Λίγα μόνο κράτη μέλη έχουν κάνει χρήση της δυνατότητας να εξαιρούν τους μικρούς προξένους εκπομπών από το ΣΕΔΕ της ΕΕ σύμφωνα με το άρθρο 27 της οδηγίας για το ΣΕΔΕ της ΕΕ. Η δυνατότητα αυτή παρέχεται από την οδηγία προκειμένου να μειωθούν τα διοικητικά έξοδα των εγκαταστάσεων χαμηλών εκπομπών και επιτρέπεται μόνο εάν ισχύουν ισοδύναμα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Σύμφωνα με τις εκθέσεις που υποβλήθηκαν το 2015, 8 χώρες (DE, ES, FR, HR, IS, IT, SI, UK) κάνουν χρήση αυτής της δυνατότητας, ιδίως για εγκαταστάσεις με δραστηριότητες καύσης και παραγωγής κεραμικών. Η ποσότητα των εκπομπών που εξαιρούνται είναι περίπου 3,9 εκατ. τόνοι CO2, ή το 0,2% του συνόλου των εξακριβωμένων εκπομπών το 2014, σε σύγκριση με 4,7 εκατ. τόνους CO2 το 2013.

Παρότι όσον αφορά τις κατηγορίες εγκαταστάσεων η εικόνα είναι αρκετά ομοιογενής μεταξύ των κρατών μελών, η κατάσταση ποικίλλει ανάλογα με τους κλάδους της βιομηχανίας ή τις δραστηριότητες που καλύπτονται. Εγκαταστάσεις του ΣΕΔΕ της ΕΕ που περιλαμβάνουν δραστηριότητες καύσης υπάρχουν σε όλα τα κράτη μέλη. Άλλες δραστηριότητες που αναφέρονται από τα περισσότερα κράτη μέλη είναι η διύλιση πετρελαίου, η παραγωγή χάλυβα, τσιμέντου, ασβέστη, γυαλιού, κεραμικών και χαρτοπολτού και χαρτιού. Μόνο δύο χώρες (FR και ΝΟ) ανέφεραν το 2014 ότι είχαν εκδώσει άδειες για δραστηριότητες δέσμευσης και αποθήκευσης CO2. Όσον αφορά τα νέα αέρια (εκείνα που προστίθενται στο παράρτημα I της οδηγίας για το ΣΕΔΕ της ΕΕ προς συμπερίληψη στο σύστημα από την έναρξη της 3ης περιόδου), σε 13 χώρες έχουν εκδοθεί άδειες για δραστηριότητες που συνεπάγονται εκπομπές υπερφθορανθράκων (PFC), ενώ σε 20 κράτη μέλη έχουν εκδοθεί άδειες για δραστηριότητα «παραγωγής νιτρικού οξέος». Οι άλλοι τομείς του N2O υπάρχουν μόνο σε τρία κράτη μέλη (DE, FR, IT).

Το πρόγραμμα εφαρμόζεται με επιτυχία και τρία έργα, που χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο της πρώτης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων του NER 300, παράγουν ήδη καθαρή ενέργεια:

Το ιταλικό έργο βιοενέργειας BEST μετατρέπει επιλεγμένες ενεργειακές καλλιέργειες σε βιοκαύσιμα δεύτερης γενιάς σε μονάδα επίδειξης στο Crescentino, κοντά στο Τορίνο. Η εξαιρετικά καινοτομική μονάδα ενοποιημένων βιοκαυσίμων χρησιμοποιεί το καλάμι, μια νέα και ταχείας ανάπτυξης ενεργειακή καλλιέργεια ανθεκτική στην ξηρασία, καθώς και άχυρο σίτου για την παραγωγή αιθανόλης. Η μονάδα διαθέτει ετήσια παραγωγική ικανότητα 51 εκατ. λίτρων ανά έτος. To BEST, με επικεφαλής την εταιρεία Italian Bio Product S.p.A., τέθηκε σε λειτουργία την 1η Ιουνίου 2013 και έλαβε συγχρηματοδότηση ύψους 28,4 εκατ. ευρώ από το NER 300.

Το Verbiostraw είναι ένα γερμανικό έργο βιοενέργειας που μετατρέπει γεωργικά απόβλητα σε βιοαέριο μέσω μιας μονάδας πρώτης στο είδος της. Το έργο έχει δυναμικότητα 16,5 MW και θα αποφέρει ετησίως 136 gigawatt-ώρες από βιοαέριο, χρησιμοποιώντας περίπου 40 000 τόνους άχυρο ετησίως. Η πρώτη ύλη είναι μόνο γεωργικά απόβλητα και, ως εκ τούτου, η μονάδα δεν χρειάζεται γεωργικές εκτάσεις για ενεργειακές καλλιέργειες. Το προετοιμασμένο βιοαέριο είτε θα τροφοδοτεί το δίκτυο φυσικού αερίου ή θα χρησιμοποιείται ως προηγμένο βιοκαύσιμο στον τομέα των μεταφορών. Το Verbiostraw, με επικεφαλής την εταιρεία VERBIO Ethanol Schwedt GmbH & Co, βρίσκεται στην πόλη Schwedt/Oder της Γερμανίας. Τέθηκε σε λειτουργία στις 3 Ιανουαρίου 2014 και έλαβε συγχρηματοδότηση ύψους 22,3 εκατ. ευρώ από το NER 300.

Το σουηδικό έργο αιολικής ενέργειας Windpark Βlaiken αφορά την ανάπτυξη αιολικού πάρκου δυναμικότητας 225 MW στο αρκτικό κλίμα της βόρειας Σουηδίας. Όταν θα είναι σε πλήρη λειτουργία, θα περιλαμβάνει 90 ανεμογεννήτριες, εξοπλισμένες με ένα καινοτομικό σύστημα αποπάγωσης, αποτελούμενο από θερμαντικά στοιχεία στα χείλη προσβολής των πτερυγίων. Το έργο, το οποίο είναι κατασκευασμένο σε 3 τμήματα 30 ανεμογεννητριών για περίοδο τριών ετών, είναι συνδεδεμένο με το εθνικό ηλεκτρικό δίκτυο. Τα δύο πρώτα τμήματα των ανεμογεννητριών βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, ενώ το τρίτο θα τεθεί σε λειτουργία το 2015. To έργο, με επικεφαλής την εταιρεία Blaiken Vind AB, τέθηκε σε λειτουργία την 1η Ιανουαρίου 2015 και έλαβε συγχρηματοδότηση ύψους 15 εκατ. ευρώ από το NER 300.

4.1.2.3.Πλειστηριασμός των δικαιωμάτων

Από την 3η περίοδο, ο πλειστηριασμός μέσω της πρωτογενούς αγοράς έγινε η προκαθορισμένη μέθοδος για την κατανομή των δικαιωμάτων. Σύμφωνα με την οδηγία για το ΣΕΔΕ της ΕΕ, η Επιτροπή όφειλε να εκδώσει κανονισμό σχετικά με τον χρόνο, τη διαχείριση και άλλες πτυχές των πλειστηριασμών, ώστε να διασφαλίζεται ότι διενεργούνται κατά τρόπο ανοικτό, διαφανή, εναρμονισμένο και χωρίς διακρίσεις. Κατά συνέπεια, ο κανονισμός για τους πλειστηριασμούς εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 2010. Ο κανονισμός προβλέπει ότι τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και η Επιτροπή συνάπτουν από κοινού συμβάσεις για τη δημιουργία κοινού χώρου για τον πλειστηριασμό των δικαιωμάτων εκπομπής εξ ονόματος των κρατών μελών, αλλά προβλέπει επίσης τη δυνατότητα αυτοεξαίρεσης μεμονωμένων κρατών μελών. Η Γερμανία, η Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν τη δυνατότητα αυτή και να ορίσουν δικό τους χώρο πλειστηριασμών. Ο εν λόγω ορισμός υπόκειται στην εγγραφή στο παράρτημα ΙΙΙ του κανονισμού για τους πλειστηριασμούς.

Ο κανονισμός για τους πλειστηριασμούς προβλέπει τον ορισμό των χώρων πλειστηριασμών βάσει διαδικασιών υποβολής προσφορών· για τον ορισμό του κοινού χώρου πλειστηριασμών έχει υπογραφεί και τεθεί σε ισχύ μια συμφωνία σύναψης συμβάσεων από κοινού μεταξύ των κρατών μελών που συμμετέχουν στην κοινή ενέργεια και της Επιτροπής. Τον Αύγουστο του 2012 το European Energy Exchange (ΕΕΧ) ορίστηκε ως ο πρώτος κοινός χώρος πλειστηριασμών.

Ο κανονισμός για τους πλειστηριασμούς προβλέπει περαιτέρω τον διορισμό επιτηρητή πλειστηριασμών βάσει μιας συμφωνίας σύναψης συμβάσεων από κοινού μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής και επί του παρόντος αξιολογούνται οι επιλογές για το θέμα αυτό.

Κάθε χώρος πλειστηριασμών οφείλει να καθορίζει και να δημοσιεύει τις ποσότητες και τις ημερομηνίες κάθε επιμέρους πλειστηριασμού (το αποκαλούμενο ημερολόγιο πλειστηριασμών), πριν από την έναρξη κάθε ημερολογιακού έτους.

Έως την 30ή Ιουνίου 2015 είχαν διεξαχθεί περισσότεροι από 650 πλειστηριασμοί για την 3η περίοδο. Ο πίνακας που ακολουθεί παρέχει μια επισκόπηση των ποσοτήτων δικαιωμάτων της 3ης περιόδου που εκπλειστηριάστηκαν από το EEX και το ΔΧΕ το 2012 (οι αποκαλούμενοι πρώιμοι πλειστηριασμοί), το 2013, το 2014 και το 2015. Το ΕΕΧ, διεξάγοντας πλειστηριασμό εξ ονόματος 27 κρατών μελών (25 κρατών μελών που συνεργάζονται σε κοινό χώρο πλειστηριασμών, της Γερμανίας και της Πολωνίας), έθεσε σε πλειστηριασμό το 88% του συνολικού ποσού που είχε εκπλειστηριαστεί το 2012 έως το 2014, ενώ το ΔΧΕ διεξήγαγε πλειστηριασμό για το 12% της συνολικής ποσότητας εξ ονόματος του Ηνωμένου Βασιλείου.

Οι πλειστηριασμοί διεξήχθησαν σε γενικές γραμμές ομαλά και οι τιμές εκκαθάρισης πλειστηριασμού ήταν εν γένει σύμφωνες με τις τιμές στη δευτερογενή αγορά, χωρίς την εμφάνιση σημαντικών προβλημάτων ή συμβάντων. Το 2013 ακυρώθηκαν τρεις φορές πλειστηριασμοί στο ΕΕΧ σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 6 του κανονισμού για τους πλειστηριασμούς, λίγο μετά την έναρξη των πλειστηριασμών.

Οι ποσότητες που επρόκειτο να τεθούν σε πλειστηριασμό το 2014 αναθεωρήθηκαν στις 12 Μαρτίου 2014 (ΔΧΕ) και στις 17 Μαρτίου 2014 (ΕΕΧ) σύμφωνα με την απόφαση για την παρακράτηση 900 εκατ. δικαιωμάτων από το 2014, το 2015 και το 2016 στο 2019 και στο 2020, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 176/2014 της Επιτροπής. Ο πλειστηριασμός των δικαιωμάτων εκπομπής του κλάδου των αεροπορικών μεταφορών ανεστάλη το 2012, μετά την απόφαση «για το πάγωμα του χρόνου», και άρχισε εκ νέου το 2014. Η Κροατία άρχισε τον πλειστηριασμό του μεριδίου των δικαιωμάτων της τον Ιανουάριο του 2015. Η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και η Νορβηγία δεν έχουν αρχίσει ακόμα τους πλειστηριασμούς δικαιωμάτων.

Έτος



Ποσότητα γενικών δικαιωμάτων εκπομπής που τέθηκαν σε πλειστηριασμό



Ποσότητα δικαιωμάτων εκπομπής του κλάδου των αεροπορικών μεταφορών που τέθηκαν σε πλειστηριασμό 2012 89 701 500 2 500 000 2013 808 146 500 0 2014 528 399 500 9 278 000 2015 632 725 500 16 390 500

Το σύνολο των εσόδων που προέρχονται από τους πλειστηριασμούς μεταξύ 2012 και Ιουνίου 2015 υπερέβαινε τα 8,9 δισ. ευρώ. Η οδηγία για το ΣΕΔΕ της ΕΕ προβλέπει ότι τουλάχιστον το 50% των εσόδων από πλειστηριασμούς ή ποσό ίσο με τα συγκεκριμένα έσοδα από τους πλειστηριασμούς, περιλαμβανομένων όλων των εσόδων που προκύπτουν από τα δικαιώματα εκπομπής που κατανέμονται για τους σκοπούς της αλληλεγγύης και της ανάπτυξης, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη για σκοπούς που σχετίζονται με το κλίμα και την ενέργεια. Κατά μέσο όρο, το 2014 τα κράτη μέλη έχουν χρησιμοποιήσει ή σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν το 87% περίπου των εσόδων αυτών ή το αντίστοιχο σε οικονομική αξία για σκοπούς που σχετίζονται με το κλίμα και την ενέργεια, κυρίως για τη στήριξη των εγχώριων επενδύσεων στους τομείς του κλίματος και της ενέργειας (βλ. σημείο 6.1.1. της έκθεσης προόδου της δράσης για το κλίμα).

Οι χώροι πλειστηριασμών δημοσιεύουν τα λεπτομερή αποτελέσματα κάθε πλειστηριασμού σε ειδικούς ιστοτόπους. Επιπλέον, η Γερμανία, η Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο καθώς και η Επιτροπή εξ ονόματος των κρατών μελών που κάνουν χρήση του κοινού χώρου πλειστηριασμών, δημοσιεύουν μηνιαίες εκθέσεις σχετικά με τους πλειστηριασμούς.

4.1.2.4.Παρέκκλιση από τους πλήρεις πλειστηριασμούς για τον τομέα της ενέργειας

Στο άρθρο 10γ της οδηγίας για το ΣΕΔΕ της ΕΕ προβλέπεται μια παρέκκλιση από τον γενικό κανόνα του πλειστηριασμού, με σκοπό να επιτρέπονται οι επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας σε ορισμένα κράτη μέλη. Οκτώ από τα δέκα επιλέξιμα κράτη μέλη κάνουν χρήση αυτής της παρέκκλισης και κατανέμουν δωρεάν στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας ορισμένα δικαιώματα εκπομπής, υπό την προϋπόθεση ότι πραγματοποιούνται οι αντίστοιχες επενδύσεις. Τα δωρεάν δικαιώματα εκπομπής δυνάμει του άρθρου 10γ αφαιρούνται από την ποσότητα δικαιωμάτων που το αντίστοιχο κράτος μέλος θα εκπλειστηρίαζε σε διαφορετική περίπτωση. Ανάλογα με τους εθνικούς κανόνες για την εφαρμογή της παρέκκλισης, οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας μπορούν να λαμβάνουν δωρεάν δικαιώματα εκπομπής, αξίας ισοδύναμης προς τις επενδύσεις που πραγματοποιούν ή έχουν πραγματοποιήσει μεταξύ των επενδύσεων που περιλαμβάνονται στο εθνικό σχέδιο επενδύσεων, ή ισοδύναμης προς τις πληρωμές που πραγματοποιούνται σε εθνικό ταμείο μέσω του οποίου μπορούν να χρηματοδοτηθούν αυτές οι επενδύσεις.

Ο αριθμός των δικαιωμάτων αυτών που κατανέμονται δωρεάν σε παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας για το 2013 και το 2014 αναφέρεται στον Table 4. Εάν ο αριθμός των δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται είναι χαμηλότερος από τον μέγιστο επιτρεπόμενο, τα εν λόγω «μη χρησιμοποιηθέντα» δικαιώματα εκπομπής επιτρέπεται να κατανεμηθούν δωρεάν κατά το/-α επόμενο/-α έτος/-η, ανάλογα με τους σχετικούς εθνικούς κανόνες του κράτους μέλους. Τελικά, τα δικαιώματα εκπομπής που δεν κατανέμονται δωρεάν σύμφωνα με την παρέκκλιση θα τίθενται σε πλειστηριασμό. Κατά το πρώτο έτος θα μπορούσαν να δηλωθούν οι επενδύσεις που είχαν πραγματοποιηθεί από τον Ιούνιο του 2009 και εξής από το εθνικό σχέδιο. Για το 2013 και το 2014 δηλώθηκαν δαπάνες για 500 επενδύσεις, από τις οποίες 135 είχαν ολοκληρωθεί, ενώ δηλώθηκε ότι 22 επενδύσεις είχαν ακυρωθεί και ότι οι υπόλοιπες βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.