6. 2. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 31/37 
Γνωμοδότηση για πέντε προτάσεις απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη συμφωνιών συνεργασίας 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Φινλανδίας, του Βασιλείου 
της Σουηδίας, του Βασιλείου της Νορβηγίας, της Δημοκρατίας της Αυστρίας και της Ελβετικής Συνομο­
σπονδίας, για ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα τόνωσης της οικονομικής επιστήμης (SPES) 
(91/C 31/11) 
Στις 6 Ιουνίου 1990, και σύμφωνα με το άρθρο 130 Ο, παράγραφος 2, της συνθήκης περί ιδρύσεως της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε να 
ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις παραπάνω προτάσεις. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή απεφάσισε να αναθέσει στον κ. Velasco Mancebo ως γενικό 
εισηγητή την προετοιμασία των σχετικών εργασιών. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 280ή σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 18ης 
Οκτωβρίου 1990) υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Στόχος αυτών των πέντε προτάσεων απόφασης είναι 
να καταστεί δυνατή βάσει συμφωνιών ανά χώρα η συμμετοχή 
των πέντε από τις έξι χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης 
Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) στην εφαρμογή του ευρωπαϊ­
κού προγράμματος τόνωσης των οικονομικών επιστημών 
(1989-1992) (SPES), που θέσπισε το Συμβούλιο με απόφαση 
του στις 13 Φεβρουαρίου 1989 ('). 
1.2. Το πρόγραμμα αυτό, ο χαρακτήρας του οποίου είναι 
πειραματικός και για το οποίο διετέθησαν σήμερα 6 εκατομ­
μύρια Ecu (2), αποβλέπει στη δημιουργία ενός δικτύου συνερ­
γασίας και ανταλλαγών μεταξύ οικονομολόγων ανωτάτου 
επαγγελματικού επιπέδου εντός της Κοινότητας και εντάσσε­
ται στο πλαίσιο ενός συνόλου πρωτοβουλιών με σφαιρικό 
στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του επιστη­
μονικού και τεχνικού δυναμικού της Κοινότητας προς όφελος 
όλων των κρατών μελών και την εν καιρώ δημιουργία μιας 
πραγματικής κοινότητας ερευνητών σε έναν ανοικτό ευρωπα­
ϊκό χώρο. 
1.3. Με την υιοθέτηση του επεκτείνονται και στον τομέα 
των οικονομικών επιστημών οι στόχοι και οι δράσεις που 
αναλήφθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος τόνωσης της 
διεθνούς συνεργασίας και των ανταλλαγών που είναι απαραί­
τητες για τους ευρωπαίους ερευνητές και το οποίο αποφασί­
σθηκε τελικώς στις 29 Ιουνίου 1988(3), αλλά περιοριζόταν 
μόνο στους τομείς των θετικών και φυσικών επιστημών. 
1.4. Οι ειδικοί στόχοι του προγράμματος SPES καθώς και 
οι λεπτομέρειες εφαρμογής τους, περιγράφονται στο παράρ­
τημα Α των πέντε συμφωνιών συνεργασίας. 
1.5. Το πρόγραμμα αυτό είχε επικροτηθεί από την ΟΚΕ 
η οποία στη γνωμοδότηση της 28ης Σεπτεμβρίου 1988(4) 
(') ΕΕ αριθ. L 44 της 16.2. 1989, σ. 43. 
(2) Η Επιτροπή παρουσίασε στις 23 Μαΐου 1990 πρόταση απόφασης 
που συγκεκριμένα απέβλεπε στην κατά 4 εκατομμύρια Ecu αύξηση 
του προϋπολογισμού για το πρόγραμμα SPES. Η πρόταση αυτή 
εγκρίθηκε από την ΟΚΕ στις 19 Σεπτεμβρίου 1990 (γνωμοδότηση 
της ΟΚΕ CES 1059/90). 
(3) Πρόγραμμα8αΕΝΟΕ(1988-1992)(ΕΕαριθ.Ι,206της30.7. 1988, 
σ. 34). 
(4) ΕΕ αριθ. C 318 της 12. 12. 1988, σ. 23. φρονούσε ότι παρά τους περιορισμένους στόχους του θα 
έπρεπε μακροπρόθεσμα να «συμβάλει στην ενίσχυση του 
ευρωπαϊκού επιστημονικού δυναμικού ... κυρίως χάρη σε μια 
καλύτερη συνδυασμένη αξιοποίηση δυνατοτήτων.» 
1.6. Το άρθρο 5 της απόφασης του Συμβουλίου εξουσιοδο­
τεί την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 130 Μ της συνθήκης, 
να διαπραγματεύεται συμβάσεις κυρίως με τις χώρες της 
Ευρώπης που έχουν συνάψει συμφωνίες-πλαίσιο επιστημονι­
κής και τεχνικής συνεργασίας με την Κοινότητα με σκοπό 
την πλήρη ή μερική συμμετοχή τους στο πρόγραμμα SPES. 
1.7. Αυτή είναι η περίπτωση των χωρών που αποτελούν το 
αντικείμενο των πέντε προτάσεων απόφασης με τις οποίες 
έχουν συναφθεί συμφωνίες-πλαίσιο που εγκρίθηκαν με 
απόφαση του Συμβουλίου της 9ης Φεβρουαρίου 1987 (5). 
1.8. Οι συμφωνίες συνεργασίας που επισυνάπτονται στις 
πέντε προτάσεις απόφασης συγκεκριμένα προβλέπουν: 
— Την οικονομική συνεισφορά κάθε μιας από τις χώρες 
αυτές για τη χρηματοδότηση των εργασιών που θα εκτε­
λεσθούν βάσει ερευνητικών συμβάσεων καθώς και για τις 
δαπάνες διαχείρισης και λειτουργίας του προγράμματος 
SPES. 
Η οικονομική αυτή συνεισφορά της οποίας οι κανόνες 
που τη διέπουν εκτίθενται στα σχετικά παραρτήματα κάθε 
συμφωνίας, είναι ανάλογη με το ακαθάριστο εγχώριο 
προϊόν κάθε ενδιαφερόμενης χώρας. Η συνεισφορά 
υπολογίζεται σε 121 600 Ecu για τη Φινλανδία, 215 400 
Ecu για τη Σουηδία, 114 600 Ecu για τη Νορβηγία, 160 800 
Ecu για την Αυστρία και 230 400 Ecu για την Ελβετία, 
— Το δικαίωμα για τους φορείς έρευνας και τα ενδιαφε­
ρόμενα πρόσωπα των πέντε αυτών χωρών να υποβάλουν 
προτάσεις έρευνας και να συνάπτουν τις αντίστοιχες συμ­
βάσεις με την Επιτροπή, 
— Τους όρους για την ενδεχόμενη επαναδιαπραγμάτευση ή 
για την καταγγελία των συμβάσεων. 
(5) ΕΕ αριθ. L 71 της 14. 3. 1987, σ. 29. 
Αριθ. C 31/38 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 2. 91 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ, εγκρίνοντας τις εν λόγω πέντε προτάσεις 
απόφασης διατυπώνει τις ακόλουθες παρατηρήσεις: 
2.2. Η ΟΚΕ σημειώνει κατά πρώτον ότι η επέκταση του 
προγράμματος SPES προς τις χώρες ΕΖΕΣ εντάσσεται στο 
πλαίσιο μιας πολιτικής για την επιστημονική και τεχνική 
συνεργασία με τις χώρες αυτές που εφαρμόζεται από πολού. 
2.3. Η εν λόγω συνεργασία καθίσταται απτή με τη δυνατό­
τητα ιδίως που παρέχεται στις χώρες αυτές να συμμετέχουν 
σε ορισμένα ειδικά προγράμματα έρευνας σύμφωνα με λεπτο­
μέρειες εφαρμογής που εξαρτώνται από τη φύση του εν λόγω 
προγράμματος και των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου 
και οι οποίες εκτίθενται αναλυτικά στην ανακοίνωση της 
Επιτροπής της 19ης Ιουνίου 1990 με τον τίτλο «Επιστημονική 
και τεχνική συνεργασία με τις τρίτες χώρες»('). 
2.4. Όπως και στα προγράμματα για το περιβάλλον, την 
ιατρική και την υγεία και το πρόγραμμα SCIENCE, στην 
εφαρμογή των οποίων συμμετέχουν ήδη οι χώρες της ΕΖΕΣ, 
προκρίθηκε και στη συγκεκριμένη περίπτωση ο τύπος της 
πλήρους συμμετοχής. 
2.5. Εκτός από το νομικό πλαίσιο εντός του οποίου εντάσ­
σονται οι συμφωνίες αυτές, η Επιτροπή θεωρεί σκόπιμο να 
υπενθυμίσει ότι η ανάπτυξη της επιστημονικής και τεχνικής 
συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και των χωρών ΕΖΕΣ 
εντάσσεται σε ένα γενικότερο πλαίσιο αυξημένης συνεργα­
σίας μεταξύ της Κοινότητας και των χωρών αυτών και στην 
προοπτική της δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού Οικονομικού 
Χώρου (ΕΟΧ) σύμφωνα με τις δηλώσεις του Λουξεμβούργου 
(Απρίλιος 1984) και του Όσλο (Δεκέμβριος 1989) που υιοθε­
τήθηκαν από τους Υπουργούς της Κοινότητας και τους 
Υπουργούς των χωρών ΕΖΕΣ. 
2.5.1. Η Δήλωση του Όσλο αναφέρεται ρητώς στην 
ενίσχυση και τη διεύρυνση της συνεργασίας στο πλαίσιο των 
κοινοτικών δράσεων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 
μεταξύ της ΟΚΕ και των χωρών ΕΖΕΣ ως ένα από τους 
στόχους που πρέπει να επιτευχθούν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊ­
κού Οικονομικού Χώρου. 
(>) Έγγρ. COM(90) 256 τελικό. 
Βρυξέλλες, 18 Οκτωβρίου 1990. 2.6. Η ΟΚΕ έχει ήδη υπογραμμίσει στη γνωμοδότηση της 
για τις «Σχέσεις ΕΟΚ-ΕΖΕΣ»(2) ότι ο Ευρωπαϊκός Οικονομι­
κός Χώρος δεν πρέπει να εκληφθεί ως διεύρυνση της Κοινό­
τητας προς τις χώρες μέλη της ΕΖΕΣ. θεωρεί ότι η διάκριση 
αυτή αποκτά θεμελιώδη χαρακτήρα όσον αφορά την 
ανάπτυξη της επιστημονικής και τεχνικής συνεργασίας δεδο­
μένου ότι το άρθρο 130 ΣΤ της συνθήκης περί ιδρύσεως της 
ΕΟΚ τάσσει ως στόχο για την πολιτική της Κοινότητας 
στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης «την 
ενίσχυση των επιστημονικών και τεχνολογικών βάσεων της 
ευρωπαϊκής βιομηχανίας και τη διευκόλυνση της ανάπτυξης 
της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της». 
2.7. Η ΟΚΕ υποστηρίζει, κατά συνέπεια, πλήρως την Επι­
τροπή όταν η τελευταία διαβεβαιώνει στην ανακοίνωση της 
που αναφέρθηκε προηγουμένως στο σημείο 2.3 ότι είναι 
απαραίτητο όσον αφορά την επιστημονική και τεχνική 
συνεργασία με τις χώρες ΕΖΕΣ να επιτευχθεί «μια ισορροπία 
μεταξύ των απαιτήσεων συνεργασίας και των αναγκών για 
ανταγωνισμό δεδομένου ότι οι εταιρείες των ανωτέρω χωρών 
είναι ανταγωνιστικές προς εκείνες της Κοινότητας». 
2.8. Η προβληματική αυτή δεν μεταβάλλει σε τίποτα την 
υποστήριξη της ΟΚΕ όσον αφορά τη διεύρυνση του προγράμ­
ματος SPES προς τις χώρες ΕΖΕΣ η οποία διεύρυνση θα 
αποβεί εις όφελος της ευρωπαϊκής επιστημονικής κοινότητας 
στο σύνολο της. Με την προβληματική αυτή τονίζεται και 
πάλι η ανησυχία της ΟΚΕ μήπως η διαδικασία για τη 
δημιουργία του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, στους κόλ­
πους του οποίου αποκτά μείζονα σημασία η επιστημονική 
και τεχνική συνεργασία, έχει ως αποτέλεσμα «ορισμένα από 
τα κράτη μέλη να μπορούν προφανώς να επωφεληθούν από 
αυτή τη διεργασία χωρίς να προβούν στην αναγκαία αντα­
πόδοση στο πολιτικό και οικονομικό επίπεδο» (3). 
2.9. Η ΟΚΕ καλεί επιμόνως το Συμβούλιο να λάβει υπόψη 
σοβαρά τις παρατηρήσεις αυτές κατά την επεξεργασία των 
συμπερασμάτων που συμφώνησε κατά την τελευταία συνε­
δρίαση της 29ης Ιουνίου 1990 να υιοθετήσει προσεχώς σχε­
τικά με τις κατευθύνσεις τις οποίες θα πρέπει στο μέλλον να 
ακολουθήσει η πολιτική της Κοινότητας στον τομέα της 
επιστημονικής και τεχνικής συνεργασίας με τις τρίτες χώρες 
και ειδικότερα με τις χώρες ΕΖΕΣ. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Η ΟΚΕ επιμένει και πάλι ώστε το εν θέματι κείμενο 
των συμφωνιών συνεργασίας τροποποιηθεί προκειμένου να 
προβλεφθεί ρητώς όπως η έκθεση εκτίμησης των αποτελεσμά­
των του προγράμματος SPES, η επεξεργασία του οποίου προ­
βλέπεται για τρίτο χρόνο της εφαρμογής του, αποσταλεί 
επίσης και στην ΟΚΕ. 
(2) ΕΕ αριθ. C 182 της 23. 7. 1990, σ. 33. 
(3) ΕΕ αριθ. C 182 της 23. 7. 1990, σημείο 3.5. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francois STAEDELIN