[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 26.4.2007

SEC(2007) 506

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Συνοδευτικό στην

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Ευρωπαϊκή διαστημική πολιτική

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ {COM(2007) 212 τελικό }{SEC(2007) 504}{SEC(2007) 505}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Νομικό και πολιτικό πλαίσιο 3

2. Ορισμός του προβλήματος 4

3. Στόχοι μιας πρωτοβουλίας για τη διαστημική πολιτική 5

4. Eπιλογές πολιτικων για την επιτευξη των στοχων 6

5. Σύγκριση των πιθανών συνεπειών των επιλογών 7

6. Παρακολούθηση και αξιολόγηση 9

Νομικό και πολιτικό πλαίσιο

Η παρούσα εκτίμηση αντίκτυπου συνοδεύει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ευρωπαϊκή διαστημική πολιτική, η οποία έχει διαμορφωθεί κάτω από τις ακόλουθες νομικές και πολιτικές συνθήκες.

Ο στόχος της συνεργασίας που καθιερώνεται με τη συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΕΚ) και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ) είναι "Η συνεκτική και προοδευτική διαμόρφωση συνολικής ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής…με την πολιτική αυτή θα επιδιωχθεί η σύνδεση της ζήτησης για υπηρεσίες και εφαρμογές που χρησιμοποιούν διαστημικά συστήματα προς υποστήριξη των κοινοτικών πολιτικών με την προσφορά των αναγκαίων διαστημικών συστημάτων και υποδομών ώστε να υπάρξει ανταπόκριση στη ζήτηση αυτή."

Η ευρωπαϊκή διαστημική πολιτική παρουσιάζεται παράλληλα από τον Γενικό Διευθυντή του ΕΟΔ στο συμβούλιο του ΕΟΔ. Το Συμβούλιο «Ανταγωνιστικότητα» της ΕΕ και το υπουργικό συμβούλιο του ΕΟΔ, που συνεδρίασαν, στο πλαίσιο της συμφωνίας πλαισίου, ως "Διαστημικό Συμβούλιο", τον Ιούνιο του 2005, όρισαν τις κατευθύνσεις για το περιεχόμενο και τη φύση της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής και του ευρωπαϊκού διαστημικού προγράμματος. Οι κατευθύνσεις αυτές αποτελούν μέρος μιας συνεχιζόμενης διαδικασίας που έχει επηρεάσει ήδη τις προγραμματικές αποφάσεις της ΕΕ και είναι η συνέχεια των προηγούμενων πράσινων και λευκών βίβλων και της ανακοίνωσης της Επιτροπής "Ευρωπαϊκή Διαστημική Πολιτική - Προκαταρκτικά Στοιχεία".

Η Π ολιτική θέτει το πλαίσιο για τις μελλοντικές εξελίξεις και δεν συνεπάγεται συγκεκριμένες δαπάνες ούτε ρυθμιστικά μέτρα. Αυτή η εκτίμηση αντίκτυπου είναι ανάλογη με τη φύση της πολιτικής.

Η εκτίμηση αντίκτυπου έχει υποστηριχθεί από μια παράλληλη τεκμηριωμένη μελέτη[1], την οποία διεξήγαγε η εταιρία συμβούλων Risk & Policy Analysts Limited (RPA). Αυτή η μελέτη βασίζεται, στο μέτρο του δυνατού, σε υπάρχουσες μελέτες και αναλύει τα πιθανά μελλοντικά σενάρια διαμόρφωσης της αγοράς και διαχείρισης για το θεσμικό πλαίσιο, καθώς και την αλληλεπίδρασή τους.

Οι διαβουλεύσεις των ενδιαφερόμενων μερών ήταν εκτενείς. Μερικές από τις απόψεις που διατυπώθηκαν ήταν οι εξής:

- η ΕΕ να ασχοληθεί με τη διαστημική πολιτική στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο, να αυξηθεί η συμμετοχή της και να συμπεριληφθεί η αρμοδιότητά της στη Συνταγματική Συνθήκη·

- να ενισχυθεί η θεσμική αγορά ώστε να επιτραπεί στη βιομηχανία να ανταγωνιστεί με επιτυχία στις εμπορικές αγορές·

- η ανεξάρτητη πρόσβαση στο διάστημα έχει στρατηγική σημασία·

- απαιτείται μια συντονισμένη προσέγγιση μεταξύ των εθνικών και των ευρωπαϊκών προγραμμάτων ώστε να εξασφαλιστεί η λειτουργική χρηματοδότηση του προγράμματος Παγκόσμιας Παρακολούθησης του Περιβάλλοντος και της Ασφάλειας (GMES) οι δορυφόροι έχουν την ικανότητα να γεφυρώνουν το ψηφιακό χάσμα·

- η διεθνής συνεργασία για το διάστημα είναι σημαντική και πρέπει να μην υπονομεύει την ευρωπαϊκή αυτονομία·

- τα νέα κράτη μέλη της ΕΕ είναι πρόθυμα να συμμετέχουν από τα πρώτα στάδια στις δραστηριότητες που σχετίζονται με το διάστημα·

- η Πολιτική πρέπει να καλύπτει τα συμφέροντα των φορέων εκμετάλλευσης δορυφόρων.

Η πολιτική και το οικείο ευρωπαϊκό διαστημικό πρόγραμμα έχουν καταρτιστεί ύστερα από διαβουλεύσεις με τους βασικούς κρατικούς παράγοντες στην ομάδα υψηλού επιπέδου " Διαστημική Πολιτική" (HSPG). Η ομάδα έχει τονίσει ότι η βιομηχανική αποδοτικότητα δεν πρέπει να συνεπάγεται παραμέληση των πολιτικών και στρατηγικών κινήτρων για επενδύσεις. Κάθε απόφαση σχετικά με τη στενότερη σύνδεση του ΕΟΔ στο πλαίσιο της ΕΕ λαμβάνεται μόνο κατόπιν ενδελεχούς ανάλυσης.

Ορισμός του προβλήματος

Το διάστημα είναι ένας τομέας υψηλού κινδύνου και μεγάλης καινοτομίας, ο οποίος χρειάζεται μακροπρόθεσμες επενδύσεις στην τεχνολογία . Από την έγκριση του σχεδιασμού μέχρι να εφαρμοστεί στην πράξη και να τεθεί σε τροχιά μπορεί να μεσολαβήσουν έως και 10 χρόνια. Από μόνος του ο ιδιωτικός τομέας είναι απίθανο να μπορέσει να αντιμετωπίσει τους τεχνολογικούς και χρηματοοικονομικούς κινδύνους.

Το διάστημα είναι ένας στρατηγικός τομέας που, σε όλο τον κόσμο, στηρίζεται σε κρατικές επενδύσεις . Τα διαστημικά συστήματα αποτελούν στρατηγικά πλεονεκτήματα και εμπορική υποδομή από την οποία εξαρτάται η οικονομία. Οι κυβερνήσεις αντισταθμίζουν τις αδυναμίες της αγοράς που θα οδηγούσαν σε ανεπαρκείς επενδύσεις στις νέες τεχνολογίες, και θα είχαν ως συνέπεια η διαστημική βιομηχανία να κατευθύνεται από τη θεσμική αγορά. Οι ΗΠΑ επενδύουν όσο και ο υπόλοιπος κόσμος μαζί στις διαστημικές μη στρατιωτικές δραστηριότητες· οι αμυντικές διαστημικές δαπάνες τους υπερβαίνουν τις μη στρατιωτικές. Η επιρροή άλλων εθνών όπως η Ρωσία, η Κίνα και η Ινδία αυξάνεται. Στην εκτίμηση των προϋπολογισμών αυτών των χωρών, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η τοπική αγοραστική δύναμη.

Η προσέγγιση της Ευρώπης επικεντρώνεται περισσότερο στην αγορά. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διαθέτουν για τις μη στρατιωτικές δραστηριότητες σχεδόν το 90% του διαστημικού προϋπολογισμού που ανέρχεται σε 63 δισεκατομμύρια ευρώ και προωθούν έντονα τις εμπορικές διαστημικές δραστηριότητες. Τα δύο τρίτα του ευρωπαϊκού κύκλου εργασιών για το διάστημα προέρχονται από θεσμικούς πελάτες, ενώ στις ΗΠΑ το ποσοστό είναι 85%. Επομένως, για τους ευρωπαίους κατασκευαστές δορυφόρων και εκτοξευτών, η παγκόσμια εμπορική αγορά είναι σημαντική για την επίτευξη της κρίσιμης μάζας.

Ο ΕΟΔ αντιστοιχεί στα δύο τρίτα περίπου των δαπανών για τις μη στρατιωτικές διαστημικές δραστηριότητες, που εκτιμώνται σε 5,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Συνάπτει συμβάσεις με τη βιομηχανία ανάλογα με τη συνεισφορά κάθε κράτους μέλους. Αυτό είναι ένα ισχυρό κίνητρο επενδύσεων για τα έθνη αλλά έχει περιορίσει την εξειδίκευση. Το 2003, τα κράτη μέλη του ΕΟΔ κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ένας ανεξάρτητος, οικονομικά αποδοτικός ευρωπαϊκός εκτοξευκτής εξυπηρετεί τα στρατηγικά συμφέροντα της Ευρώπης και δεν θα μπορούσε να απειληθεί από τις διακυμάνσεις της εμπορικής αγοράς.

Οι εμπορικές αγορές είναι ουσιαστικές αλλά ιδιαίτερα κυκλικές · η θεσμική αγορά παρέχει στους κατασκευαστές ένα ζωτικής σημασίας, σταθερό εισόδημα. Η αλυσίδα διαστημικής αξίας μπορεί να χωριστεί σε τρεις κατηγορίες: οι προμηθευτές διαστημικού τμήματος, οι προμηθευτές χερσαίου τμήματος και ο τομέας των υπηρεσιών. Το γενικό εισόδημα συνολικά για τη βιομηχανία υπολογίστηκε ότι ανήλθε σε 97,2 δισεκατομμύρια δολάρια το 2004, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας παρήχθη από τις δορυφορικές υπηρεσίες[2].

Υπάρχει μεγάλος κατακερματισμός στην ευρωπαϊκή προσφορά και ζήτηση. Η χρήση των διαστημικών συστημάτων για την ανάπτυξη και την εφαρμογή των κρατικών πολιτικών είναι περιορισμένη στην Ευρώπη, σε σύγκριση με άλλες διαστημικές δυνάμεις. Έχουν δοθεί κάποιες πολιτικές απαντήσεις σε εθνικό επίπεδο, ιδιαίτερα για να καλύψουν τις απαιτήσεις ασφάλειας και άμυνας, γεγονός που οδήγησε σε έλλειψη διαλειτουργικότητας μεταξύ των συστημάτων. Από την πλευρά της προσφοράς, οι συντονιστές συστημάτων υπάρχουν στην Ευρώπη, όπως και αλλού. Για τη βιομηχανία προμηθευτών εξοπλισμού και υποσυστημάτων, ο ΕΟΔ χαρακτηρίζει τον τομέα μάλλον κατακερματισμένο[3].

Το μέλλον του διαστημικού τομέα όσον αφορά τις κανονιστικές ρυθμίσεις είναι αβέβαιο. Οι διαστημικές τεχνολογίες είναι από τη φύση τους ευαίσθητες. Πολλές χώρες έχουν εκδώσει αυστηρούς κανονισμούς ελέγχου για τις εξαγωγές ή τις εισαγωγές, οι οποίοι μπορούν να εμποδίσουν την ελεύθερη ροή των τεχνολογιών εντός και εκτός Ευρώπης, με συνέπεια περισσότερες δαπάνες για τη βιομηχανία λόγω των περίπλοκων διοικητικών ρυθμίσεων και των καθυστερήσεων στο χρονοδιάγραμμα. Η εισαγωγή επιβαρύνσεων και δημοπρασιών για την απόκτηση φάσματος συχνοτήτων μπορεί να έχει ως συνέπεια να απαιτείται από τους φορείς εκμετάλλευσης δορυφόρων να πληρώνουν σε κάθε κράτος μέλος το αντίτιμο για την ίδια κατανομή φάσματος. Ο κανονισμός για τα διαστημικά αντικείμενα διέπεται από την εθνική νομοθεσία, η οποία δεν έχει εναρμονιστεί καθόλου.

Στόχοι μιας πρωτοβουλίας για τη διαστημικη πολιτικη

Για να περιοριστούν οι συνέπειες των παραγόντων που περιγράφονται στο προηγούμενο κεφάλαιο, μια πολιτική για τον ευρωπαϊκό διαστημικό τομέα πρέπει:

- να εξασφαλίσει την ανεξάρτητη και οικονομικά αποδοτική πρόσβαση στο διάστημα·

- να συνεχίσει τις υψηλές επενδύσεις στην διαστημική επιστήμη·

- να δημιουργήσει μια ισχυρή και ανταγωνιστική διαστημική βιομηχανία με καινοτομίες, ανάπτυξη και ευκαιρίες για την εμπορική εκμετάλλευση των δορυφορικών συστημάτων·

- η ανάπτυξη και η εκμετάλλευση των διαστημικών εφαρμογών να επιτύχουν τους στόχους των πολιτικών της ΕΕ και τις ανάγκες των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και των πολιτών·

- να αναπτύξει τα θετικά στοιχεία του διαστήματος που απαιτούνται για την ικανοποίηση των αναγκών των ευρωπαίων πολιτών σε επίπεδο ασφάλειας και άμυνας.

Για τη επίτευξη των παραπάνω πρέπει:

- να τεθούν σαφείς προτεραιότητες, να εφαρμοστεί μια πολιτική προσαρμοσμένη στις ανάγκες της βιομηχανίας και να αξιοποιηθούν στο μέγιστο οι δημόσιοι πόροι·

- να θεσπιστεί ένα βέλτιστο ρυθμιστικό περιβάλλον·

- να προβλεφθεί η χρηματοδότηση των πολύ σημαντικών συστημάτων και τεχνολογιών·

- να αναπτυχθεί η ισοβαρής διεθνής συνεργασία με επιλεγμένους στρατηγικούς εταίρους.

Οποιαδήποτε πολιτική πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη την προστιθέμενη αξία του διαστήματος για ορισμένες πολιτικές της ΕΕ.

επιλογές πολιτικων για την επιτευξη των στοχων

Έχουν προσδιοριστεί τέσσερις πιθανές επιλογές.

Καμία Ε υρωπαϊκή Δ ιαστημική Π ολιτική. Θα οδηγούσε στην εγκατάλειψη του στόχου της συσπείρωσης της πολιτικής δέσμευσης και των ενεργειών όλων των ευρωπαίων φορέων. Θα ισοδυναμούσε είτε με αντιστροφή της προηγούμενης τάσης που ήταν η αύξηση των επενδύσεων της ΕΕ στα διαστημικά συστήματα και η ενίσχυση της εκμετάλλευσής τους, είτε με πάγωμα των ισχυουσών ρυθμίσεων και διακοπή της ενίσχυσής τους στο εγγύς μέλλον. Τα κράτη μέλη θα διενεργούσαν τα δικά τους διαστημικά προγράμματα χωρίς συγκεκριμένο συντονισμό, διατηρώντας μια κατακερματισμένη θεσμική αγορά και διαμορφώνοντας ξεχωριστές εθνικές θέσεις απέναντι σε τρίτες χώρες.

Ενισχυμένος συντονισμός και αυξημένη χρήση των διαστημικών εφαρμογών για την εφαρμογή ευρωπαϊκών πολιτικών . Όλοι οι φορείς στην Ευρώπη θα συμφωνούσαν με τη συστηματική ανταλλαγή πληροφοριών για τα προγράμματα που συνδέονται με το διάστημα, με στόχο τη δημιουργία μιας συνεκτικής θεσμικής διαστημικής αγοράς στην Ευρώπη, η οποία να επιτρέπει στη βιομηχανία να διαχειρίζεται τις διακυμάνσεις της ζήτησης και να επενδύει στην τεχνολογία. Η συγκέντρωση των αναγκών της ευρωπαϊκής δημόσιας πολιτικής θα αποτελούσε ένα σημαντικό μέρος αυτής της επιλογής, μέσω της χρήσης του ευρωπαϊκού διαστημικού προγράμματος. Θα απαιτούνταν διαρκείς υποχρεώσεις χρηματοδότησης από όλους τους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των προτάσεων για τη χρηματοδότηση και τη διαχείριση των λειτουργικών υπηρεσιών του GMES. Θα υιοθετούνταν συντονιστικοί μηχανισμοί μεταξύ των μη στρατιωτικών και των στρατιωτικών προγραμμάτων, με σεβασμό προς τις θεσμικές αρμοδιότητες. Τα προγράμματα τεχνολογίας θα κάλυπταν την προστασία της διαστημικής υποδομής.

Η αλλαγή του πολιτικού πλαισίου για το διάστημα στην Ευρώπη θα οδηγούσε στην ένταξη των διακυβερνητικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό θα επέτρεπε ακόμα στα κράτη μέλη να συμμετάσχουν προαιρετικά στα προγράμματα στο πλαίσιο διακυβερνητικών ρυθμίσεων χρηματοδότησης, και οι δραστηριότητες θα μπορούσαν να χρηματοδοτούνται από προϋπολογισμούς, η διαχείριση των οποίων θα γινόταν σύμφωνα με τις κοινοτικές αρχές. Οι κατάλληλες διοικητικές ρυθμίσεις θα ήταν απαραίτητες για τα κράτη μέλη του ΕΟΔ που δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα μπορούσε να διαρθρωθεί έτσι ώστε να επιτραπούν διαπυλωνικές δραστηριότητες, προκειμένου να ενισχυθεί ο μη στρατιωτικός/στρατιωτικός συντονισμός.

Ριζική αλλαγή - Κοινοτικό πλαίσιο, σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού . Μια ριζικότερη επιλογή θα οδηγούσε σε ένταξη των διαστημικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και θα έδινε μεγάλη ώθηση στις διαστημικές επενδύσεις. Αυτό θα περιλάμβανε τη μεταφορά των υπαρχόντων εθνικών προϋπολογισμών που διατίθενται για μη στρατιωτικές διαστημικές δραστηριότητες στον κοινοτικό προϋπολογισμό και δέσμευση για νέα κοινοτικά κεφάλαια. Η λευκή βίβλος προέβλεψε αύξηση των γενικών δαπανών για το διάστημα σε ολόκληρη την Ευρώπη της τάξης του 23-35% ή 1,25-2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Σύγκριση των πιθανων συνεπειων των επιλογών

Τα πολιτικά δεδομένα περιορίζουν την εξέταση των επιλογών βραχυπρόθεσμα.

Η απουσία Ε υρωπαϊκής Δ ιαστημικής Π ολιτικής είναι αντίθετη με τις επιθυμίες που έχουν εκφράσει οι υπουργοί των κρατών μελών και θα μπορούσε να οδηγήσει σε: έλλειψη λειτουργικού καθεστώτος για το GMES· συνεχή έλλειψη συντονισμού για τις μη στρατιωτικές διαστημικές δραστηριότητες στην Ευρώπη· ανεπαρκή αξιοποίηση των μη στρατιωτικών και στρατιωτικών συνεργειών και συνεχή έλλειψη διαλειτουργικότητας· και ελλιπή χρήση των διαστημικών συστημάτων από τις ευρωπαϊκές κρατικές πολιτικές, με συνέπεια να χαθούν ευκαιρίες για αυξανόμενη αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα. Στη μελέτη για την εκτίμηση αντικτύπου, η επιλογή να μην συντελεστεί καμία αλλαγή θεωρείται ως βάση, σύμφωνα με την οποία αξιολογούνται οι άλλες επιλογές.

Η αλλαγή του πολιτικού πλαισίου για το διάστημα στην Ευρώπη σε ένα πλήρες κοινοτικό πλαίσιο θα μπορούσε να επιτρέψει αποτελεσματικότερες ρυθμίσεις συντονισμού, συμπεριλαμβανομένης της διπλής χρήσης, παρέχοντας σε όλα τα κράτη μέλη αποτελεσματικά μέσα για τη συμμετοχή τους σε διαστημικές δραστηριότητες. Θα δημιουργούσε ένα σαφέστερο προγραμματικό πλαίσιο για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Θα καθιερωνόταν κατά τέτοιον τρόπο ώστε να παρακαμφθεί η ανάγκη για διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή για κάθε πρόγραμμα. Σύμφωνα με την ανάλυση για τη μελέτη εκτίμησης αντικτύπου, βάσει των δεδομένων κριτηρίων εκτίμησης, η επιλογή ενός οργανισμού της ΕΕ στο πλαίσιο του πυλώνα 2 θα είχε θετικό αντίκτυπο όποια κι αν είναι τα σενάρια της ζήτησης που μελετώνται.

Εντούτοις, υπάρχουν διάφορες αβεβαιότητες που πρέπει ακόμα να μειωθούν. Οι διαστημικές δραστηριότητες θα πρέπει να καλύψουν επίσης τον πυλώνα 1. Η νομική βάση για ένα διαπυλωνικό οργανισμό που επιτρέπει τη μεταβλητή συμμετοχή σε κάθε πρόγραμμα απαιτεί περαιτέρω μελέτη. Απαιτείται περαιτέρω ανάλυση για να διαπιστωθεί αν είναι αναγκαίες οι αλλαγές στους κανόνες οικονομικής και βιομηχανικής πολιτικής του ΕΟΔ, σε περίπτωση που οι δραστηριότητές του γίνουν διακυβερνητικές στο πλαίσιο της Συνθήκης. Τα κράτη μέλη έχουν καταστήσει σαφές ότι η πολιτική δεν πρέπει να προεξοφλήσει την έκβαση αυτής της περαιτέρω ανάλυσης.

Η ριζική αλλαγή - κοινοτικό πλαίσιο, σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού - θα είχε δύο κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα: μετάβαση των δραστηριοτήτων από το εθνικό και το διακυβερνητικό πλαίσιο στο κοινοτικό πλαίσιο· και αύξηση των ευρωπαϊκών μη στρατιωτικών διαστημικών δαπανών μεταξύ του ενός τετάρτου και του ενός τρίτου.

Αυτό θα μπορούσε να παράσχει ένα πλαίσιο ώστε η Επιτροπή να αναπτύξει μια διορατική στρατηγική για την ανάπτυξη και τη χρήση των διαστημικών συστημάτων προς όφελος των κοινοτικών πολιτικών και τους πόρους για να την εφαρμογή της. Θα υπήρχε μια ενιαία ομάδα φορέων λήψης αποφάσεων. Η βιομηχανία θα είχε ένα ασφαλέστερο πλαίσιο για επενδύσεις. Αυτό, εντούτοις, προϋποθέτει ότι το ποσοστό υποστήριξης των προγραμμάτων Ε&Α θα συνεχιστεί στα σημερινά επίπεδα που, σε πολλές περιπτώσεις, είναι 100%.

Σύμφωνα με την ανάλυση για τη μελέτη εκτίμησης αντίκτυπου, βάσει των κριτηρίων της εκτίμησης, η επιλογή ενός κοινοτικού προγράμματος που θα διαχειρίζεται ένας κοινοτικός οργανισμός θα είχε θετικό αντίκτυπο όποια κι αν είναι τα σενάρια της ζήτησης που μελετώνται.

Η ριζική επιλογή θα αντιπροσώπευε μια ουσιαστική δέσμευση όλων των κρατών μελών για μεγαλύτερες διαστημικές επενδύσεις, οι οποίες ενισχύουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Θα περιλάμβανε τη μεταφορά στον κοινοτικό προϋπολογισμό διακυβερνητικών και εθνικών δαπανών ύψους 6 δισεκατομμυρίων ευρώ και άνω, σε ετήσια βάση, καθώς και τη συγκέντρωση της λήψης αποφάσεων για τις προτεραιότητες. Υπάρχει κάθε ένδειξη ότι τα κράτη μέλη δεν έχουν καμία επιθυμία να ακολουθήσουν σήμερα αυτήν την προσέγγιση. Η προτεινόμενη Συνταγματική Συνθήκη σημειώνει ότι "χωρίς η άσκηση της [της κοινοτικής] αρμοδιότητας αυτής να έχει ως αποτέλεσμα να κωλύει την άσκηση των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών". Επιπλέον, οι διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη έχουν αναδείξει ότι επαγρυπνούν για τις εξελίξεις προς αυτήν την κατεύθυνση, χωρίς ανάλυση σε βάθος.

Ο ενισχυμένος συντονισμός και η αυξημένη χρήση των διαστημικών εφαρμογών για την υλοποίηση άλλων ευρωπαϊκών πολιτικών θα εξασφάλιζαν την προβολή των ευρωπαϊκών θεσμικών προγραμμάτων και θα προετοίμαζαν το έδαφος για τον καλύτερο συντονισμό τους. Η μεγαλύτερη ευελιξία των κανόνων του ΕΟΔ θα μπορούσε να βελτιώσει περαιτέρω την αποδοτικότητα, την ειδίκευση και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Το πρόγραμμα GALILEO είναι ένα σαφές παράδειγμα των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η συνεργασία για ένα πρόγραμμα, διότι συνεπάγεται την ανάπτυξη ειδικών τεχνολογιών, την κατασκευή διαστημικής υποδομής από την ευρωπαϊκή διαστημική βιομηχανία, τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση και τη σταθερή προσήλωση των ευρωπαίων χρηστών.

Ο κοινωνικός αντίκτυπος των διαστημικών συστημάτων είναι ουσιαστικός. Χρησιμοποιούνται στη διαβίβαση δεδομένων, φωνής και βίντεο, και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη συλλογή και τη διανομή πληροφοριών. Η σημασία τους μπορεί να εκτιμηθεί αν εξεταστεί ο πιθανός αντίκτυπος του κλεισίματος οποιουδήποτε τμήματος της διαστημικής μας υποδομής που θα είχε τεράστιες συνέπειες γιατί θα πάγωνε ένα σημαντικό μέρος της οικονομικής δραστηριότητας και θα προκαλούσε μεγάλη διαταραχή στην οργάνωση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.

Η επιλογή "ενισχυμένος συντονισμός" θα επιταχύνει τη διαδικασία σύνδεσης των πολιτικών της ΕΕ με τα πιθανά οφέλη των διαστημικών συστημάτων. Οι δορυφορικές συνδέσεις ενδέχεται να είναι ο μόνος τρόπος ώστε η εκπαίδευση να φτάσει στις απομακρυσμένες περιοχές ή/και στις περιοχές που στερούνται επίγειας υποδομής. Οι δορυφορικές εφαρμογές μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την επέκταση της ιατρικής υποστήριξης στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος της επιλογής "ενισχυμένος συντονισμός" θα η εισαγωγή συστηματικού ελέγχου, μέσω του GMES. Τα οφέλη του GMES έχουν αξιολογηθεί σε μια σημαντική μελέτη[4] που πραγματοποιήθηκε από την PricewaterhouseCoopers. Η εκτίμηση καλύπτει 25 έτη. Για να εξασφαλιστούν αυτά τα πλεονεκτήματα απαιτούνται επενδύσεις στις υπηρεσίες και στην υποδομή του GMES αλλά και σε κάθε έναν από τους τομείς της πολιτικής που έχουν προσδιοριστεί. Επομένως, το GMES είναι μια απαραίτητη αλλά όχι ικανή συνθήκη και οι σχετικές δαπάνες πρέπει να υπολογιστούν με ακρίβεια στο πλαίσιο συγκεκριμένης ανάλυσης κόστους/αποτελέσματος. Τα γενικά πλεονεκτήματα που έχουν προσδιοριστεί μέχρι το 2030 περιλαμβάνουν: αποδοτική εξοικονόμηση 310 εκατομμυρίων ευρώ περίπου το χρόνο· οφέλη που απαιτούν νέες πολιτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο ύψους 2,9 δισεκατομμυρίων ευρώ το χρόνο· οφέλη που απαιτούν νέες παγκόσμιες συμφωνίες και συνεργασία· από το 2025 υπολογιζόμενο κέρδος που ανέρχεται συνολικά σε 7 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο.

Οι δορυφόροι συμβάλλουν στην πολιτική ασφάλειας και άμυνας. Η συμβολή του διαστήματος στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Αμυνας περιλαμβάνει απεριόριστη πρόσβαση στους πιθανούς ή πραγματικούς τομείς δραστηριοτήτων, για παράδειγμα αποδείξεις για παράνομες δραστηριότητες και στη εκτέλεση των επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων. Η επιλογή "ενισχυμένος συντονισμός" θα ενθάρρυνε τη διανομή και τη συγκέντρωση των πόρων των ευρωπαϊκών μη στρατιωτικών και στρατιωτικών διαστημικών προγραμμάτων· και την πολλαπλή χρήση των τεχνολογιών και των κοινών προτύπων.

παρακολουθηση και αξιολόγηση

Η ΓΔ- ENTR θα προβαίνει σε επικαιροποιημένη επανεξέταση του τομέα κάθε 2 έως 3 χρόνια. Θα διεξαχθούν αξιολογήσεις της εφαρμογής της συμφωνίας πλαισίου για να αποφασιστεί αν παραταθεί ή όχι, καθώς και των κύριων πιθανών σεναρίων κόστους/αποδοτικότητας με στόχο τη βέλτιστη οργάνωση των διαστημικών δραστηριοτήτων στην Ευρώπη.

[1] RPA Φεβρουάριος 2007: "Impact assessment relating to the Economic and Governance Evolution of Space in Europe, RPA Φεβρουάριος 2007", η οποία καταρτίστηκε για την ΓΔ «Επιχειρήσεις & Βιομηχανία» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

[2] RPA Φεβρουάριος 2007

[3] 'AGENDA 2007 – A Document by the ESA Director General' (BR–213 Οκτώβριος 2003)

[4] PricewaterhouseCoopers Ιούλιος 2006: Socio-Economic Benefits Analysis of GMES (κοινωνικοοικονομική ανάλυση των πλεονεκτημάτων της GMES), για λογιαριασμό του ΕΟΔ