Α4-0364/96

Ψήφισμα για την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την επανεξέταση της κοινοτικής στρατηγικής διαχείρισης των αποβλήτων και το σχέδιο ψηφίσματος του Συμβουλίου για την πολιτική στον τομέα των αποβλήτων (COM(96)0399 - C4-0453/96)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την επανεξέταση της κοινοτικής στρατηγικής διαχείρισης των αποβλήτων και το σχέδιο ψηφίσματος του Συμβουλίου για την πολιτική στον τομεά των αποβλήτων COM(96)0399 C4- 0453/96,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (Α4-0364/96),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι ούτε η υπό εξέταση ανακοίνωση ούτε το σχέδιο ψηφίσματος του Συμβουλίου εκφράζουν μια σαφή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση της ποσότητας αποβλήτων στην επικράτεια της Ένωσης, ενώ αυτό αποτελεί απόλυτη ανάγκη,

1. διαπιστώνει ότι, σε σχέση με την εγκριθείσα κοινοτική στρατηγική για τη διαχείριση των αποβλήτων που περιλαμβάνεται στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου του 1990, η υπό εξέταση ανακοίνωση δεν περιέχει κατ' ουσίαν καμία νέα πρόταση που να βασίζεται στις εμπειρίες που αποκτήθηκαν κατά τα τελευταία έτη και να προσανατολίζεται προς το μέλλον, με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνεται ο στόχος της για επανεξέταση και περαιτέρω ανάπτυξη της έως τώρα ακολουθούμενης κοινοτικής πολιτικής στον τομέα των αποβλήτων[semigr ]

2. ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει, κατά τη διάρκεια του 1997, πρόγραμμα δράσης της Κοινότητας για τη διαχείριση των αποβλήτων σύμφωνα με το άρθρο 130Σ παρ. 3 της Συνθήκης ΕΚ, στο οποίο να παρουσιάζονται οι στόχοι και τα μέτρα προτεραιότητας στον τομέα της πολιτικής για τα απόβλητα[semigr ]

3. ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει προσεχώς προτάσεις για μια σχεδιασμένη περαιτέρω ανάπτυξη των συναφών τομέων περιβαλλοντικής πολιτικής σύμφωνα με το άρθρο 130Σ παρ. 3 της Συνθήκης ΕΚ, υπό μορφήν προγράμματος δράσης, βάσει του οποίου οι στόχοι και τα μέτρα προτεραιότητας θα αποφασίζονται από κοινού από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 189Β της Συνθήκης ΕΚ[semigr ]

4. καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να τροποποιήσουν το σχέδιο ψηφίσματος του Συμβουλίου κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να δημιουργηθεί πραγματική στρατηγική που να βασίζεται στην αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης και στο πλαίσιο αυτό:

α) να εκπονήσει πραγματική στρατηγική στον τομέα των αποβλήτων, που να συμβιβάζεται με την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης (η εκμετάλλευση πόρων από τις σημερινές γενεές δεν πρέπει να αποτελέσει απειλή για την κατανάλωση πόρων από τις μελλοντικές γενεές), και που να τηρεί την ιεραρχία της πρόληψης, επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης, ανάκτησης υλικών, της ενεργειακής ανάκτησης και της τελικής εξάλειψης αποβλήτων, και να υποβάλει προτάσεις για τη βέλτιστη εφαρμογή της ιεραρχικής σειράς μέσω της εκπόνησης αναλύσεων κύκλου ζωής

β) να θυμηθεί τους στόχους του Πέμπτου Περιβαλλοντικού Προγράμματος Δράσης του 1992 για το έτος 2000, ότι θα επιτευχθεί ποσοστό 50% ανακύκλωσης/επαναχρησιμοποίησης χαρτιού, γυαλιού και πλαστικών υλών (κατά μέσον όρο σε επίπεδο ΕΕ) και ότι θα επιτευχθεί σταθεροποίηση της παραγωγής αποβλήτων ύψους 300 χλγρ. κατά κεφαλήν ανά έτος έως το έτος 2000 (1985, κατά μέσον όρο σε επίπεδο ΕΕ) και ότι η ίδια θα προτείνει νέα μέτρα για την επίτευξη των στόχων αυτών[semigr ]

γ) να επιβεβαιώσει ότι απόβλητα που προορίζονται για επαναχρησιμοποίηση ή ανακύκλωση συνιστούν προϊόντα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, η ελεύθερη διακίνηση των οποίων επιτρέπεται μόνο με σκοπό να εφαρμοσθεί η μορφή επεξεργασίας με την οποία επιτυγχάνεται η καλύτερη προστασία του περιβάλλοντος[semigr ]

δ) να θεσπίσει μέτρα για την εισαγωγή ενιαίων φόρων επί της διάθεσης ακίνδυνων για το περιβάλλον αποβλήτων και για ασφαλή καύση και ως εκ τούτου να παρεμποδίσει το «περιβαλλοντικό ντάμπιγκ»[semigr ]

ε) να εξετάσει την αποτέφρωση χωρίς επαρκή ενεργειακή ανάκτηση ως μορφή τελικής εξάλειψης αποβλήτων[semigr ]

στ) να αποφευχθεί «ο τουρισμός των αποβλήτων»[semigr ]

ζ) να επιτευχθεί στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας συγκεκριμένος προσδιορισμός της έννοιας «απόβλητα» αφενός και της έννοιας «προϊόν» αφετέρου, βασιζόμενος στις σχετικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (υποθέσεις Zanetti και Wallonia)[semigr ]

η) να υποβάλει προτάσεις ούτως ώστε οι εγκαταστάσεις διαχείρισης και αξιοποίησης των αποβλήτων να ανταποκριθούν σε αυστηρές περιβαλλοντικές ελάχιστες απαιτήσεις, προκειμένου με τον τρόπο αυτό να αποφευχθούν οι μεταφορές αποβλήτων καθώς και η υπονόμευση της αρχής της εγγύτητας[semigr ]

θ) να υποβάλει νέα πρόταση σχετικά με την απόρριψη αποβλήτων, που να ισχύει για όλη την Κοινότητα και να απαγορεύει τη «συνδιάθεση» (δηλαδή τη διάθεση από κοινού επικινδύνων και μη επικινδύνων αποβλήτων)[semigr ]

ι) να αναγνωρίσει το σημαντικό ρόλο των περιφερειακών αρχών και την ευθύνη τους όσον αφορά τον σχεδιασμό των προγραμμάτων διαχείρισης των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων διαχωρισμού στην πηγή, στο μέτρο που ο ρόλος αυτός τους έχει ανατεθεί βάσει του εθνικού δικαίου, και διάθεσης βάσει της αρχής της εγγύτητας[semigr ]

ια) να προωθήσει την δημιουργία αγοράς για την επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων, υποβάλλοντας προτάσεις για την επιβολή φόρου σε «παρθένες» πρώτες ύλες, και την εσωτερικοποίηση διαχείριση των περιβαλλοντικών δαπανών, προκειμένου να τηρηθεί η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» καθώς και η αρχή της πρόληψης της ρύπανσης στην πηγή. Επίσης θα πρέπει να υποβληθούν προτάσεις για την καθιέρωση κοινού, ελάχιστου φόρου επί των αποβλήτων, φόρου επί των συσκευασιών, φόρου επί των χλωριούχων διαλυτών και των βαρέων μετάλλων[semigr ]

ιβ) να υποβάλει προτάσεις για τη μείωση των ποσοτήτων αποβλήτων καθώς επίσης για τον περιορισμό της παρουσίας επικινδύνων ουσιών στα απόβλητα, όπως του χλωρίου, του υδραργύρου, του πολυβινυλοχλωριδίου, του καδμίου και άλλων βαρέων μετάλλων[semigr ]

ιγ) να καθορίσει στόχους ενόψει της μείωσης της ποσότητας αποβλήτων, και μάλιστα στόχους που θα πρέπει ανά διετία να αξιολογούνται ως προς το αποτέλεσμά τους και να αναπροσαρμόζονται[semigr ]

ιδ) να προωθήσει την έρευνα για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων, την επαναχρησιμοποίηση και τη διαχείριση αποβλήτων με συγχρηματοδότηση μέσω του τετάρτου Προγράμματος Πλαισίου, δοκιμαστικών σχεδίων στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE καθώς και μέσω των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής[semigr ]

ιε) στο πλαίσιο των αρμοδίων οργάνων (ΟΟΣΑ, Σύμβαση της Βασιλείας) να συμβάλει όσο το δυνατό συντομότερα στην επίλυση αμφισβητουμένων ζητημάτων όσον αφορά τους προσδιορισμούς αποβλήτων/δευτερευουσών πρώτων υλών, επικινδύνων/μη επικινδύνων αποβλήτων και επαναχρησιμοποίησης/εξάλειψης[semigr ] οι προσδιορισμοί αυτοί θα πρέπει όσο το δυνατόν συντομότερα να ενσωματωθούν πλήρως στη νομοθεσία της Ένωσης και των κρατών μελών της στον τομέα των αποβλήτων[semigr ]

ιστ) καλεί επιτακτικά την Επιτροπή να προτείνει όσο το δυνατόν συντομότερα οδηγία σχετικά με την ευθύνη ως προς το περιβάλλον[semigr ]

ιζ) να χρησιμοποιήσει το δικαίωμά της να λαμβάνει πρωτοβουλίες για να υποβάλλει προτάσεις σχετικά με την απαγόρευση της απόρριψης αποβλήτων στη θάλασσα και να αναπτύξει δραστηριότητες για την υπεράσπιση της ίδιας αρχής σε διεθνείς οργανισμούς[semigr ]

ιη) να ζητήσει αναφορά από τα κράτη μέλη σχετικά με τα προγράμματα διαχείρισης αποβλήτων, τα οποία τα κράτη είναι υποχρεωμένα να εκπονήσουν και να εφαρμόσουν από το 1975, και κατόπιν τούτου να εκπονήσει πριν από το έτος 1998 έκθεση σχετικά με το κατά πόσο τα εν λόγω σχέδια ανταποκρίνονται στους στόχους της περιβαλλοντικής πολιτικής.

ιθ) να υποβάλει κατά προτίμηση νομοθετικές προτάσεις για νέα ρεύματα αποβλήτων προτεραιότητας, αντί να πραγματοποιήσει τα σχέδιά της για την εφαρμογή εθελοντικών συμφωνιών, και καλεί την Επιτροπή να υποβάλει όσο το δυνατόν συντομότερα οδηγίες με τα ακόλουθα θέματα: χρησιμοποιημένα επίσωτρα, οχήματα προς απόσυρση, νοσοκομειακά απορρίμματα, υλικά κατεδαφίσεων ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά απόβλητα, οικοδομικά απορρίμματα και μικρές ποσότητες επικινδύνων αποβλήτων στο ρεύμα οικιακών αποβλήτων, με βάση την ευθύνη των παραγωγών[semigr ]

κ) να εφαρμόσει κατά τρόπο συγκεκριμένο και ενιαίο την αρχή της κατανομής ευθυνών στη διαχείριση των αποβλήτων, βάσει της οποίας όλα τα πρόσωπα, δημόσια και ιδιωτικά, θα πρέπει να έχουν ρόλο στη διαχείριση των αποβλήτων[semigr ]

κα) ζητεί επιτακτικά από την Επιτροπή να τηρήσει τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από την οδηγία για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας (94/62/ΕΚ) και να υποβάλει πριν από το τέλος του 1996 οδηγία σχετικά με τη σήμανση των συσκευασιών, που να προβλέπει την υποχρεωτική δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης ή ανακύκλωσης, σαφή σύμβολα και υποχρεωτική ένδειξη των «ανακυκλωμένων συστατικών συσκευασίας»[semigr ]

κβ) ζητεί από την Επιτροπή να συνεχίσει τις εργασίες της όσον αφορά τη στρατηγική για τα μολυσμένα εδάφη και να προτείνει οδηγία πλαίσιο για την οικολογική χρήση του εδάφους[semigr ]

κγ) καλεί την Επιτροπή να υποβάλει εντός του πρώτου εξαμήνου του 1997 οδηγία σχετικά με την αποτέφρωση ακίνδυνων αποβλήτων για να αναπροσαρμοσθούν οι οδηγίες 89/369/ΕΚ, 89/429/ΕΚ σχετικά με την καύση αστικών αποβλήτων ώστε να επιβάλουν τα ίδια επίπεδα εκπομπών διοξινών όπως αυτά που προβλέπει η οδηγία για την αποτέφρωση επικινδύνων ουσιών, προκειμένου να επιτευχθεί η μείωση κατά 90% των εκπομπών διοξινών στην ΕΕ έως το έτος 2005 όπως απαιτείται στο Πέμπτο Πρόγραμμα Δράσης[semigr ]

κδ) καλεί επιτακτικά την Επιτροπή να τηρήσει την υποχρέωσή της που απορρέει από την οδηγία για την αποτέφρωση των επικίνδυνων αποβλήτων (94/67/ΕΟΚ) να υποβάλει πριν από το τέλος του 1996 οδηγία σχετικά με λύματα από επικίνδυνα απόβλητα, προκειμένου να προληφθεί το ενδεχόμενο επικίνδυνες ουσίες να καταλήγουν στο υδάτινο σύστημα[semigr ]

5. Πιστεύει ότι η πολιτική της Ένωσης στον τομέα των αποβλήτων πρέπει να σέβεται τους στόχους της περιβαλλοντικής πολιτικής και να εγκρίνεται σύμφωνα με τη συναπόφαση.

6. Συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι υπάρχει ανάγκη για πολύ καλύτερες στατιστικές όσον αφορά τα απόβλητα, και καλεί τα κράτη μέλη να συνεργαστούν με την Υπηρεσία Περιβάλλοντος και την Eurostat σχετικά με το θέμα αυτό.

7. Αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.