Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου σχετικά με την 16η τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3094/86, για την θέσπιση ορισμένων τεχνικών μέτρων διατήρησης των αλιευτικών πόρων () (94/C 393/26)

Στις 12 Απριλίου 1994, και σύμφωνα με τα άρθρα 48 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει την γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε την γνωμοδότησή του την 1η Σεπτεμβρίου 1994 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Muρiz Guardado.

Κατά την 318η σύνοδο ολομελείας, συνεδρίαση της 15ης Σεπτεμβρίου 1994, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία (7 ψήφοι κατά και 12 αποχές) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Πρόκειται για μία γνωμοδότηση σχετικά με μία προβληματική μορφή αλιείας που, σύμφωνα με τις εκθέσεις των τεχνικών και βιολόγων, έχει επιβλαβείς συνέπειες 7 γι`αυτό το λόγο, τα Ηνωμένα Έθνη, όπως και άλλοι σημαντικοί οργανισμοί, υποδεικνύουν να απορριφθεί αυτή η μορφή αλιείας.

Το πρόβλημα αυτής της μορφής αλιείας επικεντρώνεται στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό, από τον 30o W μεσημβρινό ως το Βισκαϊκό Κόλπο, δεδομένου ότι για την Βαλτική υπάρχει διαφορετική αντίληψη του θέματος και απαιτείται μία ανεξάρτητη μελέτη.

Η συζήτηση του θέματος της χρησιμοποίησης μεγάλων παρασυρόμενων απλαδιών άρχισε στην Ευρώπη εδώ και πάνω από 5 χρόνια και βασίζεται, αφενός, στην επίδραση της τεχνικής αυτής στους υπό εκμετάλλευση ιχθυότοπους και τις αντιπαραθέσεις που προκύπτουν μεταξύ των σκαφών που χρησιμοποιούν την τεχνική αυτή και των σκαφών που δεν την χρησιμοποιούν, και, αφετέρου, στις οικολογικές συνέπειες των δευτερευόντων ή παρεμπιπτόντων αλιευμάτων, προφανώς θαλάσσιων κητών, καθώς και στα προβλήματα ναυσιπλοΐας για κάθε τύπο σκαφών.

Εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ήδη σε μία δυναμική μείωσης της αλιευτικής δραστηριότητας, λόγω της έλλειψης ισορροπίας μεταξύ αλιευτικών πόρων και αλιευτικής δραστηριότητας, η ΟΚΕ θεωρεί ότι μία μέθοδος αλιείας με επιβλαβείς συνέπειες όπως αυτή, η οποία χρησιμοποιείται από περιορισμένο μόνο αριθμό αλιέων, πρέπει να καταργηθεί και το πολύ-πολύ να επιτραπεί στους αλιείς αυτούς η αλιεία με δίχτυα μήκους 2,5 χλμ. μέσα στα όρια των 12 ναυτικών μιλίων στα χωρικά ύδατα κάθε κράτους μέλους, όπως ήδη απεφάνθη το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το Δεκέμβριο.

1. Γενικές παρατηρήσεις

Η ΟΚΕ θεωρεί ότι, σε γενικές γραμμές, πρέπει να εγκριθεί η πρόταση κανονισμού, και διατυπώνει τις ακόλουθες παρατηρήσεις :

1.1. Η ανεξέλεγκτη επέκταση αυτού του είδους αλιείας αντιπροσωπεύει σοβαρό κίνδυνο, δεδομένου ότι μπορεί να προκαλέσει υπερβολική αύξηση της αλιευτικής δραστηριότητας για τα είδη-στόχο, και να αποτελέσει σοβαρό κίνδυνο για την πλοϊμότητα των σκαφών, καθώς δεν τηρείται ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3094/86, με τον οποίο θεσπίζονται συγκεκριμένα τεχνικά μέτρα διατήρησης των αλιευτικών πόρων, πράγμα για το οποίο απαιτείται έλεγχος και αυστηρή και αδιάκοπη επαγρύπνηση.

1.1.1. Η αύξηση της αλιευτικής δραστηριότητας ακολούθησε ένα ρυθμό 250 % περίπου από το 1988 έως το 1992, ενώ τα αλιεύματα θα αυξηθούν από 750 τόννους το 1988 σε 7 300 τόννους (προσωρινά στοιχεία) το 1993, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής (94) 50 τελικό, 8/4/1994 (σημείο 4.2.3 και πίνακες 1 και 2, σ. 25).

1.2. Η αλιεία σολομού και σολομοειδών με παρασυρόμενα απλάδια στη Βαλτική Θάλασσα πρέπει να ρυθμιστεί από τη Διεθνή Επιτροπή για την Αλιεία στη Βαλτική Θάλασσα, δεδομένου ότι η κατάσταση που επικρατεί στη θάλασσα αυτή είναι εντελώς διαφορετική από την κατάσταση που επικρατεί στον Ατλαντικό.

1.3. Για τα σκάφη που χρησιμοποιούν παρασυρόμενα απλάδια μήκους μέχρι 5 χλμ. πρέπει να επιτραπεί η αλιεία με παρασυρόμενα απλάδια μήκους μέχρι 2,5 χλμ., ή να εισπραχθούν άμεσα στην περίπτωσή τους όλες οι κοινοτικές ενισχύσεις για τη μετατροπή του στόλου. Αυτή η μετατροπή πρέπει να πραγματοποιηθεί σε όλα τα αλιευτικά σκάφη, το συντομότερο δυνατόν, και με συνεκτίμηση των κοινωνικών επιπτώσεων.

1.4. Η αλιεία με παρασυρόμενα απλάδια θα μπορούσε να συνεχιστεί, εάν πραγματοποιείται όντως υπό ελεγχόμενες συνθήκες, κατ`εφαρμογή του αντίστοιχου ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Δεκέμβριος 1993), που προτείνει να μπορεί η Επιτροπή, μετά από προηγούμενη και αρκούντως αιτιολογημένη πρόταση ενός κράτους μέλους, να επιτρέψει την χρησιμοποίηση αυτού του τρόπου αλιείας μέσα στα όρια των 12 ναυτικών μιλίων, σύμφωνα με ρυθμιστικές διατάξεις που πρέπει να θεσπιστούν ανάλογα με την εκάστοτε συγκεκριμένη περίπτωση.

1.5. Η χρησιμοποίηση των παρασυρόμενων απλαδιών δεν πρέπει να αποτελεί κίνδυνο για την ναυσιπλοΐα 7 το δίχτυ πρέπει υποχρεωτικά να παραμένει προσδεδεμένο στο σκάφος ενώ το σχοινί των φελλών (επάνω γραντί) των διχτύων αυτών πρέπει να βυθίζεται. Έχουν ήδη δημιουργηθεί επεισόδια, ιδιαίτερα τη νύχτα, μεταξύ αλιευτικών σκαφών και περιπολικών σκαφών, κατά τα οποία οι έλικές τους ακινητοποιήθηκαν από επιπλέοντα παρασυρόμενα απλάδια που δεν ήταν αρκετά τεντωμένα ή δεν είχαν επαρκή επισήμανση.

1.5.1. Η παρουσία του σχοινιού των φελλών στην επιφάνεια αποτελεί, γενικά, κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα, πράγμα που καθιστά αναγκαίο να υπάρχουν οι προαναφερθείσες συνθήκες, δεδομένου ότι η παρακολούθηση που γίνεται στη θάλασσα, ιδιαίτερα από τους επόπτες της Επιτροπής, επιβεβαιώνει το γεγονός ότι ο κίνδυνος αυτός μειώνεται σημαντικά αν βυθιστεί το σχοινί των φελλών έστω και σε μικρό βάθος.

1.6. Τα σκάφη που χρησιμοποιούν δίχτυα μήκους έως 2,5 χλμ. πρέπει να υπόκεινται σε συμπληρωματικές ρυθμιστικές διατάξεις που να λαμβάνουν υπόψη τις βιολογικές συνέπειες που μπορούν να προκαλέσουν.

1.7. Η χρησιμοποίηση αυτής της μεθόδου αλιείας συνεπάγεται την αλίευση μεγάλου αριθμού παρεμπιπτόντων ειδών. Υπάρχουν ψηφίσματα () της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών με τα οποία ζητείται η άμεση παύση της επέκτασης της αλιείας ανοικτής θάλασσας μεγάλης κλίμακας με παρασυρόμενα απλάδια στις ζώνες ανοικτής θάλασσας του Βορείου Ειρηνικού και σε όλες τις ζώνες ανοικτής θάλασσας εκτός του Ειρηνικού Ωκεανού.

1.8. Ο ορισμός των μεγάλων παρασυρόμενων απλαδιών που είναι ευρύτερα αποδεκτός είναι ο ορισμός της Σύμβασης Wellington ο οποίος καθορίζει το μήκος των διχτυών στα 2,5 χλμ. - υπάρχουν και πιό περιοριστικοί ορισμοί. Για το λόγο αυτό, δεν πρέπει να τίθεται θέμα χρησιμοποίησης παρασυρόμενων απλαδιών μήκους 5 χλμ.

1.9. Κατά την Επιστημονική και Τεχνική Επιτροπή Αλιείας, αυτή η μέθοδος αλιείας, για να είναι αποδοτική, απαιτεί 1 χλμ. διχτυού ανά αλιέα επί του πλοίου, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα ορισμένοι αλιείς να χρησιμοποιούν παραπλανητικό μήκος, με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλος αριθμός παρεμπιπτόντων αλιευμάτων, όπως εξάλλου παραδέχεται η προαναφερθείσα επιτροπή.

1.10. Η ΟΚΕ προτείνει να πραγματοποιηθούν επειγόντως μελέτες για την αλιεία με παρασυρόμενα απλάδια που θα αποβλέπουν στην ενδεχόμενη απαγόρευση ή κατάργησή τους λόγω των επιπτώσεών τους :

- στη διατάραξη του οικοσυστήματος,

- στα προβλήματα πλοϊμότητας,

- στην αύξηση της αλιευτικής δραστηριότητας,

- στη μείωση των θέσεων εργασίας στα σκάφη,

- σε ό,τι αφορά τη συμβατότητα με τις διεθνείς δεσμεύσεις της Κοινότητας.

Εν τω μεταξύ, η ΟΚΕ ζητεί την αυστηρή εφαρμογή των ισχυόντων κανονισμών.

2. Ειδικές παρατηρήσεις

Άρθρο 9α

Σημείο 2 - Αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η χρησιμοποίηση παρασυρόμενων απλαδιών μήκους μεγαλύτερου από 2,5 χλμ. καταργήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1993, η ΟΚΕ δεν κατανοεί γιατί πρέπει να παραχωρηθούν εκ νέου προνόμια για τα σκάφη τα οποία είναι εγγεγραμμένα σε κοινοτικό νηολόγιο από το 1992. Είναι παράλογο να υπάρχει συγχρόνως έγκριση και κατάργηση.

Σημείο 3 - Είναι απαραίτητο να θεσπιστεί ένας ειδικός κανονισμός επί του θέματος σύμφωνα με τον οποίο θα απαιτείται να εγγραφούν τα αλιευτικά σκάφη σ`ένα κατάλογο που θα καταρτίσει η Επιτροπή με βάση αιτιολογημένες αιτήσεις, ενώ για κάθε σκάφος θα προβλέπονται παρασυρόμενα απλάδια συνολικού σωρευτικού μήκους έως 21 χλμ. Αυτός ο ειδικός κανονισμός θα πρέπει να θεσπιστεί από τη Διεθνή Επιτροπή Αλιείας της Βαλτικής Θάλασσας.

Σημείο 4 - Πρέπει να απαλειφθεί.

Άρθρο 9α α

Σημείο 3 - Η ΟΚΕ φρονεί ότι οι αναλογικές μειώσεις για τα έτη 1995, 1996 και 1997 πρέπει να αναφέρονται συγκεκριμένα σε αλιεύματα και σε αλιευτική δραστηριότητα (σκάφη), επειδή σκοπός του παρόντος σχεδίου κανονισμού είναι η εξαφάνιση και μετατροπή του στόλου που αλιεύει με παρασυρόμενα απλάδια, με έτος αναφοράς τα σκάφη που υφίστανται το έτος 1993.

Σημείο 4 - Ο υπολογισμός της αλιευτικής δραστηριότητας γίνεται με βάση τα αλιεύματα, τον αριθμό σκαφών και την ημερήσια χρησιμοποίηση ενός χιλιομέτρου παρασυρόμενου απλαδιού.

Η αλιευτική προσπάθεια και τα αλιεύματα αναφοράς για κάθε είδος στόχο συνίστανται στο σύνολο της αλιευτικής δραστηριότητας και των αλιευμάτων των σκαφών που χρησιμοποίησαν το 1993 παρασυρόμενα απλάδια που δεν υπερέβαιναν τα 2,5 χλμ.

Σημείο 5 - Τίθεται εκ νέου θέμα 5 χλμ. Η ΟΚΕ φρονεί ότι το σχέδιο κανονισμού πρέπει να βασίζεται στο ανώτατο όριο των 2,5 χλμ. και ότι, στην πράξη, αυτό εφαρμόζεται ήδη το 1994.

Άρθρο 9γ

Σημείο 1 - Σε ολόκληρο το άρθρο αυτό πρέπει να απαλειφθεί η φράση « μεγαλύτερου των ». Φρονούμε ότι δεν πρέπει να γίνεται λόγος για μήκος μεγαλύτερο των 2,5 χλμ. για τους λόγους που παρατίθενται παραπάνω.

Σημείο 2 - Στο σημείο αυτό πρέπει να απαλειφθεί η αναφορά στο άρθρο 9α), παράγραφοι 2 και 3, πρέπει δε να διατυπωθεί ως εξής :

« Όλα τα σκάφη που χρησιμοποιούν αυτόν τον τρόπο αλιείας πρέπει να διατηρούν επ`αυτών πομπό αναγγελίας στίγματος που να επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους τη σημαία του οποίου φέρουν, να τα εντοπίζουν ανά πάσα στιγμή, ανεξάρτητα από τα θαλάσσια ύδατα στα οποία πλέουν ή το λιμάνι στο οποίο βρίσκονται. »

Σημείο 3 - Οι πληροφορίες που προκύπτουν από τα ημερολόγια των σκαφών και τα δελτία εκφόρτωσης, τα στοιχεία εντοπισμού που συλλέγονται δυνάμει της παραγράφου 2 καθώς και τα στοιχεία που προκύπτουν από τις επιθεωρήσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1, αποτελούν αντικείμενο συστηματικής και διασταυρούμενης αμέσως αξιολόγησης, η οποία υποστηρίζεται, εφόσον παρίσταται ανάγκη, από εναέριο έλεγχο.

Σημείο 4 - Όπως και το σημείο 2, φρονούμε ότι το άρθρο αυτό πρέπει να διατυπωθεί ως εξής :

« Όλα τα αλιευτικά σκάφη που χρησιμοποιούν αυτόν τον τρόπο αλιείας δέχονται παρατηρητές, οι οποίοι ορίζονται από το κράτος μέλος τη σημαία του οποίου φέρει το σκάφος. Αυτοί επιβιβάζονται στα αλιευτικά σκάφη που αναπτύσσουν αλιευτική δραστηριότητα και αναφέρονται στο άρθρο 9 α), παράγραφοι 2 και 3, επί δέκα συνεχείς ημέρες τουλάχιστον ανά σκάφος κατά τη διάρκεια της αλιευτικής εξόρμησης. Βάσει αυτού, πρέπει να εξασφαλίζεται κάθε μήνα η παρουσία παρατηρητών κατά τη διάρκεια του ημίσεος τουλάχιστον του συνολικού αριθμού ημερών αλιείας. Οι παρατηρητές διαπιστώνουν και επισημαίνουν τις αλιευτικές δραστηριότητες των σκαφών επί των οποίων έχουν επιβιβαστεί, σε έκθεση που διαβιβάζουν στο τέλος της περιόδου παρατήρησης στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους τη σημαία του οποίου φέρουν. Οι αρχές αυτές τη διαβιβάζουν εκ νέου στην Επιτροπή. »

Σημείο 5 - Το συνολικό βάρος του μακρύπτερου τόννου που εκφορτώνεται από τα (90) συνολικά αλιευτικά σκάφη με άδεια αλιείας για παρασυρόμενα απλάδια συνολικού μήκους μέχρι 2,5 χλμ., δεν μπορεί να υπερβεί για το 1994 τους 4 200 τόννους.

Επεξήγηση :

Εάν τα αλιευτικά σκάφη που μπόρεσαν να χρησιμοποιήσουν παρασυρόμενα απλάδια μήκους μέχρι 5 χλμ. αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο του συνόλου των αλιευτικών σκαφών και θεσπισθεί ότι τα αλιεύματά τους δεν μπορούν να υπερβούν για το 1994 τους 2 800 τόννους, τούτο σημαίνει :

- 30 αλιευτικά σκάφη - 5 χλμ. = 2 800 τόνοι

- 60 αλιευτικά σκάφη - 2,5 χλμ. = 2 800 τόνοι

----

σύνολο αλιευμάτων : 5 600 τόνοι

Σε περίπτωση που απαγορευτεί το μήκος 5 χλμ. για τα παρασυρόμενα απλάδια, τούτο θα σημαίνει ότι και τα 90 αλιευτικά σκάφη θα πρέπει να χρησιμοποιούν απλάδια μήκους 2,5 χλμ., και έτσι το ανώτατο δυνατό όριο αλιευμάτων θα είναι το εξής :

- 30 αλιευτικά σκάφη - 2,5 χλμ. = 1 400 τόνοι

- 60 αλιευτικά σκάφη - 2,5 χλμ. = 2 800 τόνοι

----

σύνολο αλιευμάτων : 4 200 τόνοι

Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 1994.

Η Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Susanne TIEMANN

() ΕΕ αριθ. C 118 της 29. 4. 1994, σ. 2.

() 44/225, 85η σύνοδος ολομέλειας της 22ας Δεκεμβρίου 1988 7 45/197, 71η σύνοδος ολομέλειας της 21ης Δεκεμβρίου 1990 7 46/215, 79η σύνοδος ολομέλειας της 20ης Δεκεμβρίου 1991.