ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 12.11.1997 
COM(97) 563 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, 
ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 
ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 1 
Ι. Η ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ 4 
1. Περιορισμένος αριθμός στόχων 5 
2. Μεγαλύτερη συγκέντρωση των ενεργειών 6 
3. Οι εμπλεκόμενοι συντελεστές 7 
4. Μια επικεντρωμένη διεθνής συνεργασία 8 
II. ΕΝΑ ΠΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 9 
1. Τα νομικά μέσα 9 
2. Δημοσιονομικοί πόροι και συμπληρωματικότητα 9 
3. Μια απλουστευμένη εφαρμογή 10 
Εισαγωγή 
Ο στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι να παρουσιάσει τις κατευθυντήριες 
γραμμές των μελλοντικών κοινοτικών ενεργειών στους τομείς της εκπαίδευσης, της 
κατάρτισης και της νεότητας κατά την περίοδο 2000-2006. Η ανακοίνωση 
προετοιμάζει τις προτάσεις νομικών πράξεων που θα υποβληθούν την άνοιξη του 
1998 για να εγκριθούν το 1999 και να τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2000. 
Η ανακοίνωση διαρθρώνεται γύρω από δύο βασικά θέματα: 
Οι πολιτικές της γνώσης 
• Ξεκινώντας από τη διαπίστωση ότι έχουμε πλέον εισέλθει στην "κοινωνία της 
γνώσης", η Επιτροπή, στο Πρόγραμμα Δράσης 2000 (Agenda 2000), προτείνει να 
αναγορευθούν οι πολιτικές που αποτελούν την κινητήρια δύναμη της 
(καινοτομία, έρευνα, εκπαίδευση, κατάρτιση) σε ένα από τους τέσσερις κύριους 
άξονες των εσωτερικίόν πολιτικών της 'Ενωσης. Επομένως, ο ρόλος των 
μελλοντικών κοινοτικών ενεργειών στους τέσσερις αυτούς τομείς είναι να 
στηρίξουν την εξέλιξη αυτή, αποφεύγοντας τον κίνδυνο μετατροπής της σε νέα 
πηγή αποκλεισμού. Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μαζί με την 
απασχόληση, αλλά και η προσωπική ολοκλήρωση των ευρωπαίων πολιτών, δεν 
εξαρτώνται ούτε και πρόκειται πλέον να εξαρτώνται κατά κύριο λόγο από την 
παραγωγή υλικών αγαθών. Στο εξής, ο πραγματικός πλούτος συνδέεται με·την 
παραγωγή και τη διάδοση της γνώσης, και εξαρτάται κυρίως από τις 
προσπάθειες μας στους τομείς της έρευνας, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, 
και από την ικανότητα μας να προωθήσουμε την καινοτομία. Πρέπει λοιπόν να 
οικοδομήσουμε μια πραγματική "Ευρώπη της γνώσης". 
• Αυτό συνδέεται άμεσα με το στόχο της Ένωσης να αναπτύξει τη διά βίου 
εκπαίδευση και κατάρτιση, που περιλαμβάνεται στη Συνθήκη του Άμστερνταμ, 
δηλαδή με το μέλημα της να προωθήσει την ανάπτυξη τον υψηλότερου δυνατού 
επιπέδου γνώσεων για τους πολίτες της, μέσω της ευρείας πρόσβασης στην 
εκπαίδευση και της διαρκούς ενημέρωσης των γνώσεων. 
Η προώθηση της απασχόλησης 
• Οι πολιτικές που στοχεύουν στην αποκατάσταση της κατάστασης της 
απασχόλησης - είτε πρόκειται για μακροοικονομικές πολιτικές, ή για 
συγκεκριμένες ενέργειες στην αγορά εργασίας - πρέπει να στηρίζονται σε μια 
στρατηγική που να στοχεύει, διεξοδικά και μεσοπρόθεσμα, στη βελτίωση των 
γνώσεων και των ικανοτήτων όλων των πολιτών της Ευρώπης. 
0 Στα συμπεράσματα του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Αμστερνταμ 
υπογράμμισε ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην ανάπτυξη των 
επαγγελματικών και κοινωνικών ικανοτήτων με σκοπό τη βελτιωμένη 
προσαρμογή των εργαζομένων στις εξελίξεις της αγοράς εργασίας. Πρέπει να 
δοθεί έμφαση σε μια καλής ποιότητας γενική βασική εκπαίδευση και σε ένα 
φάσμα ικανοτήτων (τεχνολογικών, κοινωνικών και οργανωτικών) που 
ευνοούν την καινοτομία. Ιδίως πρέπει να αναπτυχθούν διάφορες οριζόντιες 
ικανότητες: η κατανόηση των πολιτισμών και των διαφορών τους, η εκμάθηση 
-3-
ξένων γλωσσών, ικανότητες απαραίτητες για την ίδρυση επιχειρήσεων ή για 
την ανάπτυξη τους, ιδίως όσον αφορά τις MME. 
• Οι προτεινόμενες κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των 
κρατών μελών, τις οποίες παρουσίασε πρόσφατα η Επιτροπή, έδωσαν ιδιαίτερη 
έμφαση στην ανάγκη να υιοθετηθεί μια νέα προσέγγιση στον τομέα της 
επαγγελματικής ένταξης. Οι νέες κοινοτικές ενέργειες στους τομείς της 
εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεότητας πρέπει να στηρίζουν τους 
στόχους που καθορίστηκαν σχετικά με τα εξής: 
0 τη μείωση της μακροχρόνιας ανεργίας και της ανεργίας των νέων· 
0 τη μείωση του αριθμού των νέων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολικό 
σύστημα και τη μείωση του αριθμού των ατόμων που δεν ολοκληρώνουν το 
υψηλότερο επίπεδο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης· 
0 την ενίσχυση της συμμετοχής στα συστήματα μαθητείας, ακολουθώντας, εάν 
κριθεί απαραίτητο, το παράδειγμα των κρατών μελών με τις καλύτερες 
επιδόσεις· 
0 την αύξηση της συμμετοχής των ανέργων στα μαθήματα κατάρτισης· 
0 την ενίσχυση της κοινής προσπάθειας που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις και οι 
κοινωνικοί εταίροι με σκοπό να προσφέρουν στα άτομα που το επιθυμούν τη 
δυνατότητα να αποκτήσουν επαγγελματική εμπειρία ή να παρακολουθήσουν 
μαθήματα κατάρτισης. 
• Η κοινοτική πολιτική στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της 
νεότητας, με τη νέα γενιά ενεργειών που θα την υποστηρίξουν, πρέπει να είναι σε 
θέση να αντιμετωπίσει τις μεγάλες αυτές προκλήσεις. 
• Η κοινοτική δράση στους παραπάνω τρεις τομείς βρίσκεται σε μια διαδικασία 
συνεχούς εξέλιξης και προόδου την τελευταία δεκαπενταετία. Τα κεκτημένα της 
κοινοτικής συνεργασίας και η αξιολόγηση των σημερινών προγραμμάτων 
(Socrates, Leonardo da Vinci, Νεολαία για την Ευρώπη) και των παλαιότερων 
προγραμμάτων (Erasmus, Comett, Lingua, Petra, Force και Eurotecnet) αποτελούν 
τα θεμέλια μιας νέας φάσης. Οι νέες κοινοτικές ενέργειες πρέπει να 
εκμεταλλευθούν το σύνολο αυτών των κεκτημένων. Πράγματι, είναι προφανές 
ότι σήμερα πρέπει να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες για συνέχιση των 
ενεργειών αυτών, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να διαμορφωθούν προτάσεις για το 
σχεδιασμό της νέας γενιάς ενεργειών, η οποία θα χαρακτηρίζεται από: 
0 περιορισμένο αριθμό στόχων· 
0 συγκέντρωση των ενεργειών· 
0 απλουστευμένη διαχείριση. 
Γενικότερα, πρέπει να γίνουν όλες οι απαραίτητες ενέργειες για την οικοδόμηση 
της Ευρώπης της γνώσης, που είναι απαραίτητη για την είσοδο μας στον 21ο 
αιώνα. 
Ι. Η ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ 
• Η παρούσα ανακοίνωση εμπνέεται από ένα βασικό προσανατολισμό: πρόκειται 
για τη σταδιακή δημιουργία ενός ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού χώρου , ανοικτού 
και δυναμικού. Πράγματι, σ' ένα κόσμο που μεταβάλλεται με ταχύ ρυθμό, η 
κονωνία μας πρέπει να προσφέρει σε όλους τους πολίτες της αυξημένες 
ευκαιρίες πρόσβασης,στη γνώση, ανεξαρτήτως της ηλικίας ή της κοινωνικής 
» 
-4-
τους θέσης. Γι' αυτό και είναι σκόπιμο ο ορισμός του εκπαιδευτικού χώρου να 
ερμηνευθεί υπό την ευρύτερη δυνατή έννοια, με τη γεωγραφική αλλά συγρόνως 
και τη χρονική του διάσταση. Ο εκπαιδευτικός αυτός χώρος αποτελεί το πλαίσιο 
κινητοποίησης μέσα στο οποίο θα πραγματωθεί ο στόχος της δια βίου 
εκπαίδευσης και κατάρτισης, που αποτέλεσε το κεντρικό θέμα του σχετικού 
ευρωπαϊκού έτους το 1996. 
• Διακρίνονται τρεις κύριες διαστάσεις: 
Η γνώση 
0 Για να συμμετάσχουν δραστήρια στις τρέχουσες αλλαγές, οι ευρωπαίοι πολίτες 
θα μπορούν να εξελίσσουν διαρκώς τις γνώσεις τους, δηλαδή να τις 
εμπλουτίζουν και να τις ανανεώνουν συνεχώς. 
Η ιδιότητα του πολίτη 
0 Ο εκπαιδευτικός χώρος θα καταστήσει δυνατή την ενίσχυση της ιδιότητας του 
πολίτη μέσα από το συμμερισμό των κοινών αξιών και την ανάπτυξη της 
αίσθησης συμμετοχής σε ένα κοινό κοινωνικοοικονομικό χώρο. Θα πρέπει 
επίσης να ευνοήσει την εμφάνιση της ιδιότητας του πολίτη με την ευρύτερη 
έννοια, με βάση την έμπρακτη αλληλεγγύη και την αμοιβαία κατανόηση των 
διαφορετικών πολιτισμών που συνιστούν τη μοναδικότητα και τον πλούτο της 
Ευρώπης. 
Οι ικανότητες 
0 Η ανάπτυξη της απασχολησιμότητας μέσω της απόκτησης ικανοτήτων έχει 
γίνει απαραίτητη λόγω των εξελίξεων της εργασίας και της οργάνωσης της 
εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ, πρέπει να 
ενθαρρύνονται, σε όλη τη διάρκεια του βίου, η δημιουργικότητα, η ευελιξία, η 
προσαρμοστικότητα, η ικανότητα μάθησης και επίλυσης προβλημάτων. Τα 
παραπάνω αποτελούν τις προϋποθέσεις έτσι ώστε τα προσόντα να μην 
γίνονται παρωχημένα, πράγμα που στο εξής θα συμβαίνει με γρήγορους 
ρυθμούς. Πρέπει να αναπτυχθούν ενέργειες που θα βοηθούν την πρόβλεψη των 
αναγκών και την εξέλιξη των επαγγελματικών προφίλ. 
• Η μεγάλη έκταση των νέων αυτών προκλήσεων προϋποθέτει τη μεγαλύτερη 
ενοποίηση των τομέων της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της πολιτικής για 
τους νέους. Με τη δημιουργία αυτού του εκπαιδευτικού χώρου, θα 
χρησιμοποιηθούν τα μέσα των ενεργειών που αποτέλεσαν το επίκεντρο των 
προηγούμενων προγραμμάτων και εξασφάλισαν την επιτυχία τους· πρέπει 
επίσης να χρησιμοποιηθούν εντατικά οι νέες τεχνολογίες των πληροφοριών και 
της επικοινωνίας, με σκοπό να αναπτυχθεί μια εικονική εκπαίδευση, που σήμερα 
δεν είναι επαρκώς διαδεδομένη στην Ευρώπη - παρά τις πολυάριθμες δημόσιες 
και ιδιωτικές πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί στα κράτη μέλη για να 
βελτιωθεί η κατάσταση (π.χ. Netd@ys). 
1. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ 
Η νέα γενιά των ενεργειών πρέπει, λοιπόν, στο εξής να επικεντρωθεί σε 
περιορισμένο αριθμό στόχων: 
* στην ανάπτυξη της πρόσβασης των ευρωπαίων πολιτών στο σύνολο των 
ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών πόρων οι οποίοι υποστηρίζουν και 
συμπληρώνουν τις πολιτικές που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη· 
* στην καινοτομία αυτών των πόρων. Με πρωτοβουλία της Επιτροπής, 
αναμένεται να εφαρμοστούν δοκιμαστικά έργα με σκοπό τη δοκιμή των νέων 
προσεγγίσεων ή οργάνων (π.χ. σχολεία δεύτερης ευκαιρίας, διαπίστευση των 
ικανοτήτων). Πρέπει να βρεθούν νέοι τρόποι για την συμμετοχή στις 
εμπειρίες που αποκομίζονται στις διάφορες χώρες. Ένα σημαντικό τμήμα 
των πόρων θα πρέπει να διοχετεύεται σε τέτοια πειραματικά προγράμματα, 
ενώ εξυπακούεται ότι οι εθνικές αρχές θα είναι κατά κύριο λόγο αρμόδιες για 
τη γενίκευση των έργων μετά την πειραματική φάση· 
• στην ευρεία διάδοση των καλών εκπαιδευτικών πρακτικών και στη βελτίωση 
των αμοιβαίων γνώσεων σχετικά με τα συστήματα και τις ενέργειες. Διάφορες 
ρυθμίσεις για τη συστηματική έρευνα και ανάλυση των συστημάτων 
εκπαίδευσης, κατάρτισης και των πολιτικών υπέρ των νέων στα κράτη μέλη, 
θα παρέχουν στους υπεύθυνους λήψης πολιτικών και οικονομικών 
αποφάσεων τη δυνατότητα να βελτιώνουν την ποιότητα των πρωτοβουλιών 
τους. 
2. ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ 
• Τα κεκτημένα των προγραμμάτων που θα εφαρμοστούν έως το 1999 συνιστούν 
γερά θεμέλια για την οικοδόμηση αυτού του ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού χώρου. 
Πάντως, πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια συγκέντρωσης των μέτρων, όπως 
έδειξαν οι αναλύσεις και οι αξιολογήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί. 
• Προτείνονται έξι κύρια είδη μέτρων: 
0 Ενέργειες πραγματικής κινητικότητας: 
* η κινητικότητα αυτή ευνοεί διάφορες ομάδες κοινού που ενδιαφέρονται για 
τον ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό χώρο: σπουδαστές, μαθητές, εκπαιδευτικοί, 
υπεύθυνοι εκπαιδευτικών ιδρυμάτων· μαθητευόμενοι, υπεύθυνοι κατάρτισης, 
κοινωνικοί εταίροι υπεύθυνοι για την επαγγελματική κατάρτιση· εθελοντικός 
τομέας, ομάδες νέων, νέοι εθελοντές. 
* Η κινητικότητα αυτή θα περιλαμβάνει την επέκταση των τρόπων αμοιβαίας 
αναγνώρισης σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό χώρο με το συστηματικότερο 
δυνατό τρόπο. 
0 Ενέργειες προώθησης της εικονικής κινητικότητας: 
Απαιτούνται οι εξής ενέργειες: 
* βελτίωση της πρόσβασης σε όλα τα νέα εκπαιδευτικά μέσα, ενθαρρύνοντας τη 
σύνδεση όλων των χώρων μάθησης στα δίκτυα πληροφοριών και 
επικοινωνίας, και πραγματοποίηση όλων των απαραίτητων ενεργειών ώστε η 
χρήση των μέσων αυτών να γίνεται σε προσιτές τιμές. 
* παροχή κινήτρων για την παραγωγή και τη διάδοση ευρωπαϊκών 
οπτικοακουστικών προϊόντων και υπηρεσιών και πολυμέσων που 
χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση. Πρέπει δηλαδή να 
δημιουργηθεί ευρωπαϊκή διδακτική ύλη προσαρμοσμένη στις ανάγκες, που θα 
παγιώνει την πολιτιστική ταυτότητα της Κοινότητας. 
* ενθάρρυνση της ανάπτυξης μιας κατάλληλης εκπαίδευσης έτσι ώστε οι 
Ευρωπαίοι από πολύ μικρή ηλικία να αποκτήσουν τις βασικές ικανότητες για 
6-
να χρησιμοποιούν με κρίση και υπευθυνότητα τη ροή των πληροφοριών που 
τους παρέχουν τα νέα μέσα. 
0 Ενέργειες για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο που 
επιτρέπουν την αμοιβαία ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών. 
* Αυτά τα ευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας πρέπει να επιτρέπουν τη 
συγκέντρωση αυτού που αποτελεί την ευρωπαϊκή "κορυφή" σε κάθε 
συγκεκριμένο θέμα και να συγκεντρώνουν πραγματικά ειδικές γνώσεις έτσι 
ώστε να υπάρχει δυνατότητα αποτελεσματικότερης διάγνωσης και δράσης. 
Ενέργειες προώθησης των γλωσσικών ικανοτήτων και κατανόησης των διαφόρων 
πολιτισμών: πρόκειται για δραστηριότητα στήριξης των διαφόρων ειδών 
δραστηριότητας, που παρεμβαίνουν οριζοντίως. 
* Η γνώση των γλωσσών και των πολιτισμών αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της 
άσκησης της ιδιότητας του ευρωπαίου πολίτη. 
* Ένας "μη υλικός" πολύγλωσσος ευρωπαϊκός εκπαιδευτικός χώρος θα είναι 
ακόμη πλουσιότερος και πιό προσιτός σε όλους. 
0 Ενέργειες που στοχεύουν στην ανάπτυξη της καινοτομίας με πειραματικά 
προγράμματα που θεμελιώνονται σε διακρατικές συμπράξεις, με σκοπό να 
δημιουργηθούν εκπαιδευτικά προϊόντα, προϊόντα κατάρτισης, εργαλεία 
διαπίστευσης των ικανοτήτων, ή για να δοκιμαστούν οι νέες προσεγγίσεις και 
ρυθμίσεις. 
• Ενέργειες που επιτρέπουν τη συνεχή βελτίωση των κοινοτικών σημείων 
αναφοράς σχετικά με τα συστήματα και τις πολιτικές των κρατών μελών στους 
τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεότητας· (βασικά αριθμητικά 
στοιχεία, βάση δεδομένων, αμοιβαία γνώση των εκπαιδευτικών συστημάτων 
κ.ο.κ.). 
• Όλες οι παραπάνω δραστηριότητες σχεδιάζονται και πραγματοποιούνται σε 
διακρατικό επίπεδο. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην εφαρμογή ολοκληρωμένων 
έργων που συνδυάζουν πολλά από αυτά τα είδη δραστηριότητας για την 
αντιμετώπιση ενός θέματος. 
3. ΟΙ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΟΙ ΣΥΝΤΕΑΕΣΤΕΣ 
• Η δράση της Κοινότητας δεν περιορίζεται στις ενέργειες που σχεδιάζει και 
διευθύνει άμεσα η Επιτροπή. Η κεντρική ιδέα των ενεργειών της νέας γενιάς 
θεμελιώνεται στην ίδρυση ενός πλαισίου κοινών αρμοδιοτήτων μεταξύ της 
Κοινότητας, των κρατών μελών και των λοιπών εμπλεκόμενων συντελεστών. 
Αυτό αποτελεί εξάλλου και την προϋπόθεση ώστε η Ευρώπη της γνώσης να, 
λάβει τη σωστή της διάσταση. 
0 Τα κράτη μέλη. Θα υποβληθούν προτάσεις ρυθμίσεων που θα αναδεικνύουν 
τις καινοτόμους πρωτοβουλίες και τις εμπειρίες που αποκομίζονται στα 
κράτη μέλη. Θα καθοριστούν οι υποχρεώσεις και οι αρμοδιότητες των κρατών 
μελών. Οι κοινοτικές δραστηριότητες θα επιδιώκουν τη διευκόλυνση της 
μεταφοράς των καλών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών. 
0 Οι εταίροι της εκπαίδευσης. Για τους σκοπούς της ευρείας διάδοσης της 
καινοτομίας, είναι σκόπιμο να ενισχυθεί η διαβούλευση με τους γονείς, τους 
-7- . 
εκπροσώπους των διαφόρων εκπαιδευτικών χώρων (πανεπιστήμια, σχολεία, 
κέντρα κατάρτισης αλλά και ενώσεις και τρίτος τομέας), και με τις 
επιχειρήσεις, ιδίως τις MME. Αυτή η διαβούλευση θα συνοδεύει την εξέλιξη 
των επαγγελμάτων του εκπαιδευτικού ή του υπεύθυνου κατάρτισης, των 
μεθόδων που εφαρμόζονται και των εργαλείων. 
0 Οι κοινωνικοί εταίροι. Ο κοινωνικός διάλογος και η διαδικασία συμφωνίας 
μεταξύ των κοινωνικών εταίρων σε κοινοτικό επίπεδο - ιδίως στον τομέα της 
επαγγελματικής κατάρτισης - πρέπει να αποτελέσει σημαντική πτυχή αυτής 
της κοινοτικής συνεργασίας. Στην έκθεση για την πρόσβαση στη συνεχή 
κατάρτιση του 1997, ήδη ενθαρρύνεται η διαβούλευση με τους εταίρους και 
μεταξύ των εταίρων με στόχο την πρόσβαση στις ικανότητες. Οι κοινοτικές 
δραστηριότητες θα ενισχύσουν το διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους για 
όλα τα θέματα κοινού ενδιαφέροντος. 
0 Οι οικονομικοί εταίροι. Πρέπει να επιδιωχθεί η αυξημένη συμμετοχή των 
επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στο θέμα της κατάρτισης 
στο πλαίσιο των MME, και κυρίως των διευθυντών τους. Πρέπει επίσης να 
ενισχυθεί η διαβούλευση με τους εταίρους της κοινωνίας των πληροφοριών 
και με τους υπεύθυνους διάδοσης των εκπαιδευτικών προϊόντων. Η 
διαχωριστική γραμμή μεταξύ της εκπαιδευτικής σφαίρας και της κοινωνίας 
των πληροφοριών γίνεται όλο και πιο δυσδιάκριτη και είναι σκόπιμο να 
δημιουργηθούν συνδέσεις προς τις δύο κατευθύνσεις για να βελτιωθεί η 
ποιότητα των εκπαιδευτικών προϊόντων. 
0 Οι περιφερειακοί και τοπικοί εταίροι. Κατά την οργάνωση των κοινοτικών 
δραστηριοτήτων θα πρέπει να συνυπολογίζεται η τάση αποκέντρωσης των 
αρμοδιοτήτων που παρατηρείται σε πολλά κράτη μέλη - ιδίως όσον αφορά 
την επαγγελματική κατάρτιση. Η συμβολή του περιφερειακού και του τοπικού 
επιπέδου - ιδίως των επιχειρήσεων, οι οποίες συμμετέχουν σε όλα τα είδη 
εταιρικών σχέσεων - πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στις ρυθμίσεις αυτές. Ο 
ρόλος που θα διαδραματίσουν οι τοπικοί και περιφερειακοί συντελεστές θα 
αναβαθμιστεί. 
0 Οι πολίτες ως εταίροι. Οι κοινοτικές δραστηριότητες πρέπει να βασίζονται 
στις ενώσεις και στα ιδρύματα που συμμετέχουν σε ενέργειες έμπρακτης 
αλληλεγγύης και ένταξης, μέσω των ανταλλαγών νέων ή των εθελοντικών 
υπηρεσιών. 
4. ΜΙΑ ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΑΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
• Αυτή η νέα πολιτική εντάσσεται επίσης ενεργά στην προοπτική της διεύρυνσης. 
Τα προγράμματα εκπαίδευσης - κατάρτισης - νεότητας είναι ήδη ανοικτά για τις 
χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Νορβηγία, Ισλανδία, 
Λιχτενστάιν), και επεκτείνονται σταδιακά στις υποψήφιες χώρες, στο πλαίσιο 
της στρατηγικής που εφαρμόζεται στη φάση που προηγείται της προσχώρησης 
(Ουγγαρία, Δημοκρατία της Τσεχίας, Ρουμανία, Κύπρος, Πολωνία, Σλοβακία, 
Βουλγαρία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία και Σλοβενία). Η Ευρωπαϊκή Ένωση 
έχει αντικαταστήσει σταδιακά την πολιτική της βοήθειας για την ανάπτυξη των 
συστημάτων των χωρών αυτών με την πολιτική της συνεργασίας, 
συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος Tempus. 
-8-
• Ταυτόχρονα με τις προσπάθειες επικέντρωσης των ενεργειών της, η Ευρωπαϊκή 
Ένωση πρέπει να ενισχύσει και την πολιτική της για τη συνεργασία και τις 
ανταλλαγές εμπειριών και ειδικών γνώσεων: 
0 με τις μεσογειακές χώρες: η σημαντικότερη και περισσότερο ομοιογενής 
συμμετοχή αυτών των χωρών στη συνεργασία είναι απαραίτητη προκειμένου 
να εξασφαλίζεται η αμοιβαία γνώση και να ενισχύονται οι βάσεις της 
πολιτικής σταθερότητας στην περιοχή-
0 με τις βιομηχανικές χώρες (ΗΠΑ, Καναδάς, Ιαπωνία, Ρωσία κ.λπ.): είναι 
σκόπιμο να υιοθετηθεί μία συνεκτική προσέγγιση, προσαρμοσμένη στα ειδικά 
πλεονεκτήματα των δραστηριοτήτων συνεργασίας με καθεμία από αυτές τις 
χώρες. 
II. ΕΝΑ ΠΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 
/. ΤΑ ΝΟΜΙΚΑ ΜΕΣΑ 
• Η πολιτική αυτή θεμελιώνεται στις νομικές διατάξεις που με τη σειρά τους 
βασίζονται στα άρθρα 126 και 127 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας. Οι παρακάτω κοινές διατάξεις καταμαρτυρούν τη βούληση για 
ολοκλήρωση: 
0 Ένα κοινό πλαίσιο ενεργειών, συντονισμού και παρακολούθησης θα 
διευκρινίζει τους στόχους, τα είδη μέτρων, τις κοινές και τις πειραματικές 
ενέργειες και την παρακολούθηση των καλών πρακτικών· 
0 Τρεις αποφάσεις, που θεμελιώνονται στα άρθρα 126 και 127 της Συνθήκης, θα 
ορίσουν το ειδικό πλαίσιο των μέτρων στους τομείς της εκπαίδευσης, της 
κατάρτισης και της νεότητας. Καθεμία από τις αποφάσεις αυτές θα 
περιλαμβάνει κοινά άρθρα, με στόχο να ενισχύεται η συνοχή και να εκφράζεται η 
βούληση για κοινή δράση, συντονισμό και διάδοση των καλών πρακτικών. 
2. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΚΑΙΣΥΜΠΑΗΡΩΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 
• Η Ευρώπη της γνώσης καθιστά απαραίτητο το διάλογο σχετικά με τις 
προτεραιότητες και τους πόρους. Κατά τη συζήτηση της παρακολούθησης του 
Λευκού Βιβλίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη γνωμοδότηση του τόνισε την 
ανάγκη να προβλεφθούν δημοσιονομικοί πόροι που θα συμβαδίζουν με τους 
στόχους. 
• Στους προσανατολισμούς του Προγράμματος Δράσης 2000 (Agenda 2000), η 
Επιτροπή έδειξε την πρόθεση της να παρουσιάσει δημοσιονομικές προτάσεις 
που απηχούν μια φιλόδοξη πολιτική η οποία ενδέχεται να συνεπάγεται μια 
αύξηση των δημοσιονομικών πόρων μεγαλύτερη από την αύξηση του ΑΕγχΠ. 
• Επιδιώκεται βελτιωμένη συμπληρωματικότητα και συνεργεία με τις άλλες 
κοινοτικές πολιτικές, αλλά η Επιτροπή θα φροντίσει να αποφύγει τους 
κινδύνους αλληλεπικάλυψης. Συγκεκριμένα, η υλοποίηση κοινών ενεργειών, για 
παράδειγμα οι κοινές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για πολλά 
προγράμματα ή η εφαρμογή ενεργειών με χρήση πόρων που προορίζονται για 
πολλά προγράμματα, αποτελούν αποτελεσματικά μέσα συντονισμού και 
δημιουργίας κοινών προσεγγίσεων. 
• Οι προσανατολισμοί του Προγράμματος Δράσης 2000 για τη διαρθρωτική 
πολιτική αποτελούν» ουσιαστικό στοιχείο για τη συμπληρωματικότητα. Η 
-9-
ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού θα αποτελέσει κεντρικό θέμα τόσο στις 
περιοχές των στόχων 1 και 2 όσο και στο σύνολο της Ένωσης και θα πρέπει να 
υλοποιηθεί με συνεκτικό τρόπο. Προβλέπεται ο νέος στόχος 3, που θα καλύπτει 
τις περιοχές εκτός των στόχων 1 και 2 και θα παρέχει βοήθεια στα κράτη για να 
προσαρμόσουν και να εκσυγχρονίσουν τα εθνικά συστήματα εκπαίδευσης και 
κατάρτισης. Έτσι, η πολιτική για τη γνώση πρέπει να μπορεί να συμβαδίζει και 
να αλληλοσυμπληρώνεται με τη νέα διαρθρωτική πολιτική. 
3. ΜΙΑ ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΜΕΝΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 
ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ 
• Η Επιτροπή σκοπεύει να δώσει μεγαλύτερη δημοσιότητα στις κοινοτικές 
παρεμβάσεις και στους στόχους που επιδιώκει η Ένωση. Η Επιτροπή θα 
προτείνει περιορισμένο αριθμό στόχων και ενεργειών που θα αντιστοιχούν με 
ακρίβεια στις πολιτικές προτεραιότητες που θα εγκριθούν σε επίπεδο Ένωσης. 
• Η Επιτροπή επίσης σκοπεύει να εξετάσει τις συνθήκες σύμφωνα με τις οποίες 
ορισμένα προϊόντα και ενέργειες εκπαιδευτικού χαρακτήρα θα μπορούσαν να 
λάβουν ένα ευρωπαϊκό σήμα ποιότητας εφόσον ανταποκρίνονται σε ορισμένα 
κριτήρια που αφορούν την ποιότητα και τη διακρατική συνεργασία. 
ΟΙΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ 
• Η προσέγγιση που προβλέπεται βασίζεται σε συμπράξεις, που αποσκοπούν στη 
συνοχή και στη βελτιωμένη διαβούλευση μεταξύ διαφορετικών συντελεστών: 
0 της πολιτικής ηγεσίας των κρατών μελών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό 
επίπεδο. 
0 τους λοιπούς συντελεστές που συμμετέχουν στη δημιουργία του ευρωπαϊκού 
εκπαιδευτικού χώρου (εταίροι στον εκπαιδευτικό, κοινωνικό, οικονομικό τομέα, 
πολίτες). 
0 των υπεύθυνων για την εφαρμογή, στο πλησιέστερο επίπεδο με τους 
δικαιούχους. 
Η σύμπραξη αυτή αναμένεται ότι θα εξασφαλίσει βελτιωμένη πολιτική 
παρακολούθηση, ευρεία διαβούλευση και προσαρμοσμένη εφαρμογή. 
Το πνεύμα ενισχυμένης συνεργασίας και διαβούλευσης που πρέπει να χαρακτηρίζει 
τη νέα αυτή γενιά ενεργειών θα μπορούσε επίσης να εφαρμοστεί στην πράξη - με 
την υποστήριξη, όπου είναι απαραίτητο, των υφιστάμενων φορέων - για την ίδρυση 
οργάνων ή διαδικασιών συζήτησης που θα επιτρέπουν στους κυριότερους εθνικούς 
συντελεστές να παρακολουθούν καλύτερα τις εξελίξεις της κοινοτικής δράσης στο 
πλαίσιο των εθνικών επιτροπών παρακολούθησης. Ô στόχος είναι να γνωρίσουν 
καλύτερα τις αρχές και τους στόχους ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούν 
καλύτερα τα αποτελέσματα για τις εθνικές πολιτικές. 
ΠΑΡΑΚΟΑΟΥΘΗΣΗΚΑΙΑΞΙΟΑΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ 
• Με στόχο τη βελτιωμένη κατανόηση της κοινοτικής δράσης και την επίτευξη 
προόδου όσον αφορά τη συμπληρωματικότητα και τη συνοχή μεταξύ των 
διαφόρων κοινοτικών πολιτικών που αφορούν το ανθρώπινο δυναμικό, οι 
διαδικασίες αξιολόγησης θα βελτιωθούν. 
ίο 
• Τα μέτρα που έλαβε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ για τη σύγκλιση 
των πολιτικών για την απασχόληση καταμαρτυρούν τα μεγάλα πλεονεκτήματα 
της συντονισμένης παρακολούθησης σε κοινοτικό επίπεδο. Οι διάφορες εκθέσεις 
που προβλέπονται σήμερα από τα προγράμματα δράσης θα αντικατασταθούν 
από περιοδικές εκθέσεις από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναφορικά με την 
πρόοδο που σημειώνεται και τα εμπόδια που συναντώνται. 
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΒΕΑΤΙΩΜΕΝΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ 
• Οι τρόποι διαχείρισης εξελίσσονται και αυτοί παράλληλα με την εφαρμογή 
προγραμμάτων που κινητοποιούν πόρους σε διαρκή εξέλιξη. Πράγματι, πρέπει 
να συνεκτιμώνται ιδίως διάφορες καταστάσεις που δημιουργούνται λόγω των 
διαφορών μεταξύ νοοτροπιών διαχείρισης, της πληθώρας διαφορετικών τρόπων 
χρηματοδότησης, της πολυετούς διαχείρισης των συμβάσεων, της 
συγκεντρωτικής ή αποκεντρωμένης διαχείρισης. Εφαρμόζεται μια πολιτική 
λογιστικού ελέγχου με στόχο την αναθεώρηση και την εξέλιξη των συμβατικών 
κανόνων. 
• Η Επιτροπή θα φροντίσει να θέσει στη διάθεση των πολιτών ευπρόσιτα σημεία 
επαφής και λήψης αποφάσεων. Η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις για να 
ευνθαρρύνει τη διαχείριση των υποθέσεων ρουτίνας στο πλησιέστερο επίπεδο με 
τους ενδιαφερομένους, θα μελετήσει τις προϋποθέσεις για την ανάθεση υψηλού 
επιπέδου ευθύνης για τη διαχείριση, σε ορισμένα είδη έργων και δικτύων 
μεγάλης κλίμακας ή σε συμπράξεις του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. 
• Αυτή η αυξημένη αποκέντρωση - η οποία εξάλλου επιβάλλεται δεδομένου του 
αυξημένου αριθμού χωρών που θα λάβουν μέρος στα μελλοντικά προγράμματα -
θα συνοδεύεται από μέτρα που στοχεύουν στην ενίσχυση της ικανότητας της 
Επιτροπής να ασκεί όχι μόνο τις αρμοδιότητες της για τη διαχείριση και τον 
έλεγχο της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, αλλά και τα ζωτικά της καθήκοντα 
διεύθυνσης, συντονισμού των αποκεντρωμένων δομών διαχείρισης, 
παρακολούθησης και διάδοσης των αποτελεσμάτων. 
• Πρέπει να προβλεφθεί μία ρύθμιση που θα ευνοεί μία πραγματική εταιρική 
σχέση διαχείρισης μεταξύ όλων των επιπέδων που συμμετέχουν· πρέπει επίσης 
να βελτιωθούν οι συγχρηματοδοτήσεις με πηγές του δημόσιου και του ιδιωτικού 
τομέα σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. 
• Η Επιτροπή θα προτείνει μια βελτιωμένη οργάνωση και διάρθρωση των δομών 
παροχής βοήθειας και λειτουργικής διαχείρισης. Συγκεκριμένα, οι εθνικές 
υπηρεσίες πρέπει να ασκήσουν εντονότερα το καθήκον τους παροχής βοήθειας 
στους υπεύθυνους σχεδίων, ιδίως όσον αφορά τον εντοπισμό των εταίρων και 
τις συμβουλές προς τους υποψηφίους, και να συμμετέχουν πλήρως στις 
δραστηριότητες παρακολούθησης και αξιολόγησης. 
• Η απλούστευση αναμένεται ότι? θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη ευκολία πρόσβασης 
στις κοινοτικές ενισχύσεις, ιδίως μέσα από τη βελτίωση των προθεσμιών για τη 
λήψη αποφάσεων, τη μείωση του αριθμού των διοικητικών διατυπώσεων και τη 
μείωση του αριθμού συμβάσεων ανά ίδρυμα, σύμφωνα με το πνεύμα των 
συνολικών επιδοτήσεων, θα μελετηθούν προτάσεις για την καθιέρωση - με 
παράλληλο σεβασμό των γενικών κανόνων λογιστικής - μεγαλύτερης ευελιξίας, 
για παράδειγμα προβλέποντας πολυετείς διαδικασίες ή περιόδους 
προγραμματισμού των έργων ανάλογα με τα στάδια που παρεμβάλλονται 
(σκοπιμότητα, προετοιμασία, υλοποίηση και διάδοση). 
-11-

ISSN 0254-1483 
COM(97) 563 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 04 05 16 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-623-GR-C 
ISBN 92-78-27648-0 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
\ι