ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 1999 Βάσει του άρθρου 16 του κανονισμού 2236/95 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Περίληψη: Επισκόπηση των ΔΕΔ το 1999

2. Πρόοδος που επετεύχθη σε ειδικά έργα

2.1. Ενέργεια

2.2. Τηλεπικοινωνίες

2.3. Μεταφορές

3. Νομοθεσία και επιτροπές σχετικά με τα ΔΕΔ

3.1. Κατευθυντήριες γραμμές και σχετική νομοθεσία

3.1.1. Τροποποίηση των κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ ενέργειας

3.1.2. Ανασκόπηση του προγράμματος εργασίας και των κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ τηλεπικοινωνιών

3.1.3. Έγκριση του προγράμματος IDA-2

3.1.4. Τροποποίηση των κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ μεταφορών

3.1.5. Διαλειτουργικότητα των συμβατικών σιδηροδρομικών δικτύων ΔΕΔ μεταφορών

3.1.6. Διευρωπαϊκό δίκτυο σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών (TERFN-ΔΕΔΣΕΜ)

3.2. Επιτροπές κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ

3.2.1. Ενέργεια

3.2.2. Τηλεπικοινωνίες

3.2.3. Μεταφορές

3.3. Επιτροπή χρηματοπιστωτικής ενίσχυσης ΔΕΔ

3.4. Δημοσιονομικός έλεγχος

4. Χρηματοδότηση των ΔΕΔ

4.1. Επιτροπή χρηματοδοτικής ενίσχυσης ΔΕΔ

4.1.1. Ενέργεια

4.1.2. Τηλεπικοινωνίες

4.1.3. Μεταφορές

4.2. Προγράμματα IDA και EDICOM

4.3. Διαρθρωτικά Ταμεία

4.3.1. ΕΤΠΑ

4.3.2. Ταμείο Συνοχής

4.4. Δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ)

4.5. Εγγυήσεις του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων (ΕΤΕ)

4.6. Χρηματοδότηση των κρατών μελών

4.7. Χρηματοδότηση υποδομής σε τρίτες χώρες

4.7.1. Πρόγραμμα ISPA

4.7.2. Πρόγραμμα PHARE

4.7.3. Πρόγραμμα TACIS

4.7.4. Πρόγραμμα MEDA

5. Χρηματοδότηση των ΔΕΔ: Άλλα ζητήματα

5.1. Τροποποίηση του δημοσιονομικού κανονισμού των ΔΕΔ

5.2. Προώθηση συμπράξεων δημοσίου / ιδιωτικού τομέα (ΡΡΡ-ΣΔΙΤ)

5.2.1. Συνέχεια της ομάδας υψηλού επιπέδου Kinnock

5.2.2. Δημόσιες συμβάσεις

6. Εκθέσεις, ανακοινώσεις και αξιολόγηση

6.1. Εκθέσεις και ανακοίνωση

6.1.1. Πρώτη έκθεση για τη διαλειτουργικότητα των τρένων υψηλής ταχύτητας

6.1.2. Πρόγραμμα Galileo

6.1.3. Ανακοίνωση της Επιτροπής για την ανάπτυξη του EURO-ISDN

6.2. Αξιολόγηση

6.2.1. Ενέργεια

6.2.2. Τηλεπικοινωνίες

6.2.3. Μεταφορές

7. Εξωτερικές σχεσεις

7.1. Ενέργεια

7.2. Τηλεπικοινωνίες

7.3. Μεταφορές

8. Έρευνα και ανάπτυξη

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ........................................................................................38

1. Περίληψη: Επισκόπηση των ΔΕΔ το 1999

Η Επιτροπή υποβάλει την «Ετήσια έκθεση 1999 για τα διευρωπαϊκά δίκτυα (ΔΕΔ)» προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού αριθ. 2236/95 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων.

Όσον αφορά τα ΔΕΔ, το 1999 υπήρξε πολύ σημαντικό έτος, που χαρακτηρίστηκε κυρίως από την τροποποίηση του δημοσιονομικού κανονισμού των ΔΕΔ, την οποία επέφερε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με την έγκριση εκ μέρους τους του δημοσιονομικού πλαισίου των EUR 4 600 εκατ. για το χρονικό διάστημα 2000-2006 και με τη θέσπιση του ISPA με προϋπολογισμό EUR 520 εκατ. ετησίως για μεγάλα έργα υποδομής μεταφορών στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που έχουν υποβάλει αίτηση για το χρονικό διάστημα 2000-2006. Αλλά το 1999 επετεύχθη επίσης σταθερή πρόοδος στο σύνολο του τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων, ενθαρρύνοντας εξελίξεις στο σιδηροδρομικό τομέα και στη ανάδειξη του Galileo ως ένα από τα πλέον σημαντικά έργα ΔΕΔ.

* Συγκεκριμένη πρόοδος σε επιμέρους έργα κοινού ενδιαφέροντος:

Τα περισσότερα από τα επιμέρους έργα κοινού ενδιαφέροντος εξακολούθησαν να σημειώνουν ικανοποιητική πρόοδο. Ορισμένα έργα ολοκληρώθηκαν και άλλα κατέστησαν λειτουργικά.

* Κατευθυντήριες γραμμές και άλλα νομικά ζητήματα:

Στις 12 Ιουλίου 1999 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν την δεύτερη φάση του προγράμματος IDA - Ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διοικήσεων (κατάλογος κοινών συντμήσεων περιλαμβάνεται στο παράρτημα 1).

Στις 29 Ιουλίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημέρωσαν τον κατάλογο ενεργειακών έργων κοινού ενδιαφέροντος των ΔΕΔ προσθέτοντας 15 νέα έργα και τροποποιώντας 4 υπάρχοντα.

Στις 10 Δεκεμβρίου, το Συμβούλιο κατέληξε σε πολιτική συμφωνία σχετικά με «δέσμη σιδηροδρομικής υποδομής», περιλαμβανομένου προτεινόμενου δικτύου διευρωπαϊκής μεταφοράς φορτίων.

* Χρηματοδότηση

Όπως αναφέρεται ανωτέρω, στις 19 Ιουλίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν τροποποιήσεις στον οικονομικό κανονισμό των ΔΕΔ, περιλαμβανομένου χρηματοδοτικού πλαισίου EUR 4 600 εκατ. για το χρονικό διάστημα 2000-2006.

* Εκθέσεις και ανασκοπήσεις

Στις 10 Φεβρουαρίου 1999, η Επιτροπή ενέκρινε ανακοίνωση με τίτλο "Galileo - συμμετοχή της Ευρώπης στην επόμενη γενεά υπηρεσιών δορυφορικής πλοήγησης ", που καταλήγει σε συμπεράσματα από το έργο το οποίο έχει εκπονηθεί το προηγούμενο έτος.

Η Επιτροπή έλαβε ανεξάρτητη εξωτερική αξιολόγηση της χρηματοδοτικής στηρίξεώς της για έργα μεταφορών.

Κατά τη διάρκεια του έτους, η Επιτροπή ανέθεσε σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες τη διεξαγωγή ενδιάμεσης αξιολόγησης του ενεργειακού προγράμματος ΔΕΔ.

Στις 10 Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή δημοσίευσε την πρώτη έκθεσή της για την εφαρμογή και τον αντίκτυπο της οδηγίας διαλειτουργικότητας του τρένου υψηλής ταχύτητας (ΤΥΤ) του 1996.

* Διεύρυνση και εξωτερικές σχέσεις

Στο πλαίσιο της "Agenda 2000", το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θέσπισαν το ISPA - Μέσο διαρθρωτικών πολιτικών για την προενταξιακή φάση - και το ενίσχυσαν με EUR 7 000 εκατ. για το χρονικό διάστημα 2000-2006. Περίπου 50% του ποσού αυτού θα βοηθήσει στη χρηματοδότηση υποδομής μεταφορών στις υποψήφιες χώρες.

Το μνημόνιο συμφωνίας για την ανάπτυξη του Corridor IV υπεγράφη από τους Υπουργούς Μεταφορών των συμμετεχόντων χωρών το Μάιο 1999.

Η τελική έκθεση εκτίμησης αναγκών της υποδομής μεταφορών (ΤΙΝΑ) δημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο 1999, τερματίζοντας την ερευνητική των πραγμάτων αποστολή της Επιτροπής να προσδιορίσει τα απαραίτητα συστατικά για το μελλοντικό διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών στο έδαφος 11 υποψηφίων προς ένταξη χωρών.

2. Πρόοδος που επετεύχθη σε ειδικά έργα

2.1. Ενέργεια

Κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος 1995-99, επετεύχθη αποφασιστική πρόοδος επί επτά εκ των δέκα έργων προτεραιότητας που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Essen τον Δεκέμβριο 1994. Κατάλογος όλων των έργων που χρηματοδοτήθηκαν κατά τη διάρκεια του χρονικού αυτού διαστήματος από το κονδύλιο προϋπολογισμού των ΔΕΔ περιλαμβάνεται στο παράρτημα ΙΙ.

Οι κύριοι τομείς των πέντε έργων φυσικού αερίου κατέστησαν λειτουργικοί κατά τη διάρκεια του χρονικού αυτού διαστήματος. Αυτό περιλαμβάνει τους κύριους αγωγούς φυσικού αερίου Αλγερίας - Μαρόκου - Ισπανίας και Ρωσίας - Λευκορωσίας - Πολωνίας - HAVE (φάση 1) και τα νέα δίκτυα φυσικού αερίου στην Ελλάδα, στην Πορτογαλία και στη Νότια και τη Δυτική Ισπανία. Η ολοκλήρωση των τελευταίων τμημάτων προγραμματίζεται για το πρώτο εξάμηνο του 2000.

Όσον αφορά τα πέντε έργα ηλεκτρισμού, η κατάσταση είναι λιγότερο ευνοϊκή. Ένα έργο που κατέστη λειτουργικό (σύνδεση μεταξύ Βόρειας Πορτογαλίας και Ισπανίας) και δεύτερο έργο ευρίσκεται στη φάση ενεργού κατασκευής (η διασύνδεση Ιταλίας-Ελλάδας). Τα άλλα τρία έργα δεν έχουν ξεπεράσει ακόμη τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν όσον αφορά τις διοικητικές άδειες (για τα έργα Γαλλίας-Ιταλίας και Γαλλίας-Ισπανίας) ή όσον αφορά την βιωσιμότητα/χρηματοδότηση (για τη σύνδεση μεταξύ ανατολικής και δυτικής Δανίας).

2.2. Τηλεπικοινωνίες

Από τα 80 έργα τηλεπικοινωνιών - ISDN των ΔΕΔ για το 1999, ολοκληρώθηκαν 35 περί τα τέλη του έτους. Επιπλέον, υπήρχαν 28 έργα συγχρηματοδοτούμενα από τα ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες, ως τμήμα των κοινών προσκλήσεων υποβολής προσφορών στους τομείς των ΜΜΕ πολυμέσων και τουρισμού. Συνολικά, εξελίσσοντο ικανοποιητικά. Διεξήχθησαν τεχνικές ανασκοπήσεις μεγάλου αριθμού έργων με τη βοήθεια ανεξαρτήτων εμπειρογνωμόνων.

Τα δύο έργα για μέτρα στήριξης και συντονισμού συνέβαλαν πολύ ώστε το πρόγραμμα ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες να καταστεί περισσότερο γνωστό και διαφανές, προσελκύοντας νέες περιοχές στο πρόγραμμα και συνεισφέροντας στην υποβολή καλύτερων προτάσεων έργων.

Το καθεστώς των έργων, περιλαμβανομένων των ανασκοπήσεων, παρουσιάζεται στο παράρτημα ΙΙΙ. Για περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τα έργα και τη στήριξη, καθώς και τα συνοδευτικά μέτρα, βλ. την τακτικά ενημερωνόμενη ιστοσελίδα ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες: www.ispo.cec.be/tentelecom

2.3. Μεταφορές

Επετεύχθη σταθερή πρόοδος στο σύνολο των 14 «ειδικών» έργων μεταφορών που καθορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen. Ειδική αναφορά πρέπει να γίνει στην ολοκλήρωση του τελικού τμήματος της σταθερής σύνδεσης Ψresund μεταξύ Σουηδίας Δανίας στις 14 Αυγούστου, αν και η εμπορική λειτουργία θα αρχίσει το 2000. Λεπτομέρειες για το σύνολο των 14 έργων περιλαμβάνονται στο παράρτημα IV.

Το έργο δορυφορικής πλοήγησης "Galileo" ανεδείχθη το 1999 σε καίρια συνιστώσα της πρωτοβουλίας ΔΕΔ, για την οποία χρησιμοποιήθηκαν σημαντικοί πόροι από τον τομέα του διαστήματος και τις κοινοτικές δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης (τέταρτο και πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο). Στην άτυπη συνεδρίαση των Υπουργών Μεταφορών και των και των Υπουργών Οικονομικών τον Μάιο επιβεβαίωσε την κοινοτική στήριξη για το αρχικό έργο. Ξεκίνησαν συζητήσεις, με προοπτική συνεργασίας, με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και άλλες χώρες.

3. Νομοθεσία και επιτροπές σχετικά με τα ΔΕΔ

3.1. Κατευθυντήριες γραμμές και σχετική νομοθεσία

3.1.1. Τροποποίηση των κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ ενέργειας

Στις 29 Ιουλίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημέρωσαν τον κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα της ενέργειας, όπως προβλέπονται στην απόφαση 1254/96/ΕΚ, προσθέτοντας 15 νέα έργα (11 στον τομέα του φυσικού αέριου και 4 στου ηλεκτρισμού).

3.1.2. Ανασκόπηση του προγράμματος εργασίας και των κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ τηλεπικοινωνιών

Σύμφωνα με την απόφαση για τις κατευθυντήριες γραμμές ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες [1], η Επιτροπή ξεκίνησε τη διαδικασία προετοιμασίας αναθεωρημένου προγράμματος εργασίας για το χρονικό διάστημα 2000 έως 2002. Το υπάρχον πρόγραμμα εργασίας ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες εγκρίθηκε τον Ιανουάριο 1998 και αποτελεί κυλιόμενο πρόγραμμα για χρονικό διάστημα τριών ετών. Η αναθεώρηση θα λάβει υπόψη τις εξελισσόμενες ανάγκες και την ταχεία ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας, καθώς και την πείρα που αποκτήθηκε από τη διαχείριση του προγράμματος κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών. Η Επιτροπή ξεκίνησε διαδικασία διαβούλευσης με τη βιομηχανία και θα συντάξει ενημερωμένη έκδοση, η οποία θα αποτελέσει τη βάση για τις μελλοντικές ανοικτές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων.

[1] Απόφαση 1336/97/ΕΚ της 17/6/97 (ΕΕ αριθ. L 183/12, της 11/7/97).

Στα τέλη του 1999 και σύμφωνα με την απόφαση για τις κατευθυντήριες γραμμές [2], η Επιτροπή ξεκίνησε τη διαδικασία για την αναθεώρηση του παραρτήματος Ι των κατευθυντηρίων γραμμών. Προς το σκοπό αυτό, η Επιτροπή πρόκειται να διεξαγάγει μελέτη για την εκτίμηση του υπάρχοντος περιεχομένου, του πεδίου εφαρμογής και των μεθόδων των κατευθυντηρίων γραμμών του προγράμματος ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες και θα προτείνει κατάλληλες αναθεωρήσεις κατόπιν διαβουλεύσεων με τα σχετικά εθνικά και βιομηχανικά μέρη. Η μελέτη θα διεξαχθεί από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες. Η σχετική προενημερωτική ανακοίνωση και η ανακοίνωση της σύμβασης δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα [3]. Η μελέτη πρόκειται να διεξαχθεί κατά τη διάρκεια του διαστήματος Απριλίου-Σεπτεμβρίου 2000.

[2] Το άρθρο 14 προβλέπει ότι κάθε τρία χρόνια, η Επιτροπή υποβάλει έκθεση για την εφαρμογή της απόφασης αυτής και μαζί με αυτό, υποβάλει κατάλληλες προτάσεις για την αναθεώρηση του παραρτήματος Ι της απόφασης αυτής, βάσει των τεχνικών εξελίξεων και της πείρας που αποκτάται.

[3] ΕΕ αριθ. S 227 της 23ης Νοεμβρίου 1999 και ΕΕ αριθ. S 13 της 20ης Ιανουαρίου 2000.

3.1.3. Έγκριση του προγράμματος IDA-2

Στις 12 Ιουλίου 1999 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν την δεύτερη φάση του προγράμματος IDA (ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διοικήσεων). Το πρόγραμμα αυτό καθορίζει σειρά κατευθυντηρίων γραμμών και θεσπίζει έργα κοινού ενδιαφέροντος που αφορούν τα διευρωπαϊκά δίκτυα και την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διοικήσεων και διασφαλίζει διαλειτουργικότητα των δικτύων αυτών καθώς και πρόσβαση σε αυτά.

3.1.4. Τροποποίηση των κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ μεταφορών

Μετά τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά την πρώτη ανάγνωση, η Επιτροπή υπέβαλε τροποποίηση στην πρότασή της σχετικά με τους θαλάσσιους λιμένες, τους λιμένες κυκλοφορίας επί υδατίνων οδών στην ενδοχώρα και τους διατροπικούς τερματικούς σταθμούς, καθώς και το έργο αριθ. 8 του παραρτήματος ΙΙΙ. [4] Το Συμβούλιο κατέληξε σε πολιτική συμφωνία για την κοινή θέση του επί του θέματος.

[4] COM (1999) 277 τελικό της 17.6.1999

3.1.5. Διαλειτουργικότητα των συμβατικών σιδηροδρομικών δικτύων ΔΕΔ μεταφορών

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου κατά τη συνεδρίασή τους της 6ης Οκτωβρίου 1999, η Επιτροπή ενέκρινε στις 25 Νοεμβρίου 1999 ανακοίνωση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την ολοκλήρωση συμβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών, καθώς και πρόταση οδηγίας για την διαλειτουργικότητα του συμβατικού διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος.

3.1.6. Διευρωπαϊκό δίκτυο σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών (TERFN-ΔΕΔΣΕΜ)

Στο πλαίσιο των συζητήσεων του Συμβουλίου στο δεύτερο εξάμηνο του 1999 για την ονομαζόμενη «δέσμη υποδομής», προέκυψε η ιδέα καθορισμού δικτύου για διεθνείς υπηρεσίες εμπορευματικών μεταφορών. Η ιδέα αυτή εξελίχθηκε στο διευρωπαϊκό δίκτυο σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών (ΔΕΔΣΕΜ), το οποίο εισήχθη στην «δέσμη» από το Συμβούλιο, όταν αυτό κατέληξε σε πολιτική συμφωνία επί της προτάσεως κατά την συνεδρίασή του στις 9-10 Δεκεμβρίου. Η Επιτροπή έχει τη γνώμη ότι το δίκτυο που δημιουργήθηκε (δηλαδή οι χάρτες, ο κατάλογος λιμένων και άλλες διατάξεις) εξασφαλίζει συνεκτική προσέγγιση για καλύτερες και περισσότερο ομαλές επιχειρήσεις εμπορευματικών μεταφορών. Δέχεται λίαν ευμενώς την πυκνότητα του δικτύου.

Πρέπει να υπενθυμιστεί ότι η «δέσμη υποδομής» συνίσταται σε πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία 91/440/ΕΟΚ για την ανάπτυξη των κοινοτικών σιδηροδρόμων, οδηγία του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία 95/18/ΕΚ για την αδειοδότηση σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, καθώς και πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την παραχώρηση δυναμικότητας σιδηροδρομικής υποδομής και την επιβολή τελών για τη χρήση σιδηροδρομικής υποδομής και την πιστοποίηση ασφαλείας.

3.2. Επιτροπές κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ

3.2.1. Ενέργεια

Η επιτροπή κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ-Ενέργεια δεν συνεδρίασε το 1999.

3.2.2. Τηλεπικοινωνίες

Η επιτροπή κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες συνεδρίασε 3 φορές κατά τη διάρκεια του 1999. Κατά την πρώτη συνεδρίασή της στις 15 Ιανουαρίου, εξέδωσε γνώμη για το σχέδιο απόφασης της Επιτροπής που καθορίζει το περιεχόμενο προσκλήσεως υποβολής προτάσεως στον τομέα των μελετών επικύρωσης των διευρωπαϊκών δικτύων τηλεπικοινωνιών και των έργων ανάπτυξης στους τομείς των γενικών υπηρεσιών και των εφαρμογών στην εκπαίδευση και κατάρτιση, τον πολιτισμό, στις μεταφορές και την κινητικότητα, στη διαχείριση του περιβάλλοντος και των καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης, στη φροντίδα της υγείας, στα αστικά και περιφερειακά δίκτυα και σε εφαρμογές και υπηρεσίες για τις ΜΜΕ.

Κατά τη δεύτερη συνεδρίαση της στις 15-16 Ιουλίου, η επιτροπή συζήτησε τα εξής: την έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη χρήση 1998 (που απαιτείται από το παράρτημα Ι παράγραφος 4 των κατευθυντηρίων γραμμών). το πεδίο εφαρμογής και το χρονοδιάγραμμα για την αναθεώρηση του προγράμματος εργασίας ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες. την αξιολόγηση των κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ-ISDN (που απαιτείται από το άρθρο 10 των εν λόγω κατευθυντηρίων γραμμών). την αξιολόγηση και αναθεώρηση των κατευθυντηρίων γραμμών ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες, εκδίδοντας ιδίως τη γνώμη της για την περιγραφή αρμοδιοτήτων όσον αφορά την αξιολόγηση της δράσεως ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες (σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 της απόφασης για τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές).

Η τελευταία συνεδρίαση της επιτροπής αυτής, άτυπης φύσεως, οργανώθηκε στις 25 Νοεμβρίου 1999 στο Ελσίνκι. Τα κύρια θέματα που συζητήθηκα ήταν το σχέδιο αναθεώρησης του προγράμματος εργασίας ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες, τα αποτελέσματα τις αναθεώρησης έργων και η πρόοδος που επετεύχθη στις διαδικασίες για τη διεξαγωγή της ενδιάμεσης αξιολόγησης του ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες.

3.2.3. Μεταφορές

Η επιτροπή που είναι υπεύθυνη να βοηθά την Επιτροπή για την αναθεώρηση των κατευθυντηρίων γραμμών στον τομέα του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών συνεδρίασε στις 5 Νοεμβρίου 1999. Το κύριο θέμα στην ημερήσια διάταξη ήταν η προετοιμασία της εκθέσεως για την αναθεώρηση των κατευθυντηρίων γραμμών σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 1.

3.3. Επιτροπή χρηματοπιστωτικής ενίσχυσης ΔΕΔ

Η επιτροπή χρηματοπιστωτικής ενίσχυσης ΔΕΔ συνεδρίασε επτά φορές κατά τη διάρκεια του έτους (μία φορά για τα «οριζόντια» θέματα, μία φορά για θέματα «ενέργειας», τρεις φορές για θέματα «τηλεπικοινωνιών» και τρεις φορές για θέματα «μεταφορών») και εξέδωσε θετική γνώμη για την δέσμευση 5 467 εκατ. EUR. Λεπτομέρειες των αποφάσεων της χρηματοδότησης περιλαμβάνονται κατωτέρω στο κεφάλαιο 4.1.

3.4. Δημοσιονομικός έλεγχος

Κατά τη διάρκεια του 1999, η Επιτροπή είχε ανταλλαγή απόψεων με την επιτροπή χρηματοδοτικής ενίσχυσης ΔΕΔ υπό την «οριζόντια» αρμοδιότητά της και τρεις φορές υπό την τομεακή αρμοδιότητά της για τις πρακτικές ρυθμίσεις της συνεργασίας για τον δημοσιονομικό έλεγχο μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών. Οι συζητήσεις αυτές αφορούσαν τα άρθρα 8, 9 και 12 του οικονομικού κανονισμού ΔΕΔ, όσον αφορά την επίτευξη της συμφωνίας του(των) ενδιαφερομένου(ων) κράτους(ων) μέλους(ων) για αιτήσεις; χρηματοδοτικής ενίσχυσης, τα μέτρα οικονομικού ελέγχου που πρέπει να εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη σχετικά με τη χρήση των ζητουμένων κονδυλίων και την υποχρέωσή τους να ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που καθιερώνονται για να διασφαλίζουν την αποτελεσματική εφαρμογή των έργων και των μελετών και να καθιστούν διαθέσιμες στην Επιτροπή τυχόν κατάλληλές εθνικές εκθέσεις για τον έλεγχο των έργων.

Υπήρξε γενική συμφωνία ότι η κατάσταση διέφερε μεταξύ τομέων, ότι τα μέτρα πρέπει να είναι αποτελεσματικά προς το κόστος και ότι οι τηλεπικοινωνίες απαιτούσαν ιδιαίτερη αντιμετώπιση, καθώς ο τομέας ήταν ιδιωτικοποιημένος σε μεγάλο βαθμό. Η επιτροπή συμφώνησε ότι θα ήταν χρήσιμο να οργανωθούν διυπουργικές συζητήσεις στις πρωτεύουσες των κρατών ώστε να ολοκληρωθούν θέσεις οι οποίες εξέφραζαν τις απόψεις των υπευθύνων αρχών για τους τρεις τομείς ΔΕΔ. Η Επιτροπή πρόκειται να συζητήσει τα ζητήματα αυτά και πάλι το 2000.

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

Κοινοτική χρηματοδότηση των ΔΕΔ το 1999

(εκατ. ECU/EUR)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. Χρηματοδότηση των ΔΕΔ

Ο πίνακας 1 ανωτέρω παρουσιάζει συνολική εικόνα της χρηματοδότησης των ΔΕΔ από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

4.1. Επιτροπή χρηματοδοτικής ενίσχυσης ΔΕΔ

4.1.1. Ενέργεια

Η επιτροπή χρηματοδοτικής ενίσχυσης ΔΕΔ συνεδρίασε στις 10 Σεπτεμβρίου και ενέκρινε 28 μελέτες σκοπιμότητας και άλλες, για τις οποίες η Επιτροπή πρότεινε χρηματοδοτική ενίσχυση EUR 28,8 εκατ. Η αντίστοιχη απόφαση της Επιτροπής ελήφθη στις 5 Νοεμβρίου. Περαιτέρω λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στο παράρτημα V.

Πίνακας 2 : Αναλήψεις υποχρεώσεων ΔΕΔ ενέργειας

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.1.2. Τηλεπικοινωνίες

Η επιτροπή χρηματοδοτικής ενίσχυσης ΔΕΔ, υπό τη σύνθεσή της ως αρμόδια για τις τηλεπικοινωνίες, συνεδρίασε δύο φορές στις 15 Ιανουαρίου και στις 15-16 Ιουλίου.

Στη συνεδρίαση του Ιανουαρίου, εξέδωσε τη γνώμη της επί του σχεδίου αποφάσεως της Επιτροπής για την χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης σε δεύτερη σειρά έργων κοινού ενδιαφέροντος, που επελέγησαν από την πρόσκληση υποβολής προτάσεων 1998/2 βάσει του κονδυλίου του προϋπολογισμού ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες 1999.

Κατά τη συνεδρίαση του Ιουλίου, η επιτροπή ενέκρινε θετική γνώμη για την χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής ενίσχυσης για έργα που επελέγησαν σύμφωνα με την πρόσκληση υποβολής προτάσεων 1999/1 [5], που αφορούν την προώθηση γενικών υπηρεσιών και εφαρμογών. Συνολικά, έγιναν δεκτές και αξιολογήθηκαν 53 προτάσεις για μελέτες επικύρωσης και έργα ανάπτυξης, από τις οποίες 28 θεωρήθηκαν επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδοτική ενίσχυση ύψους EUR 20,526 δις. Μεταξύ των 28 προτάσεων, δύο ήταν έργα ανάπτυξης. Για δημοσιονομικούς λόγους, μόνο τα 17 έργα υψίστης αξιολόγησης έγιναν δεκτά για κοινοτική στήριξη ύψους EUR 14,042 δις. Από τα 11 εναπομείναντα έργα, περιορισμένος μόνο αριθμός επρόκειτο να εξετασθούν, εφόσον απέμεναν χρήματα μετά την εξάντληση των πιστώσεων υποχρεώσεων για τα 17 έργα (π.χ. έργα που εγκαταλείφθηκαν, διαπραγματεύσεις συμβάσεων που καταλήγουν σε χαμηλότερα ποσά σε σχέση με εκείνα που προβλέπονται στην απόφαση ή σε περιπτώσεις κατά τις οποίες διατέθηκαν συμπληρωματικές πιστώσεις από την αρχή προϋπολογισμού). Ο κατάλογος των έργων για τα οποία τελικά συνήφθησαν συμβάσεις μετά από επιτυχείς διαπραγματεύσεις περιλαμβάνεται στο παράρτημα VI.

[5] ΕΕ αριθ. No. C56/12, 26.2.199, σ.28.

4.1.3. Μεταφορές

Όσον αφορά τις μεταφορές, η επιτροπή χρηματοδοτικής ενίσχυσης ΔΕΔ οργάνωσε τρεις συνεδριάσεις το 1999 και εξέδωσε θετική γνώμη επί 106 έργων και μελετών, για τα οποία η Επιτροπή προτείνει χρηματοδοτική ενίσχυση συνολικού ύψους EUR 497,65 εκατ. (συν EUR 1,85 εκατ. επιπλέον για τεχνική στήριξη, σύμφωνα με τα σχόλια του προϋπολογισμού. Αρκετές από τις δράσεις που επελέγησαν αποτελούν συνέχεια (ή συμπλήρωμα) δράσεων που είχαν στηριχθεί στο παρελθόν. πλήρεις λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στο παράρτημα VII.

Η Επιτροπή έλαβε 226 αιτήσεις χρηματοδοτικής ενίσχυσης, μερικές από τις οποίες αντιστοιχούν σε σχετικά μικρά ποσά. Τα μέτρα για τον περιορισμό της χρηματοδοτικής στήριξης για έργα μεταφορών σε ελάχιστο ποσό EUR 500.000 εφαρμόστηκε ευρέως το 1999 και βοήθησε επιτυχώς στη μείωση του αριθμού αποφάσεων σε 106.

Όπως φαίνεται στον πίνακα 3, η Επιτροπή συνέχισε να επικεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων πόρων της (58%) στα 14 ειδικά έργα "Essen", περιλαμβανομένης της διαχείρισης σιδηροδρομικής κυκλοφορίας. Η αναλογία που δόθηκε σε έργα διαχείρισης κυκλοφορίας εκτός εκείνων του ERTMS (9%) μειώθηκε σχετικά σε σύγκριση προς τα προηγούμενα έτη.

Μεταφορές : Πίνακας 3 : Κατηγορίες έργων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Από πλευράς των τύπων παρέμβασης, ο πίνακας 4 δείχνει ότι το 1999 το μερίδιο μειώσεων επιτοκίων αυξήθηκε ελαφρά σε σύγκριση προς το 1998, ενώ το αντίστοιχο των μελετών σκοπιμότητας/ μέτρων τεχνικής στήριξης εξακολουθεί να μειώνεται. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα περισσότερα από τα 14 ειδικά έργα τώρα εισέρχονται στη φάση κατασκευής, αφού ολοκληρώθηκε η φάση μελέτης.

Μεταφορές : Πίνακας 4 : Μορφή παρέμβασης

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Μεταφορές : Πίνακας 5 :Τρόποι μεταφοράς

Όπως φαίνεται στον πίνακα 5, άνω του 60% των δαπανών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις μεταφορές βάσει του κανονισμού 2236/95 το 1999 εξακολούθησαν να χορηγούνται σε σιδηροδρομικά έργα (64%). Οδικά έργα έλαβαν 17% και έργα διαχείρισης κυκλοφορίας 9% από τον προϋπολογισμό 1999 για τα ΔΕΔ-μεταφορές.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.2. Προγράμματα IDA και EDICOM

Τα έργα IDA (τομεακές και οριζόντιες δράσεις) και τα έργα EDICOM (ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων για το εμπόριο) χρηματοδοτούνται ανεξάρτητα από τον κανονισμό χρηματοδοτικής ενίσχυσης ΔΕΔ, αλλά γίνεται εδώ αναφορά σε αυτά χάριν πληρότητας. Το 1999, η Επιτροπή ενέκρινε χρηματοδοτικές εισφορές ύψους EUR 24 εκατ. για τις διάφορες δράσεις που στηρίζονται από το IDA και EUR 7 εκατ. για το EDICOM.

4.3. Διαρθρωτικά Ταμεία

Το Ευρωπαοκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ταμείο Συνοχής αποτελούν κατά πολύ την κύρια πηγή επιχορηγήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για έργα ΔΕΔ.

4.3.1. ΕΤΠΑ

Το 1999, το μεγαλύτερο μέρος της απομένουσας χρηματοδότησης που είχε προγραμματισθεί για το χρονικό διάστημα 1994-1999 είχε δεσμευθεί για τα εθνικά και περιφερειακά προγράμματα ΕΤΠΑ. Ωστόσο, τα δεδομένα αυτά μέχρι στιγμής είναι διαθέσιμα μόνον εν μέρει. Οι πλέον σημαντικές αποφάσεις χρηματοδότησης ελήφθησαν για τα ελληνικά προγράμματα, ιδίως όσον αφορά τα συστήματα αυτοκινητοδρόμων ΠΑΘΕ και ΕΓΝΑΤΙΑ αλλά επίσης και η γέφυρα Ρίου Αντιρρίου. Ο πίνακας 6 κατωτέρω αναφέρει λεπτομερώς την συνολική χρηματοδότηση του ΕΤΠΑ στον τομέα των μεταφορών μεταξύ 1994 και 1999. Λεπτομερέστεροι πίνακες ανά τρόπο μεταφοράς περιλαμβάνονται στο παράρτημα VIII.

Δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί ακριβώς το χρηματικό ποσό που επενδύθηκε σε έργα ΔΕΔ μέσω του ΕΤΠΑ. Υπάρχουν γι' αυτό διάφοροι λόγοι. Κατ' αρχάς, οφείλεται στην προσέγγιση πολυετούς προγράμματος του ΕΤΠΑ, σε αντίθεση προς την προσέγγιση ετήσιας χρηματοδότησης των επιμέρους έργων της επιτροπής χρηματοδοτικής ενίσχυσης των ΔΕΔ ή του Ταμείου Συνοχής. Άλλος σημαντικός λόγος είναι η αποκεντρωμένη δομή του ΕΤΠΑ: μεγάλο μέρος της χρηματοδότησής του δαπανάται μέσω εθνικών ή περιφερειακών αρχών και οι λεπτομέρειες καθίστανται διαθέσιμες μόνο μετά από παρέλευση ορισμένου χρόνου, Επιπλέον, η χρηματοδότηση του ΕΤΠΑ για ορισμένα έργα υποδομής ΔΕΔ συνήθως αποτελεί τμήμα μεγαλυτέρων προγραμμάτων μεταφορών και οι εθνικές αρχές δεν καθορίζουν πάντοτε τι ακριβώς αντιστοιχεί στα ΔΕΔ. Ένα τελικό ζήτημα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη είναι το γεγονός ότι, και πάλι λόγω της προσέγγισης πολυετούς «προγράμματος», το μεγαλύτερο μέρος των ποσών δεσμεύονται κατά τα πρώτα έτη, με επακόλουθη σταδιακή μείωση προς το τέλος της διάρκειας του προγράμματος. Για όλους αυτούς τους λόγους, λεπτομερή και ακριβή στοιχεία για τις δαπάνες του ΕΤΠΑ σε έργα ΔΕΔ δεν είναι διαθέσιμα προς το παρόν.

Πίνακας 6 : Συνολική χρηματοδότηση ΕΤΠΑ για τα ΔΕΔ-μεταφορές 1994-99

(Προσωρινά στοιχεία)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.3.2. Ταμείο Συνοχής

Ο πίνακας 7 κατωτέρω παρουσιάζει τις αναλήψεις υποχρεώσεων που έγιναν από το Ταμείο Συνοχής για έργα ΔΕΔ σε έκαστο των τεσσάρων επωφελουμένων κρατών μελών από το 1993. Τα στοιχεία παρουσιάζουν αναλήψεις υποχρεώσεων για νέα έργα που εγκρίθηκαν το 1999, καθώς και ετήσιες δόσεις ενισχύσεων σε έργα που εγκρίθηκαν τα προηγούμενα έτη.

Πίνακας 7 : Χρηματοδότηση ΔΕΔ Ταμείου Συνοχής το 1999

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Γενικά, η στρατηγική την οποία ακολούθησε το Ταμείο Συνοχής καθοδηγήθηκε από τη βασική επιδίωξη διασφάλισης κατάλληλης σύνδεσης προς τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και βελτίωσης της συνολικής απόδοσης των συστημάτων μεταφοράς στις χώρες εκείνες οι οποίες επωφελούνται του Ταμείου. Κατά την περίοδο 1993-1999, το Ταμείο Συνοχής επικέντρωσε τις προσπάθειές του στην ουσιαστική συνεισφορά προς την εθνική υποδομή μεταφορών, σύμφωνα με τους στόχους των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων.

Ο πίνακας 8 κατωτέρω παρουσιάζει το σύνολοι των αναλήψεων υποχρεώσεων που έγιναν από το Ταμείο Συνοχής για έργα ΔΕΔ από το 1993 μέχρι το 1999. Για τις 4 επωφελούμενες χώρες, υπήρξε ανάληψη συνόλου EUR 8,3 δις για έργα που καθορίζονται ως ΔΕΔ, εκ των οποίων ελαφρώς περισσότερα από τα μισά (56%) δεσμεύτηκαν για οδικά έργα και 34% για σιδηροδρόμους. Δεδομένου ότι η πρώτη περίοδος του Ταμείου Συνοχής τελείωσε το 1999, σύντομη περιγραφή των επιτευγμάτων σε κάθε επωφελούμενη χώρα ακολουθεί κατωτέρω.

Πίνακας 8 : Χρηματοδότηση των ΔΕΔ από το Ταμείο Συνοχής ανά χώρα/τρόπο 1993-1999

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Στην Ισπανία, δεσμεύτηκε σύνολο EUR 4,6 δις χρηματοδοτικής ενίσχυσης, που αποτελεί 55% της συνολικής πίστωσης για τις 4 επωφελούμενες χώρες.

Οι επενδύσεις σε δρόμους και αυτοκινητοδρόμους εκφράζουν την ανάγκη συμπλήρωσης και αναβάθμισης του εκτεταμένου ισπανικού συστήματος κεντρικών οδών, σε ανταπόκριση προς την ταχεία ανάπτυξη της οδικής κυκλοφορίας. Όλα τα έργα που στηρίχθηκαν από το Ταμείο Συνοχής αποσκοπούν στην επίτευξη των στόχων του οδικού δικτύου ΔΕΔ. Αυτοί περιλαμβάνουν: την ολοκλήρωση των πλέον έντονα χρησιμοποιουμένων διαδρόμων αυτοκινητοδρόμων, τη σύνδεση των απομακρυσμένων περιοχών με τα βασικά κέντρα οικονομικής δραστηριότητας, μείωση της εξαιρετικά ακτινικής δομής του ισπανικού οδικού δικτύου, την ανακούφιση της αστικής συμφόρησης και την ολοκλήρωση του ισπανικού οδικού δικτύου με τους γείτονές του. Ως αποτέλεσμα, τα κύρια οδικά έργα στην Ισπανία υπήρξαν τα ακόλουθα: αυτοκινητόδρομος Rνas Bajas, δακτύλιος Μ40 της Μαδρίτης, αυτοκινητόδρομος Μαδρίτης-Γρανάδας, αυτοκινητόδρομος Zaragora-Huesca-Somport-Γαλλία, αυτοκινητόδρομος Μαδρίτη-Valencia, αυτοκινητόδρομος Costa Cantαbrica και ο υπερκαταλονικός δρόμος υψηλής ταχύτητας.

Στον τομέα των σιδηροδρόμων, το Ταμείο Συνοχής συνεισέφερε στην χρηματοδότηση των βασικών προτεραιοτήτων που καθορίζονται στο πρόγραμμα "Plan Director de Infraestructuras 1993-2007", όταν συνδέονται προς την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών. Τα κύρια έργα ήταν τα ακόλουθα: αναβάθμιση σε 200/220 χλμ/ώρα του μεσογειακού διαδρόμου (Valencia-Tarragona-Βαρκελώνη) και του διαδρόμου Μαδρίτης-Valencia, ο εκσυγχρονισμός του συμβατικού σιδηροδρομικού συστήματος και η κατασκευή της νέας γραμμής υψηλής ταχύτητας Μαδρίτη-Βαρκελώνη-γαλλικά σύνορα.

Στην Πορτογαλία, η ενίσχυση του Ταμείου Συνοχής ανήλθε σε EUR 1,4 δις. Μεγάλο τμήμα της ενίσχυσης χρησιμοποιήθηκε σε οδικά έργα, επιτρέποντας την ολοκλήρωση των διαδρόμων Λισαβόνας/La Coruρa και Λισαβόνας/Μαδρίτης και την ταχύτερη κατασκευή του οδικού άξονα Λισαβόνας/Valladolid. Επίσης, δόθηκε υψηλή προτεραιότητα στην άρση των στενώσεων δυναμικού και στη μείωση των συμφορήσεων στις αστικές περιοχές της Λισαβόνας και του Πόρτο, εξασφαλίζοντας χρηματοδότηση στη διεύρυνση αυτοκινητοδρόμων, στην κατασκευή του εσωτερικού και του εξωτερικού οδικού δακτυλίου της Λισαβόνας, στη γέφυρα του ποταμού Tagus και στην γέφυρα "Freixo".

Στο σιδηροδρομικό τομέα, δόθηκε ενίσχυση για τη στήριξη της μεγάλης προσπάθειας στην οποία οι πορτογαλικές αρχές καταβάλλουν για τον εκσυγχρονισμό δύο σιδηροδρομικών γραμμών (προς το βορά και την Beira Alta) στρατηγικής σημασίας για την Πορτογαλία, εκ των οποίων και οι δύο αποτελούν καίριο τμήμα του σιδηροδρομικού ΔΕΔ.

Στις θαλάσσιες μεταφορές, η ενίσχυση του Ταμείου Συνοχής δόθηκε σε επενδύσεις που βελτιώνουν τους συνδέσμους μεταξύ των λιμένων και άλλων τρόπων μεταφοράς, καθώς και στην προώθηση λιμενικών υπηρεσιών και υποδομών στους κύριους πορτογαλικούς λιμένες των πόλεων Leixυes, Λισαβόνας, Setϊbal και Sines.

Στον αερολιμενικό τομέα, μόνο ένα έργο στηρίχθηκε από το Ταμείο - το αεροδρόμιο Funchal στη Madeira - προκειμένου να αυξηθεί η δυνατότητα πρόσβασης στην εξαιρετικά περιφερειακή αυτή περιοχή.

Στην Ελλάδα, δεσμεύτηκε σύνολο EUR 1,5 δις οικονομικής ενισχύσεως, που αποτελεί το 18,4% της συνολικής πιστώσεως για τις 4 επωφελούμενες χώρες.

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων για το έργο Essen αριθ. 7 «ΠΑΘΕ-Εγνατία οδός» το 1999 ήταν EUR 82,61 εκατ. και για τους άλλους αυτοκινητοδρόμους EUR 10 εκατ. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων για το έργο αυτό αφορούν τα εξής:

"ΠΑΘΕ": κατασκευή νέου τμήματος της υπόγειας διάβασης μέσω της αστικής περιοχής της πόλης της Κατερίνης και διάφορες συμπληρωματικές συμβάσεις για την παράκαμψη των Πατρών και τα τμήματα Σκοτίνα-Κατερίνη και Ράχες-Πελασγία.

"Εγνατία οδός": κατασκευή του τμήματος Ασπροβάλτας-Στρυμόνα, μήκους περίπου 22 χλμ.

Οι κύριες δράσεις στον σιδηροδρομικό τομέα επικεντρώνονται στα έργα Ευαγγελισμού-Λεπτοκαρυάς, Θεσσαλονίκης-Αλεξανδρουπόλεως, Αθηνών-Κορίνθου, ποταμού Αξιού, στη γραμμή Πειραιά-Αθηνών-Θεσσαλονίκης, Παλαιοφαρσάλου-Καλαμπάκας, το σύμπλεγμα του Θρυασίου και άλλες γραμμές σύνδεσης προς το δίκτυο και προς τον λιμένα του Πειραιώς.

Στην Ιρλανδία, η επένδυση του Ταμείου Συνοχής επικεντρώθηκε στο κύριο οδικό δίκτυο, επικεντρώνοντας σε οδούς ΔΕΔ προτεραιότητας. Το γεγονός ότι οι επενδύσεις σε δρόμους κάλυπτε το 75% για το σύνολο της επένδυσης στις μεταφορές, υψηλότερο από οποιαδήποτε άλλη επωφελούμενη χώρα του Ταμείου Συνοχής, δικαιολογείτο από το χαμηλό επίπεδο ακόμη και των κύριων ειδών. Το 1996, η Ιρλανδία ήταν κατά πολύ το πλέον ανεπαρκώς εξοπλισμένο κράτος μέλος, μετρούμενο με δίκτυο αυτοκινητοδρόμων σε δείκτη ΕΕ15. Επίσης, οι δρόμοι είναι κατά πολύ ο κύριος τρόπος εσωτερικής μεταφοράς (που καλύπτει το 96% της μεταφοράς επιβατών και το 90% της μεταφοράς φορτίου). Οι κύριοι οδικοί άξονες που χρηματοδοτήθηκαν περιλαμβάνουν: Μ1, Δουβλίνο έως τα σύνορα προς το Μπέλφαστ. Μ50 - δακτύλιος Δουβλίνου. Ν7-8-Δουβλίνο-Cork/Limerick και N4 Δουβλίνο - Sligo.

Στο σιδηροδρομικό τομέα, η χρηματοδότηση δόθηκε στις γραμμές Δουβλίνο-Μπέλφαστ και Δουβλίνο-Cork (τμήμα του έργου προτεραιότητας Essen αριθ. 9), καλύπτοντας βελτιώσεις σηματοδότησης και αντικατάσταση παλαιών συνδεδεμένων τμημάτων με συνεχή συγκολλημένη σιδηροτροχιά. Εκτός από τη γραμμή αυτή, χρηματοδοτήθηκε αντικατάσταση τμημάτων τροχιών και σηματοδότησης σε γραμμές με την υψηλότερη πραγματική ή αναμενόμενη κυκλοφορία. Η επέκταση του ηλεκτροδοτημένου σιδηροδρομικού δικτύου DART βορείως και νοτίως της πόλης του Δουβλίνου προς τα ακραία προάστια ενισχύθηκε επίσης, δεδομένου ότι υπάρχουν περισσότεροι επιβάτες καθημερινά στο προαστιακό σιδηροδρομικό δίκτυο του Δουβλίνου σε σχέση με το σύνολο του υπολοίπου δικτύου.

Στον λιμενικό τομέα, δόθηκε ενίσχυση σε βελτιώσεις υποδομής στους 4 μεγαλύτερους λιμένες: Δουβλίνο, Cork, Rosslare και Waterford. Ο σκοπός ήταν να μειωθεί το κόστος αυξάνοντας την διακίνηση και κατ´αυτό τον τρόπο αυξάνοντας τον ανταγωνισμό. Η πολιτική αυτή ήταν επιτυχής και οδήγησε σε μείωση των λιμενικών τελών ανά εμπορευματοκιβώτιο κατά πλέον του 15% στο Δουβλίνο και στο Cork από το 1995. Με τη βελτίωση του οικονομικού περιβάλλοντος για τις λιμενικές αρχές διαχείρισης, ανελήφθησαν αργότερα κατά το χρονικό αυτό διάστημα επενδύσεις κεφαλαίου χωρίς περαιτέρω στήριξη του Ταμείου Συνοχής.

4.4. Δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ)

Η ανάπτυξη μεγάλής υποδομής κοινού ενδιαφέροντος, από την οποία τα διευρωπαϊκά δίκτυα αποτελούν το κύριο τμήμα, παραμένει ένας από τους στόχους προτεραιότητας της ΕΤΕπ. Το 1999, το διοικητικό συμβούλιο της ΕΤΕπ ενέκρινε σύνολο EUR 7,341 εκατ. υπέρ των ΔΕΔ και σχετικών έργων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι υπογεγραμμένες συμβάσεις χρηματοδότησης έφθασαν τα EUR 8,277 εκατ., που αποτελούν άνω του 30% της δραστηριότητας της Τράπεζας στα κράτη μέλη. Από το 1993, η Τράπεζα ενέκρινε δάνεια υπέρ των ΔΕΔ συνολικού ύψους EUR 57,648 δις. Και υπέγραψε συμβάσεις χρηματοδότησης συνολικού ύψους EUR 44,319 δις. Το συνολικό κόστος επενδύσεων των αντιστοίχων έργων υπολογίζεται σε EUR 183 δις.

Η ΕΤΕπ έχει αναλάβει προενεργό ρόλο στην οικονομική τεχνολογία έργων ΔΕΔ, ιδίως σε εκείνα τα οποία βασίζονται σε συνεργασία δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Μερικά από τα πλέον σημαντικά παραδείγματα εξ αυτών, τα οποία αποτελούν επίσης δυνητικά μοντέλα για άλλα έργα στο μέλλον, είναι η ανάπτυξη δομών χρηματοδότησης οδών τύπου DBFO (σχεδιασμός, κατασκευή, χρηματοδότηση και λειτουργία), οι οποίες εφαρμόστηκαν στο ΗΒ, στη Φινλανδία και στην Πορτογαλία. Η Τράπεζα υπήρξε επίσης πρωτοπόρος στην ανάπτυξη καινοτόμων χρηματοπιστωτικών μέσων, όπως η μετατροπή των εισπρακτέων πιστώσεων σε τίτλους για τη χρηματοδότηση τροχαίου σιδηροδρομικού υλικού και στην ανάπτυξη δομών αναχρηματοδότησης, ώστε οι εμπορικοί χρηματοδότες να μπορέσουν να έχουν συγκεκριμένο όριο των μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων.

Η ΕΤΕπ διευκολύνει επίσης τη διασταύρωση εμπειριών στην χρηματοδότηση μέσω ΣΔΙΤ υποδομής μεταξύ των δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα στα κράτη μέλη, και επίσης διευκολύνει τη δυνατότητα μεγάλων εταιρειών του ιδιωτικού τομέα να επενδύουν σε σειρά ΣΔΙΤ σε διάφορες χώρες εντός της ΕΕ. Παράδειγμα αποτελεί η σήραγγα Engelberg στη Γερμανία. Η διασταύρωση αυτή θα βελτιώσει τη συνολική απόδοση του κεφαλαίου και θα μειώσει επίσης το κόστος κεφαλαίου των μέσων εκείνων αγοράς τραπεζών και κεφαλαίου που χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότησή τους.

Τα δάνεια που εγκρίθηκαν από την ΕΤΕπ το 1999 για τα ΔΕΔ στον τομέα των μεταφορών έφθασαν τα EUR 4,807 δις στη Ευρωπαϊκή Ένωση, φθάνοντας σε σύνολο EUR 36,722 δις το ποσό που εγκρίθηκε μέχρις στιγμής για τον εν λόγω τομέα. Οι υπογραφές συμβάσεων χρηματοδότησης έφθασαν το 1999 σε EUR 5,977 δις (EUR 4,415 δις το 1998), το οποίο φέρνει το συνολικό ποσό υπογραφών μέχρι στιγμής σε EUR 26,506 δις. Νέα δάνεια που εγκρίθηκαν αφορούσαν κυρίως πορτογαλικά έργα αυτοκινητοδρόμων ΣΚΧΛ στην Beira και στο Algarve, το αεροδρόμιο Malpensa και την παράκαμψη της Πάτρας στην Ελλάδα.

Σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, οι υπογραφές της Τράπεζας για έργα στους 11 διαδρόμους μεταφορών που εγκρίθηκαν από τις πανευρωπαϊκές συνδιασκέψεις μεταφορών της Κρήτης και του Ελσίνκι ανήλθαν σε EUR 1,321 δις.

Στον τομέα της ενέργειας, εγκρίθηκε ποσό ύψους EUR 134 εκατ. νέων δανείων το 1999 για έργα ΔΕΔ στον τομέα του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού, φθάνοντας σε συνολικό ποσό από το 1993 τάξεως EUR 6,054 δις. Το 1999, EUR 174 εκατ. υπεγράφησαν για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις Ιταλίας-Ελλάδας και Ισπανίας-Μαρόκου, το έργο Portgas στην Πορτογαλία και το έργο Ruhrgas Netra στη Γερμανία. Αυτό έρχεται σε σύγκριση με τα EUR 393 εκατ. το 1998.

Το 1999, η ΕΤΕπ παρέσχε επίσης νέα δάνεια για διευρωπαϊκά δίκτυα τηλεπικοινωνιών, που δεν καλύπτονται από τους προσανατολισμούς των ΔΕΔ για τις τηλεπικοινωνίες, με εγκρίσεις νέων δανείων ύψους EUR 2,400 δις και EUR 2,126 δις σε υπογραφές (EUR 3,434 δις το 1998). ΟΙ συμβάσεις χρηματοδότησης που υπεγράφησαν από το 1993 και μετά έφτασαν σύνολο EUR 12,985 δις.

Βάσει του άρθρου 21 του καταστατικού της, η ΕΤΕπ συμβουλεύει την Επιτροπή σε σχέση με έργα που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν από την Τράπεζα. Η ρύθμιση αυτή προς το παρόν ευρίσκεται υπό αναθεώρηση και η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει την ευκαιρία αυτή ώστε να επιδιώξει την βελτίωση της συνεκτικότητας της χρηματοδοτικής ενίσχυσης της ΕΤΕπ στις κοινοτικές πολιτικές στους τομείς των ΔΕΔ και του περιβάλλοντος.

Λεπτομερέστερα στοιχεία για τα δάνεια ΕΤΕπ σε έργα ΔΕΔ περιλαμβάνονται στο παράρτημα IX.

Πίνακας 9 : Δάνεια ΕΤΕπ για ΔΕΔ [6] στην Ευρωπαϊκή Ένωση

[6] Ο δανεισμός ΕΤΕΠ αναφέρεται σε υπογεγραμμένες συμβάσεις χρηματοδότησης

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 10 : Δάνεια ΕΤΕπ στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.5. Εγγυήσεις του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων (ΕΤΕ)

Στα τέλη του 1999, ο συνολικός φάκελος υπογεγραμμένων επιχειρήσεων από τη δημιουργία του ΕΤΕ, μετά την καθαρή αποπληρωμή δανείων, ανήρχετο σε EUR 2,784 δις. Από αυτά, τα έργα ΔΕΔ ανέρχονται σε EUR 1,918 δις, που αντιστοιχούν στο 69% του συνολικού ποσού (μεταφορές 36%, ενέργεια 29% και τηλεπικοινωνίες 35%).

Συνολικά, οι υπογραφές ΕΤΕ το 1999 ανέρχονται σε EUR 456,1 εκατ. από τα οποία EUR 406,6 εκατ. αφορούν εγγυήσεις και EUR 49,5 εκατ. αφορούν διανομή ωφελειών. Από το σύνολο των εγγυήσεων, EUR 388,8 εκατ. (95%) αφορούν έργα ΔΕΔ, περιλαμβανομένων EUR 265,8 εκατ. για έργα μεταφορών, στη Γερμανία, στην Πορτογαλία και στο ΗΒ και EUR 123,1 εκατ. για έργα τηλεπικοινωνιών στο Βέλγιο, στην Ουγγαρία, στην Πολωνία και στην Ιρλανδία. Λεπτομέρειες των επιχειρήσεων αυτών περιλαμβάνονται στο παράρτημα X.

Από την δημιουργία του ΕΤΕ, έχουν δοθεί εγγυήσεις για επιχειρήσεις ΔΕΔ σε 10 κράτη μέλη (Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάς, Ιρλανδία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία, Ισπανία, ΗΒ) και εκτός ΕΕ, στην Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία και στον νορβηγικό τομέα της Βόρειας Θάλασσας.

Πίνακας 11 : Εγγυήσεις δανείων ΕΤΕ για έργα ΔΕΔ

(υπογεγραμμένες επιχειρήσεις σε εκατ. EUR)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.6. Χρηματοδότηση των κρατών μελών

Η χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα ΔΕΔ αποτελεί στις περισσότερες περιπτώσεις μικρό ποσοστό του συνολικού κόστους, εξαιρουμένων ορισμένων έργων στις χώρες «συνοχής». Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης προέρχεται είτε από τις δημόσιες αρχές των κρατών μελών είτε, ειδικά στους τομείς της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών, από τον ιδιωτικό τομέα. Ακριβή ή ουσιαστικά στοιχεία σχετικά με τις δαπάνες των κρατών μελών για τα ΔΕΔ είναι δύσκολο να εξασφαλιστούν.

4.7. Χρηματοδότηση υποδομής σε τρίτες χώρες

4.7.1. Πρόγραμμα ISPA

Στις 21 Ιουνίου 1999, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό 1267/99 για τη θέσπιση μέσου προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών (ISPA-ΜΠΔΠ). Για το χρονικό διάστημα 2000-2006, το ΜΠΔΠ θα εξασφαλίσει χρηματοδοτική ενίσχυση της τάξεως των EUR 520 εκατ. ετησίως για έργα υποδομής μεταφορών στις 10 χώρες ΧΚΑΕ που έχουν υποβάλει αίτηση. Επιλέξιμα προς ενίσχυση είναι έργα τα οποία προωθούν την αειφόρο κινητικότητα και ιδίως έργα κοινού ενδιαφέροντος, καθώς και εκείνα τα οποία θα δώσουν τη δυνατότητα στις επωφελούμενες χώρες να συμμορφωθούν προς τους στόχους των ενταξιακών συνεργασιών. Αυτό περιλαμβάνει διασύνδεση και διαλειτουργικότητα εθνικών δικτύων μεταξύ τους και με τα διευρωπαϊκά δίκτυα, σε συνδυασμό με την πρόσβαση σε τέτοιου είδους δίκτυα. Το ΜΠΔΠ θα ακολουθήσει προσέγγιση βάσει έργων που σε γενικές γραμμές είναι παρόμοια προς εκείνη του Ταμείου Συνοχής, δεδομένης της ομοιότητας των στόχων. Η ενίσχυση βάσει του ΜΠΔΠ περιορίζεται σε έργα επαρκούς κλίμακας ώστε να έχουν σημαντική επίπτωση· το συνολικό κόστος εκάστου μέτρου θα είναι κανονικά τουλάχιστον EUR 5 εκατ. Η κοινοτική ενίσχυση μπορεί να λάβει τη μορφή μη επιστρεφομένων ή επιστρεφομένων επιχορηγήσεων ύψους μέχρι 75% (σε εξαιρετικές περιπτώσεις 85%) της συνολικής δημόσιας δαπάνης. Ο πίνακας 12 κατωτέρω παρουσιάζει την ενδεικτική κατανομή της ενίσχυσης ΜΠΔΠ μεταξύ των υποψηφίων χωρών, βάσει κριτηρίων πληθυσμού, κατά κεφάλην ΑΕΠ και εκτάσεως (βλ. επίσης 7.3).

Πίνακας 12 : Βασικά δεδομένα για υποψήφιες χώρες και ενδεικτική κατανομή ΜΠΔΠ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.7.2. Πρόγραμμα PHARE

Σύμφωνα με την αναθεώρηση της επενδυτικής στρατηγικής του προγράμματος PHARE για την Κεντρική Ευρώπη, δημιουργήθηκε μέσω υποδομής μεγάλης κλίμακας (Large Scale Infrastructure Facility: LSIF-ΜΥΜΚ) για τα έτη 1998 και 1999 που εξασφαλίζει κονδύλια σε ρυθμό 25% των συνολικών δαπανών του έργου για έργα μεταφορών και περιβάλλοντος, ανωτάτης αξίας EUR 250 εκατ. Το μέσο αυτό περιλαμβάνει επίσης μέσο προετοιμασίας έργων (Project Preparation Facility: PPF-ΜΠΕ), το οποίο παραχωρεί EUR 25 εκατ. σε μελέτες ή σχεδιαστικό έργο, που είναι απαραίτητα για την προετοιμασία κατασκευαστικών έργων. Το μέσο αυτό, ιδίως, χρησιμοποιήθηκε για την προετοιμασία έργων χρηματοδοτήσεως ΜΠΔΠ. Από το έτος 2000, όλη η κοινοτική χρηματοδοτική υποστήριξη για υποδομή μεταφορών στους κύριους διαδρόμους των ΧΚΑΕ θα κατευθύνεται μέσω του ΜΠΔΠ (βλ. ανωτέρω).

4.7.3. Πρόγραμμα TACIS

Η βελτίωση των συνδέσμων υποδομής με τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (NIS-ΝΑΚ) αποτελεί έναν από τους στόχους του προγράμματος TACIS, το οποίο τώρα μπορεί να δαπανά μέχρι 10% του ετήσιου προϋπολογισμού του σε επενδύσεις, περιλαμβανομένων έργων υποδομής μικρής κλίμακας, στο πλαίσιο της διασυνοριακής συνεργασίας.

4.7.4. Πρόγραμμα MEDA

Οι δαπάνες το προγράμματος MEDA για την καλύτερη σύνδεση των χωρών της λεκάνης της Μεσογείου προς την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι προς το παρόν οριακή, αλλά πολύ χρήσιμη, δεδομένου ότι περιορίζεται σε μικρό αριθμό μελετών σκοπιμότητας (βλ., π.χ., το έργο Eumedis που αναφέρεται κατωτέρω στο σημείο 7.2).

5. Χρηματοδότηση των ΔΕΔ: Άλλα ζητήματα

5.1. Τροποποίηση του δημοσιονομικού κανονισμού των ΔΕΔ

Ως τμήμα της δέσμης Agenda 2000, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν τον Ιούνιο 1999 να τροποποιήσουν τον δημοσιονομικό κανονισμό ΔΕΔ ΕΚ αριθ. 2236/95 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων.

Ο τροποποιημένος δημοσιονομικός κανονισμός [7] περιλαμβάνει χρηματοδοτικό πλαίσιο για το χρονικό διάστημα 2000-2006 ύψους EUR 4,600 δις για τους τρεις τομείς ΔΕΔ. Από τα 4,600 δις, περίπου 4,170 δις πρόκειται να δεσμευθούν για έργα μεταφορών, EUR 155 εκατ. για ενεργειακά έργα και EUR 275 εκατ. για έργα τηλεπικοινωνιών.

[7] ΕΕ αριθ. 1655/99 της 19 Ιουλίου 1999.

Τα EUR 4,6 δις που εγκρίθηκαν αποτελούν διπλασιασμό του προϋπολογισμού EUR 2,3 δις για το χρονικό διάστημα 1995-99. Η αύξηση αυτή θα βοηθήσει στην επιτάχυνση της εφαρμογής των διευρωπαϊκών δικτύων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι σε θέση να συνεισφέρει σημαντικά στην κατασκευή των 14 ειδικών έργων που καθορίστηκαν στο Essen, τα οποία για το κύριο τμήμα τους εισέρχονται τώρα στη φάση κατασκευής. Επίσης, πρόκειται να αναπτυχθούν περαιτέρω ευρωπαϊκά συστήματα έξυπνης μεταφοράς, όπως το ERTMS (European Rail Telematics Management System- ευρωπαϊκό σύστημα τηλεπληροφορικής διαχείρισης σιδηροδρόμων), το οποίο αυξάνει τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των ευρωπαϊκών σιδηροδρομικών συστημάτων και του έργου Galileo, με ουσιαστική ενίσχυση από το κονδύλιο ΔΕΔ του προϋπολογισμού το επόμενο διάστημα.

Ο νέος δημοσιονομικός κανονισμός ΔΕΔ περιλαμβάνει επίσης τη δυνατότητα για την Επιτροπή να θεσπίσει πολυετή ενδεικτικά προγράμματα (ΜΙΡ-ΠΕΠ), πράγμα το οποίο αποτελεί μεγάλο βήμα προόδου ως κατάλληλο μέσο για την εξασφάλιση μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης για μακροπρόθεσμα έργα. Το ΠΕΠ, το οποίο δίνει στους υπεύθυνους προώθησης του έργου ένδειξη του επιπέδου μελλοντικής στήριξης, είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για τα πολύ μεγάλα έργα υποδομής στον τομέα των μεταφορών και για τα έργα ιδιωτικών-δημοσίων συμπράξεων.

Ο αναθεωρημένος κανονισμός ανοίγει επίσης τη δυνατότητα αρχικής επένδυσης μέχρις 1% του κονδυλίου ΔΕΔ του προϋπολογισμού σε κονδύλια διακυβευόμενου κεφαλαίου, με σκοπό την καταλυτική δράση στην ανάπτυξη τέτοιου είδους κονδυλίων και στην ως εκ τούτου εξασφάλιση πρόσβασης στους δυνάμει πολύ μεγάλους πόρους μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης από ταμεία συντάξεων και ασφαλιστικές εταιρείες για τη χρηματοδότηση έργων υποδομής ΔΕΔ. Το διακυβευόμενο κεφάλαιο θα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον για έργα σύμπραξης δημόσιου-ιδιωτικού τομέα.

Άλλη βελτίωση που περιλαμβάνεται στο νέο δημοσιονομικό κανονισμό είναι η δυνατότητα αύξησης από το 2003 του επιπέδου στήριξης από το κανονικό 10% στο 20% για έργα δορυφορικής πλοήγησης, περιλαμβανομένου του Galileo. Το στοιχείο αυτό είναι βασικό, προκειμένου να επιδειχθεί ότι το ζωτικό αυτό και γνήσια ευρωπαϊκό έργο μπορεί να χρηματοδοτηθεί.

5.2. Προώθηση συμπράξεων δημοσίου / ιδιωτικού τομέα (ΡΡΡ-ΣΔΙΤ)

5.2.1. Συνέχεια της ομάδας υψηλού επιπέδου Kinnock

Προκειμένου να δοθεί συνέχεια στις συστάσεις της ομάδας υψηλού επίπέδου για τι συμπράξεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέα για έργα διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα των μεταφορών, η οποία υπέβαλε έκθεση το Μάιο 1997, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της μελέτης την οποία είχε αναθέσει σχετικά με τον ρόλο της διανομής ωφελειών σε έργα ΔΕΔ. Επίσης, οργάνωσε σεμινάριο για τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με επιτυχείς συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα σε πολλά μεγάλα έργα ΔΕΔ, ιδίως σε σχέση με τις αρμόδιες αρχές έργων τον Δεκέμβριο 1999.

5.2.2. Δημόσιες συμβάσεις

Τον Απρίλιο 1999, η Επιτροπή ενέκρινε σχέδιο ερμηνευτικής ανακοίνωσης για τους κανόνες παραχωρήσεων και δημοσίων συμβάσεων και ζήτησε από τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους. Στο έγγραφο αυτό, η Επιτροπή διατυπώνει τις πρώτες σκέψεις της για παραχωρήσεις και παρόμοιες μορφές συμπράξεων δημοσίου-ιδιωτικού τομέα. Στο εισαγωγικό τμήμα, γίνεται ειδική αναφορά στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις κοινοπραξίες δημόσιου-ιδιωτικού τομέα σε έργα του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών του 1997 [8] και στη δέσμευση της Επιτροπής να προωθήσει τον τύπο αυτό συμπράξεων.

[8] COM (97) 453 τελικό της 10.9.1997.

Όσον αφορά παραχωρήσεις στον τομέα των μεταφορών, αναφέρει ότι εφόσον η παραχώρηση γίνεται από φορείς που δεν λειτουργούν στον τομέα των μεταφορών, υπάγεται (α) στους κανόνες και αρχές ης συνθήκης (όπως η κατάργηση των διακρίσεων, η ισότητα αντιμετώπισης, η διαφάνεια, η αμοιβαία αναγνώριση και η αναλογία), εάν είναι παραχώρηση υπηρεσίας και (β) στους κανόνες της συνθήκης καθώς και εκείνους της οδηγίας 93/37/ΕΟΚ για τις συμβάσεις δημοσίων έργων, εάν είναι παραχώρηση έργων. Για παραχωρήσεις που γίνονται από φορείς οι οποίοι λειτουργούν στον τομέα των μεταφορών, ισχύουν οι προαναφερθέντες κανόνες της συνθήκης.

Σύμφωνα με τα αιτήματα που υποβλήθηκαν σε μεγάλο αριθμό παρεμβάσεων, η τελική ανακοίνωση επικεντρώνεται σε τέτοια είδη συμπράξεων δημοσίου-ιδιωτικού τομέα, τα οποία μπορούν να αναλυθούν ως παραχωρήσεις κατά την έννοια του κοινοτικού δικαίου [9]. Η ανακοίνωση αυτή εξετάζει ορισμένα από τα σχετικά ζητήματα στον τομέα των έργων ΔΕΔ.

[9] ΕΕ αριθ. C 121/2, της 19.04.2000.

Όσον αφορά την ανάγκη να προβλέπεται «τεχνικός διάλογος» κατά τη διάρκεια της φάσεως αρχικής σύλληψης σε έργα ΔΕΔ, η ανακοίνωση της Επιτροπής για τις δημόσιες συμβάσεις [10], που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο 1998, αναφέρει ότι η Επιτροπή πρόκειται να προτείνει τροποποιήσεις στις οδηγίες, με σκοπό να υπάρξει περισσότερος διάλογος κατά τη διάρκεια των διαδικασιών ανάθεσης συμβάσεων.

[10] COM (98) 143 Ανακοίνωση της Επιτροπής: Οι δημόσιες συμβάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

6. Εκθέσεις, ανακοινώσεις και αξιολόγηση

6.1. Εκθέσεις και ανακοίνωση

6.1.1. Πρώτη έκθεση για τη διαλειτουργικότητα των τρένων υψηλής ταχύτητας

Η Επιτροπή ενέκρινε στις 10 Σεπτεμβρίου 1999 την πρώτη έκθεση για την εφαρμογή και τις επιπτώσεις της οδηγίας 96/48/ΕΚ σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος υψηλής ταχύτητας [11].

[11] COM (1999) 414 τελικό.

6.1.2. Πρόγραμμα Galileo

Στις 10 Φεβρουαρίου 1999, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο "Galileo - Ευρωπαϊκή συμμετοχή σε μια νέα γενεά υπηρεσιών δορυφορικής πλοήγησης", συνάπτοντας συμπεράσματα από τις εργασίες που είχαν εκτελεσθεί το προηγούμενο έτος.

6.1.3. Ανακοίνωση της Επιτροπής για την ανάπτυξη του EURO-ISDN

Περί τα τέλη του 1999 και σύμφωνα με το άρθρο 10 της απόφασης 2717/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9ης Νοεμβρίου 1995, η Επιτροπή συνέταξε ανακοίνωση που περιλαμβάνει συνολική αξιολόγηση των προσανατολισμών για την ανάπτυξη του EURO-ISDN (Integrated Services Digital Network-Ψηφιακό δίκτυο ολοκληρωμένων υπηρεσιών) ως διευρωπαϊκού δικτύου (ΔΕΔ-ISDN). Προκειμένου να καλυφθεί η απαίτηση του προαναφερθέντος άρθρου, η Επιτροπή προηγουμένως είχε διεξαγάγει δύο μελέτες με τη στήριξη εξωτερικών εμπειρογνωμόνων:

- μελέτη για το καθεστώς του EURO-ISDN στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 1997-1998 (ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο 1998) και

- ενδιάμεση αξιολόγηση της δράσεως ανάπτυξης των διευρωπαϊκών δικτύων τηλεπικοινωνιών, που εκπονήθηκε κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος 1993-1997 στο πλαίσιο των προσανατολισμών του Euro-ISDN (ολοκληρώθηκε το Νοέμβριο 1998).

6.2. Αξιολόγηση

Στο πλαίσιο του προγράμματός της "SEM (Sound and efficient management-Χρηστή και αποτελεσματική οικονομική διαχείριση) 2000", η Επιτροπή αποδίδει υψηλή προτεραιότητα στην αξιολόγηση των δράσεών της.

6.2.1. Ενέργεια

Κατά τη διάρκεια του έτους, ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες εκπόνησαν για την Επιτροπή ενδιάμεση αξιολόγηση του ενεργειακού προγράμματος ΔΕΔ.

6.2.2. Τηλεπικοινωνίες

Η ανασκόπηση των έργων ΔΕΔ - Τηλεπικοινωνίες

Συνολικά αναθεωρήθηκαν 39 έργα κατά το 1999 (βλ. παράρτημα ΙΙΙ), από τα οποία 28 αναθεωρήθηκαν τον Νοέμβριο. Τα τελευταία αυτά ήταν έργα που ξεκίνησαν την 1η Ιανουαρίου 1999, ακολουθώντας τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων του 1998.

Ο πρώτος σκοπός των αναθεωρήσεων ήταν να υπάρξει τεχνική εκτίμηση του έργου που είχε διεξαχθεί, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον τα έργα εξελίσσοντο σύμφωνα με τις συμβατικές τους υποχρεώσεις. Η εκτίμηση αυτή κατέληγε στο συμπέρασμα ότι τα έργα, στο σύνολό τους, προχωρούσαν κατά ικανοποιητικό τρόπο προς την επίτευξη των δηλωμένων στόχων τους.

Ο δεύτερος σκοπός των αναθεωρήσεων είναι να επιδείξει τη συνεισφορά των έργων αυτών στην επίτευξη των γενικών στόχων της δράσης ΔΕΔ -Τηλεπικοινωνίες, δηλαδή: κοινωνικός αντίκτυπος, ανταγωνιστικότητα, ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς, συνοχή και προώθηση νέων δραστηριοτήτων στο χώρο ανάπτυξης (δημιουργία θέσεων εργασίας) όπως προβλέπονται στους προσανατολισμούς των ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες και, στη συνέχεια, στο πρόγραμμα εργασίας των ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες. Συνολικά, τα έργα επέδειξαν εκτεταμένο επίπεδο επίτευξης σε σειρά κριτηρίων. Επιπλέον, τα αποτελέσματα των ανασκοπήσεων κατέδειξαν ότι η επίτευξη των στόχων των ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνιών και η τεχνική επίδοση των έργων ήταν συνδεδεμένες.

Η ανασκόπηση των έργων πολυμέσων κοινών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων

Η Επιτροπή αναθεώρησε τον Οκτώβριο 1999 τα 13 έργα της εκπαιδευτικής επιχειρησιακής ομάδας πολυμέσων [12] που συγχρηματοδοτούνται από τα ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες.

[12] Το Δεκέμβριο 1996, η επιχειρησιακή ομάδα πολυμέσων εξέδωσε κοινή πρόσκληση υποβολής προτάσεων που αφορούσε έξι ευρωπαϊκά προγράμματα, με συμπληρωματικούς στόχους αλλά με διαφορετικούς ειδικούς τρόπους εφαρμογής από τέσσερις Γενικές Διευθύνσεις: εφαρμογές τηλεπληροφορικής και επικεντρωμένη κοινωνικοοικονομική έρευνα, για τη στήριξη ερευνητικών έργων, δράση ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες, για τη στήριξη της ανάπτυξης τηλεπικοινωνιακών εφαρμογών και υπηρεσιών και τα προγράμματα SOCRATES και LEONARDO για τη στήριξη της εκπαίδευσης και της κατάρτισης.

Ο πρώτος σκοπός ήταν να εκτιμηθεί η τεχνική πρόοδος που έχει επιτευχθεί από τα έργα αυτά, σε σύγκριση προς τις συμβατικές τους υποχρεώσεις και επίσης, για πρώτη φορά, ο βαθμός κατά τον οποίο επετύγχαναν τους στόχους της δράσης ΔΕΔ -Τηλεπικοινωνίες. Το γενικό συμπέρασμα ήταν ότι τα περισσότερα από τα έργα που αναθεωρήθηκαν είχαν εκπονήσει σημαντική ποσότητα εργασίας, ορισμένα με σημαντικά αποτελέσματα και άλλα με δυναμικό περαιτέρω ανάπτυξης.

Ο δεύτερος σκοπός της ανασκόπησης ήταν να καθοριστεί η συνεισφορά των έργων στους στόχους της δράσης ΔΕΔ-ISDN/Τηλεπικοινωνίες (βλ. προηγούμενο κεφάλαιο). Αυτό αποτελούσε εκτίμηση του αντίκτυπου όπως είχε προγραμματισθεί και επιτευχθεί και όχι εκ των υστέρων εξέταση της ποιότητας του έργου.

Το κύριο επίτευγμα των έργων αυτών ήταν η τήρηση του στόχου του κοινωνικού αντίκτυπου, το οποίο σε μεγάλο βαθμό υπήρξε το αποτέλεσμα ορθά επιλεγμένων ομάδων χρηστών και σαφώς καθορισμένων καθιερωμένων αναγκών.

Η ενδιάμεση αξιολόγηση της δράσης ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες

Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 14 της απόφασης για τους προσανατολισμούς, η Επιτροπή πρέπει να εκπονεί ενδιάμεση αξιολόγηση της δράσης ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες. Επιπλέον, η πρωτοβουλία της Επιτροπής SEM2000 απαιτεί συστηματική αξιολόγηση όλων των προγραμμάτων της ΕΕ. Έχοντας εξασφαλίσει ευνοϊκή γνώμη από την επιτροπή προσανατολισμών (βλ. επίσης ανωτέρω κεφάλαιο 3.2.2) για τη γενική εντολή, η Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση προπληροφόρησης στην ΕΕ [13], επιδιώκοντας τη σύναψη συμβάσεων με εξωτερικούς εμπειρογνώμονες βάσει των κανονικών διαδικασιών ανοικτών προσκλήσεων υποβολής προσφορών.

[13] ΕΕ αριθ. S 230 της 26.11.99.

6.2.3. Μεταφορές

Η Επιτροπή οργάνωσε ανεξάρτητη εξωτερική αξιολόγηση της χρηματοδοτικής της ενίσχυσης για έργα μεταφορών, η οποία εκδόθηκε το 1999 και στη συνέχεια ανακοινώθηκε στα κράτη μέλη και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Βάσει της αξιολογήσεως αυτής και μεμονωμένων επίσης αξιολογήσεων για ειδικούς τομείς (ιδίως το ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης σιδηροδρομικής κυκλοφορίας και τη διαχείριση οδικής κυκλοφορίας), η Επιτροπή πρόκειται να συντάξει πρόγραμμα για την εφαρμογή καταλλήλων συστάσεων. Αυτές αφορούν τη διαχείριση έργων, τον καθορισμό στόχων και δεικτών επίδοσης και τη βελτιωμένη ολοκλήρωση περιβαλλοντικών ζητημάτων στον κύκλο των έργων, από την προκαταρκτική εκτίμηση έως την εκ των υστέρων αξιολόγηση.

7. Εξωτερικές σχεσεις

7.1. Ενέργεια

Η επέκταση των ενεργειακών δικτύων είναι ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για την τροφοδοσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ενέργεια, η οποία θα εξακολουθήσει να εξαρτάται σε μεγάλοι βαθμό από εξωτερικές πηγές, ιδίως για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αλλά επίσης γενικά για την διεθνή συνεργασία και ανάπτυξη.

Οι προοπτικές διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, που επιβεβαιώθηκαν το 1999, καταδεικνύουν επίσης την αυξανόμενη ανάγκη να συνδεθούν τα ενεργειακά δίκτυα των υπό ένταξη χωρών με εκείνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι προσανατολισμοί ΔΕΔ-Ενέργεια ήδη καθορίζουν μεγάλο αριθμό έργων σύνδεσης φυσικού αερίου ή ηλεκτρισμού, τα οποία απαιτούν εργασία στις υπό ένταξη χώρες ή σε χώρες μη μέλη. Η μελέτη των έργων αυτών, καθώς και οι προσπάθειες επίτευξης ενεργειακής συνεργασίας σε περιφερειακό επίπεδο (στις περιοχές της Βαλτικής, στα Βαλκάνια, στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο) εξακολούθησαν να επωφελούνται το 1999 κοινοτικής χρηματοδοτικής στήριξης βάσει του προγράμματος ΔΕΔ-Ενέργεια (βλ. παράρτημα V - τον κατάλογο των έργων που χρηματοδοτήθηκαν το 1999), του προγράμματος Synergy και των οριζοντίων προγραμμάτων ενίσχυσης (PHARE, TACIS και MEDA).

7.2. Τηλεπικοινωνίες

Η υποδομή τηλεπικοινωνιών και οι συναφείς νέες υπηρεσίες και εφαρμογές αποτελούν κεντρικούς παράγοντες της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης και ολοκλήρωσης των γειτονικών χωρών με εκείνες της ΕΕ. Ειδικά, μπορούν να δώσουν τη δυνατότητα στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ) καθώς και στις χώρες της λεκάνης της Μεσογείου να εκσυγχρονίσουν τις οικονομίες τους και να βελτιώσουν την ευημερία τους.

Προκειμένου να εξασφαλιστούν εμπορικές χρηματοδοτικές πηγές για την ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών, πρέπει να δημιουργηθεί θεμιτό και σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο για τον τομέα, καλώς οργανωμένες εταιρείες εκμετάλλευσης και καλώς προετοιμασμένες προτάσεις επενδύσεων. Σε όλες τις περιπτώσεις, η προϋπόθεση για την επιτυχή ανάπτυξη του τομέα των τηλεπικοινωνιών είναι η έγκριση καταλλήλων πολιτικών ελευθέρωσης και ρυθμιστικών πολιτικών από τις κυβερνήσεις.

Επομένως, η πρώτη δράση που πρέπει να αναληφθεί από την ΕΕ είναι να ενθαρρύνει τις θεσμικές αλλαγές που οδηγούν στην ελευθέρωση των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών και στην ρύθμιση και παρακολούθηση τω επιχειρήσεων, καθώς και στη στήριξη των ρυθμιστικών μεταρρυθμίσεων. Επιπλέον, υπάρχει σημαντικό πεδίο εφαρμογής για την προετοιμασία της ανάπτυξης νέων τηλεπικοινωνιακών εφαρμογών και υπηρεσιών με υψηλή κοινωνική και επιχειρηματική αξία, βάσει πείρας που έχει εξασφαλιστεί από τη δράση ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες στην Κοινότητα, καθώς και από την πρωτοβουλία Eumedis βάσει του προγράμματος MEDA.

Επιπλέον, η Επιτροπή εξετάζει τη δυνατότητα βελτίωσης των δεσμών μεταξύ δραστηριοτήτων που στηρίζονται από μέσα της ΕΕ, τα οποία πρέπει να προετοιμάσουν το έδαφος για την ΕΤΕπ και άλλα δάνεια διεθνών χρηματοπιστωτικών οργάνων (IFI).

Το 1999, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε συμφωνία συντονισμού με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης. Η συμφωνία αποσκοπεί στην εξασφάλιση χρηματοδοτικής ενίσχυσης για έργα στον τηλεπικοινωνιακό τομέα στις ΧΚΑΕ και στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη υπό ειδικές περιστάσεις. Αυτά θα αφορούν, ιδίως, τη δημιουργία στις χώρες αυτές ενός ελαχίστου ρυθμιστικού πλαισίου. Στην περίπτωση υποψηφίων προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρών, η ρυθμιστική απαίτηση συνεπάγεται πλήρη συμμόρφωση προς το τηλεπικοινωνιακό κεκτημένο της ΕΕ.

7.3. Μεταφορές

Η τελική έκθεση της εκτίμησης των αναγκών υποδομής των μεταφορών (ΤΙΝΑ) δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο 1999, τερματίζοντας τη διερευνητική των πραγμάτων αποστολή της Επιτροπής να καθορίσει τα απαραίτητα συστατικά για το μελλοντικό διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών στο έδαφος των 11 υποψηφίων προς ένταξη χωρών: Βουλγαρίας, Κύπρου, Τσεχικής Δημοκρατίας, Εσθονίας, Ουγγαρίας, Λετονίας, Λιθουανίας, Πολωνίας, Ρουμανίας, Σλοβακίας και Σλοβενίας.

Το δίκτυο μεταφορών που καθορίζεται από τη διαδικασία ΤΙΝΑ περιλαμβάνει τις οδικές αρτηρίες 10 πολυτροπικών πανευρωπαϊκών διαδρόμων μεταφορών, που επικυρώθηκαν κατά την τρίτη πανευρωπαϊκή συνδιάσκεψη μεταφορών στο Ελσίνκι τον Ιούνιο 1997, στο έδαφος των υπό ένταξη χωρών και επιπλέον στοιχεία δικτύου που επιλέγησαν βάσει των κριτηρίων προσανατολισμών των ΔΕΔ-Μεταφορών της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ. Στην τελική της έκθεση, η ομάδα ανωτέρων υπαλλήλων ΤΙΝΑ προτείνει ότι τα στοιχεία του δικτύου αυτού πρέπει να θεωρούνται ως τα απαραίτητα στοιχεία για μελλοντικό διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών, ιδίως στο έδαφος των 10 υποψηφίων χωρών της Κεντρικής Ευρώπης. Στις συστάσεις της, η ομάδα ανωτέρων υπαλλήλων προτείνει επίσης να δοθεί προτεραιότητα επενδύσεων στα στοιχεία εκείνα τα οποία συμπληρώνουν τους πανευρωπαϊκούς διαδρόμους μεταφοράς.

Η έκθεση ΤΙΝΑ παρουσιάζει το προτεινόμενο δίκτυο σε σειρά χαρτών, που βασίζονται σε λεπτομερείς πληροφορίες στη βάση δεδομένων ΤΙΝΑ, ειδικές αναλύσεις που παρουσιάζουν προβλέψεις κυκλοφορίας, η ανάπτυξη του δικτύου συν τω χρόνω και τα μεταβαλλόμενα τεχνικά του χαρακτηριστικά, οι υπάρχουσες και μελλοντικές ανισορροπίες δυναμικότητας κ.λπ., περιλαμβάνονται επίσης στην έκθεση.

Υπό την παρούσα του μορφή, το δίκτυο στο έδαφος των υποψηφίων χωρών περιλαμβάνει 18.683 km οδών, 20.924 km σιδηροδρομικών γραμμών, 4.052 km εσωτερικής ναυσιπλοΐας, 40 αερολιμένες, 20 θαλάσσιους λιμένες, 58 λιμένες ποταμών και 86 τερματικούς σταθμούς. Η σχέση μήκους του δικτύου προς τη γεωγραφική έκταση είναι γενικά σημαντικά χαμηλότερη σε σχέση με το εσωτερικό της ΕΕ-15, ενώ η σχέση μήκους του δικτύου προς τον πληθυσμό είναι γενικά παρόμοιες τάξεως μεγέθους.

Το υπολογιζόμενο κόστος κατασκευής του δικτύου είναι EUR 92 δις (EUR 37 δις για το σιδηροδρομικό δίκτυο, EUR 44 δις για το οδικό δίκτυο, EUR 1,5 δις για το δίκτυο διαδρόμων εσωτερικής ναυσιπλοΐας, EUR 9,5 δις για κομβικά σημεία του δικτύου όπως οι αερολιμένες, οι λιμένες ποταμών, οι θαλάσσιοι λιμένες και άλλοι τερματικοί σταθμοί).

Περίπου τρία τέταρτα του κόστους των σιδηροδρομικών στοιχείων του δικτύου αφορούν την εφαρμογή των πανευρωπαϊκών διαδρόμων μεταφοράς του Ελσίνκι, στους οποίους θα δοθεί προτεραιότητα στα προγράμματα χρηματοδότησης της ΕΕ μέσω του ΜΠΔΠ και της ΕΤΕπ.

8. Έρευνα και ανάπτυξη

Βάσει του τέταρτου προγράμματος πλαισίου έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (1994-1998), πολλά ειδικά προγράμματα περιέλαβαν δραστηριότητες που συνεισφέρουν στην ανάπτυξη και την εφαρμογή της πολιτικής ΔΕΔ, συγκεκριμένα το ερευνητικό πρόγραμμα μεταφορών, το μη πυρηνικό ενεργειακό πρόγραμμα και προγράμματα για τις τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνιών. Έργα για την εκτίμηση των κοινωνικοοικονομικών και περιβαλλοντικών διαστάσεων της πολιτικής ΔΕΔ συνεισφέρουν στην προετοιμασία της αναθεώρησης των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του δικτύου μεταφορών. Επιπλέον, συστήματα όπως το ευρωπαϊκό παγκόσμιο σύστημα δορυφορικής πλοήγησης (GALILEO) και το ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης σιδηροδρομικής κυκλοφορίας (ERTMS), μετά από τη φάση ανάπτυξης που στηρίχθηκε από τα ερευνητικά προγράμματα, αναπτύσσεται τώρα ή πρόκειται να αναπτυχθεί περαιτέρω, να αξιολογηθεί και να εφαρμοστεί με τη χρηματοδοτική ενίσχυση του προϋπολογισμού ΔΕΔ.

Βάσει του πέμπτου προγράμματος πλαισίου έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (1998-2002), έχουν ξεκινήσει πολλές κεντρικές δράσεις για την αειφόρο κινητικότητα και διακινητικότητα, τις οδικές μεταφορές και τις τεχνολογίες της θάλασσας, τα αποδοτικά ενεργειακά συστήματα και τις υπηρεσίες για τους πολίτες. Οι κοινοτικοί προσανατολισμοί για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών καθορίζουν δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης μεταξύ των ευρέων γραμμών των μέτρων. Επομένως, νέες δραστηριότητες βάσει της κεντρικής δράσης «αειφόρος κινητικότητα και διακινητικότητα» περιλαμβάνουν κοινωνικοοικονομική έρευνα για την πρόβλεψη του κυκλοφοριακού και του συνδεομένου κοινωνικοοικονομικού και περιβαλλοντικού αντίκτυπου, καθώς και τεχνολογική ανάπτυξη για τη βελτίωση της υποδομής και τις διασυνδέσεις τους με τα μέσα μεταφοράς και τα συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας. Επιπλέον, επιτυχή ερευνητικά έργα στον τομέα της τεχνολογίας της κοινωνίας των πληροφοριών μπορούν να οδηγήσουν στην ισχυροποίηση της αγοράς και την ανάπτυξη των εμπορικών συναλλαγών, στο πλαίσιο της δράσης ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ

Για τεχνικούς λόγους τα παραρτήματα

περιλαμβάνονται στο κείμενο

SEC(2000)1113

Παράρτημα I : // Κατάλογος συντμήσεων

Παράρτημα II : // Κοινοτική χρηματοδοτική ενίσχυση για έργα του διευρωπαϊκού δικτύου στον τομέα της ενέργειας κατά τη διάρκεια της χρονικής περιόδου 1995 έως 1999

Παράρτημα III: // Πρόοδος που επετεύχθη σε ειδικά έργα ΔΕΔ-ISDN / Τηλεπικοινωνίες

Παράρτημα IV: // Περίληψη της προόδου στα 14 «ειδικά» έργα μεταφορών που καθορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen

Παράρτημα V : // Διευρωπαϊκά δίκτυα: χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής ενίσχυσης σε ενεργειακά έργα κοινού ενδιαφέροντος το 1999

Παράρτημα VI : // Έργα ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνιών που χρηματοδοτήθηκαν το 1999 μετά την πρόσκληση υποβολής προτάσεων το 1999

Παράρτημα VII : // Έργα ΔΕΔ-Μεταφορών / Μελέτες που χρηματοδοτήθηκαν το 1999 βάσει του κανονισμού 2236/95

Παράρτημα VIII : // Μεγάλα έργα ΔΕΔ που χρηματοδοτήθηκαν από το Περιφερειακό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής μέχρι τα τέλη 1999

Παράρτημα IX : // Δάνεια ΕΤΕ A : ΔΕΔ-Ενέργεια B : ΔΕΔ-Μεταφορές Δ : ΔΕΔ-Τηλεπικοινωνίες

Παράρτημα X : // Εγγυήσεις ΕΤΕπ υπέρ των ΔΕΔ που υπεγράφησαν κατά τη διάρκεια του 1999

Κατάλογος συντμήσεων

CEEC-ΧΚΑΕ // Χώρες Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης

DBFO-ΣΚΧΛ // Σχεδιασμός, κατασκευή, χρηματοδότηση και λειτουργία

ERDF-ΕΤΠΑ // Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης

EIB-ΕΤΕπ // Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων

EIF-ΕΤΕ // Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων

GNSS-ΠΣΔΠ // Παγκόσμιο σύστημα δορυφορικής πλοήγησης

GPS-ΕΣΕ // Ευρωπαϊκό σύστημα εντοπισμού

HST-ΤΥΤ // Τρένο υψηλής ταχύτητας

IDA-ΑΔΔ // Ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διοικήσεων

IFI-ΔΧΟ // Διεθνή χρηματοπιστωτικά όργανα

ISDN-ΨΔΟΥ // Ψηφιακό δίκτυο ολοκληρωμένων υπηρεσιών

ISPA-ΜΠΔΠ // Μέσο προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών

PPP-ΣΔΙΤ // Σύμπραξη δημόσιου/ιδιωτικού τομέα

ΤΕΝ-ΔΕΔ // Διευρωπαϊκό δίκτυο

TERFN-ΔΕΔΣΕΜ // Διευρωπαϊκό δίκτυο σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών