ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
K0MC91) 177 τελικό 
Βρυξέλλες, 30 Αυγούστου 1991 
Πρόταση 
ΟΑΗΓΙΑΓ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
που ορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές για 
τη διατήρηση ζώων σε ζωολογικούς κήπους 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

- 2 -
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
- Ειββγωγή 
Υπολογίζεται ότι στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα υπάρχουν σήμερα άνω των 1.000 ζωολογικών κή-
, πων, όπου εκτίθεται για το κοινό ευρύτατη ποικιλία, εξωτικών ζώων (Παράρτημα 1). 
Οι συλλογές ζώων παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές, όχι μόνο μεταξύ των κρατών μελών αλλά 
και μεταξύ τους : ορισμένες είναι δημόσιες, άλλες ιδιωτικές* ορισμένων η διαχείριση εί­
ναι επαγγελματική με επαρκείς πόρους, ενώ σε άλλες σημειώνεται έλλειψη προσωπικού και 
εμπειρίας" μερικές είναι ειδικευμένες σε συγκεκριμένα είδη, οι περισσότερες διαθέτουν.' 
όμως ευρύ φάσμα ζώων, ενώ ένας σημαντικός αριθμός διατηρούν ένα ορισμένο αριθ­
μό εξωτικών ειδών, κατά κανόνα για την ψυχαγωγία ή τη διασκέδαση των επισκεπτών (τα κα­
λούμενα θηριοτροφεία). 
βς εκ τούτου η διαχείριση ορισμένων ζωολογικών κήπων και, ιδιαίτερα, οι όροι διαβίωσης 
των ζώων και ασφάλειας του κοινού έχουν υποστεί βαρύτα.τ-Ες επικρίσεις τα τελευταία έτη, 
*>χι μόνο από την κοινή γνώμη, οργανώσεις προστασίας ζώων και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
αλλά επίσης και από τους ίδιους τους απασχολούμενους στους ζωολογικούς κήπους. 
Ελάχιστοι θα διαφωνούσαν με την άποψη ότι αποτελεί μοναδική εμπειρία το θέαμα των άγρι­
ων ζώων, παρά το ότι διατίθενται πλέον πολλές εξαίρετες ταινίες ντοκυμαντέρ σχετικά με 
την άγρια πανίδα, δστόσο η διάδοση των ταινιών αυτών έχει επίσης αυξήσει τις προσδοκί­
ες των επισκεπτών. Σε πολλούς ζωολογικούς κήπους αντιλαμβάνονται πλέον ότι το θέαμα 
ενός ζώου σε ένα άχαρο κλουβί ή "φυλακή" από σκυρόδεμα δεν παρουσιάζει ενδιαφέρον για 
το κοινό, όπως εξάλλου είναι κακό για το ζώο. 
Την τελευταία εικοσαετία σημειώθηκε συνεχής συσσώρευση πληροφοριών και εμπειριών σχετι­
κά με τις βασικές απαιτήσεις διαβίωσης των άγριων ζώων που ζουν στην αιχμαλωσία. Κα­
τά συνέπεια επαρκούν πλέον οι γνώσεις που διαθέτουν όλοι οι ευρωπαϊκοί ζωολογικοί κή­
ποι για να είναι σε θέση να προσφέρουν ένα ελάχιστο βαθμό φροντίδας και άνεσης που εί­
ναι απαραίτητες για να εξασφαλίσουν τη σωστή διατροφή, κτηνιατρική .μέριμνα και κοι­
νωνικές συνθήκες διαβίωσης των ζώων κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται στις θεμελιωδέστε-
ρες ψυχολογικές και σωματικές τους ανάγκες. 
εθνική νομοθεσία 
Μεγάλες διαφορές σημειώνονται μεταξύ των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την δια­
τήρηση των ζώων στους ζωολογικούς κήπους (Παράρτημα II). Σε χώρες με ειδική νομοθεσία 
σχετικά με τους ζωολογικούς κήπους, όπως π.χ. η Δανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο 
και το Βέλγιο, απαιτείται η επίσημη καταγραφή από αρμόδια αρχή προκειμένου να επιτραπεί 
η λειτουργία ζωολογικού κήπου, ο οποίος, κατά συνέπεια υπόκειται σε μια σειρά από 
προϋποθέσεις που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα, σχετικά με την διαχείριση ζωολο­
γικού κήπου, περιλαμβανομένης της καλήίδιαβίωσηίτων ζώων και θεμάτων δημόσιας ασφάλειας. 
Ορισμένα κράτη μέλη επιβάλλουν εξάλλου περαιτέρω περιορισμούς για τη 
•χορήγηση κρατικών επιδοτήσεων σε ζωολογικούς κήπους, λαμβάνοντας υπόψη τον ουσιαστικά 
εμπορικό τους χαρακτήρα. 
*0ι ζωολογικοί κήποι σε όλες τις χώρες υπόκεινται σε βασική νομοθεσία σχετικά με την κα­
λή διαβίωση των ζώων, κτηνιατρικής φύσης περιορισμούς σχετικά με τις εισαγωγές και, ε­
φόσον πρόκειται για απειλούμενα είδη, ρυθμίσεις σχετικά με το εμπόριο και την απόκτηση 
τους. 
- 3 -
Οι εν λόγω διαφορές μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών εμπεριέχουν την δυνατότητα αρνητι­
κών επιπτώσεων. Δεν είναι μόνον οι διαφορετικές συνθήκες διαβίωσης στα άγρια ζώα 
που ζουν σε αιχμαλωσία αλλά, ως αποτέλεσμα, τίθενται σε κίνδυνο οι διεθνείς προσπά­
θειες για την διατήρηση των απειλουμένων ειδών. 
0 ρόλος των ζωολογικών κήπων 
Τρεις είναι οι γενικά αποδεκτές απόψεις του ρόλου των ζωολογικών κήπων : 
α) Διατήρηση : 
Δεδομένου ότι αυξάνεται ο αριθμός των ειδών που απειλούνται ή αντιμετωπίζουν κιν­
δύνους λόγω της καταστροφής ή της οικοιοποίησης από ανθρώπινους πληθυσμούς των βιο­
τόπων τους, καθώς και λόγω του εμπορίου και της ρύπανσης, καθίστανται προοδευτικά επιτακτικό­
τερη η καταβολή προσπαθειών σε διεθνές επίπεδο για τη διάσωση τους. Η διατήρηση 
δειγμάτων αυτών των ειδών σε ζωολογικούς κήπους μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στις 
προσπάθειες διατήρησης τους σε άγρια κατάσταση. Οστδσο, δεδομένου ότι για μικρές 
απομονωμένες ομάδες ζώων υπάρχει ο κίνδυνος της συγγενομιξίας, η επιτυχής αναπαρα­
γωγή τους απαιτεί στενή διεθνή συνεργασία. Προς το σκοπό αυτό έχει ήδη θεσπιστεί 
ένας σημαντικός αριθμός διεθνών γενεαλογικών δέντρων και προγραμμάτων αναπαραγωγής. 
Οι ειδικές πρωτοβουλίες που αφορούν αυτά τα είδη υποστηρίζονται επιπλέον από το 
Διεθνές Σύστημα Απογραφής Ειδών (ISIS) το οποίο καταγράφει σε ηλεκτρονικό υπολογι­
στή λεπτομερείς πληροφορίες για κάθε ζώο απ'δλο τον κόσμο. Το σύστημα συγκροτήθη­
κε αρχικά από τις ΗΠΑ, εν συνεχεία όμως προσχώρησαν σε αυτό πολλοί ευρωπαϊκοί ζωο­
λογικοί κήποι. 
0 κύριος εποπτικός οργανισμός για την αναπαραγωγή ζώων σε αιχμαλωσία είναι η Ομάδα 
Ειδικών για την Αναπαραγωγή σε Αιχμαλωσία (Captive 3 reeding Specialist Group-CSSG) 
της IUCN, η οποία από κοινού με την Επιτροπή Επιβίωσης των Ειδών (Species Survival 
Commission - SSC) και τη Λιεθνή Ένωση Διευθυντών Ζωολογικών Κήπων (IUDZG) καταστρώ­
νουν παγκόσμια στρατηγική για την επιβίωση των ειδών που θα βασίζεται στη συγκέντρω­
ση ειδών ζώων που διαβιούν ελεύθερα ή σε αιχμαλωσία - υπό τον τίτλο " Σχέδιο 
για τα Διατηρητέα Είδη Ζώων" (Heritage Species Plan"). Μια απο τις επόμενες μείζονος ση­
μασίας προκλήσεις γιατους ζωολογικούς κήπους θα είναι η επιτυχής επανένταξη αιχμάλω­
των ζώων στην ελεύθερη διαβίωση, θέμα όπου έχουν ήδη σημειωθεί ορισμένα επιτεύγμα­
τα - π.χ. ελάφι Père David, άσπρος όρυξ. Απομένει όμως 
να επί τελεστεί ακόμη πολύ έργο. 
β) Εκπαίδευση 
Πολύ συχνά το ευρύ κοινό δεν έχει αντιληφθεί ή αγνοεί την ύπαρξη ευεργετικών για τον 
άνθρωπο ειδών, του οικολογικού τους ρόλου στη φύση και την ορισμένες φορές οικτρή 
τους θέση. Ένας ζωολογικός κήπος κπορεί εύκολα να αποτελέσει το κατάλληλο περιβάλ­
λον για την απόκτηση γνώσεων και την ενημέρωση σχετικά με τα ζώα. Η τόνωση του εν­
διαφέροντος και η ενθάρρυνση αυτής της ενημέρωσης αποτελεί ωστόσο αρμοόιότητα του ίδιου του 
ζωολογικού κήπου. Όπως έχει αποδειχθεί από μελέτες ένα σημαντικό θέμα αποτελεί 
η κατασκευή του κλουβιού : απαθή και ορισμένες φορές ψυχωτικά ζώα σε γυμνά 
κλουβιά από μπετόν όχι μόνο δεν ενδιαφέρουν τον επισκέπτη αλλά του προξενούν 
θλίψη. Εξάλλου, εάν το περιβάλλον διαβίωσης του ζώου είναι εφοδιασμένο με κάποιου 
- 4 -
είδους φθηνή "επίπλωση" - παραόείγματ» ς χάριν κλαδιά, σχοινιά, άχυρο, σωρούς χώμα­
τος - θα μπορούσε να υποκινηθεί το ζώο να εκφράσει ένα μικρό τουλάχιστον μέρος του 
φάσματος συμπεριφοράς του, που πολύ πιθανόν να τραβούσε την προσοχή του επισκέ­
πτη. 
Προκειμένου οι ζωολογικοί κήποι να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο για την εκπαίδευση 
είναι επίσης σημαντική η σαφής και ακριβής πληροφόρηση σχετικά με τα εκτιθέμενα ζώα. 
Η πληροφόρηση αυτή κατά κανόνα δίνει την ταυτότητα των ειδών και περιγράφει ορισμέ­
να από τα βιολογικά τους χαρακτηριστικά, σε πολλές περιπτώσεις συμπληρώνεται όμως 
από οδηγούς, ταινίες βίντεο, τηλεφωνική συσκευή που παρέχει πληροφορίες ή και με 
εθελοντές ξεναγούς. Ορισμένοι ζωολογικοί κήποι έχουν προχωρήσει ακόμη περισσότερο 
θεσπίζοντας προγράμματα για την εκπαίδευση μαθητών ως μέρος του μαθήματος της βιολο­
γίας. 
Εν προκειμένω οι εν λόγω ζωολογικοί κήποι αναγνωρίζουν την αρχή που θεσπίστηκε από 
την διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Ανθρώπινο Περιβάλλον (1961) σύμφωνα με την 
οποία : 
,! Η εκπαίδευση σε ζητήματα περιβάλλοντος για τις νεότερες γενεές όπως επίσης 
και για τους ενήλικες ... είναι σημαντική προκειμένου να διευρυνθεί η βάση 
της ενημερωμένης κοινής γνώμης και η υπεύθυνη συμπεριφορά των ατόμων, των 
επιχειρήσεων και των κοινοτήτων για την πλήρη προστασία και βελτίωση του πε­
ριβάλλοντος". 
Το γεγονός ότι κάθε χρόνο οι ζωολογικοί κήποι σε όλο τον κόσμο προσελκύουν περίπου 
350 εκατομμύρια άτομα αποτελεί ένα ακόμη τεκμήριο για τις δυνατότητες να επιδράσουν 
στην ενημέρωση του κοινού. 
γ) Έρευνα : 
Είναι κατά πολύ περισσότερο ευκολότερη η παρατήρηση και η μελέτη των ζώων που ζουν 
σε αιχμαλωσία από ότι των ελεύθερα διαβιούντων. Το γεγονός αυτό προσφέρει τη δυνα­
τότητα λεπτομερούς έρευνας της βιολογίας και της οικολογίας καθενός είδους που εν 
συνεχεία μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στη διαχείριση των ζώων που ζουν ελεύθερα ή 
σε αιχμαλωσία. Η έρευνα αυτή βρίσκεται ωστόσο στα σπάργανα. 
Δραστηριότητες στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
Στο πρόγραμμα δράσης της Επιτροπής για το έτος 1989 αναφέρεται ότι :"Η Επιτροπή θα προ­
τείνει κατά τη διάρκεια του έτους προδιαγραφές για την προστασία των ζώων στους ζωολο­
γικούς κήπους". 
Διάφορες πλευρές της κοινοτικής νομοθεσίας αφορούν άμεσα τον έλεγχο των ζωολογικών συλ­
λογών : η οδηγία 79/409/Ε0Κ του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των άγριων πτηνών, 
η απόφαση 82/461/Ε0Κ του Συμβουλίου περί της συνάψεως σύμβασης για την διατήρηση των 
αποδημητικών ειδών και η απόφαση 82/72/Ε0Κ του Συμβουλίου περί συνάψεως συμβάσεως για 
την διατήρηση της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος της Ευρώπης περιλαμβάνουν 
διατάξεις που απαγορεύουν ή ρυθμίζουν την εσκεμμένη αιχμαλώτιση και εμπορεία ζώντων ζώ­
ων των ειδών που αναφέρονται στα αντίστοιχα παραρτήματα τους. Εξαιρέσεις επιτρέπονται 
μόνο για ορισμένους λόγους, όπως για παράδειγμα για την προστασία της πανίδας και της χλωρί­
δας ή για ερευνητικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς, την ανανέωση του πληθυσμού των ζώων, 
την επαναφορά των ειδών και για την απαραίτητη αναπαραγωγή τους. 
0 κανονισμός 3626/82 του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή στην Κοινότητα της σύμβασης 
σχετικά με το διεθνές εμπόριο ειδών της άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με 
εξαφάνιση ("CITES")είναι ιδιαίτερα σημαντική για την διαχείριση των ζωολογικών κήπων. 
Η CITES ρυθμίζει το διεθνές εμπόριο ζώων των ειδών της άγριας πανίδας και χλωρίδας με 
βάση ένα σύστημα αδειών και πιστοποιητικών που εκδίδονται μόνον εφόσον πληρούνται ορισ­
μένοι όροι. 
- 5 -
Για παράδειγμα, προκειμένου να εκδοθεί άδεια για την εισαγωγή στην Ευρωπαϊκή Κοινότη­
τα ζώντων ζώων των ειδών που απαριθμούνται στο συμπληρωματικό Παράρτημα 1 της Σύμβα­
σης και στο Παράρτημα CI και II του κανονισμού 3626/82 πρέπει να αποδειχτεί "ότι ο 
μελλοντικός αποδέκτης (παραδείγματος χάρη ζωολογικός κήπος) διαθέτει επαρκείς εγκατα­
στάσεις που είναι κατάλληλες για τη διαβίωση των ειδών και ανταποκρίνονται στην συμπε­
ριφορά τους και ότι προσφέρεται η κατάλληλη φροντίδα στο ζώο". 
Επιπλέον, στο άρθρο 6 του κανονισμού απαγορεύεται η έκθεση στο κοινό για εμπορικούς λό­
γους των ζώων που απαριθμούνται στο συμπληρωματικό Παράρτημα Ι της Σύμβασης και στο 
Παράρτημα Γ τμήμα 1 του κανονισμού, των οποίων η εισαγωγή επιτρέπεται μόνον υπό εξαιρε­
τικές συνθήκες. Παρεκκλίσεις από το άρθρο αυτό επιτρέπονται μόνο εφόσον τα δείγματα 
έχουν φθάσει πριν από την έναρξη ισχύος της Σύμβασης, έχουν αναπαραχθεί στην αιχμαλωσία 
(δηλαδή είναι τουλάχιστον δευτέρας γενεάς), προορίζονται για την έρευνα ή για αναπαρα­
γωγή όχι κυρίως για εμπορικούς σκοπούς και εφόσον έχουν ληφθεί από την χώρα καταγωγής 
τους σύμφωνα με την νομοθεσία της εν λόγω χώρας. 
Είναι γενικώς αποδεκτό ότι ένας μεγάλος αριθμός ζωολογικών κήπων της Κοινότητας, 
και όχι Ολοι, έχουν συλλογές ζώων που περιλαμβάνουν είδη που απαριθμούνται στον κατάλο­
γο CITES. Τα είδη που κυρίως προσελκύουν το κοινό είναι τα πρωτεύοντα,τα αιλουροειδή 
ή οι ελέφαντες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ζωολογικούς κή­
πους που συνεργάζονται διεθνώς στο πλαίσιο προγραμμάτων αναπαραγωγής, τα ζώα προέρχο­
νται από γονείς που ζουν σε αιχμαλωσία και έτσι δεν επέρχεται περαιτέρω μείωση της ά­
γριας πανίδας. Οσχδσο, η απειλή της συγγενομιξίας προϋποθέτει ότι ένας σημαντικός α­
ριθμός ζώων πρέπει να αιχμαλωτιστεί προκειμένου να συμπληρωθούν οι πληθυσμοί ζώων που 
ζουν σε αιχμαλωσία. 
Η Επιστημονική Ομάδα Εργασίας και η επιτροπή που συγκροτήθηκε σύμφωνα με τον κανονισμό 
αριθ. 3626/82 συμφώνησαν ότι είναι αναγκαία μία κοινή προσέγγιση όσον αφορά τις εξαιρέ­
σεις που προβλέπονται από το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (για την αναπαραγωγή 
σε αιχμαλωσία, για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς) και όσον αφορά τις προδια­
γραφές που θα πρέπει να πληρούνται από τους ζωολογικούς κήπους και τα ενυδρεία για την 
φροντίδα και τις εγκαταστάσεις διαβίωσης των ζώων. 
Κατά συνέπεια,το 1986 άρχισαν οι εργασίες εκπόνησης λεπτομερών διατάξεων σχετικά με την 
εισαγωγή και την διατήρηση δελφινιών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα επόμενα έτη θα συ­
νεχιστούν παρόμοιες εργασίες για τα πρωτεύοντα, τα αιλουροειδή, τα ερπετά, οι εργασί­
ες αυτές, παρότι είναι ουσιαστικές για την ομαλή και ενιαία εφαρμογή του κανονισμού, 
επιτελούνται σε βάση ad hoc και θα παρέλθουν αρκετά έτη προκειμένου να καθοριστεί η "κα­
τάσταση των πραγμάτων" ενός περιορισμένου αριθμού ειδών που αποτελούν αντικείμενο προ­
τεραιότητας. 
Η άποψη αυτή διατυπώθηκε στο πλαίσιο του απολογισμού της εφαρμογής του κανονισμού αριθ. 
3626/82 στην Κοινότητα που πραγματοποιήθηκε από την Μονάδα Παρακολούθησης Εμπορίου Α­
γρίων Ειδών (το 1988), συμπεραίνοντας ότι : 
"πρέπει να καταρτιστούν κριτήρια σχετικά με την καταλληλότητα των εγκαταστάσεων που 
προβλέπονται στο άρθρο 10 παράγραφος 1 στοιχείο β, όπως επίσης και για άλλους σκο­
πούς. Η ανάπτυξη των κριτηρίων αυτών θα πρέπει να γίνει υπό μορφή κοινοτικών μέτρων 
σχετικά με τη διατήρηση των ζώντων ζώων σε αιχμαλωσία". 
Η παρούσα πρόταση : 
Στόχος της παρούσας οδηγίας είναι κατά συνέπεια να εξασφαλίσει ότι σε όλους τους ευρω­
παϊκούς ζωολογικούς κήπους τηρούνται ελάχιστες εναρμονισμένες προδιαγραφές για την δια­
βίωση των αγρίων ζώων και την ασφάλεια του κοινού, προκειμένου να διευκολυνθεί η εφα­
ρμογή της νομοθεσίας της ΕΟΚ σχετικά με τη διατήρηση της φύσης.. 
- 6 -
Πρόταση 
ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
που ορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές για 
τη διατήρηση ζώων σε ζωολογικούς κήπους 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως 
το άρθρο 130Ρ, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι το 4ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον (1987-1992) καθορίζει τις 
κατευθύνσεις για τη δράση στον τομέα της διατήρησης της φύσης και της 
πρόνοιας για τα ζώα και υπογραμμίζει την αναγκαιότητα να προωθηθεί μια 
πραγματική πολιτική και εκπαίδευσης σε περιβαλλοντικά θέματα· 
ότι ο κανονισμός (Ε0Κ9 3626/82 του Συμβουλίου της 3ης Δεκεμβρίου 1988 για 
την εφαρμογή στην Κοινότητα της Σύμβασης για το διεθνές εμπόριο των ειδών 
αγρίας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση,(1) όπως 
τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 197/90,(2) απαιτεί αποδεικτικά 
στοιχεία για την ύπαρξη κατάλληλων εγκαταστάσεων για τη διαβίωση και τη 
φροντίδα ζωντανών δειγμάτων των ειδών που αναγράφονται στο Παράρτημα Γ2 
πριν επιτραπεί η εισαγωγή τους στην Κοινότητα· και ότι επιπλέον απαγορεύει 
την για εμπορικούς λόγους έκθεση στο κοινό ειδών που αναγράφονται στο 
Παράρτημα Π, εκτός από ειδικές εξαιρέσεις που δικαιολογούνται για λόγους 
εκπαίδευσης, έρευνας ή αναπαραγωγής· 
ότι η οδηγία 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 2ας Απριλίου 1979 για τη 
διατήρηση των αγρίων πτηνών^3) όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 
της Επιτροπής 91/244/ΕΟΚ^4), η απόφαση 82/72/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 3ης 
Δεκεμβρίου 1981 για τη σύναψη της Σύμβασης σχετικά με τη διατήρηση της 
άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος στην Ευρώπη^5) και η απόφαση 
(1) ΕΕ L 384, 31.12.1982, Ο. 1 
(2) ΕΕ L 29, 31.01.1990, Ο. 1 
(3) ΕΕ L 103, 25.04.1979, σ. 19 
(4) ΕΕ L 115, 08.05.1991, σ. 41 
(5) ΕΕ L 38, 10.02.1982, σ. 1 
_ 7 -
82/461/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Δεκεμβρίου 1982 για τη σύναψη της 
Σύμβασης για τη διατήρηση των αποδημητικών ειδών(3) περιέχουν διατάξεις 
που απαγορεύουν ή ρυθμίζουν την εσκεμμένη αιχμαλώτιση και την εμπορία 
ζωντανών δειγμάτων των ειδών που αναφέρονται στα Παραρτήματα τους και 
επιτρέπουν εξαιρέσεις για ορισμένους λόγους, όπως η έρευνα και η 
εκπαίδευση, η ανανέωση του πληθυσμού των ζώων, η επαναφορά των ειδών και η 
απαραίτητη αναπαραγωγή τους· 
ότι οι ζωολογικοί κήποι μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη 
διατήρηση των ειδών, την επιστημονική έρευνα και την εκπαίδευση του κοινού· 
ότι συνεπώς είναι αναγκαίο να οριστούν ενιαίες ελάχιστες προδιαγραφές για 
τη διατήρηση ζώων σε ζωολογικούς κήπους, την ασφάλεια και την κατάρτιση του 
προσωπικού και την ασφάλεια και εκπαίδευση του κοινού· 
ότι για να πληρούνται οι προδιαγραφές αυτές, όλοι οι ζωολογικοί κήποι 
πρέπει να έχουν άδεια λειτουργίας· ότι η εν λόγω άδεια πρέπει να εκδίδεται 
μόνον εφόσον μετά από επιθεώρηση των εγκαταστάσεων κρίθηκε ότι ο 
συγκεκριμένος ζωολογικός κήπος πληροί όλες αυτές τις προδιαγραφές ή θα 
μπορεί να τις πληροί σε σύντομο χρονικό διάστημα· 
ότι οι αρμόδιες αρχές πρέπει να παρακολουθούν κατά πόσον οι ζωολογικοί 
κήποι που έχουν άδεια λειτουργίας συμμορφώνονται προς τους όρους της 
παρούσας οδηγίας, και λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα εφόσον χρειάζεται· 
ότι πρέπει να συσταθεί μια Επιτροπή η οποία θα απασχολείται με τα θέματα 
που προκύπτουν από την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και θα ενημερώνει τα 
παραρτήματα βάσει των τελευταίων επιστημονικών και τεχνικών πληροφορικών 
στοιχείων· 
ότι τα κράτη μέλη πρέπει να ενθαρρύνουν τους ζωολογικούς κήπους να προωθούν 
τη διατήρηση των ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση και την εκπαίδευση του 
κοινού στο θέμα αυτό· 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ : 
(6) ΕΕ L 210, 19.07.1982, Ο. 10 
- 8 -
&i^PQ 1 
1. Η παρούσα οδηγία αφορά τη διαχείριση των ζωολογικών κήπων. Καλύπτει 
τη διατήρηση ζώων, την ασφάλεια και την κατάρτιση του προσωπικού, την 
ασφάλεια και την εκπαίδευση του επισκεπτόμενου κοινού και ορίζει 
κανόνες για την επιθεώρηση και την άδεια λειτουργίας τους. 
2. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι εξής ορισμοί: 
(α) Ζωολονικοί κόποι : όλες οι εγκαταστάσεις, εκτός των τσίρκων και 
των καταστημάτων μικρών ζώων, όπου διατηρούνται ζωντανά ζώα για 
έκθεση και στις οποίες έχει πρόσβαση μέρος του κοινού επτά ή 
περισσότερες ημέρες του έτους. Εγκαταστάσεις του είδους αυτού 
είναι οι ζωολογικές συλλογές, τα πάρκα ζώων, τα ζωολογικά πάρκα, 
οι συλλογές πτηνών, τα δελφινάρια, τα ενυδρεία και οι ειδικές 
συλλογές όπως οι συλλογές πεταλούδων. 
(β) NéQl ζωολογικοί Κήποι : όλοι οι ζωολογικοί κήποι που 
δημιουργήθηκαν 2 έτη μετά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, 
(γ) Τσίοκο: ο τόπος όπου διατηρούνται ή εισάγονται ζώα αποκλειστικά 
για την επιτόπου εκτέλεση τεχνασμάτων και επιδείξεων. 
(δ) Ζώα: δείγματα όλων των ειδών του ζωικού βασιλείου. 
(ε) Ααχά: η αρχή ή οι αρχές που έχουν οριστεί από κάθε κράτος μέλος 
ως οι αρμόδιες να εκδίδουν άδειες και να διασφαλίζουν ότι οι 
ζωολογικοί κήποι συμμορφώνονται με τις διατάξεις της παρούσας 
οδηγίας. 
(στ) Ευπειοοννωυων: το πρόσωπο που έχουν υποδείξει τα κράτη μέλη και 
το οποίο διαθέτει ευρεία πείρα (τουλάχιστον δετή) στη διαχείριση 
και την επαγγελματική διατήρηση αγρίων ζώων σε ζωολογικούς 
κήπους. 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για νε εξασφαλίσουν ότι όλοι οι 
ζωολογικοί κήποι: 
- g -
διατηρούν τα ζώα τους υπό συνθήκες που ανταποκρίνονται στις 
απαιτήσεις από πλευράς συμπεριφοράς, κοινωνίας και βιολογίας των 
επιμέρους ειδών, 
διατηρούν υψηλό επίπεδο ζωοκομίας με ανεπτυγμένο πρόγραμμα 
προληπτικής και θεραπευτικής κτηνιατρικής αίτησης και επιστημονικώς 
στ ηριζόμενης αναπαραγωγής, 
διατηρούν τα ζώα τους υπό συνθήκες που εγγυώνται την ασφάλεια τους 
καθώς και την υγεία και την ασφάλεια του προσωπικού και των 
επισκεπτών, 
τηρούν αρχεία όπου καταγράφονται ο αριθμός, το είδος και το φύλλο των 
ζώων καθώς και ο αριθμός και οι συνθήκες των γεννήσεων, τα 
αποκτήματα, ο αριθμός και τα αίτια των θανάτων. 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν 
ότι όλοι οι ζωολογικοί κήποι: 
αναρτίζουν ορθές πληροφορίες για το εκτιθέμενο είδος στις οποίες 
περιλαμβάνεται και η ονομασία του (και η επιστημονική και η κοινή), 
καθώς επίσης και ορισμένα από τα βιολογικά χαρακτηριστικά του και το 
καθεστώς διατήρησης του· 
εξασφαλίζουν την ύπαρξη επαρκούς προσωπικού για τη φροντίδα των ζώων, 
καταρτισμένου για να εκτελεί σωστά τα καθήκοντα του· 
επιτρέπουν ανά πάσα στιγμή στους επιθεωρητές που έχουν οριστεί από 
τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών την πρόσβαση στα ζώα, τις 
εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό και τα αρχεία του ζωολογικού κήπου. 
- 10 -
Ολοι οι ζωολογικοί κήποι πρέπει να έχουν άδεια λειτουργίας μέσα σε διάστημα 
2 ετών από την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. 
ΆΡθΡΡ. δ 
1. Κάθε ζωολογικός κήπος υποβάλλει λεπτομερή αίτηση στην αρμόδια αρχή 
των κρατών μελών στην οποία περιγράφονται τα μέτρα που έλαβε για να 
συμμορφωθεί προς τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας. 
2. Η αρμόδια αρχή, πριν χορηγήσει ή απορρίψει μια άδεια, προβαίνει σε 
επιθεώρηση κάθε ζωολογικού κήπου, βάσει του άρθρου 6, προκειμένου να 
διαπιστώσει κατά πόσον πληρούνται οι απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας. 
3. Εάν από την επιθεώρηση αποδειχθεί ότι οι απαιτήσεις της οδηγίας δεν 
πληρούνται ακόμη αλλά θα μπορούσαν να πληρούνται εντός 12 μηνών, η 
αρμόδια αρχή μπορεί να χορηγήσει προσωρινή άδεια, στην οποία θα 
διευκρινίζεται ότι ο ζωολογικός κήπος θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα 
για να συμμορφωθεί με την οδηγία εντός 12 μηνών από την ημερομηνία 
έκδοσης της. 
4. Εάν οι όροι της αδείας δεν τηρηθούν εντός 12 μηνών η αρμόδια αρχή 
αποσείρει την άδεια και κλείνει το ζωολογικό κήπο για το κοινό. 
5. Κάθε άδεια επανεξετάζεται από την αρμόδια αρχή ανά διετία. 
QUMUMUKJMEMIIIMJKÎ 
Η επιθεώρηση πραγματοποιείται από ένα τουλάχιστον μέλος της αρμόδιας αρχής 
και δύο εμπειρογνώμονες, οι οποίοι δεν έχουν καμμία ανάμειξη με τον 
συγκεκριμένο ζωολογικό κήπο. Τα παραπάνω άτομα συντάσσουν έκθεση 
επιθεώρησης όπου αναφέρονται λεπτομερώς οι όροι λειτουργίας του ζωολογικού 
κήπου ως προς τις διατάξεις των άρθρων 2 και 3. 
- 11 -
ftpgpQ 7 
Μετά τη χορήγηση αδείας, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών παρακολουθούν 
την τήρηση των διατάξεων της παρούσας οδηγίας. Εάν κάποια στιγμή, οι 
αρμόδιες αρχές έχουν λόγους να πιστεύουν ότι οι διατάξεις δεν τηρούνται, 
προβαίνουν σε επιθεώρηση των εγκαταστάσεων και λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα 
για να διασφαλίσουν την τήρηση των διατάξεων. Σε περίπτωση ανάγκης 
αποσείρουν την άδεια και κλείνουν το ζωολογικό κήπο για το κοινό. 
Σε κάθε νέο ζωολογικό κήπο χορηγείται άδεια βάσει του άρθρου 5, παράγραφοι 
1 και 2. 
Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τους ζωολογικούς κήπους να προωθούν τη διατήρηση 
των απειλούμενων ειδών και την εκπαίδευση του κοινού στο θέμα αυτό. 
ftpBpQ 10 
Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή, κάθε χρόνο και για πρώτη φορά 
το αργότερο 4 έτη μετά την θέση σε εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, 
έκθεση σχετικά με: 
τους ζωολογικούς κήπους στους οποίους χορηγήθηκε ή απορρίφθηκε η 
άδεια· 
τους όρους, εφόσον υπάρχουν, οι οποίοι επιβλήθηκαν από τις άδειες 
και ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβούν οι ζωολογικοί κήποι 
για να τηρούνται οι εν λόγω όροι· 
την ημερομηνία επιθεώρησης πριν την έκδοση της αδείας και τα 
στοιχεία των επιθεωρητών που πραγματοποίησαν την επιθεώρηση· 
- 12 -
οποιαδήποτε περαιτέρω επι εώρηση, τους λόγους που την επέβαλαν 
και τις σχετικές αποφάσεις. 
2. Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση σύνθεσης με βάση τις πληροφορίες που 
αναφέρονται στην παράγραφο 1. 
ΆΡθΡΟ 11 
Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν αυστηρότερες διατάξεις από αυτές της 
παρούσας οδηγίας για τη διατήρηση ζώων σε ζωολογικούς κήπους. 
ΆΡ0ΡΟ 12 
1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές 
διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν με την παρούσα 
οδηγία εντός δύο ετών από την κοινοποίηση της. Ενημερώνουν την 
Επιτροπή αμέσως σχετικά. 
Οταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες 
αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από 
παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευση τους. 0 τρόπος της 
παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη. 
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα κείμενα των διατάξεων 
εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που καλύπτεται από 
την παρούσα οδηγία. 
ΆΡ0ΡΡ 13 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη, 
Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο 
0 Πρόεδρος 
- 13 -
COMPETITIVENESS AND EMPLOYMENT 
IMPACT STATEMENT 
What is the main reason for introducing the measure? 
The present proposal aims to harmonize minimum standards for the 
keeping of wild animals in captivity in order to facilitate the full 
application of EEC legislation on nature conservation and, in 
particular Council Regulation 3626/82 on the implementation in the 
Community of the Convention on International Trade in endangered 
species of wild fauna and flora. 
II. Features of the business in question. In particular: 
(a) Are there many SMEs? 
No. 
(b) Are they concentrated in regions which are: 
(i) eligible for regional aid in the Member States 
(ii) eligible under the ERDF? 
Yes. 
III. What direct obligations does this measure impose on businesses? 
By virtue of Articles 2 and 3, zoos will have to meet minimum 
standards for the health, safety and well-being of animals, as well 
as the safety of the staff and public. 
IV. What indirect obligations are local authorities likely to impose on 
businesses? 
By virtue of Articles 4 and 5, all zoos will require a licence in 
order to operate following an inspection of the premises by 1 member 
of the competent authority and two independent experts. 
V. Are there any special measures in respect of SMEs? Please specify 
No. 
- 14 -
VI. What is the Likely effect on: 
(a) the competitiveness of businesses? 
Uniform minimum standards will be applied to all businesses. 
(b) employment? 
Zoos that are able and willing to meet the standards may 
require extra personnel to operate effectively. 
Zoos that are unable or unwilling to meet the standards of this 
proposal will have to close. 
VII. Have both sides of industry been consulted? 
Yes, the proposal and its technical annexes have been elaborated in 
close cooperation with the European Communities Association of Zoos 
and Aquaria (ECAZA). 
" 15 " ISSN 0254-1483 
C0M(91)177 τελικό 
U X ITri xfi 
6R 03 
Αριβ. καταλόγου : CB-CO-91-366-GR-C 
ISBN 92-77-75162-2 
Υηηρεσΐα Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
1^2985 Luxembourg