19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/9 
β) αναμενόμενη ανακούφιση περιοχών με πληθυσμιακό συνωστισμό. 
9. Επιπτώσεις στο περιβάλλον σύμφωνα με την αναμενόμενη μείωση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος 
(θόρυβος, καυσαέρια, χρησιμοποίηση του εδάφους) σε: 
α) περιοχές μεγάλου πληθυσμιακού συνωστισμού* 
β) περιοχές αναψυχής. 
10. Επιπτώσεις στην κατανάλωση ενέργειας σύμφωνα με την αναμενόμενη μείωση της χρησιμοποίησης 
ενέργειας ανά μονάδα απόδοσης μεταφορών, ιδιαίτερα σε σπάνια είδη ενέργειας (ορυκτέλαιο). 
11. Κοινωνικές επιπτώσεις από τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων στις μεταφορές. 
12. Κατανομή των επιπτώσεων συνολικά 
α) στο εσωτερικό, δηλαδή στις εσωτερικές μεταφορές' 
β) στην Κοινότητα, δηλαδή στις διασυνοριακές μεταφορές. 
Οι απαντήσεις σε κάθε ερώτηση να επεξηγούνται όσο είναι δυνατόν με παραστάσεις σε πίνακες. 
13. Έχει γίνει για το σχέδιο εξέταση των κερδών και των ζημιών (ανάλυση εξόδων-κερδών, ανάλυση 
αποτελεσματικότητας δαπανών, πολυδιάστατη ανάλυση επιπτώσεων) και ποιο είναι το ενδεχόμενο 
περιεχόμενο της; 
Γνωμοδάτηοη για την χρόταση αχοφααης του Συμβουλίου που καθορίζει ένα πρόγραμμα έρευνας 
που θα εκτελεβθεί από το Κοινό Κέντρο Ερευνών για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής 
Ενέργειας και για την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (1984 -1987) 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 225 της 23ης Αυγούστου 1983, σελίδα 7. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε, στις 24 Ιουνίου 1983, να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 7 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, 
καθώς και το άρθρο 235 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότη­
τας, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά τη 210η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 28 και 
29 Σεπτεμβρίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 7, και τη συν­
θήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινό­
τητας, και ιδίως το άρθρο 235, την αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου της 1ης Ιου­
λίου 1983 για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου 
που καθορίζει ένα πρόγραμμα έρευνας που θα εκτελεσθεί 
από το Κοινό Κέντρο Ερευνών για την Ευρωπαϊκή Κοι­
νότητα Ατομικής Ενέργειας και για την Ευρωπαϊκή Οικο­
νομική Κοινότητα (1984-1987) (»), 
(>) ΕΕ αριθ. C 225 της 23.8.1983, σ. 7. 
Αριθ. C 341/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12. 83 
την απόφαση του Προεδρείου της της 5ης Ιουλίου 1983 να 
αναθέσει την επεξεργασία γνωμοδότησης για το θέμα 
αυτό στο τμήμα ενέργειας και πυρηνικών υποθέσεων, 
τη γνωμοδότηση που υιοθέτησε το τμήμα αυτό κατά την 
82η συνεδρίαση του, που πραγματοποιήθηκε στις 9 
Σεπτεμβρίου 1983, 
την προφορική έκθεση του εισηγητή κ. von der Decken, 
τις συζητήσεις της κατά τη 210η σύνοδο ολομέλειας της 
που πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου 1983 
(συνεδρίαση της 28ης Σεπτεμβρίου 1983), 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
ομόφωνα: 
1. Ένταξη σε μια κοινή ερευνητική χολιτική 
1.1. Η ΟΚΕ θεωρεί την έρευνα και την ανάπτυξη ως ένα 
από τα πιο σημαντικά στοιχεία για μια θετική μελλο­
ντική οικονομική ανάπτυξη της Κοινότητας και μια βελ­
τίωση της κατάστασης της αγοράς εργασίας. ΓΥ αυτό 
αποδίδει μεγάλη σημασία στην ύπαρξη μιας πολιτικής 
και μιας στρατηγικής στον τομέα της έρευνας και επιδο­
κιμάζει το γεγονός ότι η Επιτροπή προγραμματίζει τη 
χάραξη μιας τέτοιας κοινής πολιτικής έρευνας. 
1.2. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η έρευνα συν­
δέεται με το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Κοινότητας στα 
πλαίσια ενός γενικού προγράμματος Ερευνας και Ανά­
πτυξης της Κοινότητας και ορισμένων νέων οργανωτικών 
μορφών, δηλαδή των «προγραμμάτων δράσης». Έτσι το 
ΚΚΕ θα μπορέσει να διαδραματίσει στο μέλλον πληρέ­
στερα το ρόλο του ως καταλύτη, συντονιστή και κατευ­
θυντήριου οργάνου στα πλαίσια μιας γενικής ευρωπαϊκής 
πολιτικής έρευνας και ανάπτυξης. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει 
επίσης το γεγονός ότι η Επιτροπή θεωρεί ιδιαίτερα το 
ΚΚΕ ως όργανο που χρησιμεύει για την επίτευξη των 
σκοπών που έχουν ήδη τεθεί στα πλαίσια της ερευνητικής 
στρατηγικής της. 
1.3. Η ένταξη του ΚΚΕ στο πρόγραμμα δράσης θα έχει 
ως αποτέλεσμα να υπάρχει στο μέλλον μεγαλύτερη αλλη­
λεπίδραση και πιο εποικοδομητικές αμοιβαίες ανταλλα­
γές μεταξύ του ΚΚΕ και των εθνικών ερευνητικών 
κέντρων. Στο σημείο αυτό πρέπει οι επαφές μεταξύ ΚΚΕ 
και των μεγάλων ιδιωτικών ερευνητικών κέντρων να 
γίνουν πιο εντατικές. 
2. Κύρια σημεία του προγράμματος πρόγραμμα «Super Sara», να ορίσει το δυναμικό του 
ΚΚΕ σε 2 260 άτομα και να προδιαγράψει τα ανώτατα 
όρια των αντίστοιχων οικονομικών μέσων, η Επιτροπή 
έπρεπε να επεξεργασθεί ένα εντελώς νέο πρόγραμμα. Για 
το νέο αυτό πρόγραμμα η ΟΚΕ αποφαίνεται ως εξής: 
2.2. Η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ του να συγκεντρωθούν οι 
προσπάθειες στα πλαίσια του νέου προγράμματος για το 
ΚΚΕ γύρω από τα εξής δύο κύρια θέματα: 
— ασφάλεια και προστασία του περιβάλλοντος, 
— κανόνες και πρότυπα. 
Ακριβώς επειδή το ΚΚΕ πρέπει να είναι όργανο της στρα­
τηγικής έρευνας της Κοινότητας πρέπει να αποφευχθεί με 
κάθε τρόπο η διάσπαση. Με το σκεπτικό αυτό, η ΟΚΕ 
τάσσεται υπέρ του να αφορούν τα προγράμματα δράσης 
κυρίως τα εξής θέματα: 
— βιομηχανικές τεχνολογίες, 
— σύντηξη, 
— σχάση, 
— μη πυρηνικές ενέργειες, 
— περιβάλλον. 
Η ΟΚΕ διερωτάται όμως αν η Επιτροπή έχει οργανώσει 
τελικά με αρκετή επιτυχία την πρόταση προγράμματος 
της γύρω από τα θέματα που έθεσε η ίδια ως στόχο, αν 
ληφθούν επίσης υπόψη τα κριτήρια που επέλεξε η Επι­
τροπή, όπως αναφέρονται στην παράγραφο 1.2. 
2.3. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι ορισμένες ερευ­
νητικές δραστηριότητες οι οποίες έπρεπε να υλοποιηθούν 
μόνο βάσει του μεγάλου προγράμματος «Super Sara» 
μπορούν τώρα να ενεργοποιηθούν και πάλι. 
2.4. Η ΟΚΕ λυπάται όμως επειδή η τάση της αναδιάρ­
θρωσης με τη μείωση των δραστηριοτήτων του ΚΚΕ στον 
τομέα της σχάσης ώστε να ευνοηθούν άλλες δραστηριό­
τητες έχει τώρα ατονήσει τελείως ενώ στο διάστημα 
μεταξύ 1972 και 1983 είχε πραγματοποιηθεί μια καλή 
αρχή παρ' όλες τις δυσκολίες. Εντούτοις πάνω από το 
50 ο/ο του δυναμικού και των πόρων (του ΚΚΕ) διατίθεται 
στον τομέα της σχάσης. Η ΟΚΕ, στη γνωμοδότηση της 
για το αναθεωρημένο πολυετές πρόγραμμα έρευνας του 
ΚΚΕ(') είχε εκφράσει τη λύπη της που τότε δεν ήταν 
δυνατόν, με το μεγάλο πρόγραμμα «Super Sara», να 
συνεχισθεί η τάση της αναδιάρθρωσης. Μετά τη διακοπή 
του προγράμματος «Super Sara» η ΟΚΕ περίμενε ότι θα 
γινόταν μια μεταστροφή των τάσεων στον τομέα αυτό. 
2.5. Η ΟΚΕ λυπάται ιδιαίτερα που οι δραστηριότητες 
στον τομέα της μη πυρηνικής ενέργειας έχουν μειωθεί 
τόσο πολύ. Ακόμη και αν η απόφαση για τη διακοπή των 
2.1. Αφότου το Συμβούλιο αποφάσισε στη συνεδρίαση 
του της 10ης Μαρτίου 1983 να μη προωθήσει άλλο το (») ΕΕ αριθ. C 326 της 13.12.1982. 
19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/11 
εργασιών σχετικά με τη θερμοχημική διάσπαση του ύδα­
τος είναι ίσως ορθή, τίθεται το ερώτημα μήπως θα μπο­
ρούσαν να αναληφθούν άλλες εργασίες στον τομέα της 
μη πυρηνικής ενέργειας. Η ΟΚΕ έχει επίσης τη γνώμη ότι 
οι δραστηριότητες του ΚΚΕ στον τομέα του περιβάλλο­
ντος θα έπρεπε να αναπτυχθούν περισσότερο. Στο θέμα 
αυτό πρέπει να καταβληθούν οι απαραίτητες προσπάθειες 
ώστε να αποφευχθεί η διπλή εργασία στα εθνικά και 
άλλα διεθνή ερευνητικά κέντρα. 
3. Αρμοδιότητα τον διοικητικού συμβουλίου 
3.1. Η ΟΚΕ δεν υποτιμά τις δυσχέρειες που συνεπάγεται 
η κατάρτιση ενός καλά σταθμισμένου προγράμματος 
αμέσως μετά από μια δραστική περικοπή όπως η κατάρ­
γηση του προγράμματος «Super Sara». Θεωρεί γι' αυτό 
το λόγο ότι μια μεγάλη ελαστικότητα είναι απόλυτα απα­
ραίτητη. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει επομένως την πρόταση για 
τη σύσταση ενός διοικητικού συμβουλίου, αλλά τονίζει, 
ότι οι αρμοδιότητες του διοικητικού αυτού συμβουλίου 
πρέπει να προσδιορισθούν με πολύ σαφή τρόπο. Η ΟΚΕ 
συνιστά να εξετασθεί το ενδεχόμενο να συμμετέχει στο 
διοικητικό συμβούλιο ένας εκπρόσωπος των επιστημό­
νων με την ιδιότητα του παρατηρητή. 
3.2. Η ΟΚΕ συνιστά επιπλέον, επίσης για λόγους ελα­
στικότητας, να διατεθεί το 5 ο/ο των πόρων για προκαταρ­
κτικές έρευνες και να αρχίσουν νέες δραστηριότητες με 
αξιόλογες προοπτικές. 
4. Μεγάλα προγράμματα 
4.1. Για τα μεγάλα προγράμματα, για τα οποία καταρτί­
ζονται τώρα μελέτες, δεν έχει ληφθεί προς το παρόν από­
φαση. Τα λάθη του προγράμματος «Super Sara» δε θα 
έπρεπε να επαναληφθούν. Ιδιαίτερα πρέπει να αποφευ­
χθεί αρχικά μία εσφαλμένη εκτίμηση της δαπάνης. Κατά 
την εξέταση των τριών μεγάλων προγραμμάτων «Pla­
sma-Experiment Ignitor», «Εργαστήριο δοκιμών για τρί­
τιο» και «Δονούμενη Τράπεζα» πρέπει να ληφθούν επί­
σης υπόψη τα εθνικά και διεθνή κέντρα και οι αντίστοι­
χες εμπειρίες. Τη στιγμή που θα λαμβάνονται οι απαραί­
τητες αποφάσεις δεν πρέπει να επιτραπούν πολιτικές 
πιέσεις, αλλά μόνο καθοδήγηση από αντικειμενικές 
(τεχνικές) σκέψεις. 
Βρυξέλλες, 28 Σεπτεμβρίου 1983. 5. Συμβουλευτικές Επιτροπές Προγράμματος (ΣΕΠ) 
5.1. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι η διαχείριση του προγράμματος 
θα μπορούσε να γίνει περισσότερο αποτελεσματική και 
επομένως λιγότερο δυσχερής με τα προγράμματα ερευνη­
τικής δράσης. 
5.2. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι εκτός από την παροχή συμ­
βουλευτικών υπηρεσιών οι προτεινόμενες Επιτροπές Δια­
χείρισης και Συντονισμού (CGC) στα νέα συστήματα και 
διαδικασίες θα εξυπηρετούν επίσης ένα ουσιαστικότερο 
σκοπό ως φορείς πληροφόρησης μεταξύ του Κοινού 
Κέντρου Ερευνών και των εθνικών ερευνητικών ιδρυμά­
των. 
6. Προσωπικό 
Τα προβλήματα του προσωπικού είναι κοινά για το ΚΚΕ 
και σχεδόν όλα τα μεγάλα εθνικά ερευνητικά κέντρα. Το 
πρόβλημα του γηρασμού επιδεινώνεται λόγω της ανάγκης 
για μια μεγαλύτερη αλλαγή των ερευνητικών προγραμμά­
των. 
Η ΟΚΕ θεωρεί καταρχήν τα μέτρα που προτείνει η Επι­
τροπή κατάλληλα για την επίλυση του προβλήματος, 
δηλαδή την απόλυση του γηραιότερου προσωπικού και 
την πρόσληψη προσωρινού πλεονάζοντος προσωπικού 
στη θέση του. Αυτό όμως φυσικά αποτελεί ένα οικονο­
μικό πρόβλημα. Η ΟΚΕ πάντως τονίζει επίσης ότι τα 
μέτρα αυτά δεν μπορούν να αντικαταστήσουν μια μακρο­
πρόθεσμη πολιτική για το προσωπικό. Μια τέτοια πολι­
τική όμως δεν διαφαίνεται αυτή τη στιγμή. Πρέπει να 
καταρτισθεί επειγόντως. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει επίσης 
να συζητηθεί από κοινού το πρόβλημα των συμβάσεων 
ορισμένου χρόνου. 
7. Γενικά 
Η ΟΚΕ επικροτεί, με την επιφύλαξη των παραπάνω 
παρατηρήσεων, την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με 
ένα πρόγραμμα έρευνας που θα εφαρμοσθεί από το Κοινό 
Κέντρο Ερευνών για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής 
Ενέργειας και την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα 
(1984/87). 
Η ΟΚΕ σημειώνει ότι το πρόγραμμα θα επανεξετασθεί 
μετά από τρία χρόνια. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Ετατροπής 
Francois CEYRAC