Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στις Κάτω Χώρες

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις 7 Απριλίου 2004 η Επιτροπή δημοσίευσε τις εαρινές της προβλέψεις 2004 [1]. Σύμφωνα με τις προβλέψεις αυτές, στις οποίες λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία που διαβίβασαν οι ολλανδικές αρχές στις 31 Μαρτίου 2004, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ανήλθε στο 3,2% του ΑΕΠ το 2003, δηλαδή υπερέβη την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη και αυξήθηκε σημαντικά σε σχέση με το έλλειμμα του 2002 (1,9% του ΑΕΠ). Βάσει των πρώτων αυτών στοιχείων, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος έναντι των Κάτω Χωρών και στο πλαίσιο αυτό ενέκρινε στις 28 Απριλίου 2004 την έκθεση του άρθρου 104 παράγραφος 3 της συνθήκης [2].

[1] Οι εαρινές προβλέψεις 2004 της Επιτροπής βρίσκονται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

[2] Το πλήρες κείμενο αυτής της έκθεσης βρίσκεται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

Η εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος διέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 104 της συνθήκης και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου «για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος», που αποτελεί μέρος του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης [3].

[3] ΕΕ L 209, 2.8.1997.

Η έκθεση της Επιτροπής που καταρτίστηκε βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 3 της συνθήκης συμπεραίνει ότι το γεγονός ότι το έλλειμμα των Κάτω Χωρών διογκώθηκε το 2003 πάνω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ (ανήλθε σε 3,2%) δεν ήταν, κατά την έννοια του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, αποτέλεσμα έκτακτων περιστάσεων μη ελεγχόμενων από τις ολλανδικές αρχές ούτε ήταν επακόλουθο κάποιας σοβαρής οικονομικής ύφεσης, την οποία το Σύμφωνο ορίζει ως ετήσια μείωση του πραγματικού ΑΕΠ κατά τουλάχιστον 2%. Πάντως, η υπέρβαση αυτή σημειώθηκε σε ένα πλαίσιο ιδιαίτερα αρνητικής ανάπτυξης, με ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ -0.7% το 2003 και εμφάνιση αρνητικού κενού παραγωγής της τάξης του 2% περίπου του ΑΕΠ. Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την επιδείνωση του αποτελέσματος της γενικής κυβέρνησης, το οποίο επιβάρυνε περαιτέρω η μεγαλύτερη σε σχέση με την αναμενόμενη μείωση των εσόδων και η εντονότερη σε σχέση με την προβλεπόμενη διόγκωση των ελλειμμάτων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ την ίδια στιγμή συνολικά επιτεύχθηκαν οι στόχοι σχετικά με τις δαπάνες. Όσον αφορά το 2004, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής αναμένεται το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης να διαμορφωθεί στο 3,5% του ΑΕΠ. Μετά τη δημοσίευση των προβλέψεων αυτών, η ολλανδική κυβέρνηση έλαβε στις 16 Απριλίου 2004 πρόσθετα μέτρα εξοικονόμησης πόρων ύψους 0,6 % του ΑΕΠ με στόχο την επαναφορά του ελλείμματος σε επίπεδο κατώτερο του 3% του ΑΕΠ το 2004, δηλαδή στο επίπεδο των προηγούμενων ετών. Σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής, η επίτευξη αυτού του στόχου εξαρτάται από το εάν τα εν λόγω μέτρα αποδώσουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα χωρίς παράλληλα να έχουν δευτερογενείς επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα και στη δημοσιονομική κατάσταση. Επομένως, το 2004 το έλλειμμα είναι πιθανό να παραμείνει ίσο με ή ελαφρώς ανώτερο από την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ.

Η έκθεση που συνέταξε η Επιτροπή βάσει των εαρινών της προβλέψεων κατέληγε επίσης στο συμπέρασμα ότι ο δείκτης δημοσίου χρέους ανήλθε στο 54,8% του ΑΕΠ το 2003, δηλαδή σε επίπεδο κατώτερο από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Στην έκθεση σημειωνόταν εξάλλου ότι σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής ο δείκτης χρέους θα ανέλθει στο 56,3% του ΑΕΠ το 2004, ποσοστό το οποίο είναι υψηλότερο από το 54,5 % του ΑΕΠ που προέβλεπαν οι ολλανδικές αρχές στην επικαιροποίηση 2003 του προγράμματος σταθερότητας, αλλά θα παραμείνει κατώτερος της τιμής αναφοράς του 60% του ΑΕΠ.

Το άρθρο 104 παράγραφος 4 της συνθήκης αναφέρει ότι «η επιτροπή του άρθρου 114 (δηλαδή η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή - ΟΔΕ) διατυπώνει γνώμη για την έκθεση της Επιτροπής». Η επιτροπή εξέδωσε τη γνώμη της στις 12 Μαΐου 2004, με την οποία συμφωνεί με την αξιολόγηση που γίνεται στην έκθεση της Επιτροπής. Ειδικότερα, η ΟΔΕ κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το 2003 οι Κάτω Χώρες δεν τήρησαν τη δημοσιονομική πειθαρχία σχετικά με το έλλειμμα, όπως ορίζεται στο άρθρο 104 της συνθήκης, γεγονός που υποδηλώνει ότι στις Κάτω Χώρες υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα.

Η ΟΔΕ έκρινε επίσης ότι και το 2004 το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ενδέχεται να παραμείνει ίσο με ή να υπερβεί ελαφρώς την τιμή αναφοράς που αναφέρεται στη Συνθήκη, και αυτό παρά τα έκτακτα μέτρα που αποφάσισαν οι ολλανδικές αρχές, ενώ ο δείκτης δημοσίου χρέους αναμένεται ότι θα παραμείνει το 2004 σε επίπεδο κατώτερο της τιμής αναφοράς του 60% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη.

Η Επιτροπή, αφού εξέτασε όλους τους συναφείς παράγοντες που έλαβε υπόψη στην έκθεσή της και συνεκτιμώντας τη γνώμη της ΟΔΕ, διατυπώνει τη γνώμη ότι στις Κάτω Χώρες υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα. Η γνώμη αυτή, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 19 Μαΐου 2004, απεστάλη στο Συμβούλιο βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 5 της συνθήκης. Η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο να λάβει σχετική απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6 και με την παρούσα του απευθύνει σύσταση απόφασης για το σκοπό αυτό. Επιπλέον, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου με αποδέκτη τις Κάτω Χώρες προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 της συνθήκης.

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στις Κάτω Χώρες

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη σύσταση της Επιτροπής,

τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι Κάτω Χώρες,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα :

(1) σύμφωνα με το άρθρο 104 της συνθήκης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.

(2) το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης βασίζεται στον στόχο της διασφάλισης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για τη σταθερότητα των τιμών και την ισχυρή βιώσιμη ανάπτυξη που ευνοεί τη δημιουργία απασχόλησης.

(3) η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος του άρθρου 104 προβλέπει την έκδοση απόφασης για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος. Το πρωτόκολλο για τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος που επισυνάπτεται στη Συνθήκη περιλαμβάνει περαιτέρω διατάξεις σχετικά με την εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 3605/93 του Συμβουλίου [4] όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 475/2000 του Συμβουλίου [5] και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 351/2002 της Επιτροπής [6] θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες και ορισμούς σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων του εν λόγω πρωτοκόλλου.

[4] ΕΕ L 332, 31.12.1993, σ. 7

[5] ΕΕ L 58, 3.3.2000, σ. 1.

[6] ΕΕ L 55, 26.2.2002 σ. 23.

(4) το άρθρο 104 παράγραφος 5 της συνθήκης ορίζει ότι αν η Επιτροπή κρίνει ότι υπάρχει ή ότι μπορεί να εμφανισθεί υπερβολικό έλλειμμα σε ένα κράτος μέλος, τότε απευθύνει γνώμη προς το Συμβούλιο. Στις 19 Μαΐου 2004 η Επιτροπή απηύθυνε προς το Συμβούλιο σχετική γνώμη για τις Κάτω Χώρες. Αφού εξέτασε όλους τους σχετικούς παράγοντες τους οποίους έλαβε υπόψη για τη σύνταξη της έκθεσής της δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 3 και αφού έλαβε υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 4, η Επιτροπή διατύπωσε στις 19 Μαΐου 2004 τη γνώμη ότι στις Κάτω Χώρες υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα.

(5) το άρθρο 104 παράγραφος 6 της συνθήκης ορίζει ότι το Συμβούλιο πρέπει να λάβει υπόψη τις παρατηρήσεις που ενδέχεται να υποβάλει το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος προτού αποφασίσει, μετά από μια συνολική εκτίμηση, αν υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα.

(6) η συνολική εκτίμηση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ανήλθε στο 3,2% του ΑΕΠ το 2003 στις Κάτω Χώρες και ότι η υπέρβαση της τιμής αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη σημειώθηκε παρά τα σημαντικά μέτρα των αρχών με σκοπό την εξοικονόμηση πόρων. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η υπέρβαση της τιμής αναφοράς του 3% του ΑΕΠ το 2003 μπορεί κυρίως να αποδοθεί στην επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Πάντως, η άνοδος του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης σε επίπεδο ανώτερο της τιμής αναφοράς του 3% του ΑΕΠ δεν είναι, κατά την έννοια του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, αποτέλεσμα έκτακτων περιστάσεων μη ελεγχόμενων από τις ολλανδικές αρχές ούτε επακόλουθο κάποιας σοβαρής οικονομικής ύφεσης, την οποία το Σύμφωνο ορίζει ως ετήσια μείωση του πραγματικού ΑΕΠ κατά τουλάχιστον 2%. Ακόμη και εάν ληφθούν υπόψη τα πρόσθετα μέτρα που αποφάσισαν οι αρχές στις 16 Απριλίου 2004 και τα οποία δεν συνεκτιμήθηκαν στο πλαίσιο των εαρινών προβλέψεων 2004 της Επιτροπής, υπάρχει πιθανότητα το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης να υπερβεί το 3% του ΑΕΠ το 2004. Αυτό υποδηλώνει ότι η υπέρβαση της τιμής αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη για το έλλειμμα ενδέχεται να μην είναι προσωρινού χαρακτήρα. Τέλος, ο δείκτης χρέους, ο οποίος προβλέπεται να ανέλθει στο 56,3% του ΑΕΠ το 2004 σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2004 της Επιτροπής, θα συνεχίσει κατά το έτος αυτό να κινείται σε επίπεδο κατώτερο της τιμής αναφοράς του 60% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Από τη συνολική αξιολόγηση προκύπτει ότι στις Κάτω Χώρες υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο των Κάτω Χωρών.

Βρυξέλλες, 19 Μαΐου 2004.

Για το Συμβούλιο

Ο πρόεδρος

[...]