[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 28.1.2009

COM(2009) 34 τελικόΤόμος I

Εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της στρατηγικής της Λισαβόνας στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού σχεδίου για την ανάκαμψη της οικονομίας – Ετήσιες αξιολογήσεις χωρών: Σύσταση για

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την επικαιροποίηση το 2009 των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Κοινότητας και με την εφαρμογή των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών

Εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της στρατηγικής της Λισαβόνας στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού σχεδίου για την ανάκαμψη της οικονομίας – Ετήσιες αξιολογήσεις χωρών: Σύσταση για

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την επικαιροποίηση το 2009 των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Κοινότητας και με την εφαρμογή των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 99 παράγραφος 2 και το άρθρο 128 παράγραφος 4,

τη σύσταση της Επιτροπής,

τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της […],

τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης,

Εκτιμώντας τα εξής:

1. Το Συμβούλιο ενέκρινε τον Ιούλιο του 2005 μια σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Κοινότητας (2005 έως το 2008)[1] και μια απόφαση για τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών[2], που αποτελούν από κοινού τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη και την απασχόληση». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λάβουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων (ΕΠΜ).

2. Τα εαρινά Ευρωπαϊκά Συμβούλια του 2006, 2007 και 2008 επεσήμαναν τέσσερις τομείς προτεραιότητας (έρευνα και ανάπτυξη και καινοτομία, επιχειρηματικό περιβάλλον, ευκαιρίες απασχόλησης και μια ολοκληρωμένη πολιτική ενέργειας/υποδομών) που αποτελούν τους πυλώνες της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας. Στο πλαίσιο αυτών των τομέων το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε σχετικά με περιορισμένο αριθμό ειδικών δράσεων, τις οποίες τα κράτη μέλη πρέπει να ολοκληρώσουν επειγόντως εντός συγκεκριμένων προθεσμιών.

3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν κάθε έτος εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των εθνικών προγραμμάτων τους μεταρρυθμίσεων (εκθέσεις εφαρμογής).

4. Με βάση την ανάλυση της Επιτροπής, εκδόθηκαν ορισμένες συστάσεις για κάθε χώρα που απευθύνονταν στα κράτη μέλη το 2007 και το 2008[3].

5. Για να συνεχιστεί η στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση με συναφή, ολοκληρωμένο τρόπο, αυτές οι συστάσεις θεσπίζονται σε ενιαία πράξη. Αυτή η προσέγγιση αντανακλά την ολοκληρωμένη διάρθρωση των ΕΠΜ και των εκθέσεων εφαρμογής, καθώς και την αναγκαία συνάφεια μεταξύ των κατευθυντηρίων γραμμών για την απασχόληση και τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών σύμφωνα με το άρθρο 99 παράγραφος 2, όπως υπογραμμίζεται στο άρθρο 128 παράγραφος 2.

6. Το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2008 εγκαινίασε το δεύτερο κύκλο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας, που θα ολοκληρωθεί το 2010. Το Συμβούλιο ενέκρινε το Μάιο του 2008 μια σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Κοινότητας (2008 έως το 2010)[4] και, τον Ιούλιο του 2008, μια απόφαση για τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών[5], που αποτελούν από κοινού τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη και την απασχόληση».

7. Κατόπιν τούτου, τα κράτη μέλη επικύρωσαν, επικαιροποίησαν ή κατήρτισαν νέα ΕΠΜ, τα οποία υπέβαλαν στην Επιτροπή μέχρι τον Οκτώβριο του 2008 μαζί με έκθεση εφαρμογής. Για να ενισχυθεί ο συντονισμός των μεταρρυθμίσεων και να προωθηθεί η διαδικασία πολυμερούς εποπτείας στο Συμβούλιο, το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2008 κάλεσε τα κράτη μέλη να καθορίσουν τις πολιτικές λύσεις τους στις συστάσεις ανά χώρα, συνοδευόμενες από χρονοδιαγράμματα («σχέδια δράσης»).

8. Στο πλαίσιο της σημερινής οικονομικής ύφεσης, η Επιτροπή πρότεινε ένα ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας (εφεξής «σχέδιο ανάκαμψης»[6]), το οποίο ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το Δεκέμβριο του 2008. Αυτό το σχέδιο προβλέπει μια συντονισμένη δέσμη δημοσιονομικών κινήτρων, στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, για να τονωθεί η ζήτηση και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχικές θέσεις των κρατών μελών και τις προσπάθειες που έχουν ήδη καταβληθεί ως λύση των οικονομικών προβλημάτων. Το σχέδιο ανάκαμψης καθορίζει ότι τα δημοσιονομικά κίνητρα πρέπει να συνοδεύονται από την επίσπευση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, που στηρίζονται στη στρατηγική της Λισαβόνας, για να τονωθεί η οικονομία και να ενισχυθεί παράλληλα το μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό της Ένωσης, ιδίως με την προώθηση της μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και υψηλής έντασης γνώσεων.

9. Το σχέδιο ανάκαμψης που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητούσε από τα κράτη μέλη να υποβάλουν αναθεωρημένα προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, τα οποία αξιολόγησε η Επιτροπή λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την ανάγκη να αντιστραφεί η τάση δημοσιονομικής επιδείνωσης, να βελτιωθεί η χάραξη δημοσιονομικής πολιτικής και να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

10. Οι συστάσεις ανά χώρα πρέπει να αναθεωρηθούν και να ληφθούν υπόψη οι αρχές του σχεδίου ανάκαμψης, καθώς και η πρόοδος που σημειώνεται κατά την εφαρμογή τους από τη στιγμή της έγκρισής τους. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως. Η Επιτροπή θα παρέχει βοήθεια στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης της Λισαβόνας, θα παρακολουθεί και θα υποβάλλει τακτικές εκθέσεις προόδου.

11. Για να εφαρμοστεί πλήρως η στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η παρούσα σύσταση πρέπει επίσης να περιλαμβάνει ειδικές συστάσεις προς τα κράτη μέλη που υπάγονται στην ευρωζώνη.

12. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψήφισμα όσον αφορά την παρούσα σύσταση.

ΣΥΝΙΣΤΑ στα κράτη μέλη να αναλάβουν δράση σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που καθορίζονται στο παράρτημα.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 2

Βέλγιο 8

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 10

Τσεχική Δημοκρατία 13

ΔανΙα 15

ΓΕΡΜΑΝΙΑ 17

ΕσθονΙα 19

ΙρλανδΙα 21

ΕΛΛΑΔΑ 23

ΙΣΠΑΝΙΑ 25

ΓΑΛΛΙΑ 27

ΙΤΑΛΙΑ 29

ΚΥΠΡΟΣ 32

ΛΕΤΟΝΙΑ 34

ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ 37

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 39

ουγγαρια 41

ΜΑΛτα 44

ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 46

αυστρια 48

ΠΟΛΩΝΙΑ 50

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 52

ΡΟΥΜΑΝΙΑ 54

ΣΛΟΒΕΝΙΑ 56

ΣΛΟΒΑΚΙΑ 58

Φινλανδια 60

ΣΟΥΗΔΙΑ 62

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 64

ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ της ΖΩΝΗΣ ΕΥΡΩ 65

Βέλγιο

1. Η αύξηση του ΑΕΠ επιβραδύνθηκε σημαντικά σε 1,3% το 2008. Τούτο οφειλόταν στη μείωση της εξωτερικής και στην εξασθένιση της εσωτερικής ζήτησης κυρίως λόγω του υψηλού πληθωρισμού και των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης. Η οικονομική κατάσταση αναμένεται να εξασθενήσει περαιτέρω το 2009. Υπολογίζεται ότι το 2008 ο πληθωρισμός διπλασιάστηκε σε σχέση με τα στοιχεία του 2007 και καθορίστηκε γύρω στο 4,5%, πράγμα που οφείλεται κυρίως στις υψηλότερες εγχώριες ενεργειακές τιμές. Η πτώση των παγκόσμιων ενεργειακών τιμών θα συμβάλει κανονικά στη μείωση του πληθωρισμού το 2009. Για το 2008 αναμένεται δημόσιο οικονομικό έλλειμμα περίπου 0,9% του ΑΕΠ. Το ακαθάριστο χρέος αναμένεται να καθοριστεί γύρω στο 88% του ΑΕΠ το 2008. Το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε το 2008 και αναμένεται να μειωθεί περισσότερο το 2009.

2. Η ανάπτυξη της απασχόλησης ήταν θετική το 2008 και ο συντελεστής της ανεργίας μειώθηκε στο 6,9%. Εντούτοις, οι προοπτικές για το 2009 είναι πολύ λιγότερο θετικές με αύξηση της ανεργίας. Οι τομείς που έχουν επηρεαστεί περισσότερο από την κρίση είναι οι αυτοκινητοβιομηχανίες και η βιομηχανία χάλυβα, καθώς και ο χρηματοπιστωτικός τομέας.

3. Σε αντίδραση στη χρηματοπιστωτική κρίση και στο πλαίσιο συντονισμένης κοινοτικής προσέγγισης, το Βέλγιο έλαβε μέτρα στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα που αποβλέπουν στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα συμβάλει επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση και, με τον τρόπο αυτό, στη στήριξη της ευρύτερης οικονομίας, και στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Επιπλέον, σε αντίδραση στην οικονομική ύφεση, το Βέλγιο εξήγγειλε πρόσφατα μέτρα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται η οικονομική ενίσχυση των ΜΜΕ.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε το Βέλγιο για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιπλέον, τα μέτρα που προτείνονται στην παράγραφο 7 πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Το Βέλγιο συνέχισε την εφαρμογή του εθνικού του προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Εξαγγέλθηκαν μέτρα για περαιτέρω μείωση της φορολογίας της εργασίας με την αύξηση του ποσού των απαλλασσόμενων εισοδημάτων για τους εργαζόμενους με χαμηλά και μέσα εισοδήματα, παρόλο που πρέπει ενδεχομένως να ληφθούν ακόμη ορισμένα μέτρα. Απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για να βελτιωθούν οι επιδόσεις της αγοράς εργασίας, ιδίως για τους ηλικιωμένους εργαζόμενους και τις μειονεκτούσες ομάδες, να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, να αυξηθεί ο ανταγωνισμός στις αγορές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού και να βελτιωθούν οι επιδόσεις της έρευνας και ανάπτυξης.

6. Το Βέλγιο είναι μια οικονομία με εξαγωγικό προσανατολισμό, πράγμα που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας. Σ’αυτό το πλαίσιο η ανάπτυξη του κόστους εργασίας ανά μονάδα σύμφωνα με τους πιο σημαντικούς εμπορικούς εταίρους έχει ζωτική σημασία. Εντούτοις, η ανταγωνιστικότητα του κόστους επιδεινώθηκε το 2008. Η βελτίωση του ανταγωνισμού στις αγορές φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού θα ήταν ιδιαίτερα ωφέλιμη. Οι σταθερές επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη και σε δεξιότητες επιταχύνουν σημαντικά την αύξηση της παραγωγικότητας. Η χαμηλή συμμετοχή στην αγορά εργασίας, η αύξηση των δαπανών που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού και το υψηλό δημόσιο χρέος θέτουν σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να αυξηθούν τα πρωτογενή πλεονάσματα και να εφαρμοστούν πολιτικές που υποστηρίζουν την ανάπτυξη και την απασχόληση. Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων μπορεί να επιταχύνει την παράδοση αποτελεσμάτων στο Βέλγιο. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων σχετικά με την ενέργεια και την κλιματική αλλαγή που συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στο Βέλγιο να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα συνιστάται στο Βέλγιο:

- να μειώσει περαιτέρω τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας, ιδίως για τους χαμηλόμισθους εργαζόμενους και παράλληλα να βελτιώσει μεσοπρόθεσμα την περικοπή δαπανών για την ενίσχυση της δημοσιονομικής εξυγίανσης·

- να βελτιώσει τον ανταγωνισμό στις αγορές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού με την υιοθέτηση ενός ρυθμιστικού πλαισίου που προάγει τον ανταγωνισμό, με τη δημιουργία ανεξάρτητων και αποτελεσματικών ρυθμιστικών αρχών, και να συνεχίσει τις προσπάθειες όσον αφορά τους διαχειριστές των δικτύων μεταφοράς και διανομής·

- στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης για την ευελιξία με ασφάλεια, να επιταχύνει την εφαρμογή συντονισμένων μέτρων πολιτικής που βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα της αγοράς εργασίας, να επανεξετάσει τα επιδόματα ανεργίας για να διευκολύνεται η ταχεία επιστροφή των ανέργων στην αγορά εργασίας, να προωθήσει τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας (ιδίως για τους ηλικιωμένους εργαζόμενους και τα άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών), να μειώσει τις περιφερειακές ανισότητες και να αυξήσει τη συμμετοχή στη δια βίου μάθηση σε όλες τις περιφέρειες.

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

1. Χάρη στην ισχυρή εγχώρια ζήτηση, το ΑΕΠ στη Βουλγαρία αυξήθηκε σε 7% κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2008, καθορίζοντας το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στο 40% του μέσου όρου της ΕΕ. Αναμένεται ότι η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί σημαντικά το 2009 λόγω του γεγονότος ότι οι αυστηρότεροι όροι δανεισμού αποθαρρύνουν τις εγχώριες επενδύσεις και την ιδιωτική κατανάλωση. Ο πληθωρισμός θα φθάσει στο ύψος·ρεκόρ 12% το 2008, διογκούμενος από την εγχώρια ζήτηση και τις μεγάλες μισθολογικές αυξήσεις οι οποίες υπερβαίνουν κατά πολύ την αύξηση της παραγωγικότητας, και αναμένεται να παραμείνει σε επίπεδα που υπερβαίνουν το μέσο όρο της ΕΕ. Η δημοσιονομική κατάσταση παραμένει ισχυρή με δημοσιονομικό πλεόνασμα άνω του 3% του ΑΕΠ το 2008, χάρη στην ευνοϊκή σύνθεση της ανάπτυξης και στη βελτίωση της είσπραξης φόρων. Εντούτοις, η ισχυρή εγχώρια ζήτηση επιδείνωσε τις ήδη σημαντικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα, σχεδόν στο 25% του ΑΕΠ, και δεν αναμένεται να βελτιωθεί σημαντικά λόγω των παγκόσμιων προοπτικών και της εξασθένησης της ανταγωνιστικότητας της Βουλγαρίας.

2. Η απασχόληση αυξήθηκε κατά άνω του 3% το 2008, αλλά αυτός ο συντελεστής ανάπτυξης θα επιβραδυνθεί τα επόμενα δύο έτη. Η ανεργία μειώθηκε σε 6% το 2008, αλλά αναμένεται να αυξηθεί κατά περαιτέρω το 2009. Η πρόσφατη επιδείνωση του επιχειρηματικού κλίματος και η μείωση της ζήτησης σε πολλούς τομείς, ιδίως στη μεταποιητική βιομηχανία, στις κατασκευές και στο λιανικό εμπόριο, ενδέχεται να μειώσουν σημαντικά την απασχόληση σ’αυτούς και στους συναφείς οικονομικούς τομείς.

3. Αντιδρώντας στην οικονομική ύφεση, η Βουλγαρία εξήγγειλε πρόσφατα μέτρα στα οποία συγκαταλέγεται και η βελτίωση του ανταγωνισμού στον ενεργειακό τομέα και στον τομέα του λιανικού εμπορίου.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Βουλγαρία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Σ’αυτό το πλαίσιο, η Βουλγαρία πρέπει να διατηρήσει αυστηρή δημοσιονομική τακτική και να διορθώσει επειγόντως τις μακροοικονομικές ανισορροπίες της. Επιπλέον, τα μέτρα που προτείνονται στην παράγραφο 7 πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Βουλγαρία συνέχισε την εφαρμογή του εθνικού της προγράμματος μεταρρυθμίσεων, αν και η πρόοδος ήταν βραδεία. Πρόσφατα, η κυβέρνηση έλαβε σκόπιμα αποφάσεις για την επίσπευση της εφαρμογής των μέτρων. Η Βουλγαρία συνέχισε τη δημοσιονομική της πολιτική, παρόλο που μπορεί να βελτιωθεί ακόμη η αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών. Θεσπίστηκαν επίσης ενθαρρυντικά μέτρα για την προώθηση της οργάνωσης και της ποιότητας της εκπαίδευσης, αλλά απαιτείται περαιτέρω εκσυγχρονισμός για να βελτιωθούν η διακυβέρνηση και τα αποτελέσματα. Απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για να βελτιωθούν ριζικά η απόδοση και η αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης. Η καθυστέρηση της αναγγελθείσας αναθεώρησης της λειτουργίας που ήταν έτοιμη να αναλάβει η Παγκόσμια Τράπεζα, επιβραδύνει την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ακόμη μεγαλύτερη πρόοδος όσον αφορά την εξάλειψη της γραφειοκρατίας, την πραγματοποίηση περισσότερων επενδύσεων σε δεξιότητες και τη μεταρρύθμιση του δημόσιου συστήματος έρευνας και ανάπτυξης.

6. Στο πλαίσιο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης γίνεται ακόμη πιο επιτακτική η ανάγκη για τη Βουλγαρία να αντιμετωπίσει τις μακροοικονομικές ανισορροπίες της (υψηλός πληθωρισμός και μεγάλο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών), διατηρώντας την αυστηρή δημοσιονομική πολιτική της και επιταχύνοντας τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της. Η Βουλγαρία πρέπει να αυξήσει το ρυθμό μετατροπής της οικονομίας της από μια οικονομία που στηρίζεται ουσιαστικά σε πλεονεκτήματα από πλευράς κόστους σε μια πιο παραγωγική οικονομία υψηλής έντασης γνώσεων. Στο σημερινό οικονομικό πλαίσιο, αυτές οι μεταρρυθμίσεις είναι επίσης σημαντικές για να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα της βουλγαρικής οικονομίας. Η αποτελεσματική εφαρμογή των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα της Βουλγαρίας να βελτιώσει επειγόντως την απόδοση και την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων σχετικά με την ενέργεια και την κλιματική αλλαγή που συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στη Βουλγαρία να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, συνιστάται στη Βουλγαρία:

- να ενισχύσει περαιτέρω, κατά προτεραιότητα, την απόδοση και την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης, με ιδιαίτερη έμφαση ιδίως σε βασικές κρατικές λειτουργίες, περιλαμβανομένων των αρχών του ανταγωνισμού, των εποπτικών και ρυθμιστικών αρχών και της δικαστικής εξουσίας, και να θεσπίσει όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλιστούν αποτελεσματικοί δημοσιονομικοί έλεγχοι και χρηστή διαχείριση των διαρθρωτικών πόρων·

- να διατηρήσει την αυστηρή δημοσιονομική πολιτική, να βελτιώσει την ποιότητα και την απόδοση των δημόσιων δαπανών, να εξισορροπήσει την αύξηση των μισθών με τις αυξήσεις της παραγωγικότητας και να προωθήσει τον πραγματικό ανταγωνισμό·

- να υιοθετήσει άμεσα και να εφαρμόσει νέα μέτρα για την ουσιαστική εξάλειψη της γραφειοκρατίας σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο και να περιορίσει τις διαδικαστικές καθυστερήσεις ώστε να βελτιωθεί το επιχειρηματικό περιβάλλον, που θα συμβάλει επίσης στην καταπολέμηση της διαφθοράς·

- ως μέρος μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης ευελιξίας με ασφάλεια, πρέπει να δώσει έμφαση στην αύξηση της ποιότητας της παροχής εργασίας και του συντελεστή απασχόλησης με τη βελτίωση της απόδοσης, της αποτελεσματικότητας και της στοχοθέτησης ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας και με τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό και την προσαρμογή του τρόπου διαχείρισης της εκπαίδευσης, ώστε να αυξηθούν οι δεξιότητες σε επίπεδα που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες της αγοράς εργασίας, και με τη μείωση της πρόωρης αποχώρησης από το σχολείο.

Τσεχική Δημοκρατία

1. Η αύξηση του ΑΕΠ καθορίστηκε στο 4,2% το 2008, αλλά αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω το 2009. Ο πληθωρισμός κορυφώθηκε στο 6,3% στα μέσα του 2008 και τώρα αναμένεται να μειωθεί λόγω της πτώσης των επιπτώσεων των παλαιότερων φορολογικών αυξήσεων και των χαμηλότερων ενεργειακών τιμών. Το δημοσιονομικό έλλειμμα μειώθηκε σταδιακά κατά τη διάρκεια αρκετών ετών και έφθασε στο 1,2% του ΑΕΠ το 2008. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών καθορίστηκε στο 1% του ΑΕΠ το 2008 και υπάρχει σημαντικό εμπορικό πλεόνασμα.

2. Ο συντελεστής της απασχόλησης αυξανόταν ετησίως κατά ποσοστό ανώτερο της μιας ποσοστιαίας μονάδας από το 2005 και έφθασε στο 66,6% το 2008. Ο συντελεστής ανεργίας μειώθηκε σε 4,3% το τρίτο τρίμηνο του 2008, φθάνοντας έτσι στο χαμηλότερο επίπεδό του των τελευταίων 12 ετών. Οι σημερινές προβλέψεις δείχνουν μικρή μείωση της απασχόλησης και αύξηση της ανεργίας. Λόγω της μειωμένης ζήτησης των εξαγωγών, αναμένεται ότι η ανεργία θα πλήξει ιδίως τους εργαζόμενους στην αυτοκινητοβιομηχανία και σε άλλες βιομηχανίες με εξαγωγικό προσανατολισμό.

3. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Τσεχική Δημοκρατία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιπλέον, τα μέτρα που προτείνονται στην παράγραφο 6 πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

4. Η Τσεχική Δημοκρατία συνέχισε την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Έγιναν πολλές μεταρρυθμίσεις για να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, να αυξηθούν οι επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη, να τροποποιηθεί το εκπαιδευτικό σύστημα, να εξασφαλιστεί η παράταση του επαγγελματικού βίου και για να αναπτυχθεί μια προσέγγιση βάσει ευελιξίας με ασφάλεια στη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας. Απαιτούνται συμπληρωματικές προσπάθειες για να βελτιωθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, να αυξηθούν περαιτέρω οι επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη, να ενισχυθεί η επιβολή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και να ενσωματωθούν οι μειονεκτούσες ομάδες στην αγορά εργασίας.

5. Ο τσεχικός πληθυσμός είναι ένας από τους ταχύτερα γηράσκοντες στην ΕΕ και αυτό θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα και στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Οι κυριότερες διαρθρωτικές προκλήσεις επομένως συνίστανται στην εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στη μετάβαση προς μια οικονομία που στηρίζεται στις γνώσεις. Η αντιμετώπιση αυτών των διαρθρωτικών προκλήσεων θα βελτιώσει το αναπτυξιακό δυναμικό, θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα καταστήσει την οικονομία πιο ανθεκτική σε εξωτερικούς κλονισμούς. Όλα τα ανωτέρω απαιτούν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στους τομείς της έρευνας και ανάπτυξης, της καινοτομίας, της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης, μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση ευελιξίας με ασφάλεια στη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας και περαιτέρω βελτιώσεις των συνθηκών για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων σχετικά με την ενέργεια και την κλιματική αλλαγή που συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

6. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στη Τσεχική Δημοκρατία να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα συνιστάται στην Τσεχική Δημοκρατία:

- να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα και στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης·

- να ενισχύσει τις προσπάθειες για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και δημόσιων οργανισμών έρευνας και ανάπτυξης, να προωθήσει την παροχή ανθρώπινων πόρων για έρευνα και ανάπτυξη και να αυξήσει τους πόρους και την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων σε έρευνα και ανάπτυξη ώστε να υλοποιηθούν οι στόχοι δαπανών σε έρευνα και ανάπτυξη·

- να εκσυγχρονίσει περαιτέρω την προστασία της απασχόλησης, στο πλαίσιο ολοκληρωμένης προσέγγισης ευελιξίας με ασφάλεια, να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα και την ισότητα στην εκπαίδευση και κατάρτιση, ιδίως όσον αφορά το βαθμό ανταπόκρισής τους στις ανάγκες της αγοράς εργασίας, να παρέχει κίνητρα για επενδύσεις στην κατάρτιση, κυρίως όσον αφορά τους ηλικιωμένους και τους ανειδίκευτους εργαζόμενους.

ΔανΙα

1. H αύξηση του ΑΕΠ σημείωσε αισθητή επιβράδυνση το 2008. Η προς τα κάτω διόρθωση των τιμών των κατοικιών ανέκοψε την εγχώρια ζήτηση, μειώνοντας την ιδιωτική κατανάλωση και την οικοδομική δραστηριότητα. Είναι πιθανό ότι οι αυστηρότεροι όροι χρηματοδότησης θα επισπεύσουν την πτώση των τιμών των κατοικιών, επιδεινώνοντας τον αντίκτυπο της παγκόσμιας οικονομικής επιβράδυνσης. Ο πληθωρισμός, που αυξήθηκε λόγω των υψηλότερων τιμών της ενέργειας και των ειδών διατροφής, προσέγγισε το 3,5% το 2008, αλλά έχει αρχίσει να μειώνεται. Το δημοσιονομικό πλεόνασμα θα μπορούσε να υπερβεί το 3% του ΑΕΠ το 2008. Το 2008 και το 2009, η Δανία θα πρέπει να σημειώσει μικρό πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

2. Η απασχόληση αυξήθηκε το 2008, αλλά αναμένεται να μειωθεί το 2009. Κατά τον ίδιο τρόπο, το ποσοστό ανεργίας, περίπου 3,5% το 2008, αναμένεται να αυξηθεί το 2009. Παρότι η κατάσταση αυτή θα πρέπει να μειώσει βραχυπρόθεσμα τις πιέσεις στην αγορά εργασίας, είναι σημαντικό να ληφθούν μέτρα για να αντιμετωπιστούν οι συνεχιζόμενες ελλείψεις εργατικού δυναμικού και να διευκολυνθούν περαιτέρω οι μεταβολές στην αγορά εργασίας. Μεσοπρόθεσμα, ο στόχος της απασχόλησης εξακολουθεί να είναι η αύξηση του συνολικού μεγέθους και των ικανοτήτων του εργατικού δυναμικού. Βραχυπρόθεσμα, μια φορολογική μεταρρύθμιση θα υποστηρίξει τα μέτρα που θα ληφθούν στον τομέα αυτό.

3. Σε αντίδραση στη χρηματοπιστωτική κρίση και στο πλαίσιο συντονισμένης κοινοτικής προσέγγισης, η Δανία έλαβε μέτρα στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα που αποβλέπουν στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα συμβάλει επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση και, με τον τρόπο αυτό, στη στήριξη της ευρύτερης οικονομίας και στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Επιπλέον, σε αντίδραση στην οικονομική ύφεση, η Δανία εξήγγειλε πρόσφατα μέτρα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται επενδύσεις στις πράσινες μεταφορές και χρηματική στήριξη των νοικοκυριών.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Δανία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης, σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την οικονομικής ανάκαμψης που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

5. Η Δανία εξακολούθησε να εφαρμόζει το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Έχει σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος στο πλαίσιο των προηγούμενων προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων, ιδίως όσον αφορά την τόνωση της προσφοράς εργατικού δυναμικού. Διάφορα άλλα μεταρρυθμιστικά σχέδια στον φορολογικό τομέα και στον τομέα της αγοράς εργασίας που λαμβάνουν υπόψη την αντιμετώπιση της γήρανσης του πληθυσμού βρίσκονται υπό επεξεργασία.

6. Το δυναμικό ανάπτυξης της Δανίας εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη βελτίωση της χρησιμοποίησης και της ποιότητας του εργατικού δυναμικού, την αύξηση της παραγωγικότητας εργασίας και την καλύτερη απόδοση των επενδύσεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο, έρευνα και καινοτομία. Η γήρανση του πληθυσμού έχει αρχίσει να αντανακλάται στην προσφορά εργατικού δυναμικού και επιτείνει ακόμη περισσότερο την ανάγκη μεταρρυθμίσεων που αποβλέπουν στην αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας και των ωρών εργασίας που πραγματοποιούνται. Είναι σκόπιμο επίσης να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός, ούτως ώστε να μειωθεί το σχετικά υψηλό επίπεδο των τιμών κατανάλωσης στη Δανία. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

ΓΕΡΜΑΝΙΑ

1. Στη Γερμανία, η αύξηση του ΑΕΠ σημείωσε κάμψη, από 2,5% το 2007 σε 1,3% το 2008, δεδομένου ότι η παγκόσμια ύφεση προκάλεσε μεγάλη μείωση της αύξησης των εξαγωγών. Επιπλέον, είναι πιθανό να μειωθούν οι επενδύσεις λόγω των αυστηρότερων όρων χρηματοδότησης και της επιδείνωσης των οικονομικών προοπτικών. Επομένως, η οικονομική δραστηριότητα πρόκειται να επιβραδυνθεί αισθητά το 2009. Παράλληλα με την αύξηση των τιμών των βασικών προϊόντων το πρώτο εξάμηνο του 2008, ο πληθωρισμός σημείωσε μέγιστη αύξηση 3,2% περίπου αλλά αναμένεται να μειωθεί το 2009. Ο δημόσιος προϋπολογισμός ήταν σχεδόν ισοσκελισμένος το 2008 και αναμένεται να εμφανίσει έλλειμμα περίπου 3% το 2009. Κατά τα τελευταία έτη, τα σημαντικά κέρδη που προήλθαν από την ανταγωνιστικότητα των τιμών έχουν συμβάλει σε πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών που υπερβαίνει το 7% του ΑΕΠ το 2008.

2. Το 2008, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 1,3%, αλλά προβλέπεται ότι η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας θα πλήξει την αγορά εργασίας, με αύξηση της ανεργίας το 2009. Η αυτοκινητοβιομηχανία και ο οικοδομικός τομέας βρίσκονται σε ιδιαίτερο κίνδυνο. Λόγω της τρέχουσας συρρίκνωσης του εργατικού δυναμικού εξαιτίας των δημογραφικών μεταβολών, οι εταιρείες ενδέχεται να προσπαθήσουν να κρατήσουν το εξειδικευμένο προσωπικό τους, με αποτέλεσμα να θιγούν κυρίως οι ανειδίκευτοι και οι προσωρινοί εργαζόμενοι από τις απολύσεις.

3. Σε αντίδραση στη χρηματοπιστωτική κρίση και στο πλαίσιο συντονισμένης κοινοτικής προσέγγισης, η Γερμανία έλαβε μέτρα στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα που αποβλέπουν στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα συμβάλει επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση και, με τον τρόπο αυτό, στη στήριξη της ευρύτερης οικονομίας και στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Επιπλέον, σε αντίδραση στην οικονομική ύφεση, η Γερμανία εξήγγειλε πρόσφατα μέτρα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται η στήριξη των νοικοκυριών και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και η στήριξη των επενδύσεων στα σχολεία και τις υποδομές.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Γερμανία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιπλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 θα πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Γερμανία εξακολούθησε να εφαρμόζει το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Ελήφθησαν ορισμένα θετικά μέτρα για να ευνοηθεί η δημιουργία κοινωνίας των γνώσεων, να προωθηθεί η οικολογική καινοτομία και να γίνει μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας. Η πρόοδος όσον αφορά το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο και την ποιότητα των δημόσιων οικονομικών ήταν ικανοποιητική. Απαιτούνται επιπλέον μέτρα για να ενθαρρυνθεί ο ανταγωνισμός στον τομέα των υπηρεσιών, να βελτιωθεί το επιχειρηματικό κλίμα και να μειωθεί η διαρθρωτική ανεργία.

6. Με τη βελτίωση της αύξησης της παραγωγικότητας και τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της υψηλής ανεργίας μεταξύ των ανειδίκευτων, ιδίως στο ανατολικό τμήμα της Γερμανίας, θα πρέπει να μπορέσουν να διατηρηθούν οι ισχυρές οικονομικές επιδόσεις της χώρας στο μέλλον. Εν προκειμένω, οι βελτιώσεις στον τομέα της Ε&Α και της καινοτομίας είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες. Ωστόσο, με τη βελτίωση της λειτουργίας των αγορών υπηρεσιών, ιδίως των επαγγελματικών υπηρεσιών, των υπηρεσιών του ενεργειακού και του σιδηροδρομικού τομέα, καθώς και με τις βελτιώσεις του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, θα αυξηθεί περαιτέρω η δυνητική μεγέθυνση της γερμανικής οικονομίας. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την εκτίμηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στη Γερμανία να εξακολουθήσει να εφαρμόζει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Ειδικότερα, συνιστάται στη Γερμανία:

- να βελτιώσει το πλαίσιο ανταγωνισμού στον τομέα των υπηρεσιών, με τη βελτίωση των διαδικασιών ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων, να χαλαρώσει περισσότερο τα περιοριστικά μέτρα στον τομέα των ρυθμιζόμενων επαγγελματικών συμφερόντων και υπηρεσιών, και να διασφαλίσει τον πραγματικό διαχωρισμό των σιδηροδρομικών υποδομών και των υπηρεσιών μεταφορών·

- να εφαρμόσει τα προβλεπόμενα μέτρα για την ενίσχυση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών ευρέσεως εργασίας και να προαγάγει την ένταξη στην αγορά εργασίας των ανειδίκευτων και των επί μακρόν ανέργων με προσέγγιση βασιζόμενη στην αρχή της ευελιξίας με ασφάλεια, η οποία συνδυάζει την καλύτερη πρόσβαση στους επαγγελματικούς τίτλους με τη βελτίωση των κινήτρων προς εργασία.

ΕσθονΙα

1. Ύστερα από αύξηση του ΑΕΠ κατά 6,3% το 2007, η οικονομία σημείωσε συρρίκνωση το 2008, η οποία αναμένεται να επιδεινωθεί το 2009. Το φαινόμενο αυτό οφείλεται στη μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης και των επενδύσεων σε ένα πλαίσιο υψηλού πληθωρισμού και αυστηρότερων όρων δανεισμού. Ο πληθωρισμός υποχωρεί παράλληλα με τη μείωση των μισθολογικών αυξήσεων και των τιμών των βασικών προϊόντων διεθνώς. Τα δημόσια οικονομικά επιδεινώθηκαν αισθητά και, παρά τις σημαντικές περικοπές των δαπανών, σημειώθηκε έλλειμμα του προϋπολογισμού το 2008 μετά από πλεόνασμα 2,7% του ΑΕΠ το 2007. Το έλλειμμα του ισοζυγίου των τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε αισθητά σε 10% του ΑΕΠ το 2008 και προβλέπεται να μειωθεί ακόμη περισσότερο.

2. Η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας επηρεάζει την αγορά εργασίας και η ανεργία αυξάνεται ταχύτατα. Οι τρέχουσες προβλέψεις υποδηλώνουν αύξηση του συντελεστή ανεργίας το 2009, ο οποίος ανερχόταν σε 5% περίπου το 2008. Είναι πολύ πιθανό ότι οι τομείς που θα θιγούν περισσότερο είναι ο οικοδομικός, ο στεγαστικός και ο τομέας του λιανικού εμπορίου. Αναμένεται σημαντική επιβράδυνση στις αυξήσεις των μισθών, καθώς και πιθανή μείωση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα. Οι συνθήκες στην αγορά εργασίας είναι ιδιαίτερα δυσχερείς για τους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας και για τους νέους.

3. Σε αντίδραση στην οικονομική ύφεση, η Εσθονία εξήγγειλε πρόσφατα μέτρα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται επενδύσεις σε υποδομές και δεξιότητες.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Εσθονία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, η Εσθονία θα συνεχίσει τη δημοσιονομική εξυγίανση. Επιπλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 θα πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Εσθονία εξακολούθησε να εφαρμόζει το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρύθμισης. Έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για τη βελτίωση της Ε&Α και των αποτελεσμάτων στον τομέα της καινοτομίας, για την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την ενθάρρυνση της δια βίου μάθησης. Η πολιτική αντίδραση ήταν πιο ανομοιογενής όσον αφορά τη δημοσιονομική πολιτική και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποβλέπουν στη διευκόλυνση της προσαρμογής στην αγορά εργασίας (ειδικότερα τις ενεργές πολιτικές στον τομέα της αγοράς εργασίας), οι οποίες θα μπορούσαν να συμβάλουν στην τιθάσευση του πληθωρισμού και των πληθωριστικών πιέσεων στους μισθούς. Λαμβανομένου υπόψη του καθοριστικού ρόλου των διαρθρωτικών κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση των μέτρων στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, είναι σημαντικό να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα για την εφαρμογή των προγραμμάτων.

6. Η πορεία των εξαγωγικών επιδόσεων αποτελεί καθοριστικό στοιχείο των συνολικών οικονομικών επιδόσεων της χώρας. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι επιτακτικά αναγκαίες για τη στήριξη της απαιτούμενης ανακατανομής των πόρων προς τους εξαγωγικούς τομείς. Είναι αναγκαίο να συνεχιστούν οι επενδύσεις στον τομέα της Ε&Α, της καινοτομίας και της εκπαίδευσης, ώστε να αντισταθμιστεί η απώλεια της ανταγωνιστικότητας κόστους σε τομείς υψηλής έντασης εργασίας και να διασφαλιστεί η μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Η επιδείνωση της κατάστασης της αγοράς εργασίας θα απαιτήσει μεγαλύτερη έμφαση σε ενεργές πολιτικές στον τομέα της αγοράς εργασίας και της δια βίου μάθησης, ούτως ώστε να ανταποκριθεί στις εξελισσόμενες ανάγκες της εν λόγω αγοράς. Μια άλλη σημαντική πτυχή για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας είναι να ευθυγραμμιστεί περισσότερο η εξέλιξη των μισθών με την εξέλιξη της παραγωγικότητας. Οι δυσκαμψίες της αγοράς εργασίας πρέπει να μειωθούν περαιτέρω. Για να βελτιωθεί η μακροοικονομική σταθερότητα, απαιτούνται αποφασιστική δημοσιονομική πολιτική, αποτελεσματική πολιτική ανταγωνισμού και καλύτερη ενεργειακή απόδοση. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στην Εσθονία να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, συνιστάται στην Εσθονία:

- να επισπεύσει την υλοποίηση της νέας σειράς μέτρων στον τομέα της απασχόλησης και να αυξήσει την αποδοτικότητα των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, ιδίως με καλά στοχοθετημένες ενεργές πολιτικές στον τομέα της αγοράς εργασίας, που αποβλέπουν στη διευκόλυνση των μεταβολών στην αγορά εργασίας.

ΙρλανδΙα

1. Λόγω της επιδείνωσης της αγοράς ακινήτων, που μεγεθύνθηκε με την χρηματοπιστωτική κρίση, το ΑΕΠ αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 2% το 2008 (ενώ είχε αυξηθεί σε 6% το 2007). Επιπλέον, η Ιρλανδία είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις προοπτικές χαμηλής ανάπτυξης όσον αφορά τους κυριότερους εμπορικούς εταίρους της και το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να συρρικνωθεί περισσότερο το 2009. Ο πληθωρισμός, που ανήλθε σε 4% περίπου στα μέσα του 2008 έχει αρχίσει τώρα να μειώνεται. Τα δημόσια οικονομικά έχουν επιδεινωθεί λόγω των ιδιαίτερα μειωμένων φορολογικών εσόδων σε σχέση με τις διορθωτικές κινήσεις της αγοράς ακινήτων και της γενικότερης ύφεσης. Το 2008, το δημοσιονομικό έλλειμμα ανήλθε σε 6% του ΑΕΠ, ανατρέποντας τα ελαφρά πλεονάσματα των τελευταίων ετών, και το έλλειμμα αυτό υπάρχει κίνδυνος να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο. Το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών επιδεινώθηκε κατά τα τελευταία έτη λόγω της μείωσης της ανταγωνιστικότητας του κόστους και προβλέπεται έλλειμμα των τρεχουσών συναλλαγών για το 2008 (περίπου 6% του ΑΕΠ) που θα μειωθεί ελαφρά το 2009.

2. Οι τρέχουσες εκτιμήσεις στον τομέα της αγοράς εργασίας δείχνουν ότι η απασχόληση μειώθηκε το 2008 και ότι θα εξακολουθήσει να μειώνεται το 2009. Ο ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε σε 6% το 2008 και αναμένεται να αυξηθεί περισσότερο το 2009. Ο αριθμός των ανέργων που εισπράττουν επίδομα ανεργίας αυξήθηκε κατά περισσότερο από 50% το 2008. Εκείνοι που πλήττονται περισσότερο από την αυξανόμενη ανεργία είναι οι εργαζόμενοι στον οικοδομικό τομέα και ιδίως οι νεαροί άνδρες.

3. Σε αντίδραση στη χρηματοπιστωτική κρίση και στο πλαίσιο συντονισμένης κοινοτικής προσέγγισης, η Ιρλανδία έλαβε μέτρα στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα που αποβλέπουν στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα συμβάλει επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση και, με τον τρόπο αυτό, στη στήριξη της ευρύτερης οικονομίας και στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Επιπλέον, σε αντίδραση στην οικονομική ύφεση, η Ιρλανδία εξήγγειλε πρόσφατα μέτρα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται η στήριξη του τομέα των ακινήτων και η του εισοδήματος των πλέον ευάλωτων.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Ιρλανδία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιπλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Ιρλανδία εξακολούθησε να εφαρμόζει το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρύθμισης. Ελήφθησαν μέτρα για να αυξηθούν οι θέσεις στις υπηρεσίες φροντίδας των παιδιών και να βελτιωθούν οι ικανότητες. Απαιτούνται πρόσθετες προσπάθειες για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων είχαν δυσμενέστερες επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά και στην αύξηση του ΑΕΠ απ’ ό,τι αναμενόταν.

6. Τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει τη στιγμή αυτή η Ιρλανδία προκλήθηκαν από την εκρηκτική ανάπτυξη της αγοράς ακινήτων και τη χρηματοπιστωτική κρίση. Ωστόσο, η ιρλανδική οικονομία έχει καταστεί επίσης περισσότερο ευάλωτη, δεδομένου ότι η ανταγωνιστική της θέση έχει υποδαυλιστεί σταδιακά. Τώρα είναι επιτακτικά αναγκαίο να επανεξισορροπηθεί η ανάπτυξη και να αποκατασταθεί η ανταγωνιστικότητα. Μεσοπρόθεσμα, απαιτείται περαιτέρω μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα. Δεδομένου ότι η κατάσταση του προϋπολογισμού έχει επίσης επιδεινωθεί σημαντικά, η αποκατάσταση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα. Μαζί με μια προσεκτική ιεράρχηση των δημόσιων δαπανών και την προώθηση των μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν τη μεγαλύτερη αύξηση της παραγωγικότητας με την ανάπτυξη και τη βελτίωση του υλικού και ανθρώπινου κεφαλαίου, το μέτρο αυτό θα βελτιώσει την ικανότητα της ιρλανδικής οικονομίας να προσαρμοστεί και να επανέλθει σταδιακά στη μεσοπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται ενίσχυση του ανταγωνισμού στον τομέα του λιανικού εμπορίου. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στην Ιρλανδία να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, συνιστάται στην Ιρλανδία:

- να αποκαταστήσει σταδιακά τη δημοσιονομική βιωσιμότητα,

- να ενθαρρύνει την ταχεία προσαρμογή στη βιώσιμη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη με μέτρα που αποβλέπουν στην ενίσχυση της παραγωγικότητας.

ΕΛΛΑΔΑ

1. Η αύξηση του ΑΕΠ επιβραδύνθηκε ελαφρά το 2008 υπερβαίνοντας μόλις το 3%, ιδίως λόγω της εξασθένισης της εξωτερικής ζήτησης. Αναμένεται να μειωθεί ακόμη περισσότερο το 2009, λόγω της συρρίκνωσης του τομέα των ακινήτων και του μικρότερου δυναμισμού των επενδύσεων. Ο πληθωρισμός, που τροφοδοτήθηκε από τις τιμές της ενέργειας και των ειδών διατροφής, υπερέβη το 4% το 2008, αλλά αναμένεται να μειωθεί το 2009. Το δημοσιονομικό έλλειμμα ανήλθε στο 3,4% του ΑΕΠ το 2008 λόγω της μείωσης των εισοδημάτων και, σε μικρότερο βαθμό, των υπερβάσεων των δαπανών. Το ακαθάριστο χρέος αναμένεται να ανέλθει στο 94% του ΑΕΠ το 2008. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αντιπροσωπεύει το 13,4% του ΑΕΠ το 2008 και αναμένεται να μειωθεί το 2009.

2. Η απασχόληση αυξήθηκε το 2008, αν και με ρυθμό χαμηλότερο από εκείνον του προηγούμενου έτους. Η αύξηση αυτή αναμένεται να είναι αρνητική το 2009. Η ανεργία προβλέπεται να αυξηθεί σε 9% το 2009. Η χρηματοπιστωτική κρίση αναμένεται να πλήξει τις μικρές και μεσαίες ιδίως επιχειρήσεις, εξαιτίας των αυστηρότερων όρων δανεισμού. Οι επιπτώσεις της είναι ήδη αισθητές στον οικοδομικό τομέα και στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών.

3. Σε αντίδραση στη χρηματοπιστωτική κρίση και στο πλαίσιο συντονισμένης κοινοτικής προσέγγισης, η Ελλάδα έλαβε μέτρα στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα που αποβλέπουν στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα συμβάλει επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση και, με τον τρόπο αυτό, στη στήριξη της ευρύτερης οικονομίας και στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Επιπλέον, σε αντίδραση στην οικονομική ύφεση, η Ελλάδα εξήγγειλε πρόσφατα μέτρα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται ενισχύσεις για τις ΜΜΕ.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Ελλάδα για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιπλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 θα πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Ελλάδα εξακολούθησε να εφαρμόζει το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρύθμισης. Έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Οι δημοσιονομικές αποκλίσεις του 2007 τόνισαν την ανάγκη συνέχισης της δημοσιονομικής εξυγίανσης που ξεκίνησε το 2004. Κατά ενθαρρυντικό τρόπο, η Ελλάδα έδωσε έμφαση στην πολιτική μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης, της οποίας η επιτυχία εξαρτάται τώρα από την έμπρακτη εφαρμογή. Απαιτούνται περισσότερες πολιτικές προσπάθειες, ιδίως όσον αφορά τις ενεργές πολιτικές στον τομέα της αγοράς εργασίας και των μέτρων για την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας για να μπορέσει η Ελλάδα να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις στον τομέα της αγοράς εργασίας. Η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της εκπαίδευσης και της επιμόρφωσης πρέπει να επισπευσθούν.

6. Λόγω του δυσμενούς διεθνούς περιβάλλοντος είναι επιτακτικά αναγκαίο για την Ελλάδα να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της για την αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών και των διαρθρωτικών αδυναμιών της οικονομίας της. Είναι απαραίτητο να συνεχιστούν οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και του δυναμικού ανάπτυξης. Η Ελλάδα πρέπει κυρίως να εστιάσει την προσοχή της στην εφαρμογή των πολιτικών που αποβλέπουν στην πραγματοποίηση επενδύσεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο, στον τομέα της Ε&Α και της καινοτομίας, στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, ιδίως με τη δημιουργία μονοαπευθυντικών θυρίδων, στην αύξηση της αποδοτικότητας της δημόσιας διοίκησης και στη δημιουργία βιώσιμου μακροοικονομικού περιβάλλοντος. Μια άλλη σημαντική πτυχή για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας είναι να ευθυγραμμιστεί περισσότερο η εξέλιξη των μισθών με την εξέλιξη της παραγωγικότητας. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στην Ελλάδα να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, συνιστάται στην Ελλάδα:

- να συνεχίσει τη δημοσιονομική εξυγίανση μεσοπρόθεσμα και να βελτιώσει την αποδοτικότητα των πρωτογενών δαπανών, να επισπεύσει τις διεξαγόμενες μεταρρυθμίσεις στη φορολογική διοίκηση και στη διαδικασία του προϋπολογισμού, να μειώσει το λόγο δημόσιου χρέους/ΑΕΠ και να εφαρμόσει ταχέως τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος·

- να λάβει μέτρα για την αύξηση του ανταγωνισμού στον τομέα των επαγγελματικών υπηρεσιών, να εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις για την αύξηση των επενδύσεων στον τομέα Ε&Α· και να χρησιμοποιήσει τα διαρθρωτικά ταμεία με αποτελεσματικό τρόπο για να επισπεύσει τα επενδυτικά έργα με προσανατολισμό την ανάπτυξη·

- να υλοποιήσει τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, με τη δημιουργία αποτελεσματικών ικανοτήτων στον τομέα των ρυθμίσεων, του ελέγχου και της εφαρμογής, δίνοντας έμφαση στην απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου των επιχειρήσεων και στη μείωση της γραφειοκρατίας·

- σύμφωνα με μια ολοκληρωμένη προσέγγιση βασιζόμενη στην αρχή της ευελιξίας με ασφάλεια, να εκσυγχρονίσει τη νομοθεσία για την προστασία της απασχόλησης, να μειώσει τις έμμεσες μισθολογικές επιβαρύνσεις στους χαμηλόμισθους, να ενισχύσει τις ενεργές πολιτικές στον τομέα της αγοράς εργασίας και να μετατρέψει την αδήλωτη εργασία σε επίσημη απασχόληση· τέλος, να επισπεύσει την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, να αυξήσει τη συμμετοχή στη δια βίου μάθηση και να διευκολύνει την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, ιδίως για τους νέους.

ΙΣΠΑΝΙΑ

1. Το πραγματικό ΑΕΠ της Ισπανίας μειώθηκε σημαντικά στο 1,2% το 2008. Περαιτέρω επιβράδυνση είναι πιθανή για το 2009. Αυτή η εξέλιξη οφείλεται στη συνεχιζόμενη συρρίκνωση της κατασκευής κατοικιών, και έχει επιδεινωθεί από την παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση και τους αυστηρότερους όρους δανεισμού, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την κατακόρυφη πτώση της εγχώριας ζήτησης. Ο πληθωρισμός αυξήθηκε σε 4% το 2008, αλλά αναμένεται σημαντικός μετριασμός. Το 2008 ο κρατικός προϋπολογισμός παρουσίασε έλλειμμα ύψους 3,4% του ΑΕΠ, που σημαίνει επιδείνωση κατά άνω των 5 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 2007. Το έλλειμμα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έφθασε σχεδόν στο 9,5% του ΑΕΠ το 2008.

2. Η απασχόληση μειώθηκε το 2008 και θα εξακολουθήσει να μειώνεται το 2009, έστω και αν η συμμετοχή, ιδιαίτερα γυναικών, παρέμεινε έντονη. Αυτό ώθησε τον δείκτη ανεργίας πάνω από το 11% το 2008, ενώ αναμένεται και περαιτέρω άνοδος άνω του 16% για το 2009. Περισσότερο πλήττονται οι μετανάστες, οι νέοι και οι ανειδίκευτοι, ενώ ιδιαίτερους κινδύνους αντιμετωπίζουν οι τομείς της κατασκευής κατοικιών και του αυτοκινήτου.

3. Σε αντίδραση στη χρηματοπιστωτική κρίση και στο πλαίσιο συντονισμένης κοινοτικής προσέγγισης, η Ισπανία έλαβε μέτρα στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα που αποβλέπουν στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα συμβάλλει επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση και, με τον τρόπο αυτό, στη στήριξη της ευρύτερης οικονομίας και στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Επιπλέον, σε αντίδραση στην οικονομική ύφεση, η Ισπανία εξήγγειλε πρόσφατα μέτρα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται και επενδύσεις σε δημόσια έργα, διευκόλυνση της χρηματοδότησης των ΜΜΕ και στήριξη στους άνεργους.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που έλαβε η Ισπανία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επί πλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 θα πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Ισπανία εξακολούθησε την εφαρμογή του εθνικού της μεταρρυθμιστικού προγράμματος. Σημειώθηκε πρόοδος στο πλαίσιο του προγράμματος για τη βελτίωση της νομοθεσίας, καθώς επίσης και ως προς τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες παιδικής μέριμνας, βελτίωση της λειτουργίας του τομέα της ενέργειας, ειδικότερα όσον αφορά τη διασύνδεση με τις γειτονικές χώρες. Είναι αναγκαία πρόσθετα μέτρα για τη μεταρρύθμιση στον χώρο της εκπαίδευσης.

6. Βασική πρόκληση μεσοπρόθεσμα αποτελεί η συνέχιση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ώστε να υποστηριχτεί το αναπτυξιακό δυναμικό, να διορθωθεί το έλλειμμα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και να διευκολυνθεί η ανασυγκρότηση του στεγαστικού τομέα. Βασικό ως προς αυτό είναι να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα με την προώθηση της καινοτομίας, την ενίσχυση του ανταγωνισμού, ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών, βελτίωση της ρύθμισης της αγοράς ενοικίων, και τη βελτίωση της ποιότητας του ανθρώπινου κεφαλαίου με δια βίου μάθηση και μεταρρυθμίσεις σχετικές με την περαιτέρω εκπαίδευση. Άλλη σημαντική παράμετρος της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας είναι να εξασφαλιστεί ότι οι εξελίξεις του μισθολογικού συμβαδίζουν πιο στενά με τις εξελίξεις της παραγωγικότητας στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου. Η αναδιάρθρωση των δημοσίων δαπανών με στοιχεία που αποβλέπουν στην ενίσχυση της παραγωγικότητας, όπως π.χ. η Ε&Α και η καινοτομία, θα συμβάλει στη στήριξη της απασχόλησης και της οικονομικής δραστηριότητας. Ο αυξημένος ανταγωνισμός στον τομέα των υπηρεσιών θα συμβάλει στη συγκράτηση του πληθωρισμού και θα αυξήσει την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στη Γαλλία να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, συνιστάται στην Ισπανία:

- να προωθήσει την ταχεία μετάβαση στην απασχόληση, με περαιτέρω ενθάρρυνση της κινητικότητας, με την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την καταπολέμηση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας,

- να εξασφαλίσει την ουσιαστική εφαρμογή των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, μεταξύ άλλων και σε περιφερειακό επίπεδο, με κύριους στόχους την αποφυγή της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και την αύξηση του ποσοστού αποφοίτων από τα σχολεία ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης,

- να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα με αύξηση του ανταγωνισμού στους τομείς παροχής υπηρεσιών και ηλεκτρικής ενέργειας, με συνέχιση των προσπαθειών για να καταργηθούν τα κάτω του κόστους τιμολόγια λιανικής πώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας και των υπηρεσιών δικτύων, και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα της Ε&Α.

- ΓΑΛΛΙΑ

1. Η αύξηση του ΑΕΠ στη Γαλλία μειώθηκε σημαντικά στο 0,7% το 2008, κυρίως λόγω της χαμηλής εγχώριας ζήτησης. Η ανάπτυξη των επενδύσεων κεφαλαίων και κατοικίας λιμνάζει λόγω της επιδείνωσης των οικονομικών προοπτικών και αυστηρότερων όρων δανεισμού. Οι χαμηλές αναπτυξιακές επιδόσεις αναμένεται ότι θα συνεχιστούν το 2009. Ο δείκτης πληθωρισμού αυξήθηκε το 2008 σε 3,2%, αλλά θα μειωθεί το 2009. Το δημόσιο έλλειμμα ήταν 3,2% του ΑΕΠ το 2008. Η παγκόσμια επιβράδυνση πλήττει τις εξαγωγές και συμβάλλει στην αναμενόμενη διεύρυνση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών σε περίπου 3,8% του ΑΕΠ 2008, που φαίνεται ότι θα συνεχιστεί.

2. Ο ρυθμός αύξησης της απασχόλησης ήταν σχεδόν στάσιμος το 2008 και αναμένεται ότι θα γίνει αρνητικός το 2009. Η ανεργία παρέμεινε στο 8% περίπου το 2008 αλλά αναμένεται να αυξηθεί το 2009. Η σημερινή οικονομική επιβράδυνση έχει αρχίσει να επηρεάζει σημαντικά την αγορά εργασίας, και στον τομέα της βιομηχανίας, ειδικότερα της αυτοκινητοβιομηχανίας και των κατασκευών, σημειώνονται περικοπές θέσεων απασχόλησης.

3. Σε αντίδραση στη χρηματοπιστωτική κρίση και στο πλαίσιο συντονισμένης κοινοτικής προσέγγισης, η Γαλλία έλαβε μέτρα στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα που αποβλέπουν στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα συμβάλλει επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση και, με τον τρόπο αυτό, στη στήριξη της ευρύτερης οικονομίας και στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Επιπλέον, σε αντίδραση στην οικονομική ύφεση, η Γαλλία εξήγγειλε πρόσφατα μέτρα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται και επενδύσεις σε υποδομές, ενεργειακή απόδοση και παραγωγή, καθώς επίσης και στήριξη των ΜΜΕ και του κλάδου κατασκευών.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Γαλλία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επί πλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 θα πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Γαλλία εξακολούθησε την εφαρμογή του εθνικού της προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Στο πλαίσιο του συνολικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων ελήφθησαν διάφορα μέτρα, μεταξύ άλλων και στους τομείς της στήριξης των ΜΜΕ, της χρήσης των ΤΠΕ, της απόδοσης της Ε&Α, των περιβαλλοντικών πολιτικών, της μεταρρύθμισης της αγοράς εργασίας, και της βελτίωσης του κοινωνικού διαλόγου. Χρειάζεται να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για να βελτιωθούν μεσοπρόθεσμα η δημοσιονομική εξυγίανση, ο ανταγωνισμός στους τομείς της ενέργειας και των σιδηροδρομικών μεταφορών, καθώς και στα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα, να εκσυγχρονιστεί περαιτέρω το εργατικό δίκαιο και να αυξηθούν οι ευκαιρίες στην επαγγελματική κατάρτιση.

6. Οι κυριότερες προκλήσεις μεσοπρόθεσμα για την Γαλλία είναι να συνεχιστεί ο εκσυγχρονισμός της αγοράς εργασίας ώστε να βελτιωθεί η λειτουργία της και να αντιμετωπιστεί ο κατακερματισμός της αγοράς εργασίας, καθώς και η βελτίωση του γενικού ανταγωνιστικού πλαισίου στον τομέα των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου και του τομέα του λιανικού εμπορίου. Αυτές οι προκλήσεις πρέπει να αντιμετωπιστούν, ενώ παράλληλα πρέπει να τηρηθεί αυστηρά ο στόχος δαπανών που έχει εξαγγελθεί από την κυβέρνηση, μηδενικής αύξησής τους για το κράτος. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στη Γαλλία να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, συνιστάται στη Γαλλία:

- να ενισχύσει τον ρυθμό της δημοσιονομικής εξυγίανσης και μείωσης του χρέους παραμένοντας επικεντρωμένη στους στόχους δαπανών και μεταξύ άλλων τηρώντας την μηδενική αύξηση των κρατικών δαπανών. Κάτι τέτοιο θα συμβαδίζει με την περαιτέρω βελτίωση του συνταξιοδοτικού συστήματος για να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών,

- να βελτιώσει το γενικό ανταγωνιστικό πλαίσιο, με ιδιαίτερη έμφαση στα ακόλουθα: βιομηχανίες δικτύου (φυσικό αέριο, ηλεκτρική ενέργεια και σιδηροδρομικές μεταφορές), χαλάρωση των περιοριστικών ρυθμίσεων στα νομοθετικώς ρυθμιζόμενα επαγγέλματα, ειδικότερα τις υπηρεσίες και στον τομέα του λιανικού εμπορίου, και ενίσχυση των εξουσιών της αρχής ανταγωνισμού και της ρυθμιστικής αρχής στον τομέα των σιδηροδρόμων,

- εντός μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης ευελιξίας να εκσυγχρονίσει περαιτέρω την προστασία της εργασίας προκειμένου να μειωθεί ο κατακερματισμός της αγοράς εργασίας μεταξύ διαφόρων τύπων συμβάσεων και να στηριχθεί η είσοδος και η μετάβαση στην αγορά εργασίας, ειδικότερα για τους νέους· επιπλέον, να βελτιωθούν οι ευκαιρίες δια βίου μάθησης ώστε να ευθυγραμμίζονται καλύτερα με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

ΙΤΑΛΙΑ

1. Το 2008 η οικονομία στην Ιταλία συρρικνώθηκε κατά 0,6% περίπου. Ο υψηλός πληθωρισμός, οι αρνητικές επιπτώσεις στον πλούτο και η αυξανόμενη αβεβαιότητα συγκράτησαν την ιδιωτική κατανάλωση, ενώ η μείωση της ζήτησης και οι αυστηρότεροι όροι δανεισμού είχαν ως αποτέλεσμα χαμηλότερες επενδύσεις. Η επιδεινούμενη ανταγωνιστικότητα κόστους και η χαμηλότερη ζήτηση σε παγκόσμιο επίπεδο έπληξαν επίσης και τις εξαγωγές. Το ΑΕΠ αναμένεται να συρρικνωθεί περαιτέρω κατά 2% το 2009. Ο πληθωρισμός έφτασε στο υψηλότερο σημείο κατά το τρίτο τρίμηνο του 2008, και αναμένεται ότι η άνοδός του θα ανακοπεί. Μετά από τη μείωσή του στο 1,6% του ΑΕΠ το 2007, το δημοσιονομικό έλλειμμα άρχισε πάλι να αυξάνεται. Αναμένεται ότι το ακαθάριστο χρέος θα φθάσει περίπου το 105% του ΑΕΠ το 2008 και θα αυξηθεί και άλλο κατά τα έτη 2009 και 2010. Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να υπερβεί το 2% του ΑΕΠ το 2008, αλλά θα παραμείνει υπό συγκράτηση κατά τα έτη 2009 και 2010.

2. Ενώ η αύξηση της απασχόλησης εκτιμάται ότι παρέμεινε θετική το 2008, αναμένεται ότι θα καταστεί αρνητική το 2009. Η αύξηση του εργατικού δυναμικού είναι μεγαλύτερη από την αύξηση της απασχόλησης, και ο δείκτης ανεργίας αυξήθηκε το 2008, για πρώτη φορά εντός δέκα ετών, και αυτή η αρνητική τάση αναμένεται ότι θα συνεχιστεί το 2009. Οι ανειδίκευτοι εργαζόμενοι, και οι εργαζόμενοι με άτυπες συμβάσεις αποτελούν ομάδες μεταξύ εκείνων που πιθανότατα θα πληγούν από την κρίση.

3. Σε αντίδραση στη χρηματοπιστωτική κρίση και στο πλαίσιο συντονισμένης κοινοτικής προσέγγισης, η Ιταλία έλαβε μέτρα στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα που αποβλέπουν στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα συμβάλλει επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση και, με τον τρόπο αυτό, στη στήριξη της ευρύτερης οικονομίας και στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Επιπλέον, σε αντίδραση στην οικονομική ύφεση, η Ιταλία θέσπισε πρόσφατα μέτρα που αποσκοπούν στη διατήρηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, και ειδικότερα τη στήριξη των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Ιταλία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επί πλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 θα πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Ιταλία εξακολούθησε την εφαρμογή του εθνικού της προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Η πρόοδος είναι ειδικότερα ορατή στον τομέα της δημοσιονομικής προσαρμογής. Έχουν θεσπιστεί ορισμένα μέτρα για να βελτιωθεί το επιχειρηματικό περιβάλλον. Έχουν γίνει τα πρώτα βήματα προς μια προσέγγιση που θα στηρίζεται στην ευελιξία με ασφάλεια, και απομένει να διαπιστωθεί ο αντίκτυπος που θα έχουν τα νέα μέτρα στον τομέα της εκπαίδευσης και της έρευνας. Χρειάζεται να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για να τονωθεί και άλλο ο ανταγωνισμός.

6. Επί αρκετά έτη η οικονομία της Ιταλίας έχει συγκρατηθεί από ασθενή ανάπτυξη της παραγωγικότητας και επίπεδα του δημόσιου χρέους σταθερά μεγαλύτερα από το ΑΕΠ. Το χρέος αυτό επιβαρύνει σοβαρά τη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Βασικές πολιτικές, αναγκαίες για να αντιμετωπιστεί η πρόκληση της παραγωγικότητας, περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την ενίσχυση του ανταγωνιστικού πλαισίου, την περαιτέρω βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος με περιορισμό της διοικητικής γραφειοκρατίας σε όλα τα κρατικά επίπεδα, βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας, και ενθάρρυνση της έρευνας και ανάπτυξης. Πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στη δημιουργία ανθρωπίνου κεφαλαίου, ενώ θα πρέπει να αξιοποιηθεί καλύτερα το αχρησιμοποίητο εργατικό δυναμικό, ιδιαίτερα στον Νότο. Μια ακόμα σημαντική πτυχή ως προς την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας είναι να εξασφαλιστεί η ευθυγράμμιση της μισθολογικής εξέλιξης με τις εξελίξεις στον τομέα της παραγωγικότητας μέσω της περαιτέρω αποκέντρωσης του μηχανισμού καθορισμού των αμοιβών. Για να υπάρξει συνέχεια στις δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις που θεσπίστηκαν τον Ιούλιο 2008, είναι σημαντικό, μεσοπρόθεσμα, να διατηρηθούν τα δημόσια οικονομικά σε μια σταθερή, βιώσιμη πορεία ώστε να δημιουργηθούν ευνοϊκές προϋποθέσεις για επενδύσεις, και να υπάρξει περιθώριο να αυξηθούν οι δαπάνες για ανθρώπινο κεφάλαιο και υποδομές. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στην Ιταλία να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, συνιστάται στην Ιταλία:

- να συνεχίσει μεσοπρόθεσμα τη δημοσιονομική εξυγίανση με σκοπό τη βελτίωση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών, ιδιαίτερα περικόπτοντας την αύξηση στις τρέχουσες πρωτογενείς δαπάνες και βελτιώνοντας παράλληλα την αποτελεσματικότητα των δαπανών, και να εξασφαλίσει ότι ο αναμενόμενος μηχανισμός δημοσιονομικού φεντεραλισμού είναι απόλυτα συνεπής με αυτόν τον στόχο,

- να θεσπίσει ταχέως και να επιβάλει ολοκληρωμένες μεταρρυθμίσεις ώστε αφενός να ενισχύσει το πλαίσιο του ανταγωνισμού στις αγορές αγορών και υπηρεσιών, ειδικότερα του λιανικού εμπορίου και της διανομής καυσίμων, των επαγγελματικών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, του αερίου, των αερομεταφορών και τοπικών δημόσιων υπηρεσιών, και αφετέρου να περιοριστεί η διοικητική γραφειοκρατία στο κρατικό επίπεδο με μεταρρύθμιση της οργάνωσης στη δημόσια διοίκηση, και να βελτιωθεί η παραγωγικότητα,

- να αντιμετωπίσει την πρόκληση της παραγωγικότητας, να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα και τα επιτεύγματα του εκπαιδευτικού συστήματος, μεταξύ άλλων με στενή παρακολούθηση των προτύπων ποιότητας, ενώ παράλληλα να δίνει προσοχή σε θέματα ισότητας,

- στο πλαίσιο της προσέγγισης ευελιξίας με ασφάλεια, και με σκοπό τη μείωση των περιφερειακών διαφορών, να ανακατανείμει τις κοινωνικές δαπάνες ώστε να καθιερωθεί ένα ενιαίο σύστημα επιδομάτων ανεργίας, να εξασφαλίσει την αποτελεσματική λειτουργία των υπηρεσιών απασχόλησης και να προαγάγει την δια βίου μάθηση, και τέλος να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της αδήλωτης εργασίας.

ΚΥΠΡΟΣ

1. Η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ ανακόπηκε ελάχιστα στο 3,6% το 2008, δεδομένου ότι συνεχίστηκε η δυναμική αύξηση της εγχώριας ζήτησης και ιδιαίτερα της ιδιωτικής κατανάλωσης. Η ανάπτυξη, σύμφωνα με τις σχετικές προβολές, αναμένεται να παρουσιάσει σημαντική κάμψη το 2009, κυρίως λόγω του αντικτύπου που θα έχει η μικρότερη οικονομική δραστηριότητα των βασικότερων εμπορικών εταίρων της Κύπρου στους τομείς του τουρισμού και της ζήτησης στέγης από ξένους. Την ιδιωτική κατανάλωση θα επηρεάσει επίσης αρνητικά το αυξανόμενο βάρος των χρεών των νοικοκυριών. Ο δείκτης πληθωρισμού 4,4 το 2008 ήταν ο διπλάσιος από τον δείκτη του 2007, κυρίως λόγω των υψηλότερων εισαγωγών πετρελαίου και τροφίμων. Ο δείκτης αναμένεται να μειωθεί το 2009. Ο κρατικός προϋπολογισμός φαίνεται ότι αυξήθηκε κατά 1% του ΑΕΠ το 2008. Οι σχετικά υψηλές αυξήσεις των μισθών επηρέασαν αρνητικά την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας, γεγονός που, σε συνδυασμό με την χαμηλότερη εξωτερική ζήτηση, την κάμψη των εισοδημάτων από τον τουρισμό, και τις σημαντικά υψηλότερες τιμές των βασικών αγαθών, διεύρυνε το έλλειμμα των τρεχουσών συναλλαγών σε άνω του 13% του ΑΕΠ το 2008 και αναμένεται ότι θα το περιορίσει σε 12% το 2009.

2. Οι εκτιμήσεις σχετικά με τη σημερινή αγορά εργασίας καταδεικνύουν ότι η ανάπτυξη της απασχόλησης ήταν περίπου 2% το 2008 και ότι ο δείκτης ανεργίας μειώθηκε οριακά στο 3,9%. Προβλέπεται ότι η αύξηση της απασχόλησης θα μειωθεί κατά το 2009, με συνέπεια την αύξηση της ανεργίας. Οι σημερινές εξελίξεις στην αγορά εργασίας φανερώνουν ότι οι τομείς του τουρισμού και των κατασκευών, καθώς και το σε μεγάλο βαθμό ανειδίκευτο εργατικό δυναμικό, είναι αυτοί που πιθανότατα θα πληγούν περισσότερο από τον αντίκτυπο της κρίσης.

3. Στο πλαίσιο της οικονομικής ύφεσης, η Κύπρος εξήγγειλε πρόσφατα μέτρα, μεταξύ των οποίων και στήριξη των χαμηλού εισοδήματος νοικοκυριών.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Κύπρος για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επί πλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 θα πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Κύπρος εξακολούθησε την εφαρμογή του εθνικού της προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Οι σημαντικές επιδόσεις της Κύπρου κατά το 2008 οφείλονται σε μεγάλο βαθμό αφενός σε μικροοικονομικές πολιτικές που αποβλέπουν στην ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας και τη δημιουργία συνθηκών βιώσιμης ανάπτυξης και αφετέρου σε πολιτικές κοινωνικής ένταξης. Ελήφθησαν μέτρα που συμβάλλουν στην εξασφάλιση μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής βιωσιμότητας, ιδιαίτερα στον συνταξιοδοτικό τομέα. Προς συμπλήρωση αυτού, είναι αναγκαία περαιτέρω μέτρα για τη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας. Για να βελτιώσει η Κύπρος τις επιδόσεις της στην έρευνα και ανάπτυξη χρειάζονται επιπρόσθετα μέτρα. Η Κύπρος θέσπισε στρατηγική δια βίου μάθησης, και τώρα πρέπει να τη θέσει σε εφαρμογή, μεταξύ άλλων με περαιτέρω δράσεις για τη μεταρρύθμιση της δευτεροβάθμιας τεχνικής και επαγγελματικής παιδείας και του συστήματος μαθητείας. Στον μικροοικονομικό τομέα, μερικά νέα μέτρα συνέβαλαν στην αντιμετώπιση του προβλήματος του ανεπαρκούς ανταγωνισμού στις επαγγελματικές υπηρεσίες.

6. Η κυπριακή οικονομία παρουσιάζει υψηλό βαθμό εξειδίκευσης που, σε συνδυασμό με το άνοιγμα της χώρας, αυξάνει την έκθεσή της σε εξωτερικούς κλονισμούς. Η τρέχουσα μετάβαση προς μια πιο διαφοροποιημένη οικονομία, προσανατολισμένη προς την καινοτομία, είναι σημαντική στο ότι ενισχύει την ανθεκτικότητά της στον ανταγωνισμό από οικονομίες χαμηλότερου κόστους. Απαιτούνται προσπάθειες για να αυξηθεί η παραγωγικότητα της εργασίας με επενδύσεις σε γνώσεις, δεξιότητες, βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και καινοτομία. Η άμεση πρόκληση πολιτικής το 2009 θα είναι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της χώρας. Λόγω των σχετικά μεγάλων εξωτερικών ελλειμμάτων, θα είναι σημαντικό να ευθυγραμμιστούν οι μισθοί με την παραγωγικότητα. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στην Κύπρο να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, συνιστάται στην Κύπρο:

- να εξακολουθήσει τις προσπάθειες επέκτασης των ευκαιριών δια βίου μάθησης, ειδικότερα για τις ομάδες εργαζομένων χαμηλών δεξιοτήτων, τους ανέργους και τους μειονεκτούντες, με την εφαρμογή δράσεων στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής δια βίου μάθησης, μεταξύ των οποίων μεταρρυθμίσεις στην επαγγελματική εκπαίδευση, την κατάρτιση και το νέο σύγχρονο πρόγραμμα μαθητείας.

ΛΕΤΟΝΙΑ

1. Η ανάπτυξη του ΑΕΠ της Λετονίας επιδεινώθηκε δραματικά το 2008, από άνω του 10% το 2007 σε αναμενόμενη συρρίκνωση της τάξης του 2% περίπου. Η ασθενής οικονομική κατάσταση και η χρηματοοικονομική κρίση περιόρισαν τις πιστωτικές δυνατότητες, μειώνοντας την ιδιωτική κατανάλωση και την αγορά στέγης. Ιδιαίτερα εθίγησαν οι επενδύσεις, οι οποίες αναμένεται ότι το 2008 θα συρρικνωθούν κατά 9% περίπου. Το ΑΕΠ θα συνεχίσει πιθανότατα να συρρικνώνεται σημαντικά για αρκετό καιρό. Το 2008, ο πληθωρισμός έφθασε στο ύψος του 15.3%, αλλά θα κατέβει το 2009. Η βαθιά ύφεση θα έχει αρνητική επίπτωση στο κρατικό ισοζύγιο, το οποίο αναμένεται να σημειώσει για το 2008 έλλειμμα της τάξης του 3,5% του ΑΕΠ. Η μειούμενη εσωτερική ζήτηση συνέβαλε στη δημιουργία μεγάλων εξωτερικών ελλειμμάτων. Οι εισαγωγές μειώθηκαν σημαντικά το 2008, γεγονός που συνέβαλε στη μείωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών σε περίπου 15% του ΑΕΠ.

2. Η απασχόληση θα μειωθεί αισθητά το 2009. Η ανεργία σημειώνει τώρα άνοδο και αναμένεται ότι θα αυξηθεί σημαντικά, από 6,5% περίπου το 2008. Μέχρι στιγμής οι απώλειες θέσεων απασχόλησης σημειώθηκαν σε ανειδίκευτους εργαζόμενους του τομέα κατασκευών και του τομέα λιανικού εμπορίου, αλλά και άλλες ομάδες πλήττονται πλέον όλο και περισσότερο. Είναι πιθανό ότι θα πληγούν διάφορες μειονεκτικές ομάδες καθώς και νέοι, ανατρέποντας την κατάσταση των βελτιώσεων που είχαν σημειωθεί στις ομάδες αυτές κατά το πρόσφατο παρελθόν ως προς την απασχόληση.

3. Σε αντίδραση στη χρηματοπιστωτική κρίση και σε συνδυασμό με τη διεθνή χρηματοδοτική βοήθεια που συμφωνήθηκε το 2008, η Λετονία έλαβε μέτρα στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα που αποβλέπουν στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα συμβάλει επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση και, με τον τρόπο αυτό, στη στήριξη της ευρύτερης οικονομίας και στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Κατά τη διάρκεια του 2008 η Λετονία γνώρισε μια παρατεταμένη και έντονη ύφεση. Οι πιέσεις που ασκήθηκαν στην κεφαλαιαγορά και τη χρηματαγορά της Λετονίας καθώς και στο τραπεζικό της σύστημα ανάγκασαν τις αρχές να παραδεχτούν την επείγουσα ανάγκη χρηματοδοτικής βοήθειας. Στο πλαίσιο αυτό, στις 12 Δεκεμβρίου 2008, το Κοινοβούλιο ενέκρινε ένα πρόγραμμα οικονομικής σταθερότητας, το οποίο πρέπει να συμβάλει στη διατήρηση της εγχώριας και διεθνούς εμπιστοσύνης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, θα συμβάλει άμεσα και έμμεσα στην αναστολή και αναστροφή της επιδεινούμενης ανταγωνιστικότητας κόστους και των πληθωριστικών πιέσεων με τις περικοπές των μισθολογικών δαπανών στο δημόσιο τομέα, ως κεντρικό στοιχείο μιας αυστηρότερης δημοσιονομικής πολιτικής, και να ενισχύσει το δυναμικό ανάπτυξης της οικονομίας με σειρά διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Λετονία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, η Λετονία θα πρέπει να τηρήσει τους στόχους για τα δημόσια οικονομικά που έχουν καθοριστεί στο πρόγραμμα οικονομικής σταθερότητας, να αντιμετωπίσει επειγόντως τις μακροοικονομικές ανισορροπίες, και να εφαρμόσει πλήρως το υπόμνημα για το ισοζύγιο πληρωμών. Επί πλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 θα πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Λετονία εξακολούθησε την εφαρμογή του εθνικού της προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Η κυβέρνηση περιόρισε τις προγραμματισμένες δαπάνες και πρότεινε μέτρα για τον περιορισμό των αυξήσεων στους μισθούς του δημόσιου τομέα. Ελήφθησαν μέτρα για να βελτιωθούν οι επιδόσεις ως προς την έρευνα και ανάπτυξη. Αναλήφθηκαν αξιοσημείωτες ενέργειες για να αυξηθεί μακροπρόθεσμα η προσφορά εργασίας, αλλά χρειάζεται να γίνουν περισσότερα για να αναπτυχθεί μια στρατηγική δια βίου μάθησης. Το ρυθμιστικό περιβάλλον σημείωσε περαιτέρω βελτιώσεις, ενώ κάποια πρόοδος σημειώθηκε επίσης ως προς τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες παιδικής μέριμνας.

6. Η άμεση πρόκληση ως προς την οικονομική πολιτική της Λετονίας είναι να εξασφαλιστεί μακροοικονομική σταθερότητα δεδομένου ότι υπάρχει κίνδυνος παρατεταμένης και έντονης ύφεσης. Μεσοπρόθεσμα, οι επενδύσεις τόνωσης της παραγωγικότητας στην έρευνα και ανάπτυξη, την καινοτομία και την εκπαίδευση πρέπει να διευκολύνουν τη μετάβαση από τομείς που διέπονται από την εγχώρια ζήτηση σε εμπορευματικούς τομείς. Υπάρχει επείγουσα ανάγκη διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θα προαγάγουν την ευελιξία της αγοράς εργασίας και θα στηρίξουν τη μετάβαση, κατά κύριο λόγο μέσω αποτελεσματικότερης ενεργοποίησης και κατάρτισης. Η πολιτική των μισθών στο δημόσιο τομέα θα πρέπει να δώσει το έναυσμα για περικοπές μισθών στον ιδιωτικό τομέα, συμβάλλοντας έτσι στη συγκράτηση του πληθωρισμού και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας ως προς το κόστος των εξαγωγών. Η έγκαιρη και αποφασιστική εφαρμογή των προγραμμάτων των διαρθρωτικών ταμείων θα έχει θετικό αντίκτυπο στην ενίσχυση των δυνατοτήτων προσφοράς της οικονομίας, θα στηρίξει την απασχόληση και θα διασφαλίσει την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση. Για την εφαρμογή των προγραμμάτων έχει καθοριστική σημασία η διατήρηση της διοικητικής ικανότητας. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στη Λετονία να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, συνιστάται στη Λετονία:

- να συνεχίσει μια περιοριστική δημοσιονομική πολιτική, στο πλαίσιο της οποίας θα ιεραρχούνται προσεκτικά οι δαπάνες, και τόσο τα φορολογικά μέτρα όσο και οι δαπάνες θα επικεντρώνονται στην ενίσχυση των δυνατοτήτων προσφοράς της οικονομίας· αυτό θα διευκολυνθεί με τη θέσπιση ενός ισχυρού, μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου με αυστηρά ανώτατα όρια δαπανών,

- για να μειωθεί ο πληθωρισμός και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα, να ενθαρρύνει τις περικοπές μισθών στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα,

- στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης ευελιξίας με ασφάλεια, να εντείνει τις προσπάθειες αύξησης της προσφοράς εργασίας και της παραγωγικότητας με την ενίσχυση μέτρων ενεργοποίησης και με βελτίωση της ανταπόκρισης των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στις ανάγκες της αγοράς εργασίας, μεταξύ άλλων και με εφαρμογή μιας συνεκτικής στρατηγικής δια βίου μάθησης,

- να συμπεριλάβει πολιτικές έρευνας και ανάπτυξης και καινοτομίας, ιδίως με εταιρικές σχέσεις μεταξύ των βασικών φορέων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, και με επιπρόσθετα κίνητρα επενδύσεων στον ιδιωτικό τομέα.

ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

1. Το ΑΕΠ αναμένεται ότι θα αυξηθεί κατά 3,4% το 2008, πολύ λιγότερο απ’όσο το 2007 (8,9%). Με την αποκατάσταση της στεγαστικής αγοράς οι επενδύσεις συρρικνώθηκαν. Αυστηρότεροι όροι δανεισμού, η διάβρωση του πραγματικού εισοδήματος και η μείωση της εμπιστοσύνης μεταξύ επιχειρηματιών και καταναλωτών προβλέπεται ότι θα μειώσουν την εγχώρια ζήτηση το 2009. Ο πληθωρισμός έφθασε σε ύψη της τάξης του 11% το 2008, εξ αιτίας των υψηλών τιμών των βασικών προϊόντων και των εγχώριων πιέσεων από πλευράς μισθών, αλλά στη συνέχεια μειώθηκε. Λόγω της επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης και των επιπλέων δαπανών, το κρατικό έλλειμμα γνωρίζει ταχεία αύξηση. Αναμένεται ότι το 2008 έφτασε κοντά στο 3% του ΑΕΠ και ότι θα αυξηθεί πέρα από αυτά τα επίπεδα κατά το 2009 αν δεν ληφθούν και άλλα περιοριστικά μέτρα. Οι σημαντικές αυξήσεις μισθών υποδαύλισαν την εξωτερική ανταγωνιστικότητα, γεγονός που, σε συνδυασμό με την ασθενή εξωτερική ζήτηση, θα πρέπει να επιβραδύνει την αύξηση των εξαγωγών το 2009. Εντούτοις, η μικρή εγχώρια ζήτηση θα μειώσει πιθανόν την αύξηση των εισαγωγών, οδηγώντας σε μείωση του ισοζυγίου των τρεχουσών συναλλαγών από το 12,6%του ΑΕΠ το 2008.

2. Τα σημερινά στοιχεία της αγοράς εργασίας υποδηλώνουν ότι το 2008 η αύξηση της απασχόλησης σημείωσε αρνητικές τιμές και αναμένεται ότι η ανεργία θα αυξηθεί πάνω από 5%. Ήδη αυξάνεται ο αριθμός απολύσεων μεγάλης κλίμακας, πλήττοντας ιδιαίτερα τους ανειδίκευτους, τους νέους με χαμηλά προσόντα τους κατοίκους της υπαίθρου και τους μεγαλύτερης ηλικίας εργαζόμενους. Είναι πιθανό να καταστούν εντονότερες οι περιφερειακές διαφορές ως προς την απασχόληση.

3. Στις 9 Δεκεμβρίου 2008, η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση θέσπισε ένα κυβερνητικό πρόγραμμα αντιμετώπισης της κρίσης, με το οποίο εξήγγειλε ορισμένα δημοσιονομικά μέτρα για την αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών της χώρας και για τη μείωση του γενικού κρατικού ελλείμματος από το 2009 και μετά.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Λιθουανία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, η Λιθουανία θα πρέπει να τηρήσει τους στόχους ως προς τα δημόσια οικονομικά όπως αυτοί καθορίζονται στο πρόγραμμά της για την αντιμετώπιση της κρίσης. Επί πλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 θα πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Λιθουανία εξακολούθησε την εφαρμογή του εθνικού της προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Εφαρμόστηκαν ορισμένα μέτρα για να βελτιωθεί η ικανότητα πρόσληψης νέων και για να παρασχεθεί κατάρτιση στη δημιουργία επιχειρήσεων. Χρειάζεται να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για να αντιμετωπιστούν οι βασικοί τομείς πολιτικής ώστε να βελτιωθεί η μακροοικονομική σταθερότητα και να αναχαιτιστεί ο πληθωρισμός. Επί πλέον θα χρειαστεί περαιτέρω στήριξη για να ενθαρρυνθούν οι ξένες άμεσες επενδύσεις, να βελτιωθεί η απόδοση της έρευνας και ανάπτυξης και της καινοτομίας, το ρυθμιστικό περιβάλλον, να αυξηθεί η παιδική μέριμνα και να βελτιωθεί η υγεία και η ασφάλεια.

6. Η υψηλή οικονομική ανάπτυξη και η μετανάστευση έχουν καταστήσει αυστηρότερη την αγορά εργασίας και προκάλεσαν αυξήσεις ως προς το κόστος εργασίας, υποδαυλίζοντας με τον τρόπο αυτό την ανταγωνιστικότητα της Λιθουανίας. Η σημερινή οικονομική επιβράδυνση όμως θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη ανεργία και ως εκ τούτου είναι ζωτικής σημασίας να υπάρξει μια ενεργός πολιτική στον τομέα της αγοράς εργασίας. Εντούτοις, η πλέον επείγουσα πρόκληση παραμένει η μείωση των σημαντικών μακροοικονομικών ανισορροπιών. Για να αναχαιτιστεί ο πληθωρισμός και να ανακοπεί η επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας θα πρέπει οι εξελίξεις στον τομέα των μισθών να ευθυγραμμίζονται περισσότερο με την παραγωγικότητα και το επιχειρηματικό περιβάλλον και να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα. Επί πλέον, η ανάπτυξη της παραγωγικότητας πρέπει να ενισχυθεί με βελτίωση των δεξιοτήτων και αύξηση της απόδοσης της καινοτομίας, μεταξύ άλλων με την προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στη Λιθουανία να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, συνιστάται στη Λιθουανία:

- να ενισχύσει τη μακροοικονομική σταθερότητα ακολουθώντας μια περιοριστική δημοσιονομική πολιτική, στο πλαίσιο της οποίας θα ιεραρχούνται προσεκτικά οι δαπάνες,

- να διατηρήσει την εξωτερική ανταγωνιστικότητα κρατώντας τις εξελίξεις στον τομέα των μισθών σε αναλογία προς τα παραγωγικά κέρδη,

- να εξασφαλίσει ότι η εφαρμογή της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης των συστημάτων έρευνας και ανάπτυξης και καινοτομίας παραμένει προτεραιότητα με αντίστοιχη επαρκή χρηματοδότηση, με μεγαλύτερη επικέντρωση της προσοχής στους ανθρώπινους πόρους για την έρευνα και ανάπτυξη και μεγαλύτερη δέσμευση των επιχειρήσεων όσον αφορά την καινοτομία,

- να εντείνει τις προσπάθειες για τη μεταρρύθμιση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης ώστε να εξασφαλιστούν η ποιότητά τους και η σχέση τους με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, καθώς και για την προαγωγή της δια βίου κατάρτισης, ειδικότερα για τους μεγαλύτερης ηλικίας εργαζόμενους.

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

1. Η ανάπτυξη του ΑΕΠ του Λουξεμβούργου επιβραδύνθηκε το 2008 σε περίπου 1%, με ρυθμό πολύ μικρότερο από τον αντίστοιχο του 2007 (5,2%) καθώς άρχισε ο αντίκτυπος της επιβράδυνσης της διεθνούς οικονομίας. Αυτή η επιβράδυνση αναμένεται ότι θα συνεχιστεί και το 2009. Καθοριστικοί παράγοντες για την εξέλιξη αυτή είναι η χαμηλή εξωτερική ζήτηση και οι ιδιωτικές επενδύσεις. Ο πληθωρισμός έφτασε πάνω από 4% το 2008 εξ αιτίας των αυξήσεων των τιμών των ενεργειακών προϊόντων και των τροφίμων, αλλά αναμένεται ότι θα μειωθεί το 2009. Η οικονομική επιβράδυνση πιθανότατα έχει μειώσει το πλεόνασμα του προϋπολογισμού στο 3% του ΑΕΠ το 2008. Το Λουξεμβούργο θα πρέπει να εμφανίσει πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών άνω του 8% του ΑΕΠ το 2008, που μάλλον θα μειωθεί ελαφρά το 2009.

2. Η απασχόληση συνέχισε να αυξάνεται το 2008 και ο δείκτης ανεργίας παρέμεινε στο 4,1%. Για το 2009 η κατάσταση προβλέπεται λιγότερο θετική. Η ανάπτυξη της απασχόλησης θα επιβραδυνθεί και η ανεργία θα αυξηθεί. Το Λουξεμβούργο θα αντιμετωπίσει προκλήσεις που δημιουργεί η παρούσα κρίση και οι οποίες πιθανότατα θα επηρεάσουν τους τομείς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, μεταφορών και χάλυβα καθώς και τις επιχειρήσεις που σχετίζονται με την αυτοκινητοβιομηχανία.

3. Σε αντίδραση στη χρηματοπιστωτική κρίση και στο πλαίσιο συντονισμένης κοινοτικής προσέγγισης, το Λουξεμβούργο έλαβε μέτρα στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα που αποβλέπουν στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα συμβάλλει επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση και, με τον τρόπο αυτό, στη στήριξη της ευρύτερης οικονομίας και στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Επιπλέον, σε αντίδραση στην οικονομική ύφεση, το Λουξεμβούργο θέσπισε πρόσφατα μέτρα, μεταξύ των οποίων και μειωμένη φορολογία για τις επιχειρήσεις και στήριξη νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε το Λουξεμβούργο για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

5. Το Λουξεμβούργο εξακολούθησε την εφαρμογή του εθνικού του προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Το Λουξεμβούργο πραγματοποίησε πρόοδο ως προς την αύξηση του δείκτη απασχόλησης μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένων, τη μείωση του αριθμού των μαθητών που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο, και την άρση τεχνητών φραγμών στο εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς επίσης στο ότι κατέστησε ελκυστικότερο το επιχειρηματικό περιβάλλον. Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων χρειάζονται περαιτέρω μέτρα.

6. Επειδή ο χρηματοπιστωτικός τομέας καλύπτει μερίδα μεγαλύτερη από το 25% του ΑΕΠ, η παρούσα χρηματοοικονομική κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει σοβαρά τη χώρα. Επί πλέον, η σχετικά ταχεία αύξηση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος είναι πιθανόν ότι θα επηρεάσει αρνητικά την ανταγωνιστικότητα. Αυτή η επιδείνωση θα συνεχιστεί πιθανότητα κατά τα προσεχή έτη διότι η παραγωγικότητα αναμένεται ότι θα μειωθεί το 2008 και το 2009. Στο πλαίσιο μακρότερων προοπτικών, το συνταξιοδοτικό σύστημα χρειάζεται μεταρρύθμιση για να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του. Ο δείκτης απασχόλησης του μόνιμου πληθυσμού παραμένει κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με ιδιαίτερα χαμηλό το μέρος που αφορά τους μεγαλύτερης ηλικίας εργαζόμενους. Το Λουξεμβούργο πρέπει επίσης να καταστήσει ακόμα πιο ελκυστικό το επιχειρηματικό περιβάλλον. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

ουγγαρια

1. Ύστερα από απότομη πτώση στο 1,1% το 2007 (κυρίως λόγω του προγράμματος δημοσιονομικής εξυγίανσης που ξεκίνησε στα μέσα του 2006), το 2008 η αύξηση του ΑΕΠ παρουσίασε επιβράδυνση και σταθεροποιήθηκε στο 0,9 % παρά τη σημαντική αγροτική παραγωγή. Μελλοντικά, αναμένεται σημαντική οικονομική ύφεση ενόψει του ραγδαία επιδεινούμενου εξωτερικού περιβάλλοντος. Η οικονομική κρίση είχε ιδιαιτέρως σοβαρές αρνητικές συνέπειες στην οικονομική αγορά και την αγορά ξένου συναλλάγματος της Ουγγαρίας, πράγμα που οδήγησε σε προσωρινή καθήλωση της αγοράς κρατικών ομολόγων, σε απότομη πτώση στο χρηματιστήριο, και σε ισχυρή υποτίμηση του νομίσματος. Ο πληθωρισμός υπερέβη το 6% το 2008, αλλά από τα μέσα του 2007 η τάση υπήρξε καθοδική και αναμένεται να συνεχιστεί η πτωτική τάση. Παρά την επιβράδυνση, το 2008 αναμένεται μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 3,3% του ΑΕΠ, ενώ οι αρχές προγραμματίζουν περαιτέρω προσαρμογές. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών σημείωσε κάποια αύξηση και το 2008 έφθασε στο 7% του ΑΕΠ περίπου.

2. Η απασχόληση μειώθηκε το 2008 κατά 1% περίπου και η τάση αυτή θα συνεχιστεί και το 2009. Αναμένεται να συνεχιστεί η αύξηση του ποσοστού ανεργίας σε σχέση με τα ποσοστά του 2008 που κυμαίνονταν στο 7,7% περίπου. Ανάλογα με την ένταση της οικονομικής επιβράδυνσης, η ανεργία ενδέχεται να μην περιοριστεί μόνο στις ανειδίκευτες και τις μειονεκτούσες ομάδες εργαζομένων.

3. Στο πλαίσιο της χορήγησης ενός κοινοτικού δανείου ισοζυγίου πληρωμών για τη στήριξη της αντίδρασης της Ουγγαρίας στη χρηματοπιστωτική κρίση, στις 19 Νοεμβρίου 2008, οι αρχές υπέγραψαν μνημόνιο συμφωνίας με το οποίο θεσπίζονται οι όροι οικονομικής πολιτικής που συνδέονται με την εκταμίευση του δανείου, ιδίως όσον αφορά τη δημοσιονομική εξυγίανση και τη μεταρρύθμιση της δημοσιονομικής διακυβέρνησης.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Ουγγαρία για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, η Ουγγαρία θα πρέπει να εφαρμόσει πλήρως το μνημόνιό της όσον αφορά το ισοζύγιο πληρωμών. Επιπλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Ουγγαρία συνέχισε να εφαρμόζει το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Η δημοσιονομική πολιτική ενδέχεται να οδηγήσει και πάλι το 2008 σε επίπεδο εξυγίανσης καλύτερο του στοχευόμενου. Απαιτούνται επιπλέον προσπάθειες για τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση και τη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας. Τα διαρθρωτικά ταμεία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων και η εκτέλεσή τους βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό εντός τους χρονοδιαγράμματος. Εξαιτίας της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, οι ουγγρικές αρχές υιοθέτησαν σειρά μέτρων για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην αγορά· τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν επιτάχυνση της μείωσης του ελλείμματος, βελτίωση της δημοσιονομικής διακυβέρνησης και ενίσχυση της νομοθεσίας και της εποπτείας του χρηματοπιστωτικού τομέα.

6. Η πρόκληση πολιτικής για την Ουγγαρία είναι να μετριάσει τον αρνητικό αντίκτυπο της χρηματοπιστωτικής κρίσης, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική σταθερότητα και ενισχύοντας την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να αποτραπεί η περαιτέρω επιδείνωση της εξωτερικής ανταγωνιστικότητας και να διασφαλιστεί η εναρμόνιση των μισθολογικών αυξήσεων με την παραγωγικότητα. Προέχει να καταβληθούν μεσοπρόθεσμα προσπάθειες για τη βελτίωση της μακροοικονομικής και δημοσιονομικής σταθερότητας. Τούτο απαιτεί αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα και του τομέα υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας. Παρότι σημειώθηκε κάποια πρόοδος στον δημόσιο τομέα, μπορεί να πραγματοποιηθεί μεγαλύτερη εξοικονόμηση αποδοτικότητας. Το συνολικό ποσοστό απασχόλησης στην Ουγγαρία (57,3%) ήταν το 2007 το τρίτο χαμηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ιδιαίτερα χαμηλή ήταν η συμμετοχή των νέων και των μεγαλύτερης ηλικίας ατόμων, καθώς και άλλων μειονεκτουσών ομάδων. Πρέπει να εξελιχθεί περισσότερο η δυνατότητα ανταπόκρισης των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στις ανάγκες της αγοράς εργασίας ώστε να μειωθεί αποτελεσματικά το πρόβλημα της αναντιστοιχίας των επαγγελματικών προσόντων. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στην Ουγγαρία να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, συνιστάται στην Ουγγαρία:

- με βάση τη σημαντική πρόοδο που σημειώθηκε στη δημοσιονομική εξυγίανση, να θέσει σε εφαρμογή τα αναγκαία μέτρα για τη διασφάλιση μόνιμης μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος και του δείκτη του δημόσιου χρέους, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο θέμα των δαπανών,

- να συνεχίσει τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, της υγειονομικής περίθαλψης, του συνταξιοδοτικού και του εκπαιδευτικού συστήματος με σκοπό την εξασφάλιση μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής βιωσιμότητας και τη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει μέτρα για την περαιτέρω αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης, την απαρέγκλιτη εφαρμογή της εγκριθείσας μεταρρύθμισης του συστήματος συντάξεων αναπηρίας και την περαιτέρω αναδιάρθρωση της υγειονομικής περίθαλψης

- να ενισχύσει περαιτέρω και να στοχοθετεί καλύτερα ενεργούς πολιτικές για την αγορά εργασίας με στόχο τη βελτίωση της κατάστασης της αγοράς εργασίας, ιδίως όσον αφορά μειονεκτούσες ομάδες και γεωγραφικές περιοχές,

- να συνεχίσει να αναβαθμίζει τα επίπεδα των δεξιοτήτων, αυξάνοντας επίσης τη συμμετοχή ενηλίκων σε προγράμματα δια βίου μάθησης· να βελτιώσει ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα ανταπόκρισης των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στις ανάγκες της αγοράς εργασίας και να διασφαλίσει την πρόσβαση όλων σε εκπαίδευση και κατάρτιση υψηλής ποιότητας.

ΜΑΛτα

1. Το 2008 αναμένεται αύξηση του ΑΕΠ χαμηλότερη κατά 2,1% σε σχέση με το 3,9% του 2007. Η αύξηση του ΑΕΠ αναμένεται να εξασθενίσει το 2009. Ο πληθωρισμός σημείωσε επιτάχυνση και έφθασε το 4,7% στα μέσα του 2008, εξαιτίας των υψηλότερων διεθνών τιμών στα τρόφιμα και το πετρέλαιο, και ενδεχομένως ενισχύθηκε από τον ισχνό εγχώριο ανταγωνισμό και την υψηλή εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας. Η δημοσιονομική θέση επιδεινώθηκε το 2008, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα ανήλθε στο 3,5% του ΑΕΠ. Η ασθενέστερη παγκόσμια ζήτηση οδήγησε σε διεύρυνση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών.

2. Η αύξηση της απασχόλησης επιβραδύνθηκε το 2008 και τούτο προβλέπεται να συνεχιστεί το 2009, καθώς επιβραδύνεται ο ρυθμός των οικονομικών δραστηριοτήτων. Η απασχόληση των γυναικών αυξήθηκε ελαφρά το 2007, αλλά έχοντας σταθεροποιηθεί στο 36,9% παραμένει η χαμηλότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ποσοστό απασχόλησης μεταξύ των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας σημείωσε πτώση (28,3%) το 2007. Η ανεργία ενδέχεται να αυξηθεί από 6,5% το 2008, επηρεάζοντας κυρίως τους ανειδίκευτους εργαζομένους στους τομείς της μεταποίησης και του τουρισμού, μολονότι και άλλοι τομείς (χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας) αντιμετωπίζουν πλέον όλο και μεγαλύτερο κίνδυνο.

3. Η Μάλτα εξήγγειλε πρόσφατα τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης· τα μέτρα περιλαμβάνουν τολμηρές επενδύσεις στις υποδομές, το περιβάλλον και τον τουρισμό, και μειωμένη φορολογία για τα νοικοκυριά.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισε η Μάλτα για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιπλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Η Μάλτα συνέχισε την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά τον ανταγωνισμό και τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας. Οι θετικές πρωτοβουλίες που ελήφθησαν το 2008 περιλαμβάνουν τα πρώτα μέτρα για την ιδιωτικοποίηση των ναυπηγείων, την καθιέρωση μιας ενοποιημένης πορείας ευελιξίας με ασφάλεια, καθώς και τον καθορισμό ενός στόχου για τη μείωση του διοικητικού φόρτου. Απαιτείται η λήψη πρόσθετων μέτρων για τη βελτίωση του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, καθώς και της λειτουργίας της αγοράς ενέργειας. Η πρόοδος επιβραδύνθηκε όσον αφορά τη συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης για το 2008.

6. Η Μάλτα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εισαγόμενη ενέργεια, τους φυσικούς πόρους, τις εισροές προϊόντων και τα καταναλωτικά αγαθά. Η βάση της οικονομικής ανάπτυξης της Μάλτας είναι οι ανθρώπινοι πόροι της, τομέας στον οποίο απαιτούνται σημαντικές βελτιώσεις, ιδίως όσον αφορά τη μείωση της πρώιμης εγκατάλειψης του σχολείου. Το μικρό μέγεθος της οικονομίας καθιστά ιδιαίτερα σημαντικά τα θέματα του ανταγωνισμού και απαιτεί βελτιώσεις στο επιχειρηματικό περιβάλλον, καθώς και διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας. Η αποδοτική χρήση των δημόσιων οικονομικών απαιτεί περαιτέρω μεταρρύθμιση του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης. Παρά το γεγονός ότι η Μάλτα διαφοροποιεί την οικονομική της βάση, απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη πρόοδος για την αντιμετώπιση της σημερινής έντονης εξάρτησης από τον τουρισμό και την κατασκευή ηλεκτρονικών. Η διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας απαιτεί περαιτέρω διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα βελτιώσουν την παραγωγικότητα, καθώς και μισθολογικές αυξήσεις εναρμονισμένες με τις αυξήσεις της παραγωγικότητας. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

7. Με βάση την αξιολόγηση της Επιτροπής για την επιτευχθείσα πρόοδο, το Συμβούλιο συνιστά στη Μάλτα να συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Συγκεκριμένα, συνιστάται στη Μάλτα:

- να ενισχύσει τον ανταγωνισμό με σκοπό τη συγκράτηση του πληθωρισμού και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας, κυρίως μέσω της μείωσης των κρατικών ενισχύσεων και του επαναπροσανατολισμού τους προς οριζόντιους στόχους, καθώς και μέσω της ενίσχυσης της αρχής ανταγωνισμού,

- να επιταχύνει τις προσπάθειες για να προσελκύσει περισσότερα άτομα στην αγορά εργασίας, ειδικότερα τις γυναίκες και τους μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένους, μεταξύ άλλων, διευκολύνοντας τη μέριμνα για τα παιδιά, εντατικοποιώντας τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας και ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, καθιστώντας μεταξύ άλλων αυστηρότερους τους όρους πρόσβασης στο σύστημα κοινωνικών παροχών.

ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

1. Η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ στις Κάτω Χώρες σημείωσε επιβράδυνση και έπεσε στο 1,9% το 2008 από 3,5% το 2007. Προβλέπεται κάμψη της ανάπτυξης το 2009, ως αποτέλεσμα της παγκόσμιας κρίσης, συρρίκνωση των επενδύσεων και σημαντική επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης. Ενισχυμένος από την προγενέστερη αύξηση των τιμών των τροφίμων και της ενέργειας, ο πληθωρισμός ανήλθε το 2008 στο 2,2%. Το πλεόνασμα προϋπολογισμού αυξήθηκε το 2008 στο 1,1% του ΑΕΠ. Παρά την παγκόσμια κρίση, οι Κάτω Χώρες αναμένεται να εμφανίσουν πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών άνω του 8% το 2008, το οποίο το 2009 αναμένεται να περιοριστεί στο 6,5% του ΑΕΠ.

2. Η αύξηση της απασχόλησης, σε ποσοστό ελαφρώς χαμηλότερο του 2%, συνεχίστηκε το 2008, αλλά αναμένεται να καταστεί αρνητική το 2009. Εξαιτίας της κατάστασης αυτής, η ανεργία σημείωσε πτώση το 2008, αλλά αναμένεται να αυξηθεί το 2009. Οι εργοδότες εμφανίστηκαν έτσι σε μεγάλο βαθμό απρόθυμοι να προσφύγουν σε απολύσεις, δεδομένου ότι φοβούνται ότι δεν θα μπορέσουν να βρουν εξειδικευμένο προσωπικό όταν επιτευχθεί ανάκαμψη της οικονομίας. Οι τομείς που ενδέχεται να πληγούν περισσότερο είναι ο βιομηχανικός και ο χρηματοπιστωτικός τομέας.

3. Σε αντίδραση στη χρηματοπιστωτική κρίση και στο πλαίσιο μιας συντονισμένης κοινοτικής προσέγγισης, οι Κάτω Χώρες έλαβαν μέτρα στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα που αποβλέπουν στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα συμβάλει επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση και, με τον τρόπο αυτό, στη στήριξη της ευρύτερης οικονομίας και στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Επιπλέον, σε αντίδραση στην οικονομική ύφεση, οι Κάτω Χώρες εξήγγειλαν πρόσφατα τη λήψη μέτρων, τα οποία περιλαμβάνουν τη μείωση της εταιρικής φορολογίας για τις ΜΜΕ και τη μείωση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης για τους εργαζομένους.

4. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα που θέσπισαν οι Κάτω Χώρες για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιπλέον, τα μέτρα που συνιστώνται στην παράγραφο 7 πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως, ιδίως για να ενθαρρύνουν τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να τονώσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης.

5. Οι Κάτω Χώρες συνέχισαν την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Ελήφθησαν μέτρα για την αύξηση της προσφοράς εργασίας, αλλά απαιτείται μεγαλύτερη αύξηση του συνολικού χρόνου εργασίας. Σημειώθηκε κάποια πρόοδος όσον αφορά τη βελτίωση των δομών διακυβέρνησης και τη θέσπιση μιας συνεκτικής στρατηγικής για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία, καθώς και τον εξορθολογισμό του συνδυασμού πολιτικών για την καινοτομία.

6. Η αύξηση του συνολικού αριθμού ωρών εργασίας και η βελτίωση των επιδόσεων της έρευνας και ανάπτυξης και της καινοτομίας θα συμβάλουν στη διατήρηση των σημαντικών οικονομικών επιδόσεων και στο μέλλον. Η πρόκληση είναι να μετουσιωθεί η μακροπρόθεσμη στρατηγική έρευνας και ανάπτυξης σε μια σειρά συνεκτικών και αποτελεσματικών μέτρων πολιτικής για να τονωθούν ιδίως οι ιδιωτικές δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη. Ενόψει της γήρανσης του πληθυσμού και της συνεπαγόμενης μείωσης της προσφοράς εργασίας, θα πρέπει να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων στον τομέα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.