ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 18.5.2011 
SEC(2011) 581 τελικό  
  
[…] 
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
Σύνοψη  της εκτίµησης  επιπτώσεων  
που συνοδεύει  το έγγραφο  
Ανακοίνωση  της Επιτροπής  στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , το Συµβούλιο , την 
Ευρωπαϊκή  Οικονο µική και Κοινωνική  Επιτροπή  και την Επιτροπή  των Περιφερειών  - 
Ενίσχυση  των δικαιω µάτων  των θυµάτων  στην  Ευρωπαϊκή   Ένωση  
{COM(2011) 274 τελικό } 
{SEC(2011) 580 τελικό }  
 
EL 1   EL 1. ΠΛΑΙΣΙΟ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  ΚΑΙ  ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ  
Στο πρόγρα µµα της Στοκχόλ µης (2010-2014), το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  απευθύνει  έκκληση  
για την ανάληψη  περαιτέρω  δράσης  ώστε  να εστιαστούν  τα δικαστικά  µας συστή µατα στις 
ανάγκες  των θυµάτων  του εγκλή µατος, πράγ µα που επιβεβαίωσε  η Επιτροπή  στο σχέδιο  
δράσης  για την εφαρ µογή του προγρά µµατος της Στοκχόλ µης. Το παράρτη µα I του 
προγρά µµατος εργασίας  της Επιτροπής  για το 2011 αναφέρεται  στα δικαιώ µατα των θυµάτων  
του εγκλή µατος και στην  υποστήριξη  που τους παρέχεται  στο πλαίσιο  στρατηγικής  
πρωτοβουλίας . Το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  καλεί  επίσης  το Συµβούλιο  να εγκρίνει  ένα 
ολοκληρω µένο νοµικό πλαίσιο  που θα προσφέρει  στα θύµατα του εγκλή µατος την ευρύτερη  
δυνατή  προστασία . Επιπλέον , η έκθεση  της Επιτροπής  της 27ης Οκτωβρίου  2010, για την 
ιθαγένεια  της Ένωσης , επιδιώκει  την άρση  των εµποδίων  όσον  αφορά  την άσκηση  των 
δικαιω µάτων  των πολιτών  καθιστώντας  ουσιαστικότερα  τα ατοµικά δικαιώ µατα που 
χορηγούνται  σε επίπεδο  ΕΕ. Η ενίσχυση  των δικαιω µάτων  των θυµάτων , σε συνδυασ µό µε 
την ενίσχυση  των δικονο µικών  δικαιω µάτων  που παρέχονται  στους  υπόπτους  και τους 
κατηγορου µένους  στο πλαίσιο  ποινικών  διαδικασιών  αντανακλά  αυτή  την προσέγγιση . 
Η ανάλυση  των προβλη µάτων , των στόχων  και των πολιτικών  επιλογών  βασίστηκε  στην  
έκβαση  της δηµόσιας  διαβούλευσης , σε δύο µελέτες  εξωτερικών  αναδόχων , καθώς  και στην  
εµπειρία  που έχει αποκο µίσει η Επιτροπή . Συστάθηκε  επίσης  διυπηρεσιακή  οµάδα 
καθοδήγησης . 
2. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
Το πρόβλη µα της θυµατοποίησης  του εγκλή µατος στην  Ευρώπη  έχει προσλάβει  σηµαντικές  
διαστάσεις · σχεδόν  το 15% του πληθυσ µού της θίγεται  κάθε  χρόνο  άµεσα από την 
εγκλη µατικότητα1. Η εκτίµηση των επιπτώσεων  ασχολείται  µε την ποιότητα  της µεταχείρισης  
που επιφυλάσσεται  στα θύµατα µετά τη διάπραξη  του εγκλή µατος και κατά  την ποινική  
διαδικασία  που ακολουθεί , καθώς  και το δικαίω µά τους να απολαύουν  του ίδιου  ελάχιστου  
επιπέδου  µεταχείρισης , περιλα µβανο µένης της χωρίς  διακρίσεις  πρόσβασης  στη δικαιοσύνη , 
σε όλα τα κράτη  µέλη της ΕΕ, ανεξαρτήτως  υπηκοότητας  ή χώρας  διαµονής.  
Μετά  την έναρξη  ισχύος  της συνθήκης  της Λισαβόνας , οι νέες διατάξεις  για την ποινική  
δικαιοσύνη  παρέχουν  στην  ΕΕ µια σαφή  νοµική βάση  για τη θέσπιση  ελάχιστων  κανόνων  
όσον  αφορά  τα δικαιώ µατα των θυµάτων  ώστε  να εξασφαλίζεται  η αµοιβαία  εµπιστοσύνη  και 
η λειτουργία  της αµοιβαίας  αναγνώρισης  των δικαστικών  αποφάσεων . Αυτό  σηµαίνει  ότι οι 
δικαστικές  αρχές  θα πρέπει  να έχουν  αµοιβαία  εµπιστοσύνη  στις απαιτήσεις  αµεροληψίας  και 
δικαιοσύνης , και ότι οι πολίτες  της ΕΕ θα πρέπει  να έχουν  εµπιστοσύνη  ότι οι ίδιοι ελάχιστοι  
κανόνες  θα ισχύουν  και στην  περίπτωση  που βρίσκονται  σε ταξίδι  ή εγκαθίστανται  στο 
εξωτερικό .  
Σήµερα, τα περισσότερα  κράτη  µέλη παρέχουν  στα θύµατα εγκλή µατος κάποιο  επίπεδο  
προστασίας  και υποστήριξης , αλλά  ο ρόλος  και οι ανάγκες  των θυµάτων  στις ποινικές  
διαδικασίες  εξακολουθούν  σε γενικές  γραµµές να µην καλύπτονται  επαρκώς  στο πλαίσιο  των 
δικαστικών  τους συστη µάτων . Τα άτοµα που πέφτουν  θύµατα εγκλή µατος στην  Ευρώπη  δεν 
έχουν  καµία εγγύηση  ότι θα αντιµετωπιστούν  µε σεβασ µό ή ότι θα λάβουν  την κατάλληλη  
                                                 
1 Σύµφωνα  µε τα στοιχεία  της Eurostat, το 2007 καταγράφηκαν  στα κράτη  µέλη της ΕΕ περίπου  30 
εκατο µµύρια εγκλή µατα (εξαιρου µένων  των εγκλη µάτων  περιορισ µένης σοβαρότητας ) (Eurostat, 
Statistics in focus, 36/2009). Βάσει  ανάλυσης  της ∆ιεθνούς  Έρευνας  για την Εγκλη µατικότητα  στην  ΕΕ 
στη µελέτη  «The Burden of Crime in the EU» ( www.europeansafetyobservatory.eu ), στον  αριθµό αυτό  
προστίθεται  εικαζό µενο ποσοστό  µη καταγγελλό µενων  αξιόποινων  πράξεων  της τάξης  του 60%, που 
ανεβάζει  σε περίπου  75 εκατο µµύρια τα άµεσα θύµατα αξιόποινων  πράξεων  ετησίως  (σχεδόν  το 15% 
του πληθυσ µού της ΕΕ). 
 
EL 2   EL υποστήριξη , προστασία  ή πρόσβαση  στις βασικές  λειτουργίες  της δικαιοσύνης . Για την 
επίλυση  του προβλή µατος αυτού , τα κράτη  µέλη πρέπει  να βελτιώσουν  τις ισχύουσες  
απαιτήσεις  όσον  αφορά  τα δικαιώ µατα των θυµάτων  ώστε  να τις εναρ µονίσουν  µε εκείνες  
που έχουν  ήδη θεσπιστεί  από διεθνείς  νοµικές πράξεις , καθώς  και από τη νοµολογία  του 
Ευρωπαϊκού  ∆ικαστηρίου  Ανθρωπίνων  ∆ικαιω µάτων  (Ε∆Α∆ ).  
Η ΕΕ λαµβάνει  ήδη υπόψη , στην  ισχύουσα  νοµοθεσία , τα δικαιώ µατα των θυµάτων  στις 
ποινικές  διαδικασίες . Μολονότι , ωστόσο , οι στόχοι  και το πεδίο  εφαρ µογής της εν λόγω  
νοµοθεσίας  εξακολουθούν  να διατηρούν  τη σηµασία τους, έχει εξελιχθεί  η οπτική  της 
κοινωνίας  απέναντι  στα θύµατα και έχουν  ανακύψει  νέοι στόχοι  οι οποίοι  πρέπει  να 
λαµβάνονται  υπόψη . Εξάλλου , η εφαρ µογή της νοµοθεσίας  δεν είναι  αποτελεσ µατική . Αυτό  
σηµαίνει  ότι η ισχύουσα  νοµοθεσία  της ΕΕ δεν είναι  κατάλληλη  να ανταποκριθεί  στις 
ανάγκες  των θυµάτων .  
Τα θέµατα που επιση µάνθηκαν  καλύπτονται  από τα δύο προβλή µατα που περιγράφονται  
αναλυτικά  στη συνέχεια : 
Πρόβλη µα A: Η ισχύουσα  νοµοθεσία  της ΕΕ δεν είναι  κατάλληλη  ώστε  να εξασφαλίσει  τη βελτίωση  της 
κατάστασης  των θυµάτων · είναι  αόριστη , δεν περιέχει  συγκεκρι µένες υποχρεώσεις  και δεν είναι  εκτελεστή , µε 
συνέπεια  να εφαρ µόζεται  ελλιπώς  από τα κράτη  µέλη. 
Πρόβλη µα B: Οι ανάγκες  των θυµάτων  του εγκλή µατος δεν λαµβάνονται  επαρκώς  υπόψη  στα κράτη  µέλη· τα 
θύµατα δεν λαµβάνουν  1) αναγνώριση  και σεβασ µό, 2) προστασία , 3) υποστήριξη , 4) αποτελεσ µατική  
πρόσβαση  στη δικαιοσύνη , και 5) αποτελεσ µατική  πρόσβαση  σε αποζη µίωση  και αποκατάσταση .  
Οι συνέπειες  του εγκλή µατος και η αδυνα µία κάλυψης  των αναγκών  των θυµάτων  συνεπάγονται  επίσης  
σηµαντικό  συγκαλυ µµένο κόστος , κυρίως  σε οικονο µικό επίπεδο  και σε επίπεδο  περίθαλψης . 
2.1. Πρόβλη µα A – Η νοµοθεσία  της ΕΕ δεν είναι  κατάλληλη  ώστε  να επιτρέψει  τη 
βελτίωση  της κατάστασης  των θυµάτων  
Η ΕΕ εξέδωσε  την απόφαση -πλαίσιο  2001/220/ ∆ΕΥ  σχετικά  µε το καθεστώς  των θυµάτων  σε 
ποινικές  διαδικασίες  (η «απόφαση -πλαίσιο »), καθώς  και την οδηγία  2004/80/ ΕΚ για την 
αποζη µίωση  των θυµάτων  εγκλη µατικών  πράξεων . Το επίπεδο  εφαρ µογής των δύο αυτών  
νοµοθετικών  πράξεων  από τα κράτη  µέλη ποικίλλει . Η οδηγία  για την αποζη µίωση  
µεταφέρθηκε  σε µεγάλο  βαθµό στο εθνικό  δίκαιο  των κρατών  µελών , αλλά  θα απαιτηθεί  πιο 
εµπεριστατω µένη µελέτη  για να διαπιστωθεί  κατά  πόσο  είναι  όντως  αποτελεσ µατική . Η 
εφαρ µογή της απόφασης -πλαισίου  δεν είναι , εξάλλου , ικανοποιητική . 
Παρά  το γεγονός  ότι το πεδίο  εφαρ µογής της απόφασης -πλαισίου  καλύπτει  τα περισσότερα  
δικαιώ µατα των θυµάτων  του εγκλή µατος σε όλες του τις µορφές  και διατηρεί  γενικά  τη 
σηµασία του, κάθε  νέα ενέργεια  πρέπει  να καλύπτει  ένα ευρύτερο  φάσµα δικαιω µάτων  και 
υποχρεώσεων  που επιβάλλονται  στα κράτη  µέλη, λόγω  της αυξανό µενης ευαισθητοποίησης  
και των µεταβολών  που έχουν  επέλθει  στη δικαστική  πρακτική  η οποία  επιτρέπει  πλέον , 
παράλληλα  µε τα δικαιώ µατα και τις ανάγκες  των ατόµων που διώκονται  ποινικά , να 
λαµβάνονται  υπόψη  και τα δικαιώ µατα και οι ανάγκες  των θυµάτων . Συνεπώς  το πεδίο  
εφαρ µογής της νοµοθεσίας  της ΕΕ σχετικά  µε τα θύµατα πρέπει  να επικαιροποιηθεί  βάσει  
των πρόσφατων  ερευνών  και παρατηρήσεων  σχετικά  µε τα θύµατα, ιδίως  όσον  αφορά  την 
αµοιβαία  αναγνώριση  των µέτρων  προστασίας  και την πρόσβαση  στη δικαιοσύνη . 
Η απόφαση -πλαίσιο  δεν υπήρξε  αρκούντως  αποτελεσ µατική  ώστε  να επιτύχει  ή να 
προσεγγίσει  τα επιθυ µητά αποτελέσ µατα, να ανταποκριθεί  δηλαδή  στις ανάγκες  των θυµάτων  
και να θεσπίσει  ελάχιστες  απαιτήσεις  για τα θύµατα σε επίπεδο  ΕΕ. Κανένα  κράτος  µέλος δεν 
µπορεί  να ισχυριστεί  ότι έχει εφαρ µόσει πλήρως  την απόφαση -πλαίσιο . Η 
αναποτελεσ µατικότητα  της νοµοθεσίας  αυτής  οφείλεται  στην  ασαφή  διατύπωση , καθώς  και 
στην  έλλειψη  συγκεκρι µένων  υποχρεώσεων  και δυνατοτήτων  προσφυγής  εναντίον  των 
κρατών  µελών . 
Το παρόν  νοµικό πλαίσιο , βασιζό µενο στις υφιστά µενες νοµικές πράξεις  και 
συµπληρώνοντάς  τις, θα θεσπίσει  παράλληλα  ελάχιστες  απαιτήσεις  που θα εξασφαλίσουν  τη 
βελτίωση  της κατάστασης  των θυµάτων  σε νοµοθετικό  και πολιτικό  επίπεδο  σε ολόκληρη  την 
 
EL 3   EL Ένωση , καθώς  και ότι τα θύµατα του εγκλή µατος απολαύουν  των ίδιων  βασικών  
δικαιω µάτων  και υπηρεσιών  και ισότι µης πρόσβασης  στη δικαιοσύνη  σε όλα τα κράτη  µέλη 
της ΕΕ. 
2.2. Πρόβλη µα B – Οι ανάγκες  των θυµάτων  δεν λαµβάνονται  επαρκώς  υπόψη  στην  
ΕΕ  
Οι ανάγκες  των θυµάτων  µπορούν  να ενταχθούν  σε πέντε  κατηγορίες : ανάγκη  να τυγχάνουν  
τα θύµατα της αναγκαίας  προσοχής  και να αντιµετωπίζονται  µε σεβασ µό και αξιοπρέπεια , 
ανάγκη  προστασίας , ανάγκη  υποστήριξης·  ανάγκη  πρόσβασης  στη δικαιοσύνη , και ανάγκη  
πρόσβασης  σε αποζη µίωση  και αποκατάσταση . Το γεγονός  ότι οι ανάγκες  αυτές  δεν 
καλύπτονται  εν γένει  επαρκώς  ή καταλλήλως  στα κράτη  µέλη αποτελεί  το βασικό  πρόβλη µα 
που καλούνται  να επιλύσουν  τα προτεινό µενα µέτρα. 
• Ζήτη µα 1 – Τα θύµατα δεν τυγχάνουν  της αναγκαίας  προσοχής  και δεν 
αντιµετωπίζονται  µε σεβασ µό και αξιοπρέπεια . Τα θύµατα έχουν  ανάγκη  να 
αναγνωρίζονται  ως θύµατα και επίσης  να αναγνωρίζονται  τα δεινά  τους. Τα θύµατα έχουν  
επίσης  ανάγκη  να αντιµετωπίζονται  µε αξιοπρέπεια  και σεβασ µό κατά  την επικοινωνία  
τους µε όλα τα πρόσωπα  που ενέχονται  στη δικαστική  διαδικασία . Ιδιαίτερη  προσοχή  θα 
πρέπει  να δίδεται  στις ανάγκες  των ευάλωτων  θυµάτων  π.χ. των παιδιών , των ατόµων µε 
αναπηρίες  και των θυµάτων  σεξουαλικής  βίας. Τα έµµεσα θύµατα (π.χ. τα µέλη της 
οικογένειας ) έχουν  επίσης  ανάγκη  αναγνώρισης  δεδοµένου ότι και αυτά  θίγονται  από τις 
επιπτώσεις  της εγκλη µατικής  πράξης  . 
• Ζήτη µα 2 – Τα θύµατα δεν προστατεύονται  επαρκώς . Τα θύµατα πρέπει  να 
προστατεύονται  προκει µένου να αποτραπεί  περαιτέρω  εγκλη µατική  πράξη  ή εκφοβισ µός 
από µέρους  του δράστη  του εγκλή µατος. Όσον  αφορά  τα θύµατα κατ’εξακολούθηση  βίας, 
η ασφάλεια  είναι  η πρωταρχική  τους ανάγκη  όταν  καταγγέλλουν  µια εγκλη µατική  πράξη , 
αλλά  επίσης  και το πρωταρχικό  τους µέληµα. Τα θύµατα έχουν  επίσης  ανάγκη  να 
προστατεύονται  από την επακόλουθη  θυµατοποίηση  που συνεπάγεται  ο τρόπος  
διεξαγωγής  της ποινικής  διαδικασίας .  
• Ζήτη µα 3 – Τα θύµατα δεν τυγχάνουν  επαρκούς  υποστήριξης . Αµέσως  µετά την τέλεση  
της αξιόποινης  πράξης , τα θύµατα έχουν  ανάγκη  υποστήριξης  κυρίως  µέσω της παροχής  
των πρώτων  βοηθειών  σε συνδυασ µό µε ψυχολογικές  πρώτες  βοήθειες . Η υποστήριξη  που 
παρέχεται  στα θύµατα κατά  την επακόλουθη  δικαστική  διαδικασία , ανεξάρτητα  αν 
πρόκειται  για νοµική, συναισθη µατική  ή πρακτική  υποστήριξη , είναι  συχνά  επίσης  
αναγκαία  και έχει καθοριστική  σηµασία για τα θύµατα, ιδίως  για τα ευάλωτα  θύµατα. Η 
υποστήριξη , βραχυπρόθεσ µη ή µακροπρόθεσ µη, µπορεί  να αποδειχθεί  απαραίτητη  µετά 
την τέλεση  του εγκλή µατος. 
• Ζήτη µα 4 – Τα θύµατα δεν έχουν  αποτελεσ µατική  πρόσβαση  στη δικαιοσύνη . Πρέπει  να 
χορηγείται  στα θύµατα πρόσβαση  στη δικαιοσύνη , όπως  για παράδειγ µα δικαίω µα 
πρόσβασης  στις δικαστικές  διαδικασίες , κατάλληλη  νοµική εκπροσώπηση  σε ποινικές  
δίκες , πρόσβαση  σε λιγότερο  τυπικές  νοµικές διαδικασίες , καθώς  και δικαίω µα να 
ζητήσουν  αναθεώρηση  της απόφασης  ενδεχό µενης δίωξης  του δράστη  της αξιόποινης  
πράξης . Τα θύµατα πρέπει  επίσης  να είναι  σε θέση  να κατανοήσουν  τις πληροφορίες  που 
τους παρέχονται , καθώς  και τη διαδικασία .  
• Ζήτη µα 5 – Τα θύµατα δεν έχουν  αποτελεσ µατική  πρόσβαση  σε αποζη µίωση  και 
αποκατάσταση . Τα θύµατα πρέπει  να µπορούν  να επιλέξουν  αν θα προσφύγουν  σε 
υπηρεσίες  αποκαταστατικής  δικαιοσύνης , συµπληρω µατικά  προς  την τρέχουσα  δικαστική  
 
EL 4   EL διαδικασία . Η αποκαταστατική  δικαιοσύνη  παρέχει  στα θύµατα την ευκαιρία  να 
αντιµετωπίσουν  κατά  πρόσωπο  τους δράστες  της αξιόποινης  πράξης  που έχουν  υποστεί  
και επιτρέπει  στους  δράστες  να δώσουν  εξηγήσεις  για την πράξη  τους. Η διαδικασία  αυτή  
βοηθάει  τα θύµατα να συνεχίσουν  φυσιολογικά  τη ζωή τους. 
2.3. Το συγκαλυ µµένο κόστος  της θυµατοποίησης   
Κάθε  έγκλη µα αναπόφευκτα  επηρεάζει  τα άτοµα που εµπλέκονται  ως άµεσα ή έµµεσα 
θύµατα, καθώς  και την κοινωνία  στο σύνολό  της. Το έγκλη µα έχει σηµαντικές  επιπτώσεις  σε 
οικονο µικό επίπεδο  και σε επίπεδο  υγείας . Το «συγκαλυ µµένο» αυτό  κόστος  µπορεί  να 
µειωθεί  εφόσον  καλυφθούν  οι ανάγκες  των θυµάτων . Σηµαντικό  είναι  το συνολικό  κόστος  
του εγκλή µατος για το άτοµο και για την κοινωνία . Πρόκειται  ειδικότερα  για το υλικό  
κόστος , που αφορά  τον οικονο µικό τοµέα, τον τοµέα της υγείας  και το σύστη µα ποινικής  
δικαιοσύνης , καθώς  και για το άυλο  κόστος , που συνδέεται  µε τον πόνο , την ταλαιπωρία  και 
την υποβάθ µιση της ποιότητας  ζωής .  
Η κάλυψη  των αναγκών  των θυµάτων  πριν, κατά  τη διάρκεια  και µετά το πέρας  της ποινικής  
διαδικασίας  µπορεί  να µετριάσει  σηµαντικά  αυτές  τις αρνητικές  συνέπειες  και να αποτρέψει  
επίσης  περαιτέρω  επιδείνωσή  τους εξαιτίας  ανάρ µοστης  µεταχείρισης  κατά  τη διάρκεια  της 
διαδικασίας . Αν ένα θύµα λάβει  τη δέουσα  υποστήριξη  και προστασία , θα συνέλθει  πιο 
γρήγορα , τόσο  σωµατικά  όσο και ψυχολογικά , από την εγκλη µατική  πράξη . Έτσι  θα 
περιοριστούν , για παράδειγ µα, οι απώλειες  εσόδων  ή παροχών  που ενδεχο µένως  θα υποστεί , 
ή θα µειωθεί  η ανάγκη  του για συνέχιση  της περίθαλψης . Η µέριµνα για την ικανοποίηση  των 
αναγκών  των θυµάτων  θα συµβάλει  εποµένως  σηµαντικά  στη µείωση  του συνολικού  κόστους  
του εγκλή µατος.  
2.4. Βαθύτερα  αίτια  των προβλη µάτων  
Τα κυριότερα  αίτια  των προβλη µάτων  που επιση µάνθηκαν  είναι : Το γεγονός  ότι δεν 
αποδίδεται  προτεραιότητα  στα θύµατα και επικρατεί  άγνοια  όσον  αφορά  τις ανάγκες  τους, 
που είναι  απόρροια  ιστορικών  και πολιτισ µικών  παραγόντων . Η έλλειψη  µηχανισ µών 
επιβολής  των δικαιω µάτων  των θυµάτων  και η άγνοια  των γιατρών  σχετικά  µε τα 
προβλή µατα των θυµάτων . 
2.5. Βασικό  σενάριο  
Η ανάλυση  δείχνει  ότι αν δεν αναληφθεί  συµπληρω µατική  δράση , η ανάπτυξη  των εθνικών  
νοµοθεσιών  και των µέτρων  δεν θα είναι  ενδεχο µένως  επαρκής  για να εξασφαλίσει  τη µη 
διακριτική  µεταχείριση  των θυµάτων , σε όλες τις χώρες  της ΕΕ, ιδίως  όταν τους παρέχονται  
υπηρεσίες  και όταν επικοινωνούν  µε τη δικαιοσύνη . Η απόφαση -πλαίσιο , ακόµη και µετά το 
2014 οπότε  θα διευρυνθούν  οι αρµοδιότητες  του Ευρωπαϊκού  ∆ικαστηρίου  σύµφωνα  µε τη 
συνθήκη  της Λισαβόνας , δεν θα εξασφαλίσει  ένα ικανοποιητικό  νοµικό πλαίσιο  διότι  η 
διατύπωσή  της είναι  ασαφής  και οι υποχρεώσεις  που προβλέπει  είναι  περιορισ µένες. Θα είναι  
εποµένως  δύσκολη  η θέσπιση  διαδικασιών  επιβολής  του νόµου και, σε πολλές  περιπτώσεις , 
θα απαιτηθεί  να ληφθούν  περιορισ µένου βεληνεκούς  µέτρα που θα καταδείξουν  την τήρηση  
της νοµοθεσίας . 
2.6. Η ανάγκη  ανάληψης  δράσης  σε επίπεδο  ΕΕ 
Η συνθήκη  της Λισαβόνας  παρέχει  σαφή  νοµική βάση  για τη διευκόλυνση  της δικαστικής  
συνεργασίας  και της αµοιβαίας  αναγνώρισης  η οποία  έχει διασυνοριακή  διάσταση  µέσω 
ελάχιστων  απαιτήσεων  όσον  αφορά  τα δικαιώ µατα των θυµάτων  του εγκλή µατος.  
Η διασυνοριακή  διάσταση  της δικαστικής  συνεργασίας  είναι  ευρεία  και µπορεί  να προκύψει  
από ένα φάσµα καταστάσεων , κυρίως  στην  περίπτωση  που ένα πρόσωπο  καθίσταται  θύµα σε 
 
EL 5   EL ξένη χώρα  της ΕΕ. Ακόµη, υπάρχει  διασυνοριακή  διάσταση  για τα εγκλή µατα κατά  
ανθρώπων  στη χώρα  διαµονής τους (λ.χ. σε περίπτωση  που το θύµα µετακινηθεί  στη διάρκεια  
της διαδικασίας  ή σε περίπτωση  που µάρτυρες  ή περιουσιακά  στοιχεία  βρίσκονται  στο 
εξωτερικό ). Είναι  λοιπόν  προφανές  ότι η διασυνοριακή  διάσταση  της θυµατοποίησης  είναι  
σηµαντική . Λαµβανο µένου υπόψη  του δικαιώ µατος της ελεύθερης  κυκλοφορίας  στην  ΕΕ, 
είναι  εποµένως  σαφής  η προστιθέ µενη αξία της δράσης  της ΕΕ πέραν  της αξίας  της εθνικής  
δράσης .  
Η προστιθέ µενη αξία της ΕΕ µπορεί  να εξεταστεί  από διάφορες  πλευρές . Πρώτον , τα θύµατα 
ενδεχο µένως  δεν έχουν  τα ίδια δικαιώ µατα στη χώρα  διαµονής τους σε σχέση  µε τη χώρα  
καταγωγής  τους, ή µε χώρα  στην  οποία  πραγ µατοποιούν  προσωρινό  ταξίδι  ή επίσκεψη . Το 
γεγονός  αυτό  περικλείει  τον κίνδυνο  να παρε µποδίζεται  η ελεύθερη  κυκλοφορία  προσώπων  
και υπηρεσιών , πράγ µα που αποτελεί  µία από τις θεµελιώδεις  απαιτήσεις  για την καλή  
λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς . ∆εύτερον , η απουσία  ελάχιστων  απαιτήσεων  σε επίπεδο  
ΕΕ όσον  αφορά  τα δικαιώ µατα των θυµάτων  τοποθετεί  την ποιότητα  της δικαιοσύνης  στην  
ΕΕ σε χαµηλότερο  επίπεδο  σε σχέση  µε τα πρότυπα  που συναντώνται  σε διεθνείς  νοµικές 
πράξεις  και στη νοµολογία  του Ευρωπαϊκού  ∆ικαστηρίου  Ανθρωπίνων  ∆ικαιω µάτων  
(Ε∆Α∆ ). ∆ύσκολα  µπορεί  να αποδεχθεί  κανείς  µια τέτοια  κατάσταση  σε έναν κοινό  χώρο  
ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης . Απίθανη  εµφανίζεται  η πλήρης  εφαρ µογή ανάλογων  
προτύπων  σε επίπεδο  ΕΕ, λαµβανο µένων  υπόψη  των αδυνα µιών της ισχύουσας  ενωσιακής  
νοµοθεσίας  και της αδυνα µίας επιβολής  διεθνών  νοµοθετικών  πράξεων . Η ανάληψη  δράσης  
σε επίπεδο  ΕΕ είναι  εποµένως  το µέσο µε το οποίο  είναι  πιθανότερο  να επιτευχθούν  ισότι µοι 
όροι µεταξύ  των κρατών  µελών . Τέλος , η απουσία  κοινών  προτύπων  µειώνει  την 
εµπιστοσύνη  στα δικαστικά  συστή µατα των κρατών  µελών , το οποίο  µε τη σειρά  του 
αποτελεί  εµπόδιο  στην  αποτελεσ µατική  λειτουργία  και εφαρ µογή των νοµοθετη µάτων  της ΕΕ 
που βασίζονται  στην  αρχή  της αµοιβαίας  αναγνώρισης  των δικαστικών  αποφάσεων  και, κατά  
συνέπεια , στην  ενίσχυση  του ευρωπαϊκού  χώρου  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης .  
Εξάλλου , µολονότι  η θέσπιση  αυτών  των ελάχιστων  απαιτήσεων  αφορά  τα θύµατα 
εγκλή µατος, οι απαιτήσεις  αυτές  διευκολύνουν  την αστυνο µική και δικαστική  συνεργασία  εν 
γένει , και όχι µόνο όσον  αφορά  τα θύµατα. Αυτό  δείχνει  ότι η µεταχείριση  των θυµάτων  και 
των κατηγορου µένων  συνδέονται  µε πολλούς  τρόπους , και ότι πολλές  γενικές  πρωτοβουλίες  
διασυνοριακής  δικαστικής  συνεργασίας  ή αµοιβαίας  αναγνώρισης  µπορούν  να έχουν  
αντίκτυπο  στα θύµατα. Στο πλαίσιο  αυτό , οι βελτιώσεις  όσον  αφορά  τη µεταχείριση  και την 
προστασία  των θυµάτων  µπορούν  να βελτιώσουν  την εν λόγω  συνεργασία . 
Η δράση  της ΕΕ θα διασφαλίσει  έτσι ότι όλα τα κράτη  µέλη της ΕΕ τηρούν  τις κοινές  
ελάχιστες  απαιτήσεις  που εφαρ µόζονται  σε όλα τα πρόσωπα  που πέφτουν  θύµατα 
εγκλη µατικών  πράξεων  στο έδαφός  τους, ανεξάρτητα  αν πρόκειται  για πολίτες  της χώρας .  
3. ΣΤΟΧΟΙ  
Οι γενικοί  στόχοι  σκοπό  έχουν  να διευκολύνουν  τη θέσπιση  ενός ευρωπαϊκού  χώρου  
ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης , καθώς  και την οικοδό µηση αµοιβαίας  εµπιστοσύνης  
µεταξύ  των αρχών  ποινικής  δικαιοσύνης , διασφαλίζοντας  τον πλήρη  σεβασ µό των 
δικαιω µάτων  των θυµάτων  σε ολόκληρη  την ΕΕ, καθώς  και των δικαιω µάτων  υπεράσπισης , 
καθώς  και ότι οι πολίτες  µπορούν  να κυκλοφορούν  ελεύθερα  χωρίς  να τυγχάνουν  
διαφορετικής  µεταχείρισης  σε περίπτωση  που πέσουν  θύµατα εγκλη µατικών  πράξεων . 
Οι ειδικοί  και επιχειρησιακοί  στόχοι  περιγράφονται  στον  παρακάτω  πίνακα : 
 
EL 6   EL Οι ειδικοί  στόχοι  που έχουν  σκοπό  να διασφαλίσουν  ότι οι ανάγκες  των θυµάτων  εγκλή µατος 
γίνονται  σεβαστές  και ικανοποιούνται  είναι  ευρύτατοι  και άπτονται  και ορισµένων  άλλων  
πολιτικών  της ΕΕ, µεταξύ  των οποίων  η εµπορία  ανθρώπων  και η σεξουαλική  κακοποίηση  
και εκµετάλλευση  παιδιών  και η παιδική  πορνογραφία , και ακολουθούν  την προσέγγιση  που 
έχει υιοθετηθεί  στους  εν λόγω  τοµείς. Τα προτεινό µενα µέτρα στηρίζονται  σε υφιστά µενες 
νοµικές πράξεις  και τις συµπληρώνουν , θεσπίζουν  δε ελάχιστες  απαιτήσεις  σχετικά  µε τα 
δικαιώ µατα των θυµάτων  τα οποία  θα βελτιώσουν , στο πλαίσιο  της νοµοθεσίας  και της 
πολιτικής  της ΕΕ, το συνολικό  περιβάλλον  προστασίας  των θυµάτων  εγκλή µατος σε όλες του 
τις µορφές , περιλα µβανο µένων , παραδείγ µατος χάρη , των θυµάτων  εγκλη µάτων  
τροµοκρατίας  και οδικής  κυκλοφορίας .  
Τα θεµελιώδη  δικαιώ µατα κάθε  ατόµου πρέπει  να γίνονται  σεβαστά  σε όλες τις δράσεις  της 
ΕΕ, καθώς  και από τα κράτη  µέλη κατά  την εφαρ µογή της νοµοθεσίας  της ΕΕ. Η δράση  της 
ΕΕ στον  τοµέα αυτόν  θα βελτιώσει  εποµένως  τα πρότυπα  όσον  αφορά  τα θεµελιώδη  
δικαιώ µατα των θυµάτων  εγκλή µατος, ενώ παράλληλα  θα διασφαλίσει  ότι κάθε  περιορισ µός 
των δικαιω µάτων  υπεράσπισης  ή άλλων  θεµελιωδών  δικαιω µάτων  διατυπώνεται  κατά  τρόπο  
ακριβή  και προβλέψι µο και είναι  αναγκαίος  και ανάλογος  ώστε  να προστατεύει  τα 
δικαιώ µατα και τις ελευθερίες  του θύµατος.  
4. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
Κάθε  επιλογή  που εξετάζεται  στην  παρούσα  αξιολόγηση  υιοθετεί  µια συνδυασ µένη 
προσέγγιση  όπου  ο βαθµός ακρίβειας  ή επιβαλλό µενων  υποχρεώσεων  ποικίλλει · 
χρησι µοποιούνται  αφενός  νέα νοµοθετή µατα της ΕΕ και αφετέρου  συγκεκρι µένες ενέργειες  
ώστε  να εξασφαλίζεται  η κατάλληλη  εφαρ µογή. Ως εκ τούτου , για όλα τα µέτρα θα 
προβλέπονται  συγκεκρι µένες ενέργειες  που θα συµβάλουν  στην  υλοποίηση  και τον 
προσδιορισ µό των βέλτιστων  πρακτικών .  Ειδικός  στόχος  Λειτουργικός  στόχος
A.1 Να διασφαλιστεί  η κάλυψη  των αναγκών  των έµµεσων  θυµάτων . 
A.2 Να διασφαλιστεί  ότι όλοι οι αστυνο µικοί, εισαγγελείς , δικαστικοί  και δικαστικοί  
υπάλληλοι  που έρχονται  σε επαφή  µε τα θύµατα λαµβάνουν  την κατάλληλη  
κατάρτιση  όσον  αφορά  την αντιµετώπιση  των θυµάτων .  A. Να διασφαλιστεί  
ότι τα θύµατα τυγχάνουν  
της δέουσας  προσοχής  
και αντιµετωπίζονται  µε 
σεβασ µό και αξιοπρέπεια  A.3 Να θεσπιστούν  µηχανισ µοί αξιολόγησης  των αναγκών  όλων  των θυµάτων  
προκει µένου να προσδιορίζονται  οι ανάγκες  των θυµάτων , καθώς  και τα ευάλωτα  
θύµατα και οι ανάγκες  τους. 
B.1 Να διασφαλιστεί  ότι τα θύµατα δεν χάνουν  την παρεχό µενη προστασία  σε 
περίπτωση  ταξιδιού  ή µετακό µισής τους στο εξωτερικό . B. Να διασφαλιστεί  
η προστασία  των 
θυµάτων 
B.2 Να διασφαλιστεί  ότι θα αποφεύγεται  η επαφή  µεταξύ  δράστη  και θύµατος στη 
διάρκεια  της διαδικασίας . 
Γ Να διασφαλιστεί  
η υποστήριξη  των 
θυµάτων Γ.1 Να διασφαλιστεί  η ύπαρξη  αποτελεσ µατικών  υπηρεσιών  υποστήριξης  των 
θυµάτων . 
∆.1 Να διασφαλιστεί  ότι όλα τα θύµατα είναι  σε θέση  να εµφανιστούν  στη δίκη 
∆.2 Να διασφαλιστεί  η παροχή  βοήθειας  σε όλα τα θύµατα ώστε  να κατανοήσουν  τα 
δικαιώ µατα και τις υποχρεώσεις  τους, καθώς  και τη διαδικασία  ∆. Να διασφαλιστεί  
ότι τα θύµατα έχουν  
αποτελεσ µατική  
πρόσβαση  στη 
δικαιοσύνη  
. ∆.3 Να διασφαλιστεί  ότι όλα τα θύµατα έχουν  το δικαίω µα να ζητήσουν  επανεξέταση  
των αποφάσεων  δίωξης . 
E. Να διασφαλιστεί  
η πρόσβαση  των θυµάτων  
σε αποζη µίωση  και 
αποκατάσταση  E.1 Να διασφαλιστεί  ότι όλα τα θύµατα έχουν  πρόσβαση  σε αποτελεσ µατικές  
υπηρεσίες  αποκαταστατικής  δικαιοσύνης . 
 
EL 7   EL Η εκτίµηση των επιπτώσεων  εξετάζει  πέντε  επιλογές : διατήρηση  της υφιστά µενης 
κατάστασης  (επιλογή  1) και τρεις  επιλογές  πολιτικής  (επιλογές  2, 3α, 3α και 4). Η διατήρηση  
της υφιστά µενης κατάστασης  συνεπάγεται  ότι δεν θα αναληφθεί  καµία δράση  σε επίπεδο  ΕΕ, 
πράγ µα που δεν αρκεί  για την καθιέρωση  των ελάχιστων  κοινών  προτύπων  για την 
προστασία  των θυµάτων  στην  Ευρώπη , ενώ οι άλλες  τέσσερις  εναλλακτικές  επιλογές  
πολιτικής  έχουν  προσδιοριστεί  µε σκοπό  να βελτιωθεί  η κατάσταση  των θυµάτων  σε 
ολόκληρη  την Ευρώπη . Οι τέσσερις  αυτές  επιλογές , οι οποίες  περιγράφονται  αναλυτικά  
παρακάτω , ποικίλλουν  ως προς  τον βαθµό υποχρέωσης  (χαµηλό, µεσαίο , υψηλό ) που 
επιβάλλεται  στα κράτη  µέλη:  
Επιλογή  1 – 
∆ιατήρηση  της 
υφιστά µενης 
κατάστασης  ∆ιατήρηση  της υφιστά µενης κατάστασης . Καµία ενέργεια  σε επίπεδο  ΕΕ.  
  
Επιλογή  2 – 
Χαµηλό επίπεδο  
υποχρέωσης  Η λιγότερο  περιοριστική  επιλογή . Επιβάλλει  ελάχιστες  υποχρεώσεις  στα κράτη  µέλη 
για να θεσπίσουν  συστή µατα η υπηρεσίες , προσδιορίζοντας  στο ελάχιστο  τις απαιτήσεις  
που πρέπει  να επιτευχθούν . Σε περίπτωση  που υπάρξει  ανάγκη  να ληφθούν  νοµικά 
µέτρα, η επιλογή  αυτή  απαιτεί  τις ελάχιστες  τροποποιήσεις  της εθνικής  δικονο µικής 
νοµοθεσίας .  
  
Επιλογή  3α –
Μεσαίο  επίπεδο  
υποχρέωσης  Μετρίως  περιοριστική  επιλογή . Επιβάλλει  µεσαίο  επίπεδο  υποχρεώσεων  στα κράτη  
µέλη, προκει µένου να θεσπίσουν  υπηρεσίες  και δικαιώ µατα και τους επιβάλλει  
διατάξεις  ως προς  το είδος  των υπηρεσιών  αυτών  ορίζοντας  στο ελάχιστο  τα 
εφαρ µοστέα  πρότυπα . Ωστόσο , το επίπεδο  υποχρέωσης  που επιβάλλεται  στα κράτη  
µέλη για τη θέσπιση  υπηρεσιών  αποκαταστατικής  δικαιοσύνης  (βλ. µέτρο 11 
παρακάτω ) είναι  χαµηλό και δεν υποχρεώνει  τα κράτη  µέλη να θεσπίσουν  υπηρεσίες  
αποκαταστατικής  δικαιοσύνης , αλλά  να διασφαλίσουν  απλώς  την εφαρ µογή 
διασφαλίσεων  και ελάχιστων  προτύπων  ποιότητας  σε περίπτωση  που προσφεύγουν  σε 
υπηρεσίες  αποκαταστατικής  δικαιοσύνης . 
  
Επιλογή  3β –
Μεσαίο /υψηλό  
επίπεδο  
υποχρέωσης  Μετρίως  περιοριστική  επιλογή . Επιβάλλει  µεσαίο  επίπεδο  υποχρέωσης  στα κράτη  µέλη, 
προκει µένου να λάβουν  όλα τα αναγκαία  µέτρα για τη θέσπιση  υπηρεσιών  και 
δικαιω µάτων  και τους επιβάλλει  διατάξεις  ως προς  το είδος  των υπηρεσιών  αυτών  
ορίζοντας  στο ελάχιστο  τα εφαρ µοστέα  πρότυπα . Ωστόσο , το επίπεδο  υποχρέωσης  των 
κρατών  µελών  όσον  αφορά  τις υπηρεσίες  αποκαταστατικής  δικαιοσύνης  είναι  
υψηλότερο  σε σχέση  µε την επιλογή  3α διότι  τα κράτη  µέλη οφείλουν  να θεσπίσουν  
υπηρεσίες  αποκαταστατικής  δικαιοσύνης  και να εφαρ µόσουν  ελάχιστες  
απαιτήσεις .  
  
Επιλογή  4 –
Υψηλότερο  
επίπεδο  
υποχρέωσης  Η πλέον  περιοριστική  επιλογή . Επιβάλλει  σειρά  υποχρεώσεων  στα κράτη  µέλη για τη 
σύσταση  υπηρεσιών  και τη θέσπιση  δικαιω µάτων . Επιβάλλει  επίσης  αναλυτικότερες  
διατάξεις  σχετικά  µε το είδος  των υπηρεσιών  αυτών  και τα ακριβή  εφαρ µοστέα  
πρότυπα . 
Κάθε  επιλογή  αξιολογήθηκε  µε κριτήριο  τα ακόλουθα  έντεκα  µέτρα, προκει µένου να 
καθοριστεί  ποιες  επιλογές  θα είναι  αποτελεσ µατικότερες  όσον  αφορά  την επίτευξη  των 
επιχειρησιακών  στόχων  και ποιες  θα έχουν  µεγαλύτερες  επιπτώσεις  και αντίκτυπο  από 
οικονο µική άποψη :  
1 Κάλυψη  των έµµεσων  θυµάτων  
2 Παροχή  κατάρτισης  
3 Αξιολόγηση  των αναγκών  των θυµάτων  
 
EL 8   EL 4 Εντοπισ µός των ευάλωτων  θυµάτων  και παροχή  στοχευ µένων  υπηρεσιών  
5 ∆ιασυνοριακή  εξασφάλιση  µέτρων  προστασίας  
6 Εξασφάλιση  χωριστών  χώρων  αναµονής ώστε  να αποφεύγεται  η επαφή  µεταξύ  
θύµατος και δράστη  
7 Καθιέρωση  ελάχιστου  επιπέδου  υπηρεσιών  υποστήριξης  των θυµάτων , που θα 
περιλα µβάνουν  και την παροχή  υποστήριξης  στη διάρκεια  της δίκης  
8 Παρακολούθηση  της δίκης  
9 Εξασφάλιση  διερµηνείας  και µετάφρασης  
10 Αναθεώρηση  των αποφάσεων  
11 ∆ηµιουργία  υπηρεσιών  αποκαταστατικής  δικαιοσύνης  
5. ΕΚΤΙΜΗΣΗ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ   
Πραγ µατοποιήθηκε  ευρεία  ανάλυση  των επιπτώσεων  κάθε  επιλογής . Οι σηµαντικότερες  
πιθανές  επιπτώσεις  των εξεταζό µενων  επιλογών  είναι  οι οικονο µικές και κοινωνικές  
επιπτώσεις . Τις µεγαλύτερες  οικονο µικές επιπτώσεις  αναµένεται  να αναλάβουν  οι δηµόσιες  
αρχές . ∆εν προβλέπεται  καµία περιβαλλοντική  επίπτωση . Επιπλέον , όλες οι επιλογές , µε 
εξαίρεση  την επιλογή  διατήρησης  της υφιστά µενης κατάστασης , αναµένεται  ότι θα έχουν  
θετικό  αντίκτυπο  στα θεµελιώδη  δικαιώ µατα· οι επιλογές  που θα έχουν  τον µεγαλύτερο  
αντίκτυπο  θα συµβάλουν  επίσης  περισσότερο  στη βελτίωση  της κατάστασης  των ανθρωπίνων  
δικαιω µάτων . 
Οι επιπτώσεις  των διαφορετικών  επιλογών  στα κράτη  µέλη µπορεί  να ποικίλλουν  σε 
συνάρτηση  µε το επίπεδο  των υφιστά µενων  απαιτήσεων  όσον  αφορά  τα δικαιώ µατα των 
θυµάτων . Λαµβανο µένου υπόψη  ότι οι ισχύουσες  εθνικές  νοµοθεσίες  και πρακτικές  
αποκλίνουν  κατά  το µάλλον  ή ήττον  από τις ελάχιστες  απαιτήσεις  που προσπαθούν  να 
επιτύχουν  τα προτεινό µενα µέτρα, εικάζεται  ότι τα µέτρα αυτά  θα έχουν  µεγαλύτερο  
αντίκτυπο  στα κράτη  µέλη στα οποία  τα δικαιώ µατα των θυµάτων  δεν λαµβάνονται , ή δεν 
λαµβάνονται  αρκετά , υπόψη  µε κριτήριο  τις συγκεκρι µένες απαιτήσεις , ενώ ο αντίκτυπος  θα 
είναι  µικρότερος  στα κράτη  µέλη που παρέχουν  ήδη υψηλό  επίπεδο  προστασίας  και 
υποστήριξης  των θυµάτων .  
6. ΣΥΓΚΡΙΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ   
Η επιλογή  1 (διατήρηση  της υφιστά µενης κατάστασης ) παρότι  µπορεί  εύκολα  να τεθεί  σε 
εφαρ µογή, δεν πληροί  τους καθορισ µένους  στόχους  και συνεπώς  δεν εξετάζεται . Η επιλογή  2 
είναι  επίσης  περιορισ µένη και δεν πληροί  επαρκώς  τους επιχειρησιακούς  στόχους  τους 
οποίους  επιδιώκει  να επιτύχει  η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  µε την υιοθέτηση  των νέων  µέτρων .  
Η επιλογή  4 είναι  πιθανότερο  να πληροί  όλους  τους στόχους , σε πολύ  µεγάλο  βαθµό. 
Ωστόσο , είναι  η πλέον  περιοριστική  και αφήνει  ελάχιστη  ευελιξία  στα κράτη  µέλη. Επιβάλλει  
επίσης  συµπληρω µατικές  υποχρεώσεις  στα κράτη  µέλη. Το κόστος  ενδέχεται  εποµένως  να 
είναι  πολύ  υψηλότερο  σε σχέση  µε τις άλλες  επιλογές  και, συνεπώς  είναι  η λιγότερο  εφικτή  
επιλογή , αφού  πολύ  δύσκολα  θα υπάρξει  συναίνεση  για ενδεχό µενη εφαρ µογή της. Τα 
πρόσθετα  πλεονεκτή µατα που θα µπορούσαν  να επιτευχθούν  δεν κρίνονται  ανάλογα  µε το 
πρόσθετο  κόστος .  
Οι επιλογές  3α και 3β υπάρχει  επίσης  µεγάλη  πιθανότητα  να πληρούν  τους στόχους , αν και 
όχι στον  ίδιο βαθµό µε την επιλογή  4. Ωστόσο , δεδοµένης της αυξη µένης ευελιξίας  που 
παρέχουν  οι επιλογές  αυτές  στα κράτη  µέλη, είναι  ευκολότερο  να αποτελέσουν  αντικεί µενο 
διαπραγ µάτευσης , ενώ επίσης  συνεπάγονται  µικρότερη  οικονο µική επιβάρυνση  σε σχέση  µε 
 
EL 9   EL την επιλογή  4. Εξάλλου , οι κίνδυνοι  µειωµένης αποτελεσ µατικότητας  θα αντισταθ µιστούν  
από τα πρακτικά  µέτρα. Παρά  ταύτα , κρίνεται  ότι όσον  αφορά  το συγκεκρι µένο µέτρο 
σχετικά  µε τις υπηρεσίες  αποκαταστατικής  δικαιοσύνης , η δυνατότητα  εφαρ µογής και οι 
επιπτώσεις  όσον  αφορά  το κόστος  είναι  τέτοιες  ώστε  προτι µάται η συνδυασ µένη επιλογή  3α. 
Η εφαρ µογή της επιλογής  αυτής  θα επιτρέψει  ειδικότερα  τη σηµαντική  µείωση  του 
συνολικού  κόστους  εφαρ µογής σε σχέση  µε την επιλογή  3β. Ως εκ τούτου , η επιλογή  3α 
κρίνεται  ως η προτι µότερη  επιλογή . 
Η υλοποίηση  της προτι µώµενης επιλογής  3α θα συµβάλει  στην  επίτευξη  των ακόλουθων  
αποτελεσ µάτων : 
Έκδοση  νοµοθεσίας  από το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  και το Συµβούλιο  
(επιχειρησιακοί  στόχοι  που αναφέρονται  εντός  παρενθέσεως ): 
– Εύκολα  προσπελάσι µες υπηρεσίες  υποστήριξης  των θυµάτων  σε όλα τα κράτη  
µέλη, οι οποίες  θα πληρούν  καθορισ µένα ελάχιστα  πρότυπα  υπηρεσίας  (Γ1).  
– Οι αστυνο µικοί, οι εισαγγελείς  και το προσωπικό  των δικαστηρίων  εκπαιδεύονται  
κατάλληλα  στον  χειρισ µό θεµάτων  που αφορούν  τα θύµατα σε όλα τα κράτη  
µέλη. Προβλέπεται  κύκλος  δικαστικών  σπουδών  για δικαστές  (A2).  
– Σε όλα τα κράτη  µέλη υπάρχουν  µηχανισ µοί αξιολόγησης  των επιµέρους  
αναγκών  των θυµάτων  και προσδιορισ µού των ευάλωτων  θυµάτων  (A3).  
– Συγκεκρι µένες ελάχιστες  διευκολύνσεις  παρέχονται  στα πρόσωπα  που 
προσδιορίζονται  ως ευάλωτα  (A3).  
– Υπηρεσίες  διερµηνείας  και µετάφρασης  τίθενται  στη διάθεση  των θυµάτων  κατά  
τη διάρκεια  της διαδικασίας  σε όλα τα κράτη  µέλη, ανάλογα  µε την περίπτωση  
(D2).  
– Σε περίπτωση  που παρέχονται  υπηρεσίες  αποκαταστατικής  δικαιοσύνης , σε όλα 
τα κράτη  µέλη εφαρ µόζονται  ορισµένα ελάχιστα  πρότυπα  (E1).  
– Εφόσον  ζητηθεί , και βάσει  αµοιβαίας  αναγνώρισης , λαµβάνονται  µέτρα 
προστασίας  υπέρ  των προσώπων  που λαµβάνουν  ήδη προστασία , όταν  
ταξιδεύουν  ή σε περίπτωση  εγκατάστασής  τους στο εξωτερικό  (B1).  
– Το θύµα έχει το δικαίω µα να ζητήσει  επανεξέταση  της δίωξης  σε όλα τα κράτη  
µέλη. Ο ακριβής  µηχανισ µός για τη διενέργεια  της εν λόγω  επανεξέτασης  
καθορίζεται  σε εθνικό  επίπεδο  (∆).  
– Κάθε  αποκλεισ µός θύµατος από δίκη βασίζεται  σε εξατο µικευµένη αξιολόγηση  
και το θύµα ενηµερώνεται  για την ηµεροµηνία της δίκης  και του καταβάλλονται  
έξοδα  παράστασης  (∆).  
– Στη διάρκεια  της διαδικασίας  ελαχιστοποιείται  η επαφή  µεταξύ  δράστη  και 
θύµατος. Κατά  την ανέγερση  νέων  δικαστηρίων  προβλέπονται  χωριστές  αίθουσες  
αναµονής για δράστες  και θύµατα (B2).  
– Σε γενικές  γραµµές, η νοµοθεσία  θα αναφέρεται  στα άµεσα θύµατα. Ωστόσο , όλα 
τα δικαιώ µατα θα εφαρ µόζονται  στους  στενούς  συγγενείς  των θυµάτων  
δολοφονίας . Υπηρεσίες  υποστήριξης  και προστασίας  θα τίθενται  στη διάθεση  των 
 
EL 10   EL στενών  συγγενών  όλων  των θυµάτων  (A1) 
• Θέσπιση  πρακτικών  µέτρων  που θα συνοδεύουν  τα νοµοθετικά  µέτρα  ώστε  να 
διευκολυνθεί  η εφαρ µογή τους  και να εξεταστεί  το ενδεχό µενο µελλοντικής  δράσης  
σε επίπεδο  ΕΕ, η οποία  θα περιλα µβάνει : 
– Μελέτη  σχετικά  µε την κρατική  αποζη µίωση  και την αποκατάσταση  από τον 
δράστη . 
– Μελέτη  σχετικά  µε τη νοµική συνδρο µή και τη νοµική βοήθεια  που παρέχεται  
στα θύµατα εγκλή µατος. 
– Σχέδια  υποστήριξης  για την ανάπτυξη  των βέλτιστων  πρακτικών  που θα 
επιτρέψουν  στα κράτη  µέλη να κατανοήσουν  πληρέστερα  τα καλύτερα  µέσα 
επίτευξης  των στόχων  που προβλέπει  η νοµοθεσία .  
– Η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  θα εκπονήσει  επίσης  τα δικά της σχέδια  και µελέτες  
ούτως  ώστε  να συµβάλει  στην  περαιτέρω  ανάπτυξη  των γνώσεων  στον  τοµέα 
αυτό . Θα µπορούσαν  για παράδειγ µα να δηµιουργηθούν  διαδραστικοί  δικτυακοί  
τόποι  σε όλα τα κράτη  µέλη για να µπορέσουν  τα θύµατα να κατανοήσουν  
καλύτερα  την ποινική  διαδικασία  και τον ρόλο  τους στη διαδικασία  αυτή . Επίσης  
µπορούσαν  να αναπτυχθούν  προγρά µµατα κατάρτισης .  
 
7. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Η πρόβλεψη  ενός στιβαρού  µηχανισ µού παρακολούθησης  και αξιολόγησης  είναι  καθοριστική  
προκει µένου να διασφαλιστεί  ο σεβασ µός των προβλεπό µενων  δικαιω µάτων  τόσο  στην  
πράξη  όσο και στη νοµοθεσία . Η Επιτροπή  προβλέπει  τη διενέργεια  ειδικής  εµπειρικής  
µελέτης  που θα εστιαστεί  στη συλλογή  δεδοµένων  µεταξύ  τριών  και πέντε  ετών  από την 
έναρξη  υλοποίησης  της πρότασης  ώστε  να διαµορφώσει , από ποσοτική  και ποιοτική  άποψη , 
εµπεριστατω µένη εικόνα  σχετικά  µε την αποτελεσ µατικότητα  της πρότασης . Τα στοιχεία  
αυτά , σε συνδυασ µό µε τα στοιχεία  της έρευνας  για τα θύµατα, θα επιτρέψουν  στην  Επιτροπή  
να αξιολογήσει  τον βαθµό πραγ µατικής  συµµόρφωσης  στα κράτη  µέλη, κατά  πλέον  
αξιόπιστο  τρόπο  σε σχέση  µε τα µέχρι σήµερα διαθέσι µα µέσα, καθώς  και να αξιολογήσει  
συνολικά  τον τρόπο  που προσλα µβάνουν  τα θύµατα την κάλυψη  των αναγκών  τους.