12. 3. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 62/37 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου περί των ελαχίστων 
κανόνων για την προστασία των μόσχων που εκτρέφονται σε μονάδες εντατικής 
παραγωγής (ι) 
(90/C 62/13) 
Στις 5 Ιουλίου 1989, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότη­
ση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση οδηγίας. 
Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών 
εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 30 Νοεμβρίου 1989, με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. Storie-Pugh. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά την 272η σύνοδο ολομέλειας, συνεδρίαση της 
20ής Δεκεμβρίου 1989, υιοθέτησε με 62 ψήφους υπέρ, 22 κατά και 15 αποχές, την ακόλουθη 
γνωμοδότηση: 
1. Εισαγωγή 
Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η Επιτροπή οφείλει να λάβει τα 
απαραίτητα μέτρα ώστε να διασφαλισθεί σε όλα τα 
κράτη μέλη η εφαρμογή των ελάχιστων κανόνων για 
την προστασία των μόσχων που εκτρέφονται σε 
μονάδες εντατικής παραγωγής, προκειμένου να αποφευ­
χθεί η στρέβλωση των εμπορικών συναλλαγών, να 
διευκολυνθεί η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς 
και να εξασφαλισθούν οι καλές συνθήκες διαβίωσης 
των μόσχων. 
Η ΟΚΕ γνωρίζει επίσης ότι το υπάρχον σύστημα 
μεμονωμένων σταύλων για την εκτροφή μόσχων είναι 
δυνατό να αποτελέσει αντικείμενο δυσμενούς κριτικής 
για πολλούς λόγους. 
Η ΟΚΕ επικροτεί και στηρίζει τις προτάσεις της 
Επιτροπής. Ως συμβαλλόμενο μέρος της ευρωπαϊκής 
συνθήκης για την προστασία των ζώων που εκτρέφο­
νται για παραγωγή, η Επιτροπή οφείλει με τι προτάσεις 
της να διασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή των αρχών και 
των διατάξεων της συνθήκης. Η ΟΚΕ εκφράζει την 
ικανοποίηση της για το λόγο ότι οι προτάσεις της 
Επιτροπής στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα και 
στις πρακτικές εμπειρίες κτηνοτροφικής παραγωγής. Η 
ΟΚΕ, μολονότι αναγνωρίζει τις θετικές πτυχές των 
προτάσεων της Επιτροπής, θεωρεί εντούτοις ότι η 
συστηματική και εσπευσμένη εφαρμογή όλων των 
διατάξεων ενδέχεται να προκαλέσει προβλήματα και να 
έχει, ιδιαίτερα, οικονομικές επιπτώσεις τους κτηνοτρό­
φους. Παραδέχεται, εντούτοις, ότι θα υπάρξουν προ­
βλήματα για πολλούς κτηνοτρόφους που κάνουν χρήση 
απαράδεκτων συστημάτων παραγωγής και αναγνωρίζει 
ότι τα προβλήματα αυτά θα πρέπει να ελαφρυνθούν όσο 
το δυνατό περισσότερο. Η ΟΚΕ παραδέχεται επίσης ότι 
ο ενσταυλισμός είναι σημαντικός παράγων για την 
εξασφάλιση τόσο της υγείας όσο και των καλών 
συνθηκών διαβίωσης των μόσχων σε όλα τα συστήματα 
κτηνοτροφίας. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με το χρονοδιάγραμμα που 
προτείνει η Επιτροπή (και ειδικότερα με την αναθεώρη-
(!) ΕΕ αριθ. C 143 της 9. 6. 1989, σ. 6. ση που προτείνεται στο άρθρο 6). Το χρονοδιάγραμμα 
αυτό θα επιτρέψει την έγκαιρη και ορθολογική αξιο­
ποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων με σκοπό τη 
βελτίωση των συνθηκών εκτροφής των μόσχων χωρίς 
άσκοπη διακοπή της παραγωγής. 
2.2. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι τα ποσοστά 
νοσηρότητας και θνησιμότητας σε ορισμένα συστήμα­
τα ομαδικού ενσταυλισμού είναι υψηλότερα απ' ό,τι στα 
συστήματα μεμονωμένου ενσταυλισμού. Σύμφωνα, 
όμως, με το συμπέρασμα που εξάγεται από τις εν λόγω 
μελέτες το κυριότερο αίτιο είναι το ανεπαρκές επίπεδο 
διαχείρισης που σαν αποτέλεσμα έχει να μην γίνεται 
εγκαίρως η διάγνωση των ασθενειών, και όχι η εγγενής 
ανεπάρκεια του συστήματος. 
2.3. Η μεταβολή του συστήματος από μεμονωμένο 
ενσταυλισμό μόσχων σε ομαδικό ενσταυλισμό απαιτεί 
μια υψηλού επιπέδου εκτροφή ζώων. Γίνεται λοιπόν 
αισθητή η ανάγκη για την Επιτροπή να ενθαρρύνει 
ενεργά τα κράτη μέλη, προκειμένου να οργανώσουν 
προγράμματα κατάρτισης και εκπαίδευσης που θα 
παρέχουν στους κτηνοτρόφους όσες νέες γνώσεις και 
τεχνικές απαιτούνται για τη σωστή διαχείριση των 
συστημάτων ομαδικού ενσταυλισμού. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Να τροποποιηθούν οι διατάξεις του άρθρου 3, 
παράγραφος 1, περίπτωση β), και το παράρτημα, 
σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 10, για 
να ληφθούν υπόψη οι επιστημονικές εξελίξεις. Έως την 
1η Ιανουαρίου 1994, τουλάχιστον, οι μόσχοι μπορούν 
να εκτρέφονται είτε σε ομαδικούς, είτε σε ατομικούς 
σταύλους. 
3.2. Να παρεμβληθεί ένα νέο άρθρο μεταξύ των 
άρθρων 7 και 8 με την ακόλουθη διατύπωση: 
«Το σχέδιο κανονισμού είναι ασαφές όσον αφορά 
την εφαρμογή του. Είναι σημαντικό να ζητηθεί από 
τα κράτη μέλη να θεσπίσουν τις κατάλληλες 
κυρώσεις για τη μη εφαρμογή των διατάξεων του 
κανονισμού αυτού.» 
3.3. Άρθρο 11 
Η ακριβής έννοια θα πρέπει να διευκρινισθεί για να 
αποφευχθεί η ασάφεια. 
Αριθ. C 62/38 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 3. 90 
4. Παράρτημα 
4.1. Το σημείο 6 να τροποποιηθεί ως εξής: 
«Οι μόσχοι δεν πρέπει να παραμένουν διαρκώς στο 
σκοτάδι. Πρέπει να διατίθεται τεχνητός ή φυσικός 
φωτισμός τουλάχιστον για 8 ώρες ημερησίως. 
Επίσης, πρέπει να παρέχεται τεχνητός φωτισμός του 
οποίου η ένταση να είναι επαρκής ώστε να μπορεί 
ανά πάσα στιγμή να γίνει επιθεώρηση των ζώων.» 
4.2. Σημείο 9 
Εκφράζονται ανησυχίες σχετικά με το πρόβλημα ενός 
μικρού ποσοστού μόσχων που φυλάσσονται σε ομαδι­
κούς σταύλους και δεν δείχνουν φυσιολογική συμπερι­
φορά. Για το λόγο αυτό, η δεύτερη πρόταση πρέπει να 
διατυπωθεί ως εξής: 
«Σε περίπτωση που ένας μόσχος ασθενήσει ή 
τραυματιστεί ή δεν συμπεριφέρεται φυσιολογικά, 
και ενοχλεί τους άλλους μόσχους, πρέπει να 
υποβληθεί αμέσως σε κατάλληλη αγωγή.» 
4.3. Σημείο 9, δεύτερη παράγραφος 
(Δεν αφορά το ελληνικό κείμενο της πρότασης κανονι­
σμού). 
4.4. Σημείο 13 
Για να καταστεί σαφέστερη, η δεύτερη πρόταση να 
διατυπωθεί ως εξής: 
«Σε καμιά περίπτωση το δάπεδο, είτε είναι καλυμμέ­
νο με πλάκες, είτε με διάτρητα στοιχεία, είτε με 
σχάρες, δεν θα πρέπει να προκαλεί τραυματισμούς ή 
να ενοχλεί τους μόσχους που στέκονται ή ξαπλώ­
νουν σε αυτό.» 
4.5. Σημείο 14 
Επειδή θεωρείται ότι είναι πολύ σημαντικό για τη 
μελλοντική κατάσταση της υγείας και της ανάπτυξης 
των μόσχων να παρέχεται το πρωτογάλα κατά τις 
Βρυξέλλες, 20 Δεκεμβρίου 1989 πρώτες έξι ώρες από τη στιγμή που γεννιούνται, είναι 
απαραίτητο να γίνει σχετική αναφορά. Διαπιστώνεται, 
επίσης, ότι αντιμετωπίζονται δυσκολίες όσον αφορά 
την εφαρμογή της απαραίτητης αυτής πρακτικής, 
μολονότι υφίστανται επιτόπιες εξετάσεις με τις οποίες 
είναι δυνατός ο έλεγχος του συστήματος ανοσίας του 
μόσχου, πριν από την είσοδο του στη μονάδα εκτροφής. 
Προτείνεται η αρχή του σημείου αυτού να διατυπωθεί 
ως εξής: 
« Όλοι οι μόσχοι πρέπει να λαμβάνουν πρωτογάλα 
καθώς επίσης ...» 
Χρειάζεται επίσης να παρεμβληθεί η ακόλουθη 
προτελευταία πρόταση: 
«Σε περίπτωση που υπάρχουν υπόνοιες ότι ένα ζώο 
πάσχει από έλλειψη σιδήρου, πρέπει να χορηγού­
νται ενέσεις σιδήρου.» 
4.6. Το σημείο 16 
Το υποκατάστατο μητρικού γάλακτος δεν εξασφαλίζει 
σε όλες τις περιπτώσεις την απαραίτητη ποσότητα 
νερού που έχει ανάγκη ο μόσχος, ιδιαίτερα μάλιστα 
όταν στη διατροφή προστίθενται και άπεπτα μέρη 
τροφής. Οι ουσίες αυτές έχουν μεγάλη σημασία για την 
καλή διαβίωση του μόσχου, ενώ η πείρα έχει αποδείξει 
ότι υπάρχουν είδη εύπεπτων ινών που δεν επενεργούν 
στο χρώμα του κρέατος. Η ποσότητα των 100 γραμ. 
ξηράς τροφής κρίνεται ανεπαρκής για τους μόσχους πιο 
προχωρημένης ηλικίας διότι δεν ανταποκρίνεται στις 
φυσιολογικές τους ανάγκες και ενδέχεται να προκαλέ­
σει μη φυσιολογική συμπεριφορά. Το σημείο 16 πρέπει 
να διατυπωθεί ως εξής: 
« Όλοι οι μόσχοι πρέπει να μπορούν να έχουν ανά 
πάσα στιγμή επαρκή ποσότητα καθαρού πόσιμου 
νερού και οι μόσχοι ηλικίας άνω των δύο εβδομάδων 
να λαμβάνουν καθημερινά τουλάχιστον 100 γραμ. 
ξηράς τροφής η οποία να περιέχει εύπεπτες ίνες. Η 
ποσότητα αυτή πρέπει να αυξηθεί σε τουλάχιστον 
200 γραμ. για τους μόσχους ηλικίας άνω των έξι 
εβδομάδων.» 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
12. 3. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. € 62/39 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, ή εκπροσωπούμενοι, υπερψήφισαν τη γνωμοδότηση: 
κες/κ.κ. 
ΑοΕΧΟΡΟυΐΟδ, ΑδΡΙΝΑΙΧ, ΒΕΚΟΕΚ, ΒΕΚΤΟΝ, ΒΟΟΟΥ, ΒΟΙδδΕΚΕΕ, ΒΟΚϋΕδ-ΡΑΟΕδ, ΒΟδ, 
ΒΚΕϋΙΜΑ-δΑνΟΡΟυίΟυ, ΒΚΙΟΑΝΤΙ, ΒΚΟΙΟΗΕΚ, 0ΑΜΡΒΕ11, ΟΗΚΙδΤΙΕ, ΟΟκΕΙΧ ΑΥΟ-
ΚΑ, ΟΟΚΤΟΙδ, €ΟΥ1,Ε, ν&η ΟΑΜ, ΌΟΌΌ, ΌΚΐΙ,ΙΕΑυΒ, ναη ΕΕΚΕΚΤ, ΕΤΤΥ, ΕυΤΕΝ, Ρ1ΌΜ, 
ΡΚΕΕΜΑΝ, ΟΑΚΟΝΕΚ, ΟΕΚΜΟΖΖΙ, ΟΚΕΕΝ, ΗΑΝ€0€Κ, ΗόΚδΚΕΝ, ΗΟνΟΑΑΚΟ ΙΑΚΟΒ-
δΕΝ, ΙΑδΟΗΚΚ, ΚΑΖΑΖΙδ, ΚΕΝΝΑ, ΚΙκΟΗΡΕοΟ, ΚκΟΟΕΚ, ΕΑΡΡΑδ, ΐΛΤ¥, ΜΕΥΕΚ ΗΟΚΝ, 
ΜΟΚΕΙΑΝϋ, ΜυΉΚ, ΜϋΝΙΖ ΟυΑκΟΑΟΟ, ΜυΚΡΗΥ, ΝΕΤΟ ϋΑ δΙΙΥΑ, ΝΙΕΕΗΑυδ, 
ΝΟΟΚΟννΑΙ, ΡΑΚϋΟΝ, ΡΕΤΕκδΕΝ, ΡΕΤΚΟΡΟυίΧΟδ, ΡΚΟυΜΕΝδ, ρυΕΥΕΒΟ ΚΟΙΟ, ΚΙΕΚΑ 
ΜΑκδΑ, ΚΟΒΙΝδΟΝ, ΚΟίΑΟ ΟΟΝςΑΙΛΈδ, ΙΙΟδΕΙΝΟΚΑνΕ, δΑοΜΟΝ, δΡΕΙΚδ, δΤΟκΙΕ-
ΡϋΟΗ, ΤΑΜοΙΝ, ΤΕΚΜΕδ ΟΑΚΚΕΚΟ, ΤΙΕΜΑΝΝ, ΤυΚΚΕΚ, ΥΥΕΚΝΕΑΠ: 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, ή εκπροσωπούμενοι, υπερψήφισαν τη γνωμοδότηση: 
κες/κ.κ. : 
ΒΕΝΤΟ ΟΟΝςΑΐνΕδ, ΒΕΚΚΕΤΑ, ΒΕΚΝδ, Υ&κο ΟΑί, ΟΑΥΑΖΖυΤΙ, ΌΕ ΤΑΥΕΚΝΙΕΚ, ϋΟΝΟΚ, 
ϋΚΑΟΟ, ΕοδΤΝΕΚ, ΡΚΕδΙ, οΙΥΕΚΑΝΙ, ίϋΟΗΕΓΠ, ΜΑΟΗΑϋΟ ΥΟΝ ΤδΟΗυδΙ, ΜΑΙΝΕΤΤΙ, 
ΜΑΝΤΟνΑΝΙ, ΜΑΚΟΑίΕΡ ΜΑδΙΑ, ΜΑΥΑΥΟ ΒΕΙΧΟ, ΜΟΚδΕΙΧΙ, 8ΑΝΤΠΧΑΝ ΟΑΒΕΖΑ, 
δΟΗΝΙΕϋΕΚδ, \ΥΙ€Κ, \νΐΙΧΙΑΜδ. 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες ή εκπροσωπούμενοι απέσχον της ψηφοφορίας: 
κες/κ.κ. 
ΑΚΕΝΑ, ΑΚΕΤδ, ΒΑΟοΙΑΝΟ, 0ΕΒΑ11.Ο ΗΕΚΚΕΚΟ, €ΕΥΚΑ€, ΟΟΙΙΑδ, ΜΟΚΑΙΕδ, ΜυΐΧΕΚ, 
ΡΕΙΧΕΤΙΕΚ. ΚοοβΠ, ΡΕΚΚΙΝ-ΡΕΙΧΕΤΙΕΚ, ΙοΑΜΑΕΚΕΚδ, ΚΙΒΙΕΚΕ, δΟΗΟΕΡΟΕδ, ΥνΆΟΝΕΚ, 
ννΆΠοΑΟΚ.