EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 26.5.2004 
COM(2004) 223 τελικό  
  
ΕΚΘΕΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΠΡΟΣ  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
σχετικά  µε τους  συντελεστές  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  για την αλκοόλη  και τα 
αλκοολούχα  ποτά  
 
(υποβάλλεται  σύµφωνα  µε το άρθρο  8 της Οδηγίας  92/84/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  για την 
προσέγγιση  των συντελεστών  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  στην  αλκοόλη  και τα 
αλκοολούχα  ποτά ) 
 
EL 2   EL ΠΙΝΑΚΑΣ  ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ  
ΣΥΝΟΨΗ ............................................................................................................................... .... 4 
A. Οι συντελεστές  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  για την αλκοόλη  και τα  
αλκοολούχα  ποτά .......................................................................................................... 4 
B. Η διάρθρωση  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  για την αλκοόλη  και τα  
αλκοολούχα  ποτά .......................................................................................................... 5 
1. Εισαγωγή ...................................................................................................................... 7 
1.1. Το κοινοτικό  καθεστώς  ειδικών  φόρων  κατανάλωσης ................................................ 7 
1.2. Ειδικοί  φόροι  κατανάλωσης  στα αλκοολούχα  ποτά .................................................... 8 
2. Εξέταση  τησ διαρθωσησ  και των συντελεστων  των ειδικων  φορων  καταναλωσησ . 11 
2.1. Γενικές  παρατηρήσεις ................................................................................................ 11 
2.2. Πρώτη  Έκθεση  της Επιτροπής ................................................................................... 11 
3. Πεδιο  εφαρ µογησ  τησ παρουσασ  (δευτερησ ) εκθεσησ ............................................. 12 
3.1. Γενικά ......................................................................................................................... 12 
3.2. Λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς ........................................................................... 12 
3.3. Ανταγωνισ µός µεταξύ  των αλκοολούχων  ποτών ....................................................... 18 
3.4. Η πραγ µατική  αξία των συντελεστών ........................................................................ 21 
3.5. Οι ευρύτεροι  στόχοι  της συνθήκης ............................................................................ 23 
3.5.1. Πολιτική  στον  τοµέα της υγείας  και κοινωνική  πολιτική .......................................... 23 
3.5.2. Γεωργική  πολιτική ..................................................................................................... 25 
3.5.3. Η διεύρυνση  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης ...................................................................... 27 
3.6. Περίοδος  εξέτασης ..................................................................................................... 27 
4. Η διάρθρωση  του ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  που εφαρ µόζεται  στα  
αλκοολούχα  ποτά ....................................................................................................... 28 
4.1. ∆ιαφορετική  µεταχείριση  του οίνου  και του αφρώδους  οίνου .................................. 28 
4.2. Προσαρ µογή των κωδικών  ΣΟ (συνδυασ µένη ονοµατολογία ) που  
χρησι µοποιούνται  για τον καθορισ µό των κατηγοριών  προϊόντων ........................... 29 
4.3. Κατάταξη  των προϊόντων  για τους σκοπούς  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης ...... 29 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ................................................................................................................... 33 
 
EL 3   EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  A....................................................................................................................... 34 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  B1..................................................................................................................... 35 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  B2..................................................................................................................... 37 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  B3..................................................................................................................... 39 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  B4..................................................................................................................... 41 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  Γ....................................................................................................................... 43 
 
EL 4   EL ΣΥΝΟΨΗ  
A. ΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ  ΤΩΝ  ΕΙ∆ΙΚΩΝ  ΦΟΡΩΝ  ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΑΛΚΟΟΛΗ  ΚΑΙ  ΤΑ 
ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ  ΠΟΤΑ  
Η παρούσα  έκθεση  εξετάζει  το καθεστώς  της κοινοτικής  νοµοθεσίας  σχετικά  µε τους ειδικούς  
φόρους  κατανάλωσης  στην  αλκοόλη  και στα αλκοολούχα  ποτά . Η νοµοθεσία  αυτή  τέθηκε  σε 
ισχύ την 1η Ιανουαρίου  1993 και έκτοτε  δεν τροποποιήθηκε . Η έκθεση  αυτή  βασίζεται  στο 
άρθρο  8 της οδηγίας  92/84/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 19ης Οκτωβρίου  1992 για την 
προσέγγιση  των συντελεστών  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  για τα αλκοολούχα  ποτά  και 
την αλκοόλη , η οποία  προβλέπει  εξέταση  σε τακτά  χρονικά  διαστή µατα των συντελεστών  
των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  για τα αλκοολούχα  προϊόντα . 
Στην  έκθεση  εξετάζονται  κυρίως  τα ακόλουθα  σηµεία: η ορθή  λειτουργία  της εσωτερικής  
αγοράς , ο ανταγωνισ µός µεταξύ  των διαφόρων  κατηγοριών  αλκοολούχων  ποτών , η 
πραγ µατική  αξία των συντελεστών  φόρου  και οι ευρύτεροι  στόχοι  της συνθήκης . 
Όσον  αφορά  την λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς , επιση µαίνεται  ότι µε την κατάργηση  
των φορολογικών  συνόρων  το 1993 καθώς  και µε την συνεχή  εφαρ µογή, από τα κράτη  µέλη, 
πολύ  διαφορετικών  συντελεστών  ειδικού  φόρου  στα αλκοολούχα  προϊόντα , δηµιουργήθηκαν  
πολλά  προβλή µατα που δυσχεραίνουν  την εύρυθ µη λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς . Τα 
προβλή µατα αυτά  οφείλονται , σε ορισµένες περιπτώσεις , στην  πολύ  υψηλή  φορολογική  
επιβάρυνση  που επιβάλλεται  στα προϊόντα  σε σχέση  µε την βασική  αξία τους και στο γεγονός  
ότι αποκλίνουν  σηµαντικά  οι συντελεστές  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  µεταξύ  
ορισµένων  κρατών  µελών . Οι αποκλίσεις  αυτές  αποτελούν  ευκαιρία  για νόµιµες 
διασυνοριακές  αγορές , ωστόσο  ενθαρρύνουν  επίσης  δόλιες  πράξεις , που πλήττουν  κυρίως  τις 
αγορές  εκείνων  των κρατών  µελών  που εφαρ µόζουν  υψηλούς  φορολογικούς  συντελεστές , 
γεγονός  που συχνά  έχει ως αποτέλεσ µα στρεβλώσεις  του ανταγωνισ µού, εκτροπή  του 
εµπορίου  και περιορισ µούς στην  ελεύθερη  κυκλοφορία  των πολιτών . Μια µεγαλύτερη  
προσέγγιση  θα συνέβαλε  µακροπρόθεσ µα σε µεγάλο  βαθµό στην  επίλυση  αυτών  των 
προβλη µάτων  της εσωτερικής  αγοράς .  
Όσον  αφορά  τον ανταγωνισ µό µεταξύ  των διαφόρων  κατηγοριών  αλκοολούχων  ποτών , 
φαίνεται  ότι γενικά  ο βαθµός στον  οποίο  υπάρχει  ανταγωνισ µός µεταξύ  των διαφόρων  τύπων  
αλκοολούχων  ποτών  δεν αποτελεί  αποφασιστικό  παράγοντα  για τον καθορισ µό των 
συντελεστών  και ότι η ζήτηση  ορισµένων  τύπων  αλκοολούχων  ποτών  δεν επηρεάζεται  από 
τις διακυ µάνσεις  της τιµής των ποτών  αυτών  ή από την τιµή των ανταγωνιζό µενων  τύπων  
των αλκοολούχων  ποτών . 
Η έκθεση  καταλήγει  επίσης  στο συµπέρασ µα ότι προκει µένου να διατηρηθεί  η πραγ µατική  
αξία των ελάχιστων  συντελεστών  ειδικών  φόρων  κατανάλωσης , τα κράτη  µέλη θα 
µπορούσαν  να προβούν  σε επανεκτί µηση της τάξεως  του 24% περίπου  προκει µένου να 
ληφθεί  υπόψη  ο πληθωρισ µός για την περίοδο  µεταξύ  1ης Ιανουαρίου  1993 και 31ης 
∆εκε µβρίου  2002. Μια τέτοια  επανεκτί µηση απαιτείται  προκει µένου να αποφευχθεί  ώστε  οι 
ελάχιστοι  συντελεστές  να καταστούν  µε την πάροδο  του χρόνου  άνευ  αντικει µένου.  
Τέλος , όσον  αφορά  τους  ευρύτερους  στόχους  της συνθήκης , δίδεται  ιδιαίτερη  προσοχή  στη 
σχέση  µεταξύ  της φορολόγησης  των αλκοολούχων  ποτών , αφενός , και στην  προστασία  της 
υγείας  και την γεωργική  πολιτική , αφετέρου . Σε ό,τι αφορά  την πολιτική  στον  τοµέα της 
 
EL 5   EL υγείας  επιση µαίνεται  ότι η πλειονότητα  των κρατών  µελών  δεν λαµβάνει  συνήθως  υπόψη  
πτυχές  της πολιτικής  στον  τοµέα της υγείας  κατά  τον καθορισ µό των συντελεστών . Σε ό,τι 
αφορά  την γεωργική  πολιτική , η φορολόγηση  του οίνου  παρα µένει επίµαχο ζήτηµα. Ενώ τα 
κράτη  µέλη που παράγουν  οίνο θεωρούν  αναγκαίο  να διατηρήσουν  τη δυνατότητα  εφαρ µογής 
µηδενικού  συντελεστή  για τον οίνο εφόσον  το επιθυ µούν, ορισµένα από τα άλλα  κράτη  µέλη 
θεωρούν  ότι οποιαδήποτε  αλλαγή  στους  ελάχιστους  συντελεστές  πρέπει  να συνοδεύεται  από 
την καθιέρωση  θετικού  ελάχιστου  συντελεστή  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  για τον οίνο. Ο 
µηδενικός  ελάχιστος  συντελεστής  που εφαρ µόζεται  στον  οίνο θεωρείται  επίσης  από τα κράτη  
µέλη που παράγουν  οίνο ως αναγκαίο  συµπληρω µατικό  µέτρο για την τήρηση  ενός από τους 
θεµελιώδεις  πολιτικούς  στόχους  της κοινής  οργάνωσης  αγοράς  (ΚΟΑ ) για τον οίνο, ιδίως  την 
ισορροπία  της αγοράς . Όσον  αφορά  τη διεύρυνση  της Ένωσης , επιση µαίνεται  ότι όλα τα 
νέα κράτη  µέλη δεσµεύτηκαν  να εφαρ µόζουν  συντελεστές , οι οποίοι  ισούνται  ή υπερβαίνουν  
τους ελάχιστους  συντελεστές  την 1η Μαϊου  2004. 
B. Η ∆ΙΑΡΘΡΩΣΗ  ΤΩΝ  ΕΙ∆ΙΚΩΝ  ΦΟΡΩΝ  ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΑΛΚΟΟΛΗ  ΚΑΙ  ΤΑ 
ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ  ΠΟΤΑ  
Το άρθρο  8 της οδηγίας  92/84/ΕΟΚ  απαιτεί  µόνο από την Επιτροπή  να εξετάζει  τους 
φορολογικούς  συντελεστές  που ορίζει  η παρούσα  οδηγία . Ωστόσο , η Επιτροπή  θεωρεί  ότι θα 
πρέπει  επίσης  να λαµβάνονται  υπόψη  οι µεταβολές  της διάρθρωσης  της φορολογίας , 
δεδοµένου ότι το ζήτηµα αυτό  συνδέεται  στενά  µε το θέµα των συντελεστών . Πρόκειται  ιδίως  
για την περίπτωση  ζητηµάτων  που αφορούν  την κατάταξη  των αλκοολούχων  ποτών  σε 
καθε µία από τις κατηγορίες  που ορίζονται  στην  οδηγία  για τις διαρθρώσεις  (οδηγία  
92/83/ΕΟΚ ). Η έκθεση  επιση µαίνει  τα ακόλουθα  τρία ζητήµατα που προέκυψαν  από τη 
διαδικασία  διαβούλευσης  και τα οποία  απαιτούν  ιδιαίτερη  προσοχή : 
1. Το ερώτη µα κατά  πόσο  πρέπει  να διατηρηθεί  η δυνατότητα  διαφορετικής  
φορολόγησης  των ήρεµων και των αφρωδών  αλκοολούχων  ποτών  που 
παρέχεται  στα κράτη  µέλη.  
2. Η ανάγκη  προσαρ µογής  των παραπο µπών στους  κωδικούς  της συνδιασ µένης 
ονοµατολογίας  στους  οποίους  παραπέ µπει η οδηγία  92/83/EΟΚ για τον καθορισ µό 
των κατηγοριών  των αλκοολούχων  ποτών  για φορολογικούς  σκοπούς , προκει µένου 
να ληφθούν  υπόψη  οι πιθανές  αλλαγές  των κωδικών  ΣΟ από το 1992 και να 
απλουστευθεί  η κατάσταση  τόσο  για τους εµπορευο µένους  όσο και για τις 
διοικήσεις . Επιπλέον  η ενηµέρωση  των παραπο µπών αυτών  στους  ισχύοντες  
κωδικούς  ΣΟ θα µπορούσε  µελλοντικά  να πραγ µατοποιηθεί  σύµφωνα  µε τη 
διαδικασία  που προβλέπεται  στο άρθρο  24 της οδηγίας  92/12/ΕΟΚ . 
3. Οι εµπορευό µενοι και οι εθνικές  διοικήσεις  επεσή µαναν  πρόσφατα  στις υπηρεσίες  
της Επιτροπής  προβλή µατα κατάταξης  των αλκοολούχων  ποτών  στις κατηγορίες  
που προβλέπονται  στην  οδηγία  92/83/ΕΟΚ , παραπονού µενοι για τις διαφορετικές  
κατατάξεις  και, εποµένως , για τη διαφορετική  φορολόγηση  του ιδίου  προϊόντος  σε 
διαφορετικά  κράτη  µέλη. Η έκθεση  περιγράφει  τα προβλή µατα και παρουσιάζει  τα 
κύρια  ερωτή µατα που τίθενται  επί του θέµατος. 
Λαµβάνοντας  υπόψη  τον περίπλοκο  χαρακτήρα  και τις πολλαπλές  και πολιτικά  ευαίσθητες  
πτυχές  του ζητήµατος, και δεδοµένου ότι η Επιτροπή  αποφάσισε  τον Σεπτέ µβριο 2002 να µην 
προτείνει  ελάχιστο  συντελεστή  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης , η παρούσα  έκθεση  δεν 
συνοδεύεται  από πρόταση  οδηγίας . Στο παρόν  στάδιο , η έκθεση  αυτή  αποτελεί  το έναυσ µα 
 
EL 6   EL προκει µένου να ξεκινήσει  ευρεία  συζήτηση  στο Συµβούλιο , στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  και 
στην  Οικονο µική και Κοινωνική  Επιτροπή . Με βάση  την έκβαση  της συζήτησης  αυτής , η 
Επιτροπή  θα αποφασίσει  κατά  πόσον  ή όχι θα υποβάλει  προτάσεις  για το σύνολο  ή για 
ορισµένα µόνο θέµατα που εγείρονται  στην  παρούσα  έκθεση . 
 
EL 7   EL 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
1.1. Το κοινοτικό  καθεστώς  ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  
1. Οι ειδικοί  φόροι  κατανάλωσης  είναι  φόροι  στην  κατανάλωση  αγαθών  όπως  τα 
αλκοολούχα  ποτά , τα προϊόντα  του καπνού  και τα πετρελαιοειδή . Οι ειδικοί  φόροι  
κατανάλωσης  στα προϊόντα  αυτά  αποτελούν  σηµαντική  πηγή  εσόδων  για τα κράτη  
µέλη και ανέρχονται  συνολικά  σε ποσοστό  από 1,8% έως 4,5% του ΑΕγχΠ  (βλ. 
παράρτη µα Α). ∆εδο µένου ότι τα κράτη  µέλη είναι  ελεύθερα  να καθορίζουν  τα 
επίπεδα  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  που ισχύουν  στην  επικράτειά  τους, υπό 
τον προϋπόθεση  ότι τηρούν  τα ελάχιστα  κοινοτικά  επίπεδα , οι συντελεστές  ειδικών  
φόρων  κατανάλωσης  ποικίλλουν  από ένα κράτος  µέλος σε άλλο . Κατά  τον 
καθορισ µό του επιπέδου  αυτών  των συντελεστών , τα κράτη  µέλη δύνανται  να 
λαµβάνουν  υπόψη  όχι µόνον  δηµοσιονο µικές εκτιµήσεις  αλλά  και παράγοντες  όπως  
η υγεία , η γεωργική  πολιτική , η φοροδιαφυγή  και φοροαποφυγή , η απασχόληση , το 
επίπεδο  συντελεστών  που καθορίζουν  άλλα  κράτη  µέλη, η λειτουργία  της 
εσωτερικής  αγοράς , κ.λπ. 
2. Το τρέχον  καθεστώς  θεσπίσθηκε  την 1η Ιανουαρίου  1993. Είναι  το αποτέλεσ µα 
συζητήσεων  οι οποίες  ξεκίνησαν  το 1985 µε την Λευκή  Βίβλο  για την ολοκλήρωση  
της εσωτερικής  αγοράς1, και επακόλουθης  πρότασης  για τη προσέγγιση  των ειδικών  
φόρων  κατανάλωσης  στην  αλκοόλη  και στα αλκοολούχα  ποτά2, µε την οποία  η 
Επιτροπή  πρότεινε  την πλήρη  εναρ µόνιση  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  για τις 
τρεις  κατηγορίες  των ως άνω αναφερό µενων  προϊόντων  που υπόκεινται  σε ειδικό  
φόρο  κατανάλωσης , µεταξύ  άλλων , των αλκοολούχων  ποτών . Ωστόσο , το 
Συµβούλιο  επέλεξε  να µην ακολουθήσει  την προσέγγιση  αυτή , ούτε τροποποιη µένη 
προσέγγιση  που πρότεινε  η Επιτροπή  το 19893, η οποία  συνίστατο  στο συνδυασ µό 
ελάχιστων  συντελεστών  και συντελεστών  - στόχου  και στην  επέκταση  της 
εναρ µόνισης  µόνον  στις φορολογικές  διαρθρώσεις . Σε ότι αφορά  τους συντελεστές , 
καθορίστηκαν  µόνο ελάχιστοι  συντελεστές . 
3. Τα προϊόντα  που υπόκεινται  σε ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  διακινούνται  µεταξύ  
των κρατών  µελών , κατά  κύριο  λόγο , δυνά µει του καθεστώτος  περί αναστολής  
δασµού4. Οι επιχειρήσεις  που επιθυ µούν να διακινήσουν  εµπορεύ µατα στο πλαίσιο  
αυτού  του καθεστώτος  πρέπει  να διαθέτουν  σχετική  άδεια  στο κράτος  µέλος όπου  
είναι  εγκατεστη µένες. Οι αποστολές  πρέπει  να συνοδεύονται  από διοικητικό  - ή 
ισοδύνα µο εµπορικό  - έγγραφο , και τα εµπορεύ µατα υπόκεινται  σε φορολόγηση  στο 
κράτος  µέλος προορισ µού. Οι ιδιώτες  δύνανται  να αγοράζουν  εµπορεύ µατα για τα 
οποία  έχουν  καταβληθεί  οι φόροι  στο κράτος  µέλος της επιλογής  τους και να τα 
µεταφέρουν  σε άλλο  κράτος  µέλος χωρίς  διατυπώσεις  και χωρίς  να πρέπει  πάλι να 
καταβάλουν  φόρο , υπό την προϋπόθεση  ότι τα εµπορεύ µατα προορίζονται  για ιδία 
χρήση  και µεταφέρονται  από αυτούς  στο κράτος  µέλος προορισ µού. 
                                                 
1 COM(85) 310 της 14.6.1985. 
2 COM(87) 328 τελικό /3 της 10.11.1987 ( ΕΕ C 250, της 18.9.1987, σ. 4). 
3 COM(89) 527 της 7.12.1989 ( ΕΕ C 12, της 18.1.1990, σ. 12). 
4 Οδηγία  92/12/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 25ης Φεβρουαρίου  1992 σχετικά  µε το γενικό  καθεστώς , την 
κατοχή , την κυκλοφορία  και τους ελέγχους  των προϊόντων  που υπόκεινται  σε ειδικούς  φόρους  
κατανάλωσης  (ΕΕ L 76, της 23.3.1992, σ.1), όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) 
αριθ. 807/2003 του Συµβουλίυ  της 14ης Απριλίου  2003 (ΕΕ L 122, της 16.5.2003, σ.36). 
 
EL 8   EL 1.2. Ειδικοί  φόροι  κατανάλωσης  στα αλκοολούχα  ποτά  
4. Το κοινοτικό  πλαίσιο  που αφορά  τους ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  για την 
αλκοόλη  και τα αλκοολούχα  ποτά  προβλέπεται  σε δύο οδηγίες . Η οδηγία  92/83/ 
ΕΟΚ5 του Συµβουλίου  για την εναρ µόνιση  των διαρθρώσεων  των ειδικών  φόρων  
κατανάλωσης  που επιβάλλονται  στην  αλκοόλη  και στα αλκοολούχα  ποτά  προβλέπει  
τους κοινούς  ορισµούς των υπαγό µενων  στο φόρο  προϊόντων , εξασφαλίζοντας  έτσι 
ότι όλα τα κράτη  µέλη µεταχειρίζονται  το ίδιο προϊόν  µε τον ίδιο τρόπο . Η οδηγία  
σχετικά  µε τις διαρθρώσεις  αναφέρει  επίσης  τη µέθοδο  υπολογισ µού του φόρου  και 
τα κριτήρια , δυνά µει των οποίων  ορισµένα προϊόντα  µπορεί  να τύχουν  απαλλαγής  ή 
µειωµένου συντελεστή . 
5. Η οδηγία  92/84/ΕΟΚ6 του Συµβουλίου  σχετικά  µε την προσέγγιση  των συντελεστών  
των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  στην  αλκοόλη  και τα αλκοολούχα  ποτά  καθορίζει  
τους ελάχιστους  συντελεστές  των ειδικών  φόρων  για κάθε  κατηγορία  προϊόντος . 
Αυτοί  οι ελάχιστοι  συντελεστές , άνω των οποίων  τα κράτη  µέλη δύνανται  να 
καθορίζουν  ελεύθερα  τους εθνικούς  τους συντελεστές , έχουν  ως εξής: 
                                                 
5 Οδηγία  92/83/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 19ης Οκτωβρίου  1992 για την εναρ µόνιση  των διαρθρώσεων  
των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  που επιβάλλονται  στην  αλκοόλη  και τα αλκοολούχα  ποτά  (ΕΕ L 316, 
της 31.10.1992, σ. 21). 
6 Οδηγία  92/84/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 19ης Οκτωβρίου  1992 για την εναρ µόνιση  των διαρθρώσεων  
των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  που επιβάλλονται  στην  αλκοόλη  και τα αλκοολούχα  ποτά  (ΕΕ L 316, 
της 31.10.1992, σ. 29). 
 
EL 9   EL Κατηγορία  προϊόντος  (ο 
ακριβής  καθορισ µός κάθε  
κατηγορίας  βρίσκεται  στην  
οδηγία  92/83/EΟΚ) Ελάχιστος  συντελεστής  που καθορίζεται  στην  
Οδηγία  
Οίνος  και ποτά  
παρασκευαζό µενα µε ζύµωση 
εκτός  του οίνου  και της µπύρας0 ευρώ  ανά εκατόλιτρο  προϊόντος  
Μπύρα  0,748 ευρώ  ανά εκατόλιτρο  ανά βαθµό Plato 
ή 
1,87 ευρώ  ανά εκατόλιτρο  ανά βαθµό 
αλκοόλης  
Ενδιά µεσα προϊόντα  (π.χ. 
αλκοολω µένοι οίνοι · οίνοι  
ποιότητας  λικέρ ) 45 ευρώ  ανά εκατόλιτρο  προϊόντος  
Αιθυλική  αλκοόλη  και 
οινοπνευ µατώδη  ποτά  550 ευρώ  ανά εκατόλιτρο  καθαρής  αλκοόλης  
Σηµείωση : τα κράτη  µέλη που εφαρ µόζουν  
συντελεστή  που δεν υπερβαίνει  τα 1000 ευρώ  
δύνανται  να µην µειώσουν  τον εθνικό  τους 
συντελεστή . Τα κράτη  µέλη που εφαρ µόζουν  
συντελεστή  που υπερβαίνει  τα 1000 ευρώ  
δύνανται  να µην µειώσουν  τον εθνικό  τους 
συντελεστή  κάτω  του ποσού  αυτού  
6. Για την καθιέρωση  αυτών  των ελάχιστων  συντελεστών  το 1993, ήταν  απαραίτητο  να 
αυξηθούν  οι συντελεστές  που εφαρ µόζονταν  σε 7 από τα 12 κράτη  µέλη την εποχή  
εκείνη7. Τα κράτη  µέλη δύνανται  να καθορίζουν  τους εθνικούς  τους συντελεστές  
ελεύθερα  άνω αυτών  των ελάχιστων  συντελεστών . Αυτό  είχε ως αποτέλεσ µα την 
ύπαρξη  διαφορών  σε ότι αφορά  τα ισχύοντα  στην  Κοινότητα  επίπεδα  φορολόγησης , 
που αντικατοπτρίζουν  τις διαφορετικές  εκτιµήσεις  εθνικής  πολιτικής . Στα 
Παραρτή µατα Β1 µέχρι Β4 παρατίθενται  λεπτο µερώς  οι συντελεστές  που 
εφαρ µόζουν  τα κράτη  µέλη την 1η Μαΐου  2004, συµπεριλα µβανο µένων  των κρατών  
µελών  που προσχώρησαν  στην  ΕΕ την ηµεροµηνία αυτή , σε κάθε  κατηγορία  
προϊόντος . 
7. Είναι  αξιοση µείωτο  ότι, σε δήλωση  που περιελήφθη  στα πρακτικά  όταν εκδόθηκε  η 
οδηγία  92/84/ΕΟΚ , τα κράτη  µέλη ανέλαβαν  τη δέσµευση  να εκλάβουν  τους 
συντελεστές -στόχο  που πρότεινε  η Επιτροπή  στο COM(89) 527 ως συντελεστές  
αναφοράς , µε τους οποίους  θα προσπαθούσαν  να προσαρ µόσουν  τους εθνικούς  τους 
συντελεστές . Αυτοί  οι συντελεστές -στόχος  έχουν  ως εξής: 
                                                 
7 Για τη µπύρα : στη Γερµανία, την Ελλάδα , τη Γαλλία  και το Λουξε µβούργο .Για τα οινοπνευ µατώδη : 
στην  Ελλάδα , την Ισπανία , την Ιταλία  και την Πορτογαλία . 
 
EL 10   EL Αιθυλική  αλκοόλη  και 
οινοπνευ µατώδη  ποτά  1398,1 ευρώ  ανά εκατόλιτρο  καθαρής  αλκοόλης  
Ήρεµος οίνος  18,7 ευρώ  ανά εκατόλιτρο  προϊόντος  
Αφρώδης  οίνος  33 ευρώ  ανά εκατόλιτρο  προϊόντος  
Μπύρα  1,496 ευρώ  ανά εκατόλιτρο  ανά βαθµό Plato του 
τελικού  προϊόντος  
Ενδιά µεσα προϊόντα  93,5 ευρώ  ανά εκατόλιτρο  προϊόντος  
Στην  πράξη , τα κράτη  µέλη δεν έλαβαν  πάντοτε  υπόψη  αυτούς  τους συντελεστές -
στόχο  κατά  τη µεταβολή  των εθνικών  τους συντελεστών , αντίθετα  έκαναν  χρήση  της 
ελαστικότητας  που τους παρέχεται  µε την δήλωση  για την προσαρ µογή των 
συντελεστών  των φόρων  τους, µε τρόπο  διαφορετικό  από αυτόν  ο οποίος  
προβλέπεται  από τους συντελεστές  αναφοράς  για ειδικούς  λόγους  και, ειδικότερα , 
για την κάλυψη  δηµοσιονο µικών  αναγκών . 
8. Στον  πίνακα  που ακολουθεί  εµφαίνονται  οι ελάχιστοι  συντελεστές  για κάθε  
κατηγορία  προϊόντος  σε ευρώ  ανά εκατόλιτρο  βαθµού αλκοόλης , καθώς  και ο 
ελάχιστος  συντελεστής  ανά λίτρο  προϊόντος , σε βαθµό αλκοόλης  µε τον οποίο  
συνήθως  πωλείται . 
Κατηγορία  προϊόντος  Ελάχιστος  
συντελεστής  
ανά 
εκατόλιτρο  και 
βαθµό 
αλκοόλης  Ελάχιστος  συντελεστής  ανά λίτρο  
προϊόντος  σε βαθµό µε τον οποίο  
συνήθως  πωλείται  
Οίνος  και ποτά  
παρασκευαζό µενα µε 
ζύµωση εκτός  του οίνου  
και της µπύρας  0 ευρώ  Οίνος  (12°) 0 ευρώ  
Μπύρα  1,87 ευρώ  Μπύρα  (5°) 0,1 ευρώ  
Ενδιά µεσα προϊόντα  2,5 ευρώ  Ενδ. προϊόν . (18°) 0,45 ευρώ 
Αιθυλική  αλκοόλη  και 
οινοπνευ µατώδη  ποτά  5,5 ευρώ  Οινοπνευ µατώδη  ποτά (40°) 2,2 ευρώ 
9. Κατά  µέσο όρο, το σύνολο  των εσόδων  από ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  στα 
αλκοολούχα  ποτά  αντιπροσωπεύει  10,5 % του συνόλου  των εσόδων  από τους  
ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  ή 0,29% του συνολικού  ΑΕγχΠ  των κρατών  
µελών  (βλ. γενική  επισκόπηση  για κάθε  κράτος  µέλος στο παράρτη µα Α). 
 
EL 11   EL 2. ΕΞΕΤΑΣΗ  ΤΗΣ  ∆ΙΑΡΘΩΣΗΣ  ΚΑΙ  ΤΩΝ  ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ  ΤΩΝ  ΕΙ∆ΙΚΩΝ  ΦΟΡΩΝ  
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ  
2.1. Γενικές  παρατηρήσεις  
10. Το άρθρο  8 της οδηγίας  92/84/EΟΚ ορίζει  ότι το Συµβούλιο , ανά διετία , βάσει  
έκθεσης  και, όπου  κρίνεται  αναγκαίο , βάσει  πρότασης  της Επιτροπής , εξετάζει  τους 
συντελεστές  του ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  που ορίζονται  στην  οδηγία  αυτή  και, 
αποφασίζοντας  µε οµοφωνία  αφού  ζητήσει  τη γνώµη του Ευρωπαϊκού  
Κοινοβουλίου , θεσπίζει  τα αναγκαία  µέτρα. Στην  έκθεση  της Επιτροπής  και κατά  
την εξέταση  του θέµατος από το Συµβούλιο , λαµβάνονται  υπόψη  η ορθή  λειτουργία  
της εσωτερικής  αγοράς , ο ανταγωνισ µός µεταξύ  των διαφόρων  κατηγοριών  
αλκοολούχων  ποτών , η πραγ µατική  αξία των επιβαλλό µενων  συντελεστών  φόρου  
και οι ευρύτεροι  στόχοι  της συνθήκης . 
2.2. Πρώτη  Έκθεση  της Επιτροπής  
11. Το Σεπτέ µβριο 1995, η Επιτροπή  υπέβαλε  την πρώτη  έκθεσή  της, η οποία , εκτός  από 
τα αλκοολούχα  ποτά , αφορούσε  τον καπνό  και τα πετρελαιοειδή8. ∆εν συνοδεύτηκε  
από πρόταση . Στην  έκθεση  παρατηρείται  η έντονη  στασι µότητα  των εφαρ µοζόµενων  
στα αλκοολούχα  ποτά  συντελεστών  φόρου . Ανέφερε  ότι τούτο  σήµαινε τότε ότι ο 
µηδενικός  συντελεστής  για τον οίνο θα µπορούσε  να περιορίσει  το πεδίο  για αλλαγές  
σε ότι αφορά  άλλα  προϊόντα  αλκοόλης  εντός  του ιδίου  κράτους  µέλους  καθώς  και 
στα γειτονικά  κράτη  µέλη. Κατέληξε  στο συµπέρασ µα ότι έπρεπε  να εξετασθεί  
περαιτέρω  το θέµα της φορολόγησης  της αλκοόλης  και ότι απαιτείτο  να γίνουν  
περαιτέρω  διαβουλεύσεις  µε όλα τα ενδιαφερό µενα µέρη, πριν ληφθούν  τελικές  
αποφάσεις . Εν τω µεταξύ , τα κράτη  µέλη που εφαρ µόζουν  συντελεστές  ίσους  ή 
παραπλήσιους  µε τους ελάχιστους  συντελεστές , δύνανται  να διατηρήσουν  τους 
ισχύοντες  συντελεστές , αποφεύγοντας  έτσι τις στρεβλώσεις  του εµπορίου , που 
δυνατόν  να προκαλέσουν  βεβιασ µένες προσαρ µογές συντελεστών . 
12. Στο πλαίσιο  της διαδικασίας  διαβουλεύσεων  µε τα ενδιαφερό µενα µέρη, η Επιτροπή  
αποφάσισε  να διοργανώσει  διάσκεψη  σχετικά  µε τους ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  
στη Λισσαβόνα , τον Νοέµβριο 1995. Αυτό  ήταν  το πρώτο  στάδιο  µιας 
συνεχιζό µενης διαδικασίας  διαβουλεύσεων . Ο στόχος  της διάσκεψης  ήταν  να 
αξιολογηθεί  η λειτουργία  του κοινοτικού  καθεστώτος  για τους ειδικούς  φόρους  
κατανάλωσης  που ίσχυε  από τον Ιανουάριο  1993 και, ειδικότερα , να διευκολυνθεί  η 
Επιτροπή  στη χάραξη  της µελλοντικής  πολιτικής  στον  τοµέα των ειδικών  φόρων  
κατανάλωσης . Κατά  τη διάσκεψη , επιβεβαιώθηκαν  οι δυσκολίες  και οι απόψεις  των 
εµπορικών  και υγειονο µικών  οργανώσεων  και των κρατών  µελών  που 
υπογρα µµίζονται  στην  έκθεση , αλλά  δεν διαφάνηκε  κάποια  πιθανή  λύση . 
13. Στις 19 Σεπτε µβρίου  1996, το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  εξέδωσε  γνώµη9 σχετικά  µε 
την επανεξέταση  της Επιτροπής  και κάλεσε  την Επιτροπή  να εξετάσει  και να 
προτείνει  τις κατάλληλες  τροποποιήσεις  στην  υπάρχουσα  οδηγία , καθώς  και να 
υποδείξει  γενικές  κατευθύνσεις  και να επεξεργασθεί  ένα δίκαιο  φορολογικό  
                                                 
8 COM(95)285, της 13.9.1995. 
9 ΕΕ C 320, της 28.10.1996, σ. 205. 
 
EL 12   EL καθεστώς , που να µην συνεπάγεται  στρέβλωση  του ανταγωνισ µού µεταξύ  των 
αλκοολούχων  ποτών . 
3. ΠΕ∆ΙΟ  ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ  ΤΗΣ  ΠΑΡΟΥΣΑΣ  (∆ΕΥΤΕΡΗΣ ) ΕΚΘΕΣΗΣ  
3.1. Γενικά  
14. Όπως  αναφέρθηκε  προηγου µένως , στην  έκθεση  αυτή  πρέπει  να εξετασθούν  οι 
συντελεστές  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  που εφαρ µόζονται  στην  αλκοόλη  και 
στα αλκοολούχα  ποτά , λαµβάνοντας  υπόψη  την ορθή  λειτουργία  της εσωτερικής  
αγοράς , τον ανταγωνισ µό µεταξύ  των διαφόρων  κατηγοριών  αλκοολούχων  ποτών , 
την πραγ µατική  τιµή των συντελεστών  του φόρου  και τους ευρύτερους  στόχους  της 
συνθήκης , όπως  υγεία  και γεωργική  πολιτική . 
15. Της εν λόγω  έκθεσης  προηγήθηκε  διαδικασία  διαβουλεύσεων . Οι υπηρεσίες  της 
Επιτροπής  ζήτησαν  από τα κράτη  µέλη να διατυπώσουν  την άποψή  τους για κάθε  
στοιχείο  που πρόκειται  να εξετασθεί  βάσει  ερωτη µατολογίου . ∆εδο µένου ότι οι 
διαβουλεύσεις  αυτές  άρχισαν  το 2001, δεν συµπεριλα µβάνονται  τα κράτη  µέλη που 
προσχώρησαν  στην  ΕΕ την 1η Μαΐου  2004. Κατά  συνέπεια , οι απόψεις  τους δεν 
αντικατοπτρίζονται  στην  παρούσα  έκθεση . Οι εµπορικές  οργανώσεις  καθώς  και οι 
οργανώσεις  υγείας  κλήθηκαν  να υποβάλουν  τις θέσεις  τους και είχαν  την ευκαιρία  
να συζητήσουν  το θέµα µε την Επιτροπή  κατά  τη διάρκεια  διµερών  συνεδριάσεων . 
16. Για µια από τις πτυχές  που πρέπει  να ληφθούν  υπόψη  - ανταγωνισ µός µεταξύ  των 
αλκοολούχων  ποτών  - η Επιτροπή  προσέλαβε  ανεξάρτητο  σύµβουλο  για να 
αξιολογήσει  το µέγεθος  του ανταγωνισ µού αυτού  (εφεξής  "η µελέτη  επί του 
ανταγωνισ µού"). Επιπλέον , στη µελέτη  εξετάσθηκαν  οι τάσεις  σε ότι αφορά  την 
κατανάλωση  αλκοολούχων  ποτών  και οι λόγοι  που τις εξηγούν  (π.χ. αλλαγές  στην  
φορολογία ). Επί πλέον , για ορισµένα κράτη  µέλη, εξετάσθηκε  το ζήτηµα των 
διασυνοριακών  αγορών  που γίνονται  από άτοµα και της παράνο µης διασυνοριακής  
εµπορικής  κυκλοφορίας  προϊόντων  για τα οποία  καταβάλλεται  φόρος10. (Βλ. 
παραπο µπές στα αποτελέσ µατα της µελέτης , στις παραγράφους  41, 42, 58). 
3.2. Λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς  
17. Το παρόν  κεφάλαιο  εξετάζει  τον αντίκτυπο  των συντελεστών  που εφαρ µόζουν  τα 
κράτη  µέλη στην  ορθή  λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς  αλκοολούχων  ποτών .  
18. Εξετάζοντας  το ζήτηµα αυτό , η πρώτη  έκθεση  διέκρινε  τρεις  µεγάλες  κατηγορίες  
ενδοκοινοτικής  κυκλοφορίας  προϊόντων  στα οποία  επιβάλλονται  ειδικοί  φόροι  
κατανάλωσης : εµπορική  κυκλοφορία  υπό καθεστώς  αναστολής  του ειδικού  φόρου  
κατανάλωσης , εµπορικές  συναλλαγές  προϊόντων  για τα οποία  καταβάλλονται  οι 
ειδικοί  φόροι  και κυκλοφορία  προϊόντων  από ιδιώτες . Εδώ γίνεται  επίσης  χρήση  της 
διάκρισης  αυτής . 
                                                 
10 «Μελέτη  περί του ανταγωνισ µού µεταξύ  των αλκοολούχων  ποτών », Customs Associates Ltd, 
Φεβρουάριος  2001. Σύνοψη  της µελέτης  αυτής  παρατίθεται  στην  ακόλουθη  ιστοσελίδα : 
http://europa .eu.int/comm/taxation_customs/publications/reports_studies/report.htm 
 
EL 13   EL Εµπορική  κυκλοφορία  προϊόντων  υπό το καθεστώς  αναστολής  φόρου  
19. Η πρώτη  έκθεση  καταλήγει  στο συµπέρασ µα ότι, σε ότι αφορά  συνολικά  το νόµιµο 
εµπόριο , το κοινοτικό  καθεστώς  ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  λειτούργησε  αρκετά  
καλά  παρά  τις µεγάλες  διαφορές  των συντελεστών  µεταξύ  των κρατών  µελών . 
∆εδο µένου ότι τα εµπορεύ µατα κυκλοφορούν  υπό καθεστώς  αναστολής  του φόρου , 
σύµφωνα  µε το οποίο  ο φόρος  καταβάλλεται  στο κράτος  µέλος προορισ µού, ο δε 
συντελεστής  είναι  αυτός  που εφαρ µόζεται  στο κράτος  αυτό , δεν είναι  πιθανόν  οι 
διαφορετικοί  συντελεστές  να συνέβαλαν  σε σηµαντική  στρέβλωση  της επιλογής  ή 
του ανταγωνισ µού για τις εταιρίες  που πραγ µατοποιούν  συναλλαγές  σε αυτό  το 
επίπεδο  της αλυσίδας  διανο µής. Τούτο  επιβεβαιώνεται  από τα κράτη  µέλη. 
20. Η πρώτη  έκθεση  καταλήγει  επίσης  στο συµπέρασ µα ότι ήταν  ακόµη δυσκολότερο  να 
εκτιµηθεί η επίπτωση  που είχε η συνεχής  διαφορά  συντελεστών  σε συνδυασ µό µε 
την κατάργηση  των συνοριακών  ελέγχων , επί της δόλιας  δραστηριότητας  στο χώρο  
αυτό  και ότι ήταν  πολύ  νωρίς  για να εκτιµηθεί κατά  πόσον  επεκτεινόταν  η απάτη . 
Ωστόσο , σύντο µα µετά την σύνταξη  της έκθεσης  αυτής , τα κράτη  µέλη εξέφρασαν  
την ανησυχία  τους σχετικά  µε την αυξη µένη απάτη  στο τοµέα των ειδικών  φόρων  
κατανάλωσης . Τούτο  οδηγούσε  στη σύσταση , στις αρχές  του 1997, Οµάδας  Υψηλού  
Επιπέδου  για την Απάτη  στον  τοµέα των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης , 
αποτελού µενης από αντιπροσώπους  των κρατών  µελών  και της Επιτροπής . Καθήκον  
της Οµάδας  ήταν  να προσδιορίσει  τη φύση  και το µέγεθος  της απάτης  καθώς  και τα 
ελαττώ µατα και τις αδυνα µίες του καθεστώτος  ρυθµίσεων  και ελέγχου  και να 
προτείνει  σχετικές  λύσεις  και/ή βελτιώσεις . Στην  έκθεσή  της, της 24ης Απριλίου  
199811, η Οµάδα κατέληξε  στο συµπέρασ µα ότι η απάτη  στον  τοµέα του καπνού  και 
της αλκοόλης  είχε λάβει  επικίνδυνες  διαστάσεις . Τα κράτη  µέλη υπολόγισαν  ότι οι 
απώλειες  για την Ευρωπαϊκή  Ένωση  στο σύνολό  της, το 1996, ανήλθαν  περίπου  σε 
1,5 δισεκατο µµύρια ευρώ  στον  τοµέα της αλκοόλης  (περίπου  8% των συνολικών  
εσόδων  από τους ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  στα αλκοολούχα  ποτά ). Συγκριτικά , 
για τα προϊόντα  καπνού  τα κράτη  µέλη υπολόγισαν  ότι οι απώλειες , το 1996, 
ανήλθαν  περίπου  σε 3,3 δισεκατο µµύρια ευρώ  (ή 7,5% των συνολικών  εσόδων  από 
τους ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  για τα προϊόντα  καπνού ). Στην  έκθεση  
διαπιστώνεται  επίσης  ότι η απάτη , σε ότι αφορά  την αλκοόλη , έτεινε  να 
επικεντρώνεται  στη κατάχρηση  του ενδοκοινοτικού  συστή µατος κατοχής  και 
διακίνησης . Αυτές  είναι  οι απάτες  µεγάλης  κλίµακας , που στοχεύουν  τις αγορές  των 
κρατών  µελών  µε υψηλούς  συντελεστές  ειδικών  φόρων  κατανάλωσης . Είναι  σαφές  
ότι αποκορύφω µα αυτής  της σηµαντικής  απώλειας  φορολογικών  εσόδων  είναι  τα 
τεράστια  κέρδη  που µπορούν  να αποκο µίσουν  πολύ  σύντο µα οι διαπράξαντες  την 
απάτη . Στην  έκθεση  αναφέρεται  ότι τα κέρδη  αυτά  είναι  αποτέλεσ µα της πολύ  
υψηλής  φορολογικής  επιβάρυνσης  στα προϊόντα  σε σχέση  µε την βασική  αξία των 
εµπορευ µάτων  και, σε ορισµένες περιπτώσεις , από το γεγονός  ότι διαφέρουν  
σηµαντικά  οι συντελεστές  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  και ΦΠΑ  µεταξύ  των 
κρατών  µελών .  
21. Ορισ µένα κράτη  µέλη, απαντώντας  στο ερωτη µατολόγιο , επιβεβαίωσαν  τις 
διαπιστώσεις  που γίνονται  στην  έκθεση  της Οµάδας  Υψηλού  Επιπέδου  για την 
Απάτη . Ορισ µένα εξ αυτών  (Ιρλανδία , Ηνωµένο Βασίλειο , Γαλλία ) ανέφεραν  
                                                 
11 Έκθεση  της Οµάδας  Υψηλού  Επιπέδου  για την Απάτη  στους  τοµείς της αλκοόλης  και του καπνού , την 
οποία  ενέκρινε  το Συµβούλιο  Ecofin στις 19 Μαίου  1998. 
 
EL 14   EL αυξη µένο αριθµό περιπτώσεων  δόλιας  εκτροπής , κατά  τις οποίες , εµπορεύ µατα 
διακινού µενα από ένα κράτος  µέλος σε άλλο , υπό καθεστώς  αναστολής  του ειδικού  
φόρου  κατανάλωσης , στην  συνέχεια  εκτρέπονται  καθ’ οδόν , συχνά  προς  κράτη  µέλη 
όπου  οι φόροι  είναι  σχετικά  υψηλοί . Άλλα  κράτη  µέλη ανέφεραν  αύξηση  της 
παράνο µης διακίνησης  αλκοόλης  από τρίτες  χώρες  (πρόκειται  για την περίπτωση  της 
Φινλανδίας ) ή αύξηση  της κατ’ οίκον  απόσταξης  και κατάσχεση  αλκοολούχων  
ποτών  που εισέρχονται  παράνο µα στη χώρα  από άλλα  κράτη  µέλη (πρόκειται  για την 
περίπτωση  της Σουηδίας ). Όµως, και κράτη  µέλη που εφαρ µόζουν  σχετικά  χαµηλούς  
συντελεστές  ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  (όπως  η Πορτογαλία ), ανέφεραν  
περισσότερες  περιπτώσεις  απάτης  στους  τοµείς της αλκοόλης  και των αλκοολούχων  
ποτών , κυρίως  µε τη µορφή  φοροδιαφυγής . Η Επιτροπή , συνειδητοποιεί  επίσης , τον 
αυξανό µενο αριθµό περιπτώσεων , τις οποίες  επιση µαίνουν  επί µέρους  εταιρίες  στον  
τοµέα της αλκοόλης , µη εκτελωνισ µού των ενδοκοινοτικών  διακινήσεων  ή 
διακινήσεων  προς  τρίτες  χώρες , κατά  τις οποίες  οι εταιρίες  αυτές  θεωρούνται  
υπεύθυνες  για την καταβολή  του φόρου  για εµπορεύ µατα που δεν φθάνουν  στον  
προορισ µό τους. 
22. Κατόπιν  συστάσεων  της Οµάδας  Υψηλού  Επιπέδου  για την Απάτη , η Επιτροπή  και 
τα κράτη  µέλη προέβησαν  σε σειρά  πρωτοβουλιών  για την καταστολή  της απάτης . 
Παραδείγ µατα συνιστούν  η έκδοση  σύστασης  της Επιτροπής  σχετικά  µε τους 
αποθηκευτές12 και η εισαγωγή  της πληροφορικής  στη διακίνηση  και στους  ελέγχους  
των προϊόντων  που υπόκεινται  σε ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης13. Οι πρωτοβουλίες  
αυτές  θα βελτιώσουν  την αποτελεσ µατικότητα  του παρόντος  ρυθµιστικού  
συστή µατος και καθεστώτος  ελέγχου , και θα διευκολύνουν  την καταστολή  της 
απάτης  και της φοροδιαφυγής . 
Εµπορικές  δραστηριότητες  που αφορούν  προϊόντα  για τα οποία  έχουν  καταβληθεί  οι φόροι  
23. Στην  πρώτη  έκθεση  σηµειώνεται  ότι µόνο ένα µικρό ποσοστό  των ενδοκοινοτικών  
εµπορικών  συναλλαγών  πραγ µατοποιείται  εκτός  του καθεστώτος  αναστολής . 
Βέβαια , αυτό  εξακολουθεί  να συµβαίνει  στην  περίπτωση  των εµπορικών  
συναλλαγών  µεταξύ  των εµπορευο µένων , στις οποίες  εφαρ µόζεται  η διαδικασία  του 
άρθρου  7 της οδηγίας  92/12/EΟΚ. Στις περιπτώσεις  αυτές , οι διακινήσεις  µεταξύ  
των κρατών  µελών  γίνονται  µε τη χρήση  απλουστευ µένου διοικητικού  εγγράφου  και 
ο ειδικός  φόρος  κατανάλωσης  που καταβάλλεται  στο κράτος  µέλος αναχώρησης , 
επιστρέφεται  κατόπιν  απόδειξης  της καταβολής  του φόρου  στο κράτος  µέλος 
προορισ µού. Τα κράτη  µέλη δεν επεσή µαναν  σηµαντικά  προβλή µατα, αν και ένα 
κράτος  µέλος (ΗΒ) ανέφερε  ότι αντιµετώπισε  σηµαντικά  προβλή µατα διότι  
υποβλήθηκαν  δόλιοι  ισχυρισ µοί για την επιστροφή  του φόρου  σε ότι αφορά  
προϊόντα  τα οποία  στην  πράξη  ουδέποτε  είχαν  εγκαταλείψει  το ΗΒ και/ή στα οποία  
ουδέποτε  επιβλήθηκε  φόρος  στο ΗΒ. Ωστόσο , το ΗΒ κατέστησε  αυστηρότερες  τις 
διαδικασίες  επιστροφής , πράγ µα που περιόρισε  το πεδίο  για τέτοιου  είδους  απάτες . 
Η πείρα  κατέδειξε  ότι οι δόλιοι  εµπορευό µενοι δρουν  στο πλαίσιο  του καθεστώτος  
                                                 
12 Σύσταση  2000/789/E Κ της Επιτροπής , της 29ης Nοεµβρίου  2000 για τις κατευθυντήριες  γραµµές 
σχετικά  µε τις άδειες  που χορηγούνται  σε αποθηκευτές , δυνά µει της οδηγίας  92/12/ΕΟΚ  του 
Συµβουλίου , όσον  αφορά  τη διακίνηση  προϊόντων  που υπόκεινται  σε ειδικό  φόρο  κατανάλωσης   
(ΕΕ L 314 της 14.12.2000 σ.29). 
13 Απόφαση  αριθ. 1152/2003/ ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου , της 16ης Ιουνίου  
2003 για την εισαγωγή  της πληροφορικής  στη διακίνηση  και στους  ελέγχους  των προϊόντων  που 
υπόκεινται  σε ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  (ΕΕ L162, της 1.7.2003, σ.5). 
 
EL 15   EL εκείνου  που θεωρείται  το ασθενέστερο  σε δεδοµένη στιγµή, είναι  ιδιαίτερα  
ελαστικοί  και, όταν ένα καθεστώς  ενισχύεται , απλά  µετατοπίζουν  τις 
δραστηριότητές  τους για να εκµεταλλευτούν  άλλο  καθεστώς . Εποµένως , κανένα  
καθεστώς  δεν µπορεί  να εξετασθεί  µεµονωµένα όταν µελετάται  τι πρέπει  να γίνει για 
την ενίσχυσή  του. 
24. Η κύρια  εξέλιξη  που πρέπει  να αναφερθεί  στο κεφάλαιο  αυτό  αφορά  τις εξ 
αποστάσεων  πωλήσεις  (πωλήσεις  αγαθών  που αποστέλλονται  ή µεταφέρονται  άµεσα 
ή έµµεσα από τον πωλητή  ή εξ ονόµατός του στους  τελικούς  καταναλωτές ). 
Μεγάλος  αριθµός κρατών  µελών  ανέφερε  την αύξηση  των εξ αποστάσεως  
πωλήσεων  στους  τελικούς  καταναλωτές , ιδίως  στους  τοµείς του οίνου  και των 
οινοπνευ µατωδών  ποτών , κατόπιν  της ανάπτυξης  του ηλεκτρονικού  εµπορίου . Οι 
διαδικασίες  που εφαρ µόζονται  στις πωλήσεις  αυτές  προβλέπονται  στο άρθρο  10 της 
οδηγίας  92/12/ΕΟΚ  και συνεπάγονται  την πληρω µή του ειδικού  φόρου  στο κράτος  
µέλος προορισ µού, από ή εκ µέρους  του πωλητή . Την αύξηση  αυτής  της µορφής  
συναλλαγών  καταδεικνύει  η αύξηση , την οποία  αναφέρουν  αρκετά  κράτη  µέλη, των 
εγγραφών  εµπορευο µένων  από άλλα  κράτη  µέλη για την πληρω µή των φόρων  στις 
εξ αποστάσεως  πωλήσεις . 
25. Ωστόσο , αρκετά  κράτη  µέλη (ιδίως  αυτά  που εφαρ µόζουν  υψηλά  επίπεδα  φόρων ) 
ανέφεραν  ότι οι εταιρίες  που πωλούν  µέσω του ∆ιαδικτύου  και έχουν  την έδρα  τους 
σε χώρες  µε χαµηλούς  ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης , πωλούν  όλο και περισσότερα  
προϊόντα  για τα οποία  έχει καταβληθεί  ο φόρος , σε πελάτες  που διαµένουν  σε 
έδαφος  µε την υψηλότερη  φορολογία , χωρίς  να καταβάλλεται  ο σχετικός  φόρος  στην  
χώρα  παραλαβής . Αυτό  οφείλεται , εν µέρει, στον  περίπλοκο  χαρακτήρα  των 
διαδικασιών  πληρω µής του φόρου  στο κράτος  µέλος προορισ µού, καθώς  και στο 
κόστος  της πλήρους  συµµόρφωσης  στη διαδικασία  αυτή , το οποίο  είναι  συχνά , ιδίως  
για τις µικρές  και µεσαίες  επιχειρήσεις , δυσανάλογο  ως προς  την αξία των 
πραγ µατοποιού µενων  συναλλαγών . Η κατάσταση  αυτή  δεν επιτρέπει  στους  
εµπορευό µενους  ούτε στους  πολίτες  να επωφελούνται  πλήρως  της εσωτερικής  
αγοράς . Ωστόσο , σε άλλες  περιπτώσεις  προφανώς  δηµιουργήθηκαν  σελίδες  στο 
∆ιαδίκτυο  για την πώληση  αλκοολούχων  ποτών , για να εκµεταλλευτούν  την ύπαρξη  
διαφορετικών  συντελεστών  στα κράτη  µέλη. Τα πωλού µενα προϊόντα  
αποστέλλονται  ταχυδρο µικώς στους  πελάτες  σε άλλα  κράτη  µέλη και είναι  σαφές  ότι 
οι αποστολές  αυτές  είναι  δύσκολο  να ελεγχθούν  εντός  της εσωτερικής  αγοράς , όπου  
αποτελεί  κανόνα  η ελεύθερη  κυκλοφορία  των αγαθών . 
26. Τα προαναφερό µενα προβλή µατα που προκύπτουν  στο πλαίσιο  των εξ αποστάσεως  
πωλήσεων  εξετάζονται  λεπτο µερέστερα  από την Επιτροπή  σε έκθεση  περί της 
λειτουργίας  των διατάξεων  των άρθρων  7 έως 10 της οδηγίας  92/12/ΕΟΚ . Η έκθεση  
και η συνοδευτική  πρόταση  οδηγίας  προτείνουν  απλουστεύσεις  των διαδικασιών  των 
εξ αποστάσεως  πωλήσεων  καθώς  και κάποιο  βαθµό ελευθέρωσης  για τις εξ 
αποστάσεως  αγορές  αλκοολούχων  ποτών14. Για περισσότερες  λεπτο µέρειες  πρέπει  
                                                 
14 Στο εν λόγω  πλαίσιο , ως εξ αποστάσεως  πώληση  ορίζεται  η συναλλαγή  κατά  την οποία  προϊόντα  
υποκεί µενα σε ειδικό  φόρο  αποστέλλονται  ή µεταφέρονται  στον  αγοραστή  από ή εξ ονόµατος του 
πωλητή . Ως εξ αποστάσεως  αγορά  ορίζεται  η συναλλαγή  κατά  την οποία  αυτή  η αποστολή  ή µεταφορά  
γίνεται  από ή εξ ονόµατος του αγοραστή . 
 
EL 16   EL να γίνει παραπο µπή στην  έκθεση  και στην  πρόταση  στα άρθρα  7 έως 10 της οδηγίας  
92/12/ΕΟΚ15 που εκδόθηκε  από την Επιτροπή  στις 2 Απριλίου  2004.  
∆ιασυνοριακές  αγορές  
27. Σύµφωνα  µε τις αρχές  της ενιαίας  αγοράς , οι ιδιώτες  µπορούν  να αγοράσουν  
εµπορεύ µατα για τα οποία  έχει καταβληθεί  ο φόρος  στο κράτος  µέλος της επιλογής  
τους και να τα µεταφέρουν  σε άλλο  κράτος  µέλος χωρίς  να υποχρεούνται  να 
καταβάλουν  εκ νέου φόρο . Αυτό  ισχύει  υπό τον όρο ότι τα εµπορεύ µατα 
προορίζονται  για ιδία χρήση , µεταξύ  άλλων , οικογενειακή  χρήση  και µεταφέρονται  
από τους ιδίους  στο κράτος  µέλος προορισ µού (άρθρο  8 της οδηγίας  92/12/EΟΚ). 
Τα κράτη  µέλη για να προσδιορίσουν  κατά  πόσον  τα εν λόγω  εµπορεύ µατα 
προορίζονται  για προσωπική  χρήση  του ταξιδιώτη  και της οικογενείας  του, πρέπει  
να λάβουν  υπ' όψη σειρά  κριτηρίων , ένα εκ των οποίων  είναι  η ποσότητα  των 
µεταφερό µενων  προϊόντων  (βλ. άρθρο  9 της οδηγίας  92/12/EΟΚ). Για την εφαρ µογή 
του ως άνω κριτηρίου , δύνανται  επίσης  να ορίσουν  ενδεικτικά  επίπεδα , µόνον  ως 
µορφή  απόδειξης . Επί πλέον , πρέπει  να σηµειωθεί  ότι επιτράπηκε  ακόµη σε τρία 
κράτη  µέλη (Σουηδία , ∆ανία  και Φιλανδία ), µέχρι το τέλος  του 2003, να εφαρ µόζουν  
περιορισ µούς σε ότι αφορά  τη ποσότητα  των υποκεί µενων  σε ειδικό  φόρο  
κατανάλωσης  προϊόντων  (περιλα µβανο µένων  των αλκοολούχων  ποτών ) που 
δύνανται  να εισαχθούν  στο έδαφός  τους από ταξιδιώτες  που έρχονται  από άλλα  
κράτη  µέλη, χωρίς  περαιτέρω  καταβολή  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  (βλ. άρθρο  26 
της οδηγίας  92/12/EΟΚ). 
28. Σε ότι αφορά  το µέγεθος  των διασυνοριακών  αγορών , η πρώτη  έκθεση  σηµειώνει  ότι 
πρόκειται  για γενικά  διαδεδο µένο φαινό µενο, µε αυξανό µενες διαστάσεις  από το 
1992, ιδίως  για τα κράτη  µέλη που εφαρ µόζουν  συντελεστές  ειδικών  φόρων  
κατανάλωσης  κατά  πολύ  υψηλότερους  από αυτούς  των γειτονικών  κρατών  µελών . 
Επίσης , στην  έκθεση  σηµειώνεται  ότι είναι  γενικά  αποδεκτό  το ότι η ύπαρξη  
διαφορετικών  συντελεστών  ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  αποτελεί  σηµαντικό  
παράγοντα . Σχετικά  µε το θέµα αυτό , στην  έκθεση  της Οµάδας  Υψηλού  Επιπέδου  
για την Απάτη  σηµειώνεται  ότι, πέραν  της ευρείας  κλίµακας  απάτης  που 
διαπράττουν  οργανω µένες οµάδες, παρατηρούνταν  και σηµαντικές  περιπτώσεις  
απάτης  µε τη µορφή  περιορισ µένης κατάχρησης  των ισχυόντων  κανόνων , που 
αφορούν  φορολογού µενα εµπορεύ µατα και είναι  αποτέλεσ µα της ύπαρξης  πολύ  
διαφορετικών  συντελεστών  ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  µεταξύ  των κρατών  µελών . 
29. Στις απαντήσεις  τους στο ερωτη µατολόγιο , τα κράτη  µέλη που εφαρ µόζουν  σχετικά  
χαµηλά επίπεδα  φόρων  στα αλκοολούχα  ποτά , δεν εξέφρασαν  ιδιαίτερες  ανησυχίες  
σχετικά  µε το ζήτηµα των διασυνοριακών  αγορών  και, γενικά , δεν είχαν  στη διάθεσή  
τους στοιχεία  σχετικά  µε το µέγεθος  των αγορών  αυτών . Τα κράτη  µέλη µε υψηλή  
φορολογία  παρακολουθούν  στενότερα  το ζήτηµα αυτό . Για παράδειγ µα, το ΗΒ, 
πραγ µατοποιεί  ετήσια  επισκόπηση  σχετικά  µε τους διεθνείς  επιβάτες  σε διάφορα  
λιµάνια και αεροδρό µια της χώρας . Με βάση  την επισκόπηση  αυτή , η συνολική  
διαφυγή  και απώλεια  εσόδων  (φόροι  και ΦΠΑ ) λόγω  του λαθρε µπορίου , δια µέσου  
της Μάγχης , φορολογού µενων  αλκοολούχων  ποτών  παντός  τύπου , αυξήθηκε  από 70 
εκατο µµύρια £ το 1992, σε περίπου  285 εκατο µµύρια £ το 1999. Η µπύρα  
αντιπροσώπευε  το µεγαλύτερο  µέρος των συνολικών  απωλειών . Οι διαφορές  των 
                                                 
15 COM(2004)227, της 2.4.2004. 
 
EL 17   EL συντελεστών  είχαν  πολύ  µεγάλη  σηµασία στο θέµα αυτό , αν και άλλοι  παράγοντες  
έπαιξαν  επίσης  ρόλο , όπως  οι τιµές προ φόρων , οι συναλλαγ µατικές  ισοτι µίες και οι 
τιµές των ναύλων . Η ∆ανία  υπολόγισε  ότι οι διασυνοριακές  αγορές , ως ποσοστό  του 
συνόλου  της κατανάλωσης  των δανών  το 2000, ανήλθαν  σε 18% για τη µπύρα , 
13,5% για τον οίνο και 27% για τα οινοπνευ µατώδη . Η Σουηδία  αντιµετώπισε  
αύξηση  των διασυνοριακών  αγορών  κατά  το δεύτερο  ήµισυ της δεκαετίας  του 1990, 
η οποία  πιθανόν  να οφείλεται  στις διαφορές  των φόρων . Το 2000, αυτό  
αντιπροσώπευε  συνολικά  1.26 λίτρα  καθαρής  αλκοόλης  ανά άτοµο ηλικίας  15 ετών  
και άνω. Αυτό  ισοδυνα µούσε  µε το 17% της συνολικής  κατανάλωσης . Το ποσοστό  
αυτό  ανήλθε  σε 27% για τα οινοπνευ µατώδη , 12% για την µπύρα  και 14% για τον 
οίνο. Στην  Φινλανδία , το εµπόριο  αλκοολούχων  ποτών  στα σύνορα  διεξάγεται  
κυρίως  µε τρίτες  χώρες , δεδοµένου ότι η διαφορά  τιµών µεταξύ  Φινλανδίας  και, 
Ρωσίας  και Εσθονίας  είναι  εξαιρετικά  σηµαντική . Μέχρι  τώρα , το εµπόριο  στα 
σύνορα  µε άλλα  κράτη  µέλη δεν δηµιούργησε  σηµαντικά  προβλή µατα, όµως η 
Φινλανδία  αναµένει ότι η κατάσταση  αυτή  θα αλλάξει  µετά τη διεύρυνση  της ΕΕ. 
Εµπορικές  οργανώσεις  σε κράτη  µέλη όπως  το Βέλγιο  και οι Κάτω  Χώρες , που 
εφαρ µόζουν  περισσότερο  "µετριοπαθή " επίπεδα  φόρων , παραπονέθηκαν  επίσης  για 
τον αρνητικό  αντίκτυπο  που έχουν  οι διασυνοριακές  αγορές , από υπηκόους  κρατών  
µελών  τα οποία  εφαρ µόζουν  µηδενικό  συντελεστή  ή συντελεστή  που προσεγγίζει  το 
µηδέν, στον  οίνο και στον  αφρώδη  οίνο. 
30. Για τη ∆ανία , τη Σουηδία  και τη Φιλανδία , η µελλοντική  εξέλιξη  των εσόδων  τους 
από την αλκοόλη  και τα αλκοολούχα  ποτά  επηρεάστηκε  ή θα επηρεασθεί  αφενός  
από την λήξη , στις 31 ∆εκε µβρίου  2003, της έγκρισης  εφαρ µογής περιορισ µών σε 
ότι αφορά  την ποσότητα  των προϊόντων  στα οποία  επιβάλλεται  ειδικός  φόρος  και τα 
οποία  µπορούν  να φέρνουν  στην  επικράτειά  τους ταξιδιώτες  ερχόµενοι από άλλα  
κράτη  µέλη, χωρίς  να καταβάλουν  περαιτέρω  ειδικό  φόρο , αφετέρου  από τη 
διεύρυνση  της ΕΕ. Σε αυτά  τα κράτη  µέλη εξακολουθεί  να συζητείται  ο αντίκτυπος  
που θα έχουν  αυτά  τα γεγονότα  στο επίπεδο  των οικείων  συντελεστών  των ειδικών  
φόρων . Η ∆ανία  µείωσε  περίπου  κατά  45% τον συντελεστή  του ειδικού  φόρου  στα 
οινοπνευ µατώδη , που άρχισε  να ισχύει  τον Οκτώβριο  του 2003 και η Φινλανδία  
προέβη  σε γενικές  µειώσεις  συντελεστών  (για τη µπύρα  κατά  32%, για τον οίνο κατά  
10% και για τα οινοπνευ µατώδη  κατά  44%). Ο αντίκτυπος  αυτών  των µειώσεων  του 
συντελεστή  επί των εσόδων  των εν λόγω  κρατών  µελών  θα εξαρτηθεί  από τις 
επιπτώσεις  τους επί της συνολικής  κατανάλωσης  και, πρωτίστως , τον βαθµό στον  
οποίο  οι διασυνοριακές  αγορές  και το διασυνοριακό  λαθρε µπόριο  αντικαθιστούν  τις 
κανονικές  πωλήσεις  τις πραγ µατοποιού µενες εντός  των εν λόγω  κρατών  µελών .  
31. Από την ως άνω περιγραφό µενη κατάσταση  διαπιστώνεται  ότι οι πολίτες  
χρησι µοποιούν  ευρέως  τη δυνατότητα  αγοράς  φορολογού µενων  αγαθών  στο κράτος  
µέλος της επιλογής  τους καθώς  και της µεταφοράς  τους σε άλλο  κράτος  µέλος, χωρίς  
να πρέπει  να καταβάλλουν  εκ νέου φόρο . Αυτό  είναι  απόλυτα  νόµιµο και αποτελεί  
µια θεµελιώδη  ελευθερία  των πολιτών  στην  εσωτερική  αγορά . Είναι  επίσης  εµφανές  
ότι αυτές  οι διασυνοριακές  αγορές  οφείλονται , σε µεγάλο  βαθµό, στις διαφορές  
φόρων  µεταξύ  των κρατών  µελών . Για να ελεγχθεί  κατά  πόσο  τα εµπορεύ µατα που 
µεταφέρουν  ιδιώτες  προορίζονται  για εµπορική  και όχι για ιδιωτική  χρήση , 
απαιτείται  η διεξαγωγή  φυσικών  ελέγχων  στους  ταξιδιώτες . Ωστόσο , δεδοµένου ότι 
οι συστη µατικοί  έλεγχοι  στα εσωτερικά  σύνορα  είναι  ασυµβίβαστοι  µε τις βασικές  
αρχές  της εσωτερικής  αγοράς  που εξαγγέλλονται  στο άρθρο  14 της συνθήκης , οι 
έλεγχοι  αυτοί  πρέπει  να είναι  µόνον  ευκαιριακοί  (δειγµατοληπτικοί ) και να 
 
EL 18   EL αποτελούν  µέρος των εσωτερικών  ρυθµίσεων  παρακολούθησης  που καλύπτουν  
ολόκληρη  την επικράτεια  κράτους  µέλους . Οι έλεγχοι  αυτοί  θα πρέπει  επί πλέον  να 
συµβιβάζονται  µε τις γενικές  αρχές  του κοινοτικού  δικαίου  και ειδικότερα , δεν θα 
πρέπει  να διενεργούνται  µε τρόπο  αυθαίρετο  ή αδικαιολόγητα  περιοριστικό16. Οι 
έλεγχοι  στους  ταξιδιώτες  καθώς  και ο τρόπος  µε τον οποίο  πραγ µατοποιούνται  από 
ορισµένα κράτη  µέλη, συχνά  εξοργίζουν  τους ταξιδιώτες , µε αποτέλεσ µα την 
υποβολή  πολυάριθ µων καταγγελιών  στην  Επιτροπή  εναντίον  αυτών  των κρατών  
µελών . Το γεγονός  ότι εξακολουθούν  να γίνονται  τέτοιοι  φορολογικοί  έλεγχοι , 
συχνά  θεωρείται  από τους ταξιδιώτες  ως εµπόδιο  στο δικαίω µά τους για ελεύθερη  
κυκλοφορία  εντός  της εσωτερικής  αγοράς . Η έκθεση  αυτή  δεν χειρίζεται  το θέµα 
σχετικά  µε το βαθµό στον  οποίο  επιτρέπεται  στα κράτη  µέλη να πραγ µατοποιούν  
ελέγχους  στους  ταξιδιώτες . Ωστόσο , είναι  σαφές  ότι ο πραγ µατικός  λόγος  για τον 
οποίο  τα κράτη  µέλη εξακολουθούν  να πραγ µατοποιούν  παρό µοιους  ελέγχους  στους  
ταξιδιώτες , για να γίνει διάκριση  µεταξύ  γνήσιων  διασυνοριακών  αγορών  και 
λαθρε µπορίου  εµπορευ µάτων  για τα οποία  έχει καταβληθεί  ο φόρος , είναι , σε 
µεγάλο  βαθµό, η εφαρ µογή συντελεστών  ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  κατά  πολύ  
υψηλότερων  σε σχέση  µε αυτούς  που εφαρ µόζουν  τα γειτονικά  κράτη  µέλη. 
Λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς  - Συµπεράσ µατα 
32. Από την ανωτέρω  ανάλυση  καθίσταται  σαφές  ότι µε την κατάργηση  των 
φορολογικών  συνόρων  το 1993 καθώς  και µε την συνεχή  εφαρ µογή, από τα κράτη  
µέλη, πολύ  διαφορετικών  συντελεστών  ειδικού  φόρου  στα αλκοολούχα  ποτά , 
µολονότι  ορισµένες φορές  είναι  προς  όφελος  των καταναλωτών , δηµιουργούνται  
πολλά  προβλή µατα εσωτερικής  αγοράς . 
33. Επιπλέον , επιµέρους  εµπορευό µενοι καθώς  και οι οργανώσεις  που αντιπροσωπεύουν  
τους παραγωγούς  αλκοολούχων  ποτών  σε ορισµένα κράτη  µέλη επανειλη µµένα 
παραπονέθηκαν  για τις στρεβλώσεις  του ανταγωνισ µού και την εκτροπή  του 
εµπορίου  εξαιτίας  των µεγάλων  διαφορών  στους  συντελεστές . Οι παραγωγοί  καθώς  
και οι εµπορευό µενοι που είναι  εγκατεστη µένοι σε κράτη  µέλη ή σε ορισµένες 
περιφέρειες  κρατών  µελών  που εφαρ µόζουν  υψηλά  επίπεδα  συντελεστών , τονίζουν  
το υψηλό  επίπεδο  των εφαρ µοζοµένων  φόρων  και τον αρνητικό  αντίκτυπο  που έχει 
για αυτούς  η απάτη  και το λαθρε µπόριο , καθώς  επίσης  και οι διασυνοριακές  αγορές  
που γίνονται  λόγω  διαφορετικών  φόρων  (παρά  το γεγονός  ότι αποδέχονται  ότι αυτό  
είναι  απόλυτα  νόµιµο, κατά  την άποψη  των καταναλωτών ). 
34. Τα περισσότερα  κράτη  µέλη συµφωνούν  ότι η ορθή  λειτουργία  της εσωτερικής  
αγοράς  απαιτεί  περαιτέρω  προσέγγιση  των συντελεστών . Ωστόσο , δεν υπάρχει  
συµφωνία  σχετικά  µε το πώς µπορεί  αυτό  να επιτευχθεί . Τα περισσότερα  κράτη  µέλη 
µε υψηλή  φορολογία  που αναφέρουν  αύξηση  των διασυνοριακών  αγορών , 
λαθρε µπορίου  και εµπορικής  απάτης  που οφείλονται  στην  ύπαρξη  διαφορετικών  
συντελεστών , υπογρα µµίζουν  ότι είναι  αναγκαίο  να αυξηθούν  όλοι οι ελάχιστοι  
συντελεστές . Πολλά  άλλα  όµως τονίζουν  ότι απαιτείται  και προσπάθεια  εκ µέρους  
των κρατών  µελών  που εφαρ µόζουν  πολύ  υψηλούς  συντελεστές . Όσον  αφορά  το 
τελευταίο  αυτό  σηµείο, είναι  σκόπι µο να επιση µανθεί  ότι η ∆ανία  και η Φινλανδία  
προέβησαν  πρόσφατα  σε ουσιαστικές  µειώσεις  των συντελεστών  τους για ορισµένα 
αλκοολούχα  ποτά  ως συνέπεια  της εκπνοής , στις 31 ∆εκε µβρίου  2003, των 
                                                 
16 Βλέπε  σχετικά  την απόφαση  του Ευρωπαϊκού  ∆ικαστηρίου  της 27.4.1991 στην  υπόθεση  321/87. 
 
EL 19   EL παρεκκλίσεών  τους να εφαρ µόζονται  περιορισ µοί στην  ποσότητα  αλκοόλης  που 
µπορούν  να µεταφέρουν  µαζί τους ενδοκοινοτικοί  ταξιδιώτες  και ενόψει  της 
διεύρυνσης  της ΕΕ την 1η Μαΐου  2004. 
3.3. Ανταγωνισ µός µεταξύ  των αλκοολούχων  ποτών  
35. Στο παρόν  τµήµα εξετάζεται  ο βαθµός στον  οποίο  υπάρχει  ανταγωνισ µός µεταξύ  
των διαφόρων  τύπων  αλκοολούχων  ποτών  και κατά  πόσο  θα πρέπει  να 
εναρ µονιστούν  οι ειδικοί  φόροι  κατανάλωσης  που εφαρ µόζονται  στις 
ανταγωνιζό µενες κατηγορίες . 
36. Τα επίπεδα  των ελάχιστων  συντελεστών  στις διάφορες  κατηγορίες  προϊόντων , όπως  
προβλέπονται  στην  οδηγία  92/84/ΕΟΚ , είναι  αποτέλεσ µα πολιτικού  συµβιβασ µού 
και σε περιορισ µένο µόνο βαθµό αποκαλύπτουν  το θέµα του ανταγωνισ µού. Οι 
ελάχιστοι  συντελεστές  στη µπύρα  καθορίστηκαν  σε σχετικά  χαµηλό επίπεδο , 
πράγ µα που θα µπορούσε  να θεωρηθεί  ότι οφείλεται  στο γεγονός  ότι η µπύρα  
ανταγωνίζεται  τον οίνο, για τον οποίο  ο ελάχιστος  συντελεστής  καθορίστηκε  στο 
µηδέν. Οι συντελεστές  για τα οινοπνευ µατώδη , και σε µικρότερο  βαθµό για τα 
ενδιά µεσα προϊόντα  (τα οποία  περιέχουν  αποσταγ µένη αλκοόλη ) καθορίστηκαν  σε 
πολύ  υψηλότερα  επίπεδα  ανά βαθµό αλκοόλης , το οποίο , κατά  µία ορισµένη 
ερµηνεία , θα µπορούσε  να σηµαίνει  ότι δεν υπάρχει  ανταγωνισ µός µεταξύ  αυτών  
των προϊόντων , και της µπύρας  και του οίνου , ή ότι είναι  πολύ  περιορισ µένος. 
37. Βάσει  της οδηγίας  92/84/ΕΟΚ  δεν απαιτείται  από τα κράτη  µέλη να ορίζουν  τους 
εθνικούς  συντελεστές  για τις διάφορες  κατηγορίες  προϊόντων  σε παρό µοια επίπεδα  
ανά βαθµό αλκοόλης . Ωστόσο , κατά  τον καθορισ µό των συντελεστών  τους, πρέπει  
επίσης  να τηρούν  τη γενική  διάταξη  της συνθήκης  ΕΚ, και ιδίως  το άρθρο  90, το 
οποίο  προβλέπει  ότι η εσωτερική  φορολογία  δεν θα πρέπει  να εισάγει  διακρίσεις  
έναντι  προϊόντων  άλλων  κρατών  µελών  ούτε να παρέχει  έµµεση προστασία  σε άλλα  
εθνικά  προϊόντα . Βάσει  της διάταξης  αυτής , το Ευρωπαϊκό  ∆ικαστήριο  εξέδωσε  
απόφαση  (στην  υπόθεση  C-170/78), σύµφωνα  µε την οποία  εφόσον  ένα κράτος  
µέλος δεν µπορεί  να θεωρηθεί  ως παραγωγός  δεδοµένου ποτού  (οίνος ) δεν δύναται  
να φορολογήσει  το ποτό  αυτό  µε τέτοιο  τρόπο  που να προστατεύει  το πλέον  
παραπλήσιο  εγχώριο  ανταγωνιστικό  ποτό  (µπύρα ). Κατά  συνέπεια , όλα τα κράτη  
µέλη που δεν παράγουν  οίνο πρέπει  να φορολογούν  τον οίνο και την µπύρα  σε 
παρό µοια επίπεδα , λαµβάνοντας  υπόψη  την περιεκτικότητά  τους σε αλκοόλη , 
περιορίζεται  δε η ελευθερία  τους σε ότι αφορά  τον καθορισ µό των συντελεστών  των 
φόρων . Σε µια πλέον  πρόσφατη  υπόθεση  (C-166/98), παραπέ µφθηκε  στο δικαστήριο  
για προδικαστική  απόφαση  δυνά µει του άρθρο  υ 234 της συνθήκης  ΕΟΚ , ερώτη µα 
που αφορούσε  την ισχύ των οδηγιών  92/83/ΕΟΚ  και 92/84/ΕΟΚ . Το ερώτη µα ήταν  
κατά  πόσον  οι οδηγίες  αυτές  ήταν  άκυρες  από πλευράς  της συνθήκης  ΕΚ και 
ειδικότερα , από πλευράς  της δεύτερης  παραγράφου  του άρθρου  90, επειδή  απαιτούν  
από τα κράτη  µέλη να αυξήσουν  τον φόρο  στην  µπύρα  στο επίπεδο  του ελαχίστου  
συντελεστή  και έτσι να προκαλέσουν  διαφορετική  φορολόγηση , πράγ µα που 
ενδέχεται  να δηµιουργήσει  διακρίσεις  µεταξύ  µπύρας  και του οίνου . Το δικαστήριο  
αποφάνθηκε  ότι κατόπιν  εξέτασης  του παραπε µφθέντος  ζητήµατος, δεν 
αποκαλύφθηκε  κάποιος  παράγοντας  που να θίγει την εγκυρότητα  των οδηγιών  
αυτών , προβάλλοντας  το επιχείρη µα ότι, µεταξύ  άλλων , τα κράτη  µέλη διατηρούν  
αρκετά  µεγάλη  διακριτική  ευχέρεια  προκει µένου να διασφαλίσουν  ότι η σχέση  των 
φόρων  στον  οίνο και στην  µπύρα , αποκλείει  την οποιαδήποτε  προστασία  της 
εγχώριας  παραγωγής , κατά  την έννοια  του άρθρου  90 της συνθήκης  ΕΚ. 
 
EL 20   EL 38. Εν γένει  τα κράτη  µέλη ανέφεραν  ότι ο βαθµός στον  οποίο  ένα προϊόν  ανταγωνίζεται  
κάποιο  άλλο  δεν συνιστά  αποφασιστικής  σηµασίας  παράγοντα  για τον καθορισ µό 
των επιπέδων  των συντελεστών  που εφαρ µόζονται  στις διάφορες  κατηγορίες  
προϊόντων . Πιστεύουν  ότι η τιµή δεν συνιστά  τον σηµαντικότερο  παράγοντα  που 
επηρεάζει  την επιλογή  του καταναλωτή  κα ότι άλλοι  παράγοντες  (συνήθειες , 
περιστάσεις , πολιτιστικά  ζητήµατα, κλίµα) µπορεί  να είναι  σηµαντικότεροι  ή 
τουλάχιστον  εξίσου  σηµαντικοί . Συνεπώς , εκτός  από τις απαιτήσεις  που απορρέουν  
από την προαναφερό µενη διάταξη  της συνθήκης  ΕΚ, οι συντελεστές  τους δεν 
λαµβάνουν  εν γένει  υπόψη  το ζήτηµα αυτό . Αυτό  φαίνεται  στο διάγρα µµα του 
παραρτή µατος  Γ, όπου  οι συντελεστές  του ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  
εκφράζονται  ανά εκατόλιτρο  βαθµού αλκοόλης  που εφαρ µόζεται  στις διάφορες  
κατηγορίες  αλκοολούχων  ποτών . Τα κράτη  µέλη που εφαρ µόζουν  υψηλούς  φόρους  
(ειδικότερα  η ∆ανία , η Σουηδία , το Ηνωµένο Βασίλειο  και η Ιρλανδία ) τόνισαν  
ωστόσο , στο πλαίσιο  των απαντήσεών  τους στο ερωτη µατολόγιο , ότι αντίθετα  µε τα 
κράτη  µέλη που παράγουν  οίνο, πρέπει  να φορολογούν  εξίσου  τα ανταγωνιστικά  
προϊόντα  σύµφωνα  µε την νοµολογία  του Ευρωπαϊκού  ∆ικαστηρίου , ενώ τα κράτη  
µέλη που παράγουν  και οίνο και µπύρα  µπορούν  ελεύθερα  να ορίζουν  τα επίπεδα  
αυτά , χωρίς  να λαµβάνουν  υπόψη  το θέµα του ανταγωνισ µού. 
39. Οι παραγωγοί  µπύρας  και οίνου  δεν θεωρούν  ότι έχει ιδιαίτερη  σηµασία ο 
ανταγωνισ µός µεταξύ  των διαφόρων  τύπων  αλκοολούχων  ποτών . Ειδικότερα , 
σύµφωνα  µε τους οινοπαραγωγούς , ο µηδενικός  συντελεστής  για τον οίνο δεν 
δηµιουργεί  κανένα  πρόβλη µα ανταγωνισ µού µε άλλα  αλκοολούχα  ποτά  για δυο 
λόγους . Πρώτον , η κατανάλωση  επιτραπέζιων  οίνων  καθώς  και οίνων  ποιότητας  
µειώνεται  στα κράτη  µέλη που εφαρ µόζουν  µηδενικό  συντελεστή  ή συντελεστή  που 
προσεγγίζει  το µηδέν. ∆εύτερον , σύµφωνα  µε τους παραγωγούς  αυτούς , 
διαπιστώνεται  ότι ο ανταγωνισ µός µεταξύ  των διαφόρων  ποτών  δεν εξαρτάται  από 
την τιµή, αλλά  µάλλον  από άλλους  παράγοντες  όπως  οι παραδόσεις , η κουλτούρα , ο 
τόπος  και ο χρόνος  της κατανάλωσης , η µόδα, η ηλικία , το κοινωνικό  περιβάλλον , το 
µάρκετινγκ . 
40. Από την άλλη  πλευρά , οι παραγωγοί  οινοπνευ µατωδών  θεωρούν  ότι τα τρέχοντα  
επίπεδα  στα οποία  ορίζονται  οι ελάχιστοι  συντελεστές , συνιστούν  θεσµοποίηση  της 
διάκρισης  έναντι  των οινοπνευ µατωδών , την οποία  ενσω µατώνουν  οι εθνικές  
πολιτικές  ειδικών  φόρων  κατανάλωσης . Κατά  την άποψή  τους, όλα τα προϊόντα  
βρίσκονται  σε κάποιο  βαθµό ανταγωνισ µού µεταξύ  τους, κατά  συνέπεια , πρέπει  να 
περιοριστεί  η διάκριση  των οινοπνευ µατωδών  έναντι  της µπύρας  και του οίνου , µε 
τη µείωση  του ελάχιστου  συντελεστή  για τα οινοπνευ µατώδη . Πιστεύουν  ότι ο 
ειδικός  φόρος  κατανάλωσης  µπορεί  επίσης  να επηρεάσει  τα µερίδια  αγορών  των 
διαφόρων  κατηγοριών  αλκοολούχων  ποτών , λόγω  του ανταγωνισ µού µέσω των 
τιµών. Ιδιαίτερα  στα κράτη  µέλη µε υψηλούς  φόρους , τα οινοπνευ µατώδη  
παρουσιάζουν  µεγαλύτερη  ευαισθησία  στις τιµές σε σχέση  µε άλλες  κατηγορίες  
ποτών . 
41. Στη µελέτη  για τον ανταγωνισ µό µεταξύ  αλκοολούχων  ποτών  εξετάστηκε  η 
ελαστικότητα  της ζήτησης  ως προς  την τιµή για τις διάφορες  κατηγορίες  ποτών  (η 
σχέση  µεταξύ  της ζήτησης  ορισµένου τύπου  προϊόντος  και της τιµής του) καθώς  και 
η σταυροειδής  ελαστικότητα  της ζήτησης  ως προς  την τιµή για τις κατηγορίες  αυτές  
(η σχέση  µεταξύ  της ζήτησης  για ορισµένο τύπο  προϊόντος  και των τιµών άλλων  
 
EL 21   EL κατηγοριών  προϊόντος )17. Η σταυροειδής  ελαστικότητα  ζήτησης  ως προς  την τιµή 
παρέχει  µια ένδειξη  σχετικά  µε το βαθµό ανταγωνισ µού που υπάρχει  µεταξύ  των 
ποτών . Πριν  εξεταστούν  τα αποτελέσ µατα, πρέπει  να δοθεί  προσοχή  στις δυσκολίες  
της προσέγγισης  αυτής  που υπογρα µµίζει το γραφείο  συµβούλων . Καταρχήν , 
διαπίστωσε  ότι τα στοιχεία  σχετικά  µε τις τιµές των αλκοολούχων  ποτών  είτε είναι  
σπάνια  στα περισσότερα  κράτη  µέλη και/ή δεν είναι  τέτοιας  ποιότητας  ώστε  να 
παρέχουν  ορθές  εκτιµήσεις  σχετικά  µε τη σταυροειδή  ελαστικότητα  ως προς  την 
τιµή για την αλκοόλη . Επιπλέον , διαπίστωσε  ότι µία σειρά  παραγόντων  επηρεάζει  
την κατανάλωση  αλκοολούχων  ποτών  και το βαθµό στον  οποίο  οι καταναλωτές  
αλλάζουν  µεταξύ  των διαφόρων  κατηγοριών  ποτών . Για παράδειγ µα, η τάση  των 
καταναλωτών  να καταναλίσκουν  οίνο µπορεί  να αλλάξει  µε την πάροδο  των ετών , 
οδηγώντας  σε µια αύξηση  της κατανάλωσης  του οίνου  εις βάρος  άλλων  κατηγοριών  
ποτών , µολονότι  αυτό  είναι  αντίθετο  µε την παρούσα  τάση . Έτσι , σε πολλές  
περιπτώσεις , η στροφή  προς  την κατανάλωση  του οίνου  θα εξαρτηθεί  από την τιµή 
του οίνου  σε σχέση  µε την τιµή άλλων  ποτών , δηλαδή  η στροφή  αυτή  θα µπορούσε  
να γίνει ακόµη και αν διαχρονικά  παρέ µεναν σταθερές  οι σχετικές  τιµές. Το γραφείο  
συµβούλων  ανέφερε  ότι τούτο  καθιστούσε  εξαιρετικά  δυσχερή  την εκτίµηση των 
συνεπειών  των τιµών επί της κατανάλωσης , επειδή  οι µεταβολές  των γευστικών  
προτι µήσεων  των καταναλωτών  πιθανόν  να συνιστούν  κρίσι µο παράγοντα  που 
επηρεάζει  τη στροφή  της κατανάλωσης  από ένα ποτό  προς  άλλο . Είναι  ωστόσο  
πραγ µατικότητα  το γεγονός  ότι η κατανάλωση  οίνων  ποιότητας  και επιτραπέζιων  
οίνων  µειώθηκε  κατά  τα τελευταία  έτη18. 
42. Για αυτές  τις χώρες /προϊόντα  για τις/τα οποία  υπήρχαν  επαρκή  στοιχεία  για τις τιµές, 
το γραφείο  συµβούλων  έκανε  εκτιµήσεις  για την ελαστικότητα  της ζήτησης  ως προς  
την τιµή και τη σταυροειδή  ελαστικότητα  της ζήτησης  ως προς  την τιµή. Οι 
περισσότερες  εκτιµήσεις  της ελαστικότητας  της ζήτησης  ως προς  την τιµή κάθε  
κατηγορίας  προϊόντος  ήταν  αρνητικές  αλλά  κοντά  στο µηδέν, πράγ µα που θα 
µπορούσε  να σηµαίνει  ότι η ζήτηση  οποιουδήποτε  τύπου  αλκοολούχου  ποτού  είναι  
σχετικά  ανελαστική  (η ζήτηση  δεν είναι  ιδιαίτερα  ευαίσθητη  στις µεταβολές  της 
τιµής). Σε ότι αφορά  τις εκτιµήσεις  του για τη σταυροειδή  ελαστικότητα  της ζήτησης  
ως προς  την τιµή, βάσει  των αποτελεσ µάτων  συνάγεται  γενικά , ότι υπάρχει  σχετική  
ανελαστικότητα , που δείχνει  ότι η ζήτηση  για ένα τύπο  αλκοολούχου  ποτού  δεν 
φαίνεται  να εξαρτάται  ουσιαστικά  από τις τιµές άλλων  αλκοολούχων  ποτών . 
Ανταγωνισ µός µεταξύ  αλκοολούχων  ποτών  – Συµπεράσ µατα 
43. Eίναι δύσκολο  να συναχθούν  βέβαια  συµπεράσ µατα επί του θέµατος, µε βάση  τις 
διάφορες  απόψεις  που εκφράζονται  και τα αποτελέσ µατα της µελέτης  για τον 
ανταγωνισ µό. Η επιλογή  του καταναλωτή  για ορισµένη κατηγορία  προϊόντων  
εξαρτάται  από ποικίλους  παράγοντες , ένας εκ των οποίων  είναι  η τιµή, η οποία  
επίσης  εξαρτάται  από το εφαρ µοζόµενο επίπεδο  του φόρου . Ο βαθµός στον  οποίο  τα 
                                                 
17 Τα συµπεράσ µατα της µελέτης  αυτής  δεν θίγουν  την ανάλυση  της Επιτροπής  στις περιπτώσεις  
ανταγωνισ µού. 
18 Στο επίπεδο  της ΕΕ των 15, η συνολική  κατά  κεφαλή  κατανάλωση  θεωρείται  ότι έχει µειωθεί  από 
περίπου  37 λίτρα  το 1990 σε περίπου  33 λίτρα  το 2002. Η κατανάλωση  του επιτραπέζιου  οίνου  
µειώθηκε  από 20,5 λίτρα  σε περίπου  15 λίτρα . Οι τάσεις  αυτές  είναι  ισχυρότερες  σε ορισµένες 
οινοπαραγωγές  χώρες  του νότου . Για παράδειγ µα η συνολική  κατά  κεφαλή  κατανάλωση  στην  Ιταλία  
µειώθηκε  από περίπου  63 λίτρα  σε περίπου  47 λίτρα  και στη Γαλλία  από περίπου  67 λίτρα  σε περίπου  
58 λίτρα . 
 
EL 22   EL επίπεδα  του φόρου  επηρεάζουν  την επιλογή  του καταναλωτή  είναι  διαφορετικός  σε 
κάθε  κράτος  µέλος και τείνει  να είναι  σηµαντικότερος  στα κράτη  µέλη όπου  ο φόρος  
είναι  ψηλός  και αντιπροσωπεύει  ένα µεγαλύτερο  µέρος της τιµής.  
3.4. Η πραγ µατική  αξία των συντελεστών  
44. Ένα άλλο  στοιχείο  που πρέπει  να ληφθεί  υπόψη  σύµφωνα  µε το άρθρο  8 της οδηγίας  
92/84/ΕΟΚ  είναι  η πραγ µατική  αξία των συντελεστών  του φόρου . Με άλλα  λόγια , 
θα πρέπει  να ληφθεί  υπόψη  η επίπτωση  του πληθωρισ µού από την εισαγωγή  των 
ελάχιστων  συντελεστών  ή θα πρέπει  αυτό  να αφεθεί  στην  εκτίµηση των κρατών  
µελών ; Σύµφωνα  µε στοιχεία  της Εurostat σχετικά  µε τον ετήσιο  ρυθµό µεταβολής  
του Ε∆ΤΚ  (Εναρ µονισµένος ∆είκτης  Τιµών Καταναλωτή ) µεταξύ  του 1993 και του 
2002, το συνολικό  ποσοστό  πληθωρισ µού ανά την ΕΕ για την περίοδο  µεταξύ  1ης 
Ιανουαρίου  1993 και 31ης ∆εκε µβρίου  2002, είναι  της τάξης  του 24,04%19. 
45. Κατόπιν  επανεκτί µησης  των ελάχιστων  συντελεστών , µε βάση  το αυξη µένο αυτό  
ποσοστό , προκύπτουν  τα εξής αποτελέσ µατα: 
Προϊόν  Συντελεστής  
εκφραζό µενος 
ανά Παρών  ελάχιστος  
συντελεστής  Τιµαριθµοποιη µένος ελάχιστος  
συντελεστής  στις
1/1/2003 (παρών  συντελεστής  x 1,24) 
Οίνος  (ήρεµος 
και αφρώδης )  εκατόλιτρο  0 ευρώ  0 ευρώ  
Μπύρα  εκατόλιτρο  ανά 
βαθµό Plato
ή 
εκατόλιτρο  ανά 
βαθµό 
αλκοόλης  0,748  ευρώ
ή 
1,87 ευρώ  0,93 ευρώ
ή 
2,32 ευρώ  
Ενδιά µεσα 
προϊόντα  εκατόλιτρο  45 ευρώ  56 ευρώ  
Αλκοόλη  εκατόλιτρο  
καθαρής  
αλκοόλης  550 ευρώ  682 ευρώ  
46. Με την επανεκτί µηση αυτή  την 1η Μαΐου  2004 θα όφειλαν  ορισµένα κράτη  µέλη να 
αυξήσουν  τους συντελεστές  τους ως εξής: 
α) αύξηση  του συντελεστή  που εφαρ µόζεται  στη µπύρα  σε επτά κράτη  µέλη (LU, 
DE, ES, CZ, LT, LV, MT)· 
β) αύξηση  του συντελεστή  που εφαρ µόζεται  στα ενδιά µεσα προϊόντα  σε επτά κράτη  
µέλη (EL, ES, IT, PT, HU, MT, CY)· 
                                                 
19 Η πραγ µατική  σειρά  Ε∆ΚΤ  αρχίζει  µε τον δείκτη  για το 1997. Τα στοιχεία  προ του 1997 βασίζονται  
στον  λεγόµενο proxy Ε∆ΚΤ . Χρησι µοποιήθηκαν  τα ακόλουθα  ετήσια  ποσοστά  µεταβολής  του Ε∆ΚΤ : 
1993: 3,4%; 1994: 2,8%; 1995: 2,8%; 1996: 2,4%; 1997: 1,7%; 1998: 1,3%; 1999: 1,2%; 2000: 1,9%; 
2001: 2,2%; 2002: 2,1%. 
 
EL 23   EL γ) αύξηση  του συντελεστή  που εφαρ µόζεται  στα οινοπνευ µατώδη  σε τρία κράτη  
µέλη (IT, CY και SK). 
47. Τα περισσότερα  κράτη  µέλη, στις απαντήσεις  τους στο ερωτη µατολόγιο , 
εκφράστηκαν  υπέρ  της αύξησης  των ελάχιστων  συντελεστών  ανάλογα  µε τον 
πληθωρισ µό προκει µένου να διατηρηθεί  η πραγ µατική  τους αξία. Ωστόσο , για 
ορισµένα κράτη  µέλη, αυτό  εξαρτάται  από την καθιέρωση  θετικού  συντελεστή  για 
τον οίνο, έτσι ώστε  να µην αυξηθούν  οι στρεβλώσεις  µεταξύ  οίνου  και άλλων  
αλκοολούχων  ποτών , παρά  το γεγονός  ότι µια ευθυγρά µµιση µε τον πληθωρισ µό, 
χωρίς  την καθιέρωση  θετικού  συντελεστή  στον  οίνο, απλά  αποκαθιστά  την 
κατάσταση  έτσι όπως  ήταν  την 1η Ιανουαρίου  1993. Η πρώτη  έκθεση  σηµειώνει  ότι 
είναι  έντονη  η στασι µότητα  των συντελεστών  του φόρου  που εφαρ µόζονται  και ότι 
τούτο  σηµαίνει  ότι ο µηδενικός  συντελεστής  για τον οίνο θα µπορούσε  να περιορίσει  
το πεδίο  αλλαγής  για άλλα  προϊόντα  της αλκοόλης  στο ίδιο κράτος  µέλος και στα 
γειτονικά  κράτη  µέλη. Πολλά  από τα κράτη  µέλη είναι  ωστόσο  της γνώµης ότι η 
κατάσταση  διαφέρει  από το ένα κράτος  µέλος στο άλλο  και ότι εξαρτάται  από 
παράγοντες  όπως  οι παραδόσεις , ο πολιτισ µός καθώς  και ο τόπος  και η στιγµή της 
κατανάλωσης . 
Η πραγ µατική  αξία των συντελεστών  – Συµπεράσ µατα 
48. Η αύξηση  των ελάχιστων  συντελεστών  προκει µένου να ληφθεί  υπ’ όψη ο 
πληθωρισ µός, δεν προκαλεί  εξ ορισµού αύξηση  της πραγ µατικής  αξίας . Από την 
άλλη  πλευρά , αν οι ειδικοί  ελάχιστοι  συντελεστές  δεν διατηρηθούν  παράλληλοι  µε 
τον πληθωρισ µό, τούτο  θα οδηγούσε  στη διάβρωση  της πραγ µατικής  τους αξίας . 
Κατά  συνέπεια , παρό µοιες αυξήσεις  των ελάχιστων  συντελεστών  είναι  αναγκαίες  
προκει µένου να διατηρηθεί  το επίπεδο  των συντελεστών , το οποίο  συµφώνησε  το 
Συµβούλιο  το 1992, ως ελάχιστη  προϋπόθεση  για τη διασφάλιση  της λειτουργίας  της 
εσωτερικής  αγοράς  χωρίς  φορολογικά  σύνορα . Στο πλαίσιο  αυτό , είναι  σκόπι µο να 
επιση µανθεί  ότι οι ελάχιστοι  συντελεστές  για άλλα  προϊόντα  που υπόκεινται  σε 
ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  (προϊόντα  καπνού  και πετρελαιοειδή ) αυξήθηκαν  
ανάλογα  µε τον πληθωρισ µό. Το σηµεριµό σύστη µα ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  
στον  τοµέα της αλκοόλης  είναι  ωστόσο  ένα σύστη µα ελάχιστων  συντελεστών  και τα 
κράτη  µέλη µπορούν  να αυξήσουν  τους εφαρ µοζόµενους  συντελεστές  χωρίς  να 
επέλθουν  αλλαγές  στο σηµερινό  σύστη µα. 
49. Όσον  αφορά  τα αλκοολούχα  ποτά , ορισµένα κράτη  µέλη συνδέουν , ωστόσο , το 
ζήτηµα αυτό  µε το ζήτηµα της εισαγωγής  θετικού  ελάχιστου  συντελεστή  για τον 
οίνο, που παρα µένει ένα ιδιαίτερο  επίµαχο ζήτηµα (βλ. 3.5.2.). 
3.5. Οι ευρύτεροι  στόχοι  της συνθήκης  
50. Το άρθρο  8 της οδηγίας  92/84/ΕΟΚ  απαιτεί  να λαµβάνονται  υπόψη  οι ευρύτεροι  
στόχοι  της συνθήκης  στην  περίπτωση  που επανεξετάζονται  οι συντελεστές  φόρου  
που εφαρ µόζονται  στα αλκοολούχα  ποτά . Στην  έκθεση  αυτή  λαµβάνονται  επίσης  
υπόψη  η πολιτική  στον  τοµέα της υγείας , η γεωργική  πολιτική , οι περιφερειακοί  
στόχοι , η ανάπτυξη  της υπαίθρου  και τα πολιστικά  θέµατα. Άλλα  ζητήµατα που 
πρέπει  να ληφθούν  υπόψη  είναι  η διεύρυνση  και ο αντίκτυπος  των προτεινό µενων  
µέτρων  στις υποψήφιες  χώρες . 
 
EL 24   EL 3.5.1.  Πολιτική  στον τοµέα της υγείας  και κοινωνική  πολιτική  
51. Το άρθρο  152 της συνθήκης  προβλέπει  ότι πρέπει  να εξασφαλίζεται  υψηλό  επίπεδο  
προστασίας  της ανθρώπινης  υγείας  κατά  τον προσδιορισ µό και εφαρ µογή όλων  των 
κοινοτικών  πολιτικών  και δραστηριοτήτων . Επί του θέµατος αυτού , η πρώτη  έκθεση  
ανέφερε  ότι η φορολόγηση  της αλκοόλης  αποτελεί  δυνητικά  ένα µέσο για την 
αποθάρρυνση  της υπερβολικής  κατανάλωσης , που µπορεί  να έχει θετικές  συνέπειες  
σε ότι αφορά  τον περιορισ µό των προβλη µάτων  που συνδέονται  µε την κατανάλωση  
αλκοόλης , τον αλκοολισ µό και την κατάχρηση  του αλκοόλ . Εντούτοις , τα τελευταία  
έτη ιατρικές  εκθέσεις  επεσή µαναν  την θετική  συµβολή  ορισµένων  αλκοολούχων  
ποτών  στην  υγεία , εφόσον  καταναλώνονται  µε µέτρο. 
52. Σε εθνικό  επίπεδο , τα περισσότερα  κράτη  µέλη, στις απαντήσεις  τους στο 
ερωτη µατολόγιο  ανέφεραν  ότι οι εκτιµήσεις  που αφορούν  την πολιτική  στον  τοµέα 
της υγείας  δεν επηρεάζουν  το επίπεδο  των συντελεστών , ακόµη και εάν ορισµένα εξ 
αυτών  προσέθεσαν  ότι ασκείται  πίεση  από τις οργανώσεις  υγείας . Για ένα µόνο 
κράτος  µέλος (Σουηδία ), οι στόχοι  που αφορούν  την υγεία  είναι  πρωτίστης  σηµασίας  
για τον καθορισ µό των επιπέδων  του φόρου . Για άλλες  χώρες  µε υψηλούς  φόρους  
(για παράδειγ µα Φινλανδία , Ηνωµένο Βασίλειο  και ∆ανία ), αυτό  δεν αποτελεί  πλέον  
σηµαντικό  ζήτηµα σήµερα, όπως  στο παρελθόν . Το Ηνωµένο Βασίλειο  παρατήρησε  
ότι υπάρχουν  αντιφατικά  επιστη µονικά  στοιχεία  σχετικά  µε τα οφέλη  και τους 
κινδύνους  της κατανάλωσης  αλκοόλης . 
53. Οι παραγωγοί  υπογρα µµίζουν  τις προσπάθειές  τους για την προώθηση  µιας 
υπεύθυνης  στάσης  σε ότι αφορά  την κατανάλωση  αλκοόλης . Κατά  την άποψη  των 
παραγωγών , µεγάλη  πλειοψηφία  των ευρωπαίων  καταναλωτών  είναι  συνετοί  πότες , 
πίνουν  µε µέτρο και µε ευχαρίστηση . Επίσης  πιστεύουν  ότι η αλκοόλη , εφόσον  
καταναλίσκεται  µε µέτρο, µπορεί  να έχει θετικές  συνέπειες  στην  υγεία , ανεξάρτητα  
από τον τύπο  του ποτού . Πιστεύουν  ότι οι πολιτικές  που έχουν  στόχο  να µειώσουν  
γενικά  την κατά  κεφαλή  κατανάλωση  µέσω της υψηλής  φορολογίας  δεν 
απευθύνονται  σε αυτούς  που κάνουν  κατάχρηση  του προϊόντος , και ότι η πείρα  έχει 
καταδείξει  ότι παρό µοια προσέγγιση  µπορεί  να έχει ακόµη και αντίθετα  
αποτελέσ µατα (π.χ. λαθρε µπόριο  και παράνο µη παραγωγή ). 
54. Οι οργανισ µοί υγείας , και ειδικότερα , ο Εurocare (υποστήριξη  για την πρόληψη  των 
συναφών  µε την αλκοόλη  κινδύνων  στην  Ευρώπη ), είναι  της γνώµης ότι η 
φορολογία  θα πρέπει  να εξασφαλίζει  ένα υψηλό  επίπεδο  τιµών, εφόσον  υπάρχει  
σαφής  συσχέτιση  µεταξύ  τιµής και κατανάλωσης . Επιπλέον , θεωρούν  ότι οι φόροι  
επί της αλκοόλης  θα πρέπει  να χρησι µοποιούνται  για τη χρηµατοδότηση  
δραστηριοτήτων  ελέγχου  της αλκοόλης , µεταξύ  άλλων , εκπαίδευση  σε θέµατα 
υγείας , έρευνα  για την πολιτική  που αφορά  την αλκοόλη  και υποστήριξη  στις 
υγειονο µικές υπηρεσίες . Σε ότι αφορά  το τελευταίο  αυτό  σηµείο, δικαίως  τονίζουν  
ότι η Επιτροπή , στη Λευκή  Βίβλο  για την µεγέθυνση , την ανταγωνιστικότητα  και 
την απασχόληση20, ήδη έκανε  έκκληση  για την ενσω µάτωση  του εξωτερικού  
κόστους  της κατανάλωσης  αλκοολούχων  ποτών . Σε ότι αφορά  το ζήτηµα των 
ευεργετικών  συνεπειών  της κατανάλωσης  αλκοόλης , ο Eurocare, ενώ κάνει  έκκληση  
να εκθειάζονται  µε µέτρο οι ευεργετικές  για την υγεία  συνέπειες  της κατανάλωσης  
                                                 
20 «Ανάπτυξη , ανταγωνιστικότητα , απασχόληση  - οι προκλήσεις  και η αντιµετώπισή  τους για τη 
µετάβαση  στον  21ο αιώνα  - Λευκό  Βιβλίο » - COM(93) 700 της 5.12.1993. 
 
EL 25   EL αλκοόλ , συµφωνεί  µε την άποψη  ότι είναι  ελάχιστες  οι διαφορές  σε ότι αφορά  τα 
ποτά : φαίνεται  ότι το µεγαλύτερο  όφελος  προκύπτει  από την αλκοόλη  στον  οίνο, τη 
µπύρα  και τα οινοπνευ µατώδη , και όχι από άλλα  συστατικά  των ποτών . 
Πολιτική  στον τοµέα της υγείας  και κοινωνική  πολιτική  - Συµπεράσ µατα 
55. Η πλειοψηφία  των κρατών  µελών , συνήθως , δεν λαµβάνει  υπ’ όψη πτυχές  της 
πολιτικής  στον  τοµέα της υγείας , κατά  τον καθορισ µό των συντελεστών , παρά  το ότι 
η παρούσα  νοµοθεσία  της ΕΚ, καθορίζοντας  µόνον  ελάχιστους  συντελεστές , τους 
αφήνει  µεγάλο  περιθώριο  ώστε  να ενσω µατώσουν  πτυχές  της δηµόσιας  υγείας  στις 
φορολογικές  τους πολιτικές . Σε κάθε  περίπτωση , προκει µένου ο ειδικός  φόρος  
κατανάλωσης  να µπορεί  να συνιστά  µακροπρόθεσ µα αφενός  ένα µέσο περιορισ µού 
της συνολικής  κατανάλωσης , αφετέρου  ένα µέσο για την ενσω µάτωση  του 
εξωτερικού  ή του κοινωνικού  κόστους  της κατάχρησης  αλκοόλης , ορισµένα κράτη  
µέλη θεωρούν  ότι ελάχιστη  προϋπόθεση  φαίνεται  να αποτελεί  η αύξηση  των 
ελάχιστων  συντελεστών  παράλληλα  µε τον πληθωρισ µό. 
3.5.2.  Γεωργική  πολιτική  
56. Ο οίνος  είναι  ένα γεωργικό  προϊόν , όπως  ορίζεται  στη συνθήκη . Σε 14 από τα 25 
κράτη  µέλη στον  οίνο δεν επιβάλλεται  ή επιβάλλεται  πολύ  χαµηλός  ειδικός  φόρος  
κατανάλωσης  (12 κράτη  εφαρ µόζουν  µηδενικό  φόρο , ενώ η Γαλλία  και η Ουγγαρία  
πολύ  χαµηλό). Η εισαγωγή  θετικού  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  για τον οίνο θα 
µπορούσε  να έχει συνέπειες  στην  κατανάλωση  του οίνου  και στην  κοινή  οργάνωση  
αγοράς  για τον οίνο. Τα κράτη  µέλη που παράγουν  οίνο πάντοτε  επικαλέστηκαν  τη 
γεωργική  πολιτική  για να δικαιολογήσουν  την εφαρ µογή µηδενικού  συντελεστή  για 
τον οίνο. Μερικά  εξ αυτών  αναφέρονται  στη δύσκολη  κατάσταση  στην  οποία  
βρίσκονται  οι αµπελουργοί , που δεν αφήνει  κανένα  περιθώριο  για την εφαρ µογή 
θετικού  συντελεστή  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  στον  οίνο. 
57. Όταν  εγκρίθηκε  η πρώτη  έκθεση , η κοινή  οργάνωση  της αµπελοοινικής  αγοράς  
αποτελούσε  αντικεί µενο µεταρρύθ µισης, στο πλαίσιο  της κοινής  γεωργικής  
πολιτικής . Στόχος  της µεταρρύθ µισης ήταν  να θίξει  σην υφιστά µενη κατάσταση  
υπερβάλλουσας  παραγωγής  σε συνδυασ µό µε την µειούµενη κατανάλωση  στα κράτη  
µέλη παραγωγής  οίνου , ιδίως  σε ότι αφορά  τους επιτραπέζιους  οίνους . Αυτή  η 
µεταρρύθ µιση της κοινής  οργάνωσης  της αµπελοοινικής  αγοράς  ολοκληρώθηκε  το 
199921. Η νέα κοινή  οργάνωση  αγοράς  (ΚΟΑ ) έχει στόχο  την καλύτερη  
ευθυγρά µµιση της προσφοράς  και ζήτησης  σε ότι αφορά  τον οίνο. Ορισ µένες από τις 
κύριες  πτυχές  είναι  οι περιορισ µοί στις νέες φυτεύσεις  και η αναδιάρθρωση  του 
δυνα µικού παραγωγής , προκει µένου να µειωθεί  ο όγκος  παραγωγής  των 
επιτραπέζιων  οίνων  και να φυτευτούν  ποικιλίες  οι οποίες  παράγουν  οίνο καλύτερης  
ποιότητας , που ανταποκρίνεται  καλύτερα  στις ανάγκες  της αγοράς . 
Προσαρ µόστηκαν  τα κατάλληλα  µέτρα παρέ µβασης  στην  αγορά  (ιδίως , η 
χρηµατοοικονο µική στήριξη  για την απόσταξη  του οίνου , την αποθε µατοποίηση , τη 
χρησι µοποίηση  του γλεύκους  για άλλους  σκοπούς , εκτός  από τον οίνο). Ειδικότερα , 
περιορίστηκαν  σε δύο τα µέτρα υποχρεωτικής  απόσταξης  και καθιερώθηκε  η 
απόσταξη  κρίσης  σε περίπτωση  έκτακτων  διαταράξεων  της αγοράς . Αυτή  η νέα 
                                                 
21 Κανονισ µός ΕΚ αριθ. 1493/1999 του Συµβουλίου , της 17ης Μαΐου  1999 (ΕΕ L179, της 14.7.1999). 
 
EL 26   EL ΚΟΑ  αποτελεί  ένα βήµα για µέτρα µε σαφέστερο  στόχο  και για τον 
αναπροσανατολισ µό της οινοκαλλιέργειας  προς  προϊόντα  υψηλότερης  ποιότητας . 
58. Ένα επιχείρη µα υπέρ  του µηδενικού  συντελεστή  για τον οίνο είναι  το ότι αποτελεί  
ένα αναγκαίο  βοηθητικό  µέτρο προκει µένου να µην υπάρχει  αντίθεση  µε έναν από 
τους βασικούς  στόχους  πολιτικής  της ΚΟΑ  οίνου , κυρίως  την ισορροπία  της αγοράς . 
Πράγ µατι, µια πιθανή  πτώση  της κατανάλωσης  που ενδέχεται  να επέλθει  κατόπιν  της 
εισαγωγής  θετικού  συντελεστή  θα επηρέαζε  αρνητικά  την ισορροπία  της αγοράς . 
Επιπλέον , µια τέτοια  µείωση  της κατανάλωσης  πρέπει  βραχυπρόθεσ µα να 
αντισταθ µιστεί  µε µέτρα αυξη µένης παρέ µβασης  στην  αγορά , ιδίως  µε την µορφή  
απόσταξης  του πλεονάσ µατος οίνου  σε αλκοόλη . Τα υψηλά  κόστη  αυτής  της 
απόσταξης  καλύπτονται  από τον κοινοτικό  προϋπολογισ µό. Αφετέρου , ο µηδενικός  
συντελεστής  είναι  ένα γενικό , µη στοχοθετη µένο µέτρο, που εφαρ µόζεται  επίσης  στα 
διευρυνό µενα τµήµατα της αγοράς  οίνων  υψηλότερης  ποιότητας  και εισαγό µενων  
οίνων , που έχουν  λιγότερα  ή καθόλου  προβλή µατα στην  εξεύρεση  αγοράς . 
Επιπλέον , τα βασικά  διαρθρωτικά  προβλή µατα είναι  κυρίως  είναι  συνέπεια  των 
µεταβαλλό µενων  προτύπων  κατανάλωσης  στα κράτη  µέλη παραγωγής  οίνου . Αυτό  
φαίνεται  από τα αποτελέσ µατα της µελέτης  σχετικά  µε τον ανταγωνισ µό, η οποία  
επίσης  εξετάζει  την εξέλιξη  της κατά  κεφαλή  κατανάλωσης  των διαφόρων  
προϊόντων . Η κατά  κεφαλή  κατανάλωση  οίνου  στα νότια  κράτη  µέλη (Ισπανία , 
Γαλλία , Ιταλία  και Πορτογαλία ), σηµειώνει  έντονη  πτώση  κατά  τις τελευταίες  τρεις  
δεκαετίες , παρά  το γεγονός  ότι παρα µένει σε υψηλά  επίπεδα  σε σχέση  µε τις χώρες  
που δεν παράγουν . Η πτώση  αυτή  εξισορροπήθηκε  εν µέρει από την αύξηση  της 
ζήτησης  οίνου  στις χώρες  αυτές  που εφαρ µόζουν  υψηλούς  συντελεστές  ειδικού  
φόρου  κατανάλωσης  στον  οίνο και στις οποίες  κατά  παράδοση  θεωρείται  ότι 
κυριαρχεί  η κατανάλωση  της µπύρας . Αντίθετα , η κατά  κεφαλή  κατανάλωση  της 
µπύρας  στα νότια  ευρωπαϊκά  κράτη  µέλη (Ελλάδα , Πορτογαλία , Ιταλία  και Ισπανία ) 
αυξήθηκε  σηµαντικά , ενώ σηµείωσε  κάποια  πτώση  σε πολλά  βόρεια  κράτη  µέλη 
(Αυστρία , Βέλγιο , Γερµανία, ∆ανία , Ηνωµένο Βασίλειο , Λουξε µβούργο  και Κάτω  
Χώρες ) κατά  τη δεκαετία  του 1990. 
59. Οι χώρες  οινοπαραγωγής  και οι παραγωγοί  οίνου  εν γένει  αντιτίθενται  σθεναρά  στην  
καθιέρωση  ενός θετικού  ελάχιστου  συντελεστή  για τον οίνο. Προβάλλουν  το 
επιχείρη µα ότι, στα περισσότερα  κράτη  µέλη παραγωγής , ουδέποτε  επιβλήθηκαν  
στον  οίνο ειδικοί  φόροι  κατανάλωσης , ότι ο οίνος  αποτελεί  αναπόσπαστο  µέρος του 
πολιτισ µού τους και ότι θα ήταν  δύσκολο  να επιβληθεί  νέα υποχρεωτική  
φορολόγηση  του οίνου  για πολιτικούς  λόγους . Προσθέτουν  ότι τα κράτη  µέλη 
παραγωγής  οίνου , τα οποία  εφαρ µόζουν  µηδενικό  συντελεστή  ή µόνο ένα πολύ  
χαµηλό φόρο  ελέγχου , αντιπροσωπεύουν  περίπου  το 85% της συνολικής  
κατανάλωσης  οίνου  στην  ΕΕ και ότι εποµένως  πιθανά  προβλή µατα στην  εσωτερική  
αγορά  αφορούν  µόνο το 15% της κατανάλωσης  οίνου  στην  ΕΕ. Επίσης  
υποστηρίζουν  ότι ο µηδενικός  συντελεστής  για τον οίνο είναι  ένα αναγκαίο  
βοηθητικό  µέτρο το οποίο  υποστηρίζει  τους στόχους  της ΚΟΑ  οίνου  και ότι, στην  
παρούσα  κατάσταση  της αγοράς  οίνου , η εισαγωγή  οποιασδήποτε  νέας -ακόµη και 
χαµηλής - υποχρεωτικής  φορολόγησης  στις χώρες  παραγωγής  οίνου  θα θεωρηθεί  ως 
επιζή µια. Επιπλέον , υπάρχει  φόβος  ότι ενδέχεται  να επακολουθήσουν  περαιτέρω  
ενέργειες , οι οποίες  θα οδηγήσουν  σε ένα υψηλότερο  ελάχιστο  επίπεδο  
φορολόγησης  του οίνου . Επιπλέον , πιστεύουν  ότι ένας θετικός  φόρος  στον  οίνο, κατ’ 
ουδένα  τρόπο  θα συνέβαλε  στην  επίλυση  των προβλη µάτων  της εσωτερικής  αγοράς  
 
EL 27   EL που οφείλονται  στις τεράστιες  διαφορές  των επιπέδων  φόρου  µεταξύ  των κρατών  
µελών  µε υψηλή  και χαµηλή φορολόγηση .  
60. Τέλος , υποστηρίζεται  επίσης  ότι η φορολόγηση  του οίνου  θα έχει ως αποτέλεσ µα τη 
δηµιουργία  ή την αύξηση  του διοικητικού  φόρτου  για εκατοντάδες  χιλιάδων  µικρούς  
αµπελουργούς , και διοικήσεις , στα κράτη  µέλη που παράγουν  οίνο σε βαθµό που θα 
είναι  δυσανάλογος  µε τα έσοδα  που ενδέχεται  να προκύψουν  από το µέτρο αυτό . 
Εντούτοις , δεδοµένου ότι η παραγωγή  οίνου  αποτελεί  ήδη αντικεί µενο αυστηρών  
ελέγχων  όσον  αφορά  την ποιότητα  και την κυκλοφορία  στο πλαίσιο  της ΚΟΑ  οίνου  
καθώς  και κατ’εφαρ µογή της οδηγίας  92/12/ΕΟΚ , ο φόρτος  αυτός  µπορεί  να 
αποδειχτεί  µικρότερος  όσον  αφορά  την ενδοκοινοτική  κυκλοφορία . 
Γεωργική  πολιτική  – Συµπεράσ µατα 
61. Όπως  προκύπτει  από την περιγραφή  των ανωτέρω  εκτιθέ µενων  απόψεων , η 
φορολόγηση  του οίνου  παρα µένει επίµαχο και πολιτικά  ευαίσθητο  ζήτηµα. 
Ορισ µένα κράτη  µέλη που δεν παράγουν  οίνο θεωρούν  την εισαγωγή  ενός θετικού  
ελάχιστου  συντελεστή  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  για τον οίνο ως προϋπόθεση  για 
κάθε  αλλαγή  των ελάχιστων  συντελεστών  για οποιοδήποτε  τύπο  αλκοολούχων  
ποτών . Οινοπαραγωγές  χώρες , αφετέρου , εξακολουθούν  να αντιτίθενται  εν γένει  
στην  καθιέρωση  ελάχιστου  συντελεστή  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  για τον οίνο. 
62. Ενώ θεωρείται  πολύ  δύσκολο  να µεταβληθεί  το παρόν  επίπεδο  των ελάχιστων  
συντελεστών , προκύπτει  ακόµη ένα σηµαντικό  ζήτηµα. Κατά  πόσο  είναι  
δικαιολογη µένο να παρα µείνει το παρόν  καθεστώς  ελέγχου  των υποκεί µενων  σε 
ειδικό  φόρο  προϊόντων  (καθεστώς  κυκλοφορίας  υπό καθεστώς  αναστολής  του 
φόρου , µεταξύ  εγκεκρι µένων  φορολογικών  αποθηκών , η σύσταση  εγγυήσεων , 
συνοδευτικά  έγγραφα , κλπ.), για προϊόντα  όπως  ο οίνος  και η µπύρα , τα οποία  
υπόκεινται  σε ειδικό  φόρο  κατανάλωσης , το απόλυτο  επίπεδο  του οποίου  είναι  
χαµηλότερο  από το ΦΠΑ  που επιβάλλεται  σε αυτά  σε τουλάχιστον  10 από τα 15, και 
επί του παρόντος  σε 20 από τα 25 κράτη  µέλη. 
3.5.3.  Η διεύρυνση  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  
63. Τα κράτη  µέλη που προσχώρησαν  στην  ΕΕ την 1η Μαΐου  2004 εφαρ µόζουν  ήδη 
συντελεστές  στα αλκοολούχα  ποτά , οι οποίοι  ισούνται  ή υπερβαίνουν  τα σηµερινά  
ελάχιστα  επίπεδα  συντελεστών . Οι άλλες  υποψήφιες  χώρες  µε τις οποίες  
συνεχίζονται  οι ενταξιακές  διαπραγ µατεύσεις  (Ρουµανία και Βουλγαρία ) δεν 
ζήτησαν  επίσης  µεταβατικές  περιόδους  µετά την ηµεροµηνία ένταξης , προκει µένου 
να φθάσουν  στο σηµερινό  επίπεδο  των ελάχιστων  συντελεστών . Στα παραρτή µατα 
Β1 έως Β4 περιλα µβάνονται  οι συντελεστές  του ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  στην  
αλκοόλη  και τα αλκοολούχα  ποτά  που εφαρ µόζουν  τα κράτη  µέλη που 
προσχώρησαν  στην  ΕΕ την 1η Μαΐου  2004 και οι υποψήφιες  χώρες . 
3.6. Περίοδος  εξέτασης  
64. Το άρθρο  8 της οδηγίας  92/84/ΕΟΚ  προβλέπει  ότι κάθε  δύο χρόνια , το Συµβούλιο , 
µε βάση  σχετική  έκθεση  και εφόσον  χρειάζεται , µετά από αίτηση  της Επιτροπής , 
εξετάζει  τους συντελεστές  του ειδικού  φόρου  που προβλέπονται  στην  οδηγία  και, 
αποφασίζοντας  οµόφωνα  κατόπιν  διαβουλεύσεων  µε το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , 
θεσπίζει  τα αναγκαία  µέτρα. 
 
EL 28   EL 65. Η Επιτροπή  είναι  της άποψης  ότι η διετής  περίοδος  είναι  πολύ  σύντο µη προκει µένου 
να γίνει η αναγκαία  και σε βάθος  εξέταση  της λειτουργίας  της εσωτερικής  αγοράς  
και άλλων  πτυχών  που πρέπει  να ληφθούν  υπόψη  στην  έκθεση  της Επιτροπής  και να 
δοθεί  µια καλή  προοπτική  για την εκτίµηση των αλλαγών  στις νοµοθεσίες  των 
κρατών  µελών . Μια τετραετής  περίοδος  θα ήταν  καταλληλότερη  για την εκτίµηση 
της λειτουργίας  της ενιαίας  αγοράς  και τις συνέπειες  κάθε  πιθανής  αλλαγής  στη 
νοµοθεσία . Για το λόγο  αυτό , κάθε  µελλοντική  πρόταση  για τροποποίηση  του 
ισχύοντος  κοινοτικού  πλαισίου  για τη φορολόγηση  της αλκοόλης  θα πρέπει  να 
περιλα µβάνει  τροποποίηση  του άρθρου  8 της οδηγίας  92/84/ΕΟΚ  προβλέποντας  
επανεξέταση  ανά τετραετία  και όχι ανά διετία .  
4. Η ∆ΙΑΡΘΡΩΣΗ  ΤΟΥ  ΕΙ∆ΙΚΟΥ  ΦΟΡΟΥ  ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ  ΠΟΥ  ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ  ΣΤΑ  
ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ  ΠΟΤΑ  
66. Αν και η απαίτηση  για επανεξέταση  του άρθρου  8 της οδηγίας  92/84/ΕΟΚ  
υποχρεώνει  απλά  και µόνο την Επιτροπή  να αναφέρεται  στους  συντελεστές  του 
ειδικού  φόρου  που προβλέπονται  στην  οδηγία  αυτή , αυτή  θεωρεί  ότι στις 
επανεξετάσεις  θα µπορούσαν  επίσης  να λαµβάνονται  υπόψη  οι µεταβολές  της 
διάρθρωσης  της φορολογίας , δεδοµένου ότι το ζήτηµα αυτό  συνδέεται  στενά  µε το 
θέµα των συντελεστών . Πρόκειται  ιδίως  για την περίπτωση  ζητηµάτων  που αφορούν  
την κατάταξη  των αλκοολούχων  ποτών  σε κάθε  µια από τις κατηγορίες  που 
ορίζονται  στην  οδηγία  για τις διαρθρώσεις  (οδηγία  92/83/ΕΟΚ ). Κατά  τη διαδικασία  
διαβούλευσης , που προηγήθηκε  της έκθεσης , προέκυψαν  τα ακόλουθα  τρία 
ζητήµατα: 
α) διαφορετική  µεταχείριση  οίνου  και αφρώδους  οίνου · 
β) προσαρ µογή των κωδικών  ΣΟ (Συνδυασ µένη Ονοµατολογία ) που 
χρησι µοποιούνται  για τον ορισµό των κατηγοριών  προϊόντος · 
γ) κατάταξη  των προϊόντων  για τον σκοπό  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης . 
4.1. ∆ιαφορετική  µεταχείριση  του οίνου  και του αφρώδους  οίνου   
67. Προς  το παρόν , οι οδηγίες  92/83/ΕΟΚ  και 92/84/ΕΟΚ  προβλέπουν  τη δυνατότητα  
για τα κράτη  µέλη να εφαρ µόζουν  διαφορετικούς  συντελεστές  ειδικού  φόρου  για τον 
οίνο και τον αφρώδη  οίνο. Όπως  διαπιστώνεται  από τον πίνακα  στο παράρτη µα Β1, 
8 κράτη  µέλη (IE, UK, DK, NL, BE, FR, DE, AT) κάνουν  σήµερα χρήση  της 
δυνατότητας  αυτής .  
68. Επί του παρόντος , η Γερµανία και η Αυστρία  εφαρ µόζουν  µηδενικό  συντελεστή  
στον  ήρεµο οίνο, αλλά  σχετικά  υψηλό  συντελεστή  στον  αφρώδη  οίνο. Στο Βέλγιο , 
τη ∆ανία , τη Γαλλία , το Ηνωµένο Βασίλειο , την Ιρλανδία  και τις Κάτω  Χώρες  ο 
συντελεστής  που εφαρ µόζεται  στον  αφρώδη  οίνο είναι  υψηλότερος  από τον (θετικό ) 
συντελεστή  για τον ήρεµο οίνο (βλέπε  παράρτη µα B1). Τέσσερα  κράτη  µέλη (DE, 
BE, NL, AT) εφαρ µόζουν  επίσης  διαφορετικό  συντελεστή  στα αφρώδη  ενδιά µεσα 
προΐόντα  από ό,τι στα ήρεµα ενδιά µεσα προΐόντα  (βλέπε  παράρτη µα B3).  
69. Αυτή  η διάκριση  που γίνεται  στο πλαίσιο  των οδηγιών , είναι  συνέπεια  του γεγονότος  
ότι αυτά  τα κράτη  µέλη θεωρούν  από πολύ  παλιά  τους αφρώδεις  οίνους  ως 
 
EL 29   EL "προϊόντα  πολυτελείας ". Τίθεται  το ερώτη µα κατά  πόσο  η διάκριση  αυτή  
εξακολουθεί  να είναι  δικαιολογη µένη, δεδοµένου ότι και τα δύο προϊόντα  
καταναλίσκονται  όλο και περισσότερο  σε παρό µοια γεγονότα . Επιπλέον , και στις 
δύο κατηγορίες  περιλα µβάνονται  οίνοι  που µπορούν  να θεωρηθούν  ως προϊόντα  
"πολυτελείας ", αλλά  και πολύ  φθηνά  προϊόντα  (για παράδειγ µα οι οίνοι  που έχουν  
καταταχθεί  σε αντίθεση  µε τους επιτραπέζιους  οίνους ). 
70. Ο ορισµός των "αφρωδών  οίνων " στο άρθρο  8 της οδηγίας  92/83/ΕΟΚ  ενδέχεται  να 
οδηγήσει  σε µη δίκαια  αποτελέσ µατα σε ότι αφορά  τη φορολογία . Σύµφωνα  µε τον 
ορισµό τον παρεχό µενο στο άρθρο  8, στον  όρο "αφρώδης  οίνος " υπάγονται  προϊόντα  
τα οποία  "περιέχονται  σε φιάλες  µε πώµατα σχήµατος µανιταριού  µε σύρµατα ή 
συνδετήρες  ή έχουν  υπερπίεση  τουλάχιστον  τριών  bar, οφειλό µενη στο διάλυ µα 
διοξειδίου  του άνθρακα ". Και τα δύο κριτήρια  θα µπορούσαν  να θεωρηθούν  
αυθαίρετα . Οι ηµιαφρώδεις  οίνοι  µε υπερπίεση  ακριβώς  χαµηλότερη  από τα τρία bar 
θα διαφύγουν  του ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  που επιβάλλεται  στους  αφρώδεις  
οίνους , και θα επωφεληθούν  του χαµηλότερου  (ακόµη και µηδενικού ) συντελεστή  
για τους ήρεµους οίνους , εφόσον  ο παραγωγός  χρησι µοποιεί  απλά  ένα διαφορετικό  
είδος  πώµατος για τη φιάλη . Σχετικά  µε αυτό  τίθεται  το ερώτη µα εάν πρέπει  να 
διατηρηθεί  η διαφορετική  µεταχείριση  ή εάν οι αφρώδεις  οίνοι  και τα ενδιά µεσα 
προϊόντα  πρέπει  να αποτελέσουν  αντικεί µενο µεταχείρισης  ίδιας  µε εκείνης  των 
ήρεµων οίνων  και των ενδιά µεσων  προϊόντων .  
4.2. Προσαρ µογή των κωδικών  ΣΟ (συνδυασ µένη ονοµατολογία ) που 
χρησι µοποιούνται  για τον καθορισ µό των κατηγοριών  προϊόντων  
71. Για τον καθορισ µό των διαφόρων  κατηγοριών  αλκοολούχων  ποτών , η οδηγία  
92/83/ΕΟΚ  παραπέ µπει εκτενώς  στους  κωδικούς  ΣΟ. Το άρθρο  26 της οδηγίας  
αυτής  ορίζει  ότι οι παραπο µπές της οδηγίας  στους  κωδικούς  ΣΟ είναι  παραπο µπές 
που αφορούν  την έκδοση  της συνδυασ µένης ονοµατολογίας , η οποία  ίσχυε  κατά  το 
χρόνο  έκδοσης  της οδηγίας  (19 Οκτωβρίου  1992). Στην  περίπτωση  αλλαγής  της 
κατάταξης , οι εµπορευό µενοι πρέπει  να χρησι µοποιούν  διαφορετικούς  κωδικούς  ΣΟ 
για τα ίδια προϊόντα , για την κυκλοφορία  προϊόντων  µεταξύ  των κρατών  µελών  και 
για την κυκλοφορία  προϊόντων  µεταξύ  της ΕΕ και τρίτων  χωρών . Προκει µένου να 
ληφθούν  υπόψη  οι πιθανές  αλλαγές  των κωδικών  ΣΟ και αλλαγές  σε ότι αφορά  την 
ερµηνεία  (για παράδειγ µα τροποποιήσεις  των επεξηγη µατικών  σηµειώσεων  στο 
εναρ µονισµένο σύστη µα) και να απλουστευτεί  η κατάσταση  τόσο  για τους 
εµπορευό µενους  όσο και για τις διοικήσεις , η παραπο µπή πρέπει  να γίνεται  στους  
κωδικούς  ΣΟ που εφαρ µόζονται  σε στοιχεία  όσο το δυνατόν  πιο πρόσφατα . 
Επιπλέον , για να απλουστευτεί  η προσαρ µογή της παραπο µπής αυτής  στους  
ισχύοντες  κωδικούς  ΣΟ, η Επιτροπή  θέτει  στα κράτη  µέλη προς  συζήτηση  το κατά  
πόσον  οι αποφάσεις  αυτές  θα πρέπει  στο µέλλον  να λαµβάνονται  σύµφωνα  µε τη 
διαδικασία  που προβλέπεται  στο άρθρο  24 της οδηγίας  92/12/ΕΟΚ  (διαδικασία  
στην  οποία  εµπλέκεται  η Επιτροπή  ειδικών  φόρων  κατανάλωσης , όπως  
συµφωνήθηκε  για τα ενεργειακά  προϊόντα  στο άρθρο  2 παράγραφος  5 της οδηγίας  
2003/96/ΕΚ του Συµβουλίου22). 
                                                 
22 Οδηγία  2003/96/ ΕΚ του Συµβουλίου , της 27ης Οκτωβρίου  2003 σχετικά  µε την αναδιάρθρωση  του 
κοινοτικού  πλαισίου  φορολογίας  των ενεργειακών  προϊόντων  και της ηλεκτρικής  ενέργειας   
(ΕΕ L 283 της 31.10.2003, σ.51). 
 
EL 30   EL 4.3. Κατάταξη  των προϊόντων  για τους  σκοπούς  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  
72. Οι αλλαγές  που υποδεικνύονται  στο τµήµα 4.2. θα διευκολύνουν  τα πράγ µατα για 
τους εµπορευό µενους  και τις διοικήσεις , όµως δεν θα λύσουν  το πρόβλη µα της 
κατάταξης  των αλκοολούχων  ποτών  στις διάφορες  κατηγορίες  αλκοολούχων  ποτών  
στην  οδηγία  92/83/ΕΟΚ . Οι ορισµοί των κατηγοριών  αυτών  πάντα  υπονοούν  
παραπο µπή στους  κωδικούς  ΣΟ. Κατά  συνέπεια , η απόφαση  για την τελωνειακή  
κατάταξη  προϊόντος  αποτελεί  το πρώτο  ζήτηµα προκει µένου να αποφασισθεί  η 
µεταχείρισή  τους σε ότι αφορά  τον ειδικό  φόρο  κατανάλωσης . 
73. Οι εµπορευό µενοι καθώς  και οι εθνικές  διοικήσεις  επεσή µαναν  πρόσφατα  στις 
υπηρεσίες  της Επιτροπής , προβλή µατα, παραπονού µενοι για τις διαφορετικές  
κατατάξεις  και εποµένως , τη διαφορετική  φορολόγηση  του ιδίου  προϊόντος  σε 
διαφορετικά  κράτη  µέλη. Τα περισσότερα  από τα προβλή µατα που επιση µάνθηκαν  
αφορούν  τη διάκριση  µεταξύ  προϊόντων  των κωδικών  ΣΟ 2206 (µ εταξύ  άλλων  
λοιπά  ποτά  παρασκευαζό µενα µε ζύµωση) και 2208 (µ εταξύ  άλλων  
οινοπνευ µατώδη ). Οι επεξηγη µατικές  σηµειώσεις  του Εναρ µονισµένου Συστή µατος 
στη θέση  2206 επιτρέπουν  την προσθήκη  της αποσταγ µένης αλκοόλης  στα "άλλα  
ποτά  τα παρασκευαζό µενα µε ζύµωση", χωρίς  να εξειδικεύει  το βαθµό στον  οποίο  
είναι  δυνατή  η προσθήκη  αυτή . Τα κράτη  µέλη ερµηνεύουν  πολύ  διαφορετικά  το 
σηµείο αυτό , µε αποτέλεσ µα το ίδιο προϊόν  να κατατάσσεται  ως "άλλα  ποτά  που 
έχουν  υποστεί  ζύµωση" ή "ενδιά µεσα προϊόντα " από ορισµένα κράτη  µέλη και ως 
οινοπνευ µατώδη , από άλλα  κράτη  µέλη. 
Πιθανές  λύσεις  
74. Στο πλαίσιο  της ισχύουσας  νοµοθεσίας  της ΕΕ για τους ειδικούς  φόρους  
κατανάλωσης  (οδηγία  92/83/ΕΟΚ ), που παραπέ µπει στους  κωδικούς  ΣΟ ως βάση  
για την κατάταξη  των αλκοολούχων  ποτών , είναι  δυνατόν  να επιλυθεί  το πρόβλη µα 
των διαφορετικών  κατατάξεων  των αλκοολούχων  ποτών  µόνο µέσω µιας 
περισσότερο  ενιαίας  ερµηνείας  και εφαρ µογής  των τελωνειακών  κανόνων  για 
την κατάταξη  των προϊόντων  αυτών  στη ΣΟ. 
75. Για τελωνειακούς  σκοπούς , οι εµπορευό µενοι µπορούν  να λάβουν  δεσµευτική  
δασµολογική  πληροφορία  (∆∆Π ) από τις τελωνειακές  τους αρχές  σχετικά  µε την 
κατάταξη  προϊόντων  που εισάγονται  από ή εξάγονται  προς  τρίτες  χώρες . Οι ∆∆Π  
εισάγονται  σε βάση  δεδοµένων  που διαχειρίζεται  η Επιτροπή  και ισχύουν  νόµιµα για 
όλα τα κράτη  µέλη. Παρά  το γεγονός  ότι οι ∆∆Π  παρέχονται  κατά  περίπτωση  και 
δεν καθορίζουν  γενικούς  κανόνες  για την κατάταξη  των προϊόντων  στην  ΣΟ, 
ωστόσο  παρέχουν  κάποιες  κατευθύνσεις  στις διοικήσεις  και στους  εµπορευό µενους  
και µπορούν  να συµβάλουν  σε µια περισσότερο  ενιαία  εφαρ µογή των κανόνων  της 
ΣΟ για την κατάταξη  στη ΣΟ. Ωστόσο , οι ∆∆Π  δεν µπορούν  να ζητηθούν  για 
προϊόντα  για τα οποία  δεν µπορεί  να αποδειχθεί  τελωνειακό  ενδιαφέρον  (για 
παράδειγ µα νέα προϊόντα  που παράγονται  εντός  της ΕΕ και διατίθενται  µόνο στην  
αγορά  της ΕΕ). Για να ενισχυθεί  η αξία των ∆∆Π  για τους σκοπούς  των ειδικών  
φόρων  κατανάλωσης , θα πρέπει  να εξετασθεί  το θέµα της επέκτασης  της 
δυνατότητας  για τους εµπορευό µενους  να λαµβάνουν  ∆∆Π  από τις τελωνειακές  τους 
αρχές , σε προϊόντα  υποκεί µενα σε ειδικό  φόρο  κατανάλωσης  τα οποία  δεν πρόκειται  
 
EL 31   EL να εισαχθούν  ή να εξαχθούν . Προς  τούτο  θα πρέπει  να τροποποιηθούν  οι σχετικές  
τελωνειακές  διατάξεις23. 
76. Όπως  αναφέρεται  ανωτέρω , οι ∆∆Π  δίδονται  µόνο από τις τελωνειακές  αρχές  για 
κάθε  περίπτωση  χωριστά , αφού  το ζητήσουν  οι εµπορευό µενοι. Προκει µένου να 
γίνει προσπάθεια  και να καθιερωθούν  σαφέστεροι  γενικοί  κανόνες  για την κατάταξη  
των αλκοολούχων  ποτών  στη ΣΟ, συγκροτήθηκε  οµάδα εργασίας  αποτελού µενη από 
τις υπηρεσίες  της Επιτροπής  και τις τελωνειακές  διοικήσεις  ορισµένων  κρατών  
µελών . Αυτή  η οµάδα εργασίας  θα προσπαθήσει  ειδικότερα  να θέσει  µια σαφή  
διαχωριστική  γραµµή µεταξύ  των κωδικών  ΣΟ 2206 και 2208. Ωστόσο  πρόκειται  για 
ένα πολύ  περίπλοκο  ζήτηµα και ενδέχεται  να µην οδηγήσει  πολύ  γρήγορα  σε 
αποτελέσ µατα. Επιπλέον , δεν θα πρέπει  να λησµονείται  ότι κάθε  νέος τελωνειακός  
κανόνας  για την κατάταξη  των αλκοολούχων  ποτών  στη ΣΟ δεν θα έχει καθόλου  
συνέπειες  για τους σκοπούς  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης , εάν η παραπο µπή 
στους  κωδικούς  ΣΟ η οποία  γίνεται  στο άρθρο  26 της οδηγίας  92/83/ΕΟΚ  δεν 
προσαρ µοσθεί , όπως  υποδεικνύεται  στην  ανωτέρω  παράγραφο  71. Τέλος , η 
κατάταξη  στη ΣΟ δεν λαµβάνει  και ούτε πρέπει  να λαµβάνει  υπόψη  τις συνέπειες  
της κατάταξης  αυτής  στην  κατάταξη  προϊόντος  για σκοπούς  του ειδικού  φόρου  
κατανάλωσης  και ενδέχεται  ακόµη και να οδηγήσει  σε ανεπιθύ µητα αποτελέσ µατα 
σε ότι αφορά  την κατάταξη  ορισµένων  προϊόντων  για σκοπούς  των ειδικών  φόρων  
κατανάλωσης . 
77. Εποµένως , η Επιτροπή  είναι  της γνώµης ότι θα πρέπει  επίσης  να εξετασθούν  
περισσότερο  δραστικές  λύσεις , προκει µένου  η κατάταξη  των αλκοολούχων  
ποτών  για σκοπούς  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  να εξαρτάται  λιγότερο  
από την κατάταξη  στη ΣΟ. 
78. Μια πρώτη  πιθανότητα  θα ήταν  να ανακαθοριστούν  οι κατηγορίες  προϊόντων  
υποκεί µενων  σε φόρο  κατανάλωσης  απλά  µε τη χρήση  προφορικών  περιγραφών , 
χωρίς  αναφορά  στους  κωδικούς  ΣΟ, όπως  γίνεται  µε τους ορισµούς που 
χρησι µοποιούνται  για τα προϊόντα  καπνού , στην  οδηγία  95/59/ΕΚ. Ωστόσο , αυτό  
µπορεί  να αποδειχθεί  εξαιρετικά  περίπλοκο  εάν ληφθεί  υπόψη  η µεγάλη  ποικιλία  
προϊόντων  που διατίθενται  στην  αγορά  αλκοολούχων  ποτών . Επιπλέον , νέα προϊόντα  
εµφανίζονται  τακτικά  στην  αγορά , το οποίο  ενδέχεται  να προκαλέσει  νέα 
προβλή µατα κατάταξης . 
79. Μια δεύτερη  πιθανότητα  θα ήταν  ο συνδυασ µός τελωνειακών  κωδικών  και 
συµπληρω µατικών  στοιχείων  που προβλέπονται  στην  οδηγία  92/83/ΕΟΚ . Τέτοια  
πρόσθετα  στοιχεία  για τους σκοπούς  των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης , όπως  η 
µέγιστη  ποσότητα  αποσταγ µένης αλκοόλης  που µπορεί  να προστεθεί  σε ποτά  
παρασκευαζό µενα µε ζύµωση πριν χάσουν  τον χαρακτήρα  τους ως "λοιπά  ποτά  
παρασκευαζό µενα µε ζύµωση" ή ως "ενδιά µεσα προϊόντα ", θα µπορούσαν  να 
συµβάλλουν  στην  οριοθέτηση  των διαφόρων  κατηγοριών  αλκοολούχων  προϊόντων , 
στις περιπτώσεις  που εφαρ µόζοντας  απλώς  τους κωδικούς  ΣΟ δεν προκύπτουν  σαφή  
αποτελέσ µατα ή αυτό  οδηγεί  σε µη ικανοποιητικά  αποτελέσ µατα σε ότι αφορά  τη 
                                                 
23 Άρθρο  12 του κανονισ µού (ΕΟΚ ) αριθ. 2913/92 του Συµβουλίου  της 12ης Οκτωβρίου  1992 περί 
θεσπίσεως  του Κοινοτικού  Τελωνειακού  Κώδικα  και άρθρα  5 ως 14 των διατάξεων  εφαρ µογής του 
Τελωνειακού  Κώδικα  (Κανονισ µός (ΕΟΚ ) αριθ. 2454/93 της Επιτροπής , της 2ας Ιουλίου  1993 για τον 
καθορισ µό ορισµένων  διατάξεων  εφαρ µογής του κανονισ µού (ΕΟΚ ) αριθ.2913/92). 
 
EL 32   EL φορολογία . Ωστόσο , θα αντιµετωπίζονταν  σηµαντικές  δυσκολίες  κατά  την εφαρ µογή 
παρό µοιων  κανόνων  στην  πράξη , δεδοµένου ότι µπορεί  να είναι  εξαιρετικά  δύσκολο  
και/ή δαπανηρό  να προσδιορισθεί  η καταγωγή  της αιθυλικής  αλκοόλης  σε ένα 
προϊόν . 
80. Τέλος , πρέπει  να εξετασθεί  το θέµα της καθιέρωσης  νέας κατηγορίας  αλκοολούχων  
ποτών  "λοιπά  ποτά  παρασκευαζό µενα µε ζύµωση", στα οποία  έχει προστεθεί  
αλκοόλη . Ενώ οι παρόντες  ορισµοί, η βάση  υπολογισ µού και οι συντελεστές  ειδικών  
φόρων  κατανάλωσης  στη µπύρα , τον οίνο και την αιθυλική  αλκοόλη  στην  οδηγία  
92/83/ΕΟΚ  παρα µένουν  ως έχουν , τα "λοιπά  ποτά  παρασκευαζό µενα µε ζύµωση" 
(ΣΟ 2206) θα µπορούσαν  να φορολογηθούν  σύµφωνα  µε το περιεχό µενο τους σε 
αλκοόλη . Επιπλέον , βάσει  του παραδείγ µατος του άρθρου  3 παράγραφος  2 της 
οδηγίας  92/83/ΕΟΚ , πρέπει  να επιτρέπεται  στα κράτη  µέλη να χωρίζουν  τα ποτά  
αυτά  σε κατηγορίες , µε όχι περισσότερο  από δύο ή τρεις  βαθµούς αλκοόλης  ανά 
κατηγορία , και να εφαρ µόζουν  τον ίδιο συντελεστή  φόρου  ανά εκατόλιτρο  σε όλα τα 
ποτά  που υπάγονται  σε κάθε  κατηγορία . Το επίπεδο  των ελάχιστων  συντελεστών  της 
ΕΕ για τα προϊόντα  αυτά  θα µπορούσε  να καθορισθεί  κατά  γραµµικό τρόπο  ή 
αυξανό µενο προοδευτικά  παράλληλα  µε την αύξηση  του περιεχο µένου του 
προϊόντος  σε αλκοόλη . Η λύση  αυτή  θα διευκόλυνε  τα κράτη  µέλη να φορολογούν  
οµοειδή  προϊόντα  (προϊόντα  παρασκευαζό µενα µε ζύµωση στα οποία  έχει προστεθεί  
αλκοόλη ) µε τον ίδιο τρόπο , µε βάση  το περιεχό µενο τους σε αλκοόλη , ενώ 
παράλληλα  θα περιόριζε  την ανάγκη  σαφούς  διάκρισης  µεταξύ  προϊόντων  που 
κατατάσσονται  στη θέση  ΣΟ 2206 και 2208. Πρέπει  να σηµειωθεί  ότι ο παρών  
ορισµός των "λοιπών  ποτών  παρασκευαζό µενων  µε ζύµωση" θα παρέ µενε 
αµετάβλητος  και ότι τα προϊόντα  τα οποία  επί του παρόντος  υπάγονται  στο πεδίο  του 
ορισµού αυτού  (για παράδειγ µα µηλίτης  ή απίτης ), θα εξακολουθούσαν  να 
φορολογούνται  ως οίνος , κατ’ εφαρ µογή του άρθρου  15 της οδηγίας  92/83/ΕΟΚ . 
 
EL 33   EL Συµπεράσ µατα 
81. Η νοµοθεσία  της ΕΕ σε ότι αφορά  τους ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  στα 
αλκοολούχα  ποτά , η οποία  θεσπίστηκε  το 1992 για να διευκολυνθεί  η κατάργηση  
των φορολογικών  ελέγχων  στα εσωτερικά  σύνορα , δεν έχει µεταβληθεί  έκτοτε . 
Πρόθεση  ήταν  να καθιερωθούν  ελάχιστες  απαιτήσεις  οι οποίες , εκείνη  την εποχή , 
θεωρήθηκαν  αναγκαίες  για τη λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς . Στο πλαίσιο  αυτό , 
το Συµβούλιο  πρέπει  να επανεξετάζει  την κατάσταση  τακτικά , βάσει  έκθεσης  της 
Επιτροπής . 
82. Η παρούσα  έκθεση  - η δεύτερη  επί του θέµατος από τότε που εγκαθιδρύθηκε  η 
εσωτερική  αγορά  - υπογρα µµίζει σειρά  προβλη µάτων  που παρα µένουν  και αφορούν  
τη λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς  για πολλά  κράτη  µέλη. Τα προβλή µατα που 
επιση µάνθηκαν  οφείλονται  σε ορισµένες περιπτώσεις  στην  υψηλή  φορολογική  
επιβάρυνση  που επιβάλλεται  στα προϊόντα  σε σχέση  µε την αξία τους και στο 
γεγονός  ότι υπάρχουν  σηµαντικές  διαφορές  σε ότι αφορά  τους φορολογικούς  
συντελεστές  που εφαρ µόζουν  τα κράτη  µέλη. Μια προωθη µένη σύγκλιση  των 
συντελεστών  θα µπορούσε  να συµβάλει  σηµαντικά  στην  επίλυση  αυτών  των 
προβλη µάτων . 
83. Λαµβάνοντας  υπόψη  τον περίπλοκο  χαρακτήρα  και τις πολλαπλές  και πολιτικά  
ευαίσθητες  πτυχές  του ζητήµατος, συµπεριλα µβανο µένων  των ευρύτερων  στόχων  
της συνθήκης , καθώς  και των περιφερειακών , γεωργικών  και πολιτιστικών  
παραγόντων , η παρούσα  έκθεση  δεν συνοδεύεται  από πρόταση  οδηγίας . Στο παρόν  
στάδιο , έκθεση  αυτή  αποτελεί  το έναυσ µα προκει µένου να ξεκινήσει  ευρεία  
συζήτηση  στο Συµβούλιο , στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  και στην  Οικονο µική και 
Κοινωνική  Επιτροπή . Με βάση  την έκβαση  της συζήτησης  αυτής , η Επιτροπή  θα 
αποφασίσει  κατά  πόσον  ή όχι θα υποβάλει  προτάσεις  για το σύνολο  ή για ορισµένα 
µόνο θέµατα που εγείρονται  στην  παρούσα  έκθεση . 
 
EL 34  
 EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  A 
Έσοδα  από ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  στα αλκοολούχα  ποτά , τα προϊόντα  του καπνού  και τα πετρελαιοειδή  (έτος 2001) σε απόλυτες  τιµές, 
εκφρασ µένα σε ποσοστό  των συνολικών  εσόδων  από τους  ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  και ως ποσοστό  του ΑεγχΠ  
  

 
EL 35   EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  B1 
Συντελεστές  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  που εφαρ µόζονται  στον  οίνο και τον αφρώδη  
οίνο (1/5/2004) 
  

 
EL 36  
 EL Συντελεστές  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  που εφαρ µόζονται  στον  οίνο και τον αφρώδη  οίνο (1/5/2004) 
  
 
 
EL 37   EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  B2 
Συντελεστές  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  που εφαρ µόζονται  στην  µπύρα  (1/5/2004) 
  

 
EL 38  
 EL Συντελεστές  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  που εφαρ µόζονται  στην  µπύρα  (1/5/2004)  
  
 
 
EL 39   EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  B3 
Συντελεστές  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  που εφαρ µόζονται  σε ενδιά µεσα προϊόντα  
(1/5/2004) 
  

 
EL 40  
 EL Συντελεστές  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  που εφαρ µόζονται  σε ενδιά µεσα προϊόντα  (1/5/2004) 
  

 
EL 41   EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  B4 
Συντελεστές  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  που εφαρ µόζονται  στην  αιθυλική  αλκοόλη  και 
τα οινοπνευ µατώδη  (1/5/2004)  
  

 
EL 42  
 EL Συντελεστές  ειδικού  φόρου  κατανάλωσης  που εφαρ µόζονται  στην  αιθυλική  αλκοόλη  και τα οινοπνευ µατώδη  (1/5/2004)  
   

 
EL 43   EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  Γ 
Συντελεστές  ειδικού  φόρου  που εφαρ µόζουν  τα κράτη  µέλη εκφρασ µένοι ανά 
εκατόλιτρο  (hl) βαθµού αλκοόλης  (σε ευρώ )  
(1/5/2004) 
  

 
EL 44  
 EL Συντελεστές  ειδικού  φόρου  που εφαρ µόζουν  τα κράτη  µέλη εκφρασ µένοι ανά εκατόλιτρο  (hl) βαθµού αλκοόλης  (σε ευρώ )  
(1/5/2004)