P6_TA(2006)0367

Θεματική στρατηγική για το αστικό περιβάλλον

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη θεματική στρατηγική για το αστικό περιβάλλον (2006/2061(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 13ης Οκτωβρίου 2005 σχετικά με την αστική διάσταση στο πλαίσιο της διεύρυνσης [1] και της 18ης Ιανουαρίου 2006 σχετικά με τις περιβαλλοντικές πτυχές της αειφόρου ανάπτυξης [2],

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με μια θεματική στρατηγική για το Αστικό Περιβάλλον (COM(2005)0718),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή Περιφερειών "Προς μια θεματική στρατηγική για το αστικό περιβάλλον" (COM(2004)0060),

- έχοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 1600/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 2002 για τη θέσπιση του έκτου κοινοτικού προγράμματος δράσης για το περιβάλλον (6ο ΠΔΠ) [3],

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού και της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A6-0233/2006),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 80 % περίπου του ευρωπαϊκού πληθυσμού ζει σε πόλεις, ενώ οι ανάγκες και τα συμφέροντά τους δεν λαμβάνονται πάντοτε επαρκώς υπόψη στα κονδύλια, τα έργα, τις πρωτοβουλίες και τις στρατηγικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο στόχος της θεματικής στρατηγικής για το αστικό περιβάλλον είναι να συμβάλει στις συνολικές περιβαλλοντικές επιδόσεις των πόλεων της Ευρώπης, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής και ενθαρρύνοντας τον μακροπρόθεσμο περιβαλλοντικό σχεδιασμό σε τοπικό επίπεδο,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, δεδομένου ότι το μερίδιο των δημόσιων συγκοινωνιών στα νέα κράτη μέλη, παρόλο που εξασθενεί, εξακολουθεί να είναι υψηλότερο από ό,τι στα παλαιά κράτη μέλη, πρέπει να ληφθούν μέτρα, τα οποία μπορούν να σταματήσουν την περαιτέρω μείωση της χρήσης δημόσιων συγκοινωνιών,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 6ο ΠΔΠ προώθησε συγκεκριμένα την ανάγκη να αντιμετωπιστεί ο αυξανόμενος όγκος της κυκλοφορίας και να αποσυνδεθεί σε μεγάλο βαθμό η αύξηση των μεταφορών από την αύξηση του ΑΕγχΠ,

E. λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει επίσης να αντιμετωπιστεί η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αστικό επίπεδο, με τη μεγαλύτερη αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας να εντοπίζεται στον τομέα των μεταφορών και λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές άλλων τομέων όπως η στέγαση και η επιλογή πηγών ενέργειας για τη θέρμανση αποφασίζονται, κατά βάση, σε τοπικό επίπεδο,

1. χαιρετίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη θεματική στρατηγική για το αστικό περιβάλλον· ωστόσο, εκτιμά ότι δεν αρκεί για να επιτευχθούν οι στόχοι που ορίστηκαν στο 6ο ΠΔΠ·

2. υποστηρίζει κυρίως το γεγονός ότι στην ανακοίνωση αναγνωρίζεται η σημαντική λειτουργία των πόλεων ως οικονομικών μοχλών·

3. συμμερίζεται την ανάλυση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία τα περιβαλλοντικά προβλήματα στις πόλεις είναι ιδιαίτερα περίπλοκα, επειδή οι αιτίες τους συσχετίζονται, και επιβεβαιώνει την προειδοποίηση της Επιτροπής, ότι οι τοπικές πρωτοβουλίες για την επίλυση ενός προβλήματος μπορούν να δημιουργήσουν νέα προβλήματα σε άλλες περιοχές·

4. εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι, σε αντίθεση με τις προθέσεις του 6ου ΠΔΠ, η Επιτροπή δεν έχει προτείνει νομικώς δεσμευτικά μέτρα και προθεσμίες για την αντιμετώπιση οποιωνδήποτε από τους στόχους που ορίστηκαν στο 6ο ΠΔΠ·

5. εκφράζει, επίσης, την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι η θεματική στρατηγική για το αστικό περιβάλλον δεν επιχειρεί την ισορρόπηση της ευρωπαϊκής πολιτικής ούτε μεταξύ των αστικών και των αγροτικών περιοχών ούτε μεταξύ των κέντρων των πόλεων και των προαστίων·

6. καλεί την Επιτροπή να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή της προσεχούς οδηγίας για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη και να διασφαλίσει την ορθή επιβολή αυτής της νομοθεσίας·

7. τονίζει ότι η Επιτροπή, σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές, θα πρέπει να ενθαρρύνει κάθε οικισμό πληθυσμού άνω των 100000 κατοίκων και να καταρτίσει σχέδιο αειφόρου αστικής διαχείρισης και σχέδιο αειφόρων αστικών μεταφορών·

8. ζητεί στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής να συμπεριληφθούν κοινοί βασικοί δείκτες σύμφωνα με τις υποχρεώσεις και τους στόχους στη σχετική μέχρι τώρα περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ (π.χ. οδηγίες για τον αέρα, τον θόρυβο, το νερό και τα απόβλητα, καθώς και την πολιτική ενεργειακής απόδοσης και προστασίας του κλίματος), ώστε να είναι εφικτή η σύγκριση και ο καθορισμός κριτηρίων (benchmarks) μεταξύ των ευρωπαϊκών πόλεων·

9. εκτιμά ότι το σχέδιο αειφόρου αστικής διαχείρισης θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα έγγραφα:

- σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων (οδηγία 75/442/ΕΟΚ περί των στερεών αποβλήτων [4], όπως τροποποιήθηκε)

- χάρτες θορύβου και σχέδια δράσης, εάν διατίθενται (οδηγία 2002/49/ΕΚ σχετικά με την αξιολόγηση και τη διαχείριση του περιβαλλοντικού θορύβου [5])

- τοπικό σχέδιο ή πρόγραμμα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, εάν διατίθεται (οδηγία 96/62/ΕΚ για την εκτίμηση και τη διαχείριση της ποιότητας του αέρα του περιβάλλοντος [6])

- τοπικά περιβαλλοντικά σχέδια και προγράμματα σύμφωνα με την οδηγία 2001/42/ΕΚ σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων [7]·

10. εκτιμά ότι τα σχέδια αειφόρου αστικής διαχείρισης θα πρέπει να καταρτίζονται ως εξής:

α) συλλογή δεδομένων και σχετικών πληροφοριών που αφορούν:

- τους τομείς που αναφέρονται στην παράγραφο 9 του παρόντος ψηφίσματος,

- την αναλογία των δομημένων περιοχών προς την ύπαιθρο και τις αγροτικές περιοχές,

- τις μελλοντικές προοπτικές για τη δημογραφική ανάπτυξη και την ανάγκη για νέους αστικούς οικισμούς,

- τους τρόπους επικοινωνίας, την κινητικότητα, την ενσωμάτωση στις πόλεις και την πρόσβαση σε υπηρεσίες,

- τις τοπικές εκπομπές αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου,

- την αστική δομή και την αναλογία των χώρων πρασίνου και των ζωνών αστικής διεύρυνσης,

- την τοπική χρήση βιοκτόνων,

- τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το περιβάλλον,

- τις δυνατότητες ενός περιβάλλοντος χωρίς εμπόδια για τους ανάπηρους, τους ηλικιωμένους και άλλους,

- την αξιολόγηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, των δομημένων περιοχών και του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς και των περιοχών οικολογικού ενδιαφέροντος και των κινδύνων που διατρέχουν,

- την εκτίμηση της ζήτησης νερού για ανθρώπινη κατανάλωση στις αστικές περιοχές και τον σχεδιασμό λήψης μέτρων καθαρισμού και επεξεργασίας νερού·

β) στόχοι σχετικά με:

- τη βελτίωση της κατάστασης στους τομείς που αναφέρονται στο στοιχείο α),

- την ενσωμάτωση της αειφορίας σε όλους τους τομείς της αστικής πολιτικής,

- την εναρμόνιση με τα σχέδια αειφόρων αστικών μεταφορών,

γ) πρακτικά μέτρα και δράσεις που πρέπει να ληφθούν για την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στο στοιχείο β)·

11. τονίζει ότι οι πολίτες, οι ΜΚΟ, οι οικονομικές ενώσεις και άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς θα πρέπει να συμμετάσχουν στην προετοιμασία των σχεδίων αειφόρου αστικής διαχείρισης, τα οποία θα πρέπει να είναι διαθέσιμα στο κοινό· εκτιμά, επίσης, ότι η τακτική αξιολόγηση της σημειωθείσας προόδου και η διάδοση των αποτελεσμάτων των εν λόγω αξιολογήσεων είναι επίσης απαραίτητες·

12. ενθαρρύνει την Επιτροπή να προβεί στο πλαίσιο της διαβούλευσης το 2009 σε μια ενδιάμεση αξιολόγηση σχετικά με την εφαρμογή των τεχνικών κατευθυντήριων γραμμών και στηρίζει το έργο της Επιτροπής σε σχέση με τη δημιουργία μιας θεματικής δικτυακής πύλης για τις τοπικές αρχές·

13. καλεί την Επιτροπή να προτείνει έναν στόχο κατά κεφαλήν χώρων πρασίνου για τις νέες αστικές περιοχές που αναπτύσσονται και εκτιμά ότι ο στόχος αυτός θα πρέπει να περιληφθεί στα σχέδια αειφόρου αστικής διαχείρισης, έτσι ώστε να προληφθεί οποιαδήποτε μείωση των χώρων πρασίνου στις αστικές περιοχές που δεν επιτυγχάνουν αυτόν τον στόχο·

Αειφόρος Αστική Διαχείριση

14. καλεί τα κράτη μέλη εντός των εθνικών στρατηγικών πλαισίων αναφοράς τους και των επιχειρησιακών προγραμμάτων τους να δώσουν προτεραιότητα στη χρηματοδότηση έργων μέσω των οποίων μπορούν να τεθούν σε εφαρμογή τα σχέδια αειφόρου αστικής διαχείρισης, καθώς και έργων που περιορίζουν τις κατασκευές σε υπαίθριους χώρους και προάγουν τις κατασκευές σε εγκαταλελειμμένες περιοχές και να προωθήσουν τη δενδρο-φύτευση στους δρόμους και τον χαρακτηρισμό περισσότερων χώρων πρασίνου·

15. καλεί τα κράτη μέλη να προαγάγουν τη χρήση του κοινοτικού συστήματος οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου από τις τοπικές αρχές·

16. καλεί τα αστικά όργανα, στις δημόσιες συμβάσεις τους να λαμβάνουν τακτικά υπόψη τα κριτήρια βιωσιμότητας και να αναλάβουν τις αντίστοιχες υποχρεώσεις στα σχέδια για την αειφόρο αστική ανάπτυξη·

17. υποστηρίζει την προαγωγή της λιπασματοποίησης αντί της καύσης των φυτικών αποβλήτων προκειμένου να αποφευχθεί η τοπική πρόκληση ρύπανσης·

18. εκτιμά ότι είναι επίσης σημαντικό να αυξηθεί η συμμετοχή των πολιτών στη λήψη τοπικών αποφάσεων τόσο με πολιτικά όσο και με τεχνικά μέσα·

19. θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη σημασία στον περιορισμό και την εξάλειψη των ακαθαρσιών, των απορριμμάτων, των γκράφιτι, και των περιττωμάτων των ζώων και στον περιορισμό του υπερβολικού θορύβου που προέρχεται από ηχοσυστήματα σε σπίτια και οχήματα·

Αειφόρες Αστικές Μεταφορές

20. στηρίζει την ιδέα των σχεδίων βιώσιμων αστικών μεταφορών (ΣΒΑΜ) ως μέσου για τη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος, αλλά τονίζει την ανάγκη να χρησιμοποιηθεί το μέσο αυτό με ευέλικτο τρόπο, ώστε να ληφθούν επαρκώς υπόψη οι συγκεκριμένες ανάγκες κάθε κράτους μέλους και των αστικών περιοχών του, καθώς και των περιφερειών με ιδιαίτερα προβλήματα·

21. τονίζει ότι τα ΣΒΑΜ πρέπει να περιλαμβάνουν συγκεκριμένους και ποσοτικά εκφραζόμενους στόχους που μπορούν να παρουσιαστούν και να παρακολουθηθούν μέσω πίνακα αποτελεσμάτων, έτσι ώστε να είναι δυνατή η καλύτερη διάδοση των βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών· επισημαίνει ότι τα ΣΒΑΜ πρέπει να είναι αρκετά ευέλικτα ώστε να συμβαδίζουν με τις νέες εξελίξεις·

22. θεωρεί τη χρήση οικολογικών μέσων μεταφοράς και τεχνολογιών ως βασικό παράγοντα για την επίτευξη καθαρότερου αστικού περιβάλλοντος· σημειώνει επ' αυτού ειδικότερα τη χρήση βιοκαυσίμων, υβριδικών τεχνολογιών αυτοκινήτων, ποδηλάτων, καθώς και φορτηγών και λεωφορείων που ανταποκρίνονται στα πρότυπα των βελτιωμένων οικολογικών οχημάτων της ΕΕ (EEV) [8]· προς την κατεύθυνση αυτή, θα αναλύσει με ενδιαφέρον την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την καθιέρωση καθαρών οχημάτων για τις δημόσιες μεταφορές και προτείνει να περιληφθεί στις τοπικές υπηρεσίες ενεργειακού ενδιαφέροντος ειδικός άξονας δράσης σχετικά με τις αστικές μεταφορές·

23. ενθαρρύνει την ανάπτυξη δημόσιων μεταφορών που να χρησιμοποιούν βιώσιμες πηγές ενέργειας και ζητεί να επιτευχθεί καλύτερη ισορροπία μεταξύ ατομικών και μαζικών αστικών μέσων μεταφοράς·

24. υπογραμμίζει την ανάγκη να ενθαρρυνθεί η αύξηση της χρήσης των δημόσιων και μαζικών μεταφορών στις αστικές περιοχές· επίσης θεωρεί απαραίτητη την προσαρμογή των υπηρεσιών αστικών συγκοινωνιών τόσο στις χωροταξικές απαιτήσεις (ιστορικά κέντρα, περιφερειακές ζώνες, συνδέσεις με αεροδρόμια, σιδηροδρομικούς σταθμούς, βιομηχανικές και εμπορικές περιοχές, κλπ.) όσο και στια ανάγκες του πληθυσμού και τις δημογραφικές μεταβολές (ηλικιωμένοι, ανάπηροι, κ.λπ.)·

25. καλεί τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές, να καταβάλλουν προσπάθειες για να επιτευχθεί μετάβαση της ενδοαστικής αναλογίας χιλιομέτρων ανά επιβάτη ύψους τουλάχιστον 5% σε αειφόρες μεθόδους μεταφοράς, όπως τα δημόσια μέσα μεταφοράς και η ποδηλασία, εντός της περιόδου 2002-2012·

26. τονίζει ότι η πρόσβαση όλων των πολιτών στην κινητικότητα (καθώς και εκείνων που δεν έχουν πρόσβαση σε ιδιωτικό αυτοκίνητο) είναι ένας κοινωνικός παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη·

27. εκτιμώντας ότι η προσπελασιμότητα είναι θεμελιώδης για την βιώσιμη ανάπτυξη και πρέπει να επιδιώκεται με ολοκληρωμένο τρόπο στις πολιτικές που αφορούν τα αστικά προβλήματα, καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να προωθήσουν την ανταλλαγή των ορθών πρακτικών μεταξύ των τοπικών και των εθνικών αρχών και ζητεί από την Επιτροπή να παρακολουθήσει την εφαρμογή της ήδη ισχύουσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με την προώθηση της προσπελασιμότητας για τα άτομα με αναπηρίες, ιδιαίτερα όσον αφορά τις τεχνικές προδιαγραφές των κοινοτικών διαδικασιών προμηθειών, σύμφωνα με τις οποίες τα σχέδια πρέπει να ανταποκρίνονται στις ανάγκες όλων των χρηστών·

28. εκτιμά ότι τα ΣΒΑΜ θα πρέπει να περιλαμβάνουν τα μέσα με τα οποία οι τοπικές αρχές σκοπεύουν:

- να προαγάγουν την κυκλοφορία χωρίς μηχανοκίνητα μέσα (ποδηλασία και πεζοπορία), κατασκευάζοντας ένα εκτεταμένο δίκτυο ποδηλατολωρίδων και παρέχοντας ασφαλείς λωρίδες και διαβάσεις πεζών,

- να προαγάγουν τις δημόσιες μεταφορές και την ανάπτυξη υποδομών των δημόσιων μέσων μεταφοράς και να διαδώσουν τις πληροφορίες σχετικά με ήδη υπάρχοντα καλά παραδείγματα, όπως η εισαγωγή ολοκληρωμένων συστημάτων τιμολόγησης και έκδοσης εισιτηρίων και η ανάπτυξη συστημάτων στάθμευσης και μετεπιβίβασης σε δημόσιες συγκοινωνίες·

29. επισημαίνει στα κράτη μέλη την υποχρέωσή τους κατά τη διαμόρφωση των πόλεων να λαμβάνουν υπόψη τους πιο ευάλωτους χρήστες των οδών, για παράδειγμα μέσω της μείωσης των επιτρεπόμενων ανώτατων ορίων ταχύτητας ή της δημιουργίας ζωνών όπου δεν επιτρέπεται η κυκλοφορία αυτοκινήτων σε κέντρα πόλεων ή κατοικημένες περιοχές, με στόχο να μειωθούν οι νεκροί των τροχαίων ατυχημάτων κατά 50 % έως το 2010, όπως ορίστηκε στη Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών·

30. προτείνει την κατάρτιση σχεδίων ανεφοδιασμού των πόλεων, προκειμένου να μειωθεί και να βελτιωθεί η μεταφορά των εμπορευμάτων εντός των πόλεων, όπου πρέπει να συντονιστεί ιδίως η ενδοαστική διανομή των εμπορευμάτων·

31. υπενθυμίζει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί βασική αιτία προβλημάτων υγείας στην ΕΕ· τονίζει, ως εκ τούτου, ότι οι πόλεις με υψηλό ποσοστό ατμοσφαιρικής ρύπανσης θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο καθορισμού ζωνών χαμηλών εκπομπών·

32. τάσσεται υπέρ της καταπολέμησης στην πηγή και της λήψης πρωτοποριακών μέτρων για την επίλυση περιβαλλοντικών προβλημάτων στις πόλεις· τονίζει ότι, σύμφωνα με μελέτες, όταν τα οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων είναι εν κινήσει παράγονται έως και 38 % λιγότερες εκπομπές σωματιδίων απ' ό,τι όταν τα οχήματα είναι εν στάσει, και ότι, ως εκ τούτου, πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο καινοτόμων μέτρων, προκειμένου να ενισχυθεί η συγκοινωνιακή ροή·

33. ζητά καλύτερο συντονισμό ανάμεσα στους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, προκειμένου να διασφαλίσει κάποιον βαθμό συνοχής· επισημαίνει ότι ο κακός συντονισμός ανάμεσα στην τοπική αυτοδιοίκηση συνεπάγεται μεγαλύτερα έξοδα μεταφοράς, αύξηση της κυκλοφορίας και συνεπώς αύξηση της μόλυνσης του περιβάλλοντος·

Αειφόρος Πολεοδομικός Σχεδιασμός

34. επισημαίνει ότι η Επιτροπή εντόπισε σωστά τα προβλήματα και την τρέχουσα κατάσταση στον τομέα αυτόν· ωστόσο, δεν πρότεινε οποιαδήποτε ενέργεια για την επίλυσή τους·

35. τονίζει τη σημασία του προγραμματισμού και του σχεδιασμού οικισμών και πολυκατοικιών για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και τη σημασία των δημόσιων χώρων, όπως είναι οι χώροι στάθμευσης και οι οδοί σύνδεσης προς τους σιδηροδρομικούς σταθμούς·

36. τονίζει την κοινωνική διάσταση των σχεδίων αειφόρου αστικής διαχείρισης και συνιστά τη γενική προώθηση της ενδοαστικής ποιότητας ζωής μέσω της υιοθέτησης μιας ολιστικής (κυρίως κοινωνικής, πολιτιστικής και περιβαλλοντικής) προσέγγισης ·

37. ζητά για τη διατήρηση της ταυτότητας και της εικόνας του εκάστοτε περιβάλλοντος σε νέους αστικούς οικισμούς και κατά την επέκταση των αστικών περιοχών να γίνουν προσπάθειες, προκειμένου να διαφυλαχθεί η τοπογραφία και η φυσική δομή της περιοχής·

38. προτείνει, ο πολεοδομικός σχεδιασμός να περιλάβει την παροχή περισσότερων χώρων πρασίνου, κατά την επέκταση δε των πόλεων και την εγκατάσταση νέων οικισμών να παραμείνουν άκτιστες μεγάλες φυσικές εκτάσεις, έτσι ώστε οι κάτοικοι των πόλεων να μπορούν να αναπτύξουν σχέση με τη φύση·

39. ζητά για τη διατήρηση ιστορικών κέντρων ή φυσικών χώρων διαβίωσης, ποταμών, λιμνών και υγροβιότοπων να δημιουργηθούν κυκλικά γύρω τους προληπτικά προστατευόμενες περιοχές, με ελάχιστο επιτρεπόμενο βαθμό δόμησης, έτσι ώστε να μην υφίσταται ενδεχόμενο οικοδόμησης·

40. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διερευνήσουν τη σχέση μεταξύ των διαφόρων αστικών μοντέλων και της κοινωνικής συμπεριφοράς, καθώς και τους όρους που ωφελούν την κοινωνική αρμονία και την υγεία·

41. τονίζει ότι ορισμένες ιστορικές συνοικίες, που αποτελούν πολύτιμα τμήματα της κοινής μας κληρονομιάς, έχουν εγκαταλειφθεί εδώ και δεκαετίες στις πόλεις· συνιστά τη δημιουργία εθνικών, περιφερειακών ή τοπικών προγραμμάτων ενίσχυσης για την προώθηση της κατάλληλης αποκατάστασης των εν λόγω περιοχών, λαμβάνοντας υπόψη την αρχιτεκτονική, τις ελεύθερες εκτάσεις και τους χώρους, καθώς και τις όχθες των ποταμών, τις γέφυρες και άλλες δημόσιες κατασκευές·

42. πιστεύει ότι για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής στις πόλεις, όπως η έλλειψη φυσικού αερισμού που προκύπτει σε περιόδους με πολύ υψηλές θερμοκρασίες και έντονη ατμοσφαιρική ρύπανση, ο πολεοδομικός σχεδιασμός θα πρέπει να περιλαμβάνει κλιματολογικές έρευνες για τις πόλεις, προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία αεροσηράγγων από τα ψηλά κτίρια· τονίζει ότι η απώλεια χώρων πρασίνου μειώνει τον φυσικό αερισμό·

43. προτρέπει τα κράτη μέλη να προαγάγουν έργα συγχρηματοδοτούμενα από την ΕΕ τα οποία σχετίζονται με την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό του αστικού δικτύου θέρμανσης και να στηρίξουν την αύξηση της δόμησης και τη χρήση του αστικού δικτύου θέρμανσης· τονίζει, εν προκειμένω, ότι σε περίπτωση ενεργειακής κρίσης, η μετάβαση σε μια διαφορετική πηγή ενέργειας είναι ευκολότερο να επιτευχθεί με το αστικό δίκτυο θέρμανσης·

44. υπογραμμίζει το γεγονός ότι πρέπει να αναπτυχθούν νέες μέθοδοι διαχείρισης των υδάτων στις πόλεις, με στόχο να διατηρηθούν τα όμβρια ύδατα των πόλεων για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα κατά τη διάρκεια των θερμών και ξηρών καλοκαιριών και προκειμένου να προληφθούν απότομες πλημμύρες και να αποτραπούν οι κατασκευές κτιρίων και άλλες δραστηριότητες εκμετάλλευσης σε πλημμυρισμένες εκτάσεις·

45. συνιστά να θεσπιστούν κοινοτικές διατάξεις για την προώθηση και την εφαρμογή μιας αειφόρου διαχείρισης των υδάτινων πόρων στις πόλεις, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος, όπου πρέπει να προβλέπονται απαιτήσεις για την εξοικονόμηση στην κατανάλωση νερού σε νεόδμητα κτίρια, την αποθήκευση νερού σε περιόδους υγρασίας για περιόδους με υψηλές θερμοκρασίες και ξηρασία, τη διατήρηση υδάτων σε θερμές περιόδους για να χρησιμοποιηθούν ως συστήματα ψύξης και αειφόρα αστικά αποχετευτικά συστήματα, προκειμένου να μειωθούν οι απώλειες υδάτων και οι κίνδυνοι πλημμύρας, να ελαττωθεί η χρήση του εδάφους και να διαφυλαχθούν μεγαλύτερες ποσότητες νερού·

46. θεωρεί ότι κατά την εφαρμογή της θεματικής στρατηγικής δεν πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μόνον οι ποσότητες των υδάτων αλλά και η ποιότητά τους· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να προωθήσει τη διάδοση αυτής της πρακτικής σε αυτόν τον τομέα, όπου επιδιώκεται σύνδεση με τα δίκτυα, τα οποία έχουν ήδη δημιουργηθεί στο πλαίσιο της εφαρμογής της οδηγίας πλαίσιο για τα ύδατα·

47. τονίζει τη σημασία της αποκατάστασης παλαιών σωλήνων νερού και αποχετευτικών συστημάτων στις πόλεις·

Αειφόρος Αστική Δόμηση

48. εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι, ενώ η αειφόρος αστική δόμηση προσδιορίστηκε ως ένας από τους τέσσερις τομείς εστίασης της ανακοίνωσης "Προς μια θεματική στρατηγική για το αστικό περιβάλλον", η προτεινόμενη στρατηγική στερείται ειδικής δράσης στον τομέα αυτόν·

49. τονίζει τη σημασία της αύξησης των περιβαλλοντικών επιδόσεων των κτιρίων με τον ενεργειακά αποδοτικό σχεδιασμό κατοικιών (μόνωση, χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, πράσινες στέγες, ενεργητικός/παθητικός ηλιακός σχεδιασμός, κατοικίες με χαμηλή κατανάλωση ενέργειας κ.λπ.)· υποστηρίζει τη χρήση ανανεώσιμων και ενδεχομένως τοπικά διαθέσιμων πηγών ενέργειας στο αστικό περιβάλλον καθώς και την εξοικονόμηση νερού στα κτίρια (αποθήκευση και επαναχρησιμοποίηση όμβριων υδάτων, ορθολογική χρήση του νερού τουαλέτας, εξοικονόμηση νερού στα πλυντήρια και τα πλυντήρια πιάτων)· συνιστά επιπλέον συγκρίσεις απόδοσης και κοινή χρήση στην ΕΕ της δοκιμασμένης πρακτικής όσον αφορά τη βελτίωση της εξοικονόμησης ενέργειας, την εισαγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και γενικά την πρόοδο στην αειφόρο αστική πολεοδομία·

Χρηματοδότηση, έρευνα και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών

50. υπογραμμίζει την ανάγκη να υποστηριχτεί η θέσπιση αυτών των πρωτοβουλιών μέσω επαρκούς χρηματοδότησης από την ΕΕ, ιδιαίτερα από συγκεκριμένα προγράμματα και ταμεία όπως το Civitas [9]· υποστηρίζει την άποψη της Επιτροπής ότι υπάρχουν δυνατότητες για την εξασφάλιση οικονομικής ενίσχυσης για τις περιβαλλοντικές προτεραιότητες στις αστικές περιοχές βάσει του προτεινόμενου κανονισμού LIFE +, του Ταμείου Συνοχής, των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Προγράμματος-Πλαισίου για την Έρευνα· υπογραμμίζει, ωστόσο, την ανάγκη να εξασφαλιστούν πρόσθετοι ειδικοί χρηματοοικονομικοί πόροι για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων που δημιουργούνται από τη στρατηγική για το αστικό περιβάλλον·

51. προσυπογράφει τη σύσταση της Επιτροπής προκειμένου να υιοθετηθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη διαχείριση του αστικού περιβάλλοντος και είναι της γνώμης ότι, εάν εφαρμοστεί σε τοπικό επίπεδο με τη στήριξη των κρατών μελών, μια τέτοια προσέγγιση να πρέπει να αποτελέσει ένα από τα κριτήρια επιλογής για τη λήψη πόρων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία καθώς και δανείων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων·

52. καλεί την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να βελτιώσει τα μέσα δανεισμού, προκειμένου να υποστηρίξει αποτελεσματικά μια αειφόρο αστική ανάπτυξη, και στο πλαίσιο των υπαρχόντων προγραμμάτων να αντιμετωπιστούν κατά προτεραιότητα τέτοιου είδους πολεοδομικά έργα, στα οποία εφαρμόζονται σχέδια αειφόρου αστικής διαχείρισης, ιδίως στους τομείς εξοικονόμησης ενέργειας, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αειφόρου αστικής συγκοινωνιακής υποδομής· καλεί την ΕΤΕπ να διασφαλίσει ότι οι επενδύσεις της δεν αντιβαίνουν στους στόχους της αειφόρου αστικής διαχείρισης·

53. τονίζει με έμφαση τη σημασία της έρευνας σε θέματα λειτουργίας αστικών περιοχών, περιλαμβανομένων θεμάτων που σχετίζονται με την παροχή ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, τη θέρμανση και τον κλιματισμό, καθώς και την επεξεργασία αποβλήτων, και καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει και πάλι ειδικές διατάξεις οι οποίες θα πραγματεύονται το εν λόγω θέμα στο έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα·

54. θεωρεί εξαιρετικά σημαντική την υποστήριξη ενός δικτύου εθνικών πυρήνων επαφής για θέματα αστικού περιβάλλοντος όπως το European Urban Knowledge Network (ευρωπαϊκό δίκτυο γνώσης αστικών θεμάτων) και επικροτεί τη συνέχιση της στήριξης προς το πρόγραμμα URBACT στο πλαίσιο της προταθείσας πολιτικής συνοχής 2007-2013·

55. ζητά την προώθηση της ανταλλαγής μιας δοκιμασμένης πρακτικής σε επίπεδο ΕΕ ανάμεσα στα αστικά όργανα, πράγμα που αφορά την εφαρμογή της στρατηγικής και των σχεδίων αειφόρου αστικής διαχείρισης· προτείνει, προκειμένου να αποφευχθούν στο μέλλον λάθη στην αστική ανάπτυξη, να ενθαρρυνθεί και μία ειλικρινής και ανοικτή ανταλλαγή αρνητικών εμπειριών μέσω εκστρατειών — που μπορούν να διεξάγονται από ενώσεις πόλεων — που απευθύνονται τόσο στους δημόσιους υπαλλήλους, όσο και στους εκλεγμένους αντιπροσώπους·

56. παροτρύνει την Επιτροπή να ασχοληθεί περισσότερο με τη σημασία της σχέσης πόλης-περιβάλλουσας υπαίθρου για την αειφόρο αστική ανάπτυξη η οποία συμβάλλει στη συνολική συνοχή της ΕΕ και καλεί, εν προκειμένω, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν μια τέτοια αειφόρο αστική ανάπτυξη·

57. προτείνει να χορηγηθεί χρηματοδότηση από την ΕΕ και να χρησιμοποιηθεί από τα κράτη μέλη για τη μετασκευή κτιρίων και γειτονικών χώρων·

Βελτίωση της νομοθεσίας

58. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να συνάψουν διοργανική συμφωνία με το Κοινοβούλιο, στην οποία τα τρία θεσμικά όργανα θα εκφράζουν την αφοσίωσή τους στον στόχο της εφαρμογής όλης της ισχύουσας κοινοτικής νομοθεσίας, όπως αναφέρεται στο παρόν ψήφισμα· είναι πεπεισμένο ότι η συμφωνία αυτή θα συμβάλει στη βελτίωση της υποχρέωσης λογοδοσίας και, άρα, στη "βελτίωση της νομοθεσίας"·

*

* *

59. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

[1] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2005)0387.

[2] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2006)0020.

[3] ΕΕ L 242 της 10.9.2002, σ. 1.

[4] ΕΕ L 194 της 25.7.1975, σ. 39. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε την τελευταία φορά με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1882/2003 (ΕΕ L 284 της 31.10.2003, σ. 1).

[5] ΕΕ L 189 της 18.7.2002, σ. 12.

[6] ΕΕ L 296 της 21.11.1996, σ. 55.

[7] ΕΕ L 197 της 21.7.2001, σ. 30.

[8] Οδηγία 2005/55/ΕΚ σχετικά με την εκπομπή αερίων και σωματιδιακών ρύπων (ΕΕ L 275 της 20.10.2005, σ. 1).

[9] Civitas: CIty-VITAlity-Sustainability. Τα Civitas I (2002-2006) και Civitas II (2005-2009) έχουν συνολικό προϋπολογισμό άνω των 300 εκατομμυρίων ευρώ.

--------------------------------------------------