EL ECB -PUBLIC 
 
 
ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ  
της 20ης  Φεβρουαρίου  2013 
σχετικά με τ η διανομή κερδών της Τράπεζας της Ελλάδος  
(CON/201 3/15) 
 
Εισαγωγή  και νομική  βάση  
Στις 31 Ιανου αρίου  2013  η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έλαβε αίτημα της Τράπεζας της 
Ελλάδος  για τη διατύπωση γνώμης αναφορικά  με σχέδιο νομοθετικών διατάξεων που τροποποι ούν το 
καταστατικ ό της τελευταίας  (εφεξής το «σχέδιο διατάξεων») . 
Η αρμοδιότητα της ΕΚΤ για τη διατύπωση γνώμης βασίζεται στα άρθρα 127 παράγραφος 4 και 282 
παράγραφος 5 της συν θήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο άρθρο 2 παράγραφος 1, 
τρίτη περίπτωση, της απόφασης 98/415/ΕΚ του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 1998 σχετικά με τη 
διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας με τις εθνικές αρχές για τα σχέδια νομοθετι κών 
διατάξεων1, καθώς το σχέδιο διατάξεων αφορά την Τράπεζα της Ελλάδος . Η παρούσα  γνώμη  εκδόθηκε  
από το διοικητικό  συμβούλιο , σύμφωνα  με το άρθρο  17.5 πρώτη  πρόταση  του εσωτερικού  κανονισμού  
της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας . 
 
1.  Σκοπός  του σχεδίου  διατά ξεων  
Το σχέδιο διατάξεων τροποποιεί το άρθρο 71 παράγραφος 3 του καταστατικ ού της Τράπεζας της 
Ελλάδος  που ρυθμίζει θέματα διάθεσης  των κερδών της2. Ειδικότερα, η προτεινόμενη τροποποίηση 
προβλέπ ει ρητά τη δυνατότητα της Τράπεζας της Ελλάδος  να μεταφέρει στο ελληνικό Δημόσιο τα έσοδα 
από το χαρτοφυλάκιό της το σχετικό με το πρ όγραμμα για τις αγορ ές τίτλων (Securities Markets 
Programme  – SMP) . 
 
                                                 
1  ΕΕ L  189 της  3.7.1998, σ. 42.  
2  Το άρθρο  71 του καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος τροποποιήθηκε τελευταία  με το άρθρο  165 παράγραφος  7 
στοιχείο  θ) του ν. 4099/2012 ( ΦΕΚ  250/20.12.2012) , με το οποίο κυρώθηκε η απόφαση της 79ης Ετήσιας Τακτικής 
Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων της Τράπεζας της Ελλάδος  της 24ης Απριλίου 2012. Τότε προστέθηκε στο εν λόγω 
άρθρο 71 νέα παράγραφος 3, η οποία προέβλεπε ρητά τη δυνατότητα της Τράπεζας της Ελλάδος να μεταφέρει στο 
ελληνικό Δημόσιο , για τις χρήσεις 2012  ως 2020 , τα έσοδα από τα ομόλογα αυτού που διατηρούσε στο επενδυτικό της 
χαρτοφυλάκιο την 31η Δεκεμβρίου 201 1. Η ΕΚΤ εξέδωσε τη γνώμη CON/2012/31 επί των οικείων σχεδίων διατάξεων . 
Όλες οι γνώμες της ΕΚΤ δημοσιεύονται στο δικτυακό της τόπο (www. ecb.int). 
ECB -PUBLIC  
2 2. Γενικές  παρατηρήσεις  
H ΕΚΤ σημειώνει ότι η προτεινόμεν η τροποπο ίηση του καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος  
πρέπει να ειδωθεί στο πλαίσιο της για την Ελλάδα δήλωση ς της Ευρωομάδας  της 27ης  Νοεμβρίου  
20123. Σύμφωνα με τη ν εν λόγω  δήλωση , τα κράτη μέλη της ευρωζώνης θα πρέπει να είναι έτοιμα 
να εξετάσουν πρωτοβουλίες, μεταξύ των οποίων η δέσμευσή τους  να μεταφέρουν  στο δεσμευμένο 
λογαριασμό της Ελλάδας ποσό που ισοδυναμεί με τα κέρδη των κεντρικών τραπεζών στο πλαίσιο 
του προγράμματος  SMP από το 2013 και μετά . 
 
3. Μεταφορά εσόδων της Τράπεζας της Ελλάδος από το πρόγραμμα SMP  στο ελληνικό Δημόσιο  
3.1 Στην ισχ ύουσα μο ρφή  τ ο υ  τ ο άρθρο 71 παράγραφος 3 του καταστατικού της Τράπεζας της 
Ελλάδος  ορίζει ότι εξαιρετικά για τις χρήσεις 2010 ως 2020,  και κατόπιν απόφασης του Γενικού 
Συμβουλίου λαμβανομένης σε εκτέλεση διεθνών συμφωνιών, είναι δυνατόν να μεταφέρονται στο 
ελληνικ ό Δημόσιο τα έσοδα από τα ομόλογα αυτού που η Τράπεζα της Ελλάδος  διατηρούσε στο 
επενδυτικό της χαρτοφυλάκιο την 31η Δεκεμβρίου 2011. Ορίζει περαιτέρω ότι η μεταφορά των ως 
άνω εσόδων έπεται της πληρωμής του μερίσματος 12% επί του κεφαλαίου, προϋποθέτει εξ ίσωση 
του τακτικού αποθεματικού με το μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας της Ελλάδος  και δεν μπορεί να 
υπερβαίνει το εναπομένον ποσό των καθαρών κερδών.  Αν και το σχέδιο διατάξεων σκοπό έχει να 
συμπληρώσει το εν λόγω άρθρο 71 παράγραφος 3, η ΕΚΤ σημειώνει ότι η αλληλεπίδρασή του με 
τις λοιπές διατάξεις του άρθρου 71 για τη διάθεση των κερδών της Τράπεζας  πρέπει να 
διασφαλ ίζει ένα εύρωστο πλα ίσιο διανομής των κερδών της Τράπεζας, όπως ορίζεται στη 
συνέχεια.  
3.2 Η μεταφορά των εσόδων της Τράπεζας της Ελλάδος από τα ομόλογα του επενδυτικού της 
χαρτοφυλακίου σύμφωνα με το ισχύον άρθρο 71 παράγραφος 3 του καταστατικού της, καθώς και  
των εσόδων της από το πρόγραμμα SMP  σύμφωνα με το σχέδ ιο διατάξεων , πρέπει να συνάδ ει με 
την απαγόρευση της νομισματικής χρηματοδότησης του άρθρου 123 της Συνθήκης, κατά  το οποίο  
απαγορεύονται οι υπεραναλήψεις ή οποιουδήποτε άλλου είδους πιστωτικές διευκολύνσεις από εθνικές κεντρικές τράπεζες (ΕθνΚΤ ) προς το δημόσιο τομέα. Το άρθρο 123 της Συνθήκης 
απαγορεύει, ιδίως, τη διανομή κερδών κεντρικών τραπεζών που δεν έχουν πραγματοποιηθεί, καταλογιστεί  και ελεγχθεί  πλήρως, καθώς και τη διανομή εσόδων εκτός του προβλεπόμενου 
καταστατικού πλαισίου κανόνων περί διανομής κερδών . Προς  διασφ άλιση της συμμόρφωση ς με 
την απαγόρευση νομισματικής  χρηματοδότησης , η μεταφορά στο ελληνικό Δημόσιο των εσόδων 
της Τράπεζας της Ελλάδος από ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου  και από ομόλογα που αυτή 
κατέχει στο πλαίσιο του προγράμματος  SMP  θα πρέπει να επιτρέπεται  μόνον στο πλαίσιο της 
συνήθους διανομής κερδών και υπό τον όρο ότι τα καθαρά κέρδη της εκάστοτε χρήσης 
υπερκαλύπτουν τα συγκεκριμένα έσοδα
4. Το σχέδιο διατάξεων ενδέχεται να δημιουργεί την 
                                                 
3  Διαθέσιμη στο δικτυακό τόπο του Συμβουλίου ( http://www. consilium .europa .eu).  
4  Βλ. και παράγραφο 3.1.1 της γνώμης CON/2012/31.  
ECB -PUBLIC  
3 εντύπωση ότι αντικείμενο της μεταφοράς δεν είναι τα «κέρδη» από τα εν λόγω ομόλογα , αλλά τα 
«έσοδα». Ως εκ τούτου, θα ήταν δικαιολογημένη η τροποποίηση του σχεδίου διατάξεων , 
προκειμένου αυτό να αποτυπώνει  την ω ς  ά ν ω  α ρ χ ή  π ε ρ ί  δ ι ά θ ε σ η ς  τ ω ν  κ ε ρ δ ώ ν . Αυτό θα 
διασφάλιζε την απαιτούμενη σαφήνεια και θα ευθυγραμμιζόταν με το π εδίο εφαρμογής του 
άρθρου 71, το οποίο μάλιστα αποτελεί το μόνο άρθρο του τμήματος  ΧΙΙΙ του καταστατικού με τον 
τίτλο « Διάθεσ ις κερδών ».  
3.3 Επιπλέον, η διανομή των κερδών πρέπει να συνάδει με την αρχή της οικονομικής ανεξαρτησίας5. 
Μεταφορά κερδών στον κ ρατικό προϋπολογισμό επιτρέπεται μόνο εφόσον έχουν καλυφθεί οι  
συσσωρευθείσες ζημίες προηγούμενων ετών και έχουν σχηματιστεί οι χρηματοοικονομικές  
προβλέψεις που κρίνονται απαραίτητες για τη διασφάλιση της πραγματικής αξίας του κεφαλαίου  
τ η ς  Ε θ ν Κ Τ  κ α ι  τ ο υ  ενεργητικού της6. Η ΕΚΤ αντιλαμβάνεται ότι ο καταλογισμός  των 
χρηματοοικονομικ ών προβλέψεων του πρώτου εδαφίου του άρθρου 71 παράγραφος 1 θα 
προηγείται πάντα της όποιας διανομής κερδών , ήτοι και στις περι πτώσεις εφαρμογής των 
εξαιρετικών κανόνων περί διανο μ ή ς  κ ε ρ δ ώ ν  τ ο υ  ά ρ θ ρ ο υ  7 1  π α ρ ά γ ραφος 3 . Όσον αφορά τις 
συσσωρευθείσες ζημίες προηγούμενων ετών, η ΕΚΤ σημειώνει ότι το άρθρο 71 παράγραφος 1 
στην ισχύουσα μορφή του δεν προβλέπει  ρητά  τη δυνατότητα κάλυψης συσσωρευθε ισών  ζημιών 
προηγούμενων ετών πριν από τη  διανομή κερδών . Η ΕΚΤ αντιλαμβάνεται ότι εν προκειμένω 
έχουν εφαρμ ογή οι σχετικ ές αρχές περί διανομής κερδ ών που αποτυπών ονται στο ελληνικό 
εταιρικό δίκαιο και ότι, σύμφωνα με τις εν λόγω αρχές, οι συσσωρευθε ίσες ζημίες προηγούμενων 
ετών καλύπτονται πριν από τη διανομή κερδών7. Πάντως, σ ύμφωνα με τ ις επιταγές της  
οικονομικής ανεξαρτησίας , όπως περιγράφονται ως άνω , και λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος 
ότι άλλα αφαιρετέα στοιχεία αναφέρονται  ρητά  στο άρθρο 71 παράγραφος 1, η αιτούσα αρχή θα 
μπορούσε ν α εξετάσει τη δυνατότητα τροποποίησης των  κανόνων  περί διανομής των κερδών που 
καθορίζονται στο καταστατικό της, προκειμ ένου να ορίζεται ρητά ότι η μεταφορά  κερδών στον 
κρατικό προϋπολογισμό επιτρέπεται όχι μόνο εφόσον έχουν καταλογιστεί  οι ως άνω 
χρηματοοικονομ ικές προβλέψεις , αλλά και εφόσον  έχουν καλυφθεί οι  εν λόγω συσσωρευθείσες 
ζημίες προηγούμενων ετών . 
 
                                                 
5  Βλ. και παράγραφο 3.1.2 της γνώμης CON/2012/31.  
6   Βλ. και έκθεση της ΕΚΤ για τη σύγκλ ιση του 2012 , σ. 31. 
7  Βλ. κ.ν. 2190/1920 περί ανωνύμων εταιρειών, ιδίως άρθρο 44α επ.. Κατά το άρθρο 72 του καταστατικού της Τράπεζας 
της Ελλάδος, οι διατάξεις των νόμων περί ανωνύμων εταιρειών και τραπεζών έχουν εφαρμογή στην Τράπεζα της 
Ελλάδος, εφόσον δεν αντ ίκεινται σ το καταστατικό της . 
ECB -PUBLIC  
4 Η παρούσα γνώμη θα δημοσιευθεί στο δικτυακό τόπο της ΕΚΤ.  
 
 
Φρανκφούρτη, 20 Φεβρουαρίου  2013.  
 
[υπογραφή]  
 
Ο Αντιπρόεδρος  της ΕΚΤ   
Vítor CONST ÂNCIO