[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 10.3.2006

COM(2006) 109 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Αξιολόγηση της χρήσης των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών στο πλαίσιο της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση (97/23/ΕΚ)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 3

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3

Ιστορικό 3

Μέθοδος εξέτασης 4

2. ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ 4

Γενικές παρατηρήσεις 4

Ανησυχίες για την ασφάλεια λόγω σύγκρουσης συμφερόντων 5

Σήμανση εξοπλισμού αξιολογημένου από ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών 6

Υποχρεωτική, στο μέλλον, η μεταφορά διατάξεων σχετικά με τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών 7

Επέκταση των καθηκόντων των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών 7

3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 10

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Αξιολόγηση της χρήσης των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών στο πλαίσιο της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση (97/23/ΕΚ)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η παρούσα ανακοίνωση ανταποκρίνεται στην πρόσκληση της οδηγίας 97/23/ΕΚ σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση για την υποβολή έκθεσης με σκοπό την αξιολόγηση της λειτουργίας των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών.

Από την αξιολόγηση των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών δεν προέκυψαν προβλήματα σε επίπεδο ασφάλειας. Η ιδέα των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών εφαρμόζεται αποτελεσματικά και για τον επιδιωκόμενο σκοπό· δηλαδή εξυπηρετεί την αρχική βασική σύλληψη, σύμφωνα με την οποία οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών θα παρέχουν στις ομάδες χρηστών την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη τους για περιορισμένες εσωτερικές εφαρμογές. Οι διατάξεις της οδηγίας θα μπορούσαν, σε ορισμένα σημεία, να βελτιωθούν χωρίς, ωστόσο, αξιόλογα οφέλη.

Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν συντρέχουν επαρκείς λόγοι ώστε να υποβληθεί στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση όσον αφορά τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών.

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ιστορικό

Η οδηγία σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση καλεί την Επιτροπή (άρθρο 14) να υποβάλει έκθεση για τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών. Παρά το γεγονός ότι στις οδηγίες της νέας προσέγγισης η συμμετοχή τρίτου στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω κοινοποιημένων από τα κράτη μέλη οργανισμών (κοινοποιημένοι φορείς), η οδηγία σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα στο βαθμό που τα κράτη μέλη έχουν το δικαίωμα να επιτρέπουν, στο έδαφός τους, τη διάθεση στην αγορά και τη θέση σε λειτουργία εξοπλισμού υπό πίεση ή συγκροτημάτων, των οποίων η συμμόρφωση έχει αξιολογηθεί από "ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών", δηλαδή από ένα μέρος της ομάδας της εταιρείας που χρησιμοποιεί τον εξοπλισμό (χρήστης).

Δεδομένου ότι οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών αποτελούν νέο στοιχείο, το οποίο αντικατοπτρίζει τις πρακτικές που εφαρμόζονταν κατά τη στιγμή της έκδοσης της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση μόνο σε ορισμένα κράτη μέλη, η οδηγία απαιτεί από την Επιτροπή να παρακολουθεί τα αποτελέσματα που έχει η χρήση των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών και να υποβάλει αξιολόγηση τρία έτη μετά την εφαρμογή της οδηγίας σε εθνικό επίπεδο. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη καλούνται να διαβιβάζουν στην Επιτροπή κάθε χρήσιμη πληροφορία σχετικά με την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου. Εάν κρίνεται αναγκαίο, η αξιολόγηση θα συνοδεύεται από πρόταση τροποποίησης της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση.

Η παρούσα ανακοίνωση ανταποκρίνεται σε αυτό το αίτημα.

Μέθοδος εξέτασης

Η παρούσα ανακοίνωση βασίζεται σε μια σειρά διαβουλεύσεων των εθνικών αρχών και των ενδιαφερομένων, η οποία μπορεί να συνοψιστεί ως εξής:

- Το κύριο πλαίσιο διαβουλεύσεων με τις εθνικές αρχές και τους ενδιαφερομένους ήταν η ομάδα εργασίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση, η οποία δημιουργήθηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής και ασχολείται και με τα δύο ζητήματα από το 2003.

- Η Επιτροπή, για να σχηματίσει όσο το δυνατόν ευρύτερη εικόνα, διοργάνωσε διαβούλευση μέσω Διαδικτύου, με σκοπό να συγκεντρώσει τις απόψεις των ενδιαφερομένων καθώς και προτάσεις από τον ευρωπαϊκό τομέα για τον εξοπλισμό υπό πίεση, προκειμένου να συλλέξει εμπειρίες από τη λειτουργία των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών και να εξετάσει κατά πόσον οι διατάξεις της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση πρέπει να τροποποιηθούν ή να παραμείνουν ως έχουν. Η διαβούλευση αυτή είχε ανακοινωθεί μέσω διαφόρων οδών και ήταν ανοικτή στο Διαδίκτυο από τις αρχές Οκτωβρίου του 2004 έως τα τέλη Ιανουαρίου του 2005. Υποβλήθηκε σημαντικός αριθμός παρατηρήσεων[1].

- Η συνοπτική παρουσίαση και η λεπτομερής ανάλυση των απαντήσεων που δόθηκαν σχετικά με τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών στο πλαίσιο δημοσκοπήσεων, καθώς και ορισμένα προκαταρκτικά συμπεράσματα, εξετάστηκαν από την ομάδα εργασίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση τον Απρίλιο του 2005.

- Οι εθνικές αρχές κλήθηκαν να εξετάσουν τα καθορισμένα ζητήματα έως τα τέλη Μαΐου του 2005, ώστε να εξασφαλιστεί ότι θα μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με κάθε παράμετρο που θα χρειαστεί να εξεταστεί.

2. ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ

Γενικές παρατηρήσεις

Σε όλο τον κόσμο, οι χρήστες μηχανολογικού εξοπλισμού διαθέτουν τμήματα που εξασφαλίζουν περιοδικούς ενδοϋπηρεσιακούς ελέγχους ως μέρος της συνολικής τους οργάνωσης. Ειδικότερα, οι μεγαλύτερες εταιρείες χρήστες διαπίστωσαν ότι αυτές οι ρυθμίσεις αποτελούν σημαντικό στοιχείο για την ανάληψη των ευθυνών τους όσον αφορά την ασφαλή, αξιόπιστη και αποτελεσματική λειτουργία των εγκαταστάσεών τους. Κατά κανόνα, αυτά τα τμήματα ελέγχου διαθέτουν προσωπικό με επαγγελματική κατάρτιση και γνώσεις και –με την καθημερινή άμεση επαφή με τις εγκαταστάσεις για τις οποίες οι ιδιοκτήτες τους φέρουν την τελική ευθύνη– κατανοούν με μοναδικό τρόπο τις συνθήκες που επικρατούν στην υπηρεσία στην οποία θα τοποθετηθεί ο εξοπλισμός.

Αν και δεν είχαν όλα τα κράτη μέλη εμπειρία με τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών για κανονιστικούς σκοπούς, προστέθηκε στην οδηγία σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση διάταξη (το άρθρο 14) που επιτρέπει σε ορισμένα από αυτά τα ελεγκτικά τμήματα να αναλάβουν την ευθύνη για ένα μέρος της αξιολόγησης της συμμόρφωσης νέου εξοπλισμού, αντικαθιστώντας και συμπληρώνοντας με τον τρόπο αυτό τα καθήκοντα των κοινοποιημένων φορέων. Ωστόσο, καθώς διάφορα κράτη μέλη θεώρησαν ότι η ιδέα των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών δεν συμμορφωνόταν πλήρως με τη νέα προσέγγιση, που απαιτεί την παρέμβαση ενός "ανεξάρτητου τρίτου προσώπου", δόθηκε στα κράτη μέλη η δυνατότητα να μην εφαρμόσουν στην εθνική τους νομοθεσία τις διατάξεις της οδηγίας που αφορούν τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών.

Σε αντίθεση με τους κοινοποιημένους φορείς, οι οποίοι δύνανται να μην εμπλέκονται άμεσα στο σχεδιασμό, την κατασκευή, την προμήθεια, την εγκατάσταση, τη λειτουργία ή τη συντήρηση εξοπλισμού υπό πίεση ή συγκροτημάτων, οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών[2] μπορούν, κατ’ αρχήν, να εμπλέκονται στο «σχεδιασμό, την κατασκευή, την προμήθεια, την εγκατάσταση, τη λειτουργία ή τη συντήρηση του εξοπλισμού υπό πίεση», αλλά δεν πρέπει να είναι υπεύθυνες για αυτά τα καθήκοντα.

Κάθε ελεγκτική υπηρεσία του χρήστη «πρέπει να έχει σαφώς αναγνωρίσιμη δομή και να εφαρμόζει μεθόδους αναφοράς στο εσωτερικό του ομίλου στον οποίο ανήκει οι οποίες να εγγυώνται και να αποδεικνύουν την αμεροληψία του», ώστε να μη θίγεται η «ανεξαρτησία κρίσεως και [η] ακεραιότητά του αναφορικά με τις δραστηριότητες επιθεώρησης που ασκεί». Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την παρακολούθηση των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών και πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι απαιτήσεις αυτές εφαρμόζονται ορθά.

Δεδομένου ότι οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών αποτελούν νέο στοιχείο στη νέα προσέγγιση, η οδηγία απαιτεί από την Επιτροπή να παρακολουθεί τα αποτελέσματα που έχει η χρήση των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών και να υποβάλει αξιολόγηση τρία έτη μετά την εφαρμογή της οδηγίας σε εθνικό επίπεδο. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη καλούνται να διαβιβάζουν στην Επιτροπή κάθε χρήσιμη πληροφορία σχετικά με την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου. Εάν κρίνεται αναγκαίο, η αξιολόγηση θα συνοδεύεται από πρόταση τροποποίησης της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση.

Οι διάφορες εναλλακτικές προτάσεις που εξετάστηκαν με τις εθνικές αρχές και τους ενδιαφερομένους όσον αφορά το μέλλον των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών ήταν οι εξής: (i) να εγκαταλειφθεί η ιδέα των εν λόγω υπηρεσιών, (ii) να περιοριστούν τα καθήκοντά τους, (iii) να διατηρηθούν ή (iv) να επεκταθούν.

Ανησυχίες για την ασφάλεια λόγω σύγκρουσης συμφερόντων

Κατά τη σύνταξη της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση διατυπώθηκαν ορισμένοι προβληματισμοί ως προς το ότι ο εξοπλισμός αυτός που αξιολογείται από ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών μπορεί να παρουσιάσει δυνητικά υψηλότερο κίνδυνο σε σύγκριση με περιπτώσεις όπου στην εκτίμηση της συμμόρφωσης συμμετέχει κοινοποιημένος φορέας. Επιπλέον, ορισμένες παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν κατά τη διαβούλευση μέσω Διαδικτύου πρότειναν να εγκαταλειφθεί η ιδέα των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών. Ωστόσο, αναφέρθηκαν μόνο μερικές γενικές ανησυχίες για την ασφάλεια, χωρίς να προσδιοριστούν περαιτέρω.

Οι ανησυχίες που εκφράστηκαν σχετικά με την ασφάλεια κατά τη διαδικασία διαβούλευσης φαίνεται ότι αφορούσαν κυρίως την εκτιμώμενη έλλειψη ανεξαρτησίας των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών, καθώς είναι μέρος της ομάδας των χρηστών εξοπλισμού υπό πίεση και μπορούν, κατ’ αρχήν, να συμμετέχουν στο σχεδιασμό, την κατασκευή, την προμήθεια, την εγκατάσταση, τη λειτουργία ή τη συντήρηση του εν λόγω εξοπλισμού. Ωστόσο, η συμμετοχή των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών σε αυτά τα καθήκοντα συνεπάγεται, τυπικά, και ειδικές δεξιότητες υψηλότερου επιπέδου.

Τόσο οι δημοσκοπήσεις όσο και οι διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη απέδειξαν ότι η ιδέα των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών λειτουργεί αποτελεσματικά και δεν έχουν διαπιστωθεί ούτε προβλήματα ούτε παρατυπίες.

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν ιδιαίτερες ανησυχίες για θέματα ασφάλειας όσον αφορά το έργο που επιτελούν οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών.

Σήμανση εξοπλισμού αξιολογημένου από ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών

Κατά τη διαδικασία διαβούλευσης προτάθηκε οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών να λαμβάνουν, όπως και οι κοινοποιημένοι φορείς, αριθμό ταυτοποίησης από την Επιτροπή κατά την κοινοποίησή τους από ένα κράτος μέλος. Ο εξοπλισμός που θα αξιολογείται από μια ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών θα φέρει στη συνέχεια ειδικό σήμα (π.χ. " UI "), σε αντίθεση με τη σήμανση "CE", καθώς και τον αριθμό ταυτοποίησης της ελεγκτικής υπηρεσίας των χρηστών που διενήργησε την αξιολόγηση. Αυτή η διαδικασία αναμένεται ότι θα διευκολύνει τα σχετικά με την εποπτεία της αγοράς καθήκοντα των κρατών μελών και θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαφάνεια. Κατόπιν τούτου, ο εξοπλισμός που φέρει τέτοια σήμανση κρίνεται σκόπιμο να συμπεριληφθεί στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8 ("Ρήτρα διασφάλισης") και του άρθρου 16 ("Παράτυπη σήμανση").

Κατά τη διαδικασία διαβούλευσης οι εθνικές αρχές κλήθηκαν ειδικά να γνωστοποιήσουν τη θέση τους σχετικά με αυτή την πρόταση και να αναφέρουν τα τυχόν προβλήματα που εντοπίστηκαν λόγω της απουσίας αυτής της σήμανσης.

Ορισμένες εθνικές αρχές επέστησαν την προσοχή στο γεγονός ότι, όταν εξοπλισμός υπό πίεση που έχει αξιολογηθεί από μια ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών διατίθεται στην αγορά και τίθεται σε λειτουργία, αρκεί για τις εθνικές αρχές να διαθέτουν τεχνικά δεδομένα στο φάκελο τεκμηρίωσης, χωρίς να χρειάζεται γενική σήμανση. Ομοίως, για μεταχειρισμένο εξοπλισμό υπό πίεση ο φάκελος τεκμηρίωσης που συνοδεύει το προϊόν πρέπει να επαρκεί για τους σκοπούς της αξιολόγησης. Ορισμένες αρχές απαιτούν από τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών τις οποίες έχουν κοινοποιήσει οι ίδιες να χρησιμοποιούν εσωτερικά ειδικά σήματα για να ελέγχουν ευκολότερα κατά πόσον έχει ήδη διενεργηθεί αξιολόγηση της συμμόρφωσης.

Άλλες αρχές εξέφρασαν την ανησυχία τους σχετικά με έναν πιθανό κίνδυνο: προϊόντα που έχουν εγκριθεί από μια ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών –δηλαδή προϊόντα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο συγκεκριμένης εταιρείας– πωλούνται σε άλλους χρήστες· ο κίνδυνος αυτός, κατά τη γνώμη τους, επιδεινώνεται εάν τα προϊόντα φέρουν σήμανση. Ωστόσο, αυτό το επιχείρημα δεν φαίνεται πειστικό, πολύ περισσότερο αφού η σήμανση θα διευκολύνει την εποπτεία της αγοράς όσον αφορά την επαλήθευση της αξιολόγησης προϊόντων σε συγκεκριμένη εγκατάσταση από την αρμόδια ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών.

Η Επιτροπή, έχοντας εξετάσει όλα τα στοιχεία, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο εξοπλισμός υπό πίεση που έχει αξιολογηθεί από μια ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών προορίζεται μόνο για συγκεκριμένο φορέα και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλους φορείς. Κατά συνέπεια, δεν χρειάζεται ειδικό σήμα. Αυτή η θέση υποστηρίζεται και από την ομάδα εργασίας της Επιτροπής για τον εξοπλισμό υπό πίεση.

Υποχρεωτική, στο μέλλον, η μεταφορά διατάξεων σχετικά με τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών

Επί του παρόντος, εάν ένα κράτος μέλος δεν έχει μεταφέρει στην εθνική του νομοθεσία το άρθρο 14 ή το έχει μεταφέρει αλλά δεν έχει ορίσει ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών, δεν είναι υποχρεωμένο να δεχθεί στο έδαφός του αξιολόγηση της συμμόρφωσης από ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών η οποία έχει κοινοποιηθεί από άλλα κράτη μέλη.

Για το λόγο αυτό, πολλοί συμμετέχοντες, κυρίως χρήστες και ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών, υποστήριξαν ότι όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι υποχρεωμένα να μεταφέρουν στην εθνική τους νομοθεσία το άρθρο 14 για τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών και να δέχονται την αξιολόγηση της συμμόρφωσης όλων των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών, ανεξάρτητα από το εάν έχουν τα ίδια ορίσει τέτοιες ελεγκτικές υπηρεσίες. Κατά τη γνώμη τους, οι μεγάλες βιομηχανικές ομάδες χρηστών –συνήθως πολυεθνικές εταιρείες– οι οποίες δραστηριοποιούνται σε όλη την ΕΕ μόνο οφέλη μπορούν να αποκομίσουν από τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών τους και να εφαρμόσουν κοινή πολιτική για την ασφάλεια, εάν μπορούν να ακολουθούν τις ίδιες διαδικασίες για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης παντού. Η μη αποδοχή αξιολόγησης της συμμόρφωσης που έχει διενεργηθεί από ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών στο έδαφος ελάχιστων μόνο κρατών μελών θα έπληττε υπερβολικά τα συμφέροντα αυτών των ομάδων χρηστών, καθώς και την πολιτική τους για την ασφάλεια, εμποδίζοντας την επιτέλεση εποικοδομητικού έργου και τη διατήρηση ενιαίων συστημάτων διαχείρισης της ασφάλειας και της ακεραιότητας.

Εξάλλου, τα κράτη μέλη που δεν είχαν μεταφέρει στην εθνική τους νομοθεσία το άρθρο 14 εξήγησαν, κατά τη διαδικασία διαβούλευσης, ότι δεν το έπραξαν λόγω έλλειψης οποιασδήποτε προηγούμενης σχετικής πείρας, αλλά επειδή ούτε κρίθηκε αναγκαίο ούτε διαφαίνονταν συγκεκριμένα πλεονεκτήματα. Ωστόσο, ακόμη και αυτά τα κράτη μέλη δήλωσαν έτοιμα να επανεξετάσουν τη νομοθεσία τους με βάση την πείρα των άλλων κρατών μελών και τα αιτήματα του βιομηχανικού κλάδου.

Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι θα προκύψουν οφέλη από την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας που αφορούν τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών σε όλα τα κράτη μέλη. Ωστόσο, η υποχρεωτική μεταφορά των διατάξεων της οδηγίας που αφορούν τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών δεν θεωρείται τόσο σκόπιμη ώστε να δικαιολογεί πρόταση της Επιτροπής και κανονιστική διαδικασία στην οποία θα συμμετέχει το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο με στόχο την τροποποίηση της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση.

Επέκταση των καθηκόντων των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών

Αρχικώς, η ιδέα των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών προοριζόταν να εξυπηρετεί μόνο εσωτερικούς σκοπούς των ομάδων χρηστών, ώστε οι χρήστες εξοπλισμού υπό πίεση ιδιαίτερα περίπλοκης τεχνολογίας να έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν τη συσσωρευμένη πραγματογνωμοσύνη στο πλαίσιο της ομάδας κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης. Για το λόγο αυτό, οι ενότητες της αξιολόγησης της συμμόρφωσης που ήταν διαθέσιμες στις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών ήταν περιορισμένες.

Αυτό θεωρήθηκε υπερβολικά περιοριστικό, ιδίως από τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών. Το 1/3 των συμμετεχόντων στη δημόσια διαβούλευση υποστήριξε ότι τα καθήκοντα των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών θα πρέπει να επεκταθούν.

Κατά τη διαδικασία διαβούλευσης καθορίστηκαν οι ακόλουθες εναλλακτικές προτάσεις για την επέκταση των καθηκόντων:

Αξιολόγηση του τύπου και του σχεδιασμού

Οι διαδικασίες για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης που μπορούν να εφαρμοστούν από τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών είναι η ενότητα A1 (εσωτερικός έλεγχος της κατασκευής), η ενότητα Γ1 (συμμόρφωση προς τον τύπο), η ενότητα ΣΤ (επαλήθευση επί προϊόντων) και η ενότητα Ζ (επαλήθευση «ΕΚ ανά μονάδα»). Οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών λειτουργούν αποκλειστικά για την ομάδα στην οποία ανήκουν.

Με μια πρώτη εξέταση μπορεί να φαίνεται παράλογο που η αξιολόγηση της συμμόρφωσης σύμφωνα με την ενότητα Β (εξέταση «ΕΚ τύπου») και την ενότητα Β1 (εξέταση «ΕΚ σχεδιασμού») δεν μπορεί να διενεργηθεί από μια ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών, δεδομένου ότι αυτή η υπηρεσία μπορεί να διενεργεί αξιολόγηση της συμμόρφωσης σύμφωνα με την ενότητα Ζ, η οποία περιλαμβάνει το σχεδιασμό και την κατασκευή. Υποστηρίζεται επίσης ότι οι ειδικές γνώσεις σχετικά με τη διαδικασία παραγωγής από το χρήστη θα ενσωματώνονταν καλύτερα στο στάδιο του σχεδιασμού του εξοπλισμού υπό πίεση, εάν οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών μπορούσαν να διενεργήσουν τη σχετική αξιολόγηση της συμμόρφωσης.

Είναι αλήθεια ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ιδιαίτερα περίπλοκων συστημάτων οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών θα μπορούσαν να είναι οι πλέον αρμόδιοι φορείς για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι, στην πράξη, η αξιολόγηση της συμμόρφωσης προϊόντων μη μαζικής παραγωγής με συνδυασμό ενοτήτων όπως B1 + ΣΤ, B + ΣΤ και B + Γ1 η οποία διενεργείται από μία (και μόνο) ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών μοιάζει πολύ στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης με την ενότητα Ζ. Για το λόγο αυτό, θα είχε μικρή προστιθέμενη αξία να έχουν πρόσβαση οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών στις ενότητες B και B1, εάν δεν μπορούν να διενεργούν αξιολόγηση των συστημάτων ποιότητας του κατασκευαστή ταυτόχρονα, όπως ισχύει επί του παρόντος.

Επιπλέον, οι ενότητες B και B1 αφορούν ιδίως τα προϊόντα μαζικής παραγωγής. Αυτά τα προϊόντα όμως σπάνια προορίζονται να τεθούν σε λειτουργία από μία μόνο ομάδα χρηστών. Για το λόγο αυτό, η αξιολόγηση από μια ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών παρουσιάζει ελάχιστο οικονομικό ενδιαφέρον από αυτή την άποψη.

Αξιολόγηση των συστημάτων ποιότητας των κατασκευαστών

Σε περίπτωση μαζικής παραγωγής, οι κατασκευαστές τείνουν να χρησιμοποιούν συστήματα ποιότητας. Εφόσον ο εξοπλισμός μαζικής παραγωγής που προορίζεται ειδικά για τους πελάτες καθίσταται διαρκώς πιο σημαντικός για τους μεγάλους χρήστες, προτάθηκε να δοθεί η δυνατότητα στις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών να αξιολογούν τα συστήματα ποιότητας των κατασκευαστών σύμφωνα με τις οικείες ενότητες (Δ, Δ1, E, E1, H και H1) της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση.

Ως εκ τούτου, δεν συντρέχει κανένας λόγος ασφάλειας για τον οποίο οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών δεν θα μπορούσαν να είναι αρμόδιες για αυτό το καθήκον.

Ωστόσο, τα κράτη μέλη έκριναν ότι δεν υπάρχει ανάγκη επέκτασης των καθηκόντων, επειδή οι κατασκευαστές έχουν, κατά κανόνα, καθιερώσει συστήματα ποιότητας. Η πρόσθετη αξιολόγηση από ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών θα συνιστούσε περιττή αξιολόγηση, η οποία ενίοτε θα ήταν απλώς αποτέλεσμα πίεσης εκ μέρους μεγάλων ομάδων χρηστών σε μικρότερους κατασκευαστές, χωρίς καμία προστιθέμενη αξία.

Έγκριση των διαδικασιών μόνιμης συναρμολόγησης και των προσόντων του προσωπικού μόνιμων συναρμολογήσεων και μη καταστρεπτικών δοκιμών (ΜΚΔ)

Ορισμένοι συμμετέχοντες στη διαβούλευση μέσω Διαδικτύου ζήτησαν την επέκταση των καθηκόντων που επιτελούν οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών ώστε αυτά να καλύπτουν την έγκριση των διαδικασιών μόνιμης συναρμολόγησης και των προσόντων του προσωπικού μόνιμων συναρμολογήσεων και μη καταστρεπτικών δοκιμών (ΜΚΔ). Το επιχείρημα που πρόβαλαν ήταν ότι οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών διαθέτουν άρτια πείρα όσον αφορά τις μόνιμες συναρμολογήσεις (συγκολλήσεις) και τις ΜΚΔ. Ισχυρίζονται επίσης ότι είναι παράλογο να αποκλείονται οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών από την έγκριση αυτών των συναφών με την κατασκευή διαδικασιών και προσόντων, ενώ μπορούν να διενεργούν την αξιολόγηση της συμμόρφωσης που σχετίζεται με το στάδιο της κατασκευής. Αυτοί οι περιορισμοί δεν θα έχουν κανένα πρακτικό όφελος και θα επηρεάζουν αρνητικά την αποτελεσματικότητα. Τέλος, η απαίτηση να χρησιμοποιούνται κοινοποιημένοι φορείς για αυτά τα ζητήματα δεν θα συνεισφέρει κάτι σε επίπεδο ασφάλειας.

Ωστόσο, από τις αντιδράσεις των αρχών των κρατών μελών προέκυψε σαφώς ότι δεν συντρέχει λόγος επέκτασης προς αυτή την κατεύθυνση. Το μεγαλύτερο μέρος του σχετικού προσωπικού των κατασκευαστών θα εγκρίνεται από τρίτο πρόσωπο, δηλαδή από κοινοποιημένο φορέα ή αναγνωρισμένο τρίτο οργανισμό, καθώς οι κατασκευαστές χρειάζονται αυτή τη γενική έγκριση και για άλλους πελάτες. Επιπλέον, προκύπτει το ερώτημα κατά πόσον η έγκριση ΜΚΔ/συγκόλλησης από ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών στο μέλλον θα είναι, γενικώς, έγκυρη και θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για την κατασκευή εξοπλισμού υπό πίεση, η συμμόρφωση του οποίου δεν αξιολογείται από ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών.

Όπως και για τα προηγούμενα σημεία, αξίζει να υπενθυμιστεί ότι η ιδέα των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών εισήχθη ως παρέκκλιση, για πολύ ειδικούς σκοπούς, από την αρχή ότι η αξιολόγηση της συμμόρφωσης, εκτός της ενότητας Α (εσωτερικός έλεγχος της κατασκευής), επαληθεύεται από τρίτους, δηλαδή από κοινοποιημένους φορείς. Για την τήρηση αυτής της αρχής πρέπει να διατηρείται σαφής διάκριση μεταξύ των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών και των κοινοποιημένων φορέων. Μόνο σε περίπτωση απόλυτης ανάγκης θα πρέπει να διευρύνονται τα καθήκοντα των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών.

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα καθήκοντα των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών θα πρέπει να παραμείνουν περιορισμένα σε ειδικούς σκοπούς μιας ομάδας χρηστών και να μην επεκταθούν για να καλύψουν την αξιολόγηση της συμμόρφωσης για άλλους σκοπούς.

3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τις εθνικές αρχές και τους ενδιαφερομένους, η ιδέα των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών εφαρμόζεται αποτελεσματικά και για τον επιδιωκόμενο σκοπό. Δεν υπάρχουν λόγοι ανησυχίας όσον αφορά την ασφάλεια. Πράγματι, σύμφωνα με τις πρώτες εμπειρίες από τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών, οι διατάξεις της οδηγίας θα μπορούσαν να βελτιωθούν σε ορισμένα ήσσονος σημασίας σημεία, όπως με την υποχρεωτική μεταφορά στην εθνική νομοθεσία του άρθρου 14 της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση. Ωστόσο, τα επακόλουθα οφέλη δεν αναμένεται να είναι αρκετά αξιόλογα, δεδομένων των διοικητικών δαπανών που συνεπάγεται η τροποποίηση της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση, τόσο σε επίπεδο κρατών μελών όσο και σε επίπεδο ΕΕ, και της δυνατότητας των κρατών μελών να εφαρμόζουν τις διατάξεις για τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών σε εθελοντική βάση. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να συνυπολογιστούν οι περιορισμένοι πόροι των εθνικών διοικήσεων και της Επιτροπής, καθώς και η προτεραιότητα άλλων άμεσων καθηκόντων, όπως η εποπτεία της αγοράς.

Η επέκταση των καθηκόντων των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών η οποία θα εκτεινόταν στο πεδίο αρμοδιοτήτων των κοινοποιημένων φορέων θα μπορούσε να ακυρώσει τους διακριτούς ρόλους των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών και των κοινοποιημένων φορέων και να προκαλέσει σύγχυση στους κατασκευαστές: π.χ. στην περίπτωση που θα χρειαζόταν, αφενός, γενική έγκριση για προϊόντα που προορίζονται για όλους τους πελάτες και, αφετέρου, νέα αξιολόγηση και έγκριση για τον ίδιο τύπο προϊόντος που κατασκευάστηκε για την ομάδα χρηστών, κάτι που θα συνιστούσε περιττή αξιολόγηση.

Επιπροσθέτως, η επέκταση των καθηκόντων των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών θα ερχόταν σε σύγκρουση με την αρχική βασική ιδέα των εν λόγω υπηρεσιών, σύμφωνα με την οποία οι ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών θα παρέχουν στις ομάδες χρηστών την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη τους για περιορισμένες εσωτερικές εφαρμογές, σε αντίθεση με τους εξωτερικούς σκοπούς ή τις εμπορικές συναλλαγές. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, η αξιολόγηση της συμμόρφωσης που αποτελεί καθήκον των ελεγκτικών υπηρεσιών των χρηστών θα πρέπει να παραμείνει περιορισμένη στα τεχνικώς περίπλοκα προϊόντα, τα οποία, τις περισσότερες φορές, κατασκευάζονται μεμονωμένα. Για το λόγο αυτό, κρίνονται κατάλληλες οι ισχύουσες διατάξεις για τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή φρονεί ότι η εφαρμοζόμενη ιδέα σχετικά με τις ελεγκτικές υπηρεσίες των χρηστών εξυπηρετεί ικανοποιητικά τον επιδιωκόμενο στόχο και ότι οι εν λόγω ελεγκτικοί φορείς ανήκουν στην ομάδα χρηστών και, ως εκ τούτου, δεν θεωρεί αναγκαίο να υποβάλει πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση όσον αφορά το άρθρο 14.

[1] Οι παρατηρήσεις παρατίθενται συνοπτικά στην εξής διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/enterprise/pressure_equipment/index_en.htm

[2] Κατά παρέκκλιση από τις διατάξεις για τα καθήκοντα που εκτελούνται από τους κοινοποιημένους φορείς, το άρθρο 14 της οδηγίας σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση δίνει το δικαίωμα στα κράτη μέλη να επιτρέπουν, στο έδαφός τους, τη διάθεση στην αγορά και την από χρήστες θέση σε λειτουργία εξοπλισμού υπό πίεση ή συγκροτημάτων, των οποίων η συμμόρφωση με τις βασικές απαιτήσεις έχει αξιολογηθεί από μια ελεγκτική υπηρεσία των χρηστών.