19. 2. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 43/3 
II 
(Προπαραοκεναοτικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου σχετικά με τους κανόνες κατανομής διαθέσιμου χρόνου 
(slot) στους κοινοτικούς αερολιμένες 
COM(90) 576 τελικό 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή οτις 18 Δεκεμβρίου 1990) 
(91/C 43/04) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 84 παράγραφος 2, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι η αυξανόμενη δυσαναλογία μεταξύ της επέκτασης του 
συστήματος εναέριων μεταφορών στην Ευρώπη και της 
έλλειψης επαρκούς υποδομής στους αερολιμένες για την 
ικανοποίηση της αυξανόμενης ζήτησης έχει ως συνέπεια την 
αύξηση του αριθμού των κορεσμένων αερολιμένων στην 
Κοινότητα' 
ότι η κατανομή διαθέσιμου χρόνου (slot) στους κορεσμένους 
αερολιμένες πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικούς και δια­
φανείς κανόνες, οι οποίοι δεν εισάγουν διακρίσεις-
ότι η προϋπόθεση της αμεροληψίας του συντονιστή εξασφα­
λίζεται καλύτερα όταν η απόφαση για το συντονισμό ενός 
αερολιμένα λαμβάνεται από το κράτος μέλος που είναι 
αρμόδιο για τον αερολιμένα αυτό, βάσει αντικειμενικών 
κριτηρίων · 
ότι το κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για το συντονισμό 
ενός αερολιμένα, πρέπει να ορίζει ένα συντονιστή του 
οποίου η αμεροληψία πρέπει να είναι αδιαμφισβήτητη· 
ότι η διαφάνεια της πληροφόρησης αποτελεί ένα ουσιώδες 
κριτήριο για την εξασφάλιση αντικειμενικών διαδικασιών 
κατανομής του διαθέσιμου χρόνου χρήσης των αερολιμένων 
(slot) · 
ότι οι αρχές που διέπουν το υπάρχον σύστημα κατανομής 
διαθέσιμου χρόνου μπορούν να αποτελέσουν τη βάση του 
παρόντος κανονισμού, υπό την προϋπόθεση ότι το σύστημα 
αυτό θα παρακολουθεί τις εξελίξεις που συντελούνται στον 
τομέα των μεταφορών στην Κοινότητα-ότι οι μελλοντικές εξελίξεις θα πρέπει να επιτρέπουν την 
πρόσβαση νέων αερομεταφορέων στην κοινοτική αγορά-
ότι το υπάρχον σύστημα υποστηρίζει το θεσμό των ιστο­
ρικών δικαιωμάτων και δεν διευκολύνει πάντοτε τις νεοει­
σερχόμενες εταιρείες-
ότι πολιτική της Κοινότητας είναι η μείωση των φραγμών 
όσον αφορά τον ανταγωνισμό και η ενθάρρυνση της πρό­
σβασης στην αγορά, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονι­
σμού (ΕΟΚ) αριθ. 2343/90 του Συμβουλίου της 24ης Ιουλίου 
1990 (') και ότι οι στόχοι αυτοί απαιτούν την ισχυρή υπο­
στήριξη των αερομεταφορέων που σκοπεύουν να εκτελέ­
σουν δρομολόγια σε ενδοκοινοτικές διαδρομές στις οποίες 
δεν υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός-
ότι είναι απαραίτητο να ζητηθεί από τα κράτη μέλη ή τους 
εκπροσώπους τους, να εξασφαλίσουν την ύπαρξη ενός ελά­
χιστου αριθμού διαθέσιμων χρόνων (slot) για την εκτέλεση 
ενδοκοινοτικών δρομολογίων ακόμη και στις περιπτώσεις 
αερολιμένων που θεωρούνται ότι είναι κορεσμένοι-
ότι η σταδιακή άρση των ιστορικών δικαιωμάτων πρέπει να 
βασίζεται στην αρχή της αναλογικότητας και ότι, συνεπώς, 
η εφαρμογή της πρέπει να περιορίζεται στον αριθμό των 
διαθέσιμων χρόνων που καλύπτουν τις ανάγκες των νεοει­
σερχόμενων εταιρειών στον εν λόγω αερολιμένα, ενώ συγ­
χρόνως πρέπει να εξασφαλίζεται ότι όλοι οι αερομεταφορείς 
που χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο αερολιμένα πρέπει να 
έχουν ισότιμη μεταχείριση, βάσει του αριθμού των διαθέ­
σιμων χρόνων που χρησιμοποιεί ο καθένας απ' αυτούς και 
με όσο το δυνατόν λιγότερες περιττές μετατροπές των υφι­
στάμενων ρυθμίσεων-
ότι είναι, επίσης, απαραίτητο να αποφεύγονται καταστάσεις 
κατά τις οποίες ένας κοινοτικός αερομεταφορέας έχει τη 
δυνατότητα να εκτελεί ένα νέο δρομολόγιο ή να αυξάνει τη 
συχνότητα υφιστάμενου δρομολογίου ενώ άλλοι κοινοτικοί 
αερομεταφορείς δεν μπορούν να αναλάβουν τέτοιου είδους 
πρωτοβουλίες λόγω έλλειψης διαθέσιμου χρόνου (slot)- ότι 
το γεγονός αυτό μπορεί να οδηγήσει στην άνιση κατανομή 
των ωφελημάτων που προκύπτουν από τη φιλελευθερο­
ποίηση της αγοράς και στη νόθευση του ανταγωνισμού-
(')ΕΕαρι3. L 217 της 11. 8. 1990, σ. 8. 
Αριθ. C 43/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 2. 91 
ότι στις περιπτώσεις που αναφέρονται στα σημεία 11 και 12 
της αιτιολογικής σκέψης, οι αερομεταφορείς στους οποίους 
δόθηκαν νέοι χρόνοι χρήσης αερολιμένων (slot) οφείλουν να 
τους χρησιμοποιήσουν για το σκοπό για τον οποίον τους 
ζήτησαν για μια αρκετά μεγάλη χρονική περίοδο-
ότι είναι σκόπιμο η Κοινότητα να προσφέρει στις νεοεισερ­
χόμενες εταιρείες που προέρχονται από τρίτες χώρες ίση 
μεταχείριση με αυτήν που οι εν λόγω χώρες προσφέρουν 
στους κοινοτικούς αερομεταφορείς' 
ότι η θέσπιση κανονισμού για την κατανομή του διαθέ­
σιμου χρόνου στους κοινοτικούς αερολιμένες δεν πρέπει να 
έχει επιπτώσεις στα δρομολόγια των μικρών αερομεταφο­
ρέων, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: 
Αρθρο Ι 
Πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 
Ο κανονισμός αυτός ισχύει για την κατανομή του διαθέ­
σιμου χρόνου χρήσης των αερολιμένων (slot) της Ευρω­
παϊκής Κοινότητας. 
Αρθρο 2 
Ορισμοί 
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού νοούνται ως: 
α) «διαθέσιμος χρόνος χρήοης αερολιμένων (slot)»: ο προ­
γραμματισμένος χρόνος άφιξης ή και αναχώρησης που 
διατίθεται ή εκχωρείται σε μια αεροπορική εταιρεία για 
την κίνηση ενός αεροσκάφους μια συγκεκριμένη ημερο­
μηνία, σε έναν αερολιμένα σε περιόδους που είναι συ­
ντονισμένος " 
6) «νεοεισερχόμενος αερομεταφορέας»: 
ί) ένας αερομεταφορέας ο οποίος, καμία ημέρα, δεν 
διαθέτει περισσότερους από τρεις χρόνους χρήσης 
(slot) σε ένα συντονισμένο αερολιμένα και ο οποίος 
ζητά περισσότερους χρόνους στον αερολιμένα αυτόν 
για την εκτέλεση πτήσεων μια δεδομένη ημέρα 
ή 
ii) ένας αερομεταφορέας ο οποίος, μία συγκεκριμένη 
μέρα, δεν διαθέτει περισσότερο από το 30 °/ο του 
διαθέσιμου χρόνου (slot) που έχει δοθεί στο σύνολο 
των άλλων αερομεταφορέων σε ένα συντονισμένο 
αερολιμένα ή σε έναν άλλο αερολιμένα του ιδίου 
συστήματος και ο οποίος ζητά να του εκχωρηθούν 
περισσότεροι χρόνοι χρήσης στον αερολιμένα αυτόν, 
την ίδια ημέρα για την εκτέλεση πτήσεων οι οποίες 
εμπίπτουν στις διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθ. 2343/90, κατά τη συγκεκριμένη ημέρα κατά 
την οποία το πολύ δύο άλλοι αερομεταφορείς 
ασκούν δικαιώματα τρίτης ή τέταρτης ελευθερίας 
μεταξύ των εν λόγω αερολιμένων-
γ) «κορεσμένος αερολιμένας»: ένας αερολιμένας του 
οποίου η χωρητικότητα δεν ικανοποιεί οποιαδήποτε 
ημέρα τη ζήτηση ή την προβλεπόμενη ζήτηση για περισ­
σότερο από μία ώρα' δ) «Περίοδος προγραμματισμού»: θερινή ή χειμερινή 
περίοδος όπως χρησιμοποιείται στον προγραμματισμό 
των αεροπορικών δρομολογίων • 
ε) «κοινοτικός αερομεταφορέας»: οι αερομεταφορείς οι 
οποίοι ορίζονται στο άρθρο 2 στοιχείο ε) του κανονι­
σμού (ΕΟΚ) αριθ. 2343/90-
στ) «συντονισμένος αερολιμένας»: ένας αερολιμένας στον 
οποίον, για κάθε προσγείωση ή απογείωση, απαιτείται 
η έγκριση της εκχώρησης χρόνου χρήσης (slot) από το 
συντονιστή αυτού του αερολιμένα' 
ζ) «σύστημα αερολιμένων»: δύο ή περισσότεροι αερολι­
μένες οι οποίοι ανήκουν στην ίδια ομάδα όπως ορίζεται 
στο άρθρο 2 στοιχείο ια) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 
2343/90· 
η) «ιστορικό δικαίωμα»: ένας αερομεταφορέας στον οποίο 
εκχωρήθηκε ένας χρόνος χρήσης (slot) σε έναν αερολι­
μένα ύστερα από έγκριση του συντονιστή του αερολι­
μένα αυτού έχει δικαίωμα να ζητήσει τον ίδιο χρόνο 
για την αντίστοιχη επόμενη περίοδο. 
Αρθρο 3 
Γενικοί κανόνες 
1. Τα κράτη μέλη επιτρέπουν στους αερομεταφορείς οι 
οποίοι διαθέτουν ισχύουσα άδεια δρομολογίων να προγραμ­
ματίζουν και να εκτελούν ελεύθερα τις πτήσεις τους προς 
και από τους κοινοτικούς αερολιμένες που δεν είναι συντο­
νισμένοι σύμφωνα με το άρθρο 4. 
2. Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν από τους αερομε­
ταφορείς να ανακοινώνουν τα προγράμματα των δρομολο­
γίων τους στις εθνικές αρχές σύμφωνα με τους εθνικούς 
κανόνες και ρυθμίσεις. 
Αρθρο 4 
Όροι συντονισμού των αερολιμένων 
1. Ένα κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για έναν κορε­
σμένο αερολιμένα πρέπει να τον ορίσει ως συντονισμένο για 
τις περιόδους που παρουσιάζονται προβλήματα συμφό­
ρησης. 
2. Όταν η κατάσταση συμφόρησης σε έναν αερολιμένα 
οδηγεί σε καθυστερήσεις μεγαλύτερες της μιας ώρας από τα 
δημοσιευμένα δρομολόγια των αεροπορικών εταιρειών, το 
κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για τον αερολιμένα αυτόν 
πρέπει, με δική του πρωτοβουλία ή ύστερα από αίτηση της 
Επιτροπής, να τον ορίσει ως συντονισμένο. Από τη στιγμή 
που ένας αερολιμένας χαρακτηριστεί ως συντονισμένος, το 
κράτος μέλος πρέπει να ενημερώσει σχετικά την Επιτροπή. 
3. Η απόφαση για το χαρακτηρισμό ενός αερολιμένα ως 
συντονισμένου πρέπει να λαμβάνεται από το κράτος μέλος 
που είναι αρμόδιο για τον αερολιμένα αυτόν ύστερα από τη 
διεξαγωγή διαβουλεύσεων με τους αερομεταφορείς οι οποίοι 
χρησιμοποιούν τον αερολιμένα αυτό συστηματικά ή/και 
τους οργανισμούς οι οποίοι τους εκπροσωπούν, τις αρχές 
19. 2.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 43/5 
του αερολιμένα και τους οργανισμούς που εκπροσωπούν 
τους επιβάτες που χρησιμοποιούν τον αερολιμένα αυτόν, 
εφόσον υπάρχουν τέτοιοι οργανισμοί. 
4. Ύστερα από κάθε απόφαση χαρακτηρισμού ενός αερο­
λιμένα ως συντονισμένου πρέπει να διεξάγεται πλήρης και 
διεξοδική μελέτη της χωρητικότητας του ώστε να καθορί­
ζονται οι δυνατότητες της αύξησης της βραχυπρόθεσμα με 
αλλαγές στην υποδομή ή στο τρόπο λειτουργίας και να 
καθορίζεται ο προβλεπόμενος χρόνος που απαιτείται για 
την επίλυση αυτών των προβλημάτων. Η ανάλυση αυτή 
πρέπει να επαναλαμβάνεται περιοδικά και να τίθεται στη 
διάθεση των ενδιαφερόμενων μερών. 
5. Ο κανονισμός αυτός δεν πρέπει να επηρεάζει το 
δικαίωμα ενός κράτους μέλους να ρυθμίζει την κατανομή 
της κυκλοφορίας μεταξύ αερολιμένων που ανήκουν στο ίδιο 
σύστημα χωρίς να κάνει διακριτική μεταχείριση. 
Άρΰρο 5 
Ο συντονιστής 
1. Τα κράτη μέλη ορίζουν το συντονιστή ενός αερολιμένα 
με βάση τις συμβουλές των αερομεταφορέων που χρησιμο­
ποιούν τον αερολιμένα αυτό συστηματικά ή/και τις οργα­
νώσεις που εκπροσωπούν τους αερομεταφορείς αυτούς, 
καθώς και τις αρχές του αερολιμένα. 
2. Ο συντονιστής είναι αρμόδιος για την κατανομή του 
διαθέσιμου χρόνου χρήσης των συντονισμένων αερολιμένων 
και ενεργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού αυτού 
με αντικειμενικότητα, διαφάνεια και χωρίς διακρίσεις. 
3. Ο συντονιστής είναι υπόλογος μόνο στο κράτος μέλος 
που τον διορίζει. 
4. Ο συντονιστής πρέπει να συμμετέχει στις διεθνείς δια­
σκέψεις των αερομεταφορέων για θέματα προγραμματισμού 
των δρομολογίων οι οποίες προβλέπονται από την κοινο­
τική νομοθεσία. 
5. Ο συντονιστής πρέπει, σε οποιαδήποτε στιγμή, να μπο-
ρείο να θέσει στη διάθεση όλων των ενδιαφερόμενων 
μερών, για εξέταση, τις ακόλουθες πληροφορίες: 
α) το ιστορικό της κατανομής του διαθέσιμου χρόνου 
χρήσης ενός αερολιμένα ανά αεροπορική εταιρεία και 
κατά χρονολογική σειρά για όλους τους αερομεταφορείς 
που χρησιμοποιούν το εν λόγω αερολιμένα' 
6) τους χρόνους χρήσης που ζητήθηκαν (αρχικά αιτήματα) 
από τους αερομεταφορείς και με χρονολογική σειρά για 
όλους τους αερομεταφορείς" 
γ) όλους τους χρόνους χρήσης που εκχωρήθηκαν και τα 
εκκρεμή αιτήματα διαθέσιμου χρόνου κατά χρονολογική 
σειρά για κάθε αερομεταφορέα χωριστά και για όλους 
τους αερομεταφορείς • 
δ) υπόλοιπα διαθέσιμου χρόνου' 
ε) πλήρη στοιχεία για τα κριτήρια που εφαρμόζονται για 
την κατανομή. 6. Ο συντονιστής πρέπει να επιτρέπει στους αερομεταφο­
ρείς να ανταλλάσουν μεταξύ τους ελεύθερα τους χρόνους 
χρήσης ενός αεροδρομίου ή να χρησιμοποιούν τους χρόνους 
που τους έχουν εκχωρηθεί για την εκτέλεση ενός άλλου δρο­
μολογίου ή ενός άλλου είδους πτήσης. 
Άρ&ρο 6 
Επιτροπή προγραμματισμού 
Όταν ένα κράτος μέλος αποφασίσει ότι ένας αερολιμένας 
πρέπει να ορισθεί ως συντονισμένος σύμφωνα με τις παρα­
γράφους 1 και 2 του άρθρου 4, μπορεί να συγκροτήσει μια 
επιτροπή προγραμματισμού, με συμβουλευτικό χαρακτήρα, 
η οποία θα βοηθάει το συντονιστή στο έργο που αναφέρεται 
στο άρθρο 5. Η συμμετοχή στην επιτροπή αυτή θα πρέπει 
να είναι ανοιχτή τουλάχιστον στους αερομεταφορείς οι 
οποίοι χρησιμοποιούν τον(τους) αερολιμένα(ες) συστημα­
τικά, στις αρχές των εν λόγω αερολιμένων και στους εκπρο­
σώπους ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας. 
Η επιτροπή προγραμματισμού έχει τουλάχιστον τα ακό­
λουθα καθήκοντα: 
— να εξετάζει τις δυνατότητες αύξησης της χωρητικότητας 
ενός αερολιμένα σύμφωνα με το άρθρο 7, 
— να προτείνει βελτιώσεις για τις συνθήκες κυκλοφορίας 
που επικρατούν στον εν λόγω αερολιμένα, 
και 
— να παρακολουθεί τη χρησιμοποίηση των χρόνων χρήσης 
του αερολιμένα που εκχωρήθηκαν. 
Άρ$ρο 7 
Χωρητικότητα ενός αερολιμένα 
Σε ένα συντονισμένο αερολιμένα, οι αρχές του αερολιμένα 
αυτού, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους της υπηρεσίας 
ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας, και όταν είναι δυνατό 
ύστερα από την έγκριση των εθνικών αρχών, πρέπει να προ­
βαίνουν στον καθορισμό της χωρητικότητας του αερολιμένα 
δύο φορές τον χρόνο, ύστερα από διεξαγωγή διαβουλεύσεων 
με τις τελωνειακές αρχές, την υπηρεσία ελέγχου διαβατη­
ρίων και τις αεροπορικές εταιρείες οι οποίες χρησιμοποιούν 
τον αερολιμένα ή/και τα σωματεία που τις εκπροσωπούν 
σύμφωνα με τις διεθνώς καθιερωμένες μεθόδους. Οι δυνατό­
τητες εξυπηρέτησης των διαφόρων ειδών πτήσεων, εξετά­
ζονται χωριστά για κάθε περίπτωση. 
Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να παρέχονται στο συντονιστή 
ενός αερολιμένα αρκετό χρόνο πριν ο αερολιμένας αυτός 
χαρακτηριστεί ως συντονισμένος. 
Άρ$ρο 8 
Διαδικασία συντονισμού 
1. Οι αερομεταφορείς οι οποίοι ζητούν διαθέσιμο χρόνο 
σε ένα συντονισμένο αερολιμένα, πρέπει να υποβάλουν στο 
συντονιστή του όλες τις πληροφορίες που θα τους ζητήσει. 
2. α) σύμφωνα με τα άρθρα 85 και 86 της συνθήκης και 
το άρθρο 9 αυτού του κανονισμού, ένας χρόνος 
χρήσης αερολιμένα που χρησιμοποιήθηκε από έναν 
αερομεταφορέα ύστερα από την έγκριση του συντο­
νιστή του αερολιμένα αυτού δίνει το δικαίωμα στον 
αερομεταφορέα αυτόν να χρησιμοποιήσει τον ίδιο 
χρόνο για τη εκτέλεση δρομολογίων τις αντίστοιχες 
Αριθ. C 43/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 2. 91 
περιόδους και ημέρες της επόμενης εποχής του 
έτους. Το ιστορικό αυτό δικαίωμα ισχύει μόνο για 
τα τακτικά δρομολόγια και τις προγραμματισμένες 
έκτακτες πτήσεις* 
6) σε περίπτωση κατά την οποίαν, όλα τα αιτήματα 
των αερομεταφορέων για εκχώρηση χρόνου χρήσης 
δεν είναι δυνατόν να ικανοποιηθούν, ο συντονιστής 
ενός αερολιμένα πρέπει να προτιμήσει τις εμπορικές 
αεροπορικές πτήσεις και κυρίως τις τακτικές πτή­
σεις και τις προγραμματισμένες έκτακτες πτήσεις" 
γ) ο συντονιστής ενός αερολιμένα πρέπει να λαμβάνει 
επίσης υπόψη του τους συμπληρωματικούς κανόνες 
προτεραιότητας που περιέχονται στο παράρτημα 
αυτού του κανονισμού. 
3. Άν το αίτημα για ένα χρόνο χρήσης δεν μπορεί να 
εκπληρωθεί, ο συντονιστής ενός αερολιμένα πρέπει να ενη­
μερώσει την αιτούσα αεροπορική εταιρεία για τους λόγους 
απόρριψης του αιτήματος της και να της υποδείξει την πλη­
σιέστερη εναλλακτική λύση διαθέσιμου χρόνου. 
4. Ο συντονιστής ενός αερολιμένα πρέπει να προσπαθεί, 
σε οποιαδήποτε περίπτωση, να ικανοποιεί τα αιτήματα δια­
θέσιμου χρόνου κάθε είδους πτήσεων, συμπεριλαμβανο­
μένης και της γενικής αεροπλοΐας. Προς τούτο, οι χρόνοι 
χρήσης αερολιμένων που διατίθενται για κοινή εκμετάλ­
λευση σύμφωνα με το άρθρο 9 αυτού του κανονισμού, οι 
οποίοι δεν έχουν ακόμη εκχωρηθεί, μπορούν να χρησιμοποι­
ούνται όπως οι χρόνοι που μόλις αποδεσμεύονται. 
5. Η Επιτροπή, ύστερα από διαβουλεύσεις με τους αερο­
μεταφορείς, τους συντονιστές των αερολιμένων και τους 
αερολιμένες καθορίζει τις ελάχιστες προϋποθέσεις για τα 
αυτοματοποιημένα συστήματα που πρέπει να χρησιμοποι­
ούνται από τους συντονιστές των αερολιμένων ώστε να εξα­
σφαλίζεται η ορθή εφαρμογή των άρθρων 5 και 8. 
Άρ&ρο 9 
Κοινό σύστημα εκμετάλλευσης διαθέσιμου χρόνου 
1. Σε έναν συντονισμένο αερολιμένα πρέπει να δημιουρ­
γηθεί ένα κοινό σύστημα εκμετάλλευσης διαθέσιμου χρόνου 
το οποίο θα περιλαμβάνει όλους τους χρόνους χρήσης αερο­
λιμένων που δημιουργήθηκαν πρόσφατα καθώς και τους 
χρόνους που δεν χρησιμοποιούνται ή που εγκαταλείφθηκαν 
από έναν αερομεταφορέα κατά την διάρκεια ή στο τέλος 
μιας περιόδου. 
2. Κάθε χρόνος χρήσης αερολιμένων ο οποίος δεν χρησι­
μοποιείται περισσότερο από το 65 °/ο της περιόδου για την 
οποίαν εκχωρήθηκε σε έναν αερομεταφορέα μπορεί να 
αφαιρεθεί από αυτόν και να τεθεί στο κοινό σύστημα εκμε­
τάλλευσης που αναφέρεται στην παράγραφο 1, για να κατα­
νεμηθεί εκ νέου εκτός και αν η μη χρησιμοποίηση του είναι 
δικαιολογημένη, π.χ. καθήλωση ενός τύπου αεροσκάφους 
στο έδαφος ή κλείσιμο ενός αερολιμένα ή ενός εναέριου 
χώρου. 
3. Οι χρόνοι χρήσης αερολιμένων που τέθηκαν στο κοινό 
σύστημα εκμετάλλευσης πρέπει να κατανέμονται μεταξύ 
των αερομεταφορέων που τους έχουν ζητήσει. Τουλάχιστον 
50 °/ο αυτών των χρόνων πρέπει να εκχωρείται σε νεοεισερ­
χόμενες αεροπορικές εταιρείες και να τηρούνται οι προτεραι­
ότητες που αναφέρονται στο παράρτημα. 4. α) Όταν τα αιτήματα διαθέσιμου χρόνου νεοεισερχό­
μενων αεροπορικών εταιρειών σύμφωνα με το 
άρθρο 2 στοιχείο 6), σημείο ii) δεν μπορούν να 
εκπληρωθούν βάσει της κανονικής διαδικασίας ή 
βάσει της διαδικασίας που αναφέρεται στη παρά­
γραφο 3 αυτού του άρθρου, το κράτος μέλος που 
είναι αρμόδιο για τον αερολιμένα πρέπει να αποδε­
σμεύσει τους απαραίτητους χρόνους χρήσης (slot). 
Για το σκοπό αυτό, το κράτος μέλος πρέπει, αμέσως 
και χωρίς διακρίσεις, να απαιτήσει την επιστροφή 
διαθέσιμου χρόνου από τους αερομεταφορείς οι 
οποίοι έχουν στη διάθεση τους περισσότερους από 
έξι χρόνους χρήσης (slot) στην ίδια διαδρομή την εν 
λόγω ημέρα. Η επιστροφή διαθέσιμου χρόνου 
πρέπει να απαιτείται, κατά σειρά προτεραιότητας, 
από τους αερομεταφορείς οι οποίοι εκτελούν δρο­
μολόγια με αεροσκάφη κάτω των 200 θέσεων 
6) Αν, παρά την εφαρμογή των διατάξεων του στοι­
χείου α), εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά προ­
βλήματα για τις νεοεισερχόμενες εταιρείες, το 
κράτος μέλος πρέπει να συγκαλέσει την επιτροπή 
προγραμματισμού σε συνεδρίαση. Σκοπός της συνε­
δρίασης αυτής θα είναι να εξετάσει τις δυνατότητες 
επανόρθωσης της κατάστασης αυτής. Η Επιτροπή 
καλείται σε τέτοιου είδους συνεδριάσεις. 
5. Οι νεοεισερχόμενες εταιρείες, που αναφέρονται στην 
παράγραφο 4, δικαιούνται τόσους χρόνους χρήσης αερολι­
μένων όσους απαιτούν οι ανάγκες των αεροπορικών δρομο­
λογίων που εκτελούνται από άλλον(ους) αερομεταφορείς 
στην ίδια διαδρομή, μέχρι το ανώτατο όριο των έξι ετών, 
οποιαδήποτε δεδομένη ημέρα. 
6. Ένας αερομεταφορέας στον οποίον έχουν δοθεί χρόνοι 
χρήσης (slot) αερολιμένων σύμφωνα με την παράγραφο 4 
δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τους χρόνους αυτούς για την 
εκτέλεση άλλου δρομολογίου ή άλλου είδους πτήσης πριν 
από την πάροδο δύο ετών. 
7. Μια νεοεισερχόμενη εταιρεία στην οποία δεν εγκρί­
νεται η εκχώρηση χρόνων χρήσης μέσα σε περιθώριο τριών 
ωρών πριν και μετά τα από την ώρα για την οποία τους 
ζήτησε, μέσω της κανονικής διαδικασίας, διατηρεί το καθε­
στώς της νεοεισερχόμενης εταιρείας. 
8. Όταν οι χρόνοι χρήσης αερολιμένων οι οποίοι αποδε­
σμεύονται σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 
4, δεν χρησιμοποιούνται ή εγκαταλείπονται μέσα σε χρο­
νικό διάστημα δύο ετών, πρέπει να επιστρέφονται στον 
αρχικό τους κάτοχο. Στις περιπτώσεις που ο κανόνας αυτός 
δεν μπορεί να εφαρμοστεί ή που ο αρχικός κάτοχος δεν επι­
θυμεί να χρησιμοποιήσει το συγκεκριμένο χρόνο (slot) ο 
χρόνος αυτός πρέπει να δοθεί στο κοινό σύστημα εκμετάλ­
λευσης διαθέσιμου χρόνου. 
9. Η Επιτροπή, ύστερα από αίτηση ενός κράτους μέλους ή 
με δική της πρωτοβουλία, εξετάζει την εφαρμογή του 
άρθρου αυτού σε κάθε ειδική περίπτωση και μέσα σε δύο 
μήνες αποφασίζει για την ορθότητα της. Η Επιτροπή ανα­
κοινώνει την απόφαση της στο Συμβούλιο και τα κράτη 
μέλη. 
10. Ένα κράτος μέλος μπορεί να παραπέμψει την από­
φαση της Επιτροπής στο Συμβούλιο μέσα σε προθεσμία ενός 
μηνός. Το Συμβούλιο, με ειδική πλειοψηφία, μπορεί να λάβει 
διαφορετική απόφαση μέσα σε περίοδο ενός μηνός. 
19.2.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 43/7 
Άρ$ρο 10 
Ειδικές περιπτώσεις 
1. Ένα κράτος μέλος, το οποίο είναι αρμόδιο για έναν 
κορεσμένο αερολιμένα, πρέπει να εξασφαλίζει την κατα­
νομή διαθέσιμου χρόνου (slot) τόσο σε έναν κοινοτικό αερο­
μεταφορέα ο οποίος δεν μπορεί να εκτελέσει ένα νέο δρομο­
λόγιο όσο και σε έναν άλλον κοινοτικό αερομεταφορέα ο 
οποίος δεν είναι σε θέση να αυξήσει τη συχνότητα υφιστά­
μενου δρομολογίου λόγω προβλημάτων συμφόρησης στον 
εν λόγω αερολιμένα. Η υποχρέωση αυτή ισχύει υπό την 
προϋπόθεση ότι ο πρώτος αερομεταφορέας είναι σε θέση να 
αποδείξει ότι, κατά τη διάρκεια της προηγούμενης περιόδου, 
δεν του εκχωρήθηκαν οι απαιτούμενοι χρόνοι χρήσης μέσα 
σε χρονικό περιθώριο τριών ωρών πριν ή μετά από τη χρο­
νική στιγμή για την οποία τους ζήτησε ούτε σύμφωνα με 
την κανονική διαδικασία κατανομής διαθέσιμου χρόνου 
ούτε με τη διαδικασία του άρθρου 9. 
2. Ο κοινοτικός αερομεταφορέας ο οποίος αναφέρεται 
στην παράγραφο Ι δικαιούται τόσους χρόνους χρήσης (slot) 
όσους απαιτούνται για την εκτέλεση ενός νέου δρομολογίου 
ή την αύξηση της συχνότητας ενός υφιστάμενου δρομολο­
γίου το οποίο εκτελείται από τον άλλο κοινοτικό αερομετα­
φορέα. 
3. Ο αερομεταφορέας στον οποίο έχουν εκχωρηθεί οι 
χρόνοι χρήσης που αναφέρονται στην παράγραφο 2 δεν έχει 
το δικαίωμα να τους χρησιμοποιήσει ελεύθερα για άλλο 
δρομολόγιο ή άλλο είδος πτήσης πριν από την πάροδο δύο 
ετών. 
4. Τα κράτη μέλη πρέπει να προβαίνουν στις απαραίτητες 
διαφανείς ρυθμίσεις με τις οποίες, χωρίς να εισάγονται δια­
κρίσεις, εξασφαλίζεται ότι οι χρόνοι χρήσης (slot), οι οποίοι 
απαιτούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου αυτού, 
θα αποδεσμεύονται και θα εκχωρούνται στις ενδιαφερό­
μενες αεροπορικές εταιρείες στην αρχή της περιόδου προ­
γραμματισμού των δρομολογίων και, αν απαιτείται, θα 
περιορίζεται ο αριθμός των χρόνων χρήσης από τους αερο­
μεταφορείς που έχουν την πρόθεση να εκτελέσουν νέα δρο­
μολόγια ή να αυξήσουν τη συχνότητα υφιστάμενων δρομο­
λογίων. 
5. Όταν οι χρόνοι (slot), οι οποίοι αποδεσμεύονται σύμ­
φωνα με την παράγραφο 4, δεν χρησιμοποιούνται ή η χρήση 
τους εγκαταλείπεται μέσα σε χρονικό διάστημα δύο ετών, 
πρέπει να επιστρέφονται στον αρχικό τους κάτοχο. Στις 
περιπτώσεις που ο κανόνας αυτός δεν μπορεί να εφαρμοστεί 
ή που ο αρχικός κάτοχος δεν επιθυμεί να χρησιμοποιήσει το 
δεδομένο χρόνο (slot), ο χρόνος αυτός τίθεται στο κοινό 
σύστημα εκμετάλλευσης διαθέσιμου χρόνου που αναφέρεται 
στο άρθρο 9. 
6. Η Επιτροπή, ύστερα από αίτηση ενός κράτους μέλους ή 
με δική της πρωτοβουλία, εξετάζει την εφαρμογή των παρα­
γράφων 2 και 4 σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση και, μέσα 
σε διάστημα δύο μηνών, αποφασίζει για την ορθότητα της 
εφαρμογής τους. Η Επιτροπή ανακοινώνει την απόφαση της 
στο Συμβούλιο και τα κράτη μέλη. 
7. Τα κράτη μέλη μπορούν να παραπέμψουν την απόφαση 
της Επιτροπή στο Συμβούλιο μέσα σε προθεσμία ενός μηνός. 
Το Συμβούλιο, με ειδική πλειοψηφία, μπορεί να λάβει δια­φορετική απόφαση μέσα σε περίοδο ενός μηνός. 
Άρ&ρο 11 
Σχέσεις με τρίτες χώρες 
1. Τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή 
για κάθε νομική ή πρακτική δυσκολία που αντιμετωπίζουν 
οι κοινοτικοί αερομεταφορείς προκειμένου να τους εκχωρη­
θούν χρόνοι χρήσης (slot) σε κορεσμένους αερολιμένες 
τρίτων χωρών. 
2. Όταν η Επιτροπή, βάσει των πληροφοριών που έχει 
συγκεντρώσει βάσει της παραγράφου 1 αυτού του άρθρου ή 
βάσει άλλου είδους πληροφοριών σχετικά με την κατανομή 
διαθέσιμου χρόνου σε κορεσμένα αεροδρόμια, κρίνει ότι 
μια τρίτη χώρα: 
α) δεν προσφέρει στους κοινοτικούς αερομεταφορείς την 
ίση μεταχείριση την οποίαν ένα κράτος μέλος της Κοινό­
τητας προσφέρει στους αερομεταφορείς αυτής της χώρας 
ή 
6) de facto δεν προσφέρει στους κοινοτικούς αερομεταφο­
ρείς ισότιμη μεταχείριση με αυτήν που προσφέρει στους 
αερομεταφορείς που ανήκουν στη χώρα της 
ή 
γ) μεταχειρίζεται ευνοϊκότερα τους αερομεταφορείς που 
προέρχονται από άλλες τρίτες χώρες από ό,τι τους κοινο­
τικούς αερομεταφορείς, 
η Επιτροπή μπορεί να αρχίσει διαπραγματεύσεις για την 
επίλυση του προβλήματος. 
3. Ύστερα από αίτηση ενός κράτους μέλους ή με δική της 
πρωτοβουλία, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να ανα­
στείλει πλήρως ή εν μέρει τις υποχρεώσεις ενός συντονιστή 
αερολιμένα και ενός κράτους μέλους οι οποίες προβλέπο­
νται στα άρθρα 8 και 9 έναντι αερομεταφορέα τρίτης χώρας 
ο οποίος εμπίπτει στις διατάξεις της παραγράφου 2. 
4. Η Επιτροπή ανακοινώνει την απόφαση της στο Συμ­
βούλιο και στα κράτη μέλη. Τα κράτη μέλη μπορούν να 
παραπέμψουν την απόφαση της Επιτροπής στο Συμβούλιο 
μέσα σε προθεσμία ενός μηνός. Το Συμβούλιο, με ειδική 
πλειοψηφία, μπορεί να λάβει διαφορετική απόφαση μέσα σε 
χρονική περίοδο ενός μηνός. 
'Αρ&ρο 12 
Γενικές διατάξεις 
1. Η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο 
σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού αυτού μέσα σε 
δύο χρόνια από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του. 
2. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να συνεργά­
ζονται για την εφαρμογή αυτού του κανονισμού, κυρίως 
Αριθ. C 43/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19.2.91 
όσον αφορά τη συλλογή των πληροφοριών που αφορούν την Άρϋ'ρο 14 
έκθεση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 αυτού του 
άρθρου. Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει 30 ημέρες μετά την 
δημοσίευση του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ενρω-
Άρΰρο 13 πού'κών Κοινοτήτων. 
Το Συμβούλιο αποφασίζει σχετικά με την αναθεώρηση του Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα 
παρόντος κανονισμού πριν από την 1η Ιουλίου 1994 βάσει μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος, 
της έκθεσης που θα υποβάλει η Επιτροπή. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Συμπληρωματικές προτεραιότητες για την κατανομή διαθέσιμου χρόνου (slot) στους αερολιμένες 
1. Η κατανομή του χρόνου χρήσης (slot) αερολιμένων θα πρέπει να έχει ως πρωταρχικό στόχο τη διασφάλιση ότι 
οι οικονομικές κυρώσεις, τις οποίες συνεπάγεται οποιαδήποτε υποχρεωτική αλλαγή στον προγραμματισμό 
των δρομολογίων, θα παραμένουν σε όσο το δυνατό χαμηλότερα επίπεδα όσον αφορά τις αεροπορικές εται­
ρείες ως σύνολο. 
2. Όταν δύο ή περισσότερες αεροπορικές εταιρείες ζητούν τον ίδιο χρόνο χρήσης σε έναν αερολιμένα, η αεροπο­
ρική εταιρεία που εκτελεί το δρομολόγιο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μέσα στην ίδια περίοδο 8α έχει 
την προτεραιότητα. 
3. Βραχυπρόθεσμα, οι μεταβολές δρομολογίων που οφείλονται σε δυσχέρειες μη ελεγχόμενες από τις αεροπο­
ρικές εταιρείες πρέπει να αντιμετωπίζονται κάθε φορά σαν ειδικές περιπτώσεις. Για τις καταστάσεις έκτακτης 
ανάγκης μεγάλης διάρκειας πρέπει κανονικά να εφαρμόζεται η διαδικασία αναπροσαρμογής των δρομολο­
γίων. Η μελλοντική αντιμετώπιση των χρόνων χρήσης αερολιμένος που εγκρίθηκαν αλλά δεν χρησιμοποιή­
θηκαν λόγω κατάστασης έκτακτης ανάγκης πρέπει να συζητάται και να συμφωνείται εκ των προτέρων μεταξύ 
του συντονιστή και της αεροπορικής εταιρείας. 
4. Για να υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία στην αρχή και το τέλος των περιόδων προγραμματισμού των δρομολο­
γίων στις οποίες υπάρχουν διαφορές στις ημερομηνίες εξ αιτίας της καθιέρωσης και της παύσης της θερινής 
ώρας: 
α) τα δρομολόγια που προγραμματίζονται για περιόδους έως επτά ημερών δεν χρειάζονται αναπροσαρμογή' 
6) τα δρομολόγια που προγραμματίζονται για περιόδους οκτώ έως 35 ημερών πρέπει να έχουν προτεραιότητα 
σε σχέση με τα αιτήματα εκχώρησης νέου χρόνου χρήσης αερολιμένων. 
5. Όσον αφορά τις περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από τις διατάξεις της παραγράφου 3, η εκχώρηση ενός 
νέου χρόνου (slot) θα πρέπει να γίνεται με διαπραγμάτευση. Ωστόσο, αν η αλλαγή ενός δρομολογίου οφεί­
λεται: 
α) στη χρήση μεγαλύτερου αεροσκάφους-
6) στην προσαρμογή του δεσμευμένου χρόνου παραμονής του αεροσκάφους στο έδαφος ώστε ο χρόνος αυτός 
να είναι πιο ρεαλιστικός-
γ) στην ανάγκη μιας αεροπορικής εταιρείας να εκτελεί μια πτήση καθόλη τη διάρκεια του χρόνου, 
πρέπει να έχει προτεραιότητα σε σχέση με όλα τα νέα αιτήματα για τον ίδιο χρόνο (slot) εκτός και αν τα νέα 
αυτά αιτήματα προέρχονται από νεοεισερχόμενες εταιρείες. 
6. Οι περιπτώσεις οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν με την εφαρμογή των κριτηρίων του παρόντος 
κανονισμού και των κριτηρίων που αναφέρονται παραπάνω, πρέπει να εξετάζονται διεξοδικότερα με βάση 
τους ακόλουθους παράγοντες: 
α) Μέγεθος και είδος της αγοράς — πρέπει να εξετασθεί η ανάγκη ανάμειξης πτήσεων μικρών και μεγάλων 
αποστάσων στα κυριότερα αεροδρόμια ώστε να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις του κοινού. Οι αγορές για 
εσωτερικές ή περιφερειακές πτήσεις και για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων αποτελούν μέρος του ιδίου 
συνόλου και, συνεπώς, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το μέγεθος και το είδος τους. 
6) Ανταγωνισμός — θα πρέπει να καταβάλλεται προσπάθεια ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι λαμβάνονται 
υπόψη οι όροι του ανταγωνισμού κατά την κατανομή των χρόνων χρήσης αερολιμένων. 
γ) Απαγορεύσεις κυκλοφορίας — στην περίπτωση που η απαγόρευση της κυκλοφορίας σε έναν αερολιμένα 
δημιουργεί προβλήματα εκχώρησης χρόνου (slot) σε ένα άλλο, πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στην 
αεροπορική εταιρεία της οποίας το δρομολόγιο παρεμποδίζεται λόγω της απαγόρευσης. 
19.2.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 43/9 
δ) Απαιτήσεις του ταξιδιωτικού κοινού και άλλων χρηστών — πρέπει να καταβάλλεται πάντα προσπάθεια 
ώστε η ταλαιπωρία του κοινού να μειώνεται στο ελάχιστο (π.χ. να αποφεύγεται ο υπερβολικός χρόνος 
διέλευσης από τα αεροδρόμια —transit—, να μη χάνουν οι επιβάτες τις ανταποκρίσεις τους, κ.τλ.). 
ε) Συχνότητα πτήσεων — η μεγαλύτερη συχνότητα δεν πρέπει να συνεπάγεται από μόνη της και μεγαλύτερη 
προτεραιότητα — η αρχή της μεγαλύτερης δυνατής οικονομικής ωφέλειας πρέπει να αποτελεί το κυριό­
τερο κριτήριο. 
στ) Ευελιξία — για τη βέλτιστη χρησιμοποίηση των δυνατοτήτων που υπάρχουν σε έναν αερολιμένα. Οι συ­
ντονιστές πρέπει να εφαρμόζουν έναν ορισμένο βαθμό ευελιξίας κατά την κατανομή του διαθέσιμου 
χρόνου (slot). Οι αεροπορικές εταιρείες δεν εφαρμόζουν πάντα ακριβώς τα ωράρια που δημοσιεύονται 
στους πίνακες των δρομολογίων. Ο καιρός, οι άνεμοι, οι μεταβολές του χρόνου πτήσης, προβλήματα 
ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας ή τεχνικά προβλήματα είναι ορισμένοι από τους λόγους αυτών των παρεκ­
κλίσεων. Οι συντονιστές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα στοιχεία αυτά και: 
ί) να επιβάλουν περιορισμούς στη χρήση των διαδρόμων προσγείωσης και απογείωσης με χρονικά δια-
λείματα τουλάχιστον δέκα λεπτών. 
ίί) να καταμετρούν το συντελεστή ωριαίας κίνησης κατά διαστήματα όχι μικρότερα των 30 λεπτών (π.χ. 
12.00—12.59 και 12.30—13.29), 
iii) να χρησιμοποιούν τα δεδομένα υπερβολικής διάθεσης χρόνου χρήσης αερολιμένων μ£ βάση την κτη-
Οείσα εμπειρία.