ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 18.11.1997 
COM(97) 592 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΙ11ΤΡΟΙ1ΗΣ 
σγετικά με το περιβάλλον και την απασγόλιιστι 
(Οικοδόμηση μιας βιώσιμης Ευρώπης) 

Ανακοίνωση σγετικά με το περιβάλλον και την απασχόληση 
(Οικοδόμηση μιας βιώσιμης Ευρώπης) 
Περίληψη 
1. Εισαγωγή 4 
Ι. Ι. Το πρόβλημ< t τιον πόρ( ι >ν 4 
1.2. 11 π< >λιτ ι,κή ι νι < >λί'| S 
2. Σχέσειςπεριβάλλοντοςκαι απασχόλησης 5 
2.1. Ηιώοιμη οικονομική ανάπτυξη 5 
2.2. Ένταση εργασίας σε μια βκίκτιμη Ευρώπη β 
2.3. Η διαχείριση της μεταβατικής φάσης 9 
3. Πολιτικές στήριξης για το περιβάλλον και την απασχόληση 9 
3.1. Επείγοντα καθήκοντα Ι ο 
3.1.1. Κατασκεικιστική βιομηχανία 10 
3.1.2. Μεταφορές 10 
3.1.3. Παραγα>γή ενέργειας Ι ο 
3.1.4. Γεωργική παραγαιγή 11 
3.1.5. Νοικοκυριά και καταναλωτικές συνήθειες 11 
3.2. Χωροταξικά θέματα 11 
3.2.1. Αστική ανάπτυξη 11 
3.2.2. Ανάπτυξη της υπαίθρου Ι> 
3.3. ( Ι ( >λιτ ικές < ιτήριξης Ι ; 
3.3.1. Αναβάθμιση των περιβαλλοντικών κεκτημένων | j 
3.3.2. Φόροι φιλικότεροι προς το περι|ίάλλον και ιtjv α,ιιαοχολιμΗ) |.| 
3.3.3. Αξιολόγηση της τεχνολογίας και της ανάπτυξης 14 
3.3.4. Διακίνηση της πληροφορίας 1 s 
3.3.5. Ντόπιες και εξαντερικές αγορές Ι s 
3.4. Ανασκόπηση των πολιτικών για τις αγορές εργασίας 16 
3.5. Χρηματοδοτική υποστήριξη Ι (, 
3.5.1. Κοινοτ ικές δαπάνες Ι η 
3.5.2. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων Ι η 
3.5.3. Επιβαρύνσεις δικαιούχων 17 
4. Πρόσω ολοταχώς· βασικές δράσεις 1Η 
4.1. Περιβαλλοντική και κοινοννική βαθμονόμηση επιδόσεων ι s 
4.2. Αξιολόγηση τεχνολογίας και ανάπτυξη μ> 
4.3. Ακολουθώντας την Ατζέντα 2000 Ι ο 
4.4. Φορολογία και τιμές Ι <) 
4.5. Περιβαλλοντική εκπαίδευση και επιμόρΓ(χοση ;0 
Παραρτήματα: Ι- Οίκο επιχειρήσεις, 2- Παραδείγματα ορθής επιχειρησιακής πρακιικής. 
3 - Δράσεις των κρατο'ιν μελών 
Περίληψη 
Ο στόνος τικ Ανακοίνωσης. Στη Συνθήκη του Αμστερνταμ αναφέρεται ένας νέος στόχος για την 
απασχόληση και προβάλλεται μια ισχυρότερη δέσμευση για την προστασία του περιβάλλοντος. Και το 
περιβάλλον και η απασχόληση αποτελούν ζητήματα κοινών προβληματισμό'™, με τη δε Συνθήκη 
επιόκόκεται τα δύο αυτά θέματα να συμπεριληφθούν σε όλες τις υπόλοιπες πολιτικές. Στην πρόταση 
της για Κατευθυντήριες γραμμές αναφορικά με την πολιτική απασχόλησης των κρατοτν μελών η 
Επιτροπή συνιστά στα μέλη της να αξιοποιήσουν τις νέες τεχνολογίες και καινοτομίες για το άνοιγμα 
και την επέκταση των επιχειρηματικοί δραστηριοτήτων και την εμπέδοκτη βιοχτιμων, φιλικών προς το 
περιβάλλον, μεθόδων παραγο>γής και κατανάλαχτης. 
Στην παρούσα ανακοίναχτη, που στηρίζεται σε πολιτικές εντολές, επιζητείται η χάραξη μιας 
στρατηγικής με την οποία οι πολιτικές απασχόλησης και περιβάλλοντος θα καταστούν αμφίδρομα 
επαχρελείς. 
Το πρόβλημα το»ν πόριον. Οι οικονομίες της Ε.Ε. χαρακτηρίζονται ακόμη από "υποαξιοποίηοη" 
εργατικού δυναμικού και από "υπερκατανάλυκίη" περιβαλλοντικοί πόροιν. Το ύψος της απασχόλησης 
είναι χαμηλό ενο> αυτό της ανεργίας υψηλό, δηλ. άνω του 10 % κατά μέσο όρο. Από την άλλη μεριά, οι. 
βιομηχανικές χο>ρες ευθύνονται σημαντικά για τα παγκόσμια περιβαλλοντικά προβλήματα. Οι 
κυριότερες δυσκολίες συναντούνται σε ορισμένους ειδικούς τομείς της οικονομίας (βιομηχανία, 
μεταφορές, ενέργεια, γεωργία) και των καταναλωτικοί ουνηθεκόν. Συνολικά, οι τρόποι παραγοιγης 
και κατανάλωσης που ακολουθούμε απέχουν πολύ από το να είναι βιυχημοι, 
Σχέσεις μεταξύ περιβάλλοντος και απασνόλιισιις. Ο τρόπος με τον oixoio σήμερα παράγουμε αγαθά 
και υπηρεσίες βασίζεται ακόμη «ε επενδυτικές και τιμολογιακές πρακτικές του παρελθόντος, όταν οι 
περιβαλλοντικοί προβληματισμοί δεν είχαν τη βαρύτητα που έχουν σήμερα αποκτήσει. Κατ αναλογία, 
ο τρόπος με τον οποίο παρέχουμε και χρηματοδοτούμε τις υπηρεσίες του δημοσίου και του κράτους 
προνοίας, ανάγεται σε μια περύχ^ο όπου η κάμψη το>ν δραστηριοτήτων , ουνδυαί.ομενη με ι ην αύξηση 
της ανεργίας, δι ν εμ.φάνι.ζε τόσα προβλήματα. Σήμερα τα κράτη μέλη χαλουνιαι να επιισχυνουν ι ην 
αλλαγή από τις παλιές, ρυπογόνες τεχνολογίες και τα ευκαιριακά μέτρα σικ νέες καθαμε^ 
τεχνολογίες. Ταυτόχρονα τα κράτη μέλη βρίσκονται αντιμέτωπα με την ανάγκη να αναθεωρηθούν τις 
χρηματ(χαοτικές τους πρακτικές σε ό,τι αφορά την παροχή όημοσύον αγαθών και την κρατική πρόνοια. 
Οι τεχνολογικές αλλαγές μπορούν να δρομολογηθούν κατά τον καλύτερο τρόπο αν αντικατασταθεί το 
παλιό κεφάλαιο με νέες επενδύσεις, όπου εξ αρχής αφομοιοΊνονται νέες περιβαλλοντικές 
προδιαγραφές, με τη στήριξη συνδυασμού οικονομικοΥν κινήτρων και αντικινήτρων. Ι'τσι 
επιτυγχάνονται διπλά οφέλη : οι επενδύσεις δημιουργούν εργασιακές και επιχειρηματικές ευκαιρίες 
και η νέα τεχνολογία συμβάλλει στη διατήρηση καθαρότερου περιβάλλοντος." όσο πιο γρήγορα 
σχεδιασθούν και εφαρμοσθούν οι νέες τεχνολογίες τόσο πιο έγκαιρα θα αποκτήσει η Ευρώπη βιοχημη 
οικονομία και πολλές θέσεις απασχόλησης. Η περιβαλλοντική πολιτική, αν είναι σωστασ/εδιασμένη. 
μπορεί να θεο>ρηθεί (ος ισχυρή κινητήρια δύναμη για επενδύσεις και για την οικοδόμηση μιας' 
πραγματικά βκίχτιμης Ευρο')πης που 0α επιτυγχάνει ανάπτυξη αλλά και απασχόληση. 
ΙΙρόσω ολοταγώς- βασικές δράσεις. Οι πολιτικές απασχόλησης και περιβάλλοντος, είναι δυναιο να 
αλληλοενισχύονται αμοιβαία. Ο ρυθμός προόδου θα εξαρτηθεί μεταξύ άλλων απ ο ι ην ιαχυι ηια με ι ην 
οποία εισάγονται οι νέες τεχνολογίες στο αποθεματικό κεφάλαιο. II Εππροπη θα ενισχύσει και 
ενθαρρύνει τις προντοβουλίες των κρατοιν μελυ'νν για τη χάραξη μακροπροθέσμων επενδυιικων 
οτρατηγικονν και προτείνει τις εξής βασικές δράσεις : 
Ι ΙΙαθμονομηοη επιδόσεων σι Οεμαια απασχόλησης και πεμιβαλλονίος ι ων ι :ιι/ι ιρησι ων και ιω\ 
οικονομικοί κλάδων, ώοιε να ι νΟαρρυνθούν οι κραιικές αρχές και οι δημοσιές και ιδιωιικίς 
επιχειρήσεις κατά τις προσπάθειες αναπροσανατολισμού ιούς προς καθαροιερη και οίκο φιλικοιιοη 
παραγωγή και κατανάλοχτη. 
2. Προο)θημένη αξιολόγηση της τεχνολογίας και της ανάπτυξης, περιλαμβανομένου και νέο>ν 
αναόυομένιυν τομέων και τεχνολογκόν, και διεύρυνση του πεδίου τυνν σημερινοί Καλύτεριον 
Διαθέσιμονν Τεχνολογκόν στο θέμα τονν δοκιμο')ν ελέγχου, κατά τρόπο που να ελέγχονται και οι 
επιδράσεις επί της απασχόλησης και να αξιολογείται η χρήση ενέργειας και η ανάλοχτη πόρο)ν. 
3. Λκολουθονντας την Ατζέντα 2000, θα πρέπει να συνεχισθούν και να εντατικοποιηθούν οι 
προσπάθειες οχττε τα Κοινοτικά Ταμεία και τα Κοινοτικά Μέσα να στηρίξουν την απασχόληση και ι η 
βκόοιμη ανάπτυξη με ολοκληρο>μένο τρόπο. Υπάρχει ελπιδο(|>όρα προοπτική για την αναβάθμιση του 
αστικού και του αγροτικού περιβάλλοντος. 
•Ι. Συνεχής βαθμιαία αναδιάρθροκνη των φορολογικοί συστημάτων για τον περιορισμό του μη 
αμειβομένου εργασιακού κόστους αφενός και αφετέρου με τη συμπερίληψη στις τιμές αγοράς αγαθών 
και υπηρεσιών του περιβαλλοντικού κόστους και του κόστους των πάρων. 
5. ΙΙροωθιιμένη εκπαίδευση και επιμορφυκνη που θα συμβάλλουν στην υιοθέτηση νέων φιλικών ποος 
το περιβάλλον τεχνολογκόν και εργασιακοί πρακτικιόν. ' 
1. Εισαγωγή 
1.1. Το ποόβλτιιια ττον πόροιν 
Οι οικονομίες τατν χωρών της Ε.Ε. δεν αναπτύσσονται με βιώσιμο τρόπο. Χαρακτηρίζονται ακόμη 
από "υποχρησιμοποίηση" xurv εργασιακών και "υπερκατανάλοκτη" το>ν περιβαλλοντικά'™ πόροιν. 
II "υποχρησιμοποίηση" τιον εργασιακοόν πύρων μπορεί να περιγρα<(>εί ο>ς εξής : Για δύο δεκαετίες η 
Ε.Ε. σημείατνε οικονομική ανάπτυξη της τάξης του 2,5 % τον χρόνο, η δε αύξηση της παραγοϊνικότητας 
έφτανε το 2% . Ο αριθμός των θέσεων απασχόλησης αυξάνονταν αλλά το ίδιο και ο αριθμός των 
ατόμιον που ζητούσαν εργασία. Αυτό οδήγησε στη μείακτη του ποσοστού απασχόλησης στο 60,4 % του 
πληθυσμού ικανού να εργασθεί και στην αύξηση της ανεργίας σε πάνα) από 10% του εργαζόμενου 
δυναμικού, κατά μέσο όρο στην Ε.Ε. Η μακράς διάρκειας ανεργία ξεπερνάει το 5% τα>ν ανέργίον ή το 
5% του συνολικού εργαζόμενου δυναμικού. Το πρόβλημα της "υποχρησιμοποίησης" των εργασιακοί 
πόρανν προκαλείται κυρίακ; από την έλλειψη εργασκόν (λίγοι επιχειρηματίες αναλαμβάνουν λίγες 
πρωτοβουλίες και προσλαμβάνουν λίγους εργαζόμενους), από την απουσία πολιτικιόν στήριξης και 
από κάποιο χάσμα εξειδίκευσης (πολλοί άνθριοποι με πολύ ξεπερασμένη ειδίκευση ή και χωοίς 
καθόλου ειδίκευση) τη στιγμή που οι επιχειρήσεις ζητούν άτομα με νέα και ειδικά προσόντα. Μαοϊκά, 
το πρ<)βλημα της ανεργίας στην Ευριόπη αποτελεί συνέπεια, σε μεγάλο ποοοστι>. της υποχώρησης των 
μακροπροθέσμου επενδύσεανν που δημιουργούν θέσεις εργασίας. 
Σε ό,τι α(|χ>ρά την "υπερκατανάλοχτη" τα>ν Γμυσικαϊν πόρων το πρόβλημα μελετήθηκε ιτπο τον ΟΟΣΛ. 
εξετάσθηκε στο 5ο Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα Δράσης και στην ΛναΟειόρησή του καθώς επίσης και 
σε αξιολογήσεις της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος. Τα κράτη μέλη, ως ιμημα του 
βιομηχανικού κόσμου, είναι υπεύθυνα σε σημαντικό ποσοστό για τα παγκόσμια περιβαλλοντικά 
προβλήματα. Τα κυριότερα από αυτά δημιουργούνται σε ορισμένους ειδικούς τομείς της οικονομίας 
και από ορισμένες καταναλιυτικές συνήθειες που επηρεάζουν σοβαρά την ποιότητα του νερού . του 
εδάφους και της ατμόσφαιρας, βασικονν στοιχεί<ον για την ανθρώπινη ζωή. 
• Αν και έχει σημεκοθεί κάποια πρόοδος, η κατασκευαστική βιομηχανία εξακολουθεί να είναι 
υπεύθυνη για σημαντικό ποσοστό της περιβαλλοντικής ρύπανσης, ιόύος δε κατά την κατανάλαχιη 
ενέργειας και προντονν υλιόν και τη δημιουργία επικινδύνου αποβλήτονν. 
• Στον τομέα το»ν μεταΓρορών, οι συνολικά αρνητικές για το περιβάλλον τάσεις συνέχισαν την 
πορεία τους λόγο) της πύκνοχιης της κυκλοφορίας και σε πείσμα των τεχνολογικών βελτοοοεων 
στους κινητήρες και τα καύσιμα. 
• Στον ενεργειακό κλάδο, ο κύκλος τιον ορυκτιόν καυσίμυ>ν έχει σημαντικές δυσμενείς 
περιβαλλοντικές συνέπειες, κυρίοκ; για την ατμόοηχιιρα. 
• Σε γενικές γραμμές, οι σημερινές γεαχτ/ικές πρακτικές παρουσιάζουν δυσμενείς επιπτώσεις επί 
το>ν αποθεμάτο>ν και της ποιότητας του νερού, και επί της σταθερότητας των εδαι^ιον. Λν και η 
αναμόρφοχτη της Κ ΑΠ του 1992 συνέβαλε σε κάποια βελτίοκτη, απαιτούνται αχομ\) κι άλλες 
προσπάθειες σχετικά. 
• Οι καταναλοπές και τα νοικοκυριά καλύπτουν το 70% της τελικής ζήτησης αγαθυτν και 
υπηρεσκόν, παίζουν δε σημαντικό ρόλο τόσο ως μέσο πίεσης στη βιομηχανία όσο και ιος καθαυτό 
τελικοί χρήστες. 
-4 
1.2. Η πολιτική εντολή 
Το Ευρουταϊκό Συμβούλιο του Αμστερνταμ άνοιξε τον δρόμο για την επίτετιξί] βημάτων πρικ)όου 
στην κατεύθυνση της απασχόλησης και του περιβάλλοντος της Ε. Ε. Το Συμβούλιο έλίίβε διάιρορες 
αποφάσεις μεγάλης βαρύτητας σχετικά με τα εν λόγω ζητήματα: την υιοθέτηση της βκόσιμης 
ανάπτυξης υ>ς κοινοτικού στόχου, την εισαγιογή στη Συνθήκη ενός νέου κεφαλαίου για την 
Απασχόληση, την Απόφαση για την Ανάπτυξη και Απασχόληση και τα πορίσματα της ΙΙροεόρίας για 
"Απασχόληση, Ανταγωνιστικότητα και Ανάπτυξη". 
II πρόσφατα υπογραφείσα Συνθήκη προβλέπει δύο νέους στόχους για την Ιίυρωπαϊκή Τνο>αη: "μια 
ισόρροπη και βκόσιμη ανάπτυξη" και "ένα υψηλό επίπεδο απασχόλησης". Εκτός της τρέχουσας 
απαίτησης για συμπερίληψη περιβαλλοντικιόν προβληματισμών κατά την εφαρμογή διαφόρων 
(Ίλλων πολιτικονν, τιόρα όιατυποννεται μια νέα ρητή υποχρέοχνη να λαμβάνονται το ίδιο υπόψη και 
τα ζητήματα της απασχόλησης. 
Στην Απόφαση του Ευρονπαϊκού Συμβουλίου του Ιουνίου 1997 για την Ανάπτυξη και την 
Απασχόληση, η απασχόληση τοποθετείται στο κέντρο της διαδικασίας οικονομικού συντονισμού μι 
άμεση προτεραιότητα, πριν από την επίσημη κύρωση της Συνθήκης. Με βάση αυτή την εντολή τη: 
συνάντησης κορυφής του Αμστερνταμ, η Επιτροπή πρότεινε κατευθυντήριες γραμμές για τις 
πολιτικές απασχόλησης τονν κρατονν μελο'νν, εδραζόμενες σε τέσσερις άξονες δράσης: επιχειρηματικό 
πνεύμα, δυναμική απασχόλησης, προσαρμοστικότητα και ίσες ευκαιρίες. Στα πλαίσια αυτά η 
Επιτροπή παροτρύνει τα κράτη μέλη να προστρέξουν στην τεχνολογία και στις καινοτομίες 
προκειμένου για την ίδρυση και επέκταση επιχειρήσεων και την ειραρμογή περιβαλλοντικά βιώσιμης 
παραγυνγής και βκόσιμο>ν καταναλοιτικονν πρακτικό νν. 
2. Σχέσεις περιβάλλοντος και απασχόλησης 
Ί'./ι ι. αναληφθεί από τον ΟΟΣΛ μια συνολική ανάλυση ι ων σχέσεων που διέπουν ιο περιβάλλον και 
ι. ην απασχόληση. Επιπλέον, στη Διάσκεψη για ι ο ΙΙερι|χιλλον και ι ην Απασχόληση, που α:\ο κοινού 
οργανοιθηκε από την'Επιτροπή και το Ευρουταϊκό Κοινοβούλιο, τον Μαϊο 190'/, συνανιηθηκαν οι 
αρμόδιοι παράγοντες για να ανταλλάξουν απόψεις και εμπειρίες απο ι ην εφαρμογή διάφορων 
πολιτικονν του αντικειμένου. Τα ακόλουθα πορίσματα προκύπτουν απο αυτή και άλλες σχειικες 
αναλύσεις. 
2.1. Βκόσιμη οικονομική ανάπτυξη 
Όταν μιλάμε για οικονομική ανάπτυξη πρέπει να διακρίνουμε από τη μια μεριά την οικονομική 
διεύρυνση (growth) και από την άλλη, την οικονομική ανάπτυξη (development), όπου σε γενικές 
γραμμές η προΥτη αφορά κυρίονς αύξηση του επιπέδου και της κλίμακας των οικονομικών 
δραστηριοτήτονν, ενο> η δεύτερη αναφέρεται και σε κάποια ποιοτική βελτίωση και παρέκταση των 
προσφερόμενο w δυνατοτήτο»ν. Ο κοινωνικός και περιβαλλοντικός προβληματισμός τοποθετούνται 
προφανούς στο επίκεντρο τονν εν λόγο) βελτκόσεων. 
Ο συνηθέστερος ορισμός της βκόσιμης οικονομικής ανάπτυξης είναι : η ανάπτυξη με την οποία 
ικανοποιούνται οι ανάγκες της σημερινής γενιάς χονρίς να διακυβεύονται οι δυνατότητες των 
μελλοντικιόν γενεο'νν να ικανοποιούν τις δικές τους.' Κρίσιμη σημασία σχετικά έχει η έννοια του 
(φυσικού κεςχιλαίου: ( Ι ) Το φυσικό περιβάλλον είναι πηγή ενέργειας και ύλης που. 
μετατρέπονται σε αγαθά και υπηρεσίες για την ικανοποίηση τονν ανθρώπινων αναγκ<όν.(2) αποτελεί 
δεξαμενή απόρριψης αποβλήτων και εκπομπονν που δημιουργούν παραγιυγοί και καταναλυντές. (3) 
το περιβάλλον προσιρέρει ακόμα ορισμένα απαραίτητα στοιχεία για τη ζωή των ανθρυ'νπυνν και την 
οικονομία, όπονς αέρα, έδαφος και νερό. 
II εμπειρία έχει δείξει ότι δεν υπάρχει απλή γραμμική σχέση οικονομικής ανάπτυξης και ανάλυκτης 
αυτού του φυσικού κεφαλαίου. Ενόν είναι αλήθεια ότι οι εκπομπές ορισμένων ρύπων αυξάνονται 
σαφώς με την αύξηση των οικονόμικονν δραστηριοτήτων, υπάρχουν οκπύσο ορισμένοι τύποι 
πιέσευνν επί του περιβάλλοντος που στην πράξη μειώνονται όταν οι οικονομίες τα πηγαίνουν καλά-. 
Χάρη στην οικονομική ανάπτυξη και τις συνοδευτικές πολιτικές, η Κοινότητα κατάφερε, να. κάμψει 
ορισμένες μορφές περιβαλλοντικής ρύπανσης στο αέρα, στο νερό και στα απόβλητα. 
Όμο>ς, μια από τις σημαντικότερες απομένουσες προκλήσεις για τις επόμενες δεκαετίες αφορά ιις 
υπερβάσεις της φέρουσας δυνατότητας του πλανήτη μας και τη συνεχιζόμενη εντατική ανάλωση ι ων 
μη ανανειόσιμυνν φυσικονν πόρων. Έτσι η κίνηση για την επίτευξη βιοκπμης ανάπτυξης προϋποθέτει 
την αύξηση των αποδόσευνν κατά τη χρησιμοποίηση της πρυντογενούς ενέργειας και των προντων 
υλονν, υψηλά ποσοστά ανακύκλονσης προϊόντονν και αποβλήτων, τον σχεδιασμό προϊόντυνν μεγάλης 
διάρκειας ζυνής και εντατικότερη προσφυγή σε ανανειόσιμες μορφές ενέργειας και ανανεόνσιμες 
προντες ύλες. Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει σύντομα Αευκή Βί^λο για μια Κοινοτική Στρατηγική και 
Σχέδιο Δράσης αναφορικά με τις ανανευκτιμες πηγές ενέργειας . 
2.2. Ένταση εργασίας σε μια βιοκπμη Ευρώπη 
Η προσφορά αρκετονν θέσευνν εργασίας καλής ποιότητας, για τις σημερινές άλλα και τις επερχόμενες 
γενεές,'είναι πρόβλημα ζωτικής σημασίας ποτ» βαρύνει ιδιαίτερα στο ζήτημα της ποιότητας της ζωής 
των πολιτονν. Κατά συνέπεια, η πρόκληση για μια βκόσιμη Ευριόπη συνίσταται στην εμπέδωση 
ανταγοννιστικής οικονομίας συνδυαζόμενης με λιγότερη περιβαλλοντική ρύπανση, με καλύτερη 
απόδοση τονν ενεργειακοόν πόρων και τονν προντονν υλών και υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης. 
Πριν η πρόκληση αυτή μεταφρασθεί σε πολιτικές, θα πρέπει να πραγματοποιηθούν μελέτες των 
σχέσεων που διέπουν τις σχετικές με τα τρία προναφερόμενα σημεία πολιτικές. Λπο τον ΟΟΣ.Λ 
εκπονήθηκε μια γενική ανάλυση του θέματος·'. Διατυπυ'ννονταν σε αυτήν το πόρισμα ότι ενω θα 
σημεκοθούν πολλά κέρδη και απο>λειες θέσεων εργασίας σε πολλούς τομείς και περιοχές, το καθαρό 
αιτοτέλεομα επί του συνολικού αριθμού τονν θέσεονν θα είναι θετικό. II έκθεση η>υ ΟΟΣΛ καιαληγι ι 
επίσης με την άποψη ότι θα πρέπει να υπάρξει συντονισμός των πολιτικών περιβάλλοντος και 
απασχόλησης. 
Οι κύριοι παράγοντες, που ο ΟΟΣΑ σηματοδοτεί ως κρίσιμους για θετικά αποτελέσματα επί του 
περιβάλλοντος και της απασχόλησης, παρουσιάζονται στο παρακάτο> πλαίσιο, ως εξής : 
Πλαίσιο 1- Παράγοντες προσδιορίζοντες χΨ *«6α-θή επίδραση επί της απασχόλησης τ«η 
περιβαλλοντικών πολιτικών 
Παράγων 1: Rm'm-όο και βι,ιιχιψότητα της myijtoXkowwfc ?.πιχ()ρήγτ)ω)ς~Ν£ά()ΐνν(; θέσεις εργασίας 
θα επτβκόσουν μονό αν η περιβαλλοντική επιχορήγη<*η συνεχισθεί στο μέλλον. 
Ιίαράγων 2: Οικονομικό nkaioio στο οποίο νψψμόζονται τα m\nfxtkXovuxa μπ^χ-Οι επί της 
απασχόλησης επυπο>οι:ις τονν περιβαλλοντικυνν μέτρο>ν επηρεάζονται απο τον επιχειρηματικό 
κύκλο.Όταν η οικονομία λειτουργεί με πλήρη απόδοση προκαλείται μετατόπιση απασχόλησης 
μάλλον παρά κάποια απόλτιτη αύξηση,.Από την άλλη μεριά όταν η οικονομία φθίνει ση}ΐεκόνονται 
αμέσως και έντονα αλλαγές στον αριθμό τονν εργαζομένου ατόμων. -:: -
ΙΊΟΙ ((ν<«|ΐΓ(>ι Κ(Ι <)(<> >ο Κοι.νοιικό ΙΙ(»ογ(Μ<μμ(ΐ Λ(Μ><Μ|<\ για ιο ΙΙΐ(κ|'κίΑλιιν, Ι· Ι· Ι'ΠΧ, l/SVt, κοι ιιιιι "lowanl*. 
Stislaiiiahilily", Ί·κΟκιΐ| ποοοΛοι» ιοί' ΙΙοο/οόμμαιοΓ,, Ι·>°7 
AvcxDivnio!) "Οικονομική Λν«υιιη:,ΐ| κοι ΙΙιοι|'«'(λλον", COM (*><1) t(>S 
< )( )1'Λ. "ΙΙιοι|ΐ<ιλλονιΐ)(ΐΓ, ΙΙο/ι πκι'<-, κιιι Λϋοο/οληοιι ", IW7, ο. 1(1. 
-6-
Π«ράγο*ν 3: 7b emnedo mi τα τομεακά, περιφερειακά και αομιχά πλαίσια της ανεργίας~Αν οι 
περιβαλλοντικές επιχορηγήσεις δεν διοχετευθούν σωστά, δεν μπορεί να αναμένεται μείωση της 
ανεργ ίας σε ορισμένες φθίνουσες περιοχές» βιομηχανίες και ομάδες απασχάλησηςκαι ε ιδίκευσης. 
Παράγων 4: Η (%αθεσιμύη)τα ανΰρωπίντυν πόρων-Η επί της απασχόλησης επίδραση εξαρτάται 
επίσης από τη δκίθεσιμοτητα καταλλήλως εκπαιδευμένων και εξειδικευμένων ανθεχυπίνονν πόρυϊν σε 
όλα τα επίπεδα (διευθτ>ντικό, επιχειρησιακό, κλπ). 
Παράγων 5: Η φικη) των προς εφαρμογή περι(ίαλλοντιχών πτρατηγικών-Ο έλεγχος της μόλυνσης 
και ιδίοις OL περιπτοχϊίακέ.ς στρατηγικές είχαν και θα έχουν διάφορα αποτελέσματα επί του επιπέδου 
και της σύνθεσης της απασχόλησης σε σχέση προς αυτά της πρόληψης. Το ίδιο ισχύει και για το 
πέρασμ,α από την οικονομία Torv αποόόπευνν στην οικονομία της αναχρησιμοποίησης και της 
(ίνακύκλυκίης, 
Π«ράγο>ν 6: 7ο πλαίσιο των περιβύλοντικών (ίαπαηόν-Οι επενδυτικές δαπάνες που 
δημιουργούνται από την πιριβαλλονηκή νομοθεσία πιστεύεται ότι επιδρούν διαφορετικά επί της 
απασχόλησης από ό,τι η αύξηση τονν λειτσυργικονν όαπανυ'νν ή τονν τελών ρύπανσης. 
Παράγων 7: Ο τύπος τηζ, περιΙχιλλο\τικής ιπΐνόνσι/ς ή τεχνολογίας-Επενδύσεις σε τεχνολογίες 
ελίγ/ου ή "προσθήκης" επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο την απασχόληση από ό,τι οι "καθαρές" 
π/νολογίις. 
Παράγων 8: Ο τρόπος χρηματοΐΗπησης και οι επιπτώσεις όανησμου και <ι-ορολογίας-Ία 
αποτελέσματα επί της απασχόλησης θα είναι διαφορετικά αν το σύνολο της χρηματοδότησης 
προέρχεται από ιδιωτικές πηγές ή αν πρόκειται για κρατικά δάνεια ή φόρους. 
Παράγων 9; Κ σημασία της όιαρροής εξ εισαγωγών- Αν σημαντικό ποσοστό των περιβαλλοντικών 
επιχορηγήσευιν διαρρέει για την αγορά εισαγόμενου εξοπλισμού, απασχόληση θα δημιουργηθεί στην 
ξένη και όχι στην ντόπια οικονομία. 
Παράγων 10: Οι επιπτώσεις των περι(ίαλλοντικών μπρ<ον-Οι επιπτώσεις των περιβαλλοντικών 
μέτρονν επί της ανταγοννιστικότητος και της απασχόλησης είναι διαφορετικές αν πρόκειται αυτά να 
εφαρμχχΊθούν (ττο εσωτερικό ή στο «διεθνές επίπεδο. 
Παράγουν 11: // ανταγωνιοτικη θέση των στοχευόμενωνβιομηχανιών- Ιο καθαρό αποτέλεσμα επί 
της απασχόλησης των πιριβιαλλονιικυ'νν πολιτικονν ε'ξαρτί'παι επίσης σημαντικά απο την 
ανταγιονιστικότητα τονν στοχευόμενοw βιομηχανιών. 
11 Επιτροπή θα δυ'κιει έμφαση στα εξής σημεία : 
• Μέσα πολιτικής 
Α(')γο) της ελαστικότητας που προσφέρουν στους οικονομικούς παράγοντες, τα οικονομικά μέσα 
διαχείρισης της περιβαλλοντικής πολιτικής αποδεικνύονται συνήθως λιγότερο δαπανηρά α^ο ο.ιι 
μια σχολαστική τεχνική νομοθεσία. ΙΙροσφέρουν ((κόμη διαρκή κίνητρα για τον περιορισμό ιης 
ρύπανσης, αλλά και για την υιοθέτηση και εφαρμογή μοντέρνων λίγοιερο βλαβερών για ισ 
περιβάλλον τεχνολογκόν. 
• Φύση περιβαλλοντικοί επενδύσεων 
Μέχρι σήμερα, πολλές από τις προσπάθειες της βιομηχανίας να συμμορφωθεί με ιις 
περιβαλλοντικές απαιτήσεις εστιάζονταν στην εη'αρμογή περιστασιακονν πρακτικών (ακΙ-οΙ-ρήν). 
όπως η επεξεργασία αποβλήτυνν, τα φίλτρα σκόνης, η επεξεργασία απορριμμάτων, κλπ. Ομως οι 
περιπτοχτιακές λύσεις δεν οδηγούν συνήθως σε κέρδη απόδοσης ή παραγωγικότητας και επομένως 
αποτελούν καθαρό κόστος για την επιχείρηση. Από την άλλη όμως οι καθαρές τεχνολογίες. 
βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα της παραγωγικής διαδικασίας. Αν και αρχικά το επενδυτικό 
κόστος είναι τυπικά υψηλοηρο από ο,τι. στις περιπτωσιακές τεχνικές, η περίοδος απόσβεσης είναι 
συχνά ουνιομη. Επιπλέον, οι καθαρές τεχνολογίες συνήθως ελαιιωνσυν ιΐς ρυπογονες εκπομπές οε 
όλες τις ηχιοεις , ανιί να ιις μειακυλίουν <υιο ιη μια σι ην άλλη. Οι επενδύσεις σε καθαρές 
ιεχνολογί.ες |βοηθούν στη διαιηρηοη ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος δη|ΐιουργωντας έτσι και 
προοτατι ύοντας την απάσχολ»|ση. 
• Η ανταγοτνιστικοτητα των επιχειρησειον 
Η νέα ζήτηση εξοπλισμού καταπολέμησης της ρύπανσης, καθαρής τεχνολογίας και φιλικονν προς το 
περιβάλλον προϊόντων δεν θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας στην Κοινότητα αν όλα αυτά, 
παραγόμενα στο εξωτερικό, εισαχθούν σε αυτήν. Εκτός αυτού, το καθαρό αποτέλεσμα επί της 
απασχόλησης θα εξαρτηθεί και από την ανταγωνιστική κατάσταση των εμπλεκομένονν 
επιχειρήσεων.Όποκ; υπογραμμίζεται στην Έκθεση για την 
Ανταγαννιστικότητα της Ευρωπαϊκής Βιομηχανίας, υπάρχει μικρή εμπειρία συνολικά ότι οι 
τρέχουσες περιβαλλοντικές πολιτικές είχαν άξια λόγου αποτελέσματα, θετικά ή αρνητικά, για την 
ανταγοννιστικότητα, αν και σε λίγους ειδικούς τομείς αυτά μπορεί να είναι σοβαρά4. 
Υπάρχοτ»ν.επίσης ορισμένες καλά τεκμηριωμένες μελέτες κλάδων και επιχειρήσεων που κατάφεραν 
να μετατρέψουν τις επιβληθείσες αυστηρές προδιαγραφές σε πλεονέκτημα, οκ; πρώτες στην 
καινοτομία, στην (χποτελεσματικότητα και στην αύξηση της παραγυηακότητας5. Οι καινοτομίες 
επέφεραν μείωση του κόστους, βελτίοχτη αποόόσευνν,αύξηση του μεριδίου της αγοράς ή διεύρυνση 
νέονν αγορονν και προϊόντοτν6. Οι περί ου ο λόγος επιχειρήσεις διατείνονται ότι, κυρίως 
μακροπρόθεσμα, οι σχετικές μεταβολές τις βοήθησαν πολύ συχνά να ανταπεξέλθουν στον 
συναγοννισμό7. Επόμενο»ς μπορεί να λεχθεί ότι οι επιχειρήσεις που συστηματικά παραβλέπουν τα 
θέματα του περιβάλλοντος και των πόρυνν, τείνουν να περιθωριοποιηθούν στην αγορά. 
Οι θέσεις απασχόλησης που συνδέονται με το περιβάλλον στην Ευρώπη ιρτάνουν τουλάχιστο τα Λ.5 
εκατ.8. Περίπου 2 εκατ. το>ν Οέσεονν αυτονν αφορούν τις καθαρές τεχνολογίες, τις ανανεώσιμες 
ενέργειες, την ανακύκλυχτη τονν αποβλήτων, την προστασία της φύσης και του τοπίου και την 
οικολογική αποκατάσταση τονν αστικό rv περιοχυ'νν. Στις οικο-επιχειρησεις (Eco-business) 
απασχολούνται περίπου 1.5 εκατ. εργαζόμενοι9. Στις εταιρείες αυτές παράγονται τεχνολογίες, 
αγαθά και υπηρεσίες "για τη μέτρηση, την πρόληψη, τον περιορισμό ή την αποκατάσταση των 
περιβαλλοντικό'™ ζημκόν στο νερό, την ατμόσφαιρα και το έδαφος, καθιός και των προβλημάτων TOW 
σχετικονν με τα απόβλητα, τον θόρυβο και τα οικοσυστήματα"10. 
Υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες δημιουργίας ντόπιας απασχόλησης στον κλάδο αυτόν. Ι Ία 
παράδειγμα, σύμφοννα με μια μελέτη μπορούν να δημιουργηθούν μισό εκατομμύριο θέσεις εργασίας, 
στην ΕΕ, στον τομέα τονν ανανεο'χιιμων ενεργεκόν αν δρομολογηθεί ε να δραστήριο επενδυτικό 
πρόγραμμα 180 δις ECU μέχρι το έτος 2020". Η ζήτηση αυξάνει γρηγι>ρα σιις αγορές ίου 
εξοντερικού. Ενο'ν η ευρωπαϊκή αγορά για υπηρεσίες και εξοπλισμό καταπολέμησης της ρύπανσης 
αντιπροσώπευε το 1994 90 περίπου δις ECU, σε παγκόσμιο επίπεδο υπολογίζονταν σε 2S0 δις 
περίπου $ ΗΠΑ και αναμένεται να φτάσει στα 640 δις περίπου $ ΗΠΑ το 2010, με ετήσιο ρυθμό 
αύξησης 8%12. Εκτός της καταπολέμησης της ρύπανσης, η UNEP υπολογίζει οτι η αγορά εξοπλισμού 
για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης φτάνει τα 200 δις $ ΗΠΑ, ενώ οι πωλήσεις νέων και 
εκσυγχρονισμένα™ "καθαρών" παραγοηακών τεχνικονν δεν έγινε ακόμα δυνατό να αποτιμηθούν1-*. 
Η κνπηιονιοιικόιηκι της ΙΊι\Μι>λαΐκής Ηιομηχανύις. 1;.ι<οιι>πκι.κί| Ηπιτοοπή, Ι°°7.ο ΙΟΙ. 
Κλπυ μιρικά παοοοίίγμπτα ιπ<ι ΙΙλοίοκι 1,2 κια .1 ιοο ΙΙαο/τος 2 
< Vainc ιναοοημ. 4. ο.ΙΟ.Τ. 
"Aliunde and strategy of business regarding protection of the environment" by lairoslralcgy ιΐ|ς Ι Λ I'll, I'WS. 
I'urostat, Ί*κΟ«·«Η| για tt|v Λποοχόληοη οτην I'M, IW7. 
"An estimate of lico-induslries in Ihc ID", I colec-l'Tirosial-IA XI.IW7. Ηλ υιίοΐ|ς Hup/po I 
' Ο όρος I co-business Jipoooiopili KM ωιο ιιινΟΟΪΛ, on» (Κ 1)1 ·/( il)(')())117 
"TIÎKliS II- Μΐ'λΐΊη γιο ος Ι·ι<ροιποϊκι'ς Αν<(νι<ί·οιμις ΙννΓργιιις Οι ΙΙροοίΐιικίΓ, nnv Ανονιι»οψιον Ivip/nmv οι 10 
Ι·ι\Μΐΐπι<ϊκίς Χώριςιιπό το IW5-2020", fSI), γιο το Aliéner. 
'- "(ilobal lùiviroumcntal Markets- An update", γιο ιΐ| il'MV (Joint fiivironincnlal Markets Unit) κοι ι ην 1)11 (l)cpar(nicnl ol 
Trade and Industry), l-colec, IW7 
"Private Seetor Inveslmenl Mows and llie I uviroumcnl: Defining Hie Opportunities and Issues", UNI I' Round Table Meeting 
on "Investing in the l-jivironment", Οκιιί»(ίριος KW. 
-8-
2.3 Η διαγείοιση της μεταβατικής φάσης 
Οι περιβαλλοντικές πολιτικές συμβιβάζονται με ττψηλή απασχόληση αν είναι σακττά σχεδιασμένες 
και αξιοποιούν τους μηχανισμούς πάνω στους οποίους βασίζεται μια μοντέρνα οικονομία της 
αγοράς. Πράγματι, αν πρέπει να αντιμετοχττισθεί το διπλό πρόβλημα της "υποαξιοποίησης της 
εργασίας" και της "υπερκατανάλακτης φυσικών πύρο™", η πιο κατάλληλη στρατηγική είναι να 
διαρρυθμιστούν αναλόγο)ς οι σχετικές τιμές. 
Μια τέτοια στρατηγική πρέπει να σχεδιαστεί και εφαρμοστεί προσεκτικά. Οι παρακάτο» απόψεις 
αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την απρόσκοπτη "διαχείριση της μεταβατικής φάσης που θα 
οδηγήσει σε μια βκόσιμη Ευριόπη : 
• η βαθμιαία εφαρμογή της διευκολύνει τις αναγκαίες ρυθμίσεις του οικονομικού οικοδομήματος. 
• ο ικανοποιητικός βαθμός διεθνούς συνεργασίας επιτρέπει την προστασία της διεθνούς 
ανταγοννιστικότητας'ευαίσθητα^ βιομηχανικών κλάδων 
• οι περιβαλλοντικές επιχορηγήσεις πρέπει να εστιασθούν σαχττά σε περιφερειακό και τομεακό 
επίπεδο. 
Η χρονική αλληλουχία των μέτρων πολιτικής στον επιχειρηματικό κύκλο μπορεί να έχει τη σημασία 
της. Όταν η οικονομία λειτουργεί δραστήρια, το αποτέλεσμα είναι μάλλον μετατόπιση της 
απασχόλησης παρά απόλυτη αριθμητική αύξηση. Από την άλλη μεριά, όταν η οικονομία εξασθενίζει, 
εμφανίζεται συνήθως άμεση και αρκετά γρήγορη θετική αλλαγή στον αριθμό των εργαζομένων. Αυιο 
συμβαίνει κυρίως όταν οι αγορές εργασίας λειτουργούν ομαλά και υπάρχει ικανοποιηιικη 
προσφορά ειδικευμένων ανθροεπίνυιν πόρων σε όλα τα επίπεδα. 
Για να διατηρηθούν οι διανεμητικές επιπτοόσεις σε ορισμένους οικονομικούς κλάδους και περιοχές 
θα ποέπει να αναζητηθούν ευέλικτες,"ρεαλιστικές λύσεις, ο'χντε να διευκολυνθεί to πέρασμα -προς 
βκόσιμα'παραγωγικά συστήματα για όλους τους εμπλεκόμενους οικονομικούς παοαγονιες. Πρέπει 
επίσης να αποτιμηθεί το μέτρο κατά το οποίο τα ποσά που ταμιευονται με ι ην αύξηση των 
ενεργειακό'™ επιβαρύνσεο>ν, χρησιμοποιούνται εξ ολόκληροι» για τον περιορισμό του εργασιακού 
κόστους ή για άλλες μορφές κίνητρο™, και τούτο για κάθε περίπτοχτη χωριστά. 
Οι πολιτικές που λαμβάνουν υπόψη τα εν λόγο) προβλήματα έχουν μεγάλες πιθανότητες να 
προσφέρουν το πλαίσιο εκείνο που χρειάζεται για να καταστήσουν ελκυστικότερες τις ντόπιες, 
εντατικές σε εργασία και βκόσιμες επενδύσεις. Αυτές θα υποστηρίζονται απο μακροοικονομικές 
πολιτικές σταθερότητας, θα ευνοηθούν δε και από την κατάργηση των επιδοτήσεων σε μη βιώσιμες 
τεχνολογίες και δραστηριότητες. 
3. Πολιτικές στήριξης για το περιβάλλον και την απασχόληση 
Κατά τα τελευταία 25 χρόνια, μετά τη Διάσκεψη των HE για το Ανθρωπινό Περιβάλλον, το Ιι)72. 
που θεωρείται ο>ς πολιτικό σημείο καμπής, όλα τα κράτη μέλη εκπόνησαν περιβαλλοντικές 
πολιτικές. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι οι ρυθμοί της τεχνολογικής αλλαγής είναι πολύ αργοί και ou 
πολύ λίγες επενδύσεις πραγματοποιήθηκαν σε καθαρές τεχνολογίες και συσιημαισ. Ηρθε πλέον η 
στιγμή που η Ευριόπη πρέπει επί τέλους να κινητοποιήσει όλες της τις πολιτικές, σε ιοπικο. εθνικό 
και ευρωπαϊκό επίπεδο, σε μια συντονισμένη και δραστήρια προσπάθεια για την προστασία την, 
απασχόλησης και του περιβάλλοντος. 
9-
3.1 Επείγοντα καθήκοντα 
Η οικοδόμηση μιας βκόσιμης Ευρώπης θα απαιτήσει τη δρομολόγηση σημαντικών αλλαγο'™ στους 
εξής κρίσιμους τομείς : βιομηχανία, μεταφορές, ενέργεια,γειυργία και κατανάλοχτη. 
3.1.1. Κατασκευαστική βιομηχανία 
Η οικιχ^όμηση μιας βκόσιμης Ευρο'τπης θα προσφέρει νέες επιχειρηματικές δ\™ατότητες στις 
κατασκευαστικές και στ™αφείς βιομηχανίες υπηρεσιιόν, ενώ αναμένεται σημαντική ανάπτυξη 
ορισμένο™ κλάδων14. Συνεπεία της νέας οργάνακτης της εργασίας και το™ επιχειρήαεο™ υπό μορφή 
υποσυμβάσεων, τα αποτελέσματα επί της απασχόλησης θα γίνουν ορατά κυρίως στις MME, USitoç 
στον τομέα το™ υπηρεσκόν. Η χρησιμοποίηση πληροφορικά'™ τεχνολογκόν έχει μεταμοριρο'χτει και θα 
συνεχίσει να |ΐεταμορ<ρώνει τα συστή|ΐατα παραγ<ογής, κατανάλοχτης και απασχόλησης με ευνοϊκές 
επιπτοκτεις επί του περιβάλλοντος (π.χ. τηλεαγορά, τηλεργασία). Οι επιχειρήσεις θα βρεθούν («κόμη 
αντιμέτωπες με μια αγορά όπου κινούνται πολύ πιο συνεώτητοποιημένοι περιβαλλοντικά 
καταναλυπές, ενο') οι επενδύσεις σε πιο βκόοιμα προϊόντα και παραγυ>γικά συστήματα θα δο'χ>ουν 
ιόθηση στην επιχειρηματική δραστηριότητα. 
3.1.2. Μεταφορές 
II ατελής εσο)τερική αγορά το>ν σιδηρόδρομε™ και οι υπάρχοντες ερραγμοί στις πολυμεταφοοες 
προκαλούν δυσχέρειες στον μεταφορικό κλάδο. Η απελευθέροχτη και η αναζοκ)γονηοη ι ων 
σιδηριχ^ρομικο'™ δικτύο™ στην Ευρώπη αποτελούν μέγιστη προτεραιότητα, θα ανακουφίσουν δε τις 
(κΉκές μεταφορές από την αύξουσα πίεση της κτϊκλοφορίας και θα ελαττιόσουν την κατανάλοχιη 
καυσίμων. Στον σκοπό αυτόν θα συμβάλλει και η χρησιμοποίηση ευς>υών συστημάτιον υποστήριξης 
το™ μεταφορών. Πρέπει να αναμένεται στα επόμενα λίγα χρόνια μια περαιτέριπ ουσιαστική 
βελτίοκτη το™ ενεργειακό'™ (ΐπυδόσεο™ στις οδικές μεταφορές, ειδικότεροι δε στη μετα<|>ορά 
επιβατο'™, εκ παραλλήλου με την προο')θηση νέο™ σχεδία™ για το αυτοκίνητο του μέλλοντος. II 
επιτυχία το™ πρωτοβουλκόν αυπόν θα έχει κρίσιμη σημασία τόσο για την απασχόληση στην 
ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία όσο και για την επιβίοχτη των σιδηροόρομοιν.Ηασικά στοιχεία 
μιας τέτοιας φιλόδοξης περιβαλλοντικής στρατηγικής για τις ενδιαφερόμενες βιομηχανίες θα 
αποτελέσουν τα φορολογικά κίνητρα, οι τιμές το™ οδικό'™ μεταφοριυν. η σήμανση εξοικονόμησης 
καύσιμο™15 και η βελτκυμένη ποιότητα καυσίμων. 
3.1.3. Παραγωγή ενέργειας 
Οι δυνατότητες δημιουργίας θέσειον απασχόλησης, στις πριχιπάθειες εξοικονόμησης ενέργειας, 
μπορεί να απ^ειχθούν σημαντικές ενο) θα αποκομισθούν αξιόλογα περι|>αλλοντικα πλεονέκτημα ι α. 
κυρίιος στον τομέα το™ κλιματικό'™ μεταβολυ'™ και της όξινης βροχής16. Η Επιτροπή έχει ηδη 
προτείνει ουγκεκριμμένους τρόπους για την πρκκόθηση τα™ ανανεαχτιμυ™ ενεργεκόν17. ενω ορισμένα 
κράτη μέλη, όπο>ς η Δανία και η Γερμανία, έχουν δραστηριοποιηθεί έντονα στο θέμα αυτό. Εκτός 
αυτό'™, συνδυασμένα συστήματα παραγο)γής θερμότητας και ηλεκτρισμού θα συμβάλλουν στην 
επίτευξη αυξημένης ανταγιυνιστικότητας του βιομηχανικού και εμπορικού κλάδου ενο') ταυτόχρονα 
θα δημιουργούν και νέες θέσεις απσχόλησης '8. 
ItXt'Jir ιΛίιιις tu ΙΙλοίοιιι Ι κιιι 2 ιοι» llup/ιος 2. 
'• ΙΙράοινη Μί|>λος της Ι-πιτοοπής, l'air and Ι llîcienl Pricing li»r Transport. 
Λνοκοίνιοοη γιο τις κλιμοτικίς μι το|ν)λίς II Ι Ιροοΐγγιοη ΙίΙΐ οτο ΚικΉο. ()κτ»ί»|Ιριος IW7. ΙΙλ Ι Ιλοίοιο 4 οίο Ι Ιορ/μο 2 
γιο Οι'μωο οποοχόληοης 
Βλιπι Λνιιχοί\ΐιΐοΐ| για ιις Λνκνιώοιμ^ς ΙΙηγίς ΙΊνίργιιος, IW7. 
' Λνοκοινιοοΐ|:"Μίο Κοινιιιική Στρατηγική γιο την ΙΙροιόΟηοη της ΣΐΎοίΧΜηιι'νης ΙΙορα/ηιγής Ηι-ρμότητος κοι 
ΙΙλΓκιριομοιΓ,(()Μ(ι>7) >Ι·1 
3.1.4. Γειοργικές πρακτικές 
II σε συνεχή βάση μεταρρύθμιση της ΚΑΠ, όπως προβλέπεται στην Ατζέντα 2000, θα πρέπει να. 
οδηγήσει σε μια κατάσταση ισορροπίας, δηλ. επαρκή ανεφοδιασμό σε γεωργικά προϊόντα υψηλής 
ποιότητας και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, περιλαμβανόμενο™ και τιον πόρο™ του, όπως 
το νερό και το έδαφος. Τέσσερις τομείς παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη δημιουργία 
θέσεων απασχόλησης :(ΐ) η προστασία του τοπίου, το™ περιοχιόν ιδιαίτερου ηιυσικού κάλλους και 
των οικοτόπο™, όπυτς υγρότοποι, ποτάμια και προστατευόμενες περιοχές, (ϋ) η δασοκομία που 
προασπίζει με βκόσιμο τρόπο τη βιοποικιλότητα και προσφέρει και άλλες υπηρεσίες (αναψυχή), (iii) 
η υιοθέτηση και αξιοποίηση νέων καλλιεργεκόν στον μη διατροφικό τομέα (π.χ. για βιομηχανικούς 
σκοπούς και για βιομάζα), (ϊν) και τέλος οι οργανικές καλλιέργειες. 
3.1.5. Νοικοκυριά και καταναλωτικές συνήθειες 
II καταναλοίτική ζήτηση στρέφεται κιόλας σε νέες πιο φιλικές προς το περιβάλλον επιλογές. Π τάση 
αυτή αναμένεται να ενισχυθεί άσο θα παρέχονται περισσότερα σχετικά στοιχεία, π.χ: με την οίκο 
σήμανση, και όσο θα επιβαρύνουν την τελική τιμή τιον προϊόντυ.™ οι αυξανόμ,ενες δαπάνες οι/.ο-
προστασίας και φυσικό'™ πόρων. 
II ανακύκλοχτη των οικιακό'™ απόβλητο™ θα ενταθεί σημαντικά εη-σσον τα συστήματα χωριστής 
συλλογής και αποκομιδής τους λειτουργήσουν κατά τρόπο που να παρέχουν σι η βιομηχανία 
οικονομικά συμφέρουσα δευτερογενή πριότη ύλη. Εκτός αυτού η ανακύκλωση ίων αποβληιων ε/ει 
αποδειχθεί ικανή να δημιουργήσει σημαντικό αριθμό θέσεων απασχόλησης. 
3.2. Χυιροταξικά θέματα 
II οικοδόμηση μιας βκόσιμης ΕυρυΊπης συνεπάγεται έντονα χοιροταξικα χαράκι ηοιοιικα με ποίκιλες 
επιπτοΉτεις επί το™ (/στικο'™ και (ίγροτικιόν περιοχιόν. 
3.2.1. Αστική ανάπτυξη 
Οι ποικίλες πιέσεις επί του αστικού περιβάλλοντος προβλημαιίζουν σλσ και πιο πολύ ΐοι»ς 
ευρωπαίους πολίτες. Οι ευρωπαϊκές πόλεις έχουν ήδη δρομολογήσει διάφορες τεοΐβαλλονιικι ς 
σιματηγικές, ανάλογα με το εκάστοτε γεωγραφικό προφίλ, τις δημογραφικές πιέσεις και ιΐς 
οικονομικές δυνατότητες. Έχει οαφιός αναγνωρισθεί η ανάγκη για ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο 
στον Χάοτη Ευρυιπαϊκιόν Πι')λεων καθοδόν προς τη Ηιωοιμότητα ( Ιι)«Μ). 
II Λνακοίνοχιη "Προς ένα Πρόγραμμα (Ατζέντα) για το («ττικό περιβάλλον στην Ευρωπαϊκή 
Ένοχτη"10 παρέχει το κατάλληλο πλαίσιο δρά(της. Στο Αστικό Φι>ρουμ (Urban l'ornm). ιιε 
εκπροσοΊπους των κρατυϊν μ,ελο'™, τιον πόλειον και τοιν περκ^ερεκόν, που θα συνέλθει το ll>os. t'a 
γίνει η περαιτέρο» επεξεργίίσία της Ανοικοίνοχτης. Αλλά και η πρωτοβουλία της Επιτροπής για ι ην 
Εκστρ<ίτεία Μιο'χτιμο™ Πόλεων, στην οποία μετέχουν 320 τοπικές αρχές που εκπροσωπούν 100 εκσι. 
κατοίκους, θα αποτελέσει σημαντικό μέσο όιαβουλεύσευ>νκαι παραπέρα δράσεων. 
|1' ( <>Μ<«>7) Ι'»7 
Για το ζήτημα της απασχόλησης, οι προσπάθειες αναμόρφυκτης του αστικού περιβάλλοντος 
προσφέρουν αξιόλογες δυνατότητες, όχι μόνο λόγο) των πιο παραδοσιακό™ περιβαλλοντικό™ 
επενδύσεων που θα πραγματοποιηθούν στον τομέα της επεξεργασίας του νερού και το™ αποβλήτων, 
αλλά και κατά την ευρύτερη σχετικά έννοια20 .Οι οικοδομικές δραστηριότητες όπως η ανακαίνιση 
ιδιωτικό'™ και εμπορικό'™ κιιρίων, η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, η ανανι'ιοση αοιικων 
κενιρων και υπ(χ\)|ΐών (κατασκευή λωρίδων κυκλοφορίας πεζό™ και ποόηλάιων, επεκισοη ιων 
εγκατασταθεί»™ για τις αστικές συγκοινιονίες), έχουν το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι δημιουργούν 
θέσεις εργασίας, τονιόνουν την οικονομική δραστηριότητα σε τοπικό επίπεδο (π.χ. τον τουρισμό), 
προστατεύουν τους ενεργειακούς πύρους, βελτκόνουν την ποιότητα του περιβάλλοντος και 
αναβαθμίζοτ™ σε υψηλά πρότυπα τις οικιστικές και μεταφορικές υποδομές. Οι περισσότερες νέες 
θέσεις απασχόλησης θα δημιουργηθούν στις MME, πράγμα που αντιπροσωπεύει το 97% του 1.8 
εκατ. το™ επιχειρήσει»™ του οικοδομικού κλάδου. 
3.2.2. Ανάπτυξη της υπαίθρου 
Στις προτάσεις της Επιτροπής, της Ατζέντας 2000, προτείνεται η εγκατάσταση ενός πλαισίου 
σι ήριξης για την πολιτική ανάπ ι υξης της υπαίθρου στην Ένοχνη ως συνόλου.Για να προκύψουν όσο 
ιο δυνατό περισσότερα οικονομικά, κοινωνικά και. πΐ'ριβαλλονιικά οφέλη σι ην ύπ.αιθοο χι όπα. πι 
αγροτικές, δασοκομικές και ι συριστικές πολιτικές και οι πολιτικές προσιαοίσς ι ης φύσης και ιων 
ε Vf πγειακό™ πόρο>ν, πρέπει να ε<|-αρμόζονται, με ολοκληρωμένο τρόπο. II ανάπιυξη νέων υπησιοΐιιΊν 
(πράσινος τουρισμός), η αναβάθμιση των ημι.--φυοικο'ιν οικοτοπων και ιης αγροί ικΐ|ς 
ποικιλομορφίας, η διαχείριση τιον ηιοοικο'™ πόρων και της φυσικής κληρονομιάς (νερά. δάση). 11 ναι 
αξιόλογα καθήκοντα που μπορούν να αναλάβουν οι κοινότητες ιης υπαίθρου, αφού αλλωσο 
ανοίγουν θέσεις εργασίας. Δεδομένου ότι. οι τοπικές κοινότητες θα εισπράξουν οικονομικά οηελη 
από τέτοια σχέδια, τους παρέχονται έτσι ισχυρά κίνητρα για τη συνετή προστασία και διαχείριση 
του φυσικού πλούτου. 
Σε μια πιο ολόκληροιμένη προσέγγιση και σια πλαίσια τ»υν Διαρθρωτικών Ταμείων, πιοιευειαι οι ι η 
ανάπτυξη των αγροτικό'™ περιοχών θα συμβάλλει στη οΐ'οφιγξη των δεσμών υπαίθρου και πόλεων. 
Λυτό θα βοηθήσει επίσης στην οικονομική διαφοροποίηση και ζυκιγονηση της υπαίθρου, πράγμα που 
τελικά θα «υφελήσει και το περιβάλλον και την απασχόληση. 
Στην αξιοποίηση τιον προσφερόμενο™ δυνατοτήτων θα πρέπει να παίξουν ενεργό οολ<,) 
περιφερειακές και τοπικές αρχές, αγρότες, επιχειρήσεις, τράπεζες και ΜΚΟ. Με την πιο δραοιησισ 
εμπλοκή των αγροτοΊν στη διαχείριση του περιβάλλοντος θα αυξηθεί το προσθειο και εναλλακιικσ 
εισόδημα, τους καθυ'ις και οι ευκαιρίες απασχόλησης στις αγροτικές κοινοίηιες. Πρέπει εξαλλν>υ να 
μεθοδευτούν περαιτέρο» τοπικές πρωτοβουλίες και συμβάσεις απασχόλησης που θα δώσουν ενιονη 
(όΟηση Υια τ·ο άνοιγμα περιβαλλοντικά φιλικό™ θέσεων εργασίας και για ι η διαμόρφωση καλυιερων 
συνθηκοόν όιαβίυχνης στους πολίτες. 
|{/ι;ΐι ΙΙ/ιιιοΐιι ·> ιοί' Ι loi ι/ι 11 ' /in ιο ι ;ιι ι iyi)|ii νο οοιι,ιο ο/ιη,ιο ,<οι ii|v \vn.«n vuini) Ι Ι; |· ;ΙΙ U ΚΙ;Ι i|' "Mm 
|·Ι'Ι«ΙΙ;ΟΜ (i| Mitioii|/i.(i| /ι ο 11|\· ι \·0ι η » >ι·\ >>i| un ν Ι ι ι,ιι .(ι. ι ν Ι |οιιι|ιι|Ή ιν) ιιιιν Λ νο il 11< Ι| ,ιοι \;ιοο/ι ι/ i|iii| ' ( ( >Μ('> ») ' / Ι 
Μ|.. Ι ( (. ')> 
3.3. Πολιτικές στήριξης 
Υπάρχουν ποικίλοι τρόποι δημιουργίας κίνητρο™ για επενδύσεις σε νέες καθαρές τεχνολογίες και σε 
νέα συστήματα παραγοτγής και κατανάλοκτης, που συνεπάγονται μικρότερη ένταση φυσικό'™ 
πόρο™21. 
3.3.1. Λν( ιβά( )μκ τη το >ν περιβ( ιλλι >ντ ικι ί™ κεκτημέ ν< ι >ν 
Η Επιτροπή καθόρισε ήδη τον τρόπο καλύτερης εφαρμογής και εμπέδοχτης της κοινοτικής 
περιβαλλοντικής νομοθεσίας στα κράτη μέλη22. Προβλέπονται παραπέρα ενέργειες για τη 
δημιουργία μηχανισμό'™ με τους οποίους θα εξασφαλίζεται όχι μόνον η κατά νόμον συμμόρφχιχτη 
αλλά και η στην πράξη εφαρμογή. Υπάρχει κάποιο χάσμα στην τήρηση του νόμου προκειμένου για 
τις επενδύσεις στον τομέα του νερού, το™ απόβλητο™ και της προστασίας της φύσης. Θα πρέπει να 
συνεχισθούν οι προσπάθειες, στα πλαίσια της Ατζέντας 2000, για την όσο το δυνατόν καλντι ι >η 
αξιοποίηση το™ Κοινοτικό'™ Ταμείων-που απευθύνονται σε περιοχές και κράτη μέλη καθοόόν ποος 
την οικονομική ανάκαμψη- ο'ιστε να γίνει ε<|>ικτή η βελτίο>ση του περιβάλλοντος και της απασχόλησης 
ταυτόχρονα. 
II προετοιμασία το™ υποψηφίων κρατοιν μελό'™ για να προσαρμοσθούν με ιο κοινοίικο 
περιβαλλοντικό κεκτημένο ενέχει συνεπυ'ις μεγάλο ενδιαφέρον. Οι προπες ενδείξεις μαριυρουν ou 
οι απαιτούμενες επενδύσεις μπορεί να ηπάσουν σιο ύψος των 120 δίς IVU. Το μεγαλυιερο μιρσ.. 
ιων επενδύσει»·™ ()(t πρέπει να διοχετευθεί προς την καταπολέμηση ii|s αιμοσφαιρικης ρύπανσης 
(40%) και την επεξεργασία του νερού και τιυν απόβλητο™ (40%). 
3.3.2. Φόροι φιλικότεροι προς το περιβάλλον και την απασχόληση 
Στην ΕΕ, υ>ς συνόλου, πάνυ) από το 42% τ<ον φορολογικό'™ επιβαρύνσεων πλήττουν την εργασία 
έναντι 30% δύο δεκαετίες πριν23. Σήμερα ςκχίνεται να υπάρχει ευρύτερη συμφιυνία για την ανάγκη 
να ανατραπεί μια τέτοια τάση φορολόγησης μεκόνοντας την επιβάρυνση της εργασίας σε σχέση προς 
άλλες πηγές. Αποτελεί σοβαρό ζήτημα για τα κράτη μέλη να καθορίσουν τον ΤΟΟΙΪΟ με τον ΟΛΟ(Ο θα 
'εισαγάγουν τέτοιες αλλαγές στη γενικότερη φορολογική τους πολιτική. Στις εναλλακτικές επιλογές 
περιλαμβάνονται η έμμεση φορολόγηση, η περιβαλλοντική και ενεργειακή ΐ'ρορολογηση και η 
φορολογία επί το™ καταθέσει»™ και της ακίνητης περιουσίας. Κάθε σχετική μεταρρύθμιση της 
φορολογίας θα πρέπει να εξομαλύνει κατά το δυνατόν την προαναφερόμενη στρέβλωση. 
Στα πλαίσια αυτά η Επιτροπή εξέδοχτε μια πρόταση ιχνηγίας του Συμβουλίου για την αναιιοριρηση 
του Κοινοτικού πλαισίου φορολόγησης το™ ενεργειακών προϊόντι»™2"'. Κύριος στόχος της είναι η 
άρση των φορολογικό'™ στρεβλοΉτεων μεταξύ όιαφόρο™ τύπο™ καυσίμων απο ίο ε να κράτος μέλος 
στο άλλο. Στην Οδηγία προβλέπεται ότι " Τα κράτη μέλη θα επιδιιόξουν VÎT αποφύγουν την αύξηση 
της συνολικής τους φορολογικής πίεσης (κατά την εεραρμογή της Οδηγίας). Για να επιτύχουν ισν 
στόχο αυτόν τα κράτη μέλη θα προσπαθήσουν, συγκεκριμμένα, να ελαττιόσουν ταυτόχρονα τις καια 
νόμον επιβαρύνσεις της εργασίας". Σύμφιυνα με τις προβλέψεις, η εφαρμογή της Οδηγίας για ι η 
ΙΙρπιπ νο ιυιογρομμιοΟι ί ιοιοόιι ιι'ιοιο κίνητρο Jipi'jiii νο οιιμμορ<|>οιη'»οι μι ιΐ|νιοχιΊοι*οο κοινωικι) νομοΟιοίο γιο 
ικ, κροιικι ς ι νιοχί'οι ir„ IUKOC, ορίί,ι ιοι οιο όρθρο «)2-»Μ ιης Σΐ'\Όήκΐ|ς. 
Λνοκοινιιιοιι "Ι·ΐ|Όρμογΐ| ii|f. Κοινοιικι'|Γ. 111 ρι|1ολλονιικι»/. Νομοί )ι οι or,", ( '( )M(l)(»)S00 ι ijr, .V II) "(ι 
Φορολογικιι, ι .iil|hip»<voi Ιν, (|κ»ρολογιχο ιοο<Νο οΐ'ν ι'οοΛο κοινιιινικιιιν οο<|>ολι<ιιιιιν Λιοιροιιμι ν<ι Λιο un» ΟΙΗΌ^Ι,ΙΟΙ' 
ΐ|ι»οοι< ΐιιιν ονιιοιοΙΙμιοιιιιν oiiinr. ιργοί.ομι voiic, 
1 COM («)/> Η), ii|c. Ι.' Μορίιοι· Ι«)«)7. 
- 13-
φορολόγηση το™ ενεργειακό'™ προϊόντα™ θα συμβάλλει στη δημιουργία ικανού αριθμού θέσεο™ 
απασχόλησης25. 
Η Επιτροπή κατέθεσε προσφάτακ; πρόταση με την οποία δίδεται η επιλογή στα κράτη μέλη να 
εφαρμόσουν, πειραματικά, ένα μειο)μένου ύψους ΦΠΑ (αντί του ισχύοντος) σε ορισμένες υπηρεσίες 
με ιτψηλή ένταση εργασίας. 
Ορισμένα κράτη μέλη έλαβαν επίσης ευρύ ιράσμα ειδικό'™ μέτρο™, μεταξύ αυτό'™ και φορολογικά, για 
την τόνακτη του επενδυτικού και εργασιακού κλίματος26. Ιδιαίτερα επιτυχείς αποδείχτηκαν 
ορισμένες ρυθμίσεις ταχείας απόσβεσης, φορολογικές απαλλαγές για τόκους από πράσινα 
επενδυτικά κεφάλαια και η επιβολή ειδικά'™ περιβαλλοντικών τελίόν και φόρο™. Η Επιτροπή 
παρουσίασε μια Ανακοίνακτη με την οποία υποστηρίζεται η επιβολή περιβαλλοντικών φόρο™ και 
επιβαρύνσεα™ και εξασφαλίζεται η κατά τρόπο συνάδοντα προς την Κοινοτική νομοθεσία27 
αξιοποίηση τους. 
3.3.3. Αξιολόγηση της τεχνολογίας και της ανάπτυξης 
II έρευνα και η ανάπτυξη νέο»ν, καθαρότερο™ και απιχ\ντικότερυ™, από ενεργειακή άπογη. 
τεχνολογκόν είναι ουσιοχ^ες στοιχείο για την οικίχϊάμηση μιας βκόσιμης Ευρώπης. Τα προγενέστερα 
κοινοτικά προγράμματα Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης, ειδικότερα το Περιβαλλοντικό 
Πρόγραμμα, συνεισέφεραν έντονα στη δημιουργία τεχνογνοχτίας και μεθόδων για το χτίσιμο μιας 
πράγματι βιο'χιιμης Ευριόπης. Με την πρόταση της Επιτροπής για το >σ Πρόγραμμα Μλαίσιο 
ενισχύονται με έμφαση τα θέματα τα σχέσιν έχοντα με το περι|χτλλον και ι ην απασχόληση. 
Για τους αρμοδίους παράγοντες, του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, που επιθυμούν να 
συμπεριλάβουν στις επενδυτικές τους προοπτικές την απασχόληση και τη βκόσιμη ανάπτυξη, είναι, 
συχνά επαχθής υποχρέακτη η διερεύνηση και αξιολόγηση το™ δκ«|)όρων εναλλακτικό™ όυνατοτήτυ™, 
πέραν του ερωτήματος αν και κατά πόσον τα σχέδια τους συμβι|κ'ιζονται με το αυστηρό νομοθετικό 
πλαίσιο. Κατά τον ίδιο τρόπο, οι δημόσιες αρχές ποτ» προιυθούν ενισχυτικούς μηχανισμούς για την 
υιοθέτηση νέο™ και περιβαλλοντικά φιλικιί™ δράσει»™, χρειάζονται ενα χαλο σύστημα 
πληροφορικής, αφού οι νέες τεχνολογίες χαρακτηρίζονται από γρήγορη εξέλιξη άλλες δε είναι πολύ 
πιο ελκυστικές άλλο™ από άποψη περιβαλλοντικό'™ προοπτικό™ και απασχόλησης. 
Πρέπει να εισαχθεί ένα ευέλικτο σύστημα πληροιρορικής για τη διάδοση των αποτελεσμάτων 
αξιολόγησης της προσφερόμενης τεχνολογίας με βάση κριτήρια προστασίας του περιβάλλοντος και 
ιης απασχόλησης. Τέτοια κριτήρια θα πρέπει να ικανοποιούν ιις ανάγκες ιων επιχειρημαιιων. ιων 
πιστωτικό™ ιδρυμάτων, το™ τοπικό'™ άρχο'™, τιον σύμβουλο™ επιχειρήσεων, ιων γραφείων ιεχνικων 
μελετιί™ και όσο™ αναμιγνύονται σε θέματα επενδυτικό'™ στρατηγικών. II συλλογή και αξιολόγηση 
τέτοιο™ στοιχείο™ θα είναι έργο τεχνικό'™ εμπειρογνο>μόνο™. κατασκευασιων και χρησιων ιου 
τομέα της περιβαλλοντικής τεχνολογίας, μηχανικό'™ και ερευνητυ'™ του δημοσίου και 
Τ·γγρο«|κ» ιργοοιικ, it|f, Ι · il 1.1 ( M »JI i'|r, "Λ.',ιολογΐ|θΐ| ι JIIJI κίιοιικν ιΐ|<\ ΙΙ|χ>ιοοΐ|(,', ιιροοοριιιμο ιΐ|ΐ 1007')/ oui 
SI ('(°7) 102ο ii|C 2.Τ.05.«)7, «»JI«»I> ;ιρο|»λι';ωνιοι ωιο I.S.S 000 μι'χρι -IV7 00!) Οι'οι it, ip/uoi.or. μι/οι ιο .'(Μ)"» 
*'' Βλυιι ΙΙλοιοιο Ι oiollop/μο Ι. 
\νοκοίνπ»οΐ| ιιις Irmipojit'ic. "Ι1ιρι|»ολλονηκοί Φόροι κοι l;.ni|kipiVvoriq οτην lrvicti.tr Λγορο", ('()Μ(07)° ιΐ|ς 2ίι.ΙΜ.υ)*)7 
- 14-27 
του ιδκοτικου τομέα. Δεδομένο™ των κοινωνικό'™ προεκτασειον τιον ζητημάτιον αυτυΥν θα πρέπει να 
εμπλακούν και άλλοι κύκλοι όπως συνδικαλιστικές οργανο'χτεις, ΜΚΟ ασχολούμενες με το 
περιβάλλον και τα κοινοτνικά, τράπεζες και στελέχη το™ κρατό™ μελό'™. 
11 ΕΕ αναγνωρίζοντας την ανάγκη προσφοράς τεχνικό'™ και μεγάλης ειδίκευσης δεδομένο™ σε όσους 
ενδιαφέρονται να μελετήσουν την ισχύουσα νομοθεσία που αφορά το περιβάλλον, συνέστησε το 
Ευρυιπαι'κό Γραφείο Ολοκληρο)μένης Πρόληψης και Ελέγχου της Μόλυνσης στο Ινστιτούτο 
Προοπτικό'™ Τεχνολογικό'™ Μελεπόν (IPTS)28. Το πεδίο της εν εξελίξει αξιολόγησης, εκ μέρους του 
Γραφείου, θα πρέπει να διευρυνθεί ο'χττε να περιλάβει και θέματα απασχόλησης όπιυς και άλλα ποτ» 
δεν καλύπτονται από την Οδηγία IPPC, ειδικότερα δε στους σήμερα αναδυόμενους τομείς (πολύ 
συχνά εμφανίζοντες μεγάλη'ένταση τεχνολογίας). 
3.3.Ί. Διακίνηση της πληροφορίας 
Έχουν αναληφθεί πολλές πριοτοβουλίες για την παραγωγή και διακίνηση της πληροφορίας υπό 
μορφή τεχνικό'™ εγχειρίδιο™, βάσεων δεδομένων, δικτύων υποστήριξης (help-lines), συνεδοίο™, οικο-
σημάτων κλπ. δεδομένου ότι οι επενδυτές και καταναλυντές πράσινων μεθόδων, προϊόντων και 
υπηοεσκόν χρειάζονται να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να ενημεριόνονται σε θέματα οοΙΙης 
ποσκτικής σχετικά με τη διαχείριση του περιβάλλοντος·"'. Ομως πρέπει να καιαβληθσυν προσίνος 
π.οοοπάθειες γιο ευρύτερη και συστηματικότερη διακίνηση ιης πληροφορίας. Μια βιώσιμη Ευρώπη 
χρειάζεται νέες εντονότερες πρωτοβουλίες για ι ην ανταλλαγή πληροφορώ™ που θα (( ιανσυν 
γρήγορα στα εκατομμύρια των αρμοδίων παραγόντοιν, στους δημοσίους και ιδιωιικοι-ς ηορείς σι 
ολη την Κοινότητα. 
3.3.5. Ντόπιες και εξωτερικές αγορές 
Μια αποτελεσματική πολιτική κρατικό'™ προμηθειών είναι απαραίτητη για ι ην εμπέδωση ιη_ 
Ενιαίας Αγοράς και την επίτευξη των στόχων της: βκόσιμη μακροπρόθεσμη αναπιυξη και άνοιγμα 
θέσεων εργασίας, τόνωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας με την οποία αξιοποιούνται όλες οι 
προσφερόμενες από την Ενιαία Αγορά δυνατότητες και την καθιστούν ανταγωνιστική σε παγκόσμια 
κλίμακα, ενο'» θα παρέχονται στους φορολογουμένους και στους χρήστες δημοσιές υπηρεσίες με 
σωστούς οικονομικούς όρους'0. II πολιτική της ΕΕ για τις κρατικές προμήθειες πρσση-ερει 
ορισμένες δυνατότητες στις αναθέτουσες αρχές να συμπεριλάβουν στις συνήθεις πρακιικες ιοι·ς. 
στον τομέα αυτόν, και κριτήρια αναιρερόμενα στην προστασία του περιβάλλοντος και ιη^ 
(Απασχόλησης. ΓΙ Επιτροπή θα εγκύψει'στο ζήτημα αυτό με την έκδοση μιας ιιεταγενεστεσιμ 
Ανακοίνωσης. 
Προϋπόθεση για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της παγκόσμιας αγοράς αποτελεί η έντονη 
εσωτερική ζήτηση για προϊόντα, υπηρεσίες και τεχνολογίες που σέβονται το περιβάλλον 
Πρωτοβουλίες για την προοΊθηση των εξαγυνγυ'™ τους έχουν ήδη αναλάβει οι κύριοι ανταγωνιστές 
της ΕΕ, όπως οι ΗΠΑ, η Ιαπυινία, ο Καναδάς. Τρέχουσες πρωτοβουλίες της ΕΕ. όπως το Κοινοίικο 
Περιφερειακό Τεχνολογικό Ινστιτούτο (RIE Γ) στη Σιγκαπούρη, φαίνεται να αποδίδουν καρπούς 
αφού προο»θούν την ευρυιπαϊκή τεχνογνυχπα σε κλίμα διεθνούς συνεργασίας. Για τον λόχο συιον θα 
πρέπει να ενταθεί η ολοκλήρωση το»ν κοινοτικό'™ προγραμμάτων, όπο»ς στο Ταμείο Αναπτ υξης. 
Λνοκοίνιοοιι γιο ιη οήιποοιι ινος Ι'.ηριιυιοΐκοη Γροφιίοη ()λοκλι|ρπιμι'νΐ|ς ΙΙρι»λψ|Ί|ί\ κοι Ι'λι //οι» 1ψ Μη) ηνοι»/. οκ 
ΙνοιποίΗο ΙΙροοιττι.κιίιν ΊΊ/νολογικιόν Μιλπιόν ion Κοινοή Κήνιροη Ιΐρι ηνιην, ('( »Μ( )Ιι>')7 
Κλι'·ΛΓ ΙΙλοίοιο Ι Ιίορ/μο .» γιο ιις ηρ(ΐπο|1οηλί.Γς nnv κροκίιν μιλιίιν. 
ΙΙρόοινη Πήίλος ιης lrJ»ii^»oJii|C γιο ι κ, Κροιικίς Ι1(»ομΐ|0ιικ, οιην Ι·Ί· 
3.4 Ανασκόπηση τιον πολιτικό'™ νια τις αγορές εργασίας 
Η Επιτροπή, στις Κατευθυντήριες Γραμμές της για την Πολιτική Απασχόλησης το»ν κρατό™ μελό™, 
του 1998, παρουσίαζε μια νέα πολιτική απασχόλησης, βασισμένης σε μακροοικονομική πολιτική 
σταθερότητας και ανάπτυξης, στην τόνωση της αγοράς εργασίας και σε άλλες διαρθρωτικές 
πολιτικές. Οι Κατευθυντήριες Γραμμές προβλέπουν τέσσερις προτεραιότητες: επιχειρηματικό 
πνεύμα, δυναμική απασχόλησης, προσαρμοστικότητα και ίσες ευκαιρίες. Με βάση τις κατευθύνσεις 
αυτές, οι πολιτικές απασχόλησης το»ν κρατό™ μελό'™ πρέπει να διευκολύνουν την εν εξελίξει 
αναόιάρθρακτη της οικονομίας, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για τις νέες τεχνολογίες, τις 
παγκόσμιες εμπορικές ανταλλαγές ή την οικοδόμηση μιας βκόσιμης Ευρόυτης. 
Όμιος, στις πολιτικές των κρατιόν μελιόν θα πρέπει να αποδίδεται μεγαλύτερη βαρύτητα στο ζήτημα 
της δημιουργίας θέσεοιν απασχόλησης και στην ανάγκη προσφοράς νέων ειδικεύσει»™. Πρέπει να 
προβλεφθούν νέες μέθοδοι εκπαίδευσης και επιμόρφιυσης ιόστε να γίνει δυνατή η δρομολόγηση και 
αξιοποίηση των νέο»ν φιλικό™ προς το περβάλλον τεχνολογκόν και σχετικό'™ υποόομυ'™. Επιπλέον η 
επιόκυξη της βιωσιμότητας θα χρειασθεί προσφορά συνειδητοποιημένου εργαζόμενοι» δυναμικού 
υψηλής εξειδίκευσης και αυξημένης περιβαλλοντικής ευαισθησίας, επόμενο)ς υπάρχει ανάγκη 
επιμορφυντικό™ δράσειον ικανού επιπέδου. Ωστόσο, οι σήμερα προσφερόμενες ευκαιρίες 
εκπαίδευσης και επιμόρφυχτης στελεχιόν και εργαζόμενο™ μακράν απέχει από το ικανοποιεί τις 
απαιτήσεις. 
Τα στοιχεία τα σχετικά με την έλλειψη τέτοιων περιβαλλοντικό'™ ειδικεύσεων δείχνουν ο\\ υπάρ/ι ι 
ευρύ φάσμα αναγκιόν*'. Από άποψη ειδικότητας, οι ανάγκες περιλαμβάνουν βιολόγους, χημικούς, 
γεωλόγους και επιθεωρητές περιβάλλοντος, αρχιτέκτονες και πολεοδι')μους. πολιτικούς μηχανικούς, 
μηχανολόγους, ηλεκτρομηχανικούς, μηχανικούς παραγιογής, τεχνολόγους περιβαλλονιος. ειδικούς 
ι πιχειρηοιακούς και τεχνικούς επιμόρφωσης. 
Είναι φανεοό ότι μεγάλη ποικιλία μέτρων και πρωτοβουλιών ιων κραιων μελών1' ι /ουν 
εφαρμοσθεί με επιτυχία, σε ό,τι αφορά ι ην αγορά απασχόλησης και TU περιβαλλονιικίς 
δραστηριότητες. Οι πρωταρχικοί προβληματισμοί αφορούν ι ην προσιασια ιΐ|ς πολιιισιικης 
κληρονομιάς, του περιβάλλοντος και ι.ης δημόσιας υγείας. Πολλές ελπιδοφόρες πολι ι ικες και μειρα 
έχουν δρομολογηθεί σι τοπικό αλλά και περιφερειακό επίπεδο, όπως λ.χ. το Οικολογικό Πρόγραμμα 
Λποκατάστασ«|ς του ΙΙερολίνουΠ. II ανταλλαγή πληροφορούν οίον ιομεα αυισν θα πρι ; 111 να 
ενταθεί με τη βοήθεια όικιύων ιοπικιόν παραγόνιυιν. Τα εν λόγω δίκτυα θα αποκιήσουν ακόμη 
μεγαλύτερο ενδιαφέρον οτ.α πλαίσκί τιον Πολυετιόν Προγραμμάτων των κρατο'»ν μελών. 
" II / ι ΛΝΙ 
Πλίίΐι Ιΐλοιοιο .' nu' lion/ιοί, ! γιο ιις option ς ΐιιιν κροΐιον μι λιιιν ο ι ην ογορο ojioo/οληοη;. Ι-',ιιοης 
ΙΙοιιοιηιιηιηοιο Λ;ιοο/οληοη:, ι ης Ι·;»ι ωοιιής, " l'ahlcnu île Uorif". I°%. 
' ' H/1 ΊΙ ΙΙ/ιιιοιο S. Κιιιι.'ιιο ,1 
3.5. Χρηματοδοτική -υποστήριξη 
3.5.1. Κοινοτικές δαπάνες 
Το Ευριοπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε την επιθυμία για εντονότερο ..πρασίνισμα του 
προϋπολογισμού της ΕΕ. Η Επιτροπή συμμερίζεται αυτή τη θέση και επιθυμεί να βελτκόσι ι τους 
μηχανισμούς .έτσι ο'χττε να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη οι συνέπειες επί του περιβάλλοντος ιων 
κοινοτικό'™ ενισχύσει»™34. Επιπλέον στην Ατζέντα 2000 η Επιτροπή υπογράμμιζε το ευρύ πλαίσιο 
στο οποίο θα έπρεπε να τοποθετηθούν οι περιβαλλοντικοί στόχοι και οι επιδκόξεις σε θέμ,ατα 
απασχόλησης, τι»™ προτάσεοιν για τους νέους κανονισμούς των Ταμείο™. 
Μέσο» το>ν Λιαρθριοτικυ'™ Ταμείο™ και ορισμένο™ κοινοτικό'™ πριυτοβουλιιόν, έχει ήδη δαπανηθεί 
σημαντικό ποσοστό του προϋπολογισμού της ΕΕ σε σχέδια συνδεόμενα και με το περιβάλλον όπως: 
επεξεργασία αποβλήτων, διαχείριση αποβλήτων, απορρύπανση εδαηχόν, έλεγχο της ατμοσφαιρικής 
ρύπανσης, υποστήριξη των καθαρό™ τεχνολογκόν, καθαρή παραγο»γή και ανακύκλωση 
βιομηχανικό™ αποβλήτων, περιβαλλοντική διαχείριση-'·'5. Το Ταμείο Συνοχής δαπανά το μισό των 
π.όοίον του σε περιβαλλοντικές υποδομές και ιο άλλο μισό σε υποδομές μπαφοριόν, που συ/νά 
αφορούν δημόσιες μεταφορές u\ Έχουν ανοίξει θέσεις εργασίας σιον οικοδομικό κλάδο, οι ην 
παραγυιγή μηχανημάτοιν και άλλου είδους εξοπλισμό™ με κεφαλαιουχικές επενδύσεις, καιοπιν δε 
στους τομ,είς της λειτουργίας και συντήρησης τους37. Εξάλλου, απαιτείται η εκπόνηση 
Αξιολογήσει»™ Περιβαλλοντικό'™ Επιπτο'χτεο»ν όταν πρόκειται να χρηματοδοτηθούν μεγάλα σχέδια 
από τα Λιαρθρυντικά Ταμεία. 
II Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) έχει επίσης συμβάλει στη διατήρηση θέσεων απα(»χιΐλησης σιΐς 
αγροτικές περιοχές και, από κάποια άποψη, στην προστασία του περιβάλλονιος. 1'ε αυιο ίο 
δεύτερο, έχον™ αποδειχθεί πολύ αξιόλογα τα συνοδευτικά μέτρα (αγρο-περιβαλλονιικα μέτρα, 
αναδάσοχτη γειοργικό™ εκτάσεο»ν), τα οποία και αποβαίνουν προς όη>ελος του περιβάλλοντος και της 
διατήρησης του φυσικού τοπίου. Περιλαμβάνονται επίσης και οι πολλαπλό'™ ειδιόν καλλιέργειες, οι 
οργανικές λεγόμενες καλλιέργειες, η πολλαπλό'™ ειδιόν εκτροφή ζο'χον, η εκτροφή-καλλιέργεια 
απειλούμενο™ ειδο'™, η συντήρηση χέρσο™ εόαφό™, η μακροπρόθεσμη αγρανάπαυση και η 
επιμόρφυχιη38. 
Εκτός αυτό'™, τα κονδύλια που χορηγήθηκαν μέσο) τ<υν κοινοτικό'™ Προγραμμάτων Πλαισίων για 
την Έρευνα, την Τεχνολογία και την Ανάπτυξη διετέθησαν εν μέρει για ET Α σχετική με το 
περιβάλλον39. 
II διάθεση χρηματιστικό™ ενισχύσει»™ για περιβαλλοντικής (|>ύοεως επενδύσεις αποδείχθηκε 
ευνοϊκή για τη δημιουργία θέσεο»ν εργασίας. Πολλά προγράμματα και πρωτοβουλίες ι ης ΓΈ έπαιξαν 
αποφασιστικό ρόλο σχετικά: Το πιλοτικό σχέδιο "Ανάπτυξη και Περιβάλλον" ( με δανειακή εγγύηση 
για τις MME), το Ευρίοπαϊκό Ταμείο Επενδύσει»™ (EIF), το URBAN, το EEADI R. το προτεινόμενο 
Μ'ήΐ|ΐι.(ΐμο Ton Κυρ. Κοινο|Ιοηλίου γιο τις Κατη^υντήρος Γρομμι'ς το»» προηπολογιομοη IW7, 2Ν Mopnon Ιι>«>(,. 
Λορ.2Χ. 
.15 
U» 
17 llipijion (» οίο IK'll ion <Η»νολικοή προηπολογιομοη ιΐ|ς ΗΙ·. 
Λνι moi νι ι ιο η "II πολοική om'o/i'ic, κοι. \ο jit(n|ViXXov", l'OM(l»5)50l> 
Λνοκικ νιι»οΐ| "Λιιΐ(»(Ιριι»θ)(ΐΊ-, ΙΙοριμ|5οοικ, κοι Λ.ιιοοχόλΐ|θΐ|", Ι')°(». II. χ. ιο κρογρομμοιο ion Ι Ιι ρι<|ΐ ρι ιοκοη Γομιο 
yio ii|V iivt'ij» ιΚ.ΐ| lut ν οιΛΐ|ρο^ρομιιιν οιΐ|ν Ιιολίο κοι Ι-λλόΛο Λημιοόργηοον ij Λιοιΐ|ρΐ|θον (>·| 000 Οι Όι ir, ι pyooior. 
ÏS ν ΐμι (οίοι ir, ι pyooior, γιο ι ην ΚΛΙΙ, "Ι'ιιιιργίο κοι Ι ΙτρήκΊλλον", Ι'»(»7. 
Ι') II χ ιο Ιο ΙΙρογρομμο ΙΙλοιοιο. μι .ιιροΐΜίολο/ιομο ηψοιν, 12.1 ixc, Ι·ΊΊΙ, ιιιριλομ|Ίονι ιυιοιιρογρόμμοιο /ιο κοΟορι' 
)(οι ΟΙΙΟΛΟΙΠΟ'Γ, ir/νολογιι ι'„ yio ιο ιιΐ'ρι|»ολλιιν κοι γιο ι ρι ηνις οίον ΐομι'ο ion κλίμοιοΓ, κοι. οι ><οιν<ιινι,<<> οικονομι,κ 
Οι μοιο 
17 
Ευρυνπαϊκό Σύστημα Δανειακό'™ Ασφαλίσει»™ για την Απασχόληση ELISE), το LIFE40. Οι 
προαναφερόμενες αλλά και άλλες δράσεις θα πρέπει να συμπεριληφθούν στην επιχειρησιακή 
παρακολούθηση της Ατζέντας 2000. 
3.5.2. 11 Ευριυπαϊκή 'Τράπεζα Επενδύσει»™ 
II Ευρωπαϊκή 'Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία σήμερα επενδύει το ένα τρίτο του ενεργητικού της σε 
περιβαλλοντικά σχέδια, πρόκειται να παίξει στη συνέχεια της Κορυφής του Αμστερνταμ., ενεργότερο 
ρόλο σε ό,τι έχει σχέση με τη στήριξη περιβαλλοντικό'™ σχεδκον: 
• επέκταση των δραστηριοτήτων της στους τομείς της υγείας, ιης εκπαίδευσης, ιου ασιικου 
περι|χ'«λλονιος και ι ης περιβαλλοντικής προστασίας, 
• εντατικοποίηση των δράσει»™ της στους τομείς των ΔΕΔ και τοιν MME, επιτρέποντας ι ην 
προσωρινή αύξηση του ορίου χρηματοδότησης στο 75% του κόστους των ΔΕΔ και το»ν 
περιβαλλοντικό'™ σχεδίο™, 
« αξιοποίηση του πλεονάσματος 1996 το™ χρηματοδοτικό™ μέσο™ (περιλαμβανομένων 
επιχειρηματικό™ κεφαλαίο™) για καινοτόμες MME. 
II Επιτροπή επιόκόκει την έγκαιρη θέσπιση τέτοιων σχεδία™ από το διοικητικό συμβούλιο τΐ]ς 1 ΤΙ·' 
ο'ιστε να ενταθεί η προσπάθεια προς όφελος των περιβαλλοντικό™ σχεδίιον. 
3.5.3. Επιβαρύνσεις δικαιούχο™ 
'Οσο ελαττοΥνονται οι κρατικές ενισχύσεις οι χρηματοδοτούμενες απο φορολογικές πήγες, ισσο 
αναπτύσσονται νέοι τρόποι χρηματοδότησης, όπως π.χ. με την επιβάρυνση ίων παρεχομένων 
περιβαλλοντικό'™ υπηρεοκόν. Ρυθμίσεις αυτής της μοριρής όχι μο\ο περιορίζουν την εξάριηση ιων 
περιβολλοντ ικο'ιν δράσεων από τονκοατικο προϋπολογισμό, άλλα προσφέρουν ι π ίσης ι υκαιριΐς για 
την αναβάθμιση της γενικό 11 ο ης οικονομικής απόδοσης ιων μειρων, λόγω ευρυιι ρΐ|ς εη αρμσγής ι η,, 
αρχής "ο ρυπαίνιον πληριόνιΓ. 'Τελικά, η επιβάρυνση το»ν καιαναλουων παράγει εισόδημα για ns 
δημόσιες ή τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και και ' επέκταση διευκολύνει Ης χρημαισδοιικες π ροοπ it κι ς 
από τη μεριά του τραπεζικού συστήματος. 
4. Πρόσο) ολοταχώς- βασικές δράοεις 
ΤΙ οικοδόμηση μιας βκόσιμης Ευριόπης απαιτεί την εισαγωγή νέιον τεχνολογκόν και την προσέλκυση 
νέιον επενδύσει»™. Θα χρειασθούν επομένιος όκκρορετικά μέσα πολιτικής και συνεργασίας απο ολονς 
τους εταίρους στην ΕΕ, τα κράτη μέλη, τις επιχειρήσεις, τις τοπικές αρχές άλλα και τις M KO. τις 
κρατικές αρχές και τον ιδκοτικό τομέα. ΤΙ Επιτροπή θα ενισχύσει και θα δώσει ώθηση σε 
πρωτοβουλίες που αποβλέποτ™ στην αποτελεσματικότερη συλλογή και ανάλυση στοιχείων με τη 
βοήθεια τιον οποίο™ θα χαραχθούν οι μακροπρόθεσμες στρατηγικές τιον κρατιόν μελών. Προτείνει δε 
η Επιτροπή τις εξής δράσεις: 
4.1. Περιβαλλοντική και κοινιονική ράθιχονόμηση επιδόσειον 
II δρομολόγηση περιβαλλοντικής και/ή κοινωνικής "βαθμονόμησης" για τη βιομηχανία θα ατοκιησι ι 
ιδιάζουσα σημασία αναφορικά με τη διοχέτευση επενδύσεων προς την καιευθυνοη καθαροίερων και 
αποδο11κοι εριον τεχνολογιών, προϊοναον και διαδικασιόιν. II Ευρωπαϊκή Τ ιιιρσ.τη θα αναλαβ; ι 
πρωιοβουλιες μι τις οποίες θα καισσιιοθουν κριτήρια αναφοράς και θα συλλέγουν ια απαραιιηια 
πληοοφορί.ακά σιοίχεία. σι συνεργασία με όλους ιούς αρμόδιους παραγονιες. ιδίως δε με ια κραιη 
μέλη και τους βιομηχανικούς κλάδους. 
10 Κλι tu ΙΙλοιοιοΐι. Μορ/'μο .' 
4.2. Αξιολόγηση τεχνολογίας και ανάπτυξη 
H Επιτροπή θα διευρύνει τα υπάρχοντα συστήματα ελέγχου της Καλύτερης Διαθέσιμης Τεχνολογίας 
συμπεριλαμβάνοντας σε αυτά και τις επιπτιόσεις επί της απασχόλησης, θα αναλάβει δε και κάποια 
λεπτομερέστερη αξιολόγηση της κατανάλυχτης ενέργειας και φυσικό™' πόρο™. Θα γίνουν ενέργειες 
για την πληρέστερη ενημέροχτη του σχετικού πίνακα βιομηχανικό'™ κλάδο™ ο'χπε να περιληφθούν και 
οι νέες προσφάτιος αναδυόμενες τεχνολογίες. 
4.3. Ακολουθιόντας την Ατζέντα 2000 
Πρέπει να καταβληθούν συνεχείς και εντατικές προσπάθειες για να εξασφαλισθεί οτι τα ευρωπαϊκά 
χρηματοδοτικά όργανα (Διαρθριοτικά Ταμεία, 'Ταμείο Συνοχής, Κοινοτικές πρωτοβουλίες), θα ' 
κατα(|)έρουν να προιοθήσουν την οικονομική και βκόσιμη ανάπτυξη ταυτοχρόνιυς. Οι προτάσεις που 
παρουσιάζονται στην Ατζέντα 2000 αποτελούν ένα πρώτο βήμα α'αυτή την κατεύθυνση, θα ποέπει 
λοιπόν να αναπτυχθούν περισσότερο, με τη δραστήρια συνεργασία το»ν κρατό™ μελό™, 
προβαίνοντας μεταξύ άλλα™ στην επιλογή το™ καταλληλότερο™ σχετικά κριτήριο™. Περιφεοειακοί 
και τοπικοί παράγοντες πρέπει να προτείνουν προγράμματα και σχέδια με τα οποία δίδεται μεγάλη 
έμφαση στα προβλήματα της απασχόλησης και του περιβάλλοντος, να μεθοδεύουν δε την 
επιτυχημένη έκβαση το»ν δράσει»™ τους με τη σύμπηξη συμπράξει»™, όχι όμως μοχο μεταξύ δημοσίων 
αρχών αλλά και μεταξύ άλλυιν ενόιαφερομένιυν κύκλο™. 
Στα πλαίσια αυτά αποκτούν μεγάλη βαρύτητα προγράμματα και σχέδια πολεοδομικής αναβάθμισης 
και αγροτικής ανάπτυξης. Συγκεκριμμένα: 
Τα κράτη μέλη πρέπει να δέσουν καλύτερα μεταξύ τους τις πολιτικές πολεοδομικής απσκσιασιασης. 
περιβαλλοντικής προστασίας και δημιουργίας θέσεο™ απασχόλησης, με την υιοθέτηση σχεδίων 
πολεοδομικής αναόιαμόρφυκτης σε περιοχές που προσφέρουν ικανοποιητικές προοπτικές για 
περιβαλλοντικής φύσειος θέσεις εργασίας. Περιφερειακοί και τοπικοί παράγοντες καλούνται να 
αναλάβουν σύντονη δράση για την εηκιρμογή τέτοιων σχεδίων σε σύντομες προθεσμίες II 
Ευρυιπαϊκή Επιτροπή θα στηρίξει τη δράση αυτή κατά τι™ παρακολούθηση τη; .Ανακοίνωση; για 
Πολεοδομικά θέματα και κατά την προετοιμασία του "Αστικού Φόρουμ" (Ι irban Forum) 1908. 
Στην πρόταση της για την Ατζέντα 2000, η Ευροιπαϊκή Επιτροπή υπογράμμιζε την-ανάγκη να 
συνεχίσει τον δρόμο της η αναθειόρηση της ΚΑΠ, προκειμένου να επιτευχθεί ικανοποιηιικοιερη 
ισορροπία μεταξύ γεο»ργικής παραγωγής, περιβαλλοντικής προστασίας και απασχόλησης. Οι 
αγροτικές κοινότητες όρ<όντας με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον μπορούν να αποκομίσουν 
σημαντικά οφέλη από τις νέου τύπου δραστηριότητες. Τα προϊόντα ποιότητος προσφέρουν νέες 
δυνατότητες στην αγορά για τους ευρωπαίους αγρότες. Νέα γεωργικά συστήματα χαμηλό™ εισροών 
και στοχοθετημένα αγρο-περιβαλλοντικά μέτρα θα ανοίξουν νέες δυνατότητες απασχόλησης 
βελτκόνοντας ταυτόχρονα και την ποιότητα του περιβάλλοντος στην ύπαιθρο. 
Με την ανάπτυξη νέου είδους υπηρεσκόν, όπως ο τουρισμός και η διαχείριση των φυσικό™ ποσών, 
οι αγροτικές κοινότητες θα βρουν νέες ευκαιρίες απασχόλησης συνδεόμενες με ι η γη και ι η φύση! 
Επιπλέον τα Διαρθρωτικά Ταμεία θα ενθαρρύνουν την οικονομική διαφοροποίηση, κυρίως σιις 
κατάλληλες αγροτικές περιοχές, παρέχοντας πρόσθετα κίνητρα στους πολίτες ώστε να μη" φεύγουν 
από την ύπαιθρο και έτσι να αποφευχθεί η εγκατάλειψη της γης. 
4_Α Φορολογία χαι τιμές 
Επιβάλλεται να αναιαχθεί η τάση αύξησης των φορολογικών επιβαρύνσεων επι ιης εργασίας II 
πρόιαση της Επιτροπής για επιβολή φόρου επί. τοιν ενεργειακών προϊονιων θα πρέπει να εκιιμηθιι 
ως πρόπο βήμα προς την κατεύθυνση μιας ολοκληρωμένης φορολογικής πολιτικής με βάση τους 
στόχους της νέας Συνθήκης. 
Δεδομένης της γενικότερης πολιτικής της για τη χρησιμοποίηση συνδτιασμού οικονομικά πρύσφορο»ν 
μέσιον σε θέματα περιβάλλοντος, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να επιδιιόκει τη όιόρθακτη τιον 
παρατηρούμενα™ στρεβλακιεων ανάλογα με το ισχύον φορολογικό σύστημα και τη χρησιμοποίηση, 
με υψηλή προτεραιότητα, νέα™ εργαλεία™ αγοράς όπου περιλαμβάνονται και τα φορολογικής 
φύσεως. 
4.5. Περιβαλλοντική εκπαίδευση και επιμόοαχοση 
Υπάρχει μεγάλη ανάγκη για τη δημιουργία συγκεκριμμένων εξειδικεύσεων που θα μπορούν να 
ικανοποιούν τις νέες, μοντέρνες, εργασιακές απαιτήσεις. Η Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει 
εδικές κατευθυντήριες γραμμές για περιβαλλοντικού χαρακτήρα επιμόρφωση και εκπαίδευση. 
Η προετοιμασία ανθρωπίνων πόρων για πιο πράσινες μεθόδους παραγα>γής θα εξαρτηθεί από το 
πόσο δραστήριες είναι οι πολιτικές στην αγορά εργασίας που απευθύνονται στο σύνολο του 
εργαζόμενου δυναμικού και με κ^ιαίτερη μνεία στην επανένταξη τα™ ανέργων. Τα κράτη μέλη θα 
επιδιο')ξουν να εφαρμόσουν τέτοιες πολιτικές στην αγορά εργασίας, στα πλαίσια το™ 
Κατευθυντήρια™ Γράμμα'™ για την Απασχόληση (επιχειρηματικό πνεύμα, προσαρμοστικότητα, 
δυναμική απασχόλησης και ίσες ευκαιρίες) και θα υποβάλλουν σχετικές τακτικές εκθέσεις. 
Στην Κοινή Έκθεση για την Απασχόληση του 1998 θα συμπεριληφθούν στοιχεία σχετικά με τη 
σημειούμενη πρόοδο των φορολογικό™ και των επιμορφαπικιόν ή εκπαιδευτικό™ πολιιικων που θα 
συ|ΐ|ίάλλουν στην παράλληλη αναβάθμιση περιβάλλοντος και απασχόλησης. 
20 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι- Οικο-επιχειρήσεις στην ΕΕ, 1994 
Οι σημαντικότερες δραστηριότητες των οικο-βιομηχανιό™ είναι: επεξεργασία νερού και 
απόβλητα™ (42% τιον συνολικό™ δαπανά'™ ΕΕ), διαχείριση και ανακύκλακτη απόβλητα™ (29% 
), καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης (19%), καταπολέμηση του θορύβου και των 
κραδασμό™, εργασίες απορρύπανσης εδάφους και νερό'™, περιβαλλοντική έρευνα και 
ανάπτυξη-περιβαλλοντικές υπηρεσίες/σύμβουλοι.Περίπου 20 με 30 000 εταιρείες, μικρές ή 
μεγάλες, απασχολούν ένα εκατομμύριο εργαζομένους,- ενο') άλλο μισό εκατομμύριο 
(χπασχολείται σε συναφείς εργασίες. Η συνολική δαπάνη έφτανε τα 90 δις ECU το 1994 και 
αφορούσε τόσο το δημόσιο όσο και τις ιδκοτικές επιχειρήσεις. 
Οι μεγαλύτερες αγορές για τέτοιου είδους δραστηριότητες και εργασίες είναι: Γερμανία (35% 
του συνόλου της ΕΕ), Γαλλία (20%), 11Μ (12%), Ιταλία (10%), Ολλανδία (8%), Αυστρία (4%). 
Σε εθνικό επίπεδο,-οι οικο-επιχειρήσεις παρουσιάζουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην Αυστρία (το 
2.3%» τοτ) ΑΕΠ από τις οικο-επιχειρήσεις), στην Ολλανδία (2.3%), τη Γερμανία (2%), τη Γαλλία 
(1.5%), τη Σουηδία (1.5%). 
Ένας ευρύτερος ορισμός το»ν περιβαλλοντικά™ θέσει»™ απασχόλησης ανεβάζει το σύνολο των 
θέσεοιν αυτά'™ σε 3.5 εκατομμύρια, δηλαδή αν πριχιμετρήσουμε και τους τομείς των 
ανανεο'»σιμο»ν ενέργεια'™, της ανακύκλιοσης, της προστασίας της (ρύσης και του τοπίου και ι ην 
οικο-αναμόρφοχτη των αστικά'™ περιοχιόν. Πηγές: "An estimate of eeo-inilnstiies in the European 
Union 1994", Ecolec/MIPE/IT'O για τη ΓΑ XI και τη Eiirostat, Ι(>97, και Έκθεση για την 
Απασχόληση στην ΕΕ, της Στατιστικής Υπηρεσίας, 1997. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2- Παραδείγματα ορθής επιχειρησιακής πρακτικής 
ΠΛΑΙΣΙΟ 1- Σχέδιο για τον περιορισμό του όγκου τα™ απόβλητο™, περιοχή Aire και Calder 
του Η Β. 
Στόχος του Σχεδίου Aire και Calder ήταν να καταδειχθεί ότι η δυνατότητα εξοικονόμησης 
χρήματα™ με δράσεις περιορισμού του όγκου των αποβλήτων οδηγεί στην αποκόμιση πολλά'™ 
πλεονεκτημάτων προς όφελος τα™ εμπλεκόμενα™ επιχειρήσεων. Περιλαμβάνονται δε εδιό η 
αύξηση το™ κερόό™ και τα ανταγο)νιστικά πλεονεκτήματα, η βελτιωμένη συμμύρφυκτη με την 
υπάρχουσα νομοθεσία και ο περιορισμός του επιχειρηματικού ρίσκου. 
Το Σχέδιο Aire και Calder έδρασε ως πιλοτικό σχέδιο άλλων εταιρεία'™ και βιομηχανικά'™ 
κλάδα™ ιττο Η Β. Υπήρχε η πρόθεση να γνοκττοποιηθούν τα αποτελέσματα του σχεδίου όκττε να 
διαφημισθούν τα πλεονεκτήματα ποτ» προσφέρει η μέθοδος του περιορισμού του όγκου τιον 
απόβλητα™ και να δειχθεί ότι ανεξάρτητα του μεγέθους μιας επιχείρησης αυτός ο διαφορετικός 
τρόπος προσέγγισης για την καταπολέμηση της ρύπανσης του περιβάλλοντος προσφέρει 
μακροπρόθεσμα πολλά οφέλη. 
Στους στόχους του σχεδίου περιλαμβάνονται : 
• Τ) ενθάρρυνση συστηματικό™ προσεγγίσει»™ για την ελαχιστοποίηση των αποβλήτων, 
απόβλητα™ που θα αξιοποιούνται από μεγάλες και μικρές επιχειρήσεις χο>ρίς καμία 
παρέμβαση συμβούλων ή άλλων γραφεκυν, 
η διερεύνηση και αποτίμηση μεθόδων και τεχνικό™ περιορισμού των αποβλήτων. 
Αξιολόγηση δαπανά'™, χρόνου απόσβεσης και δυναμικού ελάττωσης αποβλήτων, 
αλλαγή στη διαχείριση της ροής των αποβλήτων, δηλαδή το πέρασμα από τη συλλογή και 
διάθεση προς την πρόληψη και ελαχιστοποίηση παραγωγής. 
η σύσταση συμπράξει» »ν μεταξύ βιομηχανίας, κανονιστικά'™ άρχων και ιυιηρεσιων οιηριζης 
για την επίλυση προβλημάτων περιορισμού του όγκου των αποβλήτων. 
Οι εκροές. Το σχέδιο διαρκεί 18 μήνες. Στο τέλος αυτής της περιόδου, για τις II 
συμμετέχουσες εταιρείες καταγράφηκαν 2.5 εκατ. ECU τον χρόνο, από εξοικονομήσεις κατά 
την πραγματοποίηση 542 δράσεων, ποτ» στόχευαν στη βελτίοτση της απόδοσης. Ένα χρόνο μετά 
τη λήξη του σχεδίου, τον Σεπτέμβριο 1994, η εξοικονόμηση αυξήθηκε σε 4.1 εκατ. ECU τον 
χρόνο μετά την εφαρμογή 671 μέτρων για βελτιωμένη απόδοση. Το δέκα % των ληφθέντων 
μέτριον δεν είχε επίδραση επί του κόστους, ενιό το 60% εμφάνιζε περιόδους απόσβεσης 
μικρότερες του 1 χρόνου. II πραγματοποιηθείσα εξοικονόμηση έφτασε συνολικά το 0.3 °» του 
κύκλου εργασία'™ τα™ επιχειρήσει»™ που έλαβαν μέρος στο σχέδιο, πράγμα που τις βοήθησε να 
καταστούν πιο ανταγωνιστικές και αποδοτικότερες. Αποτέλεσμα: οι δυνατότητες 
μακροπρόθεσμης απασχόλησης των εταιρεία'™ αυτά'™ καλυτέρευσαν. 
Οι περιβαλλοντικές εξοικονομήσεις αποδείχθηκαν επίσης αξιόλογες. Έτσι μέχρι Σεπτέμβριο 
1994 σημεκόθηκαν: 
•_ζ ελάττωση κατά 600 000 m3 τον χρόνο των απορρίψεων λυμάτων στο δίκτυο. 
ελάτταχτη κατά 36 000 m3 τον χρόνο των απορρίψει»™ στα ποτάμια 
- ελάττωση κατά 15% της κατανάλοχτης νερού 
Πηγή: Ecotec (για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή): Προιόθηση της Ηιωσιμης Ανάπτυξης με 
προγράμματα του στόχου 2: Guidance for Programme Managers. Final Report, Brussels 1997. 
ΓΙΑΑΙΣΙΟ 2- Εισαγα»γή καθαρότερης τεχνολογίας σε ολλανδικό βυρσοδεψείο 
Αντικείμενο: Ένα βυρσοδεψείο που παράγει δερμάτινα είδη για έπιπλα κι/ι αυτοκίνητα,. 
απασχολεί 107 άτομα, με κύκλο εργασία'™ 40 εκατ. θ το 1993 και αντιμετωπίζει αύξοντα 
ανταγατνισμό, αλλά ο)στύσο υιοθετεί ενεργό στάση σε θέματα περιβάλλοντος. 
Επενδύσεις. Μεταξύ 1985 και 1993, η εταιρεία επένδυσε 5 εκατ. fl στην ανάπτυξη και εφαρμογή 
μιας νέας καθαρής τεχνολογίας για αποτρίχωση, δαπάνης 1.5 εκατ. το 1990-1991, ίσης προς το 
καθαρό αποτέλεσμα της εταιρείας το 1990. ΤΙ εταιρεία έλαβε, ενίσχυση 300 000 Π από ένα 
κρατικό τεχνολογικό πρόγραμμα. 
Τα κέρδη: -καλύτερη ποιότητα διαβίωσης των περιοίκων λόγω ελαττωμένης χρησιμοποίησης 
χημικιόν ουσιιί™ που αποόομούν το τρίχωμα, χαμηλή παραγωγή αποβλήτων, βελτιωμένη 
ποιότητα λυμάτων. 
- για την επιχείρηση, μικρότερες περιβαλλοντικές δαπάνες ( από 3.5% σε 2% του κύκλου 
εργασία'™), λιγότερες δαπάνες για χημικά, κέρδη από την πιόληση του τριχιόματος των 
δέρματα™, καλύτερη εικόνα της εταιρείας, λιγότερες απουσίες προσοπτικού, το ύψος της 
απόσβεσης τι»™ επενδύσει»™ υπολογίζεται σε 40%. 
- Απασχόληση: πρόσληψη ενός συντονιστή σε θέματα περιβάλλοντος, ανύψυκτη του επιπέοοΓ 
απαιτούμενο™ προσόντων του προσωπικού (μηχανικοί, χημικοί), λιγότερο ανειδίκι υτο 
προσωπικό (μέχρι και 30% !). 'Το τελευταίο δεν απολύθηκε καθιός αναμένεται, αύξηση της 
παραγωγής. 
- κοινωνικές επιπτο'χτεις: βελτιωμένη ποιότητα ατμόσφαιρας για τους εργαζόμενους και τους 
περιοίκους 
Πηγή; "Case study three: Cleaner technology", Arthur I). Little, Μονάδα ;ιροηγμενων μελετιον. T. 
Επιτροπή, 1995. 
ΙΙΛΛΣΙΟ 3- II ανακατασκευή αξόνα™ στη Γαλλία 
Ένας Εάλλος κατασκευαστής αξόνων για αυτοκίνητα ξεκίνησε ίο 1976 ι ην παράλληλη 
παραγωγή ανακατασκευασμένο>ν αξόνων. Στη γραμμή παράγωγης αυτών α.ταοχολουνιαι 
τιόραΙΟΟ άτομα (80 πλήρους απασχόλησης). Σε δέκα χρόνια η παράγωγη αυξήθηκε αηο 50 000 
κομμάτια σε 427 000, ο δε αριθμός μοντέλο™ από 50 σε 275. Οι πωλήσεις του 19% έφτασαν τα 
18 εκατ. ECU. Η εταιρεία παράγει επίσης 3.5 εκατ. νέους άξονες τον χοοχο. 
Ανταγο)νιστικότητα: Οι ανακατασκευασμένοι άξονες είναι υψηλής ποιότητας και κατά 50° ο 
φθηνότεροι από τους καινούργιους. Το κόστος κατασκευής τους είναι χαμηλότερο απο αυτό 
των καινούργιο™ (18.5 και 38 αντίστοιχα) η δε παραγιογή είναι κερδοφόρα. Η ανακατασκευή 
αξόνων, αν και μικρή σε σχέση προς την υπόλοιπη, είναι αξιόλογη για την εικόνα της 
επιχείρησης. 
Περιβάλλον: Οι επιπτο'χιεις επί του περιβάλλοντος είναι μικρότερες για την ανακατασκευή αηο 
ό,τι για την άλλη παραγιογή αξόνων: λιγότερη χρήση πρα'ντης ύλης και 24% μικρότερη 
κατανάλωση ενέργειας. Αν και η παραγιογή απορριμμάτων ανά μονάδα είναι μικρότερη, 
ακττόσο οι δαπάνες για τη διάθεση τα™ απορρίμματα™ είναι 6 ηκ>ρές μεγαλύτερες απο αυτές 
των νέων αξόνα™, αυξήθηκαν δε κατά 5 φορές από το 1994. Το κόστος διάθεσης στέρεων 
αποβλήτων (άχρηστα παλιοσίδερα, λιπαντικά και αμμα'χνς υλικό) είναι 26 φορές υφηλοτερο. 
Απασχόληση: II ανακατασκευή συνεπάγεται διπλάσια ένταση εργασίας α;το ό,ιι η νια 
παραγωγή, η δε εξειδίκευση είναι υψηλού επιπέδου. 
Αποτελέσματα: ικανοποιητικά για την ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση και ι ο ιεριβαλλσν 
αλλά υποβαθμισμένα λόγω των υψηλιόν δαπανο'ιν διάθεσης απορριμμάτων 
Πηγή: "Case study six: Effect of extending Product Service Eife on Competitiveness, Employment 
and Environment", Arthur I). Little, για τη Μονάδα Προηγμένων Μελίτων. Ι·'.. EJIIIOOJII'I, Ι9»)7. 
-23 
ΠΛΑΙΣΙΟ 4- Παραδείγματα δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στην εξοικονόμηση ενέργειας 
και στις ανανεώσιμες ενέργειες 
* Εφαρμογή 26 BATS για την εξοικονόμηση ενέργειας και για βελτία)ση ενεργειακής 
απόδοσης: καθαρό κόστος : 19 δις ECU για την ΕΕ των 12, δημιουργούνται 690 000 θέσεις 
εργασίας. (Πηγή: Ecotec για το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Βελτίωσης των συνθηκών διαβίακτης και 
εργασίας,' 1994). 
* Μετατροπή όλων τα™ παράθυρα™ όλου του κτιριακού εξοπλισμού της ΕΕ ώστε να μην 
υπάρχουν παρά μόνο διπλά τζάμια υψηλής αποτελεσματικότητας. Αποτέλεσμα: Επενδύσεις 
84 δις ECU σε 10 χρόνια και δημιουργία 127 000 θέσεων για 10 χρόνια.(Πηγή: Υαλουργικές 
βιομηχανίες και ΕΔ XVII- Thermie, 1995). 
* Η εφαρμογή αποτελεσματικών πολιτικών στήριξης των ανανεώσιμων ενεργειών των 
εκάστοτε χωρών για όλες τις υπόλοιπες χα)ρες της ΕΕ θα οδηγήσει σε πρόσθετες επενδύσεις 
ύψους 180 δις ECU μέχρι το 2020 και στη δημιουργία 500 000 επιπλέον θέσεα™ εργασίας. 
(Πηγή: Teres 11/ Aliéner, ΓΔ XVII, 1966). 
* Θα μπορούσαν να δημιουργηθούν 3.4 εκατ. θέσεις εργασίας/χρόνο απευθείας με την 
εγκατάσταση εξοπλισμού και υλικό™ διατήρησης της ενέργειας. Στα αρχικά στάδια η 
μεγάλη πλειοψηφία τα™ θέσεων αυτών θα προέλθει από τη διάθεση και εγκατάσταση ( και 
όχι από την κατασκευή ) των υλικών και των προϊόντων. Πηγή : EuroACE. Ι 
ΠΛΑΙΣΙΟ 5 - Παραδείγματα επιτυχημένων περιβαλλοντικών σχεδία™ στις πόλεις 
* Με πρόσφατους ανέργους: (i) Βερολίνο, όπου δρομολογήθηκε ένα πολεοδομικό πρόγραμμα 
αστικής αποκατάστασης, δημιουργίας πρασίνου,εισαγωγής νέων τεχνολογιών στις MME και 
μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης νερού, (ii) Tampere, Φινλανδίας, όπου νεαρά άτομα 
προσλαμβάνονται για την εκτέλεση ποικίλων εργασιών: ανακύκλωση, επισκευή αυτοκινήτων, 
διαχείριση αποβλήτων) 
* Με ορισμένες γενιές άνεργα™: Ελασκώβη, Σκωτία,όπου προσωρινή απασχόληση και 
επιμόρφωση, εν μέρει για το περιβάλλον, αμβλύνουν το πρόβλημα της ανεργίας, χωρίς όμως να 
παρέχουν ουσιαστικές προοπτικές εργασίας καλού επιπέδου. 
* Με νέους ανέργους: (i)Baix Llobregat, Ισπανία, όπου νέοι εργάζονται για την προστασία της 
φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, την αναμόρφωση των αστικών περιχώρων ή του 
περιβάλλοντος και (ii) Στρασβούργο, Γαλλία, επιχειρήσεις ξεκίνησαν να απασχολούν νέους 
εργαζόμενους (με κοινωνικά προβλήματα) στη συλλογή και ανακύκλωση οικιακών 
αντικειμένων) 
* Με ανέργους υψηλής εξειδίκευσης: Στοκχόλμη, Σουηδία, όπου άτομα με ειδίκευση σε 
θέματα περιβάλλοντος ενθαρρύνονται να βρουν δουλειά σε επιχειρήσεις 
* Με κοινωνικά υποβαθμισμένους ανέργους: Γκράτς, Αυστρίας, όπου διάφορα προγράμματα 
ανακύκλωσης έχουν σχεδιασθεί σε σύμπραξη με τη βιομηχανία και τις δημοτικές υπηρεσίες 
αποκομιδής απορριμμάτων, με υψηλά ποσοστά μετακύλισης προς την αρχική αγορά εργασίας. 
Πηγή: "Job Creation in the Environmetal Sector". Ευρωπαϊκή Ακαδημία για το Αστικό 
Περιβάλλον, της ΓΔ V, 1997. 
ΠΛΑΙΣΙΟ 6-Επιπτ(ί)σεις επί του περιβάλλοντος των σχεδία™ LIFE- Nature 
Η αξία 63 σχεδία™ LIFE-Nature του 1996 έφτανε τα 45 δις ECU και με αυτά δημιουργήθηκαν 
500 περίπου πλήρεις θέσεις εργασίας (για 1300 εργάτες), εκ των οποίων οι 300 είναι άμεσο 
αποτέλεσμα επιχορηγήσεα™ της ΕΕ , ενά) οι 200 αποδίδονται σε ενισχύσεις των κρατών μελών. 
Δεδομένου ότι η μέση διάρκεια τα™ σχεδία™ είναι 3.3 χρόνια , άνοιξαν 1500 περίπου θέσεις 
ΙΠΑ(Ισοδυνάμου Πλήρους Απασχόλησης-FTE) με κονδύλια του LIFE 1996. Το κόστος μιας 
θέσης πλήρους απασχόλησης ανά έτος για την ΕΕ φτάνει περίπου τα 30 000 ECU. Πηγή : "Life-
Nature 1996 & L'Emploi", Ecosphère για τη ΓΔ XI, 1997. 
24-
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3- Παραδείγματα δράσεα™ τα™ κρατά™ μελά™ 
ΠΛΑΙΣΙΟ Ι- Άμεση και έμμεση στήριξη για τη δημιουργία θέσεα™ απασχόλησης 
περιβαλλοντικής φύσεως, από τα κράτη μέλη 
- Διάθεση πληροφορία™ για την απρόσκοπτη λειτουργία τιον αγορό™: στοιχεία για τις 
καλύτερες διαθέσιμες τεχνολογίες από τράπεζες δεδομένα™, δίκτυα υποστήριξης, 
ενημερωτικά φυλλάδια, δελτία πληροφοριών, συνέδρια, κέντρα ενημέρακτης, 
"παρατηρητήρια". Επίσης πληροφορίες για τις εξαγιογικές αγορές, για τα προϊόντα (οικο-
σήμανση) και για τις επιχειρήσεις (συστήματα οικο-ελέγχιον, οδηγίες για τη σύνταξη 
περιβαλλοντικό™ εκθέσει»™). 
Ελεύθερες συμφι»™ίες με ορισμένους κλάδους ( που παράγουν επικίνδυνα απόβλητα, 
ανακύκλοχτη προϊόντων), συμςχυνίες συνεργασίας μεταξύ υπηρεσία'™ της δημόσιας 
διοίκησης για ζητήματα περιβαλλοντικό™ υποδομών, συνεργασίες περιιρερεκόν για 
ανταλλαγή στοιχείο™ σχετικά'™ με περιβαλλοντικά σχέδια, υποστήριξη όικτύιον, εταιρικά'™ 
συνεργασία'™ και ομίλιον από μέρους το™ επιχείρησε»»™. 
- οικονομική υποστήριξη για επενδύσεις σε κατασκευές υποδομής καθαρά'™ τεχνολογία'™ και 
εξοικονόμησης ενέργειας, για σχετική επιμόρφωση ( με κάποιο πρόγραμμα τεχνολογικής 
στήριξης και ενόεχομένιος με πιλοτικά σχέδια), συνδρομή σε δράσεις δημιουργίας θέσεων 
περιβαλλοντικού χαρακτήρα (σχέδια προστασίας της η>ύσης, περιορισμού του 
κυκλοφοριακού θορύβου, πρόσληψη προσωρινό™ ελεγκτιόν/συμβουλι»™ σε θέματα 
περιβάλλοντος, προγράμματα πολεοδομικής οικο-αναμόρφαχτης, κλπ). 
- Φορολογικά μέτρα, όπιος προσφορά δυνατότητα™ ταχείας απόσβεσης των 
περιβαλλοντικό™ επενόύσεο™ και κατασκευό™, φορολογική ενίσχυση του επιτοκίου για 
επενδύσεις σε "πράσινα κεφάλαια", χαμηλό ΦΠΑ για τις ανανειόσιμες ενέργειες. Τα τέλη 
επί της παραγωγής απόβλητα™ και της κατανάλαχτης νερού, καθώς και ο φόρος 
άνθρακα/ενέργειας, ποτ» επιβάλλονται σε ορισμένεα κράτη μέλη της Ε Ε, πρέπει να 
αντιμετα)πίζονται ιος επενδυτικά κίνητρα στον τομέα το™ καθαρά'™ αλλά και φειδωλό™ απο 
ενεργειακή άποψη παραγιογικά™ μεθόδιον. 
- Στήριξη της Ε και Α και της καινοτομίας 
ΠΛΑΙΣΙΟ 2- Παραδείγματα δράσεα™ τα™ κρατό™ μελά™ στην αγορά εργασίας: 
- Βελτίαχτη του περιβάλλοντος διαβίωσης με επιχορηγήσεις ύψους μέχρι και 50° ο των 
επισκευαστικό™ δαπάνα'™ για ανακαινίσεις οικία'™ και διαμερισμάτων των ιδιωτών 
(επίπτακτη: περίπου 5000 νέες θέσεις εργασίας), θέσπιση νόμου το 1993 σχετικά με διάθεση 
και ανακύκλαχτη, όπου προβλέπονται επιχορηγήσεις σχεδία™, κλπ (Δανία). 
- Σχολεία-εργαστήρια (Programa de Escuelas-Taller), ένα πρόγραμμα που προσφέρει 
επιμόρφαχτη-σάντουιτς σε νεαρά άνεργα άτομα. Και η θεωρητική και η πρακτική κατάρτιση 
έχουν σχέση με την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς (Ισπανία). 
- Οικονομική υποστήριξη'οργανώσεα™ ανέργα™, δίδεται όλο και μεγαλύτερη σημασία οε 
περιβαλλοντικά ζητήματα και σε σχέση με άλλες δραστηριότητες στην κοινωνία και τις 
επιχειρήσεις, με την ανάπτυξη της κατάλληλης τεχνογναχτίας και τεχνολογίας (Φινλανδία). 
- Πρόγραμμα κατοικία'™ (επισκευές). Με τον νόμο 451/94 εισάγονταν νέες διατάξεις για την 
απασχόληση σε τομείς δημοσίου ενδιαφέροντος, όπιος πολιτιστική κληρονομιά, προστασία 
του περιβάλλοντος, πολεοδομική αναμόριριοση και υποστήριξη τιον MME (Ιταλία). 
Σύστημα κριτήριο™ για νέους επιχειρηματίες, π.χ. σχέδια για την προαο.τκυι, του 
περιβάλλοντος (Ι Ιορτογαλία). 
Επιχορηγήσεις αναμόρφαχιης πόλειον και υπαίθρου μέσα» του Single Regeneration Budget 
(SRB). Συμπράξεις στις βιομηχανικές ζιόνες που θα συμβάλλουν στο άνοιγμα νέιον θέσεων 
εργασίας και σε επενδύσεις, με την απορρύπανση και αξιοποίηση υποβαθμισμένων 
εκτάσειον και εγκαταλελειμένων χό»ρων ( 11 Β). 
Δημιουργία νέιον, μονίμων θέσει»»ν εργασίας στους τομείς της διαχείρισης αποβλήτων και 
στην παροχή συνδρομής και σύμβουλο'™ για το περιβάλλον (Αυστρία). 
- 25-
ISSN 0254-1483 
COM(97) 592 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 14 04 05 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-642-GR-C 
ISBN 92-78-28047-Χ 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο