Αριθ. C 176/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 83 
2.11. Παράρτημα 1 κίνδυνων αποβλήτων, η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να 
καταβληθούν προσπάθειες για να απλουστευθούν και να 
επιτευχθεί, αν είναι δυνατόν, η σύνταξη ενιαίου εντύπου 
2.11.1. Όσον αφορά τα έντυπα για το έγγραφο κοινό- που να μπορεί να χρησιμοποιείται και για τις δύο πρά-
ποίησης και το συνοδευτικό έγγραφο της μεταφοράς επι- ξενς. 
Βρυξέλλες, 27 Απριλίου 1983. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francis CEYRAC 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Τροπολογίες ή τροποποιήσεις των κειμένων που έγιναν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων: 
Το ακόλουθο κείμενο της γνωμοδότησης του τμήματος διαγράφεται μετά από τροπολογία που έγινε δεκτή 
κατά τη διάρκεια των συζητήσεων: 
Σελίδα 2 σημείο 1.3,2 πρώτες περίοδοι 
«1.3. Το τμήμα είναι της γνώμης ότι η διάθεση των επικίνδυνων αποβλήτων θα έπρεπε κανονικά 
να πραγματοποιείται με τήρηση των οδηγιών που αναφέρονται στο άρθρο 2, στη χώρα που δημι­
ουργούνται. Η μεταφορά τέτοιων αποβλήτων για διάθεση θα πρέπει να αποτελεί εξαίρεση και 
βασικά να περιορίζεται στις περιπτώσεις, στις οποίες δεν είναι δυνατή η κανονική διάθεση στη 
χώρα προέλευσης». 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την προσωρινή εργασία 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής δημοσιεύεται στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριβ. C 128 της 19ης Μαΐου 1983, σελίδα 2. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 18 Μαΐου 1983 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 100 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, της γνωμο­
δότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά την 207η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 27 και 
28 Απριλίου 1983. 
4. 7. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 176/9 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 100, 
την αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων της 18ης Μαΐου 1982 για την πρόταση 
οδηγίας του Συμβουλίου σχετικής με την προσωρινή 
εργασία, 
την απόφαση του Προεδρείου της, της 25ης Μαΐου 1982 
να αναθέσει στο τμήμα κοινωνικών υποθέσεων την επε­
ξεργασία γνωμοδότησης για το θέμα αυτό, 
τη γνωμοδότηση που εξέδωσε το παραπάνω τμήμα κατά 
τη συνεδρίαση του της 14ης Μαΐου 1983, 
την εισηγητική έκθεση του εισηγητή κ. Muhr, 
τις συζητήσεις κατά την 207η σύνοδο ολομελείας που 
πραγματοποιήθηκε στις 27 και 28 Απριλίου 1983 (συνε­
δρίαση της 27ης Απριλίου), 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
με 65 ψήφους υπέρ, 44 κατά και 11 αποχές: 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με το στόχο της πρότασης οδη­
γίας να θεσπισθούν κοινές νομικές διατάξεις για να εξα­
σφαλισθεί αυστηρότερος έλεγχος όσον αφορά τον (κατ' 
επάγγελμα) δανεισμό μισθωτών, αλλά και για τη βελτί­
ωση της προστασίας των ενδιαφερόμενων εργαζομένων. 
Διαπιστώνει ότι πολλές επιχειρήσεις επιθυμούν να έχουν 
τη δυνατότητα να προσφεύγουν στην πρόσληψη μισθω­
τών με δανεισμό για ορισμένο χρόνο, με την έννοια του 
ελαστικού προγραμματισμού της επιχείρησης και του 
προσωπικού. Από την άλλη πλευρά όμως δεν μπορεί να 
παραβλεφθεί το γεγονός ότι ο δανεισμός μισθωτών δημι­
ουργεί και μια σειρά από προβλήματα. Υπάρχουν πολλές 
περιπτώσεις καταχρηστικής χρησιμοποίησης του θεσμού 
αυτού. 
1.2. Επίσης, συχνά οι μισθωτοί με σύμβαση δανεισμού 
δεν απασχολούνται με τους ίδιους όρους ούτε έχουν την 
ίδια κοινωνική προστασία που έχει το μόνιμο προσω­
πικό. Ως ιδιαίτερα ελάχιστα ικανοποιητική αποδείχθηκε 
μέχρι σήμερα προπαντός η διαφορετική διατύπωση των 
εθνικών νομικών διατάξεων σχετικά με την εποπτεία της δραστηριότητας των επιχειρήσεων δανεισμού. Σε ορι­
σμένα Κράτη μέλη απουσιάζει κάθε είδους έλεγχος, και 
αυτό έχει σαν συνέπεια να στρεβλώνονται οι όροι αντα­
γωνισμού. Επιπλέον, όλο και περισσότερες επιχειρήσεις 
δανεισμού αναπτύσσουν τις δραστηριότητες τους και 
πέρα από τα σύνορα ενός κράτους. Έτσι γίνεται ακόμη 
δυσκολότερο να ασκηθεί έλεγχος τη στιγμή που ο έλεγ­
χος αυτός προβλέπεται μόνο από το εθνικό δίκαιο και 
που αποσκοπεί στην παρεμπόδιση των περιπτώσεων 
κατάχρησης. Και γι' αυτό χρειάζεται η θέσπιση κοινοτι­
κής οδηγίας. 
1.3. Η ΟΚΕ εκφράζει ενδοιασμούς όσον αφορά τον ανε­
ξέλεγκτο και απεριόριστο δανεισμό μισθωτών, ιδιαίτερα 
έχοντας υπόψη την αρχή που θεσπίζεται με τη σύμβαση 
αριθ. 96 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και σύμφωνα 
με την οποία οι θέσεις απασχόλησης πρέπει να παρέχο­
νται από μη κερδοσκοπικές ουδέτερες υπηρεσίες των κρα­
τών που επικύρωσαν τη σύμβαση αυτή. 
1.4. Η ΟΚΕ τείνει προς την άποψη ότι οι διατάξεις με 
τις οποίες ρυθμίζονται οι κανονικές συμβάσεις εργασίας 
ορισμένου χρόνου δεν θα πρέπει να συμπεριληφθούν σ' 
αυτή την πρόταση οδηγίας αλλά θα πρέπει να προβλεφθεί 
ιδιαίτερη οδηγία για το σκοπό αυτό, σε περίπτωση που 
θεωρηθεί αναγκαίο. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
Άρθρο 1 
2.1. Η ΟΚΕ επισήμανε ότι η διάταξη αυτή, που περιλαμ­
βάνει μερικούς ορισμούς, αναφέρει σε διάφορα σημεία 
τους όρους «σύμβαση εργασίας ή σχέση εργασίας» με 
τρόπο που δημιουργείται η εντύπωση ότι πρόκειται για 
δύο εναλλακτικούς νομικούς όρους. Στην πραγματικό­
τητα όμως η «σύμβαση εργασίας» δεν αποτελεί παρά τη 
νομική βάση της πραγματικής «σχέσης εργασίας». Γι' 
αυτό αρκεί να χρησιμοποιηθεί απλώς ο όρος «σχέση 
εργασίας». 
2.2. Η ΟΚΕ διερωτήθηκε σχετικά με το σημείο β) αν 
είναι βάσιμη η εξομοίωση του δανεισμού μισθωτών με 
την πρόσκαιρη υπομίσθωση εργαζομένων. Παρατήρησε 
ωστόσο ότι ο ορισμός αφορά μόνο την «αυθαίρετη» υπο­
μίσθωση εργαζομένων. Ο όρος «ανάθεση εποπτείας» 
αναφέρεται στο κείμενο μόνο για τις περιπτώσεις όπου 
στην πραγματικότητα τα καθήκοντα του εργοδότη εκτε­
λούνται από τη χρησιμοποιούσα επιχείρηση και όχι από 
την επιχείρηση δανεισμού εργαζομένων. Στις περιπτώσεις 
αυτές συμφωνεί και η ΟΚΕ ότι πρέπει να εξομοιωθεί ο 
δανεισμός μισθωτών με την πρόσκαιρη υπομίσθωση. 
2.3. Σχετικά με το σημείο θ) παρατήρησε ότι ο όρος 
«παροχή υπηρεσιών» δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο 
Αριθ. C 176/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 83 
στους μισθωτούς που έχουν υπομισθωθεί, στην περί­
πτωση που διατηρηθούν στην οδηγία και οι ρυθμίσεις 
σχετικά με τις απλές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρό­
νου. 
Αρθρο 2 
2.4. Η ΟΚΕ εξέτασε το ερώτημα αν μετά από τη θέση σε 
ισχύ της οδηγίας θα είναι υποχρεωμένο ένα Κράτος 
μέλος να επιτρέπει στην επικράτεια του τη δραστηριό­
τητα μιας επιχείρησης δανεισμού μισθωτών στα πλαίσια 
των κοινοτικών νομικών διατάξεων που ισχύουν πλέον, 
ακόμη κι αν μέχρι τώρα η εθνική νομοθεσία του κράτους 
αυτού περιόριζε σημαντικά μια τέτοια δραστηριότητα ή 
την απαγόρευε εντελώς. Σύμφωνα με την γνώμη του τμή­
ματος θα έπρεπε να διευκρινισθεί ότι κάτι τέτοιο δεν επι­
διώκεται και ότι η Επιτροπή αποσκοπεί στην επίτευξη 
ενός ελάχιστου κοινού μέτρου όσον αφορά τον έλεγχο 
των σχετικών επιχειρήσεων, καθώς και την προστασία 
των ενδιαφερόμενων εργαζομένων. Εθνικές διατάξεις που 
έχουν ευρύτερο χαρακτήρα δε θα πρέπει να θιγούν από το 
μέτρο αυτό. 
2.5. Η ΟΚΕ θεωρεί δίκαιο και αναγκαίο ότι στην παρά­
γραφο 3 προβλέπεται ότι στην περίπτωση παράνομου 
δανεισμού μισθωτών η χρησιμοποιούσα επιχείρηση ευθύ­
νεται επικουρικά για την πληρωμή των εισφορών κοινω­
νικής ασφάλισης, των αμοιβών ή άλλων παροχών που 
δικαιούται ο εργαζόμενος, αν υπάρξει παράλειψη από την 
πλευρά της επιχείρησης δανεισμού μισθωτών. Η συνυπευ­
θυνότητα της χρησιμοποιούσας επιχείρησης ήδη προβλέ­
πεται σε ορισμένα Κράτη μέλη όπως πχ. στη Γαλλία, την 
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, το Βέλγιο και 
τις Κάτω Χώρες. Εφαρμόζεται με επιτυχία στα κράτη 
αυτά και αποτελεί κατάλληλη προστασία για τους δανει­
ζόμενους μισθωτούς. Σε συνάρτηση με το δανεισμό 
μισθωτών σημειώνονται πολλές περιπτώσεις παράνομης 
και καταχρηστικής δραστηριότητας των επιχειρήσεων 
δανεισμού μισθωτών. Ένας εργοδότης που δανείζεται 
μισθωτούς επειδή κρίνει ότι αυτό είναι χρήσιμο για την 
επιχείρηση του, πρέπει να έχει συναίσθηση του γεγονότος 
ότι η πράξη του συνεπάγεται και ορισμένους κινδύνους. 
Πάντως δε δικαιολογείται να αναλαμβάνουν την ευθύνη 
των κινδύνων αποκλειστικά οι εργαζόμενοι, δηλαδή εκεί­
νοι που έχουν τη λιγότερο ισχυρή κοινωνική θέση. Στην 
ουσία θα ήταν δικαιολογημένο να περιληφθεί στην οδη­
γία μια ρύθμιση σύμφωνα με την οποία στην περίπτωση 
παράνομου δανεισμού η χρησιμοποιούσα επιχείρηση 
θεωρείται ως εργοδότης του δανειζόμενου μισθωτού. Για 
παράδειγμα, στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμα­
νίας υπάρχει ήδη μια τέτοια νομική διάταξη. Εξάλλου, 
σύμφωνα με το γερμανικό δίκαιο, η χρησιμοποιούσα επι­
χείρηση είναι γενικά συνυπεύθυνη ακόμη και όταν πρό­
κειται για νόμιμο δανεισμό, στην περίπτωση που η επι­
χείρηση δανεισμού δεν είναι σε θέση να εκπληρώσει τις 
υποχρεώσεις της απέναντι στον εργαζόμενο όσον αφορά 
την πληρωμή των παροχών που δικαιούται. Άρθρο 3 
2.6. Η ΟΚΕ επισημαίνει το γεγονός ότι σύμφωνα με την 
παράγραφο 1 σημείο α) ο δανεισμός μισθωτών επιτρέπε­
ται στην περίπτωση «πρόσκαιρης μείωσης του προσωπι­
κού». Η διατύπωση αυτή είναι πολύ ασαφής και αόριστη. 
Στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης αναφέρεται σαν 
παράδειγμα για την περίπτωση αυτή η απουσία ενός 
μόνιμου εργαζομένου μιας επιχείρησης λόγω αδείας. Δεν 
ευσταθεί όμως αυτό το παράδειγμα γιατί ένας μισθωτός 
συνεχίζει να ανήκει στο προσωπικό της επιχείρησης και 
κατά τη διάρκεια της αδείας του. Η ρύθμιση της παρα­
γράφου 1 σημείο α) πρέπει γι' αυτό, κατά τη γνώμη της 
ΟΚΕ, να διατυπωθεί οπωσδήποτε με πιο συγκεκριμένο 
τρόπο. Όσον αφορά το χρονικό περιορισμό της σχέσης 
εργασίας δανεισμού μισθωτών, όπως ορίζεται στην παρά­
γραφο 2 πρώτη πρόταση, δε θα πρέπει να περιορίζεται 
στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 
σημείο β). Είναι πολύ σκοπιμότερο να συμπεριληφθεί και 
το σημείο α) στις περιπτώσεις αυτές, γιατί δεν υπάρχει 
κανένας αντικειμενικός λόγος για διαφορετικό χειρισμό 
των δύο περιπτώσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 
1. Εξάλλου η ΟΚΕ κρίνει ότι πρέπει να απαλειφθεί η δεύ­
τερη πρόταση της παραγράφου 2 γιατί η ρύθμιση αυτή 
είναι αδικαιολόγητη και ακατανόητη. Η ύπαρξη «εξαιρε­
τικών περιστάσεων» για το επιτρεπτό μιας σχέσης εργα­
σίας ορισμένου χρόνου ορίζεται ήδη στην παράγραφο 1 
σαν προϋπόθεση. Σύμφωνα με την παράγραφο 2 σημείο 1 
μία τέτοια σχέση εργασίας δανεισμού μισθωτού μπορεί 
να παραταθεί μέχρι έξι μήνες. Είναι όμως απαράδεκτο να 
επιτρέπεται μετά από λίγο πάλι η σχέση εργασίας δανει­
σμού μισθωτών χωρίς κανένα χρονικό περιορισμό — 
όπως συμβαίνει στην παράγραφο 2, σημείο 2 — σε περί­
πτωση «εξαιρετικών περιστάσεων», δηλαδή ουσιαστικά 
όταν υπάρχουν οι ίδιες προϋποθέσεις. Ο δανεισμός 
μισθωτών είναι πάντα μια χρονικά περιορισμένη διάθεση 
εργαζομένων που και οι ίδιοι επιθυμούν να εργασθούν 
μόνο για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα. Όποιος θέλει 
να προσλάβει μακροπρόθεσμα έναν εργαζόμενο, όπως 
πχ. έναν ειδικό ή έναν ειδικευμένο εργαζόμενο δε χρειά­
ζεται να προσφύγει στη δυνατότητα της σχέσης εργασίας 
δανεισμού μισθωτών. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να 
συναφθεί μια κανονική μακροπρόθεσμη σύμβαση εργα­
σίας. 
2.7. Τέλος, η ΟΚΕ έχει τη γνώμη ότι πρέπει να απαλει­
φθεί η παράγραφος 4 αυτής της διάταξης, γιατί οι ρυθμί­
σεις που περιλαμβάνει δεν είναι ούτε συστηματικές ούτε 
κατανοητές από άποψη περιεχομένου. Εξάλλου, η παρά­
γραφος αυτή ακυρώνει όλους τους περιορισμούς που ανα­
φέρθηκαν στις προηγούμενες παραγράφους σχετικά με το 
επιτρεπτό και τη διάρκεια των σχέσεων εργασίας δανει­
σμού μισθωτών. Αν και η διάταξη αυτή πρόκειται να 
ισχύει μόνο στην περίπτωση που ο δανειζόμενος εργαζό­
μενος έχει τα ίδια δικαιώματα με τους μόνιμους εργαζο­
μένους της χρησιμοποιούσας επιχείρησης όσον αφορά 
τους όρους εργασίας, ωστόσο παραβλέπεται το γεγονός 
ότι ο δανειζόμενος μισθωτός δεν έχει συνάψει τη σύμ­
βαση εργασίας με τη χρησιμοποιούσα επιχείρηση αλλά 
με την επιχείρηση δανεισμού μισθωτών και ότι η τελευ­
ταία είναι και ο εργοδότης του στην περίπτωση αυτή. 
4. 7. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 176/11 
Άρθρο 7 
2.8. Η ΟΚΕ διαπίστωσε ότι με τη διάταξη αυτή επιδιώ­
κεται ουσιαστικά η επίτευξη ενός θετικού στόχου. Παρα­
λείφθηκαν όμως ορισμένοι συνδυασμοί περιπτώσεων που 
θα έπρεπε να εξετασθούν με τον ίδιο τρόπο. Σύμφωνα με 
τη γνώμη της ΟΚΕ ο εργαζόμενος με σύμβαση δανεισμού 
θα πρέπει πχ. να δικαιούται πλήρη αποζημίωση, σύμφωνα 
με την παράγραφο 1, ακόμα και όταν διακόπτει ο ίδιος τη 
σχέση εργασίας για λόγους για τους οποίους ευθύνεται ο 
εργοδότης της χρησιμοποιούσας επιχείρησης. Και αντί­
στροφα, στην εξαίρεση από την υποχρέωση της καταβο­
λής αποζημίωσης που προβλέπεται στην παράγραφο 2 θα 
πρέπει να περιληφθούν και περιπτώσεις στις οποίες ο επι­
χειρηματίας έχει δικαίωμα για λόγους για τους οποίους 
ευθύνεται ο ίδιος να διακόψει τη σχέση εργασίας χωρίς 
να τηρήσει προθεσμίες ακόμη και αν δεν υπάρχει βαρύ 
πταίσμα του εργαζομένου. 
Άρθρο 8 
2.9. Η ΟΚΕ προτείνει να απαλειφθεί ο τίτλος αυτού του 
άρθρου γιατί και τα υπόλοιπα άρθρα της πρότασης οδη­
γίας δεν έχουν τίτλο. 
2.10. Όσον αφορά το περιεχόμενο της διάταξης, η ΟΚΕ 
έχει τη γνώμη ότι είναι υπερβολικά αναλυτική η ρύθμιση 
για την πληροφόρηση των εκπροσώπων των εργαζομέ­
νων. Ορισμένα από τα στοιχεία που αναφέρονται δεν 
έχουν μάλλον κανένα ενδιαφέρον για τους εκπροσώπους 
των εργαζομένων ή το πολύ να έχουν ενδιαφέρον σε συ­
γκεκριμένες περιπτώσεις. Η τήρηση όλων των λεπτομε­
ρειών που αναφέρονται θα επιβάρυνε ιδιαίτερα και τις 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ειδικά επειδή η διάταξη απαι­
τεί τη γραπτή κοινοποίηση των πληροφοριών. Εξάλλου η 
γραπτή μορφή της πληροφόρησης δεν είναι ούτε σκόπιμη 
ούτε αναγκαία. 
2.11. Η ΟΚΕ είναι υπέρ μιας γενικής διατύπωσης, 
πιστεύει όμως ότι πρέπει να παραχωρηθεί στους εκπρο­
σώπους των εργαζομένων το δικαίωμα να ζητούν κατάλ­
ληλες απαντήσεις για θέματα που έχουν σχέση με την 
πρόσληψη των μισθωτών με σύμβαση δανεισμού αλλά 
δεν αναφέρονται μέχρι τώρα ρητά στην πρόταση οδηγίας. 
Επίσης η υποχρέωση της πληροφόρησης δε θα πρέπει να 
περιορίζεται σε συμβάσεις δανεισμού μισθωτών με την 
έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 σημείο β), αλλά πρέ­
πει να συμπεριλαμβάνει και τις περιπτώσεις του 
σημείου α) αυτής της διάταξης. Εξάλλου, θα έπρεπε να 
παραλειφθεί η υποχρεωτική τήρηση ειδικών διαδικαστι­
κών διατάξεων, τουλάχιστον όσον αφορά τις μικρομε­
σαίες επιχειρήσεις. 
2.12. Με βάση τους παραπάνω συλλογισμούς το τμήμα 
προτείνει να τροποποιηθεί το περιεχόμενο του άρθρου 8 
με το πνεύμα του ακόλουθου κειμένου και να αντικατα­
σταθεί από το κείμενο αυτό: «Η χρησιμοποιούσα επιχείρηση πρέπει να ενημερώ­
νει έγκαιρα τους εκπροσώπους των μισθωτών της για 
την απασχόληση μισθωτών με σύμβαση δανεισμού 
και να τους ανακοινώνει προπάντων τους λόγους για 
τους οποίους προσφεύγει σε αυτούς τους μισθωτούς, 
τον αριθμό τους, τη διάρκεια της απασχόλησης τους, 
τη φύση και τον τόπο της εργασίας τους. Αν το ζητή­
σουν οι εκπρόσωποι των εργαζομένων, η επιχείρηση 
υποχρεούται να παράσχει και άλλες κατάλληλες 
πληροφορίες για θέματα σχετικά με την πρόσληψη 
των μισθωτών με σύμβαση δανεισμού». 
Άρθρο 9 
2.13. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι υπερβολικά αναλυτική η 
απαρίθμηση που περιλαμβάνει η παράγραφος 2 αυτής της 
διάταξης. Το αποτέλεσμα θα είναι να δημιουργείται 
άσκοπη σύγχυση και θα πρέπει γι' αυτό, κατά τη γνώμη 
της, να προβλεφθεί μια απλοποιητική ρήτρα. Προτείνει το 
ακόλουθο κείμενο: 
«Οι όροι εκτέλεσης της εργασίας περιλαμβάνουν 
όλες τις διατάξεις που αποβλέπουν στην προστασία 
της υγείας και της εργασίας, συμπεριλαμβανομένης 
και της διάρκειας της εργασίας». 
2.14. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εξετάσει αν η 
έκφραση «όροι εκτέλεσης της εργασίας» έχει μεταφρα­
στεί σωστά σε όλες τις γλώσσες και ειδικά στο αγγλικό 
κείμενο. 
2.15. Σχετικά με την παράγραφο 3, η ΟΚΕ παρατήρησε 
ότι η διάταξη αυτή δίνει στους εργαζομένους με σύμβαση 
δανεισμού το δικαίωμα πρόσβασης στις συλλογικές κοι­
νωνικές εγκαταστάσεις, ενώ είναι πιθανό να μην έχουν 
ούτε οι μόνιμοι εργαζόμενοι το δικαίωμα αυτό χωρίς 
περιορισμούς. Κάτι τέτοιο δε φαίνεται να δικαιολογείται 
κατά τη γνώμη της και προτείνει γι' αυτό να προστεθούν 
στο τέλος της παραγράφου 3 τα εξής: «σύμφωνα με τους 
κανόνες που ισχύουν για τους μόνιμους εργαζομένους». 
Άρθρο 11 
2.16. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την αρχή που διατυπώνεται 
στη διάταξη αυτή, σύμφωνα με την οποία δεν επιτρέπεται 
να χρησιμοποιούνται μισθωτοί με σύμβαση δανεισμού ως 
απεργοσπάστες. 
2.17. Ωστόσο, η ΟΚΕ εξέτασε το ζήτημα αν η διάταξη 
αυτή λαμβάνει επαρκώς υπόψη ότι η εθνική νομοθεσία 
ορισμένων Κρατών μελών διακρίνει μεταξύ νόμιμων και 
παράνομων απεργιών και ρυθμίζει εξαιρετικές περιπτώ­
σεις όπως για παράδειγμα τη διεκπεραίωση εργασιών 
άμεσης ανάγκης. Η ΟΚΕ κατέληξε στην άποψη ότι θα 
πρέπει να διατηρηθεί το κείμενο αυτής της διάταξης. Η 
αποδυνάμωση των λέξεων εγκυμονεί τον κίνδυνο να υπο­
νομευτούν τα νόμιμα συνδικαλιστικά δικαιώματα με τη 
Αριθ. C 176/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 83 
χρησιμοποίηση μισθωτών με σύμβαση δανεισμού. Επίσης' 
πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι τα εργατικά σωματεία στην 
Κοινότητα θα μπορούν σ' αυτή την περίπτωση να θεωρή­
σουν τον οργανισμό δανεισμού μισθωτών ως μια αρχή 
που προβάλλεται εναντίον τους και κατά των δικαιωμά­
των τους. Επίσης δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η διά­
κριση μεταξύ νόμιμων και παράνομων απεργιών επειδή 
και η ισχύουσα νομοθεσία ορισμένων Κρατών μελών δεν 
κάνει τέτοια διάκριση. Κατά συνέπεια δεν είναι δυνατό 
να επιλυθούν τα σχετικά προβλήματα με τη χρησιμοποί­
ηση ενός κοινοτικού μέσου. 
Άρθρα 12 έως 14 
2.18. Η ΟΚΕ αποδέχτηκε την εφαρμογή διακρατικού 
ελέγχου του δανεισμού μισθωτών και την επιδιωκόμενη 
διακρατική συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών των 
επιμέρους Κρατών μελών που προβλέπεται στο έγγραφο 
αυτό. Εξάλλου θα πρέπει να αφεθεί στα επιμέρους Κράτη 
μέλη να αποφασίσουν ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν σε 
κάθε περίπτωση για να εξασφαλισθεί η επίτευξη αυτών 
των στόχων. 
Άρθρα 15 έως 21 
2.19. Η ΟΚΕ διερωτάται αν είναι απαραίτητο να διατη­
ρηθούν στην πρόταση οδηγίας και οι διατάξεις αυτές που 
ρυθμίζουν τις κανονικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου 
χρόνου. Σε περίπτωση που η απάντηση της Επιτροπής 
είναι θετική, η ΟΚΕ παραπέμπει στην εισηγητική έκθεση 
που περιλαμβάνει βασικά τα εξής: 
2.20. Όπως προκύπτει από την εισηγητική έκθεση, η 
ΟΚΕ δε διαπίστωσε ότι υπάρχει πειστικός λόγος και 
νομική βάση για τη θέσπιση περιοριστικών κοινοτικών 
κανόνων σχετικά με την κανονική σύμβαση εργασίας 
ορισμένου χρόνου, παράλληλα με τον περιορισμό και τον 
έλεγχο του δανεισμού μισθωτών. Πρόκειται για δύο 
τομείς δικαίου που διαφέρουν μεταξύ τους τόσο ποιοτικά 
όσο και αναφορικά με τη σημασία τους και που κατά 
συνέπεια δεν πρέπει να αναμειγνύονται. Το θέμα της σύμ­
βασης εργασίας ορισμένου χρόνου έχει λυθεί σε εθνικό 
επίπεδο, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις όχι πολύ ικανο­
ποιητικά. Αν η σύναψη μιας κανονικής σύμβασης εργα-
Βρυξέλλες, 27 Απριλίου 1983. σίας ορισμένου χρόνου γίνει υπερβολικά δύσκολη για τον 
εργοδότη, δημιουργούνται ακόμη περισσότερα κίνητρα 
για την προσφυγή στο δανεισμό μισθωτών, και αυξάνεται 
ακόμη περισσότερο ο κίνδυνος καταχρηστικών περιπτώ­
σεων που είναι ιδιαίτερα μεγάλος, ακριβώς στην περί­
πτωση του δανεισμού μισθωτών. Εξάλλου, αν δυσκολευ­
τεί η σύναψη μιας σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου 
θα προκύψουν αρνητικές συνέπειες για τους νέους εργα­
ζομένους που ζητούν για πρώτη φορά εργασία. Λόγω του 
προβλήματος της ανεργίας των νέων θα πρέπει να εξετα­
σθεί σοβαρά αν είναι σωστό να εφαρμοστεί ένα τέτοιο 
μέτρο. 
2.21. Συγχρόνως δεν αγνοήθηκε η άποψη ότι υπάρχουν 
εξάλλου πολλοί λόγοι για να συμπεριληφθούν και διατά­
ξεις που αφορούν τις συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρό­
νου στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Τόσο οι συμβάσεις 
εργασίας ορισμένου χρόνου όσο και η δημιουργία σχέσης 
εργασίας με δανεισμό μισθωτού έχουν σαν αποτέλεσμα 
ότι ο εργαζόμενος απασχολείται μόνο πρόσκαιρα. Έτσι 
εμποδίζεται η δημιουργία μόνιμων σχέσεων απασχόλη­
σης. Πολλές επιχειρήσεις μάλιστα προσφεύγουν στο 
δανεισμό μισθωτών για να μειώσουν τον αριθμό του 
μόνιμου προσωπικού τους. Συχνά γίνεται επίσης προσπά­
θεια να παρακαμφθεί η προστασία της καταγγελίας σύμ­
βασης διαμέσου περιορισμού της σχέσης εργασίας. 
2.22. Σε περίπτωση που η Επιτροπή δεν αποφασίσει να 
εξαιρέσει τις διατάξεις που αφορούν την κανονική σύμ­
βαση εργασίας ορισμένου χρόνου από το πεδίο εφαρμο­
γής της οδηγίας, θα πρέπει να επανεξετασθεί το κείμενο. 
Είναι πολύ αναλυτικό και σε πολλά σημεία αντιφατικό 
όσον αφορά το περιεχόμενο του. Επίσης παρουσιάζονται 
σοβαρές δυσκολίες κατά τον ορισμό των νομικών όρων 
που χρησιμοποιούνται λόγω των διαφορών που υπάρχουν 
μεταξύ των εθνικών νομικών συστημάτων. Γενικά, το κεί­
μενο των διατάξεων αυτών θα μπορούσε να διατυπωθεί 
με συντομότερο τρόπο. Έτσι αρκούν, για παράδειγμα 
στο άρθρο 15 παράγραφος 1, οι περιπτώσεις που αναφέ­
ρονται στο σημείο β). Όλες οι υπόλοιπες περιπτώσεις 
μπορούν να διαγραφούν. Στην παράγραφο 3 αυτής της 
διάταξης θα πρέπει μόνο ο εργοδότης να έχει το δικαίωμα 
να επικαλείται το χρονικό περιορισμό. Η παράγραφος 4 
ακυρώνει σε μεγάλο βαθμό τους περιορισμούς που ανα­
φέρουν οι προηγούμενες παράγραφοι σχετικά με το επι­
τρεπτό της σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου. Προ­
τείνεται γι' αυτό να απαλειφθεί αυτή η παράγραφος. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής.Επιτροττής 
Francis CEYRAC 
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 176/13 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 
της γνωμοδοτήσεως της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Ι. Ψηφοφορία 
Η ψηφοφορία επί του συνόλου της γνωμοδοτήσεως αποτέλεσε αντικείμενο ονομαστικής ψηφοφορίας κατά 
την οποία ψήφισαν υπέρ της γνωμοδοτήσεως οι εξής Σύμβουλοι, παρόντες ή δι' αντιπροσώπου: 
κκ. Amato, Beretta, Bernasconi, Bonety, Brassier, Burnel, Carroll, Cavazutti, Chalioris, Colle, Cremer, Curlis, 
Dassis, Dassoulas, Debunne, von der Decken, De Grave, Delia Croce, Delourme, Drago, Drain, Dunet, d'Elia, 
κα Engelen-Refer, κκ. Etty, Friedrichs, Glesener, van Greunsven, Hatzivassiliou, Hilkens, Houthuys, Jaschick, 
Jenkins, Kirschen, Kitsios, Laur, Lojewski, Marvier, Meraviglia, Milne, Morselli, Mourgues, Muhr, Nielsen B., 
Nielsen P., κα Patterson, κκ. Pfeiffer, Pronk, Raftopoulos, κα Rangoni-Machiavelli, κκ. van Rens, Rouzier, 
Schneider, Schoepges, Smith A.R., Smith L.J., Soulat, Spachos, Strobel, Tixier, Vassilaras, Ventejol, Vercellino, 
κα Weber, κ. Zoli. 
Οι εξής Σύμβουλοι, παρόντες ή δι' αντιπροσώπου, ψήφισαν κατά της γνωμοδότησης: 
κκ. Antonsen, Arena, Binnenbruck, Bos, κα Bredima, κκ. Breitenstein, Broicher, Cammann, De Bievre, De 
Normann, De Wit, Dracos, Eelsen, Elkan, Fortuyn, Fuller, Hemmer, κα Heuser, κκ. Kenna, Kubler, Low, Lou-
ghrey, Miller, Noordwal, Pearson, Poeton, Pelletier, Querleux, Quigely, Rainero, Regaldo, Romoli, Rosein-
grave, Schnieders, Schwarz, Shaφ, Stahlmann, Staratzke, Storie-Pugh, Storm-Hansen, Van der Mensbrugghe, 
Van Melckenbeke, Wagner, Zinkin. 
Οι εξής Σύμβουλοι, παρόντες ή δι' αντιπροσώπου, απείχαν: 
κκ. De Caffarelli, Cashman, De Bruyn, De Tavernier, Germozzi, Goris, Law, Margot, Muller, Plank, Strauss. 
Π. Τροπολογίες που απορρίφθηκαν 
Οι ακόλουθες τροπολογίες, που κατατέθηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις του εσωτερικού κανονισμού, απορ­
ρίφθηκαν από την ΟΚ.Ε κατά τη διάρκεια των συζητήσεων: 
— Σελίδα 2 σημείο 1.1 
Στην τελευταία πρόταση να διαγραφεί η λέξη «πολλές». 
Αιτιολογία 
Στην οδηγία που προτείνεται δεν προσδιορίζονται οι «πολλές περιπτώσεις καταχρηστικής χρησιμοποί­
ησης» ούτε έγινε δυνατόν, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα, να παρασχεθούν συγκεκριμένες πληροφο­
ρίες στην ομάδα μελέτης. 
Αηοτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 41, ψήφοι κατά: 60, αποχές: 11. 
— Σελίδα2 
Να απαλειφθεί η παράγραφος 1.3. 
Αιτιολογία 
Δεν έχει σχέση με το γεγονός ότι μα ζητήθηκε να καταρτίσουμε γνωμοδότηση για την οδογία που προ­
τείνεται να αναφερθούμε στο ΔΓΕ και στο θέμα του κρατικού μονοπωλίου. Αντίθετα αναγνωρίζεται 
(παράγραφος 1.1) ότι οι επιχειρήσεις δανεισμού μισθωτών εξυπηρετούν κάποιο σκοπό. Συνεπώς μια 
συζήτηση για το κρατικό μονοπώλιο είναι έξω από την αρμοδιότητα μας. 
Αριθ. C 176/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 83 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 49, ψήφοι κατά: 64, αποχές: 6. 
— Σελίδες 4/5 σημείο 2.5 
Να διαγραφούν οι δύο τελευταίες προτάσεις: «Πάντως ... παροχών που δικαιούνται». 
Αιτιολογία 
Ενώ η νομοθεσία σε ορισμένες χώρες ενδέχεται να είναι σαφής, η πρόταση θα ήταν αδύνατο να υλοποι­
ηθεί σε άλλες, όπου η μεταφορά απασχόλησης στην επιχείρηση-χρήστη θα μπορούσε να στερήσει από 
τον προσωρινά εργαζόμενο τα κοινωνικά οφέλη που βασίζονται στην παροχή υπηρεσιών. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 28, ψήφοι κατά: 69, αποχές: 20. 
— Σελίδα 5 και 6 
Να απαλειφθούν οι παράγραφοι 2.6 και 2.7 και να αντικατασταθούν με το εξής κείμενο: 
«Αρθρο 3 
Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ το άρθρο αυτό περιέχει ανακρίβειες, ασάφειες και σε ορισμένα σημεία αντι­
φάσεις. Απο μια άποψη είναι υπερβολικά περιοριστικό. Στην κατάρτιση οποιουδήποτε καταλόγου — 
όπως στην παράγραφο 1 — υπάρχει η πιθανότητα ένα σημείο που δεν ήταν δυνατό να προβλεφθεί τότε 
να έχει παραλειφθεί. Επιπλέον, οι συστάσεις που εκτίθενται στην παράγραφο 2 όχι μόνο είναι αδικαιο­
λόγητα περιοριστικές αλλά θα είχαν σαν αποτέλεσμα να τεθεί σε λειτουργία μια διοικητική διαδικασία 
που είναι δύσκολο να ελεγθεί και περιορίζουν την ελευθερία του εργαζομένου κατ' αναπλήρωση. Με 
βάση τα παραπάνω και επειδή ένας από τους σκοπούς του σχεδίου της οδηγίας είναι να εξασφαλισθεί 
ότι ο εργαζόμενος κατ' αναπλήρωση απολαμβάνει τις ίδιες κοινωνικές παροχές που προβλέπει η σχε­
τική νομοθεσία για το μόνιμο προσωπικό, προτείνεται να απαλειφθεί όλο το άρθρο 3 και να αντικατα­
σταθεί από το εξής: 
Τα Κράτη μέλη εγγυώνται ότι, σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία, τις συλλογικές συμβάσεις ή τα 
έθιμα που τηρούνται στον τομέα της βιομηχανίας, οι εργαζόμενοι κατ' αναπλήρωση με σχέση εργασίας 
δανεισμού θα απολαμβάνουν τις ίδιες κοινωνικές παροχές με τους άλλους εργαζόμενους που κατέχουν 
μόνιμες θέσεις στη χρησιμοποιούσα επιχείρηση'». 
Αιτιολογία 
Η αιτιολογία παρέχεται στην ίδια την τροπολογία. 
AπoτέL·σμa της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 40, ψήφοι κατά: 69, αποχές: 11. 
— Σελίδα 6 
Να παρεμβληθεί μία νέα παράγραφος μετά το σημείο 2.7 με το ακόλουθο κείμενο: 
«Άρθρο 5 
Η ΟΚΕ προτείνει να διαγραφεί η δεύτερη παράγραφος του άρθρου 4». 
Αιτιολογία 
Είναι λογικό να αναλάβει η επιχείρηση που προσφεύγει στη λύση αυτή την υποχρέωση καταβολής απο­
ζημίωσης στο γραφείο εργασίας σε περίπτωση που προσλάβει ως μόνιμο το μισθωτό που απασχολεί με 
σύμβαση δανεισμού. Η προτεινόμενη ρήτρα θα εμποδίσει να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε πληρωμή 
μετά από διαπραγμάτευση όσον αφορά τα έξοδα στα οποία έχει ήδη υποβληθεί το γραφείο εργασίας. 
4. 7. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 176/15 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 35, ψήφοι κατά: 71, αποχές: 12. 
Η έγκριση τροπολογιών που κατατέθηκαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων συνεπάγεται την αλλαγή των 
ακόλουθων σημείων της γνωμοδότησης του τμήματος: 
— Σελίδα 1 σημείο 1.1 
«Το τμήμα συμφωνεί με το στόχο της πρότασης οδηγίας να θεσπισθούν κοινές νομικές διατάξεις για να 
εξασφαλισθεί αυστηρότερος έλεγχος όσον αφορά τον (κατ' επάγγελμα) δανεισμό μισθωτών, αλλά και 
για τη βελτίωση της προστασίας των ενδιαφερόμενων εργαζομένων». 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας σχετικά με αυτή την αίτηση τροπολογίας: 
Ψήφοι υπέρ: πλειοψηφία. 
— Σελίδα 8 σημείο 2.12 
(Αφορά μόνο την ολλανδική μετάφραση.) 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας σχετικά με αυτή την αίτηση τροπολογίας: 
Ψήφοι υπέρ: πλειοψηφία. 
III. Δήλωση μειοψηφίας 
Κατά τη λήξη της ονομαστικής ψηφοφορίας οι παρακάτω Σύμβουλοι της Ομάδας Ι «Εργοδότες», οι οποίοι 
ψήφισαν κατά, υπέβαλαν την ακόλουθη δήλωση: 
«Ο Εισηγητής προσπάθησε με μεγάλη ειλικρίνεια να παρουσιάσει τις απόψεις των Συμβούλων 
όπως εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων της ομάδας μελέτης" ωστόσο έχουμε τη 
γνώμη ότι η οδηγία, με τη μορφή που προτείνεται από την Επιτροπή, είναι απαράδεκτη και 
περιττή. 
Επισημαίνουμε ότι η προσωρινή εργασία προσθέτει ένα στοιχείο στις ανάγκες της βιομηχανίας 
και του εμπορίου και ότι εκπληρώνει μια κοινωνική ανάγκη προσφέροντας δυνατότητες απασχό­
λησης που μπορεί να μην υπήρχαν διαφορετικά. Επίσης επισημαίνουμε ότι η προσωρινή εργασία 
προσφέρει δυνατότητες απασχόλησης, σε εκείνα τα άτομα που για διάφορους λόγους δεν μπορούν 
ή δεν επιθυμούν να αναλάβουν μόνιμη απασχόληση. 
Γίνεται δεκτό ότι η δραστηριότητα των επιχειρήσεων εργατικού δυναμικού πρέπει να ρυθμίζεται 
και να επιτηρείται και επισημαίνουμε ότι όπου τα Κράτη μέλη επιτρέπουν τη δραστηριότητα 
τέτοιων επιχειρήσεων, οι επιχειρήσεις αυτές ελέγχονται και επιτηρούνται από τη σχετική εθνική 
νομοθεσία. 
Η οδηγία που προτείνεται όπως έχει διατυπωθεί, θα εισαγάγει μια ανελαστικότητα στην αγορά 
εργασίας, πράγμα που θα περιόριζε την αποδοτικότητα της βιομηχανίας και του εμπορίου. Και 
αυτό θα ζημίωνε ενδεχομένως τις προοπτικές, για τους μόνιμους εργαζομένους. Συγχρόνως οι 
δυνατότητες για προσωρινή εργασία θα μειώνονταν χωρίς να υπάρχει καμιά εγγύηση ότι οι δυνα­
τότητες για μόνιμη απασχόληση θα αυξάνονταν. 
Θα πρέπει να δημιουργηθούν όσο το δυνατόν περισσότερες δυνατότητες που διευκολύνουν την 
ανεύρεση εργασίας. Η προτεινόμενη οδηγία όπως έχει διατυπωθεί οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη 
άνοδο της ανεργίας.» 
κκ. Antonsen, Arena, Binnenbruck, κα Bredima, κκ. Breitenstein, Broicher, Cammann, De Bievre, Dracos, Eel-
sen, Fortuyn, Fuller, Hemmer, Kenna, Law, Low, Loughrey, Miller, Noordwal, de Normann, Pearson, Pelletier, 
Poeton, Querleux, Regaldo, Romoli, Schnieders, Stahlmann, Staratzke, Storm Hansen, Van der Mensbriigghe, 
Van Melckenbeke, de Wit, Wagner, Zinkin.