Αριθ. C 54/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 3. 3. 89 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με κοινοτικά μέτρα για την προστασία των γλυκέων, 
παράκτιων και θαλασσίων υδάτων από τη ρύπανση που προκαλείται από νιτρικά ιόντα από διάσπαρτες 
πηγές 
COM(88) 708 τελικό 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στις 5 Ιανουαρίου 1989) 
(89/C 54/04) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 130 Ρ, 
τη πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι το τέταρτο πρόγραμμα δράσης των Ευρωπαϊκών Κοινο­
τήτων για το περιβάλλον (') αναφέρει ότι η Επιτροπή προτί­
θεται να υποβάλει πρόταση για οδηγία σχετικά με τον 
έλεγχο και τη μειώση της ρύπανσης των υδάτων που προέρ­
χεται από τη διασπορά ή την απόρριψη λυμάτων από τα 
ζώα και την υπέρμετρη χρήση λιπασμάτων 
ότι το ψήφισμα 88/0209/02 του Συμβουλίου της 28ης Ιου­
νίου 1988 καλεί την Επιτροπή να υποβάλει την πρόταση της 
το συντομότερο δυνατόν 
ότι το πρόγραμμα προβλέπει επίσης ότι η Επιτροπή πρέπει 
να προσέξει ιδιαίτερα τη ρύπανση που πλήττει ταυτοχρόνως 
περισσότερα του ενός κράτη μέλη' 
ότι είναι ανάγκη, προς όφελος της κοινοτικής γεωργίας, να 
χρησιμοποιούνται ορισμένα λιπάσματα και κοπριές που 
περιέχουν άζωτο" 
ότι με την αναμόρφωση της κοινής γεωργικής πολιτικής που 
ορίζεται στο πράσινο βιβλίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 
«Προπτικές της κοινής γεωργικής πολιτικής» χαρακτηρί­
ζεται η υπέρμετρη χρήση λιπασμάτων ως περιβαλλοντικός 
κίνδυνος, διαπιστώνεται η ανάγκη κοινής δράσης για την 
αντιμετώπιση των προβλημάτων από την εντατική εκτροφή 
ζώων και η ανάγκη να λαμβάνει η γεωργική πολιτική περισ­
σότερο υπόψη την περιβαλλοντική πολιτική' ότι ορισμένες λεκάνες απορροής που καταλλήγουν σε υδα­
τικά συστήματα εκτεθειμένα στη ρύπανση από ενώσεις 
αζώτου απαιτούν ειδική προστασία' 
ότι βασικός στόχος όλων των διατάξεων που αφορούν τη 
διασπορά στο έδαφος ενώσεων του αζώτου πρέπει να είναι 
η προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος 
από τις δυσμενείς επιπτώσεις της αποθήκευσης και της δια-
σφοράς στο έδαφος ενώσεων αζώτου, καθώς και ορισμένων 
πρακτικών διαχείρισης της γης' 
ότι η χρήση ζωικής κοπριάς και συναφών υλικών πρέπει να 
ενθαρρυνθεί, ως πρακτική συμβιβάσιμη με την προστασία 
των γλυκέων υδάτων της Κοινότητας, προκειμένου να δια­
τηρηθούν οι φυσικοί πόροι' 
ότι το δεύτερο πρόγραμμα δράσης των Ευρωπαϊκών Κοινο­
τήτων για το περιβάλλον (2), προβλέπει ότι η Επιτροπή υπο­
βάλλει προτάσεις στο Συμβούλιο σχετικά με τη μείωση των 
οχλήσεων που προέρχονται από την εντατική εκτροφή ζώων 
και σχετικά με τα όρια της διασποράς αποβλήτων σε καλ­
λιεργούμενες γαίες' 
ότι είναι αναγκαίο να καθοριστούν μέθοδοι αναφοράς για 
τη μέτρηση των ενώσεων αζώτου προκειμένου να εξασφαλι­
στεί η επαρκής συγκρισιμότητα των μετρήσεων και αποτε­
λεσμάτων ' 
ότι η τεχνική και επιστημονική πρόοδος μπορεί να κατα­
στήσει αναγκαία την ταχεία προσαρμογή ορισμένων 
τεχνικών απαιτήσεων, και προκειμένου να διευκολυνθεί η 
λήψη των προς το σκοπό αυτό απαιτούμενων μέτρων, 
πρέπει να καθοριστεί διαδικασία που να θεσπίζει στενή 
συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής' 
ότι η Επιτροπή πρέπει να υποβάλλει σε τακτική βάση εκθέ­
σεις για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας από τα κράτη 
μέλη, 
(') ΕΕ αριθ. C 328 της 7. 12. 1987, σ. 1. (2) ΕΕ αριθ. C 139 της 13. 6. 1977, σ. 1. 
^^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αρι^,^^ 
^^^ΤΗ^η^Οντ^Ο^ΤΑ^ 
^^^^ 
ϋπαροΰσαοδηγία εφαρμόζεται στη χρησιμοποίησηαζω-
τοΰχων ουσιών στο έδαφος, στις πρακτικές διαχείρισης της 
γης και στην επεξεργασία των αστικώνλυμάτων, και απο^ 
βλέπει στην αποφυγήν 
α^της αύξησης της συγκέντρωσης νιτρικών ιόντων στα 
γλυκέα ΰδατα,τόσο τα επιφανειακά όσο και τα υπόγεια, 
σε επίπεδα που ^α μπορούσαν να επηρεάσουν τις 
νόμιμες χρήσεις των εν λόγω υδάτων 
β^ του ευτροφισμού των επιφανειακών υδάτων, των υδάτων 
των εκβολών, των παρακτίων και θαλασσίων υδάτων, 
Ρια τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως^ 
α^ ^^^^^^^^τ^τ^όλαταΰδατατουβρίσκονταικάτω 
από την επιφάνεια του εδάφους στη ζώνη κορεσμού και 
σε άμεση επαφή με το έδαφοςήτουπέδαφος^ 
β^ ^^^τ^τ^τ^ τα χαμηλής περιεκτικότητας σε άλατα 
φυσικά ΰδατα, τα οποία συχνά είναι αποδεκτά προς 
υδροληψία και επεξεργασία για την παραγωγή ποσίμου 
ΰδατος^ 
γ^ ^^^^^^^κά^ε ένωση που περιέχει άζωτο εκτός 
του αερίου μοριακού αζώτου^ 
δ^ ^^^κά^ε ζώο που εκτρέφεται προκειμένου να χρησι-
μοποιη^είήνα αποφέρει κέρδη^ 
ε^ ^^τ^^^κά^εουσίαπουπεριέχει ένωση αζώτουή 
ενώσεις αζώτου και που χρησιμοποιείται στη γη προκει 
μένου να ενισχύσει την αύξηση της βλάστησης δυνατόν 
να περιλαμβάνει την κοπριά ζώων ^συμπεριλαμβανο­
μένων των καταλοίπων από ιχθυοτροφεία^ και τα 
λασπώδη απόβλητα των υπονόμων^ 
στ^^^^^^^^κά^ε λίπασμα το οποίο παρασκευά 
ζεται προς το σκοπό αυτό^ 
ζ^ ^^^^^^^ φυσικά απόβλητα που αποβάλλονται 
από τα ζώαήμείγμα απορριμμάτων και φυσικών απο­
βλήτων που αποβάλλονται από τα ζώα, ανεζάρτητα αν 
το ζώο βόσκει στη γηήεκτρέφεται σε μονάδες εντα 
τικήςεκτροφήςήσειχ^υοτροφεία^ 
η^ ^ο^^^^^^^^^^ηπροσ^ήκη υλικών στη γη, είτε 
με διασπορά στην επιφάνεια της γης, είτε με έγχυση στη 
γη, είτε με τοποθέτηση κάτω από την επιφάνεια της γης, 
είτε με ανάμειξη με τα επιφανειακά στρώματα της γης, 
είτε με απόρριψη σε τάφρουςήεπιτόπιαυδατικάρεΰ-
ματα^ 
^ ^^^^^^^οεμπλουτισμός του ύδατος με θρεπτικά 
συστατικά, του οποίου ο περιοριστικός παράγοντας 
είναι το άζωτο, με αποτέλεσμα την επιτάχυνση της 
αΰ^ησηςτωνφυκώνκαιυψηλότερωνμορφών φυτικής 
ζωής ώστε να προκαλείται ανεπι^ΰμητηδιαταραχή της 
ισορροπίας των οργανισμών και της ποιότητας των 
συγκεκριμένων υδάτων ι^ ^^^^^ ^^^ ζώνες που υποδεικνύει ένα 
κράτος μέλος συμφωνά με το άρ^ρο^παράγραφοςΡ 
Ρ Ια κράτη μέλη, εντός διετούς περιόδου από της κοινο­
ποιήσεως της παρούσας οδηγίας, καθορίζουν όλες τις ζώνες 
που είναι ευπρόσβλητες στη ρύπανση των υδάτων από αζω­
τούχες ενώσεις. Οι ευπρόσβλητες αυτές ζώνες καθορίζονται 
συμφωνά με τα κριτήρια του παραρτήματος! 
^, Οταν πραγματοποιείται ροή υδάτων σε ευπρόσβλητες 
ζώνεςκράτουςμέλουςαπόάλλοκράτοςμέλος,το πρώτο 
κράτος μέλος κοινοποιεί στο δεύτερο κράτος μέλος, κα^ώς 
και στην Επιτροπή, τα σχετικά δεδομένα εντός διετούς 
περιόδου από της κοινοποιήσεως της παρούσας οδηγίας, 
^, ^τις περιπτώσεις αυτέςτο κράτος μέλος καταγωγής 
λαμβάνει μέτρα για να υποδειχ^είησχετική εδαφική στην 
επικράτειάτουωςευπρόσβλητη ζώνη όπωςπροβλέπειτο 
άρ^ρο^της παρούσας οδηγίας, ωσάν τα ύδατα στην επι-
κράτειά του να υπάγονται, αναλόγως των περιστάσεων, 
στους όρους που περιγράφονται στο παράρτημα^σημεία^, 
ϋ^ήϋϊρ 
^, Ρα κράτη μέλη προβαίνουν σε ανασκόπηση, και 
εφόσονείναι αναγκαίο, σεανα^εώρησητωνκα^ορισμών 
ανά κατάλληλα χρονικά διαστήματα και τουλάχιστον ανά 
τριετία,ώστε να λαμβάνονταιυπόψη οι μεταβολές και οι 
παράγοντες που δεν προβλέπονταν τη στιγμή του προηγοΰ^ 
μενού καθορισμού, και κοινοποιούν στην Επιτροπή τις 
λεπτομέρειες των τυχόν αναθεωρήσεων του καταλόγου των 
ευπρόσβλητων ζωνών, 
Ρ Οσον αφοράτις ευπρόσβλητες ζώνες και εντός τριε­
τούς περιόδου από της κοινοποιήσεως της παροΰσαςοδη-
γίας,ήεντός έτους μετά απόκαμε περαιτέρω καθορισμό τα 
κράτη μέλη, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που 
καθορίζονται στο άρ^ροί^ 
α^ λαμβάνουν τα μέτρα που είναι αναγκαία ώστε να εξα­
σφαλιστεί ότι, για κά^ε γεωργική εκμετάλευσηήμονάδα 
εκτροφής ζώων,ηποσότητα της ζωικής κοπριάς που δια 
σπείρεται στο έδαφος δεν υπερβαίνει την ποσότητα που 
παράγειοαρι^μός ζώων που καθορίζει το παράρτημα Η, 
^ε ευπρόσβλητες περιοχές, όπουηΰπαρ^η ειδικών συν 
^ηκών απαιτεί μεγαλύτερη χρονική περίοδο για την επί­
τευξη των ορίων αυτών,ηΕπιτροπή μπορεί να εγκρίνει 
μεταγενέστερα οριακή ημερομηνία, κατόπιν αιτήσεως 
από τα κράτη μέλη^ 
β^ θεσπίζει κανόνες που πρέπει να καλύπτουν^ 
^τις περιόδους κατά τις οποίες η τοποθέτηση στο 
έδαφος ζωικής κοπριάς απαγορεύεται, 
ϋ^ την τοποθέτηση ζωικής κοπριάς σε επικλινές έδαφος, 
ίϋ^την τοποθέτηση ζωικής κοπριάς σε υγρότοπους, 
κα^ώς και σε πλημμυρισμένο και παγωμένοήχιονο 
σκεπές έδαφος, 
ί^ τη ελάχιστη απόσταση που πρέπει να υπάρχει 
μεταξύ υδατικών ρευμάτωνκαιτηςπεριοχήςστην 
οποία τοπο^ετείταιηκοπριάηαπόσταση αυτή δεν 
πρέπει να είναι μικρότερη των ΐΟμέτρων, 
Αρι^ό^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ^.^ 
^ τη χωρητικότητα των δεξαμενών αποθήκευσες 
κοπριάς η χωρητικότητα αυτή πρέπει να υπερβαίνει 
τη χωρητικότητα που απαιτείται ^ια την αποθήκευση 
κοπριάς κα^όλη τη διάρκεια της μεγαλύτερης 
περιόδου κατά την οποίαητοπο^έτηση κοπριάς στο 
έδαφος της ευπρόσβλητης ζώνης δεν επιτρέπεται^ 
εκτός εάν μπορεί να αποδειχθεί στην αρμόδια αρχή 
ότιη τυχόν ποσότητα κοπριάςπέραντηςπρα^μα 
τικής δυναμικότητας απο^ήκευοτης^α διατεθεί κατά 
τρόπον ώστε δεν ^α προκληθεί ζημία στο περί 
^άλλον^ 
^ την κατασκευή δεξαμενών αποθήκευσης λαμβά­
νοντας μέτρα^ιατηνπρόλη^ τηςδιαροήςυ^ροΰ 
στο έδαφος κα^ώς και της εισροής όμ^ριων υδάτων 
από κτήριαήτηςαπορροήςεπιφανειακώνυδάτων^ 
στις δεξαμενές αποθήκευσης. 
^. ^τις ίδιες ζώνες^ και εντός της ίδιας περιόδους κα^ώς 
καΐκια τους ίδιους σκοπούς όπως στην παρά^ραφοίανω^ 
τέρω^τα κράτη μέλη^ 
α^Κα^ορίζουν μέγιστα όρια τοποθέτησης στο έδαφος ^ια 
χημικά λιπάσματα^ με ^άση^ 
ϊ^τορυ^μόπρόσλη^ς αζώτου από τις καλλιέργειες^ 
ϋ^την ποσότητα αζώτου στο έδαφος^ συμπεριλαμ^ανο 
μένης μεταξύ άλλων καιτης ποσότητας που προέρ­
χεται από την τοποθέτηση κοπριάς στη ^η^ 
^ θεσπίζουν κανόνες που πρέπει να καλύπτουν^ 
ί^τις περιόδους κατά τις οποίες η τοποθέτηση στο 
έδαφος χημικών λιπασμάτων απαγορεύεται^ 
ϋ^ την τοποθέτηση χημικών λιπασμάτων σε υ^ρότοπους^ 
κα^ώς και σε πλημμυρισμένο και πα^ωμένοήχιονο 
σκεπές έδαφος 
ίϋ^τηνελάχιστη απόσταοτη που πρέπει ναχωρίζειτα 
υδατικά ρεύματα από την περιοχή στην οποία τόπο 
^ετοΰνται χημικά λιπάσματα ηαπόσταση αυτή δεν 
πρέπει να είναι μικρότερη των ΙΟμέτρων. 
^5 ^τις ίδιες ζώνες^ και εντός της ίδιας περιόδου όπως της 
παρανράφου^ανωτέρω^τα κράτη μέλη εξετάζουν τηλήι^η 
περαιτέρωμέτρωνσυμπεριλαμ^ανομένωναυτών που περί 
γράφονται στο παράρτημα Η^ προκειμένου να ανταποκρι 
^οΰν στους στόχους του άρ^ρουΡ 
^, Τακράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα αστικά λύματα από 
μόνιμοπλη^υσμό ^ΟΟΟή μεναλΰτερο^που απορρίπτονται 
αμέσωςή εμμέσωςσεπεριοχέςπουέχουν υποδειχθεί ως 
ευπρόσβλητες ζώνες δυνάμει του άρθρου ^ παράρτημα Ι 
σημείου^ να υφίστανται επεξεργασία με τρόπο που να εξα­
σφαλίζεται ότιτο ολικό άζωτο που περιέχεται στα προκΰ 
πτοντα λύματα ^α είναι 10 ιη^Ιήλι^ότερο. 
^. Τακράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι φυλάσσονται μητρώα 
τωναντίστοιχωνολικώνποσοτήτωναζώτουαπότεχνητά 
λιπάσματα και ζωική κοπριά που τοποθετούνται στις ευπρό 
σ^λητες ζώνες κατ^ έτος^ της συνολικής εκτάσεως των 
ζωνών σε εκτάρια και τον αριθμό και τΰπο ζώων ανά 
εκτάριο στις ζώνες. ^. Ρια περιοχές εκτός των ευπρόσβλητων ζωνών^ τα 
κράτη μέλη πρέπει να εξετάσουν την ενσωμάτωση στις 
κατευθυντήριες γραμμές της καλής ^εωρ^ικής πρακτικής^ 
των κανόνων που θεσπίζονται στις παρα^ράφουςίστοιχείο 
^και^στοιχείαα^και^τις αναλογίες ζώων στο παράρ 
τημαΗκαι τα μέτρα που περιγράφονται στο παράρτημα Η1. 
Ρ Ια κράτη μέλη παρακολουθούν τα υδατικά συστή 
ματά τους συμφωνά με το παράρτημα IV. 
^. χρησιμοποιούνται οι μέθοδοι αναφοράς μετρήσεως 
που περιγράφονται στο παράρτημα ίντης παρούσας οδη 
^ίας 
Τεχνικές απαιτήσεις που περιλαμβάνονται στα παραρτή 
ματα της παρούσας οδηγίας μπορούν να τροποποιηθούν 
από την Επιτροπή υπό το φως νεώτερων επιστημονικών και 
τεχνικών ε^ελί^εων. Ριατις τροποποιήσεις αυτές χρήσιμο 
ποιείταιηδιαδικασία που καθορίζει το άρθρον. 
α^^ε την παρούσα συνιστάται ρυθμιστική επιτροπής η 
οποία στο εςης αναφέρεται ως ^η επιτροπής προκει­
μένου ναεπιφέρειτιςτροποποιήσεις που αναφέρονται 
στο άρθρον συγκροτείται από τους αντιπροσώπους των 
κρατώνμελώνκαιπροεδρεΰεταιαπότοναντιπρόσωπο 
τηςΕπιτροπής^ 
^ ηεπιτροπή επικουρεί επίσης τηνΕπιτροπή σε οποιοδή 
ποτέ θέμα πουηΕπιτροπή μπορεί να υποβάλει στην επι-
τροπή, ϋ επιτροπή ενεργεί εν προκειμένω συμ^ουλευ 
τικά και δεν θέτει το ζήτημα σε ^φοφορία^ 
^ ηεπιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της. 
ί. ^τις περιπτώσεις που πρέπειναακολουθηθείηδιαδι 
κασίαπου καθορίζειτοπαρόνάρθρο^τοζήτηματίθεται 
στην επιτροπή από τον πρόεδρο της^ είτε με δική του πρώτο 
^ουλία^ είτε μετά από αίτηση αντιπροσώπου κράτους 
μέλους. 
^. θ αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επι­
τροπή σχέδιο τωνληπτέωνμέτρων.ΐίεπιτροπή διατυπώνει 
τη ^νώμη της ^ια το σχέδιο εντός προθεσμίας που καθορίζει 
οπρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του ζητή 
ματος. Νροκειμένου περί αποφάσεων τις οποίες το ^υμ 
Ιούλιο εκδίδει κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής^η^νώμη 
διατυπώνεταιμετηνπλειο^φίαπου καθορίζειτοάρθρο 
Ι^παρά^ραφος^της συνθήκης. 
Οι φήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών στο 
πλαίσιο τηςεπιτροπήςσταθμίζονταικατάτοντρόποπου 
ορίζειτοενλό^ωάρθρο.Οπρόεδροςδεν συμμετέχει στη 
ιττηφοφορία. 
^.α^ ϋ Επιτροπή θεσπίζει τα προτεινόμενα μέτρα στην 
περίπτωση που συμφωνούν με τη ^νώμη της επι 
τροπής^ 
3. 3. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 54/7 
6) στην περίπτωση που τα προτεινόμενα μέτρα δεν συμ­
φωνούν με τη γνώμη της επιτροπής, ή ελλείψει 
γνώμης, η Επιτροπή υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση 
στο Συμβούλιο πρόταση σχετική με τα ληπτέα μέτρα. 
Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία" 
γ) εάν, το Συμβούλιο δεν έχει αποφασίσει, εντός τριών 
μηνών από της υποβολής της προτάσεως σε αυτό, τα 
προτεινόμενα μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή. 
Άρΰρο 9 
Εντός τριών ετών από της κοινοποιήσεως της παρούσας 
οδηγίας και ανά τετραετία στη συνέχεια, τα κράτη μέλη 
υποβάλλουν έκθεση στην Επιτροπή που περιλαμβάνει τις 
πληροφορίες που περιγράφονται στο παράρτημα V, καθώς 
και κάθε άλλη σχετική πληροφορία που απαιτεί η Επιτροπή 
τουλάχιστον έξι μήνες πριν από την ημερομηνία που πρέπει 
να υποβληθεί η έκθεση. 'Αρ&ρο 10 
Βάσει των πληροφοριών που διαθέτει δυνάμει του άρθρου 9, 
η Επιτροπή δημοσιεύει περιοδικές εκθέσεις ανά τρία ετήσια 
μεσοδιαστήματα. Εφόσον το κρίνει σκόπιμο, η Επιτροπή 
υποβάλλει προτάσεις στο Συμβούλιο υπό το φως των στοι­
χείων των εν λόγω εκθέσεων. 
Άρΰρο 11 
Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονι­
στικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για τη 
συμμόρφωση με την παρούσα οδηγία εντός δύο ετών από 
της κοινοποιήσεως της. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή 
περί αυτού. 
Άρΰρο 12 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
Ευπρόσβλητες ζώνες είναι οι εδαφικές περιοχές των οποίων οι απορροές καταλήγουν άμεσα ή έμμεσα σε ένα ή 
περισσότερα από τα ακόλουθα υδατικά συστήματα: 
i) επιφανειακά γλυκέα ύδατα που προορίζονται για την άντληση πόσιμου νερού που θα μπορούσε να περιέχει 
περισσότερο από 50 mg/1 νιτρικών ιόντων εφόσον δεν λαμβάνονταν προστατευτικά μέτρα, 
Π) υπόγεια ύδατα που προορίζονται για την άντληση πόσιμου νερού που περιέχει περισσότερο από 50 mg/1 
νιτρικών ή που θα μπορούσε να περιέχει περισσότερο από 50 mg/1 νιτρικών εφόσον δεν λαμβάνονταν προστα­
τευτικά μέτρα, 
iii) φυσικές λίμνες γλυκού νερού, άλλα φυσικά συστήματα γλυκού νερού, εκβολές ποταμών, παράκτια και 
θαλάσσια ύδατα που διαπιστώνεται ότι είναι ευτροφικά ή τα οποία σε σύντομο χρονικό διάστημα μπορούν να 
καταστούν ευτροφικά εάν δεν λαμβάνονταν προστατευτικά μέτρα. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
Μέγιστος αριθμός ζώων που παράγουν κοπριά ανά εκτάριο γης διαθέσιμο για διασπορά της κοπριάς 
Ζώα 
Αγελάδες γαλακτοπαραγωγής 
Νεαρά ζώα ή βοοειδή 
Χοίροι πάχυνσης 
Θηλυκοί χοίροι με χοιρίδια 
Γάλλοι πάπιας 
Ωοτόκες κότες 
Νεαρές κότες, 0-16 εβδομάδων Μέγιστος αριθμός ζώων ανά εκτάριο (') 
2 
4 
16 
5 
100 
133 
285 
(') Οι αριθμοί δεν είναι αθροιστικοί. 
Αριθ. C 54/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 3. 3. 89 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
Μέτρα που πρέπει να εξεταστούν κατά τον καταρτισμό των προγραμμάτων δράσης που αναφέρεται στο άρθρο 4 
παράγραφος 3 
1. Ο περιορισμός ή η απαγόρευση της άρωσης με ενσωμάτωση της καλλιέργειας (ploughing in) των οπωροκηπευ­
τικών. 
2. Η αποτροπή της καθοδικής κίνησης υδάτων πέραν του φυτικού ριζικού συστήματος σε συστήματα αρδεύσεως. 
3. Η χρήση αμειψισποράς και εμπορικών καλλιεργειών (catch crops). 
4. Κάλυψη του εδάφους με καλλιέργεια ή άλλη βλάστηση για όσο το δυνατό μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. 
5. Προσωρινή παύση καλλιέργειας, ή αναδάσωση, γεωργικών γαιών. 
6. Η διαποίκιλση της γεωργίας. 
7. Η συνεχής εκπαίδευση και κατάρτιση αγροτών και παραγωγών. 
8. Η επιστημονική και αγρονομική έρευνα για τη συμπεριφορά του αζώτου στο έδαφος και τις καλλιέργειες. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV 
Συχνότητα παρακολούθησης 
1. Για τους σκοπούς του καθορισμού και της αναθεώρησης των ευπρόσβλητων ζωνών, τα κράτη μέλη: 
α) Εντός δύο ετών από της κοινοποιήσεως της παρούσας οδηγίας, παρακολουθούν τη συγκέντρωση νιτρικών 
στα γλυκέα ύδατα για περίοδο ενός έτους: 
i) σε σταθμούς δειγματοληψίας επιφανειακών υδάτων που είναι αντιπροσωπευτικοί των λεκανών απορροής 
των κρατών μελών, τουλάχιστον σε μηνιαία βάση και συχνότερα κατά τη διάρκεια των εαρινών πλημ­
μύρων, 
ίί) σε σταθμούς δειγματοληψίας που είναι αντιπροσωπευτικοί των υπογείων υδροφόρων οριζόντων των 
κρατών μελών, τουλάχιστον σε μηνιαία βάση · 
6) επαναλαμβάνουν το πρόγραμμα παρακολουθήσεως που περιγράφεται στο στοιχείο α) ανά διαστήματα του­
λάχιστον τεσσάρων ετών, εξαιρέσει των σταθμών δειγματοληψίας όπου η συγκέντρωση νιτρικών σε όλα τα 
προηγούμενα δείγματα ήταν κάτω των 25 mg/1 και δεν έχει προκύψει νέος παράγοντας ικανός να αυξήσει 
περιεκτικότητα σε νιτρικά, οπότε το πρόγραμμα παρακολουθήσεως χρειάζεται να επαναλαμβάνεται μόνο 
ανά εξαετία-
γ) επανεξετάζουν ανά τριετία την κατάσταση των υδάτων, των υδάτων των εκβολών ποταμών και των παρα­
κτίων υδάτων από πλευράς ευτροφισμού. 
2. Προκειμένου περί καθορισθεισών ευπρόσβλητων ζωνών, τα κράτη μέλη καταρτίζουν κατάλληλα προγράμματα 
παρακολουθήσεως, προκειμένου να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των μέτρων που περιγράφονται στο 
άρθρο 4. 
3. Μέθοδοι μετρήσεως αναφοράς 
α) Λιπάσματα (εκτός της ζωικής κοπριάς) 
Οι μέθοδοι μετρήσεως των ενώσεων αζώτου πρέπει να είναι σύμφωνες με την οδηγία του Συμβουλίου 
77/535/ΕΟΚ. περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με τις μεθόδους δειγμα­
τοληψίας και αναλύσεως των λιπασμάτων (')' 
6) Γλυκέα ύδατα 
Η περιεκτικότητα των γλυκέων υδάτων σε νιτρικά ιόντα μετρείται σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 
της απόφασης του Συμβουλίου 77/759/ΕΟΚ (2). 
(') ΕΕ αριθ. L 213 της 22. 8. 1977, σ. 1. 
(2) ΕΕ αρι9. L 334 της 24. 12. 1977. 
^3^ Ε^ίοτ^Ε^η^ίο^τ^^ Α^^^^ 
^έκθεση προς την επιτροπή περιλαμβάνεις 
α^ χάρτη όπου εμφαίνεταιηθέση των καθορισθεισων ευπρόσβλητων ζωνών, διακρίνοντας τις υφιστάμενες από τις 
νέες ζώνες και αναφέροντας,για κάθε περίπτωση,την παράγραφο του παραρτηματοςίβάσει της οποίας έχει 
καθοριστείηζωνη^ 
β^ χάρτη όπου εμφαίνεταιηθέση όλων των σημείων δειγματοληφίας^ 
γ^ τα αποτελέσματα της παρακολούθησης που διεξάγεται βάσει του άρθρου^και συμφωνά με το παράρτημα ΐν^ 
δ^ τους κανόνες που περιγράφονται στο άρθρο^παράγραφοςίστοιχείοβρ 
ε^ τιςμέγιστεςαναλογίεςτοποθέτησηςόπωςπεριγράφεταιστοάρθρο4παράγραφος2στοιχείοα^ καιτους 
κανόνες που περιγράφονται στο άρθρο4παράγραφος2στοιχείοβΡ 
ζ^ τα μητρώα που διατηρούνται συμφωνά με το άρθρο^παράγραφος^.