Τέλος, η Επιτροπή βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο σχετικά με πιθανές μεθοδολογικές βελτιώσεις όσον αφορά τόσο την εκτίμηση και την παρουσίαση των ποσοστών σφάλματος όσο και την παρουσίαση των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται από τα προγράμματα τα οποία χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Όσον αφορά το αίτημα που υπέβαλαν και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις οι ετήσιοι λογαριασμοί της ΕΕ περιλαμβάνουν αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τις υφιστάμενες υποχρεώσεις, μεταξύ άλλων ως προς το άνοιγμα του προϋπολογισμού της ΕΕ που απορρέει από εγγυήσεις από τον προϋπολογισμό και εγγυήσεις από προγράμματα χρηματοδοτικής συνδρομής. Επιπλέον, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό του 2018, από το 2021 η Επιτροπή θα παρέχει ειδικό έγγραφο εργασίας το οποίο θα επισυνάπτεται στο σχέδιο προϋπολογισμού και θα περιλαμβάνει εκτίμηση της βιωσιμότητας των εν λόγω υποχρεώσεων.

Προκειμένου να ανταποκριθεί στα αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τη χρηματοδότηση που συνδέεται με την προσφυγική και μεταναστευτική κρίση και τα χρηματοδοτικά μέσα, η Επιτροπή τον Φεβρουάριο του 2019 διαβίβασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την υλοποίηση της χρηματοδότησης που συγκεντρώθηκε για την προσφυγική και μεταναστευτική κρίση κατά την περίοδο 2015-2017, με τίτλο Report on the Implementation of funding raised for the migration and refugee crisis (2015-2017), και θα συνεχίσει να υποβάλλει αντίστοιχες εκθέσεις σε τακτική βάση.

Όσον αφορά το αίτημα παροχής πληροφοριών σχετικά με το κλείσιμο των χρηματοδοτικών μέσων για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2007-2013, η Επιτροπή θα υποβάλλει εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο που επιτυγχάνεται ως προς το κλείσιμο των επιχειρησιακών προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013 σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Η Επιτροπή θα υποβάλλει στοιχεία σχετικά με το τελικό αποτέλεσμα του κλεισίματος για την περίοδο προγραμματισμού στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων των αντίστοιχων Γενικών Διευθύνσεων, με αφετηρία το έτος αναφοράς 2018. Η εν λόγω έκθεση σχετικά με το κλείσιμο της περιόδου προγραμματισμού περιλαμβάνει –ανά επιχειρησιακό πρόγραμμα– το επιλέξιμο ποσό κατά το κλείσιμο, μεταξύ άλλων και για τα χρηματοδοτικά μέσα, κατά περίπτωση. Περιλαμβάνει επίσης πληροφορίες σχετικά με τις ανακτήσεις ανά επιχειρησιακό πρόγραμμα, εάν υπάρχουν.

3.Απορρόφηση των κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Στην ετήσια έκθεση που κατάρτισε για το 2017, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο επικεντρώθηκε στο «υπόλοιπο προς εκκαθάριση», το οποίο αποτέλεσε στη συνέχεια σημαντικό θέμα της συζήτησης σχετικά με την απαλλαγή. Το «υπόλοιπο προς εκκαθάριση» είναι το άθροισμα των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί και δεν έχουν ακόμη πληρωθεί. Αποτελεί μηχανική συνέπεια του γεγονότος ότι οι αναλήψεις υποχρεώσεων είναι σχετικά ομοιόμορφα κατανεμημένες στη διάρκεια ισχύος ενός πολυετούς προϋπολογισμού, ενώ οι πληρωμές καθυστερούν λόγω του γεγονότος ότι η πλειονότητα των αναλήψεων υποχρεώσεων αφορούν επενδύσεις, για την ολοκλήρωση των οποίων απαιτείται χρόνος. Δεδομένου ότι για την ολοκλήρωση ορισμένων έργων απαιτούνται πολλά έτη, είναι φυσιολογικό να μεσολαβεί ένα χρονικό διάστημα μεταξύ των αρχικών αναλήψεων υποχρεώσεων και των πραγματικών πληρωμών. Αυτό το χρονικό διάστημα εξαρτάται κυρίως από τη διάρκεια των χρηματοδοτούμενων έργων και από τους κανόνες που εφαρμόζονται σε κάθε πρόγραμμα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επισήμανε ότι το «υπόλοιπο προς εκκαθάριση» αυξήθηκε σημαντικά λόγω, μεταξύ άλλων, της καθυστερημένης έκδοσης του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020, των προβλημάτων εφαρμογής των νέων απαιτήσεων, καθώς και λόγω μιας μεταβολής των κανόνων αποδέσμευσης στην πολιτική συνοχής από N+2 σε N+3. Οι λόγοι αυτοί, σε συνδυασμό με τα αυξημένα ποσοστά προχρηματοδότησης, συνέβαλαν στη βραδύτερη απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ κατά την έναρξη του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η έγκαιρη έκδοση του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου το φθινόπωρο του 2019 έχει καίρια σημασία ώστε να μην επαναληφθούν αυτά τα προβλήματα του παρελθόντος.

Το Συμβούλιο εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με τον κίνδυνο οι διαθέσιμες πιστώσεις πληρωμών να μην επαρκούν για την κάλυψη όλων των απαιτήσεων πληρωμής, παρά την αύξηση της ευελιξίας του προϋπολογισμού για την αντιμετώπιση αναγκών κατά τα τελευταία έτη του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Παρότρυνε την Επιτροπή να βελτιώνει διαρκώς τόσο τις εκτιμήσεις πληρωμών όσο και τους μηχανισμούς παρακολούθησης ώστε να διαχειριστεί τον κίνδυνο, να προλαμβάνει την εύρυθμη εκταμίευση των πληρωμών και να διασφαλίζει προβλεψιμότητα των εθνικών συνεισφορών.

Η Επιτροπή παρακολουθεί συνεχώς την εξέλιξη των αναγκών πληρωμών με σκοπό τη βελτίωση της προβλεψιμότητας του προϋπολογισμού και τη διαχείριση των σχετικών δημοσιονομικών κινδύνων. Από το 2015 η Επιτροπή παρέχει ετήσιες προβλέψεις των μακροπρόθεσμων αναγκών πληρωμών της ΕΕ, οι οποίες λαμβάνουν από το 2018 τη μορφή ετήσιας έκθεσης προβλέψεων μελλοντικών εισροών και εκροών του προϋπολογισμού της ΕΕ. Η εν λόγω έκθεση παρέχει προβλέψεις των πληρωμών που είναι αναγκαίες για την κάλυψη των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων τις οποίες έχει ήδη υπογράψει η ΕΕ (δηλαδή το «υπόλοιπο προς εκκαθάριση»), καθώς και των πληρωμών για νέες αναλήψεις υποχρεώσεων οι οποίες πρόκειται να πραγματοποιηθούν εντός πενταετούς χρονικού ορίζοντα, όπως απαιτείται βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού του 2018.

Ο βασικός παράγοντας για την αξιοπιστία και τη σταθερότητα των προβλέψεων πληρωμών είναι η υλοποίηση της πολιτικής συνοχής, η οποία αντιστοιχεί επί του παρόντος περίπου στο ένα τρίτο του προϋπολογισμού της ΕΕ και αποτελεί την πλέον δαπανηρή πολιτική που ασκείται μέσω διαχωριζόμενων πιστώσεων. Όπως υλοποιείται μέσω της επιμερισμένης διαχείρισης, ο ρυθμός υλοποίησης και πρόβλεψης των πληρωμών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον σχεδιασμό των κρατών μελών.

Στην πρότασή της για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027, η Επιτροπή έθεσε ως στόχο να διασφαλίσει την επάρκεια των ανώτατων ορίων πληρωμών, καθώς και μια πιο σταθερή και προβλέψιμη εκτέλεση των ετήσιων προϋπολογισμών. Ειδικότερα, τα προτεινόμενα ανώτατα όρια πληρωμών κατά τα έτη 2021-2027 ορίζονται σε επαρκές επίπεδο για την κάλυψη των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων των προηγούμενων ετών και για τον περιορισμό της αύξησης του «υπολοίπου προς εκκαθάριση», καθώς και για την παροχή της δυνατότητας απρόσκοπτης μετάβασης στην επόμενη γενιά προγραμμάτων δαπανών. Προκειμένου να συμβάλει σε μια πιο σταθερή και προβλέψιμη εξέλιξη των πληρωμών, η Επιτροπή πρότεινε την προσαρμογή ειδικών ρυθμίσεων υλοποίησης της πολιτικής συνοχής (π.χ. επαναφορά του κανόνα αποδέσμευσης N+2, χαμηλότερο επίπεδο προχρηματοδότησης για την αποφυγή της συσσώρευσης ανακτήσεων και την προώθηση της ταχύτερης υλοποίησης).

Η Επιτροπή πρότεινε επίσης να διατηρηθούν οι μηχανισμοί του συνολικού περιθωρίου πληρωμών και του περιθωρίου για απρόβλεπτες ανάγκες, οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν, εντός του συνολικού ανώτατου ορίου πληρωμών του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο, με σκοπό την αντιμετώπιση πιθανών σημαντικών αυξομειώσεων των αναγκών πληρωμών. Τα μέσα αυτά απέδειξαν τη χρησιμότητά τους για τη διαχείριση των πληρωμών ήδη κατά τη διάρκεια του δημοσιονομικού πλαισίου της περιόδου 2014-2020.

Επιπλέον, η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκαιρη απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ εντός του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020, ενώ θα παράσχει παράλληλα σημαντική στήριξη στα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της τεχνικής βοήθειας και συμβουλευτικών υπηρεσιών, με στόχο τη βελτίωση της ικανότητάς τους όσον αφορά την εκτέλεση των κονδυλίων των Ταμείων της ΕΕ. Τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την ειδική ομάδα για την καλύτερη υλοποίηση (η οποία συστάθηκε με σκοπό τη βελτίωση της υλοποίησης των ΕΔΕΤ για την προηγούμενη περίοδο) έχουν ληφθεί υπόψη για τα προγράμματα που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες κατά την τρέχουσα περίοδο. Διεξάγεται διάλογος με τα οικεία κράτη μέλη για τη βελτίωση της κατάστασης.

4.Ειδικά ζητήματα

4.1 Έσοδα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σημειώνει ότι για δεύτερο συνεχόμενο έτος, η ΓΔ Προϋπολογισμού διατύπωσε επιφύλαξη σχετικά με την αξία των παραδοσιακών ίδιων πόρων που εισέπραξε το Ηνωμένο Βασίλειο λόγω της μη απόδοσης από τη χώρα στον προϋπολογισμό της Ένωσης διαφυγόντων δασμών επί εισαγωγών κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών υπόδησης. Εκφράζει την ικανοποίησή του για τη διαδικασία επί παραβάσει που κίνησε η Επιτροπή τον Μάρτιο του 2018 ως συνέχεια της υπόθεσης τελωνειακής απάτης.

Κατόπιν διαφόρων νομικών ενεργειών και της ανάλυσης της απάντησης του Ηνωμένου Βασιλείου η οποία ελήφθη τον Φεβρουάριο 2018, η Επιτροπή παρέπεμψε την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Μάρτιο του 2019.

Από τον Οκτώβριο του 2017 οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου ξεκίνησαν να θεσπίζουν σταδιακά ορισμένα από τα διορθωτικά μέτρα που ζήτησε η Επιτροπή, αλλά εξακολουθούν να αρνούνται να αποδώσουν τα οφειλόμενα ποσά των παραδοσιακών ίδιων πόρων στον προϋπολογισμό της ΕΕ.