Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με το "Σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής που αφορά την εφαρμογή του άρθρου 81, παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΚ σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στην αυτοκινητοβιομηχανία"

(2002/C 221/04)

Στις 11 Φεβρουαρίου 2002, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με το ανωτέρω σχέδιο(1).

Το τμήμα "Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 8 Μαΐου 2002 (εισηγητής: ο κ. Regaldo).

Κατά την 391η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 29ης Μαΐου 2002) η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 90 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 3 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Το άρθρο 81, παράγραφος 1, της Συνθήκης απαγορεύει στις επιχειρήσεις να συνάπτουν συμφωνίες που επηρεάζουν τον ανταγωνισμό και παρεμποδίζουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Ωστόσο, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 19/65/ΕΟΚ, μπορεί να κηρύξει αυτεπαγγέλτως ή δια κανονισμού ανεφάρμοστη την απαγόρευση της παραγράφου 1, σε οποιαδήποτε συμφωνία ή κατηγορία συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων, δυνάμει της παραγράφου 3, όταν πληρούνται οι τέσσερις προβλεπόμενοι όροι.

1.2. Οι κάθετες συμφωνίες διανομής και εξυπηρέτησης μετά την πώληση, στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, διέπονται σήμερα, όσον αφορά το άρθρο 81 της Συνθήκης, από τον κανονισμό αριθ. 1475/95 η ισχύς του οποίου λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου 2002.

1.3. Η εμπειρία που έχει αποκτηθεί από αυτόν τον τύπο συμφωνιών, και έχει ξεκινήσει από το μακρινό 1974 με την απόφαση BMW, συνεχίστηκε το 1985 με την υιοθέτηση του κανονισμού 123/85, επιβεβαιώθηκε στον ισχύοντα κανονισμό 1475/95 και συνετέλεσε στο να καθοριστούν κατηγορίες κάθετων συμφωνιών που πληρούν τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 81, παράγραφος 3.

1.4. Η Επιτροπή διερωτάται κατά πόσον το σύστημα που συνδυάζει την επιλεκτική και αποκλειστική διανομή και προβλέπει ένα ενιαίο πρότυπο για τη διανομή αυτοκινήτων, απαλλάσσεται από τις διατάξεις του άρθρου 81, § 3, της Συνθήκης που προβλέπει τη σύναψη συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων εάν "συμβάλλουν στη βελτίωση της παραγωγής ή της διανομής των προϊόντων ή στην προώθηση της τεχνικής ή οικονομικής προόδου, εξασφαλίζοντας συγχρόνως στους τελικούς χρήστες (καταναλωτές) δίκαιο τμήμα από το όφελος που προκύπτει".

1.5. Οι εξελίξεις της διαδικασίας αξιολόγησης της εφαρμογής του κανονισμού 1475/95 που περιλαμβάνονται στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής(2), οι μελέτες για την εξέλιξη των τεχνικών διαχείρισης της δομής διανομής(3) και για τις προτιμήσεις των καταναλωτών όσον αφορά τη διανομή αυτοκινήτων(4) και η σημασία της τροποποιημένης προσέγγισης της πολιτικής ανταγωνισμού όσον αφορά τους κάθετους περιορισμούς με την υιοθέτηση του Καν. 2790/99, οδήγησαν την Επιτροπή να θεωρήσει απαρχαιωμένους τους υφιστάμενους κανόνες που προβλέπονται στον Κανον. 1475/95. Ο υφιστάμενος κανονισμός, σύμφωνα με την Επιτροπή, δεν είναι πλέον σε θέση να ανταποκριθεί επαρκώς στις διαρθρωτικές αλλαγές της αγοράς και στην ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών που για να επωφεληθούν πλήρως των πλεονεκτημάτων του συστήματος πρέπει να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μεγαλύτερο ανταγωνισμό που να επιτρέπει στους καταναλωτές να επωφελούνται της ενιαίας αγοράς αγοράζοντας το αυτοκίνητο στο κράτος μέλος όπου έχει τη χαμηλότερη τιμή. Εξ ου και η ανάγκη θέσπισης νέου κανονισμού απαλλαγής για την κατηγορία των κάθετων συμφωνιών και των εναρμονισμένων πρακτικών στην αυτοκινητοβιομηχανία όσον αφορά τη διανομή των αυτοκινήτων και την εξυπηρέτηση μετά την πώληση.

1.6. Ο νέος κανονισμός, μετά την περίοδο διαβούλευσης, και πριν την επίσημη υιοθέτηση από την Επιτροπή, πρέπει να τεθεί σε ισχύ την 1η Οκτωβρίου 2002. Προβλέπεται μεταβατική περίοδος ενός έτους, μέχρι την 1η Οκτωβρίου 2003, για την προσαρμογή των υφιστάμενων συμφωνιών. Η λήξη του προβλέπεται για τις 31 Μαΐου 2010 ούτως ώστε να συμπέσει με την ημερομηνία λήξης του κανονισμού 2790/99 που προβλέπει την γενική απαλλαγή στην κατηγορία των κάθετων συμφωνιών.

2. Το νέο νομικό πλαίσιο για τη διανομή αυτοκινήτων και τη σχετική εξυπηρέτηση μετά την πώληση

2.1. Το σχέδιο κανονισμού που βασίζεται στη νέα πολιτική ανταγωνισμού για τους κάθετους περιορισμούς που ορίζονται στον γενικό κανονισμό αριθ. 2790/99, είναι πολύ καινοτόμο και, αν και αυστηρότερο, είναι λιγότερο περιοριστικό και πιο ευέλικτο από το προηγούμενο 1475/95.

2.2. Οι κυριότερες καινοτομίες είναι:

- Εισάγονται διαφοροποιημένα μερίδια αγοράς, 30 % για την αποκλειστική διανομή, 40 % για την επιλεκτική διανομή, 30 % για τη διανομή ανταλλακτικών ή παροχή υπηρεσιών. Δεν προβλέπεται ενιαίο αυστηρό πρότυπο για τη διανομή και δεν είναι πλέον δυνατός ο συνδυασμός αποκλειστικότητας και επιλεκτικότητας όπως προβλέπει το υφιστάμενο καθεστώς.

- Παρέχεται σειρά επιλογών στους κατασκευαστές, διανομείς και μεταπωλητές.

- Οι παραγωγοί μπορούν να επιλέξουν συμφωνίες:

- αποκλειστικής διανομής,

- ποιοτικής επιλεκτικής διανομής,

- ποιοτικής και ποσοτικής επιλεκτικής διανομής.

- Καθορίζεται "μαύρος κατάλογος" βασικών ρητρών που δεν τυγχάνουν απαλλαγής κατ' εφαρμογή της αρχής "όλα είναι νόμιμα εκτός από ό,τι απαγορεύεται ρητά".

2.3. Άλλα σημαντικά στοιχεία που αποσκοπούν στην αύξηση του ανταγωνισμού αργότερα και στην διεύρυνση της επιλογής για τον καταναλωτή:

- Αύξηση του ανταγωνισμού μεταξύ των διανομέων των κρατών μελών (ενδοσηματικός ανταγωνισμός/intraband) και ολοκλήρωση των αγορών με τα συστήματα επιλεκτικής διανομής μέσω:

- της δυνατότητας πραγματοποίησης ενεργητικών πωλήσεων (προσωπικά ηλεκτρονικά ταχυδρομεία-διαδίκτυο)

- της απαγόρευσης της ρήτρας τόπου εγκατάστασης.

- Ανάπτυξη της δυνατότητα πώλησης σημάτων περισσοτέρων κατασκευαστών.

- Διεύρυνση του ρόλου των μεσολαβητών που ενεργούν κατ' εντολή του καταναλωτή.

- Υποχρέωση του αποκλειστικού διανομέα να πωλεί σε ανεξάρτητους μεταπωλητές μη μέλη του δικτύου.

- Κανένας περιορισμός για τις παθητικές πωλήσεις και ρήτρα διαθεσιμότητας για οποιοδήποτε όχημα, καθορισμός των όρων πώλησης, των συστημάτων παράδοσης των προϊόντων και των παροχών με βάση την κοινή αγορά και όχι πλέον σε εθνική κλίμακα.

2.4. Όσον αφορά την εξυπηρέτηση μετά την πώληση:

- Η σχέση πώληση/εξυπηρέτηση μετά την πώληση αναδιοργανώνεται ούτως ώστε ο διανομέας να έχει τη δυνατότητα να παρέχει ο ίδιος υπηρεσίες ή να αναθέτει υπεργολαβία σε εξουσιοδοτημένους επισκευαστές.

- Οι ανεξάρτητοι επισκευαστές θα μπορούν, εάν ικανοποιούν τα ποιοτικά κριτήρια που θέτει ο κατασκευαστής, να γίνονται εξουσιοδοτημένοι επισκευαστές.

- Προβλέπεται η υποχρέωση για τους επίσημους διανομείς (αντιπροσώπους και εξουσιοδοτημένα καταστήματα) να παρέχουν εγγυήσεις και υπηρεσίες για τα καινούργια αυτοκίνητα σε ολόκληρη την κοινή αγορά.

- Για τους εξουσιοδοτημένους επισκευαστές δεν θα εφαρμόζονται οι ρήτρες τόπου εγκατάστασης και μη ανταγωνισμού.

- Οι επισκευαστές που συμμετέχουν στο δίκτυο διανομής αυτοκινήτων, οι διανομείς ανταλλακτικών, οι τελικοί χρήστες και οι ανεξάρτητοι επισκευαστές θα μπορούν να προμηθεύονται τα γνήσια ανταλλακτικά από τον κατασκευαστή τους ή από τρίτους της επιλογής τους.

- Οι παραγωγοί γνήσιων ανταλλακτικών θα μπορούν να θέτουν το σήμα τους ή το λογότυπό τους στα προϊόντα τους είτε τα διαθέτουν στους κατασκευαστές αυτοκινήτων είτε σε επισκευαστές με σκοπό την αντικατάσταση. Οι εγκεκριμένοι επισκευαστές θα μπορούν να χρησιμοποιούν ανταλλακτικά εφάμιλλης ποιότητας για την επισκευή και τη συντήρηση του αυτοκινήτου, ωστόσο κατά την περίοδο της εγγύησης είναι υποχρεωμένοι να χρησιμοποιούν τα γνήσια ανταλλακτικά που προμηθεύει ο κατασκευαστής.

- Οι ανεξάρτητοι επισκευαστές πρέπει να λαμβάνουν από τον κατασκευαστή όλες τις τεχνικές πληροφορίες, τον εξοπλισμό διάγνωσης και άλλες συσκευές και εξαρτήματα συμπεριλαμβανομένου του συνόλου του σχετικού λογισμικού και την αναγκαία κατάρτιση για την επισκευή των αυτοκινήτων οχημάτων.

2.5. Η καταγγελία της σύμβασης μεταξύ κατασκευαστή και αντιπροσώπου πρέπει να αιτιολογείται από τον προμηθευτή. Σε περίπτωση διαφορών μεταξύ προμηθευτή και διανομέα προβλέπεται η δυνατότητα προσφυγής σε ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα ή διαιτητή.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. H EOKE επισημαίνει ότι η νέα πρόταση, που είναι ιδιαίτερα καινοτόμος, μπορεί, κατ' αρχήν να γίνει αποδεκτή διότι εντάσσεται στην προοπτική που αναφέρει η ΕΟΚΕ στις προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της για τους κανονισμούς 123/85, 1475/95, που αναφέρονται στη διανομή αυτοκινήτων οχημάτων, για τον καν. Αριθ. 2790/99 που διέπει γενικά τις κάθετες συμφωνίες και τέλος στη γνωμοδότησή της για την έκθεση αξιολόγησης του καν. 1475/95, που υιοθέτησε η ΕΟΚΕ στις 31 Μαΐου 2001.

3.2. Ιδιαίτερα, σε αυτή την τελευταία γνωμοδότηση, η ΕΟΚΕ, στα συμπεράσματά της τασσόταν υπέρ της διατήρησης της απαλλαγής κατά κατηγορίες για τη διανομή των αυτοκίνητων οχημάτων και συνιστούσε στην Επιτροπή να διερευνήσει μεθόδους για την τροποποίηση και την παράταση του υφιστάμενου κανονισμού. Εξάλλου, η ΕΟΚΕ στην ίδια γνωμοδότηση υπογράμμιζε ότι "ο στόχος προτεραιότητας του νέου κανονισμού θα πρέπει να είναι η συνολική αύξηση του επιπέδου του ανταγωνισμού προκειμένου να βελτιωθεί η καλή διαβίωση και η ασφάλεια του καταναλωτή καθώς και η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Για να επιδιωχθούν οι στόχοι αυτοί ο νέος κανονισμός θα πρέπει να βελτιώσει με συγκεκριμένους τρόπους την προστασία του αντιπροσώπου και να προωθήσει τις ΜΜΕ που ασκούν δραστηριότητα στο ευρωπαϊκό σύστημα αυτοκινήτων"(5).

3.3. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι διαπιστώνει ότι ο νέος κανονισμός ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό στις ανησυχίες αυτές:

- Προέχει το συμφέρον του καταναλωτή και του παρέχονται μεγάλες δυνατότητες επιλογής σε ολόκληρη την κοινή αγορά,

- Προβλέπονται μέτρα για την αύξηση του ανταγωνισμού μεταξύ των διανομέων στον τομέα των πωλήσεων και της εξυπηρέτησης μετά την πώληση,

- Αυξάνεται ο ανταγωνισμός στον τομέα παραγωγής και διανομής ανταλλακτικών,

- Και τέλος, ενισχύεται η εμπορική ανεξαρτησία των μεταπωλητών- απαραίτητο στοιχείο που τους επιτρέπει να παρέχουν καλύτερες υπηρεσίες στον αγοραστή- μέσω της μεγαλύτερης προστασίας των συμβάσεων σε περίπτωση λύσεώς τους και της επίλυσης των διαφορών με την προσφυγή σε διαιτησία.

3.4. Εξάλλου η ΕΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι οι συστάσεις της για την ανάγκη διατήρησης ειδικού κανονισμού για την απαλλαγή κατά κατηγορία στον τομέα του αυτοκινήτου, ελήφθησαν υπόψη από την Επιτροπή, η οποία αναγνωρίζει ότι οι γενικοί κανόνες ανταγωνισμού για τις κάθετες συμφωνίες διανομής (Καν. 2790/99) δεν εφαρμόζονταν στη διανομή αυτοκινήτων οχημάτων.

3.5. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ωστόσο ότι το πολύπλοκο σύστημα των μέτρων που προβλέπονται στον νέο κανονισμό, εάν ερμηνευθεί κατά τρόπο περιοριστικό ή επεκτατικό, ενδέχεται να μειώσει τη νομική ασφάλεια και να οδηγήσει σε μορφές συγκέντρωσης της "εγκατάστασης της διανομής", της εξυπηρέτησης μετά την πώληση και της παραγωγής ανταλλακτικών, με συνέπεια την εξαφάνιση από την αγορά σημαντικού αριθμού ΜΜΕ και με αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση και στα προσδοκώμενα οφέλη για τον καταναλωτή.

3.6. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ο νέος κανονισμός προβλέπει την εισαγωγή μεριδίων της αγοράς, και παρέχει στους οικονομικούς φορείς του συστήματος της αυτοκινητοβιομηχανίας ευρύτερη επιλογή όσον αφορά τη διανομή.

3.7. Ιδιαίτερα, η εισαγωγή ορίων μεριδίων αγοράς με ποσοστά που διαφοροποιούνται ανάλογα με τον προεπιλεγμένο τύπο διανομής θα επιτρέψει στις κάθετες συμφωνίες που βρίσκονται κάτω από τα προκαθορισμένα όρια να επωφεληθούν μιας υποτιθέμενης συμβατότητας για την απαλλαγή κατά κατηγορία, ενώ εκείνες που είναι πάνω από τα όρια, αν και δεν είναι παράνομες, θα μπορούν να ζητούν ατομική εξέταση με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς. Η απαλλαγή κατά κατηγορία δεν μπορεί ωστόσο να παρέχεται ανεξαρτήτως οπιουδήποτε ορίου εάν δεν τηρείται ο "μαύρος κατάλογος" των βασικών περιορισμών που δεν τυγχάνουν απαλλαγής (λόγω των αντι-ανταγωνιστικών συνεπειών που παράγουν).

3.8. Ο νέος κανονισμός προβλέπει επίσης στο άρθρο 7 την αποκέντρωση σε εθνικό επίπεδο της εφαρμογής της διάταξης που προβλέπεται στο άρθρο 81 όταν οι συνέπειες των συμφωνιών περιορίζονται σε εθνικό έδαφος. Η ΕΟΚΕ, όπως έχει εκφράσει στις προαναφερθείσες γνωμοδοτήσεις της, για να αποφευχθούν κίνδυνοι όπως ο κίνδυνος μη ενιαίας εφαρμογής των κανόνων, ο κατακερματισμός της αγοράς, ή η διαφορετική εφαρμογή της πολιτικής ανταγωνισμού επαναλαμβάνει την "αρχή ενιαίας θυρίδας στην Ευρώπη (one stop shop)" που θα πρέπει πάντα να έχει την προτεραιότητα σε περίπτωση αποκεντρωμένης εφαρμογής των αντιμονοπωλιακών κανόνων.

3.9. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει εξάλλου ότι η πολυπλοκότητα της διευθέτησης του νέου κανονισμού καθιστά αναγκαίο τον καθορισμό ειδικών "κατευθυντήριων γραμμών" που να συμβιβάζουν την ευέλικτη και πραγματιστική προσέγγιση που θέλει να ακολουθήσει η Επιτροπή με την απαίτηση νομικής ασφάλειας για τους οικονομικούς φορείς, που στην πλειοψηφία τους είναι μικρομεσαίοι (πάνω από 280000 ΜΜΕ).

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Διαχωρισμός αποκλειστικής και επιλεκτικής διανομής

4.1.1. Η Επιτροπή θεωρεί ότι ένα ενιαίο πρότυπο για τη διανομή αυτοκινήτων, αποτέλεσμα του συνδυασμού αποκλειστικής και επιλεκτικής διανομής, δεν είναι πλέον κατάλληλο για την αυτοκινητοβιομηχανία. Προτείνει ωστόσο στις επιχειρήσεις να επιλέξουν μεταξύ αποκλειστικής και επιλεκτικής διανομής βάσει ποσοτικών κριτηρίων, πράγμα που κατά τη γνώμη της παρέχει στους παραγωγούς μεγαλύτερη ευελιξία επιλογής.

4.1.2. Η ΕΟΚΕ αμφιβάλλει εάν αυτή η πρόταση θα έχει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Υποστηρίζει αντιθέτως ότι οι όροι που προτείνονται για την αποκλειστική και επιλεκτική ποσοτική διανομή θα οδηγήσουν την πλειοψηφία των παραγωγών να επιλέξουν το σύστημα επιλεκτικής διανομής βάσει ποσοτικών κριτηρίων. Με άλλα λόγια, είναι πιθανό, στο πλαίσιο του νέου κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία, να εμφανιστεί ένα δεσπόζον πρότυπο διανομής αυτοκινήτων.

4.2. Υποχρέωση μη άσκησης ανταγωνισμού (άρθρο 1, β)

4.2.1. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ο νέος κανονισμός μειώνει στο 50 % την υποχρέωση των συνολικών ετήσιων προμηθειών αγαθών και υπηρεσιών που αναφέρονται στη σύμβαση, έναντι του 80 % που προβλεπόταν στον Κανον. 2790/99, στον οποίο εξάλλου βασίζεται. Η ΕΟΚΕ, προκειμένου να εξασφαλίσει την πρόσβαση νέων φορέων, τη δυνατότητα πώλησης σημάτων περισσοτέρων κατασκευαστών, και την αύξηση του ανταγωνισμού, κρίνει σκόπιμο το ποσοστό αυτό να φτάσει τουλάχιστον το 65 %.

4.2.2. Η ΕΟΚΕ αποδέχεται με ικανοποίηση τους πιο συγκεκριμένους ορισμούς σχετικά με τα "γνήσια ανταλλακτικά" (άρθρο 1, ιζ) και τα "ανταλλακτικά εφάμιλλης ποιότητας" (άρθρο 1, ιη). Τούτο θα δώσει μεγαλύτερη διαφάνεια και υψηλότερα επίπεδα ανταγωνισμού στην αγορά των επισκευών που θα είναι προς όφελος του καταναλωτή/πελάτη τόσο από πλευράς τιμής όσο και από πλευράς ασφάλειας.

4.3. Πεδίο εφαρμογής (άρθρο 2)

4.3.1. Η ΕΟΚΕ παρατηρεί (άρθρο 2.1) ότι το πεδίο εφαρμογής του νέου κανονισμού προέρχεται άμεσα από τη διάταξη που προβλέπεται στο γενικό κανονισμό για τις κάθετες συμφωνίες (κανον. 2790/99). Διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής των συμφωνιών που συνάπτονται μεταξύ δύο ή περισσοτέρων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικό επίπεδο της αλυσίδας παραγωγής ή διανομής, αυξάνοντας με τον τρόπο αυτό τις δυνατότητες που παρέχονται στους φορείς της αγοράς να αγοράζουν, να πωλούν ή να μεταπωλούν αυτοκίνητα, ανταλλακτικά ή υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης.

4.3.2. Η ΕΟΚΕ αποδέχεται ωστόσο με ικανοποίηση την εισαγωγή στον νέο κανονισμό των κάθετων συμφωνιών που συνάπτονται μεταξύ ενώσεων επιχειρήσεων αντιπροσώπων λιανικής πωλήσεως και των μελών τους ή μεταξύ ενώσεων και των προμηθευτών τους, δεδομένου ότι πρόκειται για ένα αίτημα που η ΕΟΚΕ είχε ήδη υποβάλει στη γνωμοδότησή της σχετικά με τον κανονισμό για τις κάθετες συμφωνίες.

4.4. Όρια των μεριδίων αγοράς (άρθρο 3, § 1, 2 και 3)

4.4.1. Η Επιτροπή αποφάσισε να θεσπίσει όρια μεριδίων αγοράς για να τονίσει το γεγονός ότι τα αποτελέσματα όσον αφορά την αύξηση της αποτελεσματικότητας των συμφωνιών διανομής αυτοκινήτων θα αντισταθμίσουν τις αντι-ανταγωνιστικές συνέπειες μόνον στο βαθμό που η αγοραία δύναμη των επιχειρήσεων εκτίθεται στον ανταγωνισμό μεταξύ σημάτων. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την αναγκαιότητα ορίων μεριδίων της αγοράς.

4.4.2. Δέχεται με ικανοποίηση το όριο του 40 % για τα συστήματα επιλεκτικής διανομής που βασίζεται σε ποσοτικά κριτήρια καθώς και την απόφαση μη εισαγωγής ορίων για τις συμφωνίες ποιοτικής επιλεκτικής διανομής. Εγκρίνει εξάλλου τη λογική ορίων των μεριδίων αγοράς 30 % για την αποκλειστική διανομή και για τις συμφωνίες αποκλειστικής διάθεσης.

4.4.3. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ωστόσο σκόπιμο να προβεί στις ακόλουθες παρατηρήσεις: τα όρια των μεριδίων αγοράς αποτελούν προσέγγιση της αγοραίας δύναμης και όχι ένα απόλυτα αξιόπιστο ποσοτικό στοιχείο. Η προσέγγιση αυτή είναι κατάλληλη για την Επιτροπή αλλά όχι για τα μέρη. Βάσει τούτων, τα μέρη θα πρέπει να μπορούν να διαθέτουν μία κάποια ευελιξία όσον αφορά τα όρια των μεριδίων αγοράς.

4.5. Όπως έχει ήδη τονίσει σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις, όσον αφορά τα μερίδια αγοράς, η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο να μπορούν οι επιχειρήσεις να διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα ερμηνείας όπως ενδεδειγμένες "κατευθυντήριες γραμμές" για τον σωστό προσδιορισμό της αγοράς που αναφέρεται στο προϊόν και της γεωγραφικής αγοράς προκειμένου να μπορέσουν οι επιχειρήσεις να πραγματοποιήσουν την αυτόνομη αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των συμφωνιών στην αγορά με το μεγαλύτερο δυνατό βαθμό νομικής ασφάλειας.

4.5.1. Στις κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να προβλέπονται ακριβή και σαφή επεξηγηματικά σημειώματα, συμπληρωμένα με ειδικά παραδείγματα υπολογισμού των μεριδίων αγοράς για συμφωνίες ευρωπαϊκής, εθνικής ή περιφερειακής κλίμακας, που θα αυξήσουν με τον τρόπο αυτό την νομική ασφάλεια των επιχειρήσεων.

4.6. Αναφορικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τις "Συμφωνίες ήσσονος σημασίας" (ΕΕ C 368 της 22.12.2001), η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να διευκρινίσει στις κατευθυντήριες γραμμές την εφαρμοσιμότητα των ορίων των μεριδίων αγοράς που προβλέπονται στις συμφωνίες διανομής αυτοκινήτων.

4.7. Καταγγελία της συμφωνίας διανομής (άρθρο 3, § 5 και 6)

4.7.1. Η Επιτροπή έχει προτείνει τρία προληπτικά μέτρα για τους διανομείς σε περίπτωση που ένας προμηθευτής επιθυμεί να καταγγείλει τη συμφωνία διανομής.

4.7.2. Το πρώτο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3, § 5, προβλέπει ότι ο προμηθευτής οφείλει να δεχτεί βάσει της συμφωνίας την υποχρέωση να αναφέρει αναλυτικά τους λόγους της καταγγελίας, λόγους που δεν πρέπει να περιλαμβάνουν τους περιορισμούς και τους όρους που προβλέπονται στα άρθρα 4 και 5.

4.7.2.1. Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη αυτή κρίνοντας απαραίτητο να χορηγηθεί στον διανομέα μια ελάχιστη δυνατή προστασία με την κοινοποίηση των λόγων καταγγελίας, και κυρίως για να αποφευχθεί να καταγγείλει τη συμφωνία ο προμηθευτής λόγω πρακτικών που δεν αποτελούν αντικείμενο περιορισμού σύμφωνα με τον κανονισμό.

4.7.2.2. Η ΕΟΚΕ συνιστά προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο χρησιμοποιήσεως ψευδούς αιτιολογίας εκ μέρους του προμηθευτή, όπου δεν παρέχεται κατάλληλη αποζημίωση, η αιτιολογία του προμηθευτή να είναι αντικειμενική, άνευ διακρίσεων και διάφανη.

4.7.3. Το δεύτερο προληπτικό μέτρο συνίσταται στην υποχρέωση (άρθρο 3, § 6) για τον προμηθευτή να κοινοποιήσει την καταγγελία δύο έτη πριν. Η περίοδος αυτή μπορεί να μειωθεί στο ένα έτος εάν ο προμηθευτής είναι υποχρεωμένος βάσει νόμου ή βάσει ιδιαίτερων συμφωνιών να καταβάλει εύλογη αποζημίωση κατά τη λύση της συμφωνίας ή εάν ο προμηθευτής θεωρεί απαραίτητη την αναδιοργάνωση του συνόλου ή ουσιώδους τμήματος του δικτύου του.

4.7.3.1. Η ΕΟΚΕ διατηρεί έντονες επιφυλάξεις σχετικά με τη διατύπωση του άρθρου 3, § 6, β). Η προθεσμία κοινοποίησης ενός έτους χωρίς αποζημίωση φαίνεται να επιτρέπεται, και τούτο χωρίς επαρκείς εγγυήσεις, από την ανάγκη αναδιοργάνωσης του συνόλου ή ουσιώδους τμήματος του δικτύου. Πρέπει η δυνατότητα αυτή να περιοριστεί στην αναδιοργάνωση του συνόλου; Σε αντίθετη περίπτωση, γιατί να προβλέπεται μείωση των υποχρεώσεων του προμηθευτή σχετικά με την προειδοποίηση των δύο ετών; Λόγω της αρκετά προσωρινής θέσης του διανομέα και των σημαντικών επενδύσεων που έχει πραγματοποιήσει για εγκαταστάσεις, η περίοδος των δύο ετών αποτελεί την ελάχιστη προθεσμία, εξαιρούμενων έκτακτων περιστάσεων ή στην περίπτωση που η συμφωνία ή ο νόμος προβλέπουν την καταβολή εύλογης αποζημίωσης.

4.7.4. Το τρίτο μέτρο αφορά την προσφυγή σε διαιτησία σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ προμηθευτή και διανομέα. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί πλήρως με την πρόταση της Επιτροπής να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της διαιτησίας προκειμένου να συμπεριληφθεί και η σύναψη συμφωνιών διανομής. Η ΕΟΚΕ εκφράζει επίσης την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή έλαβε υπόψη της την πρόταση που είχε διατυπώσει προς αυτήν την κατεύθυνση σε προηγούμενη γνωμοδότησή της(6).

4.7.4.1. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η προσφυγή στη διαιτησία πρέπει να προβλέπεται στην συμφωνία διανομής και υποστηρίζει σθεναρά την απαίτηση αυτή που προσδίδει νομική εγκυρότητα στο δικαίωμα της διαιτησίας.

5. Περιορισμοί ιδιαίτερης σοβαρότητας (άρθρο 4)

5.1. Ρήτρες τόπου εγκατάστασης άρθρα 4 δ) και 5 στ)

5.1.1. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την επιλογή της Επιτροπής όσον αφορά τα αυτοκίνητα οχήματα που διαφέρουν από τα επιβατικά αυτοκίνητα, αλλά διερωτάται για τη σκοπιμότητα κατάργησης της ρήτρας του τόπου εγκατάστασης για την επιλεκτική διανομή αυτοκινήτων εφόσον αυτή παρουσιάζει, κατά πρώτο λόγο, σημαντικά προβλήματα ερμηνείας. Είναι πράγματι δύσκολο να κατανοηθεί πώς μπορεί ο κατασκευαστής να ελέγχει την τήρηση των ποιοτικών κριτηρίων σχετικά με την υλοποίηση, εκ μέρους του διανομέα, των σημείων πώλησης ή αντιπροσωπείας ή αποθήκευσης σε άλλους τόπους της κοινής αγοράς, ούτε πώς συνδυάζεται η ερμηνεία αυτή με την ποσοτική επιλεκτική διανομή που με τον τρόπο αυτό ζημιώνεται σημαντικά αν όχι παντελώς.

5.1.2. Εξάλλου με την άρση της ρήτρας θα μπορούσαν ενδεχομένως να σημειωθούν στην αγορά στρεβλώσεις του ανταγωνισμού εις βάρος των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων οι οποίες δύσκολα θα ευεργετηθούν από τη δυνατότητα εγκατάστασης πρόσθετων σημείων πώλησης στην κοινή αγορά, καθώς και φαινόμενα συγκέντρωσης μεγάλων επιχειρήσεων που θα εγκατασταθούν κυρίως γύρω από τα μεγάλα αστικά κέντρα. Όλα αυτά ενδέχεται να οδηγήσουν τους κατασκευαστές να αναθέσουν σε υπεργολαβίες το δίκτυο διανομής για να μη χάσουν τον έλεγχο (έκθεση Lademann).

5.1.3. Το σύνολο αυτών των στοιχείων ενδέχεται να μειώσει τη πυκνότητα και την αναγκαία κατανομή των επιχειρήσεων στη συγκεκριμένη εδαφική περιοχή, καθώς και να συμβάλει στη δημιουργία ενός πραγματικού ολιγοπωλίου στη διανομή με πιθανή συνέπεια τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και την επιδείνωση των σχέσεων με τον πελάτη/καταναλωτή που χαρακτηρίζει κυρίως τις ΜΜΕ.

5.1.4. Η ΕΟΚΕ διερωτάται εάν η Επιτροπή έχει εφαρμόσει δεόντως στη ρήτρα του τόπου εγκατάστασης το κριτήριο της αναγκαιότητας (άρθρο 81, § 3, α) της Συνθήκης).

5.1.5. Πράγματι, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι στόχοι ανάπτυξης των διασυνοριακών πωλήσεων, η σύγκλιση των τιμών μεταξύ κρατών μελών και ο μεγαλύτερος ανταγωνισμός μεταξύ διανομέων, όπως εύχεται η Επιτροπή, θα μπορούσαν να επιτευχθούν - χωρίς την προσθήκη της κατάργησης της ρήτρας του τόπου εγκατάστασης - με τις βασικές καινοτομίες που ήδη προβλέπονται στον νέο κανονισμό όπως: η ελευθέρωση των ενεργητικών πωλήσεων του αντιπροσώπου (συμπεριλαμβανομένων και όσων πραγματοποιούνται με το διαδίκτυο), η πλήρης ελευθέρωση των πωλήσεων μέσω μεσαζόντων, η αποσύνδεση των στόχων πώλησης από τη συγκεκριμένη εδαφική περιοχή και η ελευθερία του αντιπροσώπου να διαχειρίζεται τα αποκαλούμενα "εφάμιλλα προϊόντα" με το κριτήριο των προϊόντων που προορίζονται για την τοπική αγορά (άρθρο 4 στ).

5.1.6. Μόνον εάν οι προαναφερθείσες καινοτομίες δεν έχουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα της σύγκλισης των τιμών, της ολοκλήρωσης της αγοράς και του ενδοσηματικού ανταγωνισμού, η Επιτροπή θα έχει τη δυνατότητα να προβεί σε περαιτέρω μελέτη με την ευκαιρία της περιοδικής αξιολόγησης της λειτουργίας του νέου κανονισμού και, εάν χρειαστεί, να εισαγάγει τότε την απαγόρευση της ρήτρας του τόπου εγκατάστασης και της δυνατότητας των διανομέων να ανοίγουν σημεία πώλησης εκτός της έδρας τους.

5.2. Μεσάζοντες

5.2.1. Αποδεχόμενη το αίτημα που είχε διατυπώσει η ΕΟΚΕ στη γνωμοδότηση του προηγούμενου έτους, η Επιτροπή προέβλεψε την ενίσχυση του ρόλου των μεσαζόντων (αιτιολογική σκέψη 14) με το άνοιγμα νέων μέσων (Διαδίκτυο) προκειμένου να επωφεληθούν οι καταναλωτές από τις διαφορές τιμών στα πλαίσια της κοινής αγοράς.

5.2.2. Η ΕΟΚΕ είναι σαφώς ικανοποιημένη από τη θέση αυτή. Διαπιστώνει ωστόσο ότι η κατάργηση των υφιστάμενων "Ανακοινώσεων" για το ρόλο των μεσαζόντων(7) δημιουργεί νομικό κενό το οποίο η Επιτροπή πρέπει να καλύψει με την υιοθέτηση κατευθυντήριων γραμμών στο πλαίσιο των οποίων να διευκρινίζονται οι όροι χρήσης του Διαδικτύου σε περίπτωση ηλεκτρονικού εμπορίου, τα χαρακτηριστικά για τη μορφή της εντολής και ο ρόλος των μεσαζόντων ώστε να μην αποτύχει ο στόχος της ενίσχυσης των ενεργητικών πωλήσεων, που επιδιώκει η Επιτροπή, και η ολοκλήρωση των αγορών με το παράλληλο εμπόριο και για να αποφευχθεί η παράνομη χρήση των σημάτων του παραγωγού και του διανομέα από τους μεσάζοντες.

6. Εξυπηρέτηση μετά την πώληση άρθρο 4 §1 ζ)

6.1. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ο νέος κανονισμός δίνει τη δυνατότητα στον αντιπρόσωπο να παρέχει ο ίδιος τις υπηρεσίες εξυπηρέτησης μετά την πώληση ή να τις αναθέτει σε υπεργολάβους αφού προηγουμένως έχει ενημερώσει τον καταναλωτή για τη διεύθυνση του εγκεκριμένου καταστήματος.

6.2. Εν προκειμένω, η ΕΟΚΕ αναφέρει πώς είχε αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό στη γνωμοδότησή της του προηγούμενου έτους (σημείο 6.4.6/6.4.7) και είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο καλύτερος τρόπος για την προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών ήταν η απαραίτητη σύνδεση πώλησης/εξυπηρέτησης μετά την πώληση για τα νέα αυτοκίνητα οχήματα, προκειμένου να εξασφαλιστεί υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης ποιότητας και ασφάλειας δωρεάν κατά τη διάρκεια της εγγύησης σε ολόκληρη την επικράτεια της κοινής αγοράς.

6.3. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η αιτιολογική σκέψη 18 του νέου κανονισμού επαναλαμβάνει την υποχρέωση για τους αντιπροσώπους και τους επισκευαστές του δικτύου να παρέχουν δωρεάν υπηρεσίες κατά τη διάρκεια της εγγύησης και καταδεικνύει πώς οι εκθέσεις Lademann και Ε. Andersen επιβεβαιώνουν την φυσική σύνδεση της εξυπηρέτησης μετά την πώληση από τον πωλητή.

6.4. Ωστόσο η ΕΟΚΕ έχει ορισμένα ερωτηματικά για τις αρνητικές συνέπειες που ενδεχομένως προκύψουν από την πρόταση της Επιτροπής κυρίως όσον αφορά:

- την άρση της ρήτρας του τόπου εγκατάστασης και τον επακόλουθο κίνδυνο συγκέντρωσης των κέντρων εξυπηρέτησης στα αστικά κέντρα,

- την μη ικανοποίηση της εκ του σύνεγγυς εξυπηρέτησης του καταναλωτή,

- την απώλεια της ευρείας γεωγραφικής κάλυψης των επιχειρήσεων στην επικράτεια και στο οδικό δίκτυο,

- την απώλεια του ελέγχου από τον αντιπρόσωπο του ευαίσθητου τομέα της εξυπηρέτησης μετά την πώληση και των άμεσων ευθυνών του έναντι του καταναλωτή και του κατασκευαστή,

- την απαίτηση συνεχούς βελτίωσης της ποιότητας του προϊόντος "υπηρεσία",

- τη δυσκολία εφαρμογής που συνεπάγεται η ευθύνη του πωλητή σύμφωνα με την οδηγία 99/44, στο βαθμό που ο αντιπρόσωπος χάσει ενδεχομένως τον έλεγχο της παροχής υπηρεσιών,

- τον κίνδυνο του ακοπίαστου κέρδους, (κερδοσκοπία ορισμένων διανομέων εις βάρος άλλων διανομέων),

- και κυρίως, τέλος, την απώλεια κερδών όσον αφορά την προστασία των καταναλωτών, την αποτελεσματικότητα τεχνικής/ασφάλειας και εμπορίας που καλύπτει αντιθέτως ένα δίκτυο που αξιοποιεί τη σχέση πώληση/εξυπηρέτηση μετά την πώληση για τα νέα αυτοκίνητα.

6.5. Η ΕΟΚΕ, λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους αυτούς και σύμφωνα με όσα έχει εκφράσει σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της, επιμένει στη διατήρηση της σχέσης πώλησης/εξυπηρέτησης μετά την πώληση από τον αντιπρόσωπο, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια της εγγύησης για τα νέα αυτοκίνητα οχήματα. Η εξυπηρέτηση πρέπει να διασφαλίζεται σε όλους τους ευρωπαίους καταναλωτές σε ολόκληρη την Ένωση σύμφωνα με τα κοινά πρότυπα ποιότητας κάθε σήματος, από δίκτυα διανομέων και εξουσιοδοτημένα καταστήματα επισκευής, ομοιόμορφα κατανεμημένων στο έδαφος της Ένωσης, με την παροχή της δυνατότητας στον κατασκευαστή να εγκαθιστά τα κέντρα εξυπηρέτησης των αντιπροσώπων και των επισκευαστών σύμφωνα με το σύστημα της επιλεκτικής, ποιοτικής και ποσοτικής διανομής.

6.6. Αντιθέτως, η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο οι ανεξάρτητοι επισκευαστές (άρθρο 4.2) να έχουν πρόσβαση σε όλες τις απαραίτητες τεχνικές πληροφορίες, στον διαγνωστικό και λοιπό εξοπλισμό, στα εργαλεία, συμπεριλαμβανομένου όλου του χρήσιμου λογισμικού και στην κατάρτιση, προκειμένου να παρέχουν υπηρεσίες ποιότητας έναντι των υπηρεσιών που παρέχονται από τα επίσημα δίκτυα ούτως ώστε να αυξηθεί ο ανταγωνισμός στην αγορά εξυπηρέτησης μετά την περίοδο εγγύησης για το σύνολο των αυτοκινήτων που κυκλοφορούν.

6.7. Σχετικά με τα ανταλλακτικά [(άρθρο 4.1 (θ),(ι),(ια)] η ΕΟΚΕ εκτιμά τα όσα προβλέπονται στο νέο κανονισμό επειδή ενισχύονται οι προϋποθέσεις για τη βελτίωση της διαφάνειας και της πρόσβασης στην αγορά των γνήσιων ανταλλακτικών και των ανταλλακτικών εφάμιλλης ποιότητας. Τούτο θα αυξήσει τον ανταγωνισμό της αγοράς μεταξύ παραγωγών, επίσημων και ανεξάρτητων επισκευαστών πράγμα που όσον αφορά την τελική τιμή θα καταλήξει προς όφελος του καταναλωτή.

6.7.1. Η ΕΟΚΕ προτείνει στις κατευθυντήριες γραμμές να διευκρινιστεί η έννοια των ανταλλακτικών εφάμιλλης ποιότητας, ποιός έχει αναλάβει να πιστοποιεί την ποιότητα αυτή και υπό ποίους όρους.

7. Πώληση σημάτων δύο ή περισσοτέρων κατασκευαστών (άρθρο 5α) αιτιολογική σκέψη 26)

7.1. Ο νέος κανονισμός ευνοεί τη δημιουργία κέντρων πώλησης σημάτων δύο ή περισσοτέρων κατασκευαστών. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρωτοβουλία αυτή που θα πρέπει να ενισχύσει τη θέση του διανομέα και να βελτιώσει τις επιλογές του καταναλωτή. Κρίνει ωστόσο απαραίτητο να προβλεφθούν μέτρα για τη σωστή διαφύλαξη του κύρους του εμπορικού σήματος που για την ευρωπαϊκή βιομηχανία αποτελεί στοιχείο καθοριστικής σημασίας για τον ανταγωνισμό σε παγκόσμια κλίμακα.

8. Κήρυξη του κανονισμού ως ανεφάρμοστου (άρθρο 8)

8.1. Λόγω της φύσης του συστήματος διανομής των αυτοκινήτων οχημάτων, οι "συνέπειες συσσώρευσης" θα αποτελέσουν ένα χαρακτηριστικό σημείο του τομέα. Η ΕΟΚΕ προτείνει στις κατευθυντήριες γραμμές να διευκρινιστούν τα αντιανταγωνιστικά στοιχεία που θα αιτιολογήσουν την κήρυξη του κανονισμού ως ανεφάρμοστου.

9. Μεταβατική περίοδος (άρθρο 12)

9.1. Η ΕΟΚΕ, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι αλλαγές που ζητούνται από τους παραγωγούς και τους διανομείς και η εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων, κρίνει ότι η προβλεπόμενη μεταβατική περίοδος του ενός έτους πρέπει να αυξηθεί στους 18 μήνες και κατά τη διάρκειά της να ισχύσει ο νέος κανόνας σχετικά με τη λύση συμβάσεων, ούτως ώστε να αποφευχθεί η έντονη προσφυγή των κατασκευαστών στο μέσο της αναδιάρθρωσης των δικτύων και η επακόλουθη αύξηση των αντιδικιών.

10. Συμπεράσματα

10.1. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει στην Επιτροπή ότι με το νέο κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία θέλησε να εφοδιάσει το σύστημα της αυτοκινητοβιομηχανίας με ένα καινοτόμο μέσο ικανό να ερμηνεύει και να προλαμβάνει τις αλλαγές της αγοράς και τις απαιτήσεις των καταναλωτών.

10.2. Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη ικανοποίησή της για το γεγονός ότι πολλές από τις συστάσεις που είχε κάνει σε προηγούμενη γνωμοδότηση σχετικά με το θέμα αυτό περιλαμβάνονται στη νέα πρόταση η οποία, πέρα από το στόχο προώθησης αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην αγορά, αναγνωρίζει την ανάγκη να προστατεύεται δεόντως ο καταναλωτής σε σχέση με τις ιδιαιτερότητες του αγαθού "αυτοκίνητο" το οποίο, ως μέσο κίνησης πρέπει να παρέχει στο χρόνο ποιότητα, εγγυήσεις και ασφάλεια.

10.3. Οι παρατηρήσεις που εκφράζονται στην παρούσα γνωμοδότηση αποσκοπούν να διορθώσουν, και να προσδιορίσουν πληρέστερα το ρυθμιστικό πλαίσιο αυτού του πολύπλοκου κανονισμού που διέπει έναν τομέα ευαίσθητο για την κοινωνικοοικονομική πραγματικότητα της Ευρώπης.

10.4. Ο επιδιωκόμενος στόχος είναι η απόκτηση ενός μέσου που να καθιστά δυνατή την απτή βελτίωση της ευημερίας του καταναλωτή, προσφέροντάς του μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής προϊόντων και υπηρεσιών σε όλη την κοινή αγορά. Έτσι επιτρέπει στις επιχειρήσεις, κυρίως στις ΜΜΕ, να λειτουργούν σε μια αγορά με βιώσιμους και ευνοϊκούς για την ανάπτυξη της απασχόλησης όρους ανταγωνισμού με υψηλό επίπεδο νομικής ασφάλειας.

Βρυξέλλες, 29 Μαΐου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) ΕΕ C 67 της 16.3.2002.

(2) COM(2000) 743 της 15ης Νοεμβρίου 2000.

(3) "Study of the impact of legislative scenarios about motor vehicle distribution" (Μελέτη του αντίκτυπου των νομοθετικών σεναρίων σχετικά με τη διανομή αυτοκινήτων), Andersen Consulting.

(4) "Customer Preferences for existing and potential Sales and Servicing Alternatives in Automobile Distribution" (Προτιμήσεις των πελατών για τις υπάρχουσες και δυνητικές πωλήσεις και εναλλακτικές δυνατότητες εξυπηρέτησης των πελατών στη διανομή αυτοκινήτων), Dr. Lademann.

(5) ΕΕ C 221 της 7.8.2001.

(6) Σημείο 5.11 της γνωμοδότησης της ΟΚΕ, ΕΕ C 221 της 7.8.2001.

(7) ΕΕ C 017 της 18.1.1985 και ΕΕ C 329 της 18.12.1991.