EL    EL EL 
 
EL 1   EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 12.11.2008 
SEC(2008) 2809 
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
συνοδευτικό  στην  
 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΚΑΙ  ΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
 
«Παγκόσ µια Παρακολούθηση  του Περιβάλλοντος  και της Ασφάλειας  (GMES): 
 Μέρι µνα για έναν ασφαλέστερο  πλανήτη » 
   
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
 
{COM(2008) 748 τελικό } 
{SEC(2008) 2808}  
 
EL 2   EL ΠΕΡΙΛΗΨΗ  
Η παρούσα  αξιολόγηση  αντικτύπου  προετοι µάστηκε  από τις υπηρεσίες  της Επιτροπής  ως 
συνοδευτικό  έγγραφο  στην  ανακοίνωση  µε τίτλο  «Παγκόσ µια Παρακολούθηση  του 
Περιβάλλοντος  και της Ασφάλειας  (GMES): Μέρι µνα για έναν ασφαλέστερο  πλανήτη ».  
Η ΕΕ, ο Ευρωπαϊκός  Οργανισ µός ∆ιαστή µατος (ΕΟ∆ ) και τα κράτη  µέλη τους αντίστοιχα  
έχουν  επενδύσει  σηµαντικές  προσπάθειες  Ε&Α στη γεωσκόπηση  για την ανάπτυξη  υποδο µής 
και προεπιχειρησιακών  υπηρεσιών . Τώρα  πλέον  πρέπει  να διασφαλίσου µε τη βιωσι µότητά  
τους, να συγκεράσου µε τους διάφορους  θεσµικούς  παράγοντες , να εξασφαλίσου µε την 
κατάλληλη  αντιπροσώπευση  των κρατών  µελών  της ΕΕ και τη συνεργασία  άλλων  
εµπλεκο µένων  χωρών .  
Για την επίτευξη  αυτού  του στόχου , η πρωτοβουλία  «Παγκόσ µια παρακολούθηση  για το 
περιβάλλον  και την ασφάλεια » (GMES) πρέπει  επιχειρησιακά  να υλοποιηθεί  µέσω της 
θέσπισης  ενός προγρά µµατος του οποίου  θα ηγείται  η ΕΕ, του GMES. Στόχος  του GMES 
είναι  να παρέχει  υπηρεσίες  που επιτρέπουν  την πρόσβαση  σε επακριβή  στοιχεία  και 
πληροφορίες  για το περιβάλλον  και την ασφάλεια , προσαρ µοσµένες στις ανάγκες  ενός ευρέος  
φάσµατος χρηστών .  
Από την εκτενή  διαβούλευση  µε τους ενδιαφερο µένους , η οποία  ξεκίνησε  το 2005 µε την 
ανακοίνωση  «Από τη σύλληψη  στην  υλοποίηση », διαπιστώθηκε  ότι η πρόοδος  όσον  αφορά  
την υλοποίηση  των πολιτικών  και επιχειρησιακών  στόχων  του GMES εµποδίζεται  από τα 
ακόλουθα  κύρια  προβλή µατα: 
• παρά  την προσαρ µογή στις ανάγκες  του χρήστη , που χαρακτηρίζει  το GMES, και τη 
δηµιουργία  οµάδων  εµπειρογνω µόνων  (γνωστών  ως οµάδων  υλοποίησης  υπηρεσιών ), 
προς  το παρόν  δεν υπάρχει  επίση µη διαδικασία  για τη συµµετοχή  των χρηστών  στον  
ορισµό του πεδίου  και της δοµής των υπηρεσιών ·  
• οµοίως, δεν υπάρχει  διαδικασία  για την ενσω µάτωση  των συνεισφορών  των διάφορων  
εταίρων  στην  ανάπτυξη  του GMES, κάτι που µπορεί  να οδηγήσει  στην  επικάλυψη  των 
προσπαθειών  στην  Ευρώπη . Στο πλαίσιο  αυτό , υπενθυ µίζεται  ότι τα κράτη  µέλη και οι 
διακυβερνητικές  οργανώσεις , ιδίως  ο ΕΟ∆ , έχουν  επενδύσει  σηµαντικά  ποσά  σε 
γεωσκοπικές  δραστηριότητες . Παρόλα  αυτά , δεν υπάρχει  ακόµη µια κοινή  προσέγγιση  
µεταξύ  των πλαισίων  που συνυπάρχουν  σε επίπεδο  ΕΕ και σε διακυβερνητικό  και εθνικό  
επίπεδο , τα οποία  έχουν  όλα χωριστούς  µηχανισ µούς λήψης  αποφάσεων  και 
χρηµατοδότησης ·  
• προς  το παρόν , το GMES αποτελεί  ένα σύνολο  ερευνητικών  σχεδίων  που 
χρηµατοδοτούνται  από τους προϋπολογισ µούς της ΕΕ, του ΕΟ∆  και των κρατών  µελών . 
Τα σχέδια  αυτά  αποσκοπούν  στην  ανάπτυξη  υπηρεσιών  και υποδο µής, όµως δεν µπορούν  
να εξασφαλίσουν  µια συνεχή  και ουσιώδη  ροή πληροφοριών  σε ένα επιχειρησιακό  
περιβάλλον .  
Αυτό  θα µπορούσε  να υποσκάψει  την εµπιστοσύνη  των χρηστών  και της βιοµηχανίας  έναντι  
του GMES. Το GMES θα εξακολουθούσε  να λειτουργεί  µε τη µορφή  ερευνητικών  σχεδίων , 
χωρίς  ένα συνολικό  πλαίσιο  διακυβέρνησης  για το συντονισ µό των συνεισφορών  των 
διάφορων  εταίρων  του GMES.  
 
EL 3   EL Ως εκ τούτου , οι κύριοι  στόχοι  της ανακοίνωσης  του 2008 είναι  οι εξής: 
• η υποβολή  προτάσεων  για τη συνολική  προγρα µµατική  προσέγγιση  και τη διακυβέρνηση  
του GMES στο σύνολό  του και των υπηρεσιών  και των στοιχείων  υποδο µής του· και 
• η ένδειξη  της επιθυ µίας της Επιτροπής  να προτείνει  µια βασική  πράξη  για τη θέσπιση  του 
προγρά µµατος GMES της ΕΕ, που δεν θα προδικάζει  µελλοντικές  χρηµατοδοτικές  
αποφάσεις . 
Αυτή  η προσέγγιση  δύο σταδίων , της έκδοσης  ανακοίνωσης  το 2008 και της πρότασης  µιας 
βασικής  πράξης  που θα δηµοσιευθεί  το 2009, θεωρείται  µείζονος  σηµασίας  για την επιτυχία  
του GMES, για στρατηγικούς  λόγους , αφού  είναι  σηµαντικό  να αξιοποιηθεί  η σηµερινή  
δυνα µική που δηµιούργησε  η γαλλική  προεδρία , ώστε  να γνωστοποιηθούν  τα πολιτικά  
µηνύµατα που περιέχονται  στην  ανακοίνωση  ήδη το 2008, µ ε σκοπό  την παροχή  των 
(πολιτικών ) βάσεων  για µια εκτενή  νοµική πράξη  για την πρωτοβουλία  το 2009. Επιπλέον , η 
ανακοίνωση  θα αποτελέσει  µια αποφασιστικής  σηµασίας  συνεισφορά  για τους υπουργούς  του 
ΕΟ∆ , οι οποίοι  πρέπει , το Νοέµβριο του 2008, να αποφασίσουν  σχετικά  µε τη συνέχιση  της 
ανάπτυξης  της διαστη µικής υποδο µής του GMES. 
Οι συγκεκρι µένοι στόχοι  της ανακοίνωσης  είναι  οι εξής: 
(1) προσδιορισ µός ενός διαφανούς  και βιώσι µου πλαισίου  διακυβέρνησης  που να περιέχει  
σαφή  διάκριση  των ρόλων  των εταίρων  της κοινοπραξίας  του GMES, µ ε βάση  την 
αρχή  ότι το GMES πρέπει  να αξιοποιεί  στο µέγιστο  δυνατό  βαθµό τις υπάρχουσες  
ικανότητες · 
(2) διασφάλιση  της αφοµοίωσης  από τους χρήστες , κυρίως  µέσω της συνεχούς  
συµµετοχής  χρηστών , ώστε  να παρα µένει το GMES προσαρ µοσµένο στις ανάγκες  των 
χρηστών · 
(3) επαναβεβαίωση  στους  ενδιαφερο µένους  της δέσµευσης  της Επιτροπής  για το GMES, 
στην  ευαίσθητη  φάση  επίδειξης  που προηγείται  της επιχειρησιακής  λειτουργίας ·  
(4) περιγραφή  του τρόπου  υλοποίησης  σε ένα εύλογο  χρονοδιάγρα µµα του πλαισίου  
διακυβέρνησης  και χρηµατοδότησης . 
Εκτός  από την αφετηρία  που περιγράφεται  ανωτέρω , η αξιολόγηση  αντικτύπου  προσδιορίζει  
τις ακόλουθες  επιλογές  όσον  αφορά  τη βιωσι µότητα  της χρηµατοδότησης  (S) της παροχής  
υπηρεσιών  και συνεισφοράς  στην  ανάπτυξη  υποδο µής και λειτουργιών , πέραν  της έρευνας : 
• Καµία ενέργεια , επιλογή  S0: Η ΕΕ συνεχίζει  να περιορίζει  τη χρηµατοδοτική  της 
συνεισφορά  προς  το GMES σε πόρους  έρευνας · 
• Επιλογή  S1: Οµοίως µε την προηγού µενη επιλογή  έως το 2013, υποβολή  όµως πρότασης  
προγρά µµατος στο πλαίσιο  της προπαρασκευής  του επόµενου χρηµατοδοτικού  πλαισίου . 
Αφήνεται  ένα κενό ανάµεσα στην  προπαρασκευαστική  δράση  (2008-2010) και το 2014· 
• Επιλογή  S2: Πρόταση  ενός κοινοτικού  προγρά µµατος σε εύθετο  χρόνο  για τη γεφύρωση  
του κενού  ανάµεσα στο 2011 και το 2014. 
Όσον  αφορά  τους ρόλους  και τις αρµοδιότητες  των διάφορων  παραγόντων  (σχέδιο  
διακυβέρνησης  G), οι διαθέσι µες πολιτικές  επιλογές  είναι  οι εξής: 
 
EL 4   EL • Καµία ενέργεια , επιλογή  G0: ∆εν διατηρείται  ειδική  δοµή διακυβέρνησης  εντός  της 
Επιτροπής , επιπλέον  των δοµών για τη διαχείριση  ερευνητικών  πόρων . 
• Επιλογή  G1: Η Επιτροπή  αναλα µβάνει  αυστηρό  πολιτικό  και διαχειριστικό  έλεγχο  και 
είναι  επιφορτισ µένη µε τη διαχείριση  του προγρά µµατος GMES, µ ια επίση µη διαδικασία  
για τη συλλογή  των απαιτήσεων  των χρηστών  και το συντονισ µό των συνεισφορών  
διαφόρων  εταίρων  του GMES, που εξακολουθούν  να λειτουργούν  σύµφωνα  µε την εντολή  
τους και µε δικό τους σύστη µα διακυβέρνησης .  
• Επιλογή  G2: Η Επιτροπή  µπορεί  να προτείνει  τη δηµιουργία  ενος νέου εξωτερικού  φορέα  
(π.χ. κοινοτικό  οργανισ µό) ή να επεκτείνει  την εντολή  ενός υπάρχοντος  κοινοτικού  φορέα , 
για τη διαχείριση  του προγρά µµατος εξ ονόµατός της. 
• Επιλογή  G3: ∆ηµιουργία  ενός ενιαίου  φορέα  διακυβέρνησης  για τη διαχείριση  όλων  των 
στοιχείων  του GMES και την εκπροσώπηση  όλων  των ενδιαφερο µένων . 
• Επιλογή  G4. Η αρµοδιότητα  για τη συνολική  διαχείριση  του προγρά µµατος ανατίθεται  
στον  ΕΟ∆ . 
Το σενάριο  αφετηρίας  που περιγράφεται  ανωτέρω  θα αντιστοιχεί  σε έναν συνδυασ µό των 
επιλογών  µη αλλαγής  S0-G0. Αποτελεί  το συγκριτικό  δείκτη  για τους αντικτύπους  των άλλων  
σεναρίων . Ο συνδυασ µός επιλογών  για τη βιώσι µη χρηµατοδότηση  και διακυβέρνηση  µπορεί  
να συνοψιστεί  ως ακολούθως  και οδηγεί  στην  περαιτέρω  ανάλυση  τεσσάρων  σεναρίων . 
 G0 G1 G2 G3 G4 
S0 Αφετηρία  Απορρίπτεται Απορρίπτεται Απορρίπτεται  Απορρίπτεται
S1 Απορρίπτεται  Εκδοχή  1 Εκδοχή  2 Απορρίπτεται  Απορρίπτεται
S2 Απορρίπτεται  Εκδοχή  3 Εκδοχή  4 Απορρίπτεται  Απορρίπτεται
Όλοι  οι συνδυασ µοί που περιλα µβάνουν  τις επιλογές  S0 και G0 απορρίπτονται , διότι  
αντιστοιχούν  σε ένα µεγάλο  βαθµό στην  αφετηρία  που περιγράφεται  ανωτέρω . Τέλος , όλοι οι 
συνδυασ µοί που περιλα µβάνουν  την επιλογή  G4 απορρίφθηκαν  για δύο κύριους  λόγους . 
Πρώτον , το πλαίσιο  διακυβέρνησης  πρέπει  να σέβεται  το ρόλο  της Επιτροπής , όπως  αυτός  
ορίζεται  στη συνθήκη  ΕΚ και τη νοµολογία  του Ευρωπαϊκού  ∆ικαστηρίου  σχετικά  µε τη 
θεσµική ισορροπία  εντός  της ΕΚ. Συνεπώς , δεν είναι  δυνατόν  να αναθέσει  η Επιτροπή  την 
πολιτική  αρµοδιότητα  για το συντονισ µό και τη διαχείριση  του προγρά µµατος GMES σε έναν 
εξωτερικό  φορέα  όπως  τον ΕΟ∆ . Επιπλέον , η υλοποίηση  του GMES υπερβαίνει  την τεχνική  
ικανότητα  και την εντολή  του ΕΟ∆ . Συγκεκρι µένα, παρότι  ο ΕΟ∆  έχει αναλάβει  καίριο  
συντονιστικό  ρόλο  για τη διαστη µική πτυχή , για πολιτικούς , πρακτικούς  και νοµικούς  
λόγους , δεν µπορεί  να αναλάβει  τη διαχείριση  των συνιστωσών  «επιτόπια  υποδο µή» και 
«παροχή  υπηρεσιών ». 
 
EL 5   EL Ο συνδυασ µός των επιλογών  που δεν απορρίπτονται  αναλύεται  υπό το πρίσµα των 
συγκεκρι µένων  στόχων  της ανακοίνωσης , όπως  περιγράφονται  στον  ακόλουθο  πίνακα . 
Στόχοι  
 ∆ιαφανές  και 
κατάλληλο  
πλαίσιο  
διακυβέρνησης  Συµµετοχή  
των χρηστών  Σταθεροποίηση  
της 
βιοµηχανικής  
βάσης  (ανάντη  
και κατάντη ) Εφαρ µοσιµότητα  
στο απαιτού µενο 
χρονικό  πλαίσιο  
Εκδοχή  1 + + - + 
Εκδοχή  2 + + - -- 
Εκδοχή  3 ++ ++ ++ + 
Εκδοχή  4 + ++ ++ -- 
Η χρονικά  έγκαιρη  υποβολή  πρότασης  ενός κοινοτικού  προγρά µµατος για την εξασφάλιση  
της συνέχειας  µετά τις προπαρασκευαστικές  ενέργειες , όπως  προβλέπεται  στην  εκδοχή  3, 
κρίνεται  η καταλληλότερη  για την επίτευξη  των στόχων  της ανακοίνωσης  και για την 
ανταπόκριση  στις επιφυλάξεις  που εξέφρασαν  έως τώρα  οι ενδιαφερό µενοι. Ο συνδυασ µός 
της µε την εσωτερική  δοµή διαχείρισης  της Επιτροπής  θα ελαχιστοποιήσει  τα εµπόδια  
υλοποίησης .