρευνες και τις Επιχειρήσεις (Διεύθυνση Β), και τις Πληροφορίες, την Επιχειρησιακή Στρατηγική και την Τεχνολογία της Πληροφορίας (Διεύθυνση Γ).

Όσον αφορά τον διορισμό των διευθυντών της Διεύθυνσης Γ και της Διεύθυνσης Β, ο πρώτος διορίσθηκε στις αρχές του 2002, ενώ ο διορισμός του δεύτερου έχει πλέον και αυτός επικυρωθεί.

Έχει αρχίσει μια διαδικασία προσλήψεων για την πλήρωση των υπόλοιπων κενών θέσεων στην εν λόγω υπηρεσία, ελπίζεται δε να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2002.

Όπως το Ελεγκτικό Συνέδριο και η Επιτροπή, το Συμβούλιο καλεί τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες επικύρωσης της Σύμβασης για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας.

Όλα τα κράτη μέλη έχουν πλέον επικυρώσει επίσημα την εν λόγω σύμβαση, αν και το δεύτερο πρωτόκολλο, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σύμβασης, μένει να επικυρωθεί από πέντε κράτη μέλη.

Όσον αφορά τη διάκριση μεταξύ απάτης και παρατυπίας, η Επιτροπή ανέλαβε κατά το 2001 πρωτοβουλία για την κάλυψη του κενού στον τομέα αυτόν, μέσω της πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ποινική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Η πρόταση αυτή περιλαμβάνει στοιχεία από τη Σύμβαση του 1995 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων, εντάσσοντας στο άρθρο 3 ορισμό της απάτης και του τι συνιστά βαρεία απάτη. Η Επιτροπή ανέλαβε την πρωτοβουλία να παρουσιάσει την πρόταση αυτή δυνάμει του άρθρου 280 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι δεν φαινόταν πιθανό, λόγω της σημερινής κατάστασης των πραγμάτων, η προτεινόμενη σύμβαση και τα προσαρτώμενα πρωτόκολλα να επικυρωθούν, στο προβλεπτό μέλλον, από όλα τα κράτη μέλη, πράγμα που αποτελεί ουσιώδη προϋπόθεση για την εφαρμογή της σύμβασης αυτής σε ολόκληρη την Ένωση. Το άρθρο 1 παρ. 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2988/95 περιέχει τον ορισμό της παρατυπίας.

1. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ

1.1. Δημοσιονομική διαχείριση

Το Συμβούλιο τονίζει ότι το υπόλοιπο της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2000 ήταν ιδιαίτερα υψηλό. Καλεί συνεπώς την Επιτροπή να επεξεργάζεται λεπτομερώς τις δημοσιονομικές προβλέψεις της, για να αποφεύγονται στο μέλλον υπερβολικά πλεονάσματα. Θα μπορούσε εν ανάγκη να προβαίνει, όπως προτείνει το Ελεγκτικό Συνέδριο, σε αναπροσαρμογές κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης, έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη σημαντικές εξελίξεις στον τομέα των εσόδων και να γίνονται ενδεχομένως διορθώσεις μέσω διορθωτικού και συμπληρωματικού προϋπολογισμού.

Όσον αφορά τους ίδιους πόρους στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 2002, η Επιτροπή, αντί να περιμένει την παρουσίαση του συνήθους διορθωτικού και συμπληρωματικού προϋπολογισμού την άνοιξη, παρουσίασε στις 27 Φεβρουαρίου διορθωτικό προϋπολογισμό ο οποίος ελάμβανε υπόψη σημαντικές μεταβολές που είχαν επέλθει στα έσοδα λόγω ιδίως ενός δυνητικά μεγάλου πλεονάσματος από το 2001 και των συνεπειών της νέας απόφασης περί ιδίων πόρων.

Η Επιτροπή συνεχίζει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εκτέλεση του προϋπολογισμού κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους. Όπως ορίζεται στην Κοινή Δήλωση (SN4608/08), η Επιτροπή υπέβαλε στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή το σχέδιο εφαρμογής για το οικονομικό έτος 2002, το οποίο κάλυπτε τους τομείς 2,3,4 και 7. Ακόμη, υπέβαλε και τα αποτελέσματα μιας προκαταρκτικής εξέτασης της εκτέλεσης μέχρι το τέλος Ιουνίου. Η Επιτροπή εξέτασε το σχέδιο του 2002 κατά τα τέλη Αυγούστου, με γνώμονα τα στοιχεία της πραγματικής εκτέλεσης, και υπέβαλε τα πορίσματά της στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή τον Οκτώβριο, παρέχοντας ένα αναθεωρημένο σχέδιο για το υπόλοιπο του έτους. Τον Νοέμβριο εδόθη μια έκθεση προόδου σχετικά με την κατάσταση στα τέλη Οκτωβρίου σε σύγκριση με το αναθεωρημένο σχέδιο. Ακόμη, η ετήσια πρόταση για την τεχνική αναπροσαρμογή στο τέλος του έτους (συνολική μεταφορά), με σκοπό την εκ νέου ισοσκέλιση των πιστώσεων πληρωμών, υπεβλήθη στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή τον Οκτώβριο.

Επιπλέον, η Επιτροπή θα πρέπει γενικά να βελτιώσει την ποιότητα των πληροφοριών που επισυνάπτονται στο λογαριασμό διαχείρισης, και ιδίως να τις συνοδεύει με επαρκή επεξηγηματικά στοιχεία.

Η Επιτροπή επεδόθη επί ένα διάστημα σε βελτιώσεις του τρόπου σύνταξης των δημοσιονομικών της εκθέσεων, συνεχίζει δε να αναζητεί βελτιώσεις. Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την κατάσταση των πληρωμών και των αναλήψεων υποχρεώσεων σε εβδομαδιαία βάση.

1.2. Ειδική ευαρέσκεια στο πλαίσιο της Δήλωσης Αξιοπιστίας

Το Συμβούλιο χαίρεται για το γεγονός ότι το αποτέλεσμα των διενεργηθέντων ελέγχων επέτρεψε στο Ελεγκτικό Συνέδριο να εξασφαλίσει επαρκείς εγγυήσεις όσον αφορά τη νομιμότητα και κανονικότητα των παραδοσιακών ιδίων πόρων που καταγράφονται στα κράτη μέλη, καθώς και να παράσχει, εντός των ορίων του λογιστικού ελέγχου, εύλογη διαβεβαίωση για την αξιοπιστία του συστήματος είσπραξης των πόρων ΦΠΑ και ΑΕΠ το οποίο έχει δημιουργήσει η Επιτροπή.

Σημειώνει ωστόσο ότι απαιτείται περαιτέρω πρόοδος, ιδίως όσον αφορά τη διαχείριση και τον έλεγχο των μέτρων αντιντάμπινγκ, με την αξιοποίηση και των υφιστάμενων βάσεων δεδομένων, καθώς και όσον αφορά την τήρηση χωριστής λογιστικής για τις τελωνειακές οφειλές, όπως αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο στην έκθεσή του.

Η Επιτροπή εξακολουθεί να εστιάζει την προσοχή της κατά τους δικούς της εσωτερικούς ελέγχους στη λογιστική Β. Με επιδίωξη τη βελτίωση της διαχείρισης των χωριστών λογαριασμών, ιδίως της διαδικασίας διαγραφής, η Επιτροπή πρότεινε το 1997 να τροποποιηθεί ο σχετικός κανονισμός. Η πρόταση αυτή εκκρεμεί ακόμη στο Συμβούλιο.

1.3. Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας στον τομέα των ιδίων πόρων

Το Συμβούλιο χαιρετίζει την πρωτοβουλία του Ελεγκτικού Συνεδρίου να εξετάσει, στο πλαίσιο της Δήλωσης Αξιοπιστίας, την κατάσταση της είσπραξης των ιδίων πόρων με γνώμονα την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο υποστηρίζει οποιοδήποτε διάβημα της Επιτροπής για την ενίσχυση του διαλόγου με τα κράτη μέλη, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η σύγκριση της αποτελεσματικότητας των διαφόρων μέσων που διαθέτουν οι εθνικές διοικήσεις για να εξασφαλίζουν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Υποστηρίζει ιδίως τις συστάσεις που διατύπωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο στον τομέα του ΦΠΑ και σημειώνει τα μέτρα που έχει λάβει ήδη η Επιτροπή.

Όσον αφορά τον ΦΠΑ, η Επιτροπή συνέχισε, μεταξύ άλλων, και τις προσπάθειές της για την ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, ενώ εξακολούθησε να επεξεργάζεται μια κοινή προσέγγιση της ανάλυσης κινδύνου για τις ανάγκες του ελέγχου και προέβη σε μιαν ενδελεχή εξέταση, σε συνεργασία με τις εθνικές διοικήσεις, των συστάσεων του Ε.Σ. σχετικά με τη χρησιμοποίηση των οικονομικών στατιστικών ως μέσο ελέγχου των πιθανών περιπτώσεων φοροδιαφυγής.

1.4. Συνέχεια που εδόθη στις προηγούμενες παρατηρήσεις

Το Συμβούλιο σημειώνει με ικανοποίηση την πρόοδο που έχει σημειωθεί χάρη στα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή σύμφωνα με τις προηγούμενες παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, και καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει τη συνεργασία της με τα κράτη μέλη, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή του καθεστώτος διαμετακόμισης, ώστε να επιλυθούν τα σχετικά προβλήματα.

Η Επιτροπή συνέχισε τις προσπάθειές της για τη βελτίωση της εφαρμογής του καθεστώτος διαμετακόμισης, μέσω της ολοκλήρωσης της ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗΣ, ΙΔΙΩΣ ΔΕ ΤΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ του συστήματος εγγυήσεων, της προσωρινής έκδοσης τους "Εγχειριδίου Διαμετακόμισης" ("Transit Manual") και της υιοθέτησης διαφόρων διοικητικών ρυθμίσεων. ΕΚΑΝΕ και άλλα βήματα, με σκοπό την εφαρμογή στην πράξη, μέχρι την 1η Ιουλίου 2003, του νέου μηχανογραφικού συστήματος διαμετακόμισης μεταξύ των ΧΩΡΩΝ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ τη σύμβαση για ένα κοινό καθεστώς διαμετακόμισης, του 1987.

Από τα ευρήματα των επιθεωρήσεων της Επιτροπής προκύπτει ότι η κατάσταση στα κράτη μέλη βελτιώνεται εν γένει, αν και ανομοιόμορφα. Η Επιτροπή συνεργάσθηκε στενά με τις υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου των τελωνείων των κρατών μελών, οι οποίες διεξήγαγαν μερικές επιθεωρήσεις, οι οποίες στη συνέχεια αξιολογήθηκαν από την Επιτροπή. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εξέλιξη του καθεστώτος διαμετακόμισης, ιδιαίτερα δε το χρονικό της εφαρμογής του νέου μηχανογραφικού συστήματος διαμετακόμισης.

Το Συμβούλιο καλεί εξάλλου την Επιτροπή να ακολουθήσει τις κατευθυντήριες γραμμές του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά τη σκοπιμότητα του να ζητηθούν από τα κράτη μέλη περιοδικές εκθέσεις σχετικά με την ποιότητα των στατιστικών τους για το ΑΕΠ, στο πλαίσιο της μελλοντικής οδηγίας «ΑΕΠ».

Η παρατήρηση αυτή εξετάζεται στο σχέδιο πρότασης της Επιτροπής για έναν νέο κανονισμό ΑΕΠ, ο οποίος βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη γραπτή διαδικασία και πρόκειται να αντικαταστήσει την ισχύουσα οδηγία ΑΕΠ. Εάν ο κανονισμός αυτός εκδοθεί αρκετά νωρίς το 2003, οι πρώτες ετήσιες εκθέσεις για την ποιότητα των στατιστικών είναι δυνατόν να υποβληθούν τον Οκτώβριο του 2003. Το άρθρο 2 παρ. 3 του εν λόγω σχεδίου προβλέπει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαβιβάζουν στην Επιτροπή (Eurostat), και μαζί με τα ετήσια στοιχεία τους για το ΑΕΠ, μιαν έκθεση για την ποιότητα των στατιστικών τους.

Ακόμη, θα ήθελε να ενθαρρύνει την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της για τη βελτίωση των διαδικασιών εναρμόνισης των διαφόρων στατιστικών σειρών, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί πλήρης λογιστική επεξεργασία των βάσεων υπολογισμού των πόρων ΦΠΑ και ΑΕΠ.

Η Επιτροπή συνέχισε την αναζήτηση τρόπων συνεκτίμησης των συστάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, και τούτο οδήγησε σε αρκετές βελτιώσεις των εσωτερικών διαδικασιών. Στις βελτιώσεις αυτές περιλαμβάνεται και η επεξεργασία ενός νέου συστήματος προστασίας, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα αποτελέσματα των ελέγχων θα αποδίδονται επακριβώς στο στάδιο της λογιστικής επεξεργασίας, καθώς και η καθιέρωση τυποποιημένων πινάκων για την καταχώρηση των μεταβολών στις βάσεις υπολογισμού κατά τρόπο αναγνωρίσιμο και διαφανή.

2. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 - ΚΟΙΝΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

2.1. Δημοσιονομική διαχείριση

Το Συμβούλιο υπενθυμίζει την προσοχή που αποδίδει στην τήρηση της αρχής της διαφάνειας κατά την πραγματοποίηση των γεωργικών δαπανών. Η ακρίβεια των δημοσιονομικών προβλέψεων είναι ουσιώδης για την επίτευξη διαφανούς και αποτελεσματικής διαχείρισης των πιστώσεων. Καλεί εν προκειμένω την Επιτροπή να συνεχίσει, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τη βελτίωση της αξιοπιστίας των εκτιμήσεων των δημοσιονομικών αναγκών. Η Επιτροπή θα πρέπει, εξάλλου, να προσπαθήσει, κατά την άσκηση των διαχειριστικών εξουσιών της, να καταστήσει πλέον ευανάγνωστη τη διαχείριση των πιστώσεων, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι στρεβλώσεις που επισημαίνει το Ελεγκτικό Συνέδριο στην έκθεσή του.

Η Επιτροπή καταρτίζει τις δημοσιονομικές προβλέψεις της για το οικονομικό έτος βάσει παραδοχών και στατιστικών για τις δραστηριότητες, με αντικείμενο τις γεωργικές αγορές και τα συστήματα άμεσων πληρωμών, και τούτο βάσει κυρίως των στοιχείων που παρέχονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες των κρατών μελών. Ανταποκρινόμενη στην επιθυμία του Συμβουλίου, η Επιτροπή θα εντείνει τη συνεργασία της με τα κράτη μέλη στον τομέα αυτόν.

Οι δημοσιονομικές εκτιμήσεις για τον υποτομέα που αναφέρεται στα μέτρα για τις αγορές της ΚΓΠ δεν παραμένουν σταθερές κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους, αλλά τείνουν να μεταβάλλονται ανάλογα με τη δυναμική των εξελίξεων στην αγορά των διαφόρων αγροτικών προϊόντων.

Όσον αφορά τον υποτομέα που περιλαμβάνει τα προγράμματα ανάπτυξης της υπαίθρου, η εφαρμογή στην πράξη αυτών των προγραμμάτων εξακολουθεί να μπορεί να αποκλίνει από τις αποφάσεις δημοσιονομικού προγραμματισμού για το εκάστοτε οικονομικό έτος, διότι τα κράτη μέλη δεν εκλαμβάνουν τις προγραμματιζόμενες δαπάνες ως προβλεπόμενες, λόγω των καθυστερήσεων στην εκτέλεση των επενδυτικών σχεδίων, στον έλεγχο των υποβαλλόμενων αιτήσεων κ.λπ. Ακόμη, και στις δύο περιπτώσεις, καθυστερήσεις μεγαλύτερες του αναμενόμενου, λόγω συμπληρωματικών ελέγχων, ερευνών κ.λπ. κατά την εκκαθάριση των πληρωμών, είναι δυνατόν να προκαλούν διαφορές μεταξύ προβλέψεων και εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

Ως εκ τούτου, οι μεταφορές μεταξύ θέσεων του προϋπολογισμού αποτελούν ουσιαστικό μέσο για τη διαχείριση και την εκτέλεση του προϋπολογισμού στον δυναμικό τομέα των γεωργικών αγορών. Ακόμη, στην περίπτωση του τμήματος του προϋπολογισμού που αφορά το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων, λόγω της λεπτομερέστατης ονοματολογίας που χρησιμοποιείται ο αριθμός των μεταφορών φαίνεται μεγαλύτερος σε σύγκριση με άλλους τομείς του προϋπολογισμού που έχουν απλούστερη ονοματολογία. Ωστόσο, η κατάσταση αυτή συμβάλλει σημαντικά στην επίτευξη διαφάνειας κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Ως εκ τούτου, οι μεταφορές μεταξύ θέσεων του προϋπολογισμού κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης και της διαχείρισης του προϋπολογισμού του ΕΓΤΠΕ δεν μπορούν να χαρακτηρίζονται ως στρεβλώσεις.

Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η Επιτροπή αναπροσαρμόζει τις δημοσιονομικές εκτιμήσεις της τουλάχιστον δύο φορές κατά το εκάστοτε οικονομικό έτος, και τούτο βάσει της εξέλιξης της εκτέλεσης του αντίστοιχου προϋπολογισμού και πρόσθετων στοιχείων σχετικά με την εξέλιξη και τη διαχείριση των γεωργικών αγορών και των προγραμμάτων ανάπτυξης της υπαίθρου.

Οι προσπάθειες της Επιτροπής για τη βελτίωση της ακρίβειας του προϋπολογισμού έδωσαν αξιόλογα αποτελέσματα για το οικονομικό έτος 2000. Οι δαπάνες ανήλθαν στο 99% των πιστώσεων. Ωστόσο, ακόμη και το καλύτερο σύστημα προβλέψεων δεν μπορεί να είναι 100% ακριβές, λόγω των απρόβλεπτων γεγονότων, όπως οι αλλαγές στις συναλλαγματικές ισοτιμίες και στις γεωργικές αγορές. Οι δαπάνες του 2001 ανήλθαν στο 97% των πιστώσεων, λόγω του ότι οι τις συνθήκες των αγορών ήσαν καλύτερες των προβλεφθεισών.

Η Επιτροπή έλαβε υπό σημείωση την παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τον τόμο Ι του λογαριασμού διαχείρισης του 2000. Βάσει της παρατήρησης αυτής πραγματοποιούνται αλλαγές στον αντίστοιχο λογαριασμό του 2001.

Τέλος, το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για την άμεση εφαρμογή του νέου μηχανογραφικού συστήματος διαχείρισης των γεωργικών δαπανών (AGREX), που θα επιτρέψει την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση της βάσης δεδομένων.

Η εφαρμογή του AGREX2 προχωρεί κατά τα προβλεπόμενα.

2.2. Ειδική ευαρέσκεια στο πλαίσιο της δήλωσης αξιοπιστίας

Το Συμβούλιο διαπιστώνει ότι το ποσοστό ουσιωδών σφαλμάτων παραμένει, κατά τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου, πολύ υψηλό και ότι η σχετική τάση δεν δείχνει σημεία βελτίωσης. Τονίζει εν προκειμένω ότι τα περισσότερα από τα σφάλματα αυτά παρουσιάζονται συχνά και συμβαίνουν στο επίπεδο του τελικού δικαιούχου. Ακόμη, το Ελεγκτικό Συνέδριο και η Επιτροπή καλούνται να συμφωνήσουν ως προς έναν σαφή ορισμό των ουσιωδών σφαλμάτων, καθώς και ως προς μια μέθοδο που θα επέτρεπε να παρακολουθείται η χρονική εξέλιξη της συχνότητας των σφαλμάτων.

Το Ε.Σ. και η Επιτροπή κατέβαλαν σημαντικές προσπάθειες για να συμβιβάσουν τις απόψεις τους ως προς το τι συνιστά το ουσιώδες σφάλμα. Ωστόσο, είναι εύκολο να προβλεφθεί ότι κάθε έτος θα υπάρχουν περιπτώσεις όπου η Επιτροπή και το Ε.Σ. θα διαφωνούν.

Η συχνότητα των σφαλμάτων είναι δυνατόν να παρακολουθείται χρονικά, αν και ο αριθμός των περιπτώσεων που αντιστοιχούν στα περισσότερα μέτρα δεν επιτρέπει τη συναγωγή πολλών χρήσιμων συμπερασμάτων. Η συντριπτική πλειονότητα των σφαλμάτων είναι μικρής έκτασης υπερβολές στη δήλωση εκτάσεων ή ζωικού κεφαλαίου εκ μέρους των δικαιούχων. Στα άλλα μέτρα δεν παρατηρείται κάποιο συγκεκριμένο είδος σφαλμάτων.

Το Συμβούλιο σημειώνει ωστόσο ότι ο δημοσιονομικός αντίκτυπος ενός μέρους των σφαλμάτων αυτών μειώνεται, λόγω της εφαρμογής κατάλληλων δημοσιονομικών διορθώσεων από την Επιτροπή.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι δημοσιονομικές διορθώσεις μειώνουν τον δημοσιονομικό αντίκτυπο των σφαλμάτων. Ωστόσο, θα πρέπει να υπομνησθεί ότι οι δημοσιονομικές διορθώσεις επιβάλλονται λόγω της ανεπαρκούς διαχείρισης εκ μέρους των κρατών μελών, και όχι λόγω απλώς των υπερβολικών απαιτήσεων των δικαιούχων.

Το Συμβούλιο, αν και διαπιστώνει ότι αρκετά από τα σφάλματα που εντόπισε το Ελεγκτικό Συνέδριο αφορούν μικρά ποσά, επιβεβαιώνει τη θέση που είχε λάβει κατά το προηγούμενο έτος σχετικά με την ανάγκη ενίσχυσης των ελέγχων, κυρίως από ποιοτική άποψη, έτσι ώστε να επιτευχθεί μια καλή σχέση κόστους/οφέλους.

Τα περισσότερα από τα εντοπισθέντα σφάλματα αφορούν μικρά ποσά. Από τα υποβληθέντα σε αναγωγή σφάλματα που εντόπισε το Συμβούλιο, 30 από τα 39 είναι σφάλματα κατά λιγότερο από 10%, ενώ 22 αφορούν νομισματικά σφάλματα ύψους μικρότερου των EUR200, και άλλα 7 ύψους μικρότερου των EUR1000.

Δυστυχώς, ορισμένοι δικαιούχοι συνεχίζουν να υποβάλλουν υπερβολικές δηλώσεις κάθε έτος, και τούτο είτε εσκεμμένα είτε από άγνοια των κανόνων. Η Επιτροπή προσπαθεί να ενισχύσει την ποιότητα των ελέγχων και τον αποτρεπτικό τους χαρακτήρα (μέσω της πρόβλεψης κυρώσεων). Θα λάβει υπό σημείωση την επιθυμία του Ε.Σ. να εξετασθεί η σχέση κόστους/οφέλους των ελέγχων.

Το Συμβούλιο επισημαίνει εν προκειμένω ότι από την ανάλυση του Ελεγκτικού Συνεδρίου προκύπτει ότι τα συστήματα ελέγχου πολλών κρατών μελών εξακολουθούν να παρουσιάζουν ελλείψεις. Κατά συνέπεια, προσυπογράφει την πρόσκληση του Ελεγκτικού Συνεδρίου προς την Επιτροπή να αναθεωρήσει, απλουστεύσει και βελτιώσει τις πληροφορίες που ανταλλάσσει με τα κράτη μέλη, έτσι ώστε να αξιοποιηθεί καλύτερα το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ).

Υιοθετήθηκαν νέα κανονιστικά και πρακτικά μέτρα για να εξασφαλίσουν τη βελτίωση της ποιότητας των στοιχείων που παρέχονται από τα κράτη μέλη. Οι αναθεωρημένες διαδικασίες υποβολής των ετήσιων εκθέσεων με στατιστικές για τις επιδοτήσεις ανά ζώο, σε συνδυασμό με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2419/2001, άρχισαν να εφαρμόζονται την 1η Ιανουαρίου 2002 και αναμένεται να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη διαφάνεια και σε αύξηση του ελεγκτικού δυναμικού. Ακόμη, και παρά το ότι πρέπει να τονισθεί ότι τα κράτη μέλη φέρουν την ευθύνη για την ορθή εφαρμογή της γεωργικής νομοθεσίας, οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξέδωσαν μια σειρά κατευθυντήριες γραμμές και παραδείγματα, για να ακολουθούνται κατά τους ελέγχους των δαπανών, έτσι ώστε αν εξασφαλίζεται η ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας αυτής.

Τέλος, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η θέσπιση σαφών κριτηρίων για τη χορήγηση της κοινοτικής βοήθειας, και γενικότερα η απλούστευση των ρυθμίσεων θα πρέπει να συμβάλουν στη διόρθωση ορισμένων ανωμαλιών που έχει διαπιστώσει το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη του Συμβουλίου ότι μια απλή και σαφής νομοθεσία είναι ουσιώδης για τη χρηστή και αποτελεσματική διαχείριση. Όσο πολυπλοκότεροι είναι οι κανόνες τόσο δυσκολότερη και δαπανηρότερη θα είναι η εφαρμογή και η διαχείρισή τους. Ακόμη, η πολυπλοκότητα αυξάνει την πιθανότητα να σημειωθούν σφάλματα και παρατυπίες, ενώ ταυτόχρονα δυσχεραίνει το ελεγκτικό έργο. Τούτο είναι σημαντικό για όλους τους τομείς, όχι μόνο για τη γεωργία. Η Επιτροπή έχει ήδη αναγνωρίσει ότι οι επικρίσεις για την πολυπλοκότητα της κοινοτικής γεωργικής νομοθεσίας είναι συχνά δικαιολογημένες, κατά τα τελευταία δε λίγα χρόνια έχει θέσει την απλοποίηση ως μία από τις κατευθυντήριες αρχές κατά τις συζητήσεις γύρω από την Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ). Η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας έχει αναλάβει το έργο της απλοποίησης για αρκετά χρόνια και το έχει καταστήσει μία από τις κυριότερες προτεραιότητές της. Οι κατευθυντήριες γραμμές που θα χρησιμοποιούνται στην εν λόγω γενική διεύθυνση έχουν ήδη χαραχθεί, έτσι ώστε να υπάρξει γενική συνειδητοποίηση της ανάγκης για απλοποίηση, και των σκοπών και των στόχων της. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2000 συστάθηκε μια ομάδα εργασίας για την απλοποίηση, στην οποία μετέχουν και εκπρόσωποι των κρατών μελών. Ακόμη, η ανάγκη απλοποίησης ελήφθη υπόψη και στον προβληματισμό για την ενδιάμεση εξέταση.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συμμερίζεται πλήρως την άποψη του Συμβουλίου ότι η απλοποίηση έχει να παίξει σημαντικό ρόλο στον περιορισμό των ανωμαλιών που επισημαίνονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

2.3. Εκκαθάριση λογαριασμών

Όσον αφορά την ενίσχυση της καλλιέργειας λιναριού, το Συμβούλιο παρακολουθεί προσεκτικά την εξέλιξη των εκκρεμών διοικητικών και δικαστικών διαδικασιών, και σε εύθετο χρόνο θα συναγάγει τα κατάλληλα συμπεράσματα, εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων του.

Η ενίσχυση της καλλιέργειας λιναριού εξετάσθηκε στο πλαίσιο της εκ μέρους της Επιτροπής εκκαθάρισης των λογαριασμών.

2.4. Συνέχεια που εδόθη στις προηγούμενες παρατηρήσεις

Το Συμβούλιο διαπιστώνει με ικανοποίηση την πρόοδο που σημειώθηκε, τόσο σε νομοθετικό όσο και σε δημοσιονομικό επίπεδο, μετά τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και ζητεί από την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της για να διορθώσει τις τυχόν εναπομένουσες ανεπάρκειες. Πιο συγκεκριμένα, συνιστά στην Επιτροπή να χρησιμοποιήσει, μεταξύ άλλων, την τελευταία ειδική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ως βάση αναφοράς για την ενδιάμεση εξέταση της εξέλιξης του γαλακτοκομικού τομέα και να συνεχίσει τη συνεργασία της με τα κράτη μέλη για την αποτελεσματική λειτουργία του ΟΣΔΕ.

Στην ανακοίνωσή της σχετικά με την ενδιάμεση εξέταση στο πλαίσιο του Προγράμματος Δράσης 2000, η Επιτροπή έκανε ειδική αναφορά στις συστάσεις της ειδικής έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με το καθεστώς των ποσοστώσεων γάλακτος, σκληρού σίτου και αποξηραμένων ζωοτροφών.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής συνεχίζουν να παίζουν ενεργό ρόλο στην οργάνωση των διαδικασιών των κρατών μελών, και τούτο όχι μόνο μέσω παρατηρήσεων και συστάσεων στο πλαίσιο των επιτόπιων ελέγχων των δαπανών, αλλά και μέσω συσκέψεων εμπειρογνωμόνων και γνωστοποίησης κατευθυντήριων γραμμών και ερμηνευτικών σημειωμάτων, που αποσκοπούν στην εξασφάλιση ομοιόμορφης προσέγγισης και εφαρμογής.

3. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

3.1. Δημοσιονομική διαχείριση

Το Συμβούλιο υπενθυμίζει ότι το 2000 ήταν το πρώτο οικονομικό έτος της νέας περιόδου προγραμματισμού 2000-2006 των Διαρθρωτικών Ταμείων, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα να αφιερωθεί σε μεγάλο βαθμό το έτος αυτό, όπως είχε συμβεί το 1989 και το 1994, στην εφαρμογή των νέων διατάξεων των κανόνων για τα διαρθρωτικά μέτρα και στις εργασίες προγραμματισμού. Το άλλο γεγονός του 2000 ήταν οι εργασίες για το κλείσιμο των προγραμμάτων της περιόδου 1994-1999.

Το Συμβούλιο εκφράζει τη λύπη του για τις διάφορες καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν στην εφαρμογή του προγραμματισμού της περιόδου 2000-2006, και ιδίως στην έγκριση των προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένων των κοινοτικών πρωτοβουλιών. Καλεί την Επιτροπή να τηρεί αυστηρότερα τις προβλεπόμενες προθεσμίες και να λάβει όλα τα απαιτούμενα μέτρα στο επίπεδό της ώστε να μην παρουσιασθούν πάλι τέτοιες καθυστερήσεις. Σημειώνει ιδίως ότι, όσον αφορά τις νέες κοινοτικές πρωτοβουλίες (LEADER, EQUAL, INTERREG, URBAN), δεν μπόρεσε να εγκριθεί κανένα πρόγραμμα κατά το 2000.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι μέρος των καθυστερήσεων κατά την έγκριση των νέων προγραμμάτων θα ήταν δυνατόν αν αποφευχθούν εάν οι διαδικασίες ήσαν απλούστερες. Ενώ η Επιτροπή πιστεύει ότι το συνολικό αποτέλεσμα της περιόδου προγραμματισμού ήταν θετικό από την άποψη της ποιότητας των νέων εγκριθέντων προγραμμάτων και της διαχείρισής τους, έχει ήδη αρχίσει μια διαδικασία προβληματισμού με σκοπό τη συναγωγή συμπερασμάτων, προς όφελος τόσο των τρεχόντων προγραμμάτων όσο και, ιδίως, εκείνων μετά το 2006.

Ο βασικός λόγος της μεγάλης διάρκειας της διαδικασίας έγκρισης των προγραμμάτων κοινοτικής πρωτοβουλίας ήταν το ότι οι κανονισμοί απαιτούσαν προκαταρκτικές φάσεις. Ωστόσο, κάθε φάση της διαδικασίας ολοκληρώθηκε στο ελάχιστο δυνατόν χρονικό διάστημα. Η διαδικασία καθυστέρησε ως έναν βαθμό λόγω της καθυστερημένης υποβολής των προτάσεων προγραμμάτων εκ μέρους των κρατών μελών. Π.χ., μόλις 24 από τα 72 προγράμματα της πρωτοβουλίας INTERREG III, και 13 από τα 70 της πρωτοβουλίας URBAN II ελήφθησαν εντός της προθεσμίας των έξι μηνών.

Η Επιτροπή εξετάζει τρόπους απλοποίησης της διαδικασίας έγκρισης των προγραμμάτων στο μέλλον. Θα ήθελε να εξασφαλίσει ότι το νομοθετικό χρονοδιάγραμμα του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θα επιτρέπει τη διαπραγμάτευση των προγραμμάτων πριν από την έναρξη της περιόδου εφαρμογής. Για τις υποψήφιες χώρες, τα προενταξιακά μέσα τις προετοιμάζουν για τον προγραμματισμό και τη διαχείριση των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής. Στην τρέχουσα περίοδο, η Επιτροπή προσπαθεί να εκσυγχρονίσει τους κανόνες και τις διαδικασίες όσο το δυνατόν περισσότερο, και τούτο χωρίς ή με δευτερεύουσες μόνο μεταβολές στη νομοθεσία. Ακόμη, μεταρρύθμισε και τις διαδικασίες πληρωμής.

Το Συμβούλιο έχει επίγνωση των αδυναμιών τις οποίες εξακολουθούν να παρουσιάζουν οι δημοσιονομικές προβλέψεις και η εκτέλεση του προϋπολογισμού στον τομέα των διαρθρωτικών μέτρων και σημειώνει την παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία το δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών για δημοσιονομικά θέματα μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών δεν αποδείχθηκε αρκετά αποτελεσματικό. Καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της για να αποκτήσει τα κατάλληλα μέσα για τη βελτίωση των δημοσιονομικών προβλέψεων.

Ο κανονισμός περί διαρθρωτικών ταμείων (1260/99) απαιτεί από τα κράτη μέλη να υποβάλλουν στην Επιτροπή, μέχρι την 30ή Απριλίου κάθε έτους, λεπτομερείς προβλέψεις πληρωμών για το έτος αυτό και το επόμενο. Η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθειες για τη βελτίωση της αξιοπιστίας των προβλέψεων αυτών, έτσι ώστε να καταστούν μέσο διαχείρισης, παρά τις εγγενείς αβεβαιότητες (δαπάνες που προκύπτουν από μεγάλο αριθμό μεμονωμένων σχεδίων) και την έλλειψη εμπειρίας της Επιτροπής ως προς το νέο σύστημα πληρωμών που βασίζεται στις επιστροφές, υπενθύμιζε δε τακτικά στα κράτη μέλη τη σπουδαιότητα των προβλέψεων. Το 2002, όλα τα κράτη μέλη έδωσαν τις προβλέψεις τους. Αφού αναλυθούν, οι προβλέψεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον καθορισμό του ύψους των πιστώσεων πληρωμών που απαιτούνται για κάθε στόχο στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του επόμενου οικονομικού έτους. Μέχρι τώρα, ωστόσο, υποβάλλονταν υπερβολικά καθυστερημένα για να μπορούν να συμπεριληφθούν στο σχέδιο προϋπολογισμού, το οποίο πρέπει να υποβάλλεται από την Επιτροπή πριν ληφθούν οι απαντήσεις των κρατών μελών.

Πάντως, και για να βελτιωθούν οι δημοσιονομικές προβλέψεις των κρατών μελών, η Επιτροπή στο εξής :

- θα ενημερώνει τακτικά την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σχετικά με το αποτέλεσμα (και τα σφάλματα) της συγκέντρωσης των προβλέψεων. και

- θα αποστέλλει το αίτημα προβλέψεων όχι μόνο στις μόνιμες αντιπροσωπείες αλλά, με αντίγραφο μέσω των κατά τόπους μονάδων των γενικών διευθύνσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων, προς τις διαχειριστικές αρχές των διαφόρων προγραμμάτων. Έτσι, η Επιτροπή θα χρησιμοποιεί τις υφιστάμενες διασυνδέσεις των κατά τόπους μονάδων της με τους διαχειριστές προγραμμάτων στα κράτη μέλη, με στόχο την εξασφάλιση περισσότερο αξιόπιστων στοιχείων, βασιζόμενων σε δεδομένα για κάθε πρόγραμμα χωριστά.

Το Συμβούλιο είναι πεπεισμένο ότι οι νέες ρυθμίσεις, σε συνδυασμό με τη νέα δημοσιονομική διάρθρωση και τη διεξαγόμενη μεταρρύθμιση της Επιτροπής, θα επιτρέψουν μακροπρόθεσμα να βελτιωθεί η ποιότητα των προβλέψεων και της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, καλεί δε την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειες για να απλουστευθεί η διαχείριση και να επιταχυνθεί η απορρόφηση των πιστώσεων των διαρθρωτικών μέτρων.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η εφαρμογή των νέων μέτρων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία δεν είχε πάντα το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, της απλοποίησης της διαχείρισης.

Μετά την ανεπίσημη σύνοδο του Συμβουλίου στη Namur, τον Ιούλιο του 2001, όπου ετέθη το ζήτημα αυτό, η Επιτροπή άρχισε να αναζητεί τρόπους απλοποίησης της εφαρμογής των σχετικών διατάξεων, ενώ συγκράτησε και τις θετικές πλευρές της αναθεώρησης των κανονισμών του 1999. Οι συζητήσεις εστιάζονται τόσο στις βελτιώσεις που μπορούν να γίνουν κατά την τρέχουσα περίοδο όσο και σε εκείνες που θα πρέπει να προγραμματισθούν για την περίοδο μετά το 2006.

Ενώ για την τρέχουσα περίοδο η Επιτροπή αξιοποιεί τις δυνατότητες απλοποίησης που προσφέρονται από την ερμηνεία της ισχύουσας νομοθεσίας και από τον καλύτερο συντονισμό, στη μελλοντική νομοθεσία θα πρέπει να επανεξετάσει το πολιτικό ζήτημα της κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών, σε ένα σύστημα επιμερισμένης διαχείρισης, όπου τα δεύτερα φέρουν τον κύριο όγκο της ευθύνης για τη χάραξη των στόχων των Διαρθρωτικών Ταμείων και για τη διαχείριση των πιστώσεων.

Η συζήτηση περί απλοποίησης συνεχίζεται, το δε θέμα αυτό εξετάσθηκε σε ειδική σύσκεψη με τους Υπουργούς Περιφερειακής Πολιτικής, στις 7 Οκτωβρίου, και, σε τεχνικό επίπεδο, σε κοινή σύσκεψη των επιτροπών των Διαρθρωτικών Ταμείων στις 19-21 Νοεμβρίου.

Το Συμβούλιο σημειώνει και τη δέσμευση που ανέλαβε η Επιτροπή να αποσαφηνίσει και να εναρμονίσει την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων σχετικά με τις αυτεπάγγελτες αποδεσμεύσεις πιστώσεων που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί στο τέλος του δεύτερου έτους μετά τη δέσμευση, και να ενημερώσει το συντομότερο δυνατόν σχετικά τα κράτη μέλη.

Στην περίπτωση της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006, η εφαρμογή του κανόνα της αυτόματης αποδέσμευσης ("n+2") θα έχει ως αποτέλεσμα την ενθάρρυνση της εκτέλεσης των πληρωμών και τη μείωση του Υπολοίπου Προς Εκκαθάριση (ΥΠΕ) μέσω της μείωσης των δεσμεύσεων. Η Επιτροπή επέστησε την προσοχή στον κανόνα αυτόν και στους κινδύνους που συνεπάγεται, και τούτο με επιστολές που απέστειλε τον Νοέμβριο του 2001 προς όλα τα κράτη μέλη, καθώς και, τον Μάιο του 2002, με ανακοίνωση προς τα κράτη μέλη όπου εξηγούσε λεπτομερώς τον τρόπο εφαρμογής του εν λόγω κανόνα. Από τότε, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ενημέρωναν τακτικά τα κράτη μέλη για το ποσοστό εκτέλεσης, ανά πρόγραμμα.

Το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για το γεγονός ότι οι πληροφορίες σχετικά με τις διαρθρωτικές ενέργειες που περιέλαβε η Επιτροπή στον τόμο Ι του λογαριασμού διαχείρισης είναι πληρέστερες σε σχέση με τα προηγούμενα έτη και καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει εν προκειμένω τις προσπάθειες αποσαφήνισης που ζήτησε το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Όσον αφορά την περίοδο 1994-1999, το Συμβούλιο σημειώνει τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τις αναπροσαρμογές των δεσμεύσεων και καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει το συντομότερο δυνατόν τις τελικές αποφάσεις σχετικά με τις παρεμβάσεις αυτές. Ακόμη, καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει για το ταχύ κλείσιμο των παρεμβάσεων στο πλαίσιο της πρώτης φάσης (1994-1996) του Στόχου 2 και να καλύψει τις ελλείψεις που παρουσιάζουν οι συνολικές πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο των παρεμβάσεων επιτόπου.

Στα τέλη του 2001, η Επιτροπή είχε ολοκληρώσει τη διαδικασία επικύρωσης των οριστικών δημοσιονομικών πινάκων για τα προγράμματα 1994-1999, με ελάχιστες εξαιρέσεις οφειλόμενες στην καθυστερημένη υποβολή τους από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Μέχρι τον Ιούνιο του 2002 είχε σημειωθεί επαρκής πρόοδος στο κλείσιμο των προγραμμάτων 1994-1996, με μόνο 29 από τα 72 προγράμματα να μην έχουν κλείσει. Ως προς τα προγράμματα 1994-1999, εν γένει εδόθησαν ορισμένα στοιχεία σχετικά με την πρόοδο προς το κλείσιμό τους στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης 2000 της Επιτροπής για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, αλλά η έκθεση αυτή αναφέρεται κυρίως στην έναρξη των προγραμμάτων της περιόδου 2000-2006.

Οι πληροφορίες για το πώς τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τα Διαρθρωτικά Ταμεία θα πρέπει να βελτιωθούν μέσω της μηχανογράφησης και της αυστηρότερης τήρησης των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων. Οι καινοτομίες που εισάγονται στον τομέα αυτόν για τη νέα περίοδο περιλαμβάνουν: την κοινή βάση δεδομένων SFC για τα διαρθρωτικά ταμεία, τον συσχετισμό των ενδιάμεσων πληρωμών με την υποβολή των ετήσιων εκθέσεων, την καλύτερη πρόβλεψη των αιτήσεων πληρωμής, την κωδικοποίηση των σχεδίων και προγραμμάτων σύμφωνα με μια τυποποιημένη ταξινόμηση, την αναφορά των δημοσιονομικών διορθώσεων και εισπράξεων, και την πρόσβαση σε λεπτομερείς πληροφορίες για τα σχέδια και προγράμματα με σκοπό την ανάλυση πριν από τους λογιστικούς ελέγχους.

Το Συμβούλιο υπενθυμίζει και τη σημασία που αποδίδει στο ταχύ κλείσιμο των τελευταίων φακέλων των περιόδων προγραμματισμού πριν από το 1994.

Η Επιτροπή έχει μειώσει τον αριθμό των εκκρεμουσών υποθέσεων σε πολύ λίγες, οι οποίες παρουσιάζουν ιδιαίτερα αμφισβητούμενο χαρακτήρα ή αφορούν ένδικα μέσα σε εξέλιξη.

Στις 30 Ιουνίου 2002, το ΥΠΕ ανερχόταν σε 370 εκατ. ευρώ, ήτοι στο 0,60% των συνολικών κονδυλίων της περιόδου 1989-1993. Μέχρι το τέλος του 2002 θα πρέπει να περιορισθεί σε μερικές μόνο υποθέσεις που δεν μπορούν να κλείσουν πριν από την ολοκλήρωση των νομικών διαδικασιών.

3.2. Ειδική ευαρέσκεια στο πλαίσιο της Δήλωσης Αξιοπιστίας

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι, κατά την άποψη του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως και κατά τα προηγούμενα έτη το επίπεδο ανωμαλιών που διαπιστώθηκε στις δηλώσεις δαπανών για τις περιόδους πριν από το 2000 παραμένει υψηλό. Τονίζει επίσης ότι αρκετά από τα ουσιώδη σφάλματα που εντοπίσθηκαν στις δηλώσεις δαπανών δεν επηρεάζουν τα ποσά των πληρωμών της Επιτροπής. Σημειώνει ωστόσο την παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία η συχνότητα των διαπιστούμενων ανωμαλιών αυξάνει τον κίνδυνο να έχουν αντίκτυπο στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Η αυστηρή εφαρμογή, από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, της διαδικασίας κλεισίματος που καθορίζεται στους κοινοτικούς κανονισμούς, και ιδίως στο άρθρο 8 του κανονισμού 2064/97, αναμένεται να παράσχει επαρκή βεβαιότητα ότι οι μη επιλέξιμες δαπάνες θα εξαιρούνται πριν από την καταβολή του τελικού υπολοίπου.

Όλα τα εντοπισθέντα ουσιώδη σφάλματα που έχουν σχέση με τα Διαρθρωτικά Ταμεία και τη Δήλωση Αξιοπιστίας για το 2000 είχαν διαπραχθεί είτε σε εθνικό/τοπικό επίπεδο είτε σε επίπεδο τελικού δικαιούχου. Η Επιτροπή έλαβε όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα για να υπενθυμίσει στις αρμόδιες αρχές την ανάγκη να εξασφαλίζεται η αυστηρή εφαρμογή των ισχυόντων κανόνων και να πραγματοποιούνται οι κατάλληλες διορθώσεις το ταχύτερο δυνατόν.

Επιπλέον, το Συμβούλιο σημειώνει τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με ενδεχόμενες αδυναμίες των διαδικασιών εσωτερικού ελέγχου όσον αφορά τις αναλήψεις υποχρεώσεων στον τομέα των διαρθρωτικών μέτρων και καλεί την Επιτροπή να προβεί στις απαιτούμενες τροποποιήσεις και αναπροσαρμογές.

Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη του Συμβουλίου περί αδυναμιών στις διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου. Εν πάση περιπτώσει, υπάρχουν ήδη διαδικασίες οι οποίες θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν τη μη επανάληψη σφαλμάτων όπως αυτά που εντόπισε το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για τη δέσμευση που ανέλαβε η Επιτροπή να καταρτίσει ενημερωτικό έγγραφο σχετικά με την επιλεξιμότητα των δαπανών και να αποσαφηνίσει με την ευκαιρία αυτή τα ζητήματα που συνδέονται με την εφαρμογή του νέου κανόνα σχετικά με την επιλεξιμότητα του ΦΠΑ που οφείλουν οι δημόσιες διοικήσεις.

Κατά το τελευταίο έτος, η Επιτροπή αποσαφήνισε την επιλεξιμότητα του ΦΠΑ για όσα κράτη μέλη τούτο ήταν αναγκαίο. Ο ισχύων κανόνας αποδείχθηκε επαρκώς σαφής. Μετά τα επανειλημμένα αιτήματα των κρατών μελών για μείωση του αριθμού των ερμηνευτικών και λοιπών σημειωμάτων, η Επιτροπή έχει την αίσθηση ότι ένα επιπλέον ενημερωτικό σημείωμα είναι τώρα περιττό και μπορεί να περιπλέξει τα πράγματα. Ωστόσο, εάν τα κράτη μέλη ζητήσουν επιπλέον πληροφορίες, η Επιτροπή είναι πρόθυμη να συντάξει ένα σχετικό ενημερωτικό σημείωμα.

Το Συμβούλιο, όπως και στη σύστασή του σχετικά με την απαλλαγή για το οικονομικό έτος 1999, τονίζει τη σημασία που αποδίδει στην εποπτεία και τον έλεγχο του κλεισίματος των προγραμμάτων και στην ανάγκη να πραγματοποιούνται το συντομότερο δυνατόν οι απαιτούμενες αποδεσμεύσεις στο πλαίσιο των αναλήψεων υποχρεώσεων που απομένουν προς εκκαθάριση.

Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη του Συμβουλίου ότι το κλείσιμο των προγραμμάτων πρέπει να πραγματοποιείται αυστηρά και αποτελεσματικά, έτσι ώστε αφενός να εξασφαλίζεται εύλογη βεβαιότητα ότι οι μη επιλέξιμες δαπάνες δεν θα εντάσσονται στην κοινοτική συγχρηματοδότηση, και αφετέρου ότι το τελικό υπόλοιπο θα καταβάλλεται εντός ευλόγων προθεσμιών, εφόσον το σχετικό αίτημα κράτους μέλους είναι πλήρες και σωστό.

Όσον αφορά τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τον δημοσιονομικό έλεγχο των δαπανών των Διαρθρωτικών Ταμείων και την εφαρμογή των κανονισμών αριθ. 2064/97 και αριθ. 1681/94, το Συμβούλιο υπενθυμίζει τα συμπεράσματά του σχετικά με την ειδική έκθεση αριθ. 10/2001 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως αυτά περιλαμβάνονται στην προσθήκη της παρούσας σύστασης, ιδίως δε το αίτημά του να συμπληρωθούν οι κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των εν λόγω κανονισμών.

Η Επιτροπή εφιστά την προσοχή στις λεπτομερέστατες κατευθυντήριες γραμμές που έχουν δοθεί για την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 2064/97 αφότου εξεδόθη, καθώς και στις τακτικές συσκέψεις που πραγματοποιήθηκαν με εκπροσώπους των κρατών μελών και στις οποίες έγιναν σχετικές συζητήσεις. Το 2001 και το 2002, η Επιτροπή διεξήγαγε ευρείας κλίμακας έλεγχο της συμμόρφωσης των κρατών μελών με τον ως άνω κανονισμό. Τον Οκτώβριο του 2001 παρουσιάσθηκε στα κράτη μέλη ενδιάμεση έκθεση με τα πορίσματα του ελέγχου αυτού. Ενόψει του κλεισίματος, η Επιτροπή παρέσχε πρόσφατα περαιτέρω συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 8 του εν λόγω κανονισμού, μέσω ενημερωτικών σημειωμάτων τα οποία διανεμήθηκαν στο πλαίσιο της Επιτροπής για την Ανάπτυξη και τον Επαναπροσανατολισμό των Περιφερειών, καθώς και σε κοινή σύσκεψη για όλα τα Διαρθρωτικά Ταμεία τον Φεβρουάριο του 2002.

Το φθινόπωρο του 2002, οι υπηρεσίες της Επιτροπής και η OLAF πραγματοποιούν έλεγχο των εκθέσεων παρατυπιών και των συνακόλουθων μέτρων των κρατών μελών δυνάμει των κανονισμών 1681/94 και 1831/94.

Το Συμβούλιο σημειώνει την παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία οι διοικητικές μονάδες της Επιτροπής που είναι επιφορτισμένες με τον έλεγχο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και του Ταμείου Συνοχής διενήργησαν λιγότερους ελέγχους κατά το 2000 σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, και τούτο, μεταξύ άλλων, για λόγους συνδεόμενους με τη διαδικασία εσωτερικής μεταρρύθμισης της Επιτροπής, και ότι οι μονάδες αυτές προέβλεψαν να δώσουν προτεραιότητα στον λογιστικό έλεγχο των διαχειριστικών και ελεγκτικών συστημάτων. Το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για την παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία οι υπηρεσίες που είναι επιφορτισμένες με τον έλεγχο του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής έθεσαν σε εφαρμογή διάφορα μέτρα με στόχο τη βελτίωση της προετοιμασίας, της εμβέλειας, της ποιότητας και της παρακολούθησης των ελέγχων τους. Το Συμβούλιο σημειώνει εξάλλου και τη δέσμευση που ανέλαβε η Επιτροπή να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στον λογιστικό έλεγχο όσον αφορά το κλείσιμο των ενεργειών στο πλαίσιο του προγράμματος εργασιών της για το 2002.

Ενώ η μεταβατική διαδικασία του 2000 που απορρέει από τη μεταρρύθμιση είχε σε ορισμένες περιπτώσεις επιπτώσεις στον αριθμό των επιτόπιων ελέγχων που διεξάγονται από τη ΓΔ REGIO, σήμερα αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως προσωρινό φαινόμενο. Π.χ., για το ΕΤΠΑ ο αριθμός των επιτόπιων ελέγχων αυξήθηκε σε 70 το 2001, από 52 το 2000 και 61 το 1999. Για το Ταμείο Συνοχής, οι αντίστοιχοι αριθμοί είναι 6 για το 2001, 3 για το 2000 και 7 για το 1999. Ακόμη, το 2001 διεξήχθησαν 80 επιτόπιοι έλεγχοι από εξωτερικούς ελεγκτές, βάσει σύμβασης με τη ΓΔ και με σκοπό την επαλήθευση των σχεδίων άμεσης διαχείρισης που χρηματοδοτούνται δυνάμει των άρθρων 7 και 10 του κανονισμού 4254/88. Το 2002 οι ελεγκτικές υπηρεσίες ενισχύθηκαν περαιτέρω, και τούτο θα αποτυπωθεί στη συνεχή αύξηση των ελεγκτικών δραστηριοτήτων, ιδίως για το Ταμείο Συνοχής.

Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι διεξήγαγε λογιστικούς ελέγχους σε δείγμα περαιωμένων προγραμμάτων του Στόχου 2 (1994-96) κατά το πρώτο εξάμηνο του 2002. Κατά το 2003 θα διεξαγάγει μιαν εκτενέστερη λογιστική έρευνα σε δείγμα προγραμμάτων της περιόδου 1994-99, εφόσον η αντίστοιχη αίτηση πληρωμής υποβληθεί μέχρι το τέλος Μαρτίου 2003.

3.3. Συνέχεια που εδόθη στις προηγούμενες παρατηρήσεις

Το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για τα διάφορα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή ανταποκρινόμενη σε παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με κοινοτικά δημοσιονομικά μέσα προοριζόμενα ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και κρίνει ότι το νέο κανονιστικό πλαίσιο 2000-2006 θα επιτρέψει να χορηγηθούν στην Επιτροπή συμπληρωματικά μέσα για την αντιμετώπιση των αδυναμιών που έχουν διαπιστωθεί.

Η Επιτροπή σημειώνει τη δήλωση του Συμβουλίου σχετικά με τα κοινοτικά δημοσιονομικά μέσα. Η βελτίωση του δημοσιονομικού περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις αποτελεί βασικό στόχο του πολυετούς προγράμματος για τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα, ιδίως για τις ΜΜΕ (2001-2005) [1]. Περίπου το 70% του συνολικού προϋπολογισμού προορίζεται για τα δημοσιονομικά μέσα, με στόχο τη συμβολή στην κάλυψη ορισμένων κενών ή αστοχιών στις κεφαλαιαγορές. Οι πρωτοβουλίες αυτές, των οποίων τη διαχείριση ασκεί το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕπ), απευθύνονται ειδικά στις νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις και στις ΜΜΕ, μέσω διευκολύνσεων εκκίνησης και εγγυήσεων, καθώς και κεφαλαίων εκκίνησης.

[1] Απόφαση του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2000 (2000/819/EΚ)

Το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη της, στο πλαίσιο του νέου προγράμματος κοινοτικής πρωτοβουλίας LEADER PLUS, τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με ορισμένες ελλείψεις που διαπιστώθηκαν στην εφαρμογή της κοινοτικής πρωτοβουλίας LEADER.

Η Επιτροπή θα εξετάσει τα σημεία αυτά και θα τα λάβει υπόψη της για το νέο πρόγραμμα.

Το Συμβούλιο υπενθυμίζει την προσήλωσή του στην κοινοτική πολιτική για την ισότητα ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών και υπογραμμίζει τη σημασία της λήψης επαρκών μέτρων βάσει της συστάσεώς του που αναφέρεται στην απαλλαγή για το οικονομικό έτος 1997.

Η Επιτροπή πάντα προσπάθησε να λάβει υπόψη της τις συστάσεις του Συμβουλίου σχετικά με την κοινοτική πολιτική για την ισότητα ευκαιριών, ιδίως κατά τον σχεδιασμό του πλαισίου στρατηγικής για την ισότητα των φύλων κατά την περίοδο 2001-2005 .

4. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 - ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

4.1. Δημοσιονομική διαχείριση

Το Συμβούλιο επισημαίνει τις βελτιώσεις που επέφερε η Επιτροπή στο λογαριασμό διαχείρισης, και συγκεκριμένα στο μέρος για τις εσωτερικές πολιτικές, καλεί δε την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειες για να εναρμονισθεί η παρουσίαση του λογαριασμού και να γίνει διεξοδικότερη, ιδίως όσον αφορά το μέρος που περιέχει τα αποτελέσματα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να βελτιώνει τον τρόπο σύνταξης των εκθέσεων (βλέπε απάντηση στο σημείο 7 της εισαγωγής).

4.2. Ειδική ευαρέσκεια στο πλαίσιο της Δήλωσης Αξιοπιστίας

Το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για τη νέα προσέγγιση λογιστικού ελέγχου που ακολούθησε το Ελεγκτικό Συνέδριο όσον αφορά το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο, η οποία συνίσταται σε ανάλυση των συστημάτων, δεδομένου ότι συμβάλλει σημαντικά στον εντοπισμό ενδεχόμενων αδυναμιών που συνδέονται με τη λειτουργία του προγράμματος, είτε στο επίπεδο της εκτέλεσης είτε σε εκείνο της παρακολούθησης ή των ελέγχων.

Το Συμβούλιο παροτρύνει ιδιαίτερα την Επιτροπή να επιλύσει τα προβλήματα που εντοπίσθηκαν κατά τις αναλύσεις, π.χ. όσον αφορά ελλείψεις στις διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου, στην ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή των επιχειρησιακών διαδικασιών και των μεθόδων εργασίας, καθώς και στην ποιότητα των μέσων πληροφορικής που χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση των προτάσεων και των συμβάσεων. Επισημαίνει, π.χ., ότι οι περιπτώσεις υπερβολικής δήλωσης του πραγματικού κόστους από τους δικαιούχους προς το παρόν εντοπίζονται δύσκολα, ιδίως λόγω του μικρού αριθμού των διενεργούμενων ελέγχων, της περιορισμένης εμβέλειας των εκ των υστέρων δημοσιονομικών ελέγχων και της έλλειψης συμβατικών κυρώσεων.

Το Συμβούλιο ελπίζει ότι η Επιτροπή θα εφαρμόσει τις σχετικές συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου βάσει συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος.

Η Επιτροπή εκφράζει ικανοποίηση για τη νέα προσέγγιση λογιστικού ελέγχου που ακολούθησε το Ελεγκτικό Συνέδριο όσον αφορά το πέμπτο ερευνητικό πρόγραμμα-πλαίσιο, η οποία συνίσταται σε ανάλυση των συστημάτων. Τούτο έθεσε ένα πρότυπο, το οποίο και θα πρέπει να εφαρμόζεται εν γένει, ως βάση για τις μελλοντικές Δηλώσεις Αξιοπιστίας. Ο λογιστικός έλεγχος των συστημάτων στον τομέα της έρευνας συνεχίζεται και σήμερα, έχουν δε εξαγγελθεί ενημερωμένα στοιχεία και συστάσεις, τα οποία θα ενταχθούν σε ειδική έκθεση επί του θέματος αυτού, η οποία δεν είναι ακόμη διαθέσιμη.

Πολλά από τα διαχειριστικά προβλήματα που εντοπίσθηκαν στην ανάλυση των συστημάτων δεν αφορούν μόνο τον τομέα της έρευνας. Εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της Επιτροπής και των προτύπων της εσωτερικού ελέγχου. Η ολοκλήρωση των δημοσιονομικών κυκλωμάτων, εγχειριδίων και καταλόγων ελέγχου, η τακτική υποβολή εκθέσεων επί βασικών δεικτών που προορίζονται ή προέρχονται από τη διαχείριση, η συνεχής κατάρτιση και η πρόσληψη ειδικευμένου δημοσιονομικού προσωπικού αποτελούν τομείς-κλειδιά από την άποψη αυτή.

Πιο συγκεκριμένα, για την εφαρμογή του ερευνητικού προγράμματος-πλαισίου έχουν καθιερωθεί σε υψηλό επαγγελματικό επίπεδο εκ των προτέρων έλεγχοι της οικονομικής βιωσιμότητας των αναδόχων συμβάσεων. Η βελτίωση των μηχανογραφικών συστημάτων διαχείρισης του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου έχει αρχίσει. Π.χ., δημιουργήθηκε στη ΓΔ TREN ένα σύστημα διεκπεραίωσης των δηλώσεων δαπανών, τόσο σε επίπεδο δικαιούχων όσο και σε επίπεδο Επιτροπής. Οι εκ των υστέρων λογιστικοί έλεγχοι αυξάνονται σταθερά (για τη ΓΔ Έρευνας, αυξήθηκαν από 220 το 2000 σε 232 το 2001, αναμένεται δε να ανέλθουν σε 280 το 2002), έτσι ώστε να επιτευχθεί ο στόχος του 10% περίπου των ελεγκτέων αναδόχων κατά την περίοδο εφαρμογής του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου. Πρόσφατα ανελήφθη και μια πειραματική ενέργεια για τα πιστοποιητικά ελέγχου. Αν και στο πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο δεν περιλαμβάνονται συγκεκριμένες ρήτρες περί συμβατικών κυρώσεων, η Επιτροπή έχει το δικαίωμα να παρακρατεί ή να ανακτά ποσά πληρωμών σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις συμβάσεις. Ταυτόχρονα, οι προσπάθειες ανάκτησης ποσών εντάθηκαν, συχνά δε γίνεται προσπάθεια να χρησιμοποιείται η δυνατότητα συμψηφισμού με μεταγενέστερες πληρωμές. Πάντως, η αυξημένη πίεση επί των αναδόχων πρέπει να συνοδεύεται με πρόσθετες επεξηγήσεις και αποσαφηνίσεις, για να βοηθούνται στην προσπάθειά τους να ανταποκρίνονται στις ποικίλες απαιτήσεις των διαφόρων πηγών χρηματοδότησης κατά την ερευνητική διαδικασία.

Όσον αφορά το έκτο πρόγραμμα-πλαίσιο, τα τεθέντα ζητήματα αποτέλεσαν το αντικείμενο συγκεκριμένων προτάσεων από την Επιτροπή, σημαντικά δε στοιχεία αυτών έγιναν αποδεκτά από τον νομοθέτη.

Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει τον σχεδιασμό και την επεξεργασία βασικών υποχρεωτικών ελέγχων για το σύνολο των ΓΔ έρευνας, να συμπληρώσει την υπάρχουσα τεκμηρίωση προς υποστήριξη των ελέγχων και να μεριμνήσει για τη λήψη των κατάλληλων συνακόλουθων μέτρων. Ακόμη, το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να μελετήσει με προσοχή τις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την ένταξη κυρωτικών ρητρών στα υποδείγματα συμβάσεων στον τομέα της ΕΤΑ.

Όπως καθορίζεται στο σημείο 1.2.2 του Προγράμματος Δράσης 2001-2003 για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων και την καταπολέμηση της απάτης, η Επιτροπή προτίθεται να προτείνει μια πρωτοβουλία στον τομέα των άμεσων δαπανών, με σκοπό την ενσωμάτωση διοικητικών μέτρων και κυρώσεων. Οι σχετικές εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη. Όσον αφορά τις Δράσεις 73 (παροχή συμβουλών για τη σύναψη συμβάσεων), 74 (βάση δεδομένων για τις συμβάσεις) και 94 (θωράκιση της νομοθεσίας και της διαχείρισης των συμβάσεων έναντι της απάτης ) της Λευκής Βίβλου για τη μεταρρύθμιση, πρόκειται να διεξαχθεί μια αναθεώρηση των συμβάσεων με σκοπό την ενσωμάτωση ρητρών για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων (τυποποιημένες ρήτρες για τους ελέγχους και τις κυρώσεις, αύξηση της αποτελεσματικότητάς τους).

Οι κανόνες συμμετοχής στο έκτο πρόγραμμα-πλαίσιο παραπέμπουν ρητά στον κανονισμό αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου. Τα υποδείγματα σύμβασης θα προβλέπουν - όπου ενδείκνυται - τις κυρώσεις που συνιστά το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Το Συμβούλιο ενθαρρύνει την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της στον τομέα της εναρμόνισης και απλούστευσης των επιχειρησιακών διαδικασιών και των μεθόδων εργασίας της, καθώς και σε ό,τι αφορά τη βελτίωση των μηχανογραφικών συστημάτων έτσι ώστε να διαθέτουν τις κατάλληλες λειτουργίες για την κατάρτιση συμβάσεων και για την εκτέλεση των πληρωμών. Επιπλέον, το Συμβούλιο σημειώνει την πρόθεση της Επιτροπής να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο μηχανογραφικό σύστημα, με κοινή βάση δεδομένων, για το επόμενο ερευνητικό πρόγραμμα-πλαίσιο, την καλεί δε να συνεργασθεί προς τον σκοπό αυτόν με τα κράτη μέλη.

Εξακολουθούν να καταβάλλονται σημαντικές προσπάθειες για τη βελτίωση του μηχανογραφικού συστήματος που χρησιμοποιείται για τη διαχείριση της σύναψης συμβάσεων, των έργων και προγραμμάτων, καθώς και των πληρωμών στο πλαίσιο του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου. Οι ΓΔ που είναι αρμόδιες για την έρευνα όρισαν εναρμονισμένες έννοιες για την αξιολόγηση των προτάσεων, τις διαπραγματεύσεις και τις συμβάσεις, με συγκεκριμένους κανόνες για την κάλυψη των απαιτήσεων των επιμέρους προγραμμάτων. Επιπλέον δε, οι πέντε ΓΔ που είναι αρμόδιες για την έρευνα ανέθεσαν σε μια διυπηρεσιακή υπηρεσία μελετών την επεξεργασία, μέχρι το τέλος του 2002, ενός κοινού ολοκληρωμένου μηχανογραφικού συστήματος για το επόμενο πρόγραμμα-πλαίσιο. Ευθυγραμμιζόμενο με τους στόχους της πρωτοβουλίας "e-Commission", το σύστημα αυτό σκοπό έχει να μεγιστοποιήσει τη χρήση των ηλεκτρονικών πράξεων, τόσο εντός της Επιτροπής όσο και μεταξύ αυτής και των συμμετεχόντων, σε κάθε φάση της διαδικασίας, από την υποβολή των προτάσεων μέχρι την ολοκλήρωση των έργων και προγραμμάτων, καθώς και να διευκολύνει την εύκολη παραγωγή πληροφοριών και στατιστικών για τη διαχείριση. Βασιζόμενο σε δομοστοιχειωτές αρχές, το εν λόγω σύστημα θα είναι αναπροσαρμόσιμο, έτσι ώστε να αντανακλά τις μεταβαλλόμενες ανάγκες του ΕΚΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ-ΠΛΑΙΣΙΟΥ και των μεταγενέστερων. Όπου είναι ενδεδειγμένο και εφικτό, και εντός του διαθέσιμου περιορισμένου χρόνου, η Επιτροπή θα συνεργάζεται άτυπα με τα κράτη μέλη για το σύστημα αυτό, ιδίως σε ό,τι αφορά τον νέο τρόπο ηλεκτρονικής υποβολής των προτάσεων.

4.3. Άλλες παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Το Συμβούλιο σημειώνει τα διάφορα μέτρα που έλαβε το Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ) της Κοινότητας κατόπιν των παρατηρήσεων που διατύπωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο στην ειδική έκθεσή του αριθ. 10/2000, και ενθαρρύνει το ΚΚΕρ να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις και τις βελτιώσεις, π.χ. όσον αφορά το σύστημα συνολικής διαχείρισης. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στον έλεγχο του κύκλου των συμβάσεων στους διάφορους τόπους και στην αυστηρή τήρηση των διαδικασιών ανάθεσης των συμβάσεων. Σχετικά με τη χρήση των συμβάσεων παροχής υπηρεσιών, το Συμβούλιο καλεί το ΚΚΕρ να λάβει δεόντως υπόψη του τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Τα θέματα αυτά λαμβάνονται υπό σημείωση. Το ΚΚΕρ επιβεβαιώνει ότι μεταρρυθμίσεις και βελτιώσεις έγιναν στο σύστημα συνολικής διαχείρισης. Πιο συγκεκριμένα, δημιουργήθηκε σε όλες τις μονάδες και τις διευθύνσεις του ΚΚΕρ ένα σύστημα διπλού ελέγχου, το οποίο διαχωρίζει τους επιχειρησιακούς και τους διοικητικούς κλάδους.

Ο κύκλος σύναψης των συμβάσεων, και ιδιαίτερα η συμμόρφωση με τις διαδικασίες ανάθεσης των συμβάσεων, παρακολουθείται από μια ομάδα, η οποία αναλύει τους φακέλους και τεκμηριώνει την ακολουθούμενη διαδικασία, πριν αυτά τεθούν υπόψη της ΣΕΑΣ.

Ενόψει της διάλυσης της ΣΕΑΣ, η ως άνω ομάδα θα υιοθετήσει ένα σύστημα δειγματοληψιών για την ανάλυση των προς ανάθεση συμβάσεων πριν από την έκδοση της απόφασης του αρμόδιου διατάκτη. Ακόμη, είναι διαθέσιμο σε κεντρικό επίπεδο ένα διαρκές σύστημα εκ των προτέρων νομικής συνδρομής, έτσι ώστε να παρέχονται συμβουλές στον διατάκτη πριν από την ανάληψη οποιασδήποτε ενέργειας που έχει σχέση με την ανάθεση συμβάσεων, ή συμβουλές για νομικά ζητήματα εν γένει.

Οι παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τη χρήση των συμβάσεων υπηρεσιών ελήφθησαν πλήρως υπόψη από το ΚΚΕρ.

Όσον αφορά τους λογιστικούς ελέγχους της Επιτροπής στον τομέα των εσωτερικών πολιτικών, το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για το γεγονός ότι, γενικά, η Επιτροπή διενήργησε πολύ περισσότερους ελέγχους σε σχέση με το 1999, και μάλιστα σε περισσότερες συμβάσεις, αλλά ζητεί από το εν λόγω θεσμικό όργανο να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στα θέματα, μεταξύ άλλων, που συνδέονται με την εκτέλεση και την παρακολούθηση της ανάκτησης ποσών, καθώς και με τη διαβίβαση ενημερωμένων δεδομένων. Το Συμβούλιο εκφράζει εν προκειμένω ιδιαίτερη λύπη για το γεγονός ότι η ΓΔ Απασχόλησης δεν μπόρεσε να παράσχει σχετικά δεδομένα, αλλά σημειώνει τη δέσμευση που ανέλαβε η Επιτροπή να προβεί σε πλήρη καταγραφή των σχετικών δεδομένων.

Η Επιτροπή συνεχίζει να λαμβάνει μέτρα για την ενίσχυση των δημοσιονομικών λογιστικών ελέγχων.

Έτσι, π.χ., στον τομέα της έρευνας οι δημοσιονομικοί λογιστικοί έλεγχοι αυξήθηκαν κατά το 2001, ενώ ανελήφθη και μια πειραματική ενέργεια για τα πιστοποιητικά ελέγχου: Από τους αντισυμβαλλόμενους ζητείται να υποβάλλουν, μαζί με τις καταστάσεις εξόδων, και ένα πιστοποιητικό ελέγχου από ανεξάρτητο εξωτερικό ελεγκτή. Η Επιτροπή συνήψε, όπου τούτο ήταν αναγκαίο, γενικές συμβάσεις με εξειδικευμένες εταιρείες λογιστικού ελέγχου, έτσι ώστε να αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των λογιστικών ελέγχων στους αποδέκτες της χρηματοοικονομικής της βοήθειας και σε όλους τους εμπλεκόμενους διαμεσολαβητές. Έτσι, στον τομέα της εκπαίδευσης και του πολιτισμού, και μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2002, συνήφθησαν συμβάσεις με τέτοιες εταιρείες για σχεδόν 100 ελέγχους, οπότε σημειώθηκε σημαντική αύξηση των ελέγχων στους τομείς της εκπαίδευσης και του πολιτισμού.

Η εντατικοποίηση των ελεγκτικών προσπαθειών και η αύξηση των ποσών προς ανάκτηση κατά το 2001 οδήγησαν σε τελειοποίηση των διαδικασιών ανάκτησης, έτσι ώστε να ενισχυθεί η παρακολούθηση και η έγκαιρη εκτέλεση της ανάκτησης. Στις 3 Δεκεμβρίου 2002, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για τα μέτρα που ελήφθησαν ειδικά για την ενίσχυση της ανάκτησης ποσών, τόσο κατά την άμεση όσο και κατά την έμμεση διαχείριση.

Η ΓΔ EMPL διεξήγαγε τη διεξοδική ανάλυση που είχε αναγγελθεί τόσο από το Ελεγκτικό Συνέδριο όσο και από το Συμβούλιο, με αντικείμενο τους λογιστικούς ελέγχους και τα εντάλματα είσπραξης. Όσον αφορά τους λογιστικούς και τους απλούς ελέγχους, η ΓΔ EMPL έδωσε στο Ελεγκτικό Συνέδριο αναπροσαρμοσμένα αριθμητικά στοιχεία για τα έτη 2000 και 2001. Τα στοιχεία αυτά απεστάλησαν στο Ε.Σ. τον Φεβρουάριο του 2002, στο πλαίσιο της προετοιμασίας της ετήσιας έκθεσης για το 2001.

5. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 - ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

5.1. Δημοσιονομική διαχείριση

Το Συμβούλιο λυπάται για τη συνεχιζόμενη έντονη συγκέντρωση, στο τέλος του οικονομικού έτους, της εκτέλεσης των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων. Όσον αφορά τις πιστώσεις πληρωμών, εκφράζει ικανοποίηση για το γεγονός ότι η κατανομή της εκτέλεσης κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους είναι πολύ κανονικότερη από εκείνη των αναλήψεων υποχρεώσεων, ανεξάρτητα από τον τομέα που αφορούν, μολονότι εξακολουθεί να παρατηρείται κάποια μεγαλύτερη συγκέντρωση κατά τον Δεκέμβριο.

Στις πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων, τα μέτρα που εισήχθησαν από την Επιτροπή έχουν αρχίσει να φέρουν θετικά αποτελέσματα. Εφέτος, ο στόχος ήταν να απορροφηθεί τουλάχιστον το 50% των διαθέσιμων πιστώσεων κατά τους πρώτους εννέα μήνες. Κατά τα τέλη Σεπτεμβρίου, το ποσοστό αυτό ανήλθε σε 51,5% σε επίπεδο υπολόγου (και σε 60% σε επίπεδο διατάκτη), σε σύγκριση με το 35% κατά τα τέλη Σεπτεμβρίου του 2001.

Όσον αφορά τα Υπόλοιπα Προς Εκκαθάριση (ΥΠΕ), το ύψος των οποίων στο τέλος του 2000 παρουσιάζει αύξηση, το Συμβούλιο σημειώνει τις προσπάθειες της Επιτροπής, που ανέλαβε συστηματική επισκόπηση των λεγόμενων «παλαιών» και «αδρανών» αναλήψεων υποχρεώσεων, και στο τέλος του 1999 κατήρτισε ένα πρόγραμμα δράσης με στόχο τη μείωση των αφύσικων ΥΠΕ. Το Συμβούλιο ελπίζει ότι οι σχετικές πιστώσεις θα αποδεσμευθούν στο πλαίσιο των ενεργειών της Επιτροπής και σύμφωνα με τις ισχύουσες ρυθμίσεις.

Μεταξύ 2000 και 2001 σημειώθηκε αισθητή σταθεροποίηση του ΥΠΕ: Δεδομένης της πάγιας απόκλισης μεταξύ πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων και πιστώσεων πληρωμών κατά όλα τα προγενέστερα οικονομικά έτη, η σταθεροποίηση του ΥΠΕ που επετεύχθη στον τομέα της εξωτερικής βοήθειας αποτελεί σαφώς αποτέλεσμα της ενεργού πολιτικής για τη βελτίωση των ποσοστών εκταμίευσης και της διαχείρισης των χαρτοφυλακίων, βελτίωση η οποία οδήγησε σε υψηλό επίπεδο αποδεσμεύσεων κατά την περαίωση των έργων και προγραμμάτων (περίπου EUR 580 εκατ.).

Από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει η αύξηση του όγκου των ΥΠΕ που εκκρεμούν επί πέντε και πλέον έτη αποτελεί το αποτέλεσμα της σταθερής και ουσιαστικής αύξησης των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων μεταξύ 1994 και 1998, παρά τη σταθερή αύξηση των πληρωμών μεταξύ 1998 και 2001 (EUR2 258,67 εκατ. κατά το 1998, EUR2 522,10 εκατ. το 1999, EUR2 992,50 εκατ. το 2000, και EUR3 266,60 εκατ. το 2001).

Πάντως, η Επιτροπή έχει επίγνωση της ανάγκης να παρακολουθείται το μερίδιο των παλαιών ΥΠΕ στο χαρτοφυλάκιο της εξωτερικής της βοήθειας. Από το 2000 και μετά, οι αρμόδιες διοικητικές υπηρεσίες εφάρμοσαν μιαν ενεργή πολιτική συστηματικής εξέτασης και κλεισίματος, όπου τούτο ήταν εφικτό, των παλαιών ή αδρανών υποχρεώσεων εξωτερικής βοήθειας. Αυτή η συστηματική εξέταση και τα πραγματοποιηθέντα κλεισίματα οδήγησαν και κατά το 2001 σε μεγάλο αριθμό αποδεσμεύσεων, όπως προαναφέρθηκε (περίπου EUR580 εκατ.).

Όσον αφορά τα λογιστικά και διοικητικά στοιχεία που χρειάζονται για την ανάλυση της εξέλιξης των ΥΠΕ σε μεγαλύτερο βάθος, ιδίως από την άποψη της κατάστασης της εκτέλεσης επιτόπου και της φύσης των πραγματοποιηθεισών πληρωμών, το σύστημα επεξεργασίας δεδομένων CRIS (Saisie) και το λογιστικό σύστημα, προσαρμοσμένο στον νέο Δημοσιονομικό Κανονισμό ως προς τα είδη πληρωμών, αναμένεται ότι θα καταστήσουν αυτό το είδος ανάλυσης εφικτό από το 2003 και εξής.

Το Συμβούλιο, όπως και το Ελεγκτικό Συνέδριο, λυπάται για το γεγονός ότι τα έγγραφα που κατήρτισε η Επιτροπή για τη διαβίβαση δημοσιονομικών πληροφοριών κατά το συγκεκριμένο οικονομικό έτος δεν επέτρεψαν να αποκτηθεί μια συνολική άποψη του τομέα των εξωτερικών ενεργειών, ενώ η Επιτροπή παράγει πληροφορίες του είδους αυτού για τις εσωτερικές της ανάγκες. Ακόμη, το Συμβούλιο συμμερίζεται τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή καλό θα ήταν να εξηγήσει τους λόγους της διαφοράς μεταξύ εκτέλεσης και προβλέψεων, και ότι θα έπρεπε να είχε παράσχει συστηματικά σχόλια σχετικά με την εκτέλεση των διαφόρων τομέων του προϋπολογισμού, για να είναι δυνατή η κατανόηση της πραγματικής χρησιμοποίησης των πιστώσεων.

Οι παρατηρήσεις αυτές λαμβάνονται υπό σημείωση. Η Επιτροπή επεξεργάζεται τον τρόπο παρουσίασης των εκθέσεών της, με στόχο την καλύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες των χρηστών.

Το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει την εισαγωγή δεικτών απόδοσης σε όλα τα νέα προγράμματα του τομέα των εξωτερικών ενεργειών.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι δείκτες απόδοσης έχουν μείζονα σημασία, γι' αυτόν δε τον λόγο άρχισε, στο πλαίσιο της διαδικασίας προγραμματισμού, από κοινού εργασίες με τα κράτη μέλη και τους άλλους χρηματοδότες, έτσι ώστε να σημειωθεί πρόοδος προς μια κοινή προσέγγιση της χρήσης των δεικτών απόδοσης για την παρακολούθηση των επιδόσεων κάθε χώρας. Σχετικά με το θέμα αυτό έχουν ήδη χαραχθεί κατευθυντήριες γραμμές, για να χρησιμοποιούνται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής κατά τον προγραμματισμό της εξωτερικής βοήθειας, τον δε Οκτώβριο επανεξετάσθηκαν κατά τη διάρκεια μιας ακόμη σύσκεψης με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών. Η Επιτροπή προτίθεται να διανείμει την οριστική τους διατύπωση κατά τις αρχές του 2003. Η παρακολούθηση και η επανεξέταση όλων των εγγράφων στοιχείων στρατηγικής κάθε χώρας θα βασισθεί, εν ευθέτω χρόνω, στους δείκτες απόδοσης, σε στενό συσχετισμό με τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας (Millennium Development Goals) και με πηγή, όπου τούτο θα είναι δυνατόν, τα εθνικά έγγραφα στρατηγικής για τη μείωση της φτώχειας.

5.2. Ειδική ευαρέσκεια στο πλαίσιο της Δήλωσης Αξιοπιστίας

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι οι εργασίες λογιστικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με αντικείμενο το οικονομικό έτος 2000 αφορούν αποκλειστικά το πρόγραμμα TACIS, πράγμα που εντάσσεται σε σειρά ενδελεχών λογιστικών ελέγχων που διενεργούνται κατ' έτος σχετικά με διάφορα μέρη των εξωτερικών ενεργειών στον δημοσιονομικό τομέα. Το Συμβούλιο, μολονότι αναγνωρίζει την αξία πλέον στοχοθετημένων και ενδελεχέστερων μελετών, λυπάται για το γεγονός ότι το πρόγραμμα που επελέγη για το εν λόγω οικονομικό έτος αντιστοιχεί σε μικρό μόνο μέρος των συνολικών δαπανών για τις εξωτερικές ενέργειες, και υπενθυμίζει την επιθυμία που είχε διατυπώσει ήδη το 1999 για επέκταση των ελέγχων αυτών σε σαφώς οριοθετημένους τομείς. Σημειώνει ωστόσο με ικανοποίηση ότι, παρά την περιορισμένη εμβέλεια του λογιστικού ελέγχου, το Ελεγκτικό Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, γενικά, οι συμβάσεις τις οποίες συνήψε η Επιτροπή και οι πληρωμές του προγράμματος TACIS είναι νόμιμες και κανονικές.

Το Συμβούλιο δέχεται εξάλλου με ικανοποίηση την εισαγωγή του νέου πρακτικού οδηγού των διαδικασιών που συνδέονται με τις συμβάσεις εξωτερικής βοήθειας της ΕΚ και προσυπογράφει τις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου προς την Επιτροπή σύμφωνα με τις οποίες πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην ποιότητα, την πείρα και την κατάρτιση των διαχειριστών έργων και προγραμμάτων, καθώς και στην ενίσχυση του συστήματος εσωτερικού ελέγχου.

Όπως συνέστησαν το Ελεγκτικό Συνέδριο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Επιτροπή επικέντρωσε τις προσπάθειές της στη βελτίωση της ποιότητας και της επαγγελματικής εμπειρίας των διαχειριστών έργων και προγραμμάτων.

Από το 2001 και μετά, ο φορέας EuropeAid διοργάνωσε ορισμένα μαθήματα κατάρτισης στη διαχείριση, κατανεμημένα σε τρεις εβδομάδες.

Η κατάρτιση αυτή προσφέρει δύο επιλογές: το ΕΤΑ και τον προϋπολογισμό. Θεωρείται δε ως ουσιαστικής σημασίας για το προσωπικό που καλείται να διαχειρισθεί την εξωτερική βοήθεια, είτε στις κεντρικές υπηρεσίες είτε στις αντιπροσωπείες.

Κάθε μάθημα οργανώνεται με βάση τα ακόλουθα δομοστοιχεία :

- Μεταρρύθμιση, ο Οργανισμός και η αποκέντρωση - Ο κύκλος των δαπανών LIFE - Ηθικά πρότυπα. - Μαθήματα PCM - Δημοσιονομικές διαδικασίες του ΕΤΑ (επιλογή ΕΤΑ) - Εκτέλεση του προϋπολογισμού (επιλογή προϋπολογισμός). - Διαδικασίες συμβάσεων (επιλογή προϋπολογισμός). - Συστήματα πληροφοριών διαχείρισης (MIS, CRIS, OLAS και SINCOM).

Τα ως άνω μαθήματα αξιολογούνται διαρκώς, τούτο δε επέτρεψε την αναπροσαρμογή του περιεχομένου και της διάρκειας των μαθημάτων CRIS και SINCOM, καθώς και των μαθημάτων OLAS (δημοσιονομική και επιχειρησιακή διαχείριση και στατιστικές). Επιπλέον δε, και υπό το φως των νέων κατευθυντήριων γραμμών που χαράχθηκαν από τον φορέα EuropeAid, επήλθαν αλλαγές σε αρκετά μαθήματα (μαθήματα PCM και ECOFIN), σε άλλες δε περιπτώσεις τα υφιστάμενα δομοστοιχεία πρόκειται να επεκταθούν (Πρακτική κατάρτιση στις διαδικασίες των συμβάσεων. Δομοστοιχείο υπηρεσιών - Δομοστοιχείο επιχορηγήσεων - Δομοστοιχείο προμηθειών και έργων).

Μεταξύ Ιουλίου 2001 και τέλους 2002, ο φορέας EuropeAid διοργάνωσε 15 μαθήματα κατάρτισης.

Μερικά από τα μαθήματα αυτά έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στις αντιπροσωπείες, υπό την οργανωτική ευθύνη των αρμόδιων γεωγραφικά διευθύνσεων. Το δομοστοιχείο COMPACT βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης, θα είναι δε δυνατόν να διοργανωθεί στις αντιπροσωπείες κατόπιν σχετικού αιτήματός τους και με τη σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου γεωγραφικα διευθυντή. Το εν λόγω δομοστοιχείο περιλαμβάνει μαθήματα περί διαχείρισης δημοσιονομικής και συμβάσεων, συστημάτων διαχείρισης πληροφοριών, οδηγών και εγχειριδίων AIDCO, καθώς και περί προσδιορισμού και προετοιμασίας έργων και προγραμμάτων.

Μερικά μαθήματα μπορούν να διοργανωθούν και κατόπιν αιτήματος της ενδιαφερόμενης αντιπροσωπείας, όπως τα μαθήματα : - Μεταρρύθμιση, o Οργανισμός και η αποκέντρωση - Ο κύκλος των δαπανών LIFE - Ηθικά πρότυπα - Μαθήματα PCM - Δημοσιονομικές διαδικασίες του ΕΤΑ (επιλογή ΕΤΑ)- Μαθήματα ECOFIN.

Οι επόμενες φάσεις περιλαμβάνουν τη γλωσσική διαφοροποίηση, τον συντονισμό του περιεχομένου των μαθημάτων, τη δημιουργία ομάδων πολυκλαδικών και πολυγλωσσικών, καθώς και τη διάθεση του εκπαιδευτικού υλικού των μαθημάτων στις αντιπροσωπείες μέσω του οικείου δικτυακού τόπου "Κατάρτιση".

5.3. Συνέχεια που εδόθη στις προηγούμενες παρατηρήσεις

Το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για το γεγονός ότι η Επιτροπή έδωσε συνέχεια στην ειδική έκθεση αριθ. 25/98 του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια, με αποτέλεσμα να διαθέτει τώρα μια στρατηγική για το μέλλον και να δίδει αποτελεσματικότερη συνέχεια στα έργα και προγράμματά της. Το Συμβούλιο σημειώνει επίσης ότι η Επιτροπή μείωσε ελαφρώς τις προθεσμίες πληρωμών και ότι εφαρμόζει αυστηρότερα τους σχετικούς κανόνες.

Στη μονάδα πυρηνικής ασφάλειας επετεύχθη σταθερή μείωση τόσο του αριθμού όσο και των ποσών των τιμολογίων σε εκκρεμότητα. Π.χ., από τον Μάιο του 1999 μέχρι τον Μάιο του 2002, ο αριθμός μειώθηκε κατά 70% και τα ποσά κατά 80%. Οι καθυστερήσεις (150 ημέρες από την υποβολή της προσφοράς μέχρι την υπογραφή της σύμβασης) που υπεισέρχονται στη διαδικασία σύναψης των συμβάσεων προμήθειας εξοπλισμού μειώθηκαν κατά πολύ, πράγμα που έχει θετική επίδραση στον ρυθμό σύναψης των συμβάσεων.

Επισημαίνει ωστόσο τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τις εναπομένουσες ελλείψεις, ιδίως τη μη ύπαρξη δεικτών, τη μη τήρηση των κανονιστικών διατάξεων σχετικά με τις προσκλήσεις υποβολής προσφορών και τις σημαντικές καθυστερήσεις των πληρωμών προς τους τοπικούς παρόχους υπηρεσιών.

Μετά το 1999, όλα τα έργα και προγράμματα συνοδεύονται από ένα LogFrame, το οποίο καθορίζει επαληθεύσιμα κριτήρια. Έτσι, υπάρχουν δείκτες για τα μεμονωμένα έργα και προγράμματα. Όσον αφορά την αξιολόγηση της συνολικής επίδρασης του προγράμματος, η έκθεση του φορέα IAEA (επίσημου φορέα της σύμβασης του ΟΗΕ για την πυρηνική ασφάλεια) για το 2000 αναφέρει ότι το επίπεδο της πυρηνικής ασφάλειας βελτιώθηκε εν γένει στις χώρες ΚΑΚ και, κατά τις υπάρχουσες πληροφορίες, σε ορισμένες εγκαταστάσεις που ενισχύονται από το πρόγραμμα TACIS. Η εν λόγω έκθεση αναφέρει ότι η Επιτροπή, μέσω του προγράμματος TACIS, έχει συμβάλει σημαντικά στη θετική αυτή εξέλιξη. Ωστόσο, η Επιτροπή καταρτίζει αυτή τη στιγμή προδιαγραφές ασφάλειας προς χρήση στο πλαίσιο μιας σύμβασης, έτσι ώστε να δημιουργηθούν επαληθεύσιμοι δείκτες για την αξιολόγηση της επίδρασης του προγράμματος πυρηνικής ασφάλειας.

Ως προς την παρατήρηση του Συμβουλίου σχετικά με τη συμμόρφωση με τους κανονισμούς περί προσκλήσεων υποβολής προσφοράς, η Επιτροπή έχει συνειδητοποιήσει τους κινδύνους σύγκρουσης συμφερόντων σε περίπτωση που Δυτικές επιχειρήσεις παροχής τεχνικής βοήθειας επιτόπου (με συνδρομή προς τον δικαιούχο στην κατάρτιση τεχνικών προδιαγραφών σε έργα εξοπλισμού) εμπλέκονται στην αξιολόγηση προσφορών κ.λπ. Ως εκ τούτου, το ΚΚΕρ έχει εμπλακεί πλήρως σε όλες τις αξιολογήσεις των συμβάσεων προμηθειών και έργων. Οι προαναφερόμενες Δυτικές επιχειρήσεις δεν παίζουν πλέον ρόλο στη διαδικασία των διαγωνισμών.

Σχετικά με τη δήλωση του Συμβουλίου για τις καθυστερήσεις στις πληρωμές των τοπικών υπεργολάβων, η Επιτροπή δηλώνει ότι τούτο δεν έχει επίδραση στο περιεχόμενο των υπεργοληπτικών συμβάσεων που συνάπτονται με τοπικούς παρόχους υπηρεσιών. Αλλά, με γνώμονα την έντονη μείωση του αριθμού των καθυστερημένων πληρωμών (που ήδη αναφέρθηκαν), οι τοπικοί πάροχοι υπηρεσιών αναμένεται ότι θα λαμβάνουν έγκαιρα εξόφληση των τιμολογίων τους.

Το Συμβούλιο σημειώνει με ικανοποίηση τις πληροφορίες τις οποίες παρέσχε η Επιτροπή όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται με τους διεθνείς χρηματοδότες (ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα, ΟΟΣΑ) προκειμένου να εξευρεθεί κοινός ορισμός των δεικτών εκροών, έτσι ώστε να καταστούν συγκρίσιμα τα δεδομένα.

5.4. Λοιπές παρατηρήσεις

5.4.1. Πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας TACIS

Το Συμβούλιο λυπάται για την περιορισμένη απήχηση του προγράμματος αυτού, η οποία οφείλεται στις καθυστερήσεις κατά τα πρώτα στάδια της εφαρμογής του και στην ανάγκη για ένα ενισχυμένο πλαίσιο διεξαγωγής διαλόγου.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η επίδραση του προγράμματος αυτού ήταν περιορισμένη κατά τη χρονική στιγμή εξέτασής του από το Ελεγκτικό Συνέδριο (τέσσερα έτη μετά την έναρξη του προγράμματος). Το Ε.Σ., από την πλευρά του, επεσήμανε ότι, στην καλύτερη περίπτωση, θα μπορούσε να αναμένεται μια μέτρια μόνο επίδραση, λόγω των περιορισμένων κεφαλαίων που διατίθενται. Κατά την έναρξη του προγράμματος ανέκυψαν ορισμένα προβλήματα, τα οποία έχουν σήμερα επιλυθεί.

Το πρόγραμμα αυτό επέτυχε ορισμένα σημαντικά αποτελέσματα. Το 2001 ολοκληρώθηκε ένας μεθοριακός σταθμός στο Leushen της Μολδαβίας, ενώ κατά το 2002 ολοκληρώθηκαν τέσσερις ακόμη μεθοριακοί σταθμοί, στις θέσεις Salla και Svetogorsk στη ρωσο-φινλανδική μεθόριο, στη θέση Chop στην ουγγρο-ουκρανική μεθόριο, και στη θέση Kameny Log στη μεθόριο μεταξύ Λευκορωσίας και Λιθουανίας. Η γέφυρα Jagodin, στον ποταμό Bug, μεταξύ Ουκρανίας και Πολωνίας, μαζί με την οδό πρόσβασης ολοκληρώθηκε επίσης κατά το 2002. Τα έργα αυτά συνέβαλαν σε περισσότερο αποτελεσματικούς και αποδοτικούς ελέγχους και συντόμευσαν τους χρόνους αναμονής. Η κατασκευή ενός νέου μεθοριακού σταθμού, στη θέση Bagrationovsk μεταξύ Καλίνιγκραντ και Πολωνίας, άρχισε τον Ιούνιο του 2002 και θα ολοκληρωθεί στις αρχές του 2003. Επιπλέον δε, τον Μάρτιο του 2002 άρχισαν οι εργασίες στη μεθόριο μεταξύ Λευκορωσίας και Λιθουανίας .

5.4.2. Διαχείριση της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ)

Το Συμβούλιο συμμερίζεται τις ανησυχίες του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά το χρονικό διάστημα μεταξύ της απόφασης του Συμβουλίου και της πρώτης πληρωμής. Ακόμη, κρίνει ότι ο ρυθμός εκτέλεσης του προϋπολογισμού της ΚΕΠΠΑ συνδέεται με το γεγονός ότι οι ενέργειες στο πλαίσιο της πολιτικής αυτής δεν είναι πλήρως προγραμματισμένες, δεδομένου ότι μέρος τους υλοποιείται περιστασιακά, ανάλογα με τη διεθνή κατάσταση.

Το Συμβούλιο χαίρεται για τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή με στόχο τη μείωση των προθεσμιών πληρωμής, και συγκεκριμένα για τη χρήση τυποποιημένων συμβάσεων και το γεγονός ότι ο αρμόδιος Επίτροπος είναι πλέον σε θέση να λαμβάνει αποφάσεις ανεξάρτητα από το Σώμα των Επιτρόπων, έτσι ώστε να αρχίζουν συντομότερα τα έργα και προγράμματα, και ότι η αναδιοργάνωση της Επιτροπής προβλέπει τον χειρισμό κάθε φακέλου από ένα και μόνο πρόσωπο, έως το κλείσιμό του. Το Συμβούλιο ενθαρρύνει την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της για τη λήψη των απαιτούμενων μέτρων και την επίλυση των εναπομενόντων προβλημάτων.

Η Επιτροπή συμφωνεί ως προς το ότι η ταχύτητα συχνά αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην εφαρμογή της ΚΕΠΠΑ. Ωστόσο, εξίσου σημαντική είναι και η προσπάθεια για την κατάλληλη διαμόρφωση του συνολικού πλαισίου εφαρμογής, έτσι ώστε να αποφεύγονται τα προβλήματα κατά τη διάρκεια της εφαρμογής και να εξασφαλίζεται ένα ποιοτικό αποτέλεσμα. Η πρώτη πληρωμή θα γίνεται μόνο αφού κωδικοποιηθεί το πλαίσιο εφαρμογής καθώς και οι αντίστοιχες αρμοδιότητες και υποχρεώσεις, μέσω σύμβασης μεταξύ της Επιτροπής και του υπεύθυνου εφαρμογής. Ακόμη, η ταχεία έναρξη μιας ενέργειας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κατάλληλη προεργασία πριν από την έκδοση της απόφασης του Συμβουλίου.

Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη του Συμβουλίου ότι ο ρυθμός εκτέλεσης του προϋπολογισμού της ΚΕΠΠΑ συνδέεται με το γεγονός ότι οι ενέργειες της πολιτικής αυτής δεν είναι πλήρως προγραμματισμένες, δεδομένου ότι μέρος τους υλοποιείται περιστασιακά, ανάλογα με τη διεθνή κατάσταση.

Η Επιτροπή με ευχαρίστηση γνωστοποιεί την πρόσφατη έγκριση ακόμη ενός μέτρου με στόχο την ταχύτερη έναρξη των ενεργειών της ΚΕΠΠΑ. Πρόκειται συγκεκριμένα για την ανάθεση κατ' εξουσιοδότηση, από τον αρμόδιο Επίτροπο στον Γενικό Διευθυντή Εξωτερικών Σχέσεων, της έκδοσης των αποφάσεων χρηματοδότησης.

6. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 - ΠΡΟΕΝΤΑΞΙΑΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ

6.1. Δημοσιονομική διαχείριση

Το Συμβούλιο λυπάται για την έντονη συγκέντρωση των αναλήψεων υποχρεώσεων στο τέλος του οικονομικού έτους, που οφείλεται κυρίως στην καθυστερημένη έναρξη των αναλήψεων των προγραμμάτων ISPA και SAPARD, καθώς και για την αύξηση του ΥΠΕ λόγω του πολύ περιορισμένου ποσοστού εκτέλεσης των πληρωμών για τα προγράμματα αυτά. Σημειώνει τις δυσχέρειες που αντιμετώπισε η Επιτροπή κατά την εφαρμογή αυτών των νέων μέσων και συμμερίζεται τη μέριμνα της Επιτροπής για την αποφυγή πληρωμών υπό αβέβαιες συνθήκες.

Οι καθυστερημένες αναλήψεις υποχρεώσεων για το πρόγραμμα SAPARD οφείλονται, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι το 2000 ήταν το πρώτο έτος εφαρμογής αυτού του ιδιαίτερα περίπλοκου μέσου. Η συγκέντρωση των αναλήψεων υποχρεώσεων του ISPA στο τέλος του οικονομικού έτους αποτελεί άμεση συνέπεια των καθυστερήσεων στη διαμόρφωση του νομικού και διοικητικού πλαισίου του μέσου αυτού. Το Συμβούλιο τονίζει τη σημασία που έχει, για την αποδοχή της διαδικασίας της διεύρυνσης από το κοινό, ο αποτελεσματικός δημοσιονομικός έλεγχος και η πρόληψη της απάτης στις υποψήφιες χώρες, με γνώμονα τα ισχύοντα σήμερα στα κράτη μέλη.

Όπως επισημαίνεται και στις διάφορες απαντήσεις της προς το Κοινοβούλιο, η Επιτροπή έχει πλήρη επίγνωση των δυσχερειών στον τομέα αυτόν και συμμερίζεται την ανησυχία του Κοινοβουλίου σχετικά με τη συνεχιζόμενη αδυναμία της δημόσιας διοίκησης στις υποψήφιες χώρες. Ακόμη, αυτά τα προβλήματα και δυσχέρειες αναγνωρίζονταν και στην έκθεση προόδου του 2001, καθώς και στις εταιρικές σχέσεις για την ένταξη και στο στρατηγικό έγγραφο. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή έχει εντοπίσει τις προκλήσεις που θα έχουν να αντιμετωπίσουν οι υποψήφιες χώρες, έχει δε λάβει και εξακολουθεί να λαμβάνει εκτεταμένα μέτρα για να εξασφαλίσει ότι, με την ένταξη, οι υποψήφιες χώρες θα έχουν δημιουργήσει αποτελεσματικά συστήματα ελέγχου της διαχείρισης των κοινοτικών κονδυλίων. Τα ως άνω μέτρα συνίστανται αυτή τη στιγμή σε μια τριπλή προσέγγιση:

- Πρώτον, στο πλαίσιο του κεφαλαίου 28 των διαπραγματεύσεων η Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις δεσμεύσεις των υποψήφιων χωρών να δημιουργήσουν και να θέσουν σε πλήρη λειτουργία ένα δημόσιο εσωτερικό σύστημα δημοσιονομικού λογιστικού ελέγχου και να αναπτύξουν περαιτέρω τω εξωτερικά συστήματα λογιστικού ελέγχου, για τα οποία αρμόδιες είναι οι ανώτατες ελεγκτικές αρχές. Το πρόγραμμα PHARE έχει χρησιμοποιηθεί και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται για την υποστήριξη τόσο της διαδικασίας για τη νομοθετική εναρμόνιση όσο και της απαιτούμενης σύστασης θεσμικών οργάνων για την εφαρμογή των συστημάτων εσωτερικού και εξωτερικού δημοσιονομικού λογιστικού ελέγχου, σε εθνικό και, όπου απαιτείται, σε περιφερειακό επίπεδο. Μέσω του συστήματος των αδελφοποιήσεων, τα κράτη μέλη έχουν συμμετάσχει ενεργά, ως εταίροι, στην προσπάθεια αυτή, σήμερα δε βρίσκονται σε εξέλιξη περισσότερα από 30 προγράμματα αδελφοποίησης σ' αυτόν και σε συναφείς τομείς. Επιπλέον δε, έχουν πραγματοποιηθεί και εξακολουθούν να πραγματοποιούνται εκτεταμένες εργασίες από τον φορέα SIGMA, συμπεριλαμβανόμενων των αξιολογήσεων από ομολόγους και άλλων μέτρων για την προώθηση της όλης διαδικασίας.

- Δεύτερον, τα κονδύλια του PHARE χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη των φιλόδοξων προσπαθειών που καταβάλλει η OLAF να δημιουργήσει τη θεσμική ικανότητα των υποψήφιων χωρών να καταπολεμούν μόνες τους την απάτη, ιδίως σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των κοινοτικών κονδυλίων.

- Τρίτον, μέσω της διαδικασίας σταδιακής καθιέρωσης του συστήματος EDIS (Εxtended Decentralised Ιmplementation System) για τα προενταξιακά κονδύλια, η Επιτροπή θα βοηθήσει τις υποψήφιες χώρες να δημιουργήσουν συστήματα δημοσιονομικής διαχείρισης και ελέγχου βασιζόμενα στη δομή των συστημάτων μάλλον παρά στις πράξεις. Η διαδικασία αυτή έχει αρχίσει, διεξάγεται δε αυτή τη στιγμή μια αρχική ανάλυση στους τομείς των συστημάτων, του προσωπικού, των εσωτερικών ελέγχων, της δημοσιονομικής ευθύνης, των λογιστικών ελέγχων και της ανάθεσης των συμβάσεων.

Το πρόγραμμα δράσης για τη δημιουργία θεσμικής ικανότητας, όπως αναφέρεται και στο έγγραφο στρατηγικής για το 2001, υπεισέρχεται επίσης στην προσπάθεια αυτή. Ωστόσο, η τελική ευθύνη στο θέμα αυτό ανήκει στις ίδιες τις υποψήφιες χώρες. Η Επιτροπή, στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης με τα κράτη μέλη, μπορεί να παράσχει τη μεθοδολογία και τα μέσα, αλλά μόνο οι υποψήφιες χώρες μπορούν να εγγυηθούν τα αποτελέσματα.

Υπογραμμίζει τη σημασία που έχει, για την αποδοχή της διαδικασίας διεύρυνσης από την κοινή γνώμη των κρατών μελών, η αποτελεσματικότητα του δημοσιονομικού ελέγχου και της καταπολέμησης της απάτης στις υποψήφιες χώρες, έτσι ώστε να επιτευχθεί το επίπεδο που έχουν επιτύχει τα κράτη μέλη.

Το Συμβούλιο συμμερίζεται τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή θα πρέπει να επιταχύνει την ανάλυση και την κατάρτιση των εκτελεστικών ρυθμίσεων που συνοδεύουν τα νέα προγράμματα δαπανών και να παράσχει σε εύθετο χρόνο στις υποψήφιες χώρες όσο το δυνατόν περισσότερους προσανατολισμούς και τεχνικές συμβουλές, ώστε να τις βοηθήσει να προβούν στις απαιτούμενες δεσμεύσεις πιστώσεων.

6.2. ISPA

Το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για το γεγονός ότι, παρά τις καθυστερήσεις στο επίπεδο της διαμόρφωσης του νομοθετικού και διοικητικού πλαισίου του μέσου αυτού, η Επιτροπή μπόρεσε να εγκρίνει και να αρχίσει αρκετά σχέδια κατά το 2000.

Η Επιτροπή θα ήθελε να τονίσει ότι η προετοιμασία των υποψήφιων χωρών για το νέο προενταξιακό μέσο είχε αρχίσει πριν από την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1267/1999 (κανονισμός ISPA) τον Ιούνιο του 1999, και ότι οι προσπάθειες εντάθηκαν έκτοτε και πριν τεθεί σε ισχύ το βασικό νομικό πλαίσιο. Τόσο οι υπηρεσίες της Επιτροπής όσο και οι υποψήφιες χώρες χρειάζονται ακόμη κάποιο χρόνο για τη συγκρότηση των αναγκαίων διοικητικών δομών, αλλά - όπως επισημάνθηκε από το Συμβούλιο - κατόρθωσαν να αποφασίσουν έναν αριθμό έργων και προγραμμάτων (μέτρων) ISPA επαρκή για τη δέσμευση των διαθέσιμων πιστώσεων.

Το Συμβούλιο ζητεί ωστόσο από την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την αντιμετώπιση των ελλείψεων που υπογράμμισε το Ελεγκτικό Συνέδριο στην ετήσια έκθεσή του, ιδίως όσον αφορά την ελλιπή εκτίμηση των αναγκών τεχνικής συνδρομής, τις αδυναμίες του εσωτερικού συντονισμού, τις ανεπαρκώς εναρμονισμένες μεθόδους εργασίας που εφαρμόζονται κατά τη διαδικασία αξιολόγησης και τη λήψη μέτρων βάσει των σχολίων των διαφόρων ΓΔ, καθώς και στην πρόκληση που συνιστά το μέσο αυτό για τις υποψήφιες χώρες.

Η Επιτροπή αποδίδει πολύ μεγάλη προσοχή στις ανεπάρκειες που εντοπίσθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Έχει ενθαρρύνει τις υποψήφιες χώρες να χρησιμοποιούν τα κονδύλια τεχνικής βοήθειας που είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο του ISPA για την προετοιμασία των έργων και προγραμμάτων και των δραστηριοτήτων που πρέπει να αναληφθούν για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του συστήματος EDIS (Εxtended Decentralised Ιmplementation System) (το 2001,