Αριθ. C 176/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 83 
Γνωμοδότηση για την πρόταση ψηφίσματος του Συμβουλίου σχετικά με το δεύτερο πρόγραμμα 
δράσεως των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στον τομέα της ασφάλειας και της υγείας στον τόπο 
εργασίας 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής δημοσιεύεται στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτωναριθ. C 308 της 25ης Νοεμβρίου 1982, σελίδα 11. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 4 Νοεμβρίου 1982 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις των 
άρθρων 117, 118 και 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότη­
τας, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά την 207η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 27 και 
28 Απριλίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 117,118 και 198, 
την αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων της 4ης Νοεμβρίου 1982 για την πρό­
ταση ψηφίσματος του Συμβουλίου σχετικά με το δεύτερο 
πρόγραμμα δράσεως των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στον 
τομέα της ασφάλειας και της υγείας στον τόπο εργασίας, 
την απόφαση του Προεδρείου της ΟΚΕ της 24ης Νοεμ­
βρίου 1982 να αναθέσει στο τμήμα κοινωνικών υποθέ­
σεων την επεξεργασία σχετικής γνωμοδότησης και ειση­
γητικής έκθεσης, 
την εισηγητική έκθεση του εισηγητή κ. Vercellino, 
τη γνωμοδότηση που εξέδωσε το τμήμα στις 14 Απριλίου 
1983 (161η συνεδρίαση), 
τις συζητήσεις της ΟΚΕ στις 28 Απριλίου 1983 (207η 
σύνοδος ολομέλειας — 27 και 28 Απριλίου 1983), 
Εκτιμώντας: 
ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο σε ορισμένα σημεία, το 
πρώτο πρόγραμμα κατέληξε σε ατελή πολύ αργή δράση, λιγότερο τακτική και έγκαιρη απ' ό,τι έπρεπε, παρά τον 
επείγονται χαρακτήρα και τη ζωτική σημασία των προ­
βλημάτων 
ότι, για να πραγματοποιηθούν γρηγορότερα οι ενέργειες 
του 2ου προγράμματος, πρέπει να οριστεί ένα εντατικό­
τερο πρόγραμμα εργασίας και να καθοριστούν καλύτερα 
οι τομείς δράσης που έχουν προτεραιότητα, σύμφωνα με 
το κόστος και το κέρδος που θα αποφέρουν 
ότι, με τη βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας στον 
τόπο εργασίας στον κατάλληλο βαθμό και ανάλογα με 
τις δυνατότητες που προσφέρει η σύγχρονη επιστήμη και 
ιατρική, θα μειωθούν αισθητά στον τομέα αυτό οι αρνητι­
κές επιπτώσεις για τους εργαζομένους και για τις επιχει­
ρήσεις, και επομένως θα μειωθεί το παραγωγικό και κοι­
νωνικό κόστος" 
ότι οι κοινωνικοί εταίροι και οι δημόσιες αρχές πρέπει να 
συμμετάσχουν ενεργότερα και σωστότερα, ώστε να βελ­
τιωθούν και να συντονιστούν αποτελεσματικότεροι και 
ορθολογικότεροι κανόνες και μέτρα για την ασφάλεια 
και την υγεία των εργαζομένων προς το γενικό συμφέρον 
της παραγωγής και του κοινωνικού συνόλου' 
ότι μια ευρύτερη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο και μια 
ευρύτερη εκστρατεία για την ευαισθητοποίηση της κοινής 
γνώμης θα συμβάλουν στην ενίσχυση και υποστήριξη 
αυτών των μέτρων 
ότι, όπως σε άλλους σημαντικούς τομείς της κοινοτικής 
δραστηριότητας, είναι ανάγκη να δημιουργηθεί και σ' 
4. 7. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 176/17 
αυτόν το θεμελιώδη τομέα της οικονομικής και κοινωνι­
κής ζωής ένας λεπτός και αποτελεσματικός μηχανισμός 
ελέγχου σε κοινοτικό επίπεδο, ώστε να υλοποιηθούν 
ευκολότερα οι οδηγίες για την ασφάλεια και την υγεία 
στον τόπο εργασίας, 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
ομόφωνα, με 4 αποχές: 
0. Εισαγωγή 
0.1. Το δεύτερο πρόγραμμα δράσης που προτείνει η Επι­
τροπή για την ασφάλεια και την υγεία στους τόπους 
εργασίας ενδιαφέρει δεκάδες εκατομμύρια πολίτες της 
Κοινότητας και θέτει τους ίδιους γενικούς στόχους που 
περιέχουν οι προτάσεις της Επιτροπής και η απόφαση του 
Συμβουλίου για το πρώτο πρόγραμμα του 1978. 
Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για την επιβεβαί­
ωση της ισχύος αυτών των στόχων που διαιρούνται σε 20 
δράσεις, και πιστεύει ότι με το 2ο πρόγραμμα θα πρέπει 
να αναθερμανθεί το ενδιαφέρον της Επιτροπής και του 
Συμβουλίου για το σημαντικό αυτό τομέα της κοινωνικής 
πολιτικής της Κοινότητας. 
0.2. Οι σοβαρές δυσκολίες που προέκυψαν στα 4 χρόνια 
του Ιου προγράμματος, οι μεγάλες καθυστερήσεις και οι 
λίγες, αν και σημαντικές, οδηγίες και ενέργειες, που 
πραγματοποιήθηκαν, επιβάλλουν εντατικότερες προσπά­
θειες από την ΕΟΚ και τα Κράτη μέλη, ώστε να υλοποιη­
θεί το 2ο πρόγραμμα μέσα στα προβλεπόμενα έξι χρόνια. 
0.3. Οι δυσκολίες και οι χρονοτριβές δεν μπορούν ούτε 
πρέπει να δικαιολογούν τις καθυστερήσεις των ενεργειών 
για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των 
εργαζομένων. Αντίθετα, πρέπει να καταβληθεί κάθε 
δυνατή προσπάθεια για να υπερπηδηθούν το συντομό­
τερο. Γι' αυτό πρέπει να χρησιμοποιηθούν σωστά και να 
ενισχυθούν τα διαθέσιμα ειδικά τεχνικά οικονομικά 
μέσα και το ανθρώπινο δυναμικό, και να επιλεγούν οι 
στόχοι και οι δράσεις που έχουν προτεραιότητα. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ταχεία ανάπτυξη των καινοτομιών στον τομέα 
της τεχνολογίας και των μεταβολών στην οργάνωση της εργασίας επιβάλλουν επίσης στην Κοινότητα να δείξει 
μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την εγγύηση της ασφάλειας 
και της υγείας στους τόπους εργασίας, με καλύτερη αξιο­
ποίηση της επιστημονικής και τεχνολογικής προόδου, 
ώστε με τον προσδιορισμό και την πρόληψη των πιθανών 
αιτιών βλάβης να ελαττωθούν οι επαγγελματικοί κίνδυ­
νοι. 
1.2. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, στο δεύτερο αυτό στάδιο, 
το πρόγραμμα που εξετάζεται θα πραγματοποιηθεί ταχύ­
τερα αν ενθαρρυνθεί και εξασφαλιστεί ενεργός συμμε­
τοχή, μεταλύτερη υπευθυνότητα και συνεργασία μεταξύ 
των δημόσιων οργανισμών, των επιχειρηματιών και των 
εργαζομένων, με βάση τα κοινά συμφέροντα και τους 
κοινούς στόχους, που είτε είναι ειδικοί και έχουν σχέση 
με την παραγωγή, είτε αφορούν γενικότερα το περιβάλ­
λον και το κοινωνικό σύνολο. Γι' αυτό ακόμα και σε κοι­
νοτικό επίπεδο, η Επιτροπή πρέπει να συντονίσει τις διά­
φορες δράσεις και τους στόχους της με τη στενότερη 
επαφή με τους εκπροσώπους τους βιομηχανικού τομέα 
και των συνδικαλιστικών οργανώσεων. 
1.3. Για να υπάρξει σωστή συνεργασία μεταξύ των 
μερών αυτών είναι απαραίτητα και μια ορθή εκτίμηση 
του κόστους και του οφέλους που θα προκύψει από την 
επείγουσα ενέργεια για την πρόληψη των ατυχημάτων, 
ώστε να οριστεί καλύτερα ο τρόπος και ο ρυθμός με τον 
οποίο θα γίνουν οι παρεμβάσεις στις τεχνολογικές μεθό­
δους, στα μηχανήματα και στις εγκαταστάσεις. Μόνο 
έτσι μπορεί να επιτευχθεί μια αναλογία παραδεκτή για 
όλους μεταξύ δαπανών για την προστασία της υγείας, την 
τεχνολογική καινοτομία και την αύξηση της παραγωγι­
κότητας. 
1.4. Η πείρα έχει αποδείξει ότι, για να προσδιοριστούν 
και στη συνέχεια να εκλείψουν οι αιτίες του κινδύνου, 
πρέπει να λαμβάνονται πάντοτε υπόψη τα βασικά στοι­
χεία που συντελούν στην ανάπτυξη της εργατικής δρα­
στηριότητας: δηλαδή ο άνθρωπος, το μηχάνημα, το εργα­
λείο, το περιβάλλον και η οργάνωση της εργασίας. Με τη 
μελέτη αυτών των στοιχείων μπορεί να βρεθεί μια βασική 
μεθοδολογία για πολλούς τομείς που θα ενδιαφέρει και 
θα απασχολεί και γιατρούς, μηχανικούς, ψυχολόγους 
και άλλες ειδικότητες τεχνικών. 
1.5. Σύμφωνα με την άποψη αυτή, ορισμένες από τις 
δράσεις που προτείνονται στο νέο πρόγραμμα αφορούν 
ένα θέμα που δεν έχει ακόμα εκτιμηθεί σωστά και που 
απαιτεί πολύ μεγάλη προσοχή: την ιατρική της εργασίας, 
μαζί με τους κλάδους της ψυχολογίας και της εργονομίας, 
δηλαδή την αλληλεπίδραση ανθρώπου, περιβάλλοντος 
και μηχανήματος. Οι άλλες δράσεις αφορούν την οργά­
νωση της εργασίας. 
Αριθ. C 176/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 83 
Η ΟΚΕ κρίνει σκόπιμο να επιβεβαιώσει το επίκαιρο και 
τη σημασία της ακόλουθης ένδειξης που περιέχει η γνω­
μοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
του 1978 (ΕΕ αριθ. C 283 της 27.11. 1978): «σ' αυτά 
τα πλαίσια, ο ρόλος του οργάνου της έγκρισης ή/και μιας 
διαδικασίας ελέγχου με διαφορετική οργάνωση για τα 
εξαιρετικά επικίνδυνα συστήματα και μηχανήματα είναι 
καθοριστικός για την κατοχύρωση ασφαλών συνθηκών. 
Ωστόσο πρέπει να εμπλουτίζεται διαρκώς με ενδείξεις και 
κατευθύνσεις από τις γνώσεις και τις αρχές της εργονο­
μίας, οι οποίες είναι ήδη από μόνες τους απαραίτητες για 
τη στρατηγική της ασφάλειας και της πρόληψης». 
1.6. Για να υπάρξει σωστή καταπολέμηση των ατυχημά­
των και των επαγγελματικών ασθενειών, απαιτείται 
μελέτη του φαινομένου, είτε με στατιστική έρευνα που θα 
προσδιορίσει τη συχνότητα του (f) και το βαθμό της βλά­
βης στους ανθρώπους και στα πράγματα (m) και, επομέ­
νως τον κίνδυνο (r= m x f), είτε με τον a priori προσδιο­
ρισμό των πιθανών αιτιών του κινδύνου, που βασίζεται 
σε μια σειρά από προηγούμενες μελέτες και ελέγχους των 
τεχνολογικών μεθόδων και των μηχανημάτων. Γι' αυτό 
έχει σημασία να γίνει μια στατιστική έρευνα ατυχημάτων 
και επαγγελματικών ασθενειών με ενιαία κριτήρια και να 
μελετηθεί ο βαθμός τελειότητας και ασφάλειας των μηχα­
νημάτων και των εγκαταστάσεων. 
1.7. Οι νομοθεσίες των Κρατών μελών για την προστα­
σία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων έχουν 
σημαντικές διαφορές. Τα κρατικά όργανα που ελέγχουν 
αν εφαρμόζονται οι τεχνικοί και οι κοινοτικοί κανόνες 
είναι διαφορετικά. Επίσης διαφορετικά είναι τα κριτήρια 
για τη δήλωση των ατυχημάτων και των επαγγελματικών 
ασθενειών, καθώς και για την απογραφή και τον υπολο­
γισμό των εργαζομένων που απασχολούνται σε κάθε 
παραγωγικό τομέα. 
Όλα αυτά επιβραδύνουν την εφαρμογή του συνόλου του 
προγράμματος και των ειδικών οδηγιών που έχουν εγκρι­
θεί και θεσπισθεί ως τώρα στις νομοθεσίες των Κρατών 
μελών. 
1.8. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, οι εθνικές ιδιαιτερότητες 
μπορεί να προκαλέσουν πολύ διαφορετική και άνιση 
εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών. Τα Κράτη μέλη μπο­
ρεί, λόγω των ανισοτήτων αυτών, να σταματήσουν τη 
διαδικασία για την έγκριση και εφαρμογή των κοινοτι­
κών οδηγιών. Γι' αυτό προτείνεται η δημιουργία, απαραί­
τητη στο εξής, ενός κοινοτικού συστήματος εποπτείας (ή 
εποπτών του έργου της ΕΟΚ), ώστε να εξασφαλιστεί η 
ενιαία εφαρμογή των οδηγιών αυτών από τα Κράτη μέλη. 
Το σύστημα αυτό δεν πρέπει να είναι δύσχρηστο, αλλά 
ουσιαστικό και εύκαμπτο, ώστε να μπορούν να αναπτυ­χθούν ορισμένες δραστηριότητες που έχουν ορισθεί 
σαφώς στα πλαίσια των παραπάνω στόχων και των κοι­
νών ενδιαφερόντων. Η κοινοτική αυτή λύση συμβάλλει 
επίσης στην προώθηση της εναρμόνισης της νομοθεσίας 
και των οργανισμών ελέγχου που υπάρχουν στα Κράτη 
μέλη. 
1.9. Για να υλοποιηθεί γρήγορα το προτεινόμενο πρό­
γραμμα, η ΟΚΕ πιστεύει ότι είναι απαραίτητο να ενισχυ­
θούν τα οικονομικά μέσα και το ανθρώπινο δυναμικό 
που απασχολεί σχετικά η Κοινότητα. Η ΟΚΕ υπογραμμί­
ζει επίσης τη σημασία ενός ολοένα μεγαλύτερου συντονι­
σμού μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών της Επιτροπής που 
είναι οπωσδήποτε αρμόδιες στα θέματα περιβάλλοντος 
για τη χρησιμοποίηση της εμπειρίας που αποκτήθηκε και 
των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν χωρίς ανώφελες 
καθυστερήσεις. 
1.10. Το πρόγραμμα λοιπόν πρέπει να συμπληρωθεί με 
ένα σχέδιο χρηματοδότησης που να επιβεβαιώνει την 
υποχρέωση του Συμβουλίου και με ένα πρόγραμμα και 
χρονοδιάγραμμα εργασίας της Επιτροπής που να προσδι­
ορίζει τους διάφορους στόχους και τα γενικά χρονικά 
περιθώρια για κάθε δράση, στο πλαίσιο των έξι χρόνων 
που έχουν προβλεφθεί για την πραγματοποίηση του 2ου 
προγράμματος. 
1.11. Όπως αναφέρθηκε ήδη, η πραγματοποίηση πολ­
λών δραστηριοτήτων και του συνόλου του προγράμματος 
απαιτεί τη δημιουργία μιας εποικοδομητικής σχέσης 
συνεργασίας μεταξύ επιχειρηματιών, εργαζομένων και 
δημόσιων οργανισμών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη 
δημιουργία, σε επίπεδο ΕΟΚ, ισομερών ή τριμερών επι­
τροπών τουλάχιστον για ορισμένους από τους τομείς 
δραστηριότητας που υπόκεινται σε κίνδυνο που θα έχουν 
ως έργο να συμβάλλουν στην πρόοδο και να παρακολου­
θούν την πορεία των διάφορων δράσεων. 
1.12. Με την προοπτική μιας κοινής προσπάθειας για να 
αυξηθεί το επίπεδο ασφάλειας στα εργοστάσια, στις 
μικρές επιχειρήσεις, στην ύπαιθρο και γενικά στις ανθρώ­
πινες δραστηριότητες, είναι απαραίτητο να βελτιωθεί η 
πληροφόρηση των εργαζομένων και των επιχειρηματιών, 
και να γίνουν γνωστά όλα τα χαρακτηριστικά των μηχα­
νημάτων, των προϊόντων, μεταξύ άλλων των λιπασμάτων 
και εντομοκτόνων, των εγκαταστάσεων, που έχουν 
σχέση με την ασφάλεια και με την υγεία. Στη βελτίωση 
της πληροφόρησης, αλλά και της πρόληψης των ατυχημά­
των, μπορεί να συμβάλει ιδιαίτερα η μεγαλύτερη επέ­
κταση των προληπτικών συστημάτων στις επιχειρήσεις, 
και πρώτα απ' όλα αυτών που υπάρχουν ήδη, π.χ. των 
επιτροπών ασφάλειας και υγιεινής, των υπηρεσιών ιατρι­
κής της εργασίας, και άλλων οργανισμών. 
4. 7. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 176/19 
1.13. Γενικότερα, με την ευκαιρία του έτους που ο 
ΟΟΣΑ αφιέρωσε στην πληροφόρηση, η ΟΚΕ προτείνει να 
αρχίσει στην Ευρώπη μια μεγάλη εκστρατεία για την 
πληροφόρηση και την ευαισθητοποίηση των ενδιαφερό­
μενων μερών και της κοινής γνώμης σχετικά με τα προ­
βλήματα της ασφάλειας των εργαζομένων και ιδιαίτερα 
την καταπολέμηση των εργατικών ατυχημάτων και των 
επαγγελματικών ασθενειών. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι μπορεί 
να συμβάλει σ' αυτό αναλαμβάνοντας την πρωτοβουλία 
για μια συζήτηση με θέμα τη λειτουργία και τη βελτίωση 
της ιατρικής της εργασίας στην Κοινότητα. 
1.14. Οι 20 δράσεις που προτείνονται μέσα στο 2ο πρό­
γραμμα διαιρούνται σε τμήματα (Ι-VII). Το πρώτο ανα­
φέρεται στους ειδικούς κινδύνους, που απορρέουν από τη 
χρήση χημικών ουσιών και προϊόντων ή φυσικών παρα­
γόντων που από τη φύση τους μπορούν να προκαλέσουν 
στους ανθρώπους, στα πράγματα και στο περιβάλλον 
βλάβες. Πρόκειται για συνεχή περιστατικά που σε 
σύντομο χρονικό διάστημα εμφανίζουν περιορισμένες 
βλάβες. Το δεύτερο τμήμα αναφέρεται στους συνήθεις 
κινδύνους οι οποίοι συνδέονται με την επαγγελματική 
δραστηριότητα και με τις συσκευές και εγκαταστάσεις 
που βρίσκονται σε όλους τους βιομηχανικούς τομείς 
(πτώσεις από γέφυρες ή από σκάλες, ηλεκτροπληξίες, 
τμήματα μηχανών που βρίσκονται σε κίνηση)- οι κίνδυνοι 
αυτοί έχουν μια υψηλή συχνότητα. Στο δεύτερο αυτό 
τμήμα αναφέρεται η οδηγία 82/501/ΕΟΚ για τους πιθα­
νούς και σοβαρούς κινδύνους, που οφείλονται σε ασυ­
νήθη ατυχήματα, τα οποία προκαλούν έκρηξη ή άμεση 
δημιουργία νέφους από τοξικά ή εύφλεκτα υλικά που εξα­
πλώνεται σε μεγάλη έκταση μέσα και έξω από τις βιομη­
χανικές εγκαταστάσεις. Οι περιπτώσεις αυτές είναι σπά­
νιες, αλλά προκαλούν σοβαρές βλάβες. Το θέμα των πιθα­
νών και σοβαρών κινδύνων, που εξετάζεται πολύ σωστά 
στην παραπάνω οδηγία, δε φαίνεται να είναι συντονι­
σμένο με τις δράσεις που προβλέπει το 2ο πρόγραμμα. Γι' 
αυτό ίσως θα ήταν προτιμότερο να μη συζητηθεί αυτή τη 
στιγμή. 
1.15. Χωρίς να γίνεται αξιολογική εκτίμηση τους, οι 
είκοσι προτεινόμενες δράσεις θα μπορούσαν αν διαιρε­
θούν σε τρεις κατηγορίες δράσεων, η εφαρμογή των 
οποίων μπορεί να επιταχύνει σημαντικά την προώθηση 
του όλου προγράμματος. Οι δράσεις του τμήματος Ι (από 
1 ως 6) αφορούν τους ειδικούς κινδύνους, στους οποίους 
αναφέρεται η οδηγία-πλαίσιο 80/1107/ΕΟΚ της 27ης 
Νοεμβρίου 1980 και μερικές άλλες οδηγίες, οι δράσεις του 
τμήματος IV (από 13 ως 15) αφορούν την κατάρτιση και 
την πληροφόρηση των εργαζομένων και τις δράσεις σχε­
τικά με την εναρμόνιση στα Κράτη μέλη της μεθοδολο­
γίας ελέγχου που θα ακολουθήσουν οι δημόσιοι οργανι­
σμοί (δράση 10) και της νομοθεσίας για την πρόληψη των 
ατυχημάτων (δράση 7). 
1.16. Η ΟΚΕ πιστεύει επίσης ότι είναι αναγκαίο να 
συμπεριληφθεί στο πρόγραμμα μια ειδική δράση για να 
αναθεωρηθεί η σύσταση του 1966 για τις επαγγελματικές ασθένειες, καθώς και ο σχετικός πίνακας που αποτελεί 
παράρτημα της. Πραγματικά δεν υπάρχει κανένας λόγος 
που να δικαιολογεί την παραδοχή σε μερικά Κράτη μέλη 
ορισμένων ασθενειών ως επαγγελματικών και άλλων όχι. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
Ι. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 
2.1. Δράση 1 
Θα πρέπει να αναφέρονται στις ειδικές οδηγίες που προ­
βλέπει η οδηγία-πλαίσιο 80/1107/ΕΟΚ τα μέσα πληρο­
φόρησης που θα χρησιμοποιηθούν για να διευκολύνουν 
«τη δυνατότητα (ή τη συμμετοχή) των εργαζομένων 
ή/και των εκπροσώπων τους στους τόπους εργασίας, για 
καλύτερη πληροφόρηση σχετικά με τους κινδύνους στους 
οποίους εκτίθενται» (άρθρο 5 παράγραφος 5 της οδηγίας 
80/1107/ΕΟΚ). 
2.2. Δράση 2 
Θα απαιτήσει πολύ χρόνο η θέσπιση μιας γενικής «μεθο­
δολογίας» για την εκτίμηση των κινδύνων για την υγεία 
που περικλείουν οι νέες ουσίες (ή τα νέα προϊόντα) ή ο 
συνδυασμός πολλών ουσιών μαζί (συνεργισμός). Η δράση 
αυτή πρέπει επίσης να περιληφθεί στις πρωτοβουλίες που 
βρίσκονται σε εξέλιξη σε διεθνείς οργανισμούς, ιδιαίτερα 
στον ΟΟΣΑ, όπου γίνονται μελέτες για την «εκτίμηση 
του κινδύνου» των ουσιών που ρυπαίνουν το περιβάλλον. 
Οι μεθοδολογίες εκτίμησης θα έπρεπε να κατευθυνθούν 
τελικά στον τομέα του κινδύνου στον τόπο εργασίας. Γι' 
αυτό σε πρώτο στάδιο θα ήταν σκόπιμο να θεσπιστεί μια 
μεθοδολογία σχετικά με τις ουσίες για τις οποίες υπάρ­
χουν τοξικολογικά δεδομένα και έχουν γίνει επιδημιολο­
γικές έρευνες. 
2.3. Δράση 3 
Η ΟΚΕ συμφωνεί απόλυτα με τον κύριο στόχο να καθο­
ριστούν κοινά όρια στα διάφορα Κράτη μέλη. Για να 
εκφραστούν τα δεδομένα σχετικά με το περιβάλλον που 
συγκεντρώθηκαν με αναλυτική έρευνα σε δεδομένα έκθε­
σης, πρέπει να διευκρινιστεί η μέθοδος δειγματοληψίας 
και μέτρησης που εφαρμόστηκε στο χώρο εργασίας, η 
μέθοδος της στατιστικής επανεπεξεργασίας με βάση τα 
στοιχεία που συγκεντρώθηκαν, η μέθοδος εκτίμησης του 
χρόνου εργασίας. 
Αριθ. C 176/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 83 
2.4. Δράση 4 2.6. Δράση 6 
Η δράση θα έχει μερικό μόνο αποτέλεσμα σχετικά με τον 
περιορισμό της μεμονωμένης έκθεσης, γιατί ο περιορι­
σμός αυτός εξαρτάται κυρίως από την οργάνωση της 
εργασίας και από τις διαδικασίες επεξεργασίας, που 
συνήθως αποτελούν αντικείμενο διαπραγματεύσεων ή 
άμεσης συμφωνίας μεταξύ επιχειρηματιών και οργανώ­
σεων των εργαζομένων. Η δράση αυτή μπορεί να επεκταθεί κάι στις μη ιονικές 
ακτινοβολίες, όπως π.χ. τα μικροκύματα, οι ακτίνες laser. 
II. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ 
ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 
2.7. Δράση 7 
2.5. Δράση 5 
2.5.1. Η οδηγία-πλαίσιο και το περιεχόμενο της ειδικής 
οδηγίας για τον αμίαντο αναφέρονται στο θέμα των 
χώρων όπου πραγματοποιείται επεξεργασία καρκινογό­
νων προϊόντων. Για τα προϊόντα που είναι αναγνωρι­
σμένα ως καρκινογόνα ή πολύ τοξικά, πρέπει η έκθεση 
των εργαζομένων σ' αυτά να αποφεύγεται είτε με τη βοή­
θεια τεχνικών μέτρων όπως πχ. με κατάλληλους κανόνες 
επεξεργασίας και ειδικούς μηχανισμούς που θα εμποδί­
ζουν ή θα μειώνουν στο ελάχιστο τις εκπομπές των προϊ­
όντων αυτών, είτε, αν είναι αναγκαίο, με την απαγόρευση 
των προϊόντων αυτών. 
2.5.2. Αυτό προϋποθέτει μια ιδιαίτερη διαδικασία για 
την ανακοίνωση στις αρμόδιες αρχές των ενεργειών που 
πρόκειται να αναληφθούν, καθώς και πληροφοριών που 
επιτρέπουν να εκτιμηθεί η ασφάλεια των εγκαταστάσεων 
με μελέτες πιστότητας που μπορούν να πραγματοποιη­
θούν για τα σχέδια. 
2.5.3. Η ΟΚΕ τονίζει ότι πρέπει να συσταθεί μια τρά­
πεζα δεδομένων για τα είδη επαγγελματικού καρκίνου 
στους διάφορους παραγωγικούς τομείς, συμπεριλαμβανο­
μένης της γεωργίας, και να καταρτισθεί ένα κοινοτικό 
πρόγραμμα για την καταπολέμηση του επαγγελματικού 
καρκίνου. Είναι ελάχιστα γνωστό πόσο βλαβερή μπορεί 
να είναι η επίδραση 50 000 περίπου χημικών προϊόντων 
που έχουν καταγραφεί για την εφαρμογή της 6ης τροπο­
λογίας «οδηγία περί ταξινομήσεως, επισημάνσεως και 
συσκευασίας των τροφίμων» ('). Ωστόσο είναι αναγκαία 
μια κοινοτική δράση που θα μπορούσε να αρχίσει με τη 
σύνταξη ενός καταλόγου ΕΟΚ των χημικών προϊόντων 
που προηγούνται σύμφωνα με το βαθμό βλαβερότητας 
που υποτίθεται ότι έχουν και με τον αριθμό των ενδιαφε­
ρόμενων εργαζομένων. Σχετικά με τα προϊόντα αυτά θα 
πρέπει να μελετηθούν οι βλαβερές επιδράσεις, τα προλη­
πτικά μέσα, οι κανονισμοί, η κατάρτιση και ενημέρωση 
των χρηστών. 
(') ΕΕ αριθ. L 259 της 15. 10. 1979. 2.7.1. Στόχος της δράσης που είναι μια από τις σημαντι­
κότερες, πρέπει να είναι η εναρμόνιση των νομοθεσιών 
των Κρατών μελών για την πρόληψη των ατυχημάτων 
και τη βελτίωση του κανόνα σχετικά με τις κατηγορίες 
επαγγελμάτων στα οποία συμβαίνουν συχνότερα ατυχή­
ματα. 
2.7.2. Προτείνεται η εξής νέα διατύπωση: «Να αρχίσει η 
διαδικασία για την εναρμόνιση των κανόνων που ισχύ­
ουν στα Κράτη μέλη, σχετικά με την πρόληψη ατυχημά­
των, και να καταρτισθούν προτάσεις για κανόνες ασφά­
λειας που θα εξασφαλίσουν σε όλη την Κοινότητα αποτε­
λεσματικότερη προστασία των επαγγελματικών κλάδων 
που αντιμετωπίζουν συχνότερα ατυχήματα». 
Για την πραγματοποίηση της δράσης αυτής και των επό­
μενων δράσεων 8 και 9, μπορεί να προβλεφθεί η επεξερ­
γασία μιας οδηγίας-πλαίσιο σχετικά με την ασφάλεια 
των μηχανημάτων και των οργάνων εργασίας όσον 
αφορά είτε το σχεδιασμό τους είτε τη χρήση τους. Η 
δράση αυτή θα πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένες 
οδηγίες. 
2.8. Δράση 8 
Η διατύπωση και οι στόχοι θα είναι πιο σαφείς αν δεν 
υπάρχει η παραπομπή στην οδηγία 82/501/ΕΟΚ. 
2.9. Δράση 9 
2.9.1. Η δράση αυτή αποσκοπεί στην προστασία του 
ανθρώπου από την επίδραση των μηχανημάτων και του 
χώρου εργασίας γενικά. Η δράση αυτή πρέπει να λάβει 
υπόψη τις έννοιες της εργονομίας τόσο για να διορθώσει 
τις παραγωγικές διαδικασίες και να τροποποιήσει τα 
μηχανήματα («διορθωτική εργονομία») όσο και κατά το 
σχεδιασμό του παραγωγικού κύκλου και των μηχανημά­
των («εργονομία ιδεών»). 
2.9.2. Προτείνεται η εξής νέα διατύπωση: «Να προτα­
θούν ενιαίες διαδικασίες εγγύησης και εξακρίβωσης στα 
Κράτη μέλη σχετικά με τους εξοπλισμούς και τα μηχανή­
ματα που είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα, ώστε να εξασφαλι­
στούν οι όροι ασφάλειας και οι αρχές της εργονομίας. Να 
εξασφαλιστεί ότι οι πιέσεις στις οποίες υποβάλλονται 
4. 7. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 176/21 
ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων λόγω των χαρακτηρι­
στικών των εγκαταστάσεων, των απαιτούμενων καθηκό­
ντων και του χώρου εργασίας, δε θα αποβαίνουν σε 
βάρος της υγείας και της ασφάλειας τους». 
2.10. Δράση 10 
Η δράση αυτή θα πρέπει να μεταφερθεί στο τμήμα III. 
Πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια ώστε οι ελεγκτές της 
ασφάλειας να έχουν ομοιόμορφη κατάρτιση, όπως ακρι­
βώς επιδιώκει η δράση αυτή, αλλά θα πρέπει επίσης να 
προβλεφθεί η προοδευτική προσαρμογή της μεθοδολογίας 
που εφαρμόζεται κατά τον έλεγχο στα διάφορα Κράτη 
μέλη. 
III. ΟΡΓΑΝΩΣΗ —ΕΠΙΒΛΕΨΗ 
2.11. Δράση 11 
Για να αξιοποιηθούν και να επεκταθούν όσο το δυνατόν 
περισσότερο η ιατρική της εργασίας και οι παρεμβάσεις 
στον τομέα αυτό, θα πρέπει να προβλεφθεί ώστε, σε περί­
πτωση που οι τεχνικές υπηρεσίες της επιχείρησης δεν 
έχουν τη δυνατότητα να βοηθήσουν τις μικρομεσαίες επι­
χειρήσεις να φθάσουν στα απαιτούμενα «επίπεδα» ασφά­
λειας, το έργο αυτό να το αναλαμβάνουν οι υπηρεσίες 
που είναι επιφορτισμένες από τις κρατικές αρχές με την 
προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομέ­
νων. 
2.12. Δράση 12 
Οι υπεύθυνοι για τις εγκαταστάσεις πρέπει να πετύχουν 
την ασφάλεια τους, και να συζητούν τις μεθόδους εργα­
σίας που παρέχουν μεγαλύτερη ασφάλεια σ' αυτούς που 
ασχολούνται με τη συντήρηση, τις επισκευές και τις υπερ-
γολαβικές επιχειρήσεις (οπωσδήποτε ξένες προς την εται­
ρεία), ώστε να μειωθούν οι ειδικοί κίνδυνοι, τους οποίους 
συχνά αγνοούν οι τεχνικοί συντήρησης και οι υπεργολά­
βοι. 
IV. ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ 
2.13. Δράση 13 
Πρέπει να ζητηθεί η εφαρμογή της οδηγίας σχετικά με τις 
σηματοδοτήσεις ασφάλειας στους τόπους εργασίας (ΕΕ 
αριθ. L 229 της 7ης Σεπτεμβρίου 1977). 
2.14. Δράση 14 
Με σκοπό την πλήρη ενημέρωση των εργαζομένων και 
την αύξηση της συμμετοχής τους στην επίλυση των προ­βλημάτων της ασφάλειας, ορισμένες χώρες υποστηρίζουν 
ότι είναι ανάγκη να διαθέτουν έναν κατάλογο με δεδο­
μένα σχετικά με το περιβάλλον, που θα είναι στη διάθεση 
των εργαζομένων κάθε φορά που θα υπάρχει έκθεση σε 
χημικούς, φυσικούς και βιολογικούς παράγοντες, κατά τη 
διάρκεια της εργασίας, και ένα δελτίο ασφάλειας των 
εγκαταστάσεων το οποίο να ορίζει τα είδη των κινδύνων 
που ενδεχομένως περικλείουν οι εγκαταστάσεις αυτές 
(ειδικοί, συνήθεις, ενδεχόμενοι μεγάλοι κίνδυνοι). 
2.15. Δράση 15 
Η κατάρτιση σε θέματα ασφάλειας και πρόληψης των 
ατυχημάτων πρέπει να ενταχθεί στην επαγγελματική 
εκπαίδευση. Η Κοινότητα και τα Κράτη μέλη μπορούν να 
προωθήσουν αυτή τη θέση με την ενίσχυση και εξειδί­
κευση δραστηριοτήτων και ειδικών μαθημάτων που θα 
χρηματοδοτεί το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. Θα πρέ­
πει να δοθεί προτεραιότητα στα προβλήματα της κατάρ­
τισης των νέων και ιδιαίτερα των διακινούμενων εργαζο­
μένων, για να κατανοήσουν καλύτερα τους κανόνες πρό­
ληψης των ατυχημάτων και ασφάλειας. Εξίσου σημα­
ντικό είναι να ενισχυθεί η ενημέρωση και ειδική κατάρ­
τιση των εργαζομένων που εργάζονται για πρώτη φορά. 
V. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ 
2.16. Δράση 16 
Η συγκέντρωση στατιστικών δεδομένων που άρχισε στην 
Κοινότητα όσον αφορά τη θνησιμότητα και τις επαγγελ­
ματικές ασθένειες πρέπει να εντατικοποιηθεί σύντομα, 
ώστε να αρθούν οι εθνικοί περιορισμοί στην αναγκαία 
ενημέρωση και σε τρία στάδια: α) δημοσίευση ακατέργα­
στων στατιστικών στοιχείων (που δεν μπορούν να συ­
γκριθούν ακόμα) για κάθε κράτος και τομέα από τη 
στατιστική υπηρεσία, β) κοινή ανακοίνωση της ΕΟΚ 
για τα ατυχήματα και τις επαγγελματικές ασθένειες, γ) 
κατάρτιση συγκριτικών στατιστικών. 
2.17. Δράση 17 
Πρόκειται για ουσιαστική εργασία την οποία μπορούν να 
αναλάβουν οι επιδημιολόγοι, αν δημιουργηθούν οι συν­
θήκες που είναι αναγκαίες για τη σωστή χρήση των ιατρι­
κών δεδομένων. 
VI. ΕΡΕΥΝΑ 
2.18. Δράση 18 
Πρέπει όχι μόνο να οριστεί ένα κοινό πρόγραμμα έρευ­
νας, αλλά και να μελετηθούν οι τρόποι και τα μέσα που 
Αριθ. C 176/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 83 
θα είναι τα πιο κατάλληλα για να αναπτυχθούν αυτές οι 
έρευνες, να υπάρξει συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους 
και να εξασφαλιστεί η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων. 
Τα υπάρχοντα σήμερα μέσα, και ιδιαίτερα το κέντρο 
ερευνών της Ispra, μπορούν να προσφέρουν πολλά. 
VII. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
2.19. Δράση 19 
Για το συντονισμό των ερευνητικών δραστηριοτήτων των 
διάφορων επιστημονικών οργανισμών, είναι απαραίτητες 
Βρυξέλλες, 28 Απριλίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 99,100 και 198, οι επιστημονικές ικανότητες ώστε να υπερπηδηθούν τα 
ιδιαίτερα συμφέροντα κάθε οργανισμού έρευνας. 
2.20. Δράση 20 
Ισχύουν οι παρατηρήσεις που έγιναν στο σημείο 2.19. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francis CEYRAC 
της αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων της 30ής Ιουλίου 1982 για την πρόταση 
13ης οδηγίας του Συμβουλίου περί εναρμονίσεως των 
νομοθεσιών των Κρατών μελών των σχετικών με τους 
φόρους κύκλου εργασιών — τρόπος επιστροφής φόρου 
προστιθέμενης αξίας στους υποκειμένους στο φόρο που 
δεν είναι εγκατεστημένοι στο έδαφος της Κοινότητας ('), 
(') ΕΕ αριθ. C 223 της 27. 8. 1982, σ. 5. Γνωμοδότηση για την πρόταση 13ης οδηγίας του Συμβουλίου περί εναρμονίσεως των 
νομοθεσιών των Κρατών μελών των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών — τρόπος 
επιστροφής του φόρου προστιθέμενης αξίας στους υποκειμένους στο φόρο που δεν είναι 
εγκατεστημένοι στο έδαφος της Κοινότητας 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής δημοσιεύεται στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτωναριθ. C 223 της 27ης Αυγούστου 1982, σελίδα 5. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 3.0 Ιουλίου 1982 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις των 
άρθρων 99,100 και 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, 
τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά την 207η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 27 και 
28 Απριλίου 1983.