EL    EL EL 
 
EL    EL  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 6.7.2010 
SEC(2010) 881 τελικό  
  
ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
σχετικά  µε την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος  στη Βουλγαρία  
 
EL 2   EL ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
σχετικά  µε την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος  στη Βουλγαρία  
Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ  ΤΟΥ  ΣΥΜΦΩΝΟΥ  ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ  ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ  ΣΤΗΝ  
ΠΑΡΟΥΣΑ  ΚΡΙΣΗ  
1. Πολλές  χώρες  της ΕΕ αντιµετωπίζουν  επί του παρόντος  ελλεί µµατα γενικής  
κυβέρνησης  τα οποία  υπερβαίνουν  την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ  που 
ορίζεται  στη Συνθήκη . Η συχνά  σοβαρή  επιδείνωση  του ελλεί µµατος καθώς  και του 
χρέους  πρέπει  να εξετάζεται  στο πλαίσιο  της πρωτοφανούς  παγκόσ µιας 
χρηµατοπιστωτικής  κρίσης  και της οικονο µικής ύφεσης  κατά  την περίοδο  2008-09. 
Η κατάσταση  αυτή  αποτελεί  τη συνιστα µένη πολλών  παραγόντων . Πρώτον , η 
οικονο µική ύφεση  έχει ως αποτέλεσ µα τη µείωση  των φορολογικών  εσόδων  και την 
αύξηση  των δαπανών  για κοινωνικές  παροχές  (π.χ. επιδό µατα ανεργίας ). ∆εύτερον , 
αναγνωρίζοντας  τον σηµαντικό  ρόλο  που οφείλουν  να διαδρα µατίσουν  οι 
δηµοσιονο µικές πολιτικές  στην  παρούσα  έκτακτη  οικονο µική συγκυρία , η Επιτροπή , 
στο ευρωπαϊκό  σχέδιο  για την ανάκα µψη της οικονο µίας (ΕΣΑΟ ) του Νοεµβρίου  
2008, το οποίο  εγκρίθηκε  από το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  τον ∆εκέ µβριο, ζήτησε  να 
ληφθούν  δηµοσιονο µικά µέτρα για την τόνωση  της οικονο µίας. Το σχέδιο  ανέφερε  
αναλυτικά  ότι τα µέτρα τόνωσης  πρέπει  να είναι  έγκαιρα , στοχευ µένα και 
προσωρινά  και να διαφοροποιούνται  ανάλογα  µε τα κράτη  µέλη ώστε  να 
αντικατοπτρίζουν  τη διαφορετική  τους κατάσταση  ως προς  τη διατηρησι µότητα  των 
δηµόσιων  οικονο µικών  και την ανταγωνιστικότητα  και ότι πρέπει  να παύσουν  να 
ισχύουν  όταν βελτιωθούν  οι οικονο µικές συνθήκες . Τέλος , αρκετές  χώρες  έχουν  
λάβει  µέτρα για τη σταθεροποίηση  του χρηµατοπιστωτικού  τους τοµέα, ορισµένα 
από τα οποία  έχουν  επίπτωση  στην  κατάσταση  του χρέους  ή ενέχουν  τον κίνδυνο  
αύξησης  των ελλει µµάτων  και του χρέους  στο µέλλον , µολονότι  ορισµένες από τις 
δαπάνες  της δηµόσιας  στήριξης  µπορούν  να ανακτηθούν  µεταγενέστερα . 
2. Βάσει  του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης , η Επιτροπή  πρέπει  να κινεί  τη 
διαδικασία  υπερβολικού  ελλεί µµατος (∆ΥΕ ) κάθε  φορά  που το έλλει µµα ενός 
κράτους  µέλους  υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ . Οι τροποποιήσεις  
που επήλθαν  το 2005 στο Σύµφωνο  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  είχαν  στόχο  να 
διασφαλιστεί  ιδίως  ότι θα λαµβάνεται  πλήρως  υπόψη  το οικονο µικό και 
δηµοσιονο µικό υπόβαθρο  σε όλα τα στάδια  της ∆ΥΕ . Κατ’ αυτόν  τον τρόπο , το 
Σύµφωνο  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  παρέχει  το πλαίσιο  στήριξης  των 
κυβερνητικών  πολιτικών  για την άµεση επάνοδο  σε υγιείς  δηµοσιονο µικές θέσεις , 
λαµβάνοντας  υπόψη  την οικονο µική συγκυρία  και διασφαλίζοντας  κατά  τον τρόπο  
αυτό  τη µακροπρόθεσ µη διατηρησι µότητα  των δηµόσιων  οικονο µικών . 
ΝΟΜΙΚΟ  ΠΛΑΙΣΙΟ  
3. Το άρθρο  126 της συνθήκης  για τη λειτουργία  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  (ΣΛΕΕ ) 
θεσπίζει  διαδικασία  υπερβολικού  ελλεί µµατος (∆ΥΕ ). Η διαδικασία  αυτή  
διευκρινίζεται  περαιτέρω  στον  κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συµβουλίου  «για 
 
EL 3   EL την επιτάχυνση  και τη διασαφήνιση  της εφαρ µογής της διαδικασίας  υπερβολικού  
ελλεί µµατος»1, που αποτελεί  µέρος του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . 
4. Σύµφωνα  µε το άρθρο  126 παράγραφος  2 της Συνθήκης , η Επιτροπή  παρακολουθεί  
την τήρηση  της δηµοσιονο µικής πειθαρχίας  µε βάση  δύο κριτήρια , και 
συγκεκρι µένα: α) κατά  πόσον  ο λόγος  του προβλεπο µένου ή υφιστα µένου 
δηµοσιονο µικού ελλεί µµατος προς  το ακαθάριστο  εγχώριο  προϊόν  (ΑΕΠ ) υπερβαίνει  
την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ  (εκτός  εάν είτε ο λόγος  αυτός  σηµειώνει  
ουσιαστική  και συνεχή  πτώση  και έχει φθάσει  σε επίπεδο  παραπλήσιο  της τιµής 
αναφοράς , είτε, εναλλακτικά , η υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  είναι  απλώς  έκτακτη  
και προσωρινή  και ο λόγος  παρα µένει κοντά  στην  τιµή αναφοράς )· και β) κατά  
πόσον  ο λόγος  του δηµόσιου  χρέους  προς  το ΑΕΠ  υπερβαίνει  το 60% που αποτελεί  
την τιµή αναφοράς  (εκτός  εάν ο λόγος  µειώνεται  επαρκώς  και πλησιάζει  την τιµή 
αναφοράς  µε ικανοποιητικό  ρυθµό). 
5. Το άρθρο  126 παράγραφος  3 της Συνθήκης  ορίζει  ότι εάν ένα κράτος  µέλος δεν 
πληροί  τους όρους  ενός ή αµφοτέρων  των κριτηρίων  αυτών , η Επιτροπή  οφείλει  να 
συντάξει  έκθεση . Η έκθεση  αυτή  λαµβάνει  επίσης  υπόψη  «το κατά  πόσον  το 
δηµόσιο έλλει µµα υπερβαίνει  τις δαπάνες  δηµόσιων  επενδύσεων , καθώς  και όλους  
τους άλλους  σχετικούς  παράγοντες , συµπεριλα µβανο µένης της µεσοπρόθεσ µης 
οικονο µικής και δηµοσιονο µικής κατάστασης  του κράτους  µέλους ». 
6. Με βάση  τα στοιχεία  που γνωστοποιήθηκαν  από τις βουλγαρικές  αρχές  τον Απρίλιο  
του 20102 και στη συνέχεια  επικυρώθηκαν  από τη Eurostat3, και λαµβάνοντας  υπόψη  
τις εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2010, η Επιτροπή  
συνέταξε , στις 12 Μαΐου  2010, έκθεση  για τη Βουλγαρία  δυνά µει του άρθρου  126 
παράγραφος  34. 
7. Στη συνέχεια , και σύµφωνα  µε το άρθρο  126 παράγραφος  4 της Συνθήκης , η 
Οικονο µική και ∆ηµοσιονο µική Επιτροπή  διατύπωσε  γνώµη για την έκθεση  της 
Επιτροπής , στις 27 Μαΐου  2010. 
8. Το άρθρο  126 παράγραφος  5 της Συνθήκης  ορίζει  ότι η Επιτροπή  απευθύνει  τη 
γνώµη της στο Συµβούλιο  εάν κρίνει  ότι υπάρχει  ή ότι µπορεί  να εµφανισθεί  
υπερβολικό  έλλει µµα σε ένα κράτος  µέλος. Προκει µένου να αποφανθεί  για την 
ύπαρξη  ή το ενδεχό µενο εµφάνισης  υπερβολικού  ελλεί µµατος, η Επιτροπή  θεωρεί  
ότι πρέπει  να λαµβάνονται  υπόψη : i) τα συµπεράσ µατα της έκθεσής  της την οποία  
συνέταξε  δυνά µει του άρθρου  126 παράγραφος  3 και ii) η γνώµη της Οικονο µικής 
                                                 
1 ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6. Στην  έκθεση  λαµβάνεται  επίσης  υπόψη  το έγγραφο  «Λεπτο µερείς  
ρυθµίσεις  για την εφαρ µογή του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  και κατευθυντήριες  γραµµές 
για τη µορφή  και το περιεχό µενο των προγρα µµάτων  σταθερότητας  και σύγκλισης » το οποίο  εγκρίθηκε  
από το Συµβούλιο  ECOFIN της 10ης Νοεµβρίου  2009. Το έγγραφο  αυτό  είναι  διαθέσι µο στον  
δικτυακό  τόπο  : http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/legal_texts/index_en.htm . 
2 Σύµφωνα  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 479/2009 του Συµβουλίου , τα κράτη  µέλη υποχρεούνται  να 
κοινοποιούν  στην  Επιτροπή , δύο φορές  το χρόνο , το προβλεπό µενο και το πραγ µατικό  επίπεδο  του 
δηµοσιονο µικού ελλεί µµατος και του δηµόσιου  χρέους . Η πλέον  πρόσφατη  κοινοποίηση  της 
Βουλγαρίας  υπάρχει  στη διεύθυνση : 
 . 
3 ∆ελτίο  Eurostat αριθ. 55/2010 της 22 Απριλίου  2010. 
4 Όλα τα έγγραφα  σχετικά  µε τη ∆ΥΕ  για τη Βουλγαρία  δηµοσιεύονται  στον  ακόλουθο  δικτυακό  τόπο : 
 http://ec.europa.eu/ec onomy_finance/sgp/defic it/countries/index_en.htm . 
 
EL 4   EL και ∆ηµοσιονο µικής Επιτροπής  για την εν λόγω  έκθεση . Βάσει  αυτών  των 
στοιχείων , η Επιτροπή  διατύπωσε  ορισµένες παρατηρήσεις  για τη Βουλγαρία . 
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ  ΓΙΑ ΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ  
9. Σύµφωνα  µε τα στοιχεία  που κοινοποίησαν  οι βουλγαρικές  αρχές  τον Απρίλιο  του 
2010, το έλλει µµα της γενικής  κυβέρνησης  στη Βουλγαρία  το 2009 ανήλθε  στο 3,9% 
του ΑΕΠ , υπερβαίνοντας  συνεπώς  την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ . Στην  
έκθεσή  της δυνά µει του άρθρου  126 παράγραφος  3, η Επιτροπή  έκρινε  ότι το 
έλλει µµα δεν ήταν  κοντά  στην  τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ , αλλά  ότι η 
υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  µπορούσε  να χαρακτηρισθεί  ως έκτακτη  κατά  την 
έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . 
Συγκεκρι µένα, οφείλεται  σε σοβαρή  επιδείνωση  των οικονο µικών  συνθηκών  κατά  
την έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης , καθώς  η 
παγκόσ µια οικονο µική και χρηµατοπιστωτική  κρίση  έπληξε  σοβαρά  την οικονο µία 
της Βουλγαρίας  και η αρνητική  ετήσια  αύξηση  του ΑΕΠ  σε πραγ µατικούς  όρους  
ανήλθε  σε 5% το 2009. Επίσης , η υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  µπορεί  να θεωρηθεί  
προσωρινή . Σύµφωνα  µε τις εαρινές  προβλέψεις  του 2010 των υπηρεσιών  της 
Επιτροπής , στη βάση  της παραδοχής  αµετάβλητης  πολιτικής , το έλλει µµα της 
γενικής  κυβέρνησης  θα υποχωρήσει  ήδη το 2010 κάτω  από την τιµή αναφοράς  µε τη 
σταθεροποίηση  της οικονο µίας και ως αποτέλεσ µα των µέτρων  δηµοσιονο µικής 
εξυγίανσης  που ανήγγειλε  η κυβέρνηση  στο τέλος  Μαρτίου  2010. Σε κοινοποίηση  
που υπέβαλαν  στις 22 Ιουνίου  2010, οι βουλγαρικές  αρχές  αναθεώρησαν  περαιτέρω  
το σχεδιαζό µενο έλλει µµα για το 2010 σε 3,8% του ΑΕΠ , άνω και όχι πλησίον  της 
τιµής αναφοράς . Το κριτήριο  του ελλεί µµατος που ορίζει  η Συνθήκη  δεν πληρούται . 
10. Τα στοιχεία  στην  κοινοποίηση  της ∆ΥΕ  τον Απρίλιο  του 2010 δείχνουν  ότι το 
ακαθάριστο  χρέος  της γενικής  κυβέρνησης  παρα µένει αρκετά  χαµηλότερο  της τιµής 
αναφοράς  του 60% του ΑΕΠ  και το 2009 ανήλθε  σε 14,8% του ΑΕΠ . Σύµφωνα  µε 
τις εαρινές  προβλέψεις  του 2010 των υπηρεσιών  της Επιτροπής , ο δείκτης  του 
χρέους  εκτιµάται ότι θα αυξηθεί  την περίοδο  2010-2011, πλην  όµως δεν θα υπερβεί  
το 19% του ΑΕΠ . Σε κοινοποίηση  που υπέβαλαν  στις 22 Ιουνίου  2010, οι 
βουλγαρικές  αρχές  αναθεώρησαν  περαιτέρω  το σχεδιαζό µενο χρέος  για το 2010 σε 
15,3% του ΑΕΠ . Εποµένως  πληρούται  το κριτήριο  του χρέους  που καθορίζει  η 
Συνθήκη . 
11. Βάσει  των διατάξεων  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και 
Ανάπτυξης , η Επιτροπή  ανέλυσε , επίσης , στην  έκθεσή  της «σχετικούς  παράγοντες ». 
Βάσει  του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης , οι παράγοντες  αυτοί  µπορούν  
να ληφθούν  υπόψη  στη διαδικασία  που οδηγεί  στην  έκδοση  απόφασης  σχετικά  µε 
την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος µόνον  εφόσον  το έλλει µµα ικανοποιεί  τη 
διπλή  προϋπόθεση  της εγγύτητας  και της προσωρινότητας . Στην  περίπτωση  της 
Βουλγαρίας  δεν πληρούται  η διπλή  προϋπόθεση . Καθαυτοί , οι σχετικοί  παράγοντες  
στην  παρούσα  περίπτωση  φαίνονται  γενικά  ευνοϊκοί .  
12. Η γνώµη της Οικονο µικής και ∆ηµοσιονο µικής Επιτροπής  σύµφωνα  µε το άρθρο  
126 παράγραφος  4 της Συνθήκης  είναι  συνεπής  µε την αξιολόγηση  της Επιτροπής  
στην  έκθεσή  της βάσει  του άρθρου  126 παράγραφος  3 της Συνθήκης  σχετικά  µε την 
ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος. 
 
EL 5   EL ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ  
13. Η παρακολούθηση  της δηµοσιονο µικής κατάστασης  στη Βουλγαρία  και, 
συγκεκρι µένα, η εξέταση  της συµµόρφωσης  µε τα κριτήρια  που ορίζονται  στο άρθρο  
126 παράγραφος  2, οδήγησαν  την Επιτροπή  στη σύνταξη  έκθεσης  βάσει  του άρθρου  
126 παράγραφος  3 της Συνθήκης . Με γνώµονα την έκθεση  αυτή  και τη γνώµη της 
Οικονο µικής και ∆ηµοσιονο µικής Επιτροπής , καθώς  και τις πληροφορίες  που 
περιλα µβάνονται  στην  αναθεωρη µένη κοινοποίηση  ∆ΥΕ  που υποβλήθηκε  στις 22 
Ιουνίου  2010, η Επιτροπή  είναι  της γνώµης ότι στη Βουλγαρία  υφίσταται  
υπερβολικό  έλλει µµα. 
14.