ΕΚΘΕΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ περί της εφαρμογής της απόφασης αριθ. 1445/2000/ΕΚ σχετικά με την εφαρμογή τεχνικών επιτόπιων δειγματοληπτικών ερευνών και τηλεσκόπησης στις γεωργικές στατιστικές για την περίοδο 1999-2003

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

2. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΠΙΤΌΠΙΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ

2.1. Σχέδιο LUCAS

2.2. Σχέδιο MARS-STAT

3. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΔΥΟ ΣΧΕΔΙΩΝ

3.1. Σχέδιο LUCAS

3.2. Σχέδιο MARS-STAT

4. ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ

5. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παρούσα έκθεση εκπονείται σύμφωνα με το άρθρο 6 της απόφασης 1445/2000/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2000, σχετικά με την εφαρμογή τεχνικών επιτόπιων δειγματοληπτικών ερευνών και τηλεσκόπησης στις γεωργικές στατιστικές για την περίοδο 1999-2003 [1]. Το εν λόγω άρθρο ορίζει ότι «το αργότερο ως τις 31 Ιουλίου 2003, η Επιτροπή υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εκτέλεση των δράσεων αυτών και τη χρησιμοποίηση των διατεθέντων πόρων, η οποία συνοδεύεται, ενδεχομένως, από προτάσεις σχετικά με τη συνέχιση των εφαρμογών των τεχνικών επιτόπιων δειγματοληπτικών ερευνών και τηλεσκόπησης στις γεωργικές στατιστικές».

[1] ΕΕ L 163 της 4.7.2000

Η παρούσα συνολική έκθεση αποτελεί συνέχεια των ετήσιων εκθέσεων της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2 της εν λόγω απόφασης, σχετικά με τις λεπτομέρειες εκτέλεσης, τις χρησιμοποιούμενες μεθόδους, τη χρησιμοποίηση των πιστώσεων, την αξιολόγηση των εξαγχθέντων αποτελεσμάτων, καθώς και το πρόγραμμα εργασίας για το επόμενο έτος.

Στόχος της παρούσας έκθεσης είναι να παρουσιάσει απολογισμό των ακόλουθων δύο βασικών δράσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της εφαρμογής της οδηγίας 1445/2000/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου: διεξαγωγή επιτόπιας δειγματοληπτικής έρευνας σε ευρωπαϊκό επίπεδο (LUCAS) [2], αφενός, και θέση σε λειτουργικό επίπεδο ενός γεωργομετεωρολογικού συστήματος παρακολούθησης των καλλιεργειών και πρόβλεψης των αποδόσεων (MARS) [3], αφετέρου.

[2] Land Use/Cover Area frame statistical Survey

[3] Monitoring Agriculture with Remote Sensing

Πράγματι, ενώ όσον αφορά το γεωργομετεωρολογικό σύστημα η εμπειρία που αποκτήθηκε από την εφαρμογή του επιτρέπει την εξαγωγή αρκετά αξιόπιστων συμπερασμάτων όσον αφορά τα αποτελέσματα της εν λόγω δράσης, για την έρευνα LUCAS η περίοδος πειραματικής εφαρμογής της ήταν εξαιρετικά σύντομη και δεν επιτρέπει την εξαγωγή τελικών συμπερασμάτων.

Οι παράγοντες που εμποδίζουν, στο στάδιο αυτό, την εξαγωγή τελικών συμπερασμάτων για την εφαρμογή της δειγματοληπτικής επιτόπιας έρευνας LUCAS είναι κατά κύριο λόγο οι ακόλουθοι:

* πρώτον, ενώ η απόφαση 1445/2000/ΕΚ έπρεπε, κατ'αρχήν, να καλύπτει την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 1999 έως 31 Δεκεμβρίου 2003, στην πράξη, λόγω της πολύ μεγάλης διάρκειας των διαδικασιών έγκρισης, άρχισε να ισχύει μόνο στις 5 Ιουλίου 2000. Τούτο είχε ως αποτέλεσμα η πρώτη έρευνα να πραγματοποιηθεί το 2001.

* δεύτερον, ενώ αρχικά είχε προβλεφθεί η διεξαγωγή ετήσιας έρευνας για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή υποχρεώθηκε, εξαιτίας του υψηλότερου κόστους των ερευνών από το αρχικά προβλεπόμενο, να μειώσει τη συχνότητα διεξαγωγής της έρευνας ανά διετία ούτως ώστε να είναι σε θέση να τηρήσει τους δημοσιονομικούς περιορισμούς που προβλέπονται για την παρούσα δράση. Κατά συνέπεια, μέχρι στιγμής, έχει διεξαχθεί μόνο μία έρευνα.

* τέλος, τα αποτελέσματα της δεύτερης πιλοτικής έρευνας που θα πραγματοποιηθεί το 2003 δεν θα είναι διαθέσιμα πριν από τα τέλη του έτους. Συνεπώς, ακόμη και εάν καθυστερούσε η παρουσίαση της παρούσας έκθεσης έως τις 31 Ιουλίου 2003, δεν θα ήταν δυνατόν να συνεκτιμηθούν τα αποτελέσματά της δεύτερης αυτής έρευνας.

Υπό τις περιστάσεις αυτές, η παρούσα έκθεση θα περιοριστεί σε μια πολύ συνοπτική περιγραφή των δύο προαναφερόμενων δράσεων καθώς και σε μια προκαταρκτική αξιολόγηση των εξαγχθέντων αποτελεσμάτων, που ωστόσο δικαιολογούν την εξακολούθηση των εν λόγω δράσεων για μια συμπληρωματική περίοδο 4 ετών, μετά το πέρας της οποίας θα καταστεί δυνατή η πραγματοποίηση πληρέστερου και εγκυρότερου απολογισμού.

2. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΠΙΤΌΠΙΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ

2.1. Σχέδιο LUCAS

2.1.1. Σκοπός του σχεδίου

Το πιλοτικό σχέδιο LUCAS φιλοδοξεί να καλύψει την ανάγκη διάθεσης πληροφοριών σχετικά με τη χρήση/κάλυψη της γης, ανάγκη η οποία γίνεται περισσότερο αισθητή στο πλαίσιο της νέας κοινής γεωργικής πολιτικής και ενόψει της διεύρυνσης.

Το εν λόγω σχέδιο ανταποκρίνεται, επίσης, στην ανάγκη ανάλυσης των αλληλεπιδράσεων μεταξύ γεωργίας, περιβάλλοντος και υπαίθρου. Η ανάγκη μεγαλύτερης συνεκτίμησης του περιβάλλοντος στις διάφορες κοινοτικές πολιτικές αναφέρεται συστηματικά από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ειδικότερα δε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Γκέτεμποργκ [4].

[4] Συμπεράσματα της Προεδρίας - Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του στις 15 και 16 Ιουνίου 2001

Βασικός στόχος του πιλοτικού σχεδίου LUCAS είναι να δοκιμαστεί η σκοπιμότητα διεξαγωγής επιτόπιας δειγματοληπτικής έρευνας για την απόκτηση εναρμονισμένων πληροφοριών όσον αφορά την, κυρίως γεωργική, χρήση/κάλυψη γης, εντός προθεσμίας και με βαθμό ακρίβειας που θα είναι αποδεκτά σε ευρωπαϊκό επίπεδο και, αν είναι δυνατόν, σε επίπεδο κρατών μελών, αλλά και για τη συλλογή εδαφικών δεδομένων που αφορούν το περιβάλλον.

Μια πρώτη επιτόπια δειγματοληπτική έρευνα διεξάχθηκε για τα 13 κράτη μέλη το 2001. Λόγω της επιδημίας του αφθώδους πυρετού το 2001 στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ιρλανδία, η έρευνα δεν κατέστη δυνατό να διεξαχθεί στα εν λόγω δύο κράτη μέλη παρά μόνο το 2002. Μια δεύτερη ολοκληρωμένη έρευνα θα διεξαχθεί το 2003. Η εν λόγω δεύτερη πιλοτική έρευνα θα επιτρέψει, επίσης, τη διεξαγωγή χρονολογικής ανάλυσης των αλλαγών στη χρήση/κάλυψη της γης καθώς και της διάρθρωσης του τοπίου.

2.1.2. Μεθοδολογία

Η στατιστική έρευνα LUCAS βασίζεται στη δειγματοληψία περιοχής (δηλαδή βασίζεται στην οπτική παρατήρηση ενός δείγματος περιοχών με γεωγραφική αναφορά, χωρίς καμία επαφή με το γεωργό). Επειδή η έρευνα LUCAS προορίζεται να παρέχει πληροφορίες για το σύνολο του εδάφους και όχι μόνο για τις καλλιεργούμενες εκτάσεις, επελέγη η δειγματοληψία περιοχής (δηλαδή ανά τμήμα εδάφους) και όχι η δειγματοληψία βάσει καταλόγου εκμεταλλεύσεων.

Το πιλοτικό σχέδιο LUCAS έχει αναπτυχθεί, μέχρι σήμερα, σε δύο φάσεις: την άνοιξη πραγματοποιείται μία έρευνα περιοχής, η οποία αποτελεί την πραγματική επιτόπια έρευνα, με σκοπό τη συλλογή στοιχείων για τη χρήση/κάλυψη της γης και για το περιβάλλον και το φθινόπωρο πραγματοποιείται μια έρευνα επί συνεντεύξει, με βάση ένα δείγμα κατόχων εκμεταλλεύσεων με σκοπό τη συλλογή συμπληρωματικών πληροφοριών, ιδίως όσον αφορά την απόδοση, τις γεωργικές τεχνικές, τις προθέσεις σποράς κτλ. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι μόνο η έρευνα περιοχής είναι πραγματικά ουσιώδης για το σχέδιο LUCAS, ενώ η έρευνα των κατόχων εκμεταλλεύσεων αποτελεί παράγωγο προϊόν.

Η πρώτη φάση της πιλοτικής έρευνας LUCAS βασίστηκε σε ένα σχέδιο δειγματοληψίας που αναπτύχθηκε σε δύο επίπεδα: πρωτογενείς ομάδες δειγματοληψίας (ΠΜΔ) που αντιστοιχούν σε κυψέλες εντός πλαισίου πλάτους 18 km και δευτερογενείς ομάδες δειγματοληψίας (ΔΜΔ) που αντιπροσωπεύουν 10 σημεία κατανεμημένα εντός ενός ορθογώνιου τριγώνου (μήκους 1.500 m και πλάτους 600 m) γύρω από κάθε ΠΜΔ. Η δειγματοληψία περιλαμβάνει περίπου 10.000 ΠΜΔ που καλύπτουν ολόκληρο το έδαφος της ΕΕ. Η παρατήρηση LUCAS πραγματοποιείται επιτόπου, εκεί όπου ακριβώς είναι γεωγραφικά τοποθετημένες οι ΔΜΔ που αποτελούν αντικείμενο δειγματοληψίας.

Εκτός από τη συλλογή στοιχείων που αφορούν τη χρήση/κάλυψη της γης, ο υπεύθυνος της έρευνας πρέπει να προβεί σε συστηματική παρατήρηση του «περιβάλλοντος» των πρωτογενών μονάδων δειγματοληψίας. Εξάλλου, οι διακυμάνσεις των γραμμικών χαρακτηριστικών και κάλυψης της γης στο χώρο (διάρθρωση του τοπίου) συλλέγονται κατά μήκος της ευθείας γραμμής που συνδέει τις 5 πρώτες ΔΜΔ.

Η δεύτερη φάση της πιλοτικής έρευνας LUCAS συνίσταται σε μία συμπληρωματική συλλογή πληροφοριών για την απόδοση, τις προθέσεις σποράς και τις γεωργικές πρακτικές. Πραγματοποιείται σε δείγμα 5.000 γεωργών που επιλέγονται με βάση τις περιοχές δειγματοληψίας της φάσης 1.

Ο πίνακας 1 που επισυνάπτεται σε παράρτημα παρουσιάζει την κατανομή του κόστους της έρευνας LUCAS 2001-2002, για τα διάφορα μέρη (lots) στα οποία κατανεμήθηκαν οι εργασίες. Εξάλλου, ο πίνακας 2 παρουσιάζει τις δαπάνες που πραγματοποίησε η Επιτροπή (Eurostat) το 2002 για ορισμένες μεθοδολογικές αναλύσεις που αφορούν την έρευνα LUCAS.

2.2. Σχέδιο MARS-STAT

2.2.1. Σκοπός του σχεδίου

Ο σκοπός του γεωργομετεωρολογικού συστήματος παρακολούθησης καλλιεργειών και πρόβλεψης αποδόσεων, που ανέπτυξε το Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ) στο πλαίσιο του σχεδίου MARS, συνίσταται στην παροχή των απαραίτητων στοιχείων για την κατανόηση του αντίκτυπου των κλιματολογικών εξελίξεων στη συγκομιδή και στην έγκαιρη διεξαγωγή προβλέψεων απόδοσης των κυριότερων καλλιεργειών.

Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες εκτέλεσης που προβλέπονται στην απόφαση 1445/2000/ΕΚ, οι δραστηριότητες ανάπτυξης στόχευαν να καταστήσουν λειτουργικό το γεωργομετεωρολογικό μοντέλο και την αλυσίδα επεξεργασίας δορυφορικών δεδομένων χαμηλής ευκρίνειας NOAA και VEGETATION. Οι εν λόγω δορυφορικές εικόνες χρησιμοποιούνται για την ανάλυση, την παρακολούθηση και την πρόβλεψη των αποδόσεων των μεγάλων ευρωπαϊκών καλλιεργειών. Ταυτόχρονα το ΚΚΕρ διασφάλισε τη διατήρηση και τον εμπλουτισμό των λογισμικών καθώς και την εποπτεία του συνόλου του σχεδίου.

2.2.2. Μεθοδολογία

Το σύστημα MARS για την παρακολούθηση των καλλιεργειών και την πρόβλεψη των αποδόσεων περιλαμβάνει 4 διαφορετικές υποδραστηριότητες:

* Αγορά μετεωρολογικών δεδομένων, επεξεργασία, υπολογισμοί, παρεμβολές και αποθήκευση παράγωγων μετεωρολογικών δεδομένων.

* Χρήση μετεωρολογικών δεδομένων στο γεωργομετεωρολογικό μοντέλο CGMS (σύστημα παρακολούθησης ανάπτυξης καλλιεργειών). Τα αποτελέσματα συνίστανται στην παραγωγή μιας σειράς δεικτών εξομοίωσης της ανάπτυξης των βασικών καλλιεργειών. Οι εν λόγω δείκτες αποθηκεύονται σε βάση δεδομένων με γεωγραφικό προσδιορισμό που επιτρέπει την παραγωγή θεματικών χαρτών των μετεωρολογικών στατιστικών και των δεικτών ανά καλλιέργεια.

* απόκτηση δορυφορικών εικόνων NOAA-AVHRR, SPOT-VEGETATION και επεξεργασία των δεδομένων αυτών με το σύστημα SPACE. Οι δείκτες που αφορούν την κατάσταση της χλωρίδας υπολογίζονται μέσω της ενσωμάτωσης των δεδομένων για την κάλυψη εδάφους CORINE.

* δημιουργία στο ΚΚΕρ, μιας ομάδας εμπειρογνωμόνων που ασχολούνται με τη στατιστική ανάλυση των στοιχείων και με την ποσοτική πρόβλεψη με βάση τους προηγούμενους δείκτες.

Επειδή οι δράσεις που αναφέρονται στα σημεία 1, 2 και 3 βρίσκονται σε λειτουργικό στάδιο, αποφασίστηκε η ανάθεσή τους σε τρίτους, η δε επιλογή του αναδόχου έγινε στο πλαίσιο πρόσκλησης υποβολής προσφορών (δημοσιεύθηκε στην ΕΕ S228, της 24/11/99). Η σύμβαση που συνάφθηκε για το σκοπό αυτό (επονομαζόμενη MARS-OP) κατανεμήθηκε σε 4 μέρη και διεξάχθηκε σε 3 φάσεις. Τα μέρη 1, 2, 3 αντιστοιχούν στις δραστηριότητες των σημείων 1, 2, 3 που περιγράφονται παραπάνω. Το μέρος 4 αποτελείται από ερευνητικές δραστηριότητες που χρηματοδοτήθηκαν από το ΚΚΕρ από τα οικεία ερευνητικά κονδύλια. Η πρώτη φάση κάλυψε την περίοδο 2000-2001, η δεύτερη φάση το έτος 2002 και η τρίτη, το έτος 2003.

Η δραστηριότητα που αναφέρεται στο παραπάνω σημείο 4 τέθηκε υπό την αιγίδα της Επιτροπής και διεξάχθηκε από το ΚΚΕρ σε συνεργασία με τη ΓΔ Γεωργία. Το βασικό αποτέλεσμα της δραστηριότητας αυτής είναι το δελτίο MARS που δημοσιεύτηκε 6 φορές το 1999, 6 το 2000, 7 το 2001, 7 το 2002 ενώ για το 2003 προβλέπεται να δημοσιευτεί 6 φορές (το τελευταίο δελτίο προβλέπεται να κυκλοφορήσει στα τέλη Νοεμβρίου 2003). Το δελτίο αποστέλλεται στις ενδιαφερόμενες υπηρεσίες της Επιτροπής, στα κράτη μέλη, στις Στατιστικές Υπηρεσίες και στα διάφορα υπουργεία Γεωργίας. Δημοσιεύεται, επίσης, στο δικτυακό τόπο: http://mars.jrc.it/stats/ bulletin ως υπηρεσία πληροφοριών για τους ελεύθερους επαγγελματίες και την επιστημονική κοινότητα.

Στον πίνακα 3, που επισυνάπτεται σε παράρτημα, παρουσιάζεται η χρήση της κοινοτικής χρηματοδότησης για το σύνολο του σχεδίου MARS-STAT (γεωργομετεωρολογικό σύστημα) κατά τη διάρκεια της περιόδου 2000-2003.

3. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΔΥΟ ΣΧΕΔΙΩΝ

Κατ' αρχάς, πρέπει να σημειωθεί ότι λόγω της καθυστερημένης έκδοσης της απόφασης 1445/2000/ΕΚ, που καλύπτει την περίοδο 1999-2003, η πρώτη πιλοτική έρευνα LUCAS διεξάχθηκε το 2001. Όσον αφορά τις δραστηριότητες που συνδέονται με τη γεωργομετεωρολογία, η συνέχισή τους κατά τη μεταβατική περίοδο 1999-2000 κατέστη δυνατή χάρη στα κονδύλια που διατίθενται προσωρινά για άλλες δραστηριότητες ανάπτυξης και έρευνας στο πλαίσιο του Κοινού Κέντρου Ερευνών (σχέδιο MARS).

3.1. Σχέδιο LUCAS

Η πιλοτική έρευνα, που διεξάχθηκε το 2001 σε 13 κράτη μέλη και το 2002 στο Ηνωμ. Βασίλειο και στην Ιρλανδία, κατάδειξε τη σκοπιμότητα του εν λόγω σχεδίου σε κοινοτική κλίμακα. Το σχέδιο αποδείχθηκε, κατά την πρώτη αυτή φάση, ότι είναι σε θέση:

* να παρέχει μια κοινή μεθοδολογία και ονοματολογία για τη συλλογή δεδομένων και τον υπολογισμό των εκτιμήσεων για τη χρήση/κάλυψη της γης.

* να συλλέγει εναρμονισμένες πληροφορίες που καλύπτουν το σύνολο του εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

* να συλλέγει εγκαίρως πληροφορίες για τις γεωργικές εκτάσεις.

* να επεκτείνει ένα σύστημα που αφορά αποκλειστικά τα στοιχεία για τη χρήση/κάλυψη γης που απευθύνεται κατά κύριο λόγο στους χρήστες γεωργικών στατιστικών και στους περιβαλλοντολόγους οι οποίοι κατά τον τρόπο αυτό θα έχουν στη διάθεσή τους μια ομοιογενή βάση δεδομένων που αφορούν μεταξύ άλλων τη διάβρωση του εδάφους, το τοπίο, τους φυσικούς κινδύνους, το θόρυβο, κλπ....

* να παρέχει τις απαραίτητες στατιστικές πληροφορίες για την εφαρμογή δεικτών που αποσκοπούν στη μέτρηση του βαθμού ενσωμάτωσης των περιβαλλοντικών παραμέτρων στην κοινή γεωργική πολιτική όπως περιγράφεται στις ανακοινώσεις της Επιτροπής COM2000(20) τελικό και COM2001(144) τελικό.

Πριν από την εφαρμογή του σχεδίου, είχε εκτιμηθεί ότι σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης η ακρίβεια με το σχέδιο δειγματοληψίας που περιγράφεται παραπάνω θα ήταν της τάξης του 2% για τις βασικές κατηγορίες χρήσης/κάλυψης γης. Τούτο επιβεβαιώθηκε κατά τις πιλοτικές έρευνες 2001 και 2002.

Εξάλλου, ορισμένα κράτη μέλη προτίθενται να προσαρμόσουν το μέσο αυτό στις ιδιαίτερες ανάγκες τους για να αντικαταστήσουν τη συλλογή ορισμένων στοιχείων.

Ωστόσο, επειδή αποδείχθηκε ότι οι επιτόπιες δειγματοληπτικές έρευνες κοστίζουν πολύ περισσότερο από όσο είχε αρχικά προβλεφθεί, η έρευνα μπορεί να διεξάγεται μόνο ανά διετία. Για τον ίδιο επίσης λόγο κατέστη απαραίτητη η μείωση του αριθμού των σημείων παρατήρησης, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα η αντιπροσώπευση να είναι ικανοποιητική μόνο σε επίπεδο ΕΕ 15 και όχι σε επίπεδο κρατών μελών. Υπό τις συνθήκες αυτές, κρίνεται σκόπιμη η εξέταση τρόπων βελτίωσης αυτής της αντιπροσωπευτικότητας είτε μέσω της αύξησης του αριθμού των σημείων παρατήρησης σε ορισμένα κράτη μέλη είτε μέσω της βελτιστοποίησης του σχεδίου δειγματοληψίας.

Στην παρούσα φάση κατά την οποία έχει διεξαχθεί μόνο μία έρευνα σε κοινοτικό επίπεδο και χωρίς να έχουν ακόμη αξιοποιηθεί και αναλυθεί όλες οι δυνατότητές της, δεν είναι δυνατή η πραγματοποίηση ενός εξαντλητικού απολογισμού του εν λόγω πιλοτικού σχεδίου. Ο απολογισμός αυτός δεν θα καταστεί δυνατό να πραγματοποιηθεί πριν ολοκληρωθεί η ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας 2003 τα οποία προβλέπεται να διατεθούν μόνο στα τέλη του 2003. Ωστόσο, προκειμένου ο απολογισμός αυτός να είναι όσο το δυνατόν πιο αποδεκτός, θα πρέπει να βασίζεται στα αποτελέσματα επαρκούς αριθμού ερευνών ώστε να ενσωματώνονται όλες οι τεχνικές προσαρμογές που επιβάλλονται από την αποκτηθείσα εμπειρία. Η Επιτροπή εκτιμά ότι τούτο μπορεί να γίνει αμέσως μετά τη διεξαγωγή και την ανάλυση της τρίτης έρευνας, εξ ου και η ανάγκη παράτασης της βασικής απόφασης που θα περιορίζεται μεν χρονικά αλλά ωστόσο θα έχει την απαραίτητη διάρκεια.

Στο διάστημα αυτό θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μια μελέτη σκοπιμότητας για την εκτίμηση της χρησιμότητας της ερμηνείας με βάση την αεροφωτογραφία στο πλαίσιο της εφαρμογής του εν λόγω σχεδίου. Εάν τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης είναι θετικά, τότε η ερμηνεία με βάση την αεροφωτογραφία θα μπορεί να χρησιμοποιείται για τη συλλογή των σημείων παρατήρησης που βρίσκονται σε υψόμετρο άνω των 2000 μέτρων ή στα οποία η πρόσβαση είναι δυσχερής. Μπορεί, επίσης, υπό ορισμένες προϋποθέσεις να αντικαταστήσει, ορισμένα έτη, την παρατήρηση στο έδαφος.

Ενδεχόμενη παράταση της πιλοτικής φάσης του σχεδίου θα επέτρεπε, επίσης, την εξέταση της δυνατότητας βελτίωσης, μέσω των κατάλληλων τεχνικών προσαρμογών (για παράδειγμα κατάρτιση των υπεύθυνων διεξαγωγής ερευνών), του βαθμού ακρίβειας των αποτελεσμάτων σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο καθώς και της ακριβούς εξακρίβωσης του βαθμού στον οποίο θα μπορούσαν τα κράτη μέλη, σε προαιρετική βάση, να εμπλακούν περισσότερο στην εφαρμογή του εν λόγω σχεδίου, ιδίως μέσω της ενδεχόμενης ανάληψης της ευθύνης για επιπλέον σημεία παρατήρησης με απώτερο σκοπό την αύξηση της πυκνότητας του πλέγματος των σημείων παρατήρησης. Τέλος, τυχόν διακοπή της πιλοτικής φάσης μετά τη διεξαγωγή δύο μόνο ερευνών, προκειμένου να γίνει ένας πρώτος απολογισμός αυτών των δύο ερευνών, θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια τεχνογνωσίας που θα ήταν δύσκολο να καλυφθεί βραχυπρόθεσμα.

3.2. Σχέδιο MARS-STAT

Το σύστημα MARS επέτρεψε την αξιολόγηση των επιπτώσεων του κλίματος στις καλλιέργειες, σε επίπεδο ΕΕ 15 και στις υποψήφιες για ένταξη χώρες, κατά ανεξάρτητο και ομοιογενή τρόπο σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.

* Για την περίοδο 1999/2000 το σύστημα επέτρεψε την αξιολόγηση:

- των προβλημάτων που δημιουργήθηκαν εξαιτίας των ισχυρών βροχοπτώσεων κατά την περίοδο σποράς στη Γαλλία, στη Γερμανία και τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης:

- της ξηρασίας στην Ισπανία.

* Για την περίοδο 2000/2001 η παρακολούθηση κατέδειξε:

- τις καλές συνθήκες σποράς.

- τη χειμερινή ξηρασία στην Ισπανία, που την ακολούθησαν καλές συνθήκες.

- την ξηρασία κατά την πρώτη καλοκαιρινή περίοδο στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.

- τις εξαιρετικά υγρές συνθήκες συγκομιδής σε διάφορες περιοχές της Βόρειας Ευρώπης.

* Για την περίοδο 2001/2002 το σύστημα επέτρεψε την αξιολόγηση:

- των προβλημάτων που προκλήθηκαν από τις ισχυρές βροχοπτώσεις κατά την περίοδο σποράς στη Γαλλία, στη Γερμανία και στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.

- τις καλές συνθήκες για τις χειμερινές καλλιέργειες στην Ισπανία.

- την καλή συγκομιδή στις υποψήφιες για ένταξη χώρες.

* Για την περίοδο 2002/2003 η παρακολούθηση κατέδειξε :

- τις γενικές καλές συνθήκες σποράς.

- τη χειμερινή και εαρινή ξηρασία στην Ισπανία και στη νότια Ιταλία.

- τη βελτίωση, εν γένει, της απόδοσης των σιτηρών για χορτονομή στη Γαλλία.

- τις υπέρμετρες βροχοπτώσεις κατά τη διάρκεια του θέρους σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Οι συνθήκες αυτές επηρέασαν τη συγκομιδή κατά τη διάρκεια του Αυγούστου κυρίως στη Γερμανία και προκάλεσαν ζημίες σε ορισμένες καλλιέργειες (πλημμύρες κυρίως στη Γερμανία και στη Δημοκρατία της Τσεχίας).

Το δελτίο MARS υποβάλλεται 3 έως 4 φορές ετησίως στις ενδιαφερόμενες υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας. Οι προβλέψεις των αποδόσεων που γίνονται στο πλαίσιο αυτό χρησιμοποιούνται από την ίδια Γενική Διεύθυνση μεταξύ των άλλων διαθέσιμων στοιχείων για την κατάρτιση ισοζυγίων προβλέψεων των βασικών καλλιεργειών της Ένωσης και των υποψηφίων χωρών.

Το ΚΚΕρ δημιούργησε επίσης, με τη συνδρομή του αναδόχου για τις δραστηριότητες MARS-OP, τον δικτυακό τόπο :http://www.marsop.info που επιτρέπει την αναζήτηση πληροφοριών με βάση τα στοιχεία που προέκυψαν από την εκτέλεση της σύμβασης MARS-OP. Ο εν λόγω δικτυακός τόπος αποτέλεσε αντικείμενο παρουσίασης στην ομάδα εργασίας για τα φυτικά προϊόντα στην EUROSTAT, το 2002. Επιτρέπει στον χρήστη που έχει σχετική άδεια να μεταφορτώνει πληροφορίες, δείκτες και χάρτες: μετεωρολογικούς, γεωργομετεωρολογικούς και δορυφορικούς. Από τις στατιστικές για τον δικτυακό τόπο MARS προκύπτει ότι πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους στον δικτυακό τόπο του δελτίου (http://mars.jrc.it/stats/ bulletin) (συμπεριλαμβανομένων των διεθνών οργανισμών και των αναλυτών της οικονομικής συγκυρίας) εκατό περίπου ανεξάρτητες συνδέσεις. Στον δικτυακό τόπο http://www.marsop.info καταγράφηκε η σύνδεση εκατό περίπου χρηστών χωρίς χρονικό περιορισμό.

Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων αποτελεί αδιάκοπη δραστηριότητα στο πλαίσιο της μονάδας MARS του ΚΚΕρ. Τα εκ των υστέρων σφάλματα στις ποσοτικές προβλέψεις των αποδόσεων υπολογίζονται με βάση τα τελικά επίσημα στοιχεία. Για τα έτη 1999, 2000, 2001 τα σφάλματα προβλέψεων είναι αντίστοιχα ή μικρότερα από τα μέσα σφάλματα του συστήματος MARS που είχαν δημοσιευτεί στις προηγούμενες εκθέσεις. Για το 2002 και 2003, οι συγκρίσεις θα διεξαχθούν αμέσως μόλις διατεθούν τα επίσημα στοιχεία. Το ΚΚΕρ δρομολόγησε μελέτη επονομαζόμενη QUAMP (ποσοτική ανάλυση των προβλέψεων MARS) για την ανίχνευση και αξιολόγηση των πηγών σφαλμάτων στις προβλέψεις. Τα εν λόγω αποτελέσματα θα διατεθούν το 2003.

4. ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ

Με βάση τα στοιχεία αξιολόγησης που περιέχονται στην παρούσα έκθεση και σύμφωνα με την αποκτηθείσα εμπειρία, η Επιτροπή εκτιμά σκόπιμη την παράταση της ισχύος της βασικής απόφασης για δύο επιπλέον έτη (από 2004 έως 2007) προκειμένου να διεξαγάγει πρόσθετη δειγματοληπτική επιτόπια έρευνα και κατά συνέπεια να προβεί σε έναν απολογισμό που θα είναι πιο αξιόπιστος από εκείνον που θα βασιζόταν μόνο στα αποτελέσματα των δύο ερευνών (ή μάλλον μίας έρευνας). Εξάλλου, μία παράταση ίσης διάρκειας όσον αφορά το σχέδιο MARS (γεωργομετεωρολογική πτυχή) ευθυγραμμίζεται εξ ολοκλήρου με το θετικό απολογισμό της εν λόγω δράσης στη διάρκεια των τελευταίων ετών.

5. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Πίνακας 1

Δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για την έρευνα LUCAS το διάστημα 2001-2002 (σε ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 2

Δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για τις μεθοδολογικές αναλύσεις LUCAS το 2002 (σε ευρώ)

Περιγραφή // Κόστος (EUR)

Μεθοδολογική ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας LUCAS 2001 // 90 200

Μελέτη του ρόλου της ερμηνείας με βάση την αεροφωτογραφία στην έρευνα LUCAS // 49 421

Μελέτη της αξιοποίησης των στοιχείων από την κοινοτική έρευνα LUCAS // 182 074

Σχέδιο LUCAS-Phare // 447 500

ΣΥΝΟΛΟ // 877 624

Πίνακας 3

Δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για το γεωργομετεωρολογικό σύστημα (MARS-STAT) (σε ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>