ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 29.11.1995 
COM(95) 593 τελικό 
95/0308(CNS) 
Πρόταση 
ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΙΣΟΡΡΟΠΗ 
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΡΩΝ ΣΤΗ ΑΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΙΣΟΡΡΟΠΗ 
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΡΩΝ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Οι αλλαγές των ρόλων των γυναικίόν και των ανδρών είναι ένα από τα κύρια 
χαρακτηριστικά της κοινωνικής αλλαγής στην Ευρώπη. Σε αυτό συνέβαλαν, σε 
μεγάλο βαθμό, οι μεταβολές στην αγορά εργασίας, οι αλλαγές στις δημογραφικές 
και οικογενειακές δομές και οι εξελίξεις στην εκπαίδευση και κατάρτιση. Οι 
πολιτικές που εφαρμόζονται με πρωτοβουλία των κρατών μελών και η δράση των 
οργανώσεων που αγωνίζονται για την προώθηση των ίσων ευκαιριών έδωσαν τη 
δυνατότητα να πραγματοποιηθούν ορισμένα σημαντικά βήματα. 
II Κοινότητα έπαιξε ουσιαστικό ρόλο στην εξέλιξη της θέσης της γυναίκας στην 
κοινωνία. Με βάση το άρθρο 119 της Συνθήκης, που αφορά την αρχή της ισότητας 
των αμοιβών, παγίωσε κατ' αρχάς τη νομική αρχή της ίσης μεταχείρισης στον 
επαγγελματικό βίο και, κατά μεγάλο μέρος, στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης. 
Η Επιτροπή, γνωρίζοντας ότι τα ίσα δικαιώματα αποτελούν απαραίτητη αλλά όχι 
και επαρκή προϋπόθεση για την ισότητα των ευκαιριών, ανέπτυξε, ιδίως μέσω των 
τριών διαδοχικών προγραμμάτων της για την ισότητα των ευκαιριών, μεγάλο 
αριθμό δραστηριοτήτων που αποσκοπούν να προωθήσουν την ισότητα στην πράξη: 
για το σκοπό αυτό, χρησιμοποίησε διαφορετικά και συμπληρωματικά μεταξύ τους 
εργαλεία, όπως τη δημιουργία δικτύων, δραστηριότητες ενημέρωσης και 
επικοινωνίας, την υποστήριξη πειραματικών ενεργειών ή μελετών, τον εντοπισμό 
και τη διάδοση ορθών πρακτικών, κ.λ.π. 
Ωστόσο, στην πράξη εξακολουθούν να υφίστανται ανισότητες λόγω φύλου. Το 
χαμηλό ποσοστό γυναικίόν στα κέντρα διαμόρφωσης και λήψης συλλογικών 
αποφάσεων αποτελεί ένα από τα αίτια των ανισοτήτων μεταξύ γυναικών και 
ανδρών καθώς και της έλλειψης διαρθρωτικής ευελιξίας της κοινωνίας μας. Οι 
αποφάσεις, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, στον πολιτικό, στον οικονομικό, στον 
κοινωνικό και στον πολιτιστικό τομέα λαμβάνονται από ομάδες που αποτελούνται 
κατά πλειοψηφία από άνδρες, γεγονός που έχει επιπτώσεις στο κοινωνικό σύνολο, 
στο μέτρο που οι αποφάσεις αυτές "τείνουν να αντικατοπτρίζουν τις αρχές, ης 
απόψεις και την προικοπική εμπειρία τ<ον ατόμων που τις λαμβάνουν'* . 
Το ζήτημα της συμμετοχής των γυναικίόν στη λήψη αποφάσεων βρίσκεται στην 
ημερήσια διάταξη της Κοινότητας από το 1984, έτος κατά το οποίο το Συμβούλιο 
ενέκρινε Σύσταση σχετικά με την προώθηση θετικών δράσεων υπέρ των γυναικών. 
1 Οι γυναίκες και οι διαρΟρωηκές αλλαγές, Παρίοι, ΟΟΣΛ. 1991 
Το Συμβούλιο επανήλθε στο εν λόγω θέμα το 1986, με το ψήφισμα σχετικά με την 
προώθηση της ισότητας ευκαιριών για τις γυναίκες. Το ψήφισμα του Συμβουλίου 
της 21ης Μαΐου 1991 σχετικά με το Τρίτο Κοινοτικό Πρόγραμμα για την Ισότητα 
Ευκαιριών Γυναικών και Ανδρών (1991-1995) συμπεριέλαβε μεταξύ των στόχων 
του την ίση εκπροσώπηση στη λήψη αποφάσεων. 
Το δίκτυο εμπειρογνωμόνων "Γυναίκες στα Κέντρα αποφάσεων", το οποίο 
συγκροτήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού, συγκέντρωσε στατιστικά 
στοιχεία σε σχέση με το πώς κατανέμεται η εκπροσώπηση μεταξύ γυναικών και 
ανδρών στις κυβερνήσεις, στα εκλεγμένα όργανα εκπροσώπησης (από το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέχρι τους εκλεγμένους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης 
κάθε κράτους μέλους), στη διοίκηση και στα συμβουλευτικά όργανα που 
εμπλέκονται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Τα μέλη του δικτύου 
συνεργάστηκαν σε έρευνες σχετικά με τη λήψη αποφάσεων σε κλάδους άλλους 
εκτός του πολιτικού τομέα, και ιδίως στον τραπεζικό κλάδο, στην υγεία, την 
εκπαίδευσης και δικαιοσύνη, και συνέβαλαν στην ανάδειξη των στρατηγικών που 
αναμένεται να ευνοήσουν την επίτευξη ισότητας στα κέντρα λήψης αποφάσεων. 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με το ψήφισμα της 11ης Φεβρουαρίου 1994, ζήτησε 
από την Επιτροπή "για την καταπολέμηση των ατομικών εμποδίων που τίθενται 
όσον αφορά τη συμμετοχή των γυναικίόν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, να 
δώσει έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής περί ίσων ευκαιριών που περιέχει το 
τρίτο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης" και να προσδιορίσει "μέτρα και ενέργειες που 
θα επιτρέψουν μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στη διαδικασία λήψης 
αποφάσεων". 
Στο πλαίσιο του 4ου ΙΙαγκόσμιου Συνεδρίου για τις Γυναίκες, η Ευρωπαϊκή 
Ένωση τόνισε την ανάγκη για ισόρροπη κατανομή των ευθυνών, των εξουσιών και 
των δικαιωμάτων, που ίχποτελεί ένα από τα σημαντικά στοιχεία του Προγράμματος 
Δράσης και της Διακήρυξης που υιοθετήθηκε στο τέλος του συνεδρίου. 
Το Τέταρτο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Κοινοτικής Δράσης για την Ισότητα 
Ευκαιριών για Γυναίκες και Ανδρες (1996-2000), που πρότεινε η Επιτροπή, 
περιλαμβάνει μέτρα για την επίτευξη ισόρροπης συμμετοχής γυναικίόν και ανδρίόν 
στα κέντρα (χποφάσεων. 
Η απαίτηση για ισορροπία μεταξύ γυναικίόν και ανδρών στη λήψη αποφάσεων 
αποτελεί ένα στόχο με συνέπειες που κρίνονται ευεργετικές για την κοινωνία στο 
σύνολο της. Λεν είναι μια υπόθεση που αφορά μόνο τα κράτη. Οι κοινωνικοί 
εταίροι, οι πολιτικές οργανώσεις, οι Μ.Κ.Ο., τα μέσα ενημέρωσης θα πρέπει να 
παίξουν το δικό τους ρόλο. Για το λόγο αυτό κρίνεται σκόπιμο να ζητηθεί η γνώμη 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών. 
Με το ψήφισμα της 27ης Μαρτίου 1995, το Συμβούλιο καλούσε την Επιτροπή να 
εκπονήσει σχέδιο σύστασης για την προώθηση της ισόρροπης συμμετοχής γυναικών 
και ανδρών στα κέντρα αποφάσεων. Λυτό είναι και το αντικείμενο της παρούσας 
πρότασης σύστασης η οποία, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, καλεί τα 
κράτη μέλη να επιλέξουν τα κατάλληλα μέσα τα οποία μπορούν να κυμαίνονται 
από την απλή παροχή κινήτρων μέχρι τη θέσπιση νόμων. 
II. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 
1 : Αντικείμενο της σύστασης 
Ο στόχος είναι, αφενός, να δοθούν στα κράτη μέλη κίνητρα για να μελετήσουν το 
θέμα της ισόρροπης συμμετοχής γυναικίόν και ανδρών στη λήψη αποφάσεων σε 
όλους τους τομείς (πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό, πολιτιστικό) και στα 
διάφορα επίπεδα τους (τα ίδια τα κέντρα λήψης αποφάσεων, αλλά και τα όργανα 
που προετοιμάζουν τις αποφάσεις και ασκούν επικουρικά καθήκοντα), και 
αφετέρου, να υιοθετήσουν μιά σφαιρική και ταυτόχρονα ολοκληρωμένη στρατηγική 
προκειμένου να επιτευχθεί 7) ισορροπία. 
2 : Οι κλάδοι τους οποίους αφορά μια συνολική και ολοκληρωμένη στρατηγική 
α) Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Οι ανισορροπίες που παρατηρούνται 
οφείλονται κυρίως σε στερεότυπες εικόνες της κατανομής των ρόλων και 
των καθηκόντων γυναικών και ανδρών που μεταβιβάζονται μέσω της 
εκπαίδευσης και της κατάρτισης, καθίός και στην παρουσίαση του ρόλου και 
της συμβολής των γυναικών στην κοινωνία. Η ισόρροπη πρόσβαση στα 
κέντρα λήψης αποφάσεων προϋποθέτει ότι στα σχολικά βιβλία, στην 
εκπαίδευση και στην κατάρτιση, οι επαγγελματικές και οι οικογενειακές 
υποχρεώσεις δεν θα περιγράφονται ως οι μεν πρώτες ανδρικές, οι δε 
δεύτερες γυναικείες, αλλά ως εξίσου κατανεμημένες μεταξύ των δύο φύλων. 
β) Τα διαφημιστικά μηνύματα που προβάλλονται από τα μέσα ενημέρωσης: 
Στην κοινωνία μας, η επικοινωνία παίζει βασικό ρόλο που συμπληρώνει το 
ρόλο της εκπαίδευσης και της κατάρτισης όσον αφορά τη δημιουργία 
προτύπων. Τα μέσα ενημέρωσης, ιδίως μέσω των διαφημιστικών μηνυμάτων 
τους, έχουν συμβάλει, και συνεχίζουν, να προωθούν στερεότυπα με βάση την 
κατανομή καθηκόντων και συμπεριφορών ανάλογα με το φύλο. Με την 
επιφύλαξη της ελευθερίας της έκφρασης, τα κράτη μέλη καλούνται να 
λάβουν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου τα διαφημιστικά μηνύματα να μην 
υπονομεύουν την ισότητα. 
γ) Η επικοινωνία μεταξύ θεσμικών οργάνων: Τα ίδια τα κράτη μέλη 
χρησιμοποιούν την επικοινωνία για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας και γενικού 
συμφέροντος. II προετοιμασία από τα κράτη και η βοήθεια που μπορούν να 
δώσουν για την υλοποίηση εκστρατειών ενημέρωσης της κοινής γνώμης που 
αποσκοπούν να καταδείξουν τα πλεονεκτήματα της ισότητας των φύλων στη 
λήψη αποφάσεων, έχουν αποδείξει τη χρησιμότητα τους και πρέπει να 
αναπτυχθούν. 
δ) Οι κοινωνικοί εταίροι, οι πολιτικές οργανώσεις και οι επιχειρήσεις του 
τομέα των μέσων ενημέρωσης: 11 ισόρροπη συμμετοχή γυναικών και ανδρών 
στη λήψη αποφάσεων δεν αφορά μόνο τους δημόσιους φορείς και την 
κρατική διοίκηση. Τα κράτη οφείλουν να ευαισθητοποιήσουν το σύνολο των 
κοινωνικών και πολιτιστικών εταίρων και άλλων φορέων ως προς τη 
σημασία της επίτευξης ισορροπίας στις οργανώσεις τους και να τους 
ενθαρρύνουν, μέσω των κατάλληλων μέτρων, να υλοποιήσουν αυτή την 
ισορροπία, με στόχο ιδίως την κατάρτιση σχεδίων για την ισότητα 
ευκαιριών που θα περιλαμβάνουν μέτρα διευκόλυνσης της πρόσβασης των 
γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων. 
3 : Πληροφόρηση σχετικά με τη συμμετοχή γυναικίόν και ανδρών στη λήψη 
αποφάσεων, ανάπτυξη ερευνών, αξιοποίηση και διάδοση υποδειγματικών 
στρατηγικών 
α) ΓΙ ανάγκη παραγωγής και δημοσίευσης στατιστικίόν: οι ανισορροπίες που 
παρατηρούνται ως προς τη συμμετοχή των γυναικών και των ανδρών στη 
λήψη αποφάσεων εκτιμώνται με άνισο τρόπο, γεγονός που οφείλεται στη 
στατιστική καθυστέρηση στον εν λόγω τομέα. Τα κράτη, επομένως, 
καλούνται να αναπτύξουν τα στατιστικά αυτά στοιχεία, εφόσον υπάρχουν, 
ή, στην αντίθετη περίπτωση, να προωθήσουν τη συγκέντρωση τους μέσω της 
οποίας μπορεί να γίνει γνωστή, με τον ακριβέστερο και πληρέστερο δυνατό 
τρόπο, η συμμετοχή των δύο φύλων στα υπεύθυνα για τη λήψη αποφάσεων 
όργανα στον πολιτικό, διοικητικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό 
τομέα. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να δημοσιεύονται. 
β) Η ανάγκη ποσοτικίόν αλλά και ποιοτικών μελετών σχετικά με τη συμμετοχή 
των φύλων στη λήψη (χποφάσεων: Επειδή οι υφιστάμενες ανισορροπίες 
οφείλονται σε ιστορικούς και πολιτισμικούς λόγους, η εξάλειψη τους 
προσκρούει σε προκαταλήψεις και συναντά αντίσταση. Τα κράτη μέλη 
καλούνται να υποστηρίξουν, να αναπτύξουν και να δημοσιεύσουν μελέτες, 
που θα καταστήσουν δυνατό να εκτιμηθεί καλύτερα η κατάσταση από 
ποσοτική άποψη και, ταυτόχρονα, να εντοπιστούν τα νομικά, κοινωνικά και 
πολιτισμικά εμπόδια που δυσχεραίνουν την επίτευξη ισορροπίας μεταξύ των 
φύλων στη λήψη ίχποφάσεων. Επειδή η διεκδίκηση της ισότητας για ίση 
εκπροσώπηση στη λήψη αποφάσεων άρχισε μ,όλις πρόσφατα, είναι 
ίχπαραίτητο να ενθαρρύνονται έρευνες για την σχέση συνεργασίας γυναικίόν 
και ανδρών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, τις συναφείς στρατηγικές και 
τους τρόπους αξιολόγησης τους. 
γ) Πειραματισμός και διάδοση ορθών πρακτικών: II πορεία προς την ισόρροπη 
συμμετοχή γυναικών και ανδρο>ν στη λήψη αποφάσεων προϋποθέτει 
πειραματισμό και διάδοση υποδειγματικών στρατηγικών. Στον τομέα αυτό, 
τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να ενθαρρύνουν και να διαδίδουν τις 
πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται σχετικά, προκειμένου να γίνεται δυνατή 
η γενίκευση τους. 
4 : Ο ειδικός ρόλος των κρατών 
α) Όσον αφορά την παρουσία γυναικών στις κυβερνήσεις: Αυτό εξαρτάται, 
κυρίως, από την πολιτική βούληση. Ο διορισμός μεγαλύτερου αριθμού 
γυναικίόν σε κυβερνητικές θέσεις-κλειόιά (Απορεί να αποτελέσει πρότυπο για 
τους άλλους κοινωνικούς τομείς. Συνιστάται επομένως στα κράτη μέλη να 
προωθούν την ισορροπία μεταξύ γυναικίόν και ανδρών σε επίπεδο 
κυβερνήσεων. 
β) Όσον αφορά την παρουσία των γυναικών στα εκλεγμένα όργανα 
εκπροσώπησης και στα συμβουλευτικά όργανα: Παρά το γεγονός ότι έχουν 
καταβληθεί ιδιαίτερες προσπάθειες στον τομέα αυτό, τα εκλεγμένα όργανα 
εκπροσώπησης σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, στα 
περισσότερα κράτη μέλη, περιλαμβάνουν μικρό αριθμό γυνίχικών. Η ίδια 
κατάσταση επικρατεί στα συμ,βουλευτικά όργανα που έχουν επικουρικές 
αρμοδιότητες κατά την προετοιμασία των αποφάσεων στο δημόσιο τομέα. 
Και εδώ, η δράση των κρατών μπορεί να επιφέρει σημαντικές αλλαγές και 
να έχει ευρύτερες συνέπειες. Έχει αποδειχτεί η αποτελεσματικότητα των 
σχεδίων ή των προγραμμάτων που περιλαμβάνουν στόχους - ορισμένες 
φορές αριθμητικούς - και μέτρα υποστήριξης των γυναικών, προκειμένου να 
διευκολύνεται η πρόσβαση των τελευταίων στα εν λόγω όργανα και φορείς. 
Τα κράτη καλούνται vex συνεχίσουν να εφαρμόζουν τέτοια προγράμματα ή, 
εάν δεν διαθέτουν, να τα θεσπίσουν. 
γ) Όσον αφορά τη λήψη (χποφάσεων στη δημόσια διοίκηση: Στο δημόσιο, τα 
εκτελεστικά καθήκοντα στην πλειοψηφία τους ασκούνται από γυναίκες. Οι 
διευθυντικές και διοικητικές θέσεις, αντιθέτως, στα περισσότερα κράτη 
εξακολουθούν να καταλαμβάνοντίχι κατά κύριο λόγο ίχπό άνδρες. Εκτός από 
την ανάγκη εφαρμογής ή ανάπτυξης προγραμμάτων ισότητας στον τομέα 
αυτό, τα κράτη καλούνται vex μεριμνούν ώστε, όταν προσλαμβάνονται 
υποψήφιοι με διαγωνισμό, οι επιτροπές και τα συμβούλια που επιλέγουν τα 
θέματα και ασκούν καθήκοντα προέδρου να συγκροτούνται ισόρροπα, 
επειδή η έντονη εκπροσώπηση ενός ίχπό τα δύο φύλα ενδέχεται να έχει 
επιπτώσεις στη φύση και στο περιεχόμενο των θεμάτων, καθώς και στην 
επιλογή των υποψηφίων. 
δ) Όσον αφορά τις επιχειρήσεις του τομέα της επικοινωνίας: Οι επιχειρήσεις 
του τομέα των μέσων ενημέρωσης, είτε πρόκειται για τον γραπτό τύπο, το 
ραδιόφωνο ή την τηλεόραση, έχουν ειδική ευθύνη στο θέμα της παραγωγής 
πληροφορίίόν, εικόνων και προγραμμάτων που με στη σειρά τους 
επηρεάζουν την κοινωνική συμπεριφορά. Κατά συνέπεια, είναι σημαντικό 
τα κράτη μέλη να παρακινούν τις επιχειρήσεις αυτές να υιοθετούν μέτρα για 
την ισότητα των ευκαιριών, στα οποία θα περιλαμβάνεται ιδίως ο στόχος 
της ισόρροπης συμμετοχής γυναικίόν και ανδρών στα όργανα διεύθυνσης 
και, κυρίως, στα όργανα που λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την 
παραγωγή προγραμμάτων. 
ΙΙΡΟΤΛΣΗ 
ΣΥΣΤΑΣΗΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΙΣΟΡΡΟΠΗ 
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΡΩΝ ΣΤΗ ΑΗΨΗ ΑΙΙΟΦΑΣΕίΐΝ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 235, 
την πρόταση της Επιτροπής1, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου2, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής3, 
τη γνώμη της Ιίπιτροπής των Περιφερειών4, 
Εκτιμώντας: 
ότι το Συμβούλιο έχει εγκρίνει σειρά νομικών πράξεων και έχει αναλάβει ορισμένες 
πολιτικές δεσμεύσεις στον τομέα της ίσης μεταχείρισης και της ισότητας των 
ευκαιριών γυναικίόν και ανδρών5· 
Οδηγία 75/117/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 10ης Φεβρουαρίου 1995 περί προσεγγίσεως των 
νομοθεσιών ταχν κρατα/ν μελαιν που αφορούν την εφαρμογή της αρχής της ισότητος των 
αμοιβών μεταξύ εργαζομένου ανδρίίτν και γυναικίόν, ΙνΗ L 45 της 19.02.1975, σ. 19. 
Οδηγία 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 9ης Φεβρουαρίου 1976 περί της εφαρμογής της 
αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρατν και γυναικίόν, όσον αφορά την πρόσβαση σε 
απασχόληση, την επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας, ΕΕ 
L 39 της 14.02.76, σ.40. 
Οδηγίίλ 79/7/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1978 περί της προοδευτικής 
εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσείυς μεταξύ ανδρών και γυναικών σε θέματα 
κοινωνικής ασφαλίσεως, ΕΕ L 6 της 10.01.79, σ.24. 
Οδηγία 86/378/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Ιουλίου 1986 για την εφαρμογή της αρχής της 
ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικίόν στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής 
ασφάλισης, ΕΕ L 225 της 12.08.86, σ.4(). 
Οδηγία 86/613/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 1986 σχετικά με την εφαρμογή της 
αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικίόν που ασκούν ανεξάρτητη δραστηριότητα, 
συμπεριλαμβανομένης της γεωργικής, καθώς και για την προστασία της μητρότητας, ΕΕ L 
359 της 19.12.86, σ.56. 
Οδηγία 92/85/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 19ης Οκτωβρίου 1992 σχετικά με την εφαρμογή 
μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των 
εγκύων, λεχώνων και γαλουχούσουν εργαζομένου, ΕΕ L 348 της 28.11.92, σ.1. 
Σύσταση του Συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 1984 σχετικά με την προίόθηση Οετικο/ν 
δράσεων υπέρ των γυναικά (84/635/1-Χ)Κ), ΕΕ L 331 της 19.12.84, σ.34. 
ότι οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, που συνήλθαν στο πλαίσιο του 
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Έσεν και του 1 νυρωπαϊκού Συμβουλίου των Καννών, 
τόνισαν ότι η ισότητα των ευκαιριών γυνίχικών και ανόρών και η καταπολέμηστ] 
της ανεργίας συνιστούν κατά προτεραιότητα καθήκοντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
και των κρατών μελίόν της· 
ότι το θέμα της πρόσβασης των γυναικίόν στη λήψη αποφάσεων αντιμετωπίστηκε 
με ιδιαίτερη προσοχή με τη σύσταση του Συμβουλίου της 13ης Λεκεμβρίου 1984 
σχετικά με την προώθηση θετικών οράσεων υπέρ των γυναικών, με το ψήφισμα του 
Συμβουλίου της 24ης Ιουλίου 1986 σχετικά με την προώθηση της ισότητας 
ευκαιριών για τις γυναίκες, και με το ψήφισμα του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 
1991 σχετικά με το Τρίτο Μεσοπρόθεσμο Ιΐρόγραμμα Κοινοτικής Δράσης για την 
Ισότητα Ευκαιριών Γυναικίόν και Ανδρών (1991-1995)· 
ότι το Συμβούλιο, με το ψήφισμα της 27ης Μαρτίου 1995 σχετικά με την ισόρροπη 
συμμετοχή γυναικίόν και ανόρίόν στη λήψη ίχποφάσεων, καλεί τα κράτη μέλη "να 
προωθήσουν την ισόρροπη συμμετοχή γυναικίόν και ανόρών στη λήψη αποφάσεων 
ως έναν (χπό τους στόχους προτεραιότητας της πολιτικής για ισότητα ευκαιριών 
γυναικών και ανδρών, και να συμπεριλάβουν το στόχο αυτό στο κυβερνητικό τους 
πρόγραμμα"· ότι καλεί την Επιτροπή "να εκπονήσει σχέδιο σύστασης που θα 
υποβληθεί στο Συμβούλιο για την προώθηση της ισόρροπης συμμετοχής γυναικών 
και ανδρών στη λήψη αποφάσεων"· 
Σύσταση του Συμβουλίου της 31ης Μαρτίου 1992 σχετικά με τη φύλαξη το*ν παιδιίόν 
(92/242/ΕΟΚ), ΕΕ L 123 της 08.05.92, σ.16. Ψήφισμα του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 1982 
σχετικά με την προο>θηση της ισότητας ευκαιριών για τις γυναίκες, ΕΕ C 186 της 21.07.82, 
σ.3. 
Ψήφισμα του Συμβουλίου της 7ης Ιουνίου 1984 σχετικά με τις δράσεις για την καταπολέμηση 
της ανεργίας των γυναικίόν, ΕΕ C 161 της 21.06.84, σ.4. 
Ψήφισμα του Συμβουλίου και τοτν υπουργών παιδείας συνελθόντων στα πλαίσια του 
Συμβουλίου της 3ης Ιουνίου 1985 που αφορά πρόγραμμα δράσης για την ισότητα τοτν 
ευκαιριών των κοριτσιών και τοτν αγοριο'τν στον τομέα της εκπαίδευσης, ΕΕ C 66 της 
05.07.85,σ.1. 
Δεύτερο ψήφισμα του Συιιβουλίου της 24ης Ιουλίου 1986 σχετικά με την προοόθηση της 
ισότητας ευκαιριών για τις γυναίκες, ΕΕ C 203 της 12.08.86, σ.2. 
Ψήφισμα του Συμβουλίου της 16ης Λεκεμβρίου 1988 σχετικά με την επαγγελματική 
επανένταξη και την όψιμη επαγγελματική ένταξη τοχν γυναικών, ΕΕ C 333 της 28.12.88, σ.1. 
Ψήφισμα του Συμβουλίου της 29ης Μάιου 1990 για την προστασία της αξιοπρέπειας το>ν 
γυναικοόν και τίυν ανδρίόν στην εργασία, ΕΕ C 157 της 27.06.90, σ.3. 
Ψήφισμα του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1991 σχετικά με το τρίτο μεσοπρόθεσμο 
πρόγραμμα κοινοτικής δράσης για την ισότητα ευκαιριών μεταξύ γυναικίόν και ανδρίόν 
( 1991 -1995), ΕΕ C 142 της 31.05.91, σ. 1. 
Ψήφισμα του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1994 για την προώθηση της ισότητας το>ν 
ευκαιριών για άνδρες και γυναίκες μ,έσο) το*ν ευροχτΓ.αικίόν διαρθρωτικών ταμείου, ΕΕ C 231 
της 20.08.94, σ.1. 
Ψήφισμα του Συμβουλίου της 6ης Λεκεμβρίου 1994 σχετικά με τη δίκαιη συμμετοχή τοον 
γυναικών σε μια στρατηγική οικονομικής ανάπτυξης προσανατολισμένη προς την 
εντατικοποίηση της απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένοχχη, ΕΕ C 368 της 23.12.94, σ.3. 
Ψήφισμα του Συμβουλίου της 27ης Μαρτίου 1995 σχετικά με την ισόρροπη συμμετοχή 
γυναικο'ίν και ανδρίόν στη λήψη αποφάσεο)ν, ΕΕ C 168 της 4.07.95, σ.3. 
ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με το ψήφισμα της Π ης Φεβρουαρίου 19946 
"σχετικά με τη συμμετοχή το>ν γυναικίόν στα κέντρα λήψης αποφάσεων" ζήτησε από 
την Επιτροπή "για την κατοιπολέμηση των ατομικών εμποδίων που τίθενται όσον 
αφορά τη συμμετοχή των γυνίχικών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, να δώσει 
έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής περί ίσων ευκαιριών" και να προσδιορίσει 
"μέτρα και ενέργειες που θα επιτρέψουν μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στη 
διαδικασία λήψης αποφάσεων"· 
ότι η Ευρωπαϊκή Ιίπιτροπή, στο Τέταρτο Μεσοπρόθεσμο ΙΙρόγραμμα Κοινοτικής 
Δράσης για την ισότητα των ευκαιριών ανδρών και γυναικών (1996-2000)7 το οποίο 
υπέβαλε για έγκριση στο Συμβούλιο, συμπεριέλαβε την προώθηση της ισόρροπης 
συμμετοχής γυναικών και ανδρών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων μεταξύ των 
έξι κύριων στόχων· 
ότι, στη Διακήρυξη και στο ΙΙρόγραμμα Δράσης του 4ου Παγκόσμιου Συνεδρίου 
για τις Γυναίκες, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να εξασφαλίζεται ισόρροπη 
κατανομή των αρμοδιοτήτων, των εξουσιών και των δικαιωμάτων, και ότι τα 
κράτη μέλη δεσμεύτηκαν να εφαρμόσουν το πρόγραμμα δράσης8· 
ότι η υποεκπροσώπηση των γυναικίόν στα υπεύθυνα για τη λήψη αποφάσεων 
όργανα οφείλεται κυρίως στο ότι οι γυναίκες άργησαν να αποκτήσουν ίσα πολιτικά 
και αστικά δικαιώματα με τους άνδρες, καθώς και σε εμπόδια για την επίτευξη της 
οικονομικής τους ανεξαρτησίας· 
ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στα όργανα αυτά, στο 
δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, στην πολιτική, διοικητική, οικονομική, κοινωνική και 
πολιτιστική σφαίρα· 
ότι οι γυναίκες ίχποτελούν περισσότερο από το ήμισυ του πληθυσμού και ότι η 
ισόρροπη συμμετοχή γυνίχικών και ανδρών στην εκπροσώπηση και στην κρατική 
διοίκηση αποτελεί δημοκρατική επιταγή· 
ότι η υποεκπροσίόπηση των γυναικίόν στα κέντρα αποφάσεων ζημιαόνει το 
κοινωνικό σύνολο και εμποδίζει την πλήρη συνεκτίμηση των συμφερόντων και των 
αναγκών του συνόλου του πληθυσμού-
ότι ΐ) ισόρροπη συμμετοχή γυναικίόν και ανδρών στη λήψη αποφάσεων αναμένεται 
να οδηγήσει στην δημιουργία διαφορετικών ιδεών, αρχών και συμπεριφορών, που 
θα επιφέρουν μεγαλύτερη δικαιοσύνη και ισορροπία στον κόσμο, τόσο για τις 
γυναίκες, όσο και για τους άνδρες· 
Α3-0035/94 της 11.02.94 (ΡΕ 179.623) 
COM(95) 381 τελικό, 95/()206(CNS) 
Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο της 29.5.1995 (COM (95) 221 τελικό) 
σχετικά με μια νέα σχέση ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες: ισότιμη εκπροσώπηση και 
συμμετοχή 
8 
ότι τα κράτη μέλη, οι κοινωνικοί εταίροι, τα κόμματα και οι πολιτικές οργανώσεις, 
οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και τα μέσα ενημέρωσης πρέπει να 
διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο στην οικοδόμηση μιας κοινωνίας στην οποία 
Τ] άσκηση των δημόσιων, ιόιωτικίόν, οικονομικών, πολιτικών και οικογενειακών 
υποχρεώσεων θα κατανέμεται ισόρροπα μεταξύ γυναικών και ανδρών· 
ότι, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που 
αναφέρονται στο άρθρο 3 H της Συνθήκης για την Κυρωπαϊκή Τ/νωση, ο στόχος της 
παρούσας σύστασης, δηλ. η προώθηση της ισόρροπης συμμετοχής γυναικών και 
ανδρών στη λήψη αποφάσεων μπορεί να προωθηθεί αποτελεσματικότερα μέσω της 
ανταλλαγής πληροφοριών και ορθών πρακτικών σε ένα κοινό για όλα τα κράτη 
μέλτ) πλαίσιο αναφοράς· ότι, κατά συνέπεια, είναι σκόπιμ,ο να προταθούν σε 
κοινοτικό επίπεδο κατευθυντήριες γραμμές για την προώθηση της ισόρροπης 
εκπροσώπησης γυναικίόν και ανδρίόν στα όργανα λήψης αποφάσεων ότι η 
παρούσα σύσταση περιορίζεται στις ελάχιστες απαιτήσεις για την επίτευξη του εν 
λόγω στόχου και δεν υπερβαίνει τις αναγκαίες ενέργειες· 
ότι, για την έγκριση της παρούσας σύστασης, η Συνθήκη δεν προβλέπει άλλες 
εξουσίες εκτός αυτών που αναφέρονται στο άρθρο 235· 
ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΙίΛΙΙ : 
1. να εφαρμόσουν μια συνολικήνΛαι ολοκληρωμένη στρατηγική με στόχο την 
προώθηση της ισόρροπης συμμετοχής γυναικίόν και ανδρών στα κέντρα 
εξουσίας, επιρροής και λήψης ίχποί(χ'χσεων, και για το σκοπό αυτό να 
αναπτύξουν ή να θεσπίσουν τα κατάλληλα νομικά ή κανονιστικά μέτρα ή να 
παράσχουν κίνητρα για την επίτευξη του στόχου. 
2. 
α) να αναδείξουν το ρόλο και τη συμβολή των γυνίχικών στην κοινωνία στο 
πλαίσιο των σχολικών προγραμμάτων και εγχειριδίων και σε όλες τις 
βαθμίδες της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, και να τονίσουν τη σημασία 
της ίσης κατανομής των υποχρεώσεων μεταξύ γυναικών και ανδρών και στη 
δημόσια και στην ιδιωτική σφαίρα, 
β) να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου η εικόνα των γυναικών και των 
ανδρίόν που προβάλλεται ίχπό τα μέσα ενημέρωσης και τα διαφημιστικά 
μηνύματα να μην ενισχύει ούτε να παγιώνει τα παρωχημένα στερεότυπα που 
θεμελιώνονται στην κατανομή των καθηκόντων σε συνάρτηση με το φύλο, 
γ) να σχεδιάσουν, να υποστηρίξουν και να πραγματοποιήσουν εκστρατείες 
ενημέρωσης της κοινής γνώμης με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινής 
γνώμης ως προς τη χρησιμότητα και τα πλεονεκτήματα για το κοινωνικό 
σύνολο μιας ισόρροπης συμμετοχής γυναικών και ανδρών στη διαδικασία 
λήψης αποφάσεων, 
δ) να ευαισθητοποιήσουν τους κοινωνικούς εταίρους, τα πολιτικά κόμματα και 
παρατάξεις, κοινωνικές οργανίόσεις και μη κυβερνητικές ενώσεις καθώς και 
μέσα ενημέρωσης για τη σημασία της ισορροπίας γυναικών και ανδρών στα 
υπεύθυνα για τη λήψη ίχποφάσεων όργανα, και να τους ενθαρρύνουν να 
αναπτύσσουν προγράμματα ίσων ευκαιριών μεταξύ γυναικών και ανδρών 
τα οποία θα περιλαμβάνουν μέτρα για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των 
γυναικών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. 
3. 
α) να αναπτύξουν ή να προωθήσουν την παραγωγή και τη δημοσίευση 
στατιστικών στοιχείων τα οποία βοηθούν να γίνει γνωστή η συμμετοχή των 
γυναικών και των ανδρών στα κέντρα ίχποφάσεων γενικά, και ιδίως στον 
πολιτικό και διοικητικό τομέα, στα δημόσια συμβούλια και επιτροπές, στα 
διοικητικά συμβούλια και στα συμβούλια διαχείρισης, σε εθνικό, 
περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, καθώς και στην οικονομία και στην 
κοινωνική και πολιτιστική ζωή, 
β) να υποστηρίξουν, να αναπτύξουν και να ενθαρρύνουν την εκπόνηση 
ποσοτικών και ποιοτικών μελετών σχετικά με τις γυναίκες και τους άνδρες 
στη διαδικασία λήψης ίχποφάσεων, ιδίως σε σχέση με τα νομικά, κοινωνικά 
ή πολιτισμικά εμπόδια που παρακωλύουν την πρόσβαση των φύλων σε 
ιδέες και αντιλήψεις οι οποίες αναμένεται να εμπλουτίσουν την έννοια της 
δημοκρατικής διαχείρισης στο πλαίσιο σχέσης συνεργασίας γυναικών και 
ανδρίόν, και σε c/τρατηγικές που οδηγούν στην επίτευξη της ισότητας 
γυναικών και ανδρών στη λήψη ίχποφάσεων, 
γ) να υποστηρίξουν και να ενθίχρρυνουν πρωτοβουλίες που δημιουργούν 
παραδείγματα κίχλης πρακτικής στους διάφορους τομείς των κέντρων 
λήψης αποφάσεων και να ανίχπτύξουν προγράμματα διάδοσης και 
ανταλλαγής εμπειρίίόν με στόχο τη γενίκευση των εν λόγω ενεργειών, 
4. 
α) να προωθήσουν π ιό ισορροπημένη συμμετοχή γυναικών και ανδρών σε όλες 
τις βαθμίδες των κυβερνητικών θέσεων, 
β) να θεσπίσουν ή να συνεχίσουν να εφαρμόζουν δραστήρια μέτρα, π.χ. 
ενέργειες καθοδήγησης και αριθμητικούς στόχους, προκειμένου να 
προωθήσουν την ισορροπία μεταξύ γυνίχικών και ανδρών στην πολιτική 
εκπροσώπηση σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, 
συμπεριλαμβανομένου και των συμβουλευτικών οργάνων που συμβάλλουν 
στη λήψη αποφάσεων στο δημόσιο τομέα. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην 
προώθηση της ισόρροπης σύνθεσης των επιτροπών, αποστολών και ομάδων 
εργασίας, σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
γ) να εφαρμόσουν ή να ανίχπτύξουν προγράμματα ισότητας για τον δημόσιο 
τομέα, που θα ενσωματώνουν την έννοια της ισόρροπης συμμετοχής στη 
λήψη αποφάσεων και, όταν οι προσλήψεις γίνονται βάσει διαγωνισμού, να 
φροντίζουν ώστε η σύνθεση των επιτροπών επιλογής των θεμάτων και η 
σύνθεση των εξεταστικίόν επιτροπ,ίόν να προσεγγίζουν όσο γίνεται 
περισσότερο την ισορροπία μεταξύ γυναικών και ανδρών, 
δ) να ενθαρρύνουν τον ιδιωτικό τομέα, coerce, να ενισχύσει την παρουσία 
γυναικών σε όλα τα επίπεδα λήψης ίχποφάσεων, ιδίως μέσα) της έγκρισης, 
ή στο πλαίσιο, σχεδίων ισότητας και προγραμμάτων θετικών ενεργειών. 
ε) να παρέχουν κίνητρα στους οργανισμούς του τύπου, του ραδιοφώνου και 
της τηλεόρασης προκειμένου να λαμβάνουν μέτρα για την προώθηση της 
ισόρροπης συμμετοχής γυναικίόν και ανδρών στην παραγωγή καθώς και στα 
όργανα διοίκησης και λήψης αποφάσεων. 
ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΟΙΙΟ ΑΥΓΟ ΚΛΛίίΙ ΤΗΝ ΕΙΙΙΤΡΟΓΙΙΙ: 
1. να εντείνει τις προσπάθειες της για ενημέρωση, ευαισθητοποίηση της κοινής 
γνώμης, παροχή κινήτρων για έρευνα και προώθηση πειραματικών 
προγραμμάτων, με στόχο να επιτευχθεί η ισόρροπη συμμετοχή γυναικών και 
ανδρών στη λήψη αποφάσεων, 
2. να τονώσει και να οργανιόσει, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, τη 
συστηματική ανταλλαγή εμπειριών και την αξιολόγηση των πολιτικών που 
εφαρμόζονται, προκειμένου να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ γυναικών και 
ανδρών στη λήψη ίχποφάσεων, 
3. να υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο, εντός τριετίας (χπό την έγκριση της 
παρούσας σύστασης, σχετικά με τη πρόοδο που σημεκόθηκε ως προς την 
εφαρμογή της, με βάση πληροφορίες που θα παράσχουν τα κράτη μέλη. 
Π 
ISSN 0254-1483 
COM(95) 593 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 04 06 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-659-GR-C 
ISBN 92-77-97170-3 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο ι n