ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 3

2. Περίληψη των εκθέσεων των κρατών μελών 3

3. Τάσεις της αλιευτικής ικανότητας το 2009 8

3.1. Αποτελέσματα για τον ηπειρωτικό στόλο, με εξαίρεση τα σκάφη που είναι νηολογημένα στις άκρως απόκεντρες περιφέρειες 9

3.2. Αποτελέσματα για τους στόλους τα σκάφη των οποίων είναι νηολογημένα στις άκρως απόκεντρες περιφέρειες 9

4. Συμμόρφωση με τους κανόνες διαχείρισης της αλιευτικής ικανότητας 9

5. Ποιότητα των εκθέσεων των κρατών μελών 9

6. Συμπεράσματα της Επιτροπής 15

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για τις προσπάθειες των κρατών μελών κατά το 2009 να επιτύχουν βιώσιμη ισορροπία μεταξύ της αλιευτικής ικανότητας και των αλιευτικών δυνατοτήτων

Εισαγωγή

Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν στην Επιτροπή, πριν από την 1η Μαΐου κάθε έτους, έκθεση σχετικά με τις προσπάθειες που κατέβαλαν κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους για την επίτευξη βιώσιμης ισορροπίας μεταξύ της αλιευτικής ικανότητας του στόλου και των διαθέσιμων αλιευτικών δυνατοτήτων[1]. Με βάση τις εν λόγω εκθέσεις και τα στοιχεία του μητρώου του αλιευτικού στόλου της ΕΕ, η Επιτροπή συνέταξε για το 2009 περίληψη, την οποία υπέβαλε στην Επιστημονική, Τεχνική και Οικονομική Επιτροπή Αλιείας (ΕΤΟΕΑ) και στην Επιτροπή Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας. Η παρούσα έκθεση της Επιτροπής παρουσιάζει στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την εν λόγω περίληψη των εκθέσεων των κρατών μελών, η οποία συνοδεύεται από τεχνικό παράρτημα (έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής αριθ. SEC(2011) 759) και από τις γνωμοδοτήσεις των προαναφερόμενων επιτροπών (έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής αριθ. SEC(2011) 760).

Περίληψη των εκθέσεων των κρατών μελών

Τη φετική χρονιά δέκα κράτη μέλη υπέβαλαν τις εκθέσεις τους εγκαίρως, ενώ οι υπόλοιπες εκθέσεις υποβλήθηκαν με καθυστέρηση από μία έως δώδεκα εβδομάδες. Παρά τις καθυστερήσεις αυτές η Επιτροπή υπέβαλε τη συνοπτική έκθεση στις προαναφερόμενες επιτροπές στις 31 Ιουλίου 2010. Πρέπει να αναφερθεί επιπλέον ότι, μολονότι τα περισσότερα κράτη μέλη τήρησαν τον τρόπο σύνταξης της έκθεσης που προβλέπεται στο άρθρο 13 του κανονισμού 1438/2003, η ποιότητα των στοιχείων που παρασχέθηκαν δεν ήταν πάντα ικανοποιητική για τους σκοπούς της παρούσας έκθεσης.

Η παρούσα έκθεση συνοψίζει τις περιγραφές των κρατών μελών όσον αφορά τους αλιευτικούς τους στόλους, τον αντίκτυπο των υφιστάμενων καθεστώτων στη μείωση της αλιευτικής προσπάθειας και τη συμμόρφωση των κρατών μελών με το καθεστώς εισόδου/εξόδου.

Βέλγιο : Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόστηκαν στην έκθεση για το τις δοκότρατες, που συνιστούν το τμήμα του στόλου που αλιεύει κυρίως χωματίδα και γλώσσα. Η μέση τιμή του βιολογικού δείκτη για τη χωματίδα και τη γλώσσα μαζί ήταν μικρότερη από τη μονάδα, όχι όμως και για κάθε απόθεμα χωριστά. Επτά σκάφη (άνω των 221 kW) που αλιεύουν με δοκότρατες διαλύθηκαν και δύο σκάφη οδηγήθηκαν σε μερική παύση δραστηριοτήτων. Στο τμήμα του στόλου αφορά τα σκάφη με δοκότρατες μήκους 24-40 μέτρων διαπιστώθηκε υψηλός βαθμός χρησιμοποίησης της ποσόστωσης για τη χωματίδα και τη γλώσσα σε όλες τις περιοχές, πλην της περιοχής VIIα. Σύμφωνα με την έκθεση, η χαμηλή χρήση της αλιευτικής ικανότητας σε αυτή την περιοχή οφείλεται κυρίως στην αύξηση της εθνικής ποσόστωσης λόγω των ανταλλαγών. Δεν προβλέπεται μελλοντική μείωση της αλιευτικής ικανότητας του στόλου μέσω της οριστικής παύσης δραστηριοτήτων.

Βουλγαρία : Υπάρχουν 2.100 αλιευτικά σκάφη κάτω των 12 μέτρων τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου το 95% του συνόλου των βουλγαρικών σκαφών. Επί συνόλου 2.206 σκαφών, το 2009 αναφέρθηκαν ως ανενεργά 1.304 σκάφη. Πέντε σκάφη εντάχθηκαν στον στόλο βάσει διοικητικής απόφασης που είχε ληφθεί πριν από την προσχώρηση. Συνολικά 366 σκάφη αποκλείστηκαν από το μητρώο του στόλου το 2009 χωρίς δημόσια ενίσχυση, εκ των οποίων 344 σκάφη ως αποτέλεσμα εθνικής διοικητικής πράξης για τα ανενεργά σκάφη. Στη βουλγαρική έκθεση εφαρμόστηκαν οι κατευθυντήριες γραμμές. Ο τεχνικός δείκτης παρουσιάζει χαμηλή χρησιμοποίηση της αλιευτικής ικανότητας για όλα τα τμήματα του στόλου, ωστόσο τρία από τα τμήματα έμειναν περισσότερες ημέρες στη θάλασσα σε σχέση με πέρυσι. Τα σκάφη κάτω των 12 μέτρων έλαβαν την πλέον αρνητική αξιολόγηση. Η Βουλγαρία σκοπεύει να λάβει περισσότερα περιοριστικά μέτρα νομοθετικά μέτρα σχετικά με τα ανενεργά πλοία. Η Βουλγαρία εφαρμόζει καθεστώς ποσοστώσεων μόνο για τα δύο κύρια είδη: το καλκάνι και την παπαλίνα.

Δανία : Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόστηκαν στην έκθεση για 11 τμήματα του στόλου τα οποία έχουν ταξινομηθεί σύμφωνα με τον κανονισμό για τη συλλογή δεδομένων. Η ανάλυση δείχνει ότι η παρούσα κατάσταση είναι μάλλον σταθερή και ότι δεν υπάρχει σημαντική μακροπρόθεσμη πλεονάζουσα αλιευτική ικανότητα. Ωστόσο, αν συμπεριληφθούν τα σκάφη με αδρανή εργαλεία υπάρχει πλεονάζουσα αλιευτική ικανότητα στα τμήματα μικρών σκαφών. Λόγω των δύσκολων οικονομικών συνθηκών οι οικονομικοί δείκτες μπορεί να δείξουν αύξηση της πλεονάζουσας αλιευτικής ικανότητας από οικονομική άποψη. Η κύρια μείωση της αλιευτικής ικανότητας καταγράφηκε στο τμήμα των σκαφών μεταξύ 12 και 24 μέτρων. Η αλιευτική ικανότητα των διαλυμένων σκαφών ήταν 4.684 GT το 2009 και αντιπροσώπευε το 6% της συνολικής αλιευτικής ικανότητας. Η υφιστάμενη δυνατότητα μεταφοράς ποσοστώσεων είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του αριθμού των εμπορικών πλοίων στη Δανία. Μια αδυναμία του συστήματος διαχείρισης είναι η δυσκολία να ελέγξει κατά πόσο η ισχύς κινητήρα δηλώθηκε σωστά.

Γερμανία : Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εφαρμόστηκαν στην έκθεση. Η έκθεση αξιολόγησε την τάση της αλιευτικής ικανότητας κάθε τμήματος του στόλου σε σχέση με την τάση των σημαντικότερων σχετικών αποθεμάτων. Πενήντα πέντε σκάφη αποσύρθηκαν από τον γερμανικό αλιευτικό στόλο (-3%)· η συνολική χωρητικότητα μειώθηκε κατά 552 GT (0,8%) και η ισχύς κινητήρα αυξήθηκε κατά 1.026 kW (0,64%). Σύμφωνα με την έκθεση, τα καθεστώτα μείωσης της αλιευτικής προσπάθειας είχαν περιορισμένο αντίκτυπο στη μείωση του στόλου, ο οποίος δεν προσδιορίστηκε ποσοτικά. Το κράτος δεν ανέλαβε δράση για την ανάπτυξη του στόλου, διότι ο στόλος έχει προσαρμοστεί τόσο στις οικονομικές συνθήκες που καθορίστηκαν από την ΚΑλΠ, όσο και στην περιορισμένη διαθεσιμότητα των πόρων.

Εσθονία : Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόστηκαν στην έκθεση εν μέρει. Ο τεχνικός δείκτης καταδεικνύει σαφή πλεονάζουσα ικανότητα στο τμήμα των σκαφών άνω των 12 μέτρων που αλιεύουν με τράτα. Το 2009 έντεκα σκάφη διαγράφηκαν από το μητρώο αλιευτικών σκαφών με δημόσια ενίσχυση. Από το 2004 η αλιευτική ικανότητα του εσθονικού αλιευτικού στόλου μειώθηκε κατά 40%. Η έκθεση αναφέρει ότι η σημερινή ικανότητα του εσθονικού στόλου βρίσκεται κάτω από την ελάχιστη αλιευτική ικανότητα που απαιτείται για να αλιεύει την ποσόστωση που του αντιστοιχεί. Δεν παρασχέθηκε εκτίμηση των αποτελεσμάτων των μέτρων αποκατάστασης που ελήφθησαν για τον γάδο της Βαλτικής.

Ελλάδα: Στην έκθεση δεν συμπεριελήφθη ο υπολογισμός των δεικτών που προτείνονται στις κατευθυντήριες γραμμές. Δεν κατέστη δυνατό να συμπεριληφθούν στην έκθεση κοινωνικοοικονομικοί και βιολογικοί δείκτες, λόγω μη εκτέλεσης του Εθνικού Προγράμματος Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων. Ωστόσο, με βάση τα δεδομένα σχετικά με τα αλιεύματα και την αλιευτική προσπάθεια που συγκεντρώθηκαν από άλλα προγράμματα, η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι αλιευτικές δραστηριότητες και η κατάσταση των βιολογικών αποθεμάτων (παρά τις μικρές διακυμάνσεις βιομάζας που προκλήθηκαν από τον βιολογικό κύκλο) παρέμειναν αμετάβλητες σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η μείωση της αλιευτικής ικανότητας εξακολούθησε να χρηματοδοτείται με δημόσια ενίσχυση το 2009, με αποτέλεσμα την οριστική παύση δραστηριοτήτων 23 σκαφών με αλιευτική ικανότητα 523 GT και 1.873 KW.

Ισπανία: Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εφαρμόστηκαν, ούτε παρασχέθηκε εκτίμηση της αλιευτικής ικανότητας του στόλου σε σχέση με τις αλιευτικές δυνατότητες. Η μείωση της αλιευτικής ικανότητας του στόλου συνεχίστηκε όπως και τα προηγούμενα έτη· 66 σκάφη συνολικής χωρητικότητας 4.949 GT έπαυσαν οριστικά τις δραστηριότητές τους με δημόσια ενίσχυση· ορισμένες έξοδοι πραγματοποιήθηκαν με διοικητική απόφαση λόγω έλλειψης αλιευτικής δραστηριότητας. 85 νέα σκάφη εισήλθαν στον στόλο με συνολική χωρητικότητα ελαφρώς άνω των 1.000 GT. Ο ισπανικός στόλος υπόκειται σε σχέδιο αποκατάστασης για τον μερλούκιο του Νότου και την καραβίδα, καθώς και σε διάφορα εθνικά σχέδια. Ωστόσο, δεν παρέχεται καμία πληροφορία σχετικά με τον αντίκτυπο των περιορισμών της αλιευτικής προσπάθειας που περιλαμβάνονται στα εν λόγω σχέδια όσον αφορά την αλιευτική ικανότητα του στόλου.

Γαλλία : Η έκθεση περιέχει εκτενή περιγραφή του στόλου και των διαθέσιμων πόρων, αλλά οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εφαρμόστηκαν. Δεν παρασχέθηκε καμία εκτίμηση της ισορροπίας μεταξύ του μεγέθους του στόλου και των αλιευτικών δυνατοτήτων. Εν προκειμένω, η έκθεση αναφέρει ότι τα μέτρα διαχείρισης που εφαρμόστηκαν οδήγησαν στη μείωση της αλιευτικής ικανότητας του στόλου και τη σταδιακή προσαρμογή του στόλου στις αλιευτικές δυνατότητες. Σύμφωνα με την έκθεση, πέντε σχέδια οριστικής παύσης δραστηριοτήτων ήταν υπό εκτέλεση κατά τη διάρκεια του 2009· τα εν λόγω σχέδια οδήγησαν στην έξοδο 110 σκαφών από τον στόλο με συνολική χωρητικότητα περίπου 8.200 GT. Σημαντικές μειώσεις της αλιευτικής προσπάθειας αναφέρθηκαν στο πλαίσιο του σχεδίου αποκατάστασης του γάδου και για τα είδη βαθέων υδάτων.

Ιρλανδία : Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εφαρμόστηκαν, ούτε συμπεριελήφθη εκτίμηση της ισορροπίας μεταξύ της αλιευτικής ικανότητας του στόλου και των αλιευτικών δυνατοτήτων. Ωστόσο, αναφέρεται ότι πολλά από τα στοχευόμενα αποθέματα βρίσκονται εκτός των ασφαλών βιολογικών ορίων. Οι τύποι αλιείας που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των σχεδίων αποκατάστασης αποθεμάτων (ζώνες ICES VIα και VIIα) είναι σε μεγάλο βαθμό μεικτοί. Για τον λόγο αυτό, η ιρλανδική διοίκηση αντιμετώπισε δυσκολίες ως προς την εκτίμηση του αντικτύπου των σχεδίων μείωσης της αλιευτικής προσπάθειας. Το 2009 χορηγήθηκε αύξηση 11 GT ως «χωρητικότητα ασφαλείας».

Ιταλία: Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόστηκαν στην έκθεση. Ωστόσο, οι βιολογικοί δείκτες δεν υπολογίστηκαν διότι δεν καθορίστηκαν TAC (συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα) για τα αποθέματα της Μεσογείου, εκτός από τον τόνο. Τα αλιεύματα ανά μονάδα αλιευτικής προσπάθειας κατά την περίοδο 2004-2008 σημείωσαν πτωτική τάση για τα σκάφη αλιείας μικρής κλίμακας και τα γρι-γρι, ενώ ήταν σταθερά για τα παραγαδιάρικα και τις μηχανότρατες. Οι οικονομικοί δείκτες απεικονίζουν μια ολοένα και επιδεινούμενη τάση για όλα σχεδόν τα τμήματα. Παρ’όλα αυτά, η έκθεση αναφέρει ότι οι αρνητικές τιμές που παρουσιάζουν οι δείκτες το 2008 δεν μπορούν να συσχετιστούν με την ανισορροπία μεταξύ του στόλου και των αλιευτικών δυνατοτήτων του, αλλά μάλλον είναι αποτέλεσμα των πολύ υψηλών τιμών των καυσίμων. Κατά τη διάρκεια του 2009 η αλιευτική ικανότητα του ιταλικού στόλου μειώθηκε περίπου κατά 1% τόσο από πλευράς χωρητικότητας όσο και από πλευράς ισχύος.

Κύπρος : Η έκθεση περιλαμβάνει υπολογισμό και ερμηνεία των δεικτών, αλλά καμία εκτίμηση της ισορροπίας μεταξύ αλιευτικής ικανότητας και αλιευτικών δυνατοτήτων. Οι δύο βιολογικοί δείκτες δεν κατέστη δυνατόν να υπολογιστούν διότι δεν υπάρχουν μερίδια ποσοστώσεων ούτε καθιερωμένοι στόχοι για το ποσοστό εκμετάλλευσης όσον αφορά τα αλιευόμενα αποθέματα (εκτός του τόνου). Σημειώθηκε σημαντική πτώση των εσόδων στα αδρανή πολυδύναμα εργαλεία της κατηγορίας μήκους 12-24 μέτρων εξαιτίας της δραματικής μείωσης της παραγωγής μακρύπτερου τόννου, του σημαντικότερου εμπορικού είδους αυτής της κατηγορίας του στόλου. Ο αντίκτυπος είναι επίσης εμφανής στη μείωση της τιμής CPUE (αλίευμα ανά μονάδα προσπάθειας) του μακρύπτερου τόννου που αλιεύεται από τράτες με παρασυρόμενα παραγάδια. Κατά τη διάρκεια του 2009, δώδεκα αλιευτικά σκάφη αποσύρθηκαν από το στόλο με δημόσια ενίσχυση και δεκαεννέα σκάφη αποσύρθηκαν χωρίς δημόσια ενίσχυση.

Λετονία : Το 2009 ο αλιευτικός στόλος μειώθηκε κατά 47 σκάφη επί συνόλου 794 σκαφών. Ταυτόχρονα, η συνολική δυναμικότητα αυξήθηκε λόγω διοικητικών αποφάσεων που ελήφθησαν πριν από την ένταξη («coups partis» (προϋπάρχοντα μέτρα). Από το 2004 συνολικά 160 σκάφη διαλύθηκαν με οικονομική ενίσχυση. Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόστηκαν στη λετονική έκθεση. Η χρήση της αλιευτικής ικανότητας είναι αρκετά μικρή. Με βάση το σύνολο των βιολογικών δεικτών, η Λετονία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αλιεία της βρίσκεται κοντά στην επίτευξη ισορροπίας μεταξύ αλιευτικής ικανότητας και αλιευτικών δυνατοτήτων. Ο οικονομικός δείκτης CR/BER και οι κοινωνικοί δείκτες καταδεικνύουν μια θετική τάση στην οικονομική αποδοτικότητα του αλιευτικού στόλου. Ο βασικός λόγος είναι η μείωση του αριθμού των αλιευτικών σκαφών. Υπάρχουν σχέδια για οριστική παύση των δραστηριοτήτων 70 σκαφών του τμήματος της Βαλτικής και 110 σκαφών του τμήματος της αλιείας μικρής κλίμακας.

Λιθουανία : Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόστηκαν για τα τμήματα που εκμεταλλεύονται τα αποθέματα γάδου της Ανατολικής Βαλτικής. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι ο αλιευτικός στόλος της Βαλτικής που αλιεύει το γάδο της Ανατολικής Βαλτικής βρίσκεται σε ισορροπία με το σημερινό μέγεθος του αποθέματος. Η αλιευτική ικανότητα του στόλου που αλιεύει πελαγικά αποθέματα και σολομό βρίσκεται επίσης σε ισορροπία με τις αλιευτικές δυνατότητες. Η ισορροπία μεταξύ της αλιευτικής προσπάθειας και των αλιευτικών δυνατοτήτων αναμένεται να επιτευχθεί μέσω της υλοποίησης της αλιευτικής στρατηγικής της Λιθουανίας. Στόχος είναι η μείωση του στόλου παράκτιας αλιείας μικρής κλίμακας κατά 50% έως το 2013, ο οποίος αντιπροσωπεύει το 12% της παράκτιας αλιευτικής ικανότητας. Το 2009 δεκαεπτά σκάφη αλιείας μικρής κλίμακας και ένα σκάφος που αλιεύει στην ανοικτή θάλασσα αποσύρθηκαν από τον στόλο με δημόσια ενίσχυση. Τα οικονομικά αποτελέσματα του τμήματος βενθοπελαγικών μηχανοτρατών 24-40 μέτρων βελτιώθηκαν σημαντικά το 2009 ως αποτέλεσμα της μείωσης του αριθμού των σκαφών.

Μάλτα : Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόστηκαν στην έκθεση. Ο τεχνικός δείκτης καταδεικνύει χαμηλό βαθμό χρήσης του στόλου, με φθίνουσα τάση όσον αφορά τα ενεργά εργαλεία (τράτες) και σχετικά σταθερή τάση όσον αφορά τα αδρανή εργαλεία. Σύμφωνα με την έκθεση, ο δείκτης αυτός καταδεικνύει ότι λιγότερος από τον μισό του σημερινού στόλου της Μάλτας δεν χρησιμοποιείται. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η κατάσταση των πόρων τους οποίους εκμεταλλεύεται ο αλιευτικός στόλος της Μάλτας είναι τέτοια ώστε να μην απαιτείται μείωση της αλιευτικής ικανότητας. Κανένα σχέδιο προσαρμογής της αλιευτικής προσπάθειας δεν εφαρμόστηκε στον στόλο της Μάλτας. Το 2009, 4 αλιευτικά σκάφη σταμάτησαν τις αλιευτικές τους δραστηριότητες στο πλαίσιο της προσαρμογής του καθεστώτος ενίσχυσης της αλιευτικής προσπάθειας.

Κάτω Χώρες : Το 2009, τόσο η αλιευτική ικανότητα όσο και η αλιευτική προσπάθεια του αλιευτικού στόλου μειώθηκαν ελαφρώς. Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόστηκαν στο τμήμα των σκαφών με δοκότρατες και στις μηχανότρατες πελαγικής αλιείας με ψυκτικές εγκαταστάσεις. Η θνησιμότητα λόγω αλίευσης των αποθεμάτων χωματίδας και γλώσσας έχει μειωθεί σημαντικά, αλλά πρέπει να μειωθεί ακόμα περισσότερο. Οι οικονομικοί και κοινωνικοί δείκτες επιδεινώθηκαν λόγω των χαμηλών τιμών των ισχύων (χωματίδας και γλώσσας) και των υψηλών τιμών των καυσίμων. Το 2009, οι Κάτω Χώρες μείωσαν την αλιευτική ικανότητα όσον αφορά την αλιεία με σταθερά δίχτυα, η οποία αυξανόταν σταθερά εδώ και κάποια χρόνια. Στην έκθεση εκφράζεται η άποψη ότι οι υψηλές τιμές των καυσίμων έχουν ισχυρό αντίκτυπο στην οικονομική βιωσιμότητα του αλιευτικού στόλου και ότι η βελτίωση της αποδοτικότητας των καυσίμων είναι σημαντική για τον ολλανδικό αλιευτικό στόλο.

Πολωνία: Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόστηκαν στην έκθεση, αλλά περιορίστηκαν στον βιολογικό δείκτη. Δεν συμπεριελήφθη καμία εκτίμηση της ικανότητας του στόλου σε σχέση με τις αλιευτικές δυνατότητες. Το 2009, 46 σκάφη αποσύρθηκαν από τον στόλο της Βαλτικής με δημόσια ενίσχυση. Σύμφωνα με την έκθεση, ως αποτέλεσμα της μείωσης της αλιευτικής προσπάθειας, ο αριθμός των ημερών αλιείας του στόλου της Βαλτικής το 2008 μειώθηκε κατά 41,57% σε σχέση με το επίπεδο του 2004. Μεταξύ 2004 και 2008, ο αριθμός των ημερών αλιείας γάδου μειώθηκε κατά 38%. Η μείωση του αριθμού των ειδικών αδειών γάδου το 2009 επιτεύχθηκε με τον αποκλεισμό των 2/3 του στόλου της Βαλτικής από την αλιεία γάδου. Μόνο 147 σκάφη έλαβαν ειδικές άδειες γάδου.

Πορτογαλία : Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόστηκαν στην έκθεση, αλλά δεν συμπεριελήφθη καμία εκτίμηση της αλιευτικής ικανότητας του στόλου σε σχέση με τις αλιευτικές δυνατότητες. 24 σκάφη διαλύθηκαν με δημόσια ενίσχυση σε διάφορα τμήματα του στόλου, εκ των οποίων 21 ως αποτέλεσμα των σχεδίων αποκατάστασης των αποθεμάτων μερλούκιου του Νότου ή καραβίδας. 34 σκάφη τα οποία κατασκευάστηκαν με κρατική ενίσχυση εντάχθηκαν στον στόλο των Αζορών το 2009. Η συνολική δραστηριότητα των σκαφών που καλύπτονταν από τα εν λόγω σχέδια αυξήθηκε σε σχέση με το 2008, μολονότι χρησιμοποιήθηκε μόνο το 85% του αριθμού των ημερών που τους κατανεμήθηκε. Μετά το σχέδιο προσαρμογής για τα σκάφη που έχουν λάβει άδεια να χρησιμοποιούν δράγες για αλίευση μυδιών στη νότια περιοχή που εγκρίθηκε το 2008, το 2009 εγκρίθηκαν 2 αιτήσεις για οριστική παύση δραστηριοτήτων. Τα σκάφη που δραστηριοποιούνται στη ζώνη NAFO (Οργάνωση Αλιείας Bορειοδυτικού Ατλαντικού) καλύπτονται από το σχέδιο αποκατάστασης της ιππόγλωσσας της Γροιλανδίας. Ο συνολικός αριθμός των ημερών αλιείας αυξήθηκε σε σχέση με το 2008, μολονότι παρέμεινε ακόμα κατά 31% χαμηλότερος από το 2003.

Ρουμανία : Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εφαρμόστηκαν στην έκθεση, παρότι προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι ο στόλος λειτουργεί με βιώσιμο τρόπο και ότι τα είδη ιχθύων είναι διαθέσιμα σε επαρκείς ποσότητες. Γενικά, ο στόλος είναι παλαιός και σε κακή κατάσταση από τεχνικής πλευράς. Εκ των 443 σκαφών που είναι νηολογημένα στο μητρώο του στόλου, 160 σκάφη ήταν ενεργά το 2009. Υπάρχουν σχέδια για διάλυση κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 του ΕΤΑ (Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας). Το 2009 πραγματοποιήθηκαν ένδεκα νέες είσοδοι στον στόλο, βάσει διοικητικής απόφασης που είχε ληφθεί πριν από την ένταξη, ενώ έξι σκάφη αποσύρθηκαν από τον στόλο χωρίς δημόσια ενίσχυση. Η Ρουμανία επιθυμεί να διατηρήσει ένα ελάχιστο επίπεδο αλιευτικού στόλου («minimum vitalis»), το οποίο εκτιμάται σε 12-13 σύγχρονα και αποτελεσματικά αλιευτικά σκάφη.

Σλοβενία : Η Σλοβενία εφάρμοσε τις κατευθυντήριες γραμμές εν μέρει. Ο τεχνικός δείκτης καταδεικνύει χαμηλό βαθμό χρήσης (< 0,7). Ο βιολογικός δείκτης δεν είναι δυνατόν να υπολογιστεί. Λόγω της δυσπιστίας των επενδυτών, δεν έγινε σχεδόν καμία επένδυση στη σλοβενική αλιεία. Το 2009, τέσσερα σκάφη εισήλθαν στο τμήμα των σκαφών κάτω των 12 μέτρων. Ο στόλος αντιμετωπίζει διαρθρωτικά προβλήματα, ιδίως παλαιά σκάφη και παρωχημένα εργαλεία. Η διάλυση προβλέπεται για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 του ΕΤΑ. Η Σλοβενία ​​έχει θέσει σε εφαρμογή το πρώτο σχέδιο διαχείρισης στην ιστορία της σλοβενικής θαλάσσιας αλιείας. Από το 2008 εφαρμόστηκε ένα μέτρο για τη μείωση του αριθμού των διχτυών τράτας.

Φινλανδία : Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εφαρμόστηκαν στην έκθεση, μολονότι αυτή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, στο σύνολό του, ο φινλανδικός στόλος μπορεί να θεωρηθεί ότι βρίσκεται σε αποδεκτή ισορροπία με τους αλιευτικούς πόρους. Καμία ποσόστωση δεν εξαντλήθηκε πλήρως το 2009. Το 2009 εφαρμόστηκε ένα νέο σχέδιο μείωσης της αλιευτικής ικανότητας. Το εν λόγω σχέδιο αφορούσε αποκλειστικά τα σκάφη με αδρανή εργαλεία, καθώς η υπεράκτια αλιεία σολομού πάσχει από χαμηλή αποδοτικότητα ως συνέπεια της απαγόρευσης των παρασυρόμενων διχτυών που ισχύει από το 2008. Ως αποτέλεσμα του σχεδίου απόσυρσης του 2009, αποσύρθηκαν από τον στόλο σκάφη συνολικής αλιευτικής ικανότητας 245 GT και 1698 kW με δημόσια ενίσχυση. Παρά τη μείωση της αλιευτικής ικανότητας με σχέση με το 2003, η συνολική αλιευτική προσπάθεια του φινλανδικού στόλου σημείωσε ανοδική τάση από το 2005 και σταθεροποιήθηκε μόλις το 2008 και το 2009.

Σουηδία : Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόστηκαν στην έκθεση. Τόσο οι βιολογικοί όσο και οι τεχνικοί δείκτες καταδεικνύουν την πλεονάζουσα αλιευτική ικανότητα σε αρκετά τμήματα. Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 του ΕΤΑ, το επιχειρησιακό πρόγραμμα της Σουηδίας έδωσε προτεραιότητα στις ενισχύσεις διάλυσης και πραγματοποιήθηκαν εκστρατείες με στόχο τη διάλυση στη Βαλτική Θάλασσα και στη Βόρεια Θάλασσα. Εισήχθησαν ετήσιες ποσοστώσεις στο τμήμα της πελαγικής αλιείας από το 2007, γεγονός που οδήγησε σε διαρθρωτικές αλλαγές και σε κάποια μείωση της αλιευτικής ικανότητας. Κατά τη διάρκεια του έτους εισήχθησαν επίσης μεταβιβάσιμα δικαιώματα αλιείας στην πελαγική αλιεία. Οι δείκτες καταδεικνύουν πλεονάζουσα αλιευτική ικανότητα του στόλου. Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (ΑΠΑ) καταδεικνύει ότι η αλιεία συμβάλλει στη σουηδική οικονομία σε όλα τα τμήματα.

Ηνωμένο Βασίλειο : Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εφαρμόστηκαν, μολονότι παρασχέθηκαν ορισμένα άλλα τεχνικά, βιολογικά και κοινωνικοοικονομικά δεδομένα. Όλα τα τμήματα του στόλου, με εξαίρεση εκείνα που χρησιμοποιούν κιούρτους και παγίδες, μείωσαν την αλιευτική ικανότητά τους κατά την περίοδο 2000-2009. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αλιευτική ικανότητα του στόλου του Ηνωμένου Βασιλείου στο σύνολό του υπερβαίνει το επίπεδο των αλιευτικών δυνατοτήτων. Το 2009 ο ανενεργός στόλος ανήλθε συνολικά σε 23.000 GT (11% του συνόλου των νηολογημένων σκαφών του στόλου) και 140.000 kW (17% του συνόλου των νηολογημένων σκαφών του στόλου). Τα προβλήματα του αγγλικού στόλου παράκτιας αλιείας (κάτω των 10 μέτρων) οφείλονταν στην ανισορροπία μεταξύ αλιευτικής ικανότητας του εν λόγω στόλου και διαθέσιμων ποσοστώσεων. Ένα σύνολο 65 σκαφών κάτω των 10 μέτρων διαγράφηκε από το στόλο το 2009 και εισήχθη ένα σύστημα καθορισμού ορίων για τις άδειες.

Τάσεισ της αλιευτικής ικανότητας το 2009

Σύμφωνα με το μητρώο του αλιευτικού στόλου της ΕΕ, στις 31 Δεκεμβρίου 2009 ο αλιευτικός στόλος της ΕΕ απαρτιζόταν από 84.301 σκάφη με συνολική αλιευτική ικανότητα 1.797.183 GT και 6.606.556 kW. Το 2009 ο αριθμός των σκαφών μειώθηκε κατά 1,53%, ενώ η χωρητικότητα και η ισχύς μειώθηκαν κατά 2,84% και 2,24% αντιστοίχως. Στα στοιχεία συμπεριλαμβάνονται τα σκάφη που είναι νηολογημένα στις άκρως απόκεντρες περιφέρειες.

Κατά τη διάρκεια της επταετούς περιόδου από το 2003 έως το 2009, σκάφη των 305.212 GT και 969.597 kW περίπου αποσύρθηκαν από τον στόλο της ΕΕ (συμπεριλαμβάνονται οι άκρως απόκεντρες περιφέρειες) με δημόσια ενίσχυση, εκ των οποίων σκάφη των 39.273 GT και 117.236 kW αποσύρθηκαν το 2009.

Αποτελέσματα για τον ηπειρωτικό στόλο, με εξαίρεση τα σκάφη που είναι νηολογημένα στις άκρως απόκεντρες περιφέρειες

Ο στόλος που υπόκειται στο καθεστώς εισόδου/εξόδου, εξαιρουμένων των σκαφών που είναι νηολογημένα στις άκρως απόκεντρες περιφέρειες και εκείνων που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά στην υδατοκαλλιέργεια, μείωσε την αλιευτική του ικανότητα το 2009 περίπου κατά 2,80% και 2,55% σε χωρητικότητα και ισχύ αντιστοίχως. Παρά τις διευρύνσεις του 2004 και του 2007, ο αλιευτικός στόλος της ΕΕ είναι σήμερα μικρότερος από ό,τι ήταν την 1η Ιανουαρίου 2003.

Κατά την επταετή περίοδο 2003-2009, η αλιευτική ικανότητα «του στόλου της ΕΕ των 15» μειώθηκε περίπου κατά 16% τόσο από πλευράς χωρητικότητας όσο και από πλευράς ισχύος. Ο «στόλος της ΕΕ των 10» μειώθηκε κατά 31% σε χωρητικότητα και κατά 27% σε ισχύ. Η Ρουμανία και η Βουλγαρία έχουν αποσύρει περίπου το 7% των σκαφών από πλευράς kW.

Αποτελέσματα για τους στόλους τα σκάφη των οποίων είναι νηολογημένα στις άκρως απόκεντρες περιφέρειες

Η τάση όσον αφορά την αλιευτική ικανότητα των στόλων τα σκάφη των οποίων είναι νηολογημένα στις άκρως απόκεντρες περιφέρειες συνοψίζεται στον πίνακα 4 του τεχνικού παραρτήματος. Η αλιευτική ικανότητα του στόλου τα σκάφη του οποίου είναι νηολογημένα στις Καναρίους Νήσους μειώθηκε τόσο από πλευράς χωρητικότητας όσο και από πλευράς ισχύος. Στα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα, η χωρητικότητα του στόλου μειώθηκε, αλλά η ισχύς του αυξήθηκε κυρίως λόγω της προσαρμογής της ισχύος των κινητήρων μετά από την αύξηση των επιπέδων αναφοράς. Στις Αζόρες και στη Μαδέρα, μετά την εφαρμογή ενός σχεδίου ανάπτυξης του στόλου, η δύναμη του στόλου αυξήθηκε, μολονότι η χωρητικότητά του συνέχισε να μειώνεται. Σε όλες τις περιπτώσεις, υπήρξε συμμόρφωση με τα επίπεδα αναφοράς των διαφόρων τμημάτων του στόλου.

Συμμόρφωση με τους κανόνες διαχείρισης της αλιευτικής ικανότητας

Όλα τα κράτη μέλη έχουν συμμορφωθεί με τους εν λόγω κανόνες, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών περιορισμών για τους στόλους τα σκάφη των οποίων είναι νηολογημένα στις άκρως απόκεντρες περιφέρειες. Κατά μέσο όρο, η αλιευτική ικανότητα του στόλου της ΕΕ είναι περίπου 9% κάτω από τα ανώτατα όρια αλιευτικής ικανότητας που προκύπτουν από τους κανόνες διαχείρισης. Οι πίνακες 1 και 2 του τεχνικού παραρτήματος της παρούσας έκθεσης συνοψίζουν τη συμμόρφωση των κρατών μελών, στις 31 Δεκεμβρίου 2009, με το καθεστώς εισόδου/εξόδου και τα επίπεδα αναφοράς.

Ποιότητα των εκθέσων των κρατών μελών

Στις εθνικές εκθέσεις τους 14 κράτη μέλη χρησιμοποίησαν σε κάποιο βαθμό τις κατευθυντήριες γραμμές για την εκτίμηση της ισορροπίας μεταξύ αλιευτικής ικανότητας και αλιευτικών δυνατοτήτων. Οι τεχνικές δυσκολίες που σχετίζονται με την εφαρμοσιμότητα, τη μη διαθεσιμότητα δεδομένων και την έλλειψη συντονισμού, ιδίως με επιστημονικούς φορείς στα κράτη μέλη, εξακολουθούν να παρακωλύουν την εφαρμογή τους. Όταν οι κατευθυντήριες γραμμές χρησιμοποιούνται, τα κράτη μέλη δεν εξάγουν πάντα συγκεκριμένα συμπεράσματα από τα αποτελέσματα της εφαρμογής τους. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι τιμές που λαμβάνονται για τους δείκτες ισορροπίας καταδεικνύουν πλεονάζουσα αλιευτική ικανότητα.

Οι περισσότερες εκθέσεις δεν στοιχειοθετούν τη σχέση μεταξύ καθεστώτων μείωσης της αλιευτικής προσπάθειας και προσαρμογών της αλιευτικής ικανότητας του στόλου. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι δεν υπάρχουν σχέδια προσαρμογής της αλιευτικής προσπάθειας σε ορισμένους τύπους αλιείας ή αλιευτικές περιοχές, π.χ. στη Μεσόγειο. Όπου υπάρχει προσαρμογή της αλιευτικής προσπάθειας, συχνά δεν υπάρχει σαφής πληροφόρηση σχετικά με την εξέλιξη της προσπάθειας που καταβλήθηκε σε συγκεκριμένους τύπους αλιείας ή από τον στόλο στο σύνολό του. Συνολικά φαίνεται ότι ο αντίκτυπος των μέτρων προσαρμογής της αλιευτικής προσπάθειας στην αλιευτική ικανότητα του στόλου είναι περιορισμένος, αλλά σε ορισμένους στόλους οι συνέπειές τους γίνονται έκδηλες από το χαμηλό επίπεδο δραστηριότητας.

Η αξιολόγηση της ΕΤΟΕΑ (Επιστημονική, τεχνική και οικονομική επιτροπή αλιείας) συνοψίστηκαν ως εξής:

- Συνολικά η πληρότητα και η ποιότητα των εκθέσεων των κρατών μελών για το 2009 παρουσιάζουν διαφορές, αλλά καταγράφεται μια γενική βελτίωση της πληρότητας σε σχέση με τις εκθέσεις για το 2008. Για μια ακόμη φορά, ένα κοινό θετικό χαρακτηριστικό των εκθέσεων των κρατών μελών ήταν η περιγραφή των στόλων τους, οι αλλαγές που επήλθαν στο στόλο κατά τη διάρκεια του έτους και οι δεσμοί με την αλιεία. Τα κύρια σημεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη είναι τα εξής:

- Υπήρξε μια διακριτή γενική βελτίωση όσον αφορά την παροχή των απαιτούμενων στοιχείων των εκθέσεων των κρατών μελών σε σύγκριση με τις εκθέσεις του 2008.

- Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν ότι επειδή δεν είχαν συμπληρώσει τα απαιτούμενα στοιχεία στις εκθέσεις τους για το 2008, συμπεριέλαβαν τα εν λόγω στοιχεία στις εκθέσεις του 2009.

- Η Σουηδία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν περιέγραψαν τους αλιευτικούς στόλους τους σε σχέση με την αλιεία.

- Όλα τα κράτη μέλη δήλωσαν κατά πόσο συμμορφώθηκαν με τα σχέδια εισόδου/εξόδου.

- Πέντε κράτη μέλη (Βέλγιο, Κύπρος, Εσθονία, Ελλάδα και Ισπανία) δεν παρείχαν σύνοψη των αδυναμιών και των πλεονεκτημάτων του συστήματος διαχείρισης στόλου.

- Στις εκθέσεις ένδεκα κρατών μελών δεν υποβλήθηκαν σχέδια βελτίωσης των συστημάτων διαχείρισης στόλου.

- Επτά κράτη μέλη δεν διαβίβασαν πληροφορίες για το επίπεδο συμμόρφωσης με τα μέσα πολιτικής για το στόλο. Εν προκειμένω σημειώθηκε βελτίωση σε σχέση με τις εκθέσεις των κρατών μελών για το 2008.

- Οκτώ κράτη μέλη δεν διατύπωσαν μια γενική άποψη σχετικά με το κατά πόσο ο στόλος τους βρισκόταν ή όχι σε ισορροπία με τις αλιευτικές δυνατότητές του το 2009 (σε σύγκριση με 14 στις εκθέσεις του 2008).

- Η Ελλάδα ήταν το κράτος μέλος που σημείωσε τη μεγαλύτερη βελτίωση από πλευράς βαθμολογίας.

Η ΕΤΟΕΑ κατάρτισε επίσης έναν πίνακα για την ποιότητα και το περιεχόμενο των εκθέσεων των κρατών μελών ο οποίος παρατίθεται κάτωθι.

Βαθμολογίες ανά κράτος μέλος για την προσθήκη των απαιτούμενων στοιχείων στις ετήσιες εκθέσεις[2]

Q |Απαιτούμενο στοιχείο της έκθεσης |Μέγιστη βαθμολογία |BE |BG |CY |DK |EE |FI |DE |EL |EI |IT |LV |LT |MT |NL |PL |PT |RO |SI |ES |SE |UK | |1A |i) Περιγραφή των στόλων |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 | | |ii) Σύνδεση με την αλιεία |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |0 |0 |0 | | |iii) Ανάπτυξη των στόλων |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |0 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |0 |3 |3 | |1B |i) Δήλωση των σχεδίων μείωσης της αλιευτικής προσπάθειας |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |0 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 | | |ii) Επιπτώσεις επί της αλιευτικής ικανότητας των σχεδίων μείωσης της αλιευτικής προσπάθειας |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |0 |3 |3 | |1C |Δήλωση συμμόρφωσης με το καθεστώς εισόδου/εξόδου και με τα επίπεδα αναφοράς |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 | |1D |i) Σύνοψη των αδυναμιών και των πλεονεκτημάτων του συστήματος διαχείρισης στόλου |1 |0 |1 |0 |1 |0 |1 |1 |0 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |0 |1 |1 | | |ii) Σχέδιο βελτίωσης του συστήματος διαχείρισης στόλου |2 |0 |2 |2 |2 |0 |0 |0 |2 |0 |2 |0 |0 |0 |0 |2 |2 |0 |2 |0 |2 |2 | | |iii) Πληροφορίες σχετικά με το γενικό επίπεδο της συμμόρφωσης με τα μέσα πολιτικής για τον στόλο |1 |0 |1 |0 |0 |0 |1 |0 |1 |0 |1 |1 |0 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |1 | |1E |Πληροφορίες σχετικά με τις αλλαγές των διοικητικών διαδικασιών που αφορούν τη διαχείριση του στόλου |1 |0 |1 |1 |1 |0 |1 |1 |1 |0 |1 |1 |0 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |1 | |2 |Έκθεση 10 σελίδων ή λιγότερων; |1 |1 |1 |0 |1 |1 |1 |1 |1 |1 |0 |1 |1 |0 |1 |1 |0 |1 |0 |0 |1 |0 | |O |Συνολικά: επιτυγχάνει η έκθεση ισορροπία μεταξύ της αλιευτικής ικανότητας και των αλιευτικών δυνατοτήτων; |3 |3 |3 |0 |3 |3 |0 |3 |3 |0 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |0 |0 |0 |0 |0 |3 | | Συνολική βαθμολογία: | 24 |19 |24 |18 |23 |19 |19 |19 |23 |14 |23 |22 |20 |21 |22 |24 |20 |19 |20 |8 |18 |20 | |

Βαθμολογίες ανά κράτος μέλος για την ποιότητα των απαιτούμενων στοιχείων στην ετήσια έκθεση

Q |Απαιτούμενο στοιχείο της έκθεσης |Mέγιστη βαθμολογία |BE |BG |CY |DK |EE |FI |DE |EL |EI |IT |LV |LT |MT |NL |PL |PT |RO |SI |ES |SE |UK | |1A |i) Περιγραφή των στόλων |3 |3 |3 |3 |3 |2.5 |3 |3 |3 |3 |1.5 |3 |2 |2 |3 |1.5 |2 |3 |3 |3 |3 |3 | | |ii) Σύνδεση με την αλιεία |3 |1 |2 |3 |2 |2.5 |3 |3 |2.5 |2 |3 |3 |2 |2.5 |2 |1.5 |2.5 |3 |0.5 |0 |0 |0 | | |iii) Ανάπτυξη των στόλων |3 |2 |2.5 |0.5 |3 |2.5 |3 |3 |1 |0 |1 |3 |1.5 |2 |2 |1.5 |2 |3 |2 |0 |3 |3 | |1B |i) Δήλωση των σχεδίων μείωσης της αλιευτικής προσπάθειας |3 |2.5 |0.5 |3 |3 |3 |3 |0 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |3 |2.5 |3 |3 |3 |3 | | |ii) Επιπτώσεις επί της αλιευτικής ικανότητας των σχεδίων μείωσης της αλιευτικής προσπάθειας |3 |2 |2 |3 |3 |3 |2.5 |1 |3 |1.5 |3 |1.5 |3 |3 |2 |3 |3 |3 |0.5 |0 |1.5 |3 | |1C |Δήλωση της συμμόρφωσης με το καθεστώς εισόδου/εξόδου και με τα επίπεδα αναφοράς |3 |1.5 |3 |3 |3 |3 |2.5 |3 |3 |3 |3 |2.5 |1.5 |3 |0 |2.5 |3 |3 |3 |2 |0 |3 | |1D |i) Σύνοψη των αδυναμιών και των πλεονεκτημάτων του συστήματος διαχείρισης στόλου |3 |0 |1.5 |0 |3 |0 |1.5 |2 |0 |0 |1.5 |3 |2.5 |1.5 |3 |3 |1.5 |3 |3 |0 |1.5 |0 | | |ii) Σχέδιο βελτίωσης του συστήματος διαχείρισης στόλου |3 |0 |1.5 |2 |2 |0 |0 |0 |1.5 |0 |2.5 |0 |0 |0 |0 |3 |2.5 |0 |3 |0 |1.5 |3 | | |iii) Πληροφορίες σχετικά με το γενικό επίπεδο συμμόρφωσης με τα μέσα πολιτικής για το στόλο |3 |0 |0.5 |0 |0 |0 |1.5 |0 |0.5 |0 |0.5 |0 |0 |2 |1 |3 |2.5 |1 |2 |1.5 |1.5 |0 | |1E |Πληροφορίες σχετικά με τις αλλαγές των διοικητικών διαδικασιών που αφορούν τη διαχείριση του στόλου |3 |0 |1.5 |3 |3 |0 |2.5 |3 |2.5 |0 |1 |3 |0 |1.5 |3 |3 |1.5 |2 |2 |0 |1.5 |3 | |2 |Έκθεση 10 σελίδων ή λιγότερων; |Άνευ αντικειμένου | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |O |Συνολικά: επιγχάνει η έκθεση ισορροπία μεταξύ της αλιευτικής ικανότητας και των αλιευτικών δυνατοτήτων; |3 |2 |2 |0 |3 |2 |0 |2 |1.5 |0 |1.5 |1.5 |2 |0 |1.5 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |3 | | Συνολική βαθμολογία : | 33 |14,0 |20,0 |20,5 |28,0 |18,5 |22,5 |200 |21,5 |12,5 |21,5 |23,5 |17,5 |20,5 |20,5 |25.0 |23,5 |23,5 |22,0 |9,5 |16,5 |24.0 | |

Συμπεράσματα της Επιτροπής

Κατά τη διάρκεια του 2009 η συνολική μείωση της αλιευτικής ικανότητας του στόλου συνέχισε να κυμαίνεται κατά μέσο όρο μεταξύ 2% και 3%, όπως και τα προηγούμενα έτη. Η γενική τάση της αλιευτικής ικανότητας από το 1992, η οποία καταγράφεται με τους αριθμούς 3 έως 5 στο τεχνικό παράρτημα, δεν δείχνει κάποια αξιοσημείωτη αλλαγή της τάσης.

Η Επιτροπή ανησυχεί ότι η συνολική ισχύς του στόλου, όπως καταγράφηκε στα μητρώα του στόλου της ΕΕ και των κρατών μελών μπορεί να μην αντικατοπτρίζει την ισχύ που όντως αναπτύσσεται στη θάλασσα, ένα ζήτημα που θα αντιμετωπιστεί με την εφαρμογή του νέου κανονισμού ελέγχου και τους κανόνες εφαρμογής του.

Τα οικονομικά στοιχεία του 2009 δεν ήταν διαθέσιμα στα περισσότερα κράτη μέλη· σε αυτή την περίπτωση, οι εκθέσεις περιλαμβάνουν τα στοιχεία του 2008. Η Ετήσια Οικονομική Έκθεση[3] καταγράφει επιδείνωση των οικονομικών επιδόσεων το 2008. Είναι λογικό να συμπεράνουμε ότι οι οικονομικές επιδόσεις του στόλου το 2009 επηρεάστηκαν από τις υψηλές τιμές των καυσίμων το 2008 και την επακόλουθη οικονομική κρίση. Επιπλέον, είναι έκδηλο στις εκθέσεις των κρατών μελών ότι η αλιευτική δραστηριότητα, δηλαδή ο μέσος αριθμός των ημερών αλιείας ανά σκάφος, είναι μάλλον χαμηλή και, συχνά, όταν είναι διαθέσιμες χρονοσειρές, καταγράφεται πτωτική τάση.

Ο αριθμός των σκαφών που έχουν οριστικά παύσει τις δραστηριότητές τους με δημόσια ενίσχυση το 2009 αυξήθηκε περίπου κατά 10% σε σχέση με το 2008. Η μείωση της αλιευτικής ικανότητας με δημόσιους πόρους αντιστοιχούσε στο 73% σε GT και στο 79% σε kW της καθαρής μείωσης της αλιευτικής ικανότητας το 2009. Αυτό σημαίνει ότι τα οικονομικά προβλήματα και οι λιγότερες αλιευτικές δυνατότητες εξαιτίας της υπερεκμετάλλευσης των πόρων μειώνουν το μέγεθος του στόλου. Σε πολλά κράτη μέλη, το μέγεθος του στόλου τους είναι κατά πολύ μικρότερο από τα ανώτατα όρια της αλιευτικής ικανότητας ως αποτέλεσμα του καθεστώτος εισόδου/εξόδου που προαναφέρθηκε. Επιπροσθέτως, τα προγράμματα οριστικής παύσης των δραστηριοτήτων, τα οποία αποτελούν πάντοτε προαιρετική επιλογή για τους ιδιοκτήτες σκαφών, επηρεάζονται από τα μέτρια οικονομικά αποτελέσματα και όχι κατ’ ανάγκη από την κατάσταση των αποθεμάτων. Η κατάσταση αυτή εγείρει προβληματισμούς σχετικά με τον ρόλο των περιορισμών της αλιευτικής ικανότητας και θέτει υπό αμφισβήτηση την αναγκαιότητα και την αποτελεσματικότητα της μείωσης της αλιευτικής ικανότητας με δημόσια χρηματοδότηση.

Η εφαρμογή των ατομικών μεταβιβάσιμων δικαιωμάτων (ΑΜΔ) σε ορισμένους τύπους αλιείας οδήγησε σε μείωση της αλιευτικής ικανότητας χωρίς δημόσια ενίσχυση. Η επέκταση των καθεστώτων των ΑΜΔ σε περισσότερους τύπους αλιείας, ιδίως σε εκείνους με πλεονάζουσα αλιευτική ικανότητα, θα μπορούσε να διευκολύνει την προσαρμογή της.

Παρά το γεγονός ότι ορισμένοι ειδικοί στόλοι φαίνεται να έχουν επιτύχει εύλογη ισορροπία με τις αλιευτικές δυνατότητές τους, η συνολική εκτίμηση καταδεικνύει πλεονάζουσα αλιευτική ικανότητα. Αυτό συνάγεται από τον συνδυασμό της υπεραλίευσης, δηλαδή υπερβολική θνησιμότητα λόγω αλιείας σε ορισμένα αποθέματα που απαιτεί μείωση της αλιευτικής προσπάθειας, της χαμηλής χρήσης της αλιευτικής ικανότητας, δηλαδή εξαιρετικά χαμηλός μέσος αριθμός ημερών αλιείας ανά σκάφος και της χαμηλής αποδοτικότητας. Το σημερινό ποσοστό μείωσης της αλιευτικής ικανότητας, η οποία τουλάχιστον εν μέρει αντισταθμίστηκε από την τεχνολογική πρόοδο, θα καταστήσει δύσκολη την εξάλειψη της πλεονάζουσας αλιευτικής ικανότητας βραχυπρόθεσμα εάν δεν πραγματοποιηθούν αλλαγές στην τρέχουσα πολιτική.

Δεν πρέπει να χαθεί η ευκαιρία πραγματοποίησης των πολιτικών αλλαγών που απαιτούνται για την εξάλειψη της πλεονάζουσας αλιευτικής ικανότητας του στόλου κατά την προσεχή μεταρρύθμιση της κοινής αλιευτικής πολιτικής.

[1] Σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού 2371/2002 και το άρθρο 12 του κανονισμού 1438/2003.

[2] Η γαλλική έκθεση δεν υποβλήθηκε εγκαίρως ώστε να αξιολογηθεί από την ομάδα εργασίας της ΕΤΟΕΑ.

[3] Ετήσια οικονομική έκθεση όσον αφορά τον ευρωπαϊκό αλιευτικό στόλο για το 2010, ISBN 978-92-79-17117-8