Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Κυβέρνησης της Ειδικής Διοικητικής Περιφέρειας Μακάο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας σχετικά με την επανεισδοχή ατόμων που διαμένουν παράνομα

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Tο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων εξουσιοδότησε την Επιτροπή να αρχίσει διαπραγματεύσεις για μία συμφωνία επανεισδοχής μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της ειδικής διοικητικής Περιφέρειας Μακάο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας (ΕΔΠ Μακάο), με απόφασή του της 28ης Μαΐου 2001. Αυτή η "εντολή" διαπραγμάτευσης αποτέλεσε μέρος πολιτικής συμφωνίας που υπογράφηκε για τον νέο κανονισμό θεωρήσεων της Κοινότητας κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου της 1ης Δεκεμβρίου 2000, όταν οι υπουργοί Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων συμφώνησαν σχετικά με κατάλογο χωρών των οποίων οι πολίτες πρέπει να κατέχουν θεωρήσεις όταν διανύουν τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και χωρών των οποίων οι πολίτες απαλλάσσονται από αυτή την απαίτηση. Σε ό,τι αφορά το Μακάο, οι υπουργοί Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων συμφώνησαν ότι οι κάτοχοι διαβατηρίου της "Έιδικής Διοικητικής Περιφέρειας Μακάο" θα απαλλάσσονται από την απαίτηση θεώρησης, από την έναρξη ισχύος του νέου κανονισμού. Επιπλέον, σε μία δήλωση που συμπεριελήφθη στα πρακτικά του Συμβουλίου, η Επιτροπή ζήτησε να υποβάλει, το ταχύτερο δυνατό, σύσταση για απόφαση του Συμβουλίου που την εξουσιοδοτεί να αρχίσει διαπραγματεύσεις για μία συμφωνία επανεισδοχής μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του Μακάο. Στις αρχές Μαρτίου 2001, η Επιτροπή υπέβαλε αυτή τη σύσταση και, στις 15 Μαρτίου 2001, το Συμβούλιο ενέκρινε επισήμως τον νέο κανονισμό θεωρήσεων (Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου) που τέθηκε σε ισχύ στις 10 Απριλίου 2001.

Στις αρχές Ιουλίου 2001, η Επιτροπή διαβίβασε σχέδιο συμφωνίας επανεισδοχής στις αρχές του Μακάο. Μετά από τις γραπτές απαντήσεις που ελήφθησαν από το Μακάο και σε μία άτυπη συνάντηση τεχνικών εμπειρογνωμόνων που έλαβε χώρα στις Βρυξέλλες στις 2 Οκτωβρίου 2001, πραγματοποιήθηκε ένας γύρος επίσημων διαπραγματεύσεων στο Μακάο στις 22 Οκτωβρίου 2001. Η συμφωνία μονογραφήθηκε στις Βρυξέλλες στις 18 Οκτωβρίου 2002, με την ευκαιρία της 9ης συνεδρίασης της μεικτής επιτροπής ΕΚ-Μακάο.

Τα κράτη μέλη ενημερώνονταν τακτικά και ζητήθηκε η γνώμη τους σε όλα τα στάδια (τυπικό και άτυπο) των διαπραγματεύσεων.

Από την πλευρά της Κοινότητας, η νομική βάση για τη συμφωνία είναι το άρθρο 63 παράγραφος 3 στοιχείο β), σε συνδυασμό με το άρθρο 300 της συνθήκης για την ΕΚ. Σε ό,τι αφορά το Μακάο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, μετά την επανένωση το 1999, αποτελεί τώρα μέρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας αλλά διαθέτει, σύμφωνα με τη βασική νομοθεσία του, υψηλό βαθμό αυτονομίας για τις εσωτερικές του υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων μετανάστευσης κατά την είσοδο, την παραμονή και την αναχώρηση από την Περιφέρεια (χωριστή ζώνη ταξιδιωτική και μετανάστευσης).

Η επισυναπτόμενη πρόταση αποτελεί το νομικό μέσο για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας. Το Συμβούλιο θα αποφασίσει με ομοφωνία (Άρθρο 300 παράγραφος 2 υποπαράγραφος 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 67 - Συνθήκη ΕΚ). Θα ζητηθεί επισήμως η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 300 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ.

Η προτεινόμενη απόφαση σχετικά με τη σύναψη της συμφωνίας καθορίζει τις αναγκαίες εσωτερικές ρυθμίσεις για την πρακτική εφαρμογή της. Ειδικότερα, ορίζει ότι η Επιτροπή, επικουρούμενη από εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, θα εκπροσωπήσει την Κοινότητα στο πλαίσιο της επιτροπής επανεισδοχής που συστάθηκε από το άρθρο 17 της συμφωνίας. Επιπλέον, η συμφωνία συστήνει επιτροπή επανεισδοχής που είναι εξουσιοδοτημένη να λαμβάνει αποφάσεις με νομική ισχύ για ορισμένα τεχνικά θέματα. Λόγω του τεχνικού χαρακτήρα αυτών των αποφάσεων, ήταν αναγκαίο να προβλεφθεί μία απλοποιημένη διαδικασία για τον καθορισμό της κοινοτικής θέσης σε αυτές τις περιπτώσεις. Αυτές οι διαδικασίες είναι ίδιες με εκείνες που είχαν υιοθετηθεί από το Συμβούλιο στην απόφαση όσον αφορά τη σύναψη της συμφωνίας επανεισδοχής με το Χονγκ Κονγκ.

Ως προς αυτό η απόφαση προβλέπει ότι, σχετικά με τη θέσπιση των διαδικαστικών κανόνων της επιτροπής επανεισδοχής, αυτό θα γίνει από την Επιτροπή σε διαβούλευση με ειδική επιτροπή που θα ορίσει το Συμβούλιο. Όσον αφορά τις άλλες αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν από την επιτροπή επανεισδοχής, προτείνεται να εγκριθεί η θέση της Κοινότητας από το Συμβούλιο, το οποίο θα αποφασίσει με ειδική πλειοψηφία, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής.

2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΩΝ

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι στόχοι που έχει καθορίσει το Συμβούλιο στις οδηγίες διαπραγμάτευσης έχουν υλοποιηθεί και ότι το σχέδιο συμφωνίας επανεισδοχής μπορεί να γίνει αποδεκτό από την Κοινότητα.

Tο τελικό περιεχόμενο της συμφωνίας αυτής μπορεί να συνοψισθεί ως εξής:

- Η συμφωνία αποτελείται από 8 τμήματα και περιέχει συνολικά 21 άρθρα. Περιέχει επίσης 6 παραρτήματα, τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της, και πέντε κοινές δηλώσεις.

- Οι υποχρεώσεις επανεισδοχής που καθορίζονται στη συμφωνία (Άρθρα 2 έως 5) καθορίζονται σε αμοιβαία βάση, και εφαρμόζονται αντίστοιχα στους υπηκόους και στους μόνιμους κατοίκους (άρθρα 2 και 4) καθώς και στα άτομα που υπάγονται σε άλλη νομολογία (άρθρα 3 και 5). Όλες αυτές οι υποχρεώσεις περιέχουν μία μνεία η οποία διευκρινίζει ότι η επανεισδοχή λαμβάνει χώρα χωρίς καμία διατύπωση εκτός από εκείνες που προσδιορίζονται στην παρούσα συμφωνία. Επιπλέον, ο ορισμός των "ατόμων που υπάγονται σε άλλη νομολογία" στο άρθρο 1 σημείο δ) δεν αναφέρει ρητά ότι αυτός ο όρος περιλαμβάνει τους απάτριδες, για τους οποίους προβλέπεται μια χωριστή κοινή δήλωση.

- Η υποχρέωση επανεισδοχής ατόμων που υπάγονται σε άλλη νομολογία (άρθρα 3 και 5) συνδέεται με τις ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) το άτομο για το οποίο γίνεται η επανεισδοχή κατείχε, κατά τη στιγμή εισόδου, έγκυρη άδεια παραμονής που εξέδωσε το μέρος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση ή, (β) το άτομο για το οποίο γίνεται η επανεισδοχή, αφού έχει εισέλθει (νομίμως ή παράνομα) στο έδαφος του μέρους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση, επιχειρεί να εισέλθει παράνομα στο έδαφος του αιτούντος μέρους, ερχόμενο απευθείας από το το έδαφος του μέρους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Απαλλάσσονται από αυτή την υποχρέωση μόνο τα άτομα που βρίσκονται στο αεροδρόμιο υπό καθεστώς μετεπιβίβασης και όλα τα άτομα στα οποία το αιτούν μέρος χορήγησε άδεια παραμονής με μεγαλύτερη περίοδο ισχύος. Η ειδική κατάσταση ατόμων που βρίσκονται σε μετεπιβίβαση στο Μακάο εξετάζεται επίσης σε κοινή δήλωση της συμφωνίας.

- Υπό ορισμένες συνθήκες, η ΕΔΠ Μακάο δέχεται τη χρησιμοποίηση των κανονικών ταξιδιωτικών εγγράφων της ΕΕ για λόγους απέλασης (άρθρο 2 παράγραφος 2 και άρθρο 3 παράγραφος 3).

- Η συμφωνία περιέχει ένα τμήμα σχετικά με τις πράξεις μετεπιβίβασης (άρθρα 12 και 13).

- Το τμήμα III της συμφωνίας (άρθρα 6 έως 11 σε συνδυασμό με τα παραρτήματα 1 έως 6) περιέχει τις αναγκαίες τεχνικές διατάξεις όσον αφορά τη διαδικασία επανεισδοχής (αίτηση επανεισδοχής, αποδεικτικά στοιχεία, προθεσμίες, λεπτομέρειες μεταφοράς και τρόποι μεταφοράς). Προβλέπεται ορισμένη διαδικαστική ευελιξία από το γεγονός ότι σε περιπτώσεις που το άτομο για το οποίο θα γίνει η επανεισδοχή, κατέχει έγκυρα ταξιδιωτικά έγγραφα και συμφωνεί να επιστρέψει, θα χρειαστεί μόνο μία γραπτή ανακοίνωση χωρίς να πρέπει να υποβληθεί επίσημη αίτηση επανεισδοχής (άρθρο 6).

- Τα άρθρα 14 έως 16 περιέχουν τις αναγκαίες διατάξεις όσον αφορά το κόστος, την προστασία των στοιχείων και την προστασία των άλλων διεθνών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των μερών.

- Το άρθρο 17 αναφέρεται στη σύσταση της επιτροπής επανεισδοχής καθώς και την ανάθεση των αρμοδιοτήτων της.

- Για την ορθή εφαρμογή της συμφωνίας, το άρθρο 18 εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να συνάψουν διμερή πρωτόκολλα εφαρμογής με την ΕΔΠ Μακάο. Το άρθρο 19 διευκρινίζει τη σχέση μεταξύ αυτών των πρωτοκόλλων εφαρμογής και της παρούσας συμφωνίας.

- Οι τελικές διατάξεις (άρθρα 20 και 21) διέπουν την έναρξη ισχύος, τη διάρκεια και την καταγγελία της συμφωνίας και προβλέπουν τους αναγκαίους κανόνες για τη νομική κατάσταση των παραρτημάτων της συμφωνίας.

- Η ειδική κατάσταση της Δανίας εξετάζεται στα σημεία αιτιολογικού της συμφωνίας στο άρθρο 1, στοιχεία α), στο άρθρο 20 και σε μία κοινή δήλωση που επισυνάπτεται στη συμφωνία. Η σύνδεση της Νορβηγίας και της Ισλανδίας με την εκτέλεση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν φαίνεται επίσης σε μία κοινή δήλωση που επισυνάπτεται στη συμφωνία.

3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Με βάση τα ανωτέρω αποτελέσματα, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο:

- να αποφασίσει σχετικά με την υπογραφή της συμφωνίας εξ ονόματος της Κοινότητας και να εξουσιοδοτήσει τον πρόεδρο του Συμβουλίου να ορίσει το ή τα άτομα που θα είναι δεόντως εξουσιοδοτημένα να υπογράψουν τη συμφωνία εξ ονόματος της Κοινότητας.

- να εγκρίνει, κατόπιν διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την επισυναπτόμενη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της ΕΔΠ Μακάο για την επανεισδοχή ατόμων που διαμένουν παράνομα.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Κυβέρνησης της Ειδικής Διοικητικής Περιφέρειας Μακάο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας σχετικά με την επανεισδοχή ατόμων που διαμένουν παράνομα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ειδικότερα το άρθρο 63, παράγραφος 3 σημείο β), σε συνδυασμό με τη δεύτερη πρόταση της πρώτης υποπαραγράφου του άρθρου 300 παράγραφος (2),

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] EE C [...], [...],ό.[...]

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Με απόφαση της 28ης Μαΐου 2001, το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να αρχίσει διαπραγματεύσεις σχετικά με συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Κυβέρνησης της Ειδικής Διοικητικής Περιφέρειας Μακάο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας για την επανεισδοχή ατόμων που διαμένουν παράνομα.

(2) Οι διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία έλαβαν χώρα στο Μακάο τον Οκτώβριο 2001.

(3) Με την επιφύλαξη της σύναψης σε μεταγενέστερη ημερομηνία, η συμφωνία που μονογραφήθηκε στις Βρυξέλλες στις 18 Οκτωβρίου 2002, πρέπει τώρα να υπογραφεί,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο μόνο

Με την επιφύλαξη της πιθανής σύναψης σε μεταγενέστερο στάδιο, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου εξουσιοδοτείται να ορίσει το (τα) πρόσωπα που είναι εξουσιοδοτημένα να υπογράψουν, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Κυβέρνησης της Ειδικής Διοικητικής Περιφέρειας Μακάο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας για την επανεισδοχή ατόμων που διαμένουν παράνομα.

Βρυξέλλες, ...../...../....,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος