[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 6.4.2005

COM(2005) 122 τελικό

2005/0037 (COD)

2005/0038 (CNS)

2005/0039 (CNS)

2005/0040 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

για την καθιέρωση, για την περίοδο 2007-2013, προγράμματος-πλαισίου για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Καταπολέμηση της βίας (Δάφνη) και πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και ιθαγένεια» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Ποινική δικαιοσύνη» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Πολιτική δικαιοσύνη» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

(υποβληθείσες από την Επιτροπή) { SEC(2005) 434}

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

για την καθιέρωση, για την περίοδο 2007-2013, προγράμματος-πλαισίου για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη

Η ανακοίνωση σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος-πλαισίου με την ονομασία «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» εντάσσεται σε συνεκτική δέσμη προτάσεων με σκοπό την παροχή επαρκούς στήριξης στον τομέα της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης βάσει των δημοσιονομικών προοπτικών του 2007. Οι τρεις πρωταρχικοί στόχοι της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης προβλέπεται να αναπτυχθούν παράλληλα και στον ίδιο βαθμό, πράγμα που θα επιτρέψει μια ισορροπημένη προσέγγιση, βασισμένη στις αρχές της δημοκρατίας, στο σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στο κράτος δικαίου. Καθένας από τους εν λόγω στόχους υπόκειται σε πρόγραμμα-πλαίσιο, με το οποίο αφενός διασφαλίζεται η αναγκαία συνεκτικότητα μεταξύ των παρεμβάσεων στους διάφορους τομείς πολιτικής και αφετέρου συνδέονται με σαφήνεια οι πολιτικοί στόχοι με τους πόρους που είναι διαθέσιμοι προς υποστήριξή τους. Εξάλλου, η συγκεκριμένη διάρθρωση συνιστά μεγάλης έκτασης απλούστευση και εξορθολογισμό των υφιστάμενων ρυθμίσεων χρηματοδοτικής στήριξης στον τομέα της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ασφάλειας, πράγμα που θα επιτρέψει μεγαλύτερο βαθμό ευελιξίας κατά την κατανομή προτεραιοτήτων και την αύξηση της συνολικής διαφάνειας.

1. εισαγωγη

Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση έχει προχωρήσει πρωτίστως στο πεδίο της οικονομίας, με τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς και του ενιαίου νομίσματος. Η δημιουργία ενοποιημένου και απαλλαγμένου από σύνορα οικονομικού χώρου, κατά τα προβλεπόμενα στη συνθήκη του Άμστερνταμ, συμπληρώθηκε με τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Ο χώρος αυτός πρέπει πλέον να εξελιχθεί και να ενισχυθεί περαιτέρω.

Στην ανακοίνωσή της: «Η οικοδόμηση του κοινού μας μέλλοντος: Προκλήσεις πολιτικής και δημοσιονομικά μέσα της διευρυμένης Ένωσης 2007-2013»[1] η Επιτροπή δήλωσε ότι «Η ελευθερία, η ασφάλεια και η δικαιοσύνη αποτελούν θεμελιώδεις αξίες που συνθέτουν τα βασικά συστατικά του μοντέλου ευρωπαϊκής κοινωνίας. (…) Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη αυτής της διάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανοίγει νέους ορίζοντες για την ολοκλήρωση: ένας πραγματικός χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για την οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βρίσκεται στον πυρήνα του πολιτικού σχεδίου για μία διευρυμένη Ένωση» [2] .

Οι διάφορες πτυχές του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης συνιστούν μια ισορροπία μεταξύ, αφενός, της διασφάλισης των πρωταρχικών δικαιωμάτων του ατόμου και, αφετέρου, της εκπλήρωσης των πρωταρχικών ευθυνών που βαρύνουν την Ένωση[3].

Η ανάπτυξη ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης ανταποκρίνεται σε μια κεντρική επιθυμία των λαών των κρατών που συναποτελούν την Ένωση. Για τον λόγο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε το Νοέμβριο του 2004 το «πρόγραμμα της Χάγης» ως συνέχεια του προγράμματος που εγκρίθηκε το 1999 από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε. Στηριζόμενο στα αποτελέσματα του προγράμματος του Τάμπερε, το πρόγραμμα της Χάγης περιέχει μια σειρά νέων εξαγγελιών, με σκοπό να μπορέσει η Ένωση να εξελίξει περαιτέρω ό,τι έχει ήδη επιτευχθεί και να αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις. Σε αυτό τονίζεται επίσης ότι η δημιουργία της «Ευρώπης των πολιτών» προϋποθέτει όχι μόνο τον πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων αλλά και την ενεργό προαγωγή των δικαιωμάτων αυτών.

Με την ενσωμάτωση του Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, η Συνταγματική Συνθήκη αναγνωρίζει τη σημασία των αξιών και των στόχων της Ένωσης. Εξάλλου, η προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΑΔ) θα ενισχύσει την προσήλωση της Ευρώπης στην προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου με την καθιέρωση διαδικασιών για τον εξωτερικό δικαστικό έλεγχο του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων από μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης[4]. Η ενίσχυση της προστασίας και προαγωγής των θεμελιωδών δικαιωμάτων σημαίνει επιπλέον ότι είναι σκόπιμο να αναληφθεί πιο συντονισμένη δράση για την πάταξη φαινομένων ρατσισμού, ξενοφοβίας και αντισημιτισμού, με την παροχή μεγαλύτερης στήριξης στον διαθρησκευτικό και πολυπολιτισμικό διάλογο, ούτως ώστε να καλλιεργηθεί η κατανόηση και η αλληλογνωριμία μεταξύ των ανθρώπων.

Οι προαναφερθείσες εξελίξεις υποδηλώνουν σημαντική ενίσχυση των θεμελιωδών αξιών που βρίσκονται στον πυρήνα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Θα αποτελεί νομική υποχρέωση της Ένωσης όχι μόνο να σέβεται αυτά τα δικαιώματα και τις αξίες, αλλά και να εξασφαλίζει την αποτελεσματική τους προώθηση σε όλους τους τομείς πολιτικής (εσωτερικής και εξωτερικής) για τους οποίους είναι αρμόδια η Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης, οι δραστηριότητες παρακολούθησης πρέπει να αυξηθούν ταχέως για να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη ακολουθούν την ίδια προσέγγιση στους τομείς αρμοδιότητάς τους, ιδίως στο πλαίσιο της διευρυνόμενης και διαρκώς πιο ποικιλόμορφης Ένωσης και των προκλήσεων που συνδέονται με το γεγονός αυτό. Η προώθηση της ιθαγένειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να αναπτύξει το αίσθημα ότι ανήκουμε σε μια ένωση που προασπίζει τα ίδια θεμελιώδη δικαιώματα και τις ίδιες αξίες, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί και σέβεται την ποικιλομορφία των πολιτισμών και παραδόσεων των λαών της Ευρώπης.

Η καταπολέμηση της βίας αποτελεί σαφώς μέρος της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων όπως αναφέρονται στο Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ιδίως του δικαιώματος της σωματικής ακεραιότητας. Οι δεσμοί ανάμεσα στη βία και αρκετά άλλα θεμελιώδη δικαιώματα (ελευθερία, ασφάλεια, υγεία, απασχόληση κτλ.) είναι τόσο ισχυροί ώστε θα πρέπει να ενισχυθεί η γενική εφαρμογή των δικαιωμάτων αυτών, καθώς σχετίζονται με τη σωματική ακεραιότητα του ατόμου. Το ίδιο ισχύει για την καταπολέμηση της χρήσης και διακίνησης ναρκωτικών, ένα τομέα όπου ακολουθείται σφαιρική, διεπιστημονική και ολοκληρωμένη στρατηγική σε ευρωπαϊκό επίπεδο από το 1990, αλλά χωρίς κάποια σαφώς αναγνωρίσιμη οικονομική ενίσχυση. Η στρατηγική αυτή βασίζεται σε πέντε κύρια στοιχεία: μείωση της ζήτησης, μείωση της προσφοράς και καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης, διεθνή συνεργασία και συντονισμό σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, και πληροφόρηση, έρευνα και αξιολόγηση.

Η δημιουργία της Ευρώπης των πολιτών συνεπάγεται επίσης τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, με βάση την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης και της καλλιέργειας εμπιστοσύνης: τα σύνορα μεταξύ κρατών δεν πρέπει να αποτελούν πια εμπόδιο στο διακανονισμό υποθέσεων αστικού και εμπορικού δικαίου ή στην έγερση δικαστικής αγωγής και την εκτέλεση των αποφάσεων. Η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας επιτρέπει στα άτομα και στις επιχειρήσεις να προασπίζουν τα αστικά και εμπορικά τους συμφέροντα σε άλλα κράτη μέλη, αλλά ταυτόχρονα καθιστά αναγκαία τη λήψη μέτρων στον τομέα του ποινικού δικαίου τα οποία θα εξασφαλίζουν ότι δεν υπάρχουν ασφαλή καταφύγια για το έγκλημα και τους εγκληματίες. Πράγματι, τα άτομα και οι επιχειρήσεις δεν πρέπει να εμποδίζονται ή να αποθαρρύνονται να ασκήσουν τα δικαιώματά τους λόγω της ασυμβατότητας ή της πολυπλοκότητας των νομικών και διοικητικών συστημάτων των κρατών μελών.

Η επίτευξη αυτών των κοινών στόχων θα απαιτήσει ένα σταθερό οικονομικό πλαίσιο. Η προετοιμασία των επόμενων δημοσιονομικών προοπτικών για το διάστημα 2007-2013, αποτελεί σημαντική ευκαιρία να συνυπολογιστούν οι εξελίξεις που περιγράφτηκαν παραπάνω και, επομένως, να διαμορφώσουν το πολιτικό σχέδιο για τη διευρυμένη Ένωση.

2. η προτεινομενη παρεμβαση – Προγραμμα-πλαισιο για τα θεμελιωδη δικαιωματα και τη δικαιοσυνη

2.1. Στόχοι και δομή του προγράμματος

Για την αντιμετώπιση των παραπάνω προκλήσεων, προτείνεται η θέσπιση προγράμματος-πλαισίου για τα «Θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη», με τέσσερις ειδικούς στόχους:

1. Να προωθήσει την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής κοινωνίας βασισμένης στην ιθαγένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα που προβλέπονται στο Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων· να καταπολεμήσει τον αντισημιτισμό, το ρατσισμό και την ξενοφοβία και να ενδυναμώσει την κοινωνία των πολιτών στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

2. Να συμβάλει στην δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης με την καταπολέμηση της βίας και με την παροχή πληροφοριών και την πρόληψη της χρήσης ναρκωτικών.

3. Να προωθήσει τη δικαστική συνεργασία με σκοπό να συνεισφέρει στη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης για αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

4. Να προωθήσει τη δικαστική συνεργασία με σκοπό να συνεισφέρει στη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης για ποινικές υποθέσεις.

Οι στόχοι αυτοί έχουν διαφορετική νομική βάση στις Συνθήκες. Το πρόγραμμα-πλαίσιο, επομένως, θα αποτελείται από τέσσερις ξεχωριστές νομοθετικές πράξεις. Ωστόσο, η συνεκτικότητα των πολιτικών θα εξασφαλίζεται από το γεγονός ότι κάθε ειδικό πρόγραμμα αντανακλά τους στόχους μιας πολιτικής, η οποία, σε συνδυασμό με τις άλλες τρεις, θα επιτρέπει την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής ιθαγένειας και ενός πραγματικού χώρου δικαιοσύνης. Επιπλέον, η ομαδοποίηση αυτών των συμπληρωματικών τομέων πολιτικής υπό το ίδιο πρόγραμμα-πλαίσιο όχι μόνο θα αυξήσει τη συνολική τους συνεκτικότητα αλλά και θα εξασφαλίσει καλύτερη κάλυψη των αναγκών των πολιτών. Θα επιτρέψει την αντιμετώπιση νέων, απροσδόκητων προβλημάτων με αυξημένη ευελιξία.

Στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ιθαγένειας, απώτερος σκοπός είναι να καλλιεργηθεί η έννοια των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλους τους λαούς της Ευρώπης. Επομένως, είναι εξαιρετικά σημαντικό να καταβληθεί σημαντική προσπάθεια για τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα, τόσο με εκστρατείες γενικής ενημέρωσης όσο και απαντώντας σε ατομικά ερωτήματα. Αυτό δεν μπορεί να διαχωριστεί από την ανάγκη να αυξηθούν οι δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των νομοθετικών μέτρων, για την προώθηση της εφαρμογής ορισμένων δικαιωμάτων, π.χ. του δικαιώματος στη σωματική ακεραιότητα και των δικαιωμάτων που συνδέονται με την ιθαγένεια της Ένωσης, καθώς επίσης για τη λήψη υποστηρικτικών μέτρων και την παροχή κινήτρων τα οποία θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους στους τομείς αρμοδιότητάς τους.

Η καταπολέμηση της βίας σε όλες τις μορφές της (σεξουαλική, ψυχολογική και σωματική) στο δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα θα περιλαμβάνει: υποστήριξη των θυμάτων και των ομάδων που κινδυνεύουν (παιδιά, νέοι και γυναίκες)· ενίσχυση και ενθάρρυνση των ΜΚΟ και άλλων οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό· διάδοση των αποτελεσμάτων που προέκυψαν από τα δύο προγράμματα Δάφνη, συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής, μεταφοράς και χρήσης τους από άλλους δικαιούχους σε άλλες γεωγραφικές περιοχές· και προσδιορισμός δράσεων που θα συμβάλουν στη θετική αντιμετώπιση ατόμων που κινδυνεύουν να υποστούν βία.

Όσον αφορά την καταπολέμηση της χρήσης ναρκωτικών, οι κύριες προκλήσεις είναι η διάδοση πληροφοριών καθώς και η περαιτέρω έρευνα που θα οδηγήσει σε προγράμματα εκπαίδευσης, πρόληψης και μείωσης των επιβλαβών συνεπειών. Η μείωση όχι μόνον της ζήτησης αλλά και της προσφοράς ναρκωτικών θα αποτελέσουν σημαντικά ζητήματα. Στον τομέα αυτό πρέπει να ληφθούν μέτρα για να σταματήσει η διακίνηση ναρκωτικών και η εγκληματικότητα που συνδέεται με τα ναρκωτικά, ιδίως όταν εμπλέκονται νέα συνθετικά ναρκωτικά ή οι πρόδρομες χημικές ουσίες τους, και για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρημάτων.

Η δικαστική συνεργασία αφορά την αύξηση των προσπαθειών παρακολούθησης της εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου από τα κράτη μέλη, τόσο στον τομέα του αστικού όσο και του ποινικού δικαίου, και προσέγγισης των εθνικών νομοθεσιών. Το πρόγραμμα θα υποστηρίξει διάφορες ενέργειες, όπως μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης και καλύτερη πρόσβαση σε αυτήν, αμοιβαία αναγνώριση με την ευρύτερη έννοια, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης αποφάσεων και εγγράφων πέραν εκείνων που εκδίδουν οι δικαστικές αρχές, ενίσχυση των μηχανισμών παροχής πληροφοριών στο κοινό και προώθηση της κατάρτισης και των ανταλλαγών των νομικών σχετικά με τις επιπτώσεις των μέτρων συνεργασίας στον τομέα αυτό. Θα ενθαρρύνει την εφαρμογή νομοθετικών μέτρων για τη δημιουργία και ανάπτυξη κοινών μέσων συνεργασίας και ισοδύναμων προτύπων για ορισμένες διαδικασίες, όπως είναι οι κανόνες για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων. Επίσης, θα προωθηθούν κανόνες για την προστασία ατόμων που εμπλέκονται σε ποινικές διαδικασίες, όπως οι κατηγορούμενοι, οι μάρτυρες ή τα θύματα.

Η συνεκτικότητα των τεσσάρων στόχων εξασφαλίζεται με κοινούς κανόνες εφαρμογής και διαχείρισης, σύμφωνα με το ίδιο στρατηγικό χρονοδιάγραμμα, και με συντονισμένες διαδικασίες αξιολόγησης και αναθεώρησης (βλέπε σημείο 3.2). Επομένως, το πρόγραμμα εξασφαλίζει εξορθολογισμό και απλούστευση και αυξάνει τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των κοινοτικών κονδυλίων. Η εξασφάλιση της ενεργού συμμετοχής των ενδιαφερομένων παραγόντων και της μεγαλύτερης ανταπόκρισης στις ανάγκες που προκύπτουν από την κοινωνία των πολιτών θα αποτελέσει επίσης οριζόντια προτεραιότητα, κοινή στους τέσσερις τομείς πολιτικής.

2.2. Ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία

Το πρόγραμμα θα προσθέσει αξία στις υφιστάμενες εθνικές παρεμβάσεις στον τομέα αυτό ενεργώντας ως καταλύτης: η χρηματοδοτούμενη από την ΕΕ συνεργασία ευαισθητοποιεί τα κράτη μέλη σε κοινά ζητήματα και αξίες, διευκολύνοντας την εμφάνιση κοινών προσεγγίσεων, καθώς και νομοθεσίας στους τομείς αυτούς. Αυτό θα επιτευχθεί με την εφαρμογή συμφωνηθέντων στόχων πολιτικής της ΕΕ και με την προώθηση της εφαρμογής τους σε εθνικές πολιτικές, υποστηρίζοντας τη μεταφορά της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο εθνικό δίκαιο και την ενιαία εφαρμογή της σε ολόκληρη την Ευρώπη, προωθώντας μηχανισμούς συνεργασίας και συντονισμού των κρατών μελών και προάγοντας τη συνεργασία με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Θα χρησιμοποιηθούν κοινά κριτήρια αξιολόγησης για όλα τα ειδικά προγράμματα για την αξιολόγηση της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας όσον αφορά το είδος αποτελεσμάτων που περιγράφηκαν παραπάνω. Παραδείγματα των κριτηρίων αυτών είναι τα εξής:

- Υποστηρίζονται μόνον δραστηριότητες που απαιτούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη στήριξη των στόχων, της νομοθεσίας και των μηχανισμών εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

- Υποστηρίζονται δραστηριότητες συμπληρωματικές εκείνων που χρηματοδοτούνται σε εθνικό επίπεδο·

- Ενισχύονται οι εθνικές ανταλλαγές σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιουργώντας συνέργειες και οικονομίες κλίμακας·

- Οι εκπρόσωποι των κρατών μελών και άλλοι συναφείς ενδιαφερόμενοι συμμετέχουν ενεργά στην εφαρμογή του προγράμματος ώστε να μεγιστοποιείται η συμπληρωματικότητα με υφιστάμενες δραστηριότητες.

2.3. Συμπληρωματικότητα με άλλα μέσα και μέτρα πολιτικής

Το πρόγραμμα θα επιδιώξει συνέργειες με το έργο του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, που θα αποτελέσει τη συνέχεια του υφιστάμενου Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας, οργανισμού με έδρα τη Βιέννη, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1035/97 του Συμβουλίου της 2ας Ιουνίου 1997[5]. Με ανακοίνωσή της[6], η Επιτροπή δρομολόγησε ευρεία δημόσια διαβούλευση σχετικά με το πεδίο δράσης και τα καθήκοντα του μελλοντικού οργανισμού. Η διαβούλευση απευθύνεται στην κοινωνία των πολιτών, όπως ΜΚΟ που ασχολούνται με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εθνικά ιδρύματα για την προώθηση και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα κράτη μέλη, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριo των Φαινoμένων Ρατσισμoύ και Ξενoφoβίας και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Τα αποτελέσματα της διαβούλευσης αυτής θα ληφθούν υπόψη κατά τον καθορισμό των ακριβών καθηκόντων του οργανισμού. Ωστόσο, κύριος στόχος της θα είναι η συλλογή και ανάλυση στοιχείων προκειμένου να καθοριστεί η πολιτική της Ένωσης στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Όσον αφορά τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, οι ενέργειες που υπάγονται στο πρόγραμμα θα συντονιστούν με εκείνες του ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου για αστικές και εμπορικές υποθέσεις, που ιδρύθηκε με την απόφαση 2001/470/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Μαΐου 2001[7] για τη βελτίωση, την απλούστευση και την επιτάχυνση της αποτελεσματικής δικαστικής συνεργασίας των κρατών μελών σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος για την ποινική δικαιοσύνη θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη Eurojust που ιδρύθηκε με την απόφαση 2002/187/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002[8]. Η Eurojust είναι ένας οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ιδρύθηκε για να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών σε περίπτωση έρευνας και δίωξης σοβαρών μορφών διασυνοριακού και οργανωμένου εγκλήματος, περιλαμβανομένης της τρομοκρατίας, προωθώντας και βελτιώνοντας τη συνεργασία των αρχών αυτών. Η Eurojust υπογραμμίζει την πλήρη συνεργασία των αρμόδιων εθνικών αρχών και επομένως αποτελεί ουσιαστικό συμπλήρωμα του προγράμματος-πλαισίου για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη.

Όσον αφορά το στόχο της παροχής πληροφοριών και της πρόληψης της χρήσης ναρκωτικών, που περιλαμβάνεται στο παρόν πρόγραμμα, απαιτείται αυξημένη συνεργασία με τρίτες χώρες, καθώς και στενός συντονισμός με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ). Ο οργανισμός αυτός, με έδρα τη Λισσαβώνα, ιδρύθηκε με τον κανονισμό (EΟΚ) αριθ. 302/93 του Συμβουλίου της 8ης Φεβρουαρίου 1993[9] που τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 3294/94 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1994[10]. Αποστολή του είναι η συλλογή και διάδοση αντικειμενικών, αξιόπιστων και συγκρίσιμων πληροφοριών σχετικά με τα ναρκωτικά και την τοξικομανία στην Ευρώπη. Για το σκοπό αυτό, συνεργάζεται με χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ, καθώς και με διεθνείς οργανισμούς που ασχολούνται με το θέμα αυτό, ιδίως: το πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το διεθνή έλεγχο των ναρκωτικών (UNDCP), την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠOΥ), την ομάδα Πομπιντού του Συμβουλίου της Ευρώπης, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων (ΠΟΤ), τη Διεθνή Οργάνωση Εγκληματολογικής Αστυνομίας (Ιντερπόλ) και την Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία (Ευρωπόλ).

3. Εξορθολογισμοσ και απλουστευση

3.1. Μετάβαση από τα υφιστάμενα μέσα

Από την αξιολόγηση των ενεργειών που έχει υποστηρίξει η Ευρωπαϊκή Ένωση στους τομείς αυτούς κατά το παρελθόν αναγνωρίζεται απόλυτα η ανάγκη να συνεχιστούν, καθώς αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα, υπαρκτά προβλήματα και συμβάλλουν θετικά στην επίλυσή τους, συμπληρωματικά προς τις εθνικές ενέργειες που πραγματοποιούνται στους ίδιους τομείς. Ωστόσο, διαπιστώθηκαν επίσης αρκετές αδυναμίες που πρέπει να αντιμετωπιστούν έτσι ώστε οι ευρωπαϊκές ενέργειες να επιτύχουν ακόμα καλύτερα αποτελέσματα. Πράγματι, η τρέχουσα κατάσταση, με ένα πλήθος γραμμών προϋπολογισμού μικρής κλίμακας ή με χρηματοδότηση ad-hoc περιορισμένης διάρκειας και χωρίς να υπάρχει γενική συνεκτικότητα, εμποδίζει τις δραστηριότητες της Ένωσης να γίνουν αρκετά αποτελεσματικές ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι και να μεγιστοποιηθεί η αξιοποίηση των υφιστάμενων ανθρώπινων και χρηματοοικονομικών πόρων. Η χωριστή εφαρμογή των προγραμμάτων αυτών έχει ως αποτέλεσμα να μη μεγιστοποιούνται οι πραγματικές συνέργειες και ενδεχομένως να γίνονται άσκοπες επαναλήψεις. Τέλος, για να επιτευχθούν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα χρειάζεται οπωσδήποτε επαναξιολόγηση των στόχων, του είδους των παρεμβάσεων και της κλίμακας του κάθε προγράμματος.

Το προτεινόμενο πρόγραμμα βασίζεται στην εμπειρία που αποκτήθηκε από τις τρέχουσες ενέργειες στους τομείς αυτούς. Πράγματι, θα αναπτύξει κυρίως τις δύο υφιστάμενες προπαρασκευαστικές ενέργειες για την προστασία και την προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών στα δέκα νέα κράτη μέλη, οι οποίες θα επεκταθούν σε όλα τα κράτη μέλη. Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα θεμελιώδη δικαιώματα που πηγάζουν από την ιθαγένεια της Ένωσης για να ενθαρρυνθεί η δημοκρατική συμμετοχή.

Όσον αφορά το στόχο της προώθησης της δικαστικής συνεργασίας, το πρόγραμμα θα συγκεντρώσει μέτρα που υποστηρίζουν τη συνεργασία στο αστικό και ποινικό δίκαιο για να εξασφαλιστεί καλύτερος συντονισμός μεταξύ των δύο αυτών τομέων δικαίου ενόψει της έναρξης ισχύος της Συνταγματικής Συνθήκης, η οποία θα καταργήσει τη δομή των πυλώνων. Η συνεργασία σε υποθέσεις αστικού δικαίου υποστηριζόταν στο παρελθόν από ξεχωριστό πρόγραμμα, ενώ η δικαστική συνεργασία σε υποθέσεις ποινικού δικαίου εντασσόταν στο πρόγραμμα AGIS. Η παρούσα πρόταση έχει σκοπό να δοθεί καλύτερη απάντηση στις πολιτικές προσδοκίες για ενδυνάμωση της δικαιοσύνης, όπως ζητήθηκε από το πρόγραμμα της Χάγης, και σε αιτήματα δικαστικών αρχών, νομικών και της κοινωνίας των πολιτών γενικότερα. Θα ενισχυθεί η κατάρτιση του δικαστικού σώματος και το πρόγραμμα θα διαθέτει επίσης την απαραίτητη ευελιξία που θα επιτρέπει την εφαρμογή νέων μέτρων, όπως το ηλεκτρονικό σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με ποινικά μητρώα.

Όσον αφορά την καταπολέμηση της βίας, το πρόγραμμα θα αποτελέσει συνέχεια του υφιστάμενου προγράμματος Δάφνη ΙΙ, με ορισμένες τροποποιήσεις που θα βελτιώσουν την ανταπόκρισή του σε αιτήματα της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας να εφαρμόζονται νέες μορφές δράσης. Η δράση για την πρόληψη των ναρκωτικών και τη σχετική ενημέρωση αποσκοπεί στην συγχώνευση των ενεργειών που βρίσκονται σε εξέλιξη και υπάγονται σε διάφορα προγράμματα, για να αυξηθεί η διαφάνεια για τους πολίτες και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Το πρόγραμμα θα ενισχύσει την παρακολούθηση και την αξιολόγηση ενεργειών που αφορούν την υλοποίηση ειδικών ενεργειών που υπάγονται σε σχέδια δράσης της ΕΕ και θα επιδιώξει μεγαλύτερη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών.

3.2. Κοινές ρυθμίσεις σχετικά με τη διαχείριση

Ένας από τους κύριους στόχους του προγράμματος-πλαισίου για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη είναι να απλουστεύσει και να εκλογικεύσει τα μέσα τόσο από νομική άποψη όσο και από την άποψη της διαχείρισης, να βελτιστοποιήσει τη δομή του προϋπολογισμού, να αυξήσει τη συνεκτικότητα και τη συνέπεια των προγραμμάτων και να αποφύγει την επικάλυψη των μέσων. Το παρόν πρόγραμμα αποτελεί σημαντικό βήμα τόσο σε σχέση με την απλοποίηση όσο και την ευελιξία. Πράγματι, ο αριθμός γραμμών του προϋπολογισμού και των νομοθετικών μέσων μειώθηκε. Αυτή η συγκέντρωση πόρων της Ένωσης προσφέρει μεγαλύτερη οικονομική διαφάνεια και τη δυνατότητα για καλύτερη αξιολόγηση της προστιθέμενης αξίας των ενεργειών της Ένωσης. Η απόδοση μεγιστοποιείται με την αυξημένη συνεκτικότητα των στόχων των διαφόρων ειδικών προγραμμάτων και με την ενισχυμένη συνεργασία και εταιρική σχέση όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Η απλούστευση και ο εξορθολογισμός που προτείνονται θα ωφελήσουν τους τελικούς χρήστες, καθώς θα αυξήσουν την ορατότητα, τη σαφήνεια και τη συνεκτικότητα των μέσων αυτών. Οι δυνητικοί δικαιούχοι θα μπορούν να υποβάλλουν ευκολότερα αιτήσεις για χρηματοδότηση από διάφορους τομείς, χάρη στη μεγαλύτερη τυποποίηση της προσέγγισης και των διατάξεων εφαρμογής.

Η Επιτροπή θα διαχειρίζεται άμεσα το πρόγραμμα. Εναλλακτικοί μηχανισμοί εφαρμογής (εξωτερική ανάθεση καθηκόντων ή επιμερισμένη διαχείριση) εξετάστηκαν λεπτομερώς, αλλά κρίθηκαν οικονομικά ασύμφοροι σε αυτό το στάδιο, επειδή πρόκειται για σχετικά μικρά ποσά. Εάν κριθεί αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων του προγράμματος-πλαισίου, μπορεί να προβλεφθεί η οργάνωση διαφορετικών τρόπων διαχείρισης και/ή διαφορετικών δομών.

Το επίπεδο των ανθρώπινων πόρων που απαιτούνται για τη διαχείριση του προγράμματος είναι αναγκαστικά σχετικά υψηλό. Ωστόσο, η εναρμόνιση των διαδικασιών που επιτυγχάνεται με την ενσωμάτωση των ειδικών προγραμμάτων σε μια ενιαία δομή θα επιτρέψει τον εξορθολογισμό από αυτή την άποψη, χάρη στις οικονομίες κλίμακας. Για παράδειγμα, ο εξορθολογισμός των διαδικασιών παρακολούθησης και αξιολόγησης θα επιτρέψει καλύτερα αποτελέσματα και θα διευκολύνει τη μεταφορά ορθών πρακτικών. Η ύπαρξη μιας ενιαίας επιτροπής για τα τέσσερα ειδικά προγράμματα θα διευκολύνει εξαιρετικά την καθημερινή διαχείριση του προγράμματος-πλαισίου.

Περαιτέρω εξορθολογισμός είναι δυνατός μετά την έναρξη ισχύος της Συνταγματικής Συνθήκης. Αν και το πρόγραμμα-πλαίσιο εκπονήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις των εν ισχύι συνθηκών, η δομή του προγράμματος επιτρέπει την ομαλή μετάβαση στη νέα δομή που προβλέπει το Σύνταγμα, με δυνατότητες περαιτέρω εναρμόνισης των ειδικών προγραμμάτων για την πολιτική και την ποινική δικαιοσύνη.

4. Δημοσιονομικοι ποροι

Το συνολικό προβλεπόμενο ποσό για το πρόγραμμα-πλαίσιο «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» ανέρχεται σε 543 εκατομμύρια EUR για την περίοδο 2007-2013 (με σημερινές τιμές). Ο προϋπολογισμός αυτός προβλέπει 93,8 εκατομμύρια EUR για το πρόγραμμα «Θεμελιώδη δικαιώματα και ιθαγένεια», 106,5 εκατομμύρια EUR για το πρόγραμμα «Πολιτική δικαιοσύνη», 196,2 εκατομμύρια EUR για το πρόγραμμα «Ποινική δικαιοσύνη» και 135,4 εκατομμύρια EUR για το πρόγραμμα «Καταπολέμηση της βίας (Δάφνη) και πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση». Μέσα στο ποσό αναφοράς 11.1 εκατομύρια ευρώ προστίθενται για διοικητικά έξοδα.

Επιπλέον, την ίδια περίοδο προβλέπεται ποσό 164,9 εκατομμυρίων EUR για τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ποσό 110,6 εκατομμυρίων EUR για το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας, ενώ το ποσό που προβλέπεται για τη Eurojust ανέρχεται σε 133,4 εκατομμύρια EUR.

Τα ποσά αυτά υπολογίστηκαν βάσει των αναγκών που προσδιορίστηκαν και περιγράφηκαν παραπάνω. Ελήφθη υπόψη η σχετική πείρα που αποκτήθηκε από υφιστάμενες ενέργειες και προγράμματα που συνδέονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη.

5. Συμπερασματα

Οι νέες δημοσιονομικές προοπτικές παρέχουν δυνατότητες τόσο για καλύτερη αντιστοιχία των στόχων και των πόρων όσο και για απλούστευση και εξορθολογισμό των μέσων που θα εξασφαλίσουν τη βέλτιστη αξιοποίηση των κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το πρόγραμμα-πλαίσιο για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη συγκεντρώνει ειδικά προγράμματα που συνδέονται στενά μεταξύ τους. Συντονισμένες ενέργειες στο πλαίσιο αυτών των ειδικών προγραμμάτων θα επιτρέψουν πιο αποτελεσματική επιδίωξη του απώτερου στόχου, που είναι η δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Θέσπιση προγράμματος-πλαισίου για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη για την περίοδο 2007-2013

Συμπληρωματικότητα με οργανισμούς και άλλα μέσα στον τομέα της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης

Στις δημοσιονομικές προοπτικές προβλέπονται αρκετά συμπληρωματικά μέσα, τα οποία αναμένεται να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων πολιτικής που έχουν τεθεί στον τομέα της δικαιοσύνης, ελευθερίας και ασφάλειας:

- Τα προγράμματα-πλαίσια που θα αντικαταστήσουν το πλήθος γραμμών του προϋπολογισμού που διαχειρίζεται επί του παρόντος η Επιτροπή στον τομέα αυτό·

- Κοινοτική χρηματοδότηση των οργανισμών και φορέων της Κοινότητας ή της Ένωσης·

- Ανάπτυξη και διαχείριση συναφών συστημάτων πληροφόρησης μεγάλης κλίμακας.

Οι ακόλουθοι οργανισμοί ή φορείς που είναι συναφείς με τον τομέα του παραπάνω προγράμματος-πλαισίου θα καλυφθούν από τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές:

- Ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ), που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 302/93 του Συμβουλίου της 8ης Φεβρουαρίου 1993 για την ίδρυση ευρωπαϊκού κέντρου παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας (ΕΕ L 36 της 12.2.1993, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά με τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1651/2003 (ΕΕ L 245 της 29.9.2003, σ. 30), και για το οποίο έχει υποβληθεί σχέδιο τροποποιητικής πρότασης (Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου, υποβληθείσα από την Επιτροπή την 19η Δεκεμβρίου 2003, σχετικά με το ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας (COM(2003) 808).

- Παρατηρητήριο φαινομένων ρατσισμού και ξενοφοβίας , το οποίο πρόκειται να μετατραπεί σε Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (Προβλέπεται να υποβληθεί πρόταση της Επιτροπής το Μάιο του 2005), το οποίο προς το παρόν έχει ιδρυθεί με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1035/97 του Συμβουλίου της 2ας Ιουνίου 1997 για την ίδρυση Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου των φαινομένων ρατσισμού και ξενοφοβίας (ΕΕ L 151 της 10.6.1997, σ. 1).

- Eurojust, που ιδρύθηκε με την απόφαση 2002/187/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με τη σύσταση της Eurojust προκειμένου να ενισχυθεί η καταπολέμηση των σοβαρών μορφών εγκλήματος (ΕΕ L 63 της 6.3.2002, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά με την απόφαση 2003/659/ΔΕΥ (ΕΕ L 245 της 29.9.2003, σ. 44).

Με βάση τα παραπάνω, οι δημοσιονομικοί πόροι για τους παραπάνω κοινοτικούς οργανισμούς δεν περιλαμβάνονται στα προγράμματα-πλαίσια.

Πρέπει, ωστόσο, να συμπεριληφθούν στις δαπάνες της πολιτικής για δικαιοσύνη, ελευθερία και ασφάλεια στον τίτλο 3 του μελλοντικού κοινοτικού χρηματοδοτικού πλαισίου.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ

Για την κατάρτιση των δημοσιονομικών προοπτικών της περιόδου 2007-2013 επιλέχθηκε ευθύς εξαρχής η προσέγγιση με γνώμονα τις πολιτικές, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η συνέπεια μεταξύ των πολιτικών στόχων και των κονδυλίων που διατίθενται για την επίτευξή τους. Στο πλαίσιο αυτό, η δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης θεωρείται μία από τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα επόμενα έτη, προτεραιότητα η οποία πρόκειται να υποστηριχθεί με κατά πολύ ενισχυμένα χρηματοδοτικά μέσα. Στις ανακοινώσεις της με τίτλο « Η οικοδόμηση του κοινού μας μέλλοντος - Προκλήσεις πολιτικής και δημοσιονομικά μέσα της διευρυμένης Ένωσης 2007-2013 »[11] και « Δημοσιονομικές προοπτικές 2007-2013 »[12], η Επιτροπή υπογράμμισε επίσης ότι είναι σημαντικό να αξιοποιηθεί η αναθεώρηση των νομοθετικών μέσων για τις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές ώστε να ενισχυθεί η πορεία προς μεγαλύτερη απλοποίηση. Διαρθρώνοντας τις προτάσεις της γύρω από τρία γενικά προγράμματα με γνώμονα αντίστοιχες πολιτικές («Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων», «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών»), η Επιτροπή διαμορφώνει ένα σαφές πλαίσιο για την ανάπτυξη χρηματοδοτικών παρεμβάσεων εκ μέρους της Κοινότητας προς υποστήριξη των τριών στόχων, δηλαδή της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ασφάλειας.

2. Αιτιολόγηση της Ενέργειας

2.1. Ανάλυση του προβλήματος

Η καταπολέμηση της βίας αποτελεί σαφώς μέρος της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως αυτά αναφέρονται στο Χάρτη, ιδίως δε του δικαιώματος της σωματικής ακεραιότητας. Η ισχυρή σύνδεση της βίας με αρκετά άλλα θεμελιώδη δικαιώματα (ελευθερία, ασφάλεια, υγεία, απασχόληση, κ.λπ.) υπαγορεύει την ενίσχυση της γενικής εφαρμογής των δικαιωμάτων αυτών, καθώς σχετίζονται με τη σωματική ακεραιότητα του ατόμου. Ορισμένες μορφές βίας -όπως η φυλετικής προέλευσης βία και η βία που έχει σχέση με το φύλο ή τις σεξουαλικές προτιμήσεις- απαιτούν τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων στη βελτιστοποίηση των οποίων θα μπορούσε να συμβάλει η ανταλλαγή πληροφοριών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η ανάπτυξη βέλτιστης πρακτικής. Κατά το σχεδιασμό των μέτρων στο πλαίσιο των νέων δημοσιονομικών προοπτικών, είναι απαραίτητο να ληφθεί υπόψη η ανάγκη για πιο συνολική και καίρια λύση των προβλημάτων βίας, ξεκινώντας από τις υφιστάμενες παρεμβάσεις.

Για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης είναι επίσης απαραίτητη η αντιμετώπιση της χρήσης και διακίνησης ναρκωτικών, ενός από τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες. Από τη δεκαετία του 1990 εισήχθη σε ευρωπαϊκό επίπεδο μια ευρύτερη, πολυτομεακή και ολοκληρωμένη στρατηγική, χωρίς όμως σαφώς καθορισμένα μέσα χρηματοδοτικής υποστήριξης. Η στρατηγική αυτή βασίζεται σε πέντε κύρια στοιχεία: (i) τη μείωση της ζήτησης, (ii) τη μείωση της προσφοράς και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης, (iii) τη διεθνή συνεργασία, (iv) το συντονισμό σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο και (v) την αναζήτηση και αξιολόγηση πληροφοριών.

2.2. Μελλοντικές προοπτικές

Οι κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση όσον αφορά την καταπολέμηση των ναρκωτικών κατά την περίοδο των επόμενων δημοσιονομικών προοπτικών είναι δυνατόν να ορισθούν ως εξής:

- ενημέρωση και έρευνα, συμπεριλαμβανομένης της συνέχισης του έργου του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ)·

- μείωση της ζήτησης ναρκωτικών καθώς η ζήτηση τρέφει την ανάπτυξη του φαινομένου των ναρκωτικών: εφαρμογή προγραμμάτων εκπαίδευσης, πρόληψης και μείωσης της βλάβης·

- μείωση της προσφοράς ναρκωτικών με στόχο την αναχαίτιση της διακίνησής τους και της εγκληματικότητας που σχετίζεται με αυτά, ιδίως όσον αφορά τα νέα συνθετικά ναρκωτικά ή τις πρόδρομες χημικές ουσίες τους, καθώς και την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρημάτων·

- ενισχυμένη συνεργασία με τρίτες χώρες για τη μείωση της προσφοράς και ζήτησης ναρκωτικών·

- ανάγκη για περαιτέρω νομοθετικές ενέργειες λαμβάνοντας υπόψη τις νέες και εξελισσόμενες μορφές ναρκωτικών, έτσι ώστε να υποβληθούν, για παράδειγμα, οι νέες μορφές ναρκωτικών ουσιών σε καθιερωμένους μηχανισμούς ελέγχου.

2.3. Στόχοι του προγράμματος και σχετικοί δείκτες

- Ορισμός γενικών, ειδικών και λειτουργικών στόχων

Συμβολή στη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης μέσω της καταπολέμηση της βίας και της παροχής πληροφοριών σχετικά με τη χρήση ναρκωτικών, καθώς και μέσω της πρόληψης αυτής. | Προστασία των πολιτών από τη βία και επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας, της ευημερίας και της κοινωνικής συνοχής. | Πρόληψη και καταπολέμηση όλων των μορφών βίας στη δημόσια ή ιδιωτική ζωή εις βάρος παιδιών, νέων και γυναικών. Παροχή υποστήριξης στα θύματα και στις ομάδες κινδύνου. Ενίσχυση και ενθάρρυνση των ΜΚΟ και άλλων οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό. Διάδοση των αποτελεσμάτων των δύο προγραμμάτων «Δάφνη», συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής, της μεταφοράς και της χρήσης τους από άλλους δικαιούχους ή σε άλλες γεωγραφικές περιοχές. Προσδιορισμός και ενίσχυση των ενεργειών που συμβάλλουν στη θετική αντιμετώπιση ατόμων που κινδυνεύουν να υποστούν βία. |

Πρόληψη και μείωση της χρήσης ναρκωτικών, της εξάρτησης και των βλαβών που οφείλονται στα ναρκωτικά. | Συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην εφαρμογή και την ανάπτυξη της στρατηγικής και των σχεδίων δράσης της ΕΕ για τα ναρκωτικά. Παρακολούθηση, εφαρμογή και αξιολόγηση της υλοποίησης συγκεκριμένων ενεργειών στο πλαίσιο των σχεδίων δράσης για τα ναρκωτικά 2005 – 2008 και 2009 – 2012. |

Προώθηση διακρατικών ενεργειών ευαισθητοποίησης στους προαναφερθέντες τομείς. | Δημιουργία πολυτομεακών δικτύων· διεύρυνση της βάσης των γνώσεων, ανταλλαγή πληροφοριών καθώς και εντοπισμός και διάδοση ορθών πρακτικών, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειών κατάρτισης, των επισκέψεων μελέτης και των ανταλλαγών προσωπικού. Ανάπτυξη και υλοποίηση ενεργειών ευαισθητοποίησης με στόχο συγκεκριμένο κοινό για την προώθηση της πολιτικής της μηδενικής ανοχής της βίας και ενθάρρυνση της υποστήριξης των θυμάτων και της καταγγελίας των πράξεων βίας. Ευαισθητοποίηση σχετικά με τα προβλήματα υγείας καθώς και τα κοινωνικά προβλήματα που προκαλούνται από τη χρήση ναρκωτικών και ενθάρρυνση του ανοικτού διαλόγου με στόχο την προώθηση της καλύτερης κατανόησης του φαινομένου των ναρκωτικών. |

Όλοι οι στόχοι είναι συνεπείς προς τον καθολικό σκοπό του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», δηλαδή την υποστήριξη της ανάπτυξης ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

- Συμπληρωματικότητα/συνεκτικότητα με άλλα μέσα

Κατά την προετοιμασία του προγράμματος, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή ώστε να εξασφαλιστεί η συνεκτικότητα με άλλα προγράμματα που χρηματοδοτούν δραστηριότητες στους ίδιους τομείς πολιτικής και να επιδιωχθεί η συμπληρωματικότητα και η συνέργεια με αυτά.

Το παρόν πρόγραμμα συμπληρώνεται από άλλα ειδικά προγράμματα στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», ιδιαίτερα από το ειδικό πρόγραμμα «Θεμελιώδη δικαιώματα και ιθαγένεια» το οποίο έχει ως στόχο την προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης παράλληλα με τη διατήρηση και την επίδειξη σεβασμού στην πολυμορφία του πολιτισμού και των παραδόσεων των λαών της Ευρώπης.

Η συμπληρωματικότητα θα αποτελέσει επίσης επιδίωξη του ευρωπαϊκού κέντρου παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας, κύρια αποστολή του οποίου είναι η συλλογή και διάδοση αντικειμενικών, αξιόπιστων και συγκρίσιμων στοιχείων σχετικά με το φαινόμενο των ναρκωτικών και της εξάρτησης από τα ναρκωτικά στην Ευρώπη. Για το σκοπό αυτό, το κέντρο συνεργάζεται με χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ καθώς και με διεθνείς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών» και «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων» καθώς συμπληρώνουν το παρόν πρόγραμμα και είναι βέβαιο ότι θα επιτευχθεί η μεταξύ τους συνέργεια ιδίως στον τομέα της καταπολέμησης του εγκλήματος, είτε πρόκειται για μορφές βίας όπως η φυλετικής προέλευσης βία και η βία που έχει σχέση με το φύλο ή τις σεξουαλικές προτιμήσεις, είτε πρόκειται για εγκλήματα που έχουν σχέση με τα ναρκωτικά.

Το παρόν πρόγραμμα είναι επίσης δυνατόν να συμπληρωθεί με άλλα προγράμματα, όπως το πρόγραμμα για την προαγωγή της ασφαλέστερης χρήσης του Ίντερνετ και των νέων επιγραµµικών τεχνολογιών «Safer Internet Plus», το πρόγραμμα υγείας «Health programme», το πρόγραμμα για την πρόληψη των τραυματισμών «Injury Protection Programme», το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και ανάπτυξης και το πρόγραμμα για τη νεολαία «Youth».

3. Αξιολόγηση

3.1. Διδάγματα από ενδιάμεσες/τελικές αξιολογήσεις

Το πρόγραμμα «Δάφνη» αξιολογήθηκε δύο φορές από την Επιτροπή. Το 2002 υποβλήθηκε μια ενδιάμεση έκθεση[13] και το 2004 η τελική έκθεση[14].

Τόσο η ενδιάμεση όσο και η τελική έκθεση σχετικά με το πρόγραμμα «Δάφνη» (2000 – 2003) αναφέρουν ότι οι οργανισμοί αποκόμισαν οφέλη από τη συμμετοχή τους στην ευρωπαϊκή σύμπραξη καθώς και ότι χάρη στη συνεργασία των μαζικών φορέων κατέστη δυνατός ο αποτελεσματικότερος προγραμματισμός και η καλύτερη χρήση των πόρων. Η τελική έκθεση έδειξε ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης δημιουργώντας, για παράδειγμα, ένα γραφείο παροχής βοήθειας και δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στη διάδοση. Το πρόγραμμα «Δάφνη II» προσαρμόστηκε σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εν λόγω έκθεσης. Λόγω του ότι οι αλλαγές αυτές στη δομή του προγράμματος είναι αρκετά πρόσφατες, δεν είναι απαραίτητη η εισαγωγή σημαντικών περαιτέρω αλλαγών.

Το σχέδιο δράσης για τα ναρκωτικά (2000 – 2004) αξιολογήθηκε από την Επιτροπή σε δύο φάσεις: στα μέσα[15] και στο τέλος του προγράμματος[16]. Το νέο σχέδιο δράσης (2005-2008) επικεντρώνεται ιδιαίτερα στους τομείς εκείνους τους οποίους η αξιολόγηση κατέδειξε ως χρήζοντες περαιτέρω προόδου.

Σύμφωνα με τις αξιολογήσεις αυτές, είναι απαραίτητο να γίνουν ορισμένες βελτιώσεις για την καλύτερη επίτευξη των στόχων. Πιο συγκεκριμένα, υπογραμμίσθηκε ότι η κοινωνία των πολιτών να πρέπει να εμπλακεί σε μεγαλύτερο βαθμό στην κατάρτιση και την ανάπτυξη των πολιτικών της ΕΕ στον εν λόγω τομέα. Απαιτείται επίσης ο καλύτερος συντονισμός των εθνικών ενεργειών, συμπεριλαμβανομένης και της διεθνούς σκηνής. Η δικτύωση και η ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ενθάρρυνσης και περαιτέρω ανάπτυξης.

3.2. Εκ των προτέρων αξιολόγηση

Στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής όπου παρατίθεται η εκ των προτέρων αξιολόγηση του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» καταδεικνύεται η καταλληλότητα της πολιτικής που επιλέχθηκε για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων.

4. Νομικη Βαση και Σκεπτικο του μεσου Πολιτικησ

4.1. Νομική βάση

Το παρόν ειδικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» εδράζεται στο άρθρο 152 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Το άρθρο 152 της Συνθήκης, το οποίο αφορά τη δημόσια υγεία, προβλέπει με σαφήνεια ότι, κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και δράσεων της Κοινότητας, εξασφαλίζεται υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας του ανθρώπου. Το άρθρο ορίζει επίσης ότι η Κοινότητα συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών για τη μείωση της βλάβης που προκαλούν στην υγεία τα ναρκωτικά συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης και της πρόληψης.

Η εξασφάλιση υψηλού επιπέδου υγείας του ανθρώπου μέσω της προστασίας των ατόμων από τη βία και η ανάπτυξη δράσης ενημερωτικού και προληπτικού χαρακτήρα όσον αφορά τα ναρκωτικά αποτελούν τους κύριους στόχους του παρόντος προγράμματος. Ως εκ τούτου, η προτεινόμενη νομική βάση είναι επαρκής.

4.2. Καθοριζόμενες ενέργειες στο πλαίσιο του προγράμματος

Προβλέπονται διάφορα είδη ενεργειών, ως εξής:

- ειδικές ενέργειες που αναλαμβάνει η Επιτροπή, όπως μελέτες και έρευνα, δημοσκοπήσεις και έρευνες κοινής γνώμης, διαμόρφωση δεικτών και κοινών μεθοδολογιών, συλλογή, επεξεργασία και διάδοση δεδομένων και στατιστικών, σεμινάρια, συνέδρια και συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, διοργάνωση δημόσιων εκστρατειών και εκδηλώσεων, σχεδιασμός και επιμέλεια δικτυακών τόπων, επεξεργασία και διάδοση πληροφοριακού υλικού, υποστήριξη και διαχείριση δικτύων εθνικών εμπειρογνωμόνων, δραστηριότητες ανάλυσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης·

- ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη ειδικών σχεδίων κοινοτικού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας·

- ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας·

- επιδότηση λειτουργίας προς την ευρωπαϊκή ομοσπονδία για τα παιδιά που έχουν εξαφανιστεί και τα παιδιά που αποτελούν αντικείμενο σεξουαλικής εκμετάλλευσης (European Federation for Missing and Sexually Exploited Children), η αποστολή της οποίας αποτελεί στόχο γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στον τομέα των δικαιωμάτων και της προστασίας του παιδιού.

4.3. Επικουρικότητα και αναλογικότητα

Η σύνταξη της παρούσας πρότασης έγινε κατά τέτοιο τρόπο ώστε να τηρούνται οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που ορίζονται στο άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ και στο σχετικό συνοδευτικό πρωτόκολλό της. Όσον αφορά την επικουρικότητα, το παρόν πρόγραμμα δεν επιχειρεί να παρέμβει στους τομείς που καλύπτονται από εθνικά προγράμματα σχεδιασμένα από εθνικές αρχές σε κάθε κράτος μέλος, αλλά να επικεντρωθεί σε τομείς που μπορούν να παραγάγουν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Με γνώμονα το στοιχείο αυτό, μπορεί να θεωρηθεί ότι η πλειονότητα των δραστηριοτήτων που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα είναι συμπληρωματικές προς τις εθνικές ενέργειες και αποσκοπούν στη μεγαλύτερη δυνατή εκμετάλλευση της συνεργίας μεταξύ ενεργειών που υλοποιούνται σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο.

Όσον αφορά την αναλογικότητα, το προτεινόμενο νέο πρόγραμμα διακρίνεται για την ενσωμάτωση της μέγιστης δυνατής απλούστευσης όσον αφορά όχι μόνον τη μορφή της εκάστοτε ενέργειας – οι ορισμοί των ενεργειών στο νομοθετικό κείμενο έχουν την πλέον γενικόλογη διατύπωση στο μέτρο του δυνατού – αλλά και τους διοικητικούς και δημοσιονομικούς όρους που θα ισχύουν για την υλοποίησή της. Η Επιτροπή επιδίωξε να βρει το κατάλληλο σημείο ισορροπίας μεταξύ ευελιξίας και ευχέρειας στη χρήση, αφενός, και σαφήνειας σκοπών και κατάλληλων δημοσιονομικών και διαδικαστικών διασφαλίσεων, αφετέρου.

Με βάση τις κατευθύνσεις που παρατίθενται στο πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή και των δύο αυτών αρχών, είναι σαφές ότι τα προβλήματα που επιδιώκει να αντιμετωπίσει το παρόν πρόγραμμα έχουν διεθνικές πτυχές και, επομένως, ότι η δράση σε επίπεδο Κοινότητας θα αποφέρει πολύ περισσότερα οφέλη από ό,τι ανάλογη δράση σε επίπεδο κρατών μελών.

4.4. Απλούστευση και εξορθολογισμός

Η προτεινόμενη προσέγγιση θα συμβάλει στο βασικό στόχο της απλούστευσης των μέσων, από άποψη τόσο νομοθεσίας όσο και διαχείρισης, αλλά και στο στόχο του εξορθολογισμού της διάρθρωσης του προϋπολογισμού. Θα βελτιώσει επίσης τη συνοχή και τη συνέπεια μεταξύ των μέσων και παράλληλα θα συμβάλει και στην αποφυγή αλληλεπικαλύψεων. Αν και θα χρειαστεί πρόσθετο ανθρώπινο δυναμικό για την αντιμετώπιση μελλοντικών διευρύνσεων, θα επιτευχθεί καλύτερος καταμερισμός του ανθρώπινου δυναμικού με την κατάργηση μικρών κονδυλίων (τα οποία απορροφούν δυσανάλογους πόρους) και με την ομαδοποίηση των υφιστάμενων προγραμμάτων σε ένα ενιαίο, συνεκτικό και εξορθολογισμένο πρόγραμμα. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτερη αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των δαπανών και του διοικητικού κόστους για τη διαχείρισή τους.

Ο προτεινόμενος εξορθολογισμός θα ωφελήσει επίσης τους τελικούς χρήστες, καθώς αυξάνει την ευκρίνεια, τη σαφήνεια και τη συνοχή των μέσων. Οι πιθανοί δικαιούχοι θα μπορούν να υποβάλλουν ευκολότερα αιτήσεις χρηματοδότησης χάρις στην τυποποιημένη προσέγγιση και την εναρμόνιση των εκτελεστικών διατάξεων.

Η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει μέρος της εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε οργανισμούς κοινοτικού δικαίου, όπως αναφέρεται στο άρθρο 54 παράγραφος 2 στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού. Οι εν λόγω οργανισμοί ορίζονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 55 και 56 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου και του άρθρου 37 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής. Η Επιτροπή μελετά τη συμμόρφωση με τις αρχές της οικονομίας, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας. Πριν προβεί στην ανάθεση της εκτέλεσης, η Επιτροπή εξασφαλίζει, κατόπιν σχετικής αξιολόγησης, ότι η ίδρυση οργανισμών συνάδει με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.

Το προτεινόμενο νέο μέσο κινείται στην κατεύθυνση που καθόρισε η Επιτροπή όσον αφορά τα πολιτικά και οικονομικά μελήματα από το 2007 και εξής. Επιδιώκεται η αλληλοσυμπλήρωση, η απλούστευση και ο εξορθολογισμός των υφιστάμενων μέσων, καθώς και η αναγκαία ευελιξία για να εκπληρωθούν νέοι στόχοι και να υπάρξει ομαλή προσαρμογή στο νέο νομικό πλαίσιο που θα θεσπιστεί μόλις τεθεί σε ισχύ η συνταγματική συνθήκη.

5. Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Το κόστος του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» για την περίοδο 2007–2013 ανέρχεται σε 543 εκατ. ευρώ. Για το παρόν ειδικό πρόγραμμα θα διατεθούν κονδύλια ύψους 138,2 εκατ. ευρώ.

2005/0037 (COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Καταπολέμηση της βίας (Δάφνη) και πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 152,

την πρόταση της Επιτροπής[17],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[18],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[19],

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που θεσπίζεται στο άρθρο 251 της συνθήκης[20],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα :

(1) Η συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ορίζει ότι, κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και δράσεων της Κοινότητας, εξασφαλίζεται υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας του ανθρώπου. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο ο) της Συνθήκης, η δράση της Κοινότητας πρέπει να περιλαμβάνει τη συμβολή στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας.

(2) Η δράση της Κοινότητας πρέπει να συμπληρώνει τις εθνικές πολιτικές που έχουν ως στόχο τη βελτίωση της δημόσιας υγείας, την απομάκρυνση πηγών κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία και τη μείωση βλαβών στην υγεία οι οποίες οφείλονται στην εξάρτηση από τα ναρκωτικά.

(3) Η σωματική, σεξουαλική και ψυχολογική βία κατά παιδιών, νέων και γυναικών, συμπεριλαμβανομένων των απειλών πραγματοποίησης τέτοιου είδους πράξεων, ο εξαναγκασμός ή η αυθαίρετη στέρηση της ελευθερίας, είτε στη δημόσια είτε στην ιδιωτική ζωή, αποτελούν καταπάτηση του δικαιώματος στη ζωή, την ασφάλεια, την ελευθερία, την αξιοπρέπεια και τη σωματική και συναισθηματική ακεραιότητα καθώς επίσης και σοβαρή απειλή για τη σωματική και πνευματική υγεία των θυμάτων των εν λόγω μορφών βίας. Οι συνέπειες από αυτές τις μορφές βίας, οι οποίες είναι τόσο διαδεδομένες στο σύνολο της Κοινότητας, αποτελούν πραγματική μάστιγα για την υγεία και εμποδίζουν τους πολίτες να απολαύουν ασφάλειας, ελευθερίας και δικαιοσύνης.

(4) Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ορίζει την έννοια της υγείας ως μια κατάσταση πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι απλώς ως έλλειψη ασθένειας ή αναπηρίας. Σύμφωνα με ψήφισμα της παγκόσμιας συνέλευσης υγείας το 1996, η βία συνιστά μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην έκθεση που εξέδωσε σχετικά με τη βία και την υγεία στις 3 Οκτωβρίου 2002, η οργάνωση συνιστά την προώθηση της πρόληψης σε αρχικό στάδιο, την ενίσχυση των δράσεων προς αρωγή των θυμάτων βίας καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με την πρόληψη της βίας.

(5) Οι αρχές αυτές αναγνωρίζονται από πολυάριθμες συμβάσεις, δηλώσεις και πρωτόκολλα των κύριων διεθνών οργανισμών και φορέων, όπως τα Ηνωμένα Έθνη, η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας, η Διεθνής Συνδιάσκεψη για τις Γυναίκες και το Παγκόσμιο Συνέδριο για την Καταπολέμηση της Σεξουαλικής Εκμετάλλευσης των Παιδιών για Εμπορικούς Σκοπούς.

(6) Ο χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης[21] τονίζει εκ νέου τη σημασία, μεταξύ άλλων, του δικαιώματος στην αξιοπρέπεια, την ισότητα και την αλληλεγγύη. Συμπεριλαμβάνει ορισμένες συγκεκριμένες διατάξεις σχετικά με την προστασία και προώθηση της σωματικής και ψυχικής υγείας, της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών, των δικαιωμάτων του παιδιού και της καταπολέμησης των διακρίσεων, καθώς επίσης και σχετικά με την απαγόρευση της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, της δουλείας και της αναγκαστικής εργασίας καθώς και της παιδικής εργασίας. Υπογραμμίζει εκ νέου ότι, κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και δράσεων της Κοινότητας, πρέπει να εξασφαλίζεται υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας του ανθρώπου.

(7) Η Επιτροπή κλήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να καταρτίσει και να θέσει σε εφαρμογή προγράμματα δράσης για την καταπολέμηση αυτών των μορφών βίας, μεταξύ άλλων, βάσει του ψηφίσματος του Κοινοβουλίου, της 19ης Μαϊου 2000, σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο «Για τις περαιτέρω ενέργειες στην καταπολέμηση της σωματεμπορίας γυναικών»[22], και του ψηφίσματος του Κοινοβουλίου, της 20ής Σεπτεμβρίου 2001, σχετικά με τον ακρωτηριασμό των γεννητικών οργάνων των γυναικών [23].

(8) Το πρόγραμμα δράσης που θεσπίστηκε δυνάμει της απόφασης αριθ. 293/2000/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιανουαρίου 2000, για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (πρόγραμμα «Δάφνη») (2000-2003) περί προληπτικών μέτρων κατά της βίας εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών[24] συνέβαλε στη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην ενίσχυση και σταθεροποίηση της συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών των κρατών μελών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της καταπολέμησης της βίας.

(9) Το πρόγραμμα δράσης που θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 803/2004/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (2004-2008) σχετικά με την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας εις βάρος παιδιών, νέων και γυναικών και την προστασία των θυμάτων και των ομάδων κινδύνου (πρόγραμμα «Δάφνη II»)[25] ενίσχυσε τα αποτελέσματα που είχαν ήδη επιτευχθεί μέσω του προγράμματος «Δάφνη»· σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2, η Επιτροπή πρέπει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλιστεί η συνέπεια των ετήσιων πιστώσεων με τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές.

(10) Είναι επιθυμητή η εξασφάλιση της συνέχειας των σχεδίων που υποστηρίζονται από τα προγράμματα «Δάφνη» και «Δάφνη ΙΙ».

(11) Δεδομένου ότι, σύμφωνα με την έρευνα, η νοσηρότητα και η θνησιμότητα που συνδέονται με την εξάρτηση από τα ναρκωτικά επηρεάζει ένα σημαντικό αριθμό ευρωπαίων πολιτών, η βλάβη στην υγεία από την εν λόγω εξάρτηση συνιστά μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας.

(12) Η ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τα αποτελέσματα της τελικής αξιολόγησης της στρατηγικής της ΕΕ για τα ναρκωτικά και του προγράμματος δράσης για τα ναρκωτικά (2000-2004)[26] υπογράμμισε την ανάγκη συμμετοχής, σε τακτική βάση, της κοινωνίας των πολιτών στη διαμόρφωση των πολιτικών της ΕΕ για τα ναρκωτικά.

(13) Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (2003-2008) συμπεριλαμβάνει την ανάπτυξη στρατηγικών και μέτρων ενάντια στην εξάρτηση από τα ναρκωτικά ως έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες για την προστασία της υγείας, ο οποίος σχετίζεται με τον τρόπο ζωής.

(14) Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2003 σχετικά με την πρόληψη και μείωση των βλαβών της υγείας που σχετίζονται με την εξάρτηση από τα ναρκωτικά[27], το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη να θεσπίσουν ως στόχο δημόσιας υγείας την πρόληψη της εξάρτησης από τα ναρκωτικά και τη μείωση των συναφών κινδύνων καθώς και να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν συνολικές στρατηγικές.

(15) Το Δεκέμβριο του 2004 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσεπικύρωσε τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά 2005–2012, η οποία καλύπτει το σύνολο των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τα ναρκωτικά και ορίζει τους κύριους στόχους. Οι εν λόγω στόχοι περιλαμβάνουν την επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας, ευημερίας και κοινωνικής συνοχής μέσω της πρόληψης και μείωσης της χρήσης ναρκωτικών, της εξάρτησης καθώς και των βλαβών για την υγεία και την κοινωνία που συνδέονται με τα ναρκωτικά.

(16) Η Επιτροπή ενέκρινε το πρόγραμμα δράσης της για τα ναρκωτικά 2005–2008[28] ως μείζονος σημασίας μέσο για τη μετατροπή της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά 2005–2012 σε συγκεκριμένες ενέργειες. Τελικός στόχος του σχεδίου δράσης είναι να μειώσει σημαντικά την επικράτηση των ναρκωτικών στον πληθυσμό και να περιορίσει την κοινωνική ζημία και τις βλάβες στην υγεία που προκαλεί η χρήση και το εμπόριο παράνομων ναρκωτικών.

(17) Είναι σημαντικό και αναγκαίο να αναγνωρίζονται οι σοβαρές άμεσες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της βίας και των ναρκωτικών στα άτομα, τις οικογένειες και τις κοινότητες όσον αφορά την υγεία, την ψυχολογική και κοινωνική ανάπτυξη καθώς και την πολιτική των ίσων ευκαιριών, καθώς επίσης και το υψηλό κοινωνικό και οικονομικό κόστος για το κοινωνικό σύνολο.

(18) Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να φέρει προστιθέμενη αξία στις ενέργειες που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη στον τομέα της ενημέρωσης και της πρόληψης όσον αφορά τα ναρκωτικά με τη συμπλήρωση των ενεργειών αυτών και την προώθηση συνεργειών.

(19) Όσον αφορά την πρόληψη της βίας, συμπεριλαμβανομένης της κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, νέων και γυναικών και την προστασία των θυμάτων και των ομάδων κινδύνου, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να φέρει προστιθέμενη αξία στις ενέργειες που υλοποιούν κατά κύριο λόγο τα κράτη μέλη με τα ακόλουθα μέσα: τη διάδοση και ανταλλαγή πληροφοριών, πείρας και ορθών πρακτικών· την προώθηση καινοτόμου προσέγγισης· τον από κοινού καθορισμό προτεραιοτήτων· την κατάλληλη ανάπτυξη δικτύωσης· την επιλογή σχεδίων στο σύνολο της Κοινότητας· την ενθάρρυνση, τέλος, και κινητοποίηση όλων των ενδιαφερομένων μερών. Οι εν λόγω ενέργειες πρέπει επίσης να συμπεριλαμβάνουν τα παιδιά και τις γυναίκες που εισήλθαν στα κράτη μέλη μέσω εμπορίας ανθρώπων.

(20) Η ευρωπαϊκή ομοσπονδία για τα παιδιά που έχουν εξαφανιστεί και τα παιδιά που αποτελούν αντικείμενο σεξουαλικής εκμετάλλευσης συγκεντρώνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο διάφορες ΜΚΟ που ασχολούνται με το πρόβλημα της εξαφάνισης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών. Η ομοσπονδία συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση και την καταπολέμηση των φαινομένων εξαφάνισης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών διευκολύνοντας την επικοινωνία μεταξύ των ευρωπαϊκών οργανώσεωνν για μια πιο αποτελεσματική προσέγγιση, προωθώντας τη δημιουργία ευρωπαϊκού κέντρου έρευνας για τη συγκέντρωση και ανάλυση δεδομένων σχετικά με τα φαινόμενα αυτά καθώς επίσης προωθώντας και πραγματοποιώντας ενέργειες για τη βελτίωση της κατάστασης των ανηλίκων, θύματων εξαφάνισης ή/και σεξουαλικής κακοποίησης, και την τροποποίηση των νομικών καθεστώτων, της νοοτροπίας και της συμπεριφοράς στην Ευρώπη.

(21) Οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης, δηλαδή η πρόληψη και η καταπολέμηση όλων των μορφών βίας κατά των παιδιών, των νέων και των γυναικών καθώς και η πρόληψη και ενημέρωση σχετικά με τα ναρκωτικά, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν σε ικανοποιητικό βαθμό από τα κράτη μέλη λόγω της ανάγκης για ανταλλαγή πληροφοριών σε επίπεδο ΕΕ και για διάδοση των ορθών πρακτικών στο σύνολο της Κοινότητας. Τα παραπάνω μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. Εξαιτίας της ανάγκης για συντονισμένη και πολυτομεακή προσέγγιση και λόγω της κλίμακας ή του αντικτύπου της πρωτοβουλίας, η Κοινότητα δύναται να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(22) Πρέπει επίσης να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη των παρατυπιών και της απάτης και παράλληλα να γίνουν οι αναγκαίες ενέργειες για την ανάκτηση απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή κακώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων.

(23) Η παρούσα απόφαση καθορίζει χρηματοδοτικό πλαίσιο για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, το οποίο θα αποτελέσει προνομιακή αναφορά για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, κατά την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού[29].

(24) Οι κανονισμοί (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[30], εφεξής καλούμενος «ο δημοσιονομικός κανονισμός», και (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού 1605/2002 του Συμβουλίου[31], οι οποίοι διασφαλίζουν τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας, πρέπει να εφαρμοστούν λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της απλότητας και της συνέπειας στην επιλογή των δημοσιονομικών μέσων, τον περιορισμό του αριθμού περιπτώσεων όπου η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να έχει την άμεση ευθύνη για την εφαρμογή και τη διαχείρισή τους, καθώς και την απαιτούμενη αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των πόρων και του διοικητικού φόρτου που συνεπάγεται η χρησιμοποίησή τους.

(25) Ο δημοσιονομικός κανονισμός απαιτεί την πρόβλεψη βασικής πράξης για να καλυφθούν οι επιδοτήσεις λειτουργίας.

(26) Σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[32], τα μέτρα για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης θα πρέπει να θεσπιστούν σύμφωνα με τη διαδικασία της συμβουλευτικής επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 3 της απόφασης. Πρόκειται για την ενδεδειγμένη διαδικασία καθώς το πρόγραμμα δεν έχει σημαντικό αντίκτυπο στον προϋπολογισμό της Κοινότητας.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ:

Άρθρο 1

Θέσπιση του προγράμματος

1. Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται το ειδικό πρόγραμμα «Καταπολέμηση της βίας (Δάφνη) και πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση», εφεξής καλούμενο «το πρόγραμμα», στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», προκειμένου να συμβάλει στην ενίσχυση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

2. Το πρόγραμμα καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2007 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.

Άρθρο 2

Γενικοί στόχοι

1. Το παρόν πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους γενικούς στόχους:

(α) να συμβάλει στη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης μέσω της καταπολέμησης της βίας και της παροχής πληροφοριών σχετικά με τη χρήση ναρκωτικών καθώς και μέσω της πρόληψης της χρήσης,

(β) να προστατεύσει τους πολίτες από τη βία και να επιτύχει υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας, ευημερίας και κοινωνικής συνοχής,

(γ) να προλάβει και να μειώσει τη χρήση ναρκωτικών, την εξάρτηση και τις βλάβες που έχουν σχέση με τα ναρκωτικά.

2. Με την επιφύλαξη των στόχων και των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, οι γενικοί στόχοι του προγράμματος συμβάλλουν στην ανάπτυξη των κοινοτικών πολιτικών και, ειδικότερα, αυτών που αφορούν την προστασία της δημόσιας υγείας, την ισότητα μεταξύ των δύο φύλων, την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης.

Άρθρο 3

Ειδικοί στόχοι

Το πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους ειδικούς στόχους:

(α) Την πρόληψη και καταπολέμηση όλων των μορφών βίας στο δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα εις βάρος παιδιών, νέων και γυναικών μέσω τη λήψης προληπτικών μέτρων και της παροχής υποστήριξης σε θύματα και ομάδες κινδύνου με τα ακόλουθα μέσα:

- παρέχοντας αρωγή και ενθάρρυνση σε ΜΚΟ και άλλες οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας και της πρόληψης της βίας καθώς και της παροχής βοήθειας σε θύματα·

- μέσω της ανάπτυξης και υλοποίησης ενεργειών ευαισθητοποίησης που στοχεύουν σε συγκεκριμένο κοινό, μέσω του σχεδιασμού υλικού για τη συμπλήρωση του ήδη διαθέσιμου ή μέσω της προσαρμογής και χρήσης του ήδη υπάρχοντος υλικού σε άλλες γεωγραφικές περιοχές ή για άλλες ομάδες-στόχους·

- μέσω της διάδοσης των αποτελεσμάτων των δύο προγραμμάτων «Δάφνη», συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής, της μεταφοράς και της χρήσης τους από άλλους δικαιούχους ή σε άλλες γεωγραφικές περιοχές·

- μέσω του προσδιορισμού και της ενίσχυσης ενεργειών που συμβάλλουν στη θετική αντιμετώπιση των ατόμων που κινδυνεύουν να υποστούν βία, ιδιαίτερα μέσω της εφαρμογής μιας προσέγγισης που ενθαρρύνει την επίδειξη σεβασμού στα άτομα αυτά και προωθεί την ευημερία και την προσωπική τους ολοκλήρωση.

(β) Την προώθηση διεθνών ενεργειών με στόχο

- τη δημιουργία πολυτομεακών δικτύων·

- τη διεύρυνση της βάσης των γνώσεων, την ανταλλαγή πληροφοριών καθώς επίσης και τον εντοπισμό και τη διάδοση ορθών πρακτικών, συμπεριλαμβανομένων ενεργειών κατάρτισης, επισκέψεων μελέτης και ανταλλαγών προσωπικού·

- την ευαισθητοποίηση συγκεκριμένου κοινού σε θέματα βίας, όπως κοινού από συγκεκριμένα επαγγέλματα, για τη βελτίωση της κατανόησης, την προώθηση της πολιτικής της μηδενικής ανοχής της βίας καθώς και την ενθάρρυνση της παροχής υποστήριξης στα θύματα καθώς και της καταγγελίας πράξεων βίας στις αρμόδιες αρχές·

- τη μελέτη φαινομένων που έχουν σχέση με τη βία, τη διερεύνηση και την αντιμετώπιση των αιτίων που προκαλούν την άσκηση βίας σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας·

- την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα προβλήματα υγείας καθώς και τα κοινωνικά προβλήματα που προκαλούνται από τη χρήση ναρκωτικών και την προώθηση ανοικτού διαλόγου με στόχο την καλύτερη κατανόηση του φαινομένου των ναρκωτικών.

(γ) Τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην εφαρμογή και την ανάπτυξη της της στρατηγικής και των σχεδίων δράσης της ΕΕ για τα ναρκωτικά.

(δ) Την παρακολούθηση, την εφαρμογή και την αξιολόγηση της εφαρμογής συγκεκριμένων ενεργειών στο πλαίσιο των σχεδίων δράσης για τα ναρκωτικά 2005–2008 και 2009–2012.

Άρθρο 4

Ενέργειες

Για την επίτευξη των γενικών και ειδικών στόχων που καθορίζονται στα άρθρα 2 και 3, το παρόν πρόγραμμα θα υποστηρίξει τα ακόλουθα είδη ενεργειών:

(α) Ειδικές ενέργειες που αναλαμβάνει η Επιτροπή, όπως μελέτες και έρευνα, δημοσκοπήσεις και έρευνες κοινής γνώμης, διαμόρφωση δεικτών και κοινών μεθοδολογιών, συλλογή, επεξεργασία και διάδοση δεδομένων και στατιστικών, σεμινάρια, συνέδρια και συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, διοργάνωση δημόσιων εκστρατειών και εκδηλώσεων, σχεδιασμός και επιμέλεια δικτυακών τόπων, επεξεργασία και διάδοση πληροφοριακού υλικού, υποστήριξη και διαχείριση δικτύων εθνικών εμπειρογνωμόνων, δραστηριότητες ανάλυσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης, ή

(β) Ειδικά διακρατικά σχέδια κοινοτικού ενδιαφέροντος, τα οποία υποβάλλονται από τουλάχιστον τρία κράτη μέλη σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας ή

(γ) Υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων οι οποίοι επιδιώκουν σκοπούς γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που συνάδουν με τους γενικούς στόχους του προγράμματος, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας,

(δ) Επιδότηση λειτουργίας για τη συγχρηματοδότηση δαπανών στον πλαίσιο του μόνιμου προγράμματος εργασίας της ευρωπαϊκής ομοσπονδίας για τα παιδιά που έχουν εξαφανιστεί και τα παιδιά που αποτελούν αντικείμενο σεξουαλικής εκμετάλλευσης (European Federation for Missing and Sexually Exploited Children), η αποστολή της οποίας αποτελεί στόχο γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στον τομέα των δικαιωμάτων και της προστασίας των παιδιών.

Άρθρο 5

Συμμετοχή

Οι ακόλουθες χώρες, εφεξής καλούμενες «συμμετέχουσες χώρες», μπορούν να συμμετέχουν στις ενέργειες του προγράμματος:

(α) Οι χώρες ΕΖΕΣ που συμμετέχουν στη συμφωνία ΕΟΧ, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στην εν λόγω συμφωνία.

(β) Οι υποψήφιες χώρες που είναι συνδεδεμένες με την ΕΕ, καθώς και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων που περιλαμβάνονται στη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στις συμφωνίες σύνδεσης ή στα πρόσθετα πρωτόκολλά τους για συμμετοχή σε κοινοτικά προγράμματα, όπως συνάφθηκαν ή πρόκειται να συναφθούν με τις χώρες αυτές.

(γ) Στα σχέδια μπορούν να συμμετέχουν υποψήφιες χώρες που δεν συμμετέχουν στο παρόν πρόγραμμα, εφόσον αυτό συμβάλλει στην προετοιμασία της προσχώρησής τους, ή άλλες τρίτες χώρες που δεν συμμετέχουν στο παρόν πρόγραμμα, εφόσον αυτό εξυπηρετεί τους στόχους των σχεδίων.

Άρθρο 6

Ομάδες-στόχοι

1. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε όλες τις ομάδες που άμεσα ή έμμεσα ασχολούνται με τη βία και το φαινόμενο των ναρκωτικών.

2. Όσον αφορά την καταπολέμηση της βίας, οι κύριες ομάδες-στόχοι είναι τα θύματα βίας και οι ομάδες που κινδυνεύουν να υποστούν βία. Άλλες ομάδες στόχοι είναι, μεταξύ άλλων, καθηγητές και εκπαιδευτικό προσωπικό, η αστυνομία και οι κοινωνικοί λειτουργοί, οι τοπικές και εθνικές αρχές, οι εργαζόμενοι σε ιατρικά και παραϊατρικά επαγγέλματα, το δικαστικό προσωπικό, η μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι θρησκευτικές κοινότητες. Είναι επίσης σκόπιμο να εξεταστούν προγράμματα θεραπείας τόσο για τα θύματα όσο και για τους δράστες με στόχο την πρόληψη της εκδήλωσης βίας.

3. Όσον αφορά τα ναρκωτικά, οι νέοι, οι ευάλωτες ομάδες και οι προβληματικές συνοικίες συνιστούν ομάδες κινδύνου και πρέπει να προσδιορίζονται ως ομάδες-στόχοι. Άλλες ομάδες-στόχοι είναι, μεταξύ άλλων, οι δάσκαλοι και το εκπαιδευτικό προσωπικό, οι κοινωνικοί λειτουργοί, οι τοπικές και εθνικές αρχές, οι εργαζόμενοι σε ιατρικά και παραϊατρικά επαγγέλματα, το δικαστικό προσωπικό, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι θρησκευτικές κοινότητες.

Άρθρο 7

Πρόσβαση στο πρόγραμμα

Η πρόσβαση στο παρόν πρόγραμμα είναι ανοικτή σε δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς και φορείς (τοπικές αρχές στο αρμόδιο επίπεδο, πανεπιστημιακά τμήματα και ερευνητικά κέντρα) που δραστηριοποιούνται στους τομείς της πρόληψης και της καταπολέμησης της βίας κατά παιδιών, νέων και γυναικών ή στους τομείς της προστασίας από αυτές τις μορφές βίας ή της παροχής υποστήριξης στα θύματα ή της εφαρμογής στοχοθετημένων ενεργειών για την προώθηση της απόρριψης αυτών των μορφών βίας ή της ενθάρρυνσης της αλλαγής στάσης και συμπεριφοράς έναντι των ευπαθών ομάδων και των θυμάτων βίας. Το πρόγραμμα είναι επίσης ανοικτό σε δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς και φορείς (τοπικές αρχές στο αρμόδιο επίπεδο, πανεπιστημιακά τμήματα και ερευνητικά κέντρα) που δραστηριοποιούνται στους τομείς της παροχής ενημέρωσης και πρόληψης της χρήσης ναρκωτικών.

Άρθρο 8

Τύποι παρέμβασης

1. Η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να λαμβάνει τις ακόλουθες νομικές μορφές:

- επιδοτήσεις,

- δημόσιες συμβάσεις προμηθειών.

2. Οι κοινοτικές επιδοτήσεις χορηγούνται σε συνέχεια πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, εκτός από τις επείγουσες και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις εξαιρετικού χαρακτήρα ή εκτός εάν τα χαρακτηριστικά του δικαιούχου τον επιβάλλουν ως μόνη επιλογή για συγκεκριμένη ενέργεια, και παρέχονται με τη μορφή επιδοτήσεων λειτουργίας και επιδοτήσεων ενεργειών. Το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης καθορίζεται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

3. Επιπλέον, προβλέπονται δαπάνες για συνοδευτικά μέτρα, μέσω δημοσίων συμβάσεων προμηθειών, οπότε τα κοινοτικά κονδύλια θα καλύπτουν την αγορά υπηρεσιών και αγαθών. Θα καλύπτονται εν προκειμένω, μεταξύ άλλων, δαπάνες για πληροφόρηση και επικοινωνία, προετοιμασία, υλοποίηση, παρακολούθηση, έλεγχο και αξιολόγηση σχεδίων, πολιτικών, προγραμμάτων και νομοθεσίας.

Άρθρο 9

Μέτρα εφαρμογής

1. Η Επιτροπή υλοποιεί την κοινοτική συνδρομή σύμφωνα με το δημοσιονομικό κανονισμό του Συμβουλίου [κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002] που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων).

2. Για την υλοποίηση του προγράμματος, η Επιτροπή εκδίδει, εντός των ορίων των γενικών στόχων του άρθρου 2, ετήσιο πρόγραμμα εργασίας στο οποίο προσδιορίζει τους ειδικούς στόχους της και τις θεματικές προτεραιότητες, περιγράφει τα συνοδευτικά μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 8 και επισυνάπτει, εφόσον κριθεί αναγκαίο, κατάλογο άλλων ενεργειών.

3. Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας θα εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 10 παράγραφος 2.

4. Κατά τις διαδικασίες αξιολόγησης και χορήγησης όσον αφορά τις επιδοτήσεις ενεργειών λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα κριτήρια:

(α) συμμόρφωση με το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 2 και με τα μέτρα που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς και καθορίζονται στα άρθρα 3 και 4,

(β) ποιότητα της προτεινόμενης ενέργειας όσον αφορά το σχεδιασμό, την οργάνωση και την παρουσίασή της, καθώς και αναμενόμενα αποτελέσματα,

(γ) ζητούμενο ποσό κοινοτικής χρηματοδότησης και επαρκής κάλυψη των σχετικών αναγκών σε σχέση με τα αναμενόμενα αποτελέσματα·

(δ) αντίκτυπος των αναμενόμενων αποτελεσμάτων επί των γενικών στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 2 και επί των μέτρων που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς και καθορίζονται στα άρθρα 3 και 4.

5. Οι αιτήσεις επιδοτήσεων λειτουργίας, που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 και 4 αξιολογούνται με γνώμονα:

- τη συνέπεια με τους στόχους του προγράμματος·

- την ποιότητα των προγραμματιζόμενων δραστηριοτήτων·

- το πιθανό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στους αποδέκτες των δραστηριοτήτων αυτών·

- το γεωγραφικό αντίκτυπο των υλοποιούμενων δραστηριοτήτων·

- τη συμμετοχή των πολιτών στην οργάνωση των συμμετεχόντων φορέων·

- την αναλογία κόστους/οφέλους της προτεινόμενης δραστηριότητας.

6. Δυνάμει του άρθρου 113 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού, δεν εφαρμόζεται η αρχή της σταδιακής μείωσης στις επιδοτήσεις λειτουργίας που χορηγούνται στην ευρωπαϊκή ομοσπονδία για τα παιδιά που έχουν εξαφανιστεί και τα παιδιά που αποτελούν αντικείμενο σεξουαλικής εκμετάλλευσης, η οποία επιδιώκει στόχο γενικότερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στον τομέα των δικαιωμάτων και της προστασίας των παιδιών.

Άρθρο 10

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή, εφεξής καλούμενη «επιτροπή», που απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της εν λόγω απόφασης.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 11

Συμπληρωματικότητα

1. Επιδιώκονται συνέργειες και συμπληρωματικότητα με άλλα κοινοτικά μέσα, και ιδίως με τα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών» και «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων», το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και ανάπτυξης καθώς και τα προγράμματα για την προστασία της υγείας και το πρόγραμμα για την προαγωγή της ασφαλέστερης χρήσης του Ίντερνετ και των νέων επιγραµµικών τεχνολογιών «Safer Internet Plus». Θα επιδιωχθεί η συμπληρωματικότητα με το ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας. Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και, όπου κρίνεται απαραίτητο, με βάση το κοινοτικό στατιστικό πρόγραμμα θα αναπτυχθεί η στατιστική πτυχή της ενημέρωσης σχετικά με τη βία και τα ναρκωτικά.

2. Το πρόγραμμα μπορεί να χρησιμοποιεί από κοινού πόρους με άλλα κοινοτικά μέσα και ιδίως με τα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών», «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων» και το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο, με σκοπό την υλοποίηση ενεργειών που επιδιώκουν τους στόχους όλων των προγραμμάτων.

3. Ενέργειες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης δεν λαμβάνουν συνδρομή από άλλα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα για τον ίδιο σκοπό. Οι δικαιούχοι σύμφωνα με την παρούσα απόφαση παρέχουν στην Επιτροπή στοιχεία σχετικά με τη χρηματοδότηση που έλαβαν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό και από άλλες πηγές της καθώς και στοιχεία σχετικά με τις υπό εξέταση αιτήσεις χρηματοδότησης που έχουν υποβάλει.

Άρθρο 12

Δημοσιονομικοί πόροι

1. Ο προϋπολογισμός για την υλοποίηση του παρόντος μέσου καθορίζεται σε 138,2 εκατ. ευρώ για την περίοδο που ορίζεται στο άρθρο 1.

2. Οι δημοσιονομικοί πόροι που διατίθενται για τις ενέργειες που προβλέπονται στο παρόν πρόγραμμα εγγράφονται ως ετήσιες πιστώσεις στο γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εγκρίνει τις διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε έτος, εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 13

Παρακολούθηση

1. Για κάθε δράση που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα, ο δικαιούχος υποβάλλει τεχνικές και οικονομικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο των εργασιών. Υποβάλλεται, επίσης, τελική έκθεση εντός τριών μηνών από την περάτωση της δράσης. Η Επιτροπή καθορίζει τη μορφή και το περιεχόμενο των εκθέσεων.

2. Με την επιφύλαξη των ελέγχων που διενεργούνται από το Ελεγκτικό Συνέδριο σε συνεργασία µε τα αρµόδια εθνικά όργανα ή υπηρεσίες ελέγχου, δυνάμει του άρθρου 248 της συνθήκης, καθώς και όλων των ελέγχων που διενεργούνται βάσει του άρθρου 279 στοιχείο γ) της Συνθήκης, οι υπάλληλοι και το λοιπό προσωπικό της Επιτροπής µπορούν να διενεργούν επιτόπιους ελέγχους, συµπεριλαµβανοµένων των δειγµατοληπτικών ελέγχων, µε αντικείµενο τις ενέργειες που χρηματοδοτούνται βάσει του προγράμματος.

3. Οι συμβάσεις και οι συμφωνίες που προκύπτουν από την παρούσα απόφαση προβλέπουν ρητώς παρακολούθηση και οικονομικό έλεγχο από την Επιτροπή (ή οποιοδήποτε αντιπρόσωπο εξουσιοδοτημένο από αυτήν), εάν χρειάζεται επί τόπου, και ελέγχους από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

4. Κατά τη διάρκεια των πέντε ετών που ακολουθούν την τελευταία πληρωµή για µια ενέργεια, ο δικαιούχος της χρηµατοδοτικής συνδροµής διατηρεί στη διάθεση της Επιτροπής όλα τα δικαιολογητικά για τις σχετικές µε την ενέργεια δαπάνες.

5. Με βάση τα πορίσματα των εκθέσεων και των δειγματοληπτικών ελέγχων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, η Επιτροπή προσαρμόζει, εάν χρειαστεί, την κλίμακα και τις προϋποθέσεις χορήγησης της χρηματοδοτικής συνδρομής που είχε εγκριθεί αρχικά, καθώς και το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών.

6. Η Επιτροπή λαμβάνει κάθε άλλο αναγκαίο μέτρο για να εξακριβώσει εάν οι χρηματοδοτούμενες ενέργειες υλοποιούνται σωστά και σύμφωνα µε τις διατάξεις της παρούσας απόφασης και του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 14

Προστασία των κοινοτικών οικονοµικών συµφερόντων

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι, κατά την υλοποίηση ενεργειών που χρηµατοδοτούνται δυνάµει της παρούσας απόφασης, τα οικονοµικά συµφέροντα της Κοινότητας προστατεύονται µε την εφαρµογή προληπτικών µέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνοµης δραστηριότητας, µε τη διενέργεια αποτελεσµατικών ελέγχων και µε την είσπραξη αδικαιολογήτως καταβληθέντων ποσών και, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παρατυπίες, µε την επιβολή αποτελεσµατικών, αναλογικών και αποτρεπτικών ποινών, σύµφωνα µε τους κανονισµούς (EΚ, Ευρατόµ) αριθ. 2988/95 και (Ευρατόµ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συµβουλίου, και τον κανονισµό (EΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου.

2. Για τις κοινοτικές ενέργειες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, εφαρμόζονται ο κανονισμός (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 και ο κανονισμός (Ευρατόμ, EK) αριθ. 2185/96 για κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των παραβάσεων συμβατικής υποχρέωσης που ορίζονται με βάση το πρόγραμμα, η οποία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη ενός οικονομικού φορέα, με πραγματικό ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα να ζημιωθεί ο γενικός προϋπολογισμός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή προϋπολογισμοί τους οποίους διαχειρίζονται οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες, με αδικαιολόγητη δαπάνη.

3. Η Επιτροπή µειώνει, αναστέλλει ή ανακτά το ποσό της χρηµατοδοτικής συνδρομής που έχει χορηγηθεί για ενέργεια, εάν διαπιστώσει παρατυπίες, συµπεριλαµβανοµένης της µη τήρησης των διατάξεων της παρούσας απόφασης ή της επιµέρους απόφασης ή της σύµβασης ή του συµβολαίου για τη χορήγηση της δεδοµένης χρηµατοδοτικής συνδρομής, ή εάν αποκαλυφθεί ότι, χωρίς να έχει ζητηθεί προηγουµένως η έγκριση της Επιτροπής, η ενέργεια έχει υποστεί σηµαντική µεταβολή, ασυµβίβαστη µε τη φύση ή τους όρους εκτέλεσής της.

4. Εάν δεν έχουν τηρηθεί οι προθεσμίες ή εάν η πρόοδος στην υλοποίηση ενέργειας δικαιολογεί μέρος μόνον της χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγήθηκε, η Επιτροπή ζητεί από το δικαιούχο να της υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός καθορισμένης προθεσμίας. Εάν ο δικαιούχος δεν καταθέσει βάσιμα δικαιολογητικά στοιχεία, η Επιτροπή μπορεί να ακυρώσει το υπόλοιπο της χρηματοδοτικής συνδρομής και να απαιτήσει την επιστροφή των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.

5. Κάθε ποσό που έχει καταβληθεί αχρεωστήτως πρέπει να επιστρέφεται στην Επιτροπή. Τα ποσά που δεν επιστρέφονται εγκαίρως επιβαρύνονται µε τόκους σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό.

Άρθρο 15

Αξιολόγηση

1. Τα πρόγραμμα παρακολουθείται τακτικά ούτως ώστε να ελέγχεται η υλοποίηση των δραστηριοτήτων που διενεργούνται στο πλαίσιό του.

2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την τακτική, ανεξάρτητη και εξωτερική αξιολόγηση του προγράμματος.

3. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο:

(α) ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα καθώς και τις ποιοτικές και ποσοτικές πτυχές της υλοποίησης του προγράμματος έως τις 31 Μαρτίου 2011 το αργότερο·

(β) ανακοίνωση για τη συνέχιση του προγράμματος έως τις 30 Αυγούστου 2012 το αργότερο·

(γ) έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014 το αργότερο.

Άρθρο 16

Μεταβατικά μέτρα

Η απόφαση αριθ. 803/2004/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (2004-2008) σχετικά με την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας εις βάρος παιδιών, νέων και γυναικών και την προστασία των θυμάτων και των ομάδων κινδύνου (πρόγραμμα «Δάφνη II») καταργείται.

Ενέργειες που έχουν αρχίσει πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2006 βάσει της ανωτέρω απόφασης συνεχίζουν να διέπονται μέχρι την ολοκλήρωσή τους από την εν λόγω απόφαση. Η επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 7 αντικαθίσταται από την επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 10 της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 17

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης . Η απόφαση εφαρμόζεται από 1ης Ιανουαρίου 2007.

Βρυξέλλες, […]

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Πλαίσιο

Για την κατάρτιση των δημοσιονομικών προοπτικών της περιόδου 2007-2013 επιλέχθηκε ευθύς εξαρχής μια προσέγγιση με γνώμονα τις πολιτικές, ώστε να εξασφαλιστεί η συνέπεια μεταξύ των πολιτικών στόχων και των κονδυλίων που διατίθενται για την επίτευξή τους. Στο πλαίσιο αυτό, η δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης θεωρείται μια από τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τα επόμενα έτη, η οποία πρέπει να υποστηριχθεί με σημαντική αύξηση των χρηματοδοτικών μέσων. Στις ανακοινώσεις της με τίτλο « Η οικοδόμηση του κοινού μας μέλλοντος - Προκλήσεις πολιτικής και δημοσιονομικά μέσα της διευρυμένης Ένωσης 2007-2013 »[33] και « Δημοσιονομικές προοπτικές 2007-2013 »[34], η Επιτροπή υπογράμμισε επίσης ότι είναι σημαντικό να αξιοποιηθεί η αναθεώρηση των νομοθετικών μέσων για τις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές, ώστε να ενισχυθεί η πορεία προς μεγαλύτερη απλούστευση. Η Επιτροπή διαρθρώνει τις προτάσεις της γύρω από τρία γενικά προγράμματα με γνώμονα τις αντίστοιχες πολιτικές («αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων», «θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», «ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών») και έτσι διαμορφώνει ένα σαφές πλαίσιο για την ανάπτυξη χρηματοδοτικών παρεμβάσεων της Κοινότητας προς υποστήριξη των τριών στόχων, δηλαδή της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ασφάλειας.

2. Αιτιολόγηση της ενέργειας

2.1. Ανάλυση του προβλήματος

Η προώθηση της ιθαγένειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να αναπτύξει το αίσθημα ότι ανήκουμε σε μια ένωση που προασπίζει κοινά θεμελιώδη δικαιώματα και κοινές αξίες, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί και σέβεται την ποικιλομορφία των πολιτισμών και των παραδόσεων των λαών της Ευρώπης. Η συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας θεσπίζει την ευρωπαϊκή ιθαγένεια και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης· η συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση μαζί με το χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων αποτελούν τη βάση της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Οι κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση όσον αφορά αυτόν τον τομέα πολιτικής κατά την περίοδο των επόμενων δημοσιονομικών προοπτικών μπορούν να οριστούν ως εξής:

1. Η ενσωμάτωση του χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη συνταγματική συνθήκη, το άνοιγμα του δρόμου ώστε να προσχωρήσει η Ένωση στην ευρωπαϊκή σύμβαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι μηχανισμοί ελέγχου του άρθρου 7 της ΣΕΕ που τέθηκαν ήδη από τη συνθήκη της Νίκαιας υποδηλώνουν, σε συνδυασμό, ότι οι θεμελιώδεις αξίες που βρίσκονται στην καρδιά του ευρωπαϊκού εγχειρήματος ενισχύθηκαν σημαντικά και ενεργοποιήθηκαν.

2. Μετά την ενσωμάτωση του χάρτη στη συνταγματική συνθήκη θα αποτελεί νομική υποχρέωση της Ένωσης όχι μόνο να σέβεται αυτά τα δικαιώματα, αλλά επίσης, στο πλαίσιο της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας, να εξασφαλίζει την αποτελεσματική τους προώθηση σε όλους τους τομείς πολιτικής (εσωτερικής και εξωτερικής) για τους οποίους είναι αρμόδια η Ένωση.

3. Οι δραστηριότητες παρακολούθησης για να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη ακολουθούν την ίδια προσέγγιση στους τομείς αρμοδιότητάς τους θα αυξηθούν σημαντικά, ιδίως στο πλαίσιο της διευρυνόμενης και διαρκώς πιο ποικιλόμορφης Ένωσης και των προκλήσεων που συνδέονται με το γεγονός αυτό.

4. Οι ΜΚΟ και οι άλλοι συντελεστές της κοινωνίας των πολιτών διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο προωθώντας και προστατεύοντας τα θεμελιώδη δικαιώματα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και βοηθώντας τους πολίτες να γνωρίσουν τα δικαιώματά τους και να τα ασκήσουν πλήρως. Γι’ αυτό, έχει ουσιαστική σημασία να εξασφαλιστεί ότι ο βαθμός δράσης και στράτευσης όλων αυτών των φορέων είναι ισοδύναμος σε όλα τα κράτη μέλη. Συνεπώς, η υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών και η προώθηση της δικτύωσης έχει ουσιαστική σημασία.

5. Η προώθηση του διαθρησκευτικού και πολυπολιτισμικού διαλόγου μπορεί να θεωρηθεί ως σημαντικό μέσο για την καταπολέμηση των διακρίσεων και την προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της αλληλοκατανόησης και της ειρήνης.

2.2. Μελλοντικές προοπτικές

Στόχος του ειδικού αυτού προγράμματος στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» είναι να αναπτύξει σε μεγάλο βαθμό τις δύο υφιστάμενες προπαρασκευαστικές ενέργειες (προαγωγή των θεμελιωδών δικαιωμάτων και υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών) εισάγοντας νέους στόχους, όπως την καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και του αντισημιτισμού, ιδίως με την προώθηση του διαθρησκευτικού και πολυπολιτισμικού διαλόγου σε επίπεδο ΕΕ.

Η υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών σε σχέση με τα θεμελιώδη δικαιώματα θα επεκταθεί σε όλα τα κράτη μέλη, αφού η τωρινή προπαρασκευαστική δράση καλύπτει μόνο τα δέκα νέα κράτη μέλη.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα δικαιώματα που πηγάζουν από την ιθαγένεια της Ένωσης, τα οποία αναγνωρίζονται ως θεμελιώδη δικαιώματα από το Χάρτη, ιδίως για να ενθαρρυνθεί η δημοκρατική συμμετοχή.

Σχεδιάζεται σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού που θα αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη σημασία αυτών των θεμάτων και θα ανταποκρίνεται θετικά στους συντελεστές της κοινωνίας των πολιτών.

2.3. Στόχοι του προγράμματος και σχετικοί δείκτες

- Ορισμός των γενικών, ειδικών και επιχειρησιακών στόχων

Προώθηση της ανάπτυξης μιας ευρωπαϊκής κοινωνίας η οποία θα βασίζεται στην ιθαγένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα έτσι όπως εμπεριέχονται στο χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων. | Προώθηση του χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ενημέρωση των πολιτών για τα δικαιώματά τους ως πολιτών της Ένωσης και ενθάρρυνση των πολιτών να συμμετέχουν ενεργά στη δημοκρατική ζωή της Ένωσης. | Υποστήριξη ενεργειών ευαισθητοποίησης. |

Τακτική αξιολόγηση της κατάστασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα κράτη μέλη της, εντός του πεδίου εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας, χρησιμοποιώντας το χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως κατευθυντήριο έγγραφο και εξασφάλιση, όποτε είναι απαραίτητο, γνωμοδοτήσεων για συγκεκριμένα ζητήματα που συνδέονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα. | Κατάρτιση εκθέσεων ή γνωμοδοτήσεων σε τακτική βάση σχετικά με την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ. |

Εξήγηση των συνεπειών της ενσωμάτωσης του χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο Σύνταγμα και της προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ευρωπαϊκή σύμβαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα. | Υποστήριξη ενημερωτικών εκστρατειών σε αυτούς τους τομείς. |

Καταπολέμηση του αντισημιτισμού, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας και ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων. | Υποστήριξη ΜΚΟ και άλλων φορέων της κοινωνίας των πολιτών ώστε να ενισχύσουν την ικανότητά τους να συμμετέχουν ενεργά στην προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Καταπολέμηση του αντισημιτισμού, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας με τη βελτίωση της κατανόησης και την αύξηση της ανοχής σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Προώθηση της ειρήνης και των θεμελιωδών δικαιωμάτων ιδίως μέσω του διαθρησκευτικού και πολυπολιτισμικού διαλόγου σε επίπεδο ΕΕ. | Καθιέρωση ανοικτού, διαφανούς και τακτικού διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών σε σχέση με τα θεμελιώδη δικαιώματα. Υποστήριξη ενεργειών ευαισθητοποίησης. Παροχή χρηματοδοτικής υποστήριξης σε δραστηριότητες μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων που επιδιώκουν το γενικό ευρωπαϊκό συμφέρον. Διεξαγωγή μελετών και αναλύσεων σε αυτούς τους τομείς. |

Όλοι οι στόχοι είναι συνεπείς με τον καθολικό σκοπό του γενικού προγράμματος «θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη», που είναι η υποστήριξη της ανάπτυξης ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

- Συμπληρωματικότητα/συνεκτικότητα με άλλα μέσα

Το πρόγραμμα αυτό θα επιδιώξει δραστήρια τη συμπληρωματικότητα με το μελλοντικό Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, στον οποίο θα μετεξελιχθεί το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας, ώστε να αποφευχθούν οι αλληλεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και να εξασφαλιστεί η συνέργεια.

Το πρόγραμμα αυτό συμπληρώνεται από άλλα ειδικά προγράμματα που υπάγονται στο γενικό πρόγραμμα «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» και συγκεκριμένα από το ειδικό πρόγραμμα «Καταπολέμηση της βίας («Δάφνη») και πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση»· το εν λόγω ειδικό πρόγραμμα αποσκοπεί, αφενός, στην καταπολέμηση της βίας, που αποτελεί σαφώς μέρος της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως αναφέρονται στο χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ιδίως του δικαιώματος της σωματικής ακεραιότητας και, αφετέρου, στην αντιμετώπιση της χρήσης και διακίνησης ναρκωτικών.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στα γενικά προγράμματα «Ασφάλεια και διασφάλιση των ελευθεριών» και «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων» καθώς συμπληρώνουν το παρόν πρόγραμμα και η μεταξύ τους συνέργεια είναι βέβαιο ότι θα επιτευχθεί. Ειδική προσοχή θα δοθεί στο διάλογο με τους μετανάστες ώστε να καλλιεργηθεί η ανοχή και η αλληλοκατανόηση και να βοηθηθεί, έτσι, η ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών.

Προσοχή έχει δοθεί επίσης σε άλλα προγράμματα, ιδίως στο πρόγραμμα για την απασχόληση και την κοινωνική αλληλεγγύη (PROGRESS) και στο πρόγραμμα για την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, ώστε να αποφευχθούν οι αλληλεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και να εξασφαλιστεί η συνοχή και η συμπληρωματικότητα ιδίως όσον αφορά τις ενέργειες που υποστηρίζονται από το παρόν πρόγραμμα και θα μπορούσαν να έχουν θετική επίδραση στην καταπολέμηση των διακρίσεων και στην προώθηση του διαπολιτισμικού διαλόγου.

Η συμπληρωματικότητα θα επιδιωχθεί και κατά την υλοποίηση των προγραμμάτων, ώστε να συντονίζονται οι δραστηριότητες που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του καθενός από αυτά, όποτε είναι απαραίτητο.

3. Αξιολόγηση

3.1. Διδάγματα από ενδιάμεσες/τελικές αξιολογήσεις

Οι δύο υφιστάμενες προπαρασκευαστικές ενέργειες αποσκοπούν στην προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στην υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών.

Η πρώτη προπαρασκευαστική ενέργεια για τα θεμελιώδη δικαιώματα χρηματοδοτεί τώρα δύο διαφορετικά σχέδια: μια ετήσια έκθεση για την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα κράτη μέλη της την οποία καταρτίζει ένα δίκτυο ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων και διάφορα σχέδια που αποσκοπούν στην ενημέρωση όλων όσοι διαμένουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με το χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων καθώς και στην ευαισθητοποίηση του κοινού για τα θεμελιώδη δικαιώματα στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας.

Η δεύτερη προπαρασκευαστική ενέργεια αποσκοπεί στην υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών στα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004.

Οι προπαρασκευαστικές ενέργειες είναι βεβαίως πολύ πρόσφατες για να αξιολογηθούν κανονικά, ωστόσο η ενθουσιώδης συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών επιβεβαιώνει την ανάγκη θέσπισης ενός διαρθρωμένου προγράμματος για την εξασφάλιση της συνέχειας αυτών των δραστηριοτήτων σε μεγαλύτερη κλίμακα.

Επιπλέον, οι τακτικές επαφές που έχουν διατηρηθεί με την κοινωνία των πολιτών επιβεβαιώνουν ότι θα πρέπει ακόμη να αναπτυχθεί ένας ανοιχτός, τακτικός διάλογος με τις ΜΚΟ στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων και να υπογραμμιστεί η ανάγκη περισσότερων εκστρατειών ευαισθητοποίησης για τα θεμελιώδη δικαιώματα και η ανάγκη προώθησης της δικτύωσης των ΜΚΟ από διαφορετικά κράτη μέλη.

3.2. Εκ των προτέρων αξιολόγηση

Στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής παρατίθεται η εκ των προτέρων αξιολόγηση του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» και καταδεικνύεται η καταλληλότητα της πολιτικής που επιλέχθηκε για την επίτευξη των προβλεφθέντων στόχων.

4. Νομικη Βαση και Σκεπτικο του Μεσου Πολιτικησ

4.1. Νομική βάση

Το παρόν ειδικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» εδράζεται στο άρθρο 308 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Το άρθρο προβλέπει τη δυνατότητα να ενεργήσει η Κοινότητα ακόμη και αν δεν προβλέπονται οι απαιτούμενες εξουσίες από τη Συνθήκη εφόσον η ενέργεια που θα αναλάβει θεωρείται αναγκαία για την πραγµατοποίηση ενός από τους στόχους της Κοινότητας.

Οι στόχοι αυτού του προγράμματος δεν έχουν ειδική νομική βάση στη Συνθήκη, αφού αφορούν την προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων του Χάρτη γενικά και όχι απλώς την προαγωγή ειδικότερα κάποιων θεμελιωδών δικαιωμάτων για τα οποία υπάρχουν ειδικές νομικές βάσεις. Θα συμβάλουν, ωστόσο, στη χάραξη και στην υλοποίηση των αρμοδιοτήτων και πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ευαισθητοποιώντας τον κάθε πολίτη της Ένωσης για τα θεμελιώδη δικαιώματά του βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας.

Η προτεινόμενη νομική βάση είναι πρόσφορη, δεδομένου ότι το πρόγραμμα συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της Κοινότητας.

4.2. Καθοριζόμενες ενέργειες στο πλαίσιο του προγράμματος

Προβλέπονται διάφορα είδη ενεργειών, ως εξής:

- Ειδικές ενέργειες που αναλαμβάνει η Επιτροπή, όπως μελέτες και έρευνα, δημοσκοπήσεις και έρευνες κοινής γνώμης, διαμόρφωση δεικτών και κοινών μεθοδολογιών, συλλογή, επεξεργασία και διάδοση δεδομένων και στατιστικών, σεμινάρια, συνέδρια και συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, διοργάνωση δημόσιων εκστρατειών και εκδηλώσεων, σχεδιασμός και επιμέλεια δικτυακών τόπων, επεξεργασία και διάδοση πληροφοριακού υλικού, υποστήριξη και διαχείριση δικτύων εθνικών εμπειρογνωμόνων, δραστηριότητες ανάλυσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης.

- Ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη ειδικών σχεδίων κοινοτικού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

- Ενέργειες για τη χρηματοδοτική υποστήριξη των δραστηριοτήτων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή άλλων φορέων σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας.

- Επιδότηση λειτουργίας στην Ένωση των Συμβουλίων Επικρατείας και των ανώτατων διοικητικών δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία επιδιώκει ένα στόχο γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος με την προώθηση της ανταλλαγής απόψεων και εμπειριών σε θέματα νομολογίας, οργάνωσης και λειτουργίας των μελών της κατά την επιτέλεση των δικαστικών ή/και των γνωμοδοτικών καθηκόντων τους, ιδίως σε σχέση με το κοινοτικό δίκαιο.

4.3. Επικουρικότητα και αναλογικότητα

Η σύνταξη της παρούσας πρότασης έγινε κατά τρόπο ώστε να τηρούνται οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που ορίζονται στο άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ και στο σχετικό συνοδευτικό πρωτόκολλό της. Όσον αφορά την επικουρικότητα, το παρόν πρόγραμμα δεν επιχειρεί να παρέμβει στους τομείς που καλύπτονται από εθνικά προγράμματα σχεδιασμένα από εθνικές αρχές σε κάθε κράτος μέλος, αλλά να επικεντρωθεί σε τομείς που μπορούν να παραγάγουν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Με γνώμονα το στοιχείο αυτό, μπορεί να θεωρηθεί ότι η πλειονότητα των δραστηριοτήτων που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα είναι συμπληρωματικές προς τις εθνικές ενέργειες και αποσκοπούν στη μεγαλύτερη δυνατή εκμετάλλευση της συνέργειας μεταξύ ενεργειών που υλοποιούνται σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο.

Όσον αφορά την αναλογικότητα, το προτεινόμενο νέο πρόγραμμα διακρίνεται για την ενσωμάτωση της μέγιστης δυνατής απλούστευσης όσον αφορά όχι μόνον τη μορφή της εκάστοτε ενέργειας – οι ορισμοί των ενεργειών στο νομοθετικό κείμενο έχουν την πλέον γενικόλογη διατύπωση στο μέτρο του δυνατού – αλλά και τις διοικητικές και δημοσιονομικές προϋποθέσεις που θα ισχύουν για την υλοποίησή της. Η Επιτροπή προσπάθησε να βρει το κατάλληλο σημείο ισορροπίας μεταξύ ευελιξίας και ευχέρειας χρήσης, αφενός, και σαφήνειας σκοπών και κατάλληλων δημοσιονομικών και διαδικαστικών διασφαλίσεων, αφετέρου.

Με βάση τις κατευθύνσεις που παρατίθενται στο πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή και των δύο αυτών αρχών, είναι σαφές ότι τα προβλήματα που επιδιώκει να αντιμετωπίσει το παρόν πρόγραμμα έχουν διεθνικές πτυχές και, επομένως, ότι η δράση σε επίπεδο Κοινότητας θα αποφέρει πολύ περισσότερα οφέλη από ό,τι ανάλογη δράση σε επίπεδο κρατών μελών.

4.4. Απλούστευση και εξορθολογισμός

Η προτεινόμενη προσέγγιση θα συμβάλει στο βασικό στόχο της απλούστευσης των μέσων, από άποψη τόσο νομοθεσίας όσο και διαχείρισης, αλλά και στο στόχο του εξορθολογισμού της διάρθρωσης του προϋπολογισμού. Επίσης, θα βελτιώσει τη συνοχή και τη συνέπεια μεταξύ των μέσων και παράλληλα θα συμβάλει στην αποφυγή αλληλεπικαλύψεων. Αν και θα χρειαστούν πρόσθετοι ανθρώπινοι πόροι για την αντιμετώπιση μελλοντικών διευρύνσεων, θα επιτευχθεί καλύτερος καταμερισμός των ανθρώπινων πόρων με την κατάργηση μικρών γραμμών του προϋπολογισμού (οι οποίες απορροφούν δυσανάλογους πόρους) και με την ομαδοποίηση των υφιστάμενων προγραμμάτων σε ένα ενιαίο, συνεκτικό και βελτιστοποιημένο πρόγραμμα. Με τον τρόπο αυτό θα επιτευχθεί μεγαλύτερη αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των δαπανών και του διοικητικού κόστους διαχείρισής τους.

Ο προτεινόμενος εξορθολογισμός θα ωφελήσει επίσης τους τελικούς χρήστες, καθώς αυξάνει την ευκρίνεια, τη σαφήνεια και τη συνοχή των μέσων. Οι υποψήφιοι δικαιούχοι θα μπορούν ευκολότερα να υποβάλλουν αιτήσεις χρηματοδότησης χάρις στην τυποποιημένη προσέγγιση και στην εναρμόνιση των διατάξεων εφαρμογής.

Η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει μέρος της εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε οργανισμούς κοινοτικού δικαίου, όπως αναφέρεται στο άρθρο 54 παράγραφος 2 στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού. Οι εν λόγω οργανισμοί ορίζονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 55 και 56 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου και του άρθρου 37 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής. Η Επιτροπή μελετά τη συμμόρφωση με τις αρχές της οικονομίας, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας. Πριν προβεί στην ανάθεση της εκτέλεσης, η Επιτροπή εξασφαλίζει, κατόπιν σχετικής αξιολόγησης, ότι η ίδρυση οργανισμών συνάδει με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.

Το προτεινόμενο νέο μέσο κινείται στην κατεύθυνση που καθόρισε η Επιτροπή όσον αφορά τα πολιτικά και οικονομικά μελήματα από το 2007 και εξής. Επιδιώκονται η αλληλοσυμπλήρωση, η απλούστευση και ο εξορθολογισμός των υφιστάμενων μέσων, καθώς και η αναγκαία ευελιξία για να εκπληρωθούν νέοι στόχοι και να υπάρξει ομαλή προσαρμογή στο νέο νομικό πλαίσιο που θα θεσπιστεί μόλις τεθεί σε ισχύ η συνταγματική συνθήκη.

5. Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Το κόστος του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη» για την περίοδο 2007–2013 ανέρχεται στα 543 εκατ. EUR. Για το παρόν ειδικό πρόγραμμα θα διατεθούν κονδύλια ύψους 96,5 εκατ. EUR.

2005/0038 (CNS)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση, για την περίοδο 2007-2013, του ειδικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και ιθαγένεια» στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος «Θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη»

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 308,

την πρόταση της Επιτροπής[35],

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[36],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[37],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[38],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα :

(1) Το άρθρο 6 παράγραφος 1 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει ότι η Ένωση βασίζεται στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών καθώς και του κράτους δικαίου, τονίζοντας ότι οι αρχές αυτές είναι κοινές για τα κράτη μέλη.

(2) Το άρθρο 6 παράγραφος 2 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει ότι η Ένωση οφείλει να σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως κατοχυρώνονται με την ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών και όπως προκύπτουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, ως γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου.

(3) Ο χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διακηρύχθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2000, εμπεριέχει τις θεμελιώδεις αξίες στις οποίες στηρίχθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση[39].

(4) Όπως ορίζεται στο «πρόγραμμα της Χάγης», που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κα