*** ί 
ί ! ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 06.02.1998 
COM(97) 693 τελικό 
98/003 ] (AVC) 
Πρόταση 
απόφασης του Συμβουλίου και της Επιτροπής 
για τη σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας 
μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός 
και του Τουρκμενιστάν αφετέρου 
ΟυτυβληΟρΐοα από την Ηττιτροττή) 

Συνοπτική παρουσίαση 
Οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας 
με το Τουρκμενιστάν ολοκληρώθηκαν στις 24 Μαΐου 1997. Πρόκειται για μεικτή 
συμφωνία αρχικής διάρκειας δέκα ετών, που καθιερώνει πολιτικό διάλογο και 
καλύπτει τις εμπορευματικές συναλλαγές, τα ζητήματα επενδύσεων και τη 
συνεργασία σε ευρύ φάσμα πολιτικών τομέων. II συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα, η 
οποία επιτρέπει την αναστολή της εφαρμογής της, εάν διαπιστωθεί παράβαση των 
ουσιωδών στοιχείων στα οποία αυτή βασίζεται, ήτοι του σεβασμού της 
δημοκρατίας, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των αρχών της οικονομίας 
αγοράς. 
Με την παρούσα ανακοίνωση προτείνεται η επίσημη υπογραφή και η σύναψη της 
συμφωνίας από το Συμβούλιο και την Επιτροπή. Πρόθεση είναι, η τελετή 
υπογραφής να λάβει χώρα στο περιθώριο της συνόδου του Συμβουλίου Γενικών 
Υποθέσεων τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο του 1998. 
Αιτιολογική έκθεση 
1. Η συνημμένη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου και της Επιτροπής αποτελεί 
το νομικό μέσο για τη σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας 
μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και 
του Τουρκμενιστάν, αφετέρου. 
2. Μετά την έγκριση από το Συμβούλιο των οδηγιών διαπραγμάτευσης στις 5 
Οκτωβρίου 1992, διενεργήθηκαν κατά το 1997 διαπραγματεύσεις με το 
Τουρκμενιστάν. Η συμφωνία μονογραφήθηκε μετά δύο γύρους 
διαπραγματεύσεων, στις 24 Μαΐου 1997. 
3. Πρόκειται για μεικτή συμφωνία, η οποία καλύπτει τομείς αρμοδιότητας τόσο 
των Κοινοτήτων όσο και των κρατών μελών και συνάπτεται για αρχική περίοδο 
δέκα ετών. 
Η συμφωνία καθιερώνει πολιτικό διάλογο, ενώ καλύπτει, επίσης, τις 
εμπορευματικές συναλλαγές, τις συνθήκες εργασίας, την εγκατάσταση και τη 
λειτουργία εταιρειών, τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών, τις πληρωμές και τα 
κεφάλαια, τον ανταγωνισμό, την προστασία της πνευματικής, βιομηχανικής και 
εμπορικής ιδιοκτησίας, τη νομοθετική συνεργασία, την οικονομική συνεργασία, 
τη συνεργασία στον τομέα των δικαιωμάτων του ανθρώπου και της 
δημοκρατίας, τη συνεργασία για την καταπολέμηση των παράνομων 
δραστηριοτήτων και της παράνομης μετανάστευσης, την πολιτιστική 
συνεργασία και τη χρηματοδοτική συνεργασία. 
Η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα, η οποία επιτρέπει την αναστολή της 
εφαρμογής της, έστω και μονομερώς, εάν διαπιστωθεί παράβαση των ουσιωδών 
στοιχείων στα οποία αυτή βασίζεται, ήτοι του σεβασμού της δημοκρατίας, των 
δικαιωμάτων του ανθρώπου και των αρχών της οικονομίας αγοράς. 
Η συμφωνία προβλέπει θεσμικό πλαίσιο για την εφαρμογή της, που αποτελείται 
από Συμβούλιο Συνεργασίας, Επιτροπή Συνεργασίας και Επιτροπή 
Κοινοβουλευτικής Συνεργασίας. 
Η τελωνειακή συνεργασία καλύπτεται από χωριστό πρωτόκολλο. 
4. Η συμφωνία αντικαθιστά, όσον αφορά τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ της 
Κοινότητας και του Τουρκμενιστάν, τη συμφωνία για το εμπόριο και την 
εμπορική και οικονομική συνεργασία, που υπεγράφη στις 18 Δεκεμβρίου 1989 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας και της ΕΣΣΔ. 
5. Η διαδικασία υπογραφής και σύναψης της συμφωνίας είναι διαφορετική για 
καθεμία από τις τρεις Κοινότητες (ΕΚ, ΕΚΑΕ και ΕΚΑΧ). 
Στην περίπτωση της ΕΚ, θα πρέπει να συνεκτιμηθεί η γνώμη αριθ. 1/94 που 
εξέδωσε το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 15 Νοεμβρίου 1994 
σχετικά με την αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να συνάψει τις 
συμφωνίες, οι οποίες επετεύχθησαν κατά τη διάρκεια του Γύρου της 
Ουρουγουάης. 
^Λ 9L -
Για τη σύναψη της συμφωνίας: 
• το Συμβούλιο θα συνάψει τη συμφωνία, με τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και κατόπιν διαβουλεύσεως με την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και σύμφωνα με το άρθρο 
54 παράγραφος 2, την τελευταία φράση του άρθρου 57 παράγραφος 2 και με τα 
άρθρα 73γ παράγραφος 2, 75, 84 παράγραφος 2, 113 και 235, σε συνδυασμό με 
τη δεύτερη φράση του άρθρου 228 παράγραφος 2 και το δεύτερο εδάφιο του 
άρθρου 228 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, εγκρίνοντας τη συνημμένη 
απόφαση, λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη 1/94 του Δικαστηρίου των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων· 
• η Επιτροπή θα συνάψει τη συμφωνία εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ατομικής Ενεργείας, αφού την εγκρίνει το Συμβούλιο, σύμφωνα με τη δεύτερη 
παράγραφο του άρθρου 101 της συνθήκης Ευρατόμ· 
• η Επιτροπή θα συνάψει τη συμφωνία εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Άνθρακα και Χάλυβα, σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚΑΧ, κατόπιν διαβουλεύσεως 
με τη Συμβουλευτική Επιτροπή και με την ομόφωνη σύμφωνη γνώμη του 
Συμβουλίου. 
Η σύναψη της συμφωνίας θα πρέπει να κυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη, λόγω 
του μεικτού χαρακτήρα αυτής. 
6. Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να εγκρίνει τη 
συνημμένη απόφαση. 
A$r 
Πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
για τη σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας 
μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, 
και του Τουρκμενιστάν, αφετέρου 
(../.../ΕΚΑΧ, ΕΚ, Ευρατόμ) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 54 
παράγραφος 2, την τελευταία φράση του άρθρου 57 παράγραφος 2 και τα άρθρα 
73γ παράγραφος 2, 75, 84 παράγραφος 2, 113 και 235 σε συνδυασμό με τη δεύτερη 
φράση του άρθρου 228 παράγραφος 2 και το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 228 
παράγραφος 3· 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας και 
ιδίως το άρθρο 101 παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, 
τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
την έγκριση του Συμβουλίου, που δόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 101 της συνθήκης 
για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας, 
κατόπιν διαβουλεύσεων με τη Συμβουλευτική Επιτροπή της ΕΚΑΧ και με την 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, και με την ομόφωνη σύμφωνη γνώμη του 
Συμβουλίου, 
Εκτιμώντας: 
ότι η σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους και του Τουρκμενιστάν, που 
υπεγράφη στ , την ... , θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων· 
ότι με την εν λόγω συμφωνία επιδιώκεται να ενισχυθούν οι υφιστάμενοι δεσμοί, 
ιδίως δε εκείνοι που καθιερώθηκαν με τη συμφωνία για το εμπόριο και την 
εμπορική και οικονομική συνεργασία, που υπεγράφη στις 18 Δεκεμβρίου 1989 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ατομικής Ενεργείας και της ΕΣΣΔ· 
•AC 
ότι ορισμένες από τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στη συμφωνία σε τομείς 
άλλους από την κοινοτική εμπορική πολιτική επηρεάζουν τις ρυθμίσεις που 
θεσπίζουν οι κοινοτικές πράξεις και, ιδίως, πράξεις που αφορούν το δικαίωμα 
εγκατάστασης και τις μεταφορές· 
ότι η συμφωνία επιβάλλει στην Κοινότητα ορισμένες υποχρεώσεις σχετικές με την 
κίνηση κεφαλαίων και τις πληρωμές μεταξύ της Κοινότητας και του 
Τουρκμενιστάν· 
ότι, όσον αφορά ορισμένα μέτρα, τα οποία προβλέπονται στη συμφωνία και 
εμπίπτουν στις εξουσίες της Κοινότητας, η συνθήκη ΕΚ δεν παρέχει άλλη βάση για 
την ανάληψη δράσης, πλην του άρθρου 235, 
ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ: 
Αοθοο 1 
Εγκρίνεται εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής 
Ενεργείας η συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους και του Τουρκμενιστάν, καθώς και το 
πρωτόκολλο, οι δηλώσεις και η ανταλλαγή επιστολών που επισυνάπτονται σε 
αυτήν. 
Αοθοο 2 
1. Η θέση που θα λαμβάνει η Κοινότητα στο πλαίσιο του Συμβουλίου Συνεργασίας 
καθορίζεται από το Συμίβούλιο κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής ή, όπου 
χρειάζεται, από την Επιτροπή, πάντοτε όμως σύμφωνα με τις σχετικές 
διατάξεις των συνθηκών για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα και της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας. 
2. Σύμφωνα με το άρθρο 79 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας, ο 
Πρόεδρος του Συμβουλίου προεδρεύει του Συμβουλίου Συνεργασίας και 
παρουσιάζει τη θέση της Κοινότητας. Εκπρόσωπος της Επιτροπής προεδρεύει 
της Επιτροπής Συνεργασίας, σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό αυτής, και 
παρουσιάζει τη θέση της Κοινότητας. 
Αοθοο 3 
Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου προβαίνει στη γνωστοποίηση που προβλέπεται στο 
άρθρο 100 της συμφωνίας εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Ο Πρόεδρος 
της Επιτροπής προβαίνει στην αντίστοιχη γνωστοποίηση εξ ονόματος της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ατομικής Ενέργειας. 
Βρυξέλλες, 
oL-
ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ 
Οι πληρεξούσιοι : 
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, 
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΔΑΝΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, 
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, 
ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΔΟΥΚΑΤΟΥ ΤΟΥ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ, 
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΧΩΡΩΝ, 
ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑΣ, 
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΣΟΥΗΔΙΑΣ, 
ΤΟΥ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ 
ΒΟΡΕΙΑΣ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ, 
συμβαλλόμενων μερών της συνθήκης για την ίδρυση της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ, της συνθήκης για την ίδρυση της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ και της συνθήκης για την ίδρυση της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, 
που καλούνται εφεξής "τα κράτη μέλη", και 
της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ, της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ και της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ 
ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, 
που καλούνται εφεξής "η Κοινότητα", 
αφενός, και 
οι πληρεξούσιοι του ΤΟΥΡΚΜΕΝΙΣΤΑΝ, 
- Λ Ζ- -
αφετέρου, 
συνελθόντες στ , την ... του έτους χίλια εννιακόσια ενενήντα έξι για την 
υπογραφή της συμφωνίας για την εγκαθίδρυση εταιρικής σχέσης και συνεργασίας 
μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός, και του 
Τουρκμενιστάν αφετέρου, που καλείται εφεξής "η συμφωνία εταιρικής σχέσης και 
συνεργασίας", ενέκριναν το ακόλουθο κείμενο: 
τη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας και το πρωτόκολλο για την 
αμοιβαία συνδρομή σε τελωνειακά ζητήματα. 
Οι πληρεξούσιοι των κρατών μελών και της Κοινότητας και οι πληρεξούσιοι του 
Τουρκμενιστάν ενέκριναν τα κείμενα των ακόλουθων κοινών δηλώσεων, τα οποία 
επισυνάπτονται στην παρούσα Τελική Πράξη : 
Κοινή Δήλωση σχετικά με τα προσωπικά δεδομένα 
Κοινή Δήλωση για το άρθρο 5 της συμφωνίας 
Κοινή Δήλωση για το άρθρο 13 της συμφωνίας 
Κοινή Δήλωση για την έννοια του "ελέγχου" στο άρθρο 23 (β) και στο άρθρο 34 της 
συμφωνίας 
Κοινή Δήλωση για το άρθρο 33 της συμφωνίας 
Κοινή Δήλωση για το άρθρο 40 της συμφωνίας 
Κοινή Δήλωση για το άρθρο 94 της συμφωνίας 
Οι πληρεξούσιοι των κρατών μελών και της Κοινότητας και οι πληρεξούσιοι του 
Τουρκμενιστάν έλαβαν, επίσης, υπό σημείωση την ακόλουθη ανταλλαγή επιστολών, 
η οποία επισυνάπτεται στην παρούσα Τελική Πράξη : 
Εγκατάσταση εταιρειών 
Οι πληρεξούσιοι των κρατών μελών και της Κοινότητας και οι πληρεξούσιοι του 
Τουρκμενιστάν έλαβαν, επίσης, υπό σημείωση την ακόλουθη δήλωση, η οποία 
επισυνάπτεται στην παρούσα Τελική Πράξη : 
Μονομερής δήλωση της Γαλλικής Κυβέρνησης για τις Υπερπόντιες Χώρες και 
Εδάφη 
Έγινε στ , την... του έτους χίλια εννιακόσια ενενήντα επτά. 
Για το Συμβούλιο και την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
Για το Τουρκμενιστάν 
- Λ h 
ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
για την εγκαθίδρυση εταιρικής σχέσης μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και 
των κρατών μελών τους, αφενός, και του Τουρκμενιστάν, αφετέρου 
ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, 
ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΔΑΝΙΑΣ, 
Η ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, 
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 
ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, 
Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 
Η ΙΡΛΑΝΔΙΑ, 
Η ΙΤΑΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 
ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΟΥΚΑΤΟ ΤΟΥ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ, 
ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΧΩΡΩΝ, 
Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΣ, 
Η ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 
Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑΣ, 
ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΣΟΥΗΔΙΑΣ, 
ΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΟΥ 
ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ, 
συμβαλλόμενα μέρη της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, 
της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα 
και της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής 
Ενέργειας, 
εφεξής καλούμενα "κράτη μέλη", και 
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΝΘΡΑΚΑ 
ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ ΚΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ 
ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, 
εφεξής καλούμενες "η Κοινότητα", αφενός, 
ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΥΡΚΜΕΝΙΣΤΑΝ, αφετέρου, 
ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ τους δεσμούς μεταξύ της Κοινότητας, των κρατών μελών της 
και του Τουρκμενιστάν και τις κοινές αξίες που συμμερίζονται τα 
συμβαλλόμενα μέρη, 
- Λ 3 
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η Κοινότητα και το Τουρκμενιστάν επιθυμούν να 
ενισχύσουν τους δεσμούς αυτούς και να συνάψουν εταιρική σχέση και 
συνεργασία για τη σύσφιγξη και τη διεύρυνση των σχέσεων που είχαν 
εγκαθιδρυθεί στο παρελθόν, ιδίως με τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, 
αφενός, και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών, αφετέρου, 
για το εμπόριο και την εμπορική και οικονομική συνεργασία, που υπεγράφη 
στις 18 Δεκεμβρίου 1989, 
ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ την προσήλωση, αφενός, της Κοινότητας και των κρατών 
μελών της, και αφετέρου του Τουρκμενιστάν, στην ενίσχυση των πολιτικών και 
οικονομικών ελευθεριών που αποτελούν τη βάση της εταιρικής σχέσης, 
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ, στο ίδιο πλαίσιο, ότι η υποστήριξη της ανεξαρτησίας, της 
κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του Τουρκμενιστάν θα συμβάλει στη 
διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας στην Κεντρική Ασία, 
ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών έχει 
αναγνωρίσει το καθεστώς μονίμου ουδετερότητας που έχει κηρύξει το 
Τουρκμενιστάν και έχει εκφράσει την υποστήριξη της προς αυτό. 
ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ την προσήλωση των μερών στην προώθηση της διεθνούς 
ειρήνης και ασφάλειας καθώς και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, και τη 
συνεργασία για το σκοπό αυτό στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και του 
Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), 
ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ τη σταθερή προσήλωση της Κοινότητας, των κρατών μελών της 
και του Τουρκμενιστάν στην πλήρη εφαρμογή όλων των αρχών και των 
διατάξεων που περιέχουν η τελική πράξη της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και 
τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΔΑΣΕ), τα τελικά έγγραφα των συσκέψεων της 
Μαδρίτης και της Βιέννης που επακολούθησαν, το έγγραφο της Διάσκεψης της 
ΔΑΣΕ στη Βόννη για την οικονομική συνεργασία, ο Χάρτης των Παρισίων για 
μια Νέα Ευρώπη, το έγγραφο της ΔΑΣΕ του Ελσίνκι το 1992 με τίτλο "Οι 
προκλήσεις της αλλαγής" και τα άλλα θεμελιώδη έγγραφα του ΟΑΣΕ, 
ΕΧΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ότι το κράτος δικαίου και ο σεβασμός των 
δικαιωμάτων του ανθρώπου, ιδίως των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες, 
η εγκαθίδρυση πολυκομματικού συστήματος με ελεύθερες και δημοκρατικές 
εκλογές και η οικονομική ελευθέρωση που αποβλέπει στην εγκαθίδρυση 
οικονομίας αγοράς έχουν θεμελιώδη σημασία, 
ΠΙΣΤΕΥΟΝΤΑΣ ότι η πλήρης εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας εταιρικής 
σχέσης και συνεργασίας εξαρτάται από τη συνέχιση και την ολοκλήρωση των 
πολιτικών, οικονομικών και νομικών μεταρρυθμίσεων στο Τουρκμενιστάν και 
συγχρόνως συμβάλλει σ' αυτές, καθώς και στη δημιουργία των παραγόντων που 
είναι απαραίτητοι για τη συνεργασία, ιδίως με βάση τα συμπεράσματα της 
διάσκεψης της ΔΑΣΕ στη Βόννη, 
ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να ενθαρρύνουν τη διαδικασία περιφερειακής συνεργασίας με 
τις όμορες χώρες στους τομείς που καλύπτει η παρούσα συμφωνία, ώστε vet 
προαχθεί η ευημερία και η σταθερότητα στην περιοχή, 
2-
ΚΙ ΙΙΘΥ ΜΩΝΤΛΣ να καθιερωθούν και ν(/. αναπτύξουν τακτικό πολιτικό 
διάλογο για διμερή και διεθνή θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, 
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΣ την επιθυμία του 
Τουρκμενιστάν να καθιερώσει στενή συνεργασία με τα ευρωπαϊκά όργανα, 
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ την ανάγκη να προωθηθούν οι επενδύσεις στο 
Τουρκμενιστάν, μεταξύ άλλων και στον τομέα της ενέργειας, και τη 
συνακόλουθη σημασία που αποδίδουν η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της στην 
καθιέρωση δίκαιων συνθηκών πρόσβασης και διέλευσης με σκοπό την εξαγωγή 
προϊόντων ενέργειας· επιβεβαιώνοντας την προσήλωση της Κοινότητας, των 
κρατών μελών της και του Τουρκμενιστάν στον Ευρωπαϊκό Χάρτη για την 
Ενέργεια και στην πλήρη εφαρμογή της Συνθήκης του Χάρτη για την Ενέργεια 
και του Πρωτοκόλλου του Χάρτη για την Ενέργεια που αφορά την ενεργειακή 
επάρκεια και σχετικά περιβαλλοντικά ζητήματα, 
ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ την προθυμία της Κοινότητας να αναπτύξει 
συνεργασία και να παράσχει τεχνική βοήθεια, όπου ενδείκνυται, 
ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η συμφωνία θα ευνοήσει τη σταδιακή προσέγγιση μεταξύ 
του Τουρκμενιστάν και μιας ευρύτερης ζώνης συνεργασίας στην Ευρώπη και τις 
γειτονικές περιοχές, καθώς και τη σταδιακή ένταξη του Τουρκμενιστάν στο 
ανοικτό διεθνές σύστημα συναλλαγών, ι 
ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ την προσήλωση των μερών στην ελευθέρωση του εμπορίου, 
σύμφωνα με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), 
ΕΧΟΝΤΑΣ ΕΠΙΓΝΩΣΗ της ανάγκης να βελτιωθούν οι συνθήκες που αφορούν 
τις εμπορικές δραστηριότητες και τις επενδύσεις, καθώς και οι όροι που 
διέπουν θέματα όπως η εγκατάσταση εταιρειών, η εργασία, η παροχή υπηρεσιών 
και η κίνηση κεφαλαίων, 
ΕΧΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ότι η παρούσα συμφωνία θα δημιουργήσει νέο 
κλίμα στις οικονομικές σχέσεις μεταξύ των μερών και ειδικότερα όσον αφορά 
την ανάπτυξη των συναλλαγών και των επενδύσεων, απαραίτητων για την 
οικονομική αναδιάρθρωση και τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, 
ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να καθιερώσουν στενή συνεργασία στον τομέα της 
προστασίας του περιβάλλοντος, λαμβανομένης υπόψη της αλληλεξάρτησης που 
υπάρχει μεταξύ των μερών στον τομέα αυτό, 
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η συνεργασία για την πρόληψη και τον έλεγχο της 
λαθρομετανάστευσης, του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος και της 
παράνομης διακίνησης ναρκωτικών αποτελεί έναν από τους πρωταρχικούς 
στόχους της συμφωνίας, 
ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να καθιερώσουν πολιτιστική συνεργασία και να βελτιώσουν 
τη ροή των πληροφοριών, 
ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ: 
-3 
ΑΡΘΡΟ 1 
Συνάπτεται εταιρική σχέση μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών, 
αφενός, και του Τουρκμενιστάν αφετέρου. Οι στόχοι αυτής της εταιρικής σχέσης 
είναι οι εξής: 
- να υποστηρίξει την ανεξαρτησία και την κυριαρχία του Τουρκμενιστάν, 
- να υποστηρίξει τις προσπάθειες του Τουρκμενιστάν για την εδραίωση της 
δημοκρατίας του, την ανάπτυξη της οικονομίας του και την επιτυχή μετάβαση 
του σε οικονομία της αγοράς, 
- να βοηθήσει στην οικοδόμηση μιας κοινωνίας των πολιτών στο 
Τουρκμενιστάν, βασιζόμενης σε κράτος δικαίου. 
- να προσφέρει ένα κατάλληλο πλαίσιο για τον πολιτικό διάλογο των μερών, 
με σκοπό την ανάπτυξη πολιτικών σχέσεων μεταξύ τους, 
- να προωθήσει το εμπόριο και τις επενδύσεις, ιδιαίτερα στον τομέα της 
ενέργειας, και τις αρμονικές οικονομικές σχέσεις μεταξύ των μερών, και να 
ευνοήσει έτσι τη σταθερή και διαρκή οικονομική ανάπτυξη τους, 
- να παράσχει τη βάση για νομοθετική, οικονομική, κοινωνική, 
χρηματοπιστωτική, επιστημονική, βιομηχανική, τεχνολογική, πολιτιστική 
συνεργασία και τη συνεργασία σε μη στρατιωτικούς σκοπούς. 
ΤΙΤΛΟΣ I 
ΙΊ NIIŒL ΑΡΧΕΙ 
ΑΡΘΡΟ 2 
Ο σεβασμός των δημοκρατικών αρχών, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των 
δικαιωμάτων του ανθρώπου, όπως ορίζονται, ειδικότερα, στην Παγκόσμια 
Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στο Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, 
στην τελική πράξη του Ελσίνκι και στο Χάρτη των Παρισίων για μια Νέα 
Ευρώπη, καθώς και οι αρχές της οικονομίας αγοράς, συμπεριλαμβανομένων 
των αρχών που διακηρύσσονται στα έγγραφα της διάσκεψης της ΔΑΣΕ στη 
Βόννη, διαπνέουν τις εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές των μερών και 
αποτελούν ουσιώδες στοιχείο της παρούσας συμφωνίας. 
ΑΡΘΡΟ 3 
Τα μέρη θεωρούν ότι έχει ουσιαστική σημασία για τη μελλοντική τους ευημερία 
και σταθερότητα τα νέα ανεξάρτητα κράτη που προήλθαν από τη διάλυση της 
Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών, εφεξής καλούμενα 
"Ανεξάρτητα Κράτη", να διατηρήσουν και να αναπτύξουν τη συνεργασία μεταξύ 
τους, σε συμφωνία με τις αρχές της τελικής πράξης του Ελσίνκι και το διεθνές 
δίκαιο και με πνεύμα σχέσεων καλής γειτονίας, καθώς και να καταβάλλουν κάθε 
προσπάθεια για να ενθαρρύνουν τη διαδικασία αυτή. 
-5 
ΤΙΤΛΟΣ II 
ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ 
ΑΡΘΡΟ 4 
Καθιερώνεται τακτικός πολιτικός διάλογος μεταξύ των μερών, τον οποίο τα 
μέρη προτίθενται να αναπτύξουν και να εντείνουν. Ο διάλογος αυτός συνοδεύει 
και παγιώνει την προσέγγιση της Κοινότητας με το Τουρκμενιστάν, ενισχύει τις 
πολιτικές και οικονομικές αλλαγές που πραγματοποιούνται στην εν λόγω χώρα 
και συμβάλλει στην αποκατάσταση μορφών συνεργασίας. Ο πολιτικός 
διάλογος: 
- ενισχύει τους δεσμούς του Τουρκμενιστάν με την Κοινότητα και τα κράτη 
μέλη της και, με τον τρόπο αυτό, με την κοινότητα των δημοκρατικών εθνών 
στο σύνολο της. Η οικονομική σύγκλιση που επιτυγχάνεται με την παρούσα 
συμφωνία οδηγεί σε εντατικότερες πολιτικές σχέσεις. 
- έχει ως αποτέλεσμα αυξημένη σύγκλιση των θέσεων για διεθνή θέματα 
αμοιβαίου ενδιαφέροντος, και συνεπώς αυξάνει την ασφάλεια και 
σταθερότητα στην περιοχή. 
- προβλέπει ότι τα μέρη καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για συνεργασία σε 
ζητήματα που αφορούν την τήρηση των αρχών της δημοκρατίας και τον 
σεβασμό, την προστασία και την προώθηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου, 
συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε 
μειονότητες, και ότι, αν είναι αναγκαίο, τα μέρη προβαίνουν σε 
διαβουλεύσεις για τα σχετικά ζητήματα. 
Αυτός ο διάλογος μπορεί να πραγματοποιείται σε περιφερειακή βάση. 
ΑΡΘΡΟ 5 
Σε υπουργικό επίπεδο, ο πολιτικός διάλογος πραγματοποιείται στο πλαίσιο του 
Συμβουλίου Συνεργασίας που ιδρύεται με το άρθρο 77, καθώς και σε άλλες 
περιπτώσεις, κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας. 
ΑΡΘΡΟ 6 
Τα μέρη θεσπίζουν περαιτέρω διαδικασίες και μηχανισμούς για πολιτικό 
διάλογο, ιδίως υπό τις ακόλουθες μορφές: 
- τακτικές συνεδριάσεις σε επίπεδο ανωτέρων αξιωματούχων, μεταξύ 
αντιπροσώπων της Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφενός, και 
αντιπροσώπων του Τουρκμενιστάν, αφετέρου, 
- πλήρης αξιοποίηση όλων των διπλωματικών οδών μεταξύ των μερών, 
συμπεριλαμβανομένων των κατάλληλων επαφών, στο διμερές και το 
πολυμερές πεδίο, όπως αυτό των Ηνωμένων Εθνών, των συνόδων του 
ΟΑΣΕ, κ.ά., 
- οποιοδήποτε άλλο μέσο, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην παγίωση και την 
ανάπτυξη του διαλόγου αυτού, μεταξύ άλλων η δυνατότητα 
πραγματοποίησης συνεδριάσεων εμπειρογνωμόνων. 
ΤΙΤΛΟΣ HI 
ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ 
ΑΡΘΡΟ 7 
1. Τα μέρη παρέχουν εκατέρωθεν τη μεταχείριση του μάλλον ευνοουμένου 
κράτους όσον αφορά: 
- τους δασμούς και επιβαρύνσεις στις εισαγωγές και εξαγωγές, καθώς και τη 
μέθοδο είσπραξης τους, 
- τις διατάξεις σχετικά με τον εκτελωνισμό, τη διαμετακόμιση, τις αποθήκες 
και τη μεταφόρτωση, 
- τους φόρους και άλλες κάθε είδους εσωτερικές επιβαρύνσεις, που 
επιβάλλονται άμεσα ή έμμεσα στα εισαγόμενα εμπορεύματα, 
- τις μεθόδους πληρωμής και τη μεταβίβαση των πληρωμών αυτών, 
- τους κανονισμούς σχετικά με την πώληση, την αγορά, τη μεταφορά, τη 
διανομή και χρησιμοποίηση των εμπορευμάτων στην εγχώρια αγορά. 
2. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 δεν εφαρμόζονται όσον αφορά: 
α) πλεονεκτήματα που χορηγούνται με σκοπό να δημιουργηθεί τελωνειακή 
ένωση ή ζώνη ελευθέρων συναλλαγών ή δυνάμει της δημιουργίας τέτοιας 
ένωσης ή ζώνης. 
β) πλεονεκτήματα που χορηγούνται σε συγκεκριμένες χώρες σύμφωνα με 
τους κανόνες του ΠΟΕ και με άλλες διεθνείς συμφωνίες υπέρ των 
αναπτυσσόμενων χωρών. 
γ) πλεονεκτήματα που παραχωρούνται στις όμορες χώρες με σκοπό τη 
διευκόλυνση του διασυνοριακού εμπορίου. 
3. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 δεν εφαρμόζονται, κατά τη διάρκεια 
μεταβατικής περιόδου που λήγει την 31η Δεκεμβρίου 1998, όσον αφορά 
τα πλεονεκτήματα τα οποία καθορίζονται στο παράρτημα Ι και 
παραχωρούνται από το Τουρκμενιστάν στα άλλα κράτη, τα οποία 
προήλθαν από τη διάλυση της ΕΣΣΔ. 
ΑΡΘΡΟ 8 
1. Τα μέρη συμφωνούν ότι η αρχή της ελεύθερης διαμετακόμισης αποτελεί 
ουσιώδη όρο επιτυχίας των στόχων της παρούσας συμφωνίας. 
Σχετικά με αυτό, κάθε μέρος επιτρέπει τη διαμετακόμιση μέσω του εδάφους 
του, χωρίς περιορισμούς, των εμπορευμάτων με καταγωγή ή προορισμό το 
τελωνειακό έδαφος του άλλου μέρους. 
2. Οι διατάξεις που περιγράφονται στο άρθρο V, παράγραφοι 2, 3, 4 και 5 της 
GAIT' 1994 εφαρμόζονται μεταξύ των μερών. 
3. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν θίγουν τις ενδεχόμενες ειδικές 
διατάξεις που διέπουν ειδικούς τομείς, ιδίως τον τομέα των μεταφορών, ή 
συγκεκριμένα προϊόντα που συμφωνούνται μεταξύ των μερών 
ΑΡΘΡΟ 9 
Με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν από τις 
διεθνείς συμβάσεις σχετικά με την προσωρινή εισαγωγή εμπορευμάτων, οι 
οποίες είναι δεσμευτικές για τα μέρη, κάθε συμβαλλόμενο μέρος χορηγεί επίσης 
απαλλαγή από επιβαρύνσεις και δασμούς εισαγωγής επί των προϊόντων που 
εισέρχονται προσωρινά, στις περιπτώσεις και σύμφωνα με τις διαδικασίες που 
προβλέπει οποιαδήποτε άλλη σχετική διεθνής σύμβαση την οποία υποχρεούται, 
σύμφωνα με τη νομοθεσία του, να εφαρμόσει. Λαμβάνονται υπόψη οι όροι υπό 
τους οποίους το εν λόγω συμβαλλόμενο μέρος ανέλαβε τις δεσμεύσεις που 
απορρέουν από μία τέτοια σύμβαση. 
ΑΡΘΡΟ 10 
1. Τα εμπορεύματα καταγωγής Τουρκμενιστάν απαλλάσσονται των ποσοτικών 
περιορισμών και μέτρων ισοδύναμου αποτελέσματος κατά την εισαγωγή τους 
στην Κοινότητα, με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 12, 15 και 16 
της παρούσας συμφωνίας. 
2. Τα εμπορεύματα καταγωγής Κοινότητας απαλλάσσονται των ποσοτικών 
περιορισμών και των μέτρων ισοδυνάμου αποτελέσματος κατά την εισαγωγή 
τους στο Τουρκμενιστάν, με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 12, 
15 και 16 της παρούσας συμφωνίας. 
ΑΡΘΡΟ 11 
Οι εμπορευματικές συναλλαγές μεταξύ των μερών διενεργούνται με βάση τις 
τιμές της αγοράς. 
ΑΡΘΡΟ 12 
1. Σε περίπτωση που ένα προϊόν εισάγεται στο έδαφος ενός των 
συμβαλλομένων μερών σε τόσο αυξημένες ποσότητες και με τέτοιους όρους 
που να προκαλούν ή να απειλούν να προκαλέσουν ζημία στους εθνικούς 
παραγωγούς ομοειδών ή άμεσα ανταγωνιστικών προϊόντων, η Κοινότητα ή 
κατά περίπτωση το Τουρκμενιστάν, μπορεί να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα 
σύμφωνα με τις ακόλουθες διαδικασίες και προϋποθέσεις. 
2. Πριν ληφθεί οποιοδήποτε μέτρο ή, στις περιπτώσεις που εφαρμόζεται η 
παράγραφος 4, αμέσως μετά τη λήψη των μέτρων, η Κοινότητα ή κατά 
περίπτωση το Τουρκμενιστάν, υποβάλει στο Συμβούλιο Συνεργασίας όλες τις 
πληροφορίες που μπορεί να συμβάλουν στην εξεύρεση λύσης αποδεκτής από 
τα δύο μέρη, όπως προβλέπεται στον τίτλο XI. 
3. Αν, στο τέλος των διαβουλεύσεων, τα μέρη δεν καταλήξουν σε συμφωνία 
εντός 30 ημερών από την ημερομηνία που το ζήτημα παραπέμφθηκε στο 
Συμβούλιο Συνεργασίας, όσον αφορά τα μέτρα αποφυγής της κατάστασης, το 
μέρος που ζήτησε να γίνουν διαβουλεύσεις είναι ελεύθερο να περιορίσει τις 
εισαγωγές των εν λόγω προϊόντων στο βαθμό, και για το χρονικό διάστημα 
εκείνο που είναι απαραίτητα για την αποφυγή ή την επανόρθωση της ζημίας, 
ή να λάβει άλλα κατάλληλα μέτρα. 
4. Σε κρίσιμες περιπτώσεις, κατά τις οποίες οποιαδήποτε καθυστέρηση 
ενδέχεται να προκαλέσει ζημίες που θα ήταν δύσκολο να αποκατασταθούν, τα 
μέρη έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν τα μέτρα πριν από την έναρξη των 
διαβουλεύσεων υπό την προϋπόθεση ότι αμέσως μετά την ενέργεια τους αυτή 
θα προτείνουν διαβουλεύσεις. 
5. Κατά την επιλογή των μέτρων που λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος 
άρθρου, τα μέρη δίνουν προτεραιότητα σε εκείνα τα μέτρα που διαταράσσουν 
λιγότερο την επίτευξη των στόχων της παρούσας συμφωνίας. 
6. Καμία διάταξη του παρόντος άρθρου δεν θίγει ούτε επηρεάζει με 
οποιονδήποτε τρόπο την εφαρμογή από τα μέρη, μέτρων αντιντάμπινγκ ή 
αντισταθμιστικών μέτρων σύμφωνα με το άρθρο VI της GATT 1994, τη 
συμφωνία για την εφαρμογή του άρθρου VI της GATT 1994, τη συμφωνία για 
τις επιδοτήσεις και τα αντισταθμιστικά μέτρα ή τη σχετική εθνική νομοθεσία. 
ΑΡΘΡΟ 13 
Τα μέρη αναλαμβάνουν να διερευνήσουν την ανάπτυξη των διατάξεων της 
παρούσας συμφωνίας για τις μεταξύ τους εμπορευματικές συναλλαγές, εφόσον 
το επιτρέπουν οι περιστάσεις, καθώς και την κατάσταση που θα δημιουργηθεί με 
την προσχώρηση του Τουρκμενιστάν στον ΠΟΕ. Το Συμβούλιο Συνεργασίας 
μπορεί να διατυπώσει συστάσεις στα μέρη σχετικά με τις εξελίξεις αυτές, οι 
οποίες θα μπορούσαν να τεθούν σε εφαρμογή, εφόσον γίνουν αποδεκτές, 
δυνάμει της συμφωνίας μεταξύ των μερών, σύμφωνα με τις κατ ' ιδίαν 
διαδικασίες τους. 
ΑΡΘΡΟ 14 
Η παρούσα συμφωνία δεν αντιτίθεται στις απαγορεύσεις ή τους περιορισμούς 
των εισαγωγών, εξαγωγών ή διαμετακομίσεων εμπορευμάτων που επιβάλλουν 
λόγοι δημόσιας ηθικής, δημόσιας τάξεως ή δημόσιας ασφάλειας, προστασίας της 
υγείας και της ζωής των ανθρώπων, των ζώων ή των φυτών, προστασίας των 
φυσικών πόρων, των εθνικών θησαυρών που έχουν καλλιτεχνική, ιστορική ή 
αρχαιολογική αξία ή προστασίας της πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής 
ιδιοκτησίας, ούτε στους κανονισμούς που αφορούν τον χρυσό και τον άργυρο. 
Εντούτοις, οι απαγορεύσεις ή οι περιορισμοί αυτοί δεν πρέπει να αποτελούν 
μέσο αυθαίρετων διακρίσεων ή συγκαλυμμένο περιορισμό στο εμπόριο μεταξύ 
των μερών. 
ΑΡΘΡΟ 15 
Ο παρών τίτλος δεν εφαρμόζεται στο εμπόριο κλωστοϋφαντουργικών 
προϊόντων που υπάγονται στα κεφάλαια 50 έως 63 της συνδυασμένης 
ονοματολογίας. Το εμπόριο των εν λόγω προϊόντων διέπεται από χωριστή 
9-
συμ,φίηνία, που μονογραφήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 1995 και εφαρμόζεται 
προσωρινά από την ίη Ιανουαρίου 1996. 
ΑΡΘΡΟ 16 
1. Το εμπόριο προϊόντων που καλύπτονται από τη συνθήκη περί ιδρύσεως της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα διέπεται από τις διατάξεις 
του παρόντος τίτλου, εξαιρουμένου του άρθρου 10. 
2. Συγκροτείται ομάδα επαφής για θέματα άνθρακα και χάλυβα, που 
αποτελείται, αφενός, από αντιπροσώπους της Κοινότητας και, αφετέρου, 
από αντιπροσώπους του Τουρκμενιστάν. 
Στο πλαίσιο της ομάδας επαφών διενεργούνται τακτικές ανταλλαγές 
πληροφοριών για όλα τα θέματα άνθρακα και χάλυβα που ενδιαφέρουν τα μέρη. 
ΑΡΘΡΟ 17 
Το εμπόριο πυρηνικών υλικών θα διέπεται από τις διατάξεις της συνθήκης περί 
ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας. Εφόσον είναι 
απαραίτητο, το εμπόριο πυρηνικών υλικών θα διέπεται από τις διατάξεις 
ειδικής συμφωνίας που θα συναφθεί μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ανθρακα και Χάλυβα και του Τουρκμενιστάν. 
ίο 
ΤΙΤΛΟΣ IV 
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΛΡ ΑΣΤΗΡ ΙΟ ΓΗΊΈΣ 
ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΙΙΕΝΔΥΣΕΙΣ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 
Όροι εργασίας 
ΑΡΘΡΟ 18 
1. Με την επιφύλαξη των νόμων, των όρων και των διαδικασιών που ισχύουν 
σε κάθε κράτος μέλος, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη φροντίζουν να 
εξασφαλίζουν ότι δεν θα επιβάλλεται καμία διάκριση λόγω ιθαγένειας στη 
μεταχείριση των υπηκόων του Τουρκμενιστάν που απασχολούνται νομίμως 
στο έδαφος ενός κράτους μέλους, όσον αφορά τους όρους εργασίας, τις 
αποδοχές ή τις απολύσεις, σε σύγκριση με τους υπηκόους αυτού του κράτους 
μέλους. 
2. Με την επιφύλαξη των νόμων, των όρων και των διαδικασιών που ισχύουν 
σε αυτό, το Τουρκμενιστάν θα φροντίζει ώστε να εξασφαλίζει ότι δεν θα 
επιβάλλεται καμία διάκριση λόγω ιθαγένειας στη μεταχείριση των υπηκόων 
ενός κράτους μέλους, που απασχολούνται νομίμως στο έδαφος του, όσον 
αφορά τους όρους εργασίας, τις αποδοχές ή τις απολύσεις, σε σύγκριση με 
τους υπηκόους του. 
ΑΡΘΡΟ 19 
Το Συμβούλιο Συνεργασίας εξετάζει τις δυνατότητες βελτίωσης των όρων 
εργασίας για τους επιχειρηματίες, που να συνάδουν με τις διεθνείς υποχρεώσεις 
των μερών, συμπεριλαμβανομένων αυτών που περιέχονται στο έγγραφο της 
διάσκεψης της ΔΑΣΕ της Βόννης. 
ΑΡΘΡΟ 20 
Το Συμβούλιο Συνεργασίας διατυπώνει συστάσεις για την εφαρμογή των 
άρθρων 18 και 19. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II 
Όροι για την εγκατάσταση και τη λειτουργία των εταιρειών 
ΑΡΘΡΟ 21 
1. Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της χορηγούν για την εγκατάσταση εταιρειών 
του Τουρκμενιστάν στο έδαφος τους όπως ορίζεται στο άρθρο 23δ 
μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που παρέχουν στις εταιρείες 
οποιασδήποτε τρίτης χώρας. 
2. Τηρουμένων των επιφυλάξεων που παρατίθενται στο παράρτημα Π, η 
Κοινότητα και τα κράτη μέλη της παρέχουν στις θυγατρικές εταιρείες των 
εταιρειών του Τουρκμενιστάν που είναι εγκατεστημένες στο έδαφος τους 
μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που παρέχουν σε οποιαδήποτε 
κοινοτική εταιρεία, όσον αφορά τη λειτουργία της. 
-11-
3. Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της παρέχουν στα υποκαταστήματα των 
εταιρειών του Τουρκμενιστάν που είναι εγκατεστημένες στο έδαφος τους 
μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που παρέχουν στα 
υποκαταστήματα των εταιρειών οποιασδήποτε τρίτης χώρας, όσον αφορά τη 
λειτουργία τους. 
4. Τηρουμένων των επιφυλάξεων που παρατίθενται στο παράρτημα III, το 
Τουρκμενιστάν παρέχει για την εγκατάσταση κοινοτικών εταιρειών στο 
έδαφος του, όπως ορίζεται στο άρθρο 23δ, μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή 
από αυτήν που παρέχει στις εταιρείες του Τουρκμενιστάν ή στις εταιρείες 
οποιασδήποτε τρίτης χώρας, και μάλιστα την ευνοϊκότερη από τις δύο. 
5. Το Τουρκμενιστάν παρέχει στις θυγατρικές και τα υποκαταστήματα 
κοινοτικών εταιρειών που είναι εγκατεστημένα στο έδαφος του μεταχείριση 
όχι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που παρέχει στις εταιρείες και 
υποκαταστήματα του Τουρκμενιστάν ή σε εταιρείες και υποκαταστήματα 
οποιασδήποτε τρίτης χώρας, και μάλιστα την ευνοϊκότερη από τις δύο, όσον 
αφορά τη λειτουργία τους. 
ΑΡΘΡΟ 22 
1. Οι διατάξεις του άρθρου 21 δεν εφαρμόζονται στις αεροπορικές, τις 
εσωτερικές πλωτές και τις θαλάσσιες μεταφορές. 
2. Ωστόσο, προκειμένου για εργασίες που αναλαμβάνουν ναυτιλιακές εταιρείες 
για την παροχή υπηρεσιών διεθνών θαλασσίων μεταφορών, μεταξύ των 
οποίων και εργασίες μεταφοράς πολλαπλών μέσων που περιλαμβάνουν 
θαλάσσιο σκέλος, κάθε μέρος επιτρέπει στις εταιρείες του άλλου μέρους να 
διαθέτουν εμπορική παρουσία στο έδαφος του με τη μορφή θυγατρικών ή 
υποκαταστημάτων, υπό όρους εγκατάστασης και λειτουργίας όχι λιγότερο 
ευνοϊκούς από εκείνους που παρέχονται στις δικές του εταιρείες ή σε 
θυγατρικές και υποκαταστήματα εταιρειών οποιασδήποτε τρίτης χώρας, και 
μάλιστα με αυτούς που είναι οι ευνοϊκότεροι. 
Οι ανωτέρω εργασίες περιλαμβάνουν, χωρίς η παράθεση να είναι 
εξαντλητική, τα εξής: 
α) την προώθηση εμπορίας και τις πωλήσεις υπηρεσιών θαλάσσιων 
μεταφορών και συναφών υπηρεσιών σε άμεση επαφή με τους 
πελάτες, από την προσφορά τιμής μέχρι την αποστολή τιμολογίου, 
είτε αυτές οι υπηρεσίες εξασφαλίζονται ή προσφέρονται από τον 
ίδιο τον φορέα παροχής υπηρεσιών είτε από φορείς παροχής 
υπηρεσιών, με τους οποίους ο πωλητής υπηρεσιών έχει συνάψει 
διαρκείς επιχειρηματικές συμφωνίες· 
β) την αγορά και τη χρησιμοποίηση για ίδιο λογαριασμό ή για 
λογαριασμό των πελατών τους (και τη μεταπώληση στους 
τελευταίους) κάθε υπηρεσίας μεταφορών ή συναφούς υπηρεσίας, 
συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών εσωτερικών μεταφορών με 
οποιοδήποτε μέσο, ιδίως των εσωτερικών πλωτών μεταφορών, 
12 
των οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών, που απαιτούνται για 
την παροχή ολοκληρωμένης υπηρεσίας· 
γ) την κατάρτιση τεκμηρίωσης όσον αφορά παραστατικά μεταφοράς, 
τελωνειακά ή άλλα έγγραφα σχετικά με την καταγωγή και την 
ονομασία των μεταφερόμενων εμπορευμάτων· 
δ) την παροχή επιχειρηματικών πληροφοριών με οποιονδήποτε 
τρόπο, μεταξύ άλλων με μηχανογραφημένα συστήματα 
πληροφοριών και ηλεκτρονική διαβίβαση δεδομένων (εκτός εάν 
ισχύει οποιοσδήποτε περιορισμός, που να μην εισάγει διακρίσεις, 
στον τομέα των τηλεπικοινωνιών)· 
ε) τη σύναψη οποιωνδήποτε επιχειρηματικών συμφωνιών, 
συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο της 
εταιρείας και της πρόσληψης τοπικού προσωπικού (ή, στην 
περίπτωση αλλοδαπού προσωπικού, με την επιφύλαξη των 
σχετικών διατάξεων της παρούσας συμφωνίας), με οποιαδήποτε 
επιτόπου εγκατεστημένη ναυτιλιακό πρακτορείο· 
στ) τη διενέργεια πράξεων για λογαριασμό των εταιρειών, την 
οργάνωση του ελλιμενισμού του σκάφους ή, εφόσον απαιτείται, 
την ανάληψη του φορτίου. 
ΑΡΘΡΟ 23 
Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας: 
α) ως "κοινοτική εταιρεία" ή "εταιρεία του Τουρκμενιστάν", αντίστοιχα, 
νοείται εταιρεία που έχει συσταθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία κράτους 
μέλους ή αντίστοιχα του Τουρκμενιστάν, και έχει την έδρα της, την 
κεντρική της διοίκηση ή την κύρια επιχειρηματική της βάση στο έδαφος 
της Κοινότητας ή αντίστοιχα του Τουρκμενιστάν. Ωστόσο, αν η εταιρεία, 
που έχει συσταθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία κράτους μέλους ή του 
Τουρκμενιστάν αντίστοιχα, έχει απλώς την έδρα της στο έδαφος της 
Κοινότητας ή αντίστοιχα του Τουρκμενιστάν, θεωρείται αντίστοιχα 
κοινοτική ή εταιρεία του Τουρκμενιστάν εφόσον οι μονάδες της 
διατηρούν συνεχείς και πραγματικούς δεσμούς με την οικονομία ενός 
από τα κράτη μέλη ή αντίστοιχα του Τουρκμενιστάν. 
β) ως "θυγατρική" μιας εταιρείας νοείται η εταιρεία εκείνη επί της οποίας η 
πρώτη ασκεί ουσιαστικό έλεγχο. 
γ) ως "υποκατάστημα" μιας εταιρείας νοείται μια επιχειρηματική βάση 
χωρίς δική της νομική προσωπικότητα, με εξωτερικά στοιχεία διαρκούς 
εγκατάστασης, όπως ένα παράρτημα μητρικής εταιρείας, που διαθέτει 
διευθύνον προσωπικό και τον υλικό εξοπλισμό που χρειάζεται για τη 
διαπραγμάτευση συναλλαγών με τρίτους έτσι ώστε, αν και αυτοί 
γνωρίζουν ότι θα υπάρχει, αν χρειαστεί, νομικός σύνδεσμος με τη 
μητρική εταιρεία της οποίας τα κεντρικά γραφεία είναι σε άλλη χώρα, δεν 
είναι υποχρεωμένοι να έρχονται σε άμεση επαφή με την εν λόγω μητρική 
εταιρεία, αλλά μπορούν να συναλλάσσονται με την επιχειρηματική βάση 
που συνιστά το παράρτημα της μητρικής εταιρείας. 
13-
δ) ως "εγκατάσταση" νοείται το δικαίωμα των κοινοτικών ή των εταιρειών 
του Τουρκμενιστάν, κατά την έννοια του σημείου (α), να αναλαμβάνουν 
οικονομικές δραστηριότητες με την ίδρυση και τη διαχείριση θυγατρικοί 
εταιρειών και υποκαταστημάτων στο Τουρκμενιστάν ή στην Κοινότητα, 
αντίστοιχα. 
ε) ως "λειτουργία" νοείται η άσκηση οικονομικών δραστηριοτήτων· 
στ) ως "οικονομικές δραστηριότητες" νοούνται οι δραστηριότητες 
βιομηχανικού, εμπορικού ή επαγγελματικού χαρακτήρα. 
ζ) αναφορικά με τις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές, μεταξύ των οποίων και 
οι εργασίες μεταφοράς με χρήση πολλαπλών μέσων που περιλαμβάνουν 
θαλάσσιο σκέλος, οι διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου και του 
κεφαλαίου III καλύπτουν επίσης τους υπηκόους των κρατών μελών ή του 
Τουρκμενιστάν, που είναι εγκατεστημένοι εκτός της Κοινότητας ή του 
Τουρκμενιστάν, αντίστοιχα, και τις ναυτιλιακές εταιρείες που είναι 
εγκατεστημένες εκτός της Κοινότητας ή του Τουρκμενιστάν και που 
ελέγχονται από υπηκόους κράτους μέλους ή αντίστοιχα του 
Τουρκμενιστάν, εφόσον τα σκάφη τους είναι νηολογημένα σε αυτό το 
κράτος μέλος ή στο Τουρκμενιστάν, αντίστοιχα, σύμφωνα με τις 
κατ ' ιδίαν νομοθεσίες τους. 
ΑΡΘΡΟ 24 
1. Τηρούμενης κάθε άλλης διατάξεως της παρούσας συμφωνίας, τα μέρη δεν 
εμποδίζονται από το να λαμβάνουν μέτρα για λόγους πρόνοιας, για να 
διασφαλίζουν ιδίως την προστασία των επενδυτών, των καταθετών, των 
ασφαλισμένων ή των προσώπων τα οποία έχουν καταπιστευματική αξίωση 
έναντι του φορέα παροχής υπηρεσιών, ή για να εξασφαλίζουν την 
ακεραιότητα και σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Όταν τα 
μέτρα αυτά δεν συνάδουν με τις διατάξεις της συμφωνίας, δεν 
χρησιμοποιούνται από τα μέρη για την αποφυγή των υποχρεώσεων τους, που 
υπέχουν βάσει της παρούσας συμφωνίας. 
2. Από κανένα στοιχείο της συμφωνίας δεν θα μπορούσε να συναχθεί ότι 
απαιτείται από ένα μέρος να κοινολογήσει πληροφορίες που αφορούν τις 
υποθέσεις και τους λογαριασμούς μεμονωμένων πελατών ή πληροφορίες 
εμπιστευτικού χαρακτήρα ή αποκλειστικής εκμετάλλευσης που βρίσκονται 
στην κατοχή των δημόσιων οργανισμών. 
3. Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, ως "χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες" νοούνται οι δραστηριότητες που περιγράφονται στο παράρτημα 
IV. 
ΑΡΘΡΟ 25 
Με τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας δεν θίγεται η εφαρμογή, εκ μέρους 
των μερών, οιουδήποτε μέτρου το οποίο είναι αναγκαίο προκειμένου να 
αποφεύγεται η καταστρατήγηση των μέτρων που εφαρμόζει όσον αφορά την 
πρόσβαση τρίτων χωρών στην αγορά του, βάσει των διατάξεων της παρούσας 
συμφωνίας. 
ΑΡΘΡΟ 26 
14 
1. Τηρουμένων των διατάξεων του κεφαλαίου Ι του παρόντος τίτλου, κοινοτική 
εταιρεία ή εταιρεία του Τουρκμενιστάν, εγκατεστημένη στο έδαφος του 
Τουρκμενιστάν ή της Κοινότητας, αντίστοιχα, έχει δικαίωμα να απασχολεί ή 
να επιτρέπει σε μία από τις θυγατρικές της εταιρείες ή τα υποκαταστήματα 
της να απασχολούν, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της χώρας 
εγκατάστασης στο έδαφος του Τουρκμενιστάν ή της Κοινότητας αντίστοιχα, 
υπαλλήλους που είναι υπήκοοι των κρατών μελών της Κοινότητας ή του 
Τουρκμενιστάν, αντίστοιχα, υπό την προϋπόθεση ότι οι υπάλληλοι αυτοί 
αποτελούν βασικό προσωπικό, κατά την έννοια της παραγράφου 2 του 
παρόντος άρθρου, και ότι απασχολούνται αποκλειστικά από εταιρείες ή 
υποκαταστήματα. Οι άδειες παραμονής και εργασίας των εν λόγω 
υπαλλήλων καλύπτουν μόνο το διάστημα τέτοιας απασχόλησης τους. 
2. Το βασικό προσωπικό των προαναφερόμενων εταιρειών, εφεξής καλουμένων 
'οργανισμών", αποτελείται από "άτομα αποσπασμένα ενδοεπιχειρησιακώς" 
κατά την έννοια του στοιχείου (γ) του παρόντος άρθρου στις ακόλουθες 
κατηγορίες, υπό την προϋπόθεση ότι ο οργανισμός διαθέτει νομική 
προσωπικότητα και ότι τα εν λόγω άτομα έχουν απασχοληθεί από αυτόν ή 
είχαν συμπράξει με αυτόν (όχι ως μέτοχοι με πλειοψηφία) για ένα 
τουλάχιστον έτος πριν από τη μεταφορά αυτή: 
α) ανώτεροι υπάλληλοι οργανισμού, οι οποίοι, κατά κύριο λόγο, ασκούν 
διευθυντικά καθήκοντα στην εγκατάσταση και εποπτεύονται ή λαμβάνουν 
οδηγίες κυρίως από το διοικητικό συμβούλιο ή από τους μετόχους της 
επιχείρησης ή τους ομολόγους τους στα καθήκοντα 
συμπεριλαμβάνονται: 
- η διεύθυνση της εγκατάστασης ή τμήματος ή υπηρεσίας της 
εγκατάστασης 
- η επίβλεψη και ο έλεγχος της εργασίας άλλων υπαλλήλων οι οποίοι 
έχουν εποπτικές, τεχνικές ή διοικητικές αρμοδιότητες 
- η αρμοδιότητα να προσλαμβάνουν και να απολύουν ή να προτείνουν 
την πρόσληψη ή την απόλυση προσωπικού, ή να προβαίνουν σε άλλες 
ενέργειες που αφορούν το προσωπικό 
β) Πρόσωπα που απασχολούνται σε οργανισμό και διαθέτουν σπάνιες 
γνώσεις που είναι ουσιαστικής σημασίας για τις υπηρεσίες, τον 
ερευνητικό εξοπλισμό, τις τεχνικές ή τη διαχείριση της εγκατάστασης του. 
Για την αξιολόγηση των γνώσεων αυτών μπορούν να συνεκτιμούνται, 
πέρα από τις γνώσεις που απαιτούνται ειδικά για την εγκατάσταση, 
υψηλά προσόντα που αφορούν τύπο εργασίας ή δραστηριότητας που 
απαιτεί ειδικές τεχνικές γνώσεις. Τα πρόσωπα αυτά μπορούν να είναι 
μέλη αναγνωρισμένων επαγγελμάτων 
γ) Ως "άτομο αποσπασμένο ενδοεπιχειρησιακώς" νοείται φυσικό πρόσωπο 
που εργάζεται σε οργανισμό στο έδαφος ενός από τα μέρη και έχει 
μεταφερθεί προσωρινά στο πλαίσιο της άσκησης οικονομικών 
δραστηριοτήτων στο έδαφος του άλλου μέρους ο εν λόγω οργανισμός 
πρέπει να έχει την κύρια εγκατάσταση του στο έδαφος ενός 
συμβαλλόμενου μέρους, και η απόσπαση πρέπει να γίνεται σε 
εγκατάσταση του οργανισμού αυτού (υποκατάστημα, θυγατρική 
15 
Γίί/,ι,ρρία), και. να δικαιολογείται στην πράξη από παρόμοιες οικονομικές 
δραστηριότητες στο έδαφος του άλλου μέρους. 
ΑΡΘΡΟ 27 
1. Τα μέρη αποφεύγουν κατά το δυνατόν να εφαρμόζουν οποιαδήποτε μέτρα ή 
δράσεις που καθιστούν τις συνθήκες εγκατάστασης και λειτουργίας των 
εταιρειών του άλλου μέρους πιο περιοριστικές από την κατάσταση που 
επικρατεί την προηγουμένη ημέρα της υπογραφής της συμφωνίας. 
2. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται τηρουμένων των διατάξεων 
του άρθρου 35: οι καταστάσεις στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 35 διέπονται 
αποκλειστικά και μόνο από τις διατάξεις του εν λόγω άρθρου. 
3. Ενεργώντας με πνεύμα εταιρικής σχέσης και συνεργασίας και σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 41, η κυβέρνηση του Τουρκμενιστάν ενημερώνει την 
Κοινότητα σχετικά με την πρόθεση της να υποβάλει νομοσχέδια ή να θεσπίσει 
νέους κανονισμούς που ενδέχεται να καταστήσουν τις συνθήκες για την 
εγκατάσταση ή λειτουργία στο Τουρκμενιστάν των θυγατρικών εταιρειών και 
υποκαταστημάτων των κοινοτικών εταιρειών πιο περιοριστικές σε σχέση με 
την κατάσταση που επικρατούσε την προηγουμένη της υπογραφής της 
συμφωνίας. Η Κοινότητα μπορεί να ζητήσει από το Τουρκμενιστάν να της 
διαβιβάσει τα εν λόγω νομοσχέδια και κανονισμούς και να προχωρήσει σε 
διαβουλεύσεις σχετικά με τα σχέδια αυτά. 
4. Όταν η θέσπιση στο Τουρκμενιστάν νέων νόμων ή κανονισμών καθιστά τις 
συνθήκες για τις δραστηριότητες των θυγατρικών εταιρειών και των 
υποκαταστημάτων κοινοτικών εταιρειών που είναι εγκατεστημένες στο 
Τουρκμενιστάν πιο περιοριστικές σε σχέση με την ισχύουσα κατάσταση την 
προηγουμένη της υπογραφής της συμφωνίας, οι εν λόγω νόμοι και 
κανονισμοί δεν εφαρμόζονται επί τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος της 
σχετικής πράξης, στις θυγατρικές εταιρείες και τα υποκαταστήματα που ήταν 
ήδη εγκατεστημένα στο Τουρκμενιστάν κατά τη στιγμή της έναρξης ισχύος 
της οικείας πράξης. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III 
Διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών μεταξύ της Κοινότητας 
και του Τουρκμενιστάν 
ΑΡΘΡΟ 28 
1. Σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου, τα μέρη αναλαμβάνουν 
την υποχρέωση να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες για να επιτρέψουν 
προοδευτικά την παροχή υπηρεσιών εκ μέρους των κοινοτικών εταιρειών ή 
των εταιρειών του Τουρκμενιστάν που είναι εγκατεστημένες στο έδαφος 
μέρους άλλου από αυτό του αποδέκτη των υπηρεσιών, λαμβανομένης υπόψη 
της ανάπτυξης του τομέα υπηρεσιών στα δύο μέρη. 
2. Το Συμβούλιο Συνεργασίας διατυπώνει συστάσεις για την εφαρμογή της 
παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. 
ΑΡΘΡΟ 29 
16 
Τα μέρη συνεργάζονται με σκοπό να αναπτύξουν στο Τουρκμενιστάν τομέα 
υπηρεσιών προσανατολισμένο προς την αγορά. 
ΑΡΘΡΟ 30 
1. Τα μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εφαρμόζουν αποτελεσματικά την 
αρχή της απρόσκοπτης πρόσβασης με εμπορικούς όρους στη διεθνή 
ναυτιλιακή αγορά και μεταφορές: 
α) η ανωτέρω διάταξη ισχύει με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων και 
των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη σύμβαση των Ηνωμένων 
Εθνών για τον κώδικα συμπεριφοράς των ομίλων τακτικών 
γραμμών (Liner Conferences), όπως εφαρμόζονται στο καθένα από 
τα συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας συμφωνίας. Οι ναυτιλιακές 
εταιρείες τακτικών γραμμών εκτός ομίλων είναι ελεύθερες να 
λειτουργούν ανταγωνιστικά προς ένα όμιλο, υπό την προϋπόθεση 
ότι τηρούν την αρχή του θεμιτού ανταγωνισμού σε εμπορική βάση· 
β) τα μέρη επιβεβαιώνουν την προσήλωση τους στην αρχή του 
ελεύθερου ανταγωνισμού ως ουσιαστικού στοιχείου του εμπορίου 
ξηρού και υγρού χύδην φορτίου 
2. Κατά την εφαρμογή των αρχών της παραγράφου 1 τα μέρη: 
α) δεν εφαρμόζουν, από την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, τις 
διατάξεις για τον καταμερισμό του φορτίου που προβλέπουν οι διμερείς 
συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών της Κοινότητας και της πρώην 
Σοβιετικής Ένωσης 
β) δεν εισάγουν ρήτρες καταμερισμού των φορτίων σε μελλοντικές διμερείς 
συμφωνίες με τρίτες χώρες, πέραν των εξαιρετικών εκείνων συνθηκών 
κατά τις οποίες, οι ναυτιλιακές εταιρείες τακτικών γραμμών ενός από τα 
συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας συμφωνίας δεν θα είχαν με άλλο 
τρόπο την ευκαιρία να εμπορεύονται με την εν λόγω τρίτη χώρα 
γ) απαγορεύουν τις ρυθμίσεις καταμερισμού των φορτίων, σε μελλοντικές 
διμερείς συμφωνίες, όσον αφορά το εμπόριο υγρού και ξηρού χύδην 
φορτίου 
δ) καταργούν, με την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, όλα τα 
μονομερή μέτρα, καθώς και τα διοικητικά, τεχνικά και άλλα εμπόδια που 
ενδέχεται να έχουν περιοριστικές επιπτώσεις ή να εισάγουν διακρίσεις 
στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στον τομέα των διεθνών θαλάσσιων 
μεταφορών. 
3. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος χορηγεί, μεταξύ άλλων, για τα πλοία 
υπηκόων ή εταιρειών του άλλου μέρους, μεταχείριση όχι λιγότερο 
ευνοϊκή από αυτή που παρέχει στα δικά του πλοία, όσον αφορά την 
πρόσβαση σε λιμένες που είναι ανοιχτοί στο διεθνές εμπόριο, τη χρήση 
υποδομής και βοηθητικών υπηρεσιών των λιμένων, καθώς και τα σχετικά 
τέλη και επιβαρύνσεις, τις τελωνειακές εγκαταστάσεις και την 
παραχώρηση θέσεων αγκυροβολιάς και εγκαταστάσεων φόρτωσης και 
εκφόρτωσης. 
-17 
ΑΡΘΡΟ 31 
Για να εξασφαλισθεί η συντονισμένη ανάπτυξη των μεταφορών μεταξύ των 
μερών, σύμφωνα με τις εμπορικές τους ανάγκες, οι όροι αμοιβαίας πρόσβασης 
στην αγορά και παροχής υπηρεσιών στον τομέα των οδικών, σιδηροδρομικών 
και εσωτερικών πλωτών μεταφορών και, ενδεχομένως, αεροπορικών 
μεταφορών καθορίζονται με ειδικές συμφωνίες, κατά περίπτωση, τις οποίες 
διαπραγματεύονται τα μέρη, μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 
Γενικές διατάξεις 
ΑΡΘΡΟ 32 
1. Οι διατάξεις του παρόντος τίτλου εφαρμόζονται με την επιφύλαξη 
περιορισμών που δικαιολογούνται για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας 
ασφάλειας ή δημόσιας υγείας. 
2. Οι διατάξεις αυτές δεν εφαρμόζονται σε δραστηριότητες οι οποίες στο 
έδαφος κάθε μέρους συνδέονται έστω και περιστασιακά με την άσκηση 
επίσημης εξουσίας. 
ΑΡΘΡΟ 33 
Για τους σκοπούς του παρόντος τίτλου, καμία διάταξη της παρούσας 
συμφωνίας δεν εμποδίζει τα μέρη να εφαρμόζουν τη νομοθεσία και τις 
ρυθμίσεις τους όσον αφορά την είσοδο και την παραμονή, την εργασία, τους 
όρους εργασίας, την εγκατάσταση φυσικών προσώπων και την παροχή 
υπηρεσιών, υπό τον όρο ότι, κατά την εφαρμογή της εν λόγω νομοθεσίας και 
ρυθμίσεων, δεν εξουδετερώνονται ούτε περιορίζονται τα οφέλη που απορρέουν 
για κάθε μέρος από τους όρους συγκεκριμένης διάταξης της παρούσας 
συμφωνίας. Η ανωτέρω διάταξη δεν θίγει την εφαρμογή του άρθρου 32. 
ΑΡΘΡΟ 34 
Οι εταιρείες που ελέγχονται από εταιρείες του Τουρκμενιστάν και κοινοτικές 
εταιρείες από κοινού και ανήκουν αποκλειστικά σε αυτές καλύπτονται επίσης 
από τις διατάξεις των κεφαλαίων II, III και IV του παρόντος τίτλου. 
ΑΡΘΡΟ 35 
Ήδη τριάντα μέρες πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος των σχετικών 
υποχρεώσεων της Γενικής Συμφωνίας για τις Συναλλαγές στον τομέα των 
Υπηρεσιών (GATS), η μεταχείριση που παρέχεται από κάθε μέρος στο άλλο για 
τους τομείς ή τα μέτρα που καλύπτονται από την GATS, δεν είναι σε καμία 
περίπτωση λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που παρέχεται από το εν λόγω πρώτο 
μέρος δυνάμει των διατάξεων της GATS για κάθε τομέα, υποτομέα και τρόπο 
παροχής υπηρεσιών. 
ΑΡΘΡΟ 36 
18 
Για τους σκοπούς των κεφαλαίων Π, III και IV του παρόντος τίτλου, δεν 
λαμβάνεται υπόψη η μεταχείριση που παρέχουν η Κοινότητα, τα κράτη μέλη της 
και to Τουρκμενιστάν βάσει των υποχρεώσεων που έχουν αναλάβει στο πλαίσιο 
των συμφωνιών οικονομικής ολοκλήρωσης, σύμφωνα με τις αρχές του άρθρου 
V της GATS. 
ΑΡΘΡΟ 37 
1. Η μεταχείριση του μάλλον ευνοουμένου κράτους που χορηγείται σύμφωνα με 
τις διατάξεις του παρόντος τίτλου δεν ισχύει για τα φορολογικά οφέλη που 
παρέχουν ή θα παράσχουν στο μέλλον τα μέρη βάσει συμφωνιών για την 
αποφυγή της διπλής φορολόγησης ή βάσει άλλων φορολογικών συμφωνιών 
2. Από κανένα στοιχείο του παρόντος τίτλου δεν συνάγεται ότι απαγορεύεται 
στα μέρη να υιοθετήσουν ή να εφαρμόσουν μέτρα που σκοπό έχουν να 
αποτρέψουν τη φοροδιαφυγή με βάση τις φορολογικές διατάξεις των 
συμφωνιών για την αποφυγή της διπλής φορολογίας και άλλων 
φορολογικών συμφωνιών ή την εθνική φορολογική νομοθεσία. 
3. Καμία διάταξη του παρόντος τίτλου δεν απαγορεύει στα κράτη μέλη ή στο 
Τουρκμενιστάν να διακρίνει, κατά την εφαρμογή των οικείων διατάξεων της 
φορολογικής νομοθεσίας τους, μεταξύ φορολογουμένων των οποίων η 
κατάσταση δεν είναι πανομοιότυπη, ιδίως όσον αφορά τον τόπο κατοικίας 
τους. 
ΑΡΘΡΟ 38 
Με την επιφύλαξη του άρθρου 26, καμία διάταξη των κεφαλαίων II, III και IV 
δεν πρέπει να ερμηνεύεται ότι παρέχει το δικαίωμα: 
- στους υπηκόους των κρατών μελών ή του Τουρκμενιστάν, αντίστοιχα, να 
εισέρχονται ή να παραμένουν στο έδαφος του Τουρκμενιστάν ή της 
Κοινότητας αντίστοιχα με οποιαδήποτε ιδιότητα, και ιδίως ως μέτοχοι ή 
εταίροι, ως διευθυντές ή υπάλληλοι εταιρείας ή ως προμηθευτές ή αποδέκτες 
υπηρεσιών. 
- στις θυγατρικές ή υποκαταστήματα εταιρειών του Τουρκμενιστάν στην 
Κοινότητα να απασχολούν ή να επιτρέπουν να απασχολούνται υπήκοοι του 
Τουρκμενιστάν στο έδαφος της Κοινότητας. 
- στις θυγατρικές ή υποκαταστήματα κοινοτικών εταιρειών στο Τουρκμενιστάν 
να απασχολούν ή να επιτρέπουν να απασχολούνται υπήκοοι των κρατών 
μελών στο έδαφος του Τουρκμενιστάν. 
- στις εταιρείες του Τουρκμενιστάν ή θυγατρικές ή υποκαταστήματα εταιρειών 
του Τουρκμενιστάν στην Κοινότητα να αποσπούν, με βάση προσωρινές 
συμβάσεις εργασίας, υπηκόους του Τουρκμενιστάν για να εργαστούν για 
λογαριασμό και υπό τον έλεγχο άλλων προσώπων. 
- στις κοινοτικές εταιρείες ή τις θυγατρικές ή υποκαταστήματα κοινοτικών 
εταιρειών στο Τουρκμενιστάν να αποσπούν, με βάση προσωρινές συμβάσεις 
εργασίας, εργαζομένους που είναι υπήκοοι των κρατών μελών . 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V 
Τρέχουσες πληρωμές και κεφάλαια 
-19 
ΑΡΘΡΟ 39 
I I '/. μίρη αναλαμβάνουν την υποχρεακ;η να εγκρίνουν, σε ελεύθερα 
μετατρέψιμο νόμισμα, όλες τις πληρωμές τρεχουσών συναλλαγών του 
ισοζυγίου πληρωμών μεταξύ μονίμων κατοίκων της Κοινότητας και του 
Τουρκμενιστάν, που αφορούν την κυκλοφορία εμπορευμάτων, υπηρεσιών ή 
προσώπων, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας. 
2. Όσον αφορά τις συναλλαγές επί του λογαριασμού κεφαλαίων του ισοζυγίου 
πληρωμών, από την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, εξασφαλίζεται 
η ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων που αφορούν τις άμεσες επενδύσεις σε 
εταιρείες, οι οποίες συνιστώνται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της 
χώρας υποδοχής και τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του κεφαλαίου Π, και την εκκαθάριση ή τον επαναπατρισμό του 
προϊόντος των επενδύσεων αυτών και όλων των κερδών που απορρέουν από 
αυτές. 
3. Τηρούμενης της παραγράφου 2 ή της παραγράφου 5, από την έναρξη ισχύος 
της παρούσας συμφωνίας, δεν εισάγονται νέοι συναλλαγματικοί περιορισμοί 
στην κυκλοφορία κεφαλαίων και τις σχετικές τρέχουσες πληρωμές μεταξύ 
των μονίμων κατοίκων της Κοινότητας και του Τουρκμενιστάν, ούτε 
καθίστανται πιο περιοριστικές οι υφιστάμενες ρυθμίσεις. 
4. Τα μέρη πραγματοποιούν μεταξύ τους διαβουλεύσεις για να διευκολύνουν 
την κυκλοφορία μορφών κεφαλαίου άλλων από εκείνες που αναφέρονται 
στην παράγραφο 2 μεταξύ της Κοινότητας και του Τουρκμενιστάν, 
προκειμένου να προωθήσουν τους στόχους της παρούσας συμφωνίας. 
5. Όσον αφορά τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, έως ότου επιτευχθεί πλήρης 
μετατρεψιμότητα του νομίσματος του Τουρκμενιστάν κατά την έννοια του 
άρθρου VIII της συμφωνίας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το 
Τουρκμενιστάν έχει τη δυνατότητα, σε εξαιρετικές περιστάσεις, να εφαρμόζει 
συναλλαγματικούς περιορισμούς για τη χορήγηση ή ανάληψη 
βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων πιστώσεων, στο βαθμό που οι 
περιορισμοί αυτοί εφαρμόζονται στο Τουρκμενιστάν για τη χορήγηση 
τέτοιων πιστώσεων και επιτρέπονται από τη θέση του Τουρκμενιστάν στο 
πλαίσιο του ΔΝΤ. Το Τουρκμενιστάν εφαρμόζει τους περιορισμούς αυτούς 
κατά τρόπο που να μην επιβάλλονται διακρίσεις και να διαταράσσεται όσο 
το δυνατόν λιγότερο η εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας. Το 
Τουρκμενιστάν ενημερώνει αμέσως το Συμβούλιο Συνεργασίας σχετικά με τη 
θέσπιση των μέτρων αυτών και τις ενδεχόμενες τροποποιήσεις τους. 
6. Τηρουμένων των παραγράφων 1 και 2, όταν, σε εξαιρετικές περιστάσεις, η 
κυκλοφορία κεφαλαίων μεταξύ της Κοινότητας και του Τουρκμενιστάν 
προκαλεί, ή απειλεί να προκαλέσει, σοβαρές δυσχέρειες στη διαχείριση της 
συναλλαγματικής πολιτικής ή της νομισματικής πολιτικής στην Κοινότητα ή 
στο Τουρκμενιστάν, μπορούν η Κοινότητα και το Τουρκμενιστάν αντίστοιχα, 
να λάβουν μέτρα διασφάλισης όσον αφορά την κυκλοφορία κεφαλαίων 
μεταξύ της Κοινότητας και του Τουρκμενιστάν για διάστημα που δεν 
υπερβαίνει τους έξι μήνες και εφόσον τα μέτρα αυτά είναι απολύτως 
αναγκαία. 
20-
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI 
Προστασία της πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας 
ΑΡΘΡΟ 40 
1. Σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και του παραρτήματος V, το 
Τουρκμενιστάν εξακολουθεί να βελτιώνει την προστασία των δικαιωμάτων 
πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας ώστε, μέχρι το τέλος 
του πέμπτου έτους από την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, να 
παρέχει επίπεδο προστασίας παρόμοιο με εκείνο που ισχύει στην Κοινότητα, 
καθώς και αποτελεσματικά μέσα επιβολής των δικαιωμάτων αυτών. 
2. Μέχρι το τέλος του πέμπτου έτους από την έναρξη ισχύος της παρούσας 
συμφωνίας, το Τουρκμενιστάν θα προσχωρήσει στις πολυμερείς συμβάσεις 
δικαιωμάτων πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας που 
αναφέρονται στο παράρτημα V παράγραφος 1, στις οποίες συμμετέχουν τα 
κράτη μέλη, ή που εφαρμόζονται de facto από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις 
οικείες διατάξεις των εν λόγω συμβάσεων. 
-21 
ΤΙΤΛΟΣ V 
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
ΑΡΘΡΟ 41 
1. Τα μέρη αναγνωρίζουν ότι σημαντική προϋπόθεση για την ενίσχυση των 
οικονομικών δεσμών μεταξύ του Τουρκμενιστάν και της Κοινότητας είναι η 
προσέγγιση της ισχύουσας και μελλοντικής νομοθεσίας της χώρας αυτής 
προς τη νομοθεσία της Κοινότητας. Το Τουρκμενιστάν καταβάλλει κάθε 
δυνατή προσπάθεια προκειμένου να εξασφαλίσει ότι η νομοθεσία του θα 
καταστεί σταδιακά συμβατή με τη νομοθεσία της Κοινότητας. 
2. Η προσέγγιση των νομοθεσιών εκτείνεται ειδικότερα στους ακόλουθους 
τομείς: τελωνειακό δίκαιο, εταιρικό δίκαιο, τραπεζικό δίκαιο και λοιπές 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, λογαριασμοί και φορολογία εταιρειών, 
πνευματική ιδιοκτησία, προστασία των εργαζομένων στον χώρο εργασίας, 
κανόνες ανταγωνισμού συμπεριλαμβανομένων όλων των σχετικών 
ζητημάτων και πρακτικών που άπτονται του εμπορίου, δημόσιες συμβάσεις, 
προστασία της υγείας και της ζωής των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών, 
προστασία του περιβάλλοντος, προστασία των καταναλωτών, έμμεση 
φορολογία, τεχνικοί κανόνες και πρότυπα, νομοθεσία και κανονισμοί για την 
πυρηνική ενέργεια, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες. 
3. Η Κοινότητα παρέχει στο Τουρκμενιστάν την τεχνική βοήθεια που απαιτείται 
για την εφαρμογή των μέτρων αυτών, η οποία μπορεί μεταξύ άλλων να 
περιλαμβάνει: 
- την ανταλλαγή εμπειρογνωμόνων 
- την έγκαιρη παροχή πληροφοριών, ιδιαίτερα όσον αφορά την ισχύουσα για 
κάθε τομέα νομοθεσία 
- τη διοργάνωση σεμιναρίων 
- κατάρτιση του προσωπικού που ασχολείται με την προπαρασκευή και την 
εφαρμογή της νομοθεσίας 
- βοήθεια για τη μετάφραση της κοινοτικής νομοθεσίας στους σχετικούς τομείς. 
4. Τα μέρη συμφωνούν να εξετάσουν τρόπους εφαρμογής των αντίστοιχων 
νομοθεσιών τους περί ανταγωνισμού σε συντονισμένη βάση, στις 
περιπτώσεις που επηρεάζεται το μεταξύ τους εμπόριο. 
22 
ΤΙΤΛΟΣ VI 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
ΑΡΘΡΟ 42 
1. Η Κοινότητα και το Τουρκμενιστάν καθιερώνουν οικονομική συνεργασία με 
στόχο να συμβάλουν στη διαδικασία οικονομικής μεταρρύθμισης και 
ανάκαμψης, καθώς και στη διαρκή ανάπτυξη του Τουρκμενιστάν. II 
συνεργασία αυτή ενισχύει και αναπτύσσει τους υπάρχοντες οικονομικούς 
δεσμούς, προς όφελος και των δύο μερών. 
2. Διαμορφώνονται οι πολιτικές και τα άλλα μέτρα που αποσκοπούν στην 
οικονομική και κοινωνική μεταρρύθμιση και στην αναδιάρθρωση του 
οικονομικού συστήματος του Τουρκμενιστάν, με γνώμονα τις απαιτήσεις της 
σταθερής και αρμονικής κοινωνικής ανάπτυξης· στις πολιτικές αυτές θα 
ενσωματώνονται πλήρως και περιβαλλοντικές πτυχές. 
3. Για το σκοπό αυτό, η συνεργασία θα εστιάζεται, ειδικότερα, στην οικονομική 
και κοινωνική ανάπτυξη, στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, στη 
στήριξη των επιχειρήσεων (συμπεριλαμβανομένης της ιδιωτικοποίησης, των 
επενδύσεων και της ανάπτυξης των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών), στη 
γεωργία και τα είδη διατροφής, στην ενέργεια και την ασφάλεια στον τομέα 
της πυρηνικής ενέργειας για μη στρατιωτικούς σκοπούς, στις μεταφορές, στις 
ταχυδρομικές υπηρεσίες και τις τηλεπικοινωνίες, στον τουρισμό, στην 
προστασία του περιβάλλοντος και στην περιφερειακή συνεργασία. 
4. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται σε μέτρα που να ευνοούν την περιφερειακή 
συνεργασία. 
5. Η Κοινότητα μπορεί να παρέχει, όπου είναι ενδεδειγμένο, την τεχνική αρωγή 
της για την οικονομική συνεργασία και άλλες μορφές συνεργασίας που 
προβλέπει η παρούσα συμφωνία, λαμβάνοντας υπόψη τον οικείο κοινοτικό 
κανονισμό του Συμβουλίου, σχετικά με την τεχνική βοήθεια προς τα 
ανεξάρτητα κράτη, τις προτεραιότητες που περιλαμβάνονται στο ενδεικτικό 
πρόγραμμα για την τεχνική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Κοινότητας προς το 
Τουρκμενιστάν και τις διαδικασίες που έχουν θεσπιστεί για το συντονισμό 
και την εφαρμογή αυτής. 
ΑΡΘΡΟ 43 
Συνεργασία στον τομέα των εμπορευματικών συναλλαγών και των υπηρεσιών 
Τα μέρη θα συνεργάζονται, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι το διεθνές 
εμπόριο του Τουρκμενιστάν διενεργείται σύμφωνα με τους κανόνες του ΠΟΕ. 
Η Κοινότατα παοέγει στο Τουρκμενιστάν τεχνική βοήθεια νια τον σκοπό αυτό. 
Αυτή η συνεργασία περιλαμβάνει ειδικά θέματα, άμεσα συνδεόμενα με τη 
διευκόλυνση των συναλλαγών, με σκοπό ιδίως να ενισχυθεί το Τουρκμενιστάν 
στην προσπάθεια του να εναρμονίσει το νομοθετικό και ρυθμιστικό πλαίσιο του 
με τους κανόνες του ΠΟΕ, ούτως ώστε να πληροί, το συντομότερο δυνατόν, τις 
23 
προϋποθέσεις προσχώρησης στον εν λόγω οργανισμό. Σε αυτά 
π επιλαμβάνονται : 
- η διαμόρφωση πολιτικής για το εμπόριο και τα συναφή ζητήματα, μεταξύ των 
οποίων οι πληρωμές και οι μηχανισμοί συμψηφισμού 
- οι σχετικές νομοπαρασκευαστικές εργασίες. 
ΑΡΘΡΟ 44 
Βιομηχανική συνεργασία 
1. Η συνεργασία αποσκοπεί να προωθήσει ιδίως τα εξής: 
- την ανάπτυξη επιχειρηματικών δεσμών μεταξύ των οικονομικών παραγόντων 
και των δύο μερών· 
- τη συμμετοχή της Κοινότητας στις προσπάθειες του Τουρκμενιστάν για την 
αναδιάρθρωση της βιομηχανίας του· 
- τη βελτίωση της διαχείρισης· 
- τη βελτίωση της ποιότητας των βιομηχανικών προϊόντων· 
- την ανάπτυξη αποδοτικής παραγωγικής και μεταποιητικής ικανότητας στον 
τομέα των πρώτων υλών 
- την ανάπτυξη των κατάλληλων εμπορικών κανόνων και πρακτικών, μεταξύ 
των οποίων και η εμπορική προώθηση των προϊόντων 
- την προστασία του περιβάλλοντος 
- τη μετατροπή της αμυντικής βιομηχανίας 
- την κατάρτιση του στελεχικού δυναμικού. 
2. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν θίγουν την εφαρμογή των κοινοτικών 
κανόνων ανταγωνισμού που ισχύουν έναντι των επιχειρήσεων. 
ΑΡΘΡΟ 45 
Προώθηση και προστασία των επενδύσεων 
1. Λαμβανομένων υπόψη των αντίστοιχων εξουσιών και αρμοδιοτήτων της 
Κοινότητας και των κρατών μελών, η συνεργασία αποβλέπει στη δημιουργία 
ευνοϊκού κλίματος για τις εθνικές και ξένες ιδιωτικές επενδύσεις, με την 
παροχή ιδίως βελτιωμένων συνθηκών προστασίας των επενδύσεων, 
μεταφοράς κεφαλαίων και ανταλλαγής πληροφοριών για τις επενδυτικές 
ευκαιρίες. 
2. Ειδικότερα, στόχοι της συνεργασίας αυτής είναι: 
- να συναφθούν, όπου ενδείκνυται, συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών και 
του Τουρκμενιστάν για την προώθηση και την προστασία των επενδύσεων 
- να συναφθούν, όπου ενδείκνυται, συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών και 
του Τουρκμενιστάν για την αποφυγή της διπλής φορολόγησης 
- να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων 
στην οικονομία του Τουρκμενιστάν 
24-
- να θεσπιστούν σταθεροί και κατάλληλοι νόμοι και όροι για τις 
επιχειρηματικές δραστηριότητες και να ανταλλάσσονται πληροφορίες για τη 
νομοθεσία, τους κανονισμούς και τις διοικητικές πρακτικές στον τομέα των 
επενδύσεων. 
- να ανταλλάσσονται πληροφορίες σχετικά με τις επενδυτικές δυνατότητες υπό 
μορφή, μεταξύ άλλων, εμπορικών εκθέσεων και πανηγύρεων, εβδομάδων 
συναντήσεων εμπορικού χαρακτήρα και άλλων εκδηλώσεων. 
ΑΡΘΡΟ 46 
Δημόσιες συμβάσεις 
Τα μέρη συνεργάζονται για να αναπτύξουν κατάλληλες συνθήκες για ανοικτές 
και ανταγωνιστικές αναθέσεις συμβάσεων για εμπορεύματα και υπηρεσίες, ιδίως 
μέσω της προκηρύξεως διαγωνισμών. 
ΑΡΘΡΟ 47 
Συνεργασία στον τομέα των προτύπων και της πιστοποίησης της συμμόρφωσης 
1. Τα μέρη συνεργάζονται για να προωθούν την ευθυγράμμιση με τα κριτήρια, 
τις αρχές και τις κατευθύνσεις που ακολουθούνται διεθνώς στο επίπεδο της 
ποιότητας. Οι απαιτούμενες προς τούτο δράσεις θα διευκολύνουν την 
πρόοδο προς την αμοιβαία αναγνώριση στον τομέα της πιστοποίησης της 
συμμόρφωσης, καθώς και τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων του 
Τουρκμενιστάν. 
2. Για το σκοπό αυτό τα μέρη επιδιώκουν να συνεργάζονται σε έργα τεχνικής 
βοήθειας με τα οποία: 
- να προωθούν την κατάλληλη συνεργασία με τους οργανισμούς και τα 
ιδρύματα που ειδικεύονται στους τομείς αυτούς 
- να προωθούν τη χρησιμοποίηση των κοινοτικών τεχνικών κανονισμών και 
την εφαρμογή ευρωπαϊκών προτύπων και διαδικασιών πιστοποίησης της 
συμμόρφωσης 
- να ανταλλάσσουν μεταξύ τους την πείρα και τις τεχνικές πληροφορίες στον 
τομέα της διαχείρισης της ποιότητας. 
ΑΡΘΡΟ 48 
Μεταλλευτικά προϊόντα και πρώτες ύλες 
1. Τα μέρη επιδιώκουν την αύξηση των επενδύσεων και του εμπορίου στους 
τομείς των μεταλλευτικών προϊόντων και των πρώτων υλών. 
2. Η συνεργασία επικεντρώνεται ιδίως στους ακόλουθους τομείς: 
- ανταλλαγή πληροφοριών για τις εξελίξεις του μεταλλευτικού τομέα και του 
τομέα των μη σιδηρούχων μετάλλων 
- καθιέρωση νομικού πλαισίου για τη συνεργασία 
- εμπορικά θέματα 
-25 
- θέσπιση και εφαρμογή νομοθεσίας στον τομέα της προστασίας του 
περιβάλλοντος, 
- κατάρτιση 
- ασφάλεια στη μεταλλευτική βιομηχανία. 
ΑΡΘΡΟ 49 
Επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία 
1. Τα μέρη προωθούν τη συνεργασία στην επιστημονική έρευνα και την 
τεχνολογική ανάπτυξη (ΕΤΑ) για μη στρατιωτικούς σκοπούς με βάση το 
κριτήριο του αμοιβαίου συμφέροντος, λαμβάνοντας υπόψη τους διαθέσιμους 
πόρους, την κατάλληλη πρόσβαση στα αντίστοιχα προγράμματα τους και με 
την επιφύλαξη των κατάλληλων επιπέδων αποτελεσματικής προστασίας των 
δικαιωμάτων πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας. 
2. Η συνεργασία στον τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας καλύπτει: 
- την ανταλλαγή επιστημονικών και τεχνικών πληροφοριών 
- τις κοινές δραστηριότητες ΕΤΑ 
- τις δραστηριότητες που συνδέονται με την κατάρτιση και τα προγράμματα 
κινητικότητας επιστημόνων, ερευνητών και τεχνικών των δύο πλευρών που 
ασχολούνται με την ΕΤΑ 
Οι δραστηριότητες εκπαίδευσης ή/και κατάρτισης που προβλέπονται από την εν 
λόγω συνεργασία διεξάγονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 50. 
Τα μέρη μπορούν να ξεκινήσουν με κοινή συμφωνία άλλες μορφές συνεργασίας 
στον τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας. 
Κατά τη διεξαγωγή των δραστηριοτήτων συνεργασίας, ιδιαίτερη προσοχή 
δίδεται στην επαγγελματική ανακατάταξη των επιστημόνων, των μηχανικών, 
των ερευνητών και των τεχνικών που συμμετέχουν ή έχουν συμμετάσχει στην 
έρευνα ή/και την παραγωγή όπλων μαζικής καταστροφής. 
3. Η συνεργασία που προβλέπεται στο παρόν άρθρο αναπτύσσεται σύμφωνα με 
τις ειδικές συμφωνίες που θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγματεύσεων 
και θα συναφθούν σύμφωνα με τις οικείες διαδικασίες κάθε μέρους 
καθορίζοντας, μεταξύ άλλων, κατάλληλες διατάξεις όσον αφορά τα 
δικαιώματα πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας. 
ΑΡΘΡΟ 50 
Εκπαίδευση και κατάρτιση 
1. Τα μέρη συνεργάζονται με σκοπό την άνοδο του επιπέδου της γενικής 
εκπαίδευσης και των επαγγελματικών προσόντων στο Τουρκμενιστάν, τόσο 
στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα 
2. Η συνεργασία εστιάζεται ιδίως στους ακόλουθους τομείς: 
- τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και 
κατάρτισης του Τουρκμενιστάν, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος 
-26-
αναγνώρισης των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των διπλωμάτων 
της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης 
- την κατάρτιση στελεχών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και 
δημοσίων υπαλλήλων, ιδιαίτερα σε τομείς προτεραιότητας οι οποίοι θα 
προσδιοριστούν 
- τη συνεργασία μεταξύ των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων καθώς και μεταξύ των 
εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων 
- την κινητικότητα εκπαιδευτικών, πτυχιούχων, διοικητικών στελεχών, νέων 
επιστημόνων και ερευνητών, και νέων εν γένει 
- την προώθηση των ευρωπαϊκών σπουδών στα κατάλληλα ιδρύματα 
- τη διδασκαλία κοινοτικών γλωσσών 
- τη μεταπτυχιακή κατάρτιση διερμηνέων συνεδρίων 
- την κατάρτιση δημοσιογράφων 
- την κατάρτιση εκπαιδευτικού προσωπικού. 
3. Κάθε μέρος μπορεί, ενδεχομένως, να συμμετάσχει, σύμφωνα με τις δικές του 
διαδικασίες, στα αντίστοιχα προγράμματα του άλλου μέρους στον τομέα της 
εκπαίδευσης και κατάρτισης ενδεχομένως, θα καθοριστούν θεσμικά πλαίσια 
και προγράμματα συνεργασίας με βάση τη συμμετοχή του Τουρκμενιστάν στο 
πρόγραμμα TEMPUS της Κοινότητας. 
ΑΡΘΡΟ 51 
Γεωργία και βιομηχανία γεωργικών προϊόντων 
Ο σκοπός της συνεργασίας στον τομέα αυτό είναι να συνεχισθεί η αγροτική 
μεταρρύθμιση, ο εκσυγχρονισμός, η ιδιωτικοποίηση και η αναδιάρθρωση του 
γεωργικού τομέα, της βιομηχανίας μεταποίησης γεωργικών προϊόντων και του 
τομέα υπηρεσιών στο Τουρκμενιστάν, η ανάπτυξη της εγχώριας και ξένης 
αγοράς για τα προϊόντα του Τουρκμενιστάν, υπό συνθήκες που να 
εξασφαλίζουν την προστασία του περιβάλλοντος, λαμβανομένης υπόψη της 
ανάγκης βελτίωσης της επισιτιστικής ασφάλειας, καθώς και της ανάπτυξης του 
αγροτοεπιχειρηματικού κλάδου, της μεταποίησης και της διανομής των 
γεωργικών προϊόντων. Τα μέρη επιδιώκουν επίσης τη σταδιακή προσέγγιση των 
προτύπων του Τουρκμενιστάν με τους κοινοτικούς τεχνικούς κανονισμούς 
σχετικά με τα βιομηχανικά και γεωργικά προϊόντα διατροφής, 
συμπεριλαμβανομένων των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών προτύπων. 
ΑΡΘΡΟ 52 
Ενέργεια 
1 Τα μέρη συνεργάζονται, σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν την οικονομία 
αγοράς και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για την Ενέργεια, στο πλαίσιο της 
σταδιακής ολοκλήρωσης των ενεργειακών αγορών της Ευρώπης. 
2. Η συνεργασία επικεντρώνεται κυρίως στη διαμόρφωση και την ανάπτυξη 
ενεργειακής πολιτικής και καλύπτει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους τομείς: 
- τη βελτίωση του διαχειριστικού και ρυθμιστικού πλαισίου του ενεργειακού 
τομέα, σύμφωνα με τις αρχές της οικονομίας αγοράς 
27 
- τη βελτίωση του εφοδιασμού σε ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης της 
ασφάλειας εφοδιασμού, κατά τρόπο οικονομικά και περιβαλλοντικά 
ορθολογικό 
- την προώθηση της εξοικονόμησης ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης 
και την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου του Χάρτη για την Ενέργεια που αφορά 
την ενεργειακή αποδοτικότητα και σχετικά περιβαλλοντικά ζητήματα 
- τον εκσυγχρονισμό της ενεργειακής υποδομής 
- τη βελτίωση των ενεργειακών τεχνολογιών για την παροχή και την τελική 
χρησιμοποίηση όλων των μορφών ενέργειας 
- τη διαχείριση και τεχνική κατάρτιση στον ενεργειακό τομέα 
- τη μεταφορά και διαμετακόμιση ενεργειακών υλικών και προϊόντων 
- τη θέσπιση σειράς θεσμικών, νομικών, φορολογικών και άλλων 
προϋποθέσεων που απαιτούνται για να ενθαρρυνθεί η άνοδος του εμπορίου 
και των επενδύσεων στον τομέα της ενέργειας 
- την ανάπτυξη υδροηλεκτρικών και άλλων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 
3. Τα μέρη ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με επενδυτικά σχέδια στον 
τομέα της ενέργειας, που αφορούν, ειδικότερα, στην παραγωγή ενεργειακών 
πόρων και την κατασκευή και ανακαίνιση πετρελαιαγωγών και αγωγών 
φυσικού αερίου ή άλλων μέσων μεταφοράς ενεργειακών προϊόντων. Τα μέρη 
αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στην επενδυτική συνεργασία στον τομέα της 
ενέργειας και στο ρυθμιστικό πλαίσιο από το οποίο αυτή διέπεται. Τα μέρη 
συνεργάζονται με σκοπό την όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη εφαρμογή 
των διατάξεων του Τίτλου IV και του άρθρου 45, όσον αφορά επενδύσεις 
στον ενεργειακό τομέα. 
ΑΡΘΡΟ 53 
Περιβάλλον 
1. Λαμβανομένων υπόψη του Ευρωπαϊκού Χάρτη για την Ενέργεια, των 
Δηλώσεων της Διάσκεψης της Λουκέρνης του Απριλίου 1993 και της 
Διάσκεψης της Σόφιας του Οκτωβρίου 1995, και βασιζόμενα στη Συνθήκη του 
Χάρτη για την Ενέργεια, ιδίως το άρθρο 19, καθώς και στο Πρωτόκολλο του 
Χάρτη για την Ενέργεια που αφορά την ενεργειακή επάρκεια και σχετικά 
περιβαλλοντικά ζητήματα, τα μέρη αναπτύσσουν και ενισχύουν τη 
συνεργασία τους στα θέματα περιβάλλοντος και υγείας. 
2. Η συνεργασία έχει στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και ιδίως: 
- την αποτελεσματική παρακολούθηση των επιπέδων ρύπανσης και την 
αξιολόγηση του περιβάλλοντος συστήματα πληροφοριών για την κατάσταση 
του περιβάλλοντος 
- την καταπολέμηση της τοπικής, περιφερειακής και διασυνοριακής ρύπανσης 
του αέρα και των υδάτων 
- την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων 
- τη βιώσιμη, αποτελεσματική και περιβαλλοντικά αποδεκτή παραγωγή και 
χρήση ενέργειας 
- την ασφάλεια των βιομηχανικών εγκαταστάσεων 
- την ταξινόμηση και ασφαλή χρησιμοποίηση των χημικών προϊόντων 
- την ποιότητα των υδάτων 
28 
- τη μείωση, ανακύκλωση και ασφαλή διάθεση των αποβλήτων, την εφαρμογή 
της σύμβασης της Βασιλείας 
- τη μελέτη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της γεωργίας, της διάβρωσης 
των εδαφών και της χημικής ρύπανσης 
- την προστασία των δασών 
- τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, των προστατευόμενων περιοχών και τη 
βιώσιμη χρησιμοποίηση και διαχείριση των βιολογικών πόρων 
- τον σχεδιασμό των χρήσεων γης, συμπεριλαμβανομένων των δομικών 
κατασκευών και του πολεοδομικού σχεδιασμού 
- τη χρήση οικονομικών και φορολογικών μέσων 
- την παρακολούθηση των πλανητικών κλιματικών μεταβολών 
- την εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση σε θέματα περιβάλλοντος 
- την εφαρμογή της σύμβασης Espoo για την εκτίμηση των περιβαλλοντικοί 
επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο. 
3. Η συνεργασία περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: 
- τον προγραμματισμό για την αντιμετώπιση καταστροφών και διαφόρο>ν 
άλλων καταστάσεων έκτακτης ανάγκης 
- τις ανταλλαγές πληροοροριών και εμπειρογνωμόνων, μεταξύ άλλων όσον 
αφορά τη μεταφορά καθαρών τεχνολογιών και την ασφαλή και 
περιβαλλοντικώς ορθή χρήση της βιοτεχνολογίας 
- κοινές ερευνητικές δραστηριότητες 
- τη βελτίωση της νομοθεσίας προς την κατεύθυνση των κοινοτικών προτύπων 
- τη συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης της 
συνεργασίας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, και 
σε διεθνές επίπεδο 
- την ανάπτυξη στρατηγικών, ιδίως όσον αφορά πλανητικά και κλιματολογικά 
θέματα, καθώς και για την επίτευξη αειφόρου ανάπτυξης. 
- μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων. 
4. Τα μέρη επιδιώκουν την ανάπτυξη συνεργασίας σε ζητήματα υγείας TOD 
ανθρώπου, ιδίως μέσα) της παροχής τεχνικής βοήθειας για την πρόληψη και 
την καταπολέμηση μολυσματικών ασθενεκυν και για την προστασία των 
μητέρων και των μικρών παιδιών. 
ΑΡΘΡΟ 54 
Μεταφορές 
Τα μέρη αναπτύσσουν και ενισχύουν τη συνεργασία τους στον τομέα των 
μεταφορών. 
II συνεργασία αυτή (χποβλέπει, μεταξύ άλλων, στην αναδιάρθρωση και τον 
εκσυγχρονισμό των συστημάτων και δικτύων μεταφορών στο Τουρκμενιστάν, 
στην ανάπτυξη και εξασφάλιση, ενδεχομένως, της συμβατότητας των 
συστημάτων μεταφορών για την επίτευξη περισσότερο ολοκληρωμένου 
συστήματος μεταφορών, καθώς και στον καθορισμό και την επεξεργασία έργων 
προτεραιότητας και στην επιδίωξη της προσέλκυσης επενδύσεων για την 
εφαρμογή τους. 
29 
Η συνεργασία περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: 
- τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης και της λειτουργίας των οδικών, 
σιδηροδρομικών, λιμενικών και αερολιμενικών εγκαταστάσεων 
- τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη των σιδηροδρομικών, εσωτερικών 
πλωτών, οδικών, λιμενικών, αερολιμενικών και αεροπλοϊκών υποδομών και 
των βοηθημάτων ναυσιπλοΐας, καθώς και τον εκσυγχρονισμό των 
κυριότερων αξόνων κοινού ενδιαφέροντος και των διευρωπαϊκών συνδέσεων 
για τους προαναφερθέντες τρόπους μεταφοράς, ιδίως δε για εκείνους που 
σχετίζονται με το σχέδιο TRACECA 
- την προώθηση και ανάπτυξη των μεταφορών πολλαπλών μέσων 
- την προώθηση κοινών προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης' 
- την προετοιμασία του νομοθετικού και θεσμικού πλαισίου για την ανάπτυξη 
και εφαρμογή της πολιτικής, καθώς και την ιδιωτικοποίηση του τομέα των 
μεταφορών. 
ΑΡΘΡΟ 55 
Ταχυδρομικές υπηρεσίες και τηλεπικοινωνίες 
Τα μέρη, εντός του πλαισίου των αντιστοίχων εξουσιών και αρμοδιοτήτων τους, 
επεκτείνουν και ενισχύουν τη συνεργασία τους στους ακόλουθους τομείς: 
- τη χάραξη πολιτικών και κατευθυντήριων γραμμών για την ανάπτυξη των 
τηλεπικοινωνιών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών 
- την ανάπτυξη των αρχών πολιτικής τιμολόγησης και εμπορίας στους τομείς 
των τηλεπικοινωνιών και των ταχυδρομικών υπηρεσκόν 
- τη μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τα 
ευρωπαϊκά τεχνικά πρότυπα και συστήματα πιστοποίησης 
- την ενθάρρυνση της ανάπτυξης έργων στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών 
και ταχυδρομικών υπηρεσιών και την προσέλκυση επενδύσεων στους εν λόγω 
τομείς 
- τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των παρεχόμενων 
τηλεπικοινωνιακών και ταχυδρομικών υπηρεσιών, με την ελευθέρωση, μεταξύ 
άλλων, των δραστηριοτήτων των υποτομέων 
- την εφαρμογή προηγμένων τεχνολογιών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, 
ιδίως όσον αφορά την ηλεκτρονική μεταφορά κεφαλαίων 
- τη διαχείριση των τηλεπικοινωνιακών δικτύων και τη "βελτιστοποίηση" τους 
- ένα κατάλληλο κανονιστικό πλαίσιο για την παροχή ταχυδρομικών και 
τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, καθώς και για τη χρησιμοποίηση του 
φάσματος ραδιοσυχνοτήτων 
- την κατάρτιση για τη διαχείριση των τηλεπικοινωνιακών και ταχυδρομικών 
υπηρεσιών υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς. 
ΑΡΘΡΟ 56 
Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και φορολογικοί θεσμοί 
1. Η συνεργασία στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών θα πρέπει να 
διευκολύνει ιδίως την ένταξη του Τουρκμενιστάν στα διεθνώς αποδεκτά 
συστήματα αμοιβαίων συμψηφισμών. Παρέχεται τεχνική βοήθεια για: 
30 
- την ανάπτυξη χρηματιστηρίου αξιών και αγοράς κινητών αξιών 
- την ανάπτυξη τραπεζικών υπηρεσιών και κοινής αγοράς πιστωτικών πόρων, 
καθώς και την ένταξη του Τουρκμενιστάν στα διεθνώς αποδεκτά συστήματα 
αμοιβαίων διακανονισμών 
- την ανάπτυξη των ασφαλιστικών υπηρεσιών, που θα δημιουργήσουν, μεταξύ 
άλλων, ευνοϊκό πλαίσιο για τη συμμετοχή των κοινοτικών εταιρειών στη 
δημιουργία κοινών επιχειρήσεων στον ασφαλιστικό τομέα του 
Τουρκμενιστάν, καθώς και την ανάπτυξη των ασφαλίσεων εξαγωγικών 
πιστώσεων. 
Η συνεργασία αυτή θα συμβάλει ιδίως στην ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ των 
μερών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. 
2. Τα μέρη συνεργάζονται για την ανάπτυξη του φορολογικού συστήματος και 
των φορολογικών θεσμών στο Τουρκμενιστάν. Αυτή η συνεργασία 
περιλαμβάνει την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρίας σε φορολογικά 
θέματα και την κατάρτιση του προσωπικού που είναι επιφορτισμένο με τη 
διαμόρφωση και με την εφαρμογή της φορολογικής πολιτικής. 
ΑΡΘΡΟ 57 
Αναδιάρθρωση και ιδιωτικοποίηση επιχειρήσεων 
Αναγνωρίζοντας ότι η ιδιωτικοποίηση αποτελεί στοιχείο καίριας σημασίας για 
την πάγια οικονομική ανάκαμψη, τα μέρη συμφωνούν να συνεργαστούν για τη 
δημιουργία του απαραίτητου θεσμικού, νομοθετικού και μεθοδολογικού 
πλαισίου. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στον συνεπή και διαφανή χαρακτήρα της 
διαδικασίας ιδιωτικοποίησης. 
Η τεχνική βοήθεια θα επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων: 
- στην περαιτέρω ανάπτυξη θεσμικής βάσης εντός της κυβέρνησης του 
Τουρκμενιστάν, που θα ενισχύει τον καθορισμό και τη διαχείριση της 
διαδικασίας ιδιωτικοποίησης 
- στην περαιτέρω ανάπτυξη της στρατηγικής ιδιωτικοποιήσεων της κυβέρνησης 
του Τουρκμενιστάν, συμπεριλαμβανομένου του νομοθετικού πλαισίου και 
των μηχανισμών υλοποίησης 
- στην προώθηση της προσέγγισης με βάση τις αρχές της αγοράς στη χρήση και 
κυριότητα της γης, καθώς και στην ιδιωτικοποίηση της 
- στην αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων που δεν είναι ακόμη έτοιμες προς 
ιδιωτικοποίηση 
- στην ανάπτυξη ιδιωτικών επιχειρήσεων, ιδίως στον τομέα των MME 
- στην ανάπτυξη των επενδυτικών κεφαλαίων. 
Στόχος της συνεργασίας αυτής είναι επίσης να συμβάλει στην προώθηση των 
κοινοτικών επενδύσεων στο Τουρκμενιστάν. 
ΑΡΘΡΟ 58 
Περιφερειακή ανάπτυξη 
31-
Ι. Τα μέρη ενισχύουν τη συνεργασία τους στον τομέα της περιφερειακής 
ανάπτυξης και του γαιοχρηστικού σχεδιασμού. 
2. Για το σκοπό αυτό, ενθαρρύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των 
εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών όσον αφορά την περιφερειακή 
πολιτική και την πολιτική γαιοχρηστικού σχεδιασμού καθώς και όσον αφορά 
τις μεθόδους διαμόρφωσης περιφερειακών πολιτικών με ιδιαίτερη έμφαση 
στην ανάπτυξη των μειονεκτουσών περιοχών. 
Επίσης, ενθαρρύνουν τις άμεσες επαφές μεταξύ των περιφερειακών και 
δημόσιων οργανισμών που είναι υπεύθυνοι για τον προγραμματισμό της 
περιφερειακής ανάπτυξης με σκοπό, μεταξύ άλλων, την ανταλλαγή μεθόδα>ν 
και τρόπων για την προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης. 
ΑΡΘΡΟ 59 
Κοινωνική συνεργασία 
1. Όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια, τα μέρη αναπτύσσουν τη 
συνεργασία μεταξύ τους με σκοπό τη βελτίωση, μεταξύ άλλων, του επιπέδου 
προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. 
Η συνεργασία περιλαμβάνει ιδίως τα ακόλουθα: 
- την εκπαίδευση και κατάρτιση σε θέματα υγείας και ασφάλειας, με ιδιαίτερη 
προσοχή στους τομείς δραστηριοτήτων υψηλού κινδύνου 
- την ανάπτυξη και προώθηση προληπτικών μέτρων για την καταπολέμηση των 
επαγγελματικών ασθενειών και άλλων συναφών διαταραχών 
- την πρόληψη των κυριότερων κινδύνων ατυχημάτων και τη διαχείριση των 
τοξικών χημικών ουσιών 
- την έρευνα για την ανάπτυξη της πληροφόρησης και γνώση του 
περιβάλλοντος εργασίας, καθώς και την υγεία και την ασφάλεια των 
εργαζομένων. 
2. Όσον αφορά την απασχόληση, η συνεργασία μεταξύ των μερών περιλαμβάνει 
κυρίως τεχνική βοήθεια για: 
- τη βελτιστοποίηση της αγοράς εργασίας 
- τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών για την εξεύρεση θέσεων εργασίας και την 
παροχή συμβουλών 
- το σχεδιασμό και τη διαχείριση των προγραμμάτων αναδιάρθρωσης 
- την ενθάρρυνση της ανάπτυξης της τοπικής απασχόλησης 
- την ανταλλαγή πληροφοριών για τα προγράμματα ευέλικτης απασχόλησης, 
καθώς και για τα προγράμματα που σκοπό έχουν να ευνοήσουν την 
αυτοαπασχόληση και την ανάληψη επιχειρηματικής δραστηριότητας. 
3. Τα μέρη αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στη συνεργασία για την κοινωνική 
προστασία που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον προγραμματισμό και την 
εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης στο 
Τουρκμενιστάν. 
32 
Οι μεταρρυθμίσεις αυτές σκοπό έχουν να αναπτύξουν στο Τουρκμενιστάν 
μεθόδους προστασίας εγγενείς στις οικονομίες αγοράς και θα καλύπτουν όλες 
τις σχετικές μορφές κοινωνικής προστασίας. 
ΑΡΘΡΟ 60 
Τουρισμός 
Τα μέρη εντείνουν και αναπτύσσουν τη συνεργασία τους, η οποία περιλαμβάνει 
τα εξής: 
- τη διευκόλυνση των τουριστικών ανταλλαγών· 
- την αύξηση της ροής πληροφοριών 
- τη μεταφορά τεχνογνωσίας 
- τη μελέτη των ευκαιριών για κοινές δράσεις· 
- τη συνεργασία μεταξύ των επίσημων οργανισμών τουρισμού, 
συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας υλικού προβολής 
- την κατάρτιση για την ανάπτυξη του τουρισμού. 
ΑΡΘΡΟ 61 
Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις 
1. Τα μέρη αποσκοπούν στην ανάπτυξη και την ενίσχυση των μικρών και 
μεσαίων επιχειρήσεων (MME) και των ενώσεων τους, και στη συνεργασία 
μεταξύ MME της Κοινότητας και του Τουρκμενιστάν. 
2. Η συνεργασία περιλαμβάνει την παροχή τεχνικής βοήθειας στους ακόλουθους 
κυρίως τομείς: 
- την ανάπτυξη νομοθετικού πλαισίου για τις MME 
- την ανάπτυξη της κατάλληλης υποδομής για τη στήριξη των MME· την 
προώθηση της επικοινωνίας μεταξύ των MME τόσο εντός του 
Τουρκμενιστάν όσο εκτός αυτού· την παροχή στους υπευθύνους των MME 
της κατάρτισης που απαιτείται για την πρόσβαση στις πηγές χρηματοδότησης 
- κατάρτιση στους τομείς της εμπορίας, της λογιστικής και του ελέγχου της 
ποιότητας των προϊόντων. 
ΑΡΘΡΟ 62 
Πληροφόρηση και επικοινωνία 
Τα μέρη υποστηρίζουν την ανάπτυξη σύγχρονων μεθόδων για τη διαχείριση των 
πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των μέσων μαζικής ενημέρωσης, και 
παροτρύνουν την αποτελεσματική αμοιβαία ανταλλαγή πληροφοριών. 
Αποδίδεται προτεραιότητα στα προγράμματα που παρέχουν βασικές 
πληροφορίες για την Κοινότητα και για το Τουρκμενιστάν στο ευρύ κοινό, 
συμπεριλαμβανομένης, εφόσον είναι δυνατόν, της πρόσβασης σε βάσεις 
δεδομένων, με πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. 
ΑΡΘΡΟ 63 
Προστασία των καταναλωτών 
-33 
Ία μι'οη συνεργάζονται στενά για να επιτύχουν τη συμ,βατότητα μεταξύ το»ν 
οηοιημ,ατων τους για την προστασία το>ν καταναλωτών. II συνεργασία, αυτή 
καλύπτει ιδίως την ανταλλαγή πληροφοριών για τη νομοθετική και θεσμική 
μεταρρύθμιση, τη δημιουργία μόνιμων συστημάτων αμοιβαίας πληροφόρησης 
για τα επικίνδυνα προϊόντα, τη βελτίωση των πληροφοριών που παρέχονται 
στους καταναλωτές, ιδίως όσον αφορά τις τιμές, τα χαρακτηριστικά των 
προϊόντων και τις παρεχόμενες υπηρεσίες, την ανάπτυξη των ανταλλαγών 
μεταξύ των εκπροσώπων των συμφερόντων των καταναλωτών, τη μεγαλύτερη 
συμβατότητα των πολιτικών τους για την προστασία των καταναλωτών, και τη 
διοργάνωση σεμιναρίων και περιόδων κατάρτισης. 
ΑΡΘΡΟ 64 
Τελωνειακά θέματα 
1. Στόχος της συνεργασίας είναι να εξασφαλιστεί η τήρηση όλων των διατάξεων 
που πρόκειται να θεσπιστούν όσον αφορά το εμπόριο και τις θεμιτές 
εμπορικές πρακτικές και να επιτευχθεί η προσέγγιση του τελα)νειακού 
συστήματος του Τουρκμενιστάν προς αυτό της Κοινότητας. 
2. Ειδικότερα, η συνεργασία περιλαμβάνει τα εξής: 
- την ανταλλαγή πληροφοριών 
- τη βελτίωση των μεθόδων εργασίας 
- την καθιέρωση της Συνδυασμένης Ονοματολογίας και του ενιαίου 
διοικητικού εγγράφου 
- την απλούστευση των ελέγχων και των διατυπώσεων όσον αφορά τη 
μεταφορά εμπορευμάτων 
- την υποστήριξη για την καθιέρωση σύγχρονων τελωνειακών συστημάτα)ν 
πληροφοριών 
- τη διοργάνωση σεμιναρίων και περιόδων κατάρτισης. 
Εφόσον κρίνεται αναγκαίο, χορηγείται τεχνική βοήθεια. 
3. Με την επιφύλαξη της περαιτέρω συνεργασίας που προβλέπεται στην 
παρούσα συμφωνία και ιδίως στον Τίτλο VIII, η αμοιβαία συνδρομή μεταξύ 
διοικητικών αρχών των μερών σε τελωνειακά θέματα διέπεται από τις 
διατάξεις του συνημμένου στην παρούσα συμφωνία πρωτοκόλλου. 
ΑΡΘΡΟ 65 
Συνεργασία στον τομέα της στατιστικής 
Η συνεργασία στον τομέα αυτό έχει στόχο την ανάπτυξη αποτελεσματικού 
συστήματος στατιστικής που να παρέχει αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία, τα 
οποία είναι αναγκαία για τη στήριξη και την παρακολούθηση της διαδικασίας 
οικονομικής μεταρρύθμισης, και να συμβάλλει στην ανάπτυξη των ιδιωτικών 
επιχειρήσεων στο Τουρκμενιστάν. 
Ειδικότερα, τα μέρη συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς: 
34-
- την προσαρμογή του συστήματος στατιστικής του Τουρκμενιστάν στις 
διεθνείς μεθόδους, πρότυπα και ταξινομήσεις 
- την ανταλλαγή στατιστικών πληροφοριών' 
- την παροχή των αναγκαίων στατιστικών μακροοικονομικών και 
μικροοικονομικών πληροφοριών για την εφαρμογή και διαχείριση των 
οικονομικών μεταρρυθμίσεων. 
Η Κοινότητα θα συμβάλει στο σκοπό αυτό παρέχοντας στο Τουρκμενιστάν 
τεχνική βοήθεια. 
ΑΡΘΡΟ 66 
Οικονομικά θέματα 
Τα συμβαλλόμενα μέρη διευκολύνουν τη διαδικασία οικονομικής μεταρρύθμισης 
και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, συνεργαζόμενα για να 
βελτιώσουν την κατανόηση των βασικών στοιχείων των οικονομιών τους και τη 
διαμόρφωση και εφαρμογή οικονομικής πολιτικής στις οικονομίες αγοράς. 
Προς το σκοπό αυτό, τα μέρη ανταλλάσσουν πληροφορίες όσον αφορά τις 
μακροοικονομικές επιδόσεις και προοπτικές. 
Η Κοινότητα παρέχει τεχνική βοήθεια έτσι ώστε: 
- να βοηθήσει το Τουρκμενιστάν στη διαδικασία οικονομικής μεταρρύθμισης, 
παρέχοντας συμβουλές εμπειρογνωμόνων και τεχνική βοήθεια 
- να ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ οικονομολόγων για την επίσπευση της 
μεταφοράς τεχνογνωσίας για τη διαμόρφωση οικονομικών πολιτικών, και να 
προβλέψει την ευρεία διάδοση της έρευνας όσον αφορά τη χάραξη πολιτικής 
- να βελτιώσει την ικανότητα του Τουρκμενιστάν στην κατάστρωση 
οικονομικών μοντέλων. 
35 
ΤΙΤΛΟΣ VII 
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 
ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ 
ΑΡΘΡΟ 67 
Τα μέρη συνεργάζονται σε κάθε ζήτημα σχετικό με τη εγκαθίδρυση και την 
ενίσχυση δημοκρατικών θεσμών, περιλαμβανομένων αυτών που απαιτούνται 
για την ενδυνάμωση του κράτους δικαίου, όπως και με την προστασία των 
δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, σύμφωνα με το 
διεθνές δίκαιο και με τις αρχές του ΟΑΣΕ. 
Η εν λόγω συνεργασία λαμβάνει τη μορφή προγραμμάτων τεχνικής βοήθειας 
που αποσκοπούν στην παροχή συνδρομής, μεταξύ άλλων, για την κατάρτιση 
των σχετικών σχεδίων νόμων και κανονισμών, την εφαρμογή αυτής της 
νομοθεσίας, τη λειτουργία της δικαιοσύνης, τον ρόλο του κράτους σε ζητήματα 
δικαιοσύνης και τη λειτουργία του εκλογικού συστήματος. Όπου κρίνεται 
ενδεδειγμένο, τα προγράμματα είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν σχετική 
κατάρτιση. Τα μέρη ενθαρρύνουν τις επαφές και τις ανταλλαγές μεταξύ των 
εθνικών, περιφερειακών και δικαστικών αρχών τους, των μελών των 
κοινοβουλίων και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. 
36 
ΤΙΤΛΟΣ VIII 
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΙΡΟΑΗΨΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΝ 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΑΕΓΧΟ ΤΗΣ 
ΠΑΡΑΝΟΜΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ 
ΑΡΘΡΟ 68 
Τα μέρη καθιερώνουν συνεργασία με στόχο την αποτροπή των παράνομων 
δραστηριοτήτων, όπως: 
• παράνομες δραστηριότητες στον τομέα της οικονομίας, μεταξύ άλλων της 
δωροδοκίας 
• παράνομες συναλλαγές επί διαφόρων εμπορευμάτων, περιλαμβανομένων των 
βιομηχανικών αποβλήτων, και παράνομη διακίνηση όπλων 
• παραποίηση προϊόντων 
Η συνεργασία στους προαναφερθέντες τομείς θα βασίζεται στην αμοιβαία 
διαβούλευση και τη στενή επαφή, θα παρέχεται τεχνική βοήθεια και διοικητική 
συνδρομή, μεταξύ άλλων στους ακόλουθους τομείς: 
• χάραξη εθνικής νομοθεσίας για την αποτροπή παράνομων δραστηριοτήτων 
• ίδρυση κέντρων ενημέρωσης 
• βελτίωση της αποτελεσματικότητας των θεσμικών οργάνων, τα οποία είναι 
επιφορτισμένα με την καταστολή των παράνομων δραστηριοτήτων 
• κατάρτιση του προσωπικού και ανάπτυξη των υποδομών έρευνας 
• επεξεργασία αμοιβαία αποδεκτών μέτρων για την παρεμπόδιση των 
παράνομων δραστηριοτήτων. 
ΑΡΘΡΟ 69 
Νομιμοποίηση προσόδων από παράνομες δραστηριότητες 
1. Τα μέρη συμφωνούν ότι είναι αναγκαίο να καταβάλουν κάθε προσπάθεια και 
να συνεργάζονται, ώστε να αποφεύγεται η χρησιμοποίηση των 
χρηματοπιστωτικών συστημάτων τους για το ξέπλυμα χρημάτων που 
προκύπτουν από παράνομες δραστηριότητες εν γένει, και, ειδικότερα, από 
την παράνομη διακίνηση ναρκωτικών. 
2. Η συνεργασία στον τομέα αυτό περιλαμβάνει διοικητική και τεχνική βοήθεια 
με στόχο να καθοριστούν κατάλληλα πρότυπα για την καταπολέμηση της 
νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες, αντίστοιχα με 
εκείνα τα οποία έχουν υιοθετήσει η Κοινότητα και τα διεθνή φόρα στον τομέα 
αυτόν, και ιδίως η ειδική ομάδα χρηματοοικονομικής δράσης (FATF). 
ΑΡΘΡΟ 70 
Ναρκωτικά 
Στο πλαίσιο των αντιστοίχων εξουσιών και αρμοδιοτήτων τους, τα μέρη 
συνεργάζονται για να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα και την επάρκεια 
των πολιτικών και των μέτρων αντιμετώπισης της παράνομης παραγωγής, 
προσφοράς και διακίνησης ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, μεταξύ άλλων 
-37 
για την πρόληψη της ικτοοπής στη διακίνηση των πρόδοομ.ο>ν χημικών ουσιών, 
• '/')<»>, και. '/κι να, συμ|'/;.λουν στην παρεμπόδιση και σττ| μείωση της ζήτησης 
ναρκοπ,ικών. Οσον αφορά τον έλεγχο των πρόδρομα)ν χημικών ουσιών και 
άλλων βασικών ουσιών που χρησιμοποιούνται για την παράνομη παραγωγή 
ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, η συνεργασία αυτή θα υλοποιηθεί βάσει 
των προτύπων που έχουν υιοθετήσει η Κοινότητα και αρμόδιες διεθνείς αρχές, 
όπως η ειδική ομάδα χημικής δράσης (CATF). Η συνεργασία στον χώρο αυτό 
βασίζεται στις αμοιβαίες διαβουλεύσεις και τη στενή συνεργασία μεταξύ των 
μερών σχετικά με τους στόχους και τα μέτρα στους διάφορους τομείς που έχουν 
σχέση με τα ναρκωτικά. 
ΑΡΘΡΟ 71 
Παράνομη μετανάστευση 
1. Τα κράτη μέλη και το Τουρκμενιστάν συμφωνούν να συνεργάζονται με σκοπό 
την αποτροπή και τον έλεγχο της παράνομης μετανάστευσης. Προς το σκοπό 
αυτό: 
- το Τουρκμενιστάν συμφωνεί να επανυποδέχεται στην επικράτεια του κάθε 
υπήκοο του, ο οποίος ευρίσκεται παράνομα στην επικράτεια κράτους μέλους, 
εφόσον αυτό ζητηθεί από το εν λόγω κράτος μέλος και άνευ περαιτέρω 
διατυπώσεων και 
- κάθε κράτος μέλος συμφωνεί να επανυποδέχεται στην επικράτεια του κάθε 
υπήκοο του, όπως αυτός ορίζεται από την Κοινότητα, ο οποίος ευρίσκεται 
παράνομα στην επικράτεια του Τουρκμενιστάν, εφόσον αυτό ζητηθεί από το 
τελευταίο, και άνευ περαιτέρω διατυπώσεων. 
Τα κράτη μέλη και το Τουρκμενιστάν θα χορηγούν επίσης στους υπηκόους τους 
τα κατάλληλα έγγραφα ταυτοποίησης για τους ανωτέρω σκοπούς. 
2. Το Τουρκμενιστάν συμφωνεί να συνάψει διμερείς συμφωνίες με τα κράτη 
μέλη που θα το ζητήσουν, με τις οποίες θα ρυθμίζονται οι ειδικές 
υποχρεώσεις για τον επαναπατρισμό, μεταξύ των οποίων και η υποχρέωση 
επαναπατρισμού υπηκόων άλλων χωρών και ανιθαγενών προσώπων, οι 
οποίοι φθάνουν στην επικράτεια οποιουδήποτε εκ των ανωτέρω κρατών 
μελών από το Τουρκμενιστάν ή φθάνουν στην επικράτεια του Τουρκμενιστάν 
από οποιοδήποτε εκ των ανωτέρω κρατών μελών. 
3. Το Συμβούλιο Συνεργασίας εξετάζει τη δυνατότητα περαιτέρω κοινών 
προσπαθειών για την αποτροπή και τον έλεγχο της παράνομης 
μετανάστευσης. 
-38 
ΤΓΓΑΟΣ IX 
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
ΑΡΘΡΟ 72 
Τα μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να προωθούν, να ενθαρρύνουν και να 
διευκολύνουν την πολιτιστική συνεργασία. Όπου κρίνεται ενδεδειγμένο, τα 
προγράμματα πολιτιστικής συνεργασίας της Κοινότητας ή τα προγράμματα 
ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο 
συνεργασίας και είναι δυνατόν να αναπτυχθούν περαιτέρω δραστηριότητες 
αμοιβαίου ενδιαφέροντος. 
39 
ΤΓΓΑΟΣ Χ 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
ΑΡΘΡΟ 73 
Για την επίτευξη των στόχων της παρούσας συμφωνίας και σύμφωνα με τα 
άρθρα 74, 75 και 76, το Τουρκμενιστάν αποτελεί τον αποδέκτη προσωρινής 
χρηματοδοτικής βοήθειας της Κοινότητας, με την παροχή τεχνικής βοήθειας υπό 
τη μορφή επιχορηγήσεων. 
ΑΡΘΡΟ 74 
Η ανωτέρω χρηματοδοτική βοήθεια παρέχεται στο πλαίσιο του προγράμματος 
TACIS, όπως προβλέπεται στο σχετικό κοινοτικό κανονισμό του Συμβουλίου. 
ΑΡΘΡΟ 75 
Οι στόχοι και οι τομείς για τους οποίους παρέχει χρηματοδοτική βοήθεια η 
Κοινότητα καθορίζονται σε ενδεικτικό πρόγραμμα, το οποίο αντανακλά τις 
προτεραιότητες που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ της Κοινότητας και του 
Τουρκμενιστάν, σε συνάρτηση με τις ανάγκες του Τουρκμενιστάν, τις τομεακές 
δυνατότητες απορρόφησης και την πρόοδο της μεταρρύθμισης. Τα μέρη 
ενημερώνουν σχετικά το Συμβούλιο Συνεργασίας. 
ΑΡΘΡΟ 76 
Για να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή χρήση των διαθέσιμων πόρων, τα μέρη 
εξασφαλίζουν ότι οι συνεισφορές τεχνικής βοήθειας της Κοινότητας 
πραγματοποιούνται σε στενό συντονισμό με τις συνεισφορές από άλλες πηγές, 
όπως τα κράτη μέλη, άλλες χώρες και διεθνείς οργανισμοί, όπως η Διεθνής 
Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα 
Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης. 
40-
ΤΙΤΛΟΣ XI 
ΘΕΣΜΙΚΕΣ, ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΑΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 
ΑΡΘΡΟ 77 
Συγκροτείται Συμβούλιο Συνεργασίας, το οποίο εποπτεύει την εφαρμογή της 
παρούσας συμφωνίας και συνεδριάζει σε υπουργικό επίπεδο μία φορά το έτος. 
Εξετάζει θέματα μείζονος σημασίας τα οποία προκύπτουν στο πλαίσιο της 
συμφωνίας και κάθε διμερές ή διεθνές θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος για το 
σκοπό της επίτευξης των στόχων της παρούσας συμφωνίας. Το Συμβούλιο 
Συνεργασίας δύναται επίσης να διατυπώνει τις δέουσες συστάσεις, κατόπιν 
συμφωνίας μεταξύ των μερών. 
ΑΡΘΡΟ 78 
1. Το Συμβούλιο Συνεργασίας απαρτίζεται από μέλη του Συμβουλίου των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και μέλη της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων, αφενός, και από μέλη της κυβέρνησης του Τουρκμενιστάν 
αφετέρου. 
2. Το Συμβούλιο Συνεργασίας θεσπίζει τον κανονισμό λειτουργίας του. 
3. Καθήκοντα Προέδρου του Συμβουλίου Συνεργασίας αναλαμβάνουν εναλλάξ 
ένας εκπρόσωπος της Κοινότητας και ένα μέλος της κυβέρνησης του 
Τουρκμενιστάν. 
ΑΡΘΡΟ 79 
1. Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, το Συμβούλιο Συνεργασίας 
επικουρείται από την Επιτροπή Συνεργασίας συγκροτούμενη από 
εκπροσώπους των μελών του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των 
μελών της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, αφενός, και από 
εκπροσώπους της κυβέρνησης του Τουρκμενιστάν, αφετέρου, συνήθως σε 
επίπεδο ανώτερων υπαλλήλων της Διοικήσεως. Την Προεδρία της Επιτροπής 
Συνεργασίας ασκούν εναλλάξ η Κοινότητα και το Τουρκμενιστάν. 
Το Συμβούλιο Συνεργασίας καθορίζει στον κανονισμό λειτουργίας του τα 
καθήκοντα της Επιτροπής Συνεργασίας, στα οποία περιλαμβάνεται η 
προετοιμασία των συνεδριάσεων του Συμβουλίου Συνεργασίας και ο τρόπος 
λειτουργίας της Επιτροπής Συνεργασίας. 
2. Το Συμβούλιο Συνεργασίας μπορεί να μεταβιβάζει μέρος των αρμοδιοτήτων 
του στην Επιτροπή Συνεργασίας, η οποία εξασφαλίζει τη συνέχεια μεταξύ 
των συνεδριάσεων του Συμβουλίου Συνεργασίας. 
ΑΡΘΡΟ 80 
Το Συμβούλιο Συνεργασίας μπορεί να αποφασίσει τη σύσταση κάθε ειδικής 
επιτροπής ή οργάνου τα οποία το επικουρούν κατά την εκτέλεση των 
καθηκόντων του και προσδιορίζει τη σύνθεση και τα καθήκοντα αυτών TCDV 
επιτροπών ή οργάνων καθώς και τον τρόπο λειτουργίας τους. 
ΑΡΘΡΟ 81 
41-
Το Συμβούλιο Συνεργασίας, κατά την εξέταση θέματος που ανακύπτει στο 
πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας σχετικά με διάταξη που αφορά άρθρο μιας 
των συμφωνιών ίδρυσης του ΠΟΕ, λαμβάνει υπόψη κατά το δυνατόν 
περισσότερο την ερμηνεία την οποία γενικότερα δίδουν στο εν λόγω άρθρο τα 
μέλη του ΠΟΕ. 
ΑΡΘΡΟ 82 
Συγκροτείται Επιτροπή Κοινοβουλευτικής Συνεργασίας, η οποία αποτελεί για 
τα μέλη του Κοινοβουλίου του Τουρκμενιστάν και του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου ένα φόρουμ συνάντησης και ανταλλαγής απόψεων, 
συμπεριλαμβανομένων θεμάτων που αφορούν τον πολιτικό διάλογο σε 
κοινοβουλευτικό επίπεδο. Συνεδριάζει κατά διαστήματα τα οποία καθορίζει η 
ίδια. 
ΑΡΘΡΟ 83 
1. Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνεργασίας αποτελείται από μέλη του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αφενός, και από μέλη του Κοινοβουλίου του 
Τουρκμενιστάν, αφετέρου. 
2. Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνεργασίας θεσπίζει τον κανονισμό 
λειτουργίας της. 
3. Την Προεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Συνεργασίας ασκούν 
εναλλάξ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Κοινοβούλιο του 
Τουρκμενιστάν, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού λειτουργίας του. 
ΑΡΘΡΟ 84 
Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνεργασίας δύναται να ζητεί σχετικές 
πληροφορίες για την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας από το Συμβούλιο 
Συνεργασίας, το οποίο της παρέχει τις αιτούμενες πληροφορίες. 
Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνεργασίας ενημερώνεται σχετικά με τις 
συστάσεις του Συμβουλίου Συνεργασίας. 
Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνεργασίας μπορεί να απευθύνει συστάσεις στο 
Συμβούλιο Συνεργασίας. 
ΑΡΘΡΟ 85 
1. Στο πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας, κάθε συμβαλλόμενο μέρος 
αναλαμβάνει την υποχρέωση να εξασφαλίσει ότι τα νομικά και φυσικά 
πρόσωπα του άλλου μέρους δύνανται άνευ διακρίσεων έναντι των δικών 
τους υπηκόων, να έχουν πρόσβαση στα αρμόδια δικαστήρια και διοικητικά 
όργανα των μερών, για την προάσπιση των ατομικών τους δικαιωμάτων και 
των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων 
πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας.. 
2. Στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, τα μέρη: 
42 
- ενθαρρύνουν τη διαιτησία για την επίλυση των διαφορών που προκύπτουν 
κατά τις εμπορικές συναλλαγές και τη συνεργασία μεταξύ το>ν οικονομικών 
7ΐοραγόντ<ΐ)ν της Κοινότητας και αυτών τοπ Τουρκμενιστάν 
- συμφωνούν ότι, εφόσον μία διαφορά υποβάλλεται σε διαιτησία, κάθε μέρος 
στη διαφορά επιλέγει τον δικό του διαιτητή, ανεξαρτήτως υπηκοότητας, 
εκτός από την περίπτωση που προβλέπεται διαφορετικά βάσει των κανόνων 
του οργάνου διαιτησίας που έχουν επιλέξει τα μέρη, και ότι ο επιδιαιτητής 
που ασκεί την προεδρία ή ο μοναδικός διαιτητής μπορεί να είναι υπήκοος 
τρίτου κράτους 
- συνιστούν στους οικονομικούς τους παράγοντες να επιλέγουν με αμοιβαία 
συναίνεση τη νομοθεσία που εφαρμόζεται στις συμβάσεις τους 
- ενθαρρύνουν την προσφυγή στους κανόνες της διαιτησίας τους οποίους έχει 
συντάξει η Επιτροπή Διεθνούς Εμπορικού Δικαίου των Ηνωμένων Εθνών 
(Uncitral) και στη διαιτησία την οποία αναλαμβάνει κάθε οργανισμός κράτους 
που έχει υπογράφει τη σύμβαση για την αναγνώριση και εκτέλεση των 
αλλοδαπών διαιτητικών αποφάσεων που υπεγράφη στη Νέα Υόρκη στις 10 
Ιουνίου 1958. 
ΑΡΘΡΟ 86 
Η παρούσα συμφωνία ουδόλως εμποδίζει οιοδήποτε από τα μέρη, να λάβει στο 
πλαίσιο των εξουσιών και αρμοδιοτήτων του, μέτρα τα οποία: 
(α) θεωρεί αναγκαία για την πρόληψη της κοινολόγησης πληροφοριών που 
αντιβαίνει σε ζωτικά συμφέροντα ασφάλειας 
(β) αφορούν την παραγωγή ή το εμπόριο όπλων, πολεμοφοδίων ή πολεμικού 
υλικού ή την έρευνα, ανάπτυξη ή παραγωγή που είναι αναγκαίες για 
αμυντικούς σκοπούς, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέτρα αυτά δεν νοθεύουν 
τους όρους ανταγωνισμού, όσον αφορά τα προϊόντα τα οποία δεν 
προορίζονται ειδικώς για στρατιωτικούς σκοπούς 
(γ) θεωρεί ουσιώδη για την ασφάλεια του στην περίπτωση σοβαρών εσωτερικών 
ταραχών, οι οποίες θίγουν την τήρηση του νόμου και της τάξης σε καιρό 
πολέμου ή σοβαρών διεθνών εντάσεων που αποτελούν απειλή πολέμου ή για 
την εκπλήρωση υποχρεώσεων τις οποίες έχει αναλάβει για τη διατήρηση της 
διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας 
(δ) θεωρεί αναγκαία για την εκπλήρωση των διεθνών υποχρεώσεων και 
δεσμεύσεων όσον αφορά τον έλεγχο της διπλής χρήσης των βιομηχανικών 
προϊόντων και τεχνολογιών. 
ΑΡΘΡΟ 87 
1. Στους τομείς που καλύπτονται από την παρούσα συμφωνία και με την 
επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων που περιέχονται σε αυτήν: 
- οι ρυθμίσεις που εφαρμόζει το Τουρκμενιστάν έναντι της Κοινότητας δεν 
πρέπει να επιβάλλουν διακρίσεις μεταξύ των κρατών μελών, των υπηκόων 
τους ή των επιχειρήσεων και εταιρειών τους 
- οι ρυθμίσεις που εφαρμόζει η Κοινότητα έναντι του Τουρκμενιστάν δεν 
πρέπει να επιβάλλουν διακρίσεις μεταξύ των υπηκόων του Τουρκμενιστάν ή 
των εταιρειών ή επιχειρήσεων του Τουρκμενιστάν. 
43 
2. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 εφαρμόζονται με την επιφύλαξη του 
δικαιώματος των μερών να εφαρμόζουν τις αντίστοιχες διατάξεις της 
φορολογικής τους νομοθεσίας στους φορολογούμενους, οι οποίοι δεν 
ευρίσκονται στην ίδια κατάσταση όσον αφορά τον τόπο της κατοικίας τους. 
ΑΡΘΡΟ 88 
1. Κάθε μέρος μπορεί να υποβάλει στο Συμβούλιο Συνεργασίας οποιαδήποτε 
διαφορά σχετικά με την εφαρμογή ή την ερμηνεία της παρούσας συμφωνίας. 
2. Το Συμβούλιο Συνεργασίας δύναται να επιλύσει τη διαφορά με τη διατύπωση 
συστάσεως. 
3. Στην περίπτωση που είναι αδύνατη η επίλυση της διαφοράς σύμφωνα με την 
παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, οποιοδήποτε μέρος κοινοποιεί στο άλλο 
τον διορισμό διαιτητού, το άλλο δε μέρος οφείλει να ορίσει έναν δεύτερο 
διαιτητή εντός δύο μηνών. Για την εφαρμογή της παρούσας διαδικασίας, η 
Κοινότητα και τα κράτη μέλη εκλαμβάνονται ως ένα μέρος στη διαφορά. 
Το Συμβούλιο Συνεργασίας ορίζει επιδιαιτητή. 
Οι συστάσεις του διαιτητή εγκρίνονται με πλειοψηφία. Οι συστάσεις αυτές δεν 
είναι δεσμευτικές για τα μέρη. 
ΑΡΘΡΟ 89 
Εφόσον το ζητήσει ένα μέρος, τα μέρη συμφωνούν να προβούν αμέσως στις 
κατάλληλες διαβουλεύσεις για να συζητήσουν κάθε θέμα που αφορά την 
ερμηνεία ή την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας και κάθε θέμα που αφορά 
τις σχέσεις μεταξύ των μερών. 
Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν θίγουν κατά κανένα τρόπο και ισχύουν 
τηρουμένων των άρθρων 12, 88 και 94. 
ΑΡΘΡΟ 90 
Η μεταχείριση που παρέχεται εν προκειμένω στο Τουρκμενιστάν σε καμία 
περίπτωση δεν είναι ευνοϊκότερη από τη μεταχείριση που παρέχουν τα κράτη 
μέλη μεταξύ τους. 
ΑΡΘΡΟ 91 
Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, ως "μέρη" νοούνται το 
Τουρκμενιστάν, αφενός και ή η Κοινότητα ή τα κράτη μέλη, ή η Κοινότητα και 
τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις αντίστοιχες εξουσίες τους, αφετέρου. 
ΑΡΘΡΟ 92 
Στο μέτρο που τα θέματα της παρούσας συμφωνίας καλύπτονται και από τη 
συνθήκη και τα πρωτόκολλα του Ευρωπαϊκού Χάρτη Ενέργειας, η συνθήκη 
αυτή και τα πρωτόκολλα, μόλις τεθούν σε ισχύ, εφαρμόζονται στα θέματα αυτά, 
εφόσον προβλέπεται τέτοια εφαρμογή. 
-44 
ΑΡΘΡΟ 93 
II παρούσα συμφωνία συνάπτεται για αρχική περίοδο δέκα ετ(ύν, μετά την 
οποία η συμφωνία ανανεώνεται αυτόματα ανά έτος, υπό την προϋπόθεση ότι 
κανένα μέρος δεν έχει καταγγείλει γραπτώς στο άλλο μέρος την παρούσα 
συμφωνία, έξι μήνες πριν από την λήξη της. 
ΑΡΘΡΟ 94 
1. Τα μέρη λαμβάνουν τα γενικά ή ειδικά μέτρα που απαιτούνται για την 
εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την παρούσα συμφωνία. 
Μεριμνούν για την επίτευξη των στόχων που περιέχονται στην παρούσα 
συμφωνία. 
2. Εάν ένα μέρος κρίνει ότι το άλλο μέρος δεν εκπλήρωσε υποχρέωση την οποία 
υπέχει βάσει της παρούσας συμφωνίας, μπορεί να λάβει τα κατάλληλα μέτρα. 
Προηγουμένως, εκτός από εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, παρέχει στο 
Συμβούλιο Συνεργασίας όλες τις αιτούμενες αναγκαίες πληροφορίες για 
λεπτομερή εξέταση της κατάστασης, με σκοπό την εξεύρεση λύσης αποδεκτής 
από τα μέρη. 
Κατά την επιλογή των μέτρων αυτών, δίδεται προτεραιότητα στα μέτρα τα 
οποία διαταράσσουν στον ελάχιστο δυνατό βαθμό τη λειτουργία της συμφωνίας. 
Τα μέτρα αυτά κοινοποιούνται αμέσως στο Συμβούλιο Συνεργασίας, εφόσον το 
ζητήσει το άλλο μέρος. 
ΑΡΘΡΟ 95 
Τα παραρτήματα Ι, II, III, IV και V, καθώς και το πρωτόκολλο συνιστούν 
αναπόσπαστο μέρος της παρούσας συμφωνίας. 
ΑΡΘΡΟ 96 
Με την παρούσα συμφωνία και μέχρις ότου βάσει αυτής επιτευχθούν ισοδύναμα 
δικαιώματα για τα πρόσωπα και τους οικονομικούς φορείς δεν θίγονται τα 
κεκτημένα γι'αυτούς δικαιώματα βάσει ισχυουσών συμφωνιών που δεσμεύουν 
ένα ή περισσότερα κράτη μέλη, αφενός, και το Τουρκμενιστάν, αφετέρου, εκτός 
από τους τομείς που εμπίπτουν στην κοινοτική αρμοδιότητα και με την 
επιφύλαξη των υποχρεώσεων των κρατών μελών που απορρέουν από την 
παρούσα συμφωνία σε τομείς που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα τους. 
ΑΡΘΡΟ 97 
Η παρούσα συμφωνία εφαρμόζεται, αφενός, στα εδάφη όπου εφαρμόζονται οι 
συνθήκες για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ανθρακα και Χάλυβα και υπό τους όρους που προβλέπονται στις συνθήκες 
αυτές και, αφετέρου, στο έδαφος του Τουρκμενιστάν 
ΑΡΘΡΟ 98 
Ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ο 
θεματοφύλακας της παρούσας συμφωνίας. 
-45 
ΑΡΘΡΟ 99 
Το προπότυπο της παρούσας συμφωνίας της οποίας τα κείμενα συντάσσονται 
στην αγγλική, γαλλική, γερμανική, δανική, ελληνική, ισπανική, ιταλική, 
ολλανδική, πορτογαλική, σουηδική και φινλανδική γλώσσα και στη γλώσσα του 
Τουρκμενιστάν είναι όλα εξίσου αυθεντικά κατατίθεται στον Γενικό Γραμματέα 
του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
ΑΡΘΡΟ 100 
Η παρούσα συμφωνία εγκρίνεται από τα μέρη σύμφωνα με τις οικείες 
διαδικασίες τους. 
Η παρούσα συμφωνία αρχίζει να ισχύει την πρώτη ημέρα του δεύτερου μηνός 
που έπεται της ημερομηνίας κατά την οποία τα μέρη γνωστοποιούν στον Γενικό 
Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης την ολοκλήρωση των 
διαδικασιών που αναφέρονται στην πρώτη παράγραφο. 
Η παρούσα συμφωνία, από την έναρξη της ισχύος της και καθόσον αφορά τις 
σχέσεις μεταξύ του Τουρκμενιστάν και της Κοινότητας, αντικαθιστά τη 
συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών 
Δημοκρατιών για το εμπόριο και την οικονομική και εμπορική συνεργασία, που 
υπογράφηκε στις Βρυξέλλες στις 18 Δεκεμβρίου 1989. 
ΑΡΘΡΟ 101 
Σε περίπτωση κατά την οποία, εκκρεμούσης της ολοκλήρωσης των διαδικασιών 
που απαιτούνται για την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, οι διατάξεις 
ορισμένων τμημάτων της παρούσας συμφωνίας τεθούν σε εφαρμογή με τη 
σύναψη ενδιάμεσης συμφωνίας μεταξύ της Κοινότητας και του Τουρκμενιστάν, 
τα μέρη συμφωνούν ότι, υπό τις περιστάσεις αυτές, ο όρος "ημερομηνία 
ενάρξεως ισχύος της συμφωνίας" θα σημαίνει την ημερομηνία ενάρξεως ισχύος 
της ενδιάμεσης συμφωνίας. 
46 
ΪΙ<ΐ{><Ίΐ/ιι\μίΐ, 1 
Παράρτημα II 
Παράρτημα III 
Παράρτημα IV 
Παράρτημα V Κατάλογος Συνημμένων Εγγράφων 
Ενδεικτικός πίνακας T<<rv πλΜ)νεκτημ/πχ</ν που παρέ/ει το 
Τουρκμενιστάν στα Ανεξάρτητα Κράτη, σύμφωνα με το 
άρθρο 7 παράγραφος 3. 
Επιφυλάξεις της Κοινότητας όσον αφορά το άρθρο 21 
παράγραφος 2. 
Επιφυλάξεις του Τουρκμενιστάν σύμφωνα με το άρθρο 21 
παράγραφος 4. 
Ορισμοί των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, που 
αναφέρονται στο άρθρο 24 παράγραφος 3. 
Συμβάσεις περί πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής 
ιδιοκτησίας, που αναφέρονται στο άρθρο 40. 
Πρωτόκολλο για την αμοιβαία συνδρομή μεταξύ διοικητικών αρχών σε 
τελωνειακά ζητήματα. 
47 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
Ενδεικτικός πίνακας πλεονεκτημάτων, που παρέχει το Τουρκμενιστάν στα 
Ανεξάρτητα Κράτη, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 3. 
1. Φορολόγηση κατά την εισαγωγή/εξαγωγή 
Δεν επιβάλλονται εισαγωγικοί ή εξαγωγικοί δασμοί. 
Αμοιβές για υπηρεσίες όπως οι εκτελωνιστικές, προμήθειες και άλλοι δασμοί που 
επιβάλλονται από τα κρατικά τελωνεία, το κρατικό χρηματιστήριο εμπορευμάτων 
και την κρατική υπηρεσία φορολογικού ελέγχου δεν καταβάλλονται στην 
περίπτωση των ακόλουθων αγαθών: 
• εισαγωγές σπόρων, παιδικών τροφών, ειδών διατροφής που πωλούνται στον 
πληθυσμό σε κρατικά ελεγχόμενες τιμές 
• αγαθά που εισάγονται βάσει συμβάσεων και χρηματοδοτούνται από τον κρατικό 
προϋπολογισμό του Τουρκμενιστάν. 
2. Όροι μεταφοράς και διαμετακόμισης 
Όσον αφορά τις χώρες της ΚΑΚ που αποτελούν τα συμβαλλόμενα μέρη της 
πολυμερούς συμφωνίας "για τις αρχές και τους όρους των σχέσεων στον τομέα των 
μεταφορών" ή/και με βάση διμερείς ρυθμίσεις για τη μεταφορά και τη 
διαμετακόμιση, δεν επιβάλλονται φόροι ή τέλη, σε βάση αμοιβαιότητας, για τη 
μεταφορά και τον εκτελωνισμό εμπορευμάτων (μεταξύ των οποίων και 
εμπορευμάτων υπό διαμετακόμιση) και για τη διέλευση οχημάτων. 
Τα οχήματα που προέρχονται από τα κράτη της ΚΑΚ εξαιρούνται από την 
καταβολή κάθε δασμού εφόσον διέρχονται την επικράτεια του Τουρκμενιστάν υπό 
καθεστώς διαμετακόμισης. 
ne-
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
Επιφυλάξεις της Κοινότητας όσον αφορά το άρθρο 21 παράγραφος 2 
Μεταλλευτικός τομέας 
Σε ορισμένα κράτη μέλη είναι δυνατόν να απαιτείται παραχώρηση όσον αφορά 
τα εξορυκτικά δικαιώματα μη κοινοτικών εταιρειών. 
Αλιεία 
Η πρόσβαση σε βιολογικούς πόρους και σε πεδία αλιείας ευρισκόμενα στα 
θαλάσσια ύδατα που υπάγονται στην κυριαρχία ή στη δικαιοδοσία κρατούν 
μελών της Κοινότητας και η χρησιμοποίηση αυτών περιορίζονται στα αλιευτικά 
σκάφη τα οποία φέρουν τη σημαία κράτους μέλους της Κοινότητας και είναι 
νηολογημένα σε κοινοτικό έδαφος, εκτός αν προβλέπεται άλλως. 
Αγορά ακίνητης ιδιοκτησίας 
Σε ορισμένα κράτη μέλη η αγορά ακίνητης ιδιοκτησίας από μη κοινοτικές 
εταιρείες υπόκειται σε περιορισμούς. 
Υπηρεσίες οπτικοακουστικού τομέα, συμπεριλαμβανομένης της ραδιοφωνίας 
Δυνατόν να επιφυλάσσεται εθνική μεταχείριση όσον αφορά την παραγωγή και 
τη διανομή, μεταξύ των οποίων και της ραδιοτηλεοπτικής εκπομπής και άλλονν 
μορφών μετάδοσης σε κοινό, οπτικοακουστικών έργων, τα οποία πληρούν 
ορισμένα κριτήρια καταγωγής. 
Υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών κινητής 
και δορυφορικής τηλεφωνίας 
Υπηρεσίες περιορισμένης πρόσβασης 
Σε ορισμένα κράτη μέλη η πρόσβαση στην αγορά όσον αφορά τις 
συμπληρωματικές υπηρεσίες και υποδομή υπόκειται σε περιορισμούς. 
Υπηρεσίες ελευθέρων επαγγελματιών 
Υπηρεσίες περιοριζόμενες στα φυσικά πρόσαχπα που είναι υπήκοοι των κρατούν 
μελών. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις αυτά τα πρόσωπα είναι δυνατόν να 
συγκροτούν εταιρείες. 
Γεωργία 
Σε ορισμένα κράτη μέλη η εθνική μεταχείριση δεν εφαρμόζεται σε μη κοινοτικές 
εταιρείες που επιθυμούν να αναλάβουν γεωργική δραστηριότητα. Η αγορά 
αμπελώνων από μη κοινοτικές εταιρείες υπόκειται σε γνωστοποίηση και, 
εφόσον απαιτείται, έγκριση. 
Υπηρεσίες ειδησεογραφικών πρακτορείων 
Σε ορισμένα κράτη μέλη ισχύουν περιορισμοί στη συμμετοχή αλλοδαπών (7ε 
εταιρείες εκδόσεων και ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης. 
-49-
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ HI 
Επιφυλάξεις του Τουρκμενιστάν σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 4 
1. Σύμφωνα με την ισχύουσα στο Τουρκμενιστάν νομοθεσία, οι εταιρείες ή τα 
φυσικά πρόσωπα που επιθυμούν να επενδύσουν σε ορισμένες οικονομικές 
δραστηριότητες στο Τουρκμενιστάν πρέπει να λάβουν σχετική άδεια. Οι όροι 
έκδοσης της άδειας αυτής δεν θα πρέπει να εισάγουν διακρίσεις μεταξύ των 
εταιρειών του Τουρκμενιστάν και αλλοδαπών εταιρειών. 
Η ανωτέρω διαδικασία χορήγησης άδειας δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί 
προκειμένου να εξουδετερωθούν τα πλεονεκτήματα που παρέχονται στις 
κοινοτικές εταιρείες δυνάμει του άρθρου 21 παράγραφος 4 της παρούσας 
συμφωνίας ή να καταστρατηγηθούν οποιεσδήποτε άλλες διατάξεις της 
παρούσας συμφωνίας. Ειδικότερα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί 
προκειμένου να εμποδίσει την εγκατάσταση κοινοτικών εταιρειών σε 
οποιοδήποτε τομέα οικονομικής δραστηριότητας, εκτός των όσων 
προβλέπονται στην παράγραφο 2 κατωτέρω. Καμία άδεια δεν μπορεί να 
ανακληθεί χωρίς εύλογη αιτιολόγηση και οποιαδήποτε τέτοια ανάκληση 
μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο έφεσης και, εφόσον είναι απαραίτητο, 
επίλυσης διαφοράς. 
2. Επί του παρόντος ισχύουν οι ακόλουθες επιφυλάξεις: 
Αγορά ακίνητης περιουσίας 
Η αγορά αγροτεμαχίων δεν επιτρέπεται σε αλλοδαπά πρόσωπα και εταιρείες. 
Ωστόσο, επιτρέπεται η μίσθωση αγροτεμαχίων σε μακροχρόνια βάση. 
Γεωργία 
Υπάρχουν περιορισμοί για τους αλλοδαπούς όσον αφορά την εκτροφή 
αλόγων και προβάτων "σαρτζίν". 
Ιστορικοί χώροι και μνημεία 
3. Η εφαρμογή των επιφυλάξεων της παραγράφου 2 ανωτέρω σε καμία 
περίπτωση δεν θα πρέπει να οδηγούν σε μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από 
αυτή που παρέχεται σε εταιρείες οποιασδήποτε τρίτης χώρας. Οποιαδήποτε 
υποχώρηση των περιορισμών αυτών θα επεκτείνεται σε κοινοτικές εταιρείες 
στη βάση της εθνικής μεταχείρισης ή της μεταχείρισης του μάλλον 
ευνοούμενου κράτους, οποιαδήποτε από τις δύο είναι η καλύτερη. 
Η μελλοντική ανάπτυξη της νομοθεσίας επενδύσεων στο Τουρκμενιστάν θα 
λάβει χώρα σύμφωνα με τις διατάξεις και το πνεύμα του παρούσας 
συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των γενικών αρχών της, των όρα)ν 
που επηρεάζουν την εγκατάσταση και λειτουργία των εταιρειών και των 
διατάξεων όσον αφορά τη νομοθετική συνεργασία (τίτλοι Ι, IV και V) καθώς 
και της ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της Κοινότητας και του 
Τουρκμενιστάν σε σχέση με την εγκατάσταση των εταιρειών. 
50-
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV 
Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες 
που αναφέρονται στο άρθρο 24 παράγραφος 3 
Χρηματοπιστωτική υπηρεσία είναι κάθε υπηρεσία χρηματοπιστωτικής φύσεως 
που προσφέρεται από παρέχοντα χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες σε ένα εκ των 
μερών. Οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες περιλαμβάνουν τις ακόλουθες 
δραστηριότητες: 
Α. Όλες τις υπηρεσίες ασφάλισης και τις συναφείς με την ασφάλιση υπηρεσίες. 
1. ' μέση ασφάλιση (συμπεριλαμβανομένης και της συνασφάλισης). 
(i) ζωής 
(ii) κλάδων εκτός ζωής 
2. Αντασφάλιση και επανεκχώρηση. 
3. Ασφαλιστική διαμεσολάβηση, όπως μεσιτεία και πρακτόρευση. 
4. Βοηθητικές ασφαλιστικές υπηρεσίες, όπως παροχή συμβουλών, 
πραγματογνωμοσύνη, εκτίμηση κινδύνων και διευθέτηση αποζημιώσεων. 
Β. Τραπεζικές και άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (εκτός ασφαλίσεων). 
1. Αποδοχή καταθέσεων και άλλων ανταποδόσιμων ποσών από το κοινό. 
2. Δανειοδοτήσεις παντός τύπου, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, 
καταναλωτικών πιστώσεων, ενυπόθηκων πιστώσεων, πρακτόρευσης και 
χρηματοδότησης εμπορικών συναλλαγών 
3. Χρηματοδοτική μίσθωση. 
4. Όλες τις υπηρεσίες πληρωμής και μεταβίβασης χρημάτων, 
συμπεριλαμβανομένων των πιστωτικών και χρεωστικών καρτών, των 
ταξιδιωτικών επιταγών και των τραπεζικών επιταγών. 
5. Εγγυήσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων 
6. Εμπορία για λογαριασμό πελατών, είτε στο χρηματιστήριο είτε στην 
εξωχρηματιστηριακή αγορά ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, των κάτωθι: 
α) μέσων της χρηματαγοράς (επιταγές, γραμμάτια, πιστοποιητικά 
καταθέσεων κ.λπ. 
β) συναλλάγματος 
γ) παράγωγων προϊόντων, τα οποία περιλαμβάνουν προθεσμιακές 
πράξεις ("futures") και πράξεις με δικαίωμα επιλογής ("options"), αλλά 
δεν περιορίζονται σε αυτές 
δ) μέσων συναλλαγματικών ισοτιμιών και επιτοκίων, στα οποία 
περιλαμβάνονται προϊόντα όπως τα "swaps", οι συμφωνίες 
προθεσμιακών τιμών κ.λπ. 
ε) μεταβιβάσιμων αξιών 
στ) άλλων διαπραγματεύσιμων τίτλων και χρηματοπιστωτικών στοιχείων 
ενεργητικού, στα οποία περιλαμβάνονται τα αποθέματα χρυσού και 
αργύρου. 
7. Συμμετοχή στην έκδοση κάθε είδους χρεογράφων, στην οποία 
περιλαμβάνεται η ανάληψη της εκδόσεως και της πρακτορεύσεως (είτε σε 
δημόσιο είτε σε ιδιωτικό επίπεδο) και η παροχή υπηρεσιών που αφορά 
τέτοιου είδους εκδόσεις. 
8. Χρηματομεσιτεία. 
9. Διαχείριση περιουσιακών στοιχείων, όπως διαχείριση ρευστών ή 
χαρτοφυλακίου, διαχείριση συλλογικών επενδύσεων κάθε είδους, διαχείριση 
συνταξιοδοτικών ταμείων, υπηρεσίες παρακαταθηκών και καταθέσεων υπό 
εποπτεία. 
51-
10. Υπηρεσίες διακανονισμού και εκκαθάρισης περιουσιακοί στοιχείου, 
συμπεριλαμβανομένων των χρεογράφων, των παράγωγων προϊόντων και 
άλλων διαπραγματεύσιμων τίτλων. 
11. Συμβουλευτική διαμεσολάβηση και άλλες βοηθητικές χρηματοοικονομικές 
υπηρεσίες για όλες τις δραστηριότητες που αναφέρονται στα ανωτέρω 
σημεία 1-10, συμπεριλαμβανομένης της μελέτης και της ανάλυσης των 
πιστώσεων, της έρευνας και της παροχής συμβουλών για τις επενδύσεις και 
το χαρτοφυλάκιο, της παροχής συμβουλών για τις αγορές και για την 
αναδιάρθρωση και τη στρατηγική των εταιρειών. 
12. Παροχή και μεταφορά χρηματοπιστωτικών πληροφοριών και επεξεργασία 
χρηματοπιστωτικών δεδομένων και σχετικού λογισμικού που προέρχεται 
από άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. 
Οι ακόλουθες δραστηριότητες εξαιρούνται από τον ορισμό των 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. 
(α) Δραστηριότητες που ασκούνται από κεντρικές τράπεζες ή από 
οποιονδήποτε άλλο δημόσιο οργανισμό με σκοπό την άσκηση νομισματικής 
και συναλλαγματικής πολιτικής. 
(β) Δραστηριότητες που ασκούνται από κεντρικές τράπεζες, κυβερνητικούς 
φορείς ή υπηρεσίες, ή από δημόσιους οργανισμούς για λογαριασμό ή με την 
εγγύηση της κυβέρνησης, εκτός εάν οι δραστηριότητες αυτές είναι δυνατόν 
να ασκηθούν από τους παρέχοντες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες 
ανταγωνιστικά προς τέτοιου είδους δημόσιους φορείς. 
(γ) Δραστηριότητες που αποτελούν μέρος ενός θεσμικού συστήματος 
κοινωνικής ασφάλισης ή σχεδίου συνταξιοδοτήσεως του δημοσίου, εκτός 
εάν οι δραστηριότητες αυτές είναι δυνατόν να ασκηθούν από τους 
παρέχοντες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες ανταγωνιστικά προς δημόσιους 
φορείς ή ιδιωτικούς φορείς. 
-52-
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V 
Συμβάσεις περί πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας, που 
αναφέρονται στο άρθρο 40 
1. Η παράγραφος 2 του άρθρου 40 αφορά τις εξής πολυμερείς συμβάσεις: 
Σύμβαση της Βέρνης περί της προστασίας των λογοτεχνικών και 
καλλιτεχνικών έργων (πράξη των Παρισίων, 1971), 
Διεθνής σύμβαση για την προστασία των ερμηνευτών, των παραγωγών 
φωνογραφημάτων και των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών (Ρώμη, 1961), 
Συμφωνία της Μαδρίτης σχετικά με τη διεθνή καταχώρηση σημάτων (Πράξη 
της Στοκχόλμης, 1967, όπως τροποποιήθηκε το 1979), 
- Πρωτόκολλο σχετικά με τη συμφωνία της Μαδρίτης όσον αφορά τη διεθνή 
καταχώρηση σημάτων (Μαδρίτη, 1989), 
- Συμφωνία της Νίκαιας όσον αφορά την διεθνή ταξινόμηση αγαθών και 
υπηρεσιών για την καταχώρηση των σημάτων (Γενεύη 1977, όπως 
τροποποιήθηκε το 1979), 
- Συνθήκη της Βουδαπέστης όσον αφορά τη διεθνή αναγνώριση της κατάθεσης 
μικροοργανισμών για τις διαδικασίες των δικαιωμάτων ευρεσιτεχνίας (1977, 
όπως τροποποιήθηκε το 1980), 
- Διεθνής σύμβαση για την προστασία των νέων ποικιλιών φυτών (UPOV) 
(Πράξη Γενεύης, 1991). 
2. Το Συμβούλιο Συνεργασίας μπορεί να συστήσει την εφαρμογή της 
παραγράφου 2 του άρθρου 40 σε άλλες πολυμερείς συμβάσεις. Στην 
περίπτωση που εμφανιστούν προβλήματα στον τομέα της πνευματικής, 
βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας που θίγουν τους όρους 
συναλλαγών, αναλαμβάνονται επειγόντως διαβουλεύσεις, εφόσον το ζητήσει 
ένα μέρος, για την αναζήτηση αμοιβαία ικανοποιητικών λύσεων. 
3. Τα μέρη επιβεβαιώνουν τη σημασία που αποδίδουν στις υποχρεώσεις, οι 
οποίες απορρέουν από τις εξής πολυμερείς συμβάσεις: 
- Σύμβαση των Παρισίων για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας 
(Πράξη Στοκχόλμης, 1967, όπως τροποποιήθηκε το 1979), 
- Συνθήκη συνεργασίας όσον αφορά τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (Ουάσιγκτον 
1970, όπως τροποποιήθηκε το 1979 και 1984). 
4. Από τη θέση σε ισχύ της παρούσας συμφωνίας, το Τουρκμενιστάν παρέχει 
στις κοινοτικές εταιρείες και υπηκόους, όσον αφορά την αναγνώριση και 
προστασία της πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας, 
μεταχείριση εξίσου ευνοϊκή με αυτήν που παρέχει σε τρίτη χώρα στο πλαίσιο 
διμερών συμφωνιών. 
5. Οι διατάξεις της παραγράφου 4 δεν εφαρμόζονται όσον αφορά τα 
πλεονεκτήματα που παραχωρεί το Τουρκμενιστάν σε τρίτη χώρα σε 
πραγματικά αμοιβαία βάση ή τα πλεονεκτήματα που παραχωρεί το 
Τουρκμενιστάν σε άλλη χώρα της πρώην ΕΣΣΔ. 
53 
ΠΡΩΤΟΚΟΑΑΟ 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ 
ΜΕΤΑΞΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ 
ΣΕ ΤΕΑΩΝΕΙΑΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ 
-54 
ΑΡΘΡΟ 1 
Ορισμοί 
Για τους σκοπούς του παρόντος πρωτοκόλλου. 
α) ως "τελωνειακή νομοθεσία" νοούνται οι νομικές ή ρυθμιστικές διατάξεις 
που εφαρμόζονται στα εδάφη των συμβαλλόμενων μερών, οι οποίες 
διέπουν την εισαγωγή, την εξαγωγή, τη διαμετακόμιση εμπορευμάτων και 
την υπαγωγή αυτών σε οποιοδήποτε τελωνειακό καθεστώς, 
συμπεριλαμβανομένων των μέτρων απαγόρευσης, περιορισμού και 
ελέγχου που έχουν λάβει τα εν λόγω μέρη 
β) ως "αιτούσα αρχή" νοείται η αρμόδια διοικητική αρχή, η οποία ορίζεται 
από συμβαλλόμενο μέρος για τον συγκεκριμένο σκοπό και η οποία 
υποβάλλει αίτηση συνδρομής σε τελωνειακά ζητήματα 
γ) ως "αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση" νοείται η αρμόδια 
διοικητική αρχή, η οποία ορίζεται από συμβαλλόμενο μέρος για τον 
συγκεκριμένο σκοπό και στην οποία υποβάλλεται η αίτηση συνδρομής σε 
τελωνειακά ζητήματα 
δ) ως "προσωπικά δεδομένα" νοείται οποιαδήποτε πληροφορία που αφορά 
συγκεκριμένο ή εντοπίσιμο ιδιώτη. 
ε) ως Πενέργεια που παραβιάζει την τελωνειακή νομοθεσίαϋ νοείται 
οποιαδήποτε παραβίαση ή επιχειρούμενη παραβίαση της τελωνειακής 
νομοθεσίας. 
ΑΡΘΡΟ 2 
Πεδίο εφαρμογής 
1. Τα συμβαλλόμενα μέρη οφείλουν να παρέχουν αμοιβαία συνδρομή στους 
τομείς δικαιοδοσίας τους κατά τον τρόπο και υπό τις προϋποθέσεις που 
θεσπίζει το παρόν πρωτόκολλο, με σκοπό να εξασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή 
της τελωνειακής νομοθεσίας, ιδίως με την πρόληψη, την ανίχνευση και τη 
διερεύνηση των παραβιάσεων της τελωνειακής νομοθεσίας. 
2. Η συνδρομή σε τελωνειακά ζητήματα, όπως ορίζεται στο παρόν πρωτόκολλο, 
αφορά οποιαδήποτε διοικητική αρχή των συμβαλλομένων μερών, που είναι 
αρμόδια για την εφαρμογή του παρόντος πρωτοκόλλου. Παρέχεται με την 
επιφύλαξη των κανόνων που διέπουν την αμοιβαία συνδρομή σε ζητήματα 
ποινικού δικαίου. Δεν αφορά πληροφορίες οι οποίες λαμβάνονται κατά την 
άσκηση των αρμοδιοτήτων κατόπιν αιτήσεως των δικαστικών αρχών, εκτός 
αν η κοινοποίηση των πληροφοριών αυτών επιτραπεί από τις εν λόγω οι 
αρχές. 
ΑΡΘΡΟ 3 
Συνδρομή κατόπιν αιτήσεως 
1. Κατόπιν αιτήσεως της αιτούσας αρχής, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η 
αίτηση οφείλει να παράσχει κάθε σχετική πληροφορία, η οποία μπορεί να 
55-
επιτρέψει στην πρώτη να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση με την τελωνειακή 
νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών σχετικά με πράξεις που 
ί ιημ.ι ιώΟτϊκαν ή που σχεδιάζονται και οι οποίες αποτελούν ή είναι δυνατόν να 
αποτελέσουν παραβίαση αυτής της νομοθεσίας. 
2. Κατόπιν αιτήσεως της αιτούσας αρχής, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η 
αίτηση οφείλει να την ενημερώσει, σχετικά με το εάν εμπορεύματα που 
εξήχθησαν από το έδαφος ενός από τα συμβαλλόμενα μέρη εισήχθησαν στο 
έδαφος του άλλου μέρους κατά τον δέοντα τρόπο, προσδιορίζοντας, όταν 
κρίνεται σκόπιμο, την τελωνειακή διαδικασία που εφαρμόσθηκε στα εν λόγω 
εμπορεύματα. 
3. Κατόπιν αιτήσεως της αιτούσας αρχής, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η 
αίτηση οφείλει, εντός του νομοθετικού πλαισίου της, να λάβει τα αναγκαία 
μέτρα, ώστε να εξασφαλίσει την ειδική επιτήρηση: 
α) των φυσικών ή νομικών προσώπων για τα οποία υπάρχουν βάσιμοι 
λόγοι να πιστεύεται ότι έχουν εμπλακεί ή εμπλέκονται σε ενέργειες 
παραβίασης της τελωνειακής νομοθεσίας 
β) των χώρων στους οποίους αποθηκεύονται τα εμπορεύματα κατά τέτοιο 
τρόπο, ώστε ευλόγως να υπάρχουν υποψίες ότι προορίζονται για 
δραστηριότητες που αντίκεινται στην τελωνειακή νομοθεσία 
γ) της κυκλοφορίας εμπορευμάτων, για την οποία πιστεύεται ότι είναι 
πιθανόν να προκαλέσει παραβιάσεις της τελωνειακής νομοθεσίας 
δ) των μέσων μεταφοράς για τα οποία υπάρχουν βάσιμοι λόγοι ώστε να 
πιστεύεται ότι χρησιμοποιήθηκαν, χρησιμοποιούνται ή θα μπορούσε να 
χρησιμοποιηθούν για δραστηριότητες που αντίκεινται στην τελωνειακή 
νομοθεσία. 
ΑΡΘΡΟ 4 
Αυθόρμητη συνδρομή 
Τα συμβαλλόμενα μέρη παρέχουν, σύμφωνα με τους νόμους, τους κανόνες και 
τα άλλα νόμιμα μέσα που διαθέτουν, αμοιβαία συνδρομή χωρίς να προηγηθεί 
σχετικό αίτημα, εφόσον θεωρούν ότι αυτή είναι αναγκαία για την ορθή 
εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας, ιδίως, όταν λαμίβάνουν πληροφορίες 
που αφορούν. 
- πράξεις οι οποίες αντίκεινται ή φαίνεται ότι αντίκεινται σε αυτήν τη 
νομοθεσία και οι οποίες δυνατόν να ενδιαφέρουν άλλο συμβαλλόμενο μέρος 
- νέα μέσα ή μεθόδους που χρησιμοποιούνται κατά την πραγματοποίηση 
τέτοιων πράξεων 
- εμπορεύματα, που είναι γνωστό ότι αποτελούν αντικείμενο σημαντικών 
παραβιάσεων της τελωνειακής νομοθεσίας 
- φυσικά ή νομικά πρόσωπα, για τα. οποία υφίστανται βάσιμοι λόγοι να 
πιστεύεται ότι έχουν εμπλακεί ή εμπλέκονται σε ενέργειες παραβίασης της 
τελωνειακής νομοθεσίας 
- μέσα μεταφοράς, για τα οποία υφίστανται βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται ότι 
χρησιμοποιήθηκαν, χρησιμοποιούνται ή μπορεί να χρησιμοποιηθούν για την 
εκτέλεση πράξεων που αντίκεινται στην τελωνειακή νομοθεσία. 
ΑΡΘΡΟ 5 
56 
Παράδοση/γνωστοποίηση 
Κατόπιν αιτήσεως της αιτούσας αρχής, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η 
αίτηση λαμβάνει, σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία της, όλα τα αναγκαία μέτρα, 
ούτως ώστε: 
- να παραδίδονται όλα τα έγγραφα, 
να γνωστοποιούνται όλες οι αποφάσεις, 
που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος πρωτοκόλλου σε παραλήπτη 
που έχει τη μόνιμη κατοικία του ή είναι εγκατεστημένος στο έδαφος της. Σε 
αυτές τις περιπτώσεις και εφόσον πρόκειται για τη συγκεκριμένη αίτηση, σε 
όλες τις αιτήσεις κοινοποίησης ή γνωστοποίησης εφαρμόζεται το άρθρο 6, 
παράγραφος 3. 
ΑΡΘΡΟ 6 
Μορφή και ουσία των αιτήσεων συνδρομής 
1. Οι αιτήσεις που υποβάλλονται βάσει του παρόντος πρωτοκόλλου πρέπει να 
υποβάλλονται γραπτώς. Συνοδεύονται από τα έγγραφα που απαιτούνται για 
την εξέταση της αίτησης. Προφορικές αιτήσεις είναι δυνατόν να γίνουν 
αποδεκτές, εφόσον απαιτείται λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της 
κατάστασης, αλλά πρέπει αμέσως να επιβεβαιώνονται γραπτώς. 
2. Οι αιτήσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνουν τα κάτωθι 
στοιχεία: 
α) την αρχή που υποβάλλει την αίτηση 
β) το αιτούμενο μέτρο 
γ) το θέμα και το λόγο της αίτησης 
δ) νόμους, κανόνες και άλλα σχετικά νόμιμα μέσα 
ε) ενδείξεις, όσο το δυνατόν ακριβείς και πλήρεις, σχετικά με τα φυσικά ή 
νομικά πρόσωπα που αποτελούν τον στόχο των ερευνών 
στ) περίληψη των σχετικών πραγματικών γεγονότων και των ερευνών που 
έχουν ήδη διεξαχθεί, εκτός από τις περιπτώσεις που αναφέρει το άρθρο 5 
3. Οι αιτήσεις υποβάλλονται σε μία από τις επίσημες γλώσσες της αρχής στην 
οποία υποβάλλονται ή σε γλώσσα αποδεκτή από αυτή την αρχή. 
4. Εάν κάποια αίτηση δεν πληροί τις τυπικές απαιτήσεις, είναι δυνατό να 
ζητηθεί η διόρθωση ή η συμπλήρωση της. ωστόσο, ενδεχομένως, επίσης, να 
διαταχθεί η λήψη προληπτικών μέτρων. 
ΑΡΘΡΟ 7 
Εκτέλεση αιτήσεων 
1. Για να ικανοποιήσει αίτηση συνδρομής, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η 
αίτηση ενεργεί, εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων της και των διαθέσιμων 
πόρων, ως εάν ενεργούσε για ίδιο λογαριασμό ή, κατόπιν αιτήσεως άλλων 
αρχών του αυτού συμβαλλόμενου μέρους, με την παροχή των στοιχείων που 
ήδη διαθέτει, με τη διεξαγωγή των κατάλληλων ερευνών ή με τη ρύθμιση της 
διεξαγωγής τους. Η παρούσα διάταξη εφαρμόζεται επίσης στο διοικητικό 
τμήμα, στο οποίο διαβιβάσθηκε η αίτηση από την αρχή στην οποία 
-57 
υποβάλλεται η αίτηση, σε περίπτωση που η τελευταία αδυνατεί να ενεργήσει 
αφ' εαυτής. 
2. Οι αιτήσεις συνδρομής ικανοποιούνται σύμφωνα με τους νόμους, τους 
κανόνες, και τα άλλα νομικά μέσα του συμ)βαλλόμενου μέρους στο οποίο 
υποβάλλεται η αίτηση. 
3. Δεόντως εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι συμβαλλόμενου μέρους είναι δυνατόν, 
με τη σύμφωνη γνώμη του άλλου ενδιαφερόμενου συμβαλλόμενου μέρους και 
υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζει το τελευταίο, να λάβουν από τα γραφεία 
της αρχής στην οποία υποβάλλεται η αίτηση ή από άλλη αρχή την ευθύνη της 
οποίας έχει η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση, στοιχεία σχετικά με τις 
πράξεις που παραβιάζουν ή είναι δυνατόν να παραβιάσουν την τελωνειακή 
νομοθεσία, τα οποία η αιτούσα αρχή χρειάζεται για τους σκοπούς του 
παρόντος πρωτοκόλλου. 
4. Υπάλληλοι συμβαλλόμενου μέρους είναι δυνατόν, με τη σύμφωνη γνώμη του 
άλλου συμβαλλόμενου μέρους και υπό τους όρους που θέτει το δεύτερο 
μέρος, να παρίστανται κατά τις έρευνες που διεξάγονται στο έδαφος του. 
ΑΡΘΡΟ 8 
Μορφή υπό την οποία πρέπει να ανακοινώνονται τα στοιχεία 2 
1. Η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση οφείλει να ανακοινώνει τα 
αποτελέσματα των ερευνών στην αιτούσα αρχή, υπό τη μορφή εγγράφων, 
κυρωμένων αντιγράφων των εγγράφων, εκθέσεων κ.τ.ό. 
2. Τα έγγραφα που προβλέπει η παράγραφος 1 είναι δυνατόν να 
αντικατασταθούν από μηχανογραφημένα στοιχεία, που παράγονται υπό 
οποιαδήποτε μορφή για τον ίδιο σκοπό. 
3. Αίτηση πρωτότυπων αρχείων και εγγράφων μπορεί να γίνει μόνο σε 
περιπτώσεις όπου δεν επαρκεί η διάθεση κυρωμένων αντιγράφων. Τα 
πρωτότυπα που διατίθενται πρέπει να επιστρέφονται το συντομότερο 
δυνατόν. 
ΑΡΘΡΟ 9 
Εξαιρέσεις από την υποχρέωση παροχής συνδρομής 
1. Τα συμβαλλόμενα μέρη έχουν τη δυνατότητα να αρνηθούν την παροχή 
συνδρομής, όπως αυτή προβλέπεται στο παρόν πρωτόκολλο, στις 
περιπτώσεις κατά τις οποίες κάτι τέτοιο: 
(α) θα ήταν ενδεχόμενο να παραβλάψει την κυριαρχία του Τουρκμενιστάν ή 
του κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το οποίο ζητήθηκε 
συνδρομή δυνάμει του παρόντος πρωτοκόλλου ή 
(β) θα ήταν ενδεχόμενο να παραβλάψει τη δημοσία τάξη, την ασφάλεια ή 
άλλα ουσιώδη συμφέροντα, ιδίως δε στις περιπτώσεις που αναφέρονται 
στο άρθρο 10 παράγραφος 2 ή 
(γ) θα αφορούσε συναλλαγματικές ή φορολογικές ρυθμίσεις εκτός της 
τελωνειακής νομοθεσίας· ή 
(δ) θα παραβίαζε βιομηχανικό, εμπορικό ή επαγγελματικό απόρρητο. 
-58 
2. Στι,ς περιπτο'κιεις κατά τις οποίες η αιτούσα αρχή ζητεί συνδρομή, την οποία 
η ίδια δεν θα ήταν σε θέση να παράσχει, εάν της ζητείτο κάτι τέτοιο, οφείλει 
στην αίτηση της να εφιστήσει την προσοχή επί του γεγονότος αυτού. Σε αυτή 
την περίπτωση εναπόκειται στην αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση να 
αποφασίσει για τον τρόπο με τον οποίο θα ανταποκριθεί στη συγκεκριμένη 
αίτηση. 
3. Εάν υπάρχει άρνηση παροχής συνδρομής, η σχετική απόφαση και τα (JIÎTKJI 
αυτής πρέπει να γνωστοποιούνται χωρίς καθυστέρηση στην αιτούσα αρχή. 
ΑΡΘΡΟ 10 
Ανταλλαγή πληροφοριών και εμπιστευτικότητα 
1. Κάθε πληροφορία που ανακοινώνεται υπό οποιαδήποτε μορφή, σύμφωνα με 
το παρόν πρωτόκολλο, είναι εμπιστευτική ή περιορισμένης διάδοσης, 
αναλόγως των κανόνων που εφαρμόζει κάθε συμβαλλόμενο μέρος. 
Καλύπτεται από την υποχρέωση τήρησης του υπηρεσιακού απορρήτου και 
χαίρει της πρόσθετης προστασίας που προσφέρουν η σχετική νομοθεσία του 
συμβαλλόμενου μέρους που την έλαβε και οι αντίστοιχες διατάξεις που 
εφαρμόζονται από τα κοινοτικά όργανα. 
2. Προσωπικά στοιχεία ανταλλάσσονται μόνον στις περιπτώσεις κατά τις 
οποίες το συμβαλλόμενο μέρος στο οποίο διαβιβάζονται αναλαμβάνει 
συγχρόνως την υποχρέωση να προστατεύσει αυτά τα στοιχεία κατά τρόπο 
τουλάχιστον ισοδύναμο με αυτόν που εφαρμόζεται στη συγκεκριμένη 
περίπτωση από το συμβαλλόμενο μέρος που τα παρέχει. 
3. Οι πληροφορίες που λαμβάνονται χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τους 
σκοπούς του παρόντος πρωτοκόλλου. Σε περίπτωση κατά την οποία κάποιο 
από τα συμβαλλόμενα μέρη επιθυμεί να χρησιμοποιήσει αυτά τα στοιχεία για 
άλλους σκοπούς, ζητεί εκ των προτέρων τη γραπτή συγκατάθεση της αρχής 
που παρέχει τα στοιχεία. Στην περίπτωση αυτή, η χρήση των στοιχείων 
υπόκειται σε οποιουσδήποτε περιορισμούς επιβάλει η εν λόγω αρχή. 
4. Η παράγραφος 3 δεν εμποδίζει τη χρησιμοποίηση των παρεχόμενων 
στοιχείων σε οποιαδήποτε δικαστική ή διοικητική διαδικασία κινείται ως 
συνέπεια της μη συμμόρφωσης προς την τελωνειακή νομοθεσία. Λυτή η 
χρησιμοποίηση γνωστοποιείται στην αρμόδια αρχή που παρείχε τα στοιχεία. 
5. Τα συμβαλλόμενα μέρη έχουν την ευχέρεια, στα αρχεία αποδεικτικοί 
στοιχείων που τηρούν, στις εκθέσεις και τις μαρτυρίες και σε διαδικασίες και 
καταγγελίες που παραπέμπονται στα δικαστήρια, να χρησιμοποιούν ως 
αποδεικτικά στοιχεία πληροφορίες που έχουν λάβει και έγγραφα που 
συμβουλεύθηκαν, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος πρωτοκόλλου. 
ΑΡΘΡΟ 11 
Εμπειρογνώμονες και μάρτυρες 
Υπάλληλος της αρχής στην οποία υποβάλλεται η αίτηση είναι δυνατόν να 
εξουσιοδοτηθεί να παραστεί, εντός τα)ν ορίων της παραχωρηθείσας άδειας, 
υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα ή του μάρτυρα, σε δικαστικές ή 
-59 
διοικητικές διαδικασίες που αφορούν ζητήματα που καλύπτει το παρόν 
πρωτόκολλο υπό τη δικαιοδοσία του άλλου συμβαλλόμενου μέρους, και να 
προσκομίσει αντικείμενα, έγγραφα ή κυρωμένα αντίγραφα αυτών, τα οποία, 
ενδεχομένως, είναι αναγκαία για τις διαδικασίες. Η αίτηση παραστάσεως 
πρέπει να αναφέρει επακριβώς για ποιο ζήτημα και υπό ποίαν ιδιότητα ή 
αρμοδιότητα θα εξετασθεί ο υπάλληλος. 
ΑΡΘΡΟ 12 
Δαπάνες της συνδρομής 
Τα συμβαλλόμενα μέρη παραιτούνται αμοιβαία από κάθε διεκδίκηση επιστροφής 
δαπανών, τις οποίες επισύρει η εφαρμογή του παρόντος πρωτοκόλλου, εκτός, 
όπου κρίνεται σκόπιμο, από δαπάνες για εμπειρογνώμονες και μάρτυρες, καθώς 
και για διερμηνείς και μεταφραστές, οι οποίοι δεν αποτελούν υπαλλήλους 
υπηρεσιών του δημοσίου. 
ΑΡΘΡΟ 13 
Εφαρμογή 
1. Η εφαρμογή του παρόντος πρωτοκόλλου ανατίθεται στις κεντρικές 
τελωνειακές αρχές του Τουρκμενιστάν, αφενός, και τις αρμόδιες υπηρεσίες 
της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και, εφόσον απαιτείται, των 
τελωνειακών αρχών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφετέρου. 
Οι προαναφερθείσες αρχές αποφασίζουν σχετικά με όλα τα πρακτικά μέτρα 
και τις ρυθμίσεις που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή του, λαμβάνοντας 
υπόψη τους ισχύοντες κανόνες περί προστασίας των δεδομένων. Έχουν τη 
δυνατότητα να προβαίνουν σε συστάσεις προς τα αρμόδια σώματα σχετικά με 
τροποποιήσεις, που θεωρούν ότι πρέπει να επέλθουν στο παρόν 
πρωτόκολλο. 
2. Τα συμβαλλόμενα μέρη προβαίνουν σε διαβουλεύσεις μεταξύ τους και, 
ακολούθως, τηρούνται ενήμερα σχετικά με τους λεπτομερείς κανόνες 
εφαρμογής που υιοθετούν, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος 
πρωτοκόλλου. 
ΑΡΘΡΟ 14 
1. Λαμβανομένων υπόψη των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας και των κρατών μελών, οι διατάξεις του παρόντος 
πρωτοκόλλου: 
• δεν επηρεάζουν τις υποχρεώσεις τα)ν συμβαλλομένων μερών στο πλαίσιο 
οποιασδήποτε άλλης διεθνούς συμφωνίας ή σύμβασης 
• θεωρούνται συμπληρωματικές προς τις συμφωνίες αμοιβαίας συνδρομής 
που έχουν συναφθεί ή ενδέχεται να συναφθούν μεταξύ επιμέρους κρατών 
μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Τουρκμενιστάν και 
• δεν επηρεάζουν τις διατάξεις που διέπουν την κοινοποίηση μεταξύ των 
αρμοδίων υπηρεσιών της Επιτροπής και των τελωνειακών αρχών των 
κρατών μελών οποιωνδήποτε πληροφοριών έχουν ληφθεί στο πλαίσιο της 
παρούσας συμφωνίας και θα μπορούσαν να ενδιαφέρουν την Κοινότητα. 
-60 
2. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της παραγράφου 1, οι διατάξεις της 
παρούσας συμφωνίας υπερισχύουν επί των διατάξεων της διμερούς 
συμφωνίας αμοιβαίας συνδρομής που έχουν συναφθεί ή ενδέχεται να 
συναφθούν μεταξύ επιμέρους κρατών μελών της ευρωπαϊκής Ένωσης και 
του Τουρκμενιστάν στο μέτρο που οι διατάξεις της τελευταίας είναι 
ασυμβίβαστες με τις διατάξεις του παρόντος πρωτοκόλλου. 
3. Όσον αφορά τα ζητήματα που αφορούν την εφαρμοσιμότητα του παρόντος 
πρωτοκόλλου, τα συμβαλλόμενα μέρη θα προβαίνουν σε διαβουλεύσεις 
μεταξύ τους προκειμένου να επιλύουν τα ζητήματα στο πλαίσιο της 
Επιτροπής Συνεργασίας που συστήνεται βάσει του άρθρου 79 της παρούσας 
συμφωνίας. 
61 
ΚΟΙΝΗ ΛΗΑΩΣΗ 
Κατά την εφαρμογή της ουμχμυνίας, τα μέρη αντιλαμβάνονται ότι οφείλουν να. 
προστατεύουν δεόντως τους ιδιώτες κατά την επεξεργασία προσωπικών 
στοιχείων και την ελεύθερη διακίνηση τέτοιων στοιχείων. 
62 
ΚΟΙΝΗ ΑΗΑΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 5 
Εφόσον τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνήσουν ότι οι περιστάσεις δικαιολογούν 
συναντήσεις σε ανώτατο επίπεδο, αυτές οι συναντήσεις μπορεί να ρυθμίζονται 
ad hoc. 
-63-
ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 13 
Με/ρις ότου το Τουρκμενιστάν προσχωρήσει στον ΙΙΟΕ, τα μέρη διενεργούν 
διαβουλεύσεις στο πλαίσιο της Επιτροπής Συνεργασίας σχετικά με τις πολιτικές 
τους στον τομέα των εισαγωγικών δασμών, συμπεριλαμβανομένων των 
μεταβολών στη δασμολογική προστασία. Ειδικότερα, τέτοιες διαβουλεύσεις 
πραγματοποιούνται πριν από την αύξηση της δασμολογικής προστασίας. 
64 
ΚΟΙΝΗ ΑΗΑΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΈΛΕΓΧΟΥ" 
ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 23 (β) ΚΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 34 
1. Τα συμβαλλόμενα μέρη επιβεβαιώνουν ότι κατανοούν αμοιβαία ότι το θέμα 
του ελέγχου εξαρτάται από τα πραγματικά γεγονότα της συγκεκριμένης 
περίπτωσης. 
2. Για παράδειγμα, μία εταιρεία θεωρείται ότι "ελέγχεται" από άλλη εταιρεία και 
συνεπώς είναι θυγατρική αυτής εφόσον: 
- η άλλη εταιρεία κατέχει άμεσα ή έμμεσα την πλειοψηφία των δικαιωμάτων 
ψήφου, ή 
- η άλλη εταιρεία έχει το δικαίωμα να διορίζει ή να παύει την πλειοψηφία του 
διοικητικού οργάνου, του διευθυντικού οργάνου ή του εποπτικού οργάνου 
και είναι συγχρόνως μέτοχος ή μέλος της θυγατρικής. 
3. Αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη θεωρούν ότι η απαρίθμηση των κριττιρίων 
της παραγράφου 2 δεν είναι περιοριστική. 
65 
ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΓΙΛ ΙΌ ΑΡΘΡΟ 33 
Το γεγονός ότι απαιτείται ταξιδιωτική θεώρηση για τα φυσικά πρόσωπα 
ορισμένων μόνο μερών και όχι άλλων δεν πρέπει να θεωρείται ότι ακυρώνει ή 
εξασθενεί τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από συγκεκριμένη δέσμευση. 
66 
ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 40 
Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι, για τους σκοπούς της συμφωνίας, η 
πνευματική, βιομηχανική και εμπορική ιδιοκτησία περιλαμβάνει ειδικότερα τα 
δικαιώματα δημιουργού, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος δημιουργού 
για τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών και τα συγγενικά δικαιώματα, 
τα δικαιώματα που αφορούν την ευρεσιτεχνία, τα βιομηχανικά σχέδια, τις 
γεωγραφικές ενδείξεις, συμπεριλαμβανομένων των ονομασιών προέλευσης, τ<υν 
εμπορικών σημάτων και των σημάτων υπηρεσιών, τις τοπογραφίες 
ολοκληρα>μένων κυκλωμάτων καθώς και την προστασία από τον αθέμιτο 
ανταγωνισμό, όπως αναφέρεται στο άρθρο 10α της σύμβασης των Παρισίων για 
την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας και την προστασία πληροφοριών 
για την τεχνογνωσία που δεν έχουν κοινολογηθεί. 
-67 
ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 94 
1. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν, για τον σκοπό της ορθής ερμηνείας και 
πρακτικής εφαρμογής, ότι ο όρος "εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις" που 
περιέχεται στο άρθρο 94 της συμφωνίας σημαίνει περιπτώσεις σημαντικής 
παραβίασης της συμφωνίας από ένα από τα μέρη. Σημαντική παραβίαση της 
συμφωνίας συνίσταται σε: 
α) αποκήρυξη της συμφωνίας για την οποία δεν προβλέπεται κύρωση βάσει των 
γενικών κανόνων του διεθνούς δικαίου 
ή 
β) παραβίαση των ουσιωδών στοιχείων της συμφωνίας που εκτίθενται στο 
άρθρο 2. 
2. Τα μέρη συμφωνούν ότι ο όρος "κατάλληλα μέτρα" που αναφέρεται στο 
άρθρο 94 είναι μέτρα που λαμβάνονται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Αν 
κάποιο από τα μέρη λάβει μέτρα σε ιδιαίτερα επείγουσα περίπτωση, όπως 
προβλέπεται στο άρθρο 94, το άλλο μέρος δύναται να προσφύγει στη 
διαδικασία επίλυσης διαφορών. 
68 
ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ 
ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΜΕΝΙΣΤΑΝ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 
69-
Α. Επιστολή της Κυβερνήσεως του Τουρκμενιστάν 
Κύριε, 
Έχω την τιμή να αναφερθώ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας, η 
οποία μονογραφήθηκε στις .... 
Όπως υπογράμμισα κατά τις διαπραγματεύσεις, το Τουρκμενιστάν παραχωρεί 
στις κοινοτικές εταιρείες που εγκαθίστανται και ασκούν δραστηριότητα στο 
Τουρκμενιστάν προνομιακή μεταχείριση από ορισμένες πλευρές. Εξήγησα ότι η 
στάση αυτή αντικατοπτρίζει την πολιτική του Τουρκμενιστάν, στόχος της 
οποίας είναι να προωθήσει με κάθε τρόπο την εγκατάσταση κοινοτικών 
εταιρειών στο Τουρκμενιστάν. 
Έχοντας κατά νου τα ανωτέρω, εννοείται ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου 
μεταξύ της ημερομηνίας μονογράφησης της παρούσας συμφωνίας και της 
ενάρξεως ισχύος των σχετικών άρθρων για την εγκατάσταση εταιρειών, το 
Τουρκμενιστάν δεν θα θεσπίσει μέτρα ή κανονισμούς, με τα οποία θα 
καθιερώνονταν ή θα επιδεινώνονταν διακρίσεις εις βάρος των κοινοτικών 
εταιρειών έναντι των εταιρειών του Τουρκμενιστάν ή εταιρειών από 
οποιαδήποτε τρίτη χώρα σε σχέση με την κατάσταση που ίσχυε κατά την 
ημερομηνία μονογράφησης της παρούσας συμφωνίας. 
Παρακαλώ γνωστοποιήστε μου την παραλαβή της παρούσας επιστολής. 
Με βαθύτατη εκτίμηση 
Για την Κυβέρνηση του Τουρκμενιστάν. 
70-
Β. Επιστολή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Κύριε, 
Σας ευχαριστώ για την επιστολή σας, η οποία έχει ως ακολούθως: 
"Έχω την τιμή να αναφερθώ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας, η 
οποία μονογραφήθηκε στις.... 
Οπως υπογράμμισα κατά τις διαπραγματεύσεις, το Τουρκμενιστάν παραχωρεί 
στις κοινοτικές εταιρείες που εγκαθίστανται και ασκούν δραστηριότητα στο 
Τουρκμενιστάν προνομιακή μεταχείριση από ορισμένες πλευρές. Εξήγησα ότι η 
στάση αυτή αντικατοπτρίζει την πολιτική του Τουρκμενιστάν, στόχος της 
οποίας είναι να προωθήσει με κάθε τρόπο την εγκατάσταση κοινοτικών 
εταιρειών στο Τουρκμενιστάν. 
Έχοντας κατά νου τα ανωτέρω, εννοείται ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου 
μεταξύ της ημερομηνίας μονογράφησης της παρούσας συμφωνίας και της 
ενάρξεως ισχύος των σχετικών άρθρων για την εγκατάσταση εταιρειών, το 
Τουρκμενιστάν δεν θα θεσπίσει μέτρα ή κανονισμούς, με τα οποία θα 
καθιερώνονταν ή θα επιδεινώνονταν διακρίσεις εις βάρος των κοινοτικών 
εταιρειών έναντι των εταιρειών του Τουρκμενιστάν ή εταιρειών από 
οποιαδήποτε τρίτη χώρα σε σχέση με την κατάσταση που ίσχυε κατά την 
ημερομηνία μονογράφησης της παρούσας συμφωνίας. 
Παρακαλώ γνωστοποιήστε μου την παραλαβή της παρούσας επιστολής." 
Σας γνωστοποιώ την παραλαβή της ανωτέρω επιστολής. 
Με βαθύτατη εκτίμηση 
Εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
71 
ΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 
Η Γαλλική Δημοκρατία σημειώνει ότι η συμφωνία εταιρικής σχέσης και 
συνεργασίας που συνήφθη με το Τουρκμενιστάν δεν εφαρμόζεται στις 
υπερπόντιες χώρες και εδάφη που είναι συνδεδεμένα με την Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας. 
72 
Δήλωση του Συαβουλίου και ττκ Επιτοοπτκ 
(για τα πρακτικά) 
Το Συμβούλιο και η Επιτροπή επιβεβαιώνουν ότι ο ορισμός των "προσωπικών 
δεδομένων" που περιλαμβάνεται στο άρθρο 1 του πρωτοκόλλου για την αμοιβαία 
συνδρομή σε τελωνειακά θέματα δεν συνιστά υποχρέωση διαβίβασης όλων των 
προσωπικών δεδομένων. 
- 93-

ISSN 0254-1483 
COM(97) 693 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 06 10 11 
Αριθ. καταλόγου : CB-C0-97-716-GR-C 
ISBN 92-78-29159-5 
Υπηρεοία Επιοήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
- Ίη-