Γνωμοδότηση σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο : « Ευρωπαϊκή Κοινότητα και MERCOSUR : ενίσχυση της πολιτικής »

(96/C 18/24)

Στις 21 Δεκεμβρίου 1994, και σύμφωνα με την τρίτη παράγραφο του άρθρου 23 του Εσωτερικού της Κανονισμού, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για την παραπάνω ανακοίνωση.

Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότησή του στις 3 Οκτωβρίου 1995 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Santillan Cabeza.

Κατά την 329η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 25ης Οκτωβρίου 1995), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

01. Κατά τα τελευταία χρόνια, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εστίασε επανειλημμένα την προσοχή της στις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) με τη Λατινική Αμερική. Τούτο απετέλεσε αφορμή για την εκπόνηση εκ μέρους της ΟΚΕ ενημερωτικών εγγράφων και γνωμοδοτήσεων σχετικά με τις διμερείς σχέσεις ().

0.2. Η ΟΚΕ έλαβε υπόψη της την Ανακοίνωση της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με ημερομηνία 19 Οκτωβρίου 1994 (), σχετικά με συμφωνία-πλαίσιο για το εμπόριο και την οικονομική συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Κοινής Αγοράς του Νότου (Mercado Comun del Sur, MERCOSUR).

0.3. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν, στις 9-10 Δεκεμβρίου 1994, ενέκρινε τη στρατηγική περί διαπεριφερειακής συνεργασίας με τη MERCOSUR και κάλεσε το Συμβούλιο και την Επιτροπή να δημιουργήσουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την έναρξη διαπραγματεύσεων.

0.4. Στις 22 Δεκεμβρίου 1994, οι πρεσβευτές των τεσσάρων χωρών της MERCOSUR και οι εκπρόσωποι της Προεδρίας της ΕΕ και της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων υπέγραψαν ένα Πρωτόκολλο Προθέσεων για την προτεινόμενη συμφωνία. Εν συνεχεία, κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων που πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο στις 10 Απριλίου 1995, τα κράτη μέλη της ΕΕ επικρότησαν την Ανακοίνωση της Επιτροπής και ανέθεσαν στην Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων (COREPER) να εξετάσει την Ανακοίνωση με στόχο να δοθεί εντολή για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων το ταχύτερο δυνατόν.

0.5. Αναμένεται ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της MERCOSUR, που ξεκίνησαν το Σεπτέμβριο του 1995, θα συμβάλουν στη δημιουργία σταθερότερου θεσμικού πλαισίου για τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των δύο περιοχών.

1. Οι προτάσεις της Επιτροπής

1.1. Η Ανακοίνωση της Επιτροπής προτείνει τη σύναψη διαπεριφερειακής συμφωνίας-πλαίσιο για το εμπόριο και την οικονομική συνεργασία με τη MERCOSUR, ως πρώτο βήμα για τη δημιουργία ζώνης ελευθέρων συναλλαγών μεταξύ των δύο περιοχών. Κατά την Επιτροπή, η συμφωνία θα πρέπει να διαρθρωθεί κατά κύριο λόγο γύρω από τους εξής δύο άξονες :

- την ελευθέρωση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ ΕΕ και MERCOSUR 7

- τη στήριξη της ολοκλήρωσης της MERCOSUR.

1.2. Όσον αφορά το εμπόριο, ο στόχος συνίσταται στη σταδιακή δημιουργία μιας διαπεριφερειακής ζώνης ελευθέρων συναλλαγών στους τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών, και στη βαθμιαία ελευθέρωση του εμπορίου γεωργικών προϊόντων. Στα πλαίσια του τελευταίου στόχου θα ληφθούν υπόψη ορισμένα ευαίσθητα προϊόντα.

1.3. Όσον αφορά την ολοκλήρωση της MERCOSUR, η ΕΕ θα πρέπει να αναλάβει δέσμευση για « ουσιαστική συνεργασία » σε τρεις κυρίως τομείς :

α) παροχή βοήθειας για τη διαχείριση της διαδικασίας ολοκλήρωσης των εσωτερικών εμπορικών συναλλαγών και του εξωτερικού εμπορίου της MERCOSUR 7

β) στήριξη των αρχών λήψεως αποφάσεων της MERCOSUR, αύξηση της τεχνικής βοήθειας για τη δημιουργία εσωτερικής αγοράς και συμμετοχή της MERCOSUR στην Ε& Α, στα συστήματα πληροφοριών και στα τηλεπικοινωνιακά προγράμματα της Ευρώπης 7

γ) προγράμματα περιφερειακής κλίμακας, π.χ. στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας, του περιβάλλοντος, των τηλεπικοινωνιών, των συστημάτων πληροφοριών, της πολεοδομίας, και σε άλλους βιομηχανικούς τομείς.

1.4. Η Επιτροπή συνιστά επίσης την ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου μεταξύ της ΕΕ και της MERCOSUR, μέσω της συζήτησης πιο συγκεκριμένων θεμάτων και της πραγματοποίησης συχνότερων συναντήσεων. Η Επιτροπή προτείνει να διεξαχθεί ο εν λόγω διάλογος σε επίπεδο υπουργών και να συμπεριληφθούν σε αυτόν θέματα όπως η βιομηχανική συνεργασία, η ενέργεια, η πυρηνική βιομηχανία, η ασφάλεια, το περιβάλλον και τα ναρκωτικά. Ιδιαίτερη σημασία θα έχει η συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και κατάρτισης των πολιτών. Σε αυτόν τον τελευταίο τομέα μπορεί να συμβάλει σημαντικά το πρόγραμμα της ΕΕ « Λατινική Αμερική - Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση » (Amιrica Latina - Formaciσn Acadιmica, ALFA).

1.5. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κρίνει ότι θα είναι εποικοδομητικό να ληφθούν υπόψη στη συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και της MERCOSUR οι ακόλουθες γενικές και ειδικές παρατηρήσεις.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επιδοκιμάζει την πρωτοβουλία για την ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της MERCOSUR. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ έχουν επικεντρωθεί στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, καθώς και στη Μεσόγειο, η ανανέωση της δέσμευσης έναντι της MERCOSUR αποτελεί μοναδική ευκαιρία για τη σύσφιξη των οικονομικών και πολιτικών δεσμών με τη Λατινική Αμερική, πράγμα που θα έχει ως αποτέλεσμα να προσδοθεί πιο παγκόσμια διάσταση στην εξωτερική πολιτική. Αυτή η αλλαγή στρατηγικής είναι κεφαλαιώδους σημασίας, προκειμένου η Ευρώπη να διατηρήσει την οικονομική και πολιτική επιρροή της στη Λατινική Αμερική.

2.2. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η ενίσχυση της υφιστάμενης πολιτικής έναντι της Mercosur, μέσω της συμφωνίας που προτείνει η Επιτροπή, θα είναι προς το αμοιβαίο όφελος όλων των οικονομικών και κοινωνικών τομέων της ΕΕ και της MERCOSUR και θα συμβάλει στην εδραίωση της δημοκρατίας στο Νότο της Λατινικής Αμερικής.

2.3. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι η προτεινόμενη συμφωνία, πέρα από τα οικονομικά οφέλη τόσο της ΕΕ όσο και της MERCOSUR, θα πρέπει να συμβάλει θετικά στη διαδικασία για τη βαθμιαία επίτευξη συναίνεσης ανάμεσα στις κοινωνίες των πολιτών των δύο περιοχών.

2.4. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι έχουν ήδη τεθεί οι βάσεις για την ενίσχυση της υφιστάμενης πολιτικής, τόσο σε κοινωνικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Ο Νότος συνιστά την υποπεριοχή της Λατινικής Αμερικής στην οποία η ευρωπαϊκή παρουσία υπήρξε εκ παραδόσεως αισθητότερη. Οι λαοί των χωρών της MERCOSUR έχουν, πολύ περισσότερο από ό,τι συμβαίνει σε οποιοδήποτε άλλο μέρος της ηπείρου, πλήρη επίγνωση της ευρωπαϊκής κληρονομιάς τους. Τούτο απορρέει από ισχυρούς ιστορικούς και πολιτισμικούς δεσμούς, καθώς και από τη μετάπλασή τους σε στενότερες οικονομικές σχέσεις.

2.5. Υφίστανται επίσης ιδιαίτερες θεσμικές σχέσεις. Στη διοργανική συμφωνία της 29ης Μαΐου 1992 καθορίζονταν τέσσερις τομείς συνεργασίας : τεχνική βοήθεια, ανταλλαγή πληροφοριών, κατάρτιση και θεσμική στήριξη. Κατά την πρώτη της συνάντηση στις 3 Ιουλίου 1992, η Μεικτή Συμβουλευτική Επιτροπή η οποία, δύο φορές το χρόνο, φέρνει σε επαφή εκπροσώπους της Ομάδας των χωρών της Κοινής Αγοράς του Νότου και της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, έθεσε ως προτεραιότητα τους εξής τρεις τομείς συνεργασίας : τη γεωργία, τις τεχνικές προδιαγραφές και τους τελωνειακούς δασμούς.

2.6. Οι υφιστάμενοι οικονομικοί δεσμοί είναι και αυτοί στενοί. Η ΕΕ συνιστά τον κυριότερο εμπορικό εταίρο της MERCOSUR. Η Ένωση παρέχει το ένα τέταρτο των εισαγόμενων προϊόντων της υποπεριφέρειας αυτής και απορροφά το ένα τέταρτο των εξαγωγών της. Επίσης, η ΕΕ αποτελεί την κύρια πηγή άμεσων επενδύσεων της MERCOSUR, με ποσοστό που υπολογίζεται σε 36 % του συνόλου. Περίπου το 40 % των ξένων τραπεζών που αναπτύσσουν δραστηριότητα στην εν λόγω υποπεριφέρεια είναι ευρωπαϊκές.

2.7. Κατά συνέπεια, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής να επιδιωχθεί η σύναψη διαπεριφερειακής συμφωνίας-πλαίσιο για το εμπόριο και την οικονομική συνεργασία με τη MERCOSUR. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση αυτή, αφενός, επειδή υφίστανται ήδη οι βάσεις για εποικοδομητική σύμπραξη μεταξύ των δύο περιοχών και, αφετέρου, λόγω των σημαντικότατων δυνατοτήτων που αντιπροσωπεύει μια ολοκληρωμένη αγορά στο Νότο της Λατινικής Αμερικής.

2.8. Υπό αυτό το πρίσμα, η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η αγορά της εν λόγω υποπεριφέρειας έχει τεράστιες προοπτικές. Με πληθυσμό άνω των 200 εκατομμυρίων κατοίκων, η MERCOSUR αντιστοιχεί στο ήμισυ περίπου του συνολικού πληθυσμού της Λατινικής Αμερικής. Η υποπεριφέρεια αυτή αντιπροσωπεύει σήμερα περισσότερο από το ήμισυ του ΑΕΠ της Λατινικής Αμερικής, παράγει το 40 % των εξαγόμενων μεταποιημένων προϊόντων της περιοχής, προσελκύει το 40 % περίπου του συνόλου των ξένων άμεσων επενδύσεων στη Λατινική Αμερική και αποτελεί έδρα των 38 από τις 50 μεγαλύτερες επιχειρήσεις της περιοχής.

2.9. Ο περιορισμός των εσωτερικών φραγμών είχε ως αποτέλεσμα τη διαρκή αύξηση των ενδοπεριφερειακών εμπορικών συναλλαγών. Μόνο το 1993, οι εν λόγω συναλλαγές αυξήθηκαν κατά 30 % και, επί του παρόντος, υπερβαίνουν τα 9 δισ. δολλάρια ΗΠΑ ετησίως. Το 1990 το ενδοπεριφερειακό εμπόριο ανστιστοιχούσε μόλις στο 14 % του συνόλου των εμπορικών συναλλαγών της MERCOSUR, ενώ σήμερα ανέρχεται στο 20 %. Η Παραγουάη και η Ουρουγουάη διεκπεραιώνουν σχεδόν το ήμισυ των εμπορικών συναλλαγών τους εντός της MERCOSUR. Η αναλογία είναι μικρότερη στην περίπτωση της Αργεντινής (25 %) και της Βραζιλίας (10 %), λόγω των ευρύτερων προσανατολισμών τους. Εντούτοις, η Βραζιλία συνιστά πλέον τη μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά της Αργεντινής (μεγαλύτερη και από την ΕΕ) και η Αργεντινή το δεύτερο σημαντικότερο προμηθευτή της Βραζιλίας.

2.10. Λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων διαπεριφερειακών και ενδοπεριφερειακών τάσεων, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία η ελευθέρωση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ της ΕΕ και της MERCOSUR θα διασφαλίσει ταχύτερη αύξηση των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς την υποπεριφέρεια αυτή από ό,τι θα μπορούσε να αναμένεται αν δεν υπογραφόταν η συμφωνία.

2.11. Οι πωλήσεις της ΕΕ προς τη MERCOSUR αυξήθηκαν σημαντικά : από 8 890 εκατ. δολλάρια ΗΠΑ το 1992 έφθασαν τα 11 180 εκατ. το 1993 και τα 14 362 εκατ. δολλάρια ΗΠΑ το 1994. Η τάση αυτή πρέπει να ενισχυθεί μέσω αμοιβαίας ελευθέρωσης των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των δύο περιοχών, η οποία θα συντελέσει στην τόνωση μιας αναπτυσσόμενης αγοράς.

2.12. Η σύναψη εμπορικής συμφωνίας θα μπορούσε επίσης να αποβεί επωφελής και για τη μακροπρόθεσμη εμπορική στρατηγική της ΕΕ. Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες, όπως η NAFTA (Βορειοατλαντική Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών) και η Διάσκεψη Κορυφής που πραγματοποιήθηκε στο Μαϊάμι από τις 9 έως τις 11 Δεκεμβρίου 1994, σηματοδοτούν ενίσχυση της παρουσίας των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική. Το ενδεχόμενο να εξαπλωθεί η ζώνη ελευθέρων συναλλαγών σε ολόκληρο το ημισφαίριο (όπως τέθηκε στη Διάσκεψη Κορυφής του Μαϊάμι) και να συνεχίσει να επεκτείνεται η MERCOSUR στη Νότια Αμερική, έχει ως αποτέλεσμα να έχει καθοριστική σημασία η σύναψη συμφωνίας με τη MERCOSUR, προκειμένου να εδραιωθεί η συνεχής παρουσία της ΕΕ στη Λατινική Αμερική και να διατηρηθεί η προνομιακή πρόσβασή της σε μια από τις μεγαλύτερες αγορές του κόσμου.

2.13. Επιπλέον, η σύναψη συμφωνίας ΕΕ-MERCOSUR θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη ώθηση στις επενδύσεις της ΕΕ.

2.14. Η παρουσία ευρωπαϊκών εταιρειών στη MERCOSUR έχει αυξηθεί σημαντικά κατά τα τελευταία χρόνια : μόνο στην Αργεντινή, αντιπροσωπεύουν ποσοστό 50 % των μεγαλύτερων πολυεθνικών. Τούτο συνιστά άμεση συνέπεια των ιδιωτικοποιήσεων από μέλη της MERCOSUR επιχειρήσεων του δημοσίου τομέα οι οποίες περιήλθαν κατά κύριο λόγο στην κατοχή ευρωπαϊκών εταιρειών. Ταυτόχρονα, η ΟΚΕ λαμβάνει υπό σημείωση πρόσφατη έρευνα σύμφωνα με την οποία εξακολουθούν να υφίστανται τεχνικοί φραγμοί που τροχοπεδούν την ελευθέρωση της ροής κεφαλαίων μεταξύ της ΕΕ και της MERCOSUR, και εκτιμά ότι το πρόβλημα αυτό πρέπει να αντιμετωπισθεί στο πλαίσιο της διαπεριφερειακής συμφωνίας.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, έχοντας επίγνωση των όσων προαναφέρθηκαν, εκφράζει εντούτοις την ανησυχία της για το γεγονός ότι η Ανακοίνωση της Επιτροπής δεν παρέχει αναλυτικά στοιχεία για να στηρίξει τα δύο πιθανά οικονομικά σενάρια (μελλοντικές διαπεριφερειακές εμπορικές τάσεις σε περίπτωση που υπογραφεί και σε περίπτωση που δεν υπογραφεί συμφωνία) τα οποία συνιστούν καίρια σημεία της πρότασης. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι τα στοιχεία στα οποία βασίζονται οι προαναφερθείσες εκτιμήσεις θα πρέπει να κοινολογηθούν, κατά τρόπο ώστε οι σχετικές δαπάνες και τα σχετικά οφέλη που συνεπάγονται για συγκεκριμένους τομείς να συζητηθούν εκτενώς και στις δύο περιοχές.

3.2. Ειδικότερα, η ΟΚΕ σημειώνει ότι τόσο η Ανακοίνωση της Επιτροπής όσο και, εν συνεχεία, η Διάσκεψη Κορυφής του Έσσεν, προηγήθηκαν χρονικά της κρίσεως στο Μεξικό και των επακόλουθων οικονομικών επιπτώσεων στη Λατινική Αμερική - και ιδιαίτερα στις σημαντικότερες οικονομίες των χωρών της MERCOSUR. Η ΟΚΕ θα ήθελε να ξέρει, αφενός, τι είδους συμπληρωματική ανάλυση εκπονήθηκε υπό το φως των προαναφερθέντων γεγονότων και, αφετέρου, εάν η ανάλυση αυτή συνέβαλε σε τροποποίηση των σεναρίων που περιλαμβάνονται στην Ανακοίνωση.

3.3. Θα απαιτηθούν για τις χώρες της MERCOSUR επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, ιδίως σε έργα υποδομής. Και στους δύο τομείς η ΕΕ μπορεί να παράσχει υποστήριξη σε ό,τι αφορά την τεχνογνωσία. Επιπλέον, και σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις, θα μπορούσαν ενδεχομένως να παρασχεθούν πόροι απευθείας από τα κονδύλια προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Επί του παρόντος, η Τράπεζα έχει υπογράψει συμφωνίες-πλαίσιο με τρεις από τις τέσσερις χώρες της MERCOSUR και έχει αναλάβει την εκτέλεση σχεδίων στην Αργεντινή και τη Βραζιλία.

3.4. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η ενσωμάτωση διατάξεων με στόχο να καταστούν πιο φιλελεύθερες οι κανονιστικές ρυθμίσεις του ναυτικού δικαίου αποτελεί πάγια πρακτική της ΕΕ, όταν συνάπτει συμφωνία με τρίτη χώρα. Οι πρόσφατες εξελίξεις στο Συμβούλιο δείχνουν ότι η ΕΕ κινείται προς αυτή την κατεύθυνση έναντι της MERCOSUR.

3.5. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή τονίζει ότι η ενίσχυση της πολιτικής έναντι της MERCOSUR την οποία προτείνει η Επιτροπή δεν θα πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά σε οικονομικές εκτιμήσεις. Ειδικότερα, η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα ήταν ευκταίο να αποφευχθεί μια κατάσταση κατά την οποία το μόνο σημείο διαπεριφερειακής επαφής θα συνίστατο σε συναντήσεις μεταξύ αξιωματούχων της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και εκπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών της MERCOSUR.

3.6. Ως προς τα προαναφερθέντα η ΟΚΕ φρονεί ότι, τόσο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων όσο και στο τελικό κείμενο της συμφωνίας ΕΕ-MERCOSUR, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη θεσμική διάσταση των σχέσεων ΕΕ-MERCOSUR. Η εν λόγω παράμετρος δεν έχει ληφθεί δεόντως υπόψη στην Ανακοίνωση της Επιτροπής.

3.7. Στο πλαίσιο της θεσμικής της δομής, η MERCOSUR μελετά τη σύσταση ενός συμβουλευτικού οργάνου το οποίο είναι γνωστό ως Οικονομικό και Κοινωνικό Φόρουμ. Το Φόρουμ αυτό, η σύσταση του οποίου εξαρτάται από την επικύρωση των εθνικών Κοινοβουλίων, θα δώσει τη δυνατότητα σε εκπροσώπους διαφόρων τομέων της κοινωνίας των πολιτών να εκφράζουν τις απόψεις τους στα όργανα λήψεως αποφάσεων της MERCOSUR. Τα μέλη του Φόρουμ είναι εκπρόσωποι συνδικαλιστικών οργανώσεων και ενώσεων εργοδοτών και από τις τέσσερις χώρες της MERCOSUR. Η δημιουργία του εν λόγω Φόρουμ, στο οποίο η συμπερίληψη και άλλων κοινωνικών τομέων θα ήταν θετική εξέλιξη, θα μπορούσε να αποτελέσει την απαρχή μιας διαδικασίας που θα οδηγήσει στη σύσταση Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου της MERCOSUR. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θα μπορούσε να βοηθήσει στην εδραίωση ενός παρόμοιου οργάνου στο πλαίσιο της MERCOSUR.

3.8. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκτιμά ότι, ως σημαντική παράμετρος για τις διαπεριφερειακές σχέσεις, θα ήταν επιθυμητή η πραγματοποίηση τακτικών, θεσμοποιημένων συναντήσεων μεταξύ εκπροσώπων της ΟΚΕ και του Φόρουμ αυτού. Όπως και κατά τη σύναψη άλλων συμφωνιών μεταξύ της ΕΕ και άλλων περιοχών (της συμφωνίας του Οπόρτο που οδήγησε στη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, της συμφωνίας με τις χώρες του Μαγκρέμπ, των συμφωνιών με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης), η συμφωνία με τη MERCOSUR θα πρέπει να αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο της σύστασης ειδικού συμβουλευτικού οργάνου, απαρτιζόμενου από τους κοινωνικούς και οικονομικούς εταίρους (την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και το Οικονομικό και Κοινωνικό Φόρουμ της MERCOSUR).

3.9. Η προαναφερθείσα πρόταση ανταποκρίνεται στην ανάγκη να δημιουργηθούν « δίκτυα » για την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των εκατέρωθεν κοινωνιών. Η ανάληψη μιας τέτοιας πρωτοβουλίας θα συντελούσε στη βελτίωση της αμοιβαίας κατανόησης επί του συνόλου των σχέσεων ΕΕ-MERCOSUR. Παράλληλα, θα μπορούσε επίσης να ενταχθεί στο πλαίσιο μιας προσπάθειας για τη μεταφορά προς την MERCOSUR τεχνογνωσίας στον τομέα της ολοκλήρωσης, βάσει της μακράς εμπειρίας που διαθέτει η Ευρώπη στον εν λόγω τομέα.

3.10. Η σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των κοινωνιών των δύο περιοχών, μέσω νέων μορφών διοργανικών σχέσεων, θα συμβάλει στην ενίσχυση της πολιτικής βούλησης που απαιτείται για τη βέλτιστη ανάπτυξη διαπεριφερειακών δεσμών. Τούτο θα μπορούσε να περιλαμβάνει ακριβώς τους τομείς οι οποίοι αναφέρονται στην Ανακοίνωση της Επιτροπής : βιομηχανική συνεργασία, ενέργεια, πυρηνική βιομηχανία, ασφάλεια, περιβάλλον και ναρκωτικά.

3.11. Επιπροσθέτως, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή φρονεί ότι η ενδεχόμενη συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και της MERCOSUR θα πρέπει να συνεπάγεται ανταλλαγή εμπειριών όσον αφορά τα κοινωνικά πρότυπα που ισχύουν και στις δύο ηπείρους και τις προοπτικές βελτίωσής τους, ώστε να μπορέσει να προκύψει από τις διαπεριφερειακές εμπορικές συναλλαγές πιο δίκαιη κατανομή του πλούτου και βελτίωση της κοινωνικής κατάστασης.

3.12. Τα οφέλη από τη σύναψη εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της MERCOSUR θα είναι ιδιαίτερα περιορισμένα εάν δεν καταβληθούν ταυτόχρονα προσπάθειες για να υποστηριχθεί η βελτίωση της κοινωνικής κατάστασης των χωρών της MERCOSUR. Το 1994, το ετήσιο κατά κεφαλήν εισόδημα για το σύνολο των χωρών της MERCOSUR ανήλθε σε 2 709 δολλάρια ΗΠΑ (σε σταθερές τιμές δολλαρίου ΗΠΑ 1988). Το εισόδημα αυτό είναι σχετικά υψηλό σε σύγκριση με άλλες περιοχές της Λατινικής Αμερικής : στις χώρες του Συμφώνου των Άνδεων, το κατά κεφαλήν εισόδημα υπολογίζεται σε 1 900 δολλάρια κατά μέσο όρο, και στις χώρες της Κοινής Αγοράς της Κεντρικής Αμερικής σε 1 000 δολλάρια κατά μέσο όρο. Εντούτοις, οι δείκτες αυτού του είδους παρέχουν μερική μόνον εικόνα των χωρών της MERCOSUR και συγκαλύπτουν σημαντικές μεταξύ τους διαφορές.

3.13. Παρά το γεγονός ότι η ολοκλήρωση έχει προσδώσει μεγαλύτερο δυναμισμό στις οικονομίες των χωρών της MERCOSUR, με συνακόλουθα μακροοικονομικά οφέλη, θα πρέπει να επιδειχθεί ιδιαίτερη προσοχή ως προς την κοινωνική κατάσταση των κρατών μελών. Η Αργεντινή και η Ουρουγουάη χαρακτηρίζονται από το πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (UNDP) ως χώρες με « υψηλό επίπεδο ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού ». Η Βραζιλία και η Παραγουάη κατατάσσονται στην κατηγορία των χωρών με « μέσο επίπεδο ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού ».

- Ορισμένες χώρες της MERCOSUR προσεγγίζουν κατά μέσο όρο τους δείκτες των βιομηχανικών χωρών όσον αφορά την προσδοκώμενη διάρκεια ζωής κατά τη γέννηση, τη στοιχειώδη παιδεία (ανάγνωση και γραφή) και τη μέση διάρκεια της σχολικής εκπαίδευσης ανά κάτοικο.

- Το 1993, το κατά κεφαλήν εισόδημα στις τέσσερις χώρες είχε ως εξής : 4 556 δολλάρια ΗΠΑ στην Αργεντινή, 2 213 δολλάρια ΗΠΑ στη Βραζιλία, 1 543 δολλάρια ΗΠΑ στην Παραγουάη και 3 080 δολλάρια ΗΠΑ στην Ουρουγουάη. Όσον αφορά τους Δείκτες Ανάπτυξης του Ανθρώπινου Δυναμικού (με ανώτατο όριο το 1), ήταν αντιστοίχως : 0,853, 0,756, 0,679 και 0,859 ().

- Το πρόβλημα της φτώχειας είναι προφανές στη MERCOSUR παρότι τα επίπεδα και τα χαρακτηριστικά της φτώχειας διαφέρουν και αυτά σημαντικά μεταξύ χωρών και περιοχών ().

3.14. Στα πλαίσια αυτά, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επισημαίνει τις επιπτώσεις στο βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού, και κυρίως στα επίπεδα απασχόλησης, των ακόλουθων παραγόντων :

α) αφενός, των διαδικασιών προσαρμογής (που αποσκοπούν πρωτίστως σε μείωση του πληθωρισμού και του ελλείμματος του δημοσίου τομέα) την επίδραση των οποίων υφίστανται οι οικονομίες των χωρών της MERCOSUR και οι οποίες προκαλούν σε ορισμένες χώρες σημαντική αύξηση της ανεργίας 7

β) αφετέρου, της άρσης των δασμολογικών φραγμών και της αύξησης των ενδοπεριφερειακών εμπορικών συναλλαγών (με αναμφισβήτητα θετική επίδραση, μεσοπρόθεσμα) που, βραχυπρόθεσμα, ενδέχεται να δημιουργήσουν προβλήματα σε αρκετούς τομείς της βιομηχανίας οι οποίοι δεν είναι ακόμη επαρκώς ανταγωνιστικοί στο σύνολο της αγοράς. Η λήψη μέτρων με στόχο την προαγωγή της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, όπως η ενίσχυση των μηχανισμών κατανομής του εισοδήματος με τη βελτίωση των φορολογικών συστημάτων, θα μπορούσε να διευκολύνει την επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων σε ορισμένα μέρη της MERCOSUR τα οποία ήδη πλήττονται από την κρίση 7

γ) πρέπει να επισημανθεί ιδιαίτερα η κατάσταση των διακινούμενων εργαζομένων και των οικογενειών τους, δεδομένου ότι η οικονομική ανάπτυξη προκαλεί μαζικές μετακινήσεις πληθυσμού από φτωχότερες προς περισσότερο ανεπτυγμένες περιοχές, καθώς και προβλήματα που συνδέονται με τον ευρύ άτυπο τομέα.

3.15. Πέραν των οικονομικών επιπτώσεών της, η διαδικασία ολοκλήρωσης της MERCOSUR θα επηρεάσει ριζικά και τις σχέσεις εργαζομένων και εργοδοτών. Οι νέες τεχνολογίες και οι νέες μορφές οργάνωσης της εργασίας οι οποίες απαιτούνται από μια ευρύτερη αγορά θα επηρεάσουν τα πρότυπα που διέπουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εργαζομένων και των εργοδοτών. Ενδέχεται, επίσης, να μεταβληθεί το περιεχόμενο των συλλογικών διαπραγματεύσεων, λόγω του αιτήματος για μεγαλύτερη προσαρμογή της εργασίας στις μεταβαλλόμενες συνθήκες παραγωγής. Μπορεί να υπάρξουν και άλλες συνέπειες, όπως π.χ. νέα και πιο συμμετοχικά συστήματα εργασιακών σχέσεων, και μεγαλύτερη έμφαση στην έρευνα, την κατάρτιση και την εκπαίδευση του εργατικού δυναμικού.

3.16. Οι επιχειρήσεις διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη διαδικασία της ολοκλήρωσης. Το άνοιγμα των εθνικών οικονομιών που προέκυψε από τη μείωση των τελωνειακών δασμών συνοδεύεται όχι μόνον από αύξηση των εμπορικών ροών αλλά και από επαναπροσανατολισμό της επιχειρησιακής στρατηγικής. Προκειμένου να επωφεληθούν της πολλά υποσχόμενης νεοεμφανιζόμενης περιφερειακής αγοράς, πολυάριθμες τοπικές και ξένες επιχειρήσεις αυξάνουν τις διασυνοριακές επενδύσεις (σε πολλές περιπτώσεις μέσω κοινών επιχειρήσεων), με αποτέλεσμα να δίδεται ώθηση στη διαδικασία ολοκλήρωσης. Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο στην περίπτωση βιομηχανικών τομέων όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, οι τηλεπικοινωνίες και τα ηλεκτρονικά, οι οποίοι έχουν πραγματοποιήσει (ή εξαγγείλει) επενδύσεις στην περιοχή. Τούτο δημιουργεί ένα δεσμό μεταξύ της περιφερειακής ολοκλήρωσης και των ξένων επενδύσεων, ο οποίος θα μπορούσε να προσλάβει ποικίλες μορφές : αγορά μετοχών, επέκταση βιομηχανικών εγκαταστάσεων, εκσυγχρονισμό των υπαρχουσών δυνατοτήτων ή εγκατάσταση νέων μονάδων παραγωγής.

3.17. Η ολοκλήρωση απασχόλησε τον επιχειρηματικό κόσμο και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις πολύ πριν από την έναρξη της σχετικής διαδικασίας. Ο δυναμισμός του ιδιωτικού τομέα και η βούληση του επιχειρηματικού κόσμου να προσαρμόσει και να εκσυγχρονίσει τις παραγωγικές δομές, απετέλεσαν καίριες συνιστώσες για τη δημιουργία της MERCOSUR. Εκπρόσωποι του ιδιωτικού τομέα καθεμίας από τις τέσσερις χώρες προέβησαν πρόσφατα στη σύσταση της Βιομηχανικής Ομοσπονδίας της MERCOSUR.

3.18. Η δημιουργία της Επιτροπής Συνδικαλιστικών Οργανώσεων της MERCOSUR και η υπογραφή της Συνθήκης της Asunciσn έδωσαν ώθηση στη δραστηριότητα των συνδικαλιστικών οργανώσεων και στις τέσσερις χώρες. Οι οργανώσεις αυτές στηρίζουν τη συνολική διαδικασία ανάπτυξης της MERCOSUR, εκτιμώντας παράλληλα ως αναγκαία την ανάπτυξη της κοινωνικής διάστασης της ολοκλήρωσης. Έχουν, μεταξύ άλλων, εκφράσει την πεποίθηση ότι πρέπει πάση θυσία να αποφευχθούν οι κίνδυνοι του « κοινωνικού ντάμπινγκ » ως αποτέλεσμα των διαφορετικών εργασιακών συνθηκών στην περιοχή.

3.19. Στα πλαίσια αυτά, σημειωτέον ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη η πιθανότητα να υπάρξει κοινωνικό ντάμπινγκ στις σχέσεις ΕΕ-MERCOSUR, δεδομένου ότι ορισμένες εισαγωγές στην αγορά της ΕΕ θα είναι φθηνές ως αποτέλεσμα των χαμηλών ημερομισθίων και των ελλείψεων των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στις χώρες εξαγωγής.

3.20. Για να αποσοβηθούν οι κίνδυνοι αυτοί στη MERCOSUR, η κίνηση συνδικαλιστικών οργανώσεων της MERCOSUR κατέθεσε πρόταση το Δεκέμβριο 1993 σχετικά με « Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της MERCOSUR » ο οποίος περιλαμβάνει :

α) το στόχο της ολολήρωσης και την κοινωνική της διάσταση 7

β) το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων 7

γ) τα θεμελιώδη ατομικά ανθρώπινα δικαιώματα των εργαζομένων 7

δ) τα συλλογικά δικαιώματα 7

ε) τις ελάχιστες προϋποθέσεις για κοινωνική ασφάλιση.

Επιπλέον, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις της MERCOSUR έχουν αποστείλει επανειλημμένα επιστολές στους Προέδρους των τεσσάρων χωρών προτείνοντας τη δημιουργία « κοινωνικού χώρου » (). Οι Πρόεδροι, με τη σειρά τους, εξεδήλωσαν το ενδιαφέρον τους για τη διασφάλιση των εν λόγω βασικών δικαιωμάτων στη ΜERCOSUR.

3.21. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία της εν λόγω πρότασης των συνδικαλιστικών οργανώσεων και εκφράζει την ελπίδα να τεθεί σε εφαρμογή με οποιαδήποτε μέσα κριθούν κατάλληλα.

3.22. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δημιουργία, τον Αύγουστο του 1995, διαφόρων υποομάδων για την εξέταση θεμάτων που αφορούν μεταξύ άλλων το περιβάλλον, τη γεωργία, τη βιομηχανία και τις κοινωνικές πτυχές της ολοκλήρωσης.

4. Συμπερασματικές παρατηρήσεις

4.1. Σε γενικές γραμμές, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επιδοκιμάζει τη στρατηγική για τη σύναψη συμφωνίας με τη MERCOSUR, αναγνωρίζοντας ότι η επιχειρηματολογία των προτάσεων της Επιτροπής είναι ορθή ως προς τη στρατηγική σημασία της υποπεριφέρειας, τα πιθανά οφέλη από την εντατικοποίηση των σχέσεων και το κόστος ευκαιρίας από τη μη ανάληψη δράσεως.

Τίθενται ερωτήματα όσον αφορά συγκεκριμένες πτυχές της διαπραγματευτικής διαδικασίας και την πρακτική εφαρμογή των προτεινόμενων πολιτικών.

Ειδικότερα, τα εν λόγω ερωτήματα αφορούν :

α) Τη σύναψη μιας συμφωνίας ελευθέρων εμπορικών συναλλαγών σύμφωνης με τους κανόνες της Παγκόσμιας Οργάνωσης Εμπορίου (ΠΟΕ) και τα πρότυπα της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) της ΕΕ.

β) Τις πιθανές επιπτώσεις της ενίσχυσης του διαλόγου ΕΕ-MERCOSUR στο συνολικό πλαίσιο διαλόγου μεταξύ ΕΕ και Λατινικής Αμερικής.

4.2. Όσον αφορά τη συμβατότητα μιας ενδεχόμενης συμφωνίας ελευθέρων εμπορικών συναλλαγών με τους κανόνες της ΠΟΕ, η Ανακοίνωση αναφέρει ρητώς ότι η Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι η εν λόγω συμφωνία με τη MERCOSUR θα είναι συμβατή τόσο με την ΚΓΠ όσο και με τις διεθνείς υποχρεώσεις της ΕΕ έναντι της ΠΟΕ. Περαιτέρω, στην Ανακοίνωση αναφέρεται ότι σκοπός των διαπραγματεύσεων είναι η καθιέρωση περιοχής ελευθέρων εμπορικών συναλλαγών στους τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών, καθώς και η αμοιβαία και σταδιακή ελευθέρωση των γεωργικών συναλλαγών, με συνεκτίμηση της ευαισθησίας ορισμένων προϊόντων.

4.2.1. Σε συνάρτηση με όσα προαναφέρθηκαν, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με την τελική διατύπωση της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (GATT), η οποία υπεγράφη στις 14 Απριλίου 1994 στο Μαρακές, προβλέπεται στο Άρθρο XXIV ότι οι συμφωνίες ελευθέρων εμπορικών συναλλαγών πρέπει εφεξής να περιλαμβάνουν κατ`ουσίαν όλους τους τομείς της οικονομίας και να οδηγούν σε πλήρη ελευθέρωση εντός « ευλόγου χρονικού διαστήματος ». Δυνάμει των κανόνων της ΠΟΕ, η σύναψη συμφωνίας ελευθέρων εμπορικών συναλλαγών επιτρέπεται μόνον σε περίπτωση που η συμφωνία θα είχε ως τελικό σκοπό την πλήρη και αμοιβαία ελευθέρωση των εμπορικών συναλλαγών.

4.2.2. Επιπροσθέτως, σύμφωνα με τη συμφωνία GATT, απαιτείται η υποβολή εκθέσεων εκ μέρους των δύο μερών προς την ΠΟΕ σε τακτά χρονικά διαστήματα. Η ΠΟΕ δικαιούται να εγκρίνει ή να απορρίψει το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα για την ελευθέρωση των εμπορικών συναλλαγών. Επίσης, δύναται να ελέγξει κατά πόσον υφίσταται ειλικρινής πρόθεση για πλήρη ελευθέρωση των εμπορικών συναλλαγών.

4.2.3. Η άρση όλων των δασμολογικών φραγμών στο βιομηχανικό και γεωργικό τομέα ενδέχεται να αποδειχθεί προβληματική. Η Βραζιλία, παραδείγματος χάρη, αποτελεί σημαντικό εξαγωγέα βασικών βιομηχανικών προϊόντων όπως ατσάλι, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, ανταλλακτικά αυτοκινήτων, καθώς και εξαρτήματα ηλεκτρονικών υπολογιστών.

4.2.4. Επίσης, ενδέχεται να ανακύψουν προβλήματα και στο γεωργικό τομέα. Όλες οι χώρες της MERCOSUR, και ιδιαίτερα η Αργεντινή και η Ουρουγουάη, αποτελούν εξαγωγείς γεωργικών προϊόντων υψηλής ποιότητας, όπως σιτηρά, βόειο κρέας και κρασί, τα οποία θα ανταγωνίζονται την παραγωγή των κρατών μελών της ΕΕ. Η πλήρης άρση των δασμολογικών φραγμών της ΕΕ στις εισαγωγές γεωργικών προϊόντων από τη MERCOSUR θα έπληττε την ΚΓΠ και θα μπορούσε να δώσει λαβή για διαμαρτυρίες εκ μέρους τρίτων χωρών οι οποίες εξάγουν τα ίδια προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά.

4.2.5. Σε γενικές γραμμές, η ΟΚΕ επιθυμεί να εκφράσει την ανησυχία της σχετικά με το εάν μια συμφωνία ελευθέρων εμπορικών συναλλαγών ΕΕ-MERCOSUR θα ήταν συμβατή προς την ΠΟΕ, συμμορφούμενη παράλληλα προς τα πρότυπα της ΚΓΠ.

4.2.6. Επιπλέον, η συμφωνία θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη την ανταλλαγή εμπειριών σε θέματα εργασιακών σχέσεων και κοινωνικής ασφάλισης.

4.3. Όσον αφορά το πλαίσιο του διαλόγου μεταξύ ΕΕ και Λατινικής Αμερικής, η Ανακοίνωση υποστηρίζει ότι η ενίσχυση των σχέσεων με τη MERCOSUR δεν πρόκειται να θέσει υπό αμφισβήτηση το διάλογο της ΕΕ με την Ομάδα του Ρίο, αλλά αντίθετα θα συμβάλει στην προαγωγή και συνέχιση του εν λόγω διαλόγου.

4.3.1. Εντούτοις, από πρακτική άποψη, τίθεται το ζήτημα κατά ποιον τρόπο η ενίσχυση του διαλόγου με τη MERCOSUR είναι δυνατόν να καταστεί συμβατή με τον υφιστάμενο διάλογο που διεξάγεται μέσω ετήσιων υπουργικών συναντήσεων μεταξύ των υπουργών εξωτερικών της ΕΕ και των ομολόγων τους των χωρών της Ομάδας του Ρίο.

4.3.2. Η έναρξη ξεχωριστού διαλόγου σε ανώτατο επίπεδο με τη MERCOSUR σίγουρα θα γίνει αιτία να υπάρξουν διακρίσεις μεταξύ των χωρών της Λατινικής Αμερικής. Τούτο είναι αναπόφευκτο, δεδομένου ότι η σύναψη συμφωνίας ελευθέρων εμπορικών συναλλαγών θα προσδώσει μοιραία στη MERCOSUR ειδικό καθεστώς στο πλαίσιο των σχέσεων της ΕΕ με τη Λατινική Αμερική.

4.3.3. Κατά συνέπεια, τίθεται το ερώτημα εάν οι χώρες της MERCOSUR θα εξακολουθήσουν να συμμετέχουν στις συζητήσεις μεταξύ της ΕΕ και της Ομάδας του Ρίο ή εάν η διεξαγωγή ξεχωριστού διαλόγου θα υποκαταστήσει τη συμμετοχή τους στην Ομάδα του Ρίο με στόχο τη διενέργεια διαλόγου με την ΕΕ. Σε αυτή την τελευταία περίπτωση, δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο η αποχώρηση των χωρών της MERCOSUR από το διάλογο ΕΕ-Ομάδας του Ρίο να οδηγήσει σε αποδυνάμωση, ή ακόμη και σε πλήρη αποτυχία, του διαλόγου αυτού. Ως προς τούτο, η ΟΚΕ - παρότι τάσσεται υπέρ του πολιτικού διαλόγου μεταξύ της ΕΕ και της MERCOSUR - εκφράζει σοβαρές ανησυχίες μήπως το θεσμικό πλαίσιο για την ενίσχυση των διαπεριφερειακών σχέσεων αποβεί επιζήμιο για τη λειτουργία της Ομάδας του Ρίο, η οποία έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο συντονισμό των θέσεων της Λατινικής Αμερικής σε περιφερειακή κλίμακα.

4.4. Εν κατακλείδι, η ΟΚΕ επαναλαμβάνει αφενός το ενδιαφέρον της για το θεσμικό πλαίσιο των σχέσεων ΕΕ-MERCOSUR και αφετέρου την πεποίθησή της ότι οι σχέσεις μεταξύ των δύο περιοχών θα μπορούσαν να ενισχυθούν ακόμη περισσότερο εάν οι κοινωνικοί και οικονομικοί παράγοντες πραγματοποιούσαν περιοδικά θεσμοθετημένες επαφές. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η καθιέρωση τακτικού διαλόγου μεταξύ της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και της Οικονομικού και Κοινωνικού Φόρουμ της MERCOSUR θα συνέβαλλε αποτελεσματικά στην υλοποίηση του προαναφερθέντος στόχου.

Βρυξέλλες, 25 Οκτωβρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() EE αριθ. C 75 της 26. 3. 1990 7 ΕΕ αριθ. C 127 της 7. 5. 1994 7 έγγρ. CES 962/92 της 24. 1. 1993.

() Έγγρ. COM(94) 428 τελικό.

() Πηγή : Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη, Informe sobre desarrollo humano 1994 7 Διαμερικανική Τράπεζα Αναπτύξεως, Οικονομική και Κοινωνική Πρόοδος στη Λατινική Αμερική, 1993.

() Η καταμέτρηση της φτώχειας είναι συχνά αμφιλεγόμενη. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, το ποσοστό του πληθυσμού που ζει υπό συνθήκες απόλυτης φτώχειας υπολογίστηκε σε 13 % στην Ουρουγουάη, σε 16 % στην Αργεντινή, σε 35 % στην Παραγουάη και σε 47 % στη Βραζιλία. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι επί του συνολικού πληθυσμού της MERCOSUR, περίπου 80 εκατομμύρια άτομα ζουν υπό συνθήκες « απόλυτης φτώχειας ». Πηγές : Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη, Informe sobre desarrollo humano 1994 7 Διαμερικανική Τράπεζα Αναπτύξεως, Βασικά κοινωνικοοικονομικά στοιχεία, 1993 7 IRELA, Φτώχεια στη Λατινική Αμερική 7 Αιτίες και Κόστος, Σεπτέμβριος 1993.

() Επιστολές προς τους Προέδρους της MERCOSUR, στις 28. 12. 1992, 16. 2. 1994, 16. 12. 1994.