29. 1. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 21/17 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την παρασκευή και διάθεση στην αγορά ορισμένων ουσιών που 
χρησιμοποιούνται στην παράνομη παρασκευή ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών 
COM(90) 597 τελικό — SYN 316 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 20 Δεκεμβρίου 1990) 
(91/C 21/07) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 100Α, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει μέτρα παρακολού­
θησης της παρασκευής και διάθεσης στην αγορά ορισμένων 
ουσιών που χρησιμοποιούνται συχνά στην παράνομη παρα­
σκευή ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών ότι άλλα 
κράτη μέλη πρόκειται να θεσπίσουν συναφή μέτρα' ότι 
είναι ως εκ τούτου αναγκαίο να θεσπιστούν κοινοί κανόνες 
σε κοινοτικό επίπεδο ενόψει της ολοκλήρωσης της εσωτε­
ρικής αγοράς προκειμένου να αποφευχθούν στρεβλώσεις ή 
ανταγωνισμός στο νόμιμο εμπόριο και να εξασφαλιστεί η 
ομοιογενής εφαρμογή των θεσπιζόμενων κανόνων 
ότι, στις 19 Οκτωβρίου 1988, η συνδιάσκεψη των Ηνωμένων 
Εθνών ενέκρινε, στην προσπάθεια της να καταπολεμήσει τα 
ναρκωτικά, σύμβαση κατά της παράνομης εμπορίας ναρκω­
τικών και ψυχοτρόπων ουσιών ότι η Κοινότητα είχε συμ­
μετάσχει στη διαπραγμάτευση της εν λόγω σύμβασης, επι­
δεικνύοντας κατ' αυτόν τον τρόπο την πολιτική βούληση 
της να ενεργήσει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της· 
ότι οι απαιτήσεις του άρθρου 12 της ανωτέρω σύμβασης, 
όσον αφορά την εμπορία προδρόμων ουσιών, δηλαδή 
ουσιών που χρησιμοποιούνται συχνά στην παράνομη παρα­
σκευή ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, εφαρμόζονται 
σε ό,τι αφορά το εμπόριο της Κοινότητας και τρίτων 
χωρών, από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. ... του Συμβου­
λίου1 
ότι το άρθρο 12 της σύμβασης προβλέπει τη θέσπιση καταλ­
λήλων μέτρων για την παρακολούθηση της παρασκευής και 
διανομής των προδρόμων ουσιών · ότι, προκειμένου να εντο­
πιστούν αποτελεσματικά τυχόν αθέμιτες εκτροπές προ­
δρόμων ουσιών στην Κοινότητα ή προκειμένου περί παρά­
νομων εξαγωγών από την Κοινότητα και προκειμένου να 
εξασφαλιστεί η εφαρμογή κοινών κανόνων παρακολού­θησης στην κοινοτική αγορά, είναι αναγκαίο να συμπλη­
ρωθεί ο παραπάνω κανονισμός· 
ότι οι διατάξεις του άρθρου 12 της σύμβασης βασίζονται σε 
σύστημα παρακολούθησης των εν λόγω ουσιών ότι η τεκ­
μηρίωση και η πιθανή επισήμανση φορτίων των εν λόγω 
ουσιών πρέπει να είναι αρκούντως σαφείς· ότι είναι επι­
πλέον σημαντική, ταυτόχρονα με την παροχή στις αρμόδιες 
αρχές των αναγκαίων μέσων δράσης, η ανάπτυξη, σύμφωνα 
με το πνεύμα της σύμβασης, μηχανισμών βασιζόμενων 
αφενός στη στενή συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους 
οικονομικούς συντελεστές και, αφετέρου, στην ανάπτυξη 
συστημάτων συλλογής, ανταλλαγής και εκμετάλλευσης πλη­
ροφοριών 
ότι είναι επίσης σημαντικό, στο πλαίσιο αυτό, να προβλέ­
πεται από τα κράτη μέλη η επιβολή αρκούντως αποτρε­
πτικών κυρώσεων 
ότι, αποβλέποντας στην αποκάλυψη της παράνομης παρα­
σκευής και διανομής, πρέπει να ληφθούν μέτρα για να 
ενθαρρυνθεί η επαγρύπνηση εκ μέρους των διαφόρων επιχει­
ρηματικών φορέων, έναντι υπόπτων δραστηριοτήτων και 
για να προαχθεί ο εντοπισμός τους σε συνεργασία με τις 
αρμόδιες αρχές· 
ότι το νόμιμο εμπόριο ουσιών, εγγεγραμμένων στον 
πίνακα Ι του παραρτήματος, περιορίζεται στην παρασκευή 
φαρμακευτικών προϊόντων ότι είναι ως εκ τούτου δυνατόν 
να περιοριστεί η παρασκευή και χρήση των εν λόγω προϊ­
όντων στους κατόχους άδειας παρασκευής φαρμακευτικών 
προϊόντων που χορηγήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 16 της 
οδηγίας 75/319/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 20ής Μαΐου 1975 
περί προσεγγίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και 
διοικητικών διατάξεων που αφορούν τα φαρμακευτικά ιδιο­
σκευάσματα ('), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 
89/381/ΕΟΚ (2). 
ότι είναι σημαντικό να προβλεφθούν μηχανισμοί διοικη­
τικής συνεργασίας* ότι είναι σκόπιμο, προς το σκοπό αυτό 
όσον αφορά τις αρμόδιες αρχές στην Κοινότητα, να αναζη­
τηθούν σχετικές ιδέες στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1468/81 
του Συμβουλίου της 19ης Μαΐου 1981 περί της αμοιβαίας 
συνδρομής μεταξύ των διοικητικών αρχών των κρατών 
μελών και της συνεργασίας των αρχών αυτών με την Επι­
τροπή με σκοπό τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των 
(') ΕΕ αριθ. L 147 της 9. 6. 1975, σ. 13. 
Ο ΕΕ αριθ. L 181 της 28. 6. 1989, σ. 44. 
Αριθ. C 21/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 1. 91 
τελωνειακών ή γεωργικών ρυθμίσεων^), όπως τροποποιή­
θηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 945/87 (2) · ότι πρέπει να 
δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στο απόρρητο των πληροφοριών 
που περιέρχονται σε γνώση και οι οποίες ανταλλάσσονται, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
ΤΙΤΛΟΣ Ι 
ΓΕΝΙΚΑ 
Άρϋρο Ι 
1. Η παρούσα οδηγία αφορά την παρακολούθηση στην 
Κοινότητα ορισμένων ουσιών που χρησιμοποιούνται συχνά 
στην παράνομη παρασκευή ναρκωτικών και ψυχοτρόπων 
ουσιών, με σκοπό την αποτροπή της εκτροπής των εν λόγω 
ουσιών. 
2. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως: 
α) «Καταχωρημένες ουσίες»/οι ουσίες που περιέχονται στο 
παράρτημα καθώς και τα μείγματα που περιέχουν 
τέτοιες ουσίες. Από την κατηγορία αυτή εξαιρούνται τα 
φαρμακευτικά παρασκευάσματα ή άλλα παρασκευά­
σματα που περιέχουν καταχωρημένες ουσίες που αποτε­
λούν μέρη ενώσεων κατά τρόπον ώστε οι ουσίες αυτές 
να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν εύκολα ή να ανα­
κτηθούν με συνήθεις μεθόδους · 
6) «ΑιάΦεση στην αγορά»: η διάθεση έναντι πληρωμής ή 
δωρεάν σε τρίτα μέρη, των καταχωρημένων ουσιών που 
παρασκευάζονται στην Κοινότητα ή που κυκλοφορούν 
ελεύθερα στην Κοινότητα' 
γ) «Επιχειρηματικός φορέας»: κάθε φυσικό ή νομικό πρό­
σωπο που ενέχεται στην παραγωγή, επεξεργασία, 
εμπορία ή διανομή καταχωρημένων ουσιών στην Κοινό­
τητα, ή που ενέχεται σε άλλες σχετικές δραστηριότητες, 
όπως η μεσιτεία ή η διατήρηση αποθεμάτων για τρίτους' 
δ) «Σύμβαση HE»: η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά 
της παράνομης εμπορίας ναρκωτικών και ψυχοτρόπων 
ουσιών που υιοθετήθηκε στη Βιέννη στις 19 Δεκεμβρίου 
1988· 
ε) «ώεΦνής Επιτροπή Ελέγχου Ναρκωτικών»: το όργανο 
που έχει συσταθεί με την ενιαία σύμβαση για τα ναρκω­
τικά το 1961, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο 
του 1972. 
ΤΙΤΛΟΣ II 
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ 
Άρ$ρο 2 
Τεκμηρίωση, τήρηση καταστάσεων και επισήμανση 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα μέτρα που είναι αναγκαία 
για να εξασφαλίσουν ότι η διάθεση στην αγορά καταχωρη­
μένων ουσιών υπόκειται στις ακόλουθες απαιτήσεις: 
(') ΕΕ αριθ. L 144 της 2. 6. 1981, σ. 1. 
(2) ΕΕ αριθ. L 90 της 2. 4. 1987, σ. 3. 1. Όλες οι πράξεις που οδηγούν στη διάθεση στην αγορά 
καταχωρημένων ουσιών τεκμηριώνονται καταλλήλως. 
α) Ειδικότερα, τα εμπορικά έγγραφα, όπως τα τιμολόγια, 
τα δηλωτικά έγγραφα φορτίου, τα διοικητικά 
έγγραφα, οι τίτλοι μεταφοράς και άλλα φορτωτικά 
έγγραφα θα περιλαμβάνουν επαρκείς πληροφορίες 
ώστε να προσδιορίζονται πέραν πάσης αμφιβολίας τα 
ακόλουθα: 
— η ονομασίας, η ποσότητα και το βάρος της (των) 
καταχωρημένης(ων) ουσίας(ών), όπως αναφέ­
ρονται στο παράρτημα, ή, στην περίπτωση μειγ­
μάτων, η ονομασία, η ποσότητα και το βάρος, της 
(των) ουσίας(ών) που αναγράφεται(ονται) στο 
παράρτημα, 
— η επωνυμία και η διεύθυνση του (των) προμη-
θευτή(ών) και του (των) πελάτη(ών)' 
6) η τεκμηρίωση πρέπει επίσης να περιλαμβάνει δήλωση 
από τον τελικό πελάτη στην οποία να εμφαίνονται οι 
συγκεκριμένες χρήσεις και η οποία να επιβεβαιώνει 
ότι οι εν λόγω ουσίες δεν χρησιμοποιούνται για την 
παράνομη παρασκευή ναρκωτικών ή ψυχοτρόπων 
ουσιών 
γ) οι υποχρεώσεις που αναφέρονται στα στοιχεία α) και 
6) δεν εφαρμόζονται στις συναλλαγές, που αφορούν 
προϊόντα του πίνακα II του παραρτήματος, όταν οι 
ενεχόμενες ποσότητες δεν υπερβαίνουν αυτές που 
αναγράφονται στον πίνακα III του παραρτήματος. 
2. Όταν οι επιχειρηματικοί φορείς χρησιμοποιούν ετικέτες 
για τις καταχωρημένες ουσίες προκειμένου να τις διαθέ­
σουν στην αγορά, οι ετικέτες αυτές πρέπει να αναφέρουν 
την ονομασία των ουσιών αυτών, όπως εμφαίνεται στους 
πίνακες Ι και II του παραρτήματος. 
3. Οι επιχειρηματικοί φορείς που ενέχονται στη διάθεση 
στην αγορά καταχωρημένων ουσιών τηρούν λεπτομερείς 
εμπορικές καταστάσεις αναγκαίες για την εκπλήρωση 
των υποχρεώσεων που απορρέουν από την παράγραφο 1 
όσον αφορά τις δραστηριότητες αυτές. 
4. Κάθε έγγραφο και οι καταστάσεις που αναφέρονται στις 
παραγράφους 1 και 3 φυλάσσονται για περίοδο τουλάχι­
στον δύο ετών από το τέλος του ημερολογιακού έτους 
κατά το οποίο έλαβε χώρα η πράξη που αναφέρεται στην 
παράγραφο 1 και επιδεικνύονται αμέσως στις αρμόδιες 
αρχές κάθε φορά που ζητούνται. 
Άρϋ'ρο 3 
Προκειμένου να εξασφαλιστεί η έκδοση των κατάλληλων 
κανονιστικών αποφάσεων για την παρασκευή των προϊ­
όντων του πίνακα Ι του παραρτήματος, και τη διάθεση στην 
αγορά των καταχωρημένων ουσιών, τα κράτη μέλη ορίζουν 
αρμόδια αρχή. 
Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για την ορισ­
θείσα αρμόδια αρχή. 
29. 1. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 21/19 
Άρφρο 4 
Πρόσθετες απαιτήσεις — ουσίες του πίνακα Ι του παραρτή­
ματος 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα 
ώστε να εξασφαλίσουν ότι η παρασκευή ή η ελεύθερη 
κυκλοφορία στην Κοινότητα καταχωρημένων στον πίνακα Ι 
του παραρτήματος ουσιών υπόκειται στην κατοχή αδείας 
που χορηγείται σύμφωνα με το άρθρο 16 της οδηγίας 
75/319/ΕΟΚ. 
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα 
για να εξασφαλίσουν ότι οι επιχειρηματικοί φορείς που 
κατέχουν την άδεια που αναφέρεται στην παράγραφο 1 
προβαίνουν στη διάθεση καταχωρημένων στον πίνακα Ι του 
παραρτήματος ουσιών μόνο στους επιχειρηματικούς φορείς 
που είναι οι ίδιοι κάτοχοι της αδείας αυτής. 
Άρΰρο 5 
Κοινοποίηση 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν, σύμφωνα με τη νομοθεσία 
τους, τα κατάλληλα μέτρα συμπεριλαμβανομένης της ανα­
γκαίας νομικής προστασίας των ενδιαφερομένων προσώπων 
σε σχέση με την ευθύνη που φέρουν, ώστε να ενθαρρύνουν 
τους επιχειρηματικούς φορείς στο να κοινοποιούν στις 
αρμόδιες αρχές οποιαδήποτε περιστατικά, όπως ασυνήθεις 
παραγγελίες και συναλλαγές καταχωρημένων ουσιών, που 
θα συνιστούσαν ενδείξεις ότι τέτοιες ουσίες που προορί­
ζονται για διάθεση στην αγορά ή για παρασκευή, ανάλογα 
με την περίπτωση, προορίζονται να εκτραπούν για την 
παράνομη παρασκευή ναρκωτικών ή ψυχοτρόπων ουσιών. 
2. Πέραν των μέτρων που πρέπει να ληφθούν σύμφωνα με 
την παράγραφο 1, τα κράτη μέλη λαμβάνουν, σύμφωνα με 
τη δική τους νομοθεσία, τα κατάλληλα μέτρα συμπεριλαμ­
βανομένης της αναγκαίας νομικής προστασίας των ενδιαφε­
ρομένων προσώπων σε σχέση με την ευθύνη που φέρουν, 
ώστε να ενθαρρύνονται τα πρόσωπα που υποψιάζονται ότι, 
βάσει πληροφοριών που τους έχουν περιέλθει λόγω της 
επαγγελματικής δραστηριότητας τους, καταχωρημένες 
ουσίες που έχουν διαταθεί ή που πρόκειται να διατεθούν 
στην αγορά ή να παρασκευαστούν, ανάλογα με την περί­
πτωση, προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στην παράνομη 
παρασκευή ναρκωτικού ή ψυχοτρόπου ουσίας, στο να ενη­
μερώνουν σχετικά τις αρμόδιες αρχές. 
ΤΙΤΛΟΣ III 
ΜΕΤΡΑ ΕΛΕΓΧΟΥ 
Άρφρο 6 
Εξουσίες των αρμόδιων αρχών 
1. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή των 
άρθρων 2, 4 και 5, τα κράτη μέλη θεσπίζουν, σύμφωνα με τη 
δική τους νομοθεσία, τα μέτρα που είναι αναγκαία για να 
δύνανται οι αρμόδιες αρχές: 
α) να συλλέγουν πληροφορίες για οποιαδήποτε παραγγελία 
ή συναλλαγή που αφορά καταχωρημένες ουσίες· 6) να εισέρχονται και να διεξάγουν έρευνα στους επαγγελ­
ματικούς χώρους των επιχειρηματικών φορέων και να 
συλλέγουν αποδεικτικά στοιχεία για τυχόν παρατυπίες* 
γ) να κατάσχουν κάθε καταχωρημένη ουσία εφόσον υπάρ­
χουν επαρκείς ενδείξεις ότι η ουσία που έχει ή πρόκειται 
να διατεθεί στην αγορά ή να παρασκευαστεί, ανάλογα 
με την περίπτωση, προορίζεται να χρησιμοποιηθεί στην 
παράνομη παρασκευή ναρκωτικού ή ψυχοτρόπου ουσίας. 
2. Υπό την επιφύλαξη των μέτρων που ορίζει το άρθρο 4 
παράγραφοι 1 και 2 και το άρθρο 6 παράγραφος 1, οι αρμό­
διες αρχές των κρατών μελών δύνανται να απαγορεύουν τη 
διάθεση στην αγορά ή την παρασκευή, ανάλογα με την 
περίπτωση, καταχωρημένων ουσιών, εφόσον υπάρχουν 
βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται ότι οι ουσίες αυτές προορί­
ζονται τελικά για την παράνομη παρασκευή ναρκωτικών ή 
ψυχοτρόπων ουσιών. 
ΤΙΤΛΟΣ IV 
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
Άρΰρο 7 
Για τους σκοπούς εφαρμογής της παρούσας οδηγίας εφαρ­
μόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, οι διατάξεις του 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1468/81, και ειδικότερα οι διατά­
ξεις περί απορρήτου. Κάθε κράτος μέλος ανακοινώνει στα 
άλλα κράτη μέλη καθώς και στην Επιτροπή την αρμόδια 
αρχή που έχει ορίσει προκειμένου να επικοινωνούν, κατά 
την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 2 του κανονισμού 
(ΕΟΚ) αριθ. 1468/81. 
ΤΙΤΛΟΣ V 
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 
Άρ#ρο 8 
Τα κράτη μέλη ορίζουν τις κυρώσεις που επιβάλλονται για 
την παράβαση των διατάξεων της παρούσας οδηγίας. Οι 
ποινές πρέπει να είναι ικανές να ενθαρρύνουν την τήρηση 
των εν λόγω διατάξεων. 
Άρ$ρο 9 
1. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ανακοινώνουν 
σε ετήσια βάση στην Επιτροπή: 
— τις ποσότητες των καταχωρημένων ουσιών που κατασχέ­
θηκαν και, εφόσον είναι γνωστή, την καταγωγή τους, 
— κάθε ουσία που δεν περιλαμβάνεται στο παράρτημα η 
οποία αναγνωρίζεται ότι έχει χρησιμοποιηθεί στην 
παράνομη παρασκευή ναρκωτικών ή ψυχοτρόπων 
ουσιών και η οποία θεωρείται ότι παρουσιάζει σημαν­
τικό ενδιαφέρον για να τεθεί υπόψη της διεθνούς επι­
τροπής ελέγχου ναρκωτικών, 
— τις μεθόδους εκτροπής και παράνομης παρασκευής, 
Αριθ. C 21/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 1. 91 
— τη φύση του κατασχεθέντος εξοπλισμού επεξεργασίας 
και, την καταγωγή του εφόσον είναι γνωστή. 
2. Η Επιτροπή, με βάση τις ανακοινώσεις που γίνονται 
δυνάμει της παραγράφου 1, καταρτίζει, μετά από διαβού­
λευση με τα κράτη μέλη, ετήσια έκθεση που υποβάλλεται 
στη διεθνή επιτροπή ελέγχου ναρκωτικών. 
Άρ&ρο 10 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθε­
τικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμ-
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΠΙΝΑΚΑΣ Ι 
Εφεδρίνη 
Εργομετρίνη 
Εργοταμίνη 
Λυσεργικό οξύ 
1 -φαινυλο-2-προπανόνη 
Ψευδοεφεδρίνη Αριθμός CAS 
299-42-3 
66-79-7 
113-15-5 
82-58-6 
103-79-7 
90-82-4 Αριθμός EINECS 
206-080-5 
200-485-0 
204-023-9 
201-431-9 
203-144-4 
202-018-6 
ΠΙΝΑΚΑΣ II 
Οξεικός ανυδρίτης 
Ακετόνη 
Ανθρανιλικό οξύ 
ΑιθυλαιΟέρας 
Φαινυλοξεικό οξύ 
Πιπεριδίνη Αριθμός CAS 
108-24-7 
67-64-1 
118-92-3 
60-29-7 
103-82-2 
110-89-4 Αριθμός EINECS 
203-564-8 
200-662-2 
204-287-5 
200-467-2 
203-148-6 
203-813-0 
Τα άλατα των ουσιών που περιλαμβάνονται στους παρόντες πίνακες, εφόσον υπάρχουν. 
ΠΙΝΑΚΑΣ III 
Οξεικός ανυδρίτης 
Ακετόνη 
Ανθρανιλικό οξύ και άλατα του 
ΑιΒυλαιθέρας 
Φαινυλοξεικό οξύ και άλατα του 
Πιπεριδίνη και άλατα της Κατώφλιο κατά βάρος 
1 1 
1 1 
100 g 
1 1 
200 g 
0,25 1 μορφωθούν με την παρούσα οδηγία πριν από την 1η Ιουλίου 
1991. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά. 
2. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, 
οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα 
οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την 
επίσημη δημοσίευση τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθο­
ρίζεται από τα κράτη μέλη. 
Άρΰρο 11 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.