Αριθ.C49/38 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 24.2.92
ΓνωμοδότησηγιατηνανακοίνωσητηςΕπιτροπήςστοΣυμβουλιοκαιστοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο
«Γενικέςκατευθύνσειςσχετικάμετηφορολογίατωνεπιχειρήσεων»
(92/C49/11)
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή,κατατη285ησύνοδοολομέλειας,συνεδρίασητης20ής
Μαρτίου1991,υιοθέτησεδύογνωμοδοτήσεις γιατηνπρότασηοδηγίαςτουΣυμβουλίουσχετικάμετο
κοινόφορολογικόκαθεστώςπουισχύειγιατιςκαταβολέςτόκωνκαιτελώνμεταξύμητρικώνκαι
θυγατρικώνεταιρειώνδιαφορετικώνκρατώνμελώνκαιτηνπρότασηοδηγίαςτουΣυμβουλίουόσον
αφοράένακαθεστώςσυνυπολογισμού απότιςεπιχειρήσειςτωνζημιώνπουεμφανίζουνοιμόνιμες
εγκαταστάσειςκαιοιθυγατρικέςτουςπουβρίσκονταισεάλλακράτημέλη.
Στις23Απριλίου1991,καισύμφωναμετοάρθρο20(3)τουΕσωτερικούΚανονισμού ,τοΠροεδρείοτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπήςαποφάσισενακαταρτισθείσυμπληρωματική γνωμοδότησηγια
τηνανακοίνωσητηςΕπιτροπήςστοΣυμβούλιοκαιστοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο«Γενικέςκατευθύνσεις
σχετικάμετηφορολογίατωνεπιχειρήσεων».
Τοτμήμαοικονομικών ,δημοσιονομικών καινομισματικώνυποθέσεων,στοοποίοανατέθηκεηπροετοι­
μασίατωνσχετικώνεργασιών,επεξεργάσθηκε τηγνωμοδότησήτουστις12Νοεμβρίου1991μεβάση
τηνεισηγητικήέκθεσητουκ.R.Pelletier.
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή,κατάτη292ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης18ης
Δεκεμβρίου1991),υιοθέτησεκατάπλειοψηφία(11αποχές)τηνακόλουθηγνωμοδότηση .
ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ λογίαςστοντελικόκαθορισμότηςαπόδοσηςτωνεπενδεδυμέ­
νωνκεφαλαίων,φαίνεταιότιηπροσήλωσητηςΕπιτροπής
στηναρχήτηςεπικουρικότητας δικαιολογείταιστοβαθμό
πουτοφορολογικόστοιχείοείναιέναμόνομεταξύάλλων
γιατηνεπιλογήτουτόπουεπενδύσεων .HΑνακοίνωσητηςΕπιτροπήςτης20ήςΑπριλίου1991για
τιςγενικέςκατευθύνσειςσεθέματαφορολογίαςτωνεπιχειρή­
σεων,διαφέρειαπόταέγγραφα—σχέδιαοδηγιώνήκανονι­
σμών—επίτωνοποίωνκαλείται,γενικά,ηΟΚΕναγνωμοδο­
τήσει.
Εξαλλου,φαίνεταιότιείναιδύσκολο,σεέναθεσμικό
σύστημαπουβασίζεταιστονκανόνατηςομοφωνίας,ναεπι­
τευχθείσυμφωνίαόλωντωνκρατώνμελώνεπίτωνκοινών
κανόνωνφορολογικήςβάσηςτωνεπιχειρήσεων .Μετηνεπί­
κλησητηςαρχήςτηςεπικουρικότητας ,ηΕπιτροπήδενκάνει
τίποτεάλλοαπότονααναγνωρίζειότιείναιαδύνατονα
αναληφθείδράσηστοντομέααυτόδιάτηςκανονιστικής
οδού.Πράγματι,ηΑνακοίνωσηαυτήαποτελείστηνουσίατην
έκφρασημιαςβραχυπρόθεσμης στρατηγικήςγιατηφορολο­
γίατωνεπιχειρήσεων ,πουαποσκοπείστηναντιμετώπιση
τωναναγκώντηςοικονομικήςολοκλήρωσης .Μεταξύτων
φορολογικώνπροβλημάτωνπουηΕπιτροπήεκτιμάότιπρέπει
ναεπιλυθούνπριναπότο1993,πολλάαποτέλεσαναντικεί­
μενοοδηγιώνπουυιοθετήθηκανήδηήβρίσκονταιστηδιαδι­
κασίαυιοθέτησηςκαιεπίτωνοποίωνηΟΚΕέχειήδηγνωμο­
δοτήσει.
Hκυριότερητοποθέτησηαφοράτημεταβολήπροσανατολι­
σμούσεσχέσημετηνπρότασηοδηγίαςπουυπέβαλεηΕπι­
τροπήτο1975καιηοποίαπροέβλεπεεναρμόνισητωνσυστη­
μάτωνκαιτωνσυντελεστώνφορολογίαςτωνεταιρειώνστα
κράτημέλη.1.Τααμεσαπροςεπίλυσηπροβλήματακαιταμέτραπου
πρέπειναεφαρμοσθούνμέχριτο1993
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήυπενθυμίζειτις
προηγούμενεςγνωμοδοτήσειςτηςγιαταπερισσότερααπότα
μέτραυπέρτηςδιασυνοριακήςσυνεργασίας,όπωςείναιοι
δύογνωμοδοτήσεις γιατιςπροτάσειςοδηγιώνσχετικάμε
τηνκαταβολήτόκωνκαιτελώνκαιτοσυνυπολογισμό των
ζημιών,πουυιοθετήθηκανστις20Μαρτίου1991,καιοι
γνωμοδοτήσεις σχετικάμε:
—τηνοδηγία«συγχώνευση»,
—τηνοδηγία«μητρικήεταιρείακαιθυγατρικές».HΕπιτροπήεκτιμάότι,μετάτηνΕνιαίαΠράξηκαιτοσχέδιο
οικονομικήςκαινομισματικήςένωσης,έχεικαθορισθείμια
νέααντίληψητηςοικονομικήςκαινομισματικήςολοκλήρω­
σης.Hαντίληψηαυτήευνοείτοσυντονισμόκαιτηνπροσέγ­
γισητωνπολιτικώνμάλλονπαράτησυστηματικήπροσφυγή
στηνεναρμόνιση .Εντάσσεται,κατάτηνΕπιτροπή,στοπλαί­
σιοτηςτήρησηςτηςαρχήςτηςεπικουρικότητας .
Ακόμηκαιαναναγνωρισθεί ηορθότητατηςκλασικήςοικο­
νομικήςανάλυσηςπουυπογραμμίζειτηνεπίδρασητηςφορο­Εκφραζειτηνικανοποίησήτηςγιατογεγονόςότιπολλές
απότιςπαρατηρήσειςπουδιατυπώθηκαναπότηνΟΚΕπερι­
λαμβάνονταιστοκείμενοπουυιοθετήθηκεαπότοΣυμβούλιο .

24.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C49/39
1.3.Oπροσανατολισμός πουαποβλέπειστηνοργάνωση
ταυτόχρονωνελέγχωντωνεταιρειώνήεγκαταστάσεων μιας
πολυεθνικήςεπιχείρησηςπουβρίσκονταισεδιαφορετικά
κράτημέλη,έχειωςστόχοτηδιευκόλυνσητηςσυνεννόησης
μεταξύκρατώνμελώνγιατονκαθορισμότωντιμώνμεταβιβά­
σεως.Oπροσανατολισμός αυτόςπρέπειναεγκριθείωςπρος
τηναρχήτου.Δενμπορείωστόσοναεξετασθείανεξάρτητα
απότηνεπιδίωξημιαςσυμφωνίαςμεταξύκρατώνσύμφωνα
μετηνοποίαηδιαδικασίαανταλλαγήςπληροφοριώνθαεφαρ­
μόζεταικατάτρόπονώστενασυμμβιβάζονται οιανάγκες
τωνφορολογικώναρχώνμετηνανάγκηγιασεβασμότης
ιδιωτικήςζωήςτωνπολιτών.Εξάλλου,στηγνωμοδότησηγιατηνπρότασηκανονισμού
τουΣυμβουλίουπερίτουκαταστατικούτηςευρωπαϊκήςεται­
ρείας,ηΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήυπογράμμιζε ,
όπωςκαιηΑνακοίνωσητης20ήςΑπριλίου1991,ότιοι
διατάξειςοιοποίεςεπιτρέπουντοσυμψηφισμότωνζημιών
πουπαρουσιάζονται στοεξωτερικόστουςλογαριασμούςτης
επιχείρησηςθαπρέπειναεφαρμόζονταιοπωσδήποτεστο
σύνολοτωνεπιχειρήσεωνπουαναπτύσσουνδιεθνικήδραστη­
ριότητακαιόχιμόνοστιςεταιρείεςευρωπαϊκούδικαίου.
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήυιοθέτησε,συνεπώς,
υπότηνπροϋπόθεσηότιθαγίνουνορισμένεςτεχνικέςπρο­
σαρμογές,τονπροσανατολισμό τηςπρότασηςοδηγίαςσχε­
τικάμεένακαθεστώςσυνυπολογισμού απότιςεπιχειρήσεις
τωνζημιώνπουεμφανίζουνοιμόνιμεςεγκαταστάσειςκαιοι
θυγατρικέςτουςπουβρίσκονταισεάλλακράτημέλη.
Hέμφασηπρέπειναδοθείσταφορολογικάεμπόδιαπου
παρεμβάλλονται στηνπραγματοποίηση τωνδιασυνοριακών
πράξεων.1.3.1.Εξάλλου,είναιαπαραίτητηηκαθιέρωσηκοινών
κανόνωνκαθορισμούτωντιμώνμεταβίβασηςτόσοσεό,τι
αφοράτιςσχέσειςμεταξύομίλωνστοεσωτερικότηςΕΟΚ
όσοκαιέναντιτρίτωνχωρών.Κρίνεταιεύλογο,απότην
άποψηαυτή,νακαθιερωθούνοικανόνεςαυτοίσύμφωναμε
τιςαρχέςπουέχεικαθορίσειoΟργανισμόςΟικονομικής
ΣυνεργασίαςκαιΑνάπτυξης(ΟΟΣΑ).Σεαντίθετηπερίπτωση,
μπορείναυπάρξουνσοβαρέςστρεβλώσειςτουανταγωνισμού ,
επιζήμιεςγιατηνολοκλήρωσητηςεσωτερικήςαγοράς.
2.Ταπροβλήματαφορολογίαςτωνεπιχειρήσεωνπουδη­
μιουργείηολοκλήρωσητηςεσωτερικήςαγοράς1.1.Hανεπάρκειατωνδιμερώνσυμβάσεωνυπογραμμίζε­
ται,καιδικαίως,απότηνΕπιτροπή :πρέπειεπίσηςνασυνειδη­
τοποιηθείπλήρωςτογεγονόςότιοισυμβάσειςδενκαταργούν
τηδυνατότητατωνκρατώνμελώνναδιατηρήσουντηνπαρα­
κράτησηστηνπηγήτουεσωτερικούδικαίου.
1.1.1.Στηνπερίπτωσηαυτή,ακόμηκαιανηδιμερήςσύμ­
βασηέχειωςαποτέλεσματηνκατάργησητηςπαρακράτησης
στηνπηγή,οιδικαιούχοιτωνεσόδωνυπόκεινταιστοεσωτε­
ρικόδίκαιοκαιπρέπειναζητήσουντηνεπιστροφήτους.
1.1.2.Hεπιστροφήαυτήπραγματοποιείται ,συχνά,μόνο
μετάαπόαρκετάμεγάλοχρονικόδιάστημα,πράγμαπου,σε
πολλέςπεριπτώσεις ,αποθαρρύνειτουςεπενδυτέςαπότονα
προσφεύγουνστησυμβατικήδιαδικασία,μεαποτέλεσμανα
διατηρείταιπλήρωςστηνπράξηηδιπλήφορολογία.2.1.ΠρέπειναεπιδοκιμασθείηθέσηαρχήςτηςΕπιτροπής
γιατημηεπιδίωξηπάσηθυσίατηςολοκληρωτικής εναρμόνι­
σηςτωνσυστημάτωνκαισυντελεστώνπουεφαρμόζονται
στιςεταιρείεςκαι,κατάσυνέπεια,ηαπόσυρσητηςπρότασης
οδηγίαςτου1975.Αυτήηαρχήαντιστοιχείσεμιααντικειμε­
νικήεκτίμησητωνσημερινώνδυνατοτήτωνπροσέγγισηςτων
φορολογιώνμεταξύτωνκρατώνμελών.Hαιτιολογίατης
στηρίζεταιστηνανάγκηναυλοποιηθείσεσύντομοχρονικό
διάστημαηεσωτερικήαγοράμεέμφασηστοσυντονισμότων
πολιτικώνμάλλονπαράστησυστηματικήπροσφυγήστην
εναρμόνιση .
2.2.HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήδενπροτίθε­
ταιναπροδικάσειτασυμπεράσματατηςμελέτηςπουέχει
ανατεθείσεομάδαεμπειρογνωμόνων απότηνΕπιτροπή.
Εκφράζειτηνεπιθυμίανατηςδοθείηδυνατότηταναγνωμο­
δοτήσειγιατασυμπεράσματατωνεμπειρογνωμόνων .1.2.Σχετικάμετοσυνυπολογισμό τωναποτελεσμάτων στο
εξωτερικό,παρατηρείταιότιηεναρμόνισητωνκαθεστώτων
μεταφοράςτωνζημιώνγιαφορολογικούςλόγουςθαείναιένα
μεμονωμένομέτροχωρίςπραγματικήσημασίασεπερίπτωση
πουδενπραγματοποιηθεί συνολικήπροσέγγισητωνκανόνων
φορολογικήςβάσης.
1.2.1.Γιατηνυπέρβασηακριβώςτωνδυσχερειώνπου
απορρέουναπότηνανυπαρξίασυνολικήςεναρμόνισης ,η
ΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήδιατύπωσετηνευχήνα
καθιερωθεί,ελλείψεισυμφωνίαςτωνπερισσοτέρωνκρατών
μελώνγιατημεταφοράκαθορισμένωνζημιώνστοεξωτερικό
σύμφωναμετουςκανόνεςφορολογικήςβάσηςπουεφαρμόζο­
νταιστηχώραεγκατάστασης ,μιαάλληαρχήεκτίμησηςτων
ζημιώναυτών.Hαρχήαυτήθασυνίσταταιστηναντικατά­
στασητωνφορολογικώνζημιώνμελογιστικέςζημίες.Κατά
τηνΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή,ηπροσέγγιση
αυτήθαείναιηδέουσαστοβαθμόπουηεναρμόνισητων
λογιστικώνκανόνωνκαθορισμούτουαποτελέσματος έχει
ουσιαστικάπραγματοποιηθεί ,στηνΕΟΚ,γιατιςπερισσότε­
ρεςεπιχειρήσεις ,τόσοόσοναφοράτοεταιρικόόσοκαιτο
ενοποιημένοαποτέλεσμα .2.2.1.Hκατάργηση,τελικά,τωνενδοκοινοτικών φορολο­
γικώνσυνόρωνσυνεπάγεταιμιασύγκλισητωνσυντελεστών
τουΦόρουΠροστιθέμενης Αξίας(ΦΠΑ)πουαποτελείισχυρό
παράγονταπροσέγγισηςστηδιάρθρωσητωνφορολογικών
συστημάτωντωνκρατώνμελώνκαιτουσχετικούμέρους
πουαντιπροσωπεύει ,στοπλαίσιοτωνσυστημάτωναυτών,o
φόροςεπίτωνκερδώντωνεπιχειρήσεων .Επιβάλλεται ,
ωστόσο,ναυπάρξειεπαγρύπνισησεό,τιαφοράτονκίνδυνο
υπερβολικήςμετατόπισηςτωνφορολογικώνβαρώνπροςτους
ιδιώτεςηοποίαθαμπορούσε,τελικά,ναδιασπάσειτησυνοχή
τουκοινωνικούιστούστακράτημέλη.

Αριθ.C49/40 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 24.2.92
2.2.5.1.Κρίνεταιότιταφορολογικάμέτραπαροχήςκινή­
τρωνδενπαρουσιάζουνδιαφάνεια.Κρίνεταιαναγκαίονα
υπάρξειεπίβλεψηεκμέρουςτωνκοινοτικώναρχώνωςπρος
τονανταγωνισμόπουαντιπροσωπεύουν οικεκαλυμένεςμέσω
τουφορολογικούμηχανισμούεπιδοτήσεις .
2.2.5.2.Εφιστάταιεπίσηςηπροσοχήστησημασίαπου
αποδίδεταιστοναμηνπαραβλεφθείηεπίδρασηπουέχει
ηεπιλεκτικήδιαχείρισητηςφορολογίαςαπότιςεδαφικές
ενότητεςπουυπόκεινταισεκαθεστώςμεγαλύτερηςήμικρότε­
ρηςαυτονομίαςσταπλαίσιατωνκρατώνμελών.
2.2.6.HΟΚΕσυμμερίζεταιτιςανησυχίεςτηςΕπιτροπής
ωςπροςτουςκινδύνουςπλειοδοσίαςσεό,τιαφοράτηνελάτ­
τωσητηςφορολογίαςτωνεπιχειρήσεων ,υπότιςπλέονδιαφο­
ρετικέςκαιολιγότεροδιαφανείςμορφές,πουθαμπορούσενα
οδηγήσεισετροποποίησητηςκατανομήςτουφορολογικού
βάρουςστοεσωτερικόκάθεκράτουςμέλουςμεταξύτωνδια­
φόρωνφόρωνκαιεισφορών.
2.2.7.Γενικά,ηΟΚΕυπογραμμίζειότιηΝομισματική
Ένωσηπουθαοδηγούσεστηνάθικτησταθερότητατηςτιμής
συναλλάγματος ,θαμπορούσεναεξαλείψεικάθεδυνατότητα
αντισταθμιστικών προσαρμογώντωνφορολογικώνεισφορών
μετηχρησιμοποίηση τωνσυναλλαγματικών ισοτιμιών.
2.2.7.1.Hεπαγρύπνησησεό,τιαφοράτηχρησιμοποίηση
τουφορολογικούμηχανισμούκαθίσταταιεπομένωςπερισσό­
τεροεπιτακτική,δεδομένουότιγίνεταιπολύισχυρόςoπειρα­
σμόςγιατηνμέσωτηςφορολογίαςαντιστάθμισητωννομι­
σματικώνπεριορισμών .
2.2.8.HΟΚΕκρίνει,τέλος,ότιπρέπειναυπενθυμίσειτο
γεγονόςότιηδράσησυντονισμούσταπλαίσιατηςτήρησης
τηςαρχήςτηςεπικουρικότητας ,δενμπορείνασταματήσει
στασύνορατηςΕΟΚ.Oπροσανατολισμός αυτόςδενμπορεί
παράναενισχυθείαπότηδιαρκώςαυξανόμενηεπίδραση
τωνφορολογικώνμεταρρυθμίσεων στιςοποίεςεπιδίδονταιοι
μεγάλεςβιομηχανικέςτρίτεςχώρες.2.2.2.Hπραγματοποιηθείσα ήδησημαντικήμείωσητων
συντελεστώνφορολογίαςτωνεπιχειρήσεωνπουεφαρμόζουν
τακράτημέληκαιηπροσέγγισήτουςμειώνουντιςδυνατότη­
τεςστρεβλώσεωνπουμπορούνναπροέλθουναπόδιαφορετι­
κούςκανόνεςφορολογικήςβάσης.Αυτέςοιστρεβλώσεις
παραμένουνωστόσοσημαντικές .Γιατολόγοαυτό,θαπρέπει
ναδοθείπροσοχήστημεγαλύτερηδιαφάνειατωνκανόνων
φορολογικήςβάσης,ενόψειενδεχόμενηςεναρμόνισης .Θα
ήτανσκόπιμοηδιαφάνειααυτήνααφοράτοσύνολοτων
φορολογιώνεπίτωνκερδώντωνεπιχειρήσεων ,συμπεριλαμ­
βανόμενωνεκείνωντωνοποίωνηευθύνηανήκειστιςτοπικές
ήαποκεντρωμένες αρχές.
2.2.3.Hσυγκριτικήαπόδοσητουφόρουεπίτωνεταιρειών
απότοένακράτοςστοάλλο,εξαρτάταικαταρχήναπότη
δυνατότηταπραγματοποίησης κερδώντωνεπιχειρήσεωνκαι
απότοβαθμόαποδοτικότητάς τους:oαριθμόςκαιησπουδαι­
ότητατωνυποκειμένωνστοφόροεπιχειρήσεωνκαιησυμμε­
τοχήτουςστοακαθάριστοεγχώριοπροϊόν(ΑΕΠ)διαδραμα­
τίζουνεπίσηςκαθοριστικόρόλοσταέσοδαπουπροκύπτουν
απότοφόροεπίτωνεταιρειών.
2.2.4.Hεπίδρασητηςφορολογίαςτωνκερδώνστηνεπι­
λογήτουτόπουπραγματοποίησης επενδύσεωντωνεπιχειρή­
σεωνδενπρέπειναυπερβάλλεται :παρεμβαίνουνεπίσηςαπο­
φασιστικοίπαράγοντεςόπωςπ.χ.ηπολιτικήσταθερότητα ,η
σταθερότητατουνομίσματος,ηζωτικότητατωνχρηματαγο­
ρών,τοεργασιακόκόστος(πουαποτελείταιαπόαμέσουςκαι
εμμέσουςμισθούς),τοκοινωνικόκλίμα,τοκόστοςεφοδια­
σμούσεενέργειαήπρώτεςύλες,τοκόστοςτωνπιστώσεων,η
ύπαρξηορισμένωνυποδομών,ηελαστικότητατουεταιρικού
δικαίου...
2.2.5.Πρέπειόμωςναδοθείιδιαίτερηπροσοχήστιςδυνα­
τότητεςπουπαρέχονταιστακράτημέληναχρησιμοποιούν
μαζικάτοφορολογικόμηχανισμόγιαναευνοήσουντεχνητά
τηνανταγωνιστικότητα τωνεπιχειρήσεων .
Βρυξέλλες,18Δεκεμβρίου1991.
OΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
FrançoisSTAEDELIN