[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 18.8.2008

COM(2008) 519 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ετήσια έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2007 [SEC(2008) 2380]

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ετήσια έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2007

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. Εισαγωγή

Η παρούσα ετήσια έκθεση καλύπτει τις εξελίξεις και δραστηριότητες του 2007. Εκπονήθηκε κατ' εφαρμογή του άρθρου 173 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας[1].

Η έκθεση συνοδεύεται από έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, το οποίο περιέχει αναλυτικότερες πληροφορίες και στατιστικά στοιχεία. Τα κύρια κεφάλαια αφορούν τις δραστηριότητες και τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν το 2007 και την εξέλιξη των δραστηριοτήτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (ΕΤΑ) στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Εξελίξεις της ασκούμενης πολιτικής: Ευρωπαϊκός χώρος έρευνας (ΕΧΕ)

Η έρευνα και, γενικότερα, το τρίγωνο της γνώσης (έρευνα, εκπαίδευση και καινοτομία) συνιστούν τον ακρογωνιαίο λίθο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας. Ως επακόλουθο της νέας ώθησης που δόθηκε στην ανάπτυξη του ΕΧΕ και του πρώτου έτους επιτυχούς υλοποίησης των 7 ων προγραμμάτων πλαισίων (ΠΠ7 της ΕΚ και της Ευρατόμ) , η Ευρωπαϊκή πολιτική στον τομέα της έρευνας επέτυχε τους συνολικούς της στόχους για το 2007.

Η πρόοδος προς την αριστεία έρευνας, η αύξηση του βαθμού απόδοσης και της αποτελεσματικότητας του ευρωπαϊκού ερευνητικού συστήματος, η ενίσχυση του ανοικτού χαρακτήρα και της ελκυστικότητας του ΕΧΕ, καθώς και η ανάπτυξη στρατηγικής εταιρικής σχέσης με τα κράτη μέλη με αντικείμενο τη διεθνή συνεργασία σε θέματα επιστήμης και τεχνολογίας (Ε&T) και στενότερης σχέσης με τις γειτονικές χώρες σε ζητήματα έρευνας αντιστοιχούν στους μεσοπρόθεσμους έως μακροπρόθεσμους στόχους της πολιτικής της ΕΕ στο πεδίο της έρευνας.

Το 2007, η κυριότερη πολιτική πρωτοβουλία της Επιτροπής στο πεδίο της έρευνας ήταν η έγκριση της Πράσινης Βίβλου «Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας: Νέες Προοπτικές» [2]. Η Πράσινη Βίβλος δρομολόγησε ευρύ θεσμικό και δημόσιο διάλογο σε ευρωπαϊκό και ανώτερο επίπεδο σχετικά με τις δυνητικές δράσεις για την επίσπευση της δημιουργίας ενός ανοικτού, ανταγωνιστικού και ελκυστικού Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας[3]. Τον Οκτώβριο του 2007 διοργανώθηκε στη Λισαβόνα, από κοινού από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Πορτογαλική Προεδρία της ΕΕ, μια καίριας σημασίας εκδήλωση στην οποία συγκεντρώθηκαν οι εμπλεκόμενοι φορείς με σκοπό να συζητηθούν οι διάφορες διαστάσεις του ΕΧΕ. Η διαβούλευση και ο δημόσιος διάλογος έδωσαν ισχυρή στήριξη για την ανάπτυξη πολιτικών πρωτοβουλιών για όλες τις διαστάσεις του ΕΧΕ, όπως προβάλλονται στην Πράσινη Βίβλο. Τα αποτελέσματα συνεκτιμήθηκαν πλήρως στο σχεδιασμό και την κατάρτιση πέντε καίριας σημασίας πρωτοβουλιών ΕΧΕ που προγραμματίστηκαν το 2008: 1) ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για τους ερευνητές, 2) πλαίσιο που θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να ταυτοποιήσουν και να αναπτύξουν κοινά ερευνητικά προγράμματα σε προαιρετική και «μεταβλητής γεωμετρίας» βάση, 3) ενδεδειγμένο νομικό πλαίσιο για να διευκολυνθούν η κατασκευή και λειτουργία πανευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών, 4) στρατηγικό ευρωπαϊκό πλαίσιο για διεθνή συνεργασία στον τομέα της Ε&T, και 5) σύσταση της Επιτροπής και «κώδικας ορθής πρακτικής» σχετικά με τη διαχείριση ΔΠΙ σε δημόσια ερευνητικά ιδρύματα.

H σημασία του ΕΧΕ μπορεί επίσης να κατανοηθεί από τη θέση που αποδεδειγμένα καταλαμβάνει η Ευρώπη στο πεδίο της έρευνας, όπως δίνεται στα δημοσιευμένα βασικά αριθμητικά στοιχεία για την Ε&T της ΕΕ το 2007[4]. Τα εν λόγω στοιχεία υπογραμμίζουν την ανάγκη καταβολής εντονότερων προσπαθειών για την αντιμετώπιση της συνολικής στασιμότητας των δαπανών για Ε&Α (ποσοστό 1,84% του ΑΕΠ το 2005 και 2006) και για περαιτέρω βήματα προς το «Στόχο της Βαρκελώνης», δηλαδή να φθάσουν οι δαπάνες έρευνας το 2010 σε ποσοστό 3% του ΑΕΠ.

Καίριας σημασίας πηγή ανησυχίας παραμένει η διατηρησιμότητα των πόρων επιστημονικού ανθρώπινου δυναμικού, ειδικώς λόγω της σταδιακής γήρανσης του εργατικού δυναμικού ερευνητών σε πολλά κράτη μέλη. Στην ΕΕ των 27, ποσοστό περίπου 35% των εργαζόμενων στην Ε&T οι οποίοι διέθεταν υψηλά προσόντα ανήκαν το 2006 στην κλίμακα ηλικιών 45-64 ετών, σε σύγκριση με ποσοστό 31% στην κλίμακα ηλικιών 25-34. Ένα άλλο εξέχον χαρακτηριστικό της παγκόσμιας σκηνής είναι η ικανότητα των ΗΠΑ να προσελκύουν ταλαντούχους ερευνητές από όλον τον κόσμο. Το 2004, το 25% των 400.000 αλλοδαπών επιστημόνων και μηχανικών που εργαζόταν στις ΗΠΑ προερχόταν από την ΕΕ. Το 2007, επιδιώχθηκαν ενεργώς δράσεις στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την κινητικότητα και τη σταδιοδρομία επιστημόνων. Οι δράσεις αυτές περιλάμβαναν την περαιτέρω ανάπτυξη της πρωτοβουλίας ΕΧΕ - Σύνδεσμος για τη δικτύωση των κοινοτήτων ευρωπαίων ερευνητών εκτός Ευρώπης (αρχικώς στις ΗΠΑ το 2006, με επέκταση στην Ιαπωνία το 2007), καθώς και την προαιρετική υπογραφή της Ευρωπαϊκής Χάρτας και του κώδικα ορθής πρακτικής για την πρόσληψη ερευνητών από σχεδόν 700 ερευνητικούς οργανισμούς. Παράλληλα, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη ξεκίνησαν την προετοιμασία μιας ανανεωμένης και ενισχυμένης εταιρικής σχέσης για την καλύτερη επιμόρφωση, σταδιοδρομία και κινητικότητα των ερευνητών.

Μια άλλη προτεραιότητα είναι η επίτευξη αριστείας στην έρευνα, είτε αυτή χρηματοδοτείται από ιδιωτικά είτε από δημόσια κεφάλαια, επειδή διαδραματίζει ζωτική σημασία για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Στο πλαίσιο αυτό, τον Απρίλιο 2007 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο «Βελτίωση της μεταφοράς γνώσης μεταξύ ερευνητικών οργανισμών και επιχειρήσεων σε όλη την Ευρώπη»[5]. Η ανακοίνωση αυτή και οι κατευθυντήριες γραμμές που τη συνόδευαν παρέχουν επιχειρησιακές οδηγίες στα δημόσια ερευνητικά ιδρύματα ώστε να βελτιώσουν τη διαχείριση και αξιοποίηση της πνευματικής ιδιοκτησίας, ειδικά στο πλαίσιο της συνεργασίας με τη βιομηχανία. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου 2007 χαιρέτισε την πρωτοβουλία για μιαν ευρωπαϊκή χάρτα χρήσης πνευματικής ιδιοκτησίας από δημόσια ερευνητικά ιδρύματα και πανεπιστήμια (Χάρτα ΠΙ) ώστε να βελτιωθεί η μεταβίβαση γνώσεων μεταξύ έρευνας και βιομηχανίας[6].

3. Δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης της ΕΕ

3.1. Επιτεύγματα της ασκούμενης πολιτικής

Προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος στην οικοδόμηση του ΕΧΕ, να μειωθεί ο κατακερματισμός των ερευνητικών δραστηριοτήτων στην ΕΕ και να δοθεί ώθηση στην καινοτομία, στο πλαίσιο του ΕΧΕ και στο ιδιαίτερο πλαίσιο του ΠΠ7 συγκροτήθηκαν διάφορες υπό εξέλιξη πρωτοβουλίες .

Η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο « Ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές περιφέρειες μέσω της έρευνας και της καινοτομίας »[7], με σκοπό να εξετάσει την έκταση συνεργειών μεταξύ ευρωπαϊκών πόρων χρηματοδότησης έρευνας και καινοτομίας και τα εμπόδια που ορθώνονται στην απόκτησή τους. Ενεθάρρυνε τον βελτιωμένο συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών και των περιφερειών στην προετοιμασία και χρήση των κονδυλίων και τη διάδοση αναλυτικών πληροφοριών σχετικά με τη διαθέσιμη χρηματοδότηση και τις συνέργειες, ιδίως μέσω της σύνταξης ενός πρακτικού οδηγού χρηματοδοτήσεων.

Η Επιτροπή παρουσίασε επίσης ανακοίνωση σχετικά με προ-εμπορικές δημόσιες συμβάσεις[8] για να δώσει ώθηση στις δημόσιες προμήθειες σε έρευνα και καινοτομία, παράλληλα δε να αυξήσει τη συνειδητοποίηση της δυνατότητας προμήθειας Ε&Α κατά τρόπο που να συνάδει με τους κανόνες για τις προμήθειες και να μη συνιστά κρατική ενίσχυση.

Δρομολογήθηκε ένα Ευρωπαϊκό Forum «Φιλανθρωπία και Χρηματοδότηση Ερευνητικών Εργασιών» ως βάθρο διερεύνησης συμπληρωματικών τρόπων χρηματοδότησης της έρευνας και κοινοκτημοσύνης της εμπειρίας στο πεδίο της χρηματοδότησης της έρευνας για φιλανθρωπικούς σκοπούς[9].

Μπορεί επίσης να υπογραμμιστεί ότι ο ΕΧΕ συνέβαλε στον ιδιαίτερο τομέα της πυρηνικής ενέργειας σύντηξης. Στον τομέα αυτό, ο Διεθνής Θερμοπυρηνικός Πειραματικός Αντιδραστήρας (ITER)[10] αποτελεί πρωταρχική πολιτική πρωτοβουλία ΕΤΑ. Τον Οκτώβριο του 2007 σημειώθηκε καίριας σημασίας ορόσημο όταν άρχισε να ισχύει η συμφωνία ITER, κατόπιν της επικυρώσεως από το σύνολο των επτά μερών (Ευρατόμ, Κίνα, ΗΠΑ, Ινδία, Ιαπωνία, Κορέα και Ρωσία). Η Ευρατόμ διαδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο στην ίδρυση του διεθνούς οργανισμού ITER προσφέροντας χρηματική, οργανωτική και στελεχιακή στήριξη. Επίσης το 2007 ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Κοινή Επιχείρηση για τον ITER και την ανάπτυξη της ενέργειας από τη σύντηξη, γνωστή ως «Fusion for Energy». Με έδρα τη Βαρκελώνη, θα διαχειριστεί τη συνεισφορά της ΕΕ στον ITER.

Με απόφαση της Επιτροπής (2007/134/EΚ) [11] και ως μέρος του ΠΠ7 συγκροτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2007 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ΕΣΕ). Το ΕΣΕ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πρωτοτυπίες του ΠΠ7, καθώς προσφέρει στήριξη σε μεμονωμένους επιστήμονες και επιστημονικές ομάδες παγκόσμιας κλάσεως και θα αποτελέσει τον πρώτο πανευρωπαϊκό χρηματοδοτικό οργανισμό για έρευνα σε τομείς αιχμής σε όλα τα πεδία της γνώσης, από τις ανθρωπιστικές και τις κοινωνικές επιστήμες έως τις επιστήμες των έμβιων όντων και τις φυσικές επιστήμες και τις επιστήμες του μηχανικού.

Μια από τις υπόλοιπες πρωτοβουλίες που εντάσσονται στην ευρεία στρατηγική για άσκηση πολιτικής έρευνας αποτελεί ο συντονισμός των ευρωπαϊκών τεχνολογικών βάθρων (ΕΤΒ). 34 από τα βάθρα αυτά έχουν τώρα δρομολογηθεί. Τα ΕΤΒ ενέτειναν τις προσπάθειες για την υλοποίηση των δικών τους προγραμμάτων στρατηγικής έρευνας αξιοποιώντας διαφορετικές πηγές χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών πηγών. Η Επιτροπή οργάνωσε δύο σεμινάρια για επικεφαλής ΕΤΒ, τα οποία επέτρεψαν σε εκπροσώπους της βιομηχανίας να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές και να λάβουν επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής πολιτικής που έχουν σημασία στην εργασία τους.

Άλλες μείζονες καινοτομίες περιλαμβανόμενες στο ΠΠ7 είναι οι Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες (ΚΤΠ). Οι ΚΤΠ αποτελούν νέα εταιρικά σχήματα μεταξύ δραστηριοποιούμενων στην έρευνα οργανισμών που χρηματοδοτούνται από δημόσια και από ιδιωτικά κεφάλαια. Το ΠΠ7 προσδιόρισε μια πρώτη σειρά έξι ερευνητικών τομέων για ΚΤΠ. Μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο ενέκρινε, στις 20 Δεκεμβρίου 2007, τέσσερις από τις νομοθετικές προτάσεις. Οι τέσσερις αυτές ΚΤΠ έχουν ως εξής: «Καινοτόμος ιατρική», «ARTEMIS» (σχετικά με ενσωματωμένα συστήματα ευφυΐας), «Καθαροί ουρανοί» και «ENIAC» (σχετικά με δομοστοιχεία νανοηλεκτρονικής)[12]. Το 2007, η Επιτροπή υπέβαλε επίσης την πρόταση για την ΚΤΠ «κυψέλες καυσίμου και υδρογόνο», η έγκριση της οποίας προβλέπεται να γίνει το 2008.

Ενώ οι ΚΤΠ αποτελούν ως εκ της φύσεώς των μακροπρόθεσμες εταιρικές συμπράξεις μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με αντικείμενο τη βιομηχανική έρευνα, οι αποκαλούμενες πρωτοβουλίες του άρθρου 169 έχουν μελετηθεί για να βελτιωθεί η ενοποίηση των εθνικών ερευνητικών προγραμμάτων. Τέσσερις πρωτοβουλίες προσδιορίστηκαν το 2007 στο ΠΠ7 και δύο από αυτές, η «AAL» (με αντικείμενο την υποβοήθηση της διαβίωσης από το περιβάλλον) και EUROSTAR (για ΜΜΕ που εκτελούν ερευνητικές εργασίες), είναι πιθανόν να αποτελέσουν αντικείμενο συναπόφασης του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έως το θέρος του 2008.

Μια άλλη ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία του ΠΠ7 είναι η Χρηματοδοτική διευκόλυνση καταμερισμού του κινδύνου (RSFF). Η RSFF αντιπροσωπεύει ένα νέο μέσο που αναπτύσσεται από κοινού από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για να προσφέρει δάνεια για υψηλής επικινδυνότητας δραστηριότητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης, επίδειξης και καινοτομίας. Η RSFF εγκαινιάστηκε στις 5 Ιουνίου 2007, η πρώτη δε σύμβαση υπεγράφη στις 10 Ιουλίου 2007.

Επιπλέον, έχει ανοίξει ευρέως η διεθνής συνεργασία στο ΠΠ7 για τη συμμετοχή τρίτων χωρών στα διάφορα ειδικά προγράμματα, συμπεριλαμβανομένης τόσο της γεωγραφικής όσο και της θεματικής στόχευσης. Στις διακηρύξεις υποβολής προτάσεων του 2007 συμμετείχαν οργανισμοί από 130 και πλέον τρίτες χώρες. Επιπλέον, η υπογραφή των μέσων σύνδεσης με την Ελβετία, το Ισραήλ, τα κράτη ΕΟΧ/ΕΖΕΣ (Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία), την Τουρκία, τη Σερβία, την Κροατία, τη FYROM και την Αλβανία στο διάστημα που καλύπτει η έκθεση σηματοδότησε μια εντυπωσιακή διεύρυνση του ΕΧΕ, στην οποία ερευνητές από 37 κράτη έχουν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις ως προς τη συμμετοχή τους στα ερευνητικά έργα του ΠΠ7. Πέραν τούτου, η ανανέωση της συμφωνίας Ε&T συνεργασίας με την Ινδία και η έναρξη διαπραγματεύσεων για συμφωνία Ε&T συνεργασίας με τη Νέα Ζηλανδία αποτελούν σαφείς ενδείξεις των προθέσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να ανοίξει περαιτέρω την έρευνά της στον κόσμο.

Σημαντικό επίτευγμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπήρξε η πολιτική συμφωνία της 23ης Νοεμβρίου 2007, σχετικά με την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΚΤ)[13], το οποίο στοχεύει στη βελτίωση της ενοποίησης όλων των τμημάτων του τριγώνου της γνώσης σχετικά με την εκπαίδευση, την έρευνα και την καινοτομία. Η συμφωνία άνοιξε τον δρόμο στην οριστικοποίηση της διαδικασίας θέσπισης και στην περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά την επιλογή της έδρας, το διορισμό του διοικητικού συμβουλίου, τους όρους χρηματοδότησης και τον ορισμό των θεμάτων που θα καλυφθούν στους κόλπους των πρώτων κοινοτήτων γνώσης και καινοτομίας (ΚΓΚ).

Τέλος, όπερ και σημαντικότερο, η έρευνα έχει πλέον ενσωματωθεί στέρεα στην ευρύτερη στρατηγική της Λισαβόνας. Στη στρατηγική της έκθεση του Δεκεμβρίου 2007, η Επιτροπή συνεπέρανε ότι χρειάζεται να προσδιοριστούν προσπάθειες για την επίτευξη ποσοστού 3% ως επενδυτικού στόχου, πράγμα που πρέπει να ληφθεί υπόψη στα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

3.2. Υλοποίηση των προγραμμάτων πλαισίων

Το 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο , με συνολικό προϋπολογισμό άνω των 50 δις € (ΠΠ7 Ευρατόμ 2,7 δις € για περίοδο 5ετίας), συνιστά καίριας σημασίας εργαλείο αφενός ανταπόκρισης στις ανάγκες της Ευρώπης από πλευράς δημιουργίας θέσεων εργασίας, ανταγωνιστικότητας και αειφόρου ανάπτυξης και αφετέρου κάλυψης των αναγκών έρευνας άλλων κοινοτικών πολιτικών και διατήρησης της πρωτοκαθεδρίας στην παγκόσμια οικονομία της γνώσης.

Το ΠΠ7 αντιπροσωπεύει ουσιώδη αύξηση σε σύγκριση με το προηγούμενο πρόγραμμα πλαίσιο (63% σε τιμές 2007), αντανακλώντας τοιουτοτρόπως την υψηλή προτεραιότητα της έρευνας σε επίπεδο ΕΕ.

Το 2007 απετέλεσε το πρώτο έτος υλοποίησης του ΠΠ7. Ως ανταπόκριση σε 54 διακηρύξεις υποβλήθηκαν πάνω από 23.000 προτάσεις, με μεγάλο αριθμό υποψηφίων (110.101). Μετά τη διαδικασία επιλογής επελέγησαν για χρηματοδότηση 2.854 από τις προτάσεις (στις οποίες συμμετέχουν περίπου 19.541 φορείς).

Τα δέκα θεματικά πεδία που προσδιορίστηκαν στο Πρόγραμμα «Συνεργασία» αντικατοπτρίζουν τους βασικούς τομείς γνώσης και τεχνολογίας στους οποίους η ερευνητική αριστεία έχει ιδιαίτερη σημασία για τη βελτίωση της ικανότητας της Ευρώπης όσον αφορά την αντιμετώπιση των μελλοντικών κοινωνικών, οικονομικών, περιβαλλοντικών και βιομηχανικών προκλήσεων, καθώς και των προκλήσεων σε θέματα δημόσιας υγείας. Συνολικά το 2007 υποβλήθηκαν 8.030 προτάσεις, από τις οποίες επελέγησαν για χρηματοδότηση πάνω από 1.000.

Στο Πρόγραμμα «Ιδέες», το πρώτο έτος επίσημης λειτουργίας του ΕΣΕ χαρακτηρίστηκε από τη δημιουργία διαχειριστικών και οργανωτικών δομών, καθώς και από την οργάνωση της πρώτης διακήρυξης υποβολής προτάσεων, για τις «επιχορηγήσεις εκκίνησης», που έχουν μελετηθεί για τη στήριξη των ερευνητών στην πρώιμη φάση της σταδιοδρομίας τους. Για την πρώτη αυτή διακήρυξη υποβλήθηκαν 9.167 προτάσεις, πράγμα που αποδεικνύει το έντονο ενδιαφέρον για τη νέα αυτή πρωτοβουλία. Σχεδόν 300 από τις προτάσεις αυτές επελέγησαν προς χρηματοδότηση.

Το Πρόγραμμα «Άνθρωποι» προσφέρει στήριξη σε σειρά δράσεων για την καλλιέργεια της κατάρτισης και της δικτύωσης ερευνητών, τη σταδιοδρομία, την δια βίου μάθηση και τις εταιρικές συμπράξεις μεταξύ βιομηχανίας και ακαδημαϊκού χώρου. Το 2007 υποβλήθηκαν 4.195 προτάσεις, από τις οποίες επελέγησαν περισσότερες από 1.000.

Το Πρόγραμμα «Ικανότητες» έχει ως στόχο την ανάπτυξη των καλύτερων δυνατών πόρων και όρων για την κοινότητα ερευνητών της Ευρώπης. Συνολικά υποβλήθηκαν 1.753 προτάσεις για τις διάφορες δραστηριότητες του προγράμματος, επελέγησαν δε περί τις 300.

Όσον αφορά το ΠΠ7 Ευρατόμ, υποβλήθηκαν 57 προτάσεις με αντικείμενο την πυρηνική σχάση και την ακτινοπροστασία, από τις οποίες επελέγησαν 15 για χρηματοδότηση.

Τέλος, όσον αφορά την υλοποίηση του ΠΠ6, μολονότι το ΠΠ6 περατώθηκε στα τέλη του 2006, στη διάρκεια του 2007 υπεγράφησαν 975 συμβάσεις υπαγόμενες στο ΠΠ6.

4. Εξελίξεις στα κρατη μέλη και εφαρμογή της ανοικτής μεθόδου συντονισμού

4.1. Η ανοικτή μέθοδος συντονισμού στηρίζει την επίτευξη των στόχων της Βαρκελώνης

Στο πεδίο της Ε&Α, εκπονήθηκε η ανοικτή μέθοδος συντονισμού (ΑΜΣ) ως επακόλουθο του σχεδίου δράσης για το ποσοστό 3%[14]. Μετά από τα θετικά αποτελέσματα των δύο πρώτων κύκλων ΑΜΣ (2003-2006), η CREST εγκαινίασε τρίτο κύκλο τον Οκτώβριο 2006. Συγκροτήθηκαν ομάδες εργασίας CREST με αντικείμενο το συντονισμό του προγράμματος-πλαισίου και των διαρθρωτικών ταμείων, τη διεθνοποίηση της Ε&Α, τους συνδυασμούς ασκούμενης πολιτικής και την Ε&Α στις υπηρεσίες. Η συνεδρίαση της CREST στις 6 Ιουλίου 2007 σε επίπεδο γενικών διευθυντών απετέλεσε καίριας σημασίας εκδήλωση στον τρίτο κύκλο ΑΜΣ. Η συνεδρίαση αφιερώθηκε σε συζήτηση σχετικά με τη συντελούμενη πρόοδο προς το στόχο του 3% και τις δράσεις προτεραιότητας για την ανάπτυξη του ΕΧΕ. Ακολούθησε τέταρτος κύκλος τον Δεκέμβριο 2007, με εστίαση στα πανεπιστήμια, στα κέντρα ικανοτήτων με πρωτοστάτη τη βιομηχανία, τη διεθνοποίηση της Ε&Α και τη συνέχιση της εξέτασης, από ομοτίμους, του συνδυασμού ασκούμενης πολιτικής (η οποία διενεργείται από την Αυστρία και τη Βουλγαρία).

Συμπληρωματικώς προς τις δραστηριότητες των ομάδων εργασίας της, η CREST εκτελεί ετήσιο κύκλο αμοιβαίας μάθησης με βάση τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο της αναθεωρημένης στρατηγικής της Λισαβόνας. Ο κύκλος του 2007 εστιάστηκε στη συντελούμενη πρόοδο σχετικά με τους εθνικούς επενδυτικούς στόχους δημόσιας και ιδιωτικής Ε&Α, τα εμπόδια που ορθώνονται στη μεταρρύθμιση του τομέα δημόσιας έρευνας και τις στρατηγικές και τις προκλήσεις στο άνοιγμα των εθνικών συστημάτων έρευνας προς τον ΕΧΕ.

Αναπτύχθηκε ο μηχανισμός ΑΜΣ-ΝΕΤ με σκοπό να δοθεί στήριξη στις δραστηριότητες αμοιβαίας μάθησης και συντονισμού πολιτικής που αναπτύσσονται από πιο περιορισμένες ομάδες κρατών μελών ή/και περιφερειών τους σχετικά με ζητήματα πολιτικής που τους ενδιαφέρουν ιδιαίτερα. Τον Σεπτέμβριο 2007 δημοσιεύθηκε νέα διακήρυξη.

4.2. Εκδηλούμενες τάσεις στις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις έρευνας

Ένταση Ε&Α

Το 2006, όπως και το 2005, οι ακαθάριστες δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη (ΑΔΕΑ) της ΕΕ27 ανήλθαν σε ποσοστό 1,84% του ΑΕΠ. Από το έτος 2000 και μετά, η ένταση Ε&Α της ΕΕ27 διακυμάνθηκε σε εύρος ενός δεκαδικού ψηφίου: από 1,79% το 1996-98 σε 1,88% το 2002. Η στασιμότητα της έντασης Ε&Α σε επίπεδο ΕΕ των 27 υποκρύπτει μια δυναμικότερη και με περισσότερες αντιθέσεις εικόνα σε επίπεδο κρατών μελών.

Τα κράτη μέλη με χαμηλότερη ένταση Ε&Α (τα νέα κράτη μέλη, η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Ιρλανδία) σημείωσαν εν γένει σημαντικές αυξήσεις στις αντίστοιχες εντάσεις τους Ε&Α (οι αυξήσεις αυτές είναι σημαντικές σε ορισμένες από τις χώρες, ειδικώς μετά το 2003), με αξιοσημείωτες εξαιρέσεις την Πολωνία, τη Βουλγαρία, τη Σλοβακία και την Ελλάδα, οι οποίες εμφανίζουν μια ανησυχητική, ακόμη μεγαλύτερη υστέρηση. Ενώ είναι ευκολότερη η επίτευξη ουσιωδών αυξήσεων της έντασης Ε&Α όταν η χώρα ξεκινά από πολύ χαμηλές τιμές, πράγμα που χαρακτηρίζει τα νέα κράτη μέλη, ή από σχετικά χαμηλές τιμές όπως παρατηρείται στην Ιρλανδία και την Ισπανία, οι αυξήσεις αποδεικνύουν ότι η ένταση Ε&Α μπορεί όντως να αυξηθεί ακόμη και υπό συνθήκες ισχυρής ανόδου του ΑΕΠ.

Μεταξύ των κρατών μελών υψηλότερης έντασης Ε&Α, μόνον η Αυστρία και, σε μικρότερο βαθμό, η Δανία κατάφεραν να σημειώσουν πρόοδο. Η ένταση Ε&Α στη Σουηδία και τη Φινλανδία είναι ήδη υψηλότερη από 3%, παραμένει όμως χαμηλότερη από τους στόχους που οι ίδιες οι χώρες έθεσαν στον εαυτό τους, δηλαδή το 4%.

Αυξήσεις της έντασης Ε&Α σημειώνονται τοιουτοτρόπως σχεδόν αποκλειστικά σε κράτη μέλη χαμηλότερης έντασης Ε&Α. Στην ΕΕ των 27, πρόοδος προς υψηλότερα επίπεδα έντασης Ε&Α είναι επομένως ως επί το πλείστον φαινόμενο κάλυψης της υστέρησης. Η εικόνα 4.2 παρουσιάζει τη συντελεσθείσα πρόοδο από κάθε κράτος μέλος στο διάστημα 2000-2006 (γκρίζο χρώμα) έναντι της προόδου που χρειάζεται ακόμη να συντελεστεί για την επίτευξη του στόχου της χώρας (μπλε χρώμα).

[pic]

Πηγή : ΓΔ Έρευνα |

Στοιχεία: Eurostat, Κράτη Μέλη |

Σημειώσεις: (*) IT, PT, UK : 2005, AT, FI : 2007 |

(1) IT, PT, UK : 2000-2005, AT, FI : 2000-2007; EL, SE : 2001-2006; HU, MT : 2004-2006. |

(2) IT, PT : 2005-2010; UK : 2005-2013; FR : 2006-2012; EL : 2006-2015; AT : 2007-2010; FI 2007-2011. |

(3) Η ΕΕ-27 δεν περιλαμβάνει την BG. |

(4) IE : Ο στόχος έντασης Ε&Α για το 2010 εκτιμήθηκε από την ΓΔ «Έρευνα». |

(5) Η BG δεν έχει τάξει στόχο έντασης Ε&Α. |

Αυτή η κάλυψη της διαφοράς από τα κράτη μέλη χαμηλότερης έντασης Ε&Α, μαζί με την πρόοδο στην Αυστρία και τη Δανία, δεν επηρεάζουν και τόσο τη συγκεντρωτική ένταση Ε&Α της ΕΕ των 27, λόγω του χαμηλού μεριδίου του ΑΕΠ των χωρών αυτών στο συνολικό ΑΕΠ της ΕΕ των 27. Αντίθετα, μια δέσμη παλαιών κρατών μελών, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Ιταλία, οι οποίες μαζί αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο του ΑΕΠ της ΕΕ, δεν ήσαν ικανές να αυξήσουν την έντασή τους[15]. Κατά συνέπεια, μέχρι στιγμής υπήρξε περιορισμένη η πρόοδος στην πορεία επίτευξης του στόχου 3% της ΕΕ των 27. Πρέπει να σημειωθεί ότι ακόμη και αν όλα τα κράτη μέλη επιτύχουν τους αντίστοιχους στόχους των το 2010, η ένταση Ε&Α της EΕ των 27 το 2010 θα διαμορφωθεί σε 2,51%, επίπεδο χαμηλότερο από το στόχο του 3% που ορίστηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι οι στόχοι που καθορίστηκαν από τα κράτη μέλη δεν επαρκούν για την επίτευξη του συνολικού στόχου του ποσοστού 3% για την ΕΕ το έτος 2010.

Πηγές άντλησης κεφαλαίων

Το 2005[16], η χρηματοδότηση των ΑΔΕΑ από τις κυβερνήσεις ανήλθε στο 0,63% του ΑΕΠ, η χρηματοδότηση από τις επιχειρήσεις στο 1% του ΑΕΠ, η χρηματοδότηση από την αλλοδαπή στο 0,16% του ΑΕΠ και από άλλες εθνικές πηγές (ιδιωτικές μη κερδοσκοπικές και πηγές ανώτατης εκπαίδευσης) στο 0,04% του ΑΕΠ. Τα συλλεγέντα στατιστικά στοιχεία δεν δίνουν κατανομή των κεφαλαίων Ε&Α από πηγές της 'αλλοδαπής' σε δημόσια/ιδιωτικά, επομένως δεν μπορεί να παρακολουθείται με ακρίβεια η αναλογία μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών πηγών χρημάτων.

Από το 2000 και μετά, το πλείστο των κρατών μελών (17 κράτη μέλη) αύξησαν την ένταση της άμεσης στήριξης που προσέφεραν οι κυβερνήσεις τους στην Ε&Α (χρηματοδότηση της Ε&Α εκ μέρους της κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ). Αυτό δείχνει τη δέσμευσή τους για υψηλότερα επίπεδα έντασης Ε&Α. Η αύξηση είναι ιδιαίτερα έντονη στα περισσότερα από τα κράτη μέλη που προσπαθούν να καλύψουν την υστέρησή τους έναντι των προπορευόμενων. Η πρόοδος όμως της άμεσης χρηματοδότησης της Ε&Α από τις κυβερνήσεις είναι επίσης αξιοσημείωτη στα κράτη μέλη με ενδιάμεσα έως στάσιμα επίπεδα έντασης Ε&Α (Γαλλία, Βέλγιο, Ηνωμένο Βασίλειο και Κάτω Χώρες), ιδίως στη Γαλλία. Η πρόοδος αυτή αντισταθμίζεται όμως ελαφρώς από τη μείωση της έντασης της χρηματοδότησης της Ε&Α από τις επιχειρήσεις στις εν λόγω χώρες.

Η ένταση της στήριξης της Ε&Α από τις επιχειρήσεις (χρηματοδότηση εργασιών Ε&Α από επιχειρήσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ) αυξήθηκε σχεδόν αποκλειστικά στα κράτη μέλη όπου η ένταση αυτή ήταν χαμηλή έως πολύ χαμηλή (Εσθονία, Λετονία, Κύπρος, Πορτογαλία, Ουγγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Ισπανία, Σλοβενία, Λιθουανία, Βουλγαρία). Σε χώρες με υψηλά επίπεδα στήριξης της Ε&Α από τις επιχειρήσεις, όπως Σουηδία, Φινλανδία, Γερμανία και Δανία, η ένταση της στήριξης Ε&Α από τις επιχειρήσεις είτε υποχώρησε (Σουηδία) είτε έμεινε στάσιμη. Η μόνη εξαίρεση είναι η Αυστρία. Το ίδιο ισχύει για χώρες με μέσα επίπεδα στήριξης εργασιών Ε&Α από τις επιχειρήσεις (Ηνωμένο Βασίλειο, Κάτω Χώρες, Βέλγιο, Λουξεμβούργο και Γαλλία). Όλα τα ανωτέρω κράτη μέλη δεν κατόρθωσαν να αυξήσουν τις αντίστοιχες εντάσεις τους χρηματοδότησης Ε&Α από τις επιχειρήσεις. Η εντατικοποίηση της χρηματοδότησης εργασιών Ε&Α από τις επιχειρήσεις στην ΕΕ είναι προπαντός φαινόμενο κάλυψης της υστέρησης.

Οι επενδύσεις από τα διαρθρωτικά ταμεία περιλαμβάνονται στις συναφείς στατιστικές της Eurostat, αξίζει δε να σημειωθεί η συμβολή της πολιτικής συνοχής στην ένταση επενδύσεων σε Ε&Α στα νέα κράτη μέλη. Η μέση συμβολή των διαρθρωτικών ταμείων για την περίοδο 2004-2006 ανήλθε σε 157,4 εκατομ. €, ποσό που προκάλεσε ετήσια μέση επένδυση από εθνικά κονδύλια ύψους 69,6 εκατομ. €. Κατά την περίοδο 2007-2013, αυτού του είδους οι επενδύσεις στα νέα κράτη μέλη αναμένεται να αυξηθούν σε ετήσιο μέσο επίπεδο 2,7 δις € (2,9 δις € συμπεριλαμβανομένης της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας).

4.3. Τάσεις στις ασκούμενες πολιτικές στον τομέα της έρευνας

Το 2007, οι εθνικές πολιτικές Ε&Α εξακολούθησαν να εξελίσσονται υπό μορφή πολύπλοκων συνδυασμών ασκούμενης πολιτικής. Με σκοπό να εξυπηρετήσουν καίριας σημασίας δυνάμεις της οικονομικής μεγέθυνσης, τα κράτη μέλη κατάρτιζαν συνδυασμούς πολιτικής αναπτύσσοντας νέες στρατηγικές στις οποίες εμπλέκονται διαφορετικά υπουργεία ή μεταβάλλοντας τις θεσμικές ρυθμίσεις που χρησιμοποιούνται για την πολιτική Ε&Α, όπως συγχωνεύσεις μεταξύ υπουργείων που ασχολούνται με την έρευνα, την εκπαίδευση, την απασχόληση, το εμπόριο και τη βιομηχανία.

Οι μεταρρυθμίσεις στις πολιτικές Ε&Α μελετήθηκαν μέχρι τώρα σχεδόν αποκλειστικά από εθνική σκοπιά. Καθώς όμως τα συστήματα Ε&Α διασυνδέονται όλο και περισσότερο, έχει σημασία οι ιθύνοντες χάραξης εθνικής πολιτικής να συνεκτιμούν ρητώς την ευρωπαϊκή προοπτική κατά την κατάρτιση των εθνικών τους πολιτικών, ώστε να μεγιστοποιούνται τα οφέλη από οι συνέργειες και υπερκαλύψεις. Αυτό θα αυξήσει την αποτελεσματικότητα των εθνικών συστημάτων και, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τον ΕΧΕ, θα συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη του ευρωπαϊκού συστήματος έρευνας ως συνόλου ώστε να καταστεί ανταγωνιστικός παράγων στο παγκόσμιο προσκήνιο. Η στρατηγική έκθεση της Επιτροπής για το 2007 έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ευρωπαϊκή διάσταση των ερευνητικών δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται σε εθνικό επίπεδο. Αναμένεται ότι τα κράτη μέλη θα αναφέρουν, στα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων, τον τρόπο κατά τον οποίο οι στρατηγικές τους θα συμβάλλουν στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας.

Τα κράτη μέλη εξακολουθούν να αποδίδουν ειδική προσοχή στην αύξηση της ποιότητας της δημόσιας έρευνας. Στο πλαίσιο αυτό, η θεσμική αναδιάρθρωση των φορέων που διενεργούν έρευνα αποτελεί υπό εξέλιξη διαδικασία σε πολλά κράτη μέλη, εν γένει ωθούμενη από την ανάγκη να υπάρχει βεβαιότητα ότι η επιτελούμενη δημόσια έρευνα στις αντίστοιχες χώρες μπορεί να καλύψει τα ανώτατα πρότυπα σε παγκόσμια κλίμακα.

Προκειμένου να υπάρξει παρακίνηση για ιδιωτικές επενδύσεις Ε&Α, τα φορολογικά κίνητρα για εκτέλεση εργασιών Ε&Α από τις επιχειρήσεις εξακολουθούν να αποτελούν μέσα μείζονος σημασίας για τις κυβερνήσεις. Κατά τα τελευταία έτη μεγάλος αριθμός χωρών της ΕΕ εγκαινίασε φορολογικά κίνητρα, ενώ άλλες χώρες ενίσχυσαν υφιστάμενους μηχανισμούς. Τα κράτη μέλη τα οποία επί του παρόντος δεν διαθέτουν τέτοιους μηχανισμούς, όπως η Γερμανία, η Φινλανδία και η Σουηδία, έχουν όλο και μεγαλύτερο συμφέρον να τους χρησιμοποιήσουν για να τονώσουν την Ε&Α στις ΜΜΕ και να καλλιεργήσουν τη συνεργασία μεταξύ δημόσιας έρευνας και βιομηχανίας. Τα φορολογικά κίνητρα για Ε&Α με τη μορφή των κοινωνικών επιβαρύνσεων της εργασίας λειτουργούν στη Γαλλία, το Βέλγιο, τις Κάτω Χώρες και την Ισπανία.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο αυξανόμενος ρόλος της πολιτικής συνοχής στη χρηματοδότηση εργασιών Ε&Α μπορεί σαφώς να παρατηρηθεί ειδικώς σε ορισμένα από τα νέα κράτη μέλη. Η αποτελεσματική χρήση των διαρθρωτικών ταμείων που προορίζονται για έρευνα και καινοτομία αποτελεί σημαντική ευκαιρία για πολλές χώρες στις οποίες το επίπεδο της χρηματοδότησης εξακολουθεί να είναι χαμηλό.

5. Μελλοντικές προοπτικές

Όλα τα ανωτέρω επιτεύγματα προετοίμασαν το έδαφος για το 2008, το δεύτερο έτος υλοποίησης του ΠΠ7 και έτος σημαντικών νέων εξελίξεων για τον ΕΧΕ.

Η Πράσινη Βίβλος για τον ΕΧΕ έδωσε λαβή για το σχεδιασμό των πέντε πρωτοβουλιών των ΕΧΕ, οι οποίες προτείνονται στη διάρκεια του 2008. Επιπλέον, στη διάρκεια της Σλοβενικής Προεδρίας της ΕΕ θα δρομολογηθεί «η διαδικασία της Λουμπλιάνα». Στόχος της διαδικασίας αυτής θα είναι η δημιουργία ενός μακροχρόνιου κοινού οράματος του ΕΧΕ που αναπτύσσεται σε σύμπραξη με τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, με ευρεία στήριξη από εμπλεκόμενους φορείς και πολίτες.

6. Συμπληρωματικές πηγές πληροφοριών

Περισσότερες λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής το οποίο συνοδεύει την παρούσα έκθεση. Για περισσότερες πληροφορίες, διατίθενται στο κοινό τα ακόλουθα:

- Ετήσιες εκθέσεις παρακολούθησης για το πρόγραμμα-πλαίσιο και για τα ειδικά προγράμματα, οι οποίες κάνουν συνοπτικό και ανεξάρτητο απολογισμό της προόδου και της ποιότητας των μέτρων που λαμβάνονται για την υλοποίηση των προγραμμάτων.

- Εκθέσεις πενταετούς αξιολόγησης, στις οποίες εξετάζονται η υλοποίηση και τα επιτεύγματα των κοινοτικών δραστηριοτήτων έρευνας κατά τα πέντε προηγούμενα έτη.

- Εκθέσεις με τα βασικά αριθμητικά στοιχεία που δημοσιεύονται κατ' έτος, οι οποίες παρέχουν σειρά δεικτών με τους οποίους αξιολογείται η θέση κατάταξης της Ευρώπης στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας.

- Στατιστικά στοιχεία σχετικά με την επιστήμη και τεχνολογία στην Ευρώπη (Eurostat): στατιστικά στοιχεία σχετικά με τους προϋπολογισμούς Ε&Α, τις δαπάνες Ε&Α, το προσωπικό Ε&Α και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στα κράτη μέλη, με ανάλυση ανά περιφέρεια.

- Μελέτες και αναλύσεις δημοσιευόμενες σε σχέση με τα κοινοτικά προγράμματα ΕΤΑ, οι οποίες πραγματεύονται ζητήματα που αφορούν ειδικώς τα πεδία ΕΤΑ που καλύπτουν.

Τα περισσότερα από τα έγγραφα αυτά είναι διαθέσιμα ή είναι δυνατόν να παραγγελθούν από τις ιστοσελίδες της Επιτροπής:

- Την πύλη πρόσβασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή τον δικτυακό τόπο EUROPA: http://europa.eu/index_en.htm

- Τον δικτυακό τόπο CORDIS που περιέχει εκτενείς πληροφορίες για το πρόγραμμα πλαίσιο ΕΤΑ:: http://cordis.europa.eu

- Τον δικτυακό τόπο CORDIS που περιέχει πληροφορίες για τις εξελίξεις στον ΕΧΕ: http://cordis.europa.eu/erawatch/

- Τον δικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης «Έρευνα» της Επιτροπής:http://ec.europa.eu/dgs/research/index_en.html

- Τον δικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης «Κοινωνία της Πληροφορίας» της Επιτροπής:http://ec.europa.eu/dgs/information_society/index_en.htm

- Τον δικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης «Επιχειρήσεις» της Επιτροπής:http://ec.europa.eu/enterprise/index_en.htm

- Τον δικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης «Ενέργεια και Μεταφορές» της Επιτροπής: http://ec.europa.eu/dgs/energy_transport/index_en.html

- Τον δικτυακό τόπο του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ): http://www.jrc.ec.europa.eu

- Τον δικτυακό τόπο της Eurostat: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/

[1] “Στην αρχή κάθε έτους η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση, η οποία αναφέρεται ιδίως στις δραστηριότητες του προηγούμενου έτους στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης και της διάδοσης των αποτελεσμάτων καθώς και στο πρόγραμμα εργασία του τρέχοντος έτους.”

[2] COM(2007)161 της 04.04.2007.

[3] http://ec.europa.eu/research/era/index_en.html

[4] http://ec.europa.eu/invest-in-research/pdf/download_en/keyfigures_071030_web.pdf

[5] COM(2007)182 της 04.04.2007.

[6] http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms_Data/docs/pressData/en/ec/94932.pdfCOM(2007)182 της 04.04.2007.

[7] COM (2007) 474 της 16.08.2007.

[8] COM(2007)799 της 14.12.2007.

[9] http://ec.europa.eu/invest-in-research/policy/philanthropy_en.htm

[10] COM(2006)458 της 14.08.2006.

[11] ΕΕ L 57 της 24.02.2007.

[12] ΕΕ L30 της 04.02.2008.

[13] ΕΕ L97 της 09.04.2008.

[14] COM(2003)226 της 04.06.2003.

[15] Τα 11 κράτη μέλη με υψηλή έως πολύ υψηλή αύξηση έντασης Ε&Α αντιπροσωπεύουν ποσοστό μόλις 16% του ΑΕΠ της EΕ27, ενώ τα 16 κράτη μέλη με περιορισμένη ή και αρνητική αύξηση έντασης Ε&Α αντιπροσωπεύουν ποσοστό 84% του ΑΕΠ της ΕΕ27.

[16] Πλέον πρόσφατο έτος για το οποίο διατίθεται ανάλυση ανά πηγή χρημάτων.