5. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 139/31 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων από 
φορείς που λειτουργούν στον τομέα των τηλεπικοινωνιών 
(89/C 139/09) 
Στις 24 Οκτωβρίου 1988 το Συμβούλιο αποφάσισε με βάση το άρθρο 100 της Συνθήκης να ζητήσει τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών της ΟΚΕ υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του την 1η Μαρτίου 1989 με βάση τη 
γνωμοδότηση του εισηγητή κ. Schmitz. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά την 264η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 
31ης Μαρτίου 1989) με 97 ψήφους υπέρ, 13 κατά και 12 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση (ονομαστική 
ψηφοφορία). 
Η ΟΚΕ χαιρετίζει τις προτάσεις της Επιτροπής για την φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος ανάθεσης 
συμβάσεων δημοσίων αγορών στους σημαντικότερους αλλά εξαιρούμενους μέχρι σήμερα τομείς και 
διατυπώνει τις παρακάτω παρατηρήσεις. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η ΟΚΕ εκφράζει ικανοποίηση επειδή η Επιτροπή, 
μετά από παρατεταμένη περίοδο μελέτης και διαβουλεύσεων 
με τους ενδιαφερόμενους κύκλους κατέθεσε τελικώς τις 
οριστικές της προτάσεις για την επέκταση των κοινοτικών 
ρυθμίσεων στις κρατικές προμήθειες όλων των αγαθών εκτός 
από τον τομέα της άμυνας. Οι συμβάσεις κρατικών προ­
μηθειών που υπόκεινται σε κοινοτικές διαδικασίες αντιπρο­
σωπεύουν περί τα 250 δισεκατομμύρια ECU. 
1.2. Από τη φιλελευθεροποίηση των διαδικασιών ανάθε­
σης δημόσιων συμβάσεων θα προκύψουν οικονομικά οφέλη 
που δύσκολα μπορεί να υπολογισθούν ποσοτικώς. Βέβαιο 
εντούτοις είναι ότι οι στατιστικές άμεσες συνέπειες στο εμπό­
ριο που προκύπτουν από την αυξημένη διείσδυση των εισαγω­
γών (που βασίζονται στην υπόθεση ότι η διείσδυση των 
εισαγωγών του δημόσιου τομέα ανέρχεται στο ίδιο επίπεδο 
με εκείνο του ιδιωτικού είναι λιγότερο σημαντικές από τις 
επιπτώσεις του ανταγωνισμού (αναδιοργάνωση προκειμένου 
να απαλειφθούν τα διάφορα είδη αναποτελεσματικότητας) 
και από τις επιπτώσεις της αναδιοργάνωσης (αύξηση των 
συντελεστών χρησιμοποίησης της παραγωγής ικανότητας, 
συγχωνεύσεις κλπ.). Στόχος των προτάσεων της Επιτροπής 
είναι η αύξηση του ανταγωνισμού στον τομέα αυτό, με τη 
δημιουργία διαφάνειας και με τη θέσπιση κανόνων για τη 
δημοσίευση και την ενημέρωση ως απαραίτητο πλαίσιο εντός 
του οποίου οι οικονομικές δυνάμεις της αγοράς θα είναι 
ελεύθερες να δράσουν. 
1.3. Η φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος της ανάθεσης 
δημόσιων συμβάσεων στους ενδιαφερόμενους τομείς αποτε­
λεί χαρακτηριστικό στοιχείο του σχεδίου απορρύθμισης που 
κατήρτισε η Επιτροπή κατά την υλοποίηση της Ευρωπαϊκής 
Εσωτερικής Αγοράς. Ωστόσο απουσιάζουν αναγκαία μέτρα 
κοινωνικής πολιτικής και πολιτικής της απασχόλησης, που 
αποτελούν προϋπόθεση για μια οικονομική φιλελευθε­
ροποίηση η οποία θα ήταν απόλυτα ευκταία. 
1.4. Για να ενταθούν οι θετικές επιπτώσεις που ασκεί η 
οικονομική ανάπτυξη στην απασχόληση, η διαδικασία 
αναδιάρθρωσης θα πρέπει να συμπληρωθεί με συνοδευτικά μέτρα μακροοικονομικού περιεχομένου. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει 
στο πλαίσιο αυτό τη μελέτη Cecchini, με την οποία αποδεί­
χθηκε ότι η αύξηση της απασχόλησης θα είναι ελάχιστη εάν 
τα κράτη μέλη δεν εφαρμόσουν και συνοδευτικά μέτρα της 
μακροοικονομικής πολιτικής για την προώθηση των επενδύ­
σεων. 
1.5. Ορισμένοι τομείς (προμηθευτές) προστατεύοντο έως 
σήμερα από τις εθνικές δημόσιες διαδικασίες ανάθεσης συμ­
βάσεων και ήταν εκτεθειμένες κατ' αυτόν τον τρόπο σε μικρό­
τερο βαθμό στο διεθνή ανταγωνισμό. Το γεγονός αυτό 
οδήγησε σε λιγότερο καινοτόμες διαδικασίες παραγωγής και 
σε λιγότερο καινοτόμα προϊόντα αλλά και σε πλεονασματικές 
ικανότητες. Για το λόγο αυτό οι παραγωγικές διαρθρώσεις 
στην Κοινότητα στους ενδιαφερόμενους τομείς δεν είναι 
ομοιογενείς. Για να μην προκληθούν όμως ανυπολόγιστες 
συνέπειες για την απασχόληση, οι αναγκαίες αναδιαρθρώσεις 
θα πρέπει να γίνονται σταδιακά. Το πρόβλημα αυτό αφορά 
ιδιαίτερα ορισμένα παραδοσιακά βιομηχανικά κέντρα της 
Ευρώπης, στα οποία η ήδη δύσκολη κατάσταση θα επιδεινω­
θεί, καθώς και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στον 
ηλεκτρονικό τομέα. Η αναφορά που γίνεται στην ανακοίνωση 
της Επιτροπής όσον αφορά το συγκριτικά μικρό αριθμό 
προσφερόντων στους σχετικούς τομείς στις ΗΠΑ, δεν μπορεί 
να θεωρηθεί παράδειγμα προς μίμηση. 
1.6. Συνεπώς η φιλελευθεροποίηση των διαδικασιών 
ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων στους ενδιαφερόμενους 
τομείς θα πρέπει να συνοδεύεται από μέτρα της οικονομικής 
και διαρθρωτικής πολιτικής. 
Στους ιδιαίτερα θιγόμενους τομείς θα πρέπει ειδικές ευρωπαϊ­
κές διακλαδικές επιτροπές να αναπτύξουν προγράμματα 
αναδιάρθρωσης προσανατολιστικού χαρακτήρα. Οι διακλα-
δικές επιτροπές είναι ανάγκη κατά την περαιτέρω ανάπτυξη 
του κοινωνικού διαλόγου να απαρτίζονται από εκπροσώπους 
των εργοδοτών, των συνδικαλιστικών οργανώσεων και της 
Επιτροπής. Όσον αφορά τη συνεργασία της Κοινότητας 
είναι αυτονόητο ότι εφόσον υπάρξουν σοβαρά προβλήματα 
διαρθρωτικής αναπροσαρμογής θα γίνει χρήση των διαρθρω­
τικών ταμείων. 
1.7. Επειδή τα εθνικά κοινοβούλια χρειάζονται χρόνο για 
να μετατρέψουν για την κατάρτιση των νόμων που απαιτού­
νται για την εφαρμογή των οδηγιών, είναι προφανές ότι η 
προτεινόμενη προθεσμία της 3ης Δεκεμβρίου 1989 για την 
έναρξη ισχύος των κοινωνικών διατάξεων δεν δύναται να 
τηρηθεί. 
Αριθ € 139/32 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5 6 89 
Η ΟΚΕ προτείνει συνεπώς, όπως το άρθρο 14 τροποποιηθεί 
με τέτοιο τρόπο ώστε η οδηγία να αρχίσει να ισχύει 12 μήνες 
μετά την υιοθέτηση της απο το Συμβούλιο 
18 Αν θα προκύψουν θετικές επιπτώσεις απο τη φιλελευ­
θεροποίηση των διαδικασιών για την ανάθεση δημοσίων συμ­
βάσεων θα εξαρτηθεί ουσιαστικά απο το αν υπάρχει αποτε­
λεσματικός ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων στους 
ενδιαφερομένους τομείς Επομένως χρειάζεται μια δραστήρια 
πολιτική ανταγωνισμού (εφαρμογή των άρθρων 85-86 της 
Συνθήκης ΕΟΚ) καθώς και ταχεία θέσπιση ενός αποτελεσμα­
τικού κανονισμού για τον έλεγχο των συγχωνεύσεων ('), ώστε 
να αποφευχθεί να ελέγχεται ενα μέρος της αγοράς απο ορισμέ­
νες επιχειρήσεις οι οποίες θα μπορούν να απαιτήσουν υπερβο­
λικά αυξημένες τιμές Επίσης οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις 
θα πρέπει να είναι σε θέση να αποκτούν τη διάσταση με την 
οποία καθίσταται πλήρως ανταγωνιστικές στη διεθνή αγορά 
19 Με τη διαδικασία δημοσίου διαγωνισμού που προτεί­
νει η Επιτροπή δεν λαμβάνεται ικανοποιητικά υπόψη ο ειδι­
κός ρόλος που διαδραματίζουν οι δημοσιές επιχειρήσεις 
19 1 Οι δημοσιές επιχειρήσεις που εμπίπτουν στο πεδίο 
εφαρμογής της οδηγίας θα πρέπει να αναλάβουν λειτουργίες 
που τους αναθέτει το κράτος στον τομέα της ενεργειακής 
πολιτικής, της πολιτικής μεταφορών και της πολιτικής 
επικοινωνιών Η δημιουργία, η περαιτέρω ανάπτυξη και η 
εξυπηρέτηση των λειτουργιών στον τομέα των έργων υποδο­
μής έχει έξαλλου μεγάλη σημασία όσον άφορα την περιφε­
ρειακή πολιτική Η εκπλήρωση των πολιτικών αυτών λει­
τουργιών δεν θα πρέπει κατά τη γνώμη της ΟΚΕ να 
υποσκάπτεται απο την πιθανή φιλελευθεροποίηση των 
αγορών δημοσίων συμβάσεων 
1 9 2 Πολλές δημοσιές επιχειρήσεις βρίσκονται σε αντα­
γωνισμό (ακόμη και σε ανταγωνισμό υποκατάστασης) με 
ιδιωτικές επιχειρήσεις οι οποίες εν μέρει δεν θίγονται απο 
τις οδηγίες αυτές Θα πρέπει ωστόσο να ληφθεί μέριμνα 
ώστε να μην επιδεινωθεί η ανταγωνιστικότητα των δημοσίων 
επιχειρήσεων με την εφαρμογή υπερβολικά γραφειοκρατικών 
διαδικασιών ανάθεσης συμβάσεων Εξαλλου η Επιτροπή θα 
πρέπει σε ειδικές περιπτώσεις να εξετάσει αν ο στόχος της 
φιλελευθεροποίησης του συστήματος για την ανάθεση δημο­
σίων συμβάσεων θα μπορούσε να επιτευχθεί καλύτερα με μια 
αποτελεσματικότερη διαφάνεια όσον άφορα τις συμβάσεις 
μικρής εμβέλειας 
2 Γενικές παρατηρήσεις 
2 1 Ο αναθέτων οργανισμός 
2 11 Η ΟΚΕ, όπως και στη γνωμοδότηση της για την 
οδηγία σχετικά με τα δημοσία εργα(2), εγκρίνει την επιλογή 
της προτεινομένης οδηγίας σχετικά με μια προσέγγιση προ­
σανατολισμένη προς την αγορά Επειδή τα νομικά συστήματα 
σχετικά με τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων ποικίλλουν 
απο χωρά σε χωρά, ουσιαστικά κριτήρια ενός κοινοτικού 
κανονισμού πρέπει να είναι εαν η ανάθεση σύμβασης είναι 
δημοσία η εαν απολαμβάνει ειδικών η αποκλειστικών δικαιω­
μάτων Η ΟΚΕ ωστόσο, ευαίσθητη απέναντι στους κίνδυνους 
(') Βλέπε ΕΕαριθ Ο 208 της 8 8 1988 
Ο Βλέπε ΕΕαριθ € 319 της 30 11 1987 και συγκεκριμένα στους κοινωνικούς κίνδυνους τους οποίους 
ενέχει για τους ενδιαφερομένους προμηθευτές το γενικευμένο 
άνοιγμα των δημοσίων αγορών επιμένει οτι είναι απαραίτητο 
να τους εξασφαλιστούν ίσες ευκαιρίες 
2 1 2 Λόγω του πολυσυνθέτου χαρακτήρα του ορισμού των 
οργανισμών που υπάγονται στις υπο εξέταση οδηγίες, θα ήταν 
σκόπιμο να καταρτίσει η Επιτροπή έναν ακριβή κατάλογο 
των σχετικών φορέων και του είδους των καλυπτομένων προ­
μηθειών και εργασιών Η Επιτροπή θα πρέπει να αναθεωρεί 
τον κατάλογο αυτό σε τακτά χρονικά διαστήματα (π χ μια 
φορά το χρόνο) 
2 2 Οι σχετικές παραγγελίες 
2 21 Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να μειώσει γενικά στο 
ελάχιστο τον αριθμό παρεκκλίσεων απο την οδηγία Οι εξαι­
ρέσεις θα πρέπει να αποτελούν απόλυτη εξαίρεση απο τον 
κανόνα επειδή μόλις η Επιτροπή ενδώσει στις πιέσεις ενός 
τομέα οι άλλοι τομείς (και δικαιολογημένα) θα ακολουθούν 
πάραυτα Και τούτο σημαίνει οτι, όπως έχει δείξει η εμπειρία 
απο τις προηγούμενες οδηγίες, η οδηγία θα χάνει κάθε ελπίδα 
αποτελεσματικότητας Οι προτάσεις της Επιτροπής αποτε­
λούν μέτρα διαφάνειας και πληροφόρησης 
2 2 2 Η ΟΚΕ είναι της γνώμης οτι τα ανώτατα όρια που 
προτείνει η Επιτροπή (200000 Ε€υ για δοΓίχνατε και τηλεπι­
κοινωνίες, 750 000 Ε(Γυ για άλλες συμβάσεις έργων, 5 
εκατομμύρια Εθυ για οικοδομές θα πρέπει να επανεξετα­
σθούν Για να μην καταστεί υπερβολικά γραφειοκρατική η 
διαδικασία κατά τον προσδιορισμό των ανωτάτων ορίων πρέ­
πει να λαμβάνεται ως βασικό κριτήριο η συνολική άξια των 
συμβάσεων και οχι ο αριθμός τους 
2 3 Η διαδικασία ανάθεσης των συμβάσεων 
2 3 1 Η Επιτροπή, όπως και στις προηγούμενες οδηγίες 
της για τις προμήθειες και τις δημοσιές αγορές, απαιτεί απο 
τις υπηρεσίες που εκτελούν τις αγορές να βασίζουν την 
ανάθεση των συμβάσεων σε κριτήρια που ερείδονται στην 
πλέον συμφέρουσα απο οικονομική άποψη προσφορά στη 
χαμηλότερη προσφορά και μονό Η ΟΚΕ συμφωνεί με την 
αρχή αυτή Επίσης όμως ο περιορισμός της χρήσης της 
διαπραγμάτευσης (δηλ μη ανταγωνιστικής) διαδικασίας 
προσφοράς υπήρξε ανέκαθεν ένας απο τους κυρίους στόχους 
της Επιτροπής για την αντιμετώπιση της καταστρατήγησης 
των κοινοτικών κανόνων ανάθεσης Η ΟΚΕ διερωτάται αν η 
αρχή αυτή δεν θα έπρεπε να εφαρμόζεται και στους τομείς 
που μέχρι σήμερα εξαιρούνταν και θέτει εν αμφιβολία τη 
δικαιολογία που προβάλλει η Επιτροπή, οτι έτσι δίνεται η 
δυνατότητα ελεύθερης επιλογής των διαδικασιών προσφοράς 
και οτι απαιτείται «ειδική» ελαστικότητα για τους τομείς που 
μέχρι σήμερα εξαιρούνταν λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα 
τους επειδή «διαφέρουν» απο τους ουσιαστικά διοικητικούς 
οργανισμούς που καλύπτονται απο τις ισχύουσες οδηγίες 
επειδή επιδιώκουν οικονομικούς η βιομηχανικούς σκοπούς» 
Αυτό είναι το κυριότερο επιχείρημα στο οποίο στηρίζεται η 
5. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 139/33 
πρόταση της Επιτροπής, επειδή χρησιμοποιείται ως δικαιο­
λογία της ελαστικής προσέγγισης της. Η κύρια διαφορά 
μεταξύ των μέχρι σήμερα εξαιρούμενων τομέων και των λοι­
πών τομέων και ο λόγος για τον οποίον εξαιρέθηκαν αρχικά 
από τις οδηγίες σχετικά με την ανάθεση δημόσιων συμ­
βάσεων, είναι πολιτική, με άλλα λόγια επειδή οι τομείς αυτοί 
σύμφωνα με την άποψη των κρατών μελών είχαν αισθητά 
μεγαλύτερη οικονομική και βιομηχανική σημασία. Το 
πρόσχημα με το οποίο εξαιρούνταν, όπως αναφέρει η ίδια η 
Επιτρρπή, υπήρξε νομικό, δηλαδή ότι «μια συγκεκριμένη 
δραστηριότητα σε ορισμένα κράτη μέλη δύναται να ανατεθεί 
σε ένα δημόσιο οργανισμό, σε ορισμένα άλλα σε ιδιωτικό 
οργανισμό ή και στους δύο». 
2.3.2. Η κοινοτική νομοθεσία σχετικά με την ανάθεση 
δημόσιων συμβάσεων είχε σχετικά περιορισμένες επιπτώσεις 
επί του εμπορίου επειδή, σύμφωνα με την έκθεση Cecchini, 
«υπάρχουν πάρα πολλοί τρόποι για να παρακαμφθούν οι 
διατάξεις ή για να επηρεασθεί η επιλογή των προμηθευτών 
κατά την εκτίμηση της προσφοράς». Έως τώρα οι προμηθευ­
τές δεν έδειχναν ενδιαφέρον να συμμετάσχουν στην αντα­
γωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών επειδή πίστευαν 
ότι δεν θα είναι αποδοτικές, δηλαδή ότι θα ήταν εύκολο για 
τους οργανισμούς που προβαίνουν στις αγορές να αποφύγουν 
τη θεμιτή υποβολή προσφορών. 
2.3.3. Ο τρόπος με τον οποίο η προτεινόμενη οδηγία θα 
ανταποκριθεί στην πρόκληση αυτή έχει καίρια σημασία δεδο­
μένου ότι τελικώς η έκβαση της κοινοτικής πολιτικής στον 
τομέα της ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων θα εξαρτηθεί από 
την αξιοπιστία της οδηγίας. 
2.3.4. Η ΟΚΕ θέτει το ερώτημα μήπως οι διαδικασίες 
υποβολής προσφορών της προτεινόμενης οδηγίας είναι υπερ­
βολικά ελαστικές για να προστατευθούν οι οργανισμοί που 
προβαίνουν σε αγορές από τις πολιτικές παρεμβάσεις κατά 
τη λήψη των αποφάσεων προμήθειας και επομένως μήπως 
δεν επιτρέψουν την αναμενόμενη διείσδυση στις εισαγωγές 
του δημοσίου, όπως αναφέρεται παραπάνω. Και ο λόγος είναι 
απλός, δηλαδή οι αναθέτοντες οργανισμοί θα έχουν ελεύθερη 
επιλογή των διαδικασιών υποβολής προσφορών και έτσι θα 
απολαμβάνουν αρκετά μεγαλύτερης ελαστικότητας από ό,τι 
στα πλαίσια των οδηγιών για τις δημόσιες προμήθειες και τα 
δημόσια έργα. 
2.3.5. Για να εξασφαλισθεί η ύπαρξη διαφάνειας, οι αναθέ­
τοντες οργανισμοί οφείλουν να προκηρύσσουν προηγουμέ­
νως διαγωνισμό και να γνωστοποιούν τα κριτήρια που θα 
εφαρμοσθούν κατά την ανάθεση της σύμβασης. Επιπλέον 
υποχρεούνται να καταρτίζουν σχετικούς απολογισμούς και 
στατιστικές. Οι υποχρεώσεις αυτές δεν κρίνονται υπερβολι­
κές, δεδομένου ότι οι διατάξεις για τις προκαταρκτικές προ­
κηρύξεις διαγωνισμών είναι τόσο ελαστικές ώστε οι απαιτή­
σεις αυτές να μην έχουν πλέον καμία ιδιαίτερη σημασία. Η 
πρόσκληση για συμμετοχή σε διαγωνισμό μπορεί όμως να 
γίνει π.χ. και με τη μορφή της περιοδικής ενημερωτικής 
προκήρυξης που οι αναθέτοντες οργανισμοί υποχρεούνται να 
δημοσιεύουν μια φορά το χρόνο ως ένδειξη των μελλοντικών 
τους σχεδίων. Ωστόσο δεν πρέπει να λησμονείται ότι οι 
περιοδικές αυτές προκηρύξεις χρειάζεται να καλύπτουν μόνο 
τις «επιδιωκόμενες» προμήθειες και αποτελούν επομένως 
έναν πραγματικά πολύ «ελαστικό» όρο. 2.3.6. Επίσης, εφόσον αναπτύσσονται πρόσθετα προγράμ­
ματα δεν απαιτείται για τις συμβάσεις που περιλαμβάνονται 
σε μία περιοδική προκήρυξη να τίθενται σε εφαρμογή κατά 
την περίοδο που καλύπτεται στην πράξη από την προκήρυξη 
αυτή, αλλά είναι δυνατό να περιλαμβάνονται στην περιοδική 
προκήρυξη του επόμενου έτους. 
2.3.7. Και επιπλέον οι πληροφορίες που πρέπει να παρέχο­
νται στην περιοδική προκήρυξη είναι κατά πολύ λιγότερο 
λεπτομερείς από ό,τι απαιτείται για τις ανοικτές, τις κλειστές 
ή τις με διαπραγμάτευση διαδικασίες· εξάλλου οι πληροφο­
ρίες αυτές δεν χρειάζεται να καλύπτουν για παράδειγμα τις 
απαιτήσεις για τα πρότυπα ή τις τεχνικές προδιαγραφές. 
2.3.8. Στο άρθρο 20 της αρχικής οδηγίας του 1976 για τις 
προμήθειες και στο άρθρο 23 της οδηγίας του 1971 για τις 
συμβάσεις έργων απαριθμούνται τα κριτήρια εκείνα βάσει 
των οποίων αποκλείεται η συμμετοχή προμηθευτών σε διαγω­
νισμό ανάθεσης σύμβασης, μεταξύ των οποίων κριτηρίων 
είναι η μη τήρηση των υποχρεώσεων σχετικά με την πληρωμή 
των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης ή φόρων. 
Το τμήμα καλεί την Επιτροπή να διευκρινίσει ότι ανάλογες 
διατάξεις ισχύουν στους τομείς που καλύπτονται από την 
οδηγία και προτείνει την επαναδιατύπωσή της με τέτοιο 
τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται ότι η κοινωνική νομοθεσία και 
οι συλλογικές συμβάσεις θα τηρούνται σε όλες τις βαθμίδες 
του αναλαμβανόμενου έργου και θα αγνοούνται οι 
προσφέροντες που δεν τηρούν τη βασική αυτή απαίτηση. 
2.3.9. Διαφάνεια 
2.3.9.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η διαφάνεια αποτελεί έναν από 
τους κύριους στόχους. Το 1986 έκανε γνωστό το μέλημα του 
ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι των οποίων η προσφορά δεν 
ευδοκίμησε θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν 
ποια προσφορά έγινε δεκτή και σε τι τιμή. Η ΟΚΕ είχε 
προτείνει την εποχή εκείνη ότι στις δημοσιευμένες προκηρύ­
ξεις ανάθεσης συμβάσεων χρειάζεται να περιλαμβάνεται το 
ονοματεπώνυμο ενός ατόμου που θα διασφαλίζει την επαφή 
για να διευκολύνεται η πρόσβαση στις πληροφορίες εκείνες 
που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τις πιθανές συμβάσεις 
υπεργολαβίας. 
2.3.9.2. Η ΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να επαναδιατυπώ-
σει το άρθρο 15 της οδηγίας για την παροχή υπηρεσιών στους 
τομείς των υδάτων, της ενέργειας και των μεταφορών ώστε 
να αντικατοπτρίζεται η άποψη του τμήματος όπως αναφέρεται 
στο σημείο 6.1 της πρότασης για τις τηλεπικοινωνίες σχετικά 
με τη διαφάνεια που απαιτείται για την οδηγία της Κοινό­
τητας. 
2.3.9.3. Το άρθρο 15.2 καθιστά την προστασία των θεμιτών 
εμπορικών συμφερόντων μιας συγκεκριμένης επιχείρησης 
αποχρώντα λόγο μη γνωστοποίησης της ταυτότητας της εται­
ρείας στην οποία ανατέθηκε η σύμβαση και της τιμής της 
συμβάσεως. Τούτο θεωρείται εντελώς απαράδεκτο από την 
ΟΚΕ. Διότι έτσι η δημοσιευμένη προκήρυξη χάνει κάθε 
σημασία. Τα εμπορικά συμφέροντα των επιτυχών υποψηφίων 
δεν έχουν ανάγκη από την προστασία που παρέχεται με το 
απόρρητο. Η διαφάνεια είναι το μικρό αντίτιμο που πρέπει 
Αριθ. C 139/34 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 6. 89 
να καταβληθεί αντί του πλεονεκτήματος της σύναψης της 
συμβάσεως. Οι υποψήφιοι των οποίων οι προσφορές δεν 
ευδοκίμησαν, έχουν από την άλλη πλευρά έννομο δικαίωμα 
να γνωρίζουν ποια είναι η τιμή της αγοράς και που πρέπει να 
απευθύνουν προσφορές για υπεργολαβία. 
2.3.9.4. Δεν υπάρχει ανάγκη ειδικών ρήτρων στην οδηγία 
για να καταστεί δυνατή η απόκρυψη της ακριβούς τιμής για 
τη σύμβαση. Το πρότυπο της προκήρυξης που δίνεται στο 
παράρτημα V περιλαμβάνει μάλλον την επιλογή δημοσίευσης 
του φάσματος τιμών (ελάχιστη/μεγίστη) παρά την ακριβή 
τιμή που καταβλήθηκε. 
2.3.9.5. Το άρθρο 15.3 που παρέχει τη δυνατότητα καθυστέ­
ρησης της αποστολής προς δημοσίευση της κατακύρωσης 
επί 48 ημέρες γελοιοποιεί την απαίτηση δημοσίευσης και 
αντιβαίνει προς τα συμφέροντα των συνδρομητών της Επίση­
μης Εφημερίδας και της Τράπεζας Δεδομένων TED (Tenders 
Electronic Daily). Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ κανένας 
λόγος δεν εμποδίζει τη διαβίβαση της κατακύρωσης προς 
δημοσίευση μία μέρα μετά την ανάθεση της σύμβασης. 
2.4. Κριτήρια ανάθεσης 
2.4.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι σε περίπτωση 
ασυνήθιστα ευνοϊκών προσφορών δεν θα ζητείται μόνο η 
γραπτή διευκρίνιση των επιμέρους σημείων της προσφοράς 
αλλά και πληροφορίες σχετικά με το ερώτημα αν ο εργολάβος 
απολαύει φορολογικών διευκολύνσεων. Ωστόσο είναι αμφι­
σβητήσιμο αν τα στοιχεία που διαθέτει η Επιτροπή σχετικά 
με τις επιδοτήσεις είναι πλήρη. Όσον αφορά τον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών, οι κρατικές επιδοτήσεις έρευνας και 
ανάπτυξης αποτελούν επιπλέον ένα πρόβλημα το οποίο θα 
πρέπει να ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη. 
2.4.2. Ο καθορισμός της κοινοτικής καταγωγής βάσει του 
κριτηρίου της προστιθέμενης αξίας είναι ζήτημα εξαιρετικά 
πολιτικό και υπερβαίνει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 
αυτής. 
Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ το άρθρο 24 έχει εντελώς ιδιαίτερη 
σημασία για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων 
Συναλλαγών (ΕΖΕΣ). Επομένως παροτρύνει την Επιτροπή να 
διεξαγάγει αμέσως διαπραγματεύσεις με τις εν λόγω χώρες 
για να προσλάβει όπως τα σχετικά μέτρα προκαλέσουν ανεπι­
θύμητες οπισθοδρομήσεις στην πορεία προς μια ευρεία 
ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού εμπορίου. 
Η Κοινότητα οφείλει ασφαλώς να τηρεί έναντι προμηθευτών 
τρίτων χωρών τις ισχύουσες και μελλοντικές ρυθμίσεις της 
Γενικής Συμφωνίας δασμών και εμπορίου (ΓΣΔΕ). Επιπλέον 
όσον αφορά τους τομείς που δεν καλύπτονται από τη ΓΣΔΕ θα 
ήταν ευκταίο να διαπραγματευθεί κατά περίπτωση η σύναψη 
συμφωνίας αμοιβαιότητας (ή τουλάχιστον συμφωνιών για την 
ίση κατανομή του οφέλους). Η ΟΚΕ υποστηρίζει βασικά την 
προβλεφθείσα ρύθμιση που θα ισχύει για τις τρίτες χώρες. 
Κρίνει όμως ότι αντί της ρύθμισης του 50 % για την εκτίμηση 
του ποσοστού «εντόπιας συμμετοχής» (Local Content) θα 
πρέπει να εφαρμοσθεί η ρύθμιση του 60%. Εξάλλου, οι δαπά­
νες που διατίθενται για την έρευνα και την ανάπτυξη θα πρέπει να εκτιμηθούν, ως προς την αξία τους, ξεχωριστά 
και να υπόκεινται επίσης στην προαναφερθείσα ρύθμιση του 
60%. Προτείνει επίσης να μην ισχύει η προτίμηση προ­
μηθειών κοινοτικής προέλευσης σε περίπτωση προμηθειών 
στην ίδια τιμή από κράτη μέλη της Αφρικής, των Καραϊβικών 
και του Ειρηνικού (ΑΚΕ). Επειδή υπάρχει έντονη αλληλε­
ξάρτηση με την υποδομή των χωρών της ΕΖΕΣ θα πρέπει να 
βρεθεί, μέσω διαπραγματεύσεων με τις χώρες αυτές, μια λύση 
που να είναι ικανοποιητική και για τις δύο πλευρές. 
2.4.3. Για να ληφθούν υπόψη τα περιφερειακά προβλήματα 
της Κοινότητας η ΟΚΕ προτείνει όπως οι προσφορές επιχει­
ρήσεων από περιφέρειες με διαρθρωτικά προβλήματα τύχουν 
ευνοϊκής μεταχείρισης. Επομένως πρέπει να δίδεται προ­
τεραιότητα ανάλογη με τη ρύθμιση για τρίτες χώρες, εφόσον 
υπάρχει η ίδια τιμή στον προσφέροντα που προέρχεται από 
μια περιφέρεια της ΕΚ η οποία εμπίπτει στους κανονισμούς 
των διαρθρωτικών ταμείων στόχος 1 (ολιγότερο αναπτυγμένες 
περιοχές) και στόχος 2 (βιομηχανικές περιοχές με προβλή­
ματα προσαρμογής). 
2.5. Κυρώσεις 
2.5.1. Η ΟΚΕ επικροτεί τις τροποποιημένες προτάσεις της 
8ης Δεκεμβρίου 1988 για την εφαρμογή της οδηγίας. Η τρο­
ποποιημένη πρόταση λαμβάνει πλήρως υπόψη την πρόταση 
της ΟΚΕ σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή πρέπει να εξου­
σιοδοτηθεί ώστε να απαιτεί από την αρμόδια αρχή ενός 
κράτους μέλους να θέτει σε κίνηση τις διαδικασίες κυρώσεων. 
Επιπλέον η ΟΚΕ ζητεί όπως η κοινοτική οδηγία που έχει 
υποβληθεί στο Συμβούλιο για την εφαρμογή των κοινοτικών 
διατάξεων σχετικά με τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων 
ισχύσει όσο το δυνατό ταχύτερα και για την παρούσα προτει­
νόμενη οδηγία. Η θέσπιση κοινοτικών ρυθμίσεων θα κατα­
ντήσει μάταια θεωρητική ενασχόληση, εφόσον δεν καταστεί 
δυνατή η εφαρμογή τους. Η ΟΚΕ, όπως αναφέρεται και στη 
γνωμοδότηση της για την οδηγία αυτή την οποία υιοθέτησε 
ομόφωνα, θεωρεί την εφαρμογή της οδηγίας ως απαραίτητο 
μέσον για την υλοποίηση μιας πραγματικής εσωτερικής 
αγοράς στον τομέα της ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων και 
καλεί πάλι την Επιτροπή 
— χωρίς να αναμείνει την υιοθέτηση της οδηγίας να συνερ­
γασθεί με τα κράτη μέλη για την κατάρτιση ομοιόμορφων 
διατάξεων σχετικά με τα χρονικά όρια, τα πρόστιμα και 
τις διοικητικές διαδικασίες, 
— και ότι, όπως στην περίπτωση των κανόνων ανταγωνισμού 
[άρθρο της Συνθήκης 87(2)], να περιβληθεί με τις ίδιες 
εξουσίες επιβολής κυρώσεων, όπως εκείνες που προβλέ­
πεται να παραχωρηθούν στις εθνικές αρχές σύμφωνα με 
την οδηγία εφαρμογής('). 
2.5.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι προκειμένου να αποφευχθεί η 
συστηματική προσφυγή στις εξαιρετικά δυσκίνητες διαδι­
κασίες του Δικαστηρίου (και οπωσδήποτε η προσφυγή στο 
μελλοντικό πρωτοβάθμιο δικαστήριο) οι διαφορές όσον 
(') Βλ. ΕΕ αριθ. C 347 της 22. 12. 1987, σ. 23. 
5. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. € 139/35 
αφορά τις οδηγίες θα πρέπει, με την επιφύλαξη του δικαιώμα­
τος προσφυγής, να παραπέμπονται σε μια επιτροπή διαιτη­
σίας που να απαρτίζεται από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. 
2.5.3. Για να βελτιωθεί η διαφάνεια κατά την ανάθεση 
δημόσιων συμβάσεων θα πρέπει κατά τη γνώμη της ΟΚΕ η 
Επιτροπή να δημοσιεύει στατιστικές σχετικά με τις διασυ­
νοριακές συμβάσεις και να τις διαβιβάζει στην ΟΚΕ. Η δημο­
σίευση αυτή θα πρέπει να πραγματοποιείται ετησίως. 
2 5 4. Θα πρέπει επίσης να ληφθούν μέτρα ώστε οι οργανι­
σμοί που θα καλύπτονται από την οδηγία να μην προσπα­
θήσουν να παρακάμψουν τις διατάξεις της αναλαμβάνοντας, 
χωρίς βάσιμη δικαιολογία, μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις με 
προνομιούχους προμηθευτές πριν από τη δημοσίευση της 
οδηγίας. Η οδηγία θα πρέπει να ορίζει ότι παρόμοιες δεσμεύ­
σεις θα υπόκεινται σε αναθεώρηση και περιορισμό της περιό­
δου ισχύος τους 3. Ειδικές παρατηρήσεις σχετικά με την ανάθεση έργων από 
επιχειρήσεις στον τομέα των τηλεπικοινωνιών 
3. Ρ Λόγω της υπερβολικά συχνής αναφοράς στην οδηγία 
σχετικά με την ανάθεση έργων στον τομέα του εφοδιασμού 
με νερό, ενέργεια και στον τομέα των μεταφορών, το προτει­
νόμενο κείμενο της οδηγίας δεν είναι εφαρμόσιμο στην πράξη 
από τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις. Η ΟΚΕ προτείνει γΡ 
αυτό να εκδοθεί μια ειδική οδηγία για το συγκεκριμένο αυτό 
τομέα. 
3.2. Η πολυπλοκότητα των συστημάτων σύνδεσης και 
μεταβίβασης καθώς και η ραγδαία εξέλιξη τους καθιστούν 
αναγκαία αφενός τη σταθερή συνεργασία μεταξύ των φορέων 
εκμετάλλευσης των δικτύων και της βιομηχανίας και αφετέ­
ρου την καταβολή σημαντικών προσπαθειών στον τομέα της 
έρευνας και ανάπτυξης, προσπάθειες που πρέπει να καρπο­
φορήσουν σύντομα. Επιβεβαιώνεται συνεπώς διαφοροποίηση 
των διαδικασιών σε συνάρτηση με τον τύπο του σχετικού 
εξοπλισμού. 
Επιπλέον η διαφάνεια που απαιτείται από τους ευρωπαίους 
φορείς εκμετάλλευσης δικτύων θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε 
οι φορείς αυτοί να μην βρεθούν σε μειονεκτική θέση έναντι 
των αμερικανών και ασιατών ανταγωνιστών τους 
Βρυξέλλες, 31 Μαρτίου 1989. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
ΑΙόοΠο ΜΑδΡΚΟΝΕ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
της γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Τα ακολούθα μέλη η οι αντικαταστάτες τους ψηφίσαν υπέρ της γνωμοδότησης 
Αιηαίο, ΑΓεηα, Ακ1$, Αΐ3ΐα"ε, Β3§1ΐ3ηο, Βε1ΐΓ3ΐτΐ4 ΒεηΙο-Οοης3ΐνεδ, ΒεΓείΐ3, Βει·§εΓ, ΒεπίΕδοοηι, ΒΙεδεΓ, Βοάάν, 
ΒοιχχεΓεε, Μπρεδημα-Σαββοπουλου, ίοοο ΒΓ3ηά30 Κ 0%1, €3ΐνεί-€Η3ΐηοοη, €3ΐτιρ[)ε1Ι, €&ΓΓθ11, €3ν3ζζυΙι, €εο3ΐ1ο 
ΗειτεΐΌ, Οιπδΐιε, Οονίε, ν3η 03ΐπ, ΟεΙΗοιπεηιε, Οε1ΐ3 ΟΐΌοε, Οοάά, ϋοηεκ, θθ8 δ3ηΙο8, Οπ11ε3υ(1, ν3η ΕεκεΠ, ΡΟΓ§38, 
ΡΓ3ηώ, ΡΓεειτΐ3η, ΡΓεδί, Οωοοιηείΐι, Οοιτιεζ-Μ3Γΐιηεζ, Οτεεη, Η3ηοοοκ, ΗοιιίΗυνδ, Ηοτχκεη, Ηον§33Γ(1-.ΐ3Κοο3εη, 
]εηκιηδ, Καζαζης, ΚίΓεΜεΙα!, ΜΐΚ3 Μ3Γΐιη, Ι_3πά3ουΓυ άε δι1ν3, Ε3ρρ3δ, 1.3Γδεη, ΕινεΓ3ηι, ΜιοΗεΙΙι, Μ3άάοοκ&, 
Μ3ΐηε11ι, Μ3Γ§οΙ, Μ3ΓνιεΓ, ΜεγεΓ-Ηοπι, ΜθΓεΐ3πά, Μοιιημιεδ, ΜΙΙΗΓ, ΜιπρΗν, Νιείδεη Β , Νιείδεη Ρ , Νοοι\1\ν3ΐ, 
ΟΓ8Ι, Ρ3Γάοη, ΡεΙΙεΙιετ, Ρείετδεη, Πετροπουλος, ΡοεΙοη, Ρτοεηο3, ΡΓΟΠΚ, Ρτουπιεηδ, Ουενεάο Κο]ο, Ραυτοπουλος, 
Ρν08ειη§Γ3νε, Κ.οιιζιει\ δ3ΐυ, δ3ΐιηοη, δ3η1ι1ΐ3η €3οεζ3, δοΗιηιΙζ, δοΐιηιΐκεΓ, δοΗορ§εδ, δεΓΓ3 €3Γ3οειο1ο, δι1ν3, διηιΐΗ Α , 
διτπΐΗ Ι, δοΐ3π, δρΐ]κεΓ8, δίαάεΐιη, δ(Γ3ΐΐ88, Τείΐεδ, ΤακκεΓ, Υ3ΐ1ε]0 €3ΐάετοη, Υ3ηάεη Βτοιιεκε, ΥετεεΜιηο, ΥνΊοκ, 
\νΐΐ11\νθΓΐί1, ΖϋΓΐ3υΓ-Ν3Γν31Ζ3 
Τα ακολούθα μέλη η οι αντικαταστάτες τους ψήφισαν κατά της γνωμοδότησης 
€εγΓ3ε, €ΐ3νεΙ, ΟοΙΜδ, Οεο3ΐ11οπ, 03Γάηετ, Κ33Π8, Εο\ν, άε Νοππ3ππ, Ρεττιη-ΡεΙΙεΙιετ, δοΐιαάε-ΡοιιΙδεη, δΙοπε-ΡιΐβΗ, 
ΤιχιεΓ, \Υ3§ηεΓ 
Τα ακολούθα μέλη η οι αντικαταστάτες τους απεσχον 
Αρ3πειο ΒΓ3νο, ΒΐΌΐεΗεΓ, ϋοοτηοοδ, 0Γεά3ΐ, Η3§εη, Κεηη3, ΜίδΙεπΗουννετ, Ρε3Γδοη, Κ.3η8οηι-Μ3θΗΐ3νε11ι, Κώιετε, 
ΚιεΓ3 Μ3Γ83, Κοιποΐι