Α4-0296/96

Ψήφισμα για την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την Ευρωμεσογειακή Συνεργασία στον τομέα της Ενέργειας (COM(96)0149 - C4-0238/96)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής (COM(96)0149 - C4-0238/96),

- έχοντας υπόψη την δική του πρόταση ψηφίσματος Β4-0306/96, που υποβλήθηκε βάσει του άρθρου 45 του Κανονισμού από την κ. Ferre, εξ ονόματος της Ομάδας PPE, σχετικά με το πρόγραμμα δράσης για τις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας στη Μεσόγειο,

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του

[semigr ] της 12ης Ιουλίου 1991 ((ΕΕ C 240 της 16.9.1991, σελ. 250)) για μια ανανεωμένη μεσογειακή πολιτική[semigr ]

[semigr ] της 10ης Οκτωβρίου 1995, σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο για μια ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης ((ΕΕ C 287 της 30.10.1995, σελ. 34))[semigr ]

[semigr ] της 11ης Οκτωβρίου 1995, για τη μεσογειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης εν όψει της Διάσκεψης της Βαρκελώνης ((ΕΕ C 287 της 30.10.1995, σελ. 121))[semigr ]

[semigr ] της 17ης Νοεμβρίου 1995, για τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Μεσογείου ((ΕΕ C 323 της 4.12.1995, σελ. 159))[semigr ]

[semigr ] της 4ης Ιουλίου 1996, για ένα σχέδιο κοινοτικής δράσης στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ((ΕΕ C 211 της 22.7.1996, σελ. 27)),

- έχοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις του:

[semigr ] της 14ης Δεκεμβρίου 1995, για τα χρηματοπιστωτικά και τεχνικά μέτρα υπέρ της μεταρρύθμισης των οικονομικών και κοινωνικών δομών των μεσογειακών χωρών και εδαφών που δεν είναι μέλη ((ΕΕ C 17 της 22.1.1996, σελ. 184))[semigr ]

[semigr ] της 16ης Απριλίου 1996, για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί έγκρισης ενός πολυετούς προγράμματος για την προαγωγή της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας - Πρόγραμμα Synergy ((ΕΕ C 141 της 13.5.1996, σελ. 52))[semigr ]

[semigr ] της 20ής Ιουνίου 1996, για τα συνοδευτικά χρηματοπιστωτικά και τεχνικά μέτρα (MEDA) της μεταρρύθμισης των οικονομικών και κοινωνικών δομών στο πλαίσιο της ευρωμεσογειακής συνεργασίας ((ΕΕ C 198 της 8.7.1996, σελ. 186)),

- έχοντας υπόψη τη Δήλωση που εγρίθηκε στη Διάσκεψη της Μαδρίτης του Μαρτίου 1994, τα πορίσματα των υπουργικών διασκέψεων της Τύνιδος και της Τεργέστης (που πραγματοποιήθηκαν το Μάρτιο 1995 και τον Ιούνιο 1996 αντιστοίχως), καθώς και τη Συμφωνία της Διάσκεψης των Αθηνών του Νοεμβρίου 1995,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Ενέργειας, καθώς και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Αμυντικής Πολιτικής (Α4-0296/96),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο προσδιορισμός του νέου στόχου της μεσογειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που είναι η ευρωμεσογειακή συνεργασία, έχει ως επιστέγασμα τα πορίσματα της Διάσκεψης της Βαρκελώνης, που διακηρύσσουν τη θέληση για τη δημιουργία ενός κοινού χώρου ειρήνης και σταθερότητας, για την οικοδόμηση μιας ζώνης κοινής ευημερίας, για την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και για την προαγωγή της αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ πολιτισμών και των ανταλλαγών μεταξύ κοινωνιών,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις συναντήσεις και διασκέψεις που πραγματοποιήθηκαν για την επί μέρους εφαρμογή των πολιτικών συμφωνιών που έχουν ήδη συναφθεί, και ειδικότερα στο πλαίσιο της πρόσφατης υπουργικής διάσκεψης της Τεργέστης, προκύπτουν ζητήματα σχετικά με την στενή αλληλεξάρτηση που υπάρχει μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μεσογειακών της εταίρων στον τομέα της ενέργειας, ιδιαίτερα ως προς τον ενεργειακό ανεφοδιασμό, την προστασία του περιβάλλοντος, την ανάπτυξη δικτύων και υποδομών, την επιστημονική και τεχνική συνεργασία, καθώς και ως προς τις εγγυήσεις για επενδύσεις που γίνονται σε ένα πολυμερές νομικό πλαίσιο,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το σημερινό μερίδιο των νέων πηγών ενέργειας, εναλλακτικών, ανανεώσιμων και αποκεντρωμένων, στην παραγωγή ενέργειας είναι σχεδόν ανύπαρκτο στις χώρες της Μεσογείου, παρά τις δυνατότητες που οι πηγές αυτές προσφέρουν και παρά την πρόοδο που έχει γίνει ως προς την τεχνική και εμπορική βιωσιμότητα συστημάτων όπως είναι π.χ. τα αιολικά, τα φωτοβολταϊκά, τα γεωθερμικά και τα μεικτά, ειδικότερα σε περιοχές ή κοινότητες απομονωμένες, απόκεντρες, νησιωτικές, ή απλώς σε περιοχές με ανεπαρκείς υποδομές ή τροφοδοσία,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η λειψυδρία των χωρών της Μεσογείου, από τις μεγαλύτερες στον κόσμο, απαιτεί προβλέψεις εφοδιασμού στηριζόμενες σε αποτελεσματικές και μη συμβατικές μεθόδους, από τις οποίες δεν πρέπει να αποκλείεται η επαναχρησιμοποίηση λυμάτων και υφάλμυρων υδάτων,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν σήμερα πολύ αποτελεσματικές, από ενεργειακή άποψη, τεχνολογίες αφαλάτωσης του θαλασσίου ύδατος, με συνδυασμένη παραγωγή πόσιμου ύδατος και ηλεκτρισμού,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μελλοντική κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της λεκάνης της Μεσογείου θα απαιτήσει τον εφοδιασμό της με μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας,

Z. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κοινοτικοί μηχανισμοί συμμετοχής και συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας πρέπει να συμπληρωθούν, έξω από το πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από ένα Ενεργειακό Χάρτη πιο ανοικτό, πιο ενοποιητικό και πιο σταθεροποιητικό,

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωμεσογειακή Συνεργασία ανοίγει το δρόμο στη δημιουργία ενός μόνιμου συστήματος μεταφοράς πληροφοριών και τεχνικών μεθόδων που θα ενθαρρύνει τη συσσώρευση γνώσεων, θα βελτιώνει τη διδασκαλία και την κατάρτιση των νέων γενεών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις νέες ενεργειακές τεχνολογίες,

1. αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη ευαισθησία και θετικό πνεύμα την ανάγκη ταχείας υλοποίησης της ευρωμεσογειακής συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, σε αρμονία με τις ιδιαιτερότητες των διαφόρων χωρών, ώστε να δημιουργηθεί ένας αδιαμφισβήτητος παράγων υποστήριξης της οικονομικής μετάβασης, που θα ευνοεί την επίτευξη καλύτερων δημογραφικών και κοινωνικο-οικονομικών ισορροπιών και θα προωθεί τη γεωπολιτική ενοποίηση των περιφερειών των τρίτων χωρών από την ανατολική μέχρι τη δυτική Μεσόγειο, πράγμα που θα αποβεί σε ώφελος της τόσο επιθυμητής σταθερότητας σε ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου[semigr ]

2. θεωρεί ότι οι ενέργειες υπέρ οποιουδήποτε μέτρου ενοποίησης και κοινής δράσης στους προαναφερθέντες τομείς, στο πλαίσιο του προτεινόμενου Ευρωμεσογειακού Φόρουμ Ενέργειας, θα αποτελέσουν ανεκτίμητη συμβολή στη θεμελίωση μιας βιώσιμης ανάπτυξης για όλες τις μεσογειακές χώρες, διασφαλίζοντας για τις μεν τον ενεργειακό ανεφοδιασμό τους και για τις δε νέους εμπορικούς, τεχνικούς ή επιστημονικούς δεσμούς, πιθανώς μέσα σε ένα πολυμερές νομικό πλαίσιο, ανοικτό στις ανταλλαγές και στον πλουραλισμό, ικανό να βοηθήσει στον προσδιορισμό οικονομικών και κοινωνικών αναγκών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το περιβάλλον και την απασχόληση, καθώς και στον εντοπισμό των προβλημάτων εκείνων που παρεμποδίζουν την ενοποίηση, όπως είναι π.χ. οι τεχνολογικοί κίνδυνοι, τα ζητήματα διαχείρισης και η απουσία κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου[semigr ]

3. θεωρεί ότι η προβλεπόμενη δημογραφική ανάπτυξη των μεσογειακών χωρών της ΕΕ αποτελεί παράγοντα που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στη στραγηγική ενεργειακού εφοδιασμού και κατανάλωσης και, ταυτόχρονα, βασικό κοινωνικό στοιχείο για την περαιτέρω προώθηση του μοντέλου της βιώσιμης ανάπτυξης[semigr ]

4. θεωρεί ότι, για να αντιμετωπισθούν οι πιθανές εξελίξεις στο θέμα της ζήτησης, πρέπει να εξετασθούν οι στρατηγικές πτυχές μιας μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης ενεργειακής πολιτικής η οποία, χωρίς να ευνοεί αναγκαστικά τις κλασικές μεθόδους παραγωγής ενέργειας αλλά και χωρίς να τις εγκαταλείπει, θα αναγνωρίζει το γεγονός ότι η κατανάλωση ενέργειας συμβαδίζει με την ανάπτυξη και την ευημερία των λαών μας και θα δημιουργήσει μια κοινή αντίληψη λιτότητας και εκλογίκευσης της ενεργειακής κατανάλωσης σε όλους τους τομείς, από το βιομηχανικό μέχρι τον οικιακό, χωρίς να ξεχνάμε τον τομέα των μεταφορών, διπλασιάζοντας, μέχρι το έτος 2010 το μερίδιο συμμετοχής αυτών των χωρών στην κατανάλωση ενέργειας προερχόμενης από ανανεώσιμες πηγές[semigr ]

5. φρονεί ότι πρέπει να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις σε τεχνολογία ηλιακής ενέργειας η οποία καθίσταται ιδιαίτερα αποδοτική στο χώρο της Μεσογείου λόγω της υψηλής έντασης της ηλιακής ακτινοβολίας σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η ζήτηση είναι συχνά μεγαλύτερη, τις ώρες που η ακτινοβολία είναι πιο έντονη, εξαιτίας του κλιματισμού και της ψύξης[semigr ]

6. κρίνει ότι είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν και να βελτιωθούν οι δυνατότητες των μηχανισμών συνεργασίας που έχουν εγκαινιασθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως είναι π.χ. τα ειδικά προγράμματα και οι λοιπές δράσεις των προγραμμάτων-πλαίσια για την έρευνα, την ανάπτυξη, την επίδειξη και την εκπαίδευση, το πρόγραμμα SYNERGY ή τα συνοδευτικά χρηματοπιστωτικά και τεχνικά μέτρα MEDA, που οφείλουν την ύπαρξή τους σ' αυτή την ανανέωση της μεσογειακής πολιτικής όχι μόνο διότι τονώνουν τις απ' ευθείας ανταλλαγές εμπειριών, αλλά και διότι διευκολύνουν τις προσωπικές επαφές σε τομείς θεωρούμενους ως επιχειρησιακοί, μεταξύ των οποίων θα πρέπει να συμπεριλάβουμε και τον ενεργειακό[semigr ]

7. εκφράζεται υπέρ νομικών λύσεων που να επιτρέπουν τη διεύρυνση της γεωγραφικής βάσης εφαρμογής της Συνθήκης περί Ενεργειακού Χάρτη κατά τρόπον ώστε να συμπεριληφθούν και όλες οι τρίτες χώρες της Ευρωμεσογειακής Συνεργασίας[semigr ]

8. πιστεύει ότι οι ευρωμεσογειακές συνεργασίες σ' αυτό τον τομέα θα πρέπει να δώσουν στις τρίτες χώρες τη δυνατότητα να μη διαπράξουν τα ίδια σφάλματα με εκείνα που διέπραξαν τα κράτη μέλη στα ζητήματα ενέργειας και, πιο συγκεκριμένα, να ξεφύγουν από το σύστημα εμπορικής και τεχνικής εξάρτησης που χρησιμοποιείται στις ανταλλαγές εκείνες που εστιάζονται στους κλασικούς ενεργειακούς πόρους, και ότι γι' αυτό θα πρέπει να εφαρμοσθεί η τακτική της διάδοσης ενεργειακών τεχνολογιών, και ειδικότερα τεχνολογιών ανανεώσιμων και μη ρυπογόνων μορφών ενέργειας, βάσει ενός μηχανισμού τεχνικής μετάβασης που θα στηρίζεται στη στενή συνεργασία ειδικευμένων τεχνικών, επιστημόνων και φοιτητών προερχόμενων από τις ενδιαφερόμενες χώρες[semigr ]

9. ζητεί από την Επιτροπή, προκειμένου να βρεθεί η χρυσή τομή για το μηχανισμό αυτό, να προτείνει τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού οργανισμού του οποίου η δομή θα λειτουργεί ως καταλύτης για τις προσπάθειες ενημέρωσης, κατάρτισης και υποστήριξης των ιδρυμάτων, οργανισμών και επιχειρήσεων, κατά προτίμηση των μικρών και μεσαίων τοπικών εταιρειών που θα εμφανιστούν λόγω της λειτουργίας των ευρωμεσογειακών συνεργασιών, φαινόμενο του οποίου χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η μελέτη MEDEA της Επιχειρησιακής Ομάδας TERA[semigr ]

10. ζητεί από την Επιτροπή, στο πλαίσιο της Ευρωμεσογειακής Συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, να προτείνει δράσεις για την ευαισθητοποίηση του απέναντι πληθυσμού ως προς την ανάγκη κατανάλωσης ενέργειας κατά τρόπο υπεύθυνο και, ταυτόχρονα, ως προς την ανάγκη σεβασμού της φύσεως, καθώς επίσης και ως προς την τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση των νέων γενεών κατά τρόπον ώστε να διαθέτουν επαρκείς γνώσεις και ικανότητες για να αποδέχονται και να χρησιμοποιούν τις νέες ενεργειακές τεχνολογίες, οι οποίες αποτελούν το θεμέλιο οποιασδήποτε βιώσιμης ανάπτυξης, και τούτο πιθανώς στο πλαίσιο ενός νέου «ευρωμεσογειακού εκπαιδευτικού ιδρύματος»[semigr ]

11. Προτείνει επ' αυτού να έχει το Ευρωμεσογειακό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα έδρα σε μεσογειακή χώρα της ΕΕ με στρατηγική θέση από γεωγραφική και οικονομική άποψη αποφεύγοντας τον μονοθεματικό συγκεντρωτισμό και εξάλλου: α) να λειτουργεί σε περισσότερα του ενός επίπεδα έχοντας ως αποστολή την επιμόρφωση με στόχο τη μεταφορά των καταλλήλων τεχνολογιών για τη βιώσιμη ανάπτυξη των ΜΕ β) να πραγματοποιεί στο πλαίσι των δραστηριοτήτων ενημέρωσης το σχεδιασμό και θέση σε λειτουργία πιλοτικών συστημάτων στους διαφόρους ΜΕ γ) να παράγει χάρις στην υλοποίηση των συστημάτων αυτών πραγματικά αποτελέσματα των προγραμμάτων επιμόρφωσης.

12. ζητεί από την Επιτροπή να εγκαινιάσει ένα πιλοτικό πρόγραμμα επίδειξης για μεθόδους ενοποιημένης παραγωγής ηλεκτρισμού για την τροφοδοσία ενός μικρού χωριού «ENERMEDVILLAGE» σε συνθήκες απομόνωσης από τα άλλα δίκτυα, πρόγραμμα που θα δίνει έμφαση στις δυνατότητες που προσφέρουν οι ανανεώσιμες και μεικτές πηγές ενέργειας, για την επίτευξη υψηλού βαθμού αυτονομίας στην τροφοδοσία με πόσιμο νερό και με αρδεύσιμο νερό για γεωργική χρήση, με αφαλάτωση των υφάλμυρων υδάτων, επαναχρησιμοποίηση λυμάτων και ψήξη αποθεμάτων τροφίμων[semigr ]

13. ζητεί να υπάρξει συνεργασία με τις κυβερνήσεις των μεσογειακών χωρών, με στόχο την χρήση συστημάτων αφαλάτωσης του θαλασσίου ύδατος στους μεγάλους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, εάν αυτοί βρίσκονται κοντά στην ακτή, και την ταυτόχρονη παραγωγή ηλεκτρισμού με τη χρήση συνδυασμένων κύκλων, για τη βελτιστοποιημένη κατανάλωση των ενεργειακών πόρων[semigr ]

14. συνιστά, ταυτόχρονα, τη λήψη μέτρων για τη βελτίωση των ενεργειακών υποδομών, ειδικότερα εκείνων που μπορούν να οδηγήσουν στον εξηλεκτρισμό των αγροτικών περιφερειών των μεσογειακών τρίτων χωρών[semigr ]

15. εκφράζεται υπέρ της έγκρισης κοινών κανόνων, ιδίως σε ό,τι αφορά τα σχέδια ανάπτυξης ενεργειακών διασυνδέσεων, στο πλαίσιο των προγραμάτων των διευρωπαϊκών δικτύων και ζητεί, προκειμένου να καταστεί αποτελεσματική η αξιοποίηση των πιλοτικών έργων, να είναι αυτά πλήρη και ολοκληρωμένα, κατά την ανάθεση της διαχείρισης στην αντίστοιχη μεσογειακή χώρα-εταίρο[semigr ]

16. συνιστά, προς το σκοπό αυτό, ενέργειες για τη διασύνδεση ηλεκτρικών δικτύων, ώστε να βελτιστοποιηθούν και να τυποποιηθούν σφαιρικά τα συστήματα παραγωγής και μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς επίσης να αναπτυχθούν οι διηπειρωτικές διασυνδέσεις αγωγών φυσικού αερίου[semigr ]

17. ζητεί από την Επιτροπή, προκειμένου να διατηρηθεί κάποιο περιθώριο πολιτικής δράσης για την οικονομική προικοδότηση των προγραμμάτων, να μελετήσει τύπους χρηματοδότησης σε συνεργασία με τα κράτη μέλη για να προωθηθεί η συμμετοχή του κεφαλαίου υψηλού κινδύνου στα προγράμματα επιμόρφωσης στο πλαίσιο του περιβάλλοντος, των ανανεωσίμων πηγών ενεργείας και των υδατίνων πόρων και τούτο στο πλαίσιο της Ευρωμεσογειακής Συνεργασίας[semigr ]

18. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.