ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 09.09.1997 
COM(97) 434 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Συμμετοχή των ευρωπαϊκών ομίλων οικονομικού σκοπού (ΕΟΟΣ) στις δημόσιες 
συμβάσεις και σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται από κρατικούς πόρους. 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Συμμετοχή των ευρωπαϊκών ομίλων οικονομικού σκοπού (ΕΟΟΣ) στις δημόσιες 
συμβάσεις και σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται από κρατικούς πόρους. 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Με την ανακοίνωση της 10ης Ιουλίου 1996 σχετικά με το ολοκληρωμένο 
πρόγραμμα υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (MME) και της βιοτεχνίας,1 η 
Επιτροπή αποφάσισε να κάνει μία ανακοίνωση σχετικά με τα μέτρα που στοχεύουν 
να εγγυηθούν ότι ο ευρωπαϊκός όμιλος οικονομικού σκοπού (ΕΟΟΣ) θα μπορεί να 
υποβάλει ισότιμα προσφορές στις δημόσιες συμβάσεις και να συμμετέχει πλήρως 
σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται από κρατικούς πόρους κατά τρόπο ώστε 
να χρησιμοποιείται καλύτερα ως μέσον που επιτρέπει στις MME να συνδυάζουν 
τους πόρους τους. 
Ο ευρωπαϊκός όμιλος οικονομικού σκοπού θεσπίστηκε με τον κανονισμό αριθ. 
2137/85 του Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1985 (στο εξής «ο κανονισμός»)2. 
Η σύσταση σε κοινοτικό επίπεδο ενός νομικού μέσου που προορίζεται για τη 
διευκόλυνση της διεθνικής συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων συνιστά 
σημαντικό στοιχείο στη διαδικασία υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς. 
Ο ΕΟΟΣ αυτή τη στιγμή αποτελεί το μόνο νομικό μέσο συνεργασίας που συνδέεται 
άμεσα με την κοινοτική τάξη και αποτελεί λόγω της σύνδεσης αυτής κυρίαρχο 
στοιχείο στην ευρωπαϊκή συνεργασία, ιδίως για τις MME που επιθυμούν να 
λάβουν μέρος σε σχέδια ευρωπαϊκής εμβέλειας. Μέχρι στιγμής, άνω των 800 
ομίλων αναπτύσσουν οικονομικές δραστηριότητες σε πολύ διαφοροποιημένους 
τομείς και ο αριθμός αυτός μπορεί να θεωρηθεί ως ενθαρρυντικός. Οι πρώτοι 
ΕΟΟΣ πράγματι δεν μπόρεσαν να συσταθούν παρά από της 1ης Ιουλίου 1989, 
ημερομηνία ενάρξεως ισχύος του κανονισμού. 
Πάντως, μία πρόσφατη διάσκεψη που οργανώθηκε υπό την αιγίδα της Επιτροπής3 
επέτρεψε να διαπιστωθεί ότι η μορφή του ΕΟΟΣ δεν χρησιμοποιείται ακόμη με το 
βέλτιστο δυνατό τρόπο από τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να συνεργαστούν σε 
διεθνικό επίπεδο, ιδίως όταν επιθυμούν να συμμετέχουν σε δημόσιες συμβάσεις και 
σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται από κρατικούς πόρους. 
Η παρούσα ανακοίνωση υπενθυμίζει τη φύση του ΕΟΟΣ και διευκρινίζει ορισμένα 
από τα χαρακτηριστικά του, καθώς και τη λειτουργία του κατά τρόπο που να του 
1 COM(96), 329 τελικό 
2 ΕΚΕΕ αριθ. L 199/1 της 31ης Ιουλίου 1985 
3 Διάσκεψη REGIE 1996: "Απολογιομός των έξι ετών λειτουργίας του ΕΟΟΣ", 25 και 26 Μαρτίου 
1996. 
d. 
παρέχεται εγγύηση για τη δυνατότητα υποβολής προσφορών σε δημόσιες συμβάσεις 
και συμμετοχής σε προγράμματα που χρημίχτοδοτούνται από κρατικούς πόρους 
ίσοις όροις με τις λοιπές επιχειρήσεις. Η διευκρίνιση αυτή θα έπρεπε να καταλήξει 
σε μία καλύτερη χρήση του ΕΟΟΣ εκ μέρους το>ν επιχειρήσεων, ειδικότερα εκ 
μέρους των MME. Η Επιτροπή πράγματι διαπίστωσε επανειλημμένα ότι η 
πρόσβαση των MME στις δημόσιες συμβάσεις, οι κανόνες των οποίων συχνά 
επαναλαμβάνονται στα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από κρατικούς 
πόρους, αντιπροσωπεύει ένα μέσο επιτάχυνσης της υλοποίησης της εσωτερικής 
αγοράς και της περιφερειακής οικονομικής ανάπτυξης.4 
Από μία ευρύτερη άποψη, η Επιτροπή προτίθεται να ενθαρρύνει τη συμμετοχή των 
ΕΟΟΣ στις εν λόγω συμβάσεις και τα εν λόγο) προγράμματα, εφόσον ο ΕΟΟΣ 
(χποτελεί για το σύνολο τα>ν . επιχειρήσεοον της Ένωσης σημαντική πρόοδο, 
προσφέροντας τους τη δυνατότητα να οργανώνουν τη συνεργασία τους στο 
πλαίσιο μιας διεθνικής δομής που εγγυάται στα μέλη της μια αυτονομία στην 
διεξαγωγή των δραστηριοτήτων τους. 
Ι. ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΟΟΣ 
Ο ΕΟΟΣ έχει εύκαμπτη δομή και επιτρέπει στους εταίρους που τον απασχολούν να 
εισάγουν τμήμα των οικονομικών τους δραστηριοτήτων διατηρώντας συγχρόνως 
οικονομική και νομική ανεξαρτησία. 
Η σύσταση ενός ΕΟΟΣ οδηγεί στη δημιουργία μιας ανεξάρτητης νομικής οντότητας 
η οποία έχει νομική προσωπικότητα και ο στόχος της είναι να διευκολύνει ή να 
αναπτύξει την οικονομική δραστηριότητα των μελών της, να βελτιώσει ή να 
αυξήσει τα αποτελέσματα της δραστηριότητας αυτής. 
Από τον ορισμό αυτό απορρέει ότι ο επιδκοκόμενος στόχος εκ μέρους εκείνων που 
συνέλαβαν το εν λόγω μέσο είναι η ανάπτυξη μιας διεθνικής συνεργασίας σε 
ευρίοπαϊκό επίπεδο μεταξύ επιχειρήσεων μέσω της ανάπτυξης μιας κοινής 
δραστηριότητας, επικουρικής της βασικής τους δραστηριότητας. 
Από μία πλευρά ο ΕΟΟΣ είναι συγκρίσιμος προς ομόρρυθμες εταιρείες (sociétés en 
nom collectif, partnerships, offene Handelsgesellschaften) στο βαθμό που π.χ. τα μέλη 
ενός ομίλου είναι αλληλεγγύως και απεριορίστως υπεύθυνα για τα χρέη του ομίλου 
(βλέπε παράγραφος ΙΙ.5). Πάντως, ο ΕΟΟΣ παρουσιάζει χαρακτηριστικά που 
συναντώνται σε πιο διαρθρωμένες μορφές εταιρειών: π.χ. διαθέτει την ικανότητα 
να ενεργεί ιδίω ονόματι μέσω των διαχειριστών που θα διοριστούν ανεξαρτήτως 
από την ιδιότητα του μέλους5, σύμφωνα με κανόνα που συνήθως συναντάται στις 
κεφαλαιουχικές εταιρείες (βλέπε παράγραφο ΙΙ.2). 
Βλέπε την ανακοίνωση C (88) 2510 της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη σχετικά με τον έλεγχο της 
τήρησης τα>ν κανόνων «δημόσιες συμβάσεις» στα σχέδια και τα προγράμματα που 
χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία και χρηματοοικονομικά μέσα. ΕΕΕΚ αριθ. C 22 
της 28.1.1989,σ. 3. 
Βλέπε επίσης τις ανακοινώσεις της Επιτροπής "Προιόθηση της συμμετοχής των MME στις 
δημόσιες συμβάσεις στην Κοινότητα" COM(90) 166 της 07.05.1990. "Η συμμετοχή των MME 
στις δημόσιες συμβάσεις στην Κοινότητα" SEC(92) 722 τελικό της 01,06.1992. 
Αρθρο 19 του κανονισμού. 
II. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΟΟΣ 
1. Κοινοτικός χαρακτήρας του ΕΟΟΣ 
Οι ευρωπαϊκοί όμιλοι οικονομικού σκοπού συνδέονται με την κοινοτική 
έννομη τάξη. 11 σύσταση τους και η νομική τους οντότητα δι:ν μπορούν κατά 
συνέπεια να πραγματοποιηθοΥ)ν παρά κάτω (χπό τους όρους, σύμφωνα με 
τις διαδικασίες και τα προβλεπόμενα αποτελέσματα από το κοινοτικό 
δίκαιο έστω και αν για ορισμένα θέματα το κοινοτικό δίκαιο παραπέμπει 
στα εθνικά δίκαια. 
Η νομική ουδετερότητα του ΕΟΟΣ τοποθετεί τα μέλη σε ισότιμη βάση 
πράγμα που είναι εξαιρετικά σημαντικό για να υπερβληθεί ο φόβος των 
εταίρων ότι ορισμένοι από αυτούς θα είναι σε πλεονεκτικότερη θέση διότι 
αναπτύσσουν δραστηριότητες σε πιο οικείο νομικό περιβάλλον. 
2 Νομική ικανότητα του ΕΟΟΣ και αυτονομία των μελών 
Ο ΕΟΟΣ έχει πλήρη και αυτόνομη νομική ικανότητα που τον Οκκροροποιεί 
από καθαρά συμβατικές τεχνικές συνεργασίας. Ειδικότερα, το γεγονός ότι 
κατέχει ίδια όργανα, του προσδίδει εξουσία διαπραγματεύσεων και 
εκπροσώπησης το)ν μελών του πολύ ισχυρότερη από εκείνη την οποία 
διαθέτει κάθε μέλος μεμονωμένα. Ο ΕΟΟΣ διαθέτει την ικανότητα να ασκεί 
δραστηριότητες ιδία) ονόματι μέσω του ή των διαχειριστών που μπορούν να 
διοριστούν ανεξαρτήτως της ιδιότητας του μέλους του ομίλου και των 
οποίων οι εξουσίες εκπροσώπησης εμπνέονται απευθείας από τους κανόνες 
που εφαρμόζονται στις κεφαλαιουχικές εταιρείες. Το χαρακτηριστικό αυτό 
είναι σημαντικό από την άποψη της συμμετοχής του ΕΟΟΣ στις δημόσιες 
συμβάσεις και σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται από κρατικούς 
πόρους διότι προσφέρει το πλεονέκτημα για τα μέλη του ΕΟΟΣ να 
παρουσιάζουν ενιαίο μέτωπο κατά τη διαπραγμάτευση συμβάσεων και κατά 
την αναζήτηση πιστώσεων ή χρηματοοικονομικών εγγυήσεων που 
συνδέονται απευθείας με τις δημόσιες συμβάσεις.6 
3. Επικουρικός γαρακτήρας της δραστηριότητας ενός ΕΟΟΣ 
Ο όμιλος διακρίνεται από μία εταιρεία κυρίως από το σκοπό του που είναι 
να διευκολύνει ή να αναπτύξει την οικονομική δραστηριότητα των μελών 
του ώστε να τους επιτρέψει να αυξήσουν τα αποτελέσματα τους ενώ μία 
εταιρεία κατά κανόνα επιδιώκει κερδοσκοπικό σκοπό για την ίδια. 
Λόγο) του επικουρικού αυτού χαρακτήρα, η δραστηριότητα του ομίλου 
πρέπει να συνδεθεί προς την οικονομική δραστηριότητα των μελών του και 
όχι να την υποκαθιστά. 
ΙΙάντως, η σύσταση του ΕΟΟΣ ος>είλει να προσφέρει ένα νομικό πλαίσιο 
που διευκολύνει την προσαρμογή τ<ον δραστηριοτήτων πον μελών του στις 
οικονομικές συνθήκες της αγοράς.7 
Ο επικουρικός χαρακτήρας της δραστηριότητας του ΕΟΟΣ δεν μπορεί 
λοιπόν να θεα)ρηθεί ως λειτουργικός περιορισμός του ομίλου που θα τον 
περιόριζε σε ένα δευτερεύοντα ρόλο ή ήσσονος σημασίας. 
6 Αρθρο Ι, παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2137/35 της 25ης Ιουλίου 1985. 
7 Αιτιολογική σκέψη αριθ. 1 του κανονισμού. 
3 
Επιφυλασσομένης της τήρησης της επικουρικής φύσης των δραστηριοτήτων 
του, μπορεί να θείορηθεί ότι ο όμιλος είναι σε θέση να διασφαλίσει όλες τις 
λειτουργίες που μπορούν να υπόκεινται σε οποιαδήποτε άλλη μορφή ομίλου 
ο οποίος συμμετέχει σε μία δημόσια σύμβαση ή σε ένα πρόγραμμα που 
χρηματοδοτείται με κρατικούς πόρους. 
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΟΟΣ μπορεί να έχει ποικίλες λειτουργίες: μπορεί να 
χρησιμοποιείται ως απλό πλαίσιο συντονισμού και οργάνωσης 
δραστηριότητας τα)ν μελών του αλλά μπορεί επίσης να συνάπτει ιδίω 
ονόματι και να διασφαλίζει την εκτέλεση συμβάσεοον που αποτελούν 
αντικείμενο δημοσίων συμβάσεων ή προγράμματος που χρηματοδοτούνται 
από κρατικούς πόρους. 
Ειδικότερα, ο κανονισμός δεν απαγορεύει στον ΕΟΟΣ να απορροφά 
πλήρως αλλά εκτάκτως ορισμένες δραστηριότητες των μελών του. Εξάλλου, 
το ζήτημα αυτό αποτέλεσε ήδη αντικείμενο διευκρίνισης εκ μέρους της 
Επιτροπής το 1991 «τίποτα δεν εμποδίζει ορισμένες δραστηριότητες των 
μελών να διασφαλίζονται από τον ΕΟΟΣ για περιορισμένη χρονική 
περίοδο, στο πλαίσιο της εκτέλεσης π.χ. ενός οικοδομικού έργου»8. 
4. ΔκΑοθοορτικές πλευρές του ΕΟΟΣ: Σταθερότητα και ευκαμψία 
Ο κανονισμός εγγυάται την ευκαμψία της προσαρμογής του ομίλου στις 
οικονομικές συνθήκες μέσω της μεγάλης ελευθερίας που έχουν τα μέλη του 
να οργανώνουν τις συμβατικές τους σχέσεις και την. εσωτερική λειτουργία 
του ομίλου.9 
Η ευκαμψία αυτή εκδηλώνεται τόσο στο επίπεδο της σύστασης του ΕΟΟΣ 
και της διάρκειας του όσο και των διαδικασιών χρηματοδότησης ή επίσης 
της λειτουργίας του. 
Η διαδικασία σύστασης ενός ΕΟΟΣ είναι εξαιρετικά απλή εφόσον αρκεί η 
σύναψη μιας γραπτής σύμβασης (δεν απαιτείται συμβολαιογραφική πράξη) 
και η καταχώρηση στο μητρώο του κράτους της έδρας του. 
Επιπλέον, ο ΕΟΟΣ μπορεί να συσταθεί για περιορισμένο ή αόριστο χρόνο. 
Αυτή η ευκαμψία της σύστασης του ομίλου τον καθιστά ένα μέσο ιδιαίτερα 
προσαρμοσμένο σε βραχυπρόθεσμα σχέδια όπως π.χ. οι μελέτες 
σκοπιμότητας ή η εκτέλεση έργων. 
Η ευρύτατη δυνατότητα πρόσβασης στον ΕΟΟΣ του επιτρέπει να 
ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε ενδεχόμενες απαιτήσεις αλλαγής των 
όρων της συνεργασίας. Το άνοιγμα αυτό δηλώνεται σαφώς στην αιτιολογική 
σκέψη του κανονισμού που διευκρινίζει ότι: «η πρόσβαση στον όμιλο πρέπει 
να είναι όσο το δυνατόν ευρύτερη για τα φυσικά πρόσίοπα, τις εταιρείες και 
άλλα νομικά πρόσωπα, τηρουμένων των στόχων του κανονισμού10». 
Χ Απάντηση εκ μέροιις του κ. Bangemann εξ ονόματος της Επιτροπής στη γραπτή ερώτηση αριθ. 
1587/91 ΕΕΕΚ αριθ. C323 της 13.12.1991, σ. 32 και επόμενες. 
1) Αιτιολογική σκέψη αριθ. 4 του κανονισμού. 
10 Ηλέπε επίσης το άρθρο 4 του κανονισμού. 
Η ευκαμψία που προδίδεται στα μέλη ενός ΕΟΟΣ όσον αφορά την 
χρηματοδότηση του επίσης είναι εξαιρετικά ελκυστική για τις επιχειρήσεις. 
Δεν απαιτείται εταιρικό κεφάλαιο κατά τη σύσταση του ομίλου. Η ευκαμψία 
αυτή είναι πολύ σημαντική και διακρίνει τη σύσταση ενός ΕΟΟΣ από τη 
σύσταση μιας εταιρείας όπου μπορούν να δεσμευτούν σημαντικά χρηματικά 
ποσά για ορισμένο χρονικό διάστημα ενώ στην περίπτωση ενός ομίλου είναι 
δυνατόν να προβλεφθούν ενδιάμεσα στάδια που επιτρέπουν τη μέγιστη 
χρήση τοον πόρων οι οποίοι θα απελευθερωθούν μεταγενέστερα. 
Είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι όλες οι μορφές εισφορών είναι 
δυνατές, εισφορές σε ρευστό, σε είδος ή ακόμη σε βιομηχανικές χρήσεις 
(τεχνολογικές γνώσεις, διπλώματα ευρεσιτεχνίας, εμπορικές ή 
επαγγελματικές σχέσεις κλπ....). 
Ο ΕΟΟΣ θα μπορεί επίσης σε ορισμένες περιπτώσεις να λειτουργεί είτε με 
την καταβολή τακτικών συνδρομών, είτε με την θέση στη διάθεση του πόρων 
από τρέχοντες λογαριασμούς. 
Επιπλέον, έστω και αν ο κανονισμός απαγορεύει στον ΕΟΟΣ να 
απευθύνεται στο κοινό για την προσέλκυση αποταμιεύσεων, έχει την 
ευχέρεια να ανατρέξει στην τραπεζική πίστωση.1 ' 
Άλλη μία ένδειξη που αποδεικνύει την ευκαμψία του ομίλου συνίσταται 
στην ευχέρεια μεταφοράς της έδρας του ΕΟΟΣ από ένα κράτος μέλος σε 
άλλο με διατήρηση της νομικής του προσωπικότητας ή ικανότητας. Κατά 
συνέπεια, η πράξη αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί ως λύση του ομίλου ούτε να 
φορολογηθεί ως τοιούτη. 
Όσον αφορά την οργάνωση των σχέσεων μεταξύ των μελών, ο κανονισμός 
κατά κύριο λόγο τους αφήνει την ευχέρεια να καθορίσουν τις σχέσεις τους. 
Πάντως, προβλέπει επίσης ορισμένες αναγκαστικές και συμπληρωματικές 
διατάξεις προς το συμφέρον τρίτων αλλά επίσης των ίδιων των μελών 
επιτρέποντας σε αυτά τα τελευταία να υπολογίσουν την έκταση της 
προσωπικής τους δέσμευσης.12 
Ορισμένες σημαντικές αποφάσεις που άπτονται της λειτουργίας και της 
(τύνθεσης του ομίλου δεν μπορούν να εγκριθούν εγκύρως παρά ομόφωνα. 
Προβλέπονται ιδίως: η τροποποίηση του σκοπού του ομίλου, η μεταβολή 
του (χριθμού τα>ν ψήφων που απονέμονται σε κάθε μέλος, η τροποποίηση 
των προϋποθέσείον για τη λήψη της απόφασης, η μεταβολή του ποσοστού 
συμμετοχής των μελών ή ορισμένων από αυτά στη χρηματοδότηση του 
ομίλου, η μεταq)oρά της έδρας του ομίλου εφόσον η εν λόγω μεταφορά 
συνεπάγεται αλλαγή της νομοθεσίας που εφαρμόζεται στον όμιλο, η έγκριση 
για την εκχώρηση εκ μέρους ενός · μέλους του συνόλου ή μέρους των 
δικαια)μάτα)ν του. 
Η λύση του ομίλου δεν μπορεί να αποφασίζεται παρά ομόφωνα, εκτός και 
αν η συστατική πράξη του ομίλου προβλέπει διαφορετικά. 
1 ' Αρθρο 23 του κανονισμού. 
12 Αρθρο 17 του κανονισμού. 
Πρέπει να προσθέσουμε ότι εάν η σύμβαση του ομίλου δεν περιέχει καμία 
διάταξη για τη λήψη συλλογικής απόφασης, ο κανόνας της ομοφωνίας 
εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις. '3 
Εξάλλου, ο κανονισμός επιβάλλει αρκετά αυστηρούς όρους σχετικά με την 
είσοδο και αποχώρηση των μελών του ομίλου. Οι κανόνες αυτοί 
επιβεβαιώνουν τον χαρακτήρα «intuitu personae» που προβάλλεται πολύ 
έντονα στις σχέσεις μεταξύ των μελών. Επίσης, η απόφαση εισόδου νέων 
μελών λαμβάνεται ομόφωνα από τα μέλη του ομίλου. Η παραίτηση ενός 
μέλους του ομίλου είναι δυνατή υπό τους όρους που προβλέπονται στην 
συστατική πράξη του ομίλου ή ελλείψει αυτών, με ομόφωνη συμφωνία των 
λοιπών μελών.14 Ο κανονισμός υπάγει την εκχώρηση συμμετοχών στην 
ομόφωνη έγκριση των λοιπών μελών. Ελλείψει οποιασδήποτε ρήτρας στη 
συστατική πράξη του ομίλου σχετικά με την σύσταση ασφαλείας, με 
αντικείμενο συμμετοχή ενός μέλους στον όμιλο, η σχετική άδεια δίδεται με 
την ομόφωνη απόφαση των λοιπών μερών.15 
Κατά συνέπεια, ο κανονισμός μειώνει τον κίνδυνο διαρθρωτικής αλλαγής 
στο εσωτερικό του ομίλου, διασφαλίζοντας ένα αποτελεσματικό έλεγχο της 
εισόδου και της εξόδου των μελών. 
Ο έλεγχος αυτός αποτελεί σημαντικό στοιχείο που δύναται να παρέχει 
ασφάλεια στους δυνητικούς συμβαλλομένους ενός ΕΟΟΣ ειδικότερα, στις 
τράπεζες και τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις των οποίων η πίστωση ή η 
χορήγηση εγγυήσείον μπορούν να ζητηθούν στο πλαίσιο της συμμετοχής ενός 
ΕΟΟΣ σε δημόσιες συμβάσεις ή επίσης στις αρχές των οποίων η 
χρηματοδότηση ζητείται στο πλαίσιο προγραμμάτων. 
Αλληλέγγυα και απεριόριστη ευθύνη των μελών 
Ανεξαρτήτως της πιστώσεως και των εγγυήσεων που θα μπορούν να 
χορηγηθούν στον ΕΟΟΣ σε συνάρτηση με την χρηματοοικονομική θέση των 
μελών του, διασφαλίζεται μέγιστη και αποτελεσματική προστασία των 
τρίτων που θα συνάψουν επιχειρηματική σχέση με τον όμιλο. 
Ο κανονισμός θεσπίζει την αρχή της αλληλέγγυας και απεριόριστης ευθύνης 
του ΕΟΟΣ για τα πάσης φύσεως χρέη του.16 
Ο ΕΟΟΣ μπορεί να συνάπτει συμβάσεις ιδίω ονόματι που συνεπάγονται 
χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις. Ασφαλώς θα οφείλει να αναλάβει την 
οικονομική ευθύνη από την ίδια περιουσία τόυ. Εάν η καταβολή δεν έχει 
'-* Αρθρο 17, παράγραφος 3 του κανονισμού. 
14 Αρθρα 26.1 και 27.1, εοάψιο 1 του Κανονισμού. 
Κάθε μέρος του ομίλου μπορεί, εξάλλου, να παραιτηθεί για σπουδαίο λόγο ανά πάσα στιγμή 
χαιρίς να απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των λοιπ<όν μελών (άρθρο 27, παράγραφος 1,.δεύτερο 
εδάφιο). 
15 Αρθρο 22 του κανονισμού. 
16 Αρθρο 24 του κανονισμού. 
πραγματοποιηθεί από τον ίδιο τον όμιλο σε εύλογη προθεσμία, τα μέλη του 
ομίλου ευθύνονται αλληλεγγύως και απεριορίστως για τα πάσης φύσεως 
χρέη του. 
Η προσωπική αυτή δέσμευση των μελών αποτελεί το, φυσικό αντίβαρο της 
συμβατικής ελευθερίας που αποτελεί τη βάση του ΕΟΟΣ και της έλλειψης 
της απαίτησης εταιρικού κεφαλαίου. 
Εξάλλου, τα πρώην μέλη ενός ΕΟΟΣ παραμένουν υπεύθυνα για διάστημα 5 
ετών από την αποχώρηση τους (χπό τον ΕΟΟΣ όσον αφορά τα χρέη και τις 
υποχρεώσεις που ανέλαβε ο όμιλος κατά την διάρκεια της περιόδου που 
ήταν μέλη.17 Η αλληλέγγυα και απεριόριστη ευθύνη των μελών του ομίλου 
συνιστά μία βασική εγγύηση που επιτρέπει σε τρίτους να συνάπτουν 
ευκολότερα επιχειρηματικές σχέσεις με τον ΕΟΟΣ, να του διασφαλίζουν ή 
να του χορηγούν πιστώσεις, δεδομένης της χρηματοοικονομικής εμβέλειας 
ενός ή περισσότερων μελών του. 
Ο κανόνας αυτός αποδεικνύει ότι ειδικότερα στην περίπτωση ενός ΕΟΟΣ 
που έχει συσταθεί χωρίς κεφάλαιο, η χρηματοοικονομική ικανότητα των 
μελών που τον συνθέτουν καθώς και οι εγγυήσεις που τα μέλη αυτά 
μπορούν να προσφέρουν, οφείλουν να λαμβάνονται υπόψη όταν ένας 
όμιλος υποβάλλει υποψηφιότητα για την σύναψη μιας σύμβασης ή στο 
πλαίσιο μιας αίτησης χρηματοδότησης ή παροχής πιστώσείον. 
17 Αρθρα 34 και 37.1 του κανονισμού. 
/// ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΕΟΟΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ 
(α) Γενική επισκόπηση 
Οι κοινοτικές οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις επιβάλλουν στο σύνολο 
της, Ευρωπαϊκής Ένωσης την τήρηση ορισμένων ελάχιστων όρων 
ενημέρωσης καθώς και διαδικασιών, κατά την σύναψη δημοσίων συμβάσεων 
από τη μία πλευρά εκ μέρους των δημοσίων αρχών (οι λεγόμενες οδηγίες 
«κλασικοί τομείς») και από την άλλη πλευρά από τους φορείς που ασκούν 
δραστηριότητες στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και 
των τηλεπικοινωνιών (λεγόμενες οδηγίες «ειδικοί τομείς»). Το νομικό αυτό 
πλαίσιο συμπληρώνεται από ορισμένους κανόνες στον τομέα των 
προσφυγών όταν πρόκειται για την επίλυση διαφορών μεταξύ επιχειρήσεων 
και αναθετουσών αρχών. Όλοι αυτοί οι κανόνες αποτελούν τις λεγόμενες 
«οδηγίες δημόσιες συμβάσεις»18. 
Αν και διαφέρουν σε ορισμένα σημεία, οι δύο αυτές ομάδες οδηγιών 
θεσπίζουν την απαγόρευση διακρίσεων, τη διαφάνεια των διαδικασιών 
επιλογής των υποψηφίων και ανάθεσης των συμβάσεων χάρη στη χρήση 
αντικειμενικών κριτηρίων τα οποία οφείλουν να είναι γνωστά εκ των 
προτέροον και την τήρηση των κανόνων που εφαρμόζονται στον τεχνικό 
τομέα. 
Όσον αφορά τη συμμετοχή των ΕΟΟΣ στις δημόσιες συμβάσεις, πρέπει να 
υπενθυμίσουμε ότι οι κοινοτικές οδηγίες στον τομέα αυτό δεν περιέχουν 
καμία διάταξη που θα μπορούσε να παρεμποδίσει τη συμμετοχή αυτή. 
Αντίθετα, όλες οι οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις προβλέπουν τη 
δυνατότητα για τους ομίλους να συμμετέχουν σε συμβάσεις χωρίς να 
υποχρεούνται να περιβληθούν ορισμένη νομική μορφή. Πάντως, η 
μετατροπή τέτοιου είδους ομίλων σε οντότητες με συγκεκριμένη νομική 
μορφή μπορεί να απαιτηθεί, όταν τους ανατεθεί σύμβαση εκ μέρους της 
αναθέτουσας αρχής ή του αναθέτοντος φορέα.19 
Ο επικουρικός χαρακτήρας της δραστηριότητας του ΕΟΟΣ δεν πρέπει να 
αποτελεί εμπόδιο στη συμμετοχή του στις δημόσιες συμβάσεις. Ως προς 
18 Οδηγία 93/36/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 περί συντονισμού των διαδικασιών 
για τη σύναψη συμβάσεων δημοσίων προμηθειών, ΕΕ L199/1 της 9ης Αυγούστου 1993· οδηγία 
93/37/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 περί συντονισμού των διαδικασκον για τη 
σύναψη συμβάσεων δημοσκον έργων. ΕΕ L199/54 της 9ης Αυγούστου 1993· οδηγία 92/50/ΕΟΚ 
του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 1992 για το συντονισμό των διαδικασκον σύναψης δημοσκον 
συμβάσεων υπηρεσιών. ΕΕ L 209/1 της 24ης Ιουνίου 1992. Οδηγία 89/665/ΕΟΚ του Συμβουλίου 
της 21ης Δεκέμβριοι) 1989 για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών 
διατάξε<ον περί της εφαρμογής των διαδικασιών προσφυγής στον τομέα της σύναψης συμβάσεων 
κρατικών προμηθειών και δημοσύον έργων. ΕΕ L 395/93 της 30ης Δεκεμβρίου 1989. Οδηγία 
93/38/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 περί συντονισμού των διαδικασκον σύναψης 
συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών. 
ΕΕ L 199/84 της 9ης Αυγούστου 1993 και οδηγία 92/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 25ης 
Φεβρουαρίου 1992 για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών 
διατάξεων σχετικά με την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων στις διαδικασίες σύναψης 
συμβάσεων των φορέοτν οι οποίοι λειτουργούν στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των 
μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών. ΕΕ L 76/14 της 23ης Μαρτίου 1992. 
19 Αρθρο 18 της οδηγίας 93/36/ΕΟΚ, άρθρο 21 της οδηγίας 93/37/ΕΟΚ, άρθρο 26 της οδηγίας 
92/50/ΕΟΚ και άρθρο 33 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ. 
αυτό, το δικαστήριο υπενθύμισε πρόσφατα ότι: «προκύπτει ότι την ανάθεση 
συμβάσεων δημοσίων έργων μπορεί να διεκδικήσει όχι μόνο ένα φυσικό ή 
νομικό πρόσοοπο που εκτελεί το ίδιο τα έργα αυτά, αλλά, εξίσου, ένα 
πρόσο)πο που τα εκτελεί μέσα) πρακτορείας ή υποκαταστημάτων ή 
απευθύνεται σε εξωτερικούς τεχνικούς ή τεχνικές υπηρεσίες ή ακόμη σε 
κοινοπραξίες εργοληπτών οποιασδήποτε νομικής μορφής»20. Κατά συνέπεια 
ένας ΕΟΟΣ μπορεί να συμμετέχει στην ανάληψη μιας δημόσιας σύμβασης 
και να διασφαλίσει την εκτέλεση της. 
(β) Αντικειμενική αξιολόγηση των κριτηρίων συμμετοχής στις δημόσιες 
συμβάσεις 
Στην προαναφερθείσα απόφαση το Δικαστήριο θεσπίζει την αρχή της 
αντικειμενικής αξιολόγησης τα)ν μέσων και των ικανοτήτων όλων των 
μελών ενός ομίλου επιχειρήσεων κατά τη συμμετοχή μιας επιχειρήσεως του 
ομίλου αυτού σε μια δημόσια σύμβαση, εφόσον η επιχείρηση αυτή μπορεί να 
διαθέτει μέσα και ικανότητες άλλων επιχειρήσεων του ομίλου που είναι 
απαραίτητα για την εκτέλεση της σύμβασης. 
Εφαρμόζοντας το σκεπτικό του Δικαστηρίου στους ΕΟΟΣ, κατά την 
επιλογή των υποβαλλόντων προσφορές ή των υποψηφίων για την ανάθεση 
μιας δημόσιας σύμβασης, η αναθέτουσα αρχή οφείλει να εφαρμόζει 
αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης τα οποία θεσπίστηκαν από τις οδηγίες, 
λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τις ικανότητες, του ίδιου του ΕΟΟΣ αλλά 
επίσης και των μελών του. 
Βάσει των οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις, οποιοσδήποτε εργολήπτης 
επιθυμεί να συμμετέχει σε μία δημόσια σύμβαση μπορεί να κληθεί να 
προσκομίσει αποδείξεις για την ταυτότητα του ή την οικονομική, 
χρηματοπιστοπική ή τεχνική του ικανότητα21 (κριτήρια ποιοτικής επιλογής). 
Όταν ο ΕΟΟΣ δεν πληροί, ως ανεξάρτητη νομική οντότητα, αυτά τα 
κριτήρια επιλογής, η αρχή της αντικειμενικής αξιολόγησης απαιτεί να 
ληφθούν υπόψη οι ικανότητες των μελών του. Αυτό προϋποθέτει ότι: 
Όταν όλα τα μέλη του ΕΟΟΣ είναι επιχειρήσεις που πληρούν τα κριτήρια 
επιλογής, απαιτείται επίσης και ο ΕΟΟΣ να πληροί τους όρους αυτούς. 
Αντίθετα, αν τα μέλη ενός ΕΟΟΣ δεν πληρούν όλα τα κριτήρια επιλογής, 
πρέπει τα μέλη του ΕΟΟΣ που στην πράξη είναι επιφορτισμένα με την 
εκτέλεση της σύμβασης να ανταποκρίνονται στους απαιτούμενους όρους εκ 
μέρους της αναθέτουσας αρχής. 
Τέλος, είναι αυτονόητο ότι αν κανένα από τα μέλη ενός ΕΟΟΣ δεν 
ανταποκρίνεται στους απαιτούμενους όρους εκ μέρους της -αναθέτουσας 
20 Δικαστήριο, 14.4.1994 - Ballast Nedam Groep NVC/Belgische staat., υπόθεση C - 389/92 Συλλογή 
1994 - Ι -σημείο 13, σ. 1306. Η απόφαση αυτή τη στιγμή αποτελεί αντικείμενο ενός νέου 
προδικαστικού εροντήματος για ερμηνεία (Υπόθεση C 5/97). 
21 Αρθρα 21 έως 25 της οδηγίας 93/36/ΕΟΚ, άρθρα 25 έως 29 της οδηγίας 93/37/ΕΟΚ, άρθρα 30 
έως 35 της οδηγίας 92/50/ΕΟΚ. Βλέπε επίσης άρθρα 30 έ(ος 32 της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ. 
αρχής, ο ΕΟΟΣ δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ώστε να παρακαμφθούν οι 
όροι αυτοί. 
Οι εθνικές κανονιστικές ρυθμίσεις όσον αφορά την καταχώρηση και την 
έγκριση εργοληπτών ενόψει της συμμετοχής τους σε δημόσιες συμβάσεις δεν 
πρέπει να αποτελούν εμπόδιο για τη συμμετοχή των ΕΟΟΣ σε τέτοιου 
είδους συμβάσεις. Όταν το εθνικό δίκαιο εξαρτά τη συμμετοχή των ΕΟΟΣ 
σε τέτοιου είδους δημόσιες συμβάσεις από την καταχώρηση τους ή την 
έγκριση τους, πρέπει είτε να επιτρέπει την καταχώρηση ή την έγκριση του 
ίδιου του ΕΟΟΣ είτε να προβλέπει εξαίρεση ώστε να επιτρέπει τη συμμετοχή 
του ΕΟΟΣ στις δημόσιες συμβάσεις χωρίς καταχώρηση ή έγκριση. 
10 
IV. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΕΟΟΣ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΟΥ 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΚΡΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ. 
Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ΕΟΟΣ θα έπρεπε να του επιτρέπουν να 
συμμετέχει πλήρως στα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από 
κρατικούς πόρους. Τα ιδιαίτερα αυτά χαρακτηριστικά αναλύονται 
παρακάτω. 
1· Διεθνικός γαρακτήοας του ΕΟΟΣ 
Πολλά προγράμματα κοινοτικής υποστήριξης απαιτούν τα σχέδια να 
υποβάλλονται από πολλούς εταίρους που ανήκουν σε διαφορετικά κράτη 
μέλη. Σχετικά με αυτό μπορούμε να αναφέρουμε το άρθρο 2, παράγραφος β, 
δεύτερη περίπτωση, της απόφασης του Συμβουλίου 1994, σχετικά με τους 
κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεα)ν, κέντρων ερευνών και πανεπιστημίων 
στις δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας22. 
Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, δεν μπορούν να τύχουν χρηματοδοτικών 
συνεισφορών της Κοινότητας παρά «οι δραστηριότητες που διεξάγονται 
από δύο τουλάχιστον νομικές οντότητες. Αυτές οι νομικές οντότητες δεν 
πρέπει να είναι συνδεδεμένες μεταξύ τους και πρέπει να είναι 
εγκατεστημένες σε διαφορετικά κράτη μέλη ή τουλάχιστον σε ένα κράτος 
μέλος και ένα κράτος συνδεδεμένο με το πρόγραμμα». 
Μία διασυνοριακή συνεργασία αποτελεί επίσης στόχο των ολοκληρωμένων 
προγραμμάτων στο πλαίσιο των κοινοτικών πρωτοβουλιών που 
χρηματοδοτούνται (χπό τα διαρθρωτικά ταμεία. Αυτό ισχύει για το Interreg 
II23, ένας από τους στόχους είναι η προώθηση της περιφερειακής 
διασυνοριακής συνεργασίας ή το Leader II, που επιδοτεί επίσης (πτυχή Γ) 
σχέδια διεθνικής συνεργασίας για την αγροτική ανάπτυξη24, ή επίσης REGIS 
II, που ενθαρρύνει τη διεθνική συνεργασία μεταξύ ιδιαίτερα 
απομακρυσμένων κοινοτικών περιφερειών25. 
22 Απόφαση του Συμβουλίου της 21.11.1994 «σχετικά με τους κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, 
κέντρων ερευνονν και πανεπιστημίων στις δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 
και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας», ΕΕΕΚ αριθ. L 306 της 30.11.1994, σ. 8. 
23 Πλέπε ανακοίνωση της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη για τον καθορισμό των κατευθυντήριοι 
γραμμών για επιχειρηματικά προγράμματα, τα οποία τα κράτη μέλη καλούνται να καταρτίσουν 
στα πλαίσια κοινοτικής πρωτοβουλίας για ανάπτυξη των μεθοριακών περιοχών, διασυνοριακή 
συνεργασία και επιλεγμένα δίκτυα ενέργειας - Interreg II, ΕΕΕΚ αριθ. C 180 της 1.7.1994, σ. 60. 
24 Βλέπε ανακοίν<ηση της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη σχετικά με τον καθορισμό των 
κατευθύνσεων για τις συνολικές επιδοτήσεις ή τα ολοκληρωμένα επιχειρησιακά προγράμματα 
για τα οποία τα κράτη μέλη καλούνται να υποβάλουν αιτήσεις συνδρομής στο πλαίσιο της 
κοινοτικής πρ<οτοβουλίας που αφορά την αγροτική ανάπτυξη- LEADER II, ΕΕΕΚ αριθ. C 180, 
της 1.7.1994,0.48. 
25 Βλέπε ανακοίνοχτη της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη για τον καθορισμό τ(ον κατευθύνσεων για 
τα επιχειρησιακά προγράμματα τα οποία καλούνται να καταρτίσουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο 
μιας κοινοτικής πρωτοβουλίας που αφορά τις ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες - REGIS 
II. ΕΕΕΚαριθ/c 180 της 1.7.1994,(7.44. 
11 
Όπως ο ΕΟΟΣ πρέπει απαραιτήτως να αποτελείται τουλάχιστον από δύο 
εταίρους που προέρχονται από δύο διαφορετικά κράτη μέλη26, ο διεθνικός 
χαρακτήρας είναι ένα από τα συστατικά στοιχεία του ΕΟΟΣ που μπορεί 
λοιπόν να θεωρηθεί ως «κοινοπραξία». Για τους λόγους αυτούς, οι ΕΟΟΣ 
έχουν σε κάθε περίπτωση το δικαίωμα να θέσουν την υποψηφιότητα τους 
μόνοι για τη συμμετοχή σε κοινοτικά προγράμματα, περιλαμβανομένων 
εκείνα>ν που απαιτούν τη συμμετοχή νομικοόν οντοτήτων από περισσότερα 
κράτη μέλη. 
Στις περιπτώσεις αυτές, δεν μπορεί να απαιτηθεί από τα μέλη ενός ΕΟΟΣ 
να υποβάλουν υποψηφιότητες παράλληλα με εκείνη του ίδιου του ομίλου. 
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προτίθεται να εισάγει στο σύνολο των 
επίσημων καταλόγων της εξουσιοδοτημένων εργοληπτών, καθώς και στα 
έντυπα τα οποία συμπληρώνονται στο πλαίσιο των προσκλήσεων υποβολής 
προσφορών, πέραν των 15 κατηγοριών που υπάρχουν για την ταξινόμηση 
των εθνικών συμμετοχών, μία νέα κατηγορία, καθαρά ευρωπαϊκού 
χαρακτήρα που καλείται «EUR». Οι ΕΟΟΣ θα ταξινομούνται αυτομάτως 
στην κατηγορία αυτή, λόγω του γεγονότος της διεθνικής τους φύσης. 
2· Η παρουσία εναλλακτικών ανεξάρτητων οντοτύτων 
Τα μέλη ενός ΕΟΟΣ διατηρούν πλήρως τη νομική και οικονομική τους 
ανεξαρτησία στη διεξαγωγή των δραστηριοτήτων τους. Οι ΕΟΟΣ μπορούν 
λοιπόν να συμμετέχουν πλήρως σε προγράμματα που απαιτούν δύο 
χωριστές νομικές οντότητες που υποβάλλουν από κοινού ένα σχέδιο. Ως 
προς αυτό μπορούμε να αναφέρουμε το παράδειγμα της Απόφασης του 
Συμβουλίου της 23ης Νοεμβρίου 1994 σχετικά με ένα ειδικό πρόγραμμα 
έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης στον τομέα της πυρηνικής 
ενέργειας (1994 -1998)27. 
Η απόφαση αυτή συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των δράσεων του 
προγράμματος «Thermie» σχετικά με την τεχνική επίδειξης σχεδίων. Δυνάμει 
του παραρτήματος III της απόφασης αυτής, η κοινοτική χρηματοδότηση των 
σχεδίων έρευνας, στο πλαίσιο συνεργασίας, στο οποίο μετέχουν καταρχήν 
τουλάχιστον τέσσερις ανεξάρτητες MME από τουλάχιστον δύο διαφορετικά 
κράτη μέλη, καλύπτει το 50% του κόστους της έρευνας. 
Τέτοιου είδους διατάξεις πρέπει να ερμηνεύονται στο πλαίσιο μιας 
συμμετοχής του ΕΟΟΣ στα προγράμματα αυτά ίσοις όροις με τις λοιπές 
επιλέξιμες επιχειρήσεις. Ο όμιλος οφείλει πράγματι να συνίσταται από 
τουλάχιστον δύο μέλη από δύο διαφορετικά κράτη μέλη τα οποία καθόλη τη 
διάρκεια της συνεργασίας τους διατηρούν την οικονομική και νομική τους 
αυτονομία.28 
Κατά συνέπεια, ένας ΕΟΟΣ μπορεί να συμμετέχει μόνος σε προγράμματα, 
περιλαμβανομένων εκείνων που απαιτούν σαφώς πολλούς ανεξάρτητους 
26 Βλέπε άρθρο 4, δεύτερο εδάφιο του κανονισμού 2137/85. 
• 27 Βλέπε ΕΕΕΚ αριθ. L 334 της 22.12.1994, σ. 87. 
2Κ Βλέπε άρθρα 3 και 4 του κανονισμού 2137/85. 
12 
εταίρους. Στην περίπτακτη αυτή, δεν θα πρέπει να απαιτείται από τα μέλη 
του ΕΟΟΣ να υποβάλουν ανεξάρτητη υποψηφιότητα παράλληλα με εκείνη 
του ίδιου του ομίλου. 
3· Η δημιουργία συνεργασίας 
Σε ορισμένες περιπποσεις, η επιλογή προτάσεων λαμβάνει υπόψη την 
πραγματική ικανότητα της προτεινόμενης δράσης για τη δημιουργία 
συνεργασίας μεταξύ διαφόρων κατηγοριών συμμετεχόντων.29 Τέτοιου 
είδους προγράμματα απαιτούν τη συμμετοχή νεοσυσταθεισών μορφών 
συνεργασίας. Στο πλαίσιο αυτό οι «κοινοπραξίες» που συστάθηκαν ad-hoc 
δεν μπορούν να προτιμώνται από τους ΕΟΟΣ που συστάθηκαν πρόίκρατα, 
χωρίς προσεκτική εξέταση των χαρακτηριστικών τους και των ικανοτήτων 
τους. 
V. ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΕΟΟΣ ΣΤΙΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 
Η πρόσβαση στις πιστώσεις αποτελεί βασικό στοιχείο για τους 
περισσότερους οικονομικούς φορείς. 
ΓΙάντοος, η προσφυγή σε εξωτερικά χρηματοοικονομικά μέσα από την 
επιχείρηση συχνά, είναι δυσχερής, ειδικότερα από τις MME που θα 
μπορούσαν να Οείορηθούν ως οφειλέτες υψηλού κινδύνου. 
Για τους λόγους αυτούς, η συγκέντρωση επιχειρήσεοον στο πλαίσιο ενός 
ΕΟΟΣ μπορεί' να αποτελεί πλεονέκτημα στο διάλογο με τους πιστωτικούς 
οργανισμούς. 
Η Επιτροπή επιθυμεί να διευκρινίσει και να διασαφηνίσει ορισμένα θέματα 
που συνδέονται με την πρόσβαση στις πιστώσεις των ΕΟΟΣ κατά τρόπο 
ώστε να αποιμευχΟεί οποιοσδήποτε κίνδυνος διάκρισης των ΕΟΟΣ σε 
συνάρτηση με άλλες μορφές εθνικών επιχειρήσεων που είναι περισσότερο 
γνωστές στους οικονομικούς φορείς. 
1. Η αίτηση εννυησεανν 
11 αρά τον υψηλό βαθμό λειτουργικής ελευθερίας και αυτονομίας που 
διατηρείται από τις επιχειρήσεις μέλη ενός ΕΟΟΣ, η αλληλέγγυα και 
απεριόριστη ευθύνη τους μπορεί να διευκολύνει αισθητά την παροχή 
πιστίόσείυς και να ενισχύσει την συμβατική εξουσία των μελών του ομίλου. 
Οι πιστωτές ενός ΕΟΟΣ, ιδίως οι τράπεζες και οι λοιποί 
χρηματοοικονομικοί οργανισμοί έχουν την ευχέρεια να καλυφθούν από τις 
προσωπικές περιουσίες των μελών για χρέη του ομίλου τα οποία δεν 
εξοφλήθηκαν εντός εύλογης προθεσμίας από αυτόν τον τελευταίο. 
Η απαίτηση προσα>πικών εγγυήσεων έναντι του καθενός από τα μέλη ενός 
ΕΟΟΣ θα επιβάρυνε αισθητά το κόστος του δανείου και κατά συνέπεια στην 
πράξη δεν μπορεί να απαιτείται στο βαθμό που τα μέλη ευθύνονται ήδη για 
την κάλυψη των χρεών του ομίλου από την προσωπική τους περιουσία. 
2'> Βλέπε άρθρο 4 της απόφασης του Συμβουλίου της 21.11.1994 σχετικά με τους κανόνες 
συμμετοχής επιχειρήσεων, κέντρων ερευνίίιν και πανεπιστημκον στις δραστηριότητες έρευνας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. ΕΕΕΚ αριθ. L 306 της 
30.11.1994,0.8. 
13 
Ο ΕΟΟΣ πίχρουσιάζεται λοιπόν ως ένα μέσο αύξησης της δυνατότητας 
δανεισμού των μελών του, μεκόνοντίχς κατά κανόνα" το κόστος του εν λόγω 
δανείου. 
2. Η νομιμοποίηση το>ν διαχειριστών. 
Η νομική αυτονομία του ΕΟΟΣ του επιτρέπει επίσης να είναι ο μοναδικός 
συνομιλητής στους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς, εφόσον ο ή οι 
διαχειριστές εκπροσωπούν τον όμιλο στις διαπραγματεύσεις. 
Κατά συνέπεια δεν είναι απαραίτητη η απευθείας διαπραγμάτευση μεταξύ 
κάθε μέλους του ομίλου και των χρηματοοικονομικών του εταίρων. 
3. Η απόδειξη της χρηματοοικονομικής συνοχής 
Οι ΕΟΟΣ, όπως και οποιοσδήποτε άλλος ζητά δάνειο, οφείλουν να είναι σε 
θέση να αποδείξουν την φερεγγυότητα τους. 
Σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν στο τρίτο κεφάλαιο σχετικά με τις δημόσιες 
συμβάσεις, οι πιστωτικοί οργανισμοί θα έπρεπε να είναι σε θέση να 
προβαίνουν σε σφαιρική αξιολόγηση της φερεγγυότητας των ομίλων, 
λαμβάνοντας υπόψη τις χρηματοοικονομικές ικανότητες των μελών τους. 
Η ενοποίηση των στοιχείων ενεργητικού των ΕΟΟΣ και εκείνων των μελών 
του θα διευκόλυνε τις απαραίτητες αξιολογήσεις εκ μέρους των 
χρηματοοικονομικών οργανισμών. 
Η σύνταξη εκ μέρους των ΕΟΟΣ ισολογισμού και ολοκληρωμένων 
λογαριασμών κερδών και ζημιών θα μπορούσε να αποτελεί εξαιρετικά 
χρήσιμο στοιχείο αξιολόγησης στο πλαίσιο αυτό. 
Πέραν των στοιχείων αυτών, η ύπαρξη ιδίου κεφαλαίου του ΕΟΟΣ - που 
δεν είναι υποχρεωτικό δυνάμει του κανονισμού αριθ. 2137/85 - συνιστά 
ασφάλεια για όλους τους δανειστές που καλούνται να χρηματοδοτήσουν τον 
όμιλο. 
Ένας ΕΟΟΣ με ίδιο κεςχχλαιο διαθέτει λοιπόν ένα μη αμελητέο 
ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που δύναται να ληφθεί υπόψη μεταξύ των 
λσιπίόν στοιχείων αξιολόγησης που αναφέρθηκαν παραπάνω. 
Ελλείψει ιδίου κεφαλαίου, είναι αναμφισβήτητο ότι η χρηματοοικονομική 
κατάσταση του ή των μελών που είναι εγκατεστημένα στο κράτος όπου 
βρίσκεται ο πισταοτικός οργανισμός αποτελεί βασικό στοιχείο κατά την 
αίτηση παροχής δανείου ή εγγυήσείος. 
Ο πιστωτής του ΕΟΟΣ θα αποφύγει χρονοβόρες διαδικασίες κάλυψης 
ίχπαιτητών στο εξωτερικό ποσών, ες)όσον η αρχή αλληλέγγυας και 
απεριόριστης ευθύνης των μελών ενός ομίλου θα του επιτρέψει να επιλέξει 
το μέλος κατά του οποίου θα στραφεί στην περίπτωση υπερημερίας του 
ίδιου του ομίλου. 
VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
Ο ΕΟΟΣ αυτή τη στιγμή αποτελεί το μοναδικό μέσο που προσφέρει στις 
επιχειρήσεις ένα πλαίσιο συνεργασίας που συνδέεται άμεσα με την 
κοινοτική έννομη τάξη. Για τους λόγους αυτούς και αποσκοπώντας να 
14 
διευκολύνει τη χρήση του, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά 
την εφαρμογή του κανονισμού 2137/85. 
Σε μίίχ ίχγορά σε διαρκή εξέλιξη, προσφέρει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις 
της Ένωσης, ιδίως τις MME, να αναπτύξουν το δυναμικό τους στο πλαίσιο 
σχεδίοον κοινοτικού περιεχομένου. Οι MME στο εξής πράγματι, 
αναγνωρίζονται ως επιχειρήσεις που διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην 
υλοποίηση τα>ν στόχων της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της 
απασχόλησης και αποτελούν μέρος των προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης.30 Η δράση REGIE αποτελεί από την άποψη αυτή ένα καλό μέσο για 
την προώθηση της χρήσης του ΕΟΟΣ μεταξύ των μικρομεσαίων 
επιχειρήσεων. 
Η Επιτροπή θεο>ρεί ότι είναι βασικής σημασίας όλοι οι παράγοντες που 
ενδιαφέρονται για τη χρήση του ΕΟΟΣ, επιχειρήσεις ή οργανισμοί που 
καλούνται να συμβληθούν με τον όμιλο, να έχουν πλήρη επίγνωση των 
χαρακτηριστικών του και των δυνατοτήτων του. 
Η παρούσα ανακοίνοκιη στοχεύει να επιφέρει διασαφηνίσεις για την άρση 
οποιασδήποτε αβεβαιότητας- που θα εξακολουθούσε να αποτελεί εμπόδιο 
στη βέλτιστη χρήση του ΕΟΟΣ στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων και της 
πρόσβασης στις σχετικές άμεσα συνδεδεμένες πιστώσεις, καθώς και στον 
τομέα των προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από κρατικούς πόρους. 
Μ) Βλέπε ανακοίνοχτη της Επιτροπής «ολοκληρωμένο πρόγραμμα τις τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
(MME) και τη βιοτεχνία», COM(96) 329 τελικό της 10.7.96. 
Βλέπε επίσης: «μέγιστη αξιοποίηση του δυναμικού απασχόλησης, ανάπτυξης και 
ανταγοηαστικότητας των ευρωπαϊκών MME», απόφαση 97/15/ΕΚ του Συμβουλίου της 9ης 
Δεκεμβρίου 1996 περί θεσπίσε<ος τρίτου πολυετούς προγράμματος για τις μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις (MME) στην Ευρωπαϊκή Ένωση (1997-2000), ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΡΙΘ. L 
006 της 10/01/1997, σ. 0025. 
15 
ISSN 0254-1483 
COM(97) 434 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
02 06 08 10 
Α#θ wmaMyw) : CB-CO97-460-GR-C 
ISBM 92-78-24432-5 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
Ι -2985 Λουξεμβούργο 
te