[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 7.7.2009

COM(2009) 343 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 2008 ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 2008ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΩΝ

1. Εισαγωγή

Η Επιτροπή BARROSO, από την έναρξη της θητείας της το 2004, κατέδειξε τη μεγάλη σημασία που αποδίδει στις σχέσεις με τα εθνικά κοινοβούλια, καθιστώντας τον ορισμό και την εφαρμογή μιας πραγματικής «προσέγγισης των εθνικών κοινοβουλίων» έναν από τους στόχους προτεραιότητας της.

Για πρώτη φορά μια αντιπρόεδρος επιφορτίστηκε ρητά με τις σχέσεις με τα εθνικά κοινοβούλια, γεγονός που αποτελεί ένα σημείο αφετηρίας. Στη συνέχεια, από τον Φεβρουάριο του 2005 και κατόπιν πρωτοβουλίας της αντιπροέδρου WALLSTRÖM, το Σώμα των Επιτρόπων κατάρτισε ένα σχέδιο βραχυπρόθεσμης δράσης και καθόρισε τρεις γενικότερους στόχους:

- Αμοιβαία εξυπηρέτηση – συνεχή και ανοικτό διάλογο: η Επιτροπή και τα εθνικά κοινοβούλια, για να εκπληρώσουν με τον πλέον αποτελεσματικό και διαφανή τρόπο τα καθήκοντα τους, έχουν αμοιβαίο συμφέρον να γνωρίζουν τις αντίστοιχες θέσεις τους και να κατανοούν τα αμοιβαία συμφέροντά τους·

- Δικτύωση: η δικτύωση των εθνικών κοινοβουλίων και της Επιτροπής επιτρέπει να αξιοποιηθεί πλήρως η πολιτική και διοικητική εμπειρογνωμοσύνη κάθε μέρους, σε απόλυτη συμφωνία με τις συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα διάφορα συντάγματα των κρατών μελών·

- Σύσφιξη των σχέσεων με τους πολίτες και τους εκλεγμένους αντιπροσώπους τους: η φωνή των εθνικών κοινοβουλίων ενισχύει τη φωνή των ευρωπαίων πολιτών.

Από τον Μάρτιο του 2006, το Σώμα των Επιτρόπων στην πρώτη ετήσια έκθεσή του για την πρόοδο όσον αφορά την υλοποίηση αυτών των τριών στόχων επαναβεβαίωσε τη βούλησή του να ενισχύσει τους δεσμούς με τα εθνικά κοινοβούλια.

Για να πλησιάσει περισσότερο η Ευρωπαϊκή Ένωση στους πολίτες της, τα εθνικά κοινοβούλια έπρεπε να συμμετέχουν περισσότερο στην προετοιμασία των ευρωπαϊκών πολιτικών και να τονιστεί σε μεγαλύτερο βαθμό η σημασία των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της «Ένα σχέδιο για τους πολίτες» της 10ης Μαΐου 2006 εξήγγειλε την πρόθεσή της να καθιερώσει έναν καινοτόμο μηχανισμό διαλόγου με τα εθνικά κοινοβούλια. Η πρωτοβουλία αυτή προέβλεπε να διαβιβάζονται στα εθνικά κοινοβούλια όχι μόνο τα έγγραφα διαβούλευσης που εκπονούνται από την Επιτροπή (πράσινα βιβλία, λευκά βιβλία και ανακοινώσεις), πράγμα το οποίο απαιτείτο ήδη από το πρωτόκολλο που προσαρτάται στη Συνθήκη του Άμστερνταμ, αλλά και όλες τις νέες προτάσεις της. Τα εθνικά κοινοβούλια καλούνταν να ανταποκριθούν και να συμβάλουν έτσι στη βελτίωση της διαδικασίας χάραξης των κοινοτικών πολιτικών[1].

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου 2006 υποδέχθηκε ευνοϊκά αυτή τη δέσμευση της Επιτροπής, καλώντας την να εξετάσει με την δέουσα προσοχή τις παρατηρήσεις που είχαν διατυπώσει τα εθνικά κοινοβούλια, όσον αφορά ιδίως τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας.

Η Επιτροπή καθιέρωσε τις εσωτερικές διαδικασίες απάντησής της στις γνώμες που εκφράζουν τα εθνικά κοινοβούλια και άρχισε, από τον Σεπτέμβριο 2006, να τους διαβιβάζει τις νέες νομοθετικές προτάσεις της και τα έγγραφα διαβούλευσης, καθώς και να απαντά στις γνώμες αυτές.

Ουσιαστικά, οι απαντήσεις της Επιτροπής συνίστανται κυρίως στην καλύτερη εξήγηση των αρχικών της κινήτρων και των διαφόρων σταδίων του διοργανικού διαλόγου, ενώ το Σώμα των Επιτρόπων, ασκώντας πλήρως το δικαίωμα πρωτοβουλίας που διαθέτει, θα μπορεί να λαμβάνει υπόψη του τις παρατηρήσεις που εκφράζονται στο πλαίσιο αυτού του διαλόγου. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο πολιτικός διάλογος που αρχίζει κατ’αυτόν τον τρόπο με τα εθνικά κοινοβούλια ανακοινώνεται και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Η εφαρμογή των διαφόρων προαναφερόμενων πρωτοβουλιών επέτρεψε στην Επιτροπή να αναπτύξει κατά τα τέσσερα τελευταία έτη μία τελείως νέα προσέγγιση των σχέσεων με τα εθνικά κοινοβούλια, η οποία δίνει έμφαση στη σημασία της συμβολής τους στη βελτίωση της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης. Χάρη σε αυτή τη νέα προσέγγιση, η Επιτροπή BARROSO μπόρεσε να εμβαθύνει και να διευρύνει τις σχέσεις με τα εθνικά κοινοβούλια. Οι εν λόγω σχέσεις χαρακτηρίζονται πλέον από υψηλή ποιότητα, όπως αναγνωρίζεται από τα ίδια τα εθνικά κοινοβούλια, καθώς και από τη διάσκεψη των προέδρων τους και τη διάσκεψη των ειδικευμένων οργάνων τους (COSAC).

Η εντατικοποίηση των σχέσεων με τα εθνικά κοινοβούλια πραγματοποιήθηκε με πλήρη σεβασμό των αρμοδιοτήτων των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, γενικότερα, της ισορροπίας του «θεσμικού τριγώνου».

Το 2008, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε συστάσεις που βασίζονται σε μελέτες που πραγματοποίησε στο πλαίσιο της ομάδας του «μεταρρύθμιση». Οι συστάσεις αυτές προτείνουν εντατικοποίηση της συνεργασίας του με τα εθνικά κοινοβούλια, ιδίως με προοπτική τη θέση σε ισχύ της συνθήκης της Λισαβόνας, καθιστώντας την προσέγγισή του έναντι των εθνικών κοινοβουλίων συνεκτικότερη και «λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις δραστηριότητες της Επιτροπής» σε αυτόν τον τομέα. Συγκεκριμένα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιθυμεί να συμμετέχει περισσότερο στον διάλογο που διεξάγεται τώρα μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών κοινοβουλίων και προτείνει, μεταξύ άλλων, το διακοινοβουλευτικό φόρουμ που πραγματοποιείται κάθε χρόνο, το φθινόπωρο, να ασχολείται σε πιο τακτική βάση με το νομοθετικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής. Τα διακοινοβουλευτικά φόρουμ που διοργανώνονται τακτικά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια και στα οποία συμμετέχει η Επιτροπή αποτελούν εξαιρετική ευκαιρία για ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ των κοινοβουλευτικών οργάνων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, του Συμβουλίου και της Επιτροπής.

Η επιτυχία που σημείωσε η νέα προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά τα εθνικά κοινοβούλια από την έναρξη της σημερινής θητείας της καταδεικνύεται μεταξύ άλλων από τις σχεδόν 500 συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν, μεταξύ Νοεμβρίου 2005 και Απριλίου 2009, μεταξύ Επιτρόπων και εθνικών κοινοβουλίων, από τις 15 συμμετοχές Επιτρόπων (οι μισές του ίδιου του Προέδρου) σε διακοινοβουλευτικά φόρουμ, από την τακτική συμμετοχή Επιτρόπων στις συνεδριάσεις της διάσκεψης των προέδρων των εθνικών κοινοβουλίων, καθώς και της COSAC, και τέλος από τις 450 σχεδόν γνώμες που ελήφθησαν μεταξύ Σεπτεμβρίου 2006 και Απριλίου 2009. Εξάλλου, η Επιτροπή BARROSO ενέκρινε τέσσερις ετήσιες εκθέσεις για τις σχέσεις με τα εθνικά κοινοβούλια (συμπεριλαμβανομένης και της παρούσας έκθεσης), όρισε έναν συντονιστή εθνικών κοινοβουλίων σε κάθε ΓΔ, συνέταξε 12 ενημερωτικά δελτία, συμμετέσχε σε περισσότερες από 50 συνεδριάσεις των μονίμων αντιπροσώπων των εθνικών κοινοβουλίων στις Βρυξέλλες και ενίσχυσε τη συνεργασία της και τις ανταλλαγές της με το IPEX.

Ειδικότερα, το έτος 2008 χαρακτηρίστηκε κυρίως από την ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2006. Ο αριθμός των γνωμών που εκδόθηκαν από τα εθνικά κοινοβούλια αυξήθηκε σημαντικά. Τα μέλη της Επιτροπής πολλαπλασίασαν τις επισκέψεις τους στις πρωτεύουσες και τις ανταλλαγές τους με τα εθνικά κοινοβούλια.

Με προοπτική τη θέση σε ισχύ της συνθήκης της Λισαβόνας, τα εθνικά κοινοβούλια συνέχισαν να προετοιμάζονται για τη λειτουργία των μηχανισμών ελέγχου της επικουρικότητας που προβλέπει η συνθήκη αυτή, τόσο σε εσωτερικό επίπεδο όσο και στο πλαίσιο των εργασιών της COSAC ή του IPEX.

Εξάλλου, τα εθνικά κοινοβούλια εξέφρασαν την επιθυμία να επεκταθεί το θέμα του κοινοβουλευτικού ελέγχου στον τομέα της δικαιοσύνης, ελευθερίας και ασφάλειας.

2. Απολογισμός των γνωμών που υπέβαλαν εθνικά κοινοβούλια

Από τα σαράντα κοινοβουλευτικά σώματα που κλήθηκαν να συμμετάσχουν στον πολιτικό διάλογο (δεκατέσσερα κράτη μέλη διαθέτουν ένα μόνο σώμα αντιπροσώπων, ενώ τα υπόλοιπα δεκατρία από δύο σώματα), το 2008, απάντησαν εικοσιτέσσερα με την αποστολή τουλάχιστον μιας γνώμης.

2.1. Η ανταπόκριση των εθνικών κοινοβουλίων

Ένας συνεχώς αυξανόμενος αριθμός γνωμών

Ο πολιτικός διάλογος της Επιτροπής με τα εθνικά Κοινοβούλια είναι μία διαδικασία που αποτελεί όλο και περισσότερο αναπόσπαστο μέρος των θεσμικών πρακτικών της Ένωσης. Από το Σεπτέμβριο του 2006 μέχρι τα τέλη του έτους 2008, η Επιτροπή έλαβε 368 γνώμες εκ μέρους 33 σωμάτων 24 κρατών μελών. Με 200 γνώμες το 2008 (έναντι 168 μεταξύ Σεπτεμβρίου 2006 και τέλη 2007), ο πολιτικός διάλογος μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών Κοινοβουλίων φαίνεται να αποτελεί πλέον συνήθη πρακτική (βλ. παράρτημα).

Οι γνώμες αφορούσαν μεγάλο αριθμό προτάσεων της Επιτροπής

Το 2008, τα εθνικά Κοινοβούλια εξέδωσαν γνώμες για 135 έγγραφα της Επιτροπής. Εκδήλωσαν συγκεκριμένο ενδιαφέρον για ορισμένους φακέλους, όπως η πρόταση για διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη, η ανακοίνωση και στη συνέχεια η πρόταση για τον απολογισμό της υγείας της κοινής γεωργικής πολιτικής, οι προτάσεις του πακέτου «ενέργεια, κλίμα», καθώς και της ετήσιας στρατηγικής χάραξης πολιτικής 2009.

Διαφοροποιημένη συμμετοχή

Τα εθνικά Κοινοβούλια επέλεξαν να προσφύγουν σε αυτή τη διαδικασία κατά τρόπο διαφοροποιημένο. Ορισμένες άνω βουλές, όπως η γαλλική Sénat, η γερμανική Bundesrat, το House of Lords ή η τσέχικη Senát συνέχισαν να είναι πολύ δραστήρια. Μαζί, οι τέσσερις αυτές βουλές εξέδωσαν 54 από τις 200 γνώμες. Η Riksdag (SV) και η Folketing (DK) υπήρξαν επίσης πολύ δραστήριες. Τέλος, ο αριθμός των γνωμών που εξέδωσαν τα δύο ιταλικά σώματα αντιπροσώπων αυξήθηκε σημαντικά κατά το τέλος του έτους. Η πορτογαλική Assemleia da República απέστειλε 65 γνώμες, από τις οποίες οι περισσότερες ήταν θετικές γνώμες χωρίς ιδιαίτερα σχόλια.

Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι οι ανησυχίες που εκφράστηκαν δεν είναι αναγκαστικά οι ίδιες. Λίγες προτάσεις έλαβαν πάνω από τρεις γνώμες.

Εξάλλου, ορισμένα κοινοβούλια –ιδίως το σουηδικό και το δανικό– αποφάσισαν να εκδίδουν γνώμες μόνο για τα έγγραφα διαβούλευσης της Επιτροπής. Όσον αφορά τα νομοθετικά σχέδια, ασκούν έλεγχο, σύμφωνα με τις εσωτερικές διαδικασίες τους, στις θέσεις που λαμβάνει η κυβέρνησή τους στο πλαίσιο του Συμβουλίου.

Αν και η γαλλική Sénat και τα κοινοβούλια των Κάτω Χωρών και της Πορτογαλίας επικεντρώθηκαν σε θέματα που αφορούν την επικουρικότητα και την αναλογικότητα, η πλειονότητα των εθνικών κοινοβουλίων εξετάζουν πολιτικά θέματα που συνδέονται με το περιεχόμενο των προτάσεων της Επιτροπής.

Ορισμένες συνελεύσεις αντικατοπτρίζουν έτσι τις ανησυχίες των ομόσπονδων οντοτήτων του κράτους τους. Η Επιτροπή των Περιφερειών ωθεί ορισμένες συνελεύσεις, ιδίως την αυστριακή Bundesrat, να εκφράζουν θέσεις απαντώντας σε ένα ερωτηματολόγιο για την επικουρικότητα που διαβιβάζεται σε ορισμένες περιφερειακές οντότητες.

Διευρυμένη συμμετοχή

Σε γενικές γραμμές, ο αριθμός των εθνικών κοινοβουλίων που συμμετέχουν σε τακτικό διάλογο με την Επιτροπή αυξήθηκε το 2008 σε σχέση με το 2007. Έτσι πολλά από αυτά συμμετέσχον για πρώτη φορά στον πολιτικό διάλογο: π.χ. η ιταλική Senato della Repubblica, η αυστριακή Bundesrat, και τα κοινοβούλια της Ελλάδας της Κύπρου και της Βουλγαρίας.

Από τον Σεπτέμβριο του 2006, μόνον 7 συνελεύσεις δεν συμμετέσχον σε αυτόν τον διάλογο: Η ισπανική και η ρουμανική συνέλευση, το Parlement της Μάλτας, το αυστριακό Nationalrat και το σλοβενικό Državni svet.

IPEX και Europa

Στο σημερινό στάδιο, οι γνώμες των εθνικών Κοινοβουλίων, καθώς και οι απαντήσεις που παρασχέθηκαν από την Επιτροπή δημοσιεύονται στη βάση δεδομένων IPEX. Πριν από το καλοκαίρι του 2009, θα διατίθενται επίσης σε 27 ιστοσελίδες –μία ανά κράτος μέλος– που θα συντάσσονται από την Επιτροπή, στο δικτυακό τόπο Europa.

Εργασίες στο πλαίσιο της επιτροπής ευρωπαϊκών υποθέσεων (COSAC)

Παράλληλα, η COSAC διεξήγαγε δύο συντονισμένες διαδικασίες με στόχο το θέμα της επικουρικότητας :

- Στο πλαίσιο της διαδικασίας που αφορούσε την πρόταση απόφασης-πλαίσιο του Συμβουλίου για την τροποποίηση της απόφασης-πλαίσιο 2002/475 για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η Επιτροπή έλαβε 12 γνώμες των εθνικών κοινοβουλίων, σε μία μόνο από τις οποίες διατυπωνόταν επίσημη επιφύλαξη έναντι της Επιτροπής όσον αφορά την επικουρικότητα. Πολλά κοινοβούλια ρώτησαν αν δεν θα ήταν προτιμότερο να υποβληθεί παρόμοια πρόταση στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης ή άσκησαν κριτική όσον αφορά την ανεπαρκή αιτιολόγηση της πρότασης από την άποψη της επικουρικότητας.

- Στο πλαίσιο της διαδικασίας που αφορούσε την πρόταση για την εφαρμογή της αρχής της μη διακριτικής μεταχείρισης λόγω θρησκείας, φυλής, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού, απεστάλησαν στην Επιτροπή 15 γνώμες. Μία μόνο συνέλευση εξέδωσε αρνητική γνώμη.

Κατά τη διάρκεια του Δεκεμβρίου 2008, η COSAC άρχισε συντονισμένη διαδικασία ελέγχου της επικουρικότητας για την οδηγία σχετικά με την μεταμόσχευση οργάνων. Μεταξύ Δεκεμβρίου 2008 και τέλους Απριλίου 2009, έλαβε 18 γνώμες.

2.2. Αντίκτυπος στη χάραξη των πολιτικών

Οι γνώμες των εθνικών Κοινοβουλίων οδηγούν σε διευρυμένη συζήτηση με την Επιτροπή, την οποία θα ήθελε και η ίδια να ενθαρρύνει.

Κατά τη διάρκεια του έτους 2008, ορισμένα εθνικά Κοινοβούλια έδωσαν προτεραιότητα σε θεμελιώδους σημασίας πρωτοβουλίες της Επιτροπής, όπως οι προτάσεις της δέσμης μέτρων για την ενέργεια και το κλίμα, ο απολογισμός της κατάστασης της υγείας της ΚΓΠ ή η πρόταση για τα δικαιώματα των ασθενών στον τομέα της διασυνοριακής υγειονομικής περίθαλψης (η γερμανική Bundesrat, η γαλλική Sénat, το House of Lords, η τσεχική Senát, και τα Κοινοβούλια των Κάτω Χωρών και της Ιταλίας).

Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, οι θέσεις των κοινοβουλίων συνέπιπταν με τις εθνικές θέσεις που υποβλήθηκαν στο Συμβούλιο από τις αντιπροσωπείες των κρατών μελών. Η δέσμη μέτρων για την ενέργεια και το κλίμα θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα. Η πολωνική Sejm ευθυγραμμίστηκε με τη θέση της κυβέρνησής της. Η ιταλική Senato della Repubblica ζήτησε να βελτιωθούν οι μηχανισμοί ευελιξίας και να εισαχθούν ρήτρες αναθεώρησης. Η ιταλική Camera dei Deputati κάλεσε την κυβέρνησή της να εξαρτήσει τη συμφωνία της από ορισμένες τροποποιήσεις του κειμένου των προτάσεων, όπως, για παράδειγμα, την ενίσχυση των μηχανισμών ευελιξίας και την εξέλιξη της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης. Το βρετανικό House of Lords υπέβαλε δύο γνώμες. Στις 10 Δεκεμβρίου, την παραμονή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι Λόρδοι υποστήριξαν, για το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών, τη χρηματοδότηση πιλοτικών προγραμμάτων δέσμευσης και αποθήκευσης CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς από κονδύλια που προορίζονται για τους νεοεισερχόμενους και τον πλειστηριασμό του συνόλου των δικαιωμάτων εκπομπής για τους τομείς στους οποίους δεν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής άνθρακα. Όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι Λόρδοι ζήτησαν από την κυβέρνησή τους και από την Ευρωπαϊκή Ένωση να καθορίσουν έναν στόχο για το 2030, προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι τεχνολογίες που δεν θα έχουν εφαρμοστεί πλήρως και οι επενδύσεις που δεν θα έχουν ακόμα πραγματοποιηθεί έως το 2020.

Η ανταπόκριση στην πρόταση για τον απολογισμό της υγείας της κοινής γεωργικής πολιτικής δείχνει επίσης τάση σύγκλισης μεταξύ των κοινοβουλευτικών και των κυβερνητικών θέσεων. Η τσεχική Senát απέρριψε την έννοια των άμεσων ενισχύσεων που βαίνουν φθίνουσες, προτιμώντας την έννοια της προοδευτικής διαφοροποίησης. Για την ιταλική Camera dei Deputati, η εισαγωγή υποχρεωτικής διαφοροποίησης και, κατά συνέπεια, μεταφοράς των πόρων από τον πρώτο πυλώνα προς την αγροτική ανάπτυξη πρέπει να πραγματοποιηθεί σταδιακά.

Όσον αφορά τους άλλους τομείς της κοινής γεωργικής πολιτικής, η τσεχική Senát συνέστησε επίσης στην κυβέρνησή της, προς το συμφέρον της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας, να ανοιχθεί ο φάκελος των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών επ’ευκαιρία της τσεχικής προεδρίας της ΕΕ. Η ιταλική Senato della Repubblica ζήτησε από την κυβέρνησή της να προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες έναντι των κοινοτικών οργάνων με σκοπό την εισαγωγή συστημάτων ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα, καθώς και διαδικασιών ελέγχου της εφαρμογής τους, όπως συμβαίνει σε ορισμένες τρίτες χώρες, ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα για τα γεωργικά προϊόντα.

Όσον αφορά την πρόταση για τα δικαιώματα των ασθενών στον τομέα της διασυνοριακής υγειονομικής περίθαλψης, η Επιτροπή έλαβε τρεις γνώμες το 2008 και τέσσερις μεταξύ Ιανουαρίου και τέλους Απριλίου 2009. Η γαλλική Sénat υπογράμμισε ότι για να τηρηθούν οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, στην πρόταση θα πρέπει να επαναβεβαιωθούν οι αρμοδιότητες των κρατών μελών όσον αφορά την οργάνωση και την παροχή της υγειονομικής περίθαλψης. Επίσης, τα δύο Σώματα των αντιπροσώπων του Κοινοβουλίου των Κάτω Χωρών εξέφρασαν αμφιβολίες σχετικά με την τήρηση της αρχής της επικουρικότητας και την καταλληλότητα της επιλογής ενός νομικού μέσου (οδηγίας) για την παρέμβαση στην οργάνωση και τη χρηματοδότηση του συστήματος υγείας. Η γερμανική Bundesrat, η οποία είναι παρομοίως πεπεισμένη ότι πρέπει να ενισχυθούν τα μέτρα για να επιβεβαιωθεί η αρμοδιότητα των κρατών μελών όσον αφορά την οργάνωση των συστημάτων υγείας τους, θεώρησε ότι οι υπηρεσίες κοινωνικής βοήθειας θα πρέπει να αποκλειστούν από το πλαίσιο εφαρμογής της πρότασης.

3. επισκεψεισ εργασιασ μελων της επιτροπησ και λοιπες επαφεσ

Στο πλαίσιο της νέας προσέγγισης των σχέσεων μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών κοινοβουλίων ετέθησαν τρεις γενικοί στόχοι: Αμοιβαία εξυπηρέτηση και καθιέρωση ανοικτού και διαρκούς διαλόγου, συγκρότηση δικτύου με συγκεκριμένους μηχανισμούς και, μέσω της βελτίωσης των σχέσεων με τους αιρετούς αντιπροσώπους, μεγαλύτερη προσέγγιση των πολιτών. Οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής στα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τακτική και διαρθρωμένη επαφή με τα εθνικά κοινοβούλια. Εξάλλου, όταν ένα μέλος της Επιτροπής μεταβαίνει σε ένα εθνικό κοινοβούλιο, η αντιπροσωπεία ασχολείται με τις πρακτικές και υλικοτεχνικές διευθετήσεις και του παρέχει τις αναγκαίες πληροφορίες πολιτικού χαρακτήρα Οι επισκέψεις αυτές προκαλούν το ενδιαφέρον των μέσων μαζικής ενημέρωσης και προσφέρουν καλή ευκαιρία για τη γνωστοποίηση των εφαρμοζόμενων ευρωπαϊκών πολιτικών στον εθνικό χώρο.

Επισκέψεις στα εθνικά κοινοβούλια

Ο πρόεδρος κος BARROSO μετέβη στα κοινοβούλια της Λετονίας, της Σουηδίας, της Τσεχίας, του Λουξεμβούργου και της Ιταλίας. Η αντιπρόεδρος κα WALLSTRÖM επισκέφτηκε τα Κοινοβούλια της Ιρλανδίας (δύο φορές), της Πολωνίας, της Δανίας, της Λιθουανίας, της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας. Τα μέλη του Σώματος των Επιτρόπων συνάντησαν τους αντιπροσώπους των εθνικών κοινοβουλίων με διάφορες ευκαιρίες –άνω των 100– κατά τη διάρκεια του 2008.

Η συχνότητα αυτών των επαφών καταδεικνύει με σαφήνεια τη σπουδαιότητα που η Επιτροπή αποδίδει στην καλύτερη καταγραφή των απόψεων των εθνικών κοινοβουλίων και στην παροχή σε αυτά πληρέστερων εξηγήσεων για τις εφαρμοζόμενες πολιτικές.

Συμμετοχή σε διακοινοβουλευτικές συνεδριάσεις

Η Επιτροπή συνέχισε να ανταποκρίνεται θετικά σε πλήθος αιτήσεων συμμετοχής σε διάφορα διακοινοβουλευτικά φόρουμ. Τον Φεβρουάριο, ο πρόεδρος κος BARROSO συμμετέσχε με τον αντιπρόεδρο κο VERHEUGEN στη διακοινοβουλευτική συνάντηση ( Joint Parliamentary Meeting ) για τη στρατηγική της Λισαβόνας και, τον Σεπτέμβριο, συμμετέσχε επίσης στη διακοινοβουλευτική συνάντηση για τη μετανάστευση. Τον Νοέμβριο, η αντιπρόεδρος κα WALLSTRÖM συμμετέσχε στη διακοινοβουλευτική συνάντηση για την ενέργεια και, τον Ιανουάριο, ο επίτροπος κος ALMUNIA στη συνεδρίαση της επιτροπής οικονομικών και νομισματικών υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τα εθνικά κοινοβούλια ενώ, τον Μάιο, ο επίτροπος κος REHN συμμετέσχε στη διακοινοβουλευτική συνάντηση για τα δυτικά Βαλκάνια.

Εξάλλου, ο αντιπρόεδρος κος FRATTINI συμμετέσχε στη συνεδρίαση των προέδρων και της προεδρικής τρόικας της COSAC που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο, στη Λουμπλιάνα, ο επίτροπος κος POTOCNIK στην XXXIX COSAC, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Μάιο, στο Brdo, στη Σλοβενία, η Επίτροπος κα FERRERO WALDNER στη συνεδρίαση των προέδρων των αντιπροσωπειών της COSAC, που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι, τον Ιούλιο και ο αντιπρόεδρος κος BARROT στην XL COSAC που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο, στο Παρίσι.

Σύνταξη ενημερωτικού δελτίου

Η Γενική Γραμματεία της Επιτροπής συνέταξε δύο ενημερωτικά δελτία, τα οποία διατέθηκαν τόσο στο εσωτερικό της Επιτροπής όσο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στα εθνικά κοινοβούλια.

Μόνιμοι αντιπρόσωποι

Διάφορες υπηρεσίες της Επιτροπής συμμετέσχον σε δεκαοκτώ συνεδριάσεις των μονίμων αντιπροσώπων των εθνικών κοινοβουλίων στις Βρυξέλλες. Ανταποκρινόμενη στο αίτημα των μονίμων αντιπροσώπων, η Επιτροπή συγκέντρωσε τις παρεμβάσεις της στην παρουσίαση των υπό εξέλιξη φακέλων ή των μελλοντικών πρωτοβουλιών.

4. προοπτικη θεσησ σε ισχυ της συνθηκησ της λισαβονασ

Έλεγχος της επικουρικότητας

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα που εγκρίθηκαν από τη συνεδρίαση της COSAC στο Brdo, ζητήθηκε από τη γαλλική προεδρία να συστήσει ομάδα εργασίας που θα απαρτίζεται από τους μονίμους αντιπροσώπους των εθνικών κοινοβουλίων στην ΕΕ για να συντάξουν έκθεση σχετικά με τους βέλτιστους τρόπους εφαρμογής των διατάξεων της συνθήκης της Λισαβόνας για τα εθνικά κοινοβούλια. Ζητήθηκε από την Επιτροπή να συμμετάσχει στις εργασίες αυτής της ομάδας εργασίας.

Η συνεδρίαση της COSAC στο Παρίσι κατάληξε στο συμπέρασμα ότι το υφιστάμενο δίκτυο των αντιπροσώπων των εθνικών κοινοβουλίων στις Βρυξέλλες, καθώς και το IPEX αποτελούν τα κατάλληλα εργαλεία για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις εξετάσεις που διενεργούνται στα εθνικά κοινοβούλια σε τακτική, έγκαιρη και άτυπη βάση. Εξάλλου, τα εθνικά Κοινοβούλια συνέχισαν τις πρότυπες διαδικασίες επικουρικότητας με συντονιστή τη γραμματεία της COSAC, εν αναμονή της Συνθήκης της Λισαβόνας.

Δικαιοσύνη, ελευθερία, ασφάλεια

Στη συνεδρίαση της COSAC που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι υπογραμμίστηκε επίσης η σημασία που αποδίδουν τα εθνικά κοινοβούλια στον έλεγχο των δραστηριοτήτων της αστυνομίας και στην αξιολόγηση των δικαστικών δραστηριοτήτων στα κράτη μέλη. Τα εθνικά κοινοβούλια εξέφρασαν τη βούληση τους να αποτελέσουν η δικαστική και η αστυνομική συνεργασία την Ευρωπαϊκή Ένωση αντικείμενο ελέγχου ή αξιολόγησης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε συνδυασμό με τα εθνικά κοινοβούλια. Για να συμμετάσχουν σε αυτή τη διαδικασία, τα εθνικά κοινοβούλια ζήτησαν να δημοσιεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έγγραφο διαβούλευσης πριν από την ολοκλήρωση των προτάσεων κανονισμού που αφορούν τις δραστηριότητες της Eurojust και της Ευρωπόλ.

5. Συμπεράσματα

Οι σχέσεις μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών κοινοβουλίων συνεχίζουν να αναπτύσσονται, ενώ παράλληλα γίνονται απολύτως σεβαστά τα προνόμια των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα 2009 θα είναι ένα έτος πολύ σημαντικής καμπής για το μέλλον της συνθήκης της Λισαβόνας, καθώς και ανάδειξης μιας νέας Επιτροπής μετά τις ευρωπαϊκές εκλογές.

Η παρούσα έκθεση τονίζει τη δέσμευση της Επιτροπής να συνεχίσει την εμβάθυνση του διαλόγου και της συνεργασίας με τα εθνικά κοινοβούλια. Η Επιτροπή επιθυμεί να διατηρήσει και να εντείνει περισσότερο τον πολιτικό διάλογο με τα εθνικά κοινοβούλια. Η Επιτροπή θα εφαρμόσει ενδεχομένως τα αναγκαία μέτρα για την ορθή εφαρμογή των διατάξεων της συνθήκης της Λισαβόνας σχετικά με τα εθνικά κοινοβούλια.

Παράρτημα

Γνώμες εθνικών κοινοβουλίων 2006-2008

2006 | 2007 | 2008 | 2006-2008 |

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ | Assembleia da República | 0 | 19 | 65 | 84 |

ΓΑΛΛΙΑ | Sénat | 18 | 22 | 13 | 53 |

ΓΕΡΜΑΝΙΑ | Bundesrat | 6 | 15 | 18 | 39 |

ΣΟΥΗΔΙΑ | Riksdag | 0 | 17 | 16 | 33 |

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ | House of Lords | 4 | 14 | 12 | 30 |

ΔΑΝΙΑ | Folketing | 2 | 10 | 11 | 23 |

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ | Senát | 2 | 9 | 11 | 22 |

ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ | Tweede Kamer Staten Generaal | 2 | 1 | 5 | 8 |

ITAΛΙΑ | Senato della Repubblica | 0 | 0 | 8 | 8 |

ΙΡΛΑΝΔΙΑ | Dail and Seanad Eireann | 0 | 1 | 7 | 8 |

ITAΛΙΑ | Camera dei Deputati | 1 | 0 | 6 | 7 |

ΠΟΛΩΝΙΑ | Sejm | 1 | 0 | 5 | 6 |

ΓΕΡΜΑΝΙΑ | Bundestag | 1 | 2 | 2 | 5 |

ΕΣΘΟΝΙΑ | Riigikogu | 2 | 0 | 2 | 4 |

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ | Chambre des Députés | 2 | 0 | 2 | 4 |

BEΛΓΙΟ | Sénat | 2 | 0 | 2 | 4 |

AΥΣΤΡΙΑ | Bundesrat | 0 | 0 | 4 | 4 |

ΕΛΛΑΣ | Vouli ton Ellinon | 0 | 0 | 3 | 3 |

ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ | Seimas | 2 | 1 | 0 | 3 |

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ | House of Commons | 1 | 1 | 1 | 3 |

ΚΥΠΡΟΣ | Vouli ton Antiprosopon | 0 | 0 | 2 | 2 |

ΛΕΤΟΝΙΑ | Saeima | 0 | 0 | 2 | 2 |

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ | Poslanecká Sněmovna | 1 | 0 | 1 | 2 |

ΓΑΛΛΙΑ | Assemblée Nationale | 1 | 1 | 0 | 2 |

ΟΥΓΓΑΡΙΑ | Országgyűlés | 1 | 1 | 0 | 2 |

BEΛΓΙΟ | Chambre des Représentants | 0 | 1 | 1 | 2 |

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ | Narodno Sabranie | 0 | 0 | 1 | 1 |

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ | Eduskunta | 1 | 0 | 0 | 1 |

ΠΟΛΩΝΙΑ | Senat | 1 | 0 | 0 | 1 |

ΣΛΟΒΑΚΙΑ | Národná rada | 1 | 0 | 0 | 1 |

ΣΛΟΒΕΝΙΑ | Državni zbor | 1 | 0 | 0 | 1 |

AΥΣΤΡΙΑ | Nationalrat | 0 | 0 | 0 | 0 |

ΜΑΛΤΑ | Kamra tad-Deputati | 0 | 0 | 0 | 0 |

ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ | Eerste Kamer Staten Generaal | 0 | 0 | 0 | 0 |

ΡΟΥΜΑΝΙΑ | Camera Deputatilor | 0 | 0 | 0 | 0 |

ΡΟΥΜΑΝΙΑ | Senat | 0 | 0 | 0 | 0 |

ΣΛΟΒΕΝΙΑ | Državni svet | 0 | 0 | 0 | 0 |

ΙΣΠΑΝΙΑ | Congreso de los Diputados | 0 | 0 | 0 | 0 |

ΙΣΠΑΝΙΑ | Senado | 0 | 0 | 0 | 0 |

ΣΥΝΟΛΟ | 53 | 115 | 200 | 368 |

* Οι γνώμες του Κοινοβουλίου των Κάτω Χωρών απεστάλησαν εξ ονόματος και των δύο νομοθετικών σωμάτων.

Επαφές με τα εθνικά κοινοβούλια (από την 01.01.2005 έως τις 31.12.2008)

– ανά κράτος μέλος –

Nationalrat |

BEΛΓΙΟ | Sénat | 3 | 3 | 2 | 1 | 9 |

Chambre des Représentants |

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ | Narodno Sabranie | 4 | 2 | 6 |

ΚΥΠΡΟΣ | Vouli ton Antiprosopon | 2 | 3 | 1 | 5 | 11 |

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ | Senát | 4 | 3 | 7 | 1 | 15 |

Poslanecká sněmovna |

ΔΑΝΙΑ | Folketing | 9 | 7 | 2 | 5 | 23 |

ΕΣΘΟΝΙΑ | Riigikogu | 2 | 2 | 10 | 8 | 22 |

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ | Eduskunta | 7 | 8 | 2 | 7 | 24 |

ΓΑΛΛΙΑ | Sénat | 13 | 10 | 11 | 12 | 46 |

Assemblée Nationale |

ΓΕΡΜΑΝΙΑ | Bundesrat | 16 | 17 | 19 | 17 | 69 |

Bundestag |

ΕΛΛΑΣ | Vouli ton Ellinon | 3 | 5 | 4 | 7 | 19 |

ΟΥΓΓΑΡΙΑ | Országgyűlés | 3 | 0 | 1 | 5 | 9 |

ΙΡΛΑΝΔΙΑ | Dail Eireann | 2 | 2 | 9 | 13 | 26 |

Seanad Eireann |

ITAΛΙΑ | Senato della Repubblica | 8 | 2 | 8 | 2 | 20 |

Camera dei Deputati |

ΛΕΤΟΝΙΑ | Saeima | 2 | 1 | 5 | 3 | 11 |

ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ | Seimas | 8 | 4 | 8 | 2 | 22 |

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ | Chambre des Députés | 0 | 3 | 3 | 0 | 6 |

ΜΑΛΤΑ | Kamra tad-Deputati | 1 | 1 | 4 | 0 | 6 |

ΠΟΛΩΝΙΑ | Sejm | 5 | 4 | 1 | 13 | 23 |

Senat |

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ | Assembleia da República | 0 | 3 | 6 | 3 | 12 |

ΡΟΥΜΑΝΙΑ | Camera Deputatilor | 2 | 3 | 5 |

Senat |

ΣΛΟΒΑΚΙΑ | Národná rada | 3 | 3 | 0 | 3 | 9 |

ΣΛΟΒΕΝΙΑ | Državni zbor | 4 | 8 | 3 | 1 | 16 |

Državni svet |

ΙΣΠΑΝΙΑ | Congreso de los Diputados | 1 | 1 | 1 | 0 | 3 |

Senado |

ΣΟΥΗΔΙΑ | Riksdag | 6 | 1 | 5 | 3 | 15 |

ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ | Tweede Kamer Staten Generaal | 4 | 6 | 3 | 8 | 21 |

Eerste Kamer Staten Generaal |

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ | House of Lords | 11 | 7 | 12 | 9 | 39 |

House of Commons |

COSAC | 2 | 3 | 3 | 2 | 10 |

Διάσκεψη των προέδρων | 1 | 1 | 1 | 0 | 3 |

Λοιπά | 2 | 2 | 8 | 10 | 22 |

| ΣΥΝΟΛΟ | 124 |112 |149 |136 |521 | |

[1] Βλ. ανακοίνωση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, "Ένα πρόγραμμα δράσης για τους πολίτες – Παράγοντας αποτελέσματα για την Ευρώπη " της 10ης Μαΐου- COM(2006) 211.