ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες 27.05.1998 
COM(1998)275 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, 
ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 
"ΕΝΙΣΧΥΟΝΤΑΣ ΤΗ ΣΥΝΟΧΗ ΚΑΙ ΤΗΝ 
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ, ΤΗΣ 
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ 
ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ" 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ σελ. 3 
ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ σελ. 3 
ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ ΤΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ 
ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΑΡΟΥΣΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ 
• ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ - ΠΑΡΕΛΘΟΥΣΕΣ ΚΑΙ 
ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ 
• ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑ 
- ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ 
ΤΗ ΣΥΝΟΧΗ ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ 
-ΕΝΤΑΣΣΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 
ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ σελ. 4 
σελ. 8 
σελ. 10 
• ΕΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ - ΚΟΙΝΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ 
• ΤΡΕΙΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ 
- ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ 
- ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ 
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
- ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ 
- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ σελ. 17 
- ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΚΥΡΙΩΝ ΟΡΩΝ σελ. 19 
- ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ σελ. 20 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ '· xfrif:; y Α . : • ; ; ^j 
II οικονομική και κονωνική συνοχή μνημονεύεται ρητώς στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή 
Ένωση, όπως και η οικονομική και νομισματική ένωση και η ολοκλήρωση της ενιαίας 
αγοράς. Έχει επί πλέον υπογραμμισθεί στο ψήφισμα για την ανάπτυξη και την απασχόληση 
της συνόδου κορυφής του Άμστερνταμ και στη σύνοδο κορυφής με θέμα τις θέσεις εργασίας 
που πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβρούργο τον Νοέμβριο του 1997, κατά την οποία 
προστέθηκε η απαίτηση να δοθεί προτεραιότητα στη μάχη κατά της ανεργίας. 
Το έγγραφο της Επιτροπής "Agenda 2000" επιβεβαιώνει ότι τα διαρθρωτικά ταμεία πρέπει 
να εξακολουθήσουν να προάγουν την ανταγωνιστική ανάπτυξη και την αειφόρο ανάπτυξη 
που ευνοεί την δημιουργία θέσεων εργασίας στις λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες. 
Προκειμένου να ενθαρρυνθεί η διαφοροποίηση, να αποκατασταθεί ο δυναμισμός της 
οικονομίας και να προαχθεί το δραστήριο επιχειρηματικό πνεύμα, πρέπει να θεσπισθούν 
ειδικά υποστηρικτικά μέτρα. Τέτοιου είδους μέτρα πρέπει να περιλαμβάνουν υποστήριξη της 
υποδομής, της τεχνολογικής, χρηματοδοτικής και οργανωτικής καινοτομίας, των MME και 
το)ν ανθρωπίνων πόρων, συμπεριλαμβανομένης της ισότητας των ευκαιριών. Η Agenda 2000 
απαιτεί επίσης να ληφθούν υπόψη οι προοπτικές των υποψηφίων προς ένταξη χωρών. 
Το εν λόγω έγγραφο αναγνωρίζει ότι οι πολιτικές για τη γνώση - έρευνα, καινοτομία, 
εκπαίδευση και επιμόρφωση - πρέπει να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη γεφύρωση του 
χάσματος μεταξύ επιστημονικής και τεχνολογικής αριστείας αφενός και βιομηχανικής και 
εμπορικής επιτυχίας αφετέρου. Η ενθάρρυνση της καινοτομίας στις MME θεωρείται 
ιδιαιτέρως σημαντική. 
Η παρούσα ανακοίνωση προτίθεται να συνενώσει τη συνοχή, την ανταγωνιστικότητα και την 
ΕΤΑ και καινοτομία σε ένα ενιαίο, συνεκτικό πλαίσιο. 
ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ 
Κοινός μας στόχος είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικής ικανότητας των λιγότερο 
ευνοημένων περιφερειών (ΑΕΠ - νοούνται οι περιφέρειες και οι γεωγραφικές περιοχές 
που είναι επιλέξιμες για τα διαρθρωτικά ταμεία) διασφαλίζοντας ότι οι πολιτικές ΕΤΑ 
και καινοτομίας εντάσσονται στον παραγωγικό ιστό της περιφέρειας. 
Για να επιτευχθεί τούτο, είναι αναγκαίο να υπάρξει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των 
εθνυαον και περιφερειακών αρχών και των οικονομικών φορέων ώστε: 
• να ενισχυθεί η ικανότητα των περιφερειών να εντάξουν την ΕΤΑ και την καινοτομία 
στην οικονομική τους ανάπτυξη· 
• να βελτιωθούν οι μαθησιακές διαδικασίες μέσω των οποίων οι επιχειρήσεις είναι 
δυνατόν να καταστούν περισσότερο καινοτόμες· 
• να βοηθηθούν οι επιχειρήσεις και οι φορείς να ανταποκριθούν στις δυσκολίες που 
αντιμετωπίζουν με την προσαρμογή τους στις νέες μορφές οργάνωσης εργασίας· 
• να συντονισθούν καλύτερα οι κλαδικές πολιτικές σε εθνικό επίπεδο με την 
υποστήριξη των περιφερειακών αναπτυξιακών προσπαθειών. 
Η παρούσα ανακοίνωση αποσκοπεί επίσης να καταδείξει ότι η συμπληρωματική χρήση 
των κοινοτικών μέσοον - των διαρθρωτικών ταμείων και του Προγράμματος Πλαισίου 
για την ΕΤΑ - είναι δυνατόν να συμβάλει στη συνοχή και την ανταγωνιστικότητα. 
Επιπροσθέτως, οι υποψήφιες χώρες (η Κύπρος και οι Χώρες της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ) είναι επίσης δυνατόν να επωφεληθούν τα μέγιστα από 
την πείρα που αποκτήθηκε κατά τη στήριξη των ΑΕΠ από την ΕΕ για ΕΤΑ και 
καινοτομία. 
ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ ΤΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΑΡΟΥΣΕΣ 
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ·, ;>_ ' ^ * '.ί . ."'.'ί%. '..;• 
2. Η στατιστική ανάλυση δείχνει ότι τόσο το οικονομικό χάσμα (υπολογιζόμενο με 
τιμές Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος ανά κάτοικο), όσο και το τεχνολογικό 
χάσμα (υπολογιζόμενο με τιμές Ακαθάριστων Δαπανών Ε&Α ως ποσοστό του ΑΕΠ 
και με βάση τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας ανά χίλιους κατοίκους) μεταξύ των 
τεσσάρων χωρών συνοχής (Ιri, SP, ΡΤ και GR) και των άλλων κρατών μελών έχει 
μειωθεί από το 1989 και έπειτα. 
Μολαταύτα - όπως παρουσιάζεται στο σχεδιάγραμμα 1 και στους πίνακες 1 και 2 του 
παραρτήματος - το τεχνολογικό χάσμα παραμένει σημαντικό τόσο στα ιδιωτικά ό'σο 
και στα δημόσια καθεστώτα ΕΤΑ. Επιπροσθέτως, η κατάσταση φαίνεται να 
παρουσιάζει μεγαλύτερη απόκλιση όταν εξετάζονται οι διαπεριφερειακές διαφορές. 
Σημαντικές διαπεριφερειακές διαφορές υφίστανται επίσης στις χώρες με πιο 
αποτελεσματικά καθεστώτα ΕΤΑ και καινοτομίας. Εντούτοις, ακόμη και όταν 
εξετάζονται οι ασθενέστερες περιφέρειες των πλουσιότερων χωρών, το οικείο 
καθεστώς ΕΤΑ και καινοτομίας είναι πιο εύρωστο και προσανατολιζόμενο στη 
ζήτηση από εκείνο των πτωχότερων χωρών. 
(0 Σχεδ/μα 1 - Επιλεγμένοι δείκτ."εισροής" ΕΤΑ: 1995 
HEUR 11 
D EUR 4 
GERD/GDP προσωπικό Ε&Τ BERD / GDP προσωττ. Ε&Α 
εργατ.δυναμ. ιδιωτ. τομέα 
ερνατ. δυν. 
Πηγή και ορισμοί - βλ. πίνακα 1 παραρτήματος 
Υπάρχουν επίσης ενδείξεις αυξανόμενης πόλωσης μεταξύ Βορρά - Νότου όσον 
αφορά τις τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ICTs), όπως 
καταδεικνύεται από την οικιακή και την εμπορική χρήση του Διαδικτύου, την 
κατ'οίκον κατοχή προσωπικών υπολογιστών, την φιλοξενία στον Παγκόσμιο Ιστό και 
τα σχέδια τηλεεργασίας. 
Γενικότερα μπορεί κανείς να πεί ότι τα επιστημονικά και τεχνολογικά καθεστώτα των 
ΑΕΠ - και ειδικότερα των περιφερειών του Στόχου 1 - εξακολουθούν να 
χαρακτηρίζονται από: (i) συνολικά χαμηλή ένταση ΕΤΑ, (Π) υπεραντιπροσώπευση του 
δημόσιου τομέα και μικρότερη παρουσία του ιδιωτικού τομέα, (iii) πρωταρχική 
έμφαση στη βασική έρευνα, (iv) χαμηλά επίπεδα μεταφοράς τεχνολογίας μεταξύ 
ιδιωτικού και δημόσιου τομέα και εντός του ιδίου του ιδιωτικού τομέα, (ν) ελάχιστες 
συνδέσεις με τα διεθνή δίκτυα ΕΤΑ και καινοτομίας. 
5. Οι εν λόγω ποιοτικές διαφορές υποδεικνύουν ότι η διοχέτευση δημόσιων κεφαλαίων 
σε ερευνητικές δραστηριότητες στις ΑΕΠ επιφέρουν μικρότερη οικονομική απόδοση 
από ό,τι σε πιο προηγμένες περιφέρειες. Πρέπει επομένως να δοθεί μεγαλύτερη 
έμφαση στον ιδιωτικό τομέα. Οι επιχειρήσεις πρέπει να εμπλακούν περισσότερο στην 
διαδικασία έρευνας και καινοτομίας και προς τούτο πρέπει να υπάρξει διευκόλυνση εκ 
μέρους των δημόσιων αρχών, ενισχύοντας το επιχειρηματικό κεφάλαιο και παρέχοντας 
περαιτέρω κίνητρα για την ενθάρρυνση δραστηριοτήτων, όπως το ηλεκτρονικό 
εμπόριο. 
ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ - ΠΑΡΕΛΘΟΥΣΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ 
6. Η ανακοίνωση του 1993 υποστήριζε την ανάγκη να διατεθεί μέσω των διαρθρωτικών 
πολιτικών αυξανόμενο ποσό χρηματοδότησης σε δραστηριότητες σχετικές με την ΕΤΑ 
και την καινοτομία. Συνιστούσε να παρέχεται βοήθεια μέσω των διαρθρωτικών 
παρεμβάσεων για καλύτερο ποσοστό συμμετοχής των ΑΕΠ στο κοινοτικό 
πρόγραμμα πλαίσιο για την ΕΤΑ· να χρηματοδοτείται η μεταφορά τεχνολογίας και να 
εισαχθεί περισσότερη καινοτομία στις επιχειρήσεις. 
Η υπόθεση που στήριζε τις εν λόγω συστάσεις ήταν ότι βασικοί πόροι προορίζονταν 
σχεδόν αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση της κλασικής υποδομής ΕΤΑ και της 
προανταγωνιστικής έρευνας. Επί παραδείγματι, η αξιολόγηση που διενεργήθηκε στο 
τέλος της προγραμματικής περιόδου 1989-1993 των διαρθρωτικών ταμείων στην 
Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι 
διαρθρωτικές παρεμβάσεις, μολονότι ήταν θετικές όσον αφορά τις συνολικές τους 
επιπτώσεις, παρουσίασαν πολλά προβλήματα. Αυτά ήταν τα εξής: έλλειψη 
χρηματοδοτικών εσόδων για τη λειτουργία των εγκαταστάσεων υπερβολική έμφαση 
στην προσφορά του δημόσιου τομέα αντί να τονωθεί η ζήτηση του ιδιωτικού τομέα· 
υπερβολική προσφυγή των κρατών μελών στην εξοπερική χρηματοδότηση (ΕΕ) και 
αδικαιολόγητη συγκέντρωση δραστηριοτήτων ΕΤΑ γύρω από τις πρωτεύουσες. 
7. Η κατάσταση έχει εξελιχθεί έκτοτε όσον αφορά τους ποσοτικούς όρους (βλ. 
σχεδιάγραμμα 2 και πίνακα 3 του παραρτήματος). 
Σχεδ/μα 2 - Εξελίξεις της συνιστώσας ΕΤΑ των διαρθ/κών παρεμβάσεων 
Στχ.6 
Στχ.5β 
Στχ.2 
Στχ.1 ι 
| ι 
—=Λ^^ ! D 94/99 
• 89/93 
0,00% 5,00% 10,00% 15,00% 20,00% 
Επιπλέον, σε ορισμένες χώρες και περιφέρειες, κατεβλήθη μεγαλύτερη προσπάθεια 
για την ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του 
αριθμού του καταρτισμένου προσωπικού ΕΤΑ και της έμφασης στη δικτύωση, τη 
διαμεσολάβηση και την τόνωση της ζήτησης. Στην Ιρλανδία για παράδειγμα, μετά από 
την τελευταία μεσοπρόθεσμη επανεξέταση, δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στην 
ενδοεταιρική έρευνα και ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης της επιμόρφωσης. Εν 
ολίγοις, χρειάζεται λιγότερη έρευνα για τις επιχειρήσεις και περισσότερη έρευνα εντός 
των επιχειρήσεων. 
Παράλληλα με τις κύριες παρεμβάσεις των ταμείων, η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή 
πολλά πειραματικά έργα προκειμένου να διερευνήσει τρόπους υπερνίκησης των 
ανωτέρω διαρθρωτικών δυσκολιών (ΠΛΑΙΣΙΟ 1). 
ΠΛΑΙΣΙΟ 1 
• ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ 
Βάσει του άρθρου 10 του ΕΤΠΑ (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης) και σε 
συνεργασία με το Πρόγραμμα Καινοτομίας, αναπτύχθηκαν οι Περιφερειακές Στρατηγικές 
Καινοτομίας (RIS, Regional Innovation Strategies - άρθρο 10 του ΕΤΠΑ) και οι 
Περιφερειακές Στρατηγικές Καινοτομίας και Μεταφοράς Τεχνολογίας και Υποδομές 
(RITTS, Regional Innovation and Technology Transfer Strategies and Infrastructures-
Πρόγραμμα Καινοτομίας), με τους ακόλουθους κύριους στόχους (βλ. χάρτη 
παραρτήματος): 
- να δημιουργηθεί σαφές πλαίσιο στρατηγικής για την ένταξη της καινοτομίας στην 
παραγωγική δομή της περιφέρειας· 
- να δημιουργηθούν δίκτυα συνεργασίας εντός των επιχειρήσεων και μεταξύ 
επιχειρήσεων και δημοσίου τομέα· 
- να ενισχυθεί η ζήτηση για ΕΤΑ και καινοτομία στην περιφέρεια. 
Με χρηματοδότηση βάσει του άρθρου 6 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και βάσει 
του άρθρου 10 του ΕΤΠΑ, τέθηκαν σε εφαρμογή οι Περιφερειακές Προ>τοβουλίες για την 
Κοινωνία των Πληροφορκυν, προκειμένου να ληφθεί υπόψη η αυξανόμενη] σημασία τα)ν 
τεχνολόγων των πληροφοριών και των επικοινίονιών (ICTs) για την περιφερειακή 
ανάπτυξη, την οργάνωση της εργασίας, τους ανθρώπινους πόρους, την απασχόληση και 
την ισότητα των ευκαιριών. 
Παρόλες τις εν λόγω θετικές αλλαγές, μεγάλο μέρος των διαρθρωτικών 
παρεμβάσεων εξακολουθούν να στηρίζουν το υφιστάμενο επιστημονικό καθεστώς 
(προσανατολισμένο στο δημόσιο) - ειδικά στις περιφέρειες του Στόχου 1 -
διαιωνίζοντας και ενδεχομένως ενισχύοντας τα διαρθρωτικά προβλήματα που 
ταλανίζουν το περιφερειακό καθεστώς καινοτομίας. Το συγκεκριμένο πρόβλημα 
πρέπει να εξετασθεί με κριτική ματιά. 
ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑ 
9. Το Πρόγραμμα Πλαίσιο (ΠΠ) έχει συμβάλει στην κοινωνικοοικονομική συνοχή 
μέσω της επιμόρφωσης των ερευνητών, της διάδοσης των επιστημονικών και 
τεχνολογικών γνώσεων στις ΑΕΠ και της δημιουργίας δομών δικτύωσης. 
Στο πλαίσιο του 3ου ΠΠ και του 4ου ΠΠ δυνητικά το ένα τέταρτο των συνδέσεων 
πραγματοποιήθηκαν μεταξύ των τεσσάρων χωρών συνοχής και των άλλων ένδεκα 
κρατών μελών. Μόνο το 1997 δημιουργήθηκαν περισσότερες από 13 000 τέτοιου 
είδους συνδέσεις. 
Το ποσοστό χρηματοδοτικής συμμετοχής των ΑΕΠ, σχεδόν 9% - με ελαφρά αύξηση 
στο 4ο ΠΠ- βρίσκεται σε αναλογία με την σημερινή επιστημονική ικανότητα τους. 
Δύο χώρες συνοχής, η Ισπανία και η Ελλάδα, σημείωσαν για παράδειγμα σημαντική 
πρόοδο στον τομέα της τεχνολογίας των πληροφοριών, της βιοϊατρικής και της 
υγείας. Τα πρότυπα, οι μετρήσεις, και οι δοκιμές αποτελούν επίσης σημαντική 
περιοχή στην οποία οι τέσσερις χώρες συνοχής βελτίωσαν τη συμμετοχή τους. Από 
την άλλη πλευρά, μένει να επιτευχθεί πρόοδος στη βιομηχανική τεχνολογία και την 
τεχνολογία υλικών, καθώς και την βιοτεχνολογία. 
Περαιτέρω, ειδικά χαρακτηριστικά του 4ου Προγράμματος Πλαισίου αναδείχθηκαν 
ιδιαιτέρως σημαντικά για τις ΑΕΠ, όπως τα Μέτρα Ενίσχυσης της Τεχνολογίας για 
τις MME με προσανατολοσμό τη ζήτηση (Technology Stimulation Measures for 
SMEs -TSMEs) (ΠΑΑΙΣΙΟ 2). 
ΠΛΑΙΣΙΟ 2 
α ΜΕΤΡΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ MME (TSMEs) 
Βασιζόμενα στις επιτυχείς δράσεις CRAFT (Cooperative Resarch Action for 
Technology - Ερευνητική Δράση Συνεργασίας για την Τεχνολογία) στο πλαίσιο του 
BRITE-EURAM, τα TSMEs ενθαρρύνουν τη χρήση των "επιχορηγήσεων 
αναγνωριστικής φάσεως" και επιτρέπουν στις MME να προσλάβουν τρίτους για τη 
διεξαγωγή έρευνας συνεργασίας. Παρατηρήθηκε υψηλότερο επίπεδο συμμετοχής από 
εταιρείες των τεσσάρων χωρών συνοχής στα εν λόγω μέτρα εν συγκρίσει με την μέση 
συμμετοχή τους σε έργα του Προγράμματος Πλαισίου. 
Επιπλέον, τα εν λόγω είδη έργων, δίνοντας έμφαση στις τεχνολογικές ανάγκες των 
επιχειρήσεων, παρέχουν νέα διάσταση στη δικτύωση των τοπικών MME 
μεσαίας/χαμηλής τεχνολογίας με ξένες εταιρείες. Οι εν λόγω προσπάθειες ενισχύονται 
από το Πρόγραμμα Καινοτομίας το οποίο προωθεί την απορρόφηση της καινοτομίας και 
της τεχνολογίας, από τα Κέντρα Αναδιανομής της Καινοτομίας τα οποία συνδράμουν τις 
ΑΕΠ στην πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες, καθώς και από τα έργα RITTS τα 
οποία βοηθούν στην ανάπτυξη πνεύματος καινοτομίας. 
Το 5ο Πρόγραμμα Πλαίσιο προτίθεται να εστιασθεί στην επίλυση περιορισμένου 
αριθμού κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων, μέσω των "κεντρικών δράσεων". 
Ιδιαιτέρως σημαντικές για τις ΑΕΠ θα είναι εκείνες οι κεντρικές δράσεις που 
αφιερώνονται στην "Αειφόρο διαχείριση και την ποιότητα των υδάτων", την 
"Αειφόρο ανάπτυξη της γεωργίας, της αλιείας και της δασοκομίας, 
συμπεριλαμβανομένης της ολοκληρωμένης ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών", τα 
"Συστήματα και υπηρεσίες για τον πολίτη", την "Αειφόρο κινητικότητα και 
διατροπικότητα" και την "Πόλη του μέλλοντος και την πολιτιστική κληρονομιά". 
Ως συνέχεια του 4ου Προγράμματος Πλαισίου, ορισμένες επιτυχείς δράσεις θα 
ενισχυθούν, κυρίως η επιμόρφωση και η κινητικότητα των ερευνητών, η προώθηση 
της καινοτομίας και η διάδοση των ερευνητικών αποτελεσμάτων και της δικτύωσης 
των ερευνητών. Από αυτή την άποψη, το μελλοντικό πρόγραμμα "Προώθηση της 
καινοτομίας και ενθάρρυνση της συμμετοχής των 
MME" θα στηρίξει περαιτέρω τις ΑΕΠ ευνοώντας την δραστηριότητα δικτύωσης και 
προωθώντας τη βέλτιστη πρακτική. 
ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΟΧΗ ΣΕ 
ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ |ΠΙΠΕΔΟ 
11. Αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ότι η ενθάρρυνση της ανταγωνιστικότητας, 
σε μια εποχή ταχέων οικονομικών και πολιτιστικών μεταβολών σε παγκόσμιο 
επίπεδο απαιτεί κεντρικές πολιτικές παρεμβάσεις σε διάφορα επίπεδα: 
• Στρατηγικός σχεδιασμός και προώθηση της εταιρικής συνεργασίας σε όλα τα 
επίπεδα· 
• Πολιτικές εκπαίδευσης και επιμόρφο)σης· 
• Παροχή επιχειρηματικού κεφαλαίου· 
• Ρυθμιστικές πολιτικές· 
• Παροχή βαρείας και ελαφράς υποδομής· 
• Πολιτικές ανάπτυξης επιχειρήσεων. 
12. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων, 
παρατηρείται στις περιοχές του Στόχου 2 σαφής τάση για ένταξη της ΕΤΑ και της 
καινοτομίας σε πιο πολύπλοκες τοπικές οικονομικές στρατηγικές για τη δημιουργία 
και ενίσχυση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων και την υπέρβαση των 
μειονεκτημάτων. Συχνά οι περιοχές του Στόχου 2 είναι σε θέση να εκμεταλλευθούν 
τα οικονομικά πλεονεκτήματα των μεγάλων πόλεων. Επί παραδείγματι, οι 
συνενώσεις βιομηχανιών ή τομέων δύνανται να εκμεταλλευθούν τις οικονομίες 
ευρέος φάσματος εφαρμογών, την σιωπηρή μεταφορά γνώσεων και τα δυναμικά 
δίκτυα. Τέτοιου είδους συγκροτήματα δύνανται επίσης να έχουν πρόσβαση σε 
υψηλής τεχνολογίας τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και σε υψηλή, συγκεντρωτική ζήτηση 
αγαθο')ν και υπηρεσιών που δημιουργούν τέτοιου είδους δίκτυα. Η Βόρεια 
Γιουτλάνδη στη Δανία αποτελεί εξαίρετο παράδειγμα συνένωσης επιχειρήσεων 
(ΠΛΑΙΣΙΟ 3). 
Οι αγροτικές ή παράκτιες περιοχές, από την άλλη πλευρά, θα έχουν την ευκαιρία να 
εκμεταλλευθούν διαφορετικά στοιχεία ενεργητικού στα οποία το περιβάλλον και 
ίσως και ο τουρισμός διαδραματίζουν ρόλο. 
ΠΛΑΙΣΙΟ 3 
ΒΟΡΕΙΑ ΓΙΟΥΤΛΑΝΔΗ, ΔΑΝΙΑ (Στχ. 2) 
Η Βόρεια Γιουτλάνδη έχει πληγεί από υψηλά επίπεδα ανεργίας, ως συνέπεια του κλεισίματος 
ναυτιλιακών και άλλων σχετικών βιομηχανιών. Τα κυριότερα προβλήματα της ήταν - και σε 
κάποιο βαθμό παραμένουν - η έλλειψη διεθνοποίησης, ο σχετικά μικρός αριθμός 
επιχειρηματιών εν συγκρίσει με το μέγεθος της, η έλλειψη κύριων δεξιοτήτων, καθώς και 
ένας πυρήνας μακροχρόνιας ανεργίας. Η Βόρεια Γιουτλάνδη υπήρξε μαλαταύτα εξαιρετικά 
επιτυχής στη χάραξη αναπτυξιακής στρατηγικής που θέτει στο επίκεντρο της την ΕΤΑ και 
την καινοτομία. Η εν λόγω στρατηγική περυλαμβάνει: 
Εισαγωγή καινοτόμων πρακτικών, τεχνολογιών και τεχνικών σε παραδοσιακές 
βιομηχανίες και υπηρεσίες, προσθέτοντας γνώσεις στις διαδικασίες σχεδιασμού και 
παραγο)γής, όπως επίσης χρησιμοποιώντας νέα υλικά και αναπτύσσοντας νέα προϊόντα· 
Ενθάρρυνση της ελκυστικότητας και της ανάπτυξης βιομηχανιών υψηλής τεχνολογίας, 
με βάση τη σύγκλιση της επιστήμης, της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της 
καινοτομίας, ιδίο>ς στις τεχνολογίες των επικοινωνιών και στις εφαρμογές· 
Διατήρηση και βελτίωση της εκπαίδευσης και της επιμόρφωσης του εργατικού 
δυναμικού, αποσκοποώντας στη βελτίωση της διαχείρισης και της συγκράτησης 
πτυχιούχων. 
Από το 1989 επετράπη στην βιομηχανία του ιδιωτικού τομέα να επωφεληθεί από την 
ενίσχυση των διαβρωτικών ταμείων στο πλαίσιο του Στόχου 2. Τούτο ενίσχυσε με τη σειρά 
του το ενδιαφέρον των MME για ανάπτυξη προγραμμάτων με βάση την καινοτομία, τα οποία 
αύξησαν το "γνωστικό περιεχόμενο" των προϊόντων και τις διαδικασίες διαχείρισης και 
παραγωγής. Οι σχέσεις μεταξύ MME και ερευνητικών ινστιτούτων βελτιώθηκαν, όμως 
αρχικώς οι σχέσεις είχαν την τάση να αντικατοπτρίζουν την "τεχνολογική ώθηση" εκ μέρους 
των παρεχόντων ΕΤΑ. Πρόσφατα εντούτοις σημειώθηκε μεταβολή ως προς αυτό, από τη 
στιγμή που οι MME άρχισαν να επηρεάζουν τους ερευνητές σε πιο ισότιμη βάση. Σε τρεις 
χώρους - τσίπς και κυκλώματα, επικοινωνιακός εξοπλισμός και ανάλυση εικόνας -
αναπτύχθηκαν νέες πρωτοπόρες εμπορικές και οικιακές εφαρμογές σε πολύ σύντομο χρονικό 
διάστημα. 
Οι συνενώσεις πραγματοποιούνται για να αναπτυχθούν οι εν λόγω συμπληρωματικές 
δραστηριότητες και οι οικονομίες με ευρύ πεδίο εφαρμογών. Το πανεπιστήμιο του Aalborg 
βοήθησε,, μέσο) της πρωτοβουλίας NOV Ι που ανέλαβε (επιστήμη / τεχνολογικό πάρκο και 
σχετικοί χρηματοδοτικοί μηχανισμοί) στην ενίσχυση της εν λόγω φυσικής παγιοποίησης και, 
δουλεύοντας με κεντρικές επιχειρήσεις, συμμετείχε επίσης στο 3ο και 4 Πρόγραμμα Πλαίσιο 
για την έρευνα. 
Η ικανότητα μελλοντικού σχεδιασμού, τόσο οριζοντίως, στις σχετικές περιοχές άσκησης 
πολιτικής, όσο και καθέτως, μεταξύ των επιπέδων της εξουσίας, σημειώνει αύξηση στη 
Βόρεια Γιουτλάνδη. Εικοσιεπτά δήμοι ενώθηκαν στο πλαίσιο της εν λόγω περιφερειακής 
στρατηγικής για την οικονομική ανάπτυξη, η οποία έχει θέσει την ΕΤΑ και την καινοτομία 
υψηλά JTOV κατάλογο των παρεμβάσεων. Διάφορα υπουργεία αναπτύσσουν διάλογο με την 
περιφέρεια προκειμένου να στηρίξουν την τοπική ανάπτυξη. 
13. Είναι ανάγκη να διασφαλισθεί ότι οι παρεμβάσεις ΕΤΑ και καινοτομίας εντάσσονται 
στον παραγωγικό ιστό της περιφέρειας. Το περιφερειακό σύστημα ΕΤΑ και 
καινοτομίας - που δεν θεωρείται πλέον ως κυριαρχούμενο από τα ερευνητικά 
ινστιτούτα με προσανατολισμό την προσφορά, αλλά επεκτείνεται ώστε να 
συμπεριλάβει επιχειρήσεις, φορείς χάραξης πολιτικής και την αγορά εργασίας -
πρέπει να ανταποκρίνεται στο τοπικό οικονομικό milieu (περιβάλλον). Οι ΑΕΠ, 
λιγότερο ικανές να προσελκύσουν δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας, 
δύνανται να αποκομίσουν οφέλη ιδίως συντονίζοντας τις στρατηγικές τους για την 
Ι ν ΓΑ και την καινοτομία με τα οικονομικά τους σχέδια. 
ΕΝΤΑΣΣΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΤΑ KAÎΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΐΚΗ %, Γ. 
OIKONOMIKH:^iUTOSH%,3v5 'À ·, ' ,••*."-'.· ' *'·Λ3$&!. 
14. Από την προηγούμενη ανάλυση προκύπτουν οι ακόλουθες σκέψεις. 
• Οι δημόσιες παρεμβάσεις πρέπει να προσανατολίζονται στην ανάπτυξη 
ολοκληρωμένων πλαισίων, τα οποία με τη σειρά τους έχουν ισχυρούς δεσμούς με 
την αγορά (ήτοι επιχειρηματικό κεφάλαιο· πρόσβαση στην ενιαία αγορά...) 
• Τα εν λόγω πλαίσια πρέπει να διασφαλίζουν το περιβάλλον εντός του οποίου 
δραστηριοποιούνται οι εταιρείες - ιδίοις οι MME - και οι φορείς ΕΤΑ και 
καινοτομίας. 
• Πρέπει να βασίζονται σε αποτελεσματική και επακριβή "ανάλυση αναγκών". 
• Η συναίνεση, οι εταιρικές συνεργασίες και η δέσμευση των κύριων φορέων είναι 
ουσιαστικής σημασίας. 
• Πρέπει να επιδιωχθεί πραγματικός συντονισμός σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο 
- προκειμένου να αποφευχθεί η μη αναγκαία επανάληψη των προσπαθειών μεταξύ 
περιφερειών και 
- προκειμένου να διασφαλισθεί ευρύτερη διανομή των τεχνολογικών δυνατοτήτων. 
Οι εν λόγω σκέψεις οδήγησαν στην ιδέα ότι προκειμένου να παρασχεθεί βοήθεια στη 
μείωση του οικονομικού χάσματος, πρέπει να υιοθετηθεί η συστημική προσέγγιση, 
ο')στε να καταστεί δυνατόν η πολιτική ΕΤΑ και καινοτομίας να ενσωματωθεί με 
σο>στύ τρόπο στην ευρύτερη στρατηγική τοπικής και περιφερειακής οικονομικής 
ανάπτυξης. 
ΕΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ - ΚΟΙΝΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ 
15. Από την άποψη της ανταγωνιστικότητας και της συνοχής, υπάρχει επομένως σαφής 
ανάγκη χάραξης ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΤΑ ΚΑΙ 
ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ, οι οποίες να συνδέονται με την διαδικασία οικονομικής 
ανάπτυξης των περιφερειών και οι οποίες να εντάσσονται, μέσω του εθνικού 
καθεστώτος υποστήριξης της ΕΤΑ και της καινοτομίας, στην ευρύτερη ευρωπαϊκή 
προοπτική. Η στρατηγική διαρθρώνεται σε τρία επίπεδα. 
-Ρόλος των τοπικών και περιφερειακών φορέων 
i. διεξαγωγή της ανάλυσης των περιφερειακών και τοπικών αναγκών 
και του δυναμικού· 
10 
ϋ. ανάπτυξη του στρατηγικού πλαισίου εντός του οποίου πρέπει να 
ενσωματώνονται η έρευνα, η τεχνολογική καινοτομία και οι σχετικές 
πολιτικές· 
lii. εφαρμογή συμπεφωνημένου προγράμματος για την ΕΤΑ και την 
καινοτομία, το οποίο περιλαμβάνει ειδικές προτεραιότητες και 
μέτρα, κατάλληλα για εκτέλεση από αρμόδιους οργανισμούς· 
ίν οργάνωση εκσυγχρονισμένης, εστιασμένης και διεξοδικής 
περιφερειακής εταιρικής συνεργασίας, η οποία αναλαμβάνει την 
ευθύνη για τον αποτελεσματικό στρατηγικό σχεδιασμό της 
οικονομικής ανάπτυξης, τον συντονισμό των εργαλείων πολιτικής 
και παρέχει τα αναγκαία κεφάλαια για την χρηματοδότηση της 
στρατηγικής και των δράσεων. 
-Ρόλος των κρατών μελών 
ν. καθορισμός των συνθηκών σε εθνικό πλαίσιο, δια των οποίων είναι 
δυνατόν να βοηθηθούν οι προσπάθειες ΕΤΑ και καινοτομίας· 
vi. διαμόρφωση εθνικών πολιτικών και καθεστώτων ΕΤΑ και 
καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένης της κατανομής των 
τεχνολογικών εγκαταστάσεων και των προγραμμάτων που παρέχουν 
βοήθεια για τη χρήση των εν λόγω εγκαταστάσεων από τις 
επιχειρήσεις των περιφερειών 
vii. προετοιμασία των σχεδίων ανάπτυξης, προκειμένου να λάβουν 
συγχρηματοδότηση από τα διαρθρωτικά ταμεία. 
- Ρόλος των κρατών μελών και της ΕΕ 
viii. καθορισμός μακροπρόθεσμων στρατηγικών στόχων για την πολιτική 
ΕΤΑ και καινοτομίας, με βάση την πλήρη κατανόηση των ισχυρών 
και αδυνάτων σημείων του συστήματος ΕΤΑ και καινοτομίας και του 
οικονομικού συστήματος εκάστου κράτους μέλους· 
ix. διασφάλιση της συνοχής των παρεμβάσεων και της ευθυγράμμισης 
και του προσανατολισμού των διαθέσιμων εργαλείων προς 
συμβατούς σκοπούς. 
Υπάρχουν εν προκειμένω δύο βάσεις στρατηγικής. Πρώτον, η Πράσινη Βίβλος για 
. την καινοτομία και το Σχέδιο Δράσης για την καινοτομία παρέχουν στην Επιτροπή 
και τα κράτη μέλη κοινό πλαίσιο, το οποίο επιτρέπει τον καθορισμό επιλογών 
προτεραιότητας και ευκαιριών συνεργασίας. Δεύτερον, προκειμένου να προωθηθεί 
ευρεία συζήτηση για τους μακροπρόθεσμους προσανατολισμούς της χωροταξικής 
ανάπτυξης της Ευρώπης, τα κράτη μέλη συμφώνησαν να αναπτύξουν το Σχέδιο 
Ανάπτυξης του Κοινοτικού Χώρου (ΣΑΚΧ), του οποίου η έγκριση προβλέπεται την 
άνοιξη του 1999. 
16. Πρέπει να υπάρξει συμφωνία μεταξύ των φορέων όλων των επιπέδων σχετικά με τα 
κριτήρια επίδοσης και τους στόχους, να επινοηθούν αποτελεσματικές διαδικασίες 
ελέγχου και αξιολόγησης και να εναρμονισθούν τα χρονοδιαγράμματα των 
προγραμμάτων. Είναι πράγματι αναγκαίο να βασισθούν τα κριτήρια επίδοσης και οι 
στόχοι στη σαφή κατανόηση των συνολικών επιπτώσεων των πολιτικών ΕΤΑ και 
11 
καινοτομίας στην περιφερειακή ανάπτυξη και συνοχή. Η πλήρης αξιολόγηση των 
παρεμβάσεων θα επιτρέψει να καθορισθούν ακριβέστεροι δείκτες επίδοσης. 
17. Π εφαρμογή ευρύτερης στρατηγικής ΕΤΑ και καινοτομίας θα ευθυγραμμισθεί εν 
τέλει με τις συνθήκες και το δυναμικό των ίδιων των περιφερειών και των τοπικών 
κοινοτήτων, παραμένουν όμως ορισμένες κεντρικές δραστηριότητες τις οποίες 
κανένα κράτος μέλος ή περιφέρεια δεν μπορεί να αγνοεί. Η προώθηση της 
καινοτομίας, η βιομηχανική συνεργασία και η δικτύωση, καθώς και η ενίσχυση του 
ανθρώπινου δυναμικού θα είναι κοινές σε όλες τις στρατηγικές. 
ΤΡΕΙΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ 
ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ 
18. Μια από τις κύριες προτάσεις που στηρίζουν την παρούσα ανακοίνωση είναι ότι η 
πολιτική συνοχής πρέπει να μετατοπισθεί από την πρωταρχική προώθηση της 
καινοτρόπου έρευνας και της τεχνολογικής ικανότητας καθεαυτής, στην υποβοήθηση 
της μεταστροφής των προσπαθειών ΕΤΑ και καινοτομίας προς την οικονομική 
δραστηριότητα. Σημαντικά στοιχεία για την προώθηση της καινοτομίας σε αυτό το 
πλαίσιο είναι τα ακόλουθα: 
i. εστίαση των στρατηγικών καινοτομίας σε σχέδια με προσανατολισμό τη ζήτηση, 
ώστε να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση ως προς την τεχνολογία και να ενισχυθεί η 
διαχείριση της καινοτομίας. Ορισμένες επιχειρήσεις, ιδίως οι MME 
εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την καινοτομία ως επιπρόσθετο φορτίο και 
κόστος, παρά ως ευκαιρία και επένδυση για το μέλλον. Οι MME ίσως δεν έχουν 
αναγκαστικά συνειδητοποιήσει τις ανάγκες τους (π.χ. πρόσβαση σε διεθνείς 
αγορές) και, ως εκ τούτου, ενδεχομένως δεν επιζητούν λύσεις. Ούτε οι μικρές 
επιχειρήσεις που παράγουν ερευνητικά αποτελέσματα είναι σε θέση να 
διασφαλίσουν την πώληση τους. 
ii. προώθηση πολιτικής συνολικής ποιοτικής διαχείρισης σε περιφερειακό και τοπικό 
επίπεδο, δεδομένου ότι ανοίγει το δρόμο για την τόνωση της ζήτησης για 
καινοτομία (ιδίως στις MME) και συμβάλλει σε αύξηση του ανταγωνισμού των 
επιχειρήσεων (ΠΛΑΙΣΙΟ 4). 
ΠΛΑΙΣΙΟ 4 
- ΕΥΡΩΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 
Το σχέδιο EUROMANAGEMENT (ΕΥΡΩΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) εφαρμόζεται τόσο σε εθνικό όσο 
και σε τοπικό επίπεδο. Πρώτον, καθιερώνεται κοινή μεθοδολογία για την παροχή βοήθειας 
σε MME σε τομείς που είναι κρίσιμοι για την επιβίωση ή την ανάπτυξη τους (π.χ. 
περιβάλλον, ΕΤΑ, τυποποίηση, πιστοποίηση, ποιότητα, κλπ.). Κατόπιν, διενεργείται έλεγχος 
στις MME από συμβούλους σε τομείς σχετικούς με την συντονισμένη δράση, προκειμένου 
να εκτιμηθούν τα ισχυρά τους σημεία, οι αδυναμίες τους και η προθυμία τους να υποβάλουν 
αίτηση για προγράμματα της ΕΕ. Η εκτίμηση των συνεπαγομένων εκθέσεων παρουσιάζει 
μεγάλο ενδιαφέρον για τους εξειδικευμένους συμβούλους, τις δημόσιες αρχές και τις MME, 
δεδομένου ότι επιτρέπουν την αναγνώριση του πειραματισμού και την συγκριτική 
αξιολόγηση ανά την Ευρώπη. 
J 
12 
iii. ανάπτυξη - νέων χρηματοδοτικών και διαχειριστικών μηχανισμών, 
προσαρμοσμένων στα χαρακτηριστικά της οικονομικής δομής των ΛΕΠ και 
συνυπολογισμός της ανάγκης να δημιουργηθούν εναλλακτικές μορφές 
χρηματοδότησης και δημιουργία άμεσων συνδέσεων με τις χρηματοδοτικές 
αγορές (ΠΛΑΙΣΙΟ 5). 
ΠΛΑΙΣΙΟ 5 
- ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗ CDTI 
Η συνολική επιχορήγηση CDTI (Centro para el DesarroIIo Technologico Industrial) για τον 
Στόχο 1 του Ισπανικού Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης (ΚΠΣ) αντιπροσωπεύει ένα άλλο 
ενδιαφέρον σχέδιο. Η Συνολική Επιχορήγηση CDTI αποτελεί εργαλείο, στο πλαίσιο του 
ισπανικού ΚΠΣ για τις περιφέρειες του Στόχου 1, μέσω του οποίου συγχρηματοδοτούνται 
τεχνολογικά έργα που υποβάλλονται από επιχειρήσεις (έως 50% του συνολικού κόστους), 
είτε χωρίς επιστροφή χρημάτων σε περίπτωση αποτυχίας, είτε, σε περίπτωση επιτυχίας, με 
επιστροφή των χρημάτων για περίοδο πέντε ετών χωρίς την επιβολή τόκων, αρχής γενομένης 
από το τέλος του έργου. Δεν απαιτείται καμία εγγύηση. Τα κεφάλαια, από τη στιγμή που 
εξοφλώνται, επανεισάγονται στο σύστημα για χρηματοδότηση νέων έργων. 
iv. εξορθολολογισμός της υπερβολικής ζήτησης για παροχή υποστηρικτικών 
υπηρεσιών σε επιχειρήσεις των κρατών μελών, ώστε να διασφαλισθεί 
υψηλότερος βαθμός εξειδίκευσης και στοχοθέτησης των προσφερόμενων 
υπηρεσιών 
ν. ενθάρρυνση των δραστηριοτήτων που υποστηρίζουν την καινοτομία, στις οποίες 
περιλαμβάνονται: 
• η προώθηση της επαγγελματικής κινητικότητας και νέων εργασιακών 
σχεδίων για να βοηθηθεί η ανάπτυξη της απασχόλησης· 
• η συνεργασία μεταξύ ερευνητικών ινστιτούτων (δημόσιων και ιδιωτικών) 
και MME· 
• η εκμετάλλευση της τεχνολογίας των πληροφοριών 
• οι πολιτικές υποστήριξης επιχειρηματικού κεφαλαίου για να βοηθηθεί η 
"ανάδυση" νέων επιχειρήσεων (πχ. από πανεπιστήμια ή μεγαλύτερες 
επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ΕΤΑ και την καινοτομία)· 
• οι πολιτικές για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, ιδίως εκείνες που 
υποστηρίζουν τις MME· 
• η ανάπτυξη μηχανισμών προώθησης της ΕΤΑ που αφορά τις εταιρείες, με 
σκοπό την αύξηση του αριθμού των επιχειρήσεων που ασχολούνται με την 
ΕΤΑ, ιδίως των "πρωτόπειρων". 
vi. Απόκτηση γνώσης από την ορθή πρακτική που εφαρμόζεται στις συνενώσεις 
επιχειρήσεων, οι οποίες πραγματοποιούνται σε κέντρα αριστείας, σε 
πανεπιστήμια, σε επιστημονικά και τεχνολογικά πάρκα, με σκοπό: 
13 
την ανάπτυξη των εμπορικών εφαρμογών της έρευνας στα εν λόγω πεδία. 
την χρήση της χρηματοδοτικής και εμπορικής τεχνογνωσίας που προσφέρουν 
οι χρηματοδότες επιχειρήσεων και τα χρήματα του επιχειρηματικού 
κεφαλαίου για την δημιουργία νέων επιχειρήσεων που να είναι σε θέση να 
εκμεταλλευθούν τις εν λόγο) τεχνολογίες και να κατακτήσουν νέες αγορές. 
την χρήση των τεχνολογιών προς όφελος των τοπικο')ν κοινοτήτων - πχ. για 
την βελτίωση της πρόσβασης μέσω υπολογιστή σε δημόσιες υπηρεσίες ή την 
ανάπτυξη δικτύων για την ενημέρωση της κοινότητας και την επιμόρφωση. 
ΒΕΑ ΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
19. Η συνεχώς αυξανόμενη πίεση της αγοράς όπως η παγκοσμιοποίηση, η απορρύθμιση, 
τα μεταβαλλόμενα μοντέλα ζήτησης και οι νέες κοινωνικές ανάγκες, όπως επίσης οι 
επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις καθιστούν την καινοτομία πολυπλοκότερη, 
δαπανηρότερη και περικλείουσα περισσότερους κινδύνους. Προκειμένου να γίνει 
διαχείριση της εν λόγω πολυπλοκότητας δεν αρκεί να αγορασθεί προηγμένος 
εξοπλισμός ή να διασφαλισθεί η πρόσβαση σε νέες τεχνολογίες. 
Υπάρχει επίσης η ανάγκη ενσωμάτωσης της καινοτομίας σε άλλες λειτουργίες της 
επιχειρηματικής ανάπτυξης - όπως η προώθηση πωλήσεων, η ανάπτυξη των 
ανθρωπίνων πόρων, ο έλεγχος της ποιότητας - και δημιουργίας βρόχων ανάδρασης 
στην διοίκηση των επιχειρήσεων. Δεδομένου ότι οι MME δεν διαθέτουν τη 
διάρθρωση των μεγάλων επιχειρήσεων, οφείλουν να προσφεύγουν στις δυνατότητες 
που υπάρχουν εκτός επιχείρησης. Συνεπώς, οι πολιτικές παρεμβάσεις πρέπει να 
βασίζονται στην ορθή κατανόηση των μηχανισμών που διέπουν τις δυνατότητες 
δικτύωσης των MME. Σημαντικά στοιχεία για τον προσδιορισμό της πολιτικής είναι 
τα ακόλουθα: 
• ανάπτυξη των υφισταμένων διαύλων τεχνολογικής ενημέρωσης και πρόσκτησης, 
καθώς και του πεδίου εφαρμογής για αλλαγή / διεύρυνση των εν λόγω διαύλων 
μέσω της δικτύωσης· 
• προσδιορισμός των υφισταμένων κενών (επικοινωνιακό, πολιτιστικό) μεταξύ MME 
και της υποδομής προσφοράς τεχνολογίας· 
διευκόλυνση των δικτύων επιχειρήσεων για την ενθάρρυνση της διεπιχειρησιακής 
μάθησης και της χάραξης συλλογικών στρατηγικών για τη βελτίωση της θέσης τους 
στην αγορά· 
δημιουργία περιφερειακών συνενώσεων υπεργολαβικών επιχειρήσεων, δεδομένου 
ότι η υπεργολαβική δραστηριότητα αποτελεί συχνά κύριο χαρακτηριστικό της 
παραγωγικής δομής των ΛΕΠ· 
ανάπτυξη της τεχνολογικής επικύρωσης και των έργων μεταφοράς τεχνολογίας ως 
εργαλείο επίδειξης των ωφελειών που προκύπτουν από την υιοθέτηση καινοτόμων 
τεχνολογιών και διαδικασιών 
συνυπολογισμός των κοινωνικών πτυχών της καινοτομίας· 
κατανόηση των οργανωτικών και χωροταξικών συνθηκών για την υποστήριξη και 
μεταφορά τεχνολογίας, προκειμένου να διευκολυνθεί η εξατομικευμένη και 
διαφοροποιημένη προσέγγιση της τεχνολογικής υποστήριξης. 
14 
20. Η Επιτροπή ανέπτυξε πολλά εργαλεία τα οποία υποστηρίζουν τη δικτύωση, ευνοούν 
την βιομηχανική συνεργασία και ενισχύουν τις δημόσιες / ιδιωτικές εταιρικές 
συνεργασίες (ΠΛΑΙΣΙΟ 6). 
ΠΛΑΙΣΙΟ 6 
α ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ 
Τα κοινοτικά δίκτυα, όπως τα Κέντρα Αναδιανομής της Καινοτομίας, τα Ευρωπαϊκά Κέντρα 
Πληροφοριών και τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα και Υπηρεσίες, δύνανται να συνδράμουν τις ΛΕΠ. Τα εν 
λόγω δίκτυα διευκολύνουν την συμμετοχή τους σε κοινοτικές δραστηριότητες και βελτιώνουν την 
απορροφητική τους ικανότητα σε σχέση με τη νέα τεχνολογία και την καινοτομία. Επί παραδείγματι, 
η Επιτροπή προώθησε από το 1984 το δίκτυο των Ευρωπαϊκών Κέντρων Επιχειρήσεων και 
Καινοτομίας (ΕΚΕΚ, BICs - Business Innovation Centres). Τα εν λόγω Κέντρα προσφέρουν το 
πλεονέκτημα της σύνδεσης με διεθνές δίκτυο (Ευρωπαϊκό Δίκτυο ΕΚΕΚ), το οποίο διοικείται σε 
κεντρικό και εθνικό επίπεδο, βοηθά την μεταφορά τεχνολογίας, διασφαλίζει τη' μεταφορά 
τεχνογνωσίας και διευκολύνει την διαπεριφερειακή και διεθνή συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων. Τα 
εν λόγω δίκτυα πρέπει να ανταποκρίνονται περισσότερο στις ανάγκες των τοπικών φορέων, οι οποίοι 
είναι επιφορτισμένοι με τον προσδιορισμό και την εφαρμογή των χωροταξικών και επιχειρηματικών 
στρατηγικών που αποσκοπούν στη δημιουργία ή την ενίσχυση των τοπικών συστημάτων καινοτομίας. 
α ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ - Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΟΥΑΛΙΑΣ 
Η Περιφερειακή Στρατηγική Καινοτομίας στην Ουαλία - κατά το παρελθόν Περιφερειακό 
Τεχνολογικό Σχέδιο - συγχρηματοδοτούμενο βάσει του άρθρου 10 του ΕΤΠΑ -οδήγησε σε 
διαβουλεύσεις στις οποίες συμμετείχαν πάνω από 700 άτομα που εκπροσωπούσαν περισσότερες από 
600 οργανώσεις. Ως αποτέλεσμα του Περιφερειακού Τεχνολογικού Σχεδίου επελέγησαν 60 κύρια 
έργα που καλύπτουν όλους τους τομείς της ουαλικής οικονομίας και τα οποία βρίσκονται τώρα σε 
φάση εκτέλεσης (π.χ. το Ουαλικό Δίκτυο Χρηματοδότησης Επιχειρήσεων, προγράμματα στήριξης και 
εύρεσης εργασίας σε πτυχιούχους, το Ουαλικό Κέντρο Τεχνογνωσίας, το Πρόγραμμα Εφαρμογής 
Τεχνολογίας για MME). Επιπροσθέτως, βάσει του Στόχου 2 του βιομηχανικού προγράμματος για την 
Νότια Ουαλία (1997-1999), οι προτεραιότητες που καθορίσθηκαν στο ΠΤΣ έχουν ενταχθεί στα 
διάφορα μέτρα του: περί το 20% του συνολικού προγράμματος αφιερώνεται στην εν λόγω 
δραστηριότητα, ήτοι επένδυση άνω των 90 εκατ. λιρών, με εισροές από το διαρθρωτικό ταμείο 
ελαφρώς λιγότερες από 40 εκατ. Λίρες. 
ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ 
21. Οι ανθρώπινες δυνατότητες είναι κεντρικό στοιχείο της ανταγωνιστικής και 
αναπτυξιακής διαδικασίας που βασίζεται στην γνώση. Συνεπώς πρέπει να δοθεί 
προσοχή: 
i. στην επιμόρφωση του ανθρώπινου δυναμικού-
ii. στην καθιέρωση μηχανισμών ανάδρασης μεταξύ ιδιωτικού τομέα και 
τεχνολογικών ινστιτούτων και πανεπιστημίων (εταιρικές 
συνεργασίες)· 
iii. στην τοποθέτηση ερευνητών σε εταιρείες και στην κινητικότητα σε 
διεθνές περιβάλλον (ανταλλαγές μεταξύ οργανισμών των 
προηγμένων και των λιγότερο ευνοημένων περιφερειών). 
Παραδείγματα κινητικότητας μπορούν να αντληθούν από το 
Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα και Ανάπτυξη (ΠΛΑΙΣΙΟ 7). 
15 
' ΠΛΑΙΣΙΟ 7 
Η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΥΠΟΤΡΟΦΙΑ MAPI ΚΙΟΥΡΙ 
Στο πλαίσιο του προγράμματος "Επιμόρφωση και Κινητικότητα Ερευνητών", στο οποίο το 
επιμέρους πρόγραμμα ερευνητικών υποτροφιών Μαρί Κιουρί αποσκοπεί να παράσχει 
προηγμένη επιμόρφωση μέσω της έρευνας, διατίθενται ειδικά εργαλεία από τα οποία οι ΛΕΠ 
δύνανται σαφώς να επωφεληθούν, ένα εκ των οποίων είναι το Πρόγραμμα Ατομικών 
Ερευνητικών Υποτροφιών Ανταπόδοσης Μαρί Κιουρί, το οποίο ενθαρρύνει ερευνητές που 
κατάγονται από ΛΕΠ να επιστρέψουν σε ΛΕΠ της χώρας τους. Το επικείμενο σύστημα 
Ερευνητικών Υποτροφιών Φιλοξενίας Μαρί Κιουρί για την Ανάπτυξη θα συμβάλει στην 
ανάπτυξη νέων γνώσεων στα υφιστάμενα ερευνητικά ιδρύματα των λιγότερο ευνοημένων 
περιφερειών. Στην εν λόγω δραστηριότητα μπορούν να συμμετάσχουν ερευνητικά ιδρύματα 
των ΛΕΠ που έχουν ανάγκη να αναπτύξουν νέους τομείς γνώσεων, όπως επίσης να 
ενισχύσουν νέους και πεπειραμένους ερευνητές που φιλοξενούνται στα εν λόγω ιδρύματα. 
Με το Πρόγραμμα Ερευνητικών Υποτροφιών Πεπειραμένων Επιστημόνων Μαρί Κιουρί, 
μπορεί να γίνει μεταφορά της τεχνογνωσίας τα>ν πεπειραμένων ερευνητών της Ευρώπης 
μεταξύ βιομηχανίας και ακαδημαϊκών ιδρυμάτων (αμφίδρομη διαδικασία) και ομοίως να 
γίνει μεταφορά στις ΛΕΠ, στο πλαίσιο της συνιστώσας του εν λόγω προγράμματος που είναι 
αφιερωμένη σε αυτόν τον σκοπό. Άλλες υπό εξέταση δραστηριότητες στο πλαίσιο του 
επιμέρους προγράμματος Μαρί Κιουρί δύνανται να βοηθήσουν με πιο έμμεσο τρόπο. Αυτές 
περιλαμβάνουν μέτρα ενθάρρυνσης των διδακτόρων να παραμείνουν στα ερευνητικά κέντρα 
της Κοινότητας, ή Βιομηχανικές Ερευνητικές Υποτροφίες Φιλοξενίας, με τις οποίες 
ενθαρρύνονται ειδικότερα οι MME να συμμετάσχουν ως οικοδεσπότες στην υποδοχή νέων 
ερευνητών με τη βοήθεια ειδικών μέτρων. Το άνοιγμα των κυριότερων ερευνητικών 
υποδομών σε ερευνητικές ομάδες που κανονικά δεν έχουν πρόσβαση σε αυτές, αποτελεί έναν 
περαιτέρω υπό εξέταση στόχο για το επόμενο πρόγραμμα πλαίσιο. 
22. Το σημείο κλειδί που πρέπει να έχει κανείς υπόψη είναι η ανάγκη να παρασχεθεί στις 
MME υποστήριξη σε θέματα διαχείρισης, ώστε να βοηθηθούν στην απορρόφηση 
νέων τεχνολογιών. Το να τίθεται στη διάθεση τους τεχνολογία, δεν παράγει από μόνο 
του άριστα αποτελέσματα. II ανάπτυξη επιμορφωτικοί προγραμμάτων διαχείρισης 
της τεχνολογίας και η διαρκής επιμόρφωση των απασχολουμένων στις MME σε νέες 
τεχνικές έχει συνεπώς ουσιαστική'] σημασία. II κοινοτική δράση δύναται να 
συμβάλει στον εν λόγο) στόχο: 
• οι προσπάθειες μπορούν να εντατικοποιηθούν ώστε να αυξηθεί η επένδυση σε 
ανθρώπινο κεφάλαιο και η δια βίου μάθηση στις ΛΕΠ. Τα διαρθρωτικά ταμεία 
δύνανται να στηρίξουν σχέδια εξεύρεσης εργασίας σε πτυχιούχους, τα οποία 
μπορούν να προσαρμοσθούν στις τοπικές συνθήκες και ανάγκες· 
• η δράση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου βάσει του τρέχοντος Στόχου 4 
αποσκοπεί στη βελτίωση τόσο των προσόντων, όσο και της διαχειριστικής 
ικανότητας και των προοπτικών απασχόλησης των εργαζομένων που ήδη 
απασχολούνται. Αποτελεί άμεση απάντηση στην ανάγκη να βοηθηθούν οι 
εργαζόμενοι της Ένωσης να προσαρμοστούν στις αλλαγές στην βιομηχανία και στις 
αλλαγές στα συστήματα παραγωγής, κατεύθυνση προς την οποία η κοινοτική 
πρωτοβουλία ADAPT έχει ήδη συμβάλει σημαντικά. Ο νέος Στόχος 3 
(περιλαμβάνει τους σημερινούς Στόχους 3 και 4) θα παγιώσει την εν λόγω 
παρέμβαση· 
• πρέπει να προο)θηθεί ο ρόλος των ICTs (Τεχνολογίες των Πληροφοριών και των 
Επικοινωνιών) στην ανάπτυξη ανοικτών συστημάτων εξ αποστάσεοίς μάθησης, 
16 
ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση στην επιμόρφωση, ειδικά των MME, των 
εργαζομένων χαμηλών προσόντων και των μακροχρόνιων ανέργων, καθώς και ο 
ρόλος των συστημάτων υποστήριξης τηλεεργαζομένων. 
23. Οι πολιτικές ΕΤΑ και καινοτομίας πρέπει να ενταχθούν στον παραγωγικό ιστό της 
περιφέρειας. Τούτο σημαίνει ότι οι περιφερειακοί φορείς οφείλουν να προσδιορίσουν 
και να κατευθύνουν τους πόρους σε στρατηγικές περιφερειακές προτεραιότητες. 
Η ολοκληρωμένη στρατηγική ΕΤΑ και καινοτομίας πρέπει να βασίζεται στην 
εταιρική συνεργασία μεταξύ τοπικών και περιφερειακών οργάνων, κρατών μελών 
και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η στρατηγική πρέπει να αποσκοπεί στην προώθηση 
της καινοτομίας, στη βελτίωση της δικτύωσης και της βιομηχανικής συνεργασίας και 
στην ενίσχυση των ανθρώπινων δυνατοτήτων και να προσαρμόζεται στα θεσμικά, 
κοινωνικοοικονομικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά κάθε περιφέρειας. Ο ρόλ,ος 
της Επιτροπής πρέπει να είναι η δημιουργία πλαισίου για την επίτευξη της εν λόγω 
στρατηγικής. 
24. Οι περιφέρειες πρέπει να δρομολογήσουν και να αναπτύξουν ολοκληρωμένη 
στρατηγική ΕΤΑ και καινοτομίας, με βάση τις ανάγκες της περιφερειακής 
οικονομικής δομής και να βελτιώσουν προοδευτικά το περιεχόμενο των σχεδίων 
περιφερειακής ανάπτυξης κατά τη διάρκεια του επόμενου γύρου παρεμβάσεων των 
διαρθρωτικών ταμείων. 
Τα κράτη μέλη οφείλουν, με πνεύμα συνεργασίας, να διασφαλίσουν ότι οι σχετικές 
εθνικές πολιτικές συμπληρώνουν και υποστηρίζουν τις ανάγκες και το δυναμικό που 
επισημαίνονται σε περιφερειακό και κοινοτικό επίπεδο. 
Τα κράτη μέλη καλούνται να λάβουν υπόψη τις συστάσεις που διατυπώνονται στην 
παρούσα ανακοίνωση στο πλαίσιο του έργου που επιτελείται από το ΣΑΚΧ. 
25. Η Επιτροπή: 
• διάκειται ευνοϊκά στην ένταξη της ΕΤΑ και της καινοτομίας στα μελλοντικά 
διαρθρωτικά προγράμματα. Η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί τη βάση για την 
καθιέρωση των κατευθυντήριων γραμμών των διαρθρωτικών παρεμβάσεων στον 
τομέα της ΕΤΑ και της καινοτομίας. Χρησιμεύει επίσης ως κείμενο αναφοράς για 
την εκ των προτέρων αξιολόγηση της συνοχής της στρατηγικής ΕΤΑ και 
καινοτομίας που παρουσιάζεται στα σχέδια περιφερειακής ανάπτυξης· 
• προτίθεται να στηριχθεί στην πείρα που αποκτήθηκε από τις υφιστάμενες 
στρατηγικές για την περιφερειακή καινοτομία και την κοινωνία των πληροφοριών, 
προκειμένου να παγιώσει την προσέγγιση από κάτω προς τα πάνω με 
προσανατολισμό τη ζήτηση, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας· 
καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν από κοινού, πριν από την επόμενη 
προγραμματική περίοδο για τα διαρθρωτικά ταμεία, σειρά συντονισμένων δεικτών 
επίδοσης για την ΕΤΑ και την καινοτομία, βάσει των οποίων θα γίνει η αξιολόγηση 
και η παρρακολούθηση των διαρθρωτικών παρεμβάσεων 
προτείνει την ενίσχυση της υπερεθνικής εταιρικής συνεργασίας, μεταξύ των 
κέντρων αριστείας που βρίσκονται σε περιφέρειες που δεν έχουν ακόμη επαρκώς 
αναπτυχθεί σε τεχνολογικό επίπεδο και των κέντρων αριστείας των άλλων 
περιφερειών. Σε αυτό το πλαίσιο, προτίθεται να προωθήσει διάφορες μορφές 
συνεργασίας, σε εθελοντική βάση, όπως: 
17 
- μαθήματα επαγγελματικής επιμόρφωσης σε κέντρα αριστείας (ΕΚΤ)· 
- ενίσχυση των δομών και του επιστημονικού εξοπλισμού στις επιλέξιμες περιφέρειες 
(ΕΤΠΑ)· 
- δημιουργία υπερεθνικών κοινοπραξιών (ή ΕΟΟΣ -Ευρωπαϊκός Όμιλος Οικονομικού 
Σκοπού) για ερευνητικά έργα στο πλαίσιο του ΠΠ για την ΕΤΑ. 
• καλεί κάθε ΧΚΑΕ και την Κύπρο να αναπτύξουν κατάλληλη στρατηγική ΕΤΑ και 
καινοτομίας σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, η οποία θα εξετασθεί με βάση το 
προενταξιακό πλαίσιο της κάθε χώρας, όπως συμφωνήθηκε στο Ευρωπαϊκό 
Συμβούλιο του Λουξεμβούργου. Η Επιτροπή θα ενισχύσει την ανταλλαγή εμπειριών 
μεταξύ των υποψηφίων χωρών και των κρατών μελών 
• προτίθεται να δημιουργήσει στον Παγκόμιο Ιστό (Web) τον Ευρωπαϊκό Χώρο 
Αμφίδρομης Επικοινωνίας για την ΕΤΑ και την Καινοτομία, προκειμένου να 
διασυνδεθούν οι περιφέρειες, τα κράτη μέλη και οι υποψήφιες χώρες. 
ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΚΥΡΙΩΝ ΟΡΩΝ ,:.. «oVU-kliâ 
ADAPT Κοινοτική πρωτοβουλία με στόχο την πρόβλεψη των αλλαγών στην 
εργασιακή δομή των επιχειρήσεων και την προετοιμασία τ(ον εργαζομένων 
BERD Επιχειρησιακές δαπάνες για την έρευνα και την ανάπτυξη 
BICs Ευρωπαϊκά Κέντρα Επιχειρήσεων και Καινοτομίας (ΕΚΕΚ) 
BRITE-EURAM / CRAFT 
Πρόγραμμα για τα υλικά του 4ου ΠΠ / Πρωτοβουλία με στόχο την 
ενθάρρυνση της συμμετοχής των MME στα Ευρωπαϊκά Ερευνητικά Έργα 
CEECs Χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ) 
CSFs Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης (ΚΠΣ)- (προγράμματα για τις περιφέρειες του 
Στόχου 1) 
ERDF Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 
ESDP Σχέδιο Ανάπτυξης Κοινοτικού Χώρου (ΣΑΚΧ) 
ESF Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο 
FP Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα και την Τεχνολογική Ανάπτυξη 
G ERD Ακαθάριστες Δαπάνες για την Έρευνα και την Ανάπτυξη 
ICTs Τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών 
LFRs Λιγότερο Ευνοημένες Περιφέρειες (ΛΕΠ) 
RIS Στρατηγικές Περιφερειακής Καινοτομίας 
RISI Περιφερειακές Πρωτοβουλίες για την Κοινωνία των Πληροφοριών 
RITTS Περιφερειακή Καινοτομία και Στρατηγικές Μεταφοράς της Τεχνολογίας και 
Υποδομές 
RTD Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη (ΕΤΑ) 
SMEs Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις (MME) 
SPDs Ενιαία Έγγραφα Προγραμματισμού (ΕΕΠ)- (προγράμματα για τις 
περιφέρειες των Στόχων 2 και 5 β) 
TSER Στοχοθετημένη Κοινωνικοοικονομική Έρευνα 
TSMEs Μέτρα Ενίσχυσης της Τεχνολογίας για τις MME 
19 
Π1Ν 1 
ΕΤΑ: Βασικοί ΑχΙκιες 
1955 
Πηγη'. ΕΙΙΓΟΪΗΙ 
': Ε«τ\μηαΐ) 
' :&£ν κεριλημβ&ιφίικ τη \αυξζ\φο(φτα 
ΟΧα τα βίΑΛπι για ιο κροα/κό υκοΙΛται κατΊίταμο 
ΕΧηΤ: Τρέχουσα «ηΛίΛλαχμαηχή ισοτιμία ΟΕΚΟ - Ακαθάριβιες Εγχήρικ ό,αχύνΐζγαι £ΑΤ 
ΟΟΥΕΚΟ - ΛοτιΔνες Ε&Τ Δημοσίου Τομέα 
ΗΕΚΟ - ΛαπΑνες Ε&Τ Τομέα Ανβιατης ΕβίΛΒεβαης 
ΒΕΕΟ - ΛΜΟΛ·«; Ε&Τ Επιχειρηματικού Τομέα ΟΒΑΟίϋ) -Αι^ιόοι*; Πιστώσω Προ ϊπολσν ιστίο ό χια Ε&Τ 
ΟΟν - Δημόσιος Τομέας 
ΗΣ5 - Τομέικ Ανώταπις Εισπαίδεικτης 
ΒΕ5 - Επιχειρηματικός Τομέβς B DK D F I NL A Fm s UK CEtfRUI^ EUR 4 J EL E TAL P 
rftTiduapAs (1000) 
AEri(oE£KcrT.ECl/) 
,\E.n/KaT6Ketp!iXf|v 
GERD (etcat.ECU) 
AV4K4TOUCO(10O0ECU) 
%TOB AETT 
UpoawniKd E&T 
% ro« cpyanxm) SUVQ^IKOU 10(37 
41S3 
205852 
20307 
327 
1,61% 
1,23% 5228 
2796 
J32474 
25340 
462 
1,82% 
ί,7]% S1661 
38961 
1645177 
22596 
515 
2,28% 
1,52% 58138 
25033 
J176205 
20231 
473 
2,34% 
1J8% 573C1 
22607 
831376 
14509 
151 
1,04% 
0,86% 15459 
7304 
302543 
19571 
403 
2,06% 
1.47% 8047 
3842 
172372 
21422 
339 ' 
1,58% ' 
1,18% ' 5108 
2429 
95599 
18716 
443 
2,37% 
1,97% 8827 
449S 
J 76275 
19970 
689 
3.45% 
1,95% 58606 
28404 
841571 
14360 
295 
2,05% 
1.22% ' : 30S5.y ^ 
'.J.40057^- "-. 
5779444" 
1873? 
2,05%N; -
: W%: : \ -•• n?A§ -";:" 
6438*9 / 
:l0:i92-; ; 
laM%~ ;' 10454 
4201 
87416 
8362 
40 ' 
0,48% 5 
0,83% 39210 
15561 
42S09I 
10918 
»7 
o,so% 
0,7;% 3598 
14S4 
49215 
13677 
192 
1,41% 
1,14% l 9917 
47S3 
79166 
7983 
47 
0,61% 
0,53% 
GBAORD % tou auv.iqMiOnoJjcrfiajj 
OOVERD % law AET1 
HERD%TOUAEIT 1,95% 
0,06% 
0,44% 1,79% 
0,32% 
0,41% 3,60% 
1 0,34% 
1 0,43% 
Προσωπικό Ε&Τ Δημοσίου Τομέα και Τομία Ανώτατης Εκπαίδευσης 
% του συν. προσωπικού Ε&Τ 47% 47% 46% 4,33% 
0,49% 
0,3 B% 
50% 1,65% 
0,22% 
0,25% 
62% 2,70% 
0,37% 
038% 
60% 2^7% 
0,12% 
0,50% 
59% 2,90% 
0,41% 
0,46% 
49% 3,17% 
0,13% 
0,63% 
45% 2,27% 
0,30% 
0,39% 
44% ' ;-2.93>o"k 
Ojf%; 1 } 
• 49%>r^: 
. •; =•- --\vfi%W-[ 
CiVi6>«. ;:l 
>op&< 
•;• ^ifei.i 0,67% 
0,13% 
0,22% 
89% 1,96% 
0,17% 
025% 
71% 1,09% 
0,14% 
0,27% 
54% 1,61% ' 
0,16% ' 
0,21% 
59% 
BERD (eiccrr.ECU) 
%-rouAEn 
% TOD GERD 
[TpooDflmKd ETA iSmwiKOti ropsa 
% row EpfcrnKcu Swajiuccti 
% ten aw. 110000)1111016 E&T 1,09% 
67% 
0,65% 
53% 1J0% 
60% 
0.92% 
53% 
Αριθ. αιτήσεων για ευρωπαϊκά Βκλώματα ςυρεσιτεχνίας 
Ανά εκα». πληθυσμού 94 119 l,5J% 
66% 
0,82% 
54% 
168 1,44% 
62% 
' 0,80% 
1 50% 
95 0,56% 
54% 
1 0,33% 
' 38% 
46 1,09% 
53% 
0,59% 
40% 
116 0,83% 
52% 
0,49% 
41% 
99 ' 1,50% 
' 63% 
1 1,00% 
1 51% 
172 2,68% 
73% 
1.08% 
55% 
199 1,34% 
65% 
0,68% 
56% 
79 - .;64^ -V;1 
; 0,69%:--""= 
;;;v5i%:;. l 
- 108 ;:. !. 0,-20%--" v 
|i li^;::-0,11% 
24% 
0,09% 
11% 
4 0,37% 
46% 
0,21% 
29% 
12 0,99% 
70% 
- 0.53% 
46% 
?7 0,12% 
20% 
0,16% 
31% 
2 
Ί!Ν. 2 
ΕΤΑ: 33θίκοί Δείκιες 
Διαφορές ανά τκριφέρΕία 
Πηγή: Ευιοδίβϊ 
Εκτίμηση 
3 Η πρώτη στήλη «ριλαμβώνα τους μέσους όρους όλων των γαλλικών περκρερειών των οποίων (Η ΟΕίΑΓ) (% του ΑΕΠ) είνα* μικρότερες «κό τον μέσο όρο της χώρας (2.38%) 
4 Αεν διατίθΕνται πτατιο-πκές για τας -κερκρεραιικές δαπάνες ΕΤΑ και προσω*ικπΰ στην ΑΛ>ώ«ιτη Εκπαίδευση 
6ΕΚΙ) -Ακαθάριστες Εγχώριες Δαπάνες για Ε&Τ 
ΟΟνεΚΟ - Λαπάνες Ε&Τ Δημοσίου Τομέα 
ΗΕΚΙ) - ΔαπΙινες Ε&Τ Τομέα Ανώππης Εκχαίδετισης 
ΒΕΚΙ) - Ααχίτνες Ε&Τ Βπτχεφημοηκσΰ Τομία ΟΟν - Δημόσιος Τομέας 
ΗΕδ - Τομέας Ανώτατης Εκπαί&εοσης 
ΒΕ5 - Επιχειρηματικός Τομέας Ολα ία δώ/να γ\α το προσ/κο τΜίολΑται κατΊπομο 
1 Δεν διατίθενται δώομένα για το Λουξεμβούργο ΕΧΧί: Τρέχουσα (ΐυναλλαγμαπκη ισοτιμία rEPMANIA4 
1993 
Στοχ. 1 Εκτ. Στ. Ι rAAAJAJ 
1994 
ΟΕΚΟ< ΟΕΜ)> ITAAL\ 
1954 
Σΐόχ. Ι Εκτ. Στ. Ι HJ1AJMIA 
i994 
LTOX-I EKI.LT.1 DOPTOrAAlA 
1995 
YntWt. Aioaaficbv EAAAAA 
1993 
YSOA- Amini 
GERD (eKar.ECU) 
Avd KOTOIKO (1000 ECU) 
%tav AETI 
FIpoatoniKo EAT 
% TOU epyanicoii 6uva|iiicou 179 548 
1,78% 2,46% 
/11 Π& 21 94 
1,25% 3,49% 
0,65% 2,16% 67 211 
0,64% 1,20% 
0,49% 0:97% 44 J 51 
0,50% 1,18% 
0.54% 1,20% 30 81 
0,46% 0,81% 
0,38% 0,80% 26 57 
0,36% 0,67% 
0,63% 0,96% ^;>^qs% /-•} 
^i537?t ^V ?::-:=/-:K-.V:ft.i 
= >o]M%W 
/Mm^:] 
GOVERD 
ova KOTOIICO (1000 ECU) 
% TOU AEn 
HERD % TOU AEn 52 78 
0,52% 0,35% 
0,62% 0,41% 3 15 
0,20% 0,56% 
0,11% 0,29% 
Ποοσοιπικό Ε&Τ Δηιιοσΐο» Τοιιέα και Τομέα Ανώτατης Εκπαίδευσης 
% TOU CTUVO?AKOO rqpoatoTciKOu E&T Π9 Π8 Ι 31% 30% 12 46 
0,11% 0,26% 
0,33% 0,25% 
83% 57% 7 34 
0,08% 0.27% 
0,28% 0.24% 
86% 64% 3 31 
0,05% 0,31% 
0,20% 0,21% 
67% 72% 8 18 
0,12% 0,21% 
0,17% 0,24% 
88% 81% f :;:':>: --: "'1 
K/42^/ ^ -1 ^ vr:.s 
C: 'jg%-M 
BERD (EKOT.ECU) 
% TOU AEn 
% TOU GERD 
npoa-a>JtiKd E&T !OIOJTIKOI5 xop&a 
% tou epyanicou 6uva^na>u 
% TOU auvoA-uaxu npootamKoi) E&T 0,64% 1,70% 
36% 69% 
Π3. ηα 
Αριθ. αιτήσεων για ευρωπαϊκά διπλώματα ευρεσιτεχνίας 
Av6 EKOT. nXr>9T>ajiol3 23 176 0,93% 2,60% 
75% 75% 
0,46% 1,50% 
71% 69% 
65 172 0,19% 0,69% 
30% 57% 
0,09% 0,4-2% 
17% 43% 
7 61 0,13% 0,66% 
27% 56% 
0,08% 0,43% 
14% 36% 
5 20 0,10% 0.14% 
23% 18% 
0,13% 0,23% 
33% 28% 
1 2 0,07% 0,22% 
20% 33% 
0,07% 0,18% 
12% 19% 
2 8 ^ -i^.o#- 1 
Ztv" . -:-:-~-""\^: - :• 
zi^M"];r^v :J; 45?$<y 
-:--' - _.- ->: - -
t-;yy^: 
ΓΙΙΝ. 3 
ΞΤΑ: βασικοί Δείκιες 
Διαρθρωτικά Ταμεία 
1989-1993 7 1994-1999 
Πηγή: Δεδομένα ΓΔΧΠ EKOT.ECU 
ETOX.I 
ETOX.6 
Enft.Z 
Eufc.Sp 1989-1993 
;Γ^ΜΟΕΑΌ?; 
^-:-~ 43ί8ί4;ί 
: ^ΐ6νΐ30- <= 
ν Ϊ-Ϊ.?£?* ;:; -Χ ;¥ΓΛί \-
::-·.-:-:.ϋ&ΐ: 
:-'". ":--ϊ>::-::: ;:Λ 
-": Λ ^705 -
-:-; ;ί::;32-.~: :&)3ί5κ> 
ι-^ζρέ%ϊ^ 
~-λ :^ Χέ 
^^::;: 
Γΐ' ΐ#&^ 199^-1999 
EYNOAO 
93.972 
697 
15.352 
6.860 ETA 
5 049 
5S 
2.580 
142 % 
5,37% 
B,2S% 
16,30% 
2,06% 
Ir6x3/4 
Er6x3 
Lv6tA 
Er6jt5areQ>pYla 
Ltoj[..5aAJ.i£in :^~ XtJ&frr 
: = ϊ_"•.; :^_".^..-
:.^τ;^?ίνΐ;:^:; 
ί^^5ί3ί-: 
]ώΐΐ- ίι^Ο -y^':-4S- : 
_νί; ;:-;-:ν -"ϊ" 
";.ί::.:::-^ ; :~ ν 
:-.-:--"~Τ ΐ - :: - : 
; ^;:; Ζ : :^- " WiK%. 
'-:: "ί.'ρέ^ί !"ί 
< ί:""'~1§ΚΪ 
^ :Ϊ~ΪΓ ^ϊ-ίί-: 
ΐ.~, ^ί:ϊ§§; 12.938 
2.246 
5.251 
885 -
-
. 
-• 
-
. 
-
.Vv> ^S;^- '-^iS^liM' 1 i 
KoiVOTlKEq *p©TO0C1M.(£i; ii:>"l.'-^5:"i;i '-;•>-• t^S;:;i s6ft^k i 14018 69G 4,92% 
COMMISSION EUROPEENNE UNION EUROPEENNE - EUKOREAN UNION 
Article 10 du FEDER : Actions innovatrices en cooperation avec la DC XIII, le Programme Innovation 
Article 10 of ERDF : Innovative measures in cooperation with IX] XIII, tiie Innovation Programme 
SittUiiKlix KtxUmulfi U'lnmnattim [HIS) ft lnfr.nn u, tum rt Sir,it.\m HlttUinJit\ de Tr.tnt/eii de le, h:tnl,,i;te it de Soutien ,) Vhinouat.m (Kill s 
KtiilKital Innovation Sliuteglft (N I \ ι ,,,ι,Ι Keçtiinat ΙιιηονοιΙ,,,ι UIIJ In hnolotj Tranjer htpjitiuaurt·; and Stivteyei (R I I IS ) 
fAtnoennt 
4-LEGENDE•LEGEND 
ss Les aratoires non continentaux et outre-merdes Etats Membres 
_\on continental and overseas areas of Member States 
K.I.S. AK.f.T.T.S. 
Cette curie η 'a aucun statut Hid 
CE-DCXVICtS, saurct CISCO. I V/Λ .' 
//'m map has nj legal statut. 
/•:/; • M;XVH;I\ wu^t ciscu. \\i-.\. 1 Projets pilotes K.I.S. I996-9H 
-' Ο compris projets prt-pUolts ft TV 1994- 9Λ) 
K.I.S. pilot projects 1996-9H 
{pre pilot projects KTH 1994-96 included) 
IToJtli Κ I.T.T.S. prttilectUmnit I99i-9.S 
K.I.Ί T.Spreselectedprojects Wi-M 
/y/ FrotilUrt! Nattonalts 
National Boundaries 
Erontlirtt de Kt^ian s (NUTS 2) 
Ketu)nai RoundarUs (NUTS2) •J J 
~~~°L% 

ISSN 0254-1483 
COM(98) 275 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 02 04 12 15 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-362-GR-C 
ISBN 92-78-36927-6 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο