ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(94) 383 τελικό 
Βρυξέλλες, 07.09.1994 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΤΟ ΠΑΡΑΝΟΜΟ_ΕΜΠΟΡ!0 
ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΟΥΣΙΩΝ 
ΕΙΣΑΓΩΙΈ 
Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης είχε ως συνεπακόλουθο στον πυρηνικό τομέα την 
αποσύνθεση των συγκεντρωτικών δομών ελέγχου και διαχείρισης τοιν πυρηνικόίν υλικοίν 
και των ραδιενεργών ουσκόν. Ενώ τότε ολόκληρος ο σοβιετικός πυρηνικός τομέας 
υπαγόταν σε ένα καθεστώς διασφαλίσεων που συμβάδιζε χαρακτηριστικά με τη μορφή 
του καθεστώτος που επικρατούσε, οι αυστηρότατοι έλεγχοι και η φυσική ασφάλεια, 
που συνεπαγόταν το καθεστοίς αυτό, έχουν σήμερα χαλαρο')σει πολύ. Το έντονα 
συγκεντρο)τικό καθεστό)ς βασιζόταν σε κριτήρια ολωσδιόλου διαφορετικά από τα 
κριτήρια που ίσχυαν στις δυτικές χώρες (έλλειψη τήρησης λογιστικών στοιχείων για 
τα πυρηνικά υλικά, για παράδειγμα), εκμεταλλευόμενο τη σχεδόν ολοσχερή 
επικάλυψη μεταξύ στρατιωτικών και μη δραστηριότητος ν. 
Σε αυτή την επικίνδυνη κατάσταση ερχόταν να προστεθεί και το γεγονός ότι πολλά 
κράτη της περιοχής, και συγκεκριμένα η Ρωσία και η Ουκρανία, είχαν αναλάβει να 
εφαρμόσουν, μερικές φορές με τη μαζική υποστήριξη της Δύσης, ένα φιλόδοξο πρόγραμμα 
αφοπλισμού των πυρηνικών τους οπλοστάσιο·)ν. Αυτό είχε ως έμμεση συνέπεια να αυξηθεί 
ο κίνδυνος ορισμένα πυρηνικά υλικά να διαφύγουν από μια ελεγχόμενη ζώνη και να 
διακινούνται σε ζώνες που ελέγχονται σε μικρότερο βαθμό, στις οποίες δεν είναι 
δυνατόν να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο εγκληματικών πράξεων. 
Αυτός ο συνδυασμός δεδομένο)ν συμβάλλει στην εμφάνιση μιας παράνομης διακίνησης 
επικινδύνων ραδιενεργό) ν υλικών, που έχουν αποκτηθεί δολύος και μεταποιούνται 
λαθραία. 
Η εμφάνιση σε ορισμένες δημοκρατίες, συμπεριλαμβανομένης και της Ρο)σίας, 
πανίσχυρων εγκληματικών οργανώσεο)ν επαυξάνει τους κινδύνους εκτροπής. Οι 
οργανα)σεις αυτές είναι σε θέση να εκμεταλλεύονται την δεδομένη κατάσταση και να 
συγκροτούν κυκλώματα εξαγωγής. Επιπλέον, στις περιπτώσεις που το εν λόγο) εμπόριο 
προωθείται περισσότερο με προ)τοβουλία των οργανό)σεο)ν και όχι μεμονο)μένο)ν 
ιδιωτών, όπως δείχνουν και οι σχετικές εμπειρίες, τα δίκτυα αυτά επεκτείνουν τις 
διασυνδέσεις τους σε όλο τον κόσμο. Οι πιθανοί τελικοί χρήστες των η λεγμένων 
υλικών είναι, κατά πάσα πιθανότητα, τρίτα κράτη ή παράνομοι φορείς που έχουν την 
έδρα τους σε άλλα μέρη, εκτός της Ενωσης. 
Το φαινόμενο αυτό που αποτελεί παράγοντα πιθανής αστάθειας τόσο για την ασφάλεια 
το)ν κρατο)ν, όσο και των προσώπο)ν στην Ευρο)πη, η Ένο)ση θα πρέπει να το αντιμετωπίσει 
συνολικά. Οπο)ς είναι προφανές, η αναζήτηση λύσεων παρουσιάζει κοινό ενδιαφέρον 
για τις χώρες της πρό)ην ΕΣΣΔ, τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρό)πης και την 
Ευρωπαϊκή Ενωση. 
Οι κοινές προσπάθειες που πρέπει να καταβληθούν θα δώσουν τη δυνατότητα να 
προσλάβουν συγκεκριμένη μορφή ορισμένες πτυχές της προσέγγισης μεταξύ της 
Ευρωπαϊκής Ενωσης και της Ανατολικής Ευρο')πης με τη σύναψη συνεταιρικοί δεσμό)ν με 
την Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητο)ν Κρατών και ιδίως με τη Ρο)σία και την Ουκρανία αλλά 
και με τη σύναψη οργανικών δεσμό)ν ολοκλήρο)σης που συνιστούν οι ευρο)παϊκές 
συμφωνίες με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρο)πης. Η Ευρο)παϊκή 
σταθερότητα δεν μπορεί να εμπεδωθεί χωρίς αυτές τις κοινές μορφές προσέγγισης και 
τις συγκεκριμένες πτυχές της συνεργασίας. 
Σκοπός της παρούσας ανακοίνωσης είναι να επιστήσει την προσοχή στη σοβαρότητα του 
προβλήματος αυτού και να υποδείξει ορισμένες μεθόδους για να καταβληθεί 
προσπάθεια αντιμετώπισης του κατά τρόπο αποτελεσματικό και συντονισμένο, με 
χρησιμοποίηση των διαφόρο)ν μέσων που έχει στη διάθεση της η Ευρωπαϊκή Ενοιση. 
1. Η ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 
ΚΑΙ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΥΑΙΚΩΝ 
1. 1. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ 
Για προφανείς γεο)γραφικούς λόγους, υπάρχει κίνδυνος η επικράτεια της Ένο)σης να 
χρησιμεύει όλο και περισσότερο ο)ς κομβικό σημείο γι'αυτό το επικίνδυνο εμπόριο. 
Πολλές απόπειρες συναλλαγών αυτού του είδους ματαιό)θηκαν εγκαίρο)ς από τις 
αρμόδιες αρχές το)ν κρατών μελό)ν, τις περισσότερες φορές στη Γερμανία. Αναφέρθηκαν 
επίσης ορισμένα περιστατικά στην Ελβετία και την Αυστρία. 
Τα σχετικά υλικά δεν παρουσιάζουν εν γένει ενδιαφέρον από στρατιο)τική άποψη, αν 
και παρουσιάζουν σοβαρό κίνδυνο μόλυνσης. Πρόσφατα όμο)ς, αποκαλύφθηκαν ορισμένες 
περιπτώσεις παράνομης κατοχής πλουπονίου, πολύ επικίνδυνου υλικού που προσφέρεται 
για στρατιωτική χρήση, με αποτέλεσμα το κοινό να αποκτήσει εντυπο)σιακή επίγνο)ση 
της έκτασης και του κινδύνου της κατάστασης. 
Οι κίνδυνοι από το εμπόριο αυτό είναι, όντο)ς, σημαντικότατοι. Υπάρχουν κίνδυνοι που 
προέρχονται από τις ακτινοβολίες, σε διαφορετικό βαθμό ανάλογα με τα υλικά, για 
εκείνους που χειρίζονται τα υλικά αυτά, αλλά επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις, και 
για τον πληθυσμό. 
Στην περίπτωση εμπορίου που αφορά τα πιο επικίνδυνα υλικά, όπο>ς το πλουτό)νιο ή το 
ουράνιο υψηλού βαθμού εμπλουτισμού, υπάρχει επίσης κίνδυνος διάδοσης το)ν 
πυρηνικών όπλων. Τα πυρηνικά υλικά που αποτελούν το αντικείμενο της διακίνησης 
αυτής στην πραγματικότητα δεν είναι δυνατό να ενδιαφέρουν παρά κράτη ή 
οργανισμούς, που προσπαθούν να παρακάμψουν τα διάφορα επίπεδα ελέγχου που έχουν 
καθιερο)θεί σε εθνικό και διεθνές πλαίσιο. 
Ένα σημείοψα, το οποίο διανεμήθηκε πρόσφατα στο Συμβούλιο υπό την ευθύνη της 
γερμανικής αντιπροσωπείας (αριθ. 7861/94 της 16ης Ιουνίου 1994), αναφέρει ότι 
παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση των περιστατικών παράνομου εμπορίου πυρηνικίόν ή 
ραδιενεργό) ν υλικό) ν. Το έγγραφο αναφέρει ότι διαπισπόθηκαν 41 περιπτώσεις το 1991, 
158 το 1992 και 241 το 1993. 
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι δύο περιπτό)σεις, που αναφέρθηκαν τον 
Μάιο και τον Ιούλιο του 1994, αφορούν υλικά τα οποία ενδέχεται να 
χρησιμοποιηθούν για στρατιο)τικούς σκοπούς, και συγκεκριμένα πλουτώνιο, που 
κατασχέθηκε στη Γερμανία, και εμπλουτισμένο ουράνιο, στην Πετρούπολη. Η 
κατάσχεση σημαντικο3ν ποσοτήτο)ν από τις γερμανικές αρχές μέσα στον Αύγουστο 
αποτέλεσε συμβάν με το οποίο ασχολήθηκαν ευρύτατα τα MME, με αποτέλεσμα να 
υπογραμμιστεί οπωσδήποτε έντονα η ανάγκη να επιλυθεί ταχέο)ς και αποτελεσματικά 
το πρόβλημα αυτό. 
Προς το παρόν, δεν έχει αναφερθεί παράνομη παρουσία πλουτωνίου και ουρανίου παρά 
μόνον στη Γερμανία και την Ιταλία. Άλλες περιπτό)σεις, λιγότερο σοβαρές, που 
αφορούν ραδιενεργά υλικά όπο)ς το καίσιο 137, το οποίο χρησιμοποιείται στα 
νοσοκομεία, έχουν επίσης εντοπισθεί στη Γερμανία και το Βέλγιο. 
Η πλειονότητα το)ν περιπτώσείον που α\'(χφέρΟηκα\' έο)ς τώρα αφορούν ραδιενεργές ουσίες 
και όχι πυρηνικά υλικά. Παρόλα ταύτα, η εμπειρία έχει αποδείξει ότι τα άτομα που 
ενέχονται στη διακίνηση αυτή, μερικές φορές δεν γνο)ρίζουν τα πραγματικά 
χαρακτηριστικά αυτού που μεταφέρουν. Σε άλλες περιπτο)σεις, οι λαθρέμποροι 
επιδιώκουν απλούστατα να διαθέσουν σχετικά αβλαβείς ουσίες σαν πανάκριβα υλικά 
..., και η τιμή είναι ευθέο)ς ανάλογη με τον ενδεχόμενο κίνδυνο το)ν κλεμμένο)ν υλικό)ν. 
Πρέπει να γίνει μια σημαντική διάκρισΐ] μεταξύ του εκάστοτε νομικού 
πλαισίου στο οποίο υπάγονται τα υλικά αυτά. Απολουστεύοντας στο έπακρο, για 
λόγους σαφήνειας, θα μπορούσαμε να διακρίνουμε μεταξύ: 
- των πυρηνικών υλικών, τα οποία είναι υλικά που υπόκεινται σε εγγυήσεις 
(έλεγχος διασφαλίσεων ή "safeguards"), είτε βάσει της συνθήκης Ευρατόμ, είτε από 
τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), είτε βάσει της Συνθήκης για 
τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων (Τ.Ν.Ρ.), και για τα οποία υπάρχει κίνδυνος, 
μεγαλύτερος ή μικρότερος ανάλογα με το υλικό, να χρησιμοποιηθούν άμεσα ή 
έμμεσα για στρατιωτικούς σκοπούς. 
Τα υλικά αυτά (π.χ. το πλουτώνιο ή το ουράνιο υψηλού βαθμού εμπλουτισμού) 
είναι τα πλέον επικίνδυνα και παρουσιάζουν, εκτός από τον κίνδυνο μόλυνσης, 
κίνδυνο διάδοσης των πυρηνικών όπλων· και, 
- των ραδιενεργών ουσιών, οι οποίες δεν υπόκεινται σε ελέγχους διασφαλίσεων 
και για τις οποίες ο κίνδυνος μόλυνσης συνδέεται με την ακτινοβολία που 
εκλύουν οι ουσίες αλλά χωρίς η ουσία αυτή να μπορεί να χρησιμεύσει ως 
καύσιμο, ως έχει. Αυτό συμβαίνει, για παράδεισο, με ορισμένες ουσίες που 
χρησιμοποιούνται ευρέως για ιατρικούς σκοπούς. 
Ο όρος "έλεγχος διασφαλίσεων" ("safeguards"), κατά την έννοια της συνθήκης 
Ευρατόμ, αναφέρεται σε ένα σύνολο μέτρων με τα οποία εξασφαλίζεται ότι τα 
πυρηνικά υλικά δεν χρησιμοποιούνται κατά τρόπο διάφορο από τη δεδηλωμένη 
χρήση τους, χρησιμοποίηση εννοείται για στρατιωτικούς σκοπούς, και με τα 
οποία τίθενται σε εφαρμογή σε κοινοτικό επίπεδο οι υποχρεώσεις τις οποίες 
υπέχουν τα κράτη μέλη στο εν λόγω πεδίο, λόγω των διεθνών τους δεσμεύσεων. 
Επομένως, το θέμα των διασφαλίσεων διακρίνεται σαφώς από την πυρηνική 
ασφάλεια (ασφάλεια του σχεδιασμού και της λειτουργίας των πυρηνικών 
εγκαταστάσεων), από την ακτινοπροστασία (προστασία από τις βλαβερές συνέπειες 
των ακτινοβολιών), από την προστασία του περιβάλλοντος, κ.λπ. ... 
12. ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Επιτροπή, μέχρι σήμερα, συνέβαλε, με προ)τοβουλία του ενδιαφερομένου κράτους 
μέλους, ώστε να αντιμετωπισθούν πολλές απόπειρες παρανόμο)ν συναλλαγοίν, από τον 
Μάρτιο του 1992 μέχρι σήμερα. 
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής, και συγκεκριμένα η διεύθυνση ελέγχου διασφαλίσεων 
της Ευρατόμ (ΓΔ XVII-E), με έδρα το Λουξεμβούργο, όπο)ς και το Κοινό Κέντρο Ερευνών 
(Ινστιτούτο Υπερουρανίων Στοιχείο) ν στην Καρλσρούη),- έχουν συμμετάσχει εκ του 
σύνεγγυς, από τον Μάρτιο του 1992, στην αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού. 
Στο πεδίο του ελέγχου διασφαλίσεων ("safeguards'), στο κεφάλαιο VII της 
συνθήκης ΕΥΡΑΤΟΜ διευκρινίζεται ότι η Επιτροπή οφείλει να βεβαιώνεται 
ότι, στις επικράτειες των κρατών μ ελών, τα μεταλλεύματα, τα αρχικά υλικά και 
τα ειδικά σχάσιμα υλικά δεν χρησιμοποιούνται κατά τρόπο διάφορο από αυτόν 
που έχουν δηλώσει οι καταναλωτές τους. 
Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή συγκρότησε, στο πλαίσιο της γενικής 
διεύθυνσης ενέργειας, μια επιχειρησιακή υπηρεσία, με έδρα το 
Λουξεμβούργο, τη διεύθυνση ελέγχου διασφαλίσεων της Ευρατόμ (ΔΕΔ). 
Η διεύθυνση αυτή διαθέτει ένα σώμα επιθεωρητών ειδικευμένων στον πυρηνικό 
τομέα, οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι να ελέγχουν επί τόπου μήπως τα 
πυρηνικά υλικά για μ η στρατιωτική χρήση, τα οποία κατέχουν περίπου 800 
εγκαταστάσεις της Ένωσης, χρησιμοποιούνται κατά τρόπο διάφορο από τον 
δεδηλωμένο προορισμό τους. 
Η ΔΕΔ διαθέτει μονάδες επιφορτισμένες με: 
•την παρακολούθηση των λογιστικών στοιχείων για τα υλικά που κατέχουν οι 
εγκαταστάσεις, κυρίως το ουράνιο, το πλουτώνιο και το θόρισ 
• τις διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής 
Ενέργειας (ΔΟΑΕ) στη Βιέννη· 
- τη διαχείριση των υποχρεώσεων που έχει η Επιτροπή, δυνάμει των διμερών 
συμφωνιών μεταξύ του ΔΟΑΕ και των δύο κρατών μελών της Ένωσης που διαθέτουν 
πυρηνικά όπλα και δυνάμει της συμφωνίας μεταξύ της Ευρατόμ, των κρατών μελών 
που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα (Κράτη χωρίς πυρηνικά όπλα - NM/VS) και του 
ΔΟΑΕ-
• την κατάρτιση στρατηγικών για ελέγχους, βοηθημάτων πληροφορικής, καθώς 
και την ανάπτυξη και την εγκατάσταση μέσων επιτήρησης. 
Για μια ευρύτερη και αναλυτικότερη επισκόπηση των δραστηριοτήτων της 
Διεύθυνσης ελέγχου διασφαλίσεων θεωρούμε σκόπιμο να παραπέμψουμε στην 
πρόσφατη έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του ελέγχου διασφαλίσεων της 
Ευρατόμ κατά το χρονικό διάστημα 1991-1992, έγγραφο COM (94) 282, της 6ης 
Ιουλίου 1994. 
θα πρέπει εξάλλου να υπογραμμιστεί οτι η Επιτροπή υποχρεούται, βάσει των 
διατάξεων της Συνθήκης Ευρατόμ, να θεσπίσει τις νομοθετικές βάσεις 
ακτινοπροστασίας του κοινού και το)ν εκτεθειμένο) ν εργαζομένων, σε κοινοτικό 
επίπεδο. 
Εχοντας να αντιμετωπίσουν τους τεράστιους κινδύνους από τη λαθραία διακίνηση ή από 
την απόρριψη ραδιενεργών ουσιό)ν ή υλικό)ν στο περιβάλλον τα κράτη μέλη 
υποχρεούνται, σύμφωνα με όσα ορίζονται στις οδηγίες του Συμβουλίου 80/836 ΕΥΡΑΤΟΜ, 
και 84/467 ΕΥΡΑΤΟΜ να θεσπίσουν συγκεκριμένα μέτρα υγειονομικής προστασίας, ούτο)ς 
ό)στε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπερβούν οι ανο')τατες οριακές τιμές για την 
εκάστοτε δόση και απορρόφηση ραδιενεργό') ν υυσκόν. 
Για να φανεί με ποιόν τρόπο συνέβαλαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής στην επίλυση των 
υποθέσεων αυτών, θα αναφερθεί μια χαρακτηριστική περίπτωση, που ανάγεται στον 
Μάρτιο του 1992 και η οποία απετέλεσε την αρχή της εν λόγο) συνεργσίας. Στην υπόθεση 
αυτή, η βαυαρική αστυνομία συνέλαβε 4 άτομα, τα οποία προσπαθούσαν να πωλήσουν 1,2 
κιλό ουρανίου χαμηλού βαθμού εμπλουτισμού σε ένα χό)ρο σταθμεύσεως αυτοκινήτων 
κοντά στο Augsburg. 
Οι αρμόδιες αρχές ζήτησαν αμέσως από την Επιτροπή να τις συνδράμει για την 
αναγνό)ριση των υλικών και της πηγής τους. 
Πήγε λοιπόν επί τόπου ένας επιθεο)ρητής του Λουξεμβούργου, με τα αναγκαία όργανα 
και, τελικά, το ουράνιο μεταφέρθηκε με συνοδεία στην Καρλσρούη, όπου διεξήχθησαν 
επακριβέστατες αναλύσεις. Το ΚΚΕρ κατόρθο)σε να προσδιορίσει την προέλευση το)ν 
υλικών και η μαρτυρία των υπαλλήλο)ν έπαιξε αποφασιστικό ρόλο για την απαγγελία 
κατηγορίας κατά των συλληφθέντων. 
Η συνεργασία αυτή έλαβε χώρα κατά τρόπο ικανοποιητικό για όλους, μέχρι σημείου 
που οι γερμανικές αρχές πρότειναν να καταστεί επίσημη, το οποίο και έγινε, μέσο) 
ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της μόνιμης αντιπροσο)πείας της Γερμανίας και της 
γενικής διεύθυνσης ενέργειας, στις οποίες επιστολές διευκρινίζονται οι 
λεπτομέρειες επικοινωνίας, συντονισμού και ανάλυσης, καθό)ς και η διοργάνωση τοιν 
επαφών μεταξύ το)ν διαφόρων αρχό)ν και οργάνων που συμμετέχουν στη διαδικασία. 
1.3. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΩΝ 
Το Ινστιτούτο Υπερουρανίων Στοιχείων της Καρλσρούης διαθέτει τα αναγκαία μέσα 
για την παραλαβή και τον χειρισμό οποιουδήποτε δείγματος περιέχει ραδιενεργές 
ουσίες ή πυρηνικά υλικά. Επιπλέον, διαθέτει όργανα με τα οποία είναι δυνατό να 
αναλυθούν οι ραδιενεργές ιδιότητες και η ισοτοπική σύνθεση το)ν σχασίμο)ν 
στοιχείων. 
Οι αναλύσεις αυτές επιτρέπουν ιδκος να εκτιμηθεί η μάζα το)ν σχάσιμων στοιχείων, 
η φύση της διεργασίας την οποία έχουν υποστεί τα στοιχεία αυτά και η χρονολόγηση 
της. Με βάση πληροφορίες 
που παρέχονται από τις αναλύσεις αυτές, όπο)ς ο βαθμός καθαρότητας, και συγκρίνοντας 
τις εν λόγω πληροφορίες με εκείνες που διαθέτει η τράπεζα δεδομένων του 
Ινστιτούτου, το ΚΚΕρ είναι σε θέση να προσδιορίσει την προέλευση το)ν υλικό)ν αυτό)ν, 
τον αντιδραστήρα για τον οποίο παρασκευάσθηκαν και την εγκατάσταση στην οποία 
έλαβε χώρα η επεξεργασία των υλικών αυτό)ν. 
Σε όλες τις περιππόσεις κατά τις οποίες παραπέμφθηκαν δείγματα στην Καρλσρούη, 
κατέστη δυνατό να συνταχθεί ένα πλήρες δελτίο ταυτότητας των υλικών, 
περιλαμβανομένων και των ενδεχομένων χρήσεο)ν το)ν υλικό)ν, και διαβιβάσθηκαν 
επακριβέστατες πληροφορίες από το ΚΚΕρ στη διεύθυνση ελέγχου διασφαλίσεο)ν της 
Επιτροπής και στις εθνικές αρχές, στις περιπτό)σεις για τις οποίες έχει γίνει λόγος. 
Η παροχή των πληροφοριό)ν αυπόν αποτελεί βεβαίο)ς σημαντικότατη βοήθεια για τις 
αστυνομικές και δικαστικές έρευνες και εν γένει, για κάθε οργανωμένη δράση 
καταπολέμησης αυτής της διακίνησης. 
1.4. Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΜΙΑΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΕΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΚΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ 
Είναι, άρα, σαφές ότι πληρούνται οι όροι μιας ενδεχομένως πολύ επικίνδυνης 
διακίνησης στο έδαφος της Ένωσης. 
Από την παρούσα κατάσταση εμφαίνεται σαφο)ς ότι το επίπεδο ελέγχου διασφαλίσεο)ν, 
το οποίο επικρατεί επί του παρόντος σε ορισμένα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, είναι 
ιδιαίτερα ανεπαρκές σε σχέση με τις ποσότητες επικίνδυνο) ν προϊόντο)ν που υπάρχουν 
στο έδαφος τους. Αυτό σημαίνει ότι υφίσταται σοβαρός κίνδυνος μόλυνσης, ιδιαίτερα 
από το πλουτώνιο, το καίσιο και άλλες ραδιενεργές ουσίες. 
Η απήχηση των πληροφορκδν αυτών στην κοινή γνώμη μπορεί να είναι σημαντική, εάν 
ληφθεί υπόψη ότι το θέμα είναι τεχνικό και ότι μερικές φορές είναι δύσκολο να 
εκτιμηθεί ορθά και ορθολογικά ο κίνδυνος μόλυνσης. 
Λόγω του ανοίγματος το)ν εσο)τερικό)ν συνόρο)ν, αυτό που στο παρελθόν αποτελούσε 
συγκεκριμένο κίνδυνο για ένα περιορισμένο αριθμό κρατών μελών, για γεωγραφικούς 
λόγους, καθίσταται τό)ρα κίνδυνος για ολόκληρη την επικράτεια της Ένωσης. 
Η ομάδα θεμάτων ατομικής ενέργειας του Συμβουλίου εξεδήλο)σε πολύ γρήγορα 
μεγάλο ενδιαφέρον για το υπόψη πρόβλημα. Το ζήτημα εθίγη πολλές φορές και τον 
Ιούνιο του 1993 υπεβλήθη προκαταρκτική έκθεση το)ν υπηρεσιό)ν της Επιτροπής. Σε αυτή 
την προκαταρκτική έκθεση περιγράφονται οι διαδικασίες ad hoc, που καθιερό)θηκαν 
μεταξύ των υπηρεσιό)ν της Επιτροπής και των αρχό)ν ορισμένων κραπόν μελών, προκειμένου 
να καταβληθεί προσπάθεια να αντιμεποπισθεί το πρόβλημα. 
Από τότε που υπεβλήθη η έκθεση αυτή, η ομάδα θεμάπον ατομικής ενέργειας εξέφρασε 
άποψη πολλές φορές υπέρ μιας από κοινού προσέγγισης του προβλήματος αυτού. Το 
προαναφερθέν έγγραφο της γερμανικής αντιπροσωπείας καταλήγει στο ίδιο 
συμπέρασμα. 
Η ομάδα μη περαιτέρω διάδοσης ασχολήθηκε επίσης διεξοδικά με το πρόβλημα αυτό 
την 1η Σεπτεμβρίου που πέρασε 
Το ζήτημα που τίθεται, επομένως, είναι ποιον τύπο στρατηγικής θα μπορούσαν να 
ακολουθήσουν η Ένωση και τα κράτη μέλη της, ο')στε να αποτραπεί κλιμάκθ)ση αυτού του 
ιδιαίτερα ανησυχητικού προβλήματος. 
Λόγω της σοβαρότητας και του ειδικοί') χαρακτήρα του κινδύνου, τον οποίο 
παρουσιάζει η εν λόγο) διακίνηση, δικαιολογείται να τεθεί σε εφαρμογή κάθε 
μέσο ο')στε κάθε ρ^τρο που λαμβάνεται σε εθνικό επίπεδο ή στο επίπεδο της Ένωσης 
να έχει το μέγιστο προληπτικό αποτέλεσμα. 
Η Επιτροπή θεο)ρεί ότι θα ταίριαζε καλύτερα στις διαστάσεις που έχει λάβει το 
πρόβλημα και ότι θα ήταν αποτελεσματικότερη η αντιμετο)πιση στο επίπεδο της Ενωσης. 
Η Ένο)ση διαθέτει ήδη ένα οπλοστάσιο μέσο) ν, τα οποία κάλλιστα θα μπορούσαν να 
τεθούν σε εφαρμογή για την καταπολέμηση αυτής της διακίνησης. Αυτή η ολοκληροψένη 
προσέγγιση πρέπει να στηριχθεί στους τρεις "στυλοβάτες", στην Κοινότητα, στην κοινή 
εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας και στη συνεργασία στους τομείς της 
δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, προσέγγιση που έχει ήδη ακολουθηθεί, 
παραδείγματος χάρη, στις ανακοινώσεις σχετικά με τη μετανάστευση και το άσυλο, όπως 
επίσης και στο πλαίσιο της δράσης της Ευρο)παϊκής Ένο)σης σε θέματα καταπολέμησης 
το)ν ναρκωτικών (1995-1999). 
Τα μέσα αυτά είναι δυνατό να υπαχθούν σε τρία μεγάλα κεφάλαια: 
Α. Βελτύοση το)ν όρο)ν λειτουργίας το)ν τοπικό)ν πυρηνικο')ν τομέο)ν 
Β. Συνεργασία με τα σχετικά κράτη 
Γ. Συνεργασία μεταξύ των κρατούν μελό)ν της Ένωσης. 
2. ΤΑ ΜΕΣΑ ΠΑ ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 
Α. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΟΝ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΤΙΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Είναι σαφές ότι, σε μεσοπρόθεσμη βάση, το πρόβλημα δεν είναι δυνατό να 
ρυθμισθεί παρά μόνον μέσο) της βελτίο)σης το)ν οικονομικό)ν και πολιτικών 
συνθηκών στις σχετικές χό)ρες. Αλλά, βραχυπρόθεσμα, μια δράση επίκεντρο) μένη στις 
συνθήκες ελέγχου της πυρηνικής τους βιομηχανίας αναμένεται να αποδο'ισει θετικά 
αποτελέσματα. 
Είναι απαραίτητο, όντο)ς, να επανέλθει η βιομηχανία του κύκλου του πυρηνικού 
καυσίμου σε επαρκές επίπεδο ελέγχου, και να επανασυσταθεί ένα σύστημα 
αυστηρής λογιστικής παρακολούθησης το)ν υλικό)ν, οι'πως ο')στε οι αρχές το)ν κρατούν 
από τα οποία προέρχονται τα υλικά να είναι σε θέση να συνεργάζονται πλήρο)ς, για 
την καταπολέμηση της διακίνησης, με τις αντίστοιχες αρχές άλλο)ν χωρών και ιδκος 
με τις αρχές των χωρών διαμετακόμισης. 
Σε αντίθεση με τα μέτρα που αναφέρονται στο κατώτερο) σημείο Γ, για παράδειγμα 
την αστυνομική συνεργασία, οι συνεργασίες που περιγράφονται εδό) αφορούν 
περισσότερο την πρόληψη. 
Πρέπει να επισημανθεί ότι η κατάσταση του ελέγχου διασφαλίσεο)ν στις χό)ρες της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρό)πης, το πλαίσιο της οποίας είναι απολύτο)ς 
διαφορετικό, είναι στο σημείο αυτό πολύ καλύτερη από την κατάσταση στη Ρο)σία 
και τις νέες ανεξάρτητες δημοκρατίες, περιλαμβανόμενο)ν και το)ν Βαλτικό5ν κρατόνν. 
Η Επιτροπή συμβάλλει στις προσπάθειες για την καθιέρωση συστημάτο)ν ελέγχου, 
μέσο) της παροχής ειδικευμένης τεγνικήο βοήθειας. Την εν λόγο) συνεργασία έχει 
αναλάβει, για την Επιτροπή, η διεύθυνση ελέγχου διασφαλίσεο)ν της Ευρατόμ και, 
στο πλαίσιο των προγραμμάτων τεχνικής βοήθειας (TACIS), με τη συνδρομή του Κοινού 
Κέντρου Ερευνο')ν. 
1. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ 
Από τη διεύθυνση ελέγχου διασφαλίσεο)ν της Ευρατόμ και τη Ρωσική Ομοσπονδία 
καταρτίσθηκε ένα πρόγραμμα συνεργασίας, με σκοπό την επαναφορά ενός αξιόπιστου 
συστήματος ελέγχου διασφαλίσεο)ν. Το πρόγραμμα δρομολογήθηκε το 1992 και 
επισημοποιήθηκε το 1993. 
Στόχος του προγράμματος αυτού είναι να συμβάλει στον σχεδιασμό, στη θέση σε 
εφαρμογή και στη λειτουργία ενός σύγχρονου συστήματος ελέγχου και λογιστικής 
παρακολούθησης των πυρηνικών υλικό)ν. Το πρόγραμμα είναι ήδη επιχειρησιακό 
και αρχίζει να αποδίδει συγκεκριμένα αποτελέσματα. 
Η συνεργασία αυτή αφορά, κατά προτεραιότητα, τη Ρο)σική Ομοσπονδία και είναι 
συμπληρο)ματική της δράσης που έχει αναπτύξει ο ΔΟΑΕ στο ίδιο πεδίο, στο βαθμό 
που, συγκεκριμένα, ο Οργανισμός της Βιέννης δεν επεμβαίνει στα κράτη που 
διαθέτουν στρατιο)τικό πυρηνικό δυναμικό, εκτός εάν το εν λόγο) κράτος το ζητήσει 
ρητώς. 
Η συνεργασία αυτή ευρίσκεται επί του παρόντος σε μια πρώτη φάση, η οποία 
επικεντρό)νεται στην εκπαίδευση το)ν επιθεο) ρητό) ν και στην κατάρτιση 
επιχειρησιακών σχεδίο)ν σε θέματα ελέγχου διασφαλίσεο)ν. 
Έχουν διοργανο)θεί διάφορα σεμινάρια και porno ι εμπειρογνώμονες εκλήθησαν να 
εργασθούν προσο)ρινά στο Λουξεμβούργο, για να εξοικειθ)Οούν με τις μεθόδους 
ελέγχου. Ο σκοπός είναι να παρασχεθεί βοήθεια στους εμπειρογνό) μονές αυτούς, 
ό)στε να τελειοποιήσουν ένα ικανοποιητικό σύστημα ελέγχου, παρέχοντας τους, 
παράλληλα, άμεση ενίσχυση σε επίπεδο επιμελητείας (τεκμηρίο)ση, υπολογιστές, 
κ.λπ. ...). Χάρη στη συνεργασία των αρχών των ενδιαφερομένων κρατόδν μελών, οι Ρώσοι 
εμπειρογνώμονες συνόδευσαν επίσης τους επιθεο) ρητές Ευρατόμ κατά τις επισκέψεις 
στις εγκαταστάσεις. 
Το συνολικό κόστος αυτής της πρό)της φάσης συνεργασίας θα ανέλθει στο ποσό το)ν 1,5 
εκατομμύριο) ν ECU, το 1993 και 1994. Το ποσό θα προέλθει από το κονδύλιο 
Β.4.2001. 
Κατά τη διάρκεια του 1995 προβλέπεται vex δρομολογηθεί μια δεύτερη φάση 
συγκεκριμένο) ν έργων, υπό τον όρο ότι θα υπάρξουν οι διαθέσιμοι 
χρηματοδοτικοί πόροι. Στο πλαίσιο της φάσης αυτής τα συγκεκριμένα έργα 
συνδέονται με τη θέση σε εφαρμογή του συστήματος λογιστικής παρακολούθησης, 
σε εθνική κλίμακα και για κάθε μεμονωμένη εγκατάσταση, και του συστήματος 
πυρηνικού ελέγχου. Τα εν λόγο) σχέδια ευρίσκονται ήδη υπό μελέτη και αφορούν 
τους τρεις βασικούς τομείς, δηλαδή: 
- τη συλλογή, την επεξεργασία και την αξιολόγηση το)ν πληροφορκον 
- τις διαδικασίες και την εκτέλεση των επιθεο)ρήσεο)ν 
- τη λογιστική παρακολούθηση το)ν υλικό)ν σε κάθε εγκατάσταση. 
2. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ 
Η Επιτροπή ενέταξε στο πρόγραμμα TACIS ένα πρόγραμμα σκοπός του οποίου είναι να 
τεθούν σε εφαρμογή περισσότερο αξιόπιστα συστήματα ελέγχου διασφαλίσεο)ν, με την 
τεχνική βοήθεια του Κοινού Κέντρου Ερευνών. 
Η συνεργασία αφορά, προς το παρόν, τις τρεις δημοκρατίες που αναπτύσσουν σημαντικές 
πυρηνικές δραστηριότητες: αφορά δηλαδή τη Ρθ)σία, την Ουκρανία και το Καζακστάν. 
Σε ό,τι αφορά τις δύο τελευταίες δημοκρατίες, οι σχετικές ενέργειες έγιναν σε στενή 
συνεργασία με τις Σουηδικές αρχές και αφορούσαν κατά κύριο λόγο την κατάρτιση το)ν 
τοπικών αρχών και φορέο)ν. 
Όσον αφορά ειδικότερα τη Ρωσία, τα σχέδια και οι ιδέες που προο')θησε το ΚΚΕρ 
αποσκοπούν να εξασφαλίσουν τη συνεκτικότητα της κοινοτικής δράσης. Η δράση αυτή 
είναι δυνατό να διοργανωθεί γύρο) από τρεις πτυχές, στις οποίες το ΚΚΕρ θα 
διαδραματίσει πολύ διαφορετικούς ρόλους: 
Το ουσιαστικότερο μέρος της συνεργασίας, που αναπτύσσεται με το ΚΚΕρ, αφορά την 
επιμόρφωση των μελλοντικό) ν επιθεο)ρητό)ν και φορέθ)ν εκμετάλλευσης της Ρο)σίας. 
Πράγματι, για να τεθεί σε εφαρμογή ένα σύστημα εγγυήσεο)ν, θα χρειασθεί να 
απασχοληθούν αρκετές εκατοντάδες άτομα από τις αρχές και τους φορείς 
εκμετάλλευσης. Άρα, η επιτυχία της προ'ϊτης πτυχής θα εξαρτηθεί, επίσης, από τη 
δημιουργία μιας υποδομής επιμόρφο)σης στη Ρο)σία. 
Στην Κοινότητα, η επιμόρφο)ση το)ν επιθεο)ρητό)ν της Ευρατόμ γίνεται κατά κύριο λόγο, 
στο ΚΚΕρ, το οποίο εξασφάλισε, επίσης, την επιμόρφωση το)ν φορέων εκμετάλλευσης και 
την παρέχει και σήμερα ακόμη για τις τρίτες χώρες, εάν του ζητηθεί από τον ΔΟΑΕ. 
Αυτή η δεύτερη πτυχή αναμένεται να υπαχθεί, σε μεγάλο βαθμό, στην αρμοδιότητα του 
ΚΚΕρ, διότι εννοείται ότι θα πρέπει να εξασφαλισθεί η συμπληροψατικότητα με την 
προαναφερθείσα δράση της ΔΕΔ. 
Η επίσκεψη που πραγματοποίησαν στην ISPRA οι δύο κυριότεροι υπεύθυνοι του 
υπουργείου πυρηνικής ενέργειας (ΜΙΝΑΤΟΜ) και της εθνικής υπηρεσίας ελέγχου (GAN) 
προκάλεσε εξαιρετικά ενθαρρυντικές αντιδράσεις και έδο)σε τη δυνατότητα να 
επεξεργαστούν φιλόδοξα σχέδια, που βρίσκονται στο ύψος το)ν καθηκόντο)ν που 
καλούνται να διεκπερακδσουν οι ρο)σικές αρχές. 
Οι επαφές αυτές προσλαμβάνουν ιδιαίτερη σημασία στο βαθμό που στις επαφές αυτές 
συμμετέχουν οι άμεσα υπεύθυνες αρχές για τις εγκαταστάσεις στις οποίες μπόρεσαν να 
γίνουν οι σχετικές κλοπές υλικών. 
Στη φάση αυτή μελετάται η δημιουργία ενός κέντρου κατάρτισης στο Obninsk, στα νότια 
της Μόσχας, με ευθύνη του ΜΙΝΑΤΟΜ, το οποίο όμως θα χρησιμοποιείται επίσης για την 
εκπαίδευση το)ν επιθεο)ρητό)ν της GAN. Στην τοποθεσία αυτή, το κέντρο θα μπορούσε να 
αποκομίσει συγκεκριμένα οφέλη από τις υπάρχουσες υποδομές, που είναι κατάλληλες 
για τους σκοπούς αυτούς. Το κέντρο αυτό θα έδινε τη δυνατότητα εγκατάστασης και 
εκμετάλλευσης ενός πραγματικού συστήματος ελέγχου και λογιστικής 
παρακολούθησης το)ν πυρηνικό) ν υλικό) ν, τόσο σε εθνική κλίμακα, όσο και στο επίπεδο 
κάθε μεμονοψένης εγκατάστασης. 
Η ύπαρξη ενός τέτοιου αξιόπιστου συστήματος αποτελεί το προαπαιτούμενο όρο κάθε 
ελπίδας να διακοπούν οι πηγές του παράνομου εμπορίου. Η έναρξη λειτουργίας του 
θα επέτρεπε να προσφερθεί σε πολυάριθμους στρατιο)τικούς ειδικούς η δυνατότητα 
άσκησης μη στρατιωτικο')ν δραστηριοτήτο)ν, αντίστοιχο)ν με τα ειδικά τους προσόντα. 
Το Κοινό Κέντρο Ερευνών θα δο')σει την τεχνική του υποστήριξη για την υλοποίηση του 
συγκεκριμένου προγράμματος και θα μεριμνήσει για την κατάρτιση το)ν αρμοδίο)ν 
στελεχών κατάρτισης με τη συμμετοχή το)ν βιομηχανικοί κύκλο)ν της Ενο)σης, σε ό,τι 
αφορά τις πρακτικές πτυχές. Οπο)ς ήδη διακήρυξαν οι βιομηχανικοί κύκλοι της Ενωσης, 
βλέπουν με εξαιρετικά ευνοϊκό πνεύμα τη συνεργασία αυτή. 
Ηδη από την πρώτη επίσκεψη που πραγματοποίησαν στην ISPRA οι Ρο)σικές αρχές έθεσαν 
το ζήτημα το)ν οργάνο)ν μέτρησης, του σχετικού εξοπλισμού και των υλικο5ν αναφοράς που 
προορίζονται για τους ελέγχους των υλικό) ν. Στο επίσημο πρακτικό της επίσκεψης 
αυτής, η ρωσική πλευρά ζήτησε να εμπεδο)θεί η συνεργασία με το Κοινό Κέντρο 
Ερευνών για την ανάπτυξη των διαθέσιμο) ν οργάνων ελέγχου στη Ρωσία. Αν ληφθεί 
υπόψη ο κατεπείγων χαρακτήρας του μέτρου αυτού, η ανάπτυξη θα μπορούσε να 
συνοδευτεί από την προμήθεια του σχετικού εξοπλισμού, τόσο για το κέντρο 
κατάρτισης που θα δημιουργηθεί στο μέλλον, όσο και στο πλαίσιο της άμεσης 
βοήθειας που παρέχεται στις αρχές. Το ΚΚΕρ έχει την πρόθεση να ανταποκριθεί στα 
αιτήματα αυτά, σε στενή συνεργασία με τους βιομηχανικούς κύκλους της Ενωσης. Οι εν 
11 
λόγο) βιομηχανικοί κύκλοι δήλθ)σαν ότι βλέπουν με εξαιρετικά ευνοϊκό πνεύμα τις 
ενέργειες αυτές. Οι λεπτομέρειες χρηματοδότησης του συνολικού πλέγματος μέτρο) ν 
θα αποτελέσουν αντικείμενο αναλυτικής εξέτασης. 
12 
Ένα συμπληροψατικό στοιχείο της συνεργασίας αυτής θα μπορούσε να είναι η 
δημιουργία μιας πρότυπης εγκατάστασης, στο βαθμό που μια επιμόρφο)ση η οποία θα 
παρέμενε εξ ολοκλήρου θεο)ρητική θα παρέλειπε να οδηγήσει στο επιθυμητό 
αποτέλεσμα. Συν τοις άλλοις, το λογικό συμπλήροψα του κέντρου επιμόρφθ)σης θα πρέπει 
να είναι η ύπαρξη τουλάχιστον μίας εγκατάστασης, στην οποία θα τηρούνται πλήρο)ς οι 
διεθνώς αναγνο)ρισμένοι κανόνες σε θέματα ελέγχο)ν, κατά την ευρεία έννοια του όρου. 
Η βασική ιδέα είναι να επιλεγεί μια εγκατάσταση του κύκλου του καυσίμου και να 
εξασφαλισθεί η αναβάθμιση της, όπο)ς έγινε με τους αντιδραστήρες στο πλαίσιο του 
προγράμματος TACIS. Πρόκειται, επόμενους, για ένα npyo που πρέπει να επιτελεσθεί με 
ένα φορέα εκμετάλλευσης της Ρο)σίας και με τη συνεργασία του. Άρα, το εν λόγο) ûpyo 
εναπόκειται, κυρύος, στους βιομηχανικούς φορείς εκμετάλλευσης της Ένωσης, 
λαμβανομένης όμως υπόψη της έκτασης του, θα [ΐπορούσε να αποτελέσει λογικά 
αντικείμενο συνεργασίας με τους υπόλοιπους εταίρους και ιδίως με τις Ηνωμένες 
Πολιτείες. · Οι πρόσφατες εξελίξεις υπογραμμίζουν και τον κατεπείγοντα χαρακτήρα 
που έχει η εν λόγω βοήθεια και η εντατικοποίηση της. 
Το ΚΚΕρ ενδιαφέρθηκε, ομοίο)ς, για την Ουκρανία και το Κα£ακστάν. Διοργανώθηκε 
ένας πρό)τος κύκλος επιμόρφθ)σης για πέντε μελλοντικούς επιθεο) ρητές κάθε χό)ρας. Η 
συνεργασία αυτή αναμένεται να συνεχισθεί και να ενισχυθεί. Αλλά και εδό), είναι 
σαφές ότι οι πραγματικές ανάγκες αυτό) ν το)ν δύο δημοκρατκήν είναι σημαντικότατες 
και υπερβαίνουν τις δυνατότητες χρηματοδότησης, η οποία διατίθεται επί του παρόντος 
στο πλαίσιο αυτό. Ευρίσκονται τώρα υπό μελέτη άλλες μορφές χρηματοδότησης. 
3. ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 
Το Διεθνές κέντρο επιστήμης και τεχνολογίας της Μόσχας (ΔΚΕΤ) συστάθηκε στο 
πλαίσιο μιας διεθνούς συμφο)νίας, στην οποία συμμετείχε ο)ς αντισυμβαλόμενος και η 
Ενωση. Αντικειμενικός του σκοπός είναι να παρεμποδιστεί η διάδοση της σχετικής 
τεχνολογίας και τεχνογνο)σίας για τα όπλα μαζικής καταστροφής (πυρηνικά, χημικά, 
και βιολογικά όπλα και συστήματα εκτόξευσης πυραύλων). Στόχος της συμφο)νίας είναι 
επίσης να περιοριστεί η ενδεχόμενη προτροπή για το επιστημονικό προσωπικό που 
είναι εξειδικευμένο στους προαναφερόμενους τομείς να συμβάλλει στη σχετική 
διάδοση, προσφέροντας σε αυτούς τη δυνατότητα αναπροσανατολισμού το)ν ειδικό) ν τους 
προσόντων προς την κατεύθυνση ειρηνικόη- δραστηριοτήτο)ν, προο)θο')ντας μάλιστα τη 
συμμετοχή τους σε προγράμματα επιστημονικό')ν ερευνών για ειρηνικούς σκοπούς. 
Το κέντρο έχει αρχίσει να λειτουργεί πλήρο)ς από το Μάρτιο του 1994. Περίπου 100 
προγράμματα υποβλήθηκαν προς εξέταση στο διοικητικό συμβούλιο του ΔΚΕΤ. Από τα 
προγράμματα αυτά εγκρίθηκαν 55, η συνολική αξία των οποίο) ν υπερβαίνει τα 30 εκατ. 
δολλάρια. Ορισμένα από τα προγράμματα αυτά βρίσκονται ήδη στη φάση της υλοποίησης 
τους. Σκοπός ενός προγράμματος είναι να καθιερο)θεί ένα σύστημα εγγύησης το)ν 
πυρηνικών υλικών που βρίσκονται σε περίπλοκες εγκαταταστάσεις. Μελλοντικά 
σχεδιάζεται να τεθούν σε εφαρμογή άλλα προγράμματα, τα οποία σχετίζονται με τον 
έλεγχο το)ν υλικών. 
Οπο)ς βλέπουμε, το ΔΚΕΤ. παρά το ότι επιδκδκει κάπο)ς διαφορετικούς στόχους, είναι 
σε θέση να συμβάλει μεσοπρόθεσμα σε σημαντικό βαθμό στις συνολικές προσπάθειες 
καταπολέμησης του παράνομου εμπορίου πυρηνικο')ν υλικών. 
Β. Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Η πολύ ενεργός συνεργασία το)ν σχετικό)ν χωρών, δηλαδή το)ν χο)ρών από τις οποίες έχουν 
κλαπεί τα υλικά που αποτελούν το αντικείμενο του παράνομου εμπορίου, είναι 
προφανούς καθοριστικής σημασίας για την επιτυχή έκβαση οποιουδήποτε αγο')να κατά 
της διακίνησης αυτής. 
Η Επιτροπή είναι επομένο)ς της γνώμης ότι για την επίλυση του προβλήματος αυτού 
απαιτείται η έναρξη θετικού διαλόγου με. τις ενδιαφερόμενες χώρες και ιδύος με 
τη Ρο)σία. Το εξαιρετικά υψηλό επίπεδο ειδικόη» προσόντο)ν το)ν επιστημόνων, τοιν 
τεχνικό'»ν και το)ν αρμοδία»ν αρχό)ν του Ρο)σικού πυρηνικού τομέα έχε.ι ο)ς αποτέλεσμα ν(χ 
υπάρξει ένα πολύ μεγάλο αμοιβαίο ενδιαφέρον ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ της 
Ρωσίας και της Ενο)σης. Η συνεργασία αυτή θα αποδειχθεί ευεργετική τόσο σε 
βιομηχανικό επίπεδο, όσο και στις σχέσεις μεταξύ των αρμοδίων αρχό)ν. 
Μια τέτοια συνεργασία μπορεί να λάβει χό)ρα τόσο σε διμερές επίπεδο, στο πλαίσιο 
συμφωνιών σύνδεσης ή εταιρικών σχέσεων, που συνάπτονται ή πρόκειται να συναφθούν 
με τις χώρες αυτές, όσο και σε πολυμερές πλαίσιο, όπο)ς επίσης επ'ευκαιρία το)ν 
προσπαθεκδν που καταβάλλονται για την ανανέο)ση της Συνθήκης για τη μη διάδοση το)ν 
πυρηνικών όπλων, που αποτελεί αντικείμενο κοινής δράσης της Ευρο)παϊκής Ένωσης. 
Θα μπορούσε επίσης να μελετηθεί ο ρόλος που θα μπορούσε να διαδραματίσει η 
Διάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΔΑΣΕ) υπό την προοπτική 
αυτή. 
Επιπλέον, θα μπορούσαν να λάβουν χο')ρα επαφές και, 
συνεργασία και με άλλες χα)ρες τις οποίες απασχολεί το πρόβλημα. ενδεχομένως, να υπάρξει 
1. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 
Εκτός από την τεχνική βοήθεια που ήδη περιγράφηκε, η Ευρο)παϊκή Ένωση θα 
μπορούσε να εκεταλλευθεί τις δυνατότητες διαλόγου και συνεργασίας που 
διανοίγονται από: 
τις συμφο)νίες εταιρικών σχέσεο)ν και συνεργασίας με τη Ρο)σία και 
ορισμένες Δημοκρατίες της ΚΑΚ 
τις ευρωπαϊκές συμφο)νίες που έχουν συναφθεί με τις έξι χώρες της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρο')πης. 
Στις συμφο)νίες αυτές προβλέπεται η διεξαγο)γή του πολιτικού διαλόγου, αλλά 
διανοίγονται και συγκεκριμένες δυνατότητες διοικητικής συνεργασίας Οι 
δυνατότητες αυτές απορρέουν ιδίο)ς από τα υφιστάμενα προ)τόκολλα διοικητικής 
συνεργασίας στα τελο)νειακά ζητήματα, που παρέχουν τη δυνατότητα ενεργού 
συνεργασίας μεταξύ το)ν ενεχομένων αρχόη· για την καταπολέμηση του παράνομου 
εμπορίου. 
Ο αγοη·ας κατά της διάδοσης των πυρηνικοη· όπλο)ν είναι ένας σημαντικός στόχος της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει ήδη αρχίσει διεξοδικός διάλογος επί τοιν ζητημάτοιν 
αυτό) ν, ιδίως με τις '/ώρεζ της ΚΑΕ. Ο διάλογος (χυτός θα μπορούσε να συμπληρωθεί 
εποικοδομητικά με συζητήσεις που αφορούν ειδικές πλευρές. 
Οι συμφωνίες εταιρικό) ν δεσμοί ν και συνεργασίας θα αποτελέσουν το πρόσθετο μέσο που 
θα συμπληρο')σει την υφιστάμενη τεχνική βοήθεια, τόσο σε πολιτικό επίπεδο, όσο και 
με τις δυνατότητες τεχνικής συνεργασίας που θα διανοιχθούν. 
Σε ό,τι αφορά τις μελλοντικές συμφωνίες που θα συναφθούν με τις Δημοκρατίες της 
Βαλτικής και τη Σλοβενία, καθο')ς και τις συμφο)νίες εταιρικοΗ· δεσμο')ν και 
συνεργασίας που απομένει να διαπραγματευθούν με τις υπόλοιπες Δημοκρατίες της 
Κοινοπολιτείας ανεξάρτητο) ν κρατούν, θα πρέπει να διερευνηθούν στο μέλλον δύο 
κατευθύνσεις: 
αφενός, η συμπερίληψη ειδικό) ν ρητρών, εμπνευσμένων από τις διατάξεις οι 
οποίες, στις παρούσες συμφωνίες, αφορούν τα ναρκο)τικά και το "πλύσιμο 
χρημάτο)ν", 
αφετέρου, λαμβάνοντας ο)ς πρότυπο το άρθρο 84 της συμφωνίας συνεργασίας και 
εταιρικό) ν σχέσεοη' με τη Ρωσία, η προσφυγή σε γενικές διατάξεις σχετικά 
με την πρόληψη παρανόμων δραστηριότητα)ν, μεταξύ το)ν οποίο)ν θα μπορούσαν 
να συγκαταλέγονται το λαθρεμπόριο πυρηνικών υλικών και ραδιενεργών 
ουσιοη·. 
Έο)ς τον Φεβρουάριο του 1994, η Επιτροπή συνέχισε με τη Ρο)σία τις διαπραγματεύσεις 
μιας συμφωνίας για το εμπόριο πυρηνικών υλυαήν. Οι διαπραγματεύσεις αυτές δεν 
ολοκληρο')θηκαν, εφόσον για τα εκκρεμούντα θέματα ευρέθηκαν τελικά λύσεις στο 
πλαίσιο της συμφωνίας εταιρικοη· σχέσεοη'. Αλλά η λύση αυτή δεν είναι παρά 
προσο)ρινή, αφού στη συμφοη-ία προβλέπεται ότι ένα κείμενο που αφορά ειδικά το 
εμπόριο πυρηνικό) ν υλικό) ν πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο, όπο)ς προβλέπονταν 
αρχικά, χο)ριστής συμφο)νίας. Το σχέδιο συμφοηίας για τα πυρηνικά υλικά περιείχε 
ενδιαφέρουσες διατάξεις για τον έλεγχο διασφαλίσεων, τη φυσική προστασία και τη 
διοικητική συνεργασία, που θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν στη συμπληροψατική 
συμφο)νία που θα διαπραγματευθεί. 
Κατά τη διάρκεια τοιν διαβουλεύσεο)ν για τη σύναψη της μεταβατικής συμφο)νίας με τη 
Ρωσία, εν αναμονή της έναρξης ισχύος της συμφοηίας εταιρικό) ν δεσμών, η Ρο)σία είχε 
προτείνει να συμπεριληφθούν στη συμφθ)νία και διατάξεις συνεργασίας στα θέματα της 
πρόληψης παράνομων δραστηριοτήτων. Καθώς αυτή η μορφή συνεργασίας αποτελεί κατά 
κύριο λόγο αρμοδιότητα των κραπήν μελό) ν, η ρο)σική πρόταση δεν εγκρίθηκε στο 
στάδιο αυτό. Μια λύση θα μπορούσε να αποτελέσει η μερική ένταξη ορισμένων 
συγκεκριμένων τομέο)ν. 
Η Επιτροπή, εξάλλου, ζήτησε πρόσφατα από το Συμβούλιο να την εξουσιοδοτήσει να 
διαπραγματευθεί διμερείς συμφο)νίες συνεργασίας στον πυρηνικό τομέα με το 
Καζακστάν, την Κιργισία, το Τατζικιστάν, την Ουκρανία και το Ουζμπεκιστάν, 
συμφωνίες στις οποίες θα πρέπει επίσης να συμπεριλαμβάνονται τέτοιες διατάξεις. 
Εξάλλου, στις προτάσεις της για τη χάραξη μιας νέας στρατηγικής της Ένωσης έναντι της 
Ουκρανίας, η Επιτροπή υπογράμμισε την προτεραιότητα που δίνεται στη βελτκοση της 
ποιότητας το)ν πυρηνικών δραστηριοτήτο)ν. 
15 
Όσον αφορά την φυσική προστασία, πρέπει να υπομνησθεί ότι στον τομέα της διεθνούς 
μεταφοράς υλικών, η σύμβαση για τη φυσική προστασία επιβάλλει στις υπογράφουσες 
πλευρές να εφαρμόζουν μέτρα φυσικής προστασίας, συνοδευόμενα από κυρό)σεις. Η 
Ευρατόμ, σε ό,τι αφορά τις δραστηριότητες του Κοινού Κέντρου Ερευνών, καθώς και τα 
κράτη μέλη, αλλά και η Ρο)σία, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Τσεχική Δημοκρατία και 
η Σλοβακική Δημοκρατία και η Ρουμανία είναι συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης 
αυτής. Εξάλλου, στο πλαίσιο του οργανισμού ατομικής ενεργείας της Βιέννης 
εγκρίθηκαν οι σχετικές κατευθυντήριες γραμμές συμπεριφοράς, έστοι και αν η 
εφαρμογή τους τυγχάνει απλό)ς προαιρετική. 
Για να εγγυηθεί εξάλλου η προστασία του πληθυσμού από τις ιοντίζυυσες 
ακτινοβολίες, θα πρέπει να εξασφαλισθεί η αποφασιστική δέσμευση το)ν πολυάριθμο)ν 
αρχών που είναι επιφορτισμένες με τα θέματα της ακτινοπροστασίας και , αν αυτό 
κριθεί αναγκαίο, να θεσπισθούν οι κατάλληλοι μηχανισμοί ενισχυμένης 
συνεργασίας μαζί τους. 
Θα πρέπει εξάλλου να υπενθυμισθεί ότι και στην οδηγία 89/618/Ευρατόμ, του 
Συμβουλίου, όσον αφορά την ενημέρο)ση του κοινού,θεσπίζεται στο άρθρο 5 η 
υποχρέο)ση της προγενέστερης πληροφόρησης, ενώ στο άρθρο 6 καθιερό)νεται το καθήκον 
ενημέρωσης, σε κατεπείγουσες περιπτό)σεις. Η Επιτροπή θα ήταν σε θέση να 
αξιολογήσει με τις αρμόδιες εθνικές αρχές το)ν κρατό)ν μελό)ν τη δυνατότητα να 
συμπεριληφθεί στις διατάξεις της οδηγίας αυτής η περίπτο)ση του παράνομου εμπορίου 
ραδιενεργών υλικό)ν (άρθρο 2.2). 
Θα πρέπει εξάλλου να εξετασθεί το ενδεχόμενο να υποστηριχθεί η εκστρατεία μέσο) 
το)ν μαζικών μέσο)ν επικοινωνίας στη Ρο)σία, με στόχο την ενημέρο)ση του ευρύτερου 
κοινού για τους κινδύνους που ενέχει η κατοχή επικίνδυνο)ν υλικών. Αυτή η 
συνειδητοποίηση του κοινού θα μπορούσε επιπλέον να συμβάλλει έμμεσα στην 
επιτυχία της καταστολής των πρακτικών αυτών. 
2. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 
Η κοινή δράση που βασίζεται στις κατευθύνσεις του Ευρο)παϊκού Συμβουλίου της 
Κέρκυρας, οι οποίες επιβεβαιο)θηκαν από το Συμβούλιο Γενικό) ν Υποθέσεο)ν του 
Ιουλίου, έχει ως στόχο την ενίσχυση του διεθνούς συστήματος μη διάδοσης το)ν 
πυρηνικών όπλων, μέσω της προό)θησης της παγκοσμιότητας της συνθήκης για τη μη 
διάδοση (Τ.Ν.Ρ.) και, ιδιαίτερα, μέσω της απεριόριστης και άνευ όρων παράτασης της. 
Η προσχό)ρηση ενός κράτους στην Τ.Ν.Ρ. συνεπάγεται ότι το εν λόγο) κράτος δέχεται να 
συνάψει συμφωνία με τον ΔΟΑΕ, στην οποία προβλέπεται ότι εφαρμόζονται εγγυήσεις 
για όλες τις πυρηνικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται στο έδαφος του υπόψη 
κράτους ("full scope safeguards regime"). Συνεπάγεται, ομούος, ότι δημιουργείται ένα 
εθνικό σύστημα εγγυήσεων, με στόχο την επιτήρηση της εφαρμογής της συμφο)νίας αυτής. 
Η κοινή δράση, η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο, προβλέπει ρητά τη δυνατότητα 
παροχής βοήθειας από την Ευρωπαϊκή Ένωση στα κράτη τα οποία επιθυμούν να 
προσχωρήσουν στην Τ.Ν.Ρ. και ευρίσκονται ενώπιον της υποχρέωσης να καθ ιερό) σου ν 
διαδικασίες ελέγχου. Η εν λόγω κοινή δράση αποτελεί, άρα, ένα μέσο που 
συμβάλλει, μεταξύ άλλα)ν, στην πάταξη του λαθρεμπορίου πυρηνικό)ν υλικό)ν. 
16 
Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση θα μπορούσε να μελετήσει το ενδεχόμενο εάν θα 
χρειαζόταν να προτείνει την έκδοση νέων μέτρο) ν για να αντιμετο)πισθεί το πρόβλημα 
αυτό, σε εσο)τερικό ή εξοηερικό επίπεδο. 
3. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΤΡΙΤΑ ΚΡΑΤΗ 
Και άλλα κράτη μέλη, εκτός από εκείνα της Ένωσης, εξέφρασαν τις ανησυχίες τους 
σχετικά με τους κινδύνους που παρουσιάζει το λαθρεμπόριο πυρηνικο')ν υλικών. 
Έλαβαν λοιπόν σχετικά μέτρα με στόχο είτε να παρασχεθεί βοήθεια στις αρμόδιες 
αρχές των ενδιαφερομένου Δημοκρατιό)ν της Κοινοπολιτείας ανεξαρτήτο)ν κρατούν, είτε 
με στόχο την εντατικοποίηση της πάλης για την πάταξη της εγκληματικότητας με 
οποιαδήποτε μορφή. 
Η βοήθεια που παρέχεται στις αρχές δίνεται είτε μέσο) του ΔΟΑΕ, με τον οποίο 
συνεργάζονται επίσης ορισμένα κράτη μέλη, είτε στο πλαίσιο της διμερούς 
συνεργασίας. 
Στο τελευταίο αυτό πλαίσιο, θα μπορούσαμε να μνημονεύσουμε τη Σουηδία η οποία, 
σε στενή συνεργασία με το Κοινό Κέντρο Ερευνούν, έθεσε σε εφαρμογή προγράμματα 
παροχής βοήθειας στην Ουκρανία και το Καζακστάν ή έστο) και τις Ηνοψένες Πολιτείες, 
που επιθυμούν να συνδυάσουν τις προσπάθειες τους με τις αντίστοιχες προσπάθειες της 
Ένωσης και των κρατόδν μελών της. Συνεπεία της διεξαγο)γής της πρώτης τεχνικής 
συνεδρίασης που πραγματοποιήθηκε τα τέλη Ιουλίου στην Ουάσιγκτον, έπειτα από 
σχετικό αίτημα του αμερικανικού Υπουργείου Ενεργείας, η αμερικανική 
αντιπροσο)πεία που θα επιστρέφει από τη Μόσχα θα μεταβεί στην Ίσπρα στα τέλη 
Σεπτεμβρίου. 
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξεδήλο)σαν πρόσφατα σαφέστατα τη βούληση τους να ενισχυθεί 
ο αγο5νας κατά της εγκληματικότητας αυτού του τύπου. Κατά τα εγκαίνια του γραφείου 
της Μόσχας του Federal Bureau of Investigation (F.Β.Ι.), ο Louis Freeh, διευθυντής του F.Β.I., 
ανέφερε ότι η καταπολέμηση της διακίνησης πυρηνικό)ν υλικα)ν αποτελεί τομέα 
προτεραιότητας της συνεργασίας του οργανισμού με τις ρο)σικές αρχές. 
Στον τελωνειακό τομέα, οι γόνιμες επαφές που εξακολούθησαν να διατηρούν η γενική 
διεύθυνση της τελο)νειακής ένο)σης και η διοίκηση το)ν αμερικανικοί τελο)νεία)ν και 
ιδίως η προσεχής υπογραφή της συμφωνίας τελθ)νειακής συνεργασίας μεταξύ της Ένωσης 
και το)ν Ηνωμένων Πολιτειό)ν θα έχει ο)ς αποτέλεσμα τον προοδευτικό συντονισμό των 
αντίστοιχων ενεργεκδν που θέτουν σε εφαρμογή αυτές οι υπηρεσίες στο θέμα αυτό. Η 
εν λόγο) πρακτική θα αφορά ιδίως τα θέματα τεχνικής βοήθειας και τα συγκεκριμένα 
μέτρα κατάρτισης που θα πρέπει να οργανο)θούν για τις τελο)νειακές διοικήσεις το)ν 
ενδιαφερόμενο)ν χο)ρό)ν. 
Εν γένει, και πέραν των ειδικο5ν συνεργασιό)ν που ήδη αναφέρθηκαν, το πρόβλημα του 
παράνομου εμπορίου πυρηνικών υλικών πρόκειται να συμπεριληφθεί στην ημερήσια 
διάταξη το)ν σχέσεο)ν με τα τρίτα κράτη, σχέσεο)ν τα)ν οποίων το πλαίσιο αναμένεται να 
καθορισθεί σύντομα από το Συμβούλιο "Δικαιοσύνης και Εσο)τερικών Υποθέσεο)ν", 
βάσει των εργασιών που διεξάγονται. 
Με αυτή την προοπτική, αποτελεί αναμφίβολα ένα προ) το αξιοσημείο)το βήμα και το 
γεγονός ότι η προεδρία του Συμβουλίου έθεσε το εν λόγο) πρόβλημα στην ημερήσια 
διάταξη της διάσκεψης για τα ναρκο)τικά και το υργανοψένυ έγκλημα, η οποία 
πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο στις 8 Σεπτεμβρίου 1994, έπειτα από σχετικό αίτημα 
του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κέρκυρας. Στη συνδιάσκεψη αυτή έλαβαν μέρος σε 
17 
υπουργικό επίπεδο τα κράτη μέλη, η Επιτροπή, τα υποψήφια για προσχοόρηση κράτη και 
οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που υπέγρανμαν συμφο)νίες σύνδεσης. Το 
πρόβλημα αυτό θα απασχολήσει και άλλες συνεδριάσεις του Συμβουλίου, ενό) θα 
είναι και στο επίκεντρο της ανεπίσημης συνάντησης της Usedom. 
Η έναρξη μιας τέτοιας συνεργασίας αναμένεται να καταλήξει, εν καιρό), σε 
συγκεκριμένα επιχειρησιακά αποτελέσματα, όπο)ς στον καθορισμό σημείο) ν επαφής στις 
τρίτες χώρες τις οποίες αφορά πλέον άμεσα η προέλευση, η διαμετακόμιση ή ο 
προορισμός των προϊόντων, ή ακόμη στη διεύρυνση της αποστολής το)ν αξκοματικοΉ' -
συνδέσμων, οι οποίοι είναι αποσπασμένοι στις χώρες αυτές από τις αστυνομικές 
υπηρεσίες το)ν κρατών μελών. 
Γ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ 
Η κατάργηση των ελέγχο)ν στα σύνορα μεταξύ το)ν κρατό)ν μελό) ν δικαιολογεί και την 
ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ το)ν κρατό)ν μελο')ν για την αντιμετό)πιση του 
προβλήματος. Όπως και με τους άλλους κινδύνους που απειλούν σήμερα την Ένωση στο 
σύνολο της, και αυτός ο κίνδυνος πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο συνεργασίας σε 
περισσότερα επίπεδα: 
-(1) πρέπει να αναπτυχθεί η συνεργασία που έχει ήδη αρχίσει σε άτυπη και ad hoc 
βάση με τη διεύθυνση ελέγχου διασφαλίσεων της Ευρατόμ, 
-(2) θα πρέπει να αναπτυχθεί η τελωνειακή συνεργασία μεταξύ των διοικήσεο)ν των 
κρατών μελών, καθώς και μεταξύ το)ν εν λόγω διοικήσεο)ν και το)ν υπηρεσιό)ν της 
Επιτροπής, 
-(3) η συνεργασία θα πρέπει να προωθηθεί στο πλαίσιο των δομών συνεργασίας που 
έχουν συσταθεί στο πεδίο της δικαιοσύνης και τα»ν εσα)τερικών υποθέσεων, 
-(4) θα πρέπει να γίνεται ανταλλαγή πληροφοριών στα θέματα της βιομηχανικής 
συνεργασίας 
Λόγω της πολυπλοκότητας του προβλήματος, αλλά και της ποικιλίας των συντελεστών 
και των μέσων, ο εντατικότατος συντονισμός αποτελεί ζήτημα αποφασιστικής σημασίας 
για την επιτυχία κάθε προσπάθειας τερματισμού της διακίνησης αυτής. 
Αναφορικά με το σημείο αυτό, η δημιουργία μιας ad hoc ομάδας του Συμβουλίου, 
σύμφωνα με τα σχέδια της Προεδρίας, θα ήταν οπο)σδήποτε χρήσιμη, ιδίο)ς στο βαθμό που 
η ομάδα αυτή θα ήταν ιδιαίτερα σε θέση να επο)φεληθεί από το σημαντικότατο έργο 
που έχει ήδη πραγματοποιηθεί στα υφιστάμενα όργανα. 
19 
1. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΑΤΟΜ 
Η στενή συνεργασία μεταξύ το)ν υπηρεσία') ν της Επιτροπής και το)ν εθνικό) ν και τοπικά') ν 
αρχό)ν, τις οποίες αφορά το πρόβλημα αυτό, αναπτύσσεται κατά τρόπο άριστο και πολύ 
καρποφόρο. 
Ωστόσο, έχει αρχίσει να διαμορφο')νεται μια νέα κατάσταση, λόγο) του γεγονότος ότι, 
αφενός,πολλαπλασιάζονται και επιδεινώνονται οι περιπτό)σεις διακίνησης και, 
αφετέρου, υπάρχει όντως πραγματικός κίνδυνος να επεκταθούν οι δραστηριότητες αυτές 
σε ολόκληρη την επικράτεια της Ένο)σης. 
Η Επιτροπή είναι, επομένο)ς, της γνα'ψης ότι η ανεπίσημη συνεργασία, που έχει 
καθιερωθεί σε βάση ad hoc, θα έπρεπε να επεκταθεί στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. 
Η Επιτροπή είναι, πράγματι, της γνό)μης ότι μόνον μια συντονισμένη δράση και σε 
ορισμένες περιπτώσεις διαρθρωμένη, που συνεπάγεται πλήρη συνεργασία με τις 
αρμόδιες εκτελεστικές και δικαστικές αρχές, θα ήταν σε θέση να επιτρέψει στην 
Ένωση να αναχαιτίσει αυτό το παράνομο εμπόριο. 
Θα ήταν σκόπιμο να εξετασθεί κατά πόσον, και σε ποιον ειδικόν τομέα, θα μπορούσε 
να αποδειχθεί χρήσιμη η προσφυγή στο άρθρο 135 της συνθήκης Ευρατόμ 
(διαβουλεύσεις και συγκρότηση επιτροπών από την Επιτροπή). 
Η συνεργασία αυτή θα μπορούσε να αφορά τους ακόλουθους τομείς, αφού σκοπός είναι 
να εξασφαλισθεί η παρακολούθηση των υλικό) ν και ο ευρύτερος δυνατός συντονισμός, 
χωρίς να προδικάζεται στο στάδιο αυτό σε ποιες αρχές θα ανατεθεί η εξέταση τους, 
ούτε ποια είναι τα μέσα που θα ήταν επιθυμητό να εφαρμοσθούν: 
πρόληψη της παράνομης εισόδου και μεταφοράς υλικών στο έδαφος της Ένο)σης 
κατάσχεση, μεταφορά, αποθήκευση και πρόσβαση σε παράνομα υλικά 
συντονισμός των δράσεων 
καθορισμός σύνδεσμο) ν στα κράτη μέλη 
καθορισμός σύνδεσμο)ν στις τρίτες χο')ρες. 
20 
2. ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
Οι τελωνειακές διοικήσεις των κρατών μελο)ν, οι οποίες αποτελούν την πρό)τη γραμμή 
άμυνας των εξωτερικών συνόρων της Ένο)σης καλούνται να διαδραματίσουν καίριο ρόλο 
στην πάλη για την πάταξη αυτού του εμπορίου. Οι ενέργειες των τελωνειακό)ν αρχό)ν θα 
μπορούσαν να αναπτυχθούν με επίκεντρο δύο βασικούς άξονες: 
(1) την ενίσχυση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα 
Εκείνο που προέχει είναι να εξασφαλισθεί η μεγαλύτερη ομοιογένεια και η 
ευρύτερη αποτελεσματικότητα το)ν άμεσα) ν ελέγχοη που διεξάγονται στα εξο»τερικά 
σύνορα. Για να επικεντρο)θούν καλύτερα οι τελο)νειακοί έλεγχοι, η γενική 
διεύθυνση της τελθ)νειακής ένο)σης θα καταβάλει προσπάθειες για να αναπτυχθούν, 
με συγκεκριμένα μέτρα, οι τεχνικές ανάλυσης το)ν κινδύνα)ν. 
Στο πλαίσιο του προγράμματος MATTHAEUS προβλέπεται εξάλλου για το 1995 η 
διοργάνωση προγραμμάτων κατάρτισης, και σεμιναρίο)ν και η πραγματοποίηση 
ανταλλαγών μεταξύ των υπαλλήλων το)ν τελαννειακών διοικήσεο)ν το)ν κρατο5ν μελό)ν που 
έχουν αποκτήσει ειδική πείρα στον τομέα της καταπολέμησης του εμπορίου πυρηνικό)ν 
υλικών. 
(2) την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου 
Όσον αφορά τα υλικά που εμπίπτουν στη συνθήκη της Ευρατόμ, η συνεργασία μεταξύ το)ν 
κρατών μελών, αλλά και μεταξύ το)ν εν λόγο) κρατών και της Επιτροπής θεμελιώνεται 
στις διατάξεις που διέπουν την αμοιβαία διοικητική συνδρομή στα τελωνειακά 
ζητήματα (κανονισμός αριθ. 1468, του Συμβουλίου, της 19ης Μαΐου 1981). 
Όπως αποδείχθηκε, η χρησιμοποίηση του δικτύου πληροφορικής του τελο)νειακού 
συστήματος πληροφορια)ν (Τ.Σ.Π), το οποίο διαχειρίζεται η Επιτροπή, παρουσιάζει 
ζωτική σημασία στον αγώνα για την καταπολέμηση το)ν παράνομο)ν μορφών εμπορίου. Το 
Τ.Σ.Π. επιτρέπει η κοινοποίηση να γίνεται σε πραγματικό χρόνο μεταξύ το)ν 240 
τερματικό)ν σταθμό)ν που είναι εγκατεστημένοι στους σταθμούς το»ν συνόρων της Ένωσης 
και ολόκληρα)νει το μηχανογραφημένο δίκτυο SCENT (Secure Customs Enforcement Network) 
(Ασφαλές Δίκτυο Τελα)νειακών Εφαρμυγό)ν) μέσα) του οποίου διασφαλίζεται η 
εμπιστευτική ανταλλαγή πληροφοριοίν μεταξύ το)ν αρμοδία)ν αρχο')ν σχετικά με τα ύποπτα 
ή εξακριβωμένα περιστατικά παράνομου εμπορίου. 
Από την άλλη πλευρά, η συνεργασία μεταξύ το)ν τελο)νειακό)ν αρχών το)ν τρίτων χο)ρό)ν που 
θίγονται από αυτές τις μορφές εμπορίου προωθείται με βάση τις διατάξεις που 
θεσπίζονται στις συμφωνίες συνεργασίας, σύνδεσης και σύναψης εταιρικών δεσμό)ν, σε 
ό,τι αφορά την αμοιβαία διοικητική συνδρομή, και, στο πλαίσιο το)ν προγραμμάτων 
PHARE ΚΑΙ TACIS, στα θέματα της τεχνικής βοήθειας όπως για παράδειγμα τα 
προγράμματα κατάρτισης και το σχετικό εξοπλισμό ανίχνευσης. 
21 
3. ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ 
Όπως τόνισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τοη Βρυξελλών, "λόγω του γεγονότος ότι το 
σύνολο αυτών των θεμάτων [που αφορούν τη συνεργασία στους τομείς της δικαιοσύνης 
και των εσωτερικών υποθέσεων] θα αντιμετωπίζονται πλέον στο νέο ενιαίο θεσμικό 
πλαίσιο, με σημαντικότερο ρόλο για την Επιτροπή και τη Γραμματεία [του Συμβουλίου], 
θα εξασφαλίζεται μεγαλύτερη συνεκτικότητα μεταξύ των διαφόρων επιπέδων 
κοινοτικής ή διακυβερνητικής παρέμβασης - και, λόγω αυτού, θα βελτιωθεί η 
συνολική αποτελεσματικότητα της δράσης της Ένωσιις". 
Τηρουμένων τα)ν θεσμικό)ν ισορροπιοίν, που ορίζονται στον τίτλο VI της συνθήκης για την 
Ευρωπαϊκή Ένωση, η Επιτροπή κρίνει, επομένως, ότι είναι απαραίτητο να επιστήσει 
την προσοχή του Συμβουλίου σε ορισμένα θέματα, χο)ρίς να είναι σε θέση, για πολλά 
από τα προαναφερθέντα σημεία, να διεκδικήσει ένα οποιοδήποτε δικαίο)μα 
πρωτοβουλίας, δυνάμει του άρθρου Κ 3. 
Από το σύνολο το)ν τομέων, που αναφέρονται στο άρθρο Κ 1 της ΣΕΕ, για τους σκοπούς της 
επίτευξης των στόχων της Ένωσης και υπό την επιφύλαξη το)ν αρμοδιοτήτων της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας, τα κράτη μέλη θεωρούν ορισμένους τομείς ο)ς θέματα κοινού 
ενδιαφέροντος. Στα θέματα που πρόκειται να θιγούν περισσότερο από το συνολικό 
πλέγμα μέτρο)ν για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου πυρηνικο5ν υλικοΐν 
συγκαταλέγονται η δικαστική συνεργασία στα ποινικά ζητήματα, η τελθ)νειακή 
συνεργασία στους μη εναρμονισμένους τομείς, καθό)ς και η αστυνομική συνεργασία 
ενόψει της πρόληψης και της καταπολέμησης το)ν ποικίλο) ν σοβαρών μορφόΐν διεθνούς 
εγκληματικότητας. Η δυνατότητα ανάληψης συγκεκριμένο) ν πρα)τοβουλιο)ν στον τομέα 
της καταπολέμησης της απάτης διεθνούς κλίμακας (άρθρο Κ 1, 5) διανοίγεται επίσης 
βάσει το)ν διατάξεων τίτλου VI της συνθήκης για την Ευρα)παϊκή Ένωση. 
Κατά κύριο λόγο, για το θέμα φαίνεται ότι ενδείκνυνται, στο πλαίσιο της 
συνεργασίας στους τομείς της δικαιοσύνης και τα» ν εσο)τερικό)ν υποθέσεο)ν, μέτρα όπο)ς 
εκείνα που αναφέρονται στο άρθρο Κ 3,1 της συνθήκης: "... τα κράτη μέλη 
αλληλοενημερώνονται και συνεννοούνται στα πλαίσια του Συμβουλίου, προκειμένου 
να συντονίσουν τη δράση τους. Προς τον σκοπό αυτό, καθιερώνουν συνεργασία μεταξύ των 
αρμοδίων διοικητικών υπηρεσιών τους". 
Ενδεχομένως, τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να πάρουν τη μορφή μιας κοινής δράσης "στον 
βαθμό που οι στόχοι της Ένωσης μπορούν να επιτυγχάνονται καλύτερα με κοινή παρά 
με μεμονωμένη δράση των κρατών μελών, λόγω των διαστάσεων ή των συνεπειών της 
σχεδιαζόμενης δράσης" (άρθρο Κ 3,2,β). Στο μέτρο που από την εξέταση των διατάξεων το)ν 
εθνικών νομοθεσιό)ν θα εμφανιζόταν ότι υπάρχει σχετική ανάγκη, τα κράτη μέλη θα 
μπορούσαν ενδεχομένως να εξετάσουν το ενδεχόμενο σύναψης σχετικής σύμβασης για 
το θέμα αυτό, όπως αναφέρεται στη συνέχεια. Θα πρέπει επίσης να μη λησμονηθεί η 
δυνατότητα προσαρμογής των "κοινών θέσεων" που διατυπώνονται αργότερα από τα κράτη 
μέλη στο πλαίσιο των διεθνό)ν οργανισμό)ν και στις διεθνείς διασκέψεις στις οποίες 
συμμετέχουν. 
Απ'ότι ήδη φαίνεται, η ολοκλήρο)ση ορισμένο) ν εργασιών που ήδη διεξάγονται στο 
πλαίσιο της προαναφερθείσας συνεργασίας και οι οποίες είχαν κριθεί ότι συνιστούν 
εργασίες πρωταρχικής σημασίας στο πρόγραμμα εργασίας για το 1994 που είχε 
εγκρίνει από το Συμβούλιο "Δικαιοσύνης και εσα)τερικο)ν υποθέσεων" στις 30 
Νοεμβρίου 1993, θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση του αγώνα για 
την πάταξη αυτών των μορφών εμπορίου. 
22 
Το ίδιο ισχύει, εξάλλου, και σε ό,τι αφορά την έγκριση της σύμβασης με την οποία 
θα συγκροτηθεί ένα ευρο)παϊκό σύστημα πληροφοριών, για τη συγκεκριμένη έναρξη 
εφαρμογής διαφόρων συστάσεο)ν με αντικείμενο την καταπολέμηση της διεθνούς 
οργανωμένης εγκληματικότητας, που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο τον περασμένο 
Νοέμβριο, αλλά και για την ενίσχυση το)ν μέτρο)ν καταπολέμησης τα)ν περιπτο')σεο)ν 
νομιμοποίησης των προϊόντων του εγκλήματος. Το ίδιο ισχύει εξάλλου και για την 
ανάπτυξη των επιστημονικό) ν και τεχνικό) ν ερευνούν που σχετίζονται με αυτές τις 
ιδιαίτερες μορφές εγκληματικότητας, αλλά και για την κατάρτιση των υπαλλήλων το)ν 
συναρμοδίων υπηρεσιών, ενώ ισχύει ταυτόχρονα και για την επιτάχυνση και την 
απλούστευση των διαδικασιό)ν παροχής αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής. Απα')τερος 
στόχος τα»ν εργασιό)ν αυτό)ν είναι ιδίο)ς να συμβάλουν στη σύσταση τριο')ν λειτουργικοίν 
οργανικών μηχανισμών, η ύπαρξη το)ν οπούον εμφανίζεται σήμερα απαραίτητη, για να 
μπορέσει να ελεγχθεί καλύτερα η κατάσταση. Πρόκειται συγκεκριμένα για την από 
κοινού αξιολόγηση των συγκεκριμένων φαινομένων, τη συγκρότηση δικτύων ταχείας 
επικοινωνίας και τον προσδιορισμό το)ν αντιστοίχο)ν συναρμοδίο)ν εταίρο)ν στα κράτη 
μέλη και στην Επιτροπή. 
Όσον αφορά την τελωνειακή συνεργασία και χωρίς να προδικάζονται όσαν 
αναφέρθηκαν προηγουμένως, θα πρέπει να δοθεί όλο)ς ιδιαίτερη προσοχή στην 
οριστική επεξεργασία, μέσα σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα, της σύμβασης 
για τα συστήματα τελωνειακοίν πληροφοριό)ν, καθαίς και στην ανάπτυξη της στρατηγικής 
για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρο)ν. 
Όσον αφορά την αστυνομική συνεργασία, η Επιτροπή επικροτεί βεβαίο)ς τη δυνατότητα, 
που επί του παρόντος εξετάζεται, να επεκταθούν οι αρμοδιότητες της μελλοντικής 
Ευρο)παϊκής Αστυνομικής Υπηρεσίας (EUROPOL) και να καλύψουν και τη διακίνηση 
πυρηνικών υλικών και ραδιενεργών ουσιοίν, δυνάμει τα>ν "άλλο)ν σοβαρών μορφοίν 
διεθνούς εγκληματικότητας", για τις οποίες θα πρέπει να ενήμερο') νεται η Υπηρεσία 
βάσει του άρθρου Κ 1,9 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένο)ση. 
3. ΠΙΘΑΝΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΩΝ 
Ι. Παράνομη είσοδοο και μεταφορά πυρηνικών υλικών 
Για προφανείς πρακτικούς λόγους, το προ')το στάδιο κάθε προσπάθειας αναχαίτισης του 
εμπορίου αυτού συνίσταται στην αποφυγή της παράνομης εισαγωγής των πυρηνικό) ν 
υλικών και των ραδιενεργοίν ουσιών στο έδαφος της Ένωσης. Το στοιχείο αυτό 
αποτελεί και το κυριότερο αντικείμενο της τελο)νειακής συνεργασίας που 
περιγράφηκε προηγούμενο)ς. 
Θα πρέπει στην ουσία να υπενθυμισθεί ότι ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί ευκολότερα, 
εάν βελτιθ)θεί η ικανότητα των εξωτερικό)ν συνοριακοί ν φυλακίο)ν της Ένο)σης, 
συμπεριλαμβανομένων και το)ν αεροδρομίων, να εντοπίζουν και να χειρίζονται τα 
υλικά αυτά, διότι για αυτή τη δεύτερη διαδικασία απαιτείται ειδικευμένος 
εξοπλισμός και εξάσκηση. 
Ο συντονισμός το)ν προσπαθειών αυτών μεταξύ το)ν κρατοίν μελό) ν θα έχει αναμφίβολα 
θετικές επιπτώσεις, διότι, για παράδειγμα, θα μειο)θεί το κόστος της εκπαίδευσης 
και του εξοπλισμού, θα διοργανα)θούν ασκήσεις ελέγχου, θα ανταλλαγούν 
πληροφορίες σχετικά με τα στοιχεία ταυτότητας και τις κινήσεις ατόμο)ν για τα οποία 
υπάρχουν υποψίες ότι επιδίδονται στο εμπόριο αυτό. 
23 
Άπας και έχουν εισαχθεί τα υλικά και οι ουσίες στο κοινοτικό έδαφος, ο χειρισμός 
τους και η μεταφορά τους εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής κοινοτικό') ν, εθνικό') ν και 
περιφερειακόη· κανονισμο')ν σχετικά με την προστασία κατά τοιν ακτινοβολία') ν 
(ακτινοπροστασία), κανονισμό) ν βάσει των οποίο) ν οι διαδικασίες αυτές υπόκεινται 
σε εκ το)ν προτέρο)ν κοινοποίηση και εξουσιοδότηση. Η απουσία τέτοιας 
εξουσιοδότησης καθιστά, άρα, παράνομες τις εν λόγο διαδικασίες, πλην το)ν 
περιπτό)σεο)ν όπου το επίπεδο ραδιενέργειας είναι πολύ χαμηλό. 
Προβλέπονται κυροίσεις για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν τηρούνται οι 
κανονισμοί αυτοί. Οι ουσκόδεις διαφορές μεταξύ το)ν κρ(χτο')ν μελό) ν ο)ς προς την ποινική 
αντιμετό)πιση της διακίνησης θα μπορούσαν να παρουσιάσουν τον κίνδυνο να υπάρξει 
συρροή υλικό) ν προς τα κράτη που διαθέτουν τη λιγότερο αυστηρή νομοθεσία. Θα ήταν, 
κατά συνέπεια, χρήσιμο να εξετασθεί μήποκ υφίστανται τέτοιες διαφορές και σε ποιο 
βαθμό θα ήταν επιθυμητή μια ενδεχόμενη προσέγγιση το»ν νομοθεσια'η το)ν κρατα'η 
μελό)ν όσον αφορά την παράνομη εισαγο)γή και μεταφορά πυρηνικά')ν υλικαη. 
Με αυτή την προοπτική, το νομικό μέσο που πρέπει να προβλεφθεί δεν είναι πλέον η 
κοινή δράση, αλλά η σύμβαση που καταρτίζεται από το Συμβούλιο, το οποίο συνιστά 
"στα κράτη μέλη την αποδοχή της, σύμφοηα με τους αντίστοιχους συνταγματικούς τους 
κανόνες", βάσει του άρθρου Κ 3,2 γ). Η εν λόγο) σύμβαση θα μπορούσε να καταρτισθεί 
δυνάμει της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις ή της αστυνομικής 
συνεργασίας. 
II. Πρόσβαση στα υλικά που κατέχουν οι αρμόδιε; αρχέ: 
Εάν διαπιστο)θεί ότι τα κατασχεθέντα υλικά περιέχουν ουράνιο ή πλούτο') νιο, τίθενται 
σε εφαρμογή οι σχετικές διατάξει; της συνθήκης Ευρατόμ, ιδιαίτερα όσον αφορά τις 
εγγυήσεις. Επομένως, πρέπει να ενημεροιθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής. 
Ενδεχομένως, μπορεί να αποσταλεί επί τόπου επιθεωρητής για την αναγνώριση τα)ν 
υλικαη. 
Τα κατασχεθέντα υλικά μπορούν να μεταφερθούν σε ένα εθνικό ή κοινοτικό 
ερευνητικό κέντρο, προκειμένου να διεξαχθούν οι αναλύσεις που θα επιτρέψουν να 
προσδιορισθεί, ιδίακ, η επακριβής προέλευση το)ν υλικαη·. 
III. Καθορισμός σηίΐείοη επαφή; στα κράτη μέλη 
Κάθε κράτος μέλος διαθέτει τις εσοηερικές του δομές για την αντιμετο')πιση το)ν 
διαφόραη σταδκον μιας διαδικασίας, όπα) ς είναι η κατάσχεση, η αποθήκευση τα) ν 
κατασχεθέντα) ν υλικό) ν, κ.λπ. ..., στάδια στα οποία μεσολαβούν διάφορες εθνικές ή 
τοπικές αρχές. Η μελέτη πρόσφατα) ν περιπτοίσεων αποδεικνύει ότι υφίσταται σαφοίς 
ανάγκη να διαμορφο)θούν επακριβούς καθορισμένα δίκτυα επικοινωνίας, με ταχεία 
ανταπόκριση. Αυτό αποτελεί στοιχείο αποφασιστικής σημασίας για την εύρρυθμη 
λειτουργία του συστήματος. 
24 
4. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΤΟΜΕΑ 
Πολλά κράτη μέλη έχουν ήδη θέσει τις βάσεις της βιομηχανικής συνεργασίας στον 
πυρηνικό τομέα με ορισμένες Δημοκρατίες της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτο)ν Κρατούν και 
με ορισμένες χοίρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευροίπης. Η ευρο)παΐκή βιομηχανία 
επιθυμεί να συνάψει δεσμούς με τις αντίστοιχες βιομηχανίες και, πολύ συχνά, οι 
αρχές φροντίζουν να διευκολύνουν τις σχετικές επαφές. Η Ένωση θέτει παράλληλα σε 
εφαρμογή προγράμματα παροχής βοήθειας, για να βελτιωθεί η ασφάλεια το)ν πυρηνικό) ν 
εγκαταστάσεο)ν, συμπεριλαμβανομένων και τα»ν αντίστοιχο) ν εγκαταστάσεων του κύκλου 
του πυρηνικού καυσίμου. 
Όπως είναι ξεκάθαρο, η παρουσία παράγοντα) ν της βιομηχανίας ή εθνικά') ν ή 
κοινοτικών υπαλλήλο)ν σε εγκαταστάσεις που θα αποδεικνυόταν ότι είναι η πηγή του 
παράνομου εμπορίου θα δημιουργούσε μια εξαιρετικά λεπτή κατάσταση. 
Οι κύκλοι της βιομηχανίας και οι αρμόδιες αρχές έχουν απόλυτη επίγνο)ση αυτό) ν των 
προβλημάτο)ν που θα μπορούσαν ενδεχομένως να προκύψουν και είναι διατεθειμένοι 
να λάβουν τα απαιτούμενα μέτρα προς αποφυγή τους. Στο σημείο αυτό απαιτείται η 
συνεργασία των τοπικών αρχοίν. Οι αρχές αυτές έχουν όμο)ς την τάση να απευθύνονται 
πολλές φορές σε περισσότερους συνομιλητές, υποβάλλοντας τους τα αυτά αιτήματα. 
Επομένο)ς, η ανάγκη ύπαρξης κάποιας μορφής συντονισμού έγινε ταχύτατα αισθητή. Η 
DCS και το Κοινό Κέντρο Ερευνούν ΚΚΕρ ανταποκρίθηκαν στις ανάγκες αυτές. Το ΚΚΕρ 
διοργάνωσε έτσι τον Ιούνιο μια πρώτη σύνοδο στην οποία έλαβαν μέρος οι αρμόδιες 
αρχές και οι βιομηχανικοί κύκλοι των κρατό)ν μελό)ν. Η σύνοδος αυτή έδα)σε τη 
δυνατότητα διαμόρφωσης ορισμένο)ν κοινών κατευθυντήριο)ν γραμμό)ν πρωταρχικής δράσης, 
ιδίως σε ό,τι αφορά τα απαιτούμενα όργανα μέτρησης. 
25 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Από τα προεκτεθέντα αποδεικνύεται σαφα')ς ότι το πρόβλημα του παρανόμου εμπορίου 
ραδιενεργών ουσκδν και πυρηνικό) ν υλικά') ν είναι σοβαρό, περίπλοκο, ευρύτατης 
γεωγραφικής εμβέλειας και απαιτεί, κατά συνέπεια, αντιμετα')πιση ανάλογης 
έκτασης, ώστε να είναι αποτελεσματική. 
Στην εν λόγω αντιμετό)πιση πρέπει να μεσολαβούν τα διάφορα οργανικά μέσα που 
είναι σε θέση να συμβάλουν ουσιαστικά στην επίτευξη του στόχου αυτού, το καθένα στο 
δικό του νομικό πλαίσιο, αλλά με επίγνωση του κοινού απο'»τερου τελικού σκοπού. 
Ολόκληρο') νοντας τις σκέψεις που αναπτύχθηκαν προηγούμενο» ς, εμφανίζεται αναγκαίο 
η απάντηση της Ένο)σης να συμπεριλάβει τους ακόλουθους αντικειμενικούς στόχους: 
(1) Θα πρέπει να βελτιωθούν οι όροι λειτουργίας του πυρηνικού τομέα και 
συγκεκριμένα ο έλεγχος διασφαλίσεων των πυρηνικών υλικών στις χώρες που 
θίγονται από το εμπόριο επικίνδυνο)ν υλικών 
Η Επιτροπή προτείνει να εκμεταλλευθούν στο έπακρο οι δυνατότητες τα) ν 
προγραμμάτων παροχής βοήθειας που ήδη έχουν τεθεί σε εφαρμογή στον τομέα 
αυτό και ιδίως: 
η βοήθεια που παρέχεται από τη διεύθυνση ελέγχου 
διασφαλίσεο)ν της Ευρατόμ, 
η τεχνική βοήθεια που χορηγείται στο πλαίσιο του προγράμματος 
TAC IS, με την υποστήριξη του Κοινού Κέντρου Ερευνών, 
οι δυνατότητες του Κέντρου Επιστήμης και Τεχνολογίας της Μόσχας. 
Εξάλλου, η βιομηχανική βοήθεια που παρέχεται από τους ποικιλόμορφους 
δα) ρητές και λειτουργικούς φορείς θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο 
ανταλλαγής πληροφορία)ν και συντονισμού τοη- σχετικά')ν ενέργεια')ν. 
(2) Πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να αναχαιτισθεί η 
εισαγωγή πυρηνικών υλικών στο έδαφος της Ευρωπαϊκτίς Ένωσης, κατά τη 
χρονική στιγμή διέλευσης των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης. 
Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός: 
η Επιτροπή προτίθεται να ενισχύσει την τελο)νειακή συνεργασία, 
έχοντας 0)ς αντικειμενικό στόχο την ενίσχυση της ικανότητας των 
αρμοδκον υπηρεσιών να προλαμβάνουν και να εξακριβό)νουν τις 
απόπειρες παράνομου εμπορίου, 
θα πρέπει να διερευνηθούν και vex εκμεταλλευθούν στο έπακρο οι 
δυνατότητες που προσφέρονται από τον τίτλο VI της συνθήκης για την 
Ευρωπαϊκή Ένωση (Δικαιοσύνη και Εσο)τερικές Υποθέσεις). 
26 
ISSN 0254-1483 
COM(94)383 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 15 12 
Apifl. καταλόγου : CB-CO-94-408-GR-C 
ISBN 92-77-80575-7 
Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·29S5 Luxembourg