Αριθ.C308/18 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.11.93
Τροποποιημένη πρότασηΟδηγίαςτουΣυμβουλίουπεριτηςπροστασίαςτωνκαταναλωτών σε
θέματασυμβάσεωνδιαπραγματευόμενων απόαπόστασηC)
(93008/02)
COM(93)396τελικό—SYN411
(ΥποβλήθηκεαπότηνΕπιτροπή,σύμφωναμετοάρθρο149παράγραφος3τηςσυνθήκηςΕΟΚ,
οτις7Οκτωβρίου1993)
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
ΤΟΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ,Αμετάβλητο .
Έχονταςυπόψη:
τησυνθήκηγιατηνίδρυσητηςΕυρωπαϊκήςΟικονομικής
Κοινότητας,καιιδίωςτοάρθρο100A,
τηνπρότασητηςΕπιτροπής,
ΣεσυνεργασίαμετοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο ,
ΈχονταςυπόψητηγνώμητηςΟικονομικήςκαιΚοινωνι­
κήςΕπιτροπής ,ΈχονταςυπόψητηςγνώμητηςΟικονιμικήςκαιΚοινωνι­
κήςΕπιτροπής(2),
Εκτιμώνταςοτι:
1,είναισημαντικόναληφθούνμέτραγιασταδιακήολο­
κλήρωσητηςεσωτερικήςαγοράςστηδιάρκειαπεριό­
δουπουλήγειστις31Δεκεμβρίου1992·ότιηεσωτερι­
κήαγοράαποτελείχώροχωρίςεσωτερικάσύνορα
στονοποίοεξασφαλίζεται ηελεύθερηκυκλοφορία
αγαθών,ατόμιον,υπηρεσιώνκαικεφαλαίωνΕκτιμώνταςοτι:
1,είναισημαντικόναληφθούνμέτραγιασταδιακήολο­
κλήρωσηκαιπαγίωσητηςεσωτερικήςαγοράςότιη
εσωτερικήαγοράαποτελείχώροχωρίςεσωτερικά
σύνοραστονοποίοεξασφαλίζεται ηελεύθερηκυκλο­
φορίααγαθών,ατόμων,υπηρεσιώνκαικεφαλαίων
2,ηδιασυνοριακή πώλησηαπόαπόστασημπορείνα
είναιμιααπότιςκύριεςσυγκεκριμένες εκδηλώσειςτης
ολοκλήρωσηςτηςεσωτερικήςαγοράςγιατουςκατανα­
λωτές,όπωςαυτόέχειήδηδιαπιστωθεί ,μεταξύάλλων,
στηνανακοίνωσητηςΕπιτροπής«προςμιαενιαία
αγοράτηςδιανομής»(2)-2,ηελεύθερηκυκλοφορίααγαθώνκαιυπηρεσιώναφορά
όχιμόνοτουςεπαγγελματίες εμπόρουςαλλάκαιτους
ιδιώτες'ότιηελεύθερηκυκλοφορίααγαθώνκαιυπη­
ρεσιώνσημαίνειπωςοικαταναλωτέςμπορούννα
έχουνπρόσβασηστααγαθάκαιτιςυπηρεσίεςπου
παρέχονταισεένακράτοςμέλοςυπότουςαυτούς
όρουςμετουςντόπιουςκατοίκους·
3,ηδιασυνοριακή πώλησηαποαπόστασημπορείνα
είναιμιααπότιςκύριεςσυγκεκριμένες εκδηλώσειςτης
ολοκλήρωσηςτηςεσωτερικήςαγοράςγιατουςκατανα­
λωτές,όπωςαυτόέχειήδηδιαπιστωθεί ,μεταξύάλλων,
στηνανακοίνωσητηςΕπιτροπής«προςμιαενιαία
αγοράτηςδιανομής(3)γιατηνορθήλειτουργίατης
ενιαίαςαγοράςείναιαναγκαίοναμπορούνοικατανα­
λωτέςνααπευθύνονται σεμιαεπιχείρησηεκτόςτης
χώραςτους,έστωκαιανηενλόγωεπιχείρησηέχει
θυγατρικήστηχώραόπουδιαμένειoκαταναλωτής·
4,ηανάπτυξηνέωντεχνολογιώνσυνεπάγεταιπολλαπλα­
σιασμότωνμέσωνπουτίθεντα,στηδιάθεσητωνκατα­3.ηανάπτυξηνεωντεχνολογιώνσυνεπαγεταιπολλαπλα­
σιασμότωνμέσωνπουτίθενταιστηδιάθεσητωνκατα­
(')ΕΕαριθ.C156της23.6.1992,σ.14.
(2)ΈγγραφοCOM(91)41της11.3.1991(2)ΈΕαριθ.C19της25.1.1993
(3)COM(91)41της11.3.1991.

15.11.93 ΕπίσημηEqημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C308/19
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
ναλωτώνγιαναγνωρίσουντιςπροσφορέςπουγίνο­
νταισεολόκληρητηνΚοινότητακαιγιανααποστέλ­
λουντιςπαραγγελίεςτους·ότιπρέπειναθεσπιστεί
ελάχιστοσύνολοκοινώνκανόνων,πρινκάθεκράτος
μέλοςλάβειταδικάτουδιαφορετικάήαποκλίνοντα
μέτραπροστασίαςτωνκαταλωτών ,μεαρνητικέςσυνέ­
πειεςγιατονανταγωνισμόμεταξύτωνεπιχειρήσεων
στηνενιαίααγορά*ναλωτώνγιαναγνωρίσουντιςπροσφορέςπουγίνο­
νταισεολόκληρητηνΚοινότητακαιγιανααποστέλ­
λουντιςπαραγγελίεςτους·ότιπρέπειναθεσπιστεί
ελάχιστοσύνολοκοινώνκανόνων,πρινκάθεκράτος
μέλοςλάβειταδικάτουδιαφορετικάήαποκλίνοντα
μέτραπροστασίαςτωνκαταναλωτών ,μεαρνητικές
συνέπειεςγιατονανταγωνισμόμεταξύτωνεπιχειρή­
σεωνστηνενιαίααγορά-ότιμιακοινοτικήδράσηείναι
απαραίτητηστοντομέααυτό*
4,τασημεία18και19τουπαραρτήματος τουψήφισμα-5.Αμετάβλητο ,
τοςτουΣυμβουλίουτης14ηςΑπριλίου1975σχετικά
μετοπρώτοπρόγραμματηςΕυρωπαϊκήςΟικονομικής
Κοινότηταςγιαπολιτικήπροστασίαςκαιπληροφόρη­
σηςτωνκαταναλωτών(')επισημαίνουντηνανάγκη
προστασίαςτωναγοραστώναγαθώνήυπηρεσιών
έναντιτηςαίτησηςπληρωμήςεμπορευμάτων πουδεν
έχουνπαραγγελθείκαιεπιθετικώνμεθόδωνπώλησης·
5,ηανακοίνωσητηςΕπιτροπήςπροςτοΣυμβούλιομε6.Αμετάβλητο ,
τίτλο«νέαώθησηγιατηνπολιτικήπροστασίαςτων
καταναλωτών »πουεγκρίθηκεμεψήφισματου
Συμβουλίουτης23ηςΙουνίου1986(2)αναφέρειστο
σημείο33ότιηΕπιτροπήθαυποβάλειπροτάσεις
αναφορικάμετηχρησιμοποίηση νέωντεχνολογιών
πληροφόρησης πουεπιτρέπουνστουςκαταναλωτέςνα
υποβάλλουναπότηνκατοικίατουςπαραγγελίεςσε
κάποιονπρομηθευτή·
6,τοψήφισματουΣυμβουλίουτης9ηςΝοεμβρίου19897.Αμετάβλητο ,
σχετικάμετιςμελλοντικέςπροτεραιότητες γιατην
αναθεώρησητηςπολιτικήςπροστασίαςτωνκαταναλω­
τών(3)καλείτηνΕπιτροπήνακαταβάλειπροσπάθειες
κατάπροτεραιότητα στουςτομείςπουπροβλέπονται
στοπαράρτημα -ότιστοπαράρτημααυτόαναφέρονται
«οινέεςτεχνολογίεςπουεπιτρέπουντηναπόαπόστα­
σηπώληση»,ότιηΕπιτροπήέδωσεσυνέχειαστο
ψήφισμααυτόμετηνέγκριση«τριετούςσχεδίουδρά­
σηςγιατηνπολιτικήπροστασίαςτωνκαταναλωτών
στηνΕΟΚ(1990-1992)»καιότιτοσχέδιοαυτόπρο­
βλέπειηέγκρισησχετικήςοδηγίας(4).
7,ηδιαπραγματευόμενη απόαπόστασησύμβασηχαρα-8.Αμετάβλητο ,
κτηρίζεταιαπότηχρήσημιαςήπερισσότερωντεχνι­
κώνεπικοινωνίαςεξαποστάσεωςκαιότιησυνεχής
εξέλιξηαυτώντωντεχνικώνδενεπιτρέπειτησύνταξη
εξαντλητικούκαταλόγου ,αλλάαπαιτείτονορισμό
αρχώνπουθαισχύσουνακόμακαιγιαεκείνεςπου
προςτοπαρόνελάχισταχρησιμοποιούνται -ότιείναι
σκόπιμοναγίνεισαςοήςδιάκρισημεταξύδιαφήμισης
καιπρότασηςγιααγορά-ότιπρόκειταιγιαπρόταση
γιααγοράότανoκαταναλωτήςγνωρίζεικαλώςτα
απαραίτηταστοιχείαγιατησύναψησύμβασης·
(')ΕΕαριθ.C92της25.4.1975,α.1.
(2)ΕΕαριθ.C167της5.7.1986,σ.1.
(3)ΕΕαριθ.C294της22.U.1989,σ.1.
(4)ΈγγραφοC(DM(90)89της3.5.1990.

Αριθ.C308/20 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.11.93
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
8.Έχονταςυπόψητιςαρχέςπουκαθιερώνονται μετα
άρθρα8και10τηςΕυρωπαϊκήςΣύμβασηςγιατην
προστασίατωνανθρωπίνωνδικαιωμάτωνκαιτων
θεμελιωδώνελευθεριώντης4ηςΝοεμβρίου1950και
κάθετιπουαφοράτησυλλογή,αποθήκευσηκαιεπε­
ξεργασίαστοιχείωνμεατομικόχαρακτήραυπάγεται
στιςοδηγίεςτουΣυμβουλίου(αριθ//ΕΟΚκαι
αριθ...J.../ΕΟΚ)(σχετικάμετηνπροστασίατων
ατόμωνέναντιτηςεπεξεργασίαςστοιχείωνπροσωπι­
κούχαρακτήρακαιαναφερόμενων στηνιδιωτικήζωή)
καινααναγνωριστείστονκαταναλωτήδικαίωμαστην
ηρεμίακαιναπροβλεφθούν ,συνεπώς,περιορισμοίστη
χρησιμοποίηση ορισμένωντεχνικώνεπικοινωνίαςπου
απορρέουναπότιςπροαναφερθείσες οδηγίες·9,τιςαρχέςπουκαθιερώνονται μεταάρθρα8και10της
ΕυρωπαϊκήςΣύμβασηςγιατηνπροστασίατωνανθρω­
πίνωνδικαιωμάτωνκαιτωνθεμελιωδώνελευθεριών
της4ηςΝοεμβρίου1950"ότιθαπρέπεινααναγνωρίζε­
ταιστονκαταναλωτήδικαίωμασεπροστασίατηςιδιω­
τικήςτουζωής,ιδιαίτερασεό,τιαφοράτηνηρεμία
έναντιορισμένωνιδιαίτεραεπιθετικώνεπικοινωνιακών
τεχνικώνπουαπαιτούνγιαναχρησιμοποιηθούν την
επεξεργασίαστοιχείωνπροσωπικούχαρακτήρα·ότι
αυτάυπάγονταιστηνοδηγία.../.../ΕΟΚτουΣυμβου­
λίουπερίπροστασίαςτωνφυσικώνπροσώπωνέναντι
τηςεπεξεργασίαςστοιχείωνπροσωπικούχαρακτήρα
πουτααφορούνκαιτηςελεύθερηςκυκλοφορίαςτων
στοιχείωναυτών-ότιθαπρέπειοπωσδήποτεναπρο­
σδιοριστούνσυγκεκριμέναόριαχρήσηςπαρομοίωντε­
χνικών
10.Αμετάβλητο . 9,oκαταναλωτήςλαμβανειπροσφορέςγιααγορέςμεσω
πολλαπλώντεχνικώνεπικοινωνιών ,οιοποίεςπρέπει
ναείναισαφώςαναγνωρίσιμες ωςεμπορικέςπροτά­
σεις·ότιαυτήηδιαβιβαζόμενη πληροφόρησηθαπρέ­
πειναγίνεται,εξάλλου,σύμφωναμετουςλοιπούς
σχετικούςκοινοτικούςκανόνεςκαιιδίωςμετηνοδηγία
84/450/Ε0ΚτουΣυμβουλίουτης10ηςΣεπτεμβρίου
1984σχετικάμετηνπροσέγγισητωννομοθετικών
κανονιστικώνκαιδιοικητικώνδιατάξεωντωνκρατών
μελώνσχετικάμετηνπαραπλανητική διαφήμιση(').
11.οτιενακράτοςμέλοςμπορείνααπαγορεύσειγια
λόγουςγενικούσυμφέροντοςτηνεμπορίαεντόςτης
επικράτειάςτουμέσωσυμβάσεωνδιαπραγματευομέ­
νωναπόαπόστασηορισμένωνπροϊόντωνκαιυπηρε­
σιών.ότιηαπαγόρευσηαυτήθαπρέπειναγίνεταιμε
παράλληλητήρησητωνκοινοτικώνκανόνωνότιτέ­
τοιεςαπαγορεύσεις ήδηπροβλέπονται ,ιδιαίτεραστον
τομέατωνφαρμάκων,απότιςοδηγίες89/552/ΕΟΚ(2)
και82/28/ΕΟΚ(3).
10.ηχρησιμοποίηση τωντεχνολογιώναυτώνδενπρεπει12.Αμετάβλητο ,
ναοδηγείσεμείωσητωνπληροφοριώνπουπαρέχο­
νταιστονκαταναλωτή·ότιπρέπει,κατάσυνέπεια,να
προσδιορίζονται οιπληροφορίεςπουπρέπειυποχρεω­
τικάναδιαβιβάζονται στονκαταναλωτή ,όποιακαιαν
είναιηχρησιμοποιούμενη τεχνικήεπικοινωνίας·
13.οτιηπροκαταβολική πληρωμήθέτειέναπρόβλημα
οικονομικήςασφάλειαςγιατονκαταναλωτή·ότισε
αντίθεσημετιςσυμβάσειςτωνοποίωνηδιαπραγμά­
τευσηγίνεταιεντόςτωνεμπορικώνκαταστημάτων ,o
καταναλωτήςδιατρέχειένανμεγαλύτεροκίνδυνοσε
'ότιαφοράτηναξιοπιστίατουπρομηθευτή·ότιθα
πρέπειλοιπόνναδοθείστονκαταναλωτήηδυνατότη­
ταναπληρώνειμόνοκατάτηνεκτέλεσητηςπαραγγε­
λίας-ότιηδυνατότητααυτήδενεμποδίζειτονεπαγ­
γελματίαναπροτείνειεπίσηςτηνπροκαταβολική πλη­
ρωμή-
14.Αμετάβλητο . 11.ητεχνικήπροώθησηςπουσυνίσταταιστηναποστολή
ενόςπροϊόντοςήστηνπαροχήυπηρεσίαςεπίπληρωμή
(2)ΕΕαριθ.L298της17.10.1989.
(3)ΕΕαριθ.L113της30.4.1992. Π)ΕΕαριθ.L250της19.9.1984,σ.17.

15.11.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C308/21
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
στονκαταναλωτήχωρίςπροηγούμενηαίτησητουή
ρητήσυμφωνίαεκμέρουςτουδενμπορείναγίνει
αποδεκτή·
15.Αμετάβλητο . 11.α.οτιείναι,επίσης,αναγκαίοναπροβλεφθείπροθε­
σμίαεκτέλεσηςτηςσύμβασηςεάνδενορίστηκεαυτή
κατάτηστιγμήτηςπαραγγελίας·
16.Αμετάβλητο . 12.ηπληροφορίαπουδιαδίδεταιμεσωορισμένωνηλε­
κτρονικώνμέσωνέχεισυχνάεφήμεροχαρακτήρα ,στο
μέτροόπουδενλαμβάνεταισεσταθερόμέσο-ότι
καθίσταταιγιατολόγοαυτόαπαραίτητοoκαταναλω­
τήςναλαμβάνειτοαργότεροκατάτηνπαράδοσητου
αγαθούήτηνπαροχήτηςυπηρεσίας,γραπτώς,το
περιεχόμενοτηςσύμβασηςκαιτοσύνολοτωνπληρο­
φοριώνπουαπαιτούνταιγιατηνκαλήεκτέλεση
αυτής·
13.oκαταναλωτήςδενέχειτηνδυνατότηταinconcretoνα
δειτοπροϊόνήναλάβειγνώσητωνχαρακτηριστικών
τηςυπηρεσίαςκατάτηστιγμήπουτουπροτείνεται
αυτή·ότιπρέπεινατουεπιτρέπεταινακαταγγείλειτη
σύμβασημετάτηνπαραλαβήτουπροϊόντοςήτης
υπηρεσίας·ότι,τέλος,είναιαπαραίτητοναπεριορι­
στούνσταταχυδρομικάτέληεπιστροφήςοιδαπάνες
πουεπιβαρύνουντονκαταναλωτήκατάτηνάσκηση
τουδικαιώματοςαυτού,άλλωςτοδικαίωμααυτόθα
παρέμενεθεωρητικό -ότι,γιαλόγουςεναρμόνισης ,
κυρίωςτηςμεθόδουυπολογισμούτηςπροθεσμίας
αυτής,θαπραγματοποιηθεί αργότεραητροποποίηση
τηςοδηγίας85/577/ΕΟΚτουΣυμβουλίουτης20ής
Δεκεμβρίου1985γιατηνπροστασίατωνκαταναλωτών
κατάτηνσύναψητωνσυμβάσεωνεκτόςεμπορικού
καταστήματος(').17.oκαταναλωτήςδενεχειτηνδυνατότηταinconcretoνα
δειτοπροϊόνήναλάβειγνώσητωνχαρακτηριστικών
τηςυπηρεσίαςκατάτηστιγμήπουτουπροτείνεται
αυτή·ότιπρέπεινατουεπιτρέπεταινακαταγγείλειτη
σύμβασημετάτηνπαραλαβήτουπροϊόντοςήτης
υπηρεσίας·ότι,τέλος,είναιαπαραίτητοναπεριορι­
στούνσταταχυδρομικάτέληεπιστροφήςοιδαπάνες
πουεπιβαρύνουντονκαταναλωτήκατάτηνάσκηση
τουδικαιώματοςαυτού,άλλωςτοδικαίωμααυτόθα
παρέμενεθεωρητικό·ότιτοδικαίωμααυτόδενπρέπει
ναθέτειυπόαμφισβήτησητηνεφαρμογήτωνσυνήθων
δικαιωμάτωντουκαταναλωτή ,σεθέματαπαραλαβής ,
συγκεκριμένα ,ελαττωματικών αγαθώνήυπηρεσιώνή
αγαθώνήυπηρεσιώνπουδενανταποκρίνονται στην
περιγραφήτηςπροσφοράς -ότι,γιαλόγουςεναρμόνι­
σης,κυρίωςτηςμεθόδουυπολογισμούτηςπροθεσμίας
αυτής,θαπραγματοποιηθεί αργότεραητροποποίηση
τηςοδηγίας85/577/ΕΟΚτουΣυμβουλίουτης20ής
Δεκεμβρίου1985γιατηνπροστασίατωνκαταναλωτών
κατάτηνσύναψητωνσυμβάσεωνεκτόςεμπορικού
καταστήματος (').
14.οιδιαταξειςτηςπαρούσαςοδηγίαςδενπρεπεινα
θίγουντηνελεύθερηκυκλοφορίαραδιοφωνικών και
τηλεοπτικώνεκπομπών ,όπωςκατοχυρώνεται αυτή
σταάρθρα59και60τρίτοεδάφιοτηςσυνθήκηςΕΟΚ,
καιδενπροδικάζουντηνεφαρμογήτωνκανόνωντης
οδηγίας89/552/ΕΟΚτουΣυμβουλίουτης3ηςΟκτω­
βρίου1989γιατοσυντονισμόορισμένωννομοθετικών
κανονιστικώνκαιδιοικητικώνδιατάξεωνταινκρατών
μελώνσχετικάμετηνάσκησητηλεοπτικώνδραστηριο­
τήτων(2).18.οιδιαταξειςτηςπαρούσαςοδηγίαςδενπρεπεινα
θίγουντηνελεύθερηκυκλοφορίαθεμιτώνραδιοφωνι­
κώνκαιτηλεοπτικώνεκπομπών,όπωςκατοχυρώνεται
αυτήσταάρθρα59και60τρίτοεδάφιοτηςσυνθήκης
ΕΟΚ,καιδενπροδικάζουντηνεφαρμονήτωνκανό­
νωντηςοδηγίας89/552/ΕΟΚτουΣυμβουλίου3ης
Οκτωβρίου1989γιατοσυντονισμόορισμένωννομοθε­
τικώνκανονιστικώνκαιδιοικητικώνδιατάξεωντων
κρατώνμελώνσχετικάμετηνάσκησητηλεοπτικών
δραστηριοτήτων (2).
15.ημητήρησητωνδιατάξεωντηςπαρούσαςοδηγίας
μπορείναθίξειτουςκαταναλωτέςαλλάεπίσηςκαι
τουςανταγωνιστές· ότιπρέπεισυνεπώςναπροβλε­
φθούνδιατάξειςπουθαεπιτρέπουνστιςοργανώσεις19.ημητήρησητωνδιαταξεωντηςπαρούσαςοδηγίας
μπορείναθίξειτουκαταναλωτέςαλλάεπίσηςκαιτους
ανταγωνιστές· ότιπρέπεισυνεπώςναπροβλεφθούν
διατάξειςπουθαεπιτρέπουνστιςοργανώσειςτουςνα
C)ΕΕαριθ.L372της31.12.1985,σ.31
(2)ΕΕαριθ.L298της17.10.1989,σ.23οΕΕαριθ.L372της31.12.1985,σ.31.
(2)ΕΕαριθ.L298της17.10.1989,σ.23.

Αριθ.C308/22 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.11.93
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
τουςναελεγχουν,ενδεχομένως ,τηνεφαρμογήτης,για
τιςδιασυνοριακές πράξεις-ότι,εφόσοντοεπιτρέπειη
νομοθεσίατωνενδιαφερομένων κρατώνμελών,οι
οργανώσειςαυτέςμπορούνναασκούνδραστηριότητες
καιστοκράτοςμέλοςτηςδιαφοράς,ελεγχουν,ενδεχομενως ,τηνεφαρμογήςτης,γιατις
διασυνοριακές πράξεις·ότι,εφόσοντοεπιτρέπειη
νομοθεσίατωνενδιαφερομένων κρατώνμελών,οι
οργανώσειςαυτέςμπορούννααναλάβουνδράσηστο
κράτοςκαταγωγήςτουπρομηθευτή·
20.ότιησύσταση92/295/ΕΟΚτηςΕπιτροπήςπερίτων
κωδικώνσυμπεριφοράς γιατηνπροστασίατωνκατα­
ναλωτώνσεθέματασυμβάσεωνδιαπραγματευομένων
απόαπόσταση(')ορίζειότιείναιεπιθυμητόοιβασικοί
δεσμευτικοίκανόνεςπουπεριέχονταιστηνπαρούσα
οδηγίανασυμπληρωθούν απόοικειοθελώςθεσπιζόμε­
νεςδιατάξειςτωνεπαγγελματιών πουθαλάβουντη
μορφήκωδίκωνσυμπεριφοράς·
21.ότι,είναισημαντικό,γιατηνεπίτευξηβέλτιστηςπρο­
στασίαςτουκαταναλωτή ,αυτόςoτελευταίοςναείναι
ενήμεροςσχετικάμετιςδιατάξειςτηςπαρούσαςοδηγί­
αςκαθώςκαιπερίτηςύπαρξηςκαιτουπεριεχομένου
τωνκωδίκωνσυμπεριφοράς στοντομέααυτό*
22.ότιυφίσταταιoκίνδυνος,σεορισμένεςπεριπτώσεις ,
ναστερηθείoκαταναλωτήςτηςπροστασίαςπουτου
παρέχεταιδιάτηςπαρούσαςοδηγίαςορίζονταςως
νομοθεσίαδιέπουσατησύμβασητηνομοθεσίατρίτης
χώρας*ότικατάσυνέπεια,θαπρέπειναπροβλεφθούν
στηνπαρούσαοδηγίαδιατάξειςπουθααποβλέπουν
στηναποφυγήτουκινδύνουαυτού,
ΕΞΕΔΩΣΕΤΗΝΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ : ΕΞΕΔΩΣΕΤΗΝΠΑΡΟΥΣΑΟΔΗΓΙΑ :
Άρθρο1
Αντικείμενο
Hπαρούσαοδηγίαέχειωςαντικείμενοτηνπροσέγγισητων
νομοθετικώνκανονιστικώνκαιδιοικητικώνδιατάξεωντων
κρατώνμελώνπουαφορούντιςσυμβάσειςπουδιαπραγμα­
τεύονταιαπόαπόστασημεταξύκαταναλωτήκαιπρομη­
θευτή,καθώςκαιτιςπροτάσειςσύναψηςσύμβασηςκαιτις
προπαρασκευαστικές πράξειςπουτιςαφορούν.Άρθρο1
Αντικείμενο
Hπαρούσαοδηγίαέχειωςαντικείμενοτηνπροσέγγισητων
νομοθετικών ,κανονιστικώνκαιδιοικητικώνδιατάξεωντων
κρατώνμελώνπουαφορούντιςσυμβάσειςπουδιαπραγμα­
τεύονταιαπόαπόστασημεταξύκαταναλωτήκαιπρομη­
θευτή,καθώςκαιτιςπροτάσειςσύναψηςαυτούτουτύπου
σύμβασηςκαιτιςπροπαρασκευαστικές πράξειςπουτις
αφορούν.
Άρθρο2
Ορισμοί
Γιατουςσκοπούςτηςπαρούσαςοδηγίαςισχύουνοιακό­
λουθοιορισμοί:
—«Σύμβασηδιαπραγματευόμενη απόαπόσταση»:κάθε
σύμβασηπουαφοράέναπροϊόνήμιαυπηρεσία,η
οποίασυνάπτεταικατόπινπρότασηςγιαπώλησηεκ
μέρουςτουπρομηθευτή :
—χωρίςταυτόχρονηφυσικήπαρουσίατουπρομηθευ­
τήκαιτουκαταναλωτήκαιΆρθρο2
Ορισμοί
Γιατουςσκοπούςτηςπαρούσαςοδηγίαςισχύουνοιακο­
λουθοιορισμοί:
—«Σύμβασηδιαπραγματευόμενη απόαπόσταση»:κάθε
σύμβασηπουαφοράέναπροϊόνήμιαυπηρεσία,η
οποίασυνάπτεταιστοπλαίσιοσυστήματοςπώλησηςή
παροχήςυπηρεσιώνκατόπινπρότασηςγιαπώλησηεκ
μέρουςτουπρομηθευτή :
—χωρίςταυτόχρονηφυσικήπαρουσίατουπρομηθευ­
τήκαιτουκαταναλωτήκαι
(')ΕΕαριθ.L156της10.6.1992,σ.21

15.11.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C308/23
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
χρησιμοποιώντας μιατεχνικήεπικοινωνίαςυποαπό­
στασηγιατηδιαβίβασητηςπρότασηςσύναψης
σύμβασηςκαιτηςπαραγγελίας .χρησιμοποιούντος μιατεχνικήεπικοινωνίας απο
απόστασηγιατηδιαβίβασητηςπρότασηςσύναψης
σύμβασηςκαιτηςπαραγγελίας .
Οιμεμονωμενεςσυμφωνίες,παραγγελίες ,συμβάσειςήπρά­
ξειςεκτέλεσηςπουγίνονταιστοπλαίσιομιαςγενικής
σύμβασης,ιδιαίτεραοισυμβάσειςσταδιακήςεκτέλεσης,
δενκαλύπτονταιαπότηνπαρούσαέννοια.Ότανηεκτελεσημιαςσύμβασηςσυνεπαγεταιτηνπραγμα­
τοποίησηδιαδοχικώνπαροχώνυπηρεσιώνήάλλωνπρά­
ξεωνκλιμακωμένης εκτέλεσης,οιδιατάξειςτηςπαρούσας
οδηγίαςδενεφαρμόζονταιπαράγιατηνολικήσύμβαση,
όταναυτήέχειδιαπραγματευθεί απόαπόσταση.
Αμετάβλητο . «καταναλωτής »:καθεφυσικόπρόσωπο,τοοποίογια
τιςσυναλλαγέςπουκαλύπτονταιαπότηνπαρούσα
οδηγίαενεργείκατάτρόποπουμπορείναθεωρηθείως
ξένοπροςτηνεπαγγελματική τουδραστηριότητα .
«προμηθευτής »:καθεφυσικόηνομικοπρόσωποπου
πραγματοποιώντας τηνυπόψησυναλλαγήενεργείστο
πλαίσιοτηςεμπορικήςήεπαγγελματικής τουδραστη­
ριότητας,καθώςκαικάθεπρόσωποπουενεργείεξ
ονόματοςήγιαλογαριασμόενόςπρομηθευτή .«προμηθευτής »:καθεφυσικόήνομικοπροσωποπου
πραγματοποιώντας τηνυπόψησυναλλαγήενεργείστο
πλαίσιοτηςεμπορικήςήεπαγγελματικής τουδραστη­
ριότητας.
Αμετάβλητο . «τεχνικήεπικοινωνίαςαποαπόσταση»:κάθετεχνική
πουεπιτρέπειτηνανταλλαγήπληροφοριών ,ηοποία
απαιτείταιγιατηδιαμόρφωσηκαιτησύναψητης
σύμβασηςμεταξύενόςκαταναλωτήκαιενόςπρομηθευ­
τή,οιοποίοιδενευρίσκονταιoέναςενώπιοντου
άλλου-έναςμηεξαντλητικόςκατάλογοςτωντεχνικών
πουπροβλέπονταιαπότηνπαρούσαοδηγίασυνάπτε­
ταιστοπαράρτημα 1.
Αμετάβλητο . «χειριστήςτεχνικήςεπικοινωνιών »:καθεπροσωπο
φυσικόήνομικό,δημόσιοήιδιωτικόπουθέτειστη
διάθεσητωνπρομηθευτών ή/καιτωνκαταναλωτών τις
διάφορεςτεχνικέςεπικοινωνίαςαπόαπόσταση.
«πρότασησύναψηςσύμβασης»:καθεεπικοινωνίααπο
απόστασηπουπεριέχειόλατααναγκαίαστοιχείαώστε
oπαραλήπτηςναμπορείναυπογράψειάμεσασυμβατι­
κήδέσμευση,εξαιρουμένηςτηςαπλήςδιαφήμισης .«πρότασησύναψηςσύμβασης»:κάθεεπικοινωνίααπό
απόστασηείτεαπευθυνόμενη γενικάστοκοινόείτε
εξατομικευμένη πουπεριέχειόλατααναγκαίαστοιχεία
ώστεoπαραλήπτηςναμπορείναυπογράψειάμεσα
συμβατικήδέσμευση.
Δενθεωρούνταιωςπροτάσειςσύναψηςσύμβασηςοι
διαφημίσειςπουδενπεριέχουνόλαταβασικάστοιχεία
γιαναμπορέσειoκαταναλωτήςνααναλάβειάμεσαμια
συμβατικήδέσμευση.
«παραγγελία»:έκφρασηαποτονκαταναλωτήτης
επιθυμίαςτουνααναλάβεισυμβατικήδέσμεΐ'ση.Αμετάβλητο .
Άρθρο3 Άρθρο3
Εξαιρεσεις Εξαιρεσεις
Hπαρούσαοδηγίαδενεφαρμόζεται : Hπαρούσαοδηγίαδενεφαρμόζεται
στουςαυτόματουςδιανομείς, στουςαυτόματουςδιανομείς,
στουςεμπορικούςχώρουςαυτόματηςπώλησης, στουςεμπορικούςχώρουςαυτόματηςπώλησης,

Αριθ.C308/24 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.11.93
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
σταπροϊόνταπουκατασκευαζονται επιμετρώ, στιςσυμβάσειςπρομήθειαςτροφίμωνήποτώνήάλλων
οικιακώναγαθώντρέχουσαςκατανάλωσηςπουπαραδί­
δονταικατ'οίκοναπόδιανομείςοιοποίοιεκτελούν
συχνέςκαιτακτικέςπαραδόσεις .
στιςυπηρεσίεςμεπροηγούμενηκράτηση(στοπαραρτη
μαIIπεριέχεταικατάλογοςτωνυπηρεσιώναυτών),
στιςσυμβάσειςπρομήθειας :
—τροφίμωνήποτώνήάλλωνοικιακώνειδώντρέχου
σαςκατανάλωσης ,
—στιςυπηρεσίεςτρέχουσαςκατανάλωσης .
Άρθρο4
Όριαστηχρησιμοποίηση ορισμένωντεχνικών
επικοινωνίαςαπόαπόσταση
Τακράτημέληλαμβάνουντααπαραίτηταμέτραώστεη
κατάτηχρησιμοποίηση τεχνικώνεπικοινωνίαςαπόαπό­
στασηγιαναπροταθείστονκαταναλωτήπώλησηαγαθού
ήυπηρεσίας,ναγίνεταισεβαστήηιδιωτικήτουζωή,
κυρίωςκατ'εφαρμογήτουάρθρου17τηςοδηγίαςτου
Συμβουλίουαριθ..../.../ΕΟΚ(σχετικάμετηνπροστασία
προσωπικώνστοιχείωνκαιστοιχείωνπουαφορούντην
ιδιωτικήζωήστοπλαίσιοτωνδημοσίωνψηφιακώνδι­
κτύωνεπικοινωνιών).Άρθρο4
Όριαστηχρησιμοποίηση ορισμένωντεχνικών
επικοινωνίαςαπόαπόσταση
Τακράτημέληλαμβάνουντακατάλληλαμέτραώστεo
καταναλωτήςπουέχειεκφράσειτηνεπιθυμίαναμηντου
γίνονταιπροτάσειςγιααγορέςναμπορείναείναιπροστα­
τευμένοςκατάτρόποαποτελεσματικό έναντιαυτήςτης
μορφήςτωνπροτάσεων ,χωρίςεντούτοιςαυτόναθίγειτις
λοιπέςεγγυήσειςτωνοποίωναπολαμβάνειoκαταναλωτής
δυνάμειτηςκοινοτικήςνομοθεσίαςπερίπροστασίαςτων
στοιχείωνατομικούχαρακτήρακαιπουσχετίζονταιμετην
ιδιωτικήζωή.
Hχρησιμοποίηση τωνπαρακάτωτεχνικώναπαιτείτην
προηγούμενησυναίνεσητουκαταναλωτή :
—τέλεφαξ(τηλεομοιοτυπία )
—ηλεκτρονικόταχυδρομείο
—τηλέφωνο
—αυτόματηκλήση.
Άρθρο5
Παρουσίαση
1.Τακράτημέληλαμβάνουντααναγκαίαμέτραώστε
κάθεπρότασηγιασύναψησύμβασηςναείναιμελετημένη
ναυποβάλλεταικατάτρόποπουναγίνονταισεβαστέςοι
αρχέςτωνθεμιτώνεμπορικώνσυναλλαγώνκαιεκείνεςπου
αφορούντηνπροστασίατωνανηλίκοον.Άρθρο5
Παρουσίαση
1.Τακράτημέληλαμβάνουντααναγκαίαμέτραώστε
κάθεπρότασηγιασύναψησύμβασηςναείναιμελετημένη
ναυποβάλλεταικατάτρόποπουναγίνονταισεβαστέςοι
αρχέςτωνθεμιτώνεμπορικώνσυναλλαγών ,οιαρχέςπρο­
στασίαςτωνανηλίκωνήτωνατόμωνταοποία,δυνάμειτης
νομοθεσίαςτωνκρατώνμελώνεπίτουθέματος,είναι
ανίκαναναεκδηλώσουντησυναίνεσήτους.
2.Αμετάβλητο . 2.Σεόλεςτιςπροτάσειςγιασύναψησύμβασηςπρεπεινα
είναιεμφανήςoεμπορικόςτουςχαρακτήρας ,χιορίςδιφο­
ρούμενα.
3.Κατάπερίπτωσηπρέπεινααναφέρεταιoεπίπληρω­
μήχαρακτήραςχρησιμοποίησης απότονκαταναλωτήμιας3.Κάθεπρότασηγιασύναψησύμβασηςθαπρεπεινα
αναφέρεικατάτρόπομηεπιδεχόμενοαμφισβήτησηανo

15.11.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C308/25
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
τεχνικήςεπικοινωνίαςαποαπόστασηγιατηδιαβίβασητης
παραγγελίας ,όταναυτόδενείναιπροφανές.καταναλωτήςοφείλειναπληρώσειγιατηχρησιμοποίηση
μιαςτεχνικήςεπικοινωνίαςαπόαπόστασηγιατηδιαβίβα­
σητηςπαραγγελίαςήτηνεκτέλεσητηςυπηρεσίας .
Αρθρο6
Περιεχόμενοτηςπρότασηςσύναψηςσύμβασης
Κατάτηνπρότασησύναψηςσύμβασης,oκαταναλωτής
πρέπειναενημερώνεται μετηβοήθειαόλωντωνμέσων
πουείναιπροσαρμοσμένα στηχρησιμοποιούμενη τεχνική
επικοινωνίας ,κατάτρόποσαφήκαιαναμφισβήτητο ,κυ­
ρίωςγιαταακόλουθαστοιχεία:Άρθρο6
Περιεχόμενοτηςπρότασηςσύναψηςσύμβασης
Κατάτηνπρότασησύναψηςσύμβασης,oκαταναλωτής
πρέπειναενημερώνεται μετηβοήθειαόλωντωνμέσων
πουείναιπροσαρμοσμένα στηχρησιμοποιούμενη τεχνική
επικοινωνίας ,κατάτρόποσαφήκαιαναμφισβήτητο ,κυρί­
ωςγιαταακόλουθαστοιχεία:
—ταυτότητατουπρομηθευτή ,
—ουσιώδηχαρακτηριστικά τουπροϊόντοςήτηςυπηρεσί­
ας,ταυτότητατουπρομηθευτή ,
τιμή,ποσότητακαιτελημεταφορας ,εανδενσυμπερι
λαμβάνονταιστηντιμή,ουσιώδηχαρακτηριστικα τουπροϊόντοςήτηςυπηρεσί­
ας,
τιμή,ποσότητακαιδαπάνεςμεταφοράςκαθώςκαι
ΦΠΑ,εάνδενσυμπεριλαμβάνονται στηντιμή,
τρόποςπληρωμής,παράδοσηςήεκτέλεσης,
δικαίωμακαταγγελίαςκατάτηνέννοιατουάρθρο11·τρόποςπληρωμής,παραδοσηςήεκτελεσης,
διαρκειαισχύοςτηςπρότασηςσύναψηςσύμβασης. διάρκειαισχύοςτηςπρότασηςσύναψηςσύμβασης.
Άρθρο/
Πρότασηγιασύναψησύμβασηςμέσωτηλεόρασης
Σεπερίπτωσηπρότασηςγιασύναφησύμβασηςμέσωτηλεό­
ρασης:
—γιατηνπαρουσίασήτης,κατάτηνέννοιατουάρθρου5
τηςπαρούσαςοδηγίαςπρέπεινατηρούνταιαποκλειστι­
κάοιδιατάξειςσχετικάμετηνπροστασίατωνανηλίκων
τουάρθρου22τηςοδηγίας89/552/ΕΟΚ,
—oπρομηθευτήςοφείλειναδιαβιβάζει,γραπτώς,την
πληροφορίαπουπροβλέπειτοάρθρο6τηςπαρούσας
οδηγίας,τοαργότεροτηστιγμήτηςάμεσηςεπικοινωνί­
αςμεταξύτουπρομηθευτήκαιτουκαταναλωτή .Άρθρο7
Πρότασηγιασύναψησύμβασηςμέσωτηλεόρασης
Σεπερίπτωσηπρότασηςγιασύναψησύμβασηςμέσωτηλε­
όρασης,ηπαρουσίασήτηςκατάτηνέννοιατουάρθρου5
τηςπαρούσαςοδηγίαςθαπρέπεινατηρείτιςδιατάξειςτης
οδηγίας89/52/ΕΟΚ.Hτήρησητωνδιατάξεωνεκείνηςτης
οδηγίαςκαθώςκαιτηςπαρούσαςοδηγίαςδενθαπρέπει
ναθίγουντηνελεύθερηκυκλοφορίατωνεκπομπώνραδιο­
φωνίαςκαιτηλεόρασης .
Αντοπεριεχόμενοτηςπρότασηςγιασύναψησύμβασης
κατάτηνέννοιατουάρθρου6δενπαρουσιαστείεπίτης
οθόνηςκαιανoκαταναλωτήςτοζητήσει,oπρομηθευτής
οφείλειναδιαβιβάσει,γραπτά,τιςπληροφορίεςαυτές.
Άρθρο8
Οικονομικήασφάλεια
Καμίαπληρωμήδενμπορείνααπαιτηθείαπότονκατανα­
λωτήπριναπότηνπαράδοσητουπροϊόντοςήτηνπαροχή
τηςυπηρεσίας .
Άρθρο8 Άρθρο9
Προμήθειεςχωρίςπροηγούμενηπαραγγελία Προμήθειαχωρίςπροηγούμενηπαραγγελία
1.Τακράτημέληλαμβάνουνκατάλληλαμέτρα,ώστε 1.Αμετάβλητο .
προϊόνταήυπηρεσίεςναμηνπαρέχονταισεένανκατανα­

Αριθ.C308/26 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.11.93
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
λωτήχωρίςπροηγούμενηπαραγγελίαεκμέρουςτου
καλώνταςτοννατααποκτήσειέναντιπληρωμήςήσε
αντίθετηπερίπτωσηναταεπιστρέψειέστωκαιχωρίςνα
καταβάλειτιςδαπάνεςαποστολής .
2.Στηνπερίπτωσηόπουηαποστολήαυτήέχειπραγμα­
τοποιηθεί,ταμέτρααυτάπεριλαμβάνουν τουλάχιστοντο
δικαίωμαγιατονκαταναλωτήναδιαθέσειτοπροϊόνήτην
υπηρεσία,κατάτιςεπιθυμίεςτου,εκτόςκαιανπρόκειται
γιαπροφανέςλάθοςστηνοποίαπερίπτωσητοθέτειγια
λογικόχρονικόδιάστημακαιυπόπροϋπόθεσηότιηφύση
τουείδουςτοεπιτρέπει,στηδιάθεσητουπρομηθευτή .
3.Hαπουσίααπαντησηςδενισοδι<ναμειμεσυναίνεση .
4.Hαποστολήδειγμάτωνήδιαφημιστικών δώρωνδεν
διέπεταιαπότοπαρόνάρθρο,μετηνπροϋπόθεσηότι
εμφαίνεταισαφώςoαπολύτωςδωρεάνχαρακτήραςτους
καιηαπουσίακάθευποχρέωσηςγιατονκαταναλωτή .2.Στηνπερίπτωσηόπουηαποστολήαυτήεχειπραγμα­
τοποηθεί,ταμέτρααυτάπεριλαμβάνουν τουλάχιστοντο
δικαίωμαγιατονκαταναλωτήναδιαθέσειτοπροϊόνήτην
υπηρεσία,χωρίςναοφείλειναπληρώσει,εκτόςκαιαν
πρόκειταιγιαπροφανέςλάθος·στηνπερίπτωσηαυτήτο
θέτειεπίλογικόχρονικόδιάστημακαιυπότηνπροϋπόθε­
σηότιηφύσητουείδουςήτηςυπηρεσίαςτοεπιτρέπει,στη
διάθεσητουπρομηθευτή ,εφόσοναυτόδεντουπροκαλεί
ουδεμίαόχληση.
3.Αμετάβλητο .
4.Οιδωρεάνπρομήθειεςόπωςηαποστολήδειγμάτωνή
διαφημιστικών δώρωνδενδιέπονταιαπότοπαρόνάρθρο,
μετηνπροϋπόθεσηότιεμφαίνεταισαφώςoαπολύτως
δωρεάνχαρακτήραςτουςκαιηαπουσίακάθευποχρέωσης
γιατονκαταναλωτή .
5.Στηνπερίπτωσηκατάτηνοποίαoπρομηθευτήςδεν
είναισεθέσηναπαραδώσειακριβώςτοίδιοπροϊόνή
υπηρεσίαπουτουπαραγγέλθηκε ,αλλάπρομηθεύειαντιθέ­
τωςέναπροϊόνήυπηρεσίαισοδύναμοτηςίδιαςποιότητας
καιτηνίδιατιμή,δενπρόκειταιγιαμηπαραγγελθείσα
προμήθειακατάτηνέννοιατουπαρόντοςάρθρου,μετην
προϋπόθεσηότιoκαταναλωτήςμπορείναεπιστρέψειτο
προϊόνυποκατάστασης εάνδενείναιικανοποιημένος και
μετηνπροϋπόθεσηότιαυτόθαγνωστοποιηθεί γραπτά
στονκαταναλωτή .
Άρθρο10
Εκτέλεση
Ότανδεναναφέρεταιπροθεσμίαεκτέλεσηςστηνπρόταση
γιασύναψησύμβασης,ησύμβασηπρέπεινααρχίσεινα
εκτελείταιτοαργότερο30ημέρεςμετάτηλήψητηςπαραγ­
γελίαςαπότονπρομηθευτή .Άρθρο9
Εκτέλεση
Ότανδεναναφέρεταιπροθεσμίαεκτελεσηςστηνπρόταση
γιασύναψησύμβασης,ηπαραγγελίαπρέπειναεκτελεστεί
τοαργότερο30ημέρεςμετάτηλήψητηςπαραγγελίαςαπό
τονπρομηθευτή .
Άρθρο10
Περιεχόμενατηςσύμβασης
1.Τοαργότεροκατάτηνπαράδοση,oκαταναλωτής
λαμβάνειγραπτάκαιστηγλώσσαπουχρησιμοποιήθηκε
στηνπρότασησύναψηςσύμβασης,τουλάχιστοντιςακό­
λουθεςπληροφορίες :
—ταυτότητατουπρομηθευτήκαιδιεύθυνσηενόςτων
καταστημάτων του,
—ουσιώδηχαρακτηριστικά τουπροϊόντοςήτηςυπηρε­
σίας,
—τιμήκαιποσότητα,
—τρόποιπληρωμήςπεριλαμβανομένων καιτωνόρων
πίστωσηςήπληρωμήςμεδόσεις,Άρθρο11
Περιεχόμενατηςσύμβασης
1.Τοαγρότεροκατάτηνπαράδοση,oκαταναλωτής
λαμβάνειγραπτάκαιστηγλώσσαπουχρησιμοποιήθηκε
στηνπρότασησύναψηςσύμβασης,τουλάχιστοντιςακό­
λουθεςπληροφορίες :
—τιςπληροφορίεςπουπροβλέπονται στοάρθρο6της
παρούσαςοδηγίας,
—επωνυμίακαιδιεύθυνσητουπλέονενδεδειγμένου για
τονκαταναλωτήκαταστήματος τουπρομηθευτή ,
—τρόποιπληρωμήςπεριλαμβανόμενων τωνόρωνπίστω­
σηςήπληρωμήςμεδόσεις,
—τρόποςάσκησηςτουδικαιώματοςκαταγγελίαςκατά
τηνέννοιατουάρθρου12,

15.11.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C308/27
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
άλλοισυμβατικοίόροιοπωςεκείνοιπουαφορούντις
εμπορικέςεγγυήσεις.—δικαίωμακαταγγελίαςτηςσύμβασης,κατάτηνέννοια
τουάρθρου11τηςπαρούσαςοδηγίας,
—τρόποςάσκησητουδικαιώματοςαυτού.
Σεπερίπτωσησύναψηςσύμβασηςαορίστουδιάρκειας,που
περιλαμβάνεικυρίωςδιαδοχικέςπράξειςεκτέλεσης,πρέπει
νααναφέρονταιοιόροιλήξηςτηςσύμβασης.
2.Hπαράγραφος 1τουπαρόντοςάρθρουδενεφαρ­
μόζεταιστιςυπηρεσίεςπουπαρέχονταιάμεσαμέσωτηλε­
ματικής,δηλαδήεκείνεςηεκτέλεσητωνοποίωνγίνεταιμε
τηβοήθειατεχνικήςεπικοινωνίαςαπόαπόσταση,όταν
παρέχονταιμονομιάςσεμιαφορά.Ωστόσο,oχειριστήςτης
τεχνικήςεπικοινωνίαςείναιυποχρεωμένος ναδιαβιβάσει
στονκαταναλωτή ,εφόσοναυτόςτοζητήσειταστοιχεία
τουπρομηθευτή .Σεπερίπτωσησύναψηςσύμβασηςαορίστουδιάρκειας,που
περιλαμβάνεικυρίωςδιαδοχικέςπράξειςεκτέλεσης,πρέπει
νααναφέρονταιοιόροιλήξηςτηςσύμβασης.
2.Hπαράγραφος 1τουπαρόντοςάρθρουδενεφαρ­
μόζεταιστιςυπηρεσίεςπουπαρέχονταιάμεσαμέσωτηλε­
ματικής,δηλαδήεκείνεςηεκτέλεσητωνοποίωνγίνεταιμε
τηβοήθειατεχνικήςεπικοινωνίαςαπόαπόσταση,όταν
παρέχονταιμονομιάς.Ωστόσο,oχειριστήςτηςτεχνικής
επικοινωνίαςείναιυποχρεωμένοςναδιαβιβάσειστονκατα­
ναλωτή,εφόσοναυτόςτοζητήσειταστοιχείατουπρομη­
θευτή,στοιχείατουκαταστήματος τουπρομηθευτήπου
είναιτοπλέονενδεδειγμένογιατονκαταναλωτή ,καθώς
καιτοποσότωνδαπανώνπουσυνεπάγεταιηυπηρεσία
αυτή.
Άρθρο11
ΔικαίωμακαταγγελίαςτηςσύμβασηςΆρθρο12
Δικαίωμακαταγγελίαςτηςσύμβασης
1.Γιακαθεσύμβασηπουδιαπραγματεύεται αποαπό­
στασηoκαταναλωτήςδιαθέτειπροθεσμίατουλάχιστον
επτάημερώναπότηνημερομηνίαπαραλαβήςτουπροϊό­
ντοςήτηςυπηρεσίαςγιανακαταγγείλειτησύμβασηχωρίς
κυρώσεις .Ταμόναέξοδαπουτονεπιβαρύνουνείναι,κατά
περίπτωση,ταάμεσαέξοδαεπιστροφής .1.Γιακαθεσύμβασηπουδιαπραγματεύεται απόαπό­
στασηoκαταναλωτής διαθέτειπροθεσμίατουλάχιστον
επτάεργασίμωνημερώναπότηνημερομηνίαπαραλαβής
τουπροϊόντοςήτηςυπηρεσίαςγιανακαταγγείλειτη
σύμβασηχωρίςνααιτιολογήσειτηναπόφασήτουκαινα
επιστρέψειτοπροϊόνστηναρχικήτουκατάστασηχωρίς
κυρώσεις.Οιμόνεςδαπάνεςπουτονεπιβαρύνουνείναιτα
ισχύονταάμεσατέληεπιστροφής .
Γιατηνάσκησητουδικαιώματοςαυτού,ηπροθεσμίατων
7εργασίμωνημερώναρχίζειναμετράει:Γιατιςυπηρεσίες,ηπροθεσμίααυτήαρχίζειναισχύειαπο
τηνπαραλαβήαπότονκαταναλωτήτωνεγγράφωνπου
τουμεταφέρουντηρητήσυμφωνίατουπρομηθευτή .
γιαταπροϊοντα,αποτηνημερομηνίαπαραλαβήςτους
απότονκαταναλωτή ,
γιατιςυπηρεσίεςκαιμεεπιφύλαξητωνδιαταξεωντης
παραγράφου 4τουπαρόντοςάρθρου,απότηστιγμή
τηςπαραλαβής ,απότονκαταναλωτήτωνεγγράφων
πουτονενημερώνουνότιέχεισυναφθείησύμβαση.
Στηνπερίπτωσηκατατμήματαεκτέλεσης,ηπροθεσμία
αυτήαρχίζειναισχύειαπότηστιγμήτηςπαραλαβήςτου
τελευταίουτμήματος.
2.Αμετάβλητο . 2.Oκαταναλωτήςοφείλειναπαρασχειεγγρας)οπουνα
αποδεικνύειτηνεπιστροφήαυτή.
3.Σεπερίπτωσηαγοράςενόςαγαθούήμιαςυπηρεσίας
μέσωσυμφωνίαςπίστωσης,τακράτημέληπροβλέπουντην
ακύρωσητηςσύμβασηςπίστωσηςπουσυνάπτεταιμετον
προμηθευτήσεπερίπτωσηχρήσηςτουδικαιώματοςκαταγ­
γελίαςστιςακόλουθεςπεριπτώσεις :3.Σεπερίπτωσηαγοράςενοςαγαθούήμιαςυπηρεσίας
μέσωσυμφωνίαςπίστωσης,τακράτημέληπροβλέπουντην
ακύρωσητηςσύμβασηςπίστωσηςπουσυνάπτεταιμετον
προμηθευτήσεπερίπτωσηχρήσηςτουδικαιώματοςκαταγ­
γελίας-στηνπερίπτωσηκατάτηνοποίοηπίστωσηδενέχει
παρασχεθείάμεσααπότονπρομηθευτή ,εφαρμόζονται οι
διατάξειςτουάρθρου11τηςοδηγίας87/1Θ2/ΕΟΚ(').
(')ΕΕαριθ.L42της12.2.1987,σ.48.

Αριθ.C308/28 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.11.93
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
—ηπίστωσηπαρασχέθηκεάμεσααπότονπρομηθευτή
τουπροϊόντοςήτηςυπηρεσίας,
—ηπίστωσηπαρασχέθηκεαπόέναδανειστή,βάσειπροη­
γούμενηςσυμφωνίαςμετονπρομηθευτήτουαγαθούή
τηςυπηρεσίαςδυνάμειτηςοποίαςoδανειστήςχορήγη­
σετηνπίστωσηστονπελάτητουπρομηθευτήγιατην
απόκτησηαγαθώνήυπηρεσιώνπαρεχομένωναπό
αυτόντοντελευταίο .
4.Τοάρθροαυτόδενεφαρμόζεται :
—στιςυπηρεσίες,τωνοποίωνέναουσιαστικόμέροςτης
εκτέλεσηςάρχισεήπρέπεινααρχίσειπριναπότοτέλος
τηςπροθεσμίαςτωνεπτάημερών,
—στιςσυναλλαγέςπουαφορούνκινητέςαξίεςκαιάλλα
προϊόνταήυπηρεσίεςητιμήτωνοποίωνσυνδέεταιμε
τιςδιακυμάνσειςτιμώντηςχρηματοπιστωτικής αγοράς
πουδενελέγχειoπρομηθευτής ,
—στιςσυμβάσειςπουέχουνσυναφθείμετημορφήαυθε­
ντικήςπράξης,
—εκτόςεάνορίζεταιάλλως,σταπροϊόντα:
—πουμπορούννααναπαραχθούν άμεσα,
—σωματικήςυγιεινής,
—πουδενείναιδυνατόννασταλούν,εκνέουλόγωτης
φύσηςτους.4.Τοάρθροαυτοδενεφαρμόζεται :
—στιςυπηρεσίες,τωνοποίωνηεκτέλεσηάρχισεπριναπό
τοτέλοςτηςπροθεσμίαςτωνεπτάεργασίμωνημερών,
—στιςσυναλλαγέςπουαφορούνκινητέςαξίεςκαιάλλα
προϊόνταήυπηρεσίεςητιμήτωνοποίωνσυνδέεταιμε
τιςδιακυμάνσειςτιμώντηςχρηματοπιστωτικής αγοράς
πουδενελέγχειoπρομηθευτής ,
—στιςσυμβάσειςπουέχουνσυναφθείμετημορφήαυθε­
ντικήςπράξης,
—σταπροϊόνταπουέχουνκατασκευασθεί επίμέτρωή
είναισαφώςεξατομικευμένα ,
—στιςυπηρεσίεςμεκράτηση,oκατάλογοςτωνοποίων
αναφέρεταιστοπαράρτημαII,
—εκτόςανορίζεταιάλλοςσταπροϊόντα:
—πουμπορούννααναπαραχθούν άμεσα,
—σωματικήυγιεινής,
—πουδενείναιδυνατόννασταλούνεκνέου,λόγωτης
φύσηςτους,ήυπόκεινταισεταχείαφθορά.
5.Τοπαρόνάρθροδενθίγειτασυνήθηδικαιώματατου
καταναλωτήκαισυγκεκριμένακατάτηνπαραλαβήαγα­
θώνήυπηρεσιώνπουέχουνυποστείφθορέςήαγαθώνκαι
υπηρεσιώνπουδενανταποκρίνονται στηνπεριγραφήπου
περιείχετοστηνπροσφοράσύναψηςσύμβασης.
Αρθρο12 Άρθρο13
Πληρωμήμεσωπιστωτικήςκαρτας Πληρωμήμέσωπιστωτικήςκαρτας
Κάθεαμφισβήτηση εκμέρουςτουκατόχουπιστωτικής Αμετάβλητο ,
κάρτας,όσοναφοράτηνισχύμιαςπράξηςστηνοποία
δόθηκεoαριθμόςτηςενλόγωκάρτας,χωρίςτομέσο.
πληρωμήςναέχειπαρουσιασθεί ήελεγχθείμεηλεκτρονικό
τρόπο,συνεπάγεταιακύρωση.Oλογαριασμόςτουπρομη­
θευτήεπαναχρεώνεται καιεκείνοςτουδικαιούχουεπανα­
πιστώνεταιτοσυντομότεροδυνατό,χωρίςναθιγούντα
δικαιώματααποζημίωσης σεπερίπτωσηκαταχρηστικής
αμφισβήτησης .

15.11.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C308/29
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
Άρθρο13 Άρθρο14
Δικαστικήήδιοικητικήπροσφυγή Δικαστικήήδιοικητικήπροσφυγή
1.Αμετάβλητο . 1.Τακράτημεληφροντίζουνώστεναυφίστανται
κατάλληλακαιαποτελεσματικά μέσαγιατονέλεγχοτης
τήρησηςτωνδιατάξεωντηςπαρούσαςοδηγίας,προςτο
συμφέροντωνκαταναλωτώνκαιτωνανταγωνιζομένων .
2.Γιατοσκοποαυτόπροβλέπουν ,μεταξύάλλων,ότιοι
επαγγελματικές οργανώσειςκαιοιοργανώσειςκαταναλω­
τώνπουέχουντοδικαίωμα,βάσειτηςεθνικήςνομοθεσίας,
ναεπιδείξουνέννομοσυμφέρονστοθέμααυτό,εξουσιοδο­
τούνται,εφόσοναυτόαναγνωρίζεται απότοκράτοςμέλος
τηςδιαφοράς,ναπροσφύγουνστηδικαιοσύνηή/καινα
υποβάλουνμήνυσηενώπιοναρμόδιουδιοικητικούοργά­
νου.2.Γιατοσκοποαυτόπροβλέπουν ,μεταξύάλλων,ότιοι
επαγγελματικές οργανώσειςκαιοιοργανώσειςκαταναλω­
τώνπουέχουντοδικαίωμα,βάσειτηςεθνικήςνομθεσίας,
ναεπιδείξουνέννομοσυμφέρονστοθέμααυτό,εξουσιοδο­
τούνταιναπροσφύγουνστηδικαιοσύνηή/καιναυποβά­
λουνμήνυσηενώπιοναρμόδιουδιοικητικούοργάνουστο
κράτοςκαταγωγήςτηςεπιχείρησηςαναυτόαποδέχεται
αυτότοντύποενέργειας.
3.Τακράτημεληπαρέχουν,εφόσονείναιαπαραίτητο ,
σταδικαστήριαή/καισταδιοικητικάόργανααρμοδιότητες
βάσειτωνοποίων,σεπερίπτωσηδιαφοράςμπορούννα
απαιτήσουναπότονπρομηθευτήναπροσκομίσειαποδεί­
ξεις,κυρίωςόσοναφοράτοπεριεχόμενοτηςπρότασηςγια
πώληση,τηνπροηγούμενηαίτηση,τησυγκατάθεσητου
καταναλωτήκαιτηντήρησητωνπροθεσμιών .3.Τακράτημεληπαρέχουν,εφοσονείναιαπαραίτητο ,
σταδικαστήριαή/καισταδιοικητικάόργανααρμοδιότητες
βάσειτωνοποίων,σεπερίπτωσηδιαφοράςμπορούννα
απαιτήσουναπότονπρομηθευτήναπροσκομίσειαποδεί­
ξεις,κυρίωςόστοναφοράτοπεριεχόμενοτηςπρότασης
γιαπώληση,τηνπροηγούμενηαίτηση,τησυγκατάθεσητου
καταναλωτήκαιτηντήρησητωνπροθεσμιών .Τουςπαρέ­
χουνεπίσηςτηδυνατότηταναδιατάξουντηνπαύσηδιά­
δοσηςτηςπρότασηςγιασύναψησύμβασης.Hδιαταγή
αυτήμπορείεπίσηςνααπευθύνεταιπροςκάθεαρμόδιογια
τοχειρισμόεπικοινωνιώναπόαπόσταση.
4.Hπαρούσαοδηγίαδεναποκλείειτονοικειοθελήέλεγ­
χοτηςτήρησηςτωνδιατάξεώντηςαπότουςαυτόνομους
οργανισμούςκαιτηνπροσφυγήσετέτοιουςοργανισμούς
απόοργανώσειςπουαναφέρονταιστηνπαράγραφο2,εάν
υφίστανταιδιαδικασίεςενώπιοντέτοιωνοργανισμών ,
πέραντωνδικαστικώνήδιοικητικώνδιαδικασιώνπου
προβλέπονται στοπαρόνάρθρο.4.Hπαρούσαοδηγίαδεναποκλείειτονοικειοθελήέλεγ­
χοτηςτήρησηςτωνδιατάξεώντηςαπότουςαυτόνομους
οργανισμούςκαιτηνπροσφυγήσετέτοιουςοργανισμούς
απόάτομακαιοργανώσειςπουαναφέρονταιδιαδικασίες
ενώπιοντέτοιωνοργανισμών ,πέραντωνδικαστικώνή
διοικητικώνδιαδικασιώνπουπροβλέπονται στοπαρόν
άρθρο.
Άρθρο15
Ενημέρωση
Τακράτημέληκαιοιενδιαφερόμενες οργανώσειςφροντί­
ζουνώστεoκαταναλωτήςναείναιενημερωμένος ωςπρος
τιςδιατάξειςτηςπαρούσαςοδηγίαςκαθώςκαιωςπροςτην
ύπαρξηκαιτοπεριεχόμενοτωνκωδικώνσυμπεριφοράς
πουυφίστανταιστοντομέα.
Άρθρο14
Αναγκαστικός χαρακτήραςτωνδιατάξεων
Oκαταναλωτήςδενμπορείναπαραιτηθείαπόταδικαιώ­
ματαπουτουπαρέχονταιδυνάμειτηςπαρούσαςοδηγίας.Άρθρο16
Αναγκαστικός χαρακτήραςτωνδιατάξεων
Oκαταναλωτήςδενμπορείναπαραιτηθείαπόταδικαιώ­
ματαπουτουπαρέχονταιαπότηνεθνικήνομοθεσίαδυνά­
μειτηςπαρούσαςοδηγίας.
Τακράτημέληλαμβάνουντααπαραίτηταμέτραώστεo
καταναλωτήςναμηνστερείταιτηςπροστασίαςπουτου

Αριθ.C308/30 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.11.93
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
χορηγείταιαποτηνπαρούσαοδηγίαλόγωτηςεπιλογήςτης
νομοθεσίαςτρίτηςχώραςωςνομοθεσίαςπουεφαρμόζεται
στησύμβαση.
Άρθρο17
Κοινοτικοίκανόνες
Οιδιατάξειςτηςπαρούσαςοδηγίαςδενεμποδίζουν ,κατά
κανένατρόπο,τηνεφαρμογήειδικώνδιατάξεωνγιαορισ­ΆρθροL·
Κοινοτικοίκανόνες
Οιδιατάξειςτηςπαρούσαςοδηγίαςδενεμποδίζουν ,κατά
κανένατρόπο,τηνεφαρμογήειδικώνδιατάξεωνγιαορι­
σμένεςτεχνικέςήορισμέναπροϊόνταήυπηρεσίεςπου
υπάγονταισεάλλεςκοινοτικέςδιατάξεις.μενεςτεχνικεςηορισμέναπροιονταηυπηρεσίεςπουυπα­
γονταισεάλλεςκοινοτικέςδιατάξεις.Ότανέναςσυγκεκρι­
μένοςκοινοτικόςκανονισμόςπεριέχειδιατάξεις,οιοποίες
ρυθμίζουνμόνοορισμένεςπλευρέςτηςεμπορίαςπροϊό­
ντωνκαιυπηρεσιών,είναιαυτέςοιδιατάξειςπουεφαρ­
μόζονταιωςπροςαυτέςτιςσυγκεκριμένες πλευρέςεμπο­
ρίας.
Άρθρο18
Ρήτραελαχίστωναπαιτήσεων
Τακράτημέλημπορούνναεγκρίνουνήναδιατηρήσουν ,
στοντομέαπουδιέπεταιαπότηνπαρούσαοδηγία,αυστη­
ρότερεςδιατάξεις,συμβατέςμετησυνθήκη,γιαναεξα­
σφαλίσουνυψηλότεροεπίπεδοπροστασίαςστονκατανα­
λωτή.
Άρθρο16 Άρθρο19
Εφαρμογή Εφαρμογή
Τακράτημέληθέτουνσεισχύτιςνομοθετικές ,κανονιστι-Αμετάβλητο .
κέςκαιδιοικητικέςδιατάξειςπουείναιαναγκαίεςγιατη
συμμόρφωσήτους,προςτηνπαρούσαοδηγία,τοαργότερο
στις31Δεκεμβρίου1994.
Όταντακράτημέληθεσπίζουντιςενλόγωδιατάξεις,οι
τελευταίεςαυτέςπεριέχουνπαραπομπήστηνπαρούσα
οδηγίαήσυνοδεύονταιαπόπαρόμοιαπαραπομπήκατά
τηνεπίσημηδημοσίευσήτους.Oτρόποςτηςπαραπομπής
καθορίζεταιαπότακράτημέλη.
Τακράτημέληγνωστοποιούν στηνΕπιτροπήτοκείμενο
διατάξεωντουεθνικούδικαίουπουεκδίδουνστοντομέα
πουκαλύπτειηπαρούσαοδηγία.
Άρθρο17 Άρθρο20
Hπαρούσαοδηγίααπευθύνεταιστακράτημελη. Αμετάβλητο

15.11.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C308/31
ΑΡΧΙΚΗΠΡΟΤΑΣΗ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
Παραδείγματα τεχνικώνεπικοινωνίαςαπόαπόστασητιςοποίες
αφοράηπαρούσαοδηγία:
—έντυποχωρίςσυγκεκριμένοπαραλήπτη ,
—έντυπομεσυγκεκριμένοπαραλήπτη,
—τυποποιημένηεπιστολή,
—διαφήμισηστοντύπομεδελτίοπαραγγελίας ,
—κατάλογος ,
—τηλέφωνομεανθρώπινηπαρέμβαση ,
—τηλέφωνοχωρίςανθρώπινηπαρέμβαση(αυτόματησυσκευή
κλήσης,ηχογραφημένο κείμενο),
—ραδιόφωνο ,
—τηλέφωνομεεικόνα,
—βιντεοτέξ(μικροϋπολογιστής ,οθόνητηλεόρασης)μεπληκτρο­
λόγιοήοθόνηευαίσθητηστηνεπαφή,
—ηλεκτρονικόταχυδρομείο ,
—φαξ(τηλεομοιοτυπία ),
—τηλεόραση(τηλεαγορά,τηλεπώληση).ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
Παραδείγματα τεχνικώνεπικοινωνίαςαπόαπόστασητιςοποίες
αφοράηπαρούσαοδηγία:
—έντυποχωρίςσυγκεκριμένοπαραλήπτη,
—έντυπομεσυγκεκριμένοπαραλήπτη,
—τυποποιημένη επιστολή,
—διαφήμισηστοντύπο,μεδελτίοπαραγγελίας ,
—κατάλογοςμεδελτίοπαραγγελίας ,
—μικρέςαγγελίες
—τηλέφωνομεανθρώπινηπαρέμβαση ,
—τηλέφωνοχωρίςανθρώπινηπαρέμβαση(αυτόματησυσκευή
κλήσης,ηχογραφημένο κείμενο),
—ραδιόφωνο ,
—τηλέφωνομεεικόνα,
—βιντεοτέξ(μικροϋπολογιστής ,οθόνητηλεόρασης)μεπληκτρο­
λόγιοήοθόνηευαίσθητηστηνεπαφή,
—ηλεκτρονικόταχυδρομείο ,
—φαξ(τηλεομοιοτυπία ),
—τηλεόραση(τηλεαγορά ,τηλεπώληση),
—βιντεοκασέτες .
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
Υπηρεσίεςμεπροηγούμενηκράτηση,κατάτηνέννοιατουάρ­
θρου3:
—μεταφορές,
—παροχήκαταλύματος ,
—παροχήυπηρεσιώνεστιατορίου ,
—θεάματα.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
Υπηρεσίεςμεπροηγούμενηκράτηση,κατάτηνέννοιατουάρ­
θρου12:
—μεταφορές,
—παροχήκαταλύματος ,
—παροχήυπηρεσιώνεστιατορίου ,
—θεάματα.