ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (ΕΚ) αριθ. 23/97 που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 14 Απριλίου 1997 για την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. . . ./97 του Συμβουλίου, της . . ., για την ενίσχυση της εποπτείας των δημοσιονομικών θέσεων και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (97/C 164/03)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 103 παράγραφος 5,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Γ της συνθήκης (2),

Εκτιμώντας:

(1) ότι το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης βασίζεται στο στόχο των υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου για την ενίσχυση των προϋποθέσεων για την εξασφάλιση σταθερότητας τιμών και την επίτευξη ισχυρής και βιώσιμης αύξησης που δημιουργεί θέσεις εργασίας 7

(2) ότι το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης αποτελείται από τον παρόντα κανονισμό, ο οποίος έχει ως στόχο την ενίσχυση της εποπτείας των δημοσιονομικών θέσεων και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. . . . του Συμβουλίου (3) ο οποίος έχει ως στόχο την επιτάχυνση και την διασαφήνιση της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, και από το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 1997 για το σύμφωνα σταθερότητας και ανάπτυξης (4), με το οποίο τα κράτη μέλη, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συμφώνησαν να υπάρξει αποφασιστικός πολιτικός προσανατολισμός με σκοπό τη συνεπή και έγκαιρη εφαρμογή της συνθήκης και του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης 7

(3) ότι στο τρίτο στάδιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ), τα κράτη μέλη υπόκεινται, σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ της συνθήκης, σε σαφή εκ της συνθήκης υποχρέωση να αποφεύγουν τα υπερβολικά ελλείμματα του ευρύτερου δημόσιου τομέα 7 ότι, βάσει του άρθρου 5 του πρωτοκόλλου αριθ. 11 της συνθήκης για ορισμένες διατάξεις που αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας, η παράγραφος 1 του άρθρου 104 Γ δεν εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο εάν δεν μεταβεί στο τρίτο στάδιο 7 ότι η υποχρέωση, βάσει του άρθρου 109 Ε παράγραφος 4, προσπάθειας αποφυγής των υπερβολικών ελλειμμάτων θα συνεχίσει να ισχύει και για το Ηνωμένο Βασίλειο 7

(4) ότι η προσήλωση στο μεσοπρόθεσμο στόχο των σχεδόν ισοσκελισμένων ή πλεονασματικών δημοσιονομικών θέσεων, για την οποία όλα τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει τη δέσμευση με βάση το προαναφερόμενο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το σύμφωνα σταθερότητας και ανάπτυξης, θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αντιμετωπίζουν τις κανονικές κυκλικές διακυμάνσεις, διατηρώντας ταυτόχρονα το δημόσιο έλλειμμα εντός της τιμής του πλαισίου αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ 7

(5) ότι αρμόζει να συμπληρωθεί η διαδικασία πολυμερούς εποπτείας που προβλέπεται στο άρθρο 103 παράγραφοι 3 και 4 με τη δημιουργία συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, μέσω του οποίου το Συμβούλιο θα εφιστά εγκαίρως την προσοχή ενός κράτους μέλους στην ανάγκη λήψης των απαραίτητων διορθωτικών δημοσιονομικών μέτρων για την αποφυγή υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος 7 ότι, σύμφωνα πάντα με το προαναφερθέν ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, όλα τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει την υποχρέωση να λαμβάνουν τα διορθωτικά μέτρα που κρίνουν αναγκαία για την εκπλήρωση των στόχων των οικείων προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης, όταν διαθέτουν στοιχεία που μαρτυρούν ότι έχουν σημειωθεί ή αναμένονται σημαντικές αποκλίσεις από το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο 7

(6) ότι η διαδικασία πολυμερούς εποπτείας του άρθρου 103 παράγραφοι 3 και 4 θα πρέπει επίσης να συνεχίσει να καλύπτει το σύνολο των οικονομικών εξελίξεων σε κάθε κράτος μέλος και στην Κοινότητα, καθώς και τη συμβατότητα των οικονομικών πολιτικών με τους γενικούς οικονομικούς προσανατολισμούς που αναφέρονται στο αρθρο 103 παράγραφος 2 7 ότι, για την παρακολούθηση των ανωτέρω εξελίξεων, είναι ενδεδειγμένη η παρουσίαση των στοιχείων υπό μορφή προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης 7

(7) ότι υπάρχει ανάγκη να αξιοποιηθεί η χρήσιμη εμπειρία που έχει αποκτηθεί από τα προγράμματα σύγκλισης κατά τα δύο πρώτα στάδια της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης 7

(8) ότι τα κράτη μέλη που υιοθετούν το ενιαίο νόμισμα, τα οποία στα εξής θα αναφέρονται ως «συμμετέχοντα κράτη μέλη», θα έχουν επιτύχει, σύμφωνα με το άρθρο 109 i, υψηλό βαθμό σταθερής σύγκλισης, και ιδίως σταθερή δημοσιονομική θέση 7 ότι η διατήρηση υγιούς δημοσιονομικής θέσης σε αυτά τα κράτη μέλη θα είναι αναγκαία για την εξασφάλιση σταθερότητας των τιμών και την ενίσχυση των προϋποθέσεων διαρκούς αύξησης της παραγωγής και της απασχόλησης 7 ότι τα συμμετέχοντα αυτά κράτη μέλη πρέπει να υποβάλουν μεσοπρόθεσμα προγράμματα, που εφεξής θα αποκαλούνται «προγράμματα σταθερότητας» 7 ότι πρέπει να ορισθεί το κύριο περιεχόμενο των προγράμματων αυτών 7

(9) ότι τα κράτη μέλη που δεν θα υιοθετήσουν το ενιαίο νόμισμα, τα οποία στο εξής θα αναφέρονται ως «μη συμμετέχοντα κράτη μέλη», θα πρέπει να συνεχίσουν τις πολιτικές επιδίωξης υψηλού βαθμού σταθερής σύγκλισης 7 ότι είναι ανάγκη αυτά τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να υποβάλουν μεσοπρόθεσμα προγράμματα, που εφεξής θα αποκαλούνται «προγράμματα σύγκλισης» 7 ότι πρέπει να ορισθεί το κύριο περιεχόμενο αυτών των προγραμμάτων σύγκλισης 7

(10) ότι τα νομίσματα των μη συμμετεχόντων κρατών που θα προσχωρούν στον νέο μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών, ο οποίος στο εξής θα αποκαλείται «ERM2» (5), θα έχουν μια κεντρική ισοτιμία ως προς το Ευρώ, παρέχοντας έτσι ένα σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της επάρκειας των πολιτικών τους 7 ότι, προκειμένου να επιτρέψουν την κατάλληλη εποπτεία από το Συμβούλιο, τα μη συμμετέχοντα κράτη που δεν έχουν προσχωρήσει στο ERM2 θα παρουσιάζουν μολαταύτα στα εθνικά τους προγράμματα σύγκλισης πολιτικής προσανατολισμένες προς την επίτευξη σταθερότητας, ώστε να αποφεύγονται οι άστοχες πραγματικές συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι υπερβολικές διακυμάνσεις των ονομαστικών συναλλαγματικών ισοτιμιών 7

(11) ότι η σταθερή σύγκλιση των βασικών οικονομικών μεγεθών αποτελεί προϋπόθεση για τη διαρκή σταθερότητα των συναλλαγματικών ισοτιμιών 7

(12) ότι είναι αναγκαίο να καταρτισθεί χρονοδιάγραμμα για την υποβολή των προγραμμάτων σταθερότητας και των προγράμματων σύγκλισης και των ενημερώσεών τους 7

(13) ότι, για την εξασφάλιση διαφάνειας και προϋποθέσεων για τεκμηριωμένη δημόσια συζήτηση, είναι αναγκαίο τα κράτη μέλη να ανακοινώνουν δημοσίως τα εθνικά τους προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης 7

(14) ότι το Συμβούλιο, κατά την εξέταση και παρακολούθηση των προγράμματων σταθερότητας και σύγκλισης, και ιδίως του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού τους στόχου ή της σχεδιαζόμενης πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του στόχου αυτού, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του τα συγκυριακά και διαρθρωτικά χαρακτηριστικά του κάθε κράτους μέλους 7

(15) ότι, στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις σημαντικές αποκλίσεις των δημοσιονομικών θέσεων από τους στόχους του σχεδόν πλήρους ισοσκελισμού ή της επίτευξης πλεονάσματος 7 ότι το Συμβούλιο θα πρέπει να απευθύνει εγκαίρως προειδοποίηση προκειμένου να μην καταστεί υπερβολικό το δημοσιονομικό έλλειμμα ενός κράτους μέλους 7 ότι, σε περίπτωση συνεχιζόμενων αποκλίσεων από τους δημοσιονομικούς στόχους, το Συμβούλιο θα πρέπει να ενισχύει και να ανακοινώνει δημοσίως τις συστάσεις του 7 ότι, για τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη, το Συμβούλιο μπορεί να προβαίνει σε συστάσεις για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την υλοποίηση των οικείων προγραμμάτων σύγκλισης 7

(16) ότι τόσο τα προγράμματα σύγκλισης όσο και τα προγράμματα σταθερότητας οδηγούν στην εκπλήρωση των προϋποθέσεων οικονομικής σύγκλισης που περιλαμβάνονται στο άρθρο 104 Γ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΤΜΗΜΑ 1

Σκοπός και ορισμοί

Άρθρο 1

Ο παρών κανονισμός καθορίζει τους κανόνες που διέπουν το περιεχόμενο, την υποβολή, την εξέταση και την παρακολούθηση των προγράμματων σταθερότητας και σύγκλισης στο πλαίσιο της πολυμερούς εποπτείας εκ μέρους του Συμβουλίου, ώστε να αποτρέπεται εγκαίρως η εμφάνιση υπερβολικών ελλειμμάτων του ευρύτερου δημόσιου τομέα και να ενισχύεται η εποπτεία και ο συντονισμός των οικονομικών πολιτικών.

Άρθρο 2

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ως «συμμετέχοντα κράτη μέλη» νοούνται εκείνα τα οποία υιοθετούν το ενιαίο νόμισμα σύμφωνα με τη συνθήκη, και ως «μη συμμετέχοντα κράτη μέλη» νοούνται εκείνα τα κράτη τα οποία δεν έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα.

ΤΜΗΜΑ 2

Προγράμματα σταθερότητας: Μια ουσιαστική βάση για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης και τη δημιουργία θέσεων εργασίας

Άρθρο 3

1. Κάθε συμμετέχον κράτος μέλος υποβάλλει στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή τα αναγκαία στοιχεία για την εντός τακτών διαστημάτων άσκηση πολυμερούς εποπτείας δυνάμει του άρθρου 103 της συνθήκης υπό μορφή «προγράμματος σταθερότητας», το οποίο παρέχει μια ουσιαστική βάση για την εξασφάλιση σταθερότητας τιμών και για την επίτευξη ισχυρής βιώσιμης ανάπτυξης, η οποία δημιουργεί θέσεις εργασίας.

2. Το πρόγραμμα σταθερότητας παρουσιάζει τα ακόλουθα στοιχεία:

α) το μεσοπρόθεσμο στόχο όσον αφορά τη σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική δημοσιονομική θέση και την πορεία προσαρμογής προς το δημοσιονομικό αυτόν στόχο όσον αφορά το πλεόνασμα/έλλειμμα του ευρύτερου δημοσίου τομέα και την αναμενόμενη πορεία του λόγου δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ 7

β) τις κυριότερες υποθέσεις για τις αναμενόμενες οικονομικές εξελίξεις και τις σημαντικές οικονομικές μεταβλητές που σχετίζονται με την υλοποίηση του προγράμματος σταθερότητας, όπως είναι η αύξηση του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) σε πραγματικούς όρους, η απασχόληση και ο πληθωρισμός 7

γ) περιγραφή των δημοσιονομικών και άλλων μέτρων οικονομικής πολιτικής που λαμβάνονται ή/και προτείνονται για την επίτευξη των στόχων του προγράμματος και, στην περίπτωση των κύριων δημοσιονομικών μέτρων, εκτίμηση των ποσοτικών τους επιπτώσεων στον προϋπολογισμό 7

δ) ανάλυση του κατά πόσον τυχόν μεταβολές των κύριων οικονομικών παραδοχών θα επηρεάζαν τη δημοσιονομική θέση και την κατάσταση του χρέους.

3. Τα στοιχεία για την πορεία του δημοσιονομικού πλεονάσματος/ελλείμματος και του δημοσίου χρέους ως ποσοστών του ΑΕΠ και οι κυριότερες οικονομικές υποθέσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχεία α) και β), καταρτίζονται σε ετήσια βάση και καλύπτουν, εκτός από το τρέχον και το προηγούμενο έτος, τουλάχιστον τα τρία επόμενα έτη.

Άρθρο 4

1. Τα προγράμματα σταθερότητας υποβάλλονται πριν από την 1η Μαρτίου 1999. Μετά την ημερομηνία αυτή, υποβάλλονται ενημερωμένα προγράμματα κάθε χρόνο, Ένα κράτος μέλος που υιοθετεί μεταγενέστερα το ενιαίο νόμισμα, υποβάλλει πρόγραμμα σταθερότητας εντός έξι μηνών από την απόφαση του Συμβουλίου για τη συμμετοχή του στο ενιαίο νόμισμα.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν δημοσίως τα προγράμματα σταθερότητας και τα ενημερωμένα προγράμματα τους.

Άρθρο 5

1. Με βάση τις εκτιμήσεις της Επιτροπής και της επιτροπής του άρθρου 109 Γ της συνθήκης, το Συμβούλιο εξετάζει, εντός του πλαισίου της βάσει του άρθρου 103 πολυμερούς εποπτείας, κατά πόσον ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος του προγράμματος σταθερότητας είναι συμβατός με το περιθώριο ασφαλείας, το οποίο απαιτείται προκειμένου να αποφευχθεί η εμφάνιση υπερβολικού ελλείμματος, αν το πρόγραμμα βασίζεται σε εύλογες οικονομικές παραδοχές και αν τα μέτρα που λαμβάνονται ή/και προτείνονται επαρκούν για την επίτευξη της επιδιωκόμενης πορείας προσαρμογής προς το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο.

Το Συμβούλιο εξετάζει, περαιτέρω, αν το περιεχόμενο των προγράμματων σταθερότητας διευκολύνει το στενότερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και το κατά πόσον οι οικονομικές πολιτικές του συγκεκριμένου κράτους μέλους είναι συνεπείς με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής.

2. Το Συμβούλιο εξετάζει το πρόγραμμα σταθερότητας που αναφέρεται στην παράγραφο 1 εντός δύο μηνών το αργότερο από την υποβολή του. Το Συμβούλιο, μετά από σύσταση της Επιτροπής και διαβούλευση με την επιτροπή του άρθρου 109 Γ, εκδίδει γνώμη για το πρόγραμμα σταθερότητας. Εάν το Συμβούλιο κρίνει, σύμφωνα με το άρθρο 103, ότι οι στόχοι και το περιεχόμενο του προγράμματος πρέπει να ενισχυθούν, το Συμβούλιο καλεί, με τη γνώμη που εκδίδει, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να προσαρμόσει το πρόγραμμά του.

3. Τα ενημερωμένα προγράμματα σταθερότητας εξετάζονται από την επιτροπή του άρθρου 109 Γ με βάση τις εκτιμήσεις της Επιτροπής 7 εάν είναι αναγκαίο, τα ενημερωμένα προγράμματα μπορούν επίσης να εξετάζονται από το Συμβούλιο, σύμφωνα με τη διαδικασία των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου.

Άρθρο 6

1. Στο πλαίσιο πολυμερούς εποπτείας σύμφωνα με το άρθρο 103 παράγραφος 3, το Συμβούλιο παρακολουθεί την εφαρμογή των προγραμμάτων σταθερότητας, με βάση τα στοιχεία που γνωστοποιούν τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και τις εκτιμήσεις της Επιτροπής και της επιτροπής του άρθρου 109 Γ, προκειμένου ιδίως να εντοπίσει τις πραγματικές ή αναμενόμενες σημαντικές αποκλίσεις της δημοσιονομικής θέσης από το μεσοπρόθεσμο στόχο ή από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξή του, όπως ορίζεται στο πρόγραμμα σταθερότητας για το δημοσιονομικό πλεόνασμα/έλλειμμα.

2. Εάν το Συμβούλιο διαπιστώσει σημαντική απόκλιση της δημοσιονομικής θέσης από το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο ή από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξή του, τότε, με σκοπό να προειδοποιήσει εγκαίρως προκειμένου να προληφθεί η εμφάνιση υπερβολικού ελλείμματος, απευθύνει σύσταση, σύμφωνα με το άρθρο 103 παράγραφος 4, στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, ώστε να λάβει τα αναγκαία μέτρα προσαρμογής.

3. Εάν το Συμβούλιο κατά την παρακολούθηση της κατάστασης κρίνει ότι η απόκλιση της δημοσιονομικής θέσης από το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο ή από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξή του συνεχίζεται ή επιδεινώνεται, τότε το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 103 παράγραφος 4, απευθύνει σύσταση στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να λάβει άμεσα διορθωτικά μέτρα και μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο αυτό, να ανακοινώσει δημοσίως τη σύστασή του.

ΤΜΗΜΑ 3

Προγράμματα σύγκλισης: Μια ουσιαστική βάση για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης και τη δημιουργία θέσεων εργασίας

Άρθρο 7

1. Κάθε μη συμμετέχον κράτος μέλος υποβάλλει στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή τα αναγκαία στοιχεία για την εντός τακτών διαστημάτων άσκηση πολυμερούς εποπτείας δυνάμει του άρθρου 103 υπό μορφή «προγράμματος σύγκλισης» που παρέχει μια ουσιαστική βάση για την εξασφάλιση σταθερότητας τιμών και για την επίτευξη ισχυρής βιώσιμης αύξησης η οποία δημιουργεί θέσεις εργασίας.

2. Το πρόγραμμα σύγκλισης παρουσιάζει τα ακόλουθα στοιχεία, ιδίως σχετικά με τις μεταβλητές που σχετίζονται με τη σύγκλιση:

α) το μεσοπρόθεσμο στόχο όσον αφορά την σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική δημοσιονομική θέση και την πορεία προσαρμογής προς το δημοσιονομικό αυτόν στόχο όσον αφορά το πλεόνασμα/έλλειμμα του ευρύτερου δημοσίου τομέα και την αναμενόμενη πορεία του λόγου δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ 7 τους μεσοπρόθεσμους στόχους της νομισματικής πολιτικής 7 τη σχέση των στόχων αυτών με τη σταθερότητα των τιμών και των συναλλαγματικών ισοτιμιών 7

β) τις κυριότερες υποθέσεις για τις αναμενόμενες οικονομικές εξελίξεις και τις σημαντικές οικονομικές μεταβλητές που σχετίζονται με την υλοποίηση του προγράμματος σύγκλισης, όπως είναι η αύξηση του ΑΕΠ σε πραγματικούς όρους, η απασχόληση και ο πληθωρισμός 7

γ) περιγραφή των δημοσιονομικών και άλλων μέτρων οικονομικής πολιτικής που λαμβάνονται ή και προτείνονται για την επίτευξη των στόχων του προγράμματος και, στην περίπτωση των κύριων δημοσιονομικών μέτρων, εκτίμηση των ποσοτικών τους επιπτώσεων στον προϋπολογισμό 7

δ) ανάλυση του κατά πόσον τυχόν μεταβολές των κύριων οικονομικών παραδοχών θα επηρεάζαν τη δημοσιονομική θέση και την κατάσταση του χρέους.

3. Τα στοιχεία για την πορεία του δημοσιονομικού πλεονάσματος/ελλείμματος και του δημόσιου χρέους ως ποσοστών του ΑΕΠ και οι κυριότερες οικονομικές παραδοχές που αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχεία α) και β), καταρτίζονται σε ετήσια βάση και καλύπτουν, εκτός από το τρέχον και το προηγούμενο έτος, τουλάχιστον τα τρία επόμενα έτη.

Άρθρο 8

1. Τα προγράμματα σύγκλισης υποβάλλονται πριν από την 1η Μαρτίου 1999. Μετά την ημερομηνία αυτή, υποβάλλονται ενημερωμένα προγράμματα κάθε χρόνο.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν δημοσίως τα προγράμματα σύγκλισης και τα ενημερωμένα προγράμματά τους.

Άρθρο 9

1. Με βάση τις εκτιμήσεις της Επιτροπής και της επιτροπής του άρθρου 109 Γ της συνθήκης, το Συμβούλιο εξετάζει, εντός του πλαισίου της βάσει του άρθρου 103 πολυμερούς εποπτείας, κατά πόσον ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος του προγράμματος σύγκλισης είναι συμβατός με το περιθώριο ασφαλείας το οποίο απαιτείται προκειμένου να αποφευχθεί η εμφάνιση υπερβολικού ελλείμματος, αν το πρόγραμμα βασίζεται σε εύλογες οικονομικές παραδοχές και αν τα μέτρα που λαμβάνονται ή προτείνονται επαρκούν για την επίτευξη της επιδιωκόμενης πορείας προσαρμογής προς το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο και την επίτευξη σταθερής σύγκλισης.

Το Συμβούλιο εξετάζει περαιτέρω αν το περιεχόμενο του προγράμματος σύγκλισης διευκολύνει το στενότερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και το κατά πόσον οι οικονομικές πολιτικές του συγκεκριμένου κράτος μέλους είναι συνεπείς με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής.

2. Το Συμβούλιο εξετάζει το πρόγραμμα σύγκλισης που αναφέρεται στην παράγραφο 1 εντός δύο μηνών το αργότερο από την υποβολή του. Το Συμβούλιο, μετά από σύσταση της Επιτροπής και διαβούλευση με την επιτροπή του άρθρου 109 Γ, εκδίδει γνώμη για το πρόγραμμα σύγκλισης. Εάν το Συμβούλιο κρίνει, σύμφωνα με το άρθρο 103, ότι οι στόχοι και το περιεχόμενο του προγράμματος πρέπει να ενισχυθούν, το Συμβούλιο καλεί, με τη γνώμη που εκδίδει, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να προσαρμόσει το πρόγραμμά του.

3. Τα ενημερωμένα προγράμματα σύγκλισης εξετάζονται από την επιτροπή του άρθρου 109 Γ με βάση τις εκτιμήσεις της Επιτροπής 7 εάν είναι αναγκαίο, τα ενημερωμένα προγράμματα μπορούν επίσης να εξετάζονται από το Συμβούλιο, σύμφωνα με τη διαδικασία των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου.

Άρθρο 10

1. Στο πλαίσιο πολυμερούς εποπτείας σύμφωνα με το άρθρο 103 παράγραφος 3, το Συμβούλιο παρακολουθεί την εφαρμογή των προγραμμάτων σύγκλισης, με βάση τα στοιχεία που παρέχουν τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο α) του παρόντος κανονισμού και τις εκτιμήσεις της Επιτροπής και της επιτροπής του άρθρου 109 Γ, προκειμένου ιδίως να εντοπίσει τις πραγματικές ή αναμενόμενες σημαντικές αποκλίσεις της δημοσιονομικής θέσης από το μεσοπρόθεσμο στόχο ή από την πορεία προσαρμογής για την επιτευξή του, όπως ορίζεται στο πρόγραμμα σύγκλισης για το δημοσιονομικό πλεόνασμα/έλλειμμα.

Επιπλέον, το Συμβούλιο παρακολουθεί τις οικονομικές πολιτικές των μη συμμετεχόντων κρατών μελών, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους των προγραμμάτων σύγκλισης, προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι οι πολιτικές τους κατευθύνονται προς τη σταθερότητα και να αποφευχθούν, κατ' αυτόν τον τρόπο, οι άστοχες πραγματικές συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι υπερβολικές διακυμάνσεις των ονομαστικών συναλλαγματικών ισοτιμιών.

2. Εάν το Συμβούλιο διαπιστώσει σημαντική απόκλιση της δημοσιονομικής θέσης από το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο ή από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξή του, τότε, με σκοπό να προειδοποιήσει εγκαίρως προκειμένου να προληφθεί η εμφάνιση υπερβολικού ελλείμματος, απευθύνει σύσταση, σύμφωνα με το άρθρο 103 παράγραφος 4 στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος ώστε να λάβει τα αναγκαία μέτρα προσαρμογής.

3. Εάν το Συμβούλιο, κατά την παρακολούθηση της κατάστασης, κρίνει ότι η απόκλιση της δημοσιονομικής θέσης από το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο ή από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξή του συνεχίζεται ή επιδεινώνεται, τότε το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 103 παράγραφος 4, απευθύνει σύσταση στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να λάβει άμεσα διορθωτικά μέτρα και μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο αυτό, να ανακοινώσει δημόσια τη σύστασή του.

ΤΜΗΜΑ 4

Κοινές διατάξεις

Άρθρο 11

Στα πλαίσια της πολυμερούς εποπτείας που περιγράφεται στον παρόντα κανονισμό, το Συμβούλιο θα προβεί στη συνολική αξιολόγηση που προβλέπεται στο άρθρο 103 παράγραφος 3.

Άρθρο 12

Σύμφωνα με το άρθρο 103 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου και η Επιτροπή περιλαμβάνουν, στις εκθέσεις τους προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα αποτελέσματα της πολυμερούς εποπτείας που ασκείται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 13

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Ιουλίου 1998.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

. . .

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ αριθ. C 368 της 6. 12. 1996, σ. 9.

(2) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 1996 (ΕΕ αριθ. C 380 της 16. 12. 1996, σ. 28), κοινή θέση του Συμβουλίου, της 14ης Απριλίου 1997, και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της . . . (δεν δημοσιεύθηκε ακόμα στην Επίσημη Εφημερίδα).

(3) Δεν δημοσιεύτηκε ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα.

(4) Δεν δημοσιεύτηκε ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα.

(5) Βλέπε ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 1997, για το νέο μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών (δεν δημοσιεύτηκε ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα).

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 18 Οκτωβρίου 1996, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο την ανωτέρω πρόταση κανονισμού η οποία βασίζεται στο άρθρο 103 παράγραφος 5 της συνθήκης ΕΚ.

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην πρώτη του ανάγνωση, γνωμοδότησε στις 28 Νοεμβρίου 1996.

Στις 20 Μαρτίου 1997 η Επιτροπή υπέβαλε τροποποιημένη πρόταση δυνάμει του άρθρου 189α παράγραφος 2 της συνθήκης. Στην τροποποιημένη αυτή πρόταση λαμβάνεται υπόψη η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και οι προτεινόμενες τροπολογίες, τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δουβλίνου και τα αποτελέσματα της ομάδας εργασίας ΟΝΕ του Συμβουλίου επί της αρχικής πρότασης.

3. Στις 14 Απριλίου 1997, το Συμβούλιο καθόρισε κοινή θέση δυνάμει του άρθρου 189α της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ

Σκοπός της ανωτέρω πρότασης κανονισμού είναι η καθιέρωση συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης προκειμένου να εντοπίζονται στο αρχικό στάδιο οι σημαντικές αποκλίσεις από τους μεσοπρόθεσμους δημοσιονομικούς στόχους για δημοσιονομικές θέσεις πλησίον της ισορροπίας ή πλεονασματικές, τους οποίους έχουν δεσμευθεί να επιδιώξουν όλα τα κράτη μέλη. Αυτό το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να λαμβάνουν αμελλητί τις αναγκαίες διορθωτικές δημοσιονομικές δράσεις μόλις λαμβάνουν πληροφορίες που αναφέρουν σημαντικές αποκλίσεις της δημοσιονομικής θέσης από το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο και την πορεία προσαρμογής προς αυτόν, με σκοπό την αποφυγή δημιουργίας υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος.

Προς το σκοπό αυτό, η κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο υπογραμμίζει ιδιαίτερα τα περιεχόμενα, το χρονοδιάγραμμα και τις απαιτήσεις δημοσίευσης όσον αφορά:

- προγράμματα σταθερότητας που πρέπει να υποβάλουν τα κράτη μέλη που υιοθετούν το ενιαίο νόμισμα,

- προγράμματα σύγκλισης που πρέπει να υποβάλουν τα κράτη μέλη που δεν θα υιοθετήσουν το ενιαίο νόμισμα.

Τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αποτελούν μια σημαντική βάση για τη σταθερότητα των τιμών και την ισχυρή αειφόρο μεγέθυνση η οποία οδηγεί στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Η κοινή θέση βασίζεται στην εμπειρία που αποκτήθηκε στη διάρκεια των δύο πρώτων σταδίων της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) από τα προγράμματα σύγκλισης. Στο τρίτο στάδιο της ΟΝΕ, τα κράτη μέλη έχουν σαφή υποχρέωση δυνάμει της συνθήκης να αποφύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα (1).

Η προσχώρηση στο στόχο των υγιών δημοσιονομικών και σχεδόν ισοσκελισμένων ή πλεονασματικών θέσεων θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αντιμετωπίζουν τις κανονικές κυκλικές διακυμάνσεις διατηρώντας ταυτόχρονα το δημόσιο έλλειμμα εντός της τιμής αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ. Για το λόγο αυτό, τα προγράμματα σταθερότητας και τα προγράμματα σύγκλισης πρέπει να παρέχουν ιδίως λεπτομέρειες ως προς το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο και την πορεία προσαρμογής προς αυτόν, συμπεριλαμβανομένης και της αναμενόμενης πορείας του δείκτη του συνολικού δημοσίου χρέους, ως προς τις κυριότερες οικονομικές παραδοχές και ως προς τα δημοσιονομικά και άλλα μέτρα οικονομικής πολιτικής που λαμβάνονται ή προτείνονται για την επίτευξη του στόχου. Θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνουν ανάλυση του κατά πόσον μεταβολές των κύριων οικονομικών παραδοχών θα επηρεάζαν τη δημοσιονομική θέση και την κατάσταση του χρέους.

Επιπλέον τα προγράμματα σύγκλισης πρέπει να περιλαμβάνουν πληροφορίες ως προς τους μεσοπρόθεσμους στόχους της νομισματικής πολιτικής και τη σχέση τους με τη σταθερότητα των τιμών και των ισοτιμιών.

Κατά συνέπεια, θα δημιουργηθεί ένα ενιαίο σύνολο κανόνων για την αποτελεσματική εποπτεία από το Συμβούλιο και την Επιτροπή των δημοσιονομικών θέσεων των κρατών μέλων και θα καθιερωθεί ένα κατάλληλο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

Στην κοινή θέση του Συμβουλίου λαμβάνεται υπόψη, εάν όχι κυριολεκτικώς τουλάχιστον ουσιαστικώς, ένας αριθμός σημαντικών τροπολογιών που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη γνωμοδότησή του, οι περισσότερες των οποίων περιλαμβάνονται και στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής:

- Το άρθρο 1 της κοινής θέσης καθορίζει το σκοπό της ρύθμισης αυτής σύμφωνα με την τροπολογία αριθ. 18, όπως πρότεινε το Κοινοβούλιο στη γνωμοδότησή του.

- Σύμφωνα με την τροπολογία αριθ. 21, τα προγράμματα σύγκλισης και σταθερότητας πρέπει να περιλαμβάνουν αξιολόγηση των ποσοτικών συνεπειών των δημοσιονομικών μέτρων που έχουν ληφθεί για την επίτευξη των στόχων των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των προγράμματων [βλέπε άρθρα 3 και 7 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της κοινής θέσης].

- Η πρώτη παράγραφος του αιτιολογικού της κοινής θέσης αναφέρει ότι το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης βασίζεται στο στόχο της υγιούς δημοσιονομικής κατάστασης ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων σταθερότητας των τιμών και ισχυρής αειφόρου μεγέθυνσης η οποία οδηγεί στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Αυτό ανταποκρίνεται, μολονότι εν συντομία, στις βασικές ανησυχίες του Κοινοβουλίου που διατυπώνονται στις τροπολογίες αριθ. 1 και αριθ. 59. Με το ίδιο πνεύμα, οι υπότιτλοι των τμημάτων 2 και 3 της κοινής θέσης χαρακτηρίζουν τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης ως μια σημαντικότατη βάση για την αειφόρο μεγέθυνση και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

- Το άρθρο 11 προβλέπει την αξιολόγηση από το Συμβούλιο των οικονομικών εξελίξεων στην Κοινότητα τις οποίες συνεπάγονται τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Το άρθρο αυτό αντικατοπτρίζει, με διαφορετική διατύπωση, την ουσία της τροπολογίας αριθ. 31, καθώς και του άρθρου 103 παράγραφος 3 της συνθήκης.

Αντιθέτως, το Συμβούλιο δεν δέχθηκε να περιλάβει στην κοινή του θέση άλλες τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο:

- διότι θα συνεπάγονται τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού πέραν του συγκεκριμένου σκοπού και της νομικής βάσης του (π.χ. ιδιαίτερα τις τροπολογίες αριθ. 16, αριθ. 17 και αριθ. 22, όπου αναφέρεται η συνέχιση του Ταμείου Συνοχής, τις τροπολογίες αριθ. 11 και αριθ. 32, όπου αναφέρεται η χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας ή τις τροπολογίες αριθ. 10 και αριθ. 63, όπου αναφέρονται άλλοι στόχοι της συνθήκης πλήν των σχετικών με το συγκεκριμένο κανονισμό),

- διότι θα είναι ασυμβίβαστοι με τις διαδικαστικές διατάξεις της συνθήκης στο μέτρο που επιχειρούν την τροποποίηση των αντίστοιχων ρόλων των θεσμικών οργάνων δυνάμει της συνθήκης (π.χ. τροπολογία αριθ. 70 περί ρήτρας αναθεώρησης και τροπολογίες αριθ. 26, αριθ. 29 και αριθ. 30 περί προηγούμενης ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όταν το Συμβούλιο σκοπεύει να καλέσει ένα κράτος μέλος να προσαρμόσει το πρόγραμμα σταθερότητας και σύγκλισης βάσει των άρθρων 5 παράγραφος 2 και 9 παράγραφος 2 του κανονισμού),

- διότι θα ανέτρεπαν την εύθραυστη ισορροπία της συνολικής αξιολόγησης των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης, δίδοντας ιδιαίτερο βάρος σε συγκεκριμένες έννοιες της οικονομικής ανάλυσης (π.χ. τροπολογίες αριθ. 4, αριθ. 66, αριθ. 67 και αριθ. 68, που αναφέρονται ειδικότερα στις κρατικές επενδύσεις ή τροπολογία αριθ. 62, η οποία αναφέρεται ειδικότερα στην κυκλική ουδετερότητα).

Συγκρινόμενη με την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής, η κοινή θέση του Συμβουλίου, εκτός από μικρές συντακτικές αλλαγές, ειδικότερα στις παραγράφους του αιτιολογικού, περιλαμβάνει ιδιαίτερα τις ακόλουθες τροποποιήσεις:

- εισάγει την ημερομηνία της 1ης Μαρτίου 1999 (αντί εκείνης της 1ης Ιανουαρίου 1999) ως τελικής προθεσμίας υποβολής των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης (βλέπε άρθρα 4 παράγραφος 1 και 8 παράγραφος 1 της κοινής θέσης). Τούτο θα δώσει στα κράτη μέλη περισσότερο χρόνο για την προετοιμασία της υποβολής των προγραμμάτων τους,

- προσθέτει το στοιχείο ότι τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αποτελούν μια σημαντικότατη βάση για τη σταθερότητα των τιμών και την ισχυρή αειφόρο μεγέθυνση που οδηγεί στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης,

- διαγράφει την απαίτηση, που προτείνει η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της [άρθρα 3 παράγραφος 2 στοιχείο ε) και 7 παράγραφος 2 στοιχείο ε)] για τα κράτη μέλη να περιλάβουν, στα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, πληροφορίες σχετικά με τη δέσμευσή τους να λάβουν τα αναγκαία πρόσθετα μέτρα προκειμένου να αποφευχθούν οι παρεκκλίσεις από το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Η δέσμευση αυτή θα περιληφθεί στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης,

- προσδιορίζει ότι το Συμβούλιο θα παρακολουθεί τις οικονομικές πολιτικές των μη συμμετεχόντων κρατών μελών με βάση τους στόχους του προγράμματος σύγκλισής τους, ιδίως προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι πολιτικές τους προσανατολίζονται προς τη σταθερότητα και ότι αποφεύγονται με τον τρόπο αυτό οι άστοχες πραγματικές συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι υπερβολικές διακυμάνσεις των ονομαστικών συναλλαγματικών ισοτιμιών (βλέπε άρθρο 10 παράγραφος 1 και τις σχετικές παραγράφους 10 και 11 του αιτιολογικού της κοινής θέσης).

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Το Συμβούλιο εκτιμά ότι:

- η κοινή του θέση συμμορφούται πλήρως με το αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δουβλίνου για την προετοιμασία ειδικού κανονισμού περί ενίσχυσης της επιτήρησης των δημοσιονομικών θέσεων των κρατών μελών με τη θέσπιση ενός κατάλληλου συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης ως τμήματος του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης,

- στην κοινή θέση λαμβάνεται υπόψη η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και περιλαμβάνει αριθμό σημαντικών συγκεκριμένων τροπολογιών που προτείνει το Κοινοβούλιο,

- οι τροπολογίες που περιέχονται στην κοινή του θέση συγκρινόμενες με την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής δεν είναι ουσιαστικές και θα διευκολύνουν την ερμηνεία και την εφαρμογή του κανονισμού αυτού.

(1) Δυνάμει του άρθρου 7 του πρωτοκόλλου αριθ. 11, η υποχρέωση αυτή δεν εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκτός και εάν εισέλθει στο τρίτο στάδιο. Η υποχρέωση βάσει του άρθρου 109ε παράγραφος 4 για προσπάθεια αποφυγής των υπερβολικών ελλειμμάτων θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο.