ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(93) 191 τελικό 
Βρυξέλλες, 5 Μαΐου 1993 
ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ 
ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
- -I - 3 -
ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Κατά την υπογραφή της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση στο Μάαστριχτ, 
στις 15 Δεκεμβρίου 1991, εξεδόθη μια δήλωση σχετικά με τη βελτίωση της 
πρόσβασης του κοινού στην πληροφόρηση. Το κείμενο της δήλωσης αυτής 
έχει ως εξής: 
"Η Συνδιάσκεψη θεωρεί ότι η διαφάνεια της διαδικασίας λήψης 
αποφάσεων ενισχύει τη δημοκρατικότητα των οργάνων καθώς και την 
εμπιστοσύνη του κοινού προς τον διοικητικό μηχανισμό. Γ ι'αυτό το 
λόγο, η Συνδιάσκεψη συνιστά να υποβάλει η Επιτροπή στο Συμβούλιο, 
το αργότερο το 1993, έκθεση σχετικά με μέτρα που αποσκοπούν να 
διευρύνουν την πρόσβαση του κοινού στις πληροφορίες που διαθέτουν 
τα όργανα." 
Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μπίρμιγχαμ δήλωσε ότι η 
Κοινότητα πρέπει να αποδείξει στους πολίτες της τα οφέλη της Κοινότητας 
και της Συνθήκης του Μάαστριχτ, καθώς και ότι το Συμβούλιο, η Επιτροπή 
και το Κοινοβούλιο πρέπει να καταβαλουν μεγαλύτερες προσπάθειες για να 
αποσαφηνίσουν τη συνθήκη αυτή. Ακόμη, στο Μπίρμιγχαμ ζητήθηκε από την 
Επιτροπή να ολοκληρώσει στις αρχές του 1993 τις εργασίες της σχετικά με 
τη βελτίωση της πρόσβασης του κοινού στις πληροφορίες που διαθέτουν τα 
κοινοτικά όργανα. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου συνέχισε τις εργασίες για μια 
περισσότερο ανοικτή και διαφανή Κοινότητα. Ενεκρίθησαν δε συγκεκριμένα 
μέτρα για να αρχίσει η διαδικασία ανοίγματος στο κοινό των εργασιών του 
Συμβουλίου. Και πριν από το Εδιμβούργο, άλλωστε, η Επιτροπή είχε λάβει 
μια σειρά μέτρων για την ενίσχυση της διαφάνειας. 
Τα μέτρα αυτά συμπεριλάμβαναν τη σύνταξη του ετήσιου προγράμματος 
εργασιών τον Οκτώβριο, έτσι ώστε να γίνεται ευρύτερη συζήτηση του, 
μέχρι και στα εθνικά κοινοβούλια, και ευρύτερες διαβουλεύσεις, με τη 
χρήση και προπαρασκευαστικών εγγράφων, πριν από την υποβολή προτάσεων. 
Ακόμη, επιδιώκεται η ταχύτερη διάθεση των εγγράφων της Επιτροπής στο 
κοινό σε όλες τις κοινοτικές γλώσσες και η ενίσχυση της προτεραιότητας 
της ενοποίησης και κωδικοποίησης των νομοθετικών κειμένων. Η Επιτροπή 
έλαβε τις πρωτοβουλίες αυτές έχοντας επίγνωση του ότι διέθετε ήδη μιαν 
ευρέως γνωστή προϊστορία ανοικτού στο κοινό οργάνου, ιδίως σε σύγκριση 
με την κατάσταση που επικρατεί στις εθνικές διοικήσεις. Κατά παράδοση 
δε υπήρξε πάντοτε ανοικτή στη συνεισφορά του κοινού. Η τακτική αυτή 
απορρέει από την πεποίθηση ότι αυτή είναι θεμελιώδους σημασίας για την 
ανάπτυξη ορθολογικών και εφαρμόσιμων πολιτικών. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου εδέχθη ευμενώς αυτά τα μέτρα της 
Επιτροπής, επιβεβαίωσε δε την πρόσκληση που είχε απευθυνθεί προς την 
Επιτροπή στο Μπίρμιγχαμ, να ολοκληρώσει στις αρχές του επόμενου έτους 
τις εργασίες της που απορρέουν από τη δήλωση της Συνθήκης του Μάαστριχτ 
σχετικά με τη βελτίωση της πρόσβασης στην πληροφόρηση. 
ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ 
Η Επιτροπή θεωρεί τη δήλωση αυτή ως ένα σημαντικό στοιχείο της 
κοινοτικής πολιτικής για τη διαφάνεια των οργάνων. Η βελτίωση της 
πρόσβασης στην πληροφόρηση θα αποτελέσει ένα μέσο για την προσέγγιση 
_ 4 -
votvo-ιικών οργάνων και κοινού και για την τόν· η μιας περισσότερο 
Ηίεριστατωμένης και ουσιαστικής συζήτησης των θεμάτων της κοινοτικής 
πολιτικής. Ακόμη, θα αποτελέσει και μέσο ενίσχυσης της εμπιστοσύνης 
του κοινού στην Κοινότητα. 
Στα πλαίσια της εφαρμογής της δήλωσης του Μάαστριχτ, η Επιτροπή ανέλαβε 
τη διεξαγωγή μιας συγκριτικής έρευνας σχετικά με την πολιτική που 
εφαρμόζουν τα κράτη μέλη και ορισμένες τρίτες χώρες ως προς την 
πρόσβαση στην πληροφόρηση. Στο παράρτημα εκτίθενται συνοπτικά τα 
αποτελέσματα της έρευνας αυτής, όπως είχε ζητηθεί και στο Μάαστριχτ. 
Η εν λόγω έρευνα κατέδειξε τις διάφορες εμπειρίες ως προς τη βελτίωση 
της πρόσβασης στην πληροφόρηση, η οποία πρόσβαση περιλαμβάνει δύο κύρια 
στοιχεία. 
Πρώτον, συγκεντρώνει μια σειρά μέτρων που λαμβάνουν οι ίδιες οι 
δημόσιες υπηρεσίες με σκοπό την ενημέρωση του ευρύτερου κοινού σχετικά 
με τις δραστηριότητες τους. Ως προς αυτό, η Επιτροπή επεσήμανε ότι από 
τότε που ιδρύθηκε η Κοινότητα τόσο τα κοινοτικά όργανα όσο και τα κράτη 
μέλη έχουν αναλάβει πολυάριθμες πρωτοβουλίες για την ενημέρωση του 
κοινού και για να καταστήσουν περισσότερο γνωστές σ'αυτό τις πολιτικές 
δραστηριότητες της Κοινότητας. 
Δεύτερον, η πρόσβαση στην πληροφόρηση αφορά και τη διάθεση πληροφοριών 
μετά από σχετικό αίτημα του κοινού. Ορισμένες χώρες έχουν αποκτήσει ως 
προς αυτό μια σχετικά μακρά παράδοση, η οποία έχει εξελιχθεί με τον 
χρόνο. Η εφαρμοζόμενη σχετικά πολιτική βασίζεται στην αρχή ότι η 
·πρόσβαατ\ επιτρέπεται με παράλληλη προστασία των ιδιωτικών και δημόσιων 
συμφερόντων και διαφύλαξη της εύρυθμης λειτουργίας της αρμόδιας 
κρατικής αρχής. 
Η πρόσβαση του κοινού επιτρέπεται σε συγκεκριμένα είδη πληροφοριών σε 
ορισμένες χώρες, ενώ σε άλλες η πρόσβαση αυτή διέπεται από γενικούς 
κανόνες. Η οδηγία 90/313/ΕΟΚ σχετικά με την πρόσβαση στις πληροφορίες 
που αφορούν το περιβάλλον αποτελεί ένα παράδειγμα κοινοτικής 
πρωτοβουλίας για την πρόσβαση σε έναν συγκεκριμένο τομέα πληροφόρησης. 
ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 
Λαμβάνοντας υπόψη την προαναφερθείσα συγκριτική έρευνα σχετικά με την 
κατάσταση που επικρατεί στα διάφορα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες, 
οδηγούμαστε στην ανάγκη για περαιτέρω ανάπτυξη της πρόσβασης στα 
κοινοτικά έγγραφα. 
Ετσι, η Επιτροπή είναι έτοιμη να προβεί σε περαιτέρω ενέργειες για τη 
θέσπιση ενός πλαισίου σχετικά με την εξασφάλιση γενικής πρόσβασης στα 
έγγραφα. Τούτο θα απαιτήσει ορισμένες αναπροσαρμογές των μεθόδων 
εργασίας της Επιτροπής, αλλά αυτή θεωρεί ότι η γενική πρόσβαση αποτελεί 
ένα ιδιαίτερα σημαντικό μέσο προσέγγισης Κοινότητας και πολιτών. 
Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι την αρχή της πρόσβασης στην πληροφόρηση 
που υποστηρίζει θα πρέπει να ασπασθούν και τα άλλα όργανα καθώς και τα 
κράτη μέλη. Ετσι, καλεί τα άλλα κοινοτικά όργανα να συνεργασθούν για 
την ανάπτυξη μιας τέτοιας προσέγγισης, η οποία θα πρέπει να 
περιλαμβάνει τουλάχιστον τις θεμελιώδεις αρχές και τις κατ'ελάχιστον 
απαιτήσεις. Σε ένα πρώτο στάδιο, τούτο θα μπορούσε να λάβει τη μορφή 
μιας διοργανικής συμφωνίας. Ιδιαίτερη δε προσοχή θα πρέπει να δοθεί 
στον συγκεκριμένο ρόλο κάθε οργάνου μέσα στο υφιστάμενο διοργανικό 
πλαίσιο. 
- 5 -
Για να συμβάλει σ'αυτήν την κοινή προσέγγιση, η Επιτροπή από την πλευρά 
της προτείνει να βασισθούν οι εργασίες στις ακόλουθες αρχές, τις οποίες 
προτίθεται να επεξεργασθεί περαιτέρω: 
- Η πρόσβαση στην πληροφόρηση επιτρέπεται για έγγραφα τα οποία 
πρόκειται να προσδιορισθούν επακριβώς. 
Η πρόσβαση στα έγγραφα αυτά θα επιτρέπεται μετά από αρκούντως 
ακριβές αίτημα εκ μέρους του κοινού. 
- Ο υποβάλλων το αίτημα δεν θα είναι υποχρεωμένος να εκθέτει τους 
λόγους για τους οποίους χρειάζεται ένα έγγραφο. 
Η απάντηση σε μια αίτηση πληροφόρησης θα πρέπει να δίδεται το 
ταχύτερο δυνατόν. 
Μια αίτηση εγγράφου μπορεί να απορριφθεί, για να διαφυλαχθούν: 
- η προσωπική ζωή των ατόμων· 
το βιομηχανικό και το οικονομικό απόρρητο· 
η δημόσια ασφάλεια, συμπεριλαμβανόμενων των διεθνών σχέσεων και της 
νομισματικής σταθερότητας· 
- οι πληροφορίες που έχουν δοθεί στα κοινοτικά όργανα εμπιστευτικά. 
Σε περίπτωση απόρριψης μιας αίτησης, το αρμόδιο όργανο πρέπει να 
απαντήσει εγγράφως και να εκθέσει τους λόγους της απόρριψης. 
Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τον χρόνο που απομένει μέχρι το Ευρωπαϊκό 
Συμβούλιο που θα συνέλθει στην Κοπεγχάγη κατά τα τέλη Ιουνίου, για να 
ετοιμάσει μια λεπτομερέστερη σκιαγράφηση της πολιτικής ως προς τη 
γενική πρόσβαση στα έγγραφα. Προτίθεται δε να τη γνωστοποιήσει και στα 
άλλα όργανα στα πλαίσια μιας δεύτερης ανακοίνωσης περί διαφάνειας, η 
οποία θα εστιάζεται σε ένα γενικό πλαίσιο και σε συγκεκριμένες 
ενέργειες για την ενίσχυση της διαφάνειας στην Κοινότητα. 
- 6 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ 
(Συγκριτική έρευνα) 
- 7 
ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ 
(Συγκριτική έρευνα) 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
1. Ιστορική επισκόπηση 
2. Πρόσβαση στην πληροφόρηση - Μια συγκριτική έρευνα 
2.1. Γενικά 
2.2. Κράτη μέλη και τρίτες χώρες 
2.3. Ποσοτική ανάλυση 
2.4. Ko ινοτικά όργανα 
Πίνακας: Επισκόπηση των νομοθεσιών περί γενικής πρόσβασης 
- 8 
1. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ 
Οι δημόοιες διοικήσεις κατά το παρελθόν είχαν την τάση να επιτελούν το 
έργο τους μέσα σε ένα νομοθετικό πλαίσιο περί απορρήτου, το οποίο 
απέβλεπε στην προστασία σπουδαίων συμφερόντων της πολιτείας (π.χ. 
άμυνα, εξωτερική πολιτική κλπ.). Κατά συνέπεια, θεσπίσθηκαν κανονισμοί 
ασφαλείας με σκοπό να προστατεύεται το απόρρητο όλων των πληροφοριών 
που δεν προορίζονταν για διάθεση στους πολίτες. 
Επιπλέον, κατά παράδοση υπήρξαν πολύ σημαντικά τα νομοθετικά μέτρα για 
την προστασία των ίδιων των πολιτών σε σχέση με τομείς όπως η υγεία και 
η φορολογία. 
Ετσι, μπορούμε να διακρίνουμε μια διττή αντίληψη του περιορισμού της 
πληροφόρησης από τη σκοπιά της δημόσιας διοίκησης: Προστασία τόσο των 
δημόσιων όσο και των ιδιωτικών συμφερόντων. 
Ο παραδοσιακός τρόπος με τον οποίο μια δημόσια διοίκηση ενημερώνει το 
κοινό για τις αποφάσεις της είναι μέσω κάποιας επίσημης έκδοσης (π.χ. 
εφημερίδας). Το κοινό τηρείται ενήμερο και μέσω των εκθέσεων των 
υπουργών προς το κοινοβούλιο, μέσω των εκθέσεων εξωτερικών εποπτικών 
οργάνων, όπως είναι το ελεγκτικό συνέδριο και τα δικαστήρια, μέσω της 
πρόσβασης του κοινού στις ολομέλειες του κοινοβουλίου και των διαφόρων 
επιμέρους επιτροπών του και, τέλος, μέσω του καταστατικού δικαιώματος 
της υποβολής αιτημάτων. 
Σημείο καμπής 
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 196 0 επικρατούσε όλο και περισσότερο 
η πεποίθηση ότι μια τέτοια σχέση μεταξύ κυβέρνησης και κυβερνωμένων θα 
πρέπει να συνοδεύεται από μια περισσότερο ανοικτή προσέγγιση. Η 
πεποίθηση αυτή απέρρεε από την επιθυμία για μια ισχυρότερη μορφή 
δημοκρατίας, δηλ. για μια δημοκρατικότερη μορφή διακυβέρνησης. Υπήρχε 
η αίσθηση ότι στα δημόσια πράγματα, και ιδίως στον τρόπο διαχείρισης 
τους, θα πρέπει να επικρατεί μεγαλύτερη διαφάνεια. Ενας άλλος ισχυρός 
παράγων ήταν το γεγονός ότι, ενώ οι διοικητικές υπηρεσίες ανελάμβαναν 
ολοένα και περισσότερα καθήκοντα, ο κοινοβουλευτικός έλεγχος 
εμφανιζόταν ολοένα και λιγότερο αποτελεσματικός. 
Ακόμη, υπήρχε η αντίληψη ότι μια πιο ανοικτή προσέγγιση συντελεί στην 
τεκμηριωμένη συζήτηση των θεμάτων της δημόσιας διοίκησης και διανοίγει 
τη δυνατότητα βελτίωσης του ελέγχου των εργασιών της διοίκησης αυτής. 
Ληφθέντα μέτρα 
Ετσι, ορισμένα κράτη μέλη και τρίτες χώρες βαθμιαία υιοθέτησαν μια 
σειρά μέτρων για το άνοιγμα και τη βελτίωση της δημόσιας διοίκησης. 
Τα μέτρα αυτά συμπεριλάμβαναν και μηχανισμούς για την ενίσχυση της 
συμμετοχής τους κοινού στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων της 
διοίκησης. Κινούνται δε τα μέτρα αυτά μεταξύ της υποχρέωσης για 
διαβούλευση με το κοινό (μέσω, π.χ., της έκδοσης προπαρασκευαστικών 
εγγράφων), του δικαιώματος αίτησης δημόσιας ακρόασης και της χορήγησης 
στο κοινό του δικαιώματος να προτείνει νομοθετικά μέτρα, τα οποία η 
αρμόδια δημόσια αρχή είναι υποχρεωμένη είτε να υιοθετήσει είτε να λάβει 
υπόψη της. 
- 9 -
Ακόμη, τα εν λόγω μέτρα συμπεριλάμβαναν την ενίσχυση των διατάξεων που 
αφορούσαν τη βελτίωση της επεξήγησης και αιτιολόγησης των αποφάσεων της 
διοίκησης στο κοινό, τη βελτίωση της έκδοσης των τελικών αποφάσεων και 
την αύξηση των δυνατοτήτων προσφυγής κατά των διοικητικών αποφάσεων. 
Σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργήθηκαν νέα μέσα προσφυγής, όπως είναι 
ο θεσμός του διαμεσολαβητή (ombudsman). 
Τέλος, ορισμένες χώρες υιοθέτησαν και την αρχή συμφωνά με την οποία οι 
πληροφορίες που διαθέτουν οι δημόσιες αρχές είναι εν γένει 
προσπελάσιμες από το κοινό, εκτός εάν υπάρχει ρητή εξαίρεση, και τούτο 
για έναν περιορισμένο αριθμό λόγων. 
2. ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ - ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ 
2.1. Γενικά 
Μπορούμε να διακρίνουμε τρεις τάσεις, οι οποίες έχουν σχέση με τη 
βελτίωση της πρόσβασης στις πληροφορίες που διαθέτουν οι δημόσιες 
αρχές: 
- Η δυνατότητα έρευνας των διοικητικών φακέλων: εδόθη για εκείνα 
τα μέλη του κοινού που εμπλέκονται σε δικαστική υπόθεση. Η 
δυνατότητα αυτή απορρέει από το γενικό δικαίωμα υπεράσπισης. 
Σε αρκετές περιπτώσεις αυτή η δυνατότητα πρόσβασης χορηγείται 
ανεξάρτητα από το αν το ενδιαφερόμενο πρόσωπο εμπλέκεται σε 
δικαστική διαδικασία (προσφυγής). Αυτή η εξέλιξη οδήγησε στη 
θέσπιση ορισμένων συγκεκριμένων κανόνων πρόσβασης σε καθέναν 
από τους σχετικούς τομείς πληροφόρησης. 
- Η δυνατότητα των ενδιαφερομένων να ερευνούν φακέλους με 
προσωπικά τους στοιχεία. Η δυνατότητα αυτή μπορούσε να αφορά 
φακέλους του δημόσιου τομέα που αφορούν θέματα όπως οι 
διορισμοί και οι προσλήψεις. Ακόμη, μπορούσε να αφορά και την 
πρόσβαση σε φακέλους του ιδιωτικού τομέα (π.χ. ασφαλιστικών 
εταιρειών). Τούτο οδήγησε σε ορισμένους συγκεκριμένους κανόνες 
πρόσβασης σε καθένα από τους σχετικούς τομείς πληροφόρησης. 
- Γενική πρόσβαση στις πληροφορίες που διαθέτουν οι δημόσιες 
αρχές (ανεξάρτητα από το αν το ενδιαφερόμενο άτομο/εταιρεία 
έχει συγκεκριμένο συμφέρον ή εμπλέκεται σε δικαστική υπόθεση). 
Αυτή οδήγησε σε ορισμένα νομοθετικά μέτρα περί γενικής 
πρόσβασης στην πληροφόρηση. 
Από τη διεξαχθείσα έρευνα προκύπτει ότι, και μετά τις προαναφερόμενες 
εξελίξεις, η κατάσταση ποικίλλει από χώρα σε χώρα. Σε ορισμένες χώρες 
επετράπη η πρόσβαση του κοινού μόνο σε συγκεκριμένες πληροφορίες, ενώ 
σε άλλες ετέθησαν σε ισχύ κανόνες γενικής πρόσβασης. Σε μια τρίτη 
ομάδα χωρών ισχύουν και οι δύο περιπτώσεις. 
Ενεργητική και παθητική παροχή πληροφοριών 
Η έρευνα έδειξε ότι στην ουσία υπάρχουν δύο τρόποι για την επίτευξη της 
βελτίωσης της πρόσβασης στην πληροφόρηση. Πρώτον, υπάρχει μια γενική 
(εκ του νόμου) υποχρέωση των δημόσιων υπηρεσιών να φροντίζουν ενεργά, 
και με δική τους πρωτοβουλία, για τη διάθεση των κατάλληλων πληροφοριών 
(π.χ. εγκυκλίων, δηλώσεων, οργανογραμμάτων κλπ.) στο κοινό. 
10 
Δε'ίερον, υπάρχει και η παθητική (εκ του νόμου) υποχρέωση των δημόσιων 
υπηρεσιών να διαθέτουν πληροφορίες μετά από σχετικό αίτημα εκ μέρους 
του κοινού. Αυτή συμπεριλαμβάνει την πρόσβαση στις πληροφορίες που 
αποτελούν τη βάση των κυβερνητικών αποφάσεων, όπως είναι οι εκθέσεις, 
μελέτες, πρακτικά, σημειώσεις, εγκύκλιοι, οδηγίες, γνωμοδοτήσεις, 
προβλέψεις, εντάλματα, μητρώα, ευρετήρια, καθώς και σε άλλα ήδη 
πληροφοριών, που τηρούνται σε γραπτή, ηλεκτρονική ή οπτικοακουστική 
μορφή. 
Κύριο αντικείμενο της έρευνας 
Η διεξαχθείσα συγκριτική έρευνα εστιάσθηκε στους κανόνες που αφορούν 
την πρόσβαση σε πληροφορίες διαθέσιμες μετά από σχετικό αίτημα 
(παθητική παροχή πληροφοριών), όπως προβλέπεται στις νομοθετικές 
διατάξεις περί γενικής πρόσβασης στην πληροφόρηση. Δεν ασχολήθηκε με 
τη νομοθεσία περί ειδικής πρόσβασης σε συγκεκριμένο είδος πληροφοριών 
ούτε με την ενεργητική παροχή πληροφοριών εκ μέρους των δημόσιων αρχών. 
Το πρώτο από τα θέματα αυτά εξετάσθηκε εκτενώς στα πλαίσια μιας άλλης 
μελέτης, μετά από σχετικό αίτημα της Επιτροπής (Publaw 1, 1991), με 
βάση δε αυτή τη μελέτη η Επιτροπή προέβη σε ορισμένες προτάσεις σχετικά 
με τον τομέα αυτόν (βλ. κατωτέρω). 
2.2. Κράτη μέλη και τρίτες χώρες 
Εντός της Κοινότητας, η Δανία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ιταλία, το 
Λουξεμβούργο και οι Κάτω Χώρες έχουν νόμους με τους οποίους 
καθιερώνονται γενικά δικαιώματα των πολιτών για πρόσβαση σε πληροφορίες 
που διαθέτει η εκτελεστική εξουσία. Στο Βέλγιο βρίσκονται σήμερα υπό 
συζήτηση, σε ομοσπονδιακό και περιφερειακό επίπεδο, σχέδια προτάσεων 
για την καθιέρωση δικαιώματος πρόσβασης στην πληροφόρηση. Οπως και 
στην περίπτωση πολλών άλλων χωρών, στην Ισπανία, στην Πορτογαλία καισ 
τις Κάτω Χώρες άρθρα του Συντάγματος προβλέπουν ένα γενικό δικαίωμα 
πρόσβασης, χωρίς, ωστόσο, η Πορτογαλία και η Ισπανία να έχουν θεσπίσει 
νομοθεσία που να ρυθμίζει ειδικά το θέμα αυτό. 
Εκτός Κοινότητας, μελετήθηκαν νόμοι που προβλέπουν την πρόσβαση στην 
πληροφόρηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά, στη Νορβηγία και στη 
Σουηδία. Στην περίπτωση της Σουηδίας, το δικαίωμα πρόσβασης έχει 
καθιερωθεί εδώ και πάνω από διακόσια χρόνια. 
Ολοι οι προαναφερθέντες νόμοι (βλ. παράρτημα 2) έχουν ένα κοινό 
στοιχείο: παρέχουν στο κοινό δικαίωμα πρόσβασης μετά από σχετικό αίτημα 
(έστω και με ορισμένες απαλλαγές από την υποχρέωση γνωστοποίησης 
στοιχείων, προκειμένου να προστατευθούν δημόσια και ιδιωτικά 
συμφέροντα). 
Κύρια χαρακτηριστικά 
Σκοπός της νομοθεσίας 
Η θέσπιση ειδικής νομοθεσίας για το δικαίωμα πρόσβασης του κοινού στην 
πληροφόρηση θεωρείται ζωτικό στοιχείο της σωστής λειτουργίας μιας 
ελεύθερης κοινωνίας, με την έννοια ότι επεκτείνει τη δημοκρατία στα 
πλαίσια της διοικητικής λειτουργίας. Το δικαίωμα πρόσβασης στην 
πληροφόρηση θεωρείται, συνεπώς, θεμελιώδες δικαίωμα του πολίτη. Αφορά 
δε τις σχέσεις μεταξύ δημόσιας διοίκησης και πολιτών (τρίτη γενιά 
ανθρώπινων δικαιωμάτων). Για τον λόγο αυτόν, το Συμβούλιο της Ευρώπης 
διετύπωσε σύσταση σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες που 
διαθέτουν οι κρατικές υπηρεσίες. Κάλεσε δε τα κράτη μέλη του να 
θεσμοθετήσουν αυτό το δικαίωμα. 
- 11 -
Υπέρ της θέσπισης νομοθεσίας περί πρόσβασης στην πληροφόρηση συνηγορούν 
και άλλα οφέλη. Σ'αυτά συμπεριλαμβάνεται ένα σύστημα ανάσχεσης και 
εξισορρόπησης για την εποπτεία και τον έλεγχο των εργασιών των 
πολιτειακών οργάνων η βελτίωση της διαχείρισης και η εξασφάλιση της 
καλύτερης διάθεσης των πόρων· η ενθάρρυνση των πολιτών να συμμετέχουν 
αυτοβούλως στις εργασίες της εκτελεστικής εξουσίας και η τόνωση μιας 
εμπεριστατωμένης συζήτησης περί, και προς το συμφέρον, της διαχείρισης 
των κοινών. 
Αντικείμενο των ζητούμενων πληροφοριών 
Τα νομοθετικά κείμενα που εξετάσθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας παρέχουν 
στο κοινό κατ'αρχήν δικαίωμα πρόσβασης σε οποιοδήπτοε είδος πληροφοριών 
που έχει στη διάθεση της δημόσια αρχή και οι οποίες περιέχονται σε ήδη 
υφιστάμενα έγγραφα. Ο ορισμός της έννοιας "έγγραφο" είναι ευρύς και 
συμπεριλαμβάνει όχι μόνο τις παραδοσιακές μορφές εγγράφων, όπως τα 
έγγραφα με γραπτό κείμενο και οι φωτογραφίες, αλλά και πιο σύγχρονους 
φορείς πληροφοριών (π.χ. μικροφίλμ, δισκέτες ηλεκτρονικού υπολογιστή, 
μαγνητοταινίες και ταινίες οπτικοακουστικής εγγραφής). Επίσης, ισχύει 
η βασική αρχή ότι μια αίτηση για την παροχή πληροφοριών γίνεται δεκτή 
μονό εφόσον δεν απαιτεί τη δημιουργία νέων πληροφοριών (π.χ. συμπίληση 
ή περιληπτική παρουσίαση δεδομένων που προέρχονται από διάφορες 
ξεχωριστές πηγές). 
Στη Σουηδία, ωστόσο, υφίσταται εξαίρεση του ανωτέρω κανόνα, όσον αφορά 
τον τομέα της αυτόματης επεξεργασίας δεδομένων. Μια ζητούμενη περίληψη 
ή συμπίληση δεδομένων θεωρείται ως υφιστάμενο έγγραφο, με την 
προϋπόθεση ότι μπορεί να γίνει στα πλαίσια των συνήθων εργασιών. 
Ποιες υπηρεσίες υποχρεούνται να παρέχουν πρόσβαση; 
Οι κρατικές υπηρεσίες που δεσμεύονται από τη νομοθεσία τη σχετική με 
την πρόσβαση στην πληροφόρηση διαφέρουν από τη μία χώρα στην άλλη, 
ανάλογα με το διοικητικό σύστημα που ισχύει. Σε γενικές γραμμές, σε 
χώρες που εφαρμόζουν ομοσπονδιακό σύστημα μόνο οι ομοσπονδιακές αρχές 
(καθώς και οι ανεξάρτητοι εποπτικοί φορείς) υπάγονται στο πεδίο 
εφαρμογής της εν λόγω νομοθεσίας. Επιπλέον, συχνά υφίσταται κρατική 
νομοθεσία (σε αντιδιατολή προς την ομοσπονδιακή) που παρέχει πρόσβαση 
στις πληροφορίες που διαθέτουν οι αρχές των ομόσπονδων κρατών. Στο 
Βέλγιο, π.χ. αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες σε ομοσπονδιακό αλλά και σε 
περιφερειακό επίπεδο, για την παροχή πρόσβασης στην πληροφόρηση. 
Σε άλλα διοικητικά συστήματα, η σχετική με την πρόσβαση στην 
πληροφόρηση νομοθεσία εφαρμόζεται συνήθως ως προς το σύνολο των 
κρατικών υπηρεσιών (συμπεριλαμβανόμενων και των εποπτικών φορέων). 
Ορισμένοι νόμοι περιλαμβάνουν και ειδικές διατάξεις για το δικαίωμα 
πρόσβασης σε πληροφορίες και γνωμοδοτήσεις οι οποίες προέρχονται από 
ανεξάρτητους συμβουλευτικούς φορείς, δηλ. φορείς που συνεργάζονται με 
μια ή περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες για ένα συγκεκριμένο θέμα. 
Ποιος μπορεί να υποβάλει αίτηση πληροφόρησης; 
Οι περισσότερες από τίς μελετηθείσες νομοθετικές διατάξεις περί γενικής 
πρόσβασης προβλέπουν ότι οποιοσδήποτε, και ανεξαρτήτως ιθαγένειας, έχει 
το δικαίωμα πρόσβασης στην πληροφόρηση. Σε όλες ουσιαστικά τις 
περιπτώσεις, ο υποβάλλων την αίτηση πληροφόρησης δεν έχει καμιά 
υποχρέωση να εκθέτει τους λόγους του αιτήματος του. 
12 -
Τρόπο ι διάθεσης των πληροφοριών στο κοινό 
Υπάρχουν τέσσερις βασικά τρόποι με τους οποίους ένα άτομο μπορεί να 
αποκτήσει τα στοιχεία που χρειάζεται: είτε ζητώντας πλήρες αντίγραφο, 
περίληψη, ή απόσπασμα, είτε ζητώντας να του παρασχεθεί η δυνατότητα να 
εξετάσει το έγγραφο αυτοπροσώπως. Κατά την επιλογή μιας από τις ανωτέρω 
εναλλακτικές λύσεις, η δημόσια αρχή στην οποία απευθύνεται η αίτηση 
πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τις προτιμήσεις του αιτούντος. 
Εξαίρεσεις από την υποχρέωση παροχής πρόσβασης στην πληροφόρηση 
Η έρευνα κατέδειξε ότι οι λόγοι εξαίρεσης από την υποχρέωση παροχής 
πρόσβασης στην πληροφόρηση διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα. Σε 
ορισμένες περιπτώσεις, η εξαίρεση είναι υποχρεωτική, σε μερικές 
περιπτώσεις είναι προαιρετική και σε άλλες περιπτώσεις είναι είτε το 
ένα ε ίτε το άλλο. 
Οι κανονισμοί σε όλες τις χώρες όπου πραγματοποιήθηκε η έρευνα 
περιέχουν εξαιρέσεις. Αυτές μπορούν να ενταχθούν σε δύο κύριες 
κατηγορ ίες: 
- Εξαιρέσεις που αφορούν την προστασία του γενικού δημόσιου 
συμφέροντος: Οι πληροφορίες δεν δημοσιοποιούνται, αν τούτο 
παραβλάπτει τις διεθνείς σχέσεις, την κρατική ασφάλεια, την 
εθνική άμυνα και ασφάλεια, οικονομικά συμφέροντα, την έρευνα 
εγκληματικών πράξεων και τη δίωξη εγκληματιών, δραστηριότητες 
επιθεώρησης κλπ. 
- Εξαιρέσεις που αφορούν την ιδιωτική ζωή των ατόμων: Ως προς 
αυτό, στοιχεία που αφορούν συγκεκριμένα ένα άτομο δεν 
γνωστοποιούνται σε τρίτους, αν τούτο θα μπορούσε να βλάψει 
δυσανάλογα την ιδιωτική ζωή του εν λόγω ατόμου. 
Σε ορισμένες χώρες εξαιρούνται από τη σχετική νομοθεσία και εσωτερικά 
έγγραφα που περιέχουν προσωπικές γνώμες σε θέματα πολιτικής. 
Προθεσμίες εντός των οποίων το κοινό μπορεί να υπολογίζει 
να λάβε ι απάντηση 
Οι σχετικές προθεσμίες ποικίλλουν από τις δέκα μέρες μέχρι τους δυο 
μήνες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αρχές απλώς αναλαμβάνουν "να 
απαντήσουν το συντομότερο δυνατόν". Τα περισσότερα από τα νομοθετικά 
κείμενα παρέχουν τη δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας σε εξαιρετικές 
περιπτώσεις και για διαφορετικό εκάστοτε αριθμό εργάσιμων ημερών. 
Τέλη για τη διάθεση πληροφοριών στο κοινό 
Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, τα αντίγραφα των ζητουμένων 
εγγράφων παρέχονται έναντι της τιμής κόστους. Ωστόσο, η δαπάνη για 
απασχόληση προσωπικού δεν συμπεριλαμβάνεται στον υπολογισμό της τιμής 
αυτής. 
Διαδικασίες προσφυγής κατά ενδεχόμενης απόρριψης 
αίτησης πληροφόρησης 
Σε όλες τις περιπτώσεις που εξετάσθηκαν παρέχεται η δυνατότητα 
προσφυγής σε ανεξάρτητο όργανο, όπως διοικητικό δικαστήριο, συμβούλιο 
επικρατείας, διαμεσολαβητή ή κάποιο πρόσωπο που είναι επιφορτισμένο με 
τα θέματα πληροφόρησης. 
- 13 -
2.3. Ποσοτική ανάλυση 
Έχει αποδειχθεί δυσχερής η εξεύρεση υλικού με σκοπό την εξαγωγή 
ποσοτικών συμπερασμάτων για την αξιοποίηση της υπό εξέταση νομοθεσίας. 
Δεν φαίνεται δε να υπάρχει κάποιο κεντρικό μητρώο για την αρχειοθέτηση 
των αιτήσεων που παραλαμβάνονται. Ωστόσο, από ορισμένα από τα 
εξετασθέντα στοιχεία προκύπτει ότι η πρόσβαση σε κρατικές πληροφορίες 
ζητείται συχνότερα από άτομα ή εταιρείες με οικονομικό μάλλον παρά 
αστικό συμφέρον. 
Στο γαλλικό σύστημα, σε περίπτωση που η αίτηση πληροφόρησης απορριφθεί 
ή δεν απαντηθεί εντός δεδομένης προθεσμίας, ο αιτών δύναται να στραφεί 
στην επιτροπή "Commission d' accès aux documents administratifs (CADA)" 
για έκδοση "γνώμης" ("avis"). Έχει παρατηρηθεί σταθερή αύξηση του 
αριθμού των εκδιδόμενων "avis": από τις 470 το 1979/80 αυξήθηκαν στις 
2098 το 1989. Η 10.000ή "avis" εξεδόθη το 1989. 
Στον Καναδά, κατά την περίοδο 1983-1991 άσκησαν το δικαίωμα αίτησης 
κρατικών πληροφοριών 48.493 άτομα. Κατά την ίδια περίοδο, το 31% των 
ζητηθεισών πληροφοριών γνωστοποιήθηκε, το 37% γνωστοποιήθηκε εν μέρει 
και το 8% αντιμετωπίσθηκε ανεπίσημα. Συνολικά, το 4% δεν 
γνωστοποιήθηκε, ενώ το 2 0% των αιτήσεων δεν κατέστη δυνατόν να 
προωθηθεί. Οι συχνότερα εφαρμοσθείσες εξαιρέσεις ήσαν εκείνες που 
αφορούν τις πληροφορίες για τρίτους και τις προσωπικές πληροφορίες. Το 
συνολικό κόστος των σχετικών εργασιών ανήλθε σε 39,5 εκατ. δολάρια, 
ήτοι 817 δολάρια ανά αίτηση. Τα συνολικά εισπραχθέντα τέλη ανήλθαν σε 
586.961 δολάρια, ήτοι υπερέβησαν ελαφρώς τα 12 δολάρια ανά αίτηση. 
Κατά την περίοδο 1990-1991, το 54% όλων των αιτήσεων που υπεβλήθησαν 
δυνάμει του νόμου περί πρόσβασης στην πληροφόρηση προήλθε από τον 
επιχειρηματικό κόσμο και το 2 8% από μεμονωμένα άτομα. Στην Αυστραλία, 
κατά την περίοδο 1990/91 υπεβλήθησαν περίπου 25.000 αιτήσεις 
πληροφόρησης. 
2.4. Ko ινοτικά όργανα 
Υφιστάμενη κατάσταση 
Σχετικά με το εξεταζόμενο θέμα, η Συνθήκη ΕΟΚ περιέχει αρκετούς κανόνες 
περί διαφάνειας στη διοίκηση. Σ'αυτούς συμπεριλαμβάνονται και κανόνες 
που διέπουν τη μη γνωστοποίηση πληροφοριών που καλύπτονται από το 
καθήκον προστασίας του επαγγελματικού απορρήτου (άρθρο 214 ΕΟΚ)· τη μη 
γνωστοποίηση εκ μέρους των κρατών μελών πληροφοριών που θεωρείται ότι 
αντιβαίνουν σε ουσιώδη συμφέροντα ασφαλείας τους (άρθρο 223 ΕΟΚ)· την 
υποχρέωση δημοσίευσης των νομοθετικών πράξεων της Κοινότητας (άρθρο 191 
ΕΟΚ)· την υποχρέωση αναφοράς των λόγων στους οποίους βασίζονται οι 
πράξεις αυτές (άρθρο 190 ΕΟΚ)· τη θέσπιση κανόνων βάσει των οποίων η 
Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να παρέχει στα ενδιαφερόμενα μέρη τη 
δυναντότητα να εκφράζουν τις απόψεις τους, π.χ. σχετικά με υποθέσεις 
που εμπίπτουν στους ισχύοντες για τις επιχειρήσεις κοινοτικούς κανόνες 
περί ανταγωνισμού (άρθρα 85-90 ΕΟΚ) και την υποχρέωση ετήσιας 
δημοσίευσης μιας γενικής έκθεσης επί της δραστηριότητας των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων (άρθρο 18 της Συνθήκης Συγχωνεύσεως). 
- 14 -
Πολλές από τις σχετικές διατάξεις της συνθήκης ΣΟΚ έχουν εφαρμοσθεί 
μέσω λεπτομερειακών νομοθετικών ρυθμίσεων, οι οποίες, για παράδειγμα, 
περιέχονται: στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στον κανονισμό (ΕΥΡΑΤΟΜ) αριθ. 3 του Συμβουλίου, 
περί εφαρμογής του άρθρου 24 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΕ αριθ. L 406, 6.10.58, σελ. 63)· στον 
κανονισμό της 1ης Φεβρουαρίου 1983 του Συμβουλίου, σχετικά με το 
άνοιγμα στο κοινό, μετά από περίοδο 30 ετών, των ιστορικών αρχείων της 
ΕΟΚ και της Ευρατόμ (ΕΕ L 43, 15.02.83, σελ.1)· στην απόφαση της 7ης 
Ιουλίου 1986 της Επιτροπής, σχετικά με τα διαβαθμισμένα έγγραφα και τα 
μέτρα ασφαλείας που ισχύουν για τα έγγραφα αυτά (SEC(86)1132-τελ ικό), η 
οποία προβλέπει, π.χ., ότι ευαίσθητες εμπορικές πληροφορίες που 
διατίθενται στα πλαίσια της πολιτικής ανταγωνισμού λαμβάνουν την 
ενδεδειγμένη διαβάθμιση ασφαλείας, ενώ περιέχει και κανόνες περί 
διαβάθμισης και αποδιαβάθμίσης των εγγράφων και διαχείρισης των 
πληροφοριών που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη· και στον κανονισμό της 
11ης Ιουνίου 199 0 του Συμβουλίου, σχετικά με τη διαβίβαση στη 
Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων πληροφοριών που 
καλύπτονται από το στατιστικό απόρρητο (ΕΕ L 151, 15.06.90, σελ.1). Το 
τελευταίο σημείο αφορά τη διαβίβαση στη Στατιστική Υπηρεσία δεδομένων 
που υπάγονται στις αρμοδιότητες εθνικών υπηρεσιών στατιστικής και 
καλύπτονται από το στατιστικό απόρρητο. Επιπλέον, έχουν θεσπισθεί και 
αρκετοί εσωτερικοί κανονισμοί, που αφορούν την εσωτερική λειτουργία 
κάθε οργάνου. 
Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει παραγάγει, με την πάροδο 
των ετών, σημαντική νομολογία στον τομέα αυτόν (βλέπε, για παράδειγμα, 
την υπόθεση Zwartveld κατά Επιτροπής, του Φεβρουαρίου 19 88, όπως 
παρουσιάσθηκε στις 13.07.90). 
Σε κοινοτικό επίπεδο, δεν υπάρχουν γενικές νομοθετικές διατάξεις οι 
οποίες να αφορούν συγκεκριμένα την πρόσβαση στην πληροφόρηση, παρόλο 
που κάποιοι συγκεκριμένοι κανόνες περιέχουν σχετική πρόβλεψη στο χώρο 
της πολιτικής ανταγωνισμού (βλ. τη 12η ετήσια έκθεση περί ανταγωνισμού, 
1982, σελ. 42-43). Κάθε επιχείρηση την οποία αφορά μια δικαστική 
διαδικασία έχει το δικαίωμα να αποκτήσει πρόσβαση στον φάκελο της 
υπόθεσης. Ωστόσο, το όποιο δικαίωμα πρόσβασης περιορίζεται από την 
υποχρέωση της Επιτροπής να αποφεύγει να συζητά επαγγελματικά απόρρητα 
με τρίτες εταιρείες, καθώς και από την ανάγκη διαφύλαξης της 
εμπιστευτικότητας των εγγράφων που προορίζονται για εσωτερική χρήση 
καθώς και των εγγράφων εργασίας της Επιτροπής. 
Ακόμη, θα πρέπει να επισημανθεί το άρθρο 47 της συνθήκης περί ιδρύσεως 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα, το οποίο αναφέρει ότι η 
Επιτροπή δεν πρέπει να αποκαλύπτει πληροφορίες που καλύπτονται από το 
επαγγελματικό απόρρητο. 
Το 1990, το Συμβούλιο των Υπουργών υιοθέτησε οδηγία με την οποία 
προβλέπεται η δυνατότητα πρόσβασης κάθε νομικού ή φυσικού προσώπου από 
ολόκληρη την Κοινότητα σε πληροφορίες που διαθέτουν οι κρατικές αρχές 
και αφορούν το περιβάλλον (ΕΕ L 158, 23.06.90, σελ.56). Σε μερικές 
καθορισμένες περιπτώσεις είναι δυνατόν οι αρχές να αρνηθούν την παροχή 
των εν λόγω πληροφοριών. Η εν λόγω οδηγία άρχισε να ισχύει την 1η 
Ιανουαρ ίου 19 93. 
- 15 -
Οι θεσπιζόμενοι κανόνες ισχύουν για τις πληροφορίες περιβαλλοντικού 
χαρακτήρα που διαθέτουν οι αρμόδιες υπηρεσίες ενός κράτους μέλους, όχι 
όμως και για εκείνες που διαθέτουν τα ευρωπαϊκά όργανα. Ωστόσο, στην 
αιτιολογική έκθεση που συνόδευε την προταθείσα οδηγία η Επιτροπή 
ανέφερε ότι θα ανελάμβανε πρωτοβουλίες για την εφαρμογή της αρχής της 
πρόσβασης στην πληροφόρηση (ως προς το περιβάλλον) στα πλαίσια των 
κοινοτικών υπηρεσιών (COM (88) 484 τελικό, της 28ης Νοεμβρίου 1988). 
Η Επιτροπή πρότεινε πρόσφατα και τη θέσπιση ειδικών κανόνων για την 
προστασία έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και 
για την ελεύθερη κυκλοφορία δεδομένων (COM(92)422-τελικό). Η εν λόγω 
πρόταση αποσκοπεί στη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας δεδομένων 
στην Κοινότητα και, παράλληλα, στην εξασφάλιση υψηλού βαθμού προστασίας 
του ατόμου έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. 
Συμπεριλαμβάνει δε διατάξεις σχετικά με το δικαίωμα του ατόμου να έχει 
πρόσβαση στα προσωπικού χαρακτήρα δεδομένα που το αφορούν. Επίσης, 
περιέχει αναλυτική απαρίθμηση των εξαιρέσεων ως προς τα προσωπικά 
δεδομένα που περιέχονται στα αρχεία του δημόσιου τομέα, προκειμένου να 
διαφυλαχθούν συμφέροντα όπως η εθνική ασφάλεια, η άμυνα, η απονομή 
δικαιοσύνης από τα ποινικά δικαστήρια κτλ.. Το σχετικό σχέδιο οδηγίας 
συνοδευόταν από δήλωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των αρχών 
προστασίας δεδομένων στα προσωπικού χαρακτήρα δεδομένα που τηρεί η 
Επιτροπή και τα άλλα κοινοτικά όργανα. Οι εργασίες για την εφαρμογή 
των αρχών αυτών συνεχίζονται. 
16 
ΠΙΝΑΚΑΣ 
ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΩΝ ΠΕΡΙ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ 
Ε ισαγωγή 
Στα πλαίσια της παρούσας έρευνας, ως νομοθεσία γενικής πρόσβασης 
νοούνται οι κανόνες που προβλέπουν τη γενική πρόσβαση στα διοικητικά 
έγγραφα. Τούτο σημαίνει πρόσβαση η οποία ούτε περιορίζεται σε κάποιον 
συγκεκριμένο τομέα ούτε απαιτεί ειδικές ενέργειες εκ μέρους του 
αιτούντος τις πληροφορίες. Υπάρχουν, ωστόσο, και άλλοι κανόνες 
πρόσβασης, οι οποίοι περιορίζονται σε ορισμένα πρόσωπα ή μπορεί να 
απαιτούν από τον αιτούντα να αναφέρει κάποιο έννομο ή τουλάχιστον 
εύλογο συμφέρον. Οι κανόνες αυτοί αφορούν, π.χ., τα μητρώα εταιρειών, 
τα μητρώα πληθυσμού και τις πληροφορίες περί πιστωτικών κινδύνων. 
Τέτοιοι κανόνες υπάρχουν στα περισσότερα κράτη μέλη. 
Η κατάσταση ως προς τη γενική πρόσβαση τόσο στην Κοινότητα όσο και στα 
κράτη μέλη έχει ως εξής: 
Βέλγιο 
Συζητούνται, σε διάφορα κυβερνητικά επίπεδα, διάφορα σχέδια προτάσεων 
περί χορήγησης γενικής πρόσβασης στην πληροφόρηση. 
Δαν ία 
Νόμος αριθ. 572, της 19ης Δεκεμβρίου 1985, περί πρόσβασης στους 
φακέλους της δημόσιας διοίκησης". 
Γαλλία 
Νόμος αριθ. 78-753, της 17ης Ιουλίου 1978, πρώτος τίτλος, περί της 
ελευθερίας πρόσβασης στα έγγραφα της δημόσιας διοίκησης, και Νόμος 
αριθ. 79-587, της 11ης Ιουλίου 1979, σχετικά με την αιτιολόγηση των 
διοικητικών πράξεων και τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ διοίκησης και 
κοινού. 
Γερμαν ία 
Στη Γερμανία δεν υπάρχει νομοθεσία περί γενικής πρόσβασης στην 
πληροφόρησης. Πλησιέστερα σε μια τέτοια νομοθεσία βρίσκεται ο 
κανονισμός περί διοικητικών διαδικασιών. Ωστόσο, σε συγκεκριμένους 
τομείς, όπως στα δημόσια μητρώα, υπάρχει η δυνατότητα πρόσβασης στις 
σχετικές πληροφορίες. 
Ελλάδα 
Νόμος αριθ. 1599/1986, περί των σχέσεων μεταξύ κράτους και πολίτη, της 
καθιέρωσης νέου τύπου δελτίου ταυτότητας και άλλων διατάξεων (άρθρο 
16) . 
Ιρλανδία 
Δεν υπάρχει νομοθεσία περί γενικής πρόσβασης στην πληροφόρηση. Ωστόσο, 
σε ορισμένους τομείς υπάρχει η δυνατότητα πρόσβασης στις αντίστοιχες 
πληροφορίες. 
- 17 -
Ιταλ ία 
Στην Ιταλία δεν υπάρχει νομοθεσία περί γενικής πρόσβασης στην 
πληροφόρηση. Πλησιέστερα σε μια τέτοια νομοθεσία βρίσκεται ένας νόμος 
περί πρόσβασης στα έγγραφα της δημόσιας διοίκησης, της 7ης Αυγούστου 
1990 (αριθ. 241). Η πρόσβαση αυτή είναι δυνατή σ'αυτούς που έχουν 
έννομο συμφέρον. 
Λουξεμβούργο 
Δεν υπάρχει νομοθεσία περί γενικής πρόσβασης στην πληροφόρηση. Η 
πρόσβαση στα έγγραφα της δημόσιας διοίκησης ρυθμίζεται στα πλαίσια μιας 
μη κατ'αντιδικία διοικητικής διαδικασίας. 
Κάτω Χώρες 
Νόμος αριθ. 703, της 31ης Οκτωβρίου 1991, περί πρόσβασης του κοινού 
στις κρατικές πληροφορίες. 
Πορτογαλ ία 
Συνταγματική διάταξη περί του γενικού δικαιώματος πρόσβασης στην 
πληροφόρηση. Επιπλέον, σε συγκεκριμένους τομείς υπάρχει η δυνατότητα 
πρόσβασης στις σχετικές πληροφορίες. 
Ισπαν ία 
Συνταγματική διάταξη περί του γενικού δικαιώματος πρόσβασης στην 
πληροφόρηση. Επιπλέον, σε συγκεκριμένους τομείς υπάρχει η δυνατότητα 
πρόσβασης στις σχετικές πληροφορίες. 
Ηνωμένο Βασίλειο 
Δεν υπάρχει νομοθεσία περί γενικού δικαιώματος πρόσβασης στην 
πληροφόρηση. 
* 
* * 
Καναδάς 
Νόμος περί πρόσβασης στην πληροφόρηση, του 1983. 
Νορβηγ ία 
Νόμος αριθ. 69, της 19ης Ιουνίου 1970, σχετικά με την πρόσβαση του 
κοινού στα έγγραφα της δημόσιας διοίκησης, όπως τροποποιήθηκε 
μεταγενέστερα με τον Νόμο αριθ. 47, της 11ης Ιουνίου 1982, και τον Νόμο 
αριθ. 86, της 17ης Δεκεμβρίου 1982. 
Σουηδία 
Νόμος του 1976 περί ελευθερίας του Τύπου, κεφάλαιο 2 
δημόσιο χαρακτήρα των επίσημων εγγράφων. σχετικά με τον 
18 -
Ην ο ·ν. έ ν_ε_ς .<. ολιτείες Αμερικής 
Νόμος του 1S82 περί ελευθερίας της πληροφόρησης (5 USC Section 552), ως 
τμήμα του νόμου περί δημόσιας πληροφόρησης, κανόνων των εποπτικών 
φορέων, γνωμοδοτήσεων, ενταλμάτων, μητρώων και προσφυγών (5 USC Section 
551-559). 

I ISSN 0254-1483 
COM (93) 191 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 16 οι 
Apifl. καταλόγου : CB-CO-93-228-GR-C 
ISBN 92-77-55700-1 
Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων ίων Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg