[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 18.7.2007

COM(2007) 409 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς κινητής τηλεόρασης

{SEC(2007) 980}{SEC(2007) 981}

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς κινητής τηλεόρασης

1. Κινητή τηλεοραση: μια νεα ευκαιρια για την ΕΕ

Ως κινητή τηλεόραση νοείται η μετάδοση οπτικοακουστικού περιεχομένου σε κινητή συσκευή[1]. Η κινητή τηλεόραση διαθέτει τη δυναμική να μεταβάλει εκ βάθρων τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές βιώνουν την τηλεόραση και τις οπτικοακουστικές υπηρεσίες. Προσφέρει τη δυνατότητα θέασης οποιουδήποτε περιεχομένου, οποτεδήποτε, οπουδήποτε και επίσης παρέχει έναν νέο κόσμο διαδραστικότητας/διαλογικότητας, όπου η κατανάλωση παραδοσιακού και κατ' αίτηση δημιουργικού περιεχομένου συμπληρώνεται από υπηρεσίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες και τις προτιμήσεις κάθε καταναλωτή. Η κινητή τηλεόραση βρίσκεται στο σταυροδρόμι δύο ισχυρών κοινωνικών τάσεων: του μεγαλύτερου βαθμού κινητικότητας και των νέων μορφών πρόσβασης στο περιεχόμενο των μέσων επικοινωνίας. Θα μπορούσε κατά συνέπεια να αποτελέσει μία από τις επόμενες καταναλωτικές τεχνολογίες με υψηλό βαθμό ανάπτυξης.

Συγκεράζοντας τις προσωπικές κινητές επικοινωνίες, μία από τις πλέον δυναμικές ευρωπαϊκές αγορές, και το οπτικοακουστικό περιεχόμενο, η κινητή τηλεόραση βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των καινοτόμων υπηρεσιών υψηλής αξίας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η αγορά αυτή θα μπορούσε το 2011 να κυμαίνεται μεταξύ 7 και 20 δισεκατ. ευρώ, με 200 έως 500 εκατομμύρια πελάτες παγκοσμίως[2]. Αποτελεί παράδειγμα ψηφιακής σύγκλισης, μια έννοια που βρίσκεται στον πυρήνα της στρατηγικής i2010 της Επιτροπής για την κοινωνία της πληροφορίας. Η ψηφιακή σύγκλιση αποφέρει στην Ευρώπη νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες, νέες θέσεις απασχόλησης και νέες υπηρεσίες για τους καταναλωτές, συμβάλλοντας στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και ευημερία σύμφωνα με την ανανεωμένη στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, καθώς και με τις δράσεις που έχουν εγκριθεί από το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2006. Η ανάπτυξη της κινητής τηλεόρασης ταιριάζει απόλυτα με τους στόχους που περιλαμβάνονται στην Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Lahti με τίτλο «Μια θετικά διακείμενη προς τις καινοτομίες και σύγχρονη Ευρώπη»[3].

Οι ευρωπαίοι κατασκευαστές εξοπλισμού καθώς και οι πάροχοι υπηρεσιών διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στις δοκιμές και στην έναρξη της εμπορικής εκμετάλλευσης της κινητής τηλεόρασης σε ολόκληρο τον κόσμο. Στην ΕΕ όμως ήταν αργή μέχρι στιγμής η εγκαινίαση και η εξάπλωση υπηρεσιών κινητής τηλεόρασης. Σημαντική πρόοδο έχουν σημειώσει ανταγωνιστές από τους κύριους εταίρους της Ευρώπης, ιδίως στην Ασία και τις ΗΠΑ, και η Ευρώπη κινδυνεύει να απολέσει το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα σε κινητές υπηρεσίες[4] και να παρέλθει αναξιοποίητη μια μείζων ευκαιρία για ανάπτυξη και καινοτομία, εφόσον δεν επιτευχθεί, σε ολόκληρη την Ευρώπη, επαρκής δυναμική, συνδυασμένη με τον κατάλληλο βαθμό συντονισμού.

Για αυτόν τον λόγο είναι αναγκαία η κατάστρωση σχεδίου για την Ευρώπη. Η αγορά της κινητής τηλεόρασης παραμένει ακόμα σε πολύ πρώιμο στάδιο: το 2006 απετέλεσε καμπή από την άποψη πιλοτικών έργων και εξαγγελιών· το 2007, έχει ξεκινήσει η εμπορική εκμετάλλευση στην Ιταλία και στη Φινλανδία και σε μικρότερη έκταση στη Γερμανία και το ΗΒ, ενώ προγραμματίζεται να αρχίσει σε εθνική κλίμακα στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ισπανία. Η εξάπλωση είναι όμως βραδύτατη λόγω τεχνολογικών και κανονιστικών αβεβαιοτήτων. Το 2008 θεωρείται γενικά καθοριστικό έτος για την εξάπλωση της κινητής τηλεόρασης στην ΕΕ, εξαιτίας σημαντικών αθλητικών γεγονότων, όπως το Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου και οι Ολυμπιακοί Αγώνες, που θα αποτελέσουν μοναδική ευκαιρία για την τόνωση του ενδιαφέροντος των καταναλωτών και την υιοθέτηση των νέων υπηρεσιών από αυτούς. Η παροχή στους ευρωπαίους πολίτες της δυνατότητας πρόσβασης σε αυτές τις καινοτόμες υπηρεσίες εντός του 2008 και η εξασφάλιση της συμμετοχής των ευρωπαϊκών εταιρειών σε αυτήν την καινοτομία συνιστούν στόχους δημοσίου συμφέροντος που αιτιολογούν την προορατική προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το κλειδί για την επιτυχή εξάπλωση αυτών των καινοτόμων υπηρεσιών στην ΕΕ αποτελεί η δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος που θα προσφέρει στους φορείς εκμετάλλευσης και στους καταναλωτές τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τα οφέλη της εσωτερικής αγοράς και να επιτύχουν τις απαραίτητες οικονομίες κλίμακας.

Η μετάδοση κινητής τηλεόρασης μπορεί να λάβει διάφορες μορφές: τηλεόραση σε απευθείας μετάδοση, ετεροχρονισμένη θέαση ή θέαση κατ’ αίτηση. Η μετάδοση υπηρεσιών κινητής τηλεόρασης μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω διαφόρων δικτύων, συμπεριλαμβανομένων του δικτύου κινητών κυψελοειδών επικοινωνιών, της επίγειας, της δορυφορικής και της διαδικτυακής εκπομπής. Σκόπιμη είναι η διάκριση μεταξύ μονοεκπομπής («από έναν σε έναν») και ευρυεκπομπής («από έναν σε πολλούς») κινητής τηλεόρασης[5]. Για τους σκοπούς της παρούσας Ανακοίνωσης και της Αξιολόγησης του Αντίκτυπου που τη συνοδεύει, ως «κινητή τηλεόραση» νοούνται αποκλειστικά οι υπηρεσίες κινητής τηλεόρασης επίγειας (ευρυ)εκπομπής . Ο λόγος για την επιλογή αυτή είναι ότι υπάρχει ήδη το πλαίσιο μέτρων πολιτικής και κανονιστικών ρυθμίσεων για υπηρεσίες μέσω υφιστάμενων δικτύων κινητών επικοινωνιών και ότι οι υπηρεσίες αυτές έχουν αναπτυχθεί αρκετά στην ΕΕ, ως μέρος των προϊόντων που προσφέρουν οι περισσότεροι φορείς εκμετάλλευσης τρίτης γενιάς. Εξάλλου, η ταυτόχρονη παροχή του ιδίου περιεχομένου σε ευρύ αριθμό χρηστών είναι δυνατή μόνον μέσω (ευρυ)εκπομπής, τρόπος που αποτελεί άρα το κλειδί για να επιτευχθεί η μαζική εξάπλωση των υπηρεσιών κινητής τηλεόρασης. Σημαντική πλατφόρμα για εφαρμογές κινητής τηλεόρασης μπορούν επίσης να αποτελέσουν και οι κινητές δορυφορικές υπηρεσίες ( Mobile Satellite Services , MSS). Οι υπηρεσίες αυτές αντιμετωπίζουν, ωστόσο, προβλήματα διαφορετικά από τις κινητές επίγειες υπηρεσίες, τα οποία εξετάζονται σε χωριστή πρωτοβουλία της Επιτροπής[6].

2. Καίριοι παραγοντεσ επιτυχιασ

Το 2006, η Επιτροπή ξεκίνησε διάλογο με τους ενδιαφερόμενους, με σκοπό τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των θεμάτων που σχετίζονται με τις αναδυόμενες υπηρεσίες κινητής τηλεόρασης. Συγκεκριμένα, οι υπηρεσίες της Επιτροπής διευκόλυναν τη συγκρότηση ομάδας που να καλύπτει όλον τον κλάδο, το Ευρωπαϊκό συμβούλιο κινητών ρ/τ εκπομπών ( European Mobile Broadcasting Council – EMBC) , φόρουμ που συγκεντρώνει, για πρώτη φορά, όλους τους κύριους συντελεστές του κλάδου, μεταξύ των οποίων οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς, οι κατασκευαστές, οι πάροχοι περιεχομένου και οι φορείς εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιών. Το EMBC εξέδωσε συστάσεις για τον κλάδο, τον Μάρτιο του 2007. Πραγματοποιήθηκαν επίσης τακτικές διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη σε επιμέρους θέματα, στο πλαίσιο θεσμικών φόρουμ, όπως η ομάδα για την πολιτική ραδιοφάσματος, η επιτροπή ραδιοφάσματος και η επιτροπή επικοινωνιών[7]. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να διαβουλεύεται με τους ενδιαφερόμενους, συμπεριλαμβανομένων των οργανισμών των καταναλωτών, και θα ζητήσει από τον κλάδο να συνεχίσει τις εργασίες του στο θέμα της διαλειτουργικότητας, ιδίως όσον αφορά τη μετάδοση και το επίπεδο υπηρεσίας.

Ως αποτέλεσμα της εν λόγω διαβούλευσης εντοπίστηκαν τρεις κύριοι παράγοντες ως νευραλγικοί για την επιτυχή εγκαινίαση της κινητής τηλεόρασης:

- τεχνικές πτυχές (πρότυπα/διαλειτουργικότητα)·

- περιβάλλον κανονιστικών ρυθμίσεων που προάγει την καινοτομία και τις επενδύσεις·

- εξασφάλιση ποιοτικού φάσματος για υπηρεσίες κινητής τηλεόρασης.

2.1. Τεχνικές πτυχές (πρότυπα/διαλειτουργικότητα)

Συμφωνία επί κοινού τεχνικού προτύπου για την κινητή τηλεόραση θα απέφερε σημαντικά πλεονεκτήματα για τους ευρωπαίους καταναλωτές και τον κλάδο. Το κοινό πρότυπο θα παρείχε βεβαιότητα στους συμμετέχοντες στην αλυσίδα αξίας της κινητής τηλεόρασης – κατασκευαστές εξοπλισμού, φορείς ανάπτυξης εφαρμογών, ραδιοτηλεοπτικοί φορείς, συσσωρευτές περιεχομένου, φορείς εκμετάλλευσης κινητών επικοινωνιών – για την λήψη αποφάσεων τεχνολογικής φύσης. Επενδύσεις στην παραγωγή εξοπλισμού και στην ανάπτυξη υπηρεσιών προϋποθέτουν απαραιτήτως προβλέψιμο επιχειρηματικό περιβάλλον, το οποίο θα συμβάλει στην επίτευξη των οικονομιών κλίμακας που απαιτούνται για τη δρομολόγηση των υπηρεσιών. Η προσφορά εξοπλισμού και υπηρεσιών και η μείωση των τιμών θα τονώσουν τη ζήτηση, η οποία στη συνέχεια θα συμβάλει στην επίτευξη της κρίσιμης μάζας, ώστε να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των επιχειρηματικών μοντέλων της κινητής τηλεόρασης .

Η παγκόσμια επιτυχία του συστήματος GSM, που καθιέρωσε παγκοσμίως την Ευρώπη ως ηγετική δύναμη στις κινητές επικοινωνίες, καταδεικνύει τα οφέλη που μπορούν να προκύψουν όταν όλοι οι συντελεστές του κλάδου συμφωνούν στην ανάπτυξη μιας νέας υπηρεσίας βασισμένης σε κοινό πρότυπο. Ευρύτερη συμφωνία επί κοινών προτύπων επικρατεί επίσης στο πεδίο των ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών. Σήμερα, σε κάθε ψηφιακή πλατφόρμα (ευρυ)εκπομπής στην Ευρώπη, οι τεχνικές μετάδοσης βασίζονται στα αντίστοιχα πρότυπα της οικογένειας προτύπων DVB[8], τα οποία προωθεί δυναμικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο των σχέσεών της με τις τρίτες χώρες και υποστηρίζονται από την ευρωπαϊκή έρευνα. Η συναίνεση επί κοινού προτύπου θα διευκόλυνε την δυνατότητα του δέκτη κινητής τηλεόρασης να λειτουργεί σε οποιοδήποτε δίκτυο εκπομπών κινητής τηλεόρασης στην Ευρώπη, διευρύνοντας τη βάση εμπιστοσύνης των καταναλωτών. Οι φορείς υλοποίησης της κινητής τηλεόρασης θα δυσκολεύονται λιγότερο κατά τις τεχνολογικές επιλογές τους. Η επιτυχής εξάπλωση των υπηρεσιών κινητής τηλεόρασης στην Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και τις ΗΠΑ εξαρτάται από ενιαίο πρότυπο.

Επί του παρόντος, παρατηρείται κίνδυνος κατακερματισμού της εσωτερικής αγοράς στην Ευρώπη , επειδή υπάρχουν διάφορες τεχνολογίες κινητής τηλεόρασης για διαφορετικές πλατφόρμες, με ενδεχόμενο να μην υλοποιηθούν τα οφέλη που περιγράφηκαν παραπάνω. Από τις επίγειες ψηφιακές τεχνολογίες[9] που έχουν δοκιμαστεί και έχει αρχίσει η εφαρμογή τους για την εμπορική εκμετάλλευση, το πρότυπο DVB-H [10] είναι αυτό που χρησιμοποιείται στις περισσότερες χώρες και επικρατεί η άποψη ότι συνιστά ανοικτό και αξιόπιστο πρότυπο. Έχει επίσης δοκιμαστεί και χρησιμοποιείται για την εμπορική εκμετάλλευση το πρότυπο T-DMB [11]. Στην Ευρώπη αρχίζουν να δοκιμάζονται και άλλες τεχνολογίες[12].

Η Επιτροπή ευνοεί κατευθυνόμενες από τον κλάδο προσεγγίσεις για τον ορισμό προτύπων και σε θέματα διαλειτουργικότητας, ιδίως στην περίπτωση των ταχέως εξελισσόμενων τεχνολογιών. Στην περίπτωση της κινητής τηλεόρασης, το EMBC αναγνώρισε τα προτερήματα της συμφωνίας επί κοινού προτύπου, μέσω των οποίων θα μπορούσαν να προκύψουν σημαντικές οικονομίες κλίμακας στην Ευρώπη. Ωστόσο, το EMBC δεν πρότεινε κοινό πρότυπο. Επομένως απαιτείται εν προκειμένω να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες. Λαμβάνοντας υπόψη την παρούσα κατάσταση, το DVB-H παρουσιάζεται ως ο ισχυρότερος διεκδικητής για την μελλοντική εξάπλωση της επίγειας κινητής τηλεόρασης στην Ευρώπη. Πρόκειται ήδη για το ευρύτερα διαδεδομένο πρότυπο στην Ευρώπη, που εξάλλου κερδίζει έδαφος παγκοσμίως. Περίπου 40 πιλοτικά δίκτυα DVB-H έχουν υλοποιηθεί για δοκιμές σε ολόκληρο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της Ασίας. Οι 25 από αυτές τις δοκιμαστικές εφαρμογές έχουν υλοποιηθεί στην Ευρώπη. Στην ΕΕ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δοκιμές σε 15 κράτη μέλη, με πρωτοπόρο την Ιταλία στην εμπορική εγκαινίαση υπηρεσιών DVB-H, επίκειται δε να ακολουθήσει η Φινλανδία. Η Γαλλία, η Γερμανία και η Ισπανία επίσης δραστηριοποιούνται για να αρχίσει η λειτουργία δικτύων DVB-H, εντός του 2007.

Ποικίλουν οι λόγοι για τους οποίους οι συντελεστές της αγοράς έχουν επιλέξει το DVB-H στην Ευρώπη. Το πρότυπο αυτό είναι πλήρως συμβατό με το προγενέστερο DVB-T. Τούτο έχει ιδιαίτερη σημασία στο ευρωπαϊκό τοπίο της μετάβασης προς τις ψηφιακές εκπομπές, δεδομένου ότι το DVB-T χρησιμοποιείται παντού στην Ευρώπη για την επίγεια ψηφιακή μετάδοση. Εξάλλου, όσον αφορά την τεχνογνωσία, οι φορείς εκμετάλλευσης δικτύων διαθέτουν πείρα στην κατασκευή και λειτουργία δικτύων DVB-T. Η πλειονότητα των κατασκευαστών στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Ασία προτείνουν λύσεις με εξοπλισμό και συστήματα DVB-H, δεδομένου ότι πρόκειται για πλήρως τυποποιημένο σύστημα.

Η Επιτροπή θεωρεί κατά συνέπεια ότι το DVB-H θα αποτελέσει τη βάση για την επιτυχή εγκαινίαση και εξάπλωση των υπηρεσιών επίγειας κινητής τηλεόρασης στην ΕΕ. Θα ενθαρρύνει τον διάλογο στον κλάδο, ώστε να καταστεί δυνατόν να επιτευχθεί ευρύτερη συναίνεση ως προς τις υλοποιήσεις με DVB-H. Για να προωθήσει αυτή τη συναίνεση, η Επιτροπή προτίθεται να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για να προστεθεί το DVB-H στον κατάλογο των προτύπων [13] που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης[14]. Η προσθήκη του DVB-H θα συνεπαγόταν την απαίτηση προς τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν τη χρήση του DVB-H για την παροχή υπηρεσιών επίγειας κινητής τηλεόρασης. Η Επιτροπή καλεί τον κλάδο να εξασφαλίσει χωρίς καθυστέρηση[15] τη διευθέτηση κάθε εκκρεμούντος θέματος που αφορά δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας σχετικά με το DVB-H. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση στην ΕΕ και ενδέχεται να υποβάλει προτάσεις στα μέσα του 2008, συμπεριλαμβανομένων, εάν χρειαστεί, μέτρων για την υποχρεωτική επιβολή ανοιχτού προτύπου[16].

Επιπλέον, σημαντικός στόχος παραμένει η διαλειτουργικότητα. Όπως έχει καταδειχθεί εμπειρικά, ιδίως στο πεδίο της διαλογικής τηλεόρασης, κοινό πρότυπο δεν επαρκεί αφεαυτό για την εξασφάλιση της διαλειτουργικότητας, ιδίως σε επίπεδα υψηλότερα από τη φυσική μεταφορά του σήματος. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θα ενθαρρύνει τους ενδιαφερόμενους να συνενεργούν με κοινό στόχο τη μεγιστοποίηση της πρόσβασης των καταναλωτών σε υπηρεσίες, βασιζόμενοι ιδίως σε ανοικτά πρότυπα.

2.2. Περιβάλλον κανονιστικών ρυθμίσεων που προάγει την καινοτομία και τις επενδύσεις στην κινητή τηλεόραση

Οι εθνικές προσεγγίσεις όσον αφορά την αδειοδότηση υπηρεσιών κινητής τηλεόρασης παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές. Σε πολλά κράτη μέλη, η κινητή τηλεόραση υπάγεται στο γενικό καθεστώς που ισχύει για τις ρ/τ εκπομπές. Σε άλλα κράτη μέλη δεν υπάρχουν ειδικοί κανόνες, ή το πλαίσιο των κανονιστικών ρυθμίσεων για τις νέες αυτές υπηρεσίες βρίσκεται ακόμα υπό συζήτηση. Μέχρι στιγμής υπάρχει περιορισμένη εμπειρία από υπηρεσίες ρ/τ εκπομπών που μεταδίδονται αποκλειστικώς μέσω κινητών επικοινωνιών (δηλαδή δεν διαθέτουν «παραδοσιακή» άδεια εκπομπής προγράμματος βάσει της νομοθεσίας για τα μέσα μαζικής επικοινωνίας). Η κατάσταση αυτή δημιουργεί μεγάλο βαθμό κανονιστικής αβεβαιότητας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, νομικό κενό που επηρεάζει αρνητικά δυνητικούς φορέις εκμετάλλευσης κινητής τηλεόρασης στην εσωτερική αγορά.

Για την εξάπλωση της κινητής τηλεόρασης απαιτείται διαφανές και «ήπιο» περιβάλλον κανονιστικών ρυθμίσεων. Είναι σαφές ότι η απόφαση αδειοδότησης παραμένει εθνικό προνόμιο, ο κλάδος όμως αναμένει την αποσαφήνιση του ισχύοντος πλαισίου αδειοδότησης, και επιδιώκει την επίτευξη εύλογου επιπέδου βεβαιότητας επί του θέματος, ιδίως κατά την εγκαινίαση υπηρεσιών κινητής τηλεόρασης σε διαφορετικά κράτη μέλη.

Τα καθεστώτα αδειοδότησης για υπηρεσίες κινητής τηλεόρασης πρέπει να συνεκτιμούν τις ανάγκες της εσωτερικής αγοράς, σκοπός δε πρέπει να είναι η επιδίωξη ισότιμων όρων ανταγωνισμού που θα παρέχουν στους διάφορους συντελεστές τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται υπό παρόμοιες συνθήκες. Απαιτείται συνεκτικότητα των ρυθμιστικών προσεγγίσεων σε ολόκληρη την ΕΕ, ώστε να αποσαφηνιστούν οι εφαρμοστέες κανονιστικές ρυθμίσεις και να δημιουργηθεί ρυθμιστικό πλαίσιο πρόσφορο για επενδύσεις και καινοτομία. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η κινητή τηλεόραση είναι εκκολαπτόμενη υπηρεσία και δεν πρέπει να επιβληθούν άτοπες υποχρεώσεις. Για παράδειγμα, υποχρεώσεις μεταφοράς σήματος δεν επιτρέπονται για εκκολαπτόμενες υπηρεσίες[17], ενώ άλλες παραδοσιακές υποχρεώσεις εκπομπών ενδέχεται να μην είναι ενδεδειγμένες για την κινητή τηλεόραση. Καλούνται τα κράτη μέλη να εντοπίσουν και να άρουν οποιαδήποτε τέτοια ρυθμιστικά εμπόδια. Εξάλλου, τα κράτη μέλη πρέπει να μην απαγορεύουν τον μερισμό (κοινή χρήση) υποδομών[18] και να ενθαρρύνουν τη συνεγκατάσταση όπου απαιτείται για την διευκόλυνση της εξάπλωσης δικτύου, να τον επιβάλουν δε όπου είναι απαραίτητος για την αντιμετώπιση πιθανών περιβαλλοντικών μελημάτων[19].

Στο πεδίο των καθεστώτων κανονιστικής ρύθμισης και αδειοδότησης, η Επιτροπή θα προωθήσει τις επαφές μεταξύ των κρατών μελών, αποβλέποντας στην ανταλλαγή πληροφοριών και τον προσδιορισμό της βέλτιστης πρακτικής. Η Επιτροπή θα παρέχει καθοδήγηση σε θέματα κανονιστικών ρυθμίσεων, μεταξύ άλλων με κατευθύνσεις και συστάσεις κατά περίπτωση.

2.3. Εξασφάλιση ποιοτικού φάσματος για υπηρεσίες κινητής τηλεόρασης

Καίριος παράγοντας που επηρεάζει την επιτυχή εξάπλωση της κινητής τηλεόρασης είναι η πρόσβαση στο ραδιοφάσμα. Το ραδιοφάσμα είναι βασικός καταλύτης για υπηρεσίες κινητής τηλεόρασης, που επηρεάζει τη διαλειτουργικότητα, την ευχρηστία, καθώς και το κόστος που επιβαρύνει τους φορείς εκμετάλλευσης. Τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να συσκεφθούν ώστε να συμφωνήσουν σε πολιτική ραδιοφάσματος που θα ανταποκρίνεται στο υψηλό επίπεδο συντονισμού που απαιτείται από τους καταναλωτές και τον κλάδο. Μεταξύ των κρατών μελών επικρατεί ευρεία συναίνεση ως προς τα οφέλη που θα μπορούσε να αποφέρει μια τέτοια πανευρωπαϊκή προσέγγιση.

Λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλομορφία των αναγκών σε ραδιοφάσμα, καίριο πρόβλημα στη φάση αυτή του κύκλου καινοτομίας είναι να εξασφαλισθεί ότι οι απαιτούμενοι τύποι πόρων ραδιοσυχνοτήτων είναι δυνατόν να διατεθούν χωρίς καθυστέρηση, στον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό ευρωπαϊκών περιφερειών. Είναι επομένως θέμα ουσιαστικής σημασίας να εξασφαλίσουν τα κράτη μέλη διαθέσιμο ραδιοφάσμα για κινητή τηλεόραση, σε κατάλληλες ζώνες και χωρίς καθυστέρηση.

Σημαντικό στοιχείο που πρέπει να συνεκτιμηθεί είναι η μετάβαση προς την ψηφιακή τηλεόραση στην Ευρώπη, η οποία έχει ήδη προχωρήσει αρκετά σε ορισμένα κράτη μέλη, καθώς και η κατάργηση της αναλογικής τηλεόρασης έως το 2012[20]. Με τη διαδικασία αυτή απελευθερώνεται μεγάλο εύρος πολύτιμου ραδιοφάσματος (πρόκειται για το αποκαλούμενο ψηφιακό μέρισμα). Είναι απαραίτητη συντονισμένη προσέγγιση όσον αφορά την κατανομή του εν λόγω ραδιοφάσματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να αξιοποιηθούν τα οφέλη της μετάβασης και να δοθεί η δυνατότητα σε νέες, καινοτόμες υπηρεσίες να αναπτυχθούν σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κινητή τηλεόραση είναι μία από τις βασικές υποψήφιες υπηρεσίες να επωφεληθεί από το ψηφιακό μέρισμα[21]. Είναι προφανές ότι θα εξετασθούν και άλλες ζώνες, καθώς και θέματα χρονοπρογραμματισμού και δυνατότητας. Απαραίτητη θα είναι επίσης η αντιμετώπιση διασυνοριακών απαιτήσεων.

Το ραδιοφάσμα στη ζώνη των UHF (470-862 MHz) θεωρείται το πλέον κατάλληλο για υπηρεσίες κινητών πολυμέσων εξ αιτίας των τεχνικών χαρακτηριστικών της. Προσφέρει επίσης πλεονεκτήματα λόγω της συμβατότητας του DVB-H με το DVB-T. Ωστόσο, η χρήση του ραδιοφάσματος περιορίζεται από τις αποκλίνουσες εθνικές πολιτικές όσον αφορά το ψηφιακό μέρισμα, καθώς και από έλλειψη συντονισμού σε επίπεδο ΕΕ. Η Επιτροπή απευθύνει έκκληση στα κράτη μέλη να διαθέσουν μέρος του ραδιοφάσματος UHF, όταν απελευθερώνεται, για υπηρεσίες κινητής τηλεόρασης. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν ζητήσει από τα κράτη μέλη να αξιολογήσουν την σκοπιμότητα δέσμευσης μιας υποζώνης για κινητή τηλεόραση εντός του ψηφιακού μερίσματος. Σε ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το ψηφιακό μέρισμα, που προβλέπεται για το τέλος του 2007, θα καθορίζεται η στρατηγική της Επιτροπής για τη χρήση του ραδιοφάσματος που θα απελευθερωθεί από την κατάργηση των αναλογικών εκπομπών, ιδίως στη ζώνη UHF.

Εξάλλου, η Επιτροπή συνεργάζεται ήδη με τα κράτη μέλη για να εξασφαλίσει ότι τουλάχιστον ορισμένες εναρμονισμένες συχνότητες θα είναι διαθέσιμες, ώστε να καταστεί δυνατή η έναρξη υπηρεσιών κινητής τηλεόρασης. Η αποκαλούμενη ζώνη-L (1452-1492 MHz), η οποία χρησιμοποιείται επί του παρόντος σε μερικά κράτη μέλη για μεταδόσεις ψηφιακού ραδιοφώνου βασιζόμενες στην τεχνολογία DAB[22], μπορεί να αποτελέσει τη λύση καταφυγής σε διάφορες αγορές όπου δεν υφίσταται άλλο ραδιοφάσμα. Η Επιτροπή έχει διατυπώσει προτάσεις για το άνοιγμα της χρήσης της εν λόγω ζώνης ώστε να ικανοποιηθεί ευρύτερο φάσμα τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων των κινητών πολυμεσικών υπηρεσιών.

3. Ολοκληρωμένη πολιτικη για την κινητη τηλεοραση

Η παρούσα Ανακοίνωση επικεντρώνεται σε θέματα που αφορούν το κοινοτικό πλαίσιο κανονιστικών ρυθμίσεων για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες (τεχνολογία, καθεστώτα αδειοδότησης και πολιτική ραδιοφάσματος). Ωστόσο, η επιτυχής εγκαινίαση και εξάπλωση της κινητής τηλεόρασης εξαρτάται καθοριστικά από άλλα στοιχεία, όπως η διάθεση περιεχομένου. Η προτεινόμενη νέα οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας αναμένεται ότι θα δημιουργήσει εκσυγχρονισμένο πλαίσιο και για το περιεχόμενο της κινητής τηλεόρασης, είτε (ευρυ)εκπεμπόμενο είτε κατ’ αίτηση.

Μία άλλη καίρια πρόκληση είναι να προσφέρεται περιεχόμενο υψηλής ζήτησης για κινητή τηλεόραση σε ευέλικτη βάση, δηλαδή ανεξάρτητα από τεχνολογικές πλατφόρμες και σύνορα, εξασφαλίζοντας εύλογη αμοιβή στους κατόχους δικαιωμάτων. Για να υπάρξει η δυνατότητα θέασης κινητής τηλεόρασης οποτεδήποτε, οπουδήποτε και σε οποιαδήποτε συσκευή απαιτείται προσέγγιση και πολιτική για την πνευματική ιδιοκτησία , η οποία ενδεχομένως να περιλαμβάνει ιδίως πανευρωπαϊκή αδειοδότηση δικαιωμάτων.

Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το επιγραμμικό περιεχόμενο, η οποία πρόκειται να εγκριθεί εντός του 2007, θα πραγματεύεται ορισμένα από αυτά τα θέματα που σχετίζονται επίσης με την κινητή τηλεόραση.

4. Επόμενα βηματα

Η κινητή τηλεόραση είναι μια νέα ελπιδοφόρα πλατφόρμα τεχνολογικής σύγκλισης και ενέχει τη δυναμική να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο για το συγκερασμό του κόσμου των τηλεπικοινωνιών με τον οπτικοακουστικό κόσμο. Η σύγκλιση βρίσκεται στον πυρήνα της πρωτοβουλίας i2010, αποφέροντας στην Ευρώπη νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες, νέες θέσεις απασχόλησης και νέες υπηρεσίες για τους καταναλωτές, συμβάλλοντας έτσι στην ανταγωνιστικότητα και την ευημερία της Ευρώπης. Για την επιτυχή εγκαινίαση και εξάπλωση της κινητής τηλεόρασης στην ΕΕ απαιτείται η στήριξη και δραστήρια συνεργασία όλων των ενδιαφερόμενων. Οι κύριες απαιτούμενες δράσεις συνοψίζονται ακολούθως.

Καλούνται τα κράτη μέλη :

- να διευκολύνουν την εξάπλωση της κινητής τηλεόρασης συνεκτιμώντας την ανάγκη να εξασφαλιστεί μέγιστη διαλειτουργικότητα. Περιλαμβάνεται εν προκειμένω η ενθάρρυνση της υλοποίησης του DVB-H στην επικράτειά τους.

- να καθιερώσουν ευνοϊκό πλαίσιο κανονιστικών ρυθμίσεων για την παροχή υπηρεσιών κινητής τηλεόρασης και να συντονιστούν μεταξύ τους για την ανταλλαγή της βέλτιστης πρακτικής στα καθεστώτα αδειοδότησης.

- να διαθέσουν, το ταχύτερο δυνατόν, ραδιοφάσμα για κινητές εκπομπές, συμπεριλαμβανομένης της ζώνης UHF όταν καθίσταται διαθέσιμη.

Ο κλάδος καλείται :

- να εργαστεί προς την κατεύθυνση επίτευξης μέγιστης διαλειτουργικότητας, ιδίως με την προώθηση συναίνεσης επί κοινού ανοικτού προτύπου (DVB-H)

- να συμβάλει στην επιτυχή εξάπλωση της κινητής τηλεόρασης στην Ευρώπη, μέσω συνεχούς διαλόγου και συνεργασίας όπου χρειάζεται.

Η Επιτροπή πρόκειται :

- να προωθήσει τη συναίνεση επί κοινού ανοικτού προτύπου. Στις συγκεκριμένες δράσεις θα συγκαταλέγονται η ενθάρρυνση του διαλόγου στον κλάδο και η προετοιμασία για τη συμπερίληψη του DVB-H στον επίσημο κατάλογο προτύπων της ΕΕ.

- να παρακολουθεί την υλοποίηση από τα κράτη μέλη των αναφερομένων στο προηγούμενο εδάφιο, ενδέχεται δε να υποβάλει προτάσεις στα μέσα του 2008, συμπεριλαμβανομένων, εφόσον είναι αναγκαίο και σκόπιμο, μέτρων ώστε να καταστεί υποχρεωτικό ένα ανοικτό πρότυπο.

- να παράσχει καθοδήγηση όσον αφορά ένα συνεκτικό πλαίσιο για καθεστώτα αδειοδότησης σε ολόκληρη την ΕΕ· να προσδιορίσει περιπτώσεις βέλτιστης πρακτικής στην ΕΕ και να προωθήσει την υιοθέτησή τους από τα κράτη μέλη.

- να καταστρώσει κοινοτική στρατηγική για το «ψηφιακό μέρισμα» (ζώνη UHF), η οποία θα περιλαμβάνει την παροχή ραδιοφάσματος για υπηρεσίες κινητών ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών.

[1] Διατίθενται διάφορες συσκευές για λήψη κινητής τηλεόρασης, αλλά η πλέον διαδεδομένη είναι το κινητό τηλέφωνο.

[2] Βλέπε Αξιολόγηση του Αντίκτυπου για τη σύνοψη των αναλύσεων αγοράς.

[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (Άτυπη σύνοδος στο Lahti της Φινλανδίας, στις 20 Οκτωβρίου 2006) «Μια θετικά διακείμενη προς τις καινοτομίες και σύγχρονη Ευρώπη», COM(2006) 589 της 12.10.2006, ΕΕ C 332 της 30.12.2006, σ.42.

[4] Για παράδειγμα, την άνοιξη του 2007, οι χρήστες είχαν υπερβεί τα 4 εκατομμύρια στη Νότια Κορέα και τα 7 εκατομμύρια στην Ιαπωνία, έναντι το πολύ 500 000 στην ΕΕ.

[5] Σύμφωνα με το EMBC, «υπηρεσία κινητής εκπομπής» είναι υπηρεσία ταυτόχρονης διανομής πολυμεσικού περιεχομένου σε πολλούς (ενδεχομένως) άγνωστους αποδέκτες.

[6] Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, ενέκρινε την απόφαση 2007/98/EΚ (ΕΕ L 43 της 15.2.2007, σ.32) που δεσμεύει τις ζώνες συχνοτήτων των 2 GHz για συστήματα MSS, συμπεριλαμβανομένων συμπληρωματικών επίγειων σκελών, προαλείφοντας την πιθανή εγκατάσταση υπηρεσιών κινητής τηλεόρασης στις εν λόγω ζώνες. Η Επιτροπή προτείνει επίσης τον συντονισμό, σε επίπεδο ΕΕ, της διαδικασίας αδειοδότησης και της επιλογής φορέων εκμετάλλευσης, ώστε να αντιμετωπιστεί κατάλληλα ο διασυνοριακός χαρακτήρας των δορυφορικών συστημάτων.

[7] Υποεπιτροπή αδειοδότησης.

[8] Πρότυπα DVB-S και DVB-S2 για δορυφορικές εκπομπές, DVB-C για καλωδιακές, και DVB-T για ψηφιακές επίγειες.

[9] Αναπτύσσονται επίσης υβριδικά δορυφορικά/επίγεια συστήματα ως εναλλακτική λύση στα αποκλειστικώς επίγεια συστήματα, με δυνατότητες μεγαλύτερης κάλυψης απ’ ό,τι τα αποκλειστικώς επίγεια συστήματα. Ένα τέτοιο σύστημα είναι το DVB-SH , αποτελούμενο από DVB-H προσαρμοσμένο για τη ζώνη S και την υβριδική μορφή λειτουργίας (δορυφορικό/επίγειο).

[10] Μετάδοση ψηφιακής βιντεοεκπομπής (Digital Video Broadcast) σε χειρόφερτα τερματικά, πρότυπο του ETSI βάσει προτύπων DVB-T.

[11] Eπίγειες ψηφιακές πολυμεσικές εκπομπές (Terrestrial Digital Multimedia Broadcasting), πρότυπο του ΕTSI βάσει του T-DAB, συμπεριλαμβανομένου επίσης του DAB-IP (Τηλεόραση IP μέσω πρωτοκόλλου DAB). Το πρότυπο T-DAB χρησιμοποιήθηκε στη Γερμανία για την εγκαινίαση παροχής υπηρεσίας επ’ ευκαιρία του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου 2006. Το T-DAB χρησιμοποιείται επί του παρόντος στο ΗΒ.

[12] Συγκεκριμένα η ΜediaFLO (Media Forward Link Only).

[13] Απόφαση 2007/176/ΕΚ της Επιτροπής, της 11ης Δεκεμβρίου 2006, για την κατάρτιση καταλόγου προτύπων ή/και προδιαγραφών για τα δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών, τις υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών και τις συναφείς ευκολίες και υπηρεσίες, που αντικαθιστά όλες τις προηγούμενες εκδόσεις, (κοινοποιήθηκε με αριθμό εγγράφου C(2006) 6364) ΕΕ L 86 της 27.3.2007, σ. 11.

[14] Οδηγία 2002/21/ΕΚ της 7ης Μαρτίου 2002 σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (ΕΕ L 108 της 24.4.2002, σ. 23). Η διαδικασία για τη δημοσίευση που αναφέρεται περιγράφεται στο άρθρο 17 παράγραφος 1, όπου προβλέπεται διαβούλευση με τα κράτη μέλη και εν συνεχεία ειδική απόφαση της Επιτροπής.

[15] Λαμβάνοντας υπόψη την επιτυχία του DVB-Τ, συστάθηκε κοινοπραξία εκμετάλλευσης ευρεσιτεχνίας για το DVB-H.

[16] Όπως προβλέπεται στο άρθρο 17 παράγραφος 3 της οδηγίας 2002/21/ΕΚ. Τούτο θα συνεπαγόταν τη δημοσίευση ανακοίνωσης στην Επίσημη Εφημερίδα και πρόσκληση προς όλους τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους. Οποιαδήποτε πρόταση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 3 θα πρέπει να συνοδεύεται από λεπτομερή ανάλυση αντίκτυπου.

[17] Το άρθρο 31 της Οδηγίας 2002/22/ΕΚ (ΕΕ L 108 της 24.4.2002, σ. 51) για την καθολική υπηρεσία παρέχει τη δυνατότητα επιβολής υποχρεώσεων μεταφοράς σήματος μόνο σε δίκτυα όπου σημαντικός αριθμός χρηστών τα χρησιμοποιούν ως κύριο μέσο λήψης ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών.

[18] Συμφωνίες αυτού του είδους έχουν υπάρξει σε ορισμένες αγορές, στο πλαίσιο υποδομής GSM ή/και UMTS και εξαιρούνται από την Επιτροπή δυνάμει των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού. Π.χ. απόφαση της Επιτροπής της 16ης Ιουλίου 2003 (Υπόθεση COMP/38.369: T-Mobile Deutschland/O2 Γερμανία: Σύμβαση πλαίσιο για μερισμό δικτύων – (ΕΕ L 75 της 12.03.2004, σ. 32) και απόφαση του Πρωτοδικείου της 2ας Μαΐου 2006 (Υπόθεση Τ-328/03).

[19] Σύμφωνα με το άρθρο 12 της οδηγίας 2002/21/EΚ (Οδηγία Πλαίσιο).

[20] Το Συμβούλιο υποστηρίζει αυτή την ημερομηνία-στόχο, αλλά μερικά κράτη μέλη προβλέπουν μεταγενέστερη ημερομηνία για την κατάργηση της αναλογικής τηλεόρασης.

[21] Όπως διαπιστώθηκε κατά την άτυπη σύνοδο των Υπουργών Τηλεπικοινωνιών της ΕΕ, που οργανώθηκε από τη φινλανδική προεδρία στις 10 Δεκεμβρίου 2006, στις Βρυξέλλες.

[22] Digital Audio Broadcasting (Ψηφιακή Ακουστική Ευρυεκπομπή). Η DAB είναι σημαντική τεχνολογία για το ψηφιακό ραδίοφωνο.