EL    EL EL 
 
EL 1   EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 20.10.2009 
SEC(2009) 1397  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΠΕΡΙΛΗΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
  
που συνοδεύει  την 
  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΣΤΟ  
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΣΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΚΑΙ  ΣΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
 
Αλληλεγγύη  στον  τοµέα της υγείας : Μείωση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  
στην  ΕΕ 
 
 
{COM(2009) 567 τελικό } 
{SEC(2009) 1396}  
 
EL 2   EL 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Το παρόν  έγγραφο  συνοψίζει  την εκτίµηση επιπτώσεων  η οποία  εξετάζει  τις επιλογές  
πρωτοβουλίας  της ΕΕ µε τίτλο  «Αλληλεγγύη  στον  τοµέα της υγείας : µείωση  των ανισοτήτων  
στον  τοµέα της υγείας  στην  ΕΕ». Στη στρατηγική  της ΕΕ για την υγεία1 η Επιτροπή  
διαπιστώνει  την ανάγκη  λήψης  µέτρων  και στην  ανανεω µένη κοινωνική  
ατζέντα2.ανακοινώνει  πρωτοβουλία  της ΕΕ για το 2008 σχετικά  µε τις ανισότητες  στον  τοµέα 
της υγείας . Το παρόν  έγγραφο  περιλα µβάνει  παρατηρήσεις  της επιτροπής  εκτίµησης  
επιπτώσεων  σχετικά  µε τους στόχους , τη χρήση  των όρων  «ανισότητες » (και ειδικότερα  των 
αγγλικών  όρων  «inequalities» και «inequities»), « αναλογικότητα », «επικουρικότητα » και 
«κόστος ». Η έκθεση  δεσµεύει µόνο τις υπηρεσίες  της Επιτροπής  που εµπλέκονται  στην  
προετοι µασία της και δεν προδικάζει  την τελική  απόφαση  της Επιτροπής . 
Την κύρια  ευθύνη  για την καταπολέ µηση των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  
εξακολουθούν  να την έχουν  τα κράτη  µέλη, αλλά  οι πολιτικές  της ΕΕ µπορούν  να έχουν  
έµµεσες επιπτώσεις  στον  τοµέα της υγείας  και µπορούν  να βοηθήσουν  ώστε  να υπερνικηθούν  
τα σηµερινά  εµπόδια  στη λήψη  µέτρων . Η έκθεση  αξιολογεί  τη δράση  της ΕΕ για την 
υποστήριξη  και τη συµπλήρωση  των προσπαθειών  των κρατών  µελών  και των 
ενδιαφερό µενων  µερών  και για τη χρησι µοποίηση  των πολιτικών  της ΕΕ για τη µείωση  των 
ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας , τηρου µένης απόλυτα  της αρχής  της επικουρικότητας .  
Τα µέτρα της ΕΕ πρέπει  να επιδιώξουν  βελτιώσεις  στον  τοµέα της υγείας  για το σύνολο  του 
πληθυσ µού, αλλά  µε έµφαση  στη µείωση  των διαφορών  στον  τοµέα της υγείας  µεταξύ  των 
κοινωνικών  οµάδων  και των περιφερειών  της ΕΕ που µπορούν  να αποφευχθούν  και είναι  
άδικες  – δηλαδή  την «εξίσωση  προς  τα πάνω ».  
Ορισ µένα σχετικά  µέτρα έχουν  ληφθεί  ήδη σε επίπεδο  ΕΕ και σε επίπεδο  κρατών  µελών . 
Ωστόσο , τα σηµερινά  µέτρα περιορίζονται  λόγω  του χαµηλού  επιπέδου  ευαισθητοποίησης  
και προτεραιότητας  που δίνεται  στο θέµα αυτό , της έλλειψης  συµµετοχής  από τα 
ενδιαφερό µενα µέρη, των κενών  στην  πληροφόρηση  και στις γνώσεις , της ανεπαρκούς  
ανταλλαγής  καλών  πρακτικών  και των δυσκολιών  στη δηµιουργία  διατο µεακής  πολιτικής  
προσέγγισης . Κατά  συνέπεια , στο παρόν  έγγραφο  εξετάζονται  τα µέτρα για την αντιµετώπιση  
αυτών  των ζητηµάτων .  
2. ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
Σήµερα υπάρχει  διαφορά  8 ετών  στο προσδόκι µο επιβίωσης  κατά  τη γέννηση  µεταξύ  των 
κρατών  µελών  για τις γυναίκες  και 14 ετών  για τους άνδρες . Υπάρχουν  επίσης  µεγάλες  
διαφορές  µεταξύ  των κρατών  µελών  και των περιφερειών  της ΕΕ όσον  αφορά  τη 
θνησι µότητα , τις αναπηρίες  και τη νοσηρότητα . Τις δύο τελευταίες  δεκαετίες  σε ορισµένες 
χώρες  οι διαφορές  στον  τοµέα της υγείας  σε σχέση  µε το µέσο όρο σε επίπεδο  ΕΕ και µε τις 
χώρες  µε τις καλύτερες  επιδόσεις  έχουν  µεγαλώσει . 
                                                 
1 COM(2007)630. 
2 COM(2008)412.  
 
EL 3   EL Υπάρχουν  µεγάλες  διαφορές  στον  τοµέα της υγείας  µεταξύ  κοινωνικών  οµάδων  που 
ορίζονται  σε όλα τα κράτη  µέλη µε βάση  το εισόδη µα, το επάγγελ µα, το µορφωτικό  επίπεδο  ή 
την εθνοτική  οµάδα στην  οποία  ανήκουν3. Τα άτοµα µε χαµηλό µορφωτικό  επίπεδο , 
εισόδη µα ή θέση  εργασίας  ζουν λιγότερο  και ζουν µεγαλύτερο  χρονικό  διάστη µα µε κακή  
κατάσταση  υγείας . Οι διαφορές  στο προσδόκι µο επιβίωσης  κατά  τη γέννηση  µεταξύ  των 
κοινωνικοοικονο µικών  οµάδων  είναι  από 4 έως 10 χρόνια  για τους άνδρες  και από 2 έως 6 
χρόνια  για τις γυναίκες . Το µοντέλο  αυτό  αντικατοπτρίζεται  σε πολλά  µέτρα για τη σωµατική  
και ψυχική  υγεία . Τις τελευταίες  δεκαετίες  αυτές  οι διαφορές  έχουν  µεγαλώσει  σε ορισµένες 
χώρες .  
Οι ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας  συνδέονται  µε τις ανισότητες  στους  κοινωνικούς  
καθοριστικούς  παράγοντες  της υγείας , στους  οποίους  περιλα µβάνονται  οι συνθήκες  
διαβίωσης  (συνθήκες  στέγασης , περιβάλλον ), οι συµπεριφορές  που σχετίζονται  µε την υγεία  
(διατροφή , κάπνισ µα, σωµατική  άσκηση ), οι συνθήκες  απασχόλησης  και εργασίας , η 
εκπαίδευση , η πρόσβαση  στην  κοινωνική  προστασία , συµπεριλα µβανο µένης της πρόσβασης  
σε υγειονο µική περίθαλψη  υψηλής  ποιότητας . Πολλές  ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας  
µπορούν  να αποφευχθούν  και να εξαλειφθούν  µέσω πολιτικών , τις οποίες  µπορεί  να 
επηρεάσει  η πολιτική  της ΕΕ. 
Εντοπίζονται  τρεις  τοµείς στους  οποίους  παρατηρούνται  αδυνα µίες που δηµιουργούν  εµπόδια  
στη λήψη  αποτελεσ µατικών  µέτρων  για την αντιµετώπιση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της 
υγείας . Πρόκειται  για τοµείς στους  οποίους  η ΕΕ µπορεί  να υποστηρίξει  και να συµπληρώσει  
τα µέτρα των κρατών  µελών :  
έλλειψη  ευαισθητοποίησης  και ανεπαρκής  πολιτική  προτεραιότητα  και δέσµευση  από τα 
κράτη  µέλη και άλλα  ενδιαφερό µενα µέρη· 
έλλειψη  συγκρίσι µων και τακτικών  στοιχείων , παρακολούθησης  και υποβολής  έκθεσης · 
ελλιπείς  γνώσεις  σχετικά  µε τους καθοριστικούς  παράγοντες  και τις αποτελεσ µατικές  
πολιτικές  που πρέπει  να εφαρ µοστούν · 
ανεπαρκής  συντονισ µός στην  ΕΕ όσον  αφορά  τις ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας  (έλλειψη  
ενσω µάτωσης  στις πολιτικές  σε επίπεδο  ΕΕ). 
Τα κράτη  µέλη εφαρ µόζουν  ορισµένες πολιτικές  αλλά  δεν υπάρχουν  συνολικές  στρατηγικές . 
Περισσότερα  από τα µισά κράτη  µέλη δεν επικεντρώνουν  τις πολιτικές  τους στη µείωση  των 
ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας . Επιπλέον , οι πολιτικές  δεν αξιολογούνται  και δεν 
κοινοποιούνται .  
Παρόλο  που υπάρχουν  τεκµηριω µένα στοιχεία , απαιτούνται  περισσότερες  πληροφορίες  
σχετικά  µε την επίδραση  (αιτιώδης  συνάφεια ) και τη σηµασία ορισµένων  καθοριστικών  για 
την υγεία  παραγόντων , ώστε  τα κράτη  µέλη να εφαρ µόσουν  αποτελεσ µατικά  µέτρα σχετικά  
µε συγκεκρι µένες οµάδες του πληθυσ µού και καθοριστικούς  παράγοντες . Απαιτούνται  επίσης  
τακτικά  και συγκρίσι µα στοιχεία  σε επίπεδο  ΕΕ για τα αποτελέσ µατα στον  τοµέα της υγείας  
και τους παράγοντες  που επηρεάζουν  καθοριστικά  τις ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας , 
κατανε µηµένα ανά κοινωνικοοικονο µική οµάδα.  
                                                 
3 Κατάσταση  της υγείας  και συνθήκες  διαβίωσης . Έκθεση  παρακολούθησης  που εκπόνησε  το ευρωπαϊκό  
παρατηρητήριο  για την κοινωνική  κατάσταση  . Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  2008.  
 
EL 4   EL Η έλλειψη  στοιχείων  σε επίπεδο  ΕΕ και γνώσεων  βάσει  έρευνας  αποτελούν  εµπόδιο  στην  
ανάπτυξη  πολιτικών . Η βελτίωση  και η ανταλλαγή  των στοιχείων  και η εξήγηση  του 
σκεπτικού  των µέτρων  µπορούν  να εξασφαλίσουν  τη δέσµευση  από πολλά  ενδιαφερό µενα 
µέρη, η οποία  σήµερα δεν υπάρχει . 
Σε επίπεδο  ΕΕ έχει δοθεί  µεγάλη  προτεραιότητα  στις ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας . 
Υπάρχουν  πολλές  πολιτικές  της ΕΕ µε θετικές  επτώσεις . Ωστόσο , αυτό  είναι  δύσκολο  να 
εκφραστεί  σε αριθµούς και δεν υπήρξε  σηµαντική  ενσω µάτωση  του θέµατος των ανισοτήτων  
στον  τοµέα της υγείας  σε όλες τις σχετικές  πολιτικές  της ΕΕ.  
3. ΣΤΟΧΟΙ  
Στόχος  των µέτρων  της ΕΕ σχετικά  µε τις ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας  είναι  να 
υποστηρίξουν  και να συµπληρώσουν  τα µέτρα των κρατών  µελών  και άλλων  
ενδιαφερό µενων  µερών  και να εξασφαλίσουν  ότι οι πολιτικές  και οι δραστηριότητες  της ΕΕ 
παρέχουν  υψηλό  επίπεδο  προστασίας  της υγείας , όπως  αναφέρεται  στη Συνθήκη . Η 
προστασία  της υγείας , την οποία  προβλέπουν  οι πολιτικές  της ΕΕ πρέπει  να καλύπτει , στο 
µέτρο του δυνατού , όλους  τους πολίτες  ανεξάρτητα  από τον τόπο  διαβίωσής  τους ή το 
κοινωνικό  τους υπόβαθρο . Με την εκπλήρωση  αυτών  των στόχων  τα µέτρα της ΕΕ µπορούν  
να συµβάλουν  στη µείωση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  στην  ΕΕ.  
3.1. Γενικοί  στόχοι  
Ο γενικός  στόχος  της παρούσας  πρωτοβουλίας  είναι  η υποστήριξη  και η συµπλήρωση  των 
προσπαθειών  των κρατών  µελών  και των ενδιαφερό µενων  µερών  και η χρησι µοποίηση  των 
πολιτικών  της ΕΕ για τη µείωση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας . 
3.2. Ειδικοί  στόχοι   
Οι ειδικοί  στόχοι  είναι  οι εξής: 
Ευαισθητοποίηση , προώθηση  της πληροφόρησης , ανταλλαγή  καλών  πρακτικών , συντονισ µός 
πολιτικών  και προώθηση  της καταπολέ µησης  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  ως 
ζήτηµα προτεραιότητας  της πολιτικής  τόσο  σε επίπεδο  ΕΕ όσο και σε επίπεδο  κρατών  µελών  
και άλλων  ενδιαφερό µενων  µερών . 
Βελτίωση  της διαθεσι µότητας  των στοιχείων  και των µηχανισ µών µέτρησης , 
παρακολούθησης  και υποβολής  έκθεσης  σχετικά  µε τις ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας  σε 
ολόκληρη  την ΕΕ και βελτίωση  της βάσης  των γνώσεων  για τα αίτια  των ανισοτήτων  στον  
τοµέα της υγείας  και της βάσης  των στοιχείων  για τη λήψη  µέτρων . 
Ανάπτυξη  της συµβολής  των σχετικών  πολιτικών  της ΕΕ για τη µείωση  των ανισοτήτων  στον  
τοµέα της υγείας , καθώς  και καλύτερη  υποστήριξη  των προσπαθειών  των κρατών  µελών  και 
των ενδιαφερό µενων  µερών  για την εξάλειψη  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  και 
επικέντρωση  σε συγκεκρι µένες ευάλωτες  οµάδες και τρίτες  χώρες . 
 
EL 5   EL 4. ΑΝΑΛΥΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ : ∆ΙΚΑΙΟΛΟΓΕΙΤΑΙ  Ο ΡΟΛΟΣ  ΤΗΣ  ΕΕ;  
Παρόλο  που τα κράτη  µέλη εξακολουθούν  να έχουν  την κύρια  αρµοδιότητα  για την 
αντιµετώπιση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας , το πρόβλη µα είναι  σηµαντικό  για την 
πολιτική  της ΕΕ για µια σειρά  λόγων .  
Πρώτον , η γενίκευση  και η συνέχιση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  φανερώνουν  ότι 
υπάρχει  ασυµφωνία  µεταξύ  της υπάρχουσας  κατάστασης  και ορισµένων  από τους γενικούς  
στόχους  της ΕΕ, όπως  η ενίσχυση  της οικονο µικής και κοινωνικής  συνοχής , η εξασφάλιση  
ίσων  ευκαιριών , η προώθηση  της µείωσης  των ανισοτήτων , η προαγωγή  της ισότητας  µεταξύ  
ανδρών  και γυναικών  και της αλληλεγγύης  µεταξύ  κρατών  µελών  (άρθρο  2 της συνθήκης  ΕΕ 
και άρθρο  2 της συνθήκης  ΕΚ).  
∆εύτερον  , η πολύ  κακή  κατάσταση  της υγείας  σε τµήµατα του πληθυσ µού της ΕΕ 
συνεπάγεται  σηµαντικό  κόστος  ευκαιρίας  για την Ένωση  και παρέχει  τον οικονο µικό λόγο  
για την προώθηση  µέτρων  µε σκοπό  την αντιµετώπισή  της. Η καλή  κατάσταση  της υγείας  του 
πληθυσ µού είναι  σηµαντική  στο πλαίσιο  της γήρανσης  του πληθυσ µού, έτσι ώστε  να είναι  
δυνατή  η παράταση  του επαγγελ µατικού  βίου και η υποστήριξη  υψηλότερης  
παραγωγικότητας , µεγαλύτερης  ανταγωνιστικότητας  και περισσότερης  απασχόλησης . Τα 
προβλή µατα υγείας  που µπορούν  να αποφευχθούν  συνεπάγονται  επίσης  µεγάλες  δαπάνες  για 
τα συστή µατα υγείας  και επιβαρύνουν  χωρίς  λόγο  το δηµόσιο προϋπολογισ µό. Η µείωση  των 
περιττών  απωλειών  που οφείλονται  σε προβλή µατα υγείας  και πρόωρους  θανάτους  µπορούν  
να συµβάλουν  στην  επίτευξη  των στόχων  της Λισαβόνας  και την πλήρη  αξιοποίηση  του 
δυνα µικού της Ευρώπης  για ευηµερία.  
Πολλά  άρθρα  της συνθήκης  ΕΚ µπορούν  να αποτελέσουν  τη νοµική βάση  για τη δράση : τα 
άρθρα . 12 και 13 (απαγόρευση  διακρίσεων ), το άρθρο  125 (προαγωγή  της δηµιουργίας  
εξειδικευ µένου, εκπαιδευ µένου και ευπροσάρ µοστου  εργατικού  δυνα µικού), τα άρθρα  136 
και 137 (βελτίωση  των συνθηκών  διαβίωσης  και εργασίας , κοινωνική  προστασία  και 
καταπολέ µηση του κοινωνικού  αποκλεισ µού), το άρθρο  152 (όλες οι πολιτικές  και δράσεις  
της Κοινότητας  εξασφαλίζουν  υψηλό  επίπεδο  προστασίας  της υγείας  του ανθρώπου ), τα 
άρθρα  158 και 159 (ενίσχυση  της οικονο µικής και κοινωνικής  συνοχής ). Τα άρθρα  αυτά  
αποτελούν  τη βάση  για την υποστήριξη  και τη συµπλήρωση  της δράσης  των κρατών  µελών  
από την Κοινότητα . 
Η ανάγκη  λήψης  µέτρων  από την ΕΕ προκύπτει : 1) από την ανάγκη  συλλογής  στοιχείων  και 
παρακολούθησης  σε ολόκληρη  την ΕΕ, επειδή  η ΕΕ µπορεί  να εξασφαλίσει  καλύτερα  απ’ ό,τι 
τα µεµονωµένα κράτη  µέλη αξιόπιστα  και συγκρίσι µα στοιχεία  και 2) από την πολιτική  
συνοχής  µέσω της οποίας  η ΕΕ παρέχει  χρηµατοδοτική  ενίσχυση  στα κράτη  µέλη, και ιδίως  
στις λιγότερο  ευηµερούσες  περιοχές , και η οποία  µπορεί  να επενδυθεί  σε βασικούς  
παράγοντες  που επηρεάζουν  καθοριστικά  τις ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας , όπως  οι 
συνθήκες  διαβίωσης , οι υπηρεσίες  κατάρτισης  και απασχόλησης  και η υγειονο µική 
περίθαλψη  (προώθηση , πρόληψη  και θεραπεία ). Η ΕΕ µπορεί  επίσης  να εξασφαλίσει  
προστιθέ µενη αξία προωθώντας  την ευαισθητοποίηση  και αποδίδοντας  µεγαλύτερη  σηµασία 
στις ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας , βελτιώνοντας  τους µηχανισ µούς παρακολούθησης , 
ενισχύοντας  την έρευνα  και τη συγκέντρωση  γνώσης , προβάλλοντας  τα σχετικά  µέτρα µε τη 
βελτίωση  της ανταλλαγής  εµπειριών  και καλών  πρακτικών  και µε την ενίσχυση  της 
 
EL 6   EL ικανότητας , και βελτιώνοντας  τους συνδέσ µους µεταξύ  των πολιτικών  της ΕΕ. Οι προτάσεις  
αυτές  περιλα µβάνονται  στις απαντήσεις  στο πλαίσιο  της διαβούλευσης  και σε άλλες  έρευνες .  
5. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  
Αναλύονται  τρεις  επιλογές  για την επίτευξη  των στόχων . Η επιλογή  Ι είναι  η συνέχιση  των 
τρεχουσών  δραστηριοτήτων  (διατήρηση  της υπάρχουσας  κατάστασης ). Η επιλογή  II 
(βελτίωση  της υπάρχουσας  κατάστασης ) συνίσταται  στην  ενίσχυση  των σηµερινών  
προσπαθειών  οι οποίες  µπορούν  να συνεχιστούν  βραχυπρόθεσ µα χωρίς  περαιτέρω  ή χωρίς  
βασική  αλλαγή  των σηµερινών  κοινοτικών  µέσων . Η επιλογή  αυτή  µπορεί  να υποβληθεί  µε 
ανακοίνωση . Η επιλογή  III (ριζικές  αλλαγές ) απαιτεί  µεγαλύτερο  χρονικό  διάστη µα, 
περιλα µβάνει  αλλαγές  στα υφιστά µενα µέσα της ΕΕ και σύσταση  του Συµβουλίου . Οι 
επιλογές  έχουν  σωρευτικό  χαρακτήρα  (η επιλογή  III βασίζεται  στην  επιλογή  II η οποία  
βασίζεται  στην  επιλογή  I – βλ. πίνακα ). 
5.1. Επιλογή  I: ∆ιατήρηση  της υπάρχουσας  κατάστασης   
Στην  επιλογή  Ι οι προσπάθειες  για τη µείωση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  
συνεχίζονται  στο πλαίσιο  της κοινωνικής  ΑΜΣ  και της στρατηγικής  για την υγεία . Η ισότητα  
στον  τοµέα της υγείας  αποτελεί  βασική  αρχή  της στρατηγικής  για την υγεία  και η µείωση  των 
ανισοτήτων  στην  πρόσβαση  στην  υγειονο µική περίθαλψη  και στις επιπτώσεις  στην  υγεία  
αποτελεί  κοινό  στόχο  στο πλαίσιο  της κοινωνικής  ΑΜΣ . Με την ανταλλαγή  εµπειριών  η ΕΕ 
βοηθά  τα κράτη  µέλη να µεταφέρουν  αυτό  το στόχο  στις εθνικές  στρατηγικές . Οι µηχανισ µοί 
που χρησι µοποιούνται  περιλα µβάνουν  τις εκθέσεις  εθνικής  στρατηγικής  και την κοινή  έκθεση  
για την κοινωνική  προστασία  και την κοινωνική  ένταξη , τις αξιολογήσεις  από οµοτίµους και 
συνεδριάσεις  της Επιτροπής  Κοινωνικής  Προστασίας , καθώς  και συνεδριάσεις  της οµάδας  
εµπειρογνω µόνων  της ΕΕ για τους κοινωνικούς  καθοριστικούς  παράγοντες  της υγείας  και τις 
ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας  και της οµάδας  υψηλού  επιπέδου  του Συµβουλίου  
«∆ηµόσια υγεία ». Μέσω  του προγρά µµατος PROGRESS και του προγρά µµατος υγείας  2008-
2013 παρέχεται  χρηµατοδοτική  υποστήριξη . Επίσης , η πολιτική  συνοχής , η κοινή  γεωργική  
πολιτική  και οι χρηµατοδοτήσεις  για τη γεωργία  και την αγροτική  ανάπτυξη  υποστηρίζουν  
ορισµένες δραστηριότητες  όσον  αφορά  τους καθοριστικούς  παράγοντες  της υγείας . Άλλα  
µέτρα της ΕΕ θα συνεχιστούν , ωστόσο  χωρίς  να είναι  επικεντρω µένα στις ανισότητες  στον  
τοµέα της υγείας . 
5.2. Επιλογή  IΙ: Βελτίωση  της υπάρχουσας  κατάστασης   
Στην  επιλογή  II η Επιτροπή  εκδίδει  ανακοίνωση  για την ευαισθητοποίηση  σχετικά  µε τις 
ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας  και τονίζει  την οικονο µική, πολιτική  και ηθική  τους 
διάσταση . Με την επιλογή  ΙΙ επιβεβαιώνεται  ότι η µείωση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της 
υγείας  είναι  προτεραιότητα , ενισχύεται  ο διάλογος  µε τα ενδιαφερό µενα µέρη και επιδιώκεται  
καλύτερη  χρήση  των υφιστά µενων  µηχανισ µών πληροφόρησης  και ανταλλαγών  καθώς  και 
των υφιστά µενων  δυνατοτήτων  χρηµατοδοτικής  υποστήριξης . Υποστηρίζονται  µέτρα για την 
απόκτηση  γνώσεων  για αποτελεσ µατική  δράση  και επιδιώκεται  η βελτίωση  του συστή µατος 
µέτρησης  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  µεταξύ  των κρατών  µελών , των 
περιφερειών  της ΕΕ και των κοινωνικών  οµάδων . Ενθαρρύνεται  ο αρχικός  προβλη µατισµός 
στους  σχετικούς  τοµείς πολιτικής  όσον  αφορά  τις πιθανά  µέτρα σε αυτό  τον τοµέα (όπως  
πρότειναν  ορισµένες εθνικές  αρχές  κατά  τις διαβουλεύσεις ). Ανακοινώνονται  ορισµένα ειδικά  
 
EL 7   EL µέτρα µε σκοπό  την ενίσχυση  δραστηριοτήτων , χωρίς  να απαιτείται  ανάπτυξη  νέας πολιτικής . 
Τα κράτη  µέλη εξακολουθούν  να έχουν  την αρµοδιότητα  της ανάπτυξης  συγκεκρι µένων  
πολιτικών . 
5.3. Επιλογή  ΙIΙ: Ριζικές  αλλαγές   
Στην  επιλογή  ΙΙΙ η Επιτροπή  προτείνει  επιπλέον : σύσταση  του Συµβουλίου  για τις ανισότητες  
στον  τοµέα της υγεία · στόχους  για τη µείωση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  σε 
ολόκληρη  την ΕΕ· διοργανική  συµβουλευτική  επιτροπή  υψηλού  επιπέδου · επανεξέταση  του 
αριθµού των τοµέων πολιτικής  στους  οποίους  πρέπει  να περιληφθεί  η µείωση  των 
ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  ως σαφής  προτεραιότητα , ενώ οι πόροι  θα 
ανακατανε µηθούν  ή θα αυξηθούν  αναλόγως  για την περίοδο  µετά το 2013· επανεξέταση  των 
µέτρων  της ΕΕ που συµβάλλουν  στην  εξασφάλιση  της πρόσβασης  στην  ικανοποίηση  
βασικών  αναγκών  (υγειονο µική περίθαλψη , στέγαση , διατροφή , ύδρευση , εκπαίδευση )· και 
ευρύτερη  διεθνής  πρωτοβουλία  για την αντιµετώπιση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  
σε παγκόσ µιο επίπεδο . 
6. ΑΝΑΛΥΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ   
Η παρούσα  πρωτοβουλία  είναι  µη νοµοθετική  πρωτοβουλία  που αποσκοπεί  στην  ενίσχυση  
των µέτρων  για την υποστήριξη  και τη συµπλήρωση  των προσπαθειών  των κρατών  µελών  
και άλλων  ενδιαφερό µενων  µερών  µε σκοπό  τη µείωση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της 
υγείας . Τα προτεινό µενα µέτρα στις επιλογές  Ι, ΙΙ και ΙΙΙ περιλα µβάνουν : 1) ένταση  των 
προσπαθειών  για τη βελτίωση  του συντονισ µού και της προώθησης  των ζητηµάτων  σε 
επίπεδο  ΕΕ και 2) ένταση  των προσπαθειών  για την ευαισθητοποίηση  των κρατών  µελών  και 
άλλων  ενδιαφερό µενων  µερών  όσον  αφορά  τη σηµασία του συνυπολογισ µού των θεµάτων  
της υγείας  και των κοινωνικών  θεµάτων  κυρίως  κατά  τη σηµερινή  οικονο µική κρίση . Το 
µέτρο στο οποίο  οι δραστηριότητες  υποστηρίζουν  τα µέτρα που λαµβάνουν  τα κράτη  µέλη 
και άλλα  ενδιαφερό µενα µέρη για τη µείωση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  είναι  ο 
καθοριστικός  παράγοντας  των επιπτώσεων  των προτάσεων .  
6.1. Κοινωνικές  επιπτώσεις  
Τα µέτρα στο πλαίσιο  των τριών  επιλογών  αναµένεται  να έχουν  θετικές  κοινωνικές  
επιπτώσεις  και κανένα  από αυτά  δεν αναµένεται  να έχει αρνητικές  κοινωνικές  επιπτώσεις . Σε 
σύγκριση  µε την επιλογή  Ι, οι επιλογές  ΙΙ και ΙΙΙ ενδέχεται  να έχουν  πιο θετικές  κοινωνικές  
επιπτώσεις . 
Ένα σηµαντικό  ζήτηµα είναι  ότι η παρούσα  οικονο µική κρίση  µπορεί  να µεγαλώσει  τις 
ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας  µέσω της επιδείνωσης  ορισµένων  καθοριστικών  
παραγόντων  της υγείας . Οι επιλογές  ΙΙ και ΙΙΙ µπορούν , µέσω ενισχυ µένων  δραστηριοτήτων  
ευαισθητοποίησης , να βοηθήσουν  να εξασφαλιστεί  ότι κατά  την ιεράρχηση  των 
προτεραιοτήτων  τα κράτη  µέλη δεν παρα µελούν  αυτόν  τον τοµέα πολιτικής  και αποφεύγουν  
έτσι τις αρνητικές  οικονο µικές και κοινωνικές  επιπτώσεις  στο µέλλον .  
6.2. Οικονο µικές επιπτώσεις  
Το έµµεσο οικονο µικό κόστος  των µεγάλων  ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  µπορεί  να 
 
EL 8   EL είναι  σηµαντικό . Το κόστος  αυτό  δεν µπορεί  να εκτιµηθεί µε ακρίβεια . Σύµφωνα  µε µια 
µελέτη , η βελτίωση  του επιπέδου  υγείας  του συνόλου  του πληθυσ µού και η εξίσωσή  του µε 
το επίπεδο  υγείας  των ατόµων µε υψηλό  µορφωτικό  επίπεδο  συνεπάγεται  οικονο µικό κέρδος  
από 1,2% έως 9% του ΑΕΠ .  
Είναι  δύσκολο  να προσδιοριστεί  το κόστος  των µέτρων  για τη βελτίωση  της διαθεσι µότητας  
και της συγκρισι µότητας  των στοιχείων , κυρίως  όσον  αφορά  την κοινωνικοοικονο µική 
κατάσταση .  
Γενικά , η πρόοδος  όσον  αφορά  τους καθοριστικούς  παράγοντες  για την υγεία  και τις 
ανισότητες  στον  τοµέα της υγείας  θα έχει πιθανώς  θετικές  οικονο µικές επιπτώσεις . 
Μακροπρόθεσ µα, η βελτίωση  της υγείας  και η µείωση  των ετών  ζωής  µε κακή  κατάσταση  
της υγείας  µπορεί  να είναι  ουδέτερες  όσον  αφορά  το κόστος  ή να έχουν  γενικά  θετική  
οικονο µική επίπτωση .  
7. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ   
Οι τρεις  επιλογές  συµβάλλουν  στην  υλοποίηση  των γενικών  στόχων , αλλά  η επιλογή  ΙΙΙ είναι  
µάλλον  πιο αποτελεσ µατική . Ωστόσο , η επιλογή  ΙΙΙ συνεπάγεται  πρόσθετες  δαπάνες  και η 
εφαρ µογή της αντιµετωπίζει  εµπόδια . Με βάση  το κριτήριο  της σκοπι µότητας  (κυρίως  την 
ικανότητα  λήψης  µέτρων  στο πλαίσιο  της παρούσας  κρίσης ) και τις σχετικές  δαπάνες , η 
επιλογή  ΙΙ είναι  η προτι µώµενη λύση . Η επιλογή  ΙΙ µπορεί  να θεωρηθεί  ενδιά µεσο στάδιο  για 
την καταπολέ µηση των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας  σε επίπεδο  ΕΕ και τηρεί  πλήρως  
την αρχή  της επικουρικότητας .  
8. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Τα αξιολογού µενα µέτρα περιλα µβάνουν  προτάσεις  βελτίωσης  των πληροφοριών , 
παρακολούθηση  και υποβολή  εκθέσεων  όσον  αφορά  την πρόοδο  στον  τοµέα των ανισοτήτων  
στον  τοµέα της υγείας  και τους καθοριστικούς  τους παράγοντες  οι οποίοι  µπορούν  να 
χρησι µοποιηθούν  για την παρακολούθηση  και την αξιολόγηση . Επίσης , η Επιτροπή  θα 
χρησι µοποιήσει  την εµπειρογνω µοσύνη  του ευρωπαϊκού  παρατηρητηρίου  για την κοινωνική  
κατάσταση  και του ευρωπαϊκού  παρατηρητηρίου  για τα συστή µατα και τις πολιτικές  υγείας  
για την τακτική  ανάλυση  της εξέλιξης  των πολιτικών  της ΕΕ. Ένας  επιπλέον  µηχανισ µός 
παρακολούθησης  είναι  µια έκθεση  που θα εκπονήσει  η Επιτροπή  το 2012 σχετικά  µε την 
εφαρ µογή της παρούσας  πρωτοβουλίας  και την πρόοδο  που θα σηµειωθεί  όσον  αφορά  την 
αντιµετώπιση  των ανισοτήτων  στον  τοµέα της υγείας . Προβλέπεται  να ακολουθήσουν  και 
άλλες  εκθέσεις .  
 
EL 9   EL Επιλογή  I  
– ∆ιατήρηση  της υπάρχουσας  κατάστασης  Επιλογή  II  
– Βελτίωση  της υπάρχουσας  κατάστασης  Επιλογή  III  
– Ριζικές  αλλαγές  
 
EL 10   EL