ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

Αναδρομική χρηματοδότηση : Η αντικατάσταση έργων για τα οποία είχε αρχικώς προταθεί να υλοποιηθούν με συγχρηματοδότηση της ΕΕ με εναλλακτικά έργα. Τα εν λόγω εναλλακτικά έργα έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί και, ενίοτε, έχουν ήδη ολοκληρωθεί με εθνικούς πόρους. Τα έργα αυτά αντικαθιστούν τα έργα που είχαν αρχικώς περιληφθεί στο επιχειρησιακό πρόγραμμα, των οποίων η υλοποίησή όμως έχει καθυστερήσει ή έχουν εγκαταλειφθεί.

Διαχειριστική αρχή : Ο φορέας σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, που ορίζεται από το κράτος μέλος, ο οποίος προτείνει το επιχειρησιακό πρόγραμμα προς έγκριση στην Επιτροπή και είναι αρμόδιος για τη συνακόλουθη διαχείριση και υλοποίησή του.

Γενική Διεύθυνση (ΓΔ) : Διοικητική υποδιαίρεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου, αρμόδιες Γενικές Διευθύνσεις ήταν η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και η ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών.

Διαρθρωτικά ταμεία και Ταμείο Συνοχής :

Το κύριο μέσο πολιτικής της Ένωσης προς υποστήριξη των στόχων της Συνθήκης για οικονομική και κοινωνική συνοχή. Διάφορα ταμεία χρησιμοποιούνται ως χρηματοδοτικά μέσα με σκοπό την προαγωγή της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ. Ο παρών έλεγχος αφορούσε ειδικότερα τα ακόλουθα δύο ταμεία:

α) το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), στόχος του οποίου είναι η πραγματοποίηση επενδύσεων στις υποδομές, η δημιουργία ή η διατήρηση θέσεων εργασίας, καθώς και η υποστήριξη των τοπικών αναπτυξιακών πρωτοβουλιών και των δραστηριοτήτων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων·

β) το Ταμείο Συνοχής, στόχος του οποίου είναι η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω της χρηματοδότησης έργων στους τομείς του περιβάλλοντος και των μεταφορών στα κράτη μέλη με κατά κεφαλήν ΑΕΠ χαμηλότερο από το 90 % του μέσου όρου της ΕΕ.

Διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) : Συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα, τη διαχείριση του οποίου ασκεί απευθείας η Επιτροπή, το οποίο αποσκοπεί στην ανάπτυξη των κύριων συνδέσεων και διασυνδέσεων που απαιτούνται για την εξάλειψη των υφιστάμενων σημείων συμφόρησης, την κάλυψη των ελλειπόντων τμημάτων και την ολοκλήρωση των μεγάλων αξόνων (ιδίως των διασυνοριακών τους τμημάτων), τη διέλευση μέσω φυσικών εμποδίων και τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας των μεγάλων αξόνων. Το κύριο μέρος της στήριξης που παρέχεται από το συγκεκριμένο πρόγραμμα διοχετεύεται στις σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές, ενώ η στήριξη των θαλάσσιων μεταφορών περιορίστηκε στην πρωτοβουλία για τις θαλάσσιες αρτηρίες και σε ορισμένα ετήσια έργα.

Έργο Ταμείου Συνοχής : Τα έργα του Ταμείου Συνοχής μπορούν να παρέχουν συνδρομή για έργα υποδομής κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα του περιβάλλοντος και των μεταφορών, στο πλαίσιο της οποίας το συνολικό κόστος μπορεί κατ‘ αρχήν να μην είναι μικρότερο από 10 εκατομμύρια ευρώ, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής και διέπεται από τον κανονισμό του Ταμείου Συνοχής (ΕΚ) αριθ. 1164/94.

Επιτροπή παρακολούθησης : Επιτροπή η οποία συνεδριάζει σε ετήσια βάση με αντικείμενο την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας της εκτέλεσης της διατεθείσας ενίσχυσης. Την προεδρία της ασκεί εκπρόσωπος του κράτους μέλους ή της διαχειριστικής αρχής, ενώ εκπρόσωπος της Επιτροπής συμμετέχει στις εργασίες της επιτροπής παρακολούθησης με συμβουλευτική ιδιότητα.

Επιχειρησιακό πρόγραμμα : Έγγραφο που καταρτίζεται σε ένα κράτος μέλος σε κεντρικό ή περιφερειακό επίπεδο, και εγκρίνεται από την Επιτροπή, το οποίο έχει τη μορφή μιας συνεκτικής σειράς προτεραιοτήτων που περιλαμβάνουν πολυετή μέτρα.

Λευκές Βίβλοι της Επιτροπής : Έγγραφα που δημοσιεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα οποία περιλαμβάνουν προτάσεις για την ανάληψη δράσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε συγκεκριμένο τομέα.

Μεγάλο έργο : Έργο το οποίο αποτελείται από μια σειρά οικονομικά αδιαίρετων έργων που επιτελούν συγκεκριμένη τεχνική λειτουργία με σαφώς προσδιορισμένους στόχους, των οποίων το συνολικό κόστος που λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό της συνεισφοράς των ταμείων υπερβαίνει τα 50 εκατομμύρια ευρώ. Τα μεγάλα έργα συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ και διέπονται από τον κανονισμό των διαρθρωτικών ταμείων (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

Πολιτική συνοχής : Πολιτική της ΕΕ η οποία αποβλέπει στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω της μείωσης των υφιστάμενων αποκλίσεων ως προς το επίπεδο ανάπτυξης μεταξύ των διαφόρων περιφερειών.

Υποδομές θαλάσσιων λιμένων :

Όπως ορίζεται στο έγγραφο εργασίας με τίτλο "Ευρωπαϊκή πολιτική θαλάσσιων λιμένων", το οποίο εκδόθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Ιούλιο του 1993, οι υποδομές είναι τεχνικά έργα εντός της περιοχής του λιμένα τα οποία καθιστούν δυνατή την παροχή υπηρεσιών για τα πλοία και τα φορτία τους, όπως θέσεις αγκυροβολίας, πλεύσιμοι δίαυλοι, νεώρια, οδοί πρόσβασης ή σιδηροδρομικά δίκτυα.

Στις περισσότερες χώρες, οι υποδομές αυτού του είδους χρηματοδοτούνται συνήθως μέσω δημοσίων επενδύσεων.

ΣΥΝΟΨΗ

I. Από το 2000, η ΕΕ διέθεσε περίπου 6,2 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής για τη συγχρηματοδότηση της κατασκευής υποδομών θαλάσσιων λιμένων. Τη διαχείριση των εν λόγω επενδύσεων ασκούν οι περιφερειακές αρχές και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

II. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο εκτίμησε κατά πόσο τα έργα υποδομής μεταφορών σε θαλάσσιους λιμένες ήταν αποτελεσματικά, εξετάζοντας τους στόχους και τα αποτελέσματα 27 έργων στα οποία χορηγήθηκαν ενισχύσεις από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής, καθώς και τον τρόπο διαχείρισης αυτών των δαπανών από τα κράτη μέλη και την εποπτεία της διαδικασίας που άσκησε η Επιτροπή.

III. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι:

- Μόνον σε 11 από τα 27 έργα η υποστήριξη των στόχων της πολιτικής μεταφορών υπήρξε αποτελεσματική. Επιπλέον, ορισμένες κατασκευαστικές εργασίες δεν είχαν ολοκληρωθεί, ορισμένα έργα δεν είχαν τεθεί σε λειτουργία, ενώ άλλα απαιτούν σημαντικές περαιτέρω επενδύσεις προκειμένου να καταστεί δυνατό να λειτουργήσουν αποτελεσματικά.

- Καμία από τις περιφέρειες που υποβλήθηκαν σε έλεγχο δεν διέθετε μακροπρόθεσμο σχέδιο ανάπτυξης λιμενικών εγκαταστάσεων, ενώ δεν είχε διεξαχθεί καμία αξιολόγηση των αναγκών. Επιπλέον, διαπιστώθηκε έλλειψη κατάλληλων έργων προς χρηματοδότηση, και έτσι χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της αναδρομικής χρηματοδότησης για την απορρόφηση των διαθέσιμων κονδυλίων.

- Οι διοικητικές διαδικασίες που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη για την εκτέλεση τέτοιων έργων είναι χρονοβόρες και επαχθείς, προκαλώντας ενίοτε καθυστερήσεις και πρόσθετες δαπάνες.

- Δεν ελήφθη επαρκής μέριμνα για την παρακολούθηση και εποπτεία των αποτελεσμάτων των έργων, καθώς οι επιτροπές παρακολούθησης και οι διαχειριστικές αρχές εστίασαν την προσοχή τους στα ποσοστά δαπανών. Οι δείκτες είχαν σχεδιαστεί κυρίως για την παρακολούθηση των δαπανών και των εργασιών κατασκευής. Δεν πραγματοποιήθηκε παρακολούθηση των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου των υποδομών, και διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν άδειοι λιμένες και μη χρησιμοποιούμενες υποδομές θαλάσσιων λιμένων.

- Οι αξιολογήσεις και οι αποφάσεις της Επιτροπής για τα μεγάλα έργα και τα έργα του Ταμείου Συνοχής δεν οδήγησαν στη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των αδυναμιών των έργων που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια του ελέγχου. Διαπιστώθηκε, επίσης, ότι δεν υπήρχε καθοδήγηση εκ μέρους της Επιτροπής ως προς τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των δαπανών.

- Υπήρχαν ελάχιστα αποδεικτικά στοιχεία κατά πόσο η Επιτροπή παρενέβαινε στις επιτροπές παρακολούθησης προκειμένου να εξασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα των δαπανών για τα μεγάλα έργα και τα έργα του Ταμείου Συνοχής που ελέγχθηκαν, και κατά πόσο ενθάρρυνε τον καθορισμό και τη χρήση δεικτών αποτελεσμάτων ή αντικτύπου.

IV. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι διάφορες ελλείψεις που διαπιστώθηκαν, το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή:

- να υπενθυμίσει στα κράτη μέλη την υποχρέωσή τους να χρησιμοποιούν τις χρηματοδοτήσεις της ΕΕ σύμφωνα με τους κανόνες περί χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και να παράσχει κατάλληλη καθοδήγηση, όπου αυτό είναι αναγκαίο,

- να επιδιώξει να διασφαλίσει ότι, στο πλαίσιο των αποφάσεων που λαμβάνει και της εποπτείας που ασκεί σε σχέση με τις υποδομές θαλάσσιων λιμένων, τα διαρθρωτικά ταμεία χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά για την υποστήριξη των στόχων που καθορίζονται στα επιχειρησιακά προγράμματα,

- να θέσει ως προϋπόθεση για τη χορήγηση ενίσχυσης από το Ταμείο Συνοχής κατά την προσεχή περίοδο την ύπαρξη μιας ολοκληρωμένης μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την ανάπτυξη των λιμενικών εγκαταστάσεων (βάσει εκτίμησης των αναγκών) για το σύνολο των λιμένων της οικείας περιφέρειας,

- να επικεντρωθεί περισσότερο στην αποτελεσματικότητα των έργων μέσω της ενθάρρυνσης της χρήσης δεικτών αποτελεσμάτων και αντικτύπου από τις διαχειριστικές αρχές, επιτόπιων επισκέψεων για τον χειρισμό θεμάτων αποτελεσματικότητας, καθώς και της καθιέρωσης της αρχής ότι προϋπόθεση για τη χορήγηση χρηματοδότησης από την ΕΕ πρέπει να αποτελεί η επίτευξη αποτελεσμάτων,

- να διενεργεί κατασταλτικούς ελέγχους όσον αφορά τη χρήση και τις επιδόσεις των συγχρηματοδοτούμενων υποδομών με βάση τους κινδύνους,

- να ενισχύσει τη διαδικασία αξιολόγησης για τα μεγάλα έργα και τα έργα του Ταμείου Συνοχής με σκοπό τη βελτίωση του εντοπισμού σοβαρών αδυναμιών και τη λήψη κατάλληλων μέτρων για την αντιμετώπισή τους.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΛΙΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

1. Οι θαλάσσιοι λιμένες είναι οργανωμένοι χώροι και εγκαταστάσεις επιβίβασης επιβατών και φόρτωσης ή εκφόρτωσης πλοίων. Το 2009, 404 εκατομμύρια επιβάτες διήλθαν από τους πάνω από 1200 εμπορικούς λιμένες που βρίσκονται κατά μήκος των 100000 χιλιομέτρων της ευρωπαϊκής ακτογραμμής [1]. Ο όγκος των εμπορευμάτων που διακινήθηκαν στους λιμένες των 27 χωρών της ΕΕ ανήλθε περίπου σε 3,9 δισεκατομμύρια τόνους [2]. Κατά την περίοδο 2005/06, στον τομέα των πλωτών μεταφορών στην Ευρώπη απασχολούνταν περίπου 214000 άτομα, παράγοντας προστιθέμενη αξία 22 δισεκατομμυρίων ευρώ επί κύκλου εργασιών περίπου 100 δισεκατομμυρίων ευρώ [3].

2. Οι θαλάσσιες μεταφορές είναι ο δεύτερος περισσότερο χρησιμοποιούμενος τρόπος μεταφοράς εντός της ΕΕ, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εμπορευματικών μεταφορών εξακολουθεί να πραγματοποιείται οδικώς (βλέπε γράφημα 1).

3. Συνολικά, η Επιτροπή προβλέπει ότι ο όγκος των μεταφορών θα συνεχίσει να αυξάνεται, ότι οι θαλάσσιες μεταφορές στην ΕΕ θα αυξηθούν από 3,8 δισεκατομμύρια τόνους το 2006 σε 5,3 δισεκατομμύρια τόνους περίπου το 2018 [4] και ότι οι οδικές μεταφορές θα συνεχίσουν να σημειώνουν το υψηλότερο ποσοστό αύξησης επί του συνόλου των τρόπων μεταφοράς.

ΓΡΑΦΗΜΑ 1

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΤΡΟΠΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΕΕ ΣΕ ΤΟΝΟΥΣ/ΧΛΜ.

+++++ TIFF +++++

Πηγή: "Panorama of Transport", Eurostat — 2009 (Πανόραμα μεταφορών).

ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΙΟΙ ΛΙΜΕΝΕΣ

4. Στη Λευκή Βίβλο [5], την οποία δημοσίευσε η Επιτροπή το 1992, οι πολυτροπικοί τερματικοί σταθμοί και η διαλειτουργικότητα αναγνωρίστηκαν ως στοιχεία καίριας σημασίας για την ενίσχυση της βιωσιμότητας της κινητικότητας στην Ευρώπη, ενώ τονίστηκε η σημασία των επενδύσεων στον τομέα των λιμενικών υποδομών. Στο πλαίσιο αυτό, επισημάνθηκε ότι στην Κοινότητα υπήρχαν λιμένες οι οποίοι υστερούσαν όσον αφορά τις επενδύσεις σε νέες υποδομές και διασυνδέσεις με τα χερσαία δίκτυα. Στη Λευκή Βίβλο [6], την οποία κατάρτισε η Επιτροπή το 2001, τονίζεται ότι είναι σημαντικό να αναζητηθεί μια νέα ισορροπία μεταξύ των διαφόρων τρόπων μεταφοράς, οι δε λιμένες έχουν ζωτική σημασία στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας δεδομένου ότι αποτελούν τον πρώτο "συνδυασμένο κόμβο", για τη σύνδεση και τη μεταφορά εμπορευμάτων και επιβατών μεταξύ των θαλάσσιων και των χερσαίων μέσων μεταφοράς. Το 2001, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θεώρησε ότι έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα στις επενδύσεις στους τομείς των σιδηροδρομικών μεταφορών, των θαλάσσιων μεταφορών και των εσωτερικών πλωτών μεταφορών, με σκοπό την ενθάρρυνση των διατροπικών μεταφορών [7].

5. Στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, ο κανονισμός ΕΤΠΑ προβλέπει τη δυνατότητα επενδύσεων σε υποδομές οι οποίες συμβάλλουν "στη δημιουργία και ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα των μεταφορών" [8]. Επιπλέον, ο κανονισμός που διέπει το Ταμείο Συνοχής επιτρέπει τη διάθεση ενισχύσεων για "έργα υποδομής κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα των μεταφορών" [9].

6. Μεταξύ των ετών 2000 και 2006, διατέθηκαν 2,8 δισεκατομμύρια ευρώ από τα διαρθρωτικά ταμεία για τη δημιουργία υποδομών θαλάσσιων λιμένων [10]. Τέσσερις χώρες έλαβαν το 85,5 % του συνολικού διαθέσιμου ποσού (για λεπτομέρειες, βλέπε γράφημα 2 και παράρτημα I). Επιπλέον, ποσό ύψους 3,4 δισεκατομμυρίων ευρώ διατέθηκε για επενδύσεις σε εγκαταστάσεις θαλάσσιων λιμένων κατά την περίοδο χρηματοδότησης 2007-2013 [11].

ΓΡΑΦΗΜΑ 2

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΓΙΑ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΛΙΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2000-2006

+++++ TIFF +++++

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΟΧΗΣ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥΣ ΛΙΜΕΝΕΣ

7. Η διαχείριση των δαπανών των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής ασκείται βάσει της μεθόδου της επιμερισμένης διαχείρισης, σύμφωνα με την οποία οι διαχειριστικές αρμοδιότητες για την περίοδο 2000-2006 αναλύονται ως εξής:

α) Η Επιτροπή διαπραγματεύτηκε και ενέκρινε τα επιχειρησιακά προγράμματα ή τα έργα του Ταμείου Συνοχής τα οποία πρότειναν οι ορισθείσες από τα κράτη μέλη διαχειριστικές αρχές και κατένειμε αναλόγως τους χρηματοδοτικούς πόρους.

β) Για τα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ και για τα έργα του Ταμείου Συνοχής ήταν αναγκαία η έγκριση της Επιτροπής σε επίπεδο επιμέρους έργων.

γ) Οι διαχειριστικές αρχές των κρατών μελών έφεραν την ευθύνη της διαχείρισης και της υλοποίησης των οικείων προγραμμάτων.

δ) Η Επιτροπή συμμετείχε στην παρακολούθηση και την εποπτεία των προγραμμάτων, σε συνεργασία με τις διαχειριστικές αρχές σε περιφερειακό επίπεδο. Η Επιτροπή απέδωσε τις εγκριθείσες δαπάνες και ανέλαβε τη γενική ευθύνη για την ορθή χρήση των κονδυλίων.

8. Στην Επιτροπή, η ευθύνη για τις συγκεκριμένες επενδύσεις στον τομέα των μεταφορών επιμερίστηκε μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής (ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής) και της Γενικής Διεύθυνσης Κινητικότητας και Μεταφορών (ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών). Ενώ η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής είναι αρμόδια για τη διαχείριση του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής, η ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών είναι αρμόδια για τις προτάσεις πολιτικής στον τομέα των μεταφορών της ΕΕ, καθώς και για την πρακτική υλοποίηση και την παρακολούθησή τους.

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

9. Το Συνέδριο διενήργησε έλεγχο στις επενδύσεις των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής για την κατασκευή υποδομών θαλάσσιων λιμένων [12] προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τα έργα που συγχρηματοδοτήθηκαν κατά την περίοδο 2000-2006 [13] υπήρξαν αποτελεσματικά. Εξέτασε τα εξής:

- τους στόχους και τα αποτελέσματα 27 έργων για τα οποία χορηγήθηκαν ενισχύσεις από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής στο πλαίσιο της κατηγορίας "υποδομές μεταφορών",

- τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη διαχειρίστηκαν αυτές τις δαπάνες και τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή επόπτευσε τη διαδικασία.

10. Ο έλεγχος διενεργήθηκε σε εννέα περιφέρειες των τεσσάρων κρατών μελών στα οποία χορηγήθηκαν τα περισσότερα κονδύλια. Ο υπολογισμός του αριθμού των περιφερειών που υποβλήθηκαν σε έλεγχο ανά χώρα βασίστηκε στο ποσοστό των διατεθέντων κονδυλίων, με αποτέλεσμα να επιλεγούν τέσσερις περιφέρειες της Ισπανίας (Ανδαλουσία, Αστούριας, Κανάριες Νήσοι και Γαλικία), δύο περιφέρειες της Ελλάδας (Νήσοι Βορείου και Νήσοι Νοτίου Αιγαίου), δύο περιφέρειες της Ιταλίας (Σικελία, Απουλία) και μία περιφέρεια της Γαλλίας (Άνω Νορμανδία). Για τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων, επελέγησαν τυχαία τρία έργα από κάθε περιφέρεια μεταξύ των επενδύσεων για την κατασκευή υποδομών μεταφορών σε θαλάσσιους λιμένες και κοινοποιήθηκαν σχετικές εκθέσεις στην Επιτροπή.

11. Το δείγμα των 27 έργων περιλάμβανε τέσσερα μεγάλα έργα και τρία έργα του Ταμείου Συνοχής, για τα οποία απαιτείται απόφαση της Επιτροπής. Όσον αφορά τη φύση των έργων, 13 αφορούσαν υποδομές διαχείρισης φορτίου και εμπορευματοκιβωτίων, εννέα τη βελτίωση επιβατικών λιμένων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν τέσσερις μαρίνες, τέσσερα τη χρηματοδότηση έργων ανωδομής [14] και ένα ήταν έργο αστικής ανάπλασης. Το συνολικό κόστος των έργων που ελέγχθηκαν ανερχόταν σε 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ, η δε συγχρηματοδότηση από την ΕΕ ανερχόταν σε 726 εκατομμύρια ευρώ. Πλήρης κατάλογος των έργων που ελέγχθηκαν, με σύντομη περιγραφή του περιεχομένου και λεπτομερή στοιχεία για το κόστος τους, παρέχεται στο παράρτημα II.

12. Οι διαδικασίες ελέγχου που εφαρμόστηκαν περιλάμβαναν εξέταση βάσει εγγράφων, συνεντεύξεις ελέγχου, ανάλυση των συστημάτων διαχείρισης έργου και επαλήθευση επιτόπου των υλοποιήσεων, της χρήσης και των αποτελεσμάτων των έργων. Πραγματοποιήθηκαν επίσης συναντήσεις με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των διαχειριστικών αρχών κάθε περιφέρειας, των κεντρικών Yπουργείων των τεσσάρων ενδιαφερόμενων χωρών, των λιμενικών αρχών και άλλων δικαιούχων που συμμετείχαν στην εκτέλεση των χρηματοδοτούμενων έργων. Οι αποστολές επιτόπου πραγματοποιήθηκαν από τον Ιούνιο έως τον Νοέμβριο του 2010.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ

ΓΙΑ ΔΕΚΑΟΚΤΩ ΑΠΟ ΤΑ 27 ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΕΛΕΓΧΘΗΚΑΝ ΕΙΧΑΝ ΤΕΘΕΙ ΣΑΦΕΙΣ ΣΤΟΧΟΙ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

13. Οι στόχοι των έργων υποδομών θαλάσσιων λιμένων μπορεί να ποικίλλουν. Ο κανονισμός του 1999 που διέπει τη λειτουργία των διαρθρωτικών ταμείων θεσπίζει τη γενική αρχή της "συνέπειας" των πράξεων των ταμείων "προς τις λοιπές κοινοτικές πολιτικές και ενέργειες, ιδίως στους τομείς (…) των μεταφορών" [15].

14. Κατά τον έλεγχο του Συνεδρίου αξιολογήθηκε το κατά πόσον οι στόχοι των επιλεγέντων έργων υποδομών στον τομέα των μεταφορών ήταν συνεπείς προς τους δεδηλωμένους στόχους της πολιτικής μεταφορών και τους στόχους των επιχειρησιακών προγραμμάτων στο πλαίσιο των οποίων χρηματοδοτήθηκαν, με σκοπό να διασφαλιστεί ότι τα δαπανηθέντα κονδύλια της ΕΕ διατέθηκαν για τους σκοπούς για τους οποίους είχαν εγκριθεί.

15. Το Συνέδριο διαπίστωσε (βλέπε γράφημα 3 και πλαίσιο 1) ότι, μεταξύ των 27 έργων στον τομέα των μεταφορών που ελέγχθηκαν:

α) δεκαοκτώ έργα αποσκοπούσαν στην επίτευξη στόχων που άπτονται του τομέα των μεταφορών·

β) επτά έργα δεν αφορούσαν στόχους ενίσχυσης της πολιτικής μεταφορών αλλά στόχους που άπτονται άλλων τομέων, οι οποίοι υποστηρίζονται επίσης από τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής (όπως ο τουρισμός ή η αστική ανάπλαση)·

γ) δύο έργα είχαν στόχους οι οποίοι δεν σχετίζονταν ούτε με τον τομέα των μεταφορών ούτε με την περιγραφή του επιχειρησιακού προγράμματος στο πλαίσιο του οποίου είχαν χρηματοδοτηθεί.

ΓΡΑΦΗΜΑ 3

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

+++++ TIFF +++++

ΠΛΑΙΣΙΟ 1

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΝΤΟΠΙΣΘΕΝΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ

α) Εντοπίστηκαν στόχοι που άπτονται της πολιτικής μεταφορών στις περιπτώσεις έργων τα οποία αφορούν την ενίσχυση της δυναμικότητας του λιμένα ως προς τη διακίνηση φορτίου και επιβατών, όπως κατασκευή αποβαθρών, κυματοθραυστών, αναχωμάτων και τερματικών σταθμών, εμβάθυνση καναλιών πρόσβασης, βυθοκόρηση και εργασίες εκσκαφής. Εντοπίστηκαν και άλλοι στόχοι περιφερειακής πολιτικής, όπως έργα σε επιβατικούς λιμένες για τη βελτίωση της σύνδεσης των ελληνικών περιφερειών των Νήσων του Νοτίου και του Βορείου Αιγαίου με την ηπειρωτική Ελλάδα, τα οποία αποβλέπουν στην υποστήριξη στόχων υψηλότερου επιπέδου, όπως είναι η άμβλυνση των συνεπειών του νησιωτικού χαρακτήρα τους και η καταπολέμηση της δημογραφικής συρρίκνωσης και της οικονομικής περιθωριοποίησης.

β) Έργα τα οποία αποσκοπούσαν στην υποστήριξη πολιτικών εκτός των μεταφορών ήταν η ανάπλαση μιας πεζοδρομημένης περιοχής ανάμεσα στον λιμένα και την πόλη Aviles (Αστούριας, Ισπανία), η δημιουργία κτηριακών εγκαταστάσεων ιχθυαγοράς στην περιοχή του λιμένα της A Coruña (Γαλικία, Ισπανία), μιας εκτεταμένης αποβάθρας για την προσέλκυση μεγαλύτερων κρουαζιερόπλοιων στον λιμένα της Ερμούπολης στη Σύρο (Νήσοι Νοτίου Αιγαίου, Ελλάδα), ενός κτηρίου λιμενικής αστυνομίας στο Cadiz (Ανδαλουσία, Ισπανία) και τριών μαρινών: στη Vieste της Απουλίας, στη Ragusa της Σικελίας (Ιταλία) και στη Chipiona της Ανδαλουσίας (Ισπανία).

γ) Ένα έργο το οποίο είχε στόχους που δεν συνάδουν με την περιγραφή που περιλάμβανε το επιχειρησιακό πρόγραμμα, στο πλαίσιο του οποίου χρηματοδοτήθηκε, αφορούσε την κατασκευή μαρίνας στη Μυτιλήνη (Νήσοι Βορείου Αιγαίου, Ελλάδα), ενώ το επιχειρησιακό πρόγραμμα προέβλεπε την πραγματοποίηση επενδύσεων με σκοπό την προσέλκυση πηγών εσόδων εκτός του τουρισμού, και ένα έργο του Ταμείου Συνοχής στο Campamento (Ανδαλουσία, Ισπανία) που άλλαξε στόχους για την οικοδόμηση ναυπηγικής δεξαμενής για ειδικές κατασκευές, μολονότι αυτός ο στόχος δεν ήταν σύμφωνος με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών (βλέπε σημείο 33).

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΔΕΝ ΕΙΧΑΝ ΤΕΘΕΙ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΕΡΓΑ, ΕΝΩ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ ΔΕΝ ΕΙΧΑΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΙ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ

16. Στο πλαίσιο του ελέγχου διερευνήθηκε επίσης το κατά πόσον η κατασκευή των υποδομών ολοκληρώθηκε εγκαίρως και κατά πόσον αυτές οι υποδομές χρησιμοποιούνταν. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, από τα 27 έργα:

α) Ένδεκα ολοκληρώθηκαν εγκαίρως, 12 σημείωσαν κατά μέσο όρο καθυστερήσεις 26 μηνών, ενώ τα υπόλοιπα τέσσερα, το συνολικό κόστος των οποίων αντιστοιχεί στο 70,8 % των ποσών επί των οποίων διενεργήθηκε έλεγχος, δεν είχαν ολοκληρωθεί. Οι εργασίες κατασκευής συνεχίζονταν κατά την περίοδο διενέργειας του ελέγχου στη Gijón (Αστούριας, Ισπανία), την Punta de Langosteira (Γαλικία, Ισπανία) και το Μπρίντιζι (Απουλία, Ιταλία) λόγω καθυστερήσεων και τεχνικών προβλημάτων, καθώς και στο Καρλόβασι (Νήσοι Βορείου Αιγαίου, Ελλάδα), λόγω της ανάγκης για συμπληρωματικές εργασίες βυθοκόρησης και εκσκαφής. Όσον αφορά το έργο στη Gijón, στο οποίο χορηγήθηκε συγχρηματοδότηση ύψους 248 εκατομμυρίων ευρώ, το Συνέδριο ενημερώθηκε για την ολοκλήρωσή του τον Ιανουάριο του 2011. Το έργο στην Punta de Langosteira, το οποίο χρηματοδοτήθηκε με 258 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Συνοχής, δεν είχε ολοκληρωθεί ακόμη στα μέσα του 2011.

β) Η πλειονότητα των υποδομών είχε τεθεί σε λειτουργία (βλέπε γράφημα 4): από τα 23 έργα που είχαν ολοκληρωθεί, 19 είχαν τεθεί σε λειτουργία μέχρι τα μέσα του 2010, τρία δεν χρησιμοποιούνταν καθόλου (τα έργα στην πόλη Augusta της Ιταλίας και στις πόλεις Campamento και Arinaga της Ισπανίας) και ένα χρησιμοποιούνταν μόνον εν μέρει (στο Μπάρι της Ιταλίας). Η χρηματοδότηση των εν λόγω τεσσάρων έργων από το ΕΤΠΑ ανερχόταν σε 25,7 εκατομμύρια ευρώ, ή στο 36,6 % του συνολικού τους κόστους.

ΓΡΑΦΗΜΑ 4

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΝ ΤΑ ΕΡΓΑ;

+++++ TIFF +++++

ΠΛΑΙΣΙΟ 2

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΔΕΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΝ

1. Μεταξύ των ετών 2001 και 2004, ένα έργο στο Campamento προέβλεπε τη μετατροπή μιας περιοχής του λιμένα η οποία είχε περιέλθει σε αχρηστία σε κεντρικό τερματικό σταθμό εμπορευματοκιβωτίων με σκοπό την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης για μεταφορές εμπορευματοκιβωτίων και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Δεδομένου ότι η λεκάνη που κατασκευάστηκε ήταν πολύ μικρή για το αυξανόμενο μέγεθος των σύγχρονων πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, οι συνδέσεις με την ενδοχώρα ήταν ελλιπείς και υπήρχαν και άλλοι τερματικοί σταθμοί εμπορευματοκιβωτίων σε κοντινή απόσταση, αποφασίστηκε, κατά τη διάρκεια της κατασκευής, να τροποποιηθούν τα σχέδια και να μετατραπεί το έργο σε ναυπηγική δεξαμενή για ειδικές κατασκευές. Η δεξαμενή αυτή χρησιμοποιήθηκε μία φορά, για την κατασκευή ενός πλωτού τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου, και δεν υπάρχουν προοπτικές για μελλοντική χρήση της (συγχρηματοδότηση από την ΕΕ ύψους 16,6 εκατομμυρίων ευρώ).

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

2. Μεταξύ των ετών 2003 και 2006, στην Augusta συγχρηματοδοτήθηκε η κατασκευή της δεύτερης φάσης ενός εμπορικού λιμένα (η πρώτη φάση είχε αρχίσει το 1980). Οι υποδομές ολοκληρώθηκαν το 2006, όμως ο λιμένας παραμένει αχρησιμοποίητος, καθώς δεν υλοποιήθηκαν ούτε η αναμενόμενη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων ούτε η προσέλκυση πλοίων κυλιόμενης φορτοεκφόρτωσης (ro-ro) (συγχρηματοδότηση ύψους 3,8 εκατομμυρίων ευρώ). Για το εγγύς μέλλον, έχει σχεδιαστεί μια τρίτη φάση επέκτασης του λιμένα, με σκοπό να ολοκληρωθούν οι εργασίες κατασκευής στις αποβάθρες για τον νέο τερματικό σταθμό εμπορευματοκιβωτίων και τη σύνδεση με το σιδηροδρομικό δίκτυο.

ΜΟΝΟΝ 11 ΑΠΟ ΤΑ 23 ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΝΤΑ ΕΡΓΑ ΚΡΙΘΗΚΑΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

17. Τα έργα κρίθηκαν αποτελεσματικά εφόσον είχαν επιτύχει τους στόχους που είχαν τεθεί κατά την έναρξή τους, περιλαμβανομένης της επίτευξης τυχόν επιμέρους στόχων που είχαν τεθεί. Από πλευράς αποτελεσματικότητας, τα 23 ολοκληρωθέντα έργα υποδομών στον τομέα των μεταφορών κρίθηκαν ως εξής:

α) 11 έργα κρίθηκε ότι προάγουν αποτελεσματικά την πολιτική μεταφορών (το 18,1 % των κονδυλίων της ΕΕ που υποβλήθηκαν σε έλεγχο): το έργο "Port 2000" (Λιμένας 2000) στη Χάβρη, οι κινητοί γερανοί στη Rouen, η παράκαμψη για φορτηγά στο Tremestrieri, δύο αποβάθρες στο San Juan de Nieva της Aviles, ένας κυματοθραύστης στον λιμένα της Μύρινας, οι εργασίες επέκτασης του λιμένα της Τήνου, μέρος της διαλιμενικής επέκτασης στο Μπάρι, οι εργασίες επέκτασης του λιμένα της Θήρας, η κατασκευή λιμενικών υποδομών στο Ferrol, ο κυματοθραύστης και ο ανακαινισμένος τερματικός σταθμός στον λιμένα της Las Palmas·

β) τέσσερα έργα (το 5,6 % των κονδυλίων της ΕΕ που υποβλήθηκαν σε έλεγχο) δεν ήταν αποτελεσματικά: τρεις κενοί λιμένες στο Campamento, την Arinaga και την Augusta και μια επένδυση στον σιδηροδρομικό τομέα στη Χάβρη που δεν είχε ως απόρροια την αναμενόμενη αύξηση της μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων σιδηροδρομικώς (βλέπε πλαίσιο 4).

γ) οκτώ έργα δεν υποστήριζαν στόχους της πολιτικής μεταφορών (5,5 % των κονδυλίων της ΕΕ που υποβλήθηκαν σε έλεγχο), ήτοι τέσσερα έργα κατασκευής μαρινών [16], μία εκτεταμένη αποβάθρα για την προσέλκυση μεγαλύτερων κρουαζιερόπλοιων στη Σύρο, ένα κτήριο λιμενικής αστυνομίας στο Cadiz, μία ιχθυαγορά στην A Coruña και ένα έργο οδικής ανάπλασης στην Aviles (αν και κρίνεται ότι δεν υποστήριζαν αποτελεσματικά τους στόχους της πολιτικής μεταφορών, ορισμένα από τα έργα στα οποία πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις προσέφεραν πράγματι ποσοτικά ή ποιοτικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες).

18. Εξάλλου, πολλές από τις επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί πάσχουν είτε λόγω αναποτελεσματικών συνδέσεων με την ενδοχώρα ("Port 2000" στη Χάβρη) είτε λόγω απουσίας συνδέσεων (Μπάρι, Μπρίντιζι, Langosteira και Ferrol). Αν και τα έργα του "Port 2000", του Μπάρι και του Ferrol κρίθηκαν αποτελεσματικά, τα εν λόγω 5 έργα, τα οποία αντιστοιχούν στο 47,7 % των ποσών συγχρηματοδότησης που υποβλήθηκαν σε έλεγχο, είναι πιθανό να χρειαστούν σημαντικές περαιτέρω επενδύσεις προκειμένου να συνδεθούν με την ενδοχώρα τους και να λειτουργήσουν σε πλήρη δυναμικότητα.

ΠΛΑΙΣΙΟ 3

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΣΕ ΕΛΕΓΧΟ

+++++ TIFF +++++

1. Στο Tremestrieri χρησιμοποιήθηκαν 10,5 εκατομμύρια ευρώ για τη συγχρηματοδότηση της κατασκευής δύο αγκυροβολίων και μιας παρακαμπτηρίου με σκοπό τη μείωση της απόστασης και του χρόνου οδήγησης από τον αυτοκινητόδρομο μέχρι τα πλοία, για τα φορτηγά που μετακινούνται μεταξύ Σικελίας και ηπειρωτικής Ιταλίας.

Ο αριθμός των φορτηγών που διέρχονται από το κέντρο της πόλης της Μεσσίνας μειώθηκε κατά 98 %, ενώ ο αριθμός των ατυχημάτων στα οποία εμπλέκονται βαρέα οχήματα μειώθηκε κατά 50 %. Εκτός από τη μείωση του αριθμού των θανάτων λόγω τροχαίων ατυχημάτων, μειώθηκε σημαντικά η ρύπανση στο κέντρο της πόλης.

2. Το έργο "Port 2000" στη Χάβρη περιλαμβάνει την κατασκευή τεσσάρων αγκυροβολίων, αναχωμάτων, αποβάθρων και έργων εκβάθυνσης με σκοπό τη διεύρυνση και εμβάθυνση του καναλιού πρόσβασης, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη χερσαίων συνδέσεων εντός της ζώνης του λιμένα, καθώς και με ορισμένες παρεμβάσεις για την προστασία του περιβάλλοντος. Το ποσό συγχρηματοδότησης από το ΕΤΠΑ ανήλθε σε 38,1 εκατομμύρια ευρώ και, μετά την ολοκλήρωση του έργου, σημειώθηκε αύξηση του όγκου του γενικού φορτίου (κατά 117 % από το 1999 έως το 2006) και του αριθμού των εμπορευματοκιβωτίων που προσελκύει ο λιμένας (κατά 162 % από το 1999 έως το 2010), καθώς και βελτίωση του επιπέδου ασφάλειας στους νέους τερματικούς σταθμούς, όπου αναφέρονται λιγότερα περιστατικά κλοπών και μικρότερος αριθμός ατυχημάτων.

+++++ TIFF +++++

3. Στον λιμένα της Aviles/San Juan de Nieva, κατά την περίοδο 2002-2005 κατασκευάστηκαν δύο αποβάθρες (συγχρηματοδότηση από την ΕΕ ύψους 6,5 εκατομμυρίων ευρώ).

Ο όγκος του διακινούμενου φορτίου μέσω αυτού του λιμένα τετραπλασιάστηκε αφότου ολοκληρώθηκε το έργο (από 244191 τόνους το 2001 σε 1366911 τόνους το 2006).

Αποβάθρες στον λιμένα της Aviles

© Autoridad Portuaria de Avilés

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

4. Ένα έργο που άρχισε με συγχρηματοδότηση ύψους 4,9 εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2005-2009 στο νησί της Τήνου, διάσημο τόπο προσκυνήματος στην περιφέρεια των Νήσων του Νοτίου Αιγαίου, έχει αυξήσει τη δυναμικότητα του λιμένα ως προς τη φιλοξενία πλοίων σε θέση αγκυροβολίας, μειώνοντας έτσι τις πιθανότητες ατυχήματος. Επιπλέον, η κυκλοφορία των οχημάτων από και προς τον λιμένα έχει διατηρηθεί εκτός του κέντρου της πόλης, με αποτέλεσμα τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και την επίλυση του προβλήματος της έλλειψης χώρων στάθμευσης για τους επισκέπτες.

+++++ TIFF +++++

ΠΛΑΙΣΙΟ 4

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

Στη Χάβρη, το 2007 και το 2008 υλοποιήθηκε σιδηροδρομικό έργο το οποίο συγχρηματοδοτήθηκε με 8,4 εκατομμύρια ευρώ. Σκοπός του έργου ήταν ο εκσυγχρονισμός και η αναβάθμιση μέρους του σιδηροδρομικού δικτύου, έτσι ώστε να βελτιωθεί η οργάνωση των χερσαίων μεταφορών εμπορευματοκιβωτίων τις οποίες προσελκύει ο νέος λιμένας.

Για διάφορους λόγους, οι οποίοι σχετίζονται με τον σχεδιασμό του έργου, την αναποτελεσματική διαχείριση των εμπορευματοκιβωτίων στους τερματικούς σταθμούς και τις καθυστερήσεις στη διαδικασία κατασκευής οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα την απώλεια συμβάσεων, το έργο αυτό δεν είχε τον αναμενόμενο αντίκτυπο και η διακίνηση του αυξημένου αριθμού εμπορευματοκιβωτίων τα οποία προσέλκυσε ο νέος λιμένας πραγματοποιήθηκε μέσω των οδικών μεταφορών.

+++++ TIFF +++++

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΧΩΡΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

19. Τα έργα υποδομών θαλάσσιων λιμένων μεγάλης κλίμακας προϋποθέτουν επαρκή σχεδιασμό και η βέλτιστη απόδοσή τους μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα όταν έχουν προγραμματιστεί στο πλαίσιο προτεραιοτήτων ανάπτυξης των λιμενικών υποδομών σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο. Προς τούτο, οι διαχειριστικές αρχές πρέπει να έχουν συνολική εικόνα των μακροχρόνιων αναγκών τους και των απαιτήσεων ανάπτυξης, η οποία πρέπει να καταγράφεται στο αντίστοιχο σχέδιο ανάπτυξης λιμένων. Ένα τέτοιο σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει εκτίμηση του μελλοντικού όγκου επιβατών και φορτίου, επανεξέταση της πρόσβασης στην ενδοχώρα και των τυχόν περιβαλλοντικών ζητημάτων, καθώς και ανάλυση του πιθανού κόστους και του προσδοκώμενου οφέλους. Στο πλαίσιο των ανωτέρω, κατά τη διάρκεια του ελέγχου διερευνήθηκε το κατά πόσον υπήρχαν μακροπρόθεσμα στρατηγικά σχέδια ανάπτυξης λιμενικών εγκαταστάσεων και αν χρησιμοποιήθηκαν από τις περιφέρειες ώστε να δοθεί προτεραιότητα στις επενδύσεις σε υποδομές θαλάσσιων λιμένων. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι καμία από τις ελεγχθείσες περιφέρειες δεν διέθετε μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης λιμενικών υποδομών, στο οποίο να μπορούν να στηριχθούν οι επενδυτικές αποφάσεις, και ότι μόνο μία από τις εννέα περιφέρειες που υποβλήθηκαν σε έλεγχο (η ελληνική περιφέρεια των Νήσων του Νοτίου Αιγαίου) χρησιμοποίησε μελέτες αξιολόγησης των αναγκών των διαφόρων νησιών, με σκοπό την υποστήριξη της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης υποδομών θαλάσσιων λιμένων κατά τη λήψη των αποφάσεων για τα έργα. Στο πλαίσιο 5 αναλύεται η κατάσταση για όλες τις περιφέρειες που υποβλήθηκαν σε έλεγχο.

ΠΛΑΙΣΙΟ 5

ΚΑΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΔΕΝ ΔΙΕΘΕΤΕ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ

Στην Ελλάδα, ένας νόμος που ισχύει από τον Ιανουάριο του 2006 υποχρέωνε τους δώδεκα μεγάλους λιμένες της χώρας (λιμένες διεθνούς ενδιαφέροντος) να διαθέτουν μακροπρόθεσμα στρατηγικά σχέδια ανάπτυξης λιμενικών υποδομών. Προηγουμένως, η περιφέρεια των Νήσων του Νοτίου Αιγαίου χρησιμοποιούσε μελέτες για τη διοχέτευση των χρηματοδοτήσεων προκειμένου να καλυφθούν οι συγκεκριμένες ανάγκες έργων στα διάφορα νησιά. Στη δεύτερη ελληνική περιφέρεια που υποβλήθηκε σε έλεγχο (περιφέρεια Νήσων Βορείου Αιγαίου), μια διυπουργική επιτροπή εξέταζε τα αιτήματα επέκτασης λιμενικών εγκαταστάσεων για κάθε περίπτωση χωριστά.

Στην Ισπανία, ένας ενδιάμεσος φορέας [17] αξιολογούσε όλες τις προτάσεις επενδύσεων για την κατασκευή υποδομών θαλάσσιων λιμένων εξετάζοντας τα κυλιόμενα επιχειρησιακά προγράμματα των "λιμένων εθνικού ενδιαφέροντος" και τα πενταετή αναπτυξιακά σχέδιά τους.

Στην Ιταλία, δεν υπήρχε ούτε εθνική ούτε περιφερειακή στρατηγική σχεδιασμού όσον αφορά τις επενδύσεις σε εγκαταστάσεις θαλάσσιων λιμένων κατά την έναρξη της περιόδου 2000-2006. Τον Δεκέμβριο του 2002, εγκρίθηκε ένα "Γενικό σχέδιο μεταφορών και εφοδιαστικής", το οποίο παραμένει έκτοτε σε ισχύ, καθώς δεν έχει εκπονηθεί κανένα μετέπειτα σχέδιο. Το 2003, συγκροτήθηκε μια ομάδα εργασίας με σκοπό τον συντονισμό των επενδύσεων σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

Στη Γαλλία, οι αποφάσεις για τη συγχρηματοδότηση λιμενικών υποδομών ήταν ενσωματωμένες σε απόφαση του Υπουργού Μεταφορών. Το 2010, προτάθηκε το "Schéma National des Infrastructures de Transport" (Εθνικό σχέδιο υποδομών μεταφορών), με σκοπό την ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων προς αντικατάσταση των οδικών μεταφορών, συνδέοντας τις επενδύσεις με τον αντίκτυπό τους στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, όμως η πρόταση αυτή δεν είχε ακόμη εγκριθεί κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου.

ΈΛΛΕΙΨΗ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ

20. Κατά τον έλεγχο αξιολογήθηκε επίσης ο τρόπος επιλογής των έργων και διαπιστώθηκε ότι οι εφαρμοσθείσες διαδικασίες ποικίλλουν μεταξύ των περιφερειών που υποβλήθηκαν σε έλεγχο. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονταν παραδοσιακές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων (Ελλάδα), διαδικασίες λήψης αποφάσεων για τις επιλογές σε εθνικό επίπεδο (Ισπανία), διάλογος για τα έργα σε εθνικό επίπεδο αλλά λήψη αποφάσεων σε περιφερειακό επίπεδο (Γαλλία), καθώς και αμιγώς περιφερειακού χαρακτήρα διαδικασίες λήψης αποφάσεων για τα έργα (Ιταλία).

21. Για να επιτευχθούν τα βέλτιστα αποτελέσματα, οι διαχειριστικές αρχές έπρεπε να είναι σε θέση να επιλέξουν μεταξύ μιας σειράς έργων που ανταγωνίζονται το ένα το άλλο για την εξασφάλιση της ίδιας χρηματοδότησης, όμως στις περισσότερες περιπτώσεις, λόγω έλλειψης κατάλληλων έργων, δεν υπήρξε τέτοιου είδους ανταγωνισμός για τη διεκδίκηση των χρηματοδοτήσεων. Το γεγονός και μόνον ότι ένα έργο είχε εξασφαλίσει τις απαιτούμενες άδειες [18] ήταν συχνά αρκετό για να επιλεγεί προς χρηματοδότηση.

22. Σε προηγούμενη έκθεσή του [19], το Συνέδριο συνιστούσε στην Επιτροπή να δίνει έμφαση περισσότερο στην αποτελεσματικότητα των διαρθρωτικών ταμείων και όχι στη μέγιστη απορρόφηση των σχετικών κεφαλαίων. Εντούτοις, μια επιπλέον συνέπεια της έλλειψης κατάλληλων έργων και των καθυστερήσεων στα εν εξελίξει έργα ήταν η χρήση της αναδρομικής χρηματοδότησης (ήτοι η ανακατανομή των πόρων και η διάθεσή τους σε εναλλακτικά έργα), προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο απώλειας της χρηματοδότησης της ΕΕ.

ΠΛΑΙΣΙΟ 6

ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΣΤΙΣ ΕΛΕΓΧΘΕΙΣΕΣ ΙΤΑΛΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

Στο επιχειρησιακό πρόγραμμα της Σικελίας, για το εν λόγω μέτρο, προστέθηκαν 18 εναλλακτικά έργα στον τομέα των μεταφορών (επί συνόλου 30), με συνολική αξία σχεδόν 50 εκατομμυρίων ευρώ. Για το σύνολο του επιχειρησιακού προγράμματος, "μετακινήθηκαν" κατ’ αυτόν τον τρόπο κονδύλια συνολικού ύψους περίπου 2,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο ένα τρίτο της συνολικής αξίας του ΠΕΠ (περιφερειακού επιχειρησιακού προγράμματος) Σικελίας 2000-2006 (8,4 δισεκατομμύρια ευρώ).

Για την Απουλία, προστέθηκαν 89 εναλλακτικά έργα στον τομέα των μεταφορών, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός των έργων για τα οποία εφαρμόστηκε αυτό το μέτρο να ανέλθει σε 109. Η συνολική αξία των εναλλακτικών έργων ανήλθε περίπου σε 217 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 58 % των συνολικών δαπανών για το μέτρο (372 εκατομμύρια ευρώ). Για τον άξονα 6 (δίκτυα), συνολικό ποσό 265 εκατομμυρίων ευρώ, που αντιστοιχεί στο 50 % της συνολικής δαπάνης του άξονα (525 εκατομμύρια ευρώ), "μετακινήθηκε" κατ’ αυτόν τον τρόπο. Για ολόκληρο το επιχειρησιακό πρόγραμμα, το συνολικό ποσό που αντιστοιχεί στα εναλλακτικά έργα ανήλθε σχεδόν σε 1200 εκατομμύρια ευρώ, ήτοι στο 23 % της συνολικής αξίας του επιχειρησιακού προγράμματος (5200 εκατομμύρια ευρώ).

23. Τα έργα αυτά, προκειμένου να τύχουν αναδρομικής χρηματοδότησης από τους πόρους των διαρθρωτικών ταμείων πρέπει να πληρούν τα κριτήρια επιλογής που είχαν οριστεί για τα αρχικά υποψήφια έργα. Ωστόσο, δύο από τα τρία εναλλακτικά έργα [20] που υποβλήθηκαν σε έλεγχο στην Ιταλία δεν ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στους στόχους τους. Το έργο στην Augusta είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός κενού λιμένα (βλέπε παράδειγμα 2, πλαίσιο 2), ενώ στο Μπάρι δεν υλοποιήθηκε η σύνδεση με το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο, δυσχεραίνοντας έτσι την επίτευξη του βασικού στόχου του έργου, που ήταν η δημιουργία ενός πολυτροπικού κόμβου.

24. Παρατηρήθηκαν σημαντικές καθυστερήσεις στις διαδικασίες έγκρισης των κατασκευών, συχνά λόγω του αριθμού των απαιτούμενων εγκρίσεων και αδειών. Παραδείγματος χάριν, στην περιφέρεια Νήσων Βορείου Αιγαίου (Ελλάδα), η έναρξη ενός από τα έργα που υποβλήθηκαν σε έλεγχο χρονολογείται από το 1984, οπότε εκδόθηκαν αρχαιολογικές άδειες για ένα έργο κατασκευής λιμενικών εγκαταστάσεων το οποίο άρχισε το 2006. Στη Σικελία (Ιταλία), η διαδικασία για την υλοποίηση ενός από τα έργα διήρκεσε από το 1991 έως το 2008 και περιλάμβανε 33 άδειες και παραχωρήσεις από περιβαλλοντικές, κρατικές, περιφερειακές και τεχνικές αρχές και την Επιτροπή.

25. Οι εν λόγω καθυστερήσει οδήγησαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην επιβάρυνση με πρόσθετες δαπάνες προκειμένου να καταστούν εκ νέου λειτουργικές οι υποδομές, όπως στη Vieste (Ιταλία), όπου η κατασκευή μαρίνας, η οποία άρχισε το 2000 με συγχρηματοδότηση ύψους 3,6 εκατομμυρίων ευρώ, καθυστέρησε σε τέτοιο βαθμό ώστε να είναι αναγκαία η πραγματοποίηση σημαντικών νέων επενδύσεων για την προσαρμογή των υποδομών κοινής ωφελείας και του σχεδιασμού σύμφωνα με τα σύγχρονα πρότυπα και τις ανάγκες των χρηστών, προκειμένου να καταστεί ο λιμένας λειτουργικός (το κόστος υπολογίζεται ότι έφθασε το 1,5 εκατομμύριο ευρώ).

Η ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΠΟΥ ΑΣΚΗΣΑΝ ΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΕΝ ΕΣΤΙΑΣΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΕΝΩ Η ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

26. Τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν μέτρα και να συνεργάζονται με την Επιτροπή έτσι ώστε να διασφαλίζεται ότι οι κοινοτικοί πόροι χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης [21]. Για να επιτευχθεί αυτό, οι διαχειριστικές αρχές πρέπει να παρακολουθούν τα προγράμματά τους, μεριμνώντας για τη διασφάλιση της συμβατότητάς τους με τις πολιτικές της ΕΕ, να διενεργούν ετήσια επισκόπηση των κυριότερων αποτελεσμάτων του προηγούμενου έτους μέσω της συμμετοχής τους στις "επιτροπές παρακολούθησης" και να χρησιμοποιούν κατάλληλους δείκτες για την παρακολούθηση της προόδου των προγραμμάτων και των έργων. Οι εν λόγω επιτροπές παρακολούθησης πρέπει να διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα της εκτέλεσης της παρέμβασης [22]. Άλλωστε, η Επιτροπή είναι αναγκαίο να παρέχει καθοδήγηση για τη δημιουργία κατάλληλων συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, με σκοπό τη διασφάλιση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής.

27. Όπου είναι δυνατόν, πρέπει, μέσω της χρήσης δεικτών σε επίπεδο προγράμματος, να καταγράφονται η πορεία υλοποίησης ποσοτικοποιημένων στόχων και φυσικής εκτέλεσης του έργου, καθώς και τα αποτελέσματα και, το ταχύτερο δυνατόν, ο αντίκτυπος στο κατάλληλο επίπεδο (της προτεραιότητας ή του μέτρου) [23]. Σε επίπεδο έργου, η χρήση αξιόπιστων δεικτών πρέπει να καθιστά δυνατή την αποτελεσματική εποπτεία της προόδου των έργων και των συναφών δαπανών, εκτός από την εποπτεία της επίτευξης αποτελεσμάτων και αντικτύπου που επιφέρουν οι ποσοτικές και ποιοτικές βελτιώσεις στη χρήση των υποδομών.

28. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι:

α) Οι συνεδριάσεις των επιτροπών παρακολούθησης περιορίζονταν σε γενικές συζητήσεις περί στρατηγικής, με επίκεντρο την εξέλιξη των δαπανών, αντί να συζητούν τα αποτελέσματα των επιμέρους έργων.

β) Οι διαχειριστικές αρχές παρακολουθούσαν στενά την εξέλιξη των δαπανών και την πρόοδο των κατασκευαστικών εργασιών αλλά όχι τη μεταγενέστερη χρήση των υποδομών, θεωρώντας ότι δεν ενέπιπτε στο πεδίο αρμοδιότητάς τους. Εντούτοις, δεδομένου ότι η Επιτροπή θεωρεί ότι η εν λόγω πτυχή εμπίπτει στο πεδίο αρμοδιότητας των εθνικών/περιφερειακών αρχών [24], κανείς δεν παρακολουθεί τη χρήση και τις επιδόσεις αυτών των υποδομών μετά τη χρηματοδότηση και την κατασκευή τους, με αποτέλεσμα να μην επισημαίνονται οι μη χρησιμοποιούμενες ή αναποτελεσματικές κατασκευές.

γ) Οι δείκτες τους οποίους επιλέγουν οι διαχειριστικές αρχές σε επίπεδο προγράμματος συνήθως αφορούν τις αναμενόμενες θέσεις απασχόλησης, ιδίως κατά τη διάρκεια της κατασκευής, καθώς και ορισμένες πολύ γενικές υλοποιήσεις, όπως είναι η "βελτίωση 10 λιμένων". Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κοινοποιηθέντα δεδομένα δεν στηρίζονταν σε συγκεντρωτικά δεδομένα τα οποία συνελέγησαν σε επίπεδο έργου, αλλά σε γενικά περιφερειακά στατιστικά στοιχεία, τα οποία δεν συνδέονται με τα χρηματοδοτούμενα έργα.

δ) Οι δείκτες σε επίπεδο έργου εστιάζονταν περισσότερο στις υλοποιήσεις παρά στα αποτελέσματα. Συχνά ήταν υπερβολικά γενικοί για να μπορούν να θεωρηθούν ουσιαστικοί, ή απλώς συνίσταντο σε φυσικές μετρήσεις (π.χ. η έκταση, σε τετραγωνικά μέτρα, της "βελτιωμένης λιμενικής ζώνης"). Εξάλλου, δεν υπήρξε παρακολούθηση των εν λόγω δεικτών κατά τη διάρκεια της υλοποίησης του έργου. Ο καθορισμός αξιόπιστων δεικτών ήταν σπάνιο φαινόμενο στο ελεγχθέν δείγμα, όμως ένα παράδειγμα ορθής πρακτικής περιγράφεται στο πλαίσιο 7.

ε) Δεν παρασχέθηκε καμία καθοδήγηση στις διαχειριστικές αρχές ως προς τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση. Επιπλέον, οι σχετικές με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση πτυχές των προγραμμάτων και έργων που ελέγχθηκαν από το Συνέδριο δεν είχαν συμπεριληφθεί στην εμβέλεια του ελέγχου της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής.

ΧΡΟΝΟΒΟΡΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΡΓΩΝ

29. Για τα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ καθώς και για τα έργα του Ταμείου Συνοχής, απαιτείται συμφωνία της Επιτροπής όσον αφορά τη συγχρηματοδότηση από την ΕΕ, η οποία πραγματοποιείται με την έγκριση ειδικής απόφασης της Επιτροπής. Για τον σκοπό αυτό, στον κανονισμό προβλεπόταν διαδικασία καθώς και χρονοδιάγραμμα βάσει του οποίου έπρεπε να λαμβάνονται οι αποφάσεις (εντός δύο μηνών από την παραλαβή της αίτησης [25]). Το δείγμα επί του οποίου πραγματοποιήθηκε ο έλεγχος περιλαμβάνει τέσσερα μεγάλα έργα και τρία έργα του Ταμείου Συνοχής. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι:

α) Το χρονικό διάστημα για την αξιολόγηση των αιτήσεων δεν τηρήθηκε σε καμία περίπτωση (για τα επτά έργα χρειάστηκε να παρέλθει χρονικό διάστημα 19 μηνών για να εγκριθεί η αρχική απόφαση, ενώ σε δύο περιπτώσεις απαιτήθηκε διάστημα τριών ετών [26]).

β) Όσον αφορά τα έργα που υποβλήθηκαν σε έλεγχο, δεν διατυπώθηκαν σχόλια σχετικά με αναποτελεσματικές ή ανύπαρκτες συνδέσεις με την ενδοχώρα για τα έργα του Μπάρι και του Ferrol, ή σε σχέση με το γεγονός ότι το σχέδιο κατασκευής "ναυπηγικής δεξαμενής για ειδικές κατασκευές" δεν πληρούσε τους όρους χρηματοδότησης στο Campamento (βλέπε σημείο 33).

30. Επιπλέον, σε προηγούμενες εκθέσεις, το Συνέδριο είχε συστήσει επίσης στην Επιτροπή να βελτιώσει τις διαδικασίες εκτίμησης του δυνητικού και πραγματικού αντικτύπου, καθορίζοντας κατάλληλους ποσοτικούς δείκτες πριν από την έγκριση ενός έργου [27].

31. Οι δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν για την εποπτεία των μεγάλων έργων και των έργων του Ταμείου Συνοχής κάλυπταν την υλοποίηση (την κατασκευή). Δεν κάλυπταν, ωστόσο, τα αποτελέσματα ή τους μετρήσιμους στόχους για την αξιολόγηση του αντικτύπου της χρηματοδότησης.

ΠΛΑΙΣΙΟ 7

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΟΡΘΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΔΕΙΚΤΩΝ

Ένα παράδειγμα βέλτιστης πρακτικής, το οποίο πρέπει να επισημανθεί, είναι το μεγάλο έργο με την επωνυμία "Port 2000" (Λιμένας 2000) στη Χάβρη (Άνω Νορμανδία, Γαλλία), όπου χρησιμοποιήθηκε μια σειρά από φυσικούς δείκτες, δείκτες αποτελεσμάτων, δείκτες αντικτύπου και πολυτροπικούς δείκτες. Εκτός από μια ειδική εκτίμηση των περιβαλλοντικών πτυχών και μια έρευνα όσον αφορά τον βαθμό ικανοποίησης των χρηστών, του τοπικού πληθυσμού και των επισκεπτών, οι δείκτες αυτοί υπήρξαν αντικείμενο τακτικής παρακολούθησης από ειδικό φορέα στον οποίο μετείχαν ο δικαιούχος, ένα τοπικό παράρτημα της Στατιστικής Υπηρεσίας και ένας περιφερειακός κυβερνητικός φορέας.

ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ

32. Η νομοθεσία προέβλεπε υποχρέωση η Επιτροπή να διενεργεί ετησίως επισκόπηση των κυριότερων αποτελεσμάτων του προηγούμενου έτους στο πλαίσιο των "επιτροπών παρακολούθησης", αν και με συμβουλευτικό ρόλο [28].

33. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι υπήρχαν ελάχιστα αποδεικτικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι η Επιτροπή έλαβε μέτρα προκειμένου να επηρεάσει τις συνεδριάσεις των επιτροπών παρακολούθησης, έτσι ώστε να προσανατολιστούν στη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των δαπανών. Παραδείγματος χάριν, στην περίπτωση του λιμένα της Gela (Σικελία), το έργο εγκαταλείφθηκε και τα σχετικά κονδύλια χρησιμοποιήθηκαν για να συνεχιστεί η κατασκευή των αυτοκινητοδρόμων Παλέρμο-Μεσσίνα και Catania-Gela, κάτι που δεν συνάδει με τον στόχο της μείωσης των οδικών μεταφορών και της στροφής σε άλλους τρόπους μεταφοράς. Στην περίπτωση του έργου κατασκευής λιμενικών εγκαταστάσεων στο Campamento (βλέπε πλαίσιο 2), η Επιτροπή ενέκρινε την αλλαγή του σκοπού του έργου, από την κατασκευή τερματικού σταθμού εμπορευματοκιβωτίων σε δημιουργία ναυπηγικής δεξαμενής για ειδικές κατασκευές. Δεδομένου ότι οι ισχύοντες κανόνες για λιμένα του είδους αυτού περιορίζουν τη χρηματοδότηση του Ταμείου Συνοχής σε υποδομές για την αύξηση της διατροπικής αποτελεσματικότητας, η αλλαγή του στόχου αυτού του έργου δεν συνάδει με τις κατευθυντήριες γραμμές των ΔΕΔ-Μ (προϋπόθεση για τα έργα του Ταμείου Συνοχής).

34. Εξάλλου, δεν υπάρχουν στοιχεία από τα οποία να συνάγεται ότι η Επιτροπή παρενέβη ή εξέφρασε αντιρρήσεις ως προς την υλοποίηση των μεγάλων έργων και των έργων του Ταμείου Συνοχής που υποβλήθηκαν σε έλεγχο, μολονότι τα αποτελέσματα των έργων δεν ήταν σύμφωνα με τους σκοπούς για τους οποίους χορηγήθηκε η συγχρηματοδότηση. Για παράδειγμα, στην περίπτωση του διαλιμενικού έργου στο Μπάρι, οι στόχοι ως προς τη διατροπικότητα δεν επιτεύχθηκαν και τα κτήρια παρέμειναν κενά, καθώς οι νέες σιδηροδρομικές γραμμές δεν ήταν συνδεδεμένες με το εθνικό σιδηροδρομικό σύστημα, επειδή η εθνική σιδηροδρομική εταιρεία δεν επέτρεψε στον δικαιούχο να χρησιμοποιεί τις υποδομές της.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

35. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι μόνον 11 από τα 27 ελεγχθέντα έργα υποδομών μεταφορών σε θαλάσσιους λιμένες τα οποία έτυχαν συγχρηματοδότησης από τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 ήταν αποτελεσματικά. Επιπλέον, το ένα τρίτο των ελεγχθέντων έργων απέβλεπαν σε στόχους που δεν άπτονται του τομέα των μεταφορών. Το Συνέδριο, εκτός του ότι εντόπισε ορισμένα αναποτελεσματικά έργα, διαπίστωσε επίσης ότι ορισμένα έργα δεν είχαν τεθεί σε λειτουργία, ενώ σημαντικά έργα, των οποίων η αξία ανέρχεται στο 70,8 % του συνόλου των ελεγχθέντων κονδυλίων, δεν είχαν ολοκληρωθεί κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου. Ένδεκα έργα ολοκληρώθηκαν εγκαίρως, όμως σχετικά με τα υπόλοιπα 12 ολοκληρωμένα έργα σημειώθηκαν καθυστερήσεις υλοποίησης μέσης διάρκειας 26 μηνών. Επιπλέον, πέντε από τα έργα, το κόστος των οποίων αντιστοιχεί σχεδόν στο ήμισυ των ελεγχθέντων κονδυλίων, θα χρειαστούν σημαντικές περαιτέρω επενδύσεις προκειμένου να μπορέσουν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά.

36. Ο παρών έλεγχος κατέδειξε επίσης ότι καμία από τις περιφέρειες τις οποίες επισκέφθηκε το Συνέδριο δεν διέθετε μακροπρόθεσμο σχέδιο ανάπτυξης λιμενικών υποδομών ή αξιολογήσεις αναγκών στις οποίες να είναι δυνατόν να στηριχθούν οι διαδικασίες επιλογής των έργων κατασκευής υποδομών θαλάσσιων λιμένων. Εκτός αυτού, διαπιστώθηκε έλλειψη κατάλληλων έργων, τα οποία θα μπορούσαν να ανταγωνιστούν για τη διεκδίκηση των διαθέσιμων πόρων. Ορισμένες περιφέρειες, καθόσον το επιτρέπει η ισχύουσα νομοθεσία, προέβησαν σε αναδρομική χρηματοδότηση εναλλακτικών έργων προκειμένου να απορροφήσουν τους διαθέσιμους χορηγηθέντες πόρους. Εντούτοις, δύο από τα τρία εναλλακτικά έργα που περιλαμβάνονται στο δείγμα δεν πέτυχαν τους στόχους τους. Διαπιστώθηκε επίσης ότι οι εθνικές διοικητικές διαδικασίες για την έκδοση οικοδομικών αδειών και εγκρίσεων ήταν συχνά χρονοβόρες και επαχθείς.

ΣΥΣΤΑΣΗ 1

Η Επιτροπή πρέπει:

α) Να υπενθυμίσει στα κράτη μέλη την υποχρέωσή τους να χρησιμοποιούν τις χρηματοδοτήσεις της ΕΕ κατά τρόπο συμβατό με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Για να γίνει αυτό, η Επιτροπή πρέπει να παρέχει κατάλληλη καθοδήγηση και να διαδίδει τις βέλτιστες πρακτικές που εντοπίζονται στα κράτη μέλη.

β) Στο πλαίσιο των αποφάσεών της και της εποπτικής δραστηριότητάς της όσον αφορά τις υποδομές θαλάσσιων λιμένων, να επιδιώξει να διασφαλίσει ότι τα διαρθρωτικά ταμεία χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά για την υποστήριξη των στόχων που καθορίζονται στα επιχειρησιακά προγράμματα.

γ) Να θέσει ως προϋπόθεση για τη χορήγηση ενισχύσεων, στο πλαίσιο της πολιτικής του Ταμείου Συνοχής για υποδομές θαλάσσιων λιμένων κατά την προσεχή περίοδο, την ύπαρξη μιας ολοκληρωμένης μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την ανάπτυξη των λιμενικών εγκαταστάσεων (βάσει αξιολόγησης των αναγκών) για το σύνολο των λιμένων της περιφέρειας.

37. Δεν ελήφθη επαρκής μέριμνα για την παρακολούθηση και εποπτεία των αποτελεσμάτων των έργων:

α) Οι επιτροπές παρακολούθησης εστίασαν την προσοχή τους στην έγκαιρη απορρόφηση των πιστώσεων και σε γενικές στρατηγικές παρέμβασης, ενώ η παρακολούθηση των έργων από τις διαχειριστικές αρχές εστιάστηκε στα ποσοστά των δαπανών. Οι δείκτες σχεδιάστηκαν, κυρίως, για την παρακολούθηση της πορείας των δαπανών και των εργασιών κατασκευής. Δεν υπήρξε παρακολούθηση των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου των συγχρηματοδοτούμενων υποδομών θαλάσσιων λιμένων, με αποτέλεσμα να εντοπιστούν κενοί λιμένες και μη χρησιμοποιούμενες υποδομές θαλάσσιων λιμένων.

β) Υπήρχαν ελάχιστα αποδεικτικά στοιχεία κατά πόσο η Επιτροπή διασφάλισε την άσκηση κατάλληλης εποπτείας σχετικά με τα μεγάλα έργα και τα έργα του Ταμείου Συνοχής που ελέγχθηκαν, παρενέβη στις επιτροπές παρακολούθησης προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των δαπανών και ενθάρρυνε τον καθορισμό ή τη χρήση δεικτών αποτελεσμάτων ή αντικτύπου.

ΣΥΣΤΑΣΗ 2

Η Επιτροπή πρέπει:

α) να επικεντρωθεί περισσότερο στην αποτελεσματικότητα των συγχρηματοδοτούμενων έργων μέσω:

της ενθάρρυνσης της συστηματικής χρήσης δεικτών αποτελεσμάτων και αντικτύπου από τις διαχειριστικές αρχές,

της συστηματικής πραγματοποίησης επιτόπιων επισκέψεων, εστιάζοντας επίσης την προσοχή σε ζητήματα αποτελεσματικότητας, και

της καθιέρωσης της αρχής ότι η χορήγηση χρηματοδότησης από την ΕΕ πρέπει να εξαρτάται από την επίτευξη των προβλεπόμενων αποτελεσμάτων·

β) να διενεργεί κατασταλτικούς ελέγχους σχετικά με τη χρήση των συγχρηματοδοτούμενων υποδομών, βάσει ενός δείγματος το οποίο θα επιλέγεται με γνώμονα τους κινδύνους, κατά τρόπο που θα της επιτρέπει να επαληθεύσει την επιτυχή αλλαγή προσανατολισμού από τις δαπάνες στα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο.

38. Με τον έλεγχο διαπιστώθηκε, επίσης, ότι οι εκτιμήσεις και οι αποφάσεις της Επιτροπής για τα μεγάλα έργα και τα έργα του Ταμείου Συνοχής δεν οδήγησαν στη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των αδυναμιών των έργων που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια του ελέγχου.

ΣΥΣΤΑΣΗ 3

Η Επιτροπή πρέπει να ενισχύσει τη διαδικασία αξιολόγησης για τα μεγάλα έργα και τα έργα του Ταμείου Συνοχής, έτσι ώστε να βελτιωθούν οι μηχανισμοί εντοπισμού σοβαρών αδυναμιών και λήψης των ενδεδειγμένων μέτρων για την αντιμετώπισή τους.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα ΙΙ, του οποίου προεδρεύει ο κύριος Harald NOACK, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 15ης Φεβρουαρίου 2012.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] Πηγή: Στοιχεία της Eurostat σχετικά με τον αριθμό των επιβατών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. Βλέπε: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/transport/data/database

[2] Πηγή: "Energy, transport and environment indicators" (Δείκτες για την ενέργεια, τις μεταφορές και το περιβάλλον), Eurostat, Φεβρουάριος 2011.

[3] Πηγή: "European Business, Facts and Figures" (Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις: στοιχεία και αριθμοί), Eurostat, Οκτώβριος 2009.

[4] Παράγραφος 6 του εγγράφου COM(2009) 8 τελικό, της 21ης Ιανουαρίου 2009 — "Στρατηγικοί στόχοι και συστάσεις πολιτικής της ΕΕ για τις θαλάσσιες μεταφορές μέχρι το 2018".

[5] Σημείο V.1 του εγγράφου COM(1992) 494 τελικό, της 2ας Δεκεμβρίου 1992 — "Η μελλοντική ανάπτυξη της κοινής πολιτικής μεταφορών".

[6] COM(2001) 370 τελικό, της 12ης Σεπτεμβρίου 2001 – "Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών".

[7] COM(2001) 264 τελικό, της 15ης Μαΐου 2001 — "Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αειφόρο ανάπτυξη", Συμπεράσματα της Προεδρίας (Συμβούλιο του Γκέτεμποργκ, 15 και 16 Ιουνίου 2001), αριθ. SN 200/1/01 REV 1.

[8] Άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο β), του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1783/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1999, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΕ L 213 της 13.8.1999, σ. 1).

[9] Άρθρο 3, παράγραφος 1, και παράρτημα του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94 του Συμβουλίου, της 16ης Μαΐου 1994, για την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής (ΕΕ L 130 της 25.5.1994, σ. 1).

[10] Επιπλέον, για την περίοδο 2000-2013, δαπανήθηκαν μέχρι σήμερα πόροι της ΕΕ ύψους 275 εκατομμυρίων ευρώ για τη δημιουργία υποδομών θαλάσσιων λιμένων μέσω του προγράμματος για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών (ΔΕΔ-Μ), το οποίο το διαχειρίζεται απευθείας η Επιτροπή.

[11] Το ποσοστό των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής που διατίθεται στο πλαίσιο της κατηγορίας "Λιμένες και εσωτερικές πλωτές οδοί" κυμαίνεται περίπου στο 5 % τόσο κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 όσο και κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013.

[12] Σε αυτό το πεδίο, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο έχει ήδη εκπονήσει έκθεση σχετικά με τη χρηματοδότηση των έργων υποδομής μεταφορών (βλέπε ειδική έκθεση αριθ. 1/93 (ΕΕ C 69 της 11.3.1993, σ. 1)). Επιπλέον, στον τομέα των περιφερειακών ενισχύσεων, μεταξύ άλλων, στην ειδική έκθεση αριθ. 1/95 (ΕΕ C 59 της 8.3.1995, σ. 1) αξιολογούνται τα χρηματοδοτικά μέσα συνοχής· στην ειδική έκθεση αριθ. 7/2003 (ΕΕ C 174 της 23.7.2003, σ. 1) εξετάζεται η εφαρμογή του προγραμματισμού των παρεμβάσεων της περιόδου 2000-2006 και στην ειδική έκθεση αριθ. 1/2007 (ΕΕ C 124 της 5.6.2007, σ. 1) αξιολογείται η υλοποίηση των ενδιάμεσων διαδικασιών στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων για την περίοδο 2000-2006.

[13] Η περίοδος αυτή επελέγη από το Συνέδριο προκειμένου να μπορέσει να αξιολογήσει τα αποτελέσματα των υποδομών θαλάσσιων λιμένων που ολοκληρώθηκαν.

[14] Τα έργα ανωδομής είναι μόνιμες κατασκευές (π.χ. υπόστεγα, αποθήκες, κτήρια γραφείων) οι οποίες κατασκευάζονται σε υφιστάμενες εγκαταστάσεις θαλάσσιων λιμένων, καθώς και ακίνητος και κινητός εξοπλισμός (π.χ. γερανοί) που χρησιμοποιείται στην περιοχή του λιμένα.

[15] Άρθρο 2, παράγραφος 5, και άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1999, περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά ταμεία (ΕΕ L 161 της 26.6.1999, σ. 1).

[16] Ragusa, Vieste, Chipiona και Μυτιλήνη.

[17] Puertos del Estado, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υποδομών.

[18] Άδειες χρήσης γης, περιβαλλοντικές άδειες, εγκρίσεις των αρχαιολογικών υπηρεσιών κ.λπ.

[19] Σημείο X, στοιχείο δ), της ειδικής έκθεσης αριθ. 7/2003.

[20] Τα έργα στο Μπάρι (Απουλία), καθώς και στο Tremestrieri και την Augusta (Σικελία).

[21] Άρθρο 8, παράγραφος 4, άρθρο 34, παράγραφος 1, και άρθρο 38, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

[22] Βλέπε άρθρο 35, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

[23] Βλέπε άρθρο 36, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

[24] Βλέπε την απάντηση της Επιτροπής σχετικά με παρόμοια ευρήματα όσον αφορά μη χρησιμοποιούμενες συγχρηματοδοτούμενες υποδομές (στο πλαίσιο 7, δεύτερη παράγραφος, της ειδικής έκθεσης αριθ. 9/2010 με τίτλο "Πραγματοποιείται βέλτιστη χρήση των πόρων της ΕΕ όσον αφορά τις δαπάνες στο πλαίσιο των διαρθρωτικών μέτρων σχετικά με την υδροδότηση για οικιακή κατανάλωση;").

[25] Άρθρο 26 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999: Εάν απαιτείται διαβούλευση με την ΕΤΕπ, προβλέπεται περίοδος τριών μηνών.

[26] Στο εν λόγω χρονικό διάστημα συνυπολογίζεται, προφανώς, και ο χρόνος που απαιτήθηκε για να απαντήσει η περιφέρεια στις ερωτήσεις που έθεσε η Επιτροπή.

[27] Βλέπε σημείο 4.25 της ειδικής έκθεσης αριθ. 1/95 και σημείο 42 της ειδικής έκθεσης αριθ. 7/2003.

[28] Μια άλλη δυνατότητα εξέτασης των αρχικών αποτελεσμάτων, της σημασίας τους, της επίτευξης στόχων, της παρακολούθησης και της εφαρμογής και, επομένως, δυνατότητα ενίσχυσης των ευκαιριών βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των έργων, είναι η ενδιάμεση αξιολόγηση (η οποία διενεργείται από ανεξάρτητο αξιολογητή με ευθύνη της διαχειριστικής αρχής και σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Όπως διευκρινίζεται στην ειδική έκθεση αριθ. 1/2007, το χρονοδιάγραμμα για τις συγκεκριμένες αξιολογήσεις ήταν πολύ πρώιμο και, ως εκ τούτου, δεν διευκόλυνε την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και τη μέτρηση του αντικτύπου ενόψει της όψιμης ή καθυστερημένης έναρξης των προγραμμάτων (βλέπε την παράγραφο 20 και το πλαίσιο 4 της ειδικής έκθεσης αριθ. 1/2007).

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΙΑ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥΣ ΛΙΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2000-2006 ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής.

Κράτος μέλος | Ποσά συγχρηματοδότησης (σε ευρώ) | % του συνόλου |

Γερμανία | 45510773 | 1,61 |

Εσθονία | 10406063 | 0,37 |

Ελλάδα | 358949324 | 12,74 |

Ισπανία | 1468837862 | 52,12 |

Γαλλία | 246157336 | 8,73 |

Ιταλία | 339411748 | 12,04 |

Λετονία | 3540075 | 0,13 |

Λιθουανία | 2847117 | 0,10 |

Mάλτα | 1269683 | 0,05 |

Κάτω Χώρες | 4892440 | 0,17 |

Πολωνία | 28487500 | 1,01 |

Πορτογαλία | 180258177 | 6,40 |

Ηνωμένο Βασίλειο | 58923315 | 2,09 |

Διασυνοριακή συνεργασία στην ΕΕ | 55426574 | 1,97 |

Διαπεριφερειακή συνεργασία στην ΕΕ | 13359052 | 0,47 |

ΣΥΝΟΛΟ | 2818277039 | 100,00 |

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΛΕΓΕΝΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΝΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ

Περιφέρεια/ Χώρα | Τίτλος έργου | Περιεχόμενο και στόχος του έργου | Τύπος έργου (C/P/S/U [1]) | Συνολικό κόστος (σε ευρώ) | Ποσό συγχρηματοδότησης της ΕΕ (σε ευρώ) |

ΙΣΠΑΝIΑ

Ανδαλουσία | 1.Εγκαταστάσεις λιμενικών υποδομών στο Campamento, San Roque. | Λιμενικά έργα (υδατοφράκτης, τρεις προβλήτες, βυθοκόρηση, χώρος τερματικού σταθμού) για την κατασκευή τερματικού σταθμού εμπορευματοκιβωτίων· αργότερα, ο αρχικός στόχος τροποποιήθηκε και μετατράπηκε σε κατασκευή ναυπηγικής δεξαμενής για ειδικές κατασκευές. | C | 37688436 | 16582912 |

2.Ανάπτυξη μαρίνας στη Chipiona. | Εργασίες (ανάπλαση πλωτών αποβαθρών, βυθοκόρηση και επέκταση των χώρων φιλοξενίας) για την κατασκευή 77 νέων αγκυροβολίων στη μαρίνα (αυξάνοντας έτσι τον συνολικό αριθμό των διαθέσιμων θέσεων σε 377), με σκοπό την προσέλκυση περισσότερων τουριστών και τη μείωση του χρόνου αναμονής για τα σκάφη αναψυχής που αγκυροβολούν στον λιμένα. | P | 3918801 | 2155341 |

3.Νέο κτήριο για τη στέγαση προσωπικού συντήρησης και λιμενικού σώματος στο Cadiz. | Ανέγερση κτηρίου για τη στέγαση εργαστηρίων, αποθήκης, αποδυτηρίων, γραφείων, καθώς και του κέντρου υπηρεσιών ελέγχου του λιμενικού σώματος. | S | 1439075 | 719538 |

Αστούριας | 4.Επέκταση του λιμένα της Gijón. | Λιμενικά έργα (νέα λεκάνη, κυματοθραύστης και επιφάνεια τερματικού σταθμού για τη διακίνηση ξηρού και υγρού χύδην φορτίου) με σκοπό να εξασφαλιστεί η αναγκαία χωρητικότητα για την εξυπηρέτηση της αυξανόμενης διακίνησης ξηρού χύδην φορτίου, πετρελαϊκών προϊόντων και φυσικού αερίου και να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. | C | 450000000 | 247500000 |

5.Αποκατάσταση της νότιας και της δυτικής αποβάθρας του λιμένα San Juan de Nieva/Aviles (φάση I). | Κατασκευή δύο αποβαθρών οι οποίες θα επιτρέπουν στον λιμένα να προσελκύει πλοία μεγαλύτερων εκτοπισμάτων. | C | 13109074 | 6554522 |

6.Aviles — Βελτιώσεις στη λεωφόρο Conde Guadalhorce με τροποποιήσεις στο τοιχίο του χώρου περιπάτου. | Ανάπλαση μιας υποβαθμισμένης περιοχής μεταξύ του λιμένα και της πόλης, με σκοπό τη μετατροπή της σε λεωφόρο με νέο οδόστρωμα μήκους 1 χλμ. και συνολικής επιφάνειας 25350 τ.μ., με παγκάκια, κάδους ανακύκλωσης, φωτισμό και θέσεις ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής. | U | 2437342 | 1218671 |

Κανάριες Νήσοι | 7.Λιμένας της Arinaga, αποβάθρα Agüimes, 1η φάση Α. | Κατασκευή αποβάθρας και ασφαλτόστρωση της παραλιακής οδού, στο πλαίσιο της κατασκευής βιομηχανικού λιμένα για την αποσυμφόρηση του λιμένα της Las Palmas (σε προγενέστερη περίοδο δαπανήθηκαν επιπλέον κονδύλια της ΕΕ ύψους 298000 ευρώ). | C | 23480152 | 11750152 |

8.Νότιο ανάχωμα στον λιμένα της Las Palmas. | Κατασκευή κυματοθραύστη στον λιμένα της Las Palmas, προκειμένου τα κύματα ύψους άνω των 5 μέτρων να μην εισχωρούν στην περιοχή του λιμένα. | C | 13857520 | 6928760 |

9.Ασφαλτόστρωση του μώλου Gran Canaria στον λιμένα της Las Palmas. | Λιμενικά έργα για την ανάπλαση επιφάνειας 150000 τετραγωνικών μέτρων και την εγκατάσταση πυλώνων φωτισμού, εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, σιδηροτροχιών για γερανούς, ηλεκτρικών δικτύων και υπογείων τηλεπικοινωνιακών εγκαταστάσεων στον υφιστάμενο τερματικό σταθμό, με σκοπό να καταστεί δυνατή η διαχείριση μεγαλύτερου αριθμού εμπορευματοκιβωτίων. | C + S | 10158820 | 5079410 |

ΙΣΠΑΝIΑ

Γαλικία | 10.Εργασίες στον εξωτερικό λιμένα της Punta de Langosteira. | Επέκταση του υφιστάμενου λιμένα, μέσω της κατασκευής νέας λεκάνης, κυματοθραύστη και επιφάνειας τερματικού σταθμού για τη διαχείριση υγρού και ξηρού χύδην φορτίου, με οδική πρόσβαση σε παρακείμενες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, έτσι ώστε να απομακρυνθεί από τον ιστό της πόλης η πιο επικίνδυνη κυκλοφορία του λιμένα και να λυθεί το πρόβλημα της πίεσης που ασκεί ο λιμένας στην πόλη και να δημιουργηθούν θέσεις απασχόλησης. | C | 575182943 | 257539720 |

11.Νέα ιχθυαγορά και αποθήκες εξαγωγών στον λιμένα της A Coruña. | Ανέγερση νέου κτηρίου ιχθυαγοράς χονδρικής (με χώρους για την εκφόρτωση των ιχθύων, χώρους εμπορίας, χώρους επεξεργασίας αλιευμάτων και προετοιμασίας της μεταφοράς τους, μονάδα παραγωγής πάγου, καφετέρια, διοικητικά γραφεία, γραφεία λιμενικού σώματος και άλλα γραφεία, αίθουσες συσκέψεων, τράπεζα και τεχνικές αίθουσες), με σκοπό τη βελτίωση της αποδοτικότητας της εμπορίας, διαχείρισης και διανομής των αλιευτικών προϊόντων. | S | 18708024 | 9319121 |

12.Επέκταση του λιμένα του Ferrol. | Κατασκευή τερματικού σταθμού για τη διαχείριση ξηρού χύδην φορτίου και εμπορευματοκιβωτίων, κυματοθραύστη, προκυμαίας, αποβάθρας και της οδού πρόσβασης σε αυτήν, καθώς και 3 αγκυροβολίων (στην επόμενη φάση προβλέπεται η πραγματοποίηση επιπλέον δαπάνης από την ΕΕ ύψους 25189895 ευρώ). | C | 138925795 | 39554238 |

ΓΑΛΛIΑ

Άνω Νορμανδία | 13.Λιμένας ταχείας εξυπηρέτησης για την υποδοχή μεγάλων πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στη Χάβρη ("Port 2000") — 1η φάση. | Λιμενικά έργα (κατασκευή 4 τερματικών σταθμών και προστατευτικού μώλου, διεύρυνση καναλιού πρόσβασης, εργασίες βυθοκόρησης, έργα προστασίας του περιβάλλοντος και συνδέσεις χερσαίων μεταφορών εντός της ζώνης του λιμένα) με σκοπό την υποδοχή των μεγαλύτερων πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων υπό βέλτιστες συνθήκες παραγωγικότητας και ασφάλειας και με πολυτροπικό στόχο την αύξηση της χερσαίας μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων μέσω σιδηροδρόμων και ποταμών. (Πρόκειται για μέρος μεγαλύτερου λιμενικού έργου κόστους περίπου 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ). | C | 152399384 | 38099846 |

14.Ολοκλήρωση της σιδηροδρομικής σύνδεσης με το "Port 2000", Χάβρη. | Μέρος των εργασιών στο χερσαίο τμήμα (εκσυγχρονισμός της σιδηροδρομικής σύνδεσης με τους τερματικούς σταθμούς και πρόσβαση στη σιδηροδρομική γραμμή σύνδεσης με το Παρίσι) με σκοπό τη βελτίωση της σιδηροδρομικής μεταφοράς των εμπορευματοκιβωτίων τα οποία προσελκύει ο νέος λιμένας. | C | 39700999 | 8400000 |

15.Εκσυγχρονισμός εξοπλισμού — αγορά νέου εξοπλισμού (1η δόση) στον λιμένα της Rouen. | Αγορά δύο κινητών γερανών με σκοπό την αύξηση της αποδοτικότητας και της ασφάλειας στον λιμένα της Rouen. | S | 3300000 | 990000 |

ΕΛΛAΔΑ

Νήσοι Νοτίου Αιγαίου | 16.Προβλήτα κρουαζιερόπλοιων στον λιμένα της Σύρου. | Κατασκευή προβλήτας διαστάσεων 73,50 μ. x 9,80 μ. για την επέκταση του υφιστάμενου κρηπιδώματος στον λιμένα της Ερμούπολης, με σκοπό την υποστήριξη της αναβάθμισης του λιμένα και τη διευκόλυνση του τουρισμού, αυξάνοντας τον αριθμό των επισκεπτών στο νησί. | P | 1660894 | 1458714 |

17.Κατασκευές για τη βελτίωση του λιμένα της Τήνου. | Λιμενικά έργα (επέκταση υφιστάμενων προβλητών, διεύρυνση κρηπιδωμάτων και δημιουργία θέσεων ελλιμενισμού) με σκοπό τη βελτίωση της λεκάνης και των παρεχόμενων υπηρεσιών στον λιμένα της Τήνου. | P | 4894210 | 4019793 |

18.Κατασκευαστικές εργασίες στον λιμένα του Αθηνιού της Θήρας. | Λιμενικά έργα (βελτίωση του υφιστάμενου κρηπιδώματος, δημιουργία νέας προβλήτας, βελτίωση της οδού πρόσβασης στον λιμένα και κατασκευή χώρου στάθμευσης) για τη βελτίωση του λιμένα του Αθηνιού στη Σαντορίνη και την αύξηση του αριθμού των αγκυροβολίων, έτσι ώστε να διευκολυνθεί η τουριστική κίνηση και να αυξηθεί ο αριθμός των επισκεπτών στο νησί. | P | 3734650 | 2377096 |

Νήσοι Βορείου Αιγαίου | 19.Ολοκλήρωση του λιμένα στο Καρλόβασι. | Λιμενικά έργα (εκσκαφή, βυθοκόρηση, κατασκευή οδού πρόσβασης και θέσεων στάθμευσης) με στόχο να αυξηθεί ο αριθμός των πλοίων που μπορούν να ελλιμενιστούν από 1 σε 3 αλλά και το εκτόπισμά τους, καθώς και να ενισχυθεί η ασφάλεια των αγκυροβολίων στον λιμένα (σε προηγούμενη φάση δαπανήθηκαν επιπλέον κονδύλια της ΕΕ ύψους 512121 ευρώ). | P | 9467000 | 6190805 |

20.Λιμένας της Μύρινας. | Κατασκευή μώλου 310 μ. για την προστασία των αγκυροβολημένων πλοίων από τους βορειοδυτικούς ανέμους (σε προηγούμενη φάση δαπανήθηκαν επιπλέον κονδύλια της ΕΕ ύψους 1203226 ευρώ). | P | 11000000 | 9632600 |

21.Μαρίνα Μυτιλήνης, υποδομές και κτήρια. | Έργα (διάφορα κτήρια, στα οποία περιλαμβάνονται υπαίθριο θέατρο, πύργος ελέγχου, νέα επίστρωση σκυροδέματος, περιφράξεις, συστήματα δικτύωσης) για την ολοκλήρωση μαρίνας 222 θέσεων ελλιμενισμού, με σκοπό την ενίσχυση της ευημερίας των πολιτών μέσω της προσέλκυσης τουριστών με υψηλά εισοδήματα (σε προηγούμενη φάση δαπανήθηκαν επιπλέον κονδύλια της ΕΕ ύψους 5300000 ευρώ). | P | 6646195 | 5943850 |

ΙΤΑΛΙΑ

Απουλία | 22.Ολοκλήρωση τουριστικού λιμένα της Vieste. | Κατασκευαστικές εργασίες (επέκταση προβλήτας, βυθοκόρηση, διάφορα κτήρια, οδός πρόσβασης, συστήματα δικτύωσης) για τη δημιουργία μαρίνας με δυνατότητα φιλοξενίας 447 σκαφών αναψυχής, έτσι ώστε να αναβαθμιστούν οι υποδομές που εξυπηρετούν τις αντίστοιχες τουριστικές περιοχές (σε προγενέστερη περίοδο δαπανήθηκαν επιπλέον κονδύλια της ΕΕ ύψους 497705 ευρώ). | P | 9834534 | 2532711 |

23.Ολοκλήρωση διαλιμενικής επέκτασης στο Μπάρι, Lamasinata — φάση II. | Κατασκευή τριών αποθηκών και ενός κτηρίου διεύθυνσης, καθώς και οδών, χώρων στάθμευσης, σιδηροδρομικών συστημάτων και δικτύων και υπηρεσιών κοινής ωφελείας, στο πλαίσιο ευρύτερης διαλιμενικής ζώνης με στόχο την ολοκληρωμένη ανάπτυξη του διατροπικού περιφερειακού δικτύου για την υποστήριξη της επανεξισορρόπησης των διαφόρων μέσων μεταφοράς υπέρ των σιδηροδρομικών και των θαλάσσιων μεταφορών. (Τμήμα συγχρηματοδότησης της ΕΕ ύψους 30675263 ευρώ για το σύνολο του μεγάλου έργου.) | C | 27355200 | 7984001 |

24.Βελτίωση της σιδηροδρομικής σύνδεσης και των σιδηροδρομικών υπηρεσιών στην εξωτερική ζώνη του λιμένα του Μπρίντιζι. | Σιδηροδρομικά έργα (ανακαίνιση σιδηροτροχιών, ενίσχυση αναχωμάτων, επαναλειτουργία παλαιών γραμμών και σύνδεση με την περιοχή του λιμένα) με κεντρικό στόχο την "ανάπτυξη ολοκληρωμένου συστήματος εφοδιαστικής και διανομής" βελτιώνοντας τη σύνδεση μεταξύ του άξονα Βορρά-Νότου εντός της περιφέρειας και των διεθνών διαδρόμων αριθ. 8 και 10. Το έργο αποτελεί τμήμα συνολικού τοπικού προγράμματος με συνεισφορά 36720480 ευρώ από την ΕΕ. | C | 36720480 | 4497285 |

Σικελία | 25.Μεσσίνα-Tremestrieri — Κατασκευή δύο αγκυροβολίων και των συνδέσεών τους με τον αυτοκινητόδρομο. | Κατασκευή 2 αγκυροβολίων μήκους 150 μέτρων και εσωτερικής λεκάνης έκτασης 12000 τετραγωνικών μέτρων μέσω βυθοκόρησης. Διαμόρφωση εσωτερικής πλατείας για χώρο στάθμευσης, υπηρεσίες και σήραγγα για τη μείωση της οδικής κυκλοφορίας (κυρίως φορτηγών), της κυκλοφοριακής συμφόρησης και της ρύπανσης στο κέντρο της πόλης της Μεσσίνας. | C | 23291458 | 10481156 |

26.Εμπορικός λιμένας της Augusta. | Λιμενικά έργα (αποβάθρες, αγκυροβόλια κυλιόμενης φορτοεκφόρτωσης (ro-ro), κτήρια, πεζοδρόμια, φράκτες, συστήματα δικτύωσης) με σκοπό να καταστεί ο εμπορικός λιμένας, από οικονομική άποψη και από άποψη υλικοτεχνικών υποδομών, μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση για την κυκλοφορία διαμέσου του στενού της Μεσσίνας και να προσελκύει εμπορευματοκιβώτια και πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου. Πρόκειται για τμήμα μεγαλύτερου έργου κατασκευής λιμενικών εγκαταστάσεων κόστους 130 εκατομμυρίων ευρώ για τη συμπλήρωση των υποδομών. | C | 15493707 | 3839328 |

27.Λιμένας Marina di Ragusa — Ragusa. | Κατασκευή νέας μαρίνας με θέσεις 723 σκαφών αναψυχής (δύο φράγματα, διάφορα κτήρια, αποβάθρες, οδός πρόσβασης, χώροι στάθμευσης, συστήματα δικτύωσης), προκειμένου να αυξηθεί ο τουρισμός στην επαρχία Ragusa, να τονωθεί η ανάπτυξη των τουριστικών δαπανών και να μειωθεί η ανεργία. | P | 69667972 | 15414641 |

ΣΥΝΟΛΟ | | | 1704072665 | 726755212 |

[1]

- C: υποδομές φορτίου και εμπορευματοκιβωτίων

- P: υποδομές κυκλοφορίας επιβατικού κοινού

- S: έργα ανωδομής

- U: έργο ενίσχυσης της αστικής ανάπτυξης

--------------------------------------------------