ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - Το δεύτερο σχέδιο δράσεως για τη Bόρεια Διάσταση, 2004-2006

Το δεύτερο σχέδιο δράσεως για τη βόρεια διάσταση, 2004-2006

Το παρόν έγγραφο ακολουθεί μετά το πρώτο σχέδιο δράσεως για τη βόρεια διάσταση [1], που εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Φέιρα τον Ιούνιο 2000, που λήγει στα τέλη του 2003. Το κύριο κείμενο θέτει τις γενικές αρχές και μεθοδολογία, τους βασικούς στόχους και τις προτεραιότητες, καθώς και τους μηχανισμούς με τους οποίους θα ελέγχεται η εκτέλεση των δραστηριοτήτων της βόρειας διάστασης. Οι λεπτομερείς δραστηριότητες που θα διεξάγουν οι εταίροι για την διεκπεραίωση καθεμιάς από αυτές τις δραστηριότητες αναφέρονται στο παράρτημα 1.

[1] Σχέδιο δράσεως για τη Βόρεια Διάσταση με εξωτερικές και διασυνοριακές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2000-2003, 9401/00, 14 Ιουνίου 2000, που βρίσκεται στον ιστότοπο http://europa.eu.int/comm/ external_relations/med_mideast/euro_med_partnership/bd.htm

Κατά την κατάρτιση του δεύτερου σχεδίου δράσεως για τη Βόρεια Διάσταση, η Επιτροπή βάσισε τις εργασίες της στα συμπεράσματα της Υπουργικής Διάσκεψης για τη Βόρεια Διάσταση που διεξήχθη στο Λουξεμβούργο στις 21 Οκτωβρίου 2002, και ιδίως στις Κατευθυντήριες Γραμμές για ένα νέο σχέδιο δράσεως [2], που ενέκρινε η εν λόγω Διάσκεψη και προσυπόγραψε το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων της ΕΕ στις 22 Οκτωβρίου 2002. Το εν λόγω δεύτερο σχέδιο δράσεως αντιπροσωπεύει τις κοινές προσπάθειες ενός μεγάλου φάσματος εταίρων της Βόρειας Διάστασης, και η Επιτροπή εφήρμοσε μια διαδικασία διαβουλεύσεων όπου συμμετέχουν τα κράτη μέλη της ΕΕ και οι χώρες εταίροι, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, περιφερειακοί φορείς και συνδεόμενες οργανώσεις.

[2] Κατευθυντήριες γραμμές για ένα νέο σχέδιο δράσεως - Συμπεράσματα της Προεδρίας για το Μέλλον των Πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Βόρεια Διάσταση, Λουξεμβούργο, 21 Οκτωβρίου 2002, που βρίσκεται στον ιστότοπο http://europa.eu.int/comm/ external_relations/med_mideast/euro_med_partnership/bd.htm

Το δεύτερο σχέδιο δράσεως, αντικατοπτρίζοντας αυτές τις κοινές προσπάθειες, δίνει έμφαση στη συμπληρωματικότητα, την επικουρικότητα και τη συνέργεια μεταξύ όλων των εταίρων της Βόρειας Διάστασης. Η αποτελεσματικότητα της εν λόγω αλληλεπίδρασης θα είναι αποφασιστικής σημασίας για την επίτευξη των κοινών μας στόχων, και για την επιτυχία της Βόρειας Διάστασης κατά τα επόμενα έτη.

1. το οραμα τησ βορειασ διαστασησ

Τέσσερα έτη μετά την εγκαινίασή της στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι τον Δεκέμβριο 1999, η Βόρεια Διάσταση αποτελεί σήμερα σαφή απόδειξη της αποτελεσματικής περιφερειακής συνεργασίας, συνεισφέροντας στην γενική ευημερία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των γειτονικών της χωρών.

Η Βόρεια Διάσταση παρέχει κοινό πλαίσιο για την προώθηση του πολιτικού διαλόγου και της συνεργασίας με συγκεκριμένους τρόπους. Η έννοια της Βόρειας Διάστασης καλύπτει ευρεία και ποικίλη γεωγραφική περιοχή, που εκτείνεται από την Αρκτική και νοτίως της Αρκτικής ως τις νότιες ακτές της Βαλτικής, και από τη βορειοδυτική Ρωσία ως την Ισλανδία και τη Γροιλανδία δυτικά. Η συνεισφορά της έγκειται στη συνέργεια και τη συνοχή που εξασφαλίζει στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων που διεξάγουν όλοι οι εταίροι.

Η Βόρεια Διάσταση αποτελεί πρωτοβουλία της οποίας πρωτοστατεί η ΕΕ. Η επιτυχία της εξαρτάται από την ενεργό συμμετοχή όλων των ενεχόμενων παραγόντων, σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, των επιχειρηματικών κύκλων, ή της κοινωνίας των πολιτών εν γένει. Ο βασικός σκοπός του παρόντος σχεδίου δράσεως είναι συνεπώς η εξασφάλιση ενός σαφούς λειτουργικού πλαισίου για όλους τους συμμετέχοντες στη Βόρεια Διάσταση παράγοντες, με τον καθορισμό στρατηγικών στόχων, προτεραιοτήτων και συγκεκριμένων δραστηριοτήτων. Οι εν λόγω δραστηριότητες πρέπει να διεξάγονται με πνεύμα συνεργασίας βάσει της αρχής της γενικής συμμετοχής, της επικουρικότητας και της συμπληρωματικότητας, με αποτελεσματική κατανομή εργασίας και γενικό συντονισμό και εποπτεία.

Έχουν ήδη τεθεί γερά θεμέλια για αυτό το έργο χάρη στο πρώτο σχέδιο δράσεως, όπου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έπαιξε κεντρικό ρόλο στην εκτέλεσή του, και όπου τα κράτη μέλη της ΕΕ, οι χώρες εταίροι, οι περιφερειακοί φορείς, η κοινωνία των πολιτών, οι επιχειρηματικοί κύκλοι και τα ερευνητικά ιδρύματα διεξήγαγαν σημαντικές δραστηριότητες που συμβάλλουν στους γενικούς στόχους του Σχεδίου Δράσεως.

Πιο μακροπρόθεσμα, η Βόρεια Διάσταση θα λάβει μεγαλύτερη σημασία στο πλαίσιο της διεύρυνσης της ΕΕ. η επιτυχής ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων προσχώρησης και η υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησης με 10 προσχωρούσες χώρες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συμμετέχουν άμεσα στη Βόρεια Διάσταση, ανοίγουν νέα φάση στη Βόρεια Διάσταση. Αυτό τονίστηκε στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής για την "Ευρύτερη Ευρώπη --Γειτονικές σχέσεις", [3] και η Βόρεια Διάσταση θα συμβάλει σημαντικά στην προώθηση της νέας πολιτικής γειτονικών σχέσεων της Ένωσης, με βάση τα κοινά συμφέροντα και κοινό πρόγραμμα δράσεως της διευρυμένης Ένωσης και των γειτονικών της χωρών.

[3] Ευρύτερη Ευρώπη - Γειτονικές σχέσεις: Ένα Νέο Πλαίσιο Σχέσεων με τους γείτονές μας στα ανατολικά και νότια σύνορά μας, COM(2003)104 τελικό, 11 Μαρτίου 2003. που βρίσκεται στον ιστότοπο http://europa.eu.int/comm/ external_relations/med_mideast/euro_med_partnership/bd.htm

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να χορηγεί βοήθεια για τις δραστηριότητες της Βόρειας Διάστασης μέσω των ήδη εφαρμοζόμενων κοινοτικών προγραμμάτων, και θα συνεχίσει να καταβάλλει προσπάθειες για την ενίσχυση της συνοχής και της διαλειτουργικότητας των διαφόρων κοινοτικών μέσων που είναι διαθέσιμα για τον σκοπό αυτό. Η ισχύς της Βόρειας Διάστασης θα έγκειται στη συνδυασμένη επίπτωση των δραστηριοτήτων όλων των εταίρων, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της ΕΕ και των χωρών εταίρων, των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, των περιφερειακών φορέων και του ιδιωτικού τομέα. Η χρηματοδοτική και συντονιστική προσέγγιση που χρησιμοποιήθηκε στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής εταιρικής σχέσεως της Βόρειας Διάστασης αποτελεί χρήσιμο πρότυπο για άλλους σημαντικούς τομείς της Βόρειας Διάστασης, όπου εξασφαλίζεται επαρκώς η δέσμευση όλων των ενεχόμενων παραγόντων.

Η κυκλοφορία πληροφοριών για τις δραστηριότητες και τα επιτεύγματα της Βόρειας Διάστασης μεταξύ των εταίρων θα βοηθήσει να αποφευχθεί η επανάληψη και η αλληλοεπικάλυψη των ενεργειών, ο εντοπισμός των ανισοτήτων και η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών. Η Επιτροπή είναι πρόθυμη να συγκεντρώσει και να κυκλοφορήσει αυτές τις πληροφορίες σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, αλλά μια αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών θα εξαρτηθεί από τις συνεισφορές όλων των εταίρων.

2. Το Σχεδιο Δρασεως 2004-2006: γενικοι στοχοι και τομείσ προτεραιοτητας

Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα έχει επιπτώσεις στην περιοχή που καλύπτεται από τη Βόρεια Διάσταση. Συνεπώς, το Σχέδιο Δράσεως εξετάζει τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις που παρουσιάζει το εν λόγω ιστορικό γεγονός, προκειμένου να εξασφαλιστεί όφελος για ολόκληρη την περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση της αλληλεπίδρασης σε όλα τα επίπεδα μεταξύ της Ρωσίας και της ΕΕ έχει πρωταρχική σημασία.

Το παρόν Σχέδιο Δράσεως καλύπτει πέντε ευρείς τομείς προτεραιότητας:

- την οικονομία, τις επιχειρήσεις και την υποδομή.

- τους ανθρώπινους πόρους, την εκπαίδευση, την επιστημονική έρευνα και την υγεία.

- το περιβάλλον, την πυρηνική ασφάλεια και τους φυσικούς πόρους.

- τη διασυνοριακή συνεργασία και την περιφερειακή ανάπτυξη.

- τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις.

Η Βόρεια Διάσταση αποδίδει επίσης προσοχή σε περιοχές με ειδικές ανάγκες, όπως το Καλίνινγκραντ και η Αρκτική Ζώνη.

Το Σχέδιο Δράσεως σέβεται τις διεθνώς αναγνωρισμένες αρχές της αειφόρου ανάπτυξης, της χρηστής διακυβέρνησης, της διαφάνειας και της συμμετοχής, της ισότητας των δύο φύλων, των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και της προστασίας των ιθαγενών.

Σύμφωνα με τη Στρατηγική της Λισσαβόνας της ΕΕ, το Σχέδιο Δράσεως ενθαρρύνει την υιοθέτηση αλληλοενισχυόμενων οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών και πολιτικών στον τομέα της απασχόλησης από όλους τους ενδιαφερόμενους εταίρους [4].

[4] Σκοπός της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Απασχόληση (ΕΣΑ), που χαράχθηκε τον Μάρτιο 2000 στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας, είναι να δοθεί η δυνατότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση για " δημιουργία της πλέον ανταγωνιστικής οικονομίας στον κόσμο με βάση τη γνώση και για επίτευξη βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή". Το κείμενο βρίσκεται στον ιστότοπο: http://europa.eu.int/comm/ external_relations/canada/sum12_02/index.htm

3.

3. Ειδικεσ Προτεραιοτητες και Στοχοι, 2004-06

3.1. οικονομια, επιχειρησεισ, υποδομη

Η μεγαλύτερη ολοκλήρωση των αγορών, οι ενισχυμένες οικονομικές σχέσεις με τη Ρωσική Ομοσπονδία και η ολοκλήρωση ενός σύγχρονου συστήματος υποδομής αποτελούν τους βασικούς μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους για τη Βόρεια Διάσταση στον εν λόγω τομέα. Για τον σκοπό αυτό, καθορίζονται συγκεκριμένες προτεραιότητες σχετικά με:

- το εμπόριο, την προώθηση των επενδύσεων και τη συνεργασία στον τομέα των επιχειρήσεων

- την υποδομή, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών, καθώς και της κοινωνίας της πληροφορίας.

3.1.1. Εμπόριο, προώθηση των επενδύσεων και συνεργασία στον τομέα των επιχειρήσεων

Η αειφόρος και σταθερή οικονομική ανάπτυξη στην περιοχή της Βόρειας Διάστασης αποτελεί τη βασική προτεραιότητα για την περίοδο 2004-2006. Οι οικονομικές δυνατότητες που ανοίγονται με τη διεύρυνση της Ένωσης πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως. Θα πρέπει να αναπτυχθεί ευνοϊκό επιχειρηματικό κλίμα και από τις δύο πλευρές των μελλοντικών συνόρων της ΕΕ, μεταξύ άλλων, με την εκτέλεση οικονομικών μεταρρυθμίσεων στη Ρωσική Ομοσπονδία, και με προσπάθειες από τη ρωσική πλευρά για την ενσωμάτωση στη διεθνή οικονομία (μέσω της προσχώρησης στον ΠΟΕ) και στην οικονομία της ΕΕ (μέσω της πρωτοβουλίας του Κοινού Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου).

Θα καταβληθούν προσπάθειες για την άρση των τεχνικών και άλλων εμποδίων στο εμπόριο και στις επενδύσεις, για την προώθηση του δίκαιου ανταγωνισμού μεταξύ οικονομικών παραγόντων και για τη συμβολή στην ανάπτυξη διαφανούς χρηματοπιστωτικού τομέα. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στις ΜΜΕ, ιδίως στην Ρωσία, ώστε να μπορέσουν να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες αγοράς της ΕΕ. Θα συνεχιστούν οι προσπάθειες για να επιταχυνθεί η διέλευση των συνόρων και να καταπολεμηθεί η διαφθορά.

Θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για την τόνωση των επενδύσεων, αφού ληφθεί υπόψη ο ρόλος τον οποίο μπορεί να παίξουν οι ξένες επενδύσεις και η ανάγκη προσέλκυσης του είδους επενδύσεων που μπορούν να προωθήσουν καλύτερα την ανάπτυξη και την καινοτομία. Θα πρέπει να ενισχυθεί το όραμα της περιοχής της Βαλτικής ως "Κοινού Χώρου Επενδύσεων".

Η συνεργασία στον επιχειρηματικό τομέα, το εμπόριο και η οικονομία πρέπει να αναπτυχθούν με την πλήρη τήρηση των διεθνώς αναγνωρισμένων αρχών αειφόρου ανάπτυξης, από περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική άποψη, καθώς και από την άποψη της ισότητας των δύο φύλων και της προάσπισης των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Η συνεχής αποτελεσματική εφαρμογή των σχετικών μέτρων στήριξης, ιδίως μέσω των προγραμμάτων της ΕΕ όπως το Tacis και το INTERREG, καθώς και μέσω προγραμμάτων διμερούς και περιφερειακής συνεργασίας πρόκειται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος, άρση των τεχνικών και άλλων εμποδίων στο εμπόριο και στις επενδύσεις και προώθηση της συνεργασίας στην επιχειρηματική κοινότητα σε ολόκληρη την περιοχή.

- Στήριξη των οικονομικών μεταρρυθμίσεων και σύγκλιση των ρυθμιστικών διατάξεων στη Ρωσία, με την ενίσχυση της διαφάνειας και της προβλεψιμότητας των εμπορικών σχέσεων.

- Προώθηση των Μικρών και Μεσαίων Επιχειρήσεων (ΜΜΕ), και ιδίως των ρωσικών, και την προσαρμογή στην ευρωπαϊκή αγορά. Οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα συνεργαστούν για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ στο κεφάλαιο, την ενθάρρυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και κατάρτισης και την προώθηση των διαχειριστικών και άλλων ικανοτήτων και της καλύτερης γνώσεως των κανονισμών.

- Στήριξη των βιομηχανικών επιχειρήσεων στις προσπάθειές τους για μια πιο αειφόρο παραγωγή, με σκοπό να βελτιωθεί η οικονομική απόδοση, με την παράλληλη αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων και την παροχή κοινωνικο-οικονομικών ευκαιριών στους ιθαγενείς της περιοχής.

- Βελτίωση των εμπορικών και οικονομικών σχέσεων με τη βελτίωση (ή μάλλον την καθιέρωση) της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων. Το μέγιστο όριο του χρόνου εκτελωνισμού της διασυνοριακής μεταφοράς εμπορευμάτων θα πρέπει να μειωθεί σε δύο ώρες. Οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης μπορούν να επιτύχουν τον εν λόγω στόχο ενθαρρύνοντας κυρίως τη σύγκλιση των τελωνειακών νομοθεσιών, με την καταπολέμηση της διαφθοράς, και με τον εκσυγχρονισμό της διασυνοριακής υποδομής και της ορθολογικής οργάνωσης των διαδικασιών στα σύνορα.

3.1.2. Ενέργεια

Η περιοχή που καλύπτει η Βόρεια Διάσταση έχει πλούσιους φυσικούς πόρους και παρέχει σημαντικό δυναμικό για την παραγωγή και την προμήθεια ενέργειας, ενώ συγχρόνως κατέχει ένα μοναδικό περιβάλλον που είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στη ρύπανση και σε άλλες επιπτώσεις της μη αειφόρου ανάπτυξης.

Θα πρέπει να αναπτυχθεί η υποδομή για να βελτιωθεί η ασφάλεια παροχής ενέργειας στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Τα έργα όσον αφορά τους ενεργειακούς πόρους πρέπει να περιλαμβάνουν την περαιτέρω ανάπτυξη και ολοκλήρωση των αγορών ενέργειας, την ενίσχυση του διαλόγου ΕΕ-Ρωσίας για την ενέργεια, την ανάπτυξη των ενεργειακών πόρων με φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο και την προώθηση της ενεργειακής επάρκειας και αποταμίευσης. Η εν λόγω εταιρική σχέση στον ενεργειακό τομέα αποσκοπεί κυρίως στην ενίσχυση της ασφάλειας των ενεργειακών πόρων στην ΕΕ και στη βελτίωση των επενδυτικών όρων στον ρωσικό ενεργειακό τομέα με σκοπό την αναβάθμιση της υποδομής, την προώθηση τεχνολογιών αποτελεσματικών από ενεργειακή άποψη και φιλικών για το περιβάλλον, και την ενίσχυση της διατήρησης της ενέργειας στη Ρωσία.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Ανάπτυξη των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου στη περιοχή της Βόρειας Διάστασης, πράγμα που θα συνεισφέρει στην ανταγωνιστική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της ΕΕ και στην ασφάλεια της παροχής ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα συνεργαστούν για να βελτιώσουν τον συντονισμό της παραγωγής και προμήθειας ενέργειας, και για να επιτύχουν την πλήρη ενσωμάτωση των προσχωρουσών χωρών στους άξονες προτεραιότητας της ΕΕ για την μεταφορά ενέργειας και στην Κοινή Ευρωπαϊκή Αγορά Ενέργειας.

- Εξασφάλιση ότι η ανάπτυξη και η χρησιμοποίηση των ενεργειακών πόρων θα είναι αποτελεσματική και φιλική προς το περιβάλλον. Οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν να εξασφαλίζουν ασφαλή μεταφορά του ενεργειακού υλικού, να διερευνούν τις δυνατότητες αυξημένης χρησιμοποίησης της ανανεώσιμης ενέργειας και να δημιουργήσουν δοκιμαστική βάση για ελαστικούς μηχανισμούς στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου του Κιότο στην περιοχή της Βαλτικής.

- Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ρωσική Ομοσπονδία θα συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για την ενίσχυση του Ενεργειακού Διαλόγου ΕΕ-Ρωσίας [5], που άρχισε στην Διάσκεψη Κορυφής ΕΕ-Ρωσίας του Οκτωβρίου 2000, με σκοπό τη βελτίωση της συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα.

[5] Η Εταιρική Σχέση ΕΕ-Ρωσίας: http://europa.eu.int/comm/ energy_transport/en/lpi_en_3.html.

3.1.3. Μεταφoρές

Η βελτίωση της υποδομής των μεταφορών στην περιοχή της Βόρειας Διάστασης είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής, με βασικές προτεραιότητες την ανάπτυξη του συστήματος συνδυασμένων μεταφορών που βελτιώνει τις διασυνδέσεις με την περιοχή και τις γειτονικές χώρες, τη δημιουργία φιλικής προς το περιβάλλον ολοκληρωμένης αγοράς στον τομέα των μεταφορών και των επικοινωνιών, την προώθηση της αποτελεσματικής χρησιμοποίησης της υπάρχουσας υποδομής, και την περαιτέρω υλοποίηση του πανευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών στις χώρες εταίρους. Θα πρέπει να ενισχυθούν όλοι οι τρόποι μεταφορών, ιδίως για τη θαλάσσια ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης της επιστημονικής έρευνας.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Αντιμετώπιση των αδιεξόδων στην περιοχή της Βόρειας Διάστασης, με παράλληλη δημιουργία ενός φιλικού για το περιβάλλον δικτύου μεταφορών στο οποίο θα ενσωματωθούν οι προσχωρούσες χώρες. Θα παρασχεθεί η βάση για τις εν λόγω εργασίες με την αναθεώρηση από την Επιτροπή των κατευθυντηρίων γραμμών για το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών (TEN-T) και το Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής "Eυρωπαϊκή Πολιτική Μεταφορών για το 2010" [6].

[6] Eυρωπαϊκή Πολιτική Μεταφορών για το 2010: Η ώρα των επιλογών, COM(2001)370 τελικό, 12 Σεπτεμβρίου 2001, που βρίσκεται στον ιστότοπο: http://europa.eu.int/comm/ energy_transport/en/lb_en.html.

- Αύξηση των επιπέδων ασφαλείας σε όλους τους τύπους μεταφορών. Θα χορηγηθεί ιδίως υψηλή προτεραιότητα στη θαλάσσια ασφάλεια, με σκοπό την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος από τα ατυχήματα που απειλούν τα θαλάσσια και τα παράκτια οικοσυστήματα, καθώς και την κοινωνικο-οικονομική ζωή των ενδιαφερομένων πληθυσμών. Η επιστημονική έρευνα θα υποστηρίξει αυτές τις δραστηριότητες.

3.1.4. Τηλεπικοινωνίες και κοινωνία της πληροφορίας

Η τεχνολογία πληροφόρησης και επικοινωνίας (ΕΠΕ) θα διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο για την ανάπτυξη μιας ευημερούσας και βιώσιμης περιοχής της Βόρειας Διάστασης κατά τα επόμενα έτη. Η περιοχή της Βόρειας Διάστασης μπορεί να αναπτύξει σημαντική οικονομία βασισμένη στις γνώσεις, ιδίως με τη συνέχιση του σχεδίου δράσεως για τη Βόρεια Διάσταση, που άρχισε να εφαρμόζεται το 2001.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Προώθηση της συντονισμένης ανάπτυξης των τηλεπικοινωνιών, των δικτύων και υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας στην περιοχή της Βόρειας Διάστασης, συμπεριλαμβανομένου του ρυθμιστικού και διοικητικού πλαισίου. Θα πρέπει να καταβληθεί συντονισμένη προσπάθεια για τη στήριξη της ανάπτυξης της ΕΠΕ στη Βόρεια Ρωσία, για την αποφυγή της δημιουργίας τεχνολογικού χάσματος και χάσματος στην υποδομή.

- Δεδομένης της σημασίας της ΕΠΕ για να ξεπεράσει η περιοχή τα μειονεκτήματα που προκαλούν οι μεγάλες αποστάσεις και το δριμύ κλίμα, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να επιταχύνουν τη μετάβαση της περιοχής σε μια κοινωνία της πληροφορίας, για να εξασφαλίσουν καλύτερες συνθήκες ζωής και πρόσβαση σε σύγχρονες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της τηλε-ιατρικής και της ηλεκτρονικής εκμάθησης.

3.2. ανθρώπινοι πόροι, εκπαίδευση, επιστημονική έρευνα και υγεία

Η περιοχή της Βόρειας Διάστασης έχει πλούσιους ανθρώπινους πόρους και υψηλό επιστημονικό δυναμικό. Το μέλλον ολόκληρης της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Αρκτικής, και η κοινωνική ευημερία και οικονομική μεγέθυνση της περιοχής θα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ανάπτυξη του εν λόγω δυναμικού.

3.2.1. Ανθρώπινοι πόροι και απασχόληση, εκπαίδευση/κατάρτιση και πολιτιστικός πλούτος

Κύριος στόχος είναι απόδοση προτεραιότητας στη δημιουργία ικανοτήτων, στην εκπαίδευση και κατάρτιση/αναπροσανατολισμού, στην επιστημονική έρευνα και στην υγεία, για να αποδεσμευτεί ο πλούτος των ανθρώπινων πόρων και το υψηλό επιστημονικό δυναμικό της περιοχής. Τα ξεπερασμένα επαγγελματικά προσόντα και ικανότητες θα πρέπει να αναπροσανατολιστούν για να καλύψουν την τεχνολογική ζήτηση. Οι σπουδαστές και οι ερευνητές πρέπει να είναι σε θέση να μεγιστοποιούν τις ευκαιρίες που τους παρουσιάζονται κυρίως με την προώθηση των πανεπιστημιακών ανταλλαγών και τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων εκμάθησης για την προώθηση της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης.

Θα πρέπει να ενισχυθεί η πολιτιστική ανάπτυξη (συμπεριλαμβανομένου του πολιτιστικού τουρισμού), με την κινητοποίηση και τον συντονισμό των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, των ΜΚΟ, των ιδιωτικών επιχειρήσεων και της κοινωνίας των πολιτών για τη διατήρηση του πολιτιστικού πλούτου και την προώθηση της πολιτιστικής ποικιλίας.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Για την προώθηση της δημιουργίας μιας "περιοχής βασισμένης στη γνώση" μέσω κοινών προγραμμάτων, δικτύων και κινητοποίησης στον τομέα της εκπαίδευσης/κατάρτισης, της έρευνας, του πολιτιστικού πλούτου και της νεολαίας, και με την παροχή πληροφοριών και δυνατοτήτων εκμάθησης σε μακρινές περιοχές με μέσα που βασίζονται στο Διαδίκτυο και άλλα μέσα..

- Προώθηση διαλόγου που παρέχει τη δυνατότητα στην περιοχή να αναπτυχθεί ως δυναμικός και ανοικτός πολιτιστικός χώρος, προωθώντας τη συνειδητοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και της περιφερειακής ανάπτυξης.

3.2.2. Επιστημονική Έρευνα

Η επιστημονική έρευνα είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη της περιοχής, με κύριο στόχο να εξασφαλιστεί ο αποτελεσματικός συντονισμός των δραστηριοτήτων έρευνας και να αναγνωριστεί η επίπτωση της συντελούμενης οικονομικής, περιβαλλοντικής, πολιτικής και κοινωνικής μεταρρύθμισης στην περιοχή. Θα πρέπει να προωθηθεί η συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και της επιστημονικής κοινότητας με σκοπό τη διευκόλυνση της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης.

To παρόν σχέδιο δράσεως επιδιώκει τον στόχο προώθησης της επιστημονικής έρευνας στην περιοχή της Βόρειας Διάστασης, με επίκεντρο την κλιματολογική αλλαγή και την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική επίπτωση που προκαλούν η ποικιλία και οι αλλαγές του κλίματος.

Θα πρέπει να δοθεί προσοχή στην έρευνα σχετικά με την ανάπτυξη υποδομής και υλικών που είναι κατάλληλα για δυσχερείς κλιματολογικές συνθήκες, τη βελτίωση των τεχνολογιών διερεύνησης, εξόρυξης και μεταφοράς ορυκτών και ενέργειας από ορυκτές πηγές με ασφαλή για το περιβάλλον τρόπο, στην ανάπτυξη κατάλληλων πολιτικών και τεχνολογιών μεταφοράς, και ανάλυση κοινωνικο-οικονομικών και περιβαλλοντικών αλλαγών σε ολόκληρη την περιοχή. Κατά τη χάραξη των πολιτικών και προγραμμάτων έρευνας, θα είναι σκόπιμο να επιδιωχθούν διαβουλεύσεις όχι μόνο με τα διάφορα ιδρύματα επιστημονικής έρευνας, αλλά και με φορείς όπως το Αρκτικό Συμβούλιο και το Ευρωαρκτικό Συμβούλιο του Μπάρεντς.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Για τη βελτίωση της επικοινωνίας και της ανταλλαγής πληροφοριών σε όλους τους τομείς της επιστημονικής κοινότητας στη Ρωσία και στη διευρυμένη ΕΕ, με παράλληλη ενθάρρυνση της συμμετοχής νέων ερευνητών. Αυτό θα βελτιώσει τη διάδοση πληροφοριών σε ολόκληρη την επιστημονική κοινότητα της περιοχής και δημιουργία μηχανισμού τόνωσης της συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων επιστημονικών ιδρυμάτων και πανεπιστημίων του Βορρά.

- Για την ενίσχυση των δραστηριοτήτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, ιδίως στους τομείς που σχετίζονται με την κλιματολογική αλλαγή, την περιβαλλοντική προστασία, την αειφόρο ανάπτυξη και τη χρησιμοποίηση φυσικών πόρων, της ασφάλειας των προμηθειών ενέργειας, των κοινωνικών και οικονομικών εξελίξεων στην περιοχή.

3.2.3. Δημόσια υγεία.

Θα πρέπει να αποδοθεί υψηλή προτεραιότητα στην καταπολέμηση των μεταδοτικών νόσων (ιδίως φυματίωση και HIV/AIDS) στη βόρεια Ρωσία και στις προσχωρούσες χώρες, καθώς και στην επίτευξη του στόχου αντιμετώπισης των προβλημάτων που σχετίζονται με την υγεία και την κοινωνική ευημερία του συνόλου, όπως είναι η παράνομη χρήση ναρκωτικών, ο αλκοολισμός και άλλα προβλήματα που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής. Η κοινωνία στο σύνολό της πρέπει να κινητοποιείται για την προώθηση της υγείας και την ενίσχυση των υγιεινών τρόπων ζωής. Η ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας σε όλα τα επίπεδα είναι βασικός παράγοντας για την επίτευξη των στόχων, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία της εταιρικής σχέσεως της Βόρειας Διάστασης για τη δημόσια υγεία και την κοινωνική ευημερία [7].

[7] Θα ληφθεί τελική απόφαση για τη δημιουργία της εν λόγω εταιρικής σχέσεως στο πλαίσιο συνάντησης υψηλού επιπέδου που πρόκειται να διοργανωθεί στη Νορβηγία τον Οκτώβριο 2003. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εν λόγω πρωτοβουλία θα βρείτε στον ιστότοπο:

Για την αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων, οι δραστηριότητες θα αναπτυχθούν σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ για τη δημόσια υγεία (Πρόγραμμα Δημόσιας Υγείας της ΕΕ 2003-2008) [8], και με τις συστάσεις που εξέδωσε η τέταρτη σύνοδος κορυφής των κρατών της Βαλτικής στην Πετρούπολη στις 10 Ιουνίου 2002 για τον κίνδυνο των μεταδοτικών νόσων [9].

[8] Απόφαση αριθ.1786/2002/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Σεπτεμβρίου 2002 για την έγκριση προγράμματος κοινοτικής δράσεως στον τομέα της δημόσιας υγείας (2003-2008). που βρίσκεται στον ιστότοπο http://europa.eu.int/comm/ external_relations/med_mideast/euro_med_partnership/bd.htm

[9] Ανακοινωση τησ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΟΡΥΦΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΏΝ ΝΟΣΩΝ, ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ, 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 http://www.cbss.st/documents/ meetingshead_government/stpetersburg2002/.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Αντιμετώπιση των προκλήσεων που αποτελούν οι κυριότερες μεταδοτικές νόσοι, και ιδίως η φυματίωση και το ΗΙV/AIDS. Θα δοθεί ιδιαίτερη σημασία στα προβλήματα υγείας των παιδιών και των νέων, με την αντιμετώπιση επίσης των κοινωνικών και οικονομικών αιτίων των εν λόγω ασθενειών.

- Ενίσχυση και επέκταση της διεθνούς συνεργασίας για τα ευρύτερα θέματα δημόσιας υγείας, για την αντιμετώπιση επίσης των κοινωνικών παραγόντων των προβλημάτων υγείας, της επίπτωσης του περιβάλλοντος στην υγεία των πολιτών και της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης των υπηρεσιών υγείας στην περιοχή.

3.3. Περιβάλλον και φυσικοί πόροι

3.3.1. Περιβάλλoν

Τα μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα στην περιοχή είναι γνωστά, συμπεριλαμβανομένων ειδικών παραγόντων όπως η ιδιαίτερα σοβαρή επίπτωση της κλιματολογικής αλλαγής στο βορειότερο τμήμα, καθώς και οι αρνητικές επιπτώσεις της ρύπανσης στο ευάλωτο θαλάσσιο οικοσύστημα και στην Αρκτική.

Ξεπερνά τις δυνάμεις οποιασδήποτε χώρας ή οργάνωσης η μεμονωμένη αντιμετώπιση των εν λόγω διαμεθοριακών προβλημάτων. Είναι βασικό να υπάρχει συνεννόηση και συντονισμένη δράση, τόσο για τη σύγκλιση των περιβαλλοντικών προτύπων και πολιτικών, όσο και για τη χρηματοδότηση κοινών δραστηριοτήτων συνεργασίας. Η Εταιρική Σχέση για το Περιβάλλον της Βόρειας Διάστασης αποτελεί χρήσιμο παράδειγμα για το πώς μια συντονισμένη προσέγγιση μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά επείγοντα προβλήματα. Για τον σκοπό αυτό, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης πρέπει να λάβουν δεόντως υπόψη τις εκθέσεις παρακολούθησης που υπέβαλαν η Ευρωπαϊκή Ένωση, HELCOM, Baltic 21 και το Αρκτικό Συμβούλιο.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Ενίσχυση του διαλόγου ΕΕ-Ρωσίας για τα περιβαλλοντικά θέματα στο πλαίσιο της συμφωνίας εταιρικής σχέσεως και συνεργασίας, και την πλήρη τήρηση των διεθνών συμβάσεων για το περιβάλλον.

- Παρακολούθηση και αντιμετώπιση των ρυπογόνων ουσιών στην περιοχή, και ιδίως των χημικών, των έμμονων οργανικών ρύπων, των βαρέων μετάλλων, των τοξικών και αστικών αποβλήτων, σε σχέση με τα εσωτερικά ύδατα και την Αρκτική, καθώς και τη Θάλασσα του Μπάρεντς και τη Βαλτική. Θα δοθεί επίσης ιδιαίτερη προσοχή στο πρόβλημα της μόλυνσης του αέρα και στην προώθηση καθαρότερων συστημάτων παραγωγής.

- Χρησιμοποίηση πολυμερών χρηματοδοτικών μηχανισμών, όπως η Εταιρική Σχέση για το Περιβάλλον της Βόρειας Διάστασης και το Ταμείο Περιβαλλοντικής Ανάπτυξης στον Βορρά.

3.3.2. Η πυρηνική ασφάλεια

Τα τεράστια προβλήματα αποθήκευσης και διάθεσης πυρηνικών αποβλήτων στην περιοχή της Βόρειας Διάστασης, ιδίως στην βορειοδυτικής Ρωσίας δημιουργούν μεγάλες ανησυχίες (συμπεριλαμβανομένων των χρησιμοποιηθέντων πυρηνικών καυσίμων από παροπλισμένα υποβρύχια και παγοθραυστικά, ακατάλληλων εγκαταστάσεων αποθήκευσης ή παντελούς έλλειψής τους, και άλλων αποβλήτων, όπως τα μικτά και τα υγρά απόβλητα).

Η εξασφάλιση της ασφαλούς χρησιμοποίησης της πυρηνικής ενέργειας και ασφαλούς διαχείρισης των χρησιμοποιηθέντων πυρηνικών καυσίμων και των ραδιενεργών αποβλήτων αποτελεί προτεραιότητα στην περιοχή της Βόρειας Διάστασης. Τα βασικά προβλήματα είναι η ανάγκη εξασφάλισης ασφαλών εγκαταστάσεων αποθήκευσης για τα χρησιμοποιηθέντα πυρηνικά καύσιμα που αποσύρονται από παγοθραυστικά και υποβρύχια που κινούνται με πυρηνική ενέργεια, η διαχείριση μεγάλης ποικιλίας ραδιενεργών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των μικτών και υγρών αποβλήτων, και η διαχείριση των υποβρυχίων που έχουν παροπλιστεί. Άλλη επείγουσα προτεραιότητα στην περιοχή είναι η έγκαιρη παύση λειτουργία και παροπλισμός των πυρηνικών αντιδραστήρων "υψηλού κινδύνου". Ο βασικός στόχος είναι η επίτευξη ικανοποιητικού επιπέδου ασφαλείας στην περιοχή.

Το παρόν πρόγραμμα δράσεως υποστηρίζει συνεπώς στενή πολυμερή συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών, συμπεριλαμβανομένων των νομικών πρωτοβουλιών, όπως η συμφωνία για το Πολυμερές Πυρηνικό Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα στη Ρωσική Ομοσπονδία. Σε αυτό θα συμπεριλαμβάνεται η αποτελεσματική και έγκαιρη εκτέλεση έργων μέσω της υπηρεσίας για την πυρηνική ενέργεια του Ταμείου Στήριξης της Εταιρικής Σχέσεως στον Περιβαλλοντικό Τομέα της Βόρειας Διάστασης, καθώς και οι αναβαθμισμένες διαδικασίες εποπτείας και μια αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρογνωμοσύνης για τη διαχείριση του πυρηνικού υλικού.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Άμεση εφαρμογή προγραμμάτων μέσω της Υπηρεσίας για την Πυρηνική Ενέργεια του Ταμείου Στήριξης της Εταιρικής Σχέσεως για το Περιβάλλον, μετά την υπογραφή της συμφωνίας για τη σύσταση Πολυμερούς Πυρηνικού Περιβαλλοντικού Προγράμματος στη Ρωσική Ομοσπονδία. Θα δοθεί προτεραιότητα στη διαχείριση των χρησιμοποιηθέντων πυρηνικών καυσίμων και πυρηνικών αποβλήτων, και στον παροπλισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων και υποβρυχίων.

- Ενίσχυση της εποπτείας και προστασίας του περιβάλλοντος από την ακτινοβολία με αυξημένη συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης του συντονισμού εθνικών σχεδίων για την αντιμετώπιση ατυχημάτων που αφορούν την πυρηνική ασφάλεια στην περιοχή.

3.3.3. Φυσικοί Πόροι

Η περιοχή έχει μεγάλο φυσικό πλούτο, και ιδίως πετρέλαιο, ορυκτά και ξυλεία. Αυτοί οι πόροι είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομική ανάπτυξη των τοπικών κοινοτήτων, παρόλο που υφίστανται σημαντική πίεση. Η βιώσιμη χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων είναι θεμελιώδους σημασίας για το οικονομικό δυναμικό της περιοχής εάν πραγματοποιείται χωρίς αρνητικές επιπτώσεις για την ευαίσθητη οικολογική ισορροπία της περιοχής ή των ιθαγενών κοινοτήτων που εξαρτώνται από τους εν λόγω πόρους.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Βοήθεια ώστε να εξασφαλιστεί ότι το βόρειο και το αρκτικό οικοσύστημα και η βιοποικιλία τους θα παραμείνουν βιώσιμα, σθεναρά και ικανά να καλύπτουν τις ανθρώπινες κοινωνικο-οικονομικές ανάγκες, και να ενθαρρύνουν την υπεύθυνη και ορθολογική χρησιμοποίηση των δασών και των αποθεμάτων ψαριών, με την ενεργό συμμετοχή των τοπικών παραγόντων, κοινοτήτων, ΜΜΕ και ιθαγενών στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων.

3.4. Διασυνοριακές συναλλαγές

Η διασυνοριακή συνεργασία πρέπει να συμβάλει στην προώθηση της περιφερειακής οικονομικής ανάπτυξης και στην ολοκλήρωση του συνόλου της περιοχής της Βόρειας Διάστασης. Την ευθύνη για την έναρξη της συνεργασίας μεταξύ περιοχών που συνορεύουν με βάση μια αυθεντική εταιρική σχέση φέρουν οι ίδιες οι περιοχές. Τα σχετικά χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ πρέπει να υποστηρίξουν την εν λόγω συνεργασία όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά. Πρέπει επίσης να συντονιστούν τα ταμεία της ΕΕ και τα διμερή ταμεία για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής συνεργασίας με τη Ρωσία στην περιοχή της Βόρειας Διάστασης.

Οι διάφοροι διακανονισμοί διασυνοριακής συνεργασίας στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπεριφερειών και της συνεργασίας μεταξύ της Ρωσίας και της Λιθουανίας βάσει της Πρωτοβουλίας Nida, μπορούν να αποτελέσουν βάση για εντατικές εργασίες επικεντρωμένες στα σύνορα με τη Ρωσία στην περιοχή της Βόρειας Διάστασης. Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Εφαρμογή πρωτοβουλιών διασυνοριακής συνεργασίας για θέματα προτεραιότητας, όπως είναι η οικονομική και η κοινωνική ανάπτυξη, η προστασία του περιβάλλοντος, οι μεταφορές και οι τηλεπικοινωνίες, η διέλευση και η διαχείριση των συνόρων, η δημόσια υγεία και οι πολιτιστικές ανταλλαγές.

- Ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ χρηματοδοτικών προγραμμάτων που εκτελεί η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλοι παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων διεθνών χρηματοδοτικών ιδρυμάτων και του Συμβουλίου Υπουργών των Βορείων Χωρών. Η Ρωσική Ομοσπονδία συμμετέχει στη συγχρηματοδότηση δραστηριοτήτων όσο το δυνατόν περισσότερο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να βελτιώσει τον συντονισμό των προγραμμάτων της ΕΕ, και ιδίως του Tacis και INTERREG, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας θέσπισης ενός νέου μέσου για τις γειτονικές σχέσεις, όπως προβλέπει η ανακοίνωση με τίτλο: "Ευρύτερη Ευρώπη: Γειτονικές Σχέσεις".

- Περαιτέρω τόνωση της στενής συμμετοχής των τοπικών παραγόντων, κοινοτήτων και διοικήσεων, ενίσχυση της επικουρικότητας και οικειοποίηση των έργων από τον πληθυσμό. Θα επιτευχθούν καλύτερα αποτελέσματα εάν ακολουθηθούν τα παραδείγματα υπαρκτής τριμερούς συνεργασίας και εάν χρησιμοποιηθεί η εμπειρογνωμοσύνη των περιφερειακών και υποπεριφερειακών φορέων, όπως η υπο-περιφερειακή συνεργασία των κρατών της Βαλτικής, η Ένωση Πόλεων της Βαλτικής και το Περιφερειακό Συμβούλιο του Μπάρεντς.

- Αντιμετώπιση των βασικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει για την μελλοντική της ανάπτυξη η περιοχή του Καλίνινγκραντ , ως ρωσικός θύλακας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΕ, η Ρωσική Ομοσπονδία και άλλοι εταίροι θα συνεργαστούν για την εκτέλεση διασυνοριακών έργων που σχετίζονται με την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, τα περιβαλλοντικά θέματα, τα θέματα υγείας, την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και την κατάλληλη υποδομή των μεθοριακών σημείων διέλευσης και την αποτελεσματική διαχείριση των συνόρων.

3.5. δικαιοσύνη και εσωτερικες υποθεσεισ

3.5.1. Καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος

Το οργανωμένο έγκλημα παραμένει σημαντικό πρόβλημα στην περιοχή, και απαιτεί συντονισμένη προσπάθεια από μέρους όλων των χωρών εταίρων. Θα πρέπει να δοθεί συντονισμένη και αποτελεσματική απάντηση σε προβλήματα όπως τα οικονομικά εγκλήματα, το ξέπλυμα χρημάτων, η λαθρομετανάστευση και η εμπορία ανθρώπων.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ εθνικών διοικήσεων και αστυνομικών δυνάμεων για την καλύτερη δυνατή χρησιμοποίηση των πόρων, ανάπτυξη συγκεκριμένων επιχειρησιακών μέτρων μεταξύ της ΕΕ και της Ρωσίας, και αύξηση της αποτελεσματικότητας της συνεργασίας για την επιβολή της νομοθεσίας.

- Αντιμετώπιση της εμπορίας ανθρώπων και ναρκωτικών, και της παρακολούθησης παιδιών και γυναικών για εγκληματικούς σκοπούς.

- H EE και η Ρωσική Ομοσπονδία θα συνεργαστούν για την ταχεία και αποτελεσματική εφαρμογή του σχεδίου δράσεως ΕΕ-Ρωσίας για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και άλλες πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ενσωμάτωση των δραστηριοτήτων και της εμπειρογνωμοσύνης των αντίστοιχων εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, την προώθηση της από κοινού αξιοποίησης των πληροφοριών και προτεραιοτήτων και τη βελτίωση της υποστήριξης στα θύματα εγκλημάτων.

3.5.2. Ολοκληρωμένη διαχείριση συνόρων

Η ανάπτυξη αποτελεσματικής διαχείρισης των συνόρων είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή νέων διαχωριστικών γραμμών στην Ευρώπη, και για τη συμβολή στην εξασφάλιση αμοιβαίας ασφάλειας, τήρησης της νομοθεσίας και διασυνοριακών επαφών. Το παρόν σχέδιο δράσεως συμβάλλει στην επιδίωξη ασφαλούς και αποτελεσματικής διαχείρισης των συνόρων ΕΕ-Ρωσίας, στην πρόληψη παράνομων διακινήσεων, και αντίθετα διευκολύνει τη διέλευση για το εμπόριο και τα ταξίδια, μειώνοντας τον χρόνο αναμονής, βελτιώνοντας την υποδομή, αυξάνοντας τη συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων μεθοριακών αρχών και την εναρμόνιση της νομοθεσίας, των προτύπων και των διαδικασιών.

Οι οικονομικές πτυχές της βελτιωμένης διαχείρισης των συνόρων εξετάζονται παραπάνω στο τμήμα 3.1. Επιπλέον, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και άλλων διασυνοριακών εγκλημάτων, και διευκόλυνση του εμπορίου και των ταξιδιών, με βελτιωμένη και ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.

3.5.3. Προστασία των πολιτών

Η εξασφάλιση αποτελεσματικών προτύπων και διαδικασιών για τη δημόσια ασφάλεια και συμμετοχή στις κυβερνητικές διαδικασίες έχει ιδιαίτερη σημασία στην περιοχή της Βόρειας Διάστασης. βασική προτεραιότητα θα αποτελέσει η ανάπτυξη κοινού χώρου όπου τα άτομα αισθάνονται ασφαλή.

Συνεπώς το νέο Πρόγραμμα Δράσεως συμβάλλει στον στόχο βελτίωσης της προστασίας των πολιτών, με ιδιαίτερη έμφαση στις περιοχές της Βαλτικής και της Θάλασσας του Μπάρεντς, και στην περαιτέρω ανάπτυξη του ευρω-βαλτικού προγράμματος.

Θα είναι ιδιαίτερα σκόπιμο να αναπτυχθεί η σχέση μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και των κυβερνητικών ή επιχειρηματικών παραγόντων λήψεως αποφάσεων, να εναρμονιστεί η νομοθεσία, να γίνει ανταλλαγή πείρας και εμπειρογνωμοσύνης στο πλαίσιο των πρακτικών για την ασφάλεια και της διαχείρισης των ενεργειών διάσωσης.

Για την επίτευξη των παραπάνω προτεραιοτήτων, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προσπαθήσουν συνεπώς να επιτύχουν τους ακόλουθους βασικούς στόχους (με συγκεκριμένες δραστηριότητες που αναφέρονται στο παράρτημα):

- Βελτίωση και ενθάρρυνση της σύγκλισης των διαδικασιών ασφαλείας, παράλληλη προώθηση της προστασίας των πολιτών, χρηστή διακυβέρνηση και άμεση δημόσια συμμετοχή στον προγραμματισμό των έργων.

3.6. οριζοντια θεματα: καλινινγκραντ και αρκτικη ζωνη

Όπως αναφέρεται παραπάνω, η περιοχή του Καλίνινγκραντ και η Αρκτική Ζώνη αντιπροσωπεύουν δύο εξέχοντα παραδείγματα ειδικών περιοχών με ειδικές ανάγκες. Για να δοθεί η δέουσα προσοχή στις εν λόγω ανάγκες, εξετάστηκαν στην προκειμένη περίπτωση ως οριζόντια θέματα, προσαρμοσμένα σε κάθε βασική προτεραιότητα του Σχεδίου Δράσεως.

3.6.1. Καλίνινγκραντ

Αρμόδια για την ανάπτυξη του Οblast Καλίνινγκραντ της Ρωσίας είναι φυσικά η Ρωσική Ομοσπονδία. Δεδομένης της συγκεκριμένης γεωγραφικής της θέσεως, ως εδαφικού θύλακα που περιβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ενισχυθεί ο διάλογος και η συνεργασία μεταξύ του Καλίνινγκραντ και των γειτονικών εταίρων της Βόρειας Διάστασης.

Και οι πέντε τομείς προτεραιότητας που καλύπτει το Σχέδιο Δράσεως σχετίζονται ιδιαίτερα με το Καλίνινγκραντ. Eίτε πρόκειται για τον οικονομικό τομέα, είτε για τον τομέα των ανθρωπίνων πόρων, του περιβάλλοντος, τον διασυνοριακό τομέα ή τον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, οι δραστηριότητες της Βόρειας Διάστασης θα συμβάλλουν σημαντικά στην εκμετάλλευση από μέρους του Καλίνινγκραντ των ευκαιριών που δημιουργεί η διεύρυνση της ΕΕ.

Στον οικονομικό τομέα, θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη δημιουργία ενισχυμένου πλαισίου για το εμπόριο και τις επενδύσεις, στη στήριξη των διοικητικών μεταρρυθμίσεων, στην προώθηση των δεσμών των επιχειρήσεων μεταξύ τους και της ανάπτυξης των ΜΜΕ, και στην εξασφάλιση ομαλής διαχείρισης των συνόρων. θα δοθεί επίσης έμφαση στην ασφάλεια της προμήθειας ενέργειας και στην περαιτέρω ανάπτυξη των περιφερειακών δικτύων μεταφορών.

Θα δοθεί επίσης προσοχή στην ανάπτυξη των ανθρωπίνων πόρων, συμπεριλαμβανομένης της επαγγελματικής και επιχειρηματικής κατάρτισης, των εκπαιδευτικών ανταλλαγών και άλλων κοινών προγραμμάτων στον τομέα της εκπαίδευσης, της έρευνας, του πολιτιστικού πλούτου, καθώς και στις κοινές εργασίες για την καταπολέμηση των απειλών για τη δημόσια υγεία.

Θα εξεταστούν περιβαλλοντικά θέματα, με σκοπό την επίλυση των υφισταμένων προβλημάτων (ιδίως ρύπανση των υδάτων και του εδάφους), αστικά απόβλητα και χημικές ουσίες), και θα υπάρξει συμβολή στην αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής στο μέλλον. Το Ταμείο Στήριξης ΝDEP, καθώς και η χρηματοδοτική βοήθεια που παρέχουν τα διεθνή χρηματοδοτικά ιδρύματα και άλλοι εταίροι της Βόρειας Διάστασης σε διμερή βάση, μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.

Η διασυνοριακή συνεργασία, που εστιάζεται στο Καλίνινγκραντ και στις γειτονικές περιοχές της ΕΕ, θα έχει ιδιαίτερη σημασία για τον οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό τομέα, καθώς και για την προώθηση των διαπροσωπικών σχέσεων σε τοπικό επίπεδο.

Οι κοινές προσπάθειες για την καταστολή του οργανωμένου εγκλήματος, του λαθρεμπορίου, της λαθρομετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων θα συμβάλει στην εξασφάλιση αμοιβαίας ασφάλειας και στην τήρηση της νομοθεσίας προς όφελος όλων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη καταβάλει ιδιαίτερες προσπάθειες σε πολλούς από τους εν λόγω τομείς, και θα συνεχίσει, ή ακόμη και θα αυξήσει τις προσπάθειες κατά τη διάρκεια του νέου Σχεδίου Δράσεως. Παραδείγματος χάρη, το Ενδεικτικό Πρόγραμμα Tacis για την Ρωσία για την περίοδο 2004-06 συμπεριλαμβάνει ειδικό πακέτο για το Καλίνινγκραντ, που κόστισε περίπου 25 εκατομμύρια για τα εν λόγω τρία έτη και εστιάστηκε ιδίως σε τομείς όπως η διοικητική μεταρρύθμιση και η ανάπτυξη των επιχειρήσεων, η δημόσια υγεία, η εκπαίδευση και η διασυνοριακή συνεργασία. Αυτό προστίθεται στις ευρύτερες προσπάθειες που καταβάλλονται μέσω του ρωσικού εθνικού προγράμματος Tacis, καθώς και μέσω του ΝDEP, από το οποίο ωφελείται επίσης το Καλίνινγκραντ.

3.6.2. Η Αρκτική

Τα βορειότερα τμήματα της περιοχής απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, δεδομένων των κλιματολογικών συνθηκών, του ευάλωτου περιβάλλοντος που απειλείται ολοένα περισσότερο από ρύπανση διαφόρων μορφών, του υψηλού κόστους της υποδομής για τη σύνδεση πολύ αραιοκατοικημένων περιοχών που απέχουν πολύ μεταξύ τους, και προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζουν οι ιθαγενείς που κατοικούν στο βορειότερο τμήμα.

Και οι πέντε τομείς προτεραιότητας που καλύπτονται στο εν λόγω σχέδιο δράσεως ισχύουν επίσης για την Αρκτική, παρόλο που ο οικονομικός τομέας, ο τομέας των ανθρωπίνων πόρων και ο περιβαλλοντικός τομέας πιθανόν να έχουν πρωτεύουσα σημασία. Εντούτοις, θα είναι ιδιαίτερα σκόπιμο να ενισχυθεί η ευρύτερη διεθνής συνεργασία για τα εν λόγω θέματα, με τη συνεργασία εταίρων όπως οι ΗΠΑ και ο Καναδάς που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα για την Αρκτική Ζώνη και την περιοχή νοτίως της Αρκτικής.

Η ενθάρρυνση της οικονομικής ανάπτυξης της περιοχής της Αρκτικής είναι ζωτικής σημασίας. ωστόσο, η εν λόγω ανάπτυξη πρέπει να υλοποιηθεί με πλήρη σεβασμό της περιβαλλοντικής κατάστασης της περιοχής, και θα πρέπει να εξασφαλιστεί η συμμετοχή του ντόπιου πληθυσμού και των ιθαγενών στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα. Tα θέματα υποδομής θα είναι ιδιαίτερα σημαντικά, ιδίως όσον αφορά τον ρόλο τον οποίο θα μπορούν να παίξουν τα βελτιωμένα δίκτυα τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνίας (ΤΠΕ) για την αντιμετώπιση των προβλημάτων απόστασης και κλίματος.

Οι ΤΠΕ θα διαδραματίσουν βασικό ρόλο για την προώθηση της ανθρώπινης ανάπτυξης μέσω της εξ αποστάσεως μαθητείας, και για την ενθάρρυνση και διατήρηση του τοπικού πολιτιστικού πλούτου, των γλωσσικών ιδιωμάτων των ιθαγενών και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το Πανεπιστήμιο της Αρκτικής αποτελεί κατάλληλο παράδειγμα αυτών των πρωτοβουλιών.

Η παρακολούθηση του περιβάλλοντος στην Αρκτική και οι κοινές προσπάθειες για την προστασία του περιβάλλοντος της Αρκτικής από τη χημική ρύπανση, τους έμμονους οργανικούς ρύπους και την πυρηνική ρύπανση θα ενισχυθεί με βάση το ερευνητικό έργο που διεξάγουν το Αρκτικό Συμβούλιο και το Ευρω-αρκτικό Συμβούλιο του Μπάρεντς. Η Αρκτική είναι επίσης ένα σημαντικό παγκόσμιο εργαστήριο, και οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα προωθήσουν τα έργα στον εν λόγω τομέα, μεταξύ άλλων, τα προγράμματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (ΕΤΑ) και το Συμβούλιο Υπουργών των Βορείων Χωρών.

Πολλοί από τους τομείς που περιλαμβάνει το παρόν σχέδιο δράσεως έχουν μεγάλη σημασία για τη Γροιλανδία, όπως παραδέχθηκε η Επιτροπή σε πρόσφατη ανακοίνωση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο [10]. Κάθε φορά που θα είναι δυνατόν και σκόπιμο, η Γροιλανδία οφείλει να συμμετέχει στην εφαρμογή του παρόντος σχεδίου δράσεως μέσω κοινοτικών προγραμμάτων ανοικτών στη συμμετοχή της Γροιλανδίας.

[10] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Ενδιάμεση ανασκόπηση του τέταρτου πρωτοκόλου αλιείας μεταξύ της ΕΕ και της Γροιλανδίας, COM(2002)697 της 3.12.2002.

Τέλος, όσον αφορά τον ευρύτερο Βορρά, η ΕΕ θα εξακολουθήσει επίσης τη συνεργασία της με τις ΗΠΑ και τον Καναδά, στο πλαίσιο του Νέου Διατλαντικού Προγράμματος Δράσεως [11] με τις ΗΠΑ, και στο πλαίσιο της κοινής δήλωσης για τη συνεργασία των χωρών του Βορρά με τον Καναδά [12]. Αυτό μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ευνοϊκής συνέργειας σε τομείς όπως το περιβάλλον, η ενέργεια, η πυρηνική ασφάλεια, η δημόσια υγεία, οι ιθαγενείς και η προώθηση βιώσιμης ανάπτυξης στις περιοχές γύρω από ή κοντά στον Πόλο.

[11] Το πλήρες κείμενο του Νέου Διατλαντικού Προγράμματος Δράσεως, που υπεγράφη στη Διάσκεψη Κορυφής της Μαδρίτης στις 3 Δεκεμβρίου 1995 βρίσκεται στον ιστότοπο: http://europa.eu.int/comm/ external_relations/us/new_transatlantic_agenda/text.htm.

[12] Η Κοινή Δήλωση για τη συνεργασία με τον Βορρά εκδόθηκε κατά τη Διάσκεψη Κορυφής της ΕΕ που πραγματοποιήθηκε στην Οτάβα στις 16 Δεκεμβρίου 1999. Η Κοινή Δήλωση βρίσκεται στον ιστότοπο:http://europa.eu.int/comm/ external_relations/med_mideast/euro_med_partnership/bd.htm

4. μηχανισμοι παρακολουθησης και ελεγχου

Το ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων που θα διεξαχθούν στο πλαίσιο του προγράμματος δράσεως της Βόρειας Διάστασης και η ανάγκη συνεργασίας μεταξύ όλων των εταίρων με πνεύμα συμπληρωματικότητας και επικουρικότητας καθιστούν απαραίτητη την ύπαρξη κατάλληλων και έγκαιρων μηχανισμών για την παρακολούθηση της προόδου, την ανασκόπηση των επιτευγμάτων και τον προσδιορισμό των αδυναμιών. Οι μηχανισμοί αυτοί μπορούν να είναι αποτελεσματικοί μόνο εάν βασίζονται στις συνεισφορές όλων των εταίρων.

H διαθεσιμότητα ενημερωμένων και άμεσα προσιτών πληροφοριών σχετικά με τις δραστηριότητες και τα επιτεύγματα της Βόρειας Διάστασης θα αυξήσουν επίσης την προβολή του έργου μας σε όλους τους ενεχόμενους εταίρους (καθώς και στο ευρύ κοινό), πράγμα που θα επιτρέψει να φανεί τι επιτεύχθηκε και από ποιους, τι βρίσκεται υπό εκτέλεση ή υπό κατάρτιση και τι απομένει να επιτευχθεί.

Στο πλαίσιο του πρώτου προγράμματος δράσεως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη υποβάλει δύο ετήσιες εκθέσεις για τις δραστηριότητες για τη Βόρεια Διάσταση [13]. Θα καταρτιστεί και τρίτη έκθεση ως τα τέλη του 2003. Τα εν λόγω έγγραφα είναι βασικά για την πληροφόρηση τόσο του Συμβουλίου της ΕΕ όσο και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πρόοδο που σημειώθηκε ως προς την εκτέλεση του προγράμματος δράσεως για τη Βόρεια Διάσταση, με πλήρη συμμετοχή των εν λόγω ιδρυμάτων στον μηχανισμό παρακολούθησης και ελέγχου. Άλλες εκθέσεις, όπως η ετήσια έκθεση προόδου για τη συνεργασία ΕΕ-Καναδά για τα θέματα της Βόρειας Διάστασης [14], μπορούν επίσης να συμβάλουν στη γενική αξιολόγηση της προόδου που επιτεύχθηκε όσον αφορά τα ειδικά θέματα για την περιοχή της Βόρειας Διάστασης.

[13] Μια βόρεια διάσταση για τις πολιτικές της Ένωσης, έγγραφο που υποβλήθηκε στην Υπουργική Διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο στις 9 Aπριλίουl 2001, http://europa.eu.int/comm/ external_relations/north_dim/conf/formin2/invent_01.pdf, και η ετήσια έκθεση προόδου του 2002 για το Πρόγραμμα Δράσεως της Βόρειας Διάστασης, Έγγραφο Εργασίας του προσωπικού της Επιτροπής, SEC(2002) 1296, 26.11.2002, http://europa.eu.int/comm/ external_relations/north_dim/doc/progrep02.pdf.

[14] Ετήσιες εκθέσεις ΕΕ-Καναδά για τη συνεργασία σχετικά με τα θέματα των χωρών του Βορρά υποβάλλονται σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση για τη συνεργασία με τις χώρες του Βορρά του 1999 (βλ. υποσημείωση 7). Η τελευταία έκθεση προόδου για τη συνεργασία ΕΕ-Καναδά για τα θέματα των χωρών του Βορρά εγκρίθηκε από τη Διάσκεψη Κορυφής που πραγματοποιήθηκε στην Οτάβα στις 19 Δεκεμβρίου 2002. Το κείμενο βρίσκεται στον ιστότοπο: http://europa.eu.int/comm/ external_relations/canada/sum12_02/index.htm

3.

Οι εκθέσεις της Επιτροπής του 2001 και 2002 προέβησαν σε εκτεταμένη ανασκόπηση των δραστηριοτήτων που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα για την επίτευξη των στόχων και προτεραιοτήτων της Βόρειας Διάστασης, αλλά περιορίζονταν από το γεγονός ότι δεν ήταν σε θέση να δώσουν πλήρη αναφορά για τις σχετικές δραστηριότητες που πραγματοποίησαν οι άλλοι εταίροι της Βόρειας Διάστασης. Θα ήταν σκόπιμο να διορθωθεί αυτή η αδυναμία κατά την εφαρμογή του Δεύτερου Σχεδίου Δράσεως. Σύμφωνα με τον γενικό συντονιστικό της ρόλο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συγκεντρώσει αυτές τις εκτενείς ετήσιες εκθέσεις, με βάση τις γραπτές παρατηρήσεις που υποβάλλουν όλοι οι εταίροι.

Εκτός από αυτές τις ετήσιες εκθέσεις (και ως βάση για τη συγκέντρωση μεταγενέστερων εκθέσεων), θα ήταν επίσης χρήσιμο να εξεταστεί το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός συστήματος έγκαιρης ενημέρωσης των πληροφοριών για τις βασικές δραστηριότητες βάσει του Διαδίκτυου. Αυτό το σύστημα, του οποίου η αποτελεσματικότητα θα εξαρτάται κατά πολύ από την ενεργό συνεισφορά όλων των εταίρων, θα μπορούσε να καταρτιστεί σε συνάρτηση με την έναρξη ισχύος του παρόντος Σχεδίου Δράσεως.

Με βάση αυτές τις περιοδικές και εκτενείς εκθέσεις, οι εταίροι της Βόρειας Διάστασης θα είναι σε θέση να ελέγχουν τακτικά την πρόοδο και τα επιτεύγματα του Σχεδίου Δράσεως. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να συγκαλείται συνεδρίαση των ανώτατων υπαλλήλων κάθε έτος για να αξιολογείται η εκτέλεση του σχεδίου δράσεως, να γίνεται ανασκόπηση της επιτευχθείσας προόδου και να προσδιορίζονται οι τομείς στους οποίους θα πρέπει να δοθούν περαιτέρω κίνητρα. Οι ανώτεροι υπάλληλοι θα είναι επίσης υπεύθυνοι για την παροχή πολιτικής καθοδήγησης για την εφαρμογή του Σχεδίου Δράσεως, και για την μελλοντική του ανάπτυξη. Σχετικά με το θέμα αυτό, κατά τη συνεδρίαση των ανώτατων υπαλλήλων το 2005 θα υπάρχει δυνατότητα να γίνουν συστάσεις για την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων του Δεύτερου Σχεδίου Δράσεως, και για τα θέματα που θα αντιμετωπιστούν μετά το 2006.

Οι εν λόγω ετήσιες συνεδριάσεις των ανώτατων υπαλλήλων θα πρέπει κανονικά να διεξάγονται την άνοιξη κάθε έτους, και θα πρέπει να συγκεντρώνουν τους εκπροσώπους των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κράτη μέλη της ΕΕ, τις χώρες εταίρους, τους περιφερειακούς φορείς της Βόρειας Διάστασης και τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των εκπροσώπων των περιφερειακών και τοπικών αρχών, της επιχειρηματικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών.

Για να επιτευχθεί ευρεία συμμετοχή των ομάδων της κοινωνίας των πολιτών στον έλεγχο της προόδου στο πλαίσιο του σχεδίου δράσεως, θα ήταν επίσης χρήσιμο να οργανώσει η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ετήσιο φόρουμ για την εκτέλεση του σχεδίου δράσεως, συγκαλώντας εκπρόσωπους των κοινωνικών και οικονομικών οργανώσεων που εκπροσωπούνται στην εν λόγω επιτροπή. Βάση θα αποτελέσει η χρήσιμη εμπειρία που αποκτήθηκε από παρόμοια φόρουμ που διοργανώθηκαν το 2001 και 2003. Παράλληλα, θα ήταν πολύ χρήσιμο να διοργανώνει η επιτροπή της ΕΕ παρόμοια φόρουμ σε τακτική βάση, συγκαλώντας τους εκπροσώπους των τοπικών και περιφερειακών διοικήσεων της περιοχής της Βόρειας Διάστασης.

ANNEX 1

The Second Northern Dimension Action Plan, 2004-06

Specific activities to be pursued in addressing the priority objectives

set in the Action Plan

The priority objectives to be addressed under the Second Northern Dimension Action Plan are set out in the main text, for each of the five priority sectors included in the Action Plan. This annex, which represents an integral part of the Action Plan, elaborates on these objectives by setting out the specific activities, in terms of both dialogue and cooperation actions, which Northern Dimension partners will pursue in implementing the Action Plan and addressing these priority objectives.

Many of the activities listed here have been proposed by EU Member States, partner countries or regional bodies in the context of the wide consultation process carried out by the Commission from November 2002 to March 2003. Others have been proposed by the Commission, building on and strengthening existing EU dialogues or programmes. The active implementation of these activities, by Northern Dimension partners as a whole or bilaterally, by the different regional bodies and other stakeholders, will ensure that the wide range of issues covered by the Northern Dimension are most effectively addressed.

The list of activities given here should not however be considered as exhaustive, since there are other initiatives under implementation or being developed by individual partners that can also contribute effectively to the achievement of the key Action Plan objectives. It will be important in reviewing progress towards these objectives that all relevant activities are kept in mind.

In the implementation of all the objectives of the Action Plan, a key role will be played by the EU-Russia PCA dialogue, by Community programmes such as Tacis, Phare and INTERREG, and in the future by Structural Funds (also for the new Member States) and by the activities of all Northern Dimension partners, including regional bodies and other stakeholders.

Northern Dimension activities, by priority objective, 2004-06

1. Economy, Business, Infrastructure

1.1. Trade, Investment promotion and business co-operation

To improve the framework conditions required for the establishment of a favourable business climate, including inter alia the removal of technical and other barriers to trade and investment and enhanced networking and co-operation among the business community across the region.

* Continued effective pursuit by the European Union and the Russian Federation of the Partnership and Co-operation Agreement dialogue in fields related to economic reform, regulatory convergence and competition policy. Continued efforts in the framework of the creation of a EU/Russia Common European Economic Space, building on the joint concept which should be agreed by end-2003. This means, inter alia, removal of non-tariff barriers to trade.

To support economic reforms and regulatory convergence in Russia, reinforcing the transparency and predictability of trade relations.

* Enhanced co-operation among all partners to identify and remove obstacles to trade and investment through appropriate studies, benchmarking and reporting.

* Strengthened dialogue, networking and co-operation among the business community across the region (all partners), including notably activities carried out through such bodies as EU-Russian Industrialists' Round Table, the ScanBelt project supported by the Nordic Council of Ministers and the BaltPartenariat of the Baltic Sea Chambers of Commerce Association.

* Strengthened dialogue, networking and co-operation among consumers' groups and regulatory bodies across the region, building on the work being carried out by the Nordic Council of Ministers.

To promote the creation and development of SMEs, especially Russian SMEs, and their adjustment to the European market. Northern Dimension Partners will work to facilitate SMEs' access to capital, encourage the exchange of best practice and training and promote better knowledge of regulations.

* Continued promotion and development of SMEs on the basis of the European Charter for Small Enterprises, adopted by the Feira European Council in June 2000 [15] and the Nordic Charter for Small Innovative Companies, Entrepreneurs and Independent Inventors adopted by the Nordic Ministers of Industry on 7 October 2002.

[15] http://europa.eu.int/comm/enterprise/ enlargement/charter/index.htm.

* Enhanced participation of SMEs and other stakeholders from Member States, acceding countries, Iceland and Norway in the EU Multi-annual Programme for Enterprise and Entrepreneurship in order to improve the business environment and implement the European Charter. This must be done through the exchange of best practice and the stimulation of the debate between public authorities and the business community on the most efficient policy tools and measures to foster business development. Through the European Investment Fund it is now possible for financial institutions in Member States and acceding Countries to operate in the sector of risk capital and borrowing to SMEs. Support is provided by the network of Euro-Info Centres, 68 of which presently cover the Northern Dimension region [16].

[16] http://europa.eu.int/comm/enterprise/ networks/eic/eic.html.

* Continued support provided to Nordic SMEs by the Nordic Project Fund (Nopef - Nordic Council of Ministers), through loans and grants for co-financing of feasibility studies aiming at an investment into a new market. During the period 2004 - 2006 Nopef will start at least 300 new feasibility studies in Northwest Russia, Estonia, Latvia and Lithuania. The result will be around 120 new investments, especially in Northwest Russia, Estonia, Latvia and Lithuania, but also in Poland and Ukraine. Russia will in 2004-2006 continue to be the main market of Nopef with 25% of the feasibility studies.

* Continued support provided by the CBSS Working Group on Economic Co-operation in benchmarking and circulating information on best practice through its Internet gateway system [17].

[17] www.balticmarket.org.

* Pursuit of the stimulation of competitive and innovative business through projects such as CONNECT, supported by INTERREG until May 2005, involving 25 regional technology transfer agencies in Norway, Germany, Denmark, Sweden, Finland, Estonia, Latvia and Lithuania.

To support industrial enterprises in their moves towards more sustainable production, in order to improve economic performance while addressing environmental concerns and offering socio-economic opportunities to the indigenous peoples of the region.

* Continued financial support to be provided by the Nordic Finance Group, consisting of the Nordic Investment Bank (NIB), the Nordic Environment Finance Corporation (NEFCO), the Northern Development Fund (NDF) and the Nordic Project Fund (Nopef) to companies and SMEs working on cleaner production programmes.

* Continued effective implementation of Cleaner Production programmes, such as training courses, introduced in the Russian part of the Barents Euro-Arctic Region, under the supervision of the Barents Euro-Arctic Council and with financial support from NEFCO Revolving Fund for Cleaner Production.

* Pursuit of dialogue and networking by all Northern Dimension partners on economic incentives and eco-efficiency tools, implementation of international conventions and agreements to promote management of environmental issues in industry.

* Continued implementation of initiatives such as the COMPASS project (Competitive Alternatives for Sustainable Private Sector Investments in the Baltic Sea Region) led by Northern German Laender, with INTERREG funding.

* Strengthened attention to be paid by all Northern Dimension partners to indigenous interests in relation to economic activities, and in particular extractive industry, with a view to protecting inherited rights of self-determination, land rights and cultural rights of indigenous peoples of the region.

To facilitate trade and economic relations along the old and new border of the European Union, through the improvement of integrated border management. Clearance time for border crossings of goods should be reduced to a maximum of two hours. Northern Dimension partners will achieve this objective particularly by encouraging the convergence of custom legislation, by fighting corruption, and through the modernisation of border-crossing infrastructure and the rationalisation of procedures at borders.

* Continued effective implementation of Tacis projects assisting the modernisation of border-crossing points along the border of the enlarged Union.

* Continued construction or modernisation of Polish border-crossings, in particular along the border with the Kaliningrad Oblast. Grzechotki - Mamonovo II border crossing and modernisation of GoRdap - Gusev crossing.

* Continued construction or modernisation of Lithuanian border-crossings, in particular along the border with the Kaliningrad Oblast. Border inspection posts constructed with Phare assistance in Kybartai (rail) and Panemune (road).

* Enhanced co-operation between Northern Dimension national administrations, in particular through the Task Force II for Customs Co-operation under the Working Group for Economic Co-operation of the BEAC and the CBSS Working Group for Economic Co-operation, the Baltic Sea Region Border Control Conference (BSR-BCCC), the Baltic Sea Chambers of Commerce Association (BCCA) and the Business Advisory Council (BAC).

* Implementation of projects such as Telematics in Foreign Trade Logistics and Delivery Management (TEDIM), aimed at developing logistics and related information processing in Baltic Sea region. TEDIM development areas relate to border crossing IT procedures, information management on rail and at sea, logistical service networks and harmonising this potential. Participating companies provide project funding, but funding has also been available from EU TEN Transport, INTERREG, Phare and Tacis.

* Strengthened co-operation for the introduction or improvement of integrated border management with the full engagement of all parties involved, according to the methodology of the Laufzettel project, developed within the framework of the Baltic Sea Customs Conference (BSCC).

1.2. Energy

To help develop the electricity and natural gas networks in the Northern Dimension region, thus contributing to the competitive operation of the EU internal energy market and to the security of energy supplies across Europe. Northern Dimension partners will work to improve the co-ordination of energy production and supply, and to achieve full integration of the accession countries in the EU priority axes for energy networks and into a Common European Energy Market.

* Continued efforts by the European Commission to identify the priorities for energy infrastructures. These will be established in the revised Guidelines for Trans-European Energy Networks (TEN-E), to be adopted by the Commission in 2003. The full integration of the accession countries in the EU priority axes for energy networks will be also analysed in the course of 2003, including the increased transportation of oil by pipelines. The Commission's recent Communication on energy policy for the enlarged European Union [18] sets guidelines to face up to the challenges of growing external energy dependence between the EU and its neighbouring countries. It also examines the need to address infrastructure issues on a regional level, to diversify sources of energy, at both geographical and technological level, and to broaden the basis for energy trade in Europe and its adjoining countries.

[18] Commission Communication On the Development of Energy Policy for the Enlarged European Union its neighbours and partner countries, COM(2003)262 Final of 13 May 2003.

* Continued preparations for an electricity connection (Power Bridge) between Lithuania and Poland.

* Further encouragement to the development of mutually beneficial regional electricity market, through European Commission participation in the joint committee of Baltic Sea states on electric power industry BALTREL [19], on the basis of the 2002 study: "Towards a Common electricity Market in the Baltic Sea region", which presented an analysis of the main issues for the development of an open electricity market in the Baltic Sea region.

[19] BALTREL - Baltic Ring Electricity Co-operation Committee, gathering 18 organisations with operations in 11 countries. For more information : http://www.baltrel.com/ .

* Further encouragement to the work of Baltic Gas with thirteen participating gas companies to further develop the gas pipeline and gas storage infrastructure in the region.

* Enhanced dialogue in the framework of the Baltic Sea Region Energy Co-operation (BASREC), encompassing Denmark, Poland, Germany, Estonia, Latvia, Lithuania, Russia, Finland, Sweden, Norway and Iceland. The European Commission is represented by the Directorate General for Energy and Transport.

* Continued implementation of projects such as BalticCHAIN [20] (funded by the INTERREG Programme) on provision of legislative information to generate concrete projects and establish structures such as a Project Preparation Fund or Guarantee Agencies.

[20] BalticCHAIN - Baltic Clearing House and Information Network

The European Union and the Russian Federation will continue their work to strengthen the EU-Russia Energy Dialogue [21], launched at the EU-Russia Summit of October 2000 with the purpose to improve energy cooperation.

[21] http://europa.eu.int/comm/ energy_transport/en/lpi_en_3.html.

* Continued EU-Russia dialogue and implementation of joint projects in the following areas: improvement of the energy legal framework, security of the energy transport networks, new energy transport infrastructure, legal security for long term energy supplies, technology co-operation and energy efficiency.

* Identification and development of opportunities for energy saving initiatives in the Russian Federation using Kaliningrad, Archangelsk and Astrakhan (the latter outside the Northern Dimension region) as pilot regions. A huge potential for energy saving exists in the Russian Federation amounting to an estimated annual saving of 400 Million ton oil equivalent (Mtoe).

* Implementation of the North European Gas Pipeline [22], which is part of one of the EU's TEN-E priority axes and also one of the projects defined as being of "common interest" in the EU-Russia Energy Dialogue. An important element of the North European Gas Pipeline is the possibility of building spur lines, from the main trunk, connecting with the Swedish East Coast close to Stockholm and to the Kaliningrad Oblast. Spur lines to the new Member States should also be taken into consideration.

[22] The North European Gas Pipeline would bring gas from Northern Russia to Germany and then onwards to the Netherlands and the UK.

To ensure that the development and utilisation of energy resources will be made more efficient and environmentally friendly, Northern Dimension partners will also endeavour to ensure safe transportation of energy materials, to explore the possibilities for increased use of renewable energy and to establish a testing ground for flexible mechanisms under the Kyoto Protocol in the Baltic Sea Region.

* Continued attention to be paid to the safe transport of oil by ship from ports at the Baltic Sea, such as, Ventspils in Latvia and Butinge in Lithuania, Primorsk and potentially from Murmansk in Russia. Concrete initiatives to improve the situation are addressed under Maritime Safety (see below). This question will be addressed more globally in the context of the projects of common interest under the EU-Russia Energy Dialogue.

* Continuation of the work of the Energy Efficiency Centres (Murmansk, Kirovsk, Petrozavodsk, and Arkhangelsk), which are also Barents Energy Focal Points. The centres are engaged in a range of promotional and informational activities, and they serve a valuable function as contact points between energy companies, authorities, consultants and lenders.

* Promote and improve the use of wind energy, inter alia through the "Wind Energy in the Baltic Sea Region" INTERREG project, which will run until January 2006, promoted by the Northern German Laender.

* Increased co-operation among all Northern Dimension partners, including local/regional authorities, with a view to establishing a testing ground for flexible mechanisms under the Kyoto Protocol in the Baltic Sea Region as an instrument for deepened energy co-operation, investment and policy co-ordination in the whole area.

1.3. Transport

To address bottlenecks and choke points in the Northern Dimension region, creating at the same time an environmentally friendly transport network integrating accession countries. The basis for such a work will be provided by the Commission revision of the Guidelines for the Trans-European Transport Network (TEN-T) and the Commission White Paper "European Transport Policy for 2010" [23].

[23] European Transport Policy for 2010: Time to Decide, COM(2001)370 final, 12 September 2001, available at: http://europa.eu.int/comm/ energy_transport/en/lb_en.html.

* Continued work of the High Level Group, established by the European Commission and chaired by K. Van Miert (former Vice-President of the Commission), composed of representatives from Member States and Accession countries. The Group will assist the Commission with the preparation of a proposal for a far-reaching revision of the Decision (1692/96) related to the Community priorities for the development of the TEN-T.

* Strengthened integration of accession Countries in the TEN-T system, in accordance to the principles and objectives laid out in a Commission Communication to be issued in 2003.

* Strengthened implementation of Pan-European Corridors and Areas, notably Pan-European Corridors I and IA (Helsinki to Warsaw and to Gdansk, via Tallinn, Riga and Kaunas), and Corridor IX (Helsinki to St Petersburg, Moscow and Pskov, Kiev, and on to Chisinau and to Alexandropoulis), as well as the links from Kaliningrad and Klaipeda via Vilnius to Minsk.

* Implementation of the satellite navigation system Galileo, which can have a huge potential impact on the transport infrastructure in the Northern Dimension region. The shortcomings of currently available satellite navigation services are accentuated under the particular geographic and demographic conditions of the Northern Dimension countries. Support will have to be given by the European Commission and EU Member States to the implementation of Galileo, designed to overcome these shortcomings and to boost innovation in the region. The system will significantly improve the availability of reliable open and protected navigation services for transport and search and rescue operations. Moreover, Galileo will reduce dependence of critical infrastructures (power generation, banking etc) on time synchronisation services of the GPS system controlled solely by the US government.

* Continued implementation of the 2003-2005 Barents Euro-Arctic Transport Area (BEATA), aimed at producing a series of studies and plans covering coherently the entire Barents Region (forecasts and models of passenger and freight transport). This will eventually lead to a compilation of national transport investment programs that support the regional perspective and elimination of border constraints. The activities will contribute to the development of an efficient, sustainable transport system focusing on the improvement of necessary east-west transport possibilities in the Barents region. Funding provided by national and county financial resources and the INTERREG III B programme Baltic Sea Region.

* Promotion of cross-border rail transport, addressing gauge incompatibility through the standardisation of changeable railcar axles. A full-scale, 2-year demonstration project will commence in autumn 2004 on the Finland-Sweden border. When economically feasible, the construction of standard European track gauges (e.g. between the Polish border and Kaunas, Lithuania) could also be considered.

To increase safety levels within all modes of transport. High priority will be attributed, in particular, to maritime safety, with a view to protecting the marine environment from accidents that threaten sea and coastal ecosystems as well as the socio-economic life of populations involved. Scientific research will support such activities.

* Implementation of the Commission proposal [24] on accelerated phasing in of double hull oil tankers [25], issued following the Prestige accident [26]. The Commission's proposal is based on three main elements: (1) a provision that heavy fuel and heavy grades of oil cannot be carried in single hull tankers when visiting EU ports, (2) an acceleration of the calendar for the phasing-out scheme for the various categories of single hull tankers and (3) a broader application of the technical inspection regime (the so-called Condition Assessment Scheme or CAS) applying to that type of vessels. Attention will be paid to other maritime safety requirements stemming from the severe ice conditions in some parts of the Baltic.

[24] I.e. amendment of EC Regulation 417/2002

[25] COM (2002) 780 final of 20 December 2002

[26] COM (2002) 681 final of 3 December 2002

* Strengthened dialogue and co-operation with Russia, accession countries bordering the Baltic Sea and third countries, since a significant share of the threat of oil spills, which could affect European shores, originates from the transportation of heavy fuel and heavy grades of oil in sub-standard tankers flying the flag of third countries. Such polluting oils shall only be carried by double hull tankers. This is in line with the suggestions made by the Commission in its Communication mentioned above, the Conclusions of Copenhagen European Summit, the Conclusions of the Transport Council of 5-6 December 2002 and the Resolution of the European Parliament of 19 December 2002 [27].

[27] PA5 TA PROV (2002) 0629 On measures to alleviate the effects of the Prestige disaster.

* Implementation of concrete initiatives such as the INTERREG project "Northern Maritime Corridor (NMC)", aimed at establishing a closer partnership between national/regional authorities (including port authorities) and with the business community (manufacturers, shippers, oil companies, etc.) to maximise the regional development effect in the north, the south and along the corridor. The Northern Maritime Corridor is essentially the western extension of the Northern Sea Route as defined and long promoted by the Russian Federation. As with the NMC, the Northern Sea Route contains strong elements of economic development, navigational and environmental safety, in particular as oil tanker traffic from Murmansk increases in the future.

* Carrying out of research projects such as ARCOP (ARCtic Operational Platform) that commenced in January 2003 under Finnish co-ordination and concerned with maritime transport of oil in Arctic waters or SAPITS (SAfety of northern PIpelines and associated Transport Systems) currently under consideration for Tacis funding.

1.4. Telecommunications and Information Society

To promote the co-ordinated development of telecommunications, information society networks and services in the Northern Dimension region, including the regulatory and administrative framework. A co-ordinated effort should be made to support Information and Communication Technologies (ICT) development in Northwest Russia, to help avoid the development of a technology and infrastructure gap.

* Continued implementation of the Northern eDimension Action Plan (NeDAP) through EU programmes and public/private funding at national and regional level. In particular, implementation of co-operative activities with a clear focus on the following priority action lines:

- Infrastructure and faster Internet access;

- Skills and Internet Usage for business, citizens and government; and

- Stimulating the use of the Internet.

* Effective implementation of NeDAP activities in key sectors such as: High Speed Research Networks and advanced broadband applications, ICT Security, eSkills, eCommerce, eGovernment eIndicators and eEnvironment, needed to strengthen the Northern region's leading position in the Information Technology (IT) sector. Continued dialogue and networking, involving all relevant actors, will also be necessary in order to ensure an adequate follow-up of NeDAP, which expires in 2004.

* Improved planning by governments in the Northern Dimension region and the EU neighbouring countries for the adoption of the Information Society and promotion of new technologies by Governments, Business and Citizens.

* Promotion of policies in EU neighbouring countries designed to attract investments into the IT market and to encourage the development of a pro-competitive regulatory framework in the sectors of telecommunications and electronic commerce and reduce the East-West digital divide

* Promotion and support to regional co-operation for the inter-operability of networks (including research networks) and services in the Northern Dimension region and the EU neighbouring countries, including e-commerce services and electronic signatures.

* Continued implementation of Nordunet2, a Nordic Council of Ministers research program on advanced Internet and Internet applications in the sectors of Research and Development.

Bearing in mind the importance of ICT in helping the Northern Dimension region to overcome the disadvantages caused by long distances and a harsh climate, Northern Dimension partners will make every effort to accelerate the transition of the region to an information society, to ensure better living conditions and access to modern services, including telemedicine and e-learning.

* Further promotion of the use of telemedicine by extending a project covering hospitals in Arkhangelsk and Tromso into other areas of Russia. At present, the project includes building a telemedicine studio in Arkhangelsk, as part of a network of 16 studios in the oblast. Initiative financed by the INTERREG programme, Norway and Russian partners.

* Continued implementation of projects on e-learning such as the Barents Virtual University, the University of the Arctic and the Baltic Sea Virtual Campus, a common systems platform for e-learning and virtual study courses, funded through the INTERREG III B programme.

* Promotion of the eBarents Action Plan to survey the possibilities of access to the Internet in remote areas, facilitate development of broadband networks crossing the borders of the Barents Region and develop a plan for wider dissemination of ICT knowledge.

* Enhanced attention to be paid by all Northern Dimension partners to make sure that plans for developing Telecommunications and Network infrastructure as well as e-business take proper account of the interests of indigenous communities and institutions.

2. Human resources, Education, Scientific Research and Public Health

2.1. Human Resources, Education and Culture

To promote the creation of a "knowledge-based region" by promoting joint projects, networking and mobility in the fields of education, research, culture and youth and by bringing learning to remote areas through Internet-based tools.

* Continued support to curriculum development, development of teaching methods and material as well as to the improvement of university management through multilateral co-operation projects involving higher education establishments from EU Member States and the Tempus Partner Countries (including the Russian Federation) as well as to the mobility of academic staff in the said countries through the Tempus III programme; continued support to multilateral projects and student mobility in the field of education and vocational training through Community instruments such as Socrates and Leonardo da Vinci which encompass EU Member States, Acceding and Candidate Countries as well as Norway and Iceland. All these programmes will run until 2006

* Continued use of the Nordic Grant Scheme of the Nordic Council of Ministers to develop long-term collaboration projects in the fields of higher education and research, and in the voluntary sector, through the NORDPLUS Neighbour initiative. The focus will be on Nordic languages, culture and society, and environmental technology. Annual funding of EUR1.3m from 2004-2006 will be provided by partner countries in the Northern Dimension and the Nordic countries.

* Strengthened co-operation and networking with Russian institutions through the Barents Virtual University [28] and the University of the Arctic's multi-lateral structures [29].

[28] http://www.bvuniversity.org/.

[29] http:/ /www.uarctic.org/.

* Launch and implementation of a NCM Action Plan for Education and Scientific Research co-operation with Estonia, Latvia, Lithuania and Northwest Russia aimed at developing a common Nordic-Baltic region for education and research and to further develop Nordic co-operation with Russian authorities and institutions.

* Strengthened development of curriculum, teaching methods and materials at Kaliningrad State University, offering a model for other Russian institutions, through the EuroFaculty-Kaliningrad Project, funded by Denmark, Germany, Norway and Sweden in the CBSS framework.

* Strengthened support to the Baltic Sea Secretariat for Youth Affairs, a hub for information distribution and co-ordination for all youth issues, including the development of a regional youth identity and the encouragement of youth involvement in civil society/business. Funding provided by Sweden, Finland, German Estonia, Lithuania, Norway and Russia.

* Continued provision of information on opportunities through the Barents Youth Co-operation Office in Murmansk, co-financed by Norway, Sweden, Finland and Russia in the BEAC framework.

* Enhanced mobility for students, teachers, researchers and academic personnel by applying the Swedish experience of the Visby Programme [30] elsewhere in the Northern Dimension region.

[30] http://www.si.se/e_visby/ 2544.cs?dirid=11608.

* Promotion of co-operation through the use of e-Learning, Virtual Study facilities and cross-border joint curricula, through the Baltic Sea Virtual Campus, a common systems platform for e-learning and virtual study courses, funded through the INTERREG III B programme.

To promote a dialogue that enables them to develop the region as a dynamic and open cultural area, raising awareness of cultural heritage, including as a promoter for local and regional development.

* In the BEAC framework, preparation of joint actions by national and regional organisations, such as the Barents Regional Council's action plan for multi-lateral co-operation, which includes projects such as the Barents Portal of Cultural Networks and Gateway to Barents, a training centre for project leaders, some of which are funded through INTERREG.

* Promotion of multilateral co-operation and dialogue on cultural projects around the Baltic Sea through the Ars Baltica network [31].

[31] http://www.ars-baltica.net/ .

* Continued use of the Nordic Council of Ministers Culture Programme for Saami cultural co-operation, for providing grants to young artists, for supporting translation of literature from a Nordic to a Baltic language and vice versa and for supporting seminars on inter-cultural co-operation.

* Strengthened regional co-operation on the basis of the report to be presented by the Baltic Sea Monitoring Group on Heritage Co-operation at the 2003 meeting of Ministers of Culture in St Petersburg, including the establishment of a Baltic Sea Forum, as a platform for effective co-ordination of activities.

2.2. Scientific Research

To improve communication and information exchange among all sectors of the scientific community in Russia (including Kaliningrad) and in the enlarged EU, encouraging at the same time the involvement of young researchers. They will improve the dissemination of information to the scientific community at large in the region and create a mechanism for stimulating co-operation between the many scientific institutes and universities in the North.

* Creation of a Northern Dimension Research Network for Science and Technology for the longer-term strengthening and promotion of scientific capacity and co-operation in the north, particularly in view of the enlargement process and the participation of Russia in the 6th EU Framework Programme on Research, Technological Development and Demonstration [32] (RTD).

[32] More information on the 6th EU Framework Programme on RTD is available at: http://europa.eu.int/comm/research/fp6/ index_en.html.

To strengthen research and technology-development activities, particularly in sectors relating to climate change, environmental protection, sustainable management and utilisation of natural resources, safety and security of energy supplies, maritime safety, social and economic developments in the region.

* Enhanced targeted research within a largely northern European consortium will provide a scientific basis for increasing the safety of ice bound shipping. It is expected that this research will be supported within the thematic research priority 1.6.2 Sustainable Surface Transport, objective 4.11 of the in the 6th EU Framework Programme on Research, Technological Development and Demonstration (RTD) and will provide a major contribution to the establishment of a solid knowledge base for the design and maintenance of ice strengthened vessels operating within northern waters.

* Enhanced support will be provided for the integration of risk based ship design. This will focus on strategies and technologies to improve maritime safety in terms of new ship designs, operational procedures and risk-based regulations. A systematic and all-embracing approach to ship safety will lead to a strategic overview of safety and effective use of critical technologies. Important for the environment and also for the northern shipping industry. The participation of Russia and Baltic countries is possible within the financial rules of 6th EU Framework Programme on Research, Technological Development and Demonstration (RTD).

* Enhanced research activity in the High-North, building inter alia on UK research into the role of the high-latitude ocean in decadal climate variability, the sensitivity of marine eco-systems to environmental change, fluctuations in the mass of sea ice and ice sheets, and the role of boreal forests in the Earth System.

* Strengthened emphasis on the circumpolar Arctic through International Polar Year (2007). Discussions are already underway in the international scientific community to define priorities and collaborative efforts. Activities of interest are related to climate change and its impacts, adaptation measures, indigenous communities, pollution pathways, new technologies, etc. In particular, Russia aims to play a strong and visible role in the IPY and is supported in this aim by the European Commission.

* Development of the knowledge required to establish a more harmonised and effective monitoring regime for illicit oil discharges through the OCEANIDES project (3-year duration) that commenced in December 2002 as a contribution to environmental protection in the entire maritime territories of Germany in the Baltic and North Seas and part of the Finnish maritime territory in the Baltic Sea. Co-ordinated by the Joint Research Centre (JRC) of the European Commission, the project includes German, Finnish, Norwegian and British partners.

* Improved effectiveness of fisheries monitoring in the Baltic through a 3-year JRC project to commence during 2003. Providing support to the enlargement process, customers are the fisheries monitoring authorities of Latvia, Poland, Lithuania as well as Denmark, Finland, Sweden and Germany. The effort will focus on integration of monitoring technologies (remote sensing, JRC software tools and modelling activities relating to cod stocks in the Baltic Sea).

* Strengthened international networking on sustainability research, through the Virtual Research Institute for Sustainable Agriculture and the Baltic 21 Institute for Sustainable Industry.

2.3. Public Health

To address the challenges linked to the fight against major communicable diseases, and particularly tuberculosis and HIV/AIDS. In addition to this, special attention will be paid to health problems in children and young people, addressing also the social and economic roots of such diseases.

* Enhanced dialogue and effective implementation of concrete activities through the Task Force on Communicable Diseases Control established in the CBSS framework, through which 150 projects have been undertaken involving regional organisations in disease surveillance, HIV and tuberculosis control, prevention of antimicrobial resistance, support to primary health care and health in prisons.

* Implementation of the BEAC 2003-2007 programme on health and related social issues, principally funded by participating countries.

* Establishment of the Northern Dimension Partnership in Public Health and Social Wellbeing and rapid implementation of concrete projects in the region to address the problems related to communicable and lifestyle-related chronic diseases. Building on a joint concerted action at international level, the Partnership will strongly emphasise the necessity of prevention, working to re-orient public policies and strategies as well as health and social services. The Partnership will have to integrate some existing co-operation systems and structures, with a view to maximising their overall effectiveness on a regional scale.

* Implementation of region-wide projects covering EU Member States, accessing countries, Iceland and Norway on improving information and knowledge on public health issues, enhance the capability of responding rapidly and in a co-ordinated way to health threats, promote health and prevent disease by addressing the health determinants.

* Enhanced exchange of information among all partners of the region on the promotion of healthier lifestyles, the role of education and training on health of children/young people. Development of high quality statistics comparable between countries through the NCM committees on health and social statistics.

* Implementation of some 400 projects between 2004-2006 through the NCM Action Plan for Children and Youth in the 3 Baltic Countries and Russia, to improve the health of children in Russia, particularly street/prison children. Funding provided by central and local authorities and partner NGOs.

* Strengthened co-operation between the 5 Nordic countries, Estonia, Latvia, Lithuania and North West Russia in the framework of a Partnership and Action Plan on combating use of narcotic drugs, funded by the Nordic Council of Ministers.

To enhance and extend international cooperation on public health issues beyond communicable diseases as such, in order to address also the social determinants of health problems, the impact of the environment on citizens' health and the structural reform of health services across the region.

* Promotion of the establishment of a Northern Dimension partnership in Public Health and Social wellbeing to support concerted and wide-ranging joint actions to overcome the serious health and social problems in the area. The partnership could reinforce wide collaboration of countries, organisations, financial institutions, business and industry, communities and civil society. It should be based on long-term sustained commitments by equal partners, with initial impetus coming from the Northern Dimension partner countries themselves.

* Through the 6th EU Framework Programme on RTD and national research programmes, promotion of research on the relationship between the environment, pollution and health, notably by monitoring human exposure to mercury, persistent organic pollutants and other chemicals.

3. Environment, Nuclear Safety and Natural Resources

3.1. Environment

To strengthen the EU-Russia dialogue on environmental issues in the framework of the Partnership and Co-operation Agreement, and work for the full respect of international conventions on environment.

* Enhanced co-operation of all partners to ensure convergence of environmental legislation, standards and norms throughout the region, including Environmental Impact Assessment.

* Improved enforcement of laws, environmental monitoring and capacity building of environmental administration at regional level in Northwest Russia.

* Enhanced commitment of all partners for the implementation of the HELCOM [33] Copenhagen Declaration on maritime safety and reduced pollution and the rapid ratification of the Kyoto Protocol, UN/ECE Espoo, Aarhus and Stockholm Conventions. Cooperation on Kyoto Protocol implementation, in particular via Joint Implementation projects and via the EU initiative on the Global Monitoring for Environment and Security (GMES) [34], identified as a joint EU-Russia field of cooperation in the space sector [35].

[33] The Helsinki Commission, or HELCOM, works to protect the marine environment of the Baltic Sea from all sources of pollution through intergovernmental co-operation between Denmark, Estonia, the European Community, Finland, Germany, Latvia, Lithuania, Poland, Russia and Sweden. HELCOM is the governing body of the "Convention on the Protection of the Marine Environment of the Baltic Sea Area" - more usually known as the 1992 Helsinki Convention, entered into force on 17 January 2000. More information available at: http://www.helcom.fi/ .

[34] COM(2001)609 final

[35] A joint statement was signed in 2001 between the European Commission, the European Space Agency and the Russian Aviation and Space Agency under the EU-Russia Partnership and Co-operation Agreement (PCA).

To monitor and tackle pollutants throughout the region, principally chemicals, POPs, heavy metals, toxic and urban waste, in order to reduce their impact on the Barents and Baltic Seas, on inland waters and on the Arctic. Particular attention will also be paid to the problem of air pollution and to the promotion of cleaner production systems.

* Enforcement or development of national legislation ensuring convergence with European regulations or directives on (inter alia) chemicals, toxic and urban waste, water and sea pollution, safety of oil transport by sea.

* Enhanced attention to the monitoring of pollutants in the region, on the basis of reports and researches carried out by the European Environment Agency, the Arctic Council, HELCOM and Baltic 21 [36]. Of particular relevance in this framework:

[36] More information on Baltic 21, the CBSS initiative aimed at developing and implementing a regional Agenda 21 in the Baltic Sea Region is available at: http://www.ee/baltic21/ .

- AMAP [37] monitoring of persistent organic pollutants in the Arctic, studying their effect on Arctic species and integrate information on the effects on health.

[37] Arctic Monitoring and Assessment Programme, a working group of the Arctic Council (http://www.amap.no/ ).

- PAME [38] Working Group strategic plan to be developed over next 2 years, led by Iceland and Canada.

[38] Protection of the Arctic Marine Environment, a working group of the Arctic Council (http://www.pame.is/ ).

- Update of the NEFCO/AMAP report on priority environmental hot spot in the Russian part of the Barents region, to be presented by NEFCO in August 2003.

* Continued implementation of projects financed in the framework of EU programmes such as Tacis, LIFE and INTERREG. Among others:

- Tacis EUR24 M contribution to the construction of a South West Wastewater Treatment Plant in St Petersburg. Support to similar activities in Kaliningrad.

- Improve Water Quality Management in coastal zones through INTERREG project due for completion by 2005.

- Integrate coastal zone development through "BaltCoast" INTERREG project, due for completion in 2005.

* Implementation of the Baltic Sea Joint Comprehensive Environmental Action Programme (JCP), aimed at reducing pollution in the Baltic Sea catchment area in order to restore the ecological balance of the Baltic Sea. Participants: HELCOM Contracting Parties, other countries in the catchment area, NGOs and IFIs. Individual Hot Spot owners in co-operation with local, regional, national programmes and international donors and financing institutions finance the activities encompassed by the programme.

* Implementation of projects in the framework of the 2001-2004 Nordic Environmental Action Plan of the Nordic Council of Ministers Projects, including inter alia:

- Nordic-Baltic co-operation on chemicals: EU Accession Support Workshop Programme on actual Chemicals Control Issues, in the framework of the Baltic countries Regional Projects on Chemicals Control (BACCON).

- Air Quality Assessment in the Baltic Countries, as a Consequence of Local Pollution and Long Range Transport - a Co-operation between Nordic and Baltic Countries within the Framework of EMEP's 20 Years Assessment [39].

[39] EMEP: Co-operative Programme for Monitoring and Evaluation of the Long-Range Transboundary Air Pollutants in Europe

* Implementation of the Arctic Council Action Plan to Eliminate Pollution in the Arctic [40], established by the Arctic States, entailing several projects including on cleaner production, and control/elimination of PCBs, obsolete pesticides and dioxins.

[40] More information on the Arctic Council Action Plan To Eliminate Pollution of the Arctic (ACAP) is available at: http://www.arctic-council.org/ activities.html

acap.

To make full use of multilateral funding mechanisms, such as the Northern Dimension Environmental Partnership and the Nordic Environmental Development Fund.

* Continued effective implementation of the projects included in the "Environmental Window" of the Northern Dimension Environmental Partnership Support Fund. Strengthened dialogue and co-operation among the International Financial Institutions operating in the region, and especially NIB, EBRD, EIB and NEFCO.

* Implementation of environmental projects in the framework of the Nordic Environmental Development Fund (NMF) established by the Nordic Council of Ministers in 1995 and managed by NEFCO. The fund has a total capital of approximately EUR 40 million. The annual contribution to the fund amounts to around EUR 5 million. The fund is intended to complement and supplement other financing organisations, particularly IFIs and bilateral sources. Local participation in the financing is required.

3.2. Nuclear Safety

To implement the projects included in the Nuclear Window of the Northern Dimension Environmental Partnership Support Fund without delay, following the signature of the agreement establishing a Multilateral Nuclear Environmental Programme in the Russian Federation (MNEPR). Priority will be given to the management of spent nuclear fuel and nuclear waste, decommissioning of nuclear facilities and nuclear powered submarines.

* Conclusion and implementation of the MNEPR agreement, which provides for the necessary legal f