ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(94) 384 τελικό 
Βρυξέλλες, 18.11.1994 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 
ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΝ 
ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ 
ΠΡΟΟΙΜΙΟ 
1. Η παρούσα έκθεση σκοπόν έχει να παρουσιάσει, σύμφωνα με το άρθρο 
10.4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1762/92 του Συμβουλίου της 
29.6.1992, την πρόοδο εφαρμογής των δράσεων που χρηματοδοτούνται 
στις χώρες της Μεσογείου μέσω των κεφαλαίων του προϋπολογισμού της 
Κοινότητας και των ιδίων πόρων της ΕΤΕπ. 
2. Πέραν της εφαρμογής της χρηματοδοτικής και τεχνικής συνεργασίας 
μέσω των χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων, η συνεργασία με τις τρίτες 
χώρες της Μεσογείου διευρύνθηκε, στο πλαίσιο της Ανανεωμένης 
Μεσογειακής Πολιτικής (ΑΜΠ) της οποίας οι αρχές ορίστηκαν από το 
Συμβούλιο στις 18.12.90, προς δράσεις που αφορούν το σύνολο των 
ΤΧΜ. Η παρούσα έκθεση αναφέρεται επίσης στην εφαρμογή αυτού του 
νέου μέσου που ετέθη σε ισχύ το 1992, σύμφωνα με το άρθρο 10.1 του 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1763/92 του Συμβουλίου της 29.6.1992. 
3. Η έκθεση αυτή αναφέρεται, κατ*αρχάς, στην εφαρμογή της συνεργασίας 
μεταξύ της Κοινότητας και των χωρών της Βόρειας Μεσογείου και, εν 
συνεχεία, της σχετικής με τις χώρες της Νότιας και Ανατολικής 
Μεσογείου συνεργασίας, όσον αφορά, αφενός, τις τρεις πρώτες γενιές 
χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων και, αφετέρου, την έναρξη των τετάρτων. 
Περιγράφει, τέλος, την αποκαλούμενη "οριζόντια" συνεργασία η οποία 
ξεκίνησε το 1992. 
4. Η παρούσα έκθεση προβαίνει σε γενική επισκόπηση της 
χρηματοδοτικής και τεχνικής συνεργασίας βάσει των πρώτων 
πρωτοκόλλων (1978) με σκοπό να παρουσιάσει μια πλήρη εικόνα αυτής 
ΤΠ? χρηματοδοτικής συνεργασίας μέχρι σήμερα. Από το επόμενο έτος, 
θα καλύπτεται μόνο η συνεργασία του εκάστοτε έτους. 
ΒΟΡΕΙΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Η Τουρκία είναι η πρώτη χώρα της Βόρειας Μεσογείου με την οποία 
συνήφθη χρηματοδοτικό πρωτόκολλο το οποίο ήταν προσαρτημένο στη 
Συμφωνία Σύνδεσης που υπεγράφη στις 12.09.1963. Το 1978 και 1979, 
αντιστοίχως, συνήψαν, με την Κοινότητα, χρηματοδοτικό πρωτόκολλο η 
Μάλτα και η Κύπρος, μέσο το οποίο προβλεπόταν στις συμφωνίες 
σύνδεσης που υπεγράφησαν το 1970 και 1972, αντιστοίχως. Στην 
προκειμένη περίπτωση δεν λαμβάνεται υπόψη η Σλοβενία, η οποία 
αποτελεί τη μόνη νέα δημοκρατία της πρώην Γιουγκοσλαβίας με την 
οποία έχει συναφθεί χρηματοδοτικό πρωτόκολλο που άρχισε να ισχύει 
κατά το έτος 1993, και στην οποία έχει χορηγηθεί ποσό ύψους 20 
εκατ. ECU από κεφάλαια του προϋπολογισμού και ποσό ύψους 150 εκατ. 
ECU από τους πόρους της ΕΤΕπ. 
Έτσι, μέσω χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων πενταετούς κατ'αρχήν, 
διαρκείας, η Κοινότητα συμβάλλει στις αναπτυξιακές προσπάθειες 
αυτών των δύο χωρών, καθώς και στην οικονομική συνεργασία που 
καλύπτει όλους τους τομείς που, κατά τα συμβαλλόμενα μέρη, έχουν 
προτεραιότητα. 
2. Κατά την περίοδο 1965-1993, η Κοινότητα διέθεσε για αναπτυξιακές 
δράσεις, καλύπτουσες τις τρεις γενιές χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων, 
συνολικό ποσό 934,5 εκατ. ECU, εκ των οποίων 672,5 εκατ. ECU από 
κεφάλαια του προϋπολογισμού και 262 εκατ. ECU από ίδιους πόρους 
της ΕΤΕπ. 
3. Η διαπραγμάτευση της τέταρτης γενιάς χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων με 
τη Μάλτα και την Κύπρο, για μια νέα πενταετή περίοδο, πρόκειται να 
λάβει χώρα εντός του 1994. Το τέταρτο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο με 
την Τουρκία, που επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ το 1981, συνεχίζει να 
είναι δεσμευμένο για πολιτικούς λόγους. 
Σημειωτέον επίσης ότι, κατά τις 3 πρώτες γενιές του χρηματοδοτικού 
πρωτοκόλλου, τα επιτόκια των δανείων της ΕΤΕπ. επιδοτήθηκαν με 2 
μονάδες. 
4. Με τα επόμενα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα, η φύση των κεφαλαίων του 
προϋπολογισμού υπέστη τροποποιήσεις. Πέραν των δωρεών, τα δύο 
πρώτα πρωτόκολλα χορηγούσαν επίσης ειδικά δάνεια (1%, 40 έτη, 10 
έτη χάριτος). 
Με τα τρία πρωτόκολλα Μάλτας και Κύπρου, θεσπίστηκαν 
επιχειρηματικά κεφάλαια για την ανάπτυξη, κυρίως, του τραπεζικού 
τομέα αυτών των δύο χωρών. 
II. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ 3 ΠΡΩΤΩΝ 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ 
(1965-1993) 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1 Η εφαρμογή των τριών πρώτων πρωτοκόλλων διεξήχθη, γενικά, κατά 
ικανοποιητικό τρόπο. 
Τα πρώτα και δεύτερα πρωτόκολλα ανελήφθησαν πλήρως και το ποσοστό 
εκταμίευσης είναι, αντιστοίχως, 100% και 98%. 
Τα τρία πρωτόκολλα ανελήφθησαν κατά 96%, εκ των οποίων 
εκταμιεύθηκαν τα 95%. 
1.2 Διαπιστώνονται, ωστόσο, ορισμένες διαφορές μεταξύ των χωρών της 
Βόρειας Μεσογείου. Για διοικητικούς λόγους, η εφαρμογή στην 
Τουρκία και στη Μάλτα ήταν ταχύτερη και βραδύτερη στην Κύπρο. 
1.3 'Οσον αφορά τη διάρθρωση των χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων, πρέπει να 
σημειωθεί ότι το μερίδιο των κεφαλαίων της ΕΤΕπ αυξήθηκε ελαφρώς 
για τα τρίτα πρωτόκολλα (κατά 16%, 24% και 38% αντίστοιχα). Τα 
τρίτα πρωτόκολλα εγκαινιάζουν επίσης την εισαγωγή, για την Κύπρο 
(5 εκατ. ECU) και τη Μάλτα (2,5 εκατ. ECU), επιχειρηματικών 
κεφαλαίων (αφιερωμένων κυρίως στον τραπεζικό τομέα). 
1.4 Στις χώρες της Βόρειας Μεσογείου, είναι οι τομείς της υποδομής, 
(45%), της ενέργειας (26% συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής 
θερμοηλεκτρικών σταθμών), του εμπορίου, της βιομηχανίας και 
υπηρεσιών (22%) που επωφελήθηκαν, κατά προτεραιότητα, των 
κεφαλαίων του προϋπολογισμού. 
2. Αξιολόγηση ανά χώρα 
2.1 ΚΥΠΡΟΣ 
Από το 1979 έως το 1993, η Κύπρος έλαβε, δυνάμει των τριών πρώτων 
πρωτοκόλλων, συνολικό ποσό 136 εκατ. ECU, εκ των οποίων 92 εκατ. 
ECU προέρχονταν από την ΕΤΕπ. και 44 εκατ. ECU από κεφάλαια του 
προϋπολογισμού. 
Τα κεφάλαια του προϋπολογισμού των δύο πρώτων πρωτοκόλλων 
διετέθησαν (κατά 100%) για δι-κοινοτικά σχέδια έργων αστικής 
υποδομής (εξυγίανση, αποχέτευση, χωροταξία), ενώ το τρίτο 
πρωτόκολλο ήταν αφιερωμένο στην ενίσχυση της προσαρμογής της 
κυπριακής οικονομίας στην κοινοτική οικονομία. 
Τα επιχειρηματικά κεφάλαια (5 εκατ. ECU) διετέθησαν κυρίως για ένα 
συνολικό δάνειο στον τραπεζικό τομέα για τη στήριξη σε ίδια 
κεφάλαια κυπριακών MME συνεργαζομένων με ευρωπαίους εταίρους. 
Ένα ελάχιστο μέρος (100.000 ECU) χρησιμοποιήθηκε για άμεση 
συμμετοχή της ΕΤΕπ., εξ ονόματος της Κοινότητας, στην CDB (Cyprus 
Develompment Bank). 
Οι ίδιοι πόροι της ΕΤΕπ. διετέθησαν στον τομέα των υδάτων, της 
ενέργειας καθώς και στη βιομηχανία, μέσω συνολικού δανείου. 
Η εφαρμογή της χρηματοδοτικής και τεχνικής συνεργασίας στην Κύπρο 
υλοποιήθηκε, γενικά, κατά ικανοποιητικό τρόπο. Τα 44, λοιπόν, 
εκατ. ECU από κεφάλαια του προϋπολογισμού ανελήφθησαν κατά 77%, εκ 
των οποίων εκταμιεύθηκαν 94%. 'Οσο για την ΕΤΕπ., ανελήφθη το 68% 
των πόρων, εκ των οποίων εκταμιεύθηκαν 88%. 
2.2 ΜΑΛΤΑ 
Από το 1978, υπεγράφησαν, μεταξύ της Κοινότητας και της Μάλτας, 
τρία χρηματοδοτικά πρωτόκολλα συνολικού ποσού 93,5 εκατ. ECU που 
κατανέμονται ως εξής: 55 εκατ. ECU ΕΤΕπ. και 38,5 εκατ. από 
κεφάλαια του προϋπολογισμού. 
Τα κεφάλαια του προϋπολογισμού ήταν αφιερωμένα,κατά κύριο λόγο, 
στα έργα υποδομής των τηλεπικοινωνιών, ιδίως για τα δύο πρώτα 
πρωτόκολλα. Πρόσφατα, το ενδιαφέρον συγκεντρώθηκε στην προσέγγιση 
μεταξύ της οικονομίας της Μάλτας και της Κοινότητας (τυποποίηση), 
στην τουριστική ανάπτυξη και στην προστασία του θαλασσίου 
περιβάλλοντος. 
Τα επιχειρηματικά κεφάλαια του τρίτου πρωτοκόλλου (2,5 εκατ. ECU) 
χρησιμοποιήθηκαν, υπό μορφή συνολικού δανείου στον τραπεζικό 
τομέα. 
Τα δάνεια από τους ίδιους πόρους της ΕΤΕπ. διετέθησαν για έργα 
υποδομής στον τομέα των μεταφορών (40%), των τηλεπικοινωνιών (20%) 
και του περιβάλλοντος (αφαλάτωση, απορρίμματα). 
Τα 38,5 εκατ. ECU από κεφάλαια του προϋπολογισμού ανελήφθησαν 
πλήρως και εκταμιεύθηκαν κατά 57%. 
Τα 55 εκατ. ECU της ΕΤΕπ. ανελήφθησαν κατά 100% και εκεταμιευθηκαν 
κατά 76%. 
2.3 ΤΟΥΡΚΙΑ 
Μεταξύ 1963 και 1981, η Τουρκία έλαβε συνολικό ποσό 705 εκατ. ECU, 
εκ των οποίων 590 εκατ. ECU υπό μορφή κεφαλαίων του προϋπολογισμού 
(μη λαμβανομένων υπόψη των 75 εκατ. ECU της ειδικής βοήθειας που 
χορηγήθηκε εκτός πρωτοκόλλου το 1981) και 115 εκατ. ECU υπό μορφή 
κεφαλαίων της ΕΤΕπ. 
Τα κεφάλαια του προϋπολογισμού διατέθηκαν ιδίως για τον τομέα της 
υποδομής (47%), της ενέργειας (29%) και της βιομηχανίας (22%). 
Το μεγαλύτερο μέρος των ιδίων πόρων της ΕΤΕπ. διατέθηκε για το 
βιομηχανικό τομέα (91%) και το υπόλοιπο για τον ενεργειακό τομέα. 
Αναλήφθηκε και εκταμιεύθηκε το σύνολο των κεφαλαίων από την ΕΤΕπ. 
και τον προϋπολογισμό. 
ΝΟΤΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Από το 1978, με την έναρξη ισχύος των συμφωνιών συνεργασίας που 
συνήφθησαν με τις χώρες της Νότιας και Ανατολικής Μεσογείου 
(NAM)*), η Κοινότητα συμβάλλει, με χρηματοδοτικά πρωτόκολλα 
πενταετούς διάρκειας, στις προσπάθειες ανάπτυξης αυτών των χωρών, 
καθώς και στην οικονομική συνεργασία που καλύπτει όλους τους 
τομείς που, κατά τα συμβαλλόμενα μέρη, έχουν προτεραιότητα. 
2. Η Κοινότητα διέθεσε, λοιπόν, για αναπτυξιακές δράσεις, κατά την 
περίοδο 1978-91, που καλύπτει τις τρεις πρώτες γενιές 
χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων2), συνολικό ποσό 3.169 εκατ. ECU, εκ 
των οποίων 1.337 εκατ. ECU, δηλαδή 42%, από κεφάλαια του 
προϋπολογισμού και 1.832 εκατ. ECU, δηλαδή 58%, από τους ίδιους 
πόρους της ΕΤΕπ. 
3. Από το 1992, άρχισε να ισχύει η τέταρτη γενιά χρηματοδοτικών 
πρωτοκόλλων, η οποία πρόκειται να, λήξει στις 31.10.1996. 
Σημειωτέον επίσης ότι, κατά τις τρεις πρώτες γενιές 
χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων, τα επιτόκια των δανείων της ΕΤΕπ. 
επιδοτήθηκαν με δύο μονάδες. Για τα τέταρτα πρωτόκολλα, αυτό 
κατέστη προαιρετικό και μόνον η Αίγυπτος και η Ιορδανία 
χρησιμοποίησαν την εν λόγω ευχέρεια. 
Τέλος, το Ισραήλ, λόγω του επιπέδου οικονομικής ανάπτυξης του, 
επωφελήθηκε μόνον από μη επιδοτούμενους ίδιους πόρους της ΕΤΕπ. 
4. Με τα επόμενα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα, η φύση των κεφαλαίων του 
προϋπολογισμού υπέστη τροποποιήσεις. Πέραν των δωρεών, τα δύο 
πρώτα πρωτόκολλα χορηγούσαν επίσης ειδικά δάνεια (1%, 40 έτη, 10 
έτη χάριτος). 
Με το τρίτο πρωτόκολλο, θεσπίστηκαν επιχειρηματικά κεφάλαια για 
την προώθηση των "κοινών επιχειρήσεων" (joint-ventures) μεταξύ 
κοινοτικών επιχειρήσεων και εκείνων των μεσογειακών χωρών. Η 
πτυχή αυτή ενισχύθηκε στα τέταρτα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα. Η 
τελευταία αυτή γενιά καινοτόμησε επίσης -στο πλαίσιο της ΑΜΠ- με 
την εμφάνιση μιας ειδικής οικονομικής συνδρομής προοριζόμενης να 
στηρίξει τις πολιτικές διαρθρωτικής προσαρμογής που ακολουθούν 
πολλές χώρες. 
Για τα τέταρτα πρωτόκολλα έχει προβλεφθεί συνολικό ποσό 2.075 
εκατ. ECU, εκ των οποίων 775 εκατ. ECU, δηλαδή 37%, από κεφάλαια 
του προϋπολογισμού. Στο ποσό αυτό προστίθεται οικονομική 
συνδρομή 300 εκατ. ECU από τον προϋπολογισμό, προοριζόμενη να 
στηρίξει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις των χωρών που εφαρμόζουν 
πρόγραμμα διαρθρωτικής προσαρμογής. Συνυπολογίζοντας όλα τα 
κεφάλαια, η αύξηση, σε σχέση με τα τρίτα πρωτόκολλα, είναι της 
τάξεως του 47%. 
1) Οι χώρες της NAM είναι: Αλγερία, Αίγυπτος, Ισραήλ, Ιορδανία, 
Λίβανος, Μαρόκο, Συρία και Τυνησία. 
2) Ιο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο: 1978-1981· 2ο πρωτόκολλο: 1982-1986· 
3ο πρωτόκολλο: 1987-1991. 
6 · 
II. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ 
ΠΡΩΤΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ NAM (1978-1991) 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1 Η εφαρμογή των τριών πρώτων χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων διεξήχθη, 
γενικά, κατά ικανοποιητικό τρόπο. Στις 31.12.1993, τα πρώτα και 
δεύτερα πρωτόκολλα έχουν σχεδόν πλήρως αναληφθεί (99%) και το 
ποσοστό εκταμίευσης είναι 95% και 81% αντιστοίχως. Τα τρία 
πρωτόκολλα έχουν αναληφθεί κατά 90% και εκταμιευθεί κατά 43%. 
1.2. Διαπιστώνονται, ωστόσο, σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών της 
NAM. Η εφαρμογή ήταν, γενικά, ταχύτερη στην Ιορδανία, το Μαρόκο 
και την Τυνησία και βραδύτερη στις άλλες χώρες, για λόγους είτε 
διοικητικούς είτε πολιτικούς (πρβ. Λίβανος). Επιπλέον, η γενική 
εικόνα του τρίτου πρωτοκόλλου έχει επηρεασθεί από την ειδική 
κατάσταση της Συρίας, το τρίτο πρωτόκολλο της οποίας, άρχισε να 
εφαρμόζεται επιτέλους τον Ιανουάριο του 1993. 
1.3. 'Οσον αφορά τη διάρθρωση των χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων, πρέπει να 
σημειωθεί ότι, με τον καιρό, μειώθηκε ελαφρώς ο βαθμός του 
χαριστικού στοιχείου. Έτσι, το μέρος των κεφαλαίων του 
προϋπολογισμού, εν τω συνόλω, που ήταν, για τα πρώτα πρωτόκολλα, 
48%, πέρασε, για τα τρίτα, στο 40%. Επιπλέον, από την τρίτη γενιά 
πρωτοκόλλων, τα ειδικά δάνεια (επιτόκιο: 1%·περίοδος χάριτος: 10 
έτη· συνολική περίοδος εξόφλησης: 40 έτη) παραχώρησαν τη θέση τους 
στα επιχειρηματικά κεφάλαια, προκειμένου να στηριχθεί, μέσω, 
ιδίως, κοινών επιχειρήσεων, ο βιομηχανικός τομέας και ιδιαίτερα οι 
μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Το ποσό των επιχειρηματικών 
κεφαλαίων αυξήθηκε, περνώντας από τα 37 εκατ. ECU, για τα τρίτα 
πρωτόκολλα, στα 80 εκατ. ECU, για τα τέταρτα, κι αυτό για το 
σύνολο των χωρών της NAM. 
1.4. Για το σύνολο των χωρών της NAM, είναι οι τομείς των έργων 
υποδομής (συμπεριλαμβανομένης της εξυγίανσης), η γεωργία και η 
αγροτική ανάπτυξη, καθώς και η επαγγελματική εκπαίδευση που 
επωφελήθηκαν, κατά προτεραιότητα, των κεφαλαίων του 
προϋπολογισμού. Ωστόσο, διαπιστώνονται εδώ οι διαφορές που 
αντανακλούν τη διάρθρωση των προτεραιοτήτων των αναπτυξιακών 
σχεδίων των χωρών της περιοχής. 
2. Αξιολόγηση ανά χώρα 
2.1. ΑΛΓΕΡΙΑ 
Από το 1978 έως το 1991, η Αλγερία έλαβε, δυνάμει των τριών πρώτων 
πρωτοκόλλων, συνολικό ποσό 504 εκατ. ECU, εκ των οποίων 360 εκατ. 
ECU προέρχονταν από την ΕΤΕπ. και 144 εκατ. ECU από τον 
προϋπολογισμό της Κοινότητας. Ο βαθμός, δηλαδή, του χαριστικού 
στοιχείου ήταν της τάξεως του 28%, χαμηλότερος απ\ό,τι στις άλλες 
χώρες της περιοχής, λαμβανομένου υπόψη του πλούτου της Αλγερίας σε 
φυσικούς πόρους που ανανακλάτο σε ένα ανώτερο ΑΕΠ/κάτοικο. 
Τα κεφάλαια του προϋπολογισμού των δύο πρώτων πρωτοκόλλων 
διετέθησαν ιδίως για σχέδια επιστημονικής συνεργασίας και για την 
επαγγελματική εκπαίδευση. Στο τρίτο πρωτόκολλο, πέραν της 
τονώσεως της επιστημονικής συνεργασίας, πολλά σχέδια αφορούν άμεσα 
την αγροτική ανάπτυξη και τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. 
Τα επιχειρηματικά κεφάλαια του τρίτου πρωτοκόλλου (4 εκατ. ECU) 
χρησιμοποιήθηκαν για ένα υπό αίρεση δάνειο (μελέτες για τον 
ενεργειακό τομέα) και για δύο παρεμβάσεις (άμεση συμμετοχή της 
ΕΤΕπ. εξ ονόματος της Κοινότητας και ανοικτή πίστωση) υπέρ μιας 
ειδικευμένης χρηματοπιστωτικής εταιρείας (FINALEP). 
Τα βασικά έργα υποδομής, συμπεριλαμβανομένης της αστικής 
εξυγίανσης, απορρόφησαν σημαντικό μέρος (59%) των ιδίων πόρων της 
ΕΤΕπ., ενώ για υδρογεωργικά έργα δ ι ετέθη το 29% και για την 
ενέργεια το 12%. 
Η εφαρμογή των τριών πρώτων πρωτοκόλλων ήταν σαφώς βραδύτερη από 
ό,τι το σύνολο των χωρών της NAM. Αυτό οφείλεται κυρίως στην 
ανεπάρκεια των κοινοτικών και αλγερινών διοικητικών διαδικασιών. 
Τα 144 εκατ. ECU του προϋπολογισμού ανελήφθησαν κατά 89%, εκ των 
οποίων εκταμιεύθηκαν 42%, τα δε 360 εκατ. ECU της ΕΤΕπ. 
ανελήφθησαν πλήρως και εκταμιεύθηκαν κατά 48%. 
2.2. ΑΙΓΥΠΤΟΣ 
Μεταξύ του 1978 και του 1991, η Αίγυπτος έλαβε συνολικό ποσό 895 
εκατ. ECU, εκ των οποίων 492 εκατ. ECU προέρχονταν από την ΕΤΕπ. 
και 403 εκατ. ECU από κεφάλαια του προϋπολογισμού, δηλαδή ποσοστό 
χαριστικού στοιχείου 46%. Μόνη της, η Αίγυπτος έλαβε κάτι 
λιγότερο από το 30% του συνόλου των κοινοτικών κεφαλαίων. 
Τα κεφάλαια του προϋπολογισμού διετέθησαν, κατά προτεραιότητα, για 
τα έργα υποδομής που συνδέονται με το περιβάλλον (33% των 
κεφαλαίων), ιδιαίτερα για την επεξεργασία των χρησιμοποιηθέντων 
υδάτων, καθώς και για τη στήριξη του γεωργικού (32%) και 
βιομηχανικού (25%) τομέα, ιδίως μέσω τομεακών προγραμμάτων και 
ανοικτών πιστώσεων. 
Τα επιχειρηματικά κεφάλαια (11 εκατ. ECU) διετέθησαν, κατά μείζον 
μέρος, υπό μορφή εμμέσων συμμετοχών στα ίδια κεφάλαια αιγυπτιακών 
επιχειρήσεων συνεργαζομένων με ευρωπαίους εταίρους (3 σχέδια στο 
βιομηχανικό και γεωργοβιομηχανικό τομέα και 1 στον τουρισμό, 
δηλαδή 8 εκατ. ECU). Το υπόλοιπο ανελήφθη υπό μορφή ανοικτής 
πίστωσης παρά τη EDBE (Export Développement Bank d'Egypt) για τη 
χρηματοδότηση αμέσων συμμετοχών στο κεφάλαιο αιγυπτιακών MME 
συνεργαζομένων με ευρωπαίους εταίρους. 
Περίπου 50% των δανείων από ίδιους πόρους της ΕΤΕπ. διετέθησαν 
στον ενεργειακό τομέα (ηλεκτρική ενέργεια και διανομή αερίου) και 
28% στη βιομηχανική ανάπτυξη, μέσω συνολικών δανείων υπέρ των MME, 
καθώς και αμέσων δανείων για τα πιο σημαντικά σχέδια. Το 
περιβάλλον και η γεωργία απετέλεσαν τους άλλους κύριους 
δικαιούχους τομείς. 
Η αρχικώς βραδεία εφαρμογή επιταχύνθηκε, εν συνεχεία, σημαντικά. 
Έτσι, τα 403 εκατ. ECU από κεφάλαια του προϋπολογισμού 
ανελήφθησαν σχεδόν πλήρως (99,5%) και το ποσοστό εκταμίευσης είναι 
57%. 'Οσο για τους πόρους της ΕΤΕπ., ανελήφθησαν κατά 100% (492 
εκατ. ECU) και εκταμιεύθηκαν κατά 74%. 
2.3. ΙΣΡΑΗΛ 
Λόγω του επιπέδου αναπτύξεως του, το Ισραήλ επωφελήθηκε μόνον των 
ιδίων πόρων της ΕΤΕπ. που, για τα τρίτα πρώτα πρωτόκολλα, 
ανέρχονταν σε 30, 40 και 63 εκατ. ECU, αντιστοίχως. 
Το σύνολο των δανείων αυτών ανελήφθη υπό μορφή τριών ανοικτών 
πιστώσεων στην IDBI (Industrial Development Bank of Israel) για τη 
χρηματοδότηση MME στους τομείς της βιομηχανίας και του τουρισμού 
(περίπου 85%, συνολικά). Με το υπόλοιπο χρηματοδοτήθηκαν σχέδια 
. στον τομέα του περιβάλλοντος. 
Τα κεφάλαια αυτά, αναληφθέντα κατά 100%, εκταμιεύθηκαν κατά 96%. 
2.4. ΙΟΡΔΑΝΙΑ 
Για τα τρία πρώτα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα, η Ιορδανία έλαβε, 
συνολικά, 203 εκατ. ECU, εκ των οποίων 118 εκατ. ECU από την ΕΤΕπ. 
και 85 εκατ. ECU από τον προϋπολογισμό, δηλαδή 42% των εγκριθέντων 
για τη χώρα αυτή κεφαλαίων. 
Από τα κεφάλαια του προϋπολογισμού επωφελήθηκαν κυρίως οι τομείς 
της γεωργίας και της παιδείας (επαγγελματική εκπαίδευση και 
τεχνική και επιστημονική ενίσχυση σε πανεπιστημιακό επίπεδο, 
σύμφωνα με τις αναπτυξιακές προτεραιότητες της χώρας). 
Τα επιχειρηματικά κεφάλαια (2 εκατ. ECU) ανελήφθησαν μέσω της IDB 
(Industrial Development Bank) για την ενίσχυση των ιδίων κεφαλαίων 
των ιορδανικών επιχειρήσεων, των προερχομένων από τις χώρες του 
Κόλπου κατόπιν της συρράξεως του 1990/91. 
Τα δάνεια από τους ίδιους πόρους της ΕΤΕπ. κατανεμήθηκαν σε 
πολλούς τομείς, ως εξής: βιομηχανία (31%), έργα υποδομής/πόσιμο 
νερό (36%), ενέργεια (22%) και γεωργία (γεωργικές πιστώσεις 11%). 
Ως προς την εφαρμογή των πρωτοκόλλων, η Ιορδανία συγκαταλέγεται 
στις ταχείες και ικανές χώρες. Ανελήφθησαν, λοιπόν, πλήρως τα 85 
εκατ. ECU από κεφάλαια του προϋπολογισμού και εκταμιεύθηκαν 62 
εκατ. ECU, δηλαδή γύρω στο 73%. Όσο για τους ίδιους πόρους της 
ΕΤΕπ., τα ποσοστά είναι 100% και 92%, αντιστοίχως. 
2.5. ΛΙΒΑΝΟΣ 
Η εφαρμογή των συναφθέντων με το Λίβανο πρωτοκόλλων ήταν 
εξαρτημένη από τον πόλεμο που υφίσταται αυτή η χώρα. 
Όσον αφορά τα κεφάλαια του προϋπολογισμού για τα δύο πρώτα 
πρωτόκολλα (26 εκατ. ECU), ανελήφθησαν πλήρως και η εκταμίευση 
τοποθετείται στο 54%. Από τα τρία τέταρτα, σχεδόν, των κεφαλαίων 
αυτών επωφελήθηκε ο τομέας της παιδείας, και ιδιαίτερα η 
στοιχειώδης εκπαίδευση (οικοδόμηση και αποκατάσταση). 
Η Τράπεζα, που είχε αναστείλει τις δραστηριότητες της στο Λίβανο 
το 1982, ξανάρχισε τις επιχειρηματικές επαφές της στις αρχές του 
1992. 
Οι ίδιοι πόροι της ΕΤΕπ. για το Ιο πρωτόκολλο διετέθησαν στον 
τομέα της ενέργειας (20 εκατ. ECU). Όσο για τα δύο επόμενα 
πρωτόκολλα, τα κεφάλαια της ΕΤΕπ. ανελήφθησαν για σχέδια 
ανοικοδόμησης: ενέργεια, λιμενικά έργα υποδομής και αποκατάσταση 
στον τομέα της ύδρευσης και της αποχέτευσης. Από το 3ο 
πρωτόκολλο, παραμένουν προς ανάληψη 16 εκατ. ECU. 
2.6. ΜΑΡΟΚΟ 
Από το 1978 έως το 1991, το Μαρόκο έλαβε, δυνάμει των τριών πρώτων 
πρωτοκόλλων, συνολικό ποσό 653 εκατ. ECU, εκ των οποίων 297 εκατ. 
ECU αντιπροσωπεύουν δάνεια από τους ίδιους πόρους της ΕΤΕπ. και 
356 εκατ. ECU προέρχονται από τον προϋπολογισμό της Κοινότητας. 
Πρόκειται δηλαδή για βαθμό χαριστικού στοιχείου της τάξεως του 
55%, λαμβανομένου υπόψη του σχετικά χαμηλού επιπέδου του κατά 
κεφαλήν ΑΕΠ στο Μαρόκο. 
Αυτά τα κεφάλαια του προϋπολογισμού διετέθησαν σε σχέδια οικιακής 
και γεωργικής υδραυλικής, επαγγελματικής εκπαίδευσης, τεχνικής και 
επιστημονικής συνεργασίας, γεωργικών πιστώσεων, καθώς και στην 
καταπολέμηση της ακρίδας. 
Το μεγαλύτερο μέρος των επιχειρηματικών κεφαλαίων δ ι ετέθη σε ένα 
δάνειο ανοικτό για το σύνολο του μαροκινού τραπεζικού τομέα, 
προκειμένου να ενισχυθούν τα ίδια κεφάλαια των μαροκινών 
επιχειρήσεων που συνεργάζονται με ευρωπαίους εταίρους. Η ΕΤΕπ. 
συνέβαλε επίσης στη δημιουργία μιας ειδικευμένης χρηματοπιστωτικής 
εταιρείας. 
Τα δάνεια από τους ίδιους πόρους της ΕΤΕπ. διετέθησαν, κατά 47%, 
σε γεωργικά σχέδια και σε υδρογεωργικά έργα και, κατά 28%, στον 
τομέα της ενέργειας. Το υπόλοιπο κατενεμήθη μεταξύ των λιμενικών 
έργων υποδομής, της αποχέτευσης και της βιομηχανίας. 
Τα τρία πρωτόκολλα ανελήφθησαν σχεδόν κατά 100%. Από άποψη 
εκταμίευσης, τα ποσοστά ανέρχονται σε 80% για τον προϋπολογισμό 
και 76% για την ΕΤΕπ. 
Οι δράσεις αυτές ανελήφθησαν και εκτελέσθηκαν ταχέως και, γενικά, 
με μεγάλη αποτελεσματικότητα, όπως, άλλωστε, στην Ιορδανία και την 
Τυνησία. 
2.7. ΣΥΡΙΑ 
Η χρηματοδοτική και τεχνική συνεργασία με τη Συρία επηρεάστηκε 
σημαντικά από τις πολιτικής φύσεως δυσκολίες μεταξύ της Κοινότητας 
και της χώρας αυτής. Το τρίτο πρωτόκολλο δεν μπόρεσε να τεθεί σε 
ισχύ παρά μόνο μόλις τον Ιανουάριο του 1993. 
Οι τομείς που επωφελήθηκαν των κεφαλαίων του προϋπολογισμού είναι 
ιδιαίτερα τα οδικά έργα υποδομής, ο τομέας της γεωργίας και της 
αγροτικής ανάπτυξης, καθώς και η επιστημονική συνεργασία και η 
επαγγελματική κατάρτιση. 
10 
Οι ίδιοι πόροι της ΕΤΕπ., δυνάμει των δύο πρώτων πρωτοκόλλων, 
ανελήφθησαν πλήρως στον ενεργειακό τομέα (28%) και στα οδικά και 
αγροτικά έργα υποδομής (για τα οποία ο προϋπολογισμός 
χρηματοδότησε μελέτες και την τεχνική βοήθεια). 
Πρέπει να προστεθεί ότι οι συριακές αρχές ζήτησαν το 3ο, μη 
προγραμματισμένο, πρωτόκολλο να διατεθεί, εξ ολοκλήρου, στον τομέα 
της ηλεκτρικής ενέργειας όπου το έλλειμμα παραγωγής είναι πλέον 
χρόνιο και παρεμποδίζει σοβαρά την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. 
Τα δύο πρώτα πρωτόκολλα -για τα οποία διετέθησαν 59 εκατ. ECU από 
κεφάλαια του προϋπολογισμού και 98 εκατ. ECU από τους ίδιους 
πόρους της ΕΤΕπ.- ανελήφθησαν πλήρως και εκταμιεύθηκαν κατά 76% 
(70% για τον προϋπολογισμό και 80% για την ΕΤΕπ.). 
Για το τρίτο πρωτόκολλο, από τα 36 εκατ. ECU κεφαλαίων του 
προϋπολογισμού και τα 110 εκατ. ECU ιδίων πόρων της ΕΤΕπ. ανελήφθη 
μόνο το 22% των κεφαλαίων προϋπολογισμού. 
Η εφαρμογή, ήταν σχετικά αργή σε σχέση με το μέσον όρο των χωρών 
της NAM. 
2.8. ΤΥΝΗΣΙΑ 
Από το 1978 έως το 1991, η Τυνησία έλαβε, για τα τρία πρώτα 
χρηματοδοτικά πρωτόκολλα, 458 εκατ. ECU, εκ των οποίων, 208 εκατ. 
ECU από κεφάλαια του προϋπολογισμού και 250 εκατ. ECU από ίδιους 
πόρους της ΕΤΕπ. Παρατηρείται δηλαδή βαθμός χαριστικού στοιχείου 
της τάξεως του 45%, συγκρίσιμος προς εκείνον της Αιγύπτου. 
Τα κεφάλαια του προϋπολογισμού, κατά ιδιαίτερα μεγάλο μέρος, 
συνέβαλαν στην ενίσχυση της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης 
(52%), ενώ οι τομείς των κοινωνικών υποδομών (συμπεριλαμβανομένης 
της αποχέτευσης) και της στήριξης των MME και της προώθησης του 
εμπορίου χρησιμοποίησαν, ο καθένας, 17% των κεφαλαίων. Επιπλέον, 
γύρω στο 11% των κεφαλαίων δ ι ετέθη για το περιβάλλον και τη 
δημόσια υγε ία. 
Τα επιχειρηματικά κεφάλαια (6 εκατ. ECU) ανελήφθησαν μέσω της BDET 
(Banque de Développement Economique de<Tynisie) για την ενίσχυση 
των ιδίων κεφαλαίων των τυνησιακών MME που συνεργάζονται με 
ευρωπαίους εταίρους. 
Γύρω στο 44% των ιδίων πόρων της ΕΤΕπ. δ ι ετέθη για τη γεωργική 
ανάπτυξη, ιδίως μέσω συνολικών δανείων, ενώ η βιομηχανία και ο 
τουρισμός (25% υπό μορφήν ανοικτών πιστώσεων), το περιβάλλον (17%) 
και τα έργα υποδομής (14%) απετέλεσαν τους άλλους δικαιούχους 
τομείς. 
Η εφαρμογή της συνεργασίας με την Τυνησία χαρακτηρίζεται από 
μεγάλη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα. Ανελήφθησαν, λοιπόν, και 
τα 208 εκατ. ECU του προϋπολογισμού της Κοινότητας και 
εκταμιεύθηκαν 176 εκατ. ECU, δηλαδή το 85%. Όσο για τα δάνεια 
της ΕΤΕπ., ανελήφθησαν όλα τα κεφάλαια και το ποσοστό πληρωμής 
ανέρχεται σε 77%. 
11 
Ill. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΕΤΑΡΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ 
NAM (1992-1996) 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
Η τέταρτη γενιά χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων στις συμφωνίες 
συνεργασίας είναι μια από τις συνιστώσες της ανανεωμένης 
μεσογειακής πολιτικής, οι κατευθυντήριες γραμμές της οποίας 
χαράχθηκαν από το Συμβούλιο το Δεκέμβριο του 1990. Η έναρξη ισχύος 
αυτών των πρωτοκόλλων παρουσιάζει κάποια διασπορά: την 1.2.1992 
για την Τυνησία, την 1.3.1992 για τις άλλες χώρες της NAM, 
εξαιρουμένου του Μαρόκου και της Συρίας. Το τέταρτο χρηματοδοτικό 
πρωτόκολλο με το Μαρόκο και το τρίτο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο με 
τη Συρία ετέθησαν σε ισχύ το 1993. 
2. Χαρακτηριστικά 
2.1. Το συνολικό ποσό που δ ι ετέθη για τα τέταρτα πρωτόκολλα είναι 2.075 
εκατ. ECU, δηλαδή αυξήθηκε κατά 28% σε σχέση με τα τρίτα 
πρωτόκολλα. Ωστόσο, αν συνυπολογιστεί η ειδική οικονομική 
συνδρομή 300 εκατ. ECU που προβλέπεται από την Ανανεωμένη 
Μεσογειακή Πολιτική και προορίζεται να στηρίξει τα προγράμματα 
οικονομικής προσαρμογής που εφαρμόζουν οι χώρες της NAM, το 
ποσοστό αυξήσεως ανέρχεται σε 47%. 
2.2. Για να ενισχυθεί η βιομηχανική συνεργασία μέσω της προσεγγίσεως 
κοινοτικών επιχειρήσεων και επιχειρήσεων των χωρών της NAM, ο 
φάκελος "επιχειρηματικά κεφάλαια" πέρασε στα 80 εκατ. ECU (έναντι 
των 37 εκατ. ECU για τα τρίτα πρωτόκολλα). 
2.3. Όσον αφορά τον τομεακό προγραμματισμό των τέταρτων πρωτοκόλλων, 
πρέπει να σημειωθεί ότι πέραν της σημασίας που αποδίδεται πάντα 
στην αγροτική ανάπτυξη, τις κοινωνικοοικονομικές υποδομές και την 
εκπαίδευση, η χρησιμοποίηση κεφαλαίων του προϋπολογισμού 
επικεντρώνεται, περισσότερο απ'ό,τι στο παρελθόν, σε δράσεις που 
συνοδεύουν τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που επιχειρούνται από 
πολλές μεσογειακές χώρες. 
2.4. Η εισαγωγή οικονομικής συνδρομής 300 εκατ. ECU για τη στήριξη των 
οικονομικών μεταρρυθμίσεων στις χώρες της NAM που θέτουν σε 
εφαρμογή πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής συνιστά πράγματι 
καινοτομία της τέταρτης γενιάς χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων. 
Ένα περιορισμένο μέρος των κεφαλαίων που προέρχονται από τα IV 
χρηματοδοτικά πρωτόκολλα (1992-1996) με τις χώρες αυτές μπορεί να 
προστεθεί στα κεφάλαια που προβλέπονται στην εν λόγω συνδρομή. 
Η κοινοτική ενίσχυση λαμβάνει τη μορφή χρηματοδότησης γενικών ή 
τομεακών προγραμμάτων εισαγωγής και της τεχνικής βοηθείας που 
συνδέεται με προγράμματα στήριξης στη μακροοικονομική και τομεακή 
περιοχή. Τα κεφάλαια υποκατάστασης που απορρέουν από τα 
προγράμματα εισαγωγής χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση 
δράσεων που σκοπό έχουν να μετριάσουν, ιδιαίτερα με τη δημιουργία 
θέσεων απασχόλησης, τις αρνητικές επιπτώσεις της διαδικασίας 
προσαρμογής, ιδίως υπέρ μειονεκτουσών ομάδων του πληθυσμού. 
Η κατανομή των κεφαλαίων έγινε βάσει παραμέτρων που δείχνουν την 
έλλειψη διαρθρωτικής ισορροπίας και τις μακροπρόθεσμες 
αναπτυξιακές ανάγκες. 
12 
2.5. Σημειωτέον επίσης ότι μόνον η Αίγυπτος και η Ιορδανία επέλεξαν την 
επιδότηση, από τα κεφάλαια του προϋπολογισμού, των επιτοκίων επί 
των δανείων της ΕΤΕπ. 
2.6. Η εφαρμογή των τέταρτων πρωτοκόλλων άρχισε το 1992 και, στα τέλη 
του 1993, είχε αναληφθεί το 32% των κεφαλαίων (συμπεριλαμβανομένων 
των δανείων της ΕΤΕπ.), εκ των οποίων είχε εκταμιευθεί το 15%. 
Αντίθετα, όσον αφορά την πτυχή "διαρθρωτική προσαρμογή", είχαν 
αναληφθεί 195 εκατ. ECU από τα προβλεπόμενα 300 εκατ. ECU, δηλαδή 
το 65%, και είχαν εκταμιευθεί 130 εκατ. ECU, δηλαδή το 67% των 
αναληφθέντων κεφαλαίων. 
3. Αξιολόγηση ανά χώρα 
3.1. ΑΛΓΕΡΙΑ 
Είναι το τέταρτο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο με την Αλγερία που 
έτυχε, σε σχέση με το τρίτο πρωτόκολλο, της σημαντικότερης 
αυξήσεως, δηλαδή 46%. Οι ίδιοι πόροι της ΕΤΕπ. αυξήθηκαν κατά 
53%, περνώντας από τα 183 στα 280 εκατ. ECU, ενώ τα κεφάλαια του 
προϋπολογισμού αυξήθηκαν κατά 25%. Επιπλέον, προκειμένου να 
προωθηθεί η εμφάνιση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (MME), τα 
επιχειρηματικά κεφάλαια ανήλθαν σε 18 εκατ. ECU, έναντι των 4 
εκατ. ECU του 3ου πρωτοκόλλου. 
Οι προσανατολισμοί που επελέγησαν, με κοινή συμφωνία, για τα 
κεφάλαια του προϋπολογισμού (εκτός των επιχειρηματικών κεφαλαίων 
που διαχειρίζεται η ΕΤΕπ. και που δεν έχουν ακόμη αποτελέσει 
αντικείμενο εξέτασης) είναι οι εξής: 
γύρω στα 30 εκατ. ECU για ένα πρόγραμμα εισαγωγής γεωργικών 
μέσων παραγωγής· 
15 εκατ. ECU για ένα πρόγραμμα τομεακής προσαρμογής (κοινωνική 
στέγη) προς ενίσχυση ενός ποσού 55 εκατ. ECU προερχομένου από 
το χρηματοδοτικό μέσο "διαρθρωτική προσαρμογή"· 
το υπόλοιπο θα διατεθεί για τη στήριξη των MME και για 
δραστηριότητες τεχνικής βοηθείας. 
Η Αλγερία απολαύει συνεισφοράς 70 εκατ. ECU προς στήριξη του 
προγράμματος της για μεταρρυθμίσεις στον τομέα της κοινωνικής 
στέγης. 55 εκατ. ECU (20 εκατ. ECU εκταμιευμένα) προέρχονται από 
την ειδική οικονομική συνδρομή των 300 εκατ. ECU και 15 εκατ. ECU 
από τα κεφάλαια του προϋπολογισμού για το 4ο χρηματοδοτικό 
πρωτόκολλο. 
Η στήριξη θα λάβει τη μορφή τομεακού προγράμματος εισαγωγής υλικών 
αναγκαίων για την αποπεράτωση εργατικών κατοικιών. Τα κεφάλαια 
υποκατάστασης χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση δράσεων 
βιωσιμότητας, αποκατάστασης και κατασκευής κατοικιών. 
Στο πλαίσιο του προγραμματισμού, περίπου 55% των ιδίων πόρων της 
ΕΤΕπ. θα έχουν ως προορισμό τον έλεγχο των υδάτων, ενώ το υπόλοιπο 
θα κατανεμηθεί μεταξύ του ενεργειακού τομέα και της χρηματοδότησης 
άλλων οικονομικών υποδομών. 
Κατά το τέλος του 1993, είχαν αναληφθεί, στον τομέα των υδάτων, 
29% των κεφαλαίων της ΕΤΕπ., ενώ, στο μεταξύ, ενεκρίθη, το 
Νοέμβριο του 1993, ένα σχέδιο οδικών έργων υποδομής (35% του 
πρωτοκόλλου). 
13 
Μέχρι την ημερομηνία αυτή, είχαν αναληφθεί 66% των κεφαλαίων του 
προϋπολογισμού, εκ των οποίων εκταμιεύθηκαν 33% και 36% των 
δανείων της ΕΤΕπ. 
3.2. ΑΙΓΥΠΤΟΣ 
Η αύξηση του 4ου πρωτοκόλλου, σε σχέση με το τρίτο, είναι της 
τάξεως του 27%: 29% αύξηση για τα κεφάλαια του προϋπολογισμού, η 
υψηλότερη στην περιοχή, και 24% για τα κεφάλαια της ΕΤΕπ., με 
αποτέλεσμα το συνολικό ποσό να φτάσει στα 568 εκατ. ECU, εκ των 
οποίων 258 εκατ. ECU από τα κεφάλαια του προϋπολογισμού. 
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη οικονομική συνδρομή μεταξύ των χωρών 
της NAM. 
Η Αίγυπτος επέλεξε επιδότηση επιτοκίου, κατά 2%, από τα κεφάλαια 
του προϋπολογισμού. 
Κατά τον προγραμματισμό, επελέγησαν, για τα κεφάλαια του 
προϋπολογισμού, οι εξής πρωταρχικοί τομείς παρέμβασης: 
- στήριξη του προγράμματος οικονομικών μεταρρυθμίσεων* 
- στήριξη του γεωργικού τομέα. 
Κατά τον προγραμματισμό, επελέγησαν, για τα δάνεια που πρόκειται 
να χορηγηθούν από τους ίδιους πόρους της ΕΤΕπ., οι εξής τομείς: 
40% για τις οικονομικές υποδομές· 
40% για την ενέργεια (ιδίως την ηλεκτρική)· 
20% για το βιομηχανικό τομέα. 
Στις αρχές του 1994, θα υπογραφεί μια πρώτη πράξη με 
επιχειρηματικά κεφάλαια υπό μορφήν ανοικτής πιστώσεως (5 εκατ. 
ECU) στη CIB (Commercial International Bank) για την ενίσχυση των 
ιδίων κεφαλαίων αιγυπτιακών επιχειρήσεων που συνεργάζονται με 
ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. 
Στο τέλος του 1993, είχαν αναληφθεί 24% από τα κεφάλαια του 
προϋπολογισμού και 15% από τα κεφάλαια της ΕΤΕπ. (το 75% από αυτά 
δ ι ετέθη για τη βιομηχανία και το υπόλοιπο για την ηλεκτρική 
ενέργεια). Άλλα σχέδια, αντιπροσωεύοντα το 27% του διαθέσιμου 
ποσού, ενεκρίθησαν και θα υπογραφούν στις αρχές του 1994. 
3.3. ΙΣΡΑΗΛ 
Τα δάνεια της ΕΤΕπ. διατίθενται εν μέρει, ακριβώς όπως και στα 
προηγούμενα πρωτόκολλα, για τη χορήγηση συνολικού δανείου στην 
IDBI (Industrial Development Bank of Israel) προς χρηματοδότηση 
MME και σχεδίων μετρίου μεγέθους στον τομέα του περιβάλλοντος. Το 
υπόλοιπο θα χρησιμοποιηθεί επίσης για περιβαλλοντικά σχέδια 
σημαντικότερου μεγέθους. 
Στο τέλος του 1993, είχαν ήδη αναληφθεί 41% των κεφαλαίων και 32% 
εξ αυτών είχαν εκταμιευθεί. 
14 
3.4. ΙΟΡΔΑΝΙΑ 
Για το 4ο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο, η Ιορδανία έχει στη διάθεση της 126 
εκατομ. ECU, εκ των οποίων 46 εκατομ. ECU προέρχονται από κεφάλαια του 
προϋπολογισμού (συμπεριλαμβανομένων 2 εκατομ* ECU για τα επιχειρηματικά 
κεφάλαια) και 80 εκατομ. ECU από δάνεια της ΕΤΕπ. Διαπιστώνεται, δηλαδή, 
αύξηση, σε σχέση με το τρίτο πρωτόκολλο, της τάξεως του 24% και 27%, 
αντιστοίχως. 
Η Ιορδανία επέλεξε επιδότηση των δανείων της ΕΤΕπ. με δύο μονάδες. 
Τα κεφάλαια του προϋπολογισμού θα χρησιμοποιηθούν, κατά προτεραιότητα, 
για τον τομέα του νερού -όπου η κατάσταση είναι επισφαλής- και της 
παιδείας, όπως και κατά το παρελθόν. 
Επιπλέον, 10 εκατομ. ECU συνδυάστηκαν με ένα ποσό 40 εκατομ. ECU, 
προερχόμενο από την οικονομική συνδρομή "προσαρμογή", για τη στήριξη του 
προγράμματος που εφαρμόζει η Ιορδανία σε στενή συνεργασία με τους 
οργανισμούς του Bretton Woods. Τα ανταλλαγματικά κεφάλαια 
χρησιμοποιούνται στους τομείς της υγείας, της παιδείας, του νερού και των 
έργων υποδομής (οδοί), με στόχο ιδίως τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. 
Στον προγραμματισμό που έγινε με τις ιορδανικές αρχές, προβλέπεται η εξής 
κατανομή των δανείων ύψους 80 εκατομ. ECU από τους ίδιους πόρους της 
ΕΤΕπ.: 
40% για τη βελτίωση του εφοδιασμού σε νερό και την επεξεργασία των 
ακάθαρτων υδάτων· 
30% για τις οικονομικές υποδομές (ηλεκτρική ενέργεια, μεταφορές)· 
20% για το βιομηχανικό τομέα· 
10% για τη γεωργία. 
Μέχρι τις 31.12.1993, ανελήφθη το 30% των κεφαλαίων της ΕΤΕπ.,^ ._ 
προκειμένου να χρησιμοποιηθεί, κατά 63% για ένα οδικό έργο και, κατά 
37%, για έργα εφοδιασμού αρδευτικών υδάτων. Στο τέλος του 1993, ενεκρίθη 
μια τέταρτη ενέργεια αντιπροσωπεύουσα το 12% του -πρωτοκόλλου (ανοικτής 
πίστωση για τη χρηματοδότηση των MME). * 
Στο τέλος του 19-93·,' ενεκρίθη επίσης μια ενέργεια με επιχειρηματικά 
κεφάλαια 2 εκατομ. ECU για την ενίσχυση των ιδίων κεφαλαίων των 
ιορδανικών επιχειρήσεων μέσω της IDB. 
Όπως και για τα προηγούμενα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα, η εφαρμογή είναι 
ταχεία. Έτσι, μέχρι τις 31.12.1993, είχε αναληφθεί το 57% των κεφαλαίων 
του προϋπολογισμού και το 30% των δανείων της ΕΤΕπ. και είχε εκταμιευθεί 
το 20% των αναληφθέντων κεφαλαίων. 
3.5. ΛΙΒΑΝΟΣ 
Το τρίτο και τέταρτο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο προγραμματίστηκαν 
από κοινού. Επιτροπή και ΕΤΕπ., τον Οκτώβριο του 1992 (το 3ο δεν 
ήταν δυνατό να προγραμματιστεί εγκαίρως λόγω της εμπόλεμης 
κατάστασης στη χώρα και της συνεπακόλουθης έλλειψης οργάνωσης και 
διοίκησης). 
Οι χρηματοδοτήσεις ανά πρωτόκολλο είναι οι εξής: 
3ο πρωτόκολλο: 73 εκατ. ECU, εκ των οποίων 53 υπό μορφή δανείων 
της ΕΤΕπ. και 20 από τους πόρους του προϋπολογισμού· 4ο 
πρωτόκολλο: 69 εκατ. ECU, εκ των οποίων 45 υπό μορφή δανείων της 
ΕΤΕπ. και 24 από τους πόρους του προϋπολογισμού. 
15 
Στο πλαίσιο του προγραμματισμού αυτού, περίπου το 35% των δανείων 
από τους ιδιαίτερους πόρους της ΕΤΕπ. προορίζεται για τα έργα 
υποδομής στον τομέα των μεταφορών, το 25% για τον ενεργειακό 
τομέα, το 25% για τη διανομή πόσιμου νερού και την αποχέτευση και 
το υπόλοιπο για άλλες οικονομικές υποδομές. 
Μέχρι τις 31.12.1993, είχε αναληφθεί το 82% των κεφαλαίων του 
προϋπολογισμού: γύρω στα 6 εκατ. ECU για μελέτες αξιολόγησης των 
πολεμικών ζημιών, που καλύπτουν όλους τους τομείς του λιβανικού 
προγράμματος ανοικοδόμησης, καθώς και 30 εκατ. ECU για τεχνική 
βοήθεια στη λιβανική διοίκηση. Οι κύριοι χρηματοδότες κρίνουν ότι 
αυτό το σχέδιο τεχνικής βοηθείας συνιστά εγγύηση 
αποτελεσματικότητας για τις ενισχύσεις τους. 
Πράγματι, το μεγαλύτερο μέρος των παρεμβάσεων στηρίζει τη 
διαδικασία αποκατάστασης των δημοσίων υπηρεσιών της χώρας. 
Από τους ίδιους πόρους της ΕΤΕπ. είχαν αναληφθεί, στο τέλος του 
1993, 37 εκατ. ECU του 3ου πρωτοκόλλου. 
3.6. ΜΑΡΟΚΟ 
Το 4ο πρωτόκολλο, για το οποίο δεν είχε δοθεί σύμφωνη γνώμη, όταν 
υπεβλήθη για πρώτη φορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Ιανουάριο 
του 1992, ενεκρίθη, τελικά, τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. 
Χρηματοδοτούμενο, συνολικά, με 438 εκατ. ECU, το 4ο πρωτόκολλο 
απολαύει, σε σχέση με το 3ο, αυξήσεις της τάξεως του 35%, 26% για 
τα κεφάλαια του προϋπολογισμού και 46% για τα δάνεια της ΕΤΕπ. 
Εξάλλου, το Μαρόκο έχει στη διάθεση του την υψηλότερη, μεταξύ των 
χωρών της NAM, οικονομική συνδρομή "επιχειρηματικά κεφάλαια", 
δηλαδή 25 εκατ. ECU. 
Το Δεκέμβριο του 1992, μια κοινή αποστολή της Επιτροπής και της 
ΕΤΕπ. πήγε στο Μαρόκο για να καταρτίσει το ενδεικτικό πρόγραμμα.. 
Τα διαχειριζόμενα από την Επιτροπή κεφάλαια του προϋπολογισμού 
ανέρχονται σε 193 εκατ. ECU και κατανέμονται ως εξής: 
αγροτική ανάπτυξη 68% 
επαγγελματική κατάρτιση και οικονομική συνεργασία 17% 
μεταφορά τεχνογνωσίας και στήριξη των οικονομικών 
μεταρρυθμίσεων 15% 
Τα 25 εκατ. ECU από επιχειρηματικά κεφάλαια θα χρησιμοποιηθούν, 
κατά προτεραιότητα, για τη διάθεση ιδίων κεφαλαίων σε μαροκινές 
επιχειρήσεις, ιδιαίτερα εκείνες με τις οποίες συνεργάζονται 
επιχειρήσεις κράτους μέλους της Κοινότητας. Το Δεκέμβριο του 
1993, ενεκρίθη, μέσω του μαροκινού χρηματοπιστωτικού τομέα, δάνειο 
20 εκατ. ECU, ενέργεια που συνεχίζει τις προσπάθειες που 
κατεβλήθησαν στο πλαίσιο του προηγούμενου πρωτοκόλλου. 
16 
Επιπλέον, το Μαρόκο απολαύει κοινοτικής στήριξης 80 εκατ. ECU για 
το πρόγραμμα του διαρθρωτικής προσαρμογής. Για το σκοπό αυτό, 
πέραν μιας χορηγήσεως 60 εκατ. ECU από την ειδική συνδρομή 
προσαρμογής των 300 εκατ. ECU, χρησιμοποιήθηκε επίσης ένα ποσό 20 
εκατ. ECU από τα κεφάλαια του προϋπολογισμού. Τα ανταλλαγματικά 
κεφάλαια χρησιμοποιούνται για να μετριασθεί ο αρνητικός κοινωνικός 
αντίκτυπος του προγράμματος προσαρμογής, μέσω ενισχύσεως των 
δημοσιονομικών δαπανών για τους τομείς της υγείας και της 
παιδείας. 
Στον προγραμματισμό που έγινε με τις μαροκινές αρχές προβλέπεται η 
εξής κατανομή των δανείων ύψους 220 εκατ. ECU που χορηγούνται από 
τους ίδιους πόρους της ΕΤΕπ.: 
45% για τη γεωργία και τα υδρογεωργικά έργα υποδομής· 
- 40% για τις οικονομικές υποδομές (ηλεκτρική ενέργεια, διανομή 
πόσιμου νερού ...)· 
15% για το βιομηχανικό τομέα. 
Στο τέλος του 1993, είχε αναληφθεί το 50% των κεφαλαίων ΕΤΕπ. (23% 
για μια ανοικτή πίστωση για τη γεωργία και 27% για την ενέργεια), 
ενώ, το Νοέμβριο του 1993, είχε εγκριθεί μια ενέργεια (διανομή-
πόσιμου νερού) αντιπροσωπεύουσα το 18% του πρωτοκόλλου. 
Τα κεφάλαια του προϋπολογισμού έχουν αναληφθεί κατά 11% (25 εκατ. 
ECU) και εξ αυτών έχει εκταμιευθεί το 80% (20 εκατ. ECU). 
3.7. ΣΥΡΙΑ 
Το τέταρτο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο κυρώθηκε επισήμως στις 24 
Ιανουαρίου 1994. 
3.8. ΤΥΝΗΣΙΑ 
Το τέταρτο πρωτόκολλο αφορά συνολικό ποσό 284 εκατ. ECU, εκ των 
οποίων 116 εκατ. ECU από κεφάλαια του προϋπολογισμού 
(συμπεριλαμβανομένων 15 εκατ. ECU που προορίζονται για τη 
δημιουργία επιχειρηματικών κεφαλαίων) και 168 εκατ. ECU υπό μορφή 
δανείων της ΕΤΕπ. Η αύξηση σε σχέση με το τρίτο πρωτόκολλο είναι 
της τάξεως του 27%. 
Οι πόροι του προϋπολογισμού (101 εκατ. ECU), τους οποίους 
διαχειρίζεται η Επιτροπή, θα διατεθούν ουσιαστικά στο γεωργικό 
τομέα (75%) (αξιοποίηση των υδάτινων πόρων και προστασία των 
υδάτων και του εδάφους, καθώς και στήριξη της ανάπτυξης της 
γεωργικής παραγωγής και διατήρηση της αγροτικής απασχόλησης). 
Ο τομέας της βιομηχανίας και των υπηρεσιών θα απολαύει του 20% 
αυτών των πόρων, ιδίως σε δράσεις επαγγελματικής εκπαίδευσης. Το 
υπόλοιπο (5%) θα χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση μελετών και 
ειδικών δράσεων. 
Από τα επιχειρηματικά κεφάλαια (15 εκατ. ECU) που διαχειρίζεται η 
ΕΤΕπ., 7 εκατ. ECU, εκ των οποίων 1 εκατ. ECU εκταμιευμένο, 
ανελήφθησαν για την ενίσχυση των ιδίων κεφαλαίων τυνησιακων 
επιχειρήσεων μέσω της BDET, συνεχίζοντας έτσι τη δράση που άρχισε 
στο πλαίσιο του τρίτου πρωτοκόλλου. 
17 
Οι τυνησιακές αρχές ζήτησαν από την ΕΤΕπ., κατά τον προγραμματισμό 
του 4ου πρωτοκόλλου, να κατανείμει τις παρεμβάσεις της από τους 
ίδιους πόρους μεταξύ της αγροτικής ανάπτυξης και της αξιοποίησης 
των υδάτινων πόρων (45%), των τομέων της βιομηχανίας και του 
τουρισμού (40%) και τομ τομέα του περιβάλλοντος (15%). 
Εξάλλου, η Τυνησία ήταν η πρώτη χώρα που επωφελήθηκε κοινοτικής 
συνεισφοράς για το πρόγραμμα της διαρθρωτικής προσαρμογής. Για το 
σκοπό αυτό ανελήφθη, από την ειδική οικονομική συνδρομή των 300 
εκατ. ECU, ποσό 40 εκατ. ECU το οποίο και κατεβλήθη πλήρως στις 
31.12.1993. 
Με τα κεφάλαια υποκατάστασης χρηματοδοτούνται προγράμματα 
ολοκληρωμένης αστικής ανάπτυξης με σκοπό να μετριασθούν, ιδίως με 
τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, οι αρνητικές κοινωνικές 
επιπτώσεις της διαδικασίας προσαρμογής. 
Στο τέλος του 1993, είχε αναληφθεί το 53% των κεφαλαίων του 
προϋπολογισμού και είχε εξ αυτών εκταμιευθεί το 45%. Από τους 
ίδιους πόρους της ΕΤΕπ., έχει ήδη αναληφθεί το 71% (κατανεμημένο 
κατά το ήμισυ στον τομέα του νερού) και, από τα κεφάλαια αυτά, 
έχει εκταμιευθεί το 19%. 
18 
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΏΝ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ3) 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Στις 18 Δεκεμβρίου 1990, το Συμβούλιο έλαβε κατ'αρχήν απόφαση 
σχετικά με την Ανανεωμένη Μεσογειακή Πολιτική (ΑΜΠ) της 
Κοινότητας. Η νέα αυτή πολιτική εισήγαγε -κατόπιν προτάσεων της 
Επιτροπής της 1ης Ιουνίου 1990- νέα μέσα στη συνεργασία μεταξύ της 
Κοινότητας και των ΤΧΜ, η οποία, μέχρι τότε, περιορίζονταν σε 
παραδοσιακέ ς και διμερείς δράσε ις συν εργασ ίας. 
2. Ο σχετικός κανονισμός του Συμβουλίου [Κανον. (ΕΟΚ) αριθ. 1763/92 
του Συμβουλίου] εκδόθηκε στις 29 Ιουνίου 1992, ορίζει δε, στο 
άρθρο 3, τους έχοντες προτεραιότητα τομείς παρέμβασης της 
συνεργασίας που αφορά το σύνολο των ΤΧΜ και αποκαλείται "οριζόντια 
συνεργασία". Οι τομείς αυτοί είναι οι εξής: η περιφερειακή 
συνεργασία, το περιβάλλον, τα δημογραφικά θέματα, η ενθάρρυνση των 
επενδύσεων, καθώς και η πολιτισμική διάσταση της ανάπτυξης. 
3. Πρόκειται για ένα νέο μέσο, την κύρια καινοτομία της ΑΜΠ, που 
προορίζεται να στηρίζει δράσεις οι οποίες παρουσιάζουν ενδιαφέρον 
για όλες τις ΤΧΜ. Η σημασία που αποδίδει η Κοινότητα σ'αυτή τη 
διάσταση της δράσεως της στη Μεσόγειο αντανακλάται στο μέγεθος των 
·•·-- χρηματοδοτικών μέσων που διατίθενται για την εν λόγω συνεργασία. 
Για την περίοδο, λοιπόν, 1992-96, το Συμβούλιο έχει προβλέψει, ως 
αναγκαία, κεφάλαια από τον προϋπολογισμό ύψους 230 εκατ. ECU και 
ίδιους πόρους της ΕΤΕπ. ύψους 1.800 εκατ. ECU4) 
II. ΕΦΑΡΜΟΓΗ 
Παρά την καθυστερημένη έναρξη της οριζόντιας συνεργασίας, κατέστη 
δυνατόν να αρχίσουν, ήδη από το 1992, ορισμένες σημαντικές 
δράσεις. Κατά το 1993 σημειώθηκε η έναρξη της δεύτερης φάσης 
ορισμένων από αυτές τις δράσεις, καθώς και το ξεκίνημα νέων 
δράσεων. 
Σημειωτέον, εξάλλου, ότι η Κοινότητα φρόντισε να υπάρχει ισορροπία 
των παρεμβάσεων της μεταξύ των διαφόρων ενδιαφερομένων περιοχών 
και χωρών. 
Η μεγάλη καινοτομία, τουλάχιστον στη λεκάνη της Μεσογείου, είναι, 
χωρίς αμφιβολία, η αυξημένη έμφαση που δίνεται στις δράσεις 
αποκεντρωμένης συνεργασίας. Η συνεργασία αυτή θα είναι ο 
πρωταρχικός τομέας της παρέμβασης των κεφαλαίων που προβλέπονται 
για την περίοδο μέχρι το 1996. 
3) Οι τρίτες χώρες της Μεσογείου είναι οι χώρες της Βόρειας Μεσογείου 
και οι χώρες της NAM. 
4) εκ των οποίων 500 εκατ. ECU υπέρ του περιβάλλοντος, με ποσοστό 
επιδοτήσεων επιτοκίου 3% 
19 
1. Κεφάλαια του προϋπολογισμού 
Για τα έτη 1992/93, η χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό (γραμμή 
Β7-4080) ήταν της τάξεως των 127,5 εκατ. ECU, σε πιστώσεις 
ανάληψης υποχρεώσεων, και των 75,7 εκατ. ECU, σε πιστώσεις 
πληρωμών. Στο τέλος του 1993, η εκτέλεση αυτής της γραμμής δείχνει 
ότι ανελήφθησαν 110,93 εκατ. ECU και εκταμιεύθηκαν 41,76 εκατ. 
ECU^). 
Η έκδοση του κανονισμού εφαρμογής της 29.6.92 εξηγεί πλήρως 
γιατί οι εκταμιεύσεις αντιστοιχούν μόνο στο 55% των προβλεπομένων 
πιστώσεων πληρωμών. 
1.1. Τα σχέδια, προγράμματα ή δράσεις που χρηματοδοτούνται από τα 
κεφάλαια του προϋπολογισμού, κατάλογος των οποίων περιέχεται στο 
παράρτημα, κατανέμονται, ανά τομέα προτεραιότητας, ως εξής: 
Περιβάλλον 27% 
Αποκεντρωμένη συνεργασία 43% 
Δημογραφία 9% 
Πολιτισμός/Επικοινωνία 3% 
Επιχειρηματικά κεφάλαια 8% 
(διαχειριζόμενα από την ΕΤΕπ.) 
Μικροδράσεις 10% 
100% 
1.2. Περιγραφή των κυριοτέρων δράσεων που χρηματοδοτούνται από τον 
προϋπολογισμό: 
1.2.1. Στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, τα κεφάλαια ήταν 
αφιερωμένα σε επιδοτήσεις επιτοκίου υπέρ δανείων της ΕΤΕπ. 
Επιπλέον, χρηματοδοτήθηκαν οι εξής δράσεις: 
IMPHOS (Διεθνές Ινστιτούτο Φωσφορικών Αλάτων), δράση 
έρευνας με στόχο την αποκαδμίωση των φωσφορικών αλάτων· 
- εκπαιδευτικές δράσεις, μαζί με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο 
Υδάτων, με ιδιαίτερο στόχο τη διαχείριση των αποχετεύσεων· 
δίκτυο υπονόμων στο δήμο Ράαφα (Γάζα). 
Πέραν αυτών των ειδικών δράσεων, χρηματοδοτήθηκαν από τον 
προϋπολογισμό σεμινάρια και μελέτες σκοπιμότητας. 
5) Η αρχική χρηματοδότηση μειώθηκε κατόπιν πράξεων μεταφοράς υπέρ των 
Κούρδων και των Κατεχομένων Εδαφών. 
20 
1.2.2. Στον τομέα της αποκεντρωμένης συνεργασίας, ο προϋπολογισμός της 
Κοινότητας χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση των εξής 
δράσεων: 
MED-CAMPUS, πρόγραμμα στήριξης της συνεργασίας μεταξύ των 
πανεπιστημίων των ΤΧΜ και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας· 
MED-INVEST, πρόγραμμα στήριξης των μικρών και μεσαίων 
επιχειρήσεων των ΤΧΜ σε συνεργασία με τις MME και τις 
επαγγελματικές οργανώσεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας· 
MED-URBS, πρόγραμμα στήριξης της συνεργασίας μεταξύ των 
οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης των ΤΧΜ και της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας· 
- MED-MEDIA, πρόγραμμα στήριξης των φορέων των μέσων μαζικής 
επικοινωνίας των ΤΧΜ και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας· 
MED-AVICENNÈ, πρόγραμμα στήριξης των ερευνητικών ιδρυμάτων 
ΤΧΜ και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας· 
CIHEAM, πρόγραμμα στήριξης των ιδρυμάτων γεωργικής 
εκπαίδευσης και έρευνας των χωρών της Νότιας και Ανατολικής 
Μεσογείου. 
Τα προγράμματα αποκεντρωμένης συνεργασίας αποσκοπούν στη 
δημιουργία δικτύων συνεργασίας σε επίπεδο συμμετεχόντων στην 
κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη. Πρόκειται για τη δημιουργία και 
ενίσχυση δεσμών μεταξύ της Κοινότητας και των ΤΧΜ, καθώς και 
μεταξύ των ίδιων των ΤΧΜ. 
1.2.3 Στον τομέα της δημογραφίας, έχει τεθεί σε εφαρμογή ένα 
πρόγραμμα που αποσκοπεί στη δημιουργία και βελτίωση υπηρεσιών 
οικογενειακού προγραμματισμού, καθώς και στην εφαρμογή δράσεων 
πληροφόρησης και ευαισθητοποίησης. Το πρόγραμμα αυτό το 
διαχειρίζεται μια μη κυβερνητική οργάνωση, η IPPF 
(International Planned Parenthood Federation), μέσω ενώσεων 
; οικογενειακού προγραμματισμού στις ΤΧΜ. 
1.2.4 Στον πολιτιστικό τομέα, χορηγήθηκε χρηματοδοτική στήριξη στο 
σταθμό EURONEWS, κι αυτό, ιδιαίτερα, για τις εκπομπές στην 
αραβική γλώσσα. 
1.2.5 Εξάλλου, η ΕΤΕπ. έθεσε σε εφαρμογή μια δράση μέ επιχειρηματικά 
κεφάλαια που ανέρχονται σε 9 εκατ. ECU και προρίζονται για τη 
μερική χρηματοδότηση των συμμετοχών ευρωπαίων επιχειρηματιών 
στο κεφάλαιο κοινών επιχειρήσεων. Οι χρηματοδοτήσεις αυτές 
πραγματοποιούνται, χρησιμοποιώντας τους χρηματοπιστωτικούς 
διαμεσολαβητές, διαχειριστές των επιχειρηματικών κεφαλαίων, που 
προβλέπονται στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων ανά 
χώρα. 
2. Ίδιοι πόροι της ΕΤΕπ. 
Στα τέλη Δεκεμβρίου_ 1993, είχε αναληφθεί, υπέρ τεσσάρων "εκτός 
πρωτοκόλλου" δράσεων στη Μεσόγειο, το 18% του προβλεπόμενου 
συνολικού ποσού: 
- ένα δάνειο για ένα σχέδιο τηλεπικοινωνιών στο Μαρόκο, με 
προορισμό την ανάπτυξη της ικανότητας των διεθνών συνδέσεων και 
του συνδεδεμένου εθνικού δικτύου, ύψους 80 εκατ. ECU. Το 
σχέδιο αυτό θα συμβάλει, μεταξύ άλλων, στη σημαντική βελτίωση 
και ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιακών ανταλλαγών με την Ευρώπη. 
21 
ένα δάνειο 17 εκατ. ECU (με επιδότηση του επιτοκίου κατά 3%) 
για την κατασκευή, την αποκατάσταση ή την επέκταση, από τον 
Εθνικό Οργανισμό Εξυγίανσης (ONAS), σταθμών καθαρισμού και των 
αντιστοίχων συλλεκτήρων σε τρεις παράκτιες τυνησιακές πόλεις. 
Η επένδυση αυτή θα συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση του 
περιβάλλοντος στη Μεσόγειο. Το σχέδιο αυτό προβλέπει επίσης 
ευρεία επαναχρησιμοποίηση των χρησιμοποιημένων υδάτων για την 
άρδευση. 
ένα δάνειο 200 εκατ. ECU για την κατασκευή του αλγερινού 
τμήματος του αεριαγωγού Μαγκρέμπ-Ισπανία. Οι κατ'αυτόν τον 
τρόπο χρηματοδοτούμενες επενδύσεις αποτελούν το πρώτο τμήμα 
ενός μεγάλης ικανότητας αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου που θα 
έχει μήκος 1870 χλμ. και θα συνδέει τα κοιτάσματα αλγερινού 
αερίου του Hassi R'Mel με το δίκτυο αεριαγωγών της Ισπανίας 
και, εν συνεχεία, των άλλων χωρών της Ευρώπης, μέσω του 
Μαρόκου, του πορθμού του Γιβραλτάρ, της Κόρδοβας (Ανδαλουσία), 
της Τερουέλ (Αραγονία) και της Καστεγιόν (Βαλεντία). Αυτό το 
έργο υποδομής αποτελεί ουσιώδες στοιχείο των ενεργειακών στόχων 
της Κοινότητας και των χωρών του Μαγκρέμπ. Το δάνειο αυτό θα 
συμπληρωθεί με τη χρηματοδότηση του τμήματος "Μαρόκο-Ισπανία" 
του σχεδίου με ένα δάνειο 438 εκατ. ECU εγκεκριμένο από το 
Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΤΕπ. 
ένα δάνειο 20 εκατ. ECU για ένα σχέδιο τηλεπικοινωνιών στην 
Ιορδανία, για την ανακαίνιση και επέκταση των διεθνών συνδέσεων 
με τις γειτονικές χώρες και την Ευρώπη. 
Μια τελευταία (μη υπογραφείσα) δράση έχει εγκριθεί από την ΕΤΕπ. 
και αφορά δάνειο 40 εκατ. στη Συρία για την κατασκευή δύο σταθμών 
επεξεργασίας λυμάτων και την εκτέλεση συναφών έργων στις παράκτιες 
πόλεις Tartous και Lattaquie. 
22 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
Με την Ανανεωμένη Μεσογειακή Πολιτική, τα καινοτόμα στοιχεία της οποίας 
είναι η συνεργασία που αφορά το σύνολο των τρίτων χωρών της Μεσογείου 
και η διαρθρωτική προσαρμογή, η Κοινότητα συμπλήρωσε τα σχετικά με τη 
συνεργασία μέσα της, καλύπτοντας έτσι τα κενά που εμφανίστηκαν κατά την 
εφαρμογή μόνο των χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων. 
Ωστόσο, η συνεργασία με τους γείτονες της Νότιας και της Ανατολικής 
Μεσογείου δεν περιορίζεται στις προαναφερόμενες δράσεις. Είτε 
πρόκειται για την επιστήμη, την ενέργεια, τις ΜΚΟ είτε για άλλους 
τομείς, πλήθος δράσεων υπέρ των ΤΧΜ χρηματοδοτούνται από τον 
προϋπολογισμό της Κοινότητας, καθώς επίσης το μέσο ECIP (European 
Community Investment Partners) που αρχίζει να σταθεροποιείται στη 
λεκάνη της Μεσογείου. < 
Εξάλλου, η χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας τόσο υπέρ των 
Κατεχομένων Εδαφών όσο και υπέρ των προσφύγων εξελίχθηκε σημαντικά συν 
τω χρόνω και ιδίως μετά την πρόοδο που σημείωσε η διαδικασία ειρήνευσης 
στη Μέση Ανατολή όπου η Κοινότητα άρχισε να διαδραματίζει σημαντικότερο 
ρόλο. 
************ 
23 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΙΙΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΝ 
1. ΧΡΗΜΑΤΟΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΙΏΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΓΙΑΤΗ ΒΟΡΕΙΟ 
ΜΕΣΟΓΕΙΟ. 
2. ΧΡΗΜΑΤΟΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ 
ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ. 
3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΙΩΝ ΤΕΤΑΡΤΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΤΙΟ-
ΑΝΑΤΟΛΙ ΚΙ Ι Μ ΕΣΟΓΕΙΟ. 
4. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ 
ΧΩΡΩΝ. 
-2W 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΉΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΠΑ ΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 
(ewt. ECU) 
M 
i--s ΠΡΟΥΠΟΛΟΠ­
ΣΜΟΣ : 31.12.93 
ETE:31.12.93 
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 1 
ΤΟΥΡΚΙΑ 
ΚΥΠΡΟΣ 
ΜΑΛΤΑ 
ΣΥΝΟΛΟ 
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 2 
ΤΟΥΡΚΙΑ 
ΚΥΠΡΟΣ 
ΜΑΛΤΑ 
ΣΥΝΟΛΟ 
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 3 
ΤΟΥΡΚΙΑ 
ΚΥΠΡΟΣ 
ΜΑΛΤΑ 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΟΎΠΟΛΟΠΣΜΟΣ 
ΣΥΝΟΛΟ 
175 
10 
10 
195 
195 
, 13,5 
224,5 
220 
18 
15 
253 Αναλ.υποχρεώσεων 
Αξία 
175 
10 
10 
195 
195 
16 
13,5 
224,5 
220 
7,7 
15 
242,7 % 1) 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
43% 
100% 
96% Πληροψ,ές 
Acta 
175 
10 
10 
195 
195 
15 
8,9 
218,9 
220 
6,7 
3,1 
229,8 %2) 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
94% 
66% 
98% 
100% 
87% 
21% 
95% ETE 
ΣΥΝΟΛΟ 
20 
16 
36 
25 
28 
16 
69 
90 
44 
23 
157 Αναλ. υποχρεώοεων 
Αξία 
20 
16 
36 
25 
28 
16 
69 
90 
15 
23 
128 % 1) 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
34% 
100% 
82% Πληρωμές 
Αξία 
20 
16 
36 
25 
28 
16 
69 
90 
7,2 
10 
107,2 %2) 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
48% 
43% 
84% ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 
ΣΥΝΟΛΟ 
175 
30 
26 
231 
220 
44 
29,5 
293,5 
310 
62 
38 
410 Αναλ. 
υποχρεώσεων 
Αξία 
175 
30 
26 
231 
220 
44 
29,5 
293,5 
310 
22,7 
38 
370,7 %1) 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
37% 
100% 
90% Πληρωμές 
Αξία 
175 
30 
26 
231 
220 
43 
24,9 
287,9 
310 
13,9 
13,1 
337 % 2) 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
98% 
84% 
98% 
100% 
61% 
34% 
91% 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑ. ΜΕΣΟΓΕΙΟ 
(εκατ. ECU) 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙ­
ΣΜΟΣ : 31.12.93 
ΕΤΕ:31.12.93 
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 1 
1978-1981 
ΜΑΡΟΚΟ 
ΑΛΓΕΡΙΑ 
ΤΥΝΗΣΙΑ 
ΜΑΓΚΡΕΜΠ 
ΑΙΓΥΠΤΟΣ 
ΛΙΒΑΝΟΣ 
ΙΟΡΔΑΝΙΑ 
ΣΥΡΙΑ 
ΜΑΣΡΕΚ 
ΙΣΡΑΗΛ 
ΣΥΝΟΛΟ 
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 2 
1981-1986 
ΜΑΡΟΚΟ 
ΑΛΓΕΡΙΑ 
ΤΥΝΗΣΙΑ 
ΜΑΓΚΡΕΜΠ 
ΑΙΓΥΠΤΟΣ " 
ΛΙΒΑΝΟΣ 
ΙΟΡΔΑΝΙΑ 
ΣΥΡΙΑ 
ΜΑΣΡΕΚ 
ΙΣΡΑΗΛ 
ΣΥΝΟΛΟ 
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 3 
1986-1991 
ΜΑΡΟΚΟ 
ΑΛΓΕΡΙΑ 
ΤΥΝΗΣΙΑ 
ΜΑΓΚΡΕΜΠ 
ΑΙΓΥΠΤΟΣ 
ΛΙΒΑΝΟΣ 
ΙΟΡΔΑΝΙΑ 
ΣΎΡΙΑ 
ΜΑΣΡΕΚ 
ΙΣΡΑΗΛ 
ΣΥΝΟΛΟ 
1) Αναλήψεις υποχρεώαεων ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 
ΣΥΝΟΛΟ 
74 
44 
54 
172 
77 
10 
22 
26 
135 
307 
109 
44 
61 
214 
126 
16 
26 
33 
201 
415 
173 
56 
93 
322 
200 
20 
37 
36 
293 
615 
Σύνολο. 2) Πλη Αναλ.υποχρεώσεων 
Αξία 
74 
38 
54 
166 
77 
10 
22 
26 
135 
301 
108 
34 
61 
203 
124 
16 
26 
33 
199 
402 
172 
56 
93 
321 
200 
19 
37 
8 
264 
585 
χομΐς/Ανάλι^ε %1) 
100% 
86% 
100% 
97% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
98% 
99% 
77% 
100% 
95% 
98% 
100% 
100% 
100% 
99% 
97% 
99% 
100% 
100% 
100% 
100% 
95% 
100% 
22% 
90% 
95% 
ις υποχρεώσεων j Πληρωμές 
Αξία 
74 
27 
53 
154 
64 
6 
22 
26 
118 
272 
100 
16 
59 
175 
94 
8 
22 
15 
139 
314 
111 
11 
64 
186 
72 
5 
18 
95 
281 
r, c τρέχουσα %2) 
100% 
71% 
98% 
93% 
83% 
60% 
100% 
100% 
87% 
90% 
93% 
47% 
97% 
86% 
76% 
50% 
85% 
45% 
70% 
78% 
65% 
20% 
69% 
58% 
36% 
26% 
49% 
36% 
48% 
ανάληψη υπ ETE 
ΣΎΝΟΛΟ 
56 
•rç 
41 
167 
93 
20 
18 
34 
165 
30 
362 
90 
107 
78 
2,5 
150 
34 
37 
64 
285 
40 
600 
151 
183 
131 
465 
249 
53 
63 
110 
475 
63 
1003 
ϊχρεωσης. Αναλ. υποχρεώσεων 
Αξία 
56 
70 
41 
167 
93 
20 
18 
34 
165 
30 
362 
90 
107 
78 
275 
150 
34 
37 
64 
285 
40 
600 
151 
183 
131 
465 
249 
37 
63 
349 
63 
877 %1) 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
70% 
100% 
73% 
100% 
87% Πληρωμές 
Αξία 
56 
70 
41 
167 
93 
20 
18 
34 
165 
30 
362 
90 
76 
71 
237 
150 
9 
37 
44 
240 
40 
517 
80 
28 
81 
189 
123 
54 
177 
57 
423 %2) 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
71% 
91% 
86% 
100% 
26% 
100% 
69% 
84% 
100% 
«6% 
53% 
15% 
62% 
41% 
49% 
86% 
51% 
90% 
48% ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 
ΣΥΝΟΛΟ 
130 
114 
95 
339 
170 
30 
40 
60 
300 
30 
669 
199 
151 
139 
489 
276 
50 
63 
97 
486 
40 
1015 
324 
239 
224 
787 
449 
73 
100 
146 
768 
63 
1618 Αναλ. 
υποχρεώσεων 
Αξία 
130 
108 
95 
333 
170 
30 
40 
60 
300 
30 
663 
198 
141 
139 
478 
274 
50 
63 
97 
484 
40 
1002 
323 
239 
224 
786 
449 
56 
100 
8 
613 
63 
1462 %1) 
100% 
95% 
100% 
98% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
99% 
99% 
93% 
100% 
98% 
"~" 99% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
99% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
77% 
100% 
5% 
80% 
100% 
90% Πληρωμές 
Αξία 
130 
97 
94 
321 
157 
26 
40 
60 
283 
30 
634 
190 
92 
130 
412 
244 
17 
59 
59 
379 
40 
831 
191 
39 
145 
375 
195 
5 
72 
272 
57 
704 %2) 
100% 
90% 
99% 
96% 
92% 
87% 
100% 
100% 
94% 
100% 
96% 
96% 
65% 
94% 
86% 
89% 
34% 
94% 
61% 
78% 
100% 
83% 
59% 
16% 
65% 
48% 
43% 
9% 
72% 
44% 
90% 
48% 
Δεκέμβριος 1993 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΕΤΑΡΤΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑ. ΜΕΣΟΓΕΙΟ 
1. ΔΙΜΕΡΕΣ ΣΚΕΛΟΣ (1991 - 1996) 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙ­
ΣΜΟΣ : 31.12.93 
ΕΤΕ:31.12.93 
ΜΑΡΟΚΟ 
ΑΛΓΕΡΙΑ 
ΤΥΝΗΣΙΑ 
ΜΑΓΚΡΕΜΠ 
ΑΙΓΥΠΤΟΣ 
ΛΙΒΑΝΟΣ 
ΙΟΡΔΑΝΙΑ 
ΣΥΡΙΑ 
ΜΑΣΡΕΚ 
ΙΣΡΑΗΛ 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΟΎΠΟΛΟΠΣΜΟΣ 
ΣΥΝΟΛΟ 
218 
•?ο 
116 
404 
258 
24 
46 
43 
371 
775 Αναλ.υποχρεώσεων 
Αξία 
25 
46 
62 
133 
63 
17 
26 
106 
239 % 1) 
11% 
66% 
53% 
33% 
24% 
71% 
57% 
29% 
31% Πληρωμές 
Αξία 
20 
15 
28 
63 
10 
10 
73 %2) 
80% 
33% 
45% 
47% 
38% 
9% 
31% ETE 
ΣΎΝΟΛΟ 
220 
280 
168 
668 
310 
45 
80 
115 
550 
82 
1300 Αναλ. υποχρεώσεων 
Αξία 
11Q 
100 
120 
330 
47 
24 
71 
34 
435 % 1) 
50% 
36% 
71% 
49% 
15% 
30% 
13% 
41% 
33% Πληρωμές 
Αξία 
6 
23 
29 
11 
40 %2) 
5% 
19% 
9% 
32% 
9% ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 
ΣΎΝΟΛΟ 
438 
350 
284 
1072 
568 
69 
126 
158 
921 
82 
2075 Αναλ. 
υποχρεώσεων 
Αξία 
135 
146 
182 
463 
110 
17 
50 
177 
34 
674 % 1) 
31% 
42% 
64% 
43% 
19% 
25% 
40% 
19% 
41% 
32% Πληρωμές 
Αξία 
26 
15 
51 
92 
10 
10 
102 %2) 
19% 
10% 
28% 
20% 
20% 
6% 
15% 
fNJ 
-f 1.1. Κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου (που συμπεριλαμβάνονιαι οτο διμερές σκέλος) 2. ΣΚΕΛΟΣ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: 
31.12.93 
ETE : 30.09.93 
ΜΑΡΟΚΟ 
ΑΛΓΕΡΙΑ 
ΤΥΝΗΣΙΑ 
ΜΑΓΚΡΕΜΠ 
ΑΙΓΥΠΤΟΣ 
ΛΙΒΑΝΟΣ 
ΙΟΡΔΑΝΙΑ 
ΣΎΡΙΑ 
ΜΑΣΡΕΚ 
ΣΥΝΟΛΟ ΣΎΝΟΛΟ 
25 
18 
15 
58 
16 
2 
2 
2 
22 
80 Αναλ.υποχρεώσεων 
Αξία 
7 
7 
7 % 1) 
47% 
12% 
9% Πληρωμές 
Αξία 
1 
1 %2) 
14% 
Ι) Αναλήψεις υποχρεώσεων/Σύνολο 2)Πληρωμές/αναλήψεις υποχρεώσεων y, c, τρέχουσες αναλήψεις υποχρεώσεων ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ. 
31.12.93 
ΜΑΡΟΚΟ 
ΑΛΓΕΡΙΑ 
ΤΥΝΗΣΙΑ 
ΜΑΓΚΡΕΜΠ 
ΑΙΓΥΠΤΟΣ 
ΛΙΒΑΝΟΣ 
ΙΟΡΔΑΝΙΑ 
ΣΎΡΙΑ 
ΜΑΣΡΕΚ 
Αποθεματικό 
ΣΥΝΟΛΟ ΣΎΝΟΛΟ 
60 
55 
40 
155 
40 
40 
105 
300 Αναλ. υποχρεώσεων 
Αξία 
60 
55 
40 
155 
40 
40 
195 %1) 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
100% 
65% Πληρωμές 
Αξία 
30 
20 
40 
90 
40 
40 
130 %2) 
50% 
36% 
100% 
58% 
100% 
100% 
67% 
Πηγές: Pics και ETE (εκατ. ecu) 
Atxép&tof 1993 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ HOY ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΣΥΝΟΑΟ ΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΧΩΡΩΝ 
Εκτέλεση (nie 31 Δεκεμβρίου 1993 
(πόροι του προϋπολογισμού) 
ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΕΓΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (εκατ. ecu) 
1. Περιβάλλον 
1.1. Επιδοτήσεις επιτοκίων (δάνεια ETE) 13,59 
1.2. ΙΜΡΗΟΒ-Φακτφορικόν άλας 1,10 
1.3. Επιμόρίροκτη Ι.Ε.Ε. 0,53 
1.4. Εξυγίανση ΓΑΖΑ 15,00 
Σύνολο 1 30.22 (27%) 
2. Αποκεντρωμένη συνεργασία 
2.1. CIHEAM 3,00 
2.2. MED-URBS 13,42 
2.3. MED-CAMPUS 14,40 
2.4. MED-INVEST 10,00 
2.5. MED MEDIA 4,94 
2.6. MEDAVICENNE 1,43 
Σύνολο 2 47.19 (43%) 
Περιφερειακή συνεργασία 
3.1. Σύμβαση πλαίσιο 0,50 
3.2. Λημογρας)ία 10,50 
3.3. EURONEWS 3,00 
3.4. Κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου 9,00 
3.5. Μικρές ενέργειες (*) 10,52 
Σύνολο 3 33.52 (30%) 
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 110.93 (100%) 
(*) ΜΙΚΡΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 
ΤΟΜΕΑΣ 1ΙΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΑΝΑΑ. Υ1ΙΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (ΕΚΑΤ. ECU) % 
Τεχνική βοήθεια 2,28 21,7 
Μελέτες 3,56 33,8 
Εμπορική προώθηση 0,16 01,5 
Επιμόρφωση, σεμινάρια 4,52 43,0 
?Ε 
ISSN 0254-1483 
COM(94)384 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 11 ίο 
Ap iU. καταλ όγου : CB-CO-94-480-GR-G 
ISBN 92-77-81361-X 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg