Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με τις «Γεωργικές πτυχές της ανακοίνωσης της Επιτροπής: "Πρόγραμμα δράσης (Agenda 2000)"»

(98/C 73/21)

Στις 2 Οκτωβρίου 1997, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 23, § 3, του Εσωτερικού της Κανονισμού, να καταρτίσει γνωμοδότηση σχετικά με τις «Γεωργικές πτυχές της ανακοίνωσης της Επιτροπής: "Πρόγραμμα δράσης («Agenda 2000)"».

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 6 Νοεμβρίου 1997 (εισηγητής: ο κ. Bastian, συνεισηγητής: ο κ. Wilms).

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση κατά τη διάρκεια της 350ής συνόδου ολομέλειάς της της 10ης και 11ης Δεκεμβρίου 1997 (συνεδρίαση της 10ης Δεκεμβρίου 1997) με 93 ψήφους υπέρ, 23 κατά και 9 αποχές.

1. Εισαγωγή

1.1. Οι προτάσεις για τη μεταρρύθμιση των κοινών οργανώσεων αγοράς (ΚΟΑ), στον τομέα των μεγάλων καλλιεργειών, του βοείου κρέατος και του γάλακτος, στηρίζονται σε ένα γεωργικό πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από:

- προβλεπόμενη αύξηση του πληθυσμού της γης κατά 1 δις τα επόμενα δέκα χρόνια και από σίγουρη αύξηση της ζήτησης τροφίμων (κυρίως στην Ασία),

- την επανέναρξη, το έτος 2000, των διαπραγματεύσεων για την ελευθέρωση των διεθνών γεωργικών αγορών στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) σύμφωνα με τις συμφωνίες του Γύρου της Ουρουγουάης,

- την προβλεπόμενη ένταξη στην ΕΕ της Κύπρου και των ΧΚΑΕ,

- την αναζήτηση ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης με τις χώρες του νότιου τμήματος της Μεσογείου (κυρίως με τη δημιουργία ζώνης ελεύθερων συναλλαγών με τις χώρες αυτές ενόψει του 2010), που είναι σημαντική για την ανάπτυξη και τη σταθερότητα της περιοχής αυτής, καθώς και για το μέλλον των μεσογειακών παραγωγών της ΕΕ.

1.2. Με την Agenda 2000 η Επιτροπή δεσμεύεται αποφασιστικά υπέρ μιας αυξημένης ανταγωνιστικότητας της κοινοτικής γεωργίας «προκειμένου οι παραγωγοί της ΕΕ να εκμεταλλευτούν πλήρως τη θετική εξέλιξη που σημειώνεται στις διεθνείς αγορές» (). Η Επιτροπή προτείνει συνεπώς την εμβάθυνση και την επέκταση της μεταρρύθμισης του 1992, με μεγαλύτερη υποστήριξη των τιμών προς τις άμεσες πληρωμές και με την ανάπτυξη μιας συνεκτικής αγροτικής πολιτικής που θα συμπληρώνει αυτή τη διεργασία ().

2. Γενικές εκτιμήσεις

2.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την παρουσίαση της Agenda 2000 από την Επιτροπή ως βάσης μιας συνολικής συζήτησης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι γεωργοί της, οι βιομηχανίες της, καθώς και οι γεωργοί των ΧΚΑΕ, υποψήφιων προς ένταξη χωρών, έχουν ανάγκη από σαφείς προοπτικές όσον αφορά το μέλλον της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ).

2.1.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι το γεωργικό σκέλος της Agenda 2000 αποτελεί λεπτομερή βάση για τη συνέχιση των συζητήσεων όσον αφορά την εξέλιξη της ΚΓΠ και τη λήψη των κατάλληλων αποφάσεων. Οποιαδήποτε απόφαση ληφθεί θα συμβάλει στον προσανατολισμό της μελλοντικής γεωργικής πολιτικής και θα συνεκτιμά, αναπόφευκτα, τις μελλοντικές εξελίξεις που περιγράφονται στο σημείο 1.1 καθώς και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν αυτές για την ευρωπαϊκή γεωργία.

2.2. Η ΟΚΕ εγκρίνει γενικά τους μελλοντικούς στόχους της ΚΓΠ που ορίζονται στην Agenda 2000 7 ωστόσο, όσον αφορά τα μέσα για την επίτευξή τους, τονίζει επίσης ότι απορρέουν αναπάντητα ερωτήματα και, για το λόγο αυτό, διατυπώνει κριτικές παρατηρήσεις.

2.2.1. Η Επιτροπή θέτει ορισμένους μελλοντικούς «πολιτικούς» () στόχους για την ΚΓΠ: βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας της Ένωσης τόσο στις εγχώριες όσο και στις εξωτερικές αγορές (ενόψει κυρίως των προσεχών διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ), ασφάλεια και ποιότητα των τροφίμων για τους καταναλωτές, εξασφάλιση ικανοποιητικού βιοτικού επιπέδου για τους γεωργούς και συμβολή στη σταθερότητα του αγροτικού εισοδήματος, ένταξη των στόχων που αφορούν το περιβάλλον στην ΚΓΠ, προαγωγή της βιώσιμης γεωργίας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, δημιουργία άλλων πηγών εισοδημάτων για τους γεωργούς και τις οικογένειές τους, απλοποίηση της κοινοτικής νομοθεσίας (κυρίως ενόψει της ένταξης των ΧΚΑΕ).

2.2.2. Ενώ τονίζει ότι η Συνθήκη της Ρώμης συνεχίζει να ορίζει τους βασικούς στόχους της ΚΓΠ για το μέλλλον, η ΟΚΕ υποστηρίζει γενικά τους στόχους της Agenda 2000, των οποίων την ιεράρχηση δεν επιθυμεί δεδομένης της σημασίας καθενός εξ αυτών. Εκφράζει ωστόσο τη λύπη του που η Επιτροπή δεν τόνισε τις δύο πτυχές της γεωργικής πολιτικής τις οποίες θεωρεί πρωταρχικές:

- την προώθηση της αξιοποίησης του αγροτικού χώρου, καθώς και την εκτίμηση των επιπτώσεων της ΚΓΠ στους τομείς που προηγούνται και έπονται της γεωργίας και των οποίων τη σπουδαιότητα για την ανάπτυξη των αγροτικών ζωνών υπενθυμίζει η ΟΚΕ, λαμβάνοντας υπόψη κυρίως την ενίσχυση της οικονομικής οργάνωσης των παραγωγών και τη συνέχιση της ανάπτυξης μίας πραγματικής πολιτικής των μέσων μεταποίησης και εμπορίας, που θα κατανεμηθούν στις ζώνες αυτές. Πρόκειται για την ενθάρρυνση πιο ισορροπημένης κατανομής στην επικράτεια των γεωργικών παραγωγικών δραστηριοτήτων και του αντίστοιχου κλάδου, με δικαιότερη κατανομή στο χώρο και στην κοινωνία των δυνατοτήτων ανάπτυξης και απασχόλησης, με επίκεντρο τις αγροτικές ζώνες, καθώς και την εκτίμηση των επιπτώσεων της γεωργικής πολιτικής σε κάθε τμήμα του κλάδου και των συνεπειών στη σχετική κατανομή του εισοδήματος,

- τον έλεγχο της κατάστασης της απασχόλησης στο γεωργικό τομέα, στους τομείς που προηγούνται και έπονται της γεωργίας, και στο αγροτικό περιβάλλον, για να μην επιδεινωθεί, εφόσον ο αγώνας για την απασχόληση αποτελεί προτεραιότητα στην ΕΕ.

2.2.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη οφείλουν να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας, την περαιτέρω βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας, ενθαρρύνοντας την εγκατάσταση νέων γεωργών και δημιουργώντας θέσεις απασχόλησης για ένα ειδικευμένο εργατικό δυναμικό στους τομείς που προηγούνται και έπονται της γεωργίας καθώς και στη βιοτεχνία.

2.2.3.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι για να επιτευχθούν οι προηγούμενοι στόχοι (βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας και ενίσχυση της εγκατάστασης νέων γεωργών και δημιουργία θέσεων απασχόλησης) είναι αναγκαίο να προβλεφθούν τα απαραίτητα μέτρα για την προώθηση της σύστασης συνεταιρισμών όπως επίσης να υποστηριχθούν οι υπάρχοντες, λόγω ακριβώς του καθοριστικής σημασίας ρόλου που διαδραματίζουν οι γεωργικοί συνεταιρισμοί στην οικονομική δραστηριότητα της υπαίθρου και της προστιθέμενης αξίας που προσδίδουν στα γεωργικά προϊόντα μέσω της άμεσης διάθεσής τους στο εμπόριο, πράγμα που αποτελεί την καλύτερη εγγύηση για τα γεωργικά εισοδήματα και κατά συνέπεια για την απασχόληση και την χωροταξία.

2.2.3.2. Επίσης, η γεωργία πρέπει να συνεχίσει να διαδραματίζει θετικό ρόλο στην εξέλιξη της γεωργίας στην αγροτική οικονομία (με την αμοιβαία ενίσχυση των δεσμών των γεωργικών, βιοτεχνικών, και γεωργικών θέσεων απασχόλησης...). Η ΟΚΕ εκτιμά ότι με τον τρόπο αυτό η γεωργία θα συμβάλει καλύτερα στη σταθεροποίηση του αγροτικού πληθυσμού στην Ένωση των 15 κατά την επόμενη δεκαετία.

2.2.3.3. Η ΟΚΕ γνωρίζει τη διαφορετική κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι ΧΚΑΕ, που έχουν σημαντικό ποσοστό υποαπασχόλησης στη γεωργία. Εκφράζει επίσης την έντονη ανησυχία του όσον αφορά τη διαχείριση του «κοινωνικού σκέλους» του εκσυγχρονισμού της γεωργίας στις χώρες αυτές. Θεωρεί δε ότι η Ένωση πρέπει να ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα αυτό τόσο κατά τη φάση προένταξης όσο και μετά την μελλοντική ένταξη των χωρών αυτών.

2.2.4. Από την άλλη πλευρά, η ΟΚΕ διερωτάται για την ικανότητα του δημοσιονομικού πλαισίου που προτείνει η Επιτροπή να σταθεροποιήσει τις υφιστάμενες κοινές πολιτικές στο εσωτερικό της διερυμένης ΕΕ.

2.2.4.1. Όσον αφορά τα Διαρθρωτικά Ταμεία και την πολιτική οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, η αύξηση των πιστώσεων που προτείνει η Επιτροπή είναι μάλλον ανεπαρκής, ιδιαίτερα όσον αφορά τις τεράστιες οικονομικές ανάγκες των υποψήφιων προς ένταξη χωρών για την αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό των οικονομιών τους, κυρίως στον γεωργικό τομέα και στον τομέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής.

2.2.4.2. Όσον αφορά τη γεωργική πολιτική, η ΟΚΕ ανησυχεί για την ικανότητα της ΕΕ να επιτύχει το στόχο της «σταθεροποίησης» των γεωργικών εισοδημάτων μέσω των μέτρων που προτείνει η Επιτροπή στην «Αgenda 2000». Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν προέβη σε μελέτη ούτε των πιθανών επιπτώσεων των προτάσεών της στην εξέλιξη των γεωργικών εισοδημάτων και στη διαρθρωτική ανάπτυξη της γεωργίας στο μέλλον, ούτε των αποτελεσμάτων που μπορούν να αναμένουν οι καταναλωτές από τις εν λόγω προτάσεις, όπως έπραξε για την εξέλιξη των αγορών.

2.2.5. Τέλος, η ΟΚΕ διερωτάται εάν η Επιτροπή έχει εκτιμήσει σωστά τις επιπτώσεις, στην ευρωπαϊκή οικονομία, της μετάβασης στην τρίτη φάση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) και στο ενιαίο νόμισμα, όταν λαμβάνει ως δεδομένο ότι από το 2000 έως το 2006 θα σημειώνεται ετήσια αύξηση 2,5 % κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Η ΟΚΕ θα ήθελε να γνωρίζει σε ποιό βαθμό οι ευρωπαϊκές δημοσιονομικές προοπτικές θα υλοποιηθούν, κυρίως όσον αφορά το ΕΓΤΠΕ-τμήμα εγγυήσεων, εάν η αύξηση είναι μικρότερη του 2,5 % (βλ. 5,1). Η ΟΚΕ αποδίδει μεγάλη σημασία στην εξέλιξη του νομισματικού καθεστώτος της γεωργίας στο πλαίσιο της τρίτης φάσης της ΟΝΕ και θα εξετάσει με μεγάλη προσοχή τις σχετικές προτάσεις της Επιτροπής.

2.2.6. Η ΟΚΕ επιμένει ότι όλα αυτά τα σημεία πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη κατά τη διάρκεια της μελέτης που αφορά το μέλλον της ΚΓΠ. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η Ένωση οφείλει να διασφαλίσει την ευρύτερη δυνατή συναίνεση όσον αφορά τους μελλοντικούς προσανατολισμούς της ΚΓΠ, αφενός, για τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ και, αφετέρου, για την υπεράσπιση των στόχων και των πολιτικών μέσων της ΚΓΠ κατά τις επικείμενες διεθνείς εμπορικές διαπραγματεύσεις.

2.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι διακυβεύεται η γεωργική ταυτότητα της Ένωσης, της οποίας οι ακρογωνιαίοι λίθοι είναι η παραγωγή υγιεινών προϊόντων διατροφής και ποιότητας, (οι τυπικές παραγωγές πρέπει να τύχουν ιδιαίτερης προσοχής, λόγω της σημασίας τους για τη χωροταξία και την απασχόληση), ο σεβασμός του περιβάλλοντος και η ύπαρξη δυναμισμού στην ύπαιθρο.

2.3.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να διαφυλάξει την πολυλειτουργική θεώρηση της γεωργίας όταν θα προβεί στην μεταρρύθμιση της ΚΓΠ. Στην Ευρώπη, η γεωργία δεν αποσκοπεί μόνο στην παραγωγή ασφαλών και ποιοτικών γεωργικών προϊόντων, είτε αυτά προορίζονται για τη διατροφή είτε όχι. Διαδραματίζει σημαντικό ρόλο όσον αφορά τη χρήση του εδάφους και τη χωροταξία και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική και την κοινωνική ανάπτυξη των αγροτικών ζωνών, καθώς και για τη διαφύλαξη των φυσικών πόρων και των τοπίων.

2.3.2. Στο πλαίσιο αυτό, η ΚΓΠ είναι κυρίως μια πολιτική διαχείριση των γεωργικών αγορών και των αγορών τροφίμων. Αλλά είναι σημαντικές οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειές της καθώς και οι επιπτώσεις που έχει όσον αφορά τη χρήση του ευρωπαϊκού εδάφους. Και αυτή ακριβώς η ιδιαιτερότητα της ευρωπαϊκής γεωργικής πολιτικής συνίσταται στην κάλυψη του συνόλου των τομέων αυτών. Προκειμένου να ενισχυθεί η ταυτότητα της ΕΕ στη διεθνή σκηνή, η ΟΚΕ επιθυμεί να παραμείνει πιστή σε αυτή την προσέγγιση της ΚΓΠ και να προβάλει το έργο που έχει πραγματοποιηθεί στην Ευρώπη για την ικανοποίηση των προσδοκιών των καταναλωτών και των πολιτών όσον αφορά τη γεωργία.

2.3.3. Δεδομένης της πολυπλοκότητας και της εύθραυστης ισορροπίας που υπάρχει στην ΚΓΠ, η ΟΚΕ εκφράζει την επιθυμία η μελλοντική μεταρρύθμιση της ΚΓΠ να είναι σφαιρική. Να καλύπτει όλους τους τομείς και όχι μόνο αυτούς που αφορούν οι προτάσεις της Επιτροπής στην Agenda 2000 (βλ. 3.5).

2.3.4. Με σκοπό την προαγωγή αυτής της πολυλειτουργικής γεωργίας στο εσωτερικό της Ένωσης, η ΟΚΕ προβαίνει, στην παρούσα γνωμοδότηση, στη διατύπωση παρατηρήσεων και προτάσεων.

3. Παρατηρήσεις ανά τομέα παραγωγής

Οι προτάσεις της Agenda 2000 πρέπει να αναλυθούν με βάση τις προβλέψεις για την εξέλιξη των γεωργικών αγορών από το 2000 έως το 2006, τις οποίες παρουσίασε η Επιτροπή στο Συμβούλιο των Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της 21ης και 22ας Απριλίου 1997 στην έκθεσή της «ΚΓΠ 2000» (βλ. παράρτημα 2) ().

3.1. Σιτηρά

3.1.1. Η Επιτροπή προτείνει την εφ'άπαξ μείωση κατά 20 % της τιμής παρέμβασης των σιτηρών στο επίπεδο των 95,35 Ecu/τόνο (από το έτος 2000), για τη σταθεροποίηση της εσωτερικής αγοράς και για τη συμμετοχή στην προσδοκώμενη ανάπτυξη της παγκόσμιας αγοράς.

3.1.1.1. Η μείωση των τιμών θα αντισταθμιστεί (εν μέρει) με τη θέσπιση ειδικής πληρωμής για τις εκτάσεις, ανεξαρτήτως καλλιέργειας, ύψους 66 Ecu/τόνο (). Ως προς αυτό, η Επιτροπή προτείνει να μειώνεται η πληρωμή αυτή εάν οι τιμές της αγοράς διατηρούνται σε υψηλότερο επίπεδο από «αυτό που προβλέπται σήμερα» (). Ωστόσο η ΟΚΕ επιθυμεί να γνωρίζει τις προβλέψεις της Επιτροπής για το θέμα αυτό καθώς και την ανάλυση της κατάστασης κατά την οποία, στην υποθετική περίπτωση, οι τιμές της αγοράς θα μειωθούν σε επίπεδο κατώτερο εκείνου που καλύπτει η προτεινόμενη πληρωμή (δηλ. 95 Ecu/τόνο).

3.1.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι ενόψει του 2006, με την ΚΟΑ σιτηρών θα έπρεπε:

- να μπορεί η ΕΕ να εξάγει στις διεθνείς αγορές και να περιορίζει τη προσφυγή στο σύστημα των επιστροφών,

- να αποφεύγεται όσο το δυνατό περισσότερο το πάγωμα των γαιών,

- να προστατεύονται οι ευρωπαίοι γεωργοί από την αστάθεια των τιμών στις παγκόσμιες αγορές.

3.1.3. Για την εκπλήρωση των τριών αυτών όρων η ΟΚΕ θεωρεί ότι δεν θα είναι αναγκαία η μέχρι 20 % μείωση της τιμής παρέμβασης. Η νέα τιμή παρέμβασης θα είναι πάρα πολύ χαμηλότερη από τη μέση τιμή που διαπιστώθηκε στις παγκόσμιες αγορές (περίπου 125 Ecu/τόνο () για το «red soft winter» (μαλακό χειμερινό σιτάρι) την περίοδο 1991-1996). Οι υφιστάμενοι μηχανισμοί της ΚΟΑ, θα κινητοποιούναι μόνο αν σημειωθεί μεγάλη πτώση των τιμών (τότε η παρέμβαση θα λειτουργήσει ως «δίκτυ ασφαλείας»). Στην περίπτωση αυτή, οι γεωργοί και το σύνολο των επιχειρηματιών του τομέα αυτού θα πρέπει να μάθουν να προστατεύονται μόνοι τους από την αστάθεια των τιμών στις παγκόσμιες αγορές χωρίς την καθημερινή προστασία της ΚΟΑ.

3.1.4. Η ΟΚΕ, αν και είναι της γνώμης ότι οι παγκόσμιες τιμές για τα σιτηρά θα πρέπει κανονικά να είναι ανώτερες των νέων τιμών παρέμβασης, θεωρεί ότι είναι παρακινδυνευμένο για την ΕΕ να δεχτεί την πλήρη κατάργηση των επιδοτήσεων κατά τις εξαγωγές σιτηρών κατά τη διάρκεια των προσεχών διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ. Η αποτελεσματικότητα, όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα στις διεθνείς αγορές, της μείωσης της ευρωπαϊκής τιμής παρέμβασης ενδέχεται, πράγματι, να περιοριστεί από την πτωτική διακύμανση του νομίσματος του κυριότερου ανταγωνιστή της, των ΗΠΑ. Κατά συνέπεια η ΟΚΕ επισημαίνει ότι η ΕΕ οφείλει να διατηρήσει ένα περιθώριο ελιγμών όσον αφορά τις ποσότητες εξαγωγής με επιστροφές και να επιτύχει τη συγκέντρωση του επιτρεπόμενου όγκου για το σύνολο των σιτηρών ().

3.1.5. Επίσης, η Επιτροπή προτείνει την κατάργηση των ενισχύσεων στα ενσιρωμένα σιτηρά, και ιδιαίτερα στον ενσιρωμένο αραβόσιτο. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι πρέπει να μελετηθούν εξονυχιστικά οι συνέπειες της κατάργησης αυτής στην ανταγωνιστικότητα της παραγωγής βοείου κρέατος και στο σύνολο της παραγωγής αραβοσίτου. Η ΟΚΕ ζητά συνεπώς από της Επιτροπή να υποβάλει πλήρη μελέτη για τις συνέπειες της πρότασης αυτής για τον ενσιρωμένο αραβόσιτο.

3.1.6. Τέλος, η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με το πάγωμα των γαιών. Ελπίζει ότι οι προοπτικές που αφορούν τις διεθνείς αγορές θα επιτρέψουν στην ΕΕ να μην καταφεύγει πλέον στο πάγωμα των γαιών, τονίζοντας ταυτόχρονα ότι είναι απαραίτητο να παραμείνει η αγρανάπαυση ένα μέσο ελέγχου της παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, και δεδομένων των σχέσεων μεταξύ της ανάπτυξης ορισμένων αγροτοβιομηχανικών προϊόντων και του παγώματος των γαιών, η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προβλέψει ειδικό πρόγραμμα υπέρ της ανανεώσιμης παραγωγής προϊόντων που δεν προορίζονται για διατροφή και να προωθήσει τη χρησιμοποίηση της βιομάζας για την ανάκτηση ενέργειας και ως πρώτης ύλης για βιομηχανικούς σκοπούς, ώστε να βελτιωθεί με τον τρόπο αυτό η διασφάλιση θέσεων εργασίας στον αγροτικό τομέα και η μείωση των εκπομπών CO2.

3.2. Ελαιούχοι σπόροι και πρωτεϊνούχα φυτά

3.2.1. Η Επιτροπή με τη θέσπιση ειδικής πληρωμής για τις εκτάσεις, ανεξαρτήτως καλλιέργειας, ύψους 66 Ecu/τόνο, προτείνει την σημαντική μείωση των υφιστάμενων πληρωμών για ελαιούχους σπόρους και πρωτεϊνούχα φυτά (για τα τελευταία χορηγείται ωστόσο η συμπληρωματική πριμοδότηση των 6,5 Ecu/τόνο).

3.2.1.1. Η Επιτροπή αναφέρει ότι επιδιώκει με τον τρόπο αυτό την απλοποίηση της νομοθεσίας, την ουδετερότητα των πληρωμών στις επιλογές των παραγωγών για την αμειψισπορά, καθώς και τον προσανοτολισμό των πληρωμών προς τα προϊόντα του «πράσινου πακέτου» της γεωργικής συμφωνίας του Γύρου της Ουρουγουάης.

3.2.1.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η πρόταση αυτή στερεί από την ΕΕ ένα μέσο προσανατολισμού των καλλιεργειών: με το ίδιο κόστος που ισχύει για τα σιτηρά, και για μικρότερη απόδοση, είναι προτιμότερη (με ίση πριμοδότηση) () η παραγωγή σιτηρών από ό,τι η παραγωγή ελαιούχων σπόρων στην ΕΕ.

3.2.2. Εάν οι προτάσεις της Επιτροπής εφαρμοστούν ως έχουν, η ΟΚΕ επισημαίνει ότι θα σημειωθεί αισθητή μείωση των ευρωπαϊκών εκτάσεων σε ελαιούχους σπόρους και πρωτεϊνούχα φυτά, ενώ το ποσοστό εφοδιασμού της ΕΕ είναι μόνο 50 % σε φυτικά έλαια και 20 % σε πλακούντες σπόρων. Οι προτάσεις της Επιτροπής με τον τρόπο αυτό θέτουν υπό αμφισβήτηση μια βασική στρατηγική κατεύθυνση της ΕΕ, η οποία πριν από 25 χρόνια είχε αποφασίσει, κατά τη διάρκεια του εμπορικού αποκλεισμού των ΗΠΑ για τη σόγια, να ενθαρρύνει την παραγωγή ελαιούχων σπόρων και πρωτεϊνούχων φυτών ευρωπαϊκής προέλευσης. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι ορισμένοι μεγάλοι παραγωγοί ελαιούχων σπόρων και πρωτεϊνούχων φυτών (όπως η Βραζιλία και η Αργεντινή) επιβάλλουν φόρους κατά την εξαγωγή στους παραγωγούς τους και καθιστούν ακόμη δυσκολότερο τον εφοδιασμό της κοινοτικής αγοράς.

3.2.3. Εφόσον οι ελαιούχοι σπόροι και τα πρωτεϊνούχα φυτά βρίσκονται ήδη στο ύψος των παγκόσμιών τιμών, δεν υπάρχει βία ούτε αποχρών λόγος να πραγματοποιηθεί η ριζική μεταρρύθμιση που προτείνει η Επιτροπή στον τομέα των προϊόντων αυτών, ταυτόχρονα με τη μεταρρύθμιση στον τομέα των σιτηρών (εκτός αν η εξοικονόμηση πόρων για τους ελαιούχους σπόρους και τα πρωτεϊνούχα φυτά αποτελούν αυτοσκοπό). Τα πλεονεκτήματα που αναμένονται από την εν λόγω μεταρρύθμιση (απλοποίηση, λήξη «de facto» της συμφωνίας Blair House) δεν συγκρίνονται με τις συνέπειες που προβλέπεται να έχει αυτή η μεταρρύθμιση. Η ΟΚΕ επισημαίνει ένα παράδοξο όσον αφορά την επιθυμία απαλλαγής από τη συμφωνία «Βlair House» η οποία περιορίζει την καλλιεργούμενη έκταση ελαιούχων σπόρων της ΕΕ, για την επίτευξη τελικά της μείωσης της έκτασης αυτής.

3.2.4. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η παραγωγή ελαιούχων σπόρων και πρωτεϊνούχων φυτών πρέπει να αποτελεί πάντα το αντικείμενο μιας έντονης «θετικής διάκρισης» σε σχέση με τα σιτηρά από το 2000 έως το 2006 ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο το μέλλον ενός ολόκληρου τομέα.

3.2.4.1. Προς το σκοπό αυτό, η ΟΚΕ προτείνει να καθιερωθεί μια συμπληρωματική ενίσχυση που να αποτρέπει τη μαζική μετατόπιση των ελαιούχων σπόρων στα σιτηρά και να επιτρέπει, αντίθετα, την εξασφάλιση μιας ισορροπίας μεταξύ των διάφορων αυτών προϊόντων (και κατά συνέπεια ένα ικανοποιητικό επίπεδο αυτάρκειας σε ελαιούχους σπόρους). Η εν λόγω συμπληρωματική ενίσχυση που θα μπορούσε να έχει τη μορφή ενίσχυσης στην αμειψισπορά, θα πρέπει να είναι τέτοια που να επιτρέπει στην ΕΕ να αποφύγει τον περιορισμό της συμφωνίας Blair House και να προετοιμάσει έτσι την ένταξη των ΧΚΑΕ των οποίων το αγρονομικό δυναμικό στον τομέα των ελαιούχων σπόρων είναι ιδιαίτερα θετικό. Επειδή οι παραγωγές των ελαιούχων σπόρων στις ΧΚΑΕ είναι συμπληρωματικές των αντίστοιχων της Ένωσης, δεν προξενούν καμία ανησυχία σχετικά με τον ανταγωνισμό μεταξύ προϊόντων ΧΚΑΕ και Ένωσης.

3.3. Βόειο κρέας

3.3.1. Η Επιτροπή προτείνει τη σταδιακή μείωση της στήριξης της πραγματικής αγοράς () κατά 30 %, από 2 870 Ecu/τόνο σε 1 950 Ecu/τόνο, για την περίοδο από το 2000 έως το 2002. Οι ετήσιες πληρωμές που χορηγούνται ανά κεφαλή ζωικού κεφαλαίου θα αυξηθούν σταδιακά ως αντιστάθμιση (και θα φτάσουν τα 245 Ecu/τόνο για τις θηλάζουσες αγελάδες, 368 Ecu/τόνο για τους ταύρους, 232 Ecu/τόνο για τους μόσχους, εφόσον έχει θεσπιστεί πριμοδότηση για την γαλακτοπαραγωγική αγελάδα ύψους 70 Ecu).

3.3.2. Όπως διευκρινίζει η ίδια η Επιτροπή στην έκθεσή της «ΚΓΠ 2000» (), με αυτή την υπόθεση, η τιμή του ευρωπαϊκού βοείου κρέατος (1 950 Ecu/τόνο) θα είναι κατώτερη από την προβλεπόμενη τιμή του αμερικανικού βοείου κρέατος το έτος 2000 (2 125 Ecu/τόνο). Ωστόσο θα παραμείνει υψηλότερη από την αναμενόμενη τιμή του βοείου κρέατος στην Αυστραλία (1 738 Ecu/τόνο) και, κατά μείζονα λόγο, στην Αργεντινή.

3.3.3. Η ΟΚΕ, κατά συνέπεια, ότι η ΕΕ, ακόμα και σε περίπτωση αισθητής μείωσης της τιμής παρέμβασης, δεν θα μπορεί να βασιστεί κατά προτεραιότητα στις εξαγωγές για να ξεπεράσει την έλλειψη ισορροπίας που αναμένεται να σημειωθεί στην αγορά βοείου κρέατος έως το 2006. Θα μπορέσει το πολύ πολύ να διατηρήσει το μερίδιο αγοράς κατά τις εξαγωγές και να κατακτήσει κάποιες συμπληρωματικές αγορές με κρέατα υψηλής προστιθέμενης αξίας.

3.3.4. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι στην προτεινόμενη στρατηγική μείωσης των ευρωπαϊκών τιμών ασφάλειας επί των τιμών που σημειώνονται στην παγκόσμια αγορά δεν λαμβάνεται υπόψη ο ειδικός ρόλος που διαδραματίζει η εκτροφή βοοειδών στους τομείς της ποιότητας, του ανιχνεύσιμου, της απασχόλησης, της καλλιεργούμενης έκτασης και της οικονομικής ζωτικότητας ορισμένων αγροτικών ζωνών στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την ΟΚΕ η ΕΕ θα πρέπει να θέσει ως πρωταρχικό στόχο να καταστήσει την εσωτερική της αγορά πιο σταθερή όσον αφορά την προσφορά και τις τιμές (κατά συνέπεια σταθερότητα του εισοδήματος των παραγωγών), εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα το περιθώριο παραγωγής που απαιτείται για τη διατήρηση των παραδοσιακών της αγορών εξαγωγής (Βόρεια Αφρική, Εγγύς Ανατολή, και Ρωσία, για παράδειγμα).

3.3.5. Συνεπώς, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να βρεί μια λεπτή ισορροπία μεταξύ των μέτρων ποσοτικού ελέγχου της παραγωγής και της μείωσης των τιμών ασφάλειας.

3.3.6. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι μία ορισμένη μείωση της τιμής ασφάλειας είναι το δίχως άλλο απαραίτητη για την εξάλειψη της διαφοράς ανταγωνιστικότητας-τιμής μεταξύ κόκκινου και λευκού κρέατος (χοιρινό, πουλερικά), που θα αυξηθεί από τη μείωση των τιμών των σιτηρών, καθώς και για την ανάκαμψη της κατανάλωσης βοείου κρέατος. Η μείωση αυτή μπορεί να διαμορφωθεί ανάλογα με την κατηγορία κρέατος. Η ΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο να παρουσιάσει η Επιτροπή μια ανάλυση των συνεπειών που θα έχει ενδεχόμενη μείωση των τιμών των σιτηρών στο βόειο κρέας (καθώς και στο πρόβειο κρέας).

3.3.7. Εξάλλου η ΟΚΕ αντιτίθεται στην κατάργηση της παρέμβασης και στην αντικατάστασή της από ενισχύσεις υπέρ της ιδιωτικής αποθεματοποίησης. Η πρόταση αυτή είναι εξαιρετικά λεπτής φύσεως λόγω της επικείμενης έλλειψης ισορροπίας στην αγορά αυτή για την περίοδο 2000/06 (βλ. παράρτημα 2) την αστάθεια της οποίας κατέδειξε η πρόσφατη κρίση της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ESB).

3.3.8. Στις προτάσεις της Επιτροπής πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες των περιοχών

3.3.8.1. Η ΟΚΕ ζητά κατά τη μελλοντική μεταρρύθμιση της ΚΟΑ βοείου κρέατος να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες των περιοχών και τα διάφορα συστήματα παραγωγής που υπάρχουν σε ολόκληρη την ΕΕ.

3.3.8.2. Σε ορισμένες περιοχές ασκείται πιό εντατική εκτροφή βοοειδών, κυρίως για την παραγωγή λιπασμάτων. Όμως, σε περίπτωση μείωσης των τιμών, με τον τρόπο που προτείνει η Επιτροπή, η αύξηση των αντισταθμίσεων αποσκοπεί κυρίως στην ειδική πριμοδότηση για τα άρρενα βοοειδή (ΕΠΑΒ), την οποία εισπράττουν κυρίως οι κτηνοτρόφοι που ασκούν εντατική κτηνοτροφία. Κατά συνέπεια, τα αδύνατα ζώα από τα κοπάδια που προορίζονται για την παραγωγή λιπασμάτων καθώς και τα μοσχάρια για εκτροφή και σφαγή θα είναι τα θύματα της μείωσης των τιμών, χωρίς ειδικές αντισταθμίσεις, πράγμα που θα οδηγήσει την εν λόγω παραγωγή σε αδιέξοδο.

3.3.8.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι για ορισμένα κράτη μέλη πρέπει ληφθεί περισσότερο υπόψη η επιφάνεια (έκταση) ως βάση αντιστάθμισης για περαιτέρω μειώσεις τιμών. Διερωτάται αν η Επιτροπή ερεύνησε περαιτέρω τις συνέπειες μιας καθιέρωσης της πριμοδότησης επιφανειών και για ποιο λόγο το θέμα δεν περιλαμβάνεται στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής.

3.4. Γάλα

3.4.1. Η Επιτροπή προτείνει την παράταση του καθεστώτος των ποσοστώσεων έως το 2006. Για να μην δώσει στους γαλακτοπαραγωγούς την εντύπωση ότι το υφιστάμενο καθεστώς, με τις ενδογενείς ακαμψίες μπορεί να είναι αιώνιο, προτείνει την βελτίωση της ευελιξίας () στο πλαίσιο της ΚΟΑ. H Eπιτροπή προτείνει να μειωθεί κατά 10 % η τιμή ασφάλειας του γάλακτος για την εν λόγω περίοδο και να καθιερωθεί νέα ετήσια πληρωμή ύψους 145 Ecu ανά γαλακτοπαραγωγό αγελάδα, σε αντιστάθμιση της μείωσης των τιμών (που προστίθεται στη νέα ενίσχυση των 70 Ecu ανά γαλακτοπαραγωγό αγελάδα που προβλέπεται στον τομέα των βοοειδών). Η Επιτροπή θεωρεί ότι η εν λόγω «ευελιξία» αρκεί προκειμένου να μπορέσει η ΕΕ να συνεχίσει τις εξαγωγές της, σεβόμενη τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει στο πλαίσιο της ΓΣΔΕ, για την περίοδο 2000-2006.

3.4.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η πρόταση της Επιτροπής δεν συμβάλλει στη χάραξη σαφών προσανατολισμών στον τομέα αυτό. Δηλαδή, με την πρόταση αυτή δεν είναι δυνατό:

- ούτε να υπάρχει μια σαφής εικόνα του μέλλοντος των ποσοστώσεων γάλακτος (λαμβανομένων υπόψη των δυσκολιών που συνεπάγεται η χορήγησή τους μεταξύ των κρατών μελών),

- ούτε να αρθεί η πίεση από την πρόσθετη εισφορά,

- ούτε ένα πραγματικό και βιώσιμο άνοιγμα στην παγκόσμια αγορά,

- ούτε να ληφθεί υπόψη η κατάσταση των μειονεκτικών περιοχών.

3.4.2.1. Κατά συνέπεια, οι ευρωπαίοι παραγωγοί παραμένουν στην αβεβαιότητα, δεν επιλύονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρηματίες του τομέα αυτού, και δεν καθορίζεται, έναντι των ΧΚΑΕ, το περίγραμμα της ΚΟΑ στην οποία θα συμμετάσχουν.

3.4.3. Η ΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να προβεί στην υποβολή μιας πιο φιλόδοξης πρότασης. Στόχος της νέας αυτής πρότασης θα είναι η ευρύτερη και διαρκέστερη ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τομέα αυτού για τη βελτίωση της πρόσβασης στις διεθνείς αγορές, με την παράλληλη σταθεροποίηση του εισοδήματος των παραγωγών και τη διασφάλιση ότι θα μπορούν να παράγουν γάλα παντού στην ΕΕ (και κυρίως στις μειονεκτικές και ορεινές περιοχές όπου η παραγωγή γάλακτος είναι τόσο σημαντική).

3.5. Μεσογειακά προϊόντα

3.5.1. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της που το μέλλον των προϊόντων αυτών (καπνός, ελαιόλαδο, ρύζι, προϊόντα κηπουρικής, φρούτα και λαχανικά και κρασί) δεν αποτελεί αντικείμενο πραγματικής ανάλυσης στην Αgenda 2000. Η Επιτροπή αρκείται να παραπέμπει σε παλιές εκθέσεις ή σε μελλοντικές προτάσεις μεταρρύθμισης. Με τον τρόπο αυτό, αποκλείει το 40 % της τελικής παραγωγής της Ένωσης από τις μελέτες προοπτικής για την ΚΓΠ. Η ΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να συμπληρώσει την Αgenda 2000 με προτάσεις για τους τομείς αυτούς. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την επίτευξη των στόχων της Agenda 2000 όσον αφορά τη βελτίωση του περιβάλλοντος και την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών, έχοντας υπόψη τη σημασία της ευρωπαϊκής γεωργίας για την προστασία του περιβάλλοντος και των αγροτικών πυρήνων, καθώς επίσης και για τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

3.5.2. Υπενθυμίζοντας τη σημασία των παραγωγών αυτών για την ΕΕ, όσον αφορά την απασχόληση, τη διαφύλλαξη των τοπίων και του πολιτισμού, η ΟΚΕ παραπέμπει σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της για το θέμα αυτό, και ιδιαίτερα τις γνωμοδοτήσεις για το μέλλον της κοινοτικής πολιτικής στον τομέα των φρούτων και των λαχανικών (), για τη μεταρρύθμιση της ΚΟΑ στον αμπελοοινικό τομέα () και για τις διάφορες πιθανές επιλογές όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της ΚΟΑ στον τομέα του ελαιολάδου και της ελιάς ().

3.6. Παραγωγές των ζωνών που υπόκεινται σε εντονότατες κλιματολογικές αλλαγές

3.6.1. Η ΟΚΕ εννοεί κυρίως την παραγωγή στις βόρειες ζώνες που επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από κλιματικούς παράγοντες, όπως η σύντομη περίοδος βλάστησης και βοσκής, οι δριμείς χειμώνες και ο παγετός. Οι μεγάλες αποστάσεις και ο διασκορπισμός των αγροτεμαχίων περιορίζουν τις δυνατότητες για διαρθρωτικές προσαρμογές. Οι παράγοντες αυτοί συνεπάγονται υψηλό κόστος σε σχέση με το επίπεδο της παραγωγής. Αποτέλεσμα των μειώσεων που προτείνει η Επιτροπή θα είναι ότι τα έσοδα που θα προκύψουν από τις τιμές πώλησης στην αγορά να μην καλύπτουν τα διάφορα έξοδα πράγμα το οποίο αποδυναμώνει τα κίνητρα για παραγωγή.

3.6.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει τη σημασία της γεωργικής παραγωγής ως κεντρικού άξονα της αγροτικής οικονομίας των βόρειων χωρών της ΕΕ. Η προτεινόμενη τιμή μείωσης θέτει σε κίνδυνο τη διατήρηση βιώσιμων γεωργικών εκμεταλλεύσεων στις περιοχές αυτές.

3.6.3. Η ΟΚΕ ζητά τη λήψη κατάλληλων μέτρων προκειμένου να διατηρηθεί η παραγωγή στις βόρειες ζώνες, κυρίως με την εφαρμογή των προτάσεών της όσον αφορά την εκτίμηση των περιφερειακών ιδιαιτεροτήτων στους διάφορους τομείς της γεωργικής πολιτικής.

4. Παρατηρήσεις για την προετοιμασία στρατηγικής ενόψει των διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ και της διεύρυνσης προς τις ΧΚΑΕ

4.1. Προετοιμασία για τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ

4.1.1. Ένας από τους στόχους των προτάσεων της Επιτροπής συνίσταται στην ελάφρυνση των δεσμεύσεων που επιβάλλει η ΓΣΔΕ στην ΕΕ (βλ. παράρτημα 3) και στην προετοιμασία των προσεχών διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ.

4.1.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι θα ήταν προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μην προσέλθει στον επόμενο γύρο των διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ με μία καθαρά αμυντική προδιάθεση. Είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικό για την αξιολόγηση των προτάσεων για γεωργικά θέματα της Agenda 2000 να παράσχει η ΕΕ στους γεωργούς της την εγγύηση ότι δεν θα αμφισβητηθούν μετά τις εν λόγω διαπραγματεύσεις οι άμεσες πληρωμές που προβλέπονται για την περίοδο 2000-2006.

4.1.3. Επίσης, η ΟΚΕ καλεί την ΕΕ που αντιπροσωπεύει ήδη μία από τις πλέον ανοιχτές αγορές του κόσμου, να μην εγκαταλείψει κάθε εξωτερική προστασία και να διασφαλίσει ότι οι κανόνες που αφορούν την υγεία και την ποιότητα θα τηρούνται κατά γράμμα, κατά τη διάρκεια των προσεχών διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει τη σημαντική πρόκληση που αποτελούν θέματα όπως η επισήμανση των προϊόντων διατροφής, οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί ή οι ορμόνες, για παράδειγμα, στις μελλοντικές διεθνείς διαπραγματεύσεις. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η ΕΕ οφείλει να προωθήσει την αναγνώριση των κοινοτικών κανόνων της που αφορούν τα τρόφιμα και την υγεία σε παγκόσμια κλίμακα. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι χρειάζεται να θεσπιστούν περιβαλλοντικά και κοινωνικά πρότυπα σε παγκόσμια κλίμακα και να ληφθούν περισσότερο υπόψη τα συμφέροντα των καταναλωτών.

4.2. Προετοιμασία της διεύρυνσης προς τις ΧΚΑΕ

4.2.1. Η παρούσα γνωμοδότηση δεν ασχολείται με τις γεωργικές πτυχές της ένταξης των ΧΚΑΕ, δεδομένου ότι η σχετική στρατηγική της ΕΕ αποτελεί αντικείμενο της γενικής γνωμοδότησης της ΟΚΕ για την Agenda 2000 ().

4.2.2. Η διεύρυνση προς τις ΧΚΑΕ θα έχει περιορισμένες συνέπειες στην ΚΓΠ μεταξύ των ετών 2000 και 2006.

4.2.3. Η ανάλυση της Επιτροπής στην Agenda 2000 συμφωνεί με τη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της ΟΚΕ σχετικά με τις «επιπτώσεις της ένταξης των ΧΚΑΕ στην ΚΓΠ» (). Επειδή η αναδιάρθρωση της γεωργίας στις χώρες αυτές καθυστερεί περισσότερο από όσο είχε προβλέψει η Επιτροπή το 1995, τα πλεονάσματα της παραγωγής τους θα επιβαρύνουν ελάχιστα το πλεόνασμα της ΕΕ των 15 κατά την περίοδο που προβλέπεται στην Agenda 2000 (Βλ. παράρτημα 4). Η ΟΚΕ εκτιμά ότι μεταβατικές περίοδοι είναι απαραίτητες πριν την πλήρη ανάκαμψη της ΚΓΠ, περισσότερο για να προστατευθούν οι χώρες αυτές από τον ανταγωνισμό των επιχειρήσεων της ΕΕ των 15 και να καταφέρουν να αναδιαρθρώσουν τη γεωργία τους, παρά για το αντίθετο. Κατά συνέπεια η ΟΚΕ θεωρεί ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των πρώτων προσχωρήσεων θα είναι ελάχιστες για το ΕΓΤΠΕ-τμήμα εγγυήσεων (μεταξύ 1,1 και 1,4 δις Ecu/έτος σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, επειδή οι ΧΚΑΕ δεν θα ωφεληθούν των αντισταθμιστικών πληρωμών εφόσον οι τιμές τους θα αυξηθούν μετά τη διεύρυνση).

4.2.4. Η προενταξιακή στρατηγική που προτείνει η Επιτροπή είναι η κατάλληλη.

4.2.5. Εκτός από τη στήριξη των τιμών ή τη χορήγηση άμεσων ενισχύσεων στο εισόδημα των παραγωγών, η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι οι ΧΚΑΕ έχουν ανάγκη κεφαλαίων για την αναδιάρθρωση του παραγωγικού τους μηχανισμού και για τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων μεταποίησης καθώς και των δικτύων εμπορίας. Η ανανέωση του προγράμματος Phare (με επίκεντρο την κατάρτιση), η χορήγηση ειδικής προενταξιακής βοήθειας για τη γεωργία ύψους 500 εκατομμυρίων Ecu/έτος και η εισφορά από τα διαρθρωτικά ταμεία μιας γενικής προενταξιακής ενίσχυσης ύψους 1 δις Ecu/έτος (), ήδη από το 2000, αποτελούν κατάλληλες προτάσεις για την προετοιμασία των χωρών αυτών ενόψει της ένταξής τους στην ΕΕ.

4.2.6. Αντιθέτως, η ΟΚΕ διερωτάται για το ποσοστό συνεισφοράς των διαρθρωτικών ταμείων που επιθυμεί η Επιτροπή να χορηγήσει στις ΧΚΑΕ που θα γίνουν κράτη μέλη μεταξύ των ετών 2000 και 2006 (βλ.7.6.2). Οι πιστώσεις που προτείνει η Επιτροπή ίσως να μην αρκούν για την κάλυψη των οικονομικών αναγκών των χωρών αυτών.

4.2.7. Η υιοθέτηση του κοινοτικού κεκτημένου αποτελεί ένα λεπτό ζήτημα.

4.2.8. Η ΟΚΕ, από την Αgenda 2000, συνάγει ότι η Επιτροπή τάσσεται υπέρ μιας θεώρησης «big bang» (άμεση επέκταση της ενιαίας αγοράς στις ΧΚΑΕ). Τούτο προϋποθέτει ότι οι διαφορές των τιμών μεταξύ των ΧΚΑΕ και της ΕΕ των 15 δεν υφίστανται πλέον, και οι προτάσεις της Επιτροπής βαίνουν προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, ενόψει του 2006, θα υπάρχουν ενδεχομένως διαφορές τιμών κυρίως στον τομέα του γάλακτος και της ζάχαρης (ενδεχομένως και του βοείου κρέατος). Η δυνητική αυτή κατάσταση θέτει ορισμένα ερωτήματα Στην περίπτωση αυτή, τα νέα μέλη θα επωφεληθούν των μηχανισμών παρέμβασης; Δεν θα είναι η ΕΕ υποχρεωμένη, κατά τη διάρκεια της μεταβατικής φάσης, να παρεκκλίνει από τους κανόνες της ενιαίας αγοράς; Η ΟΚΕ έχει εκφράσει την άποψή της σχετικά με το θέμα αυτό στην προαναφερθείσα γνωμοδότηση. Ζητά δε από την Επιτροπή να διευκρινίσει τους όρους που θα διέπουν τις μεταβατικές περιόδους μεταξύ της ένταξης και της πλήρους υιοθέτησης του κοινοτικού κεκτημένου από τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η συζήτηση για το πρόβλημα του γάλακτος θα πρέπει να πραγματοποιηθεί αμέσως μόλις η Επιτροπή υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για το μέλλον του τομέα αυτού.

4.2.9. Επίσης η ΟΚΕ τονίζει τη σημασία της ενίσχυσης των ΧΚΑΕ τόσο μέσω του Phare όσο και μέσω των προτεινόμενων προενταξιακών ενισχύσεων, ώστε να προετοιμασθούν οι χώρες για την κοινοτική πραγματικότητα, ιδίως στους τομείς της υγείας των ζώων και των φυτών, και για να μπορέσουν να ενσωματώσουν στις νομονοθεσίες τους τις οδηγίες περί εναρμόνισης στον τομέα των τροφίμων. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να επιδείξει ιδιαίτερη προσοχή στη χρησιμοποίηση των κοινοτικών πιστώσεων υπέρ των ΧΚΑΕ στους τομείς αυτούς, ώστε να μην αλλάξουν τους όρους ανταγωνισμού στον ευρωπαϊκό τομέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής.

4.2.10. Στον τομέα της αλιείας, η διεύρυνση δεν θα δημιουργήσει δυσκολίες στην ΕΕ.

4.2.11. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι, σύμφωνα με την Επιτροπή, η διεύρυνση της ΕΕ προς τις ΧΚΑΕ δεν θα «δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα» στην κοινή πολιτική αλιείας (ΚΠΑ). Συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής ότι η ΕΕ θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου των παράκτιων υποψήφιων χωρών καθώς και στη δημιουργία των διοικητικών δομών που απαιτούνται για την ορθή ανάκαμψη της ΚΠΑ. Οι ΧΚΑΕ στους τομείς αυτούς θα πρέπει να υποστηριχθούν με τεχνική βοήθεια κατά την προενταξιακή φάση, και αργότερα με παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων.

4.2.12. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι το κόστος της ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής γεωργίας θα πρέπει να προσδιορίζεται σαφώς στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

5. Παρατηρήσεις σχετικά με τις δημοσιονομικές εκτιμήσεις της Επιτροπής για την ΚΓΠ

5.1. Η Επιτροπή προτείνει τη διατήρηση του υφιστάμενου τρόπου υπολογισμού της γεωργικής κατευθυντήριας γραμμής (ΓΚΓ), ενώ εκλαμβάνει ως υπόθεση ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης του κοινοτικού ΑΕΠ της τάξεως του 2,5 % και ποσοστό πληθωρισμού ανερχόμενο σε 2 % ετησίως.

5.2. Η ΟΚΕ κρίνει ότι είναι σημαντικό και μπορεί το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) - τμήμα «Εγγυήσεων» να χρηματοδοτήσει την προτεινόμενη μεταρρύθμιση στη διευρυμένη Ευρώπη.

5.3. Σύμφωνα με την Επιτροπή το κόστος της προτεινόμενης μεταρρύθμισης των ΚΟΑ για την ΕΕ των 15 υπολογίζεται σε 4,3 δις Ecu κατά το 2006. Το κόστος προσχώρησης των πρώτων ΧΚΑΕ υπολογίζεται ότι θα ανέλθει κατ' ανώτατο όριο σε 4,5 δις Ecu. Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι επιπλέον δαπάνες που συνεπάγονται για το τμήμα «Εγγυήσεων» του ΕΓΤΠΕ τα «νέα συνοδευτικά μέτρα ανάπτυξης της υπαίθρου» και τα οριζόντια μέτρα στον τομέα της αλιείας θα ανέλθουν σε περίπου 2 δις Ecu/έτος. Ήτοι, πρόσθετη χρηματοδότηση της τάξεως των 10,8 δις Ecu περίπου στο πλαίσιο της ΓΚΓ για το 2006.

5.4. Με βάση τις εκτιμήσεις της, η Επιτροπή πιστεύει ότι η εξέλιξη της ΓΚΓ, με τη σημερινή της τάση, θα καταστήσει δυνατή τη χρηματοδότηση των εν λόγω επιπλέον δαπανών. Προβλέπει, μάλιστα, περιθώριο ελιγμών για τις γεωργικές δαπάνες ως προς την ΓΚΓ καθ'όλη τη διάρκεια της περιόδου (4 δις Ecu κατά το 2006), πράγμα που θα δώσει τη δυνατότητα στην ΕΕ «να αντιμετωπίσει τα απρόοπτα της αγοράς και να συνεχίσει τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ πριν από τη λήξη των δημοσιονομικών προοπτικών». Με την επιφύλαξη της ακρίβειας τους, τα στοιχεία που παρέχει η Επιτροπή () συμβάλλουν στη «δημοσιονομική αισιοδοξία». Ωστόσο η ΟΚΕ θα ήθελε να μάθει εάν απαισιόδοξες υποθέσεις θα έθεταν υπό αμφισβήτηση την ικανότητα της ΕΕ να τηρήσει την ΓΚΓ. Η ΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να υποβάλει πλήρη οικονομική μελέτη για το θέμα αυτό.

6. Παρατηρήσεις όσον αφορά τον προσδιορισμό ανώτατου ορίου, την προσαρμογή και τις προϋποθέσεις των ενισχύσεων

6.1. Όσον αφορά τον καθορισμό ανώτατου ορίου, τις διαφοροποιήσεις και τις προϋποθέσεις των ενισχύσεων, η ΟΚΕ αναμένει από την Επιτροπή συγκεκριμένες προτάσεις για να είναι δυνατή η αξιολόγηση των εν λόγω προτάσεων.

6.2. Η ΟΚΕ δεν επιθυμεί να λάβει θέση όσο δεν υπάρχει συγκεκριμένη πρόταση της Επιτροπής.

7. Παρατηρήσεις για τη διαρθρωτική πολιτική, την ανάπτυξη της υπαίθρου και τις υπηρεσίες στον τομέα του περιβάλλοντος

7.1. Η διαρθρωτική πολιτική

7.1.1. Η ΟΚΕ επικροτεί τις προτάσεις της Επιτροπής στο «Πρόγραμμα δράσης 2000», στο μέτρο που οι τελευταίες αποσκοπούν στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και στη μείωση της γραφειοκρατίας στο πλαίσιο των διαρθρωτικών πολιτικών. Η ανάπτυξη του αγροτικού χώρου πρέπει να αποτελεί και στο μέλλον ουσιώδη στόχο των πρωτοβουλιών όλων των Διαρθρωτικών Ταμείων.

7.1.2. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός οτι η Επιτροπή στις προτάσεις της περιορίζεται στην περιγραφή των κύριων στόχων των Διαρθρωτικών Πολιτικών χωρίς να προσδιορίζει τα μέσα που σκοπεύει να προτείνει για την υλοποίησή τους. Είναι προφανές ότι βασικός στόχος της Επιτροπής είναι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της κοινοτικής γεωργίας. Προς το σκοπό αυτό η ΟΚΕ θεωρεί, αφενός, ότι είναι απολύτως απαραίτητη η θέσπιση μηχανισμών για τη βελτίωση των παραγωγικών διαρθρώσεων, της ποιότητας της παραγωγής και της εμπορίας των γεωργικών προϊόντων, και, αφετέρου, ότι η αποτελεσματικότητα του παραγωγικού τομέα θα πρέπει να συμβαδίζει με την προστασία του περιβάλλοντος και την ευημερία των ζώων. Οι γεωργικοί συνεταιρισμοί αποτελούν, συχνά, τις μοναδικές επιχειρήσεις που συνεχίζουν να λειτουργούν σε ορισμένες παραγωγικές περιφέρειες, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού των οποίων αποτελείται από γεωργούς και κτηνοτρόφους. Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ θεωρεί ότι οι γεωργικοί συνεταιρισμοί αποτελούν το ιδανικό μέσο για την κατάλληλη προσαρμογή των διαρθρωτικών πολιτικών προκειμένου να διασφαλισθεί η βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων και η αξιοποίηση των οικονομικών δυνατοτήτων, με στόχο την αξιοποίηση των υφιστάμενων ευκαιριών και την αντιμετώπιση των προκλήσεων που θα παρουσιασθούν κατά τα επόμενα έτη.

7.1.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι οι σχετικές προτάσεις αποτελούν ένα απαραίτητο (αλλά ανεπαρκές) βήμα προς τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων, την υποστήριξη των περιφερειών που βρίσκονται στο στάδιο της οικονομικής ανασυγκρότησης και την περαιτέρω ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων σε ολόκληρη την ΕΕ, όπως εξήγησε και ο Πρόεδρος της Επιτροπής, κ. Santer, στις 16 Ιουλίου 1997, κατά την ομιλία του σχετικά με την «Agenda 2000» ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

7.1.4. Ιδιαίτερα η μείωση των επτά στόχων σε τρεις θα συμβάλει στην επιθυμητή αύξηση της αποτελεσματικότητας της ευρωπαϊκής διαρθρωτικής υποστήριξης 7 στο σημείο αυτό, η ΟΚΕ υποθέτει ότι η υποστήριξη των γεωργικών περιοχών (βάσει των στόχων 1, 5α, 5β και του Leader) θα συνεχισθεί στο μέλλον στο πλαίσιο του στόχου 1, στόχου 2 και Leader.

7.1.5. Εν προκειμένω, η ΟΚΕ τονίζει ότι οι ρυθμίσεις στον τομέα της πρόωρης συνταξιοδότησης των γεωργών είναι ανεπαρκείς και ότι είναι απαραίτητο να βελτιωθούν στο πλαίσιο της προβλεπόμενης συγκέντρωσης, προκειμένου να περιοριστούν τα προβλήματα ευρείας κλίμακας που συνδέονται με τις συνεχιζόμενες διαρθρωτικές αλλαγές στον τομέα της γεωργίας.

7.2. Προϋπολογισμός της διαρθρωτικής ενίσχυσης

7.2.1. Με τον προϋπολογισμό που προβλέπεται για τη διαρθρωτική ενίσχυση (230 δις Ecu για την περίοδο 2000-2006, για τα σημερινά 15 κράτη μέλη), η γεωγραφική προσαρμογή της χορήγησης των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων θα βελτιώσει μελλοντικά τη συμβολή στη διαρθρωτική στήριξη των μειονεκτικών περιοχών, συμπεριλαμβανομένων των βόρειων εξόχως απόκεντρων ζωνών.

7.3. Επιλέξιμες περιοχές των στόχων 1 και 2

7.3.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόθεση της Επιτροπής να προσθέσει ένα νέο κριτήριο σε αυτά που ήδη υπάρχουν, για τον προσδιορισμό των περιοχών με εξαιρετικά υψηλό ποσοστό ανεργίας. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προσδιορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια και το συντομότερο δυνατό τις περιοχές εκείνες που θα είναι επιλέξιμες στο μέλλον στο πλαίσιο των στόχων 1 και 2, καθώς και να παράσχει διευκρινίσεις όσον αφορά το μέλλον των «ειδικών ρυθμίσεων» οι οποίες αφορούν τις πλέον βόρειες περιφέρειες με πολύ χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού.

7.3.1.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τα σχέδια της Επιτροπής σχετικά με τη θέσπιση μεταβατικών ρυθμίσεων για τις περιοχές οι οποίες στο μέλλον δεν θα είναι πλέον επιλέξιμες για διαρθρωτική ενίσχυση 7 με τις σχετικές μεταβατικές ρυθμίσεις θα ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες των περιοχών αυτών και θα εξασφαλισθεί η διατήρηση των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν χάρη στη μέχρι σήμερα διαρθρωτική ενίσχυση.

7.3.1.2. Ωστόσο, η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι, προς το παρόν, αυτές οι μεταβατικές ρυθμίσεις δεν έχουν λάβει συγκεκριμένη μορφή και καλεί την Επιτροπή να προσδιορίσει με ακρίβεια τις περιοχές αυτές, καθώς και να υποβάλει κατάλληλες προτάσεις, βάσει των οποίων να διεξαχθεί συζήτηση για τις εν λόγω μεταβατικές ρυθμίσεις. Τούτο ισχύει και για τις άκρως απομακρυσμένες περιφέρειες της ΕΕ, καθώς και για τις περιφέρειες με ιδιαίτερα χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού, όπως αναφέρεται στην Agenda 2000.

7.3.2. Η ΟΚΕ λαμβάνει με ικανοποίηση γνώση της πρότασης της Επιτροπής σχετικά με τη συνέχιση της κοινοτικής πρωτοβουλίας «Leader» 7 ωστόσο επιθυμεί να τονίσει ότι η ενέργεια αυτή καθιστά απαραίτητη τη χορήγηση επαρκών πόρων και ότι θα πρέπει να μπορεί να υλοποιηθεί στις αγροτικές περιοχές στο σύνολό τους.

7.4. Επιλέξιμες περιοχές του στόχου 3

7.4.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τα σχέδια της Επιτροπής για την κάλυψη των περιοχών που δεν εντάσσονται στους στόχους 1 και 2 για την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη να προσαρμόσουν και εκσυγχρονίσουν τα συστήματά τους στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της απασχόλησης.

7.4.2. Η ΟΚΕ παρέχει στην Επιτροπή την ενεργό υποστήριξή της και τη συνεργασία της για τη θέσπιση κατάλληλων κριτηρίων και μέτρων με στόχο τη συμβολή στον εκσυγχρονισμό των αγορών εργασίας, σύμφωνα με τα προβλεφθέντα προγράμματα για την απασχόληση και το νέο κεφάλαιο της Συνθήκης του Άμστερνταμ που αφορά το ίδιο θέμα. Υπογραμμίζει δε, τις αρμοδιότητές της, την αντιπροσωπευτικότητα στην ύπαιθρο και τις εργασίες που πραγματοποίησε για να συμβάλει σε μια αποτελεσματική και προσαρμοσμένη στις μελλοντικές εξελίξεις εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση στους τομείς της «παρακολούθησης της οικονομικής και κοινωνικής μεταβολής», της «δια βίου εκπαίδευσης και των συστημάτων επιμόρφωσης», της «ενεργού πολιτικής σχετικά με την αγορά εργασίας για την καταπολέμηση της ανεργίας» και της «καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού». Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η ΟΚΕ αναμένει την έγκαιρη ανάληψη πρωτοβουλιών εκ μέρους της Επιτροπής για την επίτευξη των στόχων αυτών.

7.5. Το Ταμείο Συνοχής

7.5.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι το Ταμείο Συνοχής θα είναι και στο μέλλον στη διάθεση των κρατών μελών που έχουν χαμηλό επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης και εξοπλισμού, σύμφωνα με τα άρθρα 130 Δ και 104 Γ της Συνθήκης.

7.6. Ενίσχυση της διεύρυνσης στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων

7.6.1. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι τα κράτη με τα οποία έχουν πραγματοποιηθεί διαπραγματεύσεις για την προσχώρησή τους πρέπει να λάβουν ενίσχυση από τα διαρθρωτικά ταμεία και ζητά τη διάθεση επαρκών πόρων για να καταστεί δυνατή η χορήγηση της σημαντικής αυτής ενίσχυσης, υπό το πνεύμα της αλληλεγγύης.

7.6.2. Η ΟΚΕ έχει επίγνωση του σημερινού ποσού που διατίθεται για τις παρεμβάσεις των ταμείων και γι'αυτό ακριβώς το λόγο αναρωτιέται αν το ύψος της προβλεφθείσας χρηματοδότησης (για το 2000-2006 θα διατεθούν 38 δις Ecu από τους πόρους των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής, καθώς και 7 δις Ecu επιπλέον ως προενταξιακή ενίσχυση) είναι επαρκές για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των διαρθρωτικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα μελλοντικά κράτη μέλη.

7.6.3. Η ΟΚΕ ρωτά την Επιτροπή, βάσει ποιών εκτιμήσεων προσδιορίσθηκαν αυτά τα κονδύλια και ποιά συγκεκριμένα προβλήματα πρόκειται να αντιμετωπισθούν κατά προτεραιότητα.

7.6.4. Η ΟΚΕ διερωτάται για το ύψος του ποσού που θα διατεθεί για τις απαραίτητες προσαρμογές της γεωργικής διαρθρωτικής πολιτικής και της κοινωνικής πτυχής της γεωργικής πολιτικής κατά την περίοδο 2000-2006, και ποιά σχέδια πρόκειται να καλύψει.

7.7. Απλοποίηση και επιδίωξη μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας

7.7.1. Η ΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες της Επιτροπής για απλοποίηση και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των δράσεων των διαρθρωτικών πολιτικών.

7.7.2. Η ΟΚΕ ρωτά την Επιτροπή ποιά αποτελέσματα είναι δυνατό να επιτύχει, από την άποψη της απλοποίησης και της αύξησης της αποτελεσματικότητας, ο περιορισμός των προγραμμάτων σε ένα ανά περιοχή. Το ερώτημα αυτό τίθεται, δεδομένου ότι διάφορες δράσεις, που συγχρηματοδοτούνται εν μέρει από τα προγράμματα που προβλέπονται στο πλαίσιο του ΕΓΤΠΕ, τμήμα εγγυήσεων, θα πρέπει να πραγματοποιηθούν βέβαια, όπως προηγουμένως, από κοινού σε μια περιοχή.

7.7.3. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή να δοθεί μεγαλύτερο περιθώριο δράσης στις επιτροπές παρακολούθησης και θεωρεί ότι τούτο αποτελεί σημαντικό βήμα προς την αύξηση της αποτελεσματικότητας των διαρθρωτικών παρεμβάσεων.

7.7.4. Η ΟΚΕ αμφιβάλλει αν είναι διαθέσιμοι οι απαραίτητοι πόροι για την προταθείσα από την Επιτροπή συγχρηματοδότηση των προγραμμάτων για την ανάπτυξη της υπαίθρου στο πλαίσιο των διαρθρωτικών πολιτικών (περιοχές των στόχων 1 και 2), από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), τμήμα εγγυήσεων.

7.7.5. Αντίθετα, η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρόθεση της Επιτροπής να συνενώσει τις γραμμές του προϋπολογισμού (ιδίως για το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ, το ΧΜΠΑ και το ΕΓΤΠΕ) και να τις χρησιμοποιήσει στο σύνολό τους για την υλοποίηση διαρθρωτικών δράσεων, καθώς και για τη λήψη νέων συγκεκριμένων μέτρων.

7.8. Ανάπτυξη της υπαίθρου

7.8.1. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία, η κατάσταση που θα προκύψει από τις αλλαγές που θα σημειωθούν στην ανάπτυξη της αγοράς, στην πολιτική για την αγορά και στις ρυθμίσεις που αφορούν το εμπόριο θα δημιουργήσει νέες προκλήσεις, ιδίως για τις τοπικές οικονομίες στις αγροτικές περιφέρειες. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την περαιτέρω όξυνση των υφιστάμενων προβλημάτων οικονομικής ανάπτυξης και, συνεπώς, απαιτεί την αμέριστη προσοχή των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και οργανισμών.

7.8.2. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η προταθείσα επικέντρωση της πολιτικής της Επιτροπής σε ειδικά μέτρα για το περιβάλλον, στον τομέα της ανάπτυξης της υπαίθρου, η οποία περιγράφεται στο «Πρόγραμμα Δράσης 2000», δεν είναι επαρκής για την επίλυση των ποικίλων προβλημάτων των αγροτικών ζωνών σε μακροπρόθεσμη βάση. Τούτο δεν σημαίνει ότι διαφωνεί με τις δηλώσεις της Επιτροπής, απλώς εκφράζει αυτή την άποψη για να κατευθύνει το ενδιαφέρον της Επιτροπής σε μια νέα και αποτελεσματική πολιτική για την αειφόρο ανάπτυξη της υπαίθρου η οποία θα στηρίζεται σε πραγματικά διαρθρωμένα οικονομικά προγράμματα.

7.8.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι πρέπει να εξετασθεί εάν η ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών οφείλει να αποτελέσει χωριστή προτεραιότητα στον τομέα «Διαρθρωτική Πολιτική», εντός του οποίου να λειτουργούν όλα τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

7.8.4. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να συμπεριληφθεί σαφώς στην αγροτική ανάπτυξη η υποστήριξη προς τον αφροτοβιομηχανικό και γεωργοδιατροφικό τομέα μεταποίησης και όχι μόνο για δράσεις που σχετίζονται με την τεχνολογική βελτίωση αλλά κυρίως την προώθηση της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης (Ε+Α), την ποιότητα, την ειδική κατάρτιση, την εμπορία, κλπ.

7.8.5. Η ΟΚΕ τονίζει ρητώς ότι οι οργανώσεις του τομέα της γεωργίας και της ανάπτυξης του αγροτικού χώρου στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν αποκτήσει ποικίλες εμπειρές σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη της υπαίθρου και ότι συμμετέχουν πολύ συχνά στην εκτέλεση ευρωπαϊκών προγραμμάτων στο σχετικό τομέα (Leader, Adapt), σε συνεργασία με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.

7.8.6. Συνεπώς, κρίνεται σκόπιμη μια αξιολόγηση των υφιστάμενων προγραμμάτων, της αποτελεσματικότητά τους και της επιλογής των στόχων τους.

7.9. Οι περιορισμένες πιστώσεις που διατίθενται για την «ανάπτυξη της υπαίθρου» δημιουργούν ερωτηματικά

7.9.1. Η Επιτροπή υπολογίζει το κόστος των «νέων συνοδευτικών μέτρων ανάπτυξης της υπαίθρου» και των οριζόντιων μέτρων στον τομέα της αλιείας (ΧΜΠΑ) σε 2 δις Ecu για το 2006. Ωστόσο, στο προσχέδιο προϋπολογισμού για το 1998 προβλέπεται κονδύλιο που υπερβαίνει τα 3 δις Ecu για τις δράσεις που αντιστοιχούν στα προαναφερθέντα μέτρα (στόχοι 5α και 5β, ΧΜΠΑ, δράσεις για την ανάπτυξη της υπαίθρου στο πλαίσιο του στόχου 1). Η ΟΚΕ συμπεραίνει ότι η Επιτροπή σχεδιάζει μείωση της στήριξης της ΕΕ για την ανάπτυξη της υπαίθρου που συνδέεται άμεσα με τις δραστηριότητες των γεωργών (και με την αλιεία) ενόψει του 2006. Τούτο δεν έρχεται, όμως, σε αντίφαση με το γενικό προσανατολισμό της προτεινόμενης μεταρρύθμισης; Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να διευκρινίσει το θέμα αυτό.

7.10. Υπηρεσίες στον τομέα του περιβάλλοντος

7.10.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τα συμπεράσματα της Επιτροπής, σύμφωνα με τα οποία, «εξέχων ρόλος θα δοθεί στα γεωργοπεριβαλλοντικά μέσα που στηρίζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και ανταποκρίνονται στην αυξανόμενη ζήτηση περιβαλλοντικών υπηρεσιών από την κοινωνία» ().

7.10.2. Η ΟΚΕ επικροτεί την άποψη σύμφωνα με την οποία, «θα πρέπει να ενισχυθούν τα επιλεγμένα γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα και θα πρέπει να ενθαρρυνθούν με αυξημένα δημοσιονομικά μέσα και, όπου παρίσταται ανάγκη, υψηλότερα ποσοστά συγχρηματοδότησης» ().

7.10.3. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την έμφαση που δίνει η Επιτροπή ιδίως στις «υπηρεσίες που απαιτούν αυξημένες προσπάθειες από τους αγρότες, όπως οι βιολογικές καλλιέργειες, η διατήρηση ημιφυσικών βιοτόπων, και η ζωοκομία σε ορεινές περιφέρειες» ().

7.10.4. Τα περιβαλλοντικά μέτρα θα μπορούσαν να ενσωματωθούν καλύτερα στις κοινές οργανώσεις αγοράς.

Βρυξέλλες, 10 Δεκεμβρίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() Agenda 2000, δελτίο τύπου ΙΡ/97/660, σ. 7.

() Agenda 2000 τόμος Ι, σ. 31.

() SEC(97) 819 τελικό.

() Η θεωρητική απώλεια κέρδους 12 Ecus/τόνο είναι εύκολο να ανακτηθεί χάρη στα κέρδη παραγωγικότητας και στη σημερινή τάση επέκτασης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

() Agenda 2000 τόμος I, σ. 33.

() Αριθμός που προκύπτει από τα στοιχεία που σημοσίευσε το Διεθνές Συμβούλιο για τα Σιτηρά.

() Η Ένωση έχει σήμερα ανάγκη περισσότερες επιστροφές για να εξαγάγει δευτερεύοντα σιτηρά, όπως το κριθάρι, παρά για να εξαγάγει σιτάρι.

() Πράγματι, η καθιέρωση ειδικής βοήθειας ύψους Ecu/τόνο σημαίνει «απώλεια κέρδους» 28 Ecu/τόνο για τους παραγωγούς ελαιούχων σπόρων σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση (δηλαδή 2,3 φορές την απώλεια κέρδους που υφίσταται ο τομέας των σιτηρών λόγω της μερικής αντιστάθμισης).

() Agenda 2000, τόμος Ι, σ. 34.

() SEC(97) 819 τελικό.

() Agenda 2000 τόμος Ι, σ. 36.

() CES 94/95.

() ΕΕ C 110 της 2.5.1995.

() ΕΕ C 287 της 22.9.1997.

() ΕΕ C 19 της 21.1.1998.

() ΕΕ C 75 της 10.3.1997, σ. 4.

() Ενώ η Επιτροπή προτείνει ότι οι ΧΚΑΕ θα εισπράξουν συνολικά 45 δις Ecu από τα διαρθρωτικά ταμεία για την εν λόγω περίοδο.

() Για την περίοδο από το 2000 έως το 2006, η Επιτροπή παρέχει στοιχεία σε σταθερές τιμές του 1997 για όλα τα κονδύλια του προϋπολογισμού εκτός της ΓΚΓ για την οποία η Επιτροπή παρέχει στοιχεία σε τρέχουσες τιμές.

() Agenda 2000, τόμος Ι, σ. 37.

() Agenda 2000, τόμος Ι, σ. 39.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Οι ακόλουθες τροπολογίες απορρίφθηκαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων.

Μετά το σημείο 3.4.3, προστίθεται το παρακάτω νέο σημείο 3.4.α):

«3.4.α) Ζάχαρη

Το καθεστώς της ζάχαρης δεν έχει υποστεί μεταρρύθμιση από το 1968. Σήμερα, η Επιτροπή ανακοινώνει ότι μέχρι το 2005 το αυξανόμενο πλεόνασμα των 15 της ΕΕ θα ανέλθει σε 3,5 εκατ. τόνους, ενώ θα προστεθεί και ένα πλεόνασμα 750 000 τόνων προερχόμενο από τις χώρες CEFTA.

Ενώ ανακοινώνει τα ανωτέρω, η Επιτροπή δεν προτείνει την ανάληψη οποιασδήποτε δράσης, αν και η τιμή που καταβάλλεται για τη ζάχαρη διαφέρει ήδη σημαντικά από εκείνες που καταβάλλονται για ανταγωνιστικά προϊόντα. Αυτή η διαφορά θα αυξηθεί ως αποτέλεσμα των προτάσεων για τα εν λόγω άλλα προϊόντα.

Ως εκ τούτου, απαιτείται η μεταρρύθμιση και αυτού του τομέα, όπως επισημαίνεται στο σημείο 2.3.3. Η ΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να ολοκληρώσει την Ατζέντα 2000, υποβάλλοντας προτάσεις για τον εν λόγω τομέα, καθώς το κόστος καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από την ύπαρξη υψηλότερων τιμών κατανάλωσης.»

Αιτιολογία

Το καθεστώς της ζάχαρης καθίσταται αυξανόμενα δαπανηρό, καθώς οι τιμές που καταβάλλονται για τα ζαχαρότευτλα διαφέρουν όλο και περισσότερο από εκείνες που καταβάλλονται για τα προϊόντα, το καθεστώς των οποίων υπέστη μεταρρύθμιση. Η Επιτροπή απέφυγε επανειλημμένα να προβεί σε μεταρρύθμιση του καθεστώτος της ζάχαρης, ίσως επειδή το εν λόγω καθεστώς επιβαρύνει ελάχιστα μόνο τον κοινοτικό προϋπολογισμό (κυρίως υπό τη μορφή επιδοτήσεων για τις χώρες ΑΚΕ και τα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα). Το κύριο μέρος του κόστους καλύπτεται από τις τιμές κατανάλωσης.

Η ΟΚΕ συχνά καυχάται ότι ενδιαφέρεται για τα συμφέροντα των καταναλωτών. Δεν θα επιτελούσαμε το καθήκον μας, εάν δεν πιέζαμε για την πραγματοποίηση της εν λόγω μεταρρύθμισης.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 35, ψήφοι κατά: 71, αποχές: 6.

Σημείο 6.1 και 6.2

Τα ως άνω σημεία να αντικατασταθούν από το εξής κείμενο:

«Η ΟΚΕ φρονεί ότι η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει σύντομα πρόταση όσον αφορά τον καθορισμό ανώτατου ατομικού ορίου, τις εκτεταμένες άμεσες πληρωμές και τις άλλες διατάξεις που επηρεάζουν το εισόδημα κάθε γεωργού καθώς και για τα κριτήρια διαφοροποίησης με στόχο τη δημιουργία μιας δίκαιης κατανομής των γεωργικών ενισχύσεων μεταξύ των διαφόρων παραγωγών στις διάφορες περιφέρειες.»

Αιτιολογία

Όταν μειώνονται οι πόροι, είναι απαραίτητο να χορηγούνται οι γεωργικές ενισχύσεις πρώτα σ'αυτούς που τις χρειάζονται περισσότερο και να μη συμβάλλουν στην παράνομη αύξηση της περιουσίας των ολίγων.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 30, ψήφοι κατά: 65, αποχές: 17.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Προοπτικές των γεωργικών αγορών έως το 2005 για τα 15 κράτη μέλη της ΕΕ και τις 10 ΧΚΑΕ, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (έκθεση «ΚΓΠ 2000»)

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

Χρονοδιάγραμμα, ανά προϊόν, των δεσμεύσεων των 15 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα των εξαγωγών (1)

(Δεσμεύσεις κατ' όγκο)

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

(1) Εκτός της επισιτιστικής βοήθειας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV

Δημοσιονομικές προοπτικές για το 2000-2006

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>