P6_TA(2006)0087

4o Παγκόσμιο Φόρουμ για το νερό στην Πόλη του Μεξικού

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το τέταρτο Παγκόσμιο Φόρουμ για το Νερό στην Πόλη του Μεξικού ( 16- 22 Μαρτίου 2006)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το Τέταρτο Παγκόσμιο Φόρουμ για το Νερό το οποίο θα πραγματοποιηθεί από 16 έως 22 Μαρτίου 2006 στην Πόλη του Μεξικού,

- έχοντας υπόψη τις τελικές δηλώσεις των τριών πρώτων Παγκοσμίων Φόρουμ για το νερό που πραγματοποιήθηκαν κατά σειρά στο Μαρακές (1997), στη Χάγη (2000) και στο Κιότο (2003),

- έχοντας υπόψη τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετηρίδας των Ηνωμένων Εθνών (ΑΣΧ) και την τελική έκθεση της Ειδικής Επιχειρησιακής Ομάδας για το Νερό και την Υγιεινή στο πλαίσιο του σχεδίου της Χιλιετηρίδας, με τίτλο "Health, Dignity and Development: What it will take" (Υγεία, Αξιοπρέπεια και Ανάπτυξη: Τι θα χρειασθεί) που δημοσιεύθηκε το 2005,

- έχοντας υπόψη τη δεύτερη έκθεση των Ηνωμένων Εθνών για τις παγκόσμιες εξελίξεις στον τομέα του νερού, "Water, a Shared Responsibility" (Νερό, κοινή ευθύνη),

- έχοντας υπόψη το σχέδιο δράσης για το νερό της Ομάδας G8, το οποίο εγκρίθηκε στη Διάσκεψη του Evian του 2003 και επιβεβαιώθηκε στη Δήλωση της G8 στο Gleneagles, στις 7 Ιουλίου 2005,

- έχοντας υπόψη την Πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Νερό, που είδε για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας στην Παγκόσμια Διάσκεψη για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (WSSD) στο Γιοχάνεσμπουργκ το 2002,

- έχοντας υπόψη το πρόγραμμα υδροδότησης ΑΚΕ-ΕΕ, που εγκαινιάσθηκε το 2004,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 4ης Σεπτεμβρίου 2003 για τη διαχείριση του νερού στις αναπτυγμένες χώρες [1],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 11ης Μαρτίου 2004 σχετικά με τη στρατηγική της εσωτερικής αγοράς: Προτεραιότητες 2003-2006 [2], στην παράγραφο 5 του οποίου επισημαίνει ότι επειδή το νερό συνιστά κοινό αγαθό της ανθρωπότητας, η διαχείριση των υδάτινων πόρων δεν πρέπει να υπόκειται στους κανόνες της εσωτερικής αγοράς,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 108, παράγραφος 5, του Κανονισμού του,

A. εκτιμώντας ότι το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού υποφέρει από έλλειψη εγκαταστάσεων υγιεινής ή πρόσβασης σε πόσιμο νερό και ότι υπάρχουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία ότι μια κρίση, σε παγκόσμιο επίπεδο, αναδύεται και απειλεί όχι μόνο τη βιώσιμη ανάπτυξη αλλά και την ειρήνη και την ασφάλεια· εκτιμώντας ότι εκατομμύρια γυναίκες και παιδιά υποφέρουν δυσανάλογα από ανεπαρκή πρόσβαση σε πόσιμο νερό και σε εγκαταστάσεις υγιεινής,

Β. εκτιμώντας ότι ένας από τους κύριους στόχους των ΑΣΧ είναι να μειωθεί κατά το ήμισυ, έως το 2015, η αναλογία του πληθυσμού χωρίς βιώσιμη πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό και σε εγκαταστάσεις βασικής υγιεινής,

Γ. εκτιμώντας ότι το τέταρτο Παγκόσμιο Φόρουμ για το Νερό έχει ως κύριο θέμα του τις δράσεις σε τοπικό επίπεδο για μια πρόκληση παγκόσμιας κλίμακας, ότι η κατανομή των υδάτινων πόρων είναι ανισομερής ενώ θα έπρεπε να υπάρχει καθολική δημόσια υπηρεσία της οποίας η παροχή να σχεδιάζεται και να ρυθμίζεται σε τοπικό επίπεδο, που κρίνεται ως το καταλληλότερο για τον σκοπό αυτό· υπογραμμίζοντας ότι γύρω από τις τοπικές αυτές δημόσιες υπηρεσίες μπορεί να αναπτυχθεί καινοτόμος και δημοκρατική τοπική κοινοτική διακυβέρνηση· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο έλεγχος του νερού και της ποιότητάς του είναι ζωτικής σημασίας για τη βιώσιμη ανάπτυξη των άπορων πληθυσμών πλέον,

Δ. εκτιμώντας ότι η ποιότητα του νερού, που είναι απαραίτητο για τη ζωή, αποτελεί έναν από τους πρώτους παράγοντες θνησιμότητας στις αναπτυσσόμενες χώρες, προκαλώντας εκατομμύρια θανάτους ετησίως, εκ των οποίων οι μισοί είναι παιδιών· ότι άνω του ενός δισεκατομμυρίου άτομα δεν έχουν άνετη πρόσβαση και προσιτές τιμές στο πόσιμο νερό, ενώ 2,5 δισεκατομμύρια άτομα δεν διαθέτουν το οποιοδήποτε μέσον εξυγίανσης,

Ε. εκτιμώντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της χορηγούν περίπου 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε έτος σε αναπτυσσόμενες χώρες για την κάλυψη αναγκών σε νερό και σε εγκαταστάσεις υγιεινής, καθιστώντας την ΕΕ τον μεγαλύτερο χορηγό βοήθειας στον κόσμο στον συγκεκριμένο αυτόν τομέα,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι το προαναφερθέν πρόγραμμα υδροδότησης ΑΚΕ-ΕΕ αποσκοπεί, εντός του πλαισίου των ΑΣΧ και των στόχων της WSSD, να ενισχυθεί η βιώσιμη υδροδότηση και η υποδομή εγκαταστάσεων υγιεινής και να βελτιωθούν η διαχείριση του νερού και οι πρακτικές Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων (ΙWRM) στις χώρες ΑΚΕ, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση του χρηματοδοτικού κενού,

1. δηλώνει ότι το νερό αποτελεί κοινό αγαθό της ανθρωπότητας και ότι, κατά συνέπεια, η πρόσβαση σε αυτό αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα· ζητεί να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλιστεί η πρόσβαση στο νερό των φτωχότερων πληθυσμών της γης ως το 2015·

2. καλεί την Επιτροπή να εκπροσωπήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση στο τέταρτο Παγκόσμιο Φόρουμ για το Νερό με εντολή να επιδιώξει την αναγνώριση της τελικής Υπουργική Δήλωσης σύμφωνα με την οποία η πρόσβαση σε πόσιμο νερό συνιστά θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα· ζητεί, υπό αυτή την έννοια, να προτείνουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της να συνταχθεί, υπό την αιγίδα των ηνωμένων Εθνών, διεθνής συνθήκη για το νερό και τη διαχείριση των υδάτινων πόρων στην οποία θα αναγνωρίζεται το δικαίωμα της πρόσβασης σε πόσιμο νερό·

3. εκφράζει τη λύπη του για την περιορισμένη ενσωμάτωση των δράσεων του "Παγκόσμιου Φόρουμ για το Νερό" στις εργασίες των Ηνωμένων Εθνών· υπενθυμίζει ότι 21 διεθνείς οργανισμοί ασχολούνται σε διαφορετικά επίπεδα με τα προβλήματα του νερού και ζητεί σχετικώς να συσταθεί Υπηρεσία συντονισμού για το νερό υπό την άμεση αρμοδιότητα του ΟΗΕ·

4. τονίζει ότι αυτή η Υπηρεσία συντονισμού για το νερό θα πρέπει, στο πλαίσιο της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, να εξασφαλίζει συγχρόνως την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος και να έχει ως καθήκον την επινόηση και διαμόρφωση στρατηγικών οι οποίες να ενθαρρύνουν μια οικονομική και γεωργική ανάπτυξη συμβατή με τη διατήρηση ή την αποκατάσταση της ποιότητας του νερού σε υψηλά επίπεδα·

5. τονίζει ότι η διαχείριση των υδατίνων πόρων θα πρέπει να βασίζεται σε μια συμμετοχική και ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα συνδέει τους χρήστες και τους λαμβάνοντες τις αποφάσεις για τον προσδιορισμό των πολιτικών ύδατος σε τοπικό επίπεδο και κατά δημοκρατικό τρόπο·

6. ζητεί όλα τα προγράμματα υδροδότησης και αποχετεύσεων να περιλαμβάνουν ειδικές δράσεις για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων — εις τρόπον ώστε να διασφαλίζεται η δίκαιη κατανομή των ωφελειών και των ευκαιριών που προκύπτουν από αυτά — και να υποστηρίζουν τον ρόλο των γυναικών στην παροχή, διαχείριση και διατήρηση των υδάτινων πόρων·

7. χαιρετίζει τη διάθεση 500 εκατομμυρίων ευρώ από το 9ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ), επιπλέον της προηγούμενης χρηματοδότησης ύψους 475 εκατομμυρίων ευρώ από το 9ο ΕΤΑ για υδροδότηση και αποχετεύσεις, στο πλαίσιο του προαναφερθέντος προγράμματος υδροδότησης ΑΚΕ-ΕΕ· ζητεί να χρηματοδοτηθούν καταλλήλως στο πλαίσιο του 10ου ΕΤΑ η υδροδότηση και οι αποχετευτικές εγκαταστάσεις· ελπίζει ότι οι διεθνείς οργανισμοί θα αυξήσουν το μερίδιο για το νερό στα προγράμματα δράσης τους και ότι η ανακούφιση του χρέους θα έχει επίσης ως αποτέλεσμα επενδύσεις υπέρ της υδροδότησης·

8. υπογραμμίζει και υποστηρίζει τα πορίσματα της προαναφερθείσας Ειδικής Επιχειρησιακής Ομάδας για το Νερό και την Υγιεινή στο πλαίσιο του σχεδίου της Χιλιετηρίδας, σύμφωνα με τα οποία οι κύριοι στόχοι των ΑΣΧ δεν πρόκειται να επιτευχθούν αν δεν ικανοποιηθούν ορισμένες προϋποθέσεις, όπως:

- αυξημένος βαθμός αναπτυξιακής βοήθειας και στοχοθέτησης για τις Λιγότερο Αναπτυγμένες Χώρες,

- ανακατανομή πόρων από αναπτυσσόμενες χώρες χαμηλού και μέσου εισοδήματος προς τις φτωχότερες,

- μια αυξημένη συμμετοχή όλων των οικείων παραγόντων προκειμένου να δημιουργηθεί μια πραγματική ιδιοκτησία στον τομέα της υδροδότησης και των πρωτοβουλιών για αποχετευτικές εγκαταστάσεις και να δοθεί έμφαση στην κινητοποίηση της τοπικής κοινότητας·

9. ζητεί να ενθαρρυνθούν οι τοπικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αφιερώσουν μέρος των χρημάτων που καταβάλλουν οι χρήστες για την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης υπέρ δράσεων αποκεντρωμένης συνεργασίας, και να αποκτήσει η ΕΕ τα μέσα που θα της επιτρέψουν να υποστηρίξει και συνοδεύσει τέτοιες ενέργειες, μεταξύ άλλων στο επίπεδο του συντονισμού των πληροφοριών, της αξιολόγησης και της διάδοσης των αποτελεσμάτων·

10. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να αναγνωρίσουν το θεμελιώδη ρόλο των τοπικών αρχών όσον αφορά στην προστασία και τη διαχείριση των υδάτων, και εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι είναι ανεπαρκής η εκ μέρους των ευρωπαϊκών προγραμμάτων συγχρηματοδότησης εκμετάλλευση των ικανοτήτων, εμπειριών και πόρων των τοπικών αρχών, καθόσον οι τοπικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξαιτίας των τεχνικών τους ικανοτήτων, της τεχνογνωσίας τους και της πείρας τους αποτελούν ιδιαίτερα ενδεδειγμένους παράγοντες για την υποβοήθηση των κοινωνικών ομάδων των αναπτυσσομένων χωρών·

11. υπογραμμίζει ότι τα μέτρα για βελτίωση της υδροδότησης και των αποχετευτικών εγκαταστάσεων δεν πρέπει να λαμβάνονται ανεξάρτητα, αλλά θα πρέπει να αποτελούν μέρος μιας συνεκτικής και διατομεακής αναπτυξιακής στρατηγικής που θα συμπεριλαμβάνει άλλους τομείς πολιτικής, όπως η υγεία και η παιδεία, οι υποδομές, η ανάπτυξη παραγωγικών ικανοτήτων και χρηστής διακυβέρνησης καθώς και στρατηγικές βιώσιμης ανάπτυξης·

12. υπογραμμίζει τη σημασία της έγκαιρης πρόληψης των περιφερειακών διενέξεων που συνδέονται με το θέμα του νερού, ειδικά σε περιφέρειες όπου υπάρχει κοινή λεκάνη για περισσότερες από μία χώρες· ζητεί, υπό αυτό το πρίσμα, να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο για τη βελτίωση του συντονισμού της περιφερειακής πολιτικής σχετικά με το νερό και για την προώθηση της ίδρυσης περιφερειακών φορέων διαχείρισης του νερού·

13. υπογραμμίζει τον αυξημένο κίνδυνο από την ανεπάρκεια του νερού λόγω των κλιματικών αλλαγών· υπενθυμίζει ότι η ερήμωση, το λιώσιμο των παγετώνων, η μείωση της στάθμης των υδάτων και η άνοδος του αλμυρού νερού απειλούν την παροχή ύδατος σε πολλά μέρη του κόσμου· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της, καθώς και τη διεθνή κοινότητα, να εφαρμόσουν μέτρα κατά των κλιματικών αλλαγών ώστε να αναχαιτισθούν οι αρνητικές αυτές τάσεις·

14. ζητεί την κοινή διαχείριση της περιβαλλοντικής πολιτικής και της πολιτικής πρόληψης ώστε να δημιουργηθεί πραγματικά κοινή πολιτική διαχείρισης του νερού η οποία θα εφαρμόζεται σε όλες τις εξωτερικές πολιτικές της ΕΕ και η οποία θα διέπεται από τις αρχές της οδηγίας πλαισίου για το νερό, στόχος της οποίας είναι η μεσο- μακροπρόθεσμη διατήρηση της ποιότητας των υδάτινων πόρων· θεωρεί, υπό αυτή την έννοια, ότι το σύνολο των χρηματοδοτικών πόρων που διαθέτει η ΕΕ για σχέδια συνεργασίας και διμερείς προσπάθειες για το νερό θα πρέπει να συμφωνούν με την γενική προσέγγιση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ·

15. χαιρετίζει και ενθαρρύνει το έργο που πραγματοποιούν οι οργανώσεις της ευρωπαϊκής και διεθνούς κοινωνίας των πολιτών όσον αφορά την εξεύρεση λύσεων στα προβλήματα που σχετίζονται με την πρόσβαση στο νερό των φτωχότερων πληθυσμών· συνιστά σε όσους θα συμμετάσχουν στο τέταρτο Παγκόσμιο Φόρουμ για το Νερό να επιδείξουν ενδιαφέρον για τις δραστηριότητες των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών κατά τη διάρκεια του Φόρουμ και να λάβουν σοβαρά υπόψη τις προτάσεις των εν λόγω οργανώσεων·

16. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στο Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΕ, στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ και στην γενική γραμματεία των Επιτροπών για την Παγκόσμια Σύμβαση για το Νερό.

[1] ΕΕ C 76 Ε της 25.3.2004, σ. 430.

[2] ΕΕ C 102 Ε της 28.4.2004, σ. 857.

--------------------------------------------------