Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύναψη της Συμφωνίας Σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου /* COM/2014/0146 final - 2014/0083 (NLE) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΙΣΤΟΡΙΚΟ Η επισυναπτόμενη πρόταση συνιστά τη νομική πράξη που επιτρέπει τη σύναψη της Συμφωνίας Σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου (εφεξής η «συμφωνία»). Η απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τη σύναψη της Συμφωνίας Σύνδεσης εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας λαμβάνεται χωριστά. Οι σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στηρίζονται επί του παρόντος στη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας που ετέθη σε ισχύ τον Ιούλιο του 1998. Τον Ιανουάριο του 2010 άρχισαν οι διαπραγματεύσεις γι’ αυτή τη συνολική και φιλόδοξη συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Τον Φεβρουάριο του 2012, η ΕΕ και η Δημοκρατία της Μολδαβίας άρχισαν, επίσης, διαπραγματεύσεις για το μέρος αυτής που αφορά τη σφαιρική και σε βάθος ζώνη ελευθέρων συναλλαγών, ως κεντρικό στοιχείο της Συμφωνίας Σύνδεσης. Στις 29 Νοεμβρίου του 2013, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Δημοκρατία της Μολδαβίας μονογράφησαν το κείμενο της Συμφωνίας Σύνδεσης, συμπεριλαμβανομένης της σφαιρικής και σε βάθος ζώνης ελευθέρων συναλλαγών. Η Συμφωνία Σύνδεσης έχει ως στόχο να επιταχύνει την εμβάθυνση των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων μεταξύ της Δημοκρατίας της Μολδαβίας και της ΕΕ, καθώς και να προωθήσει τη σταδιακή οικονομική ολοκλήρωση της Δημοκρατίας της Μολδαβίας με την εσωτερική αγορά της ΕΕ σε επιλεγμένους τομείς, μεταξύ άλλων μέσω σφαιρικής και σε βάθος ζώνης ελευθέρων συναλλαγών, ως αναπόσπαστου μέρους της συμφωνίας. 2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΩΝ Σε όλα τα στάδια των διαπραγματεύσεων, εξασφαλίστηκε τακτική ενημέρωση και διαβούλευση του Συμβουλίου στις σχετικές ομάδες εργασίας του Συμβουλίου, ιδίως στην ομάδα «Ανατολική Ευρώπη/Κεντρική Ασία» και στην επιτροπή εμπορικής πολιτικής. Η Επιτροπή θεωρεί ότι επιτεύχθηκαν οι στόχοι που καθόρισε το Συμβούλιο στις διαπραγματευτικές οδηγίες του και ότι το σχέδιο Συμφωνίας Σύνδεσης είναι αποδεκτό για την Ένωση. Το τελικό περιεχόμενο της Συμφωνίας Σύνδεσης μπορεί να συνοψισθεί ως εξής: Η Συμφωνία θεσπίζει σύνδεση μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών της, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου. Τούτο αποτελεί νέο στάδιο στην ανάπτυξη συμβατικών σχέσεων ΕΕ-Μολδαβίας, με σκοπό την πολιτική σύνδεση και την οικονομική ολοκλήρωση και με ανοιχτή την προοπτική για περαιτέρω σταδιακές εξελίξεις. Οι γενικοί στόχοι της σύνδεσης επικεντρώνονται κυρίως στην προώθηση της σταδιακής προσέγγισης μεταξύ των μερών βάσει κοινών αξιών· τη βελτίωση του πλαισίου για ενισχυμένο πολιτικό διάλογο· την προαγωγή, τη διατήρηση και την ενίσχυση της ειρήνης και της σταθερότητας σε περιφερειακή και διεθνή διάσταση· την καθιέρωση των προϋποθέσεων για ενισχυμένες οικονομικές και εμπορικές σχέσεις που θα συμβάλουν στη σταδιακή πρόσβαση της Δημοκρατίας της Μολδαβίας σε τμήματα της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ· την προώθηση της συνεργασίας στους τομείς της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ασφάλειας με σκοπό την ενίσχυση το κράτους δικαίου και τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, και την καθιέρωση συνθηκών για συνεχώς στενότερη συνεργασία σε άλλους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Η Συμφωνία Σύνδεσης προβλέπει επίσης ευρύ φάσμα τομεακής συνεργασίας, με εστίαση στην ενίσχυση των βασικών μεταρρυθμίσεων, την οικονομική ανάκαμψη και μεγέθυνση, τη διακυβέρνηση και την τομεακή συνεργασία σε 28 τομείς, όπως η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, η ενέργεια, οι μεταφορές, η προστασία του περιβάλλοντος και η άμεση δράση, η βιομηχανική συνεργασία και η συνεργασία μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, οι κοινωνικές πολιτικές, η προστασία των καταναλωτών, η γεωργία και η αγροτική ανάπτυξη, η συνεργασία σε διασυνοριακό και περιφερειακό επίπεδο, η εκπαίδευση, η κατάρτιση, η συνεργασία σε επίπεδο κοινωνίας των πολιτών και η νεολαία, καθώς και η πολιτιστική συνεργασία. Σε όλους αυτούς τους τομείς, η ενισχυμένη συνεργασία βασίζεται στα σημερινά διμερή και πολυμερή πλαίσια, με στόχο την ανάπτυξη πιο συστηματικού διαλόγου και την ανταλλαγή πληροφοριών και ορθών πρακτικών. Βασικό στοιχείο των κεφαλαίων τομεακής συνεργασίας είναι μια περιεκτική σειρά δράσεων για σταδιακή προσέγγιση με το κεκτημένο της ΕΕ που περιγράφεται στα παραρτήματα της συμφωνίας. Ειδικά χρονοδιαγράμματα για τη μεταφορά και την εφαρμογή από τη Δημοκρατία της Μολδαβίας επιλεγμένων τμημάτων του κεκτημένου της ΕΕ θα παρέχουν το πλαίσιο για την τρέχουσα συνεργασία και θα αποτελέσουν το επίκεντρο του προγράμματος εσωτερικών μεταρρυθμίσεων και εκσυγχρονισμού της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Η συμφωνία περιλαμβάνει επικαιροποιημένο θεσμικό πλαίσιο που καλύπτει τη συνεργασία και τα φόρουμ διαλόγου. Προβλέπονται ειδικοί ρόλοι λήψης αποφάσεων για Συμβούλιο Σύνδεσης, και, κατ’ εξουσιοδότηση, για Επιτροπή Σύνδεσης, που μπορούν να συνέρχονται επίσης υπό ειδική σύνθεση για την εξέταση εμπορικών ζητημάτων. Προβλέπονται επίσης φόρουμ για την κοινοβουλευτική συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών. Η συμφωνία περιλαμβάνει, εξάλλου, διατάξεις για την παρακολούθηση, την προσέγγιση, την τήρηση των υποχρεώσεων και τη διευθέτηση διαφορών (μεταξύ αυτών και χωριστές διατάξεις για συναφή με το εμπόριο θέματα). Η στενότερη οικονομική ολοκλήρωση μέσω της σφαιρικής και σε βάθος ζώνης ελευθέρων συναλλαγών θα αποτελέσει ισχυρό κίνητρο για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Η μέθοδος συνίσταται στην προσέγγιση της νομοθεσίας, των κανόνων και των προτύπων της ΕΕ από τη Δημοκρατία της Μολδαβίας. Ως κεντρικό στοιχείο της Συμφωνίας Σύνδεσης, η ΕΟΖΕΣ θα δημιουργήσει επιχειρηματικές ευκαιρίες τόσο στην ΕΕ όσο και στην Δημοκρατία της Μολδαβίας, και θα προωθήσει τον πραγματικό οικονομικό εκσυγχρονισμό και ολοκλήρωση με την ΕΕ. Το αποτέλεσμα της διαδικασίας αυτής θα πρέπει να είναι υψηλότερα πρότυπα για τα προϊόντα, καλύτερες υπηρεσίες για τους πολίτες και, κυρίως, η ικανότητα της Δημοκρατίας της Μολδαβίας να ανταγωνίζεται αποτελεσματικά στις διεθνείς αγορές. 3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Από την πλευρά της Ένωσης, η νομική βάση για τη σύναψη της παρούσας συμφωνίας είναι το άρθρο 217, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 6 στοιχείο α) και το άρθρο 218 παράγραφος 8 δεύτερο εδάφιο, καθώς και το άρθρο 218 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ. Η επισυναπτόμενη πρόταση συνιστά τη νομική πράξη για τη σύναψη της Συμφωνίας Σύνδεσης εξ ονόματος της Ένωσης. Στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας εφαρμόζεται χωριστή νομική πράξη. Με βάση τα προαναφερθέντα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να αποφασίσει ότι η Συμφωνία Σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου, πρέπει να συναφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατόπιν εγκρίσεως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει υποβάλει την πρότασή της ως συμφωνία μεταξύ της Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου, συνδέεται με τη γένεση της παρούσας συμφωνίας βάσει των κανόνων της Συνθήκης που ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας. 2014/0083 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύναψη της Συμφωνίας Σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 217, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 6 στοιχείο α) και το άρθρο 218 παράγραφος 8 δεύτερο εδάφιο, καθώς και το άρθρο 218 παράγραφος 7, Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής[1], Έχοντας υπόψη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[2], Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Στις 15 Ιουνίου 2009 το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τη Δημοκρατία της Μολδαβίας για τη σύναψη νέας συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας προς αντικατάσταση της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας.[3] (2) Οι εν λόγω διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν επιτυχώς και η Συμφωνία Σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου (εφεξής η «συμφωνία»), μονογραφήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2013. (3) Σύμφωνα με την απόφαση [αριθ. απόφασης] του Συμβουλίου της [ημερομηνία][4], η συμφωνία υπεγράφη στ... [τόπος] στις [ημερομηνία], με την επιφύλαξη της σύναψής της σε μεταγενέστερη ημερομηνία. (4) Δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 7 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι σκόπιμο το Συμβούλιο να εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή να εγκρίνει τροποποιήσεις που θα εκδίδονται από την υποεπιτροπή για τις γεωγραφικές ενδείξεις δυνάμει του άρθρου 306 της συμφωνίας. (5) Είναι σκόπιμο να καθοριστούν οι σχετικές διαδικασίες για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων στις οποίες παρέχεται προστασία δυνάμει της συμφωνίας. (6) Η συμφωνία δεν ερμηνεύεται ότι παρέχει δικαιώματα ή επιβάλλει υποχρεώσεις που μπορεί να επικαλεστεί κανείς άμεσα ενώπιον των δικαστηρίων της Ένωσης ή των κρατών μελών. (7) Η Συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί εξ ονόματος της Ένωσης. ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: Άρθρο 1 Η Συμφωνία Σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου, μαζί με τα επισυναπτόμενα στο παρόν παραρτήματα και πρωτόκολλα (εφεξής η «συμφωνία»), εγκρίνονται εξ ονόματος της Ένωσης.[5] Άρθρο 2 Ο πρόεδρος του Συμβουλίου προβαίνει, εξ ονόματος της Ένωσης, στην κοινοποίηση που προβλέπεται στο άρθρο 465 παράγραφος 1 της συμφωνίας, ώστε να εκφραστεί η συναίνεση της Ένωσης να δεσμευτεί από τη συμφωνία.[6] Άρθρο 3 Για τους σκοπούς του άρθρου 306 της συμφωνίας, οι τροποποιήσεις της συμφωνίας μέσω αποφάσεων της υποεπιτροπής για τις γεωγραφικές ενδείξεις εγκρίνονται από την Επιτροπή εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν τα ενδιαφερόμενα μέρη δεν μπορούν να επιτύχουν συμφωνία ύστερα από ενστάσεις σχετικά με μια γεωγραφική ένδειξη, η Επιτροπή εγκρίνει αυτή τη θέση με βάση τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 57 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2012, για τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων[7]. Άρθρο 4 1. Ονομασία που προστατεύεται δυνάμει του υποτμήματος 3 «Γεωγραφικές ενδείξεις» του κεφαλαίου 9 του Τίτλου V της συμφωνίας μπορεί να χρησιμοποιείται από κάθε εμπορευόμενο που διαθέτει στο εμπόριο γεωργικά προϊόντα, τρόφιμα, οίνους, αρωματισμένους οίνους ή αλκοολούχα ποτά τα οποία είναι σύμφωνα με τις αντίστοιχες προδιαγραφές. 2. Σύμφωνα με το άρθρο 301 της συμφωνίας, τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλουν την προστασία που προβλέπεται στα άρθρα 297 έως 300 της συμφωνίας, επίσης κατόπιν αιτήματος ενδιαφερόμενου μέρους. Άρθρο 5 Η συμφωνία δεν ερμηνεύεται ότι παρέχει δικαιώματα ή επιβάλλει υποχρεώσεις που μπορεί να επικαλεστεί κανείς άμεσα ενώπιον των δικαστηρίων της Ένωσης ή των κρατών μελών. Άρθρο 6 Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την επομένη της έκδοσής της. Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος [1] ΕΕ L … της …, σ. … [2] ΕΕ L … της …, σ. … [3] ΕΕ L 181 της 24.6.1998. [4] ΕΕ L … της …, σ. … [5] Το κείμενο της συμφωνίας επισυνάπτεται στην απόφαση του Συμβουλίου για την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την προσωρινή εφαρμογή της Συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου (ΕΕ ...) [6] Η ημερομηνία θέσης σε ισχύ της συμφωνίας θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου [7] ΕΕ L 343 της 14.12.2012, σ. 1. ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥΣ, ΑΦΕΝΟΣ, ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΛΔΑΒΙΑΣ, ΑΦΕΤΕΡΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ, Η ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΔΑΝΙΑΣ, Η ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΕΣΘΟΝΙΑΣ, Η ΙΡΛΑΝΔΙΑ, Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΚΡΟΑΤΙΑΣ, Η ΙΤΑΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΛΕΤΟΝΙΑΣ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΛΙΘΟΥΑΝΙΑΣ, ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΟΥΚΑΤΟ ΤΟΥ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ, Η ΟΥΓΓΑΡΙΑ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΜΑΛΤΑΣ, ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΧΩΡΩΝ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΣ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΩΝΙΑΣ, Η ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, Η ΡΟΥΜΑΝΙΑ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΣΛΟΒΕΝΙΑΣ, Η ΣΛΟΒΑΚΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑΣ, ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΣΟΥΗΔΙΑΣ, ΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΟΥ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ, συμβαλλόμενα μέρη της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφεξής καλούμενα «τα κράτη μέλη», Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ, εφεξής «η Ένωση» ή «η ΕΕ» και Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, εφεξής «η Ευρατόμ», αφενός, και Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΜΟΛΔΑΒΙΑΣ, αφετέρου, εφεξής από κοινού καλούμενα «τα μέρη», ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ τις κοινές αξίες και τους στενούς δεσμούς των μερών, οι οποίες έχουν εδραιωθεί στο παρελθόν μέσω της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου, και οι οποίες αναπτύσσονται στο πλαίσιο της ανατολικής εταιρικής σχέσης ως ειδική διάσταση της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας και αναγνωρίζοντας την κοινή επιθυμία των μερών να αναπτύξουν, να ενισχύσουν και να επεκτείνουν περαιτέρω τις σχέσεις τους κατά φιλόδοξο και καινοτόμο τρόπο, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες και την ευρωπαϊκή επιλογή της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι οι κοινές αξίες στις οποίες στηρίζεται η ΕΕ – δηλαδή, η δημοκρατία, ο σεβασμός των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και το κράτος δικαίου – είναι επίσης ουσιώδη στοιχεία της πολιτικής σύνδεσης και της οικονομικής ολοκλήρωσης, όπως προβλέπεται στην παρούσα συμφωνία, ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ ότι η παρούσα συμφωνία δεν προδικάζει τις σχέσεις ΕΕ ‑ Δημοκρατίας της Μολδαβίας και αφήνει ανοικτή τη δυνατότητα μελλοντικής εξέλιξής τους, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η Δημοκρατία της Μολδαβίας, ως ευρωπαϊκή χώρα έχει κοινή ιστορία και κοινές αξίες με τα κράτη μέλη και έχει δεσμευτεί για την εφαρμογή και την προώθηση των αξιών αυτών, οι οποίες εμπνέουν την ευρωπαϊκή επιλογή της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τη σημασία του σχεδίου δράσης ΕΕ ‑ Δημοκρατίας της Μολδαβίας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας του Φεβρουαρίου 2005 για την ενίσχυση των σχέσεων ΕΕ ‑ Δημοκρατίας της Μολδαβίας και για την προώθηση της διαδικασίας μεταρρύθμισης και προσέγγισης στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στη σταδιακή οικονομική ολοκλήρωση και εμβάθυνση της πολιτικής σύνδεσης, ΔΕΣΜΕΥΟΜΕΝΑ να ενισχύσουν περαιτέρω τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου, περιλαμβανομένων των δικαιωμάτων ατόμων που ανήκουν σε εθνικές μειονότητες, των δημοκρατικών αρχών, του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης, ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ ιδίως τη βούλησή τους για την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, μεταξύ άλλων μέσω της συνεργασίας για τον σκοπό αυτό στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης, ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να συμβάλουν στην πολιτική και κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, μέσω της συνεργασίας σε ευρύ φάσμα τομέων κοινού ενδιαφέροντος, μεταξύ άλλων στον τομέα της χρηστής διακυβέρνησης, της ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, της εμπορικής ολοκλήρωσης και της ενισχυμένης οικονομικής συνεργασίας, της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής, της δημοσιονομικής διαχείρισης, της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης, της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών, της δημιουργίας θεσμών, της μείωσης της φτώχειας και της βιώσιμης ανάπτυξης, ΔΕΣΜΕΥΟΜΕΝΑ να εφαρμόσουν όλες τις αρχές και διατάξεις του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), και ειδικότερα της Τελικής Πράξης του Ελσίνκι του 1975 της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, των τελικών εγγράφων των διασκέψεων της Μαδρίτης και της Βιέννης του 1991 και 1992 αντίστοιχα, και του Χάρτη των Παρισίων για μια νέα Ευρώπη του 1990, καθώς και της Οικουμενικής Διακήρυξης των δικαιωμάτων του ανθρώπου του 1948 και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών του 1950, ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ τη βούλησή τους να προωθήσουν τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, καθώς και ένα αποτελεσματικό πολυμερές σύστημα και την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών, ιδίως συνεργαζόμενα στενά προς τον σκοπό αυτό στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και του ΟΑΣΕ, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ την προστιθέμενη αξία της ενεργού συμμετοχής της Δημοκρατίας της Μολδαβίας σε διάφορες μορφές περιφερειακής συνεργασίας, ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να αναπτύξουν περαιτέρω τον τακτικό πολιτικό διάλογο όσον αφορά διμερή και διεθνή ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, περιλαμβανομένων των περιφερειακών πτυχών, λαμβάνοντας υπόψη την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) της ΕΕ, περιλαμβανομένης της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ), ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ την προθυμία της ΕΕ να υποστηρίξει τη διεθνή προσπάθεια για την ενίσχυση της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δημοκρατίας της Μολδαβίας και να συμβάλει στην επανένταξη της χώρας, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τη σημασία της δέσμευσης της Δημοκρατίας της Μολδαβίας για βιώσιμη διευθέτηση της διένεξης στην Υπερδνειστερία, καθώς και της δέσμευσης της ΕΕ να υποστηρίξει την ανασυγκρότηση μετά τις συγκρούσεις, ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΔΕΣΜΕΥΣΗ να προλαμβάνουν και να καταπολεμούν όλες τις μορφές οργανωμένου εγκλήματος, την εμπορία ανθρώπων και τη διαφθορά, καθώς και να ενισχύσουν τη συνεργασία στον τομέα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΔΕΣΜΕΥΣΗ να εμβαθύνουν τον διάλογο και τη συνεργασία τους σχετικά με την κινητικότητα, τη μετανάστευση, το άσυλο και τη διαχείριση των συνόρων, σύμφωνα με το πνεύμα του πλαισίου εξωτερικής πολιτικής μετανάστευσης της ΕΕ με στόχο τη συνεργασία σχετικά με τη νόμιμη μετανάστευση, συμπεριλαμβανομένης της κυκλικής μετανάστευσης και της αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης, καθώς και να διασφαλίσουν την αποτελεσματική εφαρμογή της Συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας για την επανεισδοχή προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τα σταδιακά βήματα που λαμβάνονται προς ένα καθεστώς χωρίς υποχρέωση θεώρησης για τους πολίτες της Δημοκρατίας της Μολδαβίας σε εύθετο χρόνο, εφόσον πληρούνται οι όροι για την ασφαλή και με καλή διαχείριση κινητικότητα, ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΣ ότι οι διατάξεις της παρούσας συμφωνίας που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Τίτλου V Μέρος ΙΙΙ της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεσμεύουν το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, ως χωριστά συμβαλλόμενα μέρη και όχι ως μέλη της ΕΕ, εκτός αν η ΕΕ, από κοινού με το Ηνωμένο Βασίλειο ή/και την Ιρλανδία, έχουν από κοινού κοινοποιήσει στη Δημοκρατία της Μολδαβίας ότι το Ηνωμένο Βασίλειο ή η Ιρλανδία δεσμεύονται ως μέρη της ΕΕ σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν το Ηνωμένο Βασίλειο ή/και η Ιρλανδία παύσουν να δεσμεύονται ως μέρη της ΕΕ σύμφωνα με το άρθρο 4α του εν λόγω πρωτοκόλλου, η ΕΕ από κοινού με το Ηνωμένο Βασίλειο ή/και την Ιρλανδία ενημερώνουν αμέσως τη Δημοκρατία της Μολδαβίας για κάθε αλλαγή της θέσης τους· στην περίπτωση αυτή εξακολουθούν να δεσμεύονται από τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας ιδίω ονόματι. Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τη Δανία σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 22 για τη θέση της Δανίας που προσαρτάται στις εν λόγω Συνθήκες, ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΔΕΣΜΕΥΣΗ να τηρούν τις αρχές της ελεύθερης οικονομίας της αγοράς και επιβεβαιώνοντας την ετοιμότητα της ΕΕ να συμβάλει στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΔΕΣΜΕΥΣΗ να σέβονται τις ανάγκες του περιβάλλοντος, μεταξύ άλλων και μέσω της διασυνοριακής συνεργασίας και της εφαρμογής πολυμερών διεθνών συμφωνιών, και να τηρούν τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να επιτύχουν σταδιακή οικονομική ολοκλήρωση στην εσωτερική αγορά της ΕΕ, όπως ορίζεται στην παρούσα συμφωνία, μεταξύ άλλων, μέσω μιας εκτενούς και ολοκληρωμένης ζώνης ελευθέρων συναλλαγών (ΕΟΖΕΣ), ως αναπόσπαστου μέρους της παρούσας συμφωνίας, ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να δημιουργήσουν μια εκτενή και ολοκληρωμένη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών, η οποία θα προβλέπει εκτεταμένη κανονιστική προσέγγιση και ελευθέρωση της πρόσβασης στην αγορά, σύμφωνα με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση των μερών στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), καθώς και διαφανή εφαρμογή των εν λόγω δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, ΠΙΣΤΕΥΟΝΤΑΣ ότι η παρούσα συμφωνία θα δημιουργήσει νέο κλίμα στις οικονομικές σχέσεις μεταξύ των μερών και, κυρίως, στην ανάπτυξη του εμπορίου και των επενδύσεων και ότι θα τονώσει τον ανταγωνισμό, παράγοντες οι οποίοι είναι καθοριστικοί για την οικονομική αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό, ΔΕΣΜΕΥΟΜΕΝΑ να προωθήσουν την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, να διευκολύνουν την ανάπτυξη της κατάλληλης υποδομής, να βελτιώσουν την ολοκλήρωση της αγοράς και την κανονιστική προσέγγιση με τα βασικά στοιχεία του κεκτημένου της ΕΕ, και να προωθήσουν την ενεργειακή ασφάλεια και τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ την ανάγκη για ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας και τη δέσμευση των μερών να εφαρμόσουν τη Συνθήκη για την Ενεργειακή Κοινότητα, ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να βελτιώσουν το επίπεδο ασφάλειας της δημόσιας υγείας και προστασίας της ανθρώπινης υγείας ως προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη και οικονομική μεγέθυνση, ΔΕΣΜΕΥΟΜΕΝΑ να βελτιώσουν τις επαφές μεταξύ των λαών, μεταξύ άλλων, μέσω της συνεργασίας και των ανταλλαγών στους τομείς της έρευνας και ανάπτυξης, της εκπαίδευσης και του πολιτισμού, ΔΕΣΜΕΥΟΜΕΝΑ να ενισχύσουν τη διασυνοριακή και διαπεριφερειακή συνεργασία, υπό το πνεύμα σχέσεων καλής γειτονίας, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τη δέσμευση της Δημοκρατίας της Μολδαβίας να εναρμονίσει σταδιακά τη νομοθεσία της στους σχετικούς τομείς με εκείνη της ΕΕ και να την εφαρμόσει αποτελεσματικά, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τη δέσμευση της Δημοκρατίας της Μολδαβίας να αναπτύξει τη διοικητική και θεσμική υποδομή της στον βαθμό που απαιτείται για την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας, ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη βούληση της ΕΕ να παρέχει στήριξη όσον αφορά την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα συνεργασίας και τεχνικής, χρηματοδοτικής και οικονομικής βοήθειας προς τον σκοπό αυτόν, ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ ΤΑ ΕΞΗΣ: Άρθρο 1 Στόχοι 1. Εγκαθιδρύεται σύνδεση μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών της, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου. 2. Οι στόχοι της σύνδεσης αυτής είναι οι ακόλουθοι: α) να ενισχυθεί η πολιτική σύνδεση και η οικονομική ολοκλήρωση μεταξύ των μερών βάσει κοινών αξιών και στενών δεσμών, μεταξύ άλλων, μέσω της αύξησης της συμμετοχής της Δημοκρατίας της Μολδαβίας σε πολιτικές της ΕΕ, προγράμματα και οργανισμούς, β) να βελτιωθεί το πλαίσιο για ενισχυμένο πολιτικό διάλογο σχετικά με όλους τους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, το οποίο θα προβλέπει την ανάπτυξη στενών πολιτικών σχέσεων μεταξύ των μερών, γ) να ενισχυθεί η δημοκρατία και η πολιτική, οικονομική και θεσμική σταθερότητα στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, δ) να προαχθεί, να διατηρηθεί και να ενισχυθεί η ειρήνη και η σταθερότητα σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων μέσω της συνεργασίας για την εξάλειψη των πηγών έντασης, της ενίσχυσης της ασφάλειας των συνόρων, της προώθησης της διασυνοριακής συνεργασίας και των σχέσεων καλής γειτονίας, ε) να στηριχθεί και να ενισχυθεί η συνεργασία στον τομέα της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης με στόχο την ενίσχυση του κράτους δικαίου και του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και στον τομέα της κινητικότητας και των επαφών μεταξύ των λαών, στ) να υποστηριχθούν οι προσπάθειες της Δημοκρατίας της Μολδαβίας για ανάπτυξη των οικονομικών δυνατοτήτων της μέσω της διεθνούς συνεργασίας, καθώς και μέσω της προσέγγισης της νομοθεσίας της με αυτήν της ΕΕ, ζ) να καθορισθούν οι όροι για ενισχυμένες οικονομικές και εμπορικές σχέσεις που θα οδηγήσουν στη σταδιακή ενσωμάτωση της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στην εσωτερική αγορά της ΕΕ, όπως ορίζεται στην παρούσα συμφωνία, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία μιας εκτενούς και ολοκληρωμένης ζώνης ελευθέρων συναλλαγών, η οποία θα προβλέπει εκτεταμένη κανονιστική προσέγγιση και ελευθέρωση της πρόσβασης στην αγορά, σύμφωνα με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους του ΠΟΕ, και διαφανή εφαρμογή των εν λόγω δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, και η) να δημιουργηθούν οι συνθήκες για μια όλο και πιο στενή συνεργασία σε άλλους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος. ΤΙΤΛΟΣ I ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Άρθρο 2 1. Ο σεβασμός των δημοκρατικών αρχών, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, όπως διακηρύσσονται στην Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και όπως ορίζονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, την Τελική Πράξη του Ελσίνκι του 1975 της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη και τον Χάρτη των Παρισίων για μια νέα Ευρώπη του 1990, αποτελεί το θεμέλιο των εγχώριων και εξωτερικών πολιτικών των μερών και συνιστά καθοριστικό στοιχείο της παρούσας συμφωνίας. Η αντιμετώπιση της διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής, συναφών υλικών και των φορέων τους συνιστά επίσης ουσιαστικό στοιχείο της παρούσας συμφωνίας. 2. Τα μέρη επιβεβαιώνουν την προσήλωσή τους στις αρχές της ελεύθερης οικονομίας της αγοράς, της βιώσιμης ανάπτυξης και της διαμόρφωσης αποτελεσματικού πολυμερούς συστήματος. 3. Τα μέρη διαβεβαιώνουν ότι σέβονται τις αρχές του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης, καθώς και τις διεθνείς υποχρεώσεις τους, ιδίως στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, του Συμβουλίου της Ευρώπης και του ΟΑΣΕ. 4. Τα μέρη δεσμεύονται να προωθήσουν τη συνεργασία και τις σχέσεις καλής γειτονίας, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας για την ανάπτυξη σχεδίων κοινού ενδιαφέροντος, ιδίως εκείνων που σχετίζονται με την πρόληψη και την καταπολέμηση της διαφθοράς, των εγκληματικών δραστηριοτήτων, οργανωμένων ή άλλων, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών δραστηριοτήτων, και της τρομοκρατίας. Η δέσμευση αυτή αποτελεί κύριο παράγοντα για την ανάπτυξη των σχέσεων και της συνεργασίας μεταξύ των μερών και συμβάλλει στην περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα. ΤΙΤΛΟΣ II ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ, ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Άρθρο 3 Οι στόχοι του πολιτικού διαλόγου 1. Ο πολιτικός διάλογος μεταξύ των μερών σχετικά με όλους τους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, περιλαμβανομένων θεμάτων που σχετίζονται με την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας, καθώς και την εγχώρια μεταρρύθμιση θα αναπτυχθεί περαιτέρω και θα ενισχυθεί. Τούτο θα αυξήσει την αποτελεσματικότητα της πολιτικής συνεργασίας και θα προωθήσει τη σύγκλιση σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. 2. Στόχοι του πολιτικού διαλόγου είναι οι εξής: α) εμβάθυνση της πολιτικής σύνδεσης και βελτίωση της σύγκλισης και της αποτελεσματικότητας της πολιτικής και της πολιτικής ασφαλείας, β) προώθηση της διεθνούς σταθερότητας και ασφάλειας βάσει αποτελεσματικού πολυμερούς συστήματος, γ) ενίσχυση της συνεργασίας και του διαλόγου μεταξύ των μερών σχετικά με τη διεθνή ασφάλεια και τη διαχείριση των κρίσεων, ιδίως, για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα και οι κυριότερες απειλές σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο, δ) ενθάρρυνση της πρακτικής συνεργασίας μεταξύ των μερών που στηρίζεται στα αποτελέσματα με στόχο την επίτευξη ειρήνης, ασφάλειας και σταθερότητας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, ε) ενίσχυση του σεβασμού των δημοκρατικών αρχών, του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, περιλαμβανομένων των δικαιωμάτων ατόμων που ανήκουν σε εθνικές μειονότητες, και συμβολή στην εδραίωση των εσωτερικών πολιτικών μεταρρυθμίσεων, στ) ανάπτυξη του διαλόγου και εμβάθυνση της συνεργασίας των μερών στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, και ζ) σεβασμός και προαγωγή των αρχών της εθνικής κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας, του απαραβίαστου των συνόρων και της ανεξαρτησίας. Άρθρο 4 Εγχώριες μεταρρυθμίσεις Τα μέρη συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς: α) ανάπτυξη, παγίωση και αύξηση της σταθερότητας και της αποτελεσματικότητας των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου, β) διασφάλιση του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, γ) επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά τη δικαστική και νομοθετική μεταρρύθμιση, προκειμένου να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, να ενισχυθεί η διοικητική της ικανότητα και να εξασφαλιστεί η αμεροληψία και αποτελεσματικότητα των οργάνων επιβολής του νόμου, δ) περαιτέρω συνέχιση της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης και τη διαμόρφωση μιας υπεύθυνης, αποτελεσματικής, διαφανούς και επαγγελματικής δημόσιας διοίκησης, και ε) διασφάλιση της αποτελεσματικής καταπολέμησης της διαφθοράς, ιδίως με στόχο την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας για την καταπολέμηση της διαφθοράς, και τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής των σχετικών διεθνών νομικών πράξεων, όπως η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της διαφθοράς του 2003. Άρθρο 5 Εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας 1. Τα μέρη εντείνουν τον διάλογο και τη συνεργασία και προωθούν τη σταδιακή σύγκλιση στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας, περιλαμβανομένης της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας (ΚΕΠΑΑ), και εξετάζουν, ιδίως, θέματα πρόληψης των συγκρούσεων, επίλυσης των συγκρούσεων και διαχείρισης των κρίσεων, περιφερειακής σταθερότητας, αφοπλισμού, μη διάδοσης, ελέγχου όπλων και ελέγχου των εξαγωγών. Η συνεργασία στηρίζεται στις κοινές αξίες και στα αμοιβαία συμφέροντα και αποσκοπεί στην αύξηση της πολιτικής σύγκλισης και αποτελεσματικότητας, μέσω της χρήσης διμερών, διεθνών και περιφερειακών φόρουμ. 2. Τα μέρη επιβεβαιώνουν εκ νέου τη δέσμευσή τους υπέρ των αρχών του σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, του απαραβίαστου των συνόρων και της ανεξαρτησίας, όπως ορίζονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στην Τελική Πράξη του Ελσίνκι του 1975 της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, καθώς και τη δέσμευσή τους να προωθήσουν αυτές τις αρχές στις διμερείς και πολυμερείς σχέσεις. Άρθρο 6 Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο 1. Τα μέρη επαναλαμβάνουν την πεποίθησή τους ότι τα πλέον σοβαρά εγκλήματα που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της δεν πρέπει να παραμένουν ατιμώρητα και ότι πρέπει να διασφαλιστεί η αποτελεσματική δίωξή τους με τη λήψη μέτρων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ). 2. Τα μέρη θεωρούν ότι η ίδρυση και η αποτελεσματική λειτουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου αποτελούν σημαντική εξέλιξη για τη διεθνή ειρήνη και δικαιοσύνη. Τα μέρη επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους να συνεχίσουν να συνεργάζονται με το ΔΠΔ εφαρμόζοντας το Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και τις σχετικές πράξεις του, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τη διασφάλιση της ακεραιότητάς του. Άρθρο 7 Πρόληψη των συγκρούσεων και διαχείριση των κρίσεων Τα μέρη επιδιώκουν να ενισχύσουν την πρακτική συνεργασία για την πρόληψη των συγκρούσεων και τη διαχείριση των κρίσεων, ειδικότερα εν όψει της ενδεχόμενης συμμετοχής της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στις στρατιωτικές και μη στρατιωτικές επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων υπό την ηγεσία της ΕΕ, καθώς και στις σχετικές ασκήσεις και την κατάρτιση, κατά περίπτωση και κατόπιν ενδεχόμενης πρόσκλησης από την ΕΕ. Άρθρο 8 Περιφερειακή σταθερότητα 1. Τα μέρη εντείνουν τις κοινές προσπάθειές τους για την προώθηση της σταθερότητας, της ασφάλειας και της δημοκρατικής ανάπτυξης στην περιοχή, και συνεργάζονται, ιδίως, με σκοπό την ειρηνική διευθέτηση περιφερειακών συγκρούσεων. 2. Τα μέρη επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους για εξεύρεση βιώσιμης λύσης στο ζήτημα της Υπερδνειστερίας, με πλήρη σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, καθώς και για την από κοινού διευκόλυνση της ανασυγκρότησης μετά το πέρας των συγκρούσεων. Μέχρι να εξευρεθεί μια λύση και με την επιφύλαξη της καθιερωμένης διαπραγματευτικής σύνθεσης, το ζήτημα της της Υπερδνειστερίας θα αποτελεί ένα από τα κεντρικά θέματα στην ημερήσια διάταξη του πολιτικού διαλόγου και της συνεργασίας μεταξύ των μερών, καθώς και του διαλόγου και τη συνεργασίας με άλλους σχετικούς διεθνείς παράγοντες. 3. Οι προσπάθειες αυτές διεξάγονται στο πλαίσιο των κοινών αρχών για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, όπως ορίζονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, στην Τελική Πράξη του Ελσίνκι του 1975 της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη και σε άλλα συναφή πολυμερή έγγραφα. Άρθρο 9 Όπλα μαζικής καταστροφής 1. Τα μέρη θεωρούν ότι η διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής (ΟΜΚ) και των μέσων διανομής τους, είτε πρόκειται για κρατικούς είτε για μη κρατικούς φορείς, αποτελεί μία από τις σοβαρότερες απειλές κατά της διεθνούς ειρήνης και σταθερότητας. Συνεπώς, τα μέρη συμφωνούν να συνεργασθούν και να συμβάλουν στην καταπολέμηση της διάδοσης ΟΜΚ και των φορέων τους, μεριμνώντας για την πλήρη τήρηση και εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο των υποχρεώσεων που έχουν αναλάβει στο πλαίσιο των διεθνών συνθηκών και συμφωνιών για τον αφοπλισμό και τη μη διάδοση αυτών, καθώς και των άλλων διεθνών υποχρεώσεών τους στον συγκεκριμένο τομέα. Τα μέρη συμφωνούν ότι η παρούσα διάταξη αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της παρούσας συμφωνίας. 2. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν επιπλέον να συνεργάζονται και να συμβάλλουν στην καταπολέμηση της διάδοσης των ΟΜΚ και των φορέων τους: α) μεριμνώντας για την επικύρωση ή την προσχώρηση, κατά περίπτωση, και την πλήρη εφαρμογή όλων των άλλων συναφών διεθνών πράξεων· και β) δημιουργώντας ένα αποτελεσματικό σύστημα εθνικών ελέγχων εξαγωγής, το οποίο θα καλύπτει τόσο την εξαγωγή όσο και τη διαμετακόμιση προϊόντων που συνδέονται με τα ΟΜΚ, θα περιλαμβάνει έλεγχο της τελικής χρησιμοποίησης των τεχνολογιών διπλής χρήσης με σκοπό την παραγωγή όπλων μαζικής καταστροφής, και θα προβλέπει αυστηρές κυρώσεις σε περίπτωση παραβιάσεων που διαπιστώνονται κατά τους ελέγχους εξαγωγής. 3. Τα μέρη συμφωνούν να καθιερώσουν τακτικό πολιτικό διάλογο, ο οποίος θα συνοδεύει και θα ενδυναμώνει τα στοιχεία αυτά. Άρθρο 10 Φορητά όπλα και ελαφρύς οπλισμός και έλεγχος εξαγωγών συμβατικών όπλων 1. Τα μέρη αναγνωρίζουν ότι η παράνομη κατασκευή, μεταφορά και κυκλοφορία φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (ΦΟΕΟ), συμπεριλαμβανομένων των πυρομαχικών τους, καθώς και η άμετρη συγκέντρωση, η κακή διαχείριση, τα ανεπαρκώς ασφαλισμένα οπλοστάσια και η ανεξέλεγκτη διάδοσή τους συνιστούν σοβαρή απειλή κατά της ειρήνης και της διεθνούς ασφάλειας. 2. Τα μέρη συμφωνούν να τηρούν και να εφαρμόζουν πλήρως τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των πυρομαχικών τους, σύμφωνα με τις ισχύουσες διεθνείς συμφωνίες και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει στο πλαίσιο άλλων διεθνών μέσων που εφαρμόζονται σε αυτόν τον τομέα, όπως το πρόγραμμα δράσης των ΗΕ για την πρόληψη, την καταπολέμηση και την εξάλειψη της παράνομης διακίνησης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού υπό όλες της τις πτυχές. 3. Τα μέρη αναλαμβάνουν να συνεργαστούν και να διασφαλίσουν τον συντονισμό, τη συμπληρωματικότητα και τη συνέργεια στις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των πυρομαχικών τους και της καταστροφής των πλεονασμάτων αποθεμάτων σε παγκόσμιο, περιφερειακό, υποπεριφερειακό και εθνικό επίπεδο. 4. Επιπλέον, τα μέρη συμφωνούν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους στον τομέα του ελέγχου των εξαγωγών συμβατικών όπλων με βάση την κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 2008, για τον καθορισμό κοινών κανόνων που διέπουν τον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού. 5. Τα μέρη συμφωνούν να καθιερώσουν τακτικό πολιτικό διάλογο, ο οποίος θα συνοδεύει και θα ενδυναμώνει τα εγχειρήματα αυτά. Άρθρο 11 Διεθνής συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας 1. Τα μέρη επιδιώκουν να συνεργάζονται σε διμερές, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο με στόχο να αποτρέπουν και να καταπολεμούν την τρομοκρατία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το προσφυγικό και το ανθρωπιστικό δίκαιο. 2. Για τον σκοπό αυτό, συνεργάζονται ιδίως για την εμβάθυνση της διεθνούς συναίνεσης όσον αφορά την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένου του νομικού ορισμού των τρομοκρατικών πράξεων και επιδιώκοντας την επίτευξη συμφωνίας όσον αφορά τη Γενική Σύμβαση για τη διεθνή τρομοκρατία· 3. Στο πλαίσιο της πλήρους εφαρμογής της απόφασης 1373 (2001) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και άλλων συναφών πράξεων των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και των ισχυουσών διεθνών συμβάσεων και πράξεων, τα μέρη ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τρομοκρατικές οργανώσεις και ομάδες και τις δραστηριότητές τους και τα δίκτυα υποστήριξής τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη νομοθεσία των μερών. ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Άρθρο 12 Κράτος δικαίου 1. Στο πλαίσιο της συνεργασίας τους στον τομέα της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης, τα μέρη αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στην περαιτέρω προώθηση του κράτους δικαίου, της ανεξαρτησίας της δικαστικής εξουσίας, της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και του δικαιώματος για αμερόληπτη δίκη. 2. Τα μέρη θα συνεργάζονται πλήρως ως προς την αποτελεσματική λειτουργία των θεσμών σε τομείς της επιβολής του νόμου και της διοίκησης της δικαιοσύνης. 3. Ο σεβασμός των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών πρέπει να κατευθύνει τη συνεργασία στον τομέα της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης. Άρθρο 13 Προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα 1. Τα μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται προκειμένου να διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με τις διεθνείς νομικές πράξεις και πρότυπα και τα πρότυπα της ΕΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης. 2. Κάθε επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα υπόκειται στις νομικές διατάξεις που αναφέρονται στο παράρτημα I της παρούσας συμφωνίας. Η διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ των μερών λαμβάνει χώρα μόνον εφόσον η διαβίβαση αυτή είναι αναγκαία για την εφαρμογή, από τις αρμόδιες αρχές των μερών, της παρούσας συμφωνίας ή άλλων συμφωνιών που έχουν συναφθεί μεταξύ των μερών. Άρθρο 14 Συνεργασία στον τομέα της μετανάστευσης, του ασύλου και της διαχείρισης των συνόρων 1. Τα μέρη επιβεβαιώνουν εκ νέου τη σημασία της κοινής διαχείρισης των μεταναστευτικών ρευμάτων μεταξύ των εδαφών τους και καθιερώνουν εκτενή διάλογο για όλα τα ζητήματα που αφορούν τη μετανάστευση, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται η νόμιμη μετανάστευση, η διεθνής προστασία, η παράνομη μετανάστευση, η παράνομη εισαγωγή και διακίνηση ανθρώπων. 2. Η συνεργασία θα βασίζεται σε αξιολόγηση των ειδικών αναγκών η οποία διενεργείται σε αμοιβαία διαβούλευση μεταξύ των μερών και εφαρμόζεται σύμφωνα με την ισχύουσα σχετική νομοθεσία. Η συνεργασία έχει ειδικότερα ως επίκεντρο: α) τα βασικά αίτια και τις συνέπειες της μετανάστευσης· β) τη θέσπιση και εφαρμογή εθνικής νομοθεσίας και των πρακτικών όσον αφορά τη διεθνή προστασία, ούτως ώστε να τηρούνται οι διατάξεις της σύμβασης της Γενεύης του 1951 περί του καθεστώτος των προσφύγων και του Πρωτοκόλλου του 1967 σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων, καθώς και άλλων σχετικών διεθνών πράξεων, και προκειμένου να τηρείται η αρχή της μη «επαναπροώθησης»· γ) τους κανόνες εισδοχής, καθώς και τα δικαιώματα και το καθεστώς των προσώπων που γίνονται δεκτά, δίκαιη μεταχείριση και ένταξη των νόμιμων μεταναστών στην κοινωνία, εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς και μέτρα για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας· δ) τη θέσπιση αποτελεσματικής και προληπτικής πολιτικής κατά της παράνομης μετανάστευσης, της παράνομης διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων τρόπων για την καταπολέμηση των δικτύων παράνομης διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων και της προστασίας των θυμάτων αυτής της διακίνησης· ε) την προώθηση και τη διευκόλυνση της επιστροφής των παράνομων μεταναστών, και στ) τον τομέα της διαχείρισης των συνόρων και της ασφάλειας των εγγράφων, σε θέματα οργάνωσης, κατάρτισης, βέλτιστων πρακτικών και άλλων επιχειρησιακών μέτρων, καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRONTEX) και της Υπηρεσίας Συνοριοφυλακής της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. 3. Η συνεργασία μπορεί επίσης να διευκολύνει την κυκλική μετανάστευση προς όφελος της ανάπτυξης. Άρθρο 15 Κυκλοφορία των προσώπων 1. Τα μέρη διασφαλίζουν την πλήρη εφαρμογή: α) της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας για την επανεισδοχή των προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια, η οποία ετέθη σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2008· και β) της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας για την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων, η οποία ετέθη σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2008, όπως τροποποιήθηκε στις 27 Ιουνίου 2012. 2. Τα μέρη επιδιώκουν την ενίσχυση της κινητικότητας των πολιτών και λαμβάνουν σταδιακά μέτρα προς τον κοινό στόχο ενός καθεστώτος απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης σε εύθετο χρόνο, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι όροι ασφαλούς και με σωστή διαχείριση κινητικότητας, οι οποίοι καθορίστηκαν στο σχέδιο δράσης για την ελευθέρωση των θεωρήσεων. Άρθρο 16 Πρόληψη και καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της διαφθοράς και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων 1. Τα μέρη συνεργάζονται για την πρόληψη και την καταπολέμηση όλων των μορφών εγκληματικών και παράνομων δραστηριοτήτων, οργανωμένων ή άλλων, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών δραστηριοτήτων, όπως: α) η λαθραία διακίνηση και εμπορία ανθρώπων, β) η λαθραία διακίνηση και εμπορία εμπορευμάτων, καθώς και φορητών όπλων και παράνομων ναρκωτικών, γ) οι παράνομες οικονομικές και χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες, όπως είναι η παραχάραξη, η φοροδιαφυγή και η απάτη των δημόσιων συμβάσεων, δ) η απάτη, όπως αναφέρεται στον τίτλο VI (Χρηματοδοτική βοήθεια και διατάξεις καταπολέμησης της απάτης και ελέγχου) της παρούσας συμφωνίας, σε έργα που χρηματοδοτούνται από διεθνείς χορηγούς βοήθειας· ε) η ενεργητική και παθητική δωροδοκία, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένης της κατάχρησης εξουσιών και επιρροής· στ) η πλαστογράφηση εγγράφων και η υποβολή ψευδών δηλώσεων, και ζ) το έγκλημα στον κυβερνοχώρο. 2. Τα μέρη ενισχύουν τη διμερή, περιφερειακή και διεθνή συνεργασία μεταξύ οργάνων επιβολής του νόμου, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης της Ευρωπαϊκής Αστυνομικής Υπηρεσίας (Europol) και των αρμοδίων αρχών της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Τα μέρη δεσμεύονται να εφαρμόζουν αποτελεσματικά τα σχετικά διεθνή πρότυπα και ιδίως εκείνα που κατοχυρώνονται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά του διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος (UNTOC) του 2000 και στα τρία πρωτόκολλά της, στη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της διαφθοράς του 2003 και στις σχετικές πράξεις του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και καταπολέμηση της διαφθοράς. Άρθρο 17 Καταπολέμηση των παράνομων ναρκωτικών 1. Στο πλαίσιο των αντίστοιχων εξουσιών και αρμοδιοτήτων τους, τα μέρη συνεργάζονται για τη διασφάλιση ισόρροπης και ολοκληρωμένης προσέγγισης του θέματος των ναρκωτικών. Οι πολιτικές και οι δράσεις για τα ναρκωτικά αποσκοπούν στην ενίσχυση των δομών για την καταπολέμηση των παράνομων ναρκωτικών, στη μείωση της προμήθειας, της διακίνησης και της ζήτησης των παράνομων ναρκωτικών, στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της τοξικομανίας στην υγεία και την κοινωνία, καθώς και στην αποτελεσματικότερη πρόληψη της παρεκτροπής των πρόδρομων χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται για την παράνομη παρασκευή ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών. 2. Τα μέρη συμφωνούν σχετικά με τις μεθόδους συνεργασίας που απαιτούνται για την επίτευξη αυτών των στόχων. Τα μέτρα πρέπει να βασίζονται σε από κοινού συμφωνημένες αρχές με βάση τις συναφείς διεθνείς συμβάσεις, καθώς και στη στρατηγική της ΕΕ για τα ναρκωτικά (2013‑20), την πολιτική δήλωση για τις κατευθυντήριες γραμμές που πρέπει να ακολουθούνται για τη μείωση της ζήτησης ναρκωτικών, που εγκρίθηκε από την εικοστή ειδική σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών για τα ναρκωτικά τον Ιούνιο του 1998. Άρθρο 18 Νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότηση της τρομοκρατίας 1. Τα μέρη συνεργάζονται ώστε να εμποδίζουν τη χρησιμοποίηση των χρηματοπιστωτικών και των σχετικών μη χρηματοπιστωτικών συστημάτων τους για τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, καθώς και για τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών ενεργειών. Η συνεργασία αυτή επεκτείνεται στην κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων ή κεφαλαίων που προέρχονται από εγκληματικές δραστηριότητες. 2. Η συνεργασία στον τομέα αυτόν θα επιτρέψει τις ανταλλαγές σχετικών πληροφοριών εντός του αντίστοιχου νομοθετικού πλαισίου και τη θέσπιση κατάλληλων προτύπων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, ισότιμων με τα πρότυπα που έχουν εγκρίνει οι αρμόδιοι διεθνείς οργανισμοί που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό, όπως η Ειδική Ομάδα Χρηματοοικονομικής Δράσης για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (FATF). Άρθρο 19 Καταπολέμηση της τρομοκρατίας Τα μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται για την πρόληψη και την καταστολή τρομοκρατικών ενεργειών με πλήρη σεβασμό στο κράτος δικαίου, το διεθνές δίκαιο για τα δικαιώματα του ανθρώπου, το δίκαιο περί προσφύγων και το ανθρωπιστικό δίκαιο, και σύμφωνα με την παγκόσμια στρατηγική των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας του 2006, καθώς και με την αντίστοιχη νομοθεσία και τους κανονισμούς των μερών. Προς τον σκοπό αυτό και ιδίως στο πλαίσιο της πλήρους εφαρμογής των αποφάσεων 1267 (1999), 1373 (2001), 1540 (2004) και 1904 (2009) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και άλλων συναφών πράξεων των Ηνωμένων Εθνών και των ισχυουσών διεθνών συμβάσεων και πράξεων, προβαίνουν ειδικότερα: α) στην ανταλλαγή πληροφοριών για τις τρομοκρατικές ομάδες και τα δίκτυα υποστήριξής τους, σύμφωνα με το διεθνές και το εθνικό δίκαιο, β) στην ανταλλαγή απόψεων όσον αφορά τις τάσεις της τρομοκρατίας και τα μέσα και τις μεθόδους καταπολέμησης της τρομοκρατίας, μεταξύ άλλων και σε τεχνικούς τομείς και την εκπαίδευση, και στην ανταλλαγή εμπειριών όσον αφορά την πρόληψη της τρομοκρατίας, και γ) στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σχετικά με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο της καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Άρθρο 20 Νομική συνεργασία 1. Τα μέρη συμφωνούν να αναπτύξουν δικαστική συνεργασία σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις όσον αφορά τη διαπραγμάτευση, επικύρωση και εφαρμογή πολυμερών συμβάσεων για τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, και ιδίως των συμβάσεων της Συνδιάσκεψης της Χάγης για το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο στον τομέα της διεθνούς νομικής συνεργασίας και επίλυσης των διαφορών, καθώς και για την προστασία των παιδιών. 2. Όσον αφορά τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, τα μέρη προσπαθούν να βελτιώσουν τη συνεργασία για την αμοιβαία δικαστική συνδρομή. Αυτό περιλαμβάνει, κατά περίπτωση, την υπογραφή και εφαρμογή των σχετικών διεθνών πράξεων του ΟΗΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και στενότερη συνεργασία με την Eurojust. ΤΙΤΛΟΣ IV ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΤΟΜΕΑΚΩΝ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Άρθρο 21 Η συνεργασία επικεντρώνεται στην ανάπτυξη αποτελεσματικής και υπεύθυνης δημόσιας διοίκησης στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, με στόχο τη στήριξη της εφαρμογής του κράτους δικαίου, τη διασφάλιση ότι οι κρατικοί θεσμοί λειτουργούν προς όφελος του συνόλου του πληθυσμού της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, καθώς και την προώθηση της ομαλής ανάπτυξης των σχέσεων μεταξύ της Δημοκρατίας της Μολδαβίας και των εταίρων της. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη των εκτελεστικών λειτουργιών, με στόχο την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών στους πολίτες της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Άρθρο 22 Η συνεργασία αυτή καλύπτει τους ακόλουθους τομείς: α) τη θεσμική και λειτουργική ανάπτυξη των δημόσιων αρχών, προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των δραστηριοτήτων τους και να εξασφαλιστεί αποτελεσματική, συμμετοχική και διαφανής λήψη αποφάσεων και διαδικασία στρατηγικού σχεδιασμού· β) τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της καθιέρωσης και της εφαρμογής της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, με στόχο την αύξηση της αποτελεσματικότητας της παροχής υπηρεσιών προς τους πολίτες και τη μείωση του κόστους των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων· γ) τη δημιουργία επαγγελματικής δημόσιας διοίκησης, βασιζόμενης στην αρχή της λογοδοσίας των διευθυντικών στελεχών και της αποτελεσματικής ανάθεσης αρμοδιοτήτων, καθώς και δίκαιες και διαφανείς προσλήψεις, κατάρτιση, αξιολόγηση και αμοιβές· δ) την αποτελεσματική και επαγγελματική διαχείριση των ανθρώπινων πόρων και την εξέλιξη της σταδιοδρομίας και ε) την προώθηση των ηθικών αξιών στη δημόσια διοίκηση. Άρθρο 23 Η συνεργασία καλύπτει όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης, συμπεριλαμβανομένης της τοπικής διοίκησης. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ Άρθρο 24 1. Η ΕΕ και η Δημοκρατία της Μολδαβίας διευκολύνουν τη διαδικασία οικονομικής μεταρρύθμισης μέσω της βελτίωσης της κατανόησης των θεμελιωδών αρχών των αντίστοιχων οικονομιών τους. Η συνεργασία μεταξύ των μερών αποσκοπεί στην προώθηση οικονομικών πολιτικών που άπτονται λειτουργικών οικονομιών της αγοράς, καθώς και στη χάραξη και εφαρμογή των εν λόγω οικονομικών πολιτικών. 2. Η Δημοκρατία της Μολδαβίας καταβάλλει προσπάθειες για να θεσπίσει μια λειτουργούσα οικονομία της αγοράς και να προσεγγίσει σταδιακά τις πολιτικές της με εκείνες της ΕΕ, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες αρχές υγιών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών, περιλαμβανομένων της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας και της σταθερότητας των τιμών, της εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών και ενός σταθερού ισοζυγίου πληρωμών. Άρθρο 25 1. Για την επίτευξη των σκοπών αυτών, τα μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς: α) ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις μακροοικονομικές πολιτικές και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και σχετικά με τις μακροοικονομικές επιδόσεις και προοπτικές, καθώς και τις στρατηγικές για οικονομική ανάπτυξη· β) από κοινού ανάλυση οικονομικών ζητημάτων αμοιβαίου ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένων μέτρων οικονομικής πολιτικής και των μέσων για την υλοποίησή τους, όπως μέθοδοι για οικονομικές προβλέψεις και για την κατάρτιση στρατηγικών εγγράφων πολιτικής, με σκοπό την ενίσχυση της χάραξης πολιτικής στη Δημοκρατία της Μολδαβίας σύμφωνα με τις αρχές και τις πρακτικές της ΕΕ και γ) ανταλλαγή εμπειρογνωσίας στον μακροοικονομικό και μακροχρηματοπιστωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων οικονομικών, των εξελίξεων του χρηματοπιστωτικού και κανονιστικού τομέα, των νομισματικών και συναλλαγματικών πολιτικών και πλαισίων, της εξωτερικής χρηματοδοτικής βοήθειας και των οικονομικών στατιστικών. 2. Η συνεργασία θα περιλαμβάνει επίσης ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις αρχές και τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Άρθρο 26 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΕΤΑΙΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ, ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Άρθρο 27 1. Αναγνωρίζοντας τη σημασία μιας αποτελεσματικής σειράς κανόνων και πρακτικών στους τομείς του εταιρικού δικαίου, της εταιρικής διακυβέρνησης, καθώς και της λογιστικής και του λογιστικού ελέγχου, για την εγκαθίδρυση μιας οικονομίας της αγοράς που να λειτουργεί πλήρως, και προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι εμπορικές συναλλαγές, τα μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται: α) για την προστασία των μετόχων, των πιστωτών και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ στον τομέα αυτό· β) για την καθιέρωση των σχετικών διεθνών προτύπων σε εθνικό επίπεδο και για τη σταδιακή προσέγγιση των κανόνων της Δημοκρατίας της Μολδαβίας προς τους κανόνες της ΕΕ στον τομέα της λογιστικής και του λογιστικού ελέγχου και γ) για την περαιτέρω ανάπτυξη της πολιτικής εταιρικής διακυβέρνησης σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, καθώς και για τη σταδιακή προσέγγιση των κανόνων της Δημοκρατίας της Μολδαβίας με τους κανόνες και τις συστάσεις της ΕΕ στον τομέα αυτό. 2. Οι σχετικοί κανόνες και συστάσεις της ΕΕ παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ της παρούσας συμφωνίας. Άρθρο 28 Τα μέρη επιδιώκουν την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρογνωσίας τόσο για τα υπάρχοντα συστήματα όσο και για τις συναφείς νέες εξελίξεις στους τομείς αυτούς. Επιπλέον, τα μέρη θα επιδιώξουν να βελτιώσουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των μητρώων επιχειρήσεων των κρατών μελών και του εθνικού μητρώου εταιρειών της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Άρθρο 29 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Άρθρο 30 Η Δημοκρατία της Μολδαβίας θα προβεί σε προσέγγιση της νομοθεσίας της με τις πράξεις της ΕΕ και τα διεθνή νομοθετήματα που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ της παρούσας συμφωνίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω παραρτήματος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ Άρθρο 31 Τα μέρη ενισχύουν τον διάλογο και τη συνεργασία τους προκειμένου να προωθήσουν την ατζέντα της αξιοπρεπούς εργασίας της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), την πολιτική απασχόλησης, την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας, τον κοινωνικό διάλογο, την κοινωνική προστασία, την κοινωνική ένταξη, την ισότητα των φύλων και την καταπολέμηση των διακρίσεων, και τα κοινωνικά δικαιώματα, συμβάλλοντας έτσι στην προώθηση της ποσοτικής και ποιοτικής βελτίωσης της απασχόλησης, στη μείωση της φτώχειας, στην ενισχυμένη κοινωνική συνοχή, στη βιώσιμη ανάπτυξη και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Άρθρο 32 Η συνεργασία, με βάση την ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών, μπορεί να καλύπτει επιλεγμένο αριθμό ζητημάτων που εντοπίζονται στους ακόλουθους τομείς: α) μείωση της φτώχειας και ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής· β) πολιτική για την απασχόληση, με στόχο την ποσοτική και ποιοτική βελτίωση της απασχόλησης με αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, μεταξύ άλλων με στόχο τη μείωση της παραοικονομίας και της άτυπης απασχόλησης· γ) προώθηση ενεργητικών μέτρων για την αγορά εργασίας και αποτελεσματικών υπηρεσιών απασχόλησης για τον εκσυγχρονισμό των αγορών εργασίας και την προσαρμογή στις ανάγκες των αγορών εργασίας· δ) προώθηση αγορών εργασίας χωρίς αποκλεισμούς και συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας που ενσωματώνουν τα μειονεκτούντα άτομα, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων από μειονοτικές ομάδες· ε) αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού, με στόχο την ενίσχυση του θετικού αντίκτυπού της στην ανάπτυξη· στ) ισότητα ευκαιριών, με στόχο την ενίσχυση της ισότητας των φύλων και τη διασφάλιση ίσων ευκαιριών μεταξύ γυναικών και ανδρών, καθώς και την καταπολέμηση των πάσης φύσεως διακρίσεων· ζ) κοινωνική πολιτική, με στόχο την ενίσχυση του επιπέδου κοινωνικής προστασίας, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνικής ασφάλειας και της κοινωνικής αρωγής, καθώς και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων κοινωνικής προστασίας, από απόψεως ποιότητας, προσβασιμότητας και οικονομικής βιωσιμότητας· η) ενίσχυση της συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων και προώθηση του κοινωνικού διαλόγου, μεταξύ άλλων μέσω της ενίσχυσης της ικανότητας όλων των ενδιαφερόμενων μερών· και θ) προώθηση της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία. Άρθρο 33 Τα μέρη ενθαρρύνουν τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και ιδίως των κοινωνικών εταίρων, στη θέσπιση πολιτικής και τις μεταρρυθμίσεις στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, καθώς και στη συνεργασία μεταξύ των μερών, δυνάμει της παρούσας συμφωνίας. Άρθρο 34 Τα μέρη επιδιώκουν την ενίσχυση της συνεργασίας σε θέματα απασχόλησης και κοινωνικής πολιτικής σε όλα τα σχετικά περιφερειακά, πολυμερή και διεθνή φόρουμ και οργανισμούς. Άρθρο 35 Τα μέρη προωθούν την εταιρική κοινωνική ευθύνη και την υποχρέωση λογοδοσίας και ενθαρρύνουν τις υπεύθυνες επιχειρηματικές πρακτικές, όπως εκείνες που προωθούνται από την πρωτοβουλία «Παγκόσμιο Συμβόλαιο» των Ηνωμένων Εθνών και την τριμερή διακήρυξη της ΔΟΕ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και την κοινωνική πολιτική. Άρθρο 36 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Άρθρο 37 Η Δημοκρατία της Μολδαβίας θα προβεί σε προσέγγιση της νομοθεσίας της με τις πράξεις της ΕΕ και τα διεθνή νομοθετήματα που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας συμφωνίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω παραρτήματος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ Άρθρο 38 Τα μέρη συνεργάζονται για να διασφαλίσουν υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και την επίτευξη συμβατότητας μεταξύ των οικείων συστημάτων για την προστασία των καταναλωτών. Άρθρο 39 Για την επίτευξη των στόχων αυτών, η συνεργασία μπορεί να περιλαμβάνει, κατά περίπτωση: α) επιδίωξη της προσέγγισης της νομοθεσίας για τους καταναλωτές, με βάση τις προτεραιότητες του παραρτήματος IV της παρούσας συμφωνίας, αποφεύγοντας παράλληλα τα εμπόδια στο εμπόριο για την εξασφάλιση πραγματικών επιλογών για τους καταναλωτές· β) προώθηση της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τα συστήματα προστασίας των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένης της νομοθεσίας για τους καταναλωτές και της επιβολής της, την ασφάλεια των καταναλωτικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της εποπτείας της αγοράς, τα συστήματα και μέσα πληροφόρησης των καταναλωτών, την εκπαίδευση, τη χειραφέτηση και την έννομη προστασία των καταναλωτών και τις συμβάσεις πωλήσεων και παροχής υπηρεσιών που συνάπτονται μεταξύ εμπόρων και καταναλωτών· γ) προώθηση δραστηριοτήτων κατάρτισης για διοικητικούς υπαλλήλους και άλλους εκπροσώπους των συμφερόντων των καταναλωτών· και δ) ενθάρρυνση της ανάπτυξης ανεξάρτητων ενώσεων καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένων μη κυβερνητικών οργανώσεων καταναλωτών (ΜΚΟ), και επαφών μεταξύ εκπροσώπων των καταναλωτών, καθώς και της συνεργασίας μεταξύ αρχών και ΜΚΟ στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών. Άρθρο 40 Η Δημοκρατία της Μολδαβίας θα προβεί σε προσέγγιση της νομοθεσίας της με τις πράξεις της ΕΕ και τα διεθνή νομοθετήματα που αναφέρονται στο παράρτημα ΙV της παρούσας συμφωνίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω παραρτήματος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ Άρθρο 41 Τα μέρη αναπτύσσουν και ενισχύουν τη συνεργασία τους σε στατιστικά θέματα, συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στην επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου που είναι η παροχή έγκαιρων, διεθνώς συγκρίσιμων και αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων. Αναμένεται ότι ένα βιώσιμο, αποτελεσματικό και επαγγελματικά ανεξάρτητο εθνικό στατιστικό σύστημα παράγει πληροφορίες σημαντικές για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τους ιθύνοντες της ΕΕ και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, επιτρέποντάς τους να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σε αυτή τη βάση. Το εθνικό στατιστικό σύστημα θα πρέπει να τηρεί τις Θεμελιώδεις Αρχές του ΟΗΕ για τις Επίσημες Στατιστικές, λαμβάνοντας υπόψη το κεκτημένο της ΕΕ σε σχέση με τις στατιστικές, συμπεριλαμβανομένου του Κώδικα ορθής πρακτικής του Ευρωπαϊκού Στατιστικού Συστήματος, ώστε το εθνικό στατιστικό σύστημα να ευθυγραμμιστεί με τους ευρωπαϊκούς κανόνες και τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Άρθρο 42 Η συνεργασία αποσκοπεί: α) στην περαιτέρω ενίσχυση της ικανότητας του εθνικού στατιστικού συστήματος, εστιάζοντας στην υγιή νομική βάση, την παραγωγή κατάλληλων δεδομένων και μεταδεδομένων, την πολιτική διάδοσης και τη φιλικότητα προς τον χρήστη, λαμβάνοντας υπόψη διάφορες ομάδες χρηστών, συμπεριλαμβανομένων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, της ακαδημαϊκής κοινότητας και άλλων χρηστών· β) στη σταδιακή ευθυγράμμιση του στατιστικού συστήματος της Δημοκρατίας της Μολδαβίας με το ευρωπαϊκό στατιστικό σύστημα· γ) στην προσαρμογή της διαβίβασης δεδομένων στην ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη την εφαρμογή σχετικών διεθνών και ευρωπαϊκών μεθόδων, μεταξύ των οποίων ταξινομήσεις· δ) στην ενίσχυση της επαγγελματικής και διαχειριστικής ικανότητας του εθνικού στατιστικού προσωπικού, γεγονός που θα διευκολύνει την εφαρμογή των στατιστικών προτύπων της ΕΕ και θα συμβάλει στην ανάπτυξη του στατιστικού συστήματος της Δημοκρατίας της Μολδαβίας· ε) στην ανταλλαγή πείρας μεταξύ των μερών σχετικά με την ανάπτυξη στατιστικής τεχνογνωσίας, και στ) στην προώθηση της συνολικής διαχείρισης της ποιότητας όλων των διαδικασιών στατιστικής παραγωγής και διάδοσης των στατιστικών. Άρθρο 43 Τα μέρη συνεργάζονται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος, στο οποίο η Eurostat είναι η ευρωπαϊκή στατιστική αρχή. Η συνεργασία επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, στους ακόλουθους τομείς: α) δημογραφικές στατιστικές, συμπεριλαμβανομένων απογραφών και κοινωνικών στατιστικών· β) γεωργικές στατιστικές, συμπεριλαμβανομένων γεωργικών απογραφών και περιβαλλοντικών στατιστικών· γ) στατιστικές επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων μητρώων επιχειρήσεων και της χρήσης διοικητικών πηγών για στατιστικούς σκοπούς· δ) μακροοικονομικές στατιστικές, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών λογαριασμών, στατιστικές για το εξωτερικό εμπόριο και στατιστικές για τις άμεσες επενδύσεις εξωτερικού· ε) στατιστικές για την ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων ισοζυγίων· στ) περιφερειακές στατιστικές· και ζ) οριζόντιες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των στατιστικών ταξινομήσεων, της διαχείρισης ποιότητας, της κατάρτισης, της διάδοσης και της χρήσης σύγχρονων τεχνολογιών της πληροφορίας. Άρθρο 44 Τα μέρη, ανταλλάσσουν, μεταξύ άλλων, πληροφορίες και εμπειρογνωσία, και αναπτύσσουν τη συνεργασία τους, λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία που έχει αποκτηθεί στη μεταρρύθμιση του στατιστικού συστήματος που έχει ξεκινήσει στο πλαίσιο διαφόρων προγραμμάτων παροχής βοήθειας. Οι προσπάθειες θα κατευθυνθούν προς την περαιτέρω ευθυγράμμιση με το κεκτημένο της ΕΕ στον τομέα των στατιστικών, στη βάση της εθνικής στρατηγικής για την ανάπτυξη του στατιστικού συστήματος της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, λαμβανομένης παράλληλα υπόψη της ανάπτυξης του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος. Στη διαδικασία παραγωγής στατιστικών στοιχείων, θα δοθεί έμφαση στην περαιτέρω ανάπτυξη δειγματοληπτικών ερευνών και στη χρήση διοικητικών αρχείων, λαμβανομένης παράλληλα υπόψη της ανάγκης να μειωθεί η επιβάρυνση που συνεπάγεται η υποχρέωση απάντησης. Τα στοιχεία πρέπει να είναι κατάλληλα για τη χάραξη και παρακολούθηση πολιτικών σε βασικούς τομείς της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Άρθρο 45 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Στο μέτρο του δυνατού, θα πρέπει να καταστεί δυνατή η συμμετοχή της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στις δραστηριότητες που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης. Άρθρο 46 1. Τα μέρη αναλαμβάνουν να καταρτίσουν και να αναθεωρούν σε περιοδική βάση ένα πρόγραμμα σταδιακής προσέγγισης της νομοθεσίας της Δημοκρατίας της Μολδαβίας με το κεκτημένο της ΕΕ στον τομέα των στατιστικών. 2. Το κεκτημένο της ΕΕ στον τομέα των στατιστικών παρατίθεται στη Συλλογή Στατιστικών Απαιτήσεων, την οποία τα μέρη θεωρούν παράρτημα της παρούσας συμφωνίας (Παράρτημα V). ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ: ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ, ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Άρθρο 47 Η συνεργασία στον τομέα που καλύπτεται από το παρόν κεφάλαιο θα επικεντρώνεται στην εφαρμογή των διεθνών προτύπων, καθώς και της ορθής πρακτικής της ΕΕ στον τομέα αυτό, που θα συμβάλει στην ανάπτυξη ενός σύγχρονου συστήματος διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, συμβατού με τις βασικές ενωσιακές και διεθνείς αρχές της διαφάνειας, της λογοδοσίας, της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας. Άρθρο 48 Προϋπολογισμός και λογιστικά συστήματα Τα μέρη συνεργάζονται όσον αφορά: α) τη βελτίωση και συστηματοποίηση των εγγράφων κανονιστικού χαρακτήρα που αφορούν το δημοσιονομικό σύστημα και τα συστήματα δημόσιου ταμείου, λογιστικής και υποβολής εκθέσεων και την εναρμόνισή τους με βάση τα διεθνή πρότυπα, τηρώντας παράλληλα την ορθή πρακτική στον δημόσιο τομέα της ΕΕ· β) τη συνεχή ανάπτυξη του πολυετούς δημοσιονομικού σχεδιασμού και την ευθυγράμμιση με την ορθή πρακτική της ΕΕ· γ) τη μελέτη των πρακτικών των ευρωπαϊκών χωρών στις μεταξύ τους σχέσεις όσον αφορά τα δημοσιονομικά, προκειμένου να βελτιωθεί ο τομέας αυτός στη Δημοκρατία της Μολδαβίας· δ) την προώθηση της προσέγγισης των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων προς τις υφιστάμενες πρακτικές στην ΕΕ και ε) την ανταλλαγή πληροφοριών, εμπειριών και ορθών πρακτικών, μεταξύ άλλων μέσω της ανταλλαγής προσωπικού και της από κοινού κατάρτισης στους τομείς αυτούς. Άρθρο 49 Εσωτερικός έλεγχος, δημοσιονομική εποπτεία και εξωτερικός έλεγχος Τα μέρη συνεργάζονται επίσης σε σχέση με: α) την περαιτέρω βελτίωση του συστήματος εσωτερικού ελέγχου (συμπεριλαμβανομένης ανεξάρτητης λειτουργίας εσωτερικού ελέγχου) στις κρατικές και τοπικές αρχές μέσω της εναρμόνισης με τα γενικώς αποδεκτά διεθνή πρότυπα και μεθοδολογίες και την ορθή πρακτική της ΕΕ· β) την ανάπτυξη ενός κατάλληλου συστήματος δημοσιονομικής εποπτείας που θα συμπληρώνει αλλά δεν θα επικαλύπτει τη λειτουργία του εσωτερικού ελέγχου και θα εξασφαλίζει επαρκή κάλυψη του ελέγχου των κρατικών εσόδων και δαπανών κατά τη διάρκεια μιας μεταβατικής περιόδου και μετά· γ) την αποτελεσματική συνεργασία των φορέων που ενέχονται στη δημοσιονομική διαχείριση και τον δημοσιονομικό έλεγχο, τον έλεγχο και την εποπτεία με τους φορείς που ασχολούνται με τον προϋπολογισμό, το δημόσιο ταμείο και τη λογιστική για την προώθηση της ανάπτυξης της διακυβέρνησης· δ) την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Κεντρικής Υπηρεσίας Εναρμόνισης για τον δημόσιο εσωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο· ε) την εφαρμογή των διεθνώς αποδεκτών προτύπων εξωτερικού ελέγχου από τον Διεθνή Οργανισμό των Ανωτάτων Οργάνων Ελέγχου (INTOSAI) και στ) την ανταλλαγή πληροφοριών, εμπειριών και ορθής πρακτικής, μεταξύ άλλων μέσω της ανταλλαγής προσωπικού και της από κοινού κατάρτισης στους τομείς αυτούς. Άρθρο 50 Καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς Τα μέρη συνεργάζονται επίσης σε σχέση με: α) την ανταλλαγή πληροφοριών, πείρας και ορθής πρακτικής· β) τη βελτίωση των μεθόδων για την καταπολέμηση και την πρόληψη της απάτης και της διαφθοράς στους τομείς που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας μεταξύ των αρμοδίων διοικητικών φορέων και γ) την αποτελεσματική συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς και οργανισμούς της ΕΕ, στην περίπτωση των επιτόπιων ελέγχων, επιθεωρήσεων και ελέγχων που σχετίζονται με τη διαχείριση και τον έλεγχο των κονδυλίων της ΕΕ, σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες και διαδικασίες. ΆΡΘΡΟ 51 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Άρθρο 52 Τα μέρη συνεργάζονται για την ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα, με σκοπό την περαιτέρω βελτίωση των οικονομικών σχέσεων, του εμπορίου, των επενδύσεων και του θεμιτού ανταγωνισμού. Άρθρο 53 Όσον αφορά τις διατάξεις του άρθρου 52 της παρούσας συμφωνίας, τα μέρη αναγνωρίζουν και δεσμεύονται να εφαρμόζουν τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα, ήτοι τις αρχές της διαφάνειας, ανταλλαγής πληροφοριών και θεμιτού φορολογικού ανταγωνισμού, όπως έχουν προσυπογράψει τα κράτη μέλη σε επίπεδο ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της ΕΕ και των κρατών μελών, τα μέρη θα βελτιώσουν τη διεθνή συνεργασία στον φορολογικό τομέα, θα διευκολύνουν την είσπραξη νόμιμων φορολογικών εσόδων και θα αναπτύξουν μέτρα για την ουσιαστική εφαρμογή των ανωτέρω αρχών. Άρθρο 54 Τα μέρη προωθούν και ενισχύουν τη συνεργασία τους που αποσκοπεί στη βελτίωση και ανάπτυξη του φορολογικού συστήματος και της φορολογικής διοίκησης της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης της ικανότητας είσπραξης και ελέγχου, με ιδιαίτερη έμφαση στις διαδικασίες επιστροφής του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ), ώστε να αποφευχθεί η συσσώρευση καθυστερούμενων οφειλών, να διασφαλιστεί η αποτελεσματική είσπραξη των φόρων και να ενισχυθεί η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής. Τα μέρη καταβάλουν προσπάθειες να ενισχύσουν τη συνεργασία και την ανταλλαγή εμπειριών όσον αφορά την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, και ειδικότερα της φοροδιαφυγής τύπου «carrousel». Άρθρο 55 Τα μέρη αναπτύσσουν τη συνεργασία τους και εναρμονίζουν τις πολιτικές για την πρόληψη και καταπολέμηση της απάτης και του λαθρεμπορίου αγαθών που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης. Η συνεργασία αυτή θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη σταδιακή προσέγγιση, στο μέτρο του δυνατού, των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα προϊόντα καπνού, λαμβανομένων υπόψη των περιορισμών περιφερειακού επιπέδου, μεταξύ άλλων, μέσω διαλόγου σε περιφερειακό επίπεδο, σύμφωνα με τη σύμβαση-πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την καταπολέμηση του καπνίσματος του 2003 (ΠΟΥ ΣΠΕΚ). Για τον σκοπό αυτό, τα μέρη θα επιδιώξουν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους σε περιφερειακό επίπεδο. Άρθρο 56 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Άρθρο 57 Η Δημοκρατία της Μολδαβίας θα προβεί σε προσέγγιση της νομοθεσίας της με τις πράξεις της ΕΕ και τα διεθνή νομοθετήματα που αναφέρονται στο παράρτημα VI της παρούσας συμφωνίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω παραρτήματος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Άρθρο 58 Αναγνωρίζοντας τη σημασία μιας αποτελεσματικής σειράς κανόνων και πρακτικών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών για την εγκαθίδρυση μιας οικονομίας της αγοράς που να λειτουργεί πλήρως, και προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των μερών, τα μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών σύμφωνα με τους ακόλουθους στόχους: α) τη στήριξη της διαδικασίας προσαρμογής των ρυθμίσεων που διέπουν τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στις ανάγκες μιας ανοικτής οικονομίας της αγοράς· β) τη διασφάλιση της αποτελεσματικής και επαρκούς προστασίας των επενδυτών και άλλων καταναλωτών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών· γ) τη διασφάλιση της σταθερότητας και της ακεραιότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στο σύνολό του· δ) την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων φορέων του χρηματοπιστωτικού συστήματος, περιλαμβανομένων των ρυθμιστικών και εποπτικών φορέων, και ε) τη διασφάλιση ανεξάρτητης και αποτελεσματικής εποπτείας. Άρθρο 59 1. Τα μέρη ενθαρρύνουν τη συνεργασία μεταξύ των οικείων ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών, περιλαμβανομένης της ανταλλαγής πληροφοριών, της κοινής αξιοποίησης της εμπειρογνωσίας για τις χρηματοπιστωτικές αγορές και άλλων παρόμοιων μέτρων. 2. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στην ανάπτυξη της διοικητικής ικανότητας των εν λόγω αρχών, μεταξύ άλλων μέσω της ανταλλαγής προσωπικού και της κοινής κατάρτισης. Άρθρο 60 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Άρθρο 61 Η Δημοκρατία της Μολδαβίας θα προβεί σε προσέγγιση της νομοθεσίας της με τις πράξεις της ΕΕ και τα διεθνή νομοθετήματα που αναφέρονται στο παράρτημα XXVIII‑Α της παρούσας συμφωνίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω παραρτήματος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Άρθρο 62 Τα μέρη αναπτύσσουν και ενισχύουν τη συνεργασία τους στον τομέα της βιομηχανικής και επιχειρηματικής πολιτικής, βελτιώνοντας με τον τρόπο αυτό το επιχειρηματικό περιβάλλον για όλους τους οικονομικούς φορείς, αλλά με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Η ενισχυμένη συνεργασία θα πρέπει να βελτιώσει το διοικητικό και κανονιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις της ΕΕ και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας που ασκούν δραστηριότητες στην ΕΕ και στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, και θα πρέπει να στηρίζεται στις βιομηχανικές πολιτικές της ΕΕ, καθώς και στις πολιτικές της στον τομέα των ΜΜΕ, λαμβανομένων υπόψη των διεθνώς αναγνωρισμένων αρχών και πρακτικών στον τομέα αυτό. Άρθρο 63 Προς τον σκοπό αυτό, τα μέρη συνεργάζονται για: α) την εφαρμογή στρατηγικών για την ανάπτυξη των ΜΜΕ, βάσει των αρχών της Πράξης για τις μικρές επιχειρήσεις (Small Business Act για την Ευρώπη), και την παρακολούθηση της διαδικασίας εφαρμογής μέσω τακτικής υποβολής εκθέσεων και διαλόγου. Η συνεργασία αυτή θα δίνει επίσης έμφαση στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες είναι εξαιρετικά σημαντικές για τις οικονομίες τόσο της ΕΕ όσο και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας· β) τη δημιουργία καλύτερων συνθηκών πλαισίωσης, μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών, συμβάλλοντας έτσι στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Η συνεργασία αυτή θα περιλαμβάνει τη διαχείριση των διαρθρωτικών μεταβολών (αναδιάρθρωση), την ανάπτυξη συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και περιβαλλοντικά και ενεργειακά θέματα, όπως ενεργειακή απόδοση και καθαρότερη παραγωγή· γ) την απλοποίηση και τον εξορθολογισμό των κανονισμών και της κανονιστικής πρακτικής, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών όσον αφορά τις κανονιστικές τεχνικές, περιλαμβανομένων των αρχών της ΕΕ· δ) την ενθάρρυνση της ανάπτυξης πολιτικής καινοτομίας, μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών σχετικά με την εμπορία προϊόντων έρευνας και ανάπτυξης (περιλαμβανομένων μέσων στήριξης για νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας), της ανάπτυξης συμπλέγματος φορέων και της πρόσβασης σε χρηματοδότηση· ε) την ενθάρρυνση στενότερων επαφών μεταξύ των επιχειρήσεων της ΕΕ και των επιχειρήσεων της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, καθώς και μεταξύ των επιχειρήσεων αυτών και των αρχών της ΕΕ και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας· στ) τη στήριξη της θέσπισης δραστηριοτήτων για την προώθηση των εξαγωγών στη Δημοκρατία της Μολδαβίας και ζ) τη διευκόλυνση του εκσυγχρονισμού και της αναδιάρθρωσης της βιομηχανίας της Δημοκρατίας της Μολδαβίας σε ορισμένους τομείς. Άρθρο 64 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Στον διάλογο αυτό θα συμμετέχουν επίσης εκπρόσωποι των επιχειρήσεων της ΕΕ και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ Άρθρο 65 Τα μέρη αναπτύσσουν και ενισχύουν τη συνεργασία που καλύπτει τις εξορυκτικές βιομηχανίες και το εμπόριο πρώτων υλών, με στόχο την προώθηση της αμοιβαίας κατανόησης, τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία σε θέματα εκτός της ενέργειας, που συνδέονται ειδικότερα με την εξόρυξη μεταλλούχων μεταλλευμάτων και βιομηχανικών ορυκτών. Άρθρο 66 Προς τον σκοπό αυτό, τα μέρη συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς: α) την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των μερών σχετικά με τις εξελίξεις στους τομείς των μεταλλευτικών προϊόντων και των πρώτων υλών· β) την ανταλλαγή πληροφοριών για θέματα που σχετίζονται με το εμπόριο πρώτων υλών, με στόχο την προώθηση των διμερών ανταλλαγών· γ) την ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών σε σχέση με τη βιώσιμη ανάπτυξη των εξορυκτικών βιομηχανιών· και δ) την ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών σε σχέση με την κατάρτιση, τις δεξιότητες και την ασφάλεια στις εξορυκτικές βιομηχανίες. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Άρθρο 67 Τα μέρη συνεργάζονται για την προώθηση της γεωργικής και αγροτικής ανάπτυξης, ιδίως μέσω της σταδιακής σύγκλισης των πολιτικών και της νομοθεσίας. Άρθρο 68 Η συνεργασία των μερών όσον αφορά τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη καλύπτει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους τομείς: α) διευκόλυνση της αμοιβαίας κατανόησης των γεωργικών πολιτικών και των πολιτικών αγροτικής ανάπτυξης· β) ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο για τον σχεδιασμό, την αξιολόγηση, την εφαρμογή και την επιβολή πολιτικών σύμφωνα με τους κανονισμούς και τις βέλτιστες πρακτικές της ΕΕ· γ) προώθηση του εκσυγχρονισμού και της βιωσιμότητας της γεωργικής παραγωγής· δ) ανταλλαγή γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών σε σχέση με τις πολιτικές αγροτικής ανάπτυξης για την προώθηση της οικονομικής ευημερίας των αγροτικών κοινοτήτων· ε) βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του γεωργικού τομέα και της αποτελεσματικότητας και της διαφάνειας των αγορών· στ) προώθηση πολιτικών ποιότητας και των μηχανισμών ελέγχου τους, ειδικότερα των γεωγραφικών ενδείξεων και της βιολογικής γεωργίας, ζ) διάδοση γνώσεων και προώθηση υπηρεσιών γεωργικών εφαρμογών για τους γεωργικούς παραγωγούς, και η) προώθηση της εναρμόνισης των ζητημάτων που εξετάζονται στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών, στους οποίους αμφότερα τα μέρη είναι μέλη. Άρθρο 69 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Άρθρο 70 Η Δημοκρατία της Μολδαβίας θα προβεί σε προσέγγιση της νομοθεσίας της με τις πράξεις της ΕΕ και τα διεθνή νομοθετήματα που αναφέρονται στο παράρτημα VII της παρούσας συμφωνίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω παραρτήματος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΜΗΜΑ 1 ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Άρθρο 71 Τα μέρη αναπτύσσουν και ενισχύουν τη συνεργασία τους σε θέματα που καλύπτουν την αλιεία και τη θαλάσσια διακυβέρνηση, αναπτύσσοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στενότερη διμερή και πολυμερή συνεργασία στον τομέα της αλιείας. Τα μέρη ενθαρρύνουν επίσης την υιοθέτηση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης σε θέματα αλιείας και προωθούν τη βιώσιμη ανάπτυξη της αλιείας. Άρθρο 72 Τα μέρη αναλαμβάνουν κοινές δράσεις, ανταλλάσσουν πληροφορίες και παρέχουν αμοιβαία συνδρομή με σκοπό να προωθήσουν: α) τη χρηστή διακυβέρνηση και τις βέλτιστες πρακτικές στη διαχείριση της αλιείας με στόχο τη διασφάλιση της διατήρησης και της διαχείρισης των αλιευτικών αποθεμάτων με βιώσιμο τρόπο, και σύμφωνα με την προσέγγιση βάσει του οικοσυστήματος· β) την υπεύθυνη αλιεία και τη διαχείριση των αλιευτικών πόρων σύμφωνα τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, ώστε τα αλιευτικά αποθέματα και το οικοσύστημα να διατηρούνται σε υγιή κατάσταση, και γ) τη συνεργασία μέσω των κατάλληλων περιφερειακών οργανισμών που είναι αρμόδιοι για τη διαχείριση και τη διατήρηση των έμβιων υδρόβιων πόρων. Άρθρο 73 Τα μέρη ενισχύουν πρωτοβουλίες, όπως την αμοιβαία ανταλλαγή εμπειριών και την παροχή στήριξης, προκειμένου να εξασφαλίσουν την εφαρμογή βιώσιμης αλιευτικής πολιτικής, όπως: α) τη διαχείριση των πόρων της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας· β) την επιθεώρηση και τον έλεγχο των αλιευτικών δραστηριοτήτων, καθώς και την ανάπτυξη αντίστοιχων διοικητικών και δικαστικών δομών ικανών να εφαρμόσουν τα κατάλληλα μέτρα· γ) τη συλλογή δεδομένων για τα αλιεύματα, τις εκφορτώσεις, τον αλιευτικό στόλο, καθώς και βιολογικών και οικονομικών δεδομένων· δ) τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των αγορών, ειδικότερα με την προώθηση οργανώσεων παραγωγών, την παροχή πληροφοριών σε καταναλωτές, και μέσω προδιαγραφών εμπορίας και ιχνηλασιμότητας, και ε) την ανάπτυξη μιας διαρθρωτικής πολιτικής για τον τομέα της αλιείας, με ιδιαίτερη έμφαση στη βιώσιμη ανάπτυξη των αλιευτικών περιοχών που ορίζονται ως περιοχή που βρέχεται από λίμνη ή περιλαμβάνει τεχνητές λίμνες ή εκβολές ποταμού και στην οποία ουσιαστικό ποσοστό του πληθυσμού απασχολείται στον τομέα της αλιείας. ΤΜΗΜΑ 2 ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Άρθρο 74 Λαμβάνοντας υπόψη τη συνεργασία τους στους τομείς της αλιείας, των μεταφορών, του περιβάλλοντος και άλλων πολιτικών που συνδέονται με τη θάλασσα, τα μέρη αναπτύσσουν επίσης τη συνεργασία και την αμοιβαία υποστήριξη, κατά περίπτωση, σε ζητήματα σχετικά με τη θάλασσα, ιδίως στηρίζοντας ενεργά μια ολοκληρωμένη προσέγγιση των θαλάσσιων υποθέσεων και της χρηστής διακυβέρνησης στον Εύξεινο Πόντο στα αντίστοιχα διεθνή ναυτιλιακά φόρουμ. Άρθρο 75 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14 ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Άρθρο 76 Τα μέρη συμφωνούν να συνεχίσουν την τρέχουσα συνεργασία τους σε θέματα ενέργειας, με βάση τις αρχές της εταιρικής σχέσης, του αμοιβαίου συμφέροντος, της διαφάνειας και της προβλεψιμότητας. Η συνεργασία θα πρέπει να αποσκοπεί στην ενεργειακή απόδοση, την ολοκλήρωση της αγοράς και την κανονιστική σύγκλιση στον τομέα της ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να διασφαλιστούν η ανταγωνιστικότητα και η πρόσβαση σε ασφαλή, περιβαλλοντικά βιώσιμη και οικονομικά προσιτή ενέργεια, μεταξύ άλλων, μέσω των διατάξεων της Συνθήκης για την Ενεργειακή Κοινότητα. Άρθρο 77 Η συνεργασία καλύπτει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους τομείς και στόχους: α) ενεργειακές στρατηγικές και πολιτικές· β) ανάπτυξη ανταγωνιστικών, διαφανών αγορών ενέργειας που δεν εισάγουν διακρίσεις, σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ, περιλαμβανομένων των υποχρεώσεων δυνάμει της Συνθήκης για την Ενεργειακή Κοινότητα, μέσω κανονιστικών μεταρρυθμίσεων και της συμμετοχής στην περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία· γ) ανάπτυξη ενός ελκυστικού και σταθερού επενδυτικού κλίματος μέσω της αντιμετώπισης θεσμικών, νομικών, φορολογικών και άλλων προϋποθέσεων· δ) ενεργειακή υποδομή, συμπεριλαμβανομένων έργων κοινού ενδιαφέροντος, με στόχο τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, των προμηθευτών και των διαδρομών μεταφοράς κατά αποτελεσματικό οικονομικό και περιβαλλοντικά ορθό τρόπο, μέσω, μεταξύ άλλων, της διευκόλυνσης των δανείων και των χρηματοδοτούμενων επενδύσεων· ε) βελτίωση και ενίσχυση της μακροπρόθεσμης σταθερότητας και ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού και εμπορίου, της διαμετακόμισης και της μεταφοράς ενέργειας που θα αποφέρουν αμοιβαία οφέλη και δεν θα εισάγουν διακρίσεις, σύμφωνα με τους ενωσιακούς και τους διεθνείς κανόνες· στ) προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας και της εξοικονόμησης ενέργειας, σε σχέση, μεταξύ άλλων, με την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, καθώς και ανάπτυξη και στήριξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά τρόπο οικονομικό και περιβαλλοντικά ορθό· ζ) μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου, μεταξύ άλλων μέσω της ενεργειακής απόδοσης και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· η) επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών για την ανάπτυξη και τη βελτίωση των τεχνολογιών στους τομείς της παραγωγής, μεταφοράς, εφοδιασμού και τελικής χρήσης ενέργειας, με ιδιαίτερη έμφαση στις ενεργειακά αποδοτικές και φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες, και θ) μπορεί να επιδιωχθεί συνεργασία στους τομείς της πυρηνικής ασφάλειας, της πυρηνικής προστασίας και της ακτινοπροστασίας, σύμφωνα με τις αρχές και τα πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) και τις σχετικές διεθνείς συνθήκες και συμβάσεις που συνάπτονται στο πλαίσιο του ΔΟΑΕ, καθώς και σύμφωνα με τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, κατά περίπτωση. Άρθρο 78 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Άρθρο 79 Η Δημοκρατία της Μολδαβίας θα προβεί σε προσέγγιση της νομοθεσίας της με τις πράξεις της ΕΕ και τα διεθνή νομοθετήματα που αναφέρονται στο παράρτημα VIII της παρούσας συμφωνίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω παραρτήματος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15 ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Άρθρο 80 Τα μέρη: α) επεκτείνουν και ενισχύουν τη συνεργασία τους στον τομέα των μεταφορών προκειμένου να συμβάλουν στην ανάπτυξη βιώσιμων συστημάτων μεταφορών· β) προωθούν αποτελεσματικές και ασφαλείς μεταφορικές δραστηριότητες, καθώς και τη διατροπικότητα και τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων μεταφορών, και γ) καταβάλλουν προσπάθειες για τη βελτίωση των κύριων μεταφορικών συνδέσεων μεταξύ των εδαφών τους. Άρθρο 81 Η συνεργασία αυτή καλύπτει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους τομείς: α) ανάπτυξη μιας βιώσιμης εθνικής πολιτικής μεταφορών που καλύπτει όλα τα μέσα μεταφοράς, ιδίως για να διασφαλιστούν αποτελεσματικά και ασφαλή συστήματα μεταφορών και να προωθηθεί η ενσωμάτωση των πτυχών στον τομέα των μεταφορών και σε άλλους τομείς πολιτικών· β) ανάπτυξη τομεακών στρατηγικών στο πλαίσιο της εθνικής πολιτικής μεταφορών (περιλαμβανομένων των νομικών απαιτήσεων για την αναβάθμιση του τεχνικού εξοπλισμού και των στόλων μεταφορικού υλικού ώστε να ανταποκρίνονται στα υψηλότερα διεθνή πρότυπα) για τον τομέα των οδικών, σιδηροδρομικών, αεροπορικών, θαλάσσιων μεταφορών και των πολυτροπικών μεταφορών, περιλαμβανομένων χρονοδιαγραμμάτων και προθεσμιών για την εφαρμογή, τις διοικητικές ευθύνες και τα σχέδια χρηματοδότησης· γ) βελτίωση της πολιτικής για τα έργα υποδομής για να καθοριστούν και να αξιολογηθούν καλύτερα τα αναγκαία έργα υποδομής στα διάφορα μέσα μεταφοράς· δ) ανάπτυξη στρατηγικών χρηματοδότησης που θα εστιάζονται στη συντήρηση, στην περιορισμένη μεταφορική ικανότητα και σε έργα υποδομής για τις ελλείπουσες συνδέσεις, καθώς και ενεργοποίηση και προώθηση της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα σε έργα στον τομέα των μεταφορών· ε) πρόσβαση σε σχετικούς διεθνείς οργανισμούς μεταφορών και σε διεθνείς συμφωνίες περιλαμβανομένων διαδικασιών για τη διασφάλιση της αυστηρής εφαρμογής και της αποτελεσματικής επιβολής των διεθνών συμφωνιών και συμβάσεων στον τομέα των μεταφορών· στ) επιστημονική και τεχνική συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών για την ανάπτυξη και τη βελτίωση των τεχνολογιών στον τομέα των μεταφορών, όπως ευφυή συστήματα μεταφοράς· και ζ) προώθηση της χρήσης ευφυών συστημάτων μεταφορών και της τεχνολογίας των πληροφοριών για τη διαχείριση και τη λειτουργία όλων των μέσων μεταφοράς, καθώς και για τη στήριξη της πολυτροπικότητας και της συνεργασίας στη χρήση των διαστημικών συστημάτων και των εμπορικών εφαρμογών που διευκολύνουν τις μεταφορές. Άρθρο 82 1. Η συνεργασία αποβλέπει επίσης στη βελτίωση της κυκλοφορίας επιβατών και εμπορευμάτων, στην καλύτερη ροή των μεταφορών μεταξύ Δημοκρατίας της Μολδαβίας, ΕΕ και τρίτων χωρών της περιοχής, με την άρση των διοικητικών, τεχνικών και άλλων εμποδίων, στη βελτίωση των δικτύων μεταφορών και στην αναβάθμιση της υποδομής, ιδίως στους κύριους άξονες που συνδέουν τα μέρη. Η συνεργασία αυτή περιλαμβάνει δράσεις για τη διευκόλυνση της διέλευσης των συνόρων. 2. Η συνεργασία περιλαμβάνει ανταλλαγή πληροφοριών και κοινές δραστηριότητες: α) σε περιφερειακό επίπεδο, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη και ενσωματώνοντας την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο πλαίσιο διαφόρων περιφερειακών συμφωνιών συνεργασίας, όπως της επιτροπής μεταφορών της ανατολικής εταιρικής σχέσης, του διαδρόμου μεταφορών Ευρώπη – Καύκασος ‑ Ασία (TRACECA), της συνεργασίας στον τομέα των μεταφορών στο πλαίσιο της ανατολικής εταιρικής σχέσης και άλλων πρωτοβουλιών στον τομέα των μεταφορών· και β) σε διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων και όσον αφορά διεθνείς οργανισμούς μεταφορών και διεθνείς συμφωνίες και συμβάσεις που έχουν κυρωθεί από τα μέρη και στο πλαίσιο των διαφόρων οργανισμών μεταφορών της ΕΕ. Άρθρο 83 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Άρθρο 84 Τα μέρη θα συνεργάζονται για τη βελτίωση των συνδέσεων μεταφορών, σύμφωνα με τις διατάξεις που αναφέρονται στο παράρτημα IX της παρούσας συμφωνίας. Άρθρο 85 Η Δημοκρατία της Μολδαβίας θα προβεί σε προσέγγιση της νομοθεσίας της με τις πράξεις της ΕΕ και τα διεθνή νομοθετήματα που αναφέρονται στο παράρτημα X και στο παράρτημα XXVIII‑Δ της παρούσας συμφωνίας, σύμφωνα με τις διατάξεις των εν λόγω παραρτημάτων. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Άρθρο 86 Τα μέρη αναπτύσσουν και ενισχύουν τη συνεργασία τους σε περιβαλλοντικά θέματα, συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στην επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου της βιώσιμης ανάπτυξης και της πράσινης οικονομίας. Αναμένεται ότι η αυξημένη προστασία του περιβάλλοντος θα αποφέρει οφέλη στους πολίτες και στις επιχειρήσεις της ΕΕ και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση της δημόσιας υγείας, τη διατήρηση των φυσικών πόρων, τη μεγαλύτερη οικονομική και περιβαλλοντική αποτελεσματικότητα, την ένταξη του περιβάλλοντος σε άλλους τομείς πολιτικής, καθώς και με τη χρήση σύγχρονων και καθαρότερων τεχνολογιών που συμβάλλουν σε πιο βιώσιμα μοντέλα παραγωγής. Η συνεργασία αναπτύσσεται λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα των μερών με βάση την ισότητα και τα αμοιβαία οφέλη, καθώς και λαμβάνοντας υπόψη την αλληλεξάρτηση που υφίσταται μεταξύ των μερών στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος και των πολυμερών συμφωνιών στον τομέα αυτό. Άρθρο 87 Η συνεργασία αποσκοπεί στη διατήρηση, στην προστασία, στη βελτίωση και στην αποκατάσταση της ποιότητας του περιβάλλοντος, στην προστασία της ανθρώπινης υγείας, στη βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων και στην προώθηση μέτρων σε διεθνές επίπεδο για την αντιμετώπιση περιφερειακών ή παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων, μεταξύ άλλων στους ακόλουθους τομείς: α) περιβαλλοντική διαχείριση και οριζόντια θέματα, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και της στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, της περιβαλλοντικής ευθύνης, της καταπολέμησης του περιβαλλοντικού εγκλήματος, της διασυνοριακής συνεργασίας, της πρόσβασης του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες, των διαδικασιών λήψης αποφάσεων και των αποτελεσματικών διαδικασιών επανεξέτασης σε διοικητικό και δικαστικό επίπεδο· β) ποιότητα του αέρα· γ) ποιότητα του νερού και διαχείριση πόρων, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας, της λειψυδρίας και ξηρασίας· δ) διαχείριση των πόρων και των αποβλήτων και μεταφορά αποβλήτων· ε) προστασία της φύσης, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης και της προστασίας της βιολογικής ποικιλότητας και της ποικιλομορφίας του τοπίου· στ) βιομηχανική ρύπανση και βιομηχανικοί κίνδυνοι, ζ) χημικά προϊόντα· η) ηχορύπανση· θ) προστασία του εδάφους· ι) αστικό και αγροτικό περιβάλλον· ια) περιβαλλοντικά τέλη και φόροι· ιβ) συστήματα παρακολούθησης και περιβαλλοντικών πληροφοριών· ιγ) επιθεώρηση και επιβολή και ιδ) οικολογική καινοτομία, συμπεριλαμβανομένων των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνολογιών. Άρθρο 88 Τα μέρη αναλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής: α) ανταλλάσσουν πληροφορίες και εμπειρογνωσία· β) εφαρμόζουν κοινές ερευνητικές δραστηριότητες και ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με καθαρότερες τεχνολογίες· γ) σχεδιάζουν την αντιμετώπιση βιομηχανικών κινδύνων και ατυχημάτων· δ) εφαρμόζουν κοινές δραστηριότητες σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων όσον αφορά πολυμερείς συμφωνίες για το περιβάλλον που έχουν κυρωθεί από τα μέρη και κοινές δραστηριότητες στο πλαίσιο αρμόδιων οργανισμών, κατά περίπτωση. Τα μέρη δίνουν ιδιαίτερη προσοχή σε διασυνοριακά θέματα και στην περιφερειακή συνεργασία. Άρθρο 89 Η συνεργασία καλύπτει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους στόχους: α) ανάπτυξη μιας συνολικής στρατηγικής για το περιβάλλον, η οποία θα καλύπτει προγραμματισμένες θεσμικές μεταρρυθμίσεις (με χρονοδιαγράμματα) για τη διασφάλιση της εφαρμογής και επιβολής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας· κατανομή των αρμοδιοτήτων για τη διαχείριση του περιβάλλοντος σε εθνικό, περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο κοινοτήτων· διαδικασίες για τη λήψη αποφάσεων και την εφαρμογή των αποφάσεων· διαδικασίες για την προώθηση της ενσωμάτωσης των περιβαλλοντικών πτυχών σε άλλους τομείς πολιτικής, προώθηση μέτρων πράσινης οικονομίας και οικολογικής καινοτομίας, προσδιορισμός των απαιτούμενων ανθρώπινων και οικονομικών πόρων και ενός μηχανισμού αξιολόγησης· και β) ανάπτυξη τομεακών στρατηγικών για την ποιότητα του αέρα, την ποιότητα των υδάτων και τη διαχείριση των πόρων, τη διαχείριση αποβλήτων και πόρων, τη βιοποικιλότητα και προστασία της φύσης, τη βιομηχανική ρύπανση και τους βιομηχανικούς κινδύνους και τα βιομηχανικά χημικά προϊόντα, την ηχορύπανση, την προστασία του εδάφους, το αστικό και αγροτικό περιβάλλον, την οικολογική καινοτομία, συμπεριλαμβανομένων σαφώς καθορισμένων χρονοδιαγραμμάτων και οροσήμων για την εφαρμογή τους, τις διοικητικές αρμοδιότητες, καθώς και στρατηγικών χρηματοδότησης για επενδύσεις για τις υποδομές και την τεχνολογία. Άρθρο 90 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Άρθρο 91 Η Δημοκρατία της Μολδαβίας θα προβεί σε προσέγγιση της νομοθεσίας της με τις πράξεις της ΕΕ και τα διεθνή νομοθετήματα που αναφέρονται στο παράρτημα XΙ της παρούσας συμφωνίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω παραρτήματος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17 ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ Άρθρο 92 Τα μέρη αναπτύσσουν και ενισχύουν τη συνεργασία τους για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Η συνεργασία αναπτύσσεται λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα των μερών με βάση την ισότητα και τα αμοιβαία οφέλη, και λαμβάνοντας υπόψη την αλληλεξάρτηση που υφίσταται μεταξύ των διμερών και πολυμερών δεσμεύσεων στον τομέα αυτό. Άρθρο 93 Η συνεργασία προωθεί μέτρα σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων στους ακόλουθους τομείς: α) άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής· β) προσαρμογή στην αλλαγή του κλίματος· γ) εμπορία εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα· δ) έρευνα, ανάπτυξη, επίδειξη, εγκατάσταση και διάδοση ασφαλών και βιώσιμων τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και προσαρμογής, ε) ενσωμάτωση των κλιματικών ζητημάτων στις τομεακές πολιτικές. και στ) ευαισθητοποίηση, εκπαίδευση και κατάρτιση. Άρθρο 94 Τα μέρη αναλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής: α) ανταλλάσσουν πληροφορίες και εμπειρογνωσία· β) εφαρμόζουν κοινές ερευνητικές δραστηριότητες και ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με καθαρότερες τεχνολογίες· γ) εφαρμόζουν κοινές δραστηριότητες σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων όσον αφορά πολυμερείς συμφωνίες για το περιβάλλον που έχουν κυρωθεί από τα μέρη και κοινές δραστηριότητες στο πλαίσιο αρμόδιων οργανισμών, κατά περίπτωση. Τα μέρη δίνουν ιδιαίτερη προσοχή σε διασυνοριακά θέματα και στην περιφερειακή συνεργασία. Άρθρο 95 Η συνεργασία καλύπτει, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη και εφαρμογή όσον αφορά τα εξής: α) μια συνολική στρατηγική για το κλίμα και ένα σχέδιο δράσης για τη μακροπρόθεσμη άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτή· β) εκτιμήσεις των τρωτών σημείων και της προσαρμογής· γ) μια εθνική στρατηγική για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή· δ) μια στρατηγική ανάπτυξης χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα· ε) μακροπρόθεσμα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου· στ) προπαρασκευαστικά μέτρα για την εμπορία εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα· ζ) μέτρα για την προώθηση της μεταφοράς τεχνολογίας βάσει εκτίμησης των τεχνολογικών αναγκών· η) μέτρα για την ενσωμάτωση των κλιματικών ζητημάτων στις τομεακές πολιτικές. και θ) μέτρα που σχετίζονται με ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος. Άρθρο 96 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Άρθρο 97 Η Δημοκρατία της Μολδαβίας θα προβεί σε προσέγγιση της νομοθεσίας της με τις πράξεις της ΕΕ και τα διεθνή νομοθετήματα που αναφέρονται στο παράρτημα XΙΙ της παρούσας συμφωνίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω παραρτήματος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Άρθρο 98 Τα μέρη ενισχύουν τη συνεργασία για την ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων μέσω της ευρείας διαθεσιμότητας Τεχνολογιών των Πληροφοριών και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ) και μέσω της καλύτερης ποιότητας των υπηρεσιών σε προσιτές τιμές. Η συνεργασία αυτή θα πρέπει να στοχεύει στη διευκόλυνση της πρόσβασης στις αγορές ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ενθαρρύνοντας τον ανταγωνισμό και τις επενδύσεις στον τομέα αυτό και προωθώντας την ανάπτυξη επιγραμμικών δημόσιων υπηρεσιών. Άρθρο 99 Η συνεργασία μπορεί να καλύπτει τα ακόλουθα θέματα: α) ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών σχετικά με την εφαρμογή των εθνικών πρωτοβουλιών της κοινωνίας της πληροφορίας, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, εκείνων που στοχεύουν στην προώθηση της ευρυζωνικής πρόσβασης, στη βελτίωση της ασφάλειας των δικτύων και στην ανάπτυξη δημόσιων επιγραμμικών υπηρεσιών, β) ανταλλαγή πληροφοριών, βέλτιστων πρακτικών και εμπειριών για την προώθηση της ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου κανονιστικού πλαισίου για τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες, και ιδίως για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας της εθνικής ανεξάρτητης ρυθμιστικής αρχής σε τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών, καθώς της ανεξάρτητης ρυθμιστικής αρχής, για την ενθάρρυνση της καλύτερης χρήσης των πόρων του ραδιοφάσματος και την προώθηση της διαλειτουργικότητας των δικτύων στη Δημοκρατία της Μολδαβίας και με την ΕΕ· γ) ενθάρρυνση και προώθηση της εφαρμογής εργαλείων ΤΠΕ για καλύτερη διακυβέρνηση, για την ηλεκτρονική μάθηση και έρευνα, τη δημόσια υγειονομική περίθαλψη, την ψηφιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, την ανάπτυξη ηλεκτρονικού περιεχομένου και του ηλεκτρονικού εμπορίου και δ) βελτίωση του επιπέδου της ασφάλειας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της προστασίας της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες. Άρθρο 100 Τα μέρη προωθούν τη συνεργασία μεταξύ της ρυθμιστικής αρχής της ΕΕ και της εθνικής ρυθμιστικής αρχής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Τα μέρη εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο συνεργασίας σε άλλους συναφείς τομείς, μεταξύ άλλων μέσω περιφερειακών πρωτοβουλιών. Άρθρο 101 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. Άρθρο 102 Η Δημοκρατία της Μολδαβίας θα προβεί σε προσέγγιση της νομοθεσίας της με τις πράξεις της ΕΕ και τα διεθνή νομοθετήματα που αναφέρονται στο παράρτημα XXVIII‑Β της παρούσας συμφωνίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω παραρτήματος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 19 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Άρθρο 103 Τα μέρη συνεργάζονται στον τομέα του τουρισμού με στόχο την ενίσχυση της ανάπτυξης μιας ανταγωνιστικής και βιώσιμης τουριστικής βιομηχανίας η οποία έχει ως αποτέλεσμα την οικονομική μεγέθυνση, τη χειραφέτηση, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη διεθνή ανταλλαγή. Άρθρο 104 Η συνεργασία σε διμερές. περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο θα στηρίζεται στις ακόλουθες αρχές: α) τον σεβασμό της ακεραιότητας και των συμφερόντων των τοπικών κοινοτήτων, ιδίως σε αγροτικές περιοχές· β) τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, και γ) τη θετική αλληλεπίδραση μεταξύ του τουρισμού και της προστασίας του περιβάλλοντος. Άρθρο 105 Η συνεργασία επικεντρώνεται στα ακόλουθα αντικείμενα: α) ανταλλαγή πληροφοριών, βέλτιστων πρακτικών, πείρας και μεταφορά τεχνογνωσίας, μεταξύ άλλων και σχετικά με καινοτόμες τεχνολογίες· β) καθιέρωση στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και των τοπικών κοινοτήτων, με σκοπό τη διασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης του τουρισμού· γ) προώθηση και ανάπτυξη τουριστικών προϊόντων και αγορών, υποδομών, ανθρώπινων πόρων και θεσμικών δομών, καθώς και εντοπισμό και εξάλειψη των εμποδίων στις ταξιδιωτικές υπηρεσίες· δ) ανάπτυξη και εφαρμογή αποτελεσματικών πολιτικών και στρατηγικών, περιλαμβανομένων των κατάλληλων νομικών, διοικητικών και χρηματοπιστωτικών πτυχών· ε) κατάρτιση και ανάπτυξη ικανοτήτων στον τομέα του τουρισμού με στόχο τη βελτίωση των προτύπων παροχής υπηρεσιών, και στ) ανάπτυξη και προώθηση του τοπικού τουρισμού. Άρθρο 106 Προβλέπεται διεξαγωγή τακτικού διαλόγου για τα θέματα που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Άρθρο 107 1. Τα μέρη προωθούν την αμοιβαία κατανόηση και τη διμερή συνεργασία στον τομέα της περιφερειακής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των μεθόδων διατύπωσης και εφαρμογής περιφερειακών πολιτικών, μιας πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και εταιρικής σχέσης, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη μειονεκτουσών περιοχών και στην εδαφική συνεργασία, με στόχο τη δημιουργία διαύλων επικοινωνίας και την προαγωγή της ανταλλαγής πληροφοριών και εμπειριών μεταξύ των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, των κοινωνικοοικονομικών φορέων και της κοινωνίας των πολιτών. 2. Ειδικότερα, τα μέρη συνεργάζονται με σκοπό την εναρμόνιση της πρακτικής της Δημοκρατίας της Μολδαβίας με τις ακόλουθες αρχές: α) αποκέντρωση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, από το κεντρικό επίπεδο στο επίπεδο των περιφερειακών κοινοτήτων· β) εδραίωση της συνεργασίας μεταξύ όλων των μερών που συμμετέχουν στην περιφερειακή ανάπτυξη, και γ) συγχρη