[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 7.2.2007

SEC(2007) 141 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7 ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας για την περίοδο 2006-2009

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Γενικό πλαισιο

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Η μεταρρύθμιση του συμφώνου το 2005, αφενός, αναγνώριζε τη χρησιμότητά του για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αφετέρου δε, αποσκοπούσε στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας υποβλήθηκε τον Μάιο του 2004. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη επί του προγράμματος στις 5 Ιουλίου 2004 επί τη βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο δύναται να τα εξετάσει.

Ιστορικό για την Αξιολόγηση του επικαιροποιημένου προγραμματος

Η Επιτροπή εξέτασε το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας, που υποβλήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2006, και εξέδωσε σύσταση για την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου επ’ αυτού (βλ. πλαίσιο για τα κυριότερα σημεία της αξιολόγησης).

Προκειμένου να σχηματισθεί μια εικόνα του πλαισίου εντός του οποίου αξιολογείται η δημοσιονομική στρατηγική του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης, στις παραγράφους που ακολουθούν περιγράφονται συνοπτικά τα εξής:

1. οι οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις κατά την τελευταία δεκαετία·

2. η κατάσταση της Πολωνίας βάσει του διορθωτικού σκέλους του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης (διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος)·

3. η πλέον πρόσφατη αξιολόγηση της κατάστασης της Πολωνίας βάσει του προληπτικού σκέλους του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης (περίληψη της γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης)· και

4. η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006.

Πρόσφατες οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις

Η Πολωνία είναι χώρα με υψηλή οικονομική ανάπτυξη, η οποία προσπαθεί να καλύψει την υστέρηση που παρουσιάζει και, πράγματι, έχει αρχίσει να γεφυρώνει την απόσταση που τη χωρίζει από την ΕΕ25 όσον αφορά το επίπεδο διαβίωσης. Παρά την έλλειψη εργατικού δυναμικού σε ορισμένους τομείς, η ανεργία είναι υψηλή, ενώ η συμμετοχή στην αγορά εργασίας είναι χαμηλή για τα δεδομένα της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τις γυναίκες. Πίσω από την ταχεία αύξηση των εξαγωγών βρίσκονται οι ξένες άμεσες επενδύσεις, οι οποίες ευνοούνται κυρίως από το μέχρι τώρα σχετικά χαμηλό εργατικό κόστος, μολονότι η τεχνολογική διάσταση των επενδύσεων έχει επίσης αναβαθμισθεί. Με βάση την πείρα του παρελθόντος, η Πολωνία καταγράφει μεγάλα ελλείμματα, άνω του 3% του ΑΕΠ. Το επίπεδο των δημόσιων δαπανών αποτελεί αιτία ανησυχίας, διότι οι υψηλές κοινωνικές δαπάνες ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις επιδόσεις της αγοράς εργασίας, μέσω της παροχής εσφαλμένων κινήτρων. Σε ό,τι αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα, η Πολωνία αποτελεί χώρα χαμηλού κινδύνου. Παρόλα αυτά, η παραμονή σε αυτή την κατηγορία θα απαιτήσει την απαρέγκλιτη εφαρμογή των βασικών στοιχείων της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, όπως είναι η εφαρμογή ενιαίων κανόνων για όλες τις κοινωνικές ομάδες.

Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για την Πολωνία

Στις 5 Ιουλίου 2004 το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση στην οποία διαπίστωνε την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Πολωνία κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 6. Συγχρόνως, το Συμβούλιο απηύθυνε σύσταση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7 σύμφωνα με την οποία το υπερβολικό έλλειμμα έπρεπε να διορθωθεί μέχρι το 2007, με τους εξής ετήσιους στόχους για το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης: 5,7% του ΑΕΠ το 2004, 4,2% του ΑΕΠ το 2005, 3,3% το 2006 και 1,5% του ΑΕΠ το 2007. Οι παραπάνω στόχοι δεν περικλείουν το δημοσιονομικό κόστος της μεταρρύθμισης των συντάξεων του 1999, το οποίο με βάση τις τότε εκτιμήσεις ανερχόταν σε 1,5% του ΑΕΠ ετησίως. Ειδικότερα, η Πολωνία έχει κάνει χρήση (και εξακολουθεί να κάνει χρήση) της μεταβατικής περιόδου (η οποία λήγει την άνοιξη του 2007) που ισχύει για την εφαρμογή της απόφασης της Eurostat, της 2ας Μαρτίου 2004, σχετικά με την τομεακή ταξινόμηση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων[2].

Στις 28 Νοεμβρίου 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 8, όπου ανέφερε ότι «η δράση που αναλήφθηκε από την Πολωνία σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004 σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 δεν είναι επαρκής για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος εντός της προθεσμίας που ορίστηκε στη σύσταση». Το ανωτέρω συμπέρασμα στηριζόταν επίσης στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, από τις οποίες προέκυπτε ότι το έλλειμμα του 2007, λαμβανομένου υπόψη και του αναθεωρημένου κόστους της μεταρρύθμισης των συντάξεων (σε περίπου 2% του ΑΕΠ ετησίως), αναμενόταν να ανέλθει σε 4% του ΑΕΠ.

Με βάση τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, το επόμενο στάδιο για τα κράτη μέλη που δεν έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα, όπως η Πολωνία, είναι η έκδοση νέας σύστασης του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7. Η Επιτροπή εγκρίνει τη σύσταση για την εν λόγω σύσταση του Συμβουλίου, η οποία λαμβάνει επιπλέον υπόψη τη νέα επικαιροποίηση του πολωνικού προγράμματος σύγκλισης, μαζί με τη συνημμένη σύσταση για την έκδοση από το Συμβούλιο γνώμης επί του νέου προγράμματος.

Η αξιολόγηση που διατυπώνεται στη γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο πρόγραμμα

Στις 14 Μαρτίου 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, για την περίοδο 2005-2008. Το Συμβούλιο επεσήμαινε ότι «το πρόγραμμα σύγκλισης προβλέπει κάποια πρόοδο, όχι όμως την αποτελεσματική διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2007, όπως απαιτεί η σύσταση του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004, και ότι η Επιτροπή σκοπεύει να συστήσει περαιτέρω μέτρα στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος όπως απαιτείται από το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης». Το Συμβούλιο κάλεσε την Πολωνία: «(i) να ενισχύσει την προσαρμογή ιδίως το 2006, με τη διάθεση τυχόν πλεονασματικών εσόδων ή κονδυλίων προερχόμενων από μη εκτελεσθείσες δαπάνες, για τη μείωση του ελλείμματος· (ii) να διασφαλίσει τα αποτελέσματα της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος· (iii) να ενισχύσει το θεσμικό πλαίσιο των δημόσιων οικονομικών συμπληρώνοντας το ονομαστικό όριο με άλλα μέτρα, όπως για παράδειγμα με έναν κανόνα ως προς τις μεσοπρόθεσμες δαπάνες».

Η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα με ταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006

Η έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων της Πολωνίας, που καταρτίστηκε στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, υποβλήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2006. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πολωνίας αναγνωρίζει ως βασικές προκλήσεις/προτεραιότητες τα εξής: την εξυγίανση και καλύτερη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών· την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας· την ανάπτυξη των υποδομών· τη διασφάλιση ανταγωνιστικού περιβάλλοντος στους τομείς δικτύου· τη δημιουργία και διατήρηση θέσεων εργασίας και τη μείωση της ανεργίας· και τη βελτίωση της προσαρμοστικότητας των εργαζομένων και των επιχειρήσεων μέσω των επενδύσεων στο ανθρώπινο κεφάλαιο.

Η αξιολόγηση του εν λόγω προγράμματος από την Επιτροπή (που εκδόθηκε στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης προόδου που συνέταξε τον Δεκέμβριο 2006[3]) έδειξε ότι η Πολωνία πραγματοποιεί περιορισμένη πρόοδο όσον αφορά την υλοποίηση του εθνικού της προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η Πολωνία αρχίζει να σημειώνει μεγάλη πρόοδο στον μικροοικονομικό τομέα, παρόλο που η εφαρμογή πολλών μέτρων βρίσκεται ακόμη στα αρχικά στάδια. Η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων στον μακροοικονομικό τομέα και στον τομέα της απασχόλησης είναι μέχρι σήμερα ανεπαρκής.

Πλαίσιο: Κυριότερα σημεία της αξιολόγησης Όπως απαιτεί το άρθρο 5 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σταθερότητας) και το άρθρο 9 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σύγκλισης) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, κατά την αξιολόγηση εξετάζεται: αν είναι ευλογοφανείς οι οικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) που καθόρισε το κράτος μέλος και αν η πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι κατάλληλη, αν τα μέτρα που λαμβάνονται ή/και προτείνονται για την τήρηση της πορείας προσαρμογής επαρκούν για την επίτευξη του ΜΔΣ κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, κατά την αξιολόγηση της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ, αν καταβάλλεται μεγαλύτερη προσπάθεια προσαρμογής σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, ενώ η προσπάθεια μπορεί να είναι πιο περιορισμένη σε περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας και, για τη ζώνη του ευρώ και κράτη μέλη του ΜΣΙ ΙΙ, αν το κράτος μέλος προβλέπει ετήσια βελτίωση του κυκλικά προσαρμοσμένου αποτελέσματος, μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, ίση προς 0,5% του ΑΕΠ ως ένδειξη προόδου για την επίτευξη του ΜΔΣ του, κατά τον προσδιορισμό της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ (για κράτη μέλη που δεν τον έχουν ακόμη επιτύχει) ή την προσωρινή απόκλιση από αυτόν (για κράτη μέλη που τον έχουν επιτύχει), αν εφαρμόζονται μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που οδηγούν άμεσα στην εξοικονόμηση πόρων μακροπρόθεσμα (μεταξύ άλλων, μέσω της αύξησης της δυνητικής ανάπτυξης) και, ως εκ τούτου, έχουν απτά αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών (υπό τον όρο ότι εξασφαλίζεται κατάλληλο περιθώριο ασφαλείας σε σχέση με την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ και εφόσον η δημοσιονομική θέση αναμένεται να επανέλθει στα επίπεδα του ΜΔΣ εντός της περιόδου του προγράμματος), με ιδιαίτερη προσοχή στις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος που εισάγουν πολυπυλωνικό σύστημα που περιλαμβάνει έναν υποχρεωτικό και πλήρως κεφαλαιοποιητικό πυλώνα, αν οι οικονομικές πολιτικές του κράτους μέλους παρουσιάζουν συνοχή με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. Η ευλογοφάνεια των μακροοικονομικών παραδοχών του προγράμματος αξιολογείται με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, χρησιμοποιώντας επίσης την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση του δυνητικού προϊόντος και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων. Η αξιολόγηση της συνεκτικότητας με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών πραγματοποιείται με βάση τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών στον τομέα των δημόσιων οικονομικών όπως παρουσιάζονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Κατά την αξιολόγηση εξετάζεται επίσης: η εξέλιξη του δείκτη χρέους και οι προοπτικές της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση του Συμβουλίου της 20ής Μαρτίου 2005 για τη «Βελτίωση της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης», πρέπει να αποτελούν αντικείμενο «αρκετής προσοχής […] κατά την εποπτεία των δημοσιονομικών θέσεων». Σε ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12ης Οκτωβρίου 2006, περιγράφεται η προσέγγιση που πρέπει να τηρείται κατά την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας[4], ο βαθμός συνοχής με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που υπέβαλε το κράτος μέλος στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Στο διαβιβαστικό σημείωμα της 7ης Ιουνίου 2005 προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών για την περίοδο 2005-2008, το Συμβούλιο ΕCOFIN δήλωσε ότι τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων πρέπει να παρουσιάζουν συνοχή με τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, η συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας[5], ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει μια κοινή διάρθρωση και τυποποιημένους πίνακες δεδομένων για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. |

- Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7 ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας για την περίοδο 2006-2009

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[6], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

5. Στις [27 Φεβρουαρίου 2007] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας για την περίοδο 2006-2009.

6. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ θα διαμορφωνόταν σε 5,4% το 2006 και ότι θα σταθεροποιηθεί σε γενικές γραμμές (σε περίπου 5¼% κατά μέσο όρο) κατά το υπόλοιπο της περιόδου αναφοράς του προγράμματος. Αξιολογούμενο με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα, το υπόψη σενάριο φαίνεται να στηρίζεται σε παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη οι οποίες είναι αξιόπιστες το 2007 και ευνοϊκές ακολούθως, ιδίως λόγω του ότι η αγορά εργασίας ενδέχεται να μη βελτιωθεί με την ταχύτητα που προβλέπεται στο πρόγραμμα. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό κρίνονται ρεαλιστικές, με τάση να είναι χαμηλές προς το τέλος του χρονικού ορίζοντα που καλύπτει το πρόγραμμα, εξαιτίας, μεταξύ άλλων, των αυξητικών πιέσεων επί των μισθών τις οποίες ασκεί η εντεινόμενη στενότητα στην αγορά εργασίας.

7. Στο πρόγραμμα σύγκλισης του Ιανουαρίου 2006, ο στόχος για το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2006 καθοριζόταν σε −2,6% του ΑΕΠ, οι φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής κάνουν λόγο για −2,2% του ΑΕΠ, ενώ το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Νοεμβρίου 2006 περιέχει την εκτίμηση ότι το 2006 το έλλειμμα αυτό διαμορφώθηκε στο −1,9% του ΑΕΠ. Το καλύτερο από το αναμενόμενο πραγματικό ύψος του ελλείμματος είναι κυρίως αποτέλεσμα της ατελούς εκτέλεσης προγραμματισμένων δαπανών (ιδίως κοινωνικών μεταβιβάσεων και δημόσιων επενδύσεων), ενώ η αύξηση των εσόδων αποδίδεται κυρίως στην εντονότερη της αναμενόμενης ανάπτυξη της οικονομίας. Στα παραπάνω αριθμητικά δεδομένα για το έλλειμμα δεν περιλαμβάνεται το κόστος της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, που εκτιμάται σε περίπου 2% του ΑΕΠ το 2006, σε συμφωνία με τη μεταβατική περίοδο που ισχύει για την εφαρμογή της απόφασης της Eurostat, της 2ας Μαρτίου 2004, σχετικά με την ταξινόμηση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων[7] , που λήγει την άνοιξη του 2007. Βασικός στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής του επικαιροποιημένου προγράμματος του Νοεμβρίου 2006 είναι η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007 μέσω της εκπλήρωσης των προϋποθέσεων εφαρμογής της διάταξης του αναμορφωμένου συμφώνου η οποία επιτρέπει την αφαίρεση ενός μέρους του κόστους της μεταρρύθμισης του συστήματος συνταξιοδότησης. Για τα επόμενα έτη, το πρόγραμμα προβλέπει σταδιακή μείωση του ελλείμματος και την επίτευξη της σχετικής τιμής αναφοράς (3% του ΑΕΠ) το 2009.

8. Το έλλειμμα προβλέπεται να συρρικνωθεί κατά 0,4 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ ετησίως (0,3 εκατοστιαίας μονάδας αν συνυπολογισθεί το κόστος της μεταρρύθμισης του συστήματος συνταξιοδότησης), από 1,9% του ΑΕΠ το 2006 σε 0,6% του ΑΕΠ το 2009. Το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να βελτιωθεί από 0,5% του ΑΕΠ το 2006 σε 1,7% του ΑΕΠ το 2009. Αν συνυπολογισθούν οι συνέπειες της προαναφερθείσας απόφασης της Eurostat, το έλλειμμα που προβλέπεται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα αναμένεται να βελτιωθεί από 3,9% του ΑΕΠ το 2006 σε 2,9% το 2009. Η προσαρμογή σχεδιάζεται να στηριχθεί στο σκέλος των εσόδων το 2007 (αύξηση του δείκτη εσόδων κατά 0,6 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ με διατήρηση του δείκτη δαπανών σε σχεδόν σταθερό επίπεδο) και να στηριχθεί σε μεγάλο βαθμό στο σκέλος των δαπανών την περίοδο 2008-2009, ούτως ώστε να εξουδετερωθεί με το παραπάνω η μεγάλη μείωση του δείκτη εσόδων (μέση ετήσια μείωση του δείκτη δαπανών κατά 1,6 εκατοστιαίες μονάδες η οποία αφορά κυρίως την κατανάλωση και τις κοινωνικές μεταβιβάσεις• ο δείκτης εσόδων εμφανίζει μέση μείωση κατά 1,2 εκατοστιαίες μονάδες, η οποία οφείλεται πρωτίστως σε περικοπή των κοινωνικών εισφορών και σε διάφορες αλλαγές του συστήματος φορολογίας, οι οποίες δεν διευκρινίζονται σε όλες τις περιπτώσεις με πληρότητα). Σε σύγκριση με το προηγούμενο πρόγραμμα, οι στόχοι για το έλλειμμα έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω με γνώμονα την κατά πολύ εντονότερη ανάπτυξη της οικονομίας και την καλύτερη από την αναμενόμενη επίδοση που καταγράφτηκε το 2006.

9. Το διαρθρωτικό αποτέλεσμα (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα χωρίς έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα), υπολογιζόμενο βάσει της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας, προβλέπεται να βελτιωθεί από περίπου −2% του ΑΕΠ το 2006 σε −¾% του ΑΕΠ το 2009, στα τέλη της περιόδου αναφοράς του προγράμματος (χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το κόστος της μεταρρύθμισης του συστήματος συνταξιοδότησης). Όπως και στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) που καθορίζεται στο πρόγραμμα είναι διαρθρωτικό έλλειμμα ίσο προς 1% του ΑΕΠ, που σύμφωνα με το πρόγραμμα δεν επιδιώκεται να επιτευχθεί εντός της περιόδου αναφοράς του προγράμματος. Δεδομένου ότι ο ΜΔΣ είναι απαιτητικότερος από το σχετικό ελάχιστο όριο (που εκτιμάται ως έλλειμμα 1½% του ΑΕΠ περίπου), η επίτευξή του αναμένεται να επιτρέψει την εκπλήρωση του στόχου δημιουργίας περιθωρίου ασφαλείας προς αποτροπή της εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο ΜΔΣ αντικατοπτρίζει επαρκώς τον δείκτη χρέους και την μέση αύξηση του δυνητικού προϊόντος μακροπρόθεσμα.

10. Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να αποδειχθούν χειρότερα από τους στόχους που τίθενται γι’ αυτά στο πρόγραμμα. Οι κίνδυνοι απορρέουν κυρίως από το ευνοϊκό μακροοικονομικό σενάριο για την περίοδο 2008-2009, από τις σοβαρές αβεβαιότητες όσον αφορά την ουσιαστική υλοποίηση των σχεδιαζόμενων μεταρρυθμίσεων, καθώς και από την έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τα μέτρα που θα πλαισιώσουν τη σχεδιαζόμενη συγκράτηση των δαπανών και τα οποία φαίνεται να βρίσκονται ακόμη στο αρχικό στάδιο σύλληψής τους. Επομένως, τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι τώρα δεν κρίνονται επαρκή, ενώ τα μέτρα που σχεδιάζονται χρήζουν ενίσχυσης, προκειμένου να επιτευχθεί το συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

11. Με γνώμονα την ανωτέρω εκτίμηση κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος κρίνεται μη συμβατός με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007, όπως συνέστησε το Συμβούλιο. Επιπλέον, οι δημοσιονομικοί στόχοι δεν παρέχουν επαρκές περιθώριο ασφάλειας ώστε το έλλειμμα να μην υπερβεί το όριο 3% του ΑΕΠ υπό κανονικές μακροοικονομικές διακυμάνσεις καθ’ όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Κατά τα έτη που έπονται της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος, ο συναγόμενος από το πρόγραμμα ρυθμός της διαρθρωτικής προσαρμογής ενόψει της επίτευξης του ΜΔΣ είναι σκόπιμο να ενισχυθεί μέσω της αξιοποίησης της καλής οικονομικής συγκυρίας και ενδείκνυται να θεσπισθούν μέτρα που να ασκούν θετική επίδραση προς αυτή την κατεύθυνση.

12. Υπολογίζεται ότι το 2006 το ακαθάριστο δημόσιο χρέος ανήλθε σε 42,0% του ΑΕΠ, ήταν δηλαδή πολύ κατώτερο του 60% του ΑΕΠ, που αποτελεί την τιμή αναφοράς βάσει της συνθήκης. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι ο δείκτης χρέους θα μειωθεί κατά 1,4 εκατοστιαίες μονάδες κατά την περίοδο που καλύπτει το πρόγραμμα. Αν συνυπολογισθούν οι συνέπειες της προαναφερθείσας απόφασης της Eurostat, το ακαθάριστο δημόσιο χρέος αναμένεται να αυξηθεί από 48,9% το 2006 σε 50,2% το 2009.

13. Οι μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές συνέπειες της δημογραφικής γήρανσης στην Πολωνία είναι οι χαμηλότερες στην ΕΕ• συγκεκριμένα, οι δαπάνες που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού αναμένεται να μειωθούν, εν μέρει χάρη στο ότι η μεταρρύθμιση του συστήματος συνταξιοδότησης θα έχει ως αποτέλεσμα σημαντική μείωση των δαπανών, υπό την προϋπόθεση της πλήρους υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων στον τομέα των συντάξεων. Η αρχική δημοσιονομική θέση, καίτοι ελαφρώς βελτιωμένη σε σύγκριση με το 2005, εξακολουθεί να συνιστά απειλή για τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η μακροπρόθεσμη δημοσιονομική επίδραση της δημογραφικής γήρανσης, ενώ η περαιτέρω δημοσιονομική εξυγίανση θα συνεισέφερε στη συγκράτηση των κινδύνων που απειλούν τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Συνολικά, η Πολωνία φαίνεται να αντιμετωπίζει χαμηλό κίνδυνο σε σχέση με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

14. Το πρόγραμμα σύγκλισης περιλαμβάνει ποιοτική αξιολόγηση της συνολικής επίδρασης των μεταρρυθμίσεων που απαριθμούνται στην έκθεση εφαρμογής του Οκτωβρίου 2006 με αντικείμενο το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων εντός του πλαισίου της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής. Επιπλέον, παρέχει ορισμένα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με το άμεσο δημοσιονομικό κόστος ή την εξοικονόμηση πόρων που συνεπάγονται οι κυριότερες μεταρρυθμίσεις οι οποίες προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, ενώ οι δημοσιονομικές προβλέψεις που περιλαμβάνει φαίνεται να λαμβάνουν υπόψη τις δημοσιονομικές επιπτώσεις των δράσεων που περιγράφονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Τα προβλεπόμενα στο πρόγραμμα σύγκλισης μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών φαίνεται να συμβαδίζουν με τα μέτρα που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, αμφότερα τα προγράμματα προβλέπουν τη μέχρι ενός σημείου εναρμόνιση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης των αγροτών με το αντίστοιχο γενικής ισχύος εθνικό σύστημα, τη σταδιακή εναρμόνιση των επιδομάτων αναπηρίας με το αναμορφωμένο σύστημα συνταξιοδότησης και την υλοποίηση της αποφασισθείσας δέσμης εγγυημένων ιατρικών υπηρεσιών.

15. Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος συμβαδίζει εν μέρει με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Ειδικότερα, τα μέτρα που έχουν ληφθεί με στόχο τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος κρίνονται ανεπαρκή.

16. Σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις παροχής δεδομένων που καθορίζονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρέχει όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα από τα προαιρετικά δεδομένα[8] .

Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι το πρόγραμμα προβλέπει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007, αλλά ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα δεν φαίνονται επαρκή, ενώ τα σχεδιαζόμενα μέτρα φαίνονται ανεπαρκή για την επίτευξη του ανωτέρω αποτελέσματος. Μολονότι για τα επόμενα έτη το πρόγραμμα προβλέπει ότι θα συντελεσθεί η δέουσα πρόοδος ενόψει της επίτευξης του ΜΔΣ με βάση την ύπαρξη προοπτικής για έντονη οικονομική ανάπτυξη, υφίστανται σοβαροί κίνδυνοι για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και τη διάρκεια της προσαρμογής.

Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση και λαμβανομένης υπόψη της νέας σύστασης με αποδέκτη την Πολωνία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, η οποία εξεδόθη από το Συμβούλιο στις [27 Φεβρουαρίου 2007] δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της συνθήκης, η Πολωνία καλείται:

- (i) να ενισχύσει την προσαρμογή με σκοπό να διασφαλισθεί η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007 σε συμφωνία με τη νέα σύσταση δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7·

- (ii) να επωφεληθεί της ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας και να επιταχύνει τον ρυθμό προσαρμογής ενόψει της επίτευξης του ΜΔΣ μετά τη σχεδιαζόμενη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, με τον προσδιορισμό και την εφαρμογή επιπρόσθετων μέτρων, ιδίως για το σκέλος των δαπανών, τα οποία απαιτούνται για την πραγμάτωση της σχεδιαζόμενης προσαρμογής.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων 1

2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Πραγματικό ΑΕΠ (% μεταβολής) | ΠΣ Noέμ. 2006 | 3,5 | 5,4 | 5,1 | 5,1 | 5,6 |

COM Noέμ. 2006 | 3,2 | 5,2 | 4,7 | 4,8 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 2006 | 3,3 | 4,3 | 4,6 | 5,0 | μ.δ.σ. |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Noέμ. 2006 | 2,2 | 1,4 | 2,1 | 2,5 | 2,5 |

COM Noέμ. 2006 | 2,2 | 1,4 | 2,5 | 2,8 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 2006 | 2,2 | 1,5 | 2,2 | 2,5 | μ.δ.σ. |

Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμ. 20062 | −0,4 | 0,5 | 0,5 | 0,3 | 0,4 |

COM Νοέμ. 20066 | −0,3 | 0,4 | 0,3 | 0,1 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 20062 | 0,1 | 0,3 | 0,3 | 0,6 | μ.δ.σ. |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noέμ. 2006 | −2,5 | −1,9 | −1,4 | −1,0 | −0,6 |

COM Noέμ. 2006 | −2,5 | −2,2 | −2,0 | −1,8 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 2006 | −2,9 | −2,6 | −2,2 | −1,9 | μ.δ.σ. |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noέμ. 2006 | 0,1 | 0,5 | 1,0 | 1,4 | 1,7 |

COM Noέμ. 2006 | 0,1 | 0,2 | 0,4 | 0,6 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 2006 | −0,3 | −0,2 | 0,3 | 0,6 | μ.δ.σ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμ. 20062 | −2,4 | −2,1 | −1,6 | −1,1 | −0,7 |

COM Noέμ. 2006 | −2,3 | −2,3 | −2,1 | −1,8 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 20062 | −2,9 | −2,7 | −2,3 | −2,1 | μ.δ.σ. |

Διαρθρωτικό αποτέλεσμα3 (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμ. 20064 | −2,4 | −2,1 | −1,6 | −1,1 | −0,7 |

COM Νοέμ. 20065 | −2,3 | −2,3 | −2,1 | −1,8 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 2006 | −2,1 | −2,7 | −2,4 | −2,1 | μ.δ.σ. |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noέμ. 2006 | 41,9 | 42,0 | 42,1 | 41,4 | 40,6 |

COM Noέμ. 2006 | 42,0 | 42,4 | 43,1 | 42,7 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Ιαν. 2006 | 42,5 | 45,0 | 45,3 | 45,4 | μ.δ.σ. |

Σημ.: 1Οι δημοσιονομικές προβλέψεις δεν συμπεριλαμβάνουν τον αντίκτυπο της απόφασης της Eurostat, της 2ας Μαρτίου 2004, σχετικά με την ταξινόμηση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων, η οποία πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι τον χρόνο υποβολής της κοινοποίησης της ανοίξεως του 2007. Λαμβάνοντας υπόψη και τον αντίκτυπο αυτόν, το αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα εκτιμάται σε -4,3% του ΑΕΠ το 2005, -3,9% το 2006, -3,4% το 2007, -3,1% το 2008 και -2,9% το 2009, ενώ το ακαθάριστο δημόσιο χρέος εκτιμάται σε 47,3% του ΑΕΠ το 2005, 48,9% το 2006, 50,0% το 2007, 50,3% το 2008 και 50,2% το 2009. 2Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής με βάση τα στοιχεία που παρέχονται στο πρόγραμμα. 3Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες στήλες) πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. 4Δεν υπάρχουν έκτακτα και άλλα προσωρινά μέτρα στο πρόγραμμα. 5Δεν υπάρχουν έκτακτα και άλλα προσωρινά μέτρα στις προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του φθινοπώρου 2006. 6Με βάση εκτιμώμενη δυνητική ανάπτυξη 4,1%, 4,4%, 4,8% και 5,0%, αντιστοίχως, την περίοδο 2005-2008. Πηγή : Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ), φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 (COM), υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Βλ. τις ανακοινώσεις τύπου της Eurostat αριθ. 30/2004 της 2ας Μαρτίου 2004 και αριθ. 117/2004 της 23ης Σεπτεμβρίου 2004.

[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, "Εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση - Ένα έτος επίτευξης αποτελεσμάτων", 12.12.2006, COM(2006)816.

[4] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην ΕΕ, της 12.10.2006, COM (2006) 574 τελικό και έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων (2006), «Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση», Ευρωπαϊκή Οικονομία, τεύχος αριθ. 4/2006.

[5] «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.

[6] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[7] Βλ. τις ανακοινώσεις τύπου της Eurostat αριθ. 30/2004 της 2ας Μαρτίου 2004 και αριθ. 117/2004 της 23ης Σεπτεμβρίου 2004.

[8] Συγκεκριμένα, δεν περιλαμβάνονται τα στοιχεία για την απασχόληση σε δεδουλευμένες ώρες και για την παραγωγικότητα της εργασίας ως ΑΕΠ ανά δεδουλευμένες ώρες. Επίσης δεν διευκρινίζονται οι συνεισφορές στη δυνητική ανάπτυξη της οικονομίας.