ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση οδηγίας του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφάλειας των τροφίμων

1. Ιστορικο

- Έγκριση της πρότασης από την Επιτροπή: 8 Noεμβρίου 2000 [1]

[1] COM(2000) 716 τελικό της 8.11.00

- Γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: 28 Mαρτίου 2001 [2]

[2] ΕΕ C 155 της 29.05.2001, σ. 32

- Γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών: 14 Ιουνίου 2001 [3]

[3] CDR/2001/64/

- Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση:12 Ιουνίου 2001 [4]

[4] A5-0198 τελικό της 12.06.01

- Ημερομηνία της πολιτικής συμφωνίας στο Συμβούλιο: 28 Ιουνίου 2001 (ομοφωνία αλλά χωρίς την υποστήριξη της Επιτροπής)

- Διαβιβάζεται η τροποποιημένη πρόταση : 8 Αύγουστος 2001

- Καθορίζεται η κοινή θέση : 17.9.2001

2. Στοχοσ τησ προτασησ τησ επιτροπησ

Στις 8 Noεμβρίου 2000, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση κανονισμού για τον καθορισμό των γενικών αρχών της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφάλειας με άμεσες ή έμμεσες συνέπειες για τα τρόφιμα και την ασφάλεια των τροφίμων. Η πρόταση αυτή αναπτύσσει μια πλήρη και ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη ρύθμιση της αλυσίδας προσφοράς τροφίμων με μια ανεξάρτητη Αρχή Τροφίμων που αποτελεί την κύρια συνιστώσα της εφαρμογής αυτής της νέας προσέγγισης.

Η παρούσα ανακοίνωση έχει σκοπό να ενημερώσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη γνώμη της Επιτροπής όσον αφορά την κοινή θέση του Συμβουλίου. Η κοινή θέση εγκρίθηκε στις 17.9.2001 Η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής, μετά την πρώτη ανάγνωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 12 Ιουνίου 2001, υποβλήθηκε στις 8 Αύγουστος 2001.

3. Σχολια τησ Επιτροπησ για την κοινη θεση

3.1. Γενικές παρατηρήσεις

Η Επιτροπή παρατηρεί με ικανοποίηση ότι η κοινή θέση του Συμβουλίου αντικατοπτρίζει ευρέως την ουσία και το πνεύμα της πρότασης.

Όλες σχεδόν οι τροποποιήσεις που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο είναι σύμφωνες με τους κεντρικούς στόχους της πρότασης και έχουν γίνει αποδεκτές από την Επιτροπή. Ορισμένες αλλαγές, όμως, δεν είναι σύμφωνες με τις απόψεις της Επιτροπής. Συγκεκριμένα, το άρθρο της κοινής θέσης που αναφέρεται στο διοικητικό συμβούλιο της Αρχής Τροφίμων διαφέρει σημαντικά από τους προσανατολισμούς της Επιτροπής.

3.2. Εξέταση των τροπολογιών που πρότεινε το Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση, οι οποίες έγιναν δεκτές από την Επιτροπή και συμπεριλήφθηκαν στην κοινή θέση

Από τις 189 τροπολογίες που ενέκρινε το Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση, η Επιτροπή δέχθηκε περίπου τις 100. Το Συμβούλιο έχει συμπεριλάβει πολλές από αυτές στην κοινή του θέση. Η Επιτροπή χαίρει για το γεγονός ότι η κοινή θέση συνεκτιμά πολλές από τις τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αποδέχθηκε η Επιτροπή.

Αιτιολογικές σκέψεις

Αρκετές τροπολογίες που αφορούν τις αιτιολογικές σκέψεις έγιναν δεκτές στην κοινή θέση καθώς ευθυγραμμίζονται με τη γενική ιδέα της παρούσας πρότασης. Οι τροπολογίες αυτές περιλαμβάνουν την μεγαλύτερη αποσαφήνιση της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού στα διάφορα τμήματα της τροφικής αλυσίδας. Επιπροσθέτως, δίνεται μεγαλύτερη ακρίβεια στην εξέταση των παραγόντων που μπορούν να λαμβάνονται νομίμως υπόψη κατά την λήψη αποφάσεων για τη διαχείριση των κινδύνων.

Ορισμένες τροπολογίες που αφορούν τα άρθρα εντάχθηκαν στις αιτιολογικές σκέψεις επειδή επεξεργάζονται και αιτιολογούν το κείμενο. Για παράδειγμα, η συμπερίληψη αναφοράς στις ιχθυοκαλλιέργειες σε σχέση με τις επιχειρήσεις ζωοτροφών βοηθά στην κατανόηση της αναφοράς στον ορισμό του άρθρου 3 παράγραφος 5 του όρου "παραγωγός ο οποίος παράγει".

Για τους ίδιους λόγους της αύξησης της σαφήνειας και της καλύτερης αιτιολόγησης, στις αιτιολογικές σκέψεις έχουν συμπεριληφθεί οι τροπολογίες που αφορούν τα καθήκοντα της ΕΑΤ για τους πρωτοεμφανιζόμενους κινδύνους και το σύνδεσμο μεταξύ της ανταλλαγής πληροφοριών και της συνεργασίας με το δυναμικό για την ελαχιστοποίηση των διιστάμενων γνωμών.

Κεφάλαια I και II

Όσον αφορά τους ορισμούς και τη γενική νομοθεσία για τα τρόφιμα, η Επιτροπή είναι ικανοποιημένη επειδή στην κοινή θέση λαμβάνονται υπόψη πολλές από τις τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αποδέχθηκε η Επιτροπή, ιδίως σε σχέση με τα εξής:

τις συμπεριληφθείσες τροπολογίες των ορισμών οι οποίες αυξάνουν τη σαφήνεια των ορισμών της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, της διάθεσης στην αγορά, των επιχειρήσεων ζωοτροφών, της πρωτογενούς παραγωγής. Συγκεκριμένα, με τη συνεκτίμηση ορισμένων τροπολογιών στους ορισμούς των σταδίων παραγωγής, μεταποίησης και διανομής, το πεδίο του Κεφαλαίου ΙΙ καθίσταται σαφέστερο.

την τροπολογία σχετικά με τη μη διάθεση στην αγορά τροφίμων τα οποία είναι μη ασφαλή, παρόλο που η εν λόγω τροπολογία δεν εντάχθηκε στο άρθρο που πρότεινε το Κοινοβούλιο αλλά στο άρθρο για τις απαιτήσεις της ασφάλειας των τροφίμων.

τη συμπερίληψη στην κοινή θέση της έννοιας ότι τα μη ασφαλή τρόφιμα και ζωοτροφές δεν μπορούν να εξάγονται.

τις διευκρινίσεις, σε διάφορα άρθρα, του τρόπου εφαρμογής των διατάξεων στις ζωοτροφές.

τις διευκρινίσεις σχετικά με τη διαφάνεια και τη συνεργασία με το κοινό.

τη δυνατότητα των αρμόδιων αρχών να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα ακόμη και σε περίπτωση συμμόρφωσης ενός τροφίμου προς συγκεκριμένες διατάξεις που ισχύουν γι' αυτό, όταν συντρέχουν λόγοι υποψίας ότι, παρά τη συμμόρφωσή του, το τρόφιμο (ή η ζωοτροφή) είναι μη ασφαλές.

Κεφάλαιο III

Όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Αρχή Τροφίμων, η Επιτροπή είναι ικανοποιημένη επειδή στην κοινή θέση λαμβάνονται υπόψη πολλές από τις τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αποδέχθηκε η Επιτροπή, ιδίως σε σχέση με τα εξής:

τη διευκρίνιση ότι το πρωταρχικό καθήκον της Αρχής είναι η ασφάλεια των τροφίμων.

τη διατήρηση της ευθύνης για τη διαχείριση του συστήματος ταχείας ειδοποίησης από την Επιτροπή.

τον ανοικτό και διαφανή διορισμό του διευθύνοντος συμβούλου.

την ενίσχυση των επαφών και του διαλόγου μεταξύ του διευθύνοντος συμβούλου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

το ρόλο του συμβουλευτικού σώματος ως μηχανισμού για την ανταλλαγή πληροφοριών και για τη συγκέντρωση γνώσεων, και την αποσαφήνιση του συμβουλευτικού του ρόλου σε σχέση με την εκπόνηση του προγράμματος εργασίας της Αρχής.

την ενίσχυση του ανοικτού χαρακτήρα του συμβουλευτικού σώματος με τη δυνατότητα πρόσκλησης εκπροσώπων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και άλλων αρμόδιων φορέων.

την ενίσχυση του ανοικτού χαρακτήρα της επιστημονικής επιτροπής και των επιστημονικών ομάδων με τη δυνατότητα πρόσκλησης παρατηρητών και διοργάνωσης δημόσιων ακροάσεων.

όσον αφορά την ενίσχυση της διαφάνειας, την υποχρέωση της Αρχής να δημοσιοποιεί τα εξής: τον εσωτερικό κανονισμό της Αρχής, τα προγράμματα εργασίας, τις εσωτερικές διαδικασίες του συμβουλευτικού σώματος, τον κατάλογο των αρμόδιων οργανισμών που είναι σε θέση να επικουρήσουν την Αρχή, τις ημερήσιες διατάξεις και τα πρακτικά της επιστημονικής επιτροπής και των επιστημονικών ομάδων, και τις πληροφορίες στις οποίες βασίζονται οι γνώμες. Επιπροσθέτως, σημαντικός αριθμός αυτών των δημοσιεύσεων πρέπει να δημοσιοποιούνται αμέσως ή χωρίς καθυστέρηση.

την επέκταση των απαιτήσεων ανεξαρτησίας στον διευθύνοντα σύμβουλο (ιδίως με δήλωση συμφερόντων).

τη διευκρίνιση ότι οι δημοσιονομικοί κανονισμοί της Αρχής είναι σύμφωνοι με τις απαιτήσεις που σχετίζονται με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης.

τις ακριβέστερες διαδικασίες όσον αφορά την έγκριση του προϋπολογισμού της Αρχής και την απαλλαγή του διευθύνοντος συμβούλου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενεργώντας ύστερα από σύσταση του Συμβουλίου.

την αποσαφήνιση της έκτασης της συμμετοχής χωρών που έχουν συνάψει συμφωνίες με την Κοινότητα, δυνάμει των οποίων έχουν υιοθετήσει και εφαρμόζουν κοινοτική νομοθεσία στον τομέα που καλύπτει ο παρών κανονισμός.

Κεφάλαια IV και V

Όσον αφορά το σύστημα ταχείας ειδοποίησης, τη διαχείριση κρίσεων, τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και τις τελικές διατάξεις, η Επιτροπή είναι ικανοποιημένη επειδή στην κοινή θέση λαμβάνονται υπόψη πολλές από τις τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αποδέχθηκε η Επιτροπή, ιδίως σε σχέση με τα εξής:

τον σαφέστερο δεσμό μεταξύ των κανόνων εμπιστευτικότητας για το σύστημα ταχείας ειδοποίησης και της αρχής ενημέρωσης που προβλέπεται στο Κεφάλαιο II.

την επέκταση των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στις ζωοτροφές.

την τακτική εξωτερική αξιολόγηση, ανά εξαετία, του αντίκτυπου της Αρχής. Κατά την αξιολόγηση λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις των ενδιαφερομένων, και τα αποτελέσματα διαβιβάζονται στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

3.3. Εξέταση των τροπολογιών που πρότεινε το Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση, οι οποίες έγιναν δεκτές από την Επιτροπή αλλά δεν συμπεριλήφθηκαν στην κοινή θέση

Οι παρακάτω τροπολογίες, τις οποίες αποδέχθηκε η Επιτροπή, δεν συμπεριλήφθηκαν στην κοινή θέση:

- Αιτιολογική σκέψη 19 που αφορά την τροπολογία 8 για την αρχή της προφύλαξης. Η Επιτροπή κρίνει ότι η ουσία αυτής της τροπολογίας, που συνδέεται με την εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης χωρίς διακρίσεις, πρέπει να συμπεριληφθεί στην παρούσα αιτιολογική σκέψη.

- Οι τροπολογίες 10, 70 και 75 απαιτούν από τους υπευθύνους των επιχειρήσεων τροφίμων και ζωοτροφών να μην εμποδίζουν ούτε να αποθαρρύνουν κανένα άτομο να συνεργαστεί με τις αρμόδιες αρχές, όπου αυτό μπορεί να προλάβει, να μειώσει ή να αποτρέψει ένα κίνδυνο που προκύπτει από κάποιο τρόφιμο. Η Επιτροπή κρίνει ότι η θέση αυτών των τροπολογιών είναι στις αιτιολογικές σκέψεις και ότι πρέπει να συμπεριληφθούν στα άρθρα 18 παράγραφος 3 και 19 παράγραφος 3 αντίστοιχα. Ωστόσο, μερικά στοιχεία αυτών των τροπολογιών υπερβαίνουν το πεδίο του παρόντος κανονισμού. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί μόνο το κείμενο σύμφωνα με το οποίο για να μειώσουν, να προλάβουν ή να αποτρέψουν ένα κίνδυνο για την υγεία, οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων τροφίμων και ζωοτροφών δεν εμποδίζουν ούτε αποτρέπουν κανένα άτομο να συνεργαστεί με τις αρμόδιες αρχές.

- Η τροπολογία 132 ορίζει ότι οι οργανώσεις καταναλωτών και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται με την Αρχή Τροφίμων. Η Επιτροπή κρίνει ότι αυτή η τροπολογία είναι σύμφωνη με το άρθρο 33 παράγραφος 5 που προβλέπει στενή συνεργασία μεταξύ της Αρχής και όλων των οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της συλλογής δεδομένων. Κατά συνέπεια, η τροπολογία αυτή πρέπει να συμπεριληφθεί στην αντίστοιχη αιτιολογική σκέψη 50.

- Η τροπολογία 96 δίνει έμφαση στην απαίτηση επικοινωνίας από την Αρχή για τις επιπτώσεις της διατροφής, λαμβάνοντας υπόψη τις διατροφικές συνήθειες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή η τροπολογία είναι σύμφωνη με το άρθρο 40 παράγραφος 4 και κατά συνέπεια πρέπει να συμπεριληφθεί στην αντίστοιχη αιτιολογική σκέψη 56.

- Η τροπολογία 92 έγινε καταρχάς δεκτή με την προϋπόθεση ότι η σύνταξή της θα αλλάξει ώστε να καθίσταται σαφές ότι η Αρχή, που είναι αρμόδια για την αξιολόγηση του κινδύνου, δεν συμμετέχει στις δραστηριότητες διαχείρισης του κινδύνου. Το ζήτημα αυτό είναι εξάλλου πολύ σημαντικό για το Συμβούλιο. Συνεπώς, η Επιτροπή κρίνει ότι η τροπολογία αυτή πρέπει να συμπεριληφθεί στο κείμενο, αλλά ότι η Αρχή θα επικουρεί απλώς τους διαχειριστές του κινδύνου κατά την ερμηνεία και την εξέταση των επιστημονικών γνωμών οι οποίες έχουν ζητηθεί από την Επιτροπή.

- Η τροπολογία 106 έγινε καταρχάς δεκτή από την Επιτροπή. Προβλέπει ότι ο πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής συμμετέχει στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου. Η Επιτροπή κρίνει ότι αυτή η τροπολογία πρέπει να συμπεριληφθεί επειδή δημιουργεί ένα ισχυρό επικοινωνιακό δεσμό μεταξύ της επιστημονικής επιτροπής, των επιστημονικών ομάδων και του διοικητικού συμβουλίου. Ωστόσο, είναι εξίσου σημαντικό να αποφευχθεί η δημιουργία σύγχυσης μεταξύ του διαχειριστικού ρόλου του ΔΣ και του επιστημονικού και ανεξάρτητου ρόλου της επιστημονικής επιτροπής και των επιστημονικών ομάδων. Κατά συνέπεια, ο πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής μπορεί να συμμετέχει όταν προσκαλείται από το διοικητικό συμβούλιο.

- Μολονότι το μεγαλύτερο μέρος της τροπολογίας 107 έγινε δεκτό στην κοινή θέση του Συμβουλίου, το τμήμα αυτής της τροπολογίας που προβλέπει την ακρόαση των υποψηφίων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν από το διορισμό του διευθύνοντος συμβούλου από το διοικητικό συμβούλιο δεν έγινε δεκτό. Η Επιτροπή κρίνει ότι η ακρόαση, όχι όλων των υποψηφίων αλλά εκείνου που επιλέγεται από το διοικητικό συμβούλιο, πριν από τον τελικό διορισμό του διευθύνοντος συμβούλου, δεν συνεπάγεται υπερβολική επιβράδυνση της διαδικασίας διορισμού και αυξάνει την εμπιστοσύνη του κοινού στην Αρχή.

- Η τροπολογία 113 η οποία έγινε καταρχάς/εν μέρει δεκτή από την Επιτροπή δεν έγινε δεκτή στην κοινή θέση του Συμβουλίου. Η αρχή των τακτικών συνεδριάσεων του συμβουλευτικού σώματος κατόπιν πρόσκλησης του προέδρου ή κατόπιν αίτησης τουλάχιστον ενός τρίτου των μελών του πρέπει να συμπεριληφθεί στο κείμενο, επειδή είναι σύμφωνη με τον ενισχυμένο ρόλο του συμβουλευτικού σώματος ο οποίος έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο, την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

- Σύμφωνα με την τροπολογία 188, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη αρκετές πρακτικές παρατηρήσεις προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι η Αρχή λειτουργεί εκμεταλλευόμενη πλήρως τις δυνατότητές της, με οικονομικά αποδοτικό τρόπο και σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή και τους αρμόδιους φορείς των κρατών μελών.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η Επιτροπή θεωρεί ότι αρκετές τροπολογίες τις οποίες η ίδια αποδέχθηκε δεν χρειάζεται να προστεθούν ρητά στο κείμενο, καθώς περιλαμβάνονται ήδη. Πρόκειται για τις εξής τροπολογίες:

Η τροπολογία 2, που προβλέπει ότι οι απαιτήσεις για τρόφιμα και ζωοτροφές που εισάγονται από τρίτες χώρες υπόκεινται στους ίδιους κανόνες οι οποίοι ισχύουν για τρόφιμα και ζωοτροφές που παράγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περιλαμβάνεται ήδη στην αιτιολογική σκέψη 8. Η ίδια αιτιολογική σκέψη καλύπτει ήδη εν μέρει τις τροπολογίες 27 και 47, παρά το ότι οι ζωοτροφές και τα εισαγόμενα τρόφιμα τονίζονται ιδιαίτερα στο νέο ορισμό των σταδίων παραγωγής, μεταποίησης και διανομής στο άρθρο 3 παράγραφος 16.

Η τροπολογία 5, που υπογραμμίζει την ανάγκη κάλυψης ολόκληρης της αλυσίδας και των συντελεστών παραγωγής που χρησιμοποιούνται στη γεωργία, καλύπτεται ήδη από τις αιτιολογικές σκέψεις 11 και 12. Το τμήμα της τροπολογίας 5 που αφορά τη βιομηχανία τροφοδοσίας δεν έγινε δεκτό ούτε από την Επιτροπή ούτε από το Συμβούλιο.

Η αρχή της τροπολογίας 84 καλύπτεται ήδη από το κείμενο του άρθρου 5 παράγραφος 3 για τα διεθνή πρότυπα.

Η τροπολογία 90 προσθέτει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην αναφορά στα κοινοτικά όργανα. Ωστόσο, επειδή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι κοινοτικό όργανο, δεν είναι αναγκαίο να προστεθεί στην αναφορά στα κοινοτικά όργανα του άρθρου 23 (α). Επιπροσθέτως, το άρθρο 29 (επιστημονικές γνώμες) παρέχει σαφώς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τη δυνατότητα να ζητήσει από την Αρχή να εκδώσει επιστημονική γνώμη.

Η τροπολογία 126 έχει σκοπό να εξασφαλίσει ότι η συλλογή δεδομένων για τους βιολογικούς κινδύνους επικεντρώνεται στην ασφάλεια των τροφίμων. Έγινε καταρχάς δεκτή από την Επιτροπή, με το σκεπτικό ότι πρέπει να καλύπτονται όλοι οι βιολογικοί κίνδυνοι που ενδέχεται να έχουν άμεσο ή έμμεσο αντίκτυπο στην αλυσίδα της παραγωγής τροφίμων. Κρίνεται ότι αυτή η τροπολογία καλύπτεται από μια νέα πρόταση του άρθρου 22 παράγραφος 2 που ορίζει την αποστολή της ΕΑΤ σε σχέση με τη συλλογή δεδομένων: "Η Αρχή συλλέγει και αναλύει δεδομένα ώστε να καθίσταται δυνατός ο χαρακτηρισμός και η παρακολούθηση των κινδύνων που έχουν άμεσο ή έμμεσο αντίκτυπο στην ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών".

Οι τροπολογίες 149 και 150, που αφορούν τη δημοσιοποίηση των συμπερασμάτων των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων και έγιναν καταρχάς δεκτές, καλύπτονται από το άρθρο 38 για τη διαφάνεια επειδή οι γνώμες της επιστημονικής επιτροπής και των επιστημονικών ομάδων και κατά συνέπεια τα συμπεράσματα αυτών των γνωμών δημοσιεύονται αμέσως μετά την έγκρισή τους. Επιπροσθέτως, σύμφωνα με το άρθρο 39, τα συμπεράσματα των επιστημονικών γνωμών σε σχέση με προβλέψιμες συνέπειες στην υγεία δεν κρατούνται σε καμία περίπτωση εμπιστευτικά. Από την τροπολογία 150 έγινε δεκτό από την Επιτροπή μόνο το τμήμα που αφορά τη δημοσιοποίηση όλων των επιστημονικών γνωμών και όχι εκείνο που προβλέπει ότι στις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις πρέπει να περιλαμβάνονται οι συστάσεις προς τους διαχειριστές των κινδύνων.

3.4. Σημεία σύγκλισης μεταξύ της κοινής θέσης και της πρότασης της Επιτροπής

Υπάρχει σύγκλιση μεταξύ της κοινής θέσης και της πρότασης της Επιτροπής.

Η Επιτροπή σημειώνει ορισμένες τροπολογίες που πραγματοποίησε το Συμβούλιο για λόγους διευκρινίσεων ή πληροφόρησης.

Κεφάλαια Ι και ΙΙ Γενική νομοθεσία για τα τρόφιμα:

Το κύριο νόημα της αρχικής πρότασης στα κεφάλαια I και II παραμένει αναλλοίωτο, παρά το ότι η δομή τους μεταβλήθηκε σημαντικά, καθώς μερικά άρθρα τοποθετήθηκαν σε λογικότερη σειρά με διαχωρισμό των αρχών και των απαιτήσεων. Οι ορισμοί, ιδίως οι ορισμοί των τροφίμων, της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, της ανιχνευσιμότητας και της πρωτογενούς παραγωγής, αποσαφηνίστηκαν. Οι ορισμοί των σταδίων παραγωγής, μεταποίησης και διανομής συντάχθηκαν εκ νέου έτσι ώστε το πεδίο του κεφαλαίου ΙΙ που καλύπτει αυτά τα στάδια να καταστεί σαφέστερο. Συμπεριλήφθηκε πρόσθετος ορισμός του "τελικού καταναλωτή" και διαγράφηκε ο ορισμός του "επίσημου ελέγχου", ο οποίος θα συμπεριληφθεί σε ένα ειδικότερο κείμενο για τους ελέγχους.

Το άρθρο 4 τώρα περιλαμβάνει την υποχρέωση προσαρμογής των υφιστάμενων αρχών και διαδικασιών σχετικά με τη νομοθεσία για τα τρόφιμα έως μια συγκεκριμένη ημερομηνία. Η υποχρέωση αυτή προηγουμένως αναφερόταν στο άρθρο 64 της αρχικής πρότασης το οποίο κατά συνέπεια διαγράφεται. Οι νέες αυτές ρυθμίσεις για την εφαρμογή διάφορων άρθρων σχεδιάστηκαν σε κοινή συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου και των νομικών υπηρεσιών της Επιτροπής.

Το άρθρο 5 παραμένει καταρχάς το ίδιο, μολονότι υπάρχουν κάποιες αλλαγές ως προς την έμφαση στις ορθές πρακτικές στο εμπόριο τροφίμων. Μετά το άρθρο 6, η σειρά του κειμένου μεταβάλλεται σημαντικά. Τα άρθρα 6 έως 10 αντικατοπτρίζουν την ουσία της αρχικής πρότασης. Υπάρχουν ορισμένες μικρές αλλαγές ως προς την έμφαση στην εισαγωγή και εξαγωγή τροφίμων στα άρθρα 11 και 12 και ιδίως προβλέπεται ότι τα επιβλαβή για την υγεία ή μη ασφαλή τρόφιμα και ζωοτροφές δεν θα εξάγονται από την Κοινότητα. Σε σχέση με την αρχή της προφύλαξης, η κοινή θέση αλλάζει το αρχικό κείμενο. η Επιτροπή αποδέχεται τις αλλαγές αυτές.

Τα άρθρα για τις απαιτήσεις της ασφάλειας των τροφίμων (14 και 15) ευθυγραμμίζονται πλέον καλύτερα με την οδηγία για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων, με την προσθήκη μιας παραγράφου που προβλέπει την απόσυρση ή τους περιορισμούς στη διάθεση στην αγορά ενός τροφίμου όταν συντρέχουν λόγοι υποψίας ότι, παρά τη συμμόρφωσή του προς συγκεκριμένες διατάξεις της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, το τρόφιμο είναι μη ασφαλές.

Κεφάλαιο III Eυρωπαϊκή Αρχή Τροφίμων:

Το άρθρο 22 (αποστολή της Αρχής) τροποποιήθηκε με στόχο να εξασφαλίζεται ότι, παρά τις ευρείες δραστηριότητές της, η αποστολή της Αρχής παραμένει επικεντρωμένη στην ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών. Κατά συνέπεια, η αποστολή της Αρχής σε σχέση με την υγεία των ζώων, την ορθή μεταχείριση των ζώων και την υγεία των φυτών, θέματα που δεν συνδέονται με την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών, περιορίζεται πλέον στην παροχή επιστημονικών γνωμών. Το πεδίο δραστηριοτήτων σε θέματα διατροφής διατηρείται με μερικές μικρές αλλαγές όσον αφορά την επικοινωνία για θέματα διατροφής στο πλαίσιο των προγραμμάτων της Κοινότητας για την υγεία.

Η νέα διατύπωση της παραγράφου 5 του άρθρου 22 υπογραμμίζει ότι απαιτείται συνεργασία μεταξύ της Αρχής, της Επιτροπής και των κρατών μελών προκειμένου να εξασφαλιστεί η αναγκαία συνοχή μεταξύ των λειτουργιών αξιολόγησης, διαχείρισης και κοινοποίησης του κινδύνου.

Η διαχείριση του συστήματος ταχείας ειδοποίησης εξακολουθεί να ασκείται από την Επιτροπή (διαγραφή της σχετικής αναφοράς στα άρθρα 22 και 23 και νέα διατύπωση στα άρθρα 35 και 50). Εντούτοις, η Αρχή θα είναι μέλος αυτού του δικτύου.

Ο ρόλος του συμβουλευτικού σώματος (άρθρο 27) προσδιορίζεται με πιο ολοκληρωμένο τρόπο, καθώς το σώμα αυτό θα εξασφαλίζει τον λειτουργικό δεσμό με τους αντίστοιχους φορείς των κρατών μελών.

Οι συνθήκες υποβολής αιτημάτων στην Αρχή για την έκδοση επιστημονικής γνώμης συμπληρώθηκαν, ενώ προσδιορίστηκαν οι περιπτώσεις άρνησης ή τροποποίησης ενός αιτήματος (άρθρο 29).

Αρκετές νέες διατάξεις σχετικά με τη διαφάνεια έχουν προστεθεί ιδίως στα άρθρα 32, 36 και 38.

Κεφάλαιο IV (Σύστημα ταχείας ειδοποίησης, διαχείριση κρίσεων και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης)

Αυτό το κεφάλαιο τροποποιήθηκε όσον αφορά τις ταχείες ειδοποιήσεις (βλ. παραπάνω), προκειμένου τα μέτρα έκτακτης ανάγκης να επεκταθούν στις ζωοτροφές (άρθρα 53 και 54) και τα εν λόγω μέτρα να ευθυγραμμιστούν με την κοινή θέση για τους επίσημους ελέγχους στον τομέα της διατροφής των ζώων [5].

[5] ΕΕ C 93 της 23.03.2001

Κεφάλαιο V Διαδικασίες και τελικές διατάξεις:

Η Επιτροπή συμφωνεί με τις περισσότερες αλλαγές, ιδίως με εκείνες που αναφέρονται στη μεταφορά των διατάξεων του άρθρου 64 της αρχικής πρότασης στο άρθρο 4 και την έναρξη λειτουργίας της Αρχής την 1η Ιανουαρίου 2002.

3.5. Επιφυλάξεις της Επιτροπής σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου, οι οποίες δεν έχουν σχέση με τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Πέρα από τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου που αναφέρονται στο ανωτέρω σημείο 3.3, η Επιτροπή διατηρεί μια επιφύλαξη ως προς το εξής θέμα της κοινής θέσης:

Tο Συμβούλιο δηλώνει ότι προτιμά το διοικητικό συμβούλιο να αποτελείται από 16 μέλη, τα οποία επιλέγονται με βάση την ικανότητα, τη σχετική εμπειρία και τη γεωγραφική κατανομή, συν ένα εκπρόσωπο της Επιτροπής, αντί για εκπροσώπους των τριών κοινοτικών οργάνων και 4 εκπροσώπους των οργανώσεων των ενδιαφερομένων, όπως ανέφερε η αρχική πρόταση της Επιτροπής. Η Επιτροπή κρίνει ότι πρέπει να εξετασθεί καλύτερα η σχέση μεταξύ των διαφόρων κριτηρίων για τη σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένων του μεγέθους, της ισορροπίας και της διαδικασίας διορισμών.

Επιπροσθέτως, το άρθρο σχετικά με τις διαδικασίες λήψης απόφασης για την έδρα της Αρχής διαγράφηκε. Η Επιτροπή κρίνει ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη αρκετές πρακτικές και λειτουργικές παρατηρήσεις προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι η Αρχή θα λειτουργεί εκμεταλλευόμενη πλήρως τις δυνατότητές της, με οικονομικά αποδοτικό τρόπο και σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή και τους αρμόδιους φορείς των κρατών μελών, συνεκτιμώντας το Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής για την ασφάλεια των τροφίμων.

Οι άμεσα εφαρμοστέες απαιτήσεις (άρθρα 11, 12, 14 έως 20) της παρούσας πρότασης έχουν θεμελιώδη σημασία για την ασφάλεια των τροφίμων. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή δεν συμφωνεί με την αναβολή της εφαρμογής τους επί τρία έτη. Οι απαιτήσεις αυτές πρέπει να ισχύσουν νωρίτερα και, συνεκτιμώντας τη θέση του Συμβουλίου, η Επιτροπή θεωρεί ότι μια ανώτατη προθεσμία 2 ετών είναι επαρκής για τις διοικητικές και νομικές τροποποιήσεις στα κράτη μέλη.

4. Συμπερασμα

Με βάση την κοινή θέση, η νομοθετική διαδικασία μπορεί πλέον να προχωρήσει με τη δεύτερη ανάγνωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχει μια γερή βάση για τη λήψη τελικής απόφασης πριν από τα τέλη του 2001, προκειμένου να τηρηθούν οι προθεσμίες που όρισε η σύνοδος κορυφής στη Νίκαια για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τροφίμων στις αρχές του 2002, παρά το ότι ένας περιορισμένος αριθμός θεμάτων χρειάζεται περαιτέρω συζήτηση.

5. Δηλώσεις της Επιτροπής για συμπερίληψη στα πρακτικά

Η Επιτροπή ζήτησε να συμπεριληφθούν οι ακόλουθες δηλώσεις κατά την έγκριση της κοινής θέσης:

5.1. Σχετικά με τα άρθρα 3 και 18:

"Η Επιτροπή μπορεί να επιβεβαιώσει ότι ο προτεινόμενος ορισμός (15) και το άρθρο 18 σχετικά με την ανιχνευσιμότητα θα εφαρμοσθούν στο επίπεδο της πρωτογενούς παραγωγής. Τα "στάδια παραγωγής και διανομής" (που ορίζονται στον ορισμό (16)) καλύπτονται από την ανιχνευσιμότητα (που ορίζεται στο (15) και αναπτύσσεται στο άρθρο 18). Τα στάδια παραγωγής και διανομής περιλαμβάνουν την πρωτογενή παραγωγή (ορισμός (17)). Ο ορισμός (2) αναφέρει ότι όταν ένα φυτό αποτελεί αντικείμενο συγκομιδής, καθίσταται "τρόφιμο". Συνεπώς, η εκμετάλλευση στην οποία πραγματοποιείται η συγκομιδή πρέπει, από αυτή την άποψη, να συμμορφώνεται προς την εν λόγω απαίτηση περί ανιχνευσιμότητας".

5.2. Σχετικά με το άρθρο 4:

"Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η υφιστάμενη τομεακή νομοθεσία για τις ζωοτροφές θα επανεξετασθεί προκειμένου να ληφθούν δεόντως υπόψη οι γενικές αρχές που περιέχονται στον παρόντα κανονισμό".

5.3. Σχετικά με τα άρθρα 11 και 12:

Η Επιτροπή μπορεί να επιβεβαιώσει ότι οι γενικές απαιτήσεις στα άρθρα 11 και 12 δεν θίγουν τις λεπτομερέστερες διατάξεις σε συγκεκριμένα κείμενα οι οποίες επεξεργάζονται τις εξουσίες των αρμοδίων αρχών να δέχονται, να απορρίπτουν ή να μεταχειρίζονται με άλλον τρόπο τα τρόφιμα που παρουσιάζονται για εισαγωγή. Η Επιτροπή θα υποβάλει κατά τους προσεχείς μήνες στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κείμενο σχετικά με τον έλεγχο των τροφίμων και των ζωοτροφών, στο οποίο θα περιλαμβάνονται λεπτομερώς οι εξουσίες των αρμόδιων αρχών σε αυτή τη συνάρτηση".

5.4. Σχετικά με το άρθρο 14:

"Τους προσεχείς μήνες, η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας για την επισήμανση, η οποία θα αποσκοπεί να δώσει λύση στα ζητήματα που συνδέονται με τη δήλωση των συστατικών που αποτελούν ποσοστό μικρότερο από το 25% του τελικού προϊόντος και να εξασφαλίσει ότι, στις περιπτώσεις που κάποια συστατικά είναι μεν γνωστά αλλεργιογόνα, αλλά πρέπει να αναγράφεται μόνο το όνομα της κατηγορίας, θα απαιτείται ένδειξη σχετικά με την παρουσία τέτοιων αλλεργιογόνων ώστε οι ευαίσθητοι σε αυτά καταναλωτές να τα αποφεύγουν. Το κείμενο σχετικά με τη γενική νομοθεσία για τα τρόφιμα δεν θίγει κατ' ουδένα τρόπο το σχετικό έργο".

5.5. Σχετικά με το άρθρο 14:

"Η Επιτροπή συμφωνεί να εξετάσει τη δυνατότητα μελέτης των προβλημάτων που συνδέονται με την "περιφερειοποίηση" ζωονοσογόνων ασθενειών που συνδέονται με τα τρόφιμα, στο πλαίσιο των εργασιών για τις ζωονόσους".

5.6. Σχετικά με το άρθρο 22, παράγραφος 5, εδάφιο β):

"Οι βασικές δραστηριότητες της Αρχής θα έχουν ως επίκεντρο την ασφάλεια των τροφίμων".

Οι εργασίες που δεν συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την ασφάλεια των τροφίμων και επιτελούνται από τις υφιστάμενες επιστημονικές επιτροπές οι οποίες είναι αρμόδιες στους τομείς που υπάγονται στις αρμοδιότητες της νέας επιστημονικής επιτροπής και των νέων επιστημονικών ομάδων της Αρχής αντιστοιχούν αυτή τη στιγμή στο 5% περίπου του συνόλου των εργασιών. Από τις προπαρασκευαστικές εργασίες της Επιτροπής ενόψει της κατάρτισης του δημοσιονομικού δελτίου στις οποίες βασίζεται η παρούσα δήλωση προκύπτει ότι αυτό το ποσοστό θα παραμείνει στο ίδιο επίπεδο στο πλαίσιο της Αρχής.

Οι εργασίες που δεν συνδέονται με την ασφάλεια των τροφίμων και συγκεκριμένα εκείνες που συνδέονται με την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων και την υγεία των φυτών θα εξακολουθήσουν να περιλαμβάνονται κατά το περιορισμένο αυτό ποσοστό στην αποστολή της Αρχής".