Α4-0174/96

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για την ανθρωπιστική βοήθεια στην πρώην Γιουγκοσλαβία: προοπτικές και κατευθύνσεις (COM(95)0564) - 535 (95)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής (COM(95)0564) - 535/95),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Αμυντικής Πολιτικής, και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Προϋπολογισμών, της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων και της Επιτροπής Ανάπτυξης και Συνεργασίας (Α4-0174/96),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ειρήνη που εγκαθιδρύθηκε με τη συμφωνία της 12ης Νοεμβρίου 1995 για την ανατολική Σλαβονία και με τις συμφωνίες του Ντέιτον της 21ης Νοεμβρίου 1995 για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη δεν έχει γίνει έως τώρα πραγματικότητα και ότι θα πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για να αποκατασταθεί μια βιώσιμη ειρήνη μεταξύ των αντιμαχομένων μερών,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ίδια η εφαρμογή των συμφωνιών του Ντέιτον γεννά ένα νέο κύμα προσφύγων από τις ζώνες των οποίων οι διοικητικές αρχές αλλάζουν, και ότι οι πρόσφυγες αυτοί προστίθενται στα 3,6 εκατομμύρια προσφύγων και εκτοπισμένων εντός της πρώην Γιουγκοσλαβίας, που προκάλεσε ο πόλεμος,

Γ. λαμβάνοντας επίσης υπόψη τα 850.000 άτομα που κατέφυγαν σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, για την πλειοψηφία των οποίων θα πρέπει επίσης να προβλεφθεί η επιστροφή,

Δ. γνωρίζοντας καλά ότι όλοι αυτοί οι πρόσφυγες και εκτοπισμένοι δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη τον επιτακτικό χαρακτήρα της ανθρωπιστικής βοήθειας υπέρ των πληθυσμών που υπήρξαν θύματα του πολέμου, βοήθεια που πρέπει να συνεχισθεί έως ότου οι πληθυσμοί αυτοί μπορέσουν να διαμορφώσουν τη ζωή τους με τις ίδιες τις δυνάμεις τους,

ΣΤ. υπενθυμίζοντας ότι η βασική προσπάθεια ανθρωπιστικής βοήθειας κατά τη διάρκεια του πολέμου κατεβλήθη από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της και ότι τα ίδια αυτά κράτη στελέχωσαν κατά το μεγαλύτερο μέρος την δύναμη UNPROFOR,

Z. λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπιστικής βοήθειας εξασφαλιζόταν από πολλούς ΜΚΟ, οι οποίοι συχνά ασκούν τις δραστηριότητές τους σε δύσκολες συνθήκες και χωρίς κανένα συντονισμό,

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνέχιση της ανθρωπιστικής βοήθειας πρέπει να γίνει σε συνδυασμό με την εφαρμογή του Σχεδίου Ανασυγκρότησης, εφόσον είναι δύο δράσεις που συνδέονται στενά μεταξύ τους,

1. διαπιστώνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τη μεγαλύτερη οικονομική συμμετοχή στην ανθρωπιστική βοήθεια για την πρώην Γιουγκοσλαβία και ως εκ τούτου φέρει υψηλή ευθύνη για την ορθή χρησιμοποίηση των πόρων αυτών[semigr ]

2. αναμένει όπως ο Ύπατος Εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών μεριμνήσει απαραιτήτως ώστε οι όροι της Συνθήκης του Ντέιτον να μην παρακαμφθούν με ανάμιξη των επενδύσεων για ανασυγκρότηση και των μέτρων για ανθρωπιστική βοήθεια[semigr ]

3. τονίζει ότι η έμφαση της ανθρωπιστικής βοήθειας πρέπει να δοθεί σε βοήθεια ειδών πρώτης ανάγκης όπως τα τρόφιμα και τα ενδύματα, σε παροχές ιατρικού εξοπλισμού και σε βοήθεια προς ψυχικώς τραυματισμένα άτομα, σε επείγουσα αποκατάσταση των ζημιών οικιών και νοσοκομείων, καθώς και σε βασικές επιχειρήσεις κοινής ωφελείας όπως υδροδότησης, φυσικού αερίου, ηλεκτροδότησης, μεταφορών και επικοινωνιών. Θεωρεί επίσης ως επείγουσα ανάγκη η ναρκοσυλλογή να ενταχθεί στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής βοήθειας[semigr ]

4. διαπιστώνει ότι η ανθρωπιστική βοήθεια έχει άλλο χαρακτήρα από τη βοήθεια ανασυγκρότησης, επειδή η βοήθεια ανασυγκρότησης εξαρτάται, βάσει των συμφωνιών του Ντέιτον, από πολιτικές προϋποθέσεις. Γι' αυτό το λόγο επισημαίνει ότι, χωρίς να εξαντλούνται τα όρια αυστηρότητας, η ανθρωπιστική βοήθεια δεν μπορεί να διατίθεται για προγράμματα που εμπίπτουν στο πλαίσιο της βοήθειας για ανασυγκρότηση[semigr ]

5. ζητεί επίμονα να μην χρησιμοποιηθεί η ανθρωπιστική βοήθεια ως εναλλακτική λύση αντί της πολιτικής δέσμευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της πρώην Γιουγκοσλαβίας, και απαιτεί από την ΕΕ να αναλάβει εμπράκτως τις ευθύνες που ανέκαθεν έπρεπε να της αναλογούν έναντι της χώρας αυτής[semigr ] θεωρεί πρωτίστως απαραίτητη την εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανάληψη δεσμεύσεων πέραν της εντολής που προβλέπεται για την IFOR, προκειμένου να υπάρξει εγγύηση της ασφάλειας των μειονοτήτων σε όλα τα εδάφη της πρώην Γιουγκοσλαβίας, της προστασίας των προσφύγων που επιθυμούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους και της ανάπτυξης της κοινωνίας των πολιτών[semigr ]

6. καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να χρησιμοποιήσει την επιρροή της σε όλα τα πρώην εμπόλεμα μέρη ώστε να αναγνωρίσουν καθεστώς προσφύγων σε όλα τα άτομα που ο πόλεμος εξεδίωξε από τα σπίτια τους[semigr ]

7. αναμένει να υπάρξει επαρκής μέριμνα ώστε η ανθρωπιστική βοήθεια να περιέρχεται στον πληθυσμό που δυστυχεί και όχι στις τσέπες των λεγόμενων τοπικών αρχών[semigr ]

8. είναι της γνώμης ότι μια καλή συνεργασία κατά την εκτέλεση της ανθρωπιστικής βοήθειας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της διεθνούς κοινότητας και των πρώην αντιμαχομένων μερών μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκές προϋποθέσεις για θετικό διάλογο, προσανατολισμένο στο μέλλον, μεταξύ των πληθυσμών που έλαβαν μέρος στη σύρραξη[semigr ]

9. υπογραμμίζει ότι η ανθρωπιστική βοήθεια πρέπει, βραχυπρόθεσμα, να εξασφαλίσει την επιβίωση των πληθυσμών αυτών υπό συνθήκες ασφαλείας και αξιοπρέπειας και ότι η βοήθεια για την ανασυγκρότηση μεσοπρόθεσμα πρέπει να δίδει τη δυνατότητα στις ίδιες πληθυσμιακές ομάδες να ανακτήσουν κάποιο βαθμό αυτάρκειας, ιδίως με τη χορήγηση σπόρων, λιπασμάτων και μηχανημάτων που θα επιτρέψουν την επανάληψη των γεωργικών δραστηριοτήτων, με τη χορήγηση βοήθειας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με την επαναλειτουργία σχολείων και νοσοκομείων καθώς και με την αποκατάσταση της υποδομής[semigr ]

πιστεύει ότι ιδιαίτερη σημασία έχει η συμβολή της ανθρωπιστικής βοήθειας για την ενεργοποίηση των τοπικών αρχών, την κινητοποίηση των τοπικών πόρων και την προώθηση ειδικών προγραμμάτων για τους στρατιώτες που επιστρέφουν, συνήθως αποθαρρυμένοι από το μέτωπο[semigr ]

10. τονίζει την επιτακτική ανάγκη αφοπλισμού των τοπικών εθνοφυλακών και των παραστρατιωτικών ομάδων καθώς και της ανάληψης δράσεως στον τομέα της ναρκοσυλλογής ώστε να ξαναρχίσει η κανονική ζωή στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη[semigr ] χαιρετίζει το έργο που ήδη έχει επιτελέσει η UNPROFOR και η IFOR στον τομέα αυτό[semigr ] και αποδέχεται ότι σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης ναρκοσυλλογής θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν και πόροι που προορίζονται για την ανθρωπιστική βοήθεια[semigr ]

11. υπογραμμίζει ότι η ανθρωπιστική βοήθεια πρέπει να αφορά κυρίως τη φάση της έκτακτης ανάγκης και ότι η ανασυγκρότηση πρέπει κυρίως να δώσει το βάρος στην υλική υποδομή η οποία θα καταστήσει δυνατή την επιστροφή των εκτοπισμένων ενώ πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην έγκαιρη επάνοδο ειδικευμένου προσωπικού ώστε να καταστεί δυνατή, το ταχύτερο δυνατόν, η επανάληψη των κοινωνικών και οικονομικών δραστηριοτήτων[semigr ]

12. είναι της γνώμης ότι, αν κυρίως οι συμφωνίες του Ντέιτον εφαρμοσθούν με συνέπεια, δηλαδή αν η ελευθερία διακίνησης αποκατασταθεί και οι πρόσφυγες επιστρέψουν στις εστίες τους εντός της περιφέρειας, τότε θα καταστεί δυνατός ο ταχύς επαναπατρισμός των προσφύγων από τις δυτικές χώρες[semigr ]

13. φρονεί ότι η χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να συμβάλλει θετικά στην επιστροφή των προσφύγων και των εκτοπισμένων ατόμων στην περιοχή προέλευσής τους. Επισημαίνει όμως ότι θα πρέπει ακόμη να ξεπεραστούν πολλές δυσκολίες για την επιστροφή προσφύγων σε περιοχές όπου αυτοί αποτελούν μια πολιτιστική μειονότητα και ότι αυτή η επιστροφή θα πρέπει να εξετασθεί κατόπιν διαβουλεύσεων και χωρίς σπουδή με τον Ύπατο Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες. Ζητεί από την Ένωση να μη συνεργασθεί ασκόπως για περαιτέρω εθνοτικό διαχωρισμό και να προσπαθήσει πρώτα απ' όλα να εγγυηθεί την ασφάλεια και την προστασία των πολυπολιτισμικών κοινοτήτων[semigr ]

14. ζητεί από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που έχουν γενναιόδωρα δεχθεί στο έδαφός τους πρόσφυγες από την πρώην Γιουγκοσλαβία, να θέσουν σε εφαρμογή κάποιο πρόγραμμα προοδευτικής επιστροφής των ατόμων αυτών με τρόπο ώστε να αποφευχθεί η δια της βίας επιστροφή τους, που θα επιδείνωνε την κατάσταση στη χώρα αυτή, και, προπάντων, να λάβουν υπόψη τις επιθυμίες των ατόμων αυτών, συχνά συζύγων από μικτούς γάμους, που δεν θέλουν πλέον να εγκατασταθούν σε κράτη των οποίων ο πολυεθνικός χαρακτήρας είναι πολύ λιγότερο τονισμένος απ'ό,τι προηγουμένως[semigr ]

15. ζητεί να χρηματοδοτηθούν από τα κονδύλια ανθρωπιστικής βοήθειας κάποια προγράμματα στον υγειονομικό, ιατρικό και χειρουργικό τομέα, και παροτρύνει το ιατρικό προσωπικό να επιστρέψει στη χώρα, και τις διεθνείς ιατρικές οργανώσεις να αποστείλουν βοήθεια, ώστε να καταστεί δυνατή η λειτουργία των υπηρεσιών υγείας και των νοσοκομείων που έχουν λόγω πολέμου αποδιοργανωθεί[semigr ] τονίζει την ανάγκη να καταρτισθούν προγράμματα υπέρ των αναπήρων, τραυματιών πολέμου, και να τους παρασχεθούν προθέσεις και προθετικά μέλη ώστε να μπορέσουν να ξαναρχίσουν, στο μέτρο του δυνατού, κάποια επαγγελματική δραστηριότητα[semigr ]

16. υπογραμμίζει τη σημασία των άμεσων και συντονισμένων δράσεων για διαφάνεια και ενημέρωση σχετικά με τους αγνοούμενους[semigr ]

17. επισημαίνει ότι 27.000 άνθρωποι θεωρούνται ως αγνοούμενοι και ότι είναι ανάγκη να βρεθούν τα ίχνη αυτών των ανθρώπων ή τουλάχιστον οι τάφοι τους. Θεωρεί ότι η Ένωση πρέπει να χορηγήσει βοήθεια χρηματοδοτώντας αυτές τις δράσεις ανίχνευσης έτσι ώστε τα στενά μέλη των οικογενειών τους να γνωρίζουν με βεβαιότητα την τύχη των συγγενών τους, επειδή διαφορετικά είναι σχεδόν αδύνατο να γίνει μια νέα αρχή[semigr ]

18. επιθυμεί την όσο το δυνατόν ταχεία διεξαγωγή ειδικής ανεξάρτητης έρευνας όσον αφορά τα γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά την πτώση της Srebrenica και την εξαφάνιση πολιτών από την εν λόγω περιοχή[semigr ]

19. θεωρεί ότι είναι αναγκαίο όπως οι εγκληματίες πολέμου που είναι ένοχοι για δολοφονίες, βιασμούς και άλλα εγκλήματα εντοπισθούν και παραδοθούν στο Δικαστήριο της Χάγης. Υπογραμμίζει ότι είναι αδύνατο να ζουν άνθρωποι σε μια περιοχή όπου δολοφόνοι και βιαστές εξακολουθούν να γυρίζουν ελεύθεροι και ότι είναι απαράδεκτο πρόσφυγες να μην μπορούν να γυρίσουν στις εστίες τους γι' αυτούς τους λόγους[semigr ]

20. τονίζει την ανάγκη ψυχολογικής υποστήριξης και προγραμμάτων επανένταξης των ατόμων που υπήρξαν θύματα εθνοκάθαρσης και υπογραμμίζει ότι είναι επιτακτική η ανάγκη να καταβληθεί προσπάθεια συλλογικού προβληματισμού από όλους τους λαούς της πρώην Γιουγκοσλαβίας, ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες σταθερής ειρήνης και στο μυαλό των ανθρώπων[semigr ] υπογραμμίζει επ'αυτού τον εξιλεωτικό ρόλο του Διεθνούς Δικαστηρίου για τα εγκλήματα πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία και την υποχρέωση όλων των κυβερνήσεων των κρατών που προήλθαν από την πρώην Γιουγκοσλαβία να συνεργαστούν με αυτό όσον αφορά τη σύλληψη και την παράδοση των εγκληματιών πολέμου[semigr ]

21. φρονεί ότι η ανθρωπιστική βοήθεια πρέπει επίσης να λάβει υπόψη τις περιπτώσεις των ορφανών λόγω πολέμου, των μονογονικών οικογενειών και των γυναικών που υπήρξαν θύματα βίας, καθώς τα άτομα αυτά έχουν ανάγκη από προγράμματα κοινωνικής αρωγής, ψυχολογικής υποστήριξης και εκπαίδευσης[semigr ]

22. ζητεί να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή για τους 300.000 περίπου άνδρες που πρόκειται να αποστρατευθούν, μεταξύ των οποίων και πολλοί νέοι από τις διάφορες δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας και τονίζει ότι κυρίως οι νέοι χρειάζονται ψυχολογική στήριξη και μέτρα στον τομέα της εκπαίδευσης ώστε να προετοιμασθούν για τα κανονικά καθήκοντά τους σε μια τόσο επιθυμητή πολυπολιτισμική κοινωνία η οποία πρέπει να οικοδομηθεί. Ζητεί όπως οι νέοι συμμετάσχουν στην οικοδόμηση της κοινωνίας αυτής[semigr ]

23. τονίζει τον πρωτεύοντα ρόλο που έχουν παίξει και θα εξακολουθήσουν να παίζουν οι ΜΚΟ στη διαχείριση της ανθρωπιστικής βοήθειας[semigr ] ζητεί να εξασφαλισθεί ο συντονισμός της δράσης τους ώστε να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα των ανθρωπιστικών δράσεων[semigr ] επισημαίνει ότι πολλοί συνεργάτες των ΜΚΟ έχουν πολύ εξαντλητικά ωράρια, κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες, και ζητεί από την Επιτροπή όπως από κοινού με τους ΜΚΟ προβούν σε ρύθμιση για προσωρινή αντικατάσταση συνεργατών, αν παραστεί ανάγκη[semigr ]

24. ζητεί από την Επιτροπή να υποστηρίξει τη δημιουργία στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη Μη Κυβερνητικών Οργανισμών που θα απεικονίζουν την εκ τριών συστατικών κοινοτήτων του κράτους αυτού, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αναγέννηση μιάς πολυεθνικής κοινωνίας που θα βασίζεται στην ανοχή και στις ευρωπαϊκές κοσμικές αρχές[semigr ]

25. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών που προήλθαν από την πρώην Γιουγκοσλαβία, καθώς και στον Ύπατο Εκπρόσωπο των Ηνωμένων Εθνών.