ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡ ΩΠΑΪΚ ΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
Βρυξέλλες , 27.9.2000
COM (2000) 588 τε λικό
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜ ΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΚΟΙΝΟΒ ΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟ ΜΙ ΚΗ ΚΑΙ Κ ΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ , ΤΗ
ΣΥΜ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΑΧ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ
ΠΕΡΙΦΕ ΡΕΙΩΝ
" Το µέλλον του δοµηµένου διαλόγου µετά τη λήξη της ισχύος της συνθήκης ΕΚΑΧ "
2ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜ ΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΚΟΙΝΟΒ ΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟ ΜΙ ΚΗ ΚΑΙ Κ ΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ , ΤΗ
ΣΥΜ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΑΧ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ
ΠΕΡΙΦΕ ΡΕΙΩΝ
" Το µέλλον του δοµηµένου διαλόγου µετά τη λήξη της ισχύος της συνθήκης ΕΚΑΧ "
Π ΡΟ ΒΛ ΗΜ ΑΤ ΙΚΗ
Η συνθήκη ΕΚ ΑΧ λήγει στις 23 Ι ουλί ου2002, γ ε γονό ς πο υ συνεπάγεται την αυτ ο δίκαιη
άρση του ν ο µικούκαθεστώτος και των διαδικασιών της ΕΚ ΑΧ , καθώς και τη διάλυση της
συµβουλευτικής επιτροπής της ΕΚ ΑΧ , που συστήθηκε βάσει της ε ν λ όγω σ υνθήκης1. Το
θέµα πο υ τίθεται είναι ο πρ οσδι ορισµό ς τ ου συµβ ουλευτικο ύκαθεστώτ ος στο οπ οίο
ενδείκνυται να ε νταχθο ύν οι οικείοι κλάδοι . Πέραν τ ων απαντήσεω ν αρχής , εν δείκνυται να
καθοριστούν οι πρακτικές και διαδικαστικές λεπτοµέρειες των λύ σεων π ου έχ ου ν επιλεγεί .
Πρέπει να σηµειωθεί ότι , σύµφ ωνα µε την επιθυµία των κρατών µελών , η Επιτροπή ήταν ,
πριν πράξει οτιδήποτε , υπ οχρεωµέ νη να υπ οβάλει προτάσεις σχετικά µε τις
χρηµατο οικον ο µικές πλευρές της λήξης της ισχύος της συ νθήκης ΕΚΑΧ , ιδιαίτερα την
ανάκτηση των περιο υσιακών στ οιχείων της ΕΚ ΑΧ από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα , τη
διαχείριση των πόρων της και τη χρηµατ οδ ότηση ερευνητικών δραστηριοτήτων στ ους
κλάδους τ ου ά νθρακα και το υ σιδήρ ου και χάλυβα . Η Επιτρ οπή ενέκρινε σειρά πρ οτάσεων
για τα θέµατα αυτά στις 6 Σεπτεµβρίου 2000.
Ωστόσ ο, παρά τ ο γεγ ον ό ς ότι δεν υπάρχει ν οµική υπ οχρέωση , τα κράτη µέλη εξέφρασαν
πρόσφατα την επιθυµία να παρ ουσιάσει η Επιτρ οπή επίσης τις απόψεις της ως προ ς τ ο
µέλλον τ ου δ οµηµέν ο υ διαλόγ ου2.
Στόχ ος της παρο ύσας ανακ οίνωσης είναι , συ νεπώς, να αναλυθεί η πρ οβληµατική αυτή , να
προταθ ούν λύσεις και να διατυπωθο ύν συστάσεις για την εφαρµ ογή τ ους .
Ο Ι ∆ ΥΝ ΑΤ ΕΣ ΛΥ Σ ΕΙ Σ
Σηµείο εκκίνησης οπ οιασδήποτε σκέψης πρέπει να είναι η β ούληση τω ν κρατών µελών να
µην παραταθεί το καθεστώς και η ισχύς τω ν οργά νων της ΕΚΑΧ πέραν του χρ ονικο ύ ορί ου
που έχει οριστεί απ ό τη σ υνθήκη . Ωστόσ ο, πρέπει να διαπιστωθεί η σπο υδαιότητα τ ου
" κεκτηµένου " ΕΚΑΧ όσ ο ν αφ ορά τ ο ν κ οινωνικ ό διάλ ογ ο και τις διαβουλεύσεις . Η
υφιστάµενη εµπειρία και ο σ υγκεκριµένο ς τρ όπ ος της επιτροπής να σ υµβιβάζει συµφέρο ντα ,
συχνά αντικρο υ όµενα , συ νεπάγο νται τη διατήρηση και τη χρησιµοπ οίηση αποτελεσµάτων 50
ετών τριµερών διαβουλεύσεω ν . Για τ ο λ όγ ο αυτ ό η Επιτροπή πρ οέβη σε καταγραφή και
1Όσον αφορά τη σ ύνθε ση και τ α καθ ήκοντα τ ης σ υµβουλευτική ς επιτροπής , βλ. παρ άρτη µα 1
2Βλ. συ µπερ άσ µατα του Σ υµβουλίου Υπουργών Βιοµηχανίας τη ς 18 ης Μαίου 2000 σχ ετικά µ ε την
ανακοίνωση τη ς Επιτροπής ως προς το θέ µα " Κ ατάσ τασ η της αντ αγ ωνισ τικότητας της βιοµηχα νία
σιδήρου και χάλ υβα στην ΕΕ ".
3ανάλυση των διαφόρω ν επιλογώ ν π ου πρ οσφέρ ονται για τη συ νέχιση το υ δ οµηµέν ο υ
διαλόγο υ µετά από τ ο 2002. Πρ οβλέπο νται συνεπώς :
– Η δηµιο υργία µιας ad hoc διάρθρωσης παρ όµ οιας µε τ ο ισχύον σύ στηµα : κατά
την έκτακτη σύν οδ ό της στις 11 Μαίου2000, η συµβ ουλευτική επιτροπή ΕΚΑΧ
πρότεινε τη σύσταση ad hoc διάρθρωσης απ οτελούµενης από 54 µέλη, τα οποία
θα διορίζ ο νται από το Συµβ ούλιο και θα διαθέτ ουν δικαίωµα πρωτοβ ουλίας ,
µό νιµη γραµµατεία , πίστωση από τ ον προ ϋπολ ογισµ ό , κλπ.
– Η δηµιο υργία µιας στρ ογγυλής τραπέζης , π ου θα συ νέρχεται περιοδικά και θα
συγκεντρώνει σε τριµερή µ ορφή τ ο υς κλάδ ου ς τ ου ά νθρακα και τ ου σιδήρ ου και
χάλυβα. Θα ζητείται η γνώµη των συµ µετεχό ντων για έγγραφα γενικής πολιτικής ,
καθώς και για ερευνητικά προγράµµατα π ου θα χρηµατ οδ οτ ούνται από τη νΕπιτροπή µε πόρ ο υς της ΕΚΑΧ
.
– Η δηµιο υργία µιας επιτροπής π ου θα εξαρτάται άµεσα από την Επιτροπή , η οπ οία
θα διορίζεται και θα εντάσσεται σε µία από τις υπηρεσίες της . Η εν λ όγω
επιτροπή θα είναι συγκρίσιµη µε τις διάφορες υφιστάµενες επιστηµο νικές ή
τεχνικές επιτροπές , οι αρµ οδι ότητες των οπ οίων , όµως, θα µπ ορ ούσαν να
διευρυνθ ούν σε ορισµένα θέ µατα γενικής π ολιτικής που αφ ορ ούν τ ο ν άνθρακα , το
σίδηρο και τ ο χάλυβα .
– Τέλος, η µετάβαση των κλάδω ν τ ου άνθρακα και το υ σιδήρο υ και χάλυβα στις
αρµο διότητες της Οικο ν οµικής και Κοινωνικής Επιτροπής ( ΟΚΕ).
Αυτή η τελευταία επι λογή επιβλήθηκε ταχέως και οι άλλες υπο θέσεις αποκλείστηκαν είτεγιατί παραγνώριζαν την πραγµατικότητα της λήξης της ισχύος της συν θήκης και τις συνέπειές
της σε όλες τις διαρθρώσεις της ΕΚΑΧ
, είτε γιατ ί προϋπέθεταν τη θέσπιση διαρθρώσεων sui
generis στο ασαφές και δ ύσκ ολα δικαιολ ογήσιµο καθεστώς ένα ντι των δύ ο κλάδων , οι οπ οίοι
σύµφωνα µε τις επιθυµίες τω ν κρατών µελών , θα χάσο υν την ιδιαιτερότητά τ ους και θα
διέπονται απ ό τ ο κ οιν ό δίκαιο .
Η ΕΠ Ι ΛΕΓ ΕΙΣ Α Π ΡΟΣ ΕΓΓΙΣΗ : Η Α ΝΑ ΛΗ ΨΗ ΑΠΟ ΤΗΝ Ο Ι ΚΟ Ν ΟΜΙ Κ Η ΚΑ Ι Κ ΟΙΝΩΝ Ι ΚΗ
Ε ΠΙΤ ΡΟΠ Η
Στόχ ος είναι να διευρυ νθ ούν οι αρµ ο διότητες της ΟΚΕ στ ους κλάδο υς τ ο υ άνθρακα , το υ
σιδήρου και το υ χάλυβα και όπως συµβαίνει και µε άλλο υς κλάδ ου ς της οικον ο µικής και
κοινωνικής ζ ωής να καταστεί το συµβ ουλευτικό όργαν ο µε αρµ ο διότητα κ οιν ούδικαίου για
τους δ ύο κλάδ ους .
Εξάλλου, πέραν αυτής της αρµ ο διότητας αρχής , η ΟΚΕ έχει την ευκαιρία να επωφεληθεί από
το κεκτηµέν ο και την εµπειρία της συ µβουλευτικής επιτρ οπής σε θέµατα δ οµηµέ ν ου
διαλόγο υ. Η εµπειρία αυτή θα µπ ορ ο ύσε να χρησιµοπ οιηθεί επωφελώς για την ενίσχυση της
ικανότητας της ΟΚΕ να χειρίζεται θέµατα που έχου ν σχέση µε τις βιοµηχανικές µεταλλάξεις ,
ιδίως εν όψει της διεύρ υνσης .
Πρέπει, συνεπώς, να διερευνηθεί ο καλύτερ ος τρ όπ ος για την ανάληψη από την ΟΚΕ
ορισµένω ν δραστηριοτήτων γνω µ ο δ ότησης και ορισµένων µεθ ό δων εργασίας της
συµβουλευτικής επιτροπής . ∆ε ν τίθεται , πάντως, θέµα αυτ ούσιας µεταφ οράς µελών ή
αρµο διοτήτων στ ο πλαίσιο της συνθήκης της συ µβουλευτικής επιτρ οπής ΕΚΑΧ , η οπ οία θα
πάψει εξ ορισµο ύνα υφίσταται το 2002.
4Η ανάληψη ορισµένω ν σ υµβο υλευτικών δραστηριο τήτων της συµβ ουλευτικής επιτροπής
ΕΚ ΑΧ από την ΟΚΕ κρίνεται η πλέ ον αρµ ονική , δ εδ οµέ ν ου ότι η ΟΚΕ θεωρήθηκε από την
αρχή ως τ ο φ υσικό όργαν ο διαβούλευσης σε κ οιν οτικό επίπεδο και η δηµι ουργία της απ ό τη
συνθήκη ΕΟΚ το 1957 τη ν καθιστά ως τ ο " φυσικό" διάδ οχο της σ υµβο υλευτικής επιτροπής
ΕΚ ΑΧ που συ στήθηκε το 1952. Τα κράτη µέλη προ έβλεπαν , άλλωστε, τη συγχώνε υση των
δύο οργάνω ν κατά τη συγχώνευση των εκτελεστικών οργά νων πο υ πραγµατοπ οιήθηκε τ ο
1965.
Η µεταφο ρά δραστηρι οτήτων πρ ος την ΟΚΕ ευθ υγραµµίζεται µε τ ο γεγο ν ός ότι ο άνθρακας ,
ο σίδηρο ς και ο χάλυβας θα υπόκεινται απ ό τ ον Ι ούλι ο τ ου 2002 στ ο καθεστώς κ οιν ού
δικαίου της σ υνθήκης ΕΚ . Ο παραλληλισµός αυτ ός µεταξύτω ν ν οµικών ρυθ µίσεων και των
συµβουλευτικών µηχανισµών τ οπ οθετεί έτσι τ ου ς σχετικούς κλάδ ους σε θέση παρ όµ οια µε
αυτήν των άλλων κλάδων της οικ ον οµικής και κ οινωνικής ζωής . Αντανακλά , επίσης, τη
βούληση των κρατών µελών να µην παρατείνου ν τη ν ισχύ της συνθήκης , τις διαδικασίες και
τα όργανα της ΕΚ ΑΧ πέραν το υ χρ ονικ ούορί ου πο υ έχει καθ οριστεί από τη συν θήκη και να
µην ανασυστήσ ου ν έ να καθεστώς παρέκκλισης για το ν άνθρακα , τ ο σίδηρ ο και το χάλυβα .
Στο θεσ µικό επίπεδο , η λύση αυτή απ οδεικνύεται περισσότερ ο ευέλικτη και λιγότερο
δαπανηρή από τις άλλες επιλογές . Συ νεπάγεται οριακή µ όν ον αύξηση των δηµ οσι ον ο µικών
πόρων της ΟΚΕ , οι οποί οι σήµερα α νέρχ ονται σε 80 εκατ. €. Η αρµ όδια για τ ον
προϋπ ολ ογισµό αρχή θα µπ ορ ούσε επίσης να αντιµετωπίσει το ε νδεχ όµε ν ο µιας
περιορισµένης πρ οσαρµ ογής της διοικητικής στήριξης των νέω ν αυτώ ν συ µβουλευτικών
δραστηριοτήτων της ΟΚΕ , µε βάση αυτήν π ου παρέχεται σήµερα στη συµβ ουλευτική
επιτροπή ΕΚΑΧ . Εν αντιθέσει πρ ος όλες τις άλλες , µε την πρ οσέγγιση αυτή απο φεύγεται η
δηµιουργία µιας νέας διάρθρωσης µε ασαφές καθεστώς , η οπ οία θα ήταν δ ύσκ ολο να
δικαιολογηθεί έναντι άλλων οργάνων και κλάδων της οικο ν οµικής και κοινω νικής ζωής .
Είναι σηµαντικό να σηµειωθεί ότι όπως και σε άλλους οικο ν οµικο ύς κλάδ ου ς , η γενική
αρµο διότητα της ΟΚΕ στου ς κλάδ ους τ ου άνθρακα και το υ σιδήρ ου και χάλυβα δεν απ οτελεί
εµπόδι ο για τ ο συγκεκριµέν ο ρ όλ ο της Επιτρ οπής στ ον κ οινωνικ ό διµερή διάλογ ο πο υ
διεξάγουν οι κοινω νικοί εταίρ οι στ ο πλαίσιο τω ν επιτροπώ ν τ οµεακ ούδιαλόγ ου π ου
διοργανώ νει η Γ∆ Απασχόληση . Επιτροπές της µ ορφή ς αυτής πο υ έχ ου ν συσταθεί µετά από
αίτηση των κοινω νικών εταίρων τω ν ε νδιαφερ οµένω ν κλάδω ν , των οπ οίων τη γραµµατεία
εξασφαλίζει η Επιτροπή , πρ οβλέπονται ήδη για 25 κλάδ ους3και θα µπ ορ ούσαν να συσταθ ούν
για τους κλάδο υς τ ο υ σιδήρ ου και χάλυβα και του άν θρακα . Οι τ οµεακές αυτέ ς επιτροπές
κοινωνικ ούδιαλόγ ου παρέχου ν στ ου ς κ οινωνικ ού ς εταίρους τ ου εκάστοτε κλάδο υ τη
δυνατ ότητα να αναπτύξου ν έ ναν αυ τόνο µο κ οινω νικό διάλογ ο και ταυτόχρ ονα αποτελ ούν
τόπ ους πληροφ όρησης και διαβούλευσης για τις ανά κλάδ ο π ολιτικές .
Τέλος, η γενική αρµ οδι ότητα της ΟΚΕ στ ον άνθρακα και τ ο σίδηρ ο και χάλυβα δεν θα
δηµιουργ ο ύσε πρ όβληµα στις διαβουλεύσεις π ου διεξάγει η Επιτροπή µε τις
αντιπροσωπευτικές επιτροπές τω ν κλάδω ν αυτώ ν , στ ο πλαίσιο της χρηµατ ο δότησης
ερευνητικών δραστηρι οτήτων µετά από τ ο 2002. Η συµµετ οχή τω ν επιτρ οπών αυτώ ν στα
ερευνητικά προγράµµατα π ου χρηµατο δ οτ ούνται απ ό π όρ ους της ΕΚΑΧ µετά από τη λήξη
3Για συ µπληρ ωµ ατικέ ς πληροφορίες ως προς το θέ µα αυτό , βλ. π αράρτ ηµα 2.
5της ισχύος της υπήρξε επιθυµία των κρατών µελών και εγγράφεται στη συνέχιση
υφιστάµενων πρ ογραµµάτων της ΕΚΑΧ4.
Ε ΝΑ Ε ΥΝΟ ΪΚΟ ΠΛ ΑΙΣ ΙΟ
Εκτός από τη λήξη της ισχύος της σ υνθήκης ΕΚ ΑΧ και το µέλλ ον το υ δ οµηµέν ο υ διαλόγ ου
που διεξάγεται υπό την αιγίδα της συµβ ουλευτικής επιτροπής , π ολλοί παράγοντες συµ µαχούν
υπέρ της µεταφ οράς της ε ν λ όγω αρµ ο διότητας στην ΟΚΕ και κάποιας µ ορ φής εξέλιξης το υ
ρόλ ου της τελευταίας :
- Όπως όλα τα άλλα κύρια και επικουρικά ό ργανα , η ΟΚΕ έχει συνείδηση της
ανάγκης εξέλιξης των καθηκόντω ν της και εκσυγχρο νισµο ύτης δ οµής και της
λειτουργίας της . Έχει αρχίσει ήδη να σκέπτεται τ ο θέµα και έχει λάβει µέτρα προς
την κατεύθυνση αυτή , πρ οκειµέν ου να ενισχύσει τη συ νεισφ ορά της στις
διάφορες κ οινοτικές π ολιτικές . Η πρ οσπάθεια αυτή υπ οστηρίζεται από τ ο
Ευρωπαϊκό Κοιν οβ ούλιο και την Επιτροπή . Στη γνώµη πο υ εξέδωσε στη ∆∆ µε
τον τίτλο " Πρ οσαρµ ογή τω ν θεσ µικών οργάνω ν για την επιτυχία της
διεύρυνσης "5, η τελευταία συνιστ ούσε έτσι ‘ να επανεξετάσει η διάσκεψη τις
αποστολές της ΟΚΕ και να προσαρµόσει τη σύνθ εσή της σ ε συνάρτηση µε τ ις
αποστολές αυτές . Η Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή θα µπορού σε , για
παράδειγµα , να ενισχύ σει τον ρόλο της ως π λαίσιο διαβου λεύσ εων των κοινωνικών
και οικονοµικών εταίρων µεταξύ τους .( … ) Η αναδιαρθρωµένη µε αυτόν τον τρόπο
Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπ ή θα µπορούσε να εξυπηρε τήσει το ρόλο του
συνδέσµου µε την κο ινωνία των πολιτών ".
– Σε ένα περιβάλλον π ου χαρακτηρίζεται από τη διεθν οπ οίηση και την αυξηµένη
αλληλεξ άρτηση των οικον ο µικών παραγό ντων , είναι σηµαντικό οι πρωτ οβο υλίες
και οι αποφάσεις πο υ λαµβάν ονται σε π ολιτικό επίπεδ ο να γίν ονται καταν οητές
από τ ους π ολίτες και να είναι σε σ υνάρτηση µε τις ανησυχίες τ ο υς . Π ολλά
γεγον ότα της πρ όσφατης επικαιρότητας µαρτυρ ούν αυτή ν την απαίτηση και
ορισµένες εν δείξεις προερχ όµε νες απ ό τη ν κ οινή γν ώµη τ ονίζ ο υν τη ν ανάγκη να
εξυπηρετήσει πλήρως η ΟΚΕ το ρ όλ ο τ ου σ υνδέσµ ο υ µεταξύτης Ευρώπης και
της κοινω νίας των πολιτών και το σταθερ ό και συγκρ οτηµέν ο βήµα διαλόγ ου και
διαβούλευσης σε κ οιν οτικό επίπεδ ο .
– Οι ανησυχίες αυτές έχ ου ν ήδη γίνει αντιληπτές από τη ν ΟΚΕ , η οποία µελετά τη ν
εποχή αυτή τη δυ νατότητα να δη µιουργήσει µια " Οµάδα παρατηρητών της
κοινωνίας τω ν π ολιτών ". Τ ο ν Οκτώβριο το υ 1999, άλλωστε, οργανώθηκε απ ό
την ΟΚΕ συνέ δριο για το θέµα αυτ ό .
– Ο διάλογ ος πο υ διεξάγεται την εποχή αυτή σε διάφ ορα επίπεδα σχετικά µε τη
σκοπιµότητα και τη φ ύση τ ου ευρωπαϊκού σχεδί ου κιν ού νται προ ς την ίδια
κατεύθυνση και τρ οφ οδ ότησε συζητήσεις σχετικά µε τη νέα διάρθρωση µεταξύ
των διαφ όρων επιπέδων εξ ουσίας . Η Επιτροπή ανακ οίνωσε εξάλλου τη
4Βλ." Πρόταση απόφαση ς του Συ µβουλίου για τον καθορισ µό των πολυετ ών κ ατε υθυν τηρίω ν γρα µµ ών
του ερ ευνη τικού προγρά µµα τος " Τ αµ είο έρ ευνα ς του άνθρακ α και του σιδήρου κ αι χάλυβα " που
ενέκριν ε η Επιτροπή σ τις …
5Έγγρ αφο COM(2000)34, της26 Ιανουαρίου 2000.
6δηµ οσίευση εν ός Λευκ ούΒιβλίου σχετικά µε τη διακυβέρνηση , µέχρι το 2001.
Τα κ οιν οτικά θεσµικά όργανα πρέπει να παράσχουν µία σταθερότερη κοινω νικο -
οικο ν οµική βάση στις αποφάσεις το υς . Η ανάγκη καθ ορισµ ούεν ός νέ ου τρ όπ ου
αλληλενέργειας των κοιν οτικών οργάν ων , των εθνικών αρχών , των
περιφερειακών και τοπικών συλλογικών οργάνων και των σ υλλογικών οργά νων
της κοινω νίας των πολιτών , απαιτεί επίσης µία νέα µελέτη τ ου ρ όλο υ της ΟΚΕ ως
πλαισ ίου διαλόγ ου και διαβούλευσης .
– Οι προσανατ ολισµοί της ∆ιάσκεψης Κορυφής της Λισσαβόνας για τ ον
εκσυγχρονισµ ό της ευρωπαϊκής οικο ν οµίας , ιδιαίτερα για να ληφθο ύν σφαιρικά
υπόψη η οικ ον οµική και κ οινωνική διάσταση , ευ νο ο ύν επίσης και µία εξέλιξη του
ρόλ ου της ΟΚΕ . Η ΟΚΕ έχει έναν ρ όλο να διαδραµατίσει όσ ο ν αφ ορά τ ο ν
συνδυασµ ό µίας µακρ ο οικο ν οµικής " ν ο οτρ οπίας σταθερ ότητας " µε µία
επιχειρηµατ ική " νοοτρ οπία δ υναµισµ ού " και µε µία " κοινωνική ν ο οτρ οπία " πο υ
να πρ οσιδιάζου ν στη ν Ευρώπη . Τ ο σχέδιο αυτ ό µπορεί να ευ ο δωθεί µόνο ν α ν
βασιστε ί στη συµµετ οχή και τη συ νυπευθυ ν ότητα των ενδιαφερ οµέ νων φ ορέων .
Τα στ οιχεία αυτά συνηγ ορ ούν επίσης υπέρ ε ν ός πλαισίου διαβούλευσηςαντιπροσωπευτικούόλων τω ν κατηγ οριών και συµφ ερ όντων της κ οινω νίας
,
συµπεριλαµβανοµέν ου και το υ συ νδικαλιστικούκό σµ ου . Για να υπάρξει επιτυχία ,
στις µελλοντικές µεταρρυθµίσεις θα πρέπει κατ ’ ανάγκη να ληφθεί υπ όψη η
διάσταση του περιβάλλοντος , τω ν καταναλωτών , της αειφόρ ου ανάπτυξης , της
συνεχ ούς εκπαίδευσης και κατάρτισης , κλπ.
– Η αποφασιστικότητα της Επιτροπής να εξετάσει το µέλλ ον τ ου δ οµηµέν ο υ
διαλόγο υ της ΕΚΑΧ υπό πρίσµα σαφ ούς πρ ο οπτικής και προσανατ ολισµέν ου
προς το µέλλ ον . Στ όχ ος είναι να υπάρξει το µεγαλύτερ ο δυνατ ό όφελ ος απ ό τη
µο ναδική εµπειρία της ΕΚΑΧ στις κοινωνικές διαβουλεύσεις και την τεχνική
τελειότητα για να επωφεληθεί η ΟΚΕ . Βάσει των συµπερασµάτων τ ου
ΕυρωπαϊκούΣυµβο υλίου της Λισσαβόνας , θα πρέπει να κεφαλαιοπ οιηθεί το εν
λόγω κεκτηµέν ο και να χρησιµ οποιηθεί πρ ος ό φελο ς όλων των άλλων τ οµέω ν της
οικο ν οµικής δραστηρι ότητας της Κοιν ότητας . Τ ο πείραµα αυτό - ι διαίτερα στους
τοµείς της κ οινωνικής συ ναίνεσης , των βι οµηχανικών αναδιαρθρώσεω ν , της
έρευνας- θα ε νισχύσ ουν την ικαν ότητα της ΟΚΕ να λάβει ενεργό µέρ ος στ ον
εκσυγχρονισµ ό της ευρωπαϊκής οικο ν οµίας και στην ε νίσχυση της
ανταγωνιστικότητάς της .
Τ Α ΠΛ ΕΟΝ ΕΚ ΤΗ ΜΑ ΤΑ ΤΗΣ Σ ΥΜ ΒΟ ΥΛ ΕΥ ΤΙ ΚΗΣ ΕΠΙ Τ ΡΟΠ ΗΣ Τ ΗΣ Ε ΚΑΧ: ΣΤ ΟΙ ΧΕ ΙΑ Π ΟΥ ΘΑ
ΜΠΟ ΡΟ ΥΣΑΝ ΝΑ Μ ΕΤ ΑΦ ΕΡ ΘΟΥ Ν Σ ΤΗΝ ΟΚ Ε
Εκτός από τη γε νική αρµο διότητα της ΟΚΕ από τ ο 2002, αν επιθυµ ούµε να διατηρήσουµε
την εµπειρία και το κεκτηµέν ο της ΕΚ ΑΧ όσ ον αφο ρά τ ο δ οµηµέ ν ο διάλογ ο , θα πρέπει να
εξεταστούν τα στ οιχεία που συνετέλεσαν στην απο τελεσµατικότητα και τ ο γ όητρ ο της
συµβουλευτικής επιτροπής της ΕΚ ΑΧ και τα οπ οία θα µπ ορ ούσαν να εµπλουτίσ ου ν την
ΟΚΕ. Τα στ οιχεία αυτά µπο ρ ούν να σ υν οψιστο ύν ω ς ακ ολ ούθως :
1. Τεχνική εµπειρογνω µοσύνη αν ωτάτου επιπέδου
Η εµπειρογνω µ οσύνη αυτή έχει συµβάλει στην αυθε ντία της συµβ ουλευτικής
επιτροπής και στην π οιότητα τω ν γ νωµ οδ οτήσεώ ν της . Οφείλεται σε π ολλούς
παράγοντες . Πρώτ ον, η βαθιά γνώση ότι τα µέλη της συµβ ουλευτικής επιτροπής
γνωρίζο υν τ ο ν τ οµέα της δραστηριότητάς τ ους . Εµπειρογ νώµ ονε ς στ ο ν τ οµέα α υτό
7τα µέλη µεριµν ούν συ νεχώς για την αρµ ονική ανάπτυξη των τ οµέω ν τ ου άνθρακα
και του σιδήρ ο υ και χάλυβα . ∆εύτερ ον , τ ο υψηλό επίπεδο εκπροσώπησης των µελών
που καταλαµβάνουν ηγετικές θέσεις στ ους οργανισµ ούς από το υς οπ οί ους
προέρχ ονται και διαθέτο υν τη ν απαιτούµε νη αυθε ντία για να λαµβάνο υν αποφάσεις .
Τέλος, ο ιδιαίτερος τρόπ ος µε τ ον οπ οί ο οργαν ών ονται οι εργασίες της
συµβουλευτικής επιτροπής ώστε να εξασφαλίζεται αλληλενέργεια µεταξύτων
" τεχνικών" ή των" κλαδικών " διαστάσεων και περισσότερ ο " οριζ οντίων " πλευρώ ν.
Ο τρόπ ος αυτ ός µε τ ο ν οπ οίο εξασφαλίζεται µία άριστη τεχνική προετοιµασία πο υ
αποτελεί τη βάση όλω ν τω ν γνω µ οδ οτήσεων , οι οπο ίες πρ οετ οιµάζ ονται σε επίπεδο
οµάδ ων µελετών όπ ου οι ειδικές γνώσεις µπ ορ ούν να εκφραστο ύν πλήρως .
Εξασφαλίζει τέλος ένα δηµ οκρατικό φίλτρο για τις µ όνιµες επιτροπές γε νικότερ ουχαρακτήρα
. Επιτρέπει έτσι η πλειοψηφία των γνωµ οδ οτήσεω ν της συµβ ουλευτικής
επιτροπής να εκ δίδ ονται µε ο µ οφωνία , πο υ απ οδεικνύει µία ιδιαίτερη ν ο οτρ οπία για
την επίτευξη της κ οινωνικής συ ναίνεσης .
Υπάρχουν τρεις δυ νατ οί τρ όποι για να διατηρηθεί η εν λόγω εµπειρ ογνωµ οσύνηυψηλούεπιπέδ ου από την ΟΚΕ
:
Ο αριθµός των µε λών της ΟΚΕ :
Ο αριθµός των µελών της ΟΚΕ έχει σήµερα καθ οριστεί σε 222 από τ ο άρθρ ο 258
της Συνθήκης . Η Επιτροπή στη γ νωµ οδ ότησή της για την προα ναφερθείσα
διακυβερνητική διάσκεψη έκρινε , κατ’ αναλογία µε το Ε υρωπαϊκό Κοιν οβ ούλιο ,"
ότι ο συνολικός αριθµός των µελών της ΟΚΕ θα πρέ πει να καθοριστ είσε επί πεδο που
θα επιτρέπ ει να διατηρ ηθείη αποτελε σµατική λειτουρ γί α της , γ εγονός που προϋπο θέτ ει
σταθεροποίη ση του αριθµού των µελ ών της π ερίπου στο σηµερινό επίπεδο ".
Η∆ ∆, όταν θα εξετάσει το θέµα τ ου συν ολικ ούαριθµ ού των µελών της ΟΚΕ , θα
πρέπει να λάβει επίσης υπόψη της την ανάγκη εξασφάλισης µιας κατάλληλης
εκπροσώπησης των τ οµέω ν τ ου άνθρακα και τ ου σιδήρ ου και χάλυβα στο πλαίσιο
της ΟΚΕ. Η αντικειµενική βάση για µία τέτοια αναπρ οσαρµ ογή πρέπει να είναι η
αναµεν όµενη αύξηση τ ου φ όρτ ο υ εργασίας της ΟΚΕ λόγω το υ άνθ ρακα και του
σιδήρου και χάλυβα , καθώς και η πιο µακρ οχρό νιες απ οστ ολές λ όγω τω ν
βιοµηχανικών µεταβολών .
Λαµβανοµέν ου υπ όψη τ ου σηµεριν ούεπιπέδ ου δραστηριότητας της συ µβουλευτικήςεπιτροπής της ΕΚ ΑΧ και της ενσωµάτωσης τ ου άνθρακα και τ ου σιδήρ ου και
χάλυβα στο πλαίσιο µιας ευ ρύτερης διάρθρωσης εργασίας για τις βιοµηχανικές
µεταβολές στ ο πλαίσιο της ΟΚΕ
. Υπ ολ ογίζεται ότι ο αριθµός των µελών π ου θα
ασχολο ύ νται µε το σύν ολο των θεµάτων π ου αφ ορο ύν τις βιοµηχανικές µεταβολές
θα πρέπει να ανέλθει στ ο µέλλ ον σε 25 µε30 άτοµα.
Ενιαία διαδικασία διορισµού :
Τα µέλη της ΟΚΕ διορίζ ο νται απευθείας από τ ο Συµβ ούλιο , π ου απο φασίζει µε
οµ οφω νία , κατ όπιν πρ ότασης των κρατών µελών . Η διάρκεια της θητείας του ς είναι
τετραετής . Η Συ νθήκη πρ οβλέπει ότι κατά τη σύσταση της ΟΚΕ πρέπει να
λαµβάνεται υπόψη η ανάγκη εξασφάλισης κατάλληλης εκπροσώπησης των
διαφόρων κατηγοριών της οικ ον οµικής και κ οινωνικής ζωή ς . Τα µέλη της
συµβουλευτικής επιτροπής δι ορίζ ονται µε ανάλογη διαδικασία , το δε Συµβ ούλιο
ορίζει εκ τω ν πρ οτέρων τ ους οργανισµ ούς π ου θεωρ ο ύνται κατάλληλοι να
παρουσιάσο υν υποψηφί ους .
8Η Επιτροπή στην πρ οαναφερθείσα γνω µ οδ ότησή της της 26 ης Ιαν ο υαρίου έκρινε ότι
" θα πρέπει να είναι περι σσότ ερο αντιπροσωπευτικ ή των στοιχείων που αποτελούν την
κοινωνία των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σύνολό τ ης και σ τις διάφορες
γεωγραφικές τ ης διαστάσεις . Αυτό προϋπο θέτε ι ένα προβ ληµατισµό σχετ ικά µε την
αντιπροσώπευση της κοινωνίας των πολιτών και τα µ έσα για να συµπ ληρωθεί προς
την κατεύθυν ση αυτή η αντιπροσώπευσ η µε βάση τις κατη γορίες που προβλέπ εται σ τη
συνθήκη ( άρθρο257). Θα πρέπ ει επίσης να εξεταστεί και ο διορισµός των
αντιπροσώπων από τα κράτη µ έλη ".
Ανεξάρτητ α από τη διαδικασία διορισµο ύπ ου θα εγκρίνει τελικά η διακυβερνητικήδιάσκεψη
, στου ς εκπρ οσώπ ους των κλάδων τ ο υ άνθρακα και τ ου σιδήρ ου και
χάλυβα θα εφαρµοστεί η ε νιαία αυτή διαδικασία .
Εξάλλου, ένα απ ό τα ισχυρά στ οιχεία της συµβ ουλευτικής επιτροπής της ΕΚΑΧ
έγκειτο στ ο ιδιαίτερα υψηλό επίπεδ ο εκπρ οσώπησης τω ν µελών της , πράγµα π ου
εξασφάλιζε υψηλή ποιότητα των γνω µ ο δ οτήσεων και στήριξη των αποφάσεω ν π ου
λαµβάνονταν από µέρ ους των εν διαφεροµέ νων κλάδων . Τ ο πλε ονέκτηµα αυτ ό
κατέστη δυνατ ό λ όγω κυ ρίως της σ υγκέντρωσης τω ν δραστηριοτήτων της
συµβουλευτικής επιτροπής σε δύο το µείς . Αντίθετα, τ ο πε δίο δραστηριότητας της
ΟΚΕ είναι πολύπιο ευρύ .
Το πρ όβληµα αυτό , τ ο οπ οίο συν δέεται στενά µε την λήξη της ισχύο ς της ΕΚΑΧ κα ι
την ανάληψη της εµπειρίας της συµβ ουλευτικής επιτροπής , δεν ελήφθη υπ όψη από
την Επιτροπή κατά τη γνω µ ο δ ότησή της της 26 ης τ ο υ παρελθό ντ ος Ιαν ουαρί ου .
Ωστόσ ο, για να σ υνδ υαστεί η απαίτηση υψηλούεπιπέδ ου εµπειρογ νωµ οσύ νης και
εκπροσώπησης όσ ο το δ υνατ όν ευρύτερης στ ον τ οµέα π ου καλύπτει η ΟΚΕ , η
διάσκεψη θα πρέπει να προβλέψει το ν διορισµ ό µ όνιµων και αναπληρωµατικών
µελών. Η διαδικασία αυτή θα παράσχει τη δυ νατότητα εξασφάλισης , χωρίς
πρόσθετ ο κ όστ ος , υψηλούεπιπέδου εκπρ οσώπησης των µ ονίµω ν µελώ ν για τ ο
χειρισµό ευαίσθητων ή περισσότερ ο πολιτικούχαρακτήρα υποθέσεω ν ,
εξασφαλίζοντας ταυτ όχρ ονα ότι οι πλέ ον τεχνικές υπ οθέσεις θα εξετάζ ονται µε τ οαπαιτούµεν ο επίπεδ ο ειδίκευσης απ ό τα αναπληρωµατικά µέλη
. Εξάλλου, η
διαδικασία αυτή θα παράσχει τη δυνατότητα διεύρυνσης της βάσης της ΟΚΕ και
ενίσχυσης της αντιπρ οσωπευτικότητάς της .
Είναι σηµαντικό να ληφθ ούν υπ όψη οι δηµ οσιο ν οµικές επιπτώσεις της αλλαγήςαυτής
. Όπως και για την Επιτροπή τω ν Περιφερειών όπο υ εφαρµ όστηκε η µέ θοδο ς
αυτή, ο διορισµ ός των αναπληρωµατικών µελών της ΟΚΕ πρέπει να συ νεπάγεται
ελάχιστη αύξηση των λειτουργικών δαπανώ ν .
Αναπροσαρµογή της εσωτερικ ής οργάνωσης της ΟΚΕ :
Η διάρθρωση εργασίας της σ υµβο υλευτικής επιτροπής της ΕΚΑΧ εξασφα λίζει ότι η
ανάλυση των πρ οβληµάτων σ υνεπάγεται µία άριστη γνώση των σχετικών
βιοµηχανιών , εκφραζ ο µένων ταυτ όχρ ονα τω ν απ όψεων τ ου σ υν όλ ου της επιτροπής .
Το ύτ ο έχει καταστεί δυνατ ό µέσω της αλληλενέργειας µεταξύ τ ου τ ο µεακού ή τ ουτεχνικούκαι τ ου οριζο ντίο υ ή π ολιτικού επιπέδου
. Οι γ νωµ οδ οτήσεις , τα ψηφίσµατα
και οι δηλώσεις της επιτροπής καταρτίζο νται γενικά από οµάδα εργασίας π ουαποτελείται από ισάριθµα µέλη από κάθε κατηγορία τα οπ οία επιλέγονται λ όγω της
εις βάθος γ νώσης τ ο υ αντικειµέν ου
. Οι εργασίες της ο µάδας καταλήγο υν σε ένα
κείµενο π ου υπ οβάλλεται στην αρµό δια οριζ όντια επιτροπή πριν υπ οβληθεί για
έγκριση στη σύν οδ ο ολο µελείας . Η διαδικασία αυτή σε 3 στάδια παρέχει τη
9δυνατ ότητα να ληφθο ύν υπόψη τα πρ οβλήµατα που εκφράζ ουν τα µέλη χωρίς
ωστόσ ο να αλλ οιώνεται το κείµεν ο π ου έχει πρ οετοιµάσει η οµάδα εργασίας .
Το σύστηµα διαφέρει κάπως από εκείν ο της ΟΙΕ , το πεδί ο δραστηριότητας της
οπ οίας είναι ευρύτερ ο : τα µέλη σ υγκεντρών ο νται σε δ ύο οµά δες
('' εργοδ ότες "," εργαζ όµεν οι '' κα ι'' διάφορες δραστηριότητες ''), οι γνωµ ο δ οτήσεις
προετ οιµάζ ονται ανά τ οµέα και κατά περίπτωση για τα πολυδιάστατα θέµατα , απ ό
υποεπιτροπές . Ο εσωτερικός καν ονισµ ός πρ οβλέπει τη σύσταση το υλάχιστον 6
τοµέω ν. Οι το µείς αυτ οί µπ ορεί να αποτελ ούνται από ο µάδες µελέτης π ου
αναλαµβάνουν να τ ο υς επικο υρ ούν κατά την πρ οετ οιµασία των γ νω µ ο δ οτήσεων .
Εκτός αν υπάρξει άδεια το υ πρ οεδρεί ου , οι οµά δες µελέτης είναι έκτακτες , αριθµ ούν
λιγότερα από 15 µέλη και µπ ορ ούν να ζητήσ ου ν τη β οήθεια εµπειρογ νωµ όνω ν .
Τέλος, µπορ ο ύν να δηµιο υργηθο ύν " οµά δες παρατηρητών " όταν η φύση , το ε ύρο ς
και η ειδικότητα το υ πρ ος εξέταση θέµατο ς απαιτεί ιδιαίτερη ευελιξ ία στις µεθόδ ο υς
εργασίας, στις διαδικασίες και τα µέσα . Οι οµά δες παρατηρητών είναι µ ό νιµες και
προσαρτώνται σε συγκεκριµένο τµήµα . Η µ όνη ο µάδα π ου υπάρχει σήµερα είναι η
" ευρωπαϊκή οµάδα παρατηρητών της ενιαίας αγοράς ".
Θα ήταν επίσης σκόπιµ ο να αναπρ οσαρµ οστ ούν οι εσωτερικές διαρθρώσεις και οι
κανόνε ς λειτο υργίας της ΟΚΕ για να εξασφαλιστεί µό νιµη αλληλενέργεια µεταξύ
ενό ς πρώτ ου επιπέδου , όπ ου η τ οµεακή ε µπειρογνω µ οσύνη θα µπ ορ ούσε να
εκφραστεί πλήρως , ένα ε νδιάµεσ ο επίπεδ ο όπ ου η υπ όθεση θα µπ ορ ούσε να
συζητηθεί σε ευρύτερ ο πλαίσιο και τέλος η ίδια η συνέλευση ολο µελείας .
Ανεξάρτητ α από τη διατύπωση και την ορ ολ ογία , πρέπει η νέα δ οµή να είναι µ ό νιµη ,
να µπ ορ ούν να καταφύγου ν σε αυτή όλα τα τµήµατα ανάλ ογα µε τις ανάγκες τ ους ,
να συµµετέχει ρητά στη ν πρ οετ οιµασία των γν ωµ οδ οτήσεω ν , έστω και σε
προκαταρκτικό στάδι ο και χωρίς να προ δικάζει την περαιτέρω άσκηση των
οριζ όντιων αρµ οδι οτήτων τω ν τ µηµάτων . Τέλ ος, πρέπει να εκπροσωπείται
κατάλλη λα στις διάφορες πολιτικές αρχές της ΟΚΕ .
Το θέµα αυτ ό πρ οϋπ οθέτει τρ οπ οποίηση τω ν διαδικαστικών κανόνω ν π ου διέπο υντην εσωτερική οργάνωση της ΟΚΕ
, βάσει το υ άρθρ ου 260 της Συνθήκης .
2. ∆ιά ρθρωση σε τρεις οµάδες :
Η συµβο υλευτική επιτροπή της ΕΚ ΑΧ αποτελείται από εκπροσώπ ου ς των
παραγωγών , των εργαζ οµέν ων και των καταναλωτών / εµπ όρων των κλάδων τ ου
άνθρακα και του σιδήρ ου και χάλυβα . Η δ οµή αυτή επέτρεψε έναν παραγωγικό
διάλογο µεταξύτω ν διαφόρω ν κατηγ οριών µε συχνά αποκλίν ουσες απόψεις και
δηµιούργησε µία " ν ο οτρ οπία συναίνεσης " π ολύτιµη κατά την λήψη δ υσχερών
αποφάσεων και βιοµηχανικών αναδιαρθρώσεων .
Η ΟΚΕ έχει επίσης µία διάρθρωση σε τρεις οµά δες , παρ ότι αυτή διαφέρει όσ ον
αφορά τη φύση της τρίτης οµάδας (" διάφ ορες δραστηριότητες "). ∆εν υπάρχει όντως
αριθµητική ισότητα µεταξύτων οµάδ ων και η συµµετ οχή σε µία οµάδα υπάγεται
στην ατο µική απόφαση τ ου κάθε µέλ ου ς .
Φαίνεται ότι οι απαιτήσεις των κλάδων της ΕΚ ΑΧ µπορεί να ικανοπ οιηθο ύν πλήρωςστο σηµεριν ό πλαίσιο της ΟΚΕ
, δε δ οµέν ο υ ότι οι καταναλωτές / έµπ ορ οι
εκπροσωπ ούνται ήδη στις οµάδες Ι και ΙΙ (" Εργ ο δότε ς " και" Εργαζ όµεν οι "). Τ ο ίδιο
συµβαίνει και µε την αυτ οκινητοβι οµηχανία , τη ναυπηγική , το υς παραγωγ ούς
ηλεκτρικής ενέργειας , τις µεταφ ορές και την πρωτογε νή µεταπ οιητική βιοµηχανία .
103. Ευρύ δικα ίωµα πρωτοβουλίας
Η Συνθήκη χ ορηγεί στη συ µβουλευτική επιτροπή τ ο δικαίωµα να αναλαµβάνει κάθε
θέµα πο υ παρ ουσιάζει εν διαφέρο ν για τις αντίστ οιχες βιοµηχανίες και να διατυπώνει
γνώµη ή σ ύσταση σχετικά .
Η ΟΚΕ διαθέτει εκ των πραγµάτων ανάλογ ο δικαίωµα από τ ο 1974, τ ο οποί ο της
κατοχυρώθηκε µε τη Συν θήκη το υ Μάαστριχτ .
Μπορο ύµε κατά συ νέπεια να θεωρήσ ο υµε ότι ου σιαστικά τα δύο καθεστώτασυµβιβάζονται και δεν απαιτο ύνται τρ οποπ οιήσεις
.
4. Υποχρεωτική προσφυγή
Πολλές διατάξεις της συνθήκης ΕΚ ΑΧ προβλέπουν την υποχρεωτική πρ οσφυγή στη
συµβουλευτική επιτροπή . Η εφαρ µ ο ζ όµενη πρακτική και η εξέλιξ η των
συγκεκριµένων τ οµέω ν είχαν ω ς απ οτέλεσµα π ολλά από α υτά τα κείµενα να
περιπέσουν σε αχρηστία . Σήµερα, εξακολ ουθ ούν να παραµέν ου ν υπ οχρεωτικές οι
προσφυγές για µέτρα π ου λαµβάνο νται βάσει του άρθρ ο υ 95 ( έκτακτα µέτρα π ου
προτείνει η Επιτροπή µετά απ ό γ νωµ οδ ότηση της συ µβουλευτικής επιτρ οπής και τα
οπ οία λαµβάνο νται µε οµ οφω νία από τ ο Συ µβούλιο : έκτακτες κρατικές ενισχύσεις ,
και εµπορικές συµφω νίες ) και το άρθρ ο 55.2. γ.( πρ οτάσεις χρηµατ οδ ότησης
ερευνητικών δραστηρι οτήτων ).
Η συνθήκη ΕΚ , αντίθετα, πρ οβλέπει διαβούλευση µε την ΟΚΕ σε πολύ περισσότερα
θέµατα: ελεύθερη κυκλ οφ ορία των ε ργαζ οµένω ν ( άρθρο40), δικαίωµα
εγκατάστασης ( άρθρο44), ελεύθερη παρ οχή υπηρεσιών ( άρθρ ο52), µεταφ ορές
( άρθρα71, 75, 80), φ ορ ολ ογία ( άρθρ ο93), πρ οσέγγιση των ν οµ οθεσιών ( άρθρα94,
95), απασχ όληση ( άρθρα128, 129), κοινω νική πολιτική ( άρθρα137, 140), ίση
µεταχείριση ( άρθρο141), διακινούµεν οι εργαζ όµεν οι ( άρθρ ο144), κ οινωνικ ό ταµείο
( άρθρο148), εκπαίδευση και νε ότητα ( άρθρ ο149), επαγγελµατική κατάρτιση
( άρθρο150), δηµ όσια υγεία ( άρθρ ο152), πρ οστασία των καταναλωτών ( άρθρ ο153),
∆Ε∆( άρθρ ο156), βιοµηχανία ( άρθρ ο157), οικο νο µική και κοινω νική συν οχή
( άρθρα159, 161, 162), έρευ να( άρθρα166, 172), περιβάλλον ( άρθρ ο175).
∆εδο µέν ου ότι πρόκειται για υποχρεωτικές διαβουλεύσεις και για τ ο δικαίωµαανάληψης πρωτοβο υλίας από µέρ ους της ΟΙ Ε
, η Επιτροπή ανέφερε στη
γνωµ οδ ότησή της , της26 ης τ ου παρελθό ντ ος Ιαν ουαρί ου ότι " οι αποστολ ές της ό σον
αφορά τις γνώµες νοµο θετικού χαρακτήρα θα πρέπει να επανεξεταστούν και τα
κείµενα των συνθ ηκών να προσαρµο στούν έτ σι ώ στε να αφήνουν στην ίδια την ΟΚΕ
τη δυνατότητα να αξιολογε ίκατά πό σο εί ναι σκόπιµο να εκδώσει γνώµη επίτων
προτάσεων . Η δυνατότητα των ευρωπαϊκών οργάνων να ζητούν τη γνώµη της ΟΚΕ
µπορείνα παραµένει αµετάβ λητη "
Με τη σηµερινή κατάσταση των Συ νθηκών , τ ο καθεστώς ΕΚ παρέχει περισσότερα
δικαιώµατα απ ’ ό, τι εκείν ο της συ νθήκης ΕΚ ΑΧ . Οι τοµείς το υ άνθ ρακα και του
σιδήρου και χάλυβα θα αποκτήσο υν ως εκ τ ούτ ου πλεονεκτήµατα µε την ανάληψη
από µέρ ο υς της ΟΚΕ ορισµένων δραστηρι οτήτων της συµβ ουλευτικής επιτροπής . Οι
εκπρόσωπ οί τ ους θα αναλαµβάνο υν συστηµατικά υποθέσεις εξίσου σηµαντικές για
τους τ οµείς τ ου ς όπως η επαγγελµατική κατάρτιση , η κοινωνική π ολιτική , η
φορ ολ ογία , η απασχόληση , η βιοµηχανία κλπ ., για το υς οπ οί ους δεν ζητ ούνταν
πάντα η γνώµη τ ο υς βάση της συνθήκης ΕΚΑΧ .
115. Πρώιµη προσ φυγή
Ένα απ ό τα πλε ονεκτήµατα της συµβ ουλευτικής επιτροπής ήταν ότι µπ ορ ούσε να
γνωµ οδ οτεί και να διατυπώνει τις συστάσεις της σε έ να πρώιµ ο στάδι ο της
διαδικασίας λήψης αποφάσεων . Οι ν οµ οθετικές προ τάσεις και οι αποφάσεις π ο υ
λάµβανε η Επιτροπή βασίζ ονταν έτσι σε µία βαθιά γνώση της κάθε δραστηρι ότητας .
Επίσης συχνά υπ οστηρίζ ονταν απ ό τ ον εκάστοτε το µέα . Η πρώιµη αυτή προσ φυγή
πραγµατοποιείτο συχνά βάσει της συνθήκης ΕΚΑΧ , ορισµένες διατάξεις της οποίας
επιβά λλουν γ νωµ οδ ότηση της συ µβουλευτικής επιτρ οπής πριν απ ό τη λήψη
αποφάσεων , άλλοτε µε την πρ οτρ οπή της Επιτροπής η οπ οία έκρινε σκ όπιµο να
λάβει τη γνωµο δ ότηση της συ µβουλευτικής επιτρ οπής για ορισµένα σηµα ντικά
θέµατα6.
Η συνθήκη ΕΚ δεν πρ οβλέπει τη συστηµατική πρόωρη πρ οσφυγή στην ΟΚΕ . Το
άρθρο262 περιορίζεται στ ο να επιτρέπει στο Συµβο ύλιο και στην Επιτροπή , εκτός
από τις περιπτώσεις υπ οχρεωτικής διαβούλευσης , να πρ οσφύγ ου ν στην επιτροπή σε
περίπτωση που τ ο κρίν ο υν σκ όπιµ ο . Στην πράξη , η πρ οσφυγή στις διερευνητικές
γνωµ οδ οτήσεις πραγµατ οποιείται µό ν ο κατ ’ εξαίρεση.
Η Επιτροπή , χωρίς να τρ οποπ οιήσει τη διαδικασία λήψης αποφάσεών της , µπ ορ ούσε
να εκδηλώσει την πρ όθεσή της να καταφεύγει συστηµατικότερα στις διερευνητικές
γνώµες όταν τ ο υπό εξέταση θέµα τ ο απαιτούσε . Η πρακτική αυτή , η οπ οία δεν
απαιτε ί τροπ οποίηση τω ν Συ νθηκών , βασίζεται σε ανάληψη υποχρέωσης σε π ολιτικό
επίπεδο και αντικατοπτρίζει τη βο ύληση της Επιτροπής να διατηρήσει δ οµηµέ ν ο
διάλογο µε όλο υς τ ο υς κλάδ ου ς της οικον οµικής και κ οινωνικής ζωής και της
κοινωνίας τω ν π ολιτών , και ενισχύει τη βάση των πρ οτάσεω ν και των αποφάσεώ ν
της.
6. Σ ΥΜ ΠΕ ΡΑ ΣΜ ΑΤ Α :
Η Επιτροπή :
- πρ οτείνει στη ∆∆ , όταν θα εξετάσει το θέµα τ ου συ ν ολικούαριθµ ού των µελών της
ΟΚΕ, να λάβει υπόψη της τη λήξη της ισχύος της συ νθήκης ΕΚΑΧ και ότι είναι
συµφέρ ον να εξασφαλίσει µία κατάλληλη εκπροσώπηση των τ οµέων τ ου άνθρακα
και του σιδήρ ο υ και χάλυβα στην ΟΚΕ και να εξετάσει τη δ υνατ ότητα δι ορισµ ού
αναπληρωµατικών µελών στ ο ε ν λ όγω θε σµικό όργαν ο .
6Τα πλ έον χαρ ακτηρι στικά π αραδ είγ µατα τ ης πρακτική ς α υτής ήταν οι γε νικοί στόχοι και τα
προγράµ µατα προβλέψεων . Στο άρθρο 46 τη ς συνθ ήκης ΕΚΑΧ προβλέπεται η δη µοσίευ ση κ ατά τακτά
διαστή µατ α , τ ων γε νικών σ τόχων , προβλέψε ων µ εσοπρόθεσµ ης και µακροπρόθεσ µης ανάπ τυξ ης τη ς
βιοµηχανίας άνθρακα και σιδ ήρου και χάλυβα , κ αι τ ων βραχυ πρόθεσ µω ν προγρα µ µάτ ων που αφορούν
κυρίως τ ην α γορά ( τιµ ές, ποσότητε ς ) και τ ην εξ έλιξη τη ς απα σχόληση ς . Η µορφή που λά µβανα ν οι
στόχοι αυτοί και τα προγρά µ µατα διαφοροποι ούνταν προϊόντ ος του χ ρόνου , µ ετα ξύ του τοµ έα του
άνθρακα και εκείνου του σιδή ρου και χάλυβα . Τα µ ακροπρόθεσµα όµως α υτά προγρά µ µατα και στόχοι
είχαν σ υζητηθ εί µε τη σ υµβουλευ τική επιτροπή βάσ ει ενός προσ ωρινού εγ γράφου που είχ ε υποβάλει η
Επιτροπή για να λάβει τη γν ώµ η της σ υµβουλευ τικής επιτ ροπής πριν από τη δη µοσίευ ση του τ ελικού
κειµέ νου. Στ ην π ερίπτ ωση τη ς µ ελέτη ς σ χετικά µε την αντ αγω νισ τικότητα τ ης βιοµηχανία ς σιδήρου κ αι
χάλυβα, συ γκλήθηκε µία ειδική συν εδ ρίαση σ τις αρχ ές του 1999 µ ε βά ση έν αν απλό πίνακα
περιεχοµ έν ων µε σηµ ειώ σει ς τον οποί ο είχε υποβάλει τότε η Γ∆ ΙΙΙ .
12- πρ οτείνει στην ΟΚΕ να αναπρ οσαρµ όσει τ ον εσωτερικό καν ονισµ ό της και να
οργανώσει τις εργασίες της κατά τρ όπ ο π ου να επιτρέπο υν τ ους κατά κλάδ ο
εµπειρογνώµ ο νες να εκφράζ ου ν πλήρως τη γνώµη τ ους . Η α ναπροσαρµ ογή αυτή θα
µπορ ούσε να λάβει τη µορφή µίας µ ό νιµης δ ο µής , η οπ οία θα συµ µετέχει
συστηµατικά στην προετ οιµασία των γνω µ ο δ οτήσεων , θα ανταπ οκρίνεται σε όλ ους
τους τ οµείς και θα εκπρ οσωπείται στις πολιτικές αρχές της ΟΚΕ .
- πρ οτείνει στην ΟΚΕ η δ οµή αυτή να µην περι οριστεί στο υς κλάδ ου ς τ ου άνθρακα
και του σιδήρ ο υ και χάλυβα , αλλά να διευρυνθεί πρ ος όλα τα θέµατα π ου αφ ορ ούν
τις µεταβολές στ ο βιοµηχανικό τ οµέα . Να πρ οτείνει επίσης τη δυ νατ ότητα
δηµιουργίας α νάλογω ν δ ο µών σε άλλ ους τ ο µείς της οικ ον οµικής και κ οινωνικής
ζωής π ου έχ ο υν ειδικ ό χαρακτήρα ή όπ ου απαιτείτα ι τεχνική εµπειρογνωµ οσύνη
ανωτάτου επιπέδου .
- επισηµαίνει ότι θα πρέπει να εξετάσει , σε δέ οντα χ ρόνο, τ ο θέµα µιας
περιορισµένης διοικητικής στήριξης στην ΟΚΕ για του ς τ οµείς τ ο υ άνθρακα και τ ου
σιδήρου και χάλυβα .
13Παράρτηµα 1
Η συµβουλευτική επιτροπή ΕΚΑΧ : αποστολή και σύνθεση
Η συµβο υλευτική επιτροπή ΕΚΑΧ περιλ αµβάνει 108 µέλη που εκπροσ ωπο ύν τ ο υς
παραγωγούς , τ ους χρήστες και τ ους εργαζ όµεν ο υς στ ου ς τ οµείς το υ άνθ ρακα και του σιδήρ ου
και χάλυβα . Τα µέλη της σ υµβο υλευτικής επιτροπής δι ορίζ ονται απ ό τ ο Συµβο ύλιο µε
πρόταση των κρατών µελών . Η διαδικασία αυτή διορισµ ούεξασφαλίζει ένα ανώτατο επίπεδο
εκπροσώπησης και ένα κάπ οιο γ όητρ ο στ ο εν λ όγω θεσµικό όργα ν ο .
Η συµβο υλευτική επιτροπή γνω µ ο δ οτεί όταν αυτ ό πρ οβλέπεται από τις διαδικασίες της
ΕΚ ΑΧ ή από ίδια πρωτ οβο υλία . Οι γνωµ ο δ οτήσεις αυτές αφ ορ ο ύν άλλοτε θέ µατα γενικής
πολιτικής που αφ ορ ο ύν το υς τ ο µείς τ ου ά νθρακα και το υ σιδήρ ου και χάλυβα , και άλλοτε
θέµατα περισσότερ ο ν οµικούή τεχνικ ούχαρακτήρα ( κρατικές ενισχύσεις , έρευ να, κλπ.). Η
επιτροπή διαθέτει τρεις µ όνιµες επιτροπές ( αγορά και προ οπτικές , πρ οβλήµατα εργασίας ,
ερευνητικά σχέδια ) και πολλές ειδικές επιτρ οπές ο ρ όλο ς τω ν οπ οίων είναι να πρ οετ οιµάζ ουν
τις εργασίες της .
Η συµβο υλευτική επιτροπή υπ οβοηθείται από µία γραµµατεία την οπ οία έχει θέσει στηδιάθεσή της η Επιτροπή και διαθέτει ίδιο κο νδύλι ο τ ου πρ οϋπ ολογισµ ού στ ο οπ οί ο εγκρίνεται
ετησίως ποσ ό περίπ ου
700.000.
Η ιδιοµ ορφία και η πρ οστιθέµενη αξία της συµβ ουλευτικής επιτροπής οφείλ ονται κυρίωςστην τριµερή σύνθεσή της
, στην τεχνική εµπειρογν ωµ οσύνη των µελών της και στ ο
διαχρονικό της χαρακτήρα π ου την καθιστά µ όνιµο φ ό ρ ουµ διαλόγ ου . Η πείρα έχει αποδείξει
ότι τα τρία αυτά στ οιχεία έχο υν επιτρέψει στη συµβ ουλευτική επιτροπή να ρυθµίζει σ υχνά
αντικρου όµενα συµφέρ ο ντα των κρατών µελών , στ ους κλάδ ους τ ου ά νθρακα και του σιδήρ ου
και χάλυβα κα ι των κ οινωνικών εταίρων .
14Παράρτηµα 2
Οι επιτροπές κα ι ο κατά τοµέα δ ιάλογος
Η Επιτροπή έχει θεσπίσει ένα νέ ο πλαίσιο στ ο οπ οίο πραγµατοπ οιείται ο ευρ ωπαϊκός κατά
τοµέα διάλογ ος7. Τ ο πλαίσιο αυτ ό εφαρµ όζεται αδιακρίτως σε όλ ους τ ους τ οµείς π ου
επιθυµούν να συµµετάσχ ου ν στ ον κ οινωνικ ό διάλογ ο και µπ ορεί εύκ ολα να επεκταθεί σε
νέο υς τ οµείς . Για τ ο σκοπ ό αυτ ό , η Επιτροπή έχει λάβει µία απόφαση - πλαίσιο σχετικά µε τη
δηµιουργία επιτροπώ ν διαλόγ ου κατά τ οµέα .
Οι νέες επιτροπές αποτελ ούν τ ο κεντρικό σηµείο το υ κατά τοµέα κ οινω νικού διαλόγ ου
( διαβουλεύσεις , κ οινές ε νέργειες και διαπραγµατεύσεις ) και έχου ν δηµιο υργηθεί σε όλ ους
τους τ οµείς π ου υπ οβάλλουν από κ οιν ούαίτηση και οι οποί οι είναι διαρθρωµέν οι και
εκπροσωπ ούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδ ο σ ύµφω να µε τα κριτήρια αντιπροσωπευτικότητας .
Οι λεπτοµέρειες λειτουργίας είναι οι ακ όλ ουθες : µία συ νεδρίαση ολ οµελείας ανωτάτ ου
επιπέδου τ ουλάχιστο ν µια φ ορά τ ο χρ όν ο , πρ οπαρασκευαστικές συνε δριάσεις µε
περιορισµέν ο αριθµ ό µ ελών .
Η Επιτρ οπή εξασφαλίζει χρέη γραµµατείας των επιτροπώ ν µέσω των πλέο ν σχετικών µε τα
θέµατα της ηµερήσιας διάταξης ή της Γ∆ Απασχόλησης · οι επιτροπές πρ οεδρεύο νται
κανονικά απ ό έ ναν εκπρ όσωπ ο τω ν ερ γ ο δ οτών ή των εργαζ οµέν ων , ένας δε εκπρό σωπο ς της
Επιτροπής αναλαµβάνει την πρ οε δρεία σε περίπτωση πο υ τ ο ζητήσ ουν από κ οιν ούτα δύ ο
µέρη.
Η Επιτροπή διοργαν ώνει , ότα ν χρειαστεί , µία ευρεία διαβούλευση σχετικά µε ειδικά θέµατα
σε ορισµέν ους τ οµείς τα οπ οία έχ ουν κ οινωνική απήχηση . Κάθε τοµέας τυγχάνει της πλήρ ους
υποστήριξης µιας εταιρικής σχέσης µεταξύτης Γ∆ Απασχόλησης και των άλλων
ενδιαφερο µένω ν Γ∆ , συµπεριλαµβανο µένης και της καλύτερης τεχνικής στήριξης για την
προετ οιµασία και την παρακολ ούθηση τω ν συ νεδριάσεων .
Οι κοινω νικοί εταίροι , στ ο πλαίσιο τ ο υ κ οινωνικ ούτ ο υς διαλόγ ου , µπ ορ ούν επίσης να
ξεκινήσουν µια δραστηριότητα βάσει σύµβασης και µέσω συµφ ωνιών ή συστάσεων να
συµβάλουν άµεσα στ ο ν πρ οσδι ορισµ ό ορισµέν ων κ οινω νικών πτυχών των πολιτικών π ου
αφορ ούν τ ον τ οµέα τ ο υς .
7Βλέπε ανακοίνωσ η τ ης Επιτροπής µε τίτλο :" Αναπροσαρ µογή και προώθη ση του κοινωνικού διαλόγου
σε κοινοτικ ό επίπεδο ", τη ς20 ή ς Μ αΐου 1998, COM(1998)322 τελικό.