Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Οι επιπτώσεις της διεύρυνσης της ΕΕ στην Ενιαία Αγορά" (Παρατηρητήριο της Ενιαίας Αγοράς)

(1999/C 329/11)

Στις 29 Iανουαρίου 1998 και σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 3 του Εσωτερικού της Κανονισμού, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας σχετικά με τις "Επιπτώσεις της διεύρυνσης της ΕΕ στην Ενιαία Αγορά" (Παρατηρητήριο της Ενιαίας Αγοράς).

Το τμήμα "Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 22 Ιουλίου 1999 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Vever.

Κατά την 366η σύνοδο ολομέλειάς της 22ας και 23ης Σεπτεμβρίου 1999 (συνεδρίαση της 22ας Σεπτεμβρίου 1999), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 77 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 1 αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

1.1. Η "κοινή αγορά" των έξι ιδρυτικών κρατών που συμμετείχαν στη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας δεν έπαψε στιγμή να διευρύνεται με την ένταξη νέων χωρών, με αποτέλεσμα τη διαδοχική αύξηση των κρατών μελών της σε εννέα, δέκα, δώδεκα και, σήμερα, δεκαπέντε. Οι διευρύνσεις αυτές υπήρξαν πολύ επωφελείς για την ενιαία αγορά: αύξησαν το μέγεθος, την επιρροή της και τις οικονομίες κλίμακας, χωρίς να μειώσουν ούτε τις υποχρεώσεις ούτε τα κεκτημένα της. Οι εν λόγω διευρύνσεις συνοδεύθηκαν μάλιστα από ενίσχυση των κοινοτικών πολιτικών, υπό την ώθηση των προγραμμάτων που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εφάρμοσαν τα κράτη μέλη, αρχικά με προθεσμία το 1993 και έπειτα το 1999.

1.2. Κατά την ίδια περίοδο, η ενιαία αγορά επεκτάθηκε, σε διάφορες οικονομικές και εμπορικές πτυχές, και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επέκταση αυτή υλοποιήθηκε μέσω συμφωνιών συνεργασίας και σύνδεσης, με στόχο την ελεύθερη κυκλοφορία και την υιοθέτηση ολόκληρων τμημάτων του κοινοτικού κεκτημένου που αφορά την ενιαία αγορά. Οι συμφωνίες καλύπτουν τις χώρες μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (τις 15 της Ευρωπαϊκής Ένωσης συν τη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Λιχτενστάιν), αλλά και την Ελβετία, βάσει ενός ανάλογου διμερούς μηχανισμού. Εκτός του ότι επεκτείνουν στις τέσσερις αυτές χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ τα οφέλη και τις απαιτήσεις της ενιαίας αγοράς, οι εν λόγω συμφωνίες διευκόλυναν επίσης πολύ την ένταξη της Αυστρίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας το 1995 χωρίς μεταβατική περίοδο, αφού είχαν από προηγουμένως την ευκαιρία, ως μέλη του ΕΟΧ, να ενσωματώσουν προοδευτικά στη νομοθεσία τους τα ουσιώδη σημεία του κοινοτικού κεκτημένου. Υπενθυμίζεται, εξάλλου, ότι και η Τουρκία συνδέεται με την ενιαία αγορά με μία συμφωνία τελωνειακής ένωσης, που είχε συναφθεί ήδη το 1962.

1.3. Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει νέες προοπτικές πολιτικής διεύρυνσης, αυτή τη φορά σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα: η νέα διαδικασία διεύρυνσης αφορά δώδεκα υποψήφιες χώρες, δέκα εκ των οποίων είναι χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης (η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Δημοκρατία της Τσεχίας, η Σλοβακία, η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Σλοβενία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία) και δύο της Λεκάνης της Μεσογείου (Κύπρος και Μάλτα). Οι χώρες αυτές συνδέονται επίσης ήδη με την ενιαία αγορά με συμφωνίες σύνδεσης που προβλέπουν ευρεία ελευθερία συναλλαγών και προοδευτική υιοθέτηση του κοινοτικού κεκτημένου. Στο μέλλον, είναι πιθανόν να υποβληθούν και άλλες υποψηφιότητες, ιδίως από την περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η οποία έχει σημαδευτεί τα τελευταία χρόνια από πολυάριθμες τοπικές συγκρούσεις, με σημαντικότερη του Κοσσυφοπεδίου το 1999, και οι χώρες της οποίας έχουν εκδηλώσει την επιθυμία να ενταχθούν, εν ευθέτω χρόνω, στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μελλοντική προοπτική ένταξης υπάρχει και για την Τουρκία, όταν συγκεντρώσει τις πολιτικές προϋποθέσεις που έχει ορίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

1.4. Σ' αυτή τη γεωπολιτική κατάσταση που τελεί εν πλήρη εξελίξει, ο στόχος της γνωμοδότησης της ΟΚΕ είναι διπλός:

- αφενός, να κάνει τον απολογισμό της εξέλιξης της προετοιμασίας των διευρύνσεων και των συνεπειών τους για την ενιαία αγορά, στηριζόμενη στις μαρτυρίες των εκπροσώπων των κοινωνικοεπαγγελματικών κύκλων τόσο της ΕΕ όσο και των υποψηφίων χωρών,

- αφετέρου, να διατυπώσει συστάσεις σχετικά με τα μέσα που μπορούν να διευκολύνουν την ένταξη των υποψηφίων χωρών στην ενιαία αγορά και να διασφαλίσουν μελλοντικά την αποτελεσματική διαχείριση της διευρυμένης ενιαίας αγοράς.

1.5. Η ανάλυση του Παρατηρητηρίου της Ενιαίας Αγοράς στηρίχθηκε σε τέσσερις ακροάσεις εκπροσώπων των κοινωνικοεπαγγελματικών κύκλων. Στις 13 και 14 Ιουλίου 1998 διεξήχθησαν στις Βρυξέλλες συζητήσεις με εκπροσώπους των υποψήφιων ΧΚΑΕ και στις 15 Σεπτεμβρίου 1998 με εκπροσώπους των κρατών μελών της ΕΕ. Διεξήχθησαν, επίσης, δύο εξειδικευμένες ακροάσεις, μία στις 23 Ιουνίου 1998 στο Βερολίνο με εκπροσώπους της Γερμανίας και μία στις 20 Απριλίου 1999 στην Πράγα με εκπροσώπους της Τσεχίας. Επίσης, ελήφθησαν υπόψη οι συζητήσεις της Διάσκεψη των κοινωνικών εταίρων για την διεύρυνση, που πραγματοποιήθηκε στις 18 και 19 Μαρτίου 1999 στη Βαρσοβία.

2. Οι νέες προοπτικές

2.1. Οι νέες προοπτικές διεύρυνσης της ενιαίας αγοράς παρέχουν σημαντικές δυνατότητες, οι οποίες αντιστοιχούν, φυσικά, σε ισάριθμες νέες απαιτήσεις, αν θέλουμε να αντλήσουμε από αυτές όλο το εκτιμώμενο όφελος.

Πρωτοφανείς ευκαιρίες

2.2. Στο πολιτικό επίπεδο, η ιστορική σημασία της διεύρυνσης της ΕΕ είναι προφανής: η ειρηνική και δημοκρατική ενοποίηση της ηπείρου, φυσική προέκταση μιας μακράς διαδικασίας που ξεκίνησε με την ενοποίηση της Γερμανίας το 1990, θα αποτελέσει ένα γεγονός άνευ προηγουμένου, που θα ενισχύσει τον μη αντιστρέψιμο χαρακτήρα των πολιτικών και οικονομικών μεταβολών που συντελούνται στην Ανατολική Ευρώπη και θα παράσχει εγγύηση σταθερότητας και συνεργασίας σε όλες τις χώρες που θα συμμετάσχουν, αλλά και στις γειτονικές τους. Η διεύρυνση της Ευρώπης θα της δώσει τη δυνατότητα να υπερασπίσει ένα κοινό υπόβαθρο κοινών αξιών, σεβόμενη πάντα τις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες. Θα ενισχύσει τον ρόλο της Ευρώπης στον κόσμο, καθιστώντας την παράδειγμα προς μίμηση για άλλες περιοχές του κόσμου που επιθυμούν να προχωρήσουν στον σχηματισμό παρόμοιων πολιτικών και οικονομικών συνασπισμών.

2.3. Στο οικονομικό επίπεδο, η διεύρυνση της ενιαίας αγοράς θα παράσχει πολυάριθμες δυνατότητες, όπως επέκταση των επενδύσεων, των αγορών και των συναλλαγών, αύξηση του αριθμού των παραγωγών και των καταναλωτών, νέες δυνατότητες συνεργασίας, υπεργολαβιών και οικονομιών κλίμακας, νέες προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης, νέα έργα υποδομής στις ΧΚΑΕ και σε διευρωπαϊκή κλίμακα και καλύτερα μέσα για την οικοδόμηση μιας ανταγωνιστικότερης Ευρώπης έναντι της παγκοσμιοποίησης.

2.4. Στο κοινωνικό επίπεδο, η διεύρυνση της ενιαίας αγοράς θα αποτελέσει επίσης θετικό στοιχείο, με αποτελέσματα του οποίου δεν θα μπορέσουν να εκφρασθούν πλήρως παρά μόνο προοδευτικά, διότι θα διευκολύνει τις συναλλαγές, θα διασφαλίσει, χάρη στη μεγαλύτερη οικονομική ανάπτυξη, τη βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης και τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, θα διευρύνει τα ευρωπαϊκά κοινωνικά κεκτημένα και θα εξισορροπήσει, εάν πραγματοποιηθεί με σωστά οργανωμένο τρόπο, ακόμη και τις μεταναστευτικές ροές.

Μεγαλύτερες προκλήσεις

2.5. Οι απαιτήσεις μιας νέας διεύρυνσης της ενιαίας αγοράς κυμαίνονται στο ίδιο επίπεδο με τις δυνατότητες που παρέχονται και θα είναι πολύ πιο πολύπλοκες από τις απαιτήσεις των προηγούμενων διευρύνσεων.

2.6. Κατ' αρχάς, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς των δεκαπέντε συνεχίζει να εξελίσσεται, υπό την επήρεια των διαδοχικών μεταρρυθμίσεων των Συνθηκών, της εμβάθυνσης του κοινοτικού κεκτημένου και της καθιέρωσης του ευρώ: για τις υποψήφιες χώρες, η ολοκλήρωση αυτή θέτει πολύ περισσότερες απαιτήσεις από ό,τι συνέβαινε μέχρι σήμερα.

2.7. Έπειτα, ο σημερινός αριθμός των υποψηφίων χωρών τοποθετείται σε κλίμακα άγνωστη μέχρι τώρα: η οργάνωση και η διαχείριση μιας ενιαίας αγοράς που θα αποτελείται από σχεδόν διπλάσιο αριθμό χωρών, με πολλές μικρές χώρες, γλωσσική και πολιτιστική ποικιλομορφία και σημαντικές αναπτυξιακές αποκλίσεις, καθιστούν αναγκαία την επανεξέταση των μέσων που θα χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη της απρόσκοπτης λειτουργίας της. Οι προκλήσεις είναι πολλές: αυξημένες περιπλοκές των αποφάσεων που απαιτούν ομοφωνία, έλεγχος της κοινοτικής νομοθεσίας και της μεταφοράς της στις εθνικές, νέες ανάγκες τελωνειακής εναρμόνισης, διαχείριση της ποικιλομορφίας των κρατών μελών, ρύθμιση των αμοιβαίων αναγνωρίσεων, διασφάλιση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, πρόληψη της παρεμβολής νέων εθνικών εμποδίων.

2.8. Οι κοινωνικές πτυχές, ιδιαίτερα, πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο μεγάλης προσοχής, προκειμένου να επιτευχθεί συμβιβασμός μεταξύ των πολύπλοκων απαιτήσεων. Από τη μία πλευρά, πρέπει να αποφευχθεί η δημιουργία υπερβολικών μεταναστευτικών ροών και διαταράξεων της απασχόλησης στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω του πολύ χαμηλότερου κοινωνικού κόστους που υπάρχει σήμερα στις υποψήφιες χώρες. Πρέπει, επίσης, να διατηρηθεί η ποιότητα των κοινωνικών προτύπων που ισχύουν στην Ένωση. Από την άλλη πλευρά, πρέπει να στηριχθεί η οικονομική μεγέθυνση και η ανάπτυξη της απασχόλησης στις υποψήφιες χώρες, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες μετάβασης στην ολοκληρωτική υιοθέτηση του κοινοτικού κοινωνικού κεκτημένου. Όλα αυτά επιβάλλουν να υπάρξει κάποιο χρονικό διάστημα προσαρμογής στις αλλαγές, οι οποίες θα πρέπει να γίνουν προοδευτικά και ισορροπημένα.

2.9. Θα είναι επιτακτική ανάγκη να διασφαλισθεί ότι οι νέες διευρύνσεις δεν θα έχουν ως αποτέλεσμα τον κλονισμό της συνοχής της ενιαίας αγοράς, ιδιαίτερα σήμερα που η ΕΕ δεν διαθέτει κάποιο νέο πρόγραμμα για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, αλλά περιορίζεται κυρίως, αν εξαιρεθούν οι εργασίες για ορισμένους πρόσθετους στόχους, στην ολοκλήρωση της υιοθέτησης ή της μεταφοράς των οδηγιών που προβλέπονταν από τα προηγούμενα προγράμματα. Μια διεύρυνση χωρίς καλή προετοιμασία θα εξασθένιζε τη συνοχή της ενιαίας αγοράς. Θα έθετε σε κίνδυνο τις θετικές οικονομικές και κοινωνικές προοπτικές που κάθε Ευρωπαίος, σε Δύση και Ανατολή, έχει κάθε νόμιμο δικαίωμα να περιμένει. Αντίθετα, μια σωστά οργανωμένη διεύρυνση θα επιτρέψει να αξιοποιηθεί πλήρως η προενταξιακή περίοδος και να επιτύχουν οι προσαρμογές και οι αναδιαρθρώσεις. Βήμα προς βήμα, θα δώσει προοδευτικά στην ενιαία αγορά τον πρόσθετο δυναμισμό και τη διάσταση που θα δικαιολογήσει όλες τις προσπάθειες που θα επενδυθούν στην επιτυχία της ιστορικής αυτής διαδικασίας.

3. Αξιολόγηση της κατάστασης

3.1. H διεύρυνση της ενιαίας αγοράς προς την κατεύθυνση των υποψήφιων για ένταξη χωρών έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά. Η κατάσταση είναι εμφανής και επιτόπου, πέρα από τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί και τις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται. Το μεγαλύτερο μέρος του εξωτερικού εμπορίου των υποψηφίων χωρών πραγματοποιείται σήμερα με την ΕΕ και, ως επί το πλείστον, χωρίς τελωνειακούς δασμούς.

Οι συντελούμενες πρόοδοι

3.2. Κατά τη διάρκεια των ακροάσεων διαπιστώθηκαν σημαντικές πρόοδοι, με πρώτη την αποδοχή της διαδικασίας της αλλαγής στις υποψήφιες χώρες. Η αποδοχή αυτή συμβαδίζει με την αποδοχή της λογικής της λειτουργίας της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς και των απαιτήσεων και υποχρεώσεών της, αξεδιάλυτα συνυφασμένων με τα οφέλη και τις ευκαιρίες της. Κατανοητή και αποδεκτή έχει γίνει, επίσης, η πτυχή της υπό όρους χορήγησης της ευρωπαϊκής βοήθειας. Στο πλαίσιο αυτό, δεν διαπιστώθηκε καμία αντινομική αντίθεση ανάμεσα στην εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς και στη διεύρυνση της στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

3.2.1. Οι συντελούμενες πρόοδοι στηρίζονται στη βελτίωση των οικονομικών μεγεθών, ιδίως όσον αφορά την ανάπτυξη και τη σταθεροποίηση των τιμών. Οι εμπορικές συναλλαγές των ΧΚΑΕ με την ΕΕ συνεχίζουν να αυξάνονται. Αντιπροσωπεύουν πλέον, κατά μέσο όρο, το 60 % του εξωτερικού εμπορίου των χωρών αυτών (ποσοστό ισοδύναμο με εκείνο που ισχύει στα κράτη μέλη για τις συναλλαγές μεταξύ τους) έναντι μόλις 30 % το 1993. Θεωρούμενες ως σύνολο, οι χώρες αυτές έχουν καταστεί μάλιστα σήμερα ο δεύτερος εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά τις ΗΠΑ. Οι επενδύσεις, οι μεταφορές τεχνολογίας και η χρηματοδοτική βοήθεια της ΕΕ προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη έχουν ήδη επιφέρει πολυάριθμα θετικά αποτελέσματα. Έχουν συμβάλει στη βελτίωση της παραγωγικότητας, στη δημιουργία ενός νέου επιχειρηματικού και διαχειριστικού πνεύματος και στον εκσυγχρονισμό των υποδομών (στέγαση, μεταφορές, ενέργεια κ.λπ.) και του βιομηχανικού παραγωγικού εξοπλισμού. Έχουν καταστήσει δυνατή την τρέχουσα εξέλιξη του τραπεζικού, του ασφαλιστικού και άλλων τομέων των υπηρεσιών, όπως το εμπόριο και ο οπτικοακουστικός τομέας. Παρατηρούνται, επίσης, βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και των υπηρεσιών, νέες αποκεντρωμένες προσεγγίσεις, ήδη σημαντική μείωση της ρύπανσης (νερό, αέρας, βιομηχανικά απόβλητα, πυρηνικά), αυξημένη συνεργασία στον τομέα των τεχνικών προτύπων, βελτίωση των προτύπων υγείας και ασφάλειας και ενίσχυση της οργάνωσης και της προστασίας των καταναλωτών.

3.2.2. Οι εκπρόσωποι των κοινωνικοεπαγγελματικών οργανώσεων των χωρών της ΕΕ υπογράμμισαν την ενεργό και θετική συμμετοχή τους στη διεύρυνση της ενιαίας αγοράς, τη βούλησή τους να εντείνουν την παρουσία, τις επενδύσεις τους, καθώς και τις εταιρικές σχέσεις και τις αμοιβαίες ανταλλαγές.

3.2.3. Οι εκπρόσωποι των κοινωνικοεπαγγελματικών οργανώσεων των υποψηφίων χωρών υπογράμμισαν ότι αυτό που ζητούν δεν είναι περισσότερη προστασία, αλλά καλύτερα μέσα προσαρμογής στο άνοιγμα των αγορών και στον ανταγωνισμό και καλύτερες διεξόδους στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Είναι πρόθυμοι να καταβάλουν κάθε απαιτούμενη προσπάθεια για την προσαρμογή τους, έχουν εμπιστοσύνη στην ικανότητά τους να διαδραματίσουν πλήρως τον ρόλο τους στην ενιαία αγορά και υπογραμμίζουν την ανάγκη να αναπτυχθεί η συμπληρωματικότητά τους προς την ΕΕ στην υπηρεσία μιας διευρυμένης ενιαίας αγοράς που έχει ήδη ωφελήσει και τις δύο πλευρές.

Τα προβλήματα που τίθενται

3.3. Πέρα από αυτή τη συμφωνία σε σχέση με τα αμοιβαία οφέλη της διεύρυνσης της ενιαίας αγοράς και τις συντελούμενες προόδους, εκφράσθηκαν επίσης ορισμένες ανησυχίες.

3.3.1. Οι ανησυχίες αυτές αφορούν κατά πρώτο λόγο, και για τις δύο πλευρές, τις άγνωστες μεταβλητές της ανειλημμένης πολιτικής διαδικασίας. Εξακολουθούν να υπάρχουν απορίες όσον αφορά τη διαφοροποίηση της πορείας των διαπραγματεύσεων κατά χώρα, τα χρονοδιαγράμματα της ένταξης, την έκταση που θα έχουν οι διαδοχικές διευρύνσεις και τη γενική και τελική έκταση της διεύρυνσης. Έχουν υπογραμμισθεί οι πολυάριθμες δυσκολίες της διαδικασίας, που αναγγέλλεται πιο μακροχρόνια από ό,τι προβλεπόταν, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι δυσκολίες αλλαγής του τρόπου σκέψης και πλήρους μετάβασης από μια σχεδιασμένη και ελεγχόμενη οικονομία σε μια οικονομία πρωτοβουλιών και ευθυνών. Μια καλύτερη διευκρίνιση των λειτουργικών συνθηκών των μελλοντικών διευρύνσεων θα συντελούσε ασφαλώς στην αποτελεσματικότερη προετοιμασία των κοινωνικοοικονομικών εταίρων.

3.3.2. Στον οικονομικό τομέα, οι κοινές ανησυχίες των δύο πλευρών αφορούν ιδίως τους κινδύνους ανισορροπίας των όρων των συναλλαγών και του ανταγωνισμού, τις δυσκολίες προσαρμογής των ρυθμίσεων και των διαρθρώσεων, τα προβλήματα προστασίας του περιβάλλοντος, το κόστος του εκσυγχρονισμού, την υστέρηση στην κατάρτιση και την εξειδίκευση του εργατικού δυναμικού, τις ανάγκες εκσυγχρονισμού του παραγωγικού εξοπλισμού και των εμπορικών συστημάτων και τις αναγκαίες προσαρμογές του εργατικού δυναμικού, συχνά πλεονασματικού στη γεωργία, αλλά ανεπαρκούς σε άλλους τομείς. Οι δυσκολίες είναι ακόμη μεγαλύτερες για όσες υποψήφιες χώρες έχουν μεταθέσει τις μεταρρυθμίσεις. Επισημάνθηκε, επίσης, η ανεπαρκής συνεργασία των ΧΚΑΕ μεταξύ τους (οι αμοιβαίες εμπορικές τους συναλλαγές παραμένουν ισχνές και μάλιστα φθίνουσες στο επίπεδο του ποσοστού του εξωτερικού τους εμπορίου, πέφτοντας από 15 % το 1993 σε 13 % το 1997), παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε ορισμένες παραμεθόριες περιφέρειες. Γενικά, κυριαρχεί η αίσθηση ότι πρέπει να γίνουν πολλά πράγματα ταυτόχρονα και ότι η εξέλιξη της διαδικασίας πρέπει να γίνει προσεκτικά και σταδιακά.

3.4. Από την πλευρά των υποψήφιων χωρών αναφέρθηκαν πολλά πρόσθετα προβλήματα.

3.4.1. Γενικά, οι δυσκολίες που επισημάνθηκαν αφορούν τον πολύπλοκο χαρακτήρα και τις απαιτήσεις της εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου, ιδιαίτερα εάν ληφθεί υπόψη ότι οι ΧΚΑΕ έχουν να καλύψουν καθυστέρηση σαράντα ετών. Έμφαση δόθηκε στις υστερήσεις ανταγωνιστικότητας ενώπιον ενός αυξημένου ανταγωνισμού, στα ελλείμματα του εμπορικού ισοζυγίου, στην περιορισμένη πρόσβαση των γεωργικών προϊόντων στην αγορά της ΕΕ, στα όρια των κοινοτικών ενισχύσεων, στην ανησυχία για ενδεχόμενη φυγή του ειδικευμένου εργατικού δυναμικού και στα προβλήματα που συνδέονται με την ανάπτυξη παραοικονομίας. Διαπιστώθηκε η μέτρια κατάσταση στην οποία παραμένουν οι υποδομές, εμποδίζοντας την εντατικοποίηση των συναλλαγών (μεταφορές, τηλεπικοινωνίες, ενέργεια, νερό). Αναφέρθηκε, επίσης, η ανάγκη βελτίωσης της λειτουργίας της διοίκησης και του δημόσιου τομέα, που συχνά πάσχουν από μεγάλες αποκλίσεις των μισθών σε σχέση με τον ιδιωτικό. Εκφράσθηκε, ακόμη, η ανησυχία να μην υπάρξει διαφορετική αντιμετώπιση και κατηγορίες δύο ταχυτήτων μεταξύ των υποψηφίων χωρών.

3.4.2. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Οι περισσότερες από αυτές αντιμετωπίζουν προβλήματα ανάπτυξης, δεν είναι κατάλληλα προετοιμασμένες για τον διεθνή ανταγωνισμό, δεν διαθέτουν επαρκή κεφάλαια και πρόσβαση στην πίστωση, λαμβάνουν περιορισμένη χρηματοοικονομική βοήθεια από την ΕΕ και δεν είναι επαρκώς ενημερωμένες σχετικά με την πραγματική σημασία της ένταξης. Ο πολύπλοκος χαρακτήρας της εφαρμογής των κοινοτικών ρυθμίσεων, και ιδίως το κοινωνικό κόστος της προσαρμογής, είναι θέματα ιδιαίτερα ευαίσθητα για αυτές τις ΜΜΕ. Εκφράσθηκε, επίσης, η ανησυχία να μην υπάρξει μετάβαση από μια κατάσταση όπου κυριαρχούσαν τα εθνικά κρατικά μονοπώλια σε μια άλλη όπου θα κυριαρχούν, καταχρηστικά σε ορισμένους τομείς, ιδιωτικά μονοπώλια ή ολιγοπώλια, ιδίως ξένα. Για να αποφευχθεί αυτό, θα πρέπει να δοθούν στις τοπικές επιχειρήσεις μέσα για να αναπτυχθούν και να αναδιαρθρωθούν, ώστε να διατηρήσουν τη θέση τους στην αγορά.

3.4.3. Επίσης, επισημάνθηκε η έλλειψη συγκεκριμένων μέτρων στήριξης για την καλύτερη ενημέρωση των κοινωνικοεπαγγελματικών κύκλων, των επιχειρήσεων και των καταναλωτών σχετικά με τα νέα δεδομένα που θα επιφέρει η ένταξη στην ενιαία αγορά. Δεν πρόκειται τόσο για αίτημα χρηματοοικονομικής υποστήριξης όσο για τη διάθεση εμπειρογνωμόνων και ειδικών για την πραγματοποίηση αποστολών και επιτόπου επισκέψεων, καθώς και για τη χρήση των νέων μέσων επικοινωνίας όπως το Ίντερνετ. Η ΕΕ, οι οργανώσεις της και οι επιχειρήσεις της θα πρέπει να αναλάβουν περισσότερες πρωτοβουλίες σ' αυτούς τους τομείς (κατά το πρότυπο των Αμερικανών). Είναι απαραίτητο ιδίως να ενισχυθεί η κατανόηση, η συμμετοχή και η πλήρης ένταξη της κοινής γνώμης των υποψήφιων χωρών στη διαδικασία της διεύρυνσης.

3.5. Από την πλευρά των χωρών της ΕΕ αναφέρθηκαν επίσης πολλά πρόσθετα προβλήματα.

3.5.1. Υπογραμμίσθηκαν οι καθυστερήσεις στην προσαρμογή των ρυθμίσεων και στο άνοιγμα των οικονομιών των υποψηφίων χωρών: διατήρηση μη δασμολογικών εμποδίων των συναλλαγών, περιορισμοί της ελευθερίας εγκατάστασης, μη τήρηση ή αμφισβήτηση του νομικού και φορολογικού πλαισίου, διατήρηση της ρύθμισης των τιμών, ανεπαρκές άνοιγμα των δημόσιων αγορών, πολυπλοκότητα και επίπεδο της φορολόγησης, περιορισμοί στην απόκτηση ακίνητης περιουσίας, καθυστερήσεις στις ιδιωτικοποιήσεις, ιδίως των ασφαλειών, καθυστέρηση της προσαρμογής του συχνά παρωχημένου χρηματοπιστωτικού συστήματος και του συστήματος διανομής, προβλήματα συμβατότητας των τεχνικών και λογιστικών κανόνων, περιορισμοί εγκατάστασης (άδειες, θυγατρικές), κενά προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας. Αναφέρθηκε το υψηλό επίπεδο των κρατικών ενισχύσεων που επηρεάζει αρνητικά την πλεονάζουσα παραγωγή ορισμένων τομέων (κλωστοϋφαντουργία, χαλυβουργία) τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Μνημονεύθηκαν προβλήματα στις τελωνειακές διαδικασίες, ιδίως όσον αφορά τη διαμετακόμιση προϊόντων που προέρχονται από χώρες της πρώην ΕΣΣΔ. Η ανταγωνιστικότητα ορισμένων τιμών είναι αφύσικη και οφείλεται κυρίως στο ντάμπιγκ των τιμών, στην μη τήρηση των περιβαλλοντικών απαιτήσεων και στη χρήση παράνομης εργασίας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις τριβές της αγοράς εργασίας στη Δύση (ιδίως στα νέα ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας και στα παραμεθόρια κράτη μέλη), στους κινδύνους κοινωνικών εντάσεων αν δεν ληφθούν μέτρα και στα προβλήματα των παραμεθόριων περιφερειών των ΧΚΑΕ αν δεν τους χορηγηθεί βοήθεια. Επίσης, επισημάνθηκε το ζήτημα της μετεγκατάστασης επιχειρήσεων και δραστηριοτήτων στις ΧΚΑΕ.

3.5.2. Λόγω των δυσκολιών προσαρμογής και του αφύσικου ανταγωνισμού, αμφισβητήθηκε συχνά η θεσμική ικανότητα των διοικήσεων των υποψηφίων χωρών: υπερβολικά γραφειοκρατικές διαδικασίες και ανυπαρξία δικαιώματος προσφυγής, προβλήματα δικαιοδοτικής ικανότητας και ανεξαρτησίας των υπηρεσιών ελέγχου, δείγματα επιστροφής στον τελωνειακό προστατευτισμό, αναποτελεσματικότητα ορισμένων αρχών ρύθμισης, τυποποίησης και πιστοποίησης, δυσκολίες στον τομέα των αμοιβαίων αναγνωρίσεων, εμφάνιση περιπτώσεων απάτης και διαφθοράς.

Οι κοινές απαιτήσεις

3.6. Μία προτεραιότητα είναι ασφαλώς η εντατικοποίηση του διαλόγου και ο καθησυχασμός των φόβων που εκφράζονται από τις δύο πλευρές, ιδίως αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι οι φόβοι αφορούν άμεσα προβλήματα, ενώ τα οφέλη που θα προκύψουν θα έχουν περισσότερο μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο χαρακτήρα.

3.7. Ένας κοινός στόχος είναι η διασφάλιση της οικονομικής και κοινωνικής διεύρυνσης της ενιαίας αγοράς κατά τρόπο ισόρροπο και οργανωμένο, με σεβασμό της ιεράρχησης των προτεραιοτήτων κάθε πλευράς και διατήρηση παράλληλα της πίεσης, για να αποφευχθούν οι αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Εκείνο που θα πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα είναι να μην έχει η διεύρυνση ως αποτέλεσμα τον περιορισμό των κοινοτικών προτύπων του κοινωνικού, περιβαλλοντικού και καταναλωτικού τομέα, αλλά αντίθετα την επέκταση αυτών των προτύπων στις υποψήφιες χώρες, για την προαγωγή μιας κοινής εξέλιξης που θα συμβιβάζει την οικονομική ανταγωνιστικότητα μιας μεγαλύτερης ενιαίας αγοράς με την ποιότητα ζωής όλων των Ευρωπαίων.

3.8. Στο πλαίσιο των προοπτικών της διεύρυνσης της ενιαίας αγοράς, θα πρέπει να τεθεί και το ζήτημα των όρων ένταξης των υποψηφίων χωρών στη διαδικασία δημιουργίας της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Από τη μία πλευρά, είναι σαφές ότι η συμμετοχή στο ενιαίο νόμισμα δεν μπορεί να αποτελέσει παρά μόνο μια απώτερη φάση της ένταξης των νέων χωρών μελών, που απαιτεί κατάλληλες μεταβατικές περιόδους μετά την ένταξη. Από την άλλη, η προοπτική αυτή, παρότι ακόμη μακρινή, δεν πρέπει να αγνοηθεί κατά την προετοιμασία των διευρύνσεων, αλλά να αποτελέσει τμήμα των μακροπρόθεσμων στόχων. Πράγματι, το ευρώ αποτελεί σήμερα σημαντικό κεκτημένο της ενιαίας αγοράς και έχει σαφώς συμφωνηθεί ότι δεν θα γίνει δεκτή καμία επιλογή μη συμμετοχής των νέων κρατών μελών στην ΟΝΕ ("opt out"), εφόσον πληρούν τις απαιτούμενες οικονομικές προϋποθέσεις για την ένταξή τους. Δικαιολογείται, επομένως, η άσκηση κατάλληλης εκ των προτέρων εποπτείας των κατευθυντήριων οικονομικών γραμμών των υποψήφιων χωρών από μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε συνάρτηση με αυτή τη μακροπρόθεσμη προτεραιότητα και η σύνδεση της χορήγησης κοινοτικής βοήθειας με τον σεβασμό ορισμένων ελάχιστων κανόνων σ' αυτόν τον τομέα, λαμβάνοντας υπόψη το ιδιαίτερο επίπεδο ανάπτυξης κάθε χώρας και τον μακρύ δρόμο που έχει να διανύσει ακόμη για να ενταχθεί στην ΟΝΕ.

3.9. Οι κοινωνικοεπαγγελματικοί κύκλοι θα έχουν ιδιαίτερη ευθύνη για τη διευκόλυνση αυτής της τεράστιας διαδικασίας ολοκλήρωσης: η διεύρυνση της ενιαίας αγοράς τους αφορά άμεσα, πέρα από τις ευθύνες που αναλογούν στις κυβερνήσεις και στις διοικήσεις. Η επιτυχία της θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ενεργό συμμετοχή αυτών των κύκλων.

4. Οι προτεραιότητες για τις υποψήφιες χώρες

4.1. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να συνεχίσουν με επιμονή οι υποψήφιες χώρες την προσαρμογή τους στην ενιαία αγορά, της οποίας λαμβάνουν ήδη τα πρώτα "μερίσματα", υπό τη μορφή οικονομικής ανάπτυξης και βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου. Ο στόχος της υιοθέτησης του κοινοτικού κεκτημένου θα πρέπει να είναι ολοκληρωτικός, ούτως ώστε να εξασφαλίζει τη διαφύλαξη της συνοχής της διευρυμένης ενιαίας αγοράς και την καλή λειτουργία της. Σε ορισμένες περιπτώσεις και υπό ορισμένες προϋποθέσεις μπορούν να προβλεφθούν μεταβατικές περίοδοι, αλλά θα πρέπει να περιορισθεί στο ελάχιστο το φάσμα και η διάρκεια των μεταβατικών αυτών σταδίων κατά τις πραγματοποιούμενες προσχωρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για να διασφαλισθεί η υιοθέτηση του κοινωνικού κεκτημένου υπό τις βέλτιστες συνθήκες και εντός των βέλτιστων χρονικών προθεσμιών, δεν αρκεί να υιοθετηθούν οι απαιτούμενες εθνικές νομοθεσίες και ρυθμίσεις, αλλά θα πρέπει κυρίως να προαχθούν οι οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις που υποδηλώνουν οι ρυθμίσεις αυτές και να εξασφαλισθεί η επαληθεύσιμη αποτελεσματικότητα και ποιότητα της μεταφοράς των ρυθμίσεων στις εθνικές νομοθεσίες.

Τα πεδία προτεραιότητας

4.2. Σε πρώτη φάση, θα πρέπει να συνεχιστούν και να εδραιωθούν οι πρόοδοι που έχουν ήδη σημειωθεί, ιδιαίτερα η αυστηρότητα στην οικονομική διαχείριση, η βελτίωση της παραγωγικότητας και της ποιότητας αγαθών και υπηρεσιών, το επιχειρηματικό πνεύμα και η αγωγή του καταναλωτή.

4.3. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα που επισημάνθηκαν, πράγμα που απαιτεί την επίταση των προσπαθειών στους ακόλουθους τομείς:

4.3.1. Η ελευθέρωση της οικονομίας, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την ένταξη, πρέπει να εξασφαλισθεί καλύτερα, μέσω μιας σειράς μέτρων. Πρέπει, συγκεκριμένα, να ενισχυθεί η μεταρρύθμιση του κράτους και της δημόσιας διοίκησης, να επιταθεί η αποκέντρωση, να προαχθεί η ενίσχυση αυτόνομων και αντιπροσωπευτικών κοινωνικο-επαγγελματικών οργανώσεων με ικανότητα συμβατικής δέσμευσης, να συνεχισθούν και να εντατικοποιηθούν οι ιδιωτικοποιήσεις, να αναπτυχθεί η ελευθέρωση των τιμών, να πραγματοποιηθούν οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις που ενδείκνυνται για τη λειτουργία της οικονομίας της αγοράς, να τηρείται η νομισματική πειθαρχία και να αφήνονται μεγαλύτερα περιθώρια δράσης στους οικονομικούς παράγοντες. Πρέπει να εξασφαλισθούν οι νομικές διαδικασίες που απαιτούνται για την εύρυθμη λειτουργία της οικονομίας (εξόφληση των δανείων κ.λπ.), πράγμα που προϋποθέτει την αποτελεσματικότητα του δικαστικού μηχανισμού σ' αυτές τις χώρες. Η πολιτική ανταγωνισμού πρέπει να ευθυγραμμισθεί με τις διατάξεις που ισχύουν στην ΕΕ, πράγμα που προϋποθέτει την ύπαρξη σε όλες τις υποψήφιες χώρες αποτελεσματικών εθνικών αρχών ελέγχου των όρων ανταγωνισμού. Πρέπει να ενισχυθεί η τυποποίηση, μέσω της εντατικοποίησης της μεταφοράς των ευρωπαϊκών προτύπων, των πιστοποιήσεων και των αμοιβαίων αναγνωρίσεων. Η εναρμόνιση των τελωνειακών διαδικασιών με τις αντίστοιχες διαδικασίες της Ένωσης πρέπει να ενισχυθεί και να συμπεριλάβει τον αποτελεσματικό έλεγχο της διαμετακόμισης εμπορευμάτων προελεύσεως τρίτων χωρών (ιδίως των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ).

4.3.2. Ο εκσυγχρονισμός των διαρθρώσεων πρέπει να επιταχυνθεί. Πρέπει, συγκεκριμένα, να συνεχισθεί η ανάπτυξη των υποδομών (μεταφορές, νερό, ενέργεια, τηλεπικοινωνίες) και η καλύτερη σύνδεσή τους με τις υποδομές των χωρών της ΕΕ στο πλαίσιο των διευρωπαϊκών δικτύων. Πρέπει, εξάλλου, να αναληφθεί εκτενής προσπάθεια για να βελτιωθεί η έρευνα-καινοτομία. Ακόμη, για να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της οικονομίας, πρέπει να συνεχισθεί ο εκσυγχρονισμός των διαρθρώσεων πώλησης και υποστήριξης μετά την πώληση.

4.3.3. Οι ΜΜΕ, ιδιαίτερα, πρέπει να υποστηριχθούν καλύτερα, μέσω μιας σειράς μέτρων: καλλιέργεια του επιχειρηματικού πνεύματος, κατάρτιση στις σύγχρονες μεθόδους διαχείρισης, ενθάρρυνση του κεφαλαίου και του κέρδους, ανάπτυξη της πρόσβασης στην πίστωση, ευνοϊκό φορολογικό και παραφορολογικό περιβάλλον που να μην παρεμποδίζει την ανάπτυξή τους, απλούστευση των ρυθμίσεων, ενημέρωση και στήριξη της διεθνοποίησης.

4.3.4. Η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να βελτιωθεί, ιδίως με τη βοήθεια των κοινοτικών ενισχύσεων, ακόμη κι αν συχνά πρόκειται για μακροπρόθεσμο έργο.

4.3.5. Πρέπει να εξασφαλισθούν οι προϋποθέσεις της κοινωνικής προόδου, με την ανάπτυξη του κοινωνικού διαλόγου, τη σταδιακή μεταφορά του κοινωνικού κοινοτικού κεκτημένου και την ανάπτυξη της επαγγελματικής κατάρτισης. Θα ήταν επιθυμητό να ελέγχονται και να καθοδηγούνται τα μεταναστευτικά ρεύματα, αφενός για να δοθεί η δυνατότητα στις υποψήφιες χώρες να διατηρήσουν το εργατικό δυναμικό που θα έχουν καταρτίσει και αφετέρου για να αποτραπεί η ένταση των πιέσεων που διαταράσσουν την αγορά εργασίας στη Δύση, ακόμη κι αν χρειαστεί να καταρτιστούν αρκετά μακρόχρονες μεταβατικές διατάξεις στον τομέα του εργατικού δυναμικού. Θα πρέπει να ενισχυθεί η καταπολέμηση της παραοικονομίας, η επιτυχία της οποίας εξαρτάται κυρίως από την επιτυχία των επιτελούμενων οικονομικών μεταρρυθμίσεων.

Οι πρωτοβουλίες που θα πρέπει να προκριθούν

4.4. Για να αντεπεξέλθουν στις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται στα διάφορα αυτά πεδία, η ΟΚΕ συνιστά στις υποψήφιες χώρες να προτιμήσουν μια ρεαλιστική προσέγγιση και να στηριχθούν σε επιχειρησιακές πρωτοβουλίες σε ορισμένους βασικούς τομείς. Στις πρωτοβουλίες αυτές θα πρέπει να συμμετάσχουν πλήρως οι οικονομικοί και κοινωνικοί εταίροι, οι οποίοι πολύ συχνά θεωρούν ότι δεν προβλέπεται επαρκής συμμετοχή τους, ούτε από τις κυβερνήσεις τους ούτε από την ΕΕ, στη διαδικασία της διεύρυνσης.

4.5. Η προσαρμογή των υποψηφίων χωρών στην ενιαία αγορά δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τις διμερείς προσπάθειες της καθεμιάς τους έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρέπει επίσης να αναπτυχθεί ένας κοινός χώρος ελεύθερων συναλλαγών και συνεργασίας μεταξύ των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Κέζες (Κεντροευρωπαϊκή Zώνη Eλεύθερων Συναλλαγών), που έχει αρχίσει ήδη εδώ και πολλά χρόνια να οργανώνεται γύρω από τις χώρες του Βίζεγκραντ. Θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η εμβάθυνση της συνεργασίας και των ελεύθερων συναλλαγών στη ζώνη Κέζες και να προαχθεί η διεύρυνσή της στις γειτονικές υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες. Η ένταξη της Ρουμανίας στην Κέζες αποτελεί πολύ ενθαρρυντική πρόοδο προς αυτήν την κατεύθυνση. Η ενθάρρυνσή της προϋποθέτει κυρίως να αναπτυχθούν οι συνεργασίες σε επίπεδο παραμεθόριων περιφερειών και να ενθαρρυνθούν οι σχετικές πρωτοβουλίες των κοινωνικο-οικονομικών παραγόντων. Τα προγράμματα στήριξης της ΕΕ θα πρέπει να λάβουν υπόψη αυτή την ανάγκη και να προωθούν περισσότερο τέτοιες διασταυρούμενες συνεργασίες.

4.6. Η μεταφορά του κοινοτικού κεκτημένου θα πρέπει μεν να είναι ολοκληρωτική, αλλά δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί συνολικά δια μιας. Κατά τη διάρκεια της προενταξιακής περιόδου, ορισμένες ενέργειες θα αποδειχθούν πιο επείγουσες από άλλες. Παρά να επιδιώκεται η ταυτόχρονη προώθηση του συνόλου των ζητημάτων χωρίς διαφοροποιήσεις, θα ήταν σκοπιμότερο να εξασφαλιστεί σύντομα η ορθή λειτουργία περιορισμένων, αλλά πραγματικών χώρων ένταξης, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να διευρύνονται μέσω διαδοχικών πακέτων μέτρων που θα τίθενται σε εφαρμογή κάθε χρόνο.

4.7. Ο έλεγχος της υιοθέτησης του κεκτημένου προϋποθέτει την ανάπτυξη στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης ανεξάρτητων και ισχυρών αρχών, τόσο στον διοικητικό όσο και στον δικαστικό τομέα, που θα μεριμνούν για τη μεταφορά και την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων, καθώς και την ύπαρξη δομών συνεργασίας μεταξύ των εν λόγω ελεγκτικών αρχών και των κοινοτικών αρχών, στις οποίες θα συμμετέχουν και οι ενδιαφερόμενοι επαγγελματικοί κλάδοι.

4.8. Για την παρακολούθηση της προόδου της ένταξης των υποψηφίων χωρών στην ενιαία αγορά, η ΟΚΕ συνιστά να καταρτίζονται τακτικά, τουλάχιστον μια φορά το χρόνο, πίνακες ανακοινώσεων όπου θα γίνεται απολογισμός της κατάστασης της μεταφοράς του κοινοτικού κεκτημένου στις υποψήφιες χώρες, κατά το πρότυπο των πινάκων που έχουν καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια στην ΕΕ για τη διαπίστωση της προόδου που σημειώνουν οι δεκαπέντε στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς. Θα πρέπει να ζητείται η γνώμη και να υπάρχει και συμμετοχή των εκπροσώπων των κοινωνικοεπαγγελματικών ενώσεων στην επεξεργασία και τον έλεγχο αυτών των πινάκων. Είναι σημαντικό να γίνονται γνωστές οι εκτιμήσεις τους για την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων έτσι όπως βιώνεται επιτόπου και όχι μόνο όπως εμφανίζεται στα νομοθετικά και ρυθμιστικά κείμενα.

4.9. Η ΟΚΕ συνιστά επίσης να προταθεί στις υποψήφιες χώρες να εγκαινιάσουν, αφενός, κέντρα συντονισμού της ενιαίας αγοράς και, αφετέρου, σημεία επαφής για την ενιαία αγορά που θα απευθύνονται στις επιχειρήσεις και στους πολίτες, όπως αυτά που ιδρύθηκαν πρόσφατα στις χώρες μέλη της ΕΕ. Η επέκταση αυτή θα παρουσίαζε πολλά πλεονεκτήματα.

4.9.1. Γενικά, μια τέτοια πρωτοβουλία θα είχε μεγάλη ψυχολογική και πρακτική επίδραση, επιβεβαιώνοντας ότι οι χώρες αυτές βρίσκονται ήδη στην τροχιά της ενιαίας αγοράς, εντάσσοντάς τις άμεσα στη διαχείριση αυτής της διευρυμένης ενιαίας αγοράς και προσφέροντάς τους τα λειτουργικά μέσα για την καλύτερη προσαρμογή των διοικήσεων, των επιχειρήσεων και των πολιτών τους.

4.9.2. Ειδικότερα, η ίδρυση στις υποψήφιες χώρες κέντρων συντονισμού της ενιαίας αγοράς θα επέτρεπε τη διευθέτηση, συναινετικά και σε διμερή βάση, πολλών συγκεκριμένων προβλημάτων που παραβλάπτουν τις συναλλαγές μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των υποψηφίων χωρών, κυρίως εξαιτίας διοικητικών και γραφειοκρατικών δυσλειτουργιών (που μπορεί να εντοπίζονται, ανάλογα με την περίπτωση, είτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση είτε στις υποψήφιες χώρες).

4.9.3. Η παράλληλη ίδρυση στις υποψήφιες χώρες σημείων επαφής για την ενιαία αγορά που θα απευθύνονται στις επιχειρήσεις και στους πολίτες, θα επέτρεπε την ανάπτυξη της πρακτικής πληροφόρησης σχετικά με τις ευκαιρίες που προσφέρει η ενιαία αγορά, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, για τους καταναλωτές και για τους κοινωνικούς εταίρους, και την αναπλήρωση, κατ' αυτόν τον τρόπο, της ελλιπούς ενημέρωσης που έχει αναφερθεί κατά τις ακροάσεις.

4.9.4. Οι κοινωνικοεπαγγελματικοί κύκλοι θα ωφελούνταν άμεσα από την επέκταση στη χώρα τους των κέντρων συντονισμού και των σημείων επαφής για την ενιαία αγορά και θα πρέπει να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην προαγωγή της καλής λειτουργίας τους.

4.10. Γενικότερα, η ΟΚΕ τονίζει επίσης τη σημασία της προώθησης του κοινωνικού διαλόγου στις υποψήφιες χώρες, καθώς και μεταξύ των κοινωνικών εταίρων της ΕΕ και των χωρών αυτών, όπως τονίστηκε στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη των Κοινωνικών Εταίρων στη Βαρσοβία τον Μάρτιο του 1999. Η ίδρυση θεσμών ανάλογων με τα Οικονομικά και Κοινωνικά Συμβούλια ή τις Οικονομικές και Κοινωνικές Επιτροπές που υπάρχουν σε πολλά κράτη μέλη θα μπορούσε επίσης να συμβάλει εποικοδομητικά σ' αυτή την εξέλιξη.

4.11. Μια από τις πρωταρχικές ανάγκες για τη συνοχή της ενιαίας αγοράς είναι και η ανάπτυξη της τελωνειακής συνεργασίας μεταξύ των υποψηφίων χωρών της Κεντρικής Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε όλους τους τομείς και χωρίς να αναμένεται πρώτα η εναρμόνιση με την κοινή εμπορική πολιτική: λειτουργία των τελωνειακών σταθμών (ενίσχυση των ελέγχων έναντι των τρίτων χωρών, συντονισμός με την Ευρωπαϊκή Ένωση), βελτίωση των διαδικασιών, μεγαλύτερη αμοιβαιότητα έναντι των διαδικασιών που έχουν συμφωνηθεί από την Ένωση, επιτήρηση των ελεύθερων ζωνών και λιμένων, καταπολέμηση της απάτης και των παραποιήσεων, έλεγχος των κανόνων προέλευσης, αξιοπιστία του στατιστικού συστήματος, έναρξη της σταδιακής εναρμόνισης με την κοινή εμπορική πολιτική. Η συνεργασία αυτή θα πρέπει να στηρίζεται σε συμφωνίες διοικητικής υποστήριξης, σε αποστολές ελέγχου και σε προγράμματα κατάρτισης των τελωνειακών. Για την επίτευξή της, η ΟΚΕ συνιστά να συσταθεί ένα παρατηρητήριο της τελωνειακής συνεργασίας, με το οποίο θα πρέπει να συνεργάζονται οι κοινωνικο-επαγγελματικοί κύκλοι και το οποίο θα συμβάλει στον εκατέρωθεν έλεγχο της εφαρμογής της εν λόγω συνεργασίας.

4.12. Θα πρέπει, τέλος, να εξετασθεί το ζήτημα των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων των υποψήφιων ΧΚΑΕ με τις γειτονικές τους χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, από διάφορες οπτικές γωνίες: πρόσφατες και συντελούμενες εξελίξεις του εμπορίου και των συναλλαγών με αυτές τις χώρες, επιδράσεις της ένταξης των ΧΚΑΕ στην ενιαία αγορά σ' αυτές τις συναλλαγές, προοπτικές της μελλοντικής εξέλιξης των οικονομικών σχέσεων μεταξύ της διευρυμένης ΕΕ και των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ.

4.13. Θα πρέπει επίσης να εξετασθεί το ζήτημα των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων μεταξύ των υποψήφιων χωρών και των ευρωπαϊκών χωρών που δεν είναι μέλη της ΕΕ, αλλά συνδέονται με την ενιαία αγορά με συμφωνίες σύνδεσης (οι τρεις εταίροι χώρες του ΕΟΧ, η Ελβετία, η Τουρκία). Θα ήταν χρήσιμες οι ανταλλαγές εμπειριών σχετικά με τις μεθόδους και τα αποτελέσματα της υιοθέτησης του κοινοτικού κεκτημένου της ενιαίας αγοράς από αυτές τις χώρες. Θα άξιζε, επίσης, να αναληφθεί ένας προοπτικός προβληματισμός σχετικά με το μέλλον των αμοιβαίων σχέσεων μετά τις διευρύνσεις.

5. Οι προτεραιότητες για την Ευρωπαϊκή Ένωση

5.1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προετοιμασθεί και η ίδια για τη διεύρυνση της ενιαίας αγοράς, μεταρρυθμίζοντας τους θεσμούς της, επιταχύνοντας την ολοκλήρωσή της στους καθοριστικούς τομείς και εντάσσοντας τις υποψήφιες χώρες στον προβληματισμό σχετικά με τη μελλοντική διαχείριση της διευρυμένης ενιαίας αγοράς. Ανταποκρινόμενη στις προκλήσεις αυτές, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξασφαλίσει τις προϋποθέσεις ώστε η διεύρυνση της ενιαίας αγοράς, αντί να παρακωλύσει την εμβάθυνσή της, να αποτελέσει αντίθετα την ευκαιρία, ακριβώς λόγω των αυξημένων απαιτήσεών της, για περαιτέρω ανάπτυξή της και βελτίωση της λειτουργίας της.

Η εκ των προτέρων μεταρρύθμιση των θεσμών

5.2. Κατά πρώτο λόγο, είναι απαραίτητο να προβεί η ΕΕ στη μεταρρύθμιση των θεσμών της και των διαδικασιών λήψης αποφάσεων, προκειμένου να προσαρμοσθεί στις νέες διευρύνσεις: ειδικότερα, θα πρέπει να διασφαλισθεί ότι ο κανόνας της ομοφωνίας, που θα αποτελέσει πραγματικό φραγμό για τις αποφάσεις με την προοπτική του διπλασιασμού σχεδόν των κρατών μελών, δεν θα εξακολουθήσει να ισχύει παρά μόνο για πολύ περιορισμένες και εξαιρετικές περιπτώσεις. Η επέκταση της πλειοψηφικής ψηφοφορίας φαίνεται απαραίτητη για τη διασφάλιση της καλής λειτουργίας μιας διευρυμένης ενιαίας αγοράς που θα περιλαμβάνει είκοσι, εικοσιπέντε ή τριάντα κράτη μέλη.

5.3. Η ΟΚΕ χαίρεται για την απόφαση που έλαβε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κολωνίας να συγκαλέσει Διακυβερνητική Διάσκεψη το 2000, η οποία θα πρέπει και να ολοκληρωθεί εντός του ίδιου έτους, προκειμένου να επανεξετασθεί η Συνθήκη στους βασικούς θεσμικούς τομείς και να ενισχυθεί η συνοχή και η ικανότητα λήψης αποφάσεως της ΕΕ πριν από τις επόμενες διευρύνσεις.

Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς

5.4. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να συνεχίσει την πίεση για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, εξασφαλίζοντας, σύμφωνα με διαδικασίες που θα πρέπει να συμφωνηθούν, τη συνέχεια του σχεδίου δράσης που έληξε στα τέλη του 1998. Το σημαντικό είναι να μην χαλαρώσει η πίεση αυτή, γιατί μένουν ακόμη πολλά να γίνουν. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει την ανάγκη να καλυφθούν οι καθυστερήσεις που σημειώθηκαν στην εναρμόνιση των ρυθμίσεων, ιδίως όσον αφορά το οριστικό καθεστώς του ΦΠΑ, την κατάργηση της διπλής φορολογίας από διαφορετικά κράτη, ένα καθεστώς που να διευκολύνει τις συγχωνεύσεις επιχειρήσεων, ένα λειτουργικό και ελκυστικό καταστατικό ευρωπαϊκής εταιρίας, την απελευθέρωση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, την ελεύθερη πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις, στις μεταφορές, στις τηλεπικοινωνίες, στα κρατικά μονοπώλια, την ενοποίηση της πνευματικής ιδιοκτησίας με την καθιέρωση κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Θα πρέπει επίσης να επέλθει προσαρμογή στα νέα δεδομένα του ηλεκτρονικού εμπορίου και των υπηρεσιών μέσω υπολογιστή, που ανατρέπουν τις συνθήκες των συναλλαγών, και να ληφθούν υπόψη οι αυξημένες ανάγκες εναρμόνισης που συνδέονται με την καθιέρωση του ευρώ, κυρίως στον τομέα της φορολογίας.

5.5. Η ΟΚΕ επιμένει, επίσης, στην ανάγκη να εξασφαλισθεί παράλληλα, με τη μεγαλύτερη δυνατή αυστηρότητα, η πραγματική μεταφορά σε όλα τα κράτη μέλη των οδηγιών των οποίων λήγουν οι προθεσμίες. Τούτο δεν γίνεται πάντα, δεδομένου ότι το 15 % των οδηγιών σχετικά με την ενιαία αγορά δεν εφαρμόζονταν ακόμη σε όλα τα κράτη μέλη στα τέλη του 1998 όπως θα έπρεπε. Τα κράτη αυτά πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η απαίτηση της πλήρους υιοθέτησης του κοινοτικού κεκτημένου από τις υποψήφιες χώρες τους επιβάλλει μια ιδιαίτερα σημαντική πειθαρχία στους τομείς αυτούς και, επομένως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δίνουν το καλό παράδειγμα.

5.6. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει, επιπλέον, την ανάγκη να προαχθεί, ενόψει της καλής λειτουργίας της διευρυμένης ενιαίας αγοράς, μια καλύτερη ισορροπία στην επιλογή των νομικών μέσων που διέπουν τη ρύθμιση της ενιαίας αγοράς, με μέριμνα για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των κοινών κανόνων. Η ΟΚΕ παραπέμπει στην προηγούμενη γνωμοδότησή της, όπου συνιστούσε, όταν το κοινό συμφέρον της συνοχής της ενιαίας αγοράς εξαρτάται άμεσα από αυτό, η ευρωπαϊκή νομοθεσία να προτιμά τη χρήση κανονισμών, που έχουν άμεση και ομοιόμορφη εφαρμογή, παρά την υπερβολικά συστηματική προσφυγή σε οδηγίες.

5.7. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει, επίσης, την ανάγκη να διασφαλισθεί, με τη μέγιστη δυνατή επαγρύπνηση, μια πολύ πιο αποτελεσματική λειτουργία των αμοιβαίων αναγνωρίσεων, η οποία θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία με τη διεύρυνση, τη στιγμή μάλιστα που εξακολουθούν να υφίστανται πολλά προβλήματα στην εφαρμογή της, όπως πολύ εύστοχα υπενθύμισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε μία πρόσφατη ανακοίνωσή της για αυτό το θέμα.

5.8. Η ΟΚΕ θεωρεί επίσης απαραίτητο να ενταθούν οι εργασίες για την απλούστευση των κοινοτικών ρυθμίσεων και, κυρίως, να καταλήξουν το ταχύτερο σε νέες αποτελεσματικές ρυθμίσεις. Η απαίτηση αυτή λαμβάνει όλως εξέχουσα σημασία για τις ΜΜΕ των υποψηφίων χωρών που θα πρέπει να υιοθετήσουν το κοινοτικό κεκτημένο.

5.9. Θα πρέπει επίσης να υπάρξει η κατάλληλη μέριμνα για την πρόληψη των νέων εθνικών εμποδίων, πράγμα που θα αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία με την αύξηση του αριθμού των κρατών μελών. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει τη σύσταση που είχε εκφράσει ήδη παλαιότερα για αυτό το θέμα, υπέρ ενός "κώδικα δεοντολογίας για την ενιαία αγορά", ο οποίος θα συμφωνηθεί μεταξύ των κρατών μελών, προκειμένου να διασφαλισθεί μεγαλύτερη συμβατότητα των εθνικών τους ρυθμίσεων με το ευρώ. Στόχος αυτής της ευρωσυμβατότητας είναι να συμβιβαστεί η απαραίτητη διαφύλαξη της ποικιλίας των πολιτικών, πολιτιστικών και κοινωνικών πλαισίων, η οποία αναπόφευκτα θα αυξηθεί με τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις ανάγκες καλής λειτουργίας της ενιαίας αγοράς.

6. Οι κοινές προτεραιότητες για τις υποψήφιες χώρες και την Ευρωπαϊκή Ένωση

Η στήριξη των υποψήφιων χωρών

6.1. Η βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τις υποψήφιες χώρες αποκτά μείζονα σημασία. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο πολυετής προϋπολογισμός που προγραμματίσθηκε ως το 2006, μετά τη συμφωνία του Βερολίνου για την Aτζέντα 2000, δεν παρέχει παρά πολύ περιορισμένα δημοσιονομικά μέσα σε σχέση με το εύρος των αναγκών των υποψήφιων χωρών, για να επιτύχει η ένταξή τους στην ενιαία αγορά. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι είναι, λοιπόν, απαραίτητο να καταβληθεί μέριμνα με τη μέγιστη δυνατή επαγρύπνηση για να αξιοποιηθούν με τον καλύτερο τρόπο αυτές οι ενισχύσεις. Τούτο προϋποθέτει τη συστηματική αξιολόγηση των επιδράσεών τους, την καλύτερη στοχοθέτησή τους προς τα αποφασιστικά στοιχεία (ιδίως τη βελτίωση του πλαισίου δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων και τη στήριξη των αρχών που διασφαλίζουν και επιβλέπουν την εφαρμογή του κεκτημένου), την επαλήθευση της καλής χρήσης τους και της τήρησης των όρων χορήγησης, τον έλεγχο των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού και την ενίσχυση της καταπολέμησης της απάτης. Γενικά, θα πρέπει να επιδιωχθεί περισσότερο η ανάπτυξη παρά η υποστήριξη, να προβλεφθεί μακροπρόθεσμα περισσότερο η σταδιακή μείωση των επιδοτήσεων παρά η διατήρηση ή η συνεχής ανάπτυξή τους, να χρησιμοποιούνται περισσότερο τα δάνεια ή οι επιδοτήσεις του επιτοκίου και να προαχθεί η επένδυση ιδιωτικών κεφαλαίων, αποφασιστικός παράγοντας της ανάπτυξης. Τέλος, θα πρέπει να επεκταθεί περαιτέρω και να ενισχυθεί η τάση, που έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο του προγράμματος Phare, προς την αυξημένη χρηματοδότηση μέτρων στον κοινωνικό τομέα.

6.2. Η συνεννόηση και η συνεργασία μεταξύ της Ένωσης και των υποψήφιων χωρών για την επιτυχία της διαδικασίας ολοκλήρωσης δεν θα πρέπει να περιορισθεί στο επίπεδο των κρατών, των κυβερνήσεων και της δημόσιας διοίκησης. Θα πρέπει να αφορά πολύ άμεσα και τις κοινωνικοεπαγγελματικές οργανώσεις και τις επιχειρήσεις. Ιδιαίτερα, η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η επιβεβαίωση ισχυρών και αντιπροσωπευτικών κοινωνικοεπαγγελματικών οργανώσεων σε καθεμία από τις υποψήφιες χώρες, που να συμμετέχουν ενεργά σε μια υπεύθυνη οικονομία υπό την έννοια του ευρωπαϊκού οικονομικού και κοινωνικού προτύπου, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να επιτύχει η διεύρυνση της ενιαίας αγοράς.

6.2.1. Κατά πρώτο λόγο, η ΟΚΕ πιστεύει ότι οι κοινωνικοεπαγγελματικές οργανώσεις των χωρών της ΕΕ θα πρέπει να παρακινηθούν, με την υποστήριξη κοινοτικών προγραμμάτων, ιδίως στο πλαίσιο του Phare, να υποστηρίξουν τους κοινωνικο-επαγγελματικούς τους εταίρους στις υποψήφιες χώρες στην κατάρτισή τους και την προσαρμογή τους στην ένταξη στην ενιαία αγορά. Μεταξύ αυτών των οργανώσεων θα πρέπει να αναπτυχθούν συμφωνίες εταιρικής σχέσης, που θα οργανώνουν τη συνεργασία και την αλληλοβοήθεια, μεταξύ άλλων και για τη διευκόλυνση των συναλλαγών.

6.2.2. Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στη στήριξη των ΜΜΕ. Τα κυριότερα ευρωπαϊκά προγράμματα για τις επιχειρήσεις (πρόγραμμα - πλαίσιο έρευνας, πρόγραμμα στήριξης των ΜΜΕ και της βιοτεχνίας, χρηματοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων κ.λπ.) θα πρέπει να ανοίξουν περισσότερο στις επιχειρήσεις των υποψήφιων χωρών, να τις βοηθήσουν να βρουν χρηματοδότηση με βέλτιστους όρους (πρόσβαση στο κεφάλαιο κινδύνου, επιδοτήσεις επιτοκίου, εγγυήσεις των ευρωπαϊκών πιστωτικών ιδρυμάτων κ.λπ.), να τις παρακινήσουν να χρησιμοποιούν τα ευρωπαϊκά νομικά εργαλεία που διευκολύνουν την ένταξή τους στην ενιαία αγορά (ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, κοινοτικό σήμα, πιστοποίηση ΕΚ κ.λπ.) και να ενθαρρύνουν τις διεθνικές εταιρικές τους σχέσεις με τις επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

6.2.3. Θα πρέπει επίσης να αναπτυχθεί συνεννόηση μεταξύ των κοινωνικο-επαγγελματικών οργανώσεων στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου, συνεχίζοντας την πρώτη συνεδρίαση των κοινωνικών εταίρων που πραγματοποιήθηκε στη Βαρσοβία τον Μάρτιο 1999 με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ο κοινός προβληματισμός για το μέλλον της ενιαίας αγοράς

6.3. Δεν αρκεί πλέον να ζητείται από τις υποψήφιες χώρες να εφαρμόζουν την ενιαία αγορά όπως λειτουργεί σήμερα. Οι χώρες αυτές πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να προετοιμασθούν για τις μελλοντικές εξελίξεις της ενιαίας αγοράς και να εκφρασθούν για τον κοινό στόχο που επιδιώκουμε για την ενιαία αγορά σε δέκα ή είκοσι χρόνια. Όμως, η λειτουργία της ενιαίας αγοράς με είκοσι πέντε ή τριάντα κράτη μέλη θα έχει αναπόφευκτα διαφορετικές απαιτήσεις και χαρακτηριστικά από τη σημερινή ενιαία αγορά των δεκαπέντε. Γι' αυτό, η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα χρειαστεί:

6.3.1. να συμμετάσχουν οι υποψήφιες χώρες στον προβληματισμό για το μέλλον της ενιαίας αγοράς, ιδίως με την πρόσκλησή τους στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου Εσωτερικής Αγοράς,

6.3.2. να προσκαλούνται παρατηρητές από τις υποψήφιες χώρες στις επιτροπές και τα όργανα που είναι αρμόδια για την εποπτεία της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς,

6.3.3. να συνδεθούν ιδιαίτερα οι υποψήφιες χώρες και οι εκπρόσωποι των κοινωνικοεπαγγελματικών τους κύκλων με τα ζητήματα που αφορούν τη διοικητική απλοποίηση και την πρόληψη των νέων εμποδίων,

6.3.4. να αναληφθεί κοινός προβληματισμός σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις των κοινοτικών πολιτικών (συμπεριλαμβανομένης της γεωργικής), οι οποίες θα πρέπει να συνεχίσουν να εξελίσσονται και μετά την Ατζέντα 2000, το 2006 και αργότερα,

6.3.5. να ξεκινήσει, τέλος, ένας προοπτικός προβληματισμός σχετικά με τις συμπληρωματικότητες και τις συναλλακτικές ροές της διευρυμένης ενιαίας αγοράς με τους περιφερειακούς της γείτονες, όπως τα κράτη του ΕΟΧ και η Ελβετία, οι χώρες της πρώην ΕΣΣΔ και οι χώρες της Λεκάνης της Μεσογείου.

7. Οι πρωτοβουλίες της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

7.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει επίγνωση της ειδικής ευθύνης της να στηρίξει τη διαδικασία ένταξης των υποψήφιων χωρών στην ενιαία αγορά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως εκπρόσωπος της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών, αυτή είναι που πρέπει κατά πρώτο λόγο να μεριμνήσει για την πραγματική συμμετοχή των κοινωνικο-οικονομικών φορέων της Ανατολής και της Δύσης σ' αυτή την τεράστια διαδικασία.

7.2. Προς τούτο, η ΟΚΕ σκοπεύει να αναπτύξει κατά τη διάρκεια των προσεχών ετών τις ακόλουθες πρωτοβουλίες.

7.2.1. Η ΟΚΕ θα συνεχίσει να καλλιεργεί τις επαφές που έχει ξεκινήσει μέσω των διμερών επιτροπών που έχει συστήσει με τους κοινωνικοεπαγγελματικούς εταίρους των υποψήφιων χωρών, επαληθεύοντας την εξέλιξη της κατάστασης και των ιδιαίτερων προτεραιοτήτων της καθεμιάς τους.

7.2.2. Η ΟΚΕ θα συνεχίσει τη διοργάνωση ετήσιων συναντήσεων με τους κοινωνικοεπαγγελματικούς εκπροσώπους της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, που θα της επιτρέψουν ιδίως να κάνει τον απολογισμό της συνέχειας των διάφορων συστάσεων της παρούσας γνωμοδότησης.

7.2.3. Το Παρατηρητήριο της Εσωτερικής Αγοράς της ΟΚΕ θα συνεχίσει κατά τα επόμενα χρόνια να μεριμνά με ιδιαίτερη προσοχή για την εύρυθμη λειτουργία της διαδικασίας σύνδεσης των υποψήφιων χωρών και των κοινωνικοεπαγγελματικών τους οργανώσεων με τη διεύρυνση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς. Συγκεκριμένα, θα επεκτείνει σταδιακά προς την κατεύθυνση των υποψήφιων χωρών το πεδίο εφαρμογής της έρευνάς του Prism (Progress Report on Initiatives in the Single Market) σχετικά με τις πρωτοβουλίες και τις ορθές πρακτικές που αναπτύσσονται επιτόπου για την πρόοδο της ενιαίας αγοράς.

Βρυξέλλες, 22 Σεπτεμβρίου 1999.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice RANGONI MACHIAVELLI

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Διεύρυνση - Στατιστικές

Μεγέθη έτους 1997

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>