Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την πρόσθια προστασία των μηχανοκίνητων οχημάτων έναντι ενσφηνώσεως και για την τροποποίηση της οδηγίας 70/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου"(1)

(1999/C 209/03)

Στις 25 Μαΐου 1999, το Συμβούλιο, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης, αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα ενιαίας αγοράς, παραγωγής και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Colombo, στις 18 Μαΐου 1999.

Κατά την 364η σύνοδο ολομέλειας της 26ης και 27ης Μαΐου 1999 (συνεδρίαση της 26ης Μαΐου 1999), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 109 ψήφους υπέρ και μία αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η υπό εξέταση πρόταση οδηγίας έχει ως στόχο την μείωση των συνεπειών των τροχαίων ατυχημάτων στα οποία ενέχονται σε μεγάλο αριθμό επαγγελματικά οχήματα μάζας ανώτερης των 3.5 τόνων.

1.2. Με την παρούσα νομοθετική πρωτοβουλία, με την οποία συμφώνησαν οι ενδιαφερόμενοι οργανισμοί μέσω μιας ευρείας διαβούλευσης, επιδιώκεται να περιληφθούν στις ευρωπαϊκές νομικές διατάξεις οι τεχνικοί κανόνες που απαιτούνται για την έγκριση τύπου των διατάξεων πρόσθιας προστασίας έναντι ενσφηνώσεως στα οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων μέγιστης μάζας.

1.3. Η οδηγία προβλέπει έως την 1η Οκτωβρίου 2003, για όλα τα νέα οχήματα που θα κυκλοφορήσουν, την υποχρεωτική εγκατάσταση και έγκριση τύπου διάταξης έναντι ενσφηνώσεως ως τεχνική ανεξάρτητη μονάδα χωρίς να αναμένεται η ολοκλήρωση της διαδικασίας για την έγκριση ΕΚ τύπου που αφορά ολόκληρο το όχημα.

1.4. Η διάταξη αυτή εντάσσεται στην πολιτική περιορισμού των επιπτώσεων των τροχαίων ατυχημάτων και οφείλεται στη διαπίστωση της Επιτροπής ότι πάνω από το 80 % των θυμάτων σε αυτά τα ατυχήματα είναι επιβάτες αυτοκινήτων και ελαφρών επαγγελματικών οχημάτων.

1.5. Η παρούσα διάταξη θα καλύψει επίσης ένα νομικό κενό διότι, αν και υπάρχουν αρκετές κοινοτικές νομοθετικές παρεμβάσεις(2) για την ασφάλεια και τη δράση πρόληψης τόσο για τον αριθμό όσο και για τις συνέπειες των ατυχημάτων, καμιά πρωτοβουλία στο παρελθόν δεν αφορούσε την πρόσθια προστασία έναντι της ενσφήνωσης των βαρέων επαγγελματικών οχημάτων.

1.6. Η πρόταση οδηγίας ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές της Συνθήκης που στο άρθρο 75 ορίζει, μεταξύ άλλων, την υιοθέτηση μέτρων που θα συμβάλουν στην ασφάλεια των μεταφορών. Επίσης η οδηγία είναι σύμφωνη με τα όσα προβλέπονται από την Επιτροπή στην Ανακοίνωσή της για την οδική ασφάλεια(3), στην οποία προβλέπεται μεταξύ άλλων, ο σχεδιασμός των οχημάτων ούτως ώστε σε περίπτωση ατυχήματος η ζημιά που θα προκληθεί στην πιο ευάλωτη πλευρά να μειωθεί στο ελάχιστο (Παρ. ΙΙΙ, μέρος ΙΙΙ).

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με το στόχο μείωσης των συνεπειών των τροχαίων ατυχημάτων στα οποία ενέχονται τα επαγγελματικά οχήματα μάζας ανώτερης των 3.5 τόνων, με την υποχρέωση να διαθέτουν τις κατάλληλες διατάξεις έναντι της πρόσθιας ενσφήνωσης.

2.2. Πρόκειται για μια πρόταση που εντάσσεται στο γενικό πλαίσιο του προβληματισμού της οδικής κυκλοφορίας δεδομένου ότι η ΟΚΕ έχει ήδη αποφανθεί σχετικά στη γνωμοδότησή της με θέμα:"Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Προώθηση της οδικής ασφάλειας στην ΕΕ: Πρόγραμμα 1997-2001"(4).

2.3. Η ΟΚΕ θεωρεί καθοριστικής σημασίας την εξέταση των μέτρων για τη συγκεκριμένη κατηγορία οχημάτων διότι οι ζημιές που προκαλούνται από τα ατυχήματα εξαρτώνται από την ταχύτητα αλλά και από τη σχέση του όγκου των ενεχόμενων οχημάτων.

2.4. Η αναλυτική και συγκεκριμένη εξέταση αυτής της τεχνικής/κατασκευαστικής πτυχής αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη μείωση του αριθμού των τραυματιών και των θανάτων με όλες τις θετικές συνέπειες κυρίως στον κοινωνικό τομέα, καθώς και για τη μείωση των ιατρικών δαπανών που συνεπάγονται. Εξάλλου η διάταξη αυτή δεν έχει υψηλό κόστος, κυρίως δε σε σχέση με τα πλεονεκτήματα που παρέχει για την ασφάλεια.

2.5. Εξάλλου υπάρχει συμφωνία για την ένταξη της ΕΕ στην συμφωνία της Οικονομικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Ευρώπη που προβλέπει την ένταξη σε ενιαίες τεχνικές προδιαγραφές έγκρισης τύπου και την αμοιβαία αναγνώριση των εγκρίσεων τύπου των εξαρτημάτων και των τμημάτων των μηχανοκίνητων οχημάτων.

2.6. Πράγματι η κοινοτική ρύθμιση επιβάλει την υποχρεωτική υιοθέτηση όλων αυτών των κατασκευαστικών λεπτομερειών και εξαρτημάτων που έχουν σημαντικές και θετικές συνέπειες στη μορφή των οχημάτων και αυξάνουν την ασφάλεια της κυκλοφορίας.

2.7. Οι κανονισμοί που απορρέουν από τη συμφωνία της Οικονομικής Επιτροπής του ΟΗΕ έχουν πράγματι προαιρετική εφαρμογή και δεν είναι κατά συνέπεια υποχρεωτικοί. Αντίθετα οι ευρωπαϊκοί κανόνες είναι δεσμευτικοί και ισχύουν ή άμεσα ή αφού εγκριθούν.

2.8. Εξάλλου πρέπει να υποστηριχθεί η προσχώρηση της ΕΕ διότι την εν λόγω συμφωνία υπογράφουν 34 χώρες μεταξύ των οποίων πολλές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης: τούτο θα καταστήσει ευκολότερη την συμπερίληψη των προβληματισμών αυτών στις διαπραγματεύσεις ένταξης.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά των διατάξεων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία εξετάστηκαν και συζητήθηκαν στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας 29 της Οικονομικής Επιτροπής για την Ευρώπη του ΟΗΕ που είναι υπεύθυνη για τις τεχνικές προδιαγραφές που αφορούν τα μηχανοκίνητα οχήματα και υποβλήθηκαν στους τεχνικούς και στους εκπροσώπους των ενδιαφερόμενων υπουργείων των 34 χωρών μελών της εν λόγω επιτροπής. Εξυπακούεται συνεπώς ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα αξιόπιστο σύστημα.

3.2. Η διάταξη που εγκρίθηκε είναι εδραιωμένη στο αμάξωμα και παρέχει επαρκείς εγγυήσεις αποτελεσματικότητας και ασφάλειας. Η ΟΚΕ γνωρίζει ότι οι αυτοκινητοβιομηχανίες εξετάζουν και αξιολογούν πιο πολύπλοκες κατασκευές για την απορρόφηση ενέργειας (βλ. επίσης μέρος ΙΙΙ της ανακοίνωσης) αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν προκύψει επιστημονικοτεχνικές αποδείξεις για την υιοθέτηση βραχυπρόθεσμα παρόμοιων διατάξεων.

3.3. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή πρέπει ζητήσει ρητές δεσμεύσεις από την αυτοκινητοβιομηχανία και τα κράτη μέλη ότι θα προωθήσουν την έρευνα και την ανάπτυξη όλων των καινοτόμων τεχνολογιών που συμβάλλουν στην αύξηση της οδικής ασφάλειας.

3.4. Είναι απαραίτητο, τουλάχιστον για την ιταλική έκδοση να διορθωθεί η πρόταση της Επιτροπής με την αντικατάσταση στο άρθρο 2, σημείο 2, δεύτερη περίπτωση, της λέξης "μπορούν" με την λέξη "οφείλουν" (να αρνούνται την καταχώρηση).

3.5. Στο φως των παρατηρήσεων αυτών, η ΟΚΕ εγκρίνει την πρόταση οδηγίας.

Βρυξέλλες, 26 Μαΐου 1999.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice RANGONI-MACHIVELLI

(1) EE C 89 της 30.3.1999, σ. 11.

(2) Βλέπε για παράδειγμα την πρόταση οδηγίας "εσωτερική διαρρύθμιση των μηχανοκίνητων οχημάτων", γνωμοδότηση ΕΕ C 407 της 28.12.1998 και την πρόταση οδηγίας "Οπίσθια προστασία έναντι της ενσφηνώσεως των οχημάτων", γνωμοδότηση ΕΕ C 407 της 28.12.1998.

(3) Ανακοίνωση Προώθηση της οδικής ασφάλειας στην ΕΕ. Πρόγραμμα 1997-2000 - COM(97) 131 τελικό της 9.4.1997.

(4) ΕΕ C 73 της 9.3.1998.