Ειδική έκθεση Είναι αποτελεσματική 
η χρηματοδότηση που 
παρέχει το ΕΤΠΑ σε έργα 
που προωθούν άμεσα τη 
βιοποικιλότητα στο 
πλαίσιο της στρατηγικής 
της ΕΕ για τη 
βιοποικιλότητα έως το 
2020;EL 2014  αριθ.  12
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
Youtube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο ( http://europa.eu ).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2014
ISBN 978-92-872-0717-3
doi:10.2865/4110
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2014
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Άδεια χρήσης ή αναπαραγωγής των φωτογραφιών 2, 3, 4, 5 και 13 ζητείται απευθείας από τον κάτοχο δικαιωμάτων 
πνευματικής ιδιοκτησίας.
Printed in Luxembourg
EL 2014  αριθ.  12
Ειδική έκθεση Είναι αποτελεσματική 
η χρηματοδότηση που 
παρέχει το ΕΤΠΑ σε 
έργα που προωθούν 
άμεσα τη βιοποικιλότητα 
στο πλαίσιο της 
στρατηγικής της ΕΕ για 
τη βιοποικιλότητα έως το 
2020;
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)
02
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Γλωσσάριο
I – VIII Σύνοψη
1 – 12 Εισαγωγή
1 – 2 Η γενικότερη σημασία της βιοποικιλότητας
3 – 5 Η στρατηγική της ΕΕ για την ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας
6 – 8 Πολιτική και νομοθεσία της ΕΕ
9 – 12 Η συγχρηματοδότηση έργων που προωθούν τη βιοποικιλότητα στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ
13 – 17 Εμβέλεια και στόχοι του ελέγχου
18 – 40 Παρατηρήσεις
18 – 25 Αξιοποίησαν τα κράτη μέλη τους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους του ΕΤΠΑ για την άμεση 
προώθηση της βιοποικιλότητας;
19 – 25 Οι δυνατότητες χρηματοδότησης του ΕΤΠΑ δεν αξιοποιήθηκαν πλήρως
26 – 40 Λειτουργούν αποτελεσματικά τα συγχρηματοδοτούμενα από το ΕΤΠΑ έργα που προωθούν άμεσα 
τη βιοποικιλότητα όσον αφορά την ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας;
27 – 28 Τα έργα συνάδουν με τις προτεραιότητες που αφορούν τη βιοποικιλότητα σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο 
ΕΕ, αλλά οι δαπάνες του ΕΤΠΑ για τη βιοποικιλότητα δεν είναι σαφώς καθορισμένες
29 – 31 Το ένα τρίτο των ελεγχθέντων έργων επικεντρωνόταν στην προετοιμασία των μέτρων προστασίας…
32 – 36 … ενώ δεν αξιολογήθηκαν τα οφέλη των επενδύσεων για τη βιοποικιλότητα
37 – 40 Η βιωσιμότητα των έργων βασίζεται στη δέσμευση σε τοπικό επίπεδο και στηρίζεται στη μελλοντική 
δημόσια χρηματοδότηση
03 Περιεχόμενα
41 – 45 Συμπεράσματα και συστάσεις
41 Γενικό συμπέρασμα
42 Κατανομή και χρήση της χρηματοδότησης του ΕΤΠΑ
43 – 45 Επιτεύγματα των έργων του ΕΤΠΑ ως προς την ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας
 Παράρτημα I —  Ειδικοί στόχοι και δράσεις της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με 
ορίζοντα το 2020
 Παράρτημα II —  Κατανομή των πόρων του ΕΤΠΑ για την προώθηση της βιοποικιλότητας και 
της προστασίας της φύσης (συμπεριλαμβανομένου του Natura 2000)
 Παράρτημα III — Δείγμα των ελεγχθέντων έργων
 Παράρτημα IV —  Ευκαιρίες για την υλοποίηση της στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα, οι 
οποίες παρέχονται από διάφορους πόρους της ΕΕ βάσει του δημοσιονομικού 
πλαισίου 2007-2013, σύμφωνα με τις επισημάνσεις της Επιτροπής
 Απαντήσεις της Επιτροπής
04
 Γλωσσάριο 
Διαρθρωτικά ταμεία : Ταμεία της ΕΕ αποτελούμενα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και 
το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ). Σε συνδυασμό με το Ταμείο Συνοχής, η αξία των δραστηριοτήτων τους για την 
περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 ανήλθε στα 308 δισεκατομμύρια ευρώ (σε τιμές του 2004). Στόχος τους είναι 
η ενίσχυση της περιφερειακής ανάπτυξης και η ενθάρρυνση της δημιουργίας θέσεων εργασίας. 
Διαχειριστική αρχή : Εθνική, περιφερειακή ή τοπική δημόσια αρχή ή δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας που ορίζεται από το 
κράτος μέλος για τη διαχείριση ενός επιχειρησιακού προγράμματος.
Δικαιούχος : Νομικό πρόσωπο δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου που λαμβάνει ενίσχυση από την ΕΕ για έργα που προωθούν 
άμεσα τη βιοποικιλότητα. 
Επιμερισμένη διαχείριση : Πλαίσιο εντός του οποίου τα κράτη μέλη και η Επιτροπή εκτελούν από κοινού τον 
προϋπολογισμό για τα διαρθρωτικά ταμεία. Μολονότι τα καθήκοντα υλοποίησης ανατίθενται στα κράτη μέλη, η Επιτροπή 
διατηρεί τη συνολική ευθύνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.
Επιχειρησιακό πρόγραμμα : Πρόγραμμα επενδύσεων κράτους μέλους που λαμβάνει χρηματοδότηση από τα 
διαρθρωτικά ταμεία, το οποίο έχει εγκριθεί από την Επιτροπή και λαμβάνει τη μορφή ενός συνεκτικού συνόλου 
προτεραιοτήτων και μέτρων πολυετούς διάρκειας, που αφορούν μεγάλο αριθμό έργων. 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) : Χρηματοδοτικό μέσο που αποσκοπεί στην προώθηση της 
οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ. Η συνεισφορά του ΕΤΠΑ υλοποιείται κυρίως μέσω 
επιχειρησιακών προγραμμάτων, που αφορούν μεγάλο αριθμό έργων. Το ΕΤΠΑ είναι ένα από τα διαρθρωτικά ταμεία.
Περίοδος προγραμματισμού : Το πολυετές πλαίσιο βάσει του οποίου σχεδιάζονται και εκτελούνται οι δαπάνες των 
διαρθρωτικών ταμείων.
Υπηρεσίες οικοσυστήματος : Αγαθά και υπηρεσίες ζωτικής σημασίας, που παρέχονται από την άθικτη βιοποικιλότητα, 
όπως η τροφή, η υδροδότηση και ο καθαρισμός του αέρα. 
Natura 2000 : Το μεγαλύτερο οικολογικό δίκτυο ειδικών προστατευόμενων ζωνών διατήρησης στον κόσμο, το οποίο 
περιλαμβάνει 26 000 περίπου περιοχές και καλύπτει σχεδόν το 18 % του συνολικού χερσαίου περιβάλλοντος της ΕΕ, καθώς 
και σημαντικές θαλάσσιες ζώνες. Το Natura 2000 αποτελεί νευραλγικό στοιχείο της στρατηγικής της ΕΕ για την ανάσχεση 
της απώλειας της βιοποικιλότητας και των υπηρεσιών του οικοσυστήματος με ορίζοντα το 2020.
05
 Σύνοψη 
I
Η βιοποικιλότητα, ήτοι η ποικιλομορφία των ζώντων 
οργανισμών και των οικολογικών τους συμπλεγμάτων, 
αποτιμάται ως παγκόσμιο φυσικό κεφάλαιο. Η απώλεια 
της βιοποικιλότητας επιφέρει σημαντικές συνέπειες στην 
οικονομία και την υγεία, όπως είναι η μόλυνση των υδά -
των και η ρύπανση του αέρα, οι πλημμύρες, η διάβρωση 
ή η εξάπλωση ασθενειών.
II
Η προστασία της βιοποικιλότητας αποτελεί βασική περι -
βαλλοντική προτεραιότητα για την ΕΕ. Μετά την αποτυχία 
ανάσχεσης της απώλειας της βιοποικιλότητας στην Ευρώπη 
έως το 2010, τον Ιούνιο του 2011 το Συμβούλιο ενέκρινε τη 
«Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα, με ορίζοντα το 
2020». Ο χρονικός ορίζοντας για την υλοποίηση του κύριου 
στόχου της ανάσχεσης της απώλειας της βιοποικιλότητας 
στην ΕΕ μετατοπίστηκε από το 2010 στο 2020.
III
Διάφορα εργαλεία της ΕΕ προβλέπουν τη χορήγηση 
χρηματοδότησης για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, 
η οποία καταβάλλεται επίσης στο δίκτυο Natura 2000, 
που αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της διατήρησης της βιο -
ποικιλότητας στην ΕΕ.
IV
Ο έλεγχος του Συνεδρίου επικεντρώθηκε στην αποτελεσμα -
τικότητα του ΕΤΠΑ ως προς τη χρηματοδότηση έργων που 
προωθούν άμεσα τη βιοποικιλότητα. Το Συνέδριο εξέτασε 
αρχικά τον βαθμό στον οποίο τα κράτη μέλη αξιοποίησαν 
τους διαθέσιμους πόρους χρηματοδότησης του ΕΤΠΑ και 
στη συνέχεια αξιολόγησε τις επιδόσεις δείγματος 32 έργων.
V
Το Συνέδριο συμπέρανε ότι οι δυνατότητες χρηματοδότη -
σης στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ δεν αξιοποιούνται πλήρως από 
τα κράτη μέλη. Παρόλο που τα συγχρηματοδοτούμενα 
έργα του ΕΤΠΑ στον τομέα της βιοποικιλότητας συνάδουν 
με τις προτεραιότητες των κρατών μελών και της ΕΕ για 
την ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας, πρέπει 
να καταβληθούν προσπάθειες προκειμένου να τεθεί υπό 
παρακολούθηση η πραγματική συνεισφορά τους και να 
διασφαλισθεί η διατήρηση των αποτελεσμάτων τους. Πολ -
λές δραστηριότητες αφορούσαν την προετοιμασία σχε -
δίων προστασίας και διαχείρισης, τα οποία πρέπει τώρα να 
εφαρμοστούν ώστε να επιτευχθούν απτά αποτελέσματα.VI
Προκειμένου να ενισχυθεί η χρήση του ΕΤΠΑ για τη βιο -
ποικιλότητα, το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή:
α) να στηρίξει τα κράτη μέλη κατά τον καθορισμό 
προτεραιοτήτων για την αποκατάσταση της βιοποικι -
λότητας στο πλαίσιο επιχειρησιακών προγραμμάτων·
β) να αξιολογήσει τη συμπληρωματικότητα των δράσε -
ων για την προώθηση της βιοποικιλότητας, οι οποίες 
έχουν καθορισθεί από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο 
επιχειρησιακών προγραμμάτων με έργα που χρημα -
τοδοτούνται από άλλα ταμεία της ΕΕ· και
γ) να παρακολουθεί την ουσιαστική εφαρμογή των επι -
χειρησιακών προγραμμάτων, με σκοπό τον έγκαιρο 
και προληπτικό εντοπισμό των δυσχερειών.
Τα κράτη μέλη πρέπει να συνεργάζονται με την Επιτροπή 
κατά την υλοποίηση των ανωτέρω.
VII
Η Επιτροπή πρέπει επίσης:
α) να στηρίζει τα κράτη μέλη κατά την παρακολούθηση 
προπαρασκευαστικών έργων, με σκοπό μια ενεργό 
πολιτική προστασίας, κυρίως όσον αφορά την αποτε -
λεσματική εφαρμογή των σχεδίων ειδικής προστασί -
ας και διαχείρισης των οικοτόπων και των ειδών·
β) στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων, να 
απαιτήσει την πρόβλεψη διαδικασιών αξιολόγησης 
των περιβαλλοντικών αλλαγών στους οικοτόπους και 
τα είδη, κατόπιν των επεμβάσεων·
γ) να παρέχει συμβουλές στα κράτη μέλη ως προς την 
εφαρμογή των κανόνων του ΕΤΠΑ κατά τη σύμπραξη 
με άλλα ταμεία της ΕΕ.
VIII
Επιπροσθέτως, η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει την 
τήρηση ενός ακριβούς αρχείου των άμεσων και των 
έμμεσων δαπανών της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα (συμπε -
ριλαμβανομένου του Natura 2000), ενώ τα κράτη μέλη 
πρέπει να διευκολύνουν την τήρηση αυτή, παρέχοντας τα 
απαραίτητα δεδομένα.
06
 Εισαγωγή
Η γενικότερη σημασία της 
βιοποικιλότητας
01 
Η σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότη -
τα (Convention on Biological Diversity, 
CBD)1 ορίζει ως βιοποικιλότητα την 
ποικιλία των ζώντων οργανισμών πάσης 
προελεύσεως περιλαμβανομένων, 
μεταξύ άλλων, χερσαίων, θαλάσσιων και 
άλλων υδατικών οικοσυστημάτων και 
οικολογικών συμπλεγμάτων, των οποίων 
αποτελούν μέρος. Η σύμβαση αυτή ανα -
γνωρίζει ορισμένες σοβαρές απειλές για 
τη βιοποικιλότητα όπως είναι η απώλεια 
και ο κατακερματισμός των οικοτόπων2, 
η υπερεκμετάλλευση δασών, ωκεανών, 
ποταμών, λιμνών και εδάφους, η μό -
λυνση, η κλιματική αλλαγή, καθώς και 
οι διεισδύσεις αλλόχθονων ειδών που 
ανταγωνίζονται την ενδημική χλωρίδα 
και πανίδα.
02 
Η βιοποικιλότητα αποτιμάται ως παγκό -
σμιο φυσικό κεφάλαιο, το οποίο παρέ -
χει ζωτικά αγαθά και υπηρεσίες, όπως 
τρόφιμα, νερό και καθαρό αέρα, που 
συμβάλλουν στην οικονομική ευμά -
ρεια, στην κοινωνική ευημερία και στην 
ποιότητα ζωής3. Η απώλεια της βιοποικι -
λότητας επιφέρει σημαντικές συνέπειες 
στην οικονομία και την υγεία, όπως είναι 
η μόλυνση των υδάτων και η ρύπανση 
του αέρα, οι πλημμύρες, η διάβρωση ή η 
εξάπλωση ασθενειών4.Η στρατηγική της ΕΕ για 
την ανάσχεση της απώ -
λειας της βιοποικιλότητας
03 
Η προστασία της βιοποικιλότητας απο -
τελεί βασική περιβαλλοντική προτεραι -
ότητα για την ΕΕ, η οποία υλοποιείται 
μέσω μιας στρατηγικής της ΕΕ για τη 
βιοποικιλότητα και διαφόρων συναφών 
πολιτικών και νομοθετημάτων της. Κατά 
την περίοδο 2001-2010, η ΕΕ επιχείρη -
σε να επιτύχει τον στόχο ανάσχεσης 
της απώλειας και αποκατάστασης των 
οικοτόπων και των φυσικών οικοσυστη -
μάτων. Το 2010, η Επιτροπή κατέληξε στο 
συμπέρασμα ότι ο στόχος αυτός δεν είχε 
επιτευχθεί. Οι λόγοι της μη επίτευξης του 
στόχου του 2010 σε επίπεδο ΕΕ είναι πολ -
λοί και σύνθετοι5. Οι αξιολογήσεις της 
διατήρησης των ειδών και των οικοτό -
πων κατέδειξαν ότι η γενική κατάσταση 
εξακολούθησε να επιδεινώνεται6.
04 
Τον Ιούνιο του 2011, το Συμβούλιο 
ενέκρινε τη «Στρατηγική της ΕΕ για τη 
βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2020», 
η οποία υποβλήθηκε από την Επιτροπή7. 
Παρότρυνε, επίσης, τα κράτη μέλη να 
ενσωματώσουν τη νέα στρατηγική στα 
εθνικά τους σχέδια, προγράμματα και/ή 
στρατηγικές. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
χαιρέτισε και υποστήριξε την εν λόγω 
στρατηγική8.
05 
Η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικι -
λότητα με ορίζοντα το 2020 θέτει έξι 
συνολικούς ειδικούς στόχους 9, οι οποίοι 
περιλαμβάνουν 20 δράσεις (βλέπε γρά -
φημα 1  και παράρτημα I ).1 Σχεδόν 200 μέρη παγκοσμίως 
έχουν υπογράψει την εν λόγω 
σύμβαση, η οποία 
προωθήθηκε στο πλαίσιο του 
προγράμματος των Ηνωμένων 
Εθνών για το περιβάλλον και 
τέθηκε σε ισχύ το 1993.
2 Ο όρος οικότοπος αναφέρεται 
στις τοποθεσίες όπου 
διαβιώνει ένας οργανισμός. 
Οι οικότοποι κατατάσσονται 
συνήθως σε χερσαίους, 
γλυκών υδάτων και 
θαλάσσιους. Σύμφωνα με 
μελέτες η αστικοποίηση, 
η αποψίλωση των δασών, 
καθώς και η γεωργική 
επέκταση έχουν επιταχύνει 
δραματικά την απώλεια της 
βιοποικιλότητας.
3 Βλέπε Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
«Η παρακολούθηση του 
αντικτύπου της πολιτικής της 
ΕΕ για τη βιοποικιλότητα», 
Σεπτέμβριος 2010, σ. 2.
4 Βλέπε Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
«Αγαθά και υπηρεσίες 
οικοσυστήματος», 
Σεπτέμβριος 2009, σ. 2.
5 Η Επιτροπή προσδιορίζει 
μεταξύ άλλων τους εξής 
σημαντικότερους λόγους: 
ανεπαρκής ενσωμάτωση σε 
άλλες τομεακές πολιτικές, 
πλημμελής εφαρμογή της 
ισχύουσας νομοθεσίας και 
κενά σε επίπεδο πολιτικής, 
ελλείψεις χρηματοδότησης, 
ακατάλληλο πλαίσιο και δομή 
διακυβέρνησης, καθώς και 
περιορισμένη 
ευαισθητοποίηση σε θέματα 
βιοποικιλότητας [βλέπε 
SEC(2011) 540 τελικό της 3ης 
Μαΐου 2011].
6 Βλέπε, για παράδειγμα, ΕΕ, 
2010, Βασική γραμμή για τη 
βιοποικιλότητα, Ευρωπαϊκός 
Οργανισμός Περιβάλλοντος, 
2010 ( http://www.eea.europa.
eu/publications/
eu-2010-biodiversity -baseline ).
7 COM(2011) 244 τελικό της 3ης 
Μαΐου 2011, Η ασφάλεια ζωής 
μας, το φυσικό μας κεφάλαιο: 
στρατηγική της ΕΕ για τη 
βιοποικιλότητα με ορίζοντα 
το 2020.
8 Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου της 20ής 
Απριλίου 2012 σχετικά με την 
ασφάλεια ζωής μας, το φυσικό 
μας κεφάλαιο: στρατηγική της 
ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με 
ορίζοντα το 2020.
9 Οι ενδεικτικοί στόχοι καθορίζονται σε επίπεδο ΕΕ και δεν χρειάζεται να μεταφραστούν σε σαφείς και 
διαφοροποιημένους εθνικούς στόχους [βλέπε τίτλο 5.8. του SEC(2011) 540 τελικό, το οποίο συνοδεύει 
το έγγραφο που αναφέρεται στην υποσημείωση 7].
07 Εισαγωγή Γράφημα IΣτόχοι της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2020
Πηγή:  Ευρωπαϊκή Επιτροπή.1.
Ενισχυ/uni03BCένη εφαρ/uni03BCογή τη/uni03C2 
νο/uni03BCοθεσία/uni03C2 για την προστασία 
τη/uni03C2 φύση/uni03C2Στρατηγική τη/uni03C2 ΕΕ για τη βιοποικιλότητα
6 ΕΙ∆ΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
∆ΡΑΣΕΙΣ5. 
Καταπολέ/uni03BCηση των 
χωροκατακτητικών ξένων 
ειδών6.
Συ/uni03BCβολή στην αποτροπή τη/uni03C2 
απώλεια/uni03C2 τη/uni03C2 βιοποικιλότητα/uni03C2 
παγκοσ/uni03BCίω/uni03C24.
Βιώσι/uni03BCοι 
αλιευτικοί πόροι2. 
Αποκατάσταση 
οικοσυστη/uni03BCάτων και καθιέρωση 
πράσινη/uni03C2 υποδο/uni03BCή/uni03C23.
Βιώσι/uni03BCη γεωργία και 
δασοκο/uni03BCίαΑνάσχεση τη/uni03C2 απώλεια/uni03C2 βιοποικιλότητα/uni03C2 και τη/uni03C2 υποβάθ/uni03BCιση/uni03C2 των οικοσυστη/uni03BCικών υπηρεσιών στην ΕΕ και αποκατάστασή του/uni03C2 στο 
βαθ/uni03BCό του εφικτού, /uni03BCε παράλληλη ενίσχυση τη/uni03C2 συ/uni03BCβολή/uni03C2 τη/uni03C2 ΕΕ στην αποτροπή τη/uni03C2 απώλεια/uni03C2 βιοποικιλότητα/uni03C2 παγκοσ/uni03BCίω/uni03C2Πρωταρχικό/uni03C2 στόχο/uni03C2 για το 2020Η βιοποικιλότητα τη/uni03C2 Ευρωπαϊκή/uni03C2 Ένωση/uni03C2 και οι οικοσυστη/uni03BCικέ/uni03C2 υπηρεσίε/uni03C2 που παρέχει 
—το φυσικό τη/uni03C2 κεφάλαιο— θα προστατευθούν, θα αποτι/uni03BCηθούν και θα αποκατασταθούν καταλλήλω/uni03C2Όρα/uni03BCα για το 2050
08 Εισαγωγή
Πολιτική και νομοθεσία 
της ΕΕ
06 
Η βιοποικιλότητα αποτελεί διακλαδι -
κό ζήτημα καίριας σημασίας, το οποίο 
συνδέεται με πολυάριθμες πολιτικές που 
διαθέτουν δικούς τους χρηματοδοτι -
κούς πόρους από την ΕΕ: το Ευρωπαϊκό 
Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ), το 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής 
Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Αλιείας (ΕΤΑ), το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Τα -
μείο Συνοχής, το χρηματοδοτικό μέσον 
για το περιβάλλον (LIFE), καθώς και τα 
προγράμματα -πλαίσια στον τομέα της 
έρευνας. Ο όρος «ολοκληρωμένη χρη -
ματοδότηση» αναφέρεται στον παράλ -
ληλο χαρακτήρα των εν λόγω διαφόρων 
χρηματοδοτικών πόρων.
07 
Η νομοθεσία που διέπει τη βιοποικιλότη -
τα αποτελείται από πολλές συνιστώσες 
που ανήκουν σε διαφορετικά επίπεδα:
α) αρκετές διεθνείς περιβαλλοντικές 
συμφωνίες, οι οποίες σχετίζονται με 
τη βιοποικιλότητα και στις οποίες 
συμβαλλόμενα μέρη είναι η ΕΕ και/ή 
τα κράτη μέλη της, λόγου χάριν 
η σύμβαση για τη βιολογική ποι -
κιλότητα, που τέθηκε σε ισχύ στις 
29 Δεκεμβρίου 1993 και αποτελεί 
την πρώτη διεθνή συμφωνία που 
ρυθμίζει όλες τις πτυχές της βιοποι -
κιλότητας (βλέπε σημείο 1)·
β) σειρά οδηγιών της ΕΕ (λόγου χάριν 
οι οδηγίες για τα πτηνά και τους 
οικοτόπους10, η οδηγία-πλαίσιο για 
τα ύδατα11, η οδηγία-πλαίσιο για 
τη θαλάσσια στρατηγική 12, ειδικές 
οδηγίες σχετικά με το ζήτημα της 
περιβαλλοντικής εκτίμησης13, καθώς 
και ειδικοί κανονισμοί που αφορούν 
τα διάφορα ταμεία της ΕΕ·
γ) διάφορα εθνικά νομοθετήματα.08 
Στο γράφημα 2  παρέχεται συνολική 
εικόνα της πολιτικής και της νομοθεσίας 
της ΕΕ που επιδρούν στη βιοποικιλότητα.
Η συγχρηματοδότηση 
έργων που προωθούν τη 
βιοποικιλότητα στο πλαί -
σιο του ΕΤΠΑ
09 
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, 
κατά την περίοδο προγραμματισμού 
2007 -2013, τα κράτη μέλη διέθεσαν 
2,8 δισεκατομμύρια ευρώ για την άμεση 
προώθηση της βιοποικιλότητας και την 
προστασία της φύσης στο πλαίσιο του 
ΕΤΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του δικτύ -
ου Natura 200014 (βλέπε παράρτημα II ).
10 
Η βιοποικιλότητα δύναται να υποστηρι -
χθεί και από άλλα έργα του ΕΤΠΑ, ακόμη 
και αν αυτά δεν επικεντρώνονται άμεσα 
στην προώθησή της, λόγου χάριν έργα 
στον τομέα του τουρισμού15, συμπληρω -
ματικά μέτρα που περιλαμβάνονται σε 
έργα υποδομών προς αποκατάσταση της 
προκληθείσας περιβαλλοντικής βλάβης, 
καθώς και έργα που αφορούν την επε -
ξεργασία λυμάτων16.10 Οδηγία 2009/147/ΕΚ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 30ής 
Νοεμβρίου 2009, περί της 
διατηρήσεως των αγρίων 
πτηνών (κωδικοποιημένη 
έκδοση) (ΕΕ L 20 της 26.1.2010, 
σ. 7), και οδηγία 92/43/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 
1992, για τη διατήρηση των 
φυσικών οικοτόπων καθώς και 
της άγριας πανίδας και 
χλωρίδας (ΕΕ L 206 της 
22.7.1992, σ. 7).
11 Οδηγία 2000/60/ΕΚ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, 
της 23ης Οκτωβρίου 2000, για 
τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής 
δράσης στον τομέα της 
πολιτικής των υδάτων (ΕΕ L 327 
της 22.12.2000, σ. 1).
12 Οδηγία 2008/56/ΕΚ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, 
της 17ης Ιουνίου 2008, για τη 
θέσπιση πλαισίου κοινοτικής 
δράσης στο πεδίο της πολιτικής 
για το θαλάσσιο περιβάλλον 
(ΕΕ L 164 της 25.6.2008, σ. 19).
13 Οδηγία 85/337/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 
1985, για την εκτίμηση των 
επιπτώσεων ορισμένων 
σχεδίων δημοσίων και 
ιδιωτικών έργων στο 
περιβάλλον (ΕΕ L 175, 5.7.1985 
σ. 40), και οδηγία 2001/42/ΕΚ 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 27ης 
Ιουνίου 2001, σχετικά με την 
εκτίμηση των περιβαλλοντικών 
επιπτώσεων ορισμένων 
σχεδίων και προγραμμάτων 
(ΕΕ L 197 της 21.7.2001, σ. 30).
14 Το ποσό αυτό βασίζεται σε 
ανάλυση των κονδυλίων των 
διαρθρωτικών ταμείων (στις 
31.12.2012), η οποία 
υλοποιήθηκε βάσει καταλόγου 
86 κατηγοριών που 
προβλέπονται στο παράρτημα 
IΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 
1828/2006 της Επιτροπής, της 
8ης Δεκεμβρίου 2006, για τη 
θέσπιση κανόνων σχετικά με 
την εφαρμογή του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του 
Συμβουλίου (ΕΕ L 371 της 
27.12.2006, σ. 1). Το άρθρο 11 
προβλέπει ότι τα κράτη μέλη 
υποβάλλουν την ενδεικτική 
ανάλυση ανά κατηγορία της 
προγραμματισμένης χρήσης 
των ταμείων.
15 Οι δράσεις στον τομέα του 
τουρισμού περιλαμβάνουν την 
προαγωγή των φυσικών 
πόρων, καθώς και την 
προστασία και ανάπτυξη της 
09 Εισαγωγή Γράφημα 2Πολιτική και νομοθεσία της ΕΕ που επιδρούν στη βιοποικιλότητα
Πηγή:  Ευρωπαϊκή Επιτροπή.ΒιοποικιλότηταΚοινή 
γεωργική 
πολιτική
ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟ-
ΤΗΤΑ
Σύ/uni03BCβαση των 
Ηνω/uni03BCένων 
Εθνών Πολιτικέ/uni03C2 για 
την ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ 
ΑΛΛΑΓΗΟδηγία για 
του/uni03C2
ΟΙΚΟΤΟΠΟΥΣ
ΈρευναLIFE+Περιφερειακή 
πολιτικήΚοινή 
αλιευτική 
πολιτική
ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ 
ΤΟΜΕΑΣ
ΟδηγίαΕ∆ΑΦΟΣ
Σχέδιο 
οδηγία/uni03C2Υ∆ΑΤΑ 
Οδηγία- 
πλαίσιοΟδηγία για τα
ΠΤΗΝΑ
11 
Η Επιτροπή φέρει συνολική ευθύνη για 
την εκτέλεση του προϋπολογισμού. 
Τα συγχρηματοδοτούμενα έργα για τη 
βιοποικιλότητα περιλαμβάνονται στα 
επιχειρησιακά προγράμματα που υλοποι -
ούν τα κράτη μέλη υπό το καθεστώς της 
επιμερισμένης διαχείρισης. Ειδικότερα:
α) η Επιτροπή διαπραγματεύεται και 
εγκρίνει τα επιχειρησιακά προγράμ -
ματα που προτείνουν τα κράτη μέλη 
και κατανέμει τους χρηματοδοτικούς 
πόρους της ΕΕ·
β) τα κράτη μέλη διαχειρίζονται τα επι -
χειρησιακά προγράμματα, τα οποία 
υλοποιούν μέσω της επιλογής έργων 
και εν συνεχεία της επίβλεψης και 
της αξιολόγησής τους·γ) η Επιτροπή αξιολογεί τα εθνικά 
συστήματα διαχείρισης και ελέγ -
χου, παρακολουθεί την υλοποίηση 
των προγραμμάτων, δεσμεύει τις 
δημοσιονομικές συνεισφορές της 
ΕΕ και πραγματοποιεί τις σχετικές 
πληρωμές βάσει των εγκεκριμένων 
δαπανών.
12 
Επίσης, η Επιτροπή έχει την υποχρέωση 
να προβαίνει σε στρατηγική καθοδήγη -
ση, προσδιορίζοντας τους παράγοντες 
που συνέβαλαν στην επιτυχία ή την 
αποτυχία της υλοποίησης των επιχειρη -
σιακών προγραμμάτων και εντοπίζοντας 
τις ορθές πρακτικές17.φυσικής κληρονομιάς. Βλέπε 
ειδική έκθεση του Συνεδρίου 
αριθ. 6/2011 με τίτλο «Ήταν 
αποτελεσματικά τα 
συγχρηματοδοτηθέντα από το 
ΕΤΠΑ έργα στον τομέα του 
τουρισμού;» ( http://eca.europa.
eu)
16 Βλέπε ειδική έκθεση του 
Συνεδρίου αριθ. 3/2009 με 
τίτλο «Η αποτελεσματικότητα 
των δαπανών για την 
επεξεργασία λυμάτων στο 
πλαίσιο διαρθρωτικών μέτρων 
κατά τις περιόδους 
προγραμματισμού 1994-
99 και 2000-06» ( http://eca.
europa.eu ). 
17 Βλέπε άρθρο 49 του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 
1083/2006 του Συμβουλίου, 
της 11ης Ιουλίου 2006, περί 
καθορισμού γενικών διατάξεων 
για το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης, το 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο 
και το Ταμείο Συνοχής και την 
κατάργηση του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1260/1999 (ΕΕ L 210 
της 31.7.2006, σ. 25).
10
 Εμβέλεια και  
στόχοι του ελέγχου 
13 
Βασικός στόχος του ελέγχου ήταν να 
αξιολογηθεί εάν το ΕΤΠΑ λειτούργησε 
αποτελεσματικά όσον αφορά τη χρημα -
τοδότηση έργων που προωθούν άμεσα 
τη βιοποικιλότητα, στο πλαίσιο της 
στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλό -
τητα με ορίζοντα το 2020. Το Συνέδριο 
εκτίμησε κατά πόσον:
α) τα κράτη μέλη αξιοποίησαν τους δι -
αθέσιμους πόρους χρηματοδότησης 
του ΕΤΠΑ για την άμεση προώθηση 
της βιοποικιλότητας·
β) τα συγχρηματοδοτούμενα έργα του 
ΕΤΠΑ που προωθούν άμεσα τη βιο -
ποικιλότητα λειτούργησαν αποτελε -
σματικά ως προς την ανάσχεση της 
απώλειας της βιοποικιλότητας.
14 
Το πρώτο στάδιο του ελέγχου βασίστηκε 
σε εξέταση εγγράφων και σε συνομιλίες 
με υπαλλήλους της Επιτροπής. Πραγ -
ματοποιήθηκε επίσκεψη σε δύο γενικές 
διευθύνσεις:
α) τη ΓΔ Περιφερειακής και Πολεοδο -
μικής Πολιτικής, η οποία ευθύνεται 
για το τμήμα του προϋπολογισμού 
της ΕΕ που συγχρηματοδοτεί έργα 
για τη βιοποικιλότητα στο πλαίσιο 
της πολιτικής για την περιφερειακή 
ανάπτυξη. Ως μέρος της διαδικασίας 
αξιολόγησης των έργων, διαβου -
λεύεται με άλλες ΓΔ, ιδίως με τη ΓΔ 
Περιβάλλοντος·
β) τη ΓΔ Περιβάλλοντος, η οποία 
ευθύνεται για την περιβαλλοντική 
πολιτική της ΕΕ.
15 
Διεξήχθη, επίσης, έρευνα στα κράτη 
μέλη που έκαναν ελάχιστη ή μηδενική 
χρήση των πόρων του ΕΤΠΑ για την 
χρηματοδότηση έργων που προωθούν 
άμεσα τη βιοποικιλότητα. Επιλέχθηκαν 
είκοσι επιχειρησιακά προγράμματα σε δέκα κράτη μέλη και εστάλησαν ερωτη -
ματολόγια στις αρμόδιες διαχειριστικές 
αρχές. Ελήφθησαν 17 απαντήσεις.
16 
Το δεύτερο στάδιο του ελέγχου διεξήχθη 
σε πέντε επιλεγέντα κράτη μέλη: Τσεχική 
Δημοκρατία, Ισπανία, Γαλλία, Πολωνία 
και Ρουμανία. Τα εν λόγω κράτη μέλη συ -
γκέντρωναν το 68 % της συνολικής χρη -
ματοδότησης του ΕΤΠΑ που διατέθηκε 
για τη βιοποικιλότητα κατά την περίοδο 
προγραμματισμού 2007-2013.
17 
Επελέγησαν 32 έργα (συνδυασμός ολο -
κληρωμένων και εν εξελίξει έργων) επι -
λέχτηκαν μεταξύ των σημαντικότερων 
από οικονομικής άποψης επιχειρησιακών 
προγραμμάτων των ενδιαφερόμενων 
κρατών μελών, λαμβάνοντας υπόψη το 
στάδιο υλοποίησης των έργων, καθώς 
και το χαμηλό ποσοστό εκτέλεσης των 
χορηγούμενων κονδυλίων για τη βιοποι -
κιλότητα στο πλαίσιο ορισμένων επιχει -
ρησιακών προγραμμάτων (βλέπε κατά -
λογο των έργων στο παράρτημα III ).
11
 Παρατηρήσεις
Αξιοποίησαν τα κράτη 
μέλη τους διαθέσιμους 
χρηματοδοτικούς πόρους 
του ΕΤΠΑ για την άμεση 
προώθηση της 
βιοποικιλότητας;
18 
Το Συνέδριο αξιολόγησε το ύψος κατανο -
μής και χρήσης των κονδυλίων του ΕΤΠΑ 
από τα κράτη μέλη για τη χρηματοδό -
τηση έργων που προωθούν άμεσα τη 
βιοποικιλότητα.
Οι δυνατότητες χρηματοδό -
τησης του ΕΤΠΑ δεν αξιοποι -
ήθηκαν πλήρως
19 
Η Επιτροπή προέβη σε ανάλυση του 
ΕΤΠΑ και άλλων ταμείων της ΕΕ, λαμβά -
νοντας υπόψη τη δυνατότητά τους να 
συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων 
της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικι -
λότητα στο πλαίσιο του πολυετούς χρη -
ματοδοτικού πλαισίου για την περίοδο 
2007-2013 (βλέπε παράρτημα IV ). Στις 
αρχές του 2013, η Επιτροπή διαμόρφω -
σε νέα κριτήρια, με σκοπό τη βελτίωση 
της παρακολούθησης των δαπανών που 
σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα, στο 
πλαίσιο όλων των σχετικών χρηματοδο -
τικών μέσων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομέ -
νου του ΕΤΠΑ18.20 
Το ΕΤΠΑ παρέχει κυρίως δυνατότητες 
χρηματοδότησης για τον στόχο 1 [πλήρης 
εφαρμογή της νομοθεσίας για τη φύση 
(οδηγίες για τα πτηνά και για τους οικοτό -
πους)], καθώς και για το στόχο 2 (διατήρη -
ση και βελτίωση των οικοσυστημάτων και 
των υπηρεσιών που παρέχουν) της στρατη -
γικής. Στην επίτευξη των εν λόγω στόχων 
μπορούν επίσης να συμβάλλουν σχεδόν 
όλα τα υπόλοιπα ταμεία της ΕΕ. Αυτό 
οφείλεται κατά κύριο λόγο στον διατομε -
ακό χαρακτήρα των ως άνω δύο στόχων, 
οι οποίοι επηρεάζουν τις πολιτικές της ΕΕ 
για τη γεωργία, τη συνοχή, το περιβάλλον 
και την έρευνα (βλέπε παράρτημα IV ). 
Επιχειρώντας την επίτευξη περισσότερης 
σαφήνειας υπέρ των δικαιούχων, οι εθνικές 
αρχές που είναι αρμόδιες για την επιλογή 
των έργων προέβαιναν ορισμένες φορές 
σε διάκριση μεταξύ του ΕΤΠΑ και άλλων 
χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ19.
21 
Εναπόκειται στα κράτη μέλη να καθορί -
σουν τις χρηματοδοτικές προτεραιότητες, 
τηρώντας παράλληλα τις στρατηγικές 
κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ περί 
συνοχής. Πολλά κράτη μέλη προέβησαν 
σε ελάχιστη ή μηδενική άμεση χρήση των 
κονδυλίων του ΕΤΠΑ για τη βιοποικιλότη -
τα, κατά την περίοδο προγραμματισμού 
2007 -2013: 12 κράτη μέλη κατένειμαν 
ποσοστό μικρότερο του 0,2 % των κον -
δυλίων τους για τη συνοχή σε μέτρα που 
επικεντρώνονταν άμεσα στη βιοποικιλό -
τητα (βλέπε πίνακα 1  και παράρτημα II ).18 Για το έτος 2014, πρώτο έτος 
του τρέχοντος πολυετούς 
χρηματοδοτικού πλαισίου, 
η Επιτροπή συνήγαγε βάσει 
αναγωγής παλαιότερων 
δεδομένων ότι ποσό 11 δισε -
κατομμυρίων ευρώ (εκ των 
οποίων 1,7 δισεκατομμύρια 
από το ΕΤΠΑ) θα μπορούσε να 
δεσμευθεί για τη χρηματοδό -
τηση της βιοποικιλότητας 
[βλέπε κατάσταση προβλέψε -
ων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 
για το οικονομικό έτος 2014 
(προετοιμασία του σχεδίου 
προϋπολογισμού για το έτος 
2014), πολιτική παρουσίαση, 
SEC(2013) 370, Ιούνιος 2013]. 
Στο ποσό αυτό περιλαμβάνο -
νται, εκτός από τα άμεσα 
κονδύλια για τη βιοποικιλότη -
τα (βλέπε σημείο 9), και όλα τα 
υπόλοιπα κονδύλια που θα 
μπορούσαν να συνδέονται 
εμμέσως με αυτή.
19 Καθορίζοντας, για παράδειγμα, 
ένα οικονομικό όριο ως 
κριτήριο για τον προσδιορισμό 
του ταμείου της ΕΕ που θα 
έπρεπε να αναλάβει τη 
χρηματοδότηση του κάθε 
έργου βιοποικιλότητας (λ.χ. τα 
μεγαλύτερης κλίμακας έργα 
υπάγονταν στο ΕΤΠΑ και τα 
μικρότερης στο ΕΓΤΑΑ) 
ή επιτρέποντας την πρόσβαση 
στη χρηματοδότηση του ΕΤΠΑ 
μόνο στους δημόσιους φορείς.Πίνακας 1Κατανομή, ανά κράτος μέλος, των κονδυλίων ΕΤΠΑ σε έργα που προωθούν  
άμεσα τη βιοποικιλότητα (περίοδος προγραμματισμού 2007 -2013)
Ποσοστό των συνολικών πόρων του ΕΤΠΑ που διατέθηκαν 
για την άμεση προώθηση της βιοποικιλότητας Αριθμός κρατών μελών Ποσοστό (%) κρατών μελών
Άνω του 2 % 2 7
Μεταξύ 1 % και 2 % 4 15
Μεταξύ 0,2 % και 1 % 9 33
Κάτω του 0,2 %  
εκ των οποίων 0 %12 
645 
22
Σύνολο 27 100
12 Παρατηρήσεις
22 
Μετά την αποτυχία ανάσχεσης της απώ -
λειας της βιοποικιλότητας έως το 2010, 
η Επιτροπή και τα κράτη μέλη κλήθη -
καν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να 
ενισχύσουν τις προσπάθειές τους στο 
πεδίο αυτό. Ως εκ τούτου, στα μέσα της 
περιόδου προγραμματισμού 2007 -2013, 
η Επιτροπή παρότρυνε τις διαχειριστικές 
αρχές να αναπροσαρμόσουν τα υπάρ -
χοντα επιχειρησιακά προγράμματα, με 
σκοπό αυτά να επενδύσουν περισσότερο 
στη βιοποικιλότητα και σε άλλους στό -
χους βιώσιμης ανάπτυξης20.
23 
Ωστόσο, οι προσαρμογές στα καταρτι -
σμένα επιχειρησιακά προγράμματα ήταν 
πολύ περιορισμένες. Μόνο ένα κράτος 
μέλος αύξησε σημαντικά τα χορηγούμε -
να από το ΕΤΠΑ κονδύλια για τη βιοποικι -
λότητα και αυτό υπήρξε αποτέλεσμα της 
θετικής ανταπόκρισης σε προσκλήσεις 
υποβολής προσφορών για έργα που 
επικεντρώνονταν ειδικά στην προώθηση 
της βιοποικιλότητας. Δύο άλλα κράτη 
μέλη εκ του συνόλου των 21 που είχαν 
διαθέσει κονδύλια για τη βιοποικιλότητα, 
σημείωσαν περιορισμένη αύξηση και 11 
άλλα διατήρησαν τα αρχικώς διατεθέντα 
από το ΕΤΠΑ κονδύλια. Σε επτά κράτη 
μέλη μάλιστα, τα εν λόγω κονδύλια μειώ -
θηκαν (βλέπε παράρτημα II) . Οι εθνικές 
αρχές αιτιολόγησαν τις εν λόγω μειώσεις 
επικαλούμενες διάφορα προβλήματα 
εφαρμογής, λόγου χάριν περιορισμένη 
ανταπόκριση στις προσκλήσεις υποβο -
λής προσφορών, έλλειψη προετοιμασίας 
ως προς τα καθήκοντα που απορρέουν 
από το δίκτυο Natura 2000, δυσχέρειες 
εύρεσης σαφούς διαχωριστικής γραμμής 
σε σχέση με άλλα ταμεία.24 
Πολλά κράτη μέλη όχι μόνο χορήγησαν 
ελάχιστα ή και καθόλου κονδύλια του 
ΕΤΠΑ για να στηρίξουν άμεσα τη βιοποι -
κιλότητα, αλλά και όσον αφορά τα κράτη 
μέλη που όντως παρείχαν χρηματοδό -
τηση, η οικονομική απορρόφηση ήταν 
κάτω του μέσου όρου για το σύνολο της 
χρηματοδότησης που αφορά την πολιτι -
κή συνοχής. Από την αρχή της περιόδου 
προγραμματισμού 2007 -2013, η οικονο -
μική απορρόφηση σχετικά με τα έργα για 
τη βιοποικιλότητα παρέμεινε αργή, παρά 
το γεγονός ότι, το 2011, η Επιτροπή ζή -
τησε να διορθωθεί η κατάσταση (βλέπε 
πίνακα 2 ). Όσον αφορά το Natura 2000, 
η Επιτροπή επικαλέστηκε διάφορους 
λόγους για αυτή τη μη ικανοποιητική 
κατάσταση21, οι οποίοι παρουσιάζονται 
στο πλαίσιο 1 .
25 
Στο 60 % των απαντήσεων της έρευνας 
που διενήργησε το Συνέδριο, προκει -
μένου να διαπιστώσει για ποιο λόγο το 
ΕΤΠΑ δεν χρησιμοποιήθηκε εκτενώς ως 
πηγή χρηματοδότησης για την άμεση 
προώθηση της βιοποικιλότητας (βλέπε 
σημείο 15), ο λόγος που προβλήθηκε 
ήταν ότι η κάλυψη των αναγκών από άλ -
λες πηγές χρηματοδότησης της ΕΕ και/ή 
εθνικές πηγές ήταν επαρκής. Στο 30 % 
των απαντήσεων διατυπώθηκαν αμφιβο -
λίες σχετικά με το κατά πόσον το ΕΤΠΑ 
ήταν επαρκές μέσο για τη χρηματοδότη -
ση της βιοποικιλότητας (λόγω έλλειψης 
συμβατότητας με τους περιφερειακούς 
στόχους ή περιορισμένων αποτελεσμά -
των από την άποψη των περιφερειακών 
στόχων).20 COM(2011) 17 τελικό, της 26ης 
Ιανουαρίου 2011, Συμβολή της 
περιφερειακής πολιτικής στη 
βιώσιμη ανάπτυξη στο 
πλαίσιο της στρατηγικής 
«Ευρώπη 2020». 
21 Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Investing 
in Natura 2000: For nature and 
people (Επενδύοντας στο 
Natura 2000: για τη φύση και 
τους ανθρώπους) , 2011, σ. 21.
13 Παρατηρήσεις
Συγκεκριμένοι λόγοι που συνέβαλαν στη μη ικανοποιητική χρήση των κονδυλίων 
της ΕΕ σε σχέση με το Natura 2000, όπως προσδιορίστηκαν από την Επιτροπή
1.  Ανταγωνισμός μεταξύ διαφορετικών στόχων πολιτικής: πολλές φορές οι διοικητικές αρχές των κρατών μελών 
δεν κατορθώνουν να συμπεριλάβουν στις προτεραιότητές τους επενδύσεις για το Natura 2000, πιθανώς λόγω 
έλλειψης κατανόησης του τρόπου με τον οποίο οι εν λόγω επενδύσεις μπορούν να συμβάλουν στους συνολικούς 
στόχους περιφερειακής ανάπτυξης.
2.  Ανεπαρκής διαβούλευση: συχνά δεν υπάρχει επαρκής διαβούλευση ή συμμετοχή των αρχών που είναι υπεύθυ -
νες για το Natura 2000 όσον αφορά την κατάρτιση των επιχειρησιακών προγραμμάτων και τη λήψη αποφάσεων 
για την κατανομή των κονδυλίων στο πλαίσιο των διαφορετικών τομεακών ταμείων.
3.  Αργή εξέλιξη των σχεδίων διαχείρισης του Natura 2000: η αργή πρόοδος στον καθορισμό των περιοχών καθυ -
στέρησε σημαντικά την κατάρτιση και την έγκριση των σχεδίων διαχείρισης για το Natura 2000, τα οποία είναι 
αναγκαία για τη διευκόλυνση των σχετικών επενδύσεων.
4.  Έλλειψη ικανότητας και τεχνογνωσίας όσον αφορά την πρόσβαση σε ταμεία της ΕΕ: μολονότι αυξάνεται συνεχώς 
η γνώση για τα ταμεία της ΕΕ, οι οργανώσεις για τη διατήρηση της φύσης και οι σχετικές αρχές εξακολουθούν 
να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην προσπάθειά τους να εξασφαλίσουν την αναγκαία στήριξη για την ανάπτυξη 
αυτόνομων έργων διατήρησης της φύσης.
5.  Μεγάλη διοικητική επιβάρυνση: η διοικητική ικανότητα που απαιτείται για την ανάπτυξη έργων και την 
εξασφάλιση κονδυλίων μπορεί να είναι υψηλή, ιδίως στις περιπτώσεις όπου δεν υφίστανται μηχανισμοί 
προχρηματοδότησης.Πλαίσιο 1 Πίνακας 2Οικονομική απορρόφηση για έργα βιοποικιλότητας σε σύγκριση με τον μέσο όρο 
του συνόλου της χρηματοδότησης στο πλαίσιο της πολιτικής Συνοχής
Οικονομική απορρόφηση για έργα βιοποικιλότητας 
(%)Μέσος όρος του συνόλου της χρηματοδότησης στο 
πλαίσιο της πολιτικής συνοχής (%)
Τέλη του 2010 18 27
Τέλη του 2011 56 71
Τέλη του 2012 75 85
Σημείωση:  Η οικονομική απορρόφηση υπολογίζεται ως το ποσό που πράγματι δεσμεύεται σε ένα κράτος μέλος για έργα βιοποικιλότητας σε 
δεδομένη χρονική στιγμή ως ποσοστό του αρχικώς χορηγούμενου προϋπολογισμού. Η Επιτροπή δεν διαθέτει στοιχεία για τις πληρωμές όσον 
αφορά τις επιμέρους κατηγορίες δαπανών.
14 Παρατηρήσεις
Λειτουργούν αποτελεσμα -
τικά τα συγχρηματοδο -
τούμενα από το ΕΤΠΑ 
έργα που προωθούν 
άμεσα τη βιοποικιλότητα 
όσον αφορά την ανά -
σχεση της απώλειας της 
βιοποικιλότητας;
26 
Το Συνέδριο έλεγξε την αποτελεσματικό -
τητα των έργων του δείγματος ως προς 
την ανάσχεση της απώλειας της βιοποικι -
λότητας, αξιολογώντας κατά πόσον:
α) ευθυγραμμίζονταν με τις προτεραιό -
τητες που αφορούν τη βιοποικιλότη -
τα σε επίπεδο κρατών μελών και σε 
επίπεδο ΕΕ·
β) επέφεραν απτά αποτελέσματα και 
πέτυχαν τους στόχους τους·
γ) τα αποτελέσματά τους είχαν πιθα -
νότητες να είναι βιώσιμα, ήτοι τα 
οφέλη πιθανώς θα εξακολουθούσαν 
να υφίστανται και αφού παύσει 
η στήριξη της ΕΕ.Τα έργα συνάδουν με τις προ -
τεραιότητες που αφορούν 
τη βιοποικιλότητα σε εθνικό 
επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ, 
αλλά οι δαπάνες του ΕΤΠΑ 
για τη βιοποικιλότητα δεν 
είναι σαφώς καθορισμένες
27 
Τα ελεγχθέντα έργα ευθυγραμμίζονταν 
με τις προτεραιότητες για τη βιοποικιλό -
τητα τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε 
επίπεδο ΕΕ. Είχαν επιλεγεί από τις εθνικές 
αρχές βάσει των προτεραιοτήτων των 
συναφών επιχειρησιακών προγραμμά -
των. Πέραν των δράσεων προετοιμασίας 
και ευαισθητοποίησης του κοινού, τα 
έργα αφορούσαν ως επί το πλείστον την 
προστασία των οικοτόπων και της πανί -
δας (βλέπε παράδειγμα στο πλαίσιο 2 ).
Παράδειγμα έργων που ευθυγραμμίζονται με τις προτεραιότητες για τη βιοποικιλό -
τητα σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ
Στην Ανδαλουσία (Ισπανία), τρία έργα αφορούσαν την 
οικολογική αποκατάσταση σε ποτάμιες όχθες (ΕΤΠΑ: 
15,0 εκατομμύρια ευρώ). Τα εν λόγω έργα ήταν συνεπή 
με την περιγραφή που περιείχε η αντίστοιχη προτεραι -
ότητα στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος 
της Ανδαλουσίας. Η αποκατάσταση υποβαθμισμένων 
οικοσυστημάτων αποτελεί βασικό στοιχείο της στρα -
τηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα. Τα έργα περι -
ελάμβαναν την αποκατάσταση της προϋπάρχουσας 
βλάστησης, την αναδάσωση με αυτόχθονα είδη, την 
αποκατάσταση υδάτινων περιοχών μέσω νερόλακκων 
και ιχθυοφραγμών και την κατασκευή μονοπατιών με 
αρκετές πεζογέφυρες.Πλαίσιο 2
Πηγή:  ΕΕΣ.
Φωτογραφία 1 — Αποκατάσταση ποτάμιας όχθης στη Σεβίλλη
15 Παρατηρήσεις
28 
Κατά τον ίδιο τρόπο που ορισμένα έργα 
του ΕΤΠΑ μπορεί να είχαν τη στήριξη για 
τη βιοποικιλότητα ως δευτερεύοντα και 
όχι ως πρωτεύοντα στόχο (βλέπε σημείο 
10), το ήμισυ περίπου των ελεγχθέντων 
έργων είχαν ως δευτερεύοντα στόχο 
άλλα θέματα, όπως τις δράσεις αντι -
πλημμυρικής προστασίας, την αναψυχή 
και τον περιορισμό της πρόσβασης των 
επισκεπτών. Τα παραπάνω καταδεικνύ -
ουν τη δυσκολία, αφενός, των κρατών 
μελών να κατανείμουν τις δαπάνες στο 
πλαίσιο του ΕΤΠΑ στα σωστά θέματα 
προτεραιότητας και, αφετέρου, της 
Επιτροπής να προσδιορίσει σαφώς τις 
δαπάνες του ΕΤΠΑ για τη βιοποικιλότη -
τα. Σε μία περίπτωση, η βιοποικιλότητα 
δεν ήταν η βασική συνιστώσα του έργου, 
το οποίο θα έπρεπε να είχε συγχρημα -
τοδοτηθεί στο πλαίσιο άλλου θέματος 
προτεραιότητας του επιχειρησιακού 
προγράμματος (βλέπε πλαίσιο 3 ).
Έργο το οποίο θα έπρεπε να είχε συγχρηματοδοτηθεί στο πλαίσιο θέματος προτε -
ραιότητας διαφορετικού από τη βιοποικιλότητα
Στην Ανδαλουσία (Ισπανία), ένα έργο αφορούσε την αποκατάσταση κάστρου (ΕΤΠΑ: 3,1 εκατομμύρια ευρώ). Μόνο 
ελάσσονα στοιχεία (περίπου το 10 % του συνολικού κόστους) αφορούσαν την προώθηση της βιοποικιλότητας (π.χ. 
απομάκρυνση ξένων χωροκατακτητικών φυτών στη γύρω περιοχή), Το έργο, λόγω του δεσπόζοντος χαρακτηριστι -
κού του, ως μνημείου της πολιτιστικής κληρονομιάς, θα άρμοζε καλύτερα να είχε ενταχθεί στο πλαίσιο του θέματος 
προτεραιότητας «Προστασία και διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς» του προγράμματος.Πλαίσιο 3
© Υπουργείο Γεωργίας και Περιβάλλοντος, Ισπανία
Φωτογραφία 2 — Αποκατάσταση κάστρου
16 Παρατηρήσεις
Το ένα τρίτο των ελεγχθέ -
ντων έργων επικεντρωνό -
ταν στην προετοιμασία των 
μέτρων προστασίας...
29 
Ένδεκα από τα 32 ελεγχθέντα έργα 
(34,4 % σε αριθμό και 39,6 % σε αξία) 
επικεντρώνονταν ως επί το πλείστον 
σε διάφορα είδη προπαρασκευαστικών 
εργασιών, το οποίο σημαίνει ότι θα 
χρειαστεί ακόμη αρκετός χρόνος έως 
ότου δρομολογηθούν οι δράσεις σύμ -
φωνα με αυτά τα σχέδια προστασίας και 
παραχθούν απτά αποτελέσματα όσον 
αφορά την ανάσχεση της απώλειας της 
βιοποικιλότητας. Κατά μέσο όρο, το ένα τρίτο περίπου των 
συνολικών κονδυλίων που διατέθηκαν 
για τη βιοποικιλότητα στο πλαίσιο των 
επιλεγέντων επιχειρησιακών προγραμ -
μάτων δαπανήθηκε σε προπαρασκευα -
στικά μέτρα, όπως τα εξής:
α) δημιουργία συστημάτων πληροφο -
ριών, έρευνες απογραφής, χαρ -
τογράφηση, προσδιορισμός μιας 
βασικής κατάστασης όσον αφορά 
τη βιοποικιλότητα στις συναφείς 
περιοχές και κατάρτιση συγκεκρι -
μένων σχεδίων προστασίας (βλέπε 
παράδειγμα στο πλαίσιο 4 )·
β) εκστρατείες ευαισθητοποίησης του 
κοινού, ενημέρωση και εκπαιδευτικά 
μέτρα.
Εργαλεία χαρτογράφησης για το Δέλτα του Δουνάβεως
Σκοπός δύο έργων (Ρουμανία) που υλοποιήθηκαν από το Πανεπιστήμιο του Βουκουρεστίου (ΕΤΠΑ: 5,8 εκατομ -
μύρια ευρώ) και το Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας και Ανάπτυξης για το Δέλτα του Δουνάβεως (ΕΤΠΑ: 0,8 εκατομμύ -
ρια ευρώ) ήταν να απογραφούν οι υποβρύχιοι ή οι χερσαίοι οικότοποι και είδη και να δημιουργηθούν ψηφιακοί 
χάρτες που θα βοηθούσαν τη διοίκηση του Δέλτα του Δουνάβεως στην ανάληψη της κατάλληλης δράσης.
Αγοράσθηκε εξοπλισμός, αναπτύχθηκε λογισμικό, σαρώθηκαν ο θαλάσσιος πυθμένας και η χερσαία έκταση, πραγ -
ματοποιήθηκε ψηφιακή χαρτογράφηση και δημιουργήθηκαν εφαρμογές για την πρακτική διαχείριση (π.χ. μοντέλα 
για την αποκατάσταση των οικοτόπων ή για τις πλημμύρες).
Ωστόσο, το νέο ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης για την Περιοχή της Βιόσφαιρας του Δέλτα του Δουνάβεως δεν 
είχε ακόμη καταρτιστεί. Η έλλειψη ορθού κτηματολογίου δυσχεραίνει τον συνολικό σχεδιασμό μέτρων για την προ -
στασία του εδάφους. Το ΕΤΠΑ στηρίζει την εν λόγω δραστηριότητα μέσω ενός νέου έργου που άρχισε να υλοποιεί -
ται τον Ιούνιο του 2013 και θα ολοκληρωθεί στο τέλος του 2015.Πλαίσιο 4 
© Πανεπιστήμιο του Βουκουρεστίου.
Φωτογραφίες 3 και 4 — Όργανα σόναρ που χρησιμοποιούνται στη θαλάσσια χαρτογράφηση
17 Παρατηρήσεις
30 
Μολονότι καθορίστηκαν διάφορα σχέδια 
προστασίας, η κατάρτισή τους αποδεί -
χθηκε δυσχερής και αρκετά δεν είχαν 
ακόμη εγκριθεί από τις εθνικές αρχές 
κατά τον χρόνο του ελέγχου (βλέπε 
παραδείγματα στο πλαίσιο 5 ).
Παραδείγματα σχεδίων προστασίας, τα οποία αντιμετώπισαν δυσκολίες κατά την 
κατάρτιση και την υλοποίηση
Το έργο «Υλοποίηση των περιοχών Natura 2000» (Τσεχική Δημοκρατία) (ΕΤΠΑ: 4,3 εκατομμύρια ευρώ), το οποίο θα 
ολοκληρωθεί τον Ιανουάριο του 2015, έχει στρατηγική σημασία: κατά κύριο λόγο αφορά τη διεξαγωγή απογραφής 
και γεωδαιτικών ερευνών, στοιχεία αναγκαία για την κατάρτιση σχεδίων προστασίας για 303 από τις 1 075 περιοχές 
Natura 2000, καθώς και για τη δημιουργία πλαισίου παρακολούθησης των εν λόγω περιοχών. Η κατάρτιση και η έναρ -
ξη του έργου ήταν δυσχερείς και χρονοβόρες, λόγω της συνεχιζόμενης αβεβαιότητας σχετικά με την εμβέλεια και τους 
λεπτομερείς ειδικούς στόχους του έργου (κατάσταση των καλυπτόμενων περιοχών και των διαφόρων απαιτούμενων 
εργασιών). Χρειάστηκαν δυόμισι έτη από την υποβολή της αίτησης για το έργο τον Νοέμβριο του 2008 έως τη λήψη 
της απόφασης επιχορήγησης τον Απρίλιο του 2011. Η απόφαση επιχορήγησης τροποποιήθηκε δύο φορές, τον Νοέμ -
βριο του 2011 και τον Δεκέμβριο του 2012, ενώ είχε προγραμματιστεί και τρίτη τροποποίηση για τα τέλη του 2013.
Το έργο «Εθνικό πρόγραμμα για την προστασία του αγριόκουρκου» (Πολωνία) (ΕΤΠΑ: 0,2 εκατομμύρια ευρώ) 
αφορούσε, αφενός, την παρακολούθηση, κατά το διάστημα Ιουλίου 2009 - Δεκεμβρίου 2011, του πληθυσμού του 
αγριόκουρκου22 της χώρας και των οικοτόπων του και, αφετέρου, την κατάρτιση εθνικού προγράμματος για την 
προστασία του. Περισσότερο από ένα έτος αργότερα, τον Μάρτιο του 2013, η Γενική Διεύθυνση Προστασίας του 
Περιβάλλοντος αρνήθηκε να εγκρίνει το σχέδιο προγράμματος, επικρίνοντάς το ως ανεπαρκές, και κατέληξε στο 
συμπέρασμα ότι το πρόγραμμα προστασίας έπρεπε να επανασχεδιαστεί εξ ολοκλήρου.
Στην Πολωνία διαπιστώθηκαν προβλήματα όχι μόνο σχετικά με το πρόγραμμα προστασίας του αγριόκουρκου, αλλά 
και σχετικά με προγράμματα που αφορούσαν άλλα είδη. Μέχρι τον Μάιο του 2013, είχαν υποβληθεί για έγκριση στη 
Γενική Διεύθυνση Προστασίας του Περιβάλλοντος ακόμη δέκα προγράμματα προστασίας διαφόρων ειδών τα οποία 
στηρίζονταν από την ΕΕ (π.χ. λύκος, αρκούδα, βίδρα), ωστόσο κανένα εξ αυτών δεν έχει εγκριθεί ακόμη.Πλαίσιο 5
22 Ο αγριόκουρκος ( Tetrao urogallus ) αναφέρεται στο παράρτημα I της οδηγίας 79/409/EΟΚ του Συμβουλίου. Απαιτείται η λήψη ειδικών μέτρων 
προστασίας του οικοτόπου προκειμένου να διασφαλιστεί η επιβίωση του είδους. Ο συνολικός πληθυσμός του αγριόκουρκου στην Πολωνία 
εκτιμήθηκε το 2012 σε 500-600 πτηνά.
© Πολωνικός σύλλογος για την προστασία 
των πτηνών.
Φωτογραφία 5 — Αγριόκουρκος ( Τetrao urogallus )
18 Παρατηρήσεις Πλαίσιο 631 
Τρία από τα ένδεκα έργα αφορούσαν εξ 
ολοκλήρου μέτρα ευαισθητοποίησης του 
κοινού, ενημέρωσης και εκπαίδευσης 
(βλέπε παράδειγμα στο πλαίσιο 6 ). Το 
ήμισυ σχεδόν του συνόλου των ελεγ -
χθέντων έργων περιελάμβανε τέτοιου 
είδους μέτρα. Κατά την κατάρτιση της 
στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλό -
τητα με ορίζοντα το 2020, η Επιτροπή 
κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ευαι -
σθητοποίηση του κοινού σχετικά με 
την ποικιλότητα βρισκόταν σε χαμηλά 
επίπεδα στην ΕΕ. Εντούτοις, η επίδραση τέτοιου είδους μέτρων στην κατανόηση 
και τη γνώση της βιοποικιλότητας από 
τον πληθυσμό -στόχο δεν αξιολογήθηκε 
σε εθνικό επίπεδο.
Παράδειγμα έργου ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού
Το έργο «Βελτίωση της βιοποικιλότητας του θαλάσσιου τομέα μέσω ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού» 
στο Δέλτα του Δουνάβεως (Ρουμανία) (ΕΤΠΑ: 2,8 εκατομμύρια ευρώ) περιλαμβάνει την κατασκευή ενός κέντρου υποδο -
χής επισκεπτών, τη δημιουργία τεσσάρων τουριστικών διαδρομών με ενημερωτικές πινακίδες, σεμινάρια, ενημερωτι -
κές παρουσιάσεις, ξεναγήσεις σε είδη και πτηνά, φυλλάδια, λεύκωμα, ενημερώσεις Τύπου και τη δημιουργία ιστοτόπου.
Κατά τον χρόνο του ελέγχου, η κατασκευή του κέντρου υποδοχής επισκεπτών είχε καθυστερήσει λόγω άσκησης 
προσφυγής κατά των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων. Και οι τέσσερις προγραμματισμένες εκπαιδευτικές τουρι -
στικές διαδρομές είχαν ολοκληρωθεί και ήταν ανοικτές για το κοινό.
Ωστόσο, παρακειμένως στην τοποθεσία του έργου, στην παραλία Sulina, είχαν ανεγερθεί τουριστικές εγκαταστά -
σεις σε μια περιοχή Natura 2000, η οποία προστατευόταν στο πλαίσιο των οδηγιών της ΕΕ για τα πτηνά και τους 
οικοτόπους. Για την ανάπτυξη αυτών των τουριστικών εγκαταστάσεων είχε εκδοθεί άδεια, μολονότι δεν είχε πραγ -
ματοποιηθεί προηγουμένως κατάλληλη εκτίμηση των επιπτώσεων για την περιοχή23. Η εν λόγω εκτίμηση αποτελεί 
βασική προϋπόθεση του Natura 2000, με σκοπό να διασφαλίζεται ότι οι δραστηριότητες δεν θα επηρεάζουν δυσμε -
νώς την ακεραιότητα της περιοχής.
23 Άρθρο 6 της οδηγίας 92/43/EΟΚ του Συμβουλίου.
Πηγή:  ΕΕΣ.
Φωτογραφίες 6 και 7 — Ενημερωτικές πινακίδες κατά μήκος εκπαιδευτικής υδάτινης τουριστικής διαδρομής
19 Παρατηρήσεις
… ενώ δεν αξιολογήθηκαν τα 
οφέλη των επενδύσεων για 
τη βιοποικιλότητα
32 
Από τα 32 ελεγχθέντα έργα, τα 21 αφο -
ρούσαν επενδύσεις με σκοπό την προώ -
θηση της βιοποικιλότητας. Οι επενδύσεις 
είχαν σε γενικές γραμμές δρομολογηθεί 
σύμφωνα με τις γενικές απαιτήσεις, ήτοι 
μέσω συμβάσεων προμηθειών και εργα -
σιών, και υλοποιούνταν με γνώμονα τους 
επιδιωκόμενους σκοπούς. Οι στόχοι των 
επενδυτικών έργων αφορούσαν, κατά 
κύριο λόγο, την προστασία και την απο -
κατάσταση οικοτόπων (λίμνες, ποτάμια, 
ακτές, δάση, βιολογικοί διάδρομοι κ.λπ.) 
(βλέπε πλαίσιο 7  και  πλαίσιο 8 ) ή την 
προστασία ζώων.33 
Σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις, οι 
αρμόδιες αρχές χρησιμοποίησαν μόνο 
δείκτες φυσικών υλοποιήσεων24 για 
την παρακολούθηση της επιτυχίας του 
έργου, παραδείγματος χάριν αριθμός 
και είδος φυτειών που δημιουργήθηκαν 
σε αποκατεστημένη περιοχή, εκτάρια 
αναδάσωσης, μήκος ακτής στην οποία 
πραγματοποιήθηκε παρέμβαση και 
αριθμός των προστατευόμενων ειδών. 
Η αποτελεσματικότητα των έργων δεν 
αναλύθηκε περαιτέρω από τις αρχές 
των κρατών μελών· στις αποφάσεις 
επιχορήγησης δεν καθορίζονταν ούτε 
δείκτες αποτελεσμάτων25 ούτε διατάξεις 
παρακολούθησης για την αξιολόγηση 
της ανάπτυξης των οικοτόπων και ειδών. 
Η έλλειψη τέτοιου είδους ανάλυσης υπο -
νομεύει κάθε αξιολόγηση της αποτελε -
σματικότητας των έργων αυτών και, κατά 
συνέπεια, της δυνατότητας παρουσίασης 
απτών αποτελεσμάτων σχετικά με τη 
διατήρηση της βιοποικιλότητας.24 Ως υλοποιήσεις νοούνται όσα 
παράγονται ή επιτυγχάνονται 
με τους πόρους που 
χορηγήθηκαν για την 
παρέμβαση.
25 Ως αποτελέσματα νοούνται οι 
αλλαγές που επέρχονται σε 
σχέση με τους στόχους.Πλαίσιο 7Παράδειγμα έργου με στόχο την προστασία και την αποκατάσταση οικοτόπου
Στην περιφέρεια Nord -Pas-de-Calais (Γαλλία), 
το έργο «Opération Grand Site des Deux Caps» 
συγχρηματοδοτήθηκε από δύο έργα του ΕΤΠΑ 
(ΕΤΠΑ: 2,8 και 0,6 εκατομμύρια ευρώ) κατά την 
περίοδο προγραμματισμού 2007 -2013. Το έργο 
άρχισε το 2000 με ορισμένες μελέτες. Σκοπός ήταν 
η απόκτηση του σήματος «Grand Site de France»26 
αποκαθιστώντας και διατηρώντας μακροπρόθεσμα 
τη φυσική ποιότητα της περιοχής, σε έκταση 23 χλμ 
κατά μήκος της παράκτιας ζώνης της Μάγχης, προ -
σφέροντας λύσεις και διευκολύνσεις για τη διοχέ -
τευση της ροής των τουριστών (πρόσβαση, χώροι 
στάθμευσης αυτοκινήτων και ειδική προστασία), 
δημιουργώντας μια διαρθρωμένη πολιτική διατή -
ρησης και διαχείρισης και προωθώντας την ανάπτυ -
ξη των κωμοπόλεων και χωριών της περιοχής.
Πηγή:  ΕΕΣ.
Φωτογραφία 8 — Μέτρα προστασίας στο «Cap Blanc Nez»
26 Το σήμα «Grand Site de France» χορηγείται σε αναγνωρισμένες περιοχές με αξιοσημείωτα φυσικά χαρακτηριστικά και μεγάλο αριθμό 
επισκεπτών. Προϋπόθεση για την απόκτησή του είναι η υλοποίηση έργου διατήρησης και διαχείρισης της περιοχής βάσει των αρχών της 
βιώσιμης ανάπτυξης.
20 Παρατηρήσεις
Παράδειγμα έργου για την προστασία ζώωνΠλαίσιο 8
Πηγή:  ΕΕΣ.
Φωτογραφία 9 — Πέρασμα ψαριών που μοιάζει φυσικό, το οποίο  
χρησιμοποιείται κυρίως από τα περισσότερο βραδυκίνητα είδη
Ένα συγχρηματοδοτούμενο έργο (Τσεχική Δημοκρατία) αφορούσε την κατασκευή δύο περασμάτων ψαριών στη δεξιά 
όχθη του ποταμού Έλβα, στο φράγμα του Lovosice (ΕΤΠΑ: 0,9 εκατομμύρια ευρώ). Σκοπός του έργου ήταν να αρθεί το 
εμπόδιο για το πέρασμα των ψαριών το οποίο είχε προκαλέσει το παλαιό φράγμα που είχε κατασκευαστεί το 1919.
Ένα από τα περάσματα ψαριών είναι μια παραποτάμια δίοδος που μοιάζει φυσική, με βράχια κατά το πλάτος της και 
το άλλο είναι ένα τεχνητό πέρασμα ψαριών που βρίσκεται στον διαχωριστικό πυλώνα.
Φωτογραφία 10 — Τεχνητό πέρασμα ψαριών, το οποίο χρησιμοποιεί -
ται κυρίως από τα ταχύτερα είδη
Πηγή:  ΕΕΣ.
21 Παρατηρήσεις
34 
Στην Ισπανία, το Υπουργείο Περιβάλλο -
ντος είχε εκδώσει κατευθυντήρια οδηγία, 
η οποία θεωρούσε ως βασικό στοιχείο 
την παρακολούθηση. Εντούτοις, αυτό 
δεν ίσχυε στο συγχρηματοδοτηθέν 
έργο που εξέτασε το Συνέδριο (βλέπε 
πλαίσιο 9 ).35 
Η έλλειψη δεικτών αποτελεσμάτων και 
παρακολούθησης παρεμποδίζει επίσης την 
αξιολόγηση περιφερειακών και/ή τοπικών 
επιτευγμάτων. Επιπλέον, όσον αφορά τα 
ελεγχθέντα έργα μικρή ήταν η προσπάθεια 
που καταβλήθηκε προκειμένου να αξιολο -
γηθεί η αποτελεσματικότητα λαμβάνοντας 
υπόψη τους πλέον σχετικούς εξωτερικούς 
παράγοντες. Πράγματι, πολλοί παράγοντες 
(π.χ. ο αντίκτυπος παρακείμενων υπο -
δομών και δραστηριοτήτων) —οι οποίοι 
βρίσκονται πιθανώς εκτός της εμβέλειας 
ή του ελέγχου ενός μεμονωμένου έργου— 
μπορεί να προκαλέσουν αλλαγές στη 
συνολική κατάσταση των περιφερειακών 
οικοτόπων και της σχετικής πανίδας.Πλαίσιο 9Υπήρχε κατευθυντήρια οδηγία για αξιολόγηση, η οποία, ωστόσο, δεν εφαρμόστηκε
Στην Ισπανία, σύμφωνα με την κατευθυντήρια οδηγία του Υπουργείου Περιβάλλοντος για την περιβαλλοντική 
αποκατάσταση των αμμολόφων, πρέπει να παρακολουθούνται τα κατωτέρω στοιχεία κατά τα έτη που έπονται της 
ολοκλήρωσης του έργου: η γενική ανάπτυξη του συστήματος, τα χαρακτηριστικά των αμμολόφων η δημιουργία και 
ανάπτυξη βλάστησης, η εμφάνιση νέων ειδών, η ανάπτυξη χωροκατακτητικών ειδών, η αποτελεσματικότητα των 
μέτρων προστασίας.
Ωστόσο, περισσότερα από τρία έτη μετά την ολοκλήρωση του έργου «Αποκατάσταση του συστήματος των αμμο -
λόφων και της πρόσβασης στην παραλία του Isla Canela» (Ισπανία) (ΕΤΠΑ: 0,9 εκατομμύρια ευρώ), ο αντίκτυπος των 
μέτρων προστασίας δεν είχε αξιολογηθεί. Δεν υπήρξε, για παράδειγμα, καμία απόπειρα καταγραφής της πανίδας και 
της χλωρίδας που προέκυψαν ως αποτέλεσμα του έργου.
Το έργο περιελάμβανε την αποκατάσταση της περιοχής των αμμολόφων, με την τοποθέτηση κλαδιών λυγαριάς για 
τη συγκράτηση της άμμου, τη φύτευση αυτόχθονων ειδών, την περίφραξη της αποκατασταθείσας περιοχής και την 
κατασκευή δύο υπερυψωμένων ξύλινων πεζογεφυρών για τη διέλευση μέσω των αμμολόφων. Το τμήμα της παραλί -
ας που αποκαταστάθηκε έχει μήκος 1 300 μέτρα.
Φωτογραφίες 11 και 12 — Αποκατάσταση του συστήματος των αμμολόφων
Πηγή:  ΕΕΣ.
22 Παρατηρήσεις
36 
Θετική εξαίρεση στα παραπάνω αποτέ -
λεσε μελέτη που εκπονήθηκε στην Πο -
λωνία, στην οποία τονιζόταν ότι τα μέτρα 
προστασίας αναιρούνταν από εξωτερι -
κούς παράγοντες (βλέπε πλαίσιο 10 ).Πλαίσιο 10Παράδειγμα εξωτερικών παραγόντων που μειώνουν την αποτελεσματικότητα των 
μέτρων προστασίας
Ένα έργο (Πολωνία) αφορούσε την αποκατάσταση και διατήρηση βέλτιστου οικοτόπου για τον λυροπετεινό (ΕΤΠΑ: 
0,6 εκατομμύρια ευρώ). Παρόμοια έργα είχαν επίσης υλοποιηθεί στο παρελθόν. Το έργο στήριζε ευρύ φάσμα μέ -
τρων, π.χ. απομάκρυνση θάμνων και χαμόδενδρων, εκρίζωση βούρλων, απομάκρυνση περιφράξεων από μεταλλικό 
συρματόπλεγμα, αποκλεισμός θηρευτών, αγορές εκτάσεων, καθώς και η ενημέρωση και διάδοση πληροφοριών.
Ωστόσο, σε μελέτη που εκπονήθηκε σε σχέση με το έργο καταδείχθηκε ότι ο αριθμός των αρσενικών λυροπετεινών 
εξακολούθησε να μειώνεται σημαντικά. Οι βασικοί λόγοι που δικαιολογούσαν γιατί η μείωση του πληθυσμού των 
λυροπετεινών δεν μπορούσε να ανακοπεί, παρά τα ενεργά μέτρα στην περιοχή για την προστασία των οικοτόπων, 
ήταν οι εξής:
- δυσμενής αλλαγή του κλίματος: τα χαμηλά ποσοστά αναπαραγωγής συνδέθηκαν με βροχές την άνοιξη και τα 
καλοκαίρια, ιδιαίτερα τον Ιούνιο όταν εκκολάπτονται οι περισσότεροι λυροπετεινοί (οι νεοσσοί λυροπετεινοί δεν 
έχουν ικανότητα ρύθμισης της θερμοκρασίας τους τις τρεις πρώτες εβδομάδες της ζωής τους),
- αυξανόμενη πίεση από θηρευτές (π.χ. αλεπούδες, ρακούν και ικτίδες), η οποία εξηγείται από τους μαζικούς εμβο -
λιασμούς κατά της λύσσας και τη σημαντική μείωση της θήρας των αλεπούδων, λόγω της πτώσης των τιμών της 
γούνας.
Φωτογραφία 13 — Λυροπετεινοί (αρσενικά πτηνά)
© Πολωνικός σύλλογος για την προστασία των πτηνών.
23 Παρατηρήσεις
Η βιωσιμότητα των έργων 
βασίζεται στη δέσμευση σε 
τοπικό επίπεδο και στηρίζε -
ται στη μελλοντική δημόσια 
χρηματοδότηση
37 
Τα οφέλη των έργων πρέπει να συνεχίζο -
νται μετά τη λήξη της περιόδου στήριξης 
της ΕΕ. Για να επιτευχθεί αυτό, τα έργα 
πρέπει να πληρούν ορισμένα κριτήρια: 
κατά κύριο λόγο, πρέπει να ενσωματώ -
νονται στις τοπικές δομές, διασφαλίζο -
ντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την ανάλη -
ψη ευθύνης σε μεγάλο βαθμό από τα 
ενδιαφερόμενα μέρη και, στο γενικότερο 
πλαίσιο της χρηματοοικονομικής κρίσης, 
να διατεθούν οι αναγκαίοι οικονομικοί 
πόροι για τη διατήρηση των αποτελε -
σμάτων τους.
38 
Όσον αφορά τις απογραφές, τα σχέδια 
προστασίας ή τα σχέδια διαχείρισης, τα 
οποία συχνά αποτελούσαν τα αποτελέ -
σματα των έργων (βλέπε σημείο 29), τα 
οφέλη δεν υλοποιήθηκαν μετά το πέρας 
των έργων, δεδομένου ότι εκκρεμούσε 
ακόμη η αποδοχή και υλοποίηση των 
σχεδίων αυτών. Μόνιμα οφέλη μπορούν 
να αναμένονται μόνο σε περίπτωση 
υλοποίησης των εν λόγω σχεδίων. Όσον 
αφορά την ευαισθητοποίηση του κοινού, 
τις δραστηριότητες ενημέρωσης και τις 
εκπαιδευτικές δραστηριότητες, θετικό 
στοιχείο είναι το γεγονός ότι αρκετά 
έργα διέθεταν από μακρού ιστοτόπους 
που παρείχαν τις σχετικές πληροφορίες.39 
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι επενδύ -
σεις στο πλαίσιο των έργων, όπως κτίρια, 
μηχανήματα, εξοπλισμός και φυτείες, δι -
ατηρούνταν συνήθως σε καλή κατάστα -
ση ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των 
έργων. Στοιχείο που συνέβαλε σημαντικά 
στα ανωτέρω είναι το γεγονός ότι η βι -
ωσιμότητα ελήφθη κατά γενικό κανόνα 
υπόψη από την αρχή της διαδικασίας 
επιλογής των έργων. Επιπλέον, στις 
συμβάσεις των έργων περιλαμβάνεται 
ρήτρα, η οποία προβλέπει ότι οι επενδύ -
σεις πρέπει να χρησιμοποιηθούν και να 
διατηρηθούν για τους συμφωνηθέντες 
σκοπούς για ορισμένο αριθμό ετών μετά 
την ολοκλήρωση των έργων, διαφορετι -
κά πρέπει να επιστραφεί η επιχορήγηση. 
Σε μία περίπτωση, το ζήτημα της ευθύ -
νης για τη συντήρηση δεν είχε ακόμη 
επιλυθεί δύο έτη μετά την ολοκλήρωση 
των εργασιών.
40 
Το Συνέδριο διαπίστωσε υψηλό βαθμό 
δέσμευσης από οργανισμούς για την 
προστασία της φύσης, οργανισμούς για 
την προστασία του περιβάλλοντος ή από 
τις αρχές πάρκων που ήταν υπεύθυ -
νοι για τα έργα, οι οποίοι στηρίζονταν 
στην προσπάθειά τους από μια τοπική 
πολιτική που επεδίωκε την προώθηση 
θετικής εικόνας της περιοχής ως περι -
οχής οικoτουρισμού. Δεδομένου ότι τα 
έργα δεν δημιουργούσαν εισόδημα και 
δεν προσέλκυαν ιδιωτικούς πόρους, τις 
περισσότερες φορές κατά γενικό κανόνα 
απαιτείτο η συνέχιση της δημόσιας χρη -
ματοδότησης. Εάν δεν εξακολουθούσε 
να υπάρχει περαιτέρω χρηματοδότηση, 
τότε θα ετίθετο σε κίνδυνο η βιωσιμότη -
τα όλου του εγχειρήματος για την ανά -
σχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας 
(βλέπε παράδειγμα στο πλαίσιο 11 ).
24 Παρατηρήσεις Πλαίσιο 11Παράδειγμα έργου που αντιμετώπιζε κινδύνους όσον αφορά τη βιωσιμότητα
Βασικός στόχος του έργου «Βελτιώσεις στην κατάσταση του βίσονα στο φυσικό πάρκο Vanatori Neamt» (Ρουμανία) 
(ΕΤΠΑ: 0,2 εκατομμύρια ευρώ) ήταν η δημιουργία ενός βιώσιμου πληθυσμού βίσονα που να ζει σε άγρια κατάσταση 
στα βόρεια Καρπάθια όρη. Με την απόκτηση δέκα βισόνων, ο συνολικός αριθμός τους στο πάρκο ανήλθε στους 
28. Δημιουργήθηκε υποδομή υποστήριξης για τη διευκόλυνση της προσαρμογής των ζώων στην άγρια κατάσταση. 
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα παρεχόταν τροφή, ενώ υπήρχε και τακτική κτηνιατρική περίθαλψη. Στο πλαίσιο ενός 
άλλου έργου του ΕΤΠΑ κατασκευάστηκαν παρατηρητήρια και σημεία ενημέρωσης (ΕΤΠΑ: 0,2 εκατομμύρια ευρώ).
Η βιωσιμότητα του έργου θα επιτυγχανόταν εάν ο βίσονας κατάφερνε να ζήσει και να αναπαραχθεί σε άγρια κατά -
σταση. Υπήρχε ένας κίνδυνος γενετικής φύσεως: όλοι οι βίσονες προέρχονταν από έναν μικρό πυρήνα που είχε μεν 
επιβιώσει, αλλά με μικρή ποικιλία στη γενετική σύνθεσή του. Ως αποτέλεσμα, ο βίσονας ήταν επιρρεπής σε ασθένει -
ες, είχε μικρότερη διάρκεια ζωής, υψηλότερη νεανική θνησιμότητα και αναπαραγόταν λιγότερο συχνά.
Στο σχέδιο διαχείρισης του πάρκου προβλέπεται περαιτέρω υποστήριξη για την αναπαραγωγή του βίσονα σε άγρια 
κατάσταση, καθώς και η παρακολούθηση της εν λόγω αναπαραγωγής. Ωστόσο, στο σχέδιο δεν αναφέρεται με ποιον 
τρόπο θα παρασχεθούν και θα κατανεμηθούν οι οικονομικοί πόροι. Η μελλοντική χρηματοδότηση είναι επίσης αβέ -
βαια, δεδομένου ότι το σχέδιο διαχείρισης του πάρκου δεν έχει εγκριθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος.
Το «έργο για τους βίσονες» προσέλκυσε επίσης και άλλους διεθνείς χορηγούς, όπως η Παγκόσμια Τράπεζα. Η περαιτέ -
ρω συγκέντρωση πόρων από άλλους διεθνείς χορηγούς θα απαιτήσει να υπάρξει συντονισμός με τη στήριξη της ΕΕ.
Φωτογραφίες 14 και 15 — Βίσονας σε πάρκο εγκλιματισμού
Πηγή:  ΕΕΣ.
25
 Συμπεράσματα και 
συστάσεις 
Γενικό συμπέρασμα
41 
Οι διαθέσιμες δυνατότητες χρηματοδό -
τησης στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ δεν αξιο -
ποιήθηκαν πλήρως από τα κράτη μέλη. 
Μολονότι τα συγχρηματοδοτούμενα 
έργα του ΕΤΠΑ που προωθούν άμεσα τη 
βιοποικιλότητα συνάδουν με τις προ -
τεραιότητες των κρατών μελών και της 
ΕΕ για την ανάσχεση της απώλειας της 
βιοποικιλότητας, πρέπει να καταβληθούν 
προσπάθειες προκειμένου να ελεγχθεί 
η πραγματική συμβολή τους και να 
διασφαλιστεί η διατήρηση των αποτε -
λεσμάτων τους. Πολλές δραστηριότητες 
αφορούσαν την κατάρτιση σχεδίων 
προστασίας και σχεδίων διαχείρισης, τα 
οποία πρέπει να εφαρμοστούν προκειμέ -
νου να επιτευχθούν απτά αποτελέσματα.
Κατανομή και χρήση της 
χρηματοδότησης του ΕΤΠΑ
42 
Τα κράτη μέλη δεν θεώρησαν σε όλες 
τις περιπτώσεις το ΕΤΠΑ ως επαρκές 
εργαλείο για την προώθηση της βιο -
ποικιλότητας και το δυναμικό του ως 
πηγή χρηματοδότησης για το δίκτυο 
Natura 2000 δεν αναγνωρίστηκε επαρ -
κώς (σημεία 19-25).Σύσταση 1
Η Επιτροπή πρέπει:
α) να στηρίξει τα κράτη μέλη κατά τον 
καθορισμό προτεραιοτήτων για 
την αποκατάσταση της βιοποικιλό -
τητας στο πλαίσιο επιχειρησιακών 
προγραμμάτων·
β) να αξιολογήσει την συμπληρωματι -
κότητα των δράσεων για την προώ -
θηση της βιοποικιλότητας, οι οποίες 
έχουν καθοριστεί από τα κράτη μέλη 
στο πλαίσιο επιχειρησιακών προ -
γραμμάτων με έργα που χρηματοδο -
τούνται από άλλα ταμεία της ΕΕ· και
γ) να παρακολουθεί την ουσιαστική 
εφαρμογή των επιχειρησιακών προ -
γραμμάτων, με σκοπό τον έγκαιρο 
και προληπτικό εντοπισμό των 
δυσχερειών.
Τα κράτη μέλη πρέπει να συνεργάζονται 
με την Επιτροπή κατά την υλοποίηση των 
ανωτέρω.
Επιτεύγματα των έργων 
του ΕΤΠΑ ως προς την 
ανάσχεση της απώλειας 
της βιοποικιλότητας
43 
Κατά κανόνα, τα συγχρηματοδοτούμενα 
από το ΕΤΠΑ έργα συμμορφώνονταν 
με τις εθνικές προτεραιότητες και τις 
προτεραιότητες της ΕΕ στο πεδίο της 
βιοποικιλότητας. Ωστόσο, ορισμένες 
φορές είναι δύσκολο να προσδιοριστούν 
με σαφήνεια οι δαπάνες του ΕΤΠΑ για τη 
βιοποικιλότητα (σημεία 27 έως 28).
26 Συμπεράσματα και συστάσεις 
44 
Το ένα τρίτο των ελεγχθέντων έργων 
αφορούσε την προετοιμασία μελλοντι -
κών επενδύσεων και δραστηριοτήτων, 
με σκοπό την προώθηση της βιοποικι -
λότητας (προπαρασκευαστικές εργασίες 
και μέτρα ευαισθητοποίησης του κοινού). 
Αυτό σημαίνει ότι δεν θα είναι άμεση 
η επίτευξη απτών αποτελεσμάτων. Τα 
δύο τρίτα των ελεγχθέντων έργων αφο -
ρούσαν πραγματικά μέτρα προστασίας. 
Εντούτοις, οι αρχές των κρατών μελών 
δεν είχαν καθορίσει δείκτες αποτελεσμά -
των ούτε συστήματα παρακολούθησης 
για την αξιολόγηση της ανάπτυξης των 
οικοτόπων και των ειδών. Η έλλειψη τέ -
τοιου είδους ανάλυσης υπονομεύει κάθε 
αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας 
των εν λόγω έργων και, επομένως, της 
δυνατότητας επίτευξης απτών αποτελε -
σμάτων για τη διατήρηση της βιοποικι -
λότητας (σημεία 29 έως 36).
45 
Τις περισσότερες φορές, οι φυσικές 
υλοποιήσεις των έργων διατηρήθηκαν σε 
καλή κατάσταση και διαπιστώθηκε υψη -
λός βαθμός δέσμευσης από τους φορείς 
υλοποίησης των έργων. Εντούτοις, η βιω -
σιμότητα των αποτελεσμάτων των έργων 
εξαρτάται από τη συνέχιση της δημόσιας 
χρηματοδότησης (σημεία 37 έως 40).Σύσταση 2
Η Επιτροπή πρέπει:
α) να στηρίξει τα κράτη μέλη κατά την 
παρακολούθηση προπαρασκευα -
στικών έργων, με σκοπό μια ενεργό 
πολιτική προστασίας, κυρίως όσον 
αφορά την αποτελεσματική εφαρμο -
γή των σχεδίων ειδικής προστασίας 
και διαχείρισης των οικοτόπων και 
των ειδών·
β) να απαιτήσει στο πλαίσιο των επιχει -
ρησιακών προγραμμάτων την πρό -
βλεψη διαδικασιών αξιολόγησης των 
περιβαλλοντικών αλλαγών στους 
οικοτόπους και τα είδη, κατόπιν των 
επεμβάσεων·
γ) να παρέχει συμβουλές τα κράτη 
μέλη ως προς την εφαρμογή των κα -
νόνων του ΕΤΠΑ κατά τη σύμπραξη 
με άλλα ταμεία της ΕΕ.
Επιπροσθέτως, η Επιτροπή πρέπει να 
διασφαλίσει την τήρηση ενός ακριβούς 
αρχείου των άμεσων και έμμεσων δαπα -
νών της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα (συμπε -
ριλαμβανομένου του Natura 2000), ενώ 
τα κράτη μέλη πρέπει να διευκολύνουν 
την τήρηση αυτή, παρέχοντας τα απα -
ραίτητα δεδομένα.
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα ΙI, του οποίου προεδρεύει ο κύριος Henri 
GRETHEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή 
του της 4ης Ιουνίου 2014.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA  
 Πρόεδρος

27
 Παραρτήματα
Ειδικοί στόχοι και δράσεις της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα  
με ορίζοντα το 2020
Ειδικός στόχος 1: Πλήρης εφαρμογή των οδηγιών για τα πτηνά και τα ενδιαιτήματα
Δράση 1 Ολοκλήρωση της συγκρότησης του δικτύου Natura 2000 και διασφάλιση χρηστής διαχείρισης
Δράση 2 Εξασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης για τις περιοχές Natura 2000
Δράση 3 Ευαισθητοποίηση των εμπλεκομένων φορέων, ενίσχυση της συμμετοχής τους και βελτίωση της τήρησης της 
νομοθεσίας
Δράση 4 Βελτίωση και εξορθολογισμός της παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων
Ειδικός στόχος 2: Διατήρηση και βελτίωση των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών που παρέχουν
Δράση 5 Βελτίωση των γνώσεων σχετικά με τα οικοσυστήματα και τις οικοσυστημικές υπηρεσίες στην ΕΕ
Δράση 6 Καθορισμός προτεραιοτήτων για την αποκατάσταση οικοσυστημάτων και την προώθηση της χρήσης πράσινης 
υποδομής
Δράση 7 Εξασφάλιση μηδενικής καθαρής απώλειας βιοποικιλότητας και οικοσυστημικών υπηρεσιών
Ειδικός στόχος 3: Αύξηση της συμβολής της γεωργίας και της δασοκομίας στη διατήρηση και ενίσχυση της 
βιοποικιλότητας
Δράση 8 Αύξηση των άμεσων ενισχύσεων για περιβαλλοντικά δημόσια αγαθά στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής της ΕΕ
Δράση 9 Ακριβέστερη στόχευση της διατήρησης της βιοποικιλότητας από την αγροτική ανάπτυξη
Δράση 10 Διατήρηση της γεωργικής γενετικής ποικιλότητας της Ευρώπης
Δράση 11 Ενθάρρυνση των δασοκαλλιεργητών ώστε να προστατεύουν και να εμπλουτίζουν τη δασική βιοποικιλότητα
Δράση 12 Ένταξη μέτρων υπέρ της βιοποικιλότητας στα σχέδια δασικής διαχείρισης
Ειδικός στόχος 4: Εξασφάλιση της αειφόρου χρήσης των αλιευτικών πόρων
Δράση 13 Βελτίωση της διαχείρισης των ιχθυαποθεμάτων
Δράση 14 Εξάλειψη των δυσμενών επιπτώσεων σε ιχθυαποθέματα και θαλάσσια είδη, ενδιαιτήματα και οικοσυστήματα
Ειδικός στόχος 5: Καταπολέμηση των χωροκατακτητικών ξένων ειδών
Δράση 15 Ενίσχυση των ενωσιακών καθεστώτων υγείας φυτών και ζώων
Δράση 16 Θέσπιση ειδικής πράξης για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη
Ειδικός στόχος 6: Συμβολή στην αποτροπή της απώλειας βιοποικιλότητας σε παγκόσμιο επίπεδο
Δράση 17 Περιορισμός των έμμεσων δυνάμεων που οδηγούν σε απώλεια βιοποικιλότητας
Δράση 18 Κινητοποίηση πρόσθετων πόρων για τη διατήρηση της παγκόσμιας βιοποικιλότητας
Δράση 19 Ενωσιακή αναπτυξιακή συνεργασία με θωράκιση έναντι των επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα
Δράση 20 Ρύθμιση της πρόσβασης στους γενετικούς πόρους και της δίκαιης και ισότιμης συμμετοχής στα οφέλη που προκύ -
πτουν από τη χρησιμοποίησή τουςΠαράρτημα I
28 Παραρτήματα
Κατανομή των πόρων του ΕΤΠΑ για την προώθηση της βιοποικιλότητας και  
της προστασίας της φύσης (συμπεριλαμβανομένου του δικτύου Natura 2000) (σε ευρώ)
ΧώραΠόροι του ΕΤΠΑ που προβλέπονταν στο πλαίσιο ΕΠ στις 
31.12.2010Πόροι του ΕΤΠΑ που προβλέπονταν στο πλαίσιο ΕΠ στις  
31.12.2012Επανακατανομή για τη βιοποικιλότη -
τα μεταξύ 31.12.2010 και 31.12.2012Πόροι του ΕΤΠΑ για τα επιλεγμένα 
έργα σχετικά με τη βιοποικιλότηταΠοσοστό εκτέλεσης
Κατανεμήθηκαν 
για τη βιοποικιλό -
τητα(‘000)
(α)Σύνολο χρηματο -
δότησης για τη 
συνοχή (‘000)
(β)%
(= α/β) Κατανεμήθηκαν 
για τη βιοποικιλό -
τητα (‘000)
(γ)Σύνολο χρηματο -
δότησης για τη 
συνοχή (‘000)
(δ)%
(= γ/δ)(‘000)
[ε = (γ - α)]%
[στ = (γ/α)](‘000)
(ζ)%
[η = (ζ/γ)]
Βέλγιο 1 054 2 063,501 0,05 1 054 2 063 501 0,05 0 0 1 141 108,3
Βουλγαρία 80 787 6 673 628 1,21 80 787 6 673 628 1,21 0 0 104 121 128,9
Τσεχική Δημοκρατία 605 921 26 302 604 2,30 605 921 26 539  650 2,28 0 0 248 286 41,0
Δανία 0 509 577 0,00 0 509 577 0,00 0 0 0 0
Γερμα νία 50 620 25 488  616 0,20 52 614 25 488 230 0,21 (+) 1 994 (+) 3,9 49 886 94,8
Εσθονία 21 730 3 403 460 0,64 21 730 3 403 460 0,64 0 0 18 159 83,6
Ιρλανδία 0 750 725 0,00 0 750 725 0,00 0 0 0 0
Ελλάδα 179 763 20 210 261 0,89 145 702 20 210 261 0,72 (–) 34  061 (–) 18,9 154 907 106,3
Ισπανία 706 437 34 657 734 2,04 824 574 34 650 749 2,38 (+) 118 137 (+) 16,7 634 901 7 7, 0
Γα λ λία 175 954 13 449 221 1,31 166 084 13 449 221 1,23 (–) 9  870 (–) 5,6 151 359 91,1
Ιταλία 57 133 27 965 315 0,20 43 143 27 955 874 0,15 (–) 13  990 (–) 24,5 15 298 35,5
Κύπρος 0 514 624 0,00 0 612 435 0,00 0 0 0 0
Λετονία 26 000 4 530 448 0,57 26 000 4 530 448 0,57 0 0 9 296 35,8
Λιθουανία 71 850 6 775 493 1,06 71 850 6 775 493 1,06 0 0 62 159 86,5
Λουξεμβούργο 0 50 487 0,00 0 50 487 0,00 0 0 0 0
Ουγγαρία 125 800 24 921 149 0,50 125 800 24 921 149 0,50 0 0 94 333 75,0
Μάλτα 1 700 840  123 0,20 100 840  123 0,01 (–) 1  600 (–) 94,1 0 0
Κάτω Χώρες 4 195 1 660 003 0,25 4 195 1 660 003 0,25 0 0 630 15,0
Αυστρία 0 1 204 479 0,00 0 1 204 479 0,00 0 0 0 0
Πολωνία 135 078 65 221 853 0,21 113 430 67 185 549 0,17 (–) 21  648 (–) 16,0 102 506 90,4
Πορτογαλία 46 973 21 411 561 0,22 55 076 21 411 561 0,26 (+) 8 103 (+) 17 ,3 50 739 92,1
Ρουμανία 171 989 19 213  037 0,90 171 989 19 213  037 0,90 0 0 115 903 67, 4
Σλοβενία 49 555 4 101 049 1,21 49 555 4 101 049 1,21 0 0 1 250 2,5
Σλοβακία 30 454 11 360 620 0,27 30 454 11 498 331 0,26 0 0 32 519 106,8
Φινλανδία 1 933 1 595 966 0,12 552 1 595 966 0,03 (–) 1  381 (–) 71,4 184 33,3
Σουηδία 0 1 626 092 0,00 0 1 626 092 0,00 0 0 0 0
Ηνωμένο Βασίλειο 1 570 9 890 937 0,02 70 9 890 937 0,00 (–) 1  500 (–) 95,5 0 0
Διασυνοριακοί πόροι 168 780 7 829 418 2,16 175 219 7 905 148 2,22 (+) 6 439 (+) 3,8 216 176 123,4
Σύνολο 2 715  276 344  221  981 0,79 2 765  899 346  717  163 0,80 (+) 50 623 (+) 1,9 2 063  753 74,6
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο βάσει στατιστικών στοιχείων της Επιτροπής.Παράρτημα II
29 Παραρτήματα
Κατανομή των πόρων του ΕΤΠΑ για την προώθηση της βιοποικιλότητας και  
της προστασίας της φύσης (συμπεριλαμβανομένου του δικτύου Natura 2000) (σε ευρώ)
ΧώραΠόροι του ΕΤΠΑ που προβλέπονταν στο πλαίσιο ΕΠ στις 
31.12.2010Πόροι του ΕΤΠΑ που προβλέπονταν στο πλαίσιο ΕΠ στις  
31.12.2012Επανακατανομή για τη βιοποικιλότη -
τα μεταξύ 31.12.2010 και 31.12.2012Πόροι του ΕΤΠΑ για τα επιλεγμένα 
έργα σχετικά με τη βιοποικιλότηταΠοσοστό εκτέλεσης
Κατανεμήθηκαν 
για τη βιοποικιλό -
τητα(‘000)
(α)Σύνολο χρηματο -
δότησης για τη 
συνοχή (‘000)
(β)%
(= α/β) Κατανεμήθηκαν 
για τη βιοποικιλό -
τητα (‘000)
(γ)Σύνολο χρηματο -
δότησης για τη 
συνοχή (‘000)
(δ)%
(= γ/δ)(‘000)
[ε = (γ - α)]%
[στ = (γ/α)](‘000)
(ζ)%
[η = (ζ/γ)]
Βέλγιο 1 054 2 063,501 0,05 1 054 2 063 501 0,05 0 0 1 141 108,3
Βουλγαρία 80 787 6 673 628 1,21 80 787 6 673 628 1,21 0 0 104 121 128,9
Τσεχική Δημοκρατία 605 921 26 302 604 2,30 605 921 26 539  650 2,28 0 0 248 286 41,0
Δανία 0 509 577 0,00 0 509 577 0,00 0 0 0 0
Γερμα νία 50 620 25 488  616 0,20 52 614 25 488 230 0,21 (+) 1 994 (+) 3,9 49 886 94,8
Εσθονία 21 730 3 403 460 0,64 21 730 3 403 460 0,64 0 0 18 159 83,6
Ιρλανδία 0 750 725 0,00 0 750 725 0,00 0 0 0 0
Ελλάδα 179 763 20 210 261 0,89 145 702 20 210 261 0,72 (–) 34  061 (–) 18,9 154 907 106,3
Ισπανία 706 437 34 657 734 2,04 824 574 34 650 749 2,38 (+) 118 137 (+) 16,7 634 901 7 7, 0
Γα λ λία 175 954 13 449 221 1,31 166 084 13 449 221 1,23 (–) 9  870 (–) 5,6 151 359 91,1
Ιταλία 57 133 27 965 315 0,20 43 143 27 955 874 0,15 (–) 13  990 (–) 24,5 15 298 35,5
Κύπρος 0 514 624 0,00 0 612 435 0,00 0 0 0 0
Λετονία 26 000 4 530 448 0,57 26 000 4 530 448 0,57 0 0 9 296 35,8
Λιθουανία 71 850 6 775 493 1,06 71 850 6 775 493 1,06 0 0 62 159 86,5
Λουξεμβούργο 0 50 487 0,00 0 50 487 0,00 0 0 0 0
Ουγγαρία 125 800 24 921 149 0,50 125 800 24 921 149 0,50 0 0 94 333 75,0
Μάλτα 1 700 840  123 0,20 100 840  123 0,01 (–) 1  600 (–) 94,1 0 0
Κάτω Χώρες 4 195 1 660 003 0,25 4 195 1 660 003 0,25 0 0 630 15,0
Αυστρία 0 1 204 479 0,00 0 1 204 479 0,00 0 0 0 0
Πολωνία 135 078 65 221 853 0,21 113 430 67 185 549 0,17 (–) 21  648 (–) 16,0 102 506 90,4
Πορτογαλία 46 973 21 411 561 0,22 55 076 21 411 561 0,26 (+) 8 103 (+) 17 ,3 50 739 92,1
Ρουμανία 171 989 19 213  037 0,90 171 989 19 213  037 0,90 0 0 115 903 67, 4
Σλοβενία 49 555 4 101 049 1,21 49 555 4 101 049 1,21 0 0 1 250 2,5
Σλοβακία 30 454 11 360 620 0,27 30 454 11 498 331 0,26 0 0 32 519 106,8
Φινλανδία 1 933 1 595 966 0,12 552 1 595 966 0,03 (–) 1  381 (–) 71,4 184 33,3
Σουηδία 0 1 626 092 0,00 0 1 626 092 0,00 0 0 0 0
Ηνωμένο Βασίλειο 1 570 9 890 937 0,02 70 9 890 937 0,00 (–) 1  500 (–) 95,5 0 0
Διασυνοριακοί πόροι 168 780 7 829 418 2,16 175 219 7 905 148 2,22 (+) 6 439 (+) 3,8 216 176 123,4
Σύνολο 2 715  276 344  221  981 0,79 2 765  899 346  717  163 0,80 (+) 50 623 (+) 1,9 2 063  753 74,6
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο βάσει στατιστικών στοιχείων της Επιτροπής.
30 Παραρτήματα
Δείγμα των ελεγχθέντων έργων 
Χώρα/περιφέρεια Τίτλος έργουΣυνεισφορά 
της ΕΕ 
(εκατομμύ -
ρια ευρώ)Βασικά μέτραΕίδος έργου
A, B ή Γ1Ημερομηνία 
ολοκλήρωσης 2Το έργο είχε 
ολοκληρωθεί 
κατά τον χρόνο 
της επίσκεψης 
ελέγχου
Τσεχική Δημοκρατία
(ΕΠ Περιβάλλον)Υλοποίηση των περιοχών Natura 2000 με τη διαχείριση του Οργανισμού για την προστασία της φύσης και τη 
διατήρηση  του τοπίου4,3Καθορισμός των περιοχών που έχουν αποκτήσει καθεστώς προστασίας Natura 2000, δημιουργία συστή -
ματος ερευνών απογραφής και πλαισίου παρακολούθησηςB(Πρόβλεψη: 
Ιανουάριος 2015)Όχι
Ανακατασκευή του σταθμού για ανάπηρα ζώα στην πόλη Vlasim 1,9 Ανακαίνιση σταθμού για ανάπηρα ζώα και κατασκευή επιπλέον χώρων Γ Φεβρουάριος 2012 Ναι
Εδαφικό σύστημα οικολογικής σταθερότητας στον δήμο του Chotesov 0,5 Δημιουργία περιοχής βιοποικιλότητας και δύο οικοτόπων/ άγριας ζωής, πράσινοι διάδρομοι Γ Νοέμβριος 2011 Ναι
Λίμνη Propast 1,4 Ανακαίνιση ταμιευτήρα υδάτων, αντιπλημμυρικά μέτρα, νέα βλάστηση Γ Ιούνιος 2011 Ναι
Δημοτικό πάρκο στο Dolni Brezany 1,2Δημιουργία πάρκου, συμπεριλαμβανομένου του τοπίου, δημιουργία χλοοταπήτων, φύτευση νέων 
δένδρων και θάμνωνΓ Ιούνιος 2010 Ναι
Περάσματα ψαριών στα Lovosice - Pistany 0,9 Κατασκευή δύο περασμάτων ψαριών Γ Σεπτέμβριος 2010 Ναι
Ισπανία
(ΕΠ Ανδαλουσία)Αποκατάσταση κατά μήκος του ποταμού Guadaira στη Σεβίλλη 9,2 Αποκατάσταση και ανανέωση του τοπίου της δεξιάς ποτάμιας όχθης Γ Δεκέμβριος 2009 Ναι
Αποκατάσταση κατά μήκος του ποταμού Guadalquivir στη Σεβίλλη 5,0 Αποκατάσταση και ανανέωση του τοπίου της αριστερής ποτάμιας όχθης Γ Οκτώβριος 2009 Ναι
Αποκατάσταση του συστήματος των αμμολόφων και της πρόσβασης στην παραλία του Isla Canela 0,9 Αποκατάσταση περιοχής αμμολόφων κατά μήκος παραλίας 1 300 μέτρων Γ Μάιος 2009 Ναι
Τεχνητή προσθήκη άμμου για την περιοχή της παραλίας του Mazagon 1,6 Παροχή άμμου για μήκος παραλίας 600 μέτρων ως αντιστάθμιση για την έλλειψη ιζήματος Γ Ιούνιος 2009 Ναι
Αποκατάσταση του κάστρου του Sancti-Petri 3,1 Επισκευές για τη διατήρηση του κάστρου Γ Οκτώβριος 2010 Ναι
Αποκατάσταση οικοτόπων μέσω εγκλιματισμού δασών ελάτων 1,9 Κοπή κλαδιών και θάμνων, αραίωμα πεύκων, απομάκρυνση ευκαλύπτων και κλάδευση Γ Νοέμβριος 2011 Ναι
Αποκατάσταση κατά μήκος του ποταμού Guadianain στην επαρχία της Huelva 0,8 Συντήρηση της υπάρχουσας βλάστησης, φύτευση αυτόχθονων ειδών, δημιουργία υγροβιοτόπων Γ Ιούνιος 2009 Ναι
Γα λ λία
(ΕΠ Nord-Pas-de-Calais)Ένας δράκος! Στον κήπο μου; (δύο στάδια) 0,3 Αποκατάσταση οικοτόπων, ενημέρωση ΓΙούνιος 2013
 (τέλος δεύτερου 
σταδίου)Όχι
Opération Grand Site des deux Caps (Επιχείρηση απόκτησης σήματος Grand Site στα δύο ακρωτήρια) (στάδιο 1) 2,8 Οικολογική εκ νέου διαμόρφωση τοπίου, αποκατάσταση πράσινων περιοχών Γ Δεκέμβριος 2012 Ναι
Opération Grand Site des deux Caps (Επιχείρηση απόκτησης σήματος Grand Site στα δύο ακρωτήρια) (στάδιο 2) 0,6 Μισθοί για το προσωπικό που απασχολείται στις εργασίες αποκατάστασης Γ Δεκέμβριος 2012 Ναι
Αποκατάσταση και/ή υλοποίηση συστημάτων βιώσιμης διαχείρισης για απειλούμενους φυσικούς οικοτόπους 0,4 Αποκατάσταση του τοπίου, ευαισθητοποίηση του κοινού και επικοινωνία Γ Δεκέμβριος 2011 Ναι
Προστασία του τοπίου της παράκτιας κληρονομιάς και υγροβιότοπων 1,5 Αγορά εκτάσεων Γ Μάιος 2012 Ναι
Προστασία του τοπίου της περιοχής «Fort Vert » 1,5 Αγορά εκτάσεων Γ Νοέμβριος 2009 Ναι
1 Είδη έργων:
A = Ευαισθητοποίηση του κοινού και εκπαιδευτικά μέτρα.
B = Ενίσχυση της ενημέρωσης και των σχεδίων.
Γ = Συγκεκριμένα μέτρα προστασίας.
2 Για 18 έργα, δεν τηpήθηκαν οι αρχικώς προβλεπόμενες ημερομηνίες ολοκλήρωσης. Πέντε έργα καθυστέρησαν περισσότερο από έξι μήνες,  
δύο εξαιτίας δυσκολιών στην αγορά εκτάσεων και τρία εξαιτίας προβλημάτων στη διαδικασία σύναψης συμβάσεων (σε δύο περιπτώσεις  
η καθυστέρηση υπερέβη το έτος).Παράρτημα III
31 Παραρτήματα
Δείγμα των ελεγχθέντων έργων 
Χώρα/περιφέρεια Τίτλος έργουΣυνεισφορά 
της ΕΕ 
(εκατομμύ -
ρια ευρώ)Βασικά μέτραΕίδος έργου
A, B ή Γ1Ημερομηνία 
ολοκλήρωσης 2Το έργο είχε 
ολοκληρωθεί 
κατά τον χρόνο 
της επίσκεψης 
ελέγχου
Τσεχική Δημοκρατία
(ΕΠ Περιβάλλον)Υλοποίηση των περιοχών Natura 2000 με τη διαχείριση του Οργανισμού για την προστασία της φύσης και τη 
διατήρηση  του τοπίου4,3Καθορισμός των περιοχών που έχουν αποκτήσει καθεστώς προστασίας Natura 2000, δημιουργία συστή -
ματος ερευνών απογραφής και πλαισίου παρακολούθησηςB(Πρόβλεψη: 
Ιανουάριος 2015)Όχι
Ανακατασκευή του σταθμού για ανάπηρα ζώα στην πόλη Vlasim 1,9 Ανακαίνιση σταθμού για ανάπηρα ζώα και κατασκευή επιπλέον χώρων Γ Φεβρουάριος 2012 Ναι
Εδαφικό σύστημα οικολογικής σταθερότητας στον δήμο του Chotesov 0,5 Δημιουργία περιοχής βιοποικιλότητας και δύο οικοτόπων/ άγριας ζωής, πράσινοι διάδρομοι Γ Νοέμβριος 2011 Ναι
Λίμνη Propast 1,4 Ανακαίνιση ταμιευτήρα υδάτων, αντιπλημμυρικά μέτρα, νέα βλάστηση Γ Ιούνιος 2011 Ναι
Δημοτικό πάρκο στο Dolni Brezany 1,2Δημιουργία πάρκου, συμπεριλαμβανομένου του τοπίου, δημιουργία χλοοταπήτων, φύτευση νέων 
δένδρων και θάμνωνΓ Ιούνιος 2010 Ναι
Περάσματα ψαριών στα Lovosice - Pistany 0,9 Κατασκευή δύο περασμάτων ψαριών Γ Σεπτέμβριος 2010 Ναι
Ισπανία
(ΕΠ Ανδαλουσία)Αποκατάσταση κατά μήκος του ποταμού Guadaira στη Σεβίλλη 9,2 Αποκατάσταση και ανανέωση του τοπίου της δεξιάς ποτάμιας όχθης Γ Δεκέμβριος 2009 Ναι
Αποκατάσταση κατά μήκος του ποταμού Guadalquivir στη Σεβίλλη 5,0 Αποκατάσταση και ανανέωση του τοπίου της αριστερής ποτάμιας όχθης Γ Οκτώβριος 2009 Ναι
Αποκατάσταση του συστήματος των αμμολόφων και της πρόσβασης στην παραλία του Isla Canela 0,9 Αποκατάσταση περιοχής αμμολόφων κατά μήκος παραλίας 1 300 μέτρων Γ Μάιος 2009 Ναι
Τεχνητή προσθήκη άμμου για την περιοχή της παραλίας του Mazagon 1,6 Παροχή άμμου για μήκος παραλίας 600 μέτρων ως αντιστάθμιση για την έλλειψη ιζήματος Γ Ιούνιος 2009 Ναι
Αποκατάσταση του κάστρου του Sancti-Petri 3,1 Επισκευές για τη διατήρηση του κάστρου Γ Οκτώβριος 2010 Ναι
Αποκατάσταση οικοτόπων μέσω εγκλιματισμού δασών ελάτων 1,9 Κοπή κλαδιών και θάμνων, αραίωμα πεύκων, απομάκρυνση ευκαλύπτων και κλάδευση Γ Νοέμβριος 2011 Ναι
Αποκατάσταση κατά μήκος του ποταμού Guadianain στην επαρχία της Huelva 0,8 Συντήρηση της υπάρχουσας βλάστησης, φύτευση αυτόχθονων ειδών, δημιουργία υγροβιοτόπων Γ Ιούνιος 2009 Ναι
Γα λ λία
(ΕΠ Nord-Pas-de-Calais)Ένας δράκος! Στον κήπο μου; (δύο στάδια) 0,3 Αποκατάσταση οικοτόπων, ενημέρωση ΓΙούνιος 2013
 (τέλος δεύτερου 
σταδίου)Όχι
Opération Grand Site des deux Caps (Επιχείρηση απόκτησης σήματος Grand Site στα δύο ακρωτήρια) (στάδιο 1) 2,8 Οικολογική εκ νέου διαμόρφωση τοπίου, αποκατάσταση πράσινων περιοχών Γ Δεκέμβριος 2012 Ναι
Opération Grand Site des deux Caps (Επιχείρηση απόκτησης σήματος Grand Site στα δύο ακρωτήρια) (στάδιο 2) 0,6 Μισθοί για το προσωπικό που απασχολείται στις εργασίες αποκατάστασης Γ Δεκέμβριος 2012 Ναι
Αποκατάσταση και/ή υλοποίηση συστημάτων βιώσιμης διαχείρισης για απειλούμενους φυσικούς οικοτόπους 0,4 Αποκατάσταση του τοπίου, ευαισθητοποίηση του κοινού και επικοινωνία Γ Δεκέμβριος 2011 Ναι
Προστασία του τοπίου της παράκτιας κληρονομιάς και υγροβιότοπων 1,5 Αγορά εκτάσεων Γ Μάιος 2012 Ναι
Προστασία του τοπίου της περιοχής «Fort Vert » 1,5 Αγορά εκτάσεων Γ Νοέμβριος 2009 Ναι
1 Είδη έργων:
A = Ευαισθητοποίηση του κοινού και εκπαιδευτικά μέτρα.
B = Ενίσχυση της ενημέρωσης και των σχεδίων.
Γ = Συγκεκριμένα μέτρα προστασίας.
2 Για 18 έργα, δεν τηpήθηκαν οι αρχικώς προβλεπόμενες ημερομηνίες ολοκλήρωσης. Πέντε έργα καθυστέρησαν περισσότερο από έξι μήνες,  
δύο εξαιτίας δυσκολιών στην αγορά εκτάσεων και τρία εξαιτίας προβλημάτων στη διαδικασία σύναψης συμβάσεων (σε δύο περιπτώσεις  
η καθυστέρηση υπερέβη το έτος).
32 Παραρτήματα
Χώρα/περιφέρεια Τίτλος έργουΣυνεισφορά 
της ΕΕ 
(εκατομμύ -
ρια ευρώ)Βασικά μέτραΕίδος έργου
A, B ή Γ1Ημερομηνία 
ολοκλήρωσης 2Το έργο είχε 
ολοκληρωθεί 
κατά τον χρόνο 
της επίσκεψης 
ελέγχου
Πολωνία
(ΕΠ Υποδομές και περιβάλλον)Διατήρηση της άγριας ζωής σε περιβαλλοντικά προστατευόμενες περιοχές μέσω της συγκέντρωσης της ροής 
των τουριστών 0,3Εργασίες για τη χρήση γης (π.χ. επιπέδωση γης, κατεδάφιση υφιστάμενων κτιρίων), κατασκευή υποδο -
μής τουρισμούΓ Μάιος 2012 Ναι
Ενεργός προστασία του λυροπετεινού στην ειδική περιοχή προστασίας πτηνών του Natura 2000 στο δάσος 
Knyszynska Primeval0,6 Διατήρηση βέλτιστου οικοτόπου για τον λυροπετεινό Γ Δεκέμβριος 2011 Ναι
Εθνικό πρόγραμμα για την προστασία του αγριόκουρκου 0,2Κατάρτιση του εθνικού προγράμματος (παρακολούθηση της ποιότητας των οικοτόπων του αγριόκουρκου 
και του πληθυσμού τους σε εθνικό επίπεδο B Δεκέμβριος 2011 Ναι
Προετοιμασία των σχεδίων δράσης που αφορούν την προστασία για τις περιοχές Natura 2000 στην Πολωνία 5,8 Κατάρτιση σχεδίων προστασίας για 406 περιοχές Natura 2000 B(πρόβλεψη: 
Απρίλιος 2014)Όχι
Οικολογικές παρεμβάσεις — αύξηση της δημόσιας συμμετοχής στην προστασία των περιοχών Natura 2000 0,1 Προετοιμασία εκπαιδευτικού υλικού, ιστοτόπου, επιμόρφωσης, επισκέψεων μελέτης A Φεβρουάριος 2011 Ναι
Εγγύτερα στη φύση — προσδιορισμός και επιμόρφωση των τοπικών υπαλλήλων περιβάλλοντος 0,2 Δημοσίευση εκπαιδευτικού και ενημερωτικού υλικού, ιστότοπος A Μάρτιος 2012 Ναι
Ρουμανία
(ΕΠ Περιβάλλον)»Στήριξη για ψηφιακή χαρτογράφηση, η οποία χρησιμοποιείται για το σχέδιο διαχείρισης και την προετοιμασία 
της στρατηγικής0,8 Παραγωγή ψηφιακού χάρτη υψηλής ανάλυσης για την Περιοχή Βιόσφαιρας του Δέλτα του Δουνάβεως B Οκτώβριος 2012 Ναι
Βελτίωση της βιοποικιλότητας στον θαλάσσιο τομέα μέσω ευαισθητοποίησης και πληροφόρησης του κοινού 2,8 Κατασκευή κέντρου επισκεπτών, τουριστικών διαδρομών, σημείων ενημέρωσης A(πρόβλεψη: Δε -
κέμβριος 2015)Όχι
Ολοκληρωμένο σύστημα πληροφοριών — στήριξη για τη βελτίωση της διατήρησης του οικοσυστήματος 3,6Υλοποίηση ολοκληρωμένου συστήματος πληροφοριών για τη διοίκηση της Περιοχής Βιόσφαιρας του 
Δέλτα του ΔουνάβεωςB Νοέμβριος 2011 Ναι
Μέτρα διαχείρισης για τη θαλάσσια περιοχή SCI ROSSCI0066 5,8 Απογραφή υδρόβιων οικοτόπων και ειδών και χαρτογράφηση θαλάσσιας περιοχής B Οκτώβριος 2013 Όχι
Μέτρα διαχείρισης για είδη κοινοτικού ενδιαφέροντος εντός του φυσικού πάρκου Vanatori Neamt 0,2 Απογραφή ειδών, κέντρο επισκεπτών, σημεία ενημέρωσης, εκπαιδευτική διαδρομή B Μάιος 2011 Ναι
Βελτίωση της κατάστασης του βίσονα στο φυσικό πάρκο Vanatori Neamt 0,2 Υποδομή για βίσονες και δραστηριότητες διάδοσης Γ Μάιος 2013 Όχι
Έργο RO-NT3 «Κοινή προσέγγιση για τη βιοποικιλότητα στη φυσική προστατευόμενη περιοχή Secu και στο 
φυσικό πάρκο Vanatori Neamt »0,2 Απογραφή ζώων και δημιουργία βάσης δεδομένων B Μάιος 2013 Όχι
1 Είδη έργων:
A = Ευαισθητοποίηση του κοινού και εκπαιδευτικά μέτρα.
B = Ενίσχυση της ενημέρωσης και των σχεδίων.
Γ = Συγκεκριμένα μέτρα προστασίας.
2 Για 18 έργα, δεν τηpήθηκαν οι αρχικώς προβλεπόμενες ημερομηνίες ολοκλήρωσης. Πέντε έργα καθυστέρησαν περισσότερο από έξι μήνες,  
δύο εξαιτίας δυσκολιών στην αγορά εκτάσεων και τρία εξαιτίας προβλημάτων στη διαδικασία σύναψης συμβάσεων (σε δύο περιπτώσεις  
η καθυστέρηση υπερέβη το έτος).Παράρτημα III
33 Παραρτήματα
Χώρα/περιφέρεια Τίτλος έργουΣυνεισφορά 
της ΕΕ 
(εκατομμύ -
ρια ευρώ)Βασικά μέτραΕίδος έργου
A, B ή Γ1Ημερομηνία 
ολοκλήρωσης 2Το έργο είχε 
ολοκληρωθεί 
κατά τον χρόνο 
της επίσκεψης 
ελέγχου
Πολωνία
(ΕΠ Υποδομές και περιβάλλον)Διατήρηση της άγριας ζωής σε περιβαλλοντικά προστατευόμενες περιοχές μέσω της συγκέντρωσης της ροής 
των τουριστών 0,3Εργασίες για τη χρήση γης (π.χ. επιπέδωση γης, κατεδάφιση υφιστάμενων κτιρίων), κατασκευή υποδο -
μής τουρισμούΓ Μάιος 2012 Ναι
Ενεργός προστασία του λυροπετεινού στην ειδική περιοχή προστασίας πτηνών του Natura 2000 στο δάσος 
Knyszynska Primeval0,6 Διατήρηση βέλτιστου οικοτόπου για τον λυροπετεινό Γ Δεκέμβριος 2011 Ναι
Εθνικό πρόγραμμα για την προστασία του αγριόκουρκου 0,2Κατάρτιση του εθνικού προγράμματος (παρακολούθηση της ποιότητας των οικοτόπων του αγριόκουρκου 
και του πληθυσμού τους σε εθνικό επίπεδο B Δεκέμβριος 2011 Ναι
Προετοιμασία των σχεδίων δράσης που αφορούν την προστασία για τις περιοχές Natura 2000 στην Πολωνία 5,8 Κατάρτιση σχεδίων προστασίας για 406 περιοχές Natura 2000 B(πρόβλεψη: 
Απρίλιος 2014)Όχι
Οικολογικές παρεμβάσεις — αύξηση της δημόσιας συμμετοχής στην προστασία των περιοχών Natura 2000 0,1 Προετοιμασία εκπαιδευτικού υλικού, ιστοτόπου, επιμόρφωσης, επισκέψεων μελέτης A Φεβρουάριος 2011 Ναι
Εγγύτερα στη φύση — προσδιορισμός και επιμόρφωση των τοπικών υπαλλήλων περιβάλλοντος 0,2 Δημοσίευση εκπαιδευτικού και ενημερωτικού υλικού, ιστότοπος A Μάρτιος 2012 Ναι
Ρουμανία
(ΕΠ Περιβάλλον)»Στήριξη για ψηφιακή χαρτογράφηση, η οποία χρησιμοποιείται για το σχέδιο διαχείρισης και την προετοιμασία 
της στρατηγικής0,8 Παραγωγή ψηφιακού χάρτη υψηλής ανάλυσης για την Περιοχή Βιόσφαιρας του Δέλτα του Δουνάβεως B Οκτώβριος 2012 Ναι
Βελτίωση της βιοποικιλότητας στον θαλάσσιο τομέα μέσω ευαισθητοποίησης και πληροφόρησης του κοινού 2,8 Κατασκευή κέντρου επισκεπτών, τουριστικών διαδρομών, σημείων ενημέρωσης A(πρόβλεψη: Δε -
κέμβριος 2015)Όχι
Ολοκληρωμένο σύστημα πληροφοριών — στήριξη για τη βελτίωση της διατήρησης του οικοσυστήματος 3,6Υλοποίηση ολοκληρωμένου συστήματος πληροφοριών για τη διοίκηση της Περιοχής Βιόσφαιρας του 
Δέλτα του ΔουνάβεωςB Νοέμβριος 2011 Ναι
Μέτρα διαχείρισης για τη θαλάσσια περιοχή SCI ROSSCI0066 5,8 Απογραφή υδρόβιων οικοτόπων και ειδών και χαρτογράφηση θαλάσσιας περιοχής B Οκτώβριος 2013 Όχι
Μέτρα διαχείρισης για είδη κοινοτικού ενδιαφέροντος εντός του φυσικού πάρκου Vanatori Neamt 0,2 Απογραφή ειδών, κέντρο επισκεπτών, σημεία ενημέρωσης, εκπαιδευτική διαδρομή B Μάιος 2011 Ναι
Βελτίωση της κατάστασης του βίσονα στο φυσικό πάρκο Vanatori Neamt 0,2 Υποδομή για βίσονες και δραστηριότητες διάδοσης Γ Μάιος 2013 Όχι
Έργο RO-NT3 «Κοινή προσέγγιση για τη βιοποικιλότητα στη φυσική προστατευόμενη περιοχή Secu και στο 
φυσικό πάρκο Vanatori Neamt »0,2 Απογραφή ζώων και δημιουργία βάσης δεδομένων B Μάιος 2013 Όχι
1 Είδη έργων:
A = Ευαισθητοποίηση του κοινού και εκπαιδευτικά μέτρα.
B = Ενίσχυση της ενημέρωσης και των σχεδίων.
Γ = Συγκεκριμένα μέτρα προστασίας.
2 Για 18 έργα, δεν τηpήθηκαν οι αρχικώς προβλεπόμενες ημερομηνίες ολοκλήρωσης. Πέντε έργα καθυστέρησαν περισσότερο από έξι μήνες,  
δύο εξαιτίας δυσκολιών στην αγορά εκτάσεων και τρία εξαιτίας προβλημάτων στη διαδικασία σύναψης συμβάσεων (σε δύο περιπτώσεις  
η καθυστέρηση υπερέβη το έτος).
34 Παραρτήματα Παράρτημα IVΕυκαιρίες για την υλοποίηση της στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα, οι οποίες παρέ -
χονται από διάφορους πόρους της ΕΕ βάσει του δημοσιονομικού πλαισίου 2007-2013, 
σύμφωνα με τις επισημάνσεις της Επιτροπής
Πολιτική της ΕΕΒασικά μέτρα για τη βιοποικιλότητα
(άμεσα και έμμεσα)Προϋπολογι -
σμός 2007-13
(εκατομμύ -
ρια ευρώ)Βασικός συναφής 
ειδικός στόχος της 
στρατηγικής για τη 
βιοποικιλότηταΒασικοί δικαιούχοι
Κοινή γεωργική 
πολιτικήΠροστασία της βιοποικιλότητας, μέτρα για τη 
διαχείριση και την αποκατάσταση γεωργικών 
και δασικών οικοτόπων
Ενισχύσεις στο πλαίσιο του Natura 2000· γεωρ -
γοπεριβαλλοντικές και δασικές περιβαλλοντι -
κές ενισχύσεις
Στήριξη για επιμόρφωση, συμβουλευτικές 
υπηρεσίες, διατήρηση και αναβάθμιση της 
αγροτικής κληρονομιάς42 700Ειδικός στόχος  3:
Γεωργία και 
δασοκομία
Ειδικός στόχος  1:
Διατήρηση της φύσης
Ειδικός στόχος  2:
ΑποκατάστασηΓεωργοί και ιδιοκτήτες δασών (κανονι -
κές υπό όρους ενισχύσεις)
Λοιποί δικαιούχοι συγκεκριμένων 
στόχων σε αγροτικές περιοχές (π.χ. δια -
φοροποίηση της αγροτικής οικονομίας)
Κοινή αλιευτική 
πολιτικήΥδατοπεριβαλλοντικές δράσεις
Προστασία της υδρόβιας πανίδας και χλωρίδας
Προστασία του παράκτιου περιβάλλοντοςΔεν υπάρχουν 
στοιχείαΕιδικός στόχος  4:
ΑλιείαΕπιλέξιμοι για χρηματοδότηση: 
παράκτιες κοινότητες, οργανισμοί 
παραγωγών και λοιποί δικαιούχοι σε 
θαλάσσιες περιοχές
Πολιτική συνοχήςΠροώθηση της βιοποικιλότητας και της προ -
στασίας της φύσης
Προώθηση των φυσικών πόρων
Προστασία και ανάπτυξη της φυσικής 
κληρονομιάς
Συνδρομή του εργατικού δυναμικού και των 
εταιρειών για την προσαρμογή στις νέες 
περιβαλλοντικές προκλήσεις και προώθηση 
της διατήρησης της φύσης στη διαχείριση του 
ιδιωτικού τομέα5 232Ειδικός στόχος  1:
Διατήρηση της φύσης
Ειδικός στόχος  2:
ΑποκατάστασηΌλα τα είδη δικαιούχων
Επίκεντρο αποτελούν οι περιφέρειες 
που υστερούν οικονομικά, καθώς και 
άλλες περιφέρειες με σκοπό την αύξηση 
της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας 
και της απασχόλησης
Άπαξ συγχρηματοδότηση επενδύσεων/
υποδομής
Περιβαλλοντική 
πολιτική (Life+)Έργα και μέτρα καινοτόμα, βέλτιστων πρακτι -
κών και επίδειξης120Ειδικός στόχος  1:
Διατήρηση της φύσης
Ειδικός στόχος  2:
Αποκατάσταση
Ειδικός στόχος  5:
Χωροκατακτητικά 
ξένα είδηΕπιλέξιμοι για χρηματοδότηση: ευρύ 
φάσμα δημόσιων και ιδιωτικών οργανι -
σμών, καθώς και προσώπων
Διαχείριση του προγράμματος από την 
Επιτροπή
Έκτακτες περιβαλλοντικές δαπάνες
Πολιτική για την 
έρευναΔιατήρηση και βιώσιμη διαχείριση φυσικών και 
ανθρωπογενών πόρων και της βιοποικιλότητας
Διαχείριση θαλάσσιου περιβάλλοντος
Μέθοδοι πρόβλεψης και εργαλεία αξιολόγησης 
για τη βιώσιμη ανάπτυξη110Ειδικός στόχος  1:
Διατήρηση της φύσης
Ειδικός στόχος  2:
ΑποκατάστασηΕπιλέξιμοι για χρηματοδότηση: δημό -
σιοι οργανισμοί και ιδιωτικές εταιρείες 
που πραγματοποιούν δραστηριότητες 
έρευνας
Εξωτερική πολιτικήΣτήριξη για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων 
που απορρέουν από τη διεθνή σύμβαση των 
Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα 
(CBD)114Ειδικός στόχος  6:
Παγκόσμια 
βιοποικιλότηταΕπιλέξιμοι για χρηματοδότηση: 
αναπτυσσόμενες χώρες και οργανώ -
σεις-εταίροι, καθώς και διεθνείς οργανι -
σμοί και λοιποί οργανισμοί της ΕΕ 
Πηγή:  Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής SEC(2011) 540 τελικό της 3.5.2011.
35
προβλέπεται στον κανονισμό για το ΕΤΠΑ (άρθρο 4), 
η Επιτροπή έχει εκδώσει ειδικό έγγραφο καθοδήγη -
σης για τις διαχειριστικές αρχές, με τίτλο «The guide to 
multi -benefit cohesion policy investments in nature and 
green infrastructure» (Οδηγός για τα πολλαπλά οφέλη 
των επενδύσεων της πολιτικής συνοχής στη φύση και 
στις πράσινες υποδομές), προκειμένου να συνδράμει τις 
αρχές στην εν λόγω διαδικασία.
Στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικι -
λότητα με ορίζοντα το 2020, βάσει της δράσης 5 προ -
βλέπεται ότι τα κράτη μέλη, επικουρούμενα από την 
Επιτροπή, θα χαρτογραφήσουν και θα εκτιμήσουν την 
κατάσταση των οικοσυστημάτων και των οικοσυστημι -
κών υπηρεσιών στην επικράτειά τους μέχρι το 2014. Οι 
υπηρεσίες της Επιτροπής (Γ ενική Διεύθυνση Περιβάλλο -
ντος —ΓΔ ENV— και Κοινό Κέντρο Ερευνών —ΓΔ JRC), 
σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλ -
λοντος, εκπόνησαν δύο εκθέσεις τις οποίες μπορούν να 
χρησιμοποιήσουν τα κράτη μέλη κατά την εκτέλεση των 
εν λόγω εργασιών.
Στο πλαίσιο της δράσης 6α της ίδιας στρατηγικής 
προβλέπεται επίσης ότι, μέχρι το 2014, τα κράτη μέλη, 
επικουρούμενα από την Επιτροπή, θα διαμορφώσουν 
στρατηγικό πλαίσιο καθορισμού προτεραιοτήτων για την 
αποκατάσταση οικοσυστημάτων σε υποεθνικό, εθνικό 
και ενωσιακό επίπεδο. Η Επιτροπή έχει δημοσιεύσει δύο 
συμβουλευτικές εκθέσεις για το θέμα αυτό, περιλαμ -
βανομένης μίας που αφορά την εκτίμηση του κόστους 
υλοποίησης του στόχου για αποκατάσταση του 15 % των 
υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2020, και έχει 
εκδώσει συστάσεις προς τα κράτη μέλη.
Η Επιτροπή προτίθεται να δημοσιεύσει κατευθυντήριες 
γραμμές σχετικά με την προστασία της βιοποικιλότητας, οι 
οποίες θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να εντοπίσουν ευκαι -
ρίες στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ, μεταξύ άλλων δυνατοτήτων.
VI β)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Οι συμφωνίες 
εταιρικής σχέσης οι οποίες αποτελούν αντικείμενο 
διαπραγμάτευσης μεταξύ της Επιτροπής και κάθε 
κράτους μέλους αποτελούν σημαντικό μέσο για τη 
διασφάλιση της συμπληρωματικότητας μεταξύ των 
διαφόρων ταμείων της ΕΕ. Τα προγράμματα του ΕΤΠΑ 
και τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης θα ελεγχθούν 
στο πλαίσιο εσωτερικών διυπηρεσιακών διαβουλεύσεων 
με στόχο τη μεγιστοποίηση της συμπληρωματικότητας 
μεταξύ του ΕΤΠΑ και του ΕΓΤΑΑ. Για όλες τις πτυχές που 
άπτονται του δικτύου Νatura 2000, ο εν λόγω έλεγχος 
στηρίζεται στο πλαίσιο δράσης προτεραιότητας.Συνοπτική παρουσίαση
IV
Η Επιτροπή ευχαριστεί το Ελεγκτικό Συνέδριο για την αξι -
ολόγησή του, η οποία παρέχει στοιχεία που θα αποδει -
χθούν πολύ χρήσιμα κατά την υλοποίηση της επόμενης 
γενιάς προγραμμάτων.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι ο στόχος του ΕΤΠΑ είναι 
η μείωση των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών 
ανισοτήτων. Μολονότι το εν λόγω ταμείο μπορεί, μεταξύ 
άλλων στόχων, να στηρίζει και στόχους που άπτονται της 
βιοποικιλότητας, δεν έχει ωστόσο σχεδιαστεί ως ειδικό 
μέσο για την προώθηση της βιοποικιλότητας.
V
Η Επιτροπή αναμένει ότι ο καθορισμός ειδικών στό -
χων και δεικτών αποτελεσμάτων για τα επιχειρησιακά 
προγράμματα κατά τη νέα περίοδο προγραμματισμού 
(2014-2020), που θα καλύπτουν, κατά περίπτωση, και τη 
βιοποικιλότητα θα βελτιώσει την ικανότητα παρακολού -
θησης και υποβολής εκθέσεων.
Οι προπαρασκευαστικές εργασίες, συμπεριλαμβανομέ -
νων όσων χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ, αποτελούν 
απαραίτητη προϋπόθεση για την ορθή εκτέλεση των 
έργων. Θέτουν τα θεμέλια για τις μελλοντικές παρεμ -
βάσεις (και για την εξασφάλιση των οφελών βιοποικι -
λότητας). Αναμένεται ότι οι εν λόγω δράσεις θα λάβουν 
στήριξη από το ΕΤΠΑ, ωστόσο θα μπορούσαν να χρη -
σιμοποιηθούν και άλλα ταμεία της ΕΕ (όπως το ΕΓΤΑΑ), 
καθώς και εθνικοί πόροι για την εκτέλεση των έργων.
VI α)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Κατά συνέπεια, 
έχει αρχίσει να στηρίζει τα κράτη μέλη στον καθορισμό 
των προτεραιοτήτων τους για την αποκατάσταση της 
βιοποικιλότητας στο πλαίσιο σχετικών επιχειρησιακών 
προγραμμάτων. Τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της επι -
μερισμένης διαχείρισης των διαρθρωτικών ταμείων, 
προτείνουν στόχους και επιλέγουν επενδυτικές προ -
τεραιότητες ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες τους, οι 
οποίες αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την 
Επιτροπή. Αυτές συνδέονται με δείκτες αποτελεσμάτων 
και υλοποιήσεων. Μετά την έγκριση του προγράμματος, 
επιλέγουν και υλοποιούν τα έργα. 
Μολονότι στο πλαίσιο της περιόδου προγραμματισμού 
2014-2020 η βιοποικιλότητα δεν αποτελεί προτεραι -
ότητα στο πλαίσιο της θεματικής συγκέντρωσης που Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Απαντήσεις της Επιτροπής 36
της περιόδου προγραμματισμού. Η φύση των εν λόγω αξι -
ολογήσεων θα εξαρτάται από τους ειδικούς στόχους που 
θα τεθούν στο πλαίσιο των προς έγκριση προγραμμάτων.
Στις περιπτώσεις στις οποίες καθορίζονται σαφώς στόχοι 
όσον αφορά τη βιοποικιλότητα, απαιτούνται ειδικοί 
δείκτες υλοποιήσεων και αποτελεσμάτων, καθώς και 
διαδικασίες αξιολόγησης.
VII γ)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και έχει ήδη αρχίσει 
να προβαίνει στις ζητούμενες ενέργειες. Σύμφωνα με 
το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 περί 
κοινών διατάξεων, η Επιτροπή θα εκδώσει καθοδήγηση 
για τους δικαιούχους, που θα περιλαμβάνει πληροφορίες 
σχετικά με τον τρόπο αξιοποίησης της συμπληρωματι -
κότητας των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτι -
κών Ταμείων (ΕΔΕΤ) με άλλα μέσα της ΕΕ. Ο οδηγός που 
αναφέρθηκε ανωτέρω περιλαμβάνει επίσης μια ενότητα 
σχετικά με τη συμπληρωματικότητα.
Η Επιτροπή ανταλλάσσει πληροφορίες σε τακτική βάση 
και παρέχει συμβουλές στα κράτη μέλη σχετικά με τη 
χρήση διαφόρων κονδυλίων για τη βιοποικιλότητα, π.χ. 
μέσω της συντονιστικής ομάδας για τη φύση και τη βιο -
ποικιλότητα και μέσω της ομάδας εργασίας του Ευρωπαϊ -
κού Δικτύου Περιβαλλοντικών Αρχών.
VIII
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και προβαίνει στις 
ζητούμενες ενέργειες. Στις εκτελεστικές πράξεις για την 
περίοδο 2014-2020 ορίζεται το αναθεωρημένο σύστημα 
κατηγοριοποίησης για την παροχή πληροφοριών σχετικά 
με τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο 
της πολιτικής συνοχής. Εντός του εν λόγω συστήματος 
πληροφοριών, η Επιτροπή έχει συγκροτήσει εσωτερικό 
μηχανισμό «παρακολούθησης της βιοποικιλότητας», 
που καθιστά δυνατή την καταγραφή των άμεσων και 
έμμεσων δαπανών για τη βιοποικιλότητα στο πλαίσιο του 
ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής. Η αξιοπιστία των δεδομέ -
νων θα εξαρτάται από την ποιότητα των στοιχείων που 
θα διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη.
Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της ΕΕ για ενσωμάτωση της 
διάστασης της βιοποικιλότητας και τις διεθνείς υποχρε -
ώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση για τη βιολογική 
ποικιλότητα, η Επιτροπή εργάζεται με στόχο την αποτε -
λεσματικότερη παρακολούθηση των δαπανών για τη βιο -
ποικιλότητα. Στις προγραμματικές δηλώσεις για το 2015 
θα ενσωματωθεί ειδική ενότητα για την παρακολούθηση 
της βιοποικιλότητας, ενώ η Επιτροπή βελτιώνει επί του VI γ)
Τα κράτη μέλη είναι κατά κύριο λόγο υπεύθυνα για την υλο -
ποίηση των προγραμμάτων που υπόκεινται στο καθεστώς 
επιμερισμένης διαχείρισης. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί 
ότι η εν λόγω σύσταση πρέπει να απευθυνθεί στις αρχές που 
είναι αρμόδιες για το εκάστοτε πρόγραμμα. Δυνάμει των 
συναφών νομοθετικών διατάξεων, η επιτροπή παρακολού -
θησης του προγράμματος, στην οποία η Επιτροπή συμμε -
τέχει με καθεστώς παρατηρητή, διαδραματίζει πρωτεύοντα 
ρόλο όσον αφορά την παρακολούθηση της προόδου και 
την αντιμετώπιση των δυσκολιών κατά την υλοποίηση. 
Η Επιτροπή, μέσω της εξέτασης των ετήσιων εκθέσεων 
υλοποίησης και μέσω των ετήσιων συνεδριάσεων επανεξέ -
τασης που πραγματοποιεί, θα παρακολουθεί τις επιδόσεις 
των προγραμμάτων και θα εντοπίζει τυχόν εμπόδια ως προς 
την αποτελεσματική εκτέλεσή τους. Το πλαίσιο επιδόσεων 
αποτελεί πρόσθετο εργαλείο για τον σκοπό αυτό.
Οι απαιτήσεις παρακολούθησης και αξιολόγησης θα 
είναι σαφέστερες κατά την περίοδο 2014-2020, με την 
υποβολή ετήσιων εκθέσεων για την επιλογή έργων και 
για τις δαπάνες ανά θέμα και με τον καθορισμό ειδικών 
δεικτών αποτελεσμάτων, κοινών δεικτών υλοποιήσεων 
και ειδικών δεικτών υλοποιήσεων, καθώς και αξιολογή -
σεων επιπτώσεων.
Τα επιχειρησιακά προγράμματα θα περιλαμβάνουν 
κοινούς δείκτες και ενδέχεται να περιλαμβάνουν και ειδι -
κούς δείκτες ανά πρόγραμμα (όπως π.χ. για τη βιοποικι -
λότητα, κατά περίπτωση), οι οποίοι θα χρησιμοποιούνται 
από τις διαχειριστικές και εκτελεστικές αρχές για την 
παρακολούθηση της υλοποίησης των προγραμμάτων και 
για την κατάλληλη σχετική ενημέρωση της Επιτροπής. 
Ως εκ τούτου, από το 2016 η Επιτροπή θα λαμβάνει ετή -
σια δεδομένα και εκθέσεις υλοποίησης που θα παρέχουν 
καλύτερη εικόνα της προόδου και των επιδόσεων.
VII α)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Ανταποκρινόμενη 
στη συγκεκριμένη σύσταση, η Επιτροπή, στο πλαίσιο 
του Ευρωπαϊκού Δικτύου Περιβαλλοντικών και Διαχει -
ριστικών Αρχών (ENEA -MA), θα επισημάνει την ανάγκη 
να δοθεί κατάλληλη συνέχεια στα προπαρασκευαστικά 
μέτρα μέσω πιο συγκεκριμένων μέτρων διατήρησης.
VII β)
Η Επιτροπή συμφωνεί με τη συγκεκριμένη σύσταση. Στους 
κανονισμούς για την περίοδο 2014-2020, οι οποίοι εκδόθη -
καν τον Δεκέμβριο του 2013, θεσπίζεται η υποχρέωση των 
κρατών μελών να αξιολογούν τον αντίκτυπο κάθε άξονα 
προτεραιότητας τουλάχιστον μία φορά κατά τη διάρκεια 
Απαντήσεις της Επιτροπής 37
12
Στις αρχές του 2011 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με 
τίτλο «Συμβολή της περιφερειακής πολιτικής στη βιώ -
σιμη ανάπτυξη στο πλαίσιο της στρατηγικής “Ευρώπη 
2020”», η οποία περιλαμβάνει στρατηγικές κατευθύνσεις, 
συμβουλές και ορθές πρακτικές σχετικά με τις υπηρεσίες 
οικοσυστημάτων και τη βιοποικιλότητα. Εν συνεχεία, το 
2012 και το 2013 δημοσιεύθηκαν δύο έγγραφα καθοδή -
γησης τα οποία συνδέονταν εξ ολοκλήρου ή εν μέρει με 
τη βιοποικιλότητα, με τίτλο «The guide to multi -benefit 
cohesion policy investments in nature and green 
infrastructure» (Οδηγός για τα πολλαπλά οφέλη των 
επενδύσεων της πολιτικής συνοχής στη φύση και στις 
πράσινες υποδομές) και «Guide on Connecting smart 
and sustainable growth through smart specialisation» 
(Οδηγός για τη σύνδεση της έξυπνης και βιώσιμης ανά -
πτυξης μέσω της έξυπνης εξειδίκευσης), αντίστοιχα.
Επιπλέον, ο κανονισμός περί κοινών διατάξεων (ΕΕ) αριθ. 
1303/2013 παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να προ -
σφέρει στα κράτη μέλη συνδρομή για την εκπόνηση και 
την αξιολόγηση έργων για την περίοδο 2014-2020 (βλέπε 
άρθρο 58 με τίτλο «Τεχνική συνδρομή με πρωτοβουλία 
της Επιτροπής»).
Παρατηρήσεις
19
Κατά τη διάρκεια του 2012 και στις αρχές του 2013 η Επι -
τροπή κατάρτισε αρχικές κατευθυντήριες γραμμές για 
την παρακολούθηση των δαπανών που σχετίζονται με τη 
βιοποικιλότητα στο πλαίσιο όλων των συναφών μέσων, 
περιλαμβανομένου και του ΕΤΠΑ.
20
Το ΕΤΠΑ προσφέρει επίσης δυνατότητες χρηματοδότη -
σης για τον στόχο 5 (χωροκατακτητικά ξένα είδη).
Κοινή απάντηση στις παρατηρήσεις 22 
έως 24
Η Επιτροπή είχε ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να λάβουν 
περισσότερο υπόψη τη στήριξη για τα οικοσυστήματα 
και τη βιοποικιλότητα ακόμη και στο πλαίσιο των τότε 
μελλοντικών προγραμμάτων που έπρεπε να εκπονηθούν 
για την περίοδο 2014-2020.
Η Επιτροπή, προκειμένου να στηρίξει τα κράτη μέλη 
και τις αρχές τους στην απορρόφηση της χρηματο -
δότησης, συγκρότησε ειδική ομάδα εργασίας για τη παρόντος τη μεθοδολογία για την παρακολούθηση της 
βιοποικιλότητας στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Εισαγωγή
06
Με τον όρο «ολοκληρωμένη χρηματοδότηση» νοείται 
η ενσωμάτωση των επενδύσεων που προορίζονται για τη 
φύση και τη βιοποικιλότητα στα μεγάλα χρηματοδοτικά 
μέσα της ΕΕ (αντί της δημιουργίας ειδικού ταμείου για τον 
σκοπό αυτό). Κατά συνέπεια, η χρηματοδότηση για τη φύση 
και τη βιοποικιλότητα πρέπει να συνάδει με τους γενικούς 
στόχους των εν λόγω μέσων (π.χ. περιφερειακή ανάπτυξη, 
ανάπτυξη και θέσεις απασχόλησης, ανάπτυξη αγροτικών 
περιοχών κ.λπ.). Μόνο στο πρόγραμμα LIFE προβλέπεται 
ειδική χρηματοδότηση για τη φύση και τη βιοποικιλότητα.
09
Για την περίοδο 2007-2013, η Επιτροπή θεωρεί ότι στους 
στόχους για τη βιοποικιλότητα συμβάλλει επίσης ένα 
πρόσθετο κονδύλι 0,8 δισεκατομμυρίων ευρώ στον 
τομέα του προϋπολογισμού που αφορά τον τουρισμό 
(προαγωγή φυσικών πόρων)1.
10
Γενικά, η Επιτροπή εκτιμά ότι η  άμεση  συνεισφορά του 
ΕΤΠΑ στους στόχους για τη βιοποικιλότητα ανέρχεται σε 
13,2 δισεκατομμύρια ευρώ (ποσό που έχει αποφασιστεί 
να χορηγηθεί για την περίοδο προγραμματισμού 2007-
2013), λαμβανομένων υπόψη των ακόλουθων κατηγοριών 
δαπανών: 44 (Διαχείριση οικιακών και βιομηχανικών απο -
βλήτων), 46 (Επεξεργασία ύδατος (λύματα), 48 (Ολοκλη -
ρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης), 49 (Περιορι -
σμός των κλιματικών αλλαγών και προσαρμογή σε αυτές), 
50 (Αποκατάσταση βιομηχανικών χώρων και μολυσμένης 
γης), 53 (Πρόληψη κινδύνων), 54 (Άλλα μέτρα για την προ -
στασία του περιβάλλοντος και την πρόληψη κινδύνων), 
56 (Προστασία και ανάπτυξη της φυσικής κληρονομιάς), 
με συντελεστή προεξόφλησης 40 % για όλες τις εν λόγω 
κατηγορίες. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τη 
μεθοδολογία διατίθενται στην έκθεση της ΕΕ αναφορικά 
με τη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα2.
1 http://www.cbd.int/financial/oda/European%20commission -pre
liminary -reporting -framework-2014-en.xlsx
2 http://www.cbd.int/financial/oda/European%20commission -pre
liminary -reporting -framework-2014-en.xlsx
Απαντήσεις της Επιτροπής 38
βιοποικιλότητα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Δικτύου 
Περιβαλλοντικών και Διαχειριστικών Αρχών (ENEA -MA), 
ενώ επίσης δημοσίευσε και τον οδηγό που αναφέρθηκε 
ανωτέρω. Μέσω διάφορων ενεργειών διασφαλίστηκε 
η συνεργασία με τα κράτη μέλη ειδικά για τον συγκεκρι -
μένο τομέα (ομάδες εργασίας του Συμβουλίου).
Πλαίσιο 1
1. Η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες ώστε να πείσει 
τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τη φύση και τη βι -
οποικιλότητα στις επενδυτικές προτεραιότητές τους. 
Η Επιτροπή έχει δημοσιεύσει διάφορους οδηγούς σχε -
τικά με το θέμα αυτό, όπως π.χ. τους οδηγούς με τίτλο 
«The economic benefits of the Natura 2000 network» 
(Τα οικονομικά οφέλη του δικτύου Natura 2000) και 
«Handbook on financing Natura 2000» (Οδηγός για τη 
χρηματοδότηση του δικτύου Natura 2000). Η Επιτροπή 
έχει επίσης προωθήσει ορθές πρακτικές και έχει διορ -
γανώσει σειρά σεμιναρίων στα κράτη μέλη σχετικά με 
τη χρηματοδότηση του δικτύου Natura 2000.
2. Η Επιτροπή έχει προωθήσει τη διαφανή και χωρίς απο -
κλεισμούς εκπόνηση των επιχειρησιακών προγραμμά -
των. Τα σεμινάρια σχετικά με τη χρηματοδότηση του 
δικτύου Natura 2000 που διοργανώθηκαν στα κράτη 
μέλη είχαν ως στόχο, μεταξύ άλλων, να ενισχύσουν τη 
συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων στην εκπό -
νηση των σχετικών επιχειρησιακών προγραμμάτων.
3. Η πρόοδος όσον αφορά την έγκριση σχεδίων διαχεί -
ρισης και άλλων μέτρων διαχείρισης ήταν βραδύτερη 
από ό,τι αναμενόταν αρχικά, ωστόσο, ορισμένα κράτη 
μέλη σημείωσαν πρόσφατα σημαντικές προόδους στον 
τομέα αυτό (π.χ. η Γαλλία, η Ουγγαρία και η Πολωνία).
4. Τα κράτη μέλη μπορούν να αξιοποιήσουν την τεχνική 
συνδρομή που τους παρέχεται για την ανάπτυξη ικανο -
τήτων μεταξύ των κοινωνικοοικονομικών εταίρων τους 
και των εταίρων τους από την κοινωνία των πολιτών. 
Εν προκειμένω, η συμμετοχή των εν λόγω εταίρων στα 
προγράμματα για την περίοδο 2014-2020 έχει ενισχυθεί, 
κυρίως με την έκδοση σχετικού «κώδικα δεοντολογίας».
5. Ενόψει της νομοθετικής πρόκλησης που συνιστούν 
η ανανέωση και η βελτίωση των επιδόσεων των προ -
γραμμάτων δαπανών της ΕΕ —πρόκληση η οποία 
αφορά όλες τις ευρωπαϊκές πολιτικές και επιβάλλει τη 
συμμετοχή όλων των ευρωπαϊκών οργάνων και των 
κρατών μελών για την αντιμετώπισή της— η Επιτροπή 
επιδίωξε να διευκολύνει την πρόσβαση των πολιτών 
και των επιχειρήσεων της ΕΕ σε χρηματοδότηση από 
την Ένωση. Ωστόσο, απαιτούνται διοικητικά μέτρα προκειμένου να διασφαλίζεται ότι τα έργα εκτελού -
νται σύμφωνα με τις προτεραιότητες και τους κανό -
νες επιλεξιμότητας του επιχειρησιακού προγράμματος. 
Διατίθεται τεχνική συνδρομή για τη βελτίωση των δι -
οικητικών ικανοτήτων των δυνητικών δικαιούχων.
25
Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι οι επενδύσεις στη φύση 
και τη βιοποικιλότητα συνάδουν άρρηκτα με προτεραι -
ότητες του ΕΤΠΑ, όπως η ανάπτυξη και η δημιουργία 
θέσεων απασχόλησης, η αντιμετώπιση της κλιματικής 
αλλαγής και η μείωση του κοινωνικού αποκλεισμού. Τον 
Ιούνιο του 2013 η Επιτροπή εξέδωσε κατευθυντήριες 
γραμμές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι επενδύ -
σεις στη βιοποικιλότητα μπορούν να αποφέρουν πολλα -
πλά κοινωνικοοικονομικά οφέλη και να διευκολύνουν την 
ολοκληρωμένη περιφερειακή ανάπτυξη, π.χ. «The Guide 
to Multi -Benefit Cohesion Policy Investments in Nature 
and Green Infrastructure».
28
Η Επιτροπή έχει δρομολογήσει σύμβαση για τη βελτίωση 
της αρχικής μεθοδολογίας για την παρακολούθηση των 
δαπανών που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα. Προβλέ -
πεται η διοργάνωση σεμιναρίου με στόχο, αφενός, την 
ενημέρωση των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων 
φορέων σχετικά με τη μεθοδολογία της Επιτροπής για 
την παρακολούθηση των δαπανών και, αφετέρου, την 
ανταλλαγή ορθών πρακτικών.
Το σύστημα κατηγοριοποίησης είναι ένα εργαλείο του 
συστήματος πληροφοριών και δεν καθορίζει την επιλε -
ξιμότητα. Με το άρθρο 37 παράγραφος 1 στοιχείο δ) του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 περί κοινών διατά -
ξεων για το ΕΤΠΑ, το Ταμείο Συνοχής και το ΕΚΤ (για την 
περίοδο 2007-2013) καθιερώθηκε το εν λόγω σύστημα 
και κατέστη σαφές ότι η κατηγοριοποίηση ήταν ενδει -
κτική. Η ακριβής αποτύπωση ολοκληρωμένων έργων 
σε ένα τέτοιο σύστημα πληροφοριών συνιστά ιδιαίτερη 
πρόκληση.
29
Τα προπαρασκευαστικά μέτρα αποτελούν συχνά απαραί -
τητη προϋπόθεση για την υλοποίηση μέτρων επιτόπου 
διατήρησης, πράσινων υποδομών και μέτρων αποκατά -
στασης. Στα επιχειρησιακά προγράμματα της περιόδου 
2014-2020, τα κράτη μέλη πρέπει να δώσουν προτε -
ραιότητα σε εργασίες επιτόπου διατήρησης, πράσινων 
υποδομών και αποκατάστασης βάσει προηγούμενων 
προπαρασκευαστικών μελετών.
Απαντήσεις της Επιτροπής 39
και ελλείψει εθνικών προγραμμάτων). Με τη συμμετοχή 
όλων των ενδιαφερόμενων μερών, η Γενική Διεύθυνση 
Προστασίας του Περιβάλλοντος θέσπισε πρόσφατα διαδι -
κασία για την έγκριση προγραμμάτων προστασίας συγκε -
κριμένων ειδών, διασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτό την 
ενδεδειγμένη βιωσιμότητα των έργων βιοποικιλότητας.
31
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι πρέπει να πραγματοποιούνται 
αξιολογήσεις του αντίκτυπου των προγραμμάτων βάσει 
των δραστηριοτήτων τους. Η αξιολόγηση του αντίκτυ -
που των έργων θα μπορούσε επίσης να θεωρηθεί ορθή 
πρακτική, παρότι το κόστος της αξιολόγησης σε επίπεδο 
έργου μπορεί να είναι δυσανάλογα υψηλό. Ως εκ τούτου, 
στους κανονισμούς για την περίοδο 2014-2020 θεσπίζε -
ται η υποχρέωση των κρατών μελών να αξιολογούν τον 
αντίκτυπο κάθε άξονα προτεραιότητας τουλάχιστον μία 
φορά κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού.
Πλαίσιο 6 — Τρίτη περίπτωση
Η Επιτροπή εντόπισε παράβαση της νομοθεσίας της ΕΕ 
όσον αφορά τα εθνικά αναπτυξιακά έργα στην παραλία 
Sulina και κίνησε διαδικασία επί παραβάσει (υπόθεση 
2010/4024, αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στη 
Ρουμανία στις 7.5.2010).
33
Η αποτελεσματική παρακολούθηση του αντίκτυπου της 
επένδυσης στη βιοποικιλότητα προϋποθέτει κατάλληλους 
δείκτες και στατιστικά στοιχεία. Οι εν λόγω δείκτες πρέπει 
να συμφωνούνται στο στάδιο του σχεδιασμού του έργου. 
Σε πολλά έργα που έχουν σχεδιαστεί για την προώθηση 
της βιοποικιλότητας, είναι αναμενόμενο να μεσολαβήσει 
ένα χρονικό διάστημα από τη λήψη των μέτρων μέχρι την 
εμφάνιση ενδείξεων θετικών αποτελεσμάτων σε επίπεδο 
βιοποικιλότητας. Μπορούν μεν να δημιουργηθούν οι 
κατάλληλες φυσικές και υδρολογικές συνθήκες, αλλά 
η συγκρότηση υγιών οικοσυστημάτων και πλούσιας βιο -
ποικιλότητας απαιτεί χρόνο. Θα πρέπει να αναπτύσσονται 
ειδικοί δείκτες επιτυχίας ανά έργο και να συμφωνούνται 
κατά το στάδιο του σχεδιασμού του έργου. Σε πολλές περι -
πτώσεις ενδέχεται να πρέπει να περάσουν αρκετά χρόνια 
μετά την επίσημη περάτωση του έργου για να διαπιστω -
θούν μετρήσιμες θετικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα.
Συνεπώς, αποτελεί πρόκληση η διαδικασία της δημιουρ -
γίας δεικτών αποτελεσμάτων για την παρακολούθηση και 
αξιολόγηση των επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα. Η διαδι -
κασία αυτή απαιτεί ολοκληρωμένη συλλογή δεδομένων 
και διεύρυνση της βάσης γνώσεων που διαθέτουμε. Πλαίσιο 4 — Τρίτη περίπτωση
Η έλλειψη ορθού κτηματολογίου στη χώρα αποτελεί 
σοβαρό εμπόδιο για τον χωροταξικό σχεδιασμό και την 
ανάπτυξη σε πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανομένου 
του περιβάλλοντος. Η Επιτροπή και οι ρουμανικές αρχές 
συμφώνησαν να αποτελέσει μία από τις βασικές προτε -
ραιότητες χρηματοδότησης για την περίοδο προγραμμα -
τισμού 2014-2020.
Πλαίσιο 5 — Πρώτη περίπτωση
Στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης ένα κράτος 
μέλος είναι υπεύθυνο για την προετοιμασία, την επιλογή 
και την υλοποίηση έργων η αξία των οποίων δεν υπερ -
βαίνει τα 50 εκατομμύρια ευρώ.
Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη τις παρατηρήσεις του Ελε -
γκτικού Συνεδρίου κατά τις διαπραγματεύσεις σχετικά με 
το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Περιβάλλον» της Τσεχικής 
Δημοκρατίας για την περίοδο 2014-2020, προκειμένου να 
ενθαρρύνει τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του εν 
λόγω ζητήματος (αποφυγή καθυστερήσεων στη διαδικα -
σία έγκρισης και συχνών τροποποιήσεων της εμβέλειας 
των έργων).
Πλαίσιο 5 — Δεύτερη περίπτωση
Η εκπόνηση τεκμηρίωσης για το εθνικό πρόγραμμα για 
την προστασία του αγριόκουρκου ήταν ένα μόνο στοιχείο 
του έργου. Τα άλλα στοιχεία ήταν η παρακολούθηση του 
πληθυσμού αγριόκουρκου στην Πολωνία, η παρακολού -
θηση της κατάστασης διατήρησης του οικοτόπου του σε 
39 τοποθεσίες και η διεξαγωγή 20 εργαστηρίων εμπειρο -
γνωμόνων. Όλες οι εν λόγω συνιστώσες του έργου υλοποι -
ήθηκαν. Κατά συνέπεια, το έργο συνέβαλε στη βελτίωση 
της βάσης γνώσεων σχετικά με την κατάσταση διατήρη -
σης του αγριόκουρκου στην Πολωνία. Το υλικό τεκμηρί -
ωσης που καταρτίστηκε για τον σκοπό της έγκρισης του 
εθνικού προγράμματος είναι στη διαδικασία της αναθεώ -
ρησης από τον δικαιούχο βάσει των παρατηρήσεων της 
Γενικής Διεύθυνσης Προστασίας του Περιβάλλοντος.
Πλαίσιο 5 — Τρίτη περίπτωση
Η εκπόνηση και η έγκριση εθνικών προγραμμάτων δρά -
σης για την προστασία ειδών είναι χρονοβόρα διαδικασία 
(απαιτεί διαβουλεύσεις με διάφορες αρχές και ενδιαφε -
ρόμενους φορείς σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό 
επίπεδο). Το υλικό τεκμηρίωσης που έχει καταρτιστεί στο 
πλαίσιο έργων του ΕΤΠΑ αποτελεί βασική συνιστώσα για 
τα μελλοντικά προγράμματα. Βελτιώνει επίσης τη βάση 
γνώσεων για τα είδη, η οποία μπορεί να χρησιμοποιείται 
κατά τον σχεδιασμό μέτρων επιτόπου διατήρησης (ακόμη 
Απαντήσεις της Επιτροπής 40
40
Τα κράτη μέλη και οι αρχές τους επιλέγουν και υλοποι -
ούν τα συγχρηματοδοτούμενα έργα. Στο πλαίσιο αυτό, 
είναι επιφορτισμένα με την ευθύνη της διασφάλισης της 
οικονομικής βιωσιμότητας των έργων που λαμβάνουν 
στήριξη, περιλαμβανομένης της αναγκαίας σύνδεσης με 
τοπικά, περιφερειακά και εθνικά χρηματοδοτικά μέσα 
σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Για 
την περίοδο 2014-2020 έχουν ενισχυθεί οι δυνατότητες 
ανάπτυξης χρηματοδοτικών μηχανισμών μέσω της πολι -
τικής συνοχής και τα κράτη μέλη θα μπορούσαν επίσης 
να κάνουν χρήση των εν λόγω νέων δυνατοτήτων στον 
τομέα της προστασίας της φύσης και της βιοποικιλότητας.
Πλαίσιο 11 — Δεύτερη περίπτωση
Μεταξύ των ζητημάτων που εξέτασαν οι φορείς υλο -
ποίησης του έργου κατά την επιλογή των βισόνων που 
τοποθετήθηκαν στο πάρκο ήταν η γενετική ποικιλία και 
η βιωσιμότητα του πληθυσμού. Μετά το τέλος του έργου, 
και με χρήση ιδίων πόρων, τοποθετήθηκαν πέντε ακόμη 
βίσονες, ενώ γεννήθηκαν τρεις ακόμη νέοι βίσονες σε 
άγρια κατάσταση.
Πλαίσιο 11 — Τρίτη περίπτωση
Κατά τον χρόνο του ελέγχου, το σχέδιο διαχείρισης του 
πάρκου ήταν στη διαδικασία έγκρισης από το Υπουργείο 
Περιβάλλοντος σύμφωνα με τους κανόνες της εθνικής 
νομοθεσίας.
Πλαίσιο 11 — Τέταρτη περίπτωση
Ο συντονισμός διασφαλίζεται από τη διαχειριστική αρχή 
για το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Περιβάλλον» για την 
περίοδο 2007-2013, που καταρτίστηκε υπό την ευθύνη 
του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.
Συμπεράσματα και συστάσεις
41
Η Επιτροπή αναμένει ότι ο καθορισμός ειδικών στόχων 
και δεικτών αποτελεσμάτων για τα επιχειρησιακά προ -
γράμματα κατά τη νέα περίοδο προγραμματισμού (2014-
2020), που θα καλύπτουν, κατά περίπτωση, και τη βιοποι -
κιλότητα, θα βελτιώσει τις ικανότητες της Επιτροπής σε 
επίπεδο παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων.
Οι προπαρασκευαστικές εργασίες, συμπεριλαμβανομέ -
νων όσων χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ, αποτελούν 
απαραίτητη προϋπόθεση για την ορθή εκτέλεση των Η στήριξη για δράσεις - όπως η χαρτογράφηση και η αξιο -
λόγηση του οικοσυστήματος και των υπηρεσιών του στο 
πλαίσιο της στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα «ΕΕ 2020» 
- θα έχει ως αποτέλεσμα την καλύτερη κατανόηση της 
παρούσας κατάστασης της βιοποικιλότητας, τον καθορι -
σμό εποικοδομητικών στόχων διατήρησης/αποκατάστα -
σης, και την ορθή παρακολούθηση και αξιολόγηση.
Κοινή απάντηση στο σημείο 34 και στο 
πλαίσιο 9
Η ανάλυση της παρακολούθησης των επιχειρησιακών 
προγραμμάτων του ΕΤΠΑ πρέπει να λαμβάνει υπόψη 
τους κανόνες της ΕΕ. Από αυτή την άποψη, η παρα -
κολούθηση των ισπανικών προγραμμάτων (με τους 
αντίστοιχους δείκτες τους) έγινε ορθά μέσω των ετήσιων 
εκθέσεων υλοποίησης. Στις εν λόγω εκθέσεις περιλαμβά -
νονται η παρακολούθηση σε επίπεδο προγράμματος (και 
όχι σε επίπεδο έργου) και τιμές δεικτών όπως: «Δράσεις 
που αναπτύχθηκαν σε περιοχές Natura 2000», «Έκταση 
που αποκαταστάθηκε», «Προβλεπόμενες δράσεις για την 
αποκατάσταση και αναζωογόνηση του περιβάλλοντος», 
«Αριθμός περιβαλλοντικών έργων», «Μήκος ακτών που 
επηρεάζονται», «Δράσεις για την αποκατάσταση των 
οικοτόπων και των ειδών στο δίκτυο Natura».
35
Η Επιτροπή συμφωνεί με το Ελεγκτικό Συνέδριο ότι 
η απουσία παρακολούθησης εμποδίζει την αξιολόγηση 
των επιτευγμάτων. Ωστόσο, για την περίοδο 2014-2020, 
τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εφαρμόζουν διαδικασίες 
που να διασφαλίζουν ότι όλες οι πράξεις που χρηματοδο -
τούνται από το πρόγραμμα περιλαμβάνουν αποτελεσμα -
τικό σύστημα δεικτών.
37
Στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη 
μέλη και οι αρχές τους υλοποιούν τα έργα και οφείλουν να 
διασφαλίζουν τη βιωσιμότητά τους, περιλαμβανομένης 
της ενδεχόμενης συντήρησης και χρηματοδοτικής στήρι -
ξης μέσω τοπικών, περιφερειακών ή εθνικών ταμείων.
Επιπλέον, η δέσμευση της τοπικής κοινότητας ή μιας 
περιβαλλοντικής ΜΚΟ για τη συντήρηση μιας τοποθε -
σίας μετά τις βελτιώσεις είναι εξίσου σημαντική για την 
επίτευξη βιώσιμου αποτελέσματος. Κάτι τέτοιο προϋπο -
θέτει ότι το επίπεδο επένδυσης (ανθρώπινων και υλικών 
πόρων, πέραν των χρηματοδοτικών) έχει καταγραφεί 
πριν από την έναρξη του έργου και ότι η κοινότητα/ΜΚΟ 
συμφωνεί στην πραγματοποίηση των εν λόγω επενδύ -
σεων κατά την ολοκλήρωση της υλοποίησης του έργου.
Απαντήσεις της Επιτροπής 41
Κοινό Κέντρο Ερευνών —ΓΔ JRC), σε συνεργασία με τον 
Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, εκπόνησαν δύο 
εκθέσεις τις οποίες μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα 
κράτη μέλη κατά την εκτέλεση των εν λόγω εργασιών.
Στο πλαίσιο της δράσης 6α της ίδιας στρατηγικής 
προβλέπεται επίσης ότι, μέχρι το 2014, τα κράτη μέλη, 
επικουρούμενα από την Επιτροπή, θα διαμορφώσουν 
στρατηγικό πλαίσιο καθορισμού προτεραιοτήτων για την 
αποκατάσταση οικοσυστημάτων σε υποεθνικό, εθνικό  
και ενωσιακό επίπεδο. Η Επιτροπή έχει δημοσιεύσει δύο 
συμβουλευτικές εκθέσεις για το θέμα αυτό, περιλαμ -
βανομένης μίας που αφορά την εκτίμηση του κόστους 
υλοποίησης του στόχου για αποκατάσταση του 15 % των 
υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2020, και έχει 
εκδώσει συστάσεις προς τα κράτη μέλη.
Η Επιτροπή προτίθεται να δημοσιεύσει κατευθυντήριες 
γραμμές σχετικά με την προστασία της βιοποικιλότη -
τας, οι οποίες θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να εντο -
πίσουν ευκαιρίες στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ, μεταξύ άλλων 
δυνατοτήτων.
Σύσταση 1 β)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Οι συμφωνίες 
εταιρικής σχέσης οι οποίες αποτελούν αντικείμενο δια -
πραγμάτευσης μεταξύ της Επιτροπής και κάθε κράτους 
μέλους αποτελούν σημαντικό μέσο για τη διασφάλιση 
της συμπληρωματικότητας μεταξύ των διαφόρων 
ταμείων της ΕΕ. Τα επιχειρησιακά προγράμματα και τα 
προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης θα ελεγχθούν στο 
πλαίσιο εσωτερικών διυπηρεσιακών διαβουλεύσεων 
με στόχο τη μεγιστοποίηση της συμπληρωματικότητας 
μεταξύ του ΕΤΠΑ και του ΕΓΤΑΑ. Για όλες τις πτυχές που 
άπτονται του δικτύου Νatura 2000, ο εν λόγω έλεγχος 
στηρίζεται στο πλαίσιο δράσης προτεραιότητας.
Σύσταση 1 γ)
Τα κράτη μέλη είναι κατά κύριο λόγο υπεύθυνα για την 
υλοποίηση των προγραμμάτων που υπόκεινται στο 
καθεστώς επιμερισμένης διαχείρισης. Ως εκ τούτου, 
η Επιτροπή θεωρεί ότι η εν λόγω σύσταση πρέπει να 
απευθυνθεί στις αρχές που είναι αρμόδιες για το εκά -
στοτε πρόγραμμα. Δυνάμει των συναφών νομοθετικών 
διατάξεων, η επιτροπή παρακολούθησης του προγράμ -
ματος, στην οποία η Επιτροπή συμμετέχει με καθεστώς 
παρατηρητή, διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο όσον 
αφορά την παρακολούθηση της προόδου και την αντιμε -
τώπιση των δυσκολιών κατά την υλοποίηση. Η Επιτροπή, 
μέσω της εξέτασης των ετήσιων εκθέσεων υλοποίησης 
και μέσω των ετήσιων συνεδριάσεων επανεξέτασης που έργων. Θέτουν τα θεμέλια για τις μελλοντικές παρεμβά -
σεις (και για την εξασφάλιση των οφελών βιοποικιλότη -
τας). Αναμένεται ότι οι εν λόγω δράσεις θα λάβουν στή -
ριξη από το ΕΤΠΑ, ωστόσο, για την εκτέλεση των έργων, 
θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν επίσης και άλλα 
ταμεία της ΕΕ (όπως το ΕΓΤΑΑ), καθώς και εθνικοί πόροι.
42
Τα κράτη μέλη επιλέγουν τις προτεραιότητές τους όσον 
αφορά τη χρήση του ΕΤΠΑ ανάλογα με τα ειδικά χαρα -
κτηριστικά τους και τις ιδιαίτερες ανάγκες και καταστά -
σεις που τα χαρακτηρίζουν. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή 
έχει παράσχει περαιτέρω στήριξη στα κράτη μέλη όσον 
αφορά τη δυνητική χρήση του ΕΤΠΑ για τη βιοποικιλό -
τητα κατά την περίοδο 2014-2020 (οδηγός για τα πολλα -
πλά οφέλη των επενδύσεων της πολιτικής συνοχής στη 
φύση και στις πράσινες υποδομές, οδηγός για τη χρημα -
τοδότηση του δικτύου Natura, σεμινάρια στα κράτη μέλη 
σχετικά με τη χρηματοδότηση του Natura 2000) και θα 
συνεχίσει να το πράττει, π.χ. μέσω επικείμενης καθοδήγη -
σης σχετικά με την προστασία της βιοποικιλότητας.
Σύσταση 1 α)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Κατά συνέπεια, 
έχει αρχίσει να στηρίζει τα κράτη μέλη στον καθορισμό 
των προτεραιοτήτων τους για την αποκατάσταση της 
βιοποικιλότητας στο πλαίσιο σχετικών επιχειρησιακών 
προγραμμάτων. Τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της επιμερι -
σμένης διαχείρισης των διαρθρωτικών ταμείων, προτεί -
νουν στόχους και επιλέγουν επενδυτικές προτεραιότητες 
ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες τους, οι οποίες απο -
τελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την Επιτροπή. 
Αυτές συνδέονται με δείκτες αποτελεσμάτων και υλοποι -
ήσεων. Μετά την έγκριση του προγράμματος, επιλέ -
γουν και υλοποιούν τα έργα. Μολονότι στο πλαίσιο της 
περιόδου προγραμματισμού 2014-2020 η βιοποικιλότητα 
δεν αποτελεί προτεραιότητα στο πλαίσιο της θεματικής 
συγκέντρωσης που προβλέπεται στον κανονισμό για το 
ΕΤΠΑ (άρθρο 4), η Επιτροπή έχει εκδώσει ειδικό έγγραφο 
καθοδήγησης για τις διαχειριστικές αρχές, με τίτλο «The 
guide to multi -benefit cohesion policy investments in 
nature and green infrastructure», προκειμένου να συν -
δράμει τις αρχές στην εν λόγω διαδικασία.
Στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα 
με ορίζοντα το 2020, βάσει της δράσης 5 προβλέπεται 
ότι τα κράτη μέλη, επικουρούμενα από την Επιτροπή, θα 
χαρτογραφήσουν και θα εκτιμήσουν την κατάσταση των 
οικοσυστημάτων και των οικοσυστημικών υπηρεσιών 
στην επικράτειά τους μέχρι το 2014. Οι υπηρεσίες της Επι -
τροπής (Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος —ΓΔ ENV— και 
Απαντήσεις της Επιτροπής 42
αποτέλεσμα την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη υλο -
ποίηση των σχεδίων προστασίας και διαχείρισης.
45
Οι χρηματοδοτικές συνεισφορές δεν είναι ο μοναδικός 
τρόπος εξασφάλισης μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας. Οι 
τοπικές κοινότητες ή ΜΚΟ ενδέχεται να είναι πρόθυμες 
να παράσχουν τις αναγκαίες εισροές (ανθρώπινο δυνα -
μικό και υλικούς πόρους), εφόσον οι διαστάσεις των εν 
λόγω εισροών έχουν διευκρινιστεί εκ των προτέρων.
Σύσταση 2 α)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Ανταποκρινόμενη 
στη συγκεκριμένη σύσταση, η Επιτροπή, στο πλαίσιο 
του Ευρωπαϊκού Δικτύου Περιβαλλοντικών και Διαχει -
ριστικών Αρχών (ENEA -MA), θα επισημάνει την ανάγκη 
να δοθεί κατάλληλη συνέχεια στα προπαρασκευαστικά 
μέτρα μέσω πιο συγκεκριμένων μέτρων διατήρησης.
Σύσταση 2 β)
Η Επιτροπή συμφωνεί με τη συγκεκριμένη σύσταση. 
Στους κανονισμούς για την περίοδο 2014-2020, οι οποίοι 
εκδόθηκαν τον Δεκέμβριο του 2013, θεσπίζεται η υπο -
χρέωση των κρατών μελών να αξιολογούν τον αντίκτυπο 
κάθε άξονα προτεραιότητας τουλάχιστον μία φορά κατά 
τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού. Η φύση των 
εν λόγω αξιολογήσεων θα εξαρτάται από τους ειδικούς 
στόχους που θα τεθούν στο πλαίσιο των προς έγκριση 
προγραμμάτων. Στις περιπτώσεις που καθορίζονται 
σαφώς οι στόχοι όσον αφορά τη βιοποικιλότητα, απαι -
τούνται δείκτες υλοποιήσεων και αποτελεσμάτων, καθώς 
και διαδικασίες αξιολόγησης.
Σύσταση 2 γ)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και έχει ήδη αρχίσει 
να προβαίνει στις ζητούμενες ενέργειες. Σύμφωνα με 
το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 περί 
κοινών διατάξεων, η Επιτροπή θα εκδώσει καθοδήγηση 
για τους δικαιούχους, που θα περιλαμβάνει πληροφορίες 
σχετικά με τον τρόπο αξιοποίησης της συμπληρωματι -
κότητας των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτι -
κών Ταμείων (ΕΔΕΤ) με άλλα μέσα της ΕΕ. Ο οδηγός που 
αναφέρθηκε ανωτέρω περιλαμβάνει επίσης μια ενότητα 
σχετικά με τη συμπληρωματικότητα.
Η Επιτροπή ανταλλάσσει πληροφορίες σε τακτική βάση 
και παρέχει συμβουλές στα κράτη μέλη σχετικά με τη 
χρήση διαφόρων κονδυλίων για τη βιοποικιλότητα, 
π.χ. μέσω της συντονιστικής ομάδας για τη φύση και τη πραγματοποιεί, θα παρακολουθεί τις επιδόσεις των προ -
γραμμάτων και θα εντοπίζει τυχόν εμπόδια ως προς την 
αποτελεσματική εκτέλεσή τους. Το πλαίσιο επιδόσεων 
αποτελεί πρόσθετο εργαλείο για τον σκοπό αυτόν.
Οι απαιτήσεις παρακολούθησης και αξιολόγησης θα 
είναι σαφέστερες κατά την περίοδο 2014-2020, με την 
υποβολή ετήσιων εκθέσεων για την επιλογή έργων και 
για τις δαπάνες ανά θέμα και με τον καθορισμό ειδικών 
δεικτών αποτελεσμάτων, κοινών δεικτών υλοποιήσεων 
και ειδικών δεικτών υλοποιήσεων, καθώς και αξιολογή -
σεων επιπτώσεων.
Τα επιχειρησιακά προγράμματα θα περιλαμβάνουν 
κοινούς δείκτες και ενδέχεται να περιλαμβάνουν και ειδι -
κούς δείκτες ανά πρόγραμμα (όπως π.χ. για τη βιοποικι -
λότητα, κατά περίπτωση), οι οποίοι θα χρησιμοποιούνται 
από τις διαχειριστικές και εκτελεστικές αρχές για την 
παρακολούθηση της υλοποίησης των προγραμμάτων και 
για την κατάλληλη σχετική ενημέρωση της Επιτροπής. 
Ως εκ τούτου, από το 2016 η Επιτροπή θα λαμβάνει ετή -
σια δεδομένα και εκθέσεις υλοποίησης που θα παρέχουν 
καλύτερη εικόνα της προόδου και των επιδόσεων.
43
Για την περίοδο 2007-2013, μεταξύ των κατηγοριών 
δαπανών περιλαμβάνεται και μια κατηγορία που αφορά 
τη βιοποικιλότητα και το δίκτυο Natura 2000. Για την περί -
οδο 2014-2020, τα δύο αυτά σκέλη θα χωριστούν σε δύο 
διαφορετικές κατηγορίες. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώ -
σεις η βιοποικιλότητα αποτελεί δευτερεύοντα στόχο μιας 
παρέμβασης (με πρωταρχικό στόχο την πρόληψη κινδύ -
νων, τη μείωση της ρύπανσης κ.λπ.) και είναι επόμενο οι 
εν λόγω παρεμβάσεις να κατηγοριοποιούνται σύμφωνα 
με τους πρωτεύοντες στόχους τους. Πολύ συχνά, τα έργα 
που λαμβάνουν στήριξη από το ΕΤΠΑ μπορούν να συμ -
βάλουν στην επίτευξη πολλαπλών στόχων.
44
Εξυπακούεται ότι θα τηρηθεί η αρχή της ολοκλήρω -
σης των επενδύσεων που έχουν πραγματοποιηθεί σε 
προπαρασκευαστικό στάδιο. Ωστόσο, οι επενδύσεις που 
απαιτούνται για την υλοποίηση των δράσεων που θα 
αποφέρουν τα οφέλη βιοποικιλότητας δεν θα προέλθουν 
αποκλειστικά από το ΕΤΠΑ.
Κατά την εκπόνηση των επιχειρησιακών προγραμμά -
των για την περίοδο 2014-2020, η Επιτροπή συνέστησε 
σε ορισμένες περιπτώσεις στα κράτη μέλη να κάνουν 
χρήση του ΕΤΠΑ για επενδύσεις και όχι για μελέτες• σε 
ό,τι αφορά τη βιοποικιλότητα, κάτι τέτοιο θα είχε ως 
Απαντήσεις της Επιτροπής 43
βιοποικιλότητα και της ομάδας εργασίας του Ευρωπαϊκού 
Δικτύου Περιβαλλοντικών Αρχών.
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και προβαίνει στις 
ζητούμενες ενέργειες. Στις εκτελεστικές πράξεις για την 
περίοδο 2014-2020 ορίζεται το αναθεωρημένο σύστημα 
κατηγοριοποίησης για την παροχή πληροφοριών σχετικά 
με τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο 
της πολιτικής συνοχής. Εντός του εν λόγω συστήματος 
πληροφοριών, η Επιτροπή έχει συγκροτήσει εσωτερικό 
μηχανισμό «παρακολούθησης της βιοποικιλότητας», 
που καθιστά δυνατή την καταγραφή των άμεσων και 
έμμεσων δαπανών για τη βιοποικιλότητα στο πλαίσιο του 
ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής. Η αξιοπιστία των δεδομέ -
νων θα εξαρτάται από την ποιότητα των στοιχείων που 
διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη.
Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της ΕΕ για ενσωμάτωση της 
διάστασης της βιοποικιλότητας και τις διεθνείς υποχρε -
ώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση για τη βιολογική 
ποικιλότητα, η Επιτροπή εργάζεται με στόχο την αποτε -
λεσματικότερη παρακολούθηση των δαπανών για τη βιο -
ποικιλότητα. Στις προγραμματικές δηλώσεις για το 2015 
θα ενσωματωθεί ειδική ενότητα για την παρακολούθηση 
της βιοποικιλότητας, ενώ η Επιτροπή βελτιώνει επί του 
παρόντος τη μεθοδολογία για την παρακολούθηση της 
βιοποικιλότητας στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΕ.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•  ένα αντίτυπο: 
από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu)·
•  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσες/χάρτες: 
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης( http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή 
καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που  πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσεις επί πληρωμή:
• από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu).
Συνδρομές επί πληρωμή:•  μέσω των εμπορικών αντιπροσώπων της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm).
QJ-AB-14-012-EL-C ISSN 1831-0826
Η προστασία της βιοποικιλότητας αποτελεί 
βασική περιβαλλοντική προτεραιότητα για την 
ΕΕ, η οποία υλοποιείται μέσω της στρατηγικής 
της για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2020 
και διαφόρων συναφών πολιτικών και 
νομοθετημάτων της. Στην εν λόγω έκθεση, το 
Συνέδριο επικεντρώνεται στο Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης και στον ρόλο του στη 
χρηματοδότηση και στήριξη έργων τα οποία 
προωθούν άμεσα τη βιοποικιλότητα.
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ