Γνωμοδότηση για:

- την ετήσια έκθεση - χρηματοδοτικό μέσο συνοχής 1993/94, και

- την ετήσια έκθεση 1994 - Ταμείο Συνοχής - συμπλήρωμα

(96/C 82/03)

Στις 20 Ιανουαρίου και στις 20 Ιουνίου 1995, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ετήσια έκθεση - χρηματοδοτικό μέσο συνοχής 1993/94, και την Ετήσια έκθεση 1994 - Ταμείο Συνοχής - συμπλήρωμα.

Το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης, χωροταξίας και πολεοδομίας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 8 Δεκεμβρίου 1995 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Mercι Juste.

Κατά την 331η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 20ής Δεκεμβρίου 1995), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η παρούσα γνωμοδότηση εξετάζει από κοινού δύο εκθέσεις της Επιτροπής, εκ των οποίων η μία αναφέρεται στο χρηματοδοτικό μέσο συνοχής και η άλλη στο Ταμείο Συνοχής. Η πρώτη αφορά τις αποφάσεις που έλαβε η Επιτροπή σε συμφωνία με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη από 1ης Απριλίου 1993 έως 26ης Μαΐου 1994, ημερομηνία ενάρξεως της ισχύος του κανονισμού για την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής, που αποτελεί αντικείμενο της 2ης έκθεσης, η οποία καλύπτει την περίοδο από την 26η Μαΐου έως την 31η Δεκεμβρίου 1994.

1.2. Η ίδρυση του Ταμείου Συνοχής είχε προβλεφθεί από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ (άρθρο 130 Δ) με σκοπό τη χρηματοδοτική συμβολή, ενόψει της προώθησης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, στην πραγματοποίηση έργων στους τομείς του περιβάλλοντος και των διευρωπαϊκών δικτύων σε θέματα υποδομής μεταφορών. Αυτή η χρηματοδοτική ενίσχυση που ανέρχεται σε 15 150 εκατ. Ecu σε τιμές 1992 κατά την περίοδο 1993-99 έχει αποδέκτες την Ιρλανδία, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία.

1.3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υπενθυμίζει ότι έχει υποστηρίξει τις προτάσεις για τη δημιουργία του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής (ΧΜΣ) και την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής ().

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δυνατότητα που της δίνεται να αποφανθεί επί των εκθέσεων αυτών και επιθυμεί, για μία ακόμη φορά, να συμβάλει θετικά στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή των διατάξεων που θα διέπουν μελλοντικά το Ταμείο. Επιθυμεί ωστόσο να τονίσει την ανάγκη να υπάρξουν συγκρίσιμα δεδομένα σχετικά με τα χρηματοδοτούμενα έργα στα διάφορα κράτη μέλη.

2.2. Η ΟΚΕ επικροτεί τις εκθέσεις της Επιτροπής οι οποίες περιλαμβάνουν λεπτομερείς παρατηρήσεις και χρησιμότατα στοιχεία αναφορικά με την εφαρμογή του Χρηματοδοτικού Μέσου Συνοχής και του Ταμείου κατά την εξεταζόμενη περίοδο, από τις οποίες διαπιστώνεται η επιτυχής έναρξη των δραστηριοτήτων τους.

2.3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η Επιτροπή αντιμετώπισε δυσχερείς συνθήκες εργασίας που συνδέονταν, αφενός, με τη νομική αβεβαιότητα η οποία ήταν απόρροια του γεγονότος ότι η Συνθήκη του Μάαστριχτ δεν είχε κυρωθεί ακόμη κατά την έναρξη ισχύος του ΧΜΣ και, αφετέρου, με το ό,τι όλα τα διοικητικά και νομικά μέσα διαχείρισης και ελέγχου του ΧΜΣ θεσπίσθηκαν κατ`ανάγκη σε πολύ περιορισμένα χρονικά πλαίσια. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει την προσπάθεια που κατέβαλαν επ`αυτού τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη.

2.4. Η προσεχής αναθεώρηση του κανονισμού προβλέπεται για πριν τα τέλη του 1999 κι αυτό, παρά την άποψη της ΟΚΕ η οποία είχε εκφράσει την επιθυμία να προσδιορισθεί η ημερομηνία της αναθεώρησης του κανονισμού το 1996. Μέχρι τότε, η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει ετήσιες εκθέσεις παρακολούθησης του Ταμείου. Η ΟΚΕ συνιστά, προς διευκόλυνση της μελέτης της παρακολούθησης και της αξιολόγησης των ενεργειών του Ταμείου, οι εκθέσεις να συντάσσονται στο εξής με περίοδο αναφοράς το ημερολογιακό έτος. Υπενθυμίζει, επίσης, ότι η καθορισμένη προθεσμία για την παρουσίασή τους είναι έξι μήνες από τη λήξη της υπό μελέτης περιόδου, πράγμα που δεν τηρήθηκε στην έκθεση για το ΧΜΣ. Η ΟΚΕ με λύπη της παρατηρεί ότι η συμπληρωματική έκθεση για το 1994 δεν περιλαμβάνει σφαιρική ανάλυση των παρεμβάσεων από την έναρξη ισχύος του ΧΜΣ.

2.5. Η Επιτροπή αναφέρει στην πρώτη έκθεση τη θετική συμβολή της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής τόσο σε ό,τι αφορά την έγκριση και τη θέση σε λειτουργία του ΧΜΣ όσο και τον ίδιο τον κανονισμό του Ταμείου Συνοχής και τις διατάξεις για την εφαρμογή του. Εντούτοις, η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το ότι δεν γίνεται αναφορά στα κύρια σημεία των προγενέστερων γνωμοδοτήσεών της, ενώ αναφέρονται οι τροπολογίες που εισήγαγε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μελλοντικά, θα επιθυμούσε, σε μελέτες του είδους αυτού να λαμβάνονται υπόψη οι κύριοι προβληματισμοί που θέτει η ΟΚΕ.

2.6. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έλαβε γνώση της έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την εφαρμογή του ΧΜΣ. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι τα γενικώς εποικοδομητικά σχόλια που περιλαμβάνει αποβλέπουν σε μια πιο αποτελεσματική και διάφανη διάθεση των πιστώσεων και για το λόγο αυτό πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να ληφθούν υπόψη από την Επιτροπή στο μέλλον.

2.7. Με την επιφύλαξη των παρατηρήσεων που εκτίθενται ανωτέρω και στο τμήμα 3 που ακολουθεί, η ΟΚΕ συγχαίρει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη για την πρόοδο που πραγματοποίησαν κατά την εφαρμογή των μεθόδων του Ταμείου Συνοχής και ιδιαίτερα, διότι διασφάλισαν ότι οι πιστώσεις υποχρεώσεων για τα έτη 1993 και 1994 απορρόφησαν το σύνολο της χρηματοοικονομικής βοήθειας που ήταν διαθέσιμη βάσει του Κοινοτικού Προϋπολογισμού.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Οι εκθέσεις παρουσιάζουν τον τρόπο με τον οποίο έγινε η κατανομή των κονδυλίων ανάλογα με τη φύση τους και στα πλαίσια της «κατάλληλης ισορροπίας» που αναφέρεται στους κανονισμούς που διέπουν το ΧΜΣ και το ΤΣ:

3.1.1. Κατανομή ανά τομέα

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

3.1.2. Κατανομή ανά τομέα και ανά χώρα

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κρίνει ότι η κατανομή αυτή, μολονότι ποικίλλει ανάλογα με τα κράτη μέλη, μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητική δεδομένων των δυσχερειών διοικητικής φύσης και προγραμματισμού τις οποίες αντιμετώπισαν τα κράτη μέλη, κυρίως στον τομέα του περιβάλλοντος.

Επιπλέον, ο στόχος της επίτευξης «καλύτερης ισορροπίας» μεταξύ των έργων στο πεδίο των μεταφορών και των έργων στο πεδίο του περιβάλλοντος πρέπει, κατά την άποψη της ΟΚΕ, να αναφέρεται σε περίοδο που ξεπερνά το ημερολογιακό έτος, παρέχοντας ένα ορισμένο περιθώριο ευελιξίας στον καθορισμό των προτεραιοτήτων κάθε κράτους μέλους στη διάρκεια των επόμενων οικονομικών ετών. Στην οπτική αυτή, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει την επιθυμία στις μελλοντικές εκθέσεις να γίνεται αναφορά στην εξέλιξη της σφαιρικής ισορροπίας, λαμβάνοντας υπόψη τις συσσωρευμένες ετήσιες εισφορές για κάθε πεδίο, πράγμα που μελλοντικά θα επιτρέψει την συνολική αξιολόγηση της επίτευξης του στόχου της ισορροπίας των πιστώσεων. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει την επιθυμία της να αυξηθεί το σχετικό μερίδιο του περιβάλλοντος στη διάρκεια των επόμενων ετών. Στο σημείο αυτό, η ΟΚΕ εκφράζει την ευαρέσκειά της για την εκ νέου εξισορρόπηση που άρχισε στην κατανομή των σχεδίων για το 1994, όπως δεικνύει η συμπληρωματική έκθεση που υπέβαλε η Επιτροπή.

3.1.3. Κατανομή ανά χώρα

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι οι πιστώσεις του προϋπολογισμού τόσο για το 1993 όσο και για το 1994, προσεγγίζουν πράγματι το μέσο όρο των φασμάτων ενδεικτικού καταμερισμού και καλεί την Επιτροπή να διατηρήσει την υφιστάμενη κατάσταση και να μην επιτρέψει την μετακίνηση των ετησίων πιστώσεων προς τα άκρα των εν λόγω ευρέων φασμάτων.

3.2. Όσον αφορά τη κατανομή των πόρων στον τομέα των μεταφορών, τα 4 ενδιαφερόμενα κράτη μέλη αφιέρωσαν, κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, περισσότερο του 70 % των πόρων σε σχέδια για τον οδικό τομέα.

Η ΟΚΕ μολονότι αναγνωρίζει ότι οι χώρες αυτές χρειάζεται να εκσυγχρονίσουν και να αναπτύξουν τα οδικά τους δίκτυα, φρονεί ότι θα ήταν επιθυμητό να επιτευχθεί καλύτερη ισορροπία μεταξύ των διαφόρων τρόπων μεταφοράς.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή της Επιτροπής στην ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα, μεταξύ των σχεδίων που υποβάλλονται στον τομέα των μεταφορών, σε εκείνα που λαμβάνουν περισσότερο υπόψη την προστασία του περιβάλλοντος.

Όσον αφορά τον τομέα του περιβάλλοντος, η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι ελάχιστο μέρος των πιστώσεων διατίθεται για την προστασία του τη στιγμή μάλιστα που ο τομέας αυτός απειλείται ιδιαίτερα στις χώρες συνοχής.

3.3. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει εκ νέου την ειδική κατάσταση των πολύ απομακρυσμένων νησιωτικών περιοχών και καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν υπόψη τους τα ειδικά προβλήματα των ζωνών αυτών κατά την επιδίωξη του γενικότερου στόχου σύγκλισης, προκειμένου να λήξει η απομόνωσή τους, δεδομένου ότι συγκαταλέγονται στους σημαντικούς φυσικούς πόρους της Ένωσης.

3.4. Ο καθορισμός των προτεραιοτήτων δράσης όσον αφορά τα ενισχυόμενα έργα εναπόκειται στα κράτη μέλη με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι διατάξεις του άρθρου 2 του κανονισμού του Συμβουλίου οι οποίες συμπληρώθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου το 1992. Οι δύο εκθέσεις περιλαμβάνουν για κάθε χώρα μία γενική ανομοιογενή περιγραφή των σημαντικότερων έργων που χρηματοδοτήθηκαν καθώς και των στόχων που ορίσθηκαν σε εθνικό επίπεδο. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι χρηματοδοτήσεις του ΤΣ, με βάση το άρθρο 130 Δ της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, γίνονται με στόχο τα έργα και όχι τα προγράμματα, όπως στην περίπτωση των διαρθρωτικών Ταμείων, η ΟΚΕ συνιστά, στις μελλοντικές εκθέσεις, να αξιολογείται η συμβολή των χρηματοδοτηθέντων έργων στην επίτευξη όχι μόνο των εθνικών αλλά και των κοινοτικών στόχων.

3.5. Η ΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής με τίτλο «Παρεμβάσεις για μελέτες και τεχνικά μέτρα στήριξης - τεχνική βοήθεια», για την πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος με στόχο την ενίσχυση της συστηματικής αξιολόγησης των έργων, των συγκεκριμένων κανόνων υλοποίησης και της δυνητικής και πραγματικής επίδρασης που θα ασκήσει η εκτέλεσή τους. Διαπιστώνει, εντούτοις, ότι τα ποσά χρησιμοποίησης της θέσης «Προπαρασκευαστικές μελέτες και τεχνική βοήθεια» είναι πολύ κατώτερα των προβλεπόμενων, πράγμα που θα έπρεπε να δημιουργήσει προβληματισμό σχετικά με τις αιτίες της ελλιπούς χρησιμοποίησής της.

Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η συμμετοχή της ΕΤΕ συνέβαλε αποτελεσματικά στο πλαίσιο της αξιολόγησης και της παρακολούθησης των έργων που χρηματοδότησε το ΤΣ. Στο μέτρο του δυνατού η ΟΚΕ θα επιθυμούσε να έχει λεπτομερέστερες πληροφορίες για τις συνεισφορές της ΕΤΕ σχετικά.

3.6. Η ΟΚΕ τονίζει για μία ακόμη φορά την ανάγκη διαβουλεύσεων με τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους των κρατών μελών. Η συμμετοχή αυτή πρέπει να πραγματοποιείται σε όλα τα στάδια καθορισμού των προτεραιοτήτων, της εφαρμογής και της παρακολούθησης των χρηματοδοτούμενων έργων. Η ΟΚΕ παραπέμπει σχετικά στις παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν αναφορικά με το άρθρο 4 του κανονισμού - πλαίσιο για τα διαρθρωτικά ταμεία (). Η συμμετοχή αυτή θα επιτρέψει ευκολότερα να υπάρξει ευρύτερη βάση για την επιλογή των έργων, μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότητα όσον αφορά τις κοινοτικές επιχορηγήσεις, καλύτερος συντονισμός, σε εθνικό επίπεδο, των έργων που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα και των άλλων έργων, όπως επίσης αυξανόμενη συνοχή των μελλοντικών χρηματοδοτήσεων.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θεωρεί σκόπιμο να υπάρξουν εκ των προτέρων διαβουλεύσεις στο επίπεδο των οικονομικών και κοινωνικών συμβουλίων στα κράτη μέλη που υπάρχουν οι οργανισμοί αυτοί, στο στάδιο δηλαδή του προσδιορισμού των προτεραιοτήτων σε εθνικό επίπεδο.

3.7. Προκειμένου να διευκολυνθεί η εξέταση του συμβατού των έργων με τους επιδιωκόμενους από το Ταμείο Συνοχής στόχους, ιδιαίτερα στο πεδίο των διευρωπαϊκών δικτύων, η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι χρήσιμο να παρουσιάσει η Επιτροπή με διαγράμματα ή χάρτες, μια συνολική εικόνα της εξέλιξης των χρηματοδοτούμενων έργων, προκειμένου να επαληθευθεί κατά πόσον οι επενδύσεις που έγιναν στα πλαίσια του Ταμείου αυτού λαμβάνουν δεόντως υπόψη τα δίκτυα που επιλέχτηκαν κατά προτεραιότητα.

3.8. Στις εκθέσεις παρουσιάζεται η έγκριση υπό του ΧΜΣ πολλών έργων ή ομάδων έργων που θεωρούνται μικρά λόγω της αξίας τους, κυρίως στον τομέα του περιβάλλοντος. Η ΟΚΕ, παρότι τάσσεται υπέρ μίας ευελιξίας στο κεφάλαιο αυτό, συνιστά, στο μέτρο του δυνατού, μεγαλύτερη συγκέντρωση των ενισχύσεων, σε συνάρτηση με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε δικαιούχου κράτους.

3.9. Η ενίσχυση από το Ταμείο Συνοχής εξαρτάται από το εάν τα κράτη μέλη διαθέτουν πρόγραμμα που να πληροί τα κριτήρια σύγκλισης όπως ορίζει το άρθρο 104 Γ της Συνθήκης του Μάαστριχτ. Οι διατάξεις περί εξάρτησης από όρους δεν έχουν εφαρμοσθεί στο χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. Η έκθεση της Επιτροπής, όπως ορίζεται στο παράρτημα ΙΙ, σημείο 3 του κανονισμού 792/93, παρουσιάζει εν συντομία τα προγράμματα σύγκλισης των δικαιούχων κρατών, σημειώνοντας την εξέλιξή τους και, ειδικότερα, τα αναφερόμενα στους στόχους μείωσης των δημοσίων ελλειμμάτων.

Επ`αυτού η ΟΚΕ κρίνει σκόπιμο να δοθούν αναλυτικά στις επόμενες εκθέσεις πληροφορίες για την εξέλιξη του δημόσιου ελλείμματος των κρατών μελών, και για τις προβλεπτές συνέπειες των κανόνων περί εξάρτησης από όρους που εγκρίθηκαν κατά τη Διάσκεψη Κορυφής του Εδιμβούργου και οι οποίοι θα τεθούν σε εφαρμογή από το Νοέμβριο του 1995. Η πληροφόρηση αυτή δεν θα πρέπει να επισκιάσει εκείνη της εξέλιξης των προγραμμάτων σύγκλισης.

3.10. Από τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην έκθεση σχετικά με τα κριτήρια βάσει των οποίων τα κράτη μέλη αξιολογούν τα επιλέξιμα έργα αποδεικνύεται η ύπαρξη δυσκολιών στη μεθοδολογία που χρησιμοποιείται, ενώ παράλληλα αποδεικνύεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται βελτίωση των τεχνικών οικονομικής αξιολόγησης που χρησιμοποιούνται, κυρίως στον τομέα του περιβάλλοντος. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την προσέγγιση αυτή και θεωρεί ότι η βελτίωση αυτή πρέπει να γίνει σε συντονισμό με την Επιτροπή ώστε να επιτραπεί μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στα σχέδια.

3.11. Η ΟΚΕ τονίζει ότι είναι απαραίτητο οι αποφάσεις για τη χρηματοδότηση ενός έργου να λαμβάνονται μόνον όταν υπάρχουν επαρκή αναλυτικά στοιχεία υψηλής ποιότητας για την αξιολόγηση του έργου που προτείνει το κράτος μέλος.

Η ΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο, να παρουσιάσει η Επιτροπή γενικές ενδείξεις για το ποσοστό των εγκεκριμένων έργων στο σύνολο των υποβληθέντων όπως επίσης τους κυριότερους λόγους των αρνητικών αποφάσεων. Αυτό θα επιτρέψει αυξανόμενη διαφάνεια και αποτελεσματικότητα κατά την αξιολόγηση και την επιλογή των έργων από την Επιτροπή.

3.12. Η πρόσφατη θέση σε ισχύ του ΤΣ καθιστά ανέφικτη την οριστική αποτίμηση των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών των έργων που χρηματοδοτήθηκαν. Η ΟΚΕ επισημαίνει την ανάγκη διεξαγωγής των μελετών αυτών και θεωρεί σκόπιμο να περιγράφονται λεπτομερέστερα στις μελλοντικές εκθέσεις οι μέθοδοι ανάλυσης που εφαρμόσθηκαν και κυρίως οι κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες των έργων που χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Συνοχής. Πρωταρχική σημασία θα πρέπει να δοθεί στην ανταγωνιστικότητα, την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, έχοντας λάβει υπόψη το επίπεδο της ανεργίας σε ορισμένες χώρες που επωφελούνται από τη συνδρομή του Ταμείου Συνοχής.

3.13. Η παρακολούθηση των έργων αποτελεί βασικό στοιχείο για τη διασφάλιση της καλύτερης διαχείρισης των πόρων. Στο κεφάλαιο για τις επιτροπές παρακολούθησης υπάρχει πρόθεση να δοθεί μία εικόνα αποτελεσματικότητας που ενδεχομένως να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, μολονότι με την καθυστέρηση της σύστασής τους, τις ελάχιστες συνεδριάσεις τους και τα διαθέσιμα στοιχεία, αυτό δεν μπορεί ακόμη να διαπιστωθεί. Συμπεραίνεται γενικά για το πρώτο έτος λειτουργίας ότι υπήρξαν τροποποιήσεις και καθυστερήσεις στην εκτέλεση των έργων οι οποίες οφείλονταν κυρίως στο ό,τι τα περισσότερα έργα παρουσιάσθηκαν τους τελευταίους μήνες του 1993.

Στη συμπληρωματική έκθεση για το 1994, οι πληροφορίες που δίδονται από την Επιτροπή σε ό,τι αφορά τις επιτροπές παρακολούθησης περιορίζονται σε ένα κράτος μέλος. Η ΟΚΕ συνιστά, στις μελλοντικές εκθέσεις, να αναφέρει η Επιτροπή τους μηχανισμούς παρακολούθησης που έχουν συσταθεί ή που πρόκειται να συσταθούν σε κάθε κράτος μέλος, επισημαίνοντας το επίπεδο της προβλεπόμενης παρέμβασης από πλευράς των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων.

Η ΟΚΕ ελπίζει ότι η Επιτροπή θα δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη λειτουργία των επιτροπών παρακολούθησης, που συστάθηκαν για κάθε δικαιούχο κράτος ανεξάρτητα, και ότι θα παρέχει ευρύτερη ενημέρωση για το περιεχόμενο των συνεδριάσεών τους. Εκτός από την συμμετοχή των εκπροσώπων των περιφερειών στις επιτροπές παρακολούθησης, υπενθυμίζει την ανάγκη να συμμετάσχουν οι οικονομικοί και κοινωνικοί εταίροι στις επιτροπές αυτές. Εκφράζει τη λύπη της που στη σημερινή τους σύνθεση δεν συγκαταλέγονται ακόμη οι εκπρόσωποί τους.

Ελλείψει κάθε άλλης βάσης για τον καθορισμό των προτεραιοτήτων των κρατών, ο ρόλος των επιτροπών παρακολούθησης είναι καθοριστικός και αντικατοπτρίζει ενδιαφέρον όχι μόνον των φορέων, αλλά ευρύτερο.

3.14. Οι αποστολές ελέγχου των χρηματοδοτούμενων έργων που πραγματοποίησε η Επιτροπή ήταν λίγες σε σχέση με το συνολικό αριθμό των έργων που χρηματοδότησε και τα στοιχεία που παρέχει η έκθεση για τα αποτελέσματά τους δεν επιτρέπουν την εξαγωγή συμπερασμάτων. Δεν γίνεται καμία αναφορά στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που θεσπίσθηκαν στα κράτη μέλη, πράγμα που δυσχεραίνει τον έλεγχο της πορείας των έργων. Η ΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να καλύψει τις ελλείψεις αυτές εκτελώντας τους ελέγχους αυτούς με πιο συστηματικό τρόπο.

3.15. Απαιτείται τήρηση του κανονισμού κατά γράμμα όσον αφορά την καταπολέμηση των παρατυπιών και την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων από το Ταμείο Συνοχής ποσών. Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι η Επιτροπή δεν διαπίστωσε ατασθαλίες στο πλαίσιο της χρηματοδότησης των έργων. Καλεί, εντούτοις, την Επιτροπή να δημοσιεύσει στις προσεχείς εκθέσεις τις αναφορές που θα συντάξουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με τα όσα ορίζει ο κανονισμός για τις παρατυπίες ή τα σφάλματα που μπορεί να διαπιστωθούν στη διαχείριση των πόρων.

3.16. Οι εκθέσεις παρουσιάζουν αναλυτικά τις διάφορες κατηγορίες ενεργειών ενημέρωσης και δημοσιότητας που πραγματοποίησε η Επιτροπή από τη θέση σε λειτουργία του ΤΣ. Μέτρα αυτού του είδους, που εγγυώνται πολιτική διαφάνειας, είναι πάντα ευπρόσδεκτα και δεν είναι ποτέ αρκετά. Η ΟΚΕ συνιστά να συνεχισθούν και, στο μέτρο του δυνατού, να πολλαπλασιασθούν τα μέτρα αυτά τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό και κοινοτικό επίπεδο.

3.17. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επιμένει στην σημασία του συντονισμού με τα άλλα μέσα διαρθρωτικού χαρακτήρα καθώς και με τα άλλα κοινοτικά προγράμματα (Διαρθρωτικά Ταμεία, LIFE, RTE) και εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προσπάθειες της Επιτροπής που αποβλέπουν κυρίως στην αποφυγή καταστάσεων διπλής χρηματοδότησης.

Η ΟΚΕ καλεί τέλος την Επιτροπή να παρουσιάσει, στις μελλοντικές εκθέσεις της, λεπτομερέστερες ενδείξεις για τη συμβολή των άλλων κοινοτικών μέσων στη χρηματοδότηση των έργων που έχουν επιλεγεί για ενίσχυση στα πλαίσια του Ταμείου Συνοχής.

3.18. Προκειμένου να υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια και ιδιαίτερα καλύτερη ενημέρωση για το αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής, η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να δώσει έμφαση στα μέτρα που σκοπό έχουν να διευκολύνουν τη διάδοση των πληροφοριών. Η διάδοση αυτή πρέπει να είναι η μεγαλύτερη δυνατή και η ΟΚΕ πιστεύει ότι η ενοποιημένη έκθεση που υπέβαλε η Επιτροπή για το 1993-94 μπορεί να αποτελέσει ένα θετικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Βρυξέλλες, 20 Δεκεμβρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 108 της 19. 4. 1993 7 ΕΕ αριθ. C 133 της 19. 5. 1994.

() ΕΕ αριθ. C 393 της 31. 12. 1994.