ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - Λειτουργία του ελέγχου διασφαλίσεων Ευρατόμ το 2002

1. Περιληψη

Το 2002 υπήρξε καθοριστικό έτος για τον έλεγχο διασφαλίσεων Ευρατόμ. Στη διάρκεια του 2001 η Επιτροπή ανέθεσε σε ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου να εξετάσει την αποστολή και τα μέσα της πρώην Υπηρεσίας Ελέγχου Διασφαλίσεων Ευρατόμ (ΥΕΔΕ). Βάσει της τελικής έκθεσης των εμπειρογνωμόνων, η Επιτροπή υιοθέτησε νέα δήλωση αποστολής για την πρώην Υπηρεσία και έδωσε εντολή να ενσωματωθεί πλήρως στη ΓΔ TREN. Για τον σκοπό αυτό δημιουργήθηκαν, στις 26 Ιουνίου 2002, δύο νέες Διευθύνσεις: η Διεύθυνση Η - Πυρηνική ασφάλεια και προστασία και η Διεύθυνση Ι - Επιθεωρήσεις στον πυρηνικό τομέα.

Η υιοθέτηση της νέας δήλωσης αποστολής θα επιφέρει σημαντικές αλλαγές στις προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται για τη διενέργεια των ελέγχων διασφαλίσεων Ευρατόμ. Για τον λόγο αυτό, δημιουργήθηκαν δομές που θα επεξεργασθούν νέες έννοιες και κατευθυντήριες γραμμές προκειμένου να επιτευχθεί πρόοδος στην εφαρμογή των νέων προσεγγίσεων. Σε εσωτερικό επίπεδο, συστάθηκαν ομάδες εργασίας απαρτιζόμενες από έμπειρο προσωπικό των Διευθύνσεων Η και Ι. Εξωτερικά, συστάθηκε μία συμβουλευτική ομάδα ανώτερων εμπειρογνωμόνων από τον τομέα του ελέγχου διασφαλίσεων, με την ονομασία SAGES.

Τον Μάρτιο του 2002, η Επιτροπή ενέκρινε τον προτεινόμενο νέο κανονισμό για την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με τον έλεγχο διασφαλίσεων της Ευρατόμ, ο οποίος υποβλήθηκε για έγκριση στο Συμβούλιο. Σκοπός του νέου κανονισμού είναι η ενημέρωση του ισχύοντος κανονισμού 3227/76 σε συμφωνία με τις νομικές και τεχνικές εξελίξεις, και ιδίως με το πρόσθετο πρωτόκολλο των συμφωνιών μεταξύ των κρατών μελών, της Κοινότητας και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), και τις σύγχρονες τεχνικές μετάδοσης δεδομένων, στο πλαίσιο μίας συνεπούς πολιτικής ελέγχου διασφαλίσεων για τα απόβλητα. Οι συζητήσεις με το Συμβούλιο έχουν σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο και ο νέος κανονισμός αναμένεται να τεθεί σε ισχύ στο τέλος του 2003.

Τα πρόσθετα πρωτόκολλα στις συμφωνίες περί ελέγχου διασφαλίσεων μεταξύ της Κοινότητας, των κρατών μελών και του ΔΟΑΕ είχαν κυρωθεί από 11 εκ των 15 κρατών μελών έως το τέλος του 2002. Στο μεταξύ, ο ΔΟΑΕ και ορισμένα κράτη μέλη προέβησαν σε συνεννοήσεις με σκοπό να διερευνηθούν οι πρακτικές πτυχές της εφαρμογής και να αναπτυχθούν οι αναγκαίες διαδικασίες εφαρμογής. Επί του παρόντος, αναπτύσσεται ειδική βάση δεδομένων για την παρακολούθηση των πρόσθετων πρωτοκόλλων, όταν τεθούν σε ισχύ.

Προκειμένου να αυξηθεί η διαφάνεια, διοργανώθηκε σεμινάριο για τους ενδιαφερόμενους φορείς με τη συμμετοχή 110 εκπροσώπων κρατών μελών και πυρηνικών εγκαταστάσεων για την ενημέρωση των συμμετεχόντων σχετικά με την εφαρμογή του νέου κανονισμού και των πρόσθετων πρωτοκόλλων καθώς και σχετικά με τις νέες αποστολές του ελέγχου διασφαλίσεων Ευρατόμ. Στο ίδιο πνεύμα αύξησης της διαφάνειας, όλες οι σημαντικές πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης κλήθηκαν να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο και να εκφράσουν τη γνώμη τους σχετικά με την εικόνα και την ποιότητα του ελέγχου διασφαλίσεων Ευρατόμ. Οι απαντήσεις ήταν γενικά θετικές, και το γεγονός αυτό θεωρείται ενθαρρυντικό.

Η διεύρυνση δεν αναμένεται να δημιουργήσει σημαντικές πρακτικές δυσκολίες. Το σχέδιο ανάπτυξης μέσων υλικού εξοπλισμού πληροφορικής και λογισμικού για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με πυρηνικά υλικά από τα κράτη της διεύρυνσης βρισκόταν στο τελικό στάδιό του στο τέλος του 2002.

Στο τέλος του 2002, η συνολική ποσότητα πλουτωνίου που υπόκειται σε ελέγχους διασφαλίσεων Ευρατόμ ανερχόταν σε 569 τόνους, δηλαδή αυξήθηκε κατά 11 τόνους σε σύγκριση με το τέλος του 2001. Ομοίως, η συνολική ποσότητα ουρανίου που υπόκειται σε ελέγχους διασφαλίσεων Ευρατόμ αυξήθηκε σε 318 710 τόνους. Παρά την αύξηση των ποσοτήτων των υλικών που υπόκεινται σε έλεγχο, η προσεκτική ενοποίηση και η ιεράρχηση των δραστηριοτήτων επιθεώρησης είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση κατά 5 % των ανθρωποημερών επιθεώρησης σε σύγκριση με το 2001.

Οι εκθέσεις που εκπόνησαν οι φορείς εκμετάλλευσης πυρηνικών εγκαταστάσεων σχετικά με τις ροές και τις ποσότητες πυρηνικών υλικών, σύμφωνα με τον κανονισμό 3227/76, υποβλήθηκαν σε επεξεργασία και έλεγχο. Συνολικά παραλήφθηκαν περισσότερα από 1 εκατομμύριo γραμμών δεδομένων, κυρίως σε ηλεκτρονική μορφή. Όλα τα σφάλματα και οι ασυνέπειες που εντοπίσθηκαν διορθώθηκαν από τους ενδιαφερόμενους φορείς εκμετάλλευσης. Επίσης, ο έλεγχος διασφαλίσεων Ευρατόμ απέστειλε στον ΔΟΑΕ τις εκθέσεις λογιστικής που υποβάλλει η Κοινότητα σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που ανέλαβε στο πλαίσιο των συμφωνιών της περί ελέγχων διασφαλίσεων με τον ΔΟΑΕ. Όλες οι εκθέσεις υποβλήθηκαν έγκαιρα και με την προβλεπόμενη μορφή.

Κατά τις δραστηριότητες επιθεώρησης που διενεργήθηκαν το 2002 εντοπίσθηκαν ορισμένες διαφορές και ασυνέπειες. Ωστόσο, η επακόλουθη έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν είχε λάβει χώρα εκτροπή πυρηνικών υλικών. Ομοίως, η ανάλυση των δεδομένων από τα κεντρικά γραφεία δεν οδήγησε στον εντοπισμό καμίας ένδειξης περί εκτροπής πυρηνικών υλικών. Η έκθεση του ΔΟΑΕ του 2002 σχετικά με την εφαρμογή των ελέγχων διασφαλίσεων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις για την εκτροπή πυρηνικών υλικών ή την παράτυπη χρήση εγκαταστάσεων ή εξοπλισμού που υπόκεινται στους ελέγχους διασφαλίσεων του ΔΟΑΕ.

2. Νομική βάση του ελεγχου διασφαλισεων της ευρατόμ

Καθήκον του ελέγχου διασφαλίσεων Ευρατόμ είναι να εξασφαλίζει ότι στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εκτρέπονται πυρηνικά υλικά από την προβλεπόμενη χρήση τους και ότι τηρούνται οι υποχρεώσεις σχετικά με τον έλεγχο διασφαλίσεων που ανέλαβε η Κοινότητα στις συμφωνίες που συνάφθηκαν με τρίτα κράτη ή με διεθνείς οργανισμούς. Το κεφάλαιο VII της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, που κοινώς αποκαλείται Συνθήκη Ευρατόμ, και ο κανονισμός αριθ. 3227/76, όπως τροποποιήθηκε, αποτελούν τη νομική βάση των ελέγχων διασφαλίσεων της Ευρατόμ [1].

[1] Για περαιτέρω πληροφορίες, βλέπε τα κεφάλαια 2 και 3 της ετήσιας έκθεσης του 1999-2000 (COM(2001) 436 τελικό).

3. Αποστολη και λειτουργια του ελέγχου διασφαλίσεων Ευρατόμ

3.1. Έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου και βαθμός εφαρμογής

Προκειμένου να εξετάσει τη λειτουργία της πρώην Υπηρεσίας Ελέγχου Διασφαλίσεων Ευρατόμ (ΥΕΔΕ), η Επιτροπή ανέθεσε τον Ιούνιο του 2001 σε ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου [2] να εκπονήσει σχετική έκθεση. Η έκθεση ολοκληρώθηκε στις αρχές του 2002 και υποβλήθηκε στην αρμόδια Επίτροπο για θέματα ενέργειας και μεταφορών, την αντιπρόεδρο Loyola de Palacio, τον Φεβρουάριο του 2002. Τα πορίσματα και οι συστάσεις της ομάδας εμπειρογνωμόνων αποτέλεσαν τις κατευθυντήριες γραμμές για την απόφαση της Επιτροπής της 26ης Ιουνίου 2002 [3], με την οποία αναδιοργανώθηκαν οι σχετικές με τον πυρηνικό τομέα υπηρεσίες της ΓΔ TREN και υιοθετήθηκε μία νέα δήλωση αποστολής για τον έλεγχο διασφαλίσεων Ευρατόμ.

[2] Την ομάδα αποτελούσαν οι κκ. Christopherson, Eliat και Pellaud.

[3] Πρακτικά της 1773ης συνόδου της Επιτροπής, PV(2002) 1573 τελικό.

Με την απόφασή της τής 26ης Ιουνίου 2002, η Επιτροπή έλαβε γνώση των πορισμάτων της έκθεσης των εμπειρογνωμόνων, υιοθέτησε τη δήλωση αποστολής όπως περιλαμβάνεται στην έκθεση και ενέκρινε τη σύσταση της επιστημονικής συμβουλευτικής ομάδας για τον έλεγχο διασφαλίσεων Ευρατόμ (SAGES [4]), καθήκον της οποίας θα είναι η παροχή συμβουλών στην Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της νέας δήλωσης αποστολής, και ιδίως τον επαναπροσδιορισμό των γενικών προσεγγίσεων του ελέγχου διασφαλίσεων.

[4] Η ομάδα SAGES απαρτίζεται από τους κκ. Pellaud, Loos και Schenkel.

Τα πρώτα μέτρα σχετικά με την αξιολόγηση και την εφαρμογή των συστάσεων της ομάδας εμπειρογνωμόνων λήφθηκαν ήδη με την απόφαση της Επιτροπής της 26ης Ιουνίου 2002, ειδικότερα όσον αφορά την επανένταξη της ΥΕΔΕ στη ΓΔ TREN, την υιοθέτηση της νέας δήλωσης αποστολής και τη δημιουργία της ομάδας SAGES. Όσον αφορά τις λοιπές συστάσεις των εμπειρογνωμόνων, είναι προφανές ότι θα απαιτηθεί περισσότερος χρόνος για την αξιολόγηση και την εφαρμογή τους, εφόσον και στον βαθμό που είναι αναγκαίο.

Έχει ήδη ξεκινήσει αναλυτική εξέταση των απαιτήσεων και των γενικών χαρακτηριστικών των νέων προσεγγίσεων για τον έλεγχο διασφαλίσεων για όλους τους τύπους πυρηνικών εγκαταστάσεων με τη σύσταση διαφόρων ειδικών εσωτερικών ομάδων εργασίας. Η επανεξέταση των όρων συνεργασίας της Επιτροπής με τους φορείς εκμετάλλευσης πυρηνικών εγκαταστάσεων και με τον ΔΟΑΕ θα μπορέσει να ξεκινήσει μόνον αφού ετοιμασθεί εσωτερικά η γενική περιγραφή της νέας έννοιας.

3.2. Αναδιοργάνωση και νέα δήλωση αποστολής

3.2.1. Αναδιοργάνωση

Λόγω του κατακερματισμού των υπηρεσιών που ασχολούνται με τα θέματα του πυρηνικού τομέα, η Επιτροπή ξεκίνησε το 1999 μία προσπάθεια ομαδοποίησης και ενοποίησης των δραστηριοτήτων της στον πυρηνικό τομέα. Με γνώμονα τον στόχο αυτό, η αναδιοργάνωση που αποφασίσθηκε στις 26 Ιουνίου 2002 είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία δύο νέων διευθύνσεων στο εσωτερικό της ΓΔ TREN, με αντικείμενο η πρώτη την πυρηνική ασφάλεια και προστασία (Διεύθυνση Η) [5] και η δεύτερη τις επιθεωρήσεις στον πυρηνικό τομέα (Διεύθυνση Ι).

[5] Ως πρόσθετο μέτρο, στις 16 Φεβρουαρίου 2003 ενσωματώθηκε στη Διεύθυνση Η μία μονάδα για την ακτινοπροστασία.

3.2.2. Νέα δήλωση αποστολής

Στη νέα δήλωση αποστολής που υιοθετήθηκε με την ίδια απόφαση της Επιτροπής της 26ης Ιουνίου 2002 καθορίζονται οι βασικοί προσανατολισμοί των δραστηριοτήτων της Επιτροπής όσον αφορά τις επιθεωρήσεις στον πυρηνικό τομέα. Τονίζεται η αναγκαιότητα επανακαθορισμού της ισχύουσας πρακτικής, η οποία βασίζεται στη διενέργεια σχεδόν αποκλειστικά ανεξάρτητων δραστηριοτήτων επαλήθευσης, προς μία κατάσταση στην οποία η ποιότητα και οι επιδόσεις των συστημάτων μέτρησης και ελέγχου των φορέων εκμετάλλευσης πυρηνικών εγκαταστάσεων θα λαμβάνονται υπόψη στην εκτίμηση της έκτασης του ελέγχου διασφαλίσεων που πρέπει να διενεργηθεί σε μία συγκεκριμένη πυρηνική εγκατάσταση. Επιπλέον, η δήλωση αποστολής ζητεί τον επαναπροσδιορισμό των όρων συνεργασίας με τον ΔΟΑΕ, προκειμένου να αποφεύγονται οι διπλοί έλεγχοι και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητά τους.

3.3. Προετοιμασία νέου κανονισμού

3.3.1. Παρούσα κατάσταση - Συζητήσεις στο Συμβούλιο

Όπως αναφέρεται στην έκθεση του προηγούμενου έτους, το σχέδιο του νέου κανονισμού για την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με τον έλεγχο διασφαλίσεων της Ευρατόμ εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 22 Μαρτίου 2002, με τον αριθμό COM(2002)99, και διαβιβάσθηκε αυθημερόν στο Συμβούλιο για έγκριση. Στις συζητήσεις που επακολούθησαν στο Συμβούλιο εντοπίσθηκαν τα ακόλουθα ζητήματα και αναζητήθηκαν συμβιβαστικές λύσεις:

* Ασφάλεια και εμπιστευτικότητα των δεδομένων που παρέχει στην Επιτροπή ο φορέας εκμετάλλευσης.

* Έκταση των πληροφοριών που αφορούν τα πυρηνικά υλικά στα αρχεία που τηρούν οι φορείς εκμετάλλευσης.

* Έκταση και ανάλυση των υποβαλλόμενων πληροφοριών σχετικά με τα πυρηνικά υλικά που περιλαμβάνονται σε απόβλητα.

* Διάρκεια της μεταβατικής περιόδου που θα παραχωρηθεί στους φορείς εκμετάλλευσης ώστε να προσαρμόσουν τα λογιστικά συστήματά τους στη νέα απαιτούμενη μορφή των εκθέσεων.

* Μηχανισμός εξαιρέσεων για χρήστες πυρηνικού υλικού στη μορφή που προορίζεται για τον τελικό χρήστη, όταν οι εν λόγω χρήστες δεν διαθέτουν οι ίδιοι πυρηνικά.

Η πρόοδος των συζητήσεων στο Συμβούλιο δημιουργεί αισιοδοξία όσον αφορά την έγκαιρη έγκριση του νέου κανονισμού από το Συμβούλιο πριν από την έναρξη ισχύος των πρόσθετων πρωτοκόλλων και τη διεύρυνση της ΕΕ.

3.3.2. Σεμινάριο για τους ενδιαφερόμενους φορείς

Κατόπιν αιτήματος της δανικής Προεδρίας, η Επιτροπή πραγματοποίησε ενημερωτικό σεμινάριο επικεντρωμένο στα εξής δύο θέματα:

* τεχνικά ζητήματα και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του νέου κανονισμού Ευρατόμ COM(2002)99, και προετοιμασία της Επιτροπής για την εφαρμογή των πρόσθετων πρωτοκόλλων.

* τις νέες αποστολές των ελέγχων διασφαλίσεων Ευρατόμ μετά την έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου και την ανάπτυξη νέων προσεγγίσεων για τον έλεγχο διασφαλίσεων.

Το σεμινάριο πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο στις 12 και 13 Δεκεμβρίου 2002. Συμμετείχαν σε αυτό 110 εκπρόσωποι πυρηνικών εγκαταστάσεων και εθνικών αρχών από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Σημαντικό στοιχείο του σεμιναρίου ήταν η πραγματοποίηση συνεδριάσεων επίδειξης, στη διάρκεια των οποίων οι συμμετέχοντες μπόρεσαν να δοκιμάσουν το λογισμικό που επεξεργάζεται η Επιτροπή για την υποβολή στο πλαίσιο του νέου κανονισμού των λογιστικών δεδομένων και των δεδομένων που προβλέπονται στα πρόσθετα πρωτόκολλα.

Στην τελική συνεδρίαση του σεμιναρίου αναφέρθηκε ότι η Επιτροπή θα παράσχει στους φορείς εκμετάλλευσης όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συνδρομή, προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή του νέου κανονισμού. Αναφέρθηκε επίσης ότι θα ληφθούν υπόψη οι αντιλήψεις των φορέων εκμετάλλευσης σχετικά με τις δραστηριότητες της Ευρατόμ κατά την εξέταση του αναπροσανατολισμού των μεθόδων και των προσεγγίσεων του ελέγχου διασφαλίσεων στις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Στην τελική συνεδρίαση αναφέρθηκε επίσης ότι θα εξετασθούν περαιτέρω προσεγγίσεις διασφάλισης της ποιότητας, οι οποίες θα περιλαμβάνουν έλεγχο των λογιστικών συστημάτων του φορέα εκμετάλλευσης καθώς και ανάλυση κινδύνων για την αποφυγή περιττών επιθεωρήσεων.

4. Δραστηριοτητεσ επαληθευσησ της ευρατομ

4.1. Λογιστική των πυρηνικών υλικών

Στον χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαντά όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων του κύκλου των πυρηνικών καυσίμων, μολονότι δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένες σε όλα τα κράτη μέλη. Οι ποσότητες των πυρηνικών υλικών στις εγκαταστάσεις που υπόκεινται σε ελέγχους διασφαλίσεων αυξάνουν διαρκώς. Για παράδειγμα, την τελευταία δεκαετία οι ποσότητες του πλουτωνίου αυξήθηκαν από 203 τόνους το 1990 σε περίπου 569 τόνους στο τέλος του 2002. Αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους ελέγχους διασφαλίσεων λόγω της νευραλγικής φύσης του πλουτωνίου. Κατά το ίδιο διάστημα, η συνολική ποσότητα του ουρανίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκε από 200 400 τόνους σε περίπου 319 000 τόνους στο τέλος του 2002 (Πίνακας 1).

Οι φορείς εκμετάλλευσης πυρηνικών εγκαταστάσεων υπέβαλαν εκθέσεις σχετικά με όλες τις ποσότητες και τις ροές πυρηνικών υλικών στην Υπηρεσία Ελέγχου Διασφαλίσεων Ευρατόμ. Οι εκθέσεις αυτές περιλαμβάνουν περισσότερα από 1 εκατομμύριο λογιστικών γραμμών ετησίως, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων λαμβάνεται ήδη με ηλεκτρονικά μέσα. Όλα αυτά τα στοιχεία ελέγχονται για εσωτερική και εξωτερική συνέπεια και για συμμόρφωση με τις διατάξεις των συμφωνιών συνεργασίας Ευρατόμ με τρίτες χώρες.

Όλα τα σφάλματα αντιγραφής και οι ασυνέπειες που εντοπίσθηκαν το 2002 διορθώθηκαν αφού συζητήθηκαν με τους φορείς εκμετάλλευσης.

Οι εκθέσεις λογιστικής απεστάλησαν επίσης στον ΔΟΑΕ σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που ανέλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο των συμφωνιών της περί ελέγχων διασφαλίσεων με τον ΔΟΑΕ. Κατά το διάστημα που καλύπτει η παρούσα έκθεση, η ποιότητα και η έγκαιρη υποβολή των εκθέσεων προκάλεσαν την ικανοποίηση του ΔΟΑΕ.

4.2. Επιθεωρήσεις και αποτελέσματα

Το 2002 οι δραστηριότητες επιθεώρησης που διεξήγαγαν οι επιθεωρητές ελέγχου διασφαλίσεων Ευρατόμ ανήλθαν σε 7 288 ανθρωποημέρες παρουσιάζοντας μείωση κατά περίπου 5 % σε σύγκριση με το 2001.

Η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στην ενοποίηση και στην ιεράρχηση των δραστηριοτήτων επιθεώρησης, όπως περιγράφεται στη συνέχεια. Με την εξοικονόμηση αυτή απελευθερώνονται πόροι επιθεώρησης για νέες εγκαταστάσεις που τίθενται σε λειτουργία στη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει η έκθεση.

Η κατά προσέγγιση κατανομή των επιθεωρήσεων που πραγματοποιήθηκαν, ανάλογα με τα κύρια είδη εγκαταστάσεων, δείχνει ότι περίπου 30 % των επιθεωρήσεων αφορούσαν εγκαταστάσεις επανεπεξεργασίας ακτινοβολημένων πυρηνικών καυσίμων (βλέπε 4.2.1 κατωτέρω) και τις σχετικές αποθήκες, 45 % εγκαταστάσεις εμπλουτισμού και παρασκευής (βλέπε 4.2.2 έως 4.2.4) και 25 % αντιδραστήρες ηλεκτροπαραγωγής, ερευνητικούς αντιδραστήρες (βλέπε 4.2.5) και άλλες πυρηνικές εγκαταστάσεις (βλέπε 4.2.6).

Οι κύριες ανησυχίες που διατυπώθηκαν και τα κύρια αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν κατά τη διάρκεια των επιθεωρήσεων για κάθε είδος εγκαταστάσεων που υπάγονται στον έλεγχο διασφαλίσεων συνοψίζονται στη συνέχεια.

4.2.1. Εγκαταστάσεις επεξεργασίας ακτινοβολημένων πυρηνικών καυσίμων [6]

[6] Στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας ακτινοβολημένων πυρηνικών καυσίμων, τα συγκροτήματα αναλωμένoυ καυσίμου που λαμβάνονται από πυρηνικούς αντιδραστήρες ηλεκτροπαραγωγής υποβάλλονται σε χημική επεξεργασία για τον διαχωρισμό του ουρανίου και του πλουτωνίου από τα εξαιρετικά ραδιενεργά προϊόντα σχάσης. Τα διαχωρισμένα πυρηνικά υλικά μπορούν να εισέλθουν εκ νέου στον κύκλο των καυσίμων.

Οι σύγχρονες εγκαταστάσεις επανεπεξεργασίας ακτινοβολημένων πυρηνικών καυσίμων THORP στο Sellafield του Ηνωμένου Βασιλείου και UP2/UP3 στη La Hague της Γαλλίας χαρακτηρίζονται από υψηλή διεκπεραιωτικότητα [7] και εξαιρετικά αυτοματοποιημένες και αυτόνομες διεργασίες. Οι τρέχουσες προσεγγίσεις ελέγχου διασφαλίσεων προβλέπουν επιθεωρήσεις υψηλής συχνότητας και αυτοματοποιημένα ανεπίβλεπτα συστήματα ελέγχου διασφαλίσεων για την επαλήθευση των ροών πυρηνικών υλικών, σημαντικό μέρος των οποίων αποτελείται από νεοπαραχθέν πλουτώνιο. Σε καθεμία από τις δύο αυτές μεγάλες εγκαταστάσεις επανεπεξεργασίας ακτινοβολημένων πυρηνικών καυσίμων λειτουργεί επιτόπιο εργαστήριο της Ευρατόμ, στο οποίο αναλυτές του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ)-Ινστιτούτου Υπερουρανίων Στοιχείων διενεργούν μετρήσεις επαλήθευσης.

[7] Η συνολική ετήσια διεκπεραιωτικότητα των τριών αυτών εγκαταστάσεων υπερβαίνει τους 3000 τόνους καυσίμων που περιέχουν περισσότερους από 20 τόνους πλουτωνίου.

Με εξαίρεση την προγραμματισμένη περίοδο διακοπής της λειτουργίας από τα μέσα Μαρτίου 2002 έως τις αρχές Ιουνίου 2002, η THORP λειτούργησε κανονικά. Τον Ιούνιο του 2001 διαπιστώθηκε ένα πρόβλημα, καθώς τα αποτελέσματα των δειγμάτων εισροής του φορέα εκμετάλλευσης φαίνονταν λανθασμένα. Καθώς τα κύρια αίτια και οι συνθήκες του προβλήματος ήταν γνωστά, επιτράπηκε στον φορέα εκμετάλλευσης να συνεχίσει την παραγωγή μέχρι την προγραμματισμένη επαλήθευση αποθέματος στη μονάδα χημικού διαχωρισμού τον Απρίλιο του 2002. Οι εκτενείς δοκιμές που διενεργήθηκαν από τον φορέα εκμετάλλευσης και οι έρευνες που υποστηρίχθηκαν σε μεγάλο βαθμό από το επιτόπιο εργαστήριο της Ευρατόμ κατέδειξαν ότι τα δεδομένα, που φαίνονταν να εμφανίζουν απώλεια υλικού, ήταν εσφαλμένα και έπρεπε να διορθωθούν. Οι αναθεωρημένες τιμές συμφωνούν με τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα. Το ετήσιο πραγματικό απόθεμα και το ισοζύγιο υλικών που παρουσίασε η BNFL έγιναν αποδεκτά. Ο φορέας εκμετάλλευσης έλαβε τα ενδεδειγμένα μέτρα για την αποφυγή επανεμφάνισης του προβλήματος. Έκτοτε, το εγκατεστημένο σύστημα ελέγχου διασφαλίσεων δεν εντόπισε άλλα προβλήματα αυτού του είδους.

Τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων επιθεώρησης στις εγκαταστάσεις επανεπεξεργασίας ακτινοβολημένων πυρηνικών καυσίμων Magnox και στις συναφείς εγκαταστάσεις στο Sellafield ήταν ικανοποιητικά. Η ετήσια επαλήθευση του πραγματικού αποθέματος κατέδειξε ότι οι τιμές της ανεξήγητης διαφοράς υλικού (MUF) για όλα τα πυρηνικά υλικά κυμαίνονται εντός των διεθνώς αποδεκτών ορίων. Ειδικότερα, τα αποτελέσματα όσον αφορά τους αποσυσκευαστές στη μονάδα επεξεργασίας καυσίμων παρουσίασαν βελτίωση σε σύγκριση με εκείνα προηγούμενων ετών. Στο τέλος του έτους παραδόθηκε και τέθηκε σε λειτουργία η επέκταση της ειδικής αποθήκης πυρηνικού υλικού 9. Η εισαγωγή των πρώτων συσκευασιών οξειδίου του πλουτωνίου πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο.

Στη La Hague, η εγκατάσταση UP2/800 λειτούργησε από τον Απρίλιο του 2002 έως το τέλος του έτους μετά την παράδοση της νέας γραμμής τελικής επεξεργασίας πλουτωνίου (R4). Η μονάδα UP3 λειτούργησε από τον Ιανουάριο έως τον Δεκέμβριο του 2002, και ο φορέας εκμετάλλευσης COGEMA ανέλαβε την κατάρτιση ιαπώνων εκπαιδευομένων σε τεχνικές επανεπεξεργασίας ακτινοβολημένων πυρηνικών καυσίμων καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Μαθήματα κατάτμησης και επανεπεξεργασίας με «περιόδους απολογισμού» εναλλάσσονταν με μαθήματα εμπορικής επανεπεξεργασίας.

Οι στερεότυπες επαληθεύσεις σε όλες τις ροές πλουτωνίου από και προς τη μονάδα επέτρεψαν την επιβεβαίωση των δηλώσεων της COGEMA. Ωστόσο, όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, παρατηρήθηκαν σημαντικές καθυστερήσεις στη δήλωση ορισμένων αποτελεσμάτων των αναλύσεων από τον φορέα εκμετάλλευσης.

Ο έλεγχος του πραγματικού αποθέματος της χημικής διεργασίας της μονάδας UP3 κατέδειξε μία μάλλον υψηλή ανεξήγητη διαφορά υλικού (MUF) ουρανίου και ουρανίου-235. Μία ανεξήγητη διαφορά υλικού (MUF) ανάλογου μεγέθους αλλά με αντίθετο πρόσημο παρατηρήθηκε στη μονάδα UP2-800, η προέλευση της οποίας μπορεί να συνδέεται με τις συστηματικές μεταφορές υγρού νιτρικού ουρανυλίου από τη μονάδα UP2-800 στη μονάδα UP3. Η έρευνα της COGEMA σχετικά με τα πιθανά αίτια συνεχίζεται. Όλες οι δραστηριότητες διενεργήθηκαν σε πνεύμα καλής συνεργασίας με τον φορέα εκμετάλλευσης και με την υποστήριξη των αναλυτών επιθεωρητών του επιτόπιου εργαστηρίου που διαχειρίζεται το ΚΚΕρ-Ινστιτούτο Υπερουρανίων Στοιχείων.

Καταβλήθηκαν προσπάθειες για περαιτέρω εξορθολογισμό των δραστηριοτήτων επιθεώρησης με έμφαση σε στρατηγικής σημασίας υλικά, και ειδικότερα στις ροές πλουτωνίου προς και από τη μονάδα. Όπως και το 2001, δεν ελέγχθηκαν συστηματικά οι ροές του εξερχόμενου ουρανίου, και δεν διενεργήθηκαν άλλοι έλεγχοι ήσσονος προτεραιότητας σχετικοί με το ουράνιο.

Το σχέδιο παροπλισμού της εγκατάστασης επανεπεξεργασίας στο Dounreay (Ηνωμένο Βασίλειο) στοχεύει, μακροπρόθεσμα, στην πλήρη απομάκρυνση πυρηνικών υλικών από αρκετές ζώνες της τοποθεσίας. Το σχέδιο αυτό απαιτεί μεταξύ άλλων την επανέναρξη της λειτουργίας ορισμένων υφιστάμενων εγκαταστάσεων καθώς και την κατασκευή νέων, π.χ. για τη διαχείριση των αποβλήτων. Όσο υπάρχουν σχάσιμα υλικά στις εγκαταστάσεις αυτές πρέπει να εφαρμόζονται οι έλεγχοι διασφάλισης για τα πυρηνικά. Στη διάρκεια του περασμένου έτους, οι επιθεωρητές μας διενήργησαν εβδομαδιαίες στερεότυπες επιθεωρήσεις και πραγματοποίησαν δύο επιθεωρήσεις επαλήθευσης του πραγματικού αποθέματος (PIV). Όλες αυτές οι δραστηριότητες ήταν πειστικές, υπό την έννοια ότι επιβεβαίωσαν τις δηλώσεις των φορέων εκμετάλλευσης των μονάδων.

4.2.2. Εγκαταστάσεις παρασκευής καυσίμων από μεικτά οξείδια (MOX) [8]

[8] Στις μονάδες παρασκευής καυσίμων από μεικτά οξείδια (MOX), το οξείδιο του πλουτωνίου που παράγεται στις εγκαταστάσεις επανεπεξεργασίας ακτινοβολημένων πυρηνικών καυσίμων χρησιμοποιείται αναμεμειγμένο με οξείδιο του ουρανίου για την παρασκευή στοιχείων καυσίμων MOX, τα οποία χρησιμοποιούνται στη συνέχεια σε πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.

Στη μονάδα παρασκευής ΜΟΧ στο Sellafield (SMP), η φάση προετοιμασίας με την εισαγωγή πλουτωνίου ξεκίνησε τον Απρίλιο μετά τη σύμφωνη γνώμη της Επιθεώρησης Πυρηνικών Εγκαταστάσεων (NII) και την επιτυχή επαλήθευση του πραγματικού αποθέματος «προ πλουτωνίου». Έκτοτε η παραγωγή δισκίων MOX συνεχίζεται και παράχθηκαν οι πρώτες ράβδοι MOX.

Η εγκατάσταση των οργάνων μετρήσεων για τους ελέγχους διασφαλίσεων έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Προκειμένου να συμπέσει με την έναρξη της παραγωγής MOX, έχει ξεκινήσει ένα συνεχές πρόγραμμα εβδομαδιαίων επιθεωρήσεων. Οι επιθεωρήσεις συνίστανται στην επαλήθευση επιχειρησιακών δεδομένων, τα οποία παραλαμβάνονται καθημερινά μέσω μιάς σύνδεσης στο δίκτυο των εγκαταστάσεων του φορέα εκμετάλλευσης, με την αντιπαραβολή τους με τα σήματα των εγκατεστημένων οργάνων μετρήσεων για τους ελέγχους διασφαλίσεων. Προς το παρόν οι έλεγχοι αυτοί διενεργούνται με επαλήθευση των σημάτων διά χειρός, αλλά οι δραστηριότητες αυτές θα αυτοματοποιηθούν χάρη σε εργαλεία πληροφορικής, τα οποία τελούν αυτή τη στιγμή υπό ανάπτυξη. Συνεχίσθηκαν οι συζητήσεις σχετικά με τη μεταφορά δεδομένων μεταξύ της τοποθεσίας και των κεντρικών γραφείων της Ευρατόμ στο Λουξεμβούργο για τον περαιτέρω εξορθολογισμό των επιθεωρήσεων.

Όσον αφορά την εγκατάσταση επίδειξης MOX (MDF) στο Sellafield, ο φορέας εκμετάλλευσης έλαβε άδεια λειτουργίας της μονάδας ως εγκατάστασης υποστήριξης και ως εργαστηρίου δοκιμών για τους σκοπούς της SMP. Το καλοκαίρι άρχισε εκ νέου μερική επεξεργασία υλικών.

Όλες οι ενδιάμεσες στερεότυπες επαληθεύσεις, οι μηνιαίες ενδιάμεσες στερεότυπες επαληθεύσεις αποθέματος και η επαλήθευση του πραγματικού αποθέματος τον Φεβρουάριο ολοκληρώθηκαν επιτυχώς.

Οι μέθοδοι και τα τεχνικά μέσα που εφαρμόζονται στη μονάδα MELOX στο Marcoule εξακολουθούν να κρίνονται εξαιρετικά ικανοποιητικά. Σε στενή συνεργασία με τον φορέα εκμετάλλευσης, οι επιθεωρητές προσδιόρισαν τα πρόσθετα μέτρα επιτήρησης που πρέπει να εφαρμοσθούν για την κάλυψη μίας νέας εγκατάστασης αποθήκευσης που δημιουργήθηκε πρόσφατα εντός της μονάδας. Η ετήσια επαλήθευση πραγματικού αποθέματος (PIV) της μονάδας πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο με ικανοποιητικά αποτελέσματα.

Κατά την ετήσια επαλήθευση του πραγματικού αποθέματος στη μονάδα COGEMA-Cadarache στη Γαλλία εντοπίσθηκε απαράδεκτη ποσότητα ανεξήγητης διαφοράς υλικού (MUF) σε πλουτώνιο.

Ο φορέας εκμετάλλευσης προσδιόρισε τα πιθανά αίτια της ανεξήγητης διαφοράς υλικού (MUF) και επανεξετάζει επί του παρόντος τις εσωτερικές διαδικασίες καταχώρισης και παρακολούθησης των αποθηκευμένων υλικών, διενεργεί εκ νέου μετρήσεις των παρτίδων που εμπλέκονται στην ανεξήγητη διαφορά υλικού και επαναξιολογεί την ακρίβεια του συστήματος μετρήσεων.

Τα εμπλεκόμενα υλικά θα παραμείνουν στην εγκατάσταση εν αναμονή του επανακαθορισμού των εμπλεκομένων ποσοτήτων.

Η Επιτροπή έλαβε προκαταρκτική έκθεση σχετικά με το θέμα και οι επιθεωρητές παρακολουθούν προσεκτικά την πρόοδο που σημειώνει ο φορέας εκμετάλλευσης.

Η μονάδα παρασκευής ΜΟΧ Belgonuclιaire στο Dessel του Βελγίου υπόκειται σε έλεγχο διασφαλίσεων από την Ευρατόμ και τον ΔΟΑΕ σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση συνεργασίας (ΝΡΑ). Οι επιθεωρήσεις κατά τη διάρκεια του 2002 επιβεβαίωσαν τις δηλώσεις του φορέα εκμετάλλευσης, και το έτος τελείωσε με την επιτυχή επαλήθευση πραγματικού αποθέματος. Το ανεπίβλεπτο σύστημα μετρήσεων για τα παραληφθέντα υλικά εκσυγχρονίσθηκε και ο επιτόπιος ανεπίβλεπτος εξοπλισμός συνδέθηκε με τα γραφεία των επιθεωρητών. Λόγω αποφυγής των βελγικών αρχών να χορηγήσουν άδειες εξαγωγής για τη μεταφορά δειγμάτων πλουτωνίου στο Κοινό Κέντρο Ερευνών-Ινστιτούτο Υπερουρανίων Στοιχείων, ο έλεγχος διασφαλίσεων της Ευρατόμ δεν έχει πραγματοποιήσει καταστρεπτική ανάλυση από τον Μάρτιο του 2001.

Η μονάδα στοιχείων καυσίμου ΜΟΧ FBFC στο Dessel του Βελγίου εξακολουθεί να προμηθεύει κυρίως γερμανικούς και ελβετικούς αντιδραστήρες. Για να καλυφθεί το σενάριο δανεισμού, η ετήσια επαλήθευση πραγματικού αποθέματος (PIV) διενεργήθηκε ταυτόχρονα με την PIV στη Belgonuclιaire.

Οι στόχοι ελέγχου διασφαλίσεων για τις εγκαταστάσεις στην περιοχή Hanau της Γερμανίας επιτεύχθηκαν. Η προσέγγιση για τον παροπλισμό της εγκατάστασης παρασκευής καυσίμων ΜΟΧ Siemens συμφωνήθηκε και εφαρμόζεται επιτυχώς. Το σύνολο του πυρηνικού υλικού στη μονάδα BfS Hanau μεταφέρθηκε στη νέα αποθήκη που κατασκευάσθηκε για τον σκοπό αυτό. Τα μέτρα ελέγχου διασφαλίσεων για την καταρχάς επαλήθευση των μετακινήσεων αυτών και την εν συνεχεία διατήρηση συνεχούς πληροφόρησης λειτούργησαν ικανοποιητικά.

4.2.3. Εγκαταστάσεις εμπλουτισμού [9]

[9] Οι σύγχρονοι αντιδραστήρες ελαφρού ύδατος χρειάζονται καύσιμα που περιέχουν το σχάσιμο ισότοπο του ουρανίου U235 σε αναλογία περίπου 3 έως 5 %. Καθώς το φυσικό ουράνιο περιέχει μόνον 0,7 % του νουκλεϊδίου αυτού, είναι απαραίτητη μια διαδικασία εμπλουτισμού προκειμένου να επιτευχθεί η επιθυμητή συγκέντρωση. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δύο επιχειρήσεις προσφέρουν την υπηρεσία αυτή σε μη στρατιωτικούς πελάτες: η URENCO και η EURODIF.

Και οι τρεις μονάδες εμπλουτισμού με φυγοκέντρηση της Urenco, στο Almelo στις Κάτω Χώρες, στο Gronau στη Γερμανία και στο Capenhurst στο Ηνωμένο Βασίλειο, υπόκεινται σε έλεγχο διασφαλίσεων από την Ευρατόμ σε συνεργασία με τον ΔΟΑΕ. Το Capenhurst περιλαμβάνεται στον κατάλογο των εγκαταστάσεων που πρότεινε οικειοθελώς το Ηνωμένο Βασίλειο για έλεγχο διασφαλίσεων και ορίσθηκε από τον ΔΟΑΕ για την εφαρμογή του ελέγχου διασφαλίσεων.

Η ταχεία ανάπτυξη ικανότητας εμπλουτισμού που ξεκίνησε τα τελευταία χρόνια, συνεχίσθηκε καθ' όλη τη διάρκεια του 2002. Η συνολική έως σήμερα εγκατεστημένη ικανότητα στις τρεις μονάδες εκτιμάται ότι υπερβαίνει τους 6000 τόνους διαχωριστικού έργου ετησίως.

Για λόγους προστασίας εμπορικά ευαίσθητων δεδομένων, καθώς και λόγω του κινδύνου διάδοσης των πυρηνικών, η πρόσβαση στους χώρους φυγοκέντρησης εν σειρά είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Για την επιβεβαίωση της απουσίας παραγωγής ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού χρησιμοποιείται συνδυασμός διαφόρων τεχνικών: ανάλυση ιχνών υψηλής απόδοσης/περιβαλλοντική δειγματοληψία (HPTA/ES), μόνιμα εγκατεστημένες διατάξεις παρακολούθησης των αγωγών εν σειρά, φορητά όργανα μη καταστρεπτικής ανάλυσης (NDA), μέτρα περιορισμού και επιτήρησης, και περιορισμένης συχνότητας πρόσβαση χωρίς ειδοποίηση (LFUA). Κατά τη διάρκεια του 2002, η δειγματοληψία για σκοπούς HPTA/ES συμπεριλήφθηκε σε πολλές επιθεωρήσεις.

Κάθε χρόνο πραγματοποιούνται μία επαλήθευση πραγματικού αποθέματος και 11 ενδιάμεσες στερεότυπες επιθεωρήσεις καθώς και διάφορες επιπρόσθετες στερεότυπες επιθεωρήσεις για την επαλήθευση των εισερχόμενων υλικών και των προϊόντων. Το συμπέρασμα που προκύπτει από τις δραστηριότητες αυτές είναι ότι οι δηλώσεις του φορέα εκμετάλλευσης για τις ποσότητες και τις ροές πυρηνικών υλικών το 2002 σε όλες τις μονάδες ήσαν αποδεκτές.

Η μονάδα εμπλουτισμού με διάχυση αερίων EURODIF στο Pierrelatte της Γαλλίας υποβλήθηκε σε επιθεωρήσεις υψηλής συχνότητας (εβδομαδιαίες) καθ' όλη τη διάρκεια του 2002. Η ετήσια επαλήθευση του αποθέματος διενεργήθηκε επιτυχώς την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου. Έως τα μέσα Ιουνίου του 2002, στο πλαίσιο των εβδομαδιαίων επιθεωρήσεων, είχε επαληθευθεί όλη η ποσότητα ουρανίου χαμηλού βαθμού εμπλουτισμού που εξήλθε από τη μονάδα και που υπόκειται σε έλεγχο διασφαλίσεων. οι εισροές φυσικού ουρανίου και τα υπολείμματα επαληθεύθηκαν με τυχαίες επιθεωρήσεις. Μετά τα μέσα Ιουνίου, λόγω μείωσης του αριθμού των επιθεωρήσεων, η επαλήθευση του εμπλουτισμένου ουρανίου ήταν επίσης κατώτερη του 100 %. Ως εκ τούτου, δεν πραγματοποιήθηκε επαλήθευση και σφράγιση όλων των εμπλουτισμένων υλικών που εξήγαγε η EURODIF εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το συμπέρασμα αυτών των δραστηριοτήτων επιθεώρησης είναι ότι για το 2002 δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι πυρηνικά υλικά που υπόκεινται σε έλεγχο διασφαλίσεων εκτράπηκαν από την προβλεπόμενη χρήση τους. Ωστόσο, το «ειδικό καθεστώς» [10] της εγκατάστασης εξακολουθεί να περιορίζει το επίπεδο εγγυήσεων που επιτυγχάνεται με τον έλεγχο διασφαλίσεων, και αυτό είναι ένα θέμα που πρέπει να αντιμετωπισθεί.

[10] Λόγω της παρουσίας υλικού στην εγκατάσταση που δεν υπάγεται σε έλεγχο διασφαλίσεων.

4.2.4. Μονάδες παρασκευής καυσίμων LEU και HEU, εγκαταστάσεις μετατροπής [11]

[11] Στις μονάδες παρασκευής καυσίμων LEU, παράγονται διατάξεις καυσίμου από ουράνιο χαμηλού βαθμού εμπλουτισμού (LEU) για να χρησιμοποιηθούν αργότερα από πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. Στις μονάδες παρασκευής καυσίμων HEU, παράγονται στοιχεία καυσίμου για ερευνητικούς αντιδραστήρες που χρησιμοποιούν ουράνιο υψηλού βαθμού εμπλουτισμού (HEU).

Στη μονάδα παρασκευής LEU FBFC στο Dessel του Βελγίου συνεχίζεται η συνεργασία με τον ΔΟΑΕ στο πλαίσιο της συμφωνίας NPA. Τον Ιούλιο πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η ετήσια επαλήθευση πραγματικού αποθέματος, με επιτόπια υποστήριξη για τις μετρήσεις από το Κοινό Κέντρο Ερευνών-Ινστιτούτο Υπερουρανίων Στοιχείων.

Στο BNFL Springfields, μεγάλη μονάδα μετατροπής ουρανίου και παρασκευής καυσίμων στο Ηνωμένο Βασίλειο, διατηρήθηκε το καθεστώς των εβδομαδιαίων επιθεωρήσεων, λόγω του μεγέθους και της διαφοροποίησης της μονάδας, της διαρκούς φύσης και της υψηλής συχνότητας εισαγωγών και εξαγωγών. Επιπλέον, όλες οι εξαγωγές από την ΕΕ σφραγίζονται.

Εμπειρογνώμονες της υπηρεσίας ραδιολογικής υγείας και ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διενήργησαν έρευνα στην τοποθεσία του Springfields προκειμένου να αξιολογήσουν τους κινδύνους ακτινοβολίας και μόλυνσης στους οποίους εκτίθενται οι επιθεωρητές. Ήταν μία ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία για την ευαισθητοποίηση των επιθεωρητών στους σχετικούς κινδύνους που αφορούν τη μεγάλη ποικιλία συνθηκών και τύπων υλικών που υπάρχουν στην τοποθεσία. Διατυπώθηκε η σύσταση να πραγματοποιούνται τέτοιες έρευνες σε κάθε μεγάλη εγκατάσταση την οποία επισκέπτονται επιθεωρητές.

Ολοκληρώθηκαν οι προδιαγραφές του σχεδίου για την εγκατάσταση ενός σταθμού μη καταστρεπτικής ανάλυσης (NDA) στη μη προσπελάσιμη αποθήκη δοχείων στο συγκρότημα καυσίμων οξειδίων. Η απόφαση για την υλοποίηση θα ληφθεί μόλις ο φορέας εκμετάλλευσης προτείνει τους χρηματοοικονομικούς όρους. Πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις με τον φορέα εκμετάλλευσης σχετικά με πιθανές εναλλακτικές λύσεις στο ισχύον καθεστώς επιθεωρήσεων.

Στη μονάδα παρασκευής LEU στο FBFC στο Romans-sur-Isθre (Γαλλία), το ετήσιο πραγματικό απόθεμα επαληθεύθηκε τον Αύγουστο με επιτόπια υποστήριξη για τις μετρήσεις από το Κοινό Κέντρο Ερευνών-Ινστιτούτο Υπερουρανίων Στοιχείων. Δεν βρέθηκαν στοιχεία που να δηλώνουν εκτροπή, αλλά εντοπίσθηκαν αρκετές αδυναμίες, οι οποίες χρειάσθηκε να διορθωθούν από τον φορέα υλοποίησης. Οι αδυναμίες αφορούσαν τεμάχια που δηλώθηκαν από τον φορέα εκμετάλλευσης στον κατάλογο τεμαχίων του αποθέματος, αλλά δεν εντοπίσθηκαν από τους επιθεωρητές κατά την επαλήθευση του αποθέματος, καθώς και άλλα τεμάχια που δεν δηλώθηκαν από τον φορέα εκμετάλλευσης, αλλά εντοπίσθηκαν στη διάρκεια των δραστηριοτήτων επαλήθευσης.

Τον Ιούλιο πραγματοποιήθηκε η εγκατάσταση ενός αυτοματοποιημένου σταθμού μετρήσεων (UMS) και παρασχέθηκε κατάρτιση σχετικά με τη χρήση του τόσο στον φορέα εκμετάλλευσης όσο και στους επιθεωρητές της Ευρατόμ. Ο UMS αναπτύχθηκε από το Κοινό Κέντρο Ερευνών-Ispra με σκοπό την ηλεκτρονική μέτρηση των εξερχόμενων ροών αποπερατωθεισών διατάξεων καυσίμου.

Η ετήσια επαλήθευση πραγματικού αποθέματος στη μονάδα παρασκευής HEU CERCA στο Romans-sur-Isθre (Γαλλία) πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο και υπήρξε γενικά ικανοποιητική. Για πρώτη φορά κατέστη δυνατό να διεξαχθεί βάσει καταλόγου τεμαχίων του αποθέματος αναγνώσιμου από ηλεκτρονικό υπολογιστή, επιτρέποντας στους επιθεωρητές να επιβεβαιώσουν με ικανοποιητικό τρόπο τα δηλωθέντα στοιχεία. Το Κοινό Κέντρο Ερευνών-Ispra εγκατέστησε στη μονάδα μία νέα και ανασχεδιασμένη εκδοχή ανιχνευτή ακτίνων γ. Η συσκευή μέτρησης χρησιμοποιείται για μη καταστρεπτική ανάλυση στοιχείων καυσίμων που παρασκευάζονται για ερευνητικούς αντιδραστήρες.

Όλες οι επαληθεύσεις στη μονάδα ENUSA στο Juzbado της Ισπανίας, στη Westinghouse Atom AB στο Vδsterεs της Σουηδίας και στη ANF-Lingen στη Γερμανία πραγματοποιήθηκαν με ικανοποιητικά αποτελέσματα με επιτόπια υποστήριξη για τις μετρήσεις από το Κοινό Κέντρο Ερευνών-Ινστιτούτο Υπερουρανίων Στοιχείων. Λόγω των υψηλών επιδόσεών τους στη λογιστική των υλικών, οι εγκαταστάσεις αυτές χρησιμοποιούνται συχνά ως εγκαταστάσεις αναφοράς. Στο Juzbado και στο Vδsterεs, οι επιθεωρητές της Ευρατόμ χρησιμοποίησαν επιτυχώς προηγμένα εργαλεία για επιτόπια επαλήθευση και αξιολόγηση.

4.2.5. Πυρηνικοί αντιδραστήρες ηλεκτροπαραγωγής και ερευνητικοί αντιδραστήρες [12]

[12] Οι περισσότεροι πυρηνικοί αντιδραστήρες ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αντιδραστήρες ελαφρού ύδατος (LWR), δηλαδή οι αντιδραστήρες ψύχονται και περιορίζονται με κοινό νερό. Επιπλέον, στο Ηνωμένο Βασίλειο λειτουργούν αντιδραστήρες MAGNOX και προηγμένοι αερόψυκτοι αντιδραστήρες (AGR) που περιορίζονται με γραφίτη και ψύχονται με αέριο CO2. Η λειτουργία των αντιδραστήρων LWR που χρησιμοποιούν LEU χαρακτηρίζεται από μακρές περιόδους (12-18 μηνών) διαρκούς λειτουργίας. Οι περίοδοι αυτές, κατά τις οποίες δεν υπάρχει πρόσβαση στα καύσιμα που βρίσκονται μέσα στον πυρήνα, ακολουθούνται από προγραμματισμένες διακοπές της λειτουργίας που συνήθως διαρκούν 2-4 εβδομάδες, κατά τις οποίες περίπου το ένα τρίτο του (χρησιμοποιημένου) καυσίμου του πυρήνα ανταλλάσσεται με νέο καύσιμο από τις μονάδες παρασκευής καυσίμων. Οι αντιδραστήρες LWR επιθεωρούνται κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου διακοπής της λειτουργίας, κατά την οποία υπάρχει πρόσβαση σε όλα τα καύσιμα για την επαλήθευση.

Επιτυχώς πραγματοποιήθηκε η επαλήθευση πραγματικού αποθέματος στον αντιδραστήρα του Dodewaard (Κάτω Χώρες), ο οποίος έπαυσε να λειτουργεί το 1997. Οι αποστολές αναλωμένων καυσίμων θα συνεχισθούν στη διάρκεια του 2003.

Κατά τη διάρκεια της ετήσιας επαλήθευσης πραγματικού αποθέματος του αντιδραστήρα ηλεκτροπαραγωγής Magnox στο Wylfa (Ηνωμένο Βασίλειο) κατέστη προφανής η απουσία ενός ακτινοβολημένου στοιχείου καυσίμου. Η έκθεση της ομάδας τεχνικής έρευνας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το στοιχείο πρέπει να είχε αποσταλεί εκ παραδρομής στο Sellafield. Στην έκθεση διατυπώνονται επίσης ορισμένες συστάσεις για την αποφυγή επανάληψης τέτοιων συμβάντων. Ωστόσο, επιστήθηκε η προσοχή του φορέα εκμετάλλευσης στο γεγονός ότι δεν υπάρχει οριστική επιβεβαίωση του συμπεράσματος της ομάδας μέχρις ότου η μονάδα στο Sellafield μπορέσει να επιβεβαιώσει την παραλαβή του στοιχείου που αγνοείται.

Τον Απρίλιο ο φορέας εκμετάλλευσης στο Bradwell (Ηνωμένο Βασίλειο) ενημέρωσε την Ευρατόμ σχετικά με μία κατά τα φαινόμενα λογιστική διαφορά στοιχείων καυσίμων που αφορούσε στοιχεία που είχαν αποσταλεί στο Sellafield. Ο ίδιος σταθμός ηλεκτροπαραγωγής ανέφερε τον Δεκέμβριο ένα άλλο περιστατικό αυτού του είδους που αφορούσε τον εντοπισμό ενός μη ακτινοβολημένου στοιχείου. Μετά τη διεξαγωγή ενδελεχούς έρευνας, η Ευρατόμ βεβαιώθηκε ότι είχαν ληφθεί τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα.

Αδυναμίες στις λογιστικές διαδικασίες παρατηρήθηκαν επίσης στο Sizewell στο Ηνωμένο Βασίλειο το Νοέμβριο. Καθ' υπόδειξη της Ευρατόμ, ο φορέας εκμετάλλευσης έλαβε μέτρα για την αποφυγή επανάληψης του προβλήματος.

Οι στερεότυπες επιθεωρήσεις σε πυρηνικούς αντιδραστήρες ηλεκτροπαραγωγής στη Φινλανδία και στη Σουηδία ολοκληρώθηκαν χωρίς σημαντικά συμβάντα όσον αφορά τον έλεγχο διασφαλίσεων. Ο έλεγχος διασφαλίσεων Ευρατόμ προσπαθεί να αποφεύγει, στον βαθμό του δυνατού, τη διενέργεια επιθεωρήσεων του πυρήνα λόγω των υψηλών πόρων επιθεώρησης που απαιτούνται για κάτι τέτοιο. Ωστόσο, οι επιθεωρήσεις αυτές δεν είναι δυνατό να αποφεύγονται πάντα, και διαπιστώθηκαν τα γνωστά προβλήματα προγραμματισμού λόγω αλλαγών σε ημερομηνίες, οι οποίες έγιναν χωρίς επαρκή προειδοποίηση. Οι αλλαγές στην αρμοδιότητα του ΔΟΑΕ για τους αντιδραστήρες της Φινλανδίας οδήγησαν σε μεταβολή της προσέγγισης του ΔΟΑΕ και προκάλεσαν σημαντική σύγχυση στον φορέα εκμετάλλευσης. Ο έλεγχος διασφαλίσεων Ευρατόμ θα προτείνει την εκπόνηση ειδικών για κάθε εγκατάσταση εγγράφων νέας προσέγγισης συνεργασίας (NPA) για τις περιπτώσεις αυτές.

Μολονότι ο αντιδραστήρας Barsebδck 1 (Σουηδία) δεν περιέχει πυρηνικό υλικό, ο φορέας εκμετάλλευσης επιθυμεί να τον διατηρήσει σε κατάσταση λειτουργίας ως πειραματική τοποθεσία για νέες διαδικασίες χειρισμού στο Barsebδck 2, που έχει τον ίδιο σχεδιασμό. Επομένως, το σύστημα επιτήρησης διατηρήθηκε στη θέση του και σε λειτουργία.

Οι αντιδραστήρες της Γαλλίας επιθεωρήθηκαν τακτικά όποτε πραγματοποιήθηκαν διακοπές της λειτουργίας για επαναφόρτιση, σε κάποια από τις μονάδες στην τοποθεσία ενός αντιδραστήρα. Οι επιθεωρήσεις αυτές δεν οδήγησαν σε οποιαδήποτε σχόλια.

Το περιβάλλον εργασίας σε ορισμένους αντιδραστήρες στην Ισπανία προκάλεσε τεχνικά προβλήματα αξιοπιστίας σε μόνιμα εγκατεστημένα συστήματα επιτήρησης. Έτσι, κατά τη διάρκεια της περιόδου επαναφόρτισης χρειάσθηκε να εγκατασταθούν πρόσθετα προσωρινά συστήματα επιτήρησης. Στο Vandellos χρειάσθηκε να εφαρμοσθούν παρεισδυτικές τεχνικές («ion fork»), όταν η διακοπή της επικοινωνίας μεταξύ των ελέγχων διασφαλίσεων της Ευρατόμ και του φορέα εκμετάλλευσης είχε ως αποτέλεσμα την διακοπή της συνεχούς παροχής πληροφοριών σχετικά με το υλικό του πυρήνα.

Η φόρτωση δοχείων μεταφοράς αναλωμένων καυσίμων (CASTOR) συνεχίσθηκε σε αρκετούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής στη Γερμανία και στο Βέλγιο και ξεκίνησε στο Trillo, στην Ισπανία. Λόγω της προβλεπόμενης μεσοπρόθεσμης έως μακροπρόθεσμης αποθήκευσης των δοχείων αυτών στις τοποθεσίες των αντιδραστήρων, πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις των περιεχόμενων τους από την Ευρατόμ πριν από τη φόρτωση και στη συνέχεια τοποθετήθηκαν υπό συστήματα πολλαπλού περιορισμού και επιτήρησης. Τα επαναλαμβανόμενα τεχνικά προβλήματα κατά τις διαδικασίες φόρτωσης, εν ξηρώ αποθήκευσης και κλεισίματος κατέδειξαν ότι οι σχετικές με τα CASTOR επιθεωρήσεις απαιτούν πολλούς πόρους και είναι δύσκολο να προγραμματισθούν. Επιπλέον, φαίνεται ότι η πολιτική χορήγησης αδειών από ορισμένες αρχές γερμανικών ομοσπονδιακών κρατιδίων (Lδnder) δεν βοηθά τον προγραμματισμό των επιθεωρήσεων. Αναμένεται προοδευτική βελτίωση της κατάστασης, καθώς σε όλους τους εμπλεκόμενους αντιδραστήρες γίνεται εγκατάσταση σταθμών ανεπίβλεπτων μετρήσεων.

Ένα άλλο είδος επιθεώρησης που απαιτεί σημαντικούς ανθρώπινους πόρους είναι η επιθεώρηση αντιδραστήρων που χρησιμοποιούν καύσιμα MOX σε κράτη που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Η εγκατάσταση ενός ειδικού συστήματος επιτήρησης με βιντεοκάμερες στον πυρήνα των αντιδραστήρων στο Gundremmingen της Γερμανίας συνέβαλε στη μείωση του φόρτου στην τοποθεσία αυτή.

Οι επιθεωρήσεις σε ερευνητικούς αντιδραστήρες δεν δίνουν συνήθως αφορμή για σχόλια σχετικά με τον έλεγχο διασφαλίσεων στο πλαίσιο της ετήσιας αυτής συνοπτικής ανασκόπησης. Υπάρχει τάση μείωσής τους λόγω της πολιτικής αποπυρηνικοποίησης που ακολουθούν πολλά κράτη μέλη. Το μόνο νέο σχέδιο στον τομέα αυτό είναι ο αντιδραστήρας FR2 στη Γερμανία.

Μετά τη μη προγραμματισμένη και προσωρινή διακοπή της λειτουργίας του, ο αντιδραστήρας υψηλής ροής στο Petten των Κάτω Χωρών απέκτησε άδεια επαναλειτουργίας το Μάρτιο. Οι έλεγχοι σχετικά με την πολιτική ασφάλειας και τη διαχείριση της ασφάλειας κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν διακυβεύεται η ασφαλής λειτουργία του αντιδραστήρα. Ο προσωρινός σχεδιασμός για τον έλεγχο διασφάλισης του αυξημένου αποθέματος νεοπαραχθέντων καυσίμων δεν χρειάσθηκε να εφαρμοσθεί.

4.2.6. Άλλες εγκαταστάσεις

Οι δεξαμενές αποθήκευσης ακτινοβολημένων διατάξεων καυσίμων LWR στη La Hague της Γαλλίας επιθεωρούνται από κοινού με τον ΔΟΑΕ. Οι δραστηριότητες επαλήθευσης στην περιοχή αυτή δεν εντόπισαν καμία ασυνέπεια. Ωστόσο, η διακοπή της συνεχούς παροχής πληροφοριών, η οποία συνέβη στο τέλος του 2001, αποκαταστάθηκε στις αρχές του 2002, όχι όμως εγκαίρως.

Προκειμένου να μειωθεί η παρουσία του στη Γαλλία (κράτος που διαθέτει πυρηνικά όπλα), ο ΔΟΑΕ άρχισε να εξετάζει την πιθανή αναθεώρηση της διαδικασίας εφαρμογής των ελέγχων διασφαλίσεων σε αυτές τις δεξαμενές αποθήκευσης LWR, αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα.

Κατά τη διάρκεια του 2002, τέθηκαν σε λειτουργία στην Ευρωπαϊκή Ένωση δύο νέες ενδιάμεσες εγκαταστάσεις αποθήκευσης. Η τάση αποθήκευσης των ακτινοβολημένων καυσίμων κοντά στον αντιδραστήρα έχει ιδιαίτερα απήχηση στη Γερμανία, καθώς και σε ορισμένες άλλες χώρες. Ως εκ τούτου, οι δραστηριότητες ελέγχου διασφαλίσεων σε ενδιάμεσες εγκαταστάσεις αποθήκευσης θα επεκταθούν το 2003, και εξετάζονται επί του παρόντος νέες προσεγγίσεις ελέγχου διασφαλίσεων για το συγκεκριμένο είδος εγκαταστάσεων.

Στο Cadarache (Γαλλία), ο φορέας εκμετάλλευσης (CEA) προτίθεται να κατασκευάσει ένα νέο χώρο αποθήκευσης σε αντικατάσταση του ήδη υπάρχοντος. Το έργο αυτό θα περιλαμβάνει την επανασυσκευασία μεγάλων ποσοτήτων πυρηνικών υλικών. Η Ευρατόμ εξέφρασε την επιθυμία να συμμετάσχει στη φάση σχεδιασμού, προκειμένου να συμβάλει στην ανάπτυξη και την εγκατάσταση του κατάλληλου εξοπλισμού και στη μείωση των αναγκών σε ανθρώπινο δυναμικό και της δόσης ραδιενέργειας. Η Ευρατόμ ζήτησε από τον φορέα εκμετάλλευσης να διαχωρίσει όσο το δυνατόν καλύτερα τις ροές των υλικών ειρηνικών και στρατιωτικών εφαρμογών.

Στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, πολλές εγκαταστάσεις του ερευνητικού κέντρου της Καρλσρούης στη Γερμανία διέκοψαν τις πυρηνικές δραστηριότητές τους. Η Ευρατόμ διενήργησε επιθεωρήσεις για την επαλήθευση των βασικών τεχνικών χαρακτηριστικών και της κατάστασης (κλειστή ή παροπλισμένη εγκατάσταση) 17 ζωνών ισοζυγίου υλικών κατά τη διάρκεια του τελευταίου τριμήνου του 2002. Οι επιθεωρήσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν σε στενή συνεργασία με τον ΔΟΑΕ, προκειμένου να εξακριβωθεί η αποστολή των πυρηνικών υλικών και η αποσυναρμολόγηση ή/και η απομάκρυνση δομών και εξοπλισμού. Τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν ήταν ικανοποιητικά και επιβεβαιώνουν ότι οι περισσότερες από τις εγκαταστάσεις αυτές δεν χρειάζεται πλέον να υποβάλλονται σε επιθεωρήσεις.

Οι δραστηριότητες εκφόρτωσης ακτινοβολημένων διατάξεων καυσίμων από τον πυρήνα του αντιδραστήρα ταχείας ροής Superphenix στο Creys-Malville της Γαλλίας στη δεξαμενή αναλωμένων καυσίμων συνεχίσθηκαν καθ' όλη τη διάρκεια του 2002. Αναμένεται ότι οι δραστηριότητες αυτές θα περατωθούν τον Ιούνιο του 2003 και ότι ο πυρήνας του αντιδραστήρα θα είναι πλέον κενός. Οι διατάξεις νεοπαραχθέντων καυσίμων παραμένουν αποθηκευμένες σε επιτόπιο χώρο αποθήκευσης εν ξηρώ και υπόκεινται στις τακτικές επιθεωρήσεις του ελέγχου διασφαλίσεων. Οι έλεγχοι διασφαλίσεων εφαρμόσθηκαν και η παρακολούθηση ήταν η δέουσα.

Κατά τη διάρκεια της ετήσιας επαλήθευσης του πραγματικού αποθέματος τον Δεκέμβριο του 2002 στο Κοινό Κέντρο Ερευνών Ispra στην Ιταλία, χρησιμοποιήθηκε ένα νέο λογισμικό πακέτο (IP3) για τη διαστρωμάτωση, την επιλογή των προς μέτρηση τεμαχίων και άλλες εργασίες επιθεώρησης και επαλήθευσης. Από τα τελικά αποτελέσματα προκύπτει ότι το εργαλείο χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία κατά τη διάρκεια αυτής της επαλήθευσης πραγματικού αποθέματος. Στην επιθεώρηση συμμετείχε ο ΔΟΑΕ.

Στην ενδιάμεση εγκατάσταση αποθήκευσης Lingen-Emsland (Γερμανία), μεταφέρθηκε τον Δεκέμβριο του 2002 το πρώτο δοχείο Castor με ακτινοβολημένες διατάξεις καυσίμων από τον αντιδραστήρα Emsland στον ενδιάμεσο επιτόπιο χώρο αποθήκευσης. Η ενέργεια αυτή συνάδει με τη γερμανική προσέγγιση της αποθήκευσης ακτινοβολημένων διατάξεων σε επιτόπιους χώρους αποθήκευσης.

Οι ενδιάμεσες εγκαταστάσεις αποθήκευσης του GNS (Ahaus και Gorleben) στη Γερμανία δεν αναμένεται να δεχθούν ακτινοβολημένες διατάξεις καυσίμων από γερμανικούς αντιδραστήρες τα επόμενα χρόνια.

Το 2002, 6 δοχεία με διατάξεις αναλωμένων καυσίμων από τον ερευνητικό αντιδραστήρα BR3 μεταφέρθηκαν στη νέα ενδιάμεση εγκατάσταση αποθήκευσης SCK-Belgoprocess στο Dessel του Βελγίου. Η ζώνη ισοζυγίου υλικών (ΜΒΑ) BR3 είναι πλέον τελείως κενή.

Στην ενδιάμεση εγκατάσταση αποθήκευσης Greifswald στη Γερμανία, οι φορτώσεις δοχείων CASTOR συνεχίσθηκαν με μειωμένους ρυθμούς καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, λόγω διαφόρων τεχνικών προβλημάτων που οφείλονταν κυρίως σε ανησυχίες σχετικά με την διάταξη σφράγισης του πρωτογενούς κλείστρου. Συνολικά φορτώθηκαν έξι δοχεία CASTOR στο συγκρότημα 2, τα οποία αποστάληκαν για ενδιάμεση αποθήκευση. Το υπόλοιπο υλικό στο συγκρότημα 1 επαληθεύθηκε μέσω «ion fork» και φορτώθηκε σε δοχεία μεταφοράς ΜΟΧ KRB εν όψει της αποστολής του στην ενδιάμεση εγκατάσταση αποθήκευσης.

Οι ρυθμίσεις ελέγχου διασφαλίσεων στον υγρό χώρο αποθήκευσης στο Greifswald εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία, καθώς η τρέχουσα προσέγγιση έχει ως αποτέλεσμα τη σχεδόν μόνιμη ασυνέχεια στην παροχή πληροφοριών λόγω τμηματικών μετακινήσεων δοχείων μεταφοράς. Η πρόταση του ΔΟΑΕ για την εφαρμογή προσέγγισης ζώνης δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί.

Στον κλειστό αντιδραστήρα Rheinsberg στη Γερμανία, πραγματοποιήθηκε μία μόνον επιθεώρηση στη διάρκεια του έτους, με σκοπό την εξασφάλιση δειγμάτων αναφοράς για τους θερμούς θαλάμους. Το απόθεμα της εγκατάστασης είναι μηδενικό.

4.2.7. Γενική αξιολόγηση των ελέγχων διασφαλίσεων

Στο διάστημα που καλύπτει η έκθεση, δηλαδή το 2002, η συνολική αξιολόγηση των δραστηριοτήτων ελέγχων των διασφαλίσεων επικεντρώθηκε κυρίως στην αξιολόγηση της ανεξήγητης διαφοράς υλικού (MUF), της σωρευτικής ανεξήγητης διαφοράς υλικού, η οποία συνίσταται στο αλγεβρικό άθροισμα των ανεξήγητων διαφορών υλικού σε μία ζώνη ισοζυγίου υλικών σε καθορισμένο χρονικό διάστημα, καθώς και των διαφορών μεταξύ αποστολέα και παραλήπτη (SRD) [13]. Ως «ανεξήγητη διαφορά υλικού» νοείται η διαφορά μεταξύ του πραγματικού και του λογιστικού αποθέματος. Η αξιολόγηση αφορούσε μόνον εγκαταστάσεις επεξεργασίας ασυσκεύαστων υλικών (μονάδες επανεπεξεργασίας, μονάδες παρασκευής καυσίμων και μονάδες εμπλουτισμού με διάχυση αερίων ή με φυγοκέντρηση), στις οποίες η ανεξήγητη διαφορά υλικού αναμένεται να είναι διαφορετική του μηδενός λόγω της αβεβαιότητας των μετρήσεων και της φύσης της επεξεργασίας του πυρηνικού υλικού.

[13] Ως «διαφορά μεταξύ αποστολέα και παραλήπτη» νοείται η διαφορά μεταξύ της ποσότητας των πυρηνικών υλικών μιας παρτίδας που δηλώνεται από την αποστέλλουσα ζώνη ισολογισμού υλικών και της ποσότητας που μετράται από την παραλήπτρια ζώνη ισολογισμού υλικών.

Το σύνολο της αξιολόγησης πραγματοποιήθηκε με δεδομένα από τη λογιστική βάση δεδομένων του ελέγχου διασφαλίσεων Ευρατόμ. Αυτό σημαίνει ότι δεν περιλήφθηκαν στην αξιολόγηση οι γαλλικές ζώνες ισοζυγίου υλικών επεξεργασίας ασυσκεύαστων υλικών, για τις οποίες δεν υπάρχουν δηλώσεις. Μικρές ζώνες ισοζυγίου υλικών επεξεργασίας ασυσκεύαστων υλικών με πραγματικό απόθεμα ή διεκπεραιωτικότητα κάτω των δύο σημαντικών ποσοτήτων [14] αποκλείσθηκαν επίσης από την αξιολόγηση, όπως και οι ζώνες ισοζυγίου υλικών επεξεργασίας ασυσκεύαστων υλικών που βρίσκονταν σε φάση παροπλισμού κατά το διάστημα που καλύπτει η έκθεση (2002).

[14] Οι σημαντικές ποσότητες χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό της συνιστώσας της ποσότητας του στόχου επιθεώρησης του ελέγχου διασφαλίσεων, π.χ. 8 kg πλουτωνίου, 25 kg ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού και 75 kg ουρανίου χαμηλού βαθμού εμπλουτισμού.

Βάσει της αξιολόγησης δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι σε ζώνες ισοζυγίου υλικών επεξεργασίας ασυσκεύαστων υλικών της ΕΕ υπήρξε εκτροπή αρχικών υλικών και ειδικών σχάσιμων υλικών από την προβλεπόμενη χρήση τους, όπως δηλώθηκε από τους φορείς εκμετάλλευσης σεανεξήγητες διαφορές υλικού ή σε διαφορές μεταξύ αποστολέα και παραλήπτη. Τα συστήματα μετρήσεων σε όλες τις ζώνες ισοζυγίου υλικών επεξεργασίας ασυσκεύαστων υλικών στην ΕΕ συμμορφώνονται προς τα πλέον πρόσφατα διεθνή πρότυπα. Εντοπίσθηκαν στοιχεία που δείχνουν ότι υπάρχουν ακόμη αποκλίσεις στη σωρευτική ανεξήγητη διαφορά υλικού για ορισμένες ζώνες ισοζυγίου υλικών επεξεργασίας ασυσκεύαστων υλικών. Επομένως, οι αποκλίσεις πρέπει να ερευνηθούν και πρέπει να ληφθούν διορθωτικά μέτρα.

5. Δραστηριοτητεσ του ελεγχου διασφαλισεων συμφωνα με τη νεα προσεγγιση συνεργασίασ

5.1. Έκθεση εφαρμογής των ελέγχων διασφαλίσεων του ΔΟΑΕ

Η έκθεση εφαρμογής των ελέγχων διασφαλίσεων (SIR) του ΔΟΑΕ που καλύπτει τις κοινές δραστηριότητες στην επικράτεια της ΕΕ το 2001 διαβιβάσθηκε στην ΥΕΔΕ τον Μάιο του 2002.

Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου πραγματοποιήθηκε συνάντηση στα γραφεία του ΔΟΑΕ για να εξετασθούν τα πορίσματα και να συζητηθούν οι λεπτομέρειες σχετικά με τις πυρηνικές εγκαταστάσεις στην ΕΕ.

Συνολικά, η SIR 2001 συμπέρανε ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις για την εκτροπή από τη δηλωμένη χρήση πυρηνικών υλικών ή κατάχρηση εξοπλισμού ή εγκαταστάσεων που υπόκεινται στον έλεγχο διασφαλίσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στη SIR 2001 αναγνωρίζεται ότι η συνεργασία με τα προγράμματα στήριξης της ΥΕΔΕ και των κρατών μελών κατέστησε δυνατή την επίτευξη σημαντικής προόδου στην τεχνολογία ελέγχων διασφαλίσεων και στις διαδικασίες επαλήθευσης. Πραγματοποιήθηκαν δοκιμές σε διάφορες εγκαταστάσεις της ΕΕ στους τομείς των συστημάτων επιτήρησης, των τυχαίων επιθεωρήσεων κατόπιν βραχείας προειδοποίησης, και της εξ αποστάσεως παρακολούθησης. Στο πλαίσιο των ρυθμίσεων της νέας προσέγγισης συνεργασίας και προκειμένου να εξοικονομηθούν πόροι, ο ΔΟΑΕ και η ΥΕΔΕ εξακολούθησαν να μοιράζονται τα έξοδα αγοράς καθώς και τα λειτουργικά έξοδα και τα έξοδα συντήρησης του εξοπλισμού που τοποθετήθηκε στις εγκαταστάσεις στο πλαίσιο των ελέγχων διασφαλίσεων του ΔΟΑΕ.

Όπως και στη SIR 2000, ο ΔΟΑΕ τόνισε τη σημασία της στενής συνεργασίας με τα κρατικά και περιφερειακά συστήματα λογιστικής και ελέγχου των πυρηνικών υλικών προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της επαλήθευσης και η σχέση κόστους / αποτελεσματικότητας. Στο πλαίσιο αυτό, συστάθηκε μία ομάδα εργασίας αποτελούμενη από μέλη του ΔΟΑΕ και της Ευρατόμ για την προετοιμασία της εφαρμογής του πρόσθετου πρωτοκόλλου στην ΕΕ. Για πρώτη φορά το 2001 διοργανώθηκε ένα νέο σεμινάριο σχετικά με τη νέα προσέγγιση συνεργασίας, που εκπονήθηκε από κοινού από τον ΔΟΑΕ και την Ευρατόμ. Επιθεωρητές της ΥΕΔΕ παρακολούθησαν πολλά από τα συνήθη μαθήματα κατάρτισης και αντίστοιχα επιθεωρητές του ΔΟΑΕ παρακολούθησαν μαθήματα της ΥΕΔΕ, διατηρώντας με τον τρόπο αυτό τη συνεργασία στον τομέα της κατάρτισης μεταξύ των δύο οργανισμών.

Ο ΔΟΑΕ αναφέρεται επίσης στην έκθεσή του στη σημαντική πρόοδο που επιτεύχθηκε όσον αφορά τους ολοκληρωμένους ελέγχους διασφαλίσεων, καθώς περατώθηκε το εννοιολογικό πλαίσιο. Το τελευταίο περιλαμβάνει τις έννοιες των ελέγχων διασφαλίσεων, τις προσεγγίσεις, τις κατευθυντήριες γραμμές και τα κριτήρια που διέπουν τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των ολοκληρωμένων ελέγχων διασφαλίσεων.

Εκτός από τα γενικά συμπεράσματα, στη SIR 2001 διατυπώνονται συστάσεις για βελτιώσεις σε συγκεκριμένους τομείς. Οι συστάσεις αυτές μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως:

* στον βαθμό του δυνατού, η αποστολή μερικώς γεμάτων ή άδειων δοχείων μεταφοράς σε αντιδραστήρες ελαφρού ύδατος δεν πρέπει να πραγματοποιείται όταν ο πυρήνας είναι ανοικτός. Εκτός του διαστήματος αυτού, πρέπει να ζητείται από την ΥΕΔΕ εκ των προτέρων γνωστοποίηση για τη μετακίνηση άδειων ή μερικώς γεμάτων δοχείων και οι πληροφορίες πρέπει να διαβιβάζονται εγκαίρως στον ΔΟΑΕ για να διευκολύνονται οι δραστηριότητες επιθεώρησης.

* εμφανίζονται προβλήματα λόγω του μηχανιστικού συστήματος του ΔΟΑΕ όταν πυρηνικά υλικά παραμένουν σε κλειστά δοχεία αποστολής για μεγάλα διαστήματα ή όταν υπάρχουν πυρηνικά υλικά στους αντιδραστήρες με τη μορφή ράβδων σε κλειστά δοχεία, με αποτέλεσμα η πρόσβαση σε αυτά να μην είναι εύκολη. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτό συνέβη λόγω του περιορισμού των μετακινήσεων, επειδή υπήρξαν προβλήματα χορήγησης αδειών και λόγω της επιδημίας αφθώδους πυρετού. Ο ΔΟΑΕ προτίθεται επίσης να διερευνήσει το ενδεχόμενο επέκτασης της υπό επιτήρηση περιοχής ή σφράγισης των εν λόγω δοχείων πριν από την απομάκρυνσή τους.

* τα εγγενή προβλήματα που συνδέονται με την παραγωγή πλουτωνίου σε μεγάλους ερευνητικούς αντιδραστήρες θα εξαλειφθούν με την εγκατάσταση διατάξεων παρακολούθησης της ισχύος στις εν λόγω εγκαταστάσεις, εφόσον τα αποτελέσματα των δοκιμών τρωτότητας του εξοπλισμού κριθούν ικανοποιητικά.

* απαιτούνται διορθωτικά μέτρα μόλις ή λίγο αφού εντοπισθούν αδυναμίες στον περιορισμό και την επιτήρηση. Ο ΔΟΑΕ θεωρεί σημαντική τη συνέχιση της τοποθέτησης προστατευτικών καλυμμάτων στις σφραγίδες και στα εφεδρικά συστήματα επιτήρησης ανοικτού πυρήνα. Ο ΔΟΑΕ πρέπει να καλύψει πλήρως τα έξοδα του πρόσθετου αυτού εξοπλισμού που δεν χρειάζεται η ΥΕΔΕ.

Προβλέπεται ότι οι βελτιώσεις στον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοσθεί στο μέλλον η νέα προσέγγιση συνεργασίας θα συνεισφέρουν περαιτέρω στην πιο ομοιόμορφη κατανομή του κόστους μεταξύ των δύο επιθεωρήσεων και σε μεγαλύτερη συνέπεια μεταξύ των συμπερασμάτων που εξάγονται κατά τη SIR και εκείνων που προκύπτουν από τις πλήρεις δραστηριότητες ελέγχου διασφαλίσεων που διεξάγει η ΥΕΔΕ.

5.2. Πρόσθετα πρωτόκολλα και ολοκληρωμένοι έλεγχοι διασφαλίσεων

Κύριος στόχος των πρόσθετων πρωτοκόλλων είναι να αυξήσουν τις δυνατότητες του ΔΟΑΕ να εντοπίζει αδήλωτα πυρηνικά υλικά και δραστηριότητες που παραβιάζουν τις διατάξεις της συνθήκης για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων (NPT). [15]

[15] Οι τομείς που καλύπτει το πρόσθετο πρωτόκολλο και οι αρμοδιότητες της Κοινότητας περιγράφονται στην ετήσια έκθεση «Λειτουργία της Υπηρεσίας Ελέγχου Διασφαλίσεων Ευρατόμ το 2001».

Η Ευρατόμ διαδραματίζει καίριο ρόλο για την εφαρμογή του πρόσθετου πρωτοκόλλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Καθώς ο κύκλος των πυρηνικών καυσίμων στην Ευρώπη φέρνει στην επιφάνεια αρκετά ειδικά ευρωπαϊκά ζητήματα, λόγω της σταδιακής κατάργησης πυρηνικών δραστηριοτήτων όλα αυτά τα χρόνια, η Ευρατόμ ανέπτυξε μία γενική προσέγγιση για τους τομείς μείζονος ενδιαφέροντος:

* πρώην κέντρα πυρηνικών ερευνών είναι πιθανό να ασχολούνται σήμερα με ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων. Στα κτίρια των εν λόγω κέντρων δεν πραγματοποιούνται κατ' ανάγκη δραστηριότητες που σχετίζονται με τον κύκλο των πυρηνικών καυσίμων.

* υπάρχουν εκατοντάδες τοποθεσίες στην ΕΕ που περιείχαν κάποτε πυρηνικά υλικά δηλωμένα στον ΔΟΑΕ, οι οποίες ασκούν τελείως διαφορετικές δραστηριότητες σήμερα ή βρίσκονται στο στάδιο της πλήρους αποσυναρμολόγησης. Οι έλεγχοι διασφαλίσεων περατώθηκαν με την απομάκρυνση του πυρηνικού υλικού και επομένως η Επιτροπή και ο ΔΟΑΕ πρέπει να αποσαφηνίσουν το καθεστώς των εν λόγω τοποθεσιών.

* επιπλέον, υπάρχουν πολλές τοποθεσίες στις οποίες τα πυρηνικά υλικά χρησιμοποιούνται μόνον για σκοπούς που δεν συνδέονται με τον κύκλο των πυρηνικών καυσίμων, για τα οποία, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του πρόσθετου πρωτοκόλλου, δεν υπάρχει υποχρέωση δήλωσης στο πλαίσιο του πρόσθετου πρωτοκόλλου.

Επομένως, η Ευρατόμ ανέλαβε να διαπραγματευθεί με τον ΔΟΑΕ μία εναρμονισμένη προσέγγιση για τις περιπτώσεις αυτές, η οποία αφενός θα συμφωνεί με το πνεύμα του πρόσθετου πρωτοκόλλου, και αφετέρου δεν θα επιβάλλει περιττές επιβαρύνσεις στους φορείς εκμετάλλευσης που δεν είχαν ποτέ ή δεν έχουν πλέον λειτουργική σχέση με τον κύκλο των πυρηνικών καυσίμων.

Οι αντίστοιχες διαδικασίες, που αναπτύχθηκαν από κοινού με τον ΔΟΑΕ, δοκιμάσθηκαν και θα εφαρμοσθούν πλέον συστηματικά στην ΕΕ. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν ειδικές επισκέψεις σε τοποθεσίες για την παροχή συνδρομής στους φορείς εκμετάλλευσης κρατών που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα όσον αφορά τον χαρακτηρισμό των τοποθεσιών σε περίπλοκες περιπτώσεις, στις οποίες το πρόγραμμα δραστηριότητας είχε αλλάξει στο πέρασμα του χρόνου.

Με τα μέτρα αυτά η Ευρατόμ αξιοποίησε τον χρόνο έως ότου όλα τα κράτη μέλη κυρώσουν το πρόσθετο πρωτόκολλο, απαραίτητη προϋπόθεση [16] για την έναρξη της ισχύος του, ώστε να εξασφαλίσει την ομαλή εφαρμογή του πρόσθετου πρωτοκόλλου στην ΕΕ. Για τον ίδιο σκοπό, πραγματοποιήθηκαν δύο επιτόπιες δοκιμές (ΚΚΕρ στο Petten και VTT στο Ελσίνκι), για να δοκιμασθούν οι τρόποι ροής πληροφοριών που απαιτεί ο ΔΟΑΕ για την οριοθέτηση των πυρηνικών τοποθεσιών και τις ρυθμίσεις για τη συμπληρωματική πρόσβαση.

[16] Το άρθρο 102 της Συνθήκης Ευρατόμ ορίζει τα εξής: «Οι συμφωνίες ή συμβάσεις, που συνάπτονται με τρίτο κράτος, διεθνή οργανισμό ή υπήκοο τρίτου κράτους, στις οποίες συμβαλλόμενοι είναι εκτός από την Κοινότητα ένα ή περισσότερα Κράτη μέλη, δύνανται να τίθενται σε ισχύ μόνο αφού κοινοποιηθεί προς την Επιτροπή εκ μέρους όλων των ενδιαφερομένων Κρατών μελών, ότι οι συμφωνίες ή συμβάσεις αυτές ετέθησαν σε ισχύ σύμφωνα με τις διατάξεις του εσωτερικού τους δικαίου».

Στα τέλη του 2002, 11 από τα 15 κράτη μέλη είχαν κυρώσει το πρόσθετο πρωτόκολλο, και τα υπόλοιπα τέσσερα επρόκειτο να το πράξουν στη διάρκεια του 2003.

Η Ευρατόμ κατάρτισε δύο έγγραφα για κάθε κράτος μέλος: τις «Ρυθμίσεις για την εφαρμογή του πρόσθετου πρωτοκόλλου στ... (κράτος μέλος)» και την αντίστοιχη «Ροή πληροφοριών σύμφωνα με το πρόσθετο πρωτόκολλο στ... (κράτος μέλος)», τα οποία θα εξετασθούν στη διάρκεια διμερών συναντήσεων με τα κράτη μέλη. Επιπλέον, η Επιτροπή ανέπτυξε υλισμικό υποβολής δεδομένων για τους μελλοντικούς χρήστες, το οποίο εξετάζεται και δοκιμάζεται στο πλαίσιο ειδικών ομαδικών συναντήσεων χρηστών, και προετοιμάζεται για την ανάπτυξη ειδικής βάσης δεδομένων για το πρόσθετο πρωτόκολλο.

Ο βαθμός προετοιμασίας της Επιτροπής και των κρατών μελών είναι τέτοιος ώστε η έναρξη ισχύος του πρόσθετου πρωτοκόλλου το 2004 να φαίνεται πλέον ρεαλιστική. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα παράσχουν στον ΔΟΑΕ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο πρόσθετο πρωτόκολλο, έγγραφη ειδοποίηση σχετικά με την πλήρωση των αντίστοιχων (εσωτερικών) απαιτήσεων για την έναρξη ισχύος του. Ημερομηνία έναρξης ισχύος θα είναι η ημερομηνία κατά την οποία παραλήφθηκε από τον ΔΟΑΕ η εν λόγω κοινοποίηση.

6. Προς τη βελτιωση και την αναθεωρηση του συστηματοσ ελεγχου διασφαλισεων της Ευρατομ

6.1. Οργανωτικές ομάδες για νέες προσεγγίσεις ελέγχου διασφαλίσεων

Συστάθηκαν ορισμένες οργανωτικές ομάδες για τον επανακαθορισμό των στόχων επιθεώρησης και για την υποβολή προτάσεων σχετικά με νέες προσεγγίσεις ελέγχου διασφαλίσεων σε συνέχεια των συστάσεων που περιέχονται στην έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου. Τη σύσταση και τον συντονισμό των οργανωτικών ομάδων ανέλαβε ο τομέας μεθοδολογίας της μονάδας ελέγχου διασφαλίσεων και μη διάδοσης των πυρηνικών. Συμμετείχαν επίσης σε αυτές μέλη άλλων τομέων της μονάδας καθώς και μέλη από τις αρμόδιες μονάδες διοικητικής μέριμνας και επιθεωρήσεων της Διεύθυνσης Ι.

Πρώτο βήμα ήταν η καταγραφή όλων των ισχυουσών πρακτικών. Οι ομάδες αντάλλαξαν πληροφορίες και εμπειρίες από επιτόπιες ενέργειες και επανεξέτασαν τις ισχύουσες απαιτήσεις των κατευθυντήριων γραμμών για τις επιθεωρήσεις Ευρατόμ (EIG) και των εγγράφων της νέας προσέγγισης συνεργασίας(NPA).

Ο προγραμματισμός των επόμενων βημάτων ξεκίνησε. Στόχος είναι αφενός η υποβολή προτάσεων για πιθανές βραχυπρόθεσμες αλλαγές για την αντιμετώπιση των προκλήσεων του άμεσου μέλλοντος, π.χ. διεύρυνση της ΕΕ, χωρίς πρόσθετους πόρους, και αφετέρου η υποβολή προτάσεων για καινοτόμους προσεγγίσεις που θα βελτιώσουν τη συνολική αποδοτικότητα του συστήματος χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητά του. Τα πρώτα πολύ γενικά αποτελέσματα παρουσιάσθηκαν στις αρχές Δεκεμβρίου στην ομάδα SAGES, η οποία συμφώνησε με την προτεινόμενη μέθοδο εργασίας, αλλά εισηγήθηκε την παρουσίαση συγκεκριμένων προτάσεων στην επόμενη συνάντηση. Ο ισχύων τρόπος σκέψης παρουσιάσθηκε επίσης στο «σεμινάριο για τους ενδιαφερόμενους φορείς» τον Δεκέμβριο του 2002.

6.2. Επισκόπηση των φορέων εκμετάλλευσης

Η επισκόπηση της ποιότητας των δραστηριοτήτων ελέγχου διασφαλίσεων της Ευρατόμ είναι ένα από τα πρώτα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή, προκειμένου να εφαρμόσει δύο από τις κύριες συστάσεις της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου, σύμφωνα με τις οποίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έπρεπε να αυξήσει τη διαφάνεια των δραστηριοτήτων ελέγχου διασφαλίσεων και να μεταβάλει τις σχέσεις της με τους φορείς εκμετάλλευσης πυρηνικών εγκαταστάσεων. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η Επιτροπή πρέπει να καθορίσει τρόπους για την ενίσχυση της συνεργασίας και της ανταλλαγής απόψεων με τους φορείς εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων, οι οποίοι θεωρούνται συνεργάτες και όχι μόνον υποκείμενοι σε έλεγχο. Γενικός στόχος της επισκόπησης ήταν η αξιολόγηση της εικόνας και των επιδόσεων των δραστηριοτήτων ελέγχου διασφαλίσεων της Ευρατόμ, όπως τις αντιλαμβάνονται οι φορείς εκμετάλλευσης των πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Συνολικά αποστάληκαν 72 ερωτηματολόγια τον Ιούλιο του 2002 σε όλες τις μεγάλες πυρηνικές εγκαταστάσεις και σε αντιπροσωπευτικό δείγμα άλλων πυρηνικών εγκαταστάσεων στην ΕΕ. Η αξιολόγηση των πορισμάτων της επισκόπησης αποτελεί αντικείμενο απόρρητης τεχνικής έκθεσης ('Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της επισκόπησης της ποιότητας των δραστηριοτήτων ελέγχου διασφαλίσεων της Ευρατόμ σε πυρηνικές εγκαταστάσεις', Μάρτιος 2003) και θα παρουσιασθεί συνοπτικά στην επόμενη ετήσια έκθεση πεπραγμένων για το 2003.

6.3. Πρόοδος στην τεχνολογία του ελέγχου διασφαλίσεων

Συνεχίσθηκαν το 2002 οι εργασίες για την ανάπτυξη μίας νέας σφραγίδας για τον έλεγχο διασφαλίσεων βασισμένης στην τεχνολογία των πομποδεκτών. Η σφραγίδα αυτή θα διευκολύνει την επιτόπια επαλήθευση και τελικά θα αντικαταστήσει τις υπάρχουσες ορειχάλκινες διατάξεις για τις περισσότερες εφαρμογές στα επόμενα 2 ή 3 χρόνια.

Τα πρώτα νέα ψηφιακά συστήματα βιντεοπαρακολούθησης τελευταίας τεχνολογίας που ενσωματώνουν αισθητήρες κίνησης και δυναμική επεξεργασία δεδομένων εικόνας τοποθετήθηκαν με επιτυχία σε εννέα εγκαταστάσεις και λειτουργούν με αξιόπιστο τρόπο.

Σχεδιάσθηκε και εφαρμόσθηκε νέο λογισμικό για την επιτόπια συλλογή και αξιολόγηση των δεδομένων του φορέα εκμετάλλευσης που παρέχονται σε μορφή αναγνώσιμη από ηλεκτρονικό υπολογιστή.

7. Θεσμικα ζητηματα

7.1. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

7.1.1.1. Στις 2 Ιουλίου 2002, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τη λειτουργία της Υπηρεσίας Ελέγχου Διασφαλίσεων Ευρατόμ το 1999-2000 [17]. Εισηγητής ήταν ο κ. Rόbig.

[17] Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία της Υπηρεσίας Ελέγχου Διασφαλίσεων Ευρατόμ- COM(2001) - 436 - τελικό

Στο ψήφισμά του το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξαίρει την ποιότητα και τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων της Υπηρεσίας Ελέγχου Διασφαλίσεων Ευρατόμ για το διάστημα 1999-2000 και θεωρεί θετικό το γεγονός ότι δεν εντοπίσθηκε καμία εκτροπή πυρηνικών υλικών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο ίδιο διάστημα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διατύπωσε επίσης συστάσεις σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια και την υλική προστασία των πυρηνικών υλικών και εγκαταστάσεων, η εφαρμογή των οποίων θα εξετασθεί.

7.2. Διεύρυνση

Το σχέδιο που διατυπώθηκε για να διευκολύνει την εφαρμογή του συστήματος λογιστικής πυρηνικών υλικών της Ευρατόμ από τις υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες, μέσω εργαλείων λογισμικού και του απαραίτητου υλικού εξοπλισμού πληροφορικής, βρίσκεται στην τελική φάση του. Εκπρόσωποι των υποψηφίων χωρών συνεισέφεραν ενεργά στο σχέδιο με τη συμμετοχή τους σε μία οργανωτική επιτροπή, που εξασφαλίζει επίσης ότι τα εργαλεία είναι ειδικά προσαρμοσμένα στις ανάγκες τους.

Οι συναντήσεις της οργανωτικής επιτροπής αποτέλεσαν επίσης ευκαιρία για να συζητηθούν με ορισμένες υποψήφιες χώρες οι ερωτήσεις τους σχετικά με την εφαρμογή των ελέγχων διασφαλίσεων Ευρατόμ μετά την προσχώρησή τους στην ΕΕ.

7.3. Τα κράτη μέλη

Στις επαφές με τα κράτη μέλη συζητήθηκαν κυρίως το πρόσθετο πρωτόκολλο και ο νέος κανονισμός σχετικά με τον έλεγχο διασφαλίσεων Ευρατόμ (εφαρμογή του άρθρου 79 Ευρατόμ). Πραγματοποιήθηκαν αρκετές προπαρασκευαστικές συναντήσεις για την εφαρμογή του πρόσθετου πρωτοκόλλου. Ο νέος κανονισμός συζητήθηκε εκτενώς με τα κράτη μέλη και τους εμπειρογνώμονές τους στο πλαίσιο της ομάδας «θεμάτων ατομικής ενέργειας» του Συμβουλίου.

7.4. Συμφωνίες Ευρατόμ

Κατά τη διάρκεια του 2002 εφαρμόσθηκαν οι τρεις ισχύουσες κοινοτικές συμφωνίες πυρηνικής συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, τον Καναδά και την Αυστραλία κατά τρόπο ικανοποιητικό για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Στη διμερή συνάντηση τεχνικής ομάδας εργασίας μεταξύ της Ευρατόμ και του Καναδά, που πραγματοποιήθηκε στην Οτάβα τον Νοέμβριο του 2002, αναγνωρίσθηκαν οι καλές σχέσεις μεταξύ των μερών και συζητήθηκαν τεχνικές προτάσεις για την επίλυση του παλαιού προβλήματος της αποστολής υπολειμμάτων Καναδικής ανειλημμένης υποχρεώσεως στη Ρωσία. Αναμένεται θετική επίλυση του προβλήματος τον επόμενο χρόνο.

Στασιμότητα παρατηρήθηκε στις διαπραγματεύσεις των συμφωνιών με την Ιαπωνία και την Κίνα. Η πρώτη συμφωνία δεν συνάφθηκε λόγω δυσκολιών που ανέκυψαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας προσωρινής έγκρισης στην Ιαπωνία, ενώ για τη δεύτερη εκκρεμεί ακόμη η ανάθεση διαπραγματευτικής εντολής στην Επιτροπή από το Συμβούλιο [18].

[18] Στο μεταξύ, η διαπραγματευτική εντολή δόθηκε.

8. Ποροι του ελεγχου διασφαλισεων της Ευρατομ

8.1. Πιστώσεις του προϋπολογισμού

Το άρθρο 174 της συνθήκης Ευρατόμ αναφέρει συγκεκριμένα την ανάγκη να περιλαμβάνονται πιστώσεις στον προϋπολογισμό της Επιτροπής για τα λειτουργικά έξοδα που συνδέονται με τη δραστηριότητα του ελέγχου πυρηνικών διασφαλίσεων.

Έχοντας αυτή τη νομική βάση οι δραστηριότητες του ελέγχου διασφαλίσεων χρηματοδοτούνται από δύο ειδών πιστώσεις του προϋπολογισμού:

(1) μια γενική πίστωση «λειτουργίας» που περιλαμβάνει τα γενικά έξοδα του ελέγχου διασφαλίσεων Ευρατόμ, όπως γενικός εξοπλισμός σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές, τηλεπικοινωνίες κλπ. (κονδύλια A-70 και A-24 του μέρους Α του προϋπολογισμού), καθώς και μία ειδική πίστωση για την ιατρική παρακολούθηση και την ακτινοπροστασία των επιθεωρητών (κονδύλιο A-1420 του μέρους Α του προϋπολογισμού).

(2) ειδικές «λειτουργικές» πιστώσεις προβλέπονται για δαπάνες που συνδέονται άμεσα με τον έλεγχο διασφαλίσεων πυρηνικών, όπως είναι οι δαπάνες των αποστολών, η επιτόπια ενοικίαση γραφείων (συμπεριλαμβανομένων των επιτόπιων εργαστηρίων), η αγορά τεχνικού εξοπλισμού και η δειγματοληψία και ανάλυση των δειγμάτων, οι συμβάσεις παροχής υπηρεσιών (συντήρηση και επισκευές), η μεταφορά εξοπλισμού και δειγμάτων, η κατάρτιση κλπ., οι οποίες είναι απαραίτητες για τις δραστηριότητες του ελέγχου διασφαλίσεων της Ευρατόμ (Μέρος Β του προϋπολογισμού, κεφάλαιο B4-20).

Για το 2002, οι ειδικές λειτουργικές πιστώσεις στον προϋπολογισμό της ΕΕ για τους ελέγχους διασφαλίσεων Ευρατόμ αντιπροσώπευσαν 19,1 εκατομμύρια ευρώ. Από το ποσό αυτό 18,9 εκατομμύρια ευρώ (99,1 %) απορροφήθηκαν. Η κατανομή των δαπανών είχε ως εξής:

* έξοδα αποστολών επιθεώρησης (μέσα μεταφοράς, οδοιπορικά):

* 4,2 εκατομμύρια ευρώ (22 %)

* ενοικίαση γραφείων για τους επιθεωρητές στις τοποθεσίες που επιθεωρούνται (και δαπάνες για τον σχετικό εξοπλισμό):

* 0,6 εκατομμύρια ευρώ (3,2 %)

* αγορά, εγκατάσταση, συντήρηση και επισκευές του επιτόπιου εξοπλισμού συμπεριλαμβανομένων των μέσων πληροφορικής, αναλύσεις δειγμάτων, σχετικά έξοδα όπως μεταφορές, αναλώσιμα, ανταλλακτικά κλπ.:

* 5,7 εκατομμύρια ευρώ (29,9 %)

* επενδύσεις σε μονάδες επεξεργασίας μεγάλης κλίμακας ασυσκεύαστου πλουτωνίου και για τη συντήρηση, λειτουργία και την υλικοτεχνική υποστήριξή τους:

* 7,9 εκατομμύρια ευρώ (41,4 %)

* διοικητική και τεχνική υποστήριξη, κατάρτιση των επιθεωρητών και άλλα έξοδα (συμπεριλαμβανομένης ειδικής ασφαλιστικής κάλυψης):

* 0,5 εκατομμύρια ευρώ (2,6 %)

Ο αριθμός των επιτόπιων επιθεωρήσεων, που είχε σταθεροποιηθεί τα τελευταία 3 με 4 έτη, μειώθηκε το 2002, παράλληλα με την αύξηση του εφεδρικού εξοπλισμού και των συστημάτων τηλεχειρισμού στις εγκαταστάσεις.

Οι κύριες επενδύσεις που αφορούσαν μεγάλες εγκαταστάσεις επεξεργασίας ασυσκεύαστου πλουτωνίου ολοκληρώθηκαν ήδη. Τα έξοδα των μονάδων αυτών εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν σημαντικό μέρος των δαπανών. Από τα 7,9 εκατομμύρια ευρώ των ετήσιων δαπανών, τα έξοδα συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης του υφιστάμενου εξοπλισμού αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 50 %.

Η Υπηρεσία Ελέγχου Διασφαλίσεων Ευρατόμ διαχειρίσθηκε τις πιστώσεις του προϋπολογισμού για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων ελέγχου διασφαλίσεων από την 1η Ιανουαρίου έως την 31η Ιουλίου 2002. Από την 1η Αυγούστου 2002, μετά την αναδιοργάνωση της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας και Μεταφορών, η ευθύνη για τη διαχείριση του προϋπολογισμού των ελέγχων διασφαλίσεων Ευρατόμ κατανεμήθηκε μεταξύ της Διεύθυνσης Α (Γενικές υποθέσεις και πόροι), της Διεύθυνσης Η (Πυρηνική ασφάλεια καιπροστασία) και της Διεύθυνσης Ι (Επιθεωρήσεις στον πυρηνικό τομέα).

8.2. Ανθρώπινοι και άλλοι πόροι

8.2.1. Προσωπικό και αξιοποίησή του

Η πρώην ΥΕΔΕ, η οποία ενσωματώθηκε πλήρως στη ΓΔ TREN από 1.8.2002, αριθμούσε συνολικά 265 υπαλλήλους, εκ των οποίων 195 ήταν πυρηνικοί επιθεωρητές.

Με την αναδιοργάνωση της πρώην ΥΕΔΕ δημιουργήθηκαν δύο Διευθύνσεις: η Διεύθυνση Η, Πυρηνική ασφάλεια καιπροστασία, και η Διεύθυνση Ι, Επιθεωρήσεις στον πυρηνικό τομέα. Την 31η Δεκεμβρίου 2002 το συνολικό προσωπικό των δύο Διευθύνσεων αριθμούσε 275 υπαλλήλους.

Συνολικά, στις δύο Διευθύνσεις υπάρχουν 191 πυρηνικοί επιθεωρητές.

8.2.2. Εξοπλισμός για τον έλεγχο διασφαλίσεων

Ο εξοπλισμός που χρησιμοποιούν οι επιθεωρητές για τον έλεγχο διασφαλίσεων διακρίνεται σε δύο κύριες κατηγορίες. Η πρώτη αντιστοιχεί σε μετρήσεις μη καταστρεπτικής ανάλυσης (NDA) και η δεύτερη στις μετρήσεις απομόνωσης και επιτήρησης (C&S).

Οι μετρήσεις NDA βασίζονται σε τεχνικές μέτρησης νετρονίων και ακτίνων γ, και οι επιθεωρητές τις χρησιμοποιούν για να βεβαιωθούν ότι οι πραγματικές ποσότητες πυρηνικών υλικών στις εγκαταστάσεις αντιστοιχούν στις κοινοποιηθείσες λογιστικές τιμές. Οι μετρήσεις αυτές πραγματοποιούνται είτε διά χειρός είτε αυτόματα, ανάλογα με την εγκατάσταση και τη διαμόρφωση του εξοπλισμού.

Οι μετρήσεις C&S έχουν τη μορφή επιτήρησης με βιντεοκάμερες και με σφραγίδες ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια της γνώσης σχετικά με τα προσδιορισμένα υλικά.

Το 2002, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης διεργασίας εξορθολογισμού και τυποποίησης, ολοκληρώθηκε το έργο της αναβάθμισης του φάσματος των οργάνων NDA και λήφθηκαν μέτρα για τον προσδιορισμό της επόμενης γενεάς ηλεκτρονικών υπολογιστών απόκτησης δεδομένων για τα φορητά όργανα. Επεκτάθηκαν τα προγράμματα λογισμικού που χρησιμοποιούνται για την ανάλυση των δεδομένων των μετρήσεων νετρονίων και ακτίνων γ σε αυτοματοποιημένες εφαρμογές.

8.2.3. Υποστήριξη από το Κοινό Κέντρο Ερευνών

Το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής παρέχει υποστήριξη στην επιθεώρηση της Ευρατόμ τόσο για τις συνήθεις δραστηριότητες στα εργαστήρια όσο και για το σχετικό αναπτυξιακό έργο με στόχο μελλοντικές βελτιώσεις των δραστηριοτήτων του ελέγχου διασφαλίσεων μέσω του προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης της Επιτροπής. Στο πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο για το 2002, η στήριξη περιελάμβανε τη διάθεση 58 ατόμων/έτος και μία ειδική πίστωση ύψους 1,72 εκατομμυρίων ευρώ που κατανεμήθηκαν κυρίως μεταξύ του ITU (Καρλσρούη) και του IPSC (Ispra).

Η συνεργασία της πρώην ΥΕΔΕ με το Κοινό Κέντρο Ερευνών επικεντρώθηκε και το 2002 κυρίως στους εξής τομείς:

* για το Ινστιτούτο Υπερουρανίων Στοιχείων στην Καρλσρούη: λειτουργία των επιτόπιων εργαστηρίων, ανάλυση δειγμάτων, ανάλυση ιχνών υψηλής απόδοσης και πυρηνικές αναλύσεις για εφαρμογές δικαστικού χαρακτήρα.

* για το Ινστιτούτο προστασίας και ασφάλειας του πολίτη στην Ispra: γενική επιστημονική και τεχνική υποστήριξη στους τομείς της ακτινοπροστασίας. δοκιμές του εξοπλισμού και των επιστημονικών οργάνων. τεχνική κατάρτιση και βαθμονόμηση. υποστήριξη των μετρήσεων και των απαριθμήσεων. παροχή συνδρομής στην ανάπτυξη νέων τεχνικών σφράγισης.

* για το IRMM στο Geel: αναλυτικές δραστηριότητες στον τομέα του ελέγχου ποιότητας και παροχή υλικών αναφοράς (πηγές ραδιενέργειας).

Για τη λειτουργία των επιτόπιων εργαστηρίων στη La Hague και στο Sellafield, εφαρμόσθηκε διοικητική συμφωνία ανάμεσα στην ΥΕΔΕ και το ITU (Καρλσρούη) για την παροχή του απαραίτητου κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού (20 άτομα) για τη λειτουργία των εργαστηρίων καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Το κόστος της συμφωνίας αυτής, που ανέρχεται σε 1,7 εκατομμύρια ευρώ, αντιστοιχεί συνολικά σε 340 αποστολές ετησίως.

9. Αλλες δραστηριοτητεσ στις οποιεσ συμμετεχει η ΥΕΔΕ

9.1. Διάσκεψη του ESARDA

Το 2002 η διάσκεψη του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Έρευνας και Ανάπτυξης των Διασφαλίσεων (ESARDA),που πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο από τις 28 έως τις 30 Μαΐου 2002, προσέλαβε τη μορφή εργαστηρίου με θέμα 'απαντήσεις της έρευνας και ανάπτυξης στο νέο περιβάλλον ελέγχου διασφαλίσεων'. Οι συμμετέχοντες σχημάτισαν πέντε ομάδες εργασίας, οι οποίες κάλυψαν τις τεχνικές και τεχνολογίες, την επεξεργασία δεδομένων, τις πτυχές του κύκλου των καυσίμων και κοινωνικοπολιτικές πτυχές. Όλες οι ομάδες υπέβαλαν έκθεση σχετικά με τα συμπεράσματα και τις συστάσεις τους στην τελική σύνοδο ολομέλειας, προκειμένου να δώσουν κατευθύνσεις στις ανάγκες έρευνας και ανάπτυξης στο νέο περιβάλλον ελέγχου διασφαλίσεων.

9.2. Πυρηνική ασφάλεια, φυσική προστασία και παράνομη εμπορία

Λόγω των πρόσφατων εξελίξεων, οι έλεγχοι διασφαλίσεων της Ευρατόμ αξιολόγησαν την ασφάλεια και την φυσική προστασία των δικών της ραδιενεργών υλικών και καταβάλλουν προσπάθειες για την εναρμόνιση των τεχνικών μέσων και διαδικασιών με τα πλέον πρόσφατα διεθνή πρότυπα.

Όσον αφορά την παράνομη εμπορία, οι έλεγχοι διασφαλίσεων της Ευρατόμ συνέχισαν να συμμετέχουν στο έργο της διεθνούς τεχνικής ομάδας εργασίας για το λαθρεμπόριο πυρηνικών υλικών της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τη μη διάδοση των πυρηνικών της Ομάδας των 8. Ειδικότερα, ο έλεγχος διασφαλίσεων της Ευρατόμ και το υπουργείο Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών ανέλαβαν από κοινού τον συντονισμό διεθνών διεργαστηριακών συγκρίσεων, με σκοπό την ανάπτυξη της γνώσης και την ανταλλαγή εμπειριών όσον αφορά την ανάλυση κατασχεθέντων πυρηνικών υλικών. Στη διάρκεια σεμιναρίου που πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο τον Ιούνιο, παρουσιάσθηκαν και εξετάσθηκαν τα αποτελέσματα της δεύτερης σχετικής πρωτοβουλίας.

Ο έλεγχος διασφαλίσεων Ευρατόμ εξακολουθεί να συνεργάζεται στενά με υπηρεσίες όπως η Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία και ο ΔΟΑΕ και παρακολουθεί τα συμβάντα παράνομης εμπορίας πυρηνικών υλικών ή ραδιενεργών υλικών μέσω της βάσης δεδομένων του ΔΟΑΕ. Κατά τη διάρκεια του 2002 αναφέρθηκαν στην επικράτεια της ΕΕ οκτώ περιστατικά που αφορούσαν ραδιενεργά υλικά. Ωστόσο, κανένα περιστατικό δεν αφορούσε πυρηνικά υλικά (ουράνιο, πλουτώνιο ή θόριο).

Επίσης, ο έλεγχος διασφαλίσεων της Ευρατόμ συμμετείχε και συνέβαλε ενεργά στην επιτυχία της διεθνούς διάσκεψης σχετικά με την πρόοδο της καταστρεπτικής και της μη καταστρεπτικής ανάλυσης που οργανώθηκε από κοινού από το Κοινό Κέντρων Ερευνών (ITU) και τον ΔΟΑΕ τον Οκτώβριο στην Καρλσρούη.

10. Γενικα συμπερασματα

10.1. Συνολική αξιολόγηση των δραστηριοτήτων επαλήθευσης που πραγματοποιήθηκαν από τον έλεγχο διασφαλίσεων της Ευρατόμ κατά τη διάρκεια του 2002

Ως αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων επαλήθευσης που πραγματοποίησαν οι έλεγχοι διασφαλίσεων της Ευρατόμ στο πλαίσιο του Κεφαλαίου VII της Συνθήκης Ευρατόμ, δεν εντοπίσθηκε καμία ένδειξη εκτροπής πυρηνικών υλικών από την προβλεπόμενη χρήση τους.

Επίσης, δεν εντοπίσθηκε καμία ένδειξη μη συμμόρφωσης με τις διατάξεις που αφορούν συγκεκριμένους ελέγχους διασφαλίσεων, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Κοινότητα στο πλαίσιο συμφωνιών που έχει συνάψει με τρίτα κράτη.

10.2. Ασφάλεια και αξιολόγηση δεδομένων της λογιστικής πυρηνικών υλικών

Ελέγχθηκε η εσωτερική και εξωτερική συνέπεια περισσότερων από 1 εκατομμυρίου γραμμών εισερχόμενων λογιστικών δεδομένων από πυρηνικές εγκαταστάσεις. Όλα τα σφάλματα και οι ασυνέπειες που εντοπίσθηκαν στους ελέγχους αυτούς διορθώθηκαν κατόπιν συνεννόησης με τους εμπλεκόμενους φορείς εκμετάλλευσης. Επίσης, η Ευρατόμ διαβίβασε στον ΔΟΑΕ έγκαιρα και με την προβλεπόμενη μορφή όλες τις εκθέσεις που είναι υποχρεωμένη να υποβάλλει.

Από τις συστηματικές αξιολογήσεις των ανεξήγητων διαφορών υλικού που ανέφεραν οι εγκαταστάσεις δεν εντοπίσθηκαν ενδείξεις εκτροπής πυρηνικών υλικών.

10.3. Δραστηριότητες επιθεώρησης σε συγκεκριμένες εγκαταστάσεις

Στη διάρκεια του 2002 διαπιστώθηκαν ορισμένες σημαντικές διαφορές (βλέπε παράγραφο 4 της έκθεσης). Σε όλες τις περιπτώσεις, το θέμα εξετάσθηκε δεόντως και το πρόβλημα επιλύθηκε με ικανοποιητικό τρόπο.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

Πίνακας 1 - Ποσότητες πυρηνικών υλικών που υπόκεινται στον έλεγχο διασφαλίσεων της Ευρατόμ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

1) Οι ποσότητες βασίζονται στα τελικά στοιχεία που δηλώθηκαν.

2) Ουράνιο υψηλού βαθμού εμπλουτισμού.

3) Ουράνιο χαμηλού βαθμού εμπλουτισμού.

4) Φυσικό ουράνιο.

5) Εξαντλημένο ουράνιο.

Πίνακας 2 - Δραστηριότητες επιθεώρησης του Ελέγχου Διασφαλίσεων Ευρατόμ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 3 - Ο προϋπολογισμός του ελέγχου διασφαλίσεων της Ευρατόμ για το 2002

Αναληφθείσες δαπάνες για τις ειδικές πιστώσεις

Πίνακας 3 A

Κονδύλιο B4-2000 Επιθεωρήσεις του ελέγχου διασφαλίσεων, κατάρτιση και επανακατάρτιση των επιθεωρητών

Θέματα // Δαπάνες (σε χιλιάδες EUR)

α) Μελέτες, συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων, δημοσιεύσεις // 9

β) Δαπάνες για αποστολές // 3.591

γ) Μεταφορά προσωπικού και εξοπλισμού // 600

δ) Ενοικίαση γραφείων και ειδικές υπηρεσίες στις τοποθεσίες // 600

ε) Πρακτική άσκηση και κατάρτιση // 260

στ) Ειδική ασφάλιση // 40

ΣΥΝΟΛΟ // 5.100 (από 5.100)

Πίνακας 3 B

Κονδύλιο B4-2020 Δειγματοληψία και αναλύσεις, εξοπλισμός, ειδικές εργασίες, παροχή υπηρεσιών και μεταφορές

Θέματα // Δαπάνες (σε χιλιάδες EUR)

α) Διοικητική και τεχνική ενίσχυση // 203

β) Αγορά εξοπλισμού επιτήρησης // 981

γ) Αγορά εξοπλισμού μέτρησης // 485

δ) Αγορά εξοπλισμού για τις σφραγίδες // 712

ε) Αγορά και συντήρηση του

εξοπλισμού πληροφορικής που συνδέεται άμεσα με τις επιθεωρήσεις // 128

στ) Δαπάνες για καταστρεπτική ανάλυση // -

ζ) Εφεδρικός εξοπλισμός, επισκευές, εξαρτήματα και συντήρηση // 413

η) Αναλώσιμα, αγορά πηγών, μεταφορές ραδιενεργών υλικών // 188

θ) Παρακολούθηση (σύστημα προειδοποίησης που εδρεύει στο Λουξεμβούργο) // 76

ι) Λογισμικό (λογιστικό πρόγραμμα, διαχείριση και αντιπυρική ζώνη) // 2.731

ΣΥΝΟΛΟ // 5.917 (από 6.100)

Πίνακας 3 Γ

Κονδύλιο B4-2021 Ειδικός έλεγχος διασφαλίσεων για μονάδες επεξεργασίας πλουτωνίου μεγάλης κλίμακας

Θέματα // Δαπάνες (σε χιλιάδες EUR)

α) Sellafield - BNFL (THORP, MOX) // 425

β) La Hague - COGEMA (UP3, UP2) // 466

γ) Cadarache - COGEMA // 13

δ) Marcoule - MELOX // 130

ε) Dessel - BELGONUCLEAIRE // 35

στ) Επιτόπια εργαστήρια (αρχικές επενδύσεις και λειτουργία) // 3.848

ζ) Λογισμικό (στις τοποθεσίες) // 407

η) Συντήρηση και επισκευές (εξοπλισμός, υποστήριξη του υλικού εξοπλισμού πληροφορικής και του λογισμικού) // 1.870

θ) Ανάπτυξη λογισμικού (νέες εφαρμογές, νέος εξοπλισμός ) // 706

ΣΥΝΟΛΟ // 7.900 (από 7.900)

Πίνακας 3 Δ

Κονδύλιο A0-1420 Υγειονομικός έλεγχος του προσωπικού που εκτίθεται σε ραδιενέργεια

Θέματα // Δαπάνες (σε χιλιάδες EUR)

α) φασματογραφία ακτίνων γ και τοξικολογική ανάλυση (μη συνήθης) // 5

β) εξοπλισμός μέτρησης (δοσίμετρα) // 80

γ) Συντήρηση και βαθμονόμηση // 6

δ) Υλικά, υπηρεσίες και άλλοι έλεγχοι της μόλυνσης // 40

ε) Έξοδα αποστολών (για μετρητή ακτινοβολίας σώματος) // 30

στ) Άλλα τρέχοντα έξοδα // 20

ΣΥΝΟΛΟ // 181 (από 230)

Πίνακας 4 - Προϋπολογισμός της ΥΕΔΕ το 1991-2002 (σε εκατομμύρια EUR)

Εξέλιξη των δαπανών για τις ειδικές πιστώσεις του προϋπολογισμού

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

*Επιπλέον, 1,8 εκατομμύρια ευρώ δαπανήθηκαν για τη συνεργασία με τη Ρωσία.