[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 26.9.2005

COM(2005) 455 τελικό

2003/0300 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την

κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί της ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση και των ενεργειακών υπηρεσιών

2003/0300 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την

κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί της ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση και των ενεργειακών υπηρεσιών

1. Ιστορικό

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2003) 739 τελικό – C5-0642-03–2003/0300(COD)): | 11 Δεκεμβρίου 2003 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: | 28 Οκτωβρίου 2004 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σε πρώτη ανάγνωση: | 07 Ιουνίου 2005 |

Ημερομηνία έκδοσης κοινής θέσης | 23 Σεπτεμβρίου 2005 |

2 . Στόχος της πρότασης της Επιτροπής

Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην προώθηση και την ανάπτυξη αγοράς για ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και για ενεργειακές υπηρεσίες, που συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και στους στόχους της Λισσαβόνας, ενώ βελτιώνουν την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού. Τα κυριότερα σκέλη της πρότασης έχουν ως εξής:

- Η πρόταση εισηγείται δύο ενιαίους ετήσιους υποχρεωτικούς στόχους εξοικονόμησης ενέργειας για εξαετή χρονική περίοδο. Οι στόχοι αυτοί είναι: (1) συνολικός αθροιστικός στόχος 1% του μέσου ποσού ενέργειας που διανεμήθηκε ή/και πωλήθηκε σε τελικούς καταναλωτές στη διάρκεια της προηγούμενης (πενταετούς) περιόδου και (2) ένας παρόμοιος, αλλά πλέον φιλόδοξος, επιμέρους στόχος 1,5% έκαστο έτος για τον δημόσιο τομέα.

- Τα κράτη μέλη θα επιβάλουν επίσης υποχρέωση στους προμηθευτές λιανικής ή/και στις εταιρείες διανομής ενέργειας να προσφέρουν ενεργειακές υπηρεσίες στους πελάτες τους ή να τους προσφέρουν ενεργειακούς ελέγχους.

- Προκειμένου να βοηθήσει τα κράτη μέλη να μετρήσουν τη συντελεσθείσα πρόοδο στην πορεία επίτευξης των στόχων, η πρόταση εισηγείται πλαίσιο για εναρμονισμένη μεθοδολογία μέτρησης της προόδου στην πορεία εκπλήρωσης των στόχων.

- Πέραν των ανωτέρω στόχων και της υποχρεώσεως προσφοράς υπηρεσιών, η πρόταση αναφέρει εργαλεία υπό τη μορφή ειδικών χρηματοδοτικών μέσων για ενεργειακή απόδοση, απαιτήσεις για βελτιωμένη μέτρηση και κατάρτιση λογαριασμών ώστε να παρέχεται καλύτερη πληροφόρηση στον καταναλωτή και απαιτήσεις για πιστοποίηση παρόχων ενεργειακών υπηρεσιών. Περιλαμβάνονται επίσης μέτρα με σκοπό τη βελτίωση των ενεργειακών ελέγχων και την ενθάρρυνση των ρυθμιστικών αρχών να αναπτύξουν τιμολόγια διανομής ηλεκτρισμού και αερίου που προωθούν την ενεργειακή απόδοση, αντί να ενθαρρύνουν άσκοπα την αυξημένη ενεργειακή κατανάλωση.

Η πρόταση έχει ευρύ πεδίο εφαρμογής. Καλύπτει τη διανομή και τις πωλήσεις των περισσότερων τύπων ενέργειας που παραδίδεται σε τελικούς πελάτες, συμπεριλαμβανομένων του ηλεκτρισμού, του αερίου, του πετρελαίου θέρμανσης και των καυσίμων των μεταφορικών μέσων. Καλύπτει το πλείστο των τελικών (ή «τελικής χρήσης») καταναλωτών ενέργειας, με εξαίρεση εκείνους του τομέα της εμπορίας εκπομπών.

3. Σχόλια σχετικά με την κοινή θέση

3.1. Συνολικές παρατηρήσεις σχετικά με την κοινή θέση

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η επιτευχθείσα κοινή θέση αποδίδει εν γένει πιστά το πνεύμα της πρότασης της Επιτροπής της 10ης Δεκεμβρίου 2003, με εξαίρεση: (1) τη φύση του συνολικού στόχου εξοικονόμησης (ενδεικτικός σε αντίθεση με δεσμευτικό) και (2) την αφαίρεση του στόχου εξοικονόμησης για τον δημόσιο τομέα. Η κοινή θέση είναι αποδεκτή ως ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός κατά την υλοποίηση της συνολικής συμφωνίας με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επί της υπόψη προτάσεως, επειδή η κοινή θέση διατυπώνει αποδεκτούς συμβιβασμούς σε κατά βάση όλες τις άλλες πτυχές της πρότασης και τοιουτοτρόπως προλειαίνει το έδαφος για τη δεύτερη ανάγνωση. Παραμένουν φυσικά προς επίλυση τα ζητήματα ως προς το στόχο και τον δημόσιο τομέα.

Η Επιτροπή είναι επίσης της γνώμης ότι η κοινή θέση βελτιώνει την αρχική πρόταση από πολλές απόψεις, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει πολλές από τις ιδέες και τα ζητήματα που ανακινεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις τροπολογίες του.

Η εισαγωγή νέων αιτιολογικών σκέψεων, η βελτίωση των υφισταμένων ορισμών και η εισαγωγή νέων, όλα μαζί βελτίωσαν τη συνεκτικότητα και συνέπεια της πρότασης της Επιτροπής.

Η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής στο άρθρο 6 (υποχρέωση για τους παρόχους ενέργειας να προσφέρουν στους πελάτες τους ενεργειακές υπηρεσίες), για παράδειγμα, βελτιώνει το ανωτέρω άρθρο εξασφαλίζοντας διάφορους επιπρόσθετους εναλλακτικούς τρόπους εκπλήρωσης της υποχρέωσης. Τώρα πλέον περιλαμβάνονται η προσφορά ενεργειακών υπηρεσιών, ενεργειακοί έλεγχοι, μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης ή καταβολή χρημάτων σε ταμείο ενεργειακής απόδοσης. Η αφαίρεση της δυνατότητας δωρεάν ενεργειακών ελέγχων επιτρέπει επίσης στις επιχειρήσεις να εργάζονται υπό τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά.

Έχουν πλέον διατυπωθεί σαφέστερα οι όροι που εκτίθενται στα άρθρα για τα χρηματοδοτικά μέσα, την κατάρτιση λογαριασμών, τη μέτρηση και τους ενεργειακούς ελέγχους, έχουν δε ευθυγραμμιστεί πλησιέστερα στις συνθήκες που επικρατούν στο κράτος μέλος. Θεωρείται επίσης ότι η πρόταση βελτιώνεται με την επιτροπή που συγκροτήθηκε για να υποβοηθά την Επιτροπή στην ανάπτυξη πλέον εναρμονισμένου μηχανισμού για βελτιώσεις στη μέτρηση της ενεργειακής απόδοσης.

Πολλές από τις τροπολογίες που εισηγήθηκε το Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση και έγιναν δεκτές από την Επιτροπή αντικατοπτρίζονται ήδη στην κοινή θέση πλήρως, καταρχήν ή εν μέρει. Αυτές περιλαμβάνουν τους περισσότερους από τους ορισμούς, την εισαγωγή της διαδικασίας επιτροπής και τη βελτίωση του άρθρου 6 σχετικά με την υποχρέωση προσφοράς υπηρεσιών. Επιπλέον, έχουν ήδη ενσωματωθεί στην κοινή θέση πολλές από τις πτυχές του συστήματος βελτιώσεων στη μέτρηση της ενεργειακής απόδοσης που υπάρχουν στις τροπολογίες του Κοινοβουλίου. Οι τροπολογίες αυτές θεωρούνται επίσης αποδεκτές από την Επιτροπή. Περιλαμβάνουν τις έννοιες των μετρήσεων από τη βάση προς την κορυφή και δεικτών από την κορυφή προς τη βάση, καθώς και οροσήμανση που χρησιμοποιείται ως συγκριτικός δείκτης από την κορυφή προς τη βάση.

Από την άλλη όμως πλευρά, η κοινή θέση δεν πραγματεύεται ορισμένα ζητήματα που ανακινούν οι τροπολογίες του Κοινοβουλίου, αφήνοντάς τα να εξεταστούν και συζητηθούν περαιτέρω. Τα ζητήματα αυτά περιλαμβάνουν την υποχρεωτική φύση των στόχων, μια δυνατή μακρύτερη περίοδο στοχοθέτησης, δυνατότητα υψηλότερων στόχων και την ανάγκη να ταχθεί ειδικός στόχος για τον δημόσιο τομέα. Μολονότι πολλά από τα ζητήματα αυτά θα εκτιμηθούν σε μεθύστερη χρονική στιγμή, η Επιτροπή οφείλει να τονίσει το γεγονός ότι δεν μπορεί να αποδεχθεί να τροποποιηθεί, με την κοινή θέση, ο υποχρεωτικός συνολικός στόχος εξοικονόμησης του 1% σε ενδεικτικό στόχο[1]. Για τον ίδιο λόγο, η Επιτροπή δεν αποδέχεται την κάμψη του υποχρεωτικού στόχου του 1,5% για τον δημόσιο τομέα, καθιστώντας τον απλή απαίτηση για τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι ο δημόσιος τομέα αναλαμβάνει να εφαρμόσει μέτρα για την ενεργειακή απόδοση[2]. Τέλος, υπάρχει στην κοινή θέση αιτιολογική σκέψη (8α) με την οποία επαναδιατυπώνεται το γεγονός ότι οι ενδεικτικοί στόχοι δεν είναι νομικώς δεσμευτικοί. Αυτό δεν γίνεται επίσης δεκτό από την Επιτροπή επειδή αρνείται και μειώνει ακόμη περισσότερο τη σημασία της συμμόρφωσης προς τους στόχους και της τήρησής τους.

Η κοινή θέση αναβάλλει τοιουτοτρόπως για αργότερα τη συζήτηση ορισμένων τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Μερικές από τις τροπολογίες αυτές πιθανώς να είχαν γίνει αποδεκτές, εν μέρει ή καταρχήν, από τα κράτη μέλη και να περιλαμβάνονταν στην κοινή θέση αν υπήρχε αρκετός χρόνος να συζητηθούν δια μακρών. Αντίθετα, κατέστη προτεραιότητα η ανάγκη να παγιωθούν και περιληφθούν στην κοινή θέση οι συμβιβασμοί που επετεύχθησαν σε όλες τις άλλες πτυχές της πρότασης. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, ορισμένες από τις τροπολογίες που δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση θα μπορούσαν να ενταχθούν σε αυτήν (βλέπε κατωτέρω σημείο 3.4).

3.2. Τροπολογίες που θεωρούνται αποδεκτές από την Επιτροπή και ενσωματώθηκαν πλήρως ή εν μέρει στην κοινή θέση

Η τροπολογία 1 (αιτιολογική σκέψη 1) αναφέρει ότι η βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση διευκολύνει την εισαγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ότι η αυξημένη χρήση των ανανεώσιμων πηγών αποτελεί επίσης σημαντικό κοινοτικό ενεργειακό στόχο. Αυτό αποτελεί σοβαρό πρόσθετο όφελος της βελτιωμένης ενεργειακής απόδοσης, το οποίο συχνά παραβλέφθηκε.

Η τροπολογία 3, όπως επαναδιατυπώθηκε, εκφράζει επαρκώς τα πολλά πλεονεκτήματα της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης. Η γενικότερη παραπομπή στη στρατηγική της Λισσαβόνας θεωρείται ότι είναι πιο επίκαιρη από παραπομπές στην ανωτέρου επιπέδου ομάδα Kok.

Οι τροπολογίες 5 και 12 έχουν ενσωματωθεί στην αιτιολογική σκέψη 9 (προσφορά και ζήτηση ενεργειακών υπηρεσιών), στη σκέψη 12 (ρόλος του δημόσιου τομέα στην αύξηση της ζήτησης τεχνολογίας ενεργειακής απόδοσης και ενεργειακών υπηρεσιών) και στην αιτιολογική 15α (περί επιτροπής), όλες από τις οποίες είναι σημαντικές.

Η τροπολογία 7 έχει ενσωματωθεί ικανοποιητικά, εκτός από το τμήμα σχετικά με τη φύση του στόχου, ο οποίος στην κοινή θέση έχει καταστεί ενδεικτικός. Η παράλειψη του τμήματος αυτού είναι φυσικά απαράδεκτη. Η παράλειψη όμως της παραπομπής σε πρότυπα είναι αποδεκτή επειδή τουλάχιστον όσον αφορά εμπορεύσιμα είδη το ζήτημα αυτό είναι πλέον αρμοδιότητας της Επιτροπής.

Η τροπολογία 8 γίνεται δεκτή όπως ενσωματώθηκε. Στο άρθρο 6.3 (σχετικά με υποχρεώσεις για παρόχους ενέργειας να προσφέρουν στους πελάτες τους ενεργειακές υπηρεσίες και άλλα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης), διευκρινίζεται ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να επιτρέπουν σε όλους τους σχετικούς παράγοντες της αγοράς είσοδος σε αυτήν και ίσοι όροι ανταγωνισμού. Η αρχή που εκφράζεται στην τροπολογία 8 για ρύθμιση και απαγόρευση της χρήσης διασταυρούμενων επιδοτήσεων μεταξύ ενέργειας και τεχνολογίας είναι σημαντική και αντιμετωπίζεται μερικώς στο άρθρο 6.3.

Η τροπολογία 10, με την οποία διαγράφεται η αιτιολογική σκέψη 12, είναι αποδεκτή επειδή αντικαθίσταται ικανοποιητικά από την τροπολογία 5, όπως έχει ενσωματωθεί.

Η τροπολογία 11, σχετικά με την αξία των πρόσφατων εξελίξεων στην τεχνολογία μετρήσεων, αντικατοπτρίζεται στην αιτιολογική σκέψη 13α της κοινής θέσης. Τούτο αληθεύει επίσης για την τροπολογία 13 σχετικά με τις οδηγίες για την εσωτερική αγορά, που πλέον καλύπτεται ικανοποιητικά και ενσωματώνεται στην αιτιολογική σκέψη 4.

Η τροπολογία 12 σχετικά με τη διαδικασία επιτροπής αντικατοπτρίζεται κατά αποδεκτό τρόπο στη σκέψη 15α της κοινής θέσης.

Η τροπολογία 14 έχει ενσωματωθεί ικανοποιητικά εν μέρει, όπως αντανακλάται στο άρθρο 2.2. Η Επιτροπή αποδέχεται την εξαίρεση του τομέα εμπορίας εκπομπών. Οι εγκαταστάσεις που καλύπτονται από την οδηγία IPPC είναι σχεδόν οι ίδιες όπως εκείνες της οδηγίας για την εμπορία εκπομπών και υπάρχει στην οδηγία IPPC εξαίρεση για τα βιοαποδομήσιμα απόβλητα που θα μπορούσε να προκαλέσει ασυνέπεια στην κοινή θέση. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποδέχεται επίσης την αφαίρεση της εξαίρεσης IPPC. Το ζήτημα των κτιρίων και της εξαίρεσής τους αντιμετωπίζεται στο άρθρο 12.3, όπου οι ενεργειακοί έλεγχοι που χρησιμοποιούνται κατά την πιστοποίηση κτιρίων γίνεται δεκτό ότι συμμορφούνται, επιτρέποντας τοιουτοτρόπως σιωπηρώς την εξαίρεση που αναφέρεται στην ανωτέρω τροπολογία.

Η τροπολογία 15, σχετικά με τα απόβλητα εργασιών διατήρησης του τοπίου, δεν έχει ενσωματωθεί ρητώς στην κοινή θέση, αλλά εξακολουθεί σιωπηρώς να ισχύει και, για την Επιτροπή, να καλύπτεται ικανοποιητικώς στο άρθρο 3, στοιχείο α), όπου εφαρμόζεται ο ορισμός της οδηγίας 2001/77/ΕΚ για τη βιομάζα.

Οι τροπολογίες 16, 17, 21 και 22 σχετικά με τους ορισμούς (άρθρο 3) έχουν ενσωματωθεί ικανοποιητικά στους ορισμούς στην κοινή θέση. (Οι τροπολογίες 21 και 22 προτείνουν να επανασυνταχθούν οι ορισμοί «σύμβαση χρηματοδότησης από τρίτο μέρος» και «σύμβαση ενεργειακών επιδόσεων». Αυτές είναι αποδεκτές από την Επιτροπή). Η τροπολογία 23 έχει ενσωματωθεί στην έκδοση της οδηγίας στα γερμανικά.

Η τροπολογία 26, σχετικά με «συμβάσεις επιδόσεων εξοικονόμησης ενέργειας», δεν έχει ενσωματωθεί ρητώς στην κοινή θέση, επειδή ο ορισμός αυτός θεωρείται πλέον ως επιμέρους δέσμη των «συμβάσεων ενεργειακών επιδόσεων», για τις οποίες υπάρχει στην κοινή θέση ορισμός. Η Επιτροπή αποδέχεται τώρα πλέον αυτό ως επαρκή ενσωμάτωση.

Η τροπολογία 33 τονίζει το γεγονός ότι πιθανώς να υφίστανται ήδη εθνικά μέτρα ενεργειακής απόδοσης. Η Επιτροπή συντάσσεται με την ανάγκη επαλήθευσης των συνεπειών υφισταμένων εθνικών μέτρων, επειδή τα τελευταία μπορούν να αξιοποιηθούν για την εκπλήρωση του στόχου εξοικονόμησης.

Η τροπολογία 47 αφαιρεί τους δωρεάν ελέγχους ως τρόπο εκπλήρωσης της υποχρέωσης του άρθρου 6. Αυτό είναι αποδεκτό επειδή υπάρχει ανάγκη περαιτέρω βελτίωσης της αναδυόμενης εμπορικής αγοράς παροχής τέτοιων ελέγχων.

Η τροπολογία 48 γίνεται δεκτή όπως έχει ενσωματωθεί, επειδή η πλευρά της ζήτησης είναι το ίδιο σημαντική όπως και η πλευρά της προσφοράς για την αγορά ενεργειακών υπηρεσιών και τα λοιπά μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης. Θα πρέπει επίσης να εναπόκειται στα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα πρόληψης εμποδίων στην αγορά.

Η τροπολογία 49 διατυπώνει την ανάγκη προστασίας της ιδιωτικής ζωής και προσωπικής ακεραιότητας. Αυτή η σημαντική πλευρά έχει ενσωματωθεί ικανοποιητικώς.

Με την τροπολογία 50 επιβάλλεται στα κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι όλοι οι αγοραίοι παράγοντες μπορούν να συμμετέχουν στην αγορά ενεργειακών υπηρεσιών και μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης. Αυτό αποτελεί σημαντική παράμετρο και έχει ενσωματωθεί ορθώς στην κοινή θέση.

Η τροπολογία 57 είναι αποδεκτή όπως έχει ενσωματωθεί, επειδή υπάρχει ανάγκη απαίτησης από τα κράτη μέλη να ασχοληθούν με τους μικρούς πελάτες του οικιακού τομέα, όπου το κόστος των συναλλαγών είναι υψηλότερο.

Η τροπολογία 58 έχει ενσωματωθεί κατά ικανοποιητικό τρόπο, επειδή θα πρέπει τα χρήματα του ταμείου ενεργειακής απόδοσης να είναι προσβάσιμα από όλους τους παρόχους ενεργειακών υπηρεσιών και μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης.

Η τροπολογία 64 είναι ενσωματωμένη κατά ικανοποιητικό τρόπο, αναφέροντας ότι η πληροφόρηση θα πρέπει να είναι τακτική και με τέτοια συχνότητα ώστε να δίνεται η δυνατότητα στους πελάτες να ρυθμίσουν την κατανάλωσή τους.

Η τροπολογία 69 είναι ενσωματωμένη κατά ικανοποιητικό τρόπο. Θα πρέπει να διατίθεται η πληροφόρηση στους τελικούς πελάτες και τους λοιπούς φορείς, όπως στους ενεργειακούς οργανισμούς.

Η τροπολογία 74 αναφέρει ότι θα πρέπει να ετοιμασθεί έκθεση της Επιτροπής το αργότερο τέσσερα έτη μετά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο. Η τροπολογία έχει ενσωματωθεί εν μέρει. Ωστόσο, ενδείκνυται επίσης να περιληφθεί στο άρθρο 14.1 η προτεινόμενη απαίτηση για μοίρασμα των βέλτιστων πρακτικών, όπως υποδεικνύεται στην τροπολογία.

Η τροπολογία 76 είναι ενσωματωμένη στο άρθρο 16. Προτείνει διαδικασία επιτροπής για να βοηθήσει στην ανάπτυξη εναρμονισμένου συστήματος μέτρησης των βελτιώσεων στην ενεργειακή απόδοση.

Η τροπολογία 78 είναι ενσωματωμένη κατά τρόπο συμβάλλοντα στην αποσαφήνιση της μεθόδου υπολογισμού, όπως είναι η πρόθεση της υπόψη τροπολογίας.

Η τροπολογία 79 έχει ενσωματωθεί στο παράρτημα Ι, μολονότι χρησιμοποιείται εξαετής βάση. Έχουν επίσης ενσωματωθεί κατά ικανοποιητικό τρόπο η διευκρίνιση όσον αφορά τον υπολογισμό του στόχου και το γεγονός ότι ο στόχος αυτός είναι σταθερός και δεν εξαρτάται από τις μεταβολές του ΑΕΠ κατά τα ερχόμενα έτη.

Με τις τροπολογίες 82, 86, 88 και 90 προτείνονται νέα παραδείγματα επιλέξιμων μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, έχουν δε ενσωματωθεί στο παράρτημα III κατά τρόπο αποδεκτό, επειδή ο πίνακας καθίσταται έτσι περιεκτικότερος.

Οι τροπολογίες 83, 84, 92, 93 95 και 96 έχουν γίνει δεκτές εν μέρει ή κατ’ αρχήν εκ μέρους της Επιτροπής. Οι τροπολογίες αυτές έχουν επίσης ενσωματωθεί κατά τρόπο αποδεκτό στην κοινή θέση: οι τροπολογίες 83, 92 και 95 έχουν ενσωματωθεί εν μέρει στο νέο κείμενο του παραρτήματος ΙΙΙ στοιχεία ιγ και ιδ. Η τροπολογία 93 έχει εισαχθεί εν μέρει στο στοιχείο στ (νέες αποδοτικές συσκευές και χρονικός έλεγχος για βελτιστοποιημένη χρήση ενέργειας) και στο στοιχείο δ (ψηφιακά συστήματα ελέγχου). Η τροπολογία 84 έχει επίσης εν μέρει ενσωματωθεί στο στοιχείο στ (διατάξεις συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού). Η τροπολογία 96 έχει εν μέρει ενσωματωθεί (σιωπηρώς) στο στοιχείο ιστ (συστήματα ενεργειακής σήμανσης).

Η τροπολογία 99 περιγράφει σε αδρές γραμμές ένα εναρμονισμένο από τη βάση προς την κορυφή σύστημα για τη μέτρηση των βελτιώσεων στην ενεργειακή απόδοση. Η τροπολογία έχει εν μέρει ενσωματωθεί κατά τρόπο ικανοποιητικό για την Επιτροπή. Ωστόσο, τα προτεινόμενη κατώφλια – ανώτατο ποσοστό 2% για τις δαπάνες μέτρησης και 40 εκατομ. kWh για τη χρήση απλουστευμένων δεικτών – θα πρέπει να αποφασιστούν με τη διαδικασία της επιτροπής.

3.3. Τροπολογίες που απορρίφθηκαν από την Επιτροπή, αλλά ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση

Οι τροπολογίες 80, 87, και 98 είχαν απορριφθεί από την Επιτροπή, αλλά ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση. Η τροπολογία 80 εντάχθηκε στην κοινή θέση στο μέτρο που μέτρα λαμβανόμενα σε πρώιμο στάδιο οφείλουν να έχουν “αποτέλεσμα διαρκείας”. Η Επιτροπή απέρριψε την τροπολογία 80 σε μεγάλο βαθμό επειδή αυτή αποπειράται να επιβραχύνει την περίοδο για αποδοχή της ανάληψης, από τα κράτη μέλη, "δράσεων σε πρώιμο στάδιο", μετακινώντας το έτος έναρξης από το 1995 (σε ορισμένες περιπτώσεις το 1991) στο έτος 2000. Οι τροπολογίες 87 και 98 (στο παράρτημα III και στο παράρτημα IV) απορρίφθηκαν από την Επιτροπή επειδή καλύπτονται ήδη σε άλλα σημεία και τοιουτοτρόπως θεωρήθηκαν άσκοπες. (Αυτό μπορεί επίσης να διερμηνευθεί ότι σημαίνει ότι έχουν ήδη ενσωματωθεί επιτυχώς και θα πρέπει, ως εκ τούτου, να εξεταστούν στο ανωτέρω σημείο 3.2.)

3.4. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή αλλά δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση

Η τροπολογία 2 (νέα αιτιολογική σκέψη 2α) και η τροπολογία 4 είναι αποδεκτές από την Επιτροπή, μολονότι δεν έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση. Δεν θεωρήθηκε αναγκαίο να επαναδηλωθεί στην κοινή θέση το γεγονός ότι οι προτεινόμενοι στόχοι πιθανώς να μην εμποδίσουν αυτόματα να αυξηθεί η συνολική ενεργειακή κατανάλωση. (Παρόλα αυτά, μπορεί να θεωρείται ότι έχει ενσωματωθεί ικανοποιητικά στο παράρτημα I.1 της κοινής θέσης η απόλυτη και σταθερή τιμή του ποσού της ενέργειας προς εξοικονόμηση).

Η τροπολογία 6 σχετικά με το ποσοστό 2,5% στόχου βελτίωσης της ενεργειακής έντασης στο ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 14ης Μαρτίου 2001 δείχνει τη σημασία που αποδίδει το Κοινοβούλιο στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης το γρηγορότερο δυνατό και ως εκ τούτου είναι αποδεκτή, μολονότι δεν έχει ενσωματωθεί στην κοινή θέση.

Η τροπολογία 9 εξασφαλίζει σαφώς τη δυνατότητα χρησιμοποίησης χρημάτων για την εκκίνηση της αγοράς μέτρων ενεργειακής απόδοσης και ως εκ τούτου είναι αποδεκτή, μολονότι δεν έχει ενσωματωθεί.

Υπάρχουν διάφορες άλλες τροπολογίες που είναι αποδεκτές από την Επιτροπή, αλλά δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση. Οι ακόλουθες αξίζει να τονισθούν, επειδή πραγματεύονται τα άρθρα 4 και 5, σχετικά με συνολικό στόχο και στόχο για τον δημόσιο τομέα, αντιστοίχως:

Η τροπολογία 28 είναι αποδεκτή κατ’ αρχήν εκ μέρους της Επιτροπής (υπό τον όρο ότι η φράση “μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης” αντικαθιστά το “μέτρα ενεργειακής απόδοσης”, ώστε να συμφωνεί με τους ορισμούς της κοινής θέσης). Αυτή αποτελεί σημαντική τροπολογία που αντικατοπτρίζει την άποψη του Κοινοβουλίου σχετικά με υποχρεωτικούς στόχους και μακρύτερη (εννεαετή) περίοδο στοχοθέτησης, που συνίσταται από τρεις τριετείς στόχους, αντί του στόχου εξαετίας.

Η τροπολογία 29 είναι επίσης αποδεκτή από την Επιτροπή εν μέρει, επειδή η ιδέα του στόχου εννεαετίας είναι αποδεκτή. Παρόλα αυτά, δημιουργεί πρόβλημα η σταδιακή αύξηση του μεγέθους των τριών στόχων επειδή κατά το χρονικό αυτό διάστημα θα αρχίσει να χρησιμοποιείται ένα ακριβέστερο, από τη βάση προς την κορυφή σύστημα για τη μέτρηση του στόχου. Ένα ακριβέστερο, από τη βάση προς την κορυφή σύστημα κανονικά δίνει τη δυνατότητα να τεθεί χαμηλότερος στόχος απ’ ό,τι στην περίπτωση στόχου μετρούμενου μόνο με σύστημα από την κορυφή προς τη βάση. Αυτό εξηγείται από το ότι τα περιθώρια σφάλματος είναι χαμηλότερα κατά τη μέτρηση από τη βάση προς την κορυφή.

Η τροπολογία 32 επιβάλλει στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν νέα μέτρα εάν αναφέρουν ότι υπολείπονται του στόχου. Αυτό γίνεται δεκτό στο ανασυνταγμένο κείμενο επειδή η απαίτηση θα προωθήσει άμεσες ενέργειες εκ μέρους των κρατών μελών. Η καλύτερη θέση του θα ήταν όμως στο άρθρο περί υποβολής εκθέσεων (άρθρο 14).

Στην τροπολογία 39 (σχετικά με στόχους για τον δημόσιο τομέα), προτείνονται τρεις υποχρεωτικοί στόχοι συνεχόμενων τριετιών. Η αρχή αυτή είναι αποδεκτή μολονότι δεν έχει ενσωματωθεί. Παρόλα αυτά, η σταδιακή αύξηση του στόχου σε 2% κατ’ έτος δεν συνάδει με τη σταδιακή ανάπτυξη και εφαρμογή ενός ακριβέστερου, από τη βάση προς την κορυφή συστήματος, το οποίο αναμένεται να επιτρέψει σταθερό στόχο. Επιπλέον, το επίπεδο είναι υψηλότερο απ’ ότι είναι πιθανώς επιτεύξιμο σε ορισμένα κράτη μέλη. Η τροπολογία 40 είναι αποδεκτή για τον ίδιο λόγο, δηλαδή επειδή κάνει αναφορά στους τρεις στόχους συνεχόμενων τριετιών.

Η τροπολογία 41 αναφέρει, πέραν των υποχρεωτικών στόχων, υποχρεωτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις δημόσιες προμήθειες. Με τέτοιες οδηγίες διασφαλίζεται κατά τον καλύτερο τρόπο η δυνατότητα επίτευξης όντως του στόχου.

Η τροπολογία 43 επιβάλλει τη δημοσίευση και αναφορά του συστήματος εθνικών κατευθυντήριων γραμμών δημόσιων προμηθειών εκάστου κράτους μέλους και την αξιολόγησή τους εκ μέρους της Επιτροπής. Αυτό δίνει τη δυνατότητα για δικαιοσύνη, συγκρισιμότητα και εν καιρώ κάποιο βαθμό εναρμόνισης, τουλάχιστον όσον αφορά το επίπεδο της φιλοδοξίας. Οι αρχές αυτές γίνονται όλες δεκτές από την Επιτροπή.

Η τροπολογία 45 σχετικά με τη χρήση «εκούσιων» συμφωνιών για την εκπλήρωση των απαιτήσεων έχει ήδη γίνει δεκτή σε άλλες οδηγίες (π.χ. οδηγία για τις ενεργειακές επιδόσεις των κτιρίων), υπό τον όρο ότι καταδεικνύεται η ισοδυναμία. Είναι επίσης αποδεκτή εδώ, έχει δε αναφερθεί στο άρθρο 5.1.

Η τροπολογία 85 για παθητικά συστήματα θέρμανσης και ψύξης είναι σημαντική, αλλά παραλείπεται στο παράρτημα ΙΙΙ της κοινής θέσης.

Πέραν των αναφερόμενων τροπολογιών, η Επιτροπή αποδέχεται επίσης τις ακόλουθες τροπολογίες του Κοινοβουλίου, πλήρως, εν μέρει ή κατ’ αρχήν: 30-31, 34, 38, 40, 44, 46, 51-52, 54, 60, 63, 65-66, 71-72, 75, 78, 95 και 107-109. Οι τροπολογίες αυτές δεν περιελήφθησαν στην κοινή θέση για ποικίλους λόγους. Σε πολλές περιπτώσεις, θα χρειαζόταν επιπρόσθετος χρόνος και περαιτέρω συζητήσεις προκειμένου να τις αποδεχθεί το Συμβούλιο. Σχετικά παραδείγματα είναι οι τροπολογίες 30, 46 και 107 (με εξαίρεση το τμήμα για διαφοροποιημένους στόχους, το οποίο δεν γίνεται δεκτό από την Επιτροπή) και 108 (συμπεριλαμβανομένης της οροσήμανσης, η οποία θα μπορούσε πιθανώς να γίνει δεκτή ως δείκτης από την κορυφή προς τη βάση, ώστε να καθοδηγεί τα κράτη μέλη στην επιλογή αποδοτικών συγκριτικά με το κόστος τους τομέων για εφαρμογή μέτρων ενεργειακής απόδοσης). Η τροπολογία 31 αφορά στόχο εννεαετίας αντί εξαετίας και θα μπορούσε πιθανώς να θεωρηθεί ως μέσο αύξησης της ελαστικότητας. Οι τροπολογίες 38, 40 και 44 δεν έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση λόγω του γεγονότος ότι ο ρόλος του δημόσιου τομέα και ο στόχος για τον δημόσιο τομέα έχουν και οι δύο μειωθεί σε σύγκριση με την αρχική πρόταση της Επιτροπής.

Οι τροπολογίες που σχετίζονται με το άρθρο 7 στην κοινή θέση (τροπολογίες 51, 52 και 54) θα μπορούσαν επίσης πιθανώς να εξεταστούν, μολονότι έχει αλλάξει στην κοινή θέση η φύση του άρθρου 7. Η τροπολογία 63, σχετικά με την αντικατάσταση των μετρητών, θα μπορούσε επίσης πιθανώς να γίνει δεκτή μετά από συζήτηση και ελαφρά επαναδιατύπωση. Η τροπολογία 75, σχετικά με έκθεση δαπάνης – οφέλους της Επιτροπής, θα μπορούσε επίσης πιθανώς να γίνει αποδεκτή, αλλά με διαφορετικές προθεσμίες και υπό διαφορετικές συνθήκες. Οι τροπολογίες 78 και 95 σχετικά με τα παραρτήματα Ι και ΙΙI αντιστοίχως θα μπορούσαν επίσης πιθανότατα να γίνουν δεκτές μετά περαιτέρω συζήτηση.

(Η Επιτροπή απέρριψε τις ακόλουθες τροπολογίες του παραρτήματος III, οι οποίες επίσης δεν έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση: τροπολογίες 81, 89 και 91, σχετικά με διευκολυντικό εξοπλισμό, στροφή σε άλλα καύσιμα και βιοκαύσιμα, αντιστοίχως. Όλες αυτές οι τροπολογίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας.)

3.5. Νέα στοιχεία που εισήγαγε το Συμβούλιο

Σε σύγκριση με την πρόταση όπως παρουσιάστηκε από την Επιτροπή, η κοινή θέση περιέχει ορισμένες αλλαγές, πολλές από τις οποίες ανταποκρίνονται στις τροπολογίες του Κοινοβουλίου, όπως περιγράφεται ανωτέρω. Αξιοσημείωτη εξαίρεση αποτελεί η αλλαγή του στόχου, από υποχρεωτικό σε ενδεικτικό (Άρθρο 4.1 και αιτιολογική σκέψη 8α). Επίσης, δεν υπάρχει πλέον ( υψηλότερος) εξειδικευμένος στόχος (1,5%) για τον δημόσιο τομέα (άρθρο 5.1). Αντίθετα, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να λάβουν μέτρα που θα συμβάλουν στην επίτευξη του συνολικού στόχου (άρθρο 4.1). Αντίθετα έχει προστεθεί σε νέο παράρτημα V ενδεικτικός κατάλογος μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης για τον δημόσιο τομέα.

Επιπλέον, έχει πλέον περιληφθεί στην κοινή θέση η διαδικασία της επιτροπής. Αποσκοπεί στην περαιτέρω ανάπτυξη της μεθοδολογίας υπολογισμού που εκτίθεται στα παραρτήματα και στην προσαρμογή της στις τεχνικές εξελίξεις. Τούτο ανταποκρίνεται στις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Επιπλέον, έχουν περιληφθεί διατάξεις που θα δώσουν τη δυνατότητα χρήσης εκούσιων συμφωνιών και μηχανισμών λευκών πιστοποιητικών ως μέσων συμβολής στην εκπλήρωση της υποχρέωσης του άρθρου 6 και στην επίτευξη των στόχων.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η κοινή θέση που εγκρίθηκε ομόφωνα στις 19 Σεπτεμβρίου 2005 διευκρινίζει περαιτέρω πολλά ζητήματα, βελτιώνει τους ορισμούς και διασφαλίζει ικανοποιητική διαδικασία επιτροπής και πλαίσιο για τη μέτρηση των βελτιώσεων στην ενεργειακή απόδοση. Εισάγει επίσης πρόσθετη ελαστικότητα για την οικονομικώς αποδοτική εφαρμογή της οδηγίας στα κράτη μέλη.

Έχουν επίσης πράγματι αντιμετωπιστεί και βελτιωθεί και άλλα ζητήματα σχετικά με το πεδίο της διαδικασίας επικύρωσης παρόχων ενεργειακών υπηρεσιών και άλλων μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και σχετικά με την προώθηση χρηματοδοτικών μέσων για επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι στην κοινή θέση είναι αποδεκτή η χρήση καινοτόμων τιμολογιακών μηχανισμών, η δομή κεφαλαίων ταμείου απόδοσης και ο βαθμός διάθεσης και η ποιοτική διασφάλιση των ενεργειακών ελέγχων. Έχουν επίσης διατυπωθεί κατά ικανοποιητικό τρόπο μέτρα διασφάλισης της βελτιωμένης μέτρησης και κατάρτισης ενημερωτικών λογαριασμών ώστε να επιτυγχάνεται η ισορροπία που οδηγεί στην εφαρμογή κατά τρόπο αποδοτικό συγκριτικά με το κόστος.

Η κοινή θέση παγιώνει τοιουτοτρόπως τις συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στο Συμβούλιο για πλήθος σημαντικών ζητημάτων και μάλιστα το καταφέρνει με τρόπο που εντάσσει στις σχετικές αιτιολογικές σκέψεις και άρθρα πολλές από τις τροπολογίες που ψήφισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ωστόσο, η Επιτροπή λυπείται που παρατηρεί απουσία πρακτικών υποχρεωτικών στόχων στην κοινή θέση, τόσο ως προς το συνολικό στόχο όσο και ως προς το στόχο για τον δημόσιο τομέα. Δεν μπορεί επίσης να αποδεχθεί την αιτιολογική σκέψη 8α, με την οποία επαναλαμβάνεται και τονίζεται ο μη δεσμευτικός χαρακτήρας του προτεινόμενου στόχου για την εξοικονόμηση. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η σημασία της προσπάθειας επίτευξης βελτιωμένης ενεργειακής απόδοσης υπονομεύεται από το αδυνάτισμα του στόχου και από την αιτιολογική σκέψη 8α. Επιπλέον, είναι θλιβερό το αδυνάτισμα των απαιτήσεων όσον αφορά τις κατευθυντήριες γραμμές για τις δημόσιες προμήθειες.

Η Επιτροπή λαμβάνει υπό σημείωση τη σημασία που έχουν αποδώσει και εξακολουθούν να αποδίδουν τα κράτη μέλη στη βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση. Η Επιτροπή έχει τοιουτοτρόπως συνειδητοποιήσει την ευρεία στήριξη που δίδουν τα κράτη μέλη στο γενικό στόχο της υπόψη πρότασης. Η Επιτροπή διαπιστώνει μια κάποια ασυνέπεια στην ανησυχία που εκφράζουν τα κράτη μέλη ως προς την προοπτική διαδικασιών επί παραβάσει για μη επίτευξη του επιπέδου του στόχου εξοικονόμησης ενέργειας (αιτιολογική σκέψη 8α). Αυτό τίθεται υπό το πρίσμα του γεγονότος ότι τα κράτη μέλη χρειάζεται να λάβουν μόνο όσα μέτρα είναι αποδοτικά συγκριτικά με το κόστος. Επίσης, ενώ η “ενεργοβόρος συμπεριφορά” των μεμονωμένων πολιτών και των επιχειρήσεων μπορεί καμιά φορά δύσκολα να επηρεαστεί όσο πολύ επιθυμούμε, οι βελτιώσεις ενεργειακής απόδοσης στον δημόσιο τομέα μπορούν να επηρεαστούν έντονα. Τούτο δεν καθίσταται σαφές στην κοινή θέση.

Σε γενικές γραμμές, η Επιτροπή θεωρεί ότι η μη επίτευξη του συνολικού ετήσιου στόχου για την εξοικονόμηση όπως εκτίθεται στην πρόταση θα σημαίνει ότι τα κράτη μέλη και η ΕΕ, στο σύνολό της, θα συναντήσουν δυσκολίες στην εκπλήρωση των δεσμεύσεών τους στο πλαίσιο του Κυότο. Αυτό οφείλεται στο ότι τουλάχιστον το μισό των δεσμεύσεων πρέπει να προέλθουν από αυξημένη εξοικονόμηση ενέργειας. Η μη εκπλήρωση των στόχων θα αναστείλει επίσης την πρόοδο προς επίτευξη των κοινοτικών στόχων για την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση, όπως έχουν διατυπωθεί στη στρατηγική της Λισαβώνας. Θα σημαίνει επίσης ότι χάθηκε μια ευκαιρία βελτίωσης της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού στην ΕΕ.

Η Επιτροπή θεωρεί επομένως την κοινή θέση ως χρήσιμο βάθρο που θα επεκταθεί περαιτέρω και στο οποίο θα επιστρέψει κανείς για να επιλύσει, σε δεύτερη ανάγνωση, τα ελάχιστα εναπομένοντα εκκρεμή ζητήματα όσον αφορά την ανάγκη πρακτικών στόχων και αποδοχής του ηγετικού ρόλου του δημόσιου τομέα.

Η Επιτροπή συνιστά την παρούσα κοινή θέση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

[1] Η θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για διατήρηση υποχρεωτικού στόχου συνάδει με την πρόταση της Επιτροπής. Τούτο καταδείχθηκε σαφώς από το πλήθος ψήφων κατά τη σύνοδο ολομελείας της 7ης Ιουνίου. Η ψηφοφορία (458 υπέρ, 148 κατά και 27 αποχές) δείχνει ότι υπάρχει ισχυρή στήριξη για υποχρεωτικούς στόχους, δίνει δε σαφή εντολή για τη δεύτερη ανάγνωση.

[2] Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όχι μόνο προτιμά να διατηρήσει ειδικό στόχο για τον δημόσιο τομέα, αλλά ψήφισε τροπολογία για αύξηση του μεγέθους του στόχου.