[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 7.2.2007

SEC(2007) 142 τελικό

Σύσταση για

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑ

με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος

Εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7 της συνθήκης

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Ιστορικό: Το άρθρο 104 και η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος

Στο άρθρο 104 της συνθήκης καθορίζεται η απαίτηση της διατήρησης υγιών δημόσιων οικονομικών και η αποφυγή υπερβολικών ελλειμμάτων ως μέσο ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ιδίως δε το διορθωτικό σκέλος του, το οποίο καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος[1], έχει ως σκοπό την εφαρμογή του άρθρου 104 της συνθήκης. Το 2005, το σύμφωνο τροποποιήθηκε με στόχο την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς του και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

2. Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για την Πολωνία

Με βάση τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2004[2], στις οποίες είχε διαπιστωθεί έλλειμμα ύψους 4,1% του ΑΕΠ για το 2003[3], η Επιτροπή κίνησε στις 12 Μαΐου 2004 τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος σε σχέση με την Πολωνία, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 3 της συνθήκης. Τον Μάιο του 2004, η Πολωνία υπέβαλε το πρώτο της πρόγραμμα σύγκλισης και το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη επ’ αυτού στις 5 Ιουλίου 2004[4]. Συγχρόνως, το Συμβούλιο απεφάνθη, με βάση σύσταση της Επιτροπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 6, ότι η Πολωνία είχε υπερβολικό έλλειμμα[5] και κατά συνέπεια, δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7, απηύθυνε σύσταση προς τις πολωνικές αρχές για τη διόρθωσή του[6]. Στη σύσταση αυτή, το Συμβούλιο κάλεσε τις πολωνικές αρχές “ να θέσουν τέρμα στην παρούσα κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος το συντομότερο δυνατό ” και “ να αναλάβουν ενέργειες σε μεσοπρόθεσμο πλαίσιο έτσι ώστε το έλλειμμα να μειωθεί σε επίπεδο χαμηλότερο του 3% του ΑΕΠ το 2007 με αξιόπιστο και διατηρήσιμο τρόπο, σύμφωνα με την πορεία μείωσης του ελλείμματος που προσδιορίζεται στη γνώμη του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004 για το πρόγραμμα σύγκλισης που υποβλήθηκε το Μάιο του 2004 ” με τους ακόλουθους ετήσιους στόχους: “ 5,7% του ΑΕΠ το 2004,4,2% του ΑΕΠ το 2005, 3,3% το 2006 και 1,5% του ΑΕΠ το 2007 ”. Το Συμβούλιο έθεσε την 5η Νοεμβρίου 2004 ως προθεσμία ανάληψης αποτελεσματικής δράσης “ όσον αφορά τα μέτρα για την επίτευξη του στόχου για το έλλειμμα του 2005” . Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στις πολωνικές αρχές “ να διαθέσουν τυχόν πρόσθετα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης ”. Επιπλέον, το Συμβούλιο κάλεσε τις πολωνικές αρχές “ να εξασφαλίσουν ότι θα τεθεί τέρμα στην αύξηση του δείκτη χρέους ”.

3. Τα στοιχεία για τον τομέα της γενικής κυβέρνησης στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος και οι μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος

Η απόφαση της Eurostat της 2ας Μαρτίου 2004 σχετικά με την τομεακή ταξινόμηση των συνταξιοδοτικών καθεστώτων όριζε ότι τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα καθορισμένων εισφορών δεν μπορούν να ταξινομηθούν ως συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και, κατά συνέπεια, δεν μπορούν να θεωρηθούν ως μέρος της γενικής κυβέρνησης[7].

Σήμερα η Πολωνία κάνει χρήση της μεταβατικής περιόδου για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, που θα λήξει με την πρώτη δημοσιονομική κοινοποίηση του 2007 (σχετικά με τα πραγματικά στοιχεία σχετικά με το έλλειμμα και το χρέος για το 2006 και τα προηγούμενα έτη), η οποία πρέπει να υποβληθεί μέχρι την 1η Απριλίου 2007[8]. Συνεπώς, οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και άλλα έσοδα που εισπράττονται (και οι αντίστοιχες δαπάνες) από τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα καθορισμένων εισφορών εγγράφονται ως κρατικά έσοδα (και δαπάνες), με αποτέλεσμα τα στοιχεία για το έλλειμμα και το χρέος να είναι χαμηλότερα από ό,τι θα ήταν αν δεν γινόταν χρήση αυτής της παρέκκλισης. Κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, θα ισχύουν μόνο οι ορισμοί που περιλαμβάνουν το δημοσιονομικό κόστος της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος.

4. Πρόσφατες εξελίξεις και προοπτικές για το 2007

Με βάση την αξιολόγηση του σχεδίου προϋπολογισμού του 2007 και τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε, βάσει σύστασης της Επιτροπής, στις 28 Νοεμβρίου 2006 απόφαση στην οποία αποφαίνεται, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 8, ότι τα μέτρα που έχει λάβει η Πολωνία προκειμένου να ανταποκριθεί στη σύσταση του Συμβουλίου κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7 αποδεικνύονται ανεπαρκή[9]. Με βάση τη συνθήκη και το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, πρέπει οπωσδήποτε να ακολουθήσει νέα σύσταση του Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7 δεδομένου ότι η Πολωνία δεν συμμετέχει στο ενιαίο νόμισμα και, κατά συνέπεια, δεν υπόκειται στα επόμενα στάδια της διαδικασίας (άρθρο 104 παράγραφος 9 και άρθρο 104 παράγραφος 11).

Στο τελευταίο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, που υπεβλήθη στις 30 Νοεμβρίου 2006, η Πολωνία αναθεώρησε προς τα κάτω την εκτίμηση για το πραγματικό έλλειμμα του 2006 καθώς και τους στόχους για το έλλειμμα των ετών 2007-2009 σε σύγκριση με το σχέδιο προϋπολογισμού του 2007. Ο νέος στόχος για το έλλειμμα του 2007 είναι 1,4% του ΑΕΠ (3,4% αν συνεκτιμηθεί το κόστος της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος). Η αναθεώρηση προς τα κάτω του στόχου για το έλλειμμα του 2007 δεν στηρίζεται σε πρόσθετα μέτρα, αλλά αντικατοπτρίζει το καλύτερο από το αναμενόμενο πραγματικό ύψος του ελλείμματος το 2006 (από έλλειμμα 2,1% του ΑΕΠ σύμφωνα με την πρόβλεψη του προϋπολογισμού του 2007 σε εκτιμώμενο έλλειμμα 1,9% σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης), καθώς επίσης τις καλύτερες προοπτικές ανάπτυξης για το 2007. Σε διαρθρωτικούς όρους (δηλαδή σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα όποια έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα), το έλλειμμα αναμένεται να βελτιωθεί κατά ½% του ΑΕΠ το 2007, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό το 2006 ήταν ¼%.

Λαμβανομένων υπόψη των πλέον πρόσφατων οικονομικών και δημοσιονομικών εξελίξεων, το πραγματικό ύψος για το 2006 είναι πιθανό να διαμορφωθεί στο 1,9% του ΑΕΠ περίπου, δηλαδή πλησιέστερα στην τιμή που προβλέπεται στο πρόγραμμα παρά στο 2,2% του ΑΕΠ που προσδιοριζόταν στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, με μία δυνητικά ευνοϊκή βασική επίδραση το 2007. Παρόλα αυτά, ο στόχος για το έλλειμμα του 2007, ο οποίος στηρίζεται κατά κύριο λόγο (i) στην παραδοχή για την ατελή εκτέλεση των προγραμματισμένων δαπανών από πλευράς τοπικών αρχών και (ii) σε ορισμένα μέτρα για το σκέλος των εσόδων, φαίνεται να υπόκειται σε κινδύνους, οι οποίοι απορρέουν από (i) το ενδεχόμενο επιτάχυνσης της συγχρηματοδότησης χάρη στην αυξανόμενη απορρόφηση κοινοτικών κονδυλίων και (ii) από τον μεγάλο βαθμό εξάρτησης από θετικές μακροοικονομικές εξελίξεις. Με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, ο προϋπολογισμός του 2007 θα έχει ως συνέπεια την επίτευξη διαρθρωτικής βελτίωσης μη υπερβαίνουσας το ¼% του ΑΕΠ. Σε ονομαστικούς όρους, με βάση τα πλέον πρόσφατα στοιχεία, η πρόβλεψη για το έλλειμμα του 2007 είναι 1,7% του ΑΕΠ περίπου.

Το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης προβλέπει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007, στηριζόμενο στη δυνατότητα να ληφθεί υπόψη ένα μέρος του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος όπως προβλέπει το άρθρο 2 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου και οι διατάξεις εφαρμογής του κώδικα δεοντολογίας[10]. Ειδικότερα, το άρθρο 2 παράγραφος 7 του κανονισμού ορίζει ότι « στην περίπτωση κρατών μελών με έλλειμμα το οποίο υπερβαίνει μεν την τιμή αναφοράς αλλά παραμένει κοντά σε αυτήν, και όταν η υπέρβαση αυτή αντικατοπτρίζει την εφαρμογή μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος που εισάγει πολύ-πυλωνικό σύστημα που περιλαμβάνει υποχρεωτικό και πλήρως χρηματοδοτούμενο πυλώνα, η Επιτροπή και το Συμβούλιο λαμβάνουν υπόψη και το κόστος της μεταρρύθμισης για τον υπό δημόσια διαχείριση πυλώνα όταν αξιολογούν τις εξελίξεις των στοιχείων του ελλείμματος βάσει πληροφορικής . Προς τούτο, λαμβάνεται υπόψη το καθαρό κόστος της μεταρρύθμισης επί γραμμικής φθίνουσας βάσεως για μεταβατική περίοδο πέντε ετών. Το καθαρό αυτό κόστος λαμβάνεται υπόψη και για την απόφαση του Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 12 (…) [ήτοι κατάργηση προηγούμενων αποφάσεων βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος] εάν το έλλειμμα έχει μειωθεί ουσιαστικά και διαρκώς και έχει προσεγγίσει την τιμή αναφοράς» [3% του ΑΕΠ]. Λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων εφαρμογής του κώδικα δεοντολογίας, το εφαρμοστέο μερίδιο του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος είναι 60%. Επειδή οι δαπάνες για συντάξεις εκτιμώνται σε 2% του ΑΕΠ το 2007, το μέρος των δαπανών που πρέπει να συνυπολογισθεί αντιστοιχεί σε 1,2% του ΑΕΠ περίπου.

Για να μπορέσει η Πολωνία να επωφεληθεί από τη συγκεκριμένη διάταξη, πρέπει να καταδεικνύεται ότι το έλλειμμα (i) έχει συρρικνωθεί σημαντικά και σταθερά και ότι (ii) έχει φθάσει σε επίπεδο που προσεγγίζει τη σχετική τιμή αναφοράς. Ο παρακάτω πίνακας επιβεβαιώνει ότι το έλλειμμα (είτε συνυπολογισθεί είτε όχι το κόστος της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος) μειώθηκε σημαντικά και σταθερά την περίοδο 2004-2006· πλην όμως, το έλλειμμα (συμπεριλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος) εξακολουθούσε να μην πλησιάζει τη σχετική τιμή αναφοράς το 2006. Επομένως, από το πραγματικό ύψος του ελλείμματος του 2007 θα εξαρτηθεί το κατά πόσον είναι δυνατό να εφαρμοσθεί η ανωτέρω διάταξη σε σχέση με την Πολωνία. Ελλείψει διορθωτικών μέτρων με σκοπό τη μείωση του ελλείμματος σε επίπεδο σαφώς πλησιέστερο στην τιμή αναφοράς, η υπόψη διάταξη δεν είναι δυνατό να εφαρμοσθεί.

Στόχοι και αποτελέσματα σχετικά με το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης και κόστος μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος (% του ΑΕΠ)

Το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης προβλέπει περαιτέρω μείωση του ελλείμματος το 2008 και το 2009, σε 3,1% και 2,9% του ΑΕΠ, αντίστοιχα (συνυπολογιζόμενου του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος). Σε διαρθρωτικούς όρους, η σχεδιαζόμενη βελτίωση είναι περίπου ½% του ΑΕΠ ετησίως.

Η Επιτροπή, στην αξιολόγησή της με αντικείμενο το πρόγραμμα, η οποία αποτελεί τη βάση σύστασης για την έκδοση από το Συμβούλιο γνώμης επί του προγράμματος, επισημαίνει τους κινδύνους στους οποίους υπόκειται η επίτευξη των υπόψη δημοσιονομικών στόχων, οι οποίοι απορρέουν από το ενδεχόμενο να είναι η οικονομική ανάπτυξη χαμηλότερη της αναμενόμενης και από τη μη διευκρίνιση των μέτρων στα οποία θα στηριχθεί η προσαρμογή.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων 1

2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Πραγματικό ΑΕΠ (% μεταβολής) | ΠΣ Noέμ. 2006 | 3,5 | 5,4 | 5,1 | 5,1 | 5,6 |

COM Noέμ. 2006 | 3,5 | 5,2 | 4,7 | 4,8 | μ.δ.σ. |

Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμ. 20062 | −0,4 | 0,5 | 0,5 | 0,3 | 0,4 |

COM Νοέμ. 20066 | −0,3 | 0,4 | 0,3 | 0,1 | μ.δ.σ. |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noέμ. 2006 | −2,5 | −1,9 | −1,4 | −1,0 | −0,6 |

COM Noέμ. 2006 | −2,5 | −2,2 | −2,0 | −1,8 | μ.δ.σ. |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | CP Noέμ. 2006 | 0,1 | 0,5 | 1,0 | 1,4 | 1,7 |

COM Noέμ. 2006 | 0,1 | 0,2 | 0,4 | 0,6 | μ.δ.σ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμ. 20062 | −2,4 | −2,1 | −1,6 | −1,1 | −0,7 |

COM Noέμ. 2006 | −2,3 | −2,3 | −2,1 | −1,8 | μ.δ.σ. |

Διαρθρωτικό αποτέλεσμα3 (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμ. 20064 | −2,4 | −2,1 | −1,6 | −1,1 | −0,7 |

COM Νοέμ. 20065 | −2,3 | −2,3 | −2,1 | −1,8 | μ.δ.σ. |

Σημειώσεις: 1Οι δημοσιονομικές προβλέψεις δεν συμπεριλαμβάνουν τον αντίκτυπο της απόφασης της Eurostat, της 2ας Μαρτίου 2004, σχετικά με την ταξινόμηση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων, η οποία πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι τον χρόνο υποβολής της εαρινής κοινοποίησης του 2007. Εάν ληφθεί υπόψη και ο εν λόγω αντίκτυπος, το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα εκτιμάται σε -4,3% του ΑΕΠ το 2005, -3,9% το 2006, -3,4% το 2007, -3,1% το 2008 και -2,9% το 2009. 2Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται στο πρόγραμμα. 3Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες σειρές), με αποκλεισμό των έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. 4Δεν υπάρχουν έκτακτα και άλλα προσωρινά μέτρα στο πρόγραμμα. 5Δεν υπάρχουν έκτακτα και άλλα προσωρινά στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006. 6Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 4,1%, 4,4%, 4,8% και 5,0%, αντιστοίχως, την περίοδο 2005-2008. Πηγή : Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ), φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 (COM), υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής |

5. Συμπεράσματα

Είναι δυνατή η εξαγωγή των ακόλουθων συμπερασμάτων:

- Ο πλέον πρόσφατος στόχος για το έλλειμμα του 2007 (1,4% του ΑΕΠ μη συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος), ο οποίος καθορίζεται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Νοεμβρίου 2006, είναι κατά τι χαμηλότερος από εκείνον που ενέκρινε το Συμβούλιο τον Ιούλιο του 2004 (1,5% του ΑΕΠ), ενώ τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ήταν πολύ καλύτερα από τα αναμενόμενα στα έτη 2004-2006. Ο στόχος για το έλλειμμα αντανακλά μία παραδοχή για την ανάπτυξη η οποία σε γενικές γραμμές ανταποκρίνεται σε εκείνην που αναμενόταν τον Ιούλιο του 2004. Δεν συντρέχει λόγος για παράταση πέραν του 2007 της διορίας που έχει ταχθεί για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.

- Την άνοιξη του 2007, η μεταβατική περίοδος για την εφαρμογή της απόφασης της Eurostat της 2ας Μαρτίου 2004 σχετικά με την ταξινόμηση των συνταξιοδοτικών καθεστώτων θα λήξει και τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα καθορισμένων εισφορών δεν θα μπορούν πλέον να θεωρούνται ως μέρος της γενικής κυβέρνησης. Τούτο θα έχει ως συνέπεια την αναθεώρηση προς τα πάνω των πολωνικών ελλειμμάτων για τα έτη από το 1999 και μετά, κατά το ποσό που αντιστοιχεί στο κόστος της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος. Για το 2007, ο στόχος για το έλλειμμα που ορίζεται σε 1,4% του ΑΕΠ (μη συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος) αντιστοιχεί σε περίπου 3,4% του ΑΕΠ (συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος).

- Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2006 των υπηρεσιών της Επιτροπής, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλεπόταν να φθάσει σε 4% του ΑΕΠ (συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος). Παρόλα αυτά, λαμβανομένων υπόψη των πλέον πρόσφατων στοιχείων που κατέστησαν διαθέσιμα μετά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, ιδίως σχετικά με την ευρωστία της οικονομίας το 2006 και το γεγονός ότι το έλλειμμα του 2006 ήταν καλύτερο από αυτό που αναμενόταν παλαιότερα (σήμερα εκτιμάται σε 1,9% του ΑΕΠ), η πρόβλεψη για το έλλειμμα του 2007 είναι χαμηλότερη, της τάξεως του 3,7% του ΑΕΠ (συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος). Η απόκλιση σε σχέση με τον πλέον πρόσφατο στόχο για το έλλειμμα οφείλεται στην υψηλότερη της αναμενόμενης αύξηση του ΑΕΠ και στην επενέργεια των αυτόματων σταθεροποιητών, και συγκεκριμένα των υψηλότερων φορολογικών εσόδων (με κυρίαρχο τον φόρο προστιθέμενης αξίας) και των μερισμάτων, καθώς και της μείωσης των κοινωνικών δαπανών (χάρη στη μείωση της ανεργίας). Με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα, αναμένεται ότι μία διαρθρωτική προσαρμογή 0,5% του ΑΕΠ το 2007 θα διασφαλίσει την επίτευξη του πλέον πρόσφατου επίσημου στόχου (3,4% του ΑΕΠ).

- Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Νοεμβρίου 2006 επιβεβαιώνει ότι οι πολωνικές αρχές επιδιώκουν τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007. Ο στόχος για το έλλειμμα του 2007, περιλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, τίθεται στο 3,4% του ΑΕΠ, δηλαδή πάνω από τη σχετική τιμή αναφοράς, και το πρόγραμμα στηρίζεται στην παραδοχή ότι η Πολωνία θα μπορέσει να επωφεληθεί της διάταξης του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης η οποία επιτρέπει την προοδευτικά φθίνουσα συνεκτίμηση του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος (60% το 2007, ήτοι 1,2% του ΑΕΠ) στο πλαίσιο μιας πιθανής απόφασης περί κατάργησης της απόφασης σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος. Δεδομένου ότι το έλλειμμα έχει συρρικνωθεί σταθερά και σημαντικά την περίοδο 2004-2006, το ύψος του ελλείμματος το 2007 και το πόσο αυτό έχει προσεγγίσει τη σχετική τιμή αναφοράς (3% του ΑΕΠ) θα κρίνουν τη δυνατότητα της Πολωνίας να επωφεληθεί από την υπόψη διάταξη.

Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Νοεμβρίου 2006 προβλέπει περαιτέρω μείωση του ελλείμματος, σε 2,9% του ΑΕΠ το 2009 (συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος). Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι χειρότερα από τους στόχους που καθορίζονται στο πρόγραμμα, και τούτο διότι οι αναπτυξιακές προοπτικές για την περίοδο 2008-2009 είναι αισιόδοξες και δεν διευκρινίζονται τα μέτρα στα οποία θα στηριχθεί η προσαρμογή. Η αντιμετώπιση των ανωτέρω κινδύνων θα είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της μόνιμης διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος.

Σύσταση για

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑ

με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος

Εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7 της συνθήκης

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 104 παράγραφος 7,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Σύμφωνα με το άρθρο 104 της συνθήκης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.

2. Στόχος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι τα υγιή δημόσια οικονομικά ως μέσο για την ενίσχυση των συνθηκών σταθερότητας των τιμών και την έντονη διατηρήσιμη ανάπτυξη, που συμβάλλει στη δημιουργία θέσεων εργασίας.

3. Στις 5 Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο απεφάνθη βάσει του 104 παράγραφος 6 ότι υπάρχει υπερβολικό έλλειμμα στην Πολωνία[11].

4. Μετά την έκδοση απόφασης σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Πολωνία, το Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της συνθήκης και του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος[12], συνέστησε στις πολωνικές αρχές να αναλάβουν δράση σε μεσοπρόθεσμο πλαίσιο προκειμένου να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ έως το 2007 με τρόπο αξιόπιστο και διατηρήσιμο, σύμφωνα με την πορεία μείωσης του ελλείμματος που καθορίζεται στη γνώμη του Συμβουλίου της ίδιας ημέρας σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης που υποβλήθηκε τον Μάιο του 2004[13].

5. Η σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 παρέπεμπε σε αριθμητικά δεδομένα τα οποία δεν συμπεριελάμβαναν την αύξηση του ελλείμματος συνεπεία της εφαρμογής της απόφασης της Eurostat της 2ας Μαρτίου 2004 σχετικά με την ταξινόμηση των συνταξιοδοτικών καθεστώτων καθορισμένων εισφορών εκτός του τομέα της γενικής κυβέρνησης. Εντούτοις, η σύσταση βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 και οι γνώμες του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης του Μαΐου 2004 και τις μεταγενέστερες επικαιροποιήσεις του (του Νοεμβρίου 2004 και του Ιανουαρίου 2006) ελάμβαναν ρητώς υπόψη τους κινδύνους που υπάρχουν για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος λόγω της εφαρμογής της προαναφερθείσας απόφασης της Eurostat, η οποία, όπως αποφασίστηκε από τη Eurostat τον Σεπτέμβριο του 2004, πρέπει υποχρεωτικά να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι την 1η Απριλίου 2007 (προθεσμία υποβολής της πρώτης κοινοποίησης με τα πραγματικά στοιχεία σχετικά με το χρέος και το έλλειμμα για το 2006 και τα προηγούμενα έτη). Κατά τον χρόνο έκδοσης της σύστασης του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7, η αυξητική για το έλλειμμα επίδραση της εφαρμογής της απόφασης της Eurostat (πρόκειται για το ετήσιο κόστος της μεταρρύθμισης του πολωνικού συστήματος συνταξιοδότησης του 1999) εκτιμάτο σε 1½% του ΑΕΠ περίπου.

6. Στις 28 Νοεμβρίου 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 8, όπου αναφερόταν ότι η δράση που είχε αναληφθεί από την Πολωνία σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004 σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 αποδεικνυόταν ανεπαρκής για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007[14]. Η απόφαση στηριζόταν: (i) στην αναθεώρηση προς τα πάνω του στόχου για το έλλειμμα του 2007 σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του 2007 σε σύγκριση με τη σύσταση (παρά το γεγονός ότι τα πραγματικά δημοσιονομικά αποτελέσματα της περιόδου 2004-2006 ήταν πολύ καλύτερα από τα αναμενόμενα)· (ii) στον κίνδυνο να είναι το έλλειμμα του 2007 υψηλότερο από τον σχετικό στόχο, όπως επισημαίνεται στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006· και (iii) στην εφαρμογή της προαναφερθείσας απόφασης της Eurostat από την άνοιξη του 2007, η οποία εκτιμάται ότι θα προκαλέσει αύξηση του ελλείμματος του 2007 κατά 2% του ΑΕΠ περίπου.

7. Η Πολωνία είναι σήμερα κράτος μέλος με παρέκκλιση, κατά την έννοια του άρθρου 122 παράγραφος 1 της συνθήκης, όπερ σημαίνει ότι πρέπει μεν να αποφεύγει τα υπερβολικά ελλείμματα, αλλά δεν ισχύουν για αυτήν οι διατάξεις των παραγράφων 9 και 11 του άρθρου 104. Περαιτέρω συστάσεις με αποδέκτη την Πολωνία είναι δυνατές μόνο επί τη βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7.

8. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, στις συστάσεις που απευθύνει σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7, το Συμβούλιο θέτει μέγιστη προθεσμία έξι μηνών προκειμένου το συγκεκριμένο κράτος μέλος να λάβει αποτελεσματικά μέτρα και θέτει επίσης προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος η οποία λήγει εντός του έτους που ακολουθεί εκείνο κατά το οποίο εντοπίστηκε το υπερβολικό έλλειμμα, εκτός εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις. Το άρθρο 3 παράγραφος 4 ορίζει επίσης ότι σε μια σύσταση προς κράτος μέλος για τη διόρθωση υπερβολικού ελλείμματος το Συμβούλιο πρέπει να καλεί το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να επιτύχει ελάχιστη ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος ύψους τουλάχιστον 0,5 % του ΑΕΠ ως σημείο αναφοράς.

9. Τέτοιες ειδικές περιστάσεις, και συγκεκριμένα το μέγεθος του ελλείμματος και η συνεχιζόμενη διαρθρωτική μεταστροφή της οικονομίας, έγινε δεκτό ότι υπήρχαν όταν το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύστασή του προς την Πολωνία κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7, σύμφωνα με την οποία ήταν δυνατή μία διόρθωση σε μεσοπρόθεσμο πλαίσιο, ήτοι μέχρι το 2007. Δεδομένου ότι τα πραγματικά ελλείμματα της περιόδου 2004-2006 ήταν σαφώς χαμηλότερα από τους στόχους στους οποίους βασιζόταν η σύσταση του Συμβουλίου κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7 και ότι επιβεβαιώνεται εν πολλοίς η οικονομική ανάπτυξη που αναμενόταν για το 2007, δεν συντρέχει λόγος για παράταση της διορίας που έχει ταχθεί για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.

10. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Νοεμβρίου 2006, που καλύπτει την περίοδο 2006-2009, προβλέπει επίσης τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007, όπως ακριβώς και τα προηγούμενα προγράμματα. Με έρεισμα την καλύτερη από την αναμενόμενη επίδοση για το 2006, όπως αυτή εκτιμάται στο πρόγραμμα (1,9% του ΑΕΠ), ο στόχος για το έλλειμμα του 2007 καθορίζεται σε 1,4% του ΑΕΠ. Ακολούθως, το έλλειμμα προβλέπεται να μειωθεί σε 1,0% του ΑΕΠ το 2008 και σε 0,6% το 2009. Οι ανωτέρω στόχοι δεν συμπεριλαμβάνουν τις συνέπειες που θα υπάρξουν για το έλλειμμα από την προαναφερθείσα απόφαση της Eurostat. Αν συνεκτιμηθούν αυτές οι συνέπειες, το ύψος των ελλειμμάτων διαμορφώνεται ως εξής: 3,9% το 2006, 3,4% το 2007, 3,1% το 2008 και 2,9% το 2009. Σε διαρθρωτικούς όρους (δηλαδή σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα όποια έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα), το έλλειμμα αναμένεται να βελτιωθεί κατά ½% του ΑΕΠ περίπου ετησίως κατά την περίοδο 2007-2009.

11. Το έλλειμμα του 2007, ύψους 3,4% του ΑΕΠ, θα ήταν υψηλότερο από τη σχετική τιμή αναφοράς (3% του ΑΕΠ). Το πρόγραμμα περιλαμβάνει την παραδοχή ότι, με σκοπό την κατάργηση της απόφασης περί της ύπαρξης υπερβολικού ελλείμματος δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 12, η Επιτροπή και το Συμβούλιο θα μπορούσαν, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, να συνεκτιμήσουν το δημοσιονομικό κόστος της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος του 1999 με βάση μία γραμμική φθίνουσα κλίμακα, που ισοδυναμεί με 60% το 2007 ή περίπου 1,2% του ΑΕΠ. Για να μπορέσει η Πολωνία να επωφεληθεί από τη συγκεκριμένη διάταξη, πρέπει το έλλειμμα να έχει συρρικνωθεί σημαντικά και σταθερά και να έχει φθάσει σε επίπεδο που να προσεγγίζει τη σχετική τιμή αναφοράς. Καθώς το έλλειμμα μειώθηκε πράγματι σημαντικά και σταθερά κατά την περίοδο 2004-2006, το πραγματικό ύψος του ελλείμματος του 2007 θα είναι καθοριστικής σημασίας προκειμένου να κριθεί η δυνατότητα εφαρμογής της υπόψη διάταξης σε σχέση με την Πολωνία.

12. Από τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 προέκυπτε ότι ο στόχος για το έλλειμμα του 2007 υπόκειται σε κινδύνους. Με βάση τα πλέον πρόσφατα στοιχεία που κατέστησαν διαθέσιμα μετά την ολοκλήρωση των φθινοπωρινών προβλέψεων, ιδίως το καλύτερο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα για το 2006 (που εκτιμάται σήμερα σε 1,9% του ΑΕΠ), το έλλειμμα του 2007 είναι πιθανό να ανέλθει σε 3,7% του ΑΕΠ περίπου (περιλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος), ποσοστό το οποίο είναι κάπως καλύτερο από αυτό που προσδιορίζεται στις φθινοπωρινές προβλέψεις (4% του ΑΕΠ περίπου), αλλά χειρότερο από τον πλέον πρόσφατο επίσημο στόχο (3,4% του ΑΕΠ).

13. Στη γνώμη που εξέδωσε στις [ 27 Φεβρουαρίου 2007 ] σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Νοεμβρίου 2006, το Συμβούλιο εξετάζει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχεδιασμό των πολωνικών αρχών. Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι ναι μεν το πρόγραμμα προβλέπει ότι το υπερβολικό έλλειμμα θα διορθωθεί έως το 2007, αλλά τα μέτρα που έχουν ληφθεί επί του παρόντος δεν θεωρούνται επαρκή, ενώ τα σχεδιαζόμενα μέτρα θεωρούνται ανεπαρκή για την επίτευξη του συγκεκριμένου αποτελέσματος. Μολονότι για τα επόμενα έτη το πρόγραμμα προβλέπει ότι θα συντελεσθεί κατάλληλη πρόοδος προς την κατεύθυνση του μεσοπρόθεσμου στόχου με βάση προοπτικές για ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, υφίστανται σοβαροί κίνδυνοι για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και τη βιωσιμότητα της προσαρμογής. Οι κίνδυνοι για τους δημοσιονομικούς στόχους απορρέουν ιδίως από: (i) το αισιόδοξο μακροοικονομικό σενάριο για την περίοδο 2008-2009· (ii) σοβαρές αβεβαιότητες αναφορικά με την ουσιαστική υλοποίηση των σχεδιαζόμενων μεταρρυθμίσεων· και (iii) την έλλειψη στοιχείων για τα μέτρα στα οποία θα στηριχθεί η προβλεπόμενη τιθάσευση των δαπανών και τα οποία φαίνεται να βρίσκονται ακόμη στα πρώτα στάδια σχεδιασμού.

14. Γενικά, τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης πρέπει να εξασφαλίζουν μόνιμη βελτίωση του αποτελέσματος της γενικής κυβέρνησης και παράλληλα να αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών της χώρας και στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας της.

ΣΥΝΙΣΤΑ:

15. Οι αρχές της Πολωνίας καλούνται να θέσουν τέλος στην τρέχουσα κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο μέχρι το 2007.

16. Οι αρχές της Πολωνίας καλούνται με μειώσουν το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης με αξιόπιστο και διατηρήσιμο τρόπο και προς τούτο να διασφαλίσουν βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος κατά 0,5 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ μεταξύ 2006 και 2007.

Το Συμβούλιο τάσσει την [27η Αυγούστου 2007] ως διορία για τη λήψη από τις αρχές της Πολωνίας αποτελεσματικών μέτρων προς τον σκοπό αυτό.

Επιπλέον, το Συμβούλιο καλεί τις πολωνικές αρχές να διασφαλίσουν ότι η δημοσιονομική εξυγίανση ενόψει της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου στόχου, που συνίσταται σε διαρθρωτικό έλλειμμα 1% του ΑΕΠ, θα διατηρηθεί και μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.

Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Πολωνίας.

Βρυξέλλες, [27 Φεβρουαρίου 2007].

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 6. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1056/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 5).

[2] European Economy αριθ. 2/2004. Οι εαρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2004 ελάμβαναν υπόψη στοιχεία που είχαν διατεθεί από την Πολωνία τον Μάρτιο του 2004 και δημοσιευθεί από τη Eurostat (ανακοίνωση της Eurostat 38/2004 της 16.3.2004).

[3] Εν τω μεταξύ, η τιμή για το έλλειμμα του 2003 αναθεωρήθηκε σύμφωνα με τις συνήθεις διαδικασίες. Το ύψος του σήμερα είναι 4,7% του ΑΕΠ.

[4] ΕΕ C 320 της 24.12.2004, σ. 15.

[5] ΕΕ L 62, 9.3.2005, σ. 18.

[6] Βλ. http://register.consilium.eu.int/pdf/en/04/st11/st11220.en04.pdf

[7] Βλ. ανακοίνωση τύπου της Eurostat αριθ. 30/2004 της 2ας Μαρτίου 2004 και Κεφάλαιο I.1.3 – «Ταξινόμηση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων και επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά» του εγχειριδίου της Eurostat για το δημόσιο έλλειμμα και χρέος, που διατίθεται για τηλεφόρτωση στη διεύθυνση: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-BE-04-002/EN/KS-BE-04-002-EN.PDF.

[8] Βλ. την ανακοίνωση τύπου της Eurostat αριθ. 117/2004 της 23ης Σεπτεμβρίου 2004.

[9] ΕΕ L 414, 30.12.2006, σ. 81.

[10] Γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σχετικά με τις «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που ενεκρίθη από το Συμβούλιο Εκοφίν στις 11 Οκτωβρίου 2005. Βλ. ιδίως την παράγραφο 5 του τμήματος I B του κώδικα δεοντολογίας.

[11] ΕΕ L 62, 9.3.2005, σ. 18.

[12] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 6. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1056/2005 (ΕΕ L 174, της 7.7.2005, σ.5).

[13] ΕΕ C 320 της 24.12.2004, σ. 15.

[14] ΕΕ L 414 της 30.12.2006, σ. 81.