ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 18.11.1998 
ΟΟΜ(1998) 662 τελικό 
98/0318 (8ΥΝ) 
98/0319 (8ΥΝ) 
98/0320 (ΡΚΤ) 
98/0321 (8ΥΝ) 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, 
ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 
Σχετικά με την οργάνωση του χρόνου εργασίας στους κλάδους και 
δραστηριότητες που εξαιρούνται από την οδηγία 93/104/ΕΚ 
της 23ης Νοεμβρίου 1993 
Προτάσεις οδηγιών του Συμβουλίου 
για την τροποποίηση της οδηγίας 93/104 /ΕΚ της 23ης Νοεμβρίου 1993 αναφορικά με 
ορισμένες πλευρές της οργάνωσης του χρόνου εργασίας για την κάλυψη κλάδων και 
δραστηριοτήτων που εξαιρούνται από την εν λόγω οδηγία 
την οργάνωση του χρόνου εργασίας για ταξιδεύον προσωπικό που εκτελεί 
δραστηριότητες οδικών μεταφορών και αυτοαπασχολούμενους οδηγούς 
τη συμφωνία περί οργάνωσης του χρόνου εργασίας ναυτικών που συνάφθηκε από την 
Ένωση Εφοπλιστών Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Ε08Α) και την Ομοσπονδία Ενώσεων 
Εργαζομένων στις Μεταφορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ρ8Τ) 
, την επιβολή των κανόνων περί ωρών εργασίας των ναυτικών επί των σκαφών που 
χρησιμοποιούν τα λιμάνια της Κοινότητας 
(υποβάλλονται από την Επιτροπή) 
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Για την επικύρωση της σύμβασης 180 ΙΕΟ σχετικά με τις ώρες εργασίας των ναυτικών 
και την επάνδρωση πλοίων και 
την επικύρωση του πρωτοκόλλου 1996 της σύμβασης εμπορικής ναυτιλίας 1976 
(ελάχιστες απαιτήσεις) 
Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ 
1. Η παρούσα Ανακοίνωση επεξηγεί τα σχέδια της Επιτροπής για την προστασία των 
εργαζομένων που δεν καλύπτονται τη στιγμή αυτή από την Οδηγία περί Χρόνου 
Εργασίας (93/104/ΕΚ) έναντι δυσμενών επιδράσεων επί της υγείας και ασφάλειας 
τους προκαλούμενων από εργασία τους επί υπερβολικά μακρό χρόνο, με ανεπαρκή 
ανάπαυση ή διακεκομμένα ωράρια εργασίας. Η Επιτροπή, από την έκδοση της 
οδηγίας αυτής, έχει υιοθετήσει τη στάση ότι οι εργαζόμενοι στους κλάδους αυτούς 
θα πρέπει να απολαύουν ορισμένων ελαχίστων απαιτήσεων σε ότι αφορά τον χρόνο 
εργασίας, ώστε να προστατεύεται η υγεία και ασφάλεια τους καθώς και η ασφάλεια 
των άλλων. Υπήρξαν, παραδείγματος χάρη, κατ' επανάληψη υπομνήσεις των 
κινδύνων για την υγεία και την ασφάλεια καθώς και για τον υγιή ανταγωνισμό στην 
εσωτερική αγορά, λόγω της συνεχιζόμενης παράλειψης αντιμετώπισης του θέματος 
της ρύθμισης του χρόνου εργασίας στον τομέα των μεταφορών. 
2. Η Επιτροπή προτείνει τα ακόλουθα μέτρα: 
2.1. Τροποποίηση της οδηγίας περί χρόνου εργασίας για την κάλυψη όλου του μη 
ταξιδεύοντος προσωπικού, καθώς και του ταξιδεύοντος προσωπικού του 
σιδηροδρομικού τομέα και για την λήψη μέτρων σχετικά με άλλο ταξιδεύον 
προσωπικό. 
2.2. Ειδικά μέτρα για τον χρόνο εργασίας στις οδικές μεταφορές . 
2.3. Ειδικά μέτρα για τον χρόνο εργασίας των ναυτικών 
3. Επισυνάπτεται πίνακας που εκθέτει την κάλυψη των διαφόρων δραστηριοτήτων 
σύμφωνα με τις προτάσεις αυτές. 
4. Οι προτάσεις της Επιτροπής θα πρέπει να θεωρηθούν ως σύνολο μέτρων, τα οποία 
λαμβάνουν υπόψη τα πρότυπα υγείας και ασφάλειας, τις λειτουργικές δυσχέρειες 
των κλάδων αυτών, εξασφαλίζει τη συνοχή με τη λοιπή νομοθεσία στον τομέα της 
ασφάλειας μεταφορών και λαμβάνει δεόντως υπόψη τους διεθνείς και 
ανταγωνιστικούς παράγοντες. Όπου χρειάζεται, οι προτάσεις βασίζονται σε 
συμφωνίες μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Σε εκείνους τους τομείς όπου δεν 
έχουν συναφθεί συμβάσεις, οι προτάσεις λαμβάνονται όντως υπόψη στα σημεία 
σύγκλισης που επιτεύχθηκαν σε συνεδριάσεις μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. 
ΙΣΤΟΡΙΚΟ 
5. Το Συμβούλιο των Υπουργών εξέδωσε την οδηγία 93/104/ΕΚ αναφορικά με 
ορισμένες πλευρές της οργάνωσης του χρόνου εργασίας στις 23 Νοεμβρίου 1993. 
Ορισμένοι κλάδοι και δραστηριότητες εξαιρέθηκαν από το πεδίο εφαρμογής της 
οδηγίας. Αυτοί είναι οι εναέριες, σιδηροδρομικές, οδικές, θαλάσσιες μεταφορές, οι 
μεταφορές δια των εσωτερικών υδατίνων οδών και δια μέσου των λιμνών, η 
θαλάσσια αλιεία, λοιπές εργασίες στη θάλασσα και οι δραστηριότητες των 
καταρτιζομένων γιατρών. 
6. Σε διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη διάρκεια της δεύτερης 
ανάγνωσης, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να αναλάβει πρωτοβουλίες αναφορικά με 
κλάδους και δραστηριότητες που εξαιρούνται από την οδηγία. Παραδείγματος χάρη, 
η ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο1 δήλωνε την πρόθεση 
της Επιτροπής «να αναλάβει κατάλληλες πρωτοβουλίες το συντομότερο δυνατό 
αναφορικά με τους διαφόρους κλάδους που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της 
οδηγίας. Η προπαρασκευαστική εργασία για την εφαρμογή των πρωτοβουλιών αυτών 
αναλαμβάνεται στο πλαίσιο των κοινών κλαδικών επιτροπών για τους αντιστοίχους 
κλάδους (όπου υφίστανται)». 
7. Στο πρόγραμμα Μεσοπρόθεσμης Κοινωνικής Δράσης 1995-97, η Επιτροπή δήλωσε 
ότι «οι συζητήσεις με τους κοινωνικούς εταίρους και/ή οι μελέτες θα συνεχιστούν 
αναφορικά με το πως θα διασφαλιστεί κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο η 
ενδεικνυόμενη κάλυψη των δραστηριοτήτων και κλάδων που εξαιρούνται της 
οδηγίας περί οργάνωσης του χρόνου εργασίας... αν χρειαστεί, η Επιτροπή θα 
εξετάσει την υποβολή προτάσεων για τη συμπλήρωση της οδηγίας κατά το 1996-
1997» 
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ 
8. Στις 15 Ιουλίου 1997, η Επιτροπή εξέδωσε ένα Λευκό Βιβλίο για τους κλάδους και 
δραστηριότητες που εξαιρούνται από την οδηγία της περί χρόνου εργασίας (ΟΟΜ 
(97) 334). Όταν το Λευκό Βιβλίο απεστάλη στους κοινωνικούς εταίρους, από 
αυτούς ζητήθηκε να το αντιμετωπίσουν ως τον πρώτο γύρο επίσημης διαβούλευσης 
αναφορικά με το χρόνο εργασίας στους κλάδους και δραστηριότητες που 
εξαιρούνται της οδηγίας. 
9. Το Λευκό Βιβλίο εξέτασε τη φύση και το βαθμό εξαίρεσης, το μέγεθος του 
προβλήματος, την νομική και συμβατική κατάσταση στα κράτη μέλη και τις 
αναληφθείσες πρωτοβουλίες. Παρέσχε μια ανάλυση ανά κλάδο και μια αξιολόγηση 
των επιμέρους χαρακτηριστικών και προβλημάτων κάθε κλάδου και 
δραστηριότητας. 
10. Το Λευκό Βιβλίο έθεσε τα κριτήρια με τα οποία χρειάζεται η κριθεί η προτιμώμενη 
επιλογή πολιτικής. Στην περίπτωση ενεργειών αναφορά με εργαζόμενους μη 
καλυπτόμενους από την οδηγία περί χρόνου εργασίας, τα ακόλουθα κριτήρια 
φαίνονται να είναι τα πλέον ενδεδειγμένα. Η προτεινόμενη δράση θα χρειαστεί να 
διασφαλίζει επαρκή προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων σε ότι 
αφορά τον χρόνο εργασίας· να επιτρέπει επαρκή επιχειρησιακή ευελιξία για τις 
επιχειρήσεις· να λαμβάνει υπόψη οιονδήποτε αντίκτυπο επί της απασχόλησης· να 
μην επιβάλλει αδικαιολόγητα βάρη στις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα τις μικρού μεγέθους 
και να λαμβάνει υπόψη συγκεκριμένα χαρακτηριστικά κλάδων όπως την από κοινού 
αλιεία και τον ετερογενή χαρακτήρα της θαλάσσιας αλιείας· να τηρεί την αρχή της 
επικουρικότητας· να τηρεί την αρχή της αναλογικότητας. 
11. Η Επιτροπή κατέληξε ότι θα πρέπει να γίνει μια ρεαλιστική προσέγγιση. Η Επιτροπή 
πρότεινε ως εκ τούτου την ανάληψη ενεργειών με βάση την προτιμηθείσα της 
επιλογή, την καλούμενη «διαφοροποιημένη» προσέγγιση. Σύμφωνα με την επιλογή 
αυτή θα πρέπει να γίνει μια διάκριση μεταξύ εκείνων των δραστηριοτήτων που 
μπορούν να ενταχθούν στην οδηγία περί χρόνου εργασίας και εκείνων οι οποίες 
8ΕΟ(93) 1054 της 7 Ιουλίου 1993 
απαιτούν ιδιαίτερα κλαδικά μέτρα, ενώ ενθαρρύνονται οι κοινωνικοί εταίροι να 
καταρτίσουν συστάσεις και συμφωνίες, οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν 
βάση για προτάσεις της Επιτροπής ή να αντικαταστήσουν αυτές. 
12. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσαν 
αμφότερα γνώμες που υποστηρίζουν γενικά την προσέγγιση της Επιτροπής. 
13. Στις 31 Μαρτίου 1998, η Επιτροπή ξεκίνησε μια δεύτερη φάση διαδικασίας 
διαβούλευσης αναφορικά με το περιεχόμενο της σχεδιαζόμενης πρότασης της, 
σύμφωνα με την ανταπόκριση στο Λευκό Βιβλίο. Το έγγραφο συνόψισε τις 
αντιδράσεις των κοινωνικών εταίρων στο Λευκό Βιβλίο και ανέλυσε τις απαντήσεις. 
' Η Επιτροπή συνέχισε επίσης να υποστηρίζει τη «διαφοροποιημένη προσέγγιση». 
14. Το έγγραφο κάλεσε τους κοινωνικούς εταίρους εντός έξι εβδομάδων από την 
ημερομηνία παραλαβής: 
• να υποβάλουν μια γνώμη ή, όπου χρειάζεται, να επισυνάψουν συστάσεις επί των 
στόχων και του περιεχομένου των σχεδιαζόμενων προτάσεων 
• ή να ενημερώσουν από κοινού την Επιτροπή, εφόσον χρειάζεται και, στις 
περιπτώσεις που δεν το έχουν ήδη πράξει, ως προς την πρόθεση τους να 
αναλάβουν διαπραγματεύσεις. 
ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ 
15. Από τους κοινωνικούς εταίρους των οποίων ζητήθηκε η γνώμη ελήφθησαν 
δεκαπέντε απαντήσεις. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η ΙΙΝΙΟΕ, όλες οι κύριες 
κλαδικές οργανώσεις που εκπροσωπούν εργοδότες στους μεταφορικούς κλάδους και 
η Ειιτορκεΐιε εκ μέρους των βιομηχανιών θαλάσσιας αλιείας. Η ΟΕΕΡ απάντησε εκ 
μέρους των εργοδοτών του δημόσιου τομέα, συμπεριλαμβανομένων των αστικών 
μεταφορών επιβατών. Η ΙΙΕΑΡΜΕ απάντησε αναφορικά με τις ΜΜΕ. Από 
πλευράς ενώσεων εργαζομένων απεστάλη μια σύνθετη απάντηση από την ΕΤΙΙΟ, 
συμπληρούμενη από επιστολές των Ρ8Τ, Ευτοοαάτεδ και ΕΜΟΕΡ. 
16. Οι περισσότεροι ανταποκριθέντες υποστηρίζουν τη συμπερίληψη του μη 
ταξιδεύοντος προσωπικού στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. 
17. Υπήρξε ευρεία υποστήριξη της διαφοροποιημένης προσέγγισης από μέρους 
οργανώσεων, συμπεριλαμβανομένων των ΟΕΕΡ και ΕΤΙΙΟ, ενώ η ΙΙΕΑΡΜΕ 
προτίμησε μια κλαδική προσέγγιση. Η ΙΙΕΑΡΜΕ θεώρησε ότι κάθε νέο μέτρο δεν 
θα πρέπει να επιβάλλει πρόσθετα διοικητικά βάρη στις ΜΜΕ αλλά αναγνώρισε την 
ανάγκη διασφάλισης του θεμιτού ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς. Η 
ΙΙΝΙΟΕ συνέχισε να τάσσεται υπέρ μιας μη δεσμευτικής κλαδικής προσέγγισης. 
18. Τόσο η ΙΚΙΙ (εργοδότες οδικών μεταφορών) όσο και η Ε08Α (εργοδότες θαλασσίων 
μεταφορών) αναφέρθηκαν στις υπό εξέλιξη διαπραγματεύσεις τους και εξέφρασαν 
την επιθυμία κάθε συμφωνία να παραμείνει ως έχει εφόσον ενσωματωθεί στο 
κοινοτικό δίκαιο. Η Ε08Α αναφέρθηκε επίσης στη σημασία που έχει η επικύρωση 
από τα κράτη μέλη της σύμβασης ΙΕΟ 180 (χρόνος εργασίας ναυτικών) και του 
Πρωτοκόλλου της σύμβασης 147 για την εμπορική ναυτιλία (ελάχιστες απαιτήσεις). 
Αμφότερα τα σημεία αυτά υποστηρίχθηκαν από τις ενδιαφερόμενες ενώσεις 
εργαζομένων. Η ΑΕΑ (εναέριες μεταφορές) υποστήριξε την επέκταση των 
ρυθμίσεων της οδηγίας χρόνου εργασίας σε όλες τις κατηγορίες προσωπικού της 
πολιτικής αεροπορίας. Εξέφρασε την επιθυμία ανάληψης διαλόγου. 
19. Η ΕιίΓορκοΙιο (θαλάσσια αλιεία) υπενθύμισε τις επιφυλάξεις της σχετικά με την 
εφαρμογή των κανονισμών περί περιόδων ανάπαυσης στον κλάδο της, δεδομένης της 
φύσης της εργασίας και των διαφορών στο εσωτερικό του κλάδου. Υποστήριξε την 
πρόταση υγειονομικών εξετάσεων όσων εργάζονται τη νύχτα και πρότεινε ότι θα 
ήταν ενδεδειγμένο ένα ετήσιο όριο χρόνου εργασίας, εάν μπορεί να εξευρεθεί ένας 
κατάλληλος ορισμός χρόνου εργασίας. Υπενθύμισαν την αντίθεση ορισμένων 
αντιπροσωπειών στην συμπερίληψη των ασκούντων από κοινού αλιεία στο πεδίο 
εφαρμογής της οδηγίας και ιδίως τα προβλήματα που θα προκύψουν από την 
εφαρμογή της χορήγησης τεσσάρων εβδομάδων άδειας άνευ αποδοχών σε αυτούς. 
20. Από πλευράς ενώσεων εργαζομένων, η ΕΤΙΙΟ συνέχισε να υποστηρίζει την 
προσέγγιση της Επιτροπής γενικά αλλά απέρριψε την πρόταση σε ότι αφορά την 
αναγωγή του χρόνου εργασίας στο έτος. Επέστησε την προσοχή στην πρόοδο που 
έχει γίνει στις διαπραγματεύσεις και δήλωσε ότι οι συμφωνίες πρέπει να 
υποστηριχθούν από μια σχετική απόφαση του Συμβουλίου. Όπου δεν υπάρχει 
συμφωνία, όπως στην περίπτωση των εσωτερικών υδατίνων οδών και της θαλάσσιας 
αλιείας, η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει προτάσεις. Στην περίπτωση του 
υπερπόντιου τομέα, η Επιτροπή θα πρέπει να διευκολύνει τις συζητήσεις μεταξύ των 
κοινωνικών εταίρων. Στην περίπτωση των εκπαιδευομένων ιατρών, η ΕΤΙΙΟ 
υποστήριξε την πρόταση της Επιτροπής, συμπεριλαμβάνοντας την πρόταση να 
περιληφθεί η εργασία των νέων γιατρών στις πιθανές παρεκκλίσεις. Ζήτησαν, εν 
τούτοις, τη σύναψη συμφωνιών για τον χρόνο εργασίας σε εθνικό επίπεδο με τις 
αντιπροσωπευτικές οργανώσεις οι οποίες εκπροσωπούνται επίσημα σε επίπεδο ΕΕ 
από την Μόνιμη Ομάδα Εργασίας Νέων Νοσοκομειακών Γιατρών (ΡΨΟ). Η ΕΤΙΙΟ 
ζήτησε επίσης αναθεώρηση της οδηγίας για να μειωθεί ο αριθμός των δυνατοτήτων 
παρέκκλισης, ιδίως σε ότι αφορά τα διευθυντικά στελέχη που απολαύουν 
δυνατοτήτων ανεξάρτητης λήψης απόφασης. 
21. Κατόπιν της διαδικασίας διαβούλευσης, οι συζητήσεις μεταξύ των κοινωνικών 
εταίρων εντατικοποιήθηκαν στις περισσότερες από τις αντίστοιχες κοινές επιτροπές . 
(εξαίρεση αποτέλεσαν οι εσωτερικές υδάτινες οδοί). 
22. Στις 30 Σεπτεμβρίου 1998, υπογράφηκαν επίσημες συμφωνίες σχετικά με το χρόνο 
εργασίας στις σιδηροδρομικές μεταφορές και στις θαλάσσιες μεταφορές. Στην 
περίπτωση των σιδηροδρομικών μεταφορών οι κοινωνικοί εταίροι συμφώνησαν ότι 
οι διατάξεις της οδηγίας χρόνου εργασίας θα πρέπει να εφαρμοστούν σε όλους τους 
εργαζόμενους των σιδηροδρόμων με κατάλληλες προσαρμογές στις παρεκκλίσεις, 
εφόσον παρόμοιες διατάξεις εφαρμόζονται σε άλλους τομείς των μεταφορών 
συγχρόνως και ότι οι υφιστάμενες προϋποθέσεις που αφορούν το χρόνο εργασίας θα 
εφαρμόζονται μέσω της νομοθεσίας σε όλους τους νεοεισερχόμενους στον κλάδο. 
Στην περίπτωση των ναυτικών, τα ενδιαφερόμενα μέρη ζήτησαν από την Επιτροπή 
να υποβάλει πρόταση για την συμφωνία που θα εφαρμοστεί μέσω απόφασης του 
Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 4(2) της συμφωνίας περί κοινωνικής πολιτικής. 
23. Οι εντατικές διαπραγματεύσεις στις οδικές μεταφορές δεν οδήγησαν σε συμφωνία 
αλλά σε διαπίστωση των κυριοτέρων στοιχείων που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη. 
24. Η προσέγγιση της Επιτροπής τροποποιήθηκε ελαφρά κατά συνέπεια, από εκείνη που 
αναφέρεται στο Λευκό Βιβλίο, ώστε να εφαρμοστούν οι συμφωνίες των κοινωνικών 
εταίρων και να ληφθούν υπόψη οι απόψεις που υποβλήθηκαν στη διάρκεια της 
διαδικασίας διαβούλευσης. Κατά συνέπεια, το ταξιδεύον προσωπικό των 
σιδηροδρόμων θα καλύπτεται πλήρως από την οδηγία 93/104, συμπεριλαμβανομένης 
της δυνατότητας των απαραιτήτων παρεκκλίσεων και να ληφθούν υπόψη οι 
ιδιαίτερες επιχειρησιακές απαιτήσεις του κλάδου. Αφετέρου, το ταξιδεύον 
προσωπικό στις θαλάσσιες μεταφορές θα καλύπτεται μόνο από την οδηγία που 
εφαρμόζει την συμφωνία μεταξύ κοινωνικών εταίρων στον εν λόγω κλάδο. Τέλος, 
οι ασχολούμενοι με άλλες εργασίες στη θάλασσα, θα καλύπτονται πλήρως από την 
οδηγία, επειδή το σχέδιο πρότασης ρυθμίζει το ιδιάζον λειτουργικό σύστημα 
βαρδιών που απαιτείται από τον εν λόγω κλάδο. 
Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ 
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΟΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 
25. Η προσέγγιση λαμβάνει υπόψη τις επιχειρησιακές δυσχέρειες που οδήγησαν στην 
εξαίρεση των κλάδων αυτών στην πρώτη φάση, διασφαλίζει τη συνοχή με άλλα 
νομοθετικά μέτρα στον τομέα της ασφάλειας μεταφορών και λαμβάνει δεόντως 
υπόψη τους διεθνείς και ανταγωνιστικούς παράγοντες. Οι προτάσεις βασίζονται στις 
συμφωνίες μεταξύ των κοινωνικών εταίρων στους κλάδους θαλασσίων μεταφορών 
και σιδηροδρόμων και ενώ δεν υπήρξε συμφωνία, λαμβάνει δεόντως υπόψη τις 
συγκλίνουσες απόψεις που επιτεύχθηκαν στις διαπραγματεύσεις των κοινωνικών 
εταίρων στον κλάδο των οδικών μεταφορών. 
26. Υπό το φως της διαδικασίας διαβούλευσης και των αναλυτικών διαπραγματεύσεων 
μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, η Επιτροπή προτείνει να ακολουθηθεί η εξής 
πορεία. 
Οριζόντια μέτρα 
Τροποποίηση της οδηγίας περί χρόνου εργασίας 
27. Προτείνεται να τροποποιηθεί η οδηγία περί χρόνου εργασία ώστε να διασφαλιστεί 
ότι καλύπτονται όλοι οι μη ταξιδεύοντες εργαζόμενοι, συμπεριλαμβανομένων των 
καταρτιζομένων ιατρών. Θα πρέπει επίσης να εφαρμοστεί στους εργαζόμενους 
ανοικτής θαλάσσης. Κατάλληλες ρυθμίσεις θα πρέπει να γίνουν στις παρεκκλίσεις 
και την περίοδο αναφορά στην περίπτωση των εργαζομένων ανοικτής θαλάσσης. 
28. Η οδηγία θα εφαρμοστεί επίσης σε όλο τα ταξιδεύον προσωπικό σιδηροδρόμων, 
σύμφωνα με τη συμφωνία που υπογράφηκε από τους κοινωνικούς εταίρους στον εν 
λόγω τομέα. Κατάλληλες παρεκκλίσεις θα εφαρμοστούν ώστε να ληφθούν υπόψη οι 
επιχειρησιακές απαιτήσεις και οι απαιτήσεις ασφάλειας του υπόψη κλάδου. 
29. Επιπλέον, το ταξιδεύον προσωπικό των οδικών, εναέριων και διά των εσωτερικών 
υδατίνων οδών μεταφορών καθώς και του κλάδου θαλάσσιας αλιείας θα διαθέτει 
εγγυημένο επαρκή χρόνο ανάπαυσης και όριο ως προς τον μέγιστο αριθμό ωρών 
εργασίας ετησίως. Θα καλύπτεται επίσης από ορισμένες βασικές διατάξεις για 
εργαζομένους κατά τη νύχτα και εργαζομένους σε βάρδιες, συμπεριλαμβανομένων 
των υγειονομικών εξετάσεων. Οι διατάξεις της οδηγίας σχετικά με την ετήσια άδεια 
μετ' αποδοχών διάρκειας 4 εβδομάδων θα εφαρμοστεί επίσης στους εργαζομένους 
αυτούς, με εξαίρεση τους ασκούντες από κοινού αλιεία. 
Κλαδικά μέτρα 
30. Ειδικά μέτρα προτείνονται σε ό,τι αφορά τις οδικές και θαλάσσιες μεταφορές . 
31. Ως συνέπεια των παραπάνω η κατάσταση στους διάφορους τομείς θα έχει ως εξής: 
Οδικές μεταφορές 
32. Η οδηγία περί χρόνου εργασίας, όπως τροποποιήθηκε θα καλύπτει το μη ταξιδεύον 
προσωπικό και θα προβλέπει επίσης για το ταξιδεύον προσωπικό την εγγύηση 
επαρκούς χρόνου ανάπαυσης και μέγιστου ετησίου αριθμού ωρών εργασίας. Οι 
εργαζόμενοι αυτοί θα καλύπτονται επίσης από τις διατάξεις της οδηγίας περί ετήσιας 
άδειας μετ' αποδοχών 4 εβδομάδων και ορισμένες βασικές διατάξεις για 
εργαζόμενους τη νύχτα και εργαζόμενους σε βάρδιες, συμπεριλαμβανομένων 
υγειονομικών εξετάσεων. 
33. Η ειδική πρόταση για οδηγία σχετικά με το ταξιδεύον προσωπικό που εκτελεί 
δραστηριότητες οδικών μεταφορών και τους αυταπασχολούμενους οδηγούς καλύπτει 
το χρόνο εργασίας, τα διαλείμματα, τις περιόδους ανάπαυσης και τα όρια νυχτερινής 
εργασίας για τους εργαζομένους αυτούς. Αυτά τα ειδικά για τον τομέα μέτρα θα 
έχουν το προβάδισμα έναντι σχετικών διατάξεως της οδηγίας περί χρόνου εργασίας, 
όπως τροποποιήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 14 της εν λόγω οδηγίας. 
Θαλάσσιες μεταφορές 
34. Η οδηγία περί χρόνου εργασίας όπως τροποποιήθηκε θα καλύπτει το μη ταξιδεύον 
προσωπικό. 
35. Τα ειδικά μέτρα περιλαμβάνουν τα ακόλουθα στοιχεία: 
35.1. Πρόταση οδηγίας για την εφαρμογή της ευρωπαϊκής συμφωνίας περί χρόνου 
εργασίας των ναυτικών, που υπογράφηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1998. 
35.2. Πρόταση οδηγίας σχετικά με την επιβολή της τήρησης των ωρών εργασίας 
των ναυτικών επί σκαφών που χρησιμοποιούν κοινοτικά λιμάνια. 
35.3. Σύσταση της Επιτροπής για την επικύρωση της σύμβασης 180 ΙΕΟ σχετικά 
με τις ώρες εργασίας των ναυτικών και την επάνδρωση σκαφών καθώς και το 
πρωτόκολλο της σύμβασης 147 ΙΕΟ για την εμπορική ναυτιλία (ελάχιστες 
απαιτήσεις). Η σύσταση αυτή απευθύνεται χωριστά στα κράτη μέλη. 
36. Καθώς η οδηγία εφαρμογής της ευρωπαϊκής συμφωνίας για το χρόνο εργασίας των 
ναυτικών βασίζεται στη Συμφωνία Κοινωνικής Πολιτικής, δεν εφαρμόζεται, ως εκ 
τούτου, στο Ηνωμένο Βασίλειο (εκτός αν εγκριθεί βάση του άρθρου 139 της 
συνθήκης του Άμστερνταμ, μετά την θέση αυτής σε ισχύ). Η Επιτροπή, κατά 
συνέπεια, θα υποβάλει στο Συμβούλιο κατά τον κατάλληλο χρόνο, πρόταση οδηγίας 
του Συμβουλίου για την επέκταση της οδηγίας περί κοινωνικού πρωτοκόλλου στο 
Ηνωμένο Βασίλειο. 
Εναέριες μεταφορές, εσωτερικές υδάτινες οδοί, θαλάσσια αλιεία 
37. Η Οδηγία Χρόνου Εργασίας, όπως τροποποιήθηκε, θα καλύπτει το μη ταξιδεύον 
προσωπικό. 
38. Η τροποποιημένη Οδηγία Χρόνου Εργασίας θα προβλέπει επίσης για το ταξιδεύον 
προσωπικό την εγγύηση επαρκούς χρόνου ανάπαυσης και μέγιστου αριθμού ωρών 
ετήσιας εργασίας. Οι εργαζόμενοι αυτοί θα καλύπτονται επίσης από τις διατάξεις της 
οδηγίας περί ετήσιας άδειας μετ' αποδοχών διάρκειας 4 εβδομάδων (με εξαίρεση 
τους ασκούντες από κοινού αλιεία) και ορισμένες βασικές διατάξεις για 
εργαζόμενους κατά την νύχτα και εργαζόμενους σε βάρδιες, συμπεριλαμβανομένων 
υγειονομικών εξετάσεων. 
39. Η Επιτροπή τη στιγμή αυτή καταρτίζει πρόταση οδηγίας, η οποία θα 
συμπεριλαμβάνει διατάξεις περί περιόδων ανάπαυσης και ορίων στον χρόνο 
ναυσιπλοΐας σε ό,τι αφορά τις εσωτερικές υδάτινες οδούς. Θα προτείνει επίσης μία 
ειδική οδηγία για το χρόνο εργασίας και τις περιόδους ανάπαυσης των αλιέων 
θαλάσσης. Αυτή θα προβλέπει επίσης κατάλληλες εναλλακτικές ρυθμίσεις για την 
άδεια μετ' αποδοχών για τους ασκούντες από κοινού αλιεία. Αυτά τα ειδικά κατά 
τομέα μέτρα θα έχουν το προβάδισμα έναντι των σχετικών διατάξεων της οδηγίας 
χρόνου εργασίας, όπως τροποποιήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 14 της εν λόγω 
οδηγίας. 
40. Κατόπιν συζητήσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη, η Επιτροπή συντάσσει προτάσεις 
για ένα πρόγραμμα υποχρεωτικού κοινοτικού ορίου χρόνου πτήσης, με βάση τις 
εκτιμήσεις επιχειρησιακής ασφάλειας. Αυτό, ελπίζεται, θα συμπληρώσει τα μέτρα 
που προτείνονται στην τροποποιημένη Οδηγία Χρόνου Εργασίας σε ό,τι αφορά το 
ιπτάμενο προσωπικό στις εναέριες μεταφορές και θα μπορούσε συγχρόνως να 
χρησιμεύσει για την ανταπόκριση στις ανάγκες επαγγελματικής ασφάλειας και 
υγείας της εν λόγω κατηγορίας προσωπικού. Επιπρόσθετα, διαπραγματεύσεις για το 
ιπτάμενο προσωπικό ίσως να επαναληφθούν στο πλαίσιο της Κοινής Επιτροπής 
Πολιτικής Αεροπορίας. Κάθε νομοθετική πρόταση που θα απορρέει από τις 
διαπραγματεύσεις αυτές θα πρέπει επίσης να έχει το προβάδισμα έναντι των 
σχετικών διατάξεων της Οδηγίας περί χρόνου εργασίας, όπως τροποποιήθηκε, 
σύμφωνα με το άρθρο 14 της εν λόγω οδηγίας. 
Μ 
Ι-Η 
ο 
Η 
Ο 
ο 
[Ι] 
Μόνο ειδικά 
για τον 
κλάδο Ειδικές 
συμπληρωμα­
τικές 
διατάξεις 
κλάδου 
Ρ" 
03. 
•Ο 
α. 
> 
8 
Φ 
ί*5 σ\ υ> 
Ι" 
£-ο ο κ ο α. 
Η Τροποποίηση 
παρεκκλίσεων 
βάσει 
93/104/ΕΟ Εφαρμογή 
όλων των 
διατάξεων 
της 
93/104/ΕΟ 
8 Η 
α. ί 
8 
α. 
< 
Υγειονομικών 
εξετάσεων Ετήσιου 
ορίου χρόνου 
εργασίας Ετήσιας 
άδειας Επαρκούς 
ανάπαυσης 
χ 
χ Μη ταξιδεύον 
προσωπικό στις 
οδικές, εναέριες, 
δια των 
εσωτερικών 
υδατίνων οδών, 
θαλάσσιες 
μεταφορές, στη 
θαλάσσια αλιεία χ 
χ Καταρτιζόμενοι 
γιατροί χ 
χ Σιδηροδρομικές 
μεταφορές χ 
χ Όλων, 
αλλά με 
ετήσιο 
όριο Εργαζόμενοι 
ανοιχτής 
θαλάσσης 
χρόνου 
εργασίας 
Υπο 
κατάρτιση 
Χ 
χ Χ 
(εκτός 
ασκούντων 
από κοινού 
αλιεία) 
χ 
Ι" 13 
β Φ 
<-< 
ο 
•β !© 
<|3 
§ £ ο 
ί 
αα. Ό α. 
> 
•>» 
ο 
9\ 
Ο 
ο 
ο ο. Η ί Ι 
° ε 
> '55 2 13 ω ίο1 >- ω 
Ρ ο > •ο 
§ δβ· 
6 Ρ ο 
Ι* δ: 
ω ο ω 
ΙΓ 
9 
Ο 
Τ Μ 
υ1 *Ρ Ο 
α. β 
Κ Μ ^Γ 
& 
« 
<Ρ 
Ρ β 
•8 > 
β α. 
Ρ τ κ 
α ω ο 
ρ-ΙΟ ο * ο. 5 ι 
Ε ο 
§ 8" 
Ε ο 
δ * Ζ. 2 
δ 3- 3 5Ϊ 
Ι Ι 3 ο ο ω 
α. > >8 •Ι-
ο 
Ε" 8 
-ο 
ο. 
α.* > '3 Ί ο 5 * > 
^ ο 3 δ '3 
Ο α. ο ίο (Ο 
Η κ ω Ρ- ο > 
•3 
α. 
- β =* ° 
ιΟ £ '3 θ-
β ο. (Ο ω 
Η Κ Ο 3. > "δ ο 5 
'3 * 
> 3 
1 
ω Ο -Β 
^.ν 5 ΙΟ 1 ° ο 3 α. · 
Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 
93/104/ΕΚ της 23ης Νοεμβρίου 1993 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης 
του χρόνου εργασίας ώστε να καλυφθούν τομείς και δραστηριότητες που 
εξαιρούνται από την οδηγία αυτή 
'*«{, -1- «-* 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
Σκοπός της πρότασης 
1. Η πρόταση αυτή σκοπό έχει να τροποποιήσει την οδηγία του Συμβουλίου σχετικά 
με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας (93/104/ΕΚ) ώστε να 
εξασφαλιστεί η προστασία των εργαζομένων που εξαιρούνται από την οδηγία 
σχετικά με την οργάνωση του χρόνου εργασίας (93/104/ΕΚ) από δυσμενείς 
επιδράσεις στην υγεία και στην ασφάλεια τους, οι οποίες προκαλούνται από 
υπερβολικά παρατεταμένη εργασία, ανεπαρκή ανάπαυση ή αντικανονικούς ρυθμούς 
εργασίας. 
2. Ειδικότερα, προτείνεται η τροποποίηση της οδηγίας σχετικά με το χρόνο εργασίας 
ώστε να εξασφαλιστεί η κάλυψη των μη μετακινούμενων εργαζομένων, 
συμπεριλαμβανομένων των ειδικευόμενων ιατρών. Η τροποποιημένη οδηγία θα 
εφαρμοστεί επίσης στους εργαζομένους των σιδηροδρόμων και τους εργαζομένους 
της ανοιχτής θάλασσας. Θα γίνουν οι κατάλληλες προσαρμογές για τις 
παρεκκλίσεις και την περίοδο αναφοράς στην περίπτωση των εργαζομένων 
ανοιχτής θάλασσας. 
3. Επιπλέον, οι μετακινούμενοι εργαζόμενοι στις οδικές, αεροπορικές και διά μέσου 
εσωτερικών υδάτινων οδών μεταφορές, καθώς και στην αλιεία θα εξασφαλίσουν 
επαρκή ανάπαυση και ένα όριο μέγιστου αριθμού ωρών εργασίας ετησίως. Θα 
καλύπτονται επίσης από τις διατάξεις τις οδηγίας σχετικά με την 4 εβδομάδων 
ετήσια άδεια μετ' αποδοχών και από ορισμένες βασικές διατάξεις για τους 
εργαζομένους τη νύχτα και τους εργαζομένους κατά βάρδιες, 
συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων της υγείας. 
Περιεχόμενο 
4. Προτείνονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις για την οδηγία 93/104/ΕΚ 
(επισυνάπτεται συγκριτικός πίνακας με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις). 
5. Άρθρο 1.3 (πεδίο εφαρμογής): Με σκοπό να αποφευχθούν τυχόν κενά στην κάλυψη, 
όλες οι τρέχουσες εξαιρέσεις διαγράφονται. Με τον τρόπο αυτόν εξασφαλίζεται, 
ιδιαίτερα, η εφαρμογή της οδηγίας σε όλους τους μη μετακινούμενους 
εργαζομένους και σε όλους τους άλλους εργαζομένους οι οποίοι δεν καλύπτονται 
από συγκεκριμένη κοινοτική νομοθεσία σχετικά με το χρόνο εργασίας. Επομένως, 
μόνο οι εργαζόμενοι που καλύπτονται από την πρόταση εφαρμογής της ευρωπαϊκής 
συμφωνίας σχετικά με την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ναυτικών, θα 
βρίσκονται εκτός του πεδίου εφαρμογής της τροποποιημένης οδηγίας σχετικά με το 
χρόνο εργασίας. Οι ορισμοί για τους εργαζομένους αυτούς είναι ίδιοι με εκείνους 
που χρησιμοποιήθηκαν στις σχετικές προτάσεις. Πρέπει να σημειωθεί ότι το άρθρο 
14 της οδηγίας (Ειδικότερες κοινοτικές διατάξεις) δεν τροποποιείται. Για 
μεγαλύτερη ακόμη προστασία από την αβεβαιότητα, προβλέπεται ότι νέες 
προτάσεις για οδηγίες θα αποσαφηνίσουν τη σχέση τους με την οδηγία σχετικά με 
το χρόνο εργασίας. 
6. Άρθρο 2 (Ορισμοί): Οι γενικοί ορισμοί της οδηγίας 93/104/ΕΚ θα παραμείνουν. 
Ειδικότερα, ο ορισμός του «χρόνου εργασίας», ο οποίος περιλαμβάνει τρεις 
14 
προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται ταυτόχρονα (δηλ. ότι ο εργαζόμενος (1) 
ευρίσκεται στην εργασία, (2) στη διάθεση του εργοδότη και (3) ασκεί τη 
δραστηριότητα ή τα καθήκοντα του), θα εξακολουθήσει να επιτρέπει στα κράτη 
μέλη να ορίζουν το χρόνο εργασίας με αυστηρότητα, ενώ θα επιτρέπει έναν 
ευρύτερο ορισμό. Επιπλέον, εισάγονται τρεις νέες έννοιες: «μετακινούμενος 
εργαζόμενος», «εργασία ανοιχτής θάλασσας» και «επαρκής ανάπαυση». 
7. Μετακινούμενος εργαζόμενος: Χρησιμοποιήθηκαν ως πρότυπο οι ορισμοί του 
κανονισμού 1408/71 (σχετικά με την κοινωνική ασφάλιση των διακινούμενων 
εργαζομένων). Η έννοια, ωστόσο, περιορίστηκε επειδή, αφενός υπάρχει συμφωνία 
σχετικά με το ότι όλες οι διατάξεις της οδηγίας πρέπει να εφαρμόζονται στους 
εργαζομένους των σιδηροδρόμων, με τις κατάλληλες προσαρμογές και αφετέρου οι 
ναυτικοί δεν καλύπτονται από αυτήν την πρόταση. Οι μόνοι εργαζόμενοι που 
καλύπτονται, επομένως, από αυτόν τον ορισμό θα είναι οι θαλάσσιοι αλιείς, οι 
μετακινούμενοι εργαζόμενοι στις οδικές μεταφορές, το ιπτάμενο προσωπικό και οι 
εργαζόμενοι στις μεταφορές διά εσωτερικών πλωτών οδών. Η θέση των 
εργαζομένων στις οδικές μεταφορές για «ίδιο λογαριασμό»1 θα διευκρινιστεί στην 
ξεχωριστή πρόταση για τις οδικές μεταφορές. 
8. Εργασία ανοιχτής θάλασσας: στον ορισμό λαμβάνεται υπόψη η γνώμη των 
εκπροσώπων του κλάδου. 
9. Επαρκής ανάπαυση: Η Επιτροπή αναγνώρισε στο λευκό της βιβλίο τη δυσκολία 
εφαρμογής ακόμη και των ευέλικτων διατάξεων της οδηγίας σχετικά με το χρόνο 
εργασίας σε ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων. Ο ορισμός που προτείνεται για την 
επαρκή ανάπαυση έχει σχεδιαστεί για να θέσει τα κριτήρια, τα οποία πρέπει να 
ληφθούν υπόψη, χωρίς να επιβάλλονται αριθμητικά όρια. Οι εργαζόμενοι στους 
οποίους αναφέρεται πρέπει να έχουν τακτικές περιόδους ανάπαυσης, οι οποίες να 
εξασφαλίζουν ότι, λόγω κόπωσης εξαιτίας των παρατεταμένων ωρών εργασίας ή 
άλλων αντικανονικών ρυθμών εργασίας, δεν προκαλούν τραυματισμούς στους 
ίδιους, σε συναδέλφους τους ή σε τρίτους και ότι δεν καταστρέφουν την υγεία τους 
βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα. Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι διατάξεις ανάπαυσης 
οι οποίες συνάδουν με τα άρθρα 3, 4 και 5 της οδηγίας σχετικά με το χρόνο 
εργασίας θα πληρούν αυτά τα κριτήρια. 
10. Άρθρο 5 (εβδομαδιαία ανάπαυση): Το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 5, το οποίο 
αναφέρεται στην ανάπαυση της Κυριακής, διαγράφεται. Έτσι τυποποιείται η 
απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που αναφέρεται πιο πάνω. 
11. Άρθρο 17 (παρεκκλίσεις): Προτείνονται αρκετές τροπολογίες για το άρθρο 17.2 
ώστε να διευκρινιστεί ότι οι παρεκκλίσεις εφαρμόζονται σε ορισμένες 
δραστηριότητες οι οποίες προηγουμένως εξαιρούνταν από την οδηγία σχετικά με το 
χρόνο εργασίας. Παραδείγματα που παραθέτονται είναι «το προσωπικό των 
σιδηροδρόμων που εργάζεται επάνω στα· τρένα» (17.2.1 (α)), «οι δραστηριότητες 
των ειδικευόμενων ιατρών» (17.2.1(γ)(ί)), «άλλοι εργαζόμενοι οι οποίοι συνδέονται 
άμεσα με την παροχή υπηρεσιών μεταφορών» (17.2.1(γ)(ϋ)) και την παραγωγή 
«πετρελαίου» (17.2.1(γ)(ΐν)). 
Δηλαδή, οδηγοί που απασχολούνται από εταιρείες άλλες, εκτός των εταιρειών επαγγελματικών 
οδικών μεταφορών, π.χ. στα χημικά, στα πετρελαιοειδή, στα γεωργικά προϊόντα διατροφής, στα 
τεχνικά και οικοδομικά έργα και στο χονδρεμπόριο/ λιανεμπόριο. 
3 15 
12. Μια νέα παρέκκλιση (άρθρο 17.2.4) προτείνεται όσον αφορά το μέγιστο αριθμό 
εβδομαδιαίων ωρών εργασίας των ειδικευόμενων ιατρών, για μια μεταβατική 
περίοδο. Όπου υπάρχει συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εκπροσώπων των 
εργαζομένων, το όριο για τον μέσο όρο των εβδομαδιαίων ωρών εργασίας μπορεί 
να αυξηθεί έως τις 54 ώρες (δηλ. μία ώρα την ημέρα) για μια περίοδο αναφοράς 
τεσσάρων μηνών. Η Επιτροπή είναι αποφασισμένη να εξασφαλίσει τη μείωση των 
ωρών εργασίας σε λογικά επίπεδα όσον αφορά τους νέους νοσοκομειακούς ιατρούς. 
Ωστόσο, η μεγαλύτερη ευελιξία που προτείνεται είναι αναγκαία, επειδή είναι σαφές 
ότι σε ορισμένα κράτη μέλη, τουλάχιστον, η άμεση μετάβαση σε μία μέγιστη 
εβδομάδα εργασίας 48 ωρών κατά μέσο όρο θα είχε σοβαρές συνέπειες στην 
παροχή ιατρικής φροντίδας. Αυτό οφείλεται όχι μόνο στις αυξημένες δαπάνες που 
προκύπτουν, αλλά και στην έλλειψη ειδικευμένων ιατρών. Η Επιτροπή εκτιμά ότι 
αυτή η πρόσθετη ευελιξία, για μια μεταβατική περίοδο, παρέχει αρκετό χρόνο στις 
αρχές των νοσοκομείων ώστε να προγραμματίσουν τις αναγκαίες αλλαγές, 
συμπεριλαμβανομένου του εκσυγχρονισμού της οργάνωσης εργασίας, σε συμφωνία 
με τους εκπροσώπους των ενδιαφερομένων ιατρών. Για τη μεταβατική αυτή 
περίοδο προτείνεται χρονικό διάστημα επτά ετών, το οποίο αντιστοιχεί στη διάρκεια 
των πανεπιστημιακών ιατρικών σπουδών σε πολλά κράτη μέλη. 
13. Άρθρο 17Α (νέο) (Μετακινούμενοι εργαζόμενοι και εργασία ανοιχτής θάλασσας): 
Πρόθεση της Επιτροπής είναι να εφαρμοστούν όλες οι διατάξεις της οδηγίας σε όσο 
το δυνατόν περισσότερους εργαζομένους, συμπεριλαμβανομένων των μη 
μετακινούμενων εργαζομένων, όλων των μετακινουμένων και μη μετακινουμένων 
εργαζομένων στους σιδηροδρόμους και των εργαζομένων στην ανοιχτή θάλασσα· 
να καλυφθούν ορισμένοι μετακινούμενοι εργαζόμενοι από τις διατάξεις της οδηγίας 
σχετικά με την ετήσια άδεια των 4 εβδομάδων μετ' αποδοχών και από ορισμένες 
διατάξεις που αφορούν τη νυχτερινή εργασία και την εργασία κατά βάρδιες 
(συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων υγείας)· και να εξασφαλίσει στους 
εργαζομένους αυτούς επαρκή ανάπαυση και ένα όριο στον ετήσιο αριθμό ωρών 
εργασίας. Αυτή η τελευταία διάταξη θα εφαρμοστεί και στους εργαζομένους στην 
ανοιχτή θάλασσα. 
14. Η διαγραφή των εξαιρέσεων θα έχει ως αποτέλεσμα την επέκταση όλων των 
διατάξεων της οδηγίας σε όλους τους εργαζομένους. Οι στόχοι αυτού του άρθρου 
επομένως είναι: 
• η κατάργηση της εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 3 (ημερήσια 
ανάπαυση), 4 (διαλείμματα), 5 (εβδομαδιαία ανάπαυση) και 8 (διάρκεια της 
νυχτερινής εργασίας) στους μετακινούμενους εργαζομένους που αφορούν 
• η πρόβλεψη για την εξασφάλιση επαρκούς ανάπαυσης για τους εργαζομένους 
αυτούς· 
η δυνατότητα υπολογισμού του ορίου του χρόνου εργασίας (άρθρο 6) επί 
12μηνης περιόδου αναφοράς, στην περίπτωση των ίδιων εργαζομένων και των 
εργαζομένων στην ανοιχτή θάλασσα· και 
η μη εφαρμογή των διατάξεων που αφορούν την ετήσια άδεια μετ' αποδοχών 
στους αλιείς που έχουν συμμετοχή στα κέρδη. (Οι αλιείς που έχουν συμμετοχή 
στα κέρδη είναι μέλη του πληρώματος αλιευτικού σκάφους οι οποίοι αμείβονται 
με μερίδιο από τα κέρδη του σκάφους). 
1 
Αιτιολόγηση της πρότασης 
15. Η Επιτροπή εκτιμά ότι απαιτούνται ενέργειες για να εξασφαλιστεί σε κοινοτικό 
επίπεδο η προστασία της υγείας και της ασφάλειας, όσον αφορά το χρόνο εργασίας, 
των εργαζομένων στους τομείς και τις δραστηριότητες οι οποίοι προς το παρόν 
εξαιρούνται από την οδηγία για το χρόνο εργασίας. Η πρόταση αυτή αφορά εκείνα 
τα μέτρα τα οποία είναι δυνατόν να διευθετηθούν με τροπολογία της οδηγίας 
σχετικά με το χρόνο εργασίας. Επειδή η αρχική εξαίρεση είχε γίνει λόγω της φύσης 
της εργασίας και όχι επειδή οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι δεν είχαν ανάγκη 
προστασίας, η κοινοτική δράση μπορεί να αιτιολογηθεί στην ίδια βάση με εκείνη 
που χρησιμοποιήθηκε για την αρχική οδηγία. 
16. Επομένως, όσον αφορά την τήρηση της αρχής της επικουρικότητας, το Ευρωπαϊκό 
Δικαστήριο2 έχει αποφανθεί ότι «αφ' ης στιγμής το Συμβούλιο έχει διαπιστώσει την 
ανάγκη βελτιώσεως του υφισταμένου επιπέδου προστασίας της ασφάλειας και της 
υγείας των εργαζομένων και την ανάγκη εναρμονίσεως, μέσα από μια οπτική 
προόδου, των υφισταμένων στον τομέα αυτό συνθηκών, η επίτευξη του σκοπού 
αυτού μέσω της θεσπίσεως ελαχίστων προδιαγραφών προϋποθέτει κατ' ανάγκη μια 
δράση κοινοτικής εμβέλειας». Δεν υπάρχει, ουσιαστικά, αντικειμενική διαφορά, 
όσον αφορά την επικουρικότητα, μεταξύ των τομέων που εξαιρούνται από την 
οδηγία σχετικά με το χρόνο εργασίας και εκείνων που περιλαμβάνονται σε αυτήν. 
Πρέπει να συμπεράνουμε επομένως ότι δεν μπορεί να υπάρχει αντίρρηση για την 
ανάληψη νομοθετικής δράσης όσον αφορά την επικουρικότητα. 
17. Ασχολούμενο με την αρχή της αναλογικότητας, το Δικαστήριο υποστηρίζει με 
συνέπεια ότι, προκειμένου να αποφανθεί για το κατά πόσο μια διάταξη του 
κοινοτικού νόμου συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας, θα πρέπει να εξετάσει 
κατά πόσο τα μέσα που χρησιμοποιεί είναι κατάλληλα για τον επιδιωκόμενο στόχο 
και εάν δεν υπερβαίνουν τις απαραίτητες ενέργειες για την επίτευξη του. Είναι, 
επομένως, απαραίτητο να καθοριστεί κατά πόσο η ένταση της κοινοτικής δράσης που 
αναλαμβάνεται μέσω της οδηγίας ξεπερνά τα μέτρα που είναι απαραίτητα για την 
επίτευξη του στόχου της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. Και 
πάλι, το ΕΔ καταλήγει ότι δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο στην περίπτωση της οδηγίας για το 
χρόνο εργασίας^ Επειδή η τρέχουσα πρόταση δεν ξεπερνά τις διατάξεις της οδηγίας για το 
χρόνο εργασίας, η Επιτροπή εκτιμά ότι τηρείται και η αρχή της αναλογικότητας. 
Νομική βάση 
18. Επειδή η πρόταση αφορά τροπολογία της οδηγίας 93/104/ΕΚ, το άρθρο 118Α 
αποτελεί την κατάλληλη νομική βάση. 
Απόφαση του Δικαστηρίου της 12ης Νοεμβρίου 1996 για την υπόθεση 0-84/94: Ηνωμένο Βασίλειο 
της Μεγάλης Βρετανίας κατά Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. 
17 
Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 
93/104/ΕΚ της 23ης Νοεμβρίου 1993 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης 
του χρόνου εργασίας ώστε να καλυφθούν τομείς και δραστηριότητες που 
εξαιρούνται από την οδηγία αυτή 
98/0318 ί^ΥΝ^ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, ^ ; 
Έχοντας υπόψη, 
τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 118Α, 
την πρόταση της Επιτροπής^), 
σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2), 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3), 
ότι το άρθρο 118Α της Συνθήκης προβλέπει πως το Συμβούλιο θεσπίζει, με οδηγίες, τις 
ελάχιστες προδιαγραφές για την προώθηση της βελτίωσης ιδίως του χώρου εργασίας, 
ώστε να εξασφαλίζεται καλύτερο επίπεδο προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των 
εργαζομένων 
ότι, δυνάμει του εν λόγω άρθρου, στις οδηγίες αυτές πρέπει να αποφεύγεται η επιβολή 
διοικητικών, οικονομικών και νομικών περιορισμών, οι οποίοι θα εμπόδιζαν τη 
δημιουργία και την ανάπτυξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων 
ότι η οδηγία του Συμβουλίου 93/104/ΕΚ (4) της 23 Νοεμβρίου 1993 σχετικά με ορισμένα 
στοιχεία οργάνωσης του χρόνου εργασίας ορίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις για την 
ασφάλεια και την υγεία σχετικά με την οργάνωση του χρόνου εργασίας, όσον αφορά τις 
ελάχιστες περιόδους ημερήσιας ανάπαυσης, εβδομαδιαίας ανάπαυσης και ετήσιας 
άδειας, τα διαλείμματα και το μέγιστο χρόνο εβδομαδιαίας εργασίας· καθώς και 
ορισμένα στοιχεία της νυχτερινής εργασίας, της εργασίας κατά βάρδιες και των ρυθμών 
εργασίας· 
ότι ορισμένοι τομείς δραστηριοτήτων είχαν εξαιρεθεί από το πεδίο εφαρμογής της 
οδηγίας 93/104/ΕΚ, δηλαδή οι αεροπορικές, σιδηροδρομικές, οδικές, θαλάσσιες, διά 
μέσου εσωτερικών υδάτινων οδών και λιμναίες μεταφορές, η θαλάσσια αλιεία, άλλες 
εργασίες στη θάλασσα και οι δραστηριότητες των ειδικευόμενων ιατρών 
ότι, λόγω της συγκεκριμένης φύσης της εργασίας αυτής, είναι αναγκαίο να εγκριθούν τα 
κατάλληλα μέτρα όσον αφορά την οργάνωση του χρόνου εργασίας για να προστατευθεί 
4 ΕΕί 307/18 της 13.12.93 
Λ ο 
η υγεία και η ασφάλεια των εργαζομένων σε εκείνους τους τομείς ή τις δραστηριότητες 
οι οποίοι εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας· 
ότι η οδηγία 93/104/ΕΚ πρέπει να εφαρμοστεί στους μη μετακινούμενους εργαζομένους 
των τομέων και των δραστηριοτήτων οι οποίοι προς το παρόν εξαιρούνταν 
ότι όσον αφορά τους ασκούμενους ιατρούς απαιτείται κάπως μεγαλύτερη ευελιξία· 
ότι σχετικά με το χρόνο εργασίας πρέπει να παρέχεται τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο 
προστασίας για τους μετακινούμενους εργαζομένους και όσους ασχολούνται με «λοιπές 
εργασίες στη θάλασσα» οι οποίοι τώρα εξαιρούνται· ότι αυτό το βασικό επίπεδο 
προστασίας πρέπει να περιλαμβάνει τους υπάρχοντες κανόνες σχετικά με την ετήσια 
άδεια και ορισμένες βασικές διατάξεις για τους εργαζομένους νύχτα και τους 
εργαζομένους κατά βάρδιες, συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων υγείας· ότι οι 
υπάρχουσες διατάξεις σχετικά με το χρόνο εργασίας και την ανάπαυση πρέπει να 
προσαρμοστούν 
ότι λόγω της ιδιαιτερότητας της εργασιακής σχέσης που διέπει τους αλιείς οι οποίοι 
έχουν συμμετοχή στα κέρδη, πρέπει να εξαιρεθούν από τη διάταξη σχετικά με την ετήσια 
άδεια μετ' αποδοχών 
ότι η ευρωπαϊκή συμφωνία σχετικά με το χρόνο εργασίας των ναυτικών έχει τεθεί σε 
εφαρμογή με απόφαση του Συμβουλίου μετά από πρόταση της Επιτροπής, σύμφωνα με 
το άρθρο 4 (2) της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική· ότι, ανάλογα, οι διατάξεις 
αυτής της οδηγίας δεν πρέπει να εφαρμόζονται στους ναυτικούς· 
ότι παρά τις εντατικές διαπραγματεύσεις, δεν έγινε δυνατόν να υπάρξει συμφωνία όσον 
αφορά τους μετακινούμενους εργαζομένους σε εταιρείες οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες 
οδικών μεταφορών για λογαριασμό τρίτων ότι οι κοινωνικοί εταίροι στις 
σιδηροδρομικές μεταφορές έχουν συμφωνήσει να εφαρμοστούν οι διατάξεις της οδηγίας 
για το χρόνο εργασίας σε όλους τους εργαζομένους του κλάδου με τις ανάλογες 
προσαρμογές· 
ότι σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου η διάταξη σχετικά με την 
ανάπαυση της Κυριακής πρέπει να διαγραφεί· 
ότι σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας όπως ορίζονται 
στο άρθρο 3 β της Συνθήκης, οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης, όπως περιγράφονται 
πιο πάνω, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη, γιατί ο 
στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι όλοι οι εργαζόμενοι στην Κοινότητα απολαμβάνουν 
επαρκή προστασία της υγείας και της ασφάλειας τους, όσον αφορά το χρόνο εργασίας· 
ότι όσον αφορά την κλίμακα και τον αντίκτυπο της προτεινόμενης δράσης αυτοί οι 
στόχοι θα επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο με την εισαγωγή ελάχιστων 
διατάξεων που θα εφαρμοστούν σε όλη την Ευρωπαϊκή Κοινότητα· ότι η παρούσα 
οδηγία αποτελεί τις ελάχιστες αναγκαίες προϋποθέσεις για να επιτευχθούν αυτοί οι 
στόχοι· 
ότι λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω η οδηγία 93/104/ΕΚ του Συμβουλίου πρέπει να 
τροποποιηθεί ανάλογα· 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
19 
Άρθρο 1 
Η οδηγία 93/104/ΕΚ τροποποιείται ως εξής: 
1. Το άρθρο 1. 3 αντικαθίσταται από τα εξής: 
«3.1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε όλους τους ιδιωτικούς ή δημόσιους 
τομείς δραστηριοτήτων, κατά την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας 
89/391/ΕΟΚ, με την επιφύλαξη του άρθρου 17 της παρούσας οδηγίας. 
3.2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στους ναυτικούς, όπως ορίζεται 
στην οδηγία ../../ΕΚ σχετικά με τη συμφωνία για την οργάνωση του χρόνου 
εργασίας των ναυτικών.» 
2. Οι ακόλουθες παράγραφοι προστίθενται στο τέλος του άρθρου 2: 
«7. "Μετακινούμενος εργαζόμενος": κάθε εργαζόμενος επί ποντοπόρου 
αλιευτικού σκάφους υπό την σημαία κάποιου κράτους μέλους ή 
εργαζόμενος ως μέλος μετακινούμενου ή ιπτάμενου προσωπικού, 
επιχείρησης η οποία για λογαριασμό τρίτων παρέχει υπηρεσίες μεταφορών 
οδικώς, αεροπορικώς ή διά μέσου εσωτερικών υδάτινων οδών. 
8. "Εργασία ανοιχτής θάλασσας": η εργασία η οποία εκτελείται κυρίως 
επάνω σε ή από εγκαταστάσεις ανοιχτής θάλασσας (στις οποίες 
περιλαμβάνονται τα θαλάσσια γεωτρύπανα) και συνδέεται άμεσα ή έμμεσα 
με την εξόρυξη ή την εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων, καθώς και τις 
καταδύσεις που συνδέονται με αυτές τις δραστηριότητες, είτε γίνονται από 
εγκαταστάσεις ανοιχτής θάλασσας είτε από σκάφος. 
9. "Επαρκής χρόνος ανάπαυσης": οι εργαζόμενοι έχουν τακτικές περιόδους 
ανάπαυσης, οι οποίες εξασφαλίζουν ότι οι εργαζόμενοι δεν θα προκαλέσουν 
βλάβες στους ίδιους, σε συναδέλφους τους ή σε τρίτους και ότι δεν 
καταστρέφουν την υγεία τους βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα λόγω 
κόπωσης ή άλλων αντικανονικών ρυθμών εργασίας.» 
3. Το ακόλουθο εδάφιο του άρθρου 5 διαγράφεται: 
«Η ελάχιστη περίοδος ανάπαυσης που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο 
συμπεριλαμβάνει, κατ' αρχήν, την Κυριακή.» 
4. Στο τέλος του άρθρου 17.2.1(α) προστίθεται η φράση: 
«ιδιαίτερα, του προσωπικού των σιδηροδρόμων που εργάζεται επάνω στα 
τρένα» 
5. Η ακόλουθη φράση προστίθεται μετά τις λέξεις «παρόμοια ιδρύματα» στο άρθρο 
17.2.1(γ)(ΐ): 
«συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων των ειδικευόμενων 
ιατρών,» 
0 
6. Το άρθρο 17.2.1(γ)(ϋ) αντικαθίσταται από το εξής: 
«Για εργαζόμενους οι οποίοι συνδέονται άμεσα με την παροχή υπηρεσιών 
μεταφορών και άλλους εργαζομένους σε λιμένες και αερολιμένες» 
7. Το άρθρο 17.2.1(γ)(ΐν) αντικαθίσταται από το εξής: 
«Για υπηρεσίες παραγωγής, μεταφοράς και διανομής φωταερίου, 
πετρελαίου, ύδατος ή ηλεκτρισμού, τις υπηρεσίες αποκομιδής οικιακών 
απορριμμάτων ή τις εγκαταστάσεις αποτέφρωσης» 
8. Στο τέλος του άρθρου 17.2 προστίθενται τα εξής: 
«2.4. από το άρθρο 6, για μια μεταβατική περίοδο επτά ετών από την 
ημερομηνία έγκρισης της οδηγίας, στην περίπτωση των ειδικευόμενων 
ιατρών, όπου υπάρχει συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εκπροσώπων των 
εργαζομένων. Σε καμία περίπτωση ο αριθμός των εβδομαδιαίων ωρών 
εργασίας δεν θα ξεπερνά κατά μέσο όρο τις 54 για μια περίοδο αναφοράς 
τεσσάρων μηνών.» 
9. Προστίθεται το ακόλουθο άρθρο: 
«Άρθρο 17Α: 
Μετακινούμενοι εργαζόμενοι και εργασία ανοιχτής θάλασσας 
1. Οι διατάξεις των άρθρων 3, 4, 5 και 8 δεν εφαρμόζονται στους 
μετακινούμενους εργαζομένους. 
2. Τα κράτη μέλη πρέπει, ωστόσο, να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να 
εξασφαλίσουν το δικαίωμα αυτών των μετακινούμενων εργαζομένων για 
επαρκή χρόνο ανάπαυσης. 
3. Με την επιφύλαξη της τήρησης των γενικών αρχών που αφορούν την 
προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, τα κράτη μέλη 
μπορούν, για αντικειμενικούς ή τεχνικούς λόγους ή για λόγους που 
συνδέονται με την οργάνωση της εργασίας, να επεκτείνουν την περίοδο 
αναφοράς που αναφέρεται στο άρθρο 16.2 στους 12 μήνες, όσον αφορά τους 
μετακινούμενους εργαζομένους και τους εργαζομένους που εκτελούν 
κυρίως εργασία ανοιχτής θάλασσας. 
4. Το άρθρο 7 δεν θα εφαρμοστεί στους αλιείς που έχουν συμμετοχή στα 
κέρδη.» 
Άρθρο 2 
1. (α) Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και 
διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το 
αργότερο [2 έτη από την ημερομηνία έγκρισης] ή βεβαιώνονται το αργότερο κατά την 
ημερομηνία αυτή ότι οι δύο πλευρές του κλάδου θέτουν σ' εφαρμογή κατόπιν συμφωνίας 
τις αναγκαίες διατάξεις· τα κράτη μέλη οφείλουν να λάβουν κάθε αναγκαίο μέτρο ώστε 
να μπορούν ανά πάσα στιγμή να εγγυηθούν τα επιβαλλόμενα από την παρούσα οδηγία 
αποτελέσματα. 
21 
(β) Τα κράτη μέλη ενημερώνουν πάραυτα την Επιτροπή. 
2. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίσουν τις διατάξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1, 
πρέπει να συμπεριλάβουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή να συνοδεύσουν από 
παρόμοια αναφορά τις διατάξεις αυτές κατά την επίσημη δημοσίευση τους. Ο τρόπος με 
τον οποίο θα γίνει η αναφορά αυτή καθορίζεται από τα κράτη μέλη. 
3. Μη θιγομένου του δικαιώματος των κρατών μελών να εκπονήσουν, λόγω των 
περιστάσεων, διαφορετικές νομοθετικές, κανονιστικές και συμβατικές διατάξεις περί των 
χρόνων εργασίας, εφόσον οι ελάχιστες απαιτήσεις της οδηγίας αυτής τηρούνται, η 
εφαρμογή της παρούσας οδηγίας δεν συνιστά δικαιολογία για υποβάθμιση της γενικής 
προστασίας των εργαζομένων. 
4. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού 
δικαίου που έχουν ήδη θεσπίσει ή που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την 
παρούσα οδηγία. 
Αρθρο 3 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Για το Συμβούλιο 
Ο πρόεδρος 
10 4* & 
ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 
ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΜΜΕ) 
Τίτλος της πρότασης: 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 93/104/ΕΚ της 23ης 
Νοεμβρίου 1993 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας 
ώστε να καλυφθούν τομείς και δραστηριότητες που εξαιρούνται από την οδηγία. 
Αριθμός αναφοράς: 98017 
Η πρόταση 
1. Λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της επικουρικότητας, γιατί είναι η αναγκαία η 
θέσπιση κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα αυτό και ποιοι είναι οι βασικοί της 
στόχοι; 
Το Συμβούλιο Υπουργών εξέδωσε την οδηγία 93/104/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία 
της οργάνωσης του χρόνου εργασίας στις 23 Νοεμβρίου 1993. Η οδηγία βασίστηκε στο 
άρθρο 118Α της συνθήκης ΕΚ. Το άρθρο αυτό απαιτεί από τα κράτη μέλη «να αποδίδουν 
ιδιαίτερη προσοχή στην προώθηση της καλυτέρευσης ιδίως του χώρου εργασίας, για να 
προστατεύσουν την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων...». 
Βασικός στόχος είναι να εξασφαλιστεί η προστασία των εργαζομένων από τις επιπτώσεις 
που είναι δυνατόν να έχουν στην υγεία και την ασφάλεια τους η υπερβολικά 
παρατεταμένη εργασία, η ανεπαρκής ανάπαυση, οι αντικανονικοί ρυθμοί εργασίας. Η 
οδηγία περιέχει εκτεταμένες διατάξεις ώστε να υπάρχει ευελιξία στην εφαρμογή των 
αρχών της οδηγίας σε συγκεκριμένες καταστάσεις. 
Η αρχική πρόταση της Επιτροπής για μια οδηγία σχετικά με το χρόνο εργασίας κάλυπτε 
όλους τους τομείς και τις δραστηριότητες της οικονομίας. Το Συμβούλιο αποφάσισε, 
ωστόσο, να εξαιρέσει ορισμένους τομείς και δραστηριότητες από το πεδίο εφαρμογής της 
οδηγίας. Η ακριβής διατύπωση σχετικά με το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας είναι: «Η 
παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε όλους τους ιδιωτικούς ή δημόσιους τομείς δραστηριοτήτων 
... εξαιρουμένων των αεροπορικών, σιδηροδρομικών, οδικών, θαλάσσιων, ποτάμιων και 
λιμναίων μεταφορών, της θαλάσσιας αλιείας και λοιπών θαλάσσιων δραστηριοτήτων, καθώς 
και των ασκούμενων ιατρών.» (Άρθρο 1 παράγραφος 3). 
Η δέκατη έκτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας αναφέρει : «ότι, λόγω της ιδιομορφίας της 
εργασίας, ίσως χρειαστεί να ληφθούν χωριστά μέτρα οργάνωσης του χρόνου εργασίας σε 
ορισμένους τομείς ή δραστηριότητες εκτός του τομέα εφαρμογής της παρούσας οδηγίας». 
Επομένως το Συμβούλιο θεώρησε ότι οι εξαιρέσεις συνδέονται άμεσα με το είδος της 
εργασίας. Δεν υπήρχαν αναφορές ότι η υγεία και η ασφάλεια σχετικά με το χρόνο εργασίας 
προστατεύονται επαρκώς σε αυτούς τους τομείς και τις δραστηριότητες. 
Η παρούσα πρόταση επιδιώκει την τροποποίηση της οδηγίας 93/104/ΕΚ σχετικά με 
ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι 
εργαζόμενοι οι οποίοι προς το παρόν δεν καλύπτονται από την οδηγία αυτή έχουν κάποια 
προστασία από τις δυσμενείς επιδράσεις στην υγεία και στην ασφάλεια τους, οι οποίες 
προκαλούνται από υπερβολικά παρατεταμένη εργασία, ανεπαρκή ανάπαυση ή 
αντικανονικούς ρυθμούς εργασίας. 
11 
23 
Για το θέμα της επικουρικότητας το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει αποφανθεί συγκεκριμένα σε 
σχέση με την οδηγία για το χρόνο εργασίας. Στην απόφαση του σχετικά με την αίτηση του 
Ηνωμένου Βασιλείου για ακύρωση της οδηγίας για το χρόνο εργασίας, το Δικαστήριο 
σημειώνει ότι «αφ' ης στιγμής το Συμβούλιο έχει διαπιστώσει την ανάγκη βελτιώσεως του 
υφισταμένου επιπέδου προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων και την ανάγκη 
εναρμονίσεως, μέσα από μια οπτική προόδου, των υφισταμένων στον τομέα αυτό συνθηκών, η 
επίτευξη του σκοπού αυτού μέσω της θεσπίσεως ελαχίστων προδιαγραφών προϋποθέτει κατ' 
ανάγκη μια δράση κοινοτικής εμβέλειας». 
Δεν υπάρχει, ουσιαστικά, αντικειμενική διαφορά, όσον αφορά την επικουρικότητα, μεταξύ των 
τομέων που εξαιρούνται από την οδηγία σχετικά με το χρόνο εργασίας και εκείνων που 
περιλαμβάνονται σε αυτήν. Πρέπει να συμπεράνουμε επομένως ότι η ανάληψη νομοθετικής 
δράσης αιτιολογείται όσον αφορά την επικουρικότητα. 
Ο αντίκτυπος στις επιχειρήσεις 
2. Ποιους αφορά η πρόταση; 
Η πρόταση θα εφαρμοστεί σε όλους τους εργαζομένους στους τομείς και τις 
δραστηριότητες οι οποίοι προς το παρόν εξαιρούνται από την οδηγία για το χρόνο 
εργασίας, εκτός από τους ναυτικούς και τους μετακινούμενους εργαζομένους στις οδικές 
μεταφορές. 
3. Τι θα πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις για να συμμορφωθούν με την πρόταση; 
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να εξασφαλίσουν την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας, 
ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ανάπαυση, τα όρια του χρόνου εργασίας και την ετήσια 
άδεια. 
4. Ποιες είναι οι πιθανές οικονομικές συνέπειες της πρότασης; 
(α) Ποιος θα είναι ο αντίκτυπος στους εξής τομείς: 
- Απασχόληση 
Οι συνέπειες στην απασχόληση θα εξαρτηθούν από τον τρόπο με τον οποίο θα 
γίνουν οι αναγκαίες αλλαγές. Κατ' αρχάς θα ήταν δυνατόν να υπάρξουν θετικές 
συνέπειες για την απασχόληση, εφόσον προσληφθούν περισσότεροι εργαζόμενοι 
για να αντισταθμιστούν οι μειώσεις των υπερωριών και οι αυξήσεις στις ετήσιες 
άδειες. 
- Επενδύσεις κεφαλαίου και ίδρυση νέων επιχειρήσεων 
Ασήμαντες 
- Ανταγωνιστικότητα επιχειρήσεων; 
Με δεδομένη την αντιστάθμιση δαπανών-ωφελειών που περιγράφεται στις 
παραγράφους γ) και δ) πιο κάτω οι συνέπειες θα είναι μάλλον ουδέτερες. 
(β) Θα χρειαστούν νέες διοικητικές διαδικασίες; 
12 24 
Θα υπάρξει μία εφάπαξ δαπάνη για την εισαγωγή νέων καταλόγων προσωπικού. Οι 
περισσότερες εταιρείες διαθέτουν ήδη επαρκή συστήματα παρακολούθησης, ίσως όμως 
χρειαστούν επεκτάσεις προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση. 
γ) Δαπάνη-ωφέλεια με ποσοτικούς και ποιοτικούς όρους 
Η Επιτροπή φρόντισε για την αξιολόγηση του επιχειρηματικού αντίκτυπου5 ώστε να 
εκτιμηθούν οι πιθανές συνέπειες της οδηγίας για το χρόνο εργασίας στους τομείς και τις 
δραστηριότητες που προς το παρόν εξαιρούνται από την οδηγία. 
Σύμφωνα με τη μελέτη οι δαπάνες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις εμπίπτουν σε 
τρεις κατηγορίες: 
(1) τη διοικητική δαπάνη για να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με την οδηγία 
εσωτερικά και να αποδεικνύεται εξωτερικά: εγκατάσταση και λειτουργία 
συστημάτων για την παρακολούθηση του χρόνου εργασίας και των αξιολογήσεων 
υγείας· 
(2) τη συνολική δαπάνη για την πρόσληψη πρόσθετου προσωπικού: δαπάνες 
πρόσληψης, ακόλουθες άμεσες και έμμεσες δαπάνες απασχόλησης· 
(3) τη δαπάνη αναδιάρθρωσης της οργάνωσης του χρόνου εργασίας: νέα 
διαγράμματα εργασίας κατά βάρδιες, μέριμνα για πρόσθετες εγκαταστάσεις για 
τις περιόδους ανάπαυσης, νέες συμφωνίες με τα εργατικά συνδικάτα ή τις 
επιτροπές επιχειρήσεων. 
Υπάρχουν πολλά οφέλη τα οποία θα προκύψουν για τον εργοδότη από τη συμμόρφωση 
με τους νέους κανόνες τα οποία θα περιορίσουν τη συνολική δαπάνη οποιουδήποτε 
αντίκτυπου. Τα οποία είναι: 
(1) μειώσεις δαπανών λόγω των σπανιότερων διακοπών της εργασίας χάρη στα 
λιγότερα ατυχήματα και τις λιγότερες απουσίες λόγω ασθενειών 
(2) μεγαλύτερη παραγωγικότητα από τον κάθε υπάλληλο λόγω καλύτερης υγείας και 
λιγότερης κόπωσης· 
(3) μεγαλύτερη παραγωγικότητα των επιχειρήσεων λόγω της αναδιοργάνωσης του 
χρόνου εργασίας η διαπραγμάτευση για την οποία γίνεται ταυτόχρονα με τους 
νέους κανονισμούς· 
(4) εξοικονόμηση από τις αμοιβές των υπερωριών της μείωσης του χρόνου εργασίας 
όσων τώρα εργάζονται περισσότερο από το μέγιστο αριθμό ωρών εργασίας των 
νέων κανονισμών. 
δ) Τι θα κοστίσει η οδηγία; 
Η αξιολόγηση του επιχειρηματικού αντίκτυπου που προαναφέρθηκε καταλήγει ότι δεν 
είναι δυνατόν να γίνει ακριβής εκτίμηση των δαπανών και ωφελειών από την εφαρμογή 
Βυδΐη655 ΙπιραοΙ Α55635ΐη6ηΐ, \νοΓΚΐη§ Ήπιο Οϊτοοιίνβ: εχοΐααΐεά 3601ΟΓ5 (Αξιολόγηση 
επιχειρηματικού αντίκτυπου, οδηγία για το χρόνο εργασίας: τομείς που εξαιρούνται), 0&ιηοΓίά§ΰ 
Ροΐίον Οοη5ΐι11αηΐ5, Οκτώβριος 1998. 
13 25 
της οδηγίας. Οποιαδήποτε εκτίμηση σημαίνει ότι θα γίνουν κρίσεις με βάση μερικές 
μόνο διαθέσιμες ενδείξεις και επομένως το περιθώριο σφάλματος είναι μεγάλο. Οι 
βασικές δαπάνες προκύπτουν από τις πρόσθετες δαπάνες προσλήψεων λόγω της 
εφαρμογής του ορίου των εβδομαδιαίων ωρών εργασίας και των προβλέψεων για την 
ετήσια άδεια. Τα βασικά οφέλη προκύπτουν από τις μειώσεις των αμοιβών για 
υπερωρίες, από την υψηλότερη παραγωγικότητα κάθε εργαζομένου και από τον 
περιορισμό των αδειών ασθενείας και του αριθμού των ατυχημάτων κατά την εργασία. Η 
καλύτερη ένδειξη για την πιθανή τάξη μεγέθους του συνολικού αντίκτυπου της πρότασης 
είναι αυτή που ακολουθεί. Στην περίπτωση των διατάξεων που αφορούν τους έξι τομείς 
και δραστηριότητες, δηλ. αεροπορικές, σιδηροδρομικές, οδικές και θαλάσσιες 
μεταφορές, τη θαλάσσια αλιεία και άλλες θαλάσσιες εργασίες, ο καθαρός αντίκτυπος 
(δαπάνες μείον οφέλη) θα κυμαίνεται από καθαρό όφελος ύψους 1% έως καθαρή 
δαπάνη ύψους 1% των μέσων ετήσιων αποδοχών των συγκεκριμένων εργαζομένων. 
Στην περίπτωση των ειδικευόμενων ιατρών είναι της τάξης του 2% των ετήσιων μέσων 
αποδοχών. Όσον αφορά τις μεταφορές διά μέσου εσωτερικών υδάτινων οδών τα στοιχεία 
είναι ανεπαρκή και δεν είναι δυνατόν να υπάρξει εκτίμηση. 
5. Περιλαμβάνει η πρόταση μέτρα τα οποία λαμβάνουν υπόψη την ιδιαίτερη 
κατάσταση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (μειωμένες ή διαφορετικές 
απαιτήσεις κ,λπ.); 
Όχι. Ευελιξία παρέχεται σε όλες τις επιχειρήσεις κάθε μεγέθους. 
Διαβουλεύσεις 
6. Κατάλογος οργανώσεων των οποίων ζητήθηκε η γνώμη σχετικά με την 
πρόταση και περιγραφή των κυριότερων απόψεων. 
Στο λευκό βιβλίο το οποίο κυκλοφόρησε ευρέως περιλαμβάνονται όλες οι οργανώσεις 
εκπροσώπων που αναφέρονται στην ανακοίνωση σχετικά με την εφαρμογή του 
Πρωτοκόλλου για την κοινωνική πολιτική6. Από αυτούς τους οργανισμούς εκπροσώπων 
ζητήθηκε επίσης η γνώμη τους κατά τη δεύτερη φάση των διαβουλεύσεων. Οι θέσεις 
τους περιλαμβάνονται στην εισηγητική ανακοίνωση. Επιπλέον τα θέματα συζητήθηκαν 
σε μια περίοδο πέντε ετών στις κοινές επιτροπές των πέντε τομέων των μεταφορών και 
της θαλάσσιας αλιείας. 
Ανακοίνωση σχετικά με τη θέση σε εφαρμογή του Πρωτοκόλλου για την κοινωνική πολιτική: ΟΟΜ 
(93) 600 της 14.12.1993. 
28 14 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 
Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 
93/104/ΕΚ της 23ης Νοεμβρίου 1993 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης 
του χρόνου εργασίας ώστε να καλυφθούν τομείς και δραστηριότητες που 
εξαιρούνται από την οδηγία αυτή 
ΟΔΗΓΙΑ 93/104/ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
της 23ης Νοεμβρίου 1993 σχετικά με 
ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του 
χρόνου εργασίας 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΕΝΩΣΗΣ, 
[Αιτιολογικές σκέψεις] 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
ΤΜΗΜΑ Ι ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ -
ΟΡΙΣΜΟΙ 
Άρθρο 1 
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής 
1. Η παρούσα οδηγία καθορίζει τις 
στοιχειώδεις προδιαγραφές ασφάλειας και 
υγείας όσον αφορά την οργάνωση του 
χρόνου εργασίας. 
2..Εφαρμόζεται: 
α) στις ελάχιστες περιόδους ημερήσιας και 
εβδομαδιαίας ανάπαυσης και ετήσιας 
άδειας, στο χρόνο διαλείμματος και στη 
μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας και 
β) σε ορισμένες πλευρές της νυχτερινής 
εργασίας, της κατά βάρδιες εργασίας και 
του ρυθμού εργασίας. 
3. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε 
όλους τους ιδιωτικούς ή δημόσιους τομείς 
δραστηριοτήτων, κατά την έννοια του 
άρθρου 2 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, με την 
επιφύλαξη του άρθρου 17 της παρούσας 
οδηγίας, εξαιρουμένων των αεροπορικών, Προτεινόμενες τροποποιήσεις 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
3.1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε 
όλους τους ιδιωτικούς ή δημόσιους τομείς 
δραστηριοτήτων, κατά την έννοια του 
άρθρου 2 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, με την 
επιφύλαξη του άρθρου 17 της παρούσας 
οδηγίας. 
15 2Ί 
σιδηροδρομικών, οδικών, θαλάσσιων, 
ποτάμιων και λιμναίων μεταφορών, της 
θαλάσσιας αλιείας και λοιπών θαλασσίων 
δραστηριοτήτων, καθώς και των 
ασκούμενων ιατρών. 
4. Οι διατάξεις της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ 
εφαρμόζονται πλήρως στα θέματα που 
αναφέρει η παράγραφος 2, με την 
επιφύλαξη περιοριστικότερων ή/και 
ειδικότερων διατάξεων της παρούσας 
οδηγίας. 
Άρθρο 2 
Ορισμοί 
Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, 
νοούνται ως: 
1. «Χρόνος εργασίας»: κάθε περίοδος κατά 
τη διάρκεια της οποίας ο εργαζόμενος 
ευρίσκεται στην εργασία, στη διάθεση του 
εργοδότη και ασκεί τη δραστηριότητα ή τα 
καθήκοντα του, σύμφωνα με τις εθνικές 
νομοθεσίες ή/και πρακτικές. 
2. «Περίοδος ανάπαυσης»: κάθε περίοδος 
που δεν είναι χρόνος εργασίας 
3. «Νυχτερινή περίοδος»: κάθε περίοδος 
επτά τουλάχιστον ωρών, όπως ορίζεται από 
την εθνική νομοθεσία, η οποία πρέπει 
πάντως να περιλαμβάνει το διάστημα 
μεταξύ 24.00 και 05.00. 
4. «Εργαζόμενος τη νύχτα»: 
α) αφενός, κάθε εργαζόμενος κατά την 
νυχτερινή περίοδο επί τρεις τουλάχιστον 
ώρες του ημερήσιου κανονικού χρόνου 
εργασίας του και 
β) αφετέρου, κάθε εργαζόμενος ο οποίος 
ενδέχεται να πραγματοποιεί κατά τη 
νυχτερινή περίοδο ένα ορισμένο τμήμα του 
ετήσιου χρόνου εργασίας του, το οποίο 
ορίζεται κατ' επιλογή του οικείου κράτους 3.2 Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται 
στους ναυτικούς, όπως ορίζεται στην 
οδηγία ../../ΕΚ σχετικά με τη συμφωνία για 
την οργάνωση του χρόνου εργασίας των 
ναυτικών. 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
16 2« Ο 
μέλους: 
ϊ) από την εθνική νομοθεσία, ύστερα από 
διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους 
ή 
Π) με συλλογικές συμβάσεις ή με 
συμφωνίες μεταξύ κοινωνικών εταίρων σε 
εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο. 
5. «Εργασία κατά βάρδιες»: κάθε μέθοδος 
οργάνωσης της ομαδικής εργασίας κατά 
την οποία οι εργαζόμενοι διαδέχονται ο 
ένας τον άλλον στις ίδιες θέσεις εργασίας 
με ορισμένο ρυθμό, περιλαμβανομένου του 
ρυθμού περιτροπής, και η οποία μπορεί να 
είναι συνεχής ή ασυνεχής, πράγμα το οποίο 
υποχρεώνει τους εργαζόμενους να 
επιτελούν μια εργασία σε διαφορετικές 
ώρες σε μια δεδομένη περίοδο ημερών ή 
εβδομάδων. 
6. «Εργαζόμενος σε βάρδιες»: κάθε 
εργαζόμενος με ωράριο που εντάσσεται σε 
πρόγραμμα εργασίας κατά βάρδιες. 
Δεν υπάρχει διάταξη Καμία αλλαγή • 
Καμία αλλαγή 
7. «Μετακινούμενος εργαζόμενος»: κάθε 
εργαζόμενος επί ποντοπόρου αλιευτικού 
σκάφους υπό την σημαία κάποιου κράτους 
μέλους ή εργαζόμενος ως μέλος 
μετακινούμενου ή ιπτάμενου προσωπικού, 
επιχείρησης η οποία για λογαριασμό 
τρίτων παρέχει υπηρεσίες μεταφορών 
οδικώς, αεροπορικώς ή διά μέσου 
εσωτερικών υδάτινων οδών. 
8. «Εργασία ανοιχτής θάλασσας»: η 
εργασία η οποία εκτελείται κυρίως επάνω 
σε ή από εγκαταστάσεις ανοιχτής 
θάλασσας (στις οποίες 
συμπεριλαμβάνονται τα θαλάσσια 
γεωτρύπανα) και συνδέεται άμεσα ή 
έμμεσα με την εξόρυξη ή την 
εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων, καθώς 
και τις καταδύσεις που συνδέονται με 
αυτές τις δραστηριότητες, είτε γίνονται από 
εγκαταστάσεις ανοιχτής θάλασσας είτε από 
σκάφος. 
17 
29 
ΤΜΗΜΑ IIΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 
ΑΝΑΠΑΥΣΗΣ - ΑΛΛΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 
ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 
Άρθρο 3 
Ημερήσια ανάπαυση 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία 
μέτρα ώστε κάθε εργαζόμενος να διαθέτει, 
ανά εικοσιτετράωρο, περίοδο ανάπαυσης 
ελάχιστης διάρκειας ένδεκα συναπτών 
ωρών. 
Άρθρο 4 
Διαλείμματα 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία 
μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται για κάθε 
εργαζόμενο χρόνος διαλείμματος όταν ο 
χρόνος ημερήσιας εργασίας υπερβαίνει τις 
έξι ώρες. Οι τεχνικές λεπτομέρειες του 
διαλείμματος και ιδίως η διάρκεια και οι 
όροι χορήγησης του καθορίζονται από 
συλλογικές συμβάσεις ή από συμφωνίες 
μεταξύ κοινωνικών εταίρων ή, ελλείψει 
αυτών, από την εθνική νομοθεσία. 9. «Επαρκής χρόνος ανάπαυσης»: οι 
εργαζόμενοι έχουν τακτικές περιόδους 
ανάπαυσης, οι οποίες εξασφαλίζουν ότι οι 
εργαζόμενοι δεν θα προκαλέσουν βλάβες 
στους ίδιους, σε συναδέλφους τους ή σε 
τρίτους και ότι δεν καταστρέφουν την 
υγεία τους βραχυπρόθεσμα ή 
μακροπρόθεσμα λόγω κόπωσης ή άλλων 
αντικανονικών ρυθμών εργασίας. 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
18 30 
Άρθρο 5 
Εβδομαδιαία ανάπαυση 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία 
μέτρα ώστε κάθε εργαζόμενος να διαθέτει, 
ανά περίοδο επτά ημερών, μια ελάχιστη 
περίοδο συνεχούς ανάπαυσης 
εικοσιτεσσάρων ωρών, στις οποίες 
προστίθενται οι ένδεκα ώρες ημερήσιας 
ανάπαυσης οι οποίες προβλέπονται στο 
άρθρο 3. 
Η ελάχιστη περίοδος ανάπαυσης που 
αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο 
συμπεριλαμβάνει, κατ' αρχήν, την 
Κυριακή. 
Αν δικαιολογείται για αντικειμενικούς ή 
τεχνικούς λόγους ή από τις συνθήκες 
οργάνωσης της εργασίας μπορεί να ορισθεί 
ελάχιστη περίοδος ανάπαυσης 
εικοσιτεσσάρων ωρών. 
Άρθρο 6 
Μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία 
μέτρα ώστε, σε συνάρτηση με τις επιταγές 
προστασίας της ασφάλειας και της υγείας 
των εργαζομένων: 
1. Η εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας να 
περιορίζεται με νομοθετικές, κανονιστικές 
ή διοικητικές διατάξεις ή με συλλογικές 
συμβάσεις ή συμφωνίες μεταξύ 
κοινωνικών εταίρων. 
2. 0 χρόνος εργασίας να μην υπερβαίνει, 
ανά επταήμερο, τις 48 ώρες κατά μέσον 
όρο, συμπεριλαμβανομένων των 
υπερωριών. Άρθρο 5 
Εβδομαδιαία ανάπαυση 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία 
μέτρα ώστε κάθε εργαζόμενος να διαθέτει, 
ανά περίοδο επτά ημερών, μια ελάχιστη 
περίοδο συνεχούς ανάπαυσης 
εικοσιτεσσάρων ωρών, στις οποίες 
προστίθενται οι ένδεκα ώρες ημερήσιας 
ανάπαυσης οι οποίες προβλέπονται στο 
άρθρο 3. 
Διαγράφεται 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
19 
Άρθρο 7 
Ετήσια άδεια 
1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία 
μέτρα ώστε να παρέχεται σε όλους τους 
εργαζομένους ετήσια άδεια μετ' αποδοχών 
διάρκειας τουλάχιστον τεσσάρων 
εβδομάδων, σύμφωνα με τους όρους που 
προβλέπουν οι εθνικές νομοθεσίες ή/και 
πρακτικές για την απόκτηση του σχετικού 
δικαιώματος και τη χορήγηση της άδειας. 
2. Η ελάχιστη περίοδος ετήσιας άδειας μετ' 
αποδοχών μπορεί να αντικατασταθεί από 
χρηματική αποζημίωση μόνον σε 
περίπτωση τερματισμού της εργασιακής 
σχέσης. 
ΤΜΗΜΑ III ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ -
ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΒΑΡΔΙΕΣ - ΡΥΘΜΟΣ 
ΕΡΓΑΣΙΑΣ 
Άρθρο 8 
Διάρκεια της νυχτερινής εργασίας 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία 
μέτρα ώστε: 
1. ο κανονικός χρόνος νυχτερινής εργασίας 
να μην υπερβαίνει, κατά μέσον όρο, τις 
οκτώ ώρες ανά εικοσιτετράωρο 
2. οι εργαζόμενοι τη νύχτα των οποίων η 
εργασία ενέχει ιδιαίτερους κινδύνους ή 
σημαντική σωματική ή πνευματική ένταση 
να μην εργάζονται περισσότερο από οκτώ 
ώρες κατά τη διάρκεια εικοσιτετράωρης 
περιόδου κατά την οποία πραγματοποιούν 
νυχτερινή εργασία. 
Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου, η 
εργασία που ενέχει ιδιαίτερους κινδύνους ή 
σημαντική σωματική ή πνευματική ένταση 
ορίζεται από τις εθνικές νομοθεσίες ή/και 
πρακτικές ή από συλλογικές συμβάσεις ή Καμία αλλαγή 
ι 
Καμία αλλαγή 
20 
από συμφωνίες μεταξύ κοινωνικών 
εταίρων, λαμβανομένων υπόψη των 
επιπτώσεων και των κινδύνων που 
συνδέονται με τη νυχτερινή εργασία. 
Άρθρο 9 
Ιατρική εξέταση και μετάθεση των 
εργαζομένων τη νύχτα σε θέση ημερήσιας 
εργασίας 
1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία 
μέτρα ώστε: 
α) οι εργαζόμενοι τη νύχτα να δικαιούνται 
δωρεάν ιατρική εξέταση, πριν την ανάληψη 
της εργασίας αυτής και κατά τακτά χρονικά 
διαστήματα στη συνέχεια 
β) οι εργαζόμενοι τη νύχτα που υποφέρουν 
από προβλήματα υγείας που 
αποδεδειγμένως οφείλονται στη νυχτερινή 
εργασία να μετατίθενται, όποτε είναι 
δυνατόν, σε θέση ημερήσιας εργασίας για 
την οποία είναι κατάλληλοι. 
2. Η δωρεάν ιατρική εξέταση που αναφέρει 
η παράγραφος 1 στοιχείο α) διέπεται από 
το ιατρικό απόρρητο. 
3. Η δωρεάν ιατρική εξέταση που αναφέρει 
η παράγραφος 1 στοιχείο α) μπορεί να 
εντάσσεται σε εθνικό σύστημα υγείας. 
Άρθρο 10 
Εγγυήσεις για νυχτερινή εργασία 
Τα κράτη μέλη μπορούν να θέτουν ως 
προϋπόθεση της νυχτερινής εργασίας 
ορισμένων κατηγοριών εργαζομένων 
ορισμένες εγγυήσεις, υπό όρους που 
καθορίζονται από τις εθνικές νομοθεσίες 
ή/και πρακτικές, για τους εργαζόμενους οι 
οποίοι διατρέχουν κίνδυνο ασφαλείας ή 
υγείας οφειλόμενο στη νυχτερινή εργασία. 
Άρθρο 11 
Ενημέρωση σε περίπτωση που Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
21 
33 
χρησιμοποιούνται εργαζόμενοι τη νύχτα 
τακτικά 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία 
μέτρα ώστε ο εργοδότης που χρησιμοποιεί 
εργαζομένους τη νύχτα τακτικά να 
ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές εφόσον το 
ζητήσουν. 
Άρθρο 12 
Προστασία της ασφάλειας και της υγείας 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία 
μέτρα ώστε: 
1. οι εργαζόμενοι τη νύχτα και οι 
εργαζόμενοι σε βάρδιες να απολαύουν 
προστασίας της υγείας και της ασφάλειας 
τους, ανάλογης προς τη φύση της εργασίας 
τους 
2. οι κατάλληλες υπηρεσίες ή μέτρα 
προστασίας και πρόληψης στον τομέα της 
ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων 
τη νύχτα και των εργαζομένων σε βάρδιες 
να είναι ισοδύναμα με τα προσφερόμενα 
στους άλλους εργαζομένους και να είναι 
διαθέσιμα ανά πάσα στιγμή. 
Άρθρο 13 
Ρυθμός εργασίας 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία 
μέτρα ώστε ο εργοδότης που προτίθεται να 
οργανώσει την εργασία με έναν ορισμένο 
ρυθμό να λαμβάνει υπόψη τη γενική αρχή 
της προσαρμογής της εργασίας στον 
άνθρωπο, ιδίως προκειμένου να 
περιοριστεί η μονότονη και η ρυθμική 
εργασία, σε συνάρτηση με το είδος της 
δραστηριότητας και τις απαιτήσεις 
ασφάλειας και υγείας, ιδιαίτερα όσον 
αφορά τα διαλείμματα του χρόνου 
εργασίας. Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
22 
3 
ΤΜΗΜΑ IV ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 
Άρθρο 14 
Ειδικότερες κοινοτικές διατάξεις 
Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας δεν 
εφαρμόζονται εφόσον άλλες κοινοτικές 
πράξεις περιλαμβάνουν ειδικότερες 
διατάξεις για ορισμένες επαγγελματικές 
ασχολίες ή δραστηριότητες. 
Άρθρο 15 
Ευνοϊκότερες διατάξεις 
Η παρούσα οδηγία δεν εμποδίζει τα κράτη 
μέλη να εφαρμόζουν ή να θεσπίζουν 
ευνοϊκότερες νομοθετικές, κανονιστικές ή 
διοικητικές διατάξεις για την προστασία 
της ασφάλειας και της υγείας των 
εργαζομένων ή να ευνοούν ή να 
επιτρέπουν την εφαρμογή ευνοϊκότερων 
συλλογικών συμβάσεων ή συμφωνιών 
μεταξύ κοινωνικών εταίρων για την 
προστασία της ασφάλειας και της υγείας 
των εργαζομένων. 
Άρθρο 16 
Περίοδοι αναφοράς 
Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίζουν: 
1. Για την εφαρμογή του άρθρου 5 
(εβδομαδιαία ανάπαυση), περίοδο 
αναφοράς η οποία δεν υπερβαίνει τις 14 
μέρες 
2. Για την εφαρμογή του άρθρου 6 
(ανώτατη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας), 
περίοδο αναφοράς η οποία δεν υπερβαίνει 
τους τέσσερις μήνες. Οι περίοδοι ετήσιας 
άδειας μετ' αποδοχών, κατά το άρθρο 7, 
και οι περίοδοι αδείας ασθενείας δεν 
συνεκτιμώνται ή είναι ουδέτερες, όσον 
αφορά τον υπολογισμό του μέσου όρου Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
23 35 
3. Για την εφαρμογή του άρθρου 8 
(διάρκεια νυχτερινής εργασίας), περίοδο 
αναφοράς που καθορίζεται ύστερα από 
διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους 
ή με συλλογικές συμβάσεις .ή συμφωνίες 
που συνάπτονται σε εθνικό ή περιφερειακό 
επίπεδο μεταξύ κοινωνικών εταίρων. 
Εάν η ελάχιστη περίοδος εικοσιτετράωρης 
εβδομαδιαίας ανάπαυσης που απαιτείται 
από το άρθρο 5 εμπίπτει σ' αυτή την 
περίοδο αναφοράς, δεν λαμβάνεται υπόψη 
για τον υπολογισμό του μέσου όρου. 
Άρθρο 17 
Παρεκκλίσεις 
1. Τα κράτη μέλη, τηρώντας τις γενικές 
αρχές για την προστασία της ασφάλειας και 
της υγείας των εργαζομένων, μπορούν να 
παρεκκλίνουν από τα άρθρα 3, 4, 5, 6, 8 
και 16 εφόσον η διάρκεια του χρόνου 
εργασίας, λόγω των ιδιαιτεροτήτων της 
ασκούμενης δραστηριότητας, δεν 
υπολογίζεται ή/και δεν προκαθορίζεται ή 
μπορεί να καθορίζεται από τους ίδιους τους 
εργαζόμενους, ιδίως δε εφόσον πρόκειται 
για: 
α) διευθυντικά στελέχη ή άλλα πρόσωπα 
εξουσιοδοτημένα να λαμβάνουν αποφάσεις 
αυτόνομα 
β) οικογενειακό προσωπικό ή 
γ) εργαζόμενους στον τελετουργικό τομέα 
των εκκλησιών και των θρησκευτικών 
κοινοτήτων. 
2. Επιτρέπονται επίσης παρεκκλίσεις μέσω 
της νομοθετικής, κανονιστικής ή 
διοικητικής οδού ή με συλλογικές 
συμβάσεις ή με συμφωνίες μεταξύ 
κοινωνικών εταίρων, υπό τον όρο ότι στους 
οικείους εργαζομένους χορηγούνται 
ισοδύναμες περίοδοι αντισταθμιστικής 
ανάπαυσης ή ότι, σε εξαιρετικές 
περιπτώσεις όπου είναι αντικειμενικώς 
αδύνατη η χορήγηση ισοδύναμων περιόδων 
αντισταθμιστικής ανάπαυσης, παρέχεται Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
24 36 
κατάλληλη προστασία στους οικείους 
εργαζομένους: 
2.1. από τα άρθρα 3, 4, 5, 8 και 16: 
α) Για τις δραστηριότητες που 
χαρακτηρίζονται από την απόσταση 
ανάμεσα στους τόπους εργασίας και 
κατοικίας του εργαζομένου, ή ανάμεσα 
στους διάφορους τόπους εργασίας αυτού 
β) Για τις δραστηριότητες φύλαξης, 
επίβλεψης και εικοσιτετράωρης παρουσίας 
που χαρακτηρίζονται από την ανάγκη 
εξασφάλισης της προστασίας των αγαθών 
και των προσώπων, ιδίως όταν πρόκειται 
για φύλακες και θυρωρούς ή επιχειρήσεις 
φύλαξης. 
γ) Για τις δραστηριότητες που 
χαρακτηρίζονται από την ανάγκη να 
εξασφαλιστεί η συνέχεια της υπηρεσίας ή 
της παραγωγής, ιδίως: 
ΐ) Για τις υπηρεσίες τις σχετικές με την 
υποδοχή, τη νοσηλεία ή/και την περίθαλψη 
που παρέχονται από νοσοκομεία ή 
παρόμοια ιδρύματα, από ιδρύματα 
διαμονής και από φυλακές. 
Π) Για εργαζόμενους στους λιμένες και 
τους αερολιμένες. 
πι) Για τις υπηρεσίες τύπου, ραδιοφωνίας, 
τηλεόρασης, κινηματογράφου, 
ταχυδρομείων ή τηλεπικοινωνιών, τις 
υπηρεσίες ασθενοφόρων, τις 
πυροσβεστικές υπηρεσίες ή την πολιτική 
άμυνα. 2.1. από τα άρθρα 3, 4, 5, 8 και 16: 
α) Για τις δραστηριότητες που 
χαρακτηρίζονται από την απόσταση 
ανάμεσα στους τόπους εργασίας και 
κατοικίας του εργαζομένου, ή ανάμεσα 
στους διάφορους τόπους εργασίας αυτού, 
ιδιαίτερα, του προσωπικού των 
σιδηροδρόμων που εργάζεται επάνω στα 
τρένα. 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
ί) Για τις υπηρεσίες τις σχετικές με την 
υποδοχή, τη νοσηλεία ή/και την περίθαλψη 
που παρέχονται από νοσοκομεία ή 
παρόμοια ιδρύματα, 
συμπεριλαμβανομένων των 
δραστηριοτήτων των ειδικευόμενων 
ιατρών, από ιδρύματα διαμονής και από 
φυλακές. 
Π) Για εργαζόμενους οι οποίοι συνδέονται 
άμεσα με την παροχή υπηρεσιών 
μεταφορών και άλλους εργαζομένους σε 
λιμένες και αερολιμένες. 
Καμία αλλαγή 
25 37 
ίν) Για υπηρεσίες παραγωγής, μεταφοράς 
και διανομής φωταερίου, ύδατος ή 
ηλεκτρισμού, τις υπηρεσίες αποκομιδής 
οικιακών απορριμμάτων ή τις 
εγκαταστάσεις αποτέφρωσης. 
ν) Για τις βιομηχανίες όπου είναι αδύνατο 
να διακοπεί η εργασία για τεχνικούς 
λόγους 
νΐ) Για τις δραστηριότητες έρευνας και 
ανάπτυξης. 
νϋ) Για τη γεωργία. 
δ) σε περίπτωση προβλέψιμης αύξησης του 
φόρτου εργασίας, ιδίως: 
ί) στη γεωργία, 
ϋ) στον τουρισμό ή 
πϊ) στα ταχυδρομεία. 
2.2. από τα άρθρα 3, 4, 5, 8 και 16: 
α) Στις περιστάσεις που αναφέρονται στο 
άρθρο 5 παράγραφος 4 της οδηγίας 
89/391/ΕΟΚ. 
β) Στην περίπτωση ατυχήματος ή 
επικείμενου ατυχήματος. 
2.3. από τα άρθρα 3 και 5: 
α) για την εργασία κατά βάρδιες, κάθε 
φορά που ο εργαζόμενος αλλάζει βάρδια 
και δεν μπορεί να έχει ανάμεσα στο τέλος 
μιας βάρδιας και στην αρχή της επόμενης 
περιόδου ημερήσιας ή/και εβδομαδιαίας 
ανάπαυσης. 
β) για τις δραστηριότητες που 
χαρακτηρίζονται από τμηματικές 
περιόδους ημερήσιας εργασίας, ιδίως 
προσωπικού το οποίο ασχολείται με 
δραστηριότητες καθαρισμού. 
Δεν υπάρχει διάταξη ΐν) Για υπηρεσίες παραγωγής, μεταφοράς 
και διανομής φωταερίου, πετρελαίου, 
ύδατος ή ηλεκτρισμού, τις υπηρεσίες 
αποκομιδής οικιακών απορριμμάτων ή τις 
εγκαταστάσεις αποτέφρωσης. 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
Καμία αλλαγή 
2.4. «από το άρθρο 6, για μια μεταβατική 
περίοδο επτά ετών από την ημερομηνία 
έγκρισης της οδηγίας, στην περίπτωση των 
26 
38 
ειδικευόμενων ιατρών, όπου υπάρχει 
συμφωνία μεταξύ εργοδότη και 
εκπροσώπων των εργαζομένων. Σε καμία 
περίπτωση ο αριθμός των εβδομαδιαίων 
ωρών εργασίας δεν θα ξεπερνά κατά μέσο 
όρο τις 54 για μια περίοδο αναφοράς 
τεσσάρων μηνών.» 
3. Παρεκκλίσεις από τα άρθρα 3,4, 5, 8 και 
16 επιτρέπονται με συλλογικές συμβάσεις 
ή με συμφωνίες μεταξύ κοινωνικών 
εταίρων σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο 
ή, σύμφωνα με τους κανόνες που θέτουν 
αυτοί, με συλλογικές συμβάσεις ή 
συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ τους 
σε κατώτερο επίπεδο. Τα κράτη μέλη που 
δεν διαθέτουν νομικό σύστημα που να 
εξασφαλίζει τη σύναψη συλλογικών 
συμβάσεων ή συμφωνιών μεταξύ 
κοινωνικών εταίρων σε εθνικό ή 
περιφερειακό επίπεδο στα θέματα που 
καλύπτει η παρούσα οδηγία ή τα κράτη 
μέλη που διαθέτουν ειδικό προς τούτο 
νομικό πλαίσιο και εντός των ορίων αυτών 
δύνανται σύμφωνα με τις εθνικές 
νομοθεσίες ή/και πρακτικές να επιτρέπουν 
παρεκκλίσεις από τα άρθρα 3, 4, 5, 8 και 
16 με συλλογικές συμβάσεις ή συμφωνίες 
που συνάπτονται μεταξύ κοινωνικών 
εταίρων στο κατάλληλο συλλογικό 
επίπεδο. Οι παρεκκλίσεις που 
προβλέπονται στο πρώτο και δεύτερο 
εδάφιο γίνονται δεκτές μόνον εφόσον 
χορηγούνται στους οικείους εργαζομένους 
ισοδύναμες περίοδοι αντισταθμιστικής 
ανάπαυσης ή εφόσον, σε εξαιρετικές 
περιπτώσεις όπου είναι αντικειμενικώς 
αδύνατη η χορήγηση ισοδύναμων περιόδων 
αντισταθμιστικής ανάπαυσης, παρέχεται 
στους εν λόγω εργαζομένους κατάλληλη 
προστασία. Τα κράτη μέλη μπορούν να 
προβλέπουν κανόνες: - για την εφαρμογή 
της παρούσας παραγράφου από τους 
κοινωνικούς εταίρους και - για την 
επέκταση σε άλλους εργαζομένους των 
διατάξεων τών συλλογικών συμβάσεων ή Καμία αλλαγή 
27 39 
συμφωνιών που συνάπτονται σύμφωνα με 
την παρούσα παράγραφο, σύμφωνα με τις 
εθνικές νομοθεσίες ή/και πρακτικές. 
4. Η ευχέρεια παρέκκλισης από το άρθρο 
16 σημείο 2 που προβλέπεται στην 
παράγραφο.2 σημεία 2.1 και 2.2 και στην 
παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου δεν 
επιτρέπεται να καταλήγει σε περίοδο 
αναφοράς που να υπερβαίνει τους έξι 
μήνες. 
Ωστόσο, τα κράτη μέλη δύνανται, 
τηρώντας πάντα τις γενικές αρχές 
προστασίας της ασφάλειας και της υγείας 
των εργαζομένων, να επιτρέπουν, για 
αντικειμενικούς ή τεχνικούς λόγους ή για 
λόγους οργάνωσης της εργασίας, να 
καθορίζονται από τις συλλογικές 
συμβάσεις ή συμφωνίες μεταξύ 
κοινωνικών εταίρων περίοδοι αναφοράς 
που να μην υπερβαίνουν οπωσδήποτε τους 
δώδεκα μήνες. 
Πριν από την παρέλευση 7 ετών από την 
ημερομηνία που προβλέπεται στο άρθρο 18 
παράγραφος 1 στοιχείο α), το Συμβούλιο, 
ύστερα από πρόταση της Επιτροπής, 
συνοδευόμενη από έκθεση αξιολόγησης, 
επανεξετάζει τις διατάξεις της παρούσας 
παραγράφου και αποφασίζει για τη 
συνέχεια που πρέπει να δώσει. 
Δεν υπάρχει διάταξη Καμία αλλαγή 
Άρθρο 17Α 
Μετακινούμενοι εργαζόμενοι και εργασία 
ανοιχτής θάλασσας 
1. Οι διατάξεις των άρθρων 3, 4, 5 και 8 
δεν εφαρμόζονται στους μετακινούμενους 
εργαζομένους. 
2. Τα κράτη μέλη πρέπει, ωστόσο, να 
λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να 
εξασφαλίσουν το δικαίωμα αυτών των 
μετακινούμενων εργαζομένων για επαρκή 
χρόνο ανάπαυσης. 
28 
40 
Άρθρο 18 
Τελικές διατάξεις 
1. α) Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις 
αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και 
διοικητικές διατάξεις προκειμένου να 
συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το 
αργότερο στις 23 Νοεμβρίου 1996 ή 
βεβαιώνονται το αργότερο κατά την 
ημερομηνία αυτή ότι οι κοινωνικοί εταίροι 
θέτουν σ' εφαρμογή κατόπιν συμφωνίας τις 
αναγκαίες διατάξεις- τα κράτη μέλη 
οφείλουν να λάβουν κάθε αναγκαίο μέτρο 
ώστε να μπορούν ανά πάσα στιγμή να 
εγγυηθούν τα επιβαλλόμενα από την 
παρούσα οδηγία αποτελέσματα. 
β) ϊ) Εντούτοις, ένα κράτος μέλος δύναται 
να μην εφαρμόσει το άρθρο 6, τηρώντας 
πάντα τις γενικές αρχές προστασίας της 
ασφάλειας και της υγείας των 
εργαζομένων, εφόσον λαμβάνει τα 
αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται 
ότι: 
- ο εργοδότης δεν ζητά από τον εργαζόμενο 
να εργαστεί περισσότερες από 48 ώρες ανά 
επταήμερο, περίοδο που υπολογίζεται ως 
μέσος όρος της κατά το άρθρο 16 σημείο 2 
περιόδου αναφοράς, εκτός αν ο 
εργαζόμενος συναινεί για την παροχή της 
εργασίας αυτής, 3. Με την επιφύλαξη της τήρησης των 
γενικών αρχών που αφορούν την 
προστασία της ασφάλειας και της υγείας 
των εργαζομένων, τα κράτη μέλη μπορούν, 
για αντικειμενικούς ή τεχνικούς λόγους ή 
για λόγους που συνδέονται με την 
οργάνωση της εργασίας, να επεκτείνουν 
την περίοδο αναφοράς που αναφέρεται στο 
άρθρο 16.2 στους 12 μήνες, όσον αφορά 
τους μετακινούμενους εργαζομένους και 
τους εργαζομένους που εκτελούν κυρίως 
εργασία ανοιχτής θάλασσας. 
4. Το άρθρο 7 δεν θα εφαρμοστεί στους 
αλιείς που έχουν συμμετοχή στα κέρδη. 
Καμία αλλαγή 
' 
29 
- ο εργαζόμενος δεν υφίσταται καμία ζημία 
αν δεν δεχθεί να εκτελέσει την εργασία 
αυτή, 
- ο εργοδότης τηρεί και ενημερώνει αρχείο 
για όλους τους εργαζομένους που 
παρέχουν τέτοια εργασία, 
- το αρχείο είναι στη διάθεση των 
αρμόδιων αρχών οι οποίες δικαιούνται να 
απαγορεύουν ή να περιορίζουν τη 
δυνατότητα υπέρβασης της ανώτατης 
εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας, για 
λόγους ασφάλειας ή/και υγείας των 
εργαζομένων, 
- ύστερα από αίτηση των αρμοδίων αρχών, 
ο εργοδότης τους παρέχει πληροφορίες 
σχετικά με τη συναίνεση των εργαζομένων 
για την παροχή εργασίας υπερβαίνουσας 
τις 48 ώρες ανά επταήμερο, 
υπολογιζόμενης ως μέσος όρος της κατά το 
άρθρο 16 σημείο 2 περιόδου αναφοράς. 
Πριν από τη λήξη επταετούς περιόδου 
υπολογιζόμενης από τη λήξη της τριετούς 
προθεσμίας που αναφέρεται στο στοιχείο 
α), το Συμβούλιο, ύστερα από πρόταση της 
Επιτροπής, που συνοδεύεται από έκθεση 
αξιολόγησης, επανεξετάζει τις διατάξεις 
του παρόντος σημείου ί) και αποφασίζει 
για τη συνέχεια που θα δώσει στο ζήτημα 
Π) επίσης, όσον αφορά την εφαρμογή του 
άρθρου 7, τα κράτη μέλη δύνανται να 
κάνουν χρήση ανώτατης μεταβατικής 
περιόδου διάρκειας τριών ετών που αρχίζει 
από την ημερομηνία που αναφέρεται στο 
στοιχείο α), υπό όρον ότι, κατά τη 
μεταβατική αυτή περίοδο: - ο εργαζόμενος 
παίρνει ετήσια άδεια μετ' αποδοχών 
διάρκειας τριών εβδομάδων, σύμφωνα με 
τους όρους λήψης και χορήγησης που 
προβλέπονται από τις εθνικές νομοθεσίες 
ή/και πρακτικές και - η διάρκειας τριών 
εβδομάδων ετήσια άδεια μετ' αποδοχών 
δεν αντικαθίσταται από χρηματικό 
αντάλλαγμα, εκτός αν λύεται η σχέση 
εργασίας, γ) Τα κράτη μέλη ενημερώνουν 
πάραυτα την Επιτροπή. 
30 
2. Οι διατάξεις που αναφέρονται στην 
παράγραφο 1, όταν θεσπίζονται από τα 
κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα 
οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια 
αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευση 
τους. Οι λεπτομερείς διατάξεις για την 
αναφορά αυτή καθορίζονται από τα κράτη 
μέλη. 
3. Μη θιγομένου του δικαιώματος των 
κρατών μελών να εκπονήσουν, προϊούσης 
της κατάστασης, διαφορετικές 
νομοθετικές, κανονιστικές και συμβατικές 
διατάξεις περί των χρόνων εργασίας, 
εφόσον οι ελάχιστες απαιτήσεις της 
οδηγίας αυτής τηρούνται, η εφαρμογή της 
παρούσας οδηγίας δεν συνιστά δικαιολογία 
για μια υποβάθμιση της γενικής 
προστασίας των εργαζομένων. 
4. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην 
Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων 
εσωτερικού δικαίου που έχουν ήδη 
θεσπίσει ή που θεσπίζουν στον τομέα που 
διέπεται από την παρούσα οδηγία. 
5. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν ανά 
πενταετία στην Επιτροπή έκθεση σχετικά 
με την πρακτική εφαρμογή των διατάξεων 
της παρούσας οδηγίας, αναφέροντας τις 
απόψεις των κοινωνικών εταίρων. Η 
Επιτροπή ενημερώνει σχετικά το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, 
την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
και τη συμβουλευτική επιτροπή για την 
ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία 
της υγείας στον τόπο εργασίας. 
6. Η Επιτροπή υποβάλλει ανά πενταετία 
στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το 
Συμβούλιο και την Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή έκθεση για την 
εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, 
λαμβάνοντας υπόψη της τις παραγράφους 
1, 2, 3, 4 και 5. 
31 
Άρθρο 19 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη 
μέλη. 
Βρυξέλλες 23 Νοεμβρίου 1993. 
Πα το Συμβούλιο 
0 πρόεδρος 
Μ. 8ΜΕΤ 
(1) ΕΕ αριθ. 0 254 της 9. 10. 1990, σ. 4. 
(2) ΕΕ αριθ. 0 72 της 18. 3. 1991, σ. 95, 
και απόφαση της 27ης Οκτωβρίου 1993 
(δεν δημοσιεύθηκε ακόμα στην Επίσημη 
Εφημερίδα). 
(3) ΕΕ αριθ. 0 60 της 8. 3. 1991, σ. 26. 
(4) ΕΕ αριθ. Ε 183 της 29. 6. 1989, σ. 1. Καμία αλλαγή 
32 Η 
ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 
ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΠΟΥ ΕΚΤΕΛΟΥΝ 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ 
ΓΙΑ ΑΥΤΟΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΈΝΟΥΣ ΟΔΗΓΟΎΣ 
45 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Στις 23 Νοεμβρίου 1993 το Συμβούλιο των Υπουργών εξέδωσε την οδηγία 
93/104/ΕΚ1 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, με 
βάση το άρθρο 118Α της συνθήκης ΕΚ. Η οδηγία αποσκοπεί να εξασφαλίσει την 
προστασία των εργαζομένων από τις δυσμενείς επιπτώσεις που μπορεί να έχουν 
στην υγεία και την ασφάλεια τους η υπερβολικά παρατεταμένη εργασία, η 
ανεπαρκής ανάπαυση και τα ακανόνιστα πρότυπα εργασίας. Η αρχική πρόταση 
οδηγίας της Επιτροπής κάλυπτε όλους τους οικονομικούς κλάδους και 
δραστηριότητες. Το Συμβούλιο όμως αποφάσισε να εξαιρέσει από την οδηγία 
ορισμένους κλάδους και δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου του τομέα των 
μεταφορών, υπό τον όρο ότι για τους συγκεκριμένους κλάδους και δραστηριότητες 
θα θεσπιστούν ξεχωριστά μέτρα. 
2. Στις 15 Ιουλίου 1997, η Επιτροπή εξέδωσε Λευκή Βίβλο σχετικά με τους 
εξαιρούμενους κλάδους και δραστηριότητες το οποίο αναφέρει την ανάγκη 
παροχής κατάλληλης προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων 
στους συγκεκριμένους κλάδους και δραστηριότητες, καθώς και τέσσερις δυνατές 
προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση του ζητήματος. Η Επιτροπή εξέφρασε την 
προτίμηση της για τη διαφοροποιημένη προσέγγιση, συγκεκριμένα, να 
συμπεριληφθούν οι μη κινούμενοι εργαζόμενοι στη γενική οδηγία και να 
διατυπωθεί ειδική νομοθεσία για κάθε κλάδο όσον αφορά τους κινούμενους 
εργαζόμενους. 
3. Στον τομέα των οδικών μεταφορών οι κοινωνικοί εταίροι, που οργανώθηκαν υπό 
μορφή κοινής επιτροπής σε κοινοτικό επίπεδο, άρχισαν να διερευνούν τον 
Οκτώβριο του 1997 δυνατούς τρόπους καλύτερης προσαρμογής των διατάξεων 
της οδηγίας 93/104/ΕΚ προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες 
που κυριαρχούν στον κλάδο τους. Στη διάρκεια των επόμενων μηνών οι 
συνομιλίες σημείωσαν προόδους, με διερευνητικές συζητήσεις που εξελίσσονται 
σε διαπραγματεύσεις. Οι εκπρόσωποι των κοινωνικών εταίρων πέτυχαν αρκετά 
σημεία σύγκλισης όσον αφορά τη σύνταξη του κειμένου κοινής συμφωνίας. 
Αμφότερες οι πλευρές δεν κατάφεραν να επιτύχουν συμφωνία μέχρι τις 30 
Σεπτεμβρίου 1998. Η Επιτροπή πληροφόρησε τους κοινωνικούς εταίρους ότι 
ελλείψει συμφωνίας μέχρι αυτήν την ημερομηνία, θα προέβαινε σε προτάσεις. 
4. Η Επιτροπή φέρει σήμερα προς συζήτηση τις δικές της προτάσεις για τη θέσπιση 
ειδικών διατάξεων σχετικά με το χρόνο εργασίας για το συγκεκριμένο κλάδο των 
μεταφορών. Αυτή η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει κατ'αρχήν επέκταση της γενικής 
οδηγίας για το χρόνο εργασίας 93/104/ΕΚ προκειμένου να καλύψει τους μη 
κινούμενους εργαζόμενους στον τομέα των οδικών μεταφορών, με διατάξεις για 
την ετήσια άδεια και τις ιατρικές εξετάσεις για τους εργαζόμενους τη νύχτα, την 
επαρκή ανάπαυση και το μέγιστο ετήσιο χρόνο εργασίας που θα καλύπτουν όλους 
τους εργαζόμενους" και δεύτερον, πρόταση οδηγίας που περιλαμβάνει όλους τους 
κινούμενους εργαζόμενους που εκτελούν δραστηριότητες των οδικών μεταφορών, 
συμπεριλαμβανομένων των εργαζόμενων στις μεταφορές για "ίδιο λογαριασμό" 
και αυτών που εργάζονται ως αυτοαπασχολούμενοι οδηγοί. 
ΈΕΧ307, 13.12.93, σ. 18 
2 ΟΟΜ (97) 334 
46 
-2-
5. Η παρούσα πρόταση αποτελεί το δεύτερο μέρος αυτής της δέσμης. Αποσκοπεί όχι 
μόνο να προστατεύσει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, αλλά και να 
αποτρέψει πιθανές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να βελτιώσει την οδική 
ασφάλεια. Το καθολικό πεδίο εφαρμογής της πρότασης, που συμπεριλαμβάνει 
όλους τους κινούμενους εργαζόμενους και τους αυτοαπασχολούμενους οδηγούς, 
λαμβάνει υπόψη τον υψηλά ανταγωνιστικό χαρακτήρα αυτού του τομέα και 
αποσκοπεί να εξουδετερώσει τη διάσπαση εταιρειών οδικών μεταφορών σε 
μικρότερες μεμονωμένες μονάδες. Η συγκεκριμένη προσέγγιση αντικατοπτρίζει 
επίσης την ευρεία εφαρμογή του ισχύοντος κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/853 του 
Συμβουλίου για την εναρμόνιση ορισμένων κοινωνικών διατάξεων στον τομέα των 
οδικών μεταφορών σε δραστηριότητες των μεταφορών. 
6. Η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής ανέφερε ότι οι κινούμενοι εργαζόμενοι για "ίδιο 
λογαριασμό" εμπίπτουν στις διατάξεις της οδηγίας 93/104/ΕΚ. Στο επακόλουθο 
συμβουλευτικό έγγραφο της 31ης Μαρτίου 1998 που απηύθυνε στους κοινωνικούς 
εταίρους, η Επιτροπή κατέστησε σαφές ότι οι κινούμενοι εργαζόμενοι για "ίδιο 
λογαριασμό" δεν εξαιρούνται από την οδηγία 93/104/ΕΚ εκτός εάν η σχετική 
τομεακή νομοθεσία παρέχει ισοδύναμη προστασία. Η παρούσα πρόταση 
αντικατοπτρίζει τις διατάξεις της οδηγίας για ορισμένες πτυχές και είναι 
ευνοϊκότερη από τις διατάξεις της γενικής οδηγίας όσον αφορά το μέγιστο 
εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας, εξ ου και η συμπερίληψη αυτής της κατηγορίας 
κινούμενων εργαζομένων στην παρούσα πρόταση. 
7. Στη Λευκή Βίβλο, η Επιτροπή είχε αρχικά εξετάσει την ενσωμάτωση ορισμένων 
στοιχείων για το χρόνο εργασίας στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του 
Συμβουλίου. Κατόπιν όμως της δημοσίευσης αυτού του εγγράφου συζήτησης, 
διατυπώθηκαν κατ'αρχήν, οι επιφυλάξεις των κρατών μελών που εκφράστηκαν 
στη συζήτηση προσανατολισμού του Συμβουλίου τον Οκτώβριο του 1997, καθώς 
και η απροθυμία εκ μέρους της ομοσπονδίας εργοδοτών στον τομέα των οδικών 
μεταφορών1 δεύτερον, το ευκταίο να ρυθμιστεί ένα ευρύτερο φάσμα 
δραστηριοτήτων, και όχι μόνον αυτές που συνδέονται άμεσα με το όχημα όπως 
φόρτωση και εκφόρτωση" τρίτον, η ποικιλία των ρυθμίσεων όσον αφορά το χρόνο 
εργασίας μεταξύ των κρατών μελών, που αντικατοπτρίζεται στις διατάξεις της 
οδηγίας 93/104/ΕΚ, και η ανάγκη αναγνώρισης της επικουρικότητας" και τέλος, η 
ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι η συζήτηση για το χρόνο εργασίας δεν διασπάται από 
επιχειρηματολογίες σχετικά με την αναθεώρηση των ισχυουσών διατάξεων του 
κανονισμού. Για ιτους λόγους αυτούς, μια οδηγία φαίνεται να είναι το πλέον 
κατάλληλο μέσο. 
8. Η παρούσα πρόταση αποβλέπει στο να συμπληρώσει τις διατάξεις του κανονισμού 
(ΕΟΚ) 3820/85. Οι διατάξεις σχετικά με τα διαλείμματα και τις περιόδους 
ανάπαυσης, καθώς και ορισμένα άλλα ειδικά στοιχεία εντός του πεδίου εφαρμογής 
του κανονισμού, θα συνεχίσουν, κατά συνέπεια, να ισχύουν για τους 
αυτοαπασχολούμενους οδηγούς και τους κινούμενους εργαζομένους τους οποίους 
αφορούν. Όλοι οι αυτοαπασχολούμενοι οδηγοί και οι κινούμενοι εργαζόμενοι, 
εκτός πεδίου εφαρμογής του κανονισμού, θα καλύπτονται από τις διατάξεις της 
παρούσας πρότασης, όσον αφορά τα διαλείμματα και τις περιόδους ανάπαυσης. 
9. Στην παρούσα πρόταση η Επιτροπή περιλαμβάνει τα στοιχεία του κειμένου που 
εκπόνησαν οι κοινωνικοί εταίροι, για τα οποία υπήρξε σύγκλιση απόψεων. Όσον 
3 ΕΕ Ι.370,31.12.85,σ. 1 
47 
-3-
αφορά τους τομείς απόκλισης, ιδίως σχετικά με τις παρεκκλίσεις, η Επιτροπή 
παρουσίασε μια συμβιβαστική θέση. Αυτή έχει ως εξής: 
Άρθρο 3: συνεχίζει να ισχύει μια ειδική διάταξη του κανονισμού (ΕΟΚ) 
3820/85, που επιτρέπει ως μέγιστο εβδομαδιαίο χρόνο οδήγησης 65 ώρες για 
διεθνείς μεταφορές επιβατών σε μη τακτικές γραμμές. Αυτό είναι μεν 
ενδεικτικό της ευελιξίας του κανονισμού, αλλά η ευελιξία αυτή περιορίζεται 
από την ανάγκη να διατηρηθεί η εξασφάλιση του μέσου εβδομαδιαίου χρόνου 
εργασίας των 48 ωρών επί μια τετράμηνη περίοδο αναφοράς, καθώς και η 
τήρηση αρχείου με έγγραφες καταχωρήσεις τέτοιων περιπτώσεων 
Άρθρο 7: Παρεκκλίσεις: ισχύουν για μέσο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας, 
περιόδους ανάπαυσης και νυκτερινή εργασία και υπό τον όρο ότι χορηγούνται 
περίοδοι ισοδύναμης αντισταθμιστικής ανάπαυσης. Η περίοδος αναφοράς για 
το μέσο μέγιστο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας μπορεί να παραταθεί μόνο έως 6 
μήνες, σε αντίθεση με τη δυνατότητα περιόδου 12 μηνών που προβλέπεται 
στη γενική οδηγία για το χρόνο εργασίας. Αυτό παρέχει το εξισορροπητικό 
στοιχείο του να ασκηθεί η πρόσθετη ευελιξία, που προσφέρεται από τις 
παρεκκλίσεις, εντός μιας συντομότερης περιόδου αναφοράς. Περιλαμβάνεται, 
επίσης, παρέκκλιση που καθιστά δυνατή μια εκτενέστερη περίοδο αναφοράς, 
σε δύο φάσεις, έως 12 μήνες, υπό τον όρο ότι εφαρμόζεται μειωμένος μέσος 
εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας 35 ωρών. Αυτό αντικατοπτρίζει το στόχο της 
πρότασης να ενθαρρύνει ένα μειωμένο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας. 
Άρθρα 10 και 11: συμπερίληψη διάταξης για κυρώσεις και πρόβλεψη διετούς 
έκθεσης σχετικά με την εφαρμογή της προτεινόμενης οδηγίας και τις εξελίξεις 
στο υπόψη θέμα. 
Συμπερίληψη αυτοαπασχολούμενων οδηγών εντός του πεδίου εφαρμογής της 
οδηγίας. 
Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ 
Ι. Επικού ρικότητα 
α) Ποιοι είναι οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης σε σχέση με τις υποχρεώσεις 
της Κοινότητας; 
Η παρούσα πρόταση αποτελεί μέρος μιας συντονισμένης ομάδας μέτρων που 
επιδιώκουν να επεκτείνουν τις διατάξεις της οδηγίας 93/104/ΕΚ του Συμβουλίου, με 
ειδικό για κάθε τομέα τρόπο, σε όλες τις δραστηριότητες των οδικών μεταφορών, 
λαμβάνοντας υπόψη, βάσει του άρθρου 118 Α της συνθήκης, την ανάγκη προώθησης 
της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων και, βάσει του άρθρου 75 της 
συνθήκης, την ανάγκη βελτίωσης των συνθηκών εργασίας και της οδικής ασφάλειας, 
καθώς και αποφυγής στρεβλώσεων της αγοράς. 
β) Η αρμοδιότητα για την προγραμματισθείσα δραστηριότητα εναπόκειται 
αποκλειστικά στην Κοινότητα ή είναι κοινή με τα κράτη μέλη; 
-4-48 
Το άρθρο 118Α αναφέρει ότι τα κράτη μέλη αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στην 
προώθηση της βελτίωσης, ιδίως του εργασιακού περιβάλλοντος, και προκειμένου να 
επιτευχθεί αυτός ο στόχος το Συμβούλιο εκδίδει οδηγίες για τις ελάχιστες απαιτήσεις 
στο συγκεκριμένο τομέα. Το άρθρο 75 αναφέρει ομοίως ότι για την εφαρμογή της 
κοινής πολιτικής μεταφορών το Συμβούλιο θεσπίζει κοινούς κανόνες. 
γ) Ποια είναι η αποτελεσματικότερη λύση που λαμβάνει υπόψη τους πόρους της 
Κοινότητας και των κρατών μελών; 
Οι διατάξεις για το χρόνο εργασίας ποικίλλουν μεταξύ των κρατών μελών ως προς τη 
μορφή και την περιεκτικότητα τους. Μόνο σε κοινοτικό 'επίπεδο μπορεί να θεσπιστεί 
ένα ενιαίο σύνολο διατάξεων το οποίο να αντιστοιχεί στις ελάχιστες απαιτήσεις της 
οδηγίας 93/104/ΕΚ του Συμβουλίου, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις ιδιαίτερες 
συνθήκες των δραστηριοτήτων των οδικών μεταφορών. Επιπλέον, η παρούσα 
πρόταση αντικατοπτρίζει τους τομείς σύγκλισης που έχουν επιτευχθεί μεταξύ των 
κοινωνικών εταίρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο και εξασφαλίζει την εφαρμογή αυτών των 
διατάξεων σε κοινοτική βάση. Συνεπώς, είναι αποτελεσματικότερο να εφαρμοστούν 
αυτά τα μέτρα ως μέρος μιας κοινοτικής δέσμης απ'ό,τι να επιδιωχθεί μια τμηματική 
λύση μέσω των κρατών μελών. 
δ) Ποια μέσα δράσης διαθέτει η Κοινότητα; 
Για την επίτευξη των αναγκαίων αποτελεσμάτων, απαιτείται κανονιστική δράση σε 
κοινοτικό επίπεδο. Για να είναι δε συνεπής με το γενικό μέτρο, που αποτελεί η οδηγία 
93/104/ΕΚ του Συμβουλίου, ενδείκνυται η έκδοση οδηγίας. 
ε) Απαιτείται ενιαία νομοθεσία ή αρκεί μια οδηγία; 
Δεδομένων των διαφορετικών ρυθμίσεων που ισχύουν σήμερα στα κράτη μέλη, για 
την αντιμετώπιση του συγκεκριμένου ζητήματος ενδείκνυται μία οδηγία. 
Γ. ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΩΝ ΑΡΘΡΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ 
ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
Άρθρο 1 
Το άρθρο 1 ορίζει το σκοπό και το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Στους κινούμενους 
εργαζόμενους και τους αυτοαπασχολούμενους οδηγούς εφαρμόζονται οι ελάχιστοι 
κανόνες υγείας και ασφάλειας όσον αφορά πτυχές του χρόνου εργασίας. 
Καταδεικνύει ότι δεδομένου ότι οι διατάξεις της συγκεκριμένης οδηγίας εισάγουν πιο 
εξειδικευμένες απαιτήσεις, για τα άτομα στα οποία απευθύνεται, από εκείνες της 
οδηγίας 93/104/ΕΚ, οι διατάξεις της παρούσας πρότασης υπερέχουν. Αυτό 
εξασφαλίζει ότι οι κινούμενοι εργαζόμενοι που εκτελούν δραστηριότητες των οδικών 
μεταφορών και απασχολούνται από επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν μεταφορές για 
"ίδιο λογαριασμό" καλύπτονται από αυτές τις διατάξεις. Επίσης διευκρινίζει το 
καθεστώς της οδηγίας αυτής σε σχέση με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 
3820/85 του Συμβουλίου. 
Άρθρο 2 
-5-43 
1. Το άρθρο 2.διατυπώνει τους ορισμούς του χρόνου εργασίας σε σχέση με την 
οδηγία. Προβαίνει σε διαφοροποίηση μεταξύ του πεδίου εφαρμογής του όρου 
"χρόνος εργασίας" για τους αυτοαπασχολούμενους οδηγούς και για τους 
κινούμενους εργαζόμενους. Η συμπερίληψη διοικητικής εργασίας και υποχρέωσης 
διαθεσιμότητας για την τελευταία κατηγορία θεωρείται απρόσφορη, εφόσον 
κατ'αρχήν, ο ιδιοκτήτης μιας επιχείρησης έχει σημαντικά ευρύτερο και πιο ποικίλο 
φόρτο διοικητικής εργασίας από έναν υπάλληλο και δεύτερον, μόνον ένας 
υπάλληλος μπορεί να βρεθεί κανονικά σε θέση υποχρέωσης διαθεσιμότητας. Ο 
ορισμός του χρόνου εργασίας για τους κινούμενους εργαζόμενους περιλαμβάνει 
ένα σημείο σύγκλισης που έχει επιτευχθεί από τους κοινωνικούς εταίρους. 
2. Ο ορισμός της "υποχρέωσης διαθεσιμότητας" και των "περιόδων διαθεσιμότητας" 
διατυπώνεται λεπτομερώς, εφόσον προβαίνει σε διάκριση μεταξύ των δύο τύπων 
δραστηριότητας. Οι περίοδοι διαθεσιμότητας εξαιρούνται από το χρόνο εργασίας 
εφόσον σχετίζονται απλά με περιόδους αναμονής προς εργασία αλλά χωρίς καμία 
συνακόλουθη υποχρέωση. Έτσι, π.χ. όταν ένας οδηγός πούλμαν οδηγεί επιβάτες 
στην παραλία, αν πρέπει να επιτηρήσει το όχημα του κατά τη διάρκεια της ημέρας, 
πριν από το ταξίδι της επιστροφής, αυτό συνιστά υποχρέωση διαθεσιμότητας. Αν 
αφήσει το όχημα του χωρίς επιτήρηση, παραμένοντας, όμως, διαθέσιμος για να 
αναλάβει πάλι τα καθήκοντα του, αυτό συνιστά περίοδο διαθεσιμότητας. 
3. Καίτοι τα κράτη μέλη έχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για το χρόνο εργασίας και 
πράγματι προβαίνουν σε διαφορετικές διακρίσεις, η προσέγγιση της Επιτροπής σε 
αυτή την περίπτωση βασίζεται στο έργο των κοινωνικών εταίρων σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. Αυτή η διάκριση διευκόλυνε τη συμφωνία για ένα άλλο σημείο 
συναίνεσης μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, συγκεκριμένα το μέγιστο 
εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας 60 ωρών, ένα στοιχείο που λαμβάνεται, επίσης, 
υπόψη στην παρούσα πρόταση. 
4. Ο όρος "κινούμενοι εργαζόμενοι" περιλαμβάνει όλους τους ασκούμενους και 
μαθητευόμενους, αντικατοπτρίζοντας στοιχεία του ορισμού που αναφέρεται στο 
άρθρο 3 παράγραφος α της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ4 του Συμβουλίου σχετικά με την 
εφαρμογή μέτρων για τη βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων 
κατά την εργασία και στο άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/715 του 
Συμβουλίου για την κοινωνική ασφάλιση των διακινούμενων εργαζόμενων. 
5. Οι ορισμοί της "περιόδου ανάπαυσης" και "εβδομάδας" αντιστοιχούν σε αυτούς 
που χρησιμοποιούνται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του Συμβουλίου. 
6. Οι ορισμοί της "νυκτερινής εργασίας" και των "εργαζόμενων τη νύχτα" 
ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό τους ορισμούς της οδηγίας 93/104/ΕΚ του 
Συμβουλίου. 
4ΕΕ Ε 183,29.6.1989, σ. 1 Κ (Γ> 
5 ΕΕ Ε 149, 5.7.1971, σ. 2 *^ϋ 
Άρθρο 3 
1. Ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας 48 ωρών και η περίοδος αναφοράς 4 
μηνών αντικατοπτρίζουν τις διατάξεις των άρθρων 6 και 16 της οδηγίας 
93/104/ΕΚ του Συμβουλίου. 
2. Το απόλυτο μέγιστο των 60 ωρών εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας αντικατοπτρίζει 
τη συναίνεση μεταξύ των κοινωνικών εταίρων στις συζητήσεις τους. Επιπλέον, 
αντικατοπτρίζει, επίσης, το αποτέλεσμα μελέτης που ανέλαβαν από κοινού οι 
κοινωνικοί εταίροι και στην οποία διαπιστώθηκε ότι, στα περισσότερα κράτη μέλη, 
οι κινούμενοι εργαζόμενοι που εκτελούν δραστηριότητες των οδικών μεταφορών 
απασχολούνταν 60 ώρες ή και λιγότερο συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών. 
3. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του Συμβουλίου προβλέπει ορισμένες 
εξαιρέσεις που υπερβαίνουν τους κανόνες που θεσπίζει η παρούσα οδηγία. Οι 
εξαιρέσεις αυτές έχουν ληφθεί υπόψη στο κύριο μέρος της οδηγίας, προκειμένου 
να εξασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ των δύο μέσων. Το άρθρο 6 παράγραφος 1 
προβλέπει ευελιξία για ενέργειες διεθνών μεταφορών επιβατών, επιτρέποντας 
μέγιστο εβδομαδιαίο χρόνο οδήγησης 65 ωρών. Αυτό καθίσταται δυνατό στο 
πλαίσιο του μέσου μέγιστου εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας και, επιπλέον, πρέπει 
να καταχωρείται βάσει των διατάξεων του άρθρου 8 της παρούσας οδηγίας. 
4. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η ακρίβεια του αρχείου και η μη απόδοση 
. αδικαιολόγητης ευθύνης σε εργοδότες, στην περίπτωση που ένας εργαζόμενος 
απασχολείται σε δύο ξεχωριστές εταιρείες, ο εργαζόμενος υποχρεούται να 
ενημερώνει τους εργοδότες του για τις ώρες που απασχολείται στην άλλη εταιρεία. 
Άρθρο 4 
1. Προκειμένου να απλουστευτεί η συμμόρφωση και να εξασφαλιστεί η συνοχή με 
την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία για τους κινούμενους εργαζόμενους και τους 
αυτοαπασχολούμενους οδηγούς που υπόκεινται σήμερα στις διατάξεις του 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του Συμβουλίου, θα εξακολουθούν να 
εφαρμόζονται οι διατάξεις σχετικά με τα διαλείμματα που θεσπίζει ο εν λόγω 
κανονισμός. 
2. Επιβάλλεται, όμως, πρόσθετος περιορισμός για όλους τους κινούμενους 
εργαζόμενους και αυτοαπασχολούμενους οδηγούς, σύμφωνα με τις διατάξεις της 
γενικής οδηγίας για το χρόνο εργασίας, συγκεκριμένα υποχρεωτικό διάλειμμα 
μετά από εργασία 6 ωρών. Η διάταξη αυτή αντικατοπτρίζει το συμφωνηθέν 
πλαίσιο που ορίστηκε από τους κοινωνικούς εταίρους και είναι διαρθρωμένη κατά 
τρόπο ώστε να είναι συμβατή με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 
3820/85 του Συμβουλίου. 
Άρθρο 5 
1. Καίτοι οι υπόλοιπες διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του 
Συμβουλίου θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται, οι αντίστοιχες της οδηγίας 
93/104/ΕΚ του Συμβουλίου θα επεκταθούν σε άλλους κινούμενους 
εργαζόμενους που δεν υπόκεινται στον κανονισμό. 
2. Η συμπληρωματική ρήτρα για μείωση της ημερήσιας ανάπαυσης κατά μία ώρα 
για άλλους κινούμενους εργαζόμενους, έγινε δεκτή από τους κοινωνικούς 
51 
εταίρους προκειμένου να διευθετηθούν οι ειδικές συνθήκες των δραστηριοτήτων 
των μεταφορών. 
Άρθρο 6 
1. Οι διατάξεις για τους εργαζόμενους τη νύχτα αντικατοπτρίζουν την επιτευχθείσα 
συμφωνία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Στο πλαίσιο της οδηγίας, εκφράζουν 
τη συμβιβαστική θέση, σύμφωνα με την οποία έχει εγκαταλειφθεί το απόλυτο των 
8 ωρών εντός περιόδου 24 ωρών, προκειμένου να επιτευχθεί ένας ελαφρώς 
ευρύτερος ορισμός του εργαζόμενου τη νύχτα και μια αυστηρά καθορισμένη κοινή 
περίοδος αναφοράς. 
2. Έχουν επίσης συμπεριληφθεί, και διασφαλίζονται στο κείμενο, αντισταθμιστικά 
μέτρα και μέτρα κατά των διακρίσεων, ως ένα μη αμφισβητούμενο ζήτημα στο 
σχέδιο συμφωνίας των κοινωνικών εταίρων. Η αποζημίωση εξαρτάται από το κατά 
πόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η οδική ασφάλεια και αντικατοπτρίζει τις διατάξεις 
του άρθρου 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του Συμβουλίου. 
Άρθρο 7 
1. Το συγκεκριμένο άρθρο είναι σε μεγάλο βαθμό παρεμφερές με το σχήμα των 
παρεκκλίσεων που προβλέπονται στη γενική οδηγία για το χρόνο εργασίας βάσει 
του οποίου τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από τις διατάξεις της οδηγίας 
με εθνικά νομοθετικά ή διοικητικά μέτρα ή με συλλογικές συμβάσεις ή συμφωνίες 
μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, υπό τον όρο ότι προβλέπεται ισοδύναμη 
αντισταθμιστική ανάπαυση. Η ευχέρεια μεμονωμένων συμφωνιών με την εταιρεία 
δεν περιλαμβάνεται, δεδομένου ότι η παρούσα οδηγία έχει τομεακό χαρακτήρα, 
θέτοντας τους ελάχιστους κανόνες για όλες τις δραστηριότητες των οδικών 
μεταφορών και, συνεπώς, δεν μπορεί να επιτρέπει τη δυνατότητα μιας γενικής 
υποβάθμισης της βασικής κοινωνικής προστασίας στο εσωτερικό του κλάδου. 
2. Τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από την περίοδο αναφοράς για το μέσο 
μέγιστο χρόνο εργασίας από τέσσερις έως έξι μήνες' δεν υπάρχει παρέκκλιση από 
τις διατάξεις σχετικά με τα διαλείμματα. Αμφότερα τα μέτρα είναι αυστηρότερα 
από τη γενική οδηγία για το χρόνο εργασίας και αντικατοπτρίζουν την 
προτεραιότητα που πρέπει να δίνεται στην οδική ασφάλεια. Εισάγεται μια 
πρόσθετη παρέκκλιση ώστε να εισακουστεί η πρόταση πολλών κρατών μελών για 
τη μείωση του μέσου εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας. Η συμπερίληψη αυτή 
αντικατοπτρίζει το στόχο της παρούσας πρότασης να ενθαρρύνει την έγκριση ενός 
μειωμένου εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας. 
3. Τα προγράμματα τακτικών υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών μπορούν κανονικά να 
περιλαμβάνουν βραχύτερες περιόδους διαλείμματος και η συγκεκριμένη εξαίρεση 
αντικατοπτρίζει αυτή τη ρύθμιση, εμμένοντας, παράλληλα, ακόμη στον ελάχιστο 
σύνθετο χρόνο που προσδιορίζεται στο άρθρο 4. 
Ο 
Άρθρο 8 
Προκειμένου οι εργαζόμενοι να ενημερώνονται για τα δικαιώματα τους που 
απορρέουν από την παρούσα οδηγία και να γνωρίζουν τη λοιπή νομοθεσία για την 
υγεία και την ασφάλεια, ο εργοδότης οφείλει να εκθέτει καταλλήλως την παρούσα 
οδηγία, την εθνική νομοθεσία μεταφοράς, καθώς και τις σχετικές συμφωνίες. Η 
υποχρέωση τήρησης διετούς αρχείου περιπτώσεων, όταν παραβιάζεται ο μέσος 
μέγιστος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας των 48 ωρών, ανταποκρίνεται στις διατάξεις 
του άρθρου 18 παράγραφος 1 σημείο β της γενικής οδηγίας για το χρόνο εργασίας. 
Άρθρο 9 
Εν προκειμένω αντικατοπτρίζεται η διάταξη του άρθρου 15 της γενικής οδηγίας και 
ενισχύεται η άποψη ότι η παρούσα πρόταση παρέχει μια κατευθυντήρια γραμμή όσον 
αφορά τις διατάξεις για την υγεία και την ασφάλεια στο συγκεκριμένο τομέα. 
Άρθρο 10 
Πρόκειται για τυποποιημένη διάταξη που καθορίζει την επιβολή κυρώσεων όσον 
αφορά την παρούσα οδηγία. 
Άρθρο 11 
1. Οι τελικές διατάξεις αντικατοπτρίζουν το περιεχόμενο του άρθρου 18 της γενικής 
οδηγίας. 
2. Δεδομένου ότι το επίκεντρο της παρούσας οδηγίας είναι τομεακού χαρακτήρα και 
συνδέεται με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του Συμβουλίου, 
φαίνεται πρόσφορη η εκπόνηση μιας εκτενέστερης έκθεσης σχετικά με την 
εφαρμογή αμφότερων των μέτρων από τα κράτη μέλη εντός κοινής προθεσμίας. 
Έτσι, θα καταστεί δυνατή μια πιο επίκαιρη και σφαιρική επισκόπηση των 
κοινωνικών θεμάτων στο πλαίσιο του τομέα των κοινοτικών οδικών μεταφορών. 
Άρθρο 12 
Πρόκειται για τυποποιημένη διάταξη. 
-9- 53 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
σχετικά με την οργάνωση του χρόνου εργασίας για κινούμενους εργαζόμενους που 
εκτελούν δραστηριότητες οδικών μεταφορών και για αυτοαπασχολούμενους οδηγούς 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 98/03!9 (8ΥΝ) 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 75 και 
118Α, 
την πρόταση της Επιτροπής1, 
Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο2, 
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής3, 
Εκτιμώντας: 
ότι το άρθρο 75 της συνθήκης προβλέπει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει, μεταξύ άλλων, 
κοινούς κανόνες εφαρμοστέους στις οδικές μεταφορές καθώς και μέτρα για τη 
βελτίωση της οδικής ασφάλειας· ότι το άρθρο αυτό παρέχει την ορθή νομική βάση, 
ιδίως για τη θέσπιση κοινών κανόνων σχετικά με το χρόνο εργασίας για 
αυτοαπασχολούμενους οδηγούς στις οδικές μεταφορές· 
ότι το άρθρο 118Α της συνθήκης προβλέπει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει με οδηγία τις 
ελάχιστες απαιτήσεις για την προώθηση της βελτίωσης, ιδίως του εργασιακού 
περιβάλλοντος, για να εξασφαλιστεί ένα καλύτερο επίπεδο προστασίας της ασφάλειας 
και της υγείας των εργαζομένων 
ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3820/854 του Συμβουλίου για την εναρμόνιση 
ορισμένων κοινωνικών διατάξεων στον τομέα των οδικών μεταφορών, θεσπίζει 
κοινούς κανόνες για το χρόνο οδήγησης και τις περιόδους ανάπαυσης των οδηγών1 ότι 
ο κανονισμός αυτός δεν καλύπτει άλλες πτυχές του χρόνου εργασίας στον τομέα των 
οδικών μεταφορών 
ότι η οδηγία 93/104/ΕΚ5 του Συμβουλίου σχετικά με ορισμένα στοιχεία της 
οργάνωσης του χρόνου εργασίας, καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και 
υγείας, όσον αφορά την οργάνωση του χρόνου εργασίας, που εφαρμόζονται σε όλους 
τους ιδιωτικούς ή δημόσιους τομείς δραστηριοτήτων, εξαιρουμένων, μεταξύ άλλων, 
ΕΕ Ι. 370, 31.12.85, σ.Ι 
5 ΕΕί 307, 13.12.93, σ.18 
54 
-10-
των αεροπορικών, σιδηροδρομικών, οδικών, θαλάσσιων, ποτάμιων και λιμναίων 
μεταφορών 
ότι το Συμβούλιο αναγνωρίζει, στο προοίμιο αυτής της οδηγίας, ότι μπορεί να 
καταστεί αναγκαία η θέσπιση ξεχωριστών μέτρων για την οργάνωση του χρόνου 
εργασίας σε ορισμένους κλάδους και δραστηριότητες που αποκλείονται από το πεδίο 
εφαρμογής της οδηγίας· 
ότι είναι συνεπώς αναγκαίο προκειμένου να εξασφαλιστεί καλύτερη οδική ασφάλεια, 
να αποφευχθούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να προωθηθούν βελτιωμένες 
συνθήκες εργασίας για τις δραστηριότητες των οδικών μεταφορών, όλοι οι 
κινούμενοι εργαζόμενοι · που εκτελούν δραστηριότητες οδικών μεταφορών και οι 
αυτοαπασχολούμενοι οδηγοί να απασχολούνται βάσει ενός συνόλου ελάχιστων 
προτύπων για το χρόνο εργασίας· 
ότι οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας προσιδιάζουν περισσότερο στις οδικές 
μεταφορές απ'ό,τι ορισμένες διατάξεις της οδηγίας 93/104/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε, 
και, ως εκ τούτου, βάσει του άρθρου 14 της τελευταίας οδηγίας, οι διατάξεις αυτές 
υπερέχουν 
ότι, προκειμένου να βελτιωθεί η οδική ασφάλεια, να αποφευχθούν στρεβλώσεις του 
ανταγωνισμού και να εξασφαλιστεί η ασφάλεια και η υγεία των κινούμενων 
εργαζομένων και των αυτοαπασχολούμενων οδηγών, πρέπει να χορηγούνται 
ελάχιστες ημερήσιες και εβδομαδιαίες περίοδοι ανάπαυσης και επαρκή διαλείμματα* 
ότι είναι επίσης αναγκαίο να τεθεί ένα ανώτατο όριο του εβδομαδιαίου ωραρίου 
εργασίας· 
ότι είναι αναγκαίο να καταδειχτεί ότι οι διατάξεις σχετικά με τις περιόδους 
ανάπαυσης και τα διαλείμματα, στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 
του Συμβουλίου για την εναρμόνιση ορισμένων κοινωνικών διατάξεων στον τομέα 
των οδικών μεταφορών, εξακολουθούν να ισχύουν για ορισμένους κινούμενους 
εργαζόμενους και αυτοαπασχολούμενους οδηγούς· 
ότι οι διατάξεις σχετικά με την περίοδο οδήγησης του προαναφερόμενου κανονισμού 
συμπληρώνονται από τις διατάξεις σχετικά με το χρόνο εργασίας της παρούσας 
οδηγίας· 
ότι, παρά τις εντατικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, δεν 
κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας, όσον αφορά τους κινούμενους εργαζόμενους 
στον τομέα των οδικών μεταφορών, εφαρμοστέας με απόφαση του Συμβουλίου 
κατόπιν πρότασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της 
συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική· 
ότι η οδηγία .../.../ΕΚ της (ημέρα/μήνας/έτος) τροποποιεί την οδηγία 93/104/ΕΚ ώστε 
να εξασφαλιστεί η εφαρμογή της σε μη κινούμενους εργαζόμενους στους κλάδους 
και τις δραστηριότητες που σήμερα εξαιρούνται, και να παρασχεθεί βασική 
προστασία σε κινούμενους εργαζόμενους που εκτελούν δραστηριότητες οδικών 
μεταφορών" ότι η βασική προστασία περιλαμβάνει τους ισχύοντες κανόνες για την 
-11- 55 
ετήσια άδεια και ορισμένες βασικές διατάξεις για τους εργαζόμενους τη νύχτα 
συμπεριλαμβανομένων ιατρικών εξετάσεων 
ότι η έρευνα έχει δείξει ότι ο ανθρώπινος οργανισμός είναι πιο ευαίσθητος κατά τη 
διάρκεια της νύχτας στις περιβαλλοντικές οχλήσεις και σε ορισμένες επαχθείς μορφές 
οργάνωσης, καθώς και ότι μακριές περίοδοι νυκτερινής εργασίας είναι επιζήμιες για 
την υγεία των εργαζομένων και μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια τους 
και την οδική ασφάλεια εν γένει· 
ότι συνεπώς υπάρχει ανάγκη να περιοριστεί η διάρκεια των περιόδων νυκτερινής 
εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών, και να εξασφαλιστεί η τήρηση εκ 
μέρους των εργοδοτών αρχείου του χρόνου εργασίας για εργαζόμενους τη νύχτα και 
για κινούμενους εργαζόμενους που υπερβαίνουν τη μέση μέγιστη εβδομαδιαία 
διάρκεια εργασίας των 48 ωρών 
ότι οι εργαζόμενοι τη νύχτα πρέπει να λαμβάνουν κατάλληλη αποζημίωση για τη 
δραστηριότητα τους και δεν πρέπει να βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, όσον αφορά 
τις ευκαιρίες κατάρτισης και προαγωγής· 
ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 επιτρέπει στους οδηγούς, που καλύπτονται 
από το άρθρο 6 παράγραφοι 4 και 5, χρόνο οδήγησης μέχρι 65 ώρες την εβδομάδα· 
ότι ο εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας περιορίζεται σε 60 ώρες την εβδομάδα σύμφωνα 
με το άρθρο 3 της παρούσας οδηγίας· ότι οι οδηγοί που καλύπτονται από το άρθρο 6 
παράγραφοι 4 και 5 του προαναφερόμενου κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 πρέπει 
να μπορούν να συνεχίσουν να οδηγούν μέχρι 65 ώρες, υπό τον όρο ότι δεν 
υπερβαίνουν το μέσο μέγιστο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας των 48 ωρών εντός 
περιόδου 4 μηνών 
ότι η Επιτροπή πρέπει να παρακολουθεί την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και τις 
εξελίξεις στο συγκεκριμένο κλάδο στα κράτη μέλη και να υποβάλει στο Συμβούλιο, 
στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έκθεση 
σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων 
ότι είναι αναγκαίο να προβλεφθεί ότι ορισμένες διατάξεις μπορεί να υπόκεινται σε 
παρεκκλίσεις που εφαρμόζονται, ανάλογα με την περίπτωση, από τα κράτη μέλη ή 
τους κοινωνικούς εταίρους· ότι κατά κανόνα, σε περίπτωση παρέκκλισης, πρέπει να 
χορηγούνται στους οικείους εργαζόμενους ισοδύναμες περίοδοι αντισταθμιστικής 
ανάπαυσης· 
ότι, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που 
αναφέρονται στο άρθρο 3Β της συνθήκης, οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης, όπως 
σκιαγραφούνται ανωτέρω, δεν μπορούν να επιτευχθούν σε ικανοποιητικό βαθμό από 
τα κράτη μέλη δεδομένου ότι στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι όλοι οι εργαζόμενοι 
στην Κοινότητα απολαύουν επαρκούς προστασίας της υγείας και της ασφάλειας τους, 
όσον αφορά το χρόνο εργασίας· ότι, λαμβανομένης υπόψη της κλίμακας και της 
επίπτωσης της προτεινόμενης δράσης, οι στόχοι αυτοί μπορούν να επιτευχθούν 
καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο με τη θέσπιση ελάχιστων διατάξεων εφαρμοστέων σε 
ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Κοινότητα· ότι η παρούσα οδηγία αποτελεί το ελάχιστο 
αναγκαίο για την επίτευξη αυτών των στόχων 
-12-5 6 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Άρθρο 1 
Σκοπός και πεδίο εφαρμογής 
1. Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι να θεσπίσει τα ελάχιστα πρότυπα υγείας και 
ασφάλειας σε σχέση με την οργάνωση του χρόνου εργασίας στον τομέα των 
οδικών μεταφορών και να βελτιώσει την οδική ασφάλεια. 
2. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε όλους κινούμενους εργαζόμενους, που 
εκτελούν δραστηριότητες οδικών μεταφορών και απασχολούνται από επιχειρήσεις 
εγκατεστημένες σε κράτος μέλος, και σε αυτοαπασχολούμενους οδηγούς 
εγκατεστημένους σε κράτος μέλος. 
3. Η παρούσα οδηγία περιλαμβάνει πιο εξειδικευμένες κοινοτικές διατάξεις, όσον 
αφορά τους κινούμενους εργαζόμενους που εκτελούν δραστηριότητες οδικών 
μεταφορών και, συνεπώς, δυνάμει του άρθρου 14 της οδηγίας 93/104/ΕΚ του 
Συμβουλίου, οι διατάξεις της τελευταίας υπερέχουν έναντι των σχετικών 
διατάξεων της οδηγίας 93/104/ΕΚ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από την 
οδηγία .../.../ΕΚ του Συμβουλίου. 
4. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των διατάξεων του κανονισμού 
(ΕΟΚ) αριθ. 3820/85. 
Άρθρο 2 
Ορισμοί 
1. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ως "χρόνος εργασίας" νοείται: 
(α) στην περίπτωση των αυτοαπασχολούμενων οδηγών, ο χρόνος κατά τον οποίον 
εκτελούνται οι ακόλουθες δραστηριότητες: 
(ΐ) οδήγηση· 
(Π) φόρτωση και εκφόρτωση· 
(ϊϋ) επίβλεψη των επιβατών κατά την επιβίβαση και αποβίβαση τους από 
τα λεωφορεία/πούλμαν 
(ϊν) καθαρισμός του οχήματος· 
(ν) επιθεώρηση της ασφάλειας του οχήματος και του φορτίου· 
(νϊ) άλλες εργασίες για την εξασφάλιση της ασφάλειας του οχήματος, του 
φορτίου ή των επιβατών 
(νϋ) τεχνική συντήρηση του οχήματος· 
(β) στην περίπτωση των κινούμενων εργαζόμενων, ο χρόνος από την έναρξη 
μέχρι τη λήξη της εργασίας, δηλαδή όλες οι δραστηριότητες ή η υποχρέωση 
διαθεσιμότητας, εκτός των διαλειμμάτων. 
Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν, ειδικότερα: 
(ϊ) οδήγηση· 
(Π) φόρτωση και εκφόρτωση· 
-13-57 
(ϊϋ) επίβλεψη των επιβατών κατά την επιβίβαση και αποβίβαση τους από 
τα λεωφορεία/πούλμαν 
(ϊν) καθαρισμός του οχήματος· 
(ν) επιθεώρηση της ασφάλειας του οχήματος και του φορτίου· 
(νί) άλλες εργασίες για την εξασφάλιση της ασφάλειας του οχήματος, του 
φορτίου ή των επιβατών 
(νϋ) τεχνική συντήρηση του οχήματος-
(νϊϋ) διοικητικές εργασίες. 
2. Ως "υποχρέωση διαθεσιμότητας" νοείται η περίοδος κατά την οποία ο κινούμενος 
εργαζόμενος βρίσκεται στον τόπο εργασίας του, έτοιμος να αναλάβει πλήρεις 
εργασιακές υποχρεώσεις, κατά περίπτωση με δική του πρωτοβουλία, και εν γένει 
σχετικά με ορισμένα καθήκοντα συναφή με αυτά που εκτελεί όταν βρίσκεται εν 
υπηρεσία. 
Ως "περίοδος διαθεσιμότητας" νοείται η περίοδος κατά την οποία ο κινούμενος 
εργαζόμενος δεν έχει υποχρεώσεις, όντας διαθέσιμος για την ανάληψη εργασίας. 
Οι περίοδοι διαθεσιμότητας πρέπει να γνωστοποιούνται εκ των προτέρων από τον 
κινούμενο εργαζόμενο, σύμφωνα με τους όρους που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ 
των κοινωνικών εταίρων, βάσει των διατάξεων που προβλέπονται στη νομοθεσία 
των κρατών μελών. 
Με την επιφύλαξη της νομοθεσίας των κρατών μελών ή συμφωνιών μεταξύ των 
κοινωνικών εταίρων, που απαιτούν την αντιστάθμιση ή τον περιορισμό τέτοιων 
περιόδων, οι περίοδοι διαθεσιμότητας δεν θεωρούνται ως χρόνος εργασίας υπό την 
έννοια των άρθρων 3 και 6 της παρούσας οδηγίας. 
3. Ως "κινούμενοι εργαζόμενοι" νοούνται όλοι οι εργαζόμενοι, 
συμπεριλαμβανομένων των ασκούμενων και μαθητευόμενων, που απασχολούνται 
σε επιχείρηση, εκτελούν δραστηριότητες οδικών μεταφορών και αποτελούν μέρος 
του μετακινούμενου προσωπικού. 
4. Ως "περίοδος ανάπαυσης" νοείται κάθε περίοδος μιας ώρας τουλάχιστον χωρίς 
διακοπή, κατά τη διάρκεια της οποίας ο κινούμενος εργαζόμενος ή ο 
αυτοαπασχολούμενος οδηγός, μπορεί να διαθέσει ελεύθερα το χρόνο του. 
5. Ως "εβδομάδα" νοείται η περίοδος από τη Δευτέρα, ώρα 00.00, έως την Κυριακή, 
ώρα 24.00. 
6. Ως "νυκτερινή περίοδος" νοείται περίοδος τουλάχιστον επτά ωρών, όπως ορίζεται 
από την εθνική νομοθεσία, και σε κάθε περίπτωση περικλείουσα την περίοδο 
μεταξύ μεσονυκτίου και 5 π. μ. 
7. Ως "νυκτερινή εργασία" νοείται εργασία στη διάρκεια περιόδου εργασίας που 
περιλαμβάνει άνω των δύο ωρών νυκτερινής περιόδου. 
8. Ως "εργαζόμενοι τη νύχτα" νοούνται κινούμενοι εργαζόμενοι ή 
αυτοαπασχολούμενοι οδηγοί που: 
58 
-14- . 
(ΐ) εκτελούν συνήθως νυκτερινή εργασία σε εναλλασσόμενες βάρδιες, λόγω του 
προγράμματος εργασίας τους, ή: 
(Π) εκτελούν μέρος του ετήσιου χρόνου εργασίας τους στη διάρκεια νυκτερινής 
περιόδου. Αυτό το μέρος ορίζεται από τη νομοθεσία των κρατών μελών σε 
διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους. 
Άρθρο 3 
Μέγιστος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται ότι: 
1. Ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 48 ώρες. Ο 
μέγιστος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας μπορεί να παραταθεί σε 60 ώρες, μόνον, 
εφόσον εντός τεσσάρων μηνών δεν έχει σημειωθεί υπέρβαση του μέσου όρου των 
48 ωρών την εβδομάδα. Αυτό, με την επιφύλαξη του άρθρου 6 παράγραφοι 4 και 5 
του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85, υπό τον όρο ότι οι περί ων ο λόγος 
αυτοαπασχολούμενοι οδηγοί και κινούμενοι εργαζόμενοι δεν υπερβαίνουν το 
μέσο μέγιστο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας των 48 ωρών εντός 4 μηνών. 
2. Όσον αφορά τους κινούμενους εργαζόμενους, ο χρόνος εργασίας για 
διαφορετικούς εργοδότες είναι το σύνολο των ωρών εργασίας. Ο κινούμενος 
εργαζόμενος πρέπει να ενημερώνει εγγράφως τον οικείο εργοδότη σχετικά με το 
χρόνο εργασίας που εκτελεί για άλλο εργοδότη. 
Άρθρο 4 
Διαλείμματα 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, ώστε να εξασφαλίζεται ότι, με την 
επιφύλαξη του επιπέδου προστασίας που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 
3820/85 του Συμβουλίου για την εναρμόνιση ορισμένων κοινωνικών διατάξεων στον 
τομέα των οδικών μεταφορών, οι κινούμενοι εργαζόμενοι σε καμία περίπτωση δεν 
απασχολούνται και οι αυτοαπασχολούμενοι οδηγοί σε καμία περίπτωση δεν εκτελούν 
τις δραστηριότητες που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 για περισσότερο από 
έξι συναπτές ώρες χωρίς διάλειμμα. Ο χρόνος εργασίας διακόπτεται από διαλείμματα 
τουλάχιστον 30 λεπτών, εάν το σύνολο των ωρών εργασίας κυμαίνεται μεταξύ έξι και 
εννέα ωρών, και τουλάχιστον 45 λεπτών, εάν το σύνολο των ωρών εργασίας 
υπερβαίνει τις εννέα ώρες. Τα διαλείμματα που αναφέρονται στην πρώτη πρόταση 
μπορεί να κατανέμονται σε περιόδους τουλάχιστον 15 λεπτών εκάστη. 
59 
-15-
Άρθρο 5 
Περίοδοι ανάπαυσης 
1. Οι αυτοαπασχολούμενοι οδηγοί και οι κινούμενοι εργαζόμενοι που υπόκεινται 
στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του Συμβουλίου διαθέτουν τις 
προβλεπόμενες περιόδους ανάπαυσης. 
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται ότι 
αυτοαπασχολούμενοι οδηγοί και κινούμενοι εργαζόμενοι, άλλοι από τους 
αναφερόμενους στην παράγραφο 1, διαθέτουν περίοδο ανάπαυσης χωρίς 
διακοπή, στο τέλος της ημερήσιας εργασίας τους, διάρκειας τουλάχιστον 11 
ωρών. 
3. Η διάρκεια της περιόδου ανάπαυσης που αναφέρεται στην παράγραφο 2 μπορεί 
να μειωθεί μέχρι μία ώρα, εφόσον κάθε τέτοια μείωση αντισταθμίζεται, είτε εντός 
του επόμενου ημερολογιακού μήνα είτε εντός τεσσάρων εβδομάδων, με την 
παράταση άλλης περιόδου ανάπαυσης σε τουλάχιστον 12 ώρες. 
4. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, ώστε να εξασφαλίζεται ότι για 
τους αυτοαπασχολούμενους οδηγούς και κινούμενους εργαζόμενους, άλλους από 
τους αναφερόμενους στην παράγραφο 1, μετά από 6, το ανώτερο, συναπτές 
ημερήσιες περιόδους εργασίας, η περίοδος ανάπαυσης που αναφέρεται στην 
παράγραφο 2 παρατείνεται κατά 24 συναπτές ώρες, προκειμένου να αποτελέσει 
μία περίοδο εβδομαδιαίας ανάπαυσης. 
Άρθρο 6 
Εργαζόμενοι τη νύχτα 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, ώστε να εξασφαλίζεται ότι: 
1. Ο ημερήσιος χρόνος εργασίας ενός εργαζόμενου τη νύχτα δεν μπορεί να 
υπερβαίνει τις οκτώ ώρες. Μπορεί να παραταθεί σε δέκα ώρες, μόνον εφόσον 
εντός δύο μηνών δεν έχει σημειωθεί υπέρβαση ενός μέσου όρου οκτώ ωρών την 
ημέρα' για περιόδους κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι τη νύχτα δεν οφείλουν να 
εκτελούν νυκτερινή εργασία, εφαρμόζεται το άρθρο 3. 
2. Αποζημίωση νυκτερινής εργασίας χορηγείται σύμφωνα με τα εθνικά νομοθετικά 
μέτρα, τις συλλογικές συμβάσεις ή/και την εθνική πρακτική, αλλά η εν λόγω 
αποζημίωση επιτρέπεται μόνον υπό τον όρο ότι είναι φύσεως που δεν θέτει σε 
κίνδυνο την οδική ασφάλεια· και 
3. Οι κινούμενοι εργαζόμενοι, που είναι εργαζόμενοι τη νύχτα, έχουν την ίδια 
πρόσβαση σε περαιτέρω κατάρτιση και ευκαιρίες προαγωγής με τους άλλους 
εργαζόμενους. 
-16-
Άρθρο 7 
Παρεκκλίσεις 
1. Παρεκκλίσεις από τα άρθρα 3, 5 και 6 μπορούν να εγκρίνονται με νομοθετικές, 
κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις ή με συλλογικές συμβάσεις ή συμφωνίες 
μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, υπό τον όρο ότι χορηγούνται στους οικείους 
εργαζόμενους ισοδύναμες περίοδοι αντισταθμιστικής ανάπαυσης. 
2. Η ευχέρεια παρέκκλισης από το άρθρο 3 δεν επιτρέπεται να καταλήγει στον 
καθορισμό περιόδου αναφοράς που υπερβαίνει τους έξι μήνες, για το μέγιστο μέσο 
εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας 48 ωρών. Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν να 
αποδέχονται παρεκκλίσεις από το άρθρο 3, υπό τον όρο ότι ο μέγιστος μέσος 
εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας μειώνεται ως εξής: 
- σε 39 ώρες, κατά μέσο όρο, εντός περιόδου αναφοράς μέχρι 9 μηνών και 
- σε 35 ώρες, κατά μέσο όρο, εντός περιόδου αναφοράς μέχρι 12 μηνών. 
3. Για τακτικές υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών, για αποστάσεις μικρότερες των 50 
χλμ., τα διαλείμματα μπορεί να κατανέμονται σε περιόδους διάρκειας μικρότερης 
των 15 λεπτών. 
Άρθρο 8 
Πληροφόρηση και τήρηση αρχείου 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, ώστε να εξασφαλίζεται ότι ο 
εργοδότης κινούμενων εργαζόμενων αναλαμβάνει την ακόλουθη δράση: 
α. ο εργοδότης τοιχοκολλά ή αναρτά σε κατάλληλο μέρος στις εγκαταστάσεις της 
επιχείρησης, αντίγραφο της παρούσας οδηγίας, των σχετικών εθνικών κανόνων και 
νομικών κανονισμών, καθώς και των συλλογικών συμβάσεων και συμφωνιών με 
την εταιρεία, εφόσον είναι εφαρμόσιμο, που έχουν πραγματοποιηθεί με βάση την 
παρούσα συμφωνία· και 
β. ο εργοδότης καταγράφει το χρόνο εργασίας των κινούμενων εργαζόμενων που 
υπερβαίνουν τις 48 ώρες εργασίας την εβδομάδα ή, όσον αφορά τους 
εργαζόμενους τη νύχτα, τις 8 ώρες εργασίας την ημέρα. Το αρχείο αυτό 
φυλάσσεται για τουλάχιστον δύο έτη. 
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, ώστε να εξασφαλίζεται ότι ο 
αυτοαπασχολούμενος οδηγός τηρεί αρχείο του χρόνου εργασίας του όταν 
υπερβαίνει τις 48 ώρες εργασίας την εβδομάδα ή, εάν είναι εργαζόμενος τη νύχτα, 
τις 8 ώρες εργασίας την ημέρα. Το αρχείο αυτό φυλάσσεται για τουλάχιστον δύο 
έτη. 
Άρθρο 9 
Ευνοϊκότερες διατάξεις 
Η παρούσα οδηγία δεν επηρεάζει το δικαίωμα των κρατών μελών να εφαρμόζουν ή 
να θεσπίζουν ευνοϊκότερες νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις για την 
προστασία της υγείας και της ασφάλειας των κινούμενων εργαζόμενων ή των 
61 
-17- ν -*" 
αυτοαπασχολούμενων οδηγών, ή να διευκολύνουν ή να επιτρέπουν την εφαρμογή 
ευνοϊκότερων συλλογικών συμβάσεων ή συμφωνιών μεταξύ κοινωνικών εταίρων για 
την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των κινούμενων εργαζομένων. 
Άρθρο 10 
Κυρώσεις 
Τα κράτη μέλη καθορίζουν το φάσμα των κυρώσεων που επιβάλλονται για 
παραβάσεις εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογή της παρούσας 
οδηγίας και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την εξασφάλιση της επιβολής 
τους. Οι κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές με την παράβαση και 
να αποτελούν επαρκή αποτρεπτικό παράγοντα. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις 
σχετικές διατάξεις στην Επιτροπή, το αργότερο την ημερομηνία που αναφέρεται στο 
άρθρο 11 παράγραφος 1, και γνωστοποιούν τις τυχόν μεταγενέστερες τροποποιήσεις 
το ταχύτερο δυνατόν. 
Άρθρο 11 
Τελικές διατάξεις 
1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές 
διατάξεις, προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο [2 
έτη μετά την έναρξη ισχύος] ή βεβαιώνονται κατά την ημερομηνία αυτή ότι οι 
κοινωνικοί εταίροι θέτουν σε εφαρμογή, κατόπιν συμφωνίας, τα αναγκαία μέτρα-
τα κράτη μέλη οφείλουν να λάβουν κάθε αναγκαίο μέτρο, ώστε να μπορούν ανά 
πάσα στιγμή να εγγυηθούν την τήρηση των διατάξεων που θεσπίζει η παρούσα 
οδηγία. 
2. Τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 1, κατά τη θέσπιση τους από τα 
κράτη μέλη, περιλαμβάνουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από 
τέτοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευση τους. Ο τρόπος παραπομπής 
καθορίζεται από τα κράτη μέλη. 
3. Με την επιφύλαξη του δικαιώματος των κρατών μελών να εκπονήσουν, προϊούσης 
της κατάστασης, διαφορετικές νομοθετικές, κανονιστικές και συμβατικές διατάξεις 
περί του χρόνου εργασίας, εφόσον οι ελάχιστες απαιτήσεις της οδηγίας αυτής· 
τηρούνται, η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας δεν συνιστά δικαιολογία για μια 
υποβάθμιση του γενικού επιπέδου προστασίας των κινούμενων εργαζομένων και 
των αυτοαπασχολούμενων οδηγών. 
4. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν ανά διετία στην Επιτροπή έκθεση σχετικά με την 
εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, αναφέροντας τις απόψεις των κοινωνικών 
εταίρων. Η πληροφόρηση πρέπει να φθάνει στην Επιτροπή το αργότερο μέχρι τις 
30 του πρώτου Σεπτεμβρίου μετά τη λήξη της διετίας που καλύπτει η έκθεση. Η 
διετής περίοδος είναι η ίδια με την αναφερόμενη στο άρθρο 16 παράγραφος 2 του 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του Συμβουλίου. 
5. Η Επιτροπή εκπονεί, ανά διετία, έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας 
οδηγίας από τα κράτη μέλη και τις εξελίξεις στον εν λόγω τομέα. Η Επιτροπή 
-18- 62 
διαβιβάζει την έκθεση στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. 
6. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα κείμενα των διατάξεων 
εσωτερικού δικαίου που έχουν ήδη θεσπίσει ή θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται 
από την παρούσα οδηγία. 
Άρθρο 12 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Βρυξέλλες, 
Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος 
63 
-19-
ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ 
ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ 
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 
Τίτλος της πρότασης 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την οργάνωση του χρόνου εργασίας για 
κινούμενους εργαζόμενους που εκτελούν δραστηριότητες οδικών μεταφορών και για 
αυτοαπασχολούμενους οδηγούς 
Αριθμός εγγράφου 98018 
Η πρόταση 
1. Λαμβανομένης υπόψη της αρχής της επικουρικότητας, για ποιο λόγο 
καθίσταται αναγκαία η θέσπιση κοινοτικής νομοθεσίας στο συγκεκριμένο 
τομέα και ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι της; 
Η κοινοτική νομοθεσία βασίζεται στα άρθρα 75 και 118Α της συνθήκης. Η οργάνωση 
της αγοράς μεταφορών είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες για την εφαρμογή 
της κοινής πολιτικής μεταφορών. Η πρόβλεψη κοινών προτύπων, για το χρόνο 
εργασίας στις οδικές μεταφορές, αποκτά διαρκώς μεγαλύτερη σημασία δεδομένης της 
υπεροχής αυτού του τρόπου μεταφοράς στην Κοινότητα, της ελευθέρωσης της 
πρόσβασης στην αγορά και της ανάγκης για διασφάλιση της απουσίας στρεβλώσεων 
του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων. Η θέσπιση ελάχιστων κανόνων, για 
όλες τις δραστηριότητες των μεταφορών, θα αποτρέψει ενδεχόμενη αποσύνθεση του 
κλάδου των οδικών μεταφορών, θα βελτιώσει την οδική ασφάλεια και θα 
καλυτερεύσει τις συνθήκες εργασίας για κινούμενους εργαζόμενους και 
αυτοαπασχολούμενους. 
Η νομοθεσία αντικατοπτρίζει, επίσης, δέσμευση της Επιτροπής να προτείνει 
νομοθεσία ΕΕ σχετικά με το χρόνο εργασίας γι'αυτούς τους κλάδους που δεν κάλυπτε 
άλλοτε η γενική οδηγία σχετικά με το χρόνο εργασίας, η οδηγία 93/104/ΕΚ, και 
επιδιώκει να ενεργήσει κατ'αυτόν τον τρόπο για τις οδικές μεταφορές υποβάλλοντας, 
ως μέρος δέσμης μέτρων, πρόταση οδηγίας η οποία προσαρμόζει τις διατάξεις της 
γενικής οδηγίας στις ειδικές συνθήκες των κινούμενων εργαζόμενων και των 
αυτοαπασχολούμενων. 
Η πρόταση αποσκοπεί να εντείνει τις συζητήσεις μεταξύ των κοινωνικών εταίρων σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο στο συγκεκριμένο τομέα, συμπεριλαμβάνοντας, πρώτον, αυτά τα 
σημεία σύγκλισης στο πλαίσιο της πρότασης και καθορίζοντας, δεύτερον, μία θέση 
για τα σημεία ασυμφωνίας η οποία να συνάδει με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία 
και να τηρεί το βασικό σκοπό του μέτρου. Συνεπώς, η παρούσα πρόταση θεσπίζει 
μέση μέγιστη εβδομάδα εργασίας 48 ωρών και ανώτατο όριο εβδομαδιαίου χρόνου 
εργασίας 60 ωρών. Καθορίζονται ελάχιστα διαλείμματα και περίοδοι ανάπαυσης, 
καθώς και διατάξεις για το χρόνο νυκτερινής εργασίας.. Συμπεριλαμβάνονται ορισμοί 
-20-
του χρόνου εργασίας, που αντιστοιχούν σε αυτούς που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των 
κοινωνικών εταίρων. 
Ένα κοινοτικό μέσο είναι ο μόνος τρόπος διευθέτησης των διισταμένων ρυθμίσεων 
που ισχύουν σήμερα στα κράτη μέλη, θεσπίζοντας μια κοινή βάση και παρέχοντας, 
συνεπώς, ένα ελάχιστο επίπεδο προστασίας της υγείας και της ασφάλειας με τα 
συνακόλουθα οφέλη της βελτιωμένης οδικής ασφάλειας, των καλύτερων συνθηκών 
εργασίας και της αποφυγής στρεβλώσεων της αγοράς. 
Οι επιπτώσεις στην επιχειρηματική δραστηριότητα 
2. Ποιοι θα επηρεαστούν από την πρόταση; 
Ποιοι τομείς της επιχειρηματικής δραστηριότητας; 
Η πρόταση θα επηρεάσει όλους τους κινούμενους εργαζόμενους και τους 
αυτοαπασχολούμενους στους τομείς των οδικών μεταφορών φορτίου και επιβατών. 
Ποια μεγέθη της επιχειρηματικής δραστηριότητας (ποια είναι η 
συγκέντρωση των μικρομεσαίων εταιρειών;) 
Σύμφωνα με έκθεση του 1995 που εκπόνησαν οι κοινωνικοί εταίροι σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο, οι δραστηριότητες των οδικών μεταφορών παρέχουν, κατ'εκτίμηση, 
συνολικά 6,5 εκατ. θέσεις απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπάρχουν περίπου 
1,2 εκατ. θέσεις απασχόλησης στις μεταφορές επιβατών, σχεδόν 2,1 εκατ. στις οδικές 
μεταφορές φορτίου για λογαριασμό τρίτων και 3-3,5 εκατ. στις μεταφορές για ίδιο 
λογαριασμό. Οι επιχειρήσεις οδικών μεταφορών στην Κοινότητα διαθέτουν, κατά 
μέσον όρο, περίπου 4,4 εκατ. οχήματα σε λειτουργία. Το 1990, το 78% των 
επιχειρήσεων του κλάδου, στα κράτη μέλη, για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα 
στοιχεία, διέθεταν από 1 έως 5 οχήματα σε λειτουργία, το 11% μεταξύ 6 και 10 και 
το υπόλοιποί 1% περισσότερα από 11 οχήματα. Συνεπώς η συγκέντρωση των ΜΜΕ 
στον τομέα των οδικών μεταφορών είναι υψηλή. 
Υπάρχουν συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές στην Κοινότητα όπου 
βρίσκονται αυτές οι επιχειρήσεις; 
Τα στοιχεία είναι σχεδόν τα ίδια σε όλα τα κράτη μέλη, με εξαίρεση το Βέλγιο, το 
Ηνωμένο Βασίλειο και τις Κάτω Χώρες, όπου ο αριθμός των επιχειρήσεων με 
περισσότερα από 5 οχήματα είναι κάπως υψηλότερος, ενώ στις χώρες της Μεσογείου, 
όπως και στη Σουηδία και τη Φινλανδία, άνω του 90% των επιχειρήσεων κατέχουν 
από 1 έως 5 οχήματα. 
65 
-21-
3. Τι πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις για να συμμορφωθούν με την πρόταση; 
Ο μεταφορέας θα πρέπει να οργανώσει την επιχείρηση του κατά τρόπο ώστε να 
τηρούνται τα μέγιστα όρια του χρόνου εργασίας και να προβλέπονται οι ελάχιστες 
περίοδοι ανάπαυσης και διαλείμματα για το κινούμενο εργατικό δυναμικό του. Αν ο 
μεταφορέας είναι αυτοαπασχολούμενος, πρέπει να ρυθμίσει το μοντέλο εργασίας του, 
ώστε να είναι σύμφωνο με τα καθορισθέντα πρότυπα. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, 
πρέπει να φυλάσσεται αρχείο για δύο έτη, όσον αφορά τις περιόδους που σημειώνεται 
υπέρβαση του μέσου μέγιστου ορίου του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας, καθώς και 
για τις εξαιρετικές περιπτώσεις που αναφέρονται στις παρεκκλίσεις. Για τον εργοδότη 
υπάρχει, επίσης, η υποχρέωση ανάρτησης της σχετικής νομοθεσίας και συμφωνιών 
προς ενημέρωση των κινούμενων εργαζόμενων στην επιχείρηση του. 
4. Ποιος είναι ο οικονομικός αντίκτυπος που πιθανόν να έχει η πρόταση; 
στην απασχόληση 
Όσον αφορά τους κινούμενους εργαζόμενους, στα κράτη μέλη στα οποία 
εφαρμόζονται ήδη παρεμφερή μέτρα σε εθνικό επίπεδο, οι προτάσεις θα έχουν 
χαμηλό αντίκτυπο. Όπου, όμως, δεν ισχύουν τέτοια μέτρα ή ισχύουν μέτρα 
χαμηλότερου επιπέδου, η πρόταση μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη απασχόληση. Η 
υγεία και η ασφάλεια του εργαζόμενου θα βελτιωθεί, επιφέροντας μεγαλύτερη 
μακροπρόθεσμη σταθερότητα της απόδοσης του εργαζόμενου. Για τις επιχειρήσεις 
που λειτουργούν εντός στενών περιθωρίων, η μείωση της απόδοσης μπορεί να 
προκαλέσει περικοπή των δραστηριοτήτων τους, παρά ενδεχόμενη πρόσληψη 
περαιτέρω προσωπικού. Συνεπώς, η νομοθεσία μπορεί, αναμφισβήτητα, σε ορισμένα 
κράτη μέλη, να προκαλέσει σχετική παγίωση στο εσωτερικό του κλάδου. 
Όσον αφορά τους αυτοαπασχολούμενους, η συγκεκριμένη νομοθεσία επιδιώκει να 
τους θέσει εν γένει σε ίση βάση με άλλες δραστηριότητες των οδικών μεταφορών, σε 
σχέση με τις διατάξεις για το χρόνο εργασίας, παρέχοντας τους παράλληλα πρόσθετη 
ευελιξία, σε σχέση με τον ορισμό του χρόνου εργασίας. Η νομοθεσία περιορίζει το 
χρόνο που δαπανάται, σε συνάρτηση με το όχημα, και απαιτεί μικρό όγκο εργασίας 
γραφείου, αλλά δεδομένου ότι έχουν ήδη επιβληθεί περιορισμοί, όσον αφορά το 
χρόνο οδήγησης και τις περιόδους ανάπαυσης βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 
3820/85 του Συμβουλίου, η νομοθεσία δεν πρέπει να επηρεάζει αδικαιολογήτως τις 
λειτουργίες τους. Επιπλέον, από την άποψη της οδικής ασφάλειας, η θέση ορίου σε 
δραστηριότητες, άλλες από την οδήγηση, που αναλαμβάνει ο αυτοαπασχολούμενος, 
παρέχει ένα μέσο διασφάλισης ότι η υπερβολική κόπωση δεν θα διαταράσσει την 
ικανότητα προς οδήγηση του ατόμου. Μπορεί συνεπώς να βελτιωθεί η ποιότητα της 
παρεχόμενης υπηρεσίας και να εξασφαλιστεί η συνεχής απασχόληση. 
στις επενδύσεις και τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων 
Είναι πιθανό οι προτάσεις να οδηγήσουν σε αυξημένες, καίτοι περιορισμένες, 
επενδύσεις σε νέα οχήματα. Παρ'όλα αυτά, η πρόταση είναι απίθανο να έχει 
σημαντικό αντίκτυπο στις επενδύσεις ή να παρεμποδίσει κατ'ανάγκη τη δημιουργία 
νέων επιχειρήσεων, εφόσον απαιτεί μόνο αναδιοργάνωση των δραστηριοτήτων, 
-22-66 
προκειμένου να ληφθούν υπόψη ορισμένα βασικά ελάχιστα και μέγιστα όρια. Οι 
κανόνες αυτοί εξασφαλίζουν υγιέστερο εργατικό δυναμικό, ικανό να συνεισφέρει με 
το μέγιστο των δυνατοτήτων του και, όσον αφορά τους αυτοαπασχολούμενους, 
παρέχει ένα πλαίσιο εντός του οποίου μπορούν να συνεχίσουν τις δραστηριότητες 
τους. 
στην ανταγωνιστική θέση των επιχειρήσεων 
Η πρόταση αποσκοπεί στην εναρμόνιση των ανταγωνιστικών θέσεων των 
επιχειρήσεων παρέχοντας ένα κοινό ελάχιστο σύνολο απαιτήσεων για το χρόνο 
εργασίας, όσον αφορά δραστηριότητες μεταφορών, μειώνοντας έτσι τις στρεβλώσεις 
του ανταγωνισμού. 
Κόστος-όφελος από ποσοτικής και ποιοτικής πλευράς 
Η Επιτροπή ανέθεσε την εκπόνηση μελέτης για την εκτίμηση των επιπτώσεων στις 
επιχειρήσεις1, ώστε να μελετηθούν οι ενδεχόμενες επιπτώσεις της οδηγίας για το 
χρόνο εργασίας στους τομείς και τις δραστηριότητες που εξαιρούνται, τη στιγμή 
αυτή, από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, συμπεριλαμβανομένων των οδικών 
μεταφορών. 
Η μελέτη καταδεικνύει ότι οι δαπάνες με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες οι 
επιχειρήσεις κατανέμονται σε τρεις ομάδες: 
(1) διοικητικές δαπάνες για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης στο εσωτερικό και 
επιβεβαίωση της συμμόρφωσης προς τα έξω: εκπόνηση και θέση σε 
λειτουργία συστημάτων για την παρακολούθηση του χρόνου εργασίας· 
(2) συνολική δαπάνη για την πρόσληψη πρόσθετων εργαζομένων: δαπάνες 
πρόσληψης, επακόλουθες άμεσες και έμμεσες δαπάνες απασχόλησης· 
(3) δαπάνη για την αναδιάρθρωση της οργάνωσης του χρόνου εργασίας: νέα 
σχήματα βάρδιας, χορήγηση πρόσθετων διευκολύνσεων για περιόδους 
ανάπαυσης, νέες συμφωνίες με τα συνδικάτα/επιτροπές εργαζομένων. 
Ως συνέπεια της συμμόρφωσης με τους νέους κανόνες, ο εργοδότης μπορεί να 
αναμένει μια σειρά από οφέλη τα οποία θα μειώσουν το ακαθάριστο κόστος κάθε 
επίπτωσης. Αυτά είναι: 
(1) μείωση του κόστους προερχόμενη από το κέρδος που πραγματοποιείται με τη 
μείωση των διακοπών της εργασίας, λόγω ολιγότερων ατυχημάτων και 
χαμηλότερου απουσιασμού που οφείλεται σε λόγους υγείας· 
(2) κέρδη παραγωγικότητας προερχόμενα από μεμονωμένους υπαλλήλους, λόγω 
καλύτερης υγείας και ολιγότερης κούρασης· 
(3) κέρδη παραγωγικότητας για τις επιχειρήσεις από την αναδιοργάνωση του 
χρόνου εργασίας, για τον οποίο οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται ταυτόχρονα 
με τις νέες ρυθμίσεις· 
1 Βυείηβδδ Ιτηραοί Α5δθ55ΐιιοηΙ, \νοΓΐάη§ Τίπιο ΟίτοοΙϊνο: οχοΐυάβά βοοΐοΓδ, 03πΛ>πά§β Ρο1ϊογ 
Οοηδυ1ΐ2ΐηΐ8, ΟοίοββΓ 1998 
-23-
(4) οικονομίες σε αποζημιώσεις υπερωριών λόγω μείωσης του χρόνου εργασίας 
εκείνων που τη στιγμή αυτή εργάζονται περισσότερο από το μέγιστο αριθμό 
ωρών που προβλέπεται στις νέες ρυθμίσεις. 
Ποιο θα είναι το κόστος της οδηγίας; 
Η μελέτη για την εκτίμηση των επιπτώσεων στις επιχειρήσεις, που αναφέρεται 
ανωτέρω, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατόν να γίνει μια ακριβής 
εκτίμηση των δαπανών και των κερδών που συνεπάγεται η εφαρμογή της οδηγίας. 
Κάθε εκτίμηση περιλαμβάνει ένα μεγάλο αριθμό κρίσεων, που βασίζονται στις 
επιμέρους διαθέσιμες ενδείξεις και, κατά συνέπεια, ενέχει ένα μεγάλο ποσοστό 
λάθους. Οι κύριες δαπάνες προέρχονται από το πρόσθετο κόστος των προσλήψεων 
που οφείλονται στην εφαρμογή του ορίου του χρόνου της εβδομαδιαίας εργασίας και 
στις διατάξεις που αφορούν την ετήσια άδεια. Τα κύρια κέρδη προέρχονται από τη 
μείωση των αποζημιώσεων υπερωριών, από την υψηλότερη παραγωγικότητα των 
μεμονωμένων εργαζομένων και από τη μείωση των απουσιών λόγω ασθενείας και τη 
μείωση του αριθμού των ατυχημάτων. Η καλύτερη ένδειξη της πιθανής τάξης 
μεγέθους της καθαρής επίπτωσης της πρότασης είναι μια καθαρή επιβάρυνση του 
μισθολογίου της τάξης του 0,2%. 
Η απουσία ενός πλήρους κοινωνικού πλαισίου για τις οδικές μεταφορές έχει επιφέρει 
πολύ μεγάλη αναστάτωση στον τομέα αυτό τα τελευταία χρόνια και έχει οδηγήσει σε 
σημαντικές απρόβλεπτες και ανυπολόγιστες δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων 
πτωχεύσεων, όχι μόνο στον τομέα των οδικών μεταφορών, αλλά, επίσης, σε 
σημαντικό αριθμό επιχειρήσεων που εξαρτώνται από τις οδικές μεταφορές για τη 
διανομή. Η παρούσα πρόταση επιζητεί να εισαγάγει μέτρα τα οποία θα 
αποκαταστήσουν αυτή την έλλειψη. 
Σε ευρύτερη βάση, η ανακοίνωση της Επιτροπής "Για την προώθηση της οδικής 
ασφάλειας στην ΕΕ: το πρόγραμμα 1997-2001"2 παρουσιάζει εμφανώς το σημαντικό 
κόστος που αντιπροσωπεύουν για το κοινωνικό σύνολο τα οδικά ατυχήματα. Με 
μετριοπαθείς υπολογισμούς εκτιμάται ότι ένας θάνατος από οδικό ατύχημα κοστίζει 1 
εκατομ. ΕΟΙΙ, υπό την έννοια του άμεσου οικονομικού κόστους (απώλεια παραγωγής, 
κόστος ιατρικής περίθαλψης και ασφάλειας), χωρίς να συνυπολογίζεται το 
ακαθόριστο κόστος της θλίψης, της ψυχικής οδύνης και του πόνου. Επί του παρόντος 
επέρχονται ετησίως στην ΕΕ περίπου 45.000 θάνατοι οφειλόμενοι σε οδικά 
ατυχήματα και κατά μέσο όρο στο 18% των θανατηφόρων ατυχημάτων (που μπορούν 
να έχουν ως αποτέλεσμα το θάνατο περισσοτέρων του ενός ατόμων) ενέχονται 
φορτηγά ή πούλμαν. Κατά συνέπεια, το κόστος που επιβαρύνει το κοινωνικό σύνολο 
είναι σημαντικό. Η αμοιβαία σχέση μεταξύ ατυχημάτων και κόπωσης, που 
προέρχεται από υπερβολικό αριθμό ωρών εργασίας και νυκτερινής εργασίας στις 
οδικές μεταφορές, έχει υπογραμμιστεί σε πρόσφατη μελέτη που έγινε για λογαριασμό 
της Επιτροπής , η οποία βασίζεται σε προηγούμενες εργασίες που είχαν τύχει γενικής 
αποδοχής. 
2 ΟΟΜ(97) 131 τελικό της 9.4.97, σ. 5 
3 Εε Ιίεη εηίτε 1Ε άυτέε άιι Ιταναίΐ άεδ οοηάιιοίειιτδ Γουΐίετδ ει \α δέουπΐέ ΓουΙϊέΓε αιι δείη άε Γυηίοη 
Ευτορέεηηε, υηίνεΓδίΐαΐ-ΟεδαηιΐΙιοοΙίδοΗυΙε Καδδεί, Ιηδίίίαΐ τατ ΑΓΐ>είΙδ\νίδδεηδθΙιαίΊ, Ιιιηε 1997. 
-24- 68 
5. Η πρόταση περιλαμβάνει μέτρα που συνεκτιμούν την ιδιαίτερη κατάσταση 
των μικρομεσαίων εταιρειών (περιορισμένες ή διαφορετικές απαιτήσεις κλπ.); 
Η πρόταση δεν περιλαμβάνει ειδικά μέτρα για το σκοπό αυτό. Ορίζει όμως το χρόνο 
εργασίας με πιο περιοριστικό τρόπο για τους αυτοαπασχολούμενους, διατηρεί τους 
κανόνες του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 γι'αυτούς, όσον αφορά τα διαλείμματα 
και τις περιόδους ανάπαυσης και τους εξαιρεί από υποχρεώσεις, όσον αφορά την 
ανάρτηση της πληροφόρησης. 
Διαβούλευση 
6. Κατάλογος οργανώσεων με τις οποίες διεξήχθησαν διαβουλεύσεις σχετικά με 
την πρόταση και ακολούθως σύνοψη των βασικών απόψεων τους: 
Στις 15 Ιουλίου 1997, η Επιτροπή εξέδωσε Λευκή Βίβλο σχετικά με τους 
κλάδους και τις δραστηριότητες που εξαιρούνται από την οδηγία 93/104/ΕΚ, 
όσον αφορά ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, στην 
οποία κατέστησε εμφανή το γενικό στόχο των προτάσεων της για όλους τους 
εξαιρούμενους κλάδους, συμπεριλαμβανομένων των οδικών μεταφορών. Η 
ΕΤυϋ (Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων), σε μία σύνθετη απάντηση 
που καλύπτει όλους τους κλάδους και δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων 
αυτών της Ρ8Τ (Ομοσπονδία Ενώσεων Εργαζομένων στον τομέα των 
Μεταφορών), που αντιπροσωπεύει μεταξύ άλλων και τους εργαζόμενους στις 
οδικές μεταφορές, στήριξε την προτίμηση της Επιτροπής για μια 
διαφοροποιημένη προσέγγιση της θέσπισης του χρόνου εργασίας και 
υποστήριξε ότι οι εξαιρέσεις ήταν περιττές, δεδομένης της ευελιξίας της 
γενικής οδηγίας. Η ΌΝΙΟΕ (Ένωση των Συνομοσπονδιών της Βιομηχανίας 
και των Εργοδοτών της Ευρώπης), όσον αφορά τους εργοδότες, θεώρησε ότι 
δεν υπήρχε ανάγκη για περαιτέρω κοινοτική νομοθεσία διότι "όλα τα κράτη 
μέλη διαθέτουν νομοθεσία που παρέχει προστασία, όσον αφορά το χρόνο 
εργασίας, και στις περισσότερες χώρες συμπληρώνεται από συλλογικές 
συμβάσεις" και "υπάρχει ήδη ένα νομικό πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ για την 
αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, ενώ τα προβλήματα υγείας και 
ασφάλειας στον τομέα των οδικών μεταφορών εξετάζονται ήδη από τον 
κανονισμό 3820/85". Η ΙΚΙΙ (Διεθνής Ένωση Οδικών Μεταφορών) 
επιβεβαίωσε την άποψη τους ότι καλύτερη εφαρμογή των ισχυόντων κανόνων 
είναι προτιμότερη από τη θέσπιση νέων κανόνων. Μια δεσμευτική 
προσέγγιση πρέπει να βασίζεται στις κοινές απόψεις των κοινωνικών εταίρων 
σε επίπεδο των μεμονωμένων τρόπων μεταφοράς. 
Η ΙΚΙΙ και η Ρ8Τ αποφάσισαν, μεταγενέστερα, να αρχίσουν διερευνητικές 
συνομιλίες και, στη διάρκεια αυτών των συνομιλιών, η Επιτροπή προέβη στο 
δεύτερο στάδιο των διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους τον 
Απρίλιο του 1998. Οι κοινωνικοί εταίροι συνέταξαν στις 27 Μαΐου 1998 
κοινή επιστολή προς την Επιτροπή, η οποία καθιστά σαφές ότι σημειώθηκε 
πρόοδος στις συζητήσεις που αποσκοπούν στη διαπραγμάτευση συμφωνίας 
σχετικά με το χρόνο εργασίας, βάσει των αρχών της οδηγίας 93/104/ΕΚ, την 
69 
-25-
προώθηση του υγιούς ανταγωνισμού και τη δέουσα συνεκτίμηση των ειδικών 
χαρακτηριστικών των οδικών μεταφορών. 
Παρά την παρουσία όλων των ενδιαφερομένων, που κατορθώθηκε την 
τελευταία στιγμή, και την παρέμβαση ενός διαμεσολαβητή, δεν επιτεύχθηκε 
συμφωνία μέχρι την προθεσμία της 30ης Σεπτεμβρίου 1998 που είχε θέσει η 
Επιτροπή. Αμφότερες οι πλευρές παρέθεσαν ένα κατάλογο προβλημάτων που 
κάθε πλευρά είχε με το κείμενο της συμφωνίας, τα οποία σχετίζονταν με τους 
ορισμούς του χρόνου εργασίας και της περιόδου/υποχρέωσης διαθεσιμότητας 
και, ουσιαστικά, με την έκταση των παρεκκλίσεων από τη συμφωνία. 
Η πρόταση της Επιτροπής παρουσιάζει, κατά το μεγαλύτερο μέρος, τους 
τομείς συμφωνίας στο πλαίσιο του κειμένου και καθορίζει μια συμβιβαστική 
θέση όσον αφορά τις παρεκκλίσεις. Συνεχίζει με τους ορισμούς που 
αναφέρονται στο κείμενο, δεδομένου ότι αυτοί ήταν οι μόνοι που 
αμφισβητήθηκαν από ορισμένες αντιπροσωπείες στα τελικά στάδια των 
συνομιλιών, και αντιπροσωπεύει το υποκατάστατο για το όριο των 60 ωρών 
μέγιστου εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας. Η δυσκολία, όσον αφορά τέτοιους 
ορισμούς, είναι η στενή σχέση με τα μισθοδοτικά καθεστώτα των διαφόρων 
κρατών μελών, αλλά πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι οι διατάξεις της παρούσας 
οδηγίας δεν επιδιώκουν να επηρεάσουν οποιεσδήποτε τέτοιες συζητήσεις. 
Το κείμενο της Επιτροπής αντιπροσωπεύει, συνεπώς, ένα περαιτέρω βήμα, 
βασιζόμενο στις διεξοδικές συζητήσεις των κοινωνικών εταίρων κατά το 
προηγούμενο έτος, και γεφυρώνει το τελικό χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών. 
ί 0 
-26-
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 
ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ 
71 
Εισαγωγή στις προτάσεις 
1. Οι προτάσεις αυτές αφορούν την οργάνωση του χρόνου εργασίας στις θαλάσσιες 
μεταφορές. 
2. Το Λευκό Βιβλίο για τους κλάδους και τις δραστηριότητες που εξαιρούνται από την οδηγία 
για το χρόνο εργασίας (ΟΟΜ(97) 334) επεσήμανε ότι οι πολλές ώρες εργασίας στη 
θάλασσα είναι σύνηθες φαινόμενο. Ωστόσο, η συστηματική προσέγγιση όσον αφορά 
τον περιορισμό των ωρών αυτών ήταν μέχρι σήμερα δύσκολη, εξαιτίας του 
ανταγωνισμού των πλοίων υπό τις σημαίες τρίτων χωρών. Πράγματι, η μείωση της 
απασχόλησης στο στόλο υπό τη σημαία κρατών μελών της ΕΕ - κατά 30% μεταξύ 
1985 και 1995 - αποτέλεσε αντικείμενο μεγάλης ανησυχίας τόσο για τους 
πλοιοκτήτες όσο και για τους ναυτικούς τα τελευταία χρόνια. Για το λόγο αυτό, και επειδή 
πρόκειται για παγκόσμιο κλάδο, εκδηλώθηκε ενδιαφέρον, στα πλαίσια της μεικτής 
επιτροπής, να επιτευχθεί συμφωνία στους διεθνείς οργανισμούς, προτού αντιμετωπιστούν 
τα ενδοκοινοτικά ζητήματα. 
3. Η συμφωνία επετεύχθη στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού το 1995 
σχετικά με την έγκριση της αναθεωρημένης σύμβασης περί των Προτύπων Κατάρτισης, 
Πιστοποίησης και Επιτήρησης (5ΤΟ\ν) σε σχέση με τις ελάχιστες περιόδους ανάπαυσης 
για τους φύλακες πλοίων. Η συμφωνία αυτή προβλέπει ελάχιστη περίοδο ανάπαυσης 10 
ωρών το 24ωρο, η οποία μπορεί να διαιρεθεί σε όχι περισσότερο από 2 περιόδους, η μία 
από τις οποίες θα έχει διάρκεια τουλάχιστον 6 συναπτών ωρών καθώς επίσης και 
εβδομαδιαίες περιόδους ανάπαυσης τουλάχιστον 70 ωρών. Στις 25 Μαΐου 1998, το 
Συμβούλιο ενέκρινε την οδηγία 98/3 5/ΕΚ με την οποία τροποποιείται η οδηγία 94/5 8/ΕΚ 
σχετικά με το ελάχιστο επίπεδο εκπαίδευσης των ναυτικών. Η οδηγία αυτή απηχεί τις 
διατάξεις της σύμβασης του 1995 σε ό,τι αφορά τις ελάχιστες περιόδους ανάπαυσης για 
τους φύλακες στο κατάστρωμα και το μηχανοστάσιο. 
4. Τον Οκτώβριο του 1996 η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) ενέκρινε νέα σύμβαση 
(αριθ. 180) για τις ώρες εργασίες στον τομέα της ναυτιλίας. Η σύμβαση προβλέπει, σε ό,τι 
αφορά τους ναυτεργάτες σε πλοία, είτε ένα ανώτατο όριο ωρών εργασίας (14 ώρες την 
ημέρα και 72 ώρες την εβδομάδα), είτε ελάχιστες περιόδους ανάπαυσης (10 ώρες την 
ημέρα και 77 ώρες την εβδομάδα). Στο πλαίσιο της διάσκεψης αποφασίστηκε ένας 
μηχανισμός που θα επιτρέπει να εφαρμόζονται οι διατάξεις της σύμβασης αριθ. 180 και στα 
πλοία που δεν είναι νηολογημένα υπό σημαία κρατών μελών της ΕΕ και τα οποία 
δραστηριοποιούνται στα χωρικά ύδατα της ΕΕ, μέσω των εκάστοτε λιμενικών αρχών. 
5. Προκειμένου να συνεκτιμηθεί ο διεθνής χαρακτήρας του κλάδου αυτού, η Επιτροπή, σε 
συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους του κλάδου αυτού, επιθυμεί να υπάρξει 
ταυτόχρονη πρόοδος τόσο σε ό,τι αφορά τα μέσα για την προστασία της υγείας και της 
ασφάλειας των ναυτικών που εργάζονται σε πλοία υπό τη σημαία κρατών μελών της ΕΕ 
αλλά και εκείνων που εργάζονται σε πλοία υπό τη σημαία τρίτων χωρών. Για το λόγο αυτό 
επισυνάπτονται οι ακόλουθες προτάσεις. 
6. Μια πρόταση οδηγίας για την υλοποίηση της ευρωπαϊκής συμφωνίας για το χρόνο 
εργασίας των ναυτικών που συνήφθη στις 30 Σεπτεμβρίου 1998. 
7. Μια πρόταση οδηγίας σχετικά με τη ρύθμιση των ωρών εργασίας των ναυτικών που 
εργάζονται σε πλοία τα οποία χρησιμοποιούν κοινοτικούς λιμένες. 
72 
Επιπλέον, η Επιτροπή ετοίμασε μια σύσταση προς τα κράτη μέλη για την επικύρωση 
της σύμβασης αριθ. 180 της ΔΟΕ σχετικά με τις ώρες εργασίας των ναυτικών και την 
επάνδρωση των πλοίων και του πρωτοκόλλου της σύμβασης αριθ. 147 της ΔΟΕ για 
την εμπορική ναυτιλία (ελάχιστες προδιαγραφές). Η σύσταση αυτή, που απευθύνεται 
ξεχωριστά στα κράτη μέλη, επισυνάπτεται για ενημερωτικούς λόγους. 
Καθόσον η οδηγία για την υλοποίηση της ευρωπαϊκής συμφωνίας σχετικά με το 
χρόνο εργασίας των ναυτικών βασίζεται στη συμφωνία για την κοινωνική πολιτική, 
δεν ισχύει συνεπώς στο Ηνωμένο Βασίλειο (εκτός εάν εγκριθεί δυνάμει του άρθρου 
139 της συνθήκης του Άμστερνταμ, μετά τη θέση της συνθήκης αυτής σε ισχύ). Η 
Επιτροπή θα υποβάλει, συνεπώς, στο Συμβούλιο την κατάλληλη στιγμή πρόταση 
οδηγίας του Συμβουλίου για την επέκταση της οδηγίας του κοινωνικού πρωτοκόλλου 
στο Ηνωμένο Βασίλειο. 
-3- 73 
ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ 
ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΗΦΘΗ ΑΠΟ 
ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΕΦΟΠΛΙΣΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
(Ε05Α) ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ 
ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ 
(Ρ8Τ) 
(υποβλήθηκε από την Επιτροπή) 
74 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ 
1. Σκοπός αυτής της πρότασης οδηγίας είναι η υλοποίηση της προσαρτημένης 
συμφωνίας για την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ναυτικών που συνήφθη στις 
30 Σεπτεμβρίου 1998 από τις οργανώσεις που εκπροσωπούν τη διοίκηση και τους 
εργαζομένους στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών (ΕΟδΑ και ΡδΤ). 
2. Όταν το "Λευκό Βιβλίο για τους κλάδους και τις δραστηριότητες που εξαιρούνται 
από την οδηγία για το χρόνο εργασίας" εστάλη στους κοινωνικούς εταίρους, 
ζητήθηκε από αυτούς να εκλάβουν το Λευκό Βιβλίο ως ένα πρώτο γύρο επίσημων 
διαβουλεύσεων σχετικά με το χρόνο εργασίας στους εν λόγω κλάδους και 
δραστηριότητες. Στις 31 Μαρτίου 1998, η Επιτροπή δρομολόγησε τη δεύτερη φάση 
των διαβουλεύσεων για το περιεχόμενο της μελετώμενης πρότασης, σύμφωνα με τις 
απαντήσεις που είχε για το Λευκό Βιβλίο. 
3. Ύστερα από τη δεύτερη φάση των διαβουλεύσεων, οι οργανώσεις που 
εκπροσωπούν τη διοίκηση και τους εργαζομένους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δηλαδή η 
Ένωση Εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΕΟδΑ) και η Ομοσπονδία 
Ενώσεων των Εργαζομένων στις Μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΡδΤ) 
σύναψαν ευρωπαϊκή συμφωνία για την οργάνωση του χρόνου εργασίας των 
ναυτικών στις 30 Σεπτεμβρίου 1998. Η συμφωνία διαβιβάστηκε στην Επιτροπή και 
ζητήθηκε από αυτήν να τη θέσει σε εφαρμογή με απόφαση του Συμβουλίου κατόπιν 
πρότασης της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 4(2) της συμφωνίας για την 
κοινωνική πολιτική. 
ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ 
4. Στην ανακοίνωση της σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας για την κοινωνική 
πολιτική1, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι "δυνάμει του ρόλου της ως θεματοφύλακα 
των συνθηκών, η Επιτροπή θα ετοιμάσει προτάσεις αποφάσεων για το Συμβούλιο 
αφού εξετάσει την αντιπροσωπευτικότητα των συμβαλλόμενων μερών, την εντολή 
τους και τη "νομιμότητα" κάθε ρήτρας στη συλλογική σύμβαση σύμφωνα με τον 
κοινοτικό νόμο, και τις διατάξεις που αφορούν τις μικρές και τις μεσαίες 
επιχειρήσεις όπως ορίζεται στο άρθρο 2(2). Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή 
προτίθεται να παρέχει αιτιολογική έκθεση για κάθε πρόταση που υποβάλλει στο 
Συμβούλιο στον τομέα αυτό, να διατυπώσει τα σχόλια της και να προβεί σε 
αποτίμηση της συμφωνίας που εσύναψαν οι κοινωνικοί εταίροι". 
Ι. ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ 
ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΕΝΤΟΛΩΝ ΤΟΥΣ. 
5. Οι οργανώσεις που υπογράφουν τη συμφωνία είναι η ΡδΤ, η Ομοσπονδία των 
Ενώσεων Εργαζομένων στις Μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η ΕΟδΑ, η 
Ένωση Εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Οι δύο οργανώσεις συμμετείχαν 
1 <Χ)Μ(93)600, 14.12.1993. 
75 
στη μεικτή επιτροπή για τις θαλάσσιες μεταφορές από το 1987 όταν αυτή 
δημιουργήθηκε. Οι δραστηριότητες της μεικτής επιτροπής είχαν ως αποτέλεσμα να 
εγκριθούν πολυάριθμες κοινές γνώμες σχετικά με ζητήματα πολιτικής στον τομέα 
της ναυτιλίας και ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις κοινωνικές επιπτώσεις της πολιτικής 
αυτής. 
6. Σύμφωνα με το υλικό που παρουσίασαν τα συμβαλλόμενα μέρη, αυτά 
δραστηριοποιούνται σε έναν ειδικό κλάδο και είναι οργανωμένα σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. Επιπλέον αποτελούνται από οργανώσεις οι οποίες είναι αναπόσπαστο και 
αναγνωρισμένο μέρος των δομών των κοινωνικών εταίρων στα κράτη μέλη, οι 
οποίες έχουν τη δυνατότητα να διαπραγματεύονται συμφωνίες και έχουν 
εκπροσώπηση σε όλα τα κράτη μέλη. Τέλος, διαθέτουν τις κατάλληλες δομές για να 
εξασφαλίσουν την αποτελεσματική συμμετοχή τους στην υλοποίηση της συμφωνίας 
για την κοινωνική πολιτική. 
7. Συγκεκριμένα, η Ε08Α εκπροσωπεί τις εθνικές ενώσεις εφοπλιστών από όλα τα 
κράτη μέλη. Αυτές είναι με τη σειρά τους οι επικρατέστερες οργανώσεις εργοδοτών 
που εκπροσωπούν εθνικούς πλοιοκτήτες. Η Ρ8Τ εκπροσωπεί τη συντριπτική 
πλειοψηφία των ευρωπαίων ναυτικών. Όλες οι οργανώσεις που είναι μέλη της 
εμπλέκονται άμεσα στις διαπραγματεύσεις συλλογικών συμβάσεων σε εθνικό 
επίπεδο. 
8. Οι οργανώσεις συνεπώς πληρούν τα κριτήρια του κοινωνικού εταίρου σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως αυτά καθορίστηκαν στην ανακοίνωση της Επιτροπής του 
1993 που αναφέρεται παραπάνω και έχουν συνεπώς συμπεριληφθεί στον κατάλογο 
με τις αναγνωρισμένες οργανώσεις κοινωνικών εταίρων του παραρτήματος Ι που 
επισυνάπτεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής2: Η Ε08Α είναι κλαδική οργάνωση 
εργοδοτών η Ρ8Τ ως Ευρωπαϊκή Κλαδική Επιτροπή που είναι μέλος της 
Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων (ΕΤΙΙΟ) 
Π. ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΕΚΕΠΉΣΕΙΣ 
9. Το άρθρο 2(2) της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική προβλέπει ότι η 
νομοθεσία περί κοινωνικής πολιτικής πρέπει να αποφεύγει την επιβολή διοικητικών, 
οικονομικών και νομικών εξαναγκασμών οι οποίοι θα παρεμπόδιζαν τη δημιουργία 
και την ανάπτυξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. 
10. Η συμφωνία δεν κάνει διάκριση μεταξύ εργαζομένων στις μικρές ή μεσαίες 
επιχειρήσεις και των υπολοίπων. Ωστόσο ορισμένες ρήτρες (3,4 και 5(6)) 
προβλέπουν εναλλακτικές κανονιστικές προτάσεις, εξαιρέσεις ή κάποιο βαθμό 
ευελιξίας που θα καθοριστούν από την εθνική νομοθεσία ή τις συλλογικές 
συμβάσεις. 
11. Οι διατάξεις αυτές δείχνουν ότι οι κοινωνικοί εταίροι είναι πρόθυμοι να 
ενθαρρύνουν νέους ευέλικτους τρόπους οργάνωσης του χρόνου εργασίας που θα 
είναι κατάλληλα προσαρμοσμένοι στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των εμπορικών 
θαλάσσιων συναλλαγών και θα συνεκτιμούν τις ανάγκες τους τόσο των 
επιχειρήσεων όσο και των εργαζομένων. 
ΟΟΜ(98)322 τελικό η 
12. Η Επιτροπή συνεπώς συμπεραίνει ότι η συμφωνία τηρεί τις διατάξεις που αφορούν 
τις μικρές και τις μεσαίες επιχειρήσεις. 
ΠΙ. "ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ" ΤΩΝ ΡΗΤΡΩΝ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ 
13. Η Επιτροπή εξέτασε προσεκτικά κάθε μια από τις ρήτρες της συμφωνίας και θεωρεί 
ότι δεν υπάρχουν διατάξεις αντίθετες με το κοινοτικό δίκαιο. Το γεγονός ότι η 
συμφωνία προβλέπει υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη δεν υπονομεύει τη νομιμότητα 
της. Αντιθέτως, από τη δεύτερη δήλωση που είναι προσαρτημένη στη συμφωνία για 
την κοινωνική πολιτική3 συνάγεται ότι ο δεύτερος τρόπος εφαρμογής των 
συμφωνιών μεταξύ διοίκησης και εργαζομένων σε κοινοτικό επίπεδο (δηλ. με 
απόφαση του Συμβουλίου κατόπιν πρότασης της Επιτροπής) ενδέχεται να 
δημιουργήσει υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη. Οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται 
στα κράτη μέλη δεν απορρέουν άμεσα από τη συμφωνία μεταξύ των κοινωνικών 
εταίρων αλλά από τον τρόπο εφαρμογής της συμφωνίας. Το τμήμα (IV) περιέχει την 
αξιολόγηση της Επιτροπής για το περιεχόμενο της συμφωνίας. 
IV. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ 
14. Καθορίζοντας τις ελάχιστες απαιτήσεις για το χρόνο εργασίας, η ευρωπαϊκή 
συμφωνία για την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ναυτικών υλοποιεί τα σημεία 
7, 8 και 19 του Κοινοτικού Χάρτη των Θεμελιωδών Κοινωνικών Δικαιωμάτων των 
Εργαζομένων. 
15. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προσαρμογή, ευελιξία και οργάνωση του χρόνου εργασίας 
αποτελούν πτυχές κρίσιμης σημασίας σε ό,τι αφορά τόσο τις συνθήκες εργασίας 
των εργαζομένων όσο και το δυναμισμό των εταιρειών και διαδραματίζουν 
σημαντικό ρόλο στον καθορισμό της κατάστασης της αγοράς εργασίας και στη 
δημιουργία θέσεων εργασίας. 
16. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή ανεπιφύλακτα υιοθετεί το στόχο της συμφωνίας για 
την οργάνωση του χρόνου εργασίας που σύναψαν οι Ε08Α και η Ρ8Τ και τη θεωρεί 
ως ένα σημαντικό βήμα από τρεις απόψεις. 
17. Πρώτον, η καθιέρωση κοινοτικών ελάχιστων προδιαγραφών για το χρόνο εργασίας 
των ναυτικών αποτελεί ένα μεγάλο βήμα προς τη δημιουργία ενός ελάχιστου 
συνόλου θεμελιωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων. 
3 "Τα ένδεκα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη δηλώνουν ότι ο πρώτος τρόπος εφαρμογής των συμφωνιών 
μεταξύ κοινωνικών εταίρων σε κοινοτικό επίπεδο, στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 4 παράγραφος 2, 
θα είναι η ανάπτυξη του περιεχομένου των συμφωνιών αυτών, με συλλογική διαπραγμάτευση και 
σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν σε κάθε κράτος μέλος, και, συνεπώς, αυτός ο τρόπος 
εφαρμογής δεν συνεπάγεται υποχρέωση για τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν άμεσα τις εν λόγω 
συμφωνίες ή να εκπονούν κανόνες μεταγραφής τους, ούτε υποχρέωση να τροποποιούν τις ισχύουσες 
εσωτερικές διατάξεις για να διευκολύνουν την εφαρμογή τους". 
77 
18. Δεύτερον, η συμφωνία αποκαθιστά μία ισορροπία μεταξύ της ανάγκης να 
διασφαλιστεί επαρκής προστασία της υγείας και της ασφάλειας των ναυτικών σε 
ό,τι αφορά το χρόνο εργασίας και τις απαιτήσεις για επαρκή λειτουργική ευελιξία 
των ποντοπόρων πλοίων της εμπορικής ναυτιλίας αφενός και, αφετέρου, της 
ανάγκης να διατηρηθούν τα κατάλληλα πρότυπα για τη δημόσια ασφάλεια. Από την 
άποψη αυτή η συμφωνία ευθυγραμμίζεται με το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα 
κοινωνικής δράσης της Επιτροπής 1995 - 1997, το Λευκό Βιβλίο για τους κλάδους 
και τις δραστηριότητες που εξαιρούνται από την οδηγία για το χρόνο εργασίας4 το 
πρόγραμμα δράσης για την κοινή πολιτική μεταφορών της Επιτροπής5 και το 
Πράσινο Βιβλίο "Σύμπραξη για μία νέα οργάνωση της εργασίας"6. 
19. Τρίτον, η συμφωνία αποτελεί ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα του κλαδικού 
κοινωνικού διαλόγου σε κοινοτικό επίπεδο, επιβεβαιώνει το σημαντικότατο ρόλο 
των ευρωπαίων κοινωνικών εταίρων στη συμπλήρωση, ολοκλήρωση και 
προσαρμογή σε κοινοτικό επίπεδο των εθνικών προτύπων για τις συνθήκες 
εργασίας και υπογραμμίζει το σφρίγος της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική 
που πρόσφατα ενσωματώθηκε στη συνθήκη του Άμστερνταμ. 
20. Η Επιτροπή πιστεύει ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για την υποβολή της 
πρότασης που θα υλοποιεί τη συμφωνία μέσω απόφασης του Συμβουλίου. 
4 
5 ΟΟΜ(97) 334 τελικό 
ΟΟΜ(95) 302 τελικό. 
6 0:ΟΜ(97) 128 τελικό 
78 
Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
21. Στην ανακοίνωση της της 14ης Δεκεμβρίου 1993, η Επιτροπή δήλωσε ότι "η 
εφαρμογή των συμφωνιών που συνάπτονται σε κοινοτικό επίπεδο κατόπιν κοινής 
αιτήσεως των κοινωνικών εταίρων με απόφαση του Συμβουλίου, ύστερα από 
πρόταση της Επιτροπής, συνεπάγεται ότι το Συμβούλιο δεν έχει τη δυνατότητα να 
τροποποιήσει τη συμφωνία. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή θα περιοριστεί να 
προτείνει οπωσδήποτε, μετά την εξέταση της συναφθείσας συμφωνίας μεταξύ 
κοινωνικών εταίρων, την έκδοση απόφασης σχετικά με τη συμφωνία όπως έχει 
υπογραφεί μεταξύ των μερών". Στην παρούσα περίπτωση, η προτεινόμενη νομική 
πράξη είναι η οδηγία. Περιέχει συνεπώς τις τυποποιημένες ρήτρες που αφορούν την 
υλοποίηση των οδηγιών σε εθνικό επίπεδο. 
22. Η Επιτροπή θεώρησε επίσης ότι "η απόφαση του Συμβουλίου πρέπει να 
περιορίζεται στο να καθιστά δεσμευτικές τις διατάξεις της συμφωνίας που έχει 
συναφθεί μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, έτσι ώστε το κείμενο της συμφωνίας να 
μην αποτελεί μέρος της απόφασης αλλά να επισυνάπτεται σ' αυτή". 
23. Τέλος, η Επιτροπή αναγγέλλει ότι "εάν το Συμβούλιο αποφασίσει, σύμφωνα με τις 
διαδικασίες που προβλέπονται στο τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 
4, να μη θέσει σε εφαρμογή τη συμφωνία όπως αυτή συνάφθηκε από τους 
κοινωνικούς εταίρους, η Επιτροπή θα αποσύρει την πρόταση της για απόφαση και 
θα εξετάσει τη σκοπιμότητα να προτείνει, υπό το φως των πραγματοποιηθεισών 
εργασιών, νομοθετική πράξη στον εν λόγω τομέα". 
24. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν συμπεριέλαβε το κείμενο της συμφωνίας στην πρόταση 
της αλλά απλώς το επισύναψε σ' αυτήν. Επιπλέον, επαναλαμβάνει ότι, αν το 
Συμβούλιο καταλήξει σε τροποποίηση της συμφωνίας που έχει συναφθεί μεταξύ 
των κοινωνικών εταίρων, θα αποσύρει την πρόταση της. 
7. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ 
25. Το άρθρο 4(2) της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική προβλέπει ότι "οι 
συμφωνίες που συνάπτονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο υλοποιούνται, σε τομείς που 
εμπίπτουν στο άρθρο 2, όταν το ζητούν από κοινού τα υπογράφοντα μέρη, με 
απόφαση του Συμβουλίου που λαμβάνεται μετά από πρόταση της Επιτροπής". Η 
συμφωνία για την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ναυτικών αφορά θέματα 
υγείας και ασφάλειας, που εμπίπτουν στην παράγραφο 1 του άρθρου 2 της 
συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική. Πρόκειται για έναν από τους τομείς όπου το 
Συμβούλιο μπορεί να αποφανθεί με ειδική πλειοψηφία. Συνεπώς, το άρθρο 4, 
παράγραφος 2 αποτελεί την ενδεδειγμένη νομική βάση για την πρόταση της 
Επιτροπής. 
26. Το άρθρο αυτό δεν προβλέπει τη λήψη γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για 
αιτήματα που απευθύνονται στην Επιτροπή από τους κοινωνικούς εταίρους. 
Ωστόσο, σύμφωνα με τη δέσμευση που ανέλαβε στην ανακοίνωση της, η Επιτροπή 
ενημέρωσε το Κοινοβούλιο ως προς τα διάφορα στάδια της διαβούλευσης με τους 
κοινωνικούς εταίρους. Του διαβιβάζει επίσης την παρούσα πρόταση, ώστε να 
μπορέσει, εφόσον το επιθυμεί, να διαβιβάσει τη γνώμη του στην Επιτροπή και το 
Συμβούλιο. Το ίδιο ισχύει και για την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. 
79 
77. ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ! ΠΡΑΞΗΣ 
27. Ο όρος "απόφαση" κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 2 της συμφωνίας 
για την κοινωνική πολιτική αναφέρεται σε μία από τις δεσμευτικές νομοθετικές 
πράξεις του άρθρου 189 της Συνθήκης. Ανήκει στην αρμοδιότητα της Επιτροπής να 
προτείνει στο Συμβούλιο ένα από τα τρία αυτά δεσμευτικά νομικά μέσα του 
προαναφερθέντος άρθρου (κανονισμός, οδηγία ή απόφαση) το οποίο θα ήταν το 
πλέον ενδεδειγμένο. Στην παρούσα περίπτωση, δεδομένης της φύσης και του 
περιεχομένου του κειμένου των κοινωνικών εταίρων, είναι σαφές ότι ο προορισμός 
αυτής της συμφωνίας είναι να εφαρμοστεί έμμεσα μέσω διατάξεων που θα 
ενσωματωθούν, από τα κράτη μέλη ή τους κοινωνικούς εταίρους, στο εσωτερικό 
δίκαιο των κρατών μελών. Ως εκ τούτου, στην περίπτωση αυτή, το πλέον 
ενδεδειγμένο νομικό μέσο για την εφαρμογή της συμφωνίας είναι μία οδηγία του 
Συμβουλίου. Εξάλλου, σύμφωνα με τις αναληφθείσες δεσμεύσεις, η Επιτροπή 
πιστεύει ότι το κείμενο της συμφωνίας δεν πρέπει να αποτελεί μέρος της οδηγίας 
αλλά να επισυνάπτεται σ' αυτήν. 
28. Σε ό,τι αφορά τα άρθρα της πρότασης της, η Επιτροπή προβαίνει στις ακόλουθες 
παρατηρήσεις: 
Άρθρο 1 
29. Το άρθρο αυτό περιορίζεται στο να καθιστά υποχρεωτική τη συμφωνία μεταξύ των 
κοινωνικών εταίρων κατά τρόπο ώστε να μπορεί να εφαρμοσθεί με απόφαση του 
Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 2 της συμφωνίας για την 
κοινωνική πολιτική. 
Άρθρα 2-4 
30. Το άρθρο 2 παράγραφος 1 αναφέρει ότι οι διατάξεις της οδηγίας δεν προβλέπουν 
παρά τις ελάχιστες απαιτήσεις αφήνοντας στα κράτη μέλη τη δυνατότητα λήψης 
αυστηρότερων μέτρων στο σχετικό .τομέα. 
31. Το άρθρο 2 παράγραφος 4 συνίσταται σε μια βασική ρήτρα "μη υποβάθμισης" η 
οποία αφορά τα κράτη μέλη τα οποία, τη στιγμή της έγκρισης της οδηγίας, 
διαθέτουν υψηλότερο επίπεδο προστασίας από εκείνο που εγγυάται η συμφωνία. Η 
υπόψη ρήτρα αποσκοπεί στη μη υποβάθμιση του γενικού επιπέδου της προστασίας 
των εργαζομένων λόγω της έγκρισης της κοινοτικής οδηγίας, αφήνοντας στα κράτη 
μέλη τη δυνατότητα λήψης διαφορετικών μέτρων υπαγορευόμενων από την 
οικονομικοκοινωνική τους πολιτική και αυτό, στο πλαίσιο του σεβασμού των 
ελαχίστων απαιτήσεων που προβλέπονται από τη συμφωνία. Σε κάθε περίπτωση 
είναι σαφές ότι το περιθώριο ελιγμών των κρατών μελών δεν αφορά παρά το 
επίπεδο προστασίας υπεράνω του επιπέδου που εγγυάται η οδηγία. 
32. Το άρθρο 3 επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να προβλέπουν κυρώσεις με 
χαρακτήρα αποτελεσματικό, σύμμετρο και αποτρεπτικό. Όντως στο πλαίσιο της 
εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, έχει σημασία, όπως σε κάθε νομικό σύστημα, 
αφενός, να αποτρέπεται η παράβαση του κοινοτικού δικαίου από όλους εκείνους 
Ο 
-10- ο 
τους οποίους βαρύνουν οι υποχρεώσεις που απορρέουν από το προαναφερθέν 
δίκαιο, και, αφετέρου, να επιβάλλονται οι ενδεδειγμένες ποινές σε εκείνους που δεν 
σέβονται τούτο. 
33. Τα άρθρα 4 και 5 περιέχουν τις συνήθεις διατάξεις για τη μεταφορά στο εσωτερικό 
δίκαιο των κρατών μελών. 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΑΠΟ ΠΛΕΥΡΑΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ 
34. Η πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τη συμφωνία για την οργάνωση του 
χρόνου εργασίας των ναυτικών που έχουν συνάψει η Ένωση Εφοπλιστών της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Ε08Α) και η Ομοσπονδία των Ενώσεων Εργαζομένων 
στις Μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ρ8Τ) είναι σύμφωνη με την αρχή της 
επικουρικότητας σε ό,τι αφορά τα δυο της κριτήρια, δηλαδή την αναγκαιότητα και 
την αναλογικότητα, όπως αυτές αναγράφονται στο άρθρο 3(β) της συνθήκης του 
Μάαστριχτ. 
35. Για το πρώτο κριτήριο, δηλαδή την αναγκαιότητα της κοινοτικής δράσης, αυτή 
δικαιολογείται από το γεγονός ότι οι κοινωνικοί εταίροι, στο πλαίσιο της 
διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 3 της συμφωνίας για την κοινωνική 
πολιτική, συμφώνησαν επί της αναγκαιότητας ανάληψης κοινοτικής δράσης στον εν 
λόγω τομέα και ζήτησαν να εφαρμοστεί η συμφωνία που σύναψαν σε κοινοτικό 
επίπεδο, με απόφαση του Συμβουλίου κατόπιν πρότασης της Επιτροπής, δυνάμει 
του άρθρου 4 παράγραφος 2 της εν λόγω συμφωνίας. 
36. Η οδηγία του Συμβουλίου ανταποκρίνεται στο κριτήριο της αναλογικότητας 
καθόσον απλώς καθορίζει τους μεγάλους στόχους που πρέπει να επιτευχθούν από 
τα κράτη μέλη και επιτρέπει ταυτόχρονα στους κοινωνικούς εταίρους και όχι στην 
Κοινότητα να αποφασίσουν επί του περιεχομένου. 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
37. Το Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει την πρόταση οδηγίας σχετικά με τη συμφωνία 
για την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ναυτικών που σύναψαν η Ένωση 
Εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Ε08Α) και η Ομοσπονδία των Ενώσεων 
Εργαζομένων στις Μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΓδΤ). 
38. Επειδή η πρόταση αυτή βασίζεται στη συμφωνία για την κοινωνική πολιτική, δεν 
εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο (εκτός εάν εγκριθεί δυνάμει του άρθρου 139 
της συνθήκης του Άμστερνταμ, μετά τη θέση σε ισχύ της τελευταίας). Η Επιτροπή 
θα υποβάλει, συνεπώς, στο Συμβούλιο σε εύθετο χρόνο, πρόταση οδηγίας του 
Συμβουλίου για την επέκταση της οδηγίας αυτής στο Ηνωμένο Βασίλειο. 
-11- 81 
Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη συμφωνία 
για την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ναυτικών που σύναψαν 
η Ένωση Εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Ε08Α) και 
η Ομοσπονδία των Ενώσεων Εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση 
(ΕδΤ) 
98/0320 (ΡΚΤ) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συμφωνία για την κοινωνική πολιτική, που προσαρτάται στο πρωτόκολλο (αριθ. 14) 
σχετικά με την κοινωνική πολιτική, το οποίο είναι προσαρτημένο στη συνθήκη για την 
ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 2, 
την πρόταση της Επιτροπής 
Εκτιμώντας: 
(1) ότι, με βάση το πρωτόκολλο σχετικά με την κοινωνική πολιτική που προσαρτάται στη 
Συνθήκη, τα κράτη μέλη, πλην του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της 
Βορείου Ιρλανδίας (στο εξής αποκαλούμενα "τα κράτη μέλη") επιθυμώντας να 
συνεχίσουν την πορεία που χαράχθηκε με τον Κοινωνικό Χάρτη του 1989, σύναψαν 
συμφωνία για την κοινωνική πολιτική· 
(2) ότι η διοίκηση και οι εργαζόμενοι (οι κοινωνικοί εταίροι) μπορούν, σύμφωνα με το 
άρθρο 4 παράγραφος 2 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική, να ζητούν από κοινού 
να υλοποιούνται συμφωνίες σε κοινοτικό επίπεδο με απόφαση του Συμβουλίου μετά από 
πρόταση της Επιτροπής· 
(3) ότι το Συμβούλιο ενέκρινε την οδηγία 93/104/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία της 
οργάνωσης του χρόνου εργασίας· ότι οι θαλάσσιες μεταφορές ήταν ένας από τους 
κλάδους δραστηριοτήτων που εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας αυτής· 
(4) ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι σχετικές συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης 
Εργασίας σχετικά με την οργάνωση του χρόνου εργασίας, συμπεριλαμβανομένων 
εκείνων που αφορούν ειδικότερα τις ώρες εργασίας των ναυτικών· 
(5) ότι η Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 της συμφωνίας για την 
κοινωνική πολιτική, διαβουλεύθηκε με τους κοινωνικούς εταίρους για τον ενδεχόμενο 
προσανατολισμό μιας κοινοτικής ενέργειας στους κλάδους και τις δραστηριότητες που 
εξαιρούνται από την οδηγία για την οργάνωση του χρόνου εργασίας· 
(6) ότι η Επιτροπή, κρίνοντας, μετά τη διαβούλευση αυτή, ότι ήταν σκόπιμη η ανάληψη 
κοινοτικής δράσης, διαβουλεύθηκε εκ νέου με τους κοινωνικούς εταίρους σε κοινοτικό 
επίπεδο επί του περιεχομένου της μελετώμενης πρότασης, σύμφωνα με το άρθρο 3 
παράγραφος 3 της εν λόγω συμφωνίας· 
(7) ότι η Ένωση Εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Ε08Α) και η Ομοσπονδία 
τών Ενώσεων Εργαζομένων στις Μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ρ8Τ) 
ενημέρωσαν την Επιτροπή για την επιθυμία τους να δρομολογήσουν διαπραγματεύσεις 
σύμφωνα με το άρθρο 4 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική· 
-12-82 
(8) ότι οι εν λόγω οργανώσεις σύναψαν, στις 30 Σεπτεμβρίου 1998, συμφωνία για το 
χρόνο εργασίας των ναυτικών ότι η συμφωνία αυτή περιέχει κοινό αίτημα προς την 
Επιτροπή να υλοποιήσει τη συμφωνία με απόφαση του Συμβουλίου, ύστερα από 
πρόταση της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 2 της συμφωνίας για την 
κοινωνική πολιτική· 
(9) ότι το Συμβούλιο, στο ψήφισμα του της 6ης Δεκεμβρίου 1994, για ορισμένες 
προοπτικές μιας κοινωνικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης: συμβολή στην 
οικονομική και κοινωνική σύγκλιση της Ένωσης, κάλεσε τους κοινωνικούς εταίρους να 
εκμεταλλευθούν τις δυνατότητες σύναψης συμβάσεων, δεδομένου ότι γνωρίζουν 
καλύτερα τα κοινωνικά προβλήματα και την κοινωνική πραγματικότητα· 
(10) ότι η συμφωνία εφαρμόζεται στους ναυτικούς που εργάζονται σε κάθε είδους 
ποντοπόρο πλοίο, είτε αυτό ανήκει στο δημόσιο είτε σε ιδιώτες, το οποίο είναι 
καταχωρημένο στην επικράτεια οποιουδήποτε κράτους μέλους και ασκεί συνήθως 
εμπορικές θαλάσσιες δραστηριότητες· 
(11) ότι η προσήκουσα πράξη για την υλοποίηση αυτής της συμφωνίας πλαισίου είναι η 
οδηγία, κατά την έννοια του άρθρου 189 της Συνθήκης· ότι η οδηγία δεσμεύει τα κράτη 
μέλη ως προς το αποτέλεσμα που πρέπει να επιτευχθεί, αφήνοντας τον τύπο και τα μέσα 
στην αρμοδιότητα τους· 
(12) ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και την αρχή της αναλογικότητας, 
όπως περιέχονται στο άρθρο 3 Β της Συνθήκης, οι στόχοι της παρούσας οδηγίας δεν 
μπορούν να υλοποιηθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς να 
επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο· ότι η οδηγία περιορίζεται στο ελάχιστο 
αναγκαίο για την επίτευξη αυτών των στόχων και δεν υπερβαίνει το προς τούτο 
απαραίτητο· 
(13) ότι, σε ό,τι αφορά τους όρους που χρησιμοποιούνται στη συμφωνία και οι οποίοι 
δεν ορίζονται ειδικά μέσα σε αυτή, η οδηγία αφήνει στα κράτη μέλη την ελευθερία να 
καθορίσουν τους όρους αυτούς σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και την πρακτική, όπως 
συμβαίνει και με άλλες οδηγίες για την κοινωνική πολιτική που χρησιμοποιούν 
παρόμοιους όρους, υπό την προϋπόθεση ότι οι εν λόγω ορισμοί σέβονται το περιεχόμενο 
της συμφωνίας· 
(14) ότι η Επιτροπή συνέταξε πρόταση οδηγίας, σύμφωνα με την ανακοίνωση της της 
20ής Μαΐου 1998 για την προσαρμογή και την προώθηση του κοινωνικού διαλόγου σε 
κοινοτικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη την αντιπροσωπευτικότητα των συμβαλλόμενων 
μερών και τη νομιμότητα κάθε ρήτρας της συμφωνίας· 
(15) ότι η Επιτροπή συνέταξε την πρόταση οδηγίας σύμφωνα με το άρθρο 2, 
παράγραφος 2 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική που προβλέπει ότι στις οδηγίες 
στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής "αποφεύγεται η επιβολή διοικητικών, οικονομικών 
και οικονομικών εξαναγκασμών οι οποίοι θα παρεμπόδιζαν τη δημιουργία και την 
ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων"· 
(16) ότι η Επιτροπή, σύμφωνα με την ανακοίνωση της της 14ης Δεκεμβρίου 1993 
σχετικά με την εφαρμογή του πρωτοκόλλου (αριθ. 14) για την κοινωνική πολιτική, 
ενημέρωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποστέλλοντας του το κείμενο της πρότασης 
οδηγίας που περιέχει τη συμφωνία· 
-13-83 
(17) ότι η Επιτροπή ενημέρωσε επίσης την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή· 
(18) ότι η συμφωνία καθορίζει ελάχιστα πρότυπα· ότι τα κράτη μέλη και/ή οι κοινωνικοί 
εταίροι μπορούν να διατηρήσουν ή να καθιερώσουν ευνοϊκότερες διατάξεις· 
(19) ότι η υλοποίηση της οδηγίας αυτής δεν μπορεί να αιτιολογήσει οπισθοδρόμηση σε 
σχέση με την παρούσα κατάσταση σε κάθε κράτος μέλος· 
(20) ότι τα κράτη μέλη μπορούν να αναθέσουν στους κοινωνικούς εταίρους, μετά από 
κοινό τους αίτημα, την υλοποίηση της παρούσας οδηγίας, υπό την προϋπόθεση ότι τα 
κράτη μέλη θα λάβουν κάθε απαραίτητο μέτρο που θα τους επιτρέπει να είναι, ανά πάσα 
στιγμή, σε θέση να εξασφαλίζουν τα αποτελέσματα που επιβάλλει η παρούσα οδηγία· 
(21) ότι η υλοποίηση της συμφωνίας συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων που 
αναφέρονται στο άρθρο 1 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική-
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Άρθρο 1 
Η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στην υλοποίηση της προσαρτημένης συμφωνίας για την 
οργάνωση του χρόνου εργασίας των ναυτικών που σύναψαν στις 30 Σεπτεμβρίου 1998 
οι οργανώσεις που εκπροσωπούν τη διοίκηση και τους εργαζομένους στον τομέα των 
θαλάσσιων μεταφορών (Ε08Α και ΡδΤ). 
Άρθρο 2 
Ελάχιστες απαιτήσεις 
1. Τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν ευνοϊκότερες διατάξεις 
από εκείνες που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία. 
2. Η υλοποίηση της παρούσας οδηγίας δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση επαρκή 
δικαιολογία για την υποβάθμιση του γενικού επιπέδου προστασίας των εργαζομένων 
στον τομέα που καλύπτεται από την παρούσα οδηγία, και τούτο με την επιφύλαξη του 
δικαιώματος των κρατών μελών ή/και των κοινωνικών εταίρων να εισάγουν, 
λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη της κατάστασης, διαφορετικές νομοθετικές, 
κανονιστικές ή συμβατικές διευθετήσεις από εκείνες που υπάρχουν τη στιγμή της 
έγκρισης της παρούσας οδηγίας, εφόσον τηρούνται οι ελάχιστες απαιτήσεις που 
προβλέπονται στην παρούσα οδηγία. 
Άρθρο 3 
Κυρώσεις 
-14-
Ο $4 
Τα κράτη μέλη καθορίζουν το καθεστώς των κυρώσεων που εφαρμόζονται στις 
παραβιάσεις των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογή της παρούσας 
οδηγίας και λαμβάνουν κάθε απαραίτητο μέτρο για να διασφαλίσουν την εφαρμογή τους. 
Οι προβλεπόμενες κυρώσεις οφείλουν να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες με την 
παράβαση και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν τις διατάξεις αυτές στην 
Επιτροπή το αργότερο έως την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 4, και κάθε 
μεταγενέστερη τροποποίηση που τις αφορά, το συντομότερο δυνατό. 
Άρθρο 4 
Μεταφορά 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές 
διατάξεις που είναι απαραίτητες για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το 
αργότερο έως τις 30 Ιουνίου 2001, ή διασφαλίζουν ότι οι κοινωνικοί εταίροι 
λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα μέσω συμφωνίας, πριν από τη λήξη της περιόδου 
αυτής, τα δε κράτη μέλη οφείλουν να λαμβάνουν κάθε απαραίτητο μέτρο που να τους 
επιτρέπει ανά πάσα στιγμή να είναι σε θέση να διασφαλίζουν τα αποτελέσματα που 
επιβάλλει η παρούσα οδηγία. Πληροφορούν αμέσως σχετικά την Επιτροπή. 
Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν διατάξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο, αυτές 
περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από μία τέτοια αναφορά 
κατά την επίσημη δημοσίευση τους. Οι λεπτομέρειες της αναφοράς αυτής 
καθορίζονται από τα κράτη μέλη. 
Άρθρο 5 
Αποδέκτες 
Τα κράτη μέλη είναι αποδέκτες της παρούσας οδηγίας. 
Έγινε , στις 
Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος 
-15- 85 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 
ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ 
Έχοντας υπόψη: 
Τη συμφωνία για την κοινωνική πολιτική που επισυνάπτεται στο πρωτόκολλο για την 
κοινωνική πολιτική της συνθήκης για την ίδρυση της ΕΚ και ιδιαίτερα τα άρθρα 3.4 και 
4.2-
Εκτιμώντας: 
ότι το άρθρο 4.2 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική προβλέπει ότι οι συμφωνίες 
που συνάπτονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορούν να εφαρμόζονται κατόπιν κοινού 
αιτήματος των υπογραφόντων μερών με απόφαση του Συμβουλίου κατόπιν πρότασης της 
Επιτροπής· 
ότι τα μέρη που υπογράφουν την παρούσα συμφωνία προβαίνουν σε τέτοιο αίτημα· 
Τα υπογράφοντα μέρη συμφώνησαν τα εξής: 
Ρήτρα 1 
1. Η συμφωνία εφαρμόζεται στους ναυτικούς που εργάζονται σε κάθε είδους 
ποντοπόρο πλοίο, υπό την κυριότητα νομικού προσώπου είτε δημοσίου είτε 
ιδιωτικού δικαίου ή φυσικού προσώπου, το οποίο είναι καταχωρημένο στην 
επικράτεια οποιουδήποτε κράτους μέλους και ασκεί συνήθως εμπορικές θαλάσσιες 
δραστηριότητες. Κατά την παρούσα συμφωνία ένα πλοίο το οποίο είναι 
καταχωρημένο σε δύο κράτη θεωρείται καταχωρημένο στην επικράτεια του 
κράτους του οποίου φέρει τη σημαία. 
-16-
Στην περίπτωση αμφιβολίας ως προς το κατά πόσον ένα πλοίο πρέπει να θεωρείται 
ποντοπόρο ή ότι ασκεί θαλάσσιες εμπορικές δραστηριότητες κατά την οδηγία, το 
θέμα θα επιλύεται από την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους. Πρέπει να γίνεται 
διαβούλευση με τις οργανώσεις εφοπλιστών και ναυτικών. 
Ρήτρα 2 
Στα πλαίσια της συμφωνίας 
(α) ο όρος "ώρες εργασίες" σημαίνει το χρόνο στη διάρκεια του οποίου πρέπει ο 
ναυτικός να εργάζεται για λογαριασμό του πλοίου· 
(β) ο όρος "ώρες ανάπαυσης" σημαίνει το χρόνο εκτός των ωρών εργασίας· ο όρος 
αυτός δεν περιλαμβάνει τα σύντομα διαλείμματα· 
(γ) ως "ναυτικός" νοείται κάθε άτομο το οποίο απασχολείται ή προσλαμβάνεται με 
οποιαδήποτε ιδιότητα σε ποντοπόρο πλοίο για το οποίο ισχύει η συμφωνία· 
(δ) ως "εφοπλιστής" νοείται ο ιδιοκτήτης του πλοίου ή κάθε άλλο νομικό ή φυσικό 
πρόσωπο όπως ο διαχειριστής ή ο ναυλωτής, ο οποίος έχει αναλάβει την ευθύνη 
για τη λειτουργία του πλοίου από τον ιδιοκτήτη του πλοίου και ο οποίος 
αναλαμβάνοντας την ευθύνη του πλοίου συμφώνησε να αναλάβει όλα τα 
παρεπόμενα καθήκοντα και ευθύνες. 
Ρήτρα 3 
Εντός των ορίων που καθορίζονται στη ρήτρα 5, θα προσδιοριστεί είτε ο μέγιστος 
αριθμός ωρών εργασίας τις οποίες δεν πρέπει να υπερβαίνει ο εργαζόμενος σε μια 
δεδομένη χρονική περίοδο είτε ένας ελάχιστος αριθμός ωρών ανάπαυσης ο οποίος πρέπει 
να παρέχεται σε μια δεδομένη χρονική περίοδο. 
Ρήτρα 4 
Με την επιφύλαξη της ρήτρας 5, το σύνηθες πρότυπο ωράριο εργασίας ενός ναυτικού 
βασίζεται, κατά κανόνα, σε εργάσιμη ημέρα 8 ωρών με μια ημέρα ανάπαυσης την 
εβδομάδα και με ανάπαυση κατά τις δημόσιες αργίες. Τα κράτη μέλη δύναται να 
προβλέπουν διαδικασίες οι οποίες να επιτρέπουν ή να καταχωρούν συλλογικές 
87 
συμφωνίες στις οποίες να καθορίζονται οι κανονικές ώρες εργασίας των ναυτικών βάσει 
ενός προτύπου τουλάχιστον τόσο ευνοϊκού όσο και το παρόν. 
Ρήτρα 5 
1. Το οριακό ωράριο εργασίας ή ανάπαυσης είναι: 
είτε (α) μέγιστο ωράριο εργασίας του οποίου δεν πρέπει να γίνεται 
υπέρβαση: 
(ϊ) ΐ) 14 ώρες μέσα σε περίοδο 24 ωρών και 
(Π) Π) 72 ώρες μέσα σε περίοδο 7 ημερών 
είτε (β) το ελάχιστο σύνολο ωρών ανάπαυσης που δεν πρέπει να είναι 
λιγότερο από: 
(ϊ) ί) 10 ώρες μέσα σε περίοδο 24 ωρών και 
(Π) Π) 77 ώρες μέσα σε περίοδο 7 ημερών. 
Οι ώρες ανάπαυσης δεν πρέπει να διαιρούνται σε περισσότερες από 2 περιόδους, 
μια από τις οποίες πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον 6 ώρες ενώ το διάστημα μεταξύ 
διαδοχικών περιόδων ανάπαυσης δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 14 ώρες. 
3. Τα προσκλητήρια, τα γυμνάσια καταπολέμησης της πυρκαγιάς και οι ασκήσεις 
διάσωσης με ναυαγοσωστικές λέμβους, καθώς και οι ασκήσεις που περιγράφονται 
από την εθνική νομοθεσία και ρύθμιση και από διεθνείς πράξεις πρέπει να 
διεξάγονται κατά τρόπο ώστε να ελαχιστοποιείται η διακοπή των περιόδων 
ανάπαυσης και να μη προξενείται κόπωση. 
4. Στην περίπτωση που ένας ναυτικός ευρίσκεται σε άμεση διάθεση, όπως στην 
περίπτωση κατά την οποία ένα μηχανοστάσιο είναι αφύλακτο, ο ναυτικός πρέπει 
να λαμβάνει επαρκή αντισταθμιστική περίοδο ανάπαυσης εάν η κανονική περίοδος 
ανάπαυσης του διαταράσσεται από έκτατες κλήσεις για εργασία. 
5. Όσον αφορά τα προβλεπόμενα στις παραγράφους 3 και 4, εφόσον δεν υφίσταται 
συλλογική συμφωνία ή διαιτητική απόφαση ή εφόσον η αρμόδια αρχή κρίνει ότι τα 
θεσπιζόμενα στη συμφωνία ή την απόφαση είναι ανεπαρκή, εναπόκειται σ' αυτή 
την αρμόδια αρχή να θεσπίσει διατάξεις, έτσι ώστε να εξασφαλίσει επαρκή χρόνο 
ανάπαυσης για τους συγκεκριμένους ναυτικούς. 
-18-88 
Λαμβάνοντας υπόψη δεόντως τις γενικές αρχές της προστασίας της υγείας και της 
ασφάλειας των εργαζομένων, τα κράτη μέλη μπορούν να εκδίδουν εθνική 
νομοθεσία, ρύθμιση ή διαδικασίες για την αρμόδια αρχή έτσι ώστε να επιτρέπονται 
ή να καταχωρούνται συλλογικές συμφωνίες που να επιτρέπουν εξαιρέσεις από τα 
όρια που θεσπίζονται στις παραγράφους 1 και 2. Οι εξαιρέσεις αυτές πρέπει να 
τηρούν τα πρότυπα που καθορίζονται παραπάνω όσον το δυνατόν περισσότερο. 
Όμως μπορούν να λαμβάνουν υπόψη συχνότερες ή μεγαλύτερες περιόδους αδείας 
ή να προβλέπουν τη χορήγηση αντισταθμιστικής άδειας για ναυτικούς που 
εργάζονται ως φύλακες ή για ναυτικούς που εργάζονται σε πλοία που εκτελούν 
μικρά δρομολόγια. 
7. Ένας πίνακας πρέπει να τοποθετείται σε εύκολα προσιτό μέρος, στον οποίο να 
εμφαίνεται η διευθέτηση της εργασίας στο κατάστρωμα και να περιλαμβάνεται για 
κάθε θέση τουλάχιστον: 
(α) το χρονοδιάγραμμα της υπηρεσίας όταν το πλοίο είναι στην ανοικτή 
θάλασσα και όταν το πλοίο είναι στο λιμάνι και 
(β) το μέγιστο ωράριο εργασίας ή το ελάχιστο σύνολο ωρών ανάπαυσης που 
απαιτούνται από τη νομοθεσία, τους κανονισμούς ή τις συλλογικές 
συμφωνίες που ισχύουν στα κράτη μέλη. 
Ο πίνακας που αναφέρεται στην παράγραφο 7 συντάσσεται σε τυποποιημένη 
μορφή στη γλώσσα ή τις γλώσσες εργασίας του πλοίου και στα αγγλικά. 
Ρήτρα 6 
Οι ναυτικοί κάτω των 18 ετών δεν επιτρέπεται να εργάζονται τη νύκτα. Στα πλαίσια 
αυτής της ρήτρας, ως "νύκτα" νοείται η περίοδος τουλάχιστον 9 συνεχών ωρών που 
περιλαμβάνει το διάστημα από τα μεσάνυκτα έως τις 5 π.μ. Η διάταξη αυτή δεν 
απαιτείται να εφαρμόζεται εάν διαταράσσεται η πραγματική κατάρτιση των νέων 
ναυτικών από 16 έως 18 ετών σύμφωνα με καθιερωμένα προγράμματα και 
χρονοδιαγράμματα. 
Ρήτρα 7 
Ο πλοίαρχος έχει το δικαίωμα να απαιτεί από έναν ναυτικό να εκτελεί όσες ώρες 
•εργασίας απαιτούνται για την άμεση ασφάλεια του πλοίου, των ατόμων που 
ευρίσκονται στο κατάστρωμα ή του φορτίου ή για την παροχή βοήθειας σε άλλα 
πλοία ή άτομα που ευρίσκονται σε κατάσταση κινδύνου στη θάλασσα. 
-19- 89 
Σύμφωνα με την παράγραφο 1, ο πλοίαρχος μπορεί να αναστείλει την ισχύ του 
προγράμματος ωρών εργασίας ή ωρών ανάπαυσης και να απαιτήσει από έναν 
ναυτικό να εκτελέσει όσες ώρες εργασίας απαιτούνται μέχρις ότου αποκατασταθεί 
η ομαλή κατάσταση. 
3. Μόλις καταστεί δυνατό μετά την αποκατάσταση της ομαλής κατάστασης, ο 
πλοίαρχος εξασφαλίζει τη χορήγηση επαρκούς περιόδου ανάπαυσης σε όλους τους 
ναυτικούς που εκτέλεσαν εργασία στη διάρκεια περιόδου ανάπαυσης σύμφωνα με 
το χρονοδιάγραμμα. 
Ρήτρα 8 
1. Πρέπει να τηρείται μητρώο των καθημερινών ωρών εργασίας ή των καθημερινών 
ωρών ανάπαυσης των ναυτικών, έτσι ώστε να επιτρέπεται ο έλεγχος της τήρησης 
των διατάξεων που θεσπίζονται στη ρήτρα 5. Ο ναυτικός λαμβάνει αντίγραφο των 
στοιχείων του μητρώου που τον αφορούν, το οποίο πρέπει να υπογράφεται από τον 
πλοίαρχο ή από άτομο εξουσιοδοτημένο από τον πλοίαρχο και από το ναυτικό. 
Πρέπει να καθορίζονται διαδικασίες για την τήρηση τέτοιων αρχείων στο πλοίο, 
συμπεριλαμβανομένων των διαστημάτων κατά τα οποία πρέπει να καταχωρούνται 
οι πληροφορίες. Η μορφή των αρχείων του χρονοδιαγράμματος των ωρών 
εργασίας ή των ωρών ανάπαυσης των ναυτικών καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη 
όλες τις υφιστάμενες διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές. Η μορφή πρέπει να 
καθορίζεται στη γλώσσα ή τις γλώσσες που προβλέπονται από τη ρήτρα 5, 
παράγραφος 8. 
3. Αντίγραφο των σχετικών διατάξεων της εθνικής νομοθεσίας που αφορούν αυτή τη 
συμφωνία και των σχετικών συλλογικών συμφωνιών πρέπει να τηρείται στο 
κατάστρωμα και να είναι εύκολα προσιτό στο πλήρωμα. 
Ρήτρα 9 
Τα αρχεία που αναφέρονται στη ρήτρα 8 εξετάζονται και υπογράφονται κατά 
διαστήματα κατάλληλα, έτσι ώστε να ελέγχεται η τήρηση των διατάξεων που διέπουν τις 
ώρες εργασίας ή τις ώρες ανάπαυσης οι οποίες προβλέπονται στην παρούσα συμφωνία. 
Ρήτρα 10 
1. Κατά τον καθορισμό, την έγκριση ή την αναθεώρηση των επιπέδων επάνδρωσης, 
είναι απαραίτητο να λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη αποφυγής ή ελαχιστοποίησης, 
όσο το δυνατό περισσότερο, των υπερβολικά πολλών ωρών εργασίας, έτσι ώστε να 
εξασφαλίζεται επαρκής ανάπαυση και να περιορίζεται η κόπωση. 
-20- 30 
Εάν από τα αρχεία ή άλλα αποδεικτικά αρχεία προκύπτει παράβαση των διατάξεων 
που διέπουν τις ώρες εργασίας ή τις ώρες ανάπαυσης, πρέπει να λαμβάνονται 
μέτρα, συμπεριλαμβανομένης εφόσον είναι απαραίτητο της αναθεώρησης της 
επάνδρωσης του πλοίου, έτσι ώστε να αποφεύγονται μελλοντικές παραβάσεις. 
3. Όλα τα πλοία για τα οποία εφαρμόζεται η παρούσα συμφωνία πρέπει να είναι 
επαρκώς, ασφαλώς και αποτελεσματικά επανδρωμένα σύμφωνα με τον κανονισμό 
για την ελάχιστη ασφαλή επάνδρωση ή με ισοδύναμη ρύθμιση που εκδίδεται από 
την αρμόδια αρχή. 
Ρήτρα 11 
Στα πλοία δεν επιτρέπεται να εργάζονται άτομα ηλικίας κάτω των 16 ετών. 
Ρήτρα 12 
Ο εφοπλιστής παρέχει στον πλοίαρχο τους απαραίτητους πόρους για τη συμμόρφωση 
προς τις υποχρεώσεις της παρούσας συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που 
έχουν σχέση με την κατάλληλη επάνδρωση του πλοίου. Ο πλοίαρχος λαμβάνει όλα τα 
απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσει την εκπλήρωση των απαιτήσεων σχετικά με τις 
ώρες εργασίας και ανάπαυσης των ναυτικών που απορρέουν από την παρούσα 
συμφωνία. 
Ρήτρα 13 
1 Όλοι οι ναυτικοί πρέπει να διαθέτουν πιστοποιητικό της καταλληλότητας τους για 
την εργασία για την οποία πρόκειται να απασχοληθούν στη θάλασσα. 
Η φύση της αξιολόγησης της υγείας που πρέπει να γίνεται και οι λεπτομέρειες που 
πρέπει να περιλαμβάνονται στο ιατρικό πιστοποιητικό καθορίζονται ύστερα από 
διαβούλευση με τις οργανώσεις των ενδιαφερομένων εφοπλιστών και ναυτικών. 
Όλοι οι ναυτικοί πρέπει να υπόκεινται σε τακτική εξέταση της υγείας τους. Οι 
φύλακες οι οποίοι έχουν προβλήματα υγείας πιστοποιούμενα από ιατρό ως 
οφειλόμενα στο γεγονός ότι αυτοί εκτελούν νυκτερινή εργασία πρέπει να 
μεταφέρονται, εφόσον είναι δυνατό, σε ημερήσια εργασία για την οποία αυτοί είναι 
κατάλληλοι. 
Η υγειονομική εξέταση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 πρέπει να παρέχεται 
δωρεάν και να καλύπτεται από το ιατρικό απόρρητο. Τέτοιες υγειονομικές 
εξετάσεις θα πρέπει να διεξάγονται στα πλαίσια του εθνικού υγειονομικού 
συστήματος. Π Α 
Ρήτρα 14 
Οι εφοπλιστές πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τους φύλακες και άλλους 
εργαζομένους κατά τη νύκτα στην αρμόδια εθνική αρχή εφόσον αυτή το ζητήσει. 
Ρήτρα 15 
Οι ναυτικοί πρέπει να τυγχάνουν προστασίας της ασφάλειας και της υγείας τους ανάλογα 
με τη φύση της εργασίας τους. Πρέπει επίσης να παρέχονται ισοδύναμη προστασία και 
υπηρεσίες ή διευκολύνσεις πρόληψης για την ασφάλεια και την υγεία των ναυτικών που 
εργάζονται την ημέρα ή τη νύκτα. 
Ρήτρα 16 
Κάθε ναυτικός πρέπει να δικαιούται ετήσια άδεια μετ' αποδοχών τουλάχιστον 4 
εβδομάδων ή μέρος αυτής ανάλογο με τις περιόδους απασχόλησης τις μικρότερες του 
ενός έτους, σύμφωνα με τους όρους απόκτησης δικαιώματος και χορήγησης τέτοιας 
άδειας που προβλέπονται στην εθνική νομοθεσία και/ή πρακτική. 
Η ελάχιστη περίοδος ετήσιας άδειας μετ' αποδοχών δεν πρέπει να αντικαθίσταται από 
αντισταθμιστικό επίδομα, εκτός από τις περιπτώσεις κατά τις οποίες λήγει η σχέση 
εργασίας. 
Βρυξέλλες, 30 Σεπτεμβρίου 1998 
Ομοσπονδία των Ενώσεων Εργαζομένων στις Μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση 
(Ρ8Τ) 
Ένωση Εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Ε€8Α) 
92 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΩΡΑΡΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 
ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ 
ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΠΛΕΟΥΝ ΣΕ 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΎΣ ΛΙΜΈΝΕΣ 
-ι- 93 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΩΡΑΡΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ 
ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΠΛΕΟΥΝ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥΣ ΛΙΜΕΝΕΣ 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Κατόπιν αιτήματος των κοινωνικών εταίρων, μετά τη σύναψη στις 30 Σεπτεμβρίου 1998 της 
συμφωνίας τους για την οργάνωση του χρόνου εργασίας στον τομέα της ναυτιλίας, η Επιτροπή 
προτείνει οδηγία του Συμβουλίου για την εφαρμογή αυτής της συμφωνίας στην Κοινότητα, 
αναφερόμενη ως οδηγία για το χρόνο εργασίας στον τομέα της ναυτιλίας (οδηγία Μ^Τ). 
Η συμφωνία που συνήφθη μεταξύ των κοινωνικών εταίρων αντικατοπτρίζει ουσιαστικά τις 
διατάξεις της σύμβασης αριθ. 180 του ΔΓΕ. Η οδηγία Μ\νΎ προβλέπει για τα κράτη μέλη τη 
θέσπιση ή διατήρηση ευνοϊκότερων διατάξεων από τις αναφερόμενες στη συμφωνία (άρθρο 2 
της οδηγίας Μ\νΎ) και διατάξεων σχετικά ιδίως με την υγεία των ναυτικών και την ετήσια 
άδεια, που συμπληρώνουν τη σύμβαση αριθ. 180 του ΔΓΕ (ρήτρες 13 έως 16 της συμφωνίας). 
Η συμφωνία και συνεπώς η οδηγία ΜΑλΤ απευθύνεται στα κράτη μέλη υπό την ιδιότητα τους ως 
κράτη τη σημαία των οποίων φέρουν τα πλοία. 
2. Οι βασικοί λόγοι για τη θέσπιση ενός καθεστώτος για το χρόνο εργασίας, ειδικά για τον τομέα 
της ναυτιλίας, σχετίζονται με τον εξαιρετικό χαρακτήρα του περιβάλλοντος εργασίας. Το 
καθεστώς που εφαρμόζεται επί των πλοίων διαφέρει εντελώς από τους εν γένει εφαρμοστέους 
όρους στις περισσότερες δραστηριότητες που εκτελούνται στη στεριά. Η ναυτιλία ΔΓΕν 
αναπτύσσεται σε ένα και μόνο έδαφος, υπό τη δικαιοδοσία ενός κράτους, αλλά στο πλαίσιο του 
διεθνούς δικαίου, όπου η ελεύθερη ναυσιπλοΐα είναι κυρίαρχη έννοια. 
3. Μια σοβαρή εκτίμηση είναι ότι η τήρηση ωραρίου εργασίας αποτελεί σημαντικό στοιχείο της 
πολιτικής για την ασφάλεια. Επιπλέον, δεν μπορούν να αγνοηθούν οι σχετικές με τον 
ανταγωνισμό πτυχές. Ο υγιής και χωρίς στρεβλώσεις ανταγωνισμός, σε ένα κατά το δυνατόν 
ασφαλέστερο περιβάλλον, είναι αναγκαίος όχι μόνο μεταξύ των εφοπλιστών αλλά και για όλα τα 
δρομολόγια από και προς τους κοινοτικούς λιμένες όπου πλοία που φέρουν σημαία κρατών 
μελών δραστηριοποιούνται σε άμεσο ανταγωνισμό μεταξύ τους και με πλοία νηολογημένα υπό 
σημαίες τρίτων χωρών. 
Η ανάγκη να τεθούν όλοι οι παράγοντες της ναυτιλίας σε ίση βάση έχει υπογραμμιστεί ως 
ζήτημα αρχής από το Συμβούλιο στο ψήφισμα του σχετικά με μια κοινή πολιτική για ασφαλείς 
θάλασσες. Αποτελεί επίσης ουσιαστικό στοιχείο της σύμβασης αριθ. 147 του ΔΓΕ. Για το σκοπό 
αυτό, το άρθρο 4 της σύμβασης αριθ. 147 του ΔΓΕ, όπως αναφέρεται στο πρωτόκολλο της 
σύμβασης του 1996, καθορίζει ένα βαθμό ελέγχου του κράτους του λιμένα, πράγμα που 
επιτρέπει στα κράτη να λαμβάνουν τα αναγκαία σχετικά μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται η 
συμμόρφωση με διεθνώς εγκεκριμένους κανόνες. 
Τα κράτη μέλη που είναι μέρη των σχετικών συμβάσεων του ΔΓΕ μπορούν να εφαρμόζουν το 
άρθρο 4 της σύμβασης του ΔΓΕ σε όλα τα πλοία που εκτελούν δρομολόγια προς τους λιμένες 
τους. Μέσω της "ρήτρας μη ευνοϊκότερης μεταχείρισης", τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να 
94 
επεκτείνουν αυτό τον έλεγχο σε πλοία που φέρουν σημαία τρίτων κρατών που δεν είναν μέρη 
των συμβάσεων. 
4. Η εξασφάλιση ομοιόμορφου πεδίου δράσης απαιτεί ενιαίο καθεστώς ελέγχου. Ο έλεγχος όμως 
των κανόνων που ισχύουν για τις ώρες εργασίας ή τις ώρες ανάπαυσης επί των πλοίων είναι ένα 
περίπλοκο ζήτημα. Ο έλεγχος της συμμόρφωσης με το ωράριο εργασίας σε πλοία που 
ταξιδεύουν σε περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας είναι δύσκολο να καθιερωθεί. Εφόσον οι 
περισσότερες ώρες εργασίας ή ανάπαυσης επί του πλοίου συμπληρώνονται όταν το. πλοίο 
βρίσκεται εν πλω, ο συγκεκριμένος έλεγχος συνεπάγεται ειδικές δυσκολίες. 
Ευτυχώς, στις απαιτήσεις της σύμβασης αριθ. 180 του ΔΓΕ έχουν συμπεριληφθεί ορισμένες 
ειδικές διατάξεις προς διευκόλυνση του ελέγχου του χρόνου εργασίας. Οι διατάξεις αυτές, από 
κοινού με τον προσανατολισμό που παρέχεται σε επίπεδο ΔΝΟ/ΔΓΕ, αποτελούν συνεπώς τον 
ακρογωνιαίο λίθο ενός ενιαίου συστήματος για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με το 
καθεστώς για το χρόνο εργασίας στον τομέα της ναυτιλίας. 
5. Ο ιδιάζων χαρακτήρας των ισχυουσών διατάξεων των συμβάσεων του ΔΓΕ αποτελεί ένα άλλο 
στοιχείο που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Η θέση σε ισχύ των συμβάσεων του ΔΓΕ απαιτεί συνήθως 
σημαντικά λιγότερες επικυρώσεις εκ μέρους των κρατών απ'ό,τι η αντίστοιχη των συμβάσεων 
που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού. Υπάρχει κίνδυνος, 
ακόμη και αν η σύμβαση αριθ. 180 του ΔΓΕ και η σύμβαση αριθ. 147 του ΔΓΕ επικυρωθούν σε 
μεγάλο βαθμό από τα κράτη μέλη, ορισμένα πλοία που καταπλέουν σε λιμένες κρατών μελών να 
φέρουν σημαία ή να είναι νηολογημένα στο έδαφος κράτους που δεν είναι μέρος κάποιας από 
αυτές τις συμβάσεις. Συνεπώς, είναι βασικό να προβλεφθεί η αναγκαία αποσαφήνιση στο 
πλαίσιο μιας "ρήτρας μη ευνοϊκότερης μεταχείρισης", πράγμα που θα επιτρέπει τον έλεγχο του 
κατά πόσον το πλοίο διαθέτει ένα αποδεκτό επίπεδο όσον αφορά τις ώρες εργασίας και τις ώρες 
ανάπαυσης των ναυτικών. 
6. Κατόπιν αυτών των χαρακτηριστικών και της μέριμνας των κρατών μελών, υπό την ιδιότητα 
τους ως κράτη του λιμένα, πρέπει να χορηγηθεί ένας κατάλληλος μηχανισμός για τον έλεγχο των 
προδιαγραφών όσον αφορά το χρόνο εργασίας στον τομέα της ναυτιλίας και να προσδιοριστούν 
σαφώς οι κοινοί διεθνείς κανόνες που θα ισχύουν για όλα τα πλοία. 
Επιπλέον, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, το σύστημα δεν πρέπει να παρεμβάλεται 
σε αρμοδιότητες όπως: 
• η επιλογή της πλέον ενδεδειγμένης αρμόδιας για την επιθεώρηση αρχής 
• η συχνότητα των επιθεωρήσεων 
• η εμπιστοσύνη στην επαγγελματική κρίση του επιθεωρητή, 
που μπορούν να ασκούνται αποτελεσματικά από τα κράτη μέλη και δεν επηρεάζουν την επίτευξη 
των βασικών στόχων της σύμβασης αριθ. 180 του ΔΓΕ. 
7. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η εφαρμογή της οδηγίας για το χρόνο εργασίας στον τομέα της 
ναυτιλίας σε ναυτικούς, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, που εργάζονται σε πλοία που φέρουν σημαία 
κράτους μέλους δεν συνεπάγεται δυσκολίες. Κατ'αρχήν, δεν εξαρτάται από την έναρξη ισχύος 
της σύμβασης του ΔΓΕ και, συνεπώς, μπορεί να εφαρμοστεί εντός σχετικά βραχυπρόθεσμου 
πλαισίου. 
95 
Όμως, προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα συγκρίσιμο επίπεδο ασφάλειας και προστασίας της 
υγείας των ναυτικών επί όλων των πλοίων, η Επιτροπή προτείνει να συμπληρωθεί η οδηγία 
Μ\νΎ με μία οδηγία σχετικά με την εφαρμογή ωραρίου εργασίας των ναυτικών επί των πλοίων 
που καταπλέουν σε κοινοτικούς λιμένες, αναφερόμενη στο εξής ως η οδηγία εφαρμογής. 
ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ 
8. Μέσω της οδηγίας εφαρμογής, τα κράτη μέλη που ενεργούν ως κράτη τη σημαία των οποίων 
φέρουν τα πλοία θα πρέπει να θεσπίσουν μηχανισμούς για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης 
από κάθε ποντοπόρο πλοίο νηολογημένο στο έδαφος κράτους μέλους με τις διατάξεις της 
οδηγίας Μ\ν"Γ. 
Η οδηγία Μ\νΤ εξετάζει κατ'αρχήν το καθεστώς εργασίας όλων των ναυτικών που εργάζονται 
επί όλων των πλοίων που καταπλέουν σε λιμένες στο εσωτερικό της Κοινότητας, ανεξαρτήτως 
του τόπου νηολόγησης τους ή της σημαίας που φέρουν. Τα κράτη μέλη όμως, όταν ενεργούν ως 
κράτη του λιμένα, πρέπει να είναι προσεκτικά όσον αφορά την απαίτηση συμμόρφωσης πλοίων 
τρίτων χωρών με διατάξεις που είναι ενσωματωμένες στη συμφωνία αλλά δεν αναφέρονται στη 
σύμβαση αριθ. 180 του ΔΓΕ. Οι εν λόγω διατάξεις περιλαμβάνουν τις σχετικές με την υγεία των 
ναυτικών και την ετήσια άδεια (ρήτρες 13 έως 16 της συμφωνίας). Επίσης δεν είναι εφικτό για 
τα κράτη μέλη να επιβάλουν, βάσει αυτής της οδηγίας, σε σκάφη τρίτων χωρών ευνοϊκότερες 
διατάξεις από τις θεσπιζόμενες στη συμφωνία, τις οποίες θα μπορούσαν να εισάγουν ή να 
διατηρήσουν βάσει του άρθρου 2 της οδηγίας Μ\νΤ. Τοιουτοτρόπως η εφαρμογή προδιαγραφών 
που υπερβαίνουν τις περιλαμβανόμενες στη σύμβαση αριθ. 180 του ΔΓΕ, δεν πρέπει να 
απαιτείται από σκάφη που δεν είναι νηολογημένα στο έδαφος ή δεν φέρουν σημαία κράτους 
μέλους. 
Επιπλέον, τα εν λόγω σκάφη τρίτων χωρών οφείλουν να συμμορφώνονται με τις προδιαγραφές 
της οδηγίας εφαρμογής μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της σύμβασης αριθ. 180 του ΔΓΕ 
και του πρωτοκόλλου της σύμβασης αριθ. 147 του ΔΓΕ. 
9. Η οδηγία εφαρμογής περιγράφει τις ακολουθητέες διαδικασίες για τον έλεγχο της 
συμμόρφωσης με τις σχετικές διατάξεις της οδηγίας Μ\νΤ, όταν ένα πλοίο καταπλέει σε λιμένα 
κράτους μέλους της Κοινότητας. 
Υπογραμμίζοντας ότι η σύμβαση αριθ. 180 του ΔΓΕ απαιτεί: 
• την επεξεργασία πίνακα, συμπεριλαμβανομένης περιγραφής του καθεστώτος εργασίας επί 
του πλοίου και των μέγιστων ωρών εργασίας και των ελάχιστων ωρών ανάπαυσης που 
απαιτούνται από τη νομοθεσία που ισχύει στο κράτος τη σημαία του οποίου φέρει το πλοίο, ο 
οποίος θα αναρτάται σε ευπρόσιτο μέρος' 
• την τήρηση αρχείου ημερήσιων ωρών εργασίας και ημερήσιων ωρών ανάπαυσης των 
ναυτικών το οποίο θα φυλάσσεται επί του πλοίου και θα προσυπογράφεται τακτικά από την 
αρμόδια αρχή του κράτους στο οποίο είναι νηολογημένο το πλοίο, και 
λαμβάνοντας υπόψη ότι μια κοινή ομάδα εμπειρογνωμόνων ΔΓΕ-ΔΝΟ έχει αναπτύξει ένα 
τυποποιημένο πρότυπο σχήμα πίνακα του καθεστώτος εργασίας επί του πλοίου, καθώς και ένα 
τυποποιημένο πρότυπο σχήμα αρχείου των ημερήσιων ωρών εργασίας και των ημερήσιων ωρών 
ανάπαυσης των ναυτικών, τα κράτη μέλη, ως κράτη τη σημαία των οποίων φέρουν τα πλοία ή 
-3-
96 
κράτη του λιμένα, έχουν στη διάθεση τους κατάλληλα μέσα για την παρακολούθηση της 
συμμόρφωσης με τις διατάξεις της σύμβασης αριθ. 180 του ΔΓΕ όπως αντικατοπτρίζονται στην 
οδηγία Μ\νΤ. 
Προκειμένου να εξασφαλιστεί ενιαία χρήση αυτών των μέσων, οι συγκεκριμένες τυποποιημένες 
μορφές έχουν ληφθεί δεόντως υπόψη στο πλαίσιο της οδηγίας εφαρμογής. Η οδηγία εφαρμογής 
προβλέπει είτε τη χρησιμοποίηση αυτής της τυποποιημένης μορφής είτε άλλου ισοδύναμου 
σχήματος. 
Εφόσον τα αποδεικτικά στοιχεία της μη συμμόρφωσης με τις σχετικές διατάξεις της οδηγίας 
Μ\νΤ προκύπτουν συνήθως από έρευνα που διενεργείται επί του πλοίου, η οδηγία εφαρμογής 
απαριθμεί επίσης τα ελάχιστα στοιχεία που πρέπει να ελέγχονται σε σχέση με αυτές τις μορφές. 
Επιπλέον, η παρουσία επί του πλοίου υπερβολικά καταπονημένων ναυτικών, εφόσον μπορεί να 
αποδειχτεί ότι η κόπωση προκύπτει από υπέρμετρες ώρες εργασίας ή ανεπαρκείς ώρες 
ανάπαυσης, μπορεί να θεωρηθεί από τους επιθεωρητές ως συμπληρωματικό αποδεικτικό 
στοιχείο ότι δεν πληρούνται οι σχετικές προδιαγραφές της οδηγίας Μ\νΤ. 
10. Η οδηγία εφαρμογής περιγράφει τα ληπτέα μέτρα όταν υπάρχουν τέτοιου είδους αποδεικτικά 
στοιχεία περί μη συμμόρφωσης. Τα εν λόγω μέτρα μπορεί να περιλαμβάνουν απαγόρευση 
απόπλου μέχρις ότου, για παράδειγμα, αποκατασταθούν οι ανακρίβειες της τεκμηρίωσης ή 
μέχρις ότου οι ναυτικοί τύχουν της δέουσας ανάπαυσης. Στην τελευταία περίπτωση, η όχληση 
που προκαλείται στο σκάφος μπορεί να είναι απλά μια καθυστέρηση ολίγων ωρών. 
11. Η οδηγία εφαρμογής προβλέπει επίσης μέτρα για την εξασφάλιση κατάλληλης ενημέρωσης 
των ενδιαφερομένων μερών σχετικά με τα αποτελέσματα της επιθεώρησης. 
12. Εφόσον το έργο του ελέγχου της συμμόρφωσης με το καθεστώς των ωρών εργασίας ή των 
ωρών ανάπαυσης, που θεσπίζεται βάσει της Μ\νΤ, μπορεί να ανατεθεί σε διάφορες διοικήσεις, η 
οδηγία εφαρμογής απαιτεί από τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα προκειμένου να εξασφαλίζεται 
ότι οι σχετικές πληροφορίες όσον αφορά την επιθεώρηση ή την απαγόρευση απόπλου 
κοινοποιούνται καταλλήλως σε άλλες πιθανόν ενεχόμενες διοικήσεις του συγκεκριμένου 
κράτους, καθώς και σε άλλα κράτη μέλη. 
ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 
Άρθρο 1 
Το παρόν άρθρο ορίζει το σκοπό της οδηγίας: παροχή ενός μηχανισμού για τον έλεγχο και την 
εφαρμογή της συμμόρφωσης από πλοία φέροντα σημαία οιουδήποτε κράτους τα οποία 
καταπλέουν σε λιμένες των κρατών μελών με την οδηγία για το χρόνο εργασίας στον τομέα της 
ναυτιλίας (οδηγία Μ\νΤ). 
Η δεύτερη παράγραφος αποσαφηνίζει τους όρους υπό τους οποίους οι διατάξεις της οδηγίας 
ΜΨΤ εφαρμόζονται σε πλοία που φέρουν σημαία τρίτης χώρας. 
Άρθρο 2 
Το συγκεκριμένο άρθρο περιλαμβάνει τους ορισμούς των βασικών εννοιών της οδηγίας. 
Άρθρο 3 
Το συγκεκριμένο άρθρο αντικατοπτρίζει τις διατάξεις του άρθρου 4 της σύμβασης αριθ. 147 του 
ΔΓΕ περιγράφοντας τα μέτρα που διατίθενται στα κράτη μέλη για τον έλεγχο της συμμόρφωσης 
με τους κανόνες που θεσπίζει η σύμβαση. 
Ο εν λόγω έλεγχος μπορεί να έπεται καταγγελίας που έλαβε το κράτος ή επιθεώρησης του 
σκάφους. Τα μέτρα παρακολούθησης περιλαμβάνουν την ανάγκη ενημέρωσης της κυβέρνησης 
της χώρας στην οποία είναι νηολογημένο το πλοίο, καθώς και κάθε μέτρο απαραίτητο για την 
αποκατάσταση των συνθηκών (σε σχέση με τις ώρες εργασίας και τις ώρες ανάπαυσης) που 
είναι σαφώς επικίνδυνες για την ασφάλεια και την υγεία των ναυτικών επί του πλοίου. 
Άρθρο 4 
Το συγκεκριμένο άρθρο αναφέρει ενδεικτικά τον ελάχιστο έλεγχο που πρέπει να διενεργείται 
προκειμένου να διαπιστώνεται κατά πόσον ένα πλοίο δεν πληροί τους κανόνες που θεσπίζει η 
σύμβαση αριθ. 180 του ΔΓΕ. 
Η επιθεώρηση που πραγματοποιείται για το σκοπό αυτό περιλαμβάνει έλεγχο των εγγράφων 
σχετικά με τις ώρες εργασίας και τις ώρες ανάπαυσης που εφαρμόζονται επί του πλοίου, ήτοι: 
- του πίνακα του καθεστώτος εργασίας επί του πλοίου, που καταρτίζεται στη γλώσσα εργασίας ή 
τις γλώσσες του πλοίου και στην αγγλική γλώσσα, σύμφωνα με το πρότυπο σχήμα που 
αναπαριστάται στο παράρτημα Ι της οδηγίας, ή σε ισοδύναμο σχήμα, και αναρτάται επί του 
πλοίου σε ευπρόσιτο μέρος, 
- του αρχείου των ωρών εργασίας και των ωρών ανάπαυσης των ναυτικών που καταρτίζεται στη 
γλώσσα εργασίας ή τις γλώσσες του πλοίου και στην αγγλική γλώσσα σύμφωνα με το πρότυπο 
σχήμα που αναπαριστάται στο παράρτημα II της οδηγίας, ή σε ισοδύναμο σχήμα, και 
φυλάσσεται επί του πλοίου και προσυπογράφεται σε τακτά διαστήματα από την αρμόδια αρχή 
του κράτους στο οποίο είναι νηολογημένο το πλοίο. 
Επιπλέον, αποδεικτικά στοιχεία μη συμμόρφωσης μπορεί να προκύψουν από επιθεωρητές 
εξουσιοδοτημένους από την αρμόδια αρχή που διαπιστώνουν ότι οι ναυτικοί επί του πλοίου είναι 
υπερβολικά καταπονημένοι ως αποτέλεσμα των συνθηκών εργασίας και, ειδικότερα, των 
υπέρμετρων ωρών εργασίας ή ανεπαρκών ωρών ανάπαυσης. 
Άρθρο 5 
Το συγκεκριμένο άρθρο θεσπίζει τα αναγκαία μέτρα που πρέπει να λάβουν τα κράτη μέλη όταν, 
κατόπιν καταγγελίας ή αποδεικτικών στοιχείων ότι ένα πλοίο δεν συμμορφώνεται με τους 
κανόνες της σύμβασης αριθ. 180 του ΔΓΕ, καθίσταται εμφανές ότι οι συνθήκες επί του πλοίου 
είναι σαφώς επικίνδυνες για την ασφάλεια και την υγεία των ναυτικών και πρέπει να 
αποκατασταθούν. Τα εν λόγω μέτρα εναπόκεινται στη διακριτική ευχέρεια της αρμόδιας αρχής 
του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. Ανάλογα με το χαρακτήρα και τη σοβαρότητα των 
διαπιστωθεισών ελλείψεων, μπορεί να επιβληθεί στο σκάφος απαγόρευση απόπλου μέχρις ότου 
διαπιστωθεί αποκατάσταση των ελλείψεων. 
Μπορεί να χρειαστεί να ληφθούν διάφορα μέτρα από τον πλοίαρχο του σκάφους ή από τη 
διοίκηση του κράτους τη σημαία του οποίου φέρει το πλοίο προκειμένου να αποκατασταθούν 
τέτοιες ελλείψεις. Τα μέτρα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν την κατάρτιση ενός πίνακα του 
καθεστώτος εργασίας επί του πλοίου σύμφωνα με τις διατάξεις της σύμβασης αριθ. 180 του 
ΔΓΕ, την προσαρμογή των ρυθμίσεων επάνδρωσης επί του πλοίου προκειμένου να 
αποφεύγονται υπέρμετρες περίοδοι εργασίας για ορισμένα μέλη του πληρώματος, ή τη 
δυνατότητα για τα οικεία μέλη του πληρώματος να τυγχάνουν επαρκούς ανάπαυσης πριν από τον 
απόπλου του πλοίου. 
Άρθρο 6 
Το συγκεκριμένο άρθρο περιγράφει τα μέτρα που πρέπει να λάβει ένα κράτος μέλος το οποίο 
αποφασίζει να απαγορεύσει τον απόπλου ενός πλοίου, για λόγους που περιγράφονται στο άρθρο 
3 ή 4, προκειμένου να ενημερώσει καταλλήλως τις αρμόδιες αρχές του κράτους υπό τη σημαία 
του οποίου είναι νηολογημένο το πλοίο. Υπογραμμίζει επίσης ότι ο έλεγχος που διενεργείται 
βάσει των διατάξεων της παρούσας οδηγίας δεν οδηγεί σε αδικαιολόγητη καθυστέρηση του 
πλοίου. 
Άρθρο 7 
Το συγκεκριμένο άρθρο περιγράφει τις προϋποθέσεις που ισχύουν για το δικαίωμα ένστασης 
κατά της απόφασης κράτησης που αφορά πλοίο σε λιμένα. 
Άρθρο 8 
Το συγκεκριμένο άρθρο απαιτεί συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και των αρμόδιων αρχών 
τους, ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική εφαρμογή της οδηγίας. 
Άρθρο 9 
Η συγκεκριμένη διάταξη εξασφαλίζει ότι τα πλοία που φέρουν σημαία κράτους που δεν έχει 
επικυρώσει κάποια από τις οικείες συμβάσεις του ΔΓΕ δεν τυγχάνουν ευνοϊκότερης 
μεταχείρισης από τα πλοία που φέρουν σημαία κράτους που το έχει πράξει. Πράγματι, το 
99 
γεγονός ότν ένα πλοίο φέρει τη σημαία κράτους που δεν έχει επικυρώσει την οικεία σύμβαση του 
ΔΓΕ μπορεί να θεωρηθεί ως ένδειξη ότι οι συνθήκες εργασίας επί του πλοίου, και ειδικότερα το 
καθεστώς των ωρών εργασίας, ενδεχομένως να μην είναι ικανοποιητικές ή να μην παρέχουν 
συγκρίσιμο επίπεδο συνθηκών ασφάλειας και υγείας όπως απαιτείται βάσει της σύμβασης αριθ. 
180 του ΔΓΕ. 
Άρθρο 10 και 11 
Το συγκεκριμένο άρθρο υποστηρίζει τα μέτρα με τα οποία πρέπει'να συμμορφωθεί κάθε κράτος 
μέλος προκειμένου να εφαρμόσει την παρούσα οδηγία. 
Η οδηγία αναφέρει μια γενική ημερομηνία μέχρι την οποία τα κράτη μέλη θα θέσουν σε ισχύ την 
οικεία νομοθεσία για την εφαρμογή της οδηγίας. Η ημερομηνία αυτή, η 30η Ιουνίου 1998, 
λαμβάνει υπόψη το αναμενόμενο χρονοδιάγραμμα για την έκδοση και θέση σε ισχύ της οδηγίας 
.../ΕΚ. Τοιουτοτρόπως, συμπίπτουν οι ημερομηνίες εφαρμογής αυτών των μέσων. 
Από τη γενική ημερομηνία εφαρμογής εξαιρούνται οι ακόλουθες δύο περιπτώσεις: 
- σκάφη που δεν είναι νηολογημένα στο έδαφος κράτους μέλους, στο οποίο οι οικείες διατάξεις 
της οδηγίας .../.../ΕΚ θα εφαρμόζονται μόνο μετά την έναρξη ισχύος της σύμβασης αριθ. 180 του 
ΔΓΕ' 
- εφόσον το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αποτελεί μέρος του πρωτοκόλλου (αριθ. 14) για την 
κοινωνική πολιτική, καθίσταται αναγκαία η έκδοση ειδικής οδηγίας προκειμένου οι διατάξεις 
της οδηγίας .../.../ΕΚ να επεκταθούν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η εφαρμογή της τελευταίας 
οδηγίας στο Ηνωμένο Βασίλειο εξαρτάται από την ημερομηνία εφαρμογής της ειδικής οδηγίας 
σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. 
Άρθρο 12 και 13 
Ουδέν σχόλιο 
Παραρτήματα 
Τα παραρτήματα περιλαμβάνουν το πρότυπο σχήμα για το καθεστώς εργασίας επί του πλοίου 
(παράρτημα Ι), καθώς και για το αρχείο των ωρών εργασίας και ωρών ανάπαυσης των ναυτικών 
(παράρτημα II) όπως αναπτύχθηκε από κοινή ομάδα εμπειρογνωμόνων του Διεθνούς Γραφείου 
Εργασίας και του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού. 
100 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΩΡΑΡΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ 
ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΠΛΕΟΥΝ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥΣ ΛΙΜΕΝΕΣ 
98/032Γ(8ΥΝ) 
(Κείμενο αρμοδιότητας ΕΟΧ) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 84 παράγραφος 2, 
την πρόταση της Επιτροπής1, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής2, 
Ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189Γ της συνθήκης3, 
Εκτιμώντας: 
1. ότι η κοινοτική δράση στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στη 
βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων στο χώρο εργασίας τους-
2. ότι η κοινοτική δράση στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, 
στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας των ναυτικών επί των πλοίων, στην 
ασφάλεια στη θάλασσα και στην πρόληψη της ρύπανσης που προκαλούν τα ναυτικά 
ατυχήματα· 
3. ότι η Διάσκεψη του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας ενέκρινε, στη διάρκεια της 84ης συνόδου 
από τις 8 έως τις 22 Οκτωβρίου 1996, τη Σύμβαση σχετικά με τις ώρες εργασίας των 
ναυτικών και την επάνδρωση των πλοίων, 1996 (ΔΓΕ αριθ. 180) και το Πρωτόκολλο της 
Σύμβασης του 1976 για την εμπορική ναυτιλία (ελάχιστοι κανόνες)· 
4. ότι η οδηγία [../../ΕΚ] του Συμβουλίου [της 199.], στο εξής καλούμενης οδηγία Μ\νΤ, 
που εκδόθηκε βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 2 της Συμφωνίας για την Κοινωνική 
Πολιτική, αποσκοπεί να εφαρμόσει την Ευρωπαϊκή Συμφωνία για την οργάνωση του 
χρόνου εργασίας των ναυτικών που συνήφθη στις 30 Σεπτεμβρίου 1998 μεταξύ των 
κοινωνικών εταίρων' στο εξής καλούμενη "η Συμφωνία" ότι το περιεχόμενο της Συμφωνίας 
αντικατοπτρίζει ορισμένες διατάξεις της σύμβασης αριθ. 180 του ΔΓΕ σχετικά με τις ώρες 
εργασίας των ναυτικών και την επάνδρωση των πλοίων" ότι η Συμφωνία αυτή ισχύει για 
ναυτικούς επί όλων των ποντοπόρων πλοίων, ανεξαρτήτως εάν ανήκουν στο δημόσιο ή τον 
ιδιωτικό τομέα, τα οποία είναι νηολογημένα στο έδαφος οιουδήποτε κράτους μέλους και 
αναπτύσσουν κανονικά δραστηριότητες εμπορικής ναυτιλίας· 
5. ότι σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας ΜλνΤ, που 
αντικατοπτρίζουν τις διατάξεις της σύμβασης αριθ. 180 του ΔΓΕ, σε κάθε πλοίο που 
1 ΕΕΟ..,... 199-, σελ.-
2ΕΕΟ..,... 199-, σελ. -
3 Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... 199- (ΕΕ Ο --, 199-, σελ. -), Κοινή Θέση του 
Συμβουλίου της — 199- (ΕΕ Ο —, —199-, σελ.-) και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της — 
199- (δεν έχει δημοσιευτεί ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα). 
101 
καταπλέει σε λιμένα κράτους μέλους, ανεξαρτήτως της σημαίας που φέρει' ότι η οδηγία 
Μ\νΤ όμως, περιλαμβάνει προδιαγραφές που δεν αναφέρονται στη σύμβαση αριθ. 180 του 
ΔΓΕ καίΛυνεπώς δεν εφαρμόζονται επί πλοίων που δεν φέρουν σημαία κράτους μέλους-
6. ότι η οδηγία Μ\νΤ εφαρμόζεται σε ναυτικούς επί όλων των ποντοπόρων πλοίων που είναι 
νηολογημένα στο έδαφος κράτους μέλους' ότι τα κράτη μέλη πρέπει να παρακολουθούν τη 
συμμόρφωση των πλοίων που είναι νηολογημένα στο έδαφος τους με τις διατάξεις της 
παρούσας οδηγίας· 
7. ότι, προκειμένου να προστατεύεται η ασφάλεια και να αποφεύγονται στρεβλώσεις του 
ανταγωνισμού, τα κράτη μέλη μπορούν να ελέγχουν τη συμμόρφωση όλων των ποντοπόρων 
πλοίων που καταπλέουν στους λιμένες τους, ανεξαρτήτως του κράτους στο οποίο είναι 
νηολογημένα, με τις οικείες διατάξεις της οδηγίας Μ\νΎ· 
8. ότι, ειδικότερα, τα πλοία που φέρουν σημαία κράτους που δεν είναι μέρος της σύμβασης 
αριθ. 180 του ΔΓΕ ή του Πρωτοκόλλου της σύμβασης αριθ. 147 του ΔΓΕ δεν θα τυγχάνουν 
ευνοϊκότερης μεταχείρισης από τα πλοία που φέρουν σημαία κράτους που είναι μέρος 
αμφοτέρων ή μιας από αυτές τις συμβάσεις· 
9. ότι για τον έλεγχο της αποτελεσματικής εφαρμογής και εκτέλεσης της οδηγίας Μ\νΤ, είναι 
αναγκαίο τα κράτη μέλη να διενεργούν επιθεωρήσεις επί των πλοίων, ιδίως κατόπιν της 
λήψης καταγγελίας από τον πλοίαρχο, ένα μέλος του πληρώματος, ή οιοδήποτε πρόσωπο ή 
οργανισμό που έχει νόμιμο συμφέρον από την ασφαλή λειτουργία του πλοίου, τις συνθήκες 
διαβίωσης και εργασίας επί του πλοίου ή την πρόληψη της ρύπανσης· 
10.ότι για το σκοπό της παρούσας οδηγίας, κράτη μέλη, με δική τους πρωτοβουλία, μπορούν να 
ορίζουν, κατά περίπτωση, επιθεωρητές ελέγχου του κράτους του λιμένος για να επιτελούν 
επιθεωρήσεις σε πλοία που καταπλέουν σε κοινοτικούς λιμένες· 
11. ότι τα αποδεικτικά στοιχεία για μη συμμόρφωση ενός πλοίου με τις προδιαγραφές της 
οδηγίας ../../ΕΚ μπορεί να αποκτηθούν κατόπιν ελέγχου του καθεστώτος εργασίας επί του 
πλοίου και του αρχείου των ωρών εργασίας και ωρών ανάπαυσης των ναυτικών, ή όταν ο 
επιθεωρητής έχει την εύλογη πεποίθηση ότι οι ναυτικοί είναι υπερβολικά καταπονημένοι· 
12.ότι προκειμένου να αποκατασταθούν οιεσδήποτε συνθήκες επί του πλοίου που είναι σαφώς 
επικίνδυνες για την ασφάλεια και την υγεία, η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο λιμένα 
του οποίου έχει καταπλεύσει το πλοίο μπορεί να επιβάλει απαγόρευση απόπλου μέχρις ότου 
διαπιστωθεί αποκατάσταση των ελλείψεων ή μέχρις ότου αναπαυτεί επαρκώς το πλήρωμα· 
13.ότι, εφόσον η οδηγία Μ\νΤ αντικατοπτρίζει τις διατάξεις της σύμβασης αριθ. 180 του ΔΓΕ, 
ο έλεγχος της συμμόρφωσης πλοίων νηολογημένων στο έδαφος τρίτου κράτους με τις 
διατάξεις της οδηγίας μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μετά την έναρξη ισχύος της 
σύμβασης· 
14.ότι, εφόσον η Συμφωνία για την Κοινωνική Πολιτική δεν εφαρμόζεται στο Ηνωμένο 
Βασίλειο, η οδηγία Μ\νΤ δεν είναι νομικά δεσμευτική για το συγκεκριμένο κράτος μέλος· 
ότι όμως, η οδηγία ../../ΕΚ της ... 199. έχει επεκτείνει τις διατάξεις της οδηγίας περί 
εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας στο Ηνωμένο Βασίλειο· 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Άρθρο 1 
Σκοπός και πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 
1. Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι να παράσχει ένα μηχανισμό για τον έλεγχο και την 
εφαρμογή της συμμόρφωσης των πλοίων που καταπλέουν σε λιμένες των κρατών μελών με την 
102 
οδηγία Μ\νΤ, προκειμένου να βελτιωθεί η ασφάλεια στη θάλασσα, οι συνθήκες εργασίας και η 
υγεία και η ασφάλεια των ναυτικών επί των πλοίων. 
2. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, οι διατάξεις της οδηγίας Μ\νΤ εφαρμόζονται σε 
πλοία που είναι νηολογημένα σε κράτος μέλος και σε πλοία που δεν είναι νηολογημένα στο 
έδαφος ή δεν φέρουν τη σημαία κράτους μέλους, με εξαίρεση, για την τελευταία περίπτωση: 
- τις απαιτήσεις που διατηρούν ή εισάγουν τα κράτη μέλη και οι οποίες είναι ευνοϊκότερες από 
αυτές που θεσπίζει η σύμβαση αριθ. 180 του ΔΓΕ, 
- τις ρήτρες 13 έως 16 της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας που είναι προσαρτημένη στην οδηγία ΜΨΤ. 
Άρθρο 2 
Ορισμοί 
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως: 
α) "πλοίο": κάθε ποντοπόρο σκάφος νηολογημένο σε κράτος μέλος σύμφωνα με την οδηγία 
Μ\νΤ, καθώς και οιοδήποτε ποντοπόρο σκάφος στο οποίο εφαρμόζεται η σύμβαση αριθ. 180 
του ΔΓΕ και φέρει σημαία άλλη από αυτή του κράτους του λιμένα, 
β) "αρμόδια αρχή": οι αρμόδιες αρχές που έχουν οριστεί από τα κράτη μέλη για την εκτέλεση 
των καθηκόντων που απορρέουν από την παρούσα οδηγία, 
γ) "επιθεωρητής": ένας υπάλληλος του δημόσιου τομέα ή άλλο άτομο δεόντως εξουσιοδοτημένο 
από την αρμόδια αρχή κράτους μέλους για την επιθεώρηση των συνθηκών εργασίας επί του 
σκάφους, το οποίο είναι υπόλογο στη συγκεκριμένη αρμόδια αρχή, 
δ) "καταγγελία": πληροφορίες που υποβάλλει μέλος του πληρώματος, επαγγελματικός 
οργανισμός, ένωση, συνδικαλιστική οργάνωση ή, εν γένει, οιοδήποτε πρόσωπο που έχει 
συμφέρον από την ασφάλεια του πλοίου, συμπεριλαμβανομένου συμφέροντος όσον αφορά τους 
κινδύνους ασφάλειας και υγείας του πληρώματος του. 
Άρθρο 3 
Εκτέλεση 
Με την επιφύλαξη του άρθρου 1, παράγραφος 2, εάν ένα κράτος μέλος σε λιμένα του οποίου 
καταπλέει εκουσίως ένα πλοίο κατά την κανονική πορεία της δραστηριότητας του ή για 
λειτουργικούς λόγους, γίνεται αποδέκτης καταγγελίας ή έχει αποδεικτικά στοιχεία ότι το πλοίο 
δεν πληροί τους κανόνες που αναφέρονται στην οδηγία Μ\ν*Τ, εκπονεί έκθεση προς την 
κυβέρνηση της χώρας στην οποία είναι νηολογημένο το πλοίο και λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα 
για την αποκατάσταση οιωνδήποτε συνθηκών επί του πλοίου είναι σαφώς επικίνδυνες για την 
ασφάλεια και την υγεία των ναυτικών. 
Άρθρο 4 
Μέσα για την απόκτηση αποδεικτικών στοιχείων περί μη συμμόρφωσης 
103 
Για να καθοριστεί κατά πόσον υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι ένα πλοίο δεν πληροί τους 
κανόνες που θεσπίζει η οδηγία Μ>νΤ, όπως αναφέρεται στο άρθρο 3, το κράτος μέλος σε λιμένα 
του οποίου καταπλέει το πλοίο πραγματοποιεί έρευνα επί του πλοίου για: 
- κατάρτιση πίνακα με το καθεστώς εργασίας επί του πλοίου στη γλώσσα εργασίας ή τις 
γλώσσες του πλοίου και στην αγγλική γλώσσα σύμφωνα με το πρότυπο σχήμα που 
αναπαριστάται στο παράρτημα Ι, ή σε εναλλακτικό ισοδύναμο σχήμα, και ανάρτηση του επί του 
πλοίου σε ευπρόσιτο μέρος 
- κατάρτιση αρχείου των ωρών εργασίας και των ωρών ανάπαυσης των ναυτικών στις γλώσσες 
εργασίας ή τις γλώσσες του πλοίου και στην αγγλική γλώσσα σύμφωνα με το πρότυπο σχήμα 
που αναπαριστάται στο παράρτημα Π, ή σε εναλλακτικό ισοδύναμο σχήμα, και φύλαξη του επί 
του πλοίου και προσυπογραφή του σε τακτά διαστήματα από την αρμόδια αρχή του κράτους 
όπου είναι νηολογημένο το πλοίο. 
Όπου υπάρχουν ενδείξεις ότι ναυτικοί επί πλοίου που καταπλέει σε λιμένα κράτους μέλους 
είναι αδικαιολογήτως καταπονημένοι, ως αποτέλεσμα υπέρμετρων ωρών εργασίας ή ανεπαρκών 
ωρών ανάπαυσης, ο επιθεωρητής μπορεί να αποφασίσει, κάνοντας χρήση της επαγγελματικής 
κρίσης του, ότι το πλοίο δεν πληροί κατ'ουσίαν τις προδιαγραφές της οδηγίας Μ\νΤ. 
Άρθρο 5 
Αποκατάσταση των ελλείψεων 
Όταν, δυνάμει των άρθρων 3 και 4, ένα κράτος μέλος είναι αποδέκτης καταγγελίας ή έχει 
αποδεικτικά στοιχεία ότι ένα πλοίο δεν πληροί τους κανόνες που αναφέρονται στην οδηγία 
Μ\νΤ, λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποκατάσταση οιωνδήποτε 
συνθηκών επί του πλοίου που είναι σαφώς επικίνδυνες για την ασφάλεια και την υγεία των 
ναυτικών. 
Τα εν λόγω μέτρα μπορεί να περιλαμβάνουν απαγόρευση απόπλου μέχρις ότου διαπιστωθεί η 
αποκατάσταση των ελλείψεων ή οι ναυτικοί αναπαυτούν επαρκώς. 
Άρθρο 6 
Διαδικασίες παρακολούθησης 
1. Στην περίπτωση που σε ένα πλοίο έχει επιβληθεί απαγόρευση απόπλου δυνάμει του άρθρου 5, 
η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους ενημερώνει τον πλοίαρχο, τον πλοιοκτήτη ή τον υπεύθυνο 
διαχείρισης, τη διοίκηση του κράτους τη σημαία του οποίου φέρει το πλοίο ή του κράτους στο 
οποίο είναι νηολογημένο το πλοίο ή τον Πρόξενο, ή σε περίπτωση κωλύματος του τον 
πλησιέστερο διπλωματικό εκπρόσωπο του κράτους, σχετικά με τα αποτελέσματα των 
επιθεωρήσεων, τις αποφάσεις που έλαβε ο επιθεωρητής και τις απαιτούμενες διορθωτικές 
ενέργειες. 
2. Όταν πραγματοποιείται επιθεώρηση βάσει της παρούσας οδηγίας, πρέπει να καταβάλονται 
όλες οι δυνατές προσπάθειες προκειμένου να αποφεύγονται αδικαιολόγητες καθυστερήσεις του 
πλοίου. Σε περίπτωση αδικαιολόγητων καθυστερήσεων, ο πλοιοκτήτης ή ο υπεύθυνος 
104 
διαχείρισης δικαιούται αποζημίωσης για οιαδήποτε ζημία ή απώλεια που έχει υποστεί. Σε κάθε 
περίπτωση προβαλόμενης αδικαιολόγητης καθυστέρησης το βάρος της απόδειξης εναπόκειται 
στον πλοιοκτήτη ή τον υπεύθυνο διαχείρισης του πλοίου. 
Άρθρο 7 
Δικαίωμα προσφυγής 
1. Ο ιδιοκτήτης ή ο υπεύθυνος διαχείρισης του πλοίου ή ο αντιπρόσωπος του στο κράτος μέλος 
έχει το δικαίωμα προσφυγής κατά της απόφασης κράτησης που έχει ληφθεί από τις αρμόδιες 
αρχές. Η άσκησης προσφυγής δεν συνεπάγεται την αναστολή της κράτησης. 
2. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν και διατηρούν κατάλληλες διαδικασίες, για το σκοπό αυτό, 
σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία τους. 
3. Οι αρμόδιες αρχές πληροφορούν δεόντως τον υπεύθυνο του πλοίου, που αναφέρεται στην 
παράγραφο 1, για το δικαίωμα προσφυγής. 
Άρθρο 8 
Διοικητική συνεργασία 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν διατάξεις για τη συνεργασία μεταξύ των οικείων αρχών τους και των 
οικείων αρμόδιων αρχών άλλων κρατών μελών προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική 
εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και κοινοποιούν στην Επιτροπή, τις εν λόγω διατάξεις. 
Άρθρο 9 
Ρήτρα μη ευνοϊκότερης μεταχείρισης 
Κατά την επιθεώρηση ενός πλοίου νηολογημένου στο έδαφος ή φέροντος τη σημαία κράτους 
που δεν έχει επικυρώσει τη σύμβαση αριθ. 180 του ΔΓΕ ή το πρωτόκολλο της σύμβασης αριθ. 
147 του ΔΓΕ, τα κράτη μέλη, άπαξ και οι αυτόνομες αυτές πράξεις ισχύουν, εξασφαλίζουν ότι η 
μεταχείριση που παρέχεται στα εν λόγω πλοία και το πλήρωμα τους δεν είναι ευνοϊκότερη από 
την παρεχόμενη σε ένα πλοίο νηολογημένο στο έδαφος ή φέροντος τη σημαία κράτους που είναι 
μέρος αμφοτέρων ή μιας από αυτές τις συμβάσεις. 
Άρθρο 10 
Τελικές διατάξεις 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές 
διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 30 Ιουνίου 
2001. 
2. Με παρέκκλιση από την παράγραφο 1, η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στο Ηνωμένο 
Βασίλειο μέχρι την ημερομηνία εφαρμογής που αναφέρεται στην οδηγία ../../ΕΚ η οποία 
επεκτείνει τις διατάξεις της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. 
-12-105 
3. Κατά τη θέσπιση τους από τα κράτη μέλη τα μέτρα, περιλαμβάνουν παραπομπή στην παρούσα 
οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευση τους. Οι 
μέθοδοι διατύπωσης αυτής της παραπομπής καθορίζονται από τα κράτη μέλη. 
4. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή όλες τις διατάξεις εσωτερικού δικαίου 
που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία. Η Επιτροπή ενημερώνει τα 
άλλα κράτη μέλη. 
Άρθρο 11 
Πλοία μη κρατών μελών 
Οι προδιαγραφές της παρούσας οδηγίας εφαρμόζονται σε σκάφη που δεν είναι νηολογημένα στο 
έδαφος κράτους μέλους μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της σύμβασης σχετικά με τις ώρες 
εργασίας των ναυτικών και την επάνδρωση των πλοίων του 1996 (ΔΓΕ αριθ. 180) και την 
ημερομηνία έναρξης ισχύος του πρωτοκόλλου του 1996 της σύμβασης για την εμπορική 
ναυτιλία (ελάχιστοι κανόνες) του 1976. 
Άρθρο 12 
Θέση σε ισχύ 
Η παρούσα οδηγία τίθεται σε ισχύ την ημερομηνία δημοσίευσης της στην Επίσημη Εφημερίδα 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Άρθρο 13 
Παραλήπτες 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος 
-13-106 
Παράρτημα Ι 
Πρότυπο σχήμα πίνακα 
του καθεστώτος εργασίας επί του πλοίου 
-1-101 
ψ 
Ρ 
ο 
ρ-
ο 3 α. 
-ω 
8. 
Ρ" 
8 
8 
Η. 
α. -8 
Ρ 
Ο 
-Ο 
8. 
Φ, 
ο. 
< 
Ρ 
ρ 
Ρ 
ο 
υ* 
β 
«3 
8 
ω α* Ο Η 
^3 
Φ 
β 
Ρ Ο 
8 
* 
α 
& 
8 
Ο 
•ο α. Ρ 
ο 
ο 
Ρ 
ο 
8 
8 
8. 
Ρ-
<-Ρ 
ω 
ω 
Ο 
Ρ 
ο << 
Ρ 
ο -Γ ω 
6 8 
ω * 1-3- οο Ο _ι 
> 
.ρ φ 
> Α 
Φ ν-' 
ω νο ο. ω 
ρ-
ο 
8 
8. 
1 
-Ρ" > Φ ΰ Κ5 
Ρ Ο Η· 1 
ο 
1 
π­ρ­ο 3 α. ω ·ο 
8 κ 
£ ω §_ > 9- Ρ" 
8. Η 
'§ 8 
δ -Ι 
Ο- * 
Ϊ§ 
" Ι 8. 
Ρ" 
Ο. 
3 ω 
Φ 
8 
> 
8 
8 
ΟΩ. 
8. 
Ρ" 
3·«· 
|£ 
*ί 
ω οα. 
8. 8. 
3 
ο. 3 υ1 
Ό 
8. 
Φ α 
ω 8 
Ι κ 
Ι €ΐ 
8- = 
α. 8 Ρ-
ϋ 
2 Ι" 
ο 
-ρ· 
<_ρ 
8 
8 
£"§ 
ϊ ω 
-3 Ρ-ο^ φ 
3 Ό 
Ο ω 
=*- ρ 
&£ 
6 % 
-| έ 
ο Ι > 
Ι 
(-Ρ 
ρ-
<ο 
Ρ-
ο. 
1" 
8 
§" 
Ρ" 
<_ρ Κ 
<_Ρ » 
ω * •ω > 
> ^ 3 Ρ" 
§ 
•Ι 
ο. 3 υ> Ό 8. Φ & 8 α1 
Ο 
ε 
ω 
ε 
8 
ω > •3 α_ 
3 υ> 
-ο 
8. 
Φ 
Ο. 
8 
υ1 
Ο 
Ο 1-Ρ 
-ω 
θ-
8 
ο. 
ΙΟ Ο 
α. 
Σύνολο ωρών ημερήσιας 
εργασίας/ανάπαυσης5 
2 
<< 
% Προγραμματισμένες ώρες 
ημερήσιας εργασίας στο 
λιμένα Προγραμματισμένες ώρες 
ημερήσιας εργασίας στη 
θάλασσα 
V 
8. Φ 8 
89 
§" 
•ω 
Θ ω 
8. 
Ρ 
ο 
Ν 
8 Ο Ο 
-8 
Φ Καθήκοντα 
άλλα εκτός 
της 
επιτήρησης 
(από-προς) Επιτήρηση 
(από-προς) Καθήκοντα 
άλλα εκτός 
της 
επιτήρησης 
(από-προς)6 Επιτήρηση 
(από-προς) Ρ 
α. -8 
Μ Ε 
•ρ-
§" 
α. 
£ 3 
6 
3 
;— Ι <-<; £ 
• 8 
> 
δ * 
Ρ 
ο 
3 
Ρ 
ο 
<-Ρ ω 0 
6 Ι 
<-Ρ 
Ρ . 
•ρ-£ 
Ο 00 
ω 8 
Ο Ρ, αιστηγλώ 
ΓΈ και τη ι 
9 Ρ ο. ο 
Ιο 
1 = 8 α> 
> δ. 
ω 8 
Κ 8 
8 3. 
81 
Ι Ρ 
ο ο 
Ρ, » 
Ο 8 
ο- 55 
> 8 
11 ι! 
ρ -3-Ο Η 
κ 3 
ι— Η 8 8 
6 03 8 
ο 
8 
Η 
ω 
8 
Ι 
-8 
8 Ρ 
ο 
"Ρ 
Ρ 
8 
3. 
8 
ί§ 
Ρ" 
.^ > 
ω 
53 > « Κ 
•ω ο. Ν 
8 
,3 
ο ο. ο 
ρ· 
δ 
8: 
-Ρ 9 
Ο 
ο 
Α 
6 
Ρ" 
Ρ 
ο 5 
κ Ρ 
ο 
Η 
ξ 
3 ο. 
«5 •δ 
9-
0 
8 
> 
8 
Ο 
8-
8 
Ο. 
Ο 
<-Ρ 
ξ 1 
8 
> *Ρ ο 
11 02 
ο. 8 
§ 
ρ 
Ο 
•Ρ 
ο 
=ί. 
φ 
8 
> 
ω •Ε-8 ©- Φ 
ο 
ο. 
& 
•3 — ΓΝ ΓΟ 8 
•* ρ' ο 
Θ-
-8 
Ο. 
& 
ρ 
ο -δ 
ο. 
8 8 
> Ο 
8 
Η­
ώ 8 
Ρ. Ρ. 
8 
Ο. 
ο 
α. κ 
ρ· 
8. 
23 
£-
8 
δ 
8 «3 
Ρ 
ο 
> •3 ο. 3 
•Ρ 
ο 
«3 8^ 
8 '6 8 Β 
§ |: 
?• ω 
1 % 
03. ω 
ο Ρ. 
ο. Ρ" 
*ρ- υ> 
ε. 'ω 
8 * 
11 
11 
63 
8- δ 
II ν, -δ ιΐ 
15 = θ­α) 
8 Κ 
Ρ. 3. ίΐ Ο > 
^ Ζ. 
δ ο ο 
9-
8 
α. 
< 
η ο „ ο. « 
ο α 
2 ο 
ο ω 108 
Γ- •Ι 
Ι 
υ Η (Λ 
3 02. 
3. 
'Ρ 
Β 
8 
Η 
Ι-Η 
Ρ ο Η 
Ο 
06 
α. β 
β 
οα. 3. 
>Ρ 
ο 
β 
8 Η 8 
3. 
Β 
« 
Ο 
8 
8 
ύ Ρ 
ο 
Ι­
Ο 
00 
ο. 
8 
8 02. 
3. 
8 Η 
Ό α. 3 
ι^ Ο. 
ω ω 
Β =*-
II 
ω ω 
1* 
ρ ο 
ο δ 
& δ 
88 II 
υ» ω 
β -β 
Ι « 
II 
3 ιο 
•ο ^ 3. .. 
° §: 
Κ ω 
*ω" ο. 
Ο :± 
21 
• • ω 
^ δ 
<_ρ <=£ 
3 ξ 
% § 
Ό υ> 
£ Ό 
ο Λ 
Η "δ 
* & 
Μ 
« 3 
8. ο 
υ- Ρ 
3.-β 03. 
Θ-Έ. §. Η - -Ο. 
α. £3 
(=; 
5- °-Η 
5 
'Β 
υ» ω α. 
>3 & 
§ 
ο 
£3 
Ι 
α. 
3 
% 
Ρ 
ο 
ν. α. 
> 
α 
Φ ι 
"δ 
ο 1 
β 
"3. 
ο 
'Ρ ΙΟ 
ο 
Ό Ο 
ο ο. ω 
ω ω 
Ο ί/> 
§·& 
ζ. ω ω 5 ο. Ρ ο β 
(Ν 
θ-β Ο. 
-Β-α. Β ω εο 
ϊϊ 
Ρ Β 
Β (=: 
Ιί -Β 
υ· 3 Φ -3 ^ υ- ϋ 
£ ^ 
ο.' υ 
Η 
οα 
3. 
'Ρ > 
Ι < Β 
=1 
•ρ-•3 ω 5 ο. ο. ο 
1 ^ «_) --
-Β <3- 3 
' §" ω13 • κ § δ ο ο ο. 
Κ 
υ 
Η 
00 
Β 
ΙΟ 
-3 
ρ ο 
> 
Ι ω 
Β 
·§: « Ι" 
109 
Παράρτημα Π 
Πρότυπο σχήμα αρχείου των ωρών εργασίας 
και των ωρών ανάπαυσης των ναυτικών 
110 
> *3 χ 
§ 
> 
Ι 
§ 
4 
ο. 
3 
Ι 
Η 
2 
α< 
ν8 
ν6 
8 
4 
α 
3 
> 
3 
Η Ρ Ο 
α 
8 
8 
& 
-Ρ" 
ο 8 
ω 
Ν. 
Ρ 
ο <-; 
Ρ 
ο 
Ρ" 
ο. -8 Κ Ρ 
Ο 
ι_ρ 
'§. 
Ο. 
8. Ι·!1 
© 
8 
> 
Ρ 
«3 
Ρ ' 
ο 
ο 
8 
Ο ,0 Ο 
^3 
ω 
ο > ο 
υ* ω .. ο. ^ § 
-8 
4 
8 
'Ρ" Ο 
•ω 
Χ <_ρ 
Ρ > 
£ Β 8 £ > 
'3 
α 
3 > 3 
ο 
& 
α. 8 Ι 
2 
8 Η 
8 > 3 
§ 
ο 
8 ω 
<_ρ 
Ρ ο (Ο 
-9 α. ω 
«3 -ω αι. 
3. *ρ-
:± 8 Ο. ?~ 
-5 
> 
δ 3. 
χ 
Ο 
Μ. 
ρ-ο 
® 
Ο υ* Ρ Ο 
*-> 
> 1 
1 
ω Ο -8 
Ρ 
ο Ι 
'Ρ-
ω 
-8 
1 
§ 
-Ι 
13 « 
Η Ρ 
ω ο 
ο. «ο ο > <_ρ 
Φ Ε ο. ω 
ω »-> 
05 
Ο Ι-· 
-8 
8 
£ 8. 
θ" ϊ 
ο 
ο 
> 1 
Η 
ω §. 
Ο 9 α. ω 'Ρ 
% 
§ 
> 
Ρ ο 
Ο. 
ω 
Ρ Ο Η 
1 
-8 
8 
Ι-Ρ 
ο 
8 
ω 
α> 
ω 
(3. 
^3 
*3 οο. 
ο. 
8 
(0 
ω 
8 
.9 
α. 8 
> 
α. 8 
ο 
, "*> 
Ο 
< Ρ 
.9 
α. 8 
υ> 
Ο 
-ο ο. 
8 
Ρ 
ο 
9-8 Ο. 
;*-
ο 
Ρ 
Ρ 
1 
-ο 
ο. 
δ 
Η 
-Ο 
Ρ 
ο 
ο «ο 9 ο 
§ 
Ρ 
ο 
Ρ 
α. 
ο 
Ρ 
ο 
3. 
-3 (=; 
ω 
Ο ^, ^ ω ρ. 
111 
ι* 
Ρ 
§ > > ο ^ 
•ο Ν: 
8 
δ 
10 
> 
-3 α. 
Μ. 
δ 
> 
Ο 
•δ 
Η >-· 
ω 
>. 
3 9-
Ο 
§ 
α 
ί­ο. ω 
υ> 
Ρ ο 
«5 
-Ο 
Ο. 
ω 
Κ 
Ρ 
ο 
ω 
-ρ-
•(Τ 
=!. 
Ο. 
?-
ω 
> 
ω 
=1. 
•^_ 
>< 
ω 
ω 
(-> <Ω 
'§ ω 
Λ. 
Ρ" 
Ώρες εργασίας 
ή ανάπαυσης, 
ανά 7ήμερο, 
σύμφωνα με 
τα ισχύοντα2 Ώρες εργασίας 
ή ανάπαυσης, 
ανά 24ωρο, 
σύμφωνα με 
τα ισχύοντα 
-Ο Ώρες 
ανάπαυσης 
ανά 24ωρο 
ίΝ 
(Ν 
(Ν 
(Ν 
ΓΝ 
Ο 
(Ν 
οο 
Γ^ 
>ο 
•Π 
•* 
ΓΛ 
(Ν 
Ο 
σ\ 
ο 
οο 
ο 
Ο 
Ο 
«Π 
Ο 
-ί­
ο 
Γη 
ο 
(Ν 
Ο 
ο 
ο 
ί,Ρ 
α. -
α > Ε-
3. 
Ο α. ω 3. 
Χ Γη 
(Ν 
ΓΝ 
Ο 
(Ν 
οο 
Γ-
νΟ 
ΙΠ 
•* 
Γη 
(Ν 
Ο 
ΟΝ 
ο 
00 
ο 
Γ-» 
Ο 
ο 
ο 
ο 
Γη 
ο 
Ο 
ο 
ω ο. υ1 
Ο Ο •3 
Μ 
η 
> > 3 ι-* 
ΰ 
ο ΰ 
ρ­
ω 
υ1 Ρ 
Ο 
Η 
£ 
ο Η 
Γ/1 
(Τ­
Ο 
ΕΟ. 
υ. •ρ 
Η 
υ* 
?-
<-Γ> 
Γ 0 Β 
ΓΠ 3. •Ρ 
Μ 
> 
3 ο '£• 
Β 
Β Β 
-ρ 
ω 
Ο 
Β 
•ω ίΡ 
ί-
Ο 
ο κ ο 
η 
κ 
0 
η, 
•Β 
Β 
*· 
Ό 
3 
^ •Ε" >-
3. 
Β θ-
ω 
χ α. 
Β 
Β 
ί/Ο 
-Ο 
3. 
Ο. 
ω 3. 
0 
3 ©-ο. -ο 
3. 
3. 
6 
£=" 
ω 
3 
Θ-ο 
10 
ω 
•3 Μ 
Η­
ώ 
ίί' 
^ 
•8 
-Ρ 
ο 
ω 
< 
^ .ιί 
3 
3 
ο. Ο ο <χ> 
•ω <-/· 
•Ρ" Ε" 
Β 
3. Ο 3. Ο 
3. 
Β 
> 3 9-ο 
α 3. 3 -Ρ ο. Μ 
ι ? 
Β > 
Β ο 
Ι II 
— ΓΝ 112 
ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΜΕ 
ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΟΥ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ 
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΜΜΕ) 
Τίτλοι προτάσεων 
1. Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί της συμφωνίας για την οργάνωση 
του χρόνου εργασίας των ναυτικών, η οποία συνήφθη από την Ενωση 
Εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Ε08Α) και την Ομοσπονδία 
Ενώσεων Εργαζομένων στις Μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ρ8Τ). 
2. Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί της επιβολής των ωρών εργασίας 
ναυτικών επί των σκαφών που χρησιμοποιούν κοινοτικά λιμάνια. 
Αριθμός αναφοράς εγγράφου: 98019 
Οι προτάσεις 
Ι. Λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της επικουρικότητας, γιατί είναι απαραίτητη 
η κοινοτική νομοθεσία στον τομέα αυτό και ποιοι είναι οι κύριοι στόχοι της; 
1. Ο σκοπός της πρώτης πρότασης οδηγίας είναι η θέσπιση ελαχίστων απαιτήσεων 
σε σχέση με την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ναυτικών θέτοντας σε 
εφαρμογή την συνημμένη συμφωνία επί του θέματος αυτού υπογράφηκε στις 30 
Σεπτεμβρίου 1998 μεταξύ των οργανώσεων που εκπροσωπούν την πλευρά 
διεύθυνσης και την πλευρά εργαζομένων στον ναυτιλιακό τομέα (Ε08Α και 
ΡδΤ). 
2. Ο σκοπός της δεύτερης οδηγίας είναι η εφαρμογή σε όλα τα σκάφη που 
ελλιμενίζονται σε λιμάνι κράτους μέλους των σχετικών διατάξεων της πρώτης 
οδηγίας, ασχέτως του τόπου νηολόγησης τους ή της σημαίας που φέρουν. 
3. Το Λευκό Βιβλίο για τους κλάδους και δραστηριότητες που εξαιρούνται από την 
οδηγία για το χρόνο εργασίας (ΟΟΜ(97) 334) σημειώνει ότι οι μακροί χρόνοι 
εργασίας στη θάλασσα είναι συνηθισμένο φαινόμενο. Εντούτοις, μία 
συστηματική προσέγγιση για τον περιορισμό αυτών των ωρών ήταν δύσκολη 
λόγω του ανταγωνισμού από σκάφη που φέρουν τις σημαίες τρίτων χωρών. Για 
το λόγο αυτό και καθώς πρόκειται για έναν παγκόσμιο οικονομικό κλάδο, στο 
πλαίσιο της κοινής επιτροπής για τις θαλάσσιες μεταφορές, υπήρξε μέριμνα για 
την επίτευξη συμφωνίας στους διεθνείς οργανισμούς, πριν εξεταστούν 
ενδοκοινοτικά ζητήματα. 
4. Τον Οκτώβριο 1996, η Παγκόσμια Οργάνωση Εργασίας (ΙΕΟ) ενέκρινε νέα 
σύμβαση (αριθ. 180) σχετικά με τις ώρες εργασίας των ναυτικών και την 
επάνδρωση των σκαφών. Η σύμβαση προβλέπει, σε ό,τι αφορά τους ναυτικούς 
επί του σκάφους, είτε μέγιστο αριθμό ωρών εργασίας (14 ώρες ημερησίως και 
72 ώρες εβδομαδιαίως) ή ελάχιστες περιόδους ανάπαυσης (10 ώρες ημερησίως 
και 77 ώρες εβδομαδιαίως). 
5. Επίσης, τον Οκτώβριο 1996, η ΙΕΟ ενέκρινε πρωτόκολλο στη σύμβαση 147 που 
θεσπίζει έναν βαθμό ελέγχου από το κράτος ελλιμενισμού επιτρέποντας στα 
113 
κράτη να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα που απαιτούνται για τη διασφάλιση της 
συμμόρφωσης με τα διεθνώς συμφωνημένα πρότυπα. 
6. Η πρώτη πρόταση εμπνέεται από τις διατάξεις της σύμβασης αριθ. 180 της ΙΓΟ 
και την οδηγία 93/104/ΕΚ αναφορικά με ορισμένες πλευρές της οργάνωσης του 
χρόνου εργασίας. Με αυτή θα θεσπιστούν κανόνες κοινοτικής ισχύος σε ό,τι 
αφορά τους ναυτικούς επί σκαφών νηολογημένων στην επικράτεια κράτους 
μέλους. 
7. Η δεύτερη πρόταση οδηγίας που αφορά την επιβολή της τήρησης των ωρών 
εργασίας των ναυτικών επί σκαφών που χρησιμοποιούν κοινοτικά λιμάνια, θα 
προβλέπει τους κανόνες περί ωρών εργασίας οι οποίοι θα πρέπει να τηρούνται σε 
όλα τα πλοία συμπεριλαμβανομένων πλοίων μη νηολογημένων σε κράτος μέλος. 
Είναι σημαντικό για σκοπούς ανταγωνισμού να διασφαλιστεί ότι όλοι οι 
συντελεστές τοποθετούνται σε ισότιμη βάση, όπως υπογραμμίστηκε από το 
Συμβούλιο στο ψήφισμα του αναφορικά με μία κοινή πολιτική για ασφαλείς 
θάλασσες. Για το σκοπό αυτό οι κανόνες που εφαρμόζονται τόσο σε νηολογημένα 
στην Κοινότητα σκάφη όσο και σε σκάφη νηολογημένα σε τρίτες χώρες θα τεθούν 
σε ισχύ περίπου συγχρόνως στα κράτη μέλη και διεθνώς . Για το λόγο αυτό και 
μόνο δικαιολογείται η ανάληψη κοινοτικής δράσης. 
8. Οι δύο προτάσεις για οδηγίες του Συμβουλίου σχετικά με τη συμφωνία επί της 
οργάνωσης του χρόνου εργασίας των ναυτικών που συνήφθη από την Ένωση 
Εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Ε08Α) και την Ομοσπονδία 
Κρατικών Ενώσεων του Μεταφορικού Κλάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ρ8Τ) 
και τα αντίστοιχα μέσα επιβολής της, συμφωνούν με την αρχή της 
επικουρικότητας σε ό,τι αφορά τα δύο κριτήρια αυτής, ήτοι την αναγκαιότητα 
και την αναλογικότητα όπως ορίζεται στο άρθρο 3 (β) της συνθήκης του 
Μάαστριχτ. 
9. Το πρώτο κριτήριο, ήτοι η ανάγκη ανάληψης κοινοτικής δράσης, αιτιολογείται 
από το γεγονός ότι οι κοινωνικοί εταίροι, σύμφωνα με τη διαδικασία που 
προβλέπεται στο άρθρο 3 της συμφωνίας περί κοινωνικής πολιτικής, 
συμφώνησαν ότι είναι απαραίτητη η ανάληψη δράσης σε κοινοτικό επίπεδο και 
ζήτησαν την εφαρμογή της συμφωνίας τους σε κοινοτικό επίπεδο μέσω 
απόφασης του Συμβουλίου βασισμένης σε πρόταση της Επιτροπής, σύμφωνα με 
το άρθρο 4 (2) της συμφωνίας περί κοινωνικής πολιτικής. Ανέφεραν επίσης την 
ανάγκη ορθής επιβολής των διατάξεων της συμφωνίας μέσω κατάλληλης 
νομοθεσίας, ώστε να προληφθεί στρέβλωση ανταγωνισμού στο πλαίσιο της 
παγκόσμιας ναυτιλίας. 
Ο αντίκτυπος στις επιχειρήσεις 
Π. Ποιος θα επηρεαστεί από τις προτάσεις; 
Οι προτάσεις θα εφαρμοστούν σε ναυτικούς επί σκαφών νηολογημένων στην 
επικράτεια κράτους μέλους και στους εργοδότες τους. 
III. Ποιες επιχειρήσεις θα πρέπει να συμμορφωθούν προς τις προτάσεις; 
114 
IV. Ποιον οικονομικό αντίκτυπο είναι πιθανόν να έχουν οι προτάσεις; 
(α) Ποιος θα είναι ο αντίκτυπος 
- Στην απασχόληση και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων; 
Θεσπίζοντας όρια της ΕΕ περίπου συγχρόνως με την εφαρμογή των διεθνών 
ορίων, οι προτάσεις πρόκειται να έχουν επωφελή αντίκτυπο στα επίπεδα 
απασχόλησης στην ΕΕ και την ανταγωνιστικότητα των ναυτιλιακών εταιρειών 
της ΕΕ καθόσον θα περιορίσουν τις δυνατότητες αθέμιτου ανταγωνισμού από 
τρίτες χώρες. 
- Στην επένδυση κεφαλαίων και τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων; 
Αμελητέος 
(β) Θα χρειαστούν να θεσπιστούν νέες διοικητικές διαδικασίες; 
Οι περισσότερες από τις απαιτούμενες διαδικασίες θα χρειαστούν για την 
εφαρμογή των σχετικών διεθνών συμβάσεων και εδώ θα περιλαμβάνονται οι 
κατάλληλοι διοικητικοί μηχανισμοί για τη διασφάλιση της εφαρμογής της 
προτεινόμενης νομοθεσίας. Έτσι θα υπάρχει ένα ενιαίο κόστος εισαγωγής 
νέων πινάκων υπηρεσίας. Τα περισσότερα σκάφη διαθέτουν ήδη κατάλληλα 
συστήματα παρακολούθησης, αλλά ορισμένες επεκτάσεις ίσως να χρειαστούν 
ώστε να είναι δυνατή η απόδειξη της πλήρους συμμόρφωσης. 
γ) Σχέση κόστους - κέρδους σε ποσοτικούς και ποιοτικούς όρους 
Λόγω της ύπαρξης της σύμβασης ΙΕΟ, ο αντίκτυπος επέκτασης της οδηγίας 
περί χρόνου εργασίας ώστε να καλύψει τους ναυτικούς θα προκύψει μόνο από 
τους όρους 13-16. Δεδομένων των πιέσεων επί των σκαφών με σημαία ΕΕ, οι 
εργασίες για τη διασφάλιση των προτύπων έχουν πραγματοποιηθεί και ως εκ 
τούτου είναι απίθανο αυτοί οι συγκεκριμένοι όροι να απαιτήσουν οιαδήποτε 
πρόσθετη αναδιοργάνωση της εργασίας κατά βάρδιες, ανά διάταξη του 
προσωπικού ή τήρηση αρχείων πέραν αυτών που ήδη εφαρμόζονται λόγω των 
απαιτήσεων νοουμένων ή ρητά εκφρασμένων στη συνθήκη ΙΙΌ. 
Αυτό σημαίνει ότι είναι απίθανο να υπάρξει οιοδήποτε πρόσθετο κόστος για 
την καταγραφή των ωρών εργασίας των εργαζομένων κατά τη νύχτα είτε για 
λόγους προστασίας υγείας και ασφάλειας και συνδρομής καθόσον αυτά ήδη 
απαιτούνται σύμφωνα με τη σύμβαση ΙΤΟ. 
Λοιπό κόστος προερχόμενο από την απαίτηση διάθεσης πιστοποιητικού 
καταλληλότητας για θαλάσσια εργασία και την παροχή ετήσιας άδειας μετ' 
αποδοχών διάρκειας τουλάχιστον 4 εβδομάδων ή την εκτέλεση των αναγκαίων 
ρυθμίσεων για την επιθεώρηση του σκάφους. 
Τα οφέλη προκύπτουν από τη μείωση της παραμονής εκτός πλοίου λόγω 
ατυχημάτων και ασθενειών που επιτυγχάνεται με την καλύτερη διάθεση 
περιόδων ανάπαυσης και βραχύτερης εβδομάδας εργασίας. Επιπρόσθετα 
115 
μπορεί να υποτεθεί ότι οι εργαζόμενοι είναι υγιέστεροι και ως εκ τούτου 
παραγωγικότεροι ως αποτέλεσμα μεγαλυτέρου χρόνου ανάπαυσης. Ο κλάδος 
επίσης εκτίθεται σε πρόσθετες εμπορικές πιέσεις οι οποίες επιβραβεύουν μια 
καλά οργανωμένη και υγιή εργατική δύναμη. Οι ασφαλιστικές εταιρείες είναι 
αυστηρότερες στις εκτιμήσεις των κινδύνων και προσφέρουν χαμηλότερα 
ασφάλιστρα σε όσους λειτουργούν την επιχείρηση τους με υψηλότερα 
πρότυπα. Τα υψηλότερα επιχειρησιακά πρότυπα και ως εκ τούτου μια 
καλύτερη ποιότητα υπηρεσιών αποτελούν σημαντικούς παράγοντες που 
αποτελούν επιχειρήματα κατά των χαμηλού κόστους παροχών υπηρεσιών με 
σκάφη που φέρουν σημαίες εκτός ΕΕ, ειδικά προερχόμενους από τον 
αυξανόμενο ανταγωνισμό εκ μέρους της Κίνας. Επιπρόσθετα, η επιβολή της 
νομοθεσίας μέσω των προτεινομένων διατάξεων για την εφαρμογή των ωρών 
εργασίας επί οιουδήποτε σκάφους ελλιμενίζεται σε λιμάνια της ΕΕ, θα έχει, 
ως συνέπεια της μείωσης της κόπωσης των ναυτικών, μια πρόσθετη επίδραση 
στις συνθήκες ασφάλειας υπό τις οποίες λειτουργούν τα πλοία στα κοινοτικά 
ύδατα. 
δ) Ποιο θα είναι το κόστος της οδηγίας; 
Η Επιτροπή συμφώνησε να γίνει μία Αξιολόγηση του Αντίκτυπου στην 
Επιχείρηση1 για την αξιολόγηση του ενδεχόμενου αντίκτυπου. 
Η μελέτη δείχνει ότι δεν είναι δυνατή η ακριβής εκτίμηση του κόστους και 
των κερδών από την εφαρμογή της οδηγίας. Κάθε εκτίμηση συνεπάγεται την 
υιοθέτηση πολλών κρίσεων με βάση τα μερικού χαρακτήρα στοιχεία που 
διατίθενται και ως εκ τούτου υπόκειται σε ευρύ περιθώριο σφάλματος. 
Εντούτοις, η καλύτερη ένδειξη της πιθανής τάξης μεγέθους του ολικού 
αντίκτυπου των προτάσεων είναι ότι το καθαρό κόστος (κόστος μείον κέρδη) 
είναι της τάξης του 0,5% του μέσου όρου των ετήσιων αποδοχών των 
αντιστοίχων ναυτικών. Το κυρίως κόστος ενδέχεται να αυξηθεί λόγω της 
πρόβλεψης 4 εβδομάδων αδείας μετ' αποδοχών. Τα κυρίως κέρδη είναι 
πιθανόν να ανέλθουν λόγω της μείωσης του αριθμού ατυχημάτων. Οι 
προτάσεις θα οδηγήσουν επίσης σε καλύτερες συνθήκες ασφάλειας στα ύδατα 
της ΕΕ (ήτοι θετικός αντίκτυπος σε ό,τι αφορά τις λιγότερες απώλειες 
ανθρωπίνων ζώων και λιγότερη θαλάσσια ρύπανση). 
V. Οι προτάσεις περιέχουν μέτρα για να ληφθεί υπόψη η ειδική κατάσταση 
των μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεων (μειωμένες ή διαφορετικές 
απαιτήσεις, κλπ); 
Όχι. Παρέχεται ευελιξία για πλοία όλων των μεγεθών. 
Διαβούλευση 
VI. Κατάλογος των οργανώσεων των οποίων ζητήθηκε η γνώμη σχετικά με την 
πρόταση και έκθεση των κυριοτέρων απόψεων τους. 
Αξιολόγηση του Αντίκτυπου στην Επιχείρηση, οδηγία χρόνου εργασίας: Λ Λ (* 
εξαιρούμενοι κλάδοι, σύμβουλοι πολιτικής ΟαπΛπςΙβε, Οκτώβριος 1998 110 
Ζητήθηκε η γνώμη ευρείας δέσμης οργανώσεων. Ειδικά η συμφωνία που 
επισυνάπτεται στην πρώτη πρόταση οδηγίας αποτέλεσε το αντικείμενο 
διαπραγμάτευσης μεταξύ των οργανώσεων που εκπροσωπούν την διεύθυνση και τους 
εργαζόμενους στον ναυτιλιακό τομέα (Ε08Α και ΡδΤ). 
Λ Λ η 
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
της 18ης Νοεμβρίου 1998 
όσον αφορά 
την κύρωση της σύμβασης αριθ. 180 της ΔΟΕ (Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας) για το 
χρόνο εργασίας των ναυτικών και των πληρωμάτων των πλοίων και 
την κύρωση του Πρωτοκόλλου του 1996 σχετικά με τη σύμβαση περί της εμπορικής 
ναυτιλίας (ελάχιστοι κανόνες), του 1976 
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 155, δεύτερη 
περίπτωση· 
Εκτιμώντας: 
ότι στη σύμβαση αριθ. 180 της ΔΟΕ όσον αφορά τον χρόνο εργασίας των ναυτικών και 
των πληρωμάτων των πλοίων, που εγκρίθηκε κατά την 84η θαλάσσια σύνοδο της 
Διεθνούς Διάσκεψης Εργασίας στις 22 Οκτωβρίου 1996 καθορίζονται τα όρια του 
ωραρίου εργασίας ή ανάπαυσης για τους ναυτικούς που εργάζονται στα πλοία· 
ότι οι στόχοι που επιδιώκονται από τη σύμβαση και ιδίως η προαγωγή της υγείας και της 
ασφάλειας των εργαζομένων, καθώς και η βελτίωση της θαλάσσιας ασφάλειας και η 
προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος αποτελούν επίσης της Κοινότητας· 
ότι το Πρωτόκολλο του 1996 αναφορικά με τη σύμβαση αριθ. 147 για την εμπορική 
ναυτιλία (ελάχιστοι κανόνες) του 1976, που εγκρίθηκε ταυτόχρονα με τη σύμβαση αριθ. 
180, περιλαμβάνει στο πρόσθετο παράρτημα του τη σύμβαση αριθ. 180 για το χρόνο 
εργασίας των ναυτικών και των πληρωμάτων των πλοίων, του 1996· 
ότι στο άρθρο 4 της σύμβασης για την εμπορική ναυτιλία (ελάχιστοι κανόνες) του 1976 
που παραπέμπτει στο Πρωτόκολλο του 1996 ορίζεται ότι μία χώρα που έχει κυρώσει τη 
σύμβαση έχει τη δυνατότητα να ελέγξει τα πλοία που ελλιμενίζονται στους λιμένες της, 
ούτως ώστε να επαληθεύει ότι οι όροι διαβίωσης, εργασίας και ασφάλειας των ναυτικών 
συμβαδίζουν με τις διατάξεις των συμβάσεων που συναποτελούν μέρος του 
παραρτήματος της σύμβασης για την εμπορική ναυτιλία· 
ότι η Επιτροπή υπέβαλε πρόσφατα στο Συμβούλιο την πρόταση οδηγίας, η οποία 
εγκρίθηκε στο πλαίσιο του κοινωνικού πρωτοκόλλου, αναφορικά με την ευρωπαϊκή 
συμφωνία για τη ρύθμιση του χρόνου εργασίας των ναυτικών, η οποία εμπνέεται από τη 
σύμβαση αριθ. 180· 
118 
ΑΧ/Ε5 
ότι η πρόταση αυτή αφορά αποκλειστικά τους ναυτικούς που εργάζονται σε πλοία που 
φέρουν τη σημαία ενός κράτους μέλους της Κοινότητας· 
ότι οι διατάξεις αναφορικά με το χρόνο εργασίας των ναυτικών δεν είναι δυνατόν να 
εφαρμοστούν και να επιβληθούν, εντός της Κοινότητας, σε πλοία που φέρουν τη σημαία 
τρίτων κρατών, εκτός εάν η σύμβαση αριθ. 180 έχει τεθεί σε ισχύ και εάν το 
Πρωτόκολλο του 1996 για τη σύμβαση της εμπορικής ναυτιλίας (ελάχιστοι κανόνες) του 
1976 έχει κυρωθεί από τα κράτη μέλη της Κοινότητας· 
ότι με την έναρξη ισχύος της σύμβασης αριθ. 180 και του Πρωτοκόλλου του 1996 όσον 
αφορά τη σύμβαση για την εμπορική ναυτιλία (ελάχιστοι κανόνες) του 1976 θα επιτραπεί 
στα κράτη μέλη που έχουν κυρώσει τη σύμβαση αριθ. 180 και το Πρωτόκολλο του 1996 
να εξασφαλίσουν τον έλεγχο και την εφαρμογή του καθεστώτος του ωραρίου εργασίας 
της σύμβασης αριθ. 180 σε όλα τα πλοία που ελλιμενίζονται στους λιμένες της 
Κοινότητας* με την έκδοση οδηγίας του Συμβουλίου· 
ότι ο σεβασμός των διατάξεων της σύμβασης αριθ. 180 θα συμβάλει στη βελτίωση της 
θαλάσσιας ασφάλειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θα θεσπίσει ισότιμους όρους 
λειτουργίας για τα πλοία που εκτελούν δρομολόγια υπό τη σημαία των κρατών μελών 
και για πλοία που λειτουργούν υπό τη σημαία άλλων τρίτων χωρών 
ότι θα ήταν επιθυμητό η οδηγία .../..../ΕΚ όσον αφορά την εφαρμογή του ωραρίου 
εργασίας των ναυτικών που είναι ναυτολογημένοι σε πλοία τα οποία ελλιμενίζονται 
στους λιμένες της Κοινότητας, να τεθεί σε ισχύ ταυτόχρονα με την οδηγία αναφορικά με 
την θέση σε εφαρμογή της ευρωπαϊκής συμφωνίας για τη ρύθμιση του ωραρίου εργασίας 
των ναυτικών και ότι, προς το σκοπό αυτό, προέχει τα κράτη μέλη να κυρώσουν τη 
σύμβαση αριθ. 180 και το Πρωτόκολλο του 1996 και να καταθέσουν τα έγγραφα 
κύρωσης στο Διεθνές Γραφείο Εργασίας το ταχύτερο δυνατόν, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ: 
1) Τα κράτη μέλη που δεν έχουν ακόμη προβεί στο σχετικό βήμα καλούνται να 
κυρώσουν τη σύμβαση αριθ. 180 της ΔΟΕ για το χρόνο εργασίας των ναυτικών και των 
πληρωμάτων των πλοίων, που εγκρίθηκε στις 20 Οκτωβρίου 1996· 
2) Τα κράτη μέλη που δεν έχουν ακόμη προβεί στο σχετικό βήμα καλούνται να 
κυρώσουν το Πρωτόκολλο του 1996 αναφορικά με τη σύμβαση αριθ. 147 για την 
εμπορική ναυτιλία (ελάχιστοι κανόνες) του 1976-
3) Τα κράτη μέλη καλούνται να ενημερώσουν την Επιτροπή εντός χρονικής προθεσμίας 
ενός έτους από την ημερομηνία της δημοσίευσης της παρούσας σύστασης σχετικά με τα 
μέτρα που έλαβαν κατ' εφαρμογή της σύστασης αυτής. 
11 
Έγινε στις Βρυξέλλες, στις Πα ^ Επιτροπη 
ΡαάΓ&ΐ§ ΡΕΥΝ 
Μέλος της Επιτροπής 
Ι55Ν 0254-1483 
ΟΟΜ(98) 662 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
ΟΚ 07 04 05 06 
Αριθ. καταλόγου : 0Β-€Ο-98-681-ΟΚ-α 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
ί-2985 Λουξεμβούργο 
120