Κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 21/2004

που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 19 Φεβρουαρίου 2004

για την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ..., σχετικά με την προαγωγή της ισότητας των φύλων στη συνεργασία για την ανάπτυξη

(2004/C 95 E/02)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 179,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η ισότητα των φύλων και η χειραφέτηση των γυναικών περιλαμβάνονται μεταξύ των αναπτυξιακών στόχων που καθορίστηκαν στη διάσκεψη κορυφής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τη χιλιετία, οι οποίοι συνοδεύονται με σαφείς σκοπούς στον τομέα της εκπαίδευσης που πρέπει να επιτευχθούν το αργότερο έως το 2015.

(2) Τα δύο τρίτα των παιδιών που δεν φοιτούν σε σχολείο είναι κορίτσια, τα ποσοστά εγγραφής των κοριτσιών σε σχολεία εξακολουθούν να υπολείπονται των αντίστοιχων των αγοριών και τα ποσοστά εγκατάλειψης των σπουδών για τα κορίτσια είναι υψηλότερα.

(3) Το άρθρο 3 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι, σε όλες τις δραστηριότητες που αναφέρονται στο άρθρο αυτό, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής στον τομέα της συνεργασίας για την ανάπτυξη, η Κοινότητα επιδιώκει να εξαλειφθούν οι ανισότητες και να προαχθεί η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών.

(4) Οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν δυσανάλογη πλειονότητα των φτωχών παγκοσμίως. Ως εκ τούτου, η προαγωγή της ισότητας των φύλων αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την επίτευξη του συνολικού στόχου της μείωσης της φτώχειας έως το 2015.

(5) Η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών κάθε ηλικίας αποτελεί ουσιώδη παράγοντα για την ουσιαστική και αποτελεσματική καταπολέμηση της φτώχειας. Για να επιτευχθεί ο στόχος της ισότητας των φύλων με τη στρατηγική ενσωμάτωσης των θεμάτων φύλου, είναι αναγκαίο να συνδυαστεί ο στόχος αυτός με ειδικά μέτρα υπέρ των γυναικών κάθε ηλικίας.

(6) Η συμβολή των γυναικών στην ανάπτυξη προσκρούει σε πολυάριθμα εμπόδια, τα οποία περιορίζουν τα αποτελέσματα της εργασίας τους και μειώνουν τα σχετικά πλεονεκτήματα τόσο για τις ίδιες όσο και για την κοινωνία στο σύνολό της. Η σπουδαιότητα του οικονομικού, κοινωνικού και περιβαλλοντικού ρόλου των γυναικών στις αναπτυσσόμενες χώρες καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους, είχε ως αποτέλεσμα να επικρατήσει διεθνώς η αντίληψη ότι η πλήρης συμμετοχή τους, χωρίς διακρίσεις, είναι απαραίτητη για την επίτευξη αειφόρου και ουσιαστικής ανάπτυξης.

(7) Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της υπέγραψαν τη δήλωση και το πρόγραμμα δράσης της τέταρτης παγκόσμιας διάσκεψης για τις γυναίκες που πραγματοποιήθηκε στο Πεκίνο το 1995, η οποία έδωσε έμφαση στην ανάγκη να αναληφθεί δράση για την εξάλειψη σε παγκόσμιο επίπεδο των παραγόντων που εμποδίζουν την ισότητα των φύλων και καθόρισε την ενσωμάτωση των θεμάτων φύλου ως στρατηγική για την προαγωγή της ισότητας των φύλων.

(8) Τα μέρη της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την κατάργηση κάθε μορφής διακρίσεων εις βάρος των γυναικών συμφώνησαν να χρησιμοποιήσουν κάθε διαθέσιμο μέσο για την εξάλειψη του φαινομένου αυτού, το οποίο θεωρούν ότι αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη.

(9) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2836/98 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1998, για την ένταξη των θεμάτων φύλου στη συνεργασία για την ανάπτυξη(3), αποβλέπει στη συστηματική ενσωμάτωση των θεμάτων φύλου σε όλους τους τομείς των κοινοτικών πολιτικών συνεργασίας για την ανάπτυξη και στη στήριξη και διευκόλυνση της ένταξης δράσεων που αποβλέπουν στην εξάλειψη των μειζόνων ανισοτήτων μεταξύ των φύλων. Συγχρόνως, μεριμνά για την προαγωγή της ισότητας των φύλων σε εθνικά προγράμματα που αποβλέπουν στην εφαρμογή των κυριότερων στοιχείων του προγράμματος δράσης της διάσκεψης του Πεκίνου. Ο εν λόγω κανονισμός εξέπνευσε στις 31 Δεκεμβρίου 2003.

(10) Η δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με την αναπτυξιακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η οποία υιοθετήθηκε στις 10 Νοεμβρίου 2000, ορίζει την ισότητα των φύλων ως οριζόντιο θέμα.

(11) Η ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της 21ης Ιουνίου 2001, σχετικά με το πρόγραμμα δράσης για την ενσωμάτωση των θεμάτων που αφορούν την ισότητα των δύο φύλων στην κοινοτική συνεργασία για την ανάπτυξη, καθορίζει το πλαίσιο εφαρμογής της ενσωμάτωσης αυτής. Το Συμβούλιο ενέκρινε το εν λόγω πρόγραμμα δράσης στα συμπεράσματά του της 8ης Νοεμβρίου 2001.

(12) Στο ψήφισμά του της 25ης Απριλίου 2002 σχετικά με το εν λόγω πρόγραμμα δράσης(4), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε τη σημασία του να ενσωματωθούν τα θέματα του φύλου ώστε να επιτευχθεί ισότητα μεταξύ των φύλων και να βελτιωθεί η θέση της γυναίκας στις αναπτυσσόμενες χώρες.

(13) Ο παρών κανονισμός καθορίζει, για τη συνολική διάρκεια του προγράμματος, ένα χρηματοδοτικό πλαίσιο που αποτελεί, για την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή στα πλαίσια της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού, την προνομιακή αναφορά, κατά την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού(5). Εν γένει, η κοινοτική χρηματοδότηση που συνδέεται με την ανάπτυξη θα πρέπει να συμβάλει επίσης στην ισότητα των φύλων σε όλους τους τομείς δράσης.

(14) Τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να θεσπιστούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(6).

(15) Δεδομένου ότι ο στόχος της προτεινόμενης δράσης δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και, λόγω της κλίμακας και των επιπτώσεων της εν λόγω δράσης, μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Κεφάλαιο I

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Άρθρο 1

1. Ο σκοπός του παρόντος κανονισμού είναι να εφαρμοστούν μέτρα για την προαγωγή της ισότητας των φύλων στις πολιτικές, στρατηγικές και παρεμβάσεις της Κοινότητας στον τομέα της συνεργασίας για την ανάπτυξη.

Προς το σκοπό αυτό, η Κοινότητα παρέχει χρηματοδοτική βοήθεια και κατάλληλη τεχνογνωσία που αποβλέπουν ειδικά στην προαγωγή της ισότητας των φύλων σε όλες τις πολιτικές και παρεμβάσεις συνεργασίας για την ανάπτυξη που διεξάγονται στις αναπτυσσόμενες χώρες.

2. Η στήριξη της Κοινότητας αποβλέπει στη συμπλήρωση και την ενίσχυση τόσο των πολιτικών όσο και των ικανοτήτων των αναπτυσσόμενων χώρων, καθώς και στη βοήθεια που παρέχεται με άλλα μέσα της συνεργασίας για την ανάπτυξη.

Άρθρο 2

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ως:

α) "ενσωμάτωση των θεμάτων φύλου", νοείται ο προγραμματισμός, η (ανα)διοργάνωση, η βελτίωση και η αξιολόγηση των πολιτικών διαδικασιών ώστε τα ενδιαφερόμενα μέρη να ενσωματώνουν συστηματικά την ισότητα μεταξύ των φύλων σε όλες τις πολιτικές, στρατηγικές και παρεμβάσεις στον τομέα της ανάπτυξης, σε όλα τα επίπεδα και σε όλα τα στάδια·

β) "ειδικά μέτρα", νοούνται οι δράσεις πρόληψης και αντιστάθμισης των δυσμενών διακρίσεων που συνδέονται με το φύλο, οι οποίες μπορούν να συνεχιστούν ή να υιοθετηθούν ώστε να διασφαλιστεί στην πράξη η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών· τα μέτρα αυτά πρέπει να αποβλέπουν καταρχήν στη βελτίωση της θέσης της γυναίκας στον τομέα που καλύπτει ο παρών κανονισμός.

Άρθρο 3

Οι στόχοι που επιδιώκει ο παρών κανονισμός, σύμφωνα με το στόχο της προώθησης της ισότητας των φύλων και τη χειραφέτηση των γυναικών όπως προσδιορίζεται από τη σύνοδο κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας, τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την εξάλειψη των κάθε μορφής διακρίσεων εις βάρος των γυναικών, τη δήλωση και την πλατφόρμα δράσης του Πεκίνου που εγκρίθηκαν στην τέταρτη παγκόσμια διάσκεψη για τις γυναίκες και το τελικό έγγραφο της έκτακτης συνόδου της γενικής συνέλευσης "Οι γυναίκες το 2000: ισότητα των φύλων, ανάπτυξη και ειρήνη για τον 21ο αιώνα", είναι οι ακόλουθοι:

α) να υποστηριχθεί η ενσωμάτωση των θεμάτων φύλου σε όλους τους τομείς της συνεργασίας για την ανάπτυξη, σε συνδυασμό με ειδικά μέτρα υπέρ των γυναικών κάθε ηλικίας, ώστε να προαχθεί η ισότητα μεταξύ των φύλων, ως σημαντική συνεισφορά στη μείωση της φτώχειας·

β) να υποστηριχθούν στις αναπτυσσόμενες χώρες ενδογενείς δημόσιες και ιδιωτικές ικανότητες, που θα μπορούν να αναλάβουν την ευθύνη και την πρωτοβουλία προαγωγής της ισότητας των φύλων.

Άρθρο 4

1. Μεταξύ των δραστηριοτήτων προαγωγής της ισότητας των φύλων που μπορούν να χρηματοδοτηθούν περιλαμβάνονται ειδικότερα:

α) η στήριξη των ειδικών μέτρων που συνδέονται με την πρόσβαση στους πόρους και στις υπηρεσίες που προορίζονται για τις γυναίκες και με τον έλεγχο των εν λόγω πόρων και υπηρεσιών, ειδικότερα όσον αφορά την εκπαίδευση και την κατάρτιση, την υγεία, τις οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες, την απασχόληση και την υποδομή, καθώς και τη συμμετοχή στη διαδικασία λήψεως πολιτικών αποφάσεων·

β) η προώθηση της συλλογής, της διάδοσης, της ανάλυσης και της βελτίωσης των στατιστικών που κατανέμονται σε συνάρτηση με το κριτήριο του φύλου και της ηλικίας, καθώς και της επεξεργασίας και διάδοσης μεθόδων, κατευθυντήριων αρχών, εκ των προτέρων και εκ των υστέρων αξιολογήσεων του αντίκτυπου των δράσεων στην ισότητα των φύλων, θεματικών μελετών, ποιοτικών και ποσοτικών δεικτών και άλλων επιχειρησιακών μέσων·

γ) η στήριξη των δραστηριοτήτων ευαισθητοποίησης και προώθησης, καθώς και η δημιουργία δικτύων εταίρων στον τομέα της ισότητας των φύλων·

δ) η στήριξη των δραστηριοτήτων που αποβλέπουν στην ενίσχυση των θεσμικών και επιχειρησιακών ικανοτήτων των κυριότερων εταίρων στις χώρες που συμμετέχουν στην αναπτυξιακή διαδικασία, όπως της διάθεσης εμπειρογνωμόνων στον τομέα του φύλου, της κατάρτισης και της τεχνικής βοήθειας.

2. Τα μέσα που θα χρηματοδοτηθούν κατά τη διεξαγωγή των δραστηριοτήτων της παραγράφου 1 μπορούν να λάβουν τις ακόλουθες μορφές:

α) μεθοδολογικές και οργανωτικές μελέτες για την ενσωμάτωση των θεμάτων φύλου για κάθε ηλικία·

β) τεχνική βοήθεια, ιδίως αξιολόγηση του αντίκτυπου των δράσεων στην ισότητα των φύλων, την εκπαίδευση, την κατάρτιση, την κοινωνία της πληροφορίας και άλλες υπηρεσίες·

γ) προμήθειες, έλεγχοι, αποστολές αξιολόγησης και παρακολούθησης.

3. Η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να καλύψει:

α) επενδυτικά έργα, πλην της αγοράς ακινήτων, και

β) δαπάνες λειτουργίας δικαιούχου φορέα, συμπεριλαμβανομένων των τακτικών διοικητικών δαπανών και των δαπανών συντήρησης που δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το προβλεπόμενο κόστος για τις διοικητικές δαπάνες.

Οι επιχορηγήσεις λειτουργίας διατίθενται σε φθίνουσα βάση.

Άρθρο 5

Κατά την επιλογή και την εφαρμογή των δραστηριοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή:

α) στον ενδεχόμενο καταλυτικό και πολλαπλασιαστικό ρόλο των παρεμβάσεων και των προγραμμάτων για τη στήριξη της στρατηγικής ενσωμάτωσης των θεμάτων φύλου σε μεγάλη κλίμακα στις κοινοτικές δράσεις·

β) στην ενίσχυση των στρατηγικών εταιρικών σχέσεων και την έναρξη διακρατικής συνεργασίας, γεγονός που θα ισχυροποιήσει ειδικότερα την περιφερειακή συνεργασία στον τομέα της ισότητας των φύλων·

γ) στην επιδίωξη της καλύτερης δυνατής σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας και της βιωσιμότητας των αποτελεσμάτων κατά το σχεδιασμό και τον προγραμματισμό των παρεμβάσεων·

δ) στο σαφή καθορισμό και την εποπτεία των στόχων και των δεικτών·

ε) στις προσπάθειες προαγωγής των συνεργειών με τις πολιτικές και τα προγράμματα τα σχετικά με την υγεία της αναπαραγωγής και της σεξουαλικής ζωής και τα συναφή δικαιώματα, τις ασθένειες που συνδέονται με τη φτώχεια, ειδικότερα τα προγράμματα HIV/AIDS, τα μέτρα για την καταπολέμηση της βίας, τα θέματα για τη θέση των κοριτσιών και την εκπαίδευση και κατάρτιση των γυναικών κάθε ηλικίας, τα ηλικιωμένα άτομα, το περιβάλλον, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την πρόληψη των συγκρούσεων, τον εκδημοκρατισμό και τη συμμετοχή των γυναικών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού χαρακτήρα·

στ) στη συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου στους έξι τομείς προτεραιότητας της κοινοτικής αναπτυξιακής πολιτικής·

ζ) στη σημασία που έχει η εκπαίδευση των κοριτσιών και στο γεγονός ότι οι άνισες ευκαιρίες για τα κορίτσια θα μπορούσαν να αρχίσουν να μειώνονται με την πρόσληψη και την κατάρτιση διδακτικού προσωπικού αποτελούμενου από γυναίκες σε τοπική βάση.

Κεφάλαιο II

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ

Άρθρο 6

1. Η χρηματοδοτική συνδρομή που χορηγείται δυνάμει του παρόντος κανονισμού λαμβάνει τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων ή συμβάσεων.

2. Η μη επιστρεπτέα ενίσχυση είναι δυνατόν να χρηματοδοτήσει το σύνολο των δαπανών μιας ενέργειας μόνον εάν είναι γνωστό ότι είναι απολύτως απαραίτητη για την υλοποίησή της, με εξαίρεση τις ενέργειες που απορρέουν από την εφαρμογή χρηματοδοτικών συμφωνιών με τρίτες χώρες ή τις ενέργειες, η διαχείριση των οποίων αναλαμβάνεται από διεθνείς οργανισμούς. Σε άλλες περιπτώσεις, ζητείται χρηματοδοτική συνεισφορά των δικαιούχων που ορίζονται στο άρθρο 7. Κατά τον καθορισμό του ποσού της συνεισφοράς αυτής, λαμβάνονται υπόψη οι δυνατότητες των ενδιαφερόμενων εταίρων και ο χαρακτήρας της συγκεκριμένης δράσης.

3. Οι συμβάσεις με τους δικαιούχους φορείς μπορούν να καλύπτουν τη χρηματοδότηση των δαπανών λειτουργίας τους σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 στοιχείο β).

4. Η χρηματοδοτική βοήθεια που χορηγείται βάσει του παρόντος κανονισμού μπορεί να συνεπάγεται συγχρηματοδότηση με άλλους χορηγούς βοήθειας, ιδίως με τα κράτη μέλη, τα Ηνωμένα Έθνη, καθώς και διεθνείς ή περιφερειακές τράπεζες ανάπτυξης ή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Άρθρο 7

1. Οι εταίροι που μπορούν να τύχουν χρηματοδοτικής στήριξης βάσει του παρόντος κανονισμού είναι οι ακόλουθοι:

α) οι διοικητικές αρχές και υπηρεσίες σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο·

β) οι τοπικές κοινότητες, οι ΜΚΟ, ειδικότερα αυτές που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ισότητας των φύλων, οι ενώσεις γυναικών, οι τοπικοί οργανισμοί, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και άλλα νομικά και φυσικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα·

γ) ο ιδιωτικός τομέα σε τοπικό επίπεδο·

δ) οι περιφερειακές οργανώσεις·

ε) οι διεθνείς οργανισμοί, όπως τα Ηνωμένα Έθνη και οι οργανισμοί τους, τα ταμεία και τα προγράμματα, καθώς και οι τράπεζες ανάπτυξης, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, οι παγκόσμιες πρωτοβουλίες, οι διεθνείς εταιρικές σχέσεις μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα·

στ) τα ερευνητικά ιδρύματα, τα ιδρύματα αναπτυξιακών μελετών και τα πανεπιστήμια.

2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1 στοιχείο ε), η κοινοτική χρηματοδοτική βοήθεια υπό μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων απευθύνεται στους εταίρους που έχουν την έδρα τους σε ένα κράτος μέλος ή σε τρίτη χώρα δικαιούχο ή δυνητικό δικαιούχο της κοινοτικής βοήθειας βάσει του παρόντος κανονισμού, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω έδρα αποτελεί πράγματι το κέντρο διαχείρισης των δραστηριοτήτων. Κατ' εξαίρεση, η έδρα αυτή μπορεί να βρίσκεται σε άλλη τρίτη χώρα. Θα δοθεί προτεραιότητα σε ενδογενείς δομές που μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη των τοπικών δυνατοτήτων σε θέματα φύλου.

Άρθρο 8

1. Σε περίπτωση που οι ενέργειες αποτελούν αντικείμενο συμφωνιών χρηματοδότησης μεταξύ της Κοινότητας και της δικαιούχου χώρας, οι συμφωνίες αυτές ορίζουν ότι η Κοινότητα δεν αναλαμβάνει να καλύψει την πληρωμή φόρων, δασμών ή άλλων επιβαρύνσεων.

2. Όλες οι συμφωνίες χρηματοδότησης, οι συμφωνίες ή συμβάσεις μη επιστρεπτέων ενισχύσεων που συνάπτονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού προβλέπουν ότι η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο διεξάγουν επιτόπιους ελέγχους, σύμφωνα με τις συνήθεις διαδικασίες που προβλέπει η Επιτροπή δυνάμει των ισχυόντων κανόνων, ιδίως των διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(7).

3. Λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα ώστε να τονίζεται ο κοινοτικός χαρακτήρας της βοήθειας που παρέχεται δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 9

1. Δυνατότητα συμμετοχής σε διαγωνισμούς και σε συμβάσεις προμηθειών έχουν επί ίσοις όροις όλα τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα των κρατών μελών, οι εξομοιούμενες με αυτά χώρες και όλες οι αναπτυσσόμενες χώρες. Δυνατότητα συμμετοχής έχουν όλες οι άλλες τρίτες χώρες με βάση το κριτήριο της αμοιβαιότητας. Σε εξαιρετικές και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, η συμμετοχή αυτή μπορεί να επεκταθεί σε άλλες τρίτες χώρες.

2. Οι προμήθειες πρέπει να προέρχονται από τα κράτη μέλη, τη δικαιούχο χώρα ή άλλες αναπτυσσόμενες χώρες. Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1, οι προμήθειες είναι δυνατό να προέρχονται και από άλλες τρίτες χώρες.

Άρθρο 10

1. Για να διασφαλιστούν οι στόχοι της συνοχής και της συμπληρωματικότητας που προβλέπονται στη συνθήκη και για να διασφαλιστεί η μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα του συνόλου των εν λόγω δράσεων, η Επιτροπή δύναται να λάβει όλα τα απαραίτητα συντονιστικά μέτρα, ιδίως:

α) την καθιέρωση συστήματος τακτικών ανταλλαγών πληροφοριών και συστηματικής ανάλυσης πληροφοριών σχετικών με τις χρηματοδοτούμενες δράσεις και δράσεις των οποίων η χρηματοδότηση προβλέπεται από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη·

β) το συντονισμό στον τόπο εφαρμογής των δράσεων, μέσω τακτικών συνεδριάσεων και ανταλλαγών πληροφοριών μεταξύ των αντιπροσώπων της Επιτροπής και των κρατών μελών στη δικαιούχο χώρα, των τοπικών αρχών και άλλων αποκεντρωμένων οργάνων.

2. Η Επιτροπή θα πρέπει να θέτει το θέμα της ισότητας των φύλων ως μόνιμο σημείο στην ημερήσια διάταξη κατά τη διάρκεια συνεδριάσεων μεταξύ αντιπροσώπων της Επιτροπής, των κρατών μελών και των χωρών-εταίρων, προκειμένου να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση ως προς τα θέματα φύλου σε νέους τομείς συνεργασίας για την ανάπτυξη.

3. Η Επιτροπή πρέπει να λάβει υπόψη τις εμπειρίες των κρατών μελών, των άλλων χορηγών και των χωρών εταίρων στους τομείς της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου και της χειραφέτησης των γυναικών.

4. Η Επιτροπή δύναται, από κοινού με τα κράτη μέλη, να αναλάβει κάθε πρωτοβουλία που απαιτείται για να διασφαλιστεί ο καλός συντονισμός με τους άλλους ενδιαφερόμενους χορηγούς βοήθειας, ιδίως με εκείνους που αποτελούν μέρος του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών.

Κεφάλαιο III

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΛΗΨΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ

Άρθρο 11

1. Το χρηματοδοτικό πλαίσιο για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, για την περίοδο 2004-2006, καθορίζεται σε 9 εκατομμύρια ευρώ.

2. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 12

1. Η Επιτροπή αναλαμβάνει να επεξεργαστεί κατευθυντήριες αρχές στρατηγικού προγραμματισμού και να καθορίσει τη συνεργασία της Κοινότητας υπό μορφή μετρήσιμων στόχων, προτεραιοτήτων, προθεσμιών για ορισμένους ειδικούς τομείς δράσης, παραδοχών και αναμενόμενων αποτελεσμάτων. Ο προγραμματισμός είναι πολυετής και ενδεικτικός.

2. Άπαξ ανά έτος, στο πλαίσιο κοινής συνεδρίασης των επιτροπών του άρθρου 14 παράγραφος 1, ανταλλάσσονται απόψεις κατόπιν εισηγήσεως του αντιπροσώπου της Επιτροπής σχετικά με τις γενικές κατευθύνσεις των δράσεων που θα εκτελεστούν κατά το επόμενο έτος.

Άρθρο 13

1. Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την εκ των προτέρων εκτίμηση, την επιλογή και τη διαχείριση των δράσεων που καλύπτει ο παρών κανονισμός, σύμφωνα με τις διαδικασίες του προϋπολογισμού και άλλες ισχύουσες διαδικασίες, ιδίως εκείνες που προβλέπονται από το δημοσιονομικό κανονισμό.

2. Το πρόγραμμα εργασιών εγκρίνεται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 14 παράγραφος 2.

Άρθρο 14

1. Η Επιτροπή επικουρείται από την αρμόδια για την ανάπτυξη γεωγραφική επιτροπή.

2. Στην περίπτωση που γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων του άρθρου 8 της απόφασης αυτής.

Η περίοδος του άρθρου 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ καθορίζεται σε 45 ημέρες.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό της κανονισμό.

Κεφάλαιο IV

ΕΚΘΕΣΕΙΣ

Άρθρο 15

1. Στο τέλος κάθε οικονομικού έτους, η Επιτροπή παρέχει, στην ετήσια έκθεση που υποβάλλει προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την αναπτυξιακή πολιτική της ΕΚ, στοιχεία σχετικά με τις δράσεις που χρηματοδοτήθηκαν κατά το εν λόγω έτος, καθώς και τα συμπεράσματά της σχετικά με την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος.

Η περίληψη, ειδικότερα, πρέπει να παρουσιάζει τα ισχυρά και τα ασθενή σημεία των δράσεων, καθώς και τα αποτελέσματά τους, τις δράσεις για τις οποίες έχουν συναφθεί συμβάσεις, καθώς και τα αποτελέσματα τυχόν ανεξάρτητων αξιολογήσεων που αφορούν ειδικές δράσεις.

2. Ένα έτος πριν από τη λήξη του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ανεξάρτητη έκθεση αξιολόγησης σχετικά με την εφαρμογή του, ώστε να διαπιστώσει κατά πόσον έχουν επιτευχθεί οι στόχοι που αναφέρονται στον κανονισμό και να παράσχει κατευθύνσεις για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μελλοντικών δράσεων. Με βάση την έκθεση αξιολόγησης, η Επιτροπή μπορεί να υποβάλει προτάσεις σχετικά με το μέλλον του παρόντος κανονισμού και, ενδεχομένως, για την τροποποίησή του.

Άρθρο 16

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμόζεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2006.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

...

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C ...

(2) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2003 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα), κοινή θέση του Συμβουλίου της 19ης Φεβρουαρίου 2004 και θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην ΕΕ).

(3) ΕΕ L 354 της 30.12.1998, σ. 5· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1882/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 284 της 31.10.2003, σ. 1).

(4) ΕΕ C 131 Ε της 5.6.2003, σ. 153.

(5) ΕΕ C 172 της 18.6.1999, σ. 1· συμφωνία όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση 2003/429/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 147 της 14.6.2003, σ. 25).

(6) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(7) Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1).

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 31 Ιουλίου 2003, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την προαγωγή της ισότητας των φύλων στη συνεργασία για την ανάπτυξη(1). Η εν λόγω πρόταση βασίζεται στο άρθρο 179 της συνθήκης ΕΚ, στο οποίο προβλέπεται η διαδικασία συναπόφασης που καθορίζεται στο άρθρο 251 της συνθήκης ΕΚ.

2. Στις 18 Δεκεμβρίου 2003, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε τη γνώμη του σε πρώτη ανάγνωση και ενέκρινε 21 τροπολογίες στην πρόταση της Επιτροπής(2).

3. Στις 26 Ιανουαρίου 2004, το Συμβούλιο κατέληξε σε πολιτική συμφωνία για κοινή θέση στην οποία περιλαμβάνονται 20 από τις 21 τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Στις 19 Φεβρουαρίου 2004, το Συμβούλιο υιοθέτησε τυπικά την εν λόγω κοινή θέση.

II. ΣΚΟΠΟΣ

Γενικός σκοπός του εν λόγω κανονισμού είναι να εφαρμοστούν μέτρα για την προαγωγή της ισότητας των φύλων στις πολιτικές, στρατηγικές και παρεμβάσεις της Κοινότητας στον τομέα της συνεργασίας για την ανάπτυξη. Ειδικότερα, ο κανονισμός αποβλέπει στην αποσαφήνιση του πολιτικού στόχου της κοινοτικής πολιτικής για τα θέματα των φύλων στο πλαίσιο της συνεργασίας για την ανάπτυξη. Με την υιοθέτηση μιας ισχυρότερης γραμμής, η διαδικασία θα καταστεί περισσότερο σαφής και εμφανής, γεγονός που θα διευκολύνει την εφαρμογή των απαιτούμενων αλλαγών για την προαγωγή της ισότητας των φύλων στη συνεργασία για την ανάπτυξη. Η προσέγγιση αυτή είναι απαραίτητη προκειμένου να εφαρμοστεί αποτελεσματικά η στρατηγική για την ενσωμάτωση των θεμάτων φύλου στο πλαίσιο της μείωσης της φτώχειας, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής όσον αφορά το πρόγραμμα δράσης του 2001 για την ενσωμάτωση των θεμάτων που αφορούν την ισότητα των φύλων στην κοινοτική συνεργασία για την ανάπτυξη(3).

Οι συγκεκριμένοι στόχοι που επιδιώκει ο εν λόγω κανονισμός, σύμφωνα με το στόχο της προαγωγής της ισότητας των φύλων και της χειραφέτησης των γυναικών όπως προσδιορίζεται από τη σύνοδο κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας, είναι οι ακόλουθοι:

α) να υποστηριχθεί η ενσωμάτωση των θεμάτων φύλου σε όλους τους τομείς της συνεργασίας για την ανάπτυξη, σε συνδυασμό με ειδικά μέτρα υπέρ των γυναικών, ώστε να προαχθεί η ισότητα των φύλων, ως σημαντική συνεισφορά στη μείωση της φτώχειας·

β) να υποστηριχθούν, στις αναπτυσσόμενες χώρες, ενδογενείς δημόσιες και ιδιωτικές ικανότητες που θα μπορούν να αναλάβουν την ευθύνη και την πρωτοβουλία για την προαγωγή της ισότητας των φύλων.

Οι δράσεις που θα διεξαχθούν στο πλαίσιο του εν λόγω κανονισμού αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνολικής κοινοτικής πολιτικής για τα θέματα των φύλων και της φτώχειας, στο πλαίσιο της συνεργασίας για την ανάπτυξη. Υπό το πρίσμα αυτό, ο συντονισμός, η συνοχή και η συμπληρωματικότητα με άλλα μέσα ενίσχυσης που διαθέτει η ΕΚ, καθώς και με τις πολιτικές που αναπτύσσονται στο εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, ενέχουν πρωταρχική σημασία.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

1. Ιστορικό

- Τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και το Συμβούλιο εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη γενική προσέγγιση που ακολουθεί η Επιτροπή στην πρότασή της και συμφώνησαν ότι είναι σκόπιμο να επιδιωχθεί συμφωνία κατά την πρώτη ανάγνωση, ούτως ώστε να εκδοθεί ο κανονισμός το συντομότερο δυνατό, εφόσον πρόκειται να αντικαταστήσει τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2836/98 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1998, για την ένταξη των θεμάτων φύλου στη συνεργασία για την ανάπτυξη(4), η ισχύς του οποίου έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2003.

- Σύμφωνα με τις διατάξεις της κοινής δήλωσης(5) σχετικά με την εφαρμογή στην πράξη της νέας διαδικασίας συναπόφασης, το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή πραγματοποίησαν άτυπες επαφές προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία σε πρώτη ανάγνωση.

- Υπό το πρίσμα αυτό, όλες οι τροποποιήσεις τις οποίες το Συμβούλιο επιθυμούσε να επιφέρει στην πρόταση της Επιτροπής και οι οποίες είχαν γίνει επίσης δεκτές από την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, περιελήφθησαν σε 20 συμβιβαστικές τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η κοινή θέση δεν τροποποιεί άλλως την πρόταση της Επιτροπής.

- Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δέχθηκε την κοινή θέση, η οποία συμφωνήθηκε σε πολιτικό επίπεδο από το Συμβούλιο στις 26 Ιανουαρίου 2004.

2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

- Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 21 τροπολογίες, τις οποίες υπέβαλε η επιτροπή για την ανάπτυξη και τη συνεργασία. Όπως προαναφέρθηκε, 20 από τις τροπολογίες αυτές συμφωνήθηκαν κατά τις άτυπες επαφές μεταξύ της Επιτροπής και του Συμβουλίου και ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση στο σύνολό τους.

- Η μόνη τροπολογία που δεν ενσωματώθηκε στην κοινή θέση είναι η τροπολογία αριθ. 21, ήτοι η προτεινόμενη αύξηση του προϋπολογισμού κατά 2 εκατομμύρια ευρώ, με την οποία καθορίζεται χρηματοδοτικό πλαίσιο 11 εκατομμυρίων ευρώ αντί των 9 εκατομμυρίων ευρώ. Το Συμβούλιο απέρριψε ομόφωνα την τροπολογία αυτή και επέμεινε στον προϋπολογισμό ύψους 9 εκατομμυρίων ευρώ, σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, η οποία επίσης απέρριψε την τροπολογία αριθ. 21. Οι λόγοι για τη διατήρηση του χρηματοδοτικού πλαισίου των 9 εκατομμυρίων ευρώ είναι οι ακόλουθοι:

1. Η Επιτροπή πρότεινε το ποσό των 9 εκατομμυρίων ευρώ, με βάση ρεαλιστική πρόβλεψη των ποσών που μπορούν ευλόγως να δαπανηθούν κατά την περίοδο 2004-2006 (ήτοι 3 εκατομμύρια ευρώ ετησίως) και μετά από αξιολόγηση της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2836/98.

2. Η προτεινόμενη αύξηση των 2 εκατομμυρίων ευρώ δεν δικαιολογείται διότι δεν επιτρέπει την ενσωμάτωση των θεμάτων φύλου, δεδομένου ότι απαιτούνται πολύ υψηλότερα ποσά. Στόχος της εν λόγω γραμμής του προϋπολογισμού για τα θέματα των φύλων, όπως επισημαίνεται στο νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο της Επιτροπής, είναι να διαδραματίσει "καταλυτικό ρόλο, όπως προβλέπει το πρόγραμμα δράσης, δηλαδή να αξιοποιήσει τις πειραματικές πρωτοβουλίες, να αναπτύξει καλές πρακτικές και να τις διαδώσει".

3. Όπως κατ' επανάληψη έχει δηλώσει παγίως η Επιτροπή, δεν είναι δυνατό να μεταφερθεί το πρόσθετο ποσό των 2 εκατομμυρίων ευρώ από τη θέση του προϋπολογισμού B7-6220, όπου η Επιτροπή αντιμετωπίζει ακόμη και σοβαρές δυσκολίες προκειμένου να φέρει σε πέρας τις τρέχουσες δημοσιονομικές της δεσμεύσεις.

3. Κύριες καινοτομίες που εισάγουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μέσω των συμβιβαστικών τροπολογιών

Οι συμβιβαστικές τροπολογίες οι οποίες συμφωνήθηκαν από τα τρία όργανα βελτιώνουν, ενισχύουν και αποσαφηνίζουν την πρόταση της Επιτροπής, ως εξής:

- ενθαρρύνουν τη μεγαλύτερη εστίαση της προσοχής στη μείωση της φτώχειας και την ενσωμάτωση της διάστασης των φύλων στις διάφορες πολιτικές,

- αναβαθμίζουν το θέμα της ισότητας των φύλων, με την αναγωγή του ως οριζόντιου θέματος,

- τονίζουν τη σημασία του συντονισμού μεταξύ των διαφόρων ενδιαφερόμενων φορέων και του ρόλου των μη κυβερνητικών φορέων,

- ενισχύουν τη σημασία της χειραφέτησης των γυναικών,

- καθιερώνουν σαφέστερα κριτήρια δημοσιονομικής επιλεξιμότητας, με ιδιαίτερη προσοχή στην εκπαίδευση και την κατάρτιση των γυναικών.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Το Συμβούλιο θεωρεί ότι η κοινή του θέση λαμβάνει ευρέως υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση. Η κοινή θέση του Συμβουλίου περιλαμβάνει όλες οι τροπολογίες που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των τριών οργάνων, συνιστά δε σημαντική βελτίωση της πρότασης της Επιτροπής και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να γίνει δεκτή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το Συμβούλιο θεωρεί ότι ο προτεινόμενος κανονισμός πρέπει να εκδοθεί και να τεθεί σε εφαρμογή το συντομότερο δυνατό προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνέχεια στη χρηματοδότηση σχεδίων για την προαγωγή της ισότητας των φύλων στις αναπτυσσόμενες χώρες.

(1) Έγγρ. 11923/03 DEVGEN 110 SOC 318 CODEC 1083 - COM(2003) 465 final.

(2) Έγγρ. 16168/03 CODEC 1838 DEVGEN 166 SOC 530.

(3) Έγγρ. 10576/01 - COM(2001) 295 final.

(4) ΕΕ L 354 της 30.12.1998, σ. 5.

(5) Κοινή δήλωση σχετικά με την εφαρμογή στην πράξη της νέας διαδικασίας συναπόφασης (άρθρο 251 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας) (ΕΕ C 148 της 28.5.1999, σ. 1).