[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 23.1.2007

SEC(2007) 70 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Κύπρου, για την περίοδο 2006-2010

(υποβάλλεται από την Επιτροπή )

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Γενικό πλαίσιο

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Η μεταρρύθμιση του Συμφώνου το 2005, αφενός, αναγνώριζε τη χρησιμότητά του για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αφετέρου δε, αποσκοπούσε στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Κύπρου υποβλήθηκε τον Μάιο 2004. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη για το πρόγραμμα την 5η Ιουλίου 2004 βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο δύναται να τα εξετάσει.

Ιστορικό για την Αξιολόγηση του νέου προγράμματος

Η Επιτροπή εξέτασε το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Κύπρου, που υποβλήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2006, και εξέδωσε σύσταση για την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου επ' αυτού (βλ. πλαίσιο για τα κυριότερα σημεία της αξιολόγησης).

Προκειμένου να σχηματισθεί μια εικόνα του πλαισίου εντός του οποίου αξιολογείται η δημοσιονομική στρατηγική του νέου προγράμματος σύγκλισης, στις παραγράφους που ακολουθούν περιγράφονται συνοπτικά τα εξής:

1. οι οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις κατά την τελευταία δεκαετία·

2. η πλέον πρόσφατη αξιολόγηση της κατάστασης της χώρας βάσει του διορθωτικού σκέλους του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης (περίληψη της γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης)·

3. η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006.

Πρόσφατες οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις

Η Κύπρος είναι μια μικρή ανοικτή οικονομία, που, ως εκ τούτου είναι εκτεθειμένη σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Υλοποιεί μια επιτυχημένη διαδικασία ονομαστικής και πραγματικής σύγκλισης με την ΕΕ. Η αύξηση του ΑΕΠ είναι ισχυρή και ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 3,5% το χρόνο τα τελευταία δέκα έτη, ενώ ο πληθωρισμός είναι χαμηλός. Ο πληθωρισμός ΕνΔΤΚ διατηρήθηκε σε επίπεδα κάτω του 3% το μεγαλύτερο μέρος της περασμένης δεκαετίας. Η κυπριακή οικονομία χαρακτηρίζεται από συνθήκες σχεδόν πλήρους απασχόλησης. Η μακροπρόθεσμη ανεργία βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, ενώ η αύξηση της παραγωγικότητας είναι υψηλή σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα. Ωστόσο, η ονομαστική αύξηση των μισθών και το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος τείνουν να αυξάνονται συγκριτικά ταχύτερα σε σχέση με τους εμπορικούς της εταίρους. Πάντως, οι τομείς των υπηρεσιών που είναι προσανατολισμένες σε εξαγωγές, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν και το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών εξαγωγών, επιτυγχάνουν ικανοποιητικές επιδόσεις, αν και το ευρύ εμπορικό πλεόνασμα στις υπηρεσίες δεν αντισταθμίζει πλήρως το εμπορικό έλλειμμα σε προϊόντα. Έτσι, το ισοζύγιο τρεχουσών πληρωμών της Κύπρου παρέμεινε αρνητικό τα δέκα τελευταία έτη. Ωστόσο, η χρηματοδότησή του δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα μέσω εισροών για επενδύσεις χαρτοφυλακίου και άμεσες επενδύσεις και καταθέσεων αλλοδαπών σε εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα. Το πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης που εφαρμόζεται μείωσε το έλλειμμα στο 2% του ΑΕΠ το 2006 ενώ και το δημόσιο χρέος ακολουθεί πτωτική τροχιά.

H αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το προηγούμενο πρόγραμμα

Στις 14 Μαρτίου 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, για την περίοδο 2005-2009. Το Συμβούλιο εξέφρασε την ικανοποίησή του για «τη διαρθρωτική προσαρμογή που προβλέπεται για την περίοδο του προγράμματος μετά τη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ το 2005». Το Συμβούλιο κάλεσε την Κύπρο να «λάβει μέτρα μόνιμου χαρακτήρα που θα επιτρέψουν τη συνέχιση της προσπάθειας δημοσιονομικής εξυγίανσης και την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου που καθορίζεται στο πρόγραμμα». Το Συμβούλιο κάλεσε επίσης την Κύπρο «να ελέγξει τις δημόσιες δαπάνες και να εφαρμόσει περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στους τομείς των συντάξεων και της υγείας προκειμένου να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών».

H αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006

Η έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων της Κύπρου, που υποβλήθηκε στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, παρουσιάστηκε στις 17 Οκτωβρίου 2006. Το κυπριακό εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων εντοπίζει ως βασικές προκλήσεις/προτεραιότητες: τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών· την ποιότητα των δημόσιων οικονομικών· την Ε&A· την καινοτομία και τις ΤΠΕ· τη βελτίωση της διαφοροποίησης της οικονομίας· τον ανταγωνισμό και το επιχειρηματικό περιβάλλον· την περιβαλλοντική διατηρησιμότητα · τις υποδομές· το ανθρώπινο κεφάλαιο· και την κοινωνική συνοχή.

Η αξιολόγηση από την Επιτροπή του προγράμματος (που εγκρίθηκε στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης προόδου του Δεκεμβρίου 2006 [2] ) έδειξε ότι ή Κύπρος πραγματοποιεί ικανοποιητική πρόοδο στην εφαρμογή του εθνικού της προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Γενικά, η εφαρμογή της πλειονότητας των μέτρων φαίνεται να προχωρεί όπως είχε προβλεφθεί.

Σε σχέση με τα θετικά και αρνητικά σημεία που είχαν εντοπιστεί, συστήθηκε στην Κύπρο να αναλάβει δράση στους τομείς των μεταρρυθμίσεων των συντάξεων και του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης καθώς και της απασχόλησης και των ευκαιριών επιμόρφωσης για τους νέους.

Πλαίσιο: Κυριότερα σημεία της αξιολόγησης Όπως απαιτεί το άρθρο 5 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σταθερότητας) και το άρθρο 9 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σύγκλισης) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, κατά την αξιολόγηση εξετάζεται: αν είναι ευλογοφανείς οι οικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) που καθόρισε το κράτος μέλος και αν η πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι κατάλληλη, αν τα μέτρα που λαμβάνονται ή/και προτείνονται για την τήρηση της πορείας προσαρμογής επαρκούν για την επίτευξη του ΜΔΣ κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, κατά την αξιολόγηση της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ, αν καταβάλλεται μεγαλύτερη προσπάθεια προσαρμογής σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, ενώ η προσπάθεια μπορεί να είναι πιο περιορισμένη σε περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας και, για τη ζώνη του ευρώ και κράτη μέλη του ΜΣΙ ΙΙ, αν το κράτος μέλος προβλέπει ετήσια βελτίωση του κυκλικά προσαρμοσμένου αποτελέσματος, μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, ίση προς 0,5% του ΑΕΠ ως ένδειξη προόδου για την επίτευξη του ΜΔΣ του, κατά τον προσδιορισμό της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ (για κράτη μέλη που δεν τον έχουν ακόμη επιτύχει) ή την προσωρινή απόκλιση από αυτόν (για κράτη μέλη που τον έχουν επιτύχει), αν εφαρμόζονται μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που οδηγούν άμεσα στην εξοικονόμηση πόρων μακροπρόθεσμα (μεταξύ άλλων, μέσω της αύξησης της δυνητικής ανάπτυξης) και, ως εκ τούτου, έχουν απτά αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών (υπό τον όρο ότι εξασφαλίζεται κατάλληλο περιθώριο ασφαλείας σε σχέση με την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ και εφόσον η δημοσιονομική θέση αναμένεται να επανέλθει στα επίπεδα του ΜΔΣ εντός της περιόδου του προγράμματος), με ιδιαίτερη προσοχή στις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος που εισάγουν πολυπυλωνικό σύστημα που περιλαμβάνει έναν υποχρεωτικό και πλήρως κεφαλαιοποιητικό πυλώνα, αν οι οικονομικές πολιτικές του κράτους μέλους παρουσιάζουν συνοχή με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. . Η ευλογοφάνεια των μακροοικονομικών παραδοχών του προγράμματος αξιολογείται με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, χρησιμοποιώντας επίσης την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση της δυνητικής παραγωγής και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων. Η αξιολόγηση της συνεκτικότητας με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών πραγματοποιείται με βάση τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών στον τομέα των δημόσιων οικονομικών όπως παρουσιάζονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Κατά την αξιολόγηση εξετάζεται επίσης: η εξέλιξη του δείκτη χρέους και οι προοπτικές της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση του Συμβουλίου της 20ής Μαρτίου 2005 για τη «Βελτίωση της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης», πρέπει να αποτελούν αντικείμενο «αρκετής προσοχής … κατά την εποπτεία των δημοσιονομικών θέσεων». Σε ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12ης Οκτωβρίου 2006, περιγράφεται η προσέγγιση που πρέπει να τηρείται κατά την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας[3] |

- ο βαθμός συνοχής με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που υπέβαλε το κράτος μέλος στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Στο διαβιβαστικό σημείωμα της 7ης Ιουνίου 2005 προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών για την περίοδο 2005-2008, το Συμβούλιο ΕCOFIN δήλωσε ότι τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων πρέπει να παρουσιάζουν συνοχή με τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης,

- η συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας[4] ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει μια κοινή διάρθρωση και τυποποιημένους πίνακες δεδομένων για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης.

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7 ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Κύπρου για την περίοδο 2006-2010

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[5], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

4. Στις [27 Φεβρουαρίου 2007] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Κύπρου, για την περίοδο 2006 έως 2010.

5. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ από 3,7% το 2006 θα ανέλθει σε 4,1% κατά μέσο όρο για το υπόλοιπο της περιόδου που καλύπτεται από το πρόγραμμα. Βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, το σενάριο αυτό φαίνεται να βασίζεται σε ρεαλιστικές υποθέσεις ανάπτυξης. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό φαίνονται επίσης να είναι ρεαλιστικές.

6. Για το 2006, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης υπολογίζεται σε μόλις κάτω από 2% του ΑΕΠ στις φθινοπωρινές προβλέψεις 2006 των υπηρεσιών της Επιτροπής, όπως είχε προβλεφθεί στην προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης. Με την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ να είναι χαμηλότερη απ’ ό,τι προβλεπόταν στην προηγούμενη επικαιροποίηση (3.7% αντί για 4.2%), υπολογίζεται ότι οι συνολικές δαπάνες είναι υψηλότερες απ’ ό,τι είχε σχεδιαστεί αλλά ότι το γεγονός αυτό θα αντισταθμιστεί από τα υψηλότερα συνολικά έσοδα.

7. Μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2005, το πρόγραμμα στοχεύει σε περαιτέρω εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών. Το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να βελτιωθεί από έλλειμμα 1,9% του ΑΕΠ το 2006 σε ισοσκελισμένη θέση το 2010 αποκλειστικά μέσω περικοπών των δαπανών δεδομένου ότι ο δείκτης των εσόδων παραμένει σταθερός καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος. Ενώ οι συνολικές δαπάνες προβλέπεται να μειωθούν κατά 1,75 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ στη διάρκεια του προγράμματος, εκ των οποίων 1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ αντιστοιχεί σε μικρότερες πληρωμές τόκων, οι κοινωνικές πληρωμές προβλέπεται να αυξηθούν κατά 1,25 εκατοστιαίες μονάδες, Το πρωτογενές πλεόνασμα σχεδιάζεται να αυξηθεί από 1,5% του ΑΕΠ το 2006-2007 σε λίγο πάνω από 2% του ΑΕΠ το 2008 και να παραμείνει σταθερό στη συνέχεια. Η σχεδιαζόμενη εξυγίανση είναι ελαφρώς ταχύτερη από ό,τι στην προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης, έναντι ενός γενικά παρόμοιου μακροοικονομικού σεναρίου.

8. Τι διορθωτικό αποτέλεσμα (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα μη λαμβανομένων υπόψη των έκτακτων και άλλων προσωρινών μέτρων) που υπολογίστηκε σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία προβλέπεται να βελτιωθεί από έλλειμμα γύρω στο 1,5% του ΑΕΠ το 2006 σε πλεόνασμα περίπου 0,25% του ΑΕΠ στα τέλη της περιόδου που καλύπτεται από το πρόγραμμα. Όπως και στην προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) για τη δημοσιονομική θέση που παρουσιάζεται στο πρόγραμμα είναι διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5% του ΑΕΠ ο οποίος σύμφωνα με το πρόγραμμα θα επιτευχθεί το 2008, ένα χρόνο νωρίτερα σε σχέση με την προηγούμενη επικαιροποίηση. Δεδομένου ότι ο ΜΔΣ είναι περισσότερο απαιτητικός από το ελάχιστο όριο (που εκτιμάται σε έλλειμμα γύρω στο 1,75% του ΑΕΠ), η επίτευξη του ικανοποιεί την ανάγκη παροχής περιθωρίου ασφαλείας έναντι της εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο ΜΔΣ εντάσσεται στο πλαίσιο που προβλέπεται για τα κράτη μέλη της ζώνης ευρώ και του ΜΣΙ II από το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης και τον κώδικα δεοντολογίας και αντικατοπτρίζει κατάλληλα τον δείκτη του χρέους και τη μέση αύξηση του δυνητικού προϊόντος μακροπρόθεσμα.

9. Οι κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα φαίνονται γενικά εξισορροπημένοι. Ο στόχος για το 2007 φαίνεται ρεαλιστικός σε σύγκριση και με τις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2006 των υπηρεσιών της Επιτροπής και, για το 2008, όταν το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να βελτιωθεί, υπάρχουν σχετικά λεπτομερείς πληροφορίες στο πρόγραμμα για τα μέτρα που θα στηρίξουν την προσαρμογή. Ωστόσο, υπάρχει κίνδυνος εκτροπής των δαπανών λαμβανομένου υπόψη του υψηλού βαθμού περικοπής των δαπανών που προβλέπονται και της έλλειψης πληροφοριών για τα ανώτατα όρια των δαπανών και την εφαρμογή τους. Από την άλλη πλευρά, το γενικό ιστορικό ως προς την τήρηση της εφαρμογής των δημοσιονομικών στόχων είναι ικανοποιητικό.

10. Ενόψει της αξιολόγησης του κινδύνου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος φαίνεται επαρκής ώστε να διασφαλιστεί ότι θα επιτευχθεί ο ΜΔΣ ως το 2008, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα. Επιπλέον, φαίνεται να παρέχει επαρκές περιθώριο ασφάλειας ώστε να μην υπερβεί το έλλειμμα το όριο του 3% του ΑΕΠ υπό συνήθεις μακροοικονομικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτεται από το πρόγραμμα. Ο ρυθμός προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ που προβλέπει το πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, που προβλέπει ότι, για τα κράτη μέλη της ζώνης ευρώ και του ΜΣΙ II, η ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος πρέπει να είναι 0,5% του ΑΕΠ κατ’ ελάχιστο όριο και η προσαρμογή πρέπει να είναι υψηλότερη σε ευνοϊκή οικονομική συγκυρία ενώ μπορεί να είναι χαμηλότερη σε δυσμενή οικονομική συγκυρία. Μετά την επίτευξη του ΜΔΣ, ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής που προβλέπει το πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται επίσης με το σύμφωνο.

11. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι έφθασε το 64,75% το 2006, πάνω από την τιμή αναφοράς της συνθήκης, δηλαδή 60% του ΑΕΠ. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι ο δείκτης του χρέους θα μειωθεί κάτω από την τιμή αναφοράς 60% του ΑΕΠ το 2008 και θα συνεχίσει να μειώνεται μόλις πάνω από το 46% του ΑΕΠ στα τέλη της περιόδου που καλύπτεται από το πρόγραμμα. Οι κίνδυνοι για την προβλεπόμενη εξέλιξη του δείκτη του χρέους φαίνεται να είναι γενικά εξισορροπημένοι. Ενόψει της αξιολόγησης του κινδύνου, ο δείκτης του χρέους μειώνεται επαρκώς προς την κατεύθυνση της τιμής αναφοράς στα πρώτα έτη του προγράμματος που προβλέπεται να προσεγγίσει ως το 2007.

12. Οι μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές επιπτώσεις από τη γήρανση του πληθυσμού στην Κύπρο είναι μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ, και επηρεάζονται ιδίως από πολύ σημαντική αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών ως ποσοστού του ΑΕΠ. Η αρχική δημοσιονομική θέση συμβάλλει στην ελάφρυνση των προβλεπόμενων σημαντικών μακροπρόθεσμων δημοσιονομικών επιπτώσεων από τη γήρανση του πληθυσμού αλλά δεν επαρκεί για να τις καλύψει. Επιπλέον, το σημερινό επίπεδο του ακαθάριστου χρέους υπερβαίνει την τιμή αναφοράς της συνθήκης. Η συνέχιση της εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών παράλληλα με την έγκριση μέτρων για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος με στόχο τον περιορισμό της σημαντικής αύξησης των δαπανών για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, θα συμβάλλει, όπως έχει αναγνωριστεί από τις αρχές, στη μείωση του κινδύνου για τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Γενικά, η Κύπρος φαίνεται να αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο ως προς τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

13. Το πρόγραμμα σύγκλισης περιέχει ποιοτική αξιολόγηση της συνολικής σχέσης της έκθεσης εφαρμογής του Οκτωβρίου 2006 με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική. Επιπλέον, παρέχει συστηματικές πληροφορίες για τα άμεσα δημοσιονομικά κόστη ή εξοικονομήσεις των κυριότερων μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και οι δημοσιονομικές προβλέψεις του φαίνεται να λαμβάνουν υπόψη τις δημοσιονομικές επιπτώσεις των δράσεων που περιγράφονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Τα μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης φαίνονται συνεπή με εκείνα που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, και τα δύο προγράμματα προβλέπουν τη σταδιακή εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στον τομέα των συντάξεων και της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης ώστε να αντιμετωπισθούν οι επιπτώσεις από τη γήρανση του πληθυσμού, αλλά δεν υπάρχει επαρκής σαφήνεια ως προς το περιεχόμενο και το χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση και πλήρη εφαρμογή μιας συνεπούς «δια βίου» στρατηγικής.

14. Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος είναι γενικά σύμφωνη με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών όπως παρουσιάζονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008.

15. Σχετικά με τις απαιτήσεις του κώδικα δεοντολογίας για τα στοιχεία των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα περιέχει όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα από τα προαιρετικά στοιχεία[6].

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι, μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2005, το πρόγραμμα πραγματοποιεί ικανοποιεί πρόοδο προς την επίτευξη του ΜΔΣ κατά την περίοδο που καλύπτει, με μείωση των δαπανών και σε ένα πλαίσιο ισχυρών προοπτικών ανάπτυξης. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος προβλέπεται να πλησιάσει την τιμή αναφοράς 60% του ΑΕΠ ως το 2007 και να συνεχίσει να μειώνεται τα επόμενα έτη.

Ενόψει της παραπάνω αξιολόγησης, ιδιαίτερα του επιπέδου του χρέους και της προβλεπόμενης αύξησης των δαπανών για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, η Κύπρος καλείται να ελέγξει τις δαπάνες για τις συντάξεις του δημοσίου και να εφαρμόσει περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στους τομείς των συντάξεων και της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης ώστε να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |

Πραγματικό ΑΕΠ (% μεταβολής) | ΠΣ Δεκέμβριος 2006 | 3,9 | 3,7 | 3,9 | 4,1 | 4,1 | 4,1 |

COM Νοεμβ. 2006 | 3,8 | 3,8 | 3,8 | 3,9 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκέμβριος 2005 | 4,1 | 4,2 | 4,2 | 4,2 | 4,3 | μ.δ.σ. |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Δεκέμβριος 2006 | 2,0 | 2,4 | 2,5 | 2,4 | 2,0 | 2,0 |

COM Νοεμβ. 2006 | 2,0 | 2,4 | 2,0 | 2,4 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκέμβριος 2005 | 2,1 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | μ.δ.σ. |

Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 20061 | -0,9 | -1,0 | -1,1 | -1,1 | -1,1 | -1,1 |

COM Νοεμβ. 20065 | -1,3 | -1,3 | -1,3 | -1,3 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκέμβριος 20051 | -0,8 | -0,3 | 0,1 | 0,0 | 0,1 | μ.δ.σ. |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 2006 | -2,3 | -1,9 | -1,6 | -0,7 | -0,4 | -0,1 |

COM Νοεμβ. 2006 | -2,3 | -1,9 | -1,7 | -1,7 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκέμβριος 2005 | -2,5 | -1,9 | -1,8 | -1,2 | -0,6 | μ.δ.σ. |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 2006 | 1,1 | 1,4 | 1,4 | 2,1 | 2,1 | 2,2 |

COM Νοεμβ. 2006 | 1,1 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκέμβριος 2005 | 0,7 | 1,2 | 1,2 | 1,4 | 1,7 | μ.δ.σ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 20061 | -2,0 | -1,5 | -1,2 | -0,3 | 0,0 | 0,3 |

COM Νοεμβ. 2006 | -1,8 | -1,4 | -1,2 | -1,2 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκέμβριος 20051 | -2,2 | -1,8 | -1,8 | -1,2 | -0,6 | μ.δ.σ. |

Διαρθρωτικό αποτέλεσμα2 (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 20063 | -3,3 | -1,9 | -1,0 | -0,3 | -0,1 | -0,1 |

COM Νοεμβ. 20064 | -2,7 | -1,4 | -1,2 | -1,2 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκέμβριος 2005 | -3,1 | -2,1 | -2,1 | -1,5 | -0,6 | μ.δ.σ. |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 2006 | 69,2 | 64,7 | 60,5 | 52,5 | 49,0 | 46,1 |

COM Νοεμβ. 2006 | 69,2 | 64,8 | 62,2 | 59,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκέμβριος 2005 | 70,5 | 67,0 | 64,0 | 56,9 | 53,5 | μ.δ.σ. |

Σημειώσεις: 1Οι υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής πραγματοποιήθηκαν βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα 2Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες γραμμές) πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. 3Έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα από το πρόγραμμα (1,3% του ΑΕΠ το 2005 και 0,4% το 2006, που όλα μειώνουν το έλλειμμα,). Περιλαμβάνονται 0,4% του ΑΕΠ το 2005 και 2006 που αντιστοιχούν σε πράξεις σχετικά με διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ. 4Έκτακατα και λοιπά προσωρινά μέτρα από τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 (0,9% του GDP το 2005, που μειώνουν το έλλειμμα) σε σύγκριση με το πρόγραμμα (βλέπε σημείωση 3) οι υπηρεσίες της Επιτροπής δεν έλαβαν υπόψη πράξεις που σχετίζονται με τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ ως έκτακτα μέτρα. 5Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 3,9%, 3,7%, 3,9% και 4.0% την περίοδο 2005-2008. Πηγή: Πρόγραμμα σταθερότητας/σύγκλισης (ΠΣΤ/ΠΣΥ), φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 (COM), υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, «Εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση - Ένα έτος επίτευξης αποτελεσμάτων", 12.12.2006, COM(2006)816».

[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην ΕΕ, της 12.10.2006, COM (2006) 574 τελικό και έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων (2006), «Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση», Ευρωπαϊκή Οικονομία, τεύχος αριθ. 4/2006.

[4] «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.

[5] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[6] Δεν έχουν υποβληθεί ιδίως, τα στοιχεία για τις «κυκλικές εξελίξεις» (πίνακας 5), και οι συνεισφορές σχετικά με τη δυνητική αύξηση του ΑΕΠ.