[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 28.9.2010

COM(2010) 512 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2009σχετικά με τον μηχανισμό σταθερότητας{SEC(2010) 1114}

1. Εισαγωγή

Η παρούσα τρίτη ετήσια έκθεση υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, σύμφωνα με την υποχρέωση υποβολής ετήσιας έκθεσης που προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1717/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Νοεμβρίου 2006, για τη θέσπιση μηχανισμού σταθερότητας (εφεξής ο κανονισμός ΜΣ).

Η παρούσα έκθεση συμπληρώνει επίσης τις πληροφορίες που έχουν ήδη παρασχεθεί σύμφωνα με την υποχρέωση υποβολής εκθέσεων που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 6 του κανονισμού ΜΣ. Η πρακτική που έχει εγκαινιάσει η Επιτροπή από το 2007 συνίσταται στην ενημέρωση του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα μέτρα έκτακτης βοήθειας που πρόκειται να υποστηρίξει η ΕΕ μέσω του ΜΣ στο πλαίσιο της αντίδρασής της έναντι των κρίσεων. Για να παράσχει επίσης πληροφορίες σχετικά με τη μεταγενέστερη πορεία εφαρμογής των ληφθέντων μέτρων, η ετήσια έκθεση συμπληρώνεται με έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που περιλαμβάνει γενική ενημέρωση ως προς την υλοποίηση των διεξαγόμενων μέτρων.

2. Πλαίσιο του μηχανισμού σταθερότητασ

Από τη στιγμή που εγκαινιάστηκε, το 2007, ο μηχανισμός σταθερότητας, με χορήγηση 2 περίπου δισεκατ. EUR για την περίοδο 2007-2013, ανταποκρίθηκε στις συγκρούσεις και τις κρίσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, προωθώντας δράσεις για την αντιμετώπιση των απειλών κατά της ασφάλειας σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και ενισχύοντας τις ικανότητες αντιμετώπισης των κρίσεων και πρόληψης των συγκρούσεων. Έτσι, χάρη στον μηχανισμό σταθερότητας, η ΕΕ ήταν σε θέση να δράσει σε ολόκληρο τον κύκλο μιας σύγκρουσης παρεμβαίνοντας με έγκαιρο, αποτελεσματικό και συμπληρωματικό τρόπο.

Αντιμετώπιση των κρίσεων

Το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού που χορηγείται στον μηχανισμό αυτό (1,4 δισεκατ. EUR για την περίοδο 2007-2013) αφιερώνεται στη συνιστώσα του μηχανισμού σταθερότητας για την αντίδραση έναντι των κρίσεων, σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού ΜΣ. Ο ΜΣ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόληψη ή την αντιμετώπιση πολιτικών κρίσεων, βίαιων συγκρούσεων ή φυσικών καταστροφών. Έχει σχεδιαστεί για να διασφαλίζει την παροχή βοήθειας στις τρίτες χώρες με έγκαιρο, ευέλικτο, ολοκληρωμένο και πολιτικώς ευαίσθητο τρόπο.

Από το 2007, έχουν εκπονηθεί πολλά μέτρα ΜΣ με σκοπό να συμπληρώσουν τη συνολική αντίδραση που παρέχεται επιτόπου στο επίπεδο της ΕΕ ή την ευρύτερη αντίδραση σε διεθνή κλίμακα, συχνά παράλληλα με την ανθρωπιστική βοήθεια, με σκοπό να ενισχυθεί ο σύνδεσμος μεταξύ της αρωγής, της αποκατάστασης και της ανάπτυξης (ΣΑΑΑ) ή να διευκολυνθεί η επίτευξη των πολιτικών στόχων των αποστολών της ΚΠΑΑ. Εξ ορισμού, τα προγράμματα αντίδρασης έναντι των κρίσεων στο πλαίσιο του ΜΣ δεν μπορούν να προβλέπονται εκ των προτέρων. Τα προγράμματα αυτά καταρτίζονται σε απάντηση σε καταστάσεις κρίσης ή επαπειλούμενης κρίσης, όταν δεν είναι δυνατό να παρασχεθεί βοήθεια αρκετά γρήγορα στο πλαίσιο των λοιπών χρηματοδοτικών μηχανισμών της ΕΕ, αφού ληφθούν υπόψη οι οριζόντιοι και γεωγραφικοί στόχοι και οι στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ. Οι δράσεις που αναλαμβάνονται πρέπει να είναι συμπληρωματικές και να επιδιώκουν συνέργειες με τις γεωγραφικές πολιτικές και τους μηχανισμούς της ΕΕ. Πρέπει επίσης να είναι συνεκτικές με τους στόχους των εθνικών και περιφερειακών στρατηγικών.

Οι διαδικασίες έγκρισης του ΜΣ έχουν σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζουν την ταχεία έγκριση των προγραμμάτων αντίδρασης έναντι των κρίσεων έως το ανώτατο ποσό των 20 εκατ. EUR. Συγχρόνως, οι δράσεις που διεξάγονται στο πλαίσιο του ΜΣ αποτελούν πολιτικά μέτρα. Με το πνεύμα αυτό, η διαδικασία λήψεως αποφάσεων βασίζεται, σε μεγάλο μέρος, σε κατάλληλες πολιτικές διαβουλεύσεις της ΕΕ με τις αρχές της ενδιαφερόμενης χώρας, ενδεχομένως, και με τους διάφορους άλλους διεθνείς και μη κρατικούς φορείς στο πλαίσιο της ΕΕ.

Μακροπρόθεσμες προκλήσεις

Ο μηχανισμός σταθερότητας περιλαμβάνει επίσης μια πιο μακροπρόθεσμη διάσταση που καλύπτει τρεις προγραμματιζόμενες συνιστώσες και προβλέπει την «παροχή βοήθειας στο πλαίσιο σταθερών συνθηκών για συνεργασία», μέτρα για την αντιμετώπιση των απειλών κατά της ασφάλειας και προστασίας δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 1, για τον μετριασμό των κινδύνων που συνδέονται με τα χημικά, βιολογικά, ακτινολογικά και πυρηνικά υλικά, δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 2, καθώς και για την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3.

Στο έγγραφο στρατηγικής 2007-2011 σχετικά με τον μηχανισμό σταθερότητας, η Επιτροπή καθόρισε τις προτεραιότητες που πρέπει να διέπουν τις πιο μακροπρόθεσμες δράσεις δυνάμει του άρθρου 4, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται: i) η στήριξη των διεθνών προσπαθειών κατά της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής, με δράσεις που αποβλέπουν στον αποτελεσματικότερο έλεγχο των χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών και πυρηνικών υλών ή ουσιών, στον καλύτερο έλεγχο των αγαθών διπλής χρήσης και στον αναπροσανατολισμό των επιστημόνων οπλικών συστημάτων σε ειρηνικές δραστηριότητες, ii) η στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλονται σε παγκόσμιο και διαπεριφερειακό επίπεδο για την αντιμετώπιση των απειλών του λαθρεμπορίου, της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος και iii) η δημιουργία πιο μακροπρόθεσμων μέτρων για τη δημιουργία υποδομών που αποβλέπουν στην ενίσχυση των διεθνών οργανισμών και των μη κρατικών φορέων που έχουν αναλάβει αποστολή πρόληψης η αντιμετώπισης των κρίσεων.

3. Αντιμετώπιση των κρισεων στο πλαίσιο του μηχανισμου σταθερότητας (μέτρα έκτακτησ βοήθειασ δυνάμει του άρθρου 3 του κανονισμού ΜΣ)

Η πρώιμη και ταχεία επισήμανση των ενδεχόμενων δράσεων αντίδρασης έναντι των κρίσεων στο πλαίσιο του ΜΣ εξαρτάται από την καλή συνεργασία και επικοινωνία μεταξύ των υπηρεσιών της ΕΕ στις Βρυξέλλες και των αντιπροσωπειών της ΕΕ που βρίσκονται επιτόπου. Κατά το στάδιο του προσδιορισμού, λαμβάνονται υπόψη τρία κριτήρια: i) η επιλεξιμότητα ενός μέτρου (η πραγματική ύπαρξη μιας κρίσης, ο συμπληρωματικός χαρακτήρας του μέτρου και οι δυνατότητες συνέργειας με άλλες παρεμβάσεις της ΕΕ για την αντιμετώπιση των κρίσεων)· ii) η σκοπιμότητα (δηλαδή η διάθεση επαρκούς χρονικού διαστήματος για την εξασφάλιση ικανοποιητικής προετοιμασίας της δράσης και σταθερού εταίρου υλοποίησης)· και iii) η πολιτική σκοπιμότητα της προβλεπόμενης δράσης. Η στενή συνεργασία των κρατών μελών της ΕΕ σε πρώιμο στάδιο (για παράδειγμα με τη συμμετοχή των εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών σε αποστολές έρευνας στο πλαίσιο του ΜΣ) μπορεί να προσφέρει προστιθέμενη αξία και να συμβάλει στη συνοχή της δράσης της ΕΕ.

3.1. Γεωγραφική κατανομή μέχρι στιγμής

Από το 2007 έως σήμερα, έχουν κινητοποιηθεί 350 εκατ. EUR για 100 μεμονωμένες δράσεις σε 48 χώρες παγκοσμίως. Η γεωγραφική κατανομή των παρεμβάσεων που διεξάγονται για την αντιμετώπιση των κρίσεων κατά την τελευταία τριετία εξακολουθεί να είναι σχετικά ισόρροπη. Σημαντικό μέρος της βοήθειας εξακολουθεί να παρέχεται στην Αφρική (κυρίως στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, στο Τσαντ, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό - ΛΔΚ, στη Σομαλία και τη Ζιμπάμπουε – περίπου 25%), εν συνεχεία στην Ασία (κυρίως στο Μπαγκλαντές, το Ανατολικό Τιμόρ, το Νεπάλ, το Πακιστάν, τις Φιλιππίνες, τη Νότια Ταϊλάνδη και τη Σρι Λάνκα – περίπου 20%), στη Μέση Ανατολή (Λίβανο, Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη και πρόσφυγες στη Συρία – περίπου 18%), στα Δυτικά Βαλκάνια και στην Ανατολική Ευρώπη (Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κοσσυφοπέδιο[1] και Δημοκρατία της Μολδαβίας – περίπου 15%), στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (Βολιβία, Κολομβία, Κούβα, Αϊτή, Ονδούρα, Νικαράγουα και Περού – περίπου 11%), και στην Κεντρική Ασία και τον Νότιο Καύκασο (Αρμενία/Ναγκόρνο Καραμπάχ, Γεωργία και Κιργιζιστάν – 11%).

3.2. Στοχοθετημένοι τομείς

Από θεματικής πλευράς, τα εγκριθέντα μέτρα καλύπτουν ευρύτατη σειρά ζητημάτων που είναι στοχοθετημένα με βάση τις συγκεκριμένες ανάγκες κάθε αναδυόμενης κατάστασης κατά τη διάρκεια ή την επομένη της σύγκρουσης:

- βραχυπρόθεσμη παροχή συμβουλών για την ανάπτυξη και την εκκίνηση της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας την επομένη μιας σύγκρουσης (ΛΔΚ, Γουινέα-Μπισσάου, Λίβανος, Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, Πακιστάν, Τιμόρ Λέστε),

- μέτρα εφαρμογής ή στήριξης σε τομείς όπου αναπτύσσονται αποστολές ΚΠΑΑ (Αφγανιστάν, Τσαντ, ΛΔΚ, Γεωργία, Κέρας της Αφρικής/πειρατεία, Κοσσυφοπέδιο[2], Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη),

- υποστήριξη των ειρηνευτικών αποστολών υπό την αιγίδα των ΗΕ και/ή των περιφερειακών οργανώσεων, καθώς και των δραστηριοτήτων οικοδόμησης της ειρήνης (MINURCAT στο Τσαντ, μεσολάβηση ΑΕ-ΗΕ στο Νταρφούρ, ΑΕ στη Σομαλία),

- κράτος δικαίου και μεταβατική δικαιοσύνη (Αφγανιστάν, Κολομβία, Κιργιζιστάν, Λίβανος, Σιέρα Λεόνε, Νήσοι Σολομώντος, Τιμόρ Λέστε, Δυτικά Βαλκάνια),

- στήριξη των προσωρινών διοικητικών υπηρεσιών και ειδικών δικαστηρίων (Διεθνές Μη Στρατιωτικό Γραφείο στο Κοσσυφοπέδιο, Δικαστήριο για το Λίβανο, Σιέρρα Λεόνε SC, πρόγραμμα ΟΑΣΕ/ΓΔΘΔΑ στα Βαλκάνια),

- υποστήριξη της διευθέτησης των συγκρούσεων και της συμφιλίωσης (Κολομβία, Γεωργία, Δημοκρατία της Μολδαβίας, Μυανμάρ/Βιρμανία, Νεπάλ, Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, Περού, Σρι Λάνκα, Νότια Ταϊλάνδη, Ουγκάντα, Ζιμπάμπουε),

- υποστήριξη των εύθραυστων εκλογικών διαδικασιών (αφρικανική ήπειρος, Βολιβία, Κομόρες, Αϊτή, Δημοκρατία της Μολδαβίας, Πακιστάν),

- προγράμματα ανάκαμψης την επομένη μιας σύγκρουσης και καταστροφής (Μπανγκλαντές, Κούβα, ανατολική ΛΔΚ, Λωρίδα της Γάζας, Αϊτή, Λίβανος, Μυανμάρ/Βιρμανία, Νικαράγουα, Περού) και χρηματοδότηση των αξιολογήσεων των αναγκών που πραγματοποιούνται από κοινού από τα Ηνωμένα Έθνη, την Παγκόσμια Τράπεζα και την ΕΕ (έχουν αναληφθεί οκτώ αξιολογήσεις του τύπου αυτού), και

- στήριξη των εκτοπισθέντων πληθυσμών (Γεωργία, Λίβανος, Συρία).

3.3. Ποιοι είναι οι εταίροι της ΕΕ;

Το 48% περίπου των κεφαλαίων ΜΣ χρησιμοποιούνται μέσω οργανισμών των ΗΕ, που διαθέτουν, σε πολλές περιπτώσεις, επιτόπιες δομές ικανές να αντιδρούν αμέσως στις χώρες που πλήττονται από κρίση ή σύγκρουση. Παρά τον πρωταρχικό ρόλο των ΗΕ, οι υπηρεσίες της Επιτροπής που είναι αρμόδιες για τις δραστηριότητες αντιμετώπισης των κρίσεων φρόντισαν ιδιαίτερα να βασιστούν στη διαθέσιμη εμπειρογνωσία στο πλαίσιο του αυξανόμενου δικτύου διεθνών και τοπικών ΜΚΟ που είναι ειδικευμένες στην πρόληψη των συγκρούσεων και την οικοδόμηση της ειρήνης. Ως εκ τούτου, το 22% των κεφαλαίων υλοποιούνται μέσω ΜΚΟ. Το 17% των κεφαλαίων αυτών έχει χρησιμοποιηθεί σε σύμπραξη με άλλους διεθνείς οργανισμούς που δεν συμμετέχουν στα ΗΕ, όπως με την Αφρικανική Ένωση, την Οργάνωση Ασφάλειας και Συνεργασίας στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) ή την Παγκόσμια Τράπεζα. Το υπόλοιπο υλοποιείται από ιδιωτικούς φορείς (6%), οργανισμούς των κρατών μελών της ΕΕ (4%) και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μέσω εθνικών κυβερνητικών συστημάτων(3%).

[pic]

3.4. Προγράμματα αντιμετώπισης των κρίσεων ( έκτακτα μέτρα βοήθειας ) που υιοθετήθηκαν το 2009

Κατά το τρίτο έτος λειτουργίας του, ο ΜΣ χρηματοδότησε εκ νέου πολλές δράσεις για την αντιμετώπιση των κρίσεων με τη θέσπιση μέτρων έκτακτης βοήθειας δυνάμει του κανονισμού ΜΣ. Συνολικά, το 2009 θεσπίστηκαν 20 αποφάσεις χρηματοδότησης και ξεκίνησαν 26 δράσεις στο πλαίσιο των διευκολύνσεων του ΜΣ. Στo συνοδευτικό έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής που επισυνάπτεται στην παρούσα έκθεση περιλαμβάνεται πλήρης κατάλογος όλων των αποφάσεων χρηματοδότησης που εγκρίθηκαν το 2009 δυνάμει της γραμμής 19.0601 του προϋπολογισμού.

Για παράδειγμα, μπορεί να αναφερθεί η ταχεία αντίδραση στις αρχές του 2009 έναντι των καταστροφών που προκλήθηκαν από την ισραηλινή επίθεση στη Γάζα, σε συνδυασμό με την ανθρωπιστική επιχείρηση αρωγής της οποίας ηγήθηκε η Γενική Διεύθυνση Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Προστασίας των Πολιτών της Επιτροπής (ΓΔ ECHO). Μεταξύ των διαφόρων άλλων βασικών προγραμμάτων που εγκαινιάστηκαν περιλαμβάνονται η αντιτρομοκρατική στήριξη των πολιτών στο Πακιστάν (15 εκατ. EUR), η δέσμη μέτρων σχετικά με τη στήριξη την επομένη της σύγκρουσης υπέρ της Γεωργίας (14 εκατ. EUR), και η συνεισφορά του ΜΣ στη βραχυπρόθεσμη μεταβατική στρατηγική της ΕΕ στη Ζιμπάμπουε (10,5 εκατ. EUR).

Ορισμένα έργα άρχισαν επίσης γρήγορα για να τεθεί σε εφαρμογή η επειγόντως απαιτούμενη στήριξη στις εύθραυστες εκλογικές διαδικασίες που προκηρύχθηκαν μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, όπως στη Βολιβία, τη Ζάμπια και τις Κομόρες. Επιπλέον, η άμεση εφαρμογή μέτρων για τον μετριασμό των συγκρούσεων συνέβαλε στη σταθεροποίηση της κατάστασης στη Μολδαβία και το Λίβανο. Η ασταθής κατάσταση στο Κέρας της Αφρικής μπόρεσε να αντιμετωπιστεί χάρη σε ένα πρόγραμμα για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης στον κόλπο του Άντεν στην Υεμένη και χάρη στη στήριξη προς την Κένυα και τις Σεϋχέλλες για να επιτραπεί στις χώρες αυτές να δικάσουν τους υπόπτους πειρατείας που συνελήφθησαν κατά την στρατιωτική αποστολή της ΕΕ EUNAVFOR ATALANTA.

3.5. Αντίδραση έναντι των κρίσεων: ο ρόλος των αντιπροσωπειών της ΕΕ

Οι αντιπροσωπείες της ΕΕ παρουσιάζουν συχνά προτάσεις σχεδίων στην Επιτροπή (στις Βρυξέλλες) και είναι άμεσα υπεύθυνες για τη διαχείριση των έκτακτων μέτρων βοήθειας που θεσπίζονται. Όπως το 2009, τα περισσότερα μέτρα – 19 από τις 20 αποφάσεις χρηματοδότησης και 15 δράσεις στο πλαίσιο των διευκολύνσεων του ΜΣ - ανατέθηκαν στις αντιπροσωπείες της ΕΕ στις ενδιαφερόμενες χώρες. Τούτο επιτρέπει την έγκαιρη διαπραγμάτευση των συμβάσεων με τις αντίστοιχες τοπικές αρχές και εξασφαλίζει προσεκτική παρακολούθηση της επιτόπιας εφαρμογής των έργων. Ως εκ τούτου, οι δράσεις των αντιπροσωπειών της ΕΕ ισοδυναμούσαν με το 80% των αναλήψεων υποχρεώσεων και το 90% των πληρωμών στο πλαίσιο του ΜΣ το 2009.

[pic] [pic]

Το επιτόπιο προσωπικό που διαθέτουν οι αντιπροσωπείες της ΕΕ στο πλαίσιο του ΜΣ αυξήθηκε σε 22 άτομα, εκ των οποίων οχτώ ενεργούν ως περιφερειακοί υπάλληλοι προγραμματισμού για την αντιμετώπιση των κρίσεων και 14 ως διαχειριστές έργων σε αντιπροσωπείες με σημαντικό χαρτοφυλάκιο στο πλαίσιο του ΜΣ.

3.6. Διεθνής συντονισμός και ακτίνα δράσης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διοργάνωσε διάσκεψη με τίτλο « Making the difference: Strengthening capacities to respond to crises and security threats» (Βρυξέλλες, 3-4 Ιουνίου 2009). Ο στόχος της διάσκεψης ήταν να διερευνηθούν οι κατάλληλες μέθοδοι για τον προσδιορισμό αποτελεσματικών προσεγγίσεων που επιτρέπουν την ενίσχυση των ικανοτήτων αντίδρασης έναντι των κρίσεων. Η διάσκεψη συγκέντρωσε πολυάριθμους εταίρους από τα όργανα της ΕΕ, της κοινωνίας των πολιτών, των πανεπιστημιακών κύκλων και των διεθνών οργανισμών, όπως των ΗΕ, της Παγκόσμιας Τράπεζας, του Συνδέσμου των Αραβικών Κρατών και της Αφρικανικής Ένωσης.

Δημοσιεύθηκε σειρά βιβλίων σχετικά με τις δραστηριότητες που διεξάγει η ΕΕ για την πρόληψη των συγκρούσεων, τη διαχείριση των κρίσεων και την οικοδόμηση της ειρήνης. Ο στόχος είναι να διασφαλιστεί η κατάλληλη ενημέρωση των ενδιαφερομένων ομάδων σχετικά με την εξέλιξη των ικανοτήτων αντίδρασης της ΕΕ έναντι των κρίσεων καθώς και των μέτρων που λαμβάνει η ΕΕ για την αντιμετώπιση των κρίσεων σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι δημοσιεύσεις αυτές είναι διαθέσιμες στην ακόλουθη διεύθυνση:http://ec.europa.eu/external_relations/ifs/publications/index_en.htm.

3.7. Συμπληρωματικότητα της αντίδρασης έναντι των κρίσεων δυνάμει του ΜΣ και της ΚΠΑΑ και σύνδεσμος μεταξύ της ασφάλειας και της ανάπτυξης

Για να διασφαλιστεί η πλήρης ανταπόκριση της ΕΕ στις κρίσεις, οι δράσεις που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του ΜΣ εξακολούθησαν το 2009 να εστιάζονται στη συμπληρωματικότητα με την Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ), όπως αποδεικνύει η στήριξη στην Κένυα και τις Σεϋχέλλες για την παροχή συνδρομής στις χώρες αυτές κατά τη δίκη των υπόπτων πειρατείας που είχαν συλληφθεί από τη δύναμη EUNAVFOR ATALANTA.

Υπάρχουν και διάφορα άλλα παραδείγματα συμπληρωματικότητας, όταν αναπτύσσονται δράσεις ΜΣ στο πλαίσιο, αφενός, της ΚΠΑΑ και, αφετέρου, των υφιστάμενων προγραμμάτων βοήθειας της ΕΕ. Οι καταστάσεις παρατεταμένης κρίσης ύψιστης προτεραιότητας στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, στο Κοσσυφοπέδιο[3] και στο Αφγανιστάν παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά, δεδομένου ότι η βοήθεια της ΕΕ για την ανάπτυξη έχει ήδη αρχίσει να αντιμετωπίζει βασικές προτεραιότητες της ΕΕ στον τομέα της σταθεροποίησης, καθώς οι προτεραιότητες αυτές μπόρεσαν να ενταχθούν στον κύκλο προγραμματισμού 2007-2013. Ο πρωταρχικός ρόλος της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και της ανάπτυξης στις τρεις αυτές περιπτώσεις υπογραμμίζεται από τις τέσσερις αποστολές που αναπτύσσονται επί του παρόντος στις χώρες αυτές στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ (EUPOL COPPS και EUBAM Rafah, EUPOL Αφγανιστάν και EULEX Κοσσυφοπέδιο).

Λαμβανομένων υπόψη των σημαντικών προϋπολογισμών που έχουν ήδη αναληφθεί στις περιπτώσεις αυτές, ο ΜΣ έχει κινητοποιηθεί με πιο στοχοθετημένο και συμπληρωματικό τρόπο για να ανταποκριθεί στις ανάγκες που εξακολουθούν να υφίστανται, όπως για παράδειγμα στο Κοσσυφοπέδιο η τελική φάση του κλιμακίου IV της προσωρινής αποστολής των Ηνωμένων Εθνών για το Κοσσυφοπέδιο (UΝΜΙK), η επιλογή δικαστών και εισαγγελέων και οι αρχικές δαπάνες λειτουργίας του Διεθνούς Μη Στρατιωτικού Γραφείου. Στη Μέση Ανατολή, τα μέτρα που εμπίπτουν στον ΜΣ προέβλεπαν τον εφοδιασμό της πολιτικής αστυνομίας με εξοπλισμό για την υποστήριξη των προσπαθειών που αναπτύσσει η ΕΕ για τη μεταρρύθμιση των παλαιστινιακών υπηρεσιών παράλληλα με τις δραστηριότητες της EUPOL COPPS, καθώς και την παροχή βοήθειας 20 εκατ. EUR την επομένη της σύγκρουσης υπέρ της Γάζας, δυνάμει του μέσου σταθερότητας. Στο Αφγανιστάν, ο ΜΣ έδωσε νέα ώθηση στη μεταρρύθμιση της αφγανικής δικαιοσύνης χάρη στην ανάπτυξη ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου, στην οποία δίνεται συνέχεια τώρα με πρόγραμμα του μηχανισμού αναπτυξιακής συνεργασίας. Η κατάσταση στη Γεωργία είναι η ίδια. Λαμβανομένης υπόψη της παρατεταμένης κατάστασης που εξακολουθεί να επικρατεί την επομένη του πολέμου με τη Ρωσία το 2008, ο ευρωπαϊκός μηχανισμός γειτονίας και εταιρικής σχέσης, η ΚΠΑΑ και ο ΜΣ κινητοποιήθηκαν στο σύνολό τους με συμπληρωματικό τρόπο.

Σε άλλες περιοχές, ιδίως στην Ατζέ, τη Βολιβία, την Κολομβία, την Αϊτή, το Μιντανάο, το Πακιστάν, τη Σρι Λάνκα, τη Νότια Ταϊλάνδη, το Τιμόρ-Λέστε και την Υεμένη, ο ΜΣ χρησιμοποιήθηκε για να ανταποκριθεί γρήγορα σε πολιτική κρίση ή αστάθεια, όταν δεν ήταν δυνατή η παρέμβαση με άλλους μηχανισμούς της ΕΕ. Στις χώρες αυτές, η αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΕ προγραμματίζεται σε μεγάλο βαθμό προς τη μακροπρόθεσμη εξάλειψη της φτώχιας και στην επίτευξη των στόχων της Χιλιετίας για την ανάπτυξη και ουδεμία παράλληλη παρέμβαση στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ δεν είναι δυνατή. Τούτο φανερώνει ότι ο μηχανισμός σταθερότητας έχει διευρύνει τις γεωγραφικές και πολιτικές δυνατότητες αντίδρασης της ΕΕ έναντι των κρίσεων.

4. H maκροπροθεσμη πτυχη του μεσου σταθερότητας (άρθρο 4 του κανονισμου για τον ΜΣ)

H Επιτροπή υιοθέτησε, τον Απρίλιο του 2009, το νέο πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα 2009-2011 για τις μακροπρόθεσμες δράσεις που εμπίπτουν στον ΜΣ. Το πρόγραμμα αυτό προβλέπει τη χορήγηση ποσού έως 225 εκατ. EUR στους τρεις τομείς προτεραιότητας που αναφέρονται στο άρθρο 4 και περιλαμβάνει νέα προγράμματα για την ενίσχυση των ικανοτήτων των παράκτιων κρατών με σκοπό την καταπολέμηση της πειρατείας, ένα από τα πρώτα αντιτρομοκρατικά προγράμματα της Επιτροπής με επίκεντρο το Αφγανιστάν/Πακιστάν και την περιοχή του Σαχέλ, καθώς και ένα πρόγραμμα για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος που συνδέεται με τη διακίνηση κοκαΐνης στη Δυτική Αφρική και στη Λατινική Αμερική. Η συνιστώσα που αφορά την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων βασίζεται σε εντατικό διάλογο με την κοινωνία των πολιτών, με τα κράτη μέλη της ΕΕ και με τους διεθνείς και περιφερειακούς οργανισμούς στο πλαίσιο της «εταιρικής σχέσης για την οικοδόμηση της ειρήνης». Τα επακόλουθα ετήσια προγράμματα δράσης 2009 σχετικά με τη μη εξάπλωση των όπλων και τις διαπεριφερειακές απειλές, καθώς και το πρόγραμμα εταιρικής σχέσης για την οικοδόμηση της ειρήνης θεσπίστηκαν το 2009.

Ανατρέχοντας στην περίοδο 2007-2009, διαπιστώνουμε ότι κινητοποιήθηκε συνολικά ποσό ύψους 139 εκατ. EUR για τη μακροπρόθεσμη συνιστώσα κατά την πρώτη τριετία: 36 εκατ. EUR χορηγήθηκαν στις δράσεις για την αντιμετώπιση των διαπεριφερειακών απειλών κατά της ασφάλειας (άρθρο 4 παράγραφος 1), 83 εκατ. EUR για τις δράσεις σχετικά με τον μετριασμό των κινδύνων και την ετοιμότητα σχετικά με τις χημικές, βιολογικές, ραδιολογικές και πυρηνικές ύλες ή ουσίες (άρθρο 4 παράγραφος 2) και 20 εκατ. EUR για δράσεις στο πλαίσιο της συνιστώσας που αφορά την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων (άρθρο 4 παράγραφος 3, εταιρική σχέση για την οικοδόμηση της ειρήνης).

4.1. Διαπεριφερειακές δράσεις στους τομείς του οργανωμένου εγκλήματος, του λαθρεμπορίου, της προστασίας κρίσιμης σημασίας υποδομών, των απειλών κατά της δημόσιας υγείας και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας

Με βάση το νέο ενδεικτικό πρόγραμμα για την περίοδο 2009-2011, το ετήσιο πρόγραμμα δράσης 2009, συνολικού ύψους 14 εκατ. EUR, που καλύπτει νέα προγράμματα σχετικά με τα κυκλώματα διακίνησης κοκαΐνης και τους κρίσιμους ναυτιλιακούς διαύλους θεσπίστηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2009, πέραν του πειραματικού σχεδίου για ευαισθητοποίηση σε θαλάσσια θέματα και κινδύνους (1 εκατ. EUR). Η κύρια προστιθέμενη αξία που προσφέρει το νέο πρόγραμμα δράσης συνίσταται στην καταπολέμηση των παράνομων διαπεριφερειακών ροών, καθώς και στην επιδίωξη ολοκληρωμένης προσέγγισης που εξετάζει τους υφιστάμενους δεσμούς μεταξύ του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας στις καίριες περιοχές ανησυχίας της ΕΕ. Το παράνομο εμπόριο προδρόμων ουσιών και των φορητών όπλων αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα διατομεακά προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν.

Οι προσπάθειες της ΕΕ στους τομείς αυτούς θα είναι συμπληρωματικές με τις διεξαγόμενες και προβλεπόμενες δραστηριότητες των κρατών μελών. Για τον λόγο αυτόν, είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί ο στενός συντονισμός και η συμμετοχή των εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών στην εφαρμογή του προγράμματος, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η μεγιστοποίηση των συνεργειών με βάση τη διαθέσιμη εμπειρογνωσία των εθνικών διοικήσεων. Προς τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή έχει δημιουργήσει το μέσο στήριξης των εμπειρογνωμόνων στο πλαίσιο του ΜΣ, το οποίο επιτρέπει την κινητοποίηση των εθνικών εμπειρογνωμόνων και τη χρηματοδότηση της συμμετοχής τους στις επιτόπιες αποστολές, στον καθορισμό δράσεων, στην εφαρμογή και παρακολούθησή τους. Η άτυπη πρόσκληση υποβολής προτάσεων του 2009 σχετικά με τη συμμετοχή στο μέσο στήριξης των εμπειρογνωμόνων στέφθηκε με επιτυχία: υποβλήθηκαν περίπου 180 εκδηλώσεις ενδιαφέροντος από τους οργανισμούς του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα. Έως το τέλος του 2009, είχαν διεξαχθεί πάνω από 40 αποστολές εμπειρογνωμόνων σε 30 χώρες.

Το 2009, η ΕΕ εξακολούθησε να προάγει το ζήτημα των φορητών όπλων και του ελαφρύ οπλισμού σε όλα τα πολυμερή φόρα, καθώς και στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου που διεξάγει με τις τρίτες χώρες. Η ΕΕ ασχολήθηκε με τα αποσταθεροποιητικά αποτελέσματα της διάδοσης και διακίνησης των φορητών όπλων και ελαφρύ οπλισμού, των πυροβόλων όπλων και εκρηκτικών υλών μέσω συγκεκριμένων έργων με διαπεριφερειακή διάσταση. Στην Κεντρική Αμερική, η ΕΕ υποστηρίζει το πρόγραμμα ελέγχου φορητών όπλων και ελαφρύ οπλισμού της Κεντρικής Αμερικής (CASAC), στις προσπάθειές της για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων και εκρηκτικών υλών (1 εκατ. EUR). Στην Αφρική, η ΕΕ παρέχει στήριξη μέσω του Περιφερειακού Κέντρου για φορητά όπλα και ελαφρύ οπλισμό (RECSA), με έδρα το Ναϊρόμπι, στην καταπολέμηση της παράνομης συσσώρευσης και διακίνησης πυροβόλων όπλων και εκρηκτικών υλών σε συνοχή με το πλαίσιο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης (3,3 εκατ. EUR).

4.2. Δράσεις στον τομέα του μετριασμού των κινδύνων και ετοιμότητα σε σχέση με τις χημικές, βιολογικές, ραδιολογικές και πυρηνικές ύλες ή ουσίες

Με βάση το νέο ενδεικτικό πρόγραμμα για τα έτη 2009-2011, το τρίτο ετήσιο πρόγραμμα δράσης σχετικά με τη συνιστώσα αυτή (32 εκατ. EUR) καθορίστηκε και θεσπίστηκε στις 30 Νοεμβρίου 2009.

Το πρόγραμμα προβλέπει χρηματοδότηση για τη δημιουργία και την εγκατάσταση κέντρων αριστείας στον χημικό, βιολογικό, ραδιολογικό και πυρηνικό τομέα (ΧΒΡΠ), για την ενίσχυση των μη στρατιωτικών ικανοτήτων και την ανταλλαγή πληροφοριών για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης υλικών ΧΒΡΠ, για τη βελτίωση των ικανοτήτων κατά των βιολογικών απειλών, για την εναλλακτική απασχόληση των πρώην επιστημόνων και μηχανικών οπλικών συστημάτων με τη στήριξη του διεθνούς Κέντρου Επιστήμης και Τεχνολογίας στη Μόσχα/Κέντρο Επιστήμης και Τεχνολογίας στην Ουκρανία, Κίεβο (ΔΚΕΤ/ΚΕΤΟ) και τη δημιουργία ικανοτήτων για τον παροπλισμό πυρηνικών εγκαταστάσεων και τον επαναπροσανατολισμό πρώην ιρακινών επιστημόνων στους τομείς των ΟΜΚ.

Όλες οι δραστηριότητες που καθορίζονται στα δύο προηγούμενα ετήσια προγράμματα δράσης (2007 και 2008) καλύφθηκαν από συμβάσεις και άρχισαν να εκτελούνται. Η πρώτη αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του προγράμματος άρχισε τον Ιανουάριο του 2010 σχετικά με τρεις κύριους τομείς: τον έλεγχο των εξαγωγών αγαθών διπλής χρήσης, την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης υλικών ΧΒΡΠ, και τον επαναπροσανατολισμό των πρώην επιστημόνων και μηχανικών οπλικών συστημάτων μαζικής καταστροφής σε ειρηνικές δραστηριότητες. Τα αποτελέσματα αξιολόγησης θα ληφθούν υπόψη για τον καθορισμό της νέας στρατηγικής και του ενδεικτικού προγράμματος 2012-2013 σχετικά με την πτυχή αυτή.

4.3. Η συνιστώσα του ΜΣ για την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων

Στις 30 Ιουνίου 2009, η Επιτροπή θέσπισε το ετήσιο πρόγραμμα δράσης σχετικά με τη συνιστώσα του ΜΣ για την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων – γνωστή επίσης ως εταιρική σχέση για την οικοδόμηση της ειρήνης – για συνολικό ποσό 5 εκατ. EUR. Οι κυριότερες δραστηριότητές του συνίστανται στα εξής: ι) ενίσχυση της συνεργασίας και της δημιουργίας ικανοτήτων με τις διεθνείς, περιφερειακές και υποπεριφερειακές οργανώσεις, καθώς και υποστήριξη της Μονάδας Υποστήριξης της Διαμεσολάβησης των ΗΕ, του γραφείου στήριξης των ΗΕ για την οικοδόμηση της ειρήνης, του διεθνούς διαλόγου για την οικοδόμηση της ειρήνης και του κράτους μεταξύ εύθραυστων κρατών και αναπτυξιακών εταίρων και του σχεδίου παρακολούθησης της εφαρμογής των αρχών όσον αφορά την ορθή διεθνή συμμετοχή για τα ευάλωτα κράτη και καταστάσεις, που διαχειρίζεται η γραμματεία της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), και των δικτύων έγκαιρης προειδοποίησης στο πλαίσιο των ενδιαφερόμενων διεθνών/περιφερειακών/υποπεριφερειακών οργανώσεων, χάρη στη δημιουργία κοινών εργαλείων και πρακτικών εργασίας· ii) κατάρτιση έως 600 επιπλέον αστυνομικών εμπειρογνωμόνων για τη συμμετοχή τους σε μη στρατιωτικές αποστολές σταθεροποίησης.

Ο διάλογος με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών εξακολούθησε επίσης να βελτιώνεται χάρη στη διεξαγωγή τεσσάρων συνεδριάσεων διαβούλευσης το 2009 στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης για την οικοδόμηση της ειρήνης. Δύο από τις συνεδριάσεις αυτές αφιερώθηκαν στα ζητήματα που συνδέονται με την ίδια την εταιρική σχέση και δύο άλλες έδωσαν την ευκαιρία στους ευρωπαίους και επιτόπιους εμπειρογνώμονες της κοινωνίας των πολιτών να ανταλλάξουν απόψεις με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικών της ΕΕ σχετικά με συγκεκριμένες γεωγραφικές κρίσεις, όπως η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2009, παρουσιάστηκε μελέτη απολογισμού και διερεύνησης της εταιρικής σχέσης για την οικοδόμηση της ειρήνης. Στόχος της μελέτης αυτής, που πραγματοποιήθηκε σε συνεννόηση με τους ενδιαφερόμενους φορείς (υπηρεσίες της Επιτροπής, κοινωνία των πολιτών, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κ.λπ.), ήταν να συναχθούν συμπεράσματα από το πρώτο έτος εφαρμογής της εταιρικής σχέσης και να διατυπωθούν συστάσεις, βάσει των οποίων έχει καταρτιστεί το σχέδιο του ετησίου προγράμματος δράσης για το 2010 σχετικά με τη συνιστώσα του ΜΣ που αφορά την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων. Οι κυριότερες συστάσεις της μελέτης αφορούν την υιοθέτηση όσο το δυνατό ευρύτερου ορισμού για την οικοδόμηση της ειρήνης. Επιπλέον, θα πρέπει επίσης να δοθεί προτεραιότητα στους τομείς που καλύπτουν θεματικά ή διατομεακά ζητήματα για διάφορα γεωγραφικά πλαίσια και παρουσιάζουν σαφή συμπληρωματικότητα με άλλες δραστηριότητες και προτεραιότητες πολιτικής που υποστηρίζει η ΕΕ.

Τέλος, δημιουργήθηκε η δικτυακή πύλη για την οικοδόμηση της ειρήνης για να εξασφαλιστεί η επικοινωνία μεταξύ των φορέων της κοινωνίας των πολιτών. Η πύλη αυτή επιτρέπει στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών να εγγράφονται και να ενημερώνονται – με ηλεκτρονικά μηνύματα – για τις πλέον πρόσφατες εξελίξεις όσον αφορά την εταιρική σχέση (https://webgate.ec.europa.eu/tariqa/PeaceBuilding/).

5. Δημοσιονομική εκτέλεση του μηχανισμού σταθερότητας

5.1. 2009

Δυνάμει του προϋπολογισμού 2009, ανελήφθη συνολικό ποσό ύψους 182 442 000 EUR και ένα ποσό ύψους 132 822 913 καταβλήθηκε στο πλαίσιο των τριών γραμμών του προϋπολογισμού σχετικά με τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες πτυχές του ΜΣ (19.0601, 19.0602 και 19.0603).

Όσον αφορά την αντίδραση και την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων (άρθρο 3 και άρθρο 4 παράγραφος 3 του κανονισμού ΜΣ, γραμμή του προϋπολογισμού 19.0601), οι δεσμεύσεις στο τέλος του έτους εμφάνισαν ποσοστό εκτέλεσης 100%. Από το συνολικό ποσό, ανελήφθησαν 5 εκατ. EUR για τη συνιστώσα που αφορά την ετοιμότητα έναντι των κρίσεων δυνάμει του ετησίου προγράμματος δράσης 2009 της εταιρικής σχέσης για την οικοδόμηση της ειρήνης του ΜΣ. Το υπόλοιπο ενός ποσού ύψους 130 εκατ. EUR ανελήφθη για την αντιμετώπιση των κρίσεων. Συνολικά, καταβλήθηκαν 113 εκατ. EUR για τη συνιστώσα που αφορά την αντίδραση και ετοιμότητα έναντι των κρίσεων. Το ποσοστό εκτέλεσης των πληρωμών στο τέλος του έτους υπερέβαινε το 90%, δηλαδή είχε αυξηθεί ακόμη περισσότερο σε σχέση με το 2008 (86%) και το 2007, όταν το ποσοστό εκτέλεσης των πληρωμών ανερχόταν σε 68%.

Το γεγονός ότι έχουν ήδη συναφθεί συμβάσεις για το 92% των αναλήψεων υποχρεώσεων του 2009 και ότι, το ίδιο έτος, εκταμιεύθηκαν τα 2/3 των κεφαλαίων που καλύφθηκαν από συμβάσεις, καταδεικνύει επίσης την περαιτέρω βελτίωση της έγκαιρης αντιμετώπισης των κρίσεων.

Ο προϋπολογισμός 2009 (47 εκατ. EUR) που αφιερώθηκε στην τελευταία πτυχή του ΜΣ (άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 2, γραμμές 19.0603 και 19.0602 του προϋπολογισμού) ανελήφθη επίσης εξ ολοκλήρου, με ποσοστό εκτέλεσης 100% και για το ήμισυ περίπου των κεφαλαίων συνήφθησαν συμβάσεις κατά το ίδιο έτος.

5.2. Πρόοδος σχετικά με τα εγκριθέντα το 2008 και το 2007 προγράμματα αντίδρασης έναντι των κρίσεων

Για όλα τα μέτρα και τις διευκολύνσεις σχετικά με την αντίδραση έναντι των κρίσεων κατά τα έτη 2008 και 2007 συνήφθησαν συμβάσεις και χρησιμοποιήθηκε το σύνολο των διαθέσιμων πιστώσεων του προϋπολογισμού (δηλαδή 215 εκατ. EUR, με εξαίρεση τα 20 εκατ. EUR που χορηγήθηκαν στην εταιρική σχέση για την οικοδόμηση της ειρήνης). Τα περισσότερα μέτρα που θεσπίστηκαν το 2007 για την αντίδραση έναντι των κρίσεων και το ήμισυ περίπου των μέτρων που θεσπίστηκαν το 2008 ολοκληρώθηκαν κατά τη διάρκεια του 2009. Συνολικά, ολοκληρώθηκαν 40 από τα 100 μέτρα που ελήφθησαν από το 2007 και μετά και καταβλήθηκε το 80% περίπου των βάσει συμβάσεων κεφαλαίων. Λεπτομερείς στατιστικές σχετικά με τις αναλήψεις υποχρεώσεων, τις συμβάσεις και τις εκταμιεύσεις περιλαμβάνονται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που επισυνάπτεται στην παρούσα έκθεση.

6. Συμπέρασμα

Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, ο ΜΣ εξελίχθηκε σημαντικά κατά τα πρώτα τρία έτη των δραστηριοτήτων του, τόσο όσον αφορά την πολιτική συνάφεια, τον στρατηγικό προσανατολισμό και τη συνολική συνοχή, όσο και τη βελτίωση των επιχειρησιακών και δημοσιονομικών επιδόσεων.

Μια νέα συγκριτική ανάλυση του μηχανισμού σταθερότητας, του ταμείου για την οικοδόμηση της ειρήνης του ΟΗΕ και του ταμείου για την οικοδόμηση κράτους και ειρήνης της Παγκόσμιας Τράπεζας, επιβεβαιώνει την άποψη αυτή. Η ανάλυση, που πραγματοποιήθηκε κατόπιν αιτήματος του βρετανικού Υπουργείου Διεθνούς Ανάπτυξης και με τη στήριξη ομάδας δωρητών (Καναδά, Ιαπωνίας, Κάτω Χωρών, Νορβηγίας και Σουηδίας), κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο ΜΣ επιτρέπει στην ΕΕ:

... να συμβάλει στην εύθραυστη μετάβαση την επομένη μιας σύγκρουσης και να συμπληρώσει τις ευρύτερες θεσμικές ικανότητές του και δεσμεύσεις στο πλαίσιο αυτό. Το δυναμικό του ΜΣ να κινητοποιεί σημαντικούς τεχνικούς και χρηματικούς πόρους για να υποστηρίζει τις διαδικασίες οικοδόμησης του κράτους και της ειρήνης, και οι προσπάθειες ανασυγκρότησης, ιδίως η ενίσχυση των θεσμικών οργάνων και των θεμελιωδών συστημάτων, καθώς και να δημιουργεί συνδέσμους με τα μακροπρόθεσμα προγράμματα ανάπτυξης, αποτελεί σαφές συγκριτικό πλεονέκτημα. Τα συστήματα διακυβέρνησής του και λήψης αποφάσεων θεωρούνται αποτελεσματικά και αλληλένδετα με τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων υψηλού επιπέδου. … Η δομή διακυβέρνησης του ΜΣ στο κεντρικό επίπεδο φαίνεται επίσης ότι επιτρέπει να λαμβάνονται στρατηγικές αποφάσεις, ιδίως όσον αφορά την επεξεργασία ιδιαίτερα ευαίσθητων πολιτικών ζητημάτων και τη διαχείριση κινδύνων συνδεόμενων με την παρέμβαση σε ασταθή περιβάλλοντα. Η διεξαγωγή μηνιαίων συνεδριάσεων πληροφοριών με την επιτροπή πολιτικής και ασφάλειας της ΕΕ διασφαλίζει τη συνεχή ενημέρωση των κρατών μελών και αυξάνει τον συντονισμό με τους εταίρους της ΕΕ[4].

Πρόκειται για μια στέρεη βάση που επιτρέπει μεγαλύτερη συμβολή του ΜΣ, ούτως ώστε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, υπό την αιγίδα της Ύπατης Εκπροσώπου/Αντιπροέδρου της Επιτροπής, να παρέχει ολοκληρωμένες απαντήσεις της ΕΕ έναντι των κρίσεων και συγκρούσεων από κοινού με τους ειδικούς κοινοτικούς μηχανισμούς, την ΚΠΑΑ και τα λοιπά μέσα πολιτικής της ΕΕ για τη διαχείριση των κρίσεων.

[1] Δυνάμει της απόφασης ΣΑΗΕ 1244 (1999).

[2] Δυνάμει της απόφασης ΣΑΗΕ 1244 (1999).

[3] Δυνάμει της απόφασης ΣΑΗΕ 1244 (1999).

[4] Χρηματοδότηση της οικοδόμησης της ειρήνης και της ανάκαμψης: συγκριτική ανάλυση των καταπιστευματικών κεφαλαίων πολλών δωρητών για το σύνολο του συστήματος και άλλοι μηχανισμοί χρηματοδότησης για την οικοδόμηση της ειρήνης και την ανάκαμψη την επομένη της σύγκρουσης, έκθεση της Donata Garrasi κατόπιν αιτήματος του βρετανικού Υπουργείου Διεθνούς Ανάπτυξης, 2010.