EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 173/41

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/59/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την κατάταξη των μη εξασφαλισμένων χρεωστικών μέσων στην πτωχευτική ιεραρχία»

[COM(2016) 853 final — 2016/0363 (COD)]

(2017/C 173/08)

Γενικός εισηγητής: ο κ. Daniel MAREELS

Αίτηση γνωμοδότησης Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 3.1.2017 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.1.2017 Νομική βάση Άρθρα 114 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αρμόδιο τμήμα «Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή» Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια 22.2.2017 Σύνοδος ολομέλειας αριθ. 523 Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές) 169/0/3

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής να τροποποιήσει την οδηγία BRRD (1) και πιο συγκεκριμένα να προωθήσει την εναρμονισμένη εθνική κατάταξη των μη εξασφαλισμένων χρεωστικών μέσων κατά τη διαδικασία αφερεγγυότητας. Η πρόταση εντάσσεται σε μια ευρύτερη δέσμη προτάσεων που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα και αφορούν την περαιτέρω μεταρρύθμιση του κλάδου των τραπεζών (2). Κατ’ ουσίαν, αυτή η δέσμη προτάσεων αποσκοπεί στη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο κειμένων που καταρτίστηκαν μετά από εργασίες που υλοποιήθηκαν σε διεθνές περιβάλλον, όπως η G20, η Επιτροπή της Βασιλείας και το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

1.2. Η ΕΟΚΕ εξακολουθεί να θεωρεί πολύ σημαντική την ανθεκτικότητα και την επαρκή κεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος, καθώς πρόκειται για μια εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό, σε περίπτωση κρίσης σε μια τράπεζα, οι συνέπειες να επιβαρύνουν πρώτα το κεφάλαιο των ιδιωτών μετόχων και των άλλων πιστωτών της τράπεζας («διάσωση με ίδια μέσα»), έτσι ώστε να μην υπάρχει χρεία καταφυγής στους δημόσιους πόρους ή των φορολογούμενων. Επίσης, οι μισθοί και οι συνταξιοδοτικές παροχές των εργαζομένων θα πρέπει να παραμένουν στο απυρόβλητο.

1.3. Η ΕΟΚΕ μπορεί να συμφωνήσει με την πρόταση να αποσυρθεί η παρούσα πρόταση από την παραπάνω δέσμη (πρβλ. σημείο 1.1) με σκοπό να εξεταστεί επειγόντως και κατά προτεραιότητα. Πράγματι, η πρόσφατη τάση να προβαίνουν τα κράτη μέλη μεμονωμένα και με βάση τη δική τους ερμηνεία στη θέσπιση νομοθετικών μέτρων σ’ αυτόν τον τομέα μπορεί να προκαλέσει δυσκολίες, για παράδειγμα στην εφαρμογή του «καθεστώτος διάσωσης με ίδια μέσα». Κρίνεται σκόπιμο να υπάρξει αλλαγή πλεύσης και να εγκαταλειφθεί η κατά μόνας δράση προς όφελος μιας εναρμονισμένης προσέγγισης σε επίπεδο ΕΕ, έτσι ώστε να ισχύουν παντού οι ίδιοι κανόνες περί ανάκαμψης και εξυγίανσης.

1.4. Η εναρμονισμένη προσέγγιση επιτρέπει επίσης να αποφεύγονται οι πρόσθετες στρεβλώσεις μεταξύ κρατών μελών και ο αθέμιτος ανταγωνισμός στην αγορά. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι είναι σημαντικό να θεσπιστούν περισσότερο ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ φορέων και μεταξύ κρατών μελών, καθώς και να περιοριστούν οι κίνδυνοι στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

1.5. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η πρόταση συμβάλλει στην ευρωστία του μηχανισμού εξυγίανσης και, ταυτόχρονα, βελτιώνει και μπορεί να επιταχύνει την εφαρμογή των μέτρων στην πράξη.

1.6. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να υπάρχει μια ρύθμιση για την απορρόφηση ζημιών που θα ισχύει για όλες τις τράπεζες. Σε αυτό το πλαίσιο, εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η παρούσα πρόταση θα συμβάλει στην υλοποίηση των σχετικών ειδικών μέτρων για τις σημαντικές παγκοσμίως, από συστημική άποψη, τράπεζες. Αυτό σημαίνει ότι οι εν λόγω G-SIB (3) πρέπει να διαθέτουν μεγαλύτερη συνολική ικανότητα απορρόφησης ζημιών (ή «TLAC (4)») την οποία θα μπορούν να ενεργοποιήσουν σε περίπτωση κρίσης. Η παρούσα πρόταση συμβάλλει επίσης στην εφαρμογή του «καθεστώτος διάσωσης με ίδια μέσα» για τις άλλες τράπεζες, γεγονός που θα μετριάσει, όπου αυτό ενδείκνυται, τον κίνδυνο νομικών αντιπαραθέσεων.

1.7. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη συμπερίληψη της προαναφερόμενης ρύθμισης TLAC στις υπάρχουσες απαιτήσεις της ΕΕ για όλες τις τράπεζες, τις λεγόμενες απαιτήσεις MREL (5), κατά τρόπο που να επιτρέπει να υπαχθούν όλες οι GSIB σε μία μόνο και την αυτή εναρμονισμένη νομοθεσία. Η ένταξη σε ένα ενιαίο καθεστώς θα ωφελήσει επίσης την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα της εξυγίανσης.

1.8. Οι τράπεζες διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση της οικονομίας και, ιδίως, των νοικοκυριών και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Θα πρέπει, κατά συνέπεια, να ελαχιστοποιηθεί το ενδεχόμενο αρνητικών επιπτώσεων των νέων κανόνων επί του κόστους χρηματοδότησης. Ταυτόχρονα, οι νέοι κανόνες δεν πρέπει μόνο να διευκολύνουν την έκδοση των εν λόγω μη εξασφαλισμένων χρεογράφων και να την καταστήσουν όσο το δυνατόν ευρύτερη, αλλά πρέπει να προσφέρουν και τη μέγιστη δυνατή σαφήνεια και ασφάλεια δικαίου για όλους τους ενδιαφερομένους, συμπεριλαμβανομένων των επενδυτών. Είναι βεβαίως σημαντικό να συνεχίσουν να ισχύουν και να εφαρμόζονται οι κανόνες περί προστασίας των καταναλωτών χωρίς να ζημιωθούν.

1.9. Η προτεινόμενη προσέγγιση να εφαρμόζονται οι νέοι κανόνες μόνο στις μελλοντικές εκδόσεις των εν λόγω χρεογράφων φαίνεται ως η πλέον ρεαλιστική επιλογή και, ως εκ τούτου, πρέπει να υιοθετηθεί.

2. Ιστορικό πλαίσιο (6)

2.1. Η παρούσα πρόταση (7) εντάσσεται σε μια δέσμη πέντε νομοθετικών προτάσεων που δημοσίευσε πρόσφατα (8) η Επιτροπή σχετικά με τη ρύθμιση του κλάδου των τραπεζών και βασίζονται στην υφιστάμενη νομοθεσία στον τομέα αυτόν (9). Η συγκεκριμένη πρόταση επιλέχτηκε από τη δέσμη αυτή να εξεταστεί κατά προτεραιότητα με σκοπό την ταχύτερη έγκριση και εφαρμογή της.

2.2. Η δέσμη μέτρων αφορά τη μεταφορά κειμένων που καταρτίστηκαν μετά από εργασίες που πραγματοποιήθηκαν από την Επιτροπή Τραπεζικής Εποπτείας της Βασιλείας (CBCB) και το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (CSF), λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της «πρόσκλησης υποβολής στοιχείων» που διοργανώθηκε από την Επιτροπή με σκοπό την εξέταση της τρέχουσας τραπεζικής νομοθεσίας και την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητάς της.

2.3. Σε γενικές γραμμές, η δέσμη προτάσεων αποσκοπεί κυρίως στα εξής:

2.3.1. την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της ΕΕ και την προαγωγή της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας,

2.3.2. τη βελτίωση της δανειοδοτικής ικανότητας των τραπεζών για τη στήριξη της οικονομίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και

2.3.3. την ενίσχυση του ρόλου των τραπεζών στην εμβάθυνση και την αύξηση της ρευστότητας των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών, με σκοπό τη δημιουργία ένωσης κεφαλαιαγορών.

2.3.4. Ταυτόχρονα, και αυτό μπορεί να αναφερθεί εδώ, καταβάλλονται προσπάθειες για μια τελειοποιημένη και αυστηρότερη εφαρμογή της «αρχής της αναλογικότητας» προς όφελος των μικρών ή/και λιγότερο περίπλοκων τραπεζών.

2.4. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα πρόταση έχει ως στόχο την εναρμονισμένη εθνική κατάταξη των μη εξασφαλισμένων χρεωστικών μέσων. Η εναρμόνιση αυτή είναι σημαντική για την εξυγίανση μιας τράπεζας στο πλαίσιο της ρύθμισης BRRD.

2.5. Σε περίπτωση μιας τέτοιας εξυγίανσης, είναι σημαντικό οι ζημίες να επιβαρύνουν πρωτίστως το ιδιωτικό κεφάλαιο και όχι τους φορολογουμένους ή τις δημόσιες αρχές. Τούτο επιτυγχάνεται μέσω της «διάσωσης με ίδια μέσα», δηλαδή με τη διαγραφή του χρέους ή τη μετατροπή του σε κεφάλαιο επιχειρηματικού κινδύνου.

2.6. Προς τον σκοπό αυτόν, όλες οι τράπεζες πρέπει να διαθέτουν ένα ελάχιστο ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων ή, με άλλα λόγια, να πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων (MREL).

2.7. Το νέο στοιχείο που έχει προκύψει είναι ότι υπάρχουν πλέον διεθνείς συμφωνίες σχετικά με πρόσθετες απαιτήσεις που ισχύουν για τις σημαντικές παγκοσμίως, από συστημική άποψη, τράπεζες (G-SIB), στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του ζητήματος που προέκυψε με τις τράπεζες που θεωρούνται «πολύ μεγάλες για να πτωχεύσουν». Μια από τις άλλες προτάσεις της δέσμης που αναφέρονται παραπάνω αποσκοπεί ακριβώς στην ενσωμάτωση της απαίτησης αυτής, που είναι γνωστή ως «συνολική ικανότητα απορρόφησης ζημιών» (TLAC), στο υφιστάμενο σύστημα MREL για τις συγκεκριμένες τράπεζες.

2.8. Και οι δύο αυτές υποχρεώσεις ώθησαν ορισμένα κράτη μέλη (10) στην προσαρμογή, σε εθνικό επίπεδο, της νομοθεσίας τους περί αφερεγγυότητας όσον αφορά την κατάταξη ορισμένων πιστωτών τραπεζών στην ιεράρχηση των οποίων αποτελούν το αντικείμενο.

2.9. Οι προσαρμογές αυτές έγιναν στα διάφορα κράτη μέλη με πολλούς και διάφορους τρόπους, πράξη που μπορεί να θεωρηθεί ανεπαρκής και όχι απολύτως σκόπιμη για την επίτευξη των επιδιωκόμενων σκοπών. Η παρούσα πρόταση αποβλέπει στην επίλυση του συγκεκριμένου προβλήματος, προβλέποντας ένα εναρμονισμένο καθεστώς (βλέπε σημείο 2.4).

3. Παρατηρήσεις και σχόλια

3.1. Σε γενικές γραμμές, η δέσμη μέτρων και η παρούσα πρόταση θα πρέπει να επικροτηθούν. Αντιπροσωπεύουν μια περαιτέρω συμπλήρωση και βελτίωση των βασικών μεταρρυθμίσεων που έχουν γίνει μετά την κρίση, με σκοπό την ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού τομέα. Επίσης, συμβάλλουν στην περαιτέρω μείωση του κινδύνου στον ίδιο τομέα.

3.2. Εν γένει, γεγονός παραμένει ότι το τραπεζικό σύστημα πρέπει να είναι εύρωστο και επαρκώς κεφαλαιοποιημένο. Αυτό, με τη σειρά του, είναι σημαντικό για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η οποία απαιτεί, όταν μια κρίση πλήττει ένα τραπεζικό ίδρυμα, να γίνεται επίκληση κατά πρώτον στα ιδιωτικά κεφάλαια των μετόχων και των άλλων πιστωτών της τράπεζας («διάσωση με ίδια μέσα»). Έτσι θα πρέπει να αποτρέπεται το ενδεχόμενο απαίτησης πόρων του δημοσίου ή των φορολογουμένων. Επίσης, πρέπει να διασφαλίζονται σε κάθε περίπτωση οι μισθοί, οι συντάξεις και άλλες πάγιες παροχές των μισθωτών (11).

3.3. Η εφαρμογή αυτής της προσέγγισης θα ήταν σκόπιμο να ισχύει για όλες τις τράπεζες ανεξαιρέτως. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΟΚΕ εκφράζει επίσης την ικανοποίησή της για τις προσπάθειες θέσπισης μιας ενισχυμένης ρύθμισης για τα σημαντικά παγκοσμίως, από συστημική άποψη, ιδρύματα (G-SIB), βάσει των συμφωνιών που έχουν συναφθεί σε επίπεδο G20.

3.4. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το ότι στην παρούσα πρόταση, οι διατάξεις που αφορούν τη συνολική ικανότητα απορρόφησης ζημιών (TLAC) ενσωματώνονται στις ελάχιστες απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων (MREL), που προβλέπεται στο πλαίσιο της οδηγίας για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των πιστωτικών ιδρυμάτων (BRRD). Έτσι, όχι μόνο βελτιώνεται η εφαρμογή των ισχυόντων κανόνων, αλλά τίθενται ταυτόχρονα τα θεμέλια ενός εναρμονισμένου καθεστώτος για τις πλέον σημαντικές τράπεζες. Αυτό με τη σειρά του θα έχει θετικές συνέπειες για την επιχειρησιακή εφαρμοσιμότητα του συστήματος.

3.5. Λόγω του ότι οι τράπεζες διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση της οικονομίας, των νοικοκυριών και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, η έκδοση των εν λόγω μέσων πρέπει να γίνεται υπό καλές συνθήκες και όσο το δυνατόν ευρύτερα. Το νέο σύστημα θα πρέπει να εξασφαλίσει σαφήνεια και ασφάλεια δικαίου για όλους τους ενδιαφερομένους, συμπεριλαμβανομένων των επενδυτών. Πρέπει επίσης να δοθεί προσοχή στο κόστος. Οι νέοι κανόνες πρέπει να περιορίσουν στο ελάχιστο δυνατό τυχόν αρνητικές συνέπειες για το κόστος χρηματοδότησης των τραπεζών.

3.6. Ιδιαίτερα θετικό είναι το ότι ορισμένα κράτη μέλη άρχισαν πολύ γρήγορα να προσαρμόζουν τη νομοθεσία τους περί αφερεγγυότητας, ώστε να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο (βλέπε ανωτέρω).

3.7. Είναι λυπηρό, ωστόσο, το ότι οι εργασίες αυτές διεξάγονται κατά τρόπο μη οργανωμένο και καταλήγουν επομένως σε σημαντικές διαφορές από το ένα κράτος μέλος στο άλλο και με ορισμένες ατυχείς συνέπειες, όπως η αβεβαιότητα όσον αφορά τους εκδότες και τους επενδυτές και η μεταχείρισή τους σε περίπτωση εφαρμογής της ρύθμισης για το εργαλείο διάσωσης με ίδια μέσα. Αυτό μπορεί επίσης να δυσχεράνει την εφαρμογή της οδηγίας BRRD στην περίπτωση των τραπεζών που ασκούν δραστηριότητες σε περισσότερες από μία χώρες.

3.8. Η ΕΟΚΕ δεν θεωρεί ενδεδειγμένη τη διαφορετική μεταχείριση των μη εξασφαλισμένων χρεωστικών μέσων, κάτι που εξάλλου θα προκαλούσε περαιτέρω στρεβλώσεις μεταξύ των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των κρατών μελών και αθέμιτο ανταγωνισμό στην αγορά.

3.9. Συνεπώς, είναι σημαντικό να αναληφθεί ταχεία δράση και όχι μόνο για να τερματιστεί η ατομική προσέγγιση από κάθε κράτος μέλος αλλά και για να υπάρξει στροφή προς μια εναρμονισμένη προσέγγιση. Αυτό όχι μόνο οδηγεί σε πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των κρατών μελών, αλλά ταυτόχρονα συμβάλλει με τον καλύτερο τρόπο στην προώθηση των θεμελιωδών στόχων ενίσχυσης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και μείωσης των κινδύνων στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

3.10. Το νέο καθεστώς δεν περιέχει διατάξεις σχετικά με τη δυνατότητα ή μη ορισμένων θεσμικών ή ιδιωτικών επενδυτών να αποκτήσουν ή να αγοράσουν αυτά τα μη εξασφαλισμένα χρεόγραφα. Η τακτοποίηση του ζητήματος αυτού στο πλαίσιο της οδηγίας BRRD μάλλον αντενδείκνυται και, επιπλέον, το ζητούμενο είναι σε τελική ανάλυση να εξασφαλιστεί η πλήρης και ολοκληρωμένη προστασία των καταναλωτών (12) στον τομέα αυτόν.

3.11. Οι προτεινόμενοι κανόνες ισχύουν μόνο για τις εν λόγω μελλοντικές εκδόσεις και όχι για το υφιστάμενο απόθεμα. Για λόγους ασφάλειας δικαίου και πρόληψης —ενδεχομένως ανεπιθύμητων— επιπτώσεων για τις αγορές, τους εκδότες και τους επενδυτές, η προσέγγιση αυτή φαίνεται ικανοποιητική, ακόμη και αν και ενδέχεται να έχει προσωρινά ορισμένες συνέπειες για τις εποπτικές αρχές.

3.12. Τέλος, κρίνεται σκόπιμο να αναζητηθεί μια ρεαλιστική ημερομηνία για την έναρξη ισχύος του εν λόγω καθεστώτος (13).

Βρυξέλλες, 22 Φεβρουαρίου 2017. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Γιώργος ΝΤΆΣΗΣ

(1) Η οδηγία αυτή είναι γνωστή με την αγγλική της συντομογραφία BRRD (Bank Recovery and Resolution Directive). Στα ελληνικά, αναφέρεται ως η «Οδηγία για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (και των επενδυτικών επιχειρήσεων)».

(2) Πέραν του προαναφερθέντος κειμένου, η νομοθετική αυτή δέσμη περιλαμβάνει, επίσης, τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 (κανονισμός για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις ή ΚΚΑ), της οδηγίας 2013/36/ΕΕ (οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις ή ΟΚΑ) και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 806/2014 (κανονισμός για τον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης ή κανονισμός ΕΕΜ). Για τις παραπομπές, βλέπε παρακάτω τις υποσημειώσεις 8 έως 10. Σχετικά με τις προτάσεις αυτές, βλέπε επίσης τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ ECO/424, η οποία βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας (Φεβρουάριος 2017).

(3) Η συντομογραφία στην αγγλική γλώσσα της έννοιας Global Systemically Important Banks (σημαντικές παγκοσμίως, από συστημική άποψη, τράπεζες).

(4) Η συντομογραφία στην αγγλική γλώσσα για την έννοια Total Loss Absorption Capacity (συνολική ικανότητα απορρόφησης ζημιών).

(5) Σύμφωνα με τη συντομογραφία που οφείλεται στην ονομασία αυτής της έννοιας στα αγγλικά, «Minimum Requirement for own funds and Eligible Liabilities». Στα ελληνικά, μιλάμε για «ελάχιστη απαίτηση ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων».

(6) Το κείμενο αυτό βασίζεται, κυρίως, σε πληροφορίες που έχουν δοθεί από την Επιτροπή σχετικά με τη δέσμη μέτρων και την υπό συζήτηση πρόταση, ιδίως στο δελτίο τύπου και στο έγγραφο ερωτήσεων και απαντήσεων.

(7) Βλέπε COM(2016) 853 final.

(8) 23 Νοεμβρίου 2016. Βλέπε http://europa.eu/rapid/press-release_IP-16-3731_fr.htm.

(9) Η δέσμη αυτή περιλαμβάνει τροποποιήσεις:

— στον κανονισμό για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΚΚΑ) και την οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΟΚΑ), του 2013, που ορίζουν τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας που εφαρμόζονται σε πιστωτικά ιδρύματα (τράπεζες) και επιχειρήσεις επενδύσεων, καθώς και κανόνες διακυβέρνησης και εποπτείας,

— στην οδηγία για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (BRRD — Bank) και στον κανονισμό για τον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης (κανονισμός ΕΜΕ/SRMR), που εγκρίθηκαν το 2014, που θεσπίζουν κανόνες για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των προβληματικών τραπεζών και εγκαθιδρύουν τον ενιαίο μηχανισμό εξυγίανσης.

(10) Εξάλλου, και άλλα κράτη μέλη επιχειρούν μια τέτοια προσαρμογή.

(11) Σύμφωνα με το άρθρο 44, εδ. 2 ζ και θ της οδηγίας για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (BRRD).

(12) Μπορεί να γίνει παραπομπή στους κανόνες για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων, MiFID και MiFID2, με την τελευταία να τίθεται σε ισχύ στις αρχές του 2018.

(13) Αυτή που προβλέπεται στα υφιστάμενα κείμενα είναι η 1η Ιουλίου 2017: δεν είναι βέβαιο ότι μπορεί να τηρηθεί.