[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 20.5.2005

COM(2005) 199 τελικό

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

περί της διατύπωσης οδηγιών προς την Επιτροπή για την διαπραγμάτευση των τροποποιήσεων της Σύμβασης για τη Φυσική Προστασία των Πυρηνικών Υλικών

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Σύμβαση για τη Φυσική Προστασία των Πυρηνικών Υλικών (εφεξής “η ΣΦΠΠΥ») υπεγράφη το 1980 και άρχισε να ισχύει το 1987. 106 κράτη και η Ευρωπαϊκή Κoιvότητα Ατoμικής Εvέργειας (εφεξής “Ευρατόμ») είναι συμβαλλόμενα μέρη στην ΣΦΠΠΥ[1]. Όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι συμβαλλόμενα μέρη στην ΣΦΠΠΥ.

Η Ευρατόμ υπέγραψε την ΣΦΠΠΥ στις 13. 6. 1980 και προσχώρησε σε αυτήν στις 6.10 199[2], σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 4 στοιχείο α) της ΣΦΠΠΥ.

Σκοπός της ΣΦΠΠΥ είναι , ιδίως, να εφαρμόζει τα μέτρα για τη φυσική προστασία κατά τη διεθνή μεταφορά πυρηνικών υλικών.

Το 1999 μερικές χώρες έκριναν ότι η ΣΦΠΠΥ δεν ήταν επαρκώς εκτενής και ήταν αναγκαία η αναθεώρησή της, κυρίως επειδή δεν κάλυπτε ορισμένες βασικές πτυχές της φυσικής προστασίας. Ελλείψεις εντοπίστηκαν στο θέμα της προστασίας των υλικών κατά την εγχώρια χρήση, αποθήκευση και μεταφορά. Επιπλέον, η Σύμβαση δεν πραγματεύεται επαρκώς την προστασία πυρηνικών εγκαταστάσεων έναντι κακόβουλων ενεργειών. Για να αντιμετωπισθούν αυτές οι ανησυχίες, ο Γενικός Διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) συνέστησε, τον Ιούνιο 2001, “Ανοικτής έκβασης ομάδα νομικών και τεχνικών εμπειρογνωμόνων για την εκπόνηση σχεδίου τροποποίησης της ΣΦΠΠΥ» για να συζητήσει κατά πόσον είναι αναγκαία η αναθεώρηση της ΣΦΠΠΥ.

Η ομάδα συνεδρίασε έξι φορές στη Βιέννη (η πρώτη συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2001). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (εφεξής “η Επιτροπή”) συμμετείχε σε όλες τις συνεδριάσεις της ομάδας. Η ομάδα ολοκλήρωσε τις εργασίες της τον Μάρτιο 2003 με την σύνταξη τελικής έκθεσης που περιελάμβανε σχέδιο τροποποίησης. Το σχέδιο κοινοποιήθηκε σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη στη ΣΦΠΠΥ, συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής ως εκπροσώπου της Ευρατόμ. Ωστόσο, επειδή αυτή η πρώτη πρόταση τροποποίησης περιείχε διάφορες ρήτρες εντός αγκυλών επί των οποίων δεν είχε επιτευχθεί συμφωνία κατά τις συζητήσεις, δεν συγκεντρώθηκε η πλειοψηφία των συμβαλλομένων μελών για να συγκληθεί η Αναθεωρητική Διάσκεψη.

Έτσι, ομάδα 25 συμβαλλομένων μερών στην ΣΦΠΠΥ, με επικεφαλής την Αυστρία, εκπόνησε, τον Ιούνιο 2004, νέα πρόταση τροποποίησης της ΣΦΠΠΥ. Η αναθεωρημένη αυτή πρόταση μπορεί να χαρακτηρισθεί «συναινετικό» κείμενο.

Σύμφωνα με τη νέα πρόταση η αναθεώρηση συνίσταται κυρίως στην αυτολεξεί ένταξη στο κυρίως κείμενο της Σύμβασης του καταλόγου θεμελιωδών αρχών για τη φυσική προστασία των πυρηνικών υλικών και πυρηνικών εγκαταστάσεων ο οποίος είναι μέχρι τώρα προσαρτημένος σε παράρτημα.

Εξάλλου, η Γραμματεία του ΔΟΑΕ κοινοποίησε την αναθεωρημένη πρόταση σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη στη ΣΦΠΠΥ, ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία για να συγκληθεί η Αναθεωρητική Διάσκεψη σύμφωνα με το άρθρο 20 της ΣΦΠΠΥ.

Η Επιτροπή παρέλαβε την αναθεωρημένη πρόταση τον Σεπτέμβριο 2004. Για να συγκληθεί η Αναθεωρητική Διάσκεψη πρέπει να υποβληθεί στον ΔΟΑΕ αίτημα από την πλειοψηφία των συμβαλλομένων κρατών στην ΣΦΠΠΥ. Η απαιτούμενη πλειοψηφία μάλλον θα επιτευχθεί το πρώτο εξάμηνο του 2005.

οι προτεινομενεσ τροποποιησεισ τησ ΣΦΠΠΥ

Σκοπός της τροποποίησης της ΣΦΠΠΥ είναι κυρίως να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της, που επί του παρόντος επικεντρώνεται στη διεθνή μεταφορά πυρηνικών υλικών, ώστε να καλυφθεί διεξοδικότερα η εγχώρια χρήση πυρηνικών υλικών, η αποθήκευση και η μεταφορά τους, καθώς και η προστασία πυρηνικών υλικών και εγκαταστάσεων από δολιοφθορά. Επιπλέον, με την προτεινόμενη τροποποίηση, επισημαίνεται η σπουδαιότητα της ευθύνης σε εθνικό επίπεδο για τη φυσική προστασία των πυρηνικών υλικών και την προστασία εμπιστευτικών πληροφοριών. Τέλος, προκειμένου να ενισχυθεί το καθεστώς για την φυσική προστασία, προστίθεται κατάλογος θεμελιωδών αρχών για την φυσική προστασία των πυρηνικών υλικών και των πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Τα κύρια σημεία της προβλεπόμενης τροποποίησης της ΣΦΠΠΥ είναι τα εξής:

Προστίθεται νέο άρθρο 1Α στο οποίο αναφέρονται οι στόχοι της ΣΦΠΠΥ. Λόγω της διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής της ΣΦΠΠΥ, επικαιροποιείται το άρθρο 2 και προστίθενται στο άρθρο 1 οι δύο νέοι ορισμοί «δολιοφθορά » και «πυρηνική εγκατάσταση».

Επιπλέον, τη σημασία της εθνικής ευθύνης για τη φυσική προστασία, πραγματεύεται το τροποποιημένο άρθρο 2 παράγραφος 2 της Σύμβασης.

Στο άρθρο 6 της Σύμβασης, το οποίο αφορά την προστασία των εμπιστευτικών πληροφοριών, συμπληρώνεται αναλόγως και επικαιροποιείται λαμβάνοντας υπόψη τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της ΣΦΠΠΥ.

Προστίθεταί νέο άρθρο 2Α όπου ορίζονται οι νομικές υποχρεώσεις όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τη σύσταση, την υλοποίηση και την αναπροσαρμογή του κατάλληλου καθεστώτος φυσικής προστασίας ώστε να ανταποκρίνεται στους στόχους για τη φυσική προστασία, τη θέσπιση και την αναπροσαρμογή του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου, καθώς και τη σύσταση και το διορισμό των μελών της αρμόδιας (των αρμοδίων) αρχής (αρχών).

Στο ίδιο άρθρο θεσπίζεται η νομική υποχρέωση να εφαρμοστούν, εφόσον είναι εύλογο και εφικτό, οι θεμελιώδεις αρχές της φυσικής προστασίας των πυρηνικών υλικών και των πυρηνικών εγκαταστάσεων που προστέθηκαν στη Σύμβαση.

Επιπλέον, η ΣΦΠΠΥ ενισχύεται με τη θέσπιση νέων μέτρων για τη συνεργασία στις περιπτώσεις δολιοφθοράς ή βάσιμης απειλής δολιοφθοράς σε πυρηνικά υλικά ή πυρηνική εγκατάσταση ( Άρθρο 5 ), καθώς και με την εισαγωγή νέων παραβάσεων που αφορούν τη δολιοφθορά, τη συνέργεια, την οργάνωση και την ηθική αυτουργία στη διάπραξη αδικήματος και τη λαθρεμπορία ( Άρθρο 7 ).

ο ρολοσ της κοινοτητασ μαζι με τα κρατη μελη κατά τη διεθνη διαδικασια διαπραγματευσης για την τροποποιηση τησ ΣΦΠΠΥ

Στο άρθρο 101 παράγραφος 1 της συνθήκης Ευρατόμ προβλέπεται ότι “ στo πλαίσιo της αρμoδιότητάς της, η Κoιvότητα δύvαται vα αvαλαμβάvει δεσμεύσεις διά της συvάψεως συμφωvιώv ή συμβάσεωv με τρίτo κράτoς, διεθvή oργαvισμό ή υπήκoo τρίτoυ κράτoυς.”.

Το 1978, το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων όρισε σαφώς τον ρόλο και την αρμοδιότητα της Κοινότητας στο πλαίσιο της ΣΦΠΠΥ [3]:

Παράγραφος 21: “…σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο ε) (της συνθήκης Ευρατόμ) ανατίθεται στην Κοινότητα να εγγυάται, δια των καταλλήλων ελέγχων, ότι τα πυρηνικά υλικά δε χρησιμοποιούνται για σκοπούς διαφόρους από εκείνους για τους οποίους προορίζονται, αδιακρίτως του χαρακτήρα αυτών των εκτροπών και τις περιστάσεις υπό τις οποίες ενδεχομένως να επιτελούνται, και, τέλος, ο όρος «διασφαλίσεις» που χρησιμοποιείται στη Συνθήκη για να χαρακτηρισθούν οι διατάξεις του κεφαλαίου VII, έχει έννοια ευρύτερη από την απλή αντικατάσταση του, κατά τη δήλωση του χρήστη, προορισμού των πυρηνικών υλικών από άλλο. Η Συνθήκη καλύπτει εν προκειμένω όλες τις εκτροπές πυρηνικών υλικών που ενέχουν κίνδυνο για την ασφάλεια, δηλαδή κίνδυνο να πληγούν τα ζωτικά συμφέροντα του πληθυσμού και των κρατών. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η έννοια των «διασφαλίσεων» σύμφωνα με τη Συνθήκη είναι επαρκώς εκτενής ώστε να συμπεριλάβει επίσης τα μέτρα φυσικής προστασίας.”.

Παράγραφος 27: “… Κατά συνέπεια, αποκλειστικώς και μόνο η Κοινότητα είναι σε θέση να εγγυηθεί ότι κατά τη διαχείριση των πυρηνικών υλικών διασφαλίζονται οι γενικές ανάγκες του πληθυσμού που εμπίπτουν στο πεδίο δραστηριοτήτων της.”.

Παράγραφος 28: “…Κατά συνέπεια, η Κοινότητα είναι εκείνη που, λόγω του δικαιώματός της σε ιδιοκτησία, είναι αρμόδια για να αντιμετωπίζει απρόβλεπτες καταστάσεις με συνεκτικό τρόπο. Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι το σχέδιο της Σύμβασης αποσκοπεί στην αντιμετώπιση νέων κινδύνων, αφορά την Κοινότητα ως τον ιδιοκτήτη των υλικών που πρέπει να προστατευθούν.”.

Τέλος, το Δικαστήριο κατέληξε ότι “η συμμετοχή των κρατών μελών στην ΣΦΠΠΥ …. συμβιβάζεται με τις διατάξεις της συνθήκης Ευρατόμ μόνο υπό τον όρο ότι, όσον αφορά τις αρμοδιότητές της και τη δικαιοδοσία της, η Κοινότητα καθαυτή είναι συμβαλλόμενο μέρος στην ΣΦΠΠΥ ισότιμα με τα κράτη μέλη.”.

Όταν προσχώρησε στην ΣΦΠΠΥ, η Επιτροπή κατέθεσε δήλωση στον θεματοφύλακα, όπως απαιτείται σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 4 στοιχείο γ) για διεθνή οργανισμό που προσχωρεί στην ΣΦΠΠΥ, σχετικά με τα άρθρα τα οποία δεν ισχύουν για την Ευρατόμ. Στη δήλωση αναφέρεται ότι τα άρθρα 7-13[4] δεν ισχύουν για την Κοινότητα, ισχύουν όπως για τα μεμονωμένα κράτη μέλη.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Λαμβάνοντας υπόψη τις προαναφερόμενες προτεινόμενες τροποποιήσεις της ΣΦΠΠΥ και την απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, είναι ανάγκη να συνεχίσει η Κοινότητα να συμμετέχει πλήρως στη διεθνή διαδικασία διαπραγμάτευσης για αναθεώρηση της εν λόγω Σύμβασης, ιδίως για να εξασφαλίσει ότι οι διατάξεις της ΣΦΠΠΥ συμβιβάζονται με τις διατάξεις της Συνθήκης Ευρατόμ και της παράγωγης νομοθεσίας της.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να εγκρίνει, σύμφωνα με το άρθρο 101 παράγραφος 2 της Συνθήκης Ευρατόμ, τη συνημμένη απόφαση με την οποία εξουσιοδοτείται η Επιτροπή να διαπραγματευθεί, στο πλαίσιο της επερχόμενης Αναθεωρητικής Διάσκεψης της ΣΦΠΠΥ, τις τροποποιήσεις της ΣΦΠΥΥ όσον αφορά ζητήματα τα οποία εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Κοινότητας σύμφωνα με τις συνημμένες διαπραγματευτικές οδηγίες.

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

περί της διατύπωσης οδηγιών προς την Επιτροπή για την διαπραγμάτευση των τροποποιήσεων της Σύμβασης για τη Φυσική Προστασία των Πυρηνικών Υλικών

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη

τη Συvθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κoιvότητας Ατoμικής Εvέργειας (εφεξής “Ευρατόμ”), και ιδίως το άρθρο 101, παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής[5],

Εκτιμώντας τα εξής:

1. Σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο ε) της συνθήκης Ευρατόμ η Κοινότητα οφείλει “να εγγυάται, δια των καταλλήλων ελέγχων, ότι τα πυρηνικά υλικά δε χρησιμοποιούνται για σκοπούς διαφόρους από εκείνους για τους οποίους προορίζονται.”.

2. Η Σύμβαση για τη Φυσική Προστασία των Πυρηνικών Υλικών (εφεξής «η ΣΦΠΠΥ») υπεγράφη το 1980 και άρχισε να ισχύει το 1987. 106 κράτη και η Ευρωπαϊκή Κoιvότητα Ατoμικής Εvέργειας είναι συμβαλλόμενα μέρη στην ΣΦΠΠΥ. Όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι συμβαλλόμενα μέρη στην ΣΦΠΠΥ.

3. Επίκειται να συγκληθεί Αναθεωρητική Διάσκεψη σύμφωνα με το άρθρο 20 της ΣΦΠΠΥ.

4. Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων[6] απεφάνθη ότι “η συμμετοχή των κρατών μελών στην ΣΦΠΠΥ …. συμβιβάζεται με τις διατάξεις της συνθήκης Ευρατόμ μόνο υπό τον όρο ότι, όσον αφορά τις αρμοδιότητές της και τη δικαιοδοσία της, η Κοινότητα καθαυτή είναι συμβαλλόμενο μέρος στην ΣΦΠΠΥ ισότιμα με τα κράτη μέλη” και ότι “ορισμένες υποχρεώσεις στο πλαίσιο της ΣΦΠΠΥ είναι δυνατόν να εφαρμοστούν, όταν αφορούν την Κοινότητα, μόνον με τη στενή συνεργασία μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών, τόσο κατά την διαδικασία διαπραγμάτευσης και σύναψης όσο και κατά την εκπλήρωση των αναληφθεισών υποχρεώσεων.”.

5. Κατά συνέπεια, η Κοινότητα συμμετέχει, πλήρως στη διαδικασία διαπραγμάτευσης για την τροποποίηση της ΣΦΠΠΥ, ιδίως για να εξασφαλίσει ότι οι διατάξεις της ΣΦΠΠΥ συμβιβάζονται με τις διατάξεις της Συνθήκης Ευρατόμ και της παράγωγης νομοθεσίας της,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο μόνο

Η Επιτροπή διαπραγματεύεται, στο πλαίσιο της επερχόμενης Αναθεωρητικής Διάσκεψης της ΣΦΠΠΥ, τις τροποποιήσεις της ΣΦΠΥΥ όσον αφορά ζητήματα τα οποία εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Κοινότητας σύμφωνα με τις συνημμένες διαπραγματευτικές οδηγίες.

Βρυξέλλες, […]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Οδηγίες διαπραγμάτευσης

Κατά τις διαπραγματεύσεις η Επιτροπή φροντίζει να εξασφαλίσει ότι οι τροποποιήσεις της Σύμβασης συμβιβάζονται με τις πολιτικές και τις διατάξεις της συνθήκης Ευρατόμ και της παράγωγης νομοθεσίας της.

[1] Πλέον πρόσφατα στοιχεία της 08/11/2004.

[2] Απόφαση της 9ης Ιουνίου 1980 του Συμβουλίου με την οποία εγκρίνεται η σύναψη από την Επιτροπή της Διεθνούς Σύμβασης για τη Διεθνή Προστασίατων Πυρηνικών Υλικών, Επίσημη Εφημερίδα L 149, 17/06/1980 σ. 0041

[3] Απόφαση 1/78 του Δικαστηρίου, της 14ης Νοεμβρίου 1978, Συλλογή 1978, σ. 02151.

[4] Τα άρθρα 7-13 της ΣΦΠΠΥ αφορούν τις αξιόποινες παραβάσεις, την ποινική δίωξη και την έκδοση των παραβατών και συναφή ζητήμα.

[5] ΕΕ C […], […], σ. […].

[6] Απόφαση 1/78 του Δικαστηρίου, της 14ης Νοεμβρίου 1978, Συλλογή 1978, σ. 02151.