[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 28.9.2005

COM(2005) 477 τελικό

2003/0107 (COD)

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση για

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη διαχείριση των αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας και την τροποποίηση της οδηγίας 2004/35/ΕΚ

ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣσύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση για

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη διαχείριση των αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας και την τροποποίηση της οδηγίας 2004/35/ΕΚ

1. εισαγωγη

Το άρθρο 251 παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ), της συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι η Επιτροπή έχει την υποχρέωση να εκδίδει γνώμη για τις τροπολογίες που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά τη δεύτερη ανάγνωση. Η Επιτροπή διατυπώνει κατωτέρω τη γνώμη της για τις 36 τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

2. ιστορικο

Η πρόταση COM(2003) 319 τελικό διαβιβάστηκε στις 2 Ιουνίου 2003 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σύμφωνα με την διαδικασία συναπόφασης που προβλέπεται στο άρθρο 175 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 11 Δεκεμβρίου 2003.

Η Επιτροπή των Περιφερειών γνωμοδότησε στις 12 Φεβρουαρίου 2004.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδότησε σε πρώτη ανάγνωση στις 31 Μαρτίου 2004

Μετά από τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, το Συμβούλιο ενέκρινε επισήμως κοινή θέση στις 12 Απριλίου 2005. Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την κοινή θέση εκδόθηκε στις 27 Απριλίου 2005 και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε τη θέση του κατά τη δεύτερη ανάγνωση, στις 6 Σεπτεμβρίου 2005.

3. σ κοποσ τησ προτασησ

Η προτεινόμενη οδηγία επιδιώκει την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων που έχουν για το περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου τα ρυπαρά απόνερα έκπλυσης από εγκαταστάσεις τελικής διάθεσης αποβλήτων εξόρυξης καθώς και την πρόληψη ή ελαχιστοποίηση των συνεπειών ατυχημάτων, εξασφαλίζοντας ιδίως την μακροπρόθεσμη σταθερότητα των φραγμάτων απορριμματικού πολφού και των σωρών εξορυκτικών αποβλήτων. Πρόκειται για απάντηση στα σοβαρότατα ατυχήματα από εξορυκτικά απόβλητα που συνέβησαν στην Ευρώπη το 1998 και το 2000 καθώς και για μια προσπάθεια να διαμορφωθεί το κατάλληλο νομικό πλαίσιο για την άρτια διαχείριση τέτοιων αποβλήτων.

4. γνωμη της επιτροπησ για τις τροπολογιες του ευρωπαικου κοινοβουλιου

Στις 6 Σεπτεμβρίου 2005, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 36 από τις 48 τροπολογίες που είχαν υποβληθεί. Από τις 36 εγκριθείσες τροπολογίες, η Επιτροπή δύναται να αποδεχθεί 8 πλήρως, 1 εν μέρει και 4 τροπολογίες επί της αρχής. 23 από τις εγκριθείσες τροπολογίες δεν γίνονται δεκτές από την Επιτροπή.

4.1. Τροπολογίες που ενέκρινε η Επιτροπή

4.1.1. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές πλήρως

Η τροπολογία 14 διευκρινίζει περαιτέρω τον ορισμό του «φράγματος» στο άρθρο 3 παράγραφος 11, ενώ οι τροπολογίες 17, 18 και 21 διευκρινίζουν το περιεχόμενο των σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων. Οι τροπολογίες 29, 30, 32 και 33 διευκρινίζουν τις ισχύουσες υποχρεώσεις όσον αφορά την προστασία του νερού και διατυπώνουν άμεσες αναφορές στη νομοθεσία της ΕΕ για τα ύδατα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εν λόγω τροπολογίες ευθυγραμμίζονται και βελτιώνουν το ήδη υφιστάμενο κείμενο καθώς και ότι θα διευκολύνουν την εφαρμογή της οδηγίας. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή μπορεί να τις αποδεχθεί.

4.1.2. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές εν μέρει

Η τροπολογία 39 εισηγείται την κατά τακτά διαστήματα αναπροσαρμογή της χρηματοοικονομικής εγγύησης ανάλογα με τις εργασίες αποκατάστασης που χρειάζεται να εκτελεσθούν. Η θεώρηση αυτή ευθυγραμμίζεται προς το πνεύμα της συγκεκριμένης διάταξης και μπορεί να γίνει δεκτή. Ωστόσο, το δεύτερο μέρος της τροπολογίας, στο οποίο διευκρινίζεται ότι η προσαρμογή αφορά τις εργασίες αποκατάστασης εκτάσεων εντός του αντίστοιχου τόπου καθώς και εδαφικών εκτάσεων που έχουν θιγεί άμεσα από την εγκατάσταση αποβλήτων, θεωρείται ανεφάρμοστο. Ως εκ τούτου, το τροποποιημένο άρθρο 14 παράγραφος 3 διατυπώνεται ως εξής:

“3. Το ύψος της εγγύησης προσαρμόζεται κατά τακτά διαστήματα ανάλογα με τις απαιτούμενες εργασίες αποκατάστασης που πρέπει να εκτελεσθούν στην αντίστοιχη εγκατάσταση αποβλήτων.”

4.1.3. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές επί της αρχής

Η τροπολογία 4 διευκρινίζει, στην αιτιολογική σκέψη 14, ότι η πρόληψη των αποβλήτων συγκαταλέγεται στους στόχους των σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων. Αυτό ευθυγραμμίζεται προς το άρθρο 5 παράγραφος 1, αλλά θεωρείται ότι για λόγους συνέπειας επιβάλλεται να χρησιμοποιηθεί η λέξη «ελαχιστοποίηση».

Η τροπολογία 10 προάγει την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών προβληματισμών σε άλλες πολιτικές και μπορεί να υποστηριχθεί, αλλά το προτεινόμενο κείμενο θα ήταν καταλληλότερο για αιτιολογική σκέψη παρά για άρθρο.

Η τροπολογία 23 προβλέπει ότι η αίτηση για άδεια πρέπει επίσης να περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τα εξορυσσόμενα ορυκτά και τα απομακρυνόμενα στείρα. Τα στοιχεία αυτά βελτιώνουν τις προδιαγραφές του χαρακτηρισμού των αποβλήτων που απαιτούνται για την άδεια ως μέρος του σχεδίου διαχείρισης αποβλήτων και γίνονται δεκτά, αλλά θεωρείται ότι θα ήταν σκοπιμότερο να ενταχθούν στο παράρτημα ΙΙ.

Οι προστατευόμενες περιοχές αποτελούν σημαντικό παράγοντα που επιβάλλεται να λαμβάνεται υπόψη όσον αφορά την τοποθεσία των εγκαταστάσεων αποβλήτων και ως εκ τούτου η τροπολογία 27 μπορεί να υποστηριχθεί, αλλά για λόγους σαφήνειας η Επιτροπή προτείνει το εξής κείμενο για το άρθρο 11 παράγραφος 2, στοιχείο α):

“(αα) οι τοποθεσίες των εγκαταστάσεων αποβλήτων επιλέγονται λαμβάνοντας υπόψη τις κοινοτικές ή εθνικές υποχρεώσεις όσον αφορά τις προστατευόμενες περιοχές,

(αβ) οι εγκαταστάσεις αποβλήτων βρίσκονται σε κατάλληλη θέση, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των γεωλογικών, υδρογεωλογικών και γεωτεχνικών παραγόντων …”

4.2. Τροπολογίες που απορρίφθηκαν από την Επιτροπή

Με την τροπολογία 3 διαγράφεται η αιτιολογική σκέψη που αναφέρεται στα ραδιενεργά εξορυκτικά απόβλητα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η συγκεκριμένη αιτιολογική σκέψη είναι χρήσιμη, δεδομένου ότι διευκρινίζει τη σχέση με ενδεχόμενη σχετική νομοθεσία βάσει της συνθήκης Ευρατόμ.

Η τροπολογία 8 τροποποιεί την αιτιολογική σκέψη 31 τονίζοντας την ευθύνη της Κοινότητας και των κρατών μελών όσον αφορά την αποκατάσταση ιδιαζόντως ρυπογόνων εγκαταλελειμμένων χώρων αποβλήτων και ενθαρρύνοντας την αξιοποίηση κοινοτικών κονδυλίων για ανάλογους σκοπούς. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το ήδη υφιστάμενο κείμενο αιτιολογεί ακριβέστερα το αντίστοιχο άρθρο (άρθρο 20), ενώ είναι περιττή η αναφορά στα κοινοτικά κονδύλια.

Η τροπολογία 48/49/50 τροποποιεί τον ορισμό της ‘κατεργασίας των ορυκτών πόρων’ ώστε να καλύπτεται και η καύση ασβεστολίθου. Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχτεί αυτήν την άποψη, δεδομένου ότι δεν πρόκειται για διαδικασία επεξεργασίας ορυκτού αλλά για διαδικασία βιομηχανικής μεταποίησης, η οποία δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.

Όσον αφορά τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων, οι τροπολογίες 16 και 19 εισάγουν στοιχεία τα οποία ήδη καλύπτονται από την οδηγία, ενώ η τροπολογία 20 επιχειρεί να καθιερώσει περιοριστικά στοιχεία τα οποία έμμεσα περιέχονται στο άρθρο 5 παράγραφος 3, στοιχείο στ).

Η τροπολογία 22 τροποποιεί τους στόχους των σχεδίων έκτακτης ανάγκης, πράγμα απαράδεκτο, δεδομένου ότι το ήδη υφιστάμενο κείμενο είναι επαρκώς σαφές και συνεπές.

Σύμφωνα με την τροπολογία 24 , το σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων που περιλαμβάνεται στην αίτηση αδείας θα πρέπει να εγκρίνεται προηγουμένως· ωστόσο κάτι ανάλογο δεν χρειάζεται, δεδομένου ότι μπορεί να επιτευχθεί αντίστοιχη έγκριση στο πλαίσιο της διαδικασίας αδειοδότησης. Η τροπολογία 25 διευκρινίζει ότι οι πληροφορίες που περιέχονται σε μια άδεια θα χρησιμοποιούνται για την κατάρτιση μητρώων των εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων. Aυτό δεν θεωρείται απαραίτητο, δεδομένου ότι η ήδη υφιστάμενη διατύπωση του άρθρου 7 παράγραφος 5 αναφέρεται σε σκοπούς στατιστικής και συνεπώς εξυπηρετεί ήδη τους στόχους που επιδιώκει η συγκεκριμένη τροπολογία.

Σύμφωνα με την τροπολογία 26, διευρύνονται τα μέτρα που λαμβάνονται βάσει του άρθρου 10 για τα απόβλητα που επανατοποθετούνται σε κοιλότητες εκσκαφής ώστε να καλύπτoυν «άλλα εξορυχθέντα υλικά» που τοποθετούνται εκεί καθώς και την ίδια την κοιλότητα εκσκαφής. Κάτι ανάλογο είναι αδύνατον να γίνει δεκτό δεδομένου ότι δεν καλύπτεται από το αντικείμενο της οδηγίας και δεν συνάδει προς το πνεύμα της.

Η τροπολογία 31 καθορίζει τη συχνότητα παρακολούθησης κατά τη φάση μετεπιχειρησιακής μέριμνας της εγκατάστασης. Ωστόσο κάτι ανάλογο μπορεί να καθοριστεί πολύ αποτελεσματικά από τις αρμόδιες αρχές κατά περίπτωση και ως εκ τούτου δεν είναι δυνατόν να υποστηριχθεί η συγκεκριμένη τροπολογία.

Όσον αφορά την προστασία των υδάτων, η τροπολογία 34 επιβάλλει τη συμμόρφωση του νερού που είχε μολυνθεί και εν συνεχεία αποτέλεσε αντικείμενο επεξεργασίας, καθώς και των απόνερων έκπλυσης (αποπλυμάτων) προς τις οδηγίες της ΕΕ για τα ύδατα. Ωστόσο, ανάλογη αναφορά δεν κρίνεται σκόπιμη, δεδομένου ότι οι κοινοτικές υποχρεώσεις ισχύουν ούτως ή άλλως. Ούτε είναι απαραίτητο να επιβάλλεται η επεξεργασία «κάθε άλλου λύματος», όπως επίσης προτείνει η εν λόγω τροπολογία, δεδομένου ότι ο όρος «απόπλυμα» ορίζεται με αρκετά ευρύ τρόπο. Οι τροπολογίες 6 και 35 τροποποιούν το κείμενο της αιτιολογικής σκέψης 25 και του άρθρου 13 παράγραφος 4, απαγορεύοντας αντίστοιχα την εναπόθεση λυμάτων σε ύδατα υποδοχής εάν δεν εξασφαλίζεται αποδεδειγμένα συμμόρφωση προς την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα (2000/60/ΕΚ). Η αλλαγή όμως αυτή δεν είναι απαραίτητη, επειδή το ήδη υφιστάμενο κείμενο έχει τις ίδιες επιπτώσεις. H τροπολογία 36 καθιερώνει μέτρα για τις εξορυκτικές κοιλότητες που έχουν αφεθεί να πλημμυρίσουν. Δεν μπορεί να υποστηριχθεί επειδή το συγκεκριμένο περιβαλλοντικό θέμα δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας και αντιμετωπίζεται δεόντως από την οδηγία-πλαίσιο 2000/60/ΕΚ για τα ύδατα.

Όσον αφορά τις χρηματοοικονομικές εγγυήσεις, η τροπολογία 37 επιβάλλει να εγκρίνονται από την Επιτροπή οι αντίστοιχες εθνικές διαδικασίες, αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό επειδή η καταλληλότητα ανάλογων συστημάτων είναι ευκολότερο να αξιολογηθεί από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Οι τροπολογίες 7 και 38 αφορούν αντιστοίχως την αιτιολογική σκέψη 7 και το άρθρο 14 παράγραφος 1, στοιχείο β), και δεν γίνονται δεκτές επειδή το ήδη υφιστάμενο κείμενο δίνει τη δυνατότητα να υπολογίζεται το ύψος των αναγκαίων πιστώσεων.

Η τροπολογία 42 εισάγει απαιτήσεις για τη μεταβατική περίοδο που προβλέπεται για τις ήδη υφιστάμενες εγκαταστάσεις αποβλήτων, ιδίως μάλιστα την ανάγκη συμμόρφωσης προς την οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα. Ανάλογες υποχρεώσεις θα ήταν υπέρμετρα περιοριστικές και δεν μπορούν να γίνουν δεκτές, λαμβάνοντας μεταξύ άλλων υπόψη ότι κατά τη προαναφερόμενη μεταβατική περίοδο οι ήδη υφιστάμενες εγκαταστάσεις οφείλουν ούτως ή άλλως να ανταποκριθούν στα πρότυπα της οδηγίας πλαίσιο για τα ύδατα 75/442/ΕΟΚ καθώς και στις απαιτήσεις της οδηγίας. 2000/60/EC και τις αντίστοιχες των οδηγιών 76/434/ΕΟΚ για τις επικίνδυνες ουσίες και 80/68/ ΕΟΚ περί προστασίας των υπογείων υδάτων από τη ρύπανση που προέρχεται από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες.

Η τροπολογία 43 διαγράφει τις μεταβατικές διατάξεις για τις ανενεργές εγκαταστάσεις, που δεν έχουν όμως ακόμη κλείσει οριστικά. Το ήδη υφιστάμενο κείμενο προσφέρει πρακτική δυνατότητα αντιμετώπισης ειδικών καταστάσεων περιλαμβάνοντας επίσης τις απαραίτητες αυστηρές περιβαλλοντικές διασφαλίσεις. Κατά συνέπεια, η συγκεκριμένη τροπολογία δεν γίνεται δεκτή.

Όσον αφορά τα άρτι προσχωρήσαντα κράτη μέλη, η τροπολογία 9 εισάγει αιτιολογική σκέψη η οποία υπογραμμίζει τη σημασία της οδηγίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι κάτι ανάλογο δεν είναι απαραίτητο, δεδομένου ότι οι προσχωρούσες χώρες έχουν την υποχρέωση να μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο και να εφαρμόσουν την οδηγία από την ημερομηνία προσχώρησής τους, ενώ παράλληλα η πρόοδός τους εν προκειμένω παρακολουθείται από την Επιτροπή. Επιπλέον, η τροπολογία 44 ορίζει ότι τυχόν παρεκκλίσεις στις εν λόγω χώρες θα έθεταν σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων της οδηγίας. Σχετική διάταξη θα περιόριζε ωστόσο το δικαίωμα του Συμβουλίου, που κατοχυρώνεται στη συνθήκη προσχώρησης, να χορηγεί προσωρινές παρεκκλίσεις και ως εκ τούτου δεν μπορεί να γίνει δεκτή.

Η τροπολογία 45 περιορίζει την περίοδο μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο από 24 σε 18 μήνες. Κάτι ανάλογο δεν μπορεί να γίνει δεκτό, δεδομένου ότι απαιτούνται 24 μήνες για να εξασφαλισθεί η ορθή μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο.

5. συμπέρασμα

Σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της όπως αναφέρεται ανωτέρω.