[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 11.1.2006

SEC(2006) 26 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβακίας, 2005-2008

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ιστορικό

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσο ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Το 2005, το σύμφωνο τροποποιήθηκε για πρώτη φορά. Η μεταρρύθμιση αναγνώριζε τη χρησιμότητα του συμφώνου για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αλλά είχε ως σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβακίας υποβλήθηκε τον Μάιο του 2004. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη επί του προγράμματος στις 5 Ιουλίου 2004 επί τη βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο έχει την ευχέρεια να τα εξετάσει.

Στα εν λόγω προγράμματα, τα κράτη μέλη καλούνται να καθορίσουν τον μεσοπρόθεσμο στόχο τον οποίον θέτουν για τη δημοσιονομική τους κατάσταση και να προσδιορίσουν τα μέτρα που σκοπεύουν να εφαρμόσουν προκειμένου να επιτύχουν και να διατηρήσουν το στόχο αυτό, περιλαμβανομένων των συνοδευτικών οικονομικών παραδοχών. Μετά τη μεταρρύθμιση του συμφώνου, ο μεσοπρόθεσμος στόχος πρέπει να διαφοροποιείται για τα επιμέρους κράτη μέλη με γνώμονα την οικονομική και δημοσιονομική ανομοιογένεια που υπάρχει στην Ένωση, περιλαμβανομένου του στοιχείου του κινδύνου που η δημοσιονομική πολιτική συνεπάγεται για τη διατηρησιμότητα. Άλλο στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι το ότι πρέπει, αφενός, να επιτυγχάνεται συμμετρικότερη προσέγγιση σε σχέση με τη δημοσιονομική πολιτική κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, με την τήρηση αυξημένης δημοσιονομικής πειθαρχίας σε περιόδους οικονομικής άνθησης και, αφετέρου, να λαμβάνονται υπόψη «μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» με επαληθεύσιμα αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα ενόψει πρόσκαιρων αποκλίσεων από το μεσοπρόθεσμο στόχο ή από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξή του.

Λαμβάνοντας υπόψη τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005, τον κώδικα δεοντολογίας[2], την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση της δυνητικής παραγωγής και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων και τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στους ολοκληρωμένους προσανατολισμούς για την περίοδο 2005-2008, η Επιτροπή εξέτασε την προσφάτως υποβληθείσα επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης της Σλοβακίας και, επί τη βάσει της κατωτέρω αξιολόγησης, εξέδωσε σύσταση για γνώμη του Συμβουλίου επί της εν λόγω επικαιροποίησης.

Αξιολόγηση

1. Η Σλοβακία υπέβαλε το δικό της πρόγραμμα σύγκλισης την 1η Δεκεμβρίου 2005. Το πρόγραμμα αυτό καλύπτει την περίοδο από το 2005 ως το 2008 και επιπλέον περιλαμβάνει ενδεικτικές προβλέψεις για το χρονικό διάστημα μέχρι το 2010. Το έγγραφο εγκρίθηκε από την κυβέρνηση στις 30 Νοεμβρίου 2005. Στο πρόγραμμα έχει ενσωματωθεί ο προϋπολογισμός του 2006, ο οποίος ψηφίστηκε από το κοινοβούλιο της χώρας στις 13 Δεκεμβρίου 2005, καθώς και το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της κυβέρνησης για την περίοδο 2006-2008, το οποίο εγκρίθηκε από την κυβέρνηση στις 12 Οκτωβρίου 2005. Το πρόγραμμα ανταποκρίνεται εν πολλοίς στην πρότυπη διάρθρωση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης σύμφωνα με τον νέο κώδικα δεοντολογίας[3] Το πρόγραμμα παρουσιάζει κενά όσον αφορά τα υποχρεωτικά και προαιρετικά δεδομένα που προβλέπονται από τον νέο κώδικα δεοντολογίας[4]

2. Στις 5 Ιουλίου 2004 το Συμβούλιο απεφάνθη ότι η Σλοβακία είχε υπερβολικό έλλειμμα. Σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της ίδιας ημερομηνίας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7, το υπερβολικό έλλειμμα πρέπει να διορθωθεί μέχρι το έτος 2007. Το Συμβούλιο, στη γνώμη του της 17ης Φεβρουαρίου 2005 σχετικά με την προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης της Σλοβακίας για την περίοδο 2004-2007, καλούσε τη Σλοβακία «(i) να αξιοποιήσει κάθε ευκαιρία για την επιτάχυνση της μείωσης του ελλείμματός της, χρησιμοποιώντας για το σκοπό αυτό και τυχόν μεγαλύτερα έσοδα σε σχέση με τις προβλέψεις και εξοικονομήσεις από την πλευρά των δαπανών ιδιαίτερα το 2005· (ii) να καταστήσει πιο δεσμευτικά τα μεσοπρόθεσμα όρια των δαπανών· (iii) να μεριμνήσει ώστε οι δευτερογενείς συνέπειες από τον υψηλό πληθωρισμό του 2004 να μην επηρεάσουν την τροχιά σύγκλισης του πληθωρισμού που προβλέπει το πρόγραμμα».

3. Η μέση αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στη Σλοβακία ήταν 4,3% κατά την περίοδο 1994-2004, δηλαδή υψηλότερη κατά σχεδόν δύο εκατοστιαίες μονάδες από τον μέσο όρο της ΕΕ των 25 (2,4%). Το σοβαρότερο πρόβλημα της χώρας εξακολουθεί να είναι η κατάσταση της αγοράς εργασίας. Εξαιτίας της επιτάχυνσης της διαδικασίας αναδιάρθρωσης στον χώρο των επιχειρήσεων στα τέλη της δεκαετίας του 1990, το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε από 13,7% το 1994 σε 18,2% το 2004, ενώ η συνολική απασχόληση μειώθηκε στο ίδιο χρονικό διάστημα κατά δύο εκατοστιαίες μονάδες. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι ο μέσος όρος της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ θα είναι 5,6% κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος· ακόμη από το πρόγραμμα συνάγεται μια αξιοσημείωτη μεταστροφή των κυκλικών συνθηκών, δεδομένου ότι γίνεται ξεκίνημα με αρνητικό κενό παραγωγής το έτος 2005. Η αύξηση του ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί από 5,1% το 2005 σε 5,4% το 2006 και σε 6,1% το 2007, ενώ αυξάνεται η συμβολή στην αύξηση του ΑΕΠ των καθαρών εξαγωγών, οι οποίες συγχρόνως συμπληρώνουν την έντονη θετική συμβολή της εγχώριας ζήτησης. Η έντονη εγχώρια ζήτηση αναμένεται να έχει χρονική διάρκεια χάρη σε ορισμένες θετικές εξελίξεις όσον αφορά τις αποδοχές των εργαζομένων και την αγορά εργασίας, καθώς επίσης χάρη στο ελκυστικό επιχειρηματικό περιβάλλον και την αύξηση των δημόσιων επενδύσεων υπό τη θετική επίδραση των κοινοτικών κονδυλίων. Οι φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005 καλύπτουν το χρονικό διάστημα μέχρι το 2007 και επιβεβαιώνουν εν πολλοίς τις προβλέψεις του προγράμματος για την οικονομική ανάπτυξη, καθώς και την εξέλιξη των υποκείμενων συνιστωσών της ανάπτυξης αυτής. Για το 2008, η παραδοχή για ανάπτυξη σχεδόν 5½% υπερβαίνει την εκτίμηση των υπηρεσιών της Επιτροπής για τη δυνητική αύξηση της παραγωγής. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί σε 3,6% το 2006 λόγω των αυξήσεων των κατευθυνόμενων τιμών υπό την επίδραση της αύξησης των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Παράλληλα με την υποχώρηση της επίδρασης αυτής, ο πληθωρισμός προβλέπεται να ελαττωθεί στο 2,0% κατά τα έτη 2007 και 2008. Οι προβλέψεις που διατυπώνονται στο πρόγραμμα για τον πληθωρισμό κρίνονται αξιόπιστες, παρά το γεγονός ότι οι προσφάτως ανακοινωθείσες περαιτέρω αναπροσαρμογές προς τα πάνω μερικών τιμών που τελούν υπό κρατικό έλεγχο υπάρχει κίνδυνος να ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις.

4. Η κορώνα Σλοβακίας, έπειτα από την υποτίμησή της τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2005, σημείωσε βραδεία ανατίμηση μέχρι την είσοδό της στον μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών ERM II στις 28 Νοεμβρίου 2005. Μετά την εξέλιξη αυτή, η σλοβακική κορώνα αρχικά ενισχύθηκε περαιτέρω κατά 1,5% περίπου και ακολούθως σταθεροποιήθηκε σε ένα σημείο το οποίο ήταν από 1% έως 2% υψηλότερο από την κεντρική ισοτιμία της κατά τη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων συμμετοχής στον μηχανισμό ERM II. Από τις αρχές του 2005, τα μακροπρόθεσμα επιτόκια παρέμειναν κοντά στο επίπεδο της ευρωζώνης, ενώ κατά τα έτη 2003 και 2004 η απόκλισή τους ήταν της τάξεως των 100 μονάδων βάσης. Καθώς η πρόσφατη αύξηση των σλοβακικών μακροπρόθεσμων επιτοκίων υπερέβη την αντίστοιχη αύξηση των επιτοκίων της ευρωζώνης, η μεταξύ τους απόκλιση διευρύνθηκε και πάλι κάπως κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2005. Από την 1η Ιανουαρίου 2005 και εξής, η Εθνική Τράπεζα της Σλοβακίας προσδιορίζει την άσκηση της νομισματικής της πολιτικής ως «επιδίωξη στόχου για τον πληθωρισμό υπό τις συνθήκες του μηχανισμού ERM II».

5. Με βάση τις προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης για το 2005 εκτιμάται στο 4,1% του ΑΕΠ, αλλά η σύγκριση με προηγούμενα προγράμματα σύγκλισης δεν είναι δυνατό να οδηγήσει σε ασφαλή συμπεράσματα, διότι συμπεριλαμβάνει τη διαγραφή του χρέους ορισμένων αναπτυσσόμενων χωρών, το οποίο ισοδυναμεί με το 0,8% του ΑΕΠ περίπου. Εάν δεν ληφθεί υπόψη η διαγραφή του εν λόγω χρέους, το έλλειμμα εκτιμάται να διαμορφωθεί στο 3,3% του ΑΕΠ περίπου, ποσοστό ελαφρώς χαμηλότερο από εκείνο που προβλεπόταν στην προηγούμενη επικαιροποίηση (3,4% του ΑΕΠ). Εντούτοις, η θετική αυτή εξέλιξη έχει ως κύρια γενεσιουργό αιτία τις χαμηλότερες από τις αναμενόμενες δαπάνες για την καταβολή τόκων.

6. Το πρόγραμμα έχει ως στόχο να μειώσει το έλλειμμα σε επίπεδο χαμηλότερο από τη σχετική τιμή αναφοράς (3% του ΑΕΠ) το 2007 (συμπεριλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης των συντάξεων), σύμφωνα με τη σύσταση που διατύπωσε το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 στις 5 Ιουλίου 2004. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης (μη συμπεριλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης των συντάξεων) προβλέπεται να μειωθεί από 4,1% του ΑΕΠ (συμπεριλαμβανομένων διαγραφών χρέους οι οποίες ισοδυναμούν με το 0,8% του ΑΕΠ) το 2005 σε 2,9% το 2006, καθώς επίσης να συρρικνωθεί έπειτα δραστικά στο 1,6% του ΑΕΠ το 2007 και να μειωθεί εν συνεχεία στο 1,3% του ΑΕΠ το 2008. Η δημοσιονομική προσαρμογή βασίζεται πρωτίστως στο σκέλος των δαπανών. Ο δείκτης των δαπανών σε σχέση με το ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί κατά 3,4 εκατοστιαίες μονάδες μεταξύ του 2005 και του 2008 (μείωση κατά 2,6 εκατοστιαίες μονάδες αν δεν ληφθούν υπόψη διαγραφές χρέους οι οποίες ισοδυναμούν με το 0,8% του ΑΕΠ το 2005). Τα έσοδα της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σε γενικές γραμμές σταθερά μέχρι το 2007 και ότι θα μειωθούν στη συνέχεια κατά 0,7% του ΑΕΠ το 2008. Ο δημοσιονομικός αντίκτυπος της μη κατάταξης στον τομέα της γενικής κυβέρνησης των συνταξιοδοτικών συστημάτων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του δεύτερου πυλώνα (πρόκειται για μέτρο που πρέπει υποχρεωτικά να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι τη δημοσιονομική κοινοποίηση της ανοίξεως του 2007) εκτιμάται σε 0,8%, 1,3%, 1,4% και 1,4% του ΑΕΠ για τα έτη 2005, 2006, 2007 και 2008, αντιστοίχως. Η σχεδιαζόμενη δημοσιονομική εξυγίανση είναι οπισθοβαρής και επικεντρώνεται ιδίως στο έτος 2007. Σε σύγκριση με το προηγούμενο πρόγραμμα σύγκλισης, ο οπισθοβαρής χαρακτήρας της προσπάθειας δημοσιονομικής εξυγίανσης ενόψει της επίτευξης του στόχου που τίθεται για το έλλειμμα του 2007 (3,0% του ΑΕΠ) έχει ενισχυθεί, αν ληφθούν υπόψη οι υψηλότερες εκτιμήσεις για το κόστος της μεταρρύθμισης των συντάξεων. Ο στόχος για το έλλειμμα του 2006 παρέμεινε αμετάβλητος. Συνολικά, η νέα επικαιροποίηση επιβεβαιώνει σε γενικές γραμμές τη σχεδιαζόμενη προσαρμογή σύμφωνα με το προηγούμενο πρόγραμμα, σε συνάρτηση με βελτίωση των μακροοικονομικών προοπτικών. Οι δημοσιονομικές συνέπειες των καλύτερων προβλέψεων για την οικονομική ανάπτυξη εξουδετερώνονται σε μεγάλο βαθμό από την αναθεώρηση προς τα πάνω του κόστους της μεταρρύθμισης των συντάξεων.

7. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των υπηρεσιών της Επιτροπής βάσει του προγράμματος και με εφαρμογή της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας, αναμένεται βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος από -2¾% του ΑΕΠ περίπου το 2005 σε περίπου -1½% του ΑΕΠ το 2008. Η δημοσιονομική προσπάθεια που εξαγγέλλεται στο πρόγραμμα είναι κυρίως επικεντρωμένη στο 2007, έτος κατά το οποίο το κενό παραγωγής που συνάγεται από το μακροοικονομικό σενάριο του προγράμματος αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο μηδέν, αν και οι κυκλικές συνθήκες αναμένεται σαφώς να βελτιωθούν σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Στο πρόγραμμα προσδιορίζεται, όπως επιτάσσει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, για τη δημοσιονομική κατάσταση ένας μεσοπρόθεσμος στόχος για ένα διαρθρωτικό αποτέλεσμα ύψους -0,9% του ΑΕΠ, στόχος που σύμφωνα με το πρόγραμμα προβλέπεται να επιτευχθεί μέχρι το 2010. Καθώς ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος είναι περισσότερο απαιτητικός από τη σχετική ελάχιστη τιμή αναφοράς (εκτίμηση για έλλειμμα 2¼% του ΑΕΠ περίπου), τυχόν επίτευξή του θα διασφαλίζει και τον στόχο της ύπαρξης ικανού περιθωρίου ασφαλείας έναντι του ενδεχόμενου εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος τίθεται σε ενδεδειγμένο επίπεδο, δεδομένου ότι βρίσκεται εντός του φάσματος που προβλέπεται για τα κράτη μέλη που μετέχουν στην ευρωζώνη ή στον μηχανισμό ERM II σύμφωνα με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης και τον κώδικα δεοντολογίας· επιπλέον αντικατοπτρίζει καταλλήλως τον δείκτη χρέους και τη μέση δυνητική αύξηση της παραγωγής μακροπρόθεσμα.

8. Σύμφωνα με την υπό εξέταση επικαιροποίηση, το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο που έχει εγκριθεί από την κυβέρνηση στηρίζεται αποκλειστικά και μόνο στην υφιστάμενη νομοθεσία και σε νομοθετικές αλλαγές οι οποίες έχουν εγκριθεί από την κυβέρνηση της χώρας. Παρόλα αυτά, δεν παρέχονται αρκετές διευκρινίσεις για τα μέτρα με τα οποία εκτιμάται ότι θα διασφαλισθεί η επίτευξη του στόχου που τίθεται για το έλλειμμα του 2007. Μέχρι τώρα, η κυβέρνηση έχει επιτύχει και με το παραπάνω τους στόχους που προέβλεπαν τα παλαιότερα προγράμματα. Συγκεκριμένα, μετά το μικρότερο από το αναμενόμενο έλλειμμα του 2004, και για το 2005 προβλέπεται ένα αποτέλεσμα καλύτερο από αυτό που έχει εξαγγελθεί (μη συμπεριλαμβανομένων των διαγραφών χρέους ίσων με το 0,8% του ΑΕΠ). Εντούτοις, ένα μέρος των δημοσιονομικών πόρων που απελευθερώθηκαν χάρη στις μικρότερες από τις αναμενόμενες δαπάνες για την καταβολή τόκων το 2005 χρησιμοποιήθηκε με σκοπό την κάλυψη άλλων, μη προϋπολογισθεισών, κρατικών δαπανών, γεγονός που καθιστά εμφανή την ανάγκη θέσπισης δεσμευτικότερων ανώτατων ορίων για τις διάφορες κατηγορίες δαπανών. Συνολικά, οι κίνδυνοι στους οποίους υπόκεινται οι προβλέψεις κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι, ενώ, κατ’ επέκταση, οι δημοσιονομικές προβλέψεις που διατυπώνονται στο πρόγραμμα αξιολογούνται ως αξιόπιστες.

9. Λαμβάνοντας υπόψη τον συσχετισμό κινδύνων, η Σλοβακία βρίσκεται σε καλό δρόμο για τη διόρθωση του υπερβολικού της ελλείμματος εντός της προθεσμίας που έχει τάξει το Συμβούλιο. Η αύξηση της πρόβλεψης για το έλλειμμα του 2005 είναι συνέπεια της εφάπαξ επίδρασης των διαγραφών χρέους, που ισοδυναμούν με το 0,8% του ΑΕΠ. Παρόλα αυτά, η δημοσιονομική στρατηγική που περιγράφεται στο πρόγραμμα ενδέχεται να μην είναι αρκετή προκειμένου να διασφαλισθεί η επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου του προγράμματος (-0,9% του ΑΕΠ) το έτος 2010. Συμπεριλαμβανομένου του δημοσιονομικού αντικτύπου της απόφασης της Eurostat, της 2ας Μαρτίου 2004, σχετικά με την ταξινόμηση των χρηματοδοτούμενων βάσει του δεύτερου πυλώνα συνταξιοδοτικών συστημάτων (η οποία πρέπει υποχρεωτικά να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι τον χρόνο υποβολής της εαρινής κοινοποίησης του 2007), το διαρθρωτικό αποτέλεσμα σύμφωνα με τους υπολογισμούς των υπηρεσιών της Επιτροπής βάσει του προγράμματος εκτιμάται σε -2,9% του ΑΕΠ το 2008 (-1,5% του ΑΕΠ αν δεν ληφθεί υπόψη το κόστος της μεταρρύθμισης των συντάξεων). Τούτο σημαίνει ότι θα απαιτηθούν μεγάλης έκτασης πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης για να επιτευχθεί ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος μέχρι το 2010. Η σχεδιαζόμενη βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος κατά ¼% του ΑΕΠ περίπου το 2008 υπολείπεται της σχετικής τιμής-στόχου (0,5% του ΑΕΠ) που καθορίζεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, τη στιγμή κατά την οποία οι συνθήκες του οικονομικού κύκλου θα μπορούσαν να θεωρηθούν ευνοϊκές για την πορεία της οικονομίας.

10. Ο δείκτης του χρέους αναμένεται να μειωθεί σε αξιοσημείωτο βαθμό, κατά σχεδόν 9 εκατοστιαίες μονάδες και να διαμορφωθεί στο 33,7% του ΑΕΠ το 2005. Η μεγάλη αυτή μείωση, η οποία υπερβαίνει ακόμη και τη μείωση που αναμένεται βάσει των προβλέψεων των υπηρεσιών της Επιτροπής, αποδίδεται κυρίως στη μείωση των ρευστών διαθεσίμων (καταθέσεων) που διαχειρίζεται ένας νέος φορέας ο οποίος έχει επιφορτισθεί με τη διαχείριση του δημόσιου χρέους («ARDAL»). Η μείωση των ρευστών στοιχείων ενεργητικού καταγράφεται ως μία συνιστώσα της προσαρμογής αποθεμάτων-ροών. Ο δείκτης του χρέους αναμένεται εν συνεχεία να κινηθεί στο επίπεδο του 35% έως 36% του ΑΕΠ περίπου (35,5% το 2006, 35,2% το 2007 και 36,2% το 2008), ως αποτέλεσμα του μικρού πρωτογενούς πλεονάσματος, ενός «φαινομένου χιονοστιβάδας» που έχει ως συνέπεια τη μείωση του χρέους (δεδομένου ότι το πραγματικό επιτόκιο είναι χαμηλότερο από την αύξηση του ΑΕΠ). Η προσαρμογή αποθεμάτων-ροών αναμένεται να παραμείνει θετική σε όλον τον χρονικό ορίζοντα του προγράμματος, παρά ορισμένα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις τα οποία αναμένονται το 2006.

11. Σε ό,τι αφορά τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, εκτιμάται ότι η Σλοβακία αντιμετωπίζει μεσαίας τάξεως κίνδυνο εξαιτίας του προβλεπόμενου δημοσιονομικού κόστους της δημογραφικής γήρανσης. Το ύψος του χρέους είναι σαφώς χαμηλότερο από τη σχετική τιμή αναφοράς (60%) και εκτιμάται ότι θα παραμείνει σε αυτό το επίπεδο με βάση την παραδοχή ότι δεν θα υπάρξει μεταβολή των ακολουθούμενων πολιτικών κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες. Η Σλοβακία θέσπισε πρόσφατα νομοθεσία για τη μεταρρύθμιση των συντάξεων σε δύο στάδια, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη συγκράτηση της μελλοντικής αύξησης των δημόσιων δαπανών. Παρόλα αυτά, το τρέχον υψηλό διαρθρωτικό έλλειμμα θα εμποδίσει τη μείωση του δείκτη του χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ, γεγονός που επαυξάνει τον κίνδυνο που απειλεί τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα. Η απαρέγκλιτη υλοποίηση της σχεδιαζόμενης εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα είναι αναγκαία προκειμένου να περιορισθούν οι κίνδυνοι που απειλούν τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα[5].

12. Τα σχεδιαζόμενα μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών συμβαδίζουν εν πολλοίς με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στους ολοκληρωμένους προσανατολισμούς για την περίοδο 2005-2008. Η Σλοβακία βρίσκεται σε καλό δρόμο για τη διόρθωση του υπερβολικού της ελλείμματος εντός της προθεσμίας που έχει τάξει το Συμβούλιο.

13. Στο «Εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων» της Σλοβακίας, το οποίο υπεβλήθη στις 14 Οκτωβρίου 2005 στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, προσδιορίζονται οι ακόλουθες προκλήσεις με σοβαρές συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά: (i) κοινωνία της πληροφορίας· (ii) έρευνα και ανάπτυξη και καινοτομία· και (iii) εκπαίδευση και απασχόληση. Οι δημοσιονομικές συνέπειες των μέτρων που περιγράφονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων αντικατοπτρίζονται πλήρως στις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης. Στο πρόγραμμα σύγκλισης περιγράφονται οι ήδη θεσμοθετηθείσες μεταρρυθμίσεις του συστήματος φορολογίας και του συστήματος συνταξιοδότησης. Τόσο ο προϋπολογισμός του 2006 όσο και το δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2006-2008 προβλέπουν σημαντικές αυξήσεις των δαπανών για εκπαίδευση και για έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, αντανακλώντας με τον τρόπο αυτό προτεραιότητες που καθορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων.

Λαμβανομένης υπόψη της παραπάνω αξιολόγησης και με γνώμονα τις συστάσεις που έχει διατυπώσει το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7, το Συμβούλιο θεωρεί ότι η Σλοβακία πρέπει:

(i) να ενισχύσει την προσπάθεια διαρθρωτικής δημοσιονομικής προσαρμογής, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο σε σχέση με την τιμή αναφοράς που αποτελεί τον στόχο για το 2007 (πρόκειται για τη διορία που τίθεται για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος) και προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως η αναθεώρηση προς τα πάνω των αναπτυξιακών προοπτικών σε σύγκριση με εκείνες στις οποίες στηρίζονται οι συστάσεις του Συμβουλίου· και

(ii) να ενισχύσει τον υποχρεωτικό χαρακτήρα των μεσοπρόθεσμων ανώτατων ορίων που ισχύουν για τις δαπάνες της κεντρικής κυβέρνησης.

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7 ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβακίας, 2005-2008

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[6], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

14. Στις [24 Ιανουαρίου 2006] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβακίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2005-2008. Το πρόγραμμα ανταποκρίνεται εν πολλοίς στην πρότυπη διάρθρωση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης σύμφωνα με τον νέο κώδικα δεοντολογίας Το πρόγραμμα παρουσιάζει κενά όσον αφορά τα υποχρεωτικά και προαιρετικά δεδομένα που προβλέπονται από τον νέο κώδικα δεοντολογίας

15. Η μέση αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στη Σλοβακία ήταν 4,3% κατά την περίοδο 1994-2004, δηλαδή υψηλότερη κατά σχεδόν 2 εκατοστιαίες μονάδες από τον μέσο όρο της ΕΕ των 25 (2,4%). Το σοβαρότερο πρόβλημα της χώρας εξακολουθεί να είναι η κατάσταση της αγοράς εργασίας. Εξαιτίας της επιτάχυνσης της διαδικασίας αναδιάρθρωσης στον χώρο των επιχειρήσεων στα τέλη της δεκαετίας του 1990, το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε από 13,7% το 1994 σε 18,2% το 2004, ενώ η συνολική απασχόληση μειώθηκε στο ίδιο χρονικό διάστημα κατά 2 εκατοστιαίες μονάδες. Το μακροοικονομικό σενάριο στηρίζεται στην παραδοχή ότι ο μέσος όρος της ετήσιας αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ θα είναι 5,6% κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος· ακόμη από το πρόγραμμα συνάγεται μια αξιοσημείωτη μεταστροφή των κυκλικών συνθηκών, δεδομένου ότι γίνεται ξεκίνημα με αρνητικό κενό παραγωγής το έτος 2005. Το υπόψη σενάριο, αξιολογούμενο υπό το πρίσμα των στοιχείων που είναι διαθέσιμα σήμερα, φαίνεται να στηρίζεται σε αξιόπιστες παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό θεωρούνται, επίσης, ρεαλιστικές.

16. Στις 5 Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο απεφάνθη ότι η Σλοβακία είχε υπερβολικό έλλειμμα. Σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της ίδιας ημερομηνίας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7, το υπερβολικό έλλειμμα πρέπει να διορθωθεί μέχρι το έτος 2007. Το Συμβούλιο, στη γνώμη του της 17ης Φεβρουαρίου 2005 σχετικά με την προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης της Σλοβακίας για την περίοδο 2004-2007, καλούσε τη Σλοβακία «(i) να αξιοποιήσει κάθε ευκαιρία για την επιτάχυνση της μείωσης του ελλείμματός της, χρησιμοποιώντας για το σκοπό αυτό και τυχόν μεγαλύτερα έσοδα σε σχέση με τις προβλέψεις και εξοικονομήσεις από την πλευρά των δαπανών ιδιαίτερα το 2005· (ii) να καταστήσει πιο δεσμευτικά τα μεσοπρόθεσμα όρια των δαπανών· (iii) να μεριμνήσει ώστε οι δευτερογενείς συνέπειες από τον υψηλό πληθωρισμό του 2004 να μην επηρεάσουν την τροχιά σύγκλισης του πληθωρισμού που προβλέπει το πρόγραμμα».

17. Το πρόγραμμα έχει ως στόχο να μειώσει το έλλειμμα σε επίπεδο χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς, δηλαδή 3% του ΑΕΠ, το 2007, σύμφωνα με τη σύσταση που διατύπωσε το Συμβούλιο στις 5 Ιουλίου 2004 βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης (μη συμπεριλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης των συντάξεων) προβλέπεται να μειωθεί από 4,1% του ΑΕΠ (συμπεριλαμβανομένων διαγραφών χρέους οι οποίες ισοδυναμούν με το 0,8% του ΑΕΠ) το 2005 σε 2,9% το 2006, καθώς επίσης να συρρικνωθεί έπειτα δραστικά στο 1,6% του ΑΕΠ το 2007 και να διαμορφωθεί εν συνεχεία στο 1,3% του ΑΕΠ το 2008. Η πορεία του πρωτογενούς αποτελέσματος είναι παρεμφερής, δεδομένου ότι αναμένεται να βελτιωθεί από -2,3% του ΑΕΠ (-1,5% του ΑΕΠ αν δεν ληφθούν υπόψη διαγραφές χρέους οι οποίες ισοδυναμούν με το 0,8% του ΑΕΠ) το 2005 σε 0,7% το 2008. Η δημοσιονομική προσαρμογή βασίζεται πρωτίστως στο σκέλος των δαπανών. Ο δείκτης των δημοσίων δαπανών σε σχέση με το ΑΕΠ αναμένεται να ελαττωθεί κατά 3,4 εκατοστιαίες μονάδες μεταξύ του 2005 και του 2008 (μείωση κατά 2,6 εκατοστιαίες μονάδες αν δεν ληφθούν υπόψη διαγραφές χρέους οι οποίες ισοδυναμούν με το 0,8% του ΑΕΠ το 2005). Τα έσοδα της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σε γενικές γραμμές σταθερά μέχρι το 2007 και ότι θα μειωθούν στη συνέχεια κατά 0,7% του ΑΕΠ το 2008. Ο δημοσιονομικός αντίκτυπος της μη κατάταξης στον τομέα της γενικής κυβέρνησης των συνταξιοδοτικών συστημάτων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του δεύτερου πυλώνα (πρόκειται για μέτρο που πρέπει υποχρεωτικά να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι την κοινοποίηση της ανοίξεως του 2007) εκτιμάται σε 0,8%, 1,3%, 1,4% και 1,4% του ΑΕΠ για τα έτη 2005, 2006, 2007 και 2008, αντιστοίχως. Η σχεδιαζόμενη δημοσιονομική εξυγίανση είναι οπισθοβαρής και επικεντρώνεται ιδίως στο έτος 2007. Σε σύγκριση με το προηγούμενο πρόγραμμα σύγκλισης, ο οπισθοβαρής χαρακτήρας της προσπάθειας δημοσιονομικής εξυγίανσης ενόψει της επίτευξης του στόχου που τίθεται για το έλλειμμα του 2007 (3,0% του ΑΕΠ, περιλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης των συντάξεων) έχει ενισχυθεί, αν ληφθούν υπόψη οι υψηλότερες εκτιμήσεις για το κόστος της μεταρρύθμισης των συντάξεων.

18. Κατά τη χρονική περίοδο που καλύπτει το πρόγραμμα, το διαρθρωτικό αποτέλεσμα (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο δημοσιονομικό αποτέλεσμα, μη συμπεριλαμβανομένων των τυχόν έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων), υπολογιζόμενο σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται να βελτιωθεί κατά 0,4% του ΑΕΠ ετησίως κατά μέσο όρο, από -2,8% του ΑΕΠ σε -1,3% του ΑΕΠ. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος που καθορίζεται στο πρόγραμμα για τη δημοσιονομική κατάσταση σε διαρθρωτικούς όρους είναι έλλειμμα ύψους 0,9% του ΑΕΠ, στόχος που επιδιώκεται να επιτευχθεί μέχρι το 2010 (δηλαδή καθ’ υπέρβαση της περιόδου αναφοράς του προγράμματος). Καθώς ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος είναι περισσότερο απαιτητικός από τη σχετική ελάχιστη τιμή αναφοράς (εκτίμηση για έλλειμμα 2¼% του ΑΕΠ περίπου), τυχόν επίτευξή του θα διασφαλίζει και τον στόχο της ύπαρξης ικανού περιθωρίου ασφαλείας έναντι του ενδεχόμενου εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος τίθεται σε ενδεδειγμένο επίπεδο, δεδομένου ότι βρίσκεται εντός του φάσματος που προβλέπεται για τα κράτη μέλη που μετέχουν στην ευρωζώνη ή στον μηχανισμό ERM II σύμφωνα με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης και τον κώδικα δεοντολογίας· επιπλέον αντικατοπτρίζει καταλλήλως τον δείκτη χρέους και τη μέση δυνητική αύξηση της παραγωγής μακροπρόθεσμα.

19. Οι κίνδυνοι στους οποίους υπόκεινται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Παρόλο που στο πρόγραμμα δεν παρέχονται αρκετές διευκρινίσεις για τα συγκεκριμένα μέτρα τα οποία σχεδιάζεται να θεσπισθούν προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος που τίθεται για το έλλειμμα του 2007, στην επικαιροποίηση υπογραμμίζεται ότι το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο που έχει εγκριθεί από την κυβέρνηση στηρίζεται αποκλειστικά και μόνο στη νομοθεσία που ισχύει σήμερα και σε νομοθετικές αλλαγές οι οποίες έχουν εγκριθεί από την κυβέρνηση της χώρας. Μέχρι τώρα, η παρούσα κυβέρνηση έχει επιτύχει και με το παραπάνω τους δημοσιονομικούς στόχους που προέβλεπαν τα παλαιότερα προγράμματα. Συγκεκριμένα, μετά το μικρότερο από το αναμενόμενο έλλειμμα του 2004, και για το 2005 προβλέπεται ένα αποτέλεσμα καλύτερο από αυτό που έχει εξαγγελθεί (μη συμπεριλαμβανομένων των διαγραφών χρέους ίσων με το 0,8% του ΑΕΠ). Εντούτοις, ένα μέρος των δημοσιονομικών πόρων που απελευθερώθηκαν χάρη στις μικρότερες από τις αναμενόμενες δαπάνες για την καταβολή τόκων το 2005 χρησιμοποιήθηκε με σκοπό την κάλυψη άλλων, μη προϋπολογισθεισών, κρατικών δαπανών, γεγονός που καθιστά εμφανή την ανάγκη θέσπισης δεσμευτικότερων ανώτατων ορίων για τις διάφορες κατηγορίες δαπανών.

20. Με γνώμονα την ανωτέρω εκτίμηση κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος κρίνεται συμβατός με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007, όπως έχει εισηγηθεί το Συμβούλιο. Παρόλα αυτά, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος ενδέχεται να μην είναι επαρκής για να διασφαλισθεί η επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου του προγράμματος το 2010, όπως εξαγγέλλεται στο πρόγραμμα. Το 2008 (δηλαδή το έτος που έπεται της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος), ο ρυθμός της προσαρμογής που συνάγεται από το πρόγραμμα ενόψει της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου στόχου του δεν συνάδει με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, το οποίο ορίζει ότι, για τα κράτη μέλη που μετέχουν στην ευρωζώνη ή στον μηχανισμό ERM II, η ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος πρέπει να είναι 0,5% του ΑΕΠ, ποσοστό που αποτελεί τη σχετική τιμή αναφοράς, καθώς επίσης ότι η προσαρμογή επιβάλλεται να είναι μεγαλύτερη σε ανθηρούς οικονομικούς καιρούς και μπορεί να είναι μικρότερη σε χαλεπούς οικονομικούς καιρούς. Ειδικότερα, το 2008 η βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος δεν υπερβαίνει το ¼% του ΑΕΠ περίπου, σε μια περίοδο η οποία, με βάση τις συνθήκες του οικονομικού κύκλου, αναμένεται να χαρακτηρίζεται από «οικονομική άνθηση»[7].

21. Υπολογίζεται ότι το 2005 ο δείκτης χρέους ανήλθε σε 33,7% του ΑΕΠ, δηλαδή πολύ κάτω από το 60%, που αποτελεί την τιμή αναφοράς βάσει της συνθήκης. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι ο δείκτης χρέους θα αυξηθεί κατά 2,5 εκατοστιαίες μονάδες κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος.

22. Σε ό,τι αφορά τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, εκτιμάται ότι η Σλοβακία αντιμετωπίζει μεσαίας τάξεως κίνδυνο εξαιτίας του προβλεπόμενου δημοσιονομικού κόστους της δημογραφικής γήρανσης. Το ύψος του χρέους είναι σαφώς χαμηλότερο από τη σχετική τιμή αναφοράς (60%) και εκτιμάται ότι θα παραμείνει σε αυτό το επίπεδο με βάση την παραδοχή ότι δεν θα υπάρξει μεταβολή των ακολουθούμενων πολιτικών κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες. Η Σλοβακία θέσπισε πρόσφατα νομοθεσία για τη μεταρρύθμιση των συντάξεων σε δύο στάδια, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη συγκράτηση της μελλοντικής αύξησης των δημόσιων δαπανών. Παρόλα αυτά, το τρέχον υψηλό διαρθρωτικό έλλειμμα θα εμποδίσει τη μείωση του δείκτη του χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ, γεγονός που επαυξάνει τον κίνδυνο που απειλεί τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα. Η απαρέγκλιτη υλοποίηση της σχεδιαζόμενης εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα είναι αναγκαία προκειμένου να περιορισθούν οι κίνδυνοι που απειλούν τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα.

23. Τα σχεδιαζόμενα μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών συμβαδίζουν εν πολλοίς με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στους ολοκληρωμένους προσανατολισμούς για την περίοδο 2005-2008. Η Σλοβακία βρίσκεται σε καλό δρόμο για τη διόρθωση του υπερβολικού της ελλείμματος εντός της προθεσμίας που έχει τάξει το Συμβούλιο.

24. Στο «Εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων» της Σλοβακίας, το οποίο υπεβλήθη στις 14 Οκτωβρίου 2005 στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, προσδιορίζονται οι ακόλουθες προκλήσεις με σοβαρές συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά: (i) κοινωνία της πληροφορίας· (ii) έρευνα και ανάπτυξη και καινοτομία· και (iii) εκπαίδευση και απασχόληση. Οι δημοσιονομικές συνέπειες των μέτρων που περιγράφονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων αντικατοπτρίζονται πλήρως στις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης. Στο πρόγραμμα σύγκλισης περιγράφονται οι ήδη θεσμοθετηθείσες μεταρρυθμίσεις του συστήματος φορολογίας και του συστήματος συνταξιοδότησης. Τόσο ο προϋπολογισμός του 2006 όσο και το δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2006-2008 προβλέπουν σημαντικές αυξήσεις των δαπανών για εκπαίδευση και για έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, αντανακλώντας με τον τρόπο αυτό προτεραιότητες που καθορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων.

Λαμβανομένης υπόψη της παραπάνω αξιολόγησης και με γνώμονα τις συστάσεις που έχει διατυπώσει το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7, το Συμβούλιο θεωρεί ότι η Σλοβακία πρέπει:

(i) να ενισχύσει την προσπάθεια διαρθρωτικής δημοσιονομικής προσαρμογής, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο σε σχέση με την τιμή αναφοράς που αποτελεί τον στόχο για το 2007 (πρόκειται για τη διορία που τίθεται για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος) και προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως η αναθεώρηση προς τα πάνω των αναπτυξιακών προοπτικών σε σύγκριση με εκείνες στις οποίες στηρίζονται οι συστάσεις του Συμβουλίου· και

(ii) να ενισχύσει τον υποχρεωτικό χαρακτήρα των μεσοπρόθεσμων ανώτατων ορίων που ισχύουν για τις δαπάνες της κεντρικής κυβέρνησης.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων 1

2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |

Πραγματικό ΑΕΠ (μεταβολή %) | ΠΣ Δεκ. 2005 | 5,5 | 5,1 | 5,4 | 6,1 | 5,,6 |

COM Νοέμβ. 2005 | 5,5 | 5,1 | 5,5 | 6,3 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοέμβ. 2004 | 5,0 | 4,5 | 5,1 | 5,4 | μ.δ.σ. |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Δεκ. 2005 | 7,5 | 2,9 | 3,6 | 2,0 | 2,0 |

COM Νοέμβ. 2005 | 7,5 | 2,9 | 3,6 | 2,1 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοέμβ. 2004 | 7,8 | 3,3 | 2,8 | 2,5 | μ.δ.σ. |

Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20052 | -1,9 | -1,6 | -1,1 | 0,1 | 0,8 |

COM Νοέμβ. 20056 | -1,5 | -1,3 | -0,9 | 0,2 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοέμβ. 20042 | 0,4 | 0,2 | 0,4 | 0,9 | μ.δ.σ. |

Αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20052 | -3,2 | -4,1 | -2,9 | -1,6 | -1,3 |

COM Νοέμβ. 2005 | -3,1 | -4,1 | -3,0 | -2,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοέμβ. 2004 | -3,8 | -3,4 | -2,9 | -1,9 | μ.δ.σ. |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2005 | -1,0 | -2,3 | -1,0 | 0,4 | 0,7 |

COM Νοέμβ. 2005 | -0,9 | -1,9 | -0,8 | -0,2 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοέμβ. 2004 | -1,5 | -1,0 | -0,6 | 0,4 | μ.δ.σ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20052 | -2,6 | -3,6 | -2,6 | -1,6 | -1,5 |

COM Νοέμβ. 2005 | -2,7 | -3,8 | -2,7 | -2,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοέμβ. 20042 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

Διαρθρωτικό αποτέλεσμα3 (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 20054 | -2,6 | -2,8 | -2,6 | -1,7 | -1,5 |

COM Νοέμβ. 20055 | -2,7 | -3,0 | -2,7 | -2,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοέμβ. 2004 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος7 (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2005 | 42,6 | 33,7 | 35,5 | 35,2 | 36,2 |

COM Νοέμβ. 2005 | 42,6 | 36,7 | 38,2 | 38,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοέμβ. 2004 | 43,0 | 44,2 | 45,3 | 45,5 | μ.δ.σ. |

Σημειώσεις: 1 Οι δημοσιονομικές προβλέψεις δεν συμπεριλαμβάνουν τον αντίκτυπο της απόφασης της Eurostat, της 2ας Μαρτίου 2004, σχετικά με την ταξινόμηση των χρηματοδοτούμενων συνταξιοδοτικών συστημάτων, η οποία πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι τον χρόνο υποβολής της κοινοποίησης της ανοίξεως του 2007. Εάν ληφθεί υπόψη και ο εν λόγω αντίκτυπος, το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα εκτιμάται σε -3,2% του ΑΕΠ το 2004, -4,9% το 2005, -4,2% το 2006, -3,0% το 2007 και -2,7% το 2008. 2 Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται στο πρόγραμμα 3 Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες στήλες) πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. 4 Έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα βάσει του προγράμματος (0,8% του ΑΕΠ το 2005, με αύξηση του ελλείμματος, και 0,1% το 2007, με μείωση του ελλείμματος). 5 Έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα βάσει των φθινοπωρινών προβλέψεων των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005 (0,8% του ΑΕΠ το 2005, με μείωση του ελλείμματος). 6 Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 4,9%, 4,8%, 5,1% και 5,1%, αντιστοίχως, την περίοδο 2004-2007. 7 Οι προβλέψεις για το χρέος (σε αντίθεση με τις προβλέψεις για το έλλειμμα) που διατυπώνονται στο πρόγραμμα έχουν καταρτισθεί λαμβανομένης υπόψη της απόφασης της Eurostat, της 2ας Μαρτίου 2004. σχετικά με την ταξινόμηση των χρηματοδοτούμενων συνταξιοδοτικών συστημάτων. Πηγή: Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174, 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που μνημονεύονται στο παρόν κείμενο είναι δημοσιευμένα στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής σχετικά με τις «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που ενεκρίθη από το Συμβούλιο Εκοφίν στις 11 Οκτωβρίου 2005.

[3] Παρόλα αυτά, απουσιάζουν οι ενότητες σχετικά με τις επιπτώσεις «μειζόνων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων» για την οικονομική ανάπτυξη και σχετικά με την ευαισθησία των δημοσιονομικών προβλέψεων σε διαφορετικά σενάρια και παραδοχές. Το κεφάλαιο σχετικά με τα θεσμικά γνωρίσματα των δημόσιων οικονομικών υποδιαιρείται σε διαφορετικές ενότητες σε σύγκριση με την πρότυπη διάρθρωση.

[4] Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι τα υποχρεωτικά δεδομένα για την ονομαστική πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία έχει παραλειφθεί προκειμένου να μην προδικασθεί ο καθορισμός της ισοτιμίας που θα ισχύσει για τη μετατροπή σε ευρώ. Επίσης απουσιάζουν τα δεδομένα για τις ΥΧΔΜΕ και για τις δαπάνες της γενικής κυβέρνησης ανά λειτουργία.

[5] Λεπτομέρειες για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα παρέχονται στην τεχνική αξιολόγηση του προγράμματος από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, που θα δημοσιευθεί στον δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[6] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[7] Λεπτομέρειες για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα παρέχονται στην τεχνική αξιολόγηση του προγράμματος από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, που θα δημοσιευθεί στον δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm