Αριθ. C 221/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 8. 89 
σότερες προσπάθειες για τη μείωση του χρόνου επεξεργασίας, 
μετάφρασης και δημοσίευσης. Θα ήταν οπωσδήποτε επιθυ­μητή μια πρώτη σύντομη δημοσίευση, έστω και σε λίγες μόνο 
γλώσσες. 
Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 1989. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου που αφορά την προώθηση των ενεργειακών 
τεχνολογιών για την Ευρώπη (πρόγραμμα THERMIE) (') 
(89/C 221/03) 
Στις 12 Απριλίου 1989 το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει βάσει του άρθρου 198 της Συνθήκης ΕΟΚ 
τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 30 Ιουνίου 1989 με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. von der Decken. 
Η ΟΚΕ υιοθέτησε κατά τη 268η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 12ης Ιουλίου 1989) ομόφωνα την 
ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κρίνει το πρόγραμμα 
αυτό αναγκαίο. Θεωρείται ως χρήσιμη συμπλήρωση και συνέ­
χεια των προσπαθειών που καταβάλλονται στην ενεργειακή 
αγορά και καλύπτει σε μεγάλο βαθμό τις σχετικές ανάγκες 
της Κοινότητας ιδιαίτερα εάν ληφθεί υπόψη οι ακόλουθες 
παρατηρήσεις και προτάσεις. 
Επιδοκιμάζει το γεγονός ότι τα μέτρα με τα οποία επιδιώκεται 
η προώθηση προγραμμάτων στον τομέα των ενεργειακών 
τεχνολογιών συγκεντρώνονται σε ένα και μόνο πρόγραμμα, 
πράγμα που συμβάλλει στην ορθολογική κατανομή των 
προσπαθειών που καταβάλλονται στον τομέα αυτό. Η ΟΚΕ 
δεν θα δεχθεί ωστόσο να έχει η ανακατάταξη αυτή σαν αποτέ­
λεσμα την αποδυνάμωση της ενίσχυσης που χορηγείται σε 
έναν από τους τομείς που καλύπτει το νέο πρόγραμμα. 
1. Εκτίμηση των προηγουμένων προγραμμάτων 
1.1. Η πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου για 
την προώθηση των ενεργειακών τεχνολογιών στην Ευρώπη 
αφορά τη συνέχεια δρατηριοτήτων που αναπτύχθηκαν στο 
παρελθόν στον τομέα αυτό στα πλαίσια του 
προγράμματος ενεργειακής επίδειξης και του προγράμματος για τις τεχνολογίες υδρογονανθράκων (2). 
Τα αποτελέσματα αυτά συνοψίζονται ως εξής: 
1.2. Πρόγραμμα ενεργειακής επίδειξης 
— Η εφαρμογή του προγράμματος άρχισε το 1978 υπόκειται 
στον κανονισμό του Συμβουλίου ΕΟΚ αριθ. 3640/85 της 
20ής Δεκεμβρίου 1985 ο οποίος ισχύει από τον Ιανουάριο 
1986 έως τέλος 1989. 
— Καταρτίσθηκαν δύο εκθέσεις αξιολόγησης: προγράμματα 
για την αποδοτικότητα της ενέργειας και τις ανανεώσιμες 
πηγές ενέργειας, Νοέμβριος 1988, Caprioglio + March + 
Consulting καθώς και στέρεα καύσιμα Νοέμβριος 1988 
Thurlow+ Kallembach. 
— Έως τα τέλη 1987 επιλέχθηκαν από 5 000 προτάσεις οι 
1 445. Οι προτάσεις αυτές αφορούσαν: 
— κατά 57% την ανανεώσιμη ενέργεια, κατά 36% την 
εξοικονόμηση ενέργειας, κατά 9% τα στέρεα καύσιμα 
συμπεριλαμβανομένης της υγροποίησης και αεροποίη-
σης. 
(·) ΕΕ αριθ. C 101 της 22. 4. 1989. (2) ΕΕ αριθ. L 350 της 27. 12. 1985, σ. 25/29. 
28. 8. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 221/7 
— Από 1 322 προτάσεις στον τομέα της εξοικονόμησης 
ενέργειας, της ανανεώσιμης ενέργειας, της ηλεκτρικής 
ενέργειας εγκρίθηκαν 330 προγράμματα, από αυτά τα 
206 είχαν από τεχνική άποψη πλήρη ή μερική επιτυ­
χία, από αυτά τα 82 είχαν επιτυχία τόσο από τεχνική 
όσο και από οικονομική άποψη, 140 προγράμματα 
απέτυχαν. 
— Στον τομέα της υγροποίησης και της αεροποίησης 
επιτεύχθηκαν 29 προγράμματα, 6 από αυτά ολοκλη­
ρώθηκαν, 8 ακυρώθηκαν. 
— Στον τομέα της αξιοποίησης στέρεων καυσίμων 
επιλέχθηκαν 55, τα 5 απορρίφθηκαν, 15 καταργή­
θηκαν. 
1.3. Τεχνολογίες υδρογονανθράκων 
— Το σχετικό πρόγραμμα τέθηκε σε ισχύ το 1974 και ισχύει 
από το 1986 έως το 1989, με βάση τον κανονισμό ΕΟΚ 
αριθ. 3639/85 της 20ής Δεκεμβρίου 1985. 
— Η εταιρεία Smith Rea Energy Ass. Ltd. κατήρτισε τον 
Αύγουστο 1988 έκθεση αξιολόγησης. 
— Έως τα τέλη 1987 ενισχύθηκαν 516 προγράμματα, από 
αυτά τα 43 απέτυχαν και 258 ολοκληρώθηκαν, από 
αυτά τα 67 ήδη εφαρμόζονται παραγωγικά, τα 93 έχουν 
καλές προοπτικές ενώ τα υπόλοιπα 98 δεν έχουν καμία 
προοπτική για οικονομική επιτυχία. 
1.4. Η χρηματοδότηση των σημερι νών προγραμμάτων 
Στην «Εκτίμηση των τεχνολογικών προγραμμάτων στον ενερ­
γειακό τομέα» [COM (89) 164 της 20ής Μαρτίου 1989] γίνεται 
μια παρουσίαση της κατανομής των έως σήμερα διατιθέμενων 
κεφαλαίων. Η κατανομή αυτή είναι χρήσιμη και για την, 
κατά προσέγγιση, εκτίμηση των αναγκών για το επόμενο 
πρόγραμμα. 
Υπολογίζεται ότι για τα 1 445 προγράμματα που εγκρίθηκαν 
μεταξύ 1978 και 1987 χρειάζονται 764,1 εκατομμύρια ECU. 
Εξάλλου κατά την περίοδο αυτή χορηγήθηκαν 426 εκατομμύ­
ρια ECU για το πρόγραμμα τεχνολογίες υδρογονανθράκων. 
2. Γενική εκτίμηση του προτεινόμενου προγράμματος 
2.1. Αιτιολογία της αναγκαιότητας του προγράμματος 
Το πρόγραμμα THERM ΙΕ λαμβάνει ουσιαστικά υπόψη τις 
συστάσεις που προκύπτουν από την εκτίμηση προηγούμενων 
προγραμμάτων. Εξάλλου το πρόγραμμα αυτό στηρίζεται και 
από τους ακόλουθους λόγους: 
2.1.1. Καταρχήν οι προσπάθειες που καταβάλλονται στην 
Κοινότητα για την επίτευξη ασφαλών και ανταγωνιστικών 
πηγών ενέργειας δεν πρέπει να εγκαταλειφθούν κυρίως 
επειδή: 
— η αβεβαιότητα της αγοράς πετρελαίου εγκυμονεί κιν­
δύνους, — η πυρηνική ενέργεια συναντά την αντίδραση της κοινής 
γνώμης σε πολλά κράτη μέλη, 
— η αξιοποίηση του άνθρακα δημιουργεί περιβαλλοντο­
λογικά προβλήματα. 
2.1.2. Ωστόσο, είναι σκόπιμο να υπογραμμισθεί σχετικά, 
όπως εξάλλου αναφέρει και η ίδια η Επιτροπή στην αιτιολο­
γική έκθεση που συνοδεύει την πρόταση της, ότι η Κοινότητα 
εξαρτάται ακόμη σε ποσοστό 50% των αναγκών της σε ενέρ­
γεια από εισαγωγές. Όσον αφορά το πετρέλαιο, η Κοινότητα 
εξαρτάται κατά περισσότερο από 70% από το εξωτερικό. 
2.1.3. Επομένως η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τους στόχους που 
ακολουθεί το πρόγραμμα THERMIE και ιδιαιτέρως τους 
ακόλουθους στόχους: 
— η εξόρυξη εγχώριων υλών ενέργειας, 
— η βελτίωση της αποτελεσματικότητας της ενέργειας και 
ορθολογικότερη χρήση της ενέργειας, 
— μείωση της ρύπανσης του περιβάλλοντος, και συνεπώς 
αυξημένη προστασία του περιβάλλοντος, 
— η τροποποίηση της παραγωγικής διαδικασίας για την 
μείωση της ρύπανσης του περιβάλλοντος, 
— η ενίσχυση της βιομηχανίας για την ενιαία αγορά, 
— η καθιέρωση κοινοτικών προδιαγραφών και προτύπων, 
— η προώθηση της διάδοσης γνώσεων σε κοινοτικό επίπεδο, 
— η βελτίωση της ενεργειακής διαθεσιμότητας σε περιοχές 
που μειονεκτούσαν έως σήμερα από αυτήν την άποψη, και 
συνεπώς 
— άνοδος του κοινωνικού επιπέδου, 
— η αξιοποίηση των απορριμμάτων για την παραγωγή ενέρ­
γειας. 
2.1.4. Για να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί, χρειάζεται 
ωστόσο να πληρούνται ορισμένες βασικές προϋποθέσεις 
κυρίως για να εξασφαλισθεί η αυξημένη αποτελεσματικότητα 
των κοινοτικών ενεργειών: 
— στήριξη σε ήδη υφιστάμενα εθνικά προγράμματα, 
— συντονισμός με παραλλήλως εφαρμοζόμενα προγράμματα 
της Κοινότητας: π.χ. 
— SPRINT: στρατηγικό πρόγραμμα για την καινοτομία 
και τη μεταφορά τεχνολογίας 
— VALUE: διάδοση και αξιοποίηση των ερευνητικών 
αποτελεσμάτων στον τομέα της επιστήμης και της τεχ­
νολογίας 
— JOULE: πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυ­
ξης στον ενεργειακό τομέα 
— έρευνα στον τομέα του άνθρακα [στα πλαίσια της Συν­
θήκης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για άνθρακα και 
χάλυβα (ΕΚΑΧ)] 
— VALOREN: αξιοποίηση του ενδογενούς ενεργειακού 
δυναμικού που υφίσταται στις περιοχές της Κοινό­
τητας. 
ΑριθΟ^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ^^ 
ΙΡό. ^ΟΚΕεκφρά^ει την άπο^η ότι μέσωτης μεταφοράς 
τεχνολογιώνπουαναπτύχθηκανστηνΚοινότηταητελευταία 
μπορεί να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες να επιλύσουν 
ταενεργειακάκαι οικολογικά προβλήματα τους με τρόπο που 
να αρμόζει στις ανάγκες των χωρών αυτών και στις συνθήκες 
που επικρατούν σε αυτές. 
1 Ε^έςπ^τ^ή^ς 
II. ^^^^ο^^^^η^^^^^^^^^^^^ 
1ΡΡ ^τοάρθρο^του προταθέντος προγράμματος χαράσ 
σεται το γενικό πλαίσιο επιλογής των προγραμμάτων προώ 
θησης των ενεργειακών τεχνολογιώνΜΟπως και μεταγενέ 
στεραη^προϋπόθεση του κινδύνους για την παροχή μιας 
χρηματοδότησης θα πρέπει να αφοράμόνο το σημαντικό 
οικονομικό και τεχνικόήλειτουργικό κίνδυνο. 
1ΡΡΡ ^ΟΚΕ διαπιστώνει εξάλλου ότι το σημείο^α^ 
αυτού του άρθρου εισάγει ένα σημαντικό και ανησυχητικό 
περιορισμό με τον αποκλεισμό της φάσης έρευνα^ανάπτυξη 
από την κοινοτική οικονομική στήριξης πρόκειταιγια ένα 
σοβαρόκενόσεσχέσημετονκανονισμό^ΕΟΚ^αριθ.^^ 
και μια αντίφαση με το σημείο ^Α^λίδα^της αιτιολογικής 
έκθεσης που συνοδεύει την πρόταση κανονισμού. 
11.1 ^ε το άρθρο^ηΕπιτροπή καθίσταται αρμόδια να 
εφαρμό^εικατάλληλα μέτραόταν εκείνη κρίνει ότι είναι 
αναγκαίο. Αυτό θεωρείται σκόπιμο και απαραίτητο εφόσον 
ζητείται προηγουμένωςηγνώμη της συμβουλευτικής επιτρο 
πής την οποία αναφέρει το άρθρο^του σχεδίου πρόγραμμα 
τος. 
1Ρ1 Τοάρθρο^απαριθμεί τις προϋποθέσεις που πρέπει 
να πληρούνται για την χορήγηση της ενίσχυσης. Είναι π.χ. 
απαραίτητο να υπάρχουν προοπτικές τεχνικής και οικονομά 
κής βιωσιμότητας του προγράμματος που ενισχύεται. Αυτό 
επιδοκιμά^εται.Εντούτοιςπρέπεικατάτην εκτίμηση μιας 
στρατηγικής εφοδιασμού να υιοθετηθεί μια ελαστικότερη 
στάση κατά την οποία θα λαμβάνονται υπό^η μελλοντικές 
μεταβολές τηςδιάρθρωσηςτουκόστουςτηςαγοράςενέρ 
γειας. 
11.^. Α ΟΚΕ εγκρίνει γενικά τους όρους που πρέπει να 
πληρούν τα προγράμματα και οι οποίοιπροβλέπονται στη 
διάταξη αυτή και επιδοκιμάζει ιδιαίτερα το γεγονός ότι θα 
δίδεται προτεραιότητα στα έργα διάδοσης στις περιοχές στις 
οποίες σημειώνεται καθυστέρηση στην ανάπτυξη επειδή αυτό 
αποτελεί μια συμβολή στην υλοποίηση ενός από τους κυριό-
τερους στόχους του προγράμματος δηλαδή στη μείωση των 
ενεργειακών ανισοτήτων μεταξύ των περιοχών της Κοινό­
τητας. 
ΙΡό^. Ενας από τους όρους που πρέπει να πληρούν 
ταπρογράμματα είναι να προσφέρουν κατάλληλες λύσεις 
στοντομέα της προστασίας του περιβάλλοντος και της ασφά 
λειας.ΗΟΚΕεπιδοκιμά^ειτην εισαγωγή του όρου αυτού 
που αποτελεί μια πολύ συγκεκριμένη εφαρμογή του άρθρου Ρ^θϋ τουοποίουη ^η παράγραφοςδιευκρινί^ειότι^οι 
ανάγκες στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος 
αποτελούν συνιστώσα των άλλων πολιτικών της Κοινό­
τητας^. 
1Ρ^. Τοάρθρο7ρυθμί^ειτη μορφή και την έκταση της 
χρηματοδότησης. Κατά κανόνας εφόσον αναγνωρισθεί η 
καταλληλότητα του προγράμματος^ηΕπιτροπή αναλαμβάνει 
ένα μέρος των δαπανών που κυμαίνεται μεταξύ ^θ και 1^. 
Επιπλέον^ μπορεί να προστεθεί μια οικονομική ενίσχυση 
εκμέρους των κρατών μελών^χωρίς να έχει ωστόσο σαν 
αποτέλεσμα να χρηματοδοτούνται ταπρογράμματααυτά πέρα 
από το ^^ της συνολικής τους αξίας. 
II.^.Ρ 11 Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή προτείνει 
σχετικά ναεξετά^ειηΕπιτροπήότανπρόκειται για προγράμ­
ματα που ώθησεηίδια και τα οποία δενκινούντο ενδιαφέρον 
της βιομηχανίας^ επειδή δεν προσφέρουν άμεσα οικονομική 
αποδοτικότητα^π.χ.ότανσυμβάλλουνσεμείωσητουκόστους 
μόνο εφόσον χρησιμοποιηθούν στην παραγωγή μεγάλων 
ποσοτήτων^ήόταν δεν είναι άμεσα οικονομικά αποδοτικά 
λόγωτων σημερινώνενεργειακώντιμών^τις δυνατότητες 
ειδικής χρηματοδότησης^ όπως προβλέπεται^ π.χ.στηνπαρά-
γραφο^του άρθρου αυτού. 
1Ρ7. Το άρθρο ^περιγράφειτηνπρόσκληση γιατην 
υποβολή προτάσεων προςεκτέλεση έργων καθώς καιτην 
εκτίμηση της καταλληλότητας των έργων αυτών. Ιδιαίτερα 
περιγράφεταιησυμβουλευτική επιτροπή και οι αρμοδιότητες 
της. 11 επιτροπή αυτή απαρτίζεται από δύο εκπροσώπους ανά 
κράτοςμέλοςκαιτονπρόεδροοοποίοςείναιεκπρόσωποςτης 
Επιτροπής. 11 Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποδίδει 
ιδιαίτερη σημασίαστογεγονόςότιπρέπεινα^ητηθείηγνώμη 
των κοινωνικών εταίρων σχετικά με τη συγκρότηση αυτής 
της σημαντικής συμβουλευτικής επιτροπής ώστε ναληφθούν 
κατάλληλα υπό^η τα συμφέροντα τους. 
ϋ.^. ΙΙΟικονομική και ΚοινωνικήΕπιτροπή λαμβάνει 
με ικανοποίηση γνώσητουγεγονότοςότισύμφωναμετο 
άρθρο^ηΕπιτροπή παρέχει εγγυήσεις για την εναρμόνιση 
με άλλα κοινοτικά προγράμματα στον τομέα της έρευνας και 
ανάπτυξης^ της καινοτομίας και της μεταφοράς τεχνολογιών 
καθώς και στον τομέα της διάδοσης και αναγνώρισης των 
ερευνητικώναποτελεσμάτων.Τονί^ειρητάότιγιανααποφευ-
χθείηδιασπάθισηπόρωνείναιαναγκαίαηπροσεκτική παρα­
κολούθηση και των εθνικών προγραμμάτων και ότιηΕπι-
τροπήπρέπειναεγγυηθείτην προσαρμογή και προς αυτά 
τα προγράμματα. 11 κατάρτιση τακτικών σχετικών εκθέσεων 
προβλέπεται και στο άρθρον. 
11 ^^^^ο^^^^η^^^^^^^^^^^^ 
11Ρ Το παράρτημαιπεριλαμβάνει πίνακα των τομέων 
εφαρμογήςκαισυμπληρωματικέςπροϋποθέσειςγιατηνορθο 
λογική χρησιμοποίηση της ενέργειας, ^το πλαίσιο αυτόη 
ΟΚΕεπιθυμεί να τονίσει ιδιαίτερη τη σημασία της ορθολογι 
κής αποθεματοποίησης της ενέργειας.ΐδιαίτεραπρέπεινα 
τονισθεί ότι όσοναφοράτηνανανεώσιμηενέργεια^ηέλλει^η 
συγχρονισμού μεταξύ της παραγωγής των ενεργειών αυτών 
και τωναναγκώντωνχρηστών βλάπτει σεκαθοριστικό βαθμό 
την εκμετάλλευση τους. Αυτό αφορά και την μεταφορά ενέρ 
28. 8. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 221/9 
γειας η οποία θα μπορούσε να διευκολυνθεί σημαντικά με 
την προσωρινή «αποθήκευση» της ενέργειας σε ειδικούς 
«φορείς» οι οποίοι θα πρέπει ακόμη να αναπτυχθούν. 
3.2.2. Το παράρτημα II αποτελείται από έναν πίνακα των 
τομέων εφαρμογής και των συμπληρωματικών προϋποθέσεων 
και υποδιαιρείται ως εξής: 
1. Ηλιακή ενέργεια, 1.1. Θερμική ενέργεια, 1.2. Φωτοβολταϊ-
κές εφαρμογές 
2. Βιομάζα, γεωργικά προϊόντα και απορρίμματα 
3. Γεωθερμική ενέργεια 
4. Υδροηλεκτρική ενέργεια 
5. Αιολική ενέργεια 
Δεν συμπεριλαμβάνεται η τεχνολογία υδρογόνου η οποία θα 
μπορούσε να διαδραματίσει μακροπρόθεσμα σοβαρό ρόλο 
κατά την αξιοποίηση ανανεώσιμων πρώτων υλών. 
3.2.3. Το παράρτημα III περιλαμβάνει τον τομέα του 
«άνθρακα και των άλλων στερεών καυσίμων». Σε αυτόν τον 
τομέα περιλαμβάνονται όλες οι μορφές του άνθρακα έως και 
της τύρφης. Σύμφωνα με την ερμηνεία της ΟΚΕ το παράρτη­
μα ΙΙ.2 «Ενέργεια από βιομάζα, γεωργικών προϊόντων και 
απορρίμματα» καλύπτει επιπλέον και άλλα στερεά καύσιμα, 
όπως στερεά απορρίμματα ξύλου, βιομηχανικά, γεωργικά και 
οικιακά απορρίμματα καθώς και στερεά υπολείμματα από 
εγκαταστάσεις επεξεργασίας της ιλύος καθαρισμού. Η τρίτη 
παράγραφος του παραρτήματος αυτού αφορά ωστόσο μόνο 
τα απορρίμματα που προκύπτουν από τη χρησιμοποίηση 
«στερεών καυσίμων» όπως προσδιορίζονται παραπάνω. 
Ωστόσο αυτό θα πρέπει να διαφαίνεται σαφώς από το κείμενο 
των παραρτημάτων. 
3.2.4. Το παράρτημα IV αναφέρει περιληπτικά τις επιλέ­
ξιμες δραστηριότητες στον τομέα των υδρογονανθράκων. Η 
ΟΚΕ διαπιστώνει με ανησυχία ότι αντίθετα απ'ό,τι στο προη­
γούμενο πρόγραμμα δεν προτείνεται πλέον η χορήγηση οικο­
νομικής ενίσχυσης σε προγράμματα τεχνολογικής ανάπτυξης 
στον τομέα αυτό αλλά μόνο, σύμφωνα με το άρθρο 2 της 
πρότασης κανονισμού σε προγράμματα εφαρμογής τεχνικών, 
διαδικασιών ή καινοτόμων προϊόντων των οποίων η φάση 
έρευνας και ανάπτυξης έχει ολοκληρωθεί. 
3.2.4.1. Επειδή στο πρόγραμμα JOULE('), η χορήγηση 
οικονομικής ενίσχυσης προβλέπεται μόνο για τα προγράμ­
ματα για τα οποία δεν έχει ολοκληρωθεί η ερευνητική φάση, 
η ΟΚΕ κρίνει ότι υφίσταται ένα σοβαρό χάσμα στον τομέα 
αυτό το οποίο είναι αντίθετο στην ανάγκη να καταβάλλονται 
αδιάλειπτα προσπάθειες για την τελειοποίηση των τεχνο­
λογιών που θα συμβάλλουν τόσο στην εξόρυξη νέων κοι­
τασμάτων όσο και στην αύξηση του ποσοστού επανάκτησης 
κοινών κοιτασμάτων. 
3.2.4.2. Η ΟΚΕ επιμένει ότι κατά την αναθεώρηση του 
προγράμματος-πλαίσιο για την κοινοτική τεχνολογική 
έρευνα και ανάπτυξη (1987-1991) η οποία πρόκειται να πραγ­
ματοποιηθεί σύντομα, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η ανάγκη 
(') ΕΕ αριθ. L 98 της 11.4. 1989, σ. 13. διεύρυνσης του προγράμματος JOULE καθώς και η αύξηση 
των πόρων για το πρόγραμμα αυτό ώστε να μπορεί να προ­
βλεφθεί η ανάγκη χορήγησης οικονομικής ενίσχυσης κατά 
την πραγματοποίηση των κοινοτικών προγραμμάτων για την 
τεχνολογική ανάπτυξη στον τομέα των υδρογονανθράκων. 
3.2.5. Το παράρτημα V περιγράφει τα συνοδευτικά μέτρα 
της Επιτροπής. Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ και εδώ 
απουσιάζουν δύο από τις σημαντικότερες δραστηριότητες 
της Επιτροπής και στα πλαίσια αυτού του προγράμματος. 
1. Προσπάθειες για τη θέσπιση σε κοινοτικό επίπεδο ενιαίων 
προδιαγραφών όσον αφορά τα πρότυπα ποιότητας, μέτρησης 
κλπ. και 2. Κατάρτιση δεσμευτικών προδιαγραφών για την 
προστασία του περιβάλλοντος στους σχετικούς τομείς της 
παραγωγής ενέργειας με βάση τις γνώσεις που προέκυψαν 
από το πρόγραμμα. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κρίνει ότι παρόμοιες 
εναρμονίσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία ενόψει της ενιαίας 
αγοράς, ανεξαρτήτως αν υλοποιούνται στα πλαίσια αυτού του 
προγράμματος ή στα πλαίσια άλλων δραστηριοτήτων. 
3.3. Δημοσιονομικές πτυχές 
3.3.1. Το ποσό των πιστώσεων που αναφέρεται ενδεικτικά 
στο σημείο 5.2 του δημοσιονομικού δελτίου ανέρχεται σε 750 
εκατομμύρια ECU για τα 5 έτη εφαρμογής του προγράμματος 
(140 εκατομμύρια ECU κατά ετήσιο μέσο όρο). Το ύψος της 
χρηματοδότησης καθορίζεται στο σημείο 5.2 σε 700 εκατομ­
μύρια ECU για τη διετή περίοδο χωρίς εγγύηση. Λαμβανομέ­
νου υπόψη ότι εφαρμόζονται παράλληλα εκτεταμένα 
προγράμματα σε εθνικό επίπεδο στους ίδιους τομείς, και ότι η 
χρηματοδότηση αυτή περιορίζεται ακριβώς στα προγράμματα 
που εναρμονίζονται σε κοινοτικό επίπεδο, το ποσό αυτό κρί­
νεται ως επαρκές, αν και δεν σημειώνεται σημαντική αύξηση 
των δαπανών (κατά ετήσιο μέσο όρο 127,7 εκατομμύρια ECU) 
έναντι των σημερινών προγραμμάτων (από 1978-1987 : 1 150 
εκατομμύρια ECU). Οι πόροι αυτοί κατανέμονται ωστόσο σε 
διάφορους τομείς. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
ζητά ρητά να προβλεφθεί στον κανονισμό παρόμοια κατα­
νομή των πόρων αλλά να επιτραπεί ταυτόχρονα η ευελιξία 
μεταξύ της οριστικής επιδότησης από τον προϋπολογισμό 
για κάθε τομέα δραστηριότητας και της χορήγησης που είχε 
προβλεφθεί αρχικά. Κατ'αυτόν τον τρόπο αφενός θα είναι 
δυνατό να χορηγηθούν οι πιστώσεις με ελαστικότητα και 
αφετέρου να αντιμετωπισθούν απρόβλεπτες εξελίξεις κατά 
την πορεία των προγραμμάτων. 
3.3.2. Το σημείο 7 του δημοσιονομικού δελτίου αναφέρεται 
στο δημοσιονομικό και τεχνικό έλεγχο της διεξαγωγής του 
προγράμματος. Η ΟΚΕ καλεί εξάλλου την Επιτροπή να διευ­
κρινίσει με ποιο τρόπο και ποιο μέσο θα επιταχύνει και θα 
βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών επιλο­
γής, έγκρισης και διαχείρισης των προγραμμάτων, όπως 
υπόσχεται στα σημεία 44 και 45 της αιτιολογικής έκθεσης 
που συνοδεύει την πρόταση της. 
Αριθ. C 221/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 8. 89 
3.3.3. Σε αυτό το πλαίσιο η ΟΚΕ τονίζει ιδιαίτερα την 
ανάγκη: 
— να απλουστευθούν και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες, 
ώστε οι μικρομεσαίες εηιχειρήσεις (ΜΜΕ) να είναι σε θέση 
Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 1989. 
1. Πλαίσιο της γνωμοδότησης 
Η γνωμοδότηση αποτελεί λογική συνέχεια της ενημερωτικής 
έκθεσης. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποδει­
κνύει συνεχώς ότι είναι το αρμόδιο όργανο για την εξέταση 
των μειζόνων προβλημάτων της κοινωνίας, τόσο οικονομικών 
όσο και κοινωνικών και πολιτιστικών. Συνεπώς, το ενδιαφέ­
ρον που δείχνει για τη φτώχεια δεν είναι καινοφανές, εφόσον 
διαρκής της μέριμνα είναι να καταγγέλλει τις καταφανείς 
ανισότητες και να ζητεί την εφαρμογή δραστικών πολιτικών, 
απευθύνοντας έκκληση για αυθεντική αλληλεγγύη. Η ΟΚΕ, 
βασιζόμενη σε μια ενημερωτική έκθεση του τμήματος κοινω­
νικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμά­
των, εξέδωσε καταρχάς μια γνωμοδότηση για το πρόγραμμα 
μεσοπρόθεσμων κοινοτικών δραστηριοτήτων με στόχο την 
οικονομική και κοινωνική ένταξη των λιγότερο ευνοημένων 
ομάδων. 
Σήμερα, συνάγει ένα πολιτικό συμπέρασμα. Τόσο στην ενημε­
ρωτική της έκθεση όσο και στην παρούσα γνωμοδότηση, δεν 
(') Έγγρ. CES τελ. (15ης Μαρτίου 1988). να συμμετάσχουν σε μεγαλύτερο βαθμό στο προτεινόμενο 
πρόγραμμα, 
— να διατίθενται ελεγχόμενα κριτήρια περιοδικής εκτίμησης 
της προόδου που σημειώνεται κατά την εφαρμογή των 
προγραμμάτων και των αποτελεσμάτων τους. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
εξετάζεται η φτώχεια σε γενικό πλαίσιο, αλλά κυρίως οι 
καταστάσεις «μεγάλης φτώχειας». Η επιλογή αυτή δεν είναι 
μειωτική. Δείχνει μια πρωταρχική μέριμνα αν ληφθεί υπόψη 
η επιδείνωση των καταστάσεων φτώχειας. 
Ωστόσο, η ΟΚΕ τονίζει με σθένος και χωρίς περιστροφές ότι 
πρέπει να καταπολεμηθούν όλες οι αιτίες και όλες οι συνέ­
πειες της φτώχειας αυτής καθεαυτής, επειδή πρόκειται για 
αδικία την οποία δεν μπορεί να αποδεχθεί μια κοινωνία που 
επαγγέλλεται ανθρωπιστικές αρχές και αξίες. 
Η φτώχεια έχει δυστυχώς μια δυναμική που οδηγεί 
αναπόδραστα προς το χειρότερο αν δεν ληφθούν μέτρα για 
να αποτραπεί η εμφάνιση της ή η ανάπτυξη της. 
Το γεγονός ότι καμία κοινωνία δεν έχει κατορθώσει να 
εξαλείψει τη φτώχεια δεν πρέπει να ισοδυναμεί με μοιρο­
λατρία με την οποία πρέπει κανείς να συνηθίσει «να ζει». Γνωμοδότηση για τη φτώχεια 
(89/C 221/04) 
Στις 27 Απριλίου 1987, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε σύμφωνα με το άρθρο 20, 
παράγραφος 4 του εσωτερικού κανονισμού, να καταρτίσει, βάσει της ενημερωτικής έκθεσης που 
υιοθετήθηκε από το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων στις 
9 Μαρτίου 1989 (ι), γνωμοδότηση για τη φτώχεια. 
Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων, στο οποίο ανατέθηκε 
η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 6 Ιουλίου 1989 με βάση 
την εισηγητική έκθεση του κ. Burnel. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 268η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 12ης 
Ιουλίου 1989) υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.