Σύσταση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για κανονισμό (ΕΚ) του Συμβουλίου σχετικά με την περαιτέρω καταβολή συναλλαγματικών διαθεσίμων κατόπιν αιτήματος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

(ΕΚΤ/1999/1)

(1999/C 269/08)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το άρθρο 123 παράγραφος 1 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (εφεξής καλούμενης "συνθήκη") επιβάλλει στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής καλούμενο "Συμβούλιο της ΕΕ"), αμέσως μετά την 1η Ιουλίου 1998, να θεσπίσει τη συμπληρωματική νομοθεσία η οποία αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 6 της συνθήκης και στο άρθρο 42(1) του καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (εφεξής καλούμενο "καταστατικό"). Η συνθήκη προβλέπει ειδική διαδικασία για τη θέσπιση των διατάξεων που αναφέρονται στο άρθρο 107 παράγραφος 6: το Συμβούλιο της ΕΕ θεσπίζει τις εν λόγω διατάξεις είτε προτάσει της Επιτροπής, είτε έπειτα από σύσταση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (εφεξής καλούμενης "ΕΚΤ"). Προς αποφυγή αλληλεπικάλυψης των εργασιών τους, η ΕΚΤ και η Επιτροπή συμφώνησαν να εκπονήσει η ΕΚΤ σύσταση για τον κανονισμό του Συμβουλίου που αναφέρεται στο άρθρο 30.4 του καταστατικού.

II. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Το άρθρο 30.4(2) του καταστατικού ορίζει ότι η ΕΚΤ μπορεί να ζητήσει να της καταβληθούν συναλλαγματικά διαθέσιμα πέραν του ορίου που τίθεται στο άρθρο 30.1. Επιπλέον, ορίζει ότι το Συμβούλιο καθορίζει τα όρια και τις προϋποθέσεις για αυτή την περαιτέρω καταβολή, που πραγματοποιείται κατόπιν σχετικού αιτήματος της ΕΚΤ, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 42. Από την άποψη αυτή, είναι σημαντικό η δευτερογενής νομοθεσία να προβλέπει ένα προκαθορισμένο όριο για αυτή την περαιτέρω καταβολή συναλλαγματικών διαθεσίμων. Ο καθορισμός στη δευτερογενή νομοθεσία απλώς ενός ανωτάτου ορίου συναλλαγματικών διαθεσίμων, χωρίς τον καθορισμό συγκεκριμένων προϋποθέσεων, αποβλέπει στην ενίσχυση της απαραίτητης οικονομικής ανεξαρτησίας της ΕΚΤ και στη διεύρυνση των δυνατοτήτων να χ αντιμετωπίζονται με ευελιξία διάφορες πιθανές εξελίξεις, οι οποίες δεν πρέπει να περιέχονται σε έναν κανονισμό του Συμβουλίου. Η εκτίμηση της ανάγκης για περαιτέρω καταβολή εντός του συνολικού ορίου το οποίο θα καθοριστεί στην προτεινόμενη δευτερογενή νομοθεσία αποτελεί αντικείμενο απόφασης του διοικητικού συμβουλίου, σύμφωνα με τις διαδικασίες ψηφοφορίας που προβλέπονται στο άρθρο 10.3 του καταστατικού.

Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η συμπληρωματική νομοθεσία σχετικά με την περαιτέρω καταβολή συναλλαγματικών διαθεσίμων στην ΕΚΤ θα ισχύσει άμεσα και υπό τους αυτούς όρους στα συμμετέχοντα κράτη μέλη, πρέπει να θεσπιστεί με τη μορφή κανονισμού του Συμβουλίου της ΕΕ.

III. ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

Άρθρο 1 - Ορισμοί

Το άρθρο αυτό περιέχει τους ορισμούς των όρων "συμμετέχον κράτος μέλος", "εθνική κεντρική τράπεζα" και "συναλλαγματικά διαθέσιμα", όπως αυτοί χρησιμοποιούνται στη σύσταση.

Ο ορισμός των "συναλλαγματικών διαθεσίμων" είναι συμβατός με τα συναλλαγματικά διαθέσιμα τα οποία οι εθνικές κεντρικές τράπεζες δύνανται να μεταβιβάσουν στην ΕΚΤ σύμφωνα με το άρθρο 30.1 του καταστατικού, το οποίο εξαιρεί τα νομίσματα των κρατών μελών, τις αποθεματικές θέσεις του ΔΝΤ και τα ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα. Επιπλέον, στον ορισμό των "συναλλαγματικών διαθεσίμων" περιλαμβάνονται τα επίσημα συναλλαγματικά διαθέσιμα, σύμφωνα με τη διατύπωση του άρθρου 105 παράγραφος 2, τρίτη περίπτωση, της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Άρθρο 2 - Περαιτέρω καταβολή συναλλαγματικών διαθεσίμων

Το άρθρο αυτό ορίζει ότι η ΕΚΤ μπορεί να ζητήσει από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες να της καταβάλουν συναλλαγματικά διαθέσιμα πέραν του ορίου που τίθεται στο άρθρο 30.1 του καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (εφεξής καλούμενου "καταστατικό"), μέχρι ποσού που αντιστοιχεί σε επιπλέον 50 δισεκατομμύρια ευρώ. Κρίνεται ότι επί του παρόντος αρκεί ποσό ισοδύναμο με το όριο που τίθεται για την αρχική μεταβίβαση, ήτοι 50 δισεκατομμύρια ευρώ, αλλά ότι το ανώτατο όριο μπορεί να αυξηθεί αργότερα, με την ίδια διαδικασία, μόλις καθοριστούν με μεγαλύτερη σαφήνεια οι πιθανές ανάγκες της ΕΚΤ.

Το άρθρο 2 ορίζει επίσης ότι η κεντρική τράπεζα κράτους μέλους του οποίου καταργήθηκε η παρέκκλιση, ή η οποία τυγχάνει της αυτής μεταχείρισης με την κεντρική τράπεζα κράτους μέλους του οποίου καταργήθηκε η παρέκκλιση, μεταβιβάζει στην ΕΚΤ ποσό συναλλαγματικών διαθεσίμων το οποίο ορίζεται ως το γινόμενο της αξίας σε ευρώ, υπολογιζόμενης σε τρέχουσες τιμές, των συναλλαγματικών διαθεσίμων που έχουν ήδη μεταβιβασθεί στην ΕΚΤ στο πλαίσιο περαιτέρω καταβολής, επί το λόγο του αριθμού των μεριδίων για τα οποία έχει εγγραφεί η εν λόγω εθνική κεντρική τράπεζα προς τον αριθμό των μεριδίων τα οποία έχουν ήδη καταβάλει οι άλλες εθνικές κεντρικές τράπεζες. Η διάταξη αυτή έχει σκοπό να εξασφαλίσει ότι, στις περιπτώσεις περαιτέρω καταβολής, θα χρησιμοποιηθεί η ίδια μεθοδολογία για τον υπολογισμό του ύψους των συναλλαγαματικών διαθεσίμων που πρέπει να μεταβιβάσουν τα κράτη μέλη τα οποία ενδέχεται να υιοθετήσουν το ευρώ στο μέλλον, με αυτή που όριζεται για την αρχική καταβολή συναλλαγματικών διαθεσίμων, σύμφωνα με το άρθρο 49.1 του καταστατικού.

Άρθρο 3 - Τελικές διατάξεις

Ο παρών κανονισμός θα αρχίσει να ισχύει αμέσως μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

(1) Το άρθρο 42 του καταστατικού αναφέρει:

"Σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφος 6, της παρούσας συνθήκης, αμέσως μετά την απόφαση για την ημερομηνία έναρξης του τρίτου σταδίου της ευρωπαϊκής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο θεσπίζει τις διατάξεις που αναφέρονται στα άρθρα 4, 5.4, 19.2, 20, 28.1, 29.2, 30.4 και 34.3 του παρόντος καταστατικού αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία, είτε έπειτα από πρόταση της Επιτροπής και διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την ΕΚΤ, είτε έπειτα από σύσταση της ΕΚΤ και διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή."

(2) Το άρθρο 30.4 αναφέρει:

"Η ΕΚΤ μπορεί να ζητήσει να της καταβληθούν συναλλαγματικά διαθέσιμα πέραν του ορίου που τίθεται στο άρθρο 30.1, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 30.2, εντός των ορίων και υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζει το Συμβούλιο με τη διαδικασία του άρθρου 42."

Κανονισμός (ΕΚ) του Συμβουλίου σχετικά με την περαιτέρω καταβολή συναλλαγματικών διαθεσίμων κατόπιν αιτήματος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

το καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (εφεξής καλούμενο "καταστατικό"), και ιδίως το άρθρο 30.4,

τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ),

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

τη γνώμη της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,

Ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία η οποία προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 6 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (εφεξής καλούμενης "συνθήκη") και στο άρθρο 42 του καταστατικού και υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 122 παράγραφος 5 και στην παράγραφο 7 του πρωτοκόλλου (αριθ. 11) για ορισμένες διατάξεις που αφορούν το Ηνώμενο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας,

Εκτιμώντας:

(1) ότι το άρθρο 30.1 του καταστατικού επιβάλλει στις εθνικές κεντρικές τράπεζες των συμμετεχόντων κρατών μελών να μεταβιβάζουν στην ΕΚΤ συναλλαγματικά διαθέσιμα, άλλα εκτός από νομίσματα των κρατών μελών, ευρώ, αποθεματικές θέσεις του ΔΝΤ και ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα, μέχρι ποσού ισοδυνάμου προς 50 δισεκατομμύρια ευρώ·

(2) ότι το άρθρο 30.4 του καταστατικού επιβάλλει στο Συμβούλιο να καθορίσει τα όρια και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες η ΕΚΤ μπορεί να ζητήσει να της καταβληθούν συναλλαγματικά διαθέσιμα πέραν του ορίου που τίθεται στο άρθρο 30.1 του καταστατικού·

(3) ότι το άρθρο 30.4 του καταστατικού ορίζει ότι αυτή η καταβολή πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 30.2 του καταστατικού· ότι το άρθρο 30.2, σε συνδυασμό με το άρθρο 43.6 του καταστατικού και την παράγραφο 10, στοιχείο β), του πρωτοκόλλου (αριθ. 11) για ορισμένες διατάξεις που αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας, αναφέρει ότι οι εισφορές κάθε εθνικής κεντρικής τράπεζας ορίζονται κατ' αναλογία με το μερίδιο συμμετοχής της στο κεφάλαιο της ΕΚΤ στο οποίο έχουν εγγραφεί οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των συμμετεχόντων κρατών μελών·

(4) ότι το άρθρο 10.3 του καταστατικού, σε συνδυασμό με το άρθρο 43.4, ορίζει ότι για κάθε απόφαση που λαμβάνεται δυνάμει του άρθρου 30 του καταστατικού, οι ψήφοι στο διοικητικό συμβούλιο σταθμίζονται σύμφωνα με την κατανομή του εγγεγραμμένου κεφαλαίου της ΕΚΤ μεταξύ των εθνικών κεντρικών τραπεζών των συμμετεχόντων κρατών μελών·

(5) ότι το άρθρο 30.4 του καταστατικού, σε συνδυασμό με τα άρθρα 43.4 και 43.6 του καταστατικού, καθώς και την παράγραφο 8 του πρωτοκόλλου (αριθ. 11) για ορισμένες διατάξεις που αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας και την παράγραφο 2 του πρωτοκόλλου (αριθ. 12) σχετικά με ορισμένες διατάξεις που αφορούν τη Δανία, δεν δημιουργεί δικαιώματα ούτε συνεπάγεται υποχρεώσεις για τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη·

(6) ότι το άρθρο 49.1 του καταστατικού, σε συνδυασμό με την παράγραφο 10, στοιχείο β), του πρωτοκόλλου (αριθ. 11) για ορισμένες διατάξεις που αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας, ορίζει ότι η κεντρική τράπεζα κράτους μέλους του οποίου καταργήθηκε η παρέκκλιση, ή η οποία τυγχάνει της αυτής μεταχείρισης με την κεντρική τράπεζα κράτους μέλους του οποίου καταργήθηκε η παρέκκλιση, μεταβιβάζει στην ΕΚΤ συναλλαγματικά διαθέσιμα σύμφωνα με το άρθρο 30.1 του καταστατικού· ότι το άρθρο 49.1 του καταστατικού αναφέρει ότι το μεταβιβαστέο ποσό ορίζεται ως το γινόμενο της αξίας σε ευρώ, υπολογιζόμενης σε τρέχουσες τιμές, των συναλλαγματικών διαθεσίμων που έχουν ήδη μεταβιβαστεί στην ΕΚΤ, σύμφωνα με το άρθρο 30.1, επί το λόγο του αριθμού μεριδίων για τα οποία έχει εγγραφεί η εν λόγω εθνική κεντρική τράπεζα προς τον αριθμό μεριδίων τα οποία έχουν ήδη καταβάλει οι άλλες εθνικές κεντρικές τράπεζες·

(7) ότι όλες οι αναφορές σε ποσά σε ευρώ στις προαναφερόμενες διατάξεις της συνθήκης, στον παρόντα κανονισμό και σε κάθε αίτημα της ΕΚΤ για την καταβολή συναλλαγματικών διαθεσίμων είναι αναφορές σε ονομαστικά ποσά σε ευρώ τη στιγμή που η ΕΚΤ ζητεί να της καταβληθούν αυτά τα συναλλαγματικά διαθέσιμα·

(8) ότι κρίνεται σκόπιμο, σε περίπτωση ανάγκης, η ΕΚΤ να μπορεί να ζητήσει από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες να της καταβάλουν συναλλαγματικά διαθέσιμα πέραν του ορίου που τίθεται στο άρθρο 30.1 του καταστατικού, μέχρι ποσού ισοδυνάμου προς επιπλέον 50 δισεκατομμύρια ευρώ· το ποσό των συναλλαγματικών διαθεσίμων που μπορεί να ζητήσει περαιτέρω η ΕΚΤ από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες μπορεί να αυξηθεί από το Συμβούλιο σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 42 του καταστατικού,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού:

- με τον όρο "συναλλαγματικά διαθέσιμα" νοούνται τα επίσημα συναλλαγματικά διαθέσιμα των συμμετεχόντων κρατών μελών τα οποία κατέχουν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες και τα οποία περιλαμβάνουν ή εκφράζονται σε νομίσματα, λογιστικές μονάδες ή χρυσό, εκτός από νομίσματα των κρατών μελών, ευρώ, αποθεματικές θέσεις του ΔΝΤ και ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα·

- με τον όρο "εθνική κεντρική τράπεζα" νοείται η κεντρική τράπεζα του συμμετέχοντος κράτους μέλους· και

- με τον όρο "συμμετέχον κράτος μέλος" νοείται το κράτος μέλος το οποίο έχει υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα σύμφωνα με τη συνθήκη.

Άρθρο 2

Περαιτέρω καταβολή συναλλαγματικών διαθεσίμων

1. Η ΕΚΤ μπορεί να ζητήσει από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες να της καταβάλουν συναλλαγματικά διαθέσιμα πέραν του ορίου που τίθεται στο άρθρο 30.1 του καταστατικού, μέχρι ποσού ισοδυνάμου προς επιπλέον 50 δισεκατομμύρια ευρώ, εφόσον υπάρξει σχετική ανάγκη.

2. Η κεντρική τράπεζα κράτους μέλους του οποίου καταργήθηκε η παρέκκλιση, ή η οποία τυγχάνει της αυτής μεταχείρισης με την κεντρική τράπεζα κράτους μέλους του οποίου καταργήθηκε η παρέκκλιση, μεταβιβάζει στην ΕΚΤ ποσό συναλλαγματικών διαθεσίμων το οποίο ορίζεται ως το γινόμενο της αξίας σε ευρώ, υπολογιζόμενης σε τρέχουσες τιμές, των συναλλαγματικών διαθεσίμων που έχουν ήδη μεταβιβαστεί στην ΕΚΤ, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, επί το λόγο του αριθμού των μεριδίων για τα οποία έχει εγγραφεί η εν λόγω εθνική κεντρική τράπεζα προς τον αριθμό των μεριδίων τα οποία έχουν ήδη καταβάλει οι άλλες εθνικές κεντρικές τράπεζες.

Άρθρο 3

Τελικές διατάξεις

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.