Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα: "Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: Διευρωπαϊκά Δίκτυα - Ετήσια Έκθεση 1999 βάσει του άρθρου 16 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων"

(2001/C 253/02)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την "Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: Διευρωπαϊκά Δίκτυα - Ετήσια Έκθεση 1999 βάσει του άρθρου 16 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων" (COM(2000) 591 τελικό)·

έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 22ας Σεπτεμβρίου 2000 να ζητήσει τη γνώμη της ΕΤΠ για το θέμα αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 265, 1ο εδάφιο, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της ΕΤΠ της 13ης Ιουνίου 2000 να αναθέσει στην επιτροπή 3 "Διευρωπαϊκά δίκτυα, μεταφορές, κοινωνία των πληροφοριών" την κατάρτιση της σχετικής γνωμοδότησης·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της, της 11ης Μαρτίου 1999 με θέμα την Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών "Διατροπικότητα και διατροπικές εμπορευματικές μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Μία συστημική προσέγγιση των εμπορευματικών μεταφορών. Στρατηγικές και δράσεις για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, των υπηρεσιών και της αειφορίας" (COM(97) 243 τελικό - CdR 398/98 fin)(1)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της της 3ης Ιουνίου 1999 για την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα "Διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών: Έκθεση 1998 σχετικά με την εφαρμογή των προσανατολισμών και τις προτεραιότητες για το μέλλον" (σύμφωνα με το άρθρο 18 της Απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ) (CdR 60/1999 fin)(2)·

έχοντας υπόψη τη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδιαίτερα τον τίτλο XV "Διευρωπαϊκά Δίκτυα" και τον τίτλο XVII "Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή" της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Τίτλος ΙΙ, άρθρο Ζ της Συνθήκης της Ένωσης)·

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2236/95 της 18ης Σεπτεμβρίου 1995 "περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων"·

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1655/95 της 19ης Ιουλίου 1999 "για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 της 18ης Σεπτεμβρίου 1995 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων"·

έχοντας υπόψη την απόφαση 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996 "περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών"·

έχοντας υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών (Α5-0076/2000) και το ψήφισμά του της 4ης Μαΐου 2000(3)·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης που η επιτροπή 3 υιοθέτησε στις 7 Φεβρουαρίου 2001 (CdR 408/2000 rev.) (εισηγητής: ο κ. LEBRUN, B/PPE)·

εκτιμώντας ότι η πολιτική στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων θα έχει επιπτώσεις καθοριστικής σημασίας τόσο για την Κοινότητα, όσο και για τις περιφερειακές αρχές, σε ό,τι αφορά την ανταγωνιστικότητα, την οικονομική και κοινωνική συνοχή ή, ακόμη, την βιώσιμη κινητικότητα·

υιοθέτησε ομόφωνα, κατά την 38η σύνοδο ολομέλειάς της, της 4ης και 5ης Απριλίου 2001 (συνεδρίαση της 4ης Απριλίου), την ακόλουθη γνωμοδότηση.

ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1. Γενικές παρατηρήσεις και τομεακή ανάλυση

1.1. Διαπιστώνεται με ικανοποίηση ότι, ζητώντας από την Επιτροπή των Περιφερειών να προβεί στην κατάρτιση της παρούσας γνωμοδότησης, η Επιτροπή ενημερώνεται σχετικά με τις προτάσεις και τα συμφέροντα των τοπικών αρχών στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων.

1.2. Ως εκ τούτου, η παρούσα γνωμοδότηση δεν είναι δυνατόν να περιορισθεί σε μία επιμέρους ανάλυση της κατάστασης των διευρωπαϊκών δικτύων το 1999. Συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών σκοπεύει να επιβεβαιώσει τις θέσεις της στον τομέα, ιδιαίτερα ενόψει της επικείμενης δημοσίευσης της έκθεσης της Επιτροπής για την αναθεώρηση των προσανατολισμών του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών.

1.3. Πράγματι, η εν λόγω έκθεση ασχολείται κυρίως με τον τομέα των μεταφορών και, σε μικρότερο βαθμό, με τον τομέα των δικτύων ενέργειας και τηλεπικοινωνιών, η ανισορροπία δε αυτή οφείλεται, αναμφίβολα, στο γεγονός ότι το ποσοστό ιδιωτικοποίησης είναι πολύ μεγαλύτερο στους δύο αυτούς τομείς και, κατά συνέπεια, οι ανάγκες δημόσιας χρηματοδότησής τους είναι πιο περιορισμένες.

1.4. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποκρύψει τη σημασία όσων διακυβεύονται με την ανάπτυξη των ΔΕΔ των δύο αυτών τομέων. Ιδιαίτερα, φαίνεται ενδεδειγμένο να αυξηθεί η κοινοτική συμμετοχή στην χρηματοδότηση των δικτύων διανομής ενέργειας και των δικτύων τηλεπικοινωνιών στις αγροτικές περιοχές της Ένωσης, κυρίως στις απόκεντρες και τις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες, καθώς και, γενικά, στις περιφέρειες των οποίων η ανάπτυξη παρουσιάζει καθυστέρηση.

1.5. Με βάση το ίδιο σκεπτικό, η ΕΤΠ διερωτάται κατά πόσον η επιτροπή ενέργειας είναι αποτελεσματική δεδομένου ότι, όλως περιέργως, δεν συνεδρίασε κατά το 1999.

2. Πρόοδος των ειδικών έργων

2.1. Η πορεία των περισσοτέρων έργων κοινού ενδιαφέροντος εξακολουθεί να είναι ικανοποιητική, ιδιαίτερα δε η πορεία των 14 ειδικών έργων που το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν επέλεξε για το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών. Ο ισχυρισμός αυτός στηρίζεται στο γεγονός ότι διαπιστώθηκε μείωση των μελετών σκοπιμότητας, πράγμα που οδήγησε σε αύξηση των άμεσων επιχορηγήσεων στην κοινοτική χρηματοδότηση του ΔΕΔ-Μ για το έτος 1999 (στην φάση της υλοποίησης βρίσκονται πλέον περισσότερα προγράμματα).

2.2. Πρέπει να σημειωθεί ότι το μερίδιο των εν λόγω μελετών σκοπιμότητας καλύπτει ένα 28 % κατά το έτος 1999 και άρα η σύσταση που διατύπωσε πέρυσι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έφερε αποτελέσματα (το εν λόγω όργανο ζητούσε την σταδιακή αύξηση του μεριδίου αυτού σε ένα όριο της τάξεως του 30 %).

2.3. Αντίθετα, η Επιτροπή συνέχισε το 1999 να συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων πόρων που προορίζονταν για το ΔΕΔ-Μ στα 14 ειδικά έργα του Έσσεν (58 %), ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ζητήσει οι πιστώσεις υποχρεώσεων για τα εν λόγω προγράμματα να μην υπερβαίνουν το 50 %.

3. Χρηματοδότηση των ΔΕΔ

3.1. Το 1999 συνέβησαν δύο πολύ θετικά γεγονότα στον τομέα της χρηματοδότησης των ΔΕΔ. Αυτά ήταν:

- η εξαιρετικά σημαντική αύξηση του συνολικού ύψους του προϋπολογισμού για την περίοδο 2000-2006 (4,6 δισεκατομμύρια ευρώ, ήτοι το διπλάσιο του ποσού που είχε καθορισθεί για την περίοδο 1995-1999)·

- η αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού αριθ. 2236/95, η οποία θα επιτρέψει, μεταξύ άλλων, να καταρτισθούν ενδεικτικά πολυετή προγράμματα και να πραγματοποιηθούν επενδύσεις σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου, αλλαγές που είναι χρήσιμες στο πλαίσιο της ενίσχυσης της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα, της ανάπτυξης των σχεδίων συνεργασίας του δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα και των μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων.

Είναι σκόπιμο να αναγνωρισθεί η αποτελεσματικότητα των νέων αυτών μέτρων στις προσεχείς ετήσιες εκθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των εν ισχύ πολυετών προγραμμάτων, όπως προβλέπει το τροποποιημένο άρθρο 16 του νέου δημοσιονομικού κανονισμού.

Ο πολυετής προγραμματισμός αυτός αναμένεται να οδηγήσει σε σαφή βελτίωση της χρηματοδότησης των ΔΕΔ. Είναι δε σημαντικό, η Επιτροπή να λάβει υπόψη τους τρόπους με τους οποίους ζητείται η γνώμη των τοπικών και περιφερειακών αρχών κατά τη διάρκεια της εν λόγω διαδικασίας.

3.2. Υπενθυμίζεται ότι οι δημοσιονομικοί πόροι της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σαφώς χαμηλότεροι από τις ανάγκες και τις προκλήσεις που συνεπάγεται η υλοποίηση ενός ΔΕΔ-Μ (αντιπροσωπεύουν κατά μέσο όρο το 3 % του συνολικού επενδυτικού κόστους).

Είναι λυπηρό σχετικά το γεγονός ότι η έκθεση του 1999 δεν λαμβάνει υπόψη τους εξωκοινοτικούς χρηματοδοτικούς πόρους που απορρέουν από τις χρηματοδοτικές συνδρομές των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών δημοσίων οργανισμών, καθώς και του ιδιωτικού τομέα. Προκειμένου να καλυφθεί η έλλειψη αυτή, θα ήταν χρήσιμο να δημοσιοποιηθούν χρηματοδοτικά σχέδια πιο σαφή με αφετηρία τα 14 έργα προτεραιότητας του Έσσεν.

3.3. Στο πλαίσιο της αναθεώρησης του δημοσιονομικού κανονισμού καταβλήθηκε χρηματοδοτική προσπάθεια υπέρ των έργων δορυφορικής πλοήγησης (το επίπεδο της κοινοτικής βοήθειας αυξήθηκε από 10 % σε 20 %) και ιδιαίτερα υπέρ του προγράμματος Galileo.

Ως επέκταση αυτού του μέτρου, η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει να διατίθενται αυξημένοι πόροι υπέρ των έργων ΔΕΔ όταν αυτά συμβάλλουν κατά τρόπο σημαντικό στους αρχικούς στόχους των ΔΕΔ (ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα, απασχόληση, συνοχή ή βιώσιμη κινητικότητα). Συνεπώς, δικαιολογείται να αυξηθεί το επίπεδο των επιχορηγήσεων στο 20 % του συνολικού κόστους των επενδύσεων στις περιπτώσεις όπου τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ιδιαίτερα σημαντικά (π.χ. για τις "ελλείπουσες συνδέσεις" ή για τις "κορεσμένες συνδέσεις"). Στον τομέα αυτό, η έμφαση θα πρέπει να δοθεί στις υποδομές σύνδεσης με τις υποψήφιες χώρες.

4. Κατανομή των χρηματοδοτήσεων ΔΕΔ-Μ μεταξύ των διαφόρων τρόπων μεταφοράς: προς μία αειφόρο πολιτική στον τομέα των μεταφορών

4.1. Μία αειφόρος πολιτική στον τομέα των μεταφορών πρέπει να στηρίζεται στους τρόπους εκείνους μεταφοράς που σέβονται περισσότερο το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των πολιτών. Το κυριότερο όμως μέρος των κοινοτικών δαπανών εξακολουθεί να διατίθεται υπέρ των σιδηροδρόμων (64 %) και των οδικών μεταφορών (17 %), η προτίμηση δε αυτή γίνεται επίσης εμφανής στο επίπεδο των χρηματοδοτήσεων του Ταμείου Συνοχής. Αντίθετα, το μερίδιο του προϋπολογισμού ΔΕΔ-Τ το οποίο προορίζεται για τις θαλάσσιες μεταφορές παραμένει οριακό (4 % για τις πλωτές οδούς εσωτερικής ναυσιπλοΐας και 1 % για τη θάλασσα και τους λιμένες).

Ωστόσο, στις περιπτώσεις εκείνες όπου αυτό είναι δυνατό, οι μεταφορές μέσω πλωτών οδών παρουσιάζουν σαφές ενδιαφέρον τόσο από άποψη κόστους, όσο και από περιβαλλοντική άποψη.

4.2. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή των Περιφερειών καλεί τα κράτη μέλη να επιμείνουν ιδιαίτερα στον εν λόγω τρόπο μεταφοράς και να ευνοήσουν την ανάδειξη έργων ποιότητας στον τομέα των μεταφορών μέσω πλωτών οδών, κυρίως σε ό,τι αφορά τις "ελλείπουσες συνδέσεις" και τους αυτόνομους λιμένες.

Σε ό,τι, εξάλλου, αφορά την βιώσιμη κινητικότητα, είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη το περιβαλλοντικό κόστος κατά τον υπολογισμό της αποδοτικότητας των διαφόρων μέσων μεταφοράς (συνεκτίμηση του εξωτερικού κόστους), προκειμένου οι τρόποι μεταφοράς που ρυπαίνουν λιγότερο να καταστούν πιο ανταγωνιστικοί. Έτσι, θα ήταν σκόπιμο να επιτραπεί η αξιοποίηση των πόρων από τα διόδια των αυτοκινητοδρόμων για τη χρηματοδότηση δράσεων που να αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος στον τομέα των μεταφορών (χρηματοδότηση ανταλλαγής).

5. Αλυσίδες διατροπικών μεταφορών

5.1. Η έκθεση του 1999 εξετάζει με συντομία τα προβλήματα και τις δράσεις που σχετίζονται με την ανάπτυξη αλυσίδων διατροπικών μεταφορών. Έχει ωστόσο ουσιαστική σημασία το ΔΕΔ-Μ να στηριχθεί σε μία ολοκληρωμένη πολυτροπική θεώρηση (και να μην βασισθεί στην απλή παράθεση δικτύων μεταφορών ενός μόνον μέσου).

5.2. Με άλλα λόγια, είναι σημαντικό τα κράτη μέλη - και στο μέτρο που αυτά δεν είναι απόλυτα σε θέση να το κάνουν, η Κοινότητα:

- να διασφαλίσουν τον πραγματικό συντονισμό της ανάπτυξης των διαφόρων δικτύων, στο πλαίσιο "ολοκληρωμένων πολυτροπικών σχεδίων", όπως αυτά ορίζονται στο ΣΑΚΧ·

- να οργανώσουν την ιεραρχία (διάδρομοι προτεραιότητας) και τη λειτουργικότητα του δικτύου, καθώς και κάθε επιμέρους συστατικού στοιχείου του (δρομολόγια, σημεία διασύνδεσης και διάδρομοι)·

- να αναπτύξουν επαρκείς διατροπικές συνδέσεις, πράγμα που απαιτεί την παροχή σημείων μεταφόρτωσης και φόρτωσης που να καλύπτουν το σύνολο της ευρωπαϊκού χώρου·

- να εξακολουθήσουν να καταβάλλουν προσπάθειες υπέρ της διαλειτουργικότητας, έναν τομέα στον οποίο έχουν σημειώσει αξιόλογη πρόοδο.

6. Ισορροπία μεταξύ ανταγωνιστικότητας και προσβασιμότητας (ως βασικό στήριγμα της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής) και ιδιοτυπία των υποπεριφερειακών προβλημάτων

6.1. Το ΔΕΔ-Μ πρέπει να προσεγγίσει περισσότερο τους στόχους της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (σύμφωνα με την οποία θα πρέπει να αποτελεί τόσο ένα μέσο ανάπτυξης της ανταγωνιστικότητας, όσο και ένα μέσο επίτευξης συνοχής). Συνεπώς πρέπει, αφενός, να διασφαλίζει ικανοποιητική προσβασιμότητα σε όλους τους τομείς του κοινοτικού χώρου, συμπεριλαμβανομένων και των νησιωτικών, μεσόγειων και απόκεντρων περιφερειών και, αφετέρου, να παρέχει επαρκή δυναμικότητα οπουδήποτε η συγκέντρωση της ζήτησης είναι υψηλή.

6.2. Για την επίτευξη του εν λόγω στόχου θα ήταν σκόπιμο να ληφθεί υπόψη η ιδιοτυπία των νησιωτικών, μεσόγειων και απόκεντρων περιφερειών και να αναπτυχθούν λιμένες οι οποίοι να συνδεθούν με σιδηροδρομικές γραμμές μεγάλης απόστασης. Θα ήταν επίσης σκόπιμο να καταρτισθεί ένας "χάρτης διαπεριφερειακής προσβασιμότητας" ο οποίος θα συνέβαλε στη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών μέσω της παροχής ελάχιστων ορίων προσβασιμότητας (που να υπολογίζονται σε συνάρτηση με αντικειμενικούς χρονικούς δείκτες και δείκτες κόστους) σε όλο το φάσμα του κοινοτικού χώρου.

6.3. Σε γενικές γραμμές, οι ιδιοτυπίες των διαφόρων υποπεριφερειών πρέπει να ληφθούν υπόψη σε συνάρτηση με την συνιστώμενη ισορροπία μεταξύ ανταγωνιστικότητας και προσβασιμότητας.

6.4. Ιδιαίτερα, η επιλογή να δοθεί προτεραιότητα στις υπάρχουσες υποδομές ενδέχεται να είναι πρόωρη και να έχει ως αποτέλεσμα την άσκηση διακρίσεων εις βάρος ορισμένων απόκεντρων περιφερειών όπου υφίστανται βασικές ελλείψεις από πλευράς βασικού εξοπλισμού.

7. Αξιολόγηση και προγραμματισμός των δράσεων στον τομέα των ΔΕΔ

7.1. Οι προσανατολισμοί στον τομέα των ΔΕΔ δεν έχουν νόημα παρά μόνον εάν συμβάλουν κατά τρόπο αποτελεσματικό στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της συνοχής ή, ακόμη, της απασχόλησης. Είναι συνεπώς απαραίτητο να εκτιμηθούν με σαφήνεια οι σχετικές επιπτώσεις. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει να εμβαθυνθεί ο προσδιορισμός και η επεξεργασία των δεικτών και των μεθόδων αξιολόγησης, μέσω οριζόντιων δράσεων Ε& Α.

7.2. Ο νέος δημοσιονομικός κανονισμός επιβάλλει άλλωστε, σύμφωνα με το άρθρο 16, να περιλαμβάνει η ετήσια έκθεση μία αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν, με την κοινοτική παρέμβαση, στα διάφορα πεδία εφαρμογής, αφού ληφθούν υπόψη οι αρχικοί στόχοι.

7.3. Πράγματι, η έκθεση περιλαμβάνει ένα κεφάλαιο αφιερωμένο στην αξιολόγηση, συνίσταται ωστόσο κυρίως από έναν κατάλογο εγγράφων που έχουν εκπονηθεί εκ των προτέρων, δίχως περαιτέρω διευκρίνιση ως προς το περιεχόμενό τους.

7.4. Εξάλλου, είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί η ύπαρξη συνέχειας στον προγραμματισμό των δράσεων για τα ΔΕΔ (διατήρηση μίας προοπτικής 10 έως 15 ετών). Είναι συνεπώς παράδοξο να υιοθετηθούν νέοι προσανατολισμοί για τέσσερα μόνον χρόνια (από το 2006 έως το 2010, που ήταν η αρχική προθεσμία). Εντούτοις, αυτός ο στόχος απαντάται στο πλαίσιο του νέου ενδεικτικού πολυετούς προγραμματισμού.

7.5. Τέλος, στο πλαίσιο ενός αυστηρού και διαφανούς προγραμματισμού, ο καθορισμός των προτεραιοτήτων πρέπει να υπόκειται σε κανόνες που έχουν ορισθεί εκ των προτέρων και είναι γνωστοί σε όλους.

8. Διεύρυνση και εξωτερικές σχέσεις

8.1. Η σύνδεση με τις τρίτες χώρες έχει προφανώς πρωταρχική σημασία, τόσο προκειμένου να μειωθούν τα εμπόδια που θα μπορούσαν να παρακωλύσουν τις νέες φάσεις διεύρυνσης της Ένωσης, όσο και προκειμένου να επιτευχθεί μία καλύτερη ολοκλήρωση των δικτύων της Ένωσης στο πλαίσιο των διεθνών δικτύων μεταφορών.

8.2. Η σύσταση του Μέσου Προενταξιακών Διαρθρωτικών Πολιτικών (ΜΠΔΠ) θα πρέπει, δίχως άλλο, να εξυπηρετήσει αυτόν το στόχο. Πράγματι, το μέσο αυτό θα αναλάβει τη χρηματοδότηση μεγάλων έργων στον τομέα των υποδομών μεταφορών στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες, χάρη σε έναν όχι αμελητέο προϋπολογισμό 520 εκατομμυρίων ευρώ το χρόνο, ήτοι πάνω από 3,6 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2000-2006, πράγμα που αντιπροσωπεύει το 75 % περίπου του ποσού που προορίζεται για τις ενδοκοινοτικές δράσεις στον τομέα των ΔΕΔ (4,6 δις).

8.3. Ένα ποσό αυτού του ύψους φαίνεται ενδεδειγμένο εάν ληφθούν υπόψη τα όσα διακυβεύονται με την ανάπτυξη των ΔΕΔ στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες και τα οποία διευκρινίσθηκαν πρόσφατα στην τελική έκθεση εκτίμησης των αναγκών σε υποδομές μεταφορών (ΑΑΥΜ), η οποία δημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο του 1999 (υπολογίζει το κόστος κατασκευής του δικτύου σε περίπου 92 δισεκατομμύρια ευρώ). Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε ό,τι αφορά την κατασκευή των σιδηροδρομικών και οδικών υποδομών του δικτύου, η εν λόγω έκθεση δίνει προτεραιότητα στους πανευρωπαϊκούς διαδρόμους που καθορίσθηκαν στο Ελσίνκι.

8.4. Είναι όμως επίσης απαραίτητο όπως η ΕΕ, κατά τη λήψη της αποφάσεως για την παροχή ενισχύσεων προς κατασκευή των ΔΕΔ για τα παρόντα κράτη μέλη, λάβει υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των περιφερειών, ενόψει της επερχόμενης διεύρυνσής της.

9. Συμπεράσματα και συστάσεις της Επιτροπής των Περιφερειών

Η Επιτροπή των Περιφερειών:

9.1. ενθαρρύνει την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της υπέρ της πολιτικής των ΔΕΔ στον τομέα των μεταφορών, αλλά επίσης και στον τομέα της ενέργειας και κυρίως στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, ιδιαίτερα εάν ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες που διατυπώθηκαν με την ευκαιρία της Συνόδου Κορυφής της Λισαβόνας·

9.2. τονίζει την σημαντική αύξηση των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων υπέρ των ΔΕΔ (τόσο στο εσωτερικό της Ένωσης, όσο και στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες), πράγμα που αναμένεται να οδηγήσει σε επιτάχυνση της υλοποίησης των έργων·

9.3. εκφράζει την ικανοποίησή της για την αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 και καλεί την Επιτροπή να βρίσκεται σε ετοιμότητα κατά την προσεχή αναθεώρηση των διαρθρωτικών ταμείων και των ταμείων συνοχής και να αξιολογήσει τις επιπτώσεις που αυτή θα έχει στις τρέχουσες μορφές κοινοτικής στήριξης των ΔΕΔ·

9.4. επιθυμεί να επιβεβαιώσει εκ νέου τις θέσεις της ενόψει της προοπτικής αναθεώρησης των προσανατολισμών του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, με πρώτο αίτημά της να προσδιορισθεί μία ακριβέστερη κοινή πολιτική στον εν λόγω τομέα·

9.5. φρονεί ιδιαίτερα ότι το ΔΕΔ-Μ θα πρέπει να είναι συμβατό με τους στόχους της βιώσιμης κινητικότητας και ότι για το λόγο αυτό θα πρέπει να δίνει ακόμη μεγαλύτερη προτεραιότητα στους τρόπους μεταφοράς που σέβονται περισσότερο το περιβάλλον, κυρίως δε στις πλωτές οδούς, και να βασίζεται σε μία ολοκληρωμένη πολυτροπική θεώρηση·

9.6. θεωρεί επίσης ότι το ΔΕΔ-Μ θα πρέπει να προσεγγίζει περισσότερο τους στόχους της Συνθήκης, εάν ληφθεί υπόψη η ισορροπία μεταξύ ανταγωνιστικότητας και προσβασιμότητας, και καλεί την Επιτροπή να συμπληρώσει τις μελλοντικές ετήσιες εκθέσεις της με μία αξιολόγηση που να εστιάζεται με μεγαλύτερη σαφήνεια εν λόγω θέματα·

9.7. υπενθυμίζει ότι τα στοιχεία που απαρτίζουν το ΔΕΔ-Τ πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο αυστηρής αξιολόγησης και μακροπρόθεσμου προγραμματισμού.

Βρυξέλλες, 4 Απριλίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jos Chabert

(1) ΕΕ C 198 της 14.7.1999, σ. 21.

(2) ΕΕ C 293 της 13.10.1999, σ. 9.

(3) ΕΕ C 41 της 7.2.2001, σ. 27.