Ειδική έκθεση Στήριξη της ΕΕ προς τις 
χώρες παραγωγής ξυλείας 
στο πλαίσιο του σχεδίου 
δράσης FLEGTEL 2015  αριθ.  13
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-1
Email: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο (http://europa.eu).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2015
Print ISBN 978-92-872-2787-4 ISSN 1831-0826 doi:10.2865/658860 QJ-AB-15-011-EL-C
PDF ISBN 978-92-872-2797-3 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/701221 QJ-AB-15-011-EL-N
EPUB ISBN 978-92-872-2794-2 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/619656 QJ-AB-15-011-EL-E
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2015
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
Στήριξη της ΕΕ προς τις 
χώρες παραγωγής ξυλείας 
στο πλαίσιο του σχεδίου 
δράσης FLEGT
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)Ειδική έκθεσηEL 2015  αριθ.  13
02
 Κλιμάκιο ελέγχου
Οι ειδικές εκθέσεις του ΕΕΣ παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των ελέγχων επιδόσεων και των ελέγχων συμμόρφωσης που 
αυτό διενεργεί επί συγκεκριμένων τομέων του προϋπολογισμού της ΕΕ ή επί συγκεκριμένων διαχειριστικών ζητημάτων. 
Το ΕΕΣ επιλέγει και σχεδιάζει τα εν λόγω ελεγκτικά καθήκοντα κατά τρόπον ώστε αυτά να αποφέρουν τον μέγιστο αντί ‑
κτυπο, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων για τις επιδόσεις ή για τη συμμόρφωση, του επιπέδου των σχετικών εσόδων 
ή δαπανών, των επικείμενων εξελίξεων και του πολιτικού και δημόσιου συμφέροντος.
Ο εν προκειμένω έλεγχος επιδόσεων διενεργήθηκε από το Τμήμα Ελέγχου III, του οποίου προεδρεύει o Karel Pinxten, 
Μέλος του ΕΕΣ, και το οποίο ειδικεύεται στους τομείς δαπανών που αφορούν τις εξωτερικές δράσεις. Επικεφαλής του 
ελέγχου ήταν ο Karel Pinxten, Μέλος του ΕΕΣ, συνεπικουρούμενος από τους Gerard Madden, Προϊστάμενο του ιδιαίτερου 
γραφείου του, και Mila Strahilova, σύμβουλο στο ιδιαίτερο γραφείο του, Gérald Locatelli, Προϊστάμενο Μονάδας, Piotr 
Zych, επικεφαλής του κλιμακίου ελέγχου, Ruurd de Jong, ανώτερο ελεγκτή, Laetitia Cadet και Peter Kovacs, ελεγκτές.
Από αριστερά:  G. Madden, R. de Jong, K. Pinxten, M. Strahilova, P . Zych, 
G. Locatelli.

03
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Γλωσσάριο και συντομογραφίες
I-VI Σύνοψη
1-9 Εισαγωγή
1-3 Η παράνομη υλοτομία αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα
4-9 Το FLEGT είναι η απάντηση της ΕΕ
10-12  Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
13-56  Παρατηρήσεις
13-34  Η στήριξη των χωρών παραγωγής ξυλείας μέσω του FLEGT δεν ήταν επαρκώς σχεδιασμένη  
και στοχοθετημένη
14-18  Η Επιτροπή προσδιόρισε ευρύ φάσμα πιθανών μέτρων
19-26  Η Επιτροπή δεν ανέπτυξε κατάλληλο σχέδιο εργασίας
27-34  Η Επιτροπή δεν έθεσε σαφείς προτεραιότητες όσον αφορά την εκ μέρους της παροχή βοήθειας
35-56  Η στήριξη της ΕΕ προς τις χώρες παραγωγής ξυλείας δεν ήταν επαρκώς αποτελεσματική
36-43  Τα κύρια έργα που εξετάστηκαν ήταν προβληματικά
44-52  Βραδεία πρόοδος προς την κατεύθυνση της αδειοδότησης
53-56  Μη ικανοποιητικές διαδικασίες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων
04 Περιεχόμενα
57-59  Συμπεράσματα και συστάσεις
 Παράρτημα Ι —  Εφαρμογή προγραμμάτων στο πλαίσιο του FLEGT, για τη διακυβέρνηση  
των δασών και το εμπόριο, κατά την περίοδο 2003-2013
 Παράρτημα II —  Κατάσταση ελεγχθέντων έργων
 Παράρτημα III —  Κατάσταση αξιολογήσεων έργων και εκθέσεων ROM
 Παράρτημα IV —  Διεθνής Διαφάνεια — Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς 2007-2013
 Απαντήσεις της Επιτροπής
05
 Γλωσσάριο και 
συντομογραφίες
ΑΚΕ : Ομάδα χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού
ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης : Γ ενική Διεύθυνση Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης
Η ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης θέτει σε εφαρμογή ένα ευρύ φάσμα μέσων εξωτερικής βοήθειας που 
παρέχει η Επιτροπή, τα οποία χρηματοδοτούνται από τα ΕΤΑ και τον γενικό προϋπολογισμό.
ΓΔ Περιβάλλοντος : Γ ενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος
ΕΕ-FLEGT : Σχέδιο δράσης της ΕΕ για την επιβολή της δασικής νομοθεσίας, τη διακυβέρνηση και το εμπόριο
ΕΜΓΕΣ : Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Γ ειτονίας και Εταιρικής Σχέσης
ΕΣΕΣ : Εθελοντική συμφωνία εταιρικής σχέσης
ΕΣΧ : Έγγραφο στρατηγικής ανά χώρα
ΕΤΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης
Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) αποτελεί το κύριο μέσο που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την παροχή 
ενισχύσεων στον τομέα της αναπτυξιακής συνεργασίας προς τις χώρες ΑΚΕ, καθώς και προς τις υπερπόντιες χώρες 
και εδάφη (ΥΧΕ). Η συμφωνία εταιρικής σχέσης που υπεγράφη στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 για χρονική 
περίοδο 20 ετών («συμφωνία του Κοτονού») αποτελεί το πλαίσιο που διέπει τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με 
τα κράτη ΑΚΕ και τις ΥΧΕ. Βασικός στόχος της είναι η μείωση και, τελικά, η εξάλειψη της φτώχειας.
ΜΑΣ : Μηχανισμός αναπτυξιακής συνεργασίας
ΜΚΟ : Μη κυβερνητικές οργανώσεις
06 Γλωσσάριο και συντομογραφίες
ΜΜΕ : Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις
EFI: Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δασών (European Forest Institute)
FAO : Οργάνωση Τροφίμων και Γ εωργίας του ΟΗΕ (Food and Agriculture Organization of the United Nations)
GIZ : Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit GmbH (Γ ερμανική Εταιρεία για τη Διεθνή 
Συνεργασία)
REDD+ : Πρόγραμμα για τη μείωση των εκπομπών από την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών +
Το πρόγραμμα του ΟΗΕ για τη μείωση των εκπομπών από την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών (Reducing 
Emissions from Deforestation and Forest Degradation – REDD) προσδιορίζει ποσοτικώς το διοξείδιο του άνθρακα 
που αποθηκεύεται στα δέντρα, προσφέροντας κίνητρα στις αναπτυσσόμενες χώρες για να μειώσουν τις εκπομπές 
που οφείλονται στην αποψίλωση των δασών και να επενδύσουν σε λύσεις χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών με 
στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη. Το REDD+ επεκτείνεται πέρα από το ζήτημα της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των 
δασών, και ενσωματώνει τον ρόλο της διατήρησης, της βιώσιμης διαχείρισης των δασών και του εμπλουτισμού των 
αποθεμάτων άνθρακα των δασών.
ROM : Παρακολούθηση βάσει αποτελεσμάτων (Results‑oriented monitoring)
Το σύστημα ROM καθιερώθηκε από τη ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης το 2010 με σκοπό την ενίσχυση 
της παρακολούθησης, της αξιολόγησης και της διαφάνειας της αναπτυξιακής βοήθειας. Βασίζεται σε σύντομες, 
εστιασμένες, επιτόπιες αξιολογήσεις που διενεργούνται από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες.
SVLK : Ινδονησιακό σύστημα επαλήθευσης της νομιμότητας της ξυλείας (Sistem Verifikasi Legalitas Kayu)
07
I
Η παράνομη υλοτομία και το εμπόριο παράνομα 
υλοτομημένης ξυλείας αποτελούν χρόνια προβλήματα, 
παρά τις διεθνείς προσπάθειες που καταβάλλονται 
από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 για την καταπο ‑
λέμησή τους. Προκαλούν περιβαλλοντική ζημία και 
απώλεια βιοποικιλότητας, έχουν αρνητικό αντίκτυπο 
στον βιοπορισμό των εξαρτώμενων από τα δάση πλη ‑
θυσμών, οδηγούν σε στρέβλωση των αγορών, ενισχύ ‑
ουν τη διαφθορά και υπονομεύουν το κράτος δικαίου 
και τη χρηστή διακυβέρνηση.
II
Το 2003, η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση πραγμα ‑
τευόμενη ένα σχέδιο δράσης σε επίπεδο ΕΕ για την 
επιβολή της δασικής νομοθεσίας, τη διακυβέρνηση 
και το εμπόριο (FLEGT), με σκοπό την αντιμετώπιση 
του προβλήματος της παράνομης υλοτομίας και του 
συναφούς εμπορίου. Στόχος της πρωτοβουλίας FLEGT 
είναι να μειώσει την παράνομη υλοτομία παγκοσμίως 
μέσω, αφενός, της στήριξης της διακυβέρνησης των 
δασών στις χώρες παραγωγής ξυλείας και, αφετέρου, 
της μείωσης της κατανάλωσης παρανόμως υλοτομη ‑
μένης ξυλείας στην ΕΕ. Ακρογωνιαίος λίθος αυτού του 
σχεδίου δράσης είναι η σύναψη διμερούς συμφωνίας 
μεταξύ της ΕΕ και της εκάστοτε χώρας που εξάγει 
ξυλεία, ήτοι της εθελοντικής συμφωνίας εταιρικής σχέ ‑
σης (ΕΣΕΣ) για την επιβολή της δασικής νομοθεσίας, 
τη διακυβέρνηση και το εμπόριο, η οποία δεσμεύει την 
οικεία συμβαλλόμενη χώρα να εμπορεύεται αποκλει ‑
στικά νομίμως υλοτομημένα προϊόντα ξυλείας. Βάσει 
των εν λόγω συμφωνιών, οι χώρες εξαγωγής αναπτύσ ‑
σουν συστήματα επαλήθευσης της νομιμότητας των 
οικείων προϊόντων ξυλείας και νομιμοποιούνται να 
χορηγούν άδειες FLEGT εφόσον πληρούνται οι απαι ‑
τούμενες προϋποθέσεις.
III
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον η Επιτροπή διαχειρί ‑
στηκε ορθά τη στήριξη που παρέχεται στο πλαίσιο του 
σχεδίου δράσης FLEGT στις χώρες παραγωγής ξυλείας 
με σκοπό την αντιμετώπιση της παράνομης υλοτομίας. 
Το Συνέδριο συνάγει το συμπέρασμα ότι η Επιτροπή 
δεν διαχειρίστηκε επαρκώς τη στήριξη.IV
Η στήριξη μέσω του FLEGT δεν ήταν επαρκώς σχεδια ‑
σμένη και στοχοθετημένη. Η Επιτροπή προσέγγισε το 
σχέδιο δράσης FLEGT με καινοτόμο τρόπο και όρισε 
τα πιθανά μέτρα που έπρεπε να ληφθούν. Ωστόσο, 
δεν διαμόρφωσε ένα κατάλληλο σχέδιο εργασίας 
με σαφείς στόχους, ορόσημα και ειδικό προϋπολο ‑
γισμό. Μολονότι τα παραπάνω δεν ήταν εύκολο να 
καθοριστούν κατά την έναρξη της πρωτοβουλίας, 
έπρεπε τουλάχιστον να είχαν καθοριστεί κατά τα 
πρώτα χρόνια. Η χορήγηση βοήθειας δεν βασίστηκε 
σε σαφή κριτήρια, ενώ ο αντίκτυπος της ενίσχυσης 
εξασθένισε λόγω του μεγάλου αριθμού των συμμε ‑
τεχουσών χωρών. Ο κανονισμός για την απαγόρευση 
των εισαγωγών παράνομα υλοτομημένης ξυλείας στην 
ΕΕ, ο οποίος συγκαταλεγόταν στα πιθανά μέτρα του 
σχεδίου δράσης του 2003, δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί 
πλήρως.
V
Η στήριξη της ΕΕ προς τις χώρες παραγωγής ξυλείας 
δεν ήταν επαρκώς αποτελεσματική. Τα κύρια έργα που 
εξετάστηκαν, και τα οποία είχαν ως στόχο τη βελτίωση 
της ικανότητας της δημόσιας διοίκησης, δεν ευδοκίμη ‑
σαν. Πολλά από τα έργα που υλοποιήθηκαν, μολονότι 
συνέβαλαν στην αύξηση της ευαισθητοποίησης όσον 
αφορά το ζήτημα της παράνομης υλοτομίας και στην 
ενίσχυση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολι ‑
τών, παρακωλύονταν συχνά από προβλήματα. Παρότι 
έχουν περάσει πλέον 12 χρόνια από την παρουσίαση 
του σχεδίου δράσης, και μολονότι υπήρξε μεγάλο 
ενδιαφέρον για τις ΕΣΕΣ, δεν λειτουργεί ακόμη κανένα 
σύστημα αδειών FLEGT, ενώ δεν τηρήθηκαν ούτε οι 
διαδοχικές προθεσμίες που καθορίστηκαν για τη δημι ‑
ουργία των συστημάτων αυτών. Η παρακολούθηση της 
προόδου κρίθηκε ανεπαρκής, κυρίως λόγω της έλλει ‑
ψης πλαισίου λογοδοσίας, ενώ μη ικανοποιητική ήταν 
και η υποβολή εκθέσεων σχετικά με την πρόοδο.
VI
Στη συνέχεια της έκθεσης διατυπώνονται διάφορες 
συστάσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης της πρωτο ‑
βουλίας στο μέλλον.Σύνοψη
08
 Εισαγωγή
Η παράνομη υλοτομία 
αποτελεί παγκόσμιο 
πρόβλημα
01 
Η παράνομη υλοτομία και το εμπό ‑
ριο παράνομα υλοτομημένης ξυλείας 
αποτελούν χρόνια προβλήματα, παρά 
τις διεθνείς προσπάθειες που κατα ‑
βάλλονται από τα τέλη της δεκαετίας 
του 1990 για την καταπολέμησή τους. 
Προκαλούν περιβαλλοντική ζημία 
και απώλεια βιοποικιλότητας, έχουν 
αρνητικό αντίκτυπο στον βιοπορισμό 
των εξαρτώμενων από τα δάση πλη ‑
θυσμών, οδηγούν σε στρέβλωση των 
αγορών, ενισχύουν τη διαφθορά και 
υπονομεύουν το κράτος δικαίου και τη 
χρηστή διακυβέρνηση. Στερούν τις κυ ‑
βερνήσεις από τα έσοδα που προέρχο ‑
νται από φυσικούς πόρους, παρεμπο ‑
δίζοντας έτσι τη βιώσιμη ανάπτυξη σε 
ορισμένες από τις φτωχότερες χώρες 
του κόσμου.
02 
Η υλοτομία και το συναφές εμπόριο 
είναι παράνομα όταν η ξυλεία υλο ‑
τομείται, μεταφέρεται, αγοράζεται 
ή πωλείται κατά παράβαση της εθνικής 
νομοθεσίας. Ο παράνομος χαρακτή ‑
ρας εξαρτάται, ως εκ τούτου, από την 
εθνική νομοθεσία που ισχύει στην 
εκάστοτε χώρα.
03 
Λόγω του παράνομου χαρακτήρα των 
υπό εξέταση δραστηριοτήτων, η έκτα ‑
ση της παράνομης ξυλείας δεν είναι 
εύκολο να υπολογιστεί. Η αξία της πα ‑
ράνομης ξυλείας υπολογίζεται σε έως 
και 100 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ 
ετησίως1, όμως οι εκτιμήσεις αυτού του 
είδους διαφέρουν σημαντικά μεταξύ 
τους. Ωστόσο, είναι ευρέως αποδεκτό 
ότι η παράνομη υλοτομία αποτελεί 
ενδημικό πρόβλημα σε πολλές από τις 
μεγάλες χώρες παραγωγής, και ιδίως 
στις χώρες με διαδεδομένη διαφθορά 
και εύκολη πρόσβαση στην αγορά.Το FLEGT είναι 
η απάντηση της ΕΕ
04 
Το 2003, η Επιτροπή, ανταποκρινόμενη 
στις διεθνείς ανησυχίες2 σχετικά με τον 
αρνητικό αντίκτυπο της παράνομης 
υλοτομίας και του συναφούς εμπορίου 
ξυλείας, εξέδωσε πρόταση που αφο ‑
ρούσε σχέδιο δράσης σε επίπεδο ΕΕ 
για την επιβολή της δασικής νομοθε ‑
σίας, τη διακυβέρνηση και το εμπό ‑
ριο (FLEGT)3. Το FLEGT έχει ως στόχο 
να μειώσει την παράνομη υλοτομία 
παγκοσμίως μέσω της στήριξης της 
δασικής διακυβέρνησης στις χώρες 
παραγωγής ξυλείας, καθώς και μέσω 
της καταπολέμησης των εισαγωγών 
παράνομης ξυλείας στην ΕΕ. Πρόκειται 
για μια δέσμη μέτρων με στόχο την 
αντιμετώπιση του ζητήματος της πα ‑
ράνομης υλοτομίας και του συναφούς 
εμπορίου τόσο σε επίπεδο προσφοράς 
όσο και σε επίπεδο ζήτησης (βλέπε 
πλαίσιο 1 ). Το Συμβούλιο αναγνώρισε 
το σχέδιο δράσης ως ένα θετικό πρώτο 
βήμα για την αντιμετώπιση του επείγο ‑
ντος ζητήματος της παράνομης υλοτο ‑
μίας και του συναφούς εμπορίου μέσω 
της συνεργασίας και του συντονισμού 
με τις χώρες κατανάλωσης και παρα ‑
γωγής, τον ιδιωτικό τομέα και άλλους 
ενδιαφερόμενους φορείς4. Το 2005, το 
Συμβούλιο ενέκρινε κανονισμό θέσπι ‑
σης του συστήματος αδειών FLEGT για 
τις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων 
ξυλείας προερχόμενων από χώρες με 
τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει εθελοντική 
συμφωνία εταιρικής σχέσης5.1 Έκθεση του προγράμματος 
των Ηνωμένων Εθνών για το 
Περιβάλλον και της Ιντερπόλ 
με τίτλο «Green Carbon, Black 
Trade: Illegal Logging, Tax 
Fraud and Laundering in the 
World’s Tropical Forests. 
A Rapid Response 
Assessment» (Πράσινος 
άνθρακας, μαύρο εμπόριο: 
Παράνομη υλοτομία, 
φοροδιαφυγή και 
νομιμοποίηση εσόδων από 
παράνομες δραστηριότητες 
στα τροπικά δάση του 
πλανήτη), 2012.
2 Το πρόγραμμα δράσης της 
ομάδας G8 για τα δάση, που 
εισήχθη τον Μάιο του 1998, 
λειτούργησε ως καταλύτης για 
τη διεθνή δράση κατά της 
παράνομης υλοτομίας. Οι 
συζητήσεις της G8 οδήγησαν 
σε σειρά διασκέψεων για την 
επιβολή της δασικής 
νομοθεσίας και τη 
διακυβέρνηση (FLEG), υπό τον 
συντονισμό της Παγκόσμιας 
Τράπεζας, στην Ανατολική 
Ασία (Μπαλί, 2001), στην 
Αφρική (Γιαουντέ, 2003) και 
στην Ευρώπη (Αγία 
Πετρούπολη, 2005). Στις εν 
λόγω διασκέψεις συμμετείχαν 
κυβερνήσεις, εκπρόσωποι της 
βιομηχανίας, ΜΚΟ και 
ερευνητές, με σκοπό τη 
δημιουργία πλαισίων 
συνεργασίας μεταξύ των 
χωρών παραγωγής και 
κατανάλωσης.
3 COM(2003) 251 τελι ‑
κό της 21ης Μαΐου 2013 με 
τίτλο «Η επιβολή της δασικής 
νομοθεσίας, η διακυβέρνηση 
και το εμπόριο (FLEGT) — 
Πρόταση για σχέδιο δράσης 
της ΕΕ».
4 Συμπεράσματα του 
Συμβουλίου 2003/C 268/01 
(ΕΕ C 268 της 7.11.2003, σ. 1).
5 Κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 2173/2005 του 
Συμβουλίου περί δημιουργίας 
εθελοντικού συστήματος 
αδειών FLEGT για τις 
εισαγωγές ξυλείας στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
(ΕΕ L 347 της 30.12.2005, σ. 1).
09 Εισαγωγή
05 
Ακρογωνιαίος λίθος του σχεδίου δρά ‑
σης είναι η σύναψη διμερούς συμφω ‑
νίας μεταξύ της ΕΕ και της εκάστοτε 
χώρας εξαγωγής ξυλείας, ήτοι της 
εθελοντικής συμφωνίας εταιρικής σχέ ‑
σης (ΕΣΕΣ) για την επιβολή της δασικής 
νομοθεσίας, τη διακυβέρνηση και το 
εμπόριο (FLEGT), η οποία δεσμεύει 
αμφότερα τα μέρη να εμπορεύονται 
αποκλειστικά νομίμως υλοτομημέ ‑
να προϊόντα ξυλείας. Βάσει των εν 
λόγω συμφωνιών, οι χώρες εξαγωγής 
καλούνται να αναπτύξουν συστήματα 
επαλήθευσης της νομιμότητας της ξυ ‑
λείας. Εφόσον η Επιτροπή διαπιστώσει 
ότι πληρούνται οι σχετικές απαιτήσεις, 
οι χώρες είναι επιλέξιμες για χορή ‑
γηση άδειας FLEGT. Παράδειγμα των 
διαδικασιών που απαιτούνται για την 
απόκτηση των αδειών και των συνακό ‑
λουθων αδειών εξαγωγής αναφέρεται 
στο σχέδιο δράσης (βλέπε πλαίσιο 2 ). 
Στην πράξη, οι περισσότερες χώρες‑  
εταίροι αποφάσισαν ότι θα εφαρ ‑
μόζουν τα συστήματα αδειών που 
πρόκειται να θεσπίσουν όχι μόνο στην 
ξυλεία που εξάγεται στην ΕΕ αλλά και 
στην ξυλεία που προορίζεται για άλλες 
αγορές, καθώς και σε αυτή που προο ‑
ρίζεται για εσωτερική κατανάλωση.Σύνθεση του σχεδίου δράσης FLEGT της ΕΕ
«Τα ακόλουθα μέτρα του σχεδίου δράσης FLEGT έχουν ως στόχο να αυξήσουν τη ζήτηση των καταναλωτών για 
πιστοποιημένη, νομίμως υλοτομημένη ξυλεία: α) ενθάρρυνση του ιδιωτικού τομέα της ΕΕ να υιοθετεί πολιτικές 
αγορών που διασφαλίζουν ότι στις αλυσίδες εφοδιασμού τους εισέρχονται αποκλειστικά προϊόντα νόμιμης 
ξυλείας […]· β) ενθάρρυνση των κρατών μελών της ΕΕ να υιοθετούν πολιτικές για τις διαδικασίες σύναψης δη ‑
μόσιων συμβάσεων βάσει των οποίων απαιτείται η πιστοποίηση της νομιμότητας όλων των προμηθευόμενων 
προϊόντων ξυλείας […]· γ) αποτροπή της εισαγωγής παράνομης ξυλείας στην αγορά της ΕΕ μέσω της επιβολής 
του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία […]· δ) θέσπιση μέτρων για την αποτροπή επενδύσεων σε δραστηριότη ‑
τες που ευνοούν την παράνομη υλοτομία. […]
Το σχέδιο δράσης περιλαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα που αποσκοπούν στη στήριξη των αναπτυσσόμενων 
χωρών για την ανάπτυξη ικανοτήτων με σκοπό την παροχή νομίμως υλοτομημένης ξυλείας: α) παροχή τεχνι ‑
κής και χρηματοδοτικής στήριξης από την ΕΕ για τη βελτίωση της διακυβέρνησης και την ανάπτυξη ικανοτή ‑
των των κυβερνητικών και μη κυβερνητικών παραγόντων· β) στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν οι 
χώρες παραγωγής ξυλείας για την καταπολέμηση της παράνομης ξυλείας αποτρέποντας την εισαγωγή παρά ‑
νομης ξυλείας στην αγορά της ΕΕ βάσει διμερών εμπορικών συμφωνιών, των αποκαλούμενων εθελοντικών 
συμφωνιών εταιρικής σχέσης».
Πηγή:  http://www.euflegt.efi.int/documents/10180/118682/Introduction%20to%20FLEGTΠλαίσιο 1
10 Εισαγωγή
Παράδειγμα διαδικασίας πιστοποίησης της νομιμότητας της ξυλείας βάσει ΕΣΕΣ
«Στάδιο 1 : Η χώρα‑εταίρος FLEGT ορίζει φορέα διαπίστευσης, ο οποίος εξουσιοδοτείται με τη σειρά του να 
ορίσει τους οργανισμούς πιστοποίησης της νομιμότητας των προϊόντων ξυλείας.
Στάδιο 2 : Η χώρα‑εταίρος FLEGT ορίζει ανεξάρτητο επόπτη και καθιερώνει διαφανή μηχανισμό διευθέτησης 
των διαφορών.
Στάδιο 3 : Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι το προτεινόμενο σύστημα είναι αξιόπιστο και ότι επιτρέπει να εξακρι ‑
βωθεί εάν η ξυλεία έχει υλοτομηθεί νόμιμα.
Στάδιο 4 : Εκδίδονται πιστοποιητικά για τη νόμιμα υλοτομημένη ξυλεία, τα οποία επιτρέπουν στις τελωνειακές 
αρχές να προβούν στον εκτελωνισμό των νόμιμων προς εξαγωγή φορτίων. […]
Στάδιο 5 : Η άδεια εξαγωγής που επιβεβαιώνει τη νομιμότητα της υλοτόμησης προσκομίζεται σε κοινοτικό 
λιμένα όπου γίνεται η διασάφηση της ξυλείας για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΕ και ελέγχεται από 
τις τελωνειακές αρχές του κράτους μέλους με βάση την περιγραφή του φορτίου που παρέχεται στην κοινοποί ‑
ηση προ της αποστολής. […]
Στάδιο 6 : Οι τελωνειακές αρχές αποδέχονται τις διασαφήσεις για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΕ μόνο 
εφόσον η ξυλεία συνοδεύεται από την απαιτούμενη άδεια εξαγωγής.»
Πηγή:  COM(2003) 251 τελικό, σ. 13.Πλαίσιο 2
06 
Η Επιτροπή, από κοινού με τα κράτη 
μέλη της ΕΕ, στηρίζει οικονομικά και 
τεχνικά τις χώρες‑εταίρους όσον αφο ‑
ρά τη βελτίωση της δασικής διακυβέρ ‑
νησης και την καθιέρωση ή τη βελτί ‑
ωση των συστημάτων επαλήθευσης 
της συμμόρφωσης προς τις σχετικές 
απαιτήσεις νομιμότητας. Η πτυχή του 
FLEGT με τίτλο «Στήριξη των χωρών 
παραγωγής ξυλείας» αφορά:
α) τη στήριξη πολιτικών μεταρρυθμί ‑
σεων, την κατάρτιση αποτελεσμα ‑
τικών νόμων και την απλούστευση 
των διαδικασιών, σε συνδυασμό με 
την προστασία των εξαρτώμενων 
από τα δάση κοινοτήτων και την 
ένταξή τους σε συστήματα προ ‑
στασίας των δασών·β) την παροχή βοήθειας για την 
ανάπτυξη αξιόπιστων συστημάτων 
εποπτείας και ανίχνευσης, με τα 
οποία θα διαχωρίζεται η νόμιμη 
από την παράνομη παραγωγή, θα 
καθίσταται δυνατός ο εντοπισμός 
της προέλευσης της ξυλείας και του 
δρομολογίου της από το σημείο 
υλοτόμησης, τα πριστήρια και τους 
λιμένες έως τις τελικές αγορές, και 
θα ενθαρρύνεται η ενισχυμένη 
διαφάνεια των πληροφοριών στον 
δασικό τομέα·
γ) την παροχή στήριξης για την εφαρ ‑
μογή εκτεταμένων μεταρρυθμίσε ‑
ων στον τομέα της διακυβέρνησης 
μέσω της δημιουργίας ικανοτήτων, 
ιδίως στους τομείς της δικαιοσύ ‑
νης, της αστυνομίας ή του στρα ‑
τού, για την καλύτερη καταπολέ ‑
μηση της διαφθοράς, τη συλλογή 
αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με 
περιβαλλοντικά εγκλήματα και την 
προσφυγή στη δικαιοσύνη.
11 Εισαγωγή
07 
Γ ια τον σκοπό αυτό, η ΕΕ παρέχει χρη ‑
ματοδότηση μέσω του ΕΤΑ και του γε ‑
νικού προϋπολογισμού. Εκτιμάται ότι, 
κατά την περίοδο 2003 ‑20136, διατέθη ‑
καν συνολικά, για στήριξη που σχετίζε ‑
ται με το FLEGT, 300 εκατομμύρια ευρώ 
σε 35 χώρες (βλέπε παράρτημα I ).
08 
Στην Επιτροπή, υπεύθυνες για τις 
δραστηριότητες που σχετίζονται με 
το σχέδιο δράσης FLEGT είναι η Γ ενική 
Διεύθυνση Διεθνούς Συνεργασίας και 
Ανάπτυξης και η Γ ενική Διεύθυνση 
Περιβάλλοντος. Η ΓΔ Διεθνούς Συνερ ‑
γασίας και Ανάπτυξης είναι αρμόδια 
για τη διαχείριση της χρηματοδότησης 
που σχετίζεται με το FLEGT σε τρίτες 
χώρες παραγωγής. Εφαρμόζει προ ‑
γράμματα αναπτυξιακής συνεργασίας 
και αναλαμβάνει τη διαπραγμάτευση 
των ΕΣΕΣ με τις χώρες ΑΚΕ, καθώς 
και με τη Γ ουιάνα και την Ονδούρα. 
Η ΓΔ Περιβάλλοντος αναλαμβάνει τη 
διαπραγμάτευση των ΕΣΕΣ με ασι ‑
ατικές χώρες και είναι υπεύθυνη για 
τον κανονισμό της ΕΕ για την ξυλεία, 
για τον πολιτικό διάλογο σχετικά με 
περιβαλλοντικά ζητήματα τόσο με 
χώρες παραγωγής ξυλείας όσο και με 
χώρες κατανάλωσης ξυλείας (όπως 
η Κίνα, η Βραζιλία, η Ρωσία, οι ΗΠΑ, 
η Ιαπωνία), καθώς και για τη διεξαγωγή 
πολυμερούς διαλόγου. Οι δύο ΓΔ επιμε ‑
ρίζονται τις αρμοδιότητες όσον αφορά 
τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.
09 
Η Επιτροπή ανέθεσε στο Ευρωπαϊκό 
Ινστιτούτο Δασών (EFI) και την Οργά ‑
νωση Τροφίμων και Γ εωργίας του ΟΗΕ 
(FAO) την υλοποίηση σειράς συγκεκρι ‑
μένων δραστηριοτήτων για τη στήριξη 
των προσπαθειών που καταβάλλουν οι 
χώρες‑εταίροι στο πλαίσιο του σχεδίου 
δράσης FLEGT. Το EFI έχει αναλάβει και 
διαχειρίζεται το μέσο EΕ‑FLEGT, ένα 
καταπιστευματικό ταμείο πολλαπλών 
χορηγών που δημιουργήθηκε το 2007. 
Το εν λόγω ταμείο παρέχει στήριξη ανά χώρα (κυρίως τεχνική βοήθεια σε 
κυβερνήσεις και άλλους ενδιαφερό ‑
μενους φορείς), εκπονεί μελέτες και 
διαδίδει τις πληροφορίες σχετικά με 
το FLEGT. Η FAO εφαρμόζει το πρό ‑
γραμμα στήριξης FLEGT για τις χώρες 
ΑΚΕ, βασικός στόχος του οποίου ήταν, 
αρχικά, η προώθηση της διαδικασίας 
FLEGT στις χώρες ΑΚΕ.6 Εξαιρουμένων των πιστώσεων 
τομεακής δημοσιονομικής 
στήριξης. Οι πιστώσεις 
δημοσιονομικής στήριξης 
καλύπτουν ζητήματα που 
αφορούν τη δασική πολιτική, 
χωρίς ωστόσο να σχετίζονται 
απαραιτήτως με το FLEGT.  
Δεν υφίσταται αναγνωρισμένη 
μέθοδος για χορήγηση  
της συνδρομής σε 
συγκεκριμένους τομείς.
12
 Εμβέλεια και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
10 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον  
η Επιτροπή διαχειρίστηκε ορθά τη  
στήριξη που παρέχεται στο πλαίσιο 
του σχεδίου δράσης FLEGT προς τις 
χώρες παραγωγής ξυλείας με σκοπό 
την αντιμετώπιση της παράνομης 
υλοτομίας. Ο έλεγχος επικεντρώθηκε 
σε δύο βασικά ερωτήματα:
α) Ήταν επαρκώς σχεδιασμένη και 
στοχοθετημένη η στήριξη μέσω 
του FLEGT;
β) Ήταν αποτελεσματική η στήριξη 
μέσω του FLEGT;
11 
Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκε 
η παροχή στήριξης από την Επιτροπή 
προς τις χώρες παραγωγής ξυλείας 
μέσω του ΕΤΑ και του γενικού προϋπο ‑
λογισμού, καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποί ‑
ησης του σχεδίου δράσης FLEGT της 
ΕΕ, ήτοι από το 2003 έως το 2014.
12 
Ο έλεγχος διενεργήθηκε από τον 
Αύγουστο έως τον Δεκέμβριο του 2014 
και περιλάμβανε:
α) ανάλυση των εγγράφων στρατη ‑
γικής του FLEGT και των συναφών 
εκθέσεων σχετικά με τη διάρθρω ‑
ση του εμπορίου ξυλείας και της 
παράνομης υλοτομίας·
β) εξέταση της κατανομής της χρημα ‑
τοδότησης σε στόχους, χώρες και 
έργα·
γ) συνεντεύξεις με μόνιμους υπαλλή ‑
λους της Επιτροπής στη ΓΔ Διε ‑
θνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης 
και στη ΓΔ Περιβάλλοντος, καθώς 
και με το EFI, και με εκπροσώπους 
των κρατών μελών, διεθνών οργα ‑
νώσεων και ευρωπαϊκών ΜΚΟ που 
δραστηριοποιούνται στον τομέα 
του περιβάλλοντος και της προ ‑
στασίας των δασών·δ) επισκέψεις σε δύο χώρες‑δικαιού ‑
χους που είναι υπογράφοντα μέρη 
ΕΣΕΣ (Ινδονησία και Καμερούν), 
καθώς και επισκόπηση της συνολι ‑
κής προόδου της διαδικασίας ΕΣΕΣ 
και εμπεριστατωμένη ανάλυση 
δείγματος δέκα έργων (βλέπε 
παράρτημα II )·
ε) εξέταση των πορισμάτων που 
αντλήθηκαν από το σύστημα 
παρακολούθησης βάσει αποτελε ‑
σμάτων (ROM) και αξιολογήσεις 
προγραμμάτων σε δείγμα 35 έργων 
(βλέπε παράρτημα III ).
13
 Παρατηρήσεις
Η στήριξη των χωρών 
παραγωγής ξυλείας μέσω 
του FLEGT δεν ήταν 
επαρκώς σχεδιασμένη  
και στοχοθετημένη
13 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον: 
α) η στήριξη της ΕΕ βασίστηκε σε 
κατάλληλη εκτίμηση των ανα ‑
γκών και η Επιτροπή προσδιόρισε 
επακριβώς τα πιθανά μέτρα που 
έπρεπε να ληφθούν· 
β) η στήριξη της ΕΕ σχεδιάστηκε 
ορθά· και 
γ) οι προτεραιότητες χρηματοδότη ‑
σης τέθηκαν σωστά.
Η Επιτροπή προσδιόρισε 
ευρύ φάσμα πιθανών μέτρων
14 
Το σχέδιο δράσης FLEGT αντιμετω ‑
πίζει με καινοτόμο τρόπο το χρόνιο 
πρόβλημα της παράνομης υλοτομίας 
και του συναφούς εμπορίου. Συνδυ ‑
άζει την αναπτυξιακή βοήθεια, τόσο 
προς τις κυβερνήσεις όσο και προς την 
κοινωνία των πολιτών, με την παροχή 
εμπορικών κινήτρων υπό τη μορφή ευ ‑
κολότερης πρόσβασης στην αγορά ξυ ‑
λείας της ΕΕ για τους παραγωγούς των 
χωρών‑εταίρων. Οι χώρες‑εταίροι υπο ‑
χρεούνται να εξασφαλίζουν συνεκτική 
δασική νομοθεσία, να εφαρμόζουν 
συστήματα ανίχνευσης και χορήγησης 
αδειών, καθώς και να καθιερώσουν 
συστήματα ελέγχου σε διάφορα επίπε ‑
δα. Επιπλέον, το σχέδιο δράσης FLEGT 
προβλέπει την ανάπτυξη διαφόρων 
μέτρων από πλευράς ζήτησης με στόχο 
την ενίσχυση του αντίκτυπου των 
δράσεων που αναλαμβάνονται στις 
χώρες παραγωγής. Προβλέπει επίσης 
την καθιέρωση πολιτικού διαλόγου σε 
διεθνές επίπεδο για την προώθηση των 
βασικών στόχων του FLEGT.15 
Στην εκτίμηση αντικτύπου του σχεδίου 
δράσης της ΕΕ7 εξετάζεται ο πιθανός 
αντίκτυπος της εφαρμογής ενός συ ‑
στήματος αδειών μέσω της ανάπτυξης 
εταιρικών σχέσεων με χώρες παραγω ‑
γής ξυλείας8. Η μελέτη περιλαμβάνει 
ανάλυση των βασικών μοχλών της 
παράνομης υλοτομίας. Εξετάζει τις 
γενικές οικονομικές, περιβαλλοντικές 
και κοινωνικές συνέπειες, καθώς και 
τις νομικές και θεσμικές συνέπειες των 
προτεινόμενων λύσεων τόσο στην ΕΕ 
όσο και στις εν δυνάμει χώρες‑εταί ‑
ρους. Αναλύει επίσης τους κινδύνους 
που μπορεί να επηρεάσουν την αποτε ‑
λεσματικότητα των πιθανών μέτρων9.
16 
Στην εκτίμηση αντικτύπου εξετάζο ‑
νται τρεις βασικές επιλογές για την 
αντιμετώπιση του προβλήματος της 
παράνομης υλοτομίας. Η επιλογή της 
σύναψης διμερούς συμφωνίας ΕΣΕΣ 
με μεμονωμένες χώρες θεωρήθηκε το 
βέλτιστο μέσο για άμεση και ευέλικτη 
δράση. Η επιλογή ενός πολυμερούς κα ‑
θεστώτος, συμπεριλαμβανομένης μιας 
ενδεχόμενης διεθνούς συμφωνίας, 
η οποία θα ήταν, θεωρητικά, η πλέον 
αποτελεσματική λύση, δεν θεωρήθηκε 
ρεαλιστική. Η τρίτη επιλογή, ήτοι η μο ‑
νομερής απαγόρευση της διάθεσης 
προϊόντων παράνομης ξυλείας στην 
αγορά της ΕΕ, θεωρήθηκε από την Επι ‑
τροπή λιγότερο αποδεκτή σε σύγκριση 
με τη σύναψη ΕΣΕΣ με χώρες παραγω ‑
γής ξυλείας. Η Επιτροπή αποφάσισε να 
εξετάσει εκ νέου την εν λόγω επιλογή 
σε μεταγενέστερο στάδιο.7 Εκτίμηση αντικτύπου του 
σχεδίου δράσης της ΕΕ για την 
επιβολή της δασικής 
νομοθεσίας, τη διακυβέρνηση 
και το εμπόριο (FLEGT)· 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική 
Διεύθυνση Ανάπτυξης (2004).
8 SEC(2004) 977 της 
20ής Ιουλίου 2004 με τίτλο 
«Πρόταση κανονισμού του 
Συμβουλίου σχετικά με τη 
δημιουργία εθελοντικού 
συστήματος αδειών FLEGT για 
τις εισαγωγές ξυλείας στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα».
9 Στην εν λόγω μελέτη 
επισημαίνονται οι κίνδυνοι 
που σχετίζονται με την πιθανή 
εκτροπή της παράνομης 
ξυλείας σε άλλες «λιγότερο 
αυστηρές» αγορές, όπως 
η Κίνα και η Ιαπωνία, και 
αναγνωρίζεται η περιορισμένη 
δυνητική αποτελεσματικότητα 
του σχεδίου δράσης, ιδίως σε 
χώρες όπου οι εξαγωγές 
ξυλείας προς την ΕΕ ήταν 
χαμηλές.
14 Παρατηρήσεις
10 SEC(2004) 977 
της 20ής Ιουλίου 2004.
11 Ένα σχέδιο δράσης αποτελείται 
από μια σειρά μέτρων που πρέπει 
να ληφθούν ή δραστηριοτήτων 
που πρέπει να υλοποιηθούν με 
σκοπό την επιτυχή ολοκλήρωση 
μιας στρατηγικής. Το σχέδιο 
δράσης περιλαμβάνει τρία βασικά 
στοιχεία: 1) συγκεκριμένα 
καθήκοντα· 2) χρονικό ορίζοντα· 
και 3) κατανομή των κονδυλίων σε 
συγκεκριμένες δραστηριότητες 
(http://www.businessdictionary.
com/definition/action‑plan.html ).
12 FLEGT Action Plan Progress 
Report (Έκθεση προόδου σχετικά 
με το σχέδιο δράσης FLEGT), EFI 
(2011), σ. 34. Βλέπε: http://www.
euflegt.efi.int/
documents/10180/23029/FLEGT+
Action+Plan+Progress+Repo
rt+2003 ‑2010/
13 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1905/2006 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμ ‑
βρίου 2006, για τη θέσπιση 
μηχανισμού χρηματοδότησης της 
αναπτυξιακής συνεργασίας 
(ΕΕ L 378 της 27.12.2006, σ. 41).  
Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 233/2014 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 11ης   
Μαρτίου 2014, περί μηχανισμού 
χρηματοδότησης της αναπτυξια ‑
κής συνεργασίας την περίο ‑
δο 2014 ‑2020 (ΕΕ L 77 
της 15.3.2014, σ. 44).
14 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1638/2006 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 24ης 
Οκτωβρίου 2006, για τον 
καθορισμό γενικών διατάξεων 
σχετικά με τη θέσπιση ευρωπαϊ ‑
κού μηχανισμού γειτονίας και 
εταιρικής σχέσης (ΕΕ L 310 της 
9.11.2006, σ. 1).
15 Η πληρότητα των εκθέσεων 
σχετικά με τις δραστηριότητες 
FLEGT ήταν μία ακόμη πρόκληση 
στο πλαίσιο προηγούμενων 
εργασιών αξιολόγησης του 
σχεδίου δράσης FLEGT. Στην 
έκθεση προόδου σχετικά με το 
σχέδιο δράσης FLEGT για την 
περίοδο 2003 ‑2010, που 
εκπονήθηκε από το EFI, ορίζεται 
ότι οι δράσεις και τα ποσά που 
αναφέρονται στην παρούσα 
έκθεση πρέπει να θεωρηθούν ως 
κατά προσέγγιση ένδειξη των 
δεσμεύσεων και της χρηματοδό ‑
τησης που διατίθεται, και όχι ως 
μια ολοκληρωμένη και πλήρως 
συγκρίσιμη αναφορά.17 
Η Επιτροπή αποφάσισε να εφαρμόσει 
την πρώτη, διμερή επιλογή. Αναγνώ ‑
ρισε ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση 
θέτει προκλήσεις, ιδίως σε χώρες με 
περιορισμένη ικανότητα διακυβέρ ‑
νησης, όπου η εφαρμογή του σχεδίου 
δράσης έπρεπε να συνοδεύεται από 
ουσιαστική ανάπτυξη ικανοτήτων και 
θεσμική ενίσχυση10.
18 
Η Επιτροπή προσδιόρισε ορθώς τα 
κύρια σημεία σε σχέση με τα οποία 
ενδέχεται να χρειάζεται στήριξη χορη ‑
γών βοήθειας για την αποτελεσματική 
εφαρμογή της ΕΣΕΣ, συμπεριλαμβανο ‑
μένων της μεταρρύθμισης της δασικής 
και περιβαλλοντικής πολιτικής, της 
ανάπτυξης συστημάτων εποπτείας, 
ανίχνευσης και χορήγησης αδειών, και 
της ανάπτυξης ικανοτήτων σε διάφο ‑
ρους τομείς (βλέπε σημείο 6).
Η Επιτροπή δεν ανέπτυξε 
κατάλληλο σχέδιο εργασίας
19 
Το σχέδιο δράσης FLEGT της ΕΕ δεν δι ‑
αθέτει αρκετά από τα βασικά στοιχεία 
ενός κατάλληλου σχεδίου δράσης11. 
Δεν περιέχει ειδικούς επιχειρησιακούς 
στόχους με τους αντίστοιχους δείκτες, 
χρονοδιάγραμμα με συγκεκριμένα 
ορόσημα ούτε σαφές πλαίσιο παρακο ‑
λούθησης. Ως εκ τούτου, καθίσταται 
ιδιαίτερα δυσχερής η καταμέτρηση 
της προόδου και της επίτευξης απο ‑
τελεσμάτων. Όπως επισημάνθηκε 
στην έκθεση προόδου του EFI σχετικά 
με το σχέδιο δράσης FLEGT για την 
περίοδο 2003 ‑2010, μπορεί μεν το 
σχέδιο δράσης να μην είναι απλώς μια 
δήλωση πολιτικής, ωστόσο, δεδομένης 
της έλλειψης οροσήμων και στόχων, 
δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε και 
στρατηγική12.20 
Η δρομολόγηση του σχεδίου δράσης 
σήμανε την έναρξη μιας μακράς δια ‑
δικασίας. Ωστόσο, τα προβλεπόμενα 
μέτρα, οι ειδικοί στόχοι και ο σχετικός 
χάρτης πορείας έπρεπε να είχαν ανα ‑
πτυχθεί κατά τα πρώτα έτη. Έπειτα από 
12 χρόνια, το FLEGT εξακολουθεί να μη 
διαθέτει σαφώς προσδιορισμένο σύ ‑
νολο στόχων με επαρκώς καθορισμένα 
μέσα χρηματοδότησης και συγκεκρι ‑
μένο χρονικό ορίζοντα.
21 
Το σχέδιο δράσης δεν διαθέτει ειδικό 
και σαφώς καθορισμένο προϋπολογι ‑
σμό. Οι δραστηριότητες αναπτυξιακής 
συνεργασίας χρηματοδοτούνται από 
διάφορες πηγές, μεταξύ άλλων από 
τον γενικό προϋπολογισμό της ΕΕ και 
από το ΕΤΑ, καθώς και από διάφορα 
μέσα, όπως τον μηχανισμό αναπτυξι ‑
ακής συνεργασίας (ΜΑΣ)13, στον οποίο 
περιλαμβάνονται τόσο διμερή και 
περιφερειακά γεωγραφικά προγράμμα ‑
τα όσο και θεματικά προγράμματα, και 
τον ευρωπαϊκό μηχανισμό γειτονίας 
και εταιρικής σχέσης (ΕΜΓΕΣ)14.
22 
Η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να 
παράσχει άμεσα ολοκληρωμένη 
επισκόπηση των έργων FLEGT. Η βάση 
δεδομένων των δασικών έργων που 
δημιούργησε η Επιτροπή για ελεγκτι ‑
κούς σκοπούς δεν παρείχε συνεκτική 
και ολοκληρωμένη εικόνα του συνόλου 
των έργων FLEGT. Κατά τη διάρκεια 
του ελέγχου, διαπιστώθηκε επίσης ότι 
η εν λόγω βάση ήταν ελλιπής, καθώς 
ορισμένα έργα είχαν χαρακτηριστεί 
εσφαλμένα ως έργα FLEGT, ενώ άλλα 
έργα FLEGT δεν είχαν καν συμπεριλη ‑
φθεί στη εν λόγω βάση15. Η Επιτροπή 
και τα κράτη μέλη δεν παρείχαν σαφή 
ορισμό για τα «έργα FLEGT» ούτε είχαν 
προσδιορίσει τον τρόπο λογιστικοποί ‑
ησης των σχετικών κονδυλίων.
15 Παρατηρήσεις
23 
Η επιτυχής αντιμετώπιση του προβλή ‑
ματος της παράνομης υλοτομίας και 
του εμπορίου παράνομης ξυλείας εξαρ ‑
τιόταν από συνδυασμό παραγόντων, 
και συγκεκριμένα από την ανάληψη 
δέσμευσης από τις χώρες‑εταίρους, τη 
θέσπιση των απαραίτητων ρυθμίσεων 
διακυβέρνησης και τη σαφή και τεκμη ‑
ριωμένη δέσμευση της ΕΕ και άλλων 
σημαντικών παραγωγών και εισαγωγέ ‑
ων για ανάληψη κοινής δράσης με τον 
ίδιο σκοπό. Επίσης, ήταν σημαντική 
η παράλληλη πραγματοποίηση των 
δραστηριοτήτων που απαιτούνταν για 
τη διασφάλιση πραγματικής προόδου. 
Η υλοποίηση των στόχων του FLEGT 
εξαρτάται επίσης σε σημαντικό βαθμό 
από τις μεγάλες χώρες παραγωγής, 
επεξεργασίας ή/και εμπορίου, όπως 
η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία, η Κορέα και 
η Ιαπωνία, καθώς και από τη δέσμευσή 
τους να καταπολεμήσουν την παράνο ‑
μη υλοτομία και το εμπόριο παράνομα 
υλοτομημένης ξυλείας. Οι εν λόγω 
χώρες δεν εντάχθηκαν στο σύστημα  
αδειών FLEGT και η Επιτροπή έχει ξε ‑
κινήσει μαζί τους τα τελευταία χρόνια 
διμερείς πολιτικούς διαλόγους. Έως 
σήμερα, οι συζητήσεις αυτές έχουν 
οδηγήσει σε ποικίλα αλλά, ως επί το 
πλείστον, περιορισμένα αποτελέσματα.
24 
Μόλις το 2007 —τέσσερα χρόνια μετά 
την παρουσίαση του σχεδίου δρά ‑
σης— διενεργήθηκε μελέτη εκτίμησης 
του αντικτύπου των πιθανών μέτρων 
από πλευράς ζήτησης16 με σκοπό την 
αποτροπή της εισαγωγής ή της διάθε ‑
σης παράνομης ξυλείας στην αγορά 
της ΕΕ. Η μελέτη είχε ως αποτέλεσμα 
την έκδοση πρότασης κανονισμού για 
τη θέσπιση των υποχρεώσεων των 
φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν 
ξυλεία στην αγορά17.25 
Ο κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία18 
εγκρίθηκε τελικά το 2010 και τέθηκε 
σε ισχύ το 2013. Εάν ο κανονισμός είχε 
εγκριθεί νωρίτερα, θα έστελνε ένα 
σαφές μήνυμα, ήδη κατά τα αρχικά 
στάδια του σχεδίου δράσης, ότι η ΕΕ 
ηγείται των προσπαθειών για την 
καταπολέμηση των εξαγωγών παράνο ‑
μης ξυλείας. Θα λειτουργούσε επίσης 
ως πρόσθετο κίνητρο για τις χώρες 
που επιθυμούν να συμμετάσχουν στη 
διαδικασία των ΕΣΕΣ. Εντούτοις, αν και 
έχουν παρέλθει πάνω από δέκα χρόνια 
από την έναρξη του σχεδίου δράσης, 
ο κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία 
εξακολουθεί να μην εφαρμόζεται πλή ‑
ρως σε ορισμένα κράτη μέλη19. Αυτό 
στέλνει ένα αρνητικό μήνυμα στις 
χώρες που καταβάλλουν προσπάθειες 
για να διασφαλίσουν τη νομιμότητα 
των εξαγωγών ξυλείας τους20.
26 
Με την πάροδο των ετών, και ιδίως με 
τη θέσπιση νομοθεσίας όπως η τροπο ‑
ποίηση του νόμου Lacey Act στις Ηνω ‑
μένες Πολιτείες, ο αυστραλέζικος νόμος 
για την απαγόρευση της παράνομης 
υλοτομίας και ο κανονισμός της ΕΕ για 
την ξυλεία, ορισμένα ιδιωτικά συστή ‑
ματα πιστοποίησης έχουν αναθεωρήσει 
σε σημαντικό βαθμό τα πρότυπά τους 
ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις 
απαιτήσεις νομιμότητας. Τα συστήμα ‑
τα αυτά συμβάλλουν σημαντικά στην 
ικανοποίηση των απαιτήσεων δέουσας 
επιμέλειας του κανονισμού της ΕΕ για 
την ξυλεία21. Ωστόσο, μόνο τρεις ΕΣΕΣ 
(Καμερούν, Δημοκρατία του Κονγκό 
και Κεντροαφρικανική Δημοκρατία) 
προβλέπουν την αναγνώριση ιδιωτικών 
συστημάτων ως μέρος της διαδικασίας 
αδειών FLEGT, για τα οποία παρέχεται 
στήριξη από το FLEGT. Όσον αφορά 
τις δυσκολίες που προέκυψαν ήδη από 
την έναρξη του σχεδίου δράσης FLEGT 
σχετικά με τη δημιουργία κρατικών 
συστημάτων αδειοδότησης σε χώρες 
με περιορισμένο επίπεδο ικανοτήτων, 
η Επιτροπή δεν προώθησε επαρκώς συ ‑
νέργειες μεταξύ του FLEGT και ιδιωτικών 
συστημάτων πιστοποίησης.16 Έγγραφο εργασίας των 
υπηρεσιών της Επιτροπής — Συ ‑
νοδευτικό έγγραφο της πρότασης 
κανονισμού του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 
για τον καθορισμό των υποχρεώ ‑
σεων των φορέων εκμετάλλευσης 
που διαθέτουν στην αγορά ξυλεία 
και προϊόντα ξυλείας: Εκτίμηση 
αντικτύπου — Έκθεση για τις 
επιπλέον επιλογές καταπολέμη ‑
σης της παράνομης υλοτομίας.
17 Χωρίς τις εν λόγω διατάξεις, οι 
παραγωγοί των χωρών με τις 
οποίες έχει συναφθεί ΕΣΕΣ θα 
ήταν σε μειονεκτική θέση σε 
σύγκριση με τους παραγωγούς 
των χωρών με τις οποίες δεν έχει 
συναφθεί παρόμοια συμφωνία. Οι 
νομικές απαιτήσεις και οι σχετικές 
δαπάνες για τους παραγωγούς 
των χωρών ΕΣΕΣ είναι γενικώς 
αυστηρότερες από εκείνες των 
παραγωγών οι οποίοι δραστηριο ‑
ποιούνται σε χώρες που δεν έχουν 
υπογράψει ΕΣΕΣ.
18 Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 995/2010 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 20ής Οκτω ‑
βρίου 2010, για τη θέσπιση των 
υποχρεώσεων των φορέων 
εκμετάλλευσης που διαθέτουν 
ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην 
αγορά (ΕΕ L 295 της 12.11.2010, 
σ. 23). Στον εν λόγω κανονισμό 
αντιμετωπίζεται το θέμα του 
εμπορίου παράνομα υλοτομημέ ‑
νης ξυλείας και προϊόντων ξυλείας 
μέσω των εξής τριών βασικών 
πρωτοβουλιών: 1) απαγορεύεται 
η διάθεση στην αγορά της ΕΕ 
παράνομα υλοτομημένης ξυλείας 
ή προϊόντων τέτοιου είδους 
ξυλείας· 2) απαιτείται από τους 
εμπόρους της ΕΕ που διαθέτουν 
προϊόντα ξυλείας στην αγορά της 
ΕΕ να επιδεικνύουν δέουσα 
επιμέλεια · και 3) υποχρεώνονται οι 
εν λόγω έμποροι να τηρούν 
μητρώα προμηθευτών και 
πελατών.
19 Τέσσερα κράτη μέλη (Ελλάδα, 
Ισπανία, Ουγγαρία και Ρουμανία) 
δεν εκπλήρωσαν τις υποχρεώσεις 
τους ως προς την εφαρμογή του 
κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία. 
http://ec.europa.eu/environment/
forests/pdf/EUTR%20
implementation%20scoreboard.pdf
20 Το άρθρο 20, παράγραφος 2, του 
κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία 
ορίζει ότι, το 2015, η Επιτροπή θα 
υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο 
σχετικά με την εφαρμογή του.
21 Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 
αριθ. 607/2012, της 6ης   
Ιουλίου 2012, περί λεπτομερών 
κανόνων σχετικά με το σύστημα 
δέουσας επιμέλειας και με τη 
16 Παρατηρήσεις
Η Επιτροπή δεν έθεσε σαφείς 
προτεραιότητες όσον αφορά 
την εκ μέρους της παροχή 
βοήθειας
27 
Μετά την έγκριση του σχεδίου δράσης, 
τα κράτη μέλη και η Επιτροπή κατάρτι ‑
σαν κατάλογο των χωρών που έπρεπε 
να προσεγγίσουν κατά προτεραιότητα 
με σκοπό την πραγματοποίηση άτυ ‑
πων διαβουλεύσεων, ώστε να διε ‑
ρευνηθεί το πιθανό ενδιαφέρον τους 
να ενταχθούν στο σύστημα FLEGT22. 
Ο κατάλογος αυτός περιλάμβανε το 
Καμερούν, την Γ καμπόν, τη Δημοκρα ‑
τία του Κονγκό, την Γ κάνα, τη Ρωσία, τη 
Βραζιλία, την Παπουασία‑Νέα Γ ουινέα, 
την Ινδονησία και τη Μαλαισία. Παράλ ‑
ληλα, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή 
συμφώνησαν ότι η ΕΕ πρέπει να παρα ‑
μείνει ανοιχτή στο ενδεχόμενο εμπορι ‑
κών διαπραγματεύσεων με οποιαδήπο ‑
τε χώρα εκδηλώσει ενδιαφέρον.
28 
Σχεδόν όλες οι χώρες που εκδήλωσαν 
ενδιαφέρον για το σχέδια δράσης 
FLEGT είχαν τη δυνατότητα να συμμε ‑
τάσχουν στη διαδικασία23, συμπερι ‑
λαμβανομένων διάφορων χωρών της 
Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, για 
τις οποίες η εκτίμηση αντικτύπου της 
Επιτροπής είχε δείξει ότι, λόγω του χα ‑
μηλού όγκου των εμπορικών συναλλα ‑
γών με την ΕΕ, ο δυνητικός αντίκτυπος 
μιας ΕΣΕΣ θα ήταν περιορισμένος.
29 
Η Επιτροπή δεν κατένειμε τους ανθρώ ‑
πινους και οικονομικούς πόρους της 
βάσει συνόλου κριτηρίων δυνητικά 
ικανού να αποφέρει τα βέλτιστα αποτε ‑
λέσματα. Κριτήρια όπως η έκταση της 
παράνομης υλοτομίας, η σημασία των 
συναλλαγών με την ΕΕ, η δέσμευση και 
το δυναμικό των χωρών και οι αναπτυ ‑
ξιακές ανάγκες τους δεν συνεκτιμήθη ‑
καν στο πλαίσιο της ιεράρχησης της 
χρήσης των πόρων.30 
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η περιορι ‑
σμένη χρηματοδοτική και τεχνική στή ‑
ριξη να κατανεμηθεί σε μεγάλο αριθμό 
χωρών24, ορισμένες εκ των οποίων 
δεν συγκαταλέγονταν στις κυριότερες 
χώρες από άποψη καταπολέμησης 
της παράνομης υλοτομίας ή είχαν τις 
λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν 
βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα το 
απαιτούμενο επίπεδο διακυβέρνησης 
για τη δημιουργία συστήματος αδειών 
(βλέπε πλαίσιο 3 ). Με τον τρόπο αυτόν 
αποδυναμώθηκαν τόσο η στήριξη όσο 
και ο αντίκτυπος που θα μπορούσε να 
έχει επιτευχθεί.
31 
Κατά το προπαρασκευαστικό στάδιο 
και το στάδιο των διαπραγματεύσε ‑
ων ΕΣΕΣ, η Επιτροπή, από κοινού με 
τις κυβερνήσεις των χωρών‑εταίρων, 
προσδιόρισαν τις βασικές απαιτήσεις 
για τη λειτουργία των συστημάτων 
αδειών στις ενδιαφερόμενες χώρες. 
Στο πλαίσιο των αξιολογήσεων εξετά ‑
στηκαν οι δασικές πολιτικές και τα νο ‑
μικά πλαίσια, πραγματοποιήθηκαν δια ‑
βουλεύσεις με τα αρμόδια υπουργεία 
και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς 
και αναλύθηκαν οι βασικές πτυχές των 
ΕΣΕΣ. Οι απαιτήσεις ενσωματώθηκαν 
ως παραρτήματα στις ΕΣΕΣ. Τα παραρ ‑
τήματα συμπεριλάμβαναν κατάσταση 
των τομέων που χρειάζονταν στήρι ‑
ξη25 καθώς και των προβλεπόμενων 
δράσεων26.
32 
Στις ΕΣΕΣ δεν περιγραφόταν ο τρόπος 
κατανομής των αρμοδιοτήτων χρημα ‑
τοδότησης μεταξύ των κυβερνήσεων, 
της Επιτροπής και άλλων χορηγών27.συχνότητα και τη φύση των 
ελέγχων στους οργανισμούς 
παρακολούθησης όπως 
προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 
αριθ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 
για τη θέσπιση των υποχρεώσεων 
των φορέων εκμετάλλευσης που 
διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα 
ξυλείας στην αγορά (ΕΕ L 177 
της 7.7.2012, σ. 16).
22 Πρακτικά της ad hoc συνεδρίασης 
σχετικά με τον συντονισμό των 
χορηγών του FLEGT της 26.2.2004.
23 Επί του παρόντος, 26 χώρες 
συμμετέχουν σε διάφορα στάδια 
της διαδικασίας ΕΣΕΣ.
24 Όπως συνάγεται στην έκθεση 
προόδου του EFI για την 
περίοδο 2003 ‑2010, τα αιτήματα 
για βοήθεια σε σχέση με τις ΕΣΕΣ 
ήδη υπερβαίνουν την ικανότητα 
της συνολικής διεκπεραίωσής 
τους, ενώ ορισμένα κράτη μέλη 
επιθυμούν να συνεργαστούν με 
γειτονικές χώρες (Λευκορωσία, 
Ρωσία και Ουκρανία) ή περιφέρει ‑
ες (Δυτικά Βαλκάνια) που 
αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερο 
μερίδιο των εμπορικών τους 
συναλλαγών σε σχέση με τις 
αναπτυσσόμενες τροπικές χώρες. 
Βλέπε έκθεση προόδου του EFI 
σχετικά με το σχέδιο δράσης 
FLEGT για την περίοδο 2003 ‑2010 
(2011), σ. 36.
25 Για παράδειγμα, η ΕΣΕΣ μεταξύ 
της ΕΕ και της Δημοκρατίας του 
Καμερούν περιλαμβάνει: α) 
ενίσχυση ικανοτήτων· β) 
επικοινωνία· γ) προώθηση των 
προϊόντων FLEGT στην αγορά 
της Ένωσης· δ) παρακολούθηση 
της εσωτερικής αγοράς ξυλείας· 
ε) εκβιομηχάνιση·  
στ) παρακολούθηση των 
επιπτώσεων της ΕΣΕΣ·  
ζ) παροχή βοήθειας για την 
παρακολούθηση της εφαρμογής 
του συστήματος επαλήθευσης 
της νομιμότητας·  
η) εκσυγχρονισμός του 
συστήματος ιχνηλασιμότητας·  
θ) ενίσχυση του εθνικού 
συστήματος ελέγχου· ι) σύστημα 
επαλήθευσης της νομιμότητας· 
ια) σύστημα έκδοσης αδειών 
FLEGΤ· ιβ) εφαρμογή 
ανεξάρτητου ελέγχου·  
ιγ) μεταρρυθμίσεις του νομικού 
πλαισίου· ιδ) αναζήτηση 
πρόσθετων χρηματοδοτήσεων.
26 Για παράδειγμα, οργάνωση της 
εσωτερικής αγοράς ξυλείας 
ή θέση σε εφαρμογή 
ενδεδειγμένου συστήματος 
ιχνηλασιμότητας.
27 Στις ΕΣΕΣ που συνάπτονται με τις 
χώρες ΑΚΕ αναφέρεται μόνον 
17 Παρατηρήσεις
33 
Τα έργα που υλοποιούνται από κοινού 
με τις κυβερνήσεις των χωρών που 
έχουν συνάψει ΕΣΕΣ ανταποκρίνονται 
στις ανάγκες που προσδιορίζονται στις 
ΕΣΕΣ, όπως η ανάπτυξη συστημάτων 
ανίχνευσης της ξυλείας και συστη ‑
μάτων χορήγησης αδειών, καθώς και 
η ανάθεση καθηκόντων σε ανεξάρ ‑
τητο ελεγκτή. Ωστόσο, ο στόχος περί 
ενίσχυσης της επιβολής του νόμου 
από τις εθνικές αρχές δεν είχε προσδι ‑
οριστεί με σαφήνεια, με αποτέλεσμα 
ελάχιστα έργα να επικεντρωθούν στο 
εν λόγω καίριο ζήτημα. Η ανεπαρκής 
επιβολή του νόμου έχει σημαντικό 
αντίκτυπο στην έκταση των δραστη ‑
ριοτήτων παράνομης ξυλείας, καθώς 
οι πιθανότητες ανίχνευσης και δίωξης 
περιβαλλοντικών εγκλημάτων είναι 
λίγες ενώ, αντίστοιχα, τα κίνητρα 
παράνομης δραστηριοποίησης είναι 
περισσότερα. Οι χώρες ΕΣΕΣ έχουν 
σημαντικές ανάγκες στον εν λόγω 
τομέα, όπως καταδεικνύεται μεταξύ 
άλλων από την κατάταξή τους με βάση 
τον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς της 
Διεθνούς Διαφάνειας (βλέπε παράρτη -
μα IV ). Μολονότι σε ορισμένες χώρες 
ΕΣΕΣ η τάση που παρατηρείται είναι 
θετική, οι περισσότερες από αυτές 
παραμένουν μεταξύ των χωρών με τα 
υψηλότερα επίπεδα αντιληπτής δια ‑
φθοράς στον κόσμο.34 
Η στήριξη της διαδικασίας ΕΣΕΣ δεν 
περιλαμβανόταν συστηματικά στις 
στρατηγικές αναπτυξιακής συνερ ‑
γασίας με τις χώρες‑εταίρους. Σε 
πέντε28 μόλις από τις 1229 χώρες ΕΣΕΣ, 
η διακυβέρνηση των δασών περι ‑
λαμβάνεται ως σκέλος ενός από τους 
τομείς εστίασης που αναφέρονται στα 
έγγραφα στρατηγικής ανά χώρα για 
την περίοδο προγραμματισμού 2007 ‑
2013. Δεδομένου ότι η παράνομη 
υλοτομία αφορά πολυτομεακά ζητήμα ‑
τα (διακυβέρνηση, εμπόριο, γεωργία), 
το FLEGT θα μπορούσε να υπαχθεί σε 
διάφορους τομείς εστίασης σε όλες τις 
χώρες ΕΣΕΣ. Ωστόσο, οι στρατηγικές 
αναπτυξιακής συνεργασίας δεν έχουν 
διερευνήσει τη δυνατότητα αυτή ούτε 
αναφέρονται στην ανάγκη ενσωμάτω ‑
σης των ζητημάτων που σχετίζονται 
με το FLEGT στους σχετικούς τομείς 
εστίασης.η ανάγκη αναζήτησης πόρων 
από το ΕΤΑ και άλλους 
μηχανισμούς που πρέπει να 
προσδιοριστούν. Στην ΕΣΕΣ με 
την Ινδονησία αναφέρεται 
η δυνατότητα αναζήτησης 
πόρων στο πλαίσιο των 
διαδικασιών 
προγραμματισμού της ΕΕ.
28 Καμερούν, Ονδούρα, 
Ινδονησία, Μαλαισία και 
Δημοκρατία του Κονγκό.
29 Οι ελεγκτές εξέτασαν τις 
περιπτώσεις 12 χωρών που 
έχουν υπογράψει ή βρίσκονται 
σε διαδικασία 
διαπραγμάτευσης ΕΣΕΣ και 
λαμβάνουν στήριξη από το 
FLEGT.
Λιβερία και Κεντροαφρικανική Δημοκρατία
Η Λιβερία και η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, αμφότερα υπογράφοντα μέρη ΕΣΕΣ, έχουν λάβει σημαντική 
χρηματοδοτική στήριξη για την προπαρασκευή και την εκτέλεση των ΕΣΕΣ τους30. Οι χώρες αυτές εξάγουν 
πολύ περιορισμένες ποσότητες προϊόντων ξυλείας προς την ΕΕ και αντιμετωπίζουν πολυάριθμες προκλήσεις 
σε επίπεδο διακυβέρνησης, γεγονός που δεν καθιστά δυνατή την ανάπτυξη ενός λειτουργικού συστήματος 
στο εγγύς μέλλον. Αντιθέτως, η Ακτή Ελεφαντοστού εξάγει σημαντικά υψηλότερους όγκους προϊόντων ξυλεί ‑
ας προς την ΕΕ σε σύγκριση με τις χώρες αυτές31, χωρίς ωστόσο να έχει λάβει χρηματοδοτική συνδρομή για 
την προετοιμασία της για τη σύναψη ΕΣΕΣ.
30 Οι εισαγωγές προϊόντων ξυλείας από τη Λιβερία και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία προς την ΕΕ ανέρχονταν αντιστοίχως,  
κατά μέσο όρο, σε 5 και 18 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ενώ η συνολική χρηματοδοτική στήριξη προς τις εν λόγω χώρες ανερχόταν  
σε 11,9 και 6,8 εκατομμύρια ευρώ αντιστοίχως.
31 Περίπου 166 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.Πλαίσιο 3
18 Παρατηρήσεις
Η στήριξη της ΕΕ  
προς τις χώρες 
παραγωγής ξυλείας  
δεν ήταν επαρκώς 
αποτελεσματική
35 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον 
α) επιτεύχθηκαν οι αναμενόμενες 
υλοποιήσεις· 
β) η γενική πρόοδος όσον αφορά τα 
συστήματα αδειών ήταν ικανοποι ‑
ητική· και 
γ) η Επιτροπή παρακολούθησε 
επαρκώς και υπέβαλε κατάλληλες 
εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή 
του σχεδίου δράσης.
Τα κύρια έργα που 
εξετάστηκαν ήταν 
προβληματικά
36 
Τα έργα που αποσκοπούσαν στην 
ενίσχυση των ικανοτήτων των δημό ‑
σιων αρχών δεν ήταν αποτελεσματικά. 
Αντιθέτως, το FLEGT ενίσχυσε τις ορ ‑
γανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, 
συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο 
στη διαφάνεια του δασικού τομέα. Τα 
σημαντικότερα από οικονομική άποψη 
έργα στο Καμερούν και την Ινδονη ‑
σία δεν είχαν τα αναμενόμενα απο ‑
τελέσματα. Η έλλειψη επιτυχίας στο 
Καμερούν καθυστέρησε την πρόοδο 
που είχε σημειωθεί, ενώ η αποτυχία 
του έργου στην Ινδονησία είχε ως απο ‑
τέλεσμα την αλλαγή στόχευσης όσον 
αφορά τη χρήση των κονδυλίων της ΕΕ.37 
Το βασικό έργο της διαδικασίας ΕΣΕΣ 
στο Καμερούν, που είχε ως στόχο τη 
δημιουργία ενός συστήματος ανί ‑
χνευσης της ξυλείας32, απέτυχε, καθώς 
το σύστημα που αναπτύχθηκε δεν 
είναι λειτουργικό, που σημαίνει ότι τα 
υφιστάμενα παραδοτέα του έργου δεν 
μπορούν να αξιοποιηθούν. Το έργο 
υλοποιήθηκε μεταξύ 2010 και 2013 
και κόστισε 2,27 εκατομμύρια ευρώ. 
Η αποτυχία του οφείλεται σε συνδυα ‑
σμό παραγόντων, από την εσφαλμένη 
εκτίμηση των αναγκών έως τις σημα ‑
ντικές ελλείψεις κατά την εφαρμογή 
του έργου. Στην εσφαλμένη αξιολό ‑
γηση των αναγκών συνέβαλε, μεταξύ 
άλλων, και ο αναποτελεσματικός 
συντονισμός της Επιτροπής με τους 
ενδιαφερόμενους φορείς και κυρίως με 
το Υπουργείο Δασών και Άγριας Ζωής. 
Επιπλέον, οι επιδόσεις του αναδόχου 
ήταν ανεπαρκείς και η Επιτροπή δεν 
έλαβε εγκαίρως διορθωτικά μέτρα. 
Η αποτυχία του συστήματος ανίχνευ ‑
σης της ξυλείας είναι ένας από τους 
βασικούς παράγοντες της καθυστερη ‑
μένης εφαρμογής της ΕΣΕΣ στο Καμε ‑
ρούν. Επί του παρόντος καταβάλλονται 
προσπάθειες για την ανάπτυξη ενός 
νέου συστήματος στο πλαίσιο χωρι ‑
στού έργου, χρηματοδοτούμενου από 
τη Γ ερμανική Εταιρεία για τη Διεθνή 
Συνεργασία.32 Έργο: Εφαρμογή συστήματος 
ιχνηλασιμότητας της ξυλείας 
στο Καμερούν .
19 Παρατηρήσεις
38 
Το μεγαλύτερο επίτευγμα της διαδικα ‑
σίας FLEGT στο Καμερούν είναι η συμ ‑
μετοχή της κοινωνίας των πολιτών στη 
διακυβέρνηση των δασών. Πριν από 
την υπογραφή της ΕΣΕΣ, οι οργανώ ‑
σεις της κοινωνίας των πολιτών δεν 
αναγνωρίζονταν από την κυβέρνηση 
ως νομιμοποιούμενοι εταίροι ούτε 
είχαν το δικαίωμα να εκφράζουν τους 
προβληματισμούς τους σε θέματα που 
αφορούσαν τη διαχείριση των δασι ‑
κών πόρων. Μολονότι οι σχέσεις με τα 
αρμόδια υπουργεία δεν είναι πάντοτε 
ομαλές33, οι τοπικές και διεθνείς ΜΚΟ 
έχουν γίνει αποδεκτές και μπορούν να 
ασκήσουν επιρροή στη δασική πολι ‑
τική της χώρας σε διάφορα επίπεδα. 
Αυτό έχει θετικό αντίκτυπο στη δια ‑
φάνεια και τη λογοδοσία ολόκληρου 
του τομέα. Ωστόσο, μολονότι τα έργα 
ενίσχυσαν γενικώς τη θέση της κοινω ‑
νίας των πολιτών, δύο από τα τέσσερα 
ελεγχθέντα έργα που υλοποιήθηκαν 
από ΜΚΟ δεν πέτυχαν όλα τα αναμενό ‑
μενα αποτελέσματα, κυρίως λόγω των 
υπέρμετρα φιλόδοξων στόχων.
39 
Το σημαντικότερο από οικονομική 
άποψη έργο του FLEGT στην Ινδονη ‑
σία34 είχε ως στόχο να βελτιώσει την 
επιβολή της δασικής νομοθεσίας και 
τη διακυβέρνηση μέσω της ενίσχυσης 
της λογοδοσίας και της διαφάνειας, 
της μείωσης του εμπορίου παράνομης 
ξυλείας με τη συμμετοχή του εμπο ‑
ρικού και βιομηχανικού τομέα, και 
της στήριξης του συντονισμού των 
δραστηριοτήτων FLEGT. Δεν πέτυχε 
την πλειονότητα των προβλεπόμενων 
αποτελεσμάτων λόγω του υπέρμετρα 
φιλόδοξου και μη ρεαλιστικού σχεδια ‑
σμού, των προβλημάτων στη διάρκεια 
της υλοποίησης και της ανεπαρκούς 
παρακολούθησης του έργου. Το έργο 
δεν παρήγαγε συγκεκριμένα αποτελέ ‑
σματα και εγκαταλείφθηκε πρόωρα, 
ενώ μέρος των κονδυλίων του έργου 
έπρεπε να ανακτηθούν. Έπειτα από μια 
διαφωνία με την Επιτροπή σχετικά με 
τον χειρισμό του έργου, η κυβέρνηση της Ινδονησίας αποφάσισε να εφαρ ‑
μόσει την ΕΣΕΣ χωρίς άλλη άμεση 
στήριξη από την Επιτροπή.
40 
Μολονότι στο έγγραφο στρατηγικής  
ανά χώρα της Επιτροπής για την Ινδο ‑
νησία για την περίοδο 2002 ‑2006, η δι ‑
αχείριση των φυσικών πόρων, και ιδίως 
των δασών, συμπεριλαμβανόταν στους 
τομείς εστίασης για αναπτυξιακή βο ‑
ήθεια, κάτι τέτοιο δεν επαναλήφθηκε 
και την επόμενη περίοδο 2007 ‑2013. 
Πέραν του έργου στήριξης FLEGT στην 
Ινδονησία το 2004, για τη συγκεκριμέ ‑
νη περίοδο η ΕΕ δεν προγραμμάτισε 
καμία άλλη αναπτυξιακή βοήθεια προς 
την κυβέρνηση της Ινδονησίας όσον 
αφορά τον δασικό τομέα.
41 
Η συνδρομή της ΕΕ προς την Ινδονη ‑
σία, ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ για 
11 έργα, διοχετευόταν αποκλειστικά 
σε ΜΚΟ από το 2004. Τα έργα απο ‑
σκοπούσαν γενικώς στη στήριξη της 
τοπικής συμμετοχής (της κοινωνίας 
των πολιτών ή άλλων μη κρατικών πα ‑
ραγόντων, συμπεριλαμβανομένου του 
ιδιωτικού τομέα) σε διάφορες πτυχές 
της ΕΣΕΣ (μεταξύ άλλων και στη διαδι ‑
κασία πολιτικής μεταρρύθμισης), στη 
βελτίωση της δασικής διακυβέρνησης 
και στην εφαρμογή συστημάτων ανί ‑
χνευσης και ανεξάρτητων συστημάτων 
παρακολούθησης. Μολονότι η προ ‑
σέγγιση αυτή είχε το πλεονέκτημα της 
συμμετοχής δραστήριων οργανώσεων, 
υπήρχε ανάγκη για μια περισσότερο 
συντονισμένη προσέγγιση λόγω του 
μεγέθους των υφιστάμενων προκλή ‑
σεων. Μία από αυτές τις προκλήσεις 
είναι η παροχή βοήθειας προς τις πο ‑
λυάριθμες μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
(ΜΜΕ) στην προετοιμασία τους για την 
απόκτηση άδειας FLEGT, κάτι που όμως 
εκφεύγει κατά πολύ των δυνατοτήτων 
που διαθέτει η Επιτροπή στο πλαίσιο 
των έργων της.33 Για παράδειγμα, το Υπουργείο 
Δασών και Άγριας Ζωής δεν 
δίνει συνέχεια στις εκθέσεις 
που καταρτίζονται από τις 
τοπικές κοινότητες για 
περιπτώσεις παράνομης 
υλοτομίας (Έργο: Εξωτερική και 
κοινοτική παρακολούθηση των 
δασών στο πλαίσιο της 
εφαρμογής της ΕΣΕΣ‑FLEGT στο 
Καμερούν ).
34 Έργο στήριξης FLEGT 
Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή‑Ινδονησία.
20 Παρατηρήσεις
42 
Στο πλαίσιο των τεσσάρων έργων 
ΜΚΟ που εξετάστηκαν στην Ινδονησία 
καταβλήθηκαν προσπάθειες για την 
ενίσχυση του ανεξάρτητου συστήμα ‑
τος παρακολούθησης της χώρας, τη 
στήριξη των ΜΜΕ και τη βελτίωση της 
προετοιμασίας και της εφαρμογής της 
ΕΣΕΣ. Ένα από τα έργα πέτυχε τους 
στόχους του εντός χρονοδιαγράμμα ‑
τος και εντός προϋπολογισμού35. Δύο 
από τα έργα βρίσκονται ακόμη στο 
στάδιο της υλοποίησης, εκ των οποίων 
το ένα είναι πιθανόν να επιτύχει τις 
προβλεπόμενες υλοποιήσεις36. Όσον 
αφορά το άλλο έργο37, σημειώθηκαν 
μεγάλες καθυστερήσεις και περιορί ‑
στηκε σημαντικά το πεδίο εφαρμογής 
του λόγω των αδυναμιών που διαπι ‑
στώθηκαν σε επίπεδο σχεδιασμού και 
λόγω της αποχώρησης ενός συγχρημα ‑
τοδοτούντος εταίρου.
43 
Οι κύριοι παράγοντες που εντοπίστη ‑
καν από το Συνέδριο, και οι οποίοι 
επηρέασαν την επίτευξη των στόχων 
των έργων σε αυτές τις δύο χώρες, 
επισημάνθηκαν και από τους αξιολογη ‑
τές της Επιτροπής στις εκθέσεις ROM 
και στις αξιολογήσεις των έργων FLEGT 
που πραγματοποίησαν σε άλλες χώρες 
ΕΣΕΣ. Οι εν λόγω παράγοντες ήταν: 
ανεπαρκής εκτίμηση των κινδύνων και 
των περιορισμών των έργων, εσφαλμέ ‑
νος σχεδιασμός, ανεπαρκής διαχείριση 
του έργου και παρακολούθηση, καθώς 
και προβλήματα συντονισμού μεταξύ 
εταίρων.
Βραδεία πρόοδος προς 
την κατεύθυνση της 
αδειοδότησης
44 
Είκοσι έξι χώρες συμμετέχουν επί του 
παρόντος στη διαδικασία ΕΣΕΣ. Εννέα 
από αυτές βρίσκονται στο στάδιο 
της διαπραγμάτευσης για τη σύναψη 
ΕΣΕΣ, ενώ έξι έχουν ήδη υπογράψει, συγκεκριμένα η Ινδονησία, το Καμε ‑
ρούν, η Γ κάνα, η Δημοκρατία του Κον ‑
γκό, η Λιβερία και η Κεντροαφρικανική 
Δημοκρατία. Ο βαθμός προόδου ως 
προς την αδειοδότηση διαφέρει σημα ‑
ντικά μεταξύ των εν λόγω συμβαλλό ‑
μενων κρατών λόγω διαφόρων παρα ‑
γόντων, όπως τα διαφορετικά επίπεδα 
θεσμικής ικανότητας και δέσμευσης 
στη διαδικασία.
45 
Η Ινδονησία, η οποία ξεκίνησε τις δια ‑
πραγματεύσεις για την ΕΣΕΣ τον Μάρ ‑
τιο του 2007 και υπέγραψε τη συμφω ‑
νία τον Μάιο του 2014, έχει σημειώσει 
σημαντική πρόοδο όσον αφορά την 
αντιμετώπιση εκκρεμών ζητημάτων 
και ευελπιστεί ότι το σύστημα αδει ‑
ών FLEGT θα τεθεί σε λειτουργία στο 
άμεσο μέλλον. Διαθέτει ήδη εθνικό σύ ‑
στημα διασφάλισης της νομιμότητας 
και αδειοδότησης για την ξυλεία, στο 
οποίο υπόκεινται υποχρεωτικά όλες οι 
εξαγωγές. Κατόπιν της κοινής αξιολό ‑
γησης που διενεργήθηκε το 2013 και 
το 2014, η Ινδονησία ασχολείται επί 
του παρόντος με τα εναπομείναντα 
ζητήματα. Οι δύο σημαντικότερες προ ‑
κλήσεις για την Ινδονησία είναι 1) να 
εξασφαλίσει το απαιτούμενο επίπεδο 
διακυβέρνησης σε μια χώρα αυτού του 
μεγέθους και ποικιλομορφίας και 2) να 
μεριμνήσει για την πλήρη συμμόρφω ‑
ση των πολυάριθμων ΜΜΕ με όλες τις 
ρυθμιστικές απαιτήσεις.
46 
Το Καμερούν εξέφρασε την επιθυμία 
να υπογράψει ΕΣΕΣ με την ΕΕ το 2004. 
Ωστόσο, μολονότι η δασική νομοθε ‑
σία στο Καμερούν θεωρείται επαρ ‑
κώς αναπτυγμένη, είναι παράλληλα 
αρκετά πολύπλοκη και η επιβολή της 
εξακολουθεί να συνιστά σημαντική 
πρόκληση. Οι διαπραγματεύσεις για 
την ΕΣΕΣ διήρκεσαν τέσσερα χρόνια, 
από το 2006 έως το 2010. Λόγω της 
μακροχρόνιας διαδικασίας επικύρω ‑
σης, η συμφωνία τέθηκε τελικά σε ισχύ 
την 1η Δεκεμβρίου 2011. Σύμφωνα 35 Έργο: Ενίσχυση των 
οργανώσεων της κοινωνίας 
των πολιτών και των μικρών 
και μεσαίων επιχειρήσεων 
ξυλείας για την κατάρτιση 
ΕΣΕΣ και την εφαρμογή του 
συστήματος SVLK.
36 Έργο: Προώθηση της 
εφαρμογής του συστήματος 
επαλήθευσης της νομιμότητας 
της ξυλείας (άδεια FLEGT) ως 
σημαντικού βήματος προς τη 
βιώσιμη παραγωγή και 
κατανάλωση στον τομέα 
μεταποίησης ξυλείας της 
Ινδονησίας.
37 Έργο: Ενίσχυση κρατικών και 
μη παραγόντων για την 
προετοιμασία, 
διαπραγμάτευση ή/και 
εφαρμογή της ΕΣΕΣ‑FLEGT.
21 Παρατηρήσεις
με το χρονοδιάγραμμα που ορίζεται 
στη συμφωνία, το πιλοτικό σύστημα 
ανίχνευσης της ξυλείας αναμενόταν να 
υποβληθεί σε έλεγχο το 2013, ενώ οι 
άδειες FLEGT θα εκδίδονταν το 2015. 
Ωστόσο, το Καμερούν απέχει ακόμη 
πολύ από την επίτευξη του βασικού 
στόχου της ΕΣΕΣ —την ανάπτυξη ενός 
συστήματος ανίχνευσης της ξυλείας— 
κυρίως λόγω της αδυναμίας ανάπτυξης 
του εν λόγω συστήματος στο πλαίσιο 
του έργου. Ως εκ τούτου, υπάρχουν 
ακόμη πολλές προκλήσεις που πρέπει 
να αντιμετωπιστούν προτού καταστεί 
δυνατή η χορήγηση οριστικής άδειας 
FLEGT.
47 
Η Γ κάνα, η οποία υπήρξε η πρώτη 
χώρα που υπέγραψε ΕΣΕΣ το 2009, 
είχε αρχικά προβλέψει ότι τα πρώτα 
προϊόντα με άδεια FLEGT θα εξάγο ‑
νταν στο τέλος του 2011. Το σύστημα 
ανίχνευσης ξυλείας έχει ήδη τεθεί σε 
λειτουργία, αλλά εκκρεμεί ο έλεγχος 
των διαδικασιών αδειοδότησης. Επί 
του παρόντος, η Γ κάνα ευελπιστεί ότι 
τα συστήματά της θα είναι έτοιμα για 
αδειοδότηση έως το τέλος του 2015.
48 
Η Δημοκρατία του Κονγκό, η οποία 
επικύρωσε την ΕΣΕΣ της τον 
Μάιο του 2010, βρίσκεται σε διαδικα ‑
σία χάραξης στρατηγικής και θέσπι ‑
σης νέας νομοθεσίας στον τομέα των 
δασών. Ωστόσο, η πρόοδος που έχει 
σημειώσει είναι αργή, λόγω συνδυα ‑
σμού παραγόντων, κυρίως σε επίπεδο 
διακυβέρνησης.
49 
Η Λιβερία και η ΕΕ ξεκίνησαν διαπραγ ‑
ματεύσεις για τη σύναψη ΕΣΕΣ τον 
Μάρτιο του 2009 και η ΕΣΕΣ υπεγράφη 
τον Ιούλιο του 2011. Ωστόσο, η παρά ‑
νομη υλοτομία εξακολουθεί να αποτε ‑
λεί μείζον πρόβλημα, όπως άλλωστε 
και η κατάχρηση των αδειών ιδιωτικής χρήσης38. Η κυριότερη πρόκληση είναι 
η περιορισμένη ικανότητα των υπηρε ‑
σιών διαχείρισης των δασών.
50 
Η ΕΣΕΣ με την Κεντροαφρικανική Δη ‑
μοκρατία υπεγράφη τον Νοέμβριο του 
2011, όμως λόγω του εμφύλιου πολέ ‑
μου δεν μπορεί να αναληφθεί καμία 
κυβερνητική δράση. Πολλές περιοχές 
της χώρας δεν εμπίπτουν στον έλεγχο 
των δασικών υπηρεσιών, παρεμποδί ‑
ζοντας έτσι τη διαδικασία εφαρμογής 
της ΕΣΕΣ.
51 
Εννέα ακόμη χώρες βρίσκονται σε 
διαπραγματεύσεις για την υπογραφή 
ΕΣΕΣ. Μία από αυτές, η Μαλαισία, 
η οποία αποτελεί σημαντικό παραγω ‑
γό τροπικής ξυλείας, ήταν η πρώτη 
χώρα που ξεκίνησε διαπραγματεύσεις 
το 2006. Ωστόσο, οι εντατικές και 
μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις δεν 
έχουν συμβάλει στη διευθέτηση των 
δυσκολιών εφαρμογής της ΕΣΕΣ σε 
όλη τη χώρα και ιδίως στην πολιτεία 
του Sarawak. Λόγω της απουσίας ΕΣΕΣ, 
η Μαλαισία κάνει εκτεταμένη χρήση 
των δημόσιων και ιδιωτικών συστημά ‑
των πιστοποίησης.
52 
Μολονότι η Επιτροπή κατόρθωσε 
να αναδείξει το ζήτημα της παράνο ‑
μης υλοτομίας και να διατηρήσει το 
ενδιαφέρον σε αυτό, η πρόοδος όσον 
αφορά την αδειοδότηση είναι βραδεία. 
Έχουν αρχίσει να διαφαίνονται ενδεί ‑
ξεις κόπωσης όσον αφορά το FLEGT, 
καθώς οι χώρες απογοητεύονται από 
την έλλειψη προόδου και καταφεύγουν 
σε άλλες αγορές με λιγότερο αυστη ‑
ρές απαιτήσεις για τα προϊόντα τους. 
Στις περισσότερες χώρες, οι βασικές 
προκλήσεις όσον αφορά τη διαδικασία 
εφαρμογής είναι η έλλειψη θεσμικής 
ικανότητας, η εκτεταμένη διαφθορά 
και η ανεπαρκής επιβολή του νόμου.38 Βλέπε: http://www.
illegal‑logging.info/regions/
liberia
22 Παρατηρήσεις
Μη ικανοποιητικές 
διαδικασίες 
παρακολούθησης  
και υποβολής εκθέσεων
53 
Η Επιτροπή δεν υπέβαλε περιοδικά 
εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο του 
σχεδίου δράσης FLEGT. Μολονότι ήταν 
υποχρεωμένη, βάσει του άρθρου 9 του 
κανονισμού FLEGT, να υποβάλει έκθε ‑
ση στο Συμβούλιο εντός δύο ετών από 
την έναρξη ισχύος της πρώτης ΕΣΕΣ, 
η εν λόγω έκθεση δεν καταρτίστηκε 
ποτέ. Οι διαθέσιμες εκθέσεις αφορού ‑
σαν μεμονωμένες χώρες εταίρους και 
περιλάμβαναν πληροφορίες σχετικά 
με τις δραστηριότητες που υλοποιού ‑
νταν σε διάφορους τομείς ΕΣΕΣ, χωρίς 
ωστόσο να μετρούν την πρόοδο στην 
εφαρμογή της ΕΣΕΣ βάσει καθορισμέ ‑
νων οροσήμων και χωρίς να περιγρά ‑
φουν τα επιτεύγματα και τις δυσκολίες 
που ανέκυπταν και τον τρόπο αντιμε ‑
τώπισής τους.
54 
Η απουσία ενός πλαισίου, με μια 
εμπεριστατωμένη βάση δεδομένων 
(βλέπε σημείο 22), που θα διευκόλυνε 
τη λογοδοσία, δημιούργησε προβλή ‑
ματα. Λόγω της έλλειψης στόχων και 
οροσήμων, η αξιολόγηση της προόδου 
αποδείχθηκε δύσκολη. Όπως επιση ‑
μαίνεται στην έκθεση προόδου του EFI 
σχετικά με το σχέδιο δράσης FLEGT για 
την περίοδο 2003 ‑2010, η αξιολόγηση 
της προόδου καθίσταται ακόμη πιο 
δύσκολη από το γεγονός ότι το σχέδιο 
δράσης αποτελεί μάλλον μια πολιτική 
διαδικασία παρά ένα συμβατικό πρό ‑
γραμμα βοήθειας39.55 
Η Επιτροπή καθιέρωσε, μόλις στο 
τέλος του 2014, ένα τυποποιημένο 
πλαίσιο για την παρακολούθηση της 
προόδου όσον αφορά τα βασικά βήμα ‑
τα που πρέπει να πραγματοποιούνται 
για την εφαρμογή των ΕΣΕΣ. Μέχρι 
στιγμής, το πλαίσιο αυτό χρησιμοποι ‑
είται για σκοπούς εσωτερικής διαχεί ‑
ρισης της Επιτροπής. Δεδομένου ότι 
το σύστημα αυτό καθιερώθηκε πολύ 
πρόσφατα, είναι πρόωρο να διατυπω ‑
θούν εκτιμήσεις για τον τρόπο με τον 
οποίο λειτουργεί στην πράξη.
56 
Στο τέλος του 2014, η Επιτροπή δρο ‑
μολόγησε εξωτερική αξιολόγηση του 
σχεδίου δράσης FLEGT, ενώ η σχετική 
έκθεση προβλέπεται να υποβληθεί τον 
Οκτώβριο του 2015. Η εν λόγω αξιο ‑
λόγηση, η οποία πραγματοποιείται 12 
χρόνια μετά την υποβολή του σχεδίου 
δράσης, έχει ήδη καθυστερήσει πολύ, 
δεδομένων των δυσκολιών και των 
σημαντικών εξελίξεων στο διάστημα 
αυτό, οι οποίες θα έπρεπε να είχαν 
εντοπιστεί και εξεταστεί ως προς τον 
αντίκτυπό τους στο υφιστάμενο σχέ ‑
διο δράσης, όπως:
α) η αυξανόμενη σημασία των μεγα ‑
λύτερων ασιατικών οικονομιών ως 
προς το εμπόριο ξυλείας·
β) ο αυξανόμενος αντίκτυπος της 
παράνομης μετατροπής δασικών 
εκτάσεων για άλλους σκοπούς, π.χ. 
γεωργία·
γ) οι δυνατότητες για μεγαλύτερες 
συνέργειες με την πρωτοβουλία 
για τον μετριασμό της κλιματικής 
αλλαγής REDD+·
δ) οι μεταβαλλόμενες τάσεις όσον 
αφορά τις εξαγωγές ξυλείας στην 
ΕΕ·
ε) η δυνατότητα μεγαλύτερης αξιο ‑
ποίησης των ιδιωτικών συστημά ‑
των πιστοποίησης.39 FLEGT Action Plan Progress 
Report 2003 ‑2010 (Έκθεση 
προόδου σχετικά με το σχέδιο 
δράσης FLEGT για την 
περίοδο 2003 ‑2010), EFI (2011), 
σ. 34.
23
 Συμπεράσματα  
και συστάσεις
57 
Το Συνέδριο συμπεραίνει ότι η Επιτροπή 
δεν διαχειρίστηκε επαρκώς τη στήριξη 
που χορηγήθηκε βάσει του σχεδίου 
δράσης FLEGT της ΕΕ.
58 
Η στήριξη μέσω του FLEGT δεν 
ήταν επαρκώς σχεδιασμένη και 
στοχοθετημένη:
α) Η στήριξη της ΕΕ ως προς τη δια ‑
δικασία FLEGT βασίστηκε σε ορθή 
εκτίμηση του προβλήματος της 
παράνομης υλοτομίας, των σχετι ‑
κών παραγόντων και των πιθανών 
μέτρων, και η Επιτροπή προσέγγισε 
το σχέδιο δράσης FLEGT με καινοτό ‑
μο τρόπο.
β) Ωστόσο, η Επιτροπή δεν διαμόρφω ‑
σε ένα κατάλληλο σχέδιο εργασίας 
με σαφείς στόχους, ορόσημα και 
ειδικό προϋπολογισμό. Μολονότι 
τα παραπάνω δεν ήταν εύκολο να 
καθοριστούν κατά την έναρξη του 
σχεδίου δράσης, έπρεπε τουλάχι ‑
στον να είχαν καθοριστεί κατά τα 
πρώτα χρόνια.
γ) Η καθυστερημένη έγκριση και 
η βραδεία εφαρμογή του κανονι ‑
σμού της ΕΕ για την ξυλεία λειτούρ ‑
γησαν ως αντικίνητρα για τις χώρες 
ΕΣΕΣ στο πλαίσιο της προετοιμασίας 
τους για το σύστημα αδειών FLEGT.
δ) Το κενό που δημιουργήθηκε από την 
απουσία συστήματος άδειας FLEGT 
έχει καλυφθεί σε μεγάλο βαθμό από 
ιδιωτικούς φορείς πιστοποίησης, 
που συμβάλλουν σημαντικά στην 
εκπλήρωση των απαιτήσεων δέουσας 
επιμέλειας του κανονισμού της ΕΕ για 
την ξυλεία. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν 
διερεύνησε επαρκώς το ενδεχόμενο 
συνεργειών μεταξύ του FLEGT και των 
εν λόγω ιδιωτικών συστημάτων.
ε) Η Επιτροπή δεν έθεσε σαφείς 
προτεραιότητες χρηματοδότησης 
όσον αφορά τη στήριξή της προς τις 
χώρες παραγωγής ξυλείας.Σύσταση 1  
Σχέδιο εργασίας
Η Επιτροπή πρέπει να καταρτίσει σχέδιο 
εργασίας το οποίο να πραγματεύεται τις 
διάφορες συνιστώσες του σχεδίου δρά ‑
σης FLEGT για την περίοδο 2016 ‑2020, 
με σαφείς και συγκεκριμένους στόχους, 
προτεραιότητες, προθεσμίες, καθώς και 
ειδικό προϋπολογισμό για τη στήριξη 
της ΕΕ σε χώρες παραγωγής ξυλείας. Οι 
στόχοι πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις 
ικανότητες και τους περιορισμούς της 
εκάστοτε χώρας.
Σύσταση 2  
Εφαρμογή του κανονισμού 
της ΕΕ για την ξυλεία
Είναι πλέον καιρός η Επιτροπή να επι ‑
μείνει ως προς την αυστηρή εφαρμογή 
του κανονισμού για την ξυλεία σε όλα τα 
κράτη μέλη.
Σύσταση 3  
Ιδιωτικά συστήματα 
πιστοποίησης
Η Επιτροπή πρέπει να προσδιορίσει τον 
βαθμό στον οποίο μπορεί να αξιοποιη ‑
θεί περισσότερο το έργο ευυπόληπτων 
ιδιωτικών οργανισμών πιστοποίησης.
Σύσταση 4  
Κατανομή των πόρων
Οι πόροι πρέπει να κατανέμονται στους 
τομείς στους οποίους είναι πιθανόν 
να έχουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο 
όσον αφορά την καταπολέμηση της 
παράνομης υλοτομίας και του συνα ‑
φούς εμπορίου. Στις περιπτώσεις που 
οι πιθανότητες εφαρμογής των απαι ‑
τήσεων της ΕΣΕΣ είναι περιορισμένες, 
η Επιτροπή οφείλει να προτείνει μέτρα 
για τη στήριξη της διακυβέρνησης στον 
τομέα των δασών, χωρίς να συνάπτεται 
απαραίτητα ΕΣΕΣ.
24 Συμπεράσματα και συστάσεις 
59 
Η στήριξη της ΕΕ προς τις χώρες 
παραγωγής ξυλείας δεν ήταν επαρκώς 
αποτελεσματική.
α) Μολονότι ενίσχυσε την κοινωνία 
των πολιτών και την ευαισθητοποί ‑
ηση των χωρών‑εταίρων ως προς 
το πρόβλημα της παράνομης υλο ‑
τομίας, τα έργα που αποσκοπού ‑
σαν στην ενίσχυση της ικανότητας 
των δημόσιων αρχών δεν είχαν τα 
αναμενόμενα αποτελέσματα.
β) Το σύστημα αδειών FLEGT, που 
ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος του 
σχεδίου δράσης, δεν έχει ακόμη 
τεθεί σε εφαρμογή σε καμία από 
τις χώρες‑εταίρους. Έχουν περάσει 
πλέον 12 χρόνια από την παρου ‑
σίαση του σχεδίου δράσης, και 
μολονότι υπήρξε μεγάλο ενδιαφέ ‑
ρον για τις ΕΣΕΣ, δεν λειτουργεί 
ακόμη κανένα σύστημα αδειών 
FLEGT, ενώ δεν τηρήθηκαν ούτε οι 
διαδοχικές προθεσμίες που καθο ‑
ρίστηκαν για τη δημιουργία του.
γ) Η Επιτροπή δεν μερίμνησε για 
την επαρκή παρακολούθηση και 
υποβολή εκθέσεων σχετικά με 
την πρόοδο του σχεδίου δράσης 
FLEGT. Η αξιολόγηση που ξεκίνησε 
στο τέλος του 2014 έχει ήδη καθυ ‑
στερήσει πολύ.Σύσταση 5  
Υποβολή εκθέσεων
Η Επιτροπή πρέπει να υποβάλλει έκθε ‑
ση ανά διετία σχετικά με την πρόοδο 
του σχεδίου δράσης FLEGT. Η εν λόγω 
έκθεση πρέπει να περιλαμβάνει αξιο ‑
λόγηση της εφαρμογής των ΕΣΕΣ, των 
σχετικών προθεσμιών, των δυσκολιών 
που ανακύπτουν, καθώς και των μέ ‑
τρων που λαμβάνονται ή σχεδιάζονται.
Σύσταση 6  
Αξιολογήσεις
Η Επιτροπή πρέπει να χρησιμοποιήσει 
την υπάρχουσα αξιολόγηση ως ευκαι ‑
ρία για να εκτιμήσει τον τρόπο με τον 
οποίο μπορεί να τροποποιηθεί η υφι ‑
στάμενη προσέγγιση για την επίτευξη 
περισσότερο απτών αποτελεσμάτων.
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα ΙΙΙ, του οποίου προεδρεύει ο κ. Karel 
PINXTEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη 
συνεδρίασή του της 8ης Σεπτεμβρίου 2015.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Πρόεδρος

25
 Παραρτήματα
Εφαρμογή προγραμμάτων στο πλαίσιο του FLEGT, για τη διακυβέρνηση των δασών 
και το εμπόριο, κατά την περίοδο 2003-2013
(σε εκατομμύρια ευρώ)
Περιφέρεια/ΧώραΕΣΕΣ Τρόποι διαχείρισης
Σύνολο Έτος 
υπογραφήςΕκδήλωση 
ενδιαφέρο -
ντος1Διαπραγμα -
τεύσεις σε 
εξέλιξη3Εφαρμογή από 
τα κράτη μέλη Από κοινού 
διαχείριση 
με διεθνείς 
οργανισμούς Άλλος 
(εφαρμογή από 
χώρες εταίρους, 
ΜΚΟ, δημόσιες 
και ιδιωτικές 
επιχειρήσεις) 
Υποσαχάρια Αφρική 74,89
Πολυκρατικά έργα214,92 14,92
Καμερούν 2010 13,66 13,66
Λιβερία 2011 8,00 3,90 11,90
Γκάνα  2009 3,00 3,00
Μπουρκίνα Φάσο 7, 8 0 0,20 8,00
Δημοκρατία του Κονγκό 2010 7, 5 6 7, 5 6
Κεντροαφρικανική 
Δημοκρατία2011 6,80 6,80
Λαϊκή Δημοκρατία  
του ΚονγκόX 3,00 2,18 5,18
Ουγκάντα 2,75 2,75
Μαδαγασκάρη 0,68 0,68
Γκαμπόν  X 0,20 0,20
Σουδάν  0,19 0,19
Μαλάουι 0,05 0,05
Λατινική Αμερική 90,21
Πολυκρατικά έργα23,93 3,93
Ονδούρα   X 20,40 21,73 42,13
Βραζιλία 10,79 12,74 23,53
Νικαράγουα  2,00 6,06 8,06
Κολομβία X 8,05 8,05
Περού  X 4,03 4,03
Γουιά να X 0,45 0,45
Χιλή 0,04 0,04Παράρτημα Ι
26 Παραρτήματα Παράρτημα Ι(σε εκατομμύρια ευρώ)
Περιφέρεια/ΧώραΕΣΕΣ Τρόποι διαχείρισης
Σύνολο Έτος 
υπογραφήςΕκδήλωση 
ενδιαφέρο -
ντος1Διαπραγμα -
τεύσεις σε 
εξέλιξη3Εφαρμογή από 
τα κράτη μέλη Από κοινού 
διαχείριση 
με διεθνείς 
οργανισμούς Άλλος 
(εφαρμογή από 
χώρες εταίρους, 
ΜΚΟ, δημόσιες 
και ιδιωτικές 
επιχειρήσεις) 
Ασία και Ειρηνικός 43,37
Πολυκρατικά έργα210,60 1,91 12,51
Ινδονησία 2011 21,95 21,95
Κίνα 3,84 3,84
Φιλιππίνες  X 1,92 1,92
Αφγανιστάν 1,88 1,88
Ταϊλάνδη 0,61 0,61
Μιανμάρ  X 0,45 0,45
Νήσοι Σολομώντος X 0,18 0,18
Μαλαισία X
Βιετνάμ X 0,03 0,03
Γειτονία 25,04
Πολυκρατικά έργα215,00 15,00
Μαρόκο 5,63 5,63
Κοσσυφοπέδιο 2,70 0,41 3,11
Μαυροβούνιο 0,75 0,75
Λίβανος 0,33 0,33
Αλβανία 0,10 0,10
Γεωργία 0,09 0,09
Λευκορωσία  0,03 0,03
Δύο ή περισσότερες περιφέρειες 63,65
Πολυκρατικά έργα239,60 24,05 63,65
ΣΥΝΟΛΟ 33,10 86,79 177, 28 297,17
1  Έξι ακόμη χώρες εκδήλωσαν ενδιαφέρον (Βολιβία, Καμπότζη, Εκουαδόρ, Γουατεμάλα, Παπουασία ‑ Νέα Γουινέα και Σιέρα Λεόνε), ωστόσο 
μέχρι στιγμής δεν υπάρχει χρηματοδοτική δέσμευση.
2  Τα πολυκρατικά έργα περιλαμβάνουν:  (για την Ασία και τον Ειρηνικό ) συμφωνίες με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δασών συνολικού ύψους 
10,6 εκατομμυρίων ευρώ (FLEGT Ασίας) και ( για την περιοχή της γειτονίας ) συμφωνίες με την Παγκόσμια Τράπεζα συνολικού ύψους 15 εκα ‑
τομμυρίων ευρώ (FLEGT). Όσον αφορά τα πολυκρατικά έργα που καλύπτουν περισσότερες από δύο περιφέρειες , τα βασικά προγράμμα ‑
τα περιλαμβάνουν συμφωνίες ύψους 12 εκατομμυρίων ευρώ με το EFI και συμφωνίες ύψους 20 εκατομμυρίων ευρώ με τη FAO  
(FLEGT ΑΚΕ: 10 εκατομμύρια ευρώ και FLEGT ΕΕ ‑FAO: 10 εκατομμύρια ευρώ).
3  Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη για τρεις ακόμη χώρες για τις οποίες δεν υπάρχει καμία χρηματοδοτική δέσμευση μέχρι στιγμής:  
την Ακτή Ελεφαντοστού, το Λάος και την Ταϊλάνδη.
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, βάσει στοιχείων προερχόμενων από τη ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης.
27 Παραρτήματα
Κατάσταση ελεγχθέντων έργων
Χώρα Τίτλος έργουΣυνεισφορά της ΕΕ 
(ευρώ)Περίοδος εφαρμογής
ΚαμερούνΔιορισμός ανεξάρτητου παρατηρητή για τον δασικό έλεγχο  
και την παρακολούθηση των δασικών παραβάσεων στο Καμερούν2 480 070 31.12.2009  - 30.12.2013
Εφαρμογή συστήματος ιχνηλασιμότητας της ξυλείας στο Καμερούν 2 496 763 15.2.2010  - 14.12.2012
Διενέργεια ανεξάρτητου ελέγχου του συστήματος FLEGT στο Καμερούν 1 164 600 4.5.2012  - 3.5.2014
Προώθηση της νόμιμης παραγωγής και εξαγωγής ξυλείας που παράγεται  
από τα κοινοτικά δάση987 139 1.2.2011  - 31.1.2012
Εξωτερική και κοινοτική παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο  
της εφαρμογής της ΕΣΕΣ‑FLEGT στο Καμερούν113 836 19.1.2012  - 18.7.2013
ΙνδονησίαΕυρωπαϊκή Επιτροπή - Ινδονησία, έργο στήριξης FLEGT 11 276 872 1.3.2006  - 28.11.2011
Συνεργατικός χωροταξικός σχεδιασμός και βιώσιμες θεσμικές ρυθμίσεις 
για την ενίσχυση των δικαιωμάτων σχετικά με την κατοχή ιδιοκτησίας, τα 
δάση και τις κοινότητες στην Ινδονησία1 796 619 1.3.2010  - 28.2.2014
Ενίσχυση κρατικών και μη παραγόντων για την προετοιμασία,  
διαπραγμάτευση ή/και εφαρμογή της ΕΣΕΣ -FLEGT1 189 228 10.1.2011  - 31.12.2015
Ενίσχυση του ανεξάρτητου δικτύου δασικής παρακολούθησης  
της Ινδονησίας για τη διασφάλιση αξιόπιστου συστήματος επαλήθευσης 
της νομιμότητας της ξυλείας και την αποτελεσματική εφαρμογή της ΕΣΕΣ188 946 1.5.2011  - 30.4.2013
Προώθηση της εφαρμογής του συστήματος επαλήθευσης της νομιμότητας 
της ξυλείας (άδεια FLEGT) ως σημαντικού βήματος προς τη βιώσιμη παρα -
γωγή και κατανάλωση στον τομέα της μεταποίησης ξυλείας στην Ινδονησία1 091 463 30.1.2013  - 28.2.2014Παράρτημα II
28 Παραρτήματα
Κατάσταση αξιολογήσεων έργων και εκθέσεων ROM
Αξιολογήσεις
Τίτλος έργουΣυνεισφορά 
της ΕΕ (ευρώ)ΧώραΗμερομηνία και 
τύπος αξιολόγησηςΚύριες διαπιστώσεις της έκθεσης
1Πρόγραμμα περιφερειακής στήριξης 
για το σχέδιο δράσης ΕΕ -FLEGT στην 
Ασία5 800  000
Κεντρικές 
υπηρεσίεςΔεκέμβριος  2010  
Ενδιάμεση οΑνεπαρκής σχεδιασμός έργου: ασαφής προσ -
διορισμός των στόχων, των δραστηριοτήτων, 
των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων και των 
ορόσημων του έργου
 οΈλλειψη σαφούς συστήματος παρακολού -
θησης των επιδόσεων, με αποτέλεσμα την 
ανεπαρκή αποτελεσματικότητα και την 
περιορισμένη λογοδοσία
2Πρόγραμμα VERIFOR — Θεσμικές 
επιλογές για την επαλήθευση της 
νομιμότητας στον δασικό τομέα1 902 171Νοέμβριος  2009  
Τελική οΈλλειψη ευελιξίας του έργου να προσαρμόσει 
το λογικό του πλαίσιο στη δυναμική  
ορισμένων περιοχών της Ασίας  
και της Αφρικής, με αποτέλεσμα τη μείωση 
της αποτελεσματικότητάς του
3Σχέδιο δράσης για το εμπόριο  
ξυλείας — έργο του ταμείου TFT 
(Tropical Forest Fund, Ταμείο για τα 
Τροπικά Δάση)3 389 796Μάιος  2012  
Τελική για την 1η φάση 
και ενδιάμεση για τη 
2η φάση οΠολύ θετικές συνολικές επιδόσεις έργου
4Εξασφάλιση της συμμετοχής: στήριξη 
των ενώσεων ΜΚΟ ώστε να λαμβάνουν 
μέρος στις διαδικασίες ΕΣΕΣ FLEGT με 
στόχο τη βελτίωση της διακυβέρνησης 
των δασών και την ενίσχυση των δικαι -
ωμάτων των τοπικών και αυτόχθονων 
πληθυσμών960 000Ιούνιος 2012  
Τελική οΠολύ θετικές συνολικές επιδόσεις έργου
5Έργο της Forest Governance Learning 
Group (FGLG) για την προώθηση της 
πρακτικής, δίκαιης και βιώσιμης 
χρήσης των δασών1 866 365Ιανουάριος  2014  
Τελική οΈλλειψη συστηματικής αξιολόγησης  
των αναγκών και ανεπαρκώς προσδιορισμένο 
λογικό πλαίσιο, καθώς και μη κατάλληλος 
ορισμός δεικτών σε επίπεδο χώρας
 οΑνεπαρκείς δράσεις για την επίτευξη της 
αναμενόμενης βελτίωσης της διακυβέρνησηςΠαράρτημα III
29 Παραρτήματα
Τίτλος έργουΣυνεισφορά 
της ΕΕ (ευρώ)ΧώραΗμερομηνία και 
τύπος αξιολόγησηςΚύριες διαπιστώσεις της έκθεσης
6Εφαρμογή συστήματος ιχνηλασιμότητας 
της ξυλείας στο Καμερούν2 496 763
ΚαμερούνΜάιος  2013  
Τελική οΑνεπαρκής σχεδιασμός έργου: οι κίνδυνοι και 
οι περιορισμοί της χώρας δεν λαμβάνονται 
επαρκώς υπόψη
 οΑνεπαρκής συντονισμός μεταξύ των 
ενδιαφερομένων
 οΑναποτελεσματική παρακολούθηση  
και διαχείριση του έργου
 οΜη επίτευξη των αναμενόμενων υλοποιήσεων
7Προώθηση της νόμιμης παραγωγής και 
εξαγωγής της ξυλείας που παράγεται σε 
κοινοτικά δάση987 139Δεκέμβριος  2012  
Ενδιάμεση οΑνεπαρκής αξιολόγηση και πρόβλεψη  
των περιορισμών
 οΜη ρεαλιστικός σχεδιασμός έργου
8Ενίσχυση της διακυβέρνησης των 
δασών της Αφρικής — βάσει εθνικών 
συνεδριάσεων υψηλού επιπέδου για 
την παράνομη υλοτομία και δράσεων 
μέσου επιπέδου για την ενίσχυση της 
ευαισθητοποίησης και της κατάρτισης1 890 608Μάιος  2013  
Ενδιάμεση οΈλλειψη κατάλληλου λογικού πλαισίου  
με αντικειμενικά επαληθεύσιμους δείκτες
 οΕλλείψεις σε επίπεδο παρακολούθησης έργου: 
μη διεξαγωγή τακτικών συνεδριάσεων  
της επιτροπής καθοδήγησης
 οΠροβλήματα συντονισμού με αποτέλεσμα  
την έλλειψη διασυνδέσεων μεταξύ  
των διαφόρων υλοποιήσεων του έργου
9Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Ινδονησία, έργο 
στήριξης FLEGT11 276 872 ΙνδονησίαΣεπτέμβριος  2010  
Τελική οΕσφαλμένος και μη ρεαλιστικός σχεδιασμός 
έργου
 οΑναποτελεσματική παρακολούθηση  
και εποπτεία του έργου
 οΜη παράδοση των περισσότερων υλοποιήσε -
ων σύμφωνα με τον προγραμματισμό
10Ανεξάρτητη εποπτεία της εφαρμογής της 
δασικής νομοθεσίας και της διακυβέρνη ‑
σης στο πλαίσιο της στήριξης της ΕΣΕΣ 
FLEGT στη Λεκάνη του Κονγκό1 598 497Δημοκρα -
τία του 
ΚονγκόΜάρτιος  2012  
Ενδιάμεση οΟρισμένες αδυναμίες στο λογικό πλαίσιο, 
ιδίως ως προς τον ορισμό αντικειμενικά 
επαληθεύσιμων δεικτών
 οΕλλείψεις σε επίπεδο παρακολούθησης έργου: 
μη διεξαγωγή τακτικών συνεδριάσεων  
της επιτροπής καθοδήγησηςΠαράρτημα III
30 Παραρτήματα
Εκθέσεις ROM
Τίτλος έργουΣυνεισφορά της 
ΕΕ στο πρόγραμ -
μα  (σε ευρώ)ΧώραΗμερομηνία 
ROMΚύριες διαπιστώσεις της έκθεσης
11Πρόγραμμα για τους πληθυσμούς 
των δασών: Εξασφάλιση ισχυρής 
θέσης: Αποτελεσματική συμμετοχή 
των εξαρτώμενων από τα δάση 
κοινοτήτων και των οργανώσεων της 
κοινωνίας των πολιτών στο FLEGT778 271
ΚαμερούνΜάρτιος  2013 οΑνεπαρκής σχεδιασμός του λογικού πλαισίου, 
στοιχείο που καθιστά δύσκολη  
την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων
 οΑνεπαρκής συμμετοχή των εταίρων  
στον σχεδιασμό του έργου
 οΠεριορισμένος συντονισμός με άλλα έργα 
FLEGT και εθνικούς παράγοντες
 οΠεριορισμένες προσπάθειες παρακολούθησης
12Προώθηση της νόμιμης παραγωγής  
και εξαγωγής της ξυλείας  
που παράγεται σε κοινοτικά δάση987 139 Μάρτιος  2013 οΑνεπαρκές λογικό πλαίσιο, με ασαφώς  
προσδιορισμένους στόχους και δείκτες
 οΑνεπαρκής ανάλυση κινδύνου
 οΑνεπαρκής παρακολούθηση  
των δραστηριοτήτων
 οΚαθυστερήσεις σε επίπεδο υλοποίησης
 οΈλλειψη ευέλικτης/βιώσιμης στρατηγικής 
εξόδου
13Ενίσχυση της διακυβέρνησης των 
δασών της Αφρικής — βάσει εθνικών 
συνεδριάσεων υψηλού επιπέδου για 
την παράνομη υλοτομία και δράσεων 
μέσου επιπέδου για την ενίσχυση της 
ευαισθητοποίησης και της κατάρτισης1 890 608 Ιούνιος 2013 οΑνεπαρκές λογικό πλαίσιο και ανεπαρκώς 
σχεδιασμένοι στόχοι, υλοποιήσεις και δείκτες
 οΑνεπαρκής συντονισμός μεταξύ  
των ενδιαφερόμενων φορέων
 οΧαμηλή ποιότητα αποτελεσμάτων  
και αβέβαιη βιωσιμότητα
14Ανάπτυξη ικανοτήτων στη Λεκάνη 
του Κονγκό και ανεξάρτητη  
εποπτεία της δασικής νομοθεσίας  
και διακυβέρνησης στη Δημοκρατία 
του Κονγκό1 636  366
Δημοκρα -
τία του 
ΚονγκόΑπρίλιος  2009 οΟι δείκτες δεν είναι πάντοτε προσδιορίσιμοι 
ποσοτικώς
 οΤο έργο εξαρτάται από την εξωτερική  
χρηματοδότηση και δεν αποφέρει έσοδα  
για την κάλυψη των αναγκών του
 οΕίναι μάλλον απίθανο η θεσμική δομή να 
παραμείνει χωρίς εξωτερική παρέμβαση
15Ανεξάρτητη εποπτεία της εφαρμογής 
της δασικής νομοθεσίας και της διακυ ‑
βέρνησης στο πλαίσιο της στήριξης της 
ΕΣΕΣ‑FLEGT στη Λεκάνη του Κονγκό1 438 647 Δεκέμβριος  2012 οΑσαφείς και δύσκολα μετρήσιμοι δείκτες
 οΜη διεξαγωγή των προγραμματισμένων 
συνεδριάσεων της επιτροπής καθοδήγησης
 οΒιωσιμότητα εξαρτώμενη από τις συνεχείς 
χρηματοδοτήσεις χορηγών
16Διάδοση της ΕΣΕΣ‑FLEGT με στόχο την 
οικειοποίησή της από τους τοπικούς 
και αυτόχθονες πληθυσμούς και τη 
συμμετοχή τους στην εφαρμογή της180 000 Δεκέμβριος  2012 οΑνεπαρκές λογικό πλαίσιο, ορισμένοι  
μη μετρήσιμοι δείκτες
 οΑνεπαρκής εμπλοκή των ενδιαφερομένων 
στον σχεδιασμό του έργου
 οΜη διεξαγωγή των προγραμματισμένων 
συνεδριάσεων της επιτροπής καθοδήγησης
 οΠροβλήματα βιωσιμότητας: η διαδικασία 
ΕΣΕΣ είναι ακόμη σε εξέλιξη, το επίπεδο 
τεχνικής κατάρτισης των εταίρων και άλλων 
ενδιαφερόμενων φορέων είναι ανεπαρκέςΠαράρτημα III
31 Παραρτήματα
Τίτλος έργουΣυνεισφορά της 
ΕΕ στο πρόγραμ -
μα  (σε ευρώ)ΧώραΗμερομηνία 
ROMΚύριες διαπιστώσεις της έκθεσης
17Πρωτοβουλία διακυβέρνησης για την 
εξασφάλιση δικαιωμάτων  
και λογοδοσίας στη διαχείριση  
των δασών865 767
ΓκάναΙούλιος 2011 οΑνεπαρκές λογικό πλαίσιο
 οΑσαφείς κίνδυνοι και υποθέσεις
 οΑνεπαρκής συντονισμός μεταξύ εταίρων
 οΜη υποστηρικτικό πολιτικό περιβάλλον
 οΑναποτελεσματική εφαρμογή ορισμένων 
δραστηριοτήτων
 οΗ βιωσιμότητα δεν αποτελεί αναπόσπαστο 
μέρος του σχεδιασμού του έργου
18Υποστήριξη της ενσωμάτωσης 
νόμιμων και νομότυπων εγχώριων 
αγορών ξυλείας στις Εθελοντικές 
Συμφωνίες Εταιρικής Σχέσης1 999 265 Ιούνιος 2013 οΔύσκολα μετρήσιμοι δείκτες, δυσκολία 
παρακολούθησης και μέτρησης  
των αποτελεσμάτων
19Πρωτοστατώντας σε έναν νέο τρόπο 
διατήρησης των τροπικών δασών: 
από την παράνομη υλοτομία στη 
χρηστή διακυβέρνηση2 560 516
ΙνδονησίαΝοέμβριος  2011 οΑνεπαρκής ανάπτυξη δεικτών
 οΛανθασμένη εκτίμηση της πολυπλοκότητας 
και του αριθμού των εμπλεκόμενων παραγό -
ντων από τους φορείς υλοποίησης του έργου
 οΑνεπαρκής ενσωμάτωση στις τοπικές 
θεσμικές δομές
20Βελτίωση της διακυβέρνησης των 
δασικών πόρων και μείωση της πα -
ράνομης υλοτομίας και του συναφούς 
εμπορίου με την πλήρη συμμετοχή 
της κοινωνίας των πολιτών στη Νοτιο -
ανατολική Ασία1 645 901 Σεπτέμβριος  2007  οΑνεπαρκώς ρεαλιστικοί δείκτες
21Συνεργατικός χωροταξικός σχεδια -
σμός και βιώσιμες θεσμικές ρυθμίσεις 
για την ενίσχυση των δικαιωμάτων 
σχετικά με την έγγειο ιδιοκτησία, 
τα δάση και τις κοινότητες στην 
Ινδονησία1 796 619 Νοέμβριος  2012 οΈλλειψη λεπτομερών δεικτών
 οΑδυναμίες όσον αφορά την υποβολή  
εκθέσεων σχετικά με την πρόοδο
 οΈλλειψη βιώσιμης στρατηγικής εξόδου
22Ενίσχυση των κρατικών και μη κρατι -
κών παραγόντων για την προετοιμα -
σία, διαπραγμάτευση ή/και εφαρμογή 
της ΕΣΕΣ -FLEGT1 189 228 Δεκέμβριος  2013 οΑνεπαρκείς δείκτες
 οΑνεπαρκής συντονισμός: μη διεξαγωγή 
συνεδριάσεων της επιτροπής καθοδήγησης, 
περιορισμένη συνεργασία μεταξύ εταίρων
 οΚαθυστερήσεις στην εφαρμογήΠαράρτημα III
32 Παραρτήματα
Τίτλος έργουΣυνεισφορά της 
ΕΕ στο πρόγραμ -
μα  (σε ευρώ)ΧώραΗμερομηνία 
ROMΚύριες διαπιστώσεις της έκθεσης
23Ενίσχυση της δασικής διαχείρισης  
στη μεταπολεμική Λιβερία1 616  448
ΛιβερίαΙούνιος 2012 οΈλλειψη σαφήνειας και ρεαλισμού στο λογικό 
πλαίσιο
 οΈλλειψη εργαλείων παρακολούθησης  
και αξιολόγησης σε επίπεδο σχεδιασμού
 οΜη συμμετοχή αρκετών δικαιούχων  
στη διαδικασία σχεδιασμού
 οΠροβλήματα επικοινωνίας μεταξύ  
της αντιπροσωπείας της ΕΕ  
και του εκτελεστικού εταίρου
 οΈλλειψη στρατηγικής βιωσιμότητας
24Ανεξάρτητη εποπτεία της επιβολής 
της δασικής νομοθεσίας και της 
διακυβέρνησης από την κοινωνία των 
πολιτών στη Λιβερία150 000 Μάιος  2013 οΑδυναμίες ως προς το λογικό πλαίσιο:  
ανεπαρκώς καθορισμένοι δείκτες,  
μη ρεαλιστικό χρονικό πλαίσιο
 οΜη συμμετοχή των φτωχών δικαιούχων  
και του ιδιωτικού τομέα στον σχεδιασμό
 οΑνεπαρκής παρακολούθηση, μη συμμετοχή 
όλων των ενδιαφερόμενων μερών στις  
συνεδριάσεις της επιτροπής καθοδήγησης
 οΈλλειψη στρατηγικής σταδιακής κατάργησης 
στο σχέδιο εργασίας
 οΑνεπαρκές πλαίσιο πολιτικής
25Βελτίωση της διακυβέρνησης των 
δασών μέσω της παρακολούθησης 
από την κοινωνία των πολιτών129 852 Μάιος  2013 οΑσαφές λογικό πλαίσιο, έλλειψη δεικτών 
SMART
 οΜη συμμετοχή του φτωχού αγροτικού 
πληθυσμού και του ιδιωτικού τομέα  
στη διαδικασία σχεδιασμού
 οΣημαντική καθυστέρηση πολλών αποτελε -
σμάτων, μη παράδοση ορισμένων εξ αυτών
 οΠροβλήματα επικοινωνίας μεταξύ της 
αντιπροσωπείας της ΕΕ και του εκτελεστικού 
εταίρου
 οΈλλειψη στρατηγικής εξόδουΠαράρτημα III
33 Παραρτήματα
Διεθνής Διαφάνεια — Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς 2007-2013
Χώρα2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013
CPI
Βαθμο -
λογία 
CPIΚατά -
ταξη 
CPIΒαθμο -
λογία 
CPIΚατά -
ταξη 
CPIΒαθμο -
λογία 
CPIΚατά -
ταξη 
CPIΒαθμο -
λογία 
CPIΚατά -
ταξη 
CPIΒαθμο -
λογία 
CPIΚατά -
ταξη 
CPIΒαθμο -
λογία 
CPIΚατά -
ταξη 
CPIΒαθμο -
λογία 
CPIΚατά -
ταξη 
CPI
Καμερούν 2,4 138 2,3 141 2,2 146 2,2 146 2,5 134 2,6 144 2,5 144
Λιβερία 2,1 150 2,4 138 3,1 97 3,3 87 3,2 91 4,1 75 3,8 83
Γκάνα 3,7 69 3,9 67 3,9 69 4,1 62 3,9 69 4,5 64 4,6 63
Δημοκρατία  
του Κονγκό2,1 150 1,9 158 1,9 162 2,1 154 2,2 154 2,6 144 2,2 154
Κεντροαφρικανική 
Δημοκρατία2,0 162 2,0 151 2,0 158 2,1 154 2,2 154 2,6 144 2,5 144
Λαϊκή Δημοκρατία 
του Κονγκό1,9 168 1,7 171 1,9 162 2,0 164 2 168 2,1 160 2,2 154
Γκαμπόν 3,3 84 3,1 96 2,9 106 2,8 110 3 100 3,5 102 3,4 106
Ονδούρα 2,5 131 2,6 126 2,5 130 2,4 134 2,6 129 2,8 133 2,6 140
Γουιά να 2,6 123 2,6 126 2,6 126 2,7 116 2,5 134 2,8 133 2,7 136
Ινδονησία 2,3 143 2,6 126 2,8 111 2,8 110 3 100 3,2 118 3,2 114
Μαλαισία 5,1 43 5,1 47 4,5 56 4,4 56 4,3 60 4,9 54 5,0 50
Βιετνάμ 2,6 123 2,7 121 2,7 120 2,7 116 2,9 112 3,1 123 3,1 116
Ο δείκτης αντίληψης διαφθοράς (Corruption Perception Index – CPI) μετρά τα αντιληπτά επίπεδα διαφθοράς στον δημόσιο τομέα  
κατατάσσοντας την κάθε χώρα σε μια κλίμακα από το 0 (πολύ διεφθαρμένη) έως το 100 (καθόλου διεφθαρμένη).  
Οι κατατάξεις του 2013 βασίστηκαν σε αξιολόγηση 177 χωρών.Παράρτημα IV
34
σχεδίου δράσης του FLEGT, στο πλαίσιο της οποίας 
κατέστη δυνατό να εξεταστεί ευρύ φάσμα προγραμ ‑
μάτων, έργων και μέτρων. Η Επιτροπή τονίζει επίσης 
ότι το FLEGT αποτελεί κοινό εγχείρημα της Επιτροπής, 
των κρατών μελών και των χωρών εταίρων. Τούτο 
πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μεταξύ άλλων κατά την 
αξιολόγηση της κατανομής των πόρων. Δεν πρέπει να 
αναμένεται ότι όλα τα ζητήματα διακυβέρνησης και 
επιβολής του νόμου στον τομέα των δασών θα αντιμε ‑
τωπιστούν με τους πόρους της Επιτροπής και μόνο.
IV
Η Επιτροπή διαφωνεί εν μέρει με την παρατήρηση του 
Συνεδρίου.
Ο καινοτόμος χαρακτήρας του σχεδίου δράσης FLEGT, 
η πολυμορφία των μέτρων πολιτικής, των κανονιστι ‑
κών μέτρων, και των μέτρων αναπτυξιακής συνεργα ‑
σίας, καθώς και ο μεγάλος αριθμός παραγόντων και 
εταίρων είναι δύσκολο να ενταχθούν σε ένα ενιαίο 
σχέδιο εργασίας με σαφή ορόσημα και προθεσμίες και 
ειδικό προϋπολογισμό. Ωστόσο, πολλά από τα μέτρα 
του FLEGT, όπως οι ΕΣΕΣ ή τα έργα, διαθέτουν το δικό 
τους λεπτομερές σχέδιο υλοποίησης.
Η βοήθεια χορηγήθηκε με βάση σαφή κριτήρια, 
ωστόσο η χρήση μίας και μοναδικής δέσμης κριτη ‑
ρίων για όλες τις παρεμβάσεις ήταν αδύνατη δεδομέ ‑
νης της έλλειψης ενιαίου ειδικού προϋπολογισμού και 
χρηματοδοτικού μέσου.
Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη του Συνε ‑
δρίου περί καθυστερημένης έγκρισης του κανονισμού 
EUTR. Στο σχέδιο δράσης δεν γινόταν αναφορά στον 
EUTR αλλά μόνο στη διερεύνηση της «δυνατότητα[ς] 
εφαρμογής νομοθετικών μέτρων για τον έλεγχο των 
εισαγωγών στην ΕΕ της παράνομα υλοτομημένης 
ξυλείας». Ο κανονισμός προτάθηκε μόνον έπειτα από 
εκτενείς εργασίες, στο πλαίσιο των οποίων εξετάστη ‑
καν οι τρόποι αντιμετώπισης της παράνομης υλοτο ‑
μίας με βάση την ισχύουσα νομοθεσία. Η νομοθεσία 
εκδόθηκε και τέθηκε σε ισχύ στις 20 Οκτωβρίου 2010, 
και κατέστη εφαρμοστέα τον Μάρτιο του 2013. Με τη 
θέση σε ισχύ του EUTR, η Επιτροπή ανέλαβε δράση για 
να διασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή της νομοθεσίας.
V
Η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει τα ακόλουθα 
ζητήματα. Πρώτον, για την ανάπτυξη ενός λειτουρ ‑
γικού συστήματος επαλήθευσης της νομιμότητας 
και χορήγησης αδειών FLEGT δεν αρκούν μόνο Συνοπτική παρουσίαση
Ι
Η ηγετική θέση της ΕΕ στις προσπάθειες που καταβάλ ‑
λονται παγκοσμίως για την καταπολέμηση της παρά ‑
νομης υλοτομίας είναι ευρέως αναγνωρισμένη. Η ΕΕ 
και τα 28 κράτη μέλη συνεργάζονται με περισσότερες 
από 40 χώρες παραγωγής και αρκετές χώρες κατανά ‑
λωσης ανά τον κόσμο για την εφαρμογή των μέτρων 
που σχετίζονται με το FLEGT.
ΙΙ
Πρέπει να τονιστεί ότι η ανακοίνωση για το FLEGT ήταν 
η απάντηση στην έντονη έκκληση για κοινή δράση που 
απηύθυναν η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και οι χώρες 
παραγωγής. Το σχέδιο δράσης FLEGT είναι ένα πλαίσιο 
πολιτικής που κατάφερε να προσελκύσει την πολιτική 
προσοχή στο θέμα της παράνομης υλοτομίας, και έγινε 
εφαλτήριο για μέτρα πολιτικής και κανονιστικά μέτρα, 
καθώς και για τη στήριξη της διακυβέρνησης από την 
ΕΕ, τα κράτη μέλη της ΕΕ και διάφορες χώρες εταίρους. 
Είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη ότι το FLEGT δεν είναι 
χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα συνεργασίας με ειδικό 
μηχανισμό χρηματοδότησης.
Το σχέδιο δράσης FLEGT «καθορίζει διαδικασία και 
δέσμη μέτρων» όσον αφορά διάφορα σκέλη και 
στηρίζεται κυρίως σε μέτρα πολιτικής και κανονιστικά 
μέτρα, ενώ συμπληρώνεται από την κατά παράδοση 
στήριξη της αναπτυξιακής συνεργασίας για την  
επίτευξη των στόχων του.
ΙΙΙ
Η Επιτροπή δεν συμφωνεί με το συμπέρασμα του 
Συνεδρίου ότι η διαχείριση της στήριξης που χορηγή ‑
θηκε βάσει του σχεδίου δράσης FLEGT της ΕΕ προς τις 
χώρες παραγωγής ξυλείας δεν ήταν επαρκής. Η Επι ‑
τροπή κατέβαλε προσπάθειες ώστε να διαχειριστεί 
με τον βέλτιστο δυνατό τρόπο τη στήριξη του FLEGT 
προς τις χώρες παραγωγής, λαμβάνοντας υπόψη 
τις προκλήσεις που συνιστούν η αντιμετώπιση της 
παράνομης υλοτομίας παγκοσμίως, η πολυπλοκότητα 
της προώθησης της χρηστής διακυβέρνησης και της 
επιβολής του νόμου στον τομέα των δασών σε διάφο ‑
ρες αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς και ο καινοτόμος 
χαρακτήρας του FLEGT. Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις 
προσπάθειες για τη βελτίωση της αποδοτικότητας, 
της αποτελεσματικότητας και της οικονομίας. Θα 
αντλήσει διδάγματα από την ειδική έκθεση του Συνε ‑
δρίου καθώς και από την υπό εξέλιξη αξιολόγηση του Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Απαντήσεις της Επιτροπής 35
Πλαίσιο 2
Το πλαίσιο 2 αντικατοπτρίζει το αρχικό σκεπτικό  
της ΕΕ και των κρατών μελών της σχετικά με τις ΕΣΕΣ· 
το θέμα αυτό αποτέλεσε αντικείμενο διεξοδικών συζη ‑
τήσεων μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών 
κατά την περίοδο 2004 ‑2005 και εξελίχθηκε σημα ‑
ντικά, οδηγώντας στις οδηγίες του Συμβουλίου σχετικά  
με τις διαπραγματεύσεις των ΕΣΕΣ στο τέλος του 2005.
Κάθε ΕΣΕΣ εξελίχθηκε περαιτέρω μέσω  
των διαπραγματεύσεων με τις χώρες εταίρους,  
αντικατοπτρίζοντας τις ιδιαίτερες συνθήκες  
και προσδοκίες της εκάστοτε χώρας.
Ενώ η ΕΣΕΣ με την Ινδονησία είναι γενικώς παρόμοια 
με εκείνη που περιγράφεται στο σχέδιο δράσης, οι 
υπόλοιπες χώρες ΕΣΕΣ έχουν επιλέξει ένα μοντέλο που 
βασίζεται κυρίως στις δημόσιες διοικήσεις για την επα ‑
λήθευση της νομιμότητας και όχι σε ανεξάρτητους, 
διαπιστευμένους από το κράτος, οργανισμούς.
06
Δεδομένου ότι το FLEGT αποτελεί κοινό εγχείρημα 
της Επιτροπής και των κρατών μελών, η στήριξη της 
Επιτροπής δεν πρέπει να αξιολογείται χωριστά από 
τη στήριξη των κρατών μελών. Ο συντονισμός της 
στήριξης που παρέχουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη 
διασφαλίζεται από την ad hoc ομάδα του FLEGT και, 
σε εθνικό επίπεδο, από τις μικτές επιτροπές εφαρμο ‑
γής και τις αντιπροσωπείες της ΕΕ.
08
Είναι σημαντικό να αντικατοπτρίζεται η ποικιλομορ ‑
φία των παραγόντων που εμπλέκονται στην εφαρμογή 
του FLEGT. Οι δραστηριότητες που σχετίζονται με 
το FLEGT εφαρμόζονται από την Επιτροπή, τα κράτη 
μέλη και τις χώρες εταίρους.
Τα κράτη μέλη, μέσω των αρμόδιων αρχών τους, δια ‑
δραματίζουν κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή των κανο ‑
νισμών EUTR και FLEGT στις πολιτικές για τις δημόσιες 
συμβάσεις, στις χρηματοδοτικές και επενδυτικές 
πολιτικές, και στη στήριξη προς τις χώρες παραγωγής.
Πρέπει επίσης να αναγνωριστεί ότι οι δραστηριότητες 
που σχετίζονται με το σχέδιο δράσης FLEGT εφαρμό ‑
ζονται επίσης από τις χώρες παραγωγής, τον ιδιωτικό 
τομέα και την κοινωνία των πολιτών.αποτελεσματικά έργα, αλλά απαιτούνται πολύ 
περισσότερα. Δεύτερον, μολονότι έχουν παρέλθει 12 
έτη από την έγκριση του σχεδίου δράσης FLEGT, το 
χρονικό διάστημα από την έγκριση των 6 ΕΣΕΣ που 
εφαρμόζονται κυμαίνεται από 1,5 έως 4,5 έτη, είναι 
δηλαδή σχετικά σύντομο για να καταστεί δυνατή 
η εφαρμογή των φιλόδοξων συστημάτων και των 
μεταρρυθμίσεων διακυβέρνησης που συνεπάγονται οι 
ΕΣΕΣ, ιδίως εάν ληφθούν υπόψη οι δύσκολες συνθήκες 
διακυβέρνησης που επικρατούν σε πολλές από τις 
χώρες εταίρους μας. Όπως αναγνωρίζεται στο σημείο 
45 της έκθεσης του Συνεδρίου, η Ινδονησία και η Γ κάνα 
έχουν καθιερώσει συστήματα αδειοδότησης τα οποία 
εφαρμόζουν σε ολόκληρη τη χώρα. Τα συστήματα 
αυτά υποβλήθηκαν σε αξιολόγηση και βελτιώνονται 
με βάση τα ευρήματα και τις συστάσεις που διατυπώ ‑
θηκαν στις εν λόγω αξιολογήσεις. Οι ΕΣΕΣ καθορίζουν 
υψηλά πρότυπα για τα συστήματα επαλήθευσης της 
νομιμότητας της ξυλείας, τα οποία πρέπει να πληρού ‑
νται προτού ξεκινήσει η χορήγηση αδειών FLEGT.
Εισαγωγή
02
Σε πολλές περιπτώσεις, ο δασικός τομέας διέπεται από 
σειρά σύνθετων και ποικίλων νομοθετικών και κανο ‑
νιστικών διατάξεων, συχνά με εσωτερικές αντιφάσεις 
και κενά, που συμβάλλουν στην ανασφάλεια δικαίου 
για τη δασική βιομηχανία και τους εξαρτώμενους από 
τα δάση πληθυσμούς. Ο ορισμός του νόμιμου ή του 
παράνομου απαιτεί εμπεριστατωμένη εξέταση της 
ισχύουσας νομοθεσίας.
04
Ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη των δύο κανονισμών 
(του κανονισμού FLEGT και του EUTR) και των εμπορι ‑
κών συμφωνιών (ΕΣΕΣ) αποτελούν σημαντικά επιτεύγ ‑
ματα που αξίζει να αναγνωριστούν. Απορρόφησαν 
μεγάλο μέρος του χρόνου και των πόρων της Επιτρο ‑
πής κατά την περίοδο μεταξύ του 2004 και του 2010.
Πλαίσιο 1
Το σχέδιο δράσης δεν περιελάμβανε τον κανονισμό 
της ΕΕ για την ξυλεία, αλλά μόνο μια δέσμευση για την 
ανάλυση των επιλογών και της δυνατότητας εφαρμο ‑
γής νομοθετικών μέτρων για τον έλεγχο των εισαγω ‑
γών της παράνομης ξυλείας στην ΕΕ.
Απαντήσεις της Επιτροπής 36
Όσον αφορά την αναπτυξιακή συνεργασία, η Επιτροπή 
εφάρμοσε όσα προβλέπονταν στην ενότητα 4.1 του 
σχεδίου δράσης: δεν υπήρχε πρόβλεψη για ενοποιη ‑
μένο προϋπολογισμό και η Επιτροπή κατέβαλε κάθε 
δυνατή προσπάθεια για να εντάξει το FLEGT σε διάφορα 
γεωγραφικά και θεματικά μέσα. Η Επιτροπή αναπτύσσει 
μια «εμβληματική πρωτοβουλία FLEGT» στο πλαίσιο του 
προγράμματος του μηχανισμού αναπτυξιακής συνεργα ‑
σίας (DCI) για τα παγκόσμια δημόσια αγαθά και προκλή ‑
σεις, προκειμένου να ενισχύσει τη συνοχή, τη συμπλη ‑
ρωματικότητα και τον συντονισμό διαφόρων έργων της 
Επιτροπής για τη στήριξη των χωρών παραγωγής.
22
Ο προσδιορισμός όλων των δασικών έργων ή των 
έργων FLEGT συνιστούσε πρόκληση καθώς οι δράσεις 
FLEGT της ΕΕ χρηματοδοτούνται από πολλαπλά μέσα 
και ορισμένες φορές ενσωματώνονται σε προγράμματα 
που καλύπτουν τομείς πέραν των δασών (π.χ. εμπόριο, 
βιώσιμη κατανάλωση και παραγωγή, κ.ά.). Αυτό σημαί ‑
νει ότι δεν υπάρχει μία μόνο «ετικέτα» FLEGT που να 
επιτρέπει μια απλή αναζήτηση στο σύστημα πληροφο ‑
ριών της Επιτροπής. Ωστόσο, η Επιτροπή επιχείρησε να 
αναπτύξει μια βάση δεδομένων για τη συγκέντρωση 
των έργων που σχετίζονται με τα δάση και χρηματοδο ‑
τήθηκαν από την ΕΕ κατά την περίοδο 2000 ‑2012, από 
κοινού με το Συνέδριο, επισημαίνοντας ότι η εν λόγω 
εργασία ήταν σε εξέλιξη και έπρεπε να βελτιστοποιηθεί. 
Η Επιτροπή επικαιροποίησε τη βάση δεδομένων ώστε 
να περιλαμβάνει τις συμφωνίες που υπεγράφησαν μετά 
το 2012. Στο πλαίσιο της υπό εξέλιξη αξιολόγησης του 
σχεδίου δράσης FLEGT, ξεκίνησε μια νέα διαδικασία 
συγκέντρωσης όλων των έργων FLEGT που χρηματοδο ‑
τούνται από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη.
23
Η Ρωσία και η Κίνα εξάγουν σημαντικές ποσότητες 
προϊόντων ξυλείας στην ΕΕ και αποφάσισαν να μη 
συνάψουν ΕΣΕΣ με την ΕΕ. Συνεπώς, με τις χώρες 
αυτές, η Επιτροπή αποφάσισε να προβεί σε διμερείς 
διαλόγους σχετικά με την παράνομη υλοτομία.
Η Ινδία, η Κορέα και η Ιαπωνία είναι μεγάλες κατανα ‑
λωτικές αγορές και η Επιτροπή έχει ξεκινήσει διμερή 
διάλογο σε θέματα περιβάλλοντος που αφορούν 
μεταξύ άλλων και το εμπόριο ξυλείας.
Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη ότι οι διμε ‑
ρείς συζητήσεις με τις μεγάλες χώρες παραγωγής, 
επεξεργασίας και/ή εμπορίου έχουν αποφέρει, ως 
επί το πλείστον, περιορισμένα αποτελέσματα. Είναι Παρατηρήσεις
17
Η Επιτροπή ακολούθησε τη διμερή επιλογή αλλά και 
την επιλογή της «απαγόρευσης», που οδήγησαν στην 
έγκριση του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία. Η Επι ‑
τροπή διατήρησε επίσης συνεχείς επαφές με διεθνείς 
εταίρους για να προαχθεί η ανάληψη πολυμερούς 
δράσης για την αντιμετώπιση του προβλήματος της 
παράνομης υλοτομίας.
19
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το σχέδιο δράσης FLEGT 
είναι πλαίσιο πολιτικής που ορίζει μια γενική προσέγ ‑
γιση και γενικούς στόχους και περιγράφει μια σειρά 
πιθανών μέτρων πολιτικής και κανονιστικών μέτρων 
και άλλων δράσεων της ΕΕ, των κρατών μελών και 
διαφόρων ενδιαφερόμενων φορέων. Εκπονήθηκε από 
την ΕΕ ως απάντηση στο «πρόγραμμα δράσης» για τα 
δάση και την παράνομη υλοτομία που υιοθέτησε η G8 
το 1998.
20
Η Επιτροπή αναγνωρίζει την ανάγκη ανάπτυξης 
ειδικότερων στόχων, οροσήμων και ενός κοινού χάρτη 
πορείας, καθώς και την ανάγκη συστηματικότερης 
παρακολούθησης της υλοποίησης του σχεδίου δράσης 
FLEGT. Οι συστάσεις της συνεχούς αξιολόγησης θα 
συμβάλουν οπωσδήποτε σε αυτή την προσπάθεια. 
Ωστόσο, η έλλειψη ειδικότερου σχεδίου αντικατο ‑
πτρίζει τη δυσκολία καθορισμού ειδικών σκοπών, 
στόχων και χρονοδιαγράμματος για μια πολιτική που 
συνδυάζει ευρύ φάσμα μέτρων πολιτικής, κανονιστι ‑
κών μέτρων και μέτρων χρηματοδοτικής/τεχνικής 
βοήθειας από ευρύ φάσμα χωρών και παραγόντων. 
Η Επιτροπή επιθυμεί να υπογραμμίσει το γεγονός ότι 
αναπτύχθηκαν λεπτομερή σχέδια εφαρμογής για διά ‑
φορες πτυχές του σχεδίου δράσης —όπως, παραδείγ ‑
ματος χάρη, για όλες τις ΕΣΕΣ και όλα τα έργα και τα 
μέσα στήριξης των χωρών παραγωγής.
21
Στα σχέδια δράσης της Επιτροπής συνήθως δεν προσ ‑
διορίζονται αναλυτικά οι προϋπολογισμοί (βλέπε  
τα διάφορα σχέδια δράσης της Επιτροπής: π.χ. ευρω ‑
παϊκό σχέδιο δράσης για την ηλεκτρονική διακυβέρ ‑
νηση· σχέδιο δράσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα 
και τη δημοκρατία).
Απαντήσεις της Επιτροπής 37
και πραγματοποιούν ελέγχους σε φορείς εκμετάλλευ ‑
σης, όπως ορίζει ο κανονισμός. Με την έναρξη ισχύος 
του EUTR, η Επιτροπή κατάρτισε κατάλληλα μέτρα. Τα 
πιθανά μέτρα προσδιορίστηκαν και συμπεριλήφθηκαν 
σε μια στρατηγική για τη διασφάλιση της συμμόρφω ‑
σης με σαφές χρονοδιάγραμμα και σαφή κατανομή 
πόρων. Ως αποτέλεσμα των μέτρων που ελήφθησαν, 
ορισμένα κράτη μέλη επέσπευσαν τη διαδικασία 
εφαρμογής και ανέφεραν ότι βρίσκονται σε πλήρη 
συμμόρφωση.
Η Επιτροπή αναγνωρίζει την καίρια σημασία της απο ‑
τελεσματικής εφαρμογής του EUTR από το σύνολο των 
κρατών μελών και θα συνεχίσει να διαδραματίζει τον 
ρόλο της για την επίτευξη αυτού του στόχου.
26
Όπως προβλέπεται στο σχέδιο δράσης FLEGT, η Επι ‑
τροπή έχει διερευνήσει τρόπους για τη δημιουργία 
συνεργειών με υφιστάμενα δημόσια ή ιδιωτικά 
συστήματα πιστοποίησης και συνεχίζει να συνεργά ‑
ζεται για το θέμα αυτό με τις χώρες εταίρους ΕΣΕΣ και 
τα συστήματα πιστοποίησης (π.χ. τα έγγραφα καθοδή ‑
γησης της Επιτροπής σχετικά με τις διαπραγματεύσεις 
ΕΣΕΣ εμπνέονται από το έργο των εν λόγω συστημά ‑
των και σκοπίμως περιέλαβαν επιλογή για συστήματα 
βασισμένα στους φορείς εκμετάλλευσης —όπως 
ορίζεται στην ΕΣΕΣ με την Ινδονησία· εκπονήθηκαν 
διάφορες μελέτες· καταρτίστηκε ειδικό επεξηγηματικό 
σημείωμα και αφιερώθηκε μια συνεδρία στο θέμα 
αυτό κατά τη διάρκεια της εβδομάδας FLEGT 2015). 
Διάφορα έργα, χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ και τα 
κράτη μέλη, προώθησαν την ιδιωτική πιστοποίηση 
στις αναπτυσσόμενες χώρες. Στην Ινδονησία, το σχέ ‑
διο δράσης για το εμπόριο ξυλείας —μια σημαντική 
δράση που χρηματοδοτείται από την ΕΕ και συνδυά ‑
ζεται με εθελοντικά συστήματα πιστοποίησης (όπως 
το Συμβούλιο Διαχείρισης Δασών και το Ινδονησιακό 
Ινστιτούτο Οικολογικού Σήματος – πιστοποίηση LEI)— 
είχε ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη του συστήματος  
και του προτύπου SVLK.
Τέσσερις από τις έξι χώρες που έχουν συνάψει ΕΣΕΣ 
προβλέπουν την αναγνώριση ιδιωτικών συστημά ‑
των πιστοποίησης ως μέρος της διαδικασίας αδειών 
τους (Καμερούν, Δημοκρατία του Κονγκό, Λιβερία 
και Κεντροαφρικανική Δημοκρατία), και η Επιτροπή 
στηρίζει τις εργασίες ώστε η εν λόγω αναγνώριση 
να καταστεί λειτουργική. Επιπλέον, το ινδονησιακό 
σύστημα είναι ένα «σύστημα με βάση τον φορέα 
εκμετάλλευσης» που αφήνει σημαντικά περιθώρια 
για την αναγνώριση των διαφόρων υφιστάμενων γενικώς αναγνωρισμένο ότι το σχέδιο δράσης FLEGT 
της ΕΕ ενέπνευσε και άλλες μεγάλες χώρες να υιοθετή ‑
σουν μέτρα που να συνδυάζουν την προσφορά και τη 
ζήτηση (αυστραλέζικος νόμος για την απαγόρευση της 
παράνομης υλοτομίας· αναθεωρημένος νόμος Lacey 
Act των ΗΠΑ· ελβετική νομοθεσία· Ιαπωνία).
24
Το σχέδιο δράσης περιελάμβανε δέσμευση ότι η Επι ‑
τροπή «θα αναλύσει τις δυνατότητες θέσπισης νέων 
μέτρων —και τις επιπτώσεις τους— καθώς και, αν δεν 
υπάρξει πολυμερής πρόοδος, τη δυνατότητα εφαρμο ‑
γής νομοθετικών μέτρων για τον έλεγχο των εισαγωγών 
στην ΕΕ» της παράνομης ξυλείας. Η Επιτροπή έπρεπε 
να αξιολογήσει την προστιθεμένη αξία και τις πιθανές 
επιπτώσεις αυτών των δυνατοτήτων και να διασφα ‑
λίσει ότι τυχόν νέα νομοθεσία θα τυγχάνει επαρκούς 
στήριξης από τους ενδιαφερόμενους φορείς. Κατά την 
έναρξη του σχεδίου δράσης, μόνο οι ΜΚΟ ζήτησαν να 
θεσπιστεί νέα νομοθεσία. Ο ιδιωτικός τομέας επικε ‑
ντρώθηκε σε εθελοντικά μέτρα, όπως πιστοποίηση, 
κώδικες δεοντολογίας κ.ά. Μόνον όταν τα μέτρα αυτά 
αποδείχθηκαν ανεπαρκή ξεκίνησε ο ιδιωτικός τομέας 
να στηρίζει και εν τέλει να ζητεί τη θέσπιση νέας νομο ‑
θεσίας (βλέπε αίτημα του 2006 από τον ιδιωτικό τομέα 
προς την Επιτροπή). Επομένως, η Επιτροπή έκρινε μόλις 
το 2007, όπως αναφέρεται στο σημείο 24, ότι είχε εξα ‑
σφαλίσει επαρκή στήριξη ώστε να προβεί στη μελέτη.
25
Η έγκριση του EUTR έστειλε ένα σαφές μήνυμα 
σχετικά με την ισχυρή δέσμευση της ΕΕ να συμπλη ‑
ρώσει το οπλοστάσιο των μέτρων που εφαρμόζονται 
ήδη και να αντιμετωπίσει «στην πηγή» το ζήτημα της 
παράνομης υλοτομίας. Ήδη από το 2007, η Επιτροπή 
ξεκίνησε τις προπαρασκευαστικές εργασίες και το 
2008 υπέβαλε νομοθετική πρόταση. Η επιβολή νέων 
υποχρεώσεων σε διάφορους οικονομικούς τομείς 
απαιτεί σημαντικές προπαρασκευαστικές εργασίες 
από την Επιτροπή. Ο αριθμός των χωρών που συμμε ‑
τείχαν στη διαδικασία ΕΣΕΣ απέδειξε ότι δεν υπήρχε 
έλλειψη κινήτρων κατά τα αρχικά στάδια του FLEGT 
για συμμετοχή στη διαδικασία ΕΣΕΣ.
Αναφορικά με την υφιστάμενη κατάσταση της εφαρ ‑
μογής του EUTR, πρέπει να σημειωθεί ότι ο εν λόγω 
κανονισμός δεν κατέστη εκτελεστός παρά μόνο τον 
Μάρτιο του 2013, γεγονός που σημαίνει ότι πρόκειται 
για σχετικά πρόσφατο κανονισμό. Η πλειονότητα των 
κρατών μελών (24 από τα 28 κράτη μέλη) θέσπισαν 
μέτρα για την εφαρμογή του EUTR  
Απαντήσεις της Επιτροπής 38
συνεχίσει τις προσπάθειές της για την επίτευξη του εν 
λόγω στόχου.
Οι ανθρώπινοι πόροι κατανεμήθηκαν σε βασικά μέτρα 
του FLEGT, και συγκεκριμένα στις ΕΣΕΣ, στη στήριξη 
της αναπτυξιακής συνεργασίας και στον EUTR. Το 
μεγαλύτερο μέρος των ανθρώπινων πόρων κατανε ‑
μήθηκε στις χώρες ΕΣΕΣ καθώς και στην Κίνα. Η Επι ‑
τροπή αναγνωρίζει ότι οι ΕΣΕΣ ίσως να απορρόφησαν 
υπερβολικά μεγάλο μέρος των ανθρώπινων πόρων 
που προορίζονταν για το FLEGT —ενδεχομένως σε 
βάρος άλλων μέτρων FLEGT.
Όσον αφορά τους οικονομικούς πόρους, η έλλειψη 
ενός κεντρικού ταμείου FLEGT —και ως εκ τούτου 
η ανάγκη αναζήτησης χρηματοδοτικών ευκαιριών στα 
υφιστάμενα γεωγραφικά και θεματικά μέσα—  
αποτρέπουν τη χρήση ενός και μόνο συνόλου κριτη ‑
ρίων για την κατανομή των πόρων. Η κατανομή των 
γεωγραφικών πόρων προκύπτει από τον διάλογο της 
Επιτροπής με τις χώρες εταίρους. Τέλος, η στόχευση 
της στήριξης της ΕΕ δεν πρέπει να αξιολογείται χωρι ‑
στά από τη στήριξη των κρατών μελών.
Το μεγαλύτερο μέρος της στήριξης της ΕΕ που σχετί ‑
ζεται με το FLEGT έχει διατεθεί σε χώρες με 1) υψηλά 
ποσοστά παράνομης υλοτομίας, 2) ισχυρή δέσμευση 
για την καταπολέμηση του προβλήματος, με υψηλή 
προτεραιότητα στις χώρες που συμμετέχουν στις 
διαδικασίες ΕΣΕΣ, 3) σημαντικές ανάγκες σε επίπεδο 
ανάπτυξης και ικανοτήτων, 4) υψηλή δασική κάλυψη 
και/ή υψηλά ποσοστά αποψίλωσης καθώς και/ή 5) 
δασικό τομέα που συνεισφέρει σημαντικά στο ΑΕγχΠ 
και στις εξαγωγές.
Συνολικά, το μεγαλύτερο ποσοστό της ενωσιακής 
στήριξης επικεντρώθηκε στις χώρες ΕΣΕΣ και σε ορι ‑
σμένες στρατηγικές χώρες που εξέφρασαν ενδιαφέ ‑
ρον για το FLEGT, όπως η Κολομβία, οι Φιλιππίνες και 
το Περού. Αυτό ισχύει επίσης για τα παγκόσμια έργα 
/ μέσα συμμετοχής πολλαπλών χωρών. Εκτός από τις 
χώρες ΕΣΕΣ, σημαντικό ποσοστό των οικονομικών 
πόρων έχουν λάβει και οι χώρες που διαδραματίζουν 
στρατηγικό ρόλο στην καταπολέμηση της παράνομης 
υλοτομίας, όπως η Βραζιλία, η Κίνα και οι χώρες της 
Ανατολικής Γ ειτονίας, παράλληλα με τη διεξαγωγή 
πολιτικού διαλόγου με τις χώρες αυτές. Τα μεγάλα 
ποσά που κατανεμήθηκαν στο Μαρόκο και την 
Ονδούρα προκύπτουν από την απόφαση των χωρών 
αυτών να επιλέξουν τα δάση ως τομέα εστίασης.
Μεταξύ των παραπάνω χωρών, οι χώρες μεσαίου 
εισοδήματος, που «διαβαθμίζονται» σταδιακά εκτός συστημάτων που χρησιμοποιούνται από τους φορείς 
εκμετάλλευσης. Εναπόκειται στις χώρες εταίρους, και 
όχι στην Επιτροπή, να αποφασίζουν εάν θα συμπε ‑
ριλάβουν τα ιδιωτικά συστήματα στη συμφωνία. 
Η Γ κάνα είναι η μόνη χώρα που σύναψε ΕΣΕΣ και δεν 
προέβη σε αυτή την επιλογή, για διάφορους λόγους.
Θα ήταν επίσης δίκαιο να αναγνωριστούν οι περιορι ‑
σμοί των ιδιωτικών συστημάτων πιστοποίησης που 
καλύπτουν μεμονωμένους φορείς εκμετάλλευσης και 
μικρά τμήματα της επικράτειας, σε αντίθεση με τα 
συστήματα πιστοποίησης FLEGT που καλύπτουν το 
σύνολο της εθνικής επικράτειας.
28
Το σχέδιο δράσης FLEGT προσδιορίζει τέσσερις βασικές 
περιοχές και χώρες που είναι αναγνωρισμένο ότι εκτί ‑
θενται περισσότερο στην παράνομη υλοτομία και την 
αποψίλωση: Κεντρική Αφρική, Ρωσία, τροπικές περιοχές 
της Νότιας Αμερικής και Νοτιοανατολική Ασία. Η Επι ‑
τροπή και τα κράτη μέλη ιεράρχησαν εξαρχής τις χώρες 
των περιοχών αυτών με βάση τα εξής κριτήρια: μεγάλη 
δασική βιομηχανία, σημαντικές εξαγωγές ξυλείας και 
εμπορικοί δεσμοί με την ΕΕ, σημαντικά προβλήματα 
στον τομέα της παράνομης υλοτομίας αναγνωρισμένα 
από τις αρχές, έντονο ενδιαφέρον για το σύστημα 
αδειών FLEGT. Οι διαπραγματεύσεις ΕΣΕΣ ξεκινούσαν 
μόνο αφού η εκάστοτε χώρα επιβεβαίωνε το ενδιαφέ ‑
ρον της μέσω διεξοδικών εσωτερικών πληροφοριών 
και διαβουλεύσεων με ενδιαφερόμενους φορείς καθώς 
και έπειτα από επίσημο αίτημα της εκάστοτε κυβέρ ‑
νησης προς την Επιτροπή. Επί του παρόντος, 15 χώρες 
συμμετέχουν σε διαπραγμάτευση ή εφαρμογή ΕΣΕΣ. 
Διάφορες άλλες χώρες εκδήλωσαν ενδιαφέρον και 
επωφελήθηκαν από ορισμένες περιορισμένες δραστη ‑
ριότητες. Η βασική έκθεση FLEGT για την ανεξάρτητη 
παρακολούθηση της αγοράς καταδεικνύει ότι η διαδι ‑
κασία ΕΣΕΣ έχει εξασφαλίσει πολύ υψηλό επίπεδο κάλυ ‑
ψης όσον αφορά την προμήθεια τροπικής ξυλείας, τόσο 
προς την παγκόσμια αγορά όσο και προς την ΕΕ. Οι 15 
χώρες ΕΣΕΣ αντιπροσωπεύουν το 80% των εισαγωγών 
τροπικής ξυλείας στην ΕΕ (2,45 δισεκατομμύρια ευρώ 
ετησίως) και το 75% των παγκόσμιων εξαγωγών τροπι ‑
κής ξυλείας. Η Κίνα, που είναι πρωτίστως χώρα επε ‑
ξεργασίας, καλύπτεται από ειδικό μηχανισμό διμερούς 
συνεργασίας με την ΕΕ σχετικά με το FLEG.
29
Η Επιτροπή αναγνωρίζει την ανάγκη κατανομής των 
πόρων στους τομείς στους οποίους είναι πιθανόν 
να αποφέρουν τα βέλτιστα αποτελέσματα και θα 
Απαντήσεις της Επιτροπής 39
Η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία (ΚΑΔ) διαθέτει 
επίσης μεγάλες δασικές εκτάσεις, που απειλούνται 
σε μεγάλο βαθμό από την παράνομη υλοτομία. 
Ο δασικός τομέας της ΚΑΔ αποτελεί τη δεύτερη πηγή 
απασχόλησης καθώς και τον δεύτερο μεγαλύτερο 
συνεισφέροντα τομέα στο ΑΕγχΠ, και ως εκ τούτου 
είναι καίριας σημασίας για την ανάπτυξη της χώρας. 
Ήταν σημαντικό να ενισχυθεί ο τομέας μετά την πολι ‑
τική και ανθρωπιστική κρίση που έπληξε τη χώρα στις 
αρχές του 2013. Η διαδικασία και τα συστήματα ΕΣΕΣ 
παρέχουν το πλαίσιο για την έναρξη μεταρρυθμίσεων 
και την παροχή βοήθειας στον τομέα για να αποκτήσει 
αξιοπιστία ως προς τις εξαγωγές. Εάν σταθεροποιηθεί 
η χώρα, η ανάπτυξη ενός λειτουργικού συστήματος 
αδειών θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί σχετικά 
γρήγορα, δεδομένου ότι η εξαγωγική βιομηχανία 
συγκεντρώνεται σε λίγους μεγάλους φορείς εκμετάλ ‑
λευσης, που διαθέτουν όλοι λειτουργικά συστήματα 
ανίχνευσης ξυλείας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι σημαντι ‑
κοί περιορισμοί σε επίπεδο ικανοτήτων και πόρων που 
αντιμετωπίζει η χώρα δικαιολογούν τη στήριξη ύψους 
6,7 εκατομμυρίων ευρώ που χορηγήθηκε στην ΚΑΔ.
Η Ακτή Ελεφαντοστού αποφάσισε να ξεκινήσει δια ‑
πραγματεύσεις για τη σύναψη ΕΣΕΣ τον Δεκέμβριο 
του 2012. Σε μεγάλο βαθμό, ο εμφύλιος πόλεμος που 
έπληξε τη χώρα κατά τα προηγούμενα έτη απέτρεψε 
τη χορήγηση στήριξης μέσω του FLEGT, με την αξιοση ‑
μείωτη εξαίρεση της τεχνικής και οικονομικής βοή ‑
θειας που χορηγήθηκε από το πρόγραμμα FAO‑FLEGT 
και το μέσο ΕΕ‑FLEGT για την προπαρασκευή των 
διαπραγματεύσεων. Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται 
σε εξέλιξη και λαμβάνουν επαρκή στήριξη σε επί ‑
πεδο οικονομικών και ανθρώπινων πόρων μέσω του 
προγράμματος FAO‑FLEGT, του μέσου ΕΕ‑FLEGT, της 
τεχνικής βοήθειας από τη γερμανική Υπηρεσία Διε ‑
θνούς Συνεργασίας (GIZ) προς το Υπουργείο Δασών, 
του Διαμεσολαβητή FLEGT που χρηματοδοτείται από 
το Υπουργείο Διεθνούς Ανάπτυξης του Ηνωμένου 
Βασιλείου (DFID), και της ευρύτερης στήριξης του 
δασικού τομέα από τον γαλλικό οργανισμό AFD.
32
Η ΕΣΕΣ είναι εμπορική συμφωνία, όχι συμφωνία χρη ‑
ματοδότησης. Καθώς η αναπτυξιακή βοήθεια διέπεται 
από διαφορετικά νομικά μέσα, η Επιτροπή απέφυγε 
σκοπίμως να προσδιορίσει τα σχετικά χρηματικά ποσά 
και τις χρηματοδοτικές δεσμεύσεις στην ΕΣΕΣ, η οποία 
αναφέρεται σαφώς στα υφιστάμενα μέσα ενίσχυ ‑
σης —και στις τυποποιημένες διαδικασίες προγραμ ‑
ματισμού που τα διέπουν— για να διασφαλίσει τη 
δέσμευση ως προς την αναπτυξιακή βοήθεια.της αναπτυξιακής συνεργασίας, λαμβάνουν σχετικά 
μικρότερα ποσά (π.χ. Γ καμπόν, Ταϊλάνδη, Βιετνάμ).
Όπου ήταν δυνατόν, η Επιτροπή κινητοποίησε επιτυ ‑
χώς ορισμένα άλλα μέσα, όπως ο μηχανισμός γειτο ‑
νίας, για την παροχή στήριξης σε άλλες χώρες που 
διαδραματίζουν στρατηγικό ρόλο στην καταπολέμηση 
της παράνομης υλοτομίας.
30
Η Επιτροπή έχει διαθέσει πόρους σε σχετικά μεγάλο 
αριθμό χωρών. Αυτό οφείλεται εν μέρει στον μεγάλο 
αριθμό χωρών στις οποίες επικρατεί το φαινόμενο 
της παράνομης υλοτομίας και οι οποίες εξέφρασαν 
ενδιαφέρον για το FLEGT / τις ΕΣΕΣ, καταδεικνύοντας 
συνεπώς ένα γενικό ενδιαφέρον για την πρωτοβουλία 
FLEGT. Η Επιτροπή διερευνά τρόπους αντιμετώπισης 
του εν λόγω προβλήματος στο μέλλον και επίτευξης 
της σωστής ισορροπίας μεταξύ των —ενίοτε αντι ‑
κρουόμενων— στόχων της επίτευξης ευρείας κάλυ ‑
ψης, της ανταπόκρισης στα συμφέροντα της χώρας 
και της αποτελεσματικής διαχείρισης των περιορισμέ ‑
νων πόρων.
Πλαίσιο 3
Η Λιβερία διαθέτει το μεγαλύτερο μέρος των εναπο ‑
μεινάντων πρωτογενών δασών στη Δυτική Αφρική 
που απειλούνται σε μεγάλο βαθμό από την παράνομη 
υλοτομία. Η παράνομη υλοτομία όξυνε τον εμφύλιο 
πόλεμο, και είναι ο λόγος για τον οποίο η μεταρρύθ ‑
μιση της διακυβέρνησης των δασών αποτελεί προτε ‑
ραιότητα για την κυβέρνηση της Λιβερίας. Η κυβέρ ‑
νηση της Λιβερίας έχει δείξει ισχυρή δέσμευση να 
αντιμετωπίσει τα ζητήματα αυτά, παρά τους εξαιρε ‑
τικά περιορισμένους πόρους που διαθέτει. Η Λιβερία 
είναι μία από τις 6 χώρες που εφαρμόζει ΕΣΕΣ και 
αποφάσισε να δώσει προτεραιότητα στο FLEGT στο 
πλαίσιο του πολυετούς ενδεικτικού προγράμματός 
(ΠΕΠ) της. Επιπλέον, η Λιβερία αποφάσισε να συμπερι ‑
λάβει όλες τις εξαγωγικές αγορές στο οικείο σύστημα 
αδειών FLEGT. Συνεπώς, η ΕΣΕΣ μπορεί να έχει σημα ‑
ντικό αντίκτυπο, παρά τους περιορισμένους όγκους 
που εξάγονται στην ΕΕ. Η Λιβερία έχει δημιουργήσει 
ένα λειτουργικό σύστημα ανίχνευσης της ξυλείας 
(Liberfor) και σημειώνει σταθερή πρόοδο όσον αφορά 
την ανάπτυξη του συστήματος αδειών της. Τα παρα ‑
πάνω, καθώς και οι σημαντικοί περιορισμοί που αντι ‑
μετωπίζει η χώρα σε επίπεδο ικανοτήτων, δικαιολο ‑
γούν την κατανομή σημαντικών οικονομικών πόρων 
από την Επιτροπή για τη στήριξη της διαδικασίας.
Απαντήσεις της Επιτροπής 40
34
Η Επιτροπή έχει καταβάλει μεγάλες προσπάθειες για 
να ενσωματώσει τη στήριξη μέσω του FLEGT στα 
εθνικά προγράμματα, όπου ήταν δυνατόν. Ωστόσο,  
το εγχείρημα αυτό ενέχει εγγενείς προκλήσεις:
— Τα περισσότερα εθνικά προγράμματα 2007 ‑2013 
είχαν συμφωνηθεί πριν από την έναρξη των δι ‑
απραγματεύσεων ΕΣΕΣ και, πολύ περισσότερο, 
πριν από τη σύναψη ΕΣΕΣ. Παρ’ όλα αυτά,  
τα εθνικά προγράμματα 2007 ‑2013 των  
περισσότερων χωρών που εφαρμόζουν ΕΣΕΣ 
περιλαμβάνουν στήριξη μέσω του FLEGT:  
αυτό ισχύει αναμφίβολα για την Ινδονησία,  
το Καμερούν, τη Λιβερία και το Κονγκό.
— Ο δασικός τομέας και το FLEGT είχαν να ανταγω ‑
νιστούν με άλλους τομείς προτεραιότητας  
και να αντιμετωπίσουν πιεστικές ανάγκες.
— Δεν είναι εύκολο να αξιολογηθούν οι μελλοντι ‑
κές ανάγκες κατά τον χρόνο έναρξης των δια ‑
πραγματεύσεων ΕΣΕΣ. Οι ανάγκες στήριξης στη 
διάρκεια των διαπραγματεύσεων καλύπτονται 
εν γένει ικανοποιητικά από τα παγκόσμια μέσα 
(EFI, FAO).
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα κράτη μέλη είχαν προβλέ ‑
ψει τη στήριξη του δασικού τομέα / τη στήριξη μέσω 
του FLEGT, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο μέσω του DFID 
(Γ κάνα, Ινδονησία, Λιβερία, Γ ουιάνα) και η Γ ερμανία 
μέσω της GIZ (Καμερούν, Λάος, Ακτή Ελεφαντοστού).
Η πλειονότητα των ΠΕΠ για την περίοδο 2014 ‑2020 
στις χώρες ΕΣΕΣ δεν περιλαμβάνουν το FLEGT στους 
τομείς εστίασης.
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ωστόσο ότι η στήριξη μέσω 
του FLEGT θα μπορούσε να προβλέπεται συστηματι ‑
κότερα στα ΠΕΠ των χωρών ΕΣΕΣ.33
Οι ΕΣΕΣ και τα έργα στήριξης πράγματι στηρίζουν την 
επιβολή της δασικής νομοθεσίας αποσαφηνίζοντας 
και προωθώντας τη συνοχή της δασικής νομοθεσίας, 
αυξάνοντας τις γνώσεις των ενδιαφερόμενων μερών 
σχετικά με την εφαρμοστέα νομοθεσία (με αποτέ ‑
λεσμα την αποφυγή παραβιάσεων), ενισχύοντας τα 
συστήματα και τις ικανότητες για την εξασφάλιση της 
ανίχνευσης της ξυλείας και του ελέγχου των φορέων 
εκμετάλλευσης κατά μήκος των αλυσίδων εφοδια ‑
σμού (με αποτέλεσμα τον εντοπισμό των παραβιά ‑
σεων της νομοθεσίας), προωθώντας τη συμμετοχή 
των ενδιαφερόμενων μερών και παρέχοντας έναν 
πολιτικό χώρο όπου μπορούν να συζητούνται θέματα 
διακυβέρνησης και επιβολής της νομοθεσίας, μει ‑
ώνοντας τον κίνδυνο διαφθοράς, καθιερώνοντας 
σύστημα ανεξάρτητου ελέγχου, καθιστώντας δυνατό 
τον εξωτερικό έλεγχο της επιβολής της νομοθεσίας, 
προωθώντας τη δημοσιοποίηση των πληροφοριών 
και την ανεξάρτητη παρακολούθηση των δασών για 
τον εντοπισμό παραβιάσεων και τη βελτίωση της 
διαφάνειας εντός του τομέα, κ.ά.
Σε πολλές χώρες εταίρους, το Υπουργείο Δασών 
ή άλλο ισοδύναμο όργανο έχει εντολή να διασφαλίζει 
την επιβολή της δασικής νομοθεσίας. Πολλά έργα 
στήριξης FLEGT έχουν ως στόχο την ενίσχυση και τον 
εξοπλισμό των εν λόγω οργάνων. Σε αρκετές χώρες, 
όπως στην Ινδονησία και το Καμερούν, παρέχεται εδώ 
και καιρό χρηματοδοτική στήριξη στον δασικό τομέα 
από τα κράτη μέλη.
Η παροχή ευρύτερης στήριξης στις αρχές επιβολής 
του νόμου, όπως η αστυνομία, μάλλον υπερβαίνει όσα 
μπορούν να επιτευχθούν μέσω του FLEGT. Σε αρκετές 
χώρες, καλύπτεται από την ευρύτερη στήριξη της 
διακυβέρνησης που παρέχεται στο πλαίσιο του ΠΕΠ 
ή από τη στήριξη των κρατών μελών.
Μολονότι αναμένεται ότι η στήριξη FLEGT θα συμβά ‑
λει στην καλύτερη επιβολή της νομοθεσίας, δεν είναι 
λογικό να αναμένεται ότι η στήριξη αυτή θα καλύψει 
όλες τις ανάγκες του τομέα και ότι θα έχει αντίκτυπο 
στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς μετά από λίγα 
μόνο χρόνια εφαρμογής.
Απαντήσεις της Επιτροπής 41
39
Το συγκεκριμένο έργο αποτέλεσε αντικείμενο τυπο ‑
ποιημένων διαδικασιών ROM και ενδιάμεσης αξιολό ‑
γησης και υποβλήθηκε σε πολύ στενή παρακολού ‑
θηση από την αντιπροσωπεία της ΕΕ μέσω τακτικών 
επιτόπιων επισκέψεων στις διαφορετικές τοποθεσίες 
του έργου και πολύ συχνές συναντήσεις με όλους τους 
εμπλεκόμενους παράγοντες. Η Επιτροπή σημειώνει 
επίσης ότι στην τελική αξιολόγηση του έργου συνά ‑
γεται το συμπέρασμα ότι, εν τέλει, το έργο πέτυχε 
ορισμένα αποτελέσματα.
40
Η Επιτροπή θα ήθελε να διευκρινίσει ότι το έργο στή ‑
ριξης FLEGT υλοποιήθηκε κατά την περίοδο μεταξύ 
του 2006 και του 2009 και ότι οι πόροι κατανεμήθηκαν 
στην κυβέρνηση της Ινδονησίας για τον δασικό τομέα 
το 2012 (έργο «Στήριξη της ανταπόκρισης της Ινδο ‑
νησίας στην αλλαγή του κλίματος», που υλοποιήθηκε 
από το Υπουργείο Δασών). Επίσης, η Ινδονησία συνεχί ‑
ζει επί του παρόντος να λαμβάνει σημαντική βοήθεια 
μέσω του ΕΕ‑FLEGT και του FAO‑FLEGT. Θα ήταν επί ‑
σης δίκαιο να αναγνωριστεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο 
συνέχισε να πραγματοποιεί σημαντικές επενδύσεις για 
το FLEGT καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου.
41
Η στήριξη προς την κυβέρνηση της Ινδονησίας για 
τον δασικό τομέα παρασχέθηκε μετά το 2004 μέσω 
διαφόρων έργων (π.χ. έργο για τη διαχείριση των δασι ‑
κών πυρκαγιών στη Νότια Σουμάτρα, έργο στήριξης 
FLEGT, έργο «Στήριξη της ανταπόκρισης της Ινδο ‑
νησίας στην αλλαγή του κλίματος»). Και σε αυτή την 
περίπτωση, η συνεχής στήριξη που παρείχε το EFI, και 
σε μικρότερο βαθμό το FAO‑FLEGT, πρέπει να ληφθεί 
υπόψη.
Είναι σημαντικό να υπενθυμιστεί ότι η στήριξη για το 
FLEGT στην Ινδονησία παρέχεται από την Επιτροπή 
και τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι 
αυτή η κοινή στήριξη έχει κατορθώσει να συμβαδίσει 
με τις ανάγκες και να στοχεύσει τις διάφορες ομάδες 
ενδιαφερομένων κατά τρόπο συμπληρωματικό.36
Η Επιτροπή διαφωνεί ότι όλα τα έργα τα οποία απο ‑
σκοπούσαν στην ενίσχυση των ικανοτήτων των δημό ‑
σιων αρχών δεν ήταν αποτελεσματικά. Σκοπός της 
ΕΣΕΣ είναι να αντιμετωπίζει ευρύτερες προκλήσεις. 
Η εφαρμογή της εξαρτάται από τις δράσεις πολλών 
παραγόντων πέραν του Υπουργείου Δασών. Επίσης, 
η πρόοδος όσον αφορά την ΕΣΕΣ δεν έχει νόημα να 
συνδέεται με ένα μόνο συγκεκριμένο έργο, όταν οι 
περισσότεροι πόροι που διαθέτουν οι χορηγοί για την 
ΕΣΕΣ προέρχονται από ένα ταμείο πολλαπλών χορη ‑
γών το οποίο έχει αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα.
Η Επιτροπή αναγνωρίζει τα προβλήματα του έργου 
στο Καμερούν αλλά επιθυμεί να επισημάνει ότι οι 
καθυστερήσεις στην υλοποίηση της ΕΣΕΣ οφείλονται 
και σε άλλους παράγοντες.
Στην Ινδονησία, η στόχευση της ενωσιακής συνερ ‑
γασίας μετατοπίστηκε σταδιακά στην κοινωνία των 
πολιτών και στον ιδιωτικό τομέα, μολονότι βασικός 
αποδέκτης ήταν αρχικά το Υπουργείο Δασών. Η δια ‑
δικασία αυτή ξεκίνησε πολύ πριν εφαρμοστεί το έργο 
στήριξης FLEGT από το Υπουργείο Δασών, με βάση τις 
ανάγκες εφαρμογής της ΕΣΕΣ και τις προσπάθειες  
εξασφάλισης της συμπληρωματικότητας με τη  
στήριξη του Ηνωμένου Βασιλείου.
37
Το έργο αποτέλεσε αντικείμενο δύο αποστολών ROM 
και τριών εξωτερικών αξιολογήσεων, γεγονός που 
αποδεικνύει την ιδιαίτερη προσοχή που του δόθηκε 
από την Επιτροπή. Όλες οι ετήσιες εκθέσεις του έργου 
αποτέλεσαν αντικείμενο επικοινωνίας μεταξύ της 
Επιτροπής και των δικαιούχων, ενώ υπεγράφησαν και 
δύο προσθήκες στη συμφωνία —για την τροποποίηση 
του χρονοδιαγράμματος και του πεδίου εφαρμογής 
του έργου—, καταδεικνύοντας τις προσπάθειες που 
καταβλήθηκαν για την αντιμετώπιση των αδυναμιών 
του έργου. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι το έργο 
υλοποιήθηκε βάσει της αποκεντρωμένης διαδικασίας, 
που σημαίνει ότι οι δικαιούχοι του έργου διορίστηκαν 
και επιβλέπονταν από την κυβέρνηση του Καμερούν, 
γεγονός που θέτει περαιτέρω υπό αμφισβήτηση 
την υπόθεση ότι ο συντονισμός της Επιτροπής ήταν 
αναποτελεσματικός.
Η τελική έκθεση αξιολόγησης ορίζει ότι το έργο, παρά 
τις αδυναμίες του, αποτέλεσε τη βάση για ένα πρό ‑
γραμμα ανίχνευσης της ξυλείας ενώ αντλήθηκαν από 
αυτό σημαντικά διδάγματα.
Απαντήσεις της Επιτροπής 42
49
Στη Λιβερία, σταμάτησε η κατάχρηση των αδειών 
ιδιωτικής χρήσης χάρη στις αναφορές των οργανώ ‑
σεων της κοινωνίας των πολιτών που συμμετέχουν 
στη διαδικασία ΕΣΕΣ. Η ΕΣΕΣ προσέφερε ένα φόρουμ 
για την εξέταση του συγκεκριμένου ζητήματος. Η ΕΕ 
διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στην παρακολούθηση 
του ζητήματος και παρείχε στήριξη στην κυβέρνηση 
της Λιβερίας για τους σκοπούς της έρευνας. Έκτοτε 
οι άδειες υπόκεινται σε αναστολή ενώ καταρτίστηκε 
νέος κανονισμός ΣΔΔΤ με τη στήριξη της ΕΕ. Η Λιβερία 
σημειώνει σταθερή πρόοδο όσον αφορά την καθιέ ‑
ρωση του συστήματος επαλήθευσης της νομιμότητας 
της ξυλείας και ήδη εφαρμόζεται σύστημα ανίχνευσης 
της ξυλείας σε όλη τη χώρα.
51
Η Επιτροπή επιθυμεί να διευκρινίσει ότι η Μαλαισία 
είναι ομοσπονδιακή χώρα και οι αρμοδιότητες στον 
τομέα της διαχείρισης των δασών είναι αποκεντρωμέ ‑
νες σε κρατικό επίπεδο. Ενώ η Χερσόνησος της Μαλαι ‑
σίας και το Σαμπάχ συμμετείχαν στη διαδικασία ΕΣΕΣ 
μέσω της ανάπτυξης δικτύων νομιμότητας και συστη ‑
μάτων επαλήθευσης της νομιμότητας της ξυλείας, 
η πολιτεία του Σαρουάκ έχει αρνηθεί να συμμετάσχει 
με οποιονδήποτε τρόπο στην ΕΣΕΣ. Πρόκειται για ένα 
εσωτερικό πολιτικό ζήτημα της Μαλαισίας.
52
Η εφαρμογή των φιλόδοξων και σύνθετων αυτών 
συμφωνιών σε ορισμένες χώρες εταίρους —ιδίως στις 
χώρες που παρουσιάζουν έλλειψη ικανοτήτων και δια ‑
κυβέρνησης— αποδείχθηκε περισσότερο απαιτητική 
και δύσκολη από το αναμενόμενο.
53
Είναι χρήσιμο να γίνει διάκριση μεταξύ της υποβολής 
εκθέσεων για την εφαρμογή του κανονισμού FLEGT 
και της γενικότερης υποβολής εκθέσεων για το σχέδιο 
δράσης FLEGT.
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι είναι επιθυμητή η συστη ‑
ματικότερη επιβολή εκθέσεων σχετικά με την πρό ‑
οδο του σχεδίου δράσης FLEGT. Όμως, η Επιτροπή 
όντως υπέβαλε τακτικές εκθέσεις μέσω διαφόρων 
μηχανισμών, παράλληλα με τις περιοδικές εκθέσεις 
των κρατών μελών σχετικά με τις δράσεις τους στην 
ομάδα εργασίας του Συμβουλίου για τα δάση (του ‑
λάχιστον αρκετές φορές το χρόνο), στις τακτικές ad 
hoc συνεδριάσεις του FLEGT, στην επιτροπή FLEGT Κατά τα τελευταία έτη, παρέχεται ολοένα και μεγαλύ ‑
τερη στήριξη στον ιδιωτικό τομέα και τις ΜΜΕ μέσω 
της ανάπτυξης εταιρικών σχέσεων μεταξύ των ΜΚΟ και 
των ενώσεων της βιομηχανίας ξυλείας που χρηματοδο ‑
τούνται από τα προγράμματα ACTIVE και SWITCH της 
ΕΕ. Η ΕΕ έχει επίσης χρηματοδοτήσει το σχέδιο δράσης 
για το εμπόριο ξυλείας, μια παγκόσμια πρωτοβουλία 
με σημαντικές δράσεις στην Ινδονησία, που στόχευε 
αποκλειστικά τον ιδιωτικό τομέα όπου περιλαμβάνο ‑
νταν και ορισμένες μικρές εκμεταλλεύσεις. Η στήριξη 
των ΜΜΕ χορηγήθηκε μέσω των υποστηριζόμενων από 
το Ηνωμένο Βασίλειο προγραμμάτων MFP2 και MFP3, 
ενώ εξετάζονται εθνικές λύσεις για την αντιμετώπιση 
των σχετικών δυσκολιών, την εφαρμογή του συστήμα ‑
τος SVLK καθώς και τη βελτίωση της ρύθμισης και την 
εξασφάλιση ουσιαστικής στήριξης σε επίπεδο προϋπο ‑
λογισμού από την εθνική και τοπική κυβέρνηση.
Περαιτέρω στήριξη προς τις ΜΜΕ προβλέπεται στο πλαί ‑
σιο ορισμένων πρωτοβουλιών που βρίσκονται σε εξέλιξη 
(η νέα φάση του προγράμματος FAO‑FLEGT και η συνι ‑
στώσα περιφερειακής στήριξης του ΕΕ‑FLEGT στην Ασία).
43
Οι παράγοντες που αναφέρει το Συνέδριο και οι οποίοι 
επηρεάζουν την επίτευξη των στόχων των έργων 
είναι πολύ γενικοί και καλύπτουν την πλειονότητα των 
προκλήσεων που επηρεάζουν κατά κανόνα τα έργα 
αναπτυξιακής συνεργασίας.
Τα έργα FLEGT είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα σε τέτοιες 
είδους δυσκολίες, λόγω της πολυπλοκότητας που 
παρουσιάζει η αντιμετώπιση ευαίσθητων θεμάτων σε 
επίπεδο διαχείρισης φυσικών πόρων, των δύσκολων 
συνθηκών υπό τις οποίες υλοποιούνται τα έργα αυτά 
και της τεχνικής και πολιτικής πολυπλοκότητας της 
διαδικασίας ΕΣΕΣ‑FLEGT. Η διαδικασία FLEGT απαιτεί 
σημαντική κινητοποίηση ανθρώπινων πόρων από τις 
αντιπροσωπείες της ΕΕ.
46
Η εφαρμογή ΕΣΕΣ στο Καμερούν αποδείχθηκε περισ ‑
σότερο δύσκολη από το αναμενόμενο και υπολείπεται 
των προσδοκιών της ΕΕ.
Οι όροι αναφοράς ενός νέου συστήματος (SIGIF) έχουν 
διαμορφωθεί και η ανάπτυξη του έργου χρηματοδο ‑
τείται πλέον από γερμανικά κεφάλαια ενώ η ΕΕ έχει 
επίσης δεσμεύσει πόρους για τη στήριξη της υλοποί ‑
ησης του νέου συστήματος μέσω δραστηριοτήτων 
όπως η κατάρτιση.
Απαντήσεις της Επιτροπής 43
και, προσφάτως, στην ομάδα εμπειρογνωμόνων 
FLEGT‑EUTR. Το FLEGT συζητήθηκε επίσης στο πλαίσιο 
της ομάδας «Συνεργασία για την ανάπτυξη» (CODEV), 
της επιτροπής του άρθρου 133 και της ομάδας εργα ‑
σίας για τα τελωνεία. Επιπλέον, στη διάρκεια αυτής 
της περιόδου, διάφοροι επίτροποι υπέβαλαν εκθέ ‑
σεις στο πλαίσιο των συνεδριάσεων του Συμβουλίου 
Γ εωργίας. Οι επίτροποι της ΓΔ DEV επίσης υπέβαλαν 
περιοδικές εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
σχετικά με την πρόοδο και τις προκλήσεις, έπειτα από 
εκτενείς συζητήσεις και εκθέσεις στο πλαίσιο αρκετών 
συνεδριάσεων.
Πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με τα ενδιαφερό ‑
μενα μέρη και διατυπώθηκαν παρατηρήσεις για όλες 
τις διαδικασίες διαπραγμάτευσης των ΕΣΕΣ, ενώ οι 
χώρες ΕΣΕΣ δημοσιεύουν ετήσιες εκθέσεις προόδου.
Όσον αφορά τις υποχρεώσεις του άρθρου 9 του  
κανονισμού FLEGT σχετικά με την υποβολή εκθέσεων 
για την εφαρμογή του συστήματος αδειών FLEGT, 
η Επιτροπή αποφάσισε να μη συντάξει έκθεση έως 
ότου εκδοθούν οι άδειες FLEGT, δεδομένου ότι η απαί ‑
τηση της υποβολής εκθέσεων βάσει του κανονισμού 
FLEGT αφορά συγκεκριμένα τα αποδεικτικά παραλα ‑
βής των αδειών FLEGT και τα προβλήματα που διαπι ‑
στώθηκαν στο πλαίσιο των εν λόγω συστημάτων.
Το 2011 καταρτίστηκε έκθεση προόδου σχετικά με 
την εφαρμογή του σχεδίου δράσης FLEGT, βάσει των 
συμβολών των κρατών μελών. Η έκθεση αυτή διαβι ‑
βάστηκε και συζητήθηκε με τα κράτη μέλη. Η υπό εξέ ‑
λιξη αξιολόγηση θα δώσει τη δυνατότητα υποβολής 
εκθέσεων προς το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο.
54
Είναι σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ της βάσης 
δεδομένων του έργου, του πλαισίου παρακολούθησης 
των ΕΣΕΣ και του ευρύτερου πλαισίου παρακολούθη ‑
σης του σχεδίου δράσης FLEGT.
(Βλέπε επίσης την απάντηση της Επιτροπής στο 
σημείο 22.)
Η Επιτροπή επιθυμεί επίσης να διευκρινίσει ότι 
η έκθεση προόδου FLEGT για την περίοδο 2003 ‑2010 
δεν είναι έκθεση του EFI αλλά έκθεση προόδου  
σχετικά με το σχέδιο δράσης FLEGT η οποία  
ζητήθηκε από την Επιτροπή.56
Προτού δρομολογήσει τη διαδικασία αξιολόγησης 
του σχεδίου δράσης FLEGT, η Επιτροπή αξιολογούσε 
τακτικά την πρόοδο των διαφόρων συνιστωσών και 
δυσκολιών, ιδίως στην έκθεση προόδου του 2011. 
Η αξιολόγηση του σχεδίου δράσης FLEGT θα συμβάλει 
στην αντιμετώπιση νέων ζητημάτων που συνδέονται 
με τις παγκόσμιες εξελίξεις, όπως αναφέρεται στο 
σημείο 56, καθώς και στη διαμόρφωση των μελλο ‑
ντικών προσπαθειών της ΕΕ στον εν λόγω τομέα. 
Η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθειες για την προορα ‑
τική προσαρμογή του σχεδίου δράσης με σκοπό την 
αντιμετώπιση των νέων εξελίξεων. Ορισμένα από τα 
μέτρα που εφαρμόζονται ήδη απαριθμούνται κατω ‑
τέρω. Ωστόσο, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι θα χρεια ‑
στεί να ληφθούν πιο ολοκληρωμένα μέτρα, με βάση 
τα αποτελέσματα της αξιολόγησης.
56 α) 
Τα ακόλουθα μέτρα έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής για 
την αντιμετώπιση της αυξανόμενης σημασίας της 
Ασίας στο εμπόριο της ξυλείας:
— μνημόνιο συνεργασίας με την Κίνα για την 
καθιέρωση μηχανισμού διμερούς συνεργασίας 
σχετικά με το FLEGT,
— έναρξη των διαπραγματεύσεων ΕΣΕΣ με μεγά ‑
λες χώρες επεξεργασίας, όπως το Βιετνάμ και 
η Ταϊλάνδη,
— επέκταση των προπαρασκευαστικών σταδίων 
ΕΣΕΣ με τις σχετικές χώρες παραγωγής στην 
περιοχή (Λάος και πιο πρόσφατα Μιανμάρ).
56 β) 
Τα ακόλουθα μέτρα έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής για 
την αντιμετώπιση του αυξανόμενου αντικτύπου της 
παράνομης μετατροπής:
— αυξημένη προσοχή στην παράνομη μετατροπή 
δασικών εκτάσεων και στον τρόπο αποτελεσμα ‑
τικής αντιμετώπισης του ζητήματος στο πλαίσιο 
της ΕΣΕΣ,
— σύνταξη σημειώματος για τις αντιπροσωπείες 
της ΕΕ,
— αυξημένη προσοχή στη διαχείριση των δασικών 
εκτάσεων στο πλαίσιο των προγραμμάτων της 
ΓΔ DEVCO.
Απαντήσεις της Επιτροπής 44
βελτίωση της αποδοτικότητας, της αποτελεσματικότη ‑
τας και της οικονομίας. Θα αντλήσει διδάγματα από την 
ειδική έκθεση του Συνεδρίου καθώς και από την υπό 
εξέλιξη αξιολόγηση του σχεδίου δράσης του FLEGT,  
στο πλαίσιο της οποίας κατέστη δυνατό να εξεταστεί 
ευρύ φάσμα προγραμμάτων, έργων και μέτρων.
58
Η Επιτροπή διαφωνεί εν μέρει με την παρατήρηση του 
Συνεδρίου:
58 β) 
Ο καινοτόμος χαρακτήρας του σχεδίου δράσης FLEGT, 
η πολυμορφία των κανονιστικών μέτρων, των μέτρων 
πολιτικής και των μέτρων αναπτυξιακής συνεργασίας, 
καθώς και ο μεγάλος αριθμός παραγόντων και εταί ‑
ρων είναι δύσκολο να ενταχθούν σε ένα ενιαίο σχέδιο 
εργασίας με σαφή ορόσημα και προθεσμίες και ειδικό 
προϋπολογισμό. Ωστόσο, πολλά από τα μέτρα του 
FLEGT, όπως οι ΕΣΕΣ ή τα έργα, διαθέτουν το δικό τους 
λεπτομερές σχέδιο υλοποίησης.
58 γ) 
Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη του Συνε ‑
δρίου περί καθυστερημένης έγκρισης του κανονισμού 
EUTR. Στο σχέδιο δράσης δεν γινόταν αναφορά στον 
EUTR αλλά μόνο στη διερεύνηση της «δυνατότητα[ς] 
εφαρμογής νομοθετικών μέτρων για τον έλεγχο των 
εισαγωγών στην ΕΕ της παράνομα υλοτομημένης 
ξυλείας». Ο κανονισμός προτάθηκε μόνον έπειτα από 
εκτενείς εργασίες, στο πλαίσιο των οποίων εξετάστη ‑
καν οι τρόποι αντιμετώπισης της παράνομης υλοτο ‑
μίας με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία. Η νομοθεσία 
εκδόθηκε και τέθηκε σε ισχύ στις 20 Οκτωβρίου 2010, 
και κατέστη εφαρμοστέα τον Μάρτιο του 2013. Με τη 
θέση σε ισχύ του EUTR, η Επιτροπή ανέλαβε δράση για 
να διασφαλίσει την πλήρη εφαρμογής της νομοθεσίας.
58 δ) 
Όπως προβλέπεται στο σχέδιο δράσης FLEGT, η Επι ‑
τροπή διερεύνησε τρόπους για τη δημιουργία συνερ ‑
γειών με τα υφιστάμενα δημόσια ή ιδιωτικά συστή ‑
ματα πιστοποίησης και εντείνει τις προσπάθειές της 
στον τομέα αυτό.
58 ε) 
Η βοήθεια χορηγήθηκε σύμφωνα με σαφή κριτή ‑
ρια, μολονότι η χρήση μίας και μοναδικής δέσμης 56 γ) 
Τα ακόλουθα μέτρα έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής για 
την προώθηση των συνεργειών με το REDD+:
— η Επιτροπή προωθεί τις συνέργειες μεταξύ 
του FLEGT και του REDD, ιδίως μέσω της διρυ ‑
κόλυνσης ΕΕ‑REDD και της ομάδας εργασίας 
FLEGT‑REDD+,
— τα θεματολόγια του FLEGT και του REDD+ συνδέ ‑
ονται στενά και αλληλοϋποστηρίζονται σε διά ‑
φορες χώρες, όπως στη Γ ουιάνα και τη Λιβερία.
56 δ) 
Τα ακόλουθα μέτρα έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής για 
την αντιμετώπιση των μεταβαλλόμενων τάσεων όσον 
αφορά τις εξαγωγές ξυλείας στην ΕΕ:
— τακτική παρακολούθηση μέσω μελετών σε θέμα ‑
τα εμπορίου ξυλείας καθώς και μέσω του συστή ‑
ματος ανεξάρτητης παρακολούθησης της αγοράς
— κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία και μηχανι ‑
σμός διμερούς συνεργασίας με την Κίνα.
56 ε) 
Τα ακόλουθα μέτρα έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής:
— μέτρα για την προώθηση των συνεργειών με τα 
ιδιωτικά συστήματα πιστοποίησης.
(Βλέπε την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 26.)
Συμπεράσματα και συστάσεις
57
Η Επιτροπή δεν συμφωνεί με το συμπέρασμα του Συνε ‑
δρίου ότι η διαχείριση της στήριξης που χορηγήθηκε 
βάσει του σχεδίου δράσης FLEGT της ΕΕ προς τις χώρες 
παραγωγής ξυλείας δεν ήταν επαρκώς ορθή. Η Επιτροπή 
κατέβαλε προσπάθειες ώστε να διαχειριστεί με τον 
βέλτιστο δυνατό τρόπο τη στήριξη του FLEGT προς τις 
χώρες παραγωγής, λαμβάνοντας υπόψη τις προκλήσεις 
που συνιστούν η αντιμετώπιση της παράνομης υλοτομίας 
παγκοσμίως, η πολυπλοκότητα της προώθησης της χρη ‑
στής διακυβέρνησης και της επιβολής του νόμου στον 
τομέα των δασών σε διάφορες αναπτυσσόμενες χώρες, 
καθώς και ο καινοτόμος χαρακτήρας του FLEGT. Η Επι ‑
τροπή θα συνεχίσει τις προσπάθειες για την περαιτέρω 
Απαντήσεις της Επιτροπής 45
Σύσταση 4
Η Επιτροπή αποδέχεται την εν λόγω σύσταση.
Η κατανομή πόρων σε συγκεκριμένες χώρες θα εξαρ ‑
τηθεί επίσης από τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης.
Το 2014, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση χρηματοδό ‑
τησης για μια νέα πρωτοβουλία σε συνεργασία με 
τη FAO, μέσω της οποίας θα προσφερθούν δέσμες 
μέτρων στήριξης ανά χώρα για την ενίσχυση της 
διακυβέρνησης των δασών σε επιλεγμένες χώρες 
στρατηγικής σημασίας για την καταπολέμηση της 
παράνομης υλοτομίας, οι οποίες δεν επιλέγουν ΕΣΕΣ.
59 β) 
Οι έξι συναφθείσες ΕΣΕΣ τέθηκαν σε ισχύ στο τέλος 
του 2009, του 2011, του 2012, του 2013 και του 2014, 
αντίστοιχα. Λαμβανομένων υπόψη των φιλόδοξων 
μεταρρυθμίσεων που συνεπάγονται οι εν λόγω 
συμφωνίες, της πολυπλοκότητας των δεσμεύσεων και 
των προκλήσεων όσον αφορά τη διακυβέρνηση στις 
χώρες εταίρους, είναι λογικό η πλήρης εφαρμογή τους 
να απαιτεί χρόνο και διαρκή δέσμευση. Η Επιτροπή 
αναγνωρίζει ότι οι προκλήσεις της εφαρμογής των 
ΕΣΕΣ υποτιμήθηκαν.
59 γ) 
Βλέπε απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 53.
Η Επιτροπή υπέβαλε τακτικά εκθέσεις στα κράτη 
μέλη και τα λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με την 
πρόοδο του σχεδίου δράσης FLEGT. Καταρτίστηκαν 
ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των ΕΣΕΣ. 
Μια πρώτη έκθεση προόδου καταρτίστηκε το 2010. 
Η αξιολόγηση δρομολογήθηκε στην αρχή του 2014, με 
βάση τις διαβουλεύσεις που ξεκίνησαν το 2013.
Σύσταση 5
Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύσταση.
Σύσταση 6
Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύσταση. 
Η εν εξελίξει αξιολόγηση του σχεδίου δράσης FLEGT 
αποδεικνύει ότι η Επιτροπή είχε επίγνωση της ανά ‑
γκης αξιολόγησης της υφιστάμενης προσέγγισης και 
είχε προγραμματίσει την αξιολόγηση ήδη από το 2013. 
Βάσει των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης,  
η Επιτροπή θα καταρτίσει έγγραφο εργασίας  
των υπηρεσιών της Επιτροπής.κριτηρίων για όλες τις παρεμβάσεις ήταν ανέφικτη 
δεδομένων των διαφορετικών νομικών βάσεων των 
χρηματοδοτικών μέσων. Η Επιτροπή έδωσε σαφή προ ‑
τεραιότητα στις χώρες ΕΣΕΣ όσον αφορά τη στήριξή 
της προς τις χώρες παραγωγής ξυλείας.
Σύσταση 1
Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση.
Όσον αφορά τον προϋπολογισμό, αυτό θα καταστεί 
εφικτό μόνο για τα θεματικά προγράμματα.
Σύσταση 2
Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί αυτή τη 
σύσταση όπως είναι διατυπωμένη.
Η Επιτροπή, ενώ συμφωνεί πλήρως με την ανάγκη 
αυστηρής εφαρμογής του EUTR από όλα τα κράτη μέλη, 
επιθυμεί να τονίσει ότι, όπως αναφέρεται στην απάντησή 
της στο σημείο 25, έχει ήδη λάβει κατάλληλα μέτρα για 
την προώθηση της αποτελεσματικής εφαρμογής του 
κανονισμού και θα συνεχίσει να το πράττει σύμφωνα με 
τη στρατηγική της για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης. 
Ως αποτέλεσμα των μέτρων που ελήφθησαν, ορισμένα 
κράτη μέλη επέσπευσαν τη διαδικασία εφαρμογής 
και δήλωσαν ότι βρίσκονται σε πλήρη συμμόρφωση. 
Η πλειονότητα των κρατών μελών (24 από τα 28 κράτη 
μέλη) θέσπισαν μέτρα για την εφαρμογή του EUTR και 
πραγματοποιούν ελέγχους σε φορείς εκμετάλλευσης, 
όπως ορίζει ο κανονισμός. Η Επιτροπή κίνησε διαδικασίες 
επί παραβάσει κατά τριών εκ των μη συμμορφούμενων 
κρατών μελών και διερευνά το τέταρτο.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει επιπλέον ότι η εφαρμογή του 
EUTR αποτελεί πρωτίστως ευθύνη των κρατών μελών 
και ότι καταληκτική ημερομηνία για τις εκθέσεις των 
κρατών μελών σχετικά με τα δύο πρώτα έτη της εφαρ ‑
μογής του EUTR ήταν η 30ή Απριλίου 2015. Σύμφωνα 
με το άρθρο 20 του EUTR, η Επιτροπή θα υποβάλει 
έκθεση στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, σχετικά με 
την επανεξέταση της λειτουργίας και της αποτελεσμα ‑
τικότητας του κανονισμού, έως τις 3 Δεκεμβρίου 2015.
Σύσταση 3
Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύσταση.
Όπως διευκρινίζεται στην απάντηση της Επιτροπής 
στο σημείο 26, στο παρελθόν καταβλήθηκαν πολ ‑
λές προσπάθειες για την προώθηση των εν λόγω 
συνεργειών.

Π/uni03A9Σ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚ/uni0394ΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
/uni0394ωρεάν εκδόσει/uni03C2:
  ένα αντίτυπο:  
από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)·
  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσε/uni03C2/χάρτε/uni03C2:  
από τι/uni03C2 αντιπροσωπείε/uni03C2 τη/uni03C2 Ευρωπαϊκή/uni03C2 Ένωση/uni03C2 (http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπηση/uni03C2 στι/uni03C2 εκτό/uni03C2 ΕΕ χώρε/uni03C2 (http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντα/uni03C2 /uni03BCε την υπηρεσία Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή  
καλώντα/uni03C2 τον αριθ/uni03BCό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικό/uni03C2 αριθ/uni03BCό/uni03C2 από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίε/uni03C2 παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσει/uni03C2 είναι γενικώ/uni03C2 δωρεάν (ενδέχεται ό/uni03BCω/uni03C2 κάποιε/uni03C2 κλήσει/uni03C2 που πραγ/uni03BCατοποιούνται  
/uni03BCέσω ορισ/uni03BCένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικού/uni03C2 θαλά/uni03BCου/uni03C2 ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσει/uni03C2 επί πληρω/uni03BCή:
 από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).
Η παράνομη υλοτομία και το εμπόριο παράνομα 
υλοτομημένης ξυλείας πλήττουν την πλειονότητα των χωρών 
με μεγάλη δασική κάλυψη. Προκαλούν περιβαλλοντική 
ζημία και απώλεια βιοποικιλότητας, ενώ έχουν αρνητικό 
οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο. Το σχέδιο δράσης  
της ΕΕ για την επιβολή της δασικής νομοθεσίας,  
τη διακυβέρνηση και το εμπόριο (FLEGT) αποσκοπεί  
στη μείωση της παράνομης υλοτομίας παγκοσμίως μέσω, 
αφενός, της στήριξης της διακυβέρνησης των δασών στις 
χώρες παραγωγής ξυλείας και, αφετέρου, της μείωσης των 
εισαγωγών παράνομα υλοτομημένης ξυλείας στην ΕΕ.  
Στην παρούσα έκθεση το Συνέδριο καταλήγει  
στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή δεν διαχειρίστηκε ορθώς  
τη στήριξη που παρείχε σε χώρες παραγωγής ξυλείας στο 
πλαίσιο του σχεδίου δράσης FLEGT. Μολονότι η Επιτροπή 
προσέγγισε το σχέδιο δράσης FLEGT με καινοτόμο τρόπο, 
δεν διαμόρφωσε ένα κατάλληλο σχέδιο εργασίας με σαφείς 
στόχους, ορόσημα και ειδικό προϋπολογισμό. Επίσης, δεν 
έθεσε σαφείς προτεραιότητες όσον αφορά την εκ μέρους της 
παροχή βοήθειας και οι διαδικασίες παρακολούθησης και 
υποβολής εκθέσεων δεν ήταν ικανοποιητικές. Τα κύρια έργα 
που εξετάστηκαν δεν ευδοκίμησαν, ενώ τα προβλεπόμενα 
σχέδια αδειοδότησης FLEGT δεν έχουν ακόμη τεθεί σε πλήρη 
λειτουργία σε καμία από τις χώρες -εταίρους.
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ