ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (83) 653 
 
 
 
Vol. 1983/0 240 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation. 
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen 
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983, 
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003 
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit 
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5 
der genannten Verordnung freigegeben. 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
COΜ(83) 653 τελικό  
Βρυξέλλες, 18 Νοεμβρίου 1983
ΑΝΕΡΓΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ  
(ανακοίνωση της Επιτροπης προς το Συμβούλιο)

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
COΜ(83) 653 τελικό  
Βρυξέλλες, 18 Νοεμβρίου 1983
ΑΝΕΡΓΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ  
(ανακοίνωση της Επιτροπης προς το Συμβούλιο)
COΜ(83) 653 τελικό

Η ΑΝΕΡΓΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Ανέλυητη κ·ι προοπτικές
I. .  ΕΙΣΑΓΩΓΗ
II. Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ : Ο ΟΓΚΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗ­
ΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ
: III- Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΝΕΡΓΊΑ
Α. ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Β. ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΊΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ
IV. Η ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΊΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
Α. ΤΥΠΟΛΟΓΊΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΘΕΣΠΙΣΤΕΙ  
Β. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
V. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΊΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ
Α. ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ  
Β. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ
. ΔΗΜΙΟΥΡΓΊΑ ΘΕΣΕΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΛΗΨΕΙΣ  
. ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ, ,  ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ  
. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΕΜΠΕΙΡΙΩΝ
Πκρέρτημα I : Στ«τιβτικβ βτοιχείβ
Πβρδ^τημα II : Ανβκεφαλβίωωη των εθνικών μέτρων

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Τα τελευταία δέκα χρόνια, υπάρχει σε όλα τα κράτη μέλη ειδικό πρόβλημα .  
ανεργίας των γυναικών, με ορισμένες διαφορές ανάλογα με τον όγκο της*  
τα χαρακτηριατικδ της και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την καταπολέμησή  
της. Ωστόσο η πολιτική, οικονομική και κοινωνική σημασία της είναι παρεμφε­
ρής και εντάσσεται σε διπλό πλαίσιο :
- αφενός, σε οικονομικό πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από γενική κρίση της  
απασχόλησης και σε βάθος αναδιάρθρωση της οικονομικής και βιομηχανικής  
δραστηριότητας και, παράλληλα, από αύξηση των ποσοστών γυναικείας δρα—  
στηριότητας
- αφετέρου, σε πολιτικό πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από τον μακροχρόνιο  
στόχο για την προώθηση της ισότητας ευκαιριών ανδρών και γυναικών στην  
κοινωνία και ιδίως στο θέμα της απασχόλησης, καθώς και από συγκεκριμένες  
υποχρεώσεις για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης.
Η τρέχουσα κατάσταση γίνεται ολοένα και πιό ανησυχητική λόγο των οικονομι­
κών δυσχερειών και των μεταβολών στην αγορά της εργασίας που δεν παρακωλύουν  
μόνο τις νέες προσπάθειες για τη δημιουργία ίσων ευκαιριών, αλλά και θέτουν  
σε αμφισβήτηση τα κεκτημένα του παρελθόντος στον τομέα αυτό και δημιουργούν  
νέα εμπόδια για την ένταξη των γυναικών στην επαγγελματική ζωή α#ό όρους  
ίσους με των ανδρών.
Το νέο κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης για την προώθηση της ισότητας ευκαιριών  
για τις γυναίκες αποδεικνΰει τη συνεχώς αυξανόμενη ανησυχία της Κοινότητας  
για την κατάσταση αυτή. Περιέχει ορισμένες ειδικές ενέργειες με σκοπό  
την τροποποίηση ορισμένων από τους παράγοντες που έχουν άμεση επίδραση  
στις προοπτικές απασχόλησης των γυναικών (1).
(1) COM (81) 75Θ τελικό, π.χ. ένταξη στην ενεργό ζωή (10), επαγγελματικές  
επιλογές (11), κατάργηση του διαχωρισμού στην απασχόληση (Ϊ2), ανάλυση  
των τάσεων ως προς την απασχόληση των γυναικών (13), καταμερισμός των  
επαγγελματικών ευθυνών (15), εξέλιξη της νοοτροπίας (16).

- 2 -
Πολλές ττι6 πρόσφατες πρωτοβουλίες έχουν εξάλλου σαν αντικείμενο τη συμβολή  
στην καταπολέμηση της ανεργίας, περιλαμβανόμενης και της ανεργίας των γυναικών,  
και ιδίως αυτές που αφορούν την απασχόληση των νέων (2), την αναδιοργάνωση  
του χρόνου εργασίας και την ανόπτυξη πολιτικών για την επαγγελματική κατάρτιση  
(3).
Το παρόν έγγραφο συνοψίζει τα προβλήματα της ανεργίας των γυναικών και τα μέτρα  
που έχουν θεσπιστεί για την καταπολέμησή της. Το τελικό τμήμα υπενθυμίζει τους  
βασικούς στόχους και αρχές που θα πρέπει να ενισχύσουν τον αγώνα κοιτά της  
ανεργίας των γυναικών και παρέχει, για καθένα από τους τομείς παρέμβασης, κατευ­
θύνσεις για τη μελλοντική δράση στο κοινοτικό επίπεδο και στα κράτη μέλη.
(1) Ανακοίνωση προς το Συμβούλιο για "την προώθηση της απασχόλησης των νέων".  
COM(83) 211 τελικό.
(2) Υπόμνημα για τη μείωση και αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας COM (82)
809 τελικό και σχέδιο σύστασης σχετικά με τις αρχές κοινοτικής πολιτικής  
για τη μείωση και αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας.
(3) Ψήφισμα του Συμβουλίου της 2ας Ιουνίου 1983 σχετικά με τα μέτρα για  
την επαγγελματική κατάρτιση στις νέες τεχνολογίες πληροφόρησης*
Ψήφισμα του Συμβουλίου της 11ης Ιουλίου 1983 σχετικά με τις πολιτικές  
επαγγελματικής κατάρτισης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα για τη δεκαετία του 80*
Ψήφισμα του Συμβουλίου και των Υπουργών Παιδείας που συνήλθαν ατο πλαίσιο  
του Συμβουλίου της 19.9.1983, για τα μέτρα σχετικά με την εισαγωγή νέων  
τεχνολογιών πληροφόρησης στην εκπαίδευση.

- 3 -
II. Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ TQN ΓΥΝΑΙΚΩΝ : Ο ΟΓΚΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ
a)*Ογκος
Μολονότι το οικονομικό και κοινονικό πλαίσιο δεν είναι πολύ ευνοϊκό για την  
απασχόληση, η αύξηση του γυναικείου ενεργού πληθυσμού της Κοινότητας συνεχίζεται  
με υψηλό ρυθμό ( 0,8% το 1981). Έτσι ο πληθυσμός αυτός έφθασε από
35.783.000 γυναίκες το 1970 σε 42.928.000 το 1982 (Ευρόπη τον 9) (ΐ). Επομένως  
η αύξση ανήλθε σε 20% σε μία δεκαετία ενώ παραμένει σχεδόν σταθερή για τον  
ανδρικό πληθυσμό (0,78% για την ίδια περίοδο).
Η όνοδος του συνολικού ποσοστού γυναικείας δραστηριότητας εκφρόζει αυτή την  
κοινοτική τόση (1970 : 27,7 % και 1981 : 31,6$)) (2)* το ποσοστό συμμετοχής τον  
γυναικών στον ενεργό πληθυσμό ήταν 37,5% το 1982 έναντι 35,5 % το 1970 (Ευρόπη  
τον 9) (3), με σημαντικές διαφορές κατά χώρα (κυμαίνονται από 28,8% στην Ιρλαν­
δία μέχρι 44,9 % στη Δανία το 1982). Το 1981, το ποσοστό δραστηριότητας τον  
νέον γυναικών κότο τον 25 ετών ήταν 48,4% (4).
Το φαινόμενο αυτό Οφείλεται κυρίας στην αύξηση του ποσοστού συμμετοχής τον  
ενηλίκον εγγόμον γυναικών και των μητέραν. Εξάλλου η ταυτόχρονη αύξηση στις  
ευροπαΤκές χώρες του αριθμού τον μονογονικών οικογενειών και της μέσης διάρκειας  
αυτών τον μονογονικών καταοτάσεον έχει επίσης σημαντικό αντίκτυπο στο είδος  
δραστηριότητας ή στη μη δραστηριότητα τον γυναικών, διότι σ’αυτή την ομάδα  
το ποσοστό δραστηριότητας των γυναικών είναι το υψηλότερο.
β) Χαρακτηριστικά
Παρά την πρόσφατη πρόσβαση των γυναικών σε επαγγέλματα που θεωρούνται ος παρα­
δοσιακά ανδρικά, ή συγκέντρωση των γυναικών σε ορισμένους τομείς δραστηριότητας  
ή θέσεις απασχόλησης είναι τόσο σαφής όσο και στο παρελθόν. Εξάλλου, η αναδιάρ­
θρωση των οικονομικών δραστηριοτήτων μεταφράζεται ιδίως σε σημαντική πτώση της  
βιομηχανικής απασχόλησης στις μεγάλες βιομηχανίες κατανάλοσης όπως είναι η  
κλωστοϋφαντουργία, η ένδυση, τα δέρματα και σκήτη, που αποτελούν όλες τομείς  
με μεγάλο ποσοστό γυναικείας απασχόλησης, και στην ανάπτυξη της μισθωτής απασχό­
λησης στις υπηρεσίες (δ}.
1) βλ. πίνακα 1
2) βλ. πίνακα 2  
3J βλ. πίνακα 3
4J EUROSTAT - Απασχόληση  
,5) βλ. πίνακα 5και ανεργία (1983)

- 4 -
Οι υπηρεσίες απασχολούν σαν μισθατούς τόσες γυναίκες όσους και άντρες,  
ενώ οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μόλις το ένα τέταρτο τον μισθωτών της  
βιομηχανίας.
0 δημόσιος τομέας ιδίας απορρόφησε μεγάλο αριθμό γυναικών που αναζητούν  
απασχόληση και που αποτελούν σημαντικό και συνεχώς αυξανόμενο τμήμα τον  
προσώπων που απασχολούνται από τις δημόσιες αρχές.
Οι γυναίκες εξακολούθησαν να εγκαθίστανται στην αγορά εργασίας αλλά κατα­
λαμβάνουν συνήθως δευτερεΰουσες θέσεις απασχόλησης στους τομείς τον υπηρε­
σιών ενώ η πρόσβασή τους σε ανώτερες θέσεις που προσφέρουν καλύτερες απο­
δοχές και δυνατότητες προώθησης ήταν και παραμένει χαμηλή.
Αυτή η ελάχιστα ευνοϊκή ποιοτική εξέλιξη της απασχόλησης των γυναικών συνο­
δεύτηκε τα τελευταία αυτά χρόνια στις περισσότερες χώρες από αύξηση της  
εργασίας κατά μερική απασχόληση. Στην Ευρώπη των 9, περίπου το 24% των γυναι­
κών (1), κατέχει κύρια θέση μερικής απασχόλησης (έναντι 1,8% τον αντρών).
Η γυναικεία εργασία κατά μερική απασχόληση αυξήθηκε δύο φορές περισσότερο  
από την εργασία κατά πλήρη απασχόληση στην ίδια περίοδο, ενώ για τους  
άντρες σημειώθηκε μείωση. Επιπλέον, μεταξύ τον χορών στις οποίες το γυναικείο  
ποσοστό δραστηριότητας είναι το υψηλότερο, δύο (η Δανία και το Ηνωμένο  
Βαέτίλειο) έχουν το μεγαλύτερο ποσοστό εργαζομένων κατά μερική απασχόληση.
(1) Ανάλογα με τις χώρες υπάρχουν πολλές σημαντικές διαφορές : περίπου
θ% τον μισθωτών γυναικών εργάζονται κατά μερική απασχόληση στην Ιταλία,
ενώ στη Δανία το ποσοστό είναι 43,6%. (Πίνακας 4 στο Παράρτημα).

-  5 - ν/1494/83-3.
Μ Κ/εσ
I I I .  Η ΓΥ Ν Α ΙΚ Ε ΙΑ  ΑΝΕΡΓΊΑ
Λόγω της κρ ίσ ης^ γυναικεία ανεργία ( ΐ)  ενισχΰθηκε σ τις χώρες που ήταν 
ακόμη χαμηλή, μέχρι σημείου που δεν την απέφυγε κομία ομδδα ηλικίας, 
καμία ειδίκευση και καμία κατηγορία γυναικών.
Η  αΰξηση της γυναικείας ανεργίας (2) κατό τη διδρκεια της δεκαετίας
του 1970 ήταν κατδ 15 %  μεγαλότερη από την αΰξηση της ανδρικής ανεργίας' 
από το 1970 μέχρι το 1981, το ποσοστό ανεργίας των ανδρών πολλαπλασιδ- 
στηκε επί 3.4, το ποσοστό των γυναικών επί 5.3.
Η  αναλογία των γυναικών (3) μεταξΰ των ανέργων έφτασε το Δεκέμβριο του 1982 
ένα κοινοτικό μέσο όρο ύψους 40,5 %  έναντι 36 %  του απασχολούμενου 
εργατικού δυναμικού. Το 1982, το ποσοστό των ανέργων γυναικών έφτασε 
το 11,2 για  την Ευρώ πη των 10 έναντι 9,5 %  γ ια  τους δνδρες εργαζόμενους.
Το 1982 πδντα οι δνεργες νέες κότω των 25 ετών αντιπροσώπευαν το 48 %  του 
συνόλου των ανέργων κδτω των 25 ετών και η πλειοψηφία (53%) δνεργων 
γυναικών είχ ε η λικία  κδτω των 25 ετών (4).
Α. Ατίά και παρδγοντες
Η  εξέλιξη αυτή οφείλεται ιδίως σε τέσσερα αλληλένδετα στοιχεία που
είνα ι τα εξής :
1. η ανεπδρκεια δυνατοτήτων απασχόλησης που Βα επέτρεπαν την απορρόφηση 
της προσφορδς γυναικείου εργατικού δυναμικού
Ενώ  η ζήτηση εργασίας των γυναικών αυξανόταν συνεχώς, και μολονότι 
οι γυναίκες αύξησαν τον όγκο των μισθωτών, η συνολική προσφορδ 
εργασίας δεν μπόρεσε να απορροφήσει το σύνολο αυτού του εργατικού δυνα­
μικού, και ιδίως τ ις  γυναίκες που έμπαιναν για  πρώτη φορδ στην 
αγορδ εργασίας.
2. η αυξημένη συγκέντρωση των ειδικεύσεων και των γυναικείων απασχολήσεων 
μετδ το πέρασμα από την ανεργία
Η  κατδρτιση, και ιδίως ο τύπος κατδρτισης, είνα ι αποφασιστική για  
την πρώτη επαγγελματική ένταξη αλλδ και για  τ ις  μεταγενέστερες 
δυνατότητες απασχόλησης, ε ίτ ε  γ ια  την παραμονή στην ενεργό ζωή, 
ε ίτ ε  για  την επανδληψη της δραστηριότητας μετδ από διακοπή.
Όμως, οκριβώς αυτός ο τύπος της κατδρτισης και ειδίκευσης καθώς 
και η έλλειψη δικτύου γνωριμιών ικανών να φέρουν σε επαφή τ ις  
προσφορές απασχόλησης και τ ις  γυναίκες που αναζητούν απασχόληση, 
είνα ι τα στοιχεία που φαίνεται ότι τοποθετούν τ ις  γυναίκες σε 
μειονεκτική θέση.
( ΐ)  βλ. πίνακες 6 μέχρι 17
(2) βλ. πίνακα 7
(3) βλ. πίνακα 8
(4) βλ. πίνακα 9 και 9α

-  6 -
Η  τάση τους να παραμένουν στα παραδοσιακά κυκλώματα που οδηγούν στα 
ονομαζόμενα γυ να ικεία  επαγγέλματα με προοπτικές πρόσληψης που 
ε ίν α ι πλέον μειωμένες, π ερ ιο ρ ίζει τη δυνατότητα απασχόλησης τους 
και τ ις  τοποθετεί σε υποδεέστερη θέση όσον αφορά την πρόσβαση σε 
απασχόληση, ιδίω ς κατά τ ις  περιόδους οικονομικής ανάκαμψης όταν οι 
επ ιχειρ ή σ εις αναδιαρθρδνονται και εισάγουν νέες τεχνολογίες 
που απαιτούν νέες ε ιδ ικ ε ύ σ ε ις  τεχνική ς φύσης τ ις  οποίες δεν διαθέ-τ 
τουν οι γυναίκες ακόμη και όταν ε ίν α ι νέες. Έ τ σ ι, το πέρασμα 
από μ ία  περίοδο αναεργίας ενισ χύει ακόμη περισσότερο αυτή την τάση 
έλλειψης ειδίκευσ ης των γυναικών απέναντι στην πλειοψηφία των 
επαγγελμάτων που αναπτύσσονται σήμερα.
Αυτή η στενότητα της κλίμακας των γυναικείω ν ειδικεύσεω ν δεν απορ­
ρ έει μόνο από επαγγελματικές επ ιλογές. Α ντικατοπ τρίζει επίσης 
το διαχωρισμό των απασχολήσεων ανάλογα με το φύλο, που ε ίν α ι ακόμη 
πολύ διαδεδομένος.
Το γεγονός ό τι οι γυναίκες συμμετέχουν σε μικρό ποσοστό στην 
εσωτερική αγορά εργασίας των επιχειρήσεων (προαγωγή, χρησιμοποίηση 
των ικανοτήτων τους) μπορεί να εξηγήσει τ ις  δυσχέρειές τους να 
επωφελούνται από τ ις  ενέρ γειες επανεκπαίδευσης μέσα στην ε π ιχ ε ί­
ρηση και προσαρμογής σ τις  νέες τεχνολο γίες.
3. Η  εξέλ ιξη  των τρόπων δια χείρ ισ η ς του εργατικού δυναμικού
0 κόσμος της εργασίας, αναζητώντας μεγαλύτερη ε υ ε λ ιξ ία  ως προς το 
εργατικό δυναμικό, καταφεύγει ολοένα και συχνότερα σε μορφές 
αβέβαιης εργασίας (συμβάσεις ορισμένου χρόνου, πρόσκαιρη εργασία 
(1 ), εργασία αναπλήρωσης, εργασία στο σ π ίτι) που ανταποκρίνονται 
στην προσφορά εργασίας των γυναικών. Ιδ ια ίτε ρ η  μ νεία  πρέπει να γ ίν ε ι 
όσον αφορά την εργασία κατά μερική απασχόληση που δημιουργεί 
σε ορισμένες χώρες ανησυχητικές καταστάσεις τόσο όσον αφορά την ποι­
ότητα ή τη μορφή της ίδ ια ς  της εργασίας όσο και την κοινω νική προστασία 
της (2).
( ΐ)  η Επιτροπή υπέβαλε τον Απρίλιο του 1982 στο Συμβούλιο πρόταση οδηγίας 
γ ια  την πρόσκαιρη εργασία -  00Μ(θ2) 155 τελ ικ ό
(2) βλέπε σχετικά την πρόταση οδηγίας για την εθελοντική εργασία κατά μερική
απασχόληση —  00Μ(θ2) 830 τελικό

-  7 -
Απδ την ίδια τη φύση τους, αυτές οι μοφρές "μη -τ υ π ικ ή ς " εργασίας Προ_  
καλούν την επιστροφή στην ανεργία η οποία όταν επαναλαμβάνεται  
τείνει να αυξήσει τη διάρκεια των περιόδων μη δραστηριότητας και  
δημιουργεί καταστάσεις μακροχρόνιας ανεργίας.
4. Τα διακριτικά αποτελέσματα των διακυμάνσεων του οικονομικοδ κδκλου
Κατά τη διάρκεια της περιόδου 1970/1981, ο ρυθμός αΰζησης της  
εγγεγραμμένης ανεργίας ήταν ταχότερος για τις γυναίκες παρά για  
τους άνδρες και δεν σημείωσε γενικά τις κάμψεις που παρατηρήθηκαν  
για τους τελευταίους το 1972/1973 και το 1978/1979.
Οι κυκλ|κάς διακυμάνσεις της ανεργίας θίγουν διαφορετικά τις γυναίκες  
και τους άνδρες ακόμα και όσον αφορά τους νέους.
Οι διακυμάνσεις της ανδρικής ανεργίας είναι εντονότερες απδ τις  
διακυμάνσεις της γυναικείας ανεργίας και συμβαδίζουν με τις φάσεις  
του οικονομικού κύκλου. Αντίθετα, φαίνεται ότι οι γυναίκες παρα-  
δόξως θίγονται σχετικά λιγότερο από τους άνδρες κατά τις περιό­
δους βαθειάς ύφεσης λόγω της κατανομής τους σε ορισμένους τομείς  
της απασχόλησης η οποία προστατεύει ένα όχι ευκαταφρόνητο ποσοστό  
[δημόσιες απασχολήσεις), αλλά κινδυνέουν να συναντήσουν μεγαλύτερες  
δυσχέρειες εξόδου απδ την ανεργία όταν αρχίζει η ανάκαμψη της  
οικονομίας, και η πρόσληψη του νέου εργατικού δυναμικού μπορεί να  
γίνει με πολύ αυστηρά κριτήρια επιλογής.
3· Ειδικές πλευρές της ανεργίας των γυναικών
Η κατηγορία των ανέργων γυναικών είναι μία πολύ γενική κατηγορία  
που καλύπτει στην πράξη πολλές διαφορετικές καταστάσεις και κατά  
συνέπεια χρειάζονται διαφοροποιημένες απαντήσεις πιο προσαρμοσμένες  
στα ιδιαίτερα προβλήματα που συναντούν οι άνεργες.
Μεταξύ αυτών, ορισμένες ομάδες είναι πιο ευαίσθητες από άλλες* πρόκειται  
κυρίως για τις νέες γυναίκες (ΐ), για τις άγαμες μητέρες, για τις  
ηλικιωμένες γυναίκες (όταν είναι ιδίως στήριγμα της οικογένειας)  
και τις μετανάστριες.
Γ1) βλέπε 00Μ(θ3) 211 τελικό

-  a -
Ετο πλαίσιο αυτό, οι γυναίκες αποτελούν μ ία  ομδδα και υπο-ομδδες 
στο μέσο πληθυσμδν που βρίσκονται σε μ ειο νεκτική  θέση απέναντι 
στην ανεργία.
Κδθε δνεργος χαρακτηρίζεται απδ το επίπεδο κατδρτισης και ειδίκευσ ής του, 
απδ την η λ ικ ία  του και την προηγούμενη επαγγελματική πείρα του* ωστόσο 
ο κίνδυνος της γυνα ικεία ς ανεργίας ε ίν α ι αυξημένος λόγω δλλων ειδικώ ν παραγόντων 
που συνδέονται έμεσα με το φύλο και με το ρόλο που αναλαμβδνουν κατδ 
παρδδοση οι γυναίκες στην κοινω νία.
α) Τα οικογενειακό βδρη τα οποία ανήκουν ακόμη σε μεγδλο μέρος σ τις
γυναίκες, αποτελούν εμπόδιο γ ια  τη γραμμική εξέλ ιξη  της επαγγελματικής 
σταδιοδρομίας των εργαζομένων μητέρων ενδ γ ια  τους εργαζόμενους πατέρες 
τα βδρη αυτδ αποτελούν ευνοϊκό παρδγοντα στα μδτια  των εργοδοτδν.
Πρδγματι η ευθύνη των π αιδιδν ωθεί ορισμένες γυναίκες να διεκδψουν 
τ ις  δραστηριότητές τους γ ια  να τα αναθρέψουν (και μεταξύ των γυναικδν 
που αναζητούσαν απασχόληση, το 19%  ε ίχ ε ι διακόψει τη σταδιοδρομία 
του) ή να επ ιλέξουν, τουλδχιστον προσωρινό, μορφές εργασίας λιγότερο 
αναγκαστικές ί εργασία κατδ μερική απασχόληση, κατδ αναπλήρωση, με σύμβαση 
ορισμένου χρόνου, στο σ π ίτι.
Εξδλλου ο ι μόνες γυναίκες που ε ίν α ι στήριγμα ο ικο γένεια ς .αποτελούν μ ία  
κατηγορία που αντιμετω π ίζει ιδ ια ίτε ρ α  υψηλό ποσοστό ανεργίας.
Τέλος, ο παραδοσιακός ρόλος της γυναίκας σαν κύριου υπεύθυνου γ ια  την 
οικογενειακή και ο ικια κή  ζωή τ ε ίν ε ι να ενισχύσει την ιδέα ό τι γ ια  τη 
γυναίκα η ανεργία β ιδ νετα ι πιο εύκολα.
β) Πέρα από την απουσία κατδρτισης ή ειδ ίκευ σ η ς, η ακαταλληλότητα των 
προσόντων ε ίν α ι εκείνη  που ενισ χύει το διαχωρισμό των απασχολήσεων 
που επιβαρύνει την κατδσταση των γυναικδν που αναζητούν απασχόληση 
σε σχέση με την κατδσταση των ανδρδν : έλλειψη προσαρμογής της βασικής 
κατδρτισης, ανεπδρκεια της τεχνολογικής κατδρτισης ιδίω ς. Αυτή η 
ανεπδρκεια ε ίν α ι αναμφίβολα φορέας πιο δραματικδν συνεπειών : οι 
γυνα ίκες, έστω και νέες, ε ίν α ι τόσο δσχημα προετοιμασμένες γ ια  τ ις

-  9 -
απασχολήσεις που δημιουργοΰνται ή που θα δημιουργηθοΰν που δεν θα 
μπορέσουν, κατά το μεγαλύτερο μέρος τους, να επωφεληθούν απ6 την ανά­
καμψη της οικονομίας όταν θα γ ίν ε ι.
γ ) Αν και η ανάπτυξη της γυνα ικεία ς απασχόλησης σημείωσε αρκετό ταχύ
ρυθμδ, παρδλληλα δημιουργήθηκε ένα φαινόμενο αβεβαιότητας των απασχολήσεων 
που προορίζονται γενικδ  γ ια  τ ις  γυναίκες (εκτελεσ τικές εργασίες με
χαμηλούς μισθούς, ......... } το οποίο συμβδλλει στην περιθωριοποίησή τους
ως
 προς την απασχόληση και στην αύξηση της συχνότητας της ανεργίας τους, 
στην επιδείνωση της ποιότητας του γυναικείου εργατικού δυναμικού 
και στον περιορισμό της μακροπρόθεσμης δυνατότητας απασχόλησής του.
δ) Η  αρκετδ διαδεδομένη ιδέα ό τι η εργασία των γυναικών ε ίν α ι παρεπόμενη 
εργασία, που συμπληρώνει την εργασία του στηρίγματος της ο ικο γένεια ς 
ή εργασία δεύτερης κατηγορίας, έχ ει σαν αποτέλεσμα τη θεώρηση ό τι οι 
γυναίκες αποτελούν ένα απόθεμα εργατικού δυναμικού το οποίο μπορεί 
να χρησιμοπ οιείται σε περίοδο οικονομικής ανδπτυξης και ευμάρειας 
και απομακρύνεται σε περίοδο ύφεσης ή στην καλύτερη περίπτωση χρησι­
μ οπ ο ιείται με το ελάχιστο δυνατό μισθολογικδ κόστος.
IV . Η  ΚΑΤΑΠΟ ΛΕΜ ΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΤΩ Ν  ΓΥΝΑΙΚΩΝ
Ό λες οι χώρες έλαβαν συγκεκριμένα μέτρα γ ια  να καταπολεμήσουν τ ις  α νι­
σότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών στην αγορδ εργασίας. Δεν περιορίστηκαν 
στη θέσπιση των όρων μιας τυπικής ισότητας.
Οι ενέρ γειες που αναλήφθηκαν γ ια  την καταπολέμηση της ανεργίας των γυναικών 
ε ίν α ι πολύ διαφορετικές ανάλογα με τ ις  χώρες ( ΐ) .  Οι διαφορές αυτές 
οφείλονται στο μη γραμμικό χαρακτήρα της εξέλιξη ς της ανεργίας των γυναικών 
καθώς και σ τις  προτεραιότητες που όρισαν οι διάφορες κυβερνήσεις στον τομέα 
της π ο λιτική ς της απασχόλησης και της οικονομικής, κοινω νικής ή γενικής 
π ο λιτική ς.
(0 βλέπε στο παράρτημα II την ανακεφαλαίωση των μέτρων που έχουν λάβει
τα κράτη μέλη

-  4  *  *  *  *  *  10 “  V /1494/2/83— EL
ΜΚ/ιθ
A. Τυπολογία τον πολιτικών και των Μέτρων που έχουν 8εσττι οτεΓ
Οι πολιτικές των κρατών μελών για  την απααχώληοη των γυναικών μπορούν
να ενταχθούν στην ακώλουθη τυπολογΓώ η οποία, μολονώτι παρουσιύζεται
με τρώπο οχηματικώ και συνοπτικά, δεΓχνει ωστώσο ορισμένα στοιχεfa :
1. Βέσπιοη γενικών νομικών πράξεων για την ιοώτητα μεταξύ των φύλων
Πρύκειται συνήθως γ ια  την εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών σχετικά  
με την ιοώτητα των αμοιβών (1 ) και μεταχείρισης οτην απαοχώληση (2 )  
και την κοινωνική αοφώλιση (3 )* οι δ ια τάξεις αυτές αποβλέπουν  
οτην παροχή Γδιων δικαιωμάτων σ τις γυναΓκες και στους άνδρες μέσω  
της εξάλειψης των διακρίσεων. Δε χρησιμεύουν οτην εξάλειψη άλλων  
εμποδΓων, κυρΓως κοινωνικής ή πολιτιστικής φύσης, που οδηγούν σε  
καταστάσεις πραγματικής μάλλον παρά νομικής ανισάτητας.
2· ΒελτΓωση της απασχάλησης των γυναικών, τάσο μέσω της εξάλειψης  
των τυπικών και συγκεκριμένων εμποδΓων γ ια  την πρώσβαση σε απασχά—  
ληση των γυναικών (π .χ. αναθεώρηση των προστατευτικών διατάξεων,  
νώμιμες απαγορεύσεις απασχάλησης, διευθέτηση των ώ ρων εργασίας . . . . ) ,  
ώ σο και με τη διεύρυνση των δυνατοτήτων απασχάλησης (π .χ. κατάλληλος  
επαγγελματικάς προσανατολισμάς, διαφοροποίηση των καταρτίσεων και  
ειδικεύσεων, θ ετικ ές ενέργειες προώθησης της ισάτητας ευκαιριών . . .) .
3 . θέσπιση ειδικών  μέτρων γ ια  την καταπολέμηση της ανεργΓας των  
γυναικών, που αποβλέπουν στη βελτΓωση της δυνατάτητας απασχάλησης  
των ανέργων γυναικών (π .χ. ενισχύσεις γ ια  την ένταξη στην απασχάλη-  
ση, εισαγωγή ποσοστώσεων προκειμένου να επωφελούνται απά τα μέτρα  
κατάρτισης ή/και ένταξης, παρέμβαση συμβούλων γ ια  την ιοώτητα στο  
επΓπεδο των υπηρεσιών εύρεσης εργασΓας) και στην άμβλυνση της  
τρωτάτητας των γυναικών απέναντι στην ανεργΓα (μέτρα που προορί­
ζονται γ ια  τη μείωση του κινδύνου απώλειας της απασχάλησης ιδίως  
μέσω της επανεκπαίδευσης).
4. Λήψη υπάψη, σ τις γενικές π ολιτικές για  την καταπολέμηση της
ανεργίας, των χαρακτηριστικών αναγκών των γυναικών. Στο πλαίσιο
αυτά λαμβάνονται μέτρα γ ια  τη βελτίωση των ευκαιριών απασχάλησης
ορισμένων κατηγοριών που περιλαμβάνουν υψηλά ποσοστά γυναικών άπως
είν α ι οι νέοι,  οι άνεργοι μεγάλης διάρκειας και οι α νειδ ίκ ευ το ι·
μέτρα γ ια  τη δημιουργία απασχάλησης σε τομείς στους οποίους οι
γυναίκες έχουν πρώσβαση κατά παράδοση ή μέτρα προσαρμοσμένα σύμφωνα
με ορισμένες λεπτομέρειες στα χαρακτηριστικά ορισμένων ανέργων
γυναικών, και μέτρα καταμερισμού της εργασίας.
Ì1) ΕΕ αριθ. L 45/19 της 13.2.1975 
2) ΕΕ αριθ. L 39/40 της 14.2.1976 
3) ΕΕ αριθ. L 6/24 της 10.1.1979

- 11 -
Β· Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων
Κάθε χώρα, ανόλαγα με το επΓττεδο και τη φύση της ανεργΓας τη ς , το  
κοινω νικο-σ ικονομικό πλαΓσιό τη ς , το οποΓο δε μπορούν να παραβλά­
ψουν οι υπεύθυνοι γ ια  τ ι ς  αποφύσεις, τη θέση που καταλαμβάνουν οι  
γυναΓκες στην οικονομΓα τη ς , θ έ τ ε ι σε εφαρμογή τη δ ικ ό  της στρα­
τη γ ικ ή , έναντι της ανεργΓας τον γυναικών.
Γ εν ικ ό , τα  εκφραζόμενα σε αριθμούς αποτελέσματα των ενεργειώ ν  
που έχουν αναληφθεΓ από ορισμένες χώρες  παραμένουν π εριορισμένα.  
Εξόλλου, σε πολλές περιπτώσεις επρόκειτο γ ια  εν έρ γ ειες  με πειραμα­
τ ικ ό  ό πρότυπο χαρακτήρα, η αξιολόγηση των οποΓων όταν δυσχερές  
λόγω του πολύ μικρού αριθμού προσώπων στα οποΓα αναφέρονται. Πόντως  
μπορούν να συναχθούν ορισμένα συμπερόσματα σ χ ετικό  με τον αντΓκτυπο  
των μέτρων αυτών.
1. Τα κενό των πολιτικώ ν γ ια  την καταπολέμηση τη ς ανεργΓας των
γυναικών
α ) Τα ε ιδ ικ ό  μέτρα που εΓχαν αποφασιστεΓ από πολλό κρότη μέλη,  
ιδΓως στον τομέα της κατόρτισης, του προσανατολισμού, της  
ένταξης και επανένταξης στην ενεργό ζωό, απευθύνονταν  
σ τις  περισσότερες περιπτώσεις μόνο σε μ ερ ικ ές από τ ι ς  
πολυόριθμες κατηγορΓες των γυναικών που αναζητούν απασχό­
ληση : σ τις  γυναΓκες που όθελαν να ενταχθούν καθυστερημένα  
Ó να επανενταχθούν επαγγελματικό μέτό από διακοπό της  
σταδιοδρομΓας ό ακόμη σ τις  μόνες γυναΓκες με ο ικο γ ενεια κό  
βόρη. Πολλό από τα  μέτρα αυτό αντΓ να προσβόλουν τα  
πραγματικό α Γ τια  της ανεργΓας βα έπρεπε μόλλον να χαρακτηρι­
στούν σαν κοινω νικές ε ν έ ρ γ ε ιε ς . Επιπλέον, τα  μέσα που  
διατέθηκαν όταν αρκετό πενιχρό σε σχέση με την έκταση  
του κακού ακόμη και αν τα  ποσό των επενδύσεων και της  
εν έρ γ εια ς όταν αρκετό σημαντικό.

- 12 -
Τα διδάγματα των ενεργειώ ν αυτών, ώσο και αν εΓναι ενδιαφέροντα,  
δεν αποτέλεσαν πάντα αντικεΓμενο ανάλυσης με σκοπώ να γενικευθούν  
τα  θ ε τ ικ ά  στοιχεΓα και να εγκαταλειφθούν τα αρνητικά : τα  μέτρα  
αυτά εΓχαν μέχρι τώρα μώνο π ειραματικά αντΓκτυπο.
Οι κατηγορΓες που θΓγονται περισυώτερο αντιπροσωπεύουν ένα πολύ  
μικρά τμήμα του συνάλου των ανέργων γυναικών.
0 ) Οι υπηρεσΓες εύρεσης εργασίας. Οι γυναίκες επωφελούνται λίγο απά  
τ ι ς  τοποθετήσεις που πραγματοποιούν οι υπηρεσΓες απασχάλησης παρά  
τ ι ς  γ ε ν ικ ές  συστάσεις των αρχών και τους νάμους γ ια  την ισάτητα  
μεταξύ των φύλων. Οι υπηρεσΓες εύρεσης εργασΓας αναπαριστούν πολύ  
συχνά την τάση των εργοδοτών να προσλαμβάνουν μάνο ανδρικά προσω­
πικά ή τουλάχιστον να προτιμούν τ ι ς  προσλήψεις ανδρών.
Προκειμένου να αμβλυνθεΓ αυτά το φαινάμενο του αποκλεισμού, σε  
ορισμένες χώρες τοποθετήθηκαν, σε πολύ περιορισμένη έκταση προς  
το  παρών, σύμβουλοι γ ια  την ισάτητα ευκαιριώ ν που έχουν καθήκοντα  
βοήθειας και συμπαράστασης, προσανατολισμού και κατάρτισης του  
προσωπικού των υπηρεσιών εύρεσης εργασΓας και που αποδεικνύεται  
ά τι εΓναι απαραΓτητο μέσο γ ια  την επαναφορά της ισορροπΓας σ τις  
τοπ οθετήσεις ανάλογα με το  φύλο.
γ ) Τα χρηματοδοτικά κΓνητρα γ ια  την πράσληφη γυναικών ήταν μέχρι σήμερα  
πολύ περιορισμένα και επομένως εΓχαν ελάχισ τες επιπτώσεις στη  
γ εν ικ ή  πάλη κατά τη ς ανεργΓας των γυναικών. Η Επιτροπή επ ιθυμεΓ  
να δ ιεξα χ θ εΓ  συμπληρωματική και ακριβέστερη αξιολάγηση καθώς και  
ανάλυση των α ιτιώ ν  αυτού του περιορισμένου αποτελέσματος.
Αλλά εΓναι ήδη γνωστά άτι στο πλαΓσιο των επιδοτήσεων που χορη­
γούνται γ ια  τη μάνιμη πράσληφη ορισμένων ειδών προσωπικού, οι γ υ -  
ναΓκες υττο- εκπροσωπούνται. ΕπΓσης προκειμένου να ενθαρρυνθούν  
γυναΓιρες να δεχθούν θέση μερικής απασχάλησης, τα  ποσά των κινήτρων  
ήταν τάσο μικρά που το μέτρο εΓχε πολύ μικρή επ ιτυχΓα.

- 13 -
δ) Τα μέτρα πρόσκαιρης απασχόλησης. Οι γυναίκες αποτέλεσαν την πλειο-  
ψηφία μεταξύ αυτών που επωφεΧήθηκαν από τα μέτρα πρόσκαι ρής απασχό­
λησης ατο δημόσι ο τομέα, μαλονύτι φαΓνεται ότι υπο-εκπροσωπούνται  
ίσον αφορά τα μέτρα που σχετίζονται περισσότερο με την άμεση πρόσλη­
ψη σε μόνιμες θέσεις απασχόλησης.
ε) Αποτελέσματα που συνδέονται με τον επαγγελματικό διαχωρισμό μεταξύ  
ανδρων και γυναικών. Είναι χαρακτηριστικό ότι προκειμένου να  
αυξηθούν οι ευκαιρίες των γυναικών ή των νέων κορίτσιων για την  
πρόσβαση σε πρακτικές ασκήσεις στην επιχείρηση ή προγράμματα  
ένταξης στην απασχόληση, ήταν αναγκαίο να συγκεντρωθεί η προ­
σοχή σε τομείς παραδοσιακά γυναικείους. Τα καλύτερα αποτελέσματα  
απέδωσε ο τριτογενής τομέας : (π.χ. εμπόριο, κοινωνικός τομέας,  
διοικητικές υπηρεσίες) και υπό όρους που προορίζονται ακόμα σε  
μεγάλο ποσοστό για τις γυναίκες κατά μερική απασχόληση.
στ) Οι περιορισμοί του προϋπολογισμού τους οποίους αντίμετωπίζουν
όλες οι εθνικές πολιτικές και ιδίως η πολιτική της κοινωνικής ασφά­
λισης θίγουν σε γενικές γραμμές περισσότερο τις εργαζόμενες από  
τους εργαζόμενους. Πράγματι, όσον αφορά την πολιτική για την  
απορρόφηση της ανεργίας, πραγματοποιήθηκαν οικονομίες σε ορισμέ­
νες χέρες μέσω της τροποποίσης της ρύθμισης για την ανεργία :  
είτε με τον περιορισμό του δικαιώματος πρόσβασης στις παροχές  
(π.χ, για τους εργαζόμενους κατά μερική απασχόληση ή τα πρόσωπα  
που δεν έχουν την ιδιότητα του στηρίγματος της οικογένειας (1)  
είτε με τον περιορισμό ή ακόμα την κατάργηση των επιδομάτων  
για ορισμένες ειδικές κατηγορίες (γυναίκες σε επαγγελματική  
επανένταξη ,,.) ή ακόμη με τον χρονικό περιορισμό τους για τις  
ίδιες αυτές κατηγορίες.
(1) με τη διατύπωση αυτή, οι
διακρίσειςπεριορισμοί καταλήγουν στην πράξη σε έμμεσες

-  1 4  -
2 .  Τ α  ο τ ο ι χ ε Γ α  ε π ι τ υ χ Γ α ς  τ ω ν  μ έ τ ρ ω ν  γ ι α  τ η ν  κ α τ α π ο λ έ μ η σ η  τ η ς  α ν ε ρ γ Γ α ς
τ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν
α) Μεταξύ των μέτρων προτιμπσιακής μεταχεΓρισης, ορισμένα κράτη μέλη 
θέσπισαν ποσοτικούς στύχους για τη μεγαλύτερη συμμετοχή των γυ­
ναικών στα μέτρα καταπολέμησης της ανεργΓας. Αναφέρουμε για 
παράδειγμα ! το σχέδιο Avenir jeunes (μέλλον των νέων) στη 
ΓαλλΓα* στο δημάσιο τομέα σ τις Κάτω Χώρες, την προτιμησιακή 
πράσβαση των γυναικάν ακύμη και αν έχουν Γσα προσύντα με τους άνδρες* 
τη χορήγηση στην Ο.Δ. ΓερμανΓας συμπληρωματικήν ενισχύσεων που 
προορΓζονται να αυξήσουν το ποσοστά των γυναικάν που δικαιούνται 
περιάδων κατάρτισης ,
β )  0  δ η μ ά σ ι ο ς  τ ο μ έ α ς  α π ο δ ε ι κ ν ύ ε τ α ι  σ η μ α ν τ ι κ ά ς  τ ο μ έ α ς  υ π ο δ ο χ ή ς  γ ι α  τ η ν  
α π α σ χ ά λ η σ η  τ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν  σ τ ι ς  π ε ρ ι σ σ ά τ ε ρ ε ς  χ ά ρ ε ς .  * Ε δ ω σ ε  τ η  δ υ ν α τ ά -  
τ η τ α  α φ ε ν ά ς  τ η ς  δ ι α φ ο ρ ο π ο Γ η σ η ς  τ ω ν  α π α σ χ ο λ ή σ ε ω ν  π ο υ  κ α τ α λ α μ β ά ν ο υ ν  
ο ι  γ υ ν α Γ κ ε ς  κ α θ ώ ς  κ α ι  τ η ς  ε ι δ ι κ ε υ μ έ ν η ς  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  έ ν τ α ξ η ς  γ ι α  
τ ι ς  δ ι π λ ω μ α τ ο ύ χ ε ς * ι δ Γ ω ς  τ η ς  α ν ώ τ α τ η ς  ε κ π α Γ δ ε υ σ η ς .  Α φ ε τ έ ρ ο υ ,  α υ τ ή  
η  α ν ά π τ υ ξ η  τ ω ν  δ η μ ά σ ι ω ν  θ έ σ ε ω ν  έ δ ω σ ε  τ η  δ υ ν α τ ά τ η τ α  ε ρ γ α σ ι α κ ή ς  
ε μ π ε ι ρ Γ α ς  σ ε  ν έ α  κ ο ρ Γ τ σ ι α  π ο υ  σ υ ν α ν τ ο ύ ν  δ υ σ χ έ ρ ε ι ε ς  σ τ η ν  ε ξ α σ φ ά λ ι σ η  
ε ρ γ α σ Γ α ς  κ α ι  ε π Γ σ η ς  δ ι ε υ κ ά λ υ ν ε  τ η ν  ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή  κ α ι  κ ο ι ν ω ν ι κ ή  ε π α ν έ ­
ν τ α ξ η  μ έ σ ω  α π α σ χ ο λ ή σ ε ω ν  κ ο ι ν ή ς  ω φ ε λ ε Γ α ς  γ ι α  τ ι ς  γ υ ν α Γ κ ε ς  π ο υ  
α ν τ ι μ ε τ ω π Γ ζ ο υ ν  κ ο ι ν ω ν ι κ έ ς  δ υ σ χ έ ρ ε ι ε ς  ι δ Γ ω ς  σ ε  α π α σ χ ο λ ή σ ε ι ς  τ ω ν  
τ ο π ι κ ά ν  δ η μ ά σ ι ω ν  ο ρ γ α ν ι σ μ ά ν .
γ )  Τ α  μ έ τ ρ α  υ π έ ρ  π ο λ ύ  μ ε ι ο ν ε κ τ ι κ ά ν  κ α τ η γ ο ρ ι ά ν  λ ά γ ω  ο ρ ι σ μ έ ν ω ν  χ α ρ α -  
κ τ η ρ ι σ τ ι κ ά ν  ά π ω ς  ε ί ν α ι  η  η λ ι κ Γ α ,  η  κ α τ ά σ τ α σ η  τ η ς  υ γ ε Γ α ς ,  η  ο ι κ ο ­
γ ε ν ε ι α κ ή  κ α τ ά σ τ α σ η ,  η  ε ι δ Γ κ ε υ σ η  . . . . . ,  η  ύ π α ρ ξ η  κ α ι  ι δ Γ ω ς  η  
σ ά ρ ε υ σ η  τ ω ν  ο π ο Γ ω ν  κ α τ α λ ή γ ε ι  σ ε  δ ι α δ ι κ α σ Γ α  μ ά ν ι μ ο υ  α π ο κ λ ε ι σ μ ο ύ  
α π ά  τ η ν  α γ ο ρ ά  ε ρ γ α σ Γ α ς .  Α π ο δ ε ι κ ν ύ ε τ α ι  ά τ ι  τ α  μ έ τ ρ α  α υ τ ά  ε π ι τ ρ έ ­
π ο υ ν  τ η  λ ή ψ η  υ π ά ψ η  ε ν ά ς  ά χ ι  ε υ κ α τ α φ ρ ά ν η τ ο υ  τ μ ή μ α τ ο ς  τ ω ν  α ν έ ρ γ ω ν  
γ υ ν α ι κ ά ν ,  δ ι ά τ ι  ο ι  κ α τ η γ ο ρ Γ ε ς  α υ τ έ ς  π ε ρ ι λ α μ β ά ν ο υ ν  μ ε γ ά λ ο  α ρ ι θ μ ά  
γ υ ν α ι κ ά ν  κ α ι  α π ο δ ε ι κ ν ύ ο ν τ α ι ,  λ ά γ ω  τ η ς  ε ι δ ι κ ή ς  π ρ ο σ ο χ ή ς  π ο υ  
δ Γ δ ε τ α ι  σ τ ο υ ς  μ η χ α ν ι σ μ ο ύ ς  τ η ς  α γ ο ρ ά ς  ε ρ γ α σ Γ α ς  έ ν α ν τ ι  τ ω ν  π λ η θ υ -  
σ μ ά ν  α υ τ ά ν ,  π ι ο  α π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ά  ή  κ α τ ά λ λ η λ α  γ ι α  τ η ν  κ α τ α π ο λ έ μ η σ η  
τ η ς  α ν ε ρ γ Γ α ς  τ ω ν  γ υ ν α ι κ ά ν  α π ά  τ η ν  α π λ ή  α ν α φ ο ρ ά  σ τ ο  κ ρ ι τ ή ρ ι ο  τ ο υ
φύλου. Πράκειται αφενάς για μέτρα ένταξης, ι δ Γ ω ς  για  τους νέους
κ α ι  γ ι α  τ α  π ρ ά σ ω π α  π ο υ  ε π α ν έ ρ χ ο ν τ α ι  σ τ η ν  α γ ο ρ ά  ε ρ γ α σ Γ α ς ,  κ α ι  α φ ε τ έ ρ ο υ  γ ι α
γ ι α  μ έ τ ρ α  δ η μ ι ο υ ρ γ Γ α ς  α π α σ χ ο λ ή σ ε ω ν ,  ι δ Γ ω ς  σ τ ο ν  τ ο μ έ α  τ η ς  κ ο ι ν ω ν ι κ ή ς  
ο ι κ ο ν ο μ Γ α ς .
(2)

-  1 5  -
δ )  Τ α  γ ε ν ι κ ά  μ έ τ ρ α  γ ι α  τ η  δ η μ ι ο υ ρ γ Γ α  α π α σ χ ο λ ή σ ε ω ν  έ δ ω σ α ν ,  σ ε  σ ύ γ κ ρ ι σ η  
μ ε  τ α  ά λ λ ο  μ ί τ ρ α ,  αξιόλογα ποσοτικό  α π ο τ ε λ έ σ μ α τ α ,  α ν  κ α ι  α ν ε π α ρ κ ή ·  
Φ α Γ ν ε τ α ι  π ά ν τ ω ς  ά τ ι  η  δ η μ ι ο υ ρ γ Γ α  α π α σ χ ο λ ή σ ε ω ν  ή κ α τ α ρ τ Γ σ ε ω ν  π ο υ  
ο δ η γ ο ύ ν  σ ε  α π α σ χ ύ λ η σ η  ω φ ε λ ο ύ ν  σ ε  α ρ κ ε τ ί  β α θ μ ά  τ ι ς  γ υ ν α Γ κ ε ς  μ ύ ν ο  
ε ά ν  αυτή η  δ η μ ι ο υ ρ γ Γ α  ε Γ ν α ι  κοντό  σ τ ι ς  δ ο μ έ ς  ειδίκευσης  τ ω ν  γ υ ν α ι ­
κ ώ ν ,  π ρ ά γ μ α  π ο υ  ε π ι τ ρ έ π ε ι  τ η  μ ε Γ ω σ η  τ ο υ  κ ί σ τ ο υ ς  έ ν τ α ξ η ς  κ α ι  ε π ο μ έ ν ω ς  
π α ρ έ μ β α σ η ς  τ ω ν  δ η μ ύ σ ι ω ν  α ρ χ ώ ν .
ε )  Ο ι  τ ο π ι κ έ ς  π ρ ω τ ο β ο υ λ Γ ε ς  έ δ ω σ α ν  τ η  δ υ ν α τ ά τ η τ α  δ η μ ι ο υ ρ γ Γ α ς  ο ρ ι σ μ έ ν ο υ  
α ρ ι θ μ ο ύ  α π α σ χ ο λ ή σ ε ω ν  σ ε  τ ο μ ε Γ ς  π α ρ α δ ο σ ι α κ ά  γ υ ν α ι κ ε Γ ο υ ς  έ  ά χ ι ,  σ τ ι ς  
κ ο ι ν ω ν ι κ έ ς  υ π η ρ ε σ Γ ε ς  ή  σ τ ι ς  α γ ρ ο τ ι κ έ ς  π ε ρ ι ο χ έ ς .  Χ ω ρ Γ ς  ν α  α π ο τ ε λ ο ύ ν  
ρ ι ζ ι κ ά  α π ά ν τ η σ η ,  ο ι  π ε ι ρ α μ α τ ι κ έ ς  α υ τ έ ς  ε φ α ρ μ ο γ έ ς  σ υ ν ο δ ε ύ ο ν τ α ι  από 
β ε λ τ Γ ω σ η  τ ω ν  ά ρ ο ν  ε ρ γ α σ Γ α ς  ( α π ο δ ο χ έ ς ,  ω ρ ι α ί ο  ε ρ γ α σ Γ α ς ............... ) .  Δ ε δ ο ­
μ έ
ν ο υ  ά τ ι  α π ο τ ε λ ο ύ ν  τ ο  σ π έ ρ μ α  μ ι α ς  π ι ο  δ υ ν α μ ι κ έ ς  λ ύ σ η ς ,  θ α  π ρ έ π ε ι  
ν α  ε ν θ α ρ ρ ύ ν σ ν τ α ι  κ α ι  ν α  α ν α π τ ύ σ σ ο ν τ α ι  χ ά ρ ι ς  σ τ ι ς  τ ο π ι κ έ ς  κ α ι  κ ο ι ν ο ­
τ ι κ έ ς  ε ν ι σ χ ύ σ ε ι ς  κ α τ ά  τ ρ ά π ο  ώ σ τ ε  ν α  ι σ ο π ε δ ώ ν ο ν τ α ι  ο ι  δ υ σ χ έ ρ ε ι ε ς  
π ο υ  ο φ ε Γ λ ο ν τ α ι  σ τ ι ς  σ υ ν τ η ρ η τ ι κ έ ς  ν ο ο τ ρ ο π Γ ε ς  ( π ρ ά σ β α σ η  σ τ η  χ ρ η μ α τ ο δ ο -
τική πίστη  ····) ·
σ τ )  Τ α  ε ι δ ι κ ά  σ υ ν ο δ ε υ τ ι κ ά  μ έ τ ρ α » Γ ι α  έ ν α  σ η μ α ν τ ι κ ά  π ο σ ο σ τ ά  γ υ ν α ι κ ώ ν  
δ ε ν  ε Γ ν α ι  τ ά σ ο  η  έ λ λ ε ι ψ η  ε ι δ Γ κ ε υ σ η ς  π ο υ  α π ο τ ε λ ε Γ  τ η ν  α ι τ Γ α  τ ω ν  
δ υ σ χ ε ρ ε ι ώ ν  τ ο υ ς  γ ι α  τ η ν  π ρ ά σ β α σ η  σ ε  α π α σ χ ά λ η σ η ,  α λ λ ά  π ε ρ ι σ σ ά τ ε ρ α  
η  ο ι κ ο γ ε ν ε ι α κ ή  τ ο υ ς  κ α τ ά σ τ α σ η .  Ε ι δ ι κ ά  μ έ τ ρ α  έ χ ο υ ν  τ ε θ ε Γ  σ ε  
λ ε ι τ ο υ ρ γ Γ α  π ρ ο κ ε ι μ έ ν ο υ  ν α  β ε λ τ ι ω θ ο ύ ν  ο ι  ε υ κ α ι ρ Γ ε ς  τ ο π ο θ έ τ η σ η ς  
τ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν  κ α ι  τ α  μ έ τ ρ α  α υ τ ά  σ υ ν Γ σ τ α ν τ α ι  σ τ η ν  πληροφόρηση σχετικό  
μ ε  τ η ν  τ ρ έ χ ο υ σ α  κ α τ ά σ τ α σ η  τ η ς  α π α σ χ ί λ η σ η ς  κ α ι  μ ε  τ ι ς  δ υ ν α τ ά τ η τ ε ς  
κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  κ α ι  τ η  δ υ ν α τ ά τ η τ α  π ο υ  π α ρ έ χ ε τ α ι  γ ι α  τ η ν  α π ά κ τ η σ η  
π ρ α κ τ ι κ ώ ν  ε μ π ε ι ρ ι ώ ν  σ ε  θ έ σ ε ι ς  εργασίας  ι κ α ν έ ς  ν α  δ ι ε υ κ ο λ ύ ν ο υ ν  
τ η  δ υ ν α τ ά τ η τ α  π ρ ά σ λ η ψ ά ς  τ ο υ ς .  Η  λ ά ψ η  υ π ά ψ η  τ ω ν  ο ι κ ο γ ε ν ε ι α κ ώ ν  β α ­
ρ ώ ν  τ ω ν  α ν έ ρ γ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν  ο δ ή γ η σ ε  σ ε  ο ρ ι σ μ έ ν ε ς  π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς  σ τ η  
δ η μ ι ο υ ρ γ Γ α  κ έ ν τ ρ ω ν  γ ι α  τ η  φ ρ ο ν τ Γ δ α  τ ω ν  π α ι δ ι ώ ν  τ ω ν  α ν έ ρ γ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν  
π ο υ  λ α μ β ά ν ο υ ν  κ α τ ά ρ τ ι σ η ,  κ α ι  μ α θ η μ ά τ ω ν  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  μ ε  μ ε ι ω μ έ ν ο  
ω ρ ά ρ ι ο .

- 16 -
ζ) Οι ενέργειες για την πρόληψη του κινδύνου της ανεργίας. Μέχρι 
τέρα οι άμεσες πρωτοβουλίες στον τομέα αυτά είναι λίγες. Μ πο­
ρούν να αναφερθούν μερικές πειραματικές εφαρμογές για τον 
προσανατολισμέ των γυναικέν σε ανδρικές θέσεις, κατά την 
αναδιάρθρωση επιχειρήσεων στο πλαίσιο θετικών ενεργειών 
διαφοροπο ίησης.
Ο ι έμμεσες πρωτοβουλίες φαίνονται πιο συχνές" συνίστανται 
κυρίως στα μέτρα διευθέτησης του χράνου εργασίας.
Ομως, μέχρι σήμερα τα μέτρα αυτά υλοποιήθηκαν κυρίως με φάρμούλες 
εργασίας κατά μερική απασχάληση, για τ ι ς  οποίες μπορεί να ανα—  
ρωτηθεί κανείς εάν επιτρέπουν πραγματικά τον καταμερισμέ των 
καθηκέντων μεταξύ ανδρών και γυναικών ή εάν δεν έχουν μάλλον 
σαν αποτέλεσμα την ενίσχυση του διαχωρισμού των απασχολήσεων, 
δεδομένου έτι περιορίζονται σε εκτελεστικά καθήκοντα, χωρίς 
ευθύνες, με περιορισμένη ειδίκευση και περιορισμένες δυνα—  
τέτητες προαγωγής.

-  17 -
V . ΚΑΤΕΥΒΥΝΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Γ ΙΑ  ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝ ΕΡΓΙΑ Σ_ΙΩ Ν
ΓΧΝΔΙΚΟΝ
Α. θεμελιώδεις στόχοι και αρχές
'Οπως είναι εμφανές, δεν υπάρχει  θαυματουργά φάρμακο γ ια  την επίλυση 
του προβλήματος που δημιουργεί η ανεργία των γυναικών, η έκταση της 
οποίας αντικατοπτρίζει τη σοβαρότητα των σημερινών οικονομικών δυσχε- 
ρειών, αλλά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της οποίας είναι αποτέλεσμα 
των παραδοσιακών ανισοτήτων ως προς την κοινωνική και οικονομική κατά­
σταση των γυναικών.
Τα συνεχιζόμενα χαμηλή επίπεδα οικονομικής δραστηριότητας και η πτώση 
του γενικού επιπέδου της απασχόλησης θα αποβαίνουν πάντα σε βάρος των 
περιθωριακών προσώπων στην αγορά εργασίας. Επιπλέον, όταν η αγορά 
εργασίας συρρικνώνεται, η αποτελεσματικότητα των μεμονωμένων ειδικών 
μέτρων προς όφελος οποιοσδήποτε ειδικής κατηγορίας μπορεί να ελαττωθεί 
σε μεγάλο βαθμό.
Επίσης υπάρχει κίνδυνος να καταλήξουν τα μέτρα αυτά απλώς σε ανακατα­
νομή της ανεργίας μεταξό κατηγοριών προσώπων και να δημιουργηθεί νέα 
ακαμψία στην αγορά εργασίας.
'Οπως συμβαίνει και με τ ι ς  άλλες κατηγορίες προσώπων που θίγονται ιδ ια ί­
τερα από την ανεργία, κάθε διορθωτική ενέργεια με σκοπό να βελτιωθεί η 
κατάσταση της απασχόλησης των γυναικών πρέπει να σχεδιάζεται στο πλαίσιο 
ευρύτερων μέτρων που προορίζονται γ ια  την τόνωση της οικονομικής ανά­
καμψης και την αποκατάσταση της ανάπτυξης της απασχόλησης.
Ο ι γενικές γραμμές της δράσης γ ια  την καταπολέμηση της ανεργίας των 
γυναικών ορίστηκαν στα δδο ψηφίσματα που ενέκρινε το Συμβοάλιο σ τις 
27 Matou 1982, αφενός σχετικά με κοινοτική δράση γ ια  την καταπολέμηση 
της ανεργίας (1) και αφετέρου σχετικά με την προώθηση της ισότητας 
ευκαιριών γ ια  τ ις  γυναίκες (2 ).
Η  πιο πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά ìie την προώθηση της 
απασχόλησης των νέων (3) καθορίζει πρόγραμμα ειδικής δράσης που θα 
πρέπει κανονικά να οδηγήσει σε μείωση της ανεργίας των νέων γυναικών 
ηλικίας κάτω των 25 ετών που αντιπροσωπεάουν το 50$ περίπου όλων των 
άνεργων γυναικών.
(1) ΕΕ αριθ. C 186 της 21.7.1982, σ. 1  
(2J ΕΕ αριθ. C 186 της 21.7.1982, σ. 3 
(3) C0M(83) 211 τελικό

-  1 8  -
Ωστόσο, μέσα στα όρια αυτοί του γενικοί πλαισίου, πρέπει να επαναβεβαιωθούν
τέσσερις γενικές αρχές.
1. Η  πρώτη γενικό αρχή μιας ευρίτερης στρατηγικής για  την καταπολέμηση 
της ανεργίας είναι το δικαίωμα των γυναικών για  εργασία και γ ια  από­
κτηση οικονομικής αυτονομίας, ακόμη και σε περίοδο οικονομικής ίφεσης.
Στη σημερινή κατόσταση πρέπει να ξανατονιστεί η σημασία αυτής της θεμε­
λιώδους αρχής δεδομένου ότι στα κρδτη μέλη πορατηρείται μία τόση 
υποτίμησης της ιδιότητας των γυναικών ως εργαζομένων ή ως εγγεγραμ­
μένων ανέργων και τονίζεται π .χ . η συμβολή τους στον οικογενειακό 
προϋπολογισμό ή ο ρόλος της μητέρας. Πστδοο υπίρχει κοινοτική νομο­
θεσία που εξασφαλίζει την ίση μεταχείριση όσον αφορό τ ις  αποδοχές,
την πρόσβααση σε απασχόληση, επαγγελματική κατδρτιση και προώθηση 
και τ ις  συνθήκες εργασίας (ΐ).
Η  προοδευτική εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχέίρισης ανδρών και γυναικών 
σε θέματα κοινωνικής ασφόλισης προβλέπεται επίσης από τ ις  οδηγίες της 
Κοινότητας (2).
Η  απαγόρευση έμμεσης διάκρισης που αναγράφεται στις οδηγίες της 
Κοινότητας αποκτά σήμερα ιδιαίτερη σημασία, προκειμένου όχι μόνο να 
προστατευθεί η κατάσταση των γυναικών αλλά και και να εξασφαλιστεί 
ότι οι γυναίκες επωφελοάνται από τα μέτρα προώθησης της απασχόλησης 
υπό όρους ίσους με των ανδρών.
2. Η  δείτερη γενική αρχή αφορά την ενοποίηση των στόχον ϊ τα γενικά 
μέτρα γ ια  την τόνωση της οικονομικής ανάκαμψης ή για  την προώθηση 
της αΰξησης της απασχόλησης πρέπει όχι μόνο να κάνουν σεβαστή την 
αρχή της ίσης μεταχέίρισης ανδρών και γυναικών, αλλά και να συμβάλ­
λουν, στο μέτρο του δυνατοό, στην προσφορά προς τ ις  γυναίκες ίσων 
ευκαιριών στην κοινωνία γενικά, και στην αγορά εργασίας ειδικότερα.
(1) Οδηγίες 75/11? και 75/207
(2) Οδηγία 79/7 του Συμβουλίου και ΟΟΜ (83) 217 τελικό

-  19 -
Πρόκειται στην περίπτωση αυτή για  την επιλογή και γ ια  τον τρόπο εφαρ­
μογής των μέτρων. Η  δημιουργία θέσεων απασχόλησης μέσω της μείωσης 
και της αναδιοργάνωσης του χρόνου εργασίας είναι ένας από τους τομείς 
στους οποίους μία ενέργεια, που εφαρμόζεται κατά τρόπο που να μειώνεται 
π .χ . η εβδομαδιαία διάρκεια της εργασίας, μπορεί να συμβάλει σημαντικά 
στη δικαιότερη κατανομή των οικογενειακών ευθυνών μεταξύ ανδρών και 
γυναικών.
3. Η  3η γενική αρχή στην οποία πρέπει να.. στηρίζονται τα μέτρα στην αγορά 
εργασίας με σκοπό την καταπολέμηση της ανεργίας, είναι η ανάπτυξη θετικών 
ενεργειών. Λυτές οι θετικές ενέργειες προορίζονται γ ια  τη βελτίωση
των προοπτικών απασχόλησης γ ια  τ ις  ομάδες που βρίσκονται σε περισσό­
τερο μειονεκτική θέση ως προς την απασχόληση, και επομένως για  τη 
διόρθωση των ανισοτήτων. #0οον αφορά τ ις  γυναίκες, οι ενέργειες 
αυτές συνεπάγονται ιδίως το ότι οι πολιτικές της απασχόλησης θα 
πρέπει να συμβάλουν στην εξάλειψη του διαχωρισμού της γυναικείας 
απασχόλησης και συνεπώς στον αγώνα κατά της ανάπτυξης ειδικής αγο­
ράς της γυναικείας απασχόλησης που κινδυνεύει να γ ίν ε ι ολοένα και 
πιο περιθωριακή. Το ψήφισμα του Συμβουλίου της 12.7.1982 σχετικά 
με την προώθηση της ισότητας ευκαιριών γ ια  τ ις  γυναίκες ( ΐ)  καλεί 
τα κράτη μέλη να αναπτύξουν αυτές τ ις  ενέργειες που επιτρέπονται 
ρητά με την οδηγία 76/207 του Ευβουλίου.
4, Ο ι τηρείς προαναφερόμενες αρχές πρέπει να ενσωματωθούν στη δράση σε 
όλα τα επίπεδα τόσο εκ μέρους των δημόσιων αρχών όσο και εκ μέρους 
των κοινωνικών εταίρων.
Ο ι πρωτοβουλίες σε τοπικό επίπεδο, μέσα στην επιχείρηση 
ή μέσω μιας νεωτεριστικής δράσης που αναλαμβάνεται από τ ις  υπηρεσίες 
απασχόλησης θα πρέπει να δώσουν το παράδειγμα και να εμπνεύσουν τη 
δράση σε μεγαλύτερη κλίμακα.
(1) ΕΕ αριθ. 186 της 21.7.82, σελίδα 3

- 20 -
Β· Κατευθίνσείς της δράσης
»  Σε κόβε τομέα δρδσης της πολιτικές γ ια  την απασχόληση και την αγορδ 
εργασίας, είναι δυνατόν -  αυτή η δυνατότητα έχει αξιοττοιηθεί προς το 
παρόν μόνο εν μέρει —  να προωθηθεί η ισότητα ευκαιριών στην κοινωνία 
και να επιτευχθεί, δμεσα ή έμμεσα, μείωση της ανεργίας των γυναικών 
γενικό ή ορισμένων ειδικών κατηγοριών γυναικών, όπως είναι οι νέες 
γυναίκες ή οι δνεργες μεγδλης διδρκειας. 0 κατδλογας που ακολουθεί 
αποτελεί μια πρώτη περίληψη των ειδικών τομέων στους οποίους μπορεί 
να αναπτυχθεί ακόμη η δρδση τόσο στο επίπεδο της Κοινότητας όσο και 
σε επίπεδο κρατών μελών.
Στο μέτρο που ορισμένες κατευθδνσεις έχουν ήδη ορισ τεί στις 
πρόσφατες ανακοινώσεις της Επιτροπής, περιλαμβδνονται στον κατδλαγο 
αυτό.
Δημιουργία θέσεων απασχόλησης και προσλήψεις
1. Στον ιδιωτικό τομέα
α) *Οσον αφορδ τ ις  νέες γυναίκες, οι τεχνικές που αποβλέπουν στην 
ενθδρρυνση της πρόσληψης συμπληρωματικοΰ εργατικοί δυναμικοί, 
ιδιαίτερα οι πριμοδοτήσεις γ ια  τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης,
η απαλλαγή από τ ις  εισφορές κοινωνικής ααφδλισης, κλπ .........  έχουν
ήδ
η δώσει στην Επιτροπή την ευκαιρία να διατυπώσει τη θέση της 
στο πλαίσιο της απασχόλησης των νέων (1 ).
Τα κρδτη μέλη καλοίνται χωρίς χρονοτριβή να ορίσουν ιδίως υψηλό­
τερα ποσοστό επιδοτήσεων γ ια  να ουνδρδμουν τους νέους που αντι­
μετωπίζουν ιδια ίτερες δυσχέρειες ή να βοηθήσουν τ ις  νέες γυναίκες 
να καταλάβουν μη παραδοσιακές θέσεις απασχόλησης. Η  ανδπτυξη 
θετικής δρδσης υπέρ των νέων γυναικών εμφαίνεται στο σχέδιο 
ψηφίσματος του Συμβουλίου.
MJ COMI 83} 211 τελικβ της 22.4.83 naDÂvoaœoc 43-47

- 21 -
β) #Οαον αφορά τ ις  γυναίκες ηλικίας άνω των 25 ετών, πρέπει να σημειωθεί 
άτι μετά την αναμόρφωση του Κοινωνικού Ταμείου θα είναι επιλέξιμες 
χάρη στη συνδρομή του Ταμείου αυτού πριμοδοτήσεις για  την πρόσληψη 
τόσο των νέων όσο και των ανέργων μεγάλης διόρκειας· Η  Επιτροπή, 
από την πλευρό της, βασιζόμενη στην εμπειρία του Κοινωνικού Ταμείου, 
θα προσπαθήσει να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των ενισχύσεων 
αυτόν και συγχρόνως να εξετδσει τον αντίκτυπό τους όσον αψορό την 
απασχόληση των γυναικών. Γενικό είναι παραδεκτό ότι όταν οι πριμο­
δοτήσεις στην πρόσληψη έχουν μεγάλη έκταση, μπορούν να χάσουν τον 
ειδικό τους αντίκτυπο ( ΐ ) .  Αν πρέπει να τηρηθεί μία πιο επιλε­
κτική στάση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή 
στα πρόσωπα που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη, όπως είναι οι άγαμοι 
γο νείς, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων είναι γυναίκες.
Εξάλλου πρέπει να προβλεψθούν μέτρα γ ια  την μεγαλύτερη εξάλειψη 
του διαχωρισμού της γυναικείας απασχόλησης, ιδίως με την ενθάρ­
ρυνση των γυναικών να υποβάλλουν υποψηφιότητα σε νέους τομείς του 
μέλλοντος όπως είναι οι τομείς της υψηλής τεχνολογίας που κινδυ­
νεύουν να καταληφθούν από ανδρικό* προσωπικό.
2. 0 δημόσιος τομέας ή οι θέσεις απασχόλησης που χρηματοδοτούνται με δημό­
σια κεφάλαια θεωρήθηκαν τόσο σαν σημαντικός τομέας στον οποίο πρέπει να 
αναληφθεί διορθωτική δράση για  την απασχόληση των νέων (2) όσο και σαν 
τομέας που προσφέρεται γ ια  παραδειγματική θετική δράση υπέρ των γυναι­
κών (3 ). Σε γενικότερο πεδίο, οι δημόσιες αρχές πρέπει να διατηρήσουν 
και να ενισχΰσουν το ρόλο τους ως εργοδότη που ασκεί πολιτική ίσων 
ευκαιριών, λαμβδνοντας ειδικά μέτρα, π .χ . με σκοπό να ενθαρρυνθοόν 
οι υποψηφιότητες των γυναικών, και αξιολογώντας σε τακτά διαστήματα 
την επιτευχθείσα πρόοδο μέσω ενδεικτικών αριθμητικών στοιχείων.
Τα κράτη μέλη πρέπει να καταβάλουν ιδια ίτερες προσπάθειες προκειμένου 
να εξασφαλίσουν την ισόρροπη πρόσληψη στους τομείς του δημόσιου τομέα
S . που αναπτύσσουν νέες τεχνολογίες πληροφόρησης, π .χ . στον τομέα των 
επικοινωνιών, ιδίως σε περιφερειακή ή τοπική κλίμακα και σε ορισμένους 
ημίκρατικούς τομείς.
( ΐ)  Εναπόκειται στην Επιτροπή να εκτιμήσει αν οι κρατικές αυτές ενισχύσεις 
είναι σύμφωνες με τα άρθρα 92 και 93 της Συνθήκης.
(2) CGM(83) 211 τελικό της 22.4.83, παράγραφος 53-60 
(3J ΕΕ αριθ. C  186 της 21.7.1982

-  2 2  -
3. Η  μείωση και αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας, σβμφωνα με τ ις  αρχές 
που έχουν καθοριστεΓ στα σχέδιο σόστασης του Συμβουλίου το οποίο υπέ- 
βαλε η Επιτροπή (ΐ), αποτελεί σημαντικό τομέα συντονισμένης δράσης 
μεταξό των κοινωνικών εταίρων προκειμένου να αυξηθοβν οι δυνατότητες 
απασχόλησης. Είναι πολβ σημαντικό να εγκριθεί γρήγορα η σβσταση από 
το Συμβοβλιο. Α ν και η τήρηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης μπορεί 
να εξασφαλιστεί με την οδηγία 76/207, απομένει να εξεταστεί σε ποιο 
βαθμό οι νέες συλλογικές συμβόσεις στον τομέα αυτό θα χρησιμοποιηθοβν 
επίσης ώστε να συμβδλουν στη μεγαλότερη ισότητα στην αγορδ εργασίας.
Η  προσφορά, σε γενικό πεδία, συντομοτέρων και ελαστικοτέρων ωραρίων 
εργασίας θα επιτρέψει τον καλότερο συνδυασμό των επαγγελματικών και 
οικογενειακών ευθυνών και επομένως θα συμβδλει στον καλότερο κατα­
μερισμό των καθηκόντων των γονέων.
Τα δλλα θέματα που μποροόν να τεθοβν αφοροόν ιδίως τ ις  πολιτικές προσ­
λήψεων γ ια  τ ις  νέες θέσεις που δημιουργοβνται, τ ις  ϋδσεις για  την επα­
νεκπαίδευση, τη νέα κατανομή των καθηκόντων και τη μόνιμη απασχόληση, 
κατ’ακολουθία των συμφωνιών για  την αναδιοργδνωση του χρόνου εργασίας 
και τον περιορισμό των υπερωριών. *Ολα αυτό τα θέματα προσφέροντοι 
γ ια  προγράμματα θετικών ενεργειών μέσα στην επιχείρηση. Ο ι κοινωνικοί 
εταίροι θα διαδραματίσουν ιδιαίτερο ρόλο στον τομέα αυτό.
4. Εργασία κατδ μερική απασχόληση
Το θέμα της εργασίας κατδ μερική απασχόληση δημιουργεί σοβαρό δίλημμα 
στο πλαίσιο των προσπαθειών για  τη βελτίωση της κατάστασης των γυναικών 
στην αγορδ εργασίας.
Από τη μία πλευρά, οι θέσεις μερικής απασχόλησης φαίνεται ότι προτι—  
μώνταί από πολλές γυναίκες, ιδίως από τ ις  μητέρες μικρών παιδιών.
(1) COM (83) 543 τελικό

- 23 -
Επιπλέον, σε ορισμένα κράτη μέλη η εργασΓα κατά μερική απασχόληση 
αποτελεί σημαντικό τμήμα των δραστηριοτήτων που ασκοόν συνήθως οι 
γυναίκες, πράγμα που είναι σημαντικό τη στιγμή που όλες οι θέσεις 
απασχόλησης γίνονται σπάνιες.
Από την δλλη πλευρά όμως η εργασία κατδ μερική απασχόληση εξακολουθεί 
να χρησιμοποιείται σ τις δραστηριότητες που δεν αμείβονται αρκετά, που 
απαιτοόν λίγα προσόντα* οι τάσεις των γυναικών να έχουν λιγότερα προσόντα 
από τους δνδρες συναδέλφους και παράλληλα να δέχονται πιο πρόθυμα (ή 
πιο καρτερικά) θέση μερικής απασχόλησης, συνδυάζονται γ ια  να ευνοήσουν 
το διαχωρισμό της αγοράς εργασίας.
Μ ε σχεδόν 12 εκατομμόρια ανέργους στην Κοινότητα θα πρέπει να ενθαρ- 
ρυνθεί απερίφραστα η επέκταση της εθελοντικής εργασίας κατδ μερική 
απασχόληση σαν σημαντικό στοιχείο από την άποψη του καταμερισμοδ 
της εργασίας.
'Ολες οι προσπάθειες πρέπει να συμβάλουν στο να εξασφαλιστεί 
ότι η εργασία κατδ μερική απασχόληση θα είναι δυνατή σε μεγάλη κλίμακα 
δραστηριοτήτων και όχι μόνον στα χαμηλότερα επίπεδα.
Η  προσέγγιση της Επιτροπής έλαβε συγκεκριμένη μορφή στην πρόταση οδηγίας 
της σχετικά με την εθελοντική εργασία κατά μερική απασχόληση (1) που 
προτίθεται να καταργήσει τ ις  αδικαιολόγητες διακρίσεις κατά των εργα­
ζομένων κατδ μερική απασχόληση και να βελτιώσει τη νομική τους κατά­
σταση. Ο ι κοινωνικοί εταίροι έχουν την ιδιαίτερη ευθδνη να μεριμνοόν 
ώστε τα ρέτρα γ ια  την ενθάρρυνση της μερικής απασχόλησης να μην έχουν 
σαν αποτέλεσμα την άμεση ή έμμεση διάκριση κατά των γυναικών.
5· Ο ι τοπικές πρωτοβουλίες στο θέμα της απασχόλησης με σκοπό την προώθηση 
της δημιουργίας μικρών επιχειρήσεων αποτελοάν άλλο τομέα δράσης που 
είναι σχετικά σημαντικός για  την καταπολέμηση της ανεργίας. Το θέμα 
αυτό, που έχει ήδη αναφερθεί σε σχέση με την απασχόληση των νέων και 
που αναπτόχθηκε στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής (2 ), αποκτά 
ιδιαίτερη σημασία για  τ ις  γυναίκες. Ο ι μικρές επιχειρήσεις και οι 
συνεταιρισμοί ειδικότερα μποροάν να αποτελέσουν κάτι περισσότερο 
από απλή πηγή απασχόλησης, Μποροάν να προσφέρουν στις γυναίκες 
την προοπτική σχετικά καλών όρων εργασίας, ιδίως όσον αφορά τ ις  
δυνατότητες ανάληψης ευθυνών διαχείρισης. Ο ι τοπικές πρωτοβουλίες
(1) ΟΟΜ(Θ2) 830 τελικό
12) 00μ(83) 662 τελικό

-  24 -
erro θέμα της απασχόλησης μπορούν πράγματι να διαδραματίσουν σημαντικό 
ρόλο στη βαθύτερη εξάλειψη του διαχωρισμού στην αγορδ εργασίας και 
στην προώθηση των ίσων ευκαιριών για  τ ις  γυναίκες.
Ο ι τοπικές οργανώσεις και οι κοινωνικοί εταίροι πρέπει να μεριμνήσαυν 
ώστε να ενταχθεί ο στόχος αυτός τόσα στον ορισμό όσο και στην εφαρμογή 
των πρωτοβουλιών αυτών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ενεργός συμμετοχή 
των γυναικών. Τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να εξασφαλίσουν την πρόσβαση 
των γυναικών στις διόφορες διευκολύνσεις, χρηματικές ή μη, που προσφέ- 
ρονται σε αυτοΰς που δημιουργοόν νέες επιχειρήσεις}υπό όρους ίδιους 
με αυτοδς που ισχύουν για  τους όνδρες.
Στο πλαίνιο της Επιτροπής προετοιμάζεταί πρόταση κοινοτικής νομικής 
πράξης (1) με σκοπό την εξασφάλιση της ίσης μεταχείρισης στα ανεξάρ­
τητα επαγγέλματα.
Κατάρτιση, προσανατολισμός και τοποθέτηση
6. Μολονότι αληθεύει ότι τα μέτρα υπέρ της κατάρτισης δεν θα δημιουργήσουν 
αυτά καθεαυτά θέσεις απασχόλησης, μπορούν ωστόσο να συμβάλουν έμμεσα 
στη μείωση της ανεργίας, ιδίως των γυναικών. #Οσον αφορά τ ις  νέες 
γυναίκες ειδικότερα, δεν μπορεί να τονιστεί αρκετά η επίδραση των 
προγραμμάτων κατάρτισης, του διδακτικού υλικού και των διδακτικών 
μεθόδων. Τα κράτη μέλη πρέπει να προσπαθήσουν να εξαλείψουν ή να 
καταπολεμήσουν τ ις  στερεότυπες έννοιες όσον αφορά το ρόλο των γυναικών 
στην κοινωνία και στον τόπο εργασίας στο σύνολο του εκπαιδευτικού 
συστήματος, αναλαμβάνοντας θετική δράση, ιδίως όταν οι νέοι αρχίζουν 
να παίρνουν αποφάσεις που επηρεάζουν το επαγγελματικό μέλλον τους. 
Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στα προβλήματα αυτά σε κοινοτική κλίμακα 
στο δεύτερο πρόγραμμα πειραματικών σχεδίων σχετικά με την προετοιμασία 
των νέων γ ια  την επαγγελματική δραστηριότητα (2) και το πρόγραμμα δράσης 
σχετικά με την εισαγωγή νέων τεχνολογιών πληροφόρησης στον τομέα της 
εκπαίδευσης (3 ).
(1) N Êo Πρόγραμμα Αρόσης της Κοινότητας γ ια  την προώθηση της ισότητας 
ευκαιριών 1982-1983 C0M(81) 758 τελικό -  Ενώργεια 5 
(2J EE C  193 της 28ης ΏιυλΓου 1982 
(3J EE C  256 της 24.9.83

- 25 -
7 , Όσον αφαρέ την αρχική επαγγελματικέ κατάρτιοη των νέων στο τέλος τη ς 
υποχρεωτικές αχολικές φοίτησης, η Επίτροπέ θέαπισε έδη λεπτομερείς 
κατευθύνσεις (1 ) σ χετικ έ με το δικαίωμα κατέρτισης με τη μορψέ κοινω νι­
κές εγγύησης που παρέχεται σε έλους τους νέο υ ς, πρακειμένου να εξασφα­
λ ισ τ ε ί ιδίω ς έ τ ι οι ν έ ες γυνα ίκες δεν θα φθίνουν στην αγορέ εργασίας
με προσίντα υποδεέστερα απέ τα προσέντα των ανδρών συναδέλφων το υ ς.
Μέσα στα έρ ια  τη ς προσπέθειας γ ια  την αίξηση των δυνατοτέτων επαγγελμα­
τ ικ έ ς  κατέρτισης πρακειμένου α υτές να ανταποκρίνονται στη ζέτηση εντές 
προθεσμίας 5 ετών (2 } , τα κρέτη μέλη καλοένται να εξασφαλίσουν έ τ ι τα 
νέα κορίτσ ια και οι ν έ ες γυνα ίκ ες δεν θα προσανατολίζονται αυτέματα προς 
τους στερείτυπους το μ ε ίς επαγγελματικές κατέρτισης και εμ π ε ιρ ία ς, κ ίν ­
δυνος που είνα ι πραγματικές στην περίπτωση π ,χ , των περίίδω ν πρακτικές 
έσκησης που προσφέρονται απέ τον ιδ ιω τικ έ  τομ έα, Σύμφωνα με την ίδ ια  
τέξη ιδεώ ν, τα κρέτη μέλη ανέλαβαν την υποχρέωση να δρίσουν κ α τί τρίπο 
ώστε οι δυ να τίτη τες κατέρτισης σ τ ις  ν έες τεχν ο λ ο γίες πληροφέρησης να 
προορίζονται ε ιδ ικ έ  γ ια  τους ένεργους νέο υ ς, τα προσίντα των οποίων είνα ι 
ακατίλληλα γ ια  την επαγγελματικέ ένταξέ τους ( 3 ) , Πρέπει να δια σ φ α λισ τεί 
έ τ ι τα νέα κορίτσ ια θα επωφελούνται πραγματικέ απέ τ ι ς  δυ να τίτη τες αυτές 
πρακειμένου να α ν ο ίξ ει ο δρίμος γ ια  τη μεγαλύτερη ισέτητα ως προς τη 
συμμετοχέ των γυναικών στους το μ ε ίς ανέπτυξης του μέλλοντος, Η  Επίτροπέ 
βχει την πρίθεση να παρακολουθέσει πολύ προσεκτικέ αυτέ την ε ξ έ λ ιξ η , .  
απέ κοινού με τα κρέτη μέλη, και θα χρησιμοποιέσει το ΕυρωπαΓκί Κοινωνικέ 
Ταμείο γ ια  να υποστηρίξει αυτούς τους σ τίχους κα τέρ τισ η ς, και ιδίω ς 
την ανέπτυξη προγραμμέτων θ ε τικ έ ς δρέσης προς έφελος των νέων γυναικώ ν,
8 , Στον τομέα τη ς κατέρτισης και τη ς επανεκπαίδευσης ένεργων γυναικών έ 
γυναικών που επιθυμούν να ξαναβρούν απασχίληση, υπέρχουν ακέμη σημαντικές 
διαφορές μεταξύ των κρατών μελών, ιδίω ς ίσ ο ν αφορέ την έκταση των προ—  
γραμμέτων θ ε τ ικ έ ς δρέσης που έχουν αναληφθεί. Τα κρέτη μέλη έχουν α να- 
λέβει στο εξές την υποχρέωση να καταβέλουν αυξημένες προσπέθειες στον
M l  COM(82J 637 τελικά, παράγραφοι 24—34
12] EE C 193 m c  20.7«83. σΒ 4. T u f iu a  III
1.3J EE C 166 τη ς 2 5 .6 .8 3 , τμήμα I I  (.ßj

- 26 -
τομ£α αυτό ( ΐ)  και να δύσουν ιδιαίτερη προσοχή στην επανεκπαίδευση των 
γυναικ<5ν που απειλούνται στην απασχόλησή τους λόγω της εισαγωγής νέων 
τεχνολογιών ή που επιθυμούν να ξαναβραύν απασχόληση (2 ),
Η  Επιτροπή, μέσω του Κοινεανικού Ταμείου και σε συνεννόηση με το Ευρω­
παϊκό Κέντρο για την Ανόπτυξη της Επαγγελματικής Κατόρτισης (CEDEPOP), 
θα συνεχίσει και θα εντ&ίνει τ ις  εργασίες της πρακεψένου να υποστηρίξει 
τα νεωτεριστικό σχέδια, να βοηθήσει στην αξιολόγησή τους και στην ανταλ­
λαγή εμπειριών,
Ανεξόρτητα από την κατόρτιση προγραμμότων ειδικό για τ ις  γυναίκες, τα 
κρότη μέλη πρέπει, πόντως, να καταβόλουν σοβαρές προσπόθειες για να 
επιτύχουν πιο ισόρροπη συμμετοχή των ανδρών και των γυναικών στα κύρια 
προγράμματα κατάρτισης, ενθαρρΰνοντας ιδίως ενεργό την υποβολή υποψηφιό­
τητας εκ μέρους των γυναικών στους τομείς στους οποίάυς συνήθως έχουν 
μικρή εκπροσώπηση. Τα κράτη μέλη πρέπει να ορίζουν ολοένα και περισσό­
τερο ενδεικτικούς στόχους για τη συμμετοχή των γυναικών, ιδίως στα προ­
γράμματα κατάρτισης που συνδέονται άμεσα με τ ις  νέες τεχνολογίες, παρέ­
χοντας ενδεχομένως προκαταρκτικά μαθήματα ώστε να προετοιμάζοvirai οι 
γυναίκες για τα προγράμματα αυτά.
9 . Η  κατάλληλη συνεχής επαγγελματική κατάρτιση είναι ένα σημαντικό προλη­
πτικό μέτρο κατά της ανεργίας λόγω βιομηχανικών αναδιαρθρώσεων και 
καινοτομιών που θίγουν ιδιαίτερα τ ις  γυναίκες που είναι πολυάριθμες σε 
δραστηριότητες για τ ις  οποίες χρειάζεται πολύ εργατικό δυναμικό και 
συχνά σχετικά μικρή ειδίκευση, Η  Επιτροπή θα συνεχίσει τη δράση της 
ορίζοντας κατευθύνσεις θετικής δράσης για το σκοπό αυτό, τόσο στο δημόσιο 
τομέα όσο και στις ιδιω τικές επιχειρήσεις, με βάση τ ις  θετικές ενέργειες 
τ ις  οποίες έχει ήδη ενθαρρύνει στον τραπεζικό τομέα.
(JJ EE C 193 της 20.7.1983, σ. 3 τμήμα II
(2) EE C 166 της 25.6.1983, σ, 2, τμήμα II ΓεΊ

- 27 -
Το Κοινωνικό Ταμείο θα είν α ι σε θέση να υποστηρίξει ορισμένες πρωτο- 
βουλΓες στον τομέα α υτό , ιδίως σ τις μικρομεσαίες επ ιχειρήσεις που 
θΓγονται από την εισαγωγή νέων τεχνολογιών·
Πόντος, οι κοινω νικοί εταίροι είν α ι εκ είν ο ι που θα φέρουν κυρίως το 
βόρος να εξασφαλίσουν ό τι η υποχρέωση θετικής δράσης θα αντικατοπ τρί­
ζετα ι επαρκώς σ τις συλλογικές συμβόσεις σχετικό με τ ις  πρόξεις ανα­
διάρθρωσης.
10, Οι υπηρεσίες εύρεφης εργασίας, προσανατολισμοΰ και συμβουλών δεν ε ίν α ι, 
μόνον ανεπαρκείς, σε μερικές μάλιστα περιπτώσεις κατά τρόπο δραματικό, 
γ ια  την αντιμετώπιση του συνεχώς αυξανόμενου αριθμοό των προσώπων που 
αναζητοόν απαοχάληχη. Αλλά επιπλέον τ ις  περισσότερες φορές ε ίν α ι πολΰ 
άσχημα εξοπλισμένες γ ια  να ανταποκριθοΰν σ τις ανησυχίες και τ ις  ιδ ια ί­
τερες ανάγκες των γυναικών που αναζητοόν απασχόληση. Τα κράτη μέλη 
πρέπει να λάβουν μέτρα ώστε ένα ειδικευμένο και αριθμητικά επαρκές 
προσωπικό να μπορεί να προσφέρει πιο εξατομι.κευ{5ένη εξυπηρέτηση και να 
συμβάλει έτσι στην αποτελεσματικότητα των μέτρων υπέρ της απασχόλησης, 
π ,χ. της κατάρτισης.
Πρέπει να σημειωθεί ό τι η κατάρτιση ειδικευμένου προσωπικοΰ μπορεί 
γ ι'α υ τό  το λόγο να τόχε* της συνδρομής του Κοινωνικοΰ Ταμείου, Τα κράτη 
μέλη πρέπει να ενθαρρΰνουν την ανάπτυξη μεγαλΰτερης συνειδητοποίησης 
και γνώσης όσον αφορά τα ε ιδ ικ ά  προβλήματα των άνεργων γυναικών, Γ ια  
το σκοπό αυτό πρέπει να υπογραμμιστεί ό τι ε ίν α ι σημαντικό να υπάρχουν ·  
σ τις αρμόδιες υπηρεσίες πρόσωπα που θα έχουν εκπ αιδευτεί κατάλληλα και 
θα διαδραματίζουν ε ιδ ικ ό  ρόλο ενθάρρυνσης και παρακολούθησης (1 ). Η  
Επιτροπή, από την πλευρά τη ς, έχει ήδη εγκαταστήσει δίκτυο πληροφοριών 
σχετικά με την ισότητα ευκαιριών όσον αφορά ιδίω ς τον προσανατολισμό και 
την κατάρτιση (2 ).
Συνοδευτικά μέτρα
11, Ανεξάρτητα από τη δράση που είν α ι αναγκαία στον τομέα της οικονομικής 
και βιομηχανικής π ολιτικής προκειμένου να μειω θεί η ανεργία, πρέπει να 
αναφερθοόν ειδικότερα ορισμένα από τα συμπληρωματικά μέτρα στον τομέα 
της κοινωνικής π ολιτικής και της π ολιτικής γ ια  την απασχόληση, τα οποία 
είν α ι απαράίτητα γ ια  τη μείωση της ανεργίας των γυναικών ειδ ικό τερ α , 
ιδίως όταν θα επ ίκ ειτα ι η οικονομική ανάκαμψη.
(1) όπως π,χ, σύμβουλοι για την ισότητα στ?η Δανία, περιφερειακές αντι­
πρόσωποι για τα δικαιώματα της γυναίκας στη Γαλλία, κ',λ.π.
(2) 00Μ(θΐ) 758 τελικό — Ενέργεια Β1.

-  28 -
Η  βελτίωση π .χ . της κοινωνικής υποδομής (βρεφονηπιακοί και παιδικοί 
σταθμοί, σχολική φοίτηση των μικρών παιδιών, συγκοινωνίες) είναι 
πρωταρχικής σημασίας για τ ις  άνεργες, προκειμένου να μπορούν να 
συμμετέχουν αποτελεσματικά στα προγράμματα κατάρτισης ή να δέχονται 
προσφορές απαοχύλησης.
Τα μέτρα που αποβλέπουν στην ενθάρρυνση του μεγαλύτερου καταμερισμοί 
των ευθυνών των γονέων θα συμβάλουν στην επίτευξη μεγαλύτερης ισάτητας 
στην αγορά εργασίας. Για το σκοπώ αυτά η Επιτροπή υποβάλλει πρώταση 
οδηγίας σχετικά με τ ις  άδειες γονέων και τ ις  άδειες για οικογενειακούς 
λώγους (1 ).
Όπως έχει ήδη εκτεθεί στο Πρώγραμμα Δράσης της Κοινώτητας για την 
προώθηση της ισάτητας ευκαιριών για  τ ις  γυναίκες (2 ), πρέπει επίσης 
να γίνουν εκστρατείες ενημέρωσης,ώστε να έχουν τη δυνατώτητα οι γυναίκες 
να συνειδητοποιήσουν τα δικαιώματά τους και να ενθαρρύνθεί η γενική 
μεταβολή της νοοτροπίας ώσον αφορά το ράλο των γυναικών στην κοινωνία, 
προκειμένου να επωφεληθούν πλήρως οι γυναίκες απώ κάθε γενική βελτίωση 
οτην κατάσταση της απααχάλησης που θα προκώψει απώ την οικονομική 
ανάκαμψη. Τα κράτη μέλη δεν πρέπει να καθυστερήσουν τη δράση τους στον 
τομέα αυτά που πρέπει να θεωρηθεί ώτι συμπληρώνει άμεσα τα μέτρα υπέρ 
της αγοράς εργασίας.
12· Συγκέντρωση στοιχείων και ανταλλαγή εμπειριών
Πολλά απομένουν ακώμη να γίνουν στα κράτη μέλη για να βελτιωθεί η 
συγκέντρωση στοιχείων σχετικών με την κατάσταση των γυναικών στην 
αγορά εργασίας (απαοχώληση, ανεργία, κατάρτιση και τοποθέτηση), ώχι μώνο 
προκειμένου να παρακολουθείται η πρώοδος ως προς την εξάλειψη του δια­
χωρισμοί στην απαοχώληση, αλλά και προκειμένου να εντοπίζονται με 
μεγαλύτερη ακρίβεια οι τάσεις της ανεργίας, π .χ . μεταξύ των αγάμων
C O  C0M(83) 555
(2) eetcel) 758 τελικ<5 — Ενδργεια 13

-  2 9  -
γονέων, τον γυναικών που είναι κύριο στήριγμα της οικογένειας, των 
γυναικών που επιθυμούν να ξαναβροΰν αττασχάληση μεπί αττά διακοπή της 
σταδιοδρομίας τους. Η  Επιτροπή θα συνεχίσει τη δράση της ατον τομέα 
αυτί ( Ό ·
0α προσπαθήσει επίσης να προωθήσει την καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών 
μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τα μέτρα που προορίζονται για την 
καταπολέμηση της ανεργίας των γυναικών, ιδίως στο πλαίσιο του Μ ΙΞΕΡ 
(Αμοιβαίο σύστημα πληροφύρησης σχετικά με τ ις  πολιτικές της απασχάλησης)*
X X X
Αυτές οι κατευθύνσεις υποβάλλονται για εξέταση στις δημώσιες αρχές και 
στους κοινωνικούς εταίρους καθώς και σε ώλους εκείνους που ενδιαφέροντα! 
άμεσα ή έμμεσα για  τ ις  πολιτικές της απασχώλησης και για  την προώθηση 
της ιαύτητας ευκαιριών για  τ ις  γυναίκες.
Τα αποτελέσματα των συζητήσεων στη Μώνιμη Επιτροπή Απασχύληβης. θα 
πρέπει να δώσουν τη δυνοτάτητα συναγωγής σημπερασμίτων και θέσπισης 
γενικών κατευθύνσεων για  τη συνέχιση της δράσης στα κράτη μέλη και στην 
κλίμακα της Κοινάτητας.
fi )  COMI81 !  758 τελικβ

V/1494/2/83-EL
V K / ι θ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
ΠΙΝΑΚΕΣ
Τ. 1  -  Συνολικός ενεργές πληθυσμός ανό φυλό
Τ· 2 —  Ποσοστό συνολικές δραστηριότητας ανό φυλό
Τ. 3 —  ΑναλογΓα των γυναικών στο συνολικό ενεργώ πληθυσμό
Τ, 4 -  ΕργασΓα κατό μερική απασχόληση
Τ· 5 —  Μισθωτό απασχόληση ανό τομεΓς δραστηριότητας
ΑναλογΓα των γυναικών στη μισθωτό απασχόληση ανό τομεΓς δραστηριό­
τητας
Τ. S -  Εγγεγραμμένοι όνεργοι
Τ· 7 -  φοσοστό ανεργΓας
Τ. θ —  Ποσοστό των γυναικών στο σύνολο των ανέργων
Τ. 9 —  ΑναλογΓα των ανέργων γυναικών κότω των 25 ετών στο σόνολο των
ανέργων γυναικών
Τ. 9 b i s -  io των γυναικών στο σύνολο των ανέργων κότω των 25 ετών,
Τ. 10 -  Ποσοστό των ανέργων κότω των 25 ετών στο σύνολο των ανέργων
Τ, 11 —  Ποσοστό των ανέργων που εΓναι εγγεγραμμένοι όνω των 6 μηνών
Τ. 12 —  Ποσοστό των ανέργων που εΓναι εγγεγραμμένοι όνω των 12 μηνών
Τ. 13 -  Κατανομό των ανέργων ανό ηλικΓα
Τ. 14 -  Κατανομό των ανέργων ανόλογα με τη δ ιό ρ κ εια  ανεργΓας
Τ· 15 -  'Ανεργοι σ τ ις  κ ό ρ ιες επαγγελματικές ομόδες
Τ. 15 —  Κ όριες κατηγορΓες προσώπων αναζητουντων μισθωτό απασχόληση
Τ» 1? —  Κατανομό των ανέργων ανόλογα με την αιτΓα τη ς ανεργΓας
Τ, 18 —  Συνολικός αριθμός μαθητών και σπουδαστών
Τ. 19 -  Αριθμός κοριτσιών ανό 100 αγόρια σε κόθε επΓπεδο εκπαΓδευσης
Τ. 20 —  Κατανομό ανόλογα με τους στόχους κατόρτισης
τ  21 -  Κατανομό ανό τόπο επαγγελματικός κατόρτισης (πλόρες ωρόριο, μερικό
ωρόριο το 1979)
(3)

T. 1
I B.R. X IDÊUT5CH- X FRANCE ILAND IITALIAX IBELGIQUE XINEDERLANDI 1 LUXEH-I I BELCIE I BOURGUNITED
KINGDOMIRELAND DANNAR!IE U R f I IELLASE li R 10
EuvoAikiSç evepyit; nÀr|8ucrp&; ctvtì cpuAo
X  1 O O O
HALES AND FEHALES « HOHHES ET FEMES
1970 26 617 21 630 20 8736795 3630 139.9 25 300 1116 2360 106 6633630 ·n o 113"
1975 26686 22 205 21 3606991 6003 157,2 25 669 1166 2666 109 0611636 « 112 695 *
1976 26 651 22 661 21 669 50366032 156,6 26 120 1156 2531 109a n3698 · 113 3 0 9 ·
1977 26 577 22 695 22 036 5090 6056 157,3 26 209 1172 2579n o 569 3518 " 116 067 ·X 976 26 692 22 696 22 162 5152 6079 157.7 26 362 1195 2665 111 299 3537 · 116 616»
1979 26 915 23 050 22 697 52336136 156,3 26 559 1219 2627 112 396 3560 · 115 956»
1  960 27 191 23 167 22 606 53696152 159,9 26 701 1239 2662 113 665 3636 >117 081«
1981 27 395 23 230 23 100 5567 6161 160,6 26 568 1266 2671 116 077 t 117 713·
1962 27 501 23 396 23 168 5696 6176 160,9 26 303 1263 2666' 116 366 : 116 OSO·
HALES « HOHHES
1*70 
i*7S 
1*76 
1*77 
1  *  7  A  
1*79 
I960 
19*1 
1902X7 179 
16 625 
16 630 
16 589 
16 662 
16 796 
16 693 
16 956 
16 96613 936 16 666 3560 2606 16 363 829 X663 70 699 1
16 027 16 922 3607 2628 112.0 16 109 836 1663 70 529
16 121 16 965 3625 2623 111,2 16 232 662 1660 70 669 1
16 166 16 976 3635 2612 110,6 16 220 657 1690 70 651 2507 *
16 265 15 030 3663 2606 111,6 16 219 669 1507 70 691 2521 ·
16 221 15 117 3662 2619 111,0 16 193 662 1676 71 061 2563*
16 238 15 215 3707 2606 112,1 16 261 692 1667 71 391 2599 *16 2G1 15 337 3755 2592 112,5 16 236 906 1676 71 575
16 196 15 362 3796 i565 112.6 16 027 916 1680 71 65673 15M
73 912 «
73 6 2 9 ·
73 **G ►
79 179·
79 033«
FEHALES » FEMES
9 636
10 059 
10 021 
9 966 
10 030 
10 117 
10 296 
10 637 
10 5151970
1975
1976
1977 
1976 
1979
1960
1961
19627 696
8 176 
8 320 
8 531
8 669 
6 629 
6 909
9 029 
9 20090 92* ■
91 929 »
92 3 3 2 ·
93 091 ·
93 539«
93 *65»6009 1235 1226 ♦ 6937 269 917 35 763 I
6616 1386 1375 65.2 9760 310 1023 38 532 1
6706 1611 1609 65.6 9666 312 1051 39 161 * t
7060 1655 1666 6 6,9 9969 315 1089 39 916 X011 »
7112 1509 167* 66,1 10 123 326 1133 60 606 1016 »
7380 1571 1519 67,3 10 366 337 1169 61 315 1017 ·
7589 1682 1566 67,8 10 660 367 1175 62 056 1037 jr
776 3 1791 1570 67.9 10 312 356 1193 62 502 1
7826 1902 1569 . 68.1 10 276 369 1206 62 926 *
X B.R. I IOEUTSCH- I FRANCE XLAND IITALIA1 IBELGIQUE IINEDERLANDI I LUXEH-I I BELOIE I BOUROUNI7E0 I I I II IRELAND I DANMARK I E U R 9 I ELLAS
KINGDOM 1 1 I IE U R 10
flopooTtî auvoAiKifc 6paoTnP mStotoc  av# tpuAoT. 2
HALES AND FEHALES H HOMES ET FEMES
1970 66,2 62,2 36,9 36,6 39.7 4 1 .2 45,6 37,9 46.3 42,4
1975 63.5 62,1 36,2 36,5 60,9 63,6 66,2 36,1 49,1 42,2
1976 63,3 62,6 38,6 36,6 61,1 63,6 46.7 35,6 49,9 42,4
1977 63.3 62,6 39.0 36.7 61,3 63.5 46,9 35,6 50.7 42,6
1973 63.5 63,0 39,0 37,0
37,361,5 63.5
63.547.1 36,1 51,8 42,6
1979 63,9 63.1 39,5 62,1 47,5 36.2 51.3
52.043,2
1960 66,2 63,1 60,0 38,1 62,2 63.6 67,7 36,6 43,4
1961 66,6 63,0 60,6 38,9 62,2 63,9 67,2 36,7 52,2 43,5
1982 66,6 63,1 « 39,6 « 66,1 t 36,6 52.6 t39» ·»
38,0»
38,2»
3 7 ,8 »
37 ,5 »
3 7 ,3 "
37,7*·62,3"
6 2 ,1 ·
6 2 ,3 "
62,9»
6 2 .7 *
6 3 ,0 ·
6 3 ,2 »
4 3 ,2 ·
HALES « HOMES
1970 59,5 56,2 56,7 54.7 55,2 60,9 60,7 55.9 59,8
1975 57,0 54,3 54.6 53,0 54,6 62,6 59,1 52,3 56,4
1976 56,7 54.5 54,6 52,9 54,6 62,3 59.5 51,9 59.0
1977 56.7 54,5 54,3 52,6 54,4 61,6 59.5 52,1 59,2
1976 57,0 54,6 54,2 52,6 54,2 62,6 59,6 52,2 59,7
1979 57.4 54,3 54.4 52,5 54,5 62,3 59.4 52,1 56,5
1960 57.4 54,1 54,6 52,8
53,254,2 62,6 59,5 52.2 56,6
1961 57,5 53.7 54,9 53,9 63,1 59,3 52,4 58,5
1982 57,6 53,4 53,5. I 52,3 56.758.0
56.1
56.1
56.0
56.1
56.1
56.2 
56.15 5 ,0 - 
5 6 ,6 *  
5 6 ,3 *  
5 6 ,9  ►56,0*
56,0«
56 ,0 ·
56.1»
5 6 ,1 ·
FEHALES « FEMES
1970 30,3 26.6 21.9 18.9 24,9 22,2 31,3 19,7
1975 31.1 30,4 22,5 20,2 27.5 24,9 33.9 19,6
1976 31,1 30.6 23.4 20,4 26.1 24,9 34,5 19,4
1977 31.1 31,5 24,5 20,9 28.8 25,6 34,6 19,4
1976 31.2 31,6 24.5 21,5 29,4 25,1 35.3 19,6
1979 31.5 32.4 25,4 22,2 30,2 25.5 36,1 20.1
1  980 32.0 32,5 26,0 23,6 30,7 25.6 36.4 20,5
H 6 1 32.4 32,8 26.5 24,9 31,1 25,6 35.7 20,9
1932 32,7 33,3 26,3 21,336,9
60.0
61,0
62.3 
66,1  
66.6
65.3 
66,0 66,627,7
29,1
29.5 
30.0 
30,3 
30,9
31.6
31.62 1 .3 "  
21,1  »  
2 0 ,9 »  
21,1  »29,7» 
3 0 ,0 · 
30.5» 
3 1 .Of 
31,2*
Source :  EUROSTAT :  employment and unemployment 3-1983

T. 3 
%
i i * .(DEUTSCH*UANDFRANCEITALIANEDERLANDBELOIQUE 
:  IELOIELUXEH-BOUROUNITED
KINODOHIRELANDDAhHARKE U R 9 ELLASEURI·
ΑναλογΓα των γυναικών οτο συνολικά ενεργό πληΒϋσμό
1*70 SS.933,020,01*75 37,434,030.11*741*7737.437.437,137,430,932,01*71 37,437,432,11*7* 37.434.332.01  *40 37,930,533.333.4 1*01 30.130.*1*02 30.239,333.025.» 32,1 27.3 35,3 25,· 3f,5 3 3.« 1 127*7 34,3 2»,· 37,7 27,1 41,2 35 3 I  1 12»,0 54.» 27.« 37.» 2?;»· 415 3 5 7 1 ,15*5  15*2 i l · !  i l · }  | 5*; J * . ;  34.1 i  2 · , 7 *  33 ,μ
”:· »:* “:ί !: ì l i lì·.7: Jî-j:11.S H.E Et.» It.l MI l i 1  17 1  li'ÎL îî'î:»•1 J'.» Et.» J» « M S îi J -J * * ,·* *  & ■$ .*»•A »»-I Et,» M.l S» , i 17 J 37.·°.
Πηγή : EUROSTAT :  Employment and unemployment 3-1983
ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΤ. 4
Πρόσωπα με κύρια εργασία κατό μερική απασχόληση εττΓ μόσου όρου 21,5 ω ρω ν  
την εβδομόδα ανό φίλο.
1975 1977 1979 1981
Men
XWomen
XMen · 
%Women
XMen
XWomen
XMen
XWomen
X
D 1,122,8_J_,1_ _ 24,4 0,9 24,2 1,0 25,7
F 2,114,0 2,3 15,2 2,0 15,2 1,9. 15,9
I 2,7 9,9 1,2 5,9 1,2 6*01,4 5,8
NL 1,518,6 1,5 19,0 1,8 23,2 8,9 45,2
B 0,611,6 1,0 16/1 0,8 16,0 1,3 16,3
L 0,915,4 0,8 12,3 0,7 17,2
R.U. 2,240,9 2,1 40,4 1,3 37,7 1,4 37,1
IRL 1,8 9,9 1,6 9,6 1,3 8,0
DK 1,940,3 2,7 42,4 2,3 43,0 3,0 43,6
GR 1,1 4,3
EUR 91,923,6 1,6 23,7 1,3 23,0 1,8 23,9
Ππ υ π : EUROSTAT : EEC Labour Force Sample Survey
1973 -1975 -1977 -1979 -1981 .

T. 5
Mio9(jti5 anaoxtfXriC Tn aydt Topsfc; Spaornp nfrnrraç
o/o ΑναλογΓα των γυναικών στη μισθωτή απασχόληση αγά τομεΓς δραστηριάτητας0.R.
OEUTSCHLANO FRANCE1
ITALIA NEDERLAND1
BELGIQUE U.KINGOOn IRELANO OENflARA
X 1000HFHFHFhFHFHFHFHF
197913830829710514.469769834466629561273202311051344996585542821141955
Tor AL
198213481844310314.571329878481328B5144819341112119779114546.  3031097985
AGRI­
CULTURE1973
1982186
18157
64303.4
233.559
59684
640429
37159
575
710
102
1278
26590____
882
7
221
245
417
7
INOUS-197980202673532317674992156513011829942346857232726770518155
TRIE198275822550502716314921161411681849102115609184724966452133
SER­
VICES1979
19825624
57185562
58294883
500451 SO 
54424158
43172672
28231596
16601086
12571019
1014869
9006314
61037241
7179260
275211
235578
604793
84S
TOTAL '  
ETPLQI
salarie37.138.539.840.832.132.730.133.435.336.541.743.233.835.545.547,6
agriculture 23.426.116.017.238.538.17,810.916.69.024.424.93.58.313.414.5
incus trie25.025.124.924.423.825.212.213.619.019.725.324.720.720.623.023.1
SERVICES 47.450.448.552.036.239.540.443.046.047,053.454.044,746,058.258.3
flH T H  : EUROSTAT (CRONOS).
Eu r o s t a t  : Employment and unemoloyment 3-1983.
(1) Italia et Belgique :  1979 at 1981.

T. 6
0 F I N L B L U K IRL D K E U R  9*) G R E U R  10-
EITETPAMMENOI
ANEPTOI
Males and feaales(x 1000)
Kales
Feaales
nOIOETO ANEPTIAI
Males and feaales
Males
FeaalesAnnual averages
1973 273,5 393 ,9 1044 ,8 109,9 111,2 0,046 595.6 620 17.8 2595 01974 582,5 497,7 997,2 134,9 124,1 0,057 599 5 672 479 3092 0 271 3119,11975 1074,2 839 ,7 1106 ,9 195,3 207,8 0,264 940 9 962 113 5 4632 9 350 4667,91976 1060,3 933 ,5 1181 ,7 210 ,8 266,8 0,456 1301 7 107 8 118 2 5242 4 285 5270,91977 1030,0 1071 .8 1381 ,9 206 ,9 307,6 0,820 1402 7 106 4 147 0 5713 7 277 5741,4
1978 992,9 1166 ,9 1528 ,6 205,6 333,4 1,166 1382 9 992 169 8 5937 7 309 5968,61979 876,1 1349 ,9 1653 ,4 210 ,0 351,8 1,055 1295 7 896 137 5 6023 1 316 6054,7
1980 868,9 1450 ,6 1776 ,2 248 ,0 382,3 1,094 1664 9 101 5 161 5 6739 1 372 6776,31981 1271,6 1772 ,9 1992 ,6 385 ,3 471,6 1,559 2520 4 127 9 218 4 8840 3 421 8882,4
1982p 1833,2 2007 ,8 2377 ,2 541,7 535 0 2,039 2916 9 156 6 235 110718 4 50210768,6
1973 149,9 193,4 663 ,0 88,4 579 0,014 505 2 508 137 1752 11974 324,7 234,6 638 ,6 106 ,7 580 0,022 509 8 544 352 1998 0 170 2015,0
1975 622,6 427 ,5 700,3 153.0 991 0,171 764 6 774 803 2976 3 229 2999,2
1976 566,5 443, 5 741 ,0 159.8 114 7 0,280 1005 6 870 742 3246 2 176 3263,81977 518,1 499 ,1 841 ,0 145,9 124 6 0,494 1044 8 848 849 339? 3 166 3408,9
1978 488,8 551,4 894 ,6 136,4 132 4 0,659 1009 5 786 931 3430 7 186 3449,31979 416,9 632 , 5 926 ,8 132,4 132 4 0,535 930 1 691 697 3354 1 3 186 3372,9
1980 426,4 658 ,4 958 .6 159,9 143 8 0,526 1180 6 772 876 3740 3 221 3762,4
1981 652,2 859,2 1043 ,1 262 ,1 198,6 0,830 1643 3 979 127 2 5140 1 254 5165,5
1982p 1021,1 1004 ,8 1223 ,0 376.2 242 9 1,090 2133 2 118 6 134 0 6324 9 307 6355,6
1973 123,6 200,5 341 ,8 21,5 533 0,032 904 112 41 843 0
1974 257,8 263 ,1 358 6 28,2 661 0,035 897 128 127 1093 9 101 1104,0
1975 451,6 412,2 406 ,6 42,3 108 7 0,093 176 3 188 33p 1656 6 121 1668,7
1976 493,8 490,0 440 7 51,0 151 9 0,176 296 1 208 440 1996 3 109 2007,21977 511,9 572,7 040 9 61,0 183 0 0,326 357 9 216 6?1 2321 4 1 11 2332,0
1978 504,1 615.5 634 0 69,2 201 0 0,507 373 4 206 767 2507 0 123 2519,3
1979 459,2 717,4 726 6 77.6 219 4 0,520 365 6 205 678 2668 8 130 2081, b
1980 462,5 7S2 2 817 6 88,1 238 5 0,568 484 3 243 739 2998 8 151 3013,5
1981 619,4 913 7 949 5 123 2 273,0 0,729 677 0 300 912 3700 2 167 371G,9
1982p 812,2 1003 1 1154 2 165.5 292 1 0,949 783 7 378 101 0 4393 5 195 4413,0
r i A i % of c iv ilia n  working populationT. 7
1973 1,0 18 49 23 29 0,0 24 56 07 241974 2,2 23 48 28 32 0,0 24 60 20 291975 4,1 39 53 40 53 0,2 37 85 46 431976 4,1 43 56 43 68 0,3 50 95 47 4,91977 4,0 46 64 41 78 0,5 54 92 58 5,3 08r,
1978 3,8 52 71 41 84 0,7 53 84 65 4 09
1979 3,3 60 75 41 87 *0,7 49 74 53 5r, 09 « ;  -
1980 3,3 64 80 47 94 0,7 63 83 61 6,l 11
1981 4,7 78 88 72 11,6 1,0 96 102 83 79 l2 v,1982p 6,8 89 105 120* 132 1,3 111 125 89 96 15 9,
1973 0,9 14 47 25 23 0,0* 32 63 10 261974 2,0 17 45 30 23 0,0* 33 66 25 29
1975 3,8 32 49 44 39 0,2* 48 94 56 44
1976 3,5 33 51 45 45 0,3* 63 105 51 471977 3,2 37 58 41 49 0,4* 66 101 58 50 n7 ■V1978 3,0 40 62 39 53 0,6* 63 92 63 50 08 4, «
1979 2,6 46 64 37 52 0,5* 59 80 48 49 08 4 .1980 2,6 48 65 45 57 0,5* 74 88 60 4 09 5
1981
1982p4,0
6,26
73
47
81
37
122
2*7,9
9,70,7*
1,0*11
136
411
130
38
98
27,4
9, 1l
11
3 8, * ■
1973 1,2 26 55 16 41 0,1* 10 37 04 31974 2,6 33 5,7 21 49 0,1* 09 44 13 29
1975 4,5 50 6,3 31 79 0,2* 18 61 32 43
1976 4,9 5,9 6,6 36 10,8 0,4* 30 67 42 11977 5,1 6,7 7,7 4,2 12,7 0,7* 3,6 69 57 58 11 5, V1978 5,0 7,1 8,9 4,6 13,7 1,1* 3.7 63 67 62 12 6,:1979 4,5 6,1 9,8 4,9 14,5 1,1* 3,5 6,1 59 6,5 13 r., «
1980 4,5 8,9 10,8 5,3 15,5 1,2* 4,6 7,0 63 7.1 15 = ■  7,01981
1982p5,9
7,810, 
11,1
112,
14,2
87,
11,1
6*17,4
18,61,5*
2,0*8,
7,6
68
10,4
67
86
5B, 7 
10,31,
16
98,0
10,2
Frombulletin no.6 onwards the unemployment rates for 1982 and 1983 arecalculated on the basis ofthicivilian workinopopulation in 1982 (1980 for Greece
Revisions forprevious y e a rsare included.
nnytf •  EUROSTAT :  unemployment 4-1983

T. 8
• ΗD E U T S C H ­L A N DF R A N C E I T A U A N C 0 E R .L A N DmatoutmoilL U X E M ..• O U R QU N I T E DK I N G D O MI R E L A N D D A N M A R K E U R  · E L L A S ■ U R  « 0
*
Ποσοστό των γυναικώ ν στο σύνολο των ανέργων -  ετή σ ιο ι μέσοι tfpoiV
1970 37,6 44,4 30,1 21,6 42,1 82,5 15,3 17,0 18,0 27,9
1971 45,5 44,4 32,0 18,5 41,5 90,0 15,9 19,9 19,5 29.3
1972 42,9 45,9 32,7 15,9 41,5 78,6 16,8 18,6 18,8 29,7 »  '
1973 45,2 50,9 34,0 19,6 47,9 69,6 16,7 16,1 23,0 33,2
'IS ,·* 1974 44,3 52,9 36,0 20,9 53,3 59,6 16,5 19,0 25,7 35,9 1  37,3
1975 42,0 49,1 36,7 21,7 52,3 34,8 20,5 19,5 29,3 36,3 34,6 Jt,, J
1976 46,6 52,5 37,3 24,2 57,0 38,7 24,7 19,3 37.2 38,7 28,3 38,7
1977 49,8 53,4 39,1 29,5 59,5 39,8 27,9 20,3 42,2 41,3 40,1 4 1  , \
1978 50,8 52,7 41,5 33,7 60,3 43,5 29,5 20,6 45,2 42,8 39,8 42,8
1979 52,4 53,1 43,8 37,0 62,4 49,3 30,7 22,9 49,3 44,8 41,1 44,8
1980 52,0 54,6 46,1 35,5 62,4 51,9 31,3 23,9 45,7 45,0 40,6 44, ·ί
19 8 1 ’48,7 51,5 47,6 32,0 57,9 46,8 28,9 23,5 41,8 42,2 39,7 4.', 2
ΠηνΛ : EUROSTAT : employment and unemployment 2 -  1982
I
T 9
ΑναλογΓα τω ν ανεονων γυναικώ ν κάτω των 25 Ετών στο. απνηλη -rf.w n u f p y r M  γιιν/αικώι/..
D  F IT  NL B LUX UK IRL DK EUR 9
1978 2 9 ,9  6 2 ,9  7 1 ,3  7 4 ,2  4 6 ,7  7 1 ,5  8 3 ,7  - 3 8 ,7  6 0 ,0
1982 3 1 ,2  5 7 ,4  59,1 7 3 ,8  4 5 ,5  7 2 ,8  6 5 ,7  4 6 ,8  37,1 5 3,7
T. 9 b is
%  των γυναικώ ν ατο σύνολα τ ο ν  άνεργον κότω ttw 25 ε τ ών
1 9 8 0 1981 1 9 8 2
D 60,5 5 * ,2 4 5 ,9
3 6 1 , 6
55,5
6358,5 58,5
D K 53,2 53,5
F 5 8 ,6 57,1
G R — - “
IRL' 33,6
54,3
64,83 3 ,8 3 6 ,2
IT 5 5 ,7 53,5
L 5 5 ,9 56
NL 49,94 5 ,9 4 4 ,5
U.K. 42,3 4 p ,0 3 9,5
EUR 9 (1 ) 5 0 /i V50, & 4 8 ,3
(1)  EUROSTAT e s t im a t e
ΠΠΥΠ : em p lo ym en t and u nem p lo ym en t 1  -  1 9 8 3

—  
‘ O ctober BRD r 1 NL B LUK IRL DKEUR 9 CREUR 10
d a le s  and Females 10EQET0 TON ANEFTO \l KATO TON 25ETON-ETC EYNOAO TON ANEPTON( Z > ,T. 1 0
197926,1 46,3 47,3 47,1 41,1 58641,2 25,1*30,941,9*
I960 27,3 46,4 51,4 47,2 41,4 53344,6 25,232,643,6
1981 29,3 46,9 54,0 47,4 41,3 51.8 43,1 27,631,043,7
1982 30,3 46,4 51,1 46,3 40,4 50939,5 29,529,041,6
M ales 1979 21,4 37', 0 41,4 34,7 39;o 46931,9,22,5.
1980 - 24,1 38,4 44,7 37,2 40,6 41736,5 21,826,837,01981 27,9 40,3 46,7 38,3 39,8 39835,7 23,825,737,3
1982 28,9 40,4 46,7 37,6 38,0 42534,0 25,025,136,4
Females 1979 29,7 53.4 54,3 65,0 42,3 69163,2 37,4 !1980 29,9 52,9 58,9 64,5 41.8 628 8 4 , 2 36,039.451,7
1981 31,8 52,9 61,6 65,7 42,4 65,6 62.5 39,637,852,21982 32,4 52,2 55,8 65,2 42,3 60352,8 43,333,848,6
n n r n r m  t o m  an r r v n . . — ____
M ales and Females. . U K - U i- I u  i u i m  n i v j c r i  U N  uur hllMrtl hi 1  bHi AMMEN0I ANDTON S MHNON
T . 11
1979 39,9 38,2 51,6 41.1 61,0 17,244,3 39,1*14,444,5*
1980 36,2 38,7 52,9 36,3 58,2 38,3 47,212.542,11981 38,1 40,7 51,9 45,1 62,6 53,2 47,310,446,7
1982 4614 42,3 55,0 54,6 62.5 59.1 48,511.351,2
M ales 1979 40,1 37,2 51,4 44,6 50,6 46,7,14,51
I960 36,2 36,6 51.0 36,3 45.7 39,9 49,811,440,9 '
1981 36,2 38,9 48,1 46,0 54,3 55,5 53,510,046,6
1982 46,5 41,5 54,6 56,3 59,7 61,4 52,311.352,4
Females 1979 39,7 39,0 51,8 36,0 66,9 38,6.14.21980 36,2 40,5 55,1 36,3 66,2 34,6 39,113.743,5
1981 39,3 42,4 55,8 43,4 68,9 47,2 40,3 10,946,9
1982 <6.2 43,6 55,4 51,0 64,7 53.1 36,511,249,5
TOEOETO TON ANEPTON TOY E IN A I ETTETPAMMENOI AND TON 12 MHNON (%)
M ales and Females
1T . 1 2
1979 19,2 31,8 32,8 25.7 49,0 28,2 40,6* 6,4»27.7J
1980 15,8 22,3 36,4 21.1 46,2 20,9 31,3 6.725,8
1981 14,9 22,2 34,8 24,2 48,0 28,3 30,5 3.72b,9
1982 20,1 25,2 39,9 33,6 49,0 35,5 30,0 5,031.8
M ales 1979 21,4 19,4 33,9 28,9 38,1 31,6s  ;
1980 16.9 20,2 36,2 21,2 32,4 23,2 34,1'  6,1 25,3
1981 14,6 19.4 32,9 24,2 36,2 30,7 34,0 3.426,4
1982 19,7 23,1 39,8.  34,5 44,2 39,6 34,2 4.932,9
Females 1979 17,6 23,7 31,4 21.2 5r .,3 20,1
1980 14,9 24,0 36,6 20,7 55,1 15.5 21,9 7,626,4
1981 16.2 24,7 36,7 24.2 56,9 22,1 19,3 4.027,4
1982 20,6 27,2 39,9 31,7 53,5 25,7 17,0 5.030,3
nrtv^ Eu r o s t a te m p lo y m e n t an d  u n e m p lo y m e n t 2-1983

T . 1 3
OCTOBER 19821  D
(a)F I NL B L UK IRL DK KUR 9
ΚΑΤΑΝΟΜΗ TON ΑΝΕΡΓΩΝ ANA ΗΛΙΚ ΙΑ ( % )
M ales Females x i o o c 1  818,6 
100,02  176,7 
100,02  500,0 
]00,0591,9
100,0571,7
100,02,419
100,03 295,1 
100,0163,4
100,0217,9
100,01 1  337,7 
100,0
<  18
18 - 19 
20 - 24 
25 - 34 
35 - 44 
45 - 54 
55 - 59 
60 - 64
65 -2.7 
8.0
19,6
26,9
17,8
14,2
7.8 
3,05,1 
26, lx 
15,lx 
22,4x 
10,3x 
11,O x  
7,3x 
j. 2,612,2
10.7
25.8 
21,2
12.9 
12,0
4.0
1.0 
0,14.8
13.1
28.4
27.5
14.1
7.9 
2,4 
0,23,1
4,6
32,7
28,2
13,0
12,3
6,0
0.018,7 
1  32,2
|  48,7
0,38,3
11,6
19.7 
21,4 
13,0
11.8 
7.2 
7.0 
0.11.2
7.1 
20,7
28.5
18.5 
13,2
5,6
5.20,3
7.2 
22,6 
31,0 
17,5 
11.7
6.3 
2,8 
0,57,0 
13,2· 
21, > 
23,4. 
13,5» 
11,9· 
6.2
|  3,5
M ales x 1000 982,4
100,01  072,0 
100,01  270,3 
100,0404,4
100,0259,6
100,01,273
100,02 318,7 
100,0123,3
100,0120,4
100,06 552,5 
100,0
<  18 . 
18 -  19
20 - 24
•  25 -  34
* 3 5 -4 4  
45 -  54 
55 -  59 
60 -  64
^  652,2
7,6
18.7 
25,5
18.8 
15,2
7,8
4,14,9 
12,5 m 
23,0 m 
21,2m 
11,1m 
13,6 m 
10,5 m 
J. 3,211.5 
8,6
26,2
20.5 
11.9 
13,2
6,2
1.8
0,23.3
9.0 
25,3 
30,6 
16,8
9,7
3.0
2.33.7
4.8
29.6
23.1
13.1 
15,0
10.6 
0,015,6 
J. 26,9
|  57,1
|  0,46,6
9,4
18,0
21,7
14,1
12,4
7,9
9,8
0,21.0
5,6
18,1
28,8
20,2
14,4
6,0
5,90,25,4
19,4
30.0
19.1 
13,6
7.7
3.8 
0,86,1 
9.1* 
21,4* 
22,8· 
14,? 
13,2* 
7,8*
}  ~
Females x 1000 836,2
100,01  104,7 
100,01  229,5 
100,0187,5
100,0312,1
100,01,146
100,0976,5
100,040,2
100,095,5
100,04  785,2 
100,0
< 18 
18 - 19 
20 - 24
25 - 34 
35 - 44 
45 - 54
55 - .59 
60 - 64 
> 653,28,5
20,7
28,6
16,5
13,17.7
1.85,3
39,4 m
7,5m
23,6 m
9,4m
8,4m
4,3m
} 2>113.0 
12,9 
25,4
22.0 
14,1 
10,8
1,6
0,2
0,1•  8,0 
21,9 
35,3 
20,7 
8,3 
4,1 
1.0 
0,62,6
4,5
35,3
32,5
12,9
10,1
2,122,2 
ƒ 38.1
|  39,4
|  0,312.5
16.3 
23,7
20.6 
10,5
10.4 
5,4 
0.32,0
11,8
28,8
27,6
13,1
9.7
4,1
3,00,3
9.4
26.5 
32,2
15.6
9.4 
4,7
1.5 
0,23,2 
18,> 
21.? 24,1· 
12,4« 
10,? 
4 ,?
} ll0
S«SS»SSK SSSBS .  a s  a e■  *  =  ■ = — s a a s  :s  a s  s=  .  -  J a a a aa  a b aa n a  « a m «  *  *
ΚΑΤΑΝΟΜΗ TON ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΝΑΛΟΓΑ ME ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ° /oT . 14
M ales and Females 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0
< 1  month 
1-« 3  months 
3-* 6  months 
6-«12 months 
12-*24 months 
< £  24 months12,0
23.4
18,3
25.1
15.2 
6,115,124,7
17,6
17.4
16.4 
8,813,6
17,5
13,9
15,3
39,87,9
16,8
20,7
21,0
21,9
11,66,1
14.8
13.3
13.8 
18,7
33.331.7
31.7
|  36,59,7
19.3
16.3 
19.2 
21,0 
14,513.8 
21,4
15.9 
18,7 
30,231,2
38,8
17,4
7.0
5,512.220,6
16.4
18.5 
23,1
9,2
M ales 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0
< 1  month 
1-« 3 months 
3-« 6 months 
6-«12 months 
12-^24 months 
* £  24 months12,6
23,2
17,7
25.6
14.7 
6,216,6
24.3 
17,7
18.4 
15,1
8,014.2 
17,9
13.3
14.8
39.88,3 
16,6 
18,8 
21,8
22.7
11.77,5
17,1
14,5
15,9
21,323,832.1
33.1
|  34,89,0
17,4
15,1
18,8
22,9
16,712.3 
20,0 
15,0
18.3
34.433.1
37.1 
17,3
7,0
5,412,2
19.8
15.8
18.8 
23.5
9.8
Females 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0
·*  1  month 
1-w  3 months 
3-* 6  months 
6-«12 months 
12-«24 months 
•^24 months11,3
23.5 
18,9
24.6
15.7 
5,913,7
25,1
17.6 
16,4
17.6 
9,712,9
17,1
14,5
15.7
39.76,8
17,4
24,8
19.3
20.3
11.44,9
13.0 
12,3
12.1 
16,5 
41,231,3 
v  30,3
1  38,411,4
23,7
19.1
20.1 
16,6
9,118,4
25.7
18.7 
19,9 
17,328.9
40.9 
17,4
7,0
5,712,1 
21 # 7  
17,3 
18,1
!  22,5 
,  8,3
Septem ber•
ΠηνΑ : EUROSTAT : employment and unemployment 2 -1 9 8 3

T 15/1
ANEPTOI HIE KYPIEE EnAITEAMATIKEI OMAAEE -  OCTOBER 197S to  1982
X-1978 X-1979 X-1980 X-19Q1 X-1962
B RD E UT S C H L A N D
HALES x i nno
(X)388,7
100,0316,4
100,0367,8
100,0(a)
616,2
100.0(a)
983.0
100.0X 1 000 MAENNEH
(X) |
Prod, of metal and aetal goods  
locksmith, mech.and the like 16,0 14,5 14,9 16.7 19,4Hetallerzeuger, -bearbeiter,  
Schlosser, Hechanikei ,  new.
Building tj-Htlr, fittings and  
furnishings, upholstery, pain­
ting and allied trades 9,4 8,4 11,2 15,4 17,4Bauberufe, Bau-» Rsumauast.,  
Polaterer, Tischler, Meier u.verw.  
Berufe
Warehouse managers,storage and  
transport workers10,9 11,0 10,2 9,3 8,5Lagerverwalter, Lager- und Trans-  
portarbeiter
Organic.,  adm. and cleric, staff 7,6 8,2 7,0 5,6 5,1Org..Verw.lt., und Bueroberufe
Other aetal workers 5,6 5,4 6.2 5,4 4,6Montierer,  Metallberufe
Unskilled labourers 6,1 5,9 5,1 4,3 3,5Hilfsarb.o.n.Taetigkeiteangabe
Goods and serv.sales pers. 4,9 5.2 4,8 4,3 4,2Warenkaufleute
Transport, road haulage 4,2 4,2 4,7 5,5 5,5Verkehrsberufe
FEHALES x 1 000
(%)475,6
100,0420,4
100,0454,8
100.0640,2
100,0837.0
100.0x 1 000 FRAUEN
(X)
Organ..admin. and cleric.staff 22,0 21,8 20,9 20,7 20,6 Organ., Verwalt.und Bueroberufe
Goods and serv. sales pcrs. 13,1 13,0 12.7 12,4 13,1 Warenkaufleute
Other aetal workers 6,1 6,1 6,5 6,7 6,2Montlerer, Hetallberuf*
Soc.serv.,educ*.research work. 5,3 5,8 6.0 5,9 6,4.  Social- und Erslehungabarufe
Checkers and packers 5,2 5,5•  5,6 5.4 5,3Warenpruefcr
Cleaning staff 5,7 5.9 5,6 5.5 Reinlgungsberufe i
Textile and clothing occup. 5,1 5,1 5,4 5.9 5.7Textil- und Bekleidungsberufe
Health service workers 5,9 5,8
r5,4
R A N C E5.2
<•>5,4Ceaundhaltadlenatberufa
HALES x 1 000
(*)621,2
100,0664,9
100,0710,6
100,0917,3
100,01031,9
100,0x 1 000 - HOMHES !
(X)
Conversion of conon Ratals 16,8 16,6 16,8 17,7 17,2 Transform, des m£taux ordinairea
Handling and storage 12,0 12,0 11,8 11,5 11,5 Manutention ct stockage
Clerical work and the like- 11,0 11,3 10,8 9.8 9,2Emploib dc bureau
Construction 11,7 10,5 10,6 12,5 14,8 Construction
Driving5,3 . 5,6 6,6 7.1 7,0Conduits des automobiles
Commerce and the like 5.3 5,5 5,5 5,4 5.2Emploia du commerce
Electricity 4,5 4,7 4,9 5,1 4,9ElectricltA
Designers and technical staff 5.1 4,8 4,5 4,3 4,2Detainsteurs,agents techniques
FEHALES x l 000
(X)722,9
100,0815.0
100.0874,5
100,0994,8
100,01067,3
100,0x 1 000 FEMMES
(X)
Clerical work and the like 36,2 35,6 34,6 34,9 35,0 Emplois de bureau et a&similAs
Commerce and the like 14,1 14,5 14,9 15,0 15,4 Emploia du commerce at aasimil.s
Domestic service and the like 7,2 5,1 7,2 7,0 7,5Emploia das services domestlques
Conversion of common metals 6,5 6,5 7,0 7.0 0,5Transform, des mttaux ordinairea
Domestic services and the like 4,6 5,1 5,4 7,0 6,0Emploia domest.et mitlers connexes
Use of text.and assoc* goods 4,6 4,4 4,9 5,4 4,8Util, des tissus et mat. connexes
Handling and storage 5,1 4,9 4,7 4,5 4,2Manutention et stockag*
Soc.and health serv. occupat. 4.2 4.4 4,3 3.9
14.0Enplois des serv.soc.et de sant£
(a)September Source : EUROSTAT : employment and unemployment 2 -1 9 8 3

T 15/2
ANEPTDI I T U  K Y P IE I EnATTEAMATIKEI OMAAEI ~ OCTOBER 1978 to  1982
MALES x 1 000
(*)
Unskilled labourers
Manag.,employ.ahd Junior staff
Construction work
Farmw,,horti..animal husbandry
Production of isetals and  
Mechanical work .
Production, distribution and  
utilisation of electric power
Tranaport and ancill. aarvlcaa
Carp., etc.,oanufac.of furn.  
and wooden vehicles
FEMALES x 1 000
<*)
Manag., eaploy.and Jun.staff
Unskilled labourers
Farnwork, horticultjra.atc.
Mwiuf.of cloth.and draamaar
furnishing and tha Ilka
After-salsa aarvlca
Hotel and restaurant serv.  
Manufac.of foodw.and drink  
Sanitary and hyg.services
HALES x 1 000
(X)
Not fully able for *ork  
Construction workers  
Persons in general service  
Clerical work, teachers  
Hetal workers  
Coamerce
Transport workers  
Hotels, restaurants, etc.
FEMALES x 1 000
(X)
Clerical work, teachers  
Coamerce
Not fully able for work  
Medical and social welfare  
Persons in general service  
Domestic servants  
Hotels, restaurants, etc.  
Hairdr.and cleaning workersX-1978 X-1979 X-1980 X—1981 X-1982
I TALIA
897,1
100,0908,5
100,0944,6
100,01080,7
100,01270,3
100,0
19.5 20,3 21.4 20,6
18,0 19.3 21,1 20,7
15,9 15,4 • 14,6 14,3
12,8 11,7 10,2 13,0
11.7 11,7 11,2 10,9
4,2 4.3 «,0 3.9
3,1 3,1 3.1 3.1
3,0 2.9 2.7 2.8
673,4
100,0765,1
100,0852,1
100,01032,8
100,01229,5
100,0
37,7 40,7 40,8 40,5
19,5 20,5 21,5 21.8
16,1 13,4 11,8 14,6
8,0.  7,9 7,8 7.0
4,0 4.1 3,9 3,7
2.7 2,5 2.5 2.4
!2.2 2.0 2,1 2,0
1.9 1,9 2,0 2,0
N 1D 8 R L A N D
129,2
100,0122,3
100,0176,5
100,0285,7
100,0404,4
100,0
24.1 25,8 20,7 17,8 14,3
» *20,8 23,2 23,3
13,2 12,7 12,8 13,6 14.2
15,5 15,6 12,4 11,0 10,9
12,0 9,8 10,0 12,2 14,0
6,0 5,9 5,1 4,8 5,1
3.4 3,2 3.6 4.1 4,8
3,9 4,1 3,2 3,1 3,2
79,0
100,085,1
100,0101,7
100,0141,5
100,0187,5
100,0
31,5 30,3 29,6 29,6 29,8
15,0 15,9 15,7 15,9 16,9
11,8 12,6 13:, 2 13,3 10,7
12,2 11,7 11,6 11,8 13,0
8.4 9,1 10,2 9,9 9.6
5,9 5.6 5,1 5,1 5,2
1  5,2 5,2 5,0 5.3 5,6
!  2.1 2,1 2,1 2.0 2.1x 1 000 UOMINI  
(X)
Manodopera generics
Dlrigenti,  lnplegatl a subalternl
Lavorasioni edill
Lavorazione delle tarre, etc*
Produzione del netalli e lavora-
zioni aetall. e mec.
Produzione, distrlbuzione ed  
iopiego dl energia alettrica
Traap.a relat. aervlxi ausilari
Lavorazione del legno e affini
i
x 1 000 DONNE '
(X)
Dlrigenti, ispiegati a aubaltami
Manodopera generica
Lavorazione della terra, etc a
Confezione di articoli per
vestlarlo, abblgllaaentq
Servizi di vendlta
Sarvlzi dl albergo a aanaa
Lavor.derr.aliment, e bevande
Servizi iglenlci e sanitari
X 1 000 NANNEN
(X)
Minder geschikten
Bouwvakarbelders
Peraoneel in algenane dienst
Kantoor-, ondereljxand peraoneel
Metaalbewerkers
Handelaperaoneel
Nlet-varend verkeoraperaonoel
Hotel-, rest.- an eartparsoneel
x 1 000 VROUWKN
(X)
Kantoor-, o«derwij*end peraoneel
Handelaperaoneel i
Minder gaachlktan
Soclaal an geneeskundig paraonnaal
Peraoneel in algemene dienst
Hulshoudelljk peraoneel
Hotel-, raat.- en cafipersoneel
Kappers en waaserijpersoneel

T. 15/3
ANEPTOI ETII KYPIEE EnATTEAMATIKEI OMAAEZ - OCTOBER 1978 to 1982
X-1B78 X-1979 X-1960 X-1981 X-1982
B'LCIQUE/BELGIE
wales * l ooo 
(“)138,2
100,0136,3
100,0166,1
100,0222,0
100,0259,6
100,0X 1 000 JtANNEN  
IS)
Employees 24,9 25,6 23,5 22,1 22,5 Bedienden
Unskilled labourers15,1 15,6 14,7 12,9 12,5 Gewone handarbeidera
Mech.,tool makers,electricians 15,5 13,8 14,1 14,9 14.8 Werktulgkund..geredachapsmakers
Bricklayers, floor tilers,  
celling plasterers 8,7 9,1 12,0 14,0 13,9Metselaars, vloerenmakers, stuka-  
doora
Carp., Joiners, cab, aakers 5,2 5,5 6,6 7.5 7,6 Tiaaerlleden en schrljnwerkers
Transport and communications 4,4 4.4 4,4 4,7 4,8 Verknea. in sect, vervoer en verbind
Electricians 3,9 3,5 3,7 3.7 3,7 Elektriciens
Dock work, and warehousemen 2,7 2,8 2,8 2,7 2,8 Dokwerkers en pakhuisknechten
FEMALES x 1 OOO
(*)215.0
100.0235,8
100,0259,6
100,0294,7
100,0312,1
100,0x 1 OOO VROWEN  
(X)
Employed persons 39,8 40,0 40,9 43,8 46,1 Bedienden
Tailors, cutters, furriers 15,3 14,8 14,7 14,0 13,0 Kleernakers, coupeurij bontwerkers
Other spec.service workers 10,7 11,4 11,5 11,4 11.5 In andere dienst.geapfcc. werknemers
Housek., cook., chaabtrasids 4,7 4,9 5,0 5,2 5,1 Huish.,koks, kao.rmelsjes, kelners
Unskilled labourers 4,8 4,8 4,7 4,3 4,0 Gewone handarbalders
Packers and allied workers 4,3 4,3 4,1 3,8 3,5 Pakkers en gelijkgast. werknemers
Spinner,, weaver*, knitters 4.1 4,0 3,7 3,3 3,0 Spinners, wevers, breiers
Electricians 3,1 3,1 3,1 2,9 2,7 Elektriciens 1
L U X ZJk B 0 U R G
wales X 1 ooo
(X)0,482
100,00,499
100,00,552
100,00,966
100,01,273
100,0x 1 000 HOMKES
(X)
Specialist service workers 65,1 61,1 55,6 50,4 49,8 Travailleurs qualifies
of which: employees 21,0 20,8 16,8 14,9 12,7 dont: employes do bureau
Unskilled labourers 34,9 38,9 44,4 49,6 50,2 Travailleurs non qualifl6s
of which: others not defined 31,5 36,5 44,4 47,0 46,3 dont: autrea ouvr. non qualifies
FEMALES X 1 ooo
(X)0,573
100,00,521
100,00,675
100,00,840
100,01,146
100,0x 1 000 FEMMES  
(X)
Specialist service workers 63,7 63,9 59,3 52.4 47,7 Travailleurs qualifies
of which: employees 38,2 38,3 26,4 28,9 27,7 dont: employes de bureau
Unskilled labourers 36,3 36,1 40,7 47,6 52,3 Traveilleura non qualifies
of which: others not defined 29,1 26,9 29,3 35,7 43,7 dont: autres ouvr.non qualifies
UNITE D  KI N  G  D  0  M ( a )
WALES x 1 ooo
(X)970,4
100,0924,4
100,01506,1
100,02104,6
100,02123,0
100,0x 1 000 MALES
(X)
General labourers 42,6 43,6 40,5 35,9 34,3•
Cunersl lebourers ,
Processing making, reparing  
(metal and electrical)9,9 9,812.1 14,1 18,2 Processing making, papering  
(metal and electrical)
Transport operating, materials  
aoving and storing and  
related9.7 9,510,8 11,3 11,2Transport operating,materials  
moving and storing and  
related
Clerical and related 9,0 9.1 7,6 6,4 6,6 Clerical and related
Construction, mining and  
related not identified  
elsewhere6,9 6.2 7.1 7,7 7.1Construction, mining and  
related not identified  
elsewhere
< *) Septem ber

T . 1 5 / 4
ΑΝΕΡΓΟΙ Σ Τ ΙΣ  ΚΥΡΙΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ. -  OCTOBER 1978 to  1982
X-1978 X-1979 X-1960 X-1981 X-1982
U N[TED K  i  n:g3  0  N ( Cont. )
FEMALES x 1 OOO
(*)421,6
100,0430,8
100,0656,8
100,0894,2
100,0U)
630,5
100,0x 1 000 FEMALES
(X)
Clerical and related 31,5 31,9 30,6 30,5 30,1 Cl.rlc.l and related
General labourers 21,1 20,6 20,6 18,5 16.1 General labourers
Catering, cleaning, hairdr.  
and other personal services 13,9 14,0 13,8 14,6 15,6Catering, cleaning, hairdr#  
and other personal services
Selling 13,4 13,5 13,6 14,0 15,0 Selling
Professional and .related in  
educ., welfare and health 6,7 6,6
I E5,6
ELAN6 , 0 
D  ( a )6 , 81
Professional and related in  
educ#, welfare and health
MALES x 1 000
(X)71,7
100,062,7
100,073,2
100,096,9
100,0121,3
100,0x 1 000 MALES
(X)
Agriculture and fishing 25,9 26,1 22,6 18,1 15,6Agriculture and fishing
Cunuful labourers 17,7 18,2 15,3 17,4 17,2General labourera
Other und undefined workers · 10,5 10,6 11,0 14,0 15.3Other and undefined workers
Unskilled building workers 9,3 9.2 10,0 10,4 11.0Unskilled building worker.
Skilled workers not else­
where classified 6,3 5,7 7,9 7,5 7.9Skilled workers not else­
where classified
FEMALES x 1 000
<X)20,5
100,019,9
100,023,3
100,030,4
100,038,9
100,0x 1 000 FEMALES
(X)
Clercs, typists, bookkeepers 21,6 18,4 17,2 17,5 17,2Clercs, typists, bookkeepers
Textile and clothing workers 14.2 12,0 13,4 10,2 9,6Textile end clothing workera
Other and undefined workers 14,7 18,2 20,0 23,8 24,6Other and undefined workers
Ooaestic servants 12,3 13,4 12,7 11,8 11.6Domestic servants
Sales men and shop assistants 11,1 11,7
D10,0 
E N N A10,3 
R K10,4Sales men and shop assistants
MALES x 1 000
(X)85,3
100,056,1
100,0131,3
100,0127,2
100,0132,3
100,0X 1 000 MAEND
(X)
Unskilled male workers 48,7 35,6 40,3 38,6 38,1Specialarbejderne
Metal workers 10,4 8,6 8,7 9.5 9.8Metalarbejderne
Joiners and carpenters 3,0 2,2 5,7 4,9 3,8Snedker- og toarerfeget·
CocLflurc.und cleric.employees 5,6 6,6 4.4 4,6 4,4Handels- og kontorfunktionaereme
Bricklayers 1.3 1.2 3,1 3.0 2.3Murerfaget 1
Workers of wood Industry 1,6 0,9 1.9 1.7 1.9lTraeindustriarbejderne
klectricians 1.5 1,4 1,8 2,2 2,2EL-Faget
FEMALES x 1 OOO
(X)82,6
100,068,4
100,091,5
100,098,8
100,0111,1
100,0X 1 000 KVINDER
(X)
Commere .and cleric .employees 26,7 21,3 ia,6 19.1 17,4Handels- og kontorfunktion.
Specialized female workers ; 6,2 7,2 7,2 7,2Ikke Specialarbejderne
and textile workers 9,9 6,0 6,1 4,2 5,2Beklaedmngs- og Text ilarbejderne
servants 3.4 4,5 4,6 4.4 4,1Huslige Arbejdere
»'i.r’i: servants 4,9!  4 · 13,81
•  3,9ί  4,9 Punkt iOfiuel c: ·... T;-,r ■
Vw* ·.-al worker' · 0,81  3,2 1 -i.  :•  3,61 4, ;
lKom <wna)ai j. . · ]«’ » ■ »  « -
fTcvfn'.ive rhiid «'are 4.1 .  4'Λ . S
L nKoreh/.'i'rtid·' ·  « ·  ■  « ·  >r ,
Septem ber

Τ . 1 6
Τ52
ιοοοΗ Λ Χ Ν  ΟΑΤΕΟΟΚΗΙ 0> ΡΚΚΙΟΝΙ ΙΙΙΚ ΙΝ β ΡΑΙΟ ΕΜΡΙΟΥΜΙΗΤ
ΡΚΙΗΟΙΡΑϋΧ ΪΛΟϋΡΙ» Βί ΗΚΙΟΝΝΕΙ Α  ΙΑ ΑΪΟΗΪΒΟΗΪ ΟΌΝ ΙΜΡΙ.ΟΙ 1ΑΙΑΚΙΙ
ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΑΝΑΖΗΤυΥΝΤΠΝ ΜΙΣΘΩΤΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ1000
ΑΠΟ Τ  
ΑΠΑΣΧΟΙΕΝΡΙΟΥΕΟ ΡΕΒ50Ν3 I
ΡΙ"ίρ·<(·3 ΕΝ ςΐ'ίΤΛΒΙ I
ΑΝΕΡΓΟΙ ' !
ΗΗΚΗι ΛΕΤΕΒ Α νΟίυΚΤΑΑΥ ΙΝΥΕΒΡνΡΤ !
Λ-η _ -ΓΗΓ| ΪΙΠΙΡ^ΡΤΙΟΝ νΟΙΟΝΤΛΙΡΕ I
ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ: ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΙΚΕΙΟΘ. ΔΓΑ-ί
0^ ν^ΙΟΜι 5ΕΕΚΙΝ0 Α ΕΙΒ1Τ ,Κ» Κ^ΠΗ  
ΐ:0Ν7: ΠΕΟΧ-ΒΟΜΑΝΤ ΡΒΕΜΙΕΒ ΕΠΡΙΟΙ |
(ηΣΗΠ° Τ 0ΥΣ*ΑΝΑΖΗΤΟΥΝΤΕΣ π ρ π τ η
ΝΟΜ-ΑΟΥΙΥΕ ΡΕΡ30ΙΓΪ 9ΕΕΚΧΗΟ ΕΜΡΙΟΥΜΕΝΤ > !
ηίΕτν-Λ ΑΓ.τΐνΕ3 ΟΙΕΡΟΗΑΝΤ ΙΗ ΕΠ=>'.Π
^ Σ ^ ΝεΡΓΑ ΠρΟΣΠΠΑ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝΤΑ ΑΠΑΣΧΟ-ί
Ο* ΗΗϊεΗι ΑΡΤΕ» Α ΫΟΙΛΒίΥΑΒΥ ΙΝΤΕΒΡυΡΥ '  
:Τ Υ ('; ΑΓΡΕ! ΙΙΜ Ε ΙΙΒ υ Ρ Τ Ι» ) ΥΟίΟΜΤΑΙΠΕ ι
ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΟΙΛ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΙΚΕΙΟΘ. ΔΙΑΚΟΠΗ
0^ ΜΗΙΟΙ, 3ΕΕΚΙΝΟ Α ΕΙΒ3Τ .106
' . ' Λ Ι Ι ι ι·ΙΟ<ΓΡςΗΑΝΤ ν»< ΡΒ1.ΜΙΕΒ ΕΜΡΙΟΙ ·
ΑΠΟΚΤΑ ΟΠΟΙΑ. ΑΝΑΖΗΤΟΥΝΤΑ ΠΡΠΤΗ ΑΠΑΣΧΟ-:
ΤΟΤΑΙ. ΙΝΟίΟΡΡ. ΡΓΡ3. 3ΕΕΚΙΝΟ ΜΟΒ*
Τ0ΤΑ' Ρ«Ρ«, 3ΑΝ3 ’ΝΡΙ., ΟΙΕΒΟΙ. ΕΗΡΙ.ΟΙ
ΣΥΝΟΛΟ ΜΗ ΑΠΑΣΧ. ΑΝΑΖΗΤΟΥΝΤΩΝ ΑΠΑΣΧ.
ΡΕ»3. Μ ΙΤ Η  Α Ν  Ο Ο Ο νΡΑΤΙΟΝ 3ΪΕΚΙΝ0 Α Ν Ο ΤΧ !» 1  
Α  Ι,Ν  ίΜ»·.θ:, 0ΗΪΡΟ<ΑΚΤ Ο Ν  Α  \ Ρ ' η  .
ΠΡΟΣΩΠΑ ΜΕ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝΤΑ ΑΛΛΗ
ΤΟΤΛΙ
ΣΥΝΟΛΟτ
η
Ρ
Τ
η
Ρ
Τ
η
ρ
τ
η
ρ
τ
η
ρ
τ
η
ρ
τ
η
ρ
τ
η
ρ
τ
η
Ρ0 I' |IΜΙ•IXΙΟΙ.ΟΚ 6Λ(υ· ίο
77*11)71114271 Μ Ι1*Μ1
1311376334 130****
η****»**14*141Ι)*11021)63*01 77
37017))·( ·*2*13*7 2*Η»2*32 3)
14417114II. **09 12417
Μ)*11* ,,.1*3 7
107117 171 •••2*2 32*7
111114•4144 •0 II1174 441111
>7• 1>4)II III ,*>4*17»·*
7514**)θ 22 •(* I •1171 12*73»
Ι·7>71• 20(41 747 ,3*2*12 (I1411
• V*)27**» 247 ,22603 741 )
0*10»***173 ** 1 •12Ι»ο7 1*1*22
,1*3**13* 11· 1**5·13)*41
1») 17 10 *31 •32
.1*04*10* 106 ■•*07(2)*θ*
*713*Η 223 »*»7 10707
177*3* 10) #1)23*1)1μ;
*01*217 122 •1»** 1 •***
Η)1*4»1***111*922733 131311• 030 111*10)
*7>717• 2023*1»11*77 1021*0**Ι 1 6****3
*·*1171112*2)72*1103· 1»1314Ι>4 **440·
1717113202*3 347,*)2231 301)01
1»*))<20*143 )2· 261243 *0I  323
II*)*1η*100 »23* •)5Η* 1007*
ΙΜ*1*1112**7»·*Ι23)22 III17*11201 !·111*09
*33Π 04102***11*1200* 1621Α6360* 12*5010
*θ*Ι$Ι)12)43372*11)17 2*16*3303 7*3)43
Τ33ΙΙΝΕΜΡίσΥΕΟ ΡΕΚ60Ν3 ΒΥ’  ΚΕΑβΟΝ ΡΟΛ ϋΝΕΚΡΙΟΥΜΕΝΤ
Ο Η Ο Μ Ε υ Κ δ  3 Ε Ι Ο Ν  Ι Ε 8  Ο λ υ Β Ε Β  Ο Ε  Ι Α  Κ Ε Ο Η Ε Κ Ο Η Ε  Ο ' υ Μ  Ε Ν Ρ 2 . 0 Ι  Β Α Ι Α Λ Ι Ε
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ Α ΙΤ ΙΑ  ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ .Τ . 17
τ
η
ψ
τ
η
9
τ
η
9
τ
η
9
Τ
η
9
Τ
η
9
Τ
η
9
Τ
η
9
Τ
η
91033 ορ οςευΡΑΤίοΝ
Ι’ ΖΙ.'ΤΕ Ο 'ΙΝ  ΕΝΡ1.0Ι
ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
ΒΥ Β ΙΕ Μ Ι53Μ .
ρλρ ' .ιοενο’εμιμτ
ΛΟΓΩ ΑΠΟΛΥΣΗΣ
ΒΥ ΒΕ5ΙΟΝΑΤΕΟΝ 
ραλ ι·ίη:ίϊ:ο*ί
ΛΟΓΩ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗΣ
ΒΥ ΡΕΜΒΕ-ΕΧΤ
"ΑΛ α5“ : « 4 : ομ Α 1 _ Α  ΡΕΤΡΑΙΤΕ
ΛΟΓΩ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ
1033 ΟΕ ΕΝΡΙΟΥΙ1ΕΝΤ 1ΒΕΙΕ-ΕΝΡΙΟΥΕΟ ΡΕΒ3
Ρί' Τ Ε  0 " .Ί  Ε.-ΡΙΟΙ ΙΝίΕΡΕΝΟΑΙΙΤ
ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΥΤΟΤΕΛΟΥΣ ΑΠΑΣΧΟΛ,
1033 ΟΕ ΑΝ ΟΟΟΑ3ΙΟΝΑΙ. ΟΟΟυΡΑΤΙΟΝ  
ρ·."'Ε Γ·1*ι ι,ΜΡ'.ΟΙ ΟΟΟΑ3ΙΟΜΙΕΙ.
ΑΠΩΛΕΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟ"
νθα·ΝΥΑΡΤ 3ΡΕΙΛ ΑΗΑΥ ΕΡΟ" ΗΟΒΚ 1
- ’ ·'£■ Ι 'Ί Ι  νΟ ΙΧ ΙΠ Λ ΙΡ Ε  !
ΟΙΚΕΙΟΘΕΛΗΣ ΔΙΑΚΟΠΗ ι
3ΕΕΚ.ΊΙ3 Α ΕΙΡ5Τ ,ΙΟβ
•  ·'.> ■··,> .„· ρ ρ , - Ι Ε „  { Μ ρ ί 0 ,
ΑΝΑΖΗΤΟΥΝΤΕΣ ΠΡΠΤΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΙ
ΤΟΤΑί
ΣΥΝΟΛΟIX 1*1ΟΚ (I* *ΟΛ II*
3
»»,· 7 4I ι».0 74,5 44,5 • 7,4
* 2  ι* 4 2* η ,ο •4,5 . 44,0 * 2  ,*
5>,4 4 05 1 7ι 44,5 .  »».Ι 62,7
41,1 4 11 •2 55,0 . 54,1 03,2
**.· 5 0β ιο* *7,* . 44,1 66,0
>5.1 »4 40 >4,4 . 17,1 74,4
14,1 1 1• 11 17,4, . 14,7 •
11,7 1 14 15 14,1 •  16,3 •
14.5 ι** 1» 2 * 5 * . Ι».» *
<···> . 4,7 4
(0·*1 • •  4,6
1.· I1 •411,41 0.4 4,1
(0.41 ι411,11 11.9) . 1 ,1 *  ι  1
1  1 .01 15.41 • • •((■41
1 04 •,5 1.4 . 17,1 Ο
1 7* •>11,(1 .  14,4 4
1 *1 47(2,*) . 22,3 »
15,· 1 04 24 *|Ι,  , 1.7
22.7 3* 21 >,( ,  , •
27,3 1 *,5 3,0 4,1 •*  · 7
17,4 1 *.4 7 7,ι 14,4 4,1 0,4
14,7 II,1 7 4.4 11.) . 11,41 *,!
14,1 1 7,0 • 0,9 27,3 •  14,7) 19,*
100,0 ιοο.0 1 0 0,0 100,0 |·0,· 100,0 ιοι 100,0
100,1 1 0 9,0 ιοο,0 104,0 100,4 100,0 1 0 0 100,0
ιοο,ο 1 0 0,0 ιοο,ο 100,9 (09,0 100,0 ιοο 100,071.3
70.1
41.7
41.7
11.1
>ι.ο17,*
»4,4
>7,1
>7,7
44,7
ίί.Ι
17,7 1·,*
II.» 17,7  
17,7, 17,*
7.7
7, *
( ί,η
ι,ι
1.4 
7,7
11.(
ιι,ι
Ι),4
7.4
7.4
17.1
11,·
17,7
17.1
177,·
107,7>,4
0.71
7,1
7, ·
11.41
4,·
7.7
7.4>4,·
11.4
51,7
10·,·
177,4
177,7,  177,071,·
7*,·
71.1
41, *
31,·
>7,·
14,·
11.4
17.1
7.4
·.·
17,11
ι,ι
1.7
· , ·
11.1
11,111.1
7.4
7.5
17.7
ιι , ·
17.5
17.7
! · · , ·
|07,0
177.0
5ουτθ 6 :  ΕυΚΟδΤΑΤΕ Ε Ο  Ιβ& ουτ ί ο τ ς β  δ β ι η ρ ί β  ί υ τ ν β /  1981
Ε η ς υ § ΐ β  ρ β τ  δ ο η ά β ς β  5 υτ 1β5 ί ο τ ο β δ  Ιτβνβϊΐ  1981

T. 18
EYNOAIKOE API0MOE MAQHTQN KAI EnOYMETQN
x
ΓΥΝΓ
1 °ςβαθρος
2οζ
β5Θμος
3 ο ςΡ α θ
υ ο ς1000.B.R.
DEUTSCHLAND FRANCE ITALIA NEOERLANO BELGIQUE ! LUXEMBOURG is
i
U.KINGOOn j IRELANDt
jDENMARK, ELLAS EUR 1 0
H F H F H F H F HF |H F HF IH F•
jH F H F H F
—  78-79 6 6 8 8 6242 6848 6683 6731 6105 1903 1682 1198 1125 j 31 296037 5675 ! 453441t
560 520 1 0 2 2 87331475 29378
80-81 6436 6019 6759 6683 6576 6047 1860 1653 1177 1 1 1 1 :29 285792 5478 : 460450
•565 537 - -30660* 28880*
78-79 1744 1641 2564 2392 2361 2223 776 723 461 436 [ 15 142762 2617 j 218206I228 219 478 44410325 10920
80-81 1480 1395 2527 2382 2284 2151 738 687 441 415 I 13. 12 2549 2413 j 2 2 0209
j2 2 2 2 1 2 - -10925* 10320*
78-79 3444 3375 2481 2601 2788 2507 724 652 433 418 j 1 2 1 22787 2689 : 141151i245 2 2 1 397 31213440 12941
80-81 3453 3371 2489 2637 2767 2542 730 665 429 419 j 1 2 1 22752 2679 j 145155j256 242 -13440* 13050*
78-79
80-81657
713446
499520
524467
500604
586436
452177
18092
100102 78
109 870.4
0.50.2
0.3316
319204
21621
2315
1656
5449
52492532*
2580*1839
1970*
r iH T H  : euhosdct - •  E d u c a t io n  a n d  T r a i n i n g ,  S t a t i s t i c a l  B u l l e t i n  -  2 - 1 9 8 2
X Estimation EUROSTAT.

Τ. 19
ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΟΡΙΤΣΙΟΝ ΑΝΑ 100 ΑΓΟΡΙΑ ΣΕ ΚΑΘΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
β .η .
οευτ5οκ_ΑΝθ:
:
:*
ΡΡΑΝΟΕ 2
:ΙΤΛΙ.ΙΑι
ΝΕΟΕΚΙΛΝΟ ΒΕί,οιουεί
αιχΕηθουΗοι
ΊΙ.ΚΧΝΟΟόη ΙΑΕΙΛΝ0 ΟΕΝΜΑΑΚ ΕΙΛΑδΕυκ ίο
;ςυνο ~
; ΛΟ 
:76/79
ΒΟ/βΙ93
9499 |
9* ;91
9298
8994
9492
9594
9497
9893
9595
94*
5 1 ο ς  
· @ 8 ? -76/79 94 93 | 94 93 94 94 95 96 96 93
60/61 94 94 94 93 94 93 95 95 95 94*
·' 2 ο ς76/79 90 105 · 90 90 97 100 97 107 91 96
ίρ β ϋ -βΟ/81 99 106:92 91 99 100 ! 97 107 94 97*
! 3 ° ς 76/79 69 90 72 52 76 49 1  65 73 69 64 73
;0 8 ς β ο /β ι; 7ο 95:77 56 60162; 6876 96 76*
ΠΗΓΗ  ;  εοιοβχμγ  - Εάυοθΐίοη βηοΙ ΤΓβιηίη^ δΐβίτεΐιοθΐ ΒυΙΙεΐιη -  2-1982
* Ε*ΐ1ηκ1οη άβ 1'ΕΰΗΟΒΤΑΤ.

Τ . 20
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ <1>
ο/ο
Π α ρ α κ ο λ ο ύ ­
θ η σ η  α ρ χ ι ­
κ έ ς  κ α τ ά ρ τ  
σ π ς
Πράτη ι^ετα  
σχολτική κα
τ ά ρ τισ η
Τ ελειο π ο Γ η  
αη τ η ς  επα  
γ ε λ μ α τ ικ ύ ς
Ν ε α  ε π α γ ­
γ ε λ μ α τ ι κ ή
κ α τ ά ρ τ ι σ η! β.η. ί 
ϊ οευτδΟΗΐ,ΑΝο ! ρηλνοε! :1
ί  ΙΤΛΙ.ΙΛί
ί ΝΕΟΕΚΙ.ΑΝΟ •■
βειοιουε ί(.υχΕ0«»8& υ. κικοοη
! 14-44
ϊ βηβ- 25 114-44 
βπΐ ; βηβ-25
βηβ:14-44
«η.
:-25.
βη.114-44
1  βηβ- «βηβ14-44 
βηβ ;-25
βηβ14-44; -25 
«η» ( βηβ14-44 | -25 
βηβ . βηβ
Τ ; 78.9 80.2 -82.45.89,679.682.9[71.4! .87.589.792.687.1 .89ιΟ 75.1 |β1.1
Η ϊ 76,1 77.5 ;79.5 |β7,6 178; 682.5;68.61*6.787.991.783,9 ,66.4-----Υ.........69.
1 |77.3
"Ρ ! 82.2 83.2 !85.4ϊ|91.6ί
!60.7;83.3|74.7'ηβ,391.793.491.2 *92.4 62.7 ,66.3
Τ ! 17.9 18.7 ! 6.76.89.410.03.4 3.73.69,2 : 9.5 12,0 ΐ12,3
η ; 20*0 21.4 { 8.18,510.0........10.8 [
 3.63.51........4.
14.011.7 !12,1 16.8 ί17.5
? ί15.5 1I15,8 2
ί5.35.28.89.1(3.02.5ί
ϊ3.2' 3.2ίί(5,9Γ(60Ι: ιί6,05.9
► Τ 1  1  .2·1 ;0.8 I6.62,1I
ι2.71.1Ϊ14.4
ΐ.....6.22.3* 1.0 *|(2,6)| . 6,63.4
'-Η ϊ2.6; 0.9 !6.12.4|2.61.0119.0 7.2!3.2: ι.31(3.4)! . !6.34.2
ρ
τ1.3
0.40.6
(0.115.5
2.51.7
1.12.5
1.61.2
1.26.2
4.15.1
1.61.2
2.11.7
1.34.5
4.52 .6
2.4
Η0.5 (0.1)2.5 1.11.5 1.14.01.52.51.5 4.32.3
Ρ0.3
πι-τ η ; Ρ7Β05ΤΑΤ. Ε ά ιιο θ ϋ ο η  εηά ΤΓθΐηιηθ (Κεριά ιη ΐο π η ε ΐιο η )  1 -  1981  
(ΐ) Πρύσωπα που παρακολουθούν μαθάματα κ α τά ρ τισ η ς  100 ωράν κ α ι πλέον1.0 1.61.34.2 1 .61.7 1.2 4.72.4
Τ . 21
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ  
Π λήρες ο ρ ά ρ ιο , μ ε ρ ικ ά  ο ρ ά ρ ιο  το  1979
Πράσοπα ( 1 4 - 4 4 ) -πσι  
•παρακολουθούν ,επ α γ-  
γ ε λ μ α τ ικ η  κ α τά ρ τι στ
Π λήρες ο ρ ά ρ ιο
Μ ερ ικ ά  ο ρ ά ρ ιο
απά τ α  οποΓα:πρύ  
σωπα κάτω τω ν 25
ο τ η υ
πλήρες ωράριο
μ ε ρ ικ ά  ωράριοτ
~
~
τ
Η 
Ρ 
Τ 
Η 
Ρ 
Τ 
Η 
| ρ
I
| τ
ί Η
ί
|  ρ
| τ
ί
!  Η
I  ρΘ.Ρ.
0ευΤ50ΗΙ.ΛΝ0
100.0
100.0
100.0ΡΗΑΝ0Ε
100,0
100.0
100.0ΙΤΛΕΙΛ
100,0
100.0
100,0ΝΕ0ΕΚΙ.ΛΝΟ
1 0 0 ,0
1 0 0 ,0
100.0θειοιουε
100,0
100,0
100,0ιυχεπ β ουκ ο
100,0
100,0
100.0υ.ΚΙΝΟΟΟΜ
100 ,ρ
100.0
100.0
95,1
94.7
95.6
4.9
5.373.6
72.6
74,5
26.4
27,264,9
64.3
65.7
35.1
35.714,0
14.3
13.5
66.0
85.7
4.4
77,925.5
74,134.2
79,066.5
35.1
73.1
ί 65,0
1
1 76.3
!
! 71.6
ί
I 83.2
X
I 1.6
1,4
1.671.6
77.0
'
66.3
64.3
68.8
7,6
7.5
6.279.2 |
76.6 ]
1
91.0 ]
I
61.8 I
59.9
>6.0
>7.3
19.331.7
41.0
9.6
9.3
10.2
25.5
:;.5
20.679.4 
- 76,2
64.2
20.6
23.6
15.6
61.6 
77.9
67.4
73.7 
69,1
60.7 
7.3
6.7
6.779.6 
60,1 
76.5
20.4 
(19,9) 
(21,5)
62.9
61.7
65.0
74.0
74.4
72.4 
(9.0)73.1 
74.6
70.0
26.9
25.2
30.0
73.9
74.1
73.4
61.4
62.9
56.5
12.5
1>.?
14.9
ΠΗΓΗ , Ευκ»Γ*!Γ. Ε ά υ ε β ΐΐο η  βηά Τ τε-ΐη -ΐη ς (Κ β ρ ιΰ  ιη το π η β ί ιο η ) 1 -  1 9 8 12.5

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I I
Κ υ ρ ι ό τ ε ρ ε ς  δ ι α τ ά ζ ε ι ς  π ο υ  ε ί ν α ι  ε υ ν ο Τ κ έ ς  γ ι α  τ η ν  α π α σ χ ό λ η σ η  τ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν  
σ ε  κ ά θ ε  μ ι α  α π ό  τ ι ς  χ ώ ρ ε ς  τ η ς  Ε Ο Κ .
Ι υ ν θ ε τ ι κ ώ ς  π ί ν α κ α ς  ( 1 ) .
Β Ε Α Γ ΙΟ
ΥΠΟ Μ ΝΗΣΗ : Ο ι γ υ ν α ί κ ε ς  α ν τ ιπ ρ ο σ ω π ε ύ ο υ ν  τ ο  5 3 , 8 %  τ ω ν  α ν έ ρ γ ω ν  ( Δ ε κ έ μ β ρ ι ο ς  1 9 8 2 )  
κ α ι  τ ο  3 7 , 7 %  τ ο υ  σ υ ν ο λ ι κ ο ύ  ε ν ε ρ γ ο ύ  π λ η θ υ σ μ ο ύ  ( 1 9 8 1 ) ,
1 ) Μ Η Χ Α Ν ΙΣ Μ Ο Σ  Κ Α Τ Α  ΤΩΝ Δ ΥΣΜ ΕΝ Ω Ν  Δ ΙΑ Κ Ρ ΙΣ Ε Ω Ν
Η ; δ υ σ μ ε ν ή ς  δ ι ά κ ρ ι σ η  π ο υ  β α σ ί ζ ε τ α ι  σ τ ο  φ ΰ λ ο . α π α γ ο ρ ε ύ ε τ α ι  κ α ι  τ ο  ά ρ θ ρ ο  
1 1 9  τ ο υ  ν ά μ ο υ  τ η ς  4 η ς  Α υ γ ο ά σ τ ο υ  1 9 7 8  ε π ι τ ρ έ π ε ι  τ η  λ ή ψ η  μ έ τ ρ ω ν  γ ι α  τ η ν  ε π α ν ό ρ ­
θ ω σ η  τ ω ν  α ν ι σ ο τ ή τ ω ν  σ τ η ν  π ρ ά ζ η  π ο υ  θ ί γ ο υ ν  τ ι ς  ε υ κ α ι ρ ί ε ς  τ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν .
2 )  Γ Ε Ν ΙΚ Α  Μ Ε Τ Ρ Α  Γ Ι Α  ΤΗ Ν  ΑΠΟ ΡΡΟΦ Η ΣΗ Τ Η Σ  Α Ν Ε Ρ Γ ΙΑ Σ
2 . 1 .  -  θ έ σ η  σ ε  π ρ ό σ κ α ιρ η  ε ρ γ α σ ί α  α π ά  τ ι ς  δ η μ ό σ ι ε ς  α ρ χ έ ς  μ ε  υ π ο χ ρ έ ω σ η  
γ ι α  τ ι ς  δ ι ο ι κ ή σ ε ι ς  μ ε  π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο υ ς  α π ό  5 0  μ ισ θ ω τ ο ύ ς  ν α  α π α σ χ ο λ ο ύ ν  ε ξ α σ κ ο ΰ —  
μ έ ν ο υ ς  κ ά τ ω  τ ω ν  3 0  ε τ ώ ν  σ ε  π ρ ώ τη  α π α σ χ ό λ η σ η  μ έ σ α  σ τ α  ό ρ ι α  τ ο υ  2%  τ ο υ  σ υ ν ό λ ο υ  
τ ο υ  α π α σ χ ο λ ο ύ μ ε ν ο υ  π ρ ο σ ω π ικ ο ύ  τ ο υ ς  ( ε ξ ά σ κ η σ η  ε ν ό ς  έ τ ο υ ς ) .
2 . 2 .  — Γ ρ ό σ κ α ιρ ο  ε ι δ ι κ ό  σ τ έ λ ε χ ο ς  (π ρ ό σ λ η ψ η  α ν έ ρ γ ω ν  σ ε  ε ρ γ α σ ί ε ς  κ ο ιν ω φ ε λ ο ύ ς  
χ α ρ α κ τ ή ρ α ) .
Π ρ ό γ ρ α μ μ α  π ο υ  α π ό  τ ο  1 9 8 0  έ χ ε ι  δ ι ε υ ρ υ ν θ ε ί  σ ε  μ α κ ρ ο π ρ ό θ ε σ μ α  σ χ έ δ ι α  
γ ι α  ά ν ε ρ γ ο υ ς  π ο υ  ε π ι δ ο τ ο ύ ν τ α ι  α π ό  δ ύ ο  χ ρ ό ν ι α  ( σ τ η ν  π λ ε ι ο ψ η ψ ία  γ υ ν α ί κ ε ς ) .
2 . 3 .  -  Π α ρ ο χ ή  π ρ ιμ ο δ ο τ ή σ ε ω ν  ε π α ν α π ρ ο σ α ρ μ ο γ ή ς  κ α ι  π ρ ο σ α ρ μ ο γ ή ς  σ τ ο υ ς  ν έ ο υ ς  
ε ρ γ ο δ ό τ ε ς  π ο υ  υ π ό κ ε ι ν τ α ι  σ τ η ν  κ ο ι ν ω ν ι κ ή  α σ φ ά λ ε ι α  σ τ ο  π λ α ί σ ι ο  τ ο υ  ν έ ο υ  π ρ ο γ ρ ά μ ­
μ α τ ο ς  β ο η θ ε ί α ς  σ τ η  δ η μ ι ο υ ρ γ ί α  α π α σ χ ό λ η σ η ς  γ ι α  τ ο υ ς  ά ν ε ρ γ ο υ ς  α π ό  μ α κ ρ ά ς  
δ ι α ρ κ ε ί α ς .

-  Ι α  -
2 . 4 .  -  Ε π έ κ τ α σ η  τ ω ν  σ υ μ β α τ ι κ ή ν  π ρ ο γ ρ α μ μ ά τ ω ν  μ ε ίω σ η ς  τ η ς  δ ι ά ρ κ ε ι α ς  τ η ς  
ε ρ γ α σ ί α ς  μ ε  τ η ν  α ν ά π τ υ ξ η  τ ω ν  δ υ ν α τ ο τ ή τ ω ν  μ ε ιω μ έ ν ω ν  ω ρ α ρ ίω ν  κ α ι  ε ρ γ α σ ί α ς  
κ α τ ά  μ ε ρ ι κ ή  α π α σ χ ό λ η σ η .
1 ) Η λ ε π τ ο μ ε ρ ή ς  έ κ θ ε σ η  τ ω ν  δ ι α τ ά ξ ε ω ν  α υ τ ό ν  κ α ι  τ α  α π ο τ ε λ έ σ μ α τ ά  τ ο υ ς  
ε μ φ α ί ν α ν τ α ί  σ τ ι ς  ε κ θ έ σ ε ι ς  π ο υ  α π έ σ τ ε ι λ α ν  τ α  κ ρ ά τ η  μ έ λ η  σ τ η ν  ο μ ά δ α  
ε ρ γ α σ ί α ς  α ρ ι θ .  6  γ ι α  τ η ν  ο ι κ ο ν ο μ ί α  τ ο υ  Ο Ο ΣΑ  κ α ι  σ τ ι ς  α π α ν τ ή σ ε ι ς  
τ ο υ ς  σ τ ι ς  έ ρ ε υ ν ε ς  κ α ι  σ τ α  ε ρ ω τ η μ α τ ο λ ό γ ι α  τ η ς  Ε π ι τ ρ ο π ή ς .

-  2  -
3 )  Ε Ι Δ Ι Κ Α  Μ Ε Τ Ρ Α  Υ Π Ε Ρ  ΤΩΝ Γ Υ Ν Α ΙΚ Ω Ν
3 . 1 .  -  Β ε λ τ ίω σ η  τ ο υ  π ρ ο σ α ν α τ ο λ ι σ μ ο ί  τ η ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  τ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν  :
S  1 1 ■  ■  "  Π 1 I  II ΙΤ  1 Π!" ! - 1 ■  I  Τ  ................................................ I- Il I
3 . 1 . 1 .  -  ' ί δ ρ υ σ η  κ έ ν τ ρ ω ν  υ π ο δ ο χ ή ς , π α ρ α κ ο λ ο ύ θ η σ η ς  κ α ι  π ρ ο σ α ν α τ ο ­
λ ι σ μ ο ί  τ η ς  Ε θ ν ι κ ή ς  Υ π η ρ ε σ ία ς  Α π α σ χ ό λ η σ η ς  (Ο Ν Ε Μ ) κ α τ ά  τ η  δ ι ά ρ κ ε ι α  έ ξ ι  μ η ν ώ ν  γ ι α  
ν έ ε ς  π ο υ  α ν α ζ η τ ο ί ν  α π α σ χ ό λ η σ η  σ τ ο  δ ε υ τ ε ρ ο γ ε ν ή  τ ο μ έ α .  Τ α  κ έ ν τ ρ α  δ ι α θ έ τ ο υ ν
σ τ ο  ε ξ ή ς  σ υ ν ε χ ή  π ρ ο σ φ ο ρ ά  υ π έ ρ  τ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν .
3 . 1 . 2 .  -  Τ ο  σ χ έ δ ι ο  1 9 Θ 0  τ ο υ  ΟΝΕΜ π ρ ο ο ρ ιζ ό μ ε ν ο  ν α  δ ι ε υ κ ο λ ύ ν ε ι  τ η ν  
ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή  έ ν τ α ξ η  ή  ε π α ν έ ν τ α ξ η  τ ω ν  ε ν ή λ ι κ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν  σ ε  ν έ α  ε π α γ γ έ λ μ α τ α .
3 . 1 . 3 .  -  Π ρ ω τ ο β ο υ λ ίε ς  ε ν ώ σ ε ω ν  σ τ ο ν  τ ο μ έ α  τ η ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  σ ε  μ η  
π α ρ α δ ο σ ια κ έ ς  α π α σ χ ο λ ή σ ε ις  ( "  V r o u w e n  O v e r l e g  K o m i t t e e "  " c e n t r e  f é m i n i n
d ' é d u c a t i o n  p e r m a n e n t e ,  " R e p a r t i r " ) .
3 . 1 . 4 .  -  Γ ρ ό τ υ π ο ς  ρ ό λ ο ς  τ ω ν  Β ε λ γ ικ ώ ν  Τ α χ υ δ ρ ο μ ε ίω ν  σ τ η  θ έ σ η  σ ε  ε φ α ρ ­
μ ο γ ή  ε ν ε ρ γ ε ι ώ ν  π ρ ο ώ θ η σ η ς  κ α ι  δ ια φ ο ρ ο π ο ίη σ η ς .
3 . 2 .  -  Δ ια φ ο ρ ο π ο ίη σ η  τ ω ν  τ ο π ο θ ε τ ή σ ε ω ν
Π ε ι ρ α μ α τ ι κ έ ς  ε φ α ρ μ ο γ έ ς  μ ε  τ η  χ ρ η μ α τ ο δ ο τ ι κ ή  ε ν ί σ χ υ σ η  τ ο υ  Ε υ ρ ω π α Γ κ ο ί  
Κ ο ι ν ω ν ι κ ο ί  Τ α μ ε ί ο υ  σ ε  δ ί ο  π ε ρ ι ο χ έ ς  τ η ς  χ ώ ρ α ς  μ ε  υ ψ η λ ό  π ο σ ο σ τ ό  γ υ ν α ι κ ε ί α ς  
α ν ε ρ γ ί α ς  γ ι α  τ η ν  κ α τ δ ρ τ ι σ η  κ α ι  τ η  θ έ σ η  σ ε  ε ρ γ α σ ί α  σ ε  μ η  π α ρ α δ ο σ ια κ έ ς  α π α ­
σ χ ο λ ή σ ε ι ς  μ ε  π α ρ ο χ ή  ε ι δ ι κ ώ ν  π ρ ιμ ο δ ο τ ή σ ε ω ν  σ τ ο υ ς  ε ρ γ ο δ ό τ ε ς  κ α ι  σ τ ο υ ς  ά ν ε ρ γ ο υ ς  
π ο υ  ε π ι δ ο τ ο ί ν τ α ι  α π ό  τ ο ν  Ο ΝΕΜ .
3 . 3 .  -  Π ρ ό λ η ψ η  τ η ς  α ν ε ρ γ ί α ς
Π α ρ ο χ έ ς  π ρ ιμ ο δ ο τ ή σ ε ω ν  α π ό  τ η ν  Ε θ ν ι κ ή  γ π η ρ ε σ ία  Α π α σ χ ό λ η σ η ς  γ ι α  τ η ν  
ε π α ν α π ρ ο σ α ρ μ ο γ ή  τ ο υ  π ρ ο σ ω π ικ ο ί τ ω ν  ε π ι χ ε ι ρ ή σ ε ω ν  τ ω ν  τ ο μ έ ω ν  π ο υ  α π ε ι λ ο ί ν τ α ι .
Απ ό τ ι ς  ε ν έ ρ γ ε ι ε ς  ε π α ν α κ α τ ά ρ τ ισ η ς  μ π ο ρ ο ίν  ν α  ε π ω φ ε λ η θ ο ό ν  ο ι  ά ν ε ρ γ ε ς  τ η ς  
π ε ρ ι ο χ ή ς .
Δ Α Ν ΙΑ
ΥΠΟΜΝΗΣΗ : Οι γυναίκες αντιπροσωπείουν το 44°/0 των άνέργων (Δεκέμ­
βριος 1982) και το 44,7% του συνολικοί ενεργοί πληθυσμοί (1981 ).

-  2α -
1 )  Μ Η Χ Α Ν ΙΣ Μ Ο Σ  Κ Α Τ Α  ΤΩ Ν ΔΥΣΜ ΕΝ Ο Ν  Δ ΙΑ Κ Ρ ΙΣ Ε Ω Ν
Ο ν ό μ ο ς  τ ο υ  1 9 7 8  γ ι α ι τ η ν  Γ σ η  μ ε τ α χ ε ί ρ ι σ η  ε ξ α σ φ α λ ί ζ ε ι  τ η ν  ι σ ό τ η τ α  
π ρ ό σ β α σ η ς  σ ε  ό λ α  τ α  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς ,  α φ ο ρ ά  τ ι ς  
ά μ ε σ ε ς  δ υ σ μ ε ν ε ί ς  δ ι α κ ρ ί σ ε ι ς  κ α ι  υ π ο χ ρ ε ά ν ε ι τ ο υ ς  ε ρ γ ο δ ό τ ε ς  ν α  τ ρ ο π ο ­
π ο ιή σ ο υ ν  τ ι ς  π ρ α κ τ ι κ ό ς  τ ο υ ς  τ η ς  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς .

-  3 -
2 )  Ε Ι Δ Ι Κ Α  Μ Ε Τ Ρ Α
2 . 1 .  -  Δ ια φ ο ρ ο π ο ίη σ η  τ ω ν  κ α τ α ρ τ ίσ ε ω ν
2 . 1 . 1 .  — Δ ιο ρ γ ά ν ω σ η  ε ι δ ι κ ώ ν  μ α θ η μ ά τ ω ν  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  γ ι α  μ η  π α ρ α δ ο σ ια κ έ ς  
α π α σ χ ο λ ή σ ε ις  α π ά  τ ο  σ υ μ β ο ύ λ ι ο  γ ι α  ι σ ό τ η τ α  θ ε σ μ ι κ ή ς  θ έ σ η ς .
2 . 1 . 1 .  — Π α ρ ο χ ή  ε π ιδ ο τ ή σ ε ω ν  π ε ι ρ α μ α τ ι κ ά  π ο υ  θ α  β ο η θ ή σ ο υ ν  τ ι ς  γ υ ν α ί κ ε ς  
ν α  ε ν σ ω μ α τ ω θ ο ύ ν  σ τ ο υ ς  α ν δ ρ ι κ ο ά ς  τ ο μ ε ί ς .
2 . 1 . 3 .  — Κ α τ α β ο λ ή  ε π ιδ ο τ ή σ ε ω ν  σ τ ι ς  ε π ι χ ε ι ρ ή σ ε ι ς  π ο υ  α π α σ χ ο λ ο ύ ν  α ν ­
δ ρ ι κ ά  π ρ ο σ ω π ικ ά  γ ι α  τ η ν  ε γ κ α τ ά σ τ α σ η  γ υ ν α ι κ ε ί ω ν  χώ ρ ω ν υ γ ι ε ι ν ή ς  κ α ι  α π ο δ υ τ η ρ ίω ν .
2 . 2 .  -  Δ ιο ρ γ ά ν ω σ η  μ α θ η μ ά τ ω ν  π ρ ο σ α ν α τ ο λ ισ μ ο ύ  γ ι α  τ ι ς  ν έ ε ς  μ η τ έ ρ ε ς  
π ο υ  κ ι ν δ υ ν ε ύ ο υ ν  ν α  χ ά σ ο υ ν  τ η ν  ε π α φ ή  μ ε  τ η ν  α γ ο ρ ά  ε ρ γ α σ ί α ς  κ α ι  γ ι α  τ ι ς  
ά ν ε ρ γ ε ς  ν έ ε ς  π ο υ  δ ι σ τ ά ζ ο υ ν  σ τ η ν  ε π ι λ ο γ ή  τ ο υ ς  γ ι α  κ α τ ά ρ τ ι σ η .
2 . 3 .  -  Μ α θ ή μ α τ α  γ ι α  ά ν ε ρ γ ε ς  μ ε τ α ν ά σ τ ρ ι ε ς  π ο υ  π ε ρ ιλ α μ β ά ν ο υ ν  α φ ε ν ά ς  
δ ι δ α σ κ α λ ί α  γ λ ώ σ σ α ς  κ α ι  α φ ε τ έ ρ ο υ  μ α θ ή μ α τ α  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ο ύ  π ε ρ ι ε χ ο μ έ ν ο υ .
3 )  Ε Ν Ε Ρ Γ Ε ΙΕ Σ  ΠΟ Υ ΣΥ Ν Ο Δ Ε Υ Ο Υ Ν  Τ Η Ν  Ε Ν Τ Α Ξ Η
3 . 1 .  — Α ν ά π τ υ ξ η  τ ω ν  τ ρ ά π ω ν  φ ύ λ α ξ η ς  γ ι α  τ ι ς  γ υ ν α ί κ ε ς - σ ε  κ α τ ά ρ τ ι σ η .
3 . 2 .  -  Π ρ ο α γ ω γ ή  κ α τ α ρ τ ί σ ε ω ν  μ ε  μ ε ρ ι κ ά  ω ρ ά ρ ιο .
4 )  Β Ε Λ Τ ΙΩ Σ Η  Τ Η Σ  Τ Ο Π Ο Θ Ε Τ Η Σ Η Σ
4 . 1 .  -  Τ ο π ο θ έ τ η σ η  σ υ μ β ο ύ λ ω ν  γ ι α  τ η ν  ι σ ά τ η τ α  τ ω ν  ε υ κ α ι ρ ι ώ ν  σ τ ι ς  υ π η - 1  
ρ ε σ ί ε ς  τ ο π ο θ έ τ η σ η ς  τ ο  1 9 8 1  π ρ ο κ ε ι μ έ ν ο υ  ν α  μ ε τ α β λ η θ ε ί  η  σ τ ά σ η  τ ω ν  ε ρ γ ο δ ο τ ώ ν  
κ α ι τ ω ν  κ α θ ο δ η γ η τ ώ ν .
5 )  Γ Ε Ν ΙΚ Α  Μ Ε Τ Ρ Α  Γ Ι Α  ΤΗ Ν  Κ Α Τ Α Π Ο Λ Ε Μ Η ΣΗ  Τ Η Σ  Α Ν Ε Ρ Γ ΙΑ Σ
5 . 1 .  -  Π ρ α γ μ α τ ο π ο ίη σ η  ε ν ε ρ γ ε ι ώ ν  γ ι α  τ ο υ ς  μ ε ι ο ν ε κ τ ι κ ό τ ε ρ ο υ ς  ά ν ε ρ γ ο υ ς  
ι δ ί ω ς  τ ο υ ς  ν έ ο υ ς .
5 .1 .1 . -  Διοργάνωση ειδικών ενεργειών υποστήριξης και κατάρτισης
(ΕΙΠ_) γ ι α  τ ο υ ς  λ ι γ ά τ ε ρ ο  ε ι δ ι κ ε υ μ έ ν ο υ ς  ν έ ο υ ς  ι δ ί ω ς  μ ε  τ η ν  π ρ α γ μ α τ ο π ο ίη σ η
ε ι σ α γ ω γ ι κ ώ νμ α θ η μ ά τ ω ν  σ τ η ν  ε ρ γ α σ ί α .

-  4 -
5 . 1 . 2 .  -  Σ τ ο  π λ α ί σ ι ο  τ η ς  ε γ γ ΰ η σ η ς  π ρ ο ς  τ ο υ ς  ν έ ο υ ς  ( κ α τ ά ρ τ ι σ η  γ ι α  ό λ ο υ ς
τ ο υ  ά ν ε ρ γ ο υ ς )  δ ιο ρ γ α ν ώ θ η κ ε  σ ε ι ρ ά  μ α θ η μ ά τ ω ν  ί δ ι α ς  δ ι ά ρ κ ε ι α ς  κ α ι  ά λ λ ε ς  π ρ ο σ φ ο ρ έ ς  
κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  α π ε υ θ υ ν ό μ ε ν ε ς  ι δ ι α ί τ ε ρ α  σ τ ι ς  γ υ ν α ί κ ε ς .
Ο ι π ρ ο σ π ά θ ε ιε ς  α υ τ έ ς  ε γ γ ΰ η σ η ς  π ρ ο ς  τ ο υ ς  ν έ ο υ ς  α π ο τ ε λ ο ΰ ν  τ ο  α ν τ ι ­
κ ε ί μ ε ν ο  α ξ ι ο λ ό γ η σ η ς  γ ι α  τ η  δ η μ ι ο υ ρ γ ί α  ε θ ν ι κ ή ς  π ρ ο σ φ ο ρ ά ς  π ο υ , π ρ ο σ ε χ ώ ς , θ α  
τ ε θ ε ί  σ τ η  δ ι ά θ ε σ η  τ ω ν  ν έ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν  π ο υ  ε ί ν α ι  ά ν ε ρ γ ε ς  α π ό  μ α κ ρ ά ς  δ ι α ρ κ ε ί α ς .
5 . 2 .  -  Μ έ τ ρ α  γ ι α  τ η  δ η μ ι ο υ ρ γ ί α  α π α σ χ ό λ η σ η ς .
5 . 2 . 1 .  -  Δ η μ ι ο υ ρ γ ί α  α π α σ χ ο λ ή σ ε ω ν  σ τ ο  δ η μ ό σ ιο  τ ο μ έ α  ι δ ί ω ς  κ α τ ά  
μ ε ρ ι κ ή  α π α σ χ ό λ η σ η .
5 . 2 . 2 .  -  Ε μ π ε ι ρ ί ε ς  ε ρ γ α σ ί α ς  κ α τ ά *  μ ο ι ρ α ζ ό μ ε ν η  α π α σ χ ό λ η σ η .
Γ Α Λ Λ ΙΑ
ΥΠΟ Μ ΝΗΣΗ : Ο ι γ υ ν α ί κ ε ς  α ν τ ιπ ρ ο σ ω π ε ύ ο υ ν  τ ο  4 9 , 7 %  τ ω ν  α ν έ ρ γ ω ν
( Δ ε κ έ μ β ρ ι ο ς  1 9 8 2 )  κ α ι  τ ο  3 8 , 9 %  τ ο υ  σ υ ν ο λ ι κ ο ύ  ε ν ε ρ γ ο ύ  π λ η θ υ σ μ ο ύ  ( 1 9 8 1 ) .
1 )  Μ Η Χ Α Ν ΙΣ Μ Ο Σ  Κ Α Τ Α  ΤΩ Ν Δ ΥΣΜ ΕΝ Ω Ν  Δ ΙΑ Κ Ρ ΙΣ Ε Ω Ν
1 . 1 .  -  0  ν ό μ ο ς  γ ι α  τ η ν  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή  ι σ ό τ η τ α  ( ν ο μ ο σ χ έ δ ι ο  π ο υ  π ρ ό κ  
τ σ ι  ν α  ψ η φ ι σ τ ε ί  α π ό  τ ο  Κ ο ι ν ο β ο ύ λ ι ο )  π ε ρ ι λ α μ β ά ν ε ι  τ η ν  α ρ χ ή  θ ε τ ι κ ώ ν  ε ν ε ρ γ ε ι ώ ν  π ρ ο τ  
μ η σ ια κ ή ς  μ ε τ α χ ε ί ρ ι σ η ς  μ ε τ α β α τ ι κ ο ύ  χ α ρ α κ τ ή ρ α  μ ε  τ η ν  κ α τ ά ρ τ ι σ η  σ χ ε δ ίω ν  ε θ ε λ ο ­
ν τ ι κ ή ς  ι σ ό τ η τ α ς  κ α ι  τ η  δ η μ ι ο υ ρ γ ί α  α ρ μ ό δ ιω ν  α ρ χ ώ ν  γ ι α  τ η ν  ε φ α ρ μ ο γ ή  τ ο υ ς  (α ν ώ ­
τ α τ ο  α υ μ β ο ΰ λ ιο  κ α ι  α π ο σ τ ο λ ή ) .
1 . 2 .  -  Ν ό μ ο ς  τ η ς  7 η ς  Μ α Γ ο υ  1 9 8 2  γ ι α  τ ο υ ς  δ η μ ό σ ιο υ ς  υ π ά λ λ η λ ο υ ς  
κ α ι  η  ε γ κ ύ κ λ ι ο ς  τ η ς  2 3 η ς  Φ ε β ρ ο υ α ρ ίο υ  1 9 8 3  π ο υ  θ έ τ ε ι  σ ε  ε φ α ρ μ ο γ ή  π ρ ό γ ρ α μ μ α  
ι σ ό τ η τ α ς  τ ω ν  ε υ κ α ι ρ ι ώ ν .
2 )  Ε Ι Δ Ι Κ Α  Μ Ε Τ Ρ Α
2 . 1 .  -  Π ρ ό σ β α σ η  σ τ η ν  α π α σ χ ό λ η σ η
2 .1 .1 . -  Αύξηση των ορίων η λικίας σ τις δημόσιες υπηρεσίες γενικά
και ε ιδ ικ ά  ανάλογα με την κατάσταση της οικο γενεία ς.

-  4α -
2,1,2. — Ε ξ ά λ ε ι ψ η  τ ω ν  ε μ π ο δ ίω ν  σ τ η ν  π ρ ό σ β α σ η  γ ι α  ο ρ ι σ μ δ ν ε ς  α π α σ χ ο λ ή σ ε ις
μ ε  τ η ν  μ ε τ α τ ρ ο π ή  τ ω ν  σ υ ν θ η κ ώ ν  ε ρ γ α σ ί α ς  [ β ά ρ ο ς  τ ω ν  τ α χ υ δ ρ ο μ ικ ώ ν  σ ά κ κ ω ν  . . . )  
κ α ι  α π ά λ υ ν σ η  τ ω ν  α π α γ ο ρ ε ύ σ ε ω ν  α π α σ χ ό λ η σ η ς  ( τ ρ ο π ο π ο ίη σ η  τ ο υ  ο ρ ισ μ ο ύ  τ ω ν  
ε π ο ν ο μ α ζ ό μ ε ν ω ν  ν υ χ τ ε ρ ι ν ώ ν  ω ρ ώ ν ).

5
2 . 2 .  -  Δ ια φ ο ρ ο π ο ίη σ η  τ ω ν  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ώ ν  ε τ τ ιλ ο γ ΰ ν
2 . 2 . 1 .  -  Δ υ ν α τ ό τ η τ α  π ρ ό σ β α σ η ς  γ ι α  τ α  κ ο ρ ί τ σ ι α  σ τ ο  σ ΰ ν ο λ ο  τ ω ν  π ρ ο γ ρ α μ ­
μ ά τ ω ν  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  κ α ι  ε π ι δ ο τ ή σ ε ι ς  γ ι α  τ η  δ ι α ρ ρ ύ θ μ ι σ η  τ ω ν  
κ τ ι ρ ί ω ν .
2 . 2 . 2 .  -  Ε ν έ ρ γ ε ι ε ς  ε ν η μ έ ρ ω σ η ς  τ ω ν  ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ώ ν  κ α ι  τ ω ν  κ α θ ο δ η γ η τ ώ ν  
γ ι α  τ η ν  ε ξ α σ φ ά λ ισ η  π ρ ο σ α ν α τ ο λ ι σ μ ο ί  σ τ α  κ ο ρ ί τ σ ι α  π ρ ο ς  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α  κ α τ ά ρ ­
τ ι σ η ς  π ο υ  ο δ η γ ο ύ ν  σ ε  α π α σ χ ό λ η σ η .
2 . 2 . 3 .  -  Ε ν έ ρ γ ε ι ε ς  α ν ά γ ν ω σ η ς  τ ω ν  σ χ ο λ ικ ώ ν  β ι β λ ί ω ν  κ α ι  τ ρ ο π ο π ο ίη σ η ς
τ η ς  ε π ι λ ο γ ή ς  τ ω ν  ε γ χ ε ι ρ ι δ ί ω ν  γ ι α  ν α  ε ξ α φ α ν ι σ τ ο ύ ν  τ α  σ τ ε ρ ε ό τ υ π α  π ο υ  β α σ ί ζ ο ν τ α ι  
σ τ ο  φ ύ λ ο .
2 . 2 . 4 .  -  Α ν α ν έ ω σ η  τ ω ν  ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ ώ ν  κ ε ι μ έ ν ω ν  κ α ι  τ ο υ  π α ι δ α γ ω γ ι κ ο ΰ  υ λ ι κ ο ύ  
γ ι α  τ ι ς  ο ι κ ο γ έ ν ε ι ε ς  τ ω ν  μ α θ η τ ώ ν  τ ο υ  0 Ν Ι3 Ε Ρ  ( ΐ )  κ α ι  τ ω ν  ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ώ ν  τ ο υ  
ΟΝΟΡ ( 1 ) .
2 . 2 . 5 .  -  Δ ι α δ ο χ ι κ έ ς  τ η λ ε ο π τ ι κ έ ς  ε κ σ τ ρ α τ έ ί ε ς  γ ι α  τ ο ν  π ρ ο σ α ν α τ ο λ ισ μ ό  
τ ω ν  κ ο ρ ι τ σ ι ώ ν  κ α ι  τ η ν  α ν α γ κ α ί α  δ ια φ ο ρ ο π ο ίη σ η  τ ω ν  κ α τ α ρ τ ί σ ε ω ν *  δ ιά δ ο σ η  
π ο λ λ ο ί  δ ι α φ η μ η σ τ ι κ ο ύ  υ λ ι κ ο ύ .
2 . 3 .  -  Α ν ά π τ υ ξ η  τ η ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  τ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν
2 . 3 . 1 .  -  Π ρ α γ μ α τ ο π α ίη σ η  ε ν ε ρ γ ε ι ώ ν  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  ε π α ν έ ν τ α ξ η ς  τ ω ν  γ υ ν α ι κ ώ ν  
μ ε  α μ ο ι β ή  τ ω ν  ε ξ α σ κ ο υ μ έ ν ω ν  κ α ι  π ρ ο τ ε ρ α ι ό τ η τ α  σ τ ι ς  γ υ ν α ί κ ε ς  π ο υ  ε ί ν α ι  μ ό ν ε ς  
τ ο υ ς  κ α ι  μ ε  ε π ε ί γ ο υ σ ε ς  κ ο ι ν ω ν ι κ έ ς  α ν ά γ κ ε ς .
Γ ^ ιά γ μ α τ ο π ο ίη σ η  κ α τ ά  τ ο  1 9 8 3  π ρ ό τ υ π ο υ  ε θ ν ι κ ο ύ  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ ο ς  
π ο υ  θ α  ο δ η γ ή σ ε ι  τ ι ς  μ η τ έ ρ ε ς  π ο υ  ε ί ν α ι  μ ό ν ε ς  σ τ η ν  ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή  ε π α ν έ ν τ α ξ η  
μ ε  ε ξ α σ φ ά λ ι σ η  π ό ρ ω ν .
2 . 3 . 1 .  — Δ ιο ρ γ ά ν ω σ η  π ρ ό τ υ π ω ν  ε ν ε ρ γ ε ι ώ ν  δ ια φ ο ρ ο π ο ίη σ η ς  α π ό  τ ο  Υ π ο υ ρ γ ε ίο  
τ ω ν  Δ ικ α ιω μ ά τ ω ν  τ η ς  Γ υ ν α ί κ α ς  σ ε  κ ά θ ε  π ε ρ ι ο χ ή  ι δ ί ω ς  σ τ ο ν  τ ο μ έ α  τ ω ν  ν έ ω ν  τ ε χ ­
ν ο λ ο γ ι ώ ν  κ α ι  τ ω ν  Ό έω ν  δ ι α θ έ σ ι μ ω ν  θ έ σ ε ω ν  α π α σ χ ό λ η σ η ς  ( 5 4  ε ν έ ρ γ ε ι ε ς  κ α τ ά  τ ο  
1 9 8 2  σ τ ι ς  ο π ο ί ε ς  π ρ ο σ τ ί θ ε τ α ι  2 7  μ η  π ρ ό τ υ π ε ς  ε ν έ ρ γ ε ι ε ς  π ο υ  χ ρ η μ α τ ο δ ο τ ο ύ ν τ α ι  
ε π ίσ η ς  α π ό  τ ο  υ π ο υ ρ γ ε ί ο  α υ τ ό  ) .

-  5α -
Οι ενέργειες αυτές δΓνουν μια δεύτερη δθηση στις καταρτίσεις ττου  
δρχισαν κατά το 197Θ - 1980 με ορισμένους επαγγελματικούς κλάδους (Union  
des Industries Minieres et Métallurgiques - Fédération du Bâtiment).
2.3.3. - Μη επαναλαμβανόμενα μέτρα που συνοδεύουν τις ενέργειες  
κατάρτισης και ένταξης : διοργάνωση μεθόδων φύλαξης, μεταφορικά μέσα,  
επίδομα.
(1) Εθνικό Γραφείο Πληροφόρησης για την εκπαίδευση και τα επαγγέλματα.  
Εθνικό Κέντρο παιδαγωγικής τεκμηρίωσης.

-  6 -
3 ) ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜ ΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ
3.1. - Μέτρα για τη δημιουργία απασχόλησης
3.1.1. - Ανάπτυξη δημόσιων απασχολήσεων στσυς τομείς που αντιστοιχσάν  
στις ειδικεύσεις των γυναικών.
3.1.2. - Επιδότηση για νέες προσλήψεις στις ενώσεις και προαγωγή  
των απασχολήσεων τοπικής πρωτοβουλίας σε διευρυμένο πεδίο σε σχέση με  
την εμπειρία των κοινωφελών απασχολήσεων.
3β1·3. - Μέτρα διαπραγματευόμενης μείωσης της διδρκειας εργασίας
προκειμένου να δημιουργηθοόν απασχολήσεις μέσο τον συμβάσεων συμπαρδστασης  
και των διδφορων δημόσιων ενισχέσεων που τις συνοδεύουν* Απδλυνση των συν­
θηκών άσκησης της εργασίας κατά μερική απασχόληση στις δημόσιες υπηρεσίες.

6α
3.2. - Βελτίωση της ποι δτητας τον απασχολήσεων
3.2.1. - Μέτρα για την καταπολέμηση της αβέβαιης εργασίας  
με τα διατάγματα και τους νόμους Auroux του 1982 που βελτιώνουν την  
προστασία των εργαζομένων κατδ μερική απασχόληση και περιορίζουν τις  
δυνατ&τητες προσφυγής σε συμβάσεις περιορισμένου χρόνου και στην εργα­
σία αναπλήρωσης.
3.3. — Ενέργειες κατδρτισης και ένταξης των νέων
3.3.1. - Πρόγραμμα Avenir Jeune που αντικαθιστώ τα σύμφωνα  
για την απασχόληση και ακολουθείται απδ τα προγρδμματα 16-18 ετών και  
18-25 ετών.
Δημιουργία δομών υποδοχής και προσανατολισμού που συμπλη­
ρώνονται με ενέργειες κατδρτισης και προετοιμασίας στην επαγγελματική  
ζωή για τους νέους.
Προσπάθειες που συγκεντρώνονται σε αυτούς που έχουν τα λιγότερο
προσόντα.
3.3.2. - Διαμόρφωση της σύμβασης απασχδληση/κατδρτιση που  
έχει αποκτήσει διαρκή χαρακτήρα με παρατεταμένη περίοδο πρόσληψης  
και που πριμοδοτείται απδ τις δημόσιες αρχές.
Οι νέες έχουν πρόσβαση με προτεραιότητα στα μέτρα για τους  
νέους ώστε το ποσοστό τους μεταξύ των επωφελουμένων να φθδσει το πο­
σοστό τους μεταξύ των ανέργων (60$ το 1981). Δίνεται επίσης ιδιαίτερη  
προσοχή στην κατδσταση των μητέρων που είναι μδνες τους.

- 7 -
ΙΡΛΑΝΔΙΑ
ΥΠΟΜΝΗΣΗ ! Οι γυναίκες αντί προσωπεΰουν το 24,9% των ανέργων  
(Δεκέμβριος 1982) και το 27,7% του ενεργού πληθυσμού (ΐ98θ).
1) ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΔΥΣΜΕΝΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ
0 νδμος του 1977 για την ισότητα απέναντι στην απασχδληση ιδρύει  
την υπηρεσία για την ισδτητα στην απασχδληση (ΕΕΑ) επιφορτισμένη να  
προωθήσει μέτρα για την εφαρμογή του νδμου. Η υπηρεσία αυτή πραγματο­
ποίησε πολλές πρωτοβουλίες σε θέματα ενημέρωσης του κοινού και ορίζει  
τους πρακτικούς τρόπους εφαρμογής ορισμένων αρχδν της μη δυσμενούς  
διάκρισης (π.χ. tquidelines for eliminating discrimination from  
job advertisements).  Απ'όταν άρχισε να ισχύει αυτάς ο νομος έπαυσε να  
απαγορεύεται η νυκτερινή εργασία.
2) ΕΙΔΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
0 νδμος για την ισδτητα περιλαμβάνει τη δυνατότητα ειδικόν  
θετικόν μέτρων επανεΰρεσης του επιπέδου σε θέματα κατάρτισης.
2.1. - Ενέργειες προαγωγής των γυναικόν
2.1.2. - Πρότυπος ρόλος των δημόσιων επιχειρήσεων και των κρα­
τικόν οργανισμόν υπέρ της ισότητας των -ευκαιριδν.
2.1.3. - Πολλαπλασιασμός των ευκα ιριδν κατάρτισης του ANCD
(Industrial Training Authority)  υπέρ των γυναικόν.
2.1.4. - Διοργάνωση καταρτίσεων στη διαχείριση σε σύνδεση με τις  
επιχειρήσεις για τις γυναίκες, που συμπληρδνονται με ενέργειες στήριξης  
στην αναζήτηση εργασίας.
2.2. - Ενέργειες διαφοροποίησης των επαγγελματικων επίλογόν
2.2.1. - Εκστρατείες πληροφόρησης του κοινού και ενέργειες ενη­
μέρωσης των μαθητδν των τελευταίων τάξεων υπέρ των ασυνήθιστων τεχνικόν  
καταρτίσεων.
2.2.2. - Καθιέρωση ποσόστωσης ίσης με το 40% των διαθέσιμων θέσεων  
των κέντρων κατάρτισης που προετοιμάζουν σε επαγγέλματα που χαρακτηρίζονται  
μη παραδοσιακά.

— 8—
2.3. - Ενέργειες επαγγελματικής επανένταξης
2.3.1. - Εφαρμογή πρότυπων προγραμμάτων προσανατολισμού και  
κοινωνικής έντηζης.
2.3.2. - Ενέργειες ανάπτυξης των δομών μέριμνας του παιδιού.
ΕΛΛΑΔΑ
ΥΠΟΜΝΗΣΗ ϊ Το 1982, οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 30,1% του.  
ενεργού πληθυσμού και το 41% των ανέργων.
0  ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΔΥΣΜΕΝΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ
Το άρθρο 4 παράγραφος 2 του ελληνικού Συντάγματος του 1975  
καθιερώνει την ισάτητα των δικαιωμάτων και των καθηκάντων των ανδρών και  
των γυναικων.
2) ΕΙΔΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
2.1. - Προγράμματα ενεργού επαγγελματικού προσανατολισμοΰ για γυναίκες  
πάνω απδ 25 ετών που αναζητούν απασχάληση και που χρειάζονται πληροφόρηση.  
Δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στις επιλογές των επαγγελμάτων στους παραδοσιακά  
ανδρικούς τομείς.
2.2. - Προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης των στελεχών γυναικείων  
οργανώσεων και των υπευθύνων σε συνεταιρισμούς.
2.3. - Δημιουργία υπηρεσιών μέριμνας του παιδιού για τις  
μητέρες που εργάζονται.
2.4. - Μέτρα προστασίας της μητρότητας νόμος 1082/1980  
απαγορεύει την απόλυση κατά και μετά την εγκυμοσύνη.
3) ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΤΡΟ
3.1. - Επιδότηση στη δημιουργία απασχόλησης για τους νέους
στον ιδιωτικό τομέα κατά το 1982.
Παροχή ενιαίας επιδότησης για την πρόσληψη των νέων στον τρι-  
τογενή τομέα.
Προσαρμογή του ποσοστού της επιδότησης ανάλογα με το φύλο
(30% για κορίτσια και 20% για αγόρια) για προσλήψεις στη βιομηχανία προ-  
κειυένου να ενθαοουνθεί η διαφοροποίηση των γυναικείων απασχολήσεων.

—9—
3 .2 . -  Et o n A a fc rio  n p cryp ap p aru v tg>v o n o fo v  pn o p o ö v v a
EncxpeA.n8oöv 01 jt oA.ivocjtoövtec ; 6 io k i voöp E vo i töoo  y ia  Tqv KaTÖpnan óao 
Kaï y i a  T iq  npi poficn-flaei q aTqv anaoxöA qaq, npo0AênETai 6 ri 01 yuvafKEq 
avTirrpoatoiTEflouv to 3 3 $  tou  auvöAou tqv  snoep EAoupêvav.
ITAAIA
YnOMNHIH : Oi yuvafKEQ avT i ttpoctqtteóouv  t o 48,3% tqv  avêpyQV  
(AEKêpPpioq 1982) koi t o 3 3 ,8 $  tou  evepyoö  nAqBuapoö ( l 9 8 l ) .
1) MHXANIZMOI K A TA  TON AYIM ENQN AIAKPIIEQN
0 v6poq 903/77 Tqq 9qq AEKEpPpfou 1977 anayopEÖEi k6 0e napÊK- 
«Aiaq an6 Tqv apxfi Tqq faqq pE T axefpiaqq.
2 ) EIAIKA M ETPA
2 .1 . -  E v lp y sisq  svqpêpoaqq unêp Tqq lafirqT aq. H  nAqpoqifipqaq 
ox etik S ps to vfipo EnÊTpEi|jE va 3EA.Tio0Ef q ancrrEA.Ecrpcm KÖrqTa tqv u n q - 
pEOifiv Tqq airaox6A.qaqt; pETaPfiA'A.ovTaq Tqv avaADyfa yuvoikêv  peto £ö tqv 
avêpYQV nou êxouv Tono0Erq0Ef anö to 40$ Kcrra to 1977 oto 4 4 ,7 $  kot& 
to 1979.
2 .2 . -  H  npoaYQYq tou  vöpou npoKfiXEOE Tqv npolqipq y u v a i k6v 
c t e pq napaöoaioK êq BêaEiq epyoitöv .
2 .3 . -  H s5aA.en|>q vopi k6v Epnoöfov OTqv anaoxöAqaq tqv 
YUV oiköv  6noq q anaYfipeuaq Tqq vuKTEpivfiq EpYaafaq q oi KavövEq
oi axeT iK o f p s Tqv peraqiopa Tq a r^ p i^ q  Papouq EnÊTpEipE v a  y p o n o -  
n o iq B o ö v  oi KavövEq Ka, o i npo«qpu2;Eiq 6 1 a y o v i op<5v y i q  anaaxoA.qaEiq cttov , 
6 q p 6 a io  T o p êa .
3) fENIKA M ETPA
-  Avfim-uJfq Tqq KOTfipriaqq.
0 vöpoq-nA afai o a p i0 . 845 Tqq 2 lq q  AEKEpPpfou 1978 y i a  Tqv 
EnaYYe^PonriK^ KorröpTiaq EnêTpEipE cnriq auv6i koAi crri KÊq opYav&JEiq va 
avaAaPouv nporoPouAfsq unêp Tqq <6i atpoponofqaqq tqv KaraprfaEQV tqv 
y u v a i k6v.

-10-
Λ0ΥΞΕΜΒ0ΥΡΓ0
ΥΠΟΜΝΗΣΗ : Οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 46% του συνόλου  
των ανέργων (Δεκέμβριος 1982) και το 29,9% του ενεργοί πληθυσμοί (1981).
1) ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΙΔΙΚΟΝ ΝΟΜΙΚΟΝ ΜΕΣΟΝ
1.1. - Νόμος για την εφαρμογή της οδηγίας για την ίση μεταχεί­
ριση.
1.2. — Υπουργική απδψαση της 19 Φεβρουαρίου 1980 που συγκροτεί  
επιτροπή της γυναικείας εργασίας στο Υπουργείο Εργασίας και στην κοινωνική  
ασφάλιση.
2) ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
2.1. - Τα μέτρα επαγγελματικής κατάρτισης αφοροίν τα δίο  
φίλα αλλδ σχεδιάζεται η δημιουργία κέντρου " Retravailler".
2.2. - Διεξήχθησαν ενέργειες ενημέρωσης των μαθητών και  
γονέων για τη διαφοροποίηση των επαγγελματικών επιλογών των νέων κορίτσιών.
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ
ΥΠΟΜΝΗΣΗ χ Οι γυναίκες αντιπροσωπείουν το 31% των ανέργων  
(Δεκέμβριος 1982) και το 31,6% του ενεργοί πληθυσμοί (1981).
1) ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ
0 νόμος της 1ης Μαρτίου 1980 για την ίση μεταχείριση ανδρών  
και γυναικών οδήγησε στην κατδργητη της έννοιας του αρχηγοί οικσγενείας  
και της αναφορδς στην κατδσταση του συζύγου.
2) ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΊΑΣ
2.1. - Μέτρα τοποθέτησης
- Παροχή επιδοτήσεων για να μειωθεί το κόστος της πρόσληψης  
των ανέργων απδ μακρδς διαρκείας, των εργαζομένων κατδ μερική απασχόληση,  
των νέων και των μειονεκτοίντων. Οι γυναίκες υπί-αντιπροσωπεύονται μεταξί τ  
επωφελουμένων με εξαίρεση προσωρινές πριμοδοτήσεις στην πρόσληψη των νέων.

-11-
2.2.1. - Δημιουργία πρόσκαιρων απασχολήσεων (6 μήνες) στον  
τομέα της κοινωνικής οικονομίας.
Ένας απδ τους στόχους που τέθηκαν ήταν η ισότητα πρόσβασης  
των ανδρδν και των γυναι κδν και που κατέληξε ατην αύξηση του ποσοστοΰ  
των γυναικών μεταξύ των επωφελουμένων κατδ το 1980.
2.2.2. - Δημιουργία πρόσθετων απασχολήσεων, χρήσιμων για ορι­
σμένες περιόδους, προκειμένου να (επαν) ενταχθοΰν οι άνεργοι απδ μακράς  
διαρκείας στο κύκλωμα της παραγωγής.
2.2.3. - Πειραματικέ πρδγραμμα σχεδίων μακροπρόθεσμων απασχο­
λήσεων (τουλάχιστον τεσσάρων ετδν) συλλογικού χαρακτήρα και κυρίως κοινωνι-  
κοεκπαιδευτικής φύσης που απευθύνονται σε άνεργους νέους που αντιμετωπίζουν  
δυσκολίες για να ενταχθοΰν στην επαγγελματική δραστηριδτητα λδγω της  
κατάρτι σής τους (45$ των' γυναι κδν) .
2.3. - Μέτρα κατάρτισης
2.3.1. - Επιδοτήσεις για την κατάρτιση αυτδν που αναζητούν  
απασχδληση, που έχουν δυσκολίες για να ενταχθούν ή να παραμείνουν στο 
κύκλωμα της παραγωγής λδγω έλλειψης κατάλληλης κατάρτισης (35$ των γυ­
ναι κδν).
2.3.2. - Κατάρτιση που οργανώνεται σε συνεργασία με τις  
επιχειρήσεις για αυτούς που αντιμετωπίζουν δυσκολίες για να παραμείνουν  
ή να ενταχθοΰν στην αγορά εργασίας (θ$ των γυναικδν).
2.3.3. - Μαθήματα κατάρτισης, επαναπροσαρμογής και επανεκπαί­
δευσης που απευθύνονται στους άνεργους ή σε άτομα που απειλούνται με  
ανεργία, σε μη ειδικευμένους εργαζδμενους και σε ειδικές κατηγορίες  
(3$ των γυναι κδν).
2.3.4. - Για τους νέους κάτω των 23 ετδν
- Επιδοτήσεις για την επαγγελματική κατάρτιση στο  
πλαίσιο της μαθητείας. 0 εργοδότης που 'υπέγραψε σύμβαση με το μαθη-  
τευδμενο για να του επιτρέψει να αποκτήσει πρακτική θα επιδοτείται  
(θ$ των γυναικδν).
- Καταρτίσεις για τους άνεργους νέους,χωρίς ειδί­
κευση που είναι σε τρωτή κατάσταση στην αγορά εργασίας^με κατευθύνσεις  
που είναι προσαρμοσμένες στις δυνατότητες της αγοράς των απασχολήσεων.

11α
- Κέντρα επαγγελματικοβ ιτρασανοητολι σμοβ και επαγγελμα­
τικής εισαγωγής που απευθβνονται σε αναζητοβντες απασχόληση που δεν  
έχουν τις απαιτοβμενες ικανότητες για να μπορέσουν να καταλάβουν κανο­
νική θέση μη ειδικευμένης απασχόλησης ή για να μπορέσουν να ακολουθή­
σουν εκτενέστερη επαγγελματική κατάρτιση (25% των γυναικδν).

-12-
2.4. - Προαγωγή της εργασίας κατά μερική απααχδληση στο  
δημόσιο τομέα
2.4.1. - Πειραματική πρόγραμμα που δρχισε να εφαρμόζεται από  
το Υπουργείο Κοινωνικών κατδ το 1900/81 στις τοπικές υπηρεσίες απασχό­
λησης με δύο πριμοδοτήσεις τη μια για τον εργοδότη, την δλλη για το  
μισθωτό για να καταστεί προοδευτική η μείωση του εισοδήματος.
2.4.2. - Πρόγραμμα του Υπουργείου Εσωτερικών για τον δη­
μόσιο τομέα κατ’επέκταση του πειραματικοί προγρδμματος χωρίς να κατα­
στεί δυνατόν να αποφευχθεί η κδλυψη των θέσεων κατδ μερική απασχόληση  
κυρίως από τις γυναίκες.
3) ΕΙΔΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
3.1. - Πρπτιμησιακή μεταχείριση
Τα μέτρα κατδρτισης, τοποθέτησης και δημιουργίας απασχόλησης  
περιλαμβδνουν στόχους κατδ ωδλο
που προορίζονται να εξασφαλίσουν στο κδθε φίλο το όφελος των μέτρων  
σε σχέση με το ποσοστδ του στον δνεργο πληθυσμέ της περιοχής την  
οποία αφορώ το μέτρο.
3·2. - Διεόρυνση των επαγγελματικών επιλογών
3.2.1. - Εφαρμογή πειραματικοί προγρδμματος για την πρόσβαση  
των κοριτσιών στα μαθήματα επαγγελματικής κατδρτισης των αγόρι0ν μετδ  
την έκθεση για τη βελτίωση της κατδρτισης των κοριτσιών.
3.2.2. — Πειραματικές εφαρμογές διαφοροποίησης των απασχολήσεων  
σε πέντε περιφερειακό κέντρα κατδρτισης από το 1900.
3.2.3. - Πρόγραμμα εμπιστοσόνης στις γυναίκες και στην τεχνική*  
ενέργειες πληροφόρησης για τις υπηρεσίες πρασανατολισμοδ* διοργανώσεις  
μαθημδτων προσανατολισμοί στα σχολεία.
3.2.4. — Ενέργειες ενημέρωσης τον εργοδοτών στη δημιουργία  
μη παραδοσιακών απασχολήσεων από τις υπηρεσίες απασχόλησης.
3.3. - Λήψη υπόφη της οικογενειακής κατδστασης
3.3.1. - Ανδπτυξη των δυνατοτήτων εργασίας κατδ μερική  
απασχόληση σαν μέσο για να διευρυνθοόν οι δυνδτοτητες ειδίκευσης και  
σταδιοδρομίας των γυναικών στο δημόσιο τομέα.
3.3.2. - Διοργδνωση μαθημδτων κατδρτισης για τις απασχολήσεις  
του τομέα της υγείας και των κοινωνικών υπηρεσιών που απευθδνονται στις  
γυναίκες που επιθυμοόν να επανεργαστοδν.

-  13 -
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ
ΥΠΟΜΝΗΣΗ t Οι γυναίκες αντιπροσαπεδουν τα 42,4$ των ανέργων  
(Δεκέμβριος 1982) και το 38,4$ του ενεργοδ πληθυσμοί (1981).
1 ) ΙΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ T Q N  ΔΥΣΜΕΝΟΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΟΝ
0 νδμος της 21ης Αυγοδσταυ 1980 απαγορεδει τις δυσμενείς  
διακρίσεις που βασίζονται στο φδλο και οδήγησε «την εξδλειψη της ομαδ ι κής  
προστασίας αφήνοντας μδνο σε ισχδ την ατομική προστασία (παράδειγμα ι 
κανονισμός της 29ης Ιουλίου 1980 για τις επικίνδυνες ουσίες)·
2) ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ
2.1. - Πρδγραμμα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης σε θέματα  
πολιτικής του εργατικσδ δυναμικοδ υπέρ των περιοχών που έχουν πληγεί το  
περισσότερο απδ τα προβλήματα της απασχόλησης περιλαμβδνει μέτρα ·
• ειδίκευσης των εργαζομένων στις επιχειρήσεις υπδ αναδιάρθρωση*
• επαγγελματική επανένταξη των ανειδίκευτων ανέργων απδ μακρδς
διαρκείας*
• δημιουργία απασχδλησης στις κοινωνικές υπηρεσίες και αδζηση  
της προσφορές πρδσθετων θέσεων κατδ μερική απασχδληση.
2.2. - Το πολυετές πρδγραμμα κατδρτισης των νέων βασίζεται  
σε προ-επαγγελματικδ μέτρα ένταξης.
2.3. — Μηχανισμός χρηματοδοτικόν ενισχύσεων στα δτομα που  
αναζητοδν απασχδληση και εξασφδλισης πδρων στα δτομα που συμμετέχουν  
στα μαθήματα κατδρτισης για να βελτιδσουν τις δυνατδτητές τους ανεδρε—  
σης εργασίας.
2.4. — Μέτρα ανδπτυξης των προσλήψεων μέσω της μείωσης του  
κόστους του προσλαμβανδμενου εργατικοδ δυναμικοδ.
2.4.1. — Μέτρα ΑΒΜ επιδοτήσεων, πριμοδοτήσεων και δανείων
για να ευνοηθεί η πρόσληψη των ανέργων της ομοσπονδιακής υπηρεσίας
α πα σ γδλο σ η σ  OTOUC δ π ιιδ σ lo u r  κ α ι ι δ ΐί» τ ι tenfir  π η ν π υ ιm inftf-.

-  14 -
2.4.2. - Παροχή επιδοτήσεων για την επαγγελματική ένταξη
t q v  epya^opévuv nou q v t i  penant£ouv óutJKoAfec; yia tpjv  aveCpearj epvaafac;.
2*5. - npQTiMnaiaKff peTaxefpiern Y'a t t) Srgjficria 6 iof«non
τα μαθήματα συμπληρωματικής κατάρτισης και επανεκπαίδευσης των ατάμων  
που είναι σε ανεργία 9 που απειλούνται με ανεργία ή που στερούνται  
διπλώματος επαγγελματικής κατάρτισης.
3) ΕΙΔΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
3·1. - Χρι^ιατοδοτικές ενισχάσεις οτην επαγγελματική επανένταξη.
3.1.1. - Παροχή επιδόματος συντήρησης στις γυναίκες που μένουν  
στο σπίτι και επιθυμοδν να επιστρέφουν στην αγορά εργασίας.
3.1.2. - Καταβολή επιδάτησης για να αντιαταθμι ατοδν τα έξοδα  
φδλαξης των παιδιάν των γυναικάν που παρακολουθούν εξάσκηση για κατάρτιση.
3.1.3. — Αποζημίωση των άνεργων γυναικάν που παρακολουθοδν
κατάρτιση.
3.2. — Μέτρα για τη βελτίωση των ευκαιριάν τοποθέτησης.
3.2.1. — Ενέργειες παροχής συμβαυλάν, προσανατολισμοδ, στήριξης  
και διοργάνωσης πρακτικάν εμπειριάν.
3.2.2. - Ενέργειες για τον τίτλο των προσφοράν απασχάλησης  
και για τη δίεδρυνση των προσφοράν προς την κατεδθυνση των γυναικάν  
απά τις υπηρεσίες απασχάλησης.
3.3. - Βελτίωση της επαγγελματικής κατάρτισης των γυναικάν.  
Ιδιαίτερες προσπάθειες της ομοσπονδιακής υπηρεσίας απασχάλησης
και της Διεδθυνσης για τη θέση της Γυναίκας προκειμένου να διευκολυνθεί  
και να αναπτυχθεί η πράσβαση των γυναικάν σε πολλές εξασκήσεις για κατάρτι­
ση που πραγματοποιοδνται απά τις δημάσιες αρχές και τις επιχειρήσεις.
3.4. — Διαφοροποίηση των απασχολήσεων.
• Προγραμματισμένη και συστηματική πραγματοποίηση πράτυπων  
σχεδίων διαφοροποίησης των γυναικείων απασχολήσεων στο πλαίσιο των  
επιχειρήσεων προκειμένου να καταρτιστοδν σε μη παραδοσιακές απασχολήσεις.

-  15 -
HNQMENO  ΒΑΣΙΛΕΙΟ
ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 26 t&ja των
ανέργων (Δεκέμβριος 1982) και το 38,7% του ενεργού πληθυσμοί (1981).
1) ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΔΥΣΜΕΝΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ
0 νδμος του 1975 για τη μη δυσμενή διάκριση που βασίζεται  
στο φύλο (Sex discrimination act)  δημιούργησε την επιτροπή για  
την ισβτητα των ευκαιρίων (Equal opportunities commission  ) για να  
εξασφαλιστεί η εφαρμογή του απέ εκτεταμένες εξουσίες πρωτοβουλίας  
και νομικές εξουσίες.
2) ΕΙΔΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
2.1. - Εμπειρίες διαφοροποίησης των καταρτίσεων
Το τμήμα 47 ταυ νδμου για την ισδτητα προβλέπει τη  
διοργάνωση προγραμμάτων ειδικάν καταρτίσεων σαν θετικές ενέργειες.
2.1.1. — Τα δημάσια προγράμματα.
2.1.1.1. — TOPS ( Training Opportunities Scheme  ) της 
υπηρεσίας του εργατικού δυναμικού (μ S C) παρέχει μεγάλη σειρά  
δυνατοτήτων τελειοποίησης για τους ενήλικες που επιθυμούν να αποκτήσουν  
νέες ειδικεύσεις ή να τις προσαρμύσουν, στα δημύσια κέντρα κατύρτισης
ή σε επιχειρήσεις.
Περιορισμένη δυνατύτητα διοργύνωσης των καταρτίσεων  
αυτδν με μερικέ ωράριο.
2.1.1.2. - W 0 W ( Wider Opportunities for Women)  απευθύ­
νεται στις γυναίκες υπδ επαγγελματική επανένταξη σε 13 κέντρα κατάρ­
τισης.
2.1.1.3. — Παροχή υποτροφιδν σε κορίτσια που συμμετέχουν  
στα προγρύμματα "engineering industrial training board"  (I.T.B.) ή σε  
ύλλους οργανισμούς, σαν εξασκοδμενες τεχνικοί στη μηχανική.

-  16 -
2.1.2. - Ενόργειες προς τους εργοδότες.
2.1.2.1. — Πρόγραμμα ερευνάν για να καθοριστούν οι νόσι  
τομείς απασχόλησης για τις γυναίκες.
2.1.2.2. - Παροχή επιδοτήσεων για εξασκήσεις που προετοιμά­
ζουν τις γυναίκες σε απασχολήσεις πλαισίωσης.
2.2. - Ενέργειες ενημέρωσης
2.2.1. — Διάδοση πολλών πληροφοριακήν εγγράφων για την  
εφαρμογή του νόμου του σχετικοό με την ισότητα, δημοσίευση οδηγόν  
για την τροποποίηση των πρακτικήν που βασίζονται σε δυσμενείς διακρί—
σείς ("Fair Dealing" ~ "Job Evaluation free of sex bias" "consultative  
draft code of practice")  δημόσιες εκστρατείες πληροφόρησης.
2.2.2. — Ρόλος του Ε 0 C  και του Συνεδρίου τον Συνδικάτων  
(TUC) στην προαγωγή των θετικήν ενεργέ ιόν.
3) ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ
3.1. - Η μεγόλη συμμετοχή των όνεργον γυναικδν και κοριτσιήν  
στα διάφορα προγράμματα κατάρτισης, εισαγωγής στην εργασία ή ομαδικής ή
πρόσκαιρης εργασίας (work experience program, community  work....) αντιστοι­
χεί σε παραδοσιακός καταρτίσεις ή εντάξεις.
3.2. - Προσπάθεια για τους νόους με την εξασφάλιση κατάρτισης  
όος τα 18 και το Unified Vocational Preparation program  που θότει σε  
εφαρμογή εντεταγμόνες εκπαιδευτικός ενόργειες, επαγγελματική  
κατάρτιση για τους νόους (16-18 ετδν) χωρίς ειδίκευση.