[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 23.1.2008

SEC(2008) 53

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Συνοδευτικό έγγραφο Σχέδιο πρότασης ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 2003/87/ΕΚ με στόχο τη βελτίωση και την επέκταση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου της Κοινότητας ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

{COM(2008) 16 τελικό}{SEC(2008) 52}

Παρουσίαση

Εισαγωγή και πολιτικό πλαίσιο

Αποκρινόμενη στο άρθρο 30 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ (η οδηγία για την εμπορία δικαιωμάτων εκπομπής: “οδηγία EΔΕ”), η ανακοίνωση της Επιτροπής “Δημιουργία παγκόσμιας αγοράς άνθρακα – Έκθεση κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 30 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ”[1] εντόπισε σειρά θεμάτων που πρέπει να αντιμετωπιστούν στην διαδικασία αναθεώρησης του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ): 1) το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, 2) η πλήρης συμμόρφωση και επιβολή, 3) η περαιτέρω εναρμόνιση και βελτίωση της προβλεψιμότητας και 4) οι δεσμοί με τα συστήματα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών σε τρίτες χώρες και τα κατάλληλα μέσα για την προσέλκυση αναπτυσσόμενων χωρών και χωρών των οποίων η οικονομία βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο. Τα ζητήματα αυτά συζητήθηκαν βεβαίως, ιδίως μάλιστα στο πλαίσιο της διαδικασίας αναθεώρησης που οργανώθηκε υπό το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την Αλλαγή του Κλίματος (ΕΠΑΚ) το πρώτο εξάμηνο του 2007 αλλά και μέσω συνεχών επαφών των ενδιαφερομένων μερών αφότου άρχισε η εφαρμογή του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής της ΕΕ, το 2005.

Η αναθεώρηση πραγματοποιείται σε στιγμή κατά την οποία η αλλαγή του κλίματος κατέχει περίοπτη θέση στην πολιτική ημερήσια διάταξη. Τον Μάρτιο του 2007, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθέτησε την νέα στρατηγική σχετικά με την ενέργεια και την αλλαγή του κλίματος, την οποία πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιανουάριο του 2007, σύμφωνα με την οποία οι αναπτυσσόμενες χώρες θα όφειλαν, στο πλαίσιο μια μελλοντικής παγκόσμιας συμφωνίας, να μειώσουν, μέχρι το 2020, τις οικείες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου (ΕΑΘ) κατά 30% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Ανεξάρτητα από τη σύναψη - η μη - διεθνούς συμφωνίας, η ΕΕ θα περιορίσει τις οικείες εκπομπές τουλάχιστον κατά 20% μέχρι το 2020.

Γενικοί στόχοι

Το Συμβούλιο αναγνώρισε ότι το ΣΕΔΕ της ΕΕ είναι και θα παραμείνει ένα από τα κυριότερα μέσα επίδίωξης του στρατηγικού στόχου της ΕΕ για τη συγκράτηση της μέσης παγκόσμιας αύξησης σε επίπεδα όχι μεγαλύτερα των 2 βαθμών C σε σύγκριση με τα προ-βιομηχανικά επίπεδα.

Στο πλαίσιο αυτό, τρεις είναι οι δυνητικοί γενικοί στόχοι όσον αφορά την αναθεώρηση:

1. Πλήρης εκμετάλλευση του δυναμικού της ΣΕΔΕ της ΕΕ για την προώθηση των κοινοτικών δεσμεύσεων συνολικού περιορισμού των ΕΑΘ κατά οικονομικώς συμφέροντα και αποδοτικό τρόπο·

2. Προσαρμογή και βελτίωση του ΣΕΔΕ της ΕΕ με βάση την αποκτώμενη πείρα·

3. Συμβολή στον μετασχηματισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας σε μία οικονομία χαμηλών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και στη δημιουργία των κατάλληλων κινήτρων για τη λήψη αποφάσεων σχετικών με καινοτόμες επενδύσεις και τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα, ενισχύοντας την εκπομπή ενός σαφούς, διαφανούς και μακροπρόθεσμου μήνυματος από τις τιμές του άνθρακα.

Πεδίο εφαρμογής της οδηγίας

Εξορθολογισμός του τρέχοντος πεδίου εφαρμογής

Η ποικιλία ερμηνειών των “εγκαταστάσεων” από τα κράτη μέλη είχε ως αποτέλεσμα στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, ανεπαρκή κάλυψη των εκπομπών των βιομηχανικών διαδικασιών, καθώς και κλίμα νομικής αβεβαιότητας εις ό,τι αφορά το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

Μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών, η πιο ελπιδοφόρα φαίνεται να είναι η κωδικοποίηση μιας ευρείας ερμηνείας των εγκαταστάσεων καύσεως, σύμφωνης με τους κεντρικούς άξονες της ανακοίνωσης της Επιτροπής για τις συμπληρωματικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τα σχέδια κατανομής της ΣΕΔΕ της ΕΕ[2] για την περίοδο 2008 – 2012, βάσει ενός νέου ορισμού των εγκαταστάσεων καύσεως, συμπληρούμενου από κατάλογο δραστηριοτήτων. Μία τέτοια προσέγγιση θα επέτρεπε την συνέπεια εις ό,τι αφορά το πεδίο εφαρμογής, ακόμη και εις ό,τι αφορά τις εκπομπές των βιομηχανικών διαδικασιών, και θα είχε ως αποτέλεσμα το, από πλευράς νομικής ασφάλειας, ξεκαθάρισμα του τοπίου για τα κράτη μέλη. Εξάλλου, θα συνέβαλλε στην περιβαλλοντική αποτελεσματικότητα του ΣΕΔΕ της ΕΕ, διευρύνοντας την κάλυψή του.

Σχέση κόστους-αποδοτικότητας εις ό,τι αφορά τις μικρές εγκαταστάσεις

Σήμερα, το ΣΕΔΕ της ΕΕ περιλαμβάνει περίπου 10800 εγκαταστάσεις. Οι μεγαλύτερες εγκαταστάσεις του ΣΕΔΕ της ΕΕ (7% των εγκαταστάσεων) ευθύνονται για το 60% των συνολικών εκπομπών, ενώ οι μικρότερες εγκαταστάσεις (14%) δεν ευθύνονται παρά για το 0,14% των εκπομπών. Είναι σαφές ότι η σχέση κόστους-οφέλους είναι ετεροβαρής. Προκειμένου να ενισχυθεί ο λόγος κόστους-αποδοτικότητας του ΣΕΔΕ της ΕΕ, διαπιστώθηκε ότι η βέλτιστη επιλογή είναι μία υπό όρους εξαίρεση των εγκαταστάσεων καύσεως των οποίων η θερμική ισχύς καύσεως είναι ανώτερη των 20 MW και κατώτερη των 25 MW και των οποίων οι ετήσιες εκπομπές δεν υπερβαίνουν τους 10 kt, δεδομένου ότι η επιλογή αυτή αντιπροσωπεύει την βέλτιστη σχέση μεταξύ των εκπομπών που εξαιρούνται από το ΣΕΔΕ της ΕΕ και του αριθμού των εξαιρούμενων μικρών εγκαταστάσεων.

Υπαγωγή νέων τομέων και αερίων

Βάσει των εκπομπών που διαπιστώθηκαν το 2005 και του κοινοτικού καταλόγου εκπομπών των ΕΑΘ, το ΣΕΔΕ της ΕΕ καλύπτει το 41% του συνόλου των εκπομπών ΕΑΘ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εάν επεκτείναμε την κάλυψη του ΣΕΔΕ χάρις στην υπαγωγή νέων τομέων και νέων αερίων, θα ήταν δυνατή η βελτίωση της περιβαλλοντικής απόδοσής του και η διάνοιξη νέων δυνατοτήτων περιορισμού, προσφέροντας, έτσι, μεγαλύτερες δυνατότητες περιορισμού με χαμηλότερο κόστος.

Για να αποφασιστεί η υπαγωγή νέων τομέων και νέων αερίων, είναι αναγκαία η τήρηση ορισμένων τεχνικών κριτηρίων, ούτως ώστε να διασφαλίζεται η κατάλληλη παρακολούθηση των εκπομπών ΕΑΘ. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ο στόχος μετασχηματισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας σε μία οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Ενώ το δυναμικό και το κόστος περιορισμού μπορούν να διαδραματίσουν εν προκειμένω σημαντικό ρόλο, η μη διαθεσιμότητα ενός τομέα δεν πρέπει, αντίθετα, να αποτελεί παράγοντα μη υπαγωγής του εν λόγω τομέα στο ΣΕΔΕ της ΕΕ.

- Όσον αφορά τις εκπομπές CO2 και μετά τον αναλυτικό έλεγχο, το συμπέρασμα είναι ότι θα μπορούσαν να υπαχθούν στο σύστημα οι εκπομπές CO2 που προέρχονται από πετροχημικά και άλλα χημικά προϊόντα, καθώς και από την παραγωγή αμμωνίας και αλουμινίου.

- Εις ό,τι αφορά τις εκπομπές ΕΑΘ πλην CO2, συνιστάται η υπαγωγή στο ΣΕΔΕ της ΕΕ των εκπομπών N2O που προέρχονται από την παραγωγή νιτρικού, αδιπικού και γλυκοξυλικού οξέος, καθώς και οι εκπομπές υπερφθορανθράκων (PFC) που προέρχονται από το αλουμίνιο.

- Τα έργα CCS (δέσμευση και αποθήκευση CO2) μπορούν ήδη να αναγνωριστούν στο ΣΕΔΕ της ΕΕ μέσω της μονομερούς υπαγωγής που προβλέπεται στο άρθρο 24 της οδηγίας. Λόγω του υψηλού δυναμικού της εν λόγω τεχνολογίας[3] και προκειμένου να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών, είναι προτιμότερο να υπαχθούν εξαρχής όλες οι δραστηριότητες που συνδέονται με CCS, με ρητή αναφορά στο CCS στο Παράρτημα I της οδηγίας.

- Εις ό,τι αφορά την υπαγωγή των οδικών και θαλάσσιων μεταφορών στο ΣΕΔΕ της ΕΕ, θα χρειαστεί διεξοδικότερη εξέταση και λεπτομερής ανάλυση του θέματος, ιδίως δε μία πλήρης ανάλυση της σχέσης κόστους-οφέλους, καθώς και σύγκριση με άλλα μέτρα, προκειμένου να συναχθεί εν προκειμένω ένα βάσιμο και αιτιολογημένο συμπέρασμα.

- Δεν συνιστάται η επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας με σκοπό την αναγνώριση των έργων LULUCF (χρήσεις γης, αλλαγές χρήσεων γης και δασοκομία).

Ενδεχόμενος αντίκτυπος του συνδυασμού των επιλογών στο πεδίο εφαρμογής του ΣΕΔΕ της ΕΕ

Η υιοθέτηση μιας διασταλτικής ερμηνείας των εγκαταστάσεων καύσεως, η υπαγωγή άλλων τομέων και άλλων αερίων – όπως συζητήθηκε ανωτέρω – καθώς και η αύξηση του λόγου κόστος/αποδοτικότητα των μικρών εγκαταστάσεων σύμφωνα με τις προαναφερθείσες ρυθμίσεις θα είχαν ως αποτέλεσμα ένα καθαρό συμπληρωματικό κέρδος, εις ό,τι αφορά την κάλυψη του ΣΕΔΕ της ΕΕ στην περίπτωση κατωφλίου εκπομπών 10 kt για την ενδεχόμενη εξαίρεση των μικρών εγκαταστάσεων, της τάξεως του 5,8 – 6,3% (μέχρι 121 – 131 εκατ. τόνους ισοδυνάμου CO2),[4] με ποσοστό 40% περίπου των εγκαταστάσεων λιγότερο χωρίς να υποσκάπτεται η απόδοση του συστήματος από περιβαλλοντικής πλευράς, εις ό,τι αφορά τις εξαιρούμενες του συστήματος εγκαταστάσεις.

Πλήρης συμμόρφωση και επιβολή

Παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων, επαλήθευση και διαπίστευση

Η συνεπής υλοποίηση των απαιτήσεων εις ό,τι αφορά την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων είναι απαραίτητη προκειμένου να εξασφαλιστεί η εγκυρότητα των δεδομένων. Χωρίς μία αξιόπιστη και φερέγγυα επαλήθευση των εκθέσεων παρακολούθησης, οι φορείς εκμετάλλευσης θα μπορούσαν να υποσκάψουν την περιβαλλοντική συνέπεια του συστήματος. Ωστόσο, οι σημερινές πρακτικές των κρατών μελών και των τοπικών αρχών υποδηλώνουν την ύπαρξη διαφόρων τύπων διαδικασιών υλοποίησης και εφαρμογής εις ό,τι αφορά την παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων, την επαλήθευση και την διαπίστευση των οργανισμών επιθεώρησης. Ως εκ τούτου, η περιβαλλοντική συνέπεια και η φερεγγυότητα του συστήματος δεν κατοχυρώνονται.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η προσφυγή σε κανονισμό για την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων, καθώς και η προσφυγή σε έναν άλλο για την επαλήθευση και διαπίστευση, συνιστούν την καλύτερη δυνατή επιλογή υπό το πρίσμα της συμμόρφωσης. Η επιλογή αυτή θα επέτρεπε μία καλύτερη συνοχή και διαφάνεια, θα βελτίωνε, σε μακροπρόθεσμη βάση, την σχέση κόστος/αποδοτικότητα των απαιτήσεων παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων, θα εξασφάλιζε ένα συνεκτικό και συγκρίσιμο επίπεδο εις ό,τι αφορά την επαλήθευση και διαπίστευση και θα δημιουργούσε εναρμονισμένους όρους στην εσωτερική αγορά εις ό,τι αφορά τις υπηρεσίες επαλήθευσης και διαπίστευσης ανά την ΕΕ. Κατά συνέπεια, η ποιότητα των επαληθεύσεων και η δυνατότητά τους να εντοπίζουν και να διορθώνουν τα σφάλματα θα βελτιωνόταν, γεγονός που θα εξασφάλιζε τη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων.

Η κατάρτιση κανόνων γενικής, ανά την ΕΕ, εφαρμογής, μετά από μία αρχική περίοδο αναθεώρησης των εθνικών κατευθυντηρίων γραμμών και κανονιστικών διατάξεων, θα επέφερε σημαντικό περιορισμό του κόστους για τα κράτη μέλη.

Μητρώα

Το τρέχον σύστημα μητρώων, το οποίο αποτελείται από τα μητρώα 27 κρατών μελών και από το ανεξάρτητο σύστημα καταγραφής συναλλαγών της Κοινότητας (CITL), δεν παρουσίασε προβλήματα από τεχνικής πλευράς. Ωστόσο, με την έναρξη της πρώτης περιόδου δέσμευσης βάσει του πρωτοκόλλου του Κιότο, το 2008, πρέπει, επίσης, τα μητρώα των κρατών μελών να συνδεθούν με το διεθνές σύστημα καταγραφής συναλλαγών (“ITL”) που διαχειρίζεται η σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές (UNFCCC) στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου του Κιότο. Η υιοθέτηση του διεθνούς συστήματος καταγραφής συναλλαγών (ITL) θα σήμαινε επίσης ότι κάθε σύστημα συναλλαγών που θα συνδεόταν με το ΣΕΔΕ της ΕΕ θα έπρεπε να διαβιβάζει μηνύματα μέσω του ITL, το οποίο, με την σειρά του, υπόκειται στην εποπτεία των μερών του πρωτοκόλλου του Κιότο. Οι εξελίξεις αυτές συνεπάγονται την εμφάνιση, στην λειτουργία του συστήματος των μητρώων, κινδύνων τεχνικής, πολιτικής και διοικητικής φύσεως, τους οποίους θα μπορούσαμε να εξουδετερώσουμε με την χρήση του υφιστάμενου κοινοτικού μητρώου διαχείρισης των ποσοστώσεων της ΕΕ.

Περαιτερω εναρμόνιση και βελτίωση της προβλεψιμότητας

Καθορισμός οροφών

Κατά τις φάσεις I και II, οι γενικές οροφές του ΣΕΔΕ της ΕΕ ισοδυναμούσαν με το άθροισμα των εθνικών οροφών που όριζαν τα κράτη μέλη και θέσπιζαν σύμφωνα με τις αποφάσεις της Επιτροπής. Εάν η προσέγγιση αυτή άφηνε στα κράτη μέλη τα απαραίτητα περιθώρια ευελιξίας προκειμένου να συνεκτιμήσουν τις ειδικές και εθνικές περιστάσεις, ωστόσο, δημιουργούσε ορισμένα προβλήματα τα οποία δημιουργούσαν, με τη σειρά τους, έλλειψη ομοιογένειας των όρων του ανταγωνισμού, αλλά και έλλειψη προβλεψιμότητας και διαφάνειας, καθώς και μεγάλη διοικητική επιβάρυνση όλων των εμπλεκομένων μερών.

Σύμφωνα με την ανάλυση, ο καθορισμός, στην οδηγία, οροφής σε επίπεδο ΕΕ, είναι η πλέον ενδεδειγμένη λύση για την επίτευξη του στόχου βελτίωσης της απόδοσης και της προβλεψιμότητας του συστήματος. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει τον περιορισμό, στο ελάχιστο, της διοικητικής επιβάρυνσης που συνεπάγεται ο καθορισμός οροφών και συνιστά το απλούστερο και διαφανέστερο μέσο καθορισμού της εν λόγω οροφής. Πρόκειται λοιπόν για την καλύτερη επιλογή όσον αφορά την αξιοπιστία της ΕΕ σε διεθνές επίπεδο. Τέλος, η εν λόγω επιλογή είναι η προσφορότερη, στο μέτρο που η ΕΕ καλείται να προσαρμόσει το επίπεδο του ΣΕΔΕ ούτως ώστε να επιτευχθεί ο στόχος του κατά 30% περιορισμού των οικείων συνολικών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου μετά τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας για την αλλαγή του κλίματος.

Όσον αφορά το ύψος της οροφής , μόνο μία στηριγμένη στην απόδοση προσέγγιση θα επέτρεπε την επίτευξη της συνολικής μείωσης των εκπομπών με το λιγότερο δυνατό κόστος. Προκειμένου να αυξηθεί η προβλεψιμότητα , προκρίνεται η χάραξη καμπύλης τάσεων με περίοδο ανταλλαγής 8 ετών, επειδή η εν λόγω λύση επιτρέπει την αύξηση της ασφάλειας και προβλεψιμότητας όσον αφορά τους μετά το 2020 περιορισμούς. Επίσης, η καμπύλη τάσεων θα ήταν η αποδοτικότερη λύση για την βελτίωση της αξιοπιστίας της ΕΕ έναντι των τρίτων χωρών.

Κατανομή

Στις φάσεις 1 και 2, οι περισσότερες ποσοστώσεις κατανέμονταν δωρεάν. Ανάλογα με τα κράτη μέλη, εφαρμόστηκαν πολλοί διαφορετικοί κανόνες κατανομής, γεγονός που δημιούργησε ορισμένα προβλήματα, όπως, π.χ., δυσμενείς συνέπειες στην οικονομική απόδοση, στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στα κράτη μέλη, ανεπιθύμητες επενέργειες στην διανομή και έλλειψη διαφάνειας.

Οι νέοι κανόνες κατανομής αναμένεται να επιτρέψουν την αποφυγή των εν λόγω προβλημάτων, λαμβάνουν όμως επίσης υπόψη την αρχή “ο ρυπαίνων πληρώνει” και την αρχή της διεθνοποίησης του εξωτερικού κόστους.

Δημοπράτηση, σε αντιδιαστολή με την δωρεάν κατανομή

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η προσφυγή στην πλήρη δημοπράτηση αποτελεί την καλύτερη επιλογή ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η απόδοση, η διαφάνεια και η απλότητα του συστήματος και να αποφευχθούν οι παρενέργειες της διανομής. Επίσης, η δημοπράτηση συνιστά πρακτική που συμμορφώνεται πλήρως με την αρχή “ο ρυπαίνων πληρώνει” και ανταμείβει τους φορείς εκμετάλλευσης που πρώτοι προέβησαν στην λήψη μέτρων. Επομένως, τηρεί τους γενικούς στόχους της επανεξέτασης.

Δωρεάν κατανομή στην μεταβατική περίοδο : θέσπιση της συγκριτικής αξιολόγησης

Ενδέχεται να είναι αναγκαία η προσφυγή στην δωρεά κατανομή, έως ότου καταστεί επιχειρησιακό ένα σύστημα πλήρους δημοπράτησης, πλην όμως είναι σκόπιμο να περιοριστούν στο ελάχιστο οι ενδεχόμενες παρενέργειες. Σύμφωνα με την ανάλυση, η χρήση συγκριτικής αξιολόγησης σε επίπεδο Κοινότητας θα επιτρέψει, πιθανότατα, την επίτευξη των βέλτιστων δυνατών αποτελεσμάτων.

Μέτρα σχετικά με το εμπόριο : μέτρα κάλυψης έναντι του κινδύνου διαφυγής άνθρακα

Ελλείψει διεθνούς συμφωνίας για την αλλαγή του κλίματος και για ορισμένες βιομηχανίες που καταναλίσκουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας και οι οποίες είναι εκτεθειμένες στον διεθνή ανταγωνισμό χωρών λιγότερο στρατευμένων όσον αφορά τον περιορισμό των εκπομπών ΕΑΘ, υπάρχει ενδεχόμενος κίνδυνος διαφυγής άνθρακα. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα αυτό, εξετάστηκαν ορισμένα μέτρα που συνδέονται με το εμπόριο., Δεδομένου ωστόσο ότι πρέπει να συναφθεί διεθνής συμφωνία, είναι σκόπιμο να σταλεί, πρωτίστως, ένα σαφές μήνυμα στις τρίτες χώρες και μόνο στη συνέχεια να εξεταστεί η εφαρμογή των μέτρων, ούτως ώστε να δοθεί η δυνατότητα στις εν λόγω χώρες να αναλάβουν κατάλληλες και επαρκείς δεσμεύσεις.

Σύνδεση με τα συστήματα ανταλλαγής ποσοστώσεων εκπομπών στις τρίτες χώρες και μέσα συμμετοχής των αναπτσσομένων χωρών και των χωρών με μεταβατική οικονομία

Σύνδεση με τα άλλα συστήματα

Σε κάθε σύνδεση του ΣΕΔΕ της ΕΕ με άλλο σύστημα ανταλλαγής ποσοστώσεων εκπομπών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι λεπτομερείς ρυθμίσεις του εν λόγω συστήματος. Στο πλαίσιο αυτό, θα είναι, αναμφίβολα, αναγκαίο να διενεργείται χωριστή ανάλυση επιπτώσεων (αντίκτυπου). Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο γίνεται αναφορά στην πλήρη μορφή της ανάλυσης αντίκτυπου για ορισμένες, γενικού χαρακτήρα, συνιστώσες.

Χρήση αποζημιώσεων

Δικαιώματα

Η προσφυγή σε αλλοδαπές αποζημιώσεις θα μπορούσε να εμποδίσει την υλοποίηση πραγματικών αλλαγών στο εσωτερικό της ΕΕ, γεγονός που θα προκαλούσε, στην συνέχεια, αύξηση των μελλοντικών εσωτερικών στοιχείων κόστους που συνδέονται με τον περιορισμό, καθώς και των στοιχείων κόστους που συνδέονται με την υλοποίηση του στόχου του περιορισμού των ευρωπαϊκών εκπομπών μέχρι το 2020, καθώς και των ανανεώσιμων στόχων. Εάν η ΕΕ δεν περιορίσει τις οικείες εκπομπές, θα δυσκολευτεί να πείσει τις αναπτυσσόμενες χώρες που εμφανίζουν υψηλούς ρυθμούς εκπομπών να αναλάβουν υποχρεώσεις περιορισμού των εκπομπών μετά το 2012. Στο ίδιο μήκος κύματος, το να επιτραπεί στις τρίτες χώρες να ωφεληθούν από το ΣΕΔΕ της ΕΕ χωρίς να υπογράψουν νέα διεθνή συμφωνία θα αποτελούσε αντικίνητρο για την μη αποδοχή, από πλευράς τους, μιας νέας συμφωνίας. Τέλος, μια μη εναρμονισμένη πρόσβαση στις πιστώσεις στα κράτη μέλη θα μπορούσε να οδηγήσει σε στρέβλωση των όρων του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων στην εσωτερική αγορά.

Ως εκ τούτου, τα δικαιώματα χρήσης των αποζημιώσεων στο ΣΕΔΕ της ΕΕ πρέπει να καθοριστούν σύμφωνα με το επίπεδο κινήτρων που είναι αναγκαίο ούτως ώστε οι φορείς εκμετάλλευσης του συστήματος να περιορίσουν τις οικείες εκπομπές σε εθνικό επίπεδο και να είναι αρκούντως ευέλικτα ώστε να προσαρμόζονται στην εξέλιξη των διεθνών διαπραγματεύσεων.

Πρότυπα

Η παροχή πρόσβασης στο ΣΕΔΕ της ΕΕ για τύπους έργων που δεν υποσκάπτουν την περιβαλλοντική ή κοινοτική συνέπεια του συστήματος φαίνεται να εξασφαλίζει την κατάλληλη εξισορρόπηση μεταξύ υψηλών επιπέδων περιβαλλοντικής απόδοσης αφενός και απώλειας οικονομικής αποδοτικότητας από την άλλη. Ωστόσο, αυτό θα μπορούσε να συμπληρωθεί από άλλα μέτρα, όπως είναι η προσφυγή σε κριτήρια χρήσεως, σε συνδυασμό με την έκπτωση (με βάση την διαφορά μεταξύ των πόλων συγκριτικής αξιολόγησης του έργου και των αντίστοιχων πόλων σε επίπεδο ΕΕ), πλην όμως η σχέση μεταξύ της βελτίωσης της περιβαλλοντικής ακεραιότητας και της αύξησης των διοικητικών βαρών θα ήταν ακόμη λιγότερο ισορροπημένη.

Μετάβαση και προβλεψιμότητα

Πρέπει να διευκρινιστεί ο τρόπος αντιμετώπισης, των πιστώσεων που διετέθησαν πριν από το 2012 (μεταφορά) ή αυτών που πρόκειται να χορηγηθούν μετά το 2012 για έργα τα οποία έχουν πιστοποιηθεί πριν από το 2012. Λόγω της αβεβαιότητας που χαρακτηρίζει τη διεθνή κατάσταση μετά το 2012, το αναθεωρημένο ΣΕΔΕ της ΕΕ, πρέπει επίσης, να προβλέπει τις κατάλληλες δομές και διαδικασίες για την προσαρμογή τους στα διάφορα σενάρια που αφορούν την μετά το 2012 περίοδο, ιδίως όσον αφορά την επίτευξη των στόχων του 20% ή του 30%. Η σχετική με το ΣΕΔΕ της ΕΕ οδηγία εξασφαλίζει τη μεταφορά των πιστώσεων της ΕΕ μετά το 2012. Το πρωτόκολλο του Κιότο καθορίζει όρια όσον αφορά την μεταφορά πιστώσεων μονάδων μείωσης των εκπομπών/πιστοποιημένης μείωσης των εκπομπών (ERU/CER) και επαφίενται στην διακριτική ευχέρεια των μερών τα οποία υπερέβησαν τις δεσμεύσεις όσον αφορά τον περιορισμό των εκπομπών. Μεταξύ των δυνατών επιλογών, η θέσπιση εναρμονισμένων διατάξεων σε επίπεδα ΕΕ για την αναγνώριση της μεταφοράς των πιστώσεων ERU/CER μετά το 2012 αποτελεί την καλύτερη επιλογή υπό το πρίσμα των κριτηρίων αξιολόγησης, δεδομένου ότι επιτρέπει την επίτευξη πλέον ισόρροπων όρων ανταγωνισμού και την αύξηση της διαφάνειας της αγοράς.

Όσον αφορά την μετά το 2012 χρήση πιστώσεων ανοικτής μεθόδου συντονισμού/μηχανισμού καθαρής ανάπτυξης (JI/CDM) οι οποίες χρονολογούνται πριν από το 2012, η ανάλυση προτείνει τον συνδυασμό διαφόρων επιλογών. Η ΕΕ μπορεί να θέσει σε εφαρμογή σύστημα έγκρισης ή/και απόρριψης ορισμένων έργων ή τύπων έργων, να συνάψει διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες για την αναγνώριση των έργων JI και CDM ορισμένων χωρών υποδοχής μεταξύ του 2012 και της ημερομηνίας σύναψης διεθνούς συμφωνίας, ή να δεσμευθεί στην αποδοχή των πιστώσεων έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη στις χώρες που θα υποστηρίξουν τη σύναψη συμφωνίας για το μετά το 2012 διάστημα. Η καταλληλότητα των τριών επιλογών εξαρτάται από την πρόοδο των διεθνών διαπραγματεύσεων.

Παρακολούθηση και αξιολόγηση

Η εφαρμογή της οδηγίας θα αποτελέσει το αντικείμενο παρακολούθησης και θα αξιολογηθεί σύμφωνα με το άρθρο 21 που απαιτεί την κατάρτιση ετήσιων εκθέσεων εκ μέρους των κρατών μελών σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας.

[1] COM(2006) 676 τελικό.

[2] http://ec.europa.eu/environment/climat/home_en.htm.

[3] Η οδηγία για την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (IPCC) υπολογίζει τις οικονομικές δυνατότητες της δέσμευσης και αποθήκευσης CO2 (CCS) εις ό,τι αφορά την συνολική και αθροιστική μείωση των εκπομπών στον τρέχοντα αιώνα σε 220-2200 GtCO2. Προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως μέτρο σύγκρισης, σημειώνεται ότι οι τρέχουσες εκπομπές που καλύπτονται από το ΣΕΔΕ είναι της τάξεως των 2 GtCO2/ετησίως.

[4] Όπως διευκρινίζεται στην πλήρη εκδοχή της ανάλυσης του αντίκτυπου, τα στοιχεία αυτά πρέπει να χρησιμοποιοόυνται με προσοχή, δεδομένου ότι βασίζονται μόνο σε εκτιμήσεις, ελλείψει αξιόπιστων δεδομένων.