[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 13.2.2007

SEC (2007) 190 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λιθουανίας, για την περίοδο 2006-2009

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Η μεταρρύθμιση του συμφώνου το 2005, αφενός, αναγνώριζε τη χρησιμότητά του για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αφετέρου δε, αποσκοπούσε στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Λιθουανίας υποβλήθηκε τον Μάιο του 2004. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη για το πρόγραμμα στις 5 Ιουλίου 2004 βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο δύναται να τα εξετάσει.

Ιστορικο για την αξιολογηση του επικαιροποιημενου προγραμματος

Η Επιτροπή εξέτασε το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λιθουανίας, που υποβλήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2006, και εξέδωσε σύσταση για την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου επ’ αυτού (βλ. πλαίσιο για τα κυριότερα σημεία της αξιολόγησης).

Προκειμένου να σχηματισθεί μια εικόνα του πλαισίου εντός του οποίου αξιολογείται η δημοσιονομική στρατηγική του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης, στις παραγράφους που ακολουθούν περιγράφονται συνοπτικά τα εξής:

1. οι οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις κατά την τελευταία δεκαετία,

2. η πλέον πρόσφατη αξιολόγηση της κατάστασης της χώρας βάσει του προληπτικού σκέλους του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης (περίληψη της γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης) και

3. η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006.

Πρόσφατες οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις

Η Λιθουανία ολοκλήρωσε επιτυχώς τη μετάβαση στο σύστημα της ελεύθερης οικονομίας και σήμερα σημειώνει έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς αύξησης του προϊόντος μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Το κατά κεφαλή ΑΕΠ ήταν μόλις πάνω από 50% του μέσου όρου της ΕΕ το 2005. Η εγχώρια ζήτηση παρουσίασε μεγάλη επιτάχυνση τα τελευταία έτη, εν μέρει εξαιτίας της έντονης αύξησης του δανεισμού, για να καταστεί η κυριότερη κινητήρια δύναμη για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας οδηγώντας σε μεγαλύτερα ελλείμματα ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών. Μετά από μια περίοδο ανάπτυξης χωρίς πληθωρισμό, παρατηρήθηκε αύξηση του πληθωρισμού από τα μέσα του 2004 και μετά, εξαιτίας ενός συνδυασμού παραγόντων μεταξύ των οποίων οι αυξήσεις στις τιμές των ακατέργαστων τροφίμων και της ενέργειας και οι σημαντικές μισθολογικές αυξήσεις λόγω στενότητας στην αγορά εργασίας. Η κυβέρνηση επέδειξε καλές επιδόσεις όσον αφορά την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων της τα τελευταία έτη. Ωστόσο, η Λιθουανία θα μπορούσε να είχε εκμεταλλευθεί καλύτερα την περίοδο ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας την οποία διήλθε.

Η αξιολόγηση που διατυπώνεται στη γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο πρόγραμμα

Στις 14 Μαρτίου 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, για την περίοδο 2005-2008. «Στο πλαίσιο των ευνοϊκών αναπτυξιακών προοπτικών και προκειμένου να εξασφαλιστεί η διατηρήσιμη σύγκλιση με την ΕΕ», το Συμβούλιο κάλεσε τη Λιθουανία «(i) να εντείνει τις προσπάθειες διαρθρωτικής δημοσιονομικής προσαρμογής, έτσι ώστε να επιταχυνθεί η επίτευξη του ΜΔΣ και, (ii) να επιδιώξει ιδίως έναν πιο απαιτητικό στόχο για το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2006, μεριμνώντας έτσι ώστε να μεταφερθούν στο 2006 και τα μετέπειτα έτη τα τυχόν ευνοϊκότερα αποτελέσματα όσον αφορά το έλλειμμα του 2005 σε σχέση με εκείνα που είχαν προβλεφθεί.»

Η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006.

Η έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων της Λιθουανίας, που καταρτίστηκε στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, υποβλήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2006. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λιθουανίας αναγνωρίζει ως βασικές προκλήσεις/προτεραιότητες τα εξής: συνέχιση της ταχείας οικονομικής ανάπτυξης και επίτευξη σταθερού μακροοικονομικού περιβάλλοντος, προώθηση της ανταγωνιστικότητας των λιθουανικών επιχειρήσεων και προώθηση της απασχόλησης και των επενδύσεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο.

Η αξιολόγηση του εν λόγω προγράμματος από την Επιτροπή (που εκδόθηκε στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης προόδου που συνέταξε τον Δεκέμβριο 2006 [2]) έδειξε ότι η Λιθουανία πραγματοποιεί ικανοποιητική πρόοδο στην εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων όσον αφορά τις περισσότερες από τις κύριες πολιτικές στους τομείς της μακροοικονομίας, της μικροοικονομίας και της απασχόλησης. Εντούτοις, δεδομένου ότι πολλά σημαντικά μέτρα βρίσκονται ακόμη στο στάδιο σχεδιασμού, έχει να διανύσει ακόμη πολύ δρόμο από πλευράς εφαρμογής.

Λαμβάνοντας υπόψη τις διαπιστωθείσες αρετές και αδυναμίες έγινε στη Λιθουανία η σύσταση να αναλάβει δράση στους τομείς της Ε&A και της προσφοράς εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού.

Πλαίσιο: Κυριότερα σημεία της αξιολόγησης Όπως απαιτεί το άρθρο 5 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σταθερότητας) και το άρθρο 9 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σύγκλισης) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, κατά την αξιολόγηση εξετάζεται: αν είναι ευλογοφανείς οι οικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) που καθόρισε το κράτος μέλος και αν η πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι κατάλληλη, αν τα μέτρα που λαμβάνονται ή/και προτείνονται για την τήρηση της πορείας προσαρμογής επαρκούν για την επίτευξη του ΜΔΣ κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, κατά την αξιολόγηση της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ, αν καταβάλλεται μεγαλύτερη προσπάθεια προσαρμογής σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, ενώ η προσπάθεια μπορεί να είναι πιο περιορισμένη σε περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας και, για τη ζώνη του ευρώ και κράτη μέλη του ΜΣΙ ΙΙ, αν το κράτος μέλος προβλέπει ετήσια βελτίωση του κυκλικά προσαρμοσμένου αποτελέσματος, μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, ίση προς 0,5% του ΑΕΠ ως ένδειξη προόδου για την επίτευξη του ΜΔΣ του, κατά τον προσδιορισμό της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ (για κράτη μέλη που δεν τον έχουν ακόμη επιτύχει) ή την προσωρινή απόκλιση από αυτόν (για κράτη μέλη που τον έχουν επιτύχει), αν εφαρμόζονται μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που οδηγούν άμεσα στην εξοικονόμηση πόρων μακροπρόθεσμα (μεταξύ άλλων, μέσω της αύξησης της δυνητικής ανάπτυξης) και, ως εκ τούτου, έχουν απτά αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών (υπό τον όρο ότι εξασφαλίζεται κατάλληλο περιθώριο ασφαλείας σε σχέση με την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ και εφόσον η δημοσιονομική θέση αναμένεται να επανέλθει στα επίπεδα του ΜΔΣ εντός της περιόδου του προγράμματος), με ιδιαίτερη προσοχή στις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος που εισάγουν πολυπυλωνικό σύστημα που περιλαμβάνει έναν υποχρεωτικό και πλήρως κεφαλαιοποιητικό πυλώνα, αν οι οικονομικές πολιτικές του κράτους μέλους παρουσιάζουν συνοχή με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. Η ευλογοφάνεια των μακροοικονομικών παραδοχών του προγράμματος αξιολογείται με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, χρησιμοποιώντας επίσης την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση του δυνητικού προϊόντος και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων. Η αξιολόγηση της συνεκτικότητας με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών πραγματοποιείται με βάση τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών στον τομέα των δημόσιων οικονομικών όπως παρουσιάζονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Κατά την αξιολόγηση εξετάζεται επίσης: η εξέλιξη του δείκτη χρέους και οι προοπτικές της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση του Συμβουλίου της 20ής Μαρτίου 2005 για τη «Βελτίωση της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης», πρέπει να αποτελούν αντικείμενο «αρκετής προσοχής […] κατά την εποπτεία των δημοσιονομικών θέσεων». Σε ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12ης Οκτωβρίου 2006, περιγράφεται η προσέγγιση που πρέπει να τηρείται κατά την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας[3], ο βαθμός συνοχής με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που υπέβαλε το κράτος μέλος στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Στο διαβιβαστικό σημείωμα της 7ης Ιουνίου 2005 προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών για την περίοδο 2005-2008, το Συμβούλιο ΕCOFIN δήλωσε ότι τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων πρέπει να παρουσιάζουν συνοχή με τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, η συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας[4] ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει μια κοινή διάρθρωση και τυποποιημένους πίνακες δεδομένων για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. |

- Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λιθουανίας, για την περίοδο 2006-2009

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[5], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

4. Στις [27 Φεβρουαρίου 2007] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λιθουανίας για την περίοδο 2006-2009. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα υποβλήθηκε με καθυστέρηση σχεδόν δύο εβδομάδων μετά την 1η Δεκεμβρίου, την προθεσμία υποβολής που καθορίζει ο κώδικας δεοντολογίας, εξαιτίας μιας μεταβολής στη διαδικασία έγκρισης του προγράμματος στην οποία μετέχει πλέον το Κοινοβούλιο της χώρας.

5. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ θα επιβραδυνθεί προοδευτικά από 7,8% το 2006 σε 4,5% το 2009. Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, το σενάριο αυτό φαίνεται ότι βασίζεται σε επιφυλακτικές αναπτυξιακές παραδοχές από το 2007 και μετά. Οι προβλέψεις του προγράμματος όσον αφορά τον πληθωρισμό φαίνονται χαμηλές με βάση τις πρόσφατες εξελίξεις.

6. Όσον αφορά το 2006, το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης εκτιμάται σε 1% του ΑΕΠ στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, έναντι 1,4% του ΑΕΠ που αποτελούσε τον στόχο του προηγούμενου επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης. Στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα το έλλειμμα εκτιμάται σε 1,2% του ΑΕΠ. Ωστόσο, τα προκαταρκτικά στοιχεία για ολόκληρο το 2006 δείχνουν ακόμη καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά το έλλειμμα, που πλησιάζει την ισοσκέλιση. Το αποτέλεσμα αυτό οφείλεται σε πολύ μεγαλύτερη από το αναμενόμενο οικονομική δραστηριότητα και απασχόληση, σε ταχύτερη αύξηση των μισθών και σε βελτιώσεις στην είσπραξη των φόρων, και επιτεύχθηκε παρά την τροποποίηση του προϋπολογισμού τον Ιούλιο του 2006, με την οποία οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά περίπου 0,5% του ΑΕΠ.

7. Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η προοδευτική μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης καθ' όλη την περίοδο του προγράμματος ούτως ώστε να επιτευχθεί ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ, βλ. κατωτέρω) έως το 2008 και η ισοσκέλιση του προϋπολογισμού το 2009. Αναμένεται ότι το πρωτογενές έλλειμμα θα ισοσκελισθεί έως το 2007 και ότι θα καταγραφεί πρωτογενές πλεόνασμα ίσο προς 0,8% του ΑΕΠ στα τέλη της περιόδου του προγράμματος. Σε σύγκριση με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, η σχεδιαζόμενη προσαρμογή είναι πιο φιλόδοξη, αλλά επικεντρώνεται στα τελευταία έτη της περιόδου με βάση ένα λιγότερο ευνοϊκό μακροοικονομικό σενάριο. Η προγραμματιζόμενη δημοσιονομική εξυγίανση βασίζεται σε αύξηση του δείκτη εσόδων προς το ΑΕΠ μεγαλύτερη από την αύξηση του δείκτη δαπανών προς το ΑΕΠ (2,6 εκατοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με 1,4 εκατοστιαίες μονάδες). Από πλευράς εσόδων, μόνον το 0,5 της εκατοστιαίας μονάδας οφείλεται στην αύξηση του δείκτη φορολογικών εσόδων λόγω της αναμενόμενης βελτίωσης της είσπραξης των φόρων. Το πρόγραμμα δεν αναλύει σε τι οφείλεται το υπόλοιπο της αύξησης, φαίνεται, όμως, ότι συνδέεται με την εισροή κοινοτικών κεφαλαίων. Από πλευράς δαπανών, οι μεταβολές οφείλονται στην αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, των κοινωνικών μεταβιβάσεων και «λοιπών» πρωτογενών δαπανών, οι οποίες δεν αντισταθμίζονται πλήρως από τον σημαντικό περιορισμό της δημόσιας κατανάλωσης ως ποσοστό του ΑΕΠ (κατά περισσότερες από 2 εκατοστιαίες μονάδες).

8. Το διαρθρωτικό αποτέλεσμα (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα, μη συμπεριλαμβανομένων των τυχόν έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων), υπολογιζόμενο με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται να βελτιωθεί βαθμιαία από έλλειμμα 1¾% του ΑΕΠ το 2006 σε πλεόνασμα ½% του ΑΕΠ το 2009. Όπως και στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, το πρόγραμμα προβλέπει ως μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο (ΜΔΣ) διαρθρωτικό έλλειμμα 1% του ΑΕΠ, που σύμφωνα με το πρόγραμμα επιδιώκεται να επιτευχθεί μέχρι το 2008. Δεδομένου ότι ο ΜΔΣ είναι απαιτητικότερος από το ελάχιστο όριο αναφοράς (που εκτιμάται ως έλλειμμα 2% του ΑΕΠ περίπου), η επίτευξή του εκτιμάται ότι θα επιτρέψει την εκπλήρωση του στόχου δημιουργίας περιθωρίου ασφαλείας προς αποτροπή της εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο ΜΔΣ εντάσσεται στο προβλεπόμενο εύρος που καθορίζεται στο σύμφωνο σταθερότητας ανάπτυξης και τον κώδικα δεοντολογίας για τα κράτη μέλη της ζώνης ευρώ και του ΜΣΙ II και αντικατοπτρίζει δεόντως τον δείκτη χρέους και τη μέση αύξηση του δυνητικού προϊόντος μακροπρόθεσμα.

9. Οι κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος φαίνονται γενικά ισορροπημένοι έως το 2007, αλλά τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδεχομένως να είναι χειρότερα από ό,τι προβλέπει το πρόγραμμα από το 2008 και μετά. Η δημοσιονομική στρατηγική βασίζεται στη σημαντική αύξηση του δείκτη εσόδων προς το ΑΕΠ και τον σημαντικό περιορισμό του δείκτη δημόσιας κατανάλωσης προς το ΑΕΠ, που θα μπορούσε να έχει στοιχειοθετηθεί καλύτερα λαμβάνοντας υπόψη το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο προγραμματισμού και ελέγχου των δημόσιων οικονομικών το οποίο δεν είναι αρκετά δεσμευτικό. Παρότι το χαμηλότερο από το αναμενόμενο τελικό έλλειμμα το 2006 σημαίνει ότι ενδεχομένως να επιτευχθεί ο στόχος το 2007, η έλλειψη λεπτομερών στοιχείων για τα προγραμματιζόμενα μέτρα δημιουργεί σημαντική αβεβαιότητα όσον αφορά την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων από το 2008 και μετά.

10. Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση των κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος ενδέχεται να μην είναι επαρκής για την επίτευξη του ΜΔΣ μέχρι το 2008 όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα. Φαίνεται, ωστόσο, ότι προσφέρει επαρκές περιθώριο ασφαλείας ώστε το έλλειμμα να μην υπερβεί την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ υπό κανονικές συνθήκες μακροοικονομικών διακυμάνσεων καθ' όλη τη διάρκεια του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο ρυθμός προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ ανταποκρίνεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης το οποίο ορίζει ότι η προσαρμογή πρέπει να είναι μεγαλύτερη σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, ενώ μπορεί να είναι χαμηλότερη σε περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας. Ωστόσο, ενόψει των προαναφερθέντων κινδύνων, η προγραμματιζόμενη διαρθρωτική προσαρμογή πρέπει να ενισχυθεί με κατάλληλα μέτρα ώστε να εξασφαλισθεί ότι η ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος αντιστοιχεί στην τιμή αναφοράς 0,5% του ΑΕΠ, όπως απαιτείται για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ και του ΜΣΙ ΙΙ.

11. Υπολογίζεται ότι το 2006 το ακαθάριστο δημόσιο χρέος ανήλθε σε 18½% του ΑΕΠ, ήταν δηλαδή πολύ κατώτερο του 60% του ΑΕΠ, που αποτελεί την τιμή αναφοράς βάσει της Συνθήκης. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι ο δείκτης χρέους θα διατηρηθεί γύρω στο 19% του ΑΕΠ την περίοδο 2007-2008 και ότι το 2009 θα μειωθεί σε 17¾%.

12. Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης στη Λιθουανία είναι μικρότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ, καθώς η αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών θα είναι περιορισμένη τις επόμενες δεκαετίες ως αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων στον τομέα των συντάξεων. Το τρέχον επίπεδο του ακαθάριστου χρέους στη Λιθουανία είναι πολύ χαμηλό και η βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, θα συνέβαλλε στον περιορισμό των κινδύνων για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Συνολικά, η Λιθουανία φαίνεται να αντιμετωπίζει χαμηλό κίνδυνο σε σχέση με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

13. Το πρόγραμμα σύγκλισης δεν περιλαμβάνει ποιοτική αξιολόγηση του συνολικού αντίκτυπου της έκθεσης για την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006 στο πλαίσιο της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής. Ωστόσο, παρέχονται συστηματικές πληροφορίες για το άμεσο δημοσιονομικό κόστος των κυριότερων μεταρρυθμίσεων που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, ενώ οι δημοσιονομικές προβλέψεις φαίνεται να λαμβάνουν υπόψη τις συνέπειες που θα έχουν για τα δημόσια οικονομικά τα μέτρα που περιγράφονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Τα προβλεπόμενα στο πρόγραμμα σύγκλισης μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών φαίνεται ότι αντιστοιχούν στα μέτρα που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Συγκεκριμένα, αμφότερα τα προγράμματα τονίζουν τις υπό εξέλιξη μεταρρυθμίσεις στους τομείς των συντάξεων, της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και της φορολογίας. Ωστόσο, οι στόχοι για το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης είναι πολύ χαμηλότεροι από εκείνους που θέτει το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων

14. Η στρατηγική του προγράμματος στον τομέα των δημόσιων οικονομικών συμβαδίζει εν πολλοίς με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008.

15. Σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις δεδομένων που καθορίζονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρέχει όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα από τα προαιρετικά δεδομένα[6].

Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι, σε ένα πλαίσιο με προοπτικές έντονης ανάπτυξης της οικονομίας, το πρόγραμμα προβλέπει πρόοδο για την επίτευξη του ΜΔΣ, ο οποίος επιδιώκεται να επιτευχθεί μέχρι το 2008. Ωστόσο, η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων περιβάλλεται από κινδύνους από το 2008 και μετά.

Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση, η Λιθουανία καλείται:

(i) να εκμεταλλευθεί την ευνοϊκή οικονομική συγκυρία θέτοντας έναν απαιτητικότερο στόχο για το έλλειμμα το 2007 με βάση την πιθανώς καλύτερη εξέλιξη του ελλείμματος το 2006 και να ενισχύσει τον ρυθμό προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ με μέτρα που θα εξασφαλίζουν ότι η ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος ανταποκρίνεται στην τιμή αναφοράς του 0,5% του ΑΕΠ, όπως απαιτείται για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ και του ΜΣΙ ΙΙ,

(ii) να βελτιώσει το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο προγραμματισμού και ελέγχου των δημόσιων οικονομικών.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Πραγματικό ΑΕΠ (% μεταβολής) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 7,6 | 7,8 | 6,3 | 5,3 | 4,5 |

COM Noεμ. 2006 | 7,6 | 7,8 | 7,0 | 6,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | 7,0 | 6,0 | 5,3 | 6,8 | μ.δ.σ. |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 2,7 | 3,9 | 4,7 | 3,4 | 3,1 |

COM Noεμ. 2006 | 2,7 | 3,8 | 4,6 | 3,3 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,5 | μ.δ.σ. |

Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20061 | 1,9 | 2,4 | 1,6 | 0,1 | -1,9 |

COM Noεμ. 20065 | 1,2 | 1,4 | 0,7 | -0,6 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 20051 | 2,9 | 2,1 | 0,5 | 0,6 | μ.δ.σ. |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2006 | -0,5 | -1,2 | -0,9 | -0,5 | 0,0 |

COM Noεμ. 2006 | -0,5 | -1,0 | -1,2 | -1,3 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | -1,5 | -1,4 | -1,3 | -1,0 | μ.δ.σ. |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 0,3 | -0,4 | 0,0 | 0,4 | 0,8 |

COM Noεμ. 2006 | 0,3 | -0,2 | -0,4 | -0,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | -0,9 | -0,8 | -0,7 | -0,4 | μ.δ.σ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20061 | -1,0 | -1,8 | -1,3 | -0,5 | 0,5 |

COM Noεμ. 2006 | -0,8 | -1,4 | -1,4 | -1,2 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 20051 | -2,3 | -2,0 | -1,4 | -1,2 | μ.δ.σ. |

Διαρθρωτικό αποτέλεσμα2 (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20063 | -1,0 | -1,8 | -1,3 | -0,5 | 0,5 |

COM Noεμ. 20064 | -0,8 | -1,4 | -1,4 | -1,2 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | -2,3 | -2,0 | -1,4 | -1,2 | μ.δ.σ. |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2006 | 18,7 | 18,4 | 19,2 | 19,0 | 17,7 |

COM Noεμ. 2006 | 18,7 | 18,9 | 19,6 | 19,8 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2005 | 19,2 | 19,9 | 19,8 | 18,9 | μ.δ.σ. |

Σημειώσεις: 1Οι υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής πραγματοποιήθηκαν βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα 2Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες γραμμές) πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. 3Δεν υπάρχουν έκτακτα και άλλα προσωρινά μέτρα στο πρόγραμμα. 4Δεν υπάρχουν έκτακτα και άλλα προσωρινά μέτρα στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006. 5Bάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 7,9%, 7,7%, 7,8% και 7,9% αντίστοιχα την περίοδο 2005-2008. Πηγή : Πρόγραμμα σύγκλισης(ΠΣ), φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 (COM), υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, "Εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση - Ένα έτος επίτευξης αποτελεσμάτων", 12.12.2006, COM(2006)816.

[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην ΕΕ, της 12.10.2006, COM (2006) 574 τελικό και έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων (2006), «Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση», Ευρωπαϊκή Οικονομία, τεύχος αριθ. 4/2006.

[4] «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.

[5] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[6] Ειδικότερα λείπουν στοιχεία ως προς τις συνιστώσες της προσαρμογής αποθεμάτων-ροών και τη συμβολή της εργασίας, του κεφαλαίου και του δείκτη παραγωγικότητας του συνόλου των συντελεστών παραγωγής στη δυνητική αύξηση του ΑΕΠ.