31. 12. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 356/43 
Γνωμοδότηση για την χρηματοδότηση της Κοινότητας 
(87/C 356/11) 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε, στις 2 Ιουλίου 1987, σύμφωνα με τις διατάξεις 
του άρθρου 20, παράγραφος 4, του Εσωτερικού Κανονισμού, να καταρτίσει γνωμοδότηση σχετικά με 
την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοι­
μασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 9 Νοεμβρίου 1987, με βάση την 
εισηγητική έκθεση του κ. Pardon. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά την 250ή σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 19ης 
Νοεμβρίου 1987), υιοθέτησε κατά πλειοψηφία, 4 ψήφους κατά και 8 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
Προοίμιο Οι στόχοι 
1.1. Η παρούσα γνωμοδότηση είναι γνωμοδότηση κατευ­
θύνσεων και η ΟΚΕ επιφυλάσσεται να επανέλθει αργότερα 
στις δημοσιονομικές και φορολογικές τεχνικές που προτείνει 
η Επιτροπή ('). 
Υπενθυμίζει ότι βρίσκονται στο στάδιο της επεξεργασίας δύο 
ακόμη γνωμοδοτήσεις που αφορούν η μία την κοινή γεωργική 
πολιτική (ΚΓΠ) και η άλλη τα διαρθρωτικά ταμεία. Λόγω 
του περιεχομένου τους, θα είναι συμπληρωματικές των 
απόψεων της ΟΚΕ περί χρηματοδότησης. 
1.2. Η ΟΚΕ παραπέμπει κατ' αρχάς στις γνωμοδοτήσεις 
που έχει εκδώσει (2) σχετικά με τη χρηματοδότηση της Κοινό­
τητας καθώς και στη γνωμοδότηση της 13ης Μαΐου 1987 για 
τις «Προϋποθέσεις της επιτυχίας της Ενιαίας Πράξης». Οι 
αρχές που τίθενται σ'αυτήν παραμένουν επίκαιρες. 
1.3. Έχοντας επίγνωση της σοβαρότητας της οικονομικής 
κατάστασης της Κοινότητας, η ΟΚΕ εκφράζει τις ανησυχίες 
της για τις συνέπειες που αυτή μπορεί να έχει στην οικοδό­
μηση της Ευρώπης. 
Επικροτεί, συνεπώς, τη βούληση της Επιτροπής να θέσει 
τέρμα στη χρήση τεχνασμάτων του προϋπολογισμού και να 
παράσχει στην Κοινότητα τα μέσα της πολιτικής της. Η 
πολιτική αυτή χαράχθηκε στις Συνθήκες, συμπληρώθηκε από 
την Ενιαία Πράξη και απέκτησε μεγαλύτερη εμβέλεια με τη 
διεύρυνση. Ήταν επιθυμητή από τα κράτη μέλη. Τα τελευταία 
δεν μπορούν να στρέφουν αλλού την προσοχή τους τη στιγμή 
που η πολιτική αυτή τίθεται σε εφαρμογή. Έχει σχέση με 
την αξιοπιστία τους. Αφορά τη διατήρηση της Κοινότητας 
των Δώδεκα. Συνδέεται με την οικονομική και κοινωνική 
ανάπτυξη μιας Κοινότητας που η ΟΚΕ αρνείται να θεωρήσει 
ότι αποτελεί μία αντιπαράθεση συμφερόντων, χωρίς ψυχή και 
χωρίς στόχους. 
(') ΕΕ αριθ. C 241 της 8. 9. 1987. 
(2) ΕΕ αριθ. C 358 της 31. 12. 1983 και ΕΕ αριθ. C 307 της 19. 11. 1984. 2.1. Η Κοινότητα έχει τάξει ως στόχο την ολοκλήρωση 
της μεγάλης εσωτερικής αγοράς μέχρι το 1992, καθώς και 
την επίτευξη οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. 
Η ΟΚΕ παρατηρεί, ωστόσο, ότι η οικοδόμηση της Ευρώπης 
δεν μπορεί να περιορίζεται σ'αυτούς τους στόχους μόνο, όσο 
σπουδαίοι και αν είναι, και παραπέμπει σχετικά στη γνωμοδό­
τηση της της 27ης Νοεμβρίου 1985(3). Τονίζει ότι η Κοινό­
τητα δεν θα αναπτυχθεί χωρίς ισχυρή πολιτική βούληση που 
να έχει την υποστήριξη της κοινής γνώμης. 
Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η πρόοδος που έχει σημειωθεί μέχρι 
σήμερα όσον αφορά την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς 
ήταν πολύ αργή και ότι έχει σημειωθεί καθυστέρηση, σε 
σημείο που σε ορισμένους κύκλους να υπάρχει διάχυτος 
κάποιος σκεπτικισμός για το κατά πόσο είναι δυνατό να 
τηρηθεί η προθεσμία που έχει τεθεί. Είναι λοιπόν κεφαλαιώ­
δους σημασίας να αξιοποιηθούν στο μέγιστο δυνατό βαθμό 
οι διατάξεις της Ενιαίας Πράξης για την επιτάχυνση του 
σημερινού ρυθμού προόδου. 
2.2. Εκ πρώτης όψεως, θα μπορούσε κανείς να πιστέψει 
ότι η υλοποίηση της μεγάλης εσωτερικής αγοράς δεν θα 
χρειασθεί μεγάλα χρηματοδοτικά μέσα, εφόσον ουσιαστικά 
πρόκειται για αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν ενόψει της 
απελευθέρωσης της κυκλοφορίας εμπορευμάτων, προσώπων 
και κεφαλαίων. Η ολοκλήρωση της μεγάλης εσωτερικής 
αγοράς είναι αδιανόητη χωρίς συνοδευτική πολιτική στους 
ακολούθους τομείς: μεταφορές, έρευνα και ανάπτυξη, περι­
βάλλον και προστασία των καταναλωτών. Επιπλέον η 
ολοκλήρωση αυτή είναι αδιανόητη χωρίς οικονομική, νομι­
σματική και φορολογική σύγκλιση, χωρίς κοινωνική διά­
σταση που να προϋποθέτει ταυτόχρονα έναν κοινωνικό διά­
λογο πιο αποτελεσματικό μεταξύ των κοινωνικών εταίρων 
και μια συντονισμένη δράση κατά της ανεργίας, χωρίς να 
λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές καταστάσεις ορισμένων κρα­
τών μελών και ιδίως των περιοχών με βιομηχανική παρακμή 
και των γεωργικών περιοχών που αντιμετωπίζουν μεταβολές 
συνεπεία της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ. 
(-*) Γνωμοδότηση με θέμα «Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς» 
— Λευκό βιβλίο της Επιτροπής υπόψη του Ευρωπαϊκού Συμβου­
λίου (ΕΕ αριθ. C 344 της 31. 12. 1985). 
Αριθ. C 356/44 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.87 
Προφανές είναι ότι η υλοποίηση των προγραμμάτων αυτών 
θα απαιτήσει πρόσθετους πόρους οι οποίοι και θα πρέπει να 
αξιοποιηθούν κατάλληλα. Οι δαπάνες αυτές θα αντισταθμι­
στούν σε μεγάλο βαθμό από τον παραγόμενο από μια αυξη­
μένη οικονομική δραστηριότητα πλούτο. 
Είναι φανερό ότι οι στόχοι που οφείλει να πραγματώσει η 
Κοινότητα στους τομείς που αναφέρονται παραπάνω θα πρέ­
πει να ορισθούν σε ένα μεσοπρόθεσμο σφαιρικό πρόγραμμα 
προσαρμοσμένο στις μελλοντικές εξελίξεις. Τα προγράμματα 
που αφορούν μεταγενέστερα στάδια, ενώ θα πρέπει να είναι 
ρεαλιστικά, δεν θα πρέπει ωστόσο να είναι τόσο αναλυτικά 
και αμετάλλακτα ώστε να είναι αδύνατη η προσαρμογή τους. 
Από τη στιγμή που θα υπάρξει η πολιτική συμφωνία για 
ένα πρόγραμμα, θα πρέπει να διατίθενται οι απαιτούμενοι 
χρηματοδοτικοί πόροι. Αυτό συνάγεται έμμεσα από την 
Ενιαία Πράξη. 
Εξάλλου, η Επιτροπή έχει εκπονήσει ένα σενάριο από το 
οποίο προκύπτει ότι η αύξηση των διαρθρωτικής φύσης 
πόρων, η τακτοποίηση προηγουμένων υποχρεώσεων, δηλαδή 
ιδίως η εξάλειψη των γεωργικών πλεονασμάτων, καθώς και 
οι νέες πολιτικές, θα έχουν ως αποτέλεσμα να καταστούν 
ανεπαρκείς οι πόροι με το σημερινό επίπεδο χρηματοδότη­
σης, ακόμη και χωρίς διεύρυνση της Κοινότηταςί1). 
2.3. Η αύξηση των διαρθρωτικής φύσης πόρων, ήδη 
αναγκαία πριν από τη διεύρυνση και πολύ περισσότερο κατό­
πιν αυτής, επιβάλλεται προκειμένου η ένταξη της Ελλάδας, 
της Ισπανίας και της Πορτογαλίας να μην προκαλέσει περισ­
σότερες ανισορροπίες στο εσωτερικό της Κοινότητας και να 
μην διευρυνθεί το χάσμα μεταξύ των κρατών μελών. 
2.4. Τα πάντα λοιπόν έχουν κάποια συνάφεια. Τα προβλή­
ματα συσχετίζονται και οι πάντες γνωρίζουν πόσο συνήθης 
μέθοδος είναι η συμφωνία συνολικού χαρακτήρα κατά τις 
διαπραγματεύσεις. Η οικοδόμηση της Ευρώπης έχει και το 
πολιτικό της κόστος. 
2.5. Έπεται ότι η Κοινότητα πρέπει οπωσδήποτε να διαθέ­
τει αυξημένους πόρους, χωρίς τους οποίους θα χάσει το περιε­
χόμενο της και δεν θα διαθέτει την ασφάλεια του προϋπολογι­
σμού που είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη της. 
Οι ίδιοι πόροι 
3.1. Οι σημερινοί ίδιοι πόροι συνίστανται, κατά κύριο 
λόγο, από δασμούς και γεωργικές εισφορές, καθώς και από 
ένα ανώτατο όριο 1,4% επί της εναρμονισμένης βάσης του 
ΦΠΑ κάθε κράτους μέλους. Εντούτοις, ως συνέπεια του μηχα­
νισμού του Fontainebleau ο μέσος κοινοτικός συντελεστής 
είναι χαμηλότερος του 1,25% της πραγματικής βάσης του 
ΦΠΑ της Κοινότητας. 
Η Επιτροπή προτείνει να τροποποιηθεί το σύστημα αυτό 
προκειμένου να απαλειφθούν τα «βάρη» του παρελθόντος, να 
μετριαστεί η διαρθρωτική φθορά των υπαρχόντων πόρων και 
να αντιμετωπισθούν οι μελλοντικές ανάγκες. 
(') Στα μέσα Ιουλίου οι αριθμοί αυτοί είχαν εκτιμηθεί αντίστοιχα σε 
7 δισ., 8 δισ. και 2,8 δισ. ECU. Ο αριθμός που αναφέρεται στα 
γεωργικά πλεονάσματα εξελίσσεται σε συνάρτηση της κατάστα­
σης των αγορών. Σχετικά μ'αυτό, εκτιμάται ότι δεν είναι καθόλου δίκαιο να 
υποχρεωθούν οι χώρες που προσχώρησαν πρόσφατα να συμ­
μετάσχουν στην εκκαθάριση του βάρους του παρελθόντος, 
κυρίως στην εξάλειψη των γεωργικών αποθεμάτων. 
Επειδή η Ισπανία και η Πορτογαλία έχουν φέρει αυτό το 
θέμα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, η ΟΚΕ δεν προτίθεται, 
σ'αυτό το στάδιο, να προβεί σε ευρύτερα σχόλια. 
3.2. Από λογική άποψη, η ΟΚΕ δεν βλέπει να υπάρχουν 
σημαντικές αντιρρήσεις να καταργηθεί — θα μπορούσε ενδε­
χομένως να γίνει σταδιακά — η επιστροφή στα κράτη μέλη 
του 10% των ίδιων παραδοσιακών πόρων, δηλαδή των εισφο­
ρών, πριμοδοτήσεων, συμπληρωματικών ή συμψηφιστικών 
ποσών συνεισφορών και άλλων δικαιωμάτων που έχουν καθιε­
ρωθεί στα πλαίσια της ΚΓΠ και δικαιωμάτων του κοινού 
δασμολογίου. Παρόμοια, η ΟΚΕ δεν αντιτίθεται στο να δια­
τεθούν στην Κοινότητα οι δασμοί που επιβάλλονται στα 
προϊόντα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για Ανθρακα και 
Χάλυβα (ΕΚΑΧ), στο βαθμό όμως που θα εξακολουθούν να 
καλύπτονται οι δαπάνες της ΕΚΑΧ, σε περίπτωση κατά την 
οποία, λόγω ανεπάρκειας των εισφορών, θα έλειπε η χρηματο­
δοτική συνεισφορά των κρατών μελών. 
3.3. Η Επιτροπή προτείνει, στη συνέχεια, να μειωθεί η 
κράτηση του ΦΠΑ από 1,4% σε 1 %, και να μην επιβάλλεται 
στην πραγματική βάση, όπως έχουν προταθεί αρχικά από την 
Επιτροπή, αλλά στην εναρμονισμένη βάση (6η οδηγία). Το 
τμήμα διαπιστώνει αυτή την αλλαγή και ελπίζει ότι η Επι­
τροπή θα προσπαθήσει, οπωσδήποτε, να προσαρμοσθεί στην 
πραγματικότητα όσον αφορά την είσπραξη των φόρων. 
3.4.1. Τέλος, η Επιτροπή προτείνει να δημιουργηθεί ένας 
νέος πόρος: ένας ενιαίος συντελεστής, που πρόκειται να καθο­
ριστεί, θα επιβάλλεται σε μία «συμπληρωματική φορολογική 
βάση», η οποία ορίζεται ως η διαφορά ανάμεσα στο ΑΕΠ 
κάθε κράτους μέλους και την πραγματική βάση του ΦΠΑ. 
3.4.2. Βάσιμοι λόγοι συνηγορούν υπέρ της χρήσης της 
έννοιας του ΑΕΠ. Αναφέρεται άλλωστε και στις Συνθήκες 
(άρθρο 203, παράγραφος 9, ΕΟΚ). Στην Κοινότητα, το ΑΕΠ 
αποτελεί το αντικείμενο ενός ενιαίου ορισμού, που έχει δοθεί 
με τη συμβολή της Στατιστικής Υπηρεσίας και συμφωνεί, 
εξάλλου, με την έννοια που χρησιμοποιείται σε διεθνές 
επίπεδο. Το ΑΕΠ εκφράζει επίσης, κατά τον καλύτερο τρόπο, 
τη σχετική ευημερία των κρατών μελών. Αλλωστε, είναι ένα 
μέγεθος που χρησιμοποιείται παγκοσμίως, από τον Οργανι­
σμό οικονομικής συνεργασίας και ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), τη 
Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) και τον ΟΗΕ. 
Ο ΦΠΑ παρέχει ασφαλώς μια πρακτική βάση, περιορισμένη 
όμως, εφόσον δεν αφορά ούτε τις επενδύσεις, ούτε τις εξαγω­
γές και μόνον εν μέρει τις δημόσιες δαπάνες. Στην ουσία 
ζημιώνει τα πιο φτωχά κράτη μέλη. Επιπλέον, η αναλογία 
του στο ΑΕΠ κυμαίνεται αισθητά από το ένα κράτος μέλος 
στο άλλο. 
3.4.3. Χωρίς αμφιβολία, το ΑΕΜ δεν καταγράφει όλες τις 
οικονομικές δραστηριότητες μιας χώρας. Η παράνομη εργα­
σία ή η παραοικονομία, χωρίς να αναφέρουμε την εργασία 
γυναικών στις οικογενειακές γεωργικές επιχειρήσεις, δεν 
συμπεριλαμβάνονται σε αυτό παρά μόνο μερικά, εφόσον περι­
κλείεται τελικά στο ΑΕΠ διαμέσου της κατανάλωσης. Τέτοιες 
μορφές εργασίας, που καταγράφονται εν μέρει από το ΑΕΠ, 
δεν καλύπτονται απόλυτα από τον ΦΠΑ. 
31. 12. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 356/45 
3.4.4. Άλλωστε, δεν υπάρχει ιδανική βάση και η ΟΚΕ 
θεωρεί ότι, παρά ορισμένες δυσκολίες που είναι δυνατόν να 
προβλεφθούν, η επιλογή του ΑΕΠ ως κριτηρίου αποτελεί 
βελτίωση του συστήματος των ίδιων πόρων, επειδή αντα­
ποκρίνεται καλύτερα στην πραγματικότητα και αντανακλά 
περισσότερο τη δυνατότητα συμβολής των κρατών μελών. 
Μακροπρόθεσμα, το σύστημα θα είναι πιο δίκαιο. 
3.4.5. Η ΟΚΕ διερωτήθηκε ακόμη κατά πόσο είναι σκό­
πιμο να διατηρηθεί ο ΦΠΑ ως βάση. Αφού εξέτασε το θέμα, 
θεωρεί την επιλογή αυτή επιθυμητή για τρεις λόγους: πρώτον, 
ο ΦΠΑ έχει γίνει στοιχείο της καθημερινής ζωής και ένας 
γνωστός φόρος είναι πιο εύκολα αποδεκτός, δεύτερον, μια 
διαφοροποίηση της προέλευσης των κοινοτικών πόρων 
αποτελεί κατά πάσα πιθανότητα κάτι το θετικό. Οι περιπλοκές 
που προκύπτουν από αυτό δεν είναι υπερβολικές, ενώ θα είναι 
δυνατή μια μεγαλύτερη ευελιξία. Τέλος, ο ΦΠΑ παρουσιάζει 
το πλεονέκτημα ότι είναι φόρος που επιβαρύνει τον πολίτη 
και, με την έννοια αυτή, έχει περισσότερο κοινοτικό χαρα­
κτήρα. 
3.5. Η ΟΚΕ δεν μπορεί παρά να λάβει υπόψη την πρόθεση 
της Επιτροπής να προβλέψει ένα είδος ενδεχόμενων συμπλη­
ρωματικών πόρων μέχρι το 1992. Επειδή η Επιτροπή δεν είναι 
ακόμη σε θέση να υποδείξει τη φύση των πόρων αυτών, ή το 
μέγεθος τους, η ΟΚΕ αρκείται να σημειώσει ότι θα πρέπει να 
ζητηθεί η έγκριση των δώδεκα κοινοβουλίων των κρατών 
μελών και ότι θα συμπεριληφθούν οπωσδήποτε στο συνολικό 
ανώτατο συντελεστή του 1,4% του ΑΕΠ. 
Προς το παρόν, επομένως, η ΟΚΕ δεν μπορεί παρά να εκφρά­
σει την κατανόηση της για τη μέριμνα αυτή ευελιξίας και 
σύνεσης. Εκφράζει, ωστόσο, την ευχή ο νέος πόρος — εφόσον 
υιοθετηθεί — να μην λάβει τη μορφή συνεισφοράς εκ μέρους 
των κρατών μελών αλλά να εισπράττεται ως γνήσιος ίδιος 
πόρος. 
3.6. Όσον αφορά την καθιέρωση του γενικού ανώτατου 
ορίου του 1,4% του ΑΕΠ, η ΟΚΕ επικροτεί ασφαλώς στην 
αρχή ενός τέτοιου ορίου, οφείλει όμως να διαπιστώσει ότι ο 
συντελεστής που έχει επιλέξει δεν είναι απόλυτα δεσμευτικός. 
Το ανώτατο όριο του 1,4% είναι αποτέλεσμα υπολογισμών 
και προβολών που, μολονότι έχουν λογική συνέπεια, δεν 
παύουν να είναι αμφίβολοι. Απρόβλεπτα γεγονότα όπως οι 
τελευταίες νομισματικές εξελίξεις είναι πάντοτε δυνατό να 
συμβούν. 
3.7. Γενικά, η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της πρότασης της 
Επιτροπής. Η πρόταση αυτή που αναγνωρίζει ευθαρσώς τα 
σφάλματα του παρελθόντος — για τα οποία άλλωστε, κατά 
κανένα τρόπο δεν είναι υπεύθυνη μόνο η Επιτροπή — θα 
πρέπει να διασφαλίσει στην Κοινότητα αυξημένους και σχε­
τικά σταθερούς πόρους, και, προπαντός να δώσει στην Κοινό­
τητα τα μέσα να εκπληρώσει, επιτέλους, τους σκοπούς για 
τους οποίους έχει δημιουργηθεί· κυρίως δε να ανταποκριθεί στους στόχους της Ενιαίας Πράξης. Και όλα αυτά σε μια 
προοπτική ισότητας και αλληλεγγύης. 
3.8. Η μεταρρύθμιση του προϋπολογισμού είναι, κατά 
συνέπεια, ο θεμέλιος λίθος κάθε μελλοντικής δράσης. Θα 
μπορούσε, ενδεχομένως, να αντιτείνει κανείς ότι θα έπρεπε, 
κυρίως, να επιδιωχθεί η μεταρρύθμιση της ΚΓΠ και να δια­
τεθούν κατά καλύτερο τρόπο οι υπάρχοντες πόροι της Κοινό­
τητας. Είναι βέβαιο ότι η μεταρρύθμιση αυτή της ΚΓΠ πρέπει 
να επιδιωχθεί οπωσδήποτε. Αυτό όμως δεν αποτελεί 
πρόσχημα για να μην γίνει τίποτε σε άλλους τομείς. Καταρχή, 
επειδή ό,τι θα μπορούσε, ενδεχομένως, να ανακτηθεί στο 
γεωργικό τομέα, δεν επαρκεί για να καλύψει τις δαπάνες που 
απαιτούνται σε άλλους τομείς. Κατόπιν, επειδή η μεταρρύθ­
μιση της ΚΓΠ δεν μπορεί να είναι παρά μόνο σταδιακή, ενώ 
οι ανάγκες που πρέπει να αντιμετωπισθούν είναι άμεσες. 
Επειδή η ΚΓΠ αποτελεί κοινή πολιτική υψίστης σημασίας, 
θα ήταν πολύ ανησυχητικό να οδηγηθούν πάλι τα πράγματα 
σε εθνικού επιπέδου λύσεις επειδή δεν θα έχει λυθεί το πρό­
βλημα του προϋπολογισμού. Σχετικά, η ΟΚΕ παραπέμπει στη 
γνωμοδότηση που θα εκδώσει προσεχώς η ΟΚΕ επί του 
θέματος. 
3.9. Τέλος, η ΟΚΕ επιμένει — και η ΟΚΕ έχει ήδη αποφαν­
θεί προς την ίδια κατεύθυνση — ότι η αρχή η λεγόμενη της 
«δίκαιης επιστροφής» είναι ασυμβίβαστη με την απαραίτητη 
μεταξύ των κρατών μελών αλληλεγγύη που αποτελεί θεμελια­
κό στοιχείο της Κοινότητας. Είναι σαφές ότι η ισορροπία 
ανάμεσα στα πλεονεκτήματα και στα μειονεκτήματα που προ­
κύπτουν από τη συμμετοχή των κρατών μελών στην Κοινό­
τητα, δεν μπορεί να αναλυθεί με καθαρά δημοσιονομικά ή 
χρηματοδοτικά κριτήρια. Υπάρχουν πάρα πολλοί αστάθμητοι 
παράγοντες, πολυάριθμες πολιτικές επιπτώσεις, πάρα πολλές 
άμεσες και ποσοτικά απροσδιόριστες συνέπειες, ώστε να μην 
είναι δυνατόν να αρκεσθεί κανείς σε έναν απλό λογιστικό 
υπολογισμό. 
Σε έναν οργανισμό όπως η Κοινότητα, είναι απαραίτητη η 
ίση κατανομή των φόρων, όπου οι πιο εύποροι βοηθούν τους 
λιγότερο ευνοημένους, προς το συμφέρον όλων. 
Δημοσιονομική πειθαρχία και λιτότητα 
4.1. Η μεταρρύθμιση της χρηματοδότησης της Κοινότητας 
οφείλει να συμβαδίζει με μια ενισχυμένη δημοσιονομική πει­
θαρχία. Η Επιτροπή υπέβαλε, εξάλλου, λεπτομερείς προ­
τάσεις προς την κατεύθυνση αυτή. Η ΟΚΕ θα αποφανθεί 
αργότερα επί του θέματος. 
4.2. Πάντως, η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι πρόκειται για ένα 
βασικό θέμα από το οποίο εξαρτάται, κατά τη γνώμη της, αν 
θα γίνει δεκτή μια αύξηση των ίδιων πόρων. Ακόμη και αν 
ορισμένοι παράγοντες, όπως οι νομισματικές διακυμάνσεις, 
δεν εμπίπτουν στην επιρροή της Κοινότητας, πρέπει να λη­
φθεί κάθε μέτρο για να αποφευχθούν τα ολισθήματα του 
παρελθόντος, ιδιαίτερα πολυετείς δεσμεύσεις συνδεόμενες με 
μακροπρόθεσμους στόχους. 
Ο έλεγχος του προϋπολογισμού βρίσκεται στο επίκεντρο του 
χρηματοδοτικού προβλήματος της Κοινότητας. Μια καλύ-
Αριθ. C 356/46 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.87 
τερη διαρχείριση, ένας ακριβέστερος προγραμματισμός είναι, 
κατά συνέπεια, απαραίτητοι. Αναμφίβολα, ό,τι προέχει είναι 
η αποτελεσματικότητα, οι δε συνέπειες ορισμένων οικονο-
Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 1987. 
1. Σημασία του τομέα των τηλεπικοινωνιών 
Οι τηλεπικοινωνίες διαδραματίζουν θεμελιώδη και διαρκώς 
αυξανόμενο ρόλο τόσο σε κοινοτικό όσο και σε παγκόσμιο 
επίπεδο. Η σπουδαιότητα του τομέα αυτού καταδεικνύεται 
ιδιαιτέρως από τα ακόλουθα: 
1.1. Από οικονομική άποψη: σύμφωνα με την Επιτροπή, 
το 1985 τα έσοδα από υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών σε 
ολόκληρο τον κόσμο ανήλθαν σε 300 περίπου δισ. ECU, από 
τις οποίες 62,5 δισ. περιήλθαν σε επιχειρήσεις του τομέα 
αυτού στην Κοινότητα. Όσον αφορά τον εξοπλισμό των 
τηλεπικοινωνιών, η παγκόσμια αγορά το 1986 παρουσίασε 
κύκλο εργασιών 90 περίπου δισ. ECU, από τις οποίες 17,5 
δισ. αναλογούν στην κοινοτική αγορά. Ο τομέας των τηλεπι­
κοινωνιών επιπλέον δείχνει μεγάλο δυναμισμό και μάλιστα 
σε μια ελάχιστα ευνοϊκή οικονομική συγκυρία. Κατά τα προ­
σεχή έτη αναμένεται στον τομέα αυτό μια θεαματική 
ανάπτυξη: αν το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Κοινό­
τητας που εξαρτάται από τις τηλεπικοινωνίες είναι σήμερα 
2%, ενδέχεται προς το τέλος του αιώνα να ανέλθει σε 7%. 
1.2. Από κοινωνική άποψη: ο τομέας των τηλεπικοινωνιών 
εξασφαλίζει πολλές εκατοντάδες χιλιάδες θέσεων απασχό­
λησης στην Κοινότητα και η Επιτροπή εκτιμά ότι διαμέσου 
των τεχνολογιών πληροφόρησης, ο τομέας αυτός, θα 
μπορούσε να επηρεάσει, με τρόπο άμεσο ή έμμεσο, περισσό­
τερο από το 60% των θέσεων απασχόλησης στην Κοινότητα 
κατά το τέλος του αιώνα. μιών πρέπει να σταθμισθούν επιμελώς. Εντούτοις, επιβάλλε­
ται λιτότητα τόσο κατά την κατάρτιση όσο και κατά την 
εκτέλεση του προϋπολογισμού. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
1.3. Ως υπηρεσία που διασφαλίζει την επαφή ανάμεσα στα 
άτομα πρέπει να υπενθυμισθεί σχετικά ότι οι τηλεπικοινωνίες 
αποτελούν δημόσια υπηρεσία και διαδραματίζουν σημαντικό 
κοινωνικό ρόλο. Εκτιμάται ότι κάθε κοινοτική πολιτική στον 
τομέα των τηλεπικοινωνιών οφείλει να διασφαλίζει στις τηλε­
πικοινωνίες το χαρακτήρα δημόσιας υπηρεσίας και κύριος 
στόχος πρέπει να είναι όπως όλα τα μέλη της Κοινότητας 
έχουν πρόσβαση σε ικανοποιητικές υπηρεσίες σύγχρονων 
επικοινωνιών, σε λογικές τιμές, οποιοσδήποτε και αν είναι ο 
τόπος διαμονής ή τα έσοδα τους (π.χ. αγροτικές και 
απομακρυσμένες περιοχές και μικρά νησιά). 
1.4. Κατά τα τελευταία χρόνια ο τομέας των τηλεπικοι­
νωνιών βρίσκεται σε διαρκή εξέλιξη. Οι μεταβολές αφορούν: 
— τη συγχώνευση των τηλεπικοινωνιακών τεχνολογιών με 
τις τεχνολογίες στον τομέα της πληροφορικής και τις 
οπτικοακουστικές τεχνολογίες, 
— την ταχύτητα των τεχνολογικών διαφοροποιήσεων, 
— τον πολλαπλασιασμό των νέων μορφών πρόσβασης στις 
πηγές πληροφόρησης, 
— την εκρηκτική αύξηση των αναγκών επικοινωνίας, 
— την μείζονα σημασία των ευρείας κλίμακας επιπτώσεων 
στην παραγωγή υλικών. Γνωμοδότηση σχετικά με την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς μια δυναμική ευρωπαϊκή οικονομία 
— Πράσινο Βιβλίο (Green Paper) για την ανάπτυξη κοινής αγοράς υπηρεσιών και εξοπλισμού στις 
τηλεπικοινωνίες 
(87/C 356/12) 
Στις 22 Ιουλίου 1987, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, 
εξέδωσε τη γνωμοδότηση του στις 11 Νοεμβρίου 1987, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Rouzier. 
Κατά τη διάρκεια της 250ής συνόδου ολομέλειας της (συνεδρίαση της 18ης Νοεμβρίου 1987) η 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία, δύο ψήφους κατά και μια 
αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση: