Αριθ. C 84/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2.4. 90 
Άρθρο 47 
1. Η Επιτροπή επικουρείται από τη μόνιμη κτηνιατρική 
επιτροπή, που στη συνέχεια αποκαλείται η «επιτροπή», 
που συστάθηκε με την απόφαση 68/361/ΕΟΚ του Συμβου­
λίου ('). 
2. Σε περίπτωση που γίνεται αναφορά στη διαδικασία η 
οποία ορίζεται στο παρόν άρθρο, εφαρμόζονται οι ακόλουθες 
διατάξεις: 
Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή 
σχέδιο μέτρων που πρέπει να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώ­
νει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό σε προθεσμία που μπορεί 
να ορίσει ο πρόεδρος της ανάλογα με τον επείγοντα χαρα-
(') ΕΕ αριθ. L 255 της 18. 10. 1968, σ. 23. κτήρα του θέματος και, εάν χρειαστεί, προβαίνει σε ψηφο­
φορία. 
Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον κάθε κρά­
τος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση 
του στα πρακτικά. 
Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γνώμη της συμβου­
λευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον 
οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή. 
Άρθρο 48 
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου για τη θέσπιση υγειονομικών κανόνων για την παραγωγή 
και τη διάθεση στην αγορά νωπών κρεάτων 
COM(89) 673 τελικό 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 5 Φεβρουαρίου 1990) 
(90/C 84/02) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 43, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι το νωπό κρέας περιλαμβάνεται στον κατάλογο των 
προϊόντων στο παράρτημα II της συνθήκης· ότι η παραγωγή 
και το εμπόριο του νωπού κρέατος αποτελεί σημαντική πηγή 
εισοδήματος για ένα τμήμα του αγροτικού πληθυσμού· 
ότι, για να εξασφαλισθεί η ορθολογική ανάπτυξη του τομέα 
αυτού και να αυξηθεί η παραγωγικότητα, απαιτείται οι 
κανόνες υγιεινής που αφορούν την παραγωγή και την εμπορία 
της να καθορισθούν επί κοινοτικού επιπέδου-
ότι η Κοινότητα θα πρέπει να θεσπίσει μέτρα με σκοπό την 
προοδευτική καθιέρωση της εσωτερικής αγοράς μέσα στη 
χρονική περίοδο που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1992· 
ότι η καθιέρωση των κανόνων αυτών οδηγεί στην προστασία 
της δημόσιας υγείας και την ολοκλήρωση της εσωτερικής 
αγοράς· ότι τα καθήκοντα του ελέγχου των συνθηκών διαβίωσης των 
προς σφαγή ζώων θα πρέπει να ανατεθούν στους επίσημους 
κτηνιάτρους των σφαγείων 
ότι, για να επιτευχθεί ο σκοπός αυτός, είναι αναγκαίο να 
επεκταθούν καταρχήν οι κανόνες που ορίζονται με την 
οδηγία 64/433/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 1964 
και στα προβλήματα υγείας που άπτονται του ενδοκοινοτι­
κού εμπορίου νωπού κρέατος ('), όπως τελικά τροποποιή­
θηκε με την οδηγία 88/657/ΕΟΚ (2) σε όλη την παραγωγή και 
εμπορία του νωπού κρέατος στην Κοινότητα-
ότι είναι πιθανό, λόγω ορισμένων ειδικών καταστάσεων, 
ορισμένες εγκαταστάσεις που θα λειτουργούν πριν από την 
1η Ιανουαρίου 1992, να μην είναι σε θέση να τηρήσουν το 
σύνολο των κανόνων που προβλέπει ο παρών κανονισμός- ότι 
πρέπει να ρυθμιστεί το ζήτημα της ενδεχόμενης εφαρμογής 
περιορισμένων και προσωρινών παρεκκλίσεων για τις εγκα­
ταστάσεις αυτές στο γενικό πλαίσιο που ορίζει η απόφαση 
.../.. ./ΕΟΚ του Συμβουλίου της . . . [σχετικά με τους 
όρους θέσπισης περιορισμένων και προσωρινών παρεκκλίσε­
ων από τους ειδικούς υγειονομικούς κοινοτικούς κανόνες για 
την παραγωγή και τη διάθεση στην αγορά προϊόντων ζωικής 
προέλευσης] (3)-
ότι πρέπει να διευκρινιστεί ότι η θέσπιση ενδεχόμενων 
παρεκκλίσεων από τους υγειονομικούς κανόνες που προβλέ­
πει ο παρών κανονισμός δεν θίγει την αρχή ότι όλες οι 
εργασίες παραγωγής και διάθεσης στην αγορά νωπών κρεά­
των υπάγονται στους γενικούς υγειονομικούς κανόνες που 
καθορίζει ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ.. . ./. . . του Συμβουλίου 
(') ΕΕ αριθ. 121 της 29. 7. 1964, σ. 2012/64. 
(2) ΕΕ αριθ. L 382 της 31. 12. 1988, σ. 3. 
(3) ΕΕ αριθ. L . . . της . . ., σ. . . . 
2.4. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 84/9 
της 19 . . ('), για τον καθορισμό των γενικών υγειονομικών 
κανόνων που εφαρμόζονται στην παραγωγή και τη διάθεση 
στην αγορά προϊόντων ζωικής προέλευσης και των ειδικών 
υγειονομικών κανόνων που εφαρμόζονται σε ορισμένα προϊ­
όντα ζωικής προέλευσης-
ότι στην Επιτροπή θα πρέπει να ανατεθεί το έργο της 
θέσπισης ορισμένων μέτρων για την εφαρμογή του παρόντος 
κανονισμού- δεδομένου ότι, για το σκοπό αυτό, θα πρέπει να 
καθορισθούν διαδικασίες που θα εδραιώσουν τη στενή και 
αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των 
κρατών μελών μέσα στα πλαίσια της Μόνιμης Κτηνιατρικής 
Επιτροπής, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: 
Άρθρο Ι 
1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει του υγειονομικούς κανό­
νες που εφαρμόζονται κατά την παραγωγή και τη διάθεση 
στην αγορά νωπών κρεάτων που προορίζονται για ανθρώπινη 
κατανάλωση και προέρχονται από κατοικίδια ζώα των 
ακόλουθων ειδών: βοοειδή (περιλαμβανομένων και των βου­
βάλων), χοίροι, πρόβατα, αίγες και κατοικίδια μονόχηλα. 
2. Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται για τον τεμαχι­
σμό και την αποθήκευση του νωπού κρέατος που εκτελείται 
σε κέντρα λιανικής πώλησης ή σε κτίρια δίπλα στα σημεία 
πώλησης, όπου ο τεμαχισμός και η αποθήκευση πραγματο­
ποιούνται με μοναδικό σκοπό την άμεση προμήθεια του 
τελικού καταναλωτή. 
3. Εάν κριθεί απαραίτητο, η Επιτροπή σύμφωνα με τη 
διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 14, εγκρίνει τους 
κατάλληλους κανόνες για ενιαία εφαρμογή της παραγρά­
φου 2. 
4. Ο παρών κανονισμός ισχύει με την επιφύλαξη των 
ειδικών κοινοτικών κανόνων για τον κιμά. 
Άρθρο 2 
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοείται ως: 
1. «Κρέας»: όλα τα μέρη των κατοικίδιων βοοειδών (περι­
λαμβανομένου και του βουβάλου), των χοίρων, προβά­
των, αιγών και μονοχήλων, τα οποία είναι κατάλληλα 
για ανθρώπινη κατανάλωση. 
2. «Νωπό κρέας»: το κρέας, στο οποίο περιλαμβάνεται το 
περιτυλιγμένο εν κενώ ή εντός ελεγχόμενης ατμόσφαι­
ρας, και το οποίο δεν έχει υποστεί καμία άλλη επεξερ­
γασία εκτός από ψύξη για σκοπούς συντήρησης. 
3. «Μηχανικώς περισνλλεγόμενο κρέας»: το κρέας το 
οποίο λαμβάνεται με μηχανικά μέσα δια της απογύ­
μνωσης των οστών, με την εξαίρεση των οστών της 
κεφαλής, της άκρης των μελών κάτω από τις αρθρώσεις 
του καρπού και του ταρσού και, στην περίπτωση των 
χοίρων, των κοκκυγικών σπονδύλων, και το οποίο 
προορίζεται για εγκεκριμένες εγκαταστάσεις σύμφωνα 
με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. .../... (προϊόντα 
κρέατος). 
4. «Σφάγιο»: ολόκληρο το σώμα του σφαγέντος ζώου μετά 
την αφαίμαξη, την αποσπλάχνιση και την αφαίρεση των 
μελών στο ύψος του ταρσού και του καρπού, την 
αφαίρεση της κεφαλής, της ουράς και των μαστών, και, 
επιπλέον, στην περίπτωση των βοοειδών, των προ­
βάτων, των αιγών και των μονοχήλων, μετά την 
εκδορά. 
(') ΕΕ αριθ. L . . . της . . .. σ. . . . 5. «Εντόσθια»: νωπό κρέας εκτός από το κρέας του 
σφαγίου όπως ορίζεται στο σημείο, έστω και αν παρα­
μένει φυσιολογικά συνδεδεμένο με το σφάγιο. 
6. «Σπλάχνα»: εντόσθια από τη θωρακική και κοιλιακή 
κοιλότητα, καθώς και την κοιλότητα της λεκάνης, 
περιλαμβανομένης και της τραχείας και του οισοφά­
γου. 
7. «Επίσημος κτηνίατρος»: ο κτηνίατρος ο οποίος έχει 
διορισθεί από την αρμόδια κεντρική αρχή του κράτους 
μέλους. 
8. «Μεταφορικά μέσα»: τα φορτηγά μέρη των αυτοκινήτων 
οχημάτων, των σιδηροδρομικών οχημάτων και των 
αεροσκαφών και το κύτος των πλοίων ή τα εμπορευμα­
τοκιβώτια για διά ξηράς, θαλάσσης ή εναέρια μετα­
φορά. 
9. «Εγκατάσταση»: το εγκεκριμένο σφαγείο, το εγκεκριμέ­
νο εργαστήριο τεμαχισμού ή ο εγκεκριμένος χώρος 
αποθήκευσης. 
10. «Περιτύλιγμα»: η προστασία του νωπού κρέατος με τη 
χρήση ενός αρχικού περιτυλίγματος ή ενός αρχικού 
κιβωτίου, σε άμεση επαφή με το σχετικό κρέας, καθώς 
και το ίδιο το αρχικό περιτύλιγμα ή το αρχικό κιβώ­
τιο. 
11. «Συσκευασία»: η τοποθέτηση του περιτυλιγμένου νωπού 
κρέατος σε ένα δεύτερο κιβώτιο καθώς και το ίδιο το 
δεύτερο κιβώτιο. 
12. «Επισπευσμένη σφαγή»: η σφαγή χωρίς προθανάτιο 
υγειονομικό έλεγχο. 
Άρθρο 3 
1. Το νωπό κρέας πρέπει να πληροί τους ακόλουθους 
όρους: 
Α. Τα σφάγια, τα μισά σφάγια ή τα μισά σφάγια τεμαχι­
σμένα σε όχι περισσότερα από τρία τεμάχια χονδρικής 
πώλησης, και τεταρτημόρια θα πρέπει: 
α) να έχουν ληφθεί από σφαγείο εγκεκριμένο και επιτη­
ρούμενο σύμφωνα με το άρθρο 10· 
β) να προέρχονται από σφαγμένο ζώο που εξετάσθηκε 
προθανατίως από επίσημο κτηνίατρο σύμφωνα με το 
παράρτημα Ι, κεφάλαιο V και το οποίο, ύστερα από 
την εξέταση αυτή κρίθηκε κατάλληλο προς σφαγή 
για ανθρώπινη κατανάλωση· 
γ) να έχουν τύχει χειρισμού υπό ικανοποιητικούς όρους 
υγιεινής, σύμφωνα με το κεφάλαιο VI του παραρτή­
ματος I-
δ) να έχουν υποβληθεί σε μεταθανάτια εξέταση από 
επίσημο κτηνίατρο σύμφωνα με το κεφάλαιο VI του 
παραρτήματος Ι και να μην έχουν παρουσιάσει άλλες 
αλλοιώσεις εκτός από τη σφαγή ή από εντοπισμένες 
δυσμορφίες ή μεταβολές, εφόσον έχει εξακριβωθεί, 
με εργαστηριακές δοκιμασίες, εν ανάγκη, ότι τα 
ελαττώμτα αυτά δεν καθιστούν το σφάγιο και τα 
εντόσθια ακατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση ή 
επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία-
ε) να φέρουν υγειονομική σήμανση σύμφωνα με το 
κεφάλαιο Χ του παραρτήματος I-
στ)να έχουν αποθηκευθεί σύμφωνα με το κεφάλαιο XII 
του παραρτήματος Ι, ύστερα από τη μεταθανάτια 
εξέταση, υπό ικανοποιητικές συνθήκες υγιεινής, σε 
Αριθ. C 84/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2.4.90 
εγκαταστάσεις εγκεκριμένες σύμφωνα με το άρθρο 
10 και οι οποίες επιβλέπονται σύμφωνα με το κεφά­
λαιο IX του παραρτήματος Ι-
ζ) να μεταφέρονται υπό ικανοποιητικές συνθήκες υγιει­
νής σύμφωνα με το κεφάλαιο XIII του παραρτήμα­
τος Ι. 
Β. Τα μικρότερα τεμάχια ή τμήματα από εκείνα που ανα­
φέρονται στο μέρος Α της παραγράφου 1 ή το εξοστει-
σμένο κρέας, πρέπει: 
α) να έχει εξοστεϊσθεί ή τεμαχισθεί σε εργαστήριο 
τεμαχισμού που έχει εγκριθεί και επιβλέπεται σύμφω­
να με το άρθρο 10· 
β) να έχει εξοστεϊσθεί ή τεμαχισθεί και ληφθεί σύμφωνα 
με το κεφάλαιο VIII του παραρτήματος Ι και να 
προέρχεται από: 
— νωπό κρέας που προέρχεται από ζώα σφαγέντα 
στην Κοινότητα σύμφωνα με τις απαιτήσεις που 
εκτίθενται στο σημείο Α ή 
— νωπό κρέας εισαγόμενο από τρίτες χώρες σύμφω­
να με τις κοινοτικές διατάξεις όσον αφορά τις 
εισαγωγές νωπού κρέατος από τρίτες χώρες· 
γ) να έχει αποθηκευθεί υπό συνθήκες σύμφωνες με το 
κεφάλαιο XII του παραρτήματος Ι σε εγκεκριμένες 
εγκαταστάσεις σύμφωνα με το άρθρο 10 και υπό 
έλεγχο σύμφωνα με το κεφάλαιο IX του παραρτή­
ματος Ι· 
δ) να έχει επιβλεφθεί από επίσημο κτηνίατρο σύμφωνα 
με το κεφάλαιο IX του παραρτήματος Ι· 
ε) να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις συσκευασίας 
όπως ορίζονται στο κεφάλαιο XI του παραρτήμα­
τος Ι· 
στ) να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του σημείου Α 
στοιχεία γ), ε) και ζ). 
Γ. Τα εντόσθια πρέπει να προέρχονται από εγκεκριμένο 
σφαγείο ή εγκεκριμένο εργαστήριο τεμαχισμού. Τα 
ολόκληρα εντόσθια θα πρέπει να τηρούν τις απαιτήσεις 
των σημείων Α ή Β. Τα κομμένα σε φέτες εντόσθια πρέπει 
να τηρούν τις απαιτήσεις του σημείου Β. 
Δ. Το νωπό κρέας το οποίο έχει αποθηκευθεί, σύμφωνα με 
τον παρόντα κανονισμό σε ψυχρό θάλαμο εγκεκριμένο 
από ένα κράτος μέλος, και το οποίο εν συνεχεία δεν έχει 
υποστεί κανέναν άλλο χειρισμό εκτός από εκείνον που 
απαιτείται για την αποθήκευση, πρέπει να ανταποκρίνε­
ται στις απαιτήσεις του σημείου Α στοιχεία γ), ε), στ) και 
ζ) και των σημείων Β και Γ, ή να είναι νωπό κρέας το 
οποίο έχει εισαχθεί από τρίτες χώρες σύμφωνα με τους 
κοινοτικούς κανονισμούς. 
Ε. Το νωπό κρέας το οποίο έχει παραχθεί σύμφωνα με τον 
παρόντα κανονισμό, το οποίο έχει αποθηκευθεί σε ψυχρό 
θάλαμο τρίτης χώρας, εγκεκριμένο σύμφωνα με την 
οδηγία 72/462/ΕΟΚ, υπό τελωνειακό έλεγχο, και το 
οποίο δεν έχει εν συνεχεία υποστεί άλλο χειρισμό εκτός 
από εκείνον που απαιτείται για την αποθήκευση, πρέ­
πει: 
α) να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των σημείων Α, Β 
και Γ· 
β) να πληρούνται οι ειδικές εγγυήσεις όσον αφορά τον 
έλεγχο, την πιστοποίηση της τήρησης των απαιτή­
σεων αποθήκευσης και μεταφοράς- η έκδοση του 
πιστοποιητικού, θεσπίζεται σύμφωνα με τη διαδικα­
σία που προβλέπεται στο άρθρο 14· 
γ) να συνοδεύεται από πιστοποιητικό αντίστοιχο με ένα 
πρότυπο που θα συνταχθεί σύμφωνα με τη διαδικασία 
που προβλέπεται στο άρθρο 15. 2. Παρεκκλίσεις δύνανται να υπάρξουν σύμφωνα με τη 
διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 14 για το νωπό κρέας 
που προορίζεται για ορισμένες ειδικές χρήσεις. 
3. Ο επίσημος κτηνίατρος δύναται να επικουρείται από 
βοηθούς υπό την εξουσία και ευθύνη του, μόνο κατά τη 
διεξαγωγή των ακόλουθων εργασιών: 
α) βοήθεια στον επίσημο κτηνίατρο που διενεργεί το μετα­
θανάτιο έλεγχο' 
β) βοήθεια στον επίσημο κτηνίατρο που διενεργεί τον υγει­
ονομικό έλεγχο του τεμαχισμένου και αποθηκευμένου 
κρέατος-
γ) βοήθεια στον επίσημο κτηνίατρο που επιβλέπει την 
τήρηση των απαιτήσεων του κεφαλαίου XIII του παραρ­
τήματος Ι-
δ) βοήθεια στον επίσημο κτηνίατρο που διενεργεί τον έλεγχο 
και την επίβλεψη μιας εγκεκριμένης εγκαταστάσεως 
όπως αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 2. 
4. Μόνο τα πρόσωπα που ανταποκρίνονται στις απαιτή­
σεις του παραρτήματος II είναι δυνατόν να διορισθούν ως 
βοηθοί, ύστερα από μια δοκιμασία που διοργανώνει η κεντρι­
κή αρχή του κράτους μέλους ή η αρχή που όρισε η κεντρική 
αρχή. 
5. Οσον αφορά τη βοήθεια, όπως ορίζεται στην παρά­
γραφο 3, οι βοηθοί αποτελούν μέρος μιας ομάδας ελέγχου 
υπό τη διεύθυνση του επίσημου κτηνίατρου. Η αρμόδια αρχή 
του σχετικού κράτους μέλους καθορίζει, για κάθε εγκατά­
σταση, τη σύνθεση της ομάδας ελέγχου, με τρόπο που να 
εγγυάται ότι ο επίσημος κτηνίατρος θα έχει τη δυνατότητα να 
επιβλέψει τη διενέργεια του ελέγχου. 
6. Οι λεπτομερείς κανόνες που διέπουν τη βοήθεια, η οποία 
αναφέρεται στην παράγραφο 3 θα πρέπει, κατά το μέτρο των 
αναγκών, να καθορίζονται με τη διαδικασία που προβλέπεται 
στο άρθρο 15. 
Άρθρο 4 
Πέραν των απαιτήσεων που εκτίθενται στο άρθρο 3, το νωπό 
κρέας θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις ακόλουθες προϋπο­
θέσεις: 
1. α) το νωπό κρέας χοίρων και ίππων - εκτός από το 
νωπό χοίρειο, το οποίο έχει υποστεί χειρισμό εν 
ψυχρώ, σύμφωνα με τα παραρτήματα της οδηγίας 
του Συμβουλίου 77/96/ΕΟΚ ('), πρέπει να έχει υπο­
βληθεί σε εξέταση για τριχινίαση σύμφωνα με την 
παράγραφο 41 στοιχείο γ) του κεφαλαίου VII του 
παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού-
β) εντούτοις, σύμφωνα με τη διαδικασία η οποία αναφέ­
ρεται στο άρθρο 14, παρεκκλίσεις από το στοιχείο α) 
είναι δυνατόν να επιτραπούν για ορισμένα μέρη της 
Κοινότητας, εφόσον εκπληρούνται οι ακόλουθοι 
όροι: 
— οι επιδημιολογικές μελέτες αποδεικνύουν ότι δεν 
παρουσιάζεται η τριχινίαση, 
— επιβάλλεται αποτελεσματική μέθοδος εξονυχιστι­
κής εξέτασης και ελέγχου στα ζωντανά και σφα­
γέντα ζώα. 
2. Με την επιφύλαξη της οδηγίας 86/469/ΕΟΚ (2), τα ζώα 
ή το κρέας τους, πρέπει να υποβάλλονται σε εξέταση 
για κατάλοιπα, όποτε ο επίσημος κτηνίατρος, εξαιτίας 
(>) ΕΕ αριθ. L 26 της 31. 1. 1977, σ. 67. 
(2) ΕΕ αριθ. L 275 της 26. 9. 1986, σ. 36. 
2.4. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 84/11 
των πορισμάτων του υγειονομικού ελέγχου, υποψιάζεται 
την παρουσία τους. 
Η εξέταση αυτή διενεργείται για να ελεγχθεί τόσο η 
παρουσία καταλοίπων ουσιών με φαρμακολογική δράση 
όσο και των εκ μετατροπής παραγώγων των ουσιών 
αυτών, ή άλλων ουσιών που έχουν ίσως μεταδοθεί στο 
κρέας και θα αποδεικνύονταν επικίνδυνες για την ανθρώ­
πινη υγεία. 
Αν το κρέας που εξετάσθηκε παρουσιάζει ίχνη καταλοί­
πων σε ποσότητες που υπερβαίνουν τα επιτρεπτά όρια 
ανοχής, θα πρέπει να δηλωθεί ακατάλληλο για ανθρώπινη 
κατανάλωση. 
Οι εξετάσεις αυτές για κατάλοιπα πρέπει να διενεργού­
νται σύμφωνα με δοκιμασμένες μεθόδους, επιστημονικά 
αναγνωρισμένες, και ειδικότερα με εκείνες που καθορί­
ζονται με τους κοινοτικούς κανόνες ή άλλες διεθνείς 
προδιαγραφές. 
Η εξέταση για κατάλοιπα θα πρέπει να είναι δυνατόν 
να αποτιμηθεί με τη χρήση των μεθόδων αναφοράς που 
ορίζονται με τη διαδικασία που προβλέπεται στο 
άρθρο 14. 
Σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρ­
θρο 15, κάθε κράτος μέλος, θα πρέπει να ορίζει ένα 
τουλάχιστον εργαστήριο αναφοράς για τη διεξαγωγή της 
εξέτασης για κατάλοιπα. 
Βάσει προτάσεως της Επιτροπής, το Συμβούλιο θα θε­
σπίσει τα όρια ανοχής για τις μεταδιδόμενες στο κρέας 
ουσίες οι οποίες θα αποδεικνύονται πιθανόν επικίνδυνες 
για την ανθρώπινη υγεία, εκτός εκείνων που καθορίζονται 
στην οδηγία 86/363/ΕΟΚ (') και την οδηγία .../.. ./ 
ΕΟΚ (2), η οποία καθορίζει την κοινοτική διαδικασία για 
τον καθορισμό των ανεκτών ορίων για τα κατάλοιπα των 
κτηνιατρικών φαρμακευτικών προϊόντων. 
Άρθρο 5 
Με την επιφύλαξη της εφαρμογής των οδηγιών του Συμβου­
λίου 81/602/ΕΟΚ (3) και 88/146/ΕΟΚ (4) δεν μπορεί να 
διατίθεται στην αγορά νωπό κρέας εφόσον: 
1. Παρουσιάζει ίχνη καταλοίπων σε ποσότητες οι οποίες 
υπερβαίνουν τα επιτρεπτά όρια ανοχής. 
2. Έχει υποβληθεί σε ιονισμό ή υπεριώδεις ακτινοβολίες. 
3. Έχει σημανθεί με χρωστικές ουσίες άλλες, εκτός από 
εκείνες που εγκρίνονται για τη σήμανση σύμφωνα με τη 
διαδικασία που εκτίθεται στο άρθρο 14. 
4. Προέρχεται από μέρη του σφαγίου ή των εντοσθίων με 
τραυματικές κακώσεις οι οποίες συνέβησαν λίγο πριν 
από τη σφαγή, δυσμορφίες, μολύνσεις ή αλλοιώσεις, 
όπως αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 σημείο Α 
στοιχείο δ). 
5. Προέρχεται από ζώα στα οποία έχουν χορηγηθεί ουσίες 
που προάγουν το σίτεμα του κρέατος. 
6. Προέρχεται από ζώα που αποδείχθηκε ότι έχουν ένα από 
τα ελαττώματα που απαριθμούνται στο σημείο 42. Α του 
παραρτήματος Ι. 
(·) ΕΕ αριθ. L 221 της 7. 8. 1986, σ. 43. 
(2) ΕΕ αριθ. L . . . της . . .. σ. . . . 
(3) ΕΕ αριθ. L 222 της 7. 8. 1981, σ. 32. 
(") ΕΕ αριθ. L 70 της 16. 3. 1988, σ. 16. Αρθρο 6 
1. Το νωπό κρέας από: 
α) ζώα που παρουσιάζουν μέτρια ή μικρής έκτασης προ­
σβολή από κυστικέρκωση (cystikercus bovis ή cysticercus 
cellulosae)· 
β) ζώα που έχουν σφαγεί με εσπευσμένη διαδικασία και 
πληρούν τους όρους που αναφέρονται στο τελευταίο 
εδάφιο του σημείου 42. Β. β) του παραρτήματος Ι-
γ) άλλες κατηγορίες ζώων οι οποίες θα καθορισθούν σύμφω­
να με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 14, 
αφού αφαιρεθούν τα προσβληθέντα τμήματα μπορεί να 
δηλωθεί κατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση αφού υπο­
στεί αγωγή υπό επίσημη επίβλεψη ώστε να γίνει ασφαλές για 
ανθρώπινη κατανάλωση. 
Αρθρο 7 
Σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 14 θα 
αποφασισθούν: 
α) οι λεπτομέρειες σχετικά με τα είδη αγωγής που αναφέ­
ρονται στο άρθρο 6· 
β) οι συνθήκες υπό τις οποίες ένα ζώο που αντιδρά στο τεστ 
φυματίωσης είναι δυνατόν να γίνει δεκτό για ανθρώπινη 
κατανάλωση. 
Άρθρο 8 
1. Οι ακόλουθες κατηγορίες νωπών κρεάτων πρέπει να 
υποστούν μία από τις επεξεργασίες που ορίζονται στον 
κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. .../... (5) (προϊόντα με βάση το 
κρέας): 
α) μηχανικώς περισυλλεγόμενο κρέας· 
β) κρέατα που φέρουν την ειδική σφραγίδα που καθορίζει η 
απόφαση 84/371/ΕΟΚ (6)-
γ) αίμα που λαμβάνεται υπό υγιεινές συνθήκες. 
2. Σφραγίζονται ειδικότερα με την ειδική σφραγίδα που 
ορίζεται στην απόφαση 84/371/ΕΟΚ: 
— τα σφάγια των ανευνούχιστων αρσενικών χοίρων με 
βάρος άνω των 90 χιλιόγραμμων, 
— τα σφάγια των ανευνούχιστων αρσενικών χοίρων με 
βάρος μεταξύ 90 και 60 χιλιόγραμμων, που υποβάλλονται 
σε δοκιμασία με μια αντικειμενική μέθοδο, για την 
ανίχνευση σεξουαλικών οσμών και που αντιδρούν θετικά 
στη δοκιμασία. 
3. Τα μέτρα εφαρμογής του άρθρου αυτού θεσπίζονται 
σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 15. 
Άρθρο 9 
1. Τα κράτη μέλη αναθέτουν σε μια κεντρική υπηρεσία ή 
φορέα το έργο της συλλογής και αξιοποίησης των αποτελε­
σμάτων του προθανάτιου και μεταθανάτιου ελέγχου που 
(s) ΕΕ αριθ. L . . . της . . ., σ. . . . 
(6) ΕΕ αριθ. L 196 της 26. 7. 1984, σ. 46. 
Αριθ. C 84/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2. 4. 90 
διενήργησε ο επίσημος κτηνίατρος, σε περίπτωση διάγνωσης 
μεταδοτικής στους ανθρώπους ασθένειας. 
Όταν διαγνωσθεί μια τέτοια ασθένεια, τα πορίσματα της 
συγκεκριμένης περιπτώσεως ανακοινώνονται το συντομότε­
ρο δυνατό στις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές που ευθύνονται 
για την επίβλεψη της αγέλης από την οποία κατάγονται τα 
ζώα. 
2. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή τα στοιχεία 
σχετικά με ορισμένες ασθένειες και, ιδιαίτερα, τις περιπτώ­
σεις όπου έχουν διαγνωσθεί ασθένειες μεταδοτικές στον 
άνθρωπο. 
3. Η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται 
στο άρθρο 15, θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες για την εφαρμο­
γή του άρθρου αυτού και ιδίως: 
— τη συχνότητα με την οποία τα στοιχεία αυτά θα πρέπει να 
υποβάλονται στην Επιτροπή, 
— το είδος των στοιχείων, 
— τις ασθένειες για τις οποίες θα πρέπει να ισχύει η συλλογή 
των στοιχείων, 
— τις διαδικασίες για τη συλλογή και την αξιοποίηση των 
στοιχείων. 
Άρθρο 10 
1. Κάθε κράτος μέλος καταρτίζει κατάλογο των εγκεκρι­
μένων του εγκαταστάσεων. Κάθε εγκατάσταση έχει έναν 
κτηνιατρικό αύξοντα αριθμό. Τα κράτη μέλη θα αποστείλουν 
τον κατάλογο αυτό στα άλλα κράτη μέλη και την Επι­
τροπή. 
Ένα κράτος μέλος δεν δύναται να εγκρίνει μια εγκατάσταση 
εάν δεν τηρούνται οι όροι του κανονισμού αυτού. Τα κράτη 
μέλη αποσύρουν την έγκριση αν οι προϋποθέσεις για την 
έγκριση πούσουν να πληρούνται. 
Εάν έχει διενεργηθεί έλεγχος σύμφωνα με το άρθρο 11, το 
ενδιαφερόμενο κράτος μέλος λαμβάνει υπόψη του τα πορί­
σματα τα οποία προκύπτουν. Τα άλλα κράτη μέλη και η 
Επιτροπή ενημερώνονται για την απόσυρση της έγκρισης. 
2. Η επιθεώρηση και η επίβλεψη των εγκαταστάσεων 
διενεργείται υπ' ευθύνη του επίσημου κτηνίατρου ο οποίος, 
στα καθαρώς πρακτικά του καθήκοντα, μπορεί να επικου-
ρείται από προσωπικό το οποίο έχει ειδικευθεί ιδιαιτέρως για 
το σκοπό αυτό. Ο επίσημος κτηνίατρος πρέπει να έχει 
πάντοτε ελεύθερη πρόσβαση σε όλα τα μέρη των εγκατα­
στάσεων ώστε να μπορεί να εξασφαλίσει την τήρηση των 
διατάξεων του παρόντος κανονισμού. 
Οι λεπτομερείς κανόνες που διέπουν τη βοήθεια αυτή θα 
καθορισθούν σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο 
άρθρο 15. 
3. Η κατασκευή της σφραγίδας καταλληλότητας και του 
υλικού σήμανσης, που αναφέρονται στο κεφάλαιο Χ του 
παραρτήματος Ι, πρέπει να γίνεται με την άδεια των αρχών 
του κράτους μέλους που ελέγχουν τη χρήση τους. 
Άρθρο 11 
Εμπειρογνώμονες κτηνίατροι της Επιτροπής δύνανται, στο 
βαθμό που θα αποδειχθεί αναγκαίο για την ενιαία εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, να διενεργούν επιτόπιους ελέγ­
χους- έχουν το δικαίωμα να επαληθεύουν κατά πόσον οι 
εγκαταστάσεις ανταποκρίνονται πράγματι στις διατάξεις 
του παρόντος κανονισμού. Η Επιτροπή ενημερώνει τα κράτη 
μέλη για τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών. 
Το κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου διενεργείται ο 
έλεγχος θα προσφέρει κάθε δυνατή βοήθεια στους εμπειρο­
γνώμονες κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. 
Οι γενικές διατάξεις για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου 
καθορίζονται, αν κριθεί αναγκαίο, σύμφωνα με τη διαδικα­
σία που προβλέπεται στο άρθρο 15. 
Σύμφωνα με την ίδια διαδικασία, καταρτίζεται κώδικας που 
περιλαμβάνει τους κανόνες που πρέπει να τηρούνται κατά 
την επιθεώρηση η οποία προβλέπεται στο άρθρο αυτό. 
Άρθρο 12 
Οι κανόνες που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 
.../... του Συμβουλίου (') [σχετικώς με τους κτηνιατρι­
κούς ελέγχους στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές ενόψει της 
ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς] θα ισχύσουν, συγκεκ­
ριμένα, όσον αφορά τη διοργάνωση και τα μέτρα που θα 
πρέπει να ληφθούν ύστερα από τους ελέγχους που διενεργεί το 
κράτος προορισμού, και τα μέτρα διασφάλισης που θα 
εφαρμοσθούν σε σχέση με τα προβλήματα υγείας, όσον 
αφορά την παραγωγή και τη διανομή νωπού κρέατος στο 
έδαφος της Κοινότητας. 
Άρθρο 13 
Οι τροποποιήσεις των παραρτημάτων, ιδιαίτερα δε αυτές που 
αποβλέπουν στην προσαρμογή των εν λόγω παραρτημάτων 
στις τεχνολογικές και επιστημονικές προόδους, αποφασίζο­
νται από την Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία που 
αναφέρεται στο άρθρο 14. 
Άρθρο 14 
1. Η Επιτροπή επικουρείται στο έργο της από τη Μόνιμη 
Κτηνιατρική Επιτροπή, η οποία συνεστήθη με την απόφαση 
68/361/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Οκτωβρίου 1968 (2) 
και η οποία στο εξής θα αναφέρεται ως η «επιτροπή». 
2. Εφόσον τηρείται η διαδικασία που προβλέπεται στο 
άρθρο αυτό, εφαρμόζονται οι ακόλουθες διατάξεις. 
3. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν 
λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. 
Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό μέσα 
σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με 
τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος. Αποφασίζει με την 
ειδική πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 παράγρα­
φος 2 της συνθήκης για την έκδοση των αποφάσεων που 
καλείται να λάβει το Συμβούλιο βάσει πρότασης της Επιτρο­
πής. Κατά την ψηφοφορία στην επιτροπή, οι ψήφοι των 
αντιπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με 
το προαναφερόμενο άρθρο. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος 
στην ψηφοφορία. 
4. Η Επιτροπή θεσπίζει τα σχεδιαζόμενα μέτρα όταν είναι 
σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής. 
Ο ΕΕ αριθ. L . . . της . . ., σ. . . . 
(2) ΕΕ αριθ. L 255 της 18. 10. 1968, σ. 23. 
2.4.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 84/13 
5. Όταν τα σχεδιαζόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη 
γνώμη της Επιτροπής, ή ελλείψει γνώμης, η Επιτροπή 
υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση στο Συμβούλιο πρόταση σχε­
τικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Το Συμβούλιο 
αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία. 
Αν, μετά την πάροδο προθεσμίας τριών μηνών από την 
ημερομηνία υποβολής στο Συμβούλιο, το Συμβούλιο δεν έχει 
αποφασίσει, τα προτεινόμενα μέτρα θεσπίζονται από την 
Επιτροπή. της απόφασης .../.. ./ΕΟΚ του Συμβουλίου της . . . 
19 . . (') [σχετικά με τους όρους θέσπισης προσωρινών και 
περιορισμένων παρεκκλίσεων από τους ειδικούς υγειονομι­
κούς κοινοτικούς κανόνες όσον αφορά την παραγωγή και τη 
διάθεση στην αγορά προϊόντων ζωικής προέλευσης]. 
3. Κατά τη θέσπιση των παρεκκλίσεων που αναφέρονται 
στην παράγραφο 1, η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία 
που προβλέπεται στο άρθρο 14, καθορίζει τους γενικούς και 
ειδικούς όρους που διέπουν την εφαρμογή κάθε παρέκ­
κλισης. 
Άρθρο 15 
Σε περίπτωση κατά την οποία γίνεται αναφορά στη διαδικα­
σία που ορίζει το παρόν άρθρο, εφαρμόζονται οι ακόλουθες 
διατάξεις: 
Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω 
επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η 
συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το 
σχέδιο αυτό, μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο 
πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος 
και, αν χρειασθεί, προβαίνει σε ψηφοφορία. 
Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον κάθε κρά­
τος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση 
του στα πρακτικά. 
Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γνώμη της συμβου­
λευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον 
οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή. 
Άρθρο 16 
1. Σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 
14, είναι δυνατόν να επιτραπούν παρεκκλίσεις από τις 
διατάξεις του παραρτήματος Ι σημεία 1 έως 16, για τις 
εγκαταστάσεις των οποίων η παραγωγή είναι περιορι­
σμένη. 
2. Κατά την εξέταση των παρεκκλίσεων που αναφέρονται 
στην παράγραφο 1, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις πληρο­
φορίες και τα κριτήρια που αναφέρονται στα άρθρα 2 και 3 Άρθρο 17 
Η Επιτροπή δύναται, σύμφωνα με τη διαδικασία που προ­
βλέπεται στο άρθρο 15, να διατυπώνει συστάσεις με 
κατευθυντήριες γραμμές, όσον αφορά την ορθή πρακτική 
παρασκευής που εφαρμόζεται στα διάφορα στάδια παραγω­
γής και διάθεσης στην αγορά. 
Άρθρο 18 
1. Η οδηγία 64/433/ΕΟΚ καταργείται από την 1η Ιανουα­
ρίου 1993. 
2. Εντούτοις, τα μέτρα εφαρμογής που θεσπίσθηκαν στα 
πλαίσια της οδηγίας 64/433/ΕΟΚ εξακολουθούν να ισχύουν 
όσον αφορά τον παρόντα κανονισμό. 
Άρθρο 19 
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει 30 μέρες μετά από τη 
δημοσίευση του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων. 
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 1993. 
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη 
του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. 
Γ) ΕΕ αριθ. L ... της 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 
Οι εγκαταστάσεις πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον: 
1. Στους χώρους όπου το νωπό κρέας παρασκευάζεται, υφίσταται επεξεργασία ή αποθηκεύεται: 
α) υδατοστεγή επίστρωση δαπέδου, η οποία είναι εύκολο να πλυθεί και να απολυμανθεί, είναι ανθεκτική στη 
σήψη και τοποθετημένη με τρόπο που να διευκολύνει την αποστράγγιση του νερού' το νερό πρέπει να 
διοχετεύεται προς οχετούς εφοδιασμένους με δικτυωτή σχάρα και συλλέκτες, για την αποφυγή της 
κακοσμίας. Οπωσδήποτε, οι εγκαταστάσεις αυτές πρέπει να διαθέτουν: 
— στην περίπτωση των αιθουσών που αναφέρονται στην παράγραφο 13 στοιχεία δ) και στ) κεφάλαιο 1, 
στην παράγραφο 14 στοιχείο α) κεφάλαιο II και στην παράγραφο 15 στοιχείο α) κεφάλαιο III, 
Αριθ € 84/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2 4 90 
υδατοστεγή επίστρωση δαπέδου η οποία είναι εύκολο να πλυθεί και να απολυμανθει, είναι ανθεκτική 
στη σήψη και τοποθετημένη με τρόπο που να διευκολύνει την αποστράγγιση του νερού η, στην 
περίπτωση των κτιρίων που αναφέρονται στην παράγραφο 15 στοιχείο α) διαθέτουν συσκευή η οποία 
μπορεί εύκολα να απομακρύνει τα νερά, 
— στην περίπτωση των αιθουσών που αναφέρονται στην παράγραφο 16 στοιχείο α) κεφάλαιο III 
υδατοστεγή και ανθεκτική στη σήψη επίστρωση δαπέδου 
β) λείους, ανθεκτικούς αδιάβροχους τοίχους με ανοικτοχρωμη επίστρωση που πλένεται, ως ενα υψος δυο 
μέτρων τουλάχιστον και τριών μέτρων του/ αχιστον στις αίθουσες της σφαγής στι^ αίθουσες ψυχρανσης 
και ψύξης και στις αποθήκες, οι τοίχοι πρέπει να έχουν επένδυση τουλάχιστον ως το υψος των 
αποθηκευομενων αντικείμενων Η συνάντηση μεταξύ δαπέδου και τοίχων πρέπει να είναι στρογγυλευμενη 
η αποτελειωμένη με παρόμοιο τρόπο, έκτος απο τις αίθουσες που αναφέρονται στο κεφάλαιο III 
παράγραφος 16 στοιχείο α) 
Παν-ως η χρήση ξύλινων τοίχων στις αίθουσες που αναφέρονται στην παράγραφο 16 κεφάλαιο III, δεν 
αποτελούν αφορμή μα την απόσυρση τη-, έγκρισης, εφόσον κτίσθηκαν πριν απο την 1η Ιανουαρίου 
19Β3 
γ) πόρτες απο ανθεκτικό, ανοξείδωτο υλικό και, αν είναι ξύλινες, με λεία αδιάβροχη επικάλυψη και απο τις 
δυο πλευρές 
δ) μονωτικά υλικά ανθεκτικά στη σήψη και άοσμα 
ε) επαρκή εξαερισμό και εφόσον χρειάζεται κάλο σύστημα απορρόφησης υδρατμών 
στ) επαρκή φυσικό η τεχνητό φωτισμό ο οποίος δεν αλλοιώνει τα χρώματα 
ζ) καθαρή και εύκολα καθοριζομένη οροφή ελλείψει μιας παρόμοιας οροφής επένδυση οροφής, με 
εσωτερική επιφάνεια η οποία να πληροί τι^ προϋποθέσεις αυτές 
2 α) όσον το δυνατόν πιο κοντά στους χώρου., εργασίας, επαρκή αριθμό μέσων για τον καθαρισμό και την 
απολύμανση των χεριών και τον καθαρισμό των εργαλείων με ζεστό νερό Η λειτουργία των κρουνών δεν 
πρέπει να είναι χειροκίνητη Για το πλύσιμο των χεριών, οι νιπτήρες αυτοί πρέπει να έχουν ζεστό και κρύο 
νερό η νερό προαναμειγμενο σε καταλλη/η θερμοκρασία προϊόντα καθαρισμού και απολύμανσης και 
υγιεινή μέθοδο για το στέγνωμα των χεριών 
β) μέσα για την απολύμανση των εργαλείων ν,εστο νερό που να παρέχεται σε θερμοκρασία οχι κάτω των 
82 °0 
3 Κατάλληλες προφυλάξει^ για την προστασία εναντίον των επιβλαβών ζωών κ λπ όπως έντομα, τρωκτικά 
κ λπ 
4 α) εργαλεία και εξοπλισμό εργασίας όπως τραπέζια τεμαχισμού τραπέζια με κινητές, αφαιρούμενες 
επιφάνειες τεμαχισμού, δοχεία, ταινιόδρομους και πριονιά, απο υλικό ανοξείδωτο, τα οποία δεν υπάρχει 
φόβος να λεκιάσουν το κρέας και είναι ευκο) ο να καθαρισθούν και να απολυμανθουν Η χρήση του ξύλου 
απαγορεύεται με την εξαίρεση των χωρών οπού το μονό νωπό κρέας που φυλάγεται είναι το συμφωνά με 
του: κανόνες της υγιεινής συσκευασμένο νωπό κρέας 
β) εςαρτηματα ανοξείδωτα και εξοπλισμό που να ανταποκρίνεται στίν, απαιτήσει,, της υγιεινής για 
— το χειρισμό του κρέατος, 
— τα δοχεία υποδοχής του κρέατος, με τρόπο ώστε ούτε το κρέας, ούτε τα δοχεία να έρχονται σε άμεση 
επαφή με το δαπενδο η τους τοίχους 
γ) μέσα για το σύμφωνο με τους κανόνες της υγιεινής χειρισμό και προστασία του κρέατος κατά τη φόρτωση 
και την εκφόρτωση 
δ) ειδικά υδατοστεγή ανοξείδωτα δοχεία απορριμμάτων για τη φύλαξη του κρέατος που δεν προορίζεται για 
ανθρωπινή κατανάλωση, με κάλυμμα και μανταλα ώστε άτομα αναρμόδια να μην μπορούν να αφαιρέσουν 
οτιδήποτε απο μέσα η αν οι ποσότητες είναι τέτοιες που να το απαιτούν, η σε περίπτωση που το κρέας και 
τα εντόσθια δεν αποτιθενται η καταστρέφονται στο τελο^ της ημερήσια^ εργασίας ενα χώρο που να 
κλειδώνεται για τα κρέατα και τα εντόσθια του είδους αυτού στην περίπτωση που το κρέας αυτό 
εναποτίθεται με αγωγούς αποχέτευσης αυτοί θα πρέπει να είναι κατασκευασμένοι και να έχουν 
τοποθετηθεί με τρόπο που να αποφεύγεται κάθε κίνδυνος μόλυνση^ του νωπού κρέατος 
5 Ψυκτικό εςοπλίσμο, ώστε η εσωτερική θερμοκρασία του κρέατος να διατηρείται στα επίπεδα που απαιτούνται 
απο των παρόν τα κανον ισμο θ εξοπλισμός αυ-ος πρέπει να περιλαμβάνει σύστημα για την αποστράγγιση του 
νερού που δημουργειται απο συμπύκνωση υδρα-μων και το οποίο να αποκλείει κάθε πιθανότητα μόλυνσης του 
κρεατο^ 
6 Παροχή ποσίμου νερού υπο πίεση, με την αποκλειστική σημασία της οδηγίας 80/778/ΕΟΚ πάντως, η παροχή 
μη ποσίμου νερού επιτρέπεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, για την παράγωγη υδρατμού την απόσβεση του 
πυρός και την ψυχρανση των ψυκτικών μηχανημάτων, εφόσον οι σωληνώσεις που έχουν εγκατασταθεί για το 
σκοπό αυτό αποκλείουν τη χρήση του νερού νια άλλους σκοπούς και δεν εκπροσωπούν απολύτων κανένα 
κίνδυνο μόλυνσης του κρέατος Οι σωληνώσει^ των αγωγών του μη ποσίμου νερού θα πρέπει να διακρίνονται 
σαφακ απο τι*, σωληνώσεις που χρησιμοποιούνται για το πόσιμο νερό 
7 Επαρκή παροχή ,εστου ποσίμου νερού, με τη σημασία της οδηγία^ 80/778/ΕΟΚ 
8 Σύστημα αποχέτευσης ακάθαρτων νερών που να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της υγιεινής 
2.4. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 84/15 
9. Κατάλληλα εξοπλισμένο χώρο, που να κλειδώνει, για την αποκλειστική χρήση της κτηνιατρικής υπηρεσίας· ή, 
στην περίπτωση των αποθηκών που αναφέρονται στην παράγραφο 16 του κεφαλαίου III, κατάλληλες 
εγκαταστάσεις. 
10. Μέσα που επιτρέπουν την, ανα πάσα στιγμή, αποτελεσματική διεξαγωγή του κτηνιατρικού ελέγχου, όπως 
προβλέπεται από τον παρόντα κανονισμό. 
11. Επαρκή αριθμό αποδυτηρίων με λείους, υδατοστεγείς, τοίχους και πατώματα που μπορούν να πλυθούν, 
νεροχύτες, ντους και αποχωρητήρια με καζανάκι. Τα τελευταία αυτά δεν πρέπει να επικοινωνούν απευθείας με 
τους χώρους εργασίας. Οι νιπτήρες πρέπει να έχουν ζεστό και κρύο τρεχούμενο νερό ή νερό προαναμειγμένο σε 
κατάλληλη θερμοκρασία, υλικά για τον καθαρισμό και την απολύμανση των χεριών και μέσα που 
εξασφαλίζουν την ασηψία για το στέγνωμα των χεριών ο χειρισμός των κρουνών του νεροχύτη δε θα πρέπει να 
γίνεται με το χέρι ή το βραχίονα· πρέπει να υπάρχει επαρκής αριθμός νιπτήρων κοντά στα αποχωρητήρια. 
12. Ένα χώρο και τις κατάλληλες ευκολίες για τον καθαρισμό και την απολύμανση των μεταφορικών μέσων. Ο 
χώρος αυτός και οι ευκολίες δεν είναι υποχρεωτικοί, αν υπάρχουν διατάξεις που απαιτούν τον καθαρισμό και 
την-απολύμανση των μεταφορικών μέσων σε επίσημα εγκεκριμένες εγκαταστάσεις. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 
Ειδικοί όροι για την έγκριση των σφαγείων 
13. Πέραν των γενικών απαιτήσεων, τα σφαγεία πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον: 
α) επαρκείς στάβλους ή, εφόσον το επιτρέπει το κλίμα, μάντρες αναμονής για τα ζώα- τοίχοι και δάπεδα 
πρέπει να είναι ανθεκτικά, αδιάβροχα και εύκολο να καθαρισθούν και να απολυμανθούν οι εγκαταστάσεις 
αυτές πρέπει να είναι εξοπλισμένες με μέσα για το πότισμα των ζώων, για το τάισμα τους, αν χρειασθεί, και 
με κατάλληλο αποχετευτικό σύστημα για την αποχέτευση υγρών προς αγωγούς αποχέτευσης καλυμμένους 
με δικτυωτή σχάρα και με συλλέκτες απορριμμάτων 
β) χώρους σφαγής αρκετά ευρύχωρους ώστε η εργασία να εκτελείται με ικανοποιητικό τρόπο- σε ένα χώρο 
σφαγής όπου σφάζονται και χοίροι και άλλα είδη ζώων, θα πρέπει να προβλεφθεί ένα ειδικό μέρος για τη 
σφαγή των χοίρων πάντως, ένα τέτοιο μέρος δεν είναι απολύτως απαραίτητο αν η σφαγή των χοίρων και 
των άλλων ζώων εκτελείται σε διαφορετικό χρόνο- στις περιπτώσεις αυτές όμως, το ζεμάτισμα, η 
αποτρίχωση, το ξύσιμο και το καψάλισμα θα πρέπει να εκτελούνται σε ειδικούς χώρους, σαφώς 
διαχωρισμένους από τη σειρά στοίχησης της σφαγής, είτε με έναν ανοικτό ελεύθερο χώρο πέντε μέτρων 
τουλάχιστον, ή με ένα διάφραγμα ύψους τριών μέτρων τουλάχιστον 
γ) χωριστές αίθουσες, αρκετά ευρύχωρες και με αποκλειστικό προορισμό: 
— το άδειασμα και τον καθαρισμό των στομάχων και των εντοσθίων. 
Πάντως, αν οι εργασίες αυτές δεν εκτελούνται στο σφαγείο, τότε οι χωριστοί αυτοί χώροι δεν είναι 
απαραίτητοι, όπως επίσης δεν είναι απαραίτητοι αν οι εργασίες που σχετίζονται με τα στομάχια 
εκτελούνται μέσω μηχανικού εξοπλισμού κλειστού κυκλώματος, που διαθέτει κατάλληλο σύστημα 
εξαερισμού και το οποίο ανταποκρίνεται στις ακόλουθες απαιτήσεις: 
i) ο εξοπλισμός πρέπει να είναι εγκατεστημένος και διευθετημένος με τρόπο ώστε οι εργασίες για το 
διαχωρισμό των εντοσθίων από το στομάχι και το άδειασμα και ο καθαρισμός των στομάχων να 
εκτελείται με τρόπο σύμφωνο με τους κανόνες της υγιεινής, θα πρέπει να βρίσκεται σε ειδικό χώρο 
ο οποίος να διαχωρίζεται σαφώς από κάθε εκτεθειμένο νωπό κρέας, με διαχωριστικό διάφραγμα το 
οποίο εκτείνεται από το πάτωμα ως ένα ύψος τριών τουλάχιστον μέτρων και το οποίο περιβάλλει το 
χώρο όπου εκτελούνται οι εργασίες αυτές, 
ii) ο σχεδιασμός και η λειτουργία των μηχανημάτων θα πρέπει πράγματι να προλαμβάνει κάθε κίνδυνο 
μόλυνσης του νωπού κρέατος, 
iii) πρέπει να εγκατασταθεί απορροφητήρας αέρος που θα λειτουργεί με τρόπο που να εξαλείφει τις 
οσμές και κάθε κίνυθνο από μόλυνση από αερολύματα (αεροζόλ), 
iv) το μηχάνημα πρέπει να είναι εφοδιασμένο με σύστημα που να επιτρέπει την εντός κλειστού 
κυκλώματος εκκένωση των απόνερων και του περιεχομένου των στομάχων στο αποχετευτικό 
σύστημα, 
ν) η διαδρομή που ακολουθούν τα στομάχια, προς και από το μηχάνημα, πρέπει να είναι σαφώς 
διαχωρισμένη και σε απόσταση από τη διαδρομή που ακολουθούν άλλα νωπά κρέατα. Αμέσως 
μόλις αδειάσουν και καθαρισθούν, τα στομάχια θα πρέπει να απομακρύνονται με τρόπο σύμφωνο 
με τους κανόνες της υγιεινής, 
νί) το προσωπικό που χειρίζεται τα στομάχια δεν πρέπει να χειρίζεται άλλα νωπά κρέατα. Το 
προσωπικό που χειρίζεται τα στομάχια δεν πρέπει να έχει πρόσβαση σε άλλα νωπά κρέατα, 
— την προετοιμασία εντέρων και κοιλιών (πατσά) εφόσον εκτελείται στο σφαγείο. Οπωσδήποτε, οι 
εργασίες αυτές δυνατόν να εκτελεσθούν στην ίδια αίθουσα που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο εφόσον οι 
εργασίες αυτές εκτελούνται με τρόπο που να αποφεύγεται η μετάδοση της μόλυνσης από το ένα είδος 
κρέατος στο άλλο, 
Αριθ. C 84/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2.4.90 
— την προετοιμασία και καθαρισμό εντοσθίων άλλων, εκτός από εκείνα που αναφέρονται στα 
προηγούμενα εδάφια, με ένα χωριστό χώρο για τη φύλαξη των κεφαλών σε επαρκή απόσταση από τα 
υπόλοιπα εντόσθια, αν οι εργασίες αυτές εκτελούνται στο σφαγείο και δεν εκτελούνται στο ζυγό της 
σφαγής, 
— την αποθήκευση δορών, κεράτων, οπλών και τριχών των χοίρων, σε περίπτωση που δεν έχουν 
απομακρυνθεί από το σφαγείο το συντομότερο δυνατόν 
δ) χωριστό χώρο για τη συσκευασία των εντοσθίων, αν η εργασία αυτή εκτελείται στο σφαγείο· 
ε) χώρους που να μπορούν να κλειδωθούν ή, εφόσον το επιτρέπει το κλίμα, μαντριά για ασθενή ή ζώα για τα 
οποία υπάρχει υπόνοια ασθένειας- χώρους που μπορούν να κλειδωθούν και προορίζονται για τη σφαγή των 
ζώων αυτών, την αποθήκευση του κατακρατηθέντος κρέατος και την αποθήκευση του κατασχεθέντος 
κρέατος. Οι χώροι που προορίζονται για τη σφαγή των ζώων αυτών δεν είναι απαραίτητοι σε μία 
εγκατάσταση που δεν έχει άδεια από την αρμόδια αρχή για τη σφαγή τους, ή εκεί που η σφαγή εκτελείται 
μετά τη λήξη της ημερήσιας σφαγής, και έχουν ληφθεί μέτρα για την πρόληψη της μόλυνσης του 
φυσιολογικού κρέατος. Στην περίπτωση αυτή οι χώροι θα πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται 
ιδιαίτερα, υπό επίσημη επίβλεψη, πριν χρησιμοποιηθούν και πάλι για τη σφαγή φυσιολογικών ζώων 
στ) αρκετά ευρύχωρους θαλάμους ψύχρανσης και ψύξης, εξοπλισμένους με ανοξείδωτα εξαρτήματα με τρόπο 
ώστε το νωπό κρέας να μη μπορεί να έρθει σε επαφή με το δάπεδο ή τους τοίχους, όταν μετακινείται ή 
μεταφέρεται· 
ζ) μέσα ελέγχου της πρόσβασης και της εξόδου από το σφαγείο· 
η) σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στα ακάθαρτα και τα καθαρά μέρη του κτιρίου με τρόπο ώστε τα τελευταία να 
προστατεύονται από μόλυνση· 
θ) εξοπλισμό που να επιτρέπει, μετά την αναισθητοποίηση, να εκτελείται η προπαρασκευή, στο μέτρο του 
δυνατού, επί του κρεμώμενου ζώου- σε καμιά περίπτωση το κρεμώμενο ζώο δεν πρέπει να έρθει σε επαφή με 
το δάπεδο κατά τη διάρκεια της προπαρασκευής· 
ι) ένα υπερυψωμένο σύστημα σιδηροτροχιών για τον περαιτέρω χειρισμό του κρέατος· 
ια) αν η κοπριά αποθηκεύεται στον αυλόγυρο του σφαγείου, ειδικό τμήμα για την κοπριά αυτή· 
ιβ) αίθουσα καταλλήλως εξοπλισμένη για τη διεξαγωγή εξέτασης για τριχινίαση εφόσον η δοκιμασία αυτή 
διεξάγεται στην εγκατάσταση. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II 
Ειδικές προϋποθέσεις για την έγκριση των κέντρων τεμαχισμού 
14. Πέραν των γενικών απαιτήσεων, τα κέντρα τεμαχισμού πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον: 
α) θαλάμους ψύχρανσης ή ψύξης αρκετά ευρύχωρους για τη συντήρηση του κρέατος και, εφόσον στην 
εγκατάσταση αποθηκεύεται συσκευασμένο κρέας, χωριστό χώρο για το συσκευασμένο κρέας· 
β) αίθουσα τεμαχισμού, εξοστεϊσμού και περιτύλιξης, εξοπλισμένο με θερμόμετρο ή τηλεθερμόμετρο που 
καταγράφει τη θερμοκρασία· 
γ) αίθουσα συσκευασίας, εφόσον οι εργασίες αυτές εκτελούνται στην εγκατάσταση και εφόσον πληρούνται οι 
προϋποθέσεις που αναφέρονται στο σημείο 62 του κεφαλαίου XI, όταν οι εργασίες αυτές εκτελούνται στο 
κέντρο τεμαχισμού-
δ) αίθουσα για την αποθήκευση των υλικών συσκευασίας και περιτύλιξης, όταν οι εργασίες αυτές εκτελούνται 
στο κέντρο τεμαχισμού. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III 
Ειδικές προϋποθέσεις για την έγκριση των αποθηκών 
15. Επιπλέον των γενικών απαιτήσεων, οι αποθήκες στις οποίες φυλάσσεται το νωπό κρέας, σύμφωνα με το σημείο 
64 του κεφαλαίου XII, πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον: 
α) αρκετά ευρύχωρες αίθουσες ψύχρανσης και ψύξης, εύκολο να καθαρισθούν και στις οποίες το νωπό κρέας 
μπορεί να φυλαχθεί στις θερμοκρασίες που προβλέπονται στο σημείο 64· 
β) θερμόμετρο ή τηλεθερμόμετρο καταγραφής θερμοκρασίας σε κάθε χώρο αποθήκευσης. 
2 4 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ Ο 84/17 
16 Επιπλέον των γενικών απαιτήσεων, οι αποθήκες οπού φυλάσσεται το νωπό κρέας, συμφωνά με την παράγραφο 
65 του κεφαλαίου XII, πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον 
α) αρκετά ευρύχωρε: αίθουσες, εύκολο να καθαρισθούν και στις οποίες το νωπό κρέας μπορεί να διατηρηθεί 
στις θερμοκρασιε: που προβλέπονται στο σημείο 6< 
β) θερμόμετρο η τηλεθερμομετρο καταγραφής της θερμοκρασίας σε κάθε χώρο αποθήκευσης 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 
Υγιεινή προσωπικού, χωρών και εξοπλισμού των εγκαταστάσεων 
17 Απόλυτη καθαριότητα απαιτείται απο το προσωπικό τους χώρους και τον εξοπλισμό 
α) συγκεκριμένα το προσωπικό θα πρέπει να φορεί καθαρά ενδύματα εργασίας και καλύμματα κεφαλής και, 
εφόσον απαιτείται προστατευτικό κάλυμμα στο λαιμό Τα μέλη του προσωπικού που ασχολούνται με τη 
σφανη των ζωών η που εργάζονται επάνω στο κρέας θα πρέπει να πλένουν και να απολυμαινουν τα χέρια 
τους πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ημέρας εργασίας, κάθε φορά που η δουλεία ξαναρχίζει Πρόσωπα 
που έχουν έρθει σε επαφή με ασθενή ζωα η μολυσμένο κρέας πρέπει αμέσως να πλένουν προσεκτικά τα 
χέρια και τους βραχίονες τους με ζεστό νερό και έπειτα να τα απολυμαινουν Το κάπνισμα απαγορεύεται 
στις αίθουσες εργασίας και αποθήκευσης 
β) κανένα ^ωο έκτος απο τα προς σφαγή ζωα, δεν επιτρέπεται να βρίσκεται στις εγκαταστάσεις των 
σφαγείων και όσον άφορα τον ευρύτερο περίβολο των σφαγείων αυτω\, έκτος απο τα απαραίτητα ζωα για 
το σκοπό αυτό Τα τρωκτικά, τα έντομα και τα άλλα επιβλαβή ζωα θα πρέπει να εξολοθρεύονται 
συστηματικά 
γ) ο εςοπλίσμο: και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται κατά την εργασία επάνω στο κρέας πρέπει να 
διατηρούνται καθαρά και σε καλή κατάσταση Πρέπει να καθαρίζονται προσεκτικά και να απολυμαινο 
νται πο/λ&_ φορές κατά τη διάρκεια της ήμερα- κατά το τέλος της ημερήσιας εργασίας και πριν 
επαναχρησιμοποιηθούν αν έχουν λερωθεί 
18 Οι χώροι τα εργαλεία και ο γενικός εςοπλίσμος δε θα πρέπει να χρησιμοποιούν ται για σκοπούς άλλους απο την 
εργασία επάνω στο νωπό κρεα^ η το κρέας απο κυνήγι, συμφωνά με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ / 
(που άφορα το κρέας απο κυνήγι και κουνέλι) ( ) Η απαίτηση αυτή δεν εφαρμόζεται στον εξοπλισμό 
μεταφοράς που χρησιμοποιείται στις αίθουσες οι οποιε: αναφέρονται στο συμειο 16 στοιχείο α) του κεφαλαίου 
III εφόσον το κρέας συσκευάζεται Τα εργαλεία τεμαχισμού του κρέατος πρέπει να χρησιμοποιούνται 
αποκλειστικά και μονό για τον τεμαχισμό του κρέατος 
α) θ χείριστη: η ιδιοκτήτης της εγκατάστασης η ο εκπρόσωπος του πρέπει να διεξάγει τακτικό έλεγχο όσον 
άφορα τι^, γενικές συν θήκες υγιεινής στην εγκατάσταση του, μεταξύ των οποίων και τους μικροβιολογικούς 
ελε/χου>, συμφωνά με το τέταρτο εδάφιο 
Οι ελε/χοι αυτοί θα πρέπει \α καλύπτουν τα εργαλεία, τα εξαρτήματα και τα μηχανήματα σε ολα τα 
στάδια τη: παρασκευής και αν απαιτείται, και τα προϊόντα 
Θα πρέπει να είναι σε θέση αν το ζητήσει η επίσημη υπηρεσία, να ενηρωσει τον επίσημο κτηνίατρο η τους 
ειδικούς κτη\ ιατρούς της Επιτροπής σχετικά με τη φύση, τη συχνότητα και τα αποτελέσματα των έλεγχων 
που έχουν διεξαχθεί για το σκοπό αυτό μαζί με το όνομα του ερευνητικού εργαστηρίου, αν χρειάζεται 
Η φύση τω\ έλεγχων αυτών, η συχνότητα τους, καθώς και οι δειγματοληπτικές μέθοδοι και οι μέθοδοι 
της βακτηριολονικη^ εςετασης θα προσδιορισθούν συμφωνά με τη διαδικασία που αναφέρεται στο 
άρθρο 14 
β) ο επίσημος κτηνίατρος θα αναλύει τακτικά τα αποτελέσματα των έλεγχων που αναφέρονται στο στοι 
χειο α) Εχει τη δυνατότητα βάσει της αναλύσεως αυτής, να πραγματοποιήσει περαιτέρω μικροβιολογικές 
εξετάσεις σε Ολα τα στάδια της παρασκευής η επάνω στα προϊόντα 
Τα αποτελέσματα των αναλύσεων αυτών θα παρουσιάζονται με γραπτή έκθεση Τα αποτελέσματα και οι 
συστάσεις που προκύπτουν θα κοινοποιούνται στο χείριστη, ο οποίος πρέπει να διορθώσει τις ατέλειες που 
παρατηρήθηκαν ώστε να βελτιωθούν οι συνθηκε- υγιεινής 
19 Το κρέας και τα δοχεία του κρέατος δεν πρέπει να έρχονται σε άμεση επαφή με το δάπεδο 
20 Το πόσιμο νερό θα πρέπει να χρησιμοποιείται για κάθε χρήση εντούτοις, το μη πόσιμο νερό μπορεί να 
χρησιμοποιείται σε εςαιρετικες περιπτώσεις, για την παράγωγη ατμού, εφόσον οι σωληνώσεις των αγωγών που 
έχουν εγκατασ-αθει για το σκοπό αυτό αποκλείουν εντελώς τη χρήση του νερού αυτού για οποιοδήποτε άλλο 
σκοπό και δεν παρουσιάζουν κίνδυνο μόλυνσης του νωπού κρέατος Επιπροσθέτως, το μη πόσιμο νερό μπορεί 
να χρησιμοποιηθεί σί εςαιρετικες περιπτώσεις, ηα την ψυχρανση των ψυκτικών μηχανημάτων Οι 
σωληνώσεις των αγωγών του μη ποσίμου νερού θα πρέπει να διακρίνονται σαφώς απο τι*, σωληνώσεις που 
χρησιμοποιούνται για το πόσιμο νερό 
21 Η κάλυψη του δαπέδου των εργαστηρίων και των χωρών αποθήκευσης νωπού κρέατος με ροκανίδια η άλλα 
παρεμφερή υλικά απα/ορευεται 
22 Τα απορρυπαντικά τα απολυμαντικά και οι παρεμφερείς ουσίες πρέπει να χρησιμοποιούνται με τρόπο ώστε τα 
εργαλεία, ο εργασιακός εξοπλισμός και το νωπό κρέας ν α μην επηρεάζονται αρνητικά Η χρήση τους πρέπει να 
ακολουθείται απο το τέλειο ςεπλυμα των εργαλείων και του εργασιακού εξοπλισμού με πόσιμο νερό 
( ) ΕΕ αριθ Ι -η σ 
Αριθ. C 84/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2.4.90 
23. Ατομα που θα μπορούσαν να μολύνουν το κρέας απαγορεύεται να εργάζονται επάνω σ' αυτό ή να το 
χειρίζονται. 
24. Κάθε πρόσωπο που ασχολείται με την εργασία επάνω στο νωπό κρέας ή ασχολείται με το χειρισμό του, 
απαιτείται να επιδείξει, βάσει ιατρικού πιστοποιητικού, ότι δεν υπάρχει κώλυμα για μια τέτοια απασχόληση. Το 
ιατρικό πιστοποιητικό πρέπει να ανανεώνεται κάθε χρόνο, εκτός αν αναγνωρίζεται κάποιο άλλο σχήμα 
ιατρικού ελέγχου του προσωπικού, το οποίο προσφέρει τις ίδιες εγγυήσεις, σύμφωνα με τη διαδικασία που 
ορίζεται στο άρθρο 14. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V 
«Προθανάτια» ιατρική εξέταση 
25. Τα ζώα πρέπει να υποβληθούν σε προθανάτιο έλεγχο την ημέρα της άφιξης τους στο σφαγείο ή πριν από την 
έναρξη της ημερήσιας σφαγής. Ο έλεγχος πρέπει να επαναλαμβάνεται αμέσως πριν από τη σφαγή, αν το ζώο 
πέρασε τη νύχτα στο στάβλο. 
Ο χειριστής του σφαγείου ή ο εκπρόσωπος του πρέπει να διευκολύνουν τις εργασίες για την εκτέλεση των 
προθανατίων ελέγχων και, ειδικότερα, κάθε χειρισμό που κρίνεται αναγκαίος. 
Κάθε ζώο που παρουσιάζεται προς σφαγή, σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 89/153/ΕΟΚ της Επιτροπής ('), θα 
φέρει αναγνωριστικό σήμα, το οποίο επιτρέπει στην αρμόδια αρχή να καθορίσει την προέλευση του. 
26. α) Ο επίσημος κτηνίατρος πρέπει να διενεργήσει τον προθανάτιο έλεγχο σύμφωνα με τους επαγγελματικούς 
κανόνες και με κατάλληλο φωτισμό' 
β) ο επίσημος κτηνίατρος, στην περίπτωση ζώων που οδηγήθηκαν στο σφαγείο, θα ελέγξει κατά πόσο 
τηρούνται οι κοινοτικοί κανόνες περί των συνθηκών διαβιώσεως του ζώου. 
27. Η εξέταση πρέπει να προσδιορίσει: 
α) κατά πόσο τα ζώα πάσχουν από επικίνδυνη ασθένεια μεταδοτική στον άνθρωπο ή τα ζώα, και ειδικότερα 
τις ασθένειες που αναφέρονται στο σημείο 42.Α.α) ή κατά πόσο παρουσιάζουν συμπτώματα, ή η γενική τους 
κατάσταση δείχνει ότι μια τέτοια ασθένεια θα μπορούσε να εκδηλωθεί· 
β) κατά πόσο παρουσιάζουν συμπτώματα ασθένειας ή ανωμαλίας στη γενική τους κατάσταση που πιθανόν θα 
καταστήσει το κρέας τους ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση· προσοχή θα πρέπει να δοθεί σε κάθε 
ένδειξη ότι στα ζώα έχουν χορηγηθεί ουσίες με φαρμακολογικές επιπτώσεις ή έχουν καταναλώσει 
οποιαδήποτε άλλη ουσία που θα καθιστούσε το κρέας τους επιβλαβές για την ανθρώπινη υγεία· 
γ) κατά πόσο είναι κουρασμένα, εκνευρισμένα ή τραυματισμένα. 
28. α) Τα κουρασμένα ή εκνευρισμένα ζώα θα πρέπει να αναπαυθούν για περίοδο 24 ωρών τουλάχιστον, εκτός αν 
ο επίσημος κτηνίατρος αποφασίσει διαφορετικά· 
β) ζώα στα οποία διαγνώσθηκε κάποια από τις ασθένειες που αναφέρονται στο σημείο 27 στοιχεία α) και β) δεν 
πρέπει να σφάζονται για ανθρώπινη κατανάλωση. Εάν η άμεση θανάτωση τους κρίνεται αναγκαία για να 
μην ταλαιπωρείται το ζώο, πρέπει να θανατώνονται χωριστά από όλα τα άλλα ζώα που προορίζονται για 
σφαγή και ανθρώπινη κατανάλωση και το κρέας τους να εναποτίθεται με τρόπο σύμφωνο με τους κανόνες 
της υγιεινής· 
γ) ζώα για τα οποία υπάρχει υπόνοια ότι πάσχουν από μια από τις ασθένειες που αναφέρονται στο σημείο 27 
στοιχεία α) και β), πρέπει να απομακρύνονται από το σφαγείο και να υποβάλλονται σε λεπτομερή εξέταση 
ώστε να γίνει δυνατή η διάγνωση. 
Εάν για τη διάγνωση απαιτείται ο μεταθανάτιος έλεγχος, ο επίσημος κτηνίατρος ζητεί, τα ζώα αυτά να 
σφαγούν χωριστά ή κατά το τέλος της ημερήσιας σφαγής. 
Οταν η άμεση σφαγή τους απαιτείται για να μην ταλαιπωρείται το ζώο, τα ζώα αυτά πρέπει να σφάζονται 
χωριστά. 
Τα ζώα αυτά υποβάλλονται σε διεξοδικό μεταθανάτιο έλεγχο και, αν παρίσταται ανάγκη, και στις 
κατάλληλες εργαστηριακές δοκιμασίες· 
δ) τα ζώα είναι δυνατόν να οδηγηθούν σε εσπευσμένη σφαγή, χωρίς προθανάτιο έλεγχο, αν έχουν πρόσφατα 
υποστεί δυστύχημα ή τραυματισμό. 
Ολα τα μέρη των ζώων αυτών πρέπει να φυλάσσονται χωριστά από το νωπό κρέας μέχρις ότου διενεργηθεί 
ο υγειονομικός έλεγχος· 
ε) ζώα που παρουσιάζουν θετική αντίδραση στη δοκιμασία φυματίωσης ή στη δοκιμασία βρουκέλλωσης, 
σφάζονται χωριστά. Τα ζώα με θετική αντίδραση στη δοκιμασία φυματίωσης υποβάλλονται σε λεπτομερή 
εξέταση όλων των λεμφαδένων. 
(>) ΕΕ αριθ. L 5 της 2. 3. 1989, σ. 33. 
2 4 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ 0 84/19 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI 
Υγειονομικοί κανόνες σφαγής και τεμαχισμού 
29 Τα προς σφαγή ζωα τα οποία οδηγήθηκαν στο σφαγείο, πρέπει να σφάζονται αμέσως η αφαίμαξη, η εκδορά η η 
αποτρίχωση, η προπαρασκευή και η αποσπλαχναση πρέπει να διεξάγονται με τρόπο που να αποφεύγεται 
οποιαδήποτε μόλυνση του κρέατος 
30 Η αφαίμαξη πρέπει να είναι τέλεια, ενω το αίμα το οποίο προορίζεται για ανθρωπινή χρήση πρέπει να 
συ) λέγεται σε απολύτως καθαρά δοχεία Δεν πρέπει να ανακατεύεται με το χέρι, άλλα μονό με εργαλεία που 
ανταποκρίνονται στους κανόνες υγιεινής 
31 Η άμεση και τέλεια εκδορά είναι υποχρεωτική, με την εξαίρεση των χοίρων, ανεξαρτήτως της παρέκκλισης που 
αναφέρεται στο σημείο 40 Δ α) δεύτερη πρόταση Οταν δεν εκδερονται, οι τρίχες των χοίρων πρέπει να 
αφαιρούνται αμέσως η χρήση αποτριχωτικων μέσων επιτρέπεται, υπο τον ορο οτι οι χοίροι θα ξεπλυθούν τέλεια 
με πόσιμο νερό 
Η εκδορά των κεφαλιών των βοοειδών και των προβατοειδων δεν είναι απαραίτητη, εφόσον τα κεφάλια αυτά 
χρησιμοποιούνται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε μόλυνση του νωπού κρέατος 
32 Η αποσπλαχνιση πρέπει να γίνεται αμέσως και να συμπληρώνεται οχι αργότερα απο 45 λεπτά μετά την 
αναισθητοποιηση η, στην περίπτωση τελετουργικής σφαγής, μίση ωρα μετά την αφαίμαξη Οι πνεύμονες, η 
κάρδια, το συκώτι, τα νεφρά, ο σπλήνας και το διάφραγμα μπορούν είτε να αφαιρεθούν είτε να αφεθούν 
ενωμένοι με το σφάγιο με τις φυσικές τους συνδέσεις Αν αφαιρεθούν, θα πρέπει να αριθμηθούν η να ταυτισθούν 
μρ τρόπο που θα προσφέρει τη δυνατότητα να αναγνωρισθεί οτι ανήκουν σε εν α συγκεκριμένο σφάγιο το ίδιο 
ισχύει επίσης και νια την κεφαλή, τη γλωσσά, τον πεπτικό σωλήνα και κάθε άλλο μέρος του ζώου το οποίο 
απαιτείται για τον έλεγχο η θα απαιτηθεί πιθανόν για τη διεξαγωγή των εξετάσεων που ορίζονται στην οδηγία 
86/469 ΕΟΚ (') Τα προαναφερθέντα μέρη πρέπει να παραμένουν κοντά στο σφάγιο μέχρις ότου συμπληρωθεί 
ο έλεγχος Εντούτοις εφόσον δεν παρουσιάζει παθο/ογικα συμπτώματα η κακώσεις, το πέος μπορεί να 
απορρίπτεται αμέσως Για Ολα τα είδη, οι νεφροί πρέπει ν α αποσπώνται απο το λίπος που τους περιβάλλει στην 
περίπτωση των βοοειδών των χοίρων και των μονοχηλων θα πρέπει επίσης να αφαιρείται ο περινεφρικος 
θηλακας 
33 Τα εργαλεία δεν πρέπει να αφήνονται μέσα στο κρέας ο καθαρισμός του κρέατος με σκούπισμα με ύφασμα η 
άλλα υλίκα η η διόγκωση με εμφύσηση, απαγορεύονται Εντούτοις, για τελετουργικούς λογούς, η εμφύσηση 
ενός οργάνου μπορεί να επιτραπεί 
34 Τα σφάγια μπορούν να υποβληθούν στον έλεγχο σχισμένα κατά μήκος, σε δυο μισά σφάγια, κατά μήκος της 
σπονδυλικής στήλης Αν το απαιτεί η εξέταση, ο επίσημος κτηνίατρος μπορεί να ζητήσει την κατά μήκος 
σχάση οποιασδήποτε κεφαλής η σφαγίου 
35 Τα σφάγια δεν πρέπει να τεμαχίζονται, ούτε μέρος σφαγεντος ζώου να αφαιρείται και να υφίσταται χειρισμούς 
πριν συμπληρωθεί ο έλεγχος 
36 Το κατακρατηθεν η κατασχεθεν κρέας, τα στομάχια, τα εντόσθια και τα μη εδώδιμα υποπροϊόντα πρέπει να 
τοποθετούνται το συντομότερο δυνατό σε ειδικά δοχεία 
37 Αν το αίμα και τα εντόσθια που προέρχονται απο πολλά ζωα έχουν συλλέγει στο ίδιο δοχείο πριν απο τη 
συμπλήρωση του μεταθανάτιου έλεγχου, και εν συνέχεια το σφάγιο ενός απο τα σχετικά ζωα κηρυχθεί 
ακατάλληλο για ανθρωπινή κατανάλωση, ολο το περιεχόμενο του δοχείου θα θεωρηθεί επίσης ακατάλληλο για 
ανθρωπινή κατανάλωση 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VII 
«Μεταθανάτιος» υγειονομικός έλεγχος 
38 Ολα τα μέρη του ζώου, περιλαμβανομένου και του αίματος, πρέπει να ελέγχονται αμέσως μετά τη σφαγή ώστε 
να εξασφαλισθεί οτι το κρέας είναι κατάλληλο για ανθρωπινή κατανάλωση 
39 θ μεταθανάτιος έλεγχος πρέπει να περιλαμβάνει 
α) τη δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του σφαγεντος ζώου και των οργάνων του 
β) την ψηλάφηση των οργάνων που αναφέρονται στο σημείο 40 και, αν ο επίσημος κτηνίατρος το κρίνει 
αναγκαίο και της μήτρας 
γ) τη χειρουργική τομή ορισμένων οργάνων και λεμφαδένων και, αναλόγως των πορισμάτων στα οποία 
κατεληςε ο επίσημος κτηνίατρος, της μήτρας Αν η δια γυμνού οφθαλμού εξέταση η ψηλάφηση ορισμένων 
οργάνων δείχνουν οτι το ζωο φέρει κακώσεις οι οποίες θα μπορούσαν να μολύνουν το σφάγιο, τον 
εξοπλισμό -ο προσωπικό η τους χώρους εργασίας, τα όργανα αυτά δεν πρέπει να τέμνονται στην αίθουσα 
της σφαγής η σε οποιοδήποτε άλλο μέρος της εγκατάστασης οπού υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης του νωπού 
κρέατος 
(>) ΕΕ αριθ Ι_ 2^ πι_ 26 9 1986 σ 36 
Αριθ. € 84/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2. 4 90 
δ) τον έλεγχο κάθε ανωμαλίας στη σύσταση, χροιά, οσμή και, ενδεχομένως, γεύση 
ε) εφόσον απαιτείται, εργαστηριακές δοκιμασίες, προκείμενου ιδιαίτερα για τις ουσίες που αναφέρονται στο 
άρθρο 4 παράγραφος 2 
40 Ειδικότερα, ο επίσημος κτηνίατρος πρέπει να ενεργήσει ως έξης 
Α Βοοειδή ηλικίας ανω των εξι εβδομάδων 
α) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση της κεφαλής και του λαιμού οι υπογναθιοι, οπισθοφαρυγγικοι και 
παρωτιδικοι λεμφαδένες (Μιη ΓεΐΐΌρη3Γγη§ΐ£ΐ1εδ, πΐ3ηάιουΐ£ΐΓ65 και ραΓοηάει) πρέπει να χαραχθούν και 
να εξετασθούν Οι εξωτερικοί μασητήρες, στους οποίους πρέπει να χαραχθούν δυο τομές παράλληλα με 
τη γνάθο, και οι εσωτερικοί μασητήρες (εσωτερικοί πτερυγοειδείς μύες) οι οποίοι πρέπει να χαραχθούν 
κατά μήκος ενός επίπεδου, πρέπει να εξετασθούν 
Η γλωσσά, αφού ελευθερωθεί ώστε να επιτρέπει τη λεπτομερή δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του 
στόματος και των παρισθμιων, πρέπει να ελεγχθεί δια γυμνού οφθαλμού και να ψηλαφηθεί Οι 
αμυγδαλές πρέπει να αφαιρεθούν 
β) έλεγχος της τραχείας δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και ψηλάφηση των πνευμόνων και του οισοφάγου 
οι λεμφαδένες των βρόγχων και του μεσοδιαφραγματος (Μιη οιίΊΐΓ08ΐιοηε5, ερ&τίεη&ΐεχ και πιεάΐ35ΐι 
η%1ε$) πρέπει να χαραχθούν και να εξετασθούν Η τραχεία και οι κυρίες διακλαδώσεις των βρόγχων 
πρέπει να ανοιχθούν κατά μήκος και οι πνεύμονες να χαραχθούν κατά το οπίσθιο τριτημοριο, καθέτως 
προς τον κύριο άξονα τους οι τομές αυτές δεν είναι απαραίτητες εφόσον οι πνεύμονες αποκλεισθούν 
απο την ανθρωπινή κατανάλωση 
γ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του περικαρδίου και της καρδίας η τελευταία χαράζεται κατά μήκος 
ώστε να ανοιχθούν οι κοιλίες και να διανοιχθει διαμπερής τομή στο μεσοκοιλιακο διάφραγμα 
δ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και ψηλάφηση του ήπατος και των ηπατικών και παγκρεατικών 
λεμφαδένων (Μιη ροπαΐεχ) χάραξη της γαστρικής επιφάνειας του ήπατος και του κερκοειδους λοβού 
για να εξετασθούν οι πόροι της χοληδόχου εξέταση και ψηλάφηση των παγκρεατικών λεμφαδε 
νων 
στ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του γαστρεντερικου συστήματος, του μεσεντεριου, των γαστρικών και 
μεσεντερικων λεμφαδένων (Μιη §35ΐποι, Γηε$εηΐεπα, 0Γ3ηΐΗΐε$ και 03υ.ά3ΐε$), ψηλάφηση των γαστρικών 
και μεσεντερικων λεμφαδένων και, εν ανάγκη, χάραξη των λεμφαδένων αυτών 
ζ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και, εν ανάγκη, ψηλάφηση του σπλήνα 
η) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των νεφρών και χάραξη, εν ανάγκη των νεφρών και των νεφρικών 
λεμφαδένων (Μιη Γεη&1ε5) 
θ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του υπεζωοτος και του περιτοναίου 
ι) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των γεννητικών οργάνων 
ια) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και, εν ανάγκη, ψηλάφηση και χάραξη του μαστού και των λεμφαδένων 
του (Μιη δίφΓΗτη&ηιιηαπι) Στις αγελάδες, κάθε ήμισυ του μαστού πρέπει να διανοιχθει με μια μακριά 
βαθιά τομή μέχρι τους γαλακτοφόρους πόρους και οι λεμφαδένες των μαστών πρέπει να χαραχθούν, 
έκτος εαν ο μαστός αποκλεισθεί απο ανθρωπινή κατανάλωση 
Β Βοοειδή ηλικίας κάτω των εξι εβδομάδων 
α) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση της κεφαλής και του λαιμού Οι οπισθοφαρυγγικοι λεμφαδένες (Μιη 
ΓεΐΓορήαΓ>η§ΐ3ΐ6$) πρέπει να χαραχθούν και να εξετασθούν Το στόμα και τα παρισθμια πρέπει να 
ελεγχθούν και η γλωσσά να ψηλαφηθεί Οι αμυγδαλές πρέπει να αφαιρεθούν 
β) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των πνευμόνων, της τραχείας και του οισοφάγου ψηλάφηση των 
πνευμόνων οι λεμφαδένες των βρόγχων και του διαφράγματος (Μιη οιίιίΓο&ΐιοηεκ, εραπεπαΐεδ και 
Γηεάΐ35ΐιη3ΐε5) πρέπει να χαραχθούν και να εξετασθούν 
Η τραχεία και οι κυρίες διακλαδώσεις των βρόγχων πρέπει να διανοιχθουν κατά μήκος και οι πνεύμονες 
να χαραχθούν κατά το οπίσθιο τριτημοριο, καθέτως προς τους κυρίους άξονες οι τομές αυτές δεν είναι 
απαραίτητες εφόσον οι πνεύμονες αποκλεισθούν απο ανθρωπινή κατανάλωση 
γ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του περικαρδίου και της καρδίας η τελευταία θα πρέπει να χαραχθεί 
κατά μήκος για να διανοιχθουν οι κοιλίες και να διανοιχθει διαμπερής τομή στο μεσοκοιλιακο δια 
φράγμα 
δ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του διαφράγματος 
ε) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του ήπατος και των ηπατικών και παγκρεατικών λεμφαδένων (Μιη 
ροη&ΐεχ) ψηλάφηση και, εν ανάγκη, χάραξη του ήπατος και των λεμφαδένων του 
2 4 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ 0 84/21 
στ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του γαστρεντερικου συστήματος, του μεσεντεριου και των γαστρικών 
και μεσεντερικων λεμφαδένων (Μιη β&χίπα, ηκδβηίβηα, ΟΓΗΠί&Ιεχ και ο&ιιά3ΐβ$) ψηλάφηση των 
γαστρικών και μεσεντερικων λεμφαδένων και, εν ανάγκη, χάραξη των λεμφαδένων αυτών 
ζ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και, εν ανάγκη, ψηλάφηση του σπλήνα 
η) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των νεφρών χάραξη εν ανάγκη, των νεφρών και των νεφρικών 
λεμφαδένων (Μιη τεη&ΐεδ) 
θ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του υπεζωκότος και του περιτοναίου 
ι) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και ψηλάφηση της περιοχής του ομφαλού και των συνδέσμων αν 
υπάρχουν αμφιβολίες η ομφαλική περιοχή πρέπει να χαραχθεί και οι σύνδεσμοι να διανοιχθουν Το 
αρθροσιελικο υγρό πρέπει να εξετασθεί 
Γ Χοίροι 
α) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση της κεφαλής και του λαιμού Οι υπογναθιοι λεμφαδένες (Μιη 
ιτίΣΐηάιοιιΙαΓεχ) πρέπει να εξετασθούν και να χαραχθούν Το στόμα, τα παρισθμια και η γλωσσά πρέπει να 
ελεγχθούν δια γυμνού οφθαλμού Οι αμυγδαλές πρέπει να αφαιρεθούν 
β) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των πνευμόνων, τραχείας και οισοφάγου ψηλάφηση των πνευμόνων και 
των λεμφαδένων των βρόγχων και του διαφράγματος (Μιη οιίΊίΓοαηοηεδ, εραηεπαΐεχ και πιεάΐ3$πη£ΐ1ε$) 
Η τραχεία και οι κυρίες διακλαδώσεις των βρόγχων πρέπει να ανοιχθούν κατά μήκος και οι πνεύμονες 
να χαραχθούν κατά το οπίσθιο τριτημοριο, καθέτως προς τον κύριο άξονα τους οι τομές αυτές δεν είναι 
απαραίτητες εφόσον οι πνεύμονες αποκλεισθούν απο την ανθρωπινή κατανάλωση 
γ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του περικαρδίου και της καρδίας η τελευταία χαράζεται κατά μήκος 
ώστε να ανοιχθούν οι κοιλίες και να διανοιχθει διαμπερής τομή στο μεσοκοιλιακο διάφραγμα 
δ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του διαφράγματος 
ε) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και ψηλάφηση του ήπατος και των ηπατικών και παγκρεατικών 
λεμφαδένων (Μιη ροπ&1ε&) ψηλάφηση του παγκρέατος και των παγκρεατικών λεμφαδένων 
στ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του γαστρεντερικου συστήματος, του μεσεντεριου, των γαστρικών και 
μεσεντερικων λεμφαδένων (Μιη §α5ΐπα, ιηεδεηιεπα, 0Γ&ηι&1ε5 και ςαιιάαΐεδ) ψηλάφηση των γαστρικών 
και μεσεντερικων λεμφαδένων και, εν ανάγκη, χάραξη των λεμφαδένων αυτών 
ζ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και ψηλάφηση του σπλήνα 
η) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των νεφρών και χάραξη, εν ανάγκη, των νεφρών και των νεφρικών 
λεμφαδένων (Ιηη Γεη&1ε$) 
θ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του υπεζωκότος και του περιτοναίου 
ι) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των γεννητικών οργάνων 
ια) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του μαστού και των λεμφαδένων του (ίηη 5ΐψΓ&πιαπιηΐ3πι), χάραξη των 
υπερμαστιων λεμφαδένων στους θηλυκούς χοίρους 
ιβ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και ψηλάφηση της περιοχής του ομφαλού και των συνδέσμων στα νεαρά 
ζωα αν υπάρχουν αμφιβολίες, η ομφαλική περιοχή πρέπει να χαραχθεί και οι σύνδεσμοι να 
διανοιχθουν 
Δ Πρόβατα και αίγες 
α) δια γυμνού οφθαλμού έλεγχος της κεφαλής, και σε περίπτωση αμφιβολίας, εξέταση του λαιμού, της 
γλωσσάς και των οπισθοφαρυγγιων και παρωτιδικων λεμφαδένων Ανεξαρτήτως απο τις συνθήκες της 
υγείας των ζωών, οι εξετάσεις αυτές δεν είναι απαραίτητες αν η αρμοδία αρχή είναι σε θέση να εγγυηθεί 
οτι η κεφαλή — συμπεριλαμβανομένης και της γλωσσάς και του μυαλού — αποκλείονται απο την 
ανθρωπινή κατανάλωση 
β) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των πνευμόνων, της τραχείας και του οισοφάγου και των λεμφαδένων 
των βρόγχων και του διαφράγματος (Μιη οιίιίΓΟΗΐιοηεχ, ερ&ηεη&1ε5 και ιηεάι&$1ιηα1ε$) σε περίπτωση 
αμφιβολίας, τα όργανα αυτά και οι λεμφαδένες πρέπει να χαραχθούν και να εξετασθούν 
γ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του περικαρδίου και της καρδίας σε περίπτωση αμφιβολίας, η τελευταία 
χαράζεται και εξετάζεται 
δ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του διαφράγματος 
ε) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του ήπατος και των ηπατικών και παγκρεατικών λεμφαδένων (Ι_ηη 
ροπείεδ) ψηλάφηση του ήπατος και των λεμφαδένων του χάραξη της γαστρικής επιφάνειας του 
ήπατος για να εξετασθούν οι πόροι της χοληδόχου 
στ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του γαστρεντερικου συστήματος, του μεσεντεριου, των γαστρικών και 
μεσεντερικων λεμφαδένων (Μιη β&κίπα, πιε$εηΐεπα, εΓ&ηι&1ε$ και 03ΐιάα1ε$) 
ζ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και ψηλάφηση του σπλήνα 
Αριθ 0 84/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2 4 90 
η) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των νεφρών χάραξη, εν ανάγκη, των νεφρών και των νεφρικών 
λεμφαδένων (Επη Γεη3ΐε$) 
θ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του υπεζωκότος και του περιτοναίου 
ι) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των γεννητικών οργάνων 
ια) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του μαστού και των λεμφαδένων του 
ιβ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και ψηλάφηση της περιοχής του ομφαλού και των συνδέσμων στα νεαρά 
,ωα σε περίπτωση αμφιβολίας, η περιοχή του ομφαλού πρέπει να χαραχθεί και οι σύνδεσμοι να 
διανοιχθουν 
Ε Κατοικίδια μονοχηλα 
α) εξέταση δια γυμνού οφθαλμού της κεφαλής και, μετά την ελευθέρωση της γλωσσαι, και του λαιμού οι 
υπογναθιοι οπισθοφαρυγγικοι και παρωτιδικοι λεμφαδένες (Επη τείΓορΙιαηηβίαΙεχ ιηαηάώιιΐΒΓεδ και 
ρΗΓΟΠάει) πρέπει να εξετασθούν και, εν ανάγκη, χαραχθούν Η γλωσσά αφού ελευθερωθεί ώστε να 
επιτρέπει τη λεπτομερή δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του στόματος και των παρισθμιων πρέπει να 
ε> εγχθει δια γυμνού οφθαλμού και να ψηλαφηθεί Οι αμυγδαλές πρέπει να αφαιρεθούν 
β) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των πνευμόνων, της τραχείας και του οισοφάγου οι πνεύμονες και οι 
λεμφαδένες των βρόγχων και του διαφράγματος (Επη βιίΊιιχαίιοηεδ, ερ&πεπαΐεδ και ηιε<1ι&$πη3ΐε$) 
πρέπει να ψηλαφηθούν και, εν ανάγκη να χαραχθούν Η τραχεία και οι κυρίες διακλαδώσεις των 
βρόγχων πρέπει να ανοιχθούν κατά μήκος και οι πνεύμονες να χαραχθούν κατά το οπίσθιο τριτημοριο, 
καθέτως προς τον κύριο άξονα τους οι τομές αυτές δεν είναι απαραίτητες εφόσον οι πνεύμονες 
αποκλεισθούν απο την ανθρωπινή κατανάλωση 
γ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του περικαρδίου και της καρδίας η τελευταία χαράζεται κατά μήκος 
ώστε να ανοιχθούν οι κοιλίες και να διανοιχθει διαμπερής τομή στο μεσοκοιλιακο διάφραγμα 
δ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του διαφράγματος 
ε) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του ήπατος και των ηπατικών και παγκρεατικών λεμφαδένων (Εηη 
ροηα1ε$) εν ανάγκη, χάραξη του ήπατος και των ηπατικών και παγκρεατικών λεμφαδένων 
στ) δια γυμνού οφθα) μου εξέταση του γαστρεντερικου συστήματος του μεσεντεριου, των γαστρικών και 
μεσεντερικων λεμφαδένων (Μιη £351ΓΚ.Ι, ιηεδεηιεπα 0Γ3ηΐ3ΐε5 και ςαιιάοΐεκ) εν ανάγκη, χάραξη των 
/εμφαδενων αυτών 
ζ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και ψη/αφηση του σπλήνα 
η) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των νεφρών, ψηλάφηση των νεφρών και χάραξη, εν ανάγκη, των νεφρών 
και των νεφρικών λεμφαδένων (Εηη Γεη3ΐε$) 
θ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του υπεζωκότος και του περιτοναίου 
ι) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση των γεννητικών οργάνων των επιβητορων και φορβαδων 
ια) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση του μαστού και των λεμφαδένων του (Μιη 8ΐιρΓ3ΐτΐ3ΓηΓη3πι) και, εν 
ανάγκη χάραξη των υπερμαστικων λεμφαδένων 
ιβ) δια γυμνού οφθαλμού εξέταση και ψηλάφηση της περιοχής του ομφαλού και των συν δεσμών των νέων 
ζωών αν υπάρχουν αμφιβολίες η ομφαλική περιοχή πρέπει να χαραχθεί και οι σύνδεσμοι να 
διανοιχθουν 
ιγ) ολα τα φαιά και λευκά άλογα πρέπει να εξετασθούν για συμπτώματα μελανωσεως και για μελανώματα 
όσον άφορα τους μύες και τους λεμφαδένες (Μιη ΙνιηρηοηοαΊ δΐιβΓηοηιβοκΙει) των ωμών, κάτω απο 
τους χονδρούς της ωμοπλάτης, με τη χα/ αρωση του συνδετικού ιστού του ενός ωμού Οι νεφροί πρέπει 
να εκτεθούν και να εξετασθούν με διαμπερή χάραξη 
ΣΤ Σε περίπτωση αμφιβολίας, ο επίσημος κτηνίατρος δύναται να εκτελέσει τις περαιτέρω τομές και έλεγχους 
των σχετικών τμημάτων του ζώου, που απαιτούνται για να καταλήξει σε τελικό πόρισμα 
Ζ Οταν η χαραςη των ανωτέρω λεμφαδένων είναι υποχρεωτική, οι λεμφαδένες θα πρέπει να υπόκεινται 
συστηματικά σε πολλαπλές χαράξεις και στη δια γυμνού οφθαλμού εξέταση 
41 Επιπλέον ο επίσημος κτηνίατρος πρέπει να διεςαγει συστηματικά 
λ Ανίχνευση για παρουσία κυστικερκωσεως (χαλαζα) στου>, χοίρους η έρευνα αυτή θα πρέπει να 
περιλαμβάνει την εςεταση των άμεσα ορατών μυικων επιφανειών, ιδιαιτέρως των μηριαίων μυών, των 
σκελών του διαφράγματος, των μεσοπλευρίων μυών, της καρδίας, της γλωσσάς και του λάρυγγα και, εν 
ανανκη των κοιλιακών τοιχωμάτων και των οσφυϊκών μυών υστέρα απο την απομάκρυνση του λιπώδους 
ιστού 
Β Ανίχνευση μαλεως στα μονοχηλα, μέσω προσεκτικής εξετάσεως του επιθηλίου της τραχείας, του 
λάρυγγα των ρινικών κοιλοτήτων, των ιγμοριων και των διακλαδώσεων τους, υστέρα απο τη σχάση της 
κεφαλής κατά Τη διάμεσο και την εκτομη του ρινικού διαφράγματος 
Παν τως, η εξέταση αυτή δύναται να αντικατασταθεί απο εναλλακτικές εςετασεις η εγγυήσεις που δίδονται 
συμφωνά με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 14 
2.4. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 84/23 
Γ. Το νωπό κρέας χοίρων και αλόγων που περιέχει σκελετικούς μύες (γραμμωτούς μύες) πρέπει να υποβληθεί 
σε ανίχνευση για τριχινίαση υπό την επίβλεψη και την ευθύνη του επίσημου κτηνίατρου. 
Η ανίχνευση αυτή πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με δοκιμασμένες μεθόδους, επιστημονικά 
αναγνωρισμένες και, ειδικότερα, με τις μεθόδους που ορίζονται στις κοινοτικές οδηγίες ή σε άλλες 
διεθνείς προδιαγραφές. 
Τα αποτελέσματα πρέπει να αποτιμώνται με τη χρήση μεθόδου αναφοράς που καθορίζεται σύμφωνα με τη 
διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 14 και αφού αποφανθεί η Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή· η αξιοπιστία 
της μεθόδου θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση με εκείνη της τριχινοσκόπησης που αναφέρεται στο σημείο 
1 του παραρτήματος 1 της οδηγίας 77/96/ΕΟΚ. 
Η Επιτροπή πρέπει να δημοσιεύει τη μέθοδο αναφοράς στης Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων. 
Δ. Τα αποτελέσματα του προθανατίου και μεταθανάτιου υγειονομικού ελέγχου θα καταγράφονται από τον 
επίσημο κτηνίατρο και, όποτε διαγνωσθούν ασθένειες μεταδοτικές στον άνθρωπο, σύμφωνα με το άρθρο 
9, θα κοινοποιούνται στις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές που ευθύνονται για την επίβλεψη της αγέλης από 
την οποία προέρχεται το ζώο, καθώς και στο άτομο που ευθύνεται για τη σχετική αγέλη. 
42. Α. Ο επίσημος κτηνίατρος, θα πρέπει, σύμφωνα με τους επαγγελματικούς κανόνες, να δηλώνει ακατάλληλο 
για ανθρώπινη κατανάλωση το νωπό κρέας που προέρχεται από ζώα τα οποία: 
α) πάσχουν από ασθένειες οξείας μορφής μεταδοτικές στον άνθρωπο και τα ζώα και ειδικότερα: 
ί) — Ανθρακα, 
— Συμπτωματικό άνθρακα, 
— Μάλι, 
— Ιαλμονέλλωση, 
— Φυματίωση, 
— Τέτανο, 
— Λύσσα, 
— Λιστερίωση, 
ii) καταστάσεις γενικευμένης συστημακής μόλυνσης του σφαγέντος ζώου· 
β) πάσχουν από κακοήθειες ή πολλαπλούς όγκους ή πολλαπλά αποστήματα· 
γ) πάσχουν από εκτεταμένη ή παρασιτική προσβολή στον υποδόρειο ή μυϊκό ιστό- ιδιαιτέρως αν τα 
αποτελέσματα της ανίχνευσης για τριχινίαση, όπως αναφέρεται στο σημείο 41. Δ, υπήρξαν θετικά· 
δ) τα αποτελέσματα της έρευνας για παρουσία καταλοίπων απαγορευμένων ουσιών ή πέραν των 
παραδεκτών ορίων, υπήρξαν θετικά-
ε) πάσχουν από δηλητηρίαση-
στ) πάσχουν από εκτεταμένες κακώσεις ή εκτεταμένη αιμορραγία ή ορώδη αναρρόφηση-
ζ) παρουσιάζουν σαφείς ανωμαλίες όσον αφορά το χρώμα, οσμή και γεύση-
η) παρουσιάζουν ανωμαλίες όσον αφορά τη συνοχή, ιδιαίτερα οίδημα ή απίσχναση-
θ) έχουν σφαγεί σε πολύ νεαρή ηλικία. 
Β. α) τα ζώα που αναφέρονται στο σημείο 28 στοιχεία γ), δ) και ε) υποβάλλονται: 
— σε λεπτομερή έλεγχο, μέσω, ιδιαιτέρως, της εξετάσεως των κυρίων λεμφαδένων του σφαγίου και 
των εντοσθίων, 
— στην κατάλληλη βακτηριολογική εξέταση και ανίχνευση καταλοίπων ουσιών με φαρμακολογική 
δράση που πιθανόν χορηγείται στην παρατηρηθείσα παθολογική κατάσταση-
β) όταν τα αποτελέσματα των συγκεκριμένων εξετάσεων που αναφέρονται στο στοιχείο α) είναι 
ευνοϊκά: 
— τα ζώα τα οποία αναφέρονται στο σημείο 28 στοιχείο γ) δηλώνονται κατάλληλα για ανθρώπινη 
κατανάλωση, 
— τα ζώα που αναφέρονται στο σημείο 28 στοιχείο δ) δηλώνονται, υπό όρους, κατάλληλα για 
ανθρώπινη κατανάλωση, ύστερα από την αφαίρεση των προσβληθέντων μερών. 
Γ. Τα μέτρα εφαρμογής του κεφαλαίου VII αποφασίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο 
άρθρο 14. 
Αριθ. C 84/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2.4.90 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIII 
Απαιτήσεις για το κρέας που προορίζεται για τεμαχισμό 
43. Ο τεμαχισμός τμημάτων μικρότερων από εκείνα που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγρφαος 1 σημείο Α, ο 
εξοστεϊσμός ή ο τεμαχισμός σε φέτες των εντοσθίων επιτρέπεται στα εγκεκριμένα κέντρα τεμαχισμού και 
μόνο. 
44. Ο χειριστής του κέντρου ή ο εκπρόσωπος του πρέπει να διευκολύνει τις ενέργειες για την επίβλεψη του κέντρου, 
και ιδίως κάθε χειρισμό που θεωρείται απαραίτητος, και πρέπει να θέσει στη διάθεση της εποπτεύουσας 
υπηρεσίας κάθε δυνατή διευκόλυνση- θα πρέπει, ειδικότερα, να είναι σε θέση, όποτε ζητηθεί, να πληροφορήσει 
τον επίσημο κτηνίατρο που ευθύνεται για την επίβλεψη, από πού προέρχεται το κρέας που έφθασε στο κέντρο 
τεμαχισμού το οποίο διευθύνει. 
45. α) Το νωπό κρέας πρέπει να μεταφέρεται στις αίθουσες που προβλέπονται το σημείο 14 στοιχείο β) του 
κεφαλαίου II, βαθμηδόν, αναλόγως των αναγκών. Αμέσως μόλις τεμαχισθεί και ενδεχομένως συσκευα­
σθεί, το κρέας πρέπει να μεταφέρεται στη σχετική αίθουσα που αναφέρεται στο σημείο 14 στοιχείο α) του 
κεφαλαίου II· 
β) κατά τον τεμαχισμό, εξοστεϊσμό, περιτύλιξη και συσκευασία, η εσωτερική θερμοκρασία του κρέατος 
πρέπει να διατηρείται σταθερά σε θερμοκρασία όχι ανώτερη των + 7 °C. Κατά τη διάρκεια του τεμαχισμού, 
η θερμοκρασία της αίθουσας τεμαχισμού δεν πρέπει να υπερβαίνει τους + 12 °C. Κατά το κόψιμο σε φέτες, 
την περιτύλιξη και τη συσκευασία, η εσωτερική θερμοκρασία του ήπατος πρέπει να διατηρείται σταθερά σε 
θερμοκρασία μέχρι + 3 0Ο 
γ) κατά παρέκκλιση των στοιχείων α) και β), το κρέας είναι δυνατό να τεμαχίζεται ενόσω είναι ακόμη ζεστό. 
Στην περίπτωση αυτή, το κρέας πρέπει να μεταφέρεται απευθείας από το σφαγείο στην αίθουσα 
τεμαχισμού. Επιπροσθέτως, το σφαγείο και η αίθουσα τεμαχισμού θα πρέπει να βρίσκονται στο ίδιο 
συγκρότημα κτιρίων και αρκετά κοντά μεταξύ τους ώστε το κρέας να υφίσταται μία μόνο μεταφορά, και ο 
τεμαχισμός πρέπει να εκτελείται αμέσως μετά τη μεταφορά. 
Αμέσως μόλις τεμαχισθεί, και ενδεχομένως συσκευασθεί καταλλήλως, πρέπει να μεταφέρεται σε 
κατάλληλο ψυκτικό θάλαμο· 
δ) παρεκκλίσεις από το στοιχείο γ) είναι δυνατόν να επιτραπούν σύμφωνα με τη διαδικασία που ναφέρεται στο 
άρθρο 14-
ε) ο τεμαχισμός του κρέατος πρέπει να εκτελείται με τρόπο που να αποφεύγεται οποιαδήποτε ρύπανση του 
κρέατος. Οι παρασχίδες των οστών και οι θρόμβοι αίματος πρέπει να αφαιρούνται. Το κρέας που 
λαμβάνεται από τεμαχισμό και δεν προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση πρέπει να συλλέγεται στα 
δοχεία που αναφέρονται στο σημείο 4 στοιχείο δ) ενόσω τεμαχίζεται. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IX 
Υγειονομικός έλεγχος τεμαχισμένου και αποθηκευμένου κρέατος 
46. Τα εγκεκριμένα κέντρα τεμαχισμού και οι εγκεκριμένες αποθήκες-ψυγεία πρέπει να επιβλέπονται από επίσημο 
κτηνίατρο. 
47. Η επίβλεψη από τον επίσημο κτηνίατρο περιλαμβάνει τα ακόλουθα καθήκοντα: 
— επιτήρηση της εισόδου και εξόδου του νωπού κρέατος, 
— υγειονομικό έλεγχο του νωπού κρέατος που διατηρείται στην εγκατάσταση, 
— υγειονομικό έλεγχο του νωπού κρέατος πριν από τον τεμαχισμό και όταν εγκαταλείπει τις εγκαταστάσεις 
που αναφέρονται στο σημείο 46, 
— επιτήρηση της καθαριότητας των χώρων, εξοπλισμού και εργαλείων, που προβλέπονται στο κεφάλαιο IV, 
και υγιεινή του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένου και του ρουχισμού τους, 
— όλα τα αναγκαία δείγματα για τις εργαστηριακές δοκιμασίες, για παράδειγμα, εκείνα που απαιτούνται για 
την ανίχνευση της παρουσίας επιβλαβών μικροβίων, προσθέτων ουσιών, ή άλλων μη επιτρεπομένων 
χημικών ουσιών. Τα αποτελέσματα των δοκιμασιών αυτών πρέπει να καταγράφονται σε αρχείο, 
— κάθε άλλη επίβλεψη την οποία ο κτηνίατρος θεωρεί απαραίτητη ώστε να εξασφαλισθεί η τήρηση του 
παρόντος κανονισμού. 
2.4.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 84/25 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Χ 
Υγειονομική σήμανση 
48. Η υγειονομική σήμανση πρέπει να εκτελείται υπό την ευθύνη του επίσημου κτηνιάτρου. Για το σκοπό αυτό, ο 
κτηνίατρος φυλάγει και διατηρεί: 
α) τα εργαλεία που προορίζονται για την υγειονομική σήμανση, τα οποία μπορεί να παραδώσει στους βοηθούς 
αποκλειστικά και μόνο τη στιγμή της σήμανσης και για τη διάρκεια του χρόνου που απαιτείται για το 
σκοπό αυτό· 
β) τις ετικέτες και το υλικό περιτύλιξης που φέρουν ήδη σήμα, όπως προβλέπεται στο κεφάλαιο αυτό. Οι 
ετικέτες και τα υλικά περιτύλιξης παραδίδονται στους βοηθούς κατά τη στιγμή που πρόκειται να 
χρησιμοποιηθούν και σε αριθμό αντίστοιχο με τις ανάγκες. 
49. Η υγειονομική σήμανση πρέπει να είναι: 
α) είτε ένα σχήμα ωοειδές πλάτους τουλάχιστον 6,5 εκατοστών και ύψους 4,5 εκατοστών που φέρει τα 
ακόλουθα στοιχεία με απολύτως ευανάγνωστους χαρακτήρες: 
— στο άνω μέρος, τα αρχικά του εξάγοντος κράτους με κεφαλαία (δηλαδή, ένα από τα ακόλουθα): 
Β , DK / D / EL ESP / F / IRL / Ι / L / NL Ρ / UK, 
ακολουθούμενα από τον αριθμό κτηνιατρικής εγκρίσεως της εγκαταστάσεως, 
— στο κάτω μέρος, ένα από τα ακόλουθα συμπλέγματα αρχικών: CEE, EEG, EWG, E0F, EEC ή 
ΕΟΚ· 
β) είτε σχήμα ωοειδές, πλάτους τουλάχιστον 6,5 εκατοστών και ύψους 4,5 εκατοστών, που φέρει τα ακόλουθα 
στοιχεία με απολύτως ευανάγνωστους χαρακτήρες: 
— στο άνω μέρος, το όνομα του εξάγοντος κράτους με κεφαλαία, 
— στο κέντρο, τον αριθμό κτηνιατρικής εγκρίσεως της εγκαταστάσεως, 
— στο κάτω μέρος, ένα από τα ακόλουθα συμπλέγματα αρχικών: CEE, EEG, EWG, E0F, EEC ή 
ΕΟΚ. 
Τα γράμματα πρέπει να έχουν ύψος τουλάχιστον 0,8 εκατοστών και οι αριθμοί ύψος 1 εκατοστού 
τουλάχιστον. 
Η υγειονομική σήμανση δύναται, επιπροσθέτως, να περιλαμβάνει ένδειξη σχετικά με τον επίσημο 
κτηνίατρο ο οποίος διεξήγαγε τον υγειονομικό έλεγχο του κρέατος. 
50. Τα σφάγια πρέπει να σφραγίζονται με μελάνη ή καυτό σίδερο, σύμφωνα με το σημείο 49: 
— εκείνα που ζυγίζουν περισσότερο από 65 χιλιόγραμμα πρέπει να σφραγίζονται σε κάθε ήμισυ σφαγίου, στα 
ακόλουθα σημεία τουλάχιστον: εξωτερική επιφάνεια των μηρών, ισχίων, πλάτης στήθους και ώμου, 
— τα άλλα σφάγια πρέπει να σφραγίζονται σε τέσσερα τουλάχιστον σημεία, στους ώμους και την εξωτερική 
επιφάνεια των μηρών. 
51. Το ήπαρ των βοοειδών, των χοίρων και των μονοχήλων πρέπει να σφραγίζεται με καυτό σίδερο, σύμφωνα με το 
σημείο 49. 
Όλα τα υπόλοιπα εντόσθια πρέπει να σφραγίζονται με μελάνη ή καυτό σίδερο σύμφωνα με το σημείο 49, εκτός 
αν περιτυλίγονται ή συσκευάζονται και φέρουν σήμανση σύμφωνα με τις τα σημεία 54 και 55. 
52. Τα τεμάχια που λαμβάνονται από κέντρα τεμαχισμού από επισήμως σφραγισμένα σφάγια πρέπει να 
σφραγίζονται με μελάνη ή καυτό σίδερο σύμφωνα με το σημείο 49, εκτός αν είναι περιτυλιγμένα ή 
συσκευασμένα. 
53. Η συσκευασία πρέπει πάντοτε να φέρει σήμανση σύμφωνα με το σημείο 54. 
54. Το συσκευασμένο τεμαχισμένο κρέας και τα συσκευασμένα εντόσθια που αναφέρονται στο σημείο 51 δεύτερη 
υποπαράγραφος και στο σημείο 52, μεταξύ των οποίων και το ήπαρ σε φέτες, πρέπει να φέρουν υγειονομική 
σήμανση σύμφωνα με το σημείο 49· το σήμα πρέπει να περιλαμβάνει τον αριθμό κτηνιατρικής εγκρίσεως του 
κέντρου τεμαχισμού αντί για τον αριθμό του σφαγείου. Το σήμα πρέπει να τοποθετείται επάνω σε μια ετικέτα 
που επικολλάται ή τυπώνεται στη συσκευασία, με τρόπο ώστε να καταστρέφεται όταν ανοίγεται η συσκευασία-
η ετικέτα πρέπει επίσης να φέρει αύξοντα αριθμό. Εντούτοις, όταν το τεμαχισμένο κρέας ή τα εντόσθια 
περιτυλίγονται σύμφωνα με το σημείο 61 του κεφαλαίου XI, η ετικέτα που προαναφέρθηκε μπορεί να 
επικολληθεί στο περιτύλιγμα. Στην περίπτωση εντοσθίων που συσκευάσθηκαν σε σφαγείο, ο αριθμός που 
περιλαμβάνεται στο σήμα πρέπει να είναι ο αριθμός του σχετικού σφαγείου. 
55. Επιπροσθέτως προς τις απαιτήσεις του σημείου 54, όταν το νωπό κρέας περιτυλίγεται σε εμπορικές μερίδες που 
προορίζονται για απευθείας πώληση στον καταναλωτή, μια αναπαράσταση της υγειονομικής σήμανσης που 
απαιτείται σύμφωνα με το σημείο 49 στοιχείο α), πρέπει να τυπώνεται επίσης και στο περιτύλιγμα ή σε ετικέτα 
που επικολλάται στο περιτύλιγμα. Το σήμα πρέπει, αντί για τον αριθμό του σφαγείου, να περιλαμβάνει τον 
αριθμό κτηνιατρικής εγκρίσεως του κέντρου τεμαχισμού. Οι απαιτήσεις για τις διαστάσεις που αναφέρονται 
στο σημείο 49 δεν είναι υποχρεωτικές για το σήμα που απαιτείται σύμφωνα με το σημείο αυτό. Οπωσδήποτε, σε 
περίπτωση εντοσθίων που έχουν περιτυλιχθεί σε σφαγείο, ο αριθμός που περιλαμβάνεται στο σήμα πρέπει να 
είναι ο αριθμός του σχετικού σφαγείου. 
Αριθ. C 84/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2. 4.90 
56. Το κρέας των μονοχήλων και η συσκευασία του πρέπει να φέρει ειδικό σήμα, το οποίο θα καθορισθεί σύμφωνα 
με τη διαδικασία που εκτίθεται στο άρθρο 15. 
57. Οι χρωστικές ουσίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη σήμανση του νωπού κρέατος θα αποφασισθούν 
σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 14. Μέχρις ότου ληφθεί απόφαση, για το σκοπό αυτό, μπορεί 
να χρησιμοποιηθεί μόνο το ιώδες βάμμα μεθυλίου. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ XI 
Περιτύλιξη και συσκευασία νωπού κρέατος 
58. α) με την επιφύλαξη της οδηγίας 89/109/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1988 σχετικά με την 
προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τα υλικά και τα αντικείμενα που έρχονται σε 
επαφή με τα τρόφιμα ('), οι προσυσκευασίες και οι συσκευασίες (για παράδειγμα, κιβώτια, χαρτοκιβώτια) 
πρέπει να πληρούν όλους τους κανόνες της υγιεινής και ιδιαίτερα πρέπει να είναι αρκετά στερεά ώστε να 
εξασφαλίζουν την αποτελεσματική προστασία του κρέατος κατά τη μεταφορά και τους χειρισμούς· 
β) η συσκευασία δεν πρέπει να επαναχρησιμοποιείται για κρέας, εκτός αν είναι κατασκευασμένη από 
ανοξείδωτα υλικά, τα οποία καθαρίζονται εύκολα και έχουν προηγουμένως καθαρισθεί και απολυ-
μανθεί. 
59. Οταν περιτυλίγεται το νωπό κρέας ή τα εντόσθια, το έργο αυτό θα πρέπει να εκτελείται αμέσως μετά τον 
τεμαχισμό και σύμφωνα με τους κανόνες της υγιεινής. 
Με την εξαίρεση των τεμαχίων συμπαγούς χοιρινού λίπους ή κοιλιάς, το τεμαχισμένο κρέας και τα εντόσθια θα 
πρέπει πάντοτε να εφοδιάζονται με προστατευτικό περιτύλιγμα εκτός αν παραμένουν κρεμασμένα καθόλη τη 
διάρκεια της μεταφοράς. 
Τα περιτυλίγματα αυτά πρέπει να είναι διαφανή και άχρωμα και πρέπει επίσης να πληρούν τους όρους του 
πρώτου και δεύτερου εδαφίου του σημείου 58 στοιχείο α)· δεν επιτρέπεται η επαναχρησιμοποίηση τους για την 
περιτύλιξη κρέατος. Μια συσκευασία συκωτιού σε φέτες επιτρέπεται να περιέχει μόνο συκώτι από το ίδιο είδος 
ζώου. 
60. Το περιτυλιγμένο κρέας πρέπει να συσκευάζεται. 
61. Πάντως, όταν το περιτύλιγμα εκπληροί όλους τους όρους προστασίας της συσκευασίας, δεν είναι απαραίτητο 
να είναι διαφανές και άχρωμο και η τοποθέτηση σε δεύτερο κιβώτιο δεν είναι απαραίτητη υπό τον όρο ότι 
τηρούνται όλες οι άλλες προϋποθέσεις του σημείου 58. 
62. Ο τεμαχισμός, ο εξοστείσμός, η περιτύλιξη και η συσκευασία είναι δυνατόν να συμβαίνουν στην ίδια αίθουσα 
εφόσον τηρούνται οι ακόλουθες προύπεθέσεις: 
α) η αίθουσα πρέπει να είναι αρκετά ευρύχωρη και διευθετημένη με τρόπο που να εξασφαλίζει τη διεξαγωγή 
των εργασιών σύμφωνα με τους κανόνες της υγιεινής· 
β) τα υλικά περιτυλίγματος και συσκευασίας πρέπει να περικλείονται σε σφραγισμένο προστατευτικό 
κάλυμμα αμέσως μετά την κατασκευή τους· το κάλυμμα αυτό πρέπει να προστατεύεται από φθορές κατά 
τη μεταφορά στην εγκατάσταση και να αποθηκεύεται υπό υγιεινές συνθήκες σε χωριστό χώρο της 
εγκατάστασης· 
γ) οι αίθουσες αποθήκευσης των υλικών περιτύλιξης πρέπει να προστατεύονται από τη σκόνη και τα επιβλαβή 
ζώα και έντομα και ο αέρας τους να μην επικοινωνεί με τον αέρα αιθουσών που περιέχουν ουσίες οι οποίες 
θα μπορούσαν να μολύνουν το νωπό κρέας. Τα υλικά συσκευασίας δεν πρέπει να αποθηκεύονται επάνω στο 
δάπεδο· 
δ) τα υλικά συσκευασίας πρέπει να συναρμολογούνται υπό υγιεινές συνθήκες πριν μεταφερθούν στην αίθουσα. 
Η παρέκκλιση από την απαίτηση αυτή δύναται να επιτραπεί στην περίπτωση της αυτόματης συναρμολό­
γησης των συσκευασιών, εφόσον δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος μόλυνσης του νωπού κρέατος· 
ε) τα υλικά συσκευασίας πρέπει να μεταφέρονται στην αίθουσα υπό υγιεινές συνθήκες και να χρησιμοποι­
ούνται άνευ καθυστερήσεως. Δε θα πρέπει να τα χειρίζεται το προσωπικό που χειρίζεται το νωπό 
κρέας· 
στ) αμέσως μετά τη συσκευασία, το κρέας πρέπει να τοποθετείται στους ειδικούς χώρους αποθήκευσης. 
63. Η συσκευασία στην οποία αναφέρεται το κεφάλαιο αυτό επιτρέπεται να περιέχει μόνο τεμαχισμένο κρέας από 
το ίδιο είδος ζώου. 
(') ΕΕ αριθ. L 40 τη; 11. 2. 1989, σ. 38. 
2. 4. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 84/27 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ XII 
Αποθήκευση 
64. Το νωπό κρέας πρέπει να ψύχεται αμέσως μετά το μεταθανάτιο έλεγχο και να φυλάγεται σε σταθερή εσωτερική 
θερμοκρασία που δεν πρέπει να υπερβαίνει τους +7 °C για τα σφάγια και τα τεμάχια και τους + 3 °C για τα 
εντόσθια. 
65. Το νωπό κρέας που καταψύχεται πρέπει να προέρχεται απευθείας από εγκεκριμένο σφαγείο ή εγκεκριμένο 
κέντρο τεμαχισμού. 
Η κατάψυξη του νωπού κρέατος μπορεί να εκτελείται μόνο σε αίθουσες της ίδιας εγκαταστάσεως από την 
οποία έχει ληφθεί ή στην οποία έχει τεμαχισθεί το κρέας ή σε εγκεκριμένο ψυκτικό θάλαμο, με τον κατάλληλο 
εξοπλισμό. 
Όταν το κρέας προορίζεται για κατάψυξη, τα τεμάχια που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 σημείο Α, 
τα τεμάχια που αναφέρονται στο σημείο 52 και τα εντόσθια, θα πρέπει να καταψύχονται πάραυτα, εκτός αν 
απαιτείται σίτεμα για λόγους υγείας. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να καταψύχονται αμέσως μετά το 
σίτεμα. 
Τα σφάγια, τα μισά σφάγια και τα τέταρτα που προορίζονται για κατάψυξη πρέπει να καταψύχονται χωρίς 
περιττή καθυστέρηση ύστερα από μια περίοδο σταθεροποίησης. 
Το τεμαχισμένο κρέας που προορίζεται για κατάψυξη πρέπει να καταψύχεται μετά τον τεμαχισμό του χωρίς 
περιττή καθυστέρηση. 
Το κατεψυγμένο κρέας πρέπει να φθάσει σε μια εσωτερική θερμοκρασία - 12 °C ή και χαμηλότερη και δεν 
επιτρέπεται να αποθηκευθεί εφεξής σε χαμηλότερη θερμοκρασία. 
Το νωπό κρέας που έχει υποστεί διαδικασία καταψύξεως πρέπει να φέρει ένδειξη του μήνα και του έτους κατά 
το οποίο καταψύχθηκε. 
66. Κανένα άλλο προϊόν που θα μπορούσε να επηρεάσει την υγιεινή κατάσταση του κρέατος ή να το μολύνει δεν 
επιτρέπεται να αποθηκεύεται στις αίθουσες που αναφέρονται στα σημεία 15 και 16 του κεφαλαίου III, εκτός αν 
το κρέας συσκευάζεται και αποθηκεύεται χωριστά. 
67. Η θερμοκρασία αποθήκευσης της αποθήκης που αναφέρεται στα σημεία 15 και 16 του κεφαλαίου III πρέπει να 
καταγράφεται. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ XIII 
Μεταφορά 
68. Το νωπό κρέας πρέπει να μεταφέρεται με σφραγισμένα μεταφορικά μέσα, σχεδιασμένα και εξοπλισμένα με 
τρόπο ώστε οι θερμοκρασίες που ορίζονται στο κεφάλαιο XII να διατηρούνται καθόλη τη διάρκεια της 
μεταφοράς. 
69. Τα μεταφορικά μέσα που προορίζονται για τη μεταφορά των κρεάτων αυτών πρέπει να ανταποκρίνονται στις 
ακόλουθες απαιτήσεις: 
α) οι εσωτερικές τους επιφάνειες ή οποιοδήποτε άλλο μέρος που θα μπορούσε να έρθει σε επαφή με το κρέας 
πρέπει να είναι κατασκευασμένες από υλικά ανθεκτικά στην οξείδωση, που δεν μπορούν να επηρεάσουν τα 
οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του κρέατος ή να το καταστήσουν επιβλαβές για την ανθρώπινη υγεία- οι 
επιφάνειες αυτές πρέπει να είναι λείες και να μπορούν να καθαρισθούν και να απολυμανθούν εύκολα· 
β) πρέπει να είναι εφοδιασμένα με αποτελεσματικά μέσα για την προστασία του κρέατος εναντίον των 
εντόμων και της σκόνης και να είναι υδατοστεγή· 
γ) για τη μεταφορά σφαγίων, μισών σφαγίων ή τετάρτων καθώς και ασυσκεύαστου τεμαχισμένου κρέατος, 
πρέπει να είναι εξοπλισμένα με ανοξείδωτα εξαρτήματα, στερεωμένα σε ύψος τέτοιο που το κρεμασμένο 
κρέας να μη μπορεί να ακουμπήσει το δάπεδο· η διάταξη αυτή δεν ισχύει για το κατεψυγμένο κρέας που έχει-
συσκευασθεί με υγιεινή μέθοδο· σε περίπτωση εναέριας μεταφοράς, εντούτοις, δεν απαιτούνται εξαρτή­
ματα για την ανάρτηση του κρέατος, εφόσον έχουν προβλεφθεί κατάλληλα ανθεκτικά στην οξείδωση μέσα 
για την υγιεινή φόρτωση, φύλαξη και εκφόρτωση του κρέατος. 
70. Τα μεταφορικά μέσα που προορίζονται για τη μεταφορά κρέατος δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να 
χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ζωντανών ζώων ή οποιουδήποτε προϊόντος θα μπορούσε να επηρεάσει ή να 
μολύνει το κρέας. 
71. Κανένα προϊόν που θα μπορούσε πιθανόν να επηρεάσει την υγιεινή κατάσταση του κρέατος ή να το μολύνει δεν 
επιτρέπεται να μεταφέρεται με το ίδιο μεταφορικό μέσο, ταυτόχρονα με το κρέας, εκτός αν έχουν ληφθεί τα 
κατάλληλα προληπτικά μέτρα. Επιπλέον, τα στομάχια δεν επιτρέπεται να μεταφέρονται ταυτόχρονα, εκτός αν 
έχουν ζεματισθεί ή καθαρισθεί, ούτε οι κεφαλές και τα πόδια, εκτός αν έχουν εκδαρεί ή ζεματισθεί και 
αποτριχωθεί. 
Αριθ. C 84/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2. 4. 90 
72. Το νωπό κρέας δεν επιτρέπεται να μεταφέρεται σε όχημα ή εμπορευματοκιβώτιο το οποίο δεν είναι καθαρό και 
δεν έχει απολυμανθεί. 
73. Τα σφάγια, τα μισά και τα τέταρτα σφαγίων, με την εξαίρεση του κατεψυγμένου κρέατος που έχει συσκευασθεί 
σύμφωνα με τις απαιτήσεις της υγιεινής, θα πρέπει καθόλη τη διάρκεια της μεταφοράς να παραμένει 
κρεμασμένο, με εξαίρεση την περίπτωση της εναέριας μεταφοράς, σύμφωνα με το σημείο 69 στοιχείο γ). 
Τα άλλα τεμάχια και τα εντόσθια, αν δεν έχουν συσκευασθεί ή τοποθετηθεί σε ανοξείδωτα δοχεία, πρέπει να 
κρέμονται ή να τοποθετηθούν επάνω σε υποστηρίγματα. Τα υποστηρίγματα αυτά, οι συσκευασίες ή τα δοχεία 
πρέπει να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της υγιεινής και, προκειμένου για τη συσκευασία ειδικότερα, στις 
διατάξεις του κανονισμού αυτού. Τα εντόσθια πρέπει να μεταφέρονται πάντοτε σε στερεά, υδατοστεγή και 
λιποστεγή συσκευασία η οποία επιτρέπεται να επαναχρησιμοποιηθεί μόνο μετά από τον καθαρισμό και την 
απολύμανση της. 
74. Ο επίσημος κτηνίατρος πρέπει να εξασφαλίσει πριν από την αποστολή ότι τα οχήματα μεταφοράς ή τα 
εμπορευματοκιβώτια καθώς και οι συνθήκες φόρτωσης ανταποκρίνονται προς τις απαιτήσεις υγιεινής του 
κεφαλαίου αυτού. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΤΟΥ ΒΟΗΘΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ 
1. Μόνον οι υποψήφιοι με αποδεικτικά που πιστοποιούν ότι έχουν παρακολουθήσει θεωρητικά μαθήματα, μεταξύ 
των οποίων εργαστηριακές επιδείξεις, με έγκριση από τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους στα θέματα που 
αναφέρονται στο σημείο 3 στοιχείο α), επί 400 ώρες τουλάχιστο, και έχουν κάνει πρακτική εξάσκηση υπό την 
επίβλεψη ενός επίσημου κτηνιάτρου για περίοδο 200 ωρών τουλάχιστο, έχουν το δικαίωμα να παρουσιασθούν 
στις εξετάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 3, παράγραφος 4. Η πρακτική εξάσκηση γίνεται στα σφαγεία, στα 
κέντρα τεμαχισμού, τις αποθήκες και τα κέντρα ελέγχου για το νωπό κρέας. 
2. Εντούτοις, οι βοηθοί που πληρούν τις απαιτήσεις του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. .../... 
(κρέας πουλερικών) ('), έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ένα μετεκπαιδευτικό κύκλο μαθημάτων 
όπου το θεωρητικό μέρος μειώνεται σε 200 ώρες. 
3. Οι εξετάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 4, συνίστανται από ένα θεωρητικό μέρος και ένα 
πρακτικό μέρος και καλύπτουν τα ακόλουθα θέματα: 
α) θεωρητικό μέρος: 
— βασικές γνώσεις ανατομίας και φυσιολογίας των σφαγέντων ζώων, 
— βασικές γνώσεις παθολογίας των σφαγέντων ζώων, 
— βασικές γνώσεις παθολογικής ανατομίας των σφαγέντων ζώων, 
— βασικές γνώσεις υγιεινής και ειδικότερα βιομηχανικής υγιεινής, υγιεινής σφαγής, τεμαχισμού και 
αποθήκευσης και υγιεινής στο χώρο εργασίας, 
— γνώσεις μεθόδων και διαδικασιών σφαγής, ελέγχου, προπαρασκευής συσκευασίας και μεταφοράς 
νωπού κρέατος, 
— γνώση των νόμων, κανονισμών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με τη διεξαγωγή του έργου τους, 
— διαδικασίες δειγματοληψίας· 
β) πρακτικό μέρος: 
— έλεγχος και αξιολόγηση των σφαγέντων ζώων, 
— προσδιορισμός του ζωικού είδους διά της εξετάσεως τυπικών μερών του ζώου, 
— καθορισμός ενός αριθμού τμημάτων σφαγέντων ζώων τα οποία παρουσιάζουν αλλαγές και σχετικός 
σχολιασμός, 
— πείρα στο μεταθανάτιο έλεγχο στο σφαγείο, 
— πείρα στον τομέα του ελέγχου υγιεινής, 
— πείρα στις μεθόδους δειγματοληψίας. 
(') ΕΕ αριθ. L . . . της . . ., σ. . . .