EL    EL EL 
 
EL    EL  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 15.6.2010 
SEC(2010) 740 τελικό  
  
Πρόταση  
ΑΠΟΦΑΣΗ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
  
σχετικά  µε την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος  στην  Κύπρο   
 
EL 2   EL ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ  ΕΚΘΕΣΗ  
1. Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ  ΤΟΥ  ΣΥΜΦΩΝΟΥ  ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ  ΚΑΙ  ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ  ΣΤΗΝ  ΠΑΡΟΥΣΑ  
ΚΡΙΣΗ  
Πολλές  χώρες  της ΕΕ αντιµετωπίζουν  επί του παρόντος  ελλεί µµατα γενικής  κυβέρνησης  τα 
οποία  υπερβαίνουν  την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ  που ορίζεται  στη Συνθήκη . Η συχνά  
σοβαρή  επιδείνωση  του ελλεί µµατος καθώς  και του χρέους  πρέπει  να εξετάζεται  στο πλαίσιο  
της πρωτοφανούς  παγκόσ µιας χρηµατοπιστωτικής  κρίσης  και της επιβράδυνσης  της 
οικονο µικής δραστηριότητας  κατά  την περίοδο  2008-09. Η κατάσταση  αυτή  αποτελεί  τη 
συνιστα µένη πολλών  παραγόντων . Πρώτον , η επιβράδυνση  της οικονο µικής δραστηριότητας  
έχει ως αποτέλεσ µα τη µείωση  των φορολογικών  εσόδων  και την αύξηση  των δαπανών  για 
κοινωνικές  παροχές  (π.χ. επιδό µατα ανεργίας ). ∆εύτερον , αναγνωρίζοντας  τον σηµαντικό  
ρόλο  που οφείλουν  να διαδρα µατίσουν  οι δηµοσιονο µικές πολιτικές  στην  παρούσα  έκτακτη  
οικονο µική συγκυρία , η Επιτροπή , στο ευρωπαϊκό  σχέδιο  για την ανάκα µψη της οικονο µίας 
(ΕΣΑΟ ) του Νοεµβρίου  2008, το οποίο  εγκρίθηκε  από το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  τον 
∆εκέ µβριο, ζήτησε  να ληφθούν  δηµοσιονο µικά µέτρα για την τόνωση  της οικονο µίας. Το 
σχέδιο  ανέφερε  αναλυτικά  ότι τα µέτρα τόνωσης  πρέπει  να είναι  έγκαιρα , στοχευ µένα και 
προσωρινά  και να διαφοροποιούνται  στα κράτη  µέλη ώστε  να αντικατοπτρίζουν  τη 
διαφορετική  τους κατάσταση  ως προς  τη διατηρησι µότητα  των δηµόσιων  οικονο µικών  και 
την ανταγωνιστικότητα  και ότι πρέπει  να παύσουν  να ισχύουν  όταν βελτιωθούν  οι 
οικονο µικές συνθήκες . Τέλος , αρκετές  χώρες  έχουν  λάβει  µέτρα για τη σταθεροποίηση  του 
χρηµατοπιστωτικού  τους τοµέα, ορισµένα από τα οποία  έχουν  επίπτωση  στην  κατάσταση  του 
χρέους  ή συνιστούν  κίνδυνο  αύξησης  των ελλει µµάτων  και του χρέους  στο µέλλον , µολονότι  
ορισµένες από τις δαπάνες  της δηµόσιας  στήριξης  µπορούν  να ανακτηθούν  µεταγενέστερα . 
Βάσει  του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης , η Επιτροπή  οφείλει  να κινεί  τη 
διαδικασία  υπερβολικού  ελλεί µµατος (∆ΥΕ ) κάθε  φορά  που το έλλει µµα ενός κράτους  
µέλους  υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ . Οι τροποποιήσεις  που 
πραγ µατοποιήθηκαν  το 2005 στο Σύµφωνο  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  είχαν  στόχο  να 
διασφαλιστεί  ιδίως  ότι θα λαµβάνεται  πλήρως  υπόψη  το οικονο µικό και δηµοσιονο µικό 
υπόβαθρο  σε όλα τα στάδια  της ∆ΥΕ . Κατ’ αυτόν  τον τρόπο , το Σύµφωνο  Σταθερότητας  και 
Ανάπτυξης  παρέχει  το πλαίσιο  στήριξης  των κυβερνητικών  πολιτικών  για την άµεση επάνοδο  
σε υγιείς  δηµοσιονο µικές θέσεις , λαµβάνοντας  υπόψη  την οικονο µική συγκυρία  και 
διασφαλίζοντας  κατά  τον τρόπο  αυτό  τη µακροπρόθεσ µη διατηρησι µότητα  των δηµόσιων  
οικονο µικών . 
2. ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ  ΣΤΑ∆ΙΑ  ΣΤΗ  ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ  ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΟΥ  ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΟΣ  
Το άρθρο  126 της συνθήκης  για τη λειτουργία  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  θεσπίζει  διαδικασία  
υπερβολικού  ελλεί µµατος (∆ΥΕ ). Η διαδικασία  αυτή  διευκρινίζεται  περαιτέρω  στον  
κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συµβουλίου  «για την επιτάχυνση  και τη διασαφήνιση  της 
εφαρ µογής της διαδικασίας  υπερβολικού  ελλεί µµατος», που αποτελεί  µέρος του Συµφώνου  
Σταθερότητας  και Ανάπτυξης1. 
                                                 
1 ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6. Στην  έκθεση  λαµβάνεται  επίσης  υπόψη  το έγγραφο  «Λεπτο µερείς  
ρυθµίσεις  για την εφαρ µογή του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  και κατευθυντήριες  γραµµές 
για τη µορφή  και το περιεχό µενο των προγρα µµάτων  σταθερότητας  και σύγκλισης » το οποίο  εγκρίθηκε  
 
EL 3   EL Σύµφωνα  µε το άρθρο  126 παράγραφος  2 της Συνθήκης  η Επιτροπή  παρακολουθεί  την 
τήρηση  της δηµοσιονο µικής πειθαρχίας  µε βάση  τα εξής δύο κριτήρια : α) κατά  πόσον  ο λόγος  
του προβλεπό µενου ή υφιστά µενου δηµοσιονο µικού ελλεί µµατος προς  το ακαθάριστο  
εγχώριο  προϊόν  (ΑΕΠ ) υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ  (εκτός  εάν ο λόγος  
αυτός  σηµειώνει  ουσιαστική  και συνεχή  πτώση  και έχει φθάσει  σε επίπεδο  παραπλήσιο  της 
τιµής αναφοράς · είτε, εναλλακτικά , η υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  είναι  απλώς  έκτακτη  και 
προσωρινή  και ο λόγος  παρα µένει κοντά  στην  τιµή αναφοράς )· και β) κατά  πόσον  ο λόγος  
του δηµόσιου  χρέους  προς  το ΑΕΠ  υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς  του 60% (εκτός  εάν ο 
λόγος  µειώνεται  επαρκώς  και πλησιάζει  την τιµή αναφοράς  µε ικανοποιητικό  ρυθµό). 
Το άρθρο  126 παράγραφος  3 ορίζει  ότι όταν ένα κράτος  µέλος δεν εκπληρώνει  τις απαιτήσεις  
ενός ή αµφοτέρων  των κριτηρίων  αυτών , η Επιτροπή  οφείλει  να συντάξει  έκθεση . Η έκθεση  
αυτή  λαµβάνει  επίσης  υπόψη  «κατά  πόσον  το δηµόσιο έλλει µµα υπερβαίνει  τις δαπάνες  
δηµόσιων  επενδύσεων , καθώς  και όλους  τους άλλους  σχετικούς  παράγοντες , 
συµπεριλα µβανο µένης της µεσοπρόθεσ µης οικονο µικής και δηµοσιονο µικής κατάστασης  του 
κράτους  µέλους ». 
Με βάση  τα στοιχεία  που γνωστοποιήθηκαν  από τις κυπριακές  αρχές  τον Μάρτιο  του 20102 
και λαµβάνοντας  υπόψη  τις εαρινές  προγνώσεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2010, η 
Επιτροπή  συνέταξε , στις 12 Μαΐου  2010, έκθεση  για την Κύπρο  δυνά µει του άρθρου  104 
παράγραφος  33. 
Στη συνέχεια , και σύµφωνα  µε το άρθρο  126 παράγραφος  4, η Οικονο µική και 
∆ηµοσιονο µική Επιτροπή  διατύπωσε  γνώµη για την έκθεση  της Επιτροπής , στις 27 Μαΐου  
2010. 
3. Η ΥΠΑΡΞΗ  ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΟΥ  ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΟΣ  
Σύµφωνα  µε τα στοιχεία  που κοινοποίησαν  οι κυπριακές  αρχές  τον Απρίλιο  του 2010, το 
έλλει µµα της γενικής  κυβέρνησης  στην  Κύπρο  το 2009 ανήλθε  στο 6,1% του ΑΕΠ , ποσοστό  
που υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ . Στην  έκθεσή  της δυνά µει του άρθρου  
126 παράγραφος  3 η Επιτροπή  έκρινε  ότι το έλλει µµα δεν ήταν  κοντά  στην  τιµή αναφοράς  
του 3% του ΑΕΠ , αλλά  ότι η υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  µπορούσε  να χαρακτηρισθεί  ως 
έκτακτη  κατά  την έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . 
Συγκεκρι µένα, οφείλεται  σε σοβαρή  επιβράδυνση  της οικονο µικής δραστηριότητας  κατά  την 
έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . Σύµφωνα  µε τις 
εαρινές  προγνώσεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2010, το πραγ µατικό  ΑΕΠ  στην  
Κύπρο  προβλέπεται  να συρρικνωθεί  περαιτέρω , αν και σε µικρότερο  βαθµό, κατά  περίπου  
½% το 2010 έναντι  1¾% το 2009. Ωστόσο , η προβλεπό µενη υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  
δεν µπορεί  να χαρακτηριστεί  προσωρινή . Σύµφωνα  µε τις εαρινές  προγνώσεις  των υπηρεσιών  
                                                                                                                                                         
από το Συµβούλιο  ECOFIN της 10ης Νοεµβρίου  2005. Το έγγραφο  αυτό  είναι  διαθέσι µο στη 
διεύθυνση : http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/legal_texts/index_en.htm  
2 Σύµφωνα  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 479/2009 του Συµβουλίου , τα κράτη  µέλη υποχρεούνται  να 
κοινοποιούν  στην  Επιτροπή , δύο φορές  το χρόνο , το προβλεπό µενο και το πραγ µατικό  επίπεδο  του 
δηµοσιονο µικού ελλεί µµατος και του δηµόσιου  χρέους . Η πλέον  πρόσφατη  κοινοποίηση  της Κύπρου  
υπάρχει  στη διεύθυνση : 
 http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/g overnment_finance_statistics/excessive_deficit/edp_
notification_tables . 
3 Όλα τα έγγραφα  σχετικά  µε τη ∆ΥΕ  για την Κύπρο  υπάρχουν  στη διεύθυνση : 
 http://ec.europa.eu/econo my_finance/sgp/defic it/countries/index_en.htm . 
 
EL 4   EL της Επιτροπής  του 2010, το δηµοσιονο µικό έλλει µµα αναµένεται  να φθάσει  σε περίπου  7¾% 
του ΑΕΠ  το 2011 υπό την προϋπόθεση  µη µεταβολής  της ακολουθού µενης πολιτικής . 
Εποµένως , δεν ικανοποιείται  το κριτήριο  του ελλεί µµατος που ορίζει  η Συνθήκη . 
Σύµφωνα  µε στοιχεία  που κοινοποίησαν  οι κυπριακές  αρχές  τον Απρίλιο  του 2010, το 
ακαθάριστο  χρέος  της γενικής  κυβέρνησης  παρα µένει χαµηλότερο  από την τιµή αναφοράς  
του 60% του ΑΕΠ , και έφθανε  σε 56,2% του ΑΕΠ  το 2009. Για το 2010, η Κύπρος  
γνωστοποίησε  προβλεπό µενο χρέος  ύψους  62% του ΑΕΠ , ποσοστό  που υπερβαίνει  την τιµή 
αναφοράς  του 60% του ΑΕΠ  που ορίζει  η Συνθήκη . Σύµφωνα  µε τις εαρινές  προγνώσεις  των 
υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2010, το χρέος  αναµένεται  να αυξηθεί  σε 62,3% του ΑΕΠ  το 
2010 και εν συνεχεία  σε 67,6% το 2011 λόγω  της επιδείνωσης  του πρωτογενούς  ισοζυγίου . 
Λαµβάνοντας  υπόψη  τις τάσεις  αυτές , ο δείκτης  του χρέους  δεν µπορεί  να θεωρηθεί  ότι 
µειώνεται  επαρκώς  και ότι πλησιάζει  την τιµή αναφοράς  µε ικανοποιητικό  ρυθµό κατά  την 
έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . Εποµένως  δεν 
ικανοποιείται  το κριτήριο  του χρέους  που ορίζει  η Συνθήκη . 
Βάσει  των διατάξεων  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης , η 
Επιτροπή  ανέλυσε , επίσης , στην  έκθεσή  της «σχετικούς  παράγοντες ». Βάσει  του Συµφώνου  
Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  οι παράγοντες  αυτοί  µπορούν  να ληφθούν  υπόψη  στη 
διαδικασία  που οδηγεί  στη λήψη  απόφασης  σχετικά  µε την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος, 
µόνον  εφόσον  το έλλει µµα ικανοποιεί  τη διπλή  προϋπόθεση  της εγγύτητας  και της 
προσωρινότητας . Στην  περίπτωση  της Κύπρου , δεν ικανοποιείται  αυτή  η διπλή  προϋπόθεση . 
Οι σχετικοί  παράγοντες , καθαυτοί , στην  παρούσα  περίπτωση  εµφανίζουν  ετερόκλητη  εικόνα . 
Η γνώµη της Οικονο µικής και ∆ηµοσιονο µικής Επιτροπής  σύµφωνα  µε το άρθρο  126 
παράγραφος  4 της Συνθήκης  συµπίπτει  µε την αξιολόγηση  της Επιτροπής  στην  έκθεσή  της 
βάσει  του άρθρου  126 παράγραφος  3.  
Με γνώµονα την έκθεση  που συνέταξε  βάσει  του άρθρου  126 παράγραφος  3, και τη γνώµη 
της Οικονο µικής και ∆ηµοσιονο µικής Επιτροπής , βάσει  του άρθρου  126 παράγραφος  4, η 
Επιτροπή  θεωρεί  ότι στην  Κύπρο  υφίσταται  υπερβολικό  έλλει µµα. Η γνώµη αυτή , που 
εγκρίθηκε  από την Επιτροπή  στις [15 Ιουνίου  2010], απευθύνεται  µε το παρόν  έγγραφο  στο 
Συµβούλιο , κατ’ εφαρ µογή του άρθρου  126 παράγραφος  5. Η Επιτροπή  προτείνει  στο 
Συµβούλιο  να λάβει  σχετική  απόφαση , σύµφωνα  µε το άρθρο  126 παράγραφος  6. Επιπλέον , η 
Επιτροπή  υποβάλλει  στο Συµβούλιο  σύσταση  για την έκδοση  σύστασης  του Συµβουλίου  
προς  την Κύπρο  σχετικά  µε τον τερµατισµό της κατάστασης  υπερβολικού  ελλεί µµατος, 
σύµφωνα  µε το άρθρο  126 παράγραφος  7. 
4. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ  ΓΙΑ ΤΟΝ  ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ  ΤΗΣ  ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ  ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΟΥ  ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΟΣ  
Σύµφωνα  µε το άρθρο  3 παράγραφος  4 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συµβουλίου , 
η σύσταση  του Συµβουλίου  βάσει  του άρθρου  126 παράγραφος  7 ορίζει  προθεσ µία έξι µηνών  
κατ’ ανώτατο  όριο για την ανάληψη  αποτελεσ µατικής  δράσης  από το οικείο  κράτος  µέλος, 
καθώς  επίσης  και προθεσ µία για τη διόρθωση  του υπερβολικού  ελλεί µµατος, η οποία  «λήγει  
εντός  του έτους  που ακολουθεί  εκείνο  κατά  το οποίο  εντοπίστηκε  το υπερβολικό  έλλει µµα, 
εκτός  εάν συντρέχουν  ειδικές  περιστάσεις ». Από το άρθρο  2 παράγραφος  6 του κανονισ µού 
προκύπτει  ότι οι «σχετικοί  παράγοντες » που συνεκτι µώνται  στην  έκθεση  της Επιτροπής  
βάσει  του άρθρου  126 παράγραφος  3 της Συνθήκης , πρέπει  να λαµβάνονται  υπόψη  όταν 
αποφασίζεται  εάν συντρέχουν  ειδικές  περιστάσεις . Το άρθρο  3 παράγραφος  4 του 
κανονισ µού ορίζει  ότι το Συµβούλιο  συνιστά  στο κράτος  µέλος να επιτύχει  «ελάχιστη  ετήσια  
 
EL 5   EL βελτίωση  ύψους  τουλάχιστον  0,5% του ΑΕΠ , ως ένδειξη  προόδου , του κυκλικά  
προσαρ µοσµένου ισοζυγίου , χωρίς  να υπολογίζονται  τα έκτακτα  και λοιπά  προσωρινά  µέτρα, 
ούτως  ώστε  να διασφαλίζεται  η διόρθωση  του υπερβολικού  ελλεί µµατος εντός  της 
προθεσ µίας που ορίζεται  στη σύσταση ». 
Σύµφωνα  µε τη µεγαλύτερη  ευελιξία  στην  εφαρ µογή της ∆ΥΕ  που καθιερώθηκε  µε τη 
µεταρρύθ µιση του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  το 2005, θεωρείται  ότι 
συντρέχουν  ειδικές  περιστάσεις  στην  περίπτωση  της Κύπρου . Το 2009, για πρώτη  φορά  σε 
διάστη µα 35 ετών , η οικονο µική δραστηριότητα  µειώθηκε  κατά  1¾%. Η ύφεση  
αντανακλούσε  τη σηµαντική  κάµψη της εγχώριας  ζήτησης  και τις αντίξοες  εξωτερικές  
συνθήκες . Ειδικότερα , τα υψηλά  χρέη  των νοικοκυριών  σε συνδυασ µό µε τους 
αυστηρότερους  όρους  χορήγησης  δανείων , οι επιδεινού µενες προοπτικές  στην  αγορά  
εργασίας  και η κάµψη της εµπιστοσύνης , οδήγησαν  σε µείωση  της ιδιωτικής  κατανάλωσης . 
Ταυτόχρονα , οι επενδύσεις  κατέγραψαν  ισχυρή  διόρθωση , στο πλαίσιο  της πτώσης  της 
ζήτησης  στέγης  από το εξωτερικό , της χαµηλής  χρήσης  της παραγωγικής  ικανότητας  και της 
αναδιάρθρωσης  των εταιρικών  ισολογισ µών. Επιπλέον , οι εξαγωγές  αγαθών  και υπηρεσιών , 
και ιδίως  ο τουρισ µός, υπέστησαν  σηµαντική  µείωση  λόγω  της χρηµατοπιστωτικής  κρίσης  
και της παγκόσ µιας επιβράδυνσης  της οικονο µικής δραστηριότητας , και ιδίως  λόγω  των 
αισθητά  χαµηλότερων  αναπτυξιακών  προοπτικών  των κυριότερων  εµπορικών  εταίρων  
(Ηνωµένο Βασίλειο , ευρωζώνη , Ρωσία ). Το έλλει µµα που εµφανίστηκε  το 2009 είναι  
αποτέλεσ µα τόσο  της οικονο µικής επιβράδυνσης  όσο και των µέτρων  τόνωσης  της 
οικονο µικής δραστηριότητας  που θεσπίστηκαν  από τις κυπριακές  αρχές  στο πλαίσιο  του 
Ευρωπαϊκού  σχεδίου  για την ανάκα µψη της οικονο µίας («ΕΣΑΟ »). 
Με βάση  τα προαναφερό µενα κρίνεται  σκόπι µο να τεθεί  η διόρθωση  του υπερβολικού  
ελλεί µµατος σε µεσοπρόθεσ µο πλαίσιο , δηλαδή  η προθεσ µία για τη διόρθωσή  του να λήγει  το 
2012. Αναγνωρίζοντας  ότι η επιδείνωση  της δηµοσιονο µικής κατάστασης  της Κύπρου  το 
2009 προέκυψε  από µέτρα ύψους  περίπου  1½% του ΑΕΠ  ετησίως  το 2009 και το 2010, τα 
οποία  αποτελούσαν  ενδεδειγ µένο τρόπο  αντιµετώπισης  της κρίσης  σύµφωνα  µε τις αρχές  του 
Ευρωπαϊκού  Σχεδίου  για την Ανάκα µψη της Οικονο µίας, καθώς  και από τη λειτουργία  των 
αυτό µατων  σταθεροποιητών , οι κυπριακές  αρχές  θα πρέπει  να ενισχύσουν  τη δηµοσιονο µική 
στρατηγική  το 2010 µ ε µέτρα για τον έλεγχο  των τρεχουσών  δαπανών . Ειδικότερα , 
λαµβάνοντας  υπόψη  τις υψηλές  εξωτερικές  και εσωτερικές  ανισορροπίες , µια αξιόπιστη  και 
διατηρήσι µη πορεία  προσαρ µογής θα απαιτούσε  από τις κυπριακές  αρχές  να εξασφαλίσουν  
µέση ετήσια  διαρθρωτική  προσαρ µογή ύψους  1¾% του ΑΕΠ  κατά  την περίοδο  2010-2012. 
Επίσης , οι κυπριακές  αρχές  θα πρέπει  να προσδιορίσουν  τα µέτρα που είναι  αναγκαία  για την 
επίτευξη  της διόρθωσης  του υπερβολικού  ελλεί µµατος έως το 2012 και να εξασφαλίσουν  
ταχεία  µείωση  του ακαθάριστου  δείκτη  χρέους  σε επίπεδο  χαµηλότερο  από την τιµή 
αναφοράς  και να επιταχύνουν  τη µείωση  του ελλεί µµατος, εάν οι οικονο µικές ή οι 
δηµοσιονο µικές συνθήκες  αποδειχθούν  καλύτερες  από αυτές  που προβλέπονται  προς  το 
παρόν . Σε αυτό  το πλαίσιο , η έγκαιρη  εφαρ µογή ενός µεσοπρόθεσ µου δηµοσιονο µικού 
πλαισίου  θα ήταν  κρίσι µη για την επιτυχή  και µόνιµη εξυγίανση  των δηµόσιων  οικονο µικών . 
Επιπλέον , δεδοµένου ότι ο µακροπρόθεσ µος δηµοσιονο µικός αντίκτυπος  της δηµογραφικής  
γήρανσης  στην  Κύπρο  είναι  αισθητά  υψηλότερος  από τον µέσο όρο της ΕΕ, κυρίως  λόγω  της 
σχετικά  σηµαντικής  αύξησης  των δαπανών  για συντάξεις , απαιτούνται  µέτρα για τη βελτίωση  
της µακροπρόθεσ µης διατηρησι µότητας  των δηµόσιων  οικονο µικών .  
Η ενισχυ µένη εποπτεία  βάσει  της ∆ΥΕ , που κρίνεται  αναγκαία  επίσης  λόγω  της προθεσ µίας 
για τη διόρθωση  του υπερβολικού  ελλεί µµατος, θα απαιτήσει  τακτική  και έγκαιρη  
παρακολούθηση  της προόδου  όσον  αφορά  την εφαρ µογή της στρατηγικής  για τη 
δηµοσιονο µική εξυγίανση , προκει µένου να διασφαλιστεί  η διόρθωση  του υπερβολικού  
 
EL 6   EL ελλεί µµατος. Σε αυτό  το πλαίσιο , θα ήταν  σκόπι µο να αφιερωθεί  για το θέµα αυτό  ένα ειδικό  
κεφάλαιο  στις προσεχείς  επικαιροποιήσεις  του προγρά µµατος σταθερότητας  της Κύπρου . 
Σύγκριση  βασικών  µακροοικονο µικών  και δηµοσιονο µικών  προβολών  
    2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 
 εαρινές  COM 2010  5,1 3,6 -1,7 -0.4 1.3 µ.δ.σ.µ.δ.σ. Πραγ µατικό  ΑΕΠ  
(µεταβολή  %) ΠΣΤ  Απρ. 2010  5,1 3,6 -1,7 0,5 1,5 3,0 3,2 
 εαρινές  COM 20102 2,4 3,4 -0,7 -2,1 -1,6 µ.δ.σ.µ.δ.σ. Κενό  παραγωγής  
(% του δυνητικού  ΑΕΠ )  ΠΣΤ  Απρ. 20103 1,9 2,9 -1,3 -2,4 -2,5 -1,6 -0,5 
 εαρινές  COM 2010  3,4 0,9 -6,1 -7,1 -7,7 µ.δ.σ.µ.δ.σ. Ισοζύγιο  γενικής  κυβέρνησης  
(% του ΑΕΠ ) ΠΣΤ  Απρ. 2010  3,4 0,9 -6,1 -6,0 -4,5 -3,4 -2,5 
 εαρινές  COM 2010  6,4 3,7 -3,6 -4,4 -4,8 µ.δ.σ.µ.δ.σ. Πρωτογενές  ισοζύγιο  
(% του ΑΕΠ ) ΠΣΤ  Απρ. 2010  6,4 3,7 -3,6 -3,7 -2,1 -1,0 0,1 
 εαρινές  COM 2010  2,5 -0,4 -5,8 -6,3 -7,1 µ.δ.σ.µ.δ.σ. Κυκλικά  προσαρ µοσµένο 
ισοζύγιο  
(% του ΑΕΠ ) ΠΣΤ  Απρ. 2010  2,6 -0,2 -5,6 -5,2 -3,6 -2,9 -2,3 
 εαρινές  COM 2010  2,5 -0,4 -5,8 -6,3 -7,1 µ.δ.σ.µ.δ.σ. ∆ιαρθρωτικό  ισοζύγιο 
(% του ΑΕΠ ) ΠΣΤ  Απρ. 2010  2,6 -0,2 -5,6 -5,2 -3,6 -2,9 -2,3 
 εαρινές  COM 2010  58,3 48,4 56,2 62,3 67,6 µ.δ.σ.µ.δ.σ. Ακαθάριστο  δηµόσιο χρέος  
(% του ΑΕΠ ) ΠΣΤ  Απρ. 2010  58,3 48,4 56,2 61,0 63,2 63,1 62,3 
Σηµειώσεις : 
1 Κενά  παραγωγής  και κυκλικά  προσαρ µοσµένα ισοζύγια  σύµφωνα  µε τα προγρά µµατα, όπως  υπολογίστηκαν  εκ νέου 
από τις υπηρεσίες  της Επιτροπής  βάσει  των πληροφοριών  που περιλα µβάνονται  στα προγρά µµατα. 
2 Βάσει  εκτιµώµενης δυνητικής  ανάπτυξης  2,0%, 2,8%, 2,8%, 2,8% και 2,8% αντίστοιχα  για την περίοδο  2009-2013.  
3 Βάσει  εκτιµώµενης δυνητικής  ανάπτυξης  2,5%, 1,6%, 1,6%, 2,0% και 2,2% αντίστοιχα  για την περίοδο  2009-2013.  
4 Κυκλικά  προσαρ µοσµένο ισοζύγιο  πλην  έκτακτων  και λοιπών  προσωρινών  µέτρων . Τα έκτακτα  και λοιπά  προσωρινά  
µέτρα ισούνται  προς  0,1% του ΑΕΠ  το 2010, 2011 και 2012 (όλα µειώνουν  το έλλει µµα) µε βάση  το πλέον  πρόσφατο  
πρόγρα µµα. ∆εν υπάρχουν  έκτακτα  και λοιπά  προσωρινά  µέτρα στις εαρινές  προγνώσεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  
του 2010.  
5 Για το 2010, η Κύπρος  γνωστοποίησε  προβλεπό µενο έλλει µµα ύψους  62% του ΑΕΠ , ποσοστό  που υπερβαίνει  την τιµή 
αναφοράς  του 60% του ΑΕΠ  που ορίζει  η Συνθήκη . Στο πρόγρα µµα σταθερότητας  του Απριλίου  2010 προβλέπεται  
ελαφρώς  χαµηλότερο  ποσοστό  (61%) και περαιτέρω  αύξηση  σε 63,2% του ΑΕΠ  το 2011.  
Πηγή : 
Πρόγρα µµα σταθερότητας  (ΠΣΤ),· εαρινές  προγνώσεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2010 (COM), υπολογισ µοί των 
υπηρεσιών  της Επιτροπής . 
 
 
EL 7   EL Πρόταση  
ΑΠΟΦΑΣΗ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
της 15.6.2010 
σχετικά  µε την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος  στην  Κύπρο  
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΕΝΩΣΗΣ , 
Έχοντας  υπόψη : 
τη συνθήκη  για τη λειτουργία  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , και ιδίως  το άρθρο  126 παράγραφος  
6, 
την πρόταση  της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής , 
τις παρατηρήσεις  που υποβλήθηκαν  από την Κύπρο , 
Εκτιµώντας  τα ακόλουθα : 
(1) Σύµφωνα  µε το άρθρο  126 της συνθήκης  για τη λειτουργία  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , 
τα κράτη  µέλη αποφεύγουν  τα υπερβολικά  δηµοσιονο µικά ελλεί µµατα. 
(2) Το Σύµφωνο  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  βασίζεται  στον  στόχο  της επίτευξης  υγιών  
δηµόσιων  οικονο µικών  ως µέσου  ενίσχυσης  των προϋποθέσεων  για σταθερότητα  των 
τιµών και ισχυρή  διατηρήσι µη ανάπτυξη , οι οποίες  ευνοούν  τη δηµιουργία  
απασχόλησης . 
(3) Η διαδικασία  υπερβολικού  ελλεί µµατος (∆ΥΕ ), η οποία  διέπεται  από τις διατάξεις  του 
άρθρου  126 της Συνθήκης , όπως  διευκρινίζεται  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 
1467/97 του Συµβουλίου  για την επιτάχυνση  και τη διασαφήνιση  της εφαρ µογής της 
διαδικασίας  υπερβολικού  ελλεί µµατος4 (που αποτελεί  µέρος του Συµφώνου  
Σταθερότητας  και Ανάπτυξης ), προβλέπει  την λήψη  απόφασης  για την ύπαρξη  
υπερβολικού  ελλεί µµατος. Το πρωτόκολλο  για τη διαδικασία  του υπερβολικού  
ελλεί µµατος που προσαρτάται  στη Συνθήκη  περιλα µβάνει  περαιτέρω  διατάξεις  για 
την εφαρ µογή της ∆ΥΕ . Ο κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 479/20095του Συµβουλίου  
καθορίζει  λεπτο µερείς  κανόνες  και ορισµούς για την εφαρ µογή των διατάξεων  του εν 
λόγω  πρωτοκόλλου .  
(4) Η µεταρρύθ µιση του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  το 2005 επεδίωκε  την 
ενίσχυση  της αποτελεσ µατικότητάς  του και των οικονο µικών  του ερεισ µάτων , καθώς  
επίσης  και τη διασφάλιση  της µακροπρόθεσ µης διατηρησι µότητας  των δηµόσιων  
                                                 
4 ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6.  
5 ΕΕ L 145 της 10.6.2009, σ. 1  
 
EL 8   EL οικονο µικών . Στόχος  ήταν  να διασφαλιστεί  ιδίως  ότι το ιδιαίτερο  οικονο µικό και 
δηµοσιονο µικό υπόβαθρο  θα λαµβανόταν  πλήρως  υπόψη  σε όλα τα στάδια  της ∆ΥΕ . 
Κατ’ αυτόν  τον τρόπο , το Σύµφωνο  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης  παρέχει  το πλαίσιο  
στήριξης  των κυβερνητικών  πολιτικών  για την άµεση επιστροφή  σε υγιείς  
δηµοσιονο µικές θέσεις , λαµβάνοντας  υπόψη  την οικονο µική κατάσταση . 
(5) Το άρθρο  126 παράγραφος  5 της Συνθήκης  ορίζει  ότι η Επιτροπή  απευθύνει  γνώµη 
στο Συµβούλιο  εάν κρίνει  ότι υπάρχει  ή ότι µπορεί  να εµφανισθεί  υπερβολικό  
έλλει µµα σε ένα κράτος  µέλος. Με γνώµονα την έκθεση  αυτή  σύµφωνα  µε το άρθρο  
126 παράγραφος  3 και λαµβάνοντας  υπόψη  τη γνώµη της Οικονο µικής και 
∆ηµοσιονο µικής Επιτροπής  σύµφωνα  µε το άρθρο  126 παράγραφος  4, η Επιτροπή  
κατέληξε  στο συµπέρασ µα ότι στην  Κύπρο  υπάρχει  υπερβολικό  έλλει µµα. Κατά  
συνέπεια , η Επιτροπή  απηύθυνε  σχετική  γνώµη προς  το Συµβούλιο  σχετικά  µε την 
Κύπρο  στις [15 Ιουνίου  2010]6. 
(6) Το άρθρο  126 παράγραφος  6 της Συνθήκης  ορίζει  ότι το Συµβούλιο  θα πρέπει  να 
λάβει  υπόψη  τυχόν  παρατηρήσεις  του οικείου  κράτους  µέλους  προτού  αποφασίσει , 
µετά από συνολική  εκτίµηση, αν υφίσταται  υπερβολικό  έλλει µµα. Στην  περίπτωση  της 
Κύπρου , η συνολική  αυτή  εκτίµηση οδηγεί  στα εξής συµπεράσ µατα. 
(7) Σύµφωνα  µε τα στοιχεία  που κοινοποίησαν  οι κυπριακές  αρχές  τον Απρίλιο  του 2010, 
το έλλει µµα της γενικής  κυβέρνησης  στην  Κύπρο  το 2009 ανήλθε  στο 6,1% του ΑΕΠ , 
υπερβαίνοντας  συνεπώς  την τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ . Το έλλει µµα δεν είναι  
κοντά  στην  τιµή αναφοράς  του 3% του ΑΕΠ , αλλά  η υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  
µπορεί  να χαρακτηρισθεί  έκτακτη  κατά  την έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  
Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . Συγκεκρι µένα, οφείλεται  σε σοβαρή  επιβράδυνση  της 
οικονο µικής δραστηριότητας  κατά  την έννοια  της Συνθήκης  και του Συµφώνου  
Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . Σύµφωνα  µε τις εαρινές  προγνώσεις  των υπηρεσιών  
της Επιτροπής  του 2010, το πραγ µατικό  ΑΕΠ  στην  Κύπρο  προβλέπεται  να 
συρρικνωθεί  περαιτέρω , αν και σε µικρότερο  βαθµό, κατά  περίπου  ½% το 2010 έναντι  
1¾% το 2009. Εντούτοις , η προβλεπό µενη υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  δεν µπορεί  
να θεωρηθεί  προσωρινή . Σύµφωνα  µε τις εαρινές  προγνώσεις  των υπηρεσιών  της 
Επιτροπής  του 2010, το δηµοσιονο µικό έλλει µµα θα φθάσει  σε περίπου  7¾% του 
ΑΕΠ  το 2011 υπό την προϋπόθεση  µη µεταβολής  της ακολουθού µενης πολιτικής . 
Εποµένως , δεν ικανοποιείται  το κριτήριο  του ελλεί µµατος που ορίζει  η Συνθήκη . 
(8) Σύµφωνα  µε στοιχεία  που κοινοποίησαν  οι κυπριακές  αρχές  τον Απρίλιο  του 2010, το 
ακαθάριστο  χρέος  της γενικής  κυβέρνησης  παρα µένει χαµηλότερο  από την τιµή 
αναφοράς  του 60% του ΑΕΠ , και έφθασε  σε 56,2% του ΑΕΠ  το 2009. Για το 2010, η 
Κύπρος  γνωστοποίησε  προβλεπό µενο έλλει µµα ύψους  62% του ΑΕΠ , ποσοστό  που 
υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς  του 60% του ΑΕΠ  που ορίζει  η Συνθήκη . Σύµφωνα  µε 
τις εαρινές  προγνώσεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2010, αναµένεται  
περαιτέρω  αύξηση  του χρέους  σε 62,3% του ΑΕΠ  το 2010 και εν συνεχεία  σε 67,6% 
το 2011 λόγω  της επιδείνωσης  του πρωτογενούς  ισοζυγίου . Λαµβάνοντας  υπόψη  τις 
τάσεις  αυτές , ο δείκτης  χρέους  δεν µπορεί  να θεωρηθεί  ότι µειώνεται  επαρκώς  και ότι 
πλησιάζει  την τιµή αναφοράς  µε ικανοποιητικό  ρυθµό κατά  την έννοια  της Συνθήκης  
                                                 
6 Όλα τα έγγραφα  σχετικά  µε τη ∆ΥΕ  για την Κύπρο  υπάρχουν  στη διεύθυνση : 
 http://ec.europa.eu/econo my_finance/sgp/defic it/countries/index_en.htm . 
 
EL 9   EL και του Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . Εποµένως  δεν ικανοποιείται  το 
κριτήριο  του χρέους  που ορίζει  η Συνθήκη . 
(9) Σύµφωνα  µε το άρθρο  2 παράγραφος  4 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του 
Συµβουλίου , οι «σχετικοί  παράγοντες » µπορούν  να ληφθούν  υπόψη  στη διαδικασία  
που οδηγεί  στη λήψη  απόφασης  του Συµβουλίου  σχετικά  µε την ύπαρξη  υπερβολικού  
ελλεί µµατος, σύµφωνα  µε το άρθρο  126 παράγραφος  6, µόνον  εφόσον  ικανοποιείται  
πλήρως  η διπλή  προϋπόθεση  - δηλαδή  ότι το έλλει µµα παρα µένει κοντά  στην  τιµή 
αναφοράς  και η υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  είναι  προσωρινή . Στην  περίπτωση  της 
Κύπρου , διπλή  αυτή  προϋπόθεση  δεν ικανοποιείται . Κατά  συνέπεια , οι σχετικοί  
παράγοντες  δεν λαµβάνονται  υπόψη  στη διαδικασία  που οδηγεί  στην  παρούσα  
απόφαση . 
ΕΞΕ∆ΩΣΕ  ΤΗΝ  ΠΑΡΟΥΣΑ  ΑΠΟΦΑΣΗ : 
Άρθρο  1 
Από τη συνολική  εκτίµηση προκύπτει  η ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος στην  Κύπρο . 
Άρθρο  2 
Η παρούσα  απόφαση  απευθύνεται  στην  Κυπριακή  ∆ηµοκρατία . 
Βρυξέλλες , 15.6.2010 
 Για το Συµβούλιο  
 Ο Πρόεδρος  
 […]