ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠHΣ

Αξιολόγηση των μέτρων που έλαβε η Ρουμανία



σε συνέχεια της σύστασης του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021 προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία

0.Εισαγωγή

Στις 18 Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία το αργότερο έως το 2024.

Διατυπώθηκε σύσταση στη Ρουμανία να μειώσει το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης σε 8,0 % του ΑΕΠ το 2021, σε 6,2 % του ΑΕΠ το 2022, σε 4,4 % του ΑΕΠ το 2023, και σε 2,9 % του ΑΕΠ το 2024. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής στις οποίες βασίζεται η εν λόγω σύσταση, ο ως άνω στόχος θεωρήθηκε ότι αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,7 % του ΑΕΠ το 2021, 1,8 % του ΑΕΠ το 2022, 1,7 % του ΑΕΠ το 2023 και 1,5 % του ΑΕΠ το 2024 και σε ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών ύψους 3,4 % το 2021, 1,3 % το 2022, 0,9 % το 2023 και 0,0 % το 2024. Το Συμβούλιο συνέστησε στη Ρουμανία να εφαρμόσει πλήρως τα μέτρα που έχουν ήδη θεσπιστεί για το 2021 και να προσδιορίσει και να εφαρμόσει τα πρόσθετα μέτρα που είναι αναγκαία για την επίτευξη της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2024. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στη Ρουμανία να χρησιμοποιήσει τυχόν έκτακτα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης, τα δε μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης να διασφαλίζουν βιώσιμη διόρθωση με ευνοϊκό για την ανάπτυξη τρόπο. Επιπλέον, συνέστησε στη Ρουμανία να μεριμνήσει για την πλήρη και αποτελεσματική εφαρμογή του εθνικού δημοσιονομικού πλαισίου και να στηρίξει τη δημοσιονομική εξυγίανση με ολοκληρωμένες μεταρρυθμίσεις.

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, το Συμβούλιο έταξε στη Ρουμανία προθεσμία έως την 15η Οκτωβρίου 2021 για την υποβολή λεπτομερούς έκθεσης σχετικά με τα μέτρα που θα λάμβανε σε συνέχεια της σύστασής του. Η Ρουμανία υπέβαλε την οικεία έκθεση στις 14 Οκτωβρίου 2021.

Η Επιτροπή εξέτασε τη δημοσιονομική στρατηγική της Ρουμανίας βάσει των πληροφοριών που περιέχονται στην έκθεση σχετικά με τα μέτρα που ελήφθησαν, προκειμένου να εκτιμήσει κατά πόσον το κράτος μέλος έχει συμμορφωθεί με τη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021.

Πλαίσιο 1: Μεθοδολογία για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων

Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 και τον κώδικα δεοντολογίας, ένα κράτος μέλος θεωρείται ότι έχει λάβει αποτελεσματικά μέτρα εάν έχει ενεργήσει σύμφωνα είτε με τη σύσταση του Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ είτε με την απόφαση-ειδοποίηση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 9. Στις 29 Νοεμβρίου 2016, η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότησή της με τίτλο «Improving the assessment of effective action in the context of the excessive deficit procedure – a specification of the methodology» (Βελτίωση της αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των μέτρων στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος — εξειδίκευση της μεθοδολογίας), η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 6 Δεκεμβρίου 2016. Στην εν λόγω γνώμη καθορίζεται ένα δενδροδιάγραμμα αποφάσεων ΔΥΕ για την αξιολόγηση του κατά πόσον έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα.

Εάν το οικείο κράτος μέλος συμμορφώνεται με τον στόχο για το ονομαστικό έλλειμμα και την υποκείμενη βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου, η διαδικασία αναστέλλεται. Σε περίπτωση που το κράτος μέλος αδυνατεί ή κινδυνεύει να μην επιτύχει τον στόχο για το ονομαστικό έλλειμμα ή την απαιτούμενη βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου ή και τα δύο, διενεργείται προσεκτική ανάλυση για τους λόγους αυτής της υστέρησης. Ως εκ τούτου, η προσεκτική ανάλυση συνιστά κομβικό στοιχείο για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων.

Για την αξιολόγηση της δημοσιονομικής προσπάθειας, η προσεκτική ανάλυση χρησιμοποιεί πρώτα την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες. Εν κατακλείδι, στόχος της προσεκτικής ανάλυσης είναι να παράσχει επαρκή εκτίμηση της έκτασης των δράσεων πολιτικής, ώστε να αξιολογήσει κατά πόσον το οικείο κράτος μέλος έχει τηρήσει τις δεσμεύσεις πολιτικής που ανέλαβε, όπως ορίζονται στη σύσταση ΔΥΕ. Εάν επιτυγχάνεται η τιμή αναφοράς για τις δαπάνες, εάν δηλαδή η προσπάθεια είναι ίση ή ανώτερη της συνιστώμενης τιμής, τεκμαίρεται ότι το οικείο κράτος μέλος έχει τηρήσει τις δεσμεύσεις πολιτικής του. Εάν δεν επιτυγχάνεται η τιμή αναφοράς για τις δαπάνες, τεκμαίρεται ότι το κράτος μέλος δεν έχει τηρήσει τις δεσμεύσεις πολιτικής του.

Η Επιτροπή, κατά την τελική της αξιολόγηση, χρησιμοποιεί ποιοτική οικονομική κρίση, κατά περίπτωση, ιδίως όσον αφορά το αποτέλεσμα της τιμής αναφοράς για τις δαπάνες, στο πλαίσιο της προσεκτικής ανάλυσης που χρησιμοποιεί για να προσδιορίσει κατά πόσον το οικείο κράτος μέλος έχει τηρήσει ή όχι τις δεσμεύσεις πολιτικής του. Με άλλα λόγια, η προσεκτική ανάλυση αξιολογεί κατά πόσον το οικείο κράτος μέλος έχει λάβει επαρκή μέτρα ώστε να συμμορφωθεί με τη σύσταση ΔΥΕ. Εν ολίγοις, το συμπέρασμα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα ποσοτικά στοιχεία από την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες, καθώς και άλλες παραμέτρους —ως επί το πλείστον ποιοτικού χαρακτήρα— που δεν προκύπτουν από την τιμή αναφοράς καθ’ εαυτήν. Οι εκτιμήσεις αυτές συνδέονται συνήθως με τους λόγους που προκάλεσαν τη μη τήρηση της τιμής αναφοράς για τις δαπάνες και σχετίζονται άμεσα με τις δημοσιονομικές εξελίξεις.

Εάν από την προσεκτική ανάλυση συναχθεί ότι το οικείο κράτος μέλος έχει τηρήσει τις δεσμεύσεις πολιτικής του, η αξιολόγηση θα συναγάγει ότι έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα, με δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας, ακόμη και αν δεν έχει επιτευχθεί ο στόχος για το ονομαστικό έλλειμμα. Εάν από την προσεκτική ανάλυση συναχθεί ότι οι δεσμεύσεις πολιτικής δεν έχουν τηρηθεί και ότι δεν έχει επιτευχθεί ο στόχος για το ονομαστικό έλλειμμα, η αξιολόγηση θα διαπιστώσει την μη αποτελεσματικότητα των μέτρων και η διαδικασία θα πρέπει να εντατικοποιηθεί, μεταξύ άλλων με τον καθορισμό νέας πορείας διόρθωσης (και ενδεχομένως προθεσμίας), ανάλογα με την περίπτωση.

Πρέπει να επισημανθεί ότι εάν έχει επιτευχθεί ο ενδιάμεσος στόχος για το ονομαστικό έλλειμμα η διαδικασία δεν εντατικοποιείται, ακόμη και αν δεν έχουν τηρηθεί οι δεσμεύσεις πολιτικής. Ωστόσο, θα πρέπει να τονιστεί ότι, σε περίπτωση που η μη εντατικοποίηση της διαδικασίας αποφασίζεται με βάση στοιχεία του τρέχοντος έτους, εάν από τα (κοινοποιηθέντα) εκ των υστέρων στοιχεία προκύψει ότι τελικά δεν επιτεύχθηκε ο ενδιάμεσος στόχος για το ονομαστικό έλλειμμα, η ΔΥΕ μπορεί και πάλι να εντατικοποιηθεί.