-Êr it 
it it 
it it ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 07.11.1995 
COM(95) 521 τελικό 
Ή ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΤΑ TOY AIDS " 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ 
ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΟ 1994 

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Με την απόφαση της 4ης Ιουνίου 1991, το Συμβούλιο και οι Υπουργοί Υγείας των κρατών 
μελών, οι οποίοι συνεδρίασαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου, ενέκριναν σχέδιο δράσης για 
την περίοδο 1991-1993 στο πλαίσιο του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά του AIDS"1. Όπως 
προβλέπεται στην απόφαση αυτή, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο, στις 10 Μαρτίου 
1993, έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν το 1991 και το 1992: 
και, στις 25 Νοεμβρίου 1994, ακόμη μία έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες που 
πραγματοποιήθηκαν το 19933, προκειμένου το Συμβούλιο και OL Υπουργοί Υγείας να 
πραγματοποιήσουν αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας τους. 
Η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, που άρχισε να ισχύει την 1η Νοεμβρίου 1993, και 
ιδίως το άρθρο 129 της συνθήκης ΕΚ, πρόσδωσε στην Κοινότητα νέες αρμοδιότητες στον 
τομέα της δημόσιας υγείας. Για το λόγο αυτό το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο 
ενέκριναν στις 19 Ιουνίου 1995 απόφαση για την παράταση του προγράμματος "Η Ευρώπη 
κατά του AIDS"4 έως ότου εγκριθεί το κοινοτικό πρόγραμμαγια την πρόληψη του AIDS και 
ορισμένων μεταδοτικών ασθενειών, που υπέβαλε η Επιτροπή στις 9 Νοεμβρίου 19945. 
Η παρούσα ανακοίνωση έχει ως στόχο να συμπληρώσει τις εκθέσεις εφαρμογής που έχουν 
συνταχθεί στο πλαίσιο του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά του AIDS" και να αναλύσει τις 
δραστηριότητες που πραγματοποίησε η Επιτροπή το 1994 για την υλοποίηση των 7 τομέων 
δραστηριότητας του σχεδίου. 
Η. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΤΑ TOY AIDS" ΤΟ 1994 
1. Κριτήρια επιλογής των σχεδίων πού υποβλήθηκαν στην Επιτροπή 
Το πρωταρχικό κριτήριο εξετάζει κατά πόσον ένα σχέδιο εμπίπτει σαφώς στο γενικό 
πλαίσιο του προγράμματος, αφορά μία ή περισσότερες από τις ενέργειες που προβλέπονται 
και προϋποθέτει τη συμμετοχή των κρατών μελών. Έτσι, τα σχέδια που αφορούν τρίτες 
χώρες ή κατά κύριο λόγο έρευνες που δεν έχουν άμεση πρακτική εφαρμογή στον τομέα της 
δημόσιας υγείας απορρίφθηκαν. 
Απόφαση 91/317/ΕΟΚ, ΕΕ L 175 της 4ης Ιουλίου 1991, σ.26 
COM(93) 42 τελικό 
'COM(94) 525 τελικό 
Απόφαση 1729/95/ΕΚ, ΕΕ L 168 της 18ης Ιουλίου 1995, σ. 1 
COM(94) 413 τελικό της 9ης Νοεμβρίου 1994 
Το δεύτερο κριτήριο συνίσταται στην εξέταση του εάν το σχέδιο παρέχει "κοινοτική 
υπεραξία" έναντι εκείνων που είναι αποκλειστικά τοπικού ενδιαφέροντος. Η κοινοτική 
υπεραξία μπορεί να καθοριστεί με διάφορους τρόπους, π.χ.: 
όταν ένα σχέδιο μπορεί να πραγματοποιηθεί σε ορισμένα κράτη μέλη· 
όταν στο σχέδιο συμμετέχουν πολλές οργανώσεις από διάφορα κράτη μέλη· 
όταν αφορά ένα θέμα που ενδιαφέρει ολόκληρη την Κοινότητα, όπως τα 
ταξίδια ή τα μεταναστευτικά ρεύματα, 
ή ακόμη, όταν θίγει με καινοτόμο τρόπο συγκεκριμένο πρόβλημα και δεν 
παρουσιάζει επικαλύψεις με εργασίες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί 
αλλού. Στο πλαίσιο αυτό, ένα καθαρά εθνικό σχέδιο μπορεί να 
χρηματοδοτηθεί εάν μπορεί να διαδραματίσει ρόλο εφαρμόσιμου μοντέλου 
σε άλλα κράτη μέλη ή εάν τα αποτελέσματα του μπορεί να αφορούν άμεσα 
και άλλα κράτη μέλη. 
Το τρίτο κριτήριο αφορά το ζήτημα του εάν τα σχέδια περιλαμβάνουν συγκεκριμένες 
τεχνικο-επιστημονικές και προληπτικές δραστηριότητες που ένας φορέας μπορεί να 
εκπονήσει και εφαρμόσει μέσα σε καθορισμένη περίοδο. Στόχος είναι να χρηματοδοτηθούν 
σχέδια που είναι έγκυρα από επιστημονική και τεχνική άποψη και δοκιμαστικές ενέργειες 
και όχι να επιδοτηθούν δομές ή μόνιμες βασικές υπηρεσίες. 
Τέλος, το τελευταίο κριτήριο αφορά οικονομικά ζητήματα. Πράγματι, η Επιτροπή 
συμβάλλει στην οικονομική υποστήριξη σχεδίων αλλά δεν μπορεί να εξασφαλίζει τη 
συνολική χρηματοδότηση (100%) (βλέπε και Παράρτημα Ι). 
Επιπλέον, η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την 
παράταση του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά του AIDS" επικεντρώνεται κυρίως: 
στις ομάδες κινδύνου ή στις ομάδες που βρίσκονται σε ιδιαίτερη κατάσταση 
(π.χ.: οι νέοι και οι διακινούμενοι)· 
στις γυναίκες· 
στην καταπολέμηση των διακρίσεων και στην κοινωνικο-ψυχολογική 
υποστήριξη. 
2. II συμβουλευτική επιτροπή 
Σύμφωνα με τις διατάξεις της απόφασης του 1994, η Επιτροπή επικουρείται από 
συμβουλευτική επιτροπή η οποία απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών. Το 
1994 η εν λόγω επιτροπή συνεδρίασε δύο φορές: το Φεβρουάριο και το Σεπτέμβριο. Η 
γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής ζητήθηκε για κάθε σχέδιο αίτησης χρηματοδότησης 
που είχε προεπιλέξει η Επιτροπή. Για να διευκολυνθεί η εργασία της συμβουλευτικής 
επιτροπής, καταρτίστηκε κλίμακα αξιολόγησης (βλέπε παράρτημα II), η οποία εγκρίθηκε 
από την εν λόγω επιτροπή, και συμπληρώθηκε από κάθε μέλος για κάθε σχέδιο. Στη 
συνέχεια αθροίστηκαν τα σημεία που έλαβε κάθε σχέδιο και έγινε η αναγωγή στο μέγιστο 
δυνατό σύνολο, ενώ συνεκτιμήθηκε ο ποικίλος αριθμός απαντήσεων που έδωσε η 
συμβουλευτική επιτροπή για κάθε σχέδιο που εξετάστηκε. 
Η Επιτροπή, αφού ζήτησε τη γνώμη των μελών της συμβουλευτικής επιτροπής, αποφάσισε 
σχετικά με τη χρηματοδότηση ή την απόρριψη κάθε σχεδίου. 
3. II υποστήριξη της Επιτροπής στα σχέδια 
α. Σχέδια που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή 
H υποστήριξη των σχεδίων που υλοποιήθηκαν στα κράτη μέλη αποτελεί την κυριότερη 
μέθοδο εφαρμογής του προγράμματος. Τα σχέδια αυτά επιλέχθηκαν με βάση τις αιτήσεις 
χρηματοδότησης που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή από φορείς που εργάζονται ή επιθυμούν 
να εργαστούν στον τομέα του AIDS. 
Το 1994, από τις 173 αιτήσεις για χρηματοδότηση που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή 
επιλέχθηκαν 59 οι οποίες χρηματοδοτήθηκαν με προϋπολογισμόύψους 9 εκατ. ECU, ύστερα 
από την ευνοϊκή γνώμη που εξέδωσε η συμβουλευτική επιτροπή. 
Ενδεικτικά, το 1991 και το 1992 επιλέχθηκαν συνολικά 78 αιτήσεις χρηματοδότησης 
προϋπολογισμού4,06 εκατ. ECU ενώ το 1993 επιλέχθηκαν 72 αιτήσεις προϋπολογισμού 8,3 
εκατ. ECU. Η σημαντική αύξηση του αριθμού των σχεδίων που χρηματοδοτήθηκαν το 1993 
σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές οφείλεται κυρίως στην αύξηση του προϋπολογισμού 
μεταξύ 1991-1992 (1,43 και 2,63 εκατ. ECU αντιστοίχως) και 1993 (8,3 εκατ. ECU). Το 
1993 δόθηκε προτεραιότητα στη χρηματοδότηση περιορισμένου μάλλον αριθμού 
μεγαλεπήβολων σχεδίων. Αντίθετα, ο αριθμός των σχεδίων αντίστοιχου προϋπολογισμού 
που χρηματοδοτήθηκαν το 1994 είναι χαμηλότερος από εκείνον που χρηματοδοτήθηκαν το 
1993, διότι η Επιτροπή επεδίωξε τη χρηματοδότηση διακρατικών μεγαλεπήβολων σχεδίων, 
απορρίπτοντας τη χρηματοδότηση των δικτύων που έχουν ήδη δημιουργηθεί. 
Η Επιτροπή προσπάθησε, στο πλαίσιο της εφαρμογής του προγράμματος, να εξασφαλίσει 
κάποια ισορροπία στην κατανομή των χρηματοδοτούμενων σχεδίων ανά κράτος μέλος. Τα 
κριτήρια ποιότητας και τιμής που χρησιμοποιήθηκαν κατά την επιλογή των σχεδίων είχαν 
ως αποτέλεσμα να μην είναι πάντοτε δυνατό να επιτυγχάνεται η ισορροπία αυτή. Εν πάση 
περιπτώσει, σχέδια χρηματοδοτήθηκαν σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με 
εξαίρεση την Πορτογαλία, η οποία, ωστόσο, συμμετείχε σε ορισμένα σχέδια που 
πραγματοποιήθηκαν σε άλλα κράτη μέλη (βλ. Παράρτημα III). 
Ωστόσο, με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα σχετικά με τους ασθενείς με AIDS και τα 
οροθετικά άτομα στα κράτη μέλη της Μεσογείου (βλ. Ιίαράρτημα IV), πρέπει να 
καταβληθούν μεγάλες προσπάθειες όσον αφορά την πρόλη\|>η. 
β. Σχέδια που είναι αποτέλεσμα κεντρικής πρωτοβουλίας 
Η πρόταση απόφασης του Συμβουλίου και των Υπουργών Υγείας των 
κρατών μελών που συνεδρίασαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με την 
παράταση, έως τα τέλη του 1994, του σχεδίου δράσης για την περίοδο 
1991-1993 που εγκρίθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος 'Ή Ευρώπη κατά 
του AIDS"6, το περιεχόμενο του οποίου βασιζόταν σε μια αξιολόγηση, που 
πραγματοποίησε το Συμβούλιο, των ενεργειών που πραγματοποιούνται στο 
πλαίσιο του προγράμματος, δεν είχε εγκριθεί την 1η Ιανουαρίου 1994. Για 
το λόγο αυτό η Επιτροπή, καθώς ήταν εξουσιοδοτημένη να χρηματοδοτήσει 
για το 1994 μόνο ενέργειες ad hoc, δημοσίευσε πρόσκληση για την υποβολή 
προτάσεων, για τους τομείς δραστηριότητας που περιέχει το παράρτημα της 
πρότασης απόφασης7. 
Η Επιτροπή δημοσίευσε εξάλλου πρόσκληση για την υποβολή προσφορών, 
με κλειστή διαδικασία, με βάση την πρόκληση για την εκδήλωση 
ενδιαφέροντος του 19928, για την αξιολόγηση και τη διάδοση των 
πληροφοριών που προκύπτουν από την εφαρμογή του προγράμματος. 
Ωστόσο, η Συμβουλευτική Επιτροπή Αγορών και Συμβάσεων έκρινε ότι ο 
αριθμός των υποψηφίων ήταν ανεπαρκής και, συνεπώς, εξέδωσε δυσμενή 
γνώμη σχετικά με αυτή την πρόσκληση για την υποβολή προσφορών με 
κλειστή διαδικασία. 
ΠΙ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΘΕ ΤΟΜΕΑ 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΧΕΑΙΟΥ ΑΡΑΣΗΣ 
Για λόγους σαφήνειας, οι διάφορες ενέργειες ταξινομούνται σύμφωνα με τους 
τομείς δραστηριότητας που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της πρότασης 
απόφασης της Επιτροπής του 1994. Καθώς οι τομείς αυτοί είναι λίγο ή πολύ 
αλληλένδετοι, ορισμένα σχέδια παρουσιάζουν πτυχές που εμπίπτουν ταυτόχρονα 
σε πολλούς τομείς. Συνεπώς, η υπαγωγή ενός σχεδίου σε ένα συγκεκριμένο τομέα 
πραγματοποιήθηκε με βάση την κυριότερη πτυχή του (στο Παράρτημα IV 
παρατίθεται ανακεφαλαιωτικός πίνακας). 
°COM(93) 453 τελικό 
7 94/C 108/08, ΕΕ C 108 της 16ης Απριλίου 1994, σ.19 
892/C 181/08, ΕΕ C 181 της 17ης Ιουλίου 1992, σ.15 
ΤΟΜΕΑΣ ΛΙ'ΑΣΤΗΡΙΟΊΤΙΤΑΣ 1: Αξιολόγηση των γνώσεων, της στάσης και της 
συμπεριφοράς του ευρέος κοινού και των ομάδων 
στόχων, εκστρατείες ενημέρωσης και 
ευαισθητοποίησης του κοινού και αυτών των ομάδων. 
II ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση στο πρόβλημα του AIDS αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο 
κάθε αποτελεσματικής στρατηγικής πρόληψης, ενώ η ακρίβεια των πληροφοριών αποτελεί 
απαραίτητη προϋπόθεση για τον επηρεασμό των συμπερκρορών και συνακόλουθα για την 
καταπολέμηση των διακρίσεων. 
Η Επιτροπή χρηματοδότησε δώδεκα σχέδια σε αυτόν τον τομέα δραστηριότητας: 
Μια γαλλοβελγική εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, που 
προσανατολιζόταν σε πληθυσμούς μη ευρωπαϊκής προέλευσης, μέσω της διάδοσης 
διδακτικού υλικού, το οποίο είχε μεταφραστεί σε δέκα μη ευρωπαϊκές γλώσσες. 
Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι σε ορισμένα κράτη μέλη αυτή η ομάδα στόχος 
αποτελεί ένα μη αμελητέο τμήμα του πληθυσμού. 
Ένα δοκιμαστικό σχέδιο ενημέρωσης σχετικά με τους τρόπους μετάδοσης και 
πρόληψης του VIH/AIDS με στόχο τον τουρκικό και τον κουρδικό πληθυσμό της 
μεθοριακής περιφέρειας Bas-Rhin. Η πρωτοβουλία αυτή συνεκτίμησε τις 
πολιτιστικές συνήθειες αυτών των ομάδων στόχων και προσπάθησε να υπερνικήσει 
τις δυσκολίες της διαπολιτιστικής επικοινωνίας με την πραγματοποίηση επαφών με 
πρόσωπα-κλειδιά, όπως ο ιμάμης, ο τούρκος εκπαιδευτικός, ο τούρκος 
γυμναστής, προκειμένου να κερδίσει την υποστήριξη τους και τη συνεργασία τους 
και να καθοριστεί, σε συνεργασία με τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας και 
τους κοινωνικούς λειτουργούς, το διδακτικό υλικό που πρέπει να χρησιμοποιηθεί. 
Μια ενέργεια με στόχο τα περιθωριοποιημένα άτομα, η οποία πραγματοποιήθηκε 
στην περιοχή της Μεσογείου. Η ενέργεια αυτή αποσκοπούσε τόσο στην 
ευαισθητοποίηση αυτής της ομάδας στόχου στην πρόληψη του VIH/AIDS όσο και 
στην κατάρτιση των ατόμων που υποδέχονται τους νέους, στην ι|η^οκοινωνική 
υποστήριξη των οροθετικών και στην πρόσβαση τους στην οικονομική και κοινωνική 
υποστήριξη. 
Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των μελών των εθνικών κοινοβουλίων 
προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν σε μια ευρωπαϊκή διάσκεψη των 
κοινοβουλευτικών, η οποία διοργανώθηκε το 1995 υπό την αιγίδα της Επιτροπής, 
με στόχο την ενθάρρυνση των ανταλλαγών πληροφοριών και την ευαισθητοποίηση 
όλης της ευρωπαϊκής πολιτικής τάξης στη μετάδοση της μόλ\)νσης από τον 
HTWAIDS. 
Μια έκθεση αφισών που φιλοτέχνησαν καλλιτέχνες πάνω στο θέμα του AIDS, η 
οποία πραγματοποιήθηκε σε δημόσιους χώρους στην Ισπανία, προκειμένου να 
αποκτήσει όλος ο πληθυσμός πρόσβαση τις πληροφορίες. Πρόκειται για μια 
δοκιμαστική ενέργεια, η μεταφορά της οποίας μπορεί να εξασφαλιστεί προς όλα τα 
κράτη μέλη. Η ενέργεια αυτή παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι μπορεί να γίνει 
κατανοητή από το ευρύ κοινό χωρίς να απαιτεί από αυτό ιδιαίτερες γνώσεις. 
Προκειμένου να παρασχεθεί μια βάση για το σχεδιασμό των ενεργειών πρόληψης του 
AIDS και να μετρηθεί η αποτελεσματικότητα των ενεργειών αυτών, είναι σημαντικό 
να διατίθενται ακριβείς πληροφορίες πάνω στις γνώσεις, τις στάσεις και τις 
συμπεριφορές του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Κοινότητας γενικά ή των ομάδων 
στόχων του πληθυσμού αυτού, με τη βοήθεια κατάλληλων δεικτών. Αυτό αποτελεί 
πρωταρχικό εγχείρημα το οποίο πρέπει να υποστηριχθεί οικονομικά, προκειμένου, 
αφενός, να αξιολογηθούν οι ελλείψεις και οι προτεραιότητες για το μέλλον και. 
αφετέρου, να αποφευχθούν οι επικαλύψεις μέσα στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Για 
το σκοπό αυτό, η Επιτροπή χρηματοδότησε δύο σχέδια ανάλυσης σε κοινοτικό 
επίπεδο, από τα οποία το ένα αφορούσε το ευρύ κοινό και το άλλο τις ομάδες 
στόχους, όπως οι γυναίκες, οι ομοφυλόφιλοι, οι νέοι και οι εθνικές μειονότητες. 
Έτσι, δύο πανεπιστημιακά ιδρύματα επικεντρώθηκαν, αφενός, στη συγκέντρωση 
και στην εξέταση των μελετών που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στα κράτη μέλη της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας σχετικά με τις παρεμβάσεις και τις στρατηγικές για την 
πληροφόρηση, την ευαισθητοποίηση και την πρόληψη στον τομέα του AIDS και, 
αφετέρου, στην κριτική ανάλυση και στη σύνθεση της μεθοδολογίας που 
ακολουθείται κατά τη διάρκεια αυτών των μελετών καθώς και των (ίποτελεσμάτο)ν 
που λαμβάνονται. Στόχος ήταν να πραγματοποιηθεί μια σύγκριση μεταξύ των 
κρατών μελών, προκειμένου να αξιολογηθούν οι στρατηγικές και οι μεθοδολογίες 
που επιλέχθηκαν καθώς και να εντοπιστούν οι πιθανές διαφορές μεταξύ των κρατών 
μελών και οι ιδιαιτερότητες των χωρών αυτών. 
Ωστόσο, είναι σαφές ότι για την εκτέλεση των εργασιών αυτών έχει πρωταρχική 
σημασία να είναι γνωστές οι ενέργειες και οι φορείς που συμμετέχουν στην 
καταπολέμηση της μόλυνσης από Υον VIH/AIDS. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή 
υποστήριξε την υλοποίηση ενός σχεδίου που αποσκοπεί, αφενός, στην εκπόνηση 
ενός εκπαιδευτικού οδηγού που απευθύνεται στο ευρύ κοινό, εντοπίζει και 
περιγράφει τους βασικούς φορείς και τα βασικά άτομα που ασχολούνται με τον 
τομέα του AIDS και, αφετέρου, στη συλλογή του υλικού εκστρατείας πάνω σε 
συγκεκριμένα θέματα που έχουν σχέση με το AIDS. Τέλος, το σχέδιο αυτό θα 
καταλήξει στη διοργάνωση, το Μάιο του 1995 στην Ευρώπη, ενός συνεδρίου με 
θέμα την εκπαίδευση του κοινού στον τομέα του AIDS. 
Ένα δοκιμαστικό σχέδιο που μελετά τη σκοπιμότητα ενός ηλεκτρονικού συστήματος 
που καθιστά δυνατή την παροχή πληροφοριών πάνω στον HIV/AIDS στους ιατρούς 
γενικής ιατρικής και στους φαρμακοποιούς φαρμακείου, προκειμένου να 
διευκολύνει το έργο τους, το οποίο πραγματοποιήθηκε σε τρεις χώρες της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
Ένα πρόγραμμα ανταλλαγής εμπειριών, το οποίο βασίζεται, αφενός, στην 
κατάρτιση συνδικαλιστικών εκπροσώπων και στην ευαισθητοποίηση τους στο 
πρόβλημα του AIDS στο χώρο εργασίας και, αφετέρου, στις συνδικαλιστικές 
ενέργειες για την καταπολέμηση των διακρίσεων στην εργασία κατά των ατόμων που 
έχουν μολυνθεί από τον HTV7AIDS και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους, στο 
οποίο συμμετείχαν ισπανικές και ιταλικές συνδικαλιστικές οργανώσεις. Στη 
συνέχεια, θα πραγματοποιηθεί ανάλυση και σύγκριση της νομοθεσίας στον τομέα 
της εργασίας και της κοινωνικής προστασίας σχετικά με τους εργαζομένους που 
έχουν μολυνθεί από τον HIV/AIDS και θα καθοριστούν κριτήρια σχετικά με τα 
παραπάνω θέματα. Τα αποτελέσματα των εργασιών αυτών πρόκειται να διαδοθούν 
τόσο σε εσωτερικό επίπεδο (ομοσπονδίες της βιομηχανίας, περιφερειακές και 
επαρχιακές ενώσεις, κτλ.) όσο και σε εξωτερικό (δημόσιες αρχές άλλων κρατών 
μελών και μη κυβερνητικές οργανώσεις που είναι αρμόδιες σε αυτόν τον τομέα). 
7 
Μία μελέτη των σεξουαλικών συμπεριφορών και των γνώσεων σχετικά με το AIDS 
των ελλήνων φοιτητών καθώς και την παρακολούθηση των μέτρων πρόληψης που 
λαμβάνει η ομάδα αυτή. Τα αποτελέσματα θα εξεταστούν και θα συγκριθούν με τα 
αποτελέσματα των εταίρων σε άλλα κράτη μέλη. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα 
ευρωπαϊκό δίκτυο που θα περιλαμβάνει κοινά πρότυπα και τη συντονισμένη και 
κοινή χρήση ερωτηματολογίων και μεθοδολογιών μελέτης σχετικά με τις στάσεις και 
τις συμπεριφορές απέναντι στον HIV/AIDS στην Ευρώπη. 
Τέλος, κατά την περίοδο Απριλίου-Μαΐου 1994, στο πλαίσιο του 
Ευρωβαρομέτρου,η Επιτροπή πραγματοποίησε,ύστερα από αίτηση του Συμβουλίου 
των Υπουργών Υγείας, μια δημοσκόπηση στο κοινό σχετικά με το αίμα, τις 
μεταγγίσεις και τον HIV/AIDS. Τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης αυτής 
αποδεικνύουν ότι πρέπει να καταβληθούν ακόμη πολλές προσπάθειες στο επίπεδο 
της πληροφόρησης (βλ. συμπέρασμα). 
ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2: Μέτρα υπέρ των παιδιών και των νέων 
Οι νέοι αποτελούν αποδεδειγμένα ομάδα στόχο που έχει πρωταρχική σημασία στο πλαίσιο 
της εφαρμογής του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά του AIDS". 
Σε αυτόν τον τομέα δραστηριότητας, η Επιτροπή υποστήριξε εννέα σχέδια: 
Μια πρωτοβουλία του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας της Γαλλίας με στόχο την 
εναρμόνιση στον τομέα της σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία. Σκοπός ήταν να 
εκπονηθεί ένα μεθολογικό έγγραφο, προκειμένου να παρασχεθεί βοήθεια στα 
σχολικά ιδρύματα να πραγματοποιήσουν ενέργειες σεξουαλικής αγωγής, μέσω της 
δημιουργίας ενός δικτύου εκπαιδευτών και των ανταλλαγών τεχνογνωσίας με τα 
άλλα κράτη μέλη. Επιπλέον, η Επιτροπή συμμετείχε στην εφαρμογή δύο σχεδίων 
που προσανατολίζονταν στις μεθολογικές πτυχές. Το ένα αφορούσε την ανταλλαγή 
πληροφοριών σχετικά με την αγωγή σε θέματα υγείας στα σχολεία και στα κέντρα 
κατάρτισης μιας χώρας καθώς και την προώθηση των ανταλλαγών προσωπικού και 
υλικού που προορίζεται για την κατάρτιση του προσωπικού (εκπαιδευτικοί, 
βοηθητικό προσωπικό, κτλ.). Το δεύτερο σχέδιο αφορούσε την οργάνωση ενός 
ευρωπαϊκού συνεδρίου στη Ρώμη σχετικά με την αγωγή σε θέματα υγείας και την 
πρόληψη του HIV/AIDS στα σχολεία, στο οποίο προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν, 
μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι, ειδικοί στον τομέα του AIDS και της αγωγής σε θέματα 
υγείας από όλα τα κράτη μέλη. Το συνέδριο αυτό κατέληξε στην εκπόνηση έγγραφοι.' 
ευρωπαϊκής συναίνεσης όσον αφορά την πρόληψη του HIV/AIDS στα σχολεία. 
Ένα συνέδριο, το οποίο πραγματοποιήθηκε την άνοιξη στη Δανία, για τη 
δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου σχετικά με τους νέους και την αγωγή σε 
θέματα πρόληψης του HTV/AIDS, με την επιδημιολογία του HIV/AIDS, τα ταξίδια 
και τη σεξουαλική συμπεριφορά, με τα προβλήματα που συνδέονται με τους 
διακινούμενους καθώς και με τη χρήση ναρκωτικών. Στο δίκτυο αυτό συμμετέχουν 
τόσο μη κυβερνητικές οργανώσεις και όσο οι αρχές των κρατών μελών που είναι 
αρμόδιες για θέματα δημόσιας υγείας. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε ένα δεύτερο 
συνέδριο με στόχο την αξιολόγηση της προόδου που συντελέστηκε στο πλαίσιο αυτό 
και την ανάπτυξη κοινών δεικτών στον τομέα της πρόληψης. 
Στο πλαίσιο της πληροφόρησης, της ευαισθητοποίησης και της πρόληψης του AIDS 
στους νέους, πραγματοποιήθηκε στις Κάτω Χώρες, υπό την αιγίδα της Επιτροπής, 
μεγάλη ευρωπαϊκή συγκέντρωση, η οποία συνεκτιμούσε τις πολιτιστικές και 
κοινωνικές διαφορές των νέων και στην οποία συμμετείχαν πολλές οργανώσεις 
προσκόπων και οδηγών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Το σχέδιο αυτό είχε τεράστια 
απήχηση σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, καθώς αφορούσε άμεσα 
ή έμμεσα 6 εκατ. περίπου νέους προσκόπους και οδηγούς. 
Δοκιμαστικά σχέδια πρόληψης στις Κάτω Χώρες και στη Γερμανία που 
απευθύνονταν σε ομάδες νέων σε μειονεκτική θέση και επέτρεψαν την αξιολόγηση 
των στάσεων και των συμπεριφορών αυτής της ομάδας στόχου. Τα σχέδια αυτά 
προσαρμόστηκαν προκειμένου να υλοποιηθούν για την ίδια ομάδα στόχο στην 
Ιρλανδία, στην περιφέρεια Cork, εξαιτίας των πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων της 
χώρας. Τα αποτελέσματα καθώς και η εμπειρία που αποκομίστηκε από την 
εφαρμογή των σχεδίων αυτών θα διαδοθούν σε άλλες περιφέρειες των κρατών μελών 
που αντιμετωπίζουν ανάλογα προβλήματα. 
Μια εκστρατεία πληροφόρησης που απευθυνόταν στους νέους και οργανώθηκε με 
τη συνεργασία ραδιοφωνικών σταθμών κρατών μελών. Η ενέργεια αυτή έδ(υσε τη 
δυνατότητα να προσεγγιστούν οι νέοι μέσω διαφημιστικών μηνυμάτων-
ανακοινώσεων, δελτίων ειδήσεων, προσωπικών μαρτυριών, συζητήσεων και 
συνεντεύξεων. Επίσης, είχαν προβλεφθεί διασυνδέσεις μεταξύ των σταθμών καθώς 
και των μη ραδιοφωνικών ενεργειών, όπως η γενική διανομή προφυλακτικών, 
ενημερωτικών φυλλαδίων, τα οποία είχαν συνταχθεί ειδικά για τους νέους 
τουρίστες, κασετών με επιλογές από τα παραπάνω ραδιοφωνικά προγράμματα και 
καταλόγων με τους αριθμούς τηλεφώνου των γραμμών βοήθειας. 
Τη δεύτερη φάση της καλοκαιρινής εκστρατείας "Η Ευρώπη κατά του AIDS", η 
οποία προσανατολιζόταν στη βελτίωση της πρόληψης του AIDS στους νέους που 
κάνουν διακοπές και στους νέους τουρίστες, στην οποία χρησιμοποιήθηκαν τα μέσα 
ενημέρωσης (αφισοκολλήσεις στους σταθμούς και στα αεροδρόμια, επιδίωξη 
οπτικών εντυπώσεων μέσω του τύπου, ιδίως στα περιοδικά για νέους, διάδοση 
μηνυμάτων από την τηλεόραση και το ραδιόφωνο, διανομή τι-σερτ και 
αυτοκόλλητων σημάτων) και η οποία πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία εθνικών 
υπηρεσιών και δικτύων νέων των δώδεκα χα>ρών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
(τοποθέτηση του σήματος "H Ευρώπη κατά του AIDS" στα μέσα επικοινωνίας των 
τουριστικών φορέων, π.χ. πανδοχείων για νέους, κάμπινγκ, καθώς και στα 
περιοδικά των μελών της κάρτας νέων, της κάρτας Interrail, για παράδειγμα). 
Σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας εκπέμφθηκαν τα ίδια μηνύματα 
και χρησιμοποιήθηκαν οι ίδιοι λογότυποι. 
Τέλος, δύο σχέδια που απευθύνονταν ειδικά στους νέους. Έτσι, η ίδρυση στην 
Ισπανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο περιοδεύοντος θεάτρου είχε ως αποτέλεσμα να 
συμμετάσχουν οι νέοι σε θεατρικές παραστάσεις με θέμα το AIDS. Επιπλέον, σε 
εκπαιδευτικά κέντρα στο Βέλγιο, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ισπανία 
δημιουργήθηκε ένα εργαστήριο προσανατολισμού όσον αφορά τη σεξουαλική 
συμπεριφορά που απευθυνόταν στους νέους ηλικίας 13-21 ετών. Για το σκοπό 
αυτό, οι σχετικές χώρες εξασφάλισαν από κοινού την κατάρτιση του βοηθητικού 
προσωπικού και εκπονήθηκε ένα εγχειρίδιο που συγκέντρωνε τα αποτελέσματα 
αυτής της εμπειρίας, προκειμένου να διανεμηθεί σε άλλα κράτη μέλη ώστε να 
χρησιμεύσει ως βασικό εργαλείο σε παρόμοια σχέδια. 
ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 3: Ι Ιρόληψη της διάδοσης του HI V σε ορισμένες ομάδες 
και σε ειδικά πλαίσια 
Στο πλαίσιο αυτού του τομέα δραστηριότητας, η Επιτροπή επιχορήγησε επτά σχέδια: 
Ένα πρόγραμμα πρόληψης της μετάδοσης του HIV/AIDS που απευθυνόταν σε νέους 
ευρωπαίους τουρίστες που επισκέφτονταν την Ελλάδα. ΓΙ εφαρμογή του σχεδίου 
αυτού πραγματοποιήθηκε σε εταιρική σχέση με άλλες δύο χώρες της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας. Ύστερα από διαβούλευση με τα βασικά πρόσωπα του τουριστικού 
τομέα πάνω στον τρόπο επίτευξης των στόχων πρόληψης, πραγματοποιήθηκε 
εντατική εκστρατεία μέσω της μετάδοσης, σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, 
ραδιοφωνικών μηνυμάτων, της τοποθέτησης αφισών στους τουριστικούς χώρους και 
ΧΤΙζ ψυχαγωγίας. Τα μεθοδολογικά αποτελέσματα και τα αποτελέσματα της ίδιας της 
εκστρατείας συγκεντρώθηκαν και διανεμήθηκαν στα πέντε μεγαλύτερα πρακτορεία 
ταξιδιών, στις δημοτικές αρχές των ευρωπαϊκών πόλεων με μεγάλη τουριστική 
κίνηση, στα διάφορα θρησκευτικά ιδρύματα καθώς και σε όλες τις ενδιαφερόμενες 
οργανώσεις. Η ενέργεια αυτή απευθυνόταν σε 100.000 περίπου τουρίστες. 
II Επιτροπή έδωσε, εξάλλου, έμφαση, στο πλαίσιο αυτού του τομέα 
δραστηριότητας, στην υποστήριξη μέτροον πρόληψης που απευθύνονται στις 
γυναίκες, ιδίως σε εκείνες που αποτελούν μέρος ορισμένων ομάδων στόχων, όπως 
οι εκδιδόμενες γυναίκες. Για το σκοπό αυτό, το 1993 η Επιτροπή χρηματοδότησε 
μια γαλλική δοκιμαστική παρέμβαση, η οποία αποσκοπούσε στην παροχή βοήθειας 
στις εκδιδόμενες γυναίκες, προκειμένου να αποτελέσουν οι ίδιες παράγοντες υγείας 
για τους εαυτούς τους, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν στη χάραξη νέων 
στρατηγικών στον τομέα της πρόληψης του HIV/AIDS και υλοποιήθηκε το 1994. Ο 
στόχος αυτής της νέας ενέργειας ήταν να συστηματοποιηθεί η εμπειρία που 
αποκομίστηκε κατά την υλοποίηση του σχεδίου του 1993, με την πραγματοποίηση 
μιας κοινής ενέργειας στη Γαλλία, στο Βέλγιο, στην Ιταλία και στη Γερμανία. Για 
το σκοπό αυτό, επιλέχθηκαν γυναίκες από το χώρο της πορνείας σε αυτές τις πέντε 
χώρες και καταρτίστηκαν προκειμένου να μπορούν να συμμετέχουν στην ανάπτυξη 
διμερών σχέσεων μεταξύ των χωρών αυτών και της σχετικής οργάνωσης (Bus des 
Femmes) και να χρησιμεύσουν ως σύνδεσμος μεταξύ των εκδιδόμενων γυναικών και 
των ειδικών στον τομέα του HIV/AIDS του υγειονομικού και κοινωνικού δικτύου 
των χωρών που συμμετέχουν. 
Ένα σχέδιο πρόληψης και ψΐΓ/οκοινωνικής υποστήριξης υπέρ των εκδιδόμενων 
γυναικών - κυρίως εκείνων που αντιμετωπίζουν μεγάλα κοινοινικά προβλήματα -
άρχισε να εφαρμόζεται στην Ισπανία με την υποστήριξη της Επιτροπής, πάνω στο 
ίδιο μοντέλο με το σχέδιο που εφαρμόστηκε στη Γαλλία. 
Η συνέχιση των προσπαθειών που προωθούν την αυτάρκεια της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας στον τομέα των προϊόντων αίματος αναφέρεται ρητά στην απόφαση 
παράτασης του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά του AIDS". Για το λόγο αυτό, η 
Επιτροπή υποστήριξε δύο μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στις Κάτω Χώρες. 
ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 4: Κοινοινική και ψυχολογική υποστήριξη 
Στο πλαίσιο αυτού του τομέα δραστηριότητας, η Επιτροπή υποστήριξε εννέα ενέργειες: 
II ενθάρρυνση της ανταλλαγής εμπειριών πάνω στα μοντέλα αρωγής και υποστήριξης των 
οροθετικών και των ασθενών με AIDS αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του προγράμματος 
δράσης της Επιτροπής. Έτσι, χάρη στην υποστήριξη της Επιτροπής, οργανώθηκαν 
συναντήσεις στις οποίες συμμετείχαν οι επτά πιο σημαντικές τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με στόχο την προώθηση των ανταλλαγών εμπειριών και την 
ανάπτυξη των ιδεών και των μεθόδων που αποσκοπούν στη βελτίωση και την επέκταση των 
παρεχόμενων υπηρεσιών. Επίσης, εξετάστηκαν και άλλα θέματα, όπως η κατάρτιση του 
προσωπικού, η αξιολόγηση των δραστηριοτήτων, η αξιοποίηση των πληροφοριών που 
συγκεντρώνονται, η δυνατότητα δημιουργίας νέων υπηρεσιών καθώς και τα τεχνικά 
προβλήματα που προκύπτουν. 
Στο ίδιο πνεύμα, η Επιτροπή υποστήριξε ένα σχέδιο που αποσκοπεί στην εξέταση και στην 
αξιολόγηση του αντίκτυπου των τηλεφωνικών γραμμών βοήθειας που υπάρχουν. 
Εξετάστηκαν ζητήματα σχετικά με την πρόσβαση, την εμπιστευτικότητα και την προώθηση 
των γραμμών αυτών στο κοινό και στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν συστάσεις για τη 
βελτίωση τους. 
Η εκπόνηση και η διάδοση εγχειριδίων, δελτίων πληροφοριών και ευρετηρίων που 
περιέχουν τις πιο πρόσφατες πληροφορίες στον τομέα της πρόληψης της μετάδοσης του HIV 
αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος από την πλευρά της Επιτροπής, όπως και 
η ανάπτυξη, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, μέσων πληροφορικής για την 
ανταπόκριση στις αιτήσεις πληροφόρησης. Στο πλαίσιο αυτό εμπίπτει συνεπώς η 
δημιουργία του συστήματος για ένα ευρωπαϊκό δελτίο, το οποίο είναι ένα ηλεκτρονικό 
σύστημα διάδοσης που επιτρέπει την επικοινωνία και τις ανταλλαγές μεταξύ των 
συνεργαζόμενων κέντρων πληροφόρησης και τεκμηρίωσης και παρέχει ταυτόχρονα τις 
πληροφορίες που αναφέρονται παραπάνω στα μη ειδικευμένα άτομα. 
Η Επιτροπή υποστήριξε το σχέδιο ενός βρετανικού πανεπιστημιακού ιδρύματος που 
επεδίωκε να προσδιορίσει τις ψυχολογικές και συναισθηματικές συνέπειες που έχει η 
μόλυνση από τον HIV στα άτομα που έχουν προσβληθεί εδώ και πέντε χρόνια ή 
περισσότερο.τις ανάγκες αυτών των ατόμων καθώς και τον αντίκτυπο της μόλυνσης στην 
παροχή υπηρεσιών υποστήριξης. Η ανάλυση αυτή θα παράσχει ένα χρήσιμο μοντέλο 
στρατηγικών ατομικής βοήθειας που μπορεί να εφαρμοστεί σε άλλες καταστάσεις που 
παρουσιάζουν ζωτικό κίνδυνο. Επιπλέον, στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε μια εξέταση 
σχετικά με τους περιορισμούς και τις προσαρμογές που αντιμετωπίζουν οι οροθετικοί και 
οι ασθενείς με AIDS. Εξετάστηκαν ζητήματα σχετικά με τις θεμελιώδεις ανάγκες των 
οροθετικών, τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αυτά αντιλαμβάνονται την κατάσταση τους, 
τις αλλαγές που πραγματοποιούνται στην καθημερινή τους ζωή και τα εμπόδια ή τους 
περιορισμούς που επηρεάζουν τη ζωή τους. Τα συμπεράσματα αποτέλεσαν αντικείμενο 
ανταλλαγών και συγκρίσεων με άλλα κράτη μέλη και είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούνκαι 
στο πλαίσιο της πρόληψης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
11 
Μια παρόμοια ανάλυση με τις δύο προηγούμενες, η οποία όμως αφορούσε ειδικά τις 
γυναίκες που έχουν προσβληθεί από τον HTV7AIDS, πραγματοποιήθηκε στο Ηνωμένο 
Βασίλειο με την υποστήριξη της Επιτροπής. Ένας από τους στόχους της ήταν η ενίσχυση 
των δεσμών μεταξύ των οργανώσεων παροχής βοήθειας στις γυναίκες που έχουν προσβληθεί 
από τον ιό ή την ασθένεια καθώς και μεταξύ των οργανώσεων αυτών και των ευρωπαϊκών 
δικτύων που υπάρχουν. Στο σχέδιο αυτό συμμετείχαν άμεσα ή έμμεσα όλα τα κράτη μέλη. 
Τέλος, η Επιτροπή εξασφάλισε τη συνέχιση των δραστηριοτήτων ενός προγράμματος 
κοινωνικής δράσης που αποσκοπεί στην ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη είκοσι 
νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες και των οποίων ένα τουλάχιστον μέλος 
είναι οροθετικό. Το πρόγραμμα αυτό, το οποίο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης, 
θα επιτρέψει αφενός να προωθηθούν οι ανταλλαγές εμπειριών και οι μεταφορές 
τεχνογνωσίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο και, αφετέρου, να προωθηθεί η δημιουργία 
παρόμοιων μηχανισμών σε άλλα κράτη μέλη. Επιπλέον, στο Βέλγιο πραγματοποιήθηκε μια 
ενέργεια κοινωνικής επανένταξης των τοξικομανών και/ή των οροθετικών. Προκειμένου 
να μπορεί το πρόγραμμα αυτό να μεταφερθεί σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, 
αναλύθηκαν οι προϋποθέσεις συμμετοχής των τοξικομανών και/ή των οροθετικών σε τρία 
άλλα κράτη μέλη. Η ανάλυση αυτή θα καταλήξει στην κατάρτιση πρότασης εναρμόνισης των 
σχετικών κανονισμών. 
ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 5: Συγκέντρωση στοιχείων για τον HIV/AIDS 
Η ύπαρξη ακριβών και κατάλληλων επιδημιολογικών πληροφοριών είναι ουσιαστική για 
τη χάραξη αποτελεσματικών στρατηγικών που επιτρέπουν την καταπολέμηση της ασθένειας. 
Επιπλέον, η ταξινόμηση και η ανάλυση των δεδομένων αυτών σε κοινοτικό επίπεδο 
παρουσιάζουν δύο σημαντικά πλεονεκτήματα: πρώτον, τα κράτη μέλη έχουν έτσι τη 
δυνατότητα να τοποθετήσουν τα εθνικά τους αριθμητικά μεγέθη σε ένα διευρυμένο πλαίσιο 
και να αξιολογήσουν την εξάπλωση της επιδημίας στη χώρα τους σε σχέση με άλλες χώρες 
και, δεύτερον, το σύνολο των δεδομένων που συγκεντρώνονται σε κοινοτικό επίπεδο 
επιτρέπει να εντοπιστούν ευκολότερα οι κυριότερες τάσεις του γενικού πληθυσμού και οι 
σημαντικές εξελίξεις ορισμένων συγκεκριμένων ομάδων στόχων, και έτσι να στοχοθετηθούν 
καλύτερα οι δραστηριότητες. 
Στο πλαίσιο αυτού του τομέα δραστηριότητας, η Επιτροπή υποστήριξε δεκατέσσερα σχέδια: 
Η Επιτροπή εξακολούθησε να υποστηρίζει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Επιδημιολογικής 
Παρακολούθησης του AIDS, το πρόγραμμα του οποίου επιτρέπει τη συλλογή, την 
ανάλυση και τη διάδοση, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Κοινότητας και κρατών μελών, 
των δεδομένων παρακολούθησης από κάθε χώρα. Για το σκοπό αυτό, το Κέντρο 
συνέταξε εκθέσεις σχετικά με τα ανώνυμα προσωπικά δεδομένα για κάθε νέο 
κρούσμα AIDS που δηλώνεται στις ευρωπαϊκές χώρες και τα οποία έχουν 
καταχωριστεί στην αντίστοιχη βάση δεδομένων (European Aggregate AIDS Data 
Set: ENAADS) (βλ. και παράρτημα V). Από την άλλη πλευρά, το Κέντρο 
συγκέντρωσε τεκμηρίωση για την κατάσταση που επικρατεί όσον αφορά τον 
επιπολασμό και την επίπτωση της μόλυνσης από τον VIH στην Ευρώπη, με βάση τη 
συνεχή ενημέρακτη της ευρωπαϊκής βάσης δεδομένων για τον VIH. Τέλος, το Κέντρο 
συνέταξε εκθέσεις σχετικά με την παρακολούθηση της φυματίωσης και των 
αντιστάσεων στις αγωγές καθώς και σχετικά με την αξιολόγηση του αντίκτυπου της 
διάδοσης των μεθόδων πρόληψης της πνευμονοκύστωσης, στο πλαίσιο της μόλυνσης 
από τον VIH. 
12 
Από την άλλη πλευρά, η Επιτροπή υποστήριξε μια ένα σχέδιο μελέτης σκοπιμότητας 
που εκπόνησε το Ευρωπαϊκό Κέντρο με στόχο την κατάρτιση ενός αναπτυξιακού 
σχεδίου για την έκδοση ενός δίγλωσσου ευρωπαϊκού δελτίου (γαλλικά-αγγλικά) 
σχετικά με τις μεταδοτικές ασθένειες και συνεπώς και με το AIDS. 
Το Ίδρυμα Υγιεινής και Επιδημιολογίας των Βρυξελλών εκπόνησε στο πλαίσιο του 
τομέα αυτού, με την υποστήριξτι της Επιτροπής, μια μελέτη σχετικά με τη συλλογή 
δεδομένων για τη ζήτηση για δοκιμασίες για τον HIV και άλλες επισκέψεις σχετικά 
με τον HTV7AIDS στους ιατρούς γενικής ιατρικής. Το ίδρυμα αυτό θα προσπαθήσει 
στη συνέχεια να παράσχει ένα δείκτη της αντίδρασης των ιατρών γενικής ιατρικής 
και του ευρέος κοινού στις πληροφορίες που παρέχουν τα μέσα ενημέρωσης, οι 
επιστημονικοί οργανισμοί και άλλους φορείς πάνω στο θέμα του AIDS , καθώς και 
τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αυτά αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο μόλυνσης από 
τονΗΓν. 
Χάρη στην υποστήριξη της Επιτροπής, το Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας και το 
Κέντρο Παρακολούθησης των Μεταδοτικών Ασθενειών, που εδρεύουν στο Αονδίνο, 
πραγματοποίησαν μια ανάλυση σχετικά με την κατάρτιση σύμβασης και με τη 
συνεργασία μέσω της δημιουργίας ενός δικτύου στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα στον 
τομέα των μεταδοτικών ασθενειών. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο είναι επιφορτισμένο με 
την εξέταση πτυχών που αφορούν το AIDS. 
Η Επιτροπή υποστήριξε ένα ελληνικό σχέδιο που μελετά τη δυνατότητα 
χρησιμοποίησης των επιδημιολογικών δεδομένων των ασθενειών που μεταδίδονται 
με τη σεξουαλική επαφή για την παρακολούθηση της εξέλιξης του AIDS, 
προκειμένου να καταρτιστεί ένα σύστημα για την πρόβλεψη της εξέλιξης αυτής και 
τη δημιουργία ενός αποτελεσματικότερου συστήματος κατανομής των πόρων που 
προορίζονται για την πρόληψη του AIDS. 
Με την υποστήριξη της Επιτροπής πραγματοποιήθηκε ένα ακόμη ελληνικό σχέδιο, 
το οποίο προσδιόριζε τον επιπολασμό του HTV και της ηπατίτιδας (VHB και VHC) 
στους χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών στην Ελλάδα, προκειμένου να 
συγκεντρωθούν πληροφορίες πάνω στους παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με 
τις μολύνσεις αυτές. Στο σχέδιο αυτό συμμετείχαν και η Ιταλία, το Ηνωμένο 
Βασίλειο, η Ισπανία και η Γερμανία. Στη συνέχεια θα πραγματοποιηθεί σιϊγκριση 
με τα αποτελέσματα των μελετών που πραγματοποιήθηκαν στις άλλες ευρωπαϊκές 
χώρες και στις τρίτες χώρες, πράγμα που θα επιτρέψει τη λήψη κοινών μέτρων 
πρόληψης στον τομέα αυτό. 
Δύο πανεπιστημιακά ιδρύματα ασχολήθηκαν, υπό την αιγίδα της Επιτροπής, με την 
ανάλυση του κόστους με το οποίο βαρύνει ο HIV/AIDS κυρίως τις υπηρεσίες υγείας 
και τις κοινωνικές υπηρεσίες των κρατών μελών καθώς και με την ανάλυση των 
δυνατοτήτων ελέγχου του κόστους αυτού με τη χρήση μεθόδων που θα είναι κοινές 
για όλες τις χώρες. Στόχος και αυτών των αναλύσεων ήταν να επιτραπεί η 
αποτελεσματική κατανομή των οικονομικών πόρων και του ανθρώπινου δυναμικού 
που διατίθενται για την καταπολέμηση του HTV7AIDS. 
Η Επιτροπή έδειξε επίσης ενδιαφέρον για τις δραστηριότητες που αποσκοπούν στην 
αύξηση και στη βελτίωση της επιδημιολογικής κατάρτισης στον τομέα του HTV7AIDS 
και στους συναφείς τομείς στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Για το σκοπό αυτό, η 
Επιτροπή υποστήριξε την εκπόνηση ενός εγχειριδίουτο οποίο θα πραγματεύεται τον 
κίνδυνο μόλυνσης των χρηστών ναρκωτικών από τον HTV και θα χρησιμοποιηθεί για 
την κατάρτιση του βοηθητικού νοσηλευτικού προσωπικού σε όλα τα κράτη μέλη. 
13 
Επιπλέον, η Επιτροπή χρηματοδότησε την εκπόνηση ενός δίγλωσσου 
συμπληρώματος της εφημερίδας "SIDALERTE", της οποίας οι κυριότεροι στόχοι 
είναι η ενημέρωση των ευρωπαίων επαγγελματιών του τομέα της υγείας κυρίως στην 
πρόληψη της μόλυνσης από τον HTV7AIDS, η αγωγή σε θέματα υγείας καθώς και ο 
σεβασμός των δικαιωμάτων και η προστασία των ασθενών. Το συμπλήρωμα θα 
επιτρέψει την κάλυψη των κενών πληροφόρησης και πρόληψης όσον αφορά τη σχέση 
αυτών των δύο παθολογιών. 
Επίσης, η Επιτροπή εξακολούθησε να υποστηρίζει ένα βελγικό σχέδιο στον τομέα 
της κατάρτισης των επαγγελματιών του τομέα της υγείας. Στόχος ίου σχεδίου αυτού 
ήταν η εψαρμογή ενός μοντέλου ενάσκησης στην επικοινωνία ποιι < m ευθυνόταν 
στους ιατρούς προκειμένου να βελτιώσει τις επαφές τους με, τους ασθενείς μι 
HIV/AIDS. 
Τέλος, η Επιτροπή χρηματοδότησε ένα σχέδιο που πραγματοποίησε μια ομάδα 
βρετανικών πανεπιστημίων για την αξιολόγηση της κατάρτισης που παρέχεται στα 
άτομα που εργάζονται στον τομέα του AIDS. 
ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 6: Καταπολέμηση των διακρίσεων σε βάρος των 
οροθετικών ατόμων, των ασθενών με AIDS και του 
περίγυρου τους 
Σε αυτόν τον τομέα δραστηριότητας, η Επιτροπή υποστήριξε δύο σχέδια: 
Μια ανάλυση με στόχο την αξιολόγηση της εφαρμογής του ψηφίσματος του 
Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 19S99. Εξάλλου, αναλύθηκαν και συγκρίθηκαν τα 
νομικά μέτρα και οι διοικητικές πρακτικές των κρατών μελών που δημιουργούν 
διακρίσεις σε βάρος των ατόμων τα οποία έχουν προσβληθεί από τον HIV/AIDS, ή 
από άλλες θανατηφόρες μεταδοτικές ασθένειες, ή αποσκοπούν στην καταπολέμηση 
των διακρίσεων σε βάρος αυτών των ατόμων. Το σχέδιο αυτό επέτρεψε να 
εντοπιστούν οι αλλαγές που πρέπει να προταθούν για την αύξηση του σεβασμού των 
δικαιωμάτων των εν λόγω ατόμων. Για το σκοπό αυτό διοργανώθηκε ευρωπαϊκό 
συνέδριο που ήταν ανοιχτό στη συμμετοχή των εθνικών εμπειρογνωμόνων και των 
μελών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό, πράγμα που θα 
επιτρέψει την αξιολόγηση και την εξέταση των αποτελεσμάτων αυτής της ανάλυσης. 
Ένα σχέδιο μιας ομάδας βρετανικών πανεπιστημίων με στόχο τη μέτρηση της 
σκοπιμότητας και του εφικτού μιας κοινοτικής ενέργειας για την πιο 
αποτελεσματική ευαισθητοποίηση του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο 
πρόβλημα του HIV/AIDS. Εξάλλου, πραγματοποιήθηκε ανάλυση των δυνατοτήτων 
εκπόνησης ευρωπαϊκού κώδικα για τις διακρίσεις σε βάρος των ατόμων που έχουν 
προσβληθεί από HTV/AIDS. Στο πλαίσιο του σχεδίου αυτού θα εξεταστούν ζητήματα 
ευρωπαϊκού δικαίου σχετικά με την αρχή της επικουρικότητας και της 
αναλογικότητας καθώς και με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, 
προκειμένου να εκτιμηθούν τα πλεονεκτήματα, τα μειονεκτήματα και τα μέσα που 
παρέχει αυτός ο κώδικας. 
ΕΕ C 10 της 16ης Ιανουαρίου 1990. σ.3 
14 
ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 7: Συντονισμός με άλλα προγράμματα σχετικά με τον 
HIV/AIDS 
Η Επιτροπή συμμετείχε δραστήρια στο διεθνές συνέδριο για το AIDS και τις ασθένειες που 
μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή, το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Γιοκοχάμα τον 
Αύγουστο του 1994. Στο πλαίσιο αυτό διοργανώθηκε μια προπαρασκευαστική συνεδρίαση 
που προέβλεπε την παρουσίαση των διάφορων κοινοτικών προγραμμάτων σχετικά με την 
πρόληψη του HTV/AIDS (BIOMED: πρόγραμμα έρευνας στον τομέα της βιοϊατρικής και της 
υγείας που περιλαμβάνει την έρευνα για το AIDS10 και PHARE, που απευθύνεται στις χώρες 
της Ανατολικής Ευρώπης) καθώς και ορισμένων σχεδίων. Επίσης, στον εκθεσιακό χώρο η 
Ε.πιτροπή διέθετε περίπτερο με μεγάλη επιλογή ενημερωτικού υλικού. Επίσης, η Επιτροπή 
εξασφάλισε την παρουσία πολλών συμβαλλομένων που λαμβάνουν οικονομική βοήθεια στο 
πλαίσιο της εφαρμογής του προγράμματος "Ι Ι Ευρώπη κατά του καρκίνου" Οι εκπροσιοποι 
της Επιτροπής προήδρευσαν εξάλλου σε ομάδες εργασίας στο πλαίσιο του συνεδρίου. 
IV. Η ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ TOY AIDS ΣΤΟ ΠΑΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ 
ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ 
1. Έρευνα 
Η έρευνα για το AIDS στο πλαίσιο του προγράμματος BIOMED επιδιώκει τους παρακάτω 
στόχους: 
* την προώθηση των ερευνών που θα πρέπει τελικά να καταλήξουν στην 
αποτελεσματικότερηκαταπολέμηση του AIDS και της μόλυνσης από τον HTV, 
ιδίως της ανάπτυξης εμβολίου, φαρμακευτικών προϊόντων και αγωγών, της 
θεμελιώδους έρευνας, της επιδημιολογίας· καθώς και των ερευνών σχετικά 
με τη σ\>μπεριφορά, των κοινωνικοοικονομικών ερευνών και των ερευνών 
σχετικά με τις υπηρεσίες υγείας· 
* την αύξηση των γνώσεων στον τομέα της παθογόνοι) ικανότητας του ιού· 
* τη μελέτη των μέσων που επιτρέπουν την ταχεία αντιμετώπιση των νέων 
προκλήσεων 
* τη συμπλήρωση και τη συμμετοχή σε διεθνείς ερευνητικές δραστηριότητες 
σχετικά με το AIDS και τον HIV. 
Σε συνάρτηση με τους τέσσερις στόχους που αναφέρονται παραπάνω, η έρευνα πάνω στον 
HIV/AIDS διαρθρώνεται σε τέσσερα υποπρογράμματα: 
* έλεγχος και πρόληψη της ασθένειας· 
* ιο-ανοσολογική έρευνα· 
* κλινική έρευνα· 
1 ° πηγή: Πρόγραμμα εργασίας BIOMED 1 ( 1990-1994) 
15 
* ανάπτυξη εμβολίου και δοκιμή φαρμάκων κατά των ιών στο πλαίσιο της 
αγωγής. 
Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εκτιμηθούν τα αποτελέσματα, η επιτυχία και τα κενά του 
προγράμματος BIOMED. Ωστόσο, ένας από τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η 
επιστημονική συνεργασία στην Ευρώπη, επιτεύχθηκε, από τη στιγμή που πάνω από 400 
ομάδες από 17 χώρες έλαβαν οικονομική βοήθεια προκειμένου να εργαστούν πάνω στα 
σχέδια του BIOMED. Η διάδοση των αποτελεσμάτων των σχεδίων αυτών θα επιτρέψει σε 
άλλους επιστήμονες να ανταλλάξουν τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους με τις ομάδες που 
συμμετέχουν ήδη σε αυτό το ευρωπαϊκό ερευνητικό δίκτυο. 
Την Ιη Δεκεμβρίου 1994, το Συμβούλιο των Υπουργών Έρευνας σύναψε συμφωνία πάνω 
στα δέκα τελευταία ειδικά προγράμματα του 4ου προγράμματος πλαισίου έρευνας και 
τεχνολογικής ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Συμβούλιο ενέκρινε έτσι το ειδικό 
πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της βιοϊατρικής και της υγείας 
(1994-1998). Αυτό το πρόγραμμα BIOMED 2 θα συνεχίσει τις προσπάθειες των 
προηγούμενων προγραμμάτων προκειμένου να συμβάλει στην επίλυση του προβλήματος του 
AIDS. 
Το 1994, συνήφθησαν 13 νέες συμβάσεις για συντονισμένες ενέργειες, συνολικού 
προϋπολογισμού 4 εκατ. ECU, οι οποίες αντιπροσωπεύουν ένα δίκτυο 160 ερευνητικών 
εργαστηρίων που συμμετέχουν στην καταπολέμηση του AIDS σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Γα περισσότερα σχέδια επικεντρώνονται στην ανάπτυξη νέων θεραπειών, νέων φαρμάκων 
για την αναστολή της εξέλιξης της οροθετικότηταςπρος εκδηλωμένη νόσο του AIDS και στην 
ανακάλυψη ενός ή περισσότερων εμβολίων. Επίσης, δίνεται έμφαση στη μελέτη του 
επιδημιολογικού, κοινωνικού και οικονομικού αντίκτυπου της ασθένειας στην κοινωνία ως 
σύνολο. 
2. II πολιτική της Κοινότητας στον τομέα του AIDS όσον αφορά τις αναπτυσσόμενες 
χώρες 
Το 1994 η Επιτροπή συνέχισε τις δραστηριότητες της στις αναπτυσσόμενες χώρες σχετικά 
με τον HIV/AIDS. 
Σε μια ανακοίν(υση, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
την πολιτική και τις στρατηγικές προτεραιότητας στις αναπτυσσόμενες χώρες στον τομέα 
του HIV/AIDS. Σε αυτή τη βάση, το Συμβούλιο ενέκρινε, το Μάιο του 1994, ψήφισμα που 
εγκρίνει τους προσανατολισμούς που πρότεινε η Επιτροπή. 
Οι παρεμβάσεις που υποστήριξε η Επιτροπή, με πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου 
Ανάπτυξης και του προϋπολογισμού, επικεντρώθηκαν στις παρακάτω στρατηγικές 
προτεραιότητας: 
προώθηση αποτελεσματικής πολιτικής πρόληψης της μετάδοσης του HIV/AIDS με τη 
σεξουαλική επαφή, περιγεννητικώς και μέσω του αίματος καθώς και προώθηση 
αποτελεσματικής πολιτικής κατά των διακρίσεων 
εξάλειψη του κύκλου "φτώχεια-αστάθεια-HIV/AIDS", με την παροχή ιδιαίτερης 
προσοχής στις ομάδες πληθυσμού που βρίσκονται σε περιβάλλον κινδύνου 
(πρόσφυγες, διακινούμενοι, κτλ.)· 
ενίσχυση του τομέα της ιατρικής περίθαλψης και των κοινωνικών τομέων, 
προκειμένου να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τα αυξανόμενα βάρη που 
συνδέονται με την εξάπλωση της επιδημίας· 
ενίσχυση των κυβερνήσεων στην αξιολόγηση του αντίκτυπου της επιδημίας στους 
διάφορους τομείς της οικονομίας και στις κοινωνικές ομάδες, καθώς και στη 
χάραξη και στην εφαρμογή στρατηγικών μέριμνας· 
ανάπτυξη των επιστημονικών γνώσεων σχετικά με την επιδημία τόσο σε επίπεδο 
βιοϊατρικής όσο και σε κοινωνιολογικό και σχετικά με, τον αντίκτυπο των 
παρεμβάσεων με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας. 
3. Δραστηριότητες που συνδέονται με την πρόληψη και την αντιμετώπιση του AIDS 
στο φαρμακευτικό τομέα 
Ο φαρμακευτικός τομέας ασχολείται σήμερα με δύο πτυχές της καταπολέμησης του AIDS. 
Ο πρώτος αφορά τα μέτρα που λαμβάνονται για την εξασφάλιση, στο μέτρο του δυνατού, 
της ασφάλειας των φαρμάκων με βάση το ανθρώπινο αίμα ή το πλάσμα ανθρώπινου 
αίματος από τις ιογενείς μολύνσεις. Ο δειπερο αφορά την ταχεία και ταυτόχρονη διάδοση 
σε όλη την Ένωση φαρμάκων για τους ασθενείς με AIDS. 
1. Ασφάλεια τα>ν προϊόντων αίαατος 
Η οδηγία 89/381/ΕΟΚ του Συμβουλίου διευρύνει το πεδίο εφαρμογήςτης κοινοτικής 
νομοθεσίας σχετικά με τα φαρμακευτικά προϊόντα στα σταθερά παράγωγα του 
αίματος που παράγονται βιομηχανικά, δηλαδή στη λευκωματίνη, στους παράγοντες 
πήξης και στις ανοσοσφαιρίνες. Συνεπώς, τα προϊόντα αυτά υπόκεινται στις γενικές 
διατάξεις της νομοθεσίας σχετικά με τη χορήγηση άδειας παρασκευής και 
κυκλοφορίας. Επιπλέον, η οδηγία αυτή ορίζει διάφορα μέτρα τα οποία αφορούν 
ειδικότερα τα προϊόντα αίματος, και κυρίως τα υποχρεωτικά μέτρα επιλογής και 
ελέγχου των αιμοδοτών, τα οποία συνιστά το Συμβούλιο της Ευρώπης και η 
Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας. 
Η βελτίωση της ασφάλειας των προϊόντων αίματος αποτελεί μια αδιάλειπτη 
διεργασία, η οποία εξελίσσεται με την κατάσταση των γνώσεων και των τεχνικών. 
Το 1994, η επιτροπή φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων, στην οποία εκπροσωπούνται 
οι οικείες αρχές των κρατών μελών, ενέκρινε ένα συμπληρωματικό μέτρο με στόχο 
την ενίσχυση της ασφάλειας των παραγώγων αίματος από τις ιογενείς μολύνσεις 
Το μέτρο αυτό αφορά την υποχρεωτική θέσπιση ελέγχων της δεξαμενής πλάσματος, 
πέρα από την επιλογή των δοτών. Από την Ιη Νοεμβρίου 1994, συνιστάται στους 
παρασκευαστές προϊόντων αίματος να υποβάλλουν σε δοκιμασία τις δεξαμενές 
πλάσματος σύμφωνα με μια σειρά ιικών δεικτών, όπως το αντίσωμα του VIH 1 και 
του VIH 2. 
17 
2. Φάρμακα νια τους ασθενείς με AIDS 
Με τη διαδικασία του κοινοτικού συντονισμού (που θεσπίζει η οδηγία 87/22/ΕΟΚ). 
χορηγείται άδεια κυκλοφορίας σε ορισμένα φάρμακα για την αντιμετώπιση του 
AIDS. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα φάρμακα αυτά πρέπει να χρησιμοποιούνται 
μόνα τους (μονοθεραπεία) ενώ σε άλλες πρέπει να συνδυάζονται με άλλα προϊόντα 
(συνδυασμένη θεραπεία). 
Μετά την έκδοση των πρώτων αδειών κυκλοφορίας, η χορήγηση αυτών των 
φαρμάκων επεκτάθηκε, με βάση τα αποτελέσματα κλινικών δοκιμών, στα παιδιά, 
στους ασυμπτωματικούς ασθενείς (δηλαδή στους οροθετικούς που δεν παρουσιάζουν 
ακόμη συμπτώματα) και, σύντομα, θα επεκταθεί στην αντιμετώπιση των αιτιών 
μετάδοσης από τη μητέρα. 
Εκτός από την αντιμετώπιση της ίδιας της ασθένειας, ορισμένα προϊόντα έχουν 
εγκριθεί για την αντιμετώπιση συναφών ασθενειών, όπως το σάρκωμα του Kaposi. 
Τα φάρμακα για το AIDS και άλλες ιογενείς ασθένειες (χποτελούν τομέα 
προτεραιότητας για την Κοινότητα και μια ειδική ομάδα εργασίας θα αφιεριώσει 
στον τομέα αυτό το 1995 όλες τις προσπάθειες της. 
V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 
Κατά τη στιγμή της σύνταξης της παρούσας έκθεσης, μεγάλο μέρος των σχεδίων που είχαν 
λάβει χρηματοδότηση για το οικονομικό έτος 1994 πραγματοποιούνταν ακόμη. Η 
αποτελεσματικότητα και ο αντίκτυπος των ενεργειών που πραγματοποιήθηκαν σε ατομική 
ή συλλογική βάση θα αξιολογηθούν αναλυτικά κατά τη διάρκεια του 1995. 
Επιπλέον, σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έκθεσης για την εφαρμογή του προγράμματος 
το 1993, η Επιτροπή έλαβε τα απαραίτητα μέτρα για την αξιολόγηση του αντίκτυπου των 
σχεδίων που πραγματοποιήθηκαν κατά το οικονομικό έτος 1993. Κατά τη στιγμή της 
σύνταξης της παρούσας έκθεσης, περίπου το 50% των σχεδίων που χρηματοδοτήθηκαν κατά 
το οικονομικό έτος αυτό είχαν ολοκληρωθεί και βρίσκονταν στο στάδιο της αξιολόγησης. 
VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
Μια από τις αξιοσημείωτες βελτιώσεις της εφαρμογής του προγράμματος είναι Ί\ ενίσχυση 
της διευρωπαϊκής προσέγγισης των σχεδίων. Πράγματι, τα περισσότερα κράτη μέλη 
συμμετείχαν άμεσα ή έμμεσα (βλ. Παράρτημα III) μέσω δραστήριας συνεργασίας και μέσω 
της συμμετοχής στη δημιουργία νέων δικτύων και/ή στην ενίσχυση των υπαρχόντων. 
Το 18% περίπου του συνολικού προϋπολογισμού διατέθηκε σε ενέργειες που αποσκοπούν 
στην αξιολόγηση των γνώσεων, των στάσεων και των συμπεριφορών του ευρέος κοινού και 
των ομάδων στόχων. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων της δημοσκόπησης του 
Ευρωβαρομέτρου, η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος από τις 4 
Απριλίου έως τις 6 Μαΐου 1994 στον πληθυσμό κάθε κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης ηλικίας πάνω από 15 ετών, απέδειξε κυρίως ότι στον τομέα αυτό πρέπει να 
καταβληθούν μεγάλες προσπάθειες. 
Σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές, οι ενέργειες πρόληψης του HIV και οι ενέργειες 
κοινωνικής και ψυχολογικής υποστήριξης αποτέλεσαν το αντικείμενο χαμηλότερων 
δαπανών. Πράγματι, τα σχέδια ήταν λιγότερα αλλά μεγαλύτερης κλίμακας (9% και 7% 
αντιστοίχως). Καθώς οι γυναίκες αποτελούν αυξανόμενο ποσοστό τίον φορέων του HIV ή 
των ατόμων που έχουν προσβληθεί από AIDS, οι περισσότερες ενέργειες 
προσανατολίστηκαν σε αυτή την ομάδα στόχο. Η αύξηση του τουρισμού, των ταξιδιών και 
της χρήσης ενδοφλέβιων ναρκωτικών εκφράστηκε μέσα από μια σημαντική ενέργεια 
πρόληψης, ενημέρωσης και παροχής βοήθειας. 
Το 41% περίπου του συνολικού προϋπολογισμού διατέθηκε σε ενέργειες που αφορούν τη 
συλλογή δεδομένων σχετικά με τον HTV/AIDS και τις μεταδοτικές ασθένειες. Η προσπάθεια 
αυτή καθιστά ήδη δυνατή, χάρη στη συλλογή ευρύτερων δεδομένων, την καλύτερη 
στοχοθέτηση και την προσαρμογή των ενεργειών πρόληψης και πληροφόρησης στα κράτη 
μέλη για το μέλλον. 
Η καταπολέμηση των διακρίσεων σε βάρος των οροθετικών ατόμα)ν, των ασθενών με AIDS 
και του περίγυρου τους αποτελεί έναν τομέα δραστηριότητας που αποτέλεσε το αντικείμενο 
ελάχιστων σχεδίων. Το γεγονός αυτό μπορεί να εξηγηθεί, μεταξύ άλλων, από το ότι το 
σχέδιο σχετικά με τη συγκριτική ανάλυση των ευρωπαϊκών νομοθεσιών στον τομέα του AIDS 
από δεοντολογική και νομική πλευρά, το οποίο χρηματοδοτήθηκε κατά το οικονομικό έτος 
1993, θα λήξει το 1994 και κατά τη στιγμή της σύνταξης της παρούσας έκθεσης τα 
αποτελέσματα δεν ήταν ακόμη γνωστά. 
Το ποσοστό που διατέθηκε για το συντονισμό με άλλα προγράμματα που έχουν σχέση με 
τον HTV7AIDS αυξήθηκε σημαντικά (4,7%) σε σχέση με τα προηγούμενα οικονομικά έτη (3% 
κατά μέσο όρο). Το γεγονός αυτό εξηγείται από την οργάνωση της συμμετοχής των οικείων 
υπηρεσιών της Επιτροπής στο διεθνές συνέδριο για το AIDS και τις ασθένειες που 
μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή, το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Γιοκοχάμα τον 
Αύγουστο του 1994. 
Με βάση τις εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί και αξιολογηθεί σε αυτό το στάδιο της 
εφαρμογής του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά του AIDS", είναι αναμφισβήτητο ότι το 
πρόγραμμα αυτό συνέβαλε αποτελεσματικά στην καταπολέμηση του HIV/AIDS, ιδίως με την 
αποφυγή των επικαλύψεων στο επίπεδο των κρατών μελών και με την επίτευξη 
εξοικονομήσεων και οικονομίας κλίμακας. Επιπλέον, ο πραγματικός αντίκτυπος και η 
πραγματική συνεργεία των εθνικών και κοινοτικών σχεδίων μπορούν να αξιολογηθούν μόνο 
μέσω διαχρονικών επιδημιολογικών δεδομένων. Συνεπώς, έχει πρωταρχική σημασία να 
συνεχιστεί και να ενισχυθεί η υποστήριξη της καταπολέμησης της μάστιγας αυτής ενώ θα 
συνεκτιμώνται παράλληλα οι εμπειρίες που αποκομίζονται από την εφαρμογή και την 
αξιολόγηση του προγράμματος. 
19 
ΥΠΟΒΟΛΗ 
ΣΧΕΔΙΩΝ 
2 ΦΟΡΕΣ 
ΕΤΗΣΙΩΣ 
ο 
ΔΙΚΑΙΩΜΑ 
ΑΡΝΗΣΙΚΥΡΊΑΣ 
ΜΕΛΟΥΣ ΓΙΑ ΤΑ 
ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ 
ΧΩΡΑΣ ΤΟΥ 
ΕΘΝΙΚΗ 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΠΑΤΟ 
AIDS Χ ο χ ο 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΟΠΗ, ΓΔ 
ΠΡΟΕΠΙΑΟΓΗΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ 
ΒΑΣΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ 
< Ν 
< ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ 
^ 
ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Β D UK DK 
<^>_ 
Β D UK ί 
ι 
J DK Ρ Ι G ! NL 
κ. if Ά. 
| Ρ Ι | G ! NL | 
i j i i ! IRL L F 
IRL > 
tfl H 
> C ο 3 -ι a 
Η Ϊ0 
M 
> 
I—I 
Î0 
2 
L 
1ΙΑΡΑΙΤΙΙΜΛ 11 
ΙΙΙΝΑΚΑΣ ΠΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ 
1. Αριθμός του καταλόγου: 
2. Κριτήρια επιλογής: 
Σαφήνεια των στόχων 
Συνεκτικότητα της 
περιγραφής των 
καθηκόντων με τους 
επιδιωκόμενους στόχους 
Ποιότητα της 
χρησιμοποιούμενης μεθόδου 
Μέθοδος παρακολούθησης 
και αξιολόγησης 
Μέθοδος συλλογής των 
αποτελεσμάτων 
Γνώση του θέματος 
Μεταφορά της ενέργειας 
Καινοτόμος χαρακτήρας 
Επικάλυψη με υπάρχοντα 
σχέδια 
3. Γενική εκτίμηση: 
4. Προτεινόμενη 
χρηματοδότηση (σε 
ποσοστό του συνολικού 
προϋπολογισμού): 
5. Αλλες παρατηρήσεις ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 
Α Β Γ Α 
• ! •• : ί ! ! =* 
21 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ανά χώρα και βαθμό συμμέτοχης των χωρών 
ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΧΟΡΗΓΗΘΗΚΑΝ 59 
ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΥΨΟΣ ΤΩΝ .ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ: 8 999 136 ECU 
ΧΩΡΑ 
ΒΕΛΓΙΟ 
ΔΑΝΙΑ 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
ΓΑΛΛΙΑ 
ΜΕΓΑΛΟ ΔΟΥΚΑΤΟ ΤΟΥ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ 
ΕΛΛΑΔΑ 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
ΙΤΑΛΙΑ 
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ 
ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
ΣΥΝΟΛΟ 
ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ 
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ 
ΤΗΣ ΠΟΚΟΧΑΜΛ 
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΠΟΣΟ ΣΕ ECU ΠΟΥ 
ΧΟΡΗΓΗΘΗΚΕ ΑΝΑ 
ΧΩΡΑ 
3.396 .928 
93.663 
217.879 
1.592.269 
292.232 
501.203 
228.243 
214.000 
564.011 
0 
6.024 
1.887.472 
8.993.924 
5.212 
8.999.136 ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΟΥ 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
ΠΟΥ ΧΟΡΗΓΗΘΗΚΕ 
ΑΝΑ ΧΩΡΑ 
37,5% 
1,04% 
2,42% 
17,69% 
3,25% 
5,57% 
2,54%·-
2,38% 
6,27% 
0,00% 
0,07% 
20,97% ΑΡΙΘΜΟΣ 
ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ ΑΝΑ 
ΧΩΡΑ 
8 
1 
3 
13 
1 
6 
3 
1 
4 
0 
1 
17 
58 
1 
59 ΠΟΣΟΣΤΟ 
ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ ΠΟΥ 
ΧΟΡΗΓΗΘΗΚΑΝ 
ΑΝΑ ΧΩΡΑ 
13,56% 
1,69% 
5,08% 
22,03% 
1,69% 
10,17% 
5,08% 
1,69% 
6,78% 
0,00% 
1,69% 
28,81% ΠΟΣΟΣΤΟ 
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 
ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ 
ΜΕΛΩΝ ΣΤΙΣ 
ΕΠΙΔΟΤΉΣΕΙΣ 
10,63% 
5,97% 
9,69% 
14,92% 
6,36% 
5,53% 
5,69% 
5,71% 
5,66% 
1,51% 
10,36% 
12,59% 
22 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV 
ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΧΡΕΩΣΕΩΝ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 
ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ: 59 
ΣΥΝΟΛΟ ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ: 8.999.136 ECU 
ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 
Ι ΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ 
II ΠΑΙΔΙΑ/ΝΕΟΙ 
III ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ TOY HIV 
IV ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ 
ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ 
V ΣΥΛΛΟΓΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 
VI ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ 
VII ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕ ΑΛΛΑ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΛΉΨΕΙΣ 
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΑΝΑ 
ΤΟΜΕΑ 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 
1.633.810 
1.454.214 
810.414 
662.447 
3.716.175 
301.422 
420.654 ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΟΥ 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 
18,16% 
16,16% 
9,01% 
7,36% 
41,29% 
3,35% 
4,67% ΑΡΙΘΜΟΣ 
ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ ΑΝΑ 
ΤΟΜΕΑ 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 
12 
9 
7 
9 
14 
2 
6 
23 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V 
ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ 
Κρούσματα AIDS και δείκτες επίπτωσης* ανά χώρα και έτος διάγνωσης (1989-1994) που δηλώθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 1994 και έχουν 
διορθωθεί για τις καθυστερήσεις δήλωσης (1992-1994) 
Περιφέρεια Ευρώπης της ΠΟΥ 
χώρα 
Αλβανία 
Γερμανία 
Αυστρία 
"Αζερμπαϊτζάν 
'Λευκορωσία 
Βέλγιο 
"Βουλγαρία 
'Κροατία 
Δανία 
Ισπανία ΔΗΛΩΜΕΝΑ ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ 
ΕΤΟΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ 
1989 
αριθμός 
0 
1.586 
141 
0 
0 
166 
4 
-> j 
7 
3.031 ποσοστό 
0,0 
20,1 
18,4 
0,0 
0,0 
16,7 
0,4 
0,7 
0,7 
77,4 1990 
αριθμός 
0 
1.484 
162 
0 
0 
204 
4 
9 
5 
3.712 ποσοστό 
0,0 
18,7 
21,0 
0,0 
0,0 
20,5 
0,4 
2,0 
0,5 
94,5 1991 
αριθμός 
0 
1.636 
195 
0 
3 
252 
2 
11 
2 
4.303 ποσοστό 
0,0 
20,5 
25,2 
0,0 
0,3 
25,3 
0,2 
2,4 
0,2 
109,3 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ 
ΔΗΛΩΣΗΣ 
ΕΤΟΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ 
1992 
αριθμός 
0 
1.726 
189 
0 
5 
243 
6 
8 
9 
4.857 ποσοστό 
ο,ο 
21,5 
24,2 
0,0 
0,5 
24,3 
0,7 
1,8 
0,9 
123,1 1993 
αριθμός 
0 
1.843 
227 
0 
2 
251 
6 
10 
15 
5.579 ποσοστό 
0,0 
22,8 
28,9 
0,0 
0,2 
25,0 
0,7 
2,2 
1.5 
141,2 1994 
αριθμός 
0 
1.865 
160 
1 
2 
245 
8 
16 
12 
8.012 ποσοστό 
0,0 
22,9 
20,2 
0,1 
0,2 
24,3 
0,9 
3,6 
1,2 
202,5 f σωρευτικό 
σύνολο 
0 
13.452 
1.335 
1 
12 
1.875 
32 
76 
59 
33.742 
24 
Εσθονία 
Φινλανδία 
Γαλλία 
Ελλάδα 
Ουγγαρία 
'Ισλανδία 
Ιρλανδία 
Ισραήλ 
Ιταλία 
"Καζακστάν 
'Λεττονία 
'Λιθουανία 
Λουξεμβούργο 
'Μάλτα 
'Μολδαβία, 
Δημ. 
'Μονακό 
Νορβηγία 
"Ουζμπεκιστάν 
Κάτω Χώρες 
Πολωνία 
J Πορτογαλία 0 
Π 
3.782 
97 
15 
3 
56 
33 
2.454 
0 
0 
0 
11 
0 
1 
2 
43 
0 
391 
24 
192 ο,ο 
3,4 
65,4 
9,5 
1,4 
11,9 
15,9 
7,3 
43,1 
0,0 
0,0 
0,0 
29,2 
0,0 
0,2 
66,7 
10,2 
0,0 
26,3 
0,6 
19,4 0 
15 
4.282 
137 
19 
3 
64 
44 
3.106 
0 
2 
1 
9 
1 
0 
2 
58 
0 
416 
21 
246 0,0 
3,0 
73,6 
13,4 
1,8 
11,8 
18,3 
9,4 
54,5 
0,0 
0,7 
0,3 
23,6 
2,8 
0.0 
66,7 
13,7 
0,0 
27.8 
0,6 
24,9 0 
26 
4.576 
147 
31 
6 
70 
37 
3.732 
0 
1 
1 
12 
7 
0 
4 
58 
0 
445 
46 
286 ο,ο 
5,2 
78,2 
14,3 
3,0 
23,3 
20,0 
7,7 
65,4 
0,0 
0,4 
0,3 
31,2 
19,7 
ο,ο 
133,3 
13,6 
0,0 
29,6 
1,2 
29,0 1 
27 
5.100 
171 
33 
3 
68 
34 
4.193 
0 
1 
1 
12 
4 
2 
9 
51 
1 
508 
36 
388 0,6 
5,4 
86,8 
16,5 
3,2 
11,5 
19,4 
6,8 
73,4 
ο,ο 
0,4 
0,3 
30,8 
11,1 
0,5 
290,3 
11,9 
0,0 
33,5 
0.9 
39,4 1 
3.1 
5.586 
173 
33 
6 
70 
58 
4.780 
2 
3 
1 
20 
3 
0 
7 
65 
1 
462 
67 
511 0,6 
6,1 
94,6 
16,7 
3,2 
22,8 
19,9 
ιι,ο 
83,7 
ο,ι 
1,1 
0,3 
50,6 
8,3 
0,0 
225,8 
15,1 
ο,ο 
30,2 
1,7 
51,9 1 
95 
6.062 
126 
24 
3 
47 
39 
5.479 
3 
2 
0 
13 
1 
0 
3 
86 
0 
427 
79 
605 0,6 
18,7 
102,2 
12,1 
2,4 
11,3 
13,3 
7,1 
95,9 
0,2 
0,8 
ο,ο 
32,4 
2,7 
ο,ο 
96,8 
19,9 
ο,ο 
27,7 
2,1 
61,5 3 
253 
36.890 
1.031 
172 
35 
,460 
337 
27.232 
5 
9 
5 
90 
30] 
4 
J5.5 
463 
2 
3.474 
278 
2.552 
25 
Ρουμανία 
Ρωσία, Ομοσπ. 
Άγιος Μαρίνος 
'Σλοβακία, Δημ. 
'Σλοβενία 
Σουηδία 
Ελβετία 
Τατζικιστάν 
'Τσεχία, Δημ. 
Τουρκία 
'Ουκρανία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
§Γιουγκοσλαβία 
Ο.Δ. 278 
25 
1 
0 
7 
131 
574 
0 
7 
13 
1 
1.056 
33 12,0 
0,2 
43,5 
0,0 
3,7 
15,4 
84,8 
0,0 
0,7 
0,2 
0,0 
18,5 
3,3 1.059 
38 
0 
0 
2 
128 
573 
0 
5 
11 
1 
1.206 
54 45,6 
0,3 
0,0 
0,0 
1,0 
15,0 
83,8 
0,0 
0,5 
0,2 
0,0 
21,0 
5,3 510 
32 
0 
0 
7 
139 
553 
0 
2 
22 
4 
1.347 
55 22,0 
0,2 
0,0 
0,0 
3,6 
16,2 
80,1 
0,0 
0,2 
0,4 
ο,ι 
23,4 
5,3 433 
28 
0 
3 
3 
128 
677 
0 
9 
27 
4 
1.525 
86 18,7 
0,2 
ο,ο 
0,6 
1,6 
14,8 
97,0 
ο,ο 
0,9 
0,5 
ο,ι 
26,4 
8,2 429 
13 
0 
1 
7 
183 
620 
0 
15 
30 
10 
1.680 
60 18,6 
ο,ι 
0,0 
0,2 
3,6 
21,0 
87,9 
0,0 
1,5 
0,5 
0,2 
29,0 
5,6 451 
26 
0 
3 
6 
180 
591 
0 
12 
34 
10 
1.729 
50 19.7 
0.2 
0,0 
0,6 
3,1 
20,6 
82,9 
0,0 
1,2 
0,6 
0,2 
29,8 
4.6 3.185 
168 
1 
10 
37 
1.167 
4.670 
0 
59 
158 
32 
11.005 
379 
Ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους 
Πηγή δημογραφικών δεδομένων: 
World Poulation Prospects: The 1994 Revision (United Nations. New York) 
Περιλαμβάνονται 369 κρούσματα άγνωστης ημερομηνίας διάγνωσης 
Μη διορθωμένα στοιχεία (ανεπαρκής αριθμός κρουσμάτων) 
Σερβία και Μοντενέγκρο 
26 
ISSN 0254-1483 
COM<95) 521 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 05 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-565-GR-C 
ISBN 92-77-95351-9 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο 
^