[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 11.3.2008

COM(2008) 143 τελικό

2006/0145 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα πρόσθετα τροφίμων

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

2006/0145 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα πρόσθετα τροφίμων

1. Πλαίσιο

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και το Συμβούλιο [έγγραφο COM(2006) 428 τελικό – 2006/0145 COD]: | 28 Ιουλίου 2006. |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: | 25 Απριλίου 2007. |

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 10 Ιουλίου 2007. |

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: | 24 Οκτωβρίου 2007. |

Ημερομηνία πολιτικής συμφωνίας: | 17 Δεκεμβρίου 2007. |

Ημερομηνία έγκρισης της κοινής θέσης: | 10 Μαρτίου 2008. |

2. Στόχος της πρότασης της Επιτροπής

Στο Λευκό Βιβλίο για την ασφάλεια των τροφίμων [COM(1999) 719 τελικό] η Επιτροπή ανακοίνωνε ότι θα επικαιροποιήσει και θα απλουστεύσει την υφιστάμενη κοινοτική νομοθεσία σχετικά με τα πρόσθετα τροφίμων (δράση 11 του Λευκού Βιβλίου). Στόχοι της πρότασης είναι:

- η απλούστευση της νομοθεσίας για τα πρόσθετα τροφίμων με τη δημιουργία ενός ενιαίου μηχανισμού όσον αφορά τις αρχές, τις διαδικασίες και τις εγκρίσεις·

- η απόδοση των εκτελεστικών εξουσιών στην Επιτροπή για την επικαιροποίηση του κοινοτικού καταλόγου εγκεκριμένων προσθέτων τροφίμων·

- η διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ) σχετικά με την αξιολόγηση της ασφάλειας προσθέτων τροφίμων·

- η θέσπιση ενός προγράμματος επαναξιολόγησης για υφιστάμενα πρόσθετα τροφίμων·

- η απαίτηση έγκρισης των προσθέτων που αποτελούνται, περιέχουν ή παράγονται από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2003, για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές.

3. Παρατηρήσεις σχετικά με την κοινή θέση

3.1. Γενική παρατήρηση

Η Επιτροπή στηρίζει την κοινή θέση, όπως αυτή εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 10 Μαρτίου 2008. Η εν λόγω κοινή θέση συνάδει με τους στόχους και την προσέγγιση που υιοθετήθηκαν στην αρχική πρόταση της Επιτροπής και επίσης αντικατοπτρίζει τις αρχές των διαφόρων τροπολογιών που προτάθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

3.2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή και συνάδουν με την κοινή θέση

Η κοινή θέση αντικατοπτρίζει πλήρως το πνεύμα της πλειονότητας των 39 τροπολογιών που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή εξ ολοκλήρου, εν μέρει, κατ’ αρχήν ή με αλλαγές διατύπωσης.

Σε σχέση με τα κριτήρια για την έγκριση των προσθέτων τροφίμων, ιδίως όσον αφορά την έννοια της παραπλάνησης του καταναλωτή, η κοινή θέση περιλαμβάνει αλλαγές οι οποίες λαμβάνουν υπόψη ορισμένα από τα στοιχεία των τροπολογιών 3 και 30 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΚ).

Η κοινή θέση περιλαμβάνει επίσης τροπολογίες (στην αιτιολογική σκέψη 7 και στα άρθρα 1 και 6) προκειμένου να αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι, μολονότι ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος δεν είναι μεταξύ των γενικών όρων για την έγκριση των προσθέτων τροφίμων, είναι φυσικά ένας θεμιτός παράγοντας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Για παράδειγμα, αν προσδιοριστούν αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, μπορούν να ληφθούν υπόψη κατά την έγκριση ή την αναθεώρηση των όρων χρήσης. Οι αλλαγές αυτές περιλαμβάνουν παραπομπές σε άλλες αρχές οι οποίες περιλαμβάνονται στη γενική νομοθεσία για τα τρόφιμα, δηλαδή ότι οι κανόνες σχετικά με τα πρόσθετα τροφίμων τα οποία χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα διασφαλίζουν την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου και των συμφερόντων των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένων των θεμιτών πρακτικών στο εμπόριο τροφίμων, λαμβάνοντας υπόψη το περιβάλλον. Οι αλλαγές αυτές αντικατοπτρίζουν τις περιβαλλοντικές πτυχές που περιλαμβάνονται στις τροπολογίες 1, 7 και 25 του ΕΚ. Η αιτιολογική σκέψη 7 επίσης τροποποιήθηκε στην κοινή θέση όσον αφορά τη χρήση δυνητικά αλλεργιογόνων προσθέτων τροφίμων· η αλλαγή αυτή αντικατοπτρίζει σε κάποιο βαθμό την αρχή της τροπολογίας 1 του ΕΚ.

Το Συμβούλιο πρότεινε να τροποποιηθεί η πρόταση, έτσι ώστε να συμπεριληφθεί στο άρθρο 3 ο ορισμός του quantum satis , και έκανε τις ανάλογες αλλαγές στο άρθρο 11. Το ΕΚ πρότεινε παρόμοιες αλλαγές στις τροπολογίες 21 και 36. Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί τις προτάσεις αυτές με την προϋπόθεση των γλωσσικών αλλαγών που περιλαμβάνονται στα άρθρα 3 και 12 της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής.

Στο νέο άρθρο 5 της κοινής θέσης διευκρινίζεται ότι κανείς δεν διαθέτει στην αγορά πρόσθετο τροφίμων ή τρόφιμο στο οποίο χρησιμοποιήθηκε πρόσθετο τροφίμων αν η χρήση του δεν συμμορφώνεται με τον κανονισμό. Η διευκρίνιση αυτή ζητήθηκε και από το ΕΚ στις τροπολογίες 9 και 22.

Όσον αφορά τη δυνατότητα συνεφαρμογής του προτεινόμενου κανονισμού με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές, το ΕΚ διευκρίνισε στις τροπολογίες 4, 38 και 63 ότι οι διαδικασίες αξιολόγησης και έγκρισης βάσει των δύο αυτών κανονισμών μπορούν να εφαρμόζονται ταυτόχρονα. Η σημαντική αυτή αρχή επίσης αντικατοπτρίστηκε στην κοινή θέση.

Οι αιτιολογικές σκέψεις 20 και 21 και τα διάφορα άρθρα της κοινής θέσης τροποποιήθηκαν, προκειμένου να εισαχθεί η κανονιστική διαδικασία με έλεγχο και να ευθυγραμμιστεί, γενικά, ο προτεινόμενος κανονισμός με την απόφαση 2006/512/ΕΚ του Συμβουλίου για την τροποποίηση της απόφασης 1999/468/ΕΚ περί καθορισμού των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή. Οι διατάξεις αυτές συνάδουν με τις τροπολογίες 64 αναθ., 47, 48, 67 αναθ., 79, 68 αναθ., 80, 51 και 69 αναθ. του ΕΚ σχετικά μ’ αυτό το θέμα· εντούτοις, η διαφορά είναι ότι η κοινή θέση περιλαμβάνει τη χρήση της σύντμησης των χρονικών περιόδων σε ορισμένες περιπτώσεις. Αυτή η πτυχή δεν αντικατοπτρίστηκε στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.

Η κοινή θέση περιλαμβάνει στο άρθρο 28 διάταξη προκειμένου να διευκρινιστεί ότι, κατά τη μεταφορά των τρεχουσών εγκρίσεων των προσθέτων τροφίμων στα νέα παραρτήματα, δεν πρέπει να μεταφερθούν τα πρόσθετα τροφίμων ή οι χρήσεις τους που δεν είναι πλέον αναγκαία. Η διάταξη αυτή αντικατοπτρίζει την αρχή της τροπολογίας 55 του ΕΚ. Ομοίως, η κοινή θέση αντικατοπτρίζει μια απαραίτητη αλλαγή στο άρθρο 28, λόγω της απόφασης να συμπεριληφθούν τα πρόσθετα στα αρτύματα στο παράρτημα III του κανονισμού και όχι στο παράρτημα II. Η αρχή αυτή επίσης προτάθηκε από το ΕΚ στις τροπολογίες 58 και 59.

3.3. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή και δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση

Η τροπολογία 28 του ΕΚ προέβλεπε ότι η έγκριση των προσθέτων τροφίμων πρέπει να παραπέμπει στην εφαρμογή των κριτηρίων έγκρισης και στην αιτιολόγηση της απόφασης. Στην τροποποιημένη πρότασή της η Επιτροπή δέχθηκε την αρχή της τροπολογίας, ορίζοντας ότι οιαδήποτε απόφαση έγκρισης ενός προσθέτου τροφίμων πρέπει να αιτιολογείται, και, ως εκ τούτου, συμπεριέλαβε νέα αιτιολογική σκέψη 8 στην τροποποιημένη πρόταση.

3.4. Νέες διατάξεις που θεσπίστηκαν από το Συμβούλιο και έγιναν δεκτές από την Επιτροπή

Όπως όλα τα πρόσθετα τροφίμων, τα γλυκαντικά που χρησιμοποιούνται στα επιτραπέζια γλυκαντικά αξιολογούνται για την ασφάλειά τους, πριν επιτραπούν. Οι πληροφορίες που παρέχονται στους καταναλωτές στις ετικέτες των τροφίμων πρέπει να είναι σαφείς και ευκολονόητες. Όταν υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι συγκεκριμένες ομάδες καταναλωτών υπερβαίνουν την αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη λόγω της χρήσης επιτραπέζιων γλυκαντικών, μπορούν να χρησιμοποιούνται τοπικά άλλες μη νομοθετικές μέθοδοι για την παροχή των απαραίτητων πληροφοριών στους καταναλωτές. Σημειώνεται ότι ορισμένοι παρασκευαστές παρέχουν ήδη πληροφορίες πέραν εκείνων που αναγράφονται στην ετικέτα. Η τροπολογία που περιλαμβάνεται στην κοινή θέση (αιτιολογική σκέψη 18 και άρθρο 22), με την οποία οι παρασκευαστές υποχρεούνται να διαθέτουν τις απαραίτητες πληροφορίες με οιοδήποτε κατάλληλο μέσο, θα προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για τον καταναλωτή αλλά και για τα κράτη μέλη, έτσι ώστε να συμβάλλουν με εκστρατείες ενημέρωσης των καταναλωτών, όταν απαιτείται.

Το Συμβούλιο απέσυρε την απαίτηση να συμμορφώνονται τα πρόσθετα τροφίμων πάντα με τα ειδικά κριτήρια (προδιαγραφές) καθαρότητας που έχουν οριστεί, και απλώς δήλωσε ότι πρέπει να συμμορφώνονται με τις προδιαγραφές. Η αλλαγή αυτή, μολονότι εξασφαλίζει ότι τα πρόσθετα τροφίμων πληρούν τις απαιτήσεις όσον αφορά τα επίπεδα προσμείξεων, διευκρινίζει ότι τα πρόσθετα, όταν αναμειγνύονται μαζί ή σε διάλυμα, δεν υποχρεούνται να πληρούν πάντα άλλα ποιοτικά κριτήρια, όπως η περιεκτικότητα σε υγρασία ή η οξύτητα. Παρόμοια τροπολογία προτάθηκε αρχικά στο ΕΚ, αλλά δεν υποστηρίχθηκε στην ψηφοφορία της πρώτης ανάγνωσης.

Εισήχθη νέα αιτιολογική σκέψη 16 στην κοινή θέση, προκειμένου να περιγραφεί περαιτέρω η αρχή της μεταφοράς, που αναφέρεται στο άρθρο 17.

Όσον αφορά την επισήμανση των προσθέτων τροφίμων τα οποία πωλούνται από επιχείρηση σε επιχείρηση ή απευθείας στον τελικό καταναλωτή, το ΕΚ ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση διάφορες τροπολογίες στην πρόταση σχετικά με τα ένζυμα τροφίμων, με σκοπό την απλούστευση των διατάξεων σχετικά με την επισήμανση. Η κοινή θέση ενσωμάτωσε παρόμοια απλούστευση. Παρά τις διαφορές στη δομή και στη διατύπωση, οι απαιτήσεις επισήμανσης για τα πρόσθετα τροφίμων ευθυγραμμίζονται σε μεγάλο βαθμό με εκείνες που πρότεινε το ΕΚ για τα ένζυμα. Η κοινή θέση περιλαμβάνει επίσης διατάξεις παρόμοιες με εκείνες που προτάθηκαν στις τροπολογίες 42 και 44 του ΕΚ όσον αφορά την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας/χρόνου διατήρησης και τις παρεκκλίσεις για τα πρόσθετα τροφίμων τα οποία παραδίδονται με μεταφορικά μέσα σε μεγάλες ποσότητες, όπως π.χ. σε βυτία. Η κοινή θέση προχώρησε επίσης περαιτέρω στην απλούστευση των διατάξεων επισήμανσης για τα πρόσθετα τροφίμων που πωλούνται απευθείας στον τελικό καταναλωτή, τα οποία θεωρούνται τρόφιμα και, ως εκ τούτου, καλύπτονται από τις διατάξεις επισήμανσης της οδηγίας 2000/13/ΕΚ για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων. Η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής συμπεριέλαβε τις βασικές ιδέες των τροπολογιών του ΕΚ και αντικατοπτρίζει τις διατάξεις επισήμανσης που ενέκρινε το Συμβούλιο στην κοινή θέση.

Στην κοινή του θέση το Συμβούλιο έκανε ορισμένες αναπροσαρμογές στην αιτιολογική σκέψη 13 και στο άρθρο 24, προκειμένου να διευκρινιστεί ότι μια νέα μορφή νανοκλίμακας ενός προσθέτου τροφίμων θα μπορούσε να θεωρηθεί σημαντικά διαφορετική μέθοδος παραγωγής και, ως εκ τούτου, θα απαιτούσε νέα εκτίμηση ασφάλειας. Η τροπολογία 35 του ΕΚ επίσης πρότεινε την καθιέρωση ξεχωριστών οριακών τιμών για τα πρόσθετα τροφίμων της νανοκλίμακας. Η Επιτροπή θεώρησε ότι η τροπολογία του ΕΚ δεν ήταν απαραίτητη, δεδομένου ότι ήδη μπορούν να προβλεφθούν στους όρους ειδικοί περιορισμοί, αν αυτοί κριθούν απαραίτητοι βάσει εκτίμησης ασφάλειας. Ωστόσο, η Επιτροπή συμφωνεί με το πνεύμα των τροπολογιών που προτάθηκαν στην κοινή θέση. Όμως, θεωρεί ότι η αρχή αυτή θα εκφραζόταν καλύτερα σε ξεχωριστό άρθρο, όπως περιλαμβάνεται στο άρθρο 11 της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου κατά την οποία οι τρέχουσες εγκρίσεις προσθέτων τροφίμων επανεξετάζονται και μεταφέρονται στο νέο παράρτημα, υπάρχει ενδεχόμενο ότι οι εκκρεμούσες αιτήσεις για νέα πρόσθετα ή νέες χρήσεις προσθέτων τροφίμων θα μείνουν σε αναμονή. Αυτό θα εμπόδιζε την καινοτομία και θα έπληττε τη βιομηχανία τροφίμων. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο πρότεινε τροποποίηση, για να μπορέσουν οι τρέχουσες οδηγίες να τροποποιηθούν με τη διαδικασία της επιτροπολογίας κατά τη διάρκεια αυτής της μεταβατικής περιόδου, έτσι ώστε τα πρόσθετα τροφίμων η εξέταση των οποίων έχει ήδη δρομολογηθεί και για τα οποία έχει ήδη διατυπωθεί θετική γνώμη από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, να μπορούν να εγκριθούν. Συνεπώς, η κοινή θέση περιλαμβάνει νέο άρθρο 29 και τις ανάλογες αλλαγές στο άρθρο 33.

Η κοινή θέση περιλαμβάνει τροποποίηση, προκειμένου να διευκρινιστεί αυτό που εννοείται με τη φράση «την παράταση του χρόνου διατήρησης χάρις στην αντικατάσταση των σακχάρων», έτσι ώστε να εξηγηθεί καλύτερα αυτή η έννοια (άρθρο 7 στοιχείο β). Αντίθετα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε τη διαγραφή αυτής της φράσης (τροπολογία 73). Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί τη νέα διατύπωση που προτάθηκε στην κοινή θέση. Η κοινή θέση επίσης περιλαμβάνει πρόσθετη διευκρίνιση σχετικά με τους ειδικούς όρους για τις χρωστικές (άρθρο 8 στοιχείο β), δηλαδή ότι χρησιμοποιούνται για να βοηθήσουν στον προσδιορισμό των γεύσεων που συνήθως συνδέονται με συγκεκριμένα τρόφιμα.

Η πρόταση της Επιτροπής πρότεινε αρχικά ότι, γενικά, τα επίπεδα των προσθέτων τροφίμων πρέπει να εφαρμόζονται στα τρόφιμα όπως είναι έτοιμα για κατανάλωση, δεδομένου ότι αυτό θα μπορούσε να έχει σημασία για τους υπολογισμούς σχετικά με την έκθεση. Εντούτοις, το Συμβούλιο θεωρεί ότι, για λόγους ευκολότερης εφαρμογής, θα ήταν σαφέστερο να καθιερωθούν τα επίπεδα στα τρόφιμα όπως διατίθενται στην αγορά, μολονότι, για λόγους σαφήνειας, η κοινή θέση περιλαμβάνει τροποποίηση η οποία διευκρινίζει ότι, για τα τρόφιμα που πρέπει να ανασυσταθούν ή να διαλυθούν, τα επίπεδα πρέπει να καθοριστούν για τα ανασυσταθέντα ή τα διαλυθέντα τρόφιμα. Η τροπολογία 37 του ΕΚ επίσης περιλαμβάνει αναφορά στην κατάσταση διάλυσης. Με την πρόσθετη διευκρίνιση που προτάθηκε από το Συμβούλιο, η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί την αλλαγή σε «όπως διατίθενται στην αγορά».

Η κοινή θέση τροποποίησε το άρθρο 18, προκειμένου να συμπεριλάβει όλες τις ερμηνευτικές αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένης εκείνης η οποία αρχικά είχε περιληφθεί στο άρθρο 2, ως προς το αν μια δεδομένη ουσία πληροί τον ορισμό του προσθέτου τροφίμων. Η εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 18 αποτελεί εφαρμογή των κανόνων που περιλαμβάνονται στη βασική πράξη (π.χ. του ορισμού του προσθέτου τροφίμων). Συνεπώς, δεν εμπίπτει στη νέα κανονιστική διαδικασία με έλεγχο, πράγμα που αντικατοπτρίστηκε στην κοινή θέση. Οι τροπολογίες 12, 40 και 47 του ΕΚ προτείνουν κανονιστική διαδικασία με έλεγχο γι’ αυτές τις αποφάσεις.

Η κοινή θέση περιλαμβάνει στο άρθρο 29 μια νέα διάταξη για να αντικατοπτρίσει την ανάγκη που δημιουργείται από τις αλλαγές στις διατάξεις σχετικά με την επισήμανση, σύμφωνα με τις οποίες παρέχεται μεταβατική περίοδος για τα προϊόντα που δεν συμμορφώνονται πλέον με τους νέους κανόνες. Η Επιτροπή περιέλαβε παρόμοια διάταξη στο άρθρο 32 της τροποποιημένης πρότασής της, η οποία μπορεί να έχει καλύτερη θέση.

4. Συμπέρασμα

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η κοινή θέση αντικατοπτρίζει πλήρως τα βασικά στοιχεία της αρχικής της πρότασης και το πνεύμα πολλών από τις τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση.

Συνεπώς, η Επιτροπή συμφωνεί με την κοινή θέση που ενέκρινε ομόφωνα το Συμβούλιο.