ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 2.12.2011 
COM(2011) 849 τελικό  
  
ΕΚΘΕΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΣΤΟ  
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΣΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΚΑΙ  ΣΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
Κατάσταση  της Ένωσης  καινοτο µίας 2011 
 
 
EL 2   EL 1. ΤΟ ΠΡΟΣΤΑΓΜΑ  ΤΗΣ  ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ  
Η Ένωση  καινοτο µίας1, µια εµβληµατική  πρωτοβουλία  στο πλαίσιο  της στρατηγικής  
Ευρώπη  2020, συνιστά  µια ολοκληρω µένη στρατηγική  καινοτο µίας που βασίζεται  σε 
34 ειδικές  δεσµεύσεις . Ακολουθώντας  µια ευρεία  έννοια  της καινοτο µίας, η οποία  
συµπεριλα µβάνει  τον ιδιωτικό , τον δηµόσιο και άλλους2 τοµείς, η εν λόγω  
πρωτοβουλία  αποσκοπεί  στο να εξασφαλιστεί  ότι οι καινοτό µες ιδέες  θα µπορέσουν  
να µετατραπούν  σε νέα προϊόντα  και υπηρεσίες  που θα δηµιουργήσουν  οικονο µική 
ανάπτυξη  και θέσεις  εργασίας .  
Κατά  το πρώτο  έτος εφαρ µογής της Ένωσης  καινοτο µίας, η οικονο µική και 
χρηµατοπιστωτική  κρίση  πέρασε  σε ένα νέο στάδιο . Η ανάκα µψη διατρέχει  κίνδυνο  
και η εµπιστοσύνη  του κοινού  έχει υποβαθ µιστεί  σε διάφορους  τοµείς της 
οικονο µίας. Η πίεση  για περικοπή  επενδύσεων  σε πηγές  µελλοντικής  οικονο µικής 
ανάπτυξης  είναι  τεράστια .  
Ταυτόχρονα  επιταχύνεται  η µετατόπιση  της οικονο µικής δύνα µης από τη ∆ύση  στην  
Ανατολή . Τόσο  ο πίνακας  αποτελεσ µάτων  της Ένωσης  καινοτο µίας όσο και η 
έκθεση  για την ανταγωνιστικότητα  της Ένωσης  καινοτο µίας3 υπογρα µµίζουν  το 
γεγονός  ότι οι επιδόσεις  της Ευρώπης  στην  έρευνα  και την καινοτο µία έχουν  
υποχωρήσει  κατά  τα πρόσφατα  χρόνια , διευρύνοντας  ακόµη περισσότερο  το ήδη 
σηµαντικό  χάσµα καινοτο µίας έναντι  των ΗΠΑ  και της Ιαπωνίας . Επιπλέον , η Κίνα , 
η Ινδία  και η Βραζιλία  έχουν  ήδη αρχίσει  να καλύπτουν  µε ταχύ ρυθµό τη διαφορά  
τους µε την ΕΕ βελτιώνοντας  τις επιδόσεις  τους αντίστοιχα  κατά  7%, 3% και 1% σε 
σχέση  µε εκείνες  της ΕΕ σε ετήσια  βάση  κατά  τη διάρκεια  των τελευταίων  πέντε  
ετών . 
Η παρούσα  έκθεση  θα υποστηρίξει  και θα δείξει  ότι  
– η καινοτο µία είναι  το καλύτερο  µέσο που διαθέτου µε προκει µένου να 
βοηθήσου µε την ευρωπαϊκή  οικονο µία να ανακά µψει και να αντιµετωπίσου µε 
τις κοινωνικές  προκλήσεις  της παγκόσ µιας οικονο µίας· η επίτευξη  των στόχων  
της Ένωσης  καινοτο µίας, που συνιστά  για εµάς πρόσταγ µα καινοτο µίας, έχει 
καταστεί  ακόµη πιο σηµαντική  και επείγουσα  σε σχέση  µε την περασ µένη 
χρονιά · 
– η Ένωση  καινοτο µίας πραγ µατοποίησε  εντυπωσιακό  ξεκίνη µα µε ισχυρή  
υποστήριξη  από το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο4, το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο5 και 
το Συµβούλιο  Ανταγωνιστικότητας6· 
                                                 
1 Εµβληµατική  πρωτοβουλία  στο πλαίσιο  της στρατηγικής  Ευρώπη  2020, Ένωση  καινοτο µίας, 
SEC(2010) 1161. 
2 Οι άλλοι  τοµείς αφορούν  ένα ευρύ  φάσµα οργανισ µών που βρίσκονται  µεταξύ  αγοράς  και κράτους .  
3 Πίνακας  αποτελεσ µάτων  της Ένωσης  καινοτο µίας 2010, www.proinno-europe.eu  και έκθεση  για την 
ανταγωνιστικότητα  της Ένωσης  καινοτο µίας 2011 http://ec.europa.eu/research/innovation-
union/index_en.cfm?section=competitiveness-report&year=2011 . Επίσης , µια ανάλυση  των επιδόσεων  
ως προς  την ανταγωνιστικότητα  σε επίπεδο  κρατών  µελών  έδειξε  ότι πολλά  από αυτά  πρέπει  να 
εντείνουν  τις προσπάθειές  τους για καινοτο µία: SEC(2011) 1187.  
4 Ψήφισ µα του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  2010/2245 INI, 27.4.2011. 
5 Συµπεράσ µατα της 4.2.2011. 
 
EL 3   EL – συνολικά , σηµειώθηκε  αξιόλογη  πρόοδος  όσον  αφορά  την έναρξη  της 
υλοποίησης  των 34 δεσµεύσεων  της Ένωσης  καινοτο µίας. Με βάση  ευρείες  
συζητήσεις  µε ενδιαφερό µενους , κατατέθηκαν  νοµοθετικές  προτάσεις  
σύµφωνα  µε το σχέδιο  ενώ δροµολογήθηκαν  και δοκιµάστηκαν  πιλοτικές  
δράσεις7· 
– η Επιτροπή  προτείνει  αύξηση  των επενδύσεων  για την έρευνα , την καινοτο µία 
και την εκπαίδευση  προς  στήριξη  του θεµατολογίου  της ΕΕ για την προώθηση  
της ανάπτυξης . Η πρόταση  για τον «Ορίζοντα  2020» θεσπίζει  πολλές  από τις 
δεσµεύσεις  της Ένωσης  καινοτο µίας. 
– παρατηρείται  καλό  ιστορικό  σε ό,τι αφορά  τη θέσπιση  των προϋποθέσεων  
ώστε  να διευκολυνθεί  η µετάβαση  από την ιδέα στην  αγορά . Συγκεκρι µένα, η 
Επιτροπή  έχει ήδη καταθέσει  νοµοθετικές  προτάσεις  για τη δηµιουργία  ενιαίου  
καθεστώτος  προστασίας  των ευρεσιτεχνιών  και τον εκσυγχρονισ µό της 
θέσπισης  προτύπων .  
– η Επιτροπή  έχει λάβει  ισχυρή  εντολή  για την προώθηση  µέτρων  µε στόχο  την 
ολοκλήρωση  του Ευρωπαϊκού  Χώρου  Έρευνας  µέχρι το 2014. 
Πραγ µατοποιήθηκε  δηµόσια διαβούλευση  προκει µένου να προταθεί  έως τα 
µέσα του 2012 ένα πλαίσιο  για τον ΕΧΕ  για τη δηµιουργία  ενός εξαιρετικά  
αποδοτικού  και ολοκληρω µένου συστή µατος έρευνας  στην  Ευρώπη . 
– εποµένως , η πρόκληση  κατά  το επόµενο στάδιο  εφαρ µογής θα είναι  να 
αναλάβουν  όλοι οι εµπλεκό µενοι παράγοντες  από κοινού  την ευθύνη  της 
υλοποίησής  της Ένωσης  καινοτο µίας, να υιοθετήσουν  τις προτάσεις  της 
Επιτροπής  και να κάνουν  πράξη  συγκεκρι µένες πολιτικές  δεσµεύσεις  τόσο  σε 
εθνικό  όσο και σε ευρωπαϊκό  επίπεδο .  
Η παρούσα  έκθεση  επικεντρώνεται  στις βασικές  δράσεις  πολιτικής  για το 2011. 
Σύντο µη επισκόπηση  της κατάστασης  όσον  αφορά  το σύνολο  των 34 δεσµεύσεων  
της Ένωσης  καινοτο µίας παρατίθεται  στο παράρτη µα, ενώ για περισσότερες  
λεπτο µέρειες  µπορείτε  να ανατρέχετε  στο σύστη µα ενηµέρωσης  και πληροφοριών  
της Ένωσης  καινοτο µίας (I3S) µ έσω της διεύθυνσης  
http://i3s.ec.europa.eu/home.html .  
Η εν λόγω  πρωτοβουλία  συνοδεύει  άλλες  εµβληµατικές  πρωτοβουλίες  στο πλαίσιο  
της στρατηγικής  Ευρώπη  2020, όπως  εκείνη  για έξυπνη , διατηρήσι µη και χωρίς  
αποκλεισ µούς ανάπτυξη  και την Πράξη  για την Ενιαία  αγορά  που εκδόθηκε  τον 
Απρίλιο  του 20118. Οι πρωτοβουλίες  αυτές  αλληλεξαρτώνται  και αλληλενισχύονται . 
                                                                                                                                                         
6 Συµπεράσ µατα του Συµβουλίου  Ανταγωνιστικότητας , 26.11.2010. 
7 π.χ. δηµόσιες  διαβουλεύσεις  σχετικά  µε τη µελλοντική  χρηµατοδότηση  της έρευνας  και της 
καινοτο µίας στην  ΕΕ, τον Ευρωπαϊκό  Χώρο  Έρευνας , τον εκσυγχρονισ µό της πολιτικής  για τις 
δηµόσιες  συµβάσεις  και άλλες  διαβουλεύσεις .  
8 Ανακοίνωση : «Η Πράξη  για την Ενιαία  αγορά . ∆ώδεκα  δράσεις  για την τόνωση  της ανάπτυξης  και την 
ενίσχυση  της εµπιστοσύνης », COM(2011) 206 τελικό . 
 
EL 4   EL 2. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΑΝΑΠΤΥΞΗ  ΚΑΙ  ΘΕΣΕΙΣ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΜΕΣΩ  ΤΗΣ  ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ  
2.1. Ενίσχυση  της ευρωστίας  της Ευρώπης  για την καταπολέ µηση της κρίσης  
Οι προκλήσεις  που αντιµετωπίζου µε όσον  αφορά  τη βιωσι µότητα  των δηµόσιων  
οικονο µικών , τις οικονο µικές ανισορροπίες  και τις µεταρρυθ µίσεις  για την ενίσχυση  
της ανάπτυξης  συνιστούν  βασικά  στοιχεία  του θεµατολογίου  πολιτικής  της ΕΕ9.  
Υπάρχουν  ενδείξεις  ότι µια ισχυρή  δηµοσιονο µική δέσµευση  προς  την κατεύθυνση  
της εκπαίδευσης , της έρευνας  και της καινοτο µίας – έξυπνη  δηµοσιονο µική 
εξυγίανση10 – σε συνδυασ µό µε ένα επιχειρη µατικό  περιβάλλον  φιλικό  προς  την 
καινοτο µία θα αποτελούσε  έναν πολύ  αποτελεσ µατικό  τρόπο  διεξόδου  της Ευρώπης  
από την κρίση .  
Παρατηρείται  ότι, σε γενικές  γραµµές, τα κράτη  µέλη που κατά  παράδοση  
επενδύουν  περισσότερο  στην  Ε&Α και στην  εκπαίδευση  αντεπεξήλθαν  καλύτερα  
στην  πρόσφατη  οικονο µική αναταραχή  (βλ. σχήµα 1). Οι επενδύσεις  στην  Ε&Α και 
στην  εκπαίδευση  αυξάνουν  τις πιθανότητες  άµβλυνσης  των δυσµενών  επιπτώσεων  
της κρίσης  ενώ παρέχουν  επίσης  τα µέσα για ταχύτερη  επάνοδο  στην  ανάπτυξη .  
Ωστόσο , ο στόχος  της αποκατάστασης  της ανάπτυξης  και της βελτίωσης  της 
διαβίωσης  των ευρωπαίων  πολιτών  προϋποθέτει  ένα συνδυαστικό  σύνολο  
πολιτικών , το οποίο  επηρεάζει  τις συνθήκες  πλαισίου  για την καινοτο µία και την 
οµαλή λειτουργία  των αγορών  προϊόντων . Και ως προς  αυτό  υπάρχουν  επίσης  
ενδείξεις  ότι οι καλύτερες  συνθήκες  πλαισίου  συνδέονται  µε µια πιο εύρωστη  
ανάκα µψη (βλ. σχήµα 3) και µε υψηλότερους  ρυθµούς οικονο µικής ανάπτυξης  
µακροπρόθεσ µα11. 
                                                 
9 José Manuel Barroso, Κατάσταση  της Ένωσης , 28 Σεπτε µβρίου  2011. 
10 «Έξυπνη » δηµοσιονο µική εξυγίανση  σηµαίνει  προστασία  και ενίσχυση  των επενδύσεων  στις πηγές  
µελλοντικής  οικονο µικής ανάπτυξης , µε ανάδειξη  της έρευνας , της καινοτο µίας και της εκπαίδευσης  ως 
επενδύσεων  φιλικών  προς  την ανάπτυξη . 
11 Η γραµµική παρε µβολή  καταδεικνύει  τον συσχετισ µό µεταξύ  των µεταβλητών  που εµφανίζονται  στα 
σχήµατα. Οι στατιστικά  σηµαντικοί  συντελεστές  συσχετισ µού είναι  οι εξής: 0,66 για Ε&Α-ΑΕγχΠ  και 
0,39 για το επιχειρη µατικό  περιβάλλον . Το µέγεθος  του κύκλου  αντικατοπτρίζει  το µέγεθος  της 
οικονο µίας (ως ποσοστό  επί του ΑΕγχΠ ). Τα στοιχεία  της Eurostat προέρχονται  από την έκθεση  
σχετικά  «µε τους δείκτες  της επιστή µης και της τεχνολογίας ». Οι συνθήκες  πλαισίου  µετρώνται  
σύµφωνα  µε την κατάταξη  που παρέχεται  από την έκθεση  της Παγκόσ µιας Τράπεζας  για την 
επιχειρη µατικότητα  (World Bank’s Doing Business Report). Ως υποκατάστατο  για τις επενδύσεις  του 
παρελθόντος  χρησι µοποιείται  ο πενταετής  µέσος όρος  επενδύσεων , δεδοµένου ότι η σχετική  
σταθερότητα  της Ε&Α µετράται  ως ποσοστό  (επί του ΑΕγχΠ ). Τα στοιχεία  των σχηµάτων  1 και 2 
προκύπτουν  βάσει  συσχετισ µού, ενώ κάθε  ικανή  εκτίµηση των αιτιών  θα απαιτούσε  πιο 
εµπεριστατω µένη οικονο µετρική  ανάλυση  βάσει  µιας σειράς  πρόσθετων  οικονο µικών και θεσµικών 
παραγόντων  (όπως  π.χ. η κάλυψη  της οικονο µικής υστέρησης ). 
 
EL 5   EL Σηµείωση : (1) Η Μάλτα  και η Σλοβενία  δεν φαίνονται  στο γράφη µα.Σχήµα 1 Επενδύσεις  σε Ε&Α και οικονο µική ανάκα µψη
IT PT
HU
LTELFI SE
IE
LVBGES
CYRO
SKPLLUDE
EEATDK
UK
CZFR
BE
NL
0,00,51,01,52,02,53,03,54,0
-5,0 -4,0 -3,0 -2,0 -1,0 0,0 1,0 2,0 3,0 4,0 5,0 6,0Αύξηση  ΑΕγχΠ , 2010Μέσος  όρος  επενδύσεων  σε Ε&Α, 2004-2009
 
 
EL 6   EL Σηµείωση : (1) Η Βουλγαρία  δεν φαίνεται  στο γράφη µα.
Πηγές : Υπολογισ µοί των Γ∆ RTD-JRC βάσει  των δεδο µένων  κατάταξης  της Eurostat και της Παγκόσ µιας ΤράπεζαΣχήµα 2 Επιχειρη µατικό  περιβάλλον  και οικονο µική ανάπτυξη
CZROSICYBE FR
NL
AT PT
HUESLT
LV
LUSKDEEE FI
PLSEDK
UK
IE
ELIT-10
0
1020
30
4050607080
90
100110120-5,0 -4,0 -3,0 -2,0 -1,0 0,0 1,0 2,0 3,0 4,0 5,0 6,0
Αύξηση  ΑΕγχΠ , 2010Κατάταξη  από την Παγκόσ µια Τράπεζα  ως προς  την 
επιχειρη µατικότητα
 
2.2. Μεταρρύθ µιση των εθνικών  συστη µάτων  έρευνας  και καινοτο µίας  
Τα κράτη  µέλη κλήθηκαν  να αυτοαξιολογηθούν  όσον  αφορά  τα συστή µατα και τις 
πολιτικές  τους για την καινοτο µία12, τα οποία  θα συνεισφέρουν  επίσης  στη 
στρατηγική  Ευρώπη  2020.  
Συνολικά , τα εθνικά  προγρά µµατα µεταρρυθ µίσεων  περιλα µβάνουν  ένα εύρος  
µέτρων  τα οποία  συνιστούν  µια καλή  αφετηρία  για την τόνωση  της καινοτο µίας. 
Ωστόσο , όπως  εκτιµά η Επιτροπή  µέσω της σχετικής  σύστασης  πολιτικής  στο 
πλαίσιο  του πρώτου  «ευρωπαϊκού  εξαµήνου », τα εθνικά  προγρά µµατα 
µεταρρυθ µίσεων  χαρακτηρίζονται  συχνά  από έλλειψη  φιλοδοξίας  και λεπτο µέρειας . 
Απαιτούνται  πρόσθετες  προσπάθειες  για την επίτευξη  του στόχου  της ΕΕ, δηλαδή  
της διάθεσης  του 3% του ΑΕγχΠ  σε επενδύσεις  Ε&Α, και τα κράτη  µέλη οφείλουν  
να καταβάλουν  µεγαλύτερες  προσπάθειες  όσον  αφορά  την προάσπιση  και την 
ιεράρχηση  των δαπανών  για την έρευνα  και την εκπαίδευση , καθώς  και των βασικών  
υποδο µών για τη στήριξη  της ανάπτυξης  στο µέλλον13. 
Ορισ µένες τάσεις  που προκύπτουν  από τις ανακοινωθείσες  µεταρρυθ µίσεις  όσον  
αφορά  την έρευνα  και την καινοτο µία έχουν  ως εξής (παρατίθενται  ενδεικτικά  µόνο 
παραδείγ µατα): 
                                                 
12 ∆έσµευση  αριθ. 33 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
13 Ανακοίνωση : «Ολοκλήρωση  του πρώτου  Ευρωπαϊκού  Εξαµήνου  συντονισ µού της οικονο µικής 
πολιτικής », COM(2011) 400 τελικό . 
 
EL 7   EL (1) Τα περισσότερα  κράτη  µέλη βρίσκονται  σε διαδικασία  βελτίωσης  των δοµών 
διακυβέρνησής  τους και της στρατηγικής  καθοδήγησης  για την έρευνα  και την 
καινοτο µία, η οποία  συνοδεύεται  συχνά  από βαθµιαία ενοποίηση  των δύο τοµέων 
πολιτικής  και ενισχυ µένη στόχευση  της δηµόσιας  χρηµατοδότησης  σε επιλεγ µένους  
τοµείς. Ωστόσο , στο παρόν  στάδιο , πολύ  λίγες  χώρες  θέτουν  τις κοινωνικές  
προκλήσεις  ως βασική  προτεραιότητά  τους. 
• Η Γερµανία έχει αναβαθ µίσει τη λεγόµενη «στρατηγική  2020 για την υψηλή  
τεχνολογία » προκει µένου να ενισχύσει  τη ζήτηση  για έρευνα  και καινοτο µία 
µε περισσότερη  έµφαση  στις κοινωνικές  προκλήσεις . 
• Η Ισπανία  έχει υιοθετήσει  µια ολοκληρω µένη προσέγγιση  για τη 
µεταρρύθ µιση της πολιτικής  της στον  τοµέα της έρευνας  και της καινοτο µίας, 
µέσω της θέσπισης  µιας νέας Πράξης  για την επιστή µη, την τεχνολογία  και την 
καινοτο µία και της πρόσφατης  εθνικής  στρατηγικής  καινοτο µίας·  
• Η Σλοβακία  έχει διορίσει  υψηλόβαθ µο κυβερνητικό  εκπρόσωπο  για την 
οικονο µία της γνώσης  και έχει συγκροτήσει  δύο υπηρεσίες  για την εφαρ µογή 
των µέτρων  πολιτικής  στον  τοµέα της έρευνας  και της καινοτο µίας. 
(2) Τα περισσότερα  κράτη  µέλη εργάζονται  προς  την κατεύθυνση  της βελτίωσης  των 
συνθηκών  πλαισίου  ή της οικονο µικής στήριξης  της έρευνας  και της καινοτο µίας, 
ιδίως  µέσω της παροχής  φορολογικών  κινήτρων  για την Ε&Α, καθώς  και µέσω 
διαφόρων  τρόπων  υποστήριξης  των καινοτό µων ΜΜΕ , συµπεριλα µβανο µένης της 
διάθεσης  επιχειρη µατικών  κεφαλαίων . Επιπλέον , όλο και περισσότερα  κράτη  µέλη 
εστιάζουν  την προσοχή  τους σε µέσα πολιτικής  για την καινοτο µία από την πλευρά  
της ζήτησης , ιδιαίτερα  δε όσον  αφορά  τις δηµόσιες  συµβάσεις14. Μέχρι  τούδε , λίγες  
µόνο χώρες  έχουν  εφαρ µόσει προσεγγίσεις  που επιδιώκουν  την ενοποίηση  των 
µέσων  από την πλευρά  της ζήτησης  και από εκείνη  της προσφοράς .  
• Το Βέλγιο  έχει αυξήσει  τις πιστώσεις  φόρου  στους  τοµείς της έρευνας  και της 
καινοτο µίας και σχεδιάζει  να παράσχει  κίνητρα  για τη δηµιουργία  και 
ανάπτυξη  νέων  εταιριών  επιστη µονικού  προσανατολισ µού, οι οποίες  θα 
προέρχονται  είτε από µεγάλες  επιχειρήσεις  είτε από ερευνητικά  ινστιτούτα . 
• Η ∆ανία  έχει ενοποιήσει  διάφορες  πτυχές  από την πλευρά  της ζήτησης  σε 
προγρά µµατα που υποστηρίζουν  τη συνεργασία  δηµόσιου -ιδιωτικού  τοµέα. 
Προχώρησε  επίσης  στη δηµιουργία  του Ταµείου Καινοτο µίας των 
Επιχειρήσεων , το οποίο  ενισχύει  τις επιχειρη µατικές  ευκαιρίες  στους  τοµείς 
της πράσινης  ανάπτυξης  και της πρόνοιας .  
• Η Πολωνία  έχει θεσπίσει  µέτρα κατάρτισης  για 500 αγοραστές -δηµοσίους  
φορείς , 1.500 εκπροσώπους  ΜΜΕ  και 1.000 ενδιά µεσους  επιχειρη µατικούς  
φορείς  για την εντατικότερη  χρήση  των δηµόσιων  συµβάσεων  που αφορούν  
καινοτό µα προϊόντα  και υπηρεσίες . 
                                                 
14 Για περισσότερες  πληροφορίες  σχετικά  µε τις τάσεις  των πολιτικών  για την καινοτο µία στην  Ευρώπη  
από την πλευρά  της ζήτησης , βλέπε  την πρόσφατα  δηµοσιευθείσα  έκθεση : 
http://ec.europa.eu/enterprise/newsroom/cf/_getdocument.cfm?doc_id=7011 
 
EL 8   EL Για την καλύτερη  διερεύνηση  τυχόν  συνεργειών  και για τη συγκέντρωση  των 
σχετικών  κινδύνων  και πόρων , πρέπει  να εξετάζεται  η δυνατότητα  συντονισ µού µε 
πρωτοβουλίες  σε επίπεδο  ΕΕ. 
(3) Όσον  αφορά  τους προϋπολογισ µούς που προβλέπονται  για την Ε&Α, περιορισ µένος 
µόνο αριθµός κρατών  µελών  (µεταξύ  των οποίων  η ∆ανία , η Γαλλία , η Γερµανία και 
η Σουηδία ) έχουν  εγκαινιάσει  νέες χρηµατοδοτικές  πρωτοβουλίες , ενώ άλλα  κράτη  
µέλη, όπως  η Σλοβενία , προβλέπουν  τη διάθεση  σηµαντικού  µεριδίου  από τα 
διαρθρωτικά  ταµεία για την έρευνα  και την καινοτο µία. Φαίνεται  ότι οι χώρες  που 
είναι  προσηλω µένες στην  αύξηση  της χρηµατοδότησης  για την Ε&Α είναι  επίσης  
εκείνες  που εξετάζουν  το ευρύτερο  δυνατό  φάσµα µέτρων  για την ενίσχυση  της 
ανάπτυξης  σύµφωνα  µε τους τοµείς δράσης  της Ένωσης  καινοτο µίας, και 
επιδεικνύουν  ήδη ή προσδοκούν  σηµαντικές  επιδόσεις  στην  καινοτο µία. 
• Η Γαλλία  επενδύει  21,9 δισεκατ . ευρώ  επιπλέον  για την περίοδο  2009-2014 
στην  τριτοβάθ µια εκπαίδευση  και έρευνα  (πρωτοβουλία  «Investissements 
d’Avenir»). 
• Η Γερµανία δεσµεύθηκε  να αυξήσει  τους δηµόσιους  προϋπολογισ µούς για την 
έρευνα  και την εκπαίδευση  κατά  12 δισεκατ . ευρώ  για την περίοδο  2010-2013. 
• Η Σλοβενία  αυξάνει  τον προϋπολογισ µό Ε&Α µέσω της διάθεσης  κονδυλίων  
από τα διαρθρωτικά  ταµεία στην  Ε&Α και στην  καινοτο µία.  
Πρόσφατη  έρευνα15 σχετικά  µε τις δηµόσιες  δαπάνες  Ε&Α δείχνει  ότι 
αναλα µβάνονται  φιλόδοξες  πολιτικές  δεσµεύσεις  όσον  αφορά  τις δαπάνες  Ε&Α από 
χώρες  µε χαµηλές επιδόσεις  στην  καινοτο µία, όπως  η Ρουµανία, η Βουλγαρία  και η 
Λετονία , καθώς  και από χώρες  µε µέτριες  επιδόσεις , όπως  η Ουγγαρία , η Πολωνία  
και η Σλοβακία . Αντίθετα , οι περισσότερες  χώρες  µεταξύ  εκείνων  µε τις καλύτερες  
επιδόσεις  στην  καινοτο µία16, καθώς  και άλλες  µε µέτριες  επιδόσεις17, άρχισαν  
πρόσφατα  να περιορίζουν  ή σκοπεύουν  να περιορίσουν  τις προσπάθειές  τους.  
Υπάρχει  ευδιάκριτος  κίνδυνος  διεύρυνσης  του χάσµατος καινοτο µίας µεταξύ  των 
κρατών  µελών . Είναι  σηµαντικό  οι χώρες  µε µέτριες  επιδόσεις  στη καινοτο µία να 
διατηρήσουν  τις πρόσφατες  θετικές  δεσµεύσεις  τους, ενώ όσες κατέχουν  µέσες 
επιδόσεις  καλούνται  να µην περιορίσουν  περαιτέρω  τις δηµόσιες  επενδύσεις  τους σε 
Ε&Α και να αρχίσουν  να προγρα µµατίζουν  την κάλυψη  του χαµένου εδάφους . 
Αυτός  είναι  και ο µόνος τρόπος  να επιτύχει  η Ευρώπη  τους στόχους  και τις 
φιλοδοξίες  της ως προς  την έρευνα  και την καινοτο µία.  
2.3. Περισσότερη  και καλύτερη  χρηµατοδότηση  της έρευνας  και της καινοτο µίας 
από την ΕΕ 
Η Ένωση  καινοτο µίας επιδιώκει  να παράσχει  εξορθολογισ µένη και απλοποιη µένη 
χρηµατοδότηση  της έρευνας  και της καινοτο µίας σε επίπεδο  ΕΕ µε γνώµονα τις 
                                                 
15 Ερωτη µατολόγιο  2011 της επιτροπής  του Ευρωπαϊκού  Χώρου  Έρευνας  (επιτροπή  ΕΧΕ ) σχετικά  µε τις 
επενδύσεις  και τα µέτρα πολιτικής  για την Ε&Α από τα κράτη  µέλη της ΕΕ και τα συνδεδε µένα κράτη . 
16 Αυστρία , Εσθονία , Ιρλανδία , Λουξε µβούργο , Κάτω  Χώρες , Σλοβενία , Ηνωµένο Βασίλειο . 
17 Ελλάδα , Ιταλία , Πορτογαλία , Ισπανία . 
 
EL 9   EL προκλήσεις . Στην  πρότασή  της για έναν «προϋπολογισ µό για την Ευρώπη  2020»18, η 
Επιτροπή  προβλέπει  ουσιαστικό  επαναπροσανατολισ µό του µελλοντικού  
προϋπολογισ µού της ΕΕ προς  την έρευνα  και την καινοτο µία, µέσω της 
οµαδοποίησης  των σηµερινών  προγρα µµάτων  έρευνας  και καινοτο µίας σε ένα ενιαίο  
στρατηγικό  πλαίσιο  µε τίτλο  «Ορίζοντας  2020» για τη χρηµατοδότηση  ολόκληρου  
του κύκλου  καινοτο µίας19. Πολλές  από τις δεσµεύσεις  της Ένωσης  καινοτο µίας 
θεσπίζονται  µέσω του Ορίζοντα  2020, ιδίως : η µεγαλύτερη  έµφαση  στις κοινωνικές  
προκλήσεις , η ενισχυ µένη προσέγγιση  των ΜΜΕ  και η καλύτερη  στήριξη  της 
διείσδυσης  των καινοτο µιών στην  αγορά , µεταξύ  άλλων  µέσω δηµοσίων  
συµβάσεων , θέσπισης  προτύπων  και χρηµατοδότησης  µε ξένα και ίδια κεφάλαια20. 
Ήδη, στις αρχές  του 2011, θεσπίστηκε  σειρά  µέτρων  απλούστευσης  του τρέχοντος  
προγρά µµατος-πλαισίου  (ΠΠ7), ενώ θα εισαχθούν  µεγαλύτερες  απλουστεύσεις  και 
για τον Ορίζοντα  2020. 
Παράλληλα , η υφιστά µενη χρηµατοδότηση  της έρευνας  και της καινοτο µίας από την 
ΕΕ επικεντρώνεται  ήδη στις προτεραιότητες  της Ένωσης  καινοτο µίας. Η Επιτροπή  
εφαρ µόζει πιλοτικά  νέες προσεγγίσεις  έχοντας  κατά  νου τον Ορίζοντα  2020 
προκει µένου να αποκτήσει  εµπειρία  και να διευκολύνει  την οµαλή υλοποίησή  τους. 
Αυτό  ισχύει  π.χ. για ένα νέο µέσο που στοχεύει  στις ΜΜΕ21, το οποίο  θα κάλυπτε  το 
κενό χρηµατοδότησης  για την υψηλού  κινδύνου  έρευνα  και καινοτο µία σε πρώι µο 
στάδιο , θα ενθάρρυνε  την προσπάθεια  για επαναστατικές  καινοτο µίες και θα ενίσχυε  
την αξιοποίηση  των αποτελεσ µάτων  της Ε&Α. Στο πλαίσιο  των συµπράξεων  
παραγωγικών -ακαδη µαϊκών  φορέων  µε τίτλο  «Marie Curie» (Marie Curie Industry-
Academia Partnershi ps and Pathways), οι οποίες  αποσκοπούν  συγκεκρι µένα στη 
δηµιουργία  συνδέσεων  µεταξύ  του ακαδη µαϊκού  κόσµου και των επιχειρήσεων , το 
50% των επιχειρήσεων  που συµµετέχουν  στα σχέδια  είναι  ΜΜΕ . Ένα ακόµη 
παράδειγ µα είναι  η στήριξη  των προ-εµπορικών  συµβάσεων  και των δηµόσιων  
συµβάσεων  που αφορούν  καινοτό µα προϊόντα  και υπηρεσίες . Το 2012 και το 2013 
θα αποτελέσουν  εποµένως  περίοδο  σηµαντικού  πειρα µατισµού και συντονισ µού των 
δραστηριοτήτων . 
Επίσης , η πολιτική  συνοχής  για την περίοδο  µετά το 2013 θα επικεντρώνεται  ακόµη 
περισσότερο  στην  έρευνα  και την καινοτο µία. Η σχετική  νοµοθετική  δέσµη της 
Επιτροπής  εκδόθηκε  στις 6 Οκτωβρίου  2011. Στα βασικά  χαρακτηριστικά  των 
προτάσεων  συγκαταλέγεται  η εφαρ µογή ευρύτερων  όρων  επιλεξι µότητας  για τα 
κονδύλια  της πολιτικής  συνοχής  της ΕΕ. Ειδικότερα , η στήριξη  θα εξαρτάται  από 
την ύπαρξη  εθνικής  ή περιφερειακής  στρατηγικής  για έξυπνη  εξειδίκευση , η οποία  
θα συµµορφώνεται  προς  τα χαρακτηριστικά  της ορθής  λειτουργίας  των εθνικών  ή 
περιφερειακών  συστη µάτων  έρευνας  και καινοτο µίας22. Επιπλέον , οι περιφέρειες  θα 
πρέπει  να διαθέτουν  ένα ελάχιστο  µερίδιο  από τα κονδύλια  του Ευρωπαϊκού  
Ταµείου Περιφερειακής  Ανάπτυξης  στις τρεις  επενδυτικές  προτεραιότητες  που 
                                                 
18 COM(2011) 500 και SEC(2011) 867 και 868 της 29.6.2011. 
19 ∆εσµεύσεις  αριθ. 6 και 7 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
20 Ιδίως  δεσµεύσεις  αριθ. 6 και 7 της Ένωσης  καινοτο µίας, αλλά  και δεσµεύσεις  αριθ. 10, 16, 17, 20, 27. 
21 Το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  του Φεβρουαρίου  2011 κάλεσε  την Επιτροπή  να εξετάσει  την εφικτότητα  
ενός προγρά µµατος παρό µοιου µε το SBIR (έρευνα  για την καινοτο µία στις µικρές  επιχειρήσεις ). 
22 Πρόταση  κανονισ µού του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  περί καθορισ µού κοινών  
διατάξεων  για το Ευρωπαϊκό  Ταµείο Περιφερειακής  Ανάπτυξης , το Ευρωπαϊκό  Κοινωνικό  Ταµείο, το 
Ταµείο Συνοχής , το Ευρωπαϊκό  Γεωργικό  Ταµείο Αγροτικής  Ανάπτυξης  και το Ευρωπαϊκό  Ταµείο 
Θάλασσας  και Αλιείας  τα οποία  καλύπτονται  από το κοινό  στρατηγικό  πλαίσιο , COM(2011) 615. 
 
EL 10   EL αφορούν  την έρευνα  και καινοτο µία, τις ΜΜΕ  και την οικονο µία µε περιορισ µένη 
χρήση  άνθρακα . Κατά  κανόνα , το ελάχιστο  συνολικό  ποσοστό  που θα διατίθεται  για 
τις τρεις  αυτές  προτεραιότητες  σε εθνικό  επίπεδο  πρέπει  να είναι  τουλάχιστον  80% 
στις περισσότερο  ανεπτυγ µένες περιφέρειες  και στις µεταβατικές  περιφέρειες  και 
τουλάχιστον  50% στις λιγότερο  ανεπτυγ µένες περιφέρειες23.  
2.4. Συµπράξεις  για την αντιµετώπιση  των κοινωνικών  προκλήσεων  
Για την αντιµετώπιση  του διασκορπισ µού των προσπαθειών  και του αργού  ρυθµού 
των αλλαγών , η Ένωση  καινοτο µίας ανακοίνωσε  τις ευρωπαϊκές  συµπράξεις  
καινοτο µίας (ΕΣΚ )24, κινητοποιώντας  τους παράγοντες  που εµπλέκονται  σε 
ολόκληρο  τον κύκλο  της καινοτο µίας και σε διάφορους  τοµείς γύρω  από έναν 
ευρύτερο  στόχο , µε σκοπό  την επιτάχυνση  των καινοτό µων λύσεων  για τις 
υφιστά µενες κοινωνικές  προκλήσεις .  
Η ιδέα εφαρ µόστηκε  δοκιµαστικά  το 2011 µε µια πιλοτική  ευρωπαϊκή  σύµπραξη  
καινοτο µίας για την «ενεργό  και υγιή γήρανση » (ΕΥΓ ). Επιδίωξη  της σύµπραξης  
είναι  να αυξηθεί  κατά  δύο έτη ο µέσος αριθµός ετών  υγιούς  ζωής  στην  ΕΕ έως το 
2020, εξασφαλίζοντας  τριπλό  όφελος  για την Ευρώπη : 
– τη βελτίωση  της κατάστασης  της υγείας  και της ποιότητας  ζωής  των 
ευρωπαίων  πολιτών , µε ιδιαίτερη  έµφαση  στους  ηλικιω µένους · 
– τη στήριξη  της βιωσι µότητας  και της αποτελεσ µατικότητας  των συστη µάτων  
υγείας  και κοινωνικής  πρόνοιας  µακροπρόθεσ µα· και  
– την ενίσχυση  της ανταγωνιστικότητας  του βιοµηχανικού  κλάδου  της ΕΕ µέσω 
ενός καλύτερου  επιχειρη µατικού  περιβάλλοντος  που θέτει  τις βάσεις  για την 
ανάπτυξη  και την επέκταση  σε νέες αγορές . 
Τόσο  το Συµβούλιο25 όσο και το Κοινοβούλιο26 έχουν  εκφράσει  την ικανοποίησή  
τους σχετικά  µε τους στόχους  των ΕΣΚ  και στήριξαν  την πιλοτική  αυτή  εφαρ µογή 
προκει µένου να δοκιµαστεί  η ιδέα και να αξιολογηθεί  ο καλύτερος  τρόπος  
εφαρ µογής του. Η πρώτη  αξιολόγηση  της διακυβέρνησης  και των διαδικασιών  της 
σύµπραξης  ΕΥΓ27 ανέφερε  ότι η πιλοτική  εφαρ µογή ήταν  ιδιαίτερα  επιτυχής  όσον  
αφορά  την κινητοποίηση  των ενδιαφερο µένων  στο προπαρασκευαστικό  στάδιο . 
Παρείχε  επίσης  διευκρινίσεις  σχετικά  µε τον τρόπο  µε τον οποίο  µια ΕΣΚ  µπορεί  να 
ενισχύσει  τη συνοχή  των προτεραιοτήτων  µας όσον  αφορά  την έρευνα  και την 
καινοτο µία, και πώς µπορεί  να εστιάσει , να εξορθολογίσει  και να απλοποιήσει  τις 
δράσεις  µας, ενώ υποδείκνυε  παράλληλα  µέτρα για τη γεφύρωση  διαφορών  και την 
επίσπευση  της οικειοποίησης  των καινοτο µιών. ∆ιευκρίνιζε , τέλος , ότι οι ΕΣΚ  δεν 
                                                 
23 Πρόταση  κανονισ µού του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  για τη θέσπιση  ειδικών  
διατάξεων  σχετικά  µε το Ευρωπαϊκό  Ταµείο Περιφερειακής  Ανάπτυξης  και τον στόχο  «Επενδύσεις  
στην  ανάπτυξη  και την απασχόληση », COM(2011) 614. 
24 ∆έσµευση  αριθ. 29 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
25 Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  της 4.2.2011 και συµπεράσ µατα του Συµβουλίου  Ανταγωνιστικότητας  της 
26.10.2010 και της 9.3.2011. 
26 Ψήφισ µα του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  της 11.11.2010 και έκθεση  της 11.5.2011. 
27 Έγγραφο  εργασίας  των υπηρεσιών  της Επιτροπής , «Η πιλοτική  ευρωπαϊκή  σύµπραξη  καινοτο µίας για 
την ενεργό  και υγιή γήρανση  (ΕΥΓ ). Πρώτες  εµπειρίες  από τη διακυβέρνηση  και τις διαδικασίες », 
SEC(2011) 1028. 
 
EL 11   EL παραγκωνίζουν  ούτε αντικαθιστούν  άλλες  υφιστά µενες πρωτοβουλίες  ή µέσα, ούτε 
συνιστούν  υποκατάστατο  υφιστά µενων  θεσµικών  µηχανισ µών λήψης  αποφάσεων .  
Το στρατηγικό  σχέδιο  εφαρ µογής της ΕΥΓ  εκδόθηκε  τον Νοέµβριο του 2011. Το 
σχέδιο  επιση µαίνει  ορισµένους  τοµείς προτεραιότητας , συµπεριλα µβανο µένων  των 
βασικών  δράσεων  προς  άµεση υλοποίηση . Άλλες  ΕΣΚ  βρίσκονται  ήδη στο στάδιο  
της εκπόνησης : «Πρώτες  ύλες», για ασφαλή  και βιώσι µο ανεφοδιασ µό, 
«Παραγωγικότητα  και βιωσι µότητα  του γεωργικού  τοµέα», για την οικοδό µηση 
ανταγωνιστικής  και βιώσι µης γεωργίας , «∆ιαχείριση  υδατικών  πόρων », για τη 
διασφάλιση  των αναγκών  των ευρωπαίων  πολιτών , της βιοµηχανίας  και της 
γεωργίας  όσον  αφορά  τον ζωτικό  αυτόν  πόρο  και «Έξυπνες  πόλεις », για την 
αντιµετώπιση  µειζόνων  ενεργειακών  προκλήσεων .  
2.5. Μεγιστοποίηση  της κοινωνικής  και εδαφικής  συνοχής  
Για να διασφαλιστεί  η συµµετοχή  όλων  των περιφερειών  και να αποφευχθεί  τυχόν  
«χάσµα καινοτο µίας», η Ένωση  καινοτο µίας προτείνει  καλύτερη  χρήση  των 
διαρθρωτικών  ταµείων για την έρευνα  και την καινοτο µία, καθώς  και πιλοτική  
εφαρ µογή δραστηριοτήτων  σχετικών  µε τον κοινωνικό  και δηµόσιο τοµέα µε 
ταυτόχρονη  ενσω µάτωση  της κοινωνικής  καινοτο µίας σε χρηµατοδοτικά  
προγρά µµατα της ΕΕ28. 
Τον Ιούνιο  του 2011, η Επιτροπή  εγκαινίασε  ένα «βάθρο  έξυπνης  εξειδίκευσης »29, 
το οποίο  συγκεντρώνει  εµπειρογνω µοσύνη  από πανεπιστή µια, ερευνητικά  κέντρα , 
περιφερειακές  αρχές , επιχειρήσεις  και υπηρεσίες  της Επιτροπής30, ώστε  να 
διευκολύνει  τη διαµόρφωση  και εφαρ µογή στρατηγικών  έξυπνης  εξειδίκευσης  από 
εθνικές  και περιφερειακές  κυβερνήσεις . Η αλληλεπίδραση  του Ορίζοντα  2020 και 
των κονδυλίων  της πολιτικής  συνοχής  πρόκειται  να ενισχυθούν , µεταξύ  άλλων  µέσω 
συµπληρω µατικών  µέτρων  στο πλαίσιο  του Ορίζοντα  2020 µε στόχο  τη διεύρυνση  
της συµµετοχής , τη στήριξη  της δικτύωσης , την εκµάθηση  του τρόπου  χάραξης  
πολιτικής  και την παροχή  συµβουλών . 
Τον Μάρτιο  του 2011, η Επιτροπή  εγκαινίασε  την πρωτοβουλία  «Κοινωνική  
καινοτο µία για την Ευρώπη »31 µε σκοπό  την υποστήριξη  των κοινωνικών  
παραγωγών  καινοτο µίας για τη δηµιουργία  νέων  αγαθών  και υπηρεσιών  και την 
ανάπτυξη  νέων  µεθόδων  εργασίας  που παράγουν  κοινωνική  αξία και αντίκτυπο  για 
οργανισ µούς και πελάτες . Η πρωτοβουλία  βοηθά  επίσης  στον  εντοπισ µό 
χρηµατοδότησης  και τεχνογνωσίας  για τη µετεξέλιξη  της κοινωνικής  καινοτο µίας 
από ιδέα σε έργο ή ακόµη και σε νέες επιχειρη µατικές  δραστηριότητες . Η κοινωνική  
καινοτο µία είναι  επίσης  ένα από τα εργαλεία  που εντάσσονται  στο πλαίσιο  της 
ανακοίνωσης  για την πρωτοβουλία  «Κοινωνικές  επιχειρήσεις », η οποία  εκδόθηκε  
από την Επιτροπή  στις 25 Οκτωβρίου  201132. Η εν λόγω  πρωτοβουλία  ορίζει  11 
δράσεις  για την ανάπτυξη  της κοινωνικής  επιχειρη µατικότητας  στην  Ευρώπη , 
                                                 
28 ∆εσµεύσεις  αριθ. 24, 25, 26 και 27 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
29 http://ipts.jrc.ec.europa.eu/activities/re search-and-innovation/s3platform.cfm  
30 Για παράδειγ µα, Παρατηρητήριο  Περιφερειακής  Καινοτο µίας (http://www.rim-europa.eu/ ) και 
Ευρωπαϊκό  Παρατηρητήριο  για τους Συνεργατικούς  Σχηµατισµούς 
(http://www.clusterobservatory.eu/index.html). 
31 www.socialinnovationeurope.eu  
32 Ανακοίνωση  της Επιτροπής  σχετικά  µε την πρωτοβουλία  «Κοινωνικές  επιχειρήσεις », SEC(2011) 1278. 
 
EL 12   EL µεταξύ  των οποίων  η χρηµατοδότηση , η προσαρ µογή των νοµικών  πλαισίων , η 
επισή µανση  (και κατά  συνέπεια , η ευαισθητοποίηση  και προβολή ) και οι δηµόσιες  
συµβάσεις . Η ΕΕ χρηµατοδοτεί  ήδη σηµαντικές  ερευνητικές  δραστηριότητες  στον  
τοµέα της κοινωνικής  καινοτο µίας µέσω του ΠΠ7· η κοινωνική  καινοτο µία 
πρόκειται  να διαδρα µατίσει  σηµαντικό  ρόλο  στην  αντιµετώπιση  των κοινωνιακών  
προκλήσεων  σύµφωνα  µε τους στόχους  του Ορίζοντα  2020. 
Για την καλύτερη  κατανόηση  της καινοτο µίας στον  δηµόσιο τοµέα, η Επιτροπή  
εκπονεί  τον πρώτο  ευρωπαϊκό  πίνακα  αποτελεσ µάτων  για την καινοτο µία στον  
δηµόσιο τοµέα, ο οποίος  θα είναι  έτοιµος εντός  του 2012. Ο δηµόσιος  τοµέας πρέπει  
να ενστερνιστεί  την καινοτο µία και να αποτελέσει  παράδειγ µα. Οι κυβερνήσεις  
πρέπει  να λειτουργήσουν  προορατικά  όσον  αφορά  την προώθηση  της καινοτο µίας 
και του επιχειρη µατικού  πνεύµατος ώστε  να µπορούν  να παρέχουν  περισσότερες  και 
καλύτερες  υπηρεσίες  και υποδο µές στους  πολίτες  και στις επιχειρήσεις , αυξάνοντας  
ταυτόχρονα  την αποδοτικότητα  των δαπανών . Για την εκπλήρωση  αυτής  της 
φιλοδοξίας , ο δηµόσιος  τοµέας πρέπει  να πάψει  να είναι  απλώς  υποστηρικτής  της 
Ε&Α και να µετατρέψει  την αγοραστική  του δύνα µη σε µοχλό  ζήτησης  για 
καινοτο µία. Υπάρχει  πλούτος  και ποικιλία  ευρωπαϊκών  ιδεών  και καλών  
παραδειγ µάτων  σε όλες τις βαθµίδες της διοίκησης . 
Η διαβούλευση  µε τους κοινωνικούς  εταίρους  για την εξέταση  τρόπων  µέσω των 
οποίων  η οικονο µία της γνώσης  µπορεί  να επεκταθεί  σε όλες τις βαθµίδες 
επαγγελ µατικής  δραστηριότητας  και σε όλους  τους τοµείς δεν έχει γίνει ακόµα33. 
3. ΕΝΙΣΧΥΣΗ  ΤΗΣ  ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ  ΒΑΣΗΣ  ΚΑΙ  ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΙΣΜΟΥ   
3.1. Προσέλκυση  κορυφαίων  ταλέντων  για την Ευρώπη  
Για να εξασφαλίσει  επαρκή  αριθµό εργαζο µένων  µε υψηλά  προσόντα , η Ένωση  
καινοτο µίας πρέπει  να προσφέρει  ελκυστικές  δυνατότητες  σταδιοδρο µίας και 
κινητικότητας  σε άλλους  τοµείς και χώρες . Η ζήτηση  στην  Ευρώπη  για 
εργαζό µενους  µε υψηλά  προσόντα  αναµένεται  να αυξηθεί  κατά  16 σχεδόν  
εκατο µµύρια µέχρι το 202034. 
Το σηµείο αφετηρίας  είναι  τα συστή µατα εκπαίδευσης  και κατάρτισης . Τον 
Σεπτέ µβριο του 201135, η Επιτροπή  παρουσίασε  µια µεταρρυθ µιστική  στρατηγική  
για τον εκσυγχρονισ µό της τριτοβάθ µιας εκπαίδευσης , µεταξύ  άλλων  µέσω της 
αύξησης  του αριθµού των πτυχιούχων , της βελτίωσης  της ποιότητας  διδασκαλίας , 
της προσαρ µογής των προγρα µµάτων  σπουδών  και της ανταπόκρισης  των 
εκπαιδευτικών  προγρα µµάτων  στις µεταβαλλό µενες ανάγκες  της ευρύτερης  
οικονο µίας, καθώς  και µέσω της κατάρτισης  περισσότερων  ερευνητών  και της 
βελτίωσης  των συνδέσεων  µεταξύ  έρευνας , εκπαίδευσης  και καινοτο µίας. 
                                                 
33 ∆έσµευση  αριθ. 28 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
34 Έγγραφο  εργασίας  της Επιτροπής  σχετικά  µε τις πρόσφατες  εξελίξεις  στα ευρωπαϊκά  συστή µατα 
τριτοβάθ µιας εκπαίδευσης , SEC(2011) 1063, σ. 30. 
35 Ανακοίνωση  της Επιτροπής  σχετικά  µε το θεµατολόγιο  για τον εκσυγχρονισ µό των συστη µάτων  
τριτοβάθ µιας εκπαίδευσης  της Ευρώπης , COM(2011) 567. 
 
EL 13   EL Οι ερευνητές  βρίσκονται  στον  πυρήνα  της οικονο µίας που απαιτεί  υψηλού  επιπέδου  
γνώσεις . Εκτιµάται ότι η ΕΕ χρειάζεται  περίπου  ένα εκατο µµύριο νέες θέσεις  
εργασίας  στην  έρευνα  προκει µένου να πετύχει  τον στόχο  του 3% για την Ε&Α, 
κυρίως  στον  ιδιωτικό  τοµέα. Τα κράτη  µέλη έχουν  κληθεί  να αναπτύξουν  εθνικές  
στρατηγικές  µε στόχο  την κατάρτιση  επαρκούς  αριθµού ερευνητών  προκει µένου να 
επιτύχουν  τους εθνικούς  τους στόχους  Ε&Α και να αναπτύξουν  ελκυστικές  
συνθήκες  απασχόλησης36. Η Επιτροπή  θα παρακολουθεί  στενά  τις εξελίξεις  και θα 
προβεί  σε µια πρώτη  αξιολόγηση  της προόδου  την άνοιξη  του 2012. 
Επιδιώκοντας  να καταστήσει  την ΕΕ πιο ελκυστική  για τα ταλέντα  από τρίτες  χώρες , 
η Επιτροπή  θα εκπονήσει  εντός  του 2012 έκθεση  παρακολούθησης  σχετικά  µε την 
εφαρ µογή της οδηγίας  για την «επιστη µονική  βίζα»37. Πρόσφατη  µελέτη  αναφέρει  
σηµαντική  αύξηση  του αριθµού των αδειών  που εκδίδονται  βάσει  της εν λόγω  
οδηγίας : από 239 το 2007 σε 3.713 το 2010. Ωστόσο , η συνολική  διείσδυση  
παρα µένει σχετικά  χαµηλή και επικεντρώνεται  σε έξι κράτη  µέλη. 
Προκει µένου να βοηθήσει  τους σπουδαστές  και τους ερευνητές  να προβαίνουν  σε 
τεκµηριω µένες επιλογές  σπουδών  ή εργασίας , να καταστήσει  τα ιδρύµατα ικανά  να 
προσδιορίζουν  και να αναπτύσσουν  τις δυνατότητές  τους και να υποστηρίζονται  οι 
υπεύθυνοι  για τη χάραξη  πολιτικής  στην  ανάπτυξη  αποτελεσ µατικών  στρατηγικών  
για την εκπαίδευση , την έρευνα  και την καινοτο µία, η Επιτροπή  θα εγκαινιάσει  το 
2012 πρωτοβουλία  για την εφαρ µογή ενός διαφανούς  και πολυδιάστατου  εργαλείου  
κατάταξης  των πανεπιστη µίων38 και πληροφόρησης , µε γνώµονα τον χρήστη , τα 
πρώτα  αποτελέσ µατα του οποίου  αναµένονται  εντός  του 2013. 
Επιθυ µώντας  να φέρει  πιο κοντά  τις επιχειρήσεις  και την ακαδη µαϊκή κοινότητα  
προκει µένου να αντιµετωπιστεί  το χάσµα των δεξιοτήτων  ως προς  την καινοτο µία, η 
Επιτροπή  εγκαινίασε  το 2011 το πιλοτικό  σχέδιο  για τις «συµµαχίες  της γνώσης »39. 
Επί συνόλου  94 προτάσεων  που υποβλήθηκαν , τα τρία σχέδια  που επιλέχθηκαν  
στοχεύουν  στον  σχεδιασ µό νέων  προγρα µµάτων  σπουδών  και κύκλων  µαθηµάτων  
και στην  ανάπτυξη  καινοτό µων τρόπων  παροχής  εκπαίδευσης  και γνώσης , ενώ θα 
βοηθήσουν  επίσης  τα πανεπιστή µια να εκσυγχρονιστούν  εστιάζοντας  περισσότερο  
στη διεπιστη µονικότητα , στην  επιχειρη µατικότητα  και σε ισχυρότερες  
επιχειρη µατικές  συµπράξεις . Τα πιλοτικά  αυτά  σχέδια  θα βοηθήσουν  στη 
διαµόρφωση  µιας σαφέστερης  εικόνας  για το πρόγρα µµα «Erasmus για όλους » µετά 
το 2013. 
3.2. ∆ηµιουργία  του Ευρωπαϊκού  Χώρου  Έρευνας   
Η επίτευξη  της εύρυθ µης λειτουργίας  του Ευρωπαϊκού  Χώρου  Έρευνας  (ΕΧΕ ) εντός  
του οποίου  ερευνητές , επιστη µονική  γνώση  και τεχνολογία  θα µπορούν  να 
κυκλοφορούν  ελεύθερα , αποτελεί  ζήτηµα ιδιάζουσας  σηµασίας40. Οι ανεπάρκειες  
της συνεργασίας  και του συντονισ µού σε συνδυασ µό µε τις διάφορες  συστη µικές 
αστοχίες  συνεπάγονται  σηµαντικό  περιορισ µό των επιδόσεων  του ευρωπαϊκού  
συστή µατος έρευνας  εν γένει . Ταυτόχρονα  µε την ενίσχυση  της συνεργασίας  και του 
                                                 
36 ∆έσµευση  αριθ. 1 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
37 ∆έσµευση  αριθ. 30 της Ένωσης  καινοτο µίας.  
38 ∆έσµευση  αριθ. 2 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
39 Οµοίως. 
40 ∆έσµευση  αριθ. 4 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
 
EL 14   EL συντονισ µού, ο ΕΧΕ  θα τονώσει  και τον ανταγωνισ µό, ο οποίος  καθιστά  εφικτή  την 
επίτευξη  αριστείας .  
Βάσει  των συµπερασ µάτων  του Ευρωπαϊκού  Συµβουλίου  της 4ης Φεβρουαρίου  2011, 
τα κράτη  µέλη αναλα µβάνουν  σαφή  δέσµευση  για ολοκλήρωση  του ΕΧΕ  µέχρι το 
2014. Μια διαβούλευση  ενδιαφερο µένων  βρίσκεται  αυτή  την περίοδο  σε εξέλιξη  
προκει µένου να προταθεί , εντός  του 2012, ένα πλαίσιο  για τον ΕΧΕ , καθώς  και 
µέτρα υποστήριξης  για την άρση  των εµποδίων  που αντιµετωπίζει  η κινητικότητα  
και η διασυνοριακή  συνεργασία41. Ο συνολικός  στόχος  του πλαισίου  για τον ΕΧΕ  
είναι  να βελτιωθεί  η συνοχή  και η συµβατότητα  του συνόλου  των πολιτικών , των 
προγρα µµάτων  και των δραστηριοτήτων  σε επίπεδο  κρατών  µελών  και ΕΕ σχετικά  
µε την έρευνα .  
Τα θέµατα που πρέπει  να ληφθούν  υπόψη  κατά  την ανάπτυξη  του εν λόγω  πλαισίου  
είναι  τα εξής: ποιότητα  των διδακτορικών  σπουδών , κινητικότητα  των ερευνητών , 
διασυνοριακή  λειτουργία  των οργανισ µών που δραστηριοποιούνται  στον  τοµέα της 
έρευνας , διάδοση , µεταφορά  και χρήση  των αποτελεσ µάτων  της έρευνας , υποδο µές 
έρευνας  και συνοχή  των στρατηγικών  και των ενεργειών  για τη διεθνή  συνεργασία42.  
Η ΕΕ έχει αναπτύξει  διάφορες  πρωτοβουλίες  και µέσα µε σκοπό  την αντιµετώπιση  
των ζητηµάτων  που θεωρούνται  ζωτικής  σηµασίας  για την ενίσχυση  των 
δυνατοτήτων  σταδιοδρο µίας και κινητικότητας  των ερευνητών .  
α) Για να εξασφαλίσει  την καλύτερη  κατάρτιση  και τον εφοδιασ µό των 
υποψηφίων  διδακτόρων  µε τις δεξιότητες  που χρειάζονται  προκει µένου να 
µπορούν  να εργάζονται  ευκολότερα  µεταξύ  χωρών , τοµέων απασχόλησης  και 
επιστη µονικών  πεδίων , η Επιτροπή  έχει προτείνει  τις λεγόµενες «αρχές  για την 
καινοτό µο διδακτορική  κατάρτιση  στην  Ευρώπη »43. Οι αρχές  αυτές  παρέχουν  
ένα πλαίσιο  αναφοράς  µε βάση  τις υφιστά µενες βέλτιστες  πρακτικές44. 
Προσφέρουν  καθοδήγηση  για τη χρηµατοδότηση  της κατάρτισης  ερευνητών  
σε εθνικό  και ευρωπαϊκό  επίπεδο  µε ταυτόχρονη  διατήρηση  της ευελιξίας  και 
αυτονο µίας των ιδρυµάτων  και των υποψηφίων  διδακτόρων . Για την ενίσχυση  
της ποιότητας  της διδακτορικής  κατάρτισης  στην  Ευρώπη , η Επιτροπή  έχει 
εγκαινιάσει , στο πλαίσιο  των δράσεων  Marie Curie, δύο νέες πρωτοβουλίες  
σχετικά  µε τις διδακτορικές  σπουδές , οι οποίες  αφορούν  την ανάπτυξη  
καινοτό µων προγρα µµάτων  σπουδών : τα ευρωπαϊκά  βιοµηχανικά  διδακτορικά  
και τα καινοτό µα διδακτορικά  προγρά µµατα. 
β) Για να καταστήσει  τις δοµές σταδιοδρο µίας περισσότερο  συγκρίσι µες µεταξύ  
διαφόρων  τοµέων απασχόλησης  και διαφόρων  χωρών  και να διευκολύνει  την 
κινητικότητα  µεταξύ  ακαδη µαϊκών  και παραγωγικών  φορέων  και άλλων  
τοµέων απασχόλησης , η Επιτροπή  προωθεί  ένα ευρωπαϊκό  πλαίσιο  
σταδιοδρο µίας στην  έρευνα . Το πλαίσιο  αυτό  αποτελεί  σηµείο αναφοράς  για 
τους ερευνητές  και τους εργοδότες  καταγράφοντας  τις απαραίτητες  ικανότητες  
                                                 
41 http://ec.europa.eu/research/era/c onsultation/era_consultation_en.htm   
42 Βλ. έγγραφο  που συνοδεύει  τη δηµόσια διαβούλευση  σχετικά  µε το πλαίσιο  για τον ΕΧΕ  
http://ec.europa.eu/research/consu ltations/era/consultation_era.pdf 
43 Βλ. COM(2011) 567.  
44 Αυτές  αντικατοπτρίζουν  τις αρχές  του Σάλτσ µπουργκ  της ΕΕΠ , την καλή  πρακτική  στα κράτη  µέλη και 
τις δράσεις  Marie Curie.  
 
EL 15   EL των ερευνητών  σε τέσσερις  διαφορετικές  βαθµίδες σταδιοδρο µίας45. Για τη 
διάδοση  των βέλτιστων  πρακτικών  στην  κατάρτιση  και στην  ανάπτυξη  των 
ευκαιριών  σταδιοδρο µίας των ερευνητών , ο µηχανισ µός συγχρη µατοδότησης  
Marie Curie έχει υποστηρίξει  µέχρι σήµερα 81 προγρά µµατα σε περιφερειακό , 
εθνικό  και διεθνές  επίπεδο . Τα πρώτα  αποτελέσ µατα υποδεικνύουν  σηµαντική  
οικειοποίηση  των υψηλών  προδιαγραφών  για τις συνθήκες  σταδιοδρο µίας και 
απασχόλησης  των ερευνητών . 
γ) Για να καταστήσει  περισσότερο  ελκυστικό  το επάγγελ µα του ερευνητή  και να 
διευκολύνει  την κινητικότητα , η Επιτροπή  παρέχει  καθοδήγηση  σε 
πανεπιστή µια και άλλους  εργοδότες  που επιθυ µούν να δηµιουργήσουν  ένα 
ευρωπαϊκό  επικουρικό  συνταξιοδοτικό  ταµείο για ερευνητές . Ένα τέτοιο  
ταµείο θα τόνωνε  την κινητικότητα  του εργατικού  δυνα µικού καθιστώντας  
ευκολότερη  για τους ερευνητές  τη διαδικασία  µεταφοράς  των επικουρικών  
συνταξιοδοτικών  δικαιω µάτων  τους σε περίπτωση  που θα επιθυ µούσαν  να 
αναλάβουν  νέα θέση  σε άλλη  χώρα . Εκτιµάται ότι οι ενδιαφερό µενοι 
εργοδότες  θα είναι  σε θέση  να συστήσουν  κοινοπραξίες  εντός  του 2012, ενώ 
τα ταµεία αναµένεται  ότι θα αρχίσουν  να λειτουργούν  από το 2013.  
δ) Ως ένα πρώτο  βήµα προς  τη διασφάλιση  περισσότερο  ανοικτών  και διαφανών  
διαδικασιών  πρόσληψης  για τους ερευνητές , οι υπηρεσίες  της Επιτροπής  έχουν  
αναπτύξει  µια κοινή  στρατηγική46, σε στενή  συνεργασία  µε τα κράτη  µέλη, 
προκει µένου να προωθήσουν  τη δηµοσίευση  διαθέσι µων θέσεων  για ερευνητές  
στη διαδικτυακή  πύλη  EURAXESS Jobs47. Τα κράτη  µέλη πρέπει  να εντείνουν  
τις προσπάθειές  τους ώστε  να διασφαλίσουν  ότι το σύνολο  των δηµόσια 
χρηµατοδοτού µενων  θέσεων  για ερευνητές  αναγγέλλονται  µε διαφανείς  
διαδικασίες  στο ∆ιαδίκτυο  και ότι τα ενδιαφερό µενα ιδρύµατα εφαρ µόζουν  
ανοιχτές  διαδικασίες  πρόσληψης . 
Η πρωτοποριακή  έρευνα  και καινοτο µία απαιτούν  επίσης  υποδο µές έρευνας  
παγκόσ µιου κύρους . Η Ένωση  καινοτο µίας έχει ορίσει  το 2015 ως το έτος µέχρι το 
οποίο  πρέπει  να έχουν  ολοκληρωθεί  ή να έχει ξεκινήσει  η κατασκευή  του 60% των 
ευρωπαϊκών  ερευνητικών  υποδο µών προτεραιότητας  που προσδιορίζονται  σήµερα 
από το ευρωπαϊκό  στρατηγικό  φόρου µ για τις υποδο µές έρευνας  (ESFRI)48. Επί 
συνόλου  48 σχεδίων  προτεραιότητας , 10 βρίσκονται  στο στάδιο  υλοποίησης  και 16 
ακόµα προχωρούν  προς  το στάδιο  υλοποίησης , γεγονός  που συνεπάγεται  επίτευξη  
του στόχου  σε ποσοστό  54% µέχρι το τέλος  του 2012. 
Το πρόγρα µµα-πλαίσιο  για την έρευνα  υποστηρίζει  το προπαρασκευαστικό  στάδιο  
όλων  των σχεδίων  ESFRI και, σε µικρότερο  βαθµό, το στάδιο  υλοποίησής  τους. Τα 
διαθρωτικά  ταµεία ενεργοποιούνται  για την ολοκλήρωση  του σταδίου  κατασκευής  
των ερευνητικών  υποδο µών προτεραιότητας . Για παράδειγ µα, 236 εκατ. ευρώ  από 
τα διαρθρωτικά  ταµεία χρησι µοποιούνται  για την κατασκευή  των εγκαταστάσεων  
οδηγών  ακτινοβολίας  του σχεδίου  Extreme Light Source (ELI), που βρίσκονται  στην  
                                                 
45 R1) Νέος  ερευνητής , R2) Αναγνωρισ µένος ερευνητής , R3) Πεπειρα µένος ερευνητής  και R4) 
Κορυφαίος  ερευνητής . 
46 Η στρατηγική  για την απασχόληση  έλαβε  την υποστήριξη  της διευθύνουσας  οµάδας  του ΕΧΕ  για τους 
ανθρώπινους  πόρους  και την κινητικότητα , τον Νοέµβριο του 2010. 
47 http://ec.europa.eu/euraxess/index.cfm/jobs/index  
48 ∆έσµευση  αριθ. 5 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
 
EL 16   EL Τσεχική  ∆ηµοκρατία . Η Επιτροπή  παρέχει  επίσης  συµβουλές  στη Ρουµανία και την 
Ουγγαρία  σχετικά  µε το πώς µπορούν  να ενεργοποιήσουν  τα διαρθρωτικά  ταµεία για 
τα υπόλοιπα  µέρη του σχεδίου  ELI στις εν λόγω  χώρες .  
Οι ερευνητικές  υποδο µές στο πλαίσιο  του ESFRI αποτελούν  εξαιρετικό  παράδειγ µα 
του τρόπου  µε τον οποίο  ΕΕ και κράτη  µέλη εργάζονται  από κοινού  και 
συγκεντρώνουν  πόρους  για σχέδια  κοινού  ευρωπαϊκού  ενδιαφέροντος .  
Η Επιτροπή  συνδρά µει επίσης  τα κράτη  µέλη στο να χρησι µοποιούν  την 
κοινοπραξία  ευρωπαϊκής  ερευνητικής  υποδο µής (ΚΕΕΥ ) ως νοµικό πλαίσιο  για τη 
συγκρότηση  πανευρωπαϊκών  ερευνητικών  υποδο µών. Το πρώτο  καθεστώς  ΚΕΕΥ  
αποδόθηκε  τον Μάρτιο  του 2011 στο σχέδιο  Έρευνα  για την Υγεία , τη Γήρανση  και 
τη Συνταξιοδότηση  στην  Ευρώπη  (SHARE), το οποίο  θα συµβάλει  στην  καλύτερη  
κατανόηση  του αντίκτυπου  της γήρανσης  στις ευρωπαϊκές  κοινωνίες .  
3.3. Προώθηση  του Ευρωπαϊκού  Ινστιτούτου  Καινοτο µίας και Τεχνολογίας  (ΕΙΤ) 
ως προτύπου  για τη διαχείριση  της καινοτο µίας στην  Ευρώπη  
Για την καλύτερη  ολοκλήρωση  του κύκλου  της καινοτο µίας, το Ευρωπαϊκό  
Ινστιτούτο  Καινοτο µίας και Τεχνολογίας  (EIT) ενώνει  ιδρύµατα της τριτοβάθ µιας 
εκπαίδευσης , ερευνητικούς  οργανισ µούς και επιχειρήσεις  υπό νέες µορφές  
συµπράξεων , τις κοινότητες  γνώσης  και καινοτο µίας (ΚΓΚ ), οι οποίες  
δραστηριοποιούνται  στους  τοµείς της βιώσι µης ενέργειας  (ΚΓΚ  InnoEnergy ), της 
προσαρ µογής στην  αλλαγή  του κλίµατος και του µετριασ µού των επιπτώσεών  της 
(ΚΓΚ  για το κλίµα) και της µελλοντικής  κοινωνίας  πληροφοριών  και επικοινωνιών  
(εργαστήρια  ΤΠΕ  του EIT).  
Τα πρώτα  αποτελέσ µατα είναι  ήδη ορατά  όσον  αφορά  τη δηµιουργία  επιχειρήσεων  
(πέντε  νέες επιχειρήσεις  από τον Ιανουάριο  του 2011) και ένα πρώτο  πρόγρα µµα 
µάστερ  µε υποστήριξη  του EIT, το οποίο  διοργανώνεται  από την ΚΓΚ  InnoEnergy 
µε 155 φοιτητές . Μέχρι  το τέλος  του 2011, η Επιτροπή  θα εγκρίνει  το στρατηγικό  
θεµατολόγιο  καινοτο µίας49 του ΕΙΤ. Αυτό  θα επικεντρώνεται  στην  ενοποίηση  των 
τριών  υφιστά µενων  ΚΓΚ  και στη σταδιακή  σύσταση  νέων  ΚΓΚ  για την 
αντιµετώπιση  των µειζόνων  κοινωνιακών  προκλήσεων  σύµφωνα  µε τους στόχους  
του Ορίζοντα  2020. 
4. ΠΡΟΩΘΗΣΗ  ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ  Ι∆ΕΩΝ  ΣΤΗΝ  ΑΓΟΡΑ  
Οι επιχειρήσεις  βρίσκονται  στον  πυρήνα  της καινοτο µίας, καθώς  εντοπίζουν  
ευκαιρίες  στην  αγορά  και συλλα µβάνουν  ιδέες  για καινοτό µες λύσεις  ώστε  να 
επωφεληθούν  από τις εν λόγω  ευκαιρίες . Ωστόσο , οι επιχειρη µατίες  της Ευρώπης  
αντιµετωπίζουν  πολλαπλά  εµπόδια  και συνθήκες  δυσµενούς  πλαισίου  όταν  
προωθούν  τις ιδέες  τους στην  αγορά . Η Ένωση  καινοτο µίας στοχεύει  στη 
συστη µατική  άρση  αυτών  των εµποδίων  και στη δηµιουργία  µιας ενιαίας  αγοράς  για 
την καινοτο µία.  
                                                 
49 ∆έσµευση  αριθ. 9 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
 
EL 17   EL Η Ευρώπη  χρειάζεται  ένα πιο ισορροπη µένο µείγµα πολιτικής  όσον  αφορά  την 
προσφορά  και τη ζήτηση50, µε ταχύτερη  και εκσυγχρονισ µένη θέσπιση  προτύπων , 
πλέον  προσιτά  οικονο µικώς διπλώ µατα ευρεσιτεχνίας , περισσότερες  δηµόσιες  
συµβάσεις  προµήθειας  καινοτό µων προϊόντων  και υπηρεσιών , καλύτερη  πρόσβαση  
σε κεφάλαια  και µια γνήσια  ευρωπαϊκή  αγορά  της γνώσης .  
Αυτά  αποτέλεσαν  επίσης  προτεραιότητες  για τη δράση  της Επιτροπής  το 2011 και 
συντελείται  ήδη σηµαντική  πρόοδος  όσον  αφορά  τις προτάσεις  για τη δηµιουργία  
ενιαίου  καθεστώτος  προστασίας  των ευρεσιτεχνιών  και τη θέσπιση  προτύπων  που 
έχουν  ήδη λάβει  την έγκριση  της Επιτροπής . Καταγράφεται  καθυστέρηση  στην  
υλοποίηση  δύο εκ των δεσµεύσεων  στον  συγκεκρι µένο τοµέα: την εξέταση  του 
κανονιστικού  πλαισίου  σε βασικούς  τοµείς, ξεκινώντας  από εκείνους  που συνδέονται  
µε την οικολογική  καινοτο µία, και του σχεδίου  δράσης  για την οικολογική  
καινοτο µία51 που πρόκειται  να παρουσιασθεί  τον ∆εκέ µβριο του 2011.  
4.1. Βελτίωση  της πρόσβασης  στη χρηµατοδότηση  
Η εύρεση  κατάλληλων  επενδυτών  αποτελεί , ειδικά  για τις νέες επιχειρήσεις  που 
βασίζονται  στη γνώση , ένα κρίσι µο βήµα προς  τη στρατηγική  επέκταση  των 
επιχειρη µατικών  δραστηριοτήτων  τους. Στους  επενδυτές  αυτούς  συγκαταλέγονται  
συχνά  δηµόσιες  αρχές , οι οποίες  περιορίζουν  τους κινδύνους  που συνδέονται  µε την 
καινοτο µία µέσω προγρα µµάτων  ενισχύσεων , ή ιδιωτικοί  επενδυτές  επιχειρη µατικών  
κεφαλαίων , οι οποίοι  παρέχουν  στις νέες επιχειρήσεις  το ρευστό  που χρειάζονται  
έναντι  συµµετοχής  τους στα ίδια κεφάλαια  των εν λόγω  επιχειρήσεων . 
Ως ποσοστό  επί του ΑΕγχΠ , οι επενδύσεις  επιχειρη µατικών  κεφαλαίων  στις 
Ηνωµένες Πολιτείες  είναι  τέσσερις  φορές  υψηλότερες  σε σύγκριση  µε τις 
ευρωπαϊκές . Επιπλέον , οι ευρωπαϊκές  επενδύσεις  παρουσιάζουν  µεγάλη  διασπορά  
καθώς  τα ευρωπαϊκά  επιχειρη µατικά  κεφάλαια  επενδύουν  σε διπλάσιο  αριθµό 
επιχειρήσεων  σε σχέση  µε τα αντίστοιχα  αµερικανικά52. Η Επιτροπή  σκοπεύει  να 
παρουσιάσει , µέχρι το τέλος  του έτους , πρωτοβουλία  για ένα νέο καθεστώς  σχετικά  
µε τα επιχειρη µατικά  κεφάλαια , το οποίο  θα επιτρέπει  την άντληση  κεφαλαίων  στο 
σύνολο  των 27 κρατών  µελών  βάσει  µίας ενιαίας  εγγραφής53. Επιπλέον , η Επιτροπή  
θα καταβάλει  προσπάθειες  για την εξάλειψη  κάθε  δυσµενούς  φορολογικής  
µεταχείρισης  στις διασυνοριακές  επενδύσεις  επιχειρη µατικών  κεφαλαίων  και για τη 
µείωση  των διοικητικών  εµποδίων . Τα παραπάνω  θα περιλα µβάνονται  σε ένα 
ευρύτερο  σχέδιο  δράσης  της Επιτροπής  για τη βελτίωση  της πρόσβασης  στη 
χρηµατοδότηση  για τις ΜΜΕ .  
Επιπλέον , η Επιτροπή  έχει ορίσει  τον πρόεδρο  της British Business Angels 
Association ως επικεφαλής  µιας οµάδας  εµπειρογνω µόνων . Η εν λόγω  οµάδα έχει 
επιφορτιστεί  µε τη διατύπωση  συστάσεων  σχετικά  µε τρόπους  ενίσχυσης  του 
                                                 
50 Βλ. επίσης  πρωτοβουλία  για πρωτοπόρους  αγορές  
http://ec.europa.eu/enterprise/policies/innovati on/policy/lead-market-initiative/final-eval_en.htm   
51 ∆εσµεύσεις  αριθ. 15 και 18 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
52 Kelly R. (2011): «The performance and prospects of European Venture capital, European Investment 
Fund», Working Paper 2011/9, EIF Research & Market Analysis 
53 ∆έσµευση  αριθ. 11 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
 
EL 18   EL διασυνοριακού  συνδυασ µού καινοτό µων επιχειρήσεων  µε κατάλληλους  επενδυτές54. 
Τα πορίσ µατα της οµάδας  θα ανακοινωθούν  κατά  τη διάρκεια  του 2012.  
Η τρέχουσα  χρηµατοδοτική  διευκόλυνση  κατα µερισµού του κινδύνου  (RSFF)55 και 
τα χρηµατοδοτικά  µέσα του προγρά µµατος-πλαισίου  για την ανταγωνιστικότητα  και 
την καινοτο µία (2007-2013) έχουν  οδηγήσει  σε σηµαντική  αύξηση  της 
χρηµατοδότησης  από ιδιωτικούς  φορείς  και πρόκειται  να επεκταθούν  µέχρι τον 
Ορίζοντα  2020 και το πρόγρα µµα για την ανταγωνιστικότητα  των επιχειρήσεων  και 
τις ΜΜΕ  για την περίοδο  2014-202056.  
Σύµφωνα  µε τον συνολικό  στόχο  της Επιτροπής  για «λιγότερες  και καλύτερες » 
κρατικές  ενισχύσεις , αυτές  µειώνονται  συνολικά  ως ποσοστό  επί του ΑΕγχΠ , ενώ οι 
ενισχύσεις  για την έρευνα , την ανάπτυξη  και την καινοτο µία συνεχίζουν  να 
αυξάνονται  σταθερά  και πλέον  αντιπροσωπεύουν  σχεδόν  το ένα δέκατο  των 
δηµοσίων  δαπανών  στον  συγκεκρι µένο τοµέα. Τον Αύγουστο , η Επιτροπή  
κατέγραψε  τη λειτουργία  του πλαισίου  που ρυθµίζει τις κρατικές  ενισχύσεις  στον  εν 
λόγω  τοµέα57. Το επόµενο βήµα είναι  µια ευρεία  διαβούλευση  για την προετοι µασία 
της αναθεώρησης  του τρέχοντος  πλαισίου  το 2013. 
4.2. Προστασία  και ενίσχυση  των δικαιω µάτων  διανοητικής  ιδιοκτησίας  και 
προώθηση  της δηµιουργικότητας  
∆εδο µένου του κόστους  και της πολυπλοκότητας  του συστή µατος διπλω µάτων  
ευρεσιτεχνίας  στην  Ευρώπη , ένας από τους στόχους  της Ένωσης  καινοτο µίας είναι  
τα πρώτα  διπλώ µατα ευρεσιτεχνίας  της ΕΕ να αρχίσουν  να παραδίδονται  εντός  του 
201458, οπότε  και πρέπει  να προωθηθεί  η εκµετάλλευση  των δικαιω µάτων  
διανοητικής  ιδιοκτησίας  (∆∆Ι) για καινοτό µα προϊόντα  και υπηρεσίες59. 
Επιδιώκοντας  µια στρατηγική  και ισορροπη µένη προσέγγιση  των πολιτικών  που 
επηρεάζουν  τα αγαθά  διανοητικής  ιδιοκτησίας , η Επιτροπή  ενέκρινε  τον Μάιο  του 
2011 ένα προσχέδιο  για τη δηµιουργία  µιας ενιαίας  αγοράς  διανοητικής  
ιδιοκτησίας60.  
Μετά  την αποτυχία  των κρατών  µελών  να καταλήξουν  σε συµφωνία  σχετικά  µε το 
ευρωπαϊκό  δίπλω µα ευρεσιτεχνίας , τον Μάρτιο  του 2011, η Επιτροπή  ανακοίνωσε  
µια προτεινό µενη νοµοθετική  δέσµη για τη θέσπιση  ενός ενιαίου  καθεστώτος  
προστασίας  των ευρεσιτεχνιών  µε µικρότερη  εδαφική  αρµοδιότητα61. Η εν λόγω  
                                                 
54 ∆έσµευση  αριθ. 12 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
55 Το RSFF θεσπίστηκε  στα µέσα του 2007 ως νέο µέσο χρηµατοδότησης  χρέους  υπό το ΠΠ7. ∆έσµευση  
αριθ.  
56 ∆έσµευση  αριθ. 10 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
57 ∆έσµευση  αριθ. 13 της Ένωσης  καινοτο µίας και έγγραφο  εργασίας  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  µε 
τίτλο  «Ενδιά µεση αξιολόγηση  του πλαισίου  Ε&Α&Κ», 10.8.2011 
 http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/rdi_mid_term_review_en.pdf  
58 ∆έσµευση  αριθ. 14 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
59 Βλ. επίσης  συµπεράσ µατα του Ευρωπαϊκού  Συµβουλίου  της 4ης Φεβρουαρίου  2011, µέσω των οποίων  
η Επιτροπή  καλείται  να διερευνήσει  τις δυνατότητες  ανάπτυξης  ενός µέσου  για τα ∆∆Ι µε σκοπό  την 
ανάδειξη  της αξίας  των δικαιω µάτων  διανοητικής  ιδιοκτησίας . 
60 Ανακοίνωση  της Επιτροπής , «Η ενιαία  αγορά  για τα δικαιώ µατα διανοητικής  ιδιοκτησίας », 
COM(2011) 287 τελικό . 
61 Πρόταση  κανονισ µού του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  για τη θέσπιση  ενισχυ µένης 
συνεργασίας  στον  τοµέα της δηµιουργίας  ενιαίου  καθεστώτος  προστασίας  των ευρεσιτεχνιών  και 
 
EL 19   EL δέσµη εκπονήθηκε  ως απάντηση  στο αίτηµα οµάδας  25 κρατών  µελών , τα οποία  
είχαν  αποφασίσει  να εργαστούν  από κοινού  στο πλαίσιο  ενισχυ µένης συνεργασίας  
ώστε  να υπερβούν  το επί δεκαετίες  πολιτικό  αδιέξοδο  σχετικά  µε τη θέσπιση  ενός 
ενιαίου  διπλώ µατος ευρεσιτεχνίας . Η προτεινό µενη νοµοθετική  δέσµη θα αποβεί  
ωφέλι µη για το σύνολο  των ευρωπαϊκών  επιχειρήσεων  µέσω της µείωσης  του 
κόστους  για την καταχώριση  διπλω µάτων  ευρεσιτεχνίας  στην  Ευρώπη  σε ποσοστό  
έως 80%. Ενώ οι δαπάνες  (συµπεριλα µβανο µένης της µετάφρασης ) για την 
προστασία  των διπλω µάτων  ευρεσιτεχνίας  που καλύπτουν  ολόκληρη  την Ευρωπαϊκή  
Ένωση  µπορούν  να φτάνουν  σήµερα ακόµη και τα 32.000 ευρώ , το ποσό  αυτό  
αναµένεται  να περιοριστεί , µετά από µια µεταβατική  περίοδο , στα 680 ευρώ  για ένα 
ευρωπαϊκό  δίπλω µα ευρεσιτεχνίας  µε ενιαία  ισχύ σε 25 κράτη  µέλη. Η πολιτική  
συµφωνία  αναµένεται  να έχει επιτευχθεί  µέχρι τα µέσα του 2012.  
Για να διευκολύνει  τη διαµόρφωση  µιας πραγ µατικής  ευρωπαϊκής  αγοράς  της 
γνώσης  για τα διπλώ µατα ευρεσιτεχνίας  και τις άδειες  εκµετάλλευσης62, η Επιτροπή , 
ως απάντηση  στην  πρόσκληση  του Ευρωπαϊκού  Συµβουλίου , εξέτασε  µια οµάδα 
επιλογών  σχετικά  µε την ανάπτυξη  µέσου  αξιοποίησης  των ∆∆Ι σε επίπεδο  ΕΕ. Το 
2011, µία οµάδα εµπειρογνω µόνων  και µία µελέτη  προσδιόρισαν  ποσοτικά  τα 
διπλώ µατα ευρεσιτεχνίας  που δεν αξιοποιούνται  επαρκώς , το δυνα µικό τους από 
άποψη  καινοτο µίας, καθώς  και τα δυνατά  και αδύνατα  σηµεία ορισµένων  πιθανών  
πρωτοβουλιών , συµπεριλα µβανο µένης της δηµιουργίας  µιας αγοράς  για τα ∆∆Ι. Τα 
συµπεράσ µατα των παραπάνω  εργασιών  αναµένεται  να δηµοσιευθούν  πριν από το 
τέλος  του έτους63. Με βάση  αυτά  τα συµπεράσ µατα, η Επιτροπή  σχεδιάζει  να 
διεξάγει  συζητήσεις  µε τα κράτη  µέλη το 2012 προκει µένου να καθορισθούν  οι 
περαιτέρω  δράσεις .  
Η Ένωση  καινοτο µίας ακολουθεί  µια ευρεία  έννοια  της καινοτο µίας, η οποία  
συµπεριλα µβάνει  νέα επιχειρη µατικά  µοντέλα , σχεδιασ µό και δηµιουργικότητα  και 
καινοτο µία υπηρεσιών . Απαιτούνται  εποµένως  νέες πολιτικές  και εργαλεία , ειδικά  
για την αξιοποίηση  του δηµιουργικού  δυνα µικού της Ευρώπης . Τον ∆εκέ µβριο του 
2011, η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  θα θεσπίσει  την ευρωπαϊκή  συµµαχία δηµιουργικών  
κλάδων  (European Creative Industries Alliance)64, µια διατο µεακή  πρωτοβουλία  
πολιτικής , η οποία  θα εντατικοποιήσει  τον διάλογο  µεταξύ  εθνικών  και 
περιφερειακών  αρµοδίων  χάραξης  πολιτικής , θα δοκιµάσει νέα µέσα και θα δώσει  
µεγαλύτερη  και καλύτερη  ώθηση  στους  δηµιουργικούς  κλάδους  και σε άλλους  
βιοµηχανικούς  κλάδους  που επωφελούνται  από αυτούς .  
Τέλος , υπάρχει  µια συνεχώς  αυξανό µενη ζήτηση  για προϊόντα  που ξεχωρίζουν  ως 
φιλικά  και ελκυστικά  προς  τον χρήστη . Η Επιτροπή  έχει συστήσει  ένα ανώτατο  
συµβούλιο  ευρωπαϊκού  σχεδιασ µού (European Design Leadership Board)65, το οποίο  
                                                                                                                                                         
πρόταση  κανονισ µού του Συµβουλίου  σε σχέση  µε τις εφαρ µοστέες  µεταφραστικές  ρυθµίσεις , 
COM(2011) 215 και 216 τελικό . 
62 ∆έσµευση  αριθ. 22 της Ένωσης  καινοτο µίας.  
63 Επίκειται  έκθεση  της οµάδας  εµπειρογνω µόνων  και έκθεση  σχετικά  µε τη µελέτη  στη διεύθυνση  
http://ec.europa.eu/enterprise/index_en.htm . 
64 ∆έσµευση  αριθ. 19 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
65 Για τα µέλη του βλ.: http://ec.europa.eu/enterprise/policies/innovation/policy/design-
creativity/edii_en.htm 
 
EL 20   EL θα διατυπώνει  προτάσεις  για την ενδυνά µωση του ρόλου  του σχεδιασ µού στις 
ευρωπαϊκές  πολιτικές  για την καινοτο µία66. 
4.3. Επιτάχυνση  και εκσυγχρονισ µός της θέσπισης  προτύπων  
Τα οµοιόµορφα  ευρωπαϊκά  και διεθνή  πρότυπα , τα οποία  εγκρίνονται  µε ταχείες  
διαδικασίες , συµβάλλουν  σηµαντικά  στην  καλλιέργεια  της καινοτο µίας στις ραγδαία  
εξελισσό µενες αγορές . Τον Ιούνιο  του 2011, η Επιτροπή  παρουσίασε  µια δέσµη για 
την τυποποίηση67, η οποία  αποσκοπεί  στον  εκσυγχρονισ µό της ευρωπαϊκής  
νοµοθεσίας  και πολιτικής  σχετικά  µε την τυποποίηση  ενόψει  των υφιστά µενων  και 
µελλοντικών  προκλήσεων .  
Οι διαδικασίες  θέσπισης  προτύπων  θα επιταχυνθούν  κατά  50% ώστε  να 
ανταποκρίνονται  καλύτερα  στις ανάγκες  που προκύπτουν  ως αποτέλεσ µα των 
ραγδαίων  τεχνολογικών  εξελίξεων . Η Επιτροπή  και οι ευρωπαϊκοί  φορείς  
τυποποίησης  διαµορφώνουν  επί του παρόντος  δείκτες  επιδόσεων  προκει µένου να 
επιτύχουν  τον στόχο  τους µέχρι το 2020. Οι ανάγκες  τυποποίησης  θα προβλέπονται  
καλύτερα  µε τον καθορισ µό των προτεραιοτήτων  µέσω ενός ετήσιου  προγρά µµατος 
εργασίας , καθώς  και µέσω προβλεπτικών  µελετών . Επιπλέον , το πακέτο  θα 
περιλα µβάνει  έναν ευέλικτο  και γρήγορο  τρόπο  αναγνώρισης  των προτύπων  ΤΠΕ  
που θεσπίζονται  παγκοσ µίως, γεγονός  που αποκτά  ολοένα  µεγαλύτερη  σηµασία, π.χ. 
για τους ευρωπαίους  αγοραστές -δηµόσιους  φορείς . Έως το 2013, η Επιτροπή  θα 
ξεκινήσει  µια ανεξάρτητη  αναθεώρηση  του ευρωπαϊκού  συστή µατος τυποποίησης . 
Η Επιτροπή  εξακολουθεί  επίσης  να εργάζεται  για την καλύτερη  ενσω µάτωση  της 
τυποποίησης  στο πρόγρα µµα-πλαίσιο  για την έρευνα68. 
4.4. Μετατροπή  της δύνα µης του δηµόσιου  ταµείου σε καινοτο µία 
Οι δηµόσιες  συµβάσεις , οι οποίες  εκτιµάται ότι αντιστοιχούσαν ’ στο 19,4% του 
ΑΕγχΠ  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  για το 200969, αντιπροσωπεύουν  ένα τεράστιο  
δυνα µικό στην  προσπάθεια  να φτάσει  η καινοτο µία της ΕΕ στην  αγορά , να 
υποστηριχθούν  σηµαντικοί  πελάτες  και καταλυτικές  επιδράσεις  και, κατά  συνέπεια , 
να εξασφαλιστεί  προβάδισ µα για τις καινοτό µες επιχειρήσεις  στις παγκόσ µιες 
αγορές . Ωστόσο , το δυνα µικό αυτό  παρα µένει σε µεγάλο  βαθµό ανεκ µετάλλευτο  
στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση . Σύµφωνα  µε πρόσφατη  αξιολόγηση70, µόλις το 22% των 
αναθετουσών  αρχών  που συµµετείχαν  στην  έρευνα  ανέφεραν  ότι συµπεριλα µβάνουν  
την καινοτο µία στη στρατηγική  και στις διαδικασίες  τους για τις δηµόσιες  
συµβάσεις . 
Η πρόταση  της Επιτροπής  περί πρόβλεψης  από τα κράτη  µέλη και τις περιφέρειες  
ειδικών  προϋπολογισ µών για τις δηµόσιες  συµβάσεις  που αφορούν  καινοτό µα 
προϊόντα  και υπηρεσίες  δεν έγινε  αποδεκτή  από το Συµβούλιο , παρότι  ο 
                                                 
66 ∆έσµευση  αριθ. 19 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
67 Ανακοίνωση  της Επιτροπής  σχετικά  µε ένα στρατηγικό  όραµα για τα ευρωπαϊκά  πρότυπα  και πρόταση  
κανονισ µού σχετικά  µε την ευρωπαϊκή  τυποποίηση , COM(2011) 311 και 315 τελικό . 
68 ∆έσµευση  αριθ. 16 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
69 Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  (2010): ∆είκτες  δηµοσίων  συµβάσεων  2009.  
http://ec.europa.eu/internal_market/public procurement/docs/indicators2009_en.pdf  
70 Έκθεση  αξιολόγησης , SEC(2011) 853, Ιούνιος  2011. 
 
EL 21   EL προτεινό µενος στόχος , 10 δισεκατ . ετησίως71, θα αντιπροσώπευε  ποσοστό  µόλις 
0,44% του συνόλου  της αξίας  των δηµοσίων  συµβάσεων  στην  Ευρώπη . Ωστόσο , 
έχουν  ληφθεί  ορισµένα σχετικά  µέτρα. Η Ισπανία , για παράδειγ µα, θέσπισε  
ποσόστωση  3% για τις δηµόσιες  συµβάσεις  που αφορούν  καινοτό µα προϊόντα  και 
υπηρεσίες  µέσω του νόµου περί δηµοσίων  συµβάσεων  της 8ης Ιουλίου  2011.  
Επιθυ µώντας  να ανταποκριθεί  αποτελεσ µατικότερα  στις εν λόγω  προκλήσεις , η 
Επιτροπή  θα παρουσιάσει , τον ∆εκέ µβριο του 2011, τις προτάσεις  της για την 
αναθεώρηση  της νοµοθεσίας  της ΕΕ περί δηµοσίων  συµβάσεων , γεγονός  που 
αναµένεται  να διευκολύνει  την προµήθεια  καινοτό µων προϊόντων  και υπηρεσιών  και 
τις διασυνοριακές  κοινές  δηµόσιες  συµβάσεις .  
Παράλληλα , η Επιτροπή  έχει ξεκινήσει  πιλοτικά  σχέδια  για τη διασυνοριακή  
συνεργασία  σχετικά  µε τις δηµόσιες  συµβάσεις  για καινοτό µα προϊόντα  και 
υπηρεσίες . Τα εν λόγω  σχέδια , σε συνδυασ µό µε την ανάλογη  µελέτη  εφικτότητας , 
θα προετοι µάσουν  το έδαφος  για την ενίσχυση  και τον καλύτερο  συντονισ µό της 
µελλοντικής  υποστήριξης  σε επίπεδο  ΕΕ, ιδίως  στο πλαίσιο  του Ορίζοντα  2020, η 
οποία  θα βοηθήσει  τα κράτη  µέλη στη συγκέντρωση  των οικονο µικών  και 
ανθρωπίνων  πόρων  τους προκει µένου να αξιοποιήσουν  πλήρως  το δυνα µικό της 
δηµόσιας  ζήτησης  για καινοτό µες λύσεις .  
5. ΏΘΗΣΗ  ΣΤΙΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ  ΜΑΣ  ΠΡΟΣ  ΤΑ ΕΞΩ 
Ο ανταγωνισ µός στον  σηµερινό  κόσµο αφορά  όλο και περισσότερο  τη γνώση  και 
την καινοτο µία. Οι ανταγωνιστές  της Ευρώπης  έχουν  κάνει  στρατηγικά  βήµατα προς  
τη συγκεκρι µένη κατεύθυνση  και η καινοτο µία κατέχει  υψηλή  θέση  µεταξύ  των 
εθνικών  προτεραιοτήτων  τους72.  
Μία από τις φιλοδοξίες  της Ένωσης  καινοτο µίας είναι  η ΕΕ και τα κράτη  µέλη της 
να χειριστούν  το ζήτηµα της επιστη µονικής  συνεργασίας  µε τις τρίτες  χώρες  ως ένα 
ζήτηµα κοινού  ενδιαφέροντος  και να αναπτύξουν  κοινές  στρατηγικές73.  
Συµφώνως  προς  τις εν λόγω  δεσµεύσεις , η ΕΕ και τα κράτη  µέλη έχουν  αναπτύξει  
στο πλαίσιο  του Στρατηγικού  φόρου µ για τη διεθνή  επιστη µονική  και τεχνολογική  
συνεργασία  τρεις  πιλοτικές  πρωτοβουλίες  (µε την Ινδία , την Κίνα  και τις ΗΠΑ ).  
Μια κοινή  πρωτοβουλία  ΕΕ/κρατών  µελών  αποσκοπεί  στην  ανάδειξη  του 
ελκυστικού  χαρακτήρα  της Ευρώπης  ως προορισ µού έρευνας , ιδίως  έναντι  των 
ΗΠΑ . Η προσέλκυση  κορυφαίων  ταλέντων  από τις ΗΠΑ  στην  Ευρώπη , µέσω της 
αριστείας  και της αξιοποίησης  προηγ µένων  ευρωπαϊκών  κέντρων  τεχνολογίας , 
αναµένεται  να εξισορροπήσει  τη διατλαντική  κινητικότητα . 
Ένα στρατηγικό  θεµατολόγιο  έρευνας  και καινοτο µίας, το οποίο  βρίσκεται  υπό 
εκπόνηση  µε την Ινδία , αποσκοπεί  στο να δοθεί  ώθηση  στην  υφιστά µενη διµερή 
                                                 
71 ∆έσµευση  αριθ. 17 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
72 ΗΠΑ : http://www.compete.org/about-us/initiatives/  
http://www.nsf.gov/about/performance/strategic_plan.jsp   
 Κίνα : http://www.most.gov.cn/eng/index.htm   
 Ινδία : http://www.dst.gov.in/whats_new/press-release10/pib_10-3-2010.htm  
73 ∆έσµευση  αριθ. 31 της Ένωσης  καινοτο µίας. 
 
EL 22   EL επιστη µονική  και τεχνολογική  συνεργασία . Κεντρικό  στοιχείο  της προσπάθειας  
αποτελεί  η καλλιέργεια  ισχυρών  δεσµών µεταξύ  ευρωπαϊκών  και ινδικών  κέντρων  
αριστείας  για την ανάπτυξη  βιώσι µων και καινοτό µων λύσεων  για τις κοινωνικές  
προκλήσεις  σε τοµείς όπως  το νερό, η βιοµάζα, η ενέργεια  ή η υγεία . 
Όσον  αφορά  την Κίνα , εντοπίζονται  προς  το παρόν  κοινές  προτεραιότητες  για την 
ΕΕ και τα κράτη  µέλη µε σκοπό  την καλύτερα  συντονισ µένη πολυ µερή συνεργασία  
µε την Κίνα , καθώς  και για τη βελτίωση  της διαλειτουργικότητας  των διµερών  
προγρα µµάτων  και των προγρα µµάτων  και κανόνων  χρηµατοδότησης  
(συµπεριλα µβανο µένων  των ζητηµάτων  ∆∆Ι).  
Οι εν λόγω  πιλοτικές  πρωτοβουλίες , οι οποίες  βασίζονται  στη νέα στρατηγική  
σύµπραξη  της ΕΕ και των κρατών  µελών  της, θα βελτιώσουν  τον τρόπο  µε τον οποίο  
συνεργαζό µαστε  στρατηγικά  µε βασικές  χώρες  εταίρους  και θα πολλαπλασιάσουν  
τις επιδόσεις  της Ευρώπης  στην  έρευνα  και την καινοτο µία προς  τα έξω.  
6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ  ΚΑΙ  ΕΠΟΜΕΝΑ  ΒΗΜΑΤΑ  
Κατά  τη διάρκεια  του 2011, η έρευνα  και η καινοτο µία απασχόλησαν  ιδιαίτερα  τις 
συζητήσεις  πολλών  θεσµικών  ενδιαφερο µένων  µερών . Συγκεκρι µένες δράσεις  έχουν  
ήδη δροµολογηθεί  ενώ σχετικές  προτάσεις  έχουν  ήδη κατατεθεί  ή πρόκειται  να 
κατατεθούν  σύντο µα. Η πρόταση  για τον Ορίζοντα  2020 καλύπτει  την Ένωση  
καινοτο µίας και πρόκειται  να αποτελέσει  βασικό  εργαλείο  για την υλοποίηση  των 
δεσµεύσεων  της Ένωσης  καινοτο µίας.  
Επί του συνόλου  των 34 δεσµεύσεων  της Ένωσης  καινοτο µίας, αυτές  που δεν έχουν  
ξεκινήσει  είναι  δύο: σε εθνικό  επίπεδο , η διάθεση  ειδικών  προϋπολογισ µών για τις 
δηµόσιες  συµβάσεις  που αφορούν  καινοτό µα προϊόντα  και υπηρεσίες  και, σε επίπεδο  
ΕΕ, η διαβούλευση  µε τους κοινωνικούς  εταίρους  για την εφαρ µογή της οικονο µίας 
της γνώσης  σε όλες τις βαθµίδες επαγγελ µατικής  δραστηριότητας . ∆ύο ακόµη 
δράσεις  έχουν  καθυστερήσει : η εξέταση  του κανονιστικού  πλαισίου  και το σχέδιο  
δράσης  για την οικολογική  καινοτο µία. Η Επιτροπή  θα εντείνει  τις προσπάθειές  της 
για την ταχεία  εκκίνηση  των δράσεων  που έχουν  καθυστερήσει  και καλεί  τα κράτη  
µέλη να εντείνουν  και τις δικές  τους προσπάθειες  για την ενίσχυση  της ζήτησης  για 
καινοτό µες λύσεις  µέσω των δηµοσίων  συµβάσεων .  
Η Ένωση  καινοτο µίας βασίζεται  σε τρεις  διαφορετικές  δυνα µικές. Πρώτον , στη 
δυνα µική της νοµοθετικής  µεταρρύθ µισης, η οποία  συνεπάγεται  τη θέσπιση  ενός 
νέου ευρωπαϊκού  πλαισίου  για την έρευνα  και την καινοτο µία. Έχουν  ήδη γίνει 
εντυπωσιακές  προσπάθειες  σε επίπεδο  ΕΕ για την επίσπευση  µεταρρυθ µίσεων  που 
καθιστούν  δυνατή  την υλοποίηση  καινοτο µιών. Βασιζό µενη σε ευρείες  
διαβουλεύσεις  µε τους ενδιαφερό µενους , η Επιτροπή  θα προωθήσει  το σύνολο  των 
έξι νοµοθετικών  πρωτοβουλιών  που έχουν  ανακοινωθεί  στο πλαίσιο  της Ένωσης  
καινοτο µίας74. Το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  και τα κράτη  µέλη καλούνται  να 
ανταποκριθούν  αποφασιστικά  στις τρέχουσες  και τις επερχό µενες νοµοθετικές  
προτάσεις , οι οποίες  αποσκοπούν  στην  προαγωγή  της καινοτο µίας. 
                                                 
74 Ορίζοντας  2020, νέα πολιτική  συνοχής , µεταρρύθ µιση της νοµοθεσίας  περί δηµοσίων  συµβάσεων , νέο 
καθεστώς  για τα επιχειρη µατικά  κεφάλαια , δέσµη για την τυποποίηση  και νοµοθετικές  προτάσεις  για 
ένα ενιαίο  καθεστώς  προστασίας  των ευρεσιτεχνιών . 
 
EL 23   EL ∆εύτερον , στη δυνα µική της κινητοποίησης  παραγόντων  σε επίπεδο  ΕΕ για τη 
δοκιµή και την εφαρ µογή νέων  µέσων  και εννοιών  της καινοτο µίας. Τα µέσα αυτά  
είναι  συµπληρω µατικά  προς  τη νοµοθετική  δυνα µική και επικεντρώνονται  σε νέες 
µορφές  καινοτο µίας (όπως  η κοινωνική  καινοτο µία) ή σε νέους  τρόπους  
συνεργασίας  (όπως  οι ευρωπαϊκές  συµπράξεις  καινοτο µίας), παρέχοντάς  µας τη 
δυνατότητα  να παρα µένουµε στο προσκήνιο  της καινοτο µίας και να 
παρακολουθού µε την εξέλιξή  της. Το 2011 αποτέλεσε  µία ακόµη χρονιά  υλοποίησης  
νέων  πιλοτικών  σχεδίων  και µελετών  εφικτότητας  ενώ αναµένονται  περαιτέρω  
δράσεις  και για το 2012.  
Τέλος , η επιτυχία  της Ένωσης  καινοτο µίας θα εξαρτηθεί  και από τον βαθµό στον  
οποίο  µπορεί  να κινητοποιήσει  δράσεις  σε εθνικό  και περιφερειακό  επίπεδο . Η 
αναθεώρηση  των εθνικών  προγρα µµάτων  µεταρρυθ µίσεων  συνιστά  καλή  αφετηρία  
για µια ισχυρή  δυνα µική καινοτο µίας, η οποία  όµως θα µπορούσε  να αποδώσει  
καρπούς  µόνο µέσω της συστη µατικής  εφαρ µογής των µέτρων . Τα κράτη  µέλη της 
ΕΕ καλούνται  να καταβάλουν  µεγαλύτερες  προσπάθειες  όσον  αφορά  την ιεράρχηση  
των επενδύσεων  για την έρευνα  και την εκπαίδευση  και να υλοποιήσουν  τις 
πολιτικές  δεσµεύσεις  που ανέλαβαν  το 2011, ιδίως  για τη συνέχιση  των 
µεταρρυθ µίσεων  που αποσκοπούν  στη βελτίωση  της αποτελεσ µατικότητας  των 
συστη µάτων  τους για την έρευνα  και την καινοτο µία, καθώς  και για τη βελτίωση  της 
χρήσης  των διαρθρωτικών  ταµείων για την έρευνα  και την καινοτο µία75.  
Για το 2012, η Επιτροπή  θα συνεχίσει  να υλοποιεί  την Ένωση  καινοτο µίας, ιδίως  
µέσω της παρουσίασης  των δύο υπολειπό µενων  πρωτοβουλιών  που έχουν  
προγρα µµατιστεί  για το 2012, δηλαδή  της πρότασης  για το πλαίσιο  του Ευρωπαϊκού  
Χώρου  Έρευνας  και του νέου βασικού  δείκτη76. Η Επιτροπή  θα παρουσιάσει  επίσης  
εξωτερική  αξιολόγηση  εκ µέρους  του νεοσυσταθέντος  ευρωπαϊκού  συµβουλευτικού  
σώµατος για την έρευνα  και την καινοτο µία.  
Παράλληλα  µε τα υπό υλοποίηση  µέτρα της πολιτικής  για την καινοτο µία, η 
Επιτροπή  θα επανεξετάσει  τις τρέχουσες  προσεγγίσεις  της καινοτο µίας σε άλλες  
πολιτικές  της ΕΕ και θα προτείνει  στρατηγικές  για την ενσω µάτωσή  της στο σύνολο  
των εν λόγω  πολιτικών . 
                                                 
75 Συµπεράσ µατα του Ευρωπαϊκού  Συµβουλίου , 4.2.2011 
76 Μερίδιο  των ταχέως  εξελισσό µενων  καινοτό µων επιχειρήσεων  στην  οικονο µία. Τα αποτελέσ µατα της 
πρώτης  συλλογής  δεδοµένων  συζητούνται  επί του παρόντος  µε τα κράτη  µέλη. Μια δεύτερη  συλλογή  
δεδοµένων  θα διενεργηθεί  εντός  του 2012. 
 
EL 24   EL Παράρτη µα: Πρόοδος  σχετικά  µε τις δεσµεύσεις  της Ένωσης  καινοτο µίας κατά  το 2011  
Περισσότερες  πληροφορίες  για κάθε  επιµέρους  δέσµευση  διατίθενται  στη διεύθυνση : 
http://i3s.ec.europa.eu/home.html 
 ∆εσµεύσεις  της Ένωσης  καινοτο µίας Προθεσ µία Πρόοδος  
1 Θέσπιση  εθνικών  στρατηγικών  για την κατάρτιση  επαρκούς  αριθµού 
ερευνητών   2011 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος 
∆οκι µή της εφικτότητας  της ανεξάρτητης  κατάταξης  των 
πανεπιστη µίων 2011 2 
∆ηµιουργία  «συµµαχιών  γνώσης » µεταξύ  επιχειρήσεων  και 
ακαδη µαϊκών  φορέων   Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
3 Πρόταση  περί ολοκληρω µένου πλαισίου  για τις ηλεκτρονικές  
δεξιότητες   2011 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
4 Πρόταση  περί πλαισίου  για τον ΕΧΕ  και µέτρων  υποστήριξης  2012  Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
5 Κατασκευή  των ευρωπαϊκών  ερευνητικών  υποδο µών προτεραιότητας  2015 – 60% Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
6 Απλοποίηση  και επικέντρωση  των µελλοντικών  προγρα µµάτων  της ΕΕ 
για την έρευνα  και την καινοτο µία στην  Ένωση  καινοτο µίας 2011 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
7 ∆ιασφάλιση  ισχυρότερης  συµµετοχής  των ΜΜΕ  σε µελλοντικά  
προγρά µµατα Ε&Κ της ΕΕ  Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
8 Ενίσχυση  της επιστη µονικής  βάσης  για τη χάραξη  πολιτικών  µέσω του 
JRC  
∆ηµιουργία  φόρου µ διορατικών  δραστηριοτήτων   Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
9 Θέσπιση  του στρατηγικού  θεµατολογίου  του ΕΙΤ Μέσα  2011 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
10 Θέσπιση  χρηµατοδοτικών  µέσων  σε επίπεδο  ΕΕ για την προσέλκυση  
χρηµατοδότησης  από ιδιωτικούς  φορείς  2014 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
11 ∆ιασφάλιση  της διασυνοριακής  λειτουργίας  των επιχειρη µατικών  
κεφαλαίων  2012 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
12 Ενίσχυση  του διασυνοριακού  συνδυασ µού καινοτό µων επιχειρήσεων  µε 
επενδυτές   Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
13 Αναθεώρηση  του πλαισίου  κρατικών  ενισχύσεων  για την Ε&Α&Κ 2011 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
14 Υλοποίηση  του ευρωπαϊκού  διπλώ µατος ευρεσιτεχνίας  2014  Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
15 Εξέταση  του κανονιστικού  πλαισίου  σε βασικούς  τοµείς Εκκίνηση  εντός  
του 2011  Καθυστέρηση  
 
EL 25   EL 16 Επιτάχυνση  και εκσυγχρονισ µός της θέσπισης  προτύπων  Αρχές  2011 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος 
∆ιάθεση  ειδικών  εθνικών  προϋπολογισ µών για τις δηµόσιες  συµβάσεις  
που αφορούν  την καινοτο µία Εκκίνηση  εντός  
του 2011 ∆εν έχει ξεκινήσει  17 
∆ηµιουργία  υποστηρικτικού  µηχανισ µού σε επίπεδο  ΕΕ και 
διευκόλυνση  των κοινών  δηµόσιων  συµβάσεων   Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος 
18 Παρουσίαση  σχεδίου  δράσης  για την οικολογική  καινοτο µία Αρχές  2011  Καθυστέρηση  
Συγκρότηση  του ανώτατου  συµβούλιο  ευρωπαϊκού  σχεδιασ µού 
(European Design Leadership Board) 2011 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος19 
Συγκρότηση  της ευρωπαϊκής  συµµαχίας  δηµιουργικών  κλάδων  
(European Creative Industries Alliance)  Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
20 Προώθηση  της ανοικτής  πρόσβασης  και υποστήριξη  έξυπνων  
υπηρεσιών  ενηµέρωσης  σχετικά  µε την έρευνα   Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
21 ∆ιευκόλυνση  της συνεργατικής  έρευνας  και της µεταφοράς  τεχνολογίας    Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
22 Ανάπτυξη  µιας ευρωπαϊκής  αγοράς  της γνώσης  για τα διπλώ µατα 
ευρεσιτεχνίας  και τις άδειες  εκµετάλλευσης  2011 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
23 ∆ιασφάλιση  έναντι  της χρήσης  των ∆∆Ι εις βάρος  του ανταγωνισ µού  Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
24/ 
25 Βελτίωση  της χρήσης  των διαρθρωτικών  ταµείων για την έρευνα  και 
την καινοτο µία Εκκίνηση  εντός  
του 2010 
Βάθρο  µέχρι το 
2012 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
26 ∆ροµολόγηση  ευρωπαϊκού  οδηγού  κοινωνικής  καινοτο µίας και 
προώθηση  της κοινωνικής  καινοτο µίας στο πλαίσιο  του Ευρωπαϊκού  
Κοινωνικού  Ταµείου  Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
Υποστήριξη  ερευνητικού  προγρά µµατος για την καινοτο µία στον 
δηµόσιο και κοινωνικό  τοµέα 27 
Πιλοτική  εφαρ µογή ενός ευρωπαϊκού  πίνακα  αποτελεσ µάτων  για την 
καινοτο µία στον  δηµόσιο τοµέα Εκκίνηση  εντός  
του 2011 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
28 ∆ιαβούλευση  µε τους κοινωνικούς  εταίρους  για την αλληλεπίδραση  
µεταξύ  της οικονο µίας της γνώσης  και της αγοράς  εργασίας   ∆εν έχει ξεκινήσει   
29 Πιλοτική  εφαρ µογή και υποβολή  προτάσεων  σχετικά  µε τις ευρωπαϊκές  
συµπράξεις  καινοτο µίας 2011 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
30 Θέσπιση  ολοκληρω µένων  πολιτικών  για την προσέλκυση  κορυφαίων  
ταλέντων  από ολόκληρο  τον κόσµο 2012 Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
31 Προτάσεις  περί κοινών  προτεραιοτήτων  ΕΕ / κρατών  µελών  και 
προσεγγίσεων  της επιστη µονικής  συνεργασίας  µε τρίτες  χώρες  2012  Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
 
EL 26   EL 32 Ανάπτυξη  παγκόσ µιων ερευνητικών  υποδο µών 2012  Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
33 Αυτοαξιολόγηση  των εθνικών  συστη µάτων  έρευνας  και καινοτο µίας 
και προσδιορισ µός προκλήσεων  και µεταρρυθ µίσεων    Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος
Ανάπτυξη  ενός βασικού  δείκτη  καινοτο µίας  34 
Παρακολούθηση  της προόδου  µε τη χρήση  του πίνακα  αποτελεσ µάτων  
της Ένωσης  καινοτο µίας  Εντός  
χρονοδιαγρά µµατος