Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. ΓΕΝΙΚΑ

1.1. Ιστορική αναδρομή

1.2. Πρόσφατες ενέργειες

2. ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

2.1. Αντικείμενο

2.2. Νομική βάση

2.3. Η σχέση μεταξύ του κανονισμού για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας

2.3.1. Ο κανονισμός για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

2.3.2. Το Γραφείο και η σύμβαση του Μονάχου

2.3.3. Η προσχώρηση της Κοινότητας στη σύμβαση του Μονάχου

2.3.4. Η συνεκτική και παράλληλη εξέλιξη του κανονισμού για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και της σύμβασης του Μονάχου

2.4. Τα ουσιαστικά χαρακτηριστικά του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας

2.4.1. Ενιαίος και αυτόνομος χαρακτήρας του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας

2.4.2. Το δίκαιο που διέπει το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

2.4.3. Προσιτό κόστος του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας

2.4.3.1. Έξοδα μετάφρασης

2.4.3.2. Τέλη και λοιπά έξοδα διαδικασίας

2.4.4. Γλωσσικό καθεστώς - Πρόσβαση στην ενημέρωση

2.4.5. Ασφάλεια δικαίου του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας: το δικαιοδοτικό σύστημα

2.4.5.1. Το δικαιοδοτικό σύστημα σχετικά με τις διαφορές μεταξύ ιδιωτών

2.4.5.2. Οι προσφυγές κατά των αποφάσεων του Γραφείου και της Επιτροπής

2.4.5.3. Σχέση μεταξύ της πρότασης κανονισμού και της διακυβερνητικής διάσκεψης για τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις

2.4.5.4. Η κατανομή των αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο του κοινοτικού κεντρικού δικαστηρίου

2.4.6. Σχέση με άλλα συστήματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας

3. ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ

4. ΚΑΤ' ΑΡΘΡΟΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΓΕΝΙΚΑ

1.1. Ιστορική αναδρομή

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η προστασία μέσω του διπλώματος ευρεσιτεχνίας διασφαλίζεται, προς το παρόν, με δύο συστήματα εκ των οποίων κανένα δεν βασίζεται σε κοινοτικό νομικό μέσο: τα εθνικά συστήματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και το ευρωπαϊκό σύστημα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Πρώτα εμφανίστηκε το εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αποτέλεσε αντικείμενο de facto εναρμόνισης. Κατ' αρχάς, όλα τα κράτη μέλη είναι συμβαλλόμενα μέρη τόσο της σύμβασης των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας της 20ής Μαρτίου 1883 (όπως αναθεωρήθηκε για τελευταία φορά στις 14 Ιουλίου 1967), όσο και της συμφωνίας της 15ης Απριλίου 1994 για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (εφεξής καλούμενης "συμφωνία TRIPS"). Πολλά κράτη μέλη είναι επίσης συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την ενοποίηση ορισμένων στοιχείων του δικαίου διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας της 27ης Νοεμβρίου 1963.

Η ιδέα του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας ανάγεται στη δεκαετία του '60. Εκείνη την περίοδο άρχισε ένας προβληματισμός σχετικά με τη δημιουργία συστήματος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για όλη την πρωτοεμφανιζόμενη Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Πολύ σύντομα, όμως, διεφάνη ότι η προσέγγιση αυτή δεν ήταν δυνατόν να προσλάβει συγκεκριμένη μορφή εντός αμιγώς κοινοτικού πλαισίου. Γι' αυτό ακριβώς, η εν λόγω πρωτοβουλία οδήγησε τελικώς, στις 5 Οκτωβρίου 1973, στη σύναψη της σύμβασης για τη χορήγηση ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (εφεξής καλούμενης "σύμβαση του Μονάχου"), στην οποία προσχώρησαν σταδιακά όλα τα κράτη μέλη.

Η σύμβαση του Μονάχου υπάγεται στο κλασικό δίκαιο περί συμβάσεων μεταξύ κρατών και δεν αποτελεί μέρος της κοινοτικής έννομης τάξης. Η σύμβαση του Μονάχου θεσπίζει τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, όργανα του οποίου είναι το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (εφεξής καλούμενο "Γραφείο") και το Διοικητικό Συμβούλιο. Η εν λόγω σύμβαση καθιερώνει ενιαία διαδικασία για τη χορήγηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Η αρμοδιότητα αυτή ανήκει στο Γραφείο. Ωστόσο, το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, μετά τη χορήγησή του, καθίσταται εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και υπόκειται στις εθνικές διατάξεις των συμβαλλομένων κρατών τα οποία ορίζονται στην αίτηση. Επί του παρόντος, δεκαεννέα χώρες είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας. Εκτός από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, στον Οργανισμό συμμετέχουν η Ελβετία, το Λιχτενστάιν, το Μονακό, η Κύπρος και, στο εγγύς μέλλον, η Τουρκία. Επιπλέον, πολλές χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης [1] κλήθηκαν να προσχωρήσουν στη σύμβαση του Μονάχου το νωρίτερο την 1η Ιουλίου 2002.

[1] Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία και Σλοβενία.

Η δεύτερη προσπάθεια για τη δημιουργία κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας από τα κράτη μέλη της ΕΚ κατέληξε, το 1975, στη σύναψη της σύμβασης του Λουξεμβούργου για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (εφεξής καλούμενης "σύμβαση του Λουξεμβούργου"). Η εν λόγω σύμβαση τροποποιήθηκε με συμφωνία που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 15 Δεκεμβρίου 1989 για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, συμφωνία η οποία περιελάμβανε, μεταξύ άλλων, πρωτόκολλο για την επίλυση των διαφορών σχετικά με την προσβολή και το κύρος των κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Η σύμβαση του Λουξεμβούργου συνιστά κοινοτική σύμβαση. Ουσιαστικά, η εν λόγω σύμβαση θα είχε μετατρέψει τα στάδια της εθνικής διαδικασίας για τη χορήγηση ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε ένα μόνο στάδιο, κοινό για τα κράτη μέλη. Η σύμβαση του Λουξεμβούργου δεν τέθηκε ποτέ σε ισχύ διότι, από τα κράτη μέλη, την κύρωσαν μόνο η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Δανία, το Λουξεμβούργο, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Κάτω Χώρες.

Η αποτυχία της σύμβασης του Λουξεμβούργου αποδίδεται γενικώς στο κόστος του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, πρωτίστως στο κόστος των μεταφράσεων, καθώς και στο δικαστικό σύστημα. Πράγματι, η εν λόγω σύμβαση επέβαλλε τη μετάφραση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε όλες τις κοινοτικές γλώσσες. Οι ενδιαφερόμενοι έκριναν ότι η απαίτηση αυτή ήταν υπερβολική. Το αρκετά περίπλοκο δικαστικό σύστημα θα έδινε τη δυνατότητα στους εθνικούς δικαστές να ακυρώσουν ένα κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για ολόκληρο το έδαφος της Κοινότητας. Τούτο προκάλεσε τη δυσπιστία των ενδιαφερομένων, οι οποίοι έκριναν ότι συνιστά σημαντική πηγή ανασφάλειας δικαίου.

1.2. Πρόσφατες ενέργειες

Μετά την αποτυχία της σύμβασης του Λουξεμβούργου, η Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και το σύστημα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη [2], το οποίο εντασσόταν στη συνέχεια του πρώτου σχεδίου δράσης για την καινοτομία στην Ευρώπη [3], αποτέλεσε το έναυσμα ευρύτατου διαλόγου όσον αφορά την αναγκαιότητα λήψης νέων πρωτοβουλιών στον τομέα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Η Πράσινη Βίβλος έδωσε την αφορμή να διατυπωθούν πάρα πολλές απόψεις εκ μέρους των ενδιαφερομένων, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [4] και της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [5]. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή διοργάνωσε με τη λουξεμβουργιανή προεδρία του Συμβουλίου, στις 25 και 26 Νοεμβρίου 1997, ακρόαση όλων των χρηστών του συστήματος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Η Επιτροπή διοργάνωσε επίσης συνεδρίαση εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών στις 26 Ιανουαρίου 1998.

[2] COM(97) 314 τελικό της 24ης Ιουνίου 1997.

[3] COM(96) 589 τελικό της 20ής Νοεμβρίου 1996.

[4] ΕΕ C 379, 7.12.1998, σ. 268.

[5] ΕΕ C 129, 27.4.1998, σ. 8.

Μετά την ευρεία αυτή διαδικασία διαβούλευσης, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 5 Φεβρουαρίου 1999, ανακοίνωση σχετικά με τη συνέχεια που πρέπει να δοθεί στην Πράσινη Βίβλο για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και το σύστημα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη [6]. Σκοπός της εν λόγω ανακοίνωσης ήταν να εξαγγελθούν τα διάφορα νέα μέτρα και οι πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει ή να προτείνει η Επιτροπή μελλοντικά, ώστε να καταστεί ελκυστικό το σύστημα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και να συμβάλει στην προώθηση της καινοτομίας στην Ευρώπη.

[6] COM(1999) 42 τελικό της 5ης Φεβρουαρίου 1999.

Η πρωτοβουλία σχετικά με το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας εξαγγέλθηκε στην ανακοίνωση της 5ης Φεβρουαρίου 1999, όπου και σκιαγραφούνται τα σημαντικότερα σημεία. Η παρούσα πρόταση ενσωματώνει το μεγαλύτερο μέρος των σημείων αυτών.

Με την ευκαιρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισσαβόνας στις 23 και 24 Μαρτίου 2000, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων επισήμαναν τη σημασία της άμεσης εφαρμογής του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

2. ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

2.1. Αντικείμενο

Η παρούσα πρόταση κανονισμού αποβλέπει στη δημιουργία ενός νέου ενιαίου τίτλου βιομηχανικής ιδιοκτησίας: του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας (βλ. σημείο 2.4.). Τούτο είναι σημαντικό για την αποτροπή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού οι οποίες μπορεί να προκύψουν από τον εδαφικό χαρακτήρα των εθνικών τίτλων προστασίας. συνιστά επίσης ένα από τα πλέον ενδεικνυόμενα μέσα για τη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων που προστατεύονται από διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

Η δημιουργία κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας παρέχει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να προσαρμόσουν στις ευρωπαϊκές διαστάσεις τις δραστηριότητές τους όσον αφορά την παραγωγή και τη διανομή των προϊόντων. Θεωρείται ουσιαστικό μέσο προκειμένου να μετατραπούν σε βιομηχανικές και εμπορικές επιτυχίες τόσο τα αποτελέσματα της έρευνας όσο και οι νέες τεχνικές και επιστημονικές γνώσεις και, με τον τρόπο αυτό, να τεθεί τέλος στο "ευρωπαϊκό παράδοξο" της καινοτομίας, ενισχύοντας ταυτόχρονα τις ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα έρευνας και ανάπτυξης, οι οποίες είναι σήμερα πολύ χαμηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε σχέση με εκείνες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας.

Το σύστημα κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας θα συνυπάρχει με το σύστημα εθνικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και το σύστημα ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Οι εφευρέτες θα διατηρήσουν το δικαίωμα να επιλέγουν τον τρόπο προστασίας της ευρεσιτεχνίας ο οποίος ικανοποιεί περισσότερο τις ανάγκες τους.

2.2. Νομική βάση

Όπως είχε ήδη εξαγγελθεί στην ανακοίνωση της 5ης Φεβρουαρίου 1999 [7], η νομική βάση της πρότασης κανονισμού είναι το άρθρο 308 της συνθήκης ΕΚ. Η χρήση της εν λόγω νομικής βάσης συνάδει με τις ενέργειες που έγιναν όσον αφορά το κοινοτικό σήμα [8] και τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα [9].

[7] COM(1999) 42 τελικό, σ. 9 και 12.

[8] Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 40/94 του Συμβουλίου για το κοινοτικό σήμα της 20ής Δεκεμβρίου 1993, ΕΕ L 11, 14.1.1994, σ. 1.

[9] Τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα της 21ης Ιουνίου 1999, COM(1999) 310 τελικό.

Η μορφή που επιλέχθηκε - δηλαδή, ο κανονισμός - βασίζεται σε πολλούς λόγους. Πράγματι, δεν μπορεί να αφεθεί στα κράτη μέλη η ευχέρεια να καθορίζουν ούτε το κοινοτικό δίκαιο που διέπει τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας ούτε τα αποτελέσματα και τον τρόπο διαχείρισης των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας μετά τη χορήγησή τους. Ο ενιαίος χαρακτήρας του διπλώματος ευρεσιτεχνίας δεν θα ήταν δυνατόν να διασφαλισθεί με λιγότερο "δεσμευτικά" μέσα.

2.3. Η σχέση μεταξύ του κανονισμού για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας

Το βασικό σκεπτικό της παρούσας πρότασης είναι η επίτευξη "συμβίωσης" μεταξύ δύο συστημάτων: του κανονισμού για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας) και της σύμβασης του Μονάχου (κλασική διακρατική πράξη). Τούτο απαιτεί όχι μόνο την έγκριση του κανονισμού για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (2.3.1.), αλλά και τον ενδεικνυόμενο συνυπολογισμό της σύμβασης του Μονάχου και του καταστατικού του Γραφείου (2.3.2.), την προσχώρηση της Κοινότητας στη σύμβαση του Μονάχου (2.3.3.), καθώς και την εξέταση της δυνατότητας να διασφαλιστεί η συνοχή των μελλοντικών εξελίξεων του κανονισμού και της σύμβασης (2.3.4.).

2.3.1. Ο κανονισμός για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

Η προσχώρηση της Κοινότητας στη σύμβαση του Μονάχου και ο ορισμός της Κοινότητας ως εδάφους για το οποίο μπορεί να χορηγηθεί ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας συνεπάγονται ότι οι διατάξεις της σύμβασης του Μονάχου οι οποίες εφαρμόζονται στις αιτήσεις ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας θα εφαρμόζονται, κατ' αρχήν, στις αιτήσεις κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Ακόμη και αν το παρόν κείμενο αναφέρεται σε αίτηση κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, η αίτηση θα είναι, από νομικής απόψεως, δυνάμει της σύμβασης του Μονάχου, αίτηση ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που θα ορίζει το έδαφος της Κοινότητας.

Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας καθίσταται κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, δυνάμει του κανονισμού, μόνο μετά τη χορήγησή του από το Γραφείο.

Η προσχώρηση της Κοινότητας στη σύμβαση του Μονάχου συνεπάγεται ότι δεν είναι απαραίτητο ο κανονισμός να αφορά τους ουσιαστικούς κανόνες της σύμβασης του Μονάχου και του εκτελεστικού κανονισμού της, όπως αυτοί ισχύουν σε ρητώς καθορισμένη ημερομηνία. Ουσιαστικά, ο κανονισμός θα διέπει μόνο το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που έχει χορηγηθεί. Επιπλέον, ο κανονισμός θα περιλαμβάνει ειδικούς κανόνες που θα παρεκκλίνουν της σύμβασης. Συνεπώς, ο κανονισμός θα εισαγάγει βελτιώσεις ως προς το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, κυρίως όσον αφορά το κόστος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, τις μεταφράσεις και το δικαστικό σύστημα προσφυγών.

2.3.2. Το Γραφείο και η σύμβαση του Μονάχου

Όπως προαναφέρθηκε, η αρχή που θα αναλάβει την εξέταση των αιτήσεων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τη χορήγηση των κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας θα είναι το Γραφείο. Όμως, το Γραφείο δεν συνιστά κοινοτικό όργανο. Εξετάζεται, ωστόσο, το ενδεχόμενο να χορηγεί κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας δυνάμει της προσχώρησης της Κοινότητας στη σύμβαση του Μονάχου και κατόπιν αναθεωρήσεως της εν λόγω σύμβασης.

Η σύμβαση του Μονάχου, στην παρούσα μορφή της, δεν επιτρέπει στο Γραφείο να αναλάβει τις συγκεκριμένες αρμοδιότητες. Για το λόγο αυτό, η σύμβαση θα έπρεπε να τροποποιηθεί. Η στιγμή είναι κατάλληλη, εφόσον η σύμβαση του Μονάχου τελεί σήμερα υπό αναθεώρηση. Σύμφωνα με την εντολή που εγκρίθηκε από τη διακυβερνητική διάσκεψη των κρατών μελών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, η οποία διεξήχθη στις 24 και 25 Ιουνίου 1999 στο Παρίσι, δημιουργήθηκαν δύο ομάδες εργασίας με σκοπό να προετοιμάσουν τη μεταρρύθμιση του συστήματος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη όσον αφορά, ειδικότερα, τη μείωση του κόστους και των προθεσμιών χορήγησης του ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, καθώς και την εναρμόνιση του τρόπου επίλυσης των διαφορών σχετικά με το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η αναθεώρηση της σύμβασης του Μονάχου θα απαιτήσει από τα συμβαλλόμενα στην εν λόγω σύμβαση κράτη, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων τρίτων κρατών, να αποδεχθούν την τροποποίηση της σύμβασης ώστε να δοθεί η δυνατότητα, αφενός, στο Γραφείο να αναλάβει τις νέες αρμοδιότητές του και, αφετέρου, στην Κοινότητα να προσχωρήσει στη σύμβαση του Μονάχου.

Σκοπός του προτεινόμενου κανονισμού είναι να τροποποιηθεί η ισχύουσα διάρθρωση του συστήματος ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Ο κανονισμός δεν προβλέπει τη δημιουργία νέων ειδικών τμημάτων στο πλαίσιο του Γραφείου. Το Γραφείο θα έχει συγκεκριμένες αρμοδιότητες όσον αφορά τα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Παράλληλα, θα συνεχίσει τις εργασίες του στον τομέα του ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, εφόσον αποτελεί διεθνές όργανο ανεξάρτητο από την Κοινότητα.

Ομοίως, το Γραφείο θα εφαρμόσει στο κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας τη νομολογία που έχει δημιουργήσει σχετικά με το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, στο βαθμό που οι διατάξεις του κανονισμού και της σύμβασης είναι ταυτόσημες.

2.3.3. Η προσχώρηση της Κοινότητας στη σύμβαση του Μονάχου

Το ουσιαστικό μέσο για την επίτευξη των στόχων που θέτει ο κανονισμός είναι η προσχώρηση της Κοινότητας στη σύμβαση του Μονάχου. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα υποβάλει προς το Συμβούλιο σύσταση διαπραγματευτικής εντολής.

Η προσχώρηση της Κοινότητας στη σύμβαση του Μονάχου αναμένεται ότι θα καταστήσει εφικτή την καλύτερη δυνατή "συμβίωση" μεταξύ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και της Κοινότητας.

Τα κράτη μέλη της ΕΚ, τα οποία είναι ήδη υποχρεωμένα να διασφαλίζουν την τήρηση του κοινοτικού δικαίου όσον αφορά την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων στις διεθνείς αρχές, θα πρέπει, μετά την πρόταση σχετικά με το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, να συντονίζουν ακόμη περισσότερο τις απόψεις που εκφράζουν στα τμήματα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, σύμφωνα με το άρθρο 10 (πρώην άρθρο 5) της συνθήκης ΕΚ.

2.3.4. Η συνεκτική και παράλληλη εξέλιξη του κανονισμού για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και της σύμβασης του Μονάχου

Η σύμβαση του Μονάχου τελεί προς το παρόν υπό αναθεώρηση και ενδέχεται να υπάρξουν και μεταγενέστερες τροποποιήσεις. Ανεξαρτήτως των εργασιών αυτών, είναι πιθανόν ο κανονισμός να πρέπει να τροποποιηθεί προκειμένου να ανταποκριθεί στις μελλοντικές εξελίξεις στο πλαίσιο της κοινωνίας.

Για να διασφαλισθεί, στο μέτρο του δυνατού, η συνεκτική και παράλληλη εξέλιξη του κανονισμού και της σύμβασης του Μονάχου, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:

- πρώτον, οι τροποποιήσεις της σύμβασης του Μονάχου οι οποίες θα επέλθουν πριν από την έκδοση του κανονισμού για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας θα εφαρμόζονται αυτομάτως στο κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

- δεύτερον, για να διασφαλισθεί ότι η αναθεώρηση της σύμβασης του Μονάχου συντελείται προς την ορθή κατεύθυνση, τα κράτη μέλη θα είναι υποχρεωμένα, δυνάμει του άρθρου 10 της συνθήκης ΕΚ, μετά την έγκριση της πρότασης κανονισμού από την Επιτροπή, να συνεργάζονται με θεμιτό τρόπο στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων εντός του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, ώστε να διευκολύνουν την επίτευξη των επιδιωκόμενων από την πρόταση στόχων. Μετά την έκδοση του κανονισμού, η εξωτερική αρμοδιότητα σχετικά με το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας θα ανήκει αποκλειστικά στην Κοινότητα.

- τρίτον, όσον αφορά τις μεταγενέστερες εξελίξεις που θα συντελεστούν στο πλαίσιο της σύμβασης του Μονάχου, θα υπάρχει η δυνατότητα θέσπισης κατάλληλων σχετικών διατάξεων, σε συνάρτηση με τη φύση των μεταβολών, είτε με τροποποίηση του κανονισμού είτε στον εκτελεστικό κανονισμό που θα εγκριθεί με διαδικασία επιτροπολογίας.

- τέταρτον, δεδομένου ότι, προς το παρόν, τα κράτη μέλη αποτελούν τη μεγάλη πλειοψηφία των συμβαλλομένων κρατών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, πρέπει να είναι σε θέση να διασφαλίσουν αποτελεσματικά ότι οι αναθεωρήσεις της σύμβασης του Μονάχου δεν θέτουν σε κίνδυνο ούτε την ακεραιότητα του κοινοτικού δικαίου ούτε τη επιδιωκόμενη συνοχή μεταξύ του κανονισμού και της σύμβασης του Μονάχου.

2.4. Τα ουσιαστικά χαρακτηριστικά του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας

Το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας πρέπει να έχει ενιαίο και αυτόνομο χαρακτήρα (2.4.1.). Πρέπει να προκύπτει από κοινοτική νομοθεσία για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (2.4.2.), να έχει προσιτό κόστος (2.4.3.), να διαθέτει το κατάλληλο γλωσσικό καθεστώς και να ικανοποιεί τις ανάγκες ενημέρωσης (2.4.4.), να εγγυάται την ασφάλεια δικαίου (2.4.5.) και να συνυπάρχει με τα ισχύοντα συστήματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (2.4.6.).

2.4.1. Ενιαίος και αυτόνομος χαρακτήρας του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας

Το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας πρέπει να έχει ενιαίο χαρακτήρα και να παράγει τα ίδια αποτελέσματα σε όλη την κοινοτική επικράτεια: μπορεί να χορηγηθεί, να μεταβιβασθεί, να ακυρωθεί ή να εκπνεύσει μόνο για το σύνολο της Κοινότητας.

Το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας πρέπει να έχει αυτόνομο χαρακτήρα. Υπόκειται μόνο στις διατάξεις του προτεινόμενου κανονισμού και στις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου.

2.4.2. Το δίκαιο που εφαρμόζεται στο κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

Ο προτεινόμενος κανονισμός εισάγει ειδικές διατάξεις που εφαρμόζονται στα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κανονισμός δεν έχει σκοπό να παρεκκλίνει ουσιαστικά από τις αρχές που περιλαμβάνονται στο εθνικό δίκαιο το οποίο ισχύει ήδη στα κράτη μέλη για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Τα εν λόγω κράτη έχουν όλα προσχωρήσει στη σύμβαση του Μονάχου και έχουν επίσης εναρμονίσει σε μεγάλο βαθμό το ουσιαστικό δίκαιο των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας προς τη σύμβαση του Λουξεμβούργου, παρά το γεγονός ότι η τελευταία σύμβαση δεν τέθηκε ποτέ σε ισχύ. Το ίδιο ισχύει για τους ειδικούς κανόνες της συμφωνίας TRIPS, η οποία δεσμεύει την Κοινότητα και τα κράτη μέλη.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι διατάξεις της σύμβασης του Μονάχου σχετικά με θέματα όπως, π.χ., οι προϋποθέσεις χορήγησης διπλώματος ευρεσιτεχνίας εφαρμόζονται στο κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Επομένως, σύμφωνα με τις διατάξεις της σύμβασης του Μονάχου, τα κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας θα απονέμονται για εφευρέσεις, είτε αυτές αφορούν κάποιο προϊόν είτε αφορούν κάποια μέθοδο, με την προϋπόθεση ότι οι εφευρέσεις είναι νέες, ότι στηρίζονται σε κάποια επινόηση και ότι είναι ικανές να αποτελέσουν αντικείμενο βιομηχανικής εφαρμογής. Ομοίως, από τη σύμβαση του Μονάχου θα καλύπτονται και οι εξαιρέσεις από τη δυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Οι τροποποιήσεις που θα επέλθουν στη σύμβαση στο πλαίσιο της τρέχουσας διακυβερνητικής διάσκεψης για την αναθεώρηση της σύμβασης θα εφαρμοστούν, ασφαλώς, στο κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

Αντιθέτως, τα αποτελέσματα του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας μετά τη χορήγησή του θα διέπονται από τον παρόντα κανονισμό. Το ίδιο ισχύει, π.χ., για τους περιορισμούς των αποτελεσμάτων του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

Όσον αφορά τη χρήση της εφεύρεσης που έχει κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας χωρίς την άδεια του δικαιούχου του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, ο προτεινόμενος κανονισμός αναμένεται ότι θα ενσωματώσει τις βέλτιστες πρακτικές που ισχύουν στα κράτη μέλη: έτσι, θα ήταν δυνατή η χορήγηση υποχρεωτικών αδειών εκμετάλλευσης. Ακόμη και αν ο κανονισμός δεν το διευκρινίζει, τα κράτη μέλη θα εξακολουθούν να διαθέτουν τη δυνατότητα λήψης των απαραίτητων μέτρων για την προστασία των θεμελιωδών συμφερόντων ασφαλείας τους, σύμφωνα με το άρθρο 73 της συμφωνίας TRIPS.

2.4.3. Προσιτό κόστος του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας

Σήμερα, ένα μέσο ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (που ορίζει 8 συμβαλλόμενα κράτη) κοστίζει περίπου 30.000 EUR. Τα τέλη που πρέπει να καταβληθούν στο Γραφείο για το μέσο αυτό ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αντιστοιχούν σχεδόν στο 14% του συνολικού κόστους του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Το κόστος εκπροσώπησης ενώπιον του Γραφείου αντιστοιχεί στο 18% του συνολικού κόστους. Οι μεταφράσεις που απαιτούνται από τα συμβαλλόμενα κράτη ανέρχονται περίπου στο 39% του συνολικού κόστους. Τα ετήσια τέλη που καταβάλλονται προς το παρόν στα κράτη μέλη αναλογούν στο 29% του κόστους που συνεπάγεται ένα μέσο ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (μεταξύ του πέμπτου και του δέκατου έτους). Από τα έσοδα αυτά, το 50% αποδίδεται στο Γραφείο και το 50% στο οικείο συμβαλλόμενο κράτος.

Στόχος της παρούσας πρότασης είναι να καταστήσει το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας πιο προσιτό και πιο ελκυστικό από το ισχύον ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Οι πτυχές αυτές εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τα έξοδα που συνεπάγονται οι μεταφράσεις (2.4.3.1.), οι διαδικασίες (2.4.3.2.), καθώς και οι διαφορές (το σημείο αυτό εξετάζεται στην παράγραφο 2.4.5).

2.4.3.1. Έξοδα μετάφρασης

Όσον αφορά το κόστος της μετάφρασης, ο ακόλουθος συγκριτικός πίνακας περιγράφει αρκετά σαφώς το πιθανό αποτέλεσμα της συνιστώμενης λύσης. Τα τρία σενάρια βασίζονται στις ακόλουθες υποθετικές περιπτώσεις: αιτήσεις που αποτελούνται κατά μέσο όρο από 20 σελίδες, 3 σελίδες για 15 αξιώσεις. Δεδομένου ότι πρόκειται για ιδιαιτέρως περίπλοκα και τεχνικά κείμενα που αφορούν νέα στοιχεία και νέες μεθόδους, είναι πιθανό η μέση απόδοση του μεταφραστή να αντιστοιχεί σε 3 σελίδες ημερησίως. Τα έξοδα μετάφρασης υπολογίζονται, επομένως, σε 250 ευρώ/ημέρα.

Πίνακας 1: έξοδα μετάφρασης βάσει τριών σεναρίων

Σενάριο // Έξοδα μετάφρασης

1. Σύμβαση του Λουξεμβούργου

Πλήρης μετάφραση των εντύπων προδιαγραφών του διπλώματος ευρεσιτεχνίας στις δέκα γλώσσες εργασίας //

17.000 ευρώ

2. Μετάφραση των εντύπων προδιαγραφών του διπλώματος ευρεσιτεχνίας στις τρεις γλώσσες εργασίας του Γραφείου // 5.100 ευρώ

3. Προτεινόμενη λύση

Μετάφραση των μεν εντύπων προδιαγραφών του διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε μία από τις γλώσσες εργασίας του Γραφείου, των δε αξιώσεων στις δύο άλλες γλώσσες εργασίας //

2.200 ευρώ

Από το σύνολο της συγκριτικής αξιολόγησης προκύπτει σημαντική διαφορά υπέρ της λύσης που προτείνεται στην πρόταση κανονισμού.

Όσον αφορά τα έξοδα μετάφρασης, το υπό εξέταση κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας θα είναι, αφενός, πιο προσιτό από το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που προτεινόταν στην πρώτη σύμβαση του Λουξεμβούργου και, αφετέρου, περισσότερο ελκυστικό από το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

2.4.3.2. Τέλη και λοιπά έξοδα διαδικασίας

Πέρα από τα έξοδα μετάφρασης, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα διάφορα τέλη και έξοδα που συνεπάγεται η χορήγηση και η ανανέωση ενός κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Το συνολικό κόστος του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας πρέπει να είναι ανάλογο του κόστους των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που χορηγούνται από τους κυριότερους εμπορικούς εταίρους της Κοινότητας, ή και ελκυστικότερο.

Στον ακόλουθο πίνακα 2 συγκρίνεται συνοπτικά η κατάσταση που επικρατεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία και στο ίδιο το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας [10] όσον αφορά τα διάφορα τέλη και έξοδα που πρέπει να καταβληθούν.

[10] Η αξιολόγηση αυτή βασίζεται στα τελευταία δεδομένα του IPR-Helpdesk και του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας.

Πίνακας 2: σύγκριση των τελών και εξόδων στα συμβαλλόμενα κράτη της σύμβασης του Μονάχου, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

1 3ο έως 4ο έτος (790) + 5ο έως 10ο έτος (16.000) = 16.790

2 3,5 έτη (830) + 7,5 έτη (1.900) = 2.730

3 4ο έως 6ο έτος (1.320) + 7ο έως 9ο έτος (2.650) + 10ο έτος (1.870) = 5.840

Το κόστος που συνεπάγεται σήμερα το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας εμφανίζεται από τρεις έως και πέντε φορές υψηλότερο από το κόστος των ιαπωνικών και αμερικανικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Ως εκ τούτου, πρέπει επειγόντως να ανατραπεί η κατάσταση αυτή η οποία δεν ενθαρρύνει τους εφευρέτες να καταθέτουν δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη.

Ο προτεινόμενος κανονισμός προβλέπει ότι το Γραφείο θα εξετάζει τις αιτήσεις κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας και ότι θα χορηγεί και θα διαχειρίζεται το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Τα τέλη που θα εισπράττονται από το Γραφείο κατά την εξέταση αίτησης διπλώματος ευρεσιτεχνίας καθορίζονται στη σύμβαση του Μονάχου. Αντιθέτως, εξετάζεται το ενδεχόμενο τα ετήσια τέλη ανανέωσης των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που έχουν χορηγηθεί, καθώς και το ύψος των τελών αυτών να καθορίζονται σε κανονισμό της Επιτροπής σχετικά με τα τέλη, ο οποίος θα εγκριθεί σύμφωνα με τη διαδικασία επιτροπολογίας. Ο κανονισμός προβλέπει ότι τα ετήσια τέλη πρέπει επίσης να καταβάλλονται στο Γραφείο.

2.4.4. Γλωσσικό καθεστώς - Πρόσβαση στην ενημέρωση

Το καθεστώς των μεταφράσεων του διπλώματος ευρεσιτεχνίας συνιστά ιδιαίτερα σημαντική πτυχή του κόστους που συνεπάγεται το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (βλ. παραπάνω πίνακα 1). Το κόστος μετάφρασης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Κοινότητας θα μπορούσε να συνεπάγεται την αποτυχία όλου του σχεδίου για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Πράγματι, το κόστος αυτό θα βάρυνε υπερβολικά τους εφευρέτες, κυρίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μια τέτοια δαπάνη θα ήταν δυνατόν να αποτρέψει τους εφευρέτες από τη χρήση του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας και να τους ωθήσει στην αναζήτηση προστασίας μόνο σε ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη. Με τη διεύρυνση της ΕΕ, η υποχρεωτική μετάφραση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε όλες τις επίσημες γλώσσες θα επέφερε ακόμη πιο αρνητικές συνέπειες όσον αφορά το κόστος.

Για να αντιμετωπιστεί το συγκεκριμένο πρόβλημα, ο προτεινόμενος κανονισμός ορίζει ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, μόλις χορηγηθεί σε μία από τις γλώσσες διαδικασίας του Γραφείου και δημοσιευθεί στην εν λόγω γλώσσα, με μετάφραση των αξιώσεων στις δύο άλλες γλώσσες διαδικασίας, ισχύει χωρίς καμία περαιτέρω μετάφραση. Η μετάφραση θα μπορούσε να καταστεί απαραίτητη σε περίπτωση αγωγής κατά υποτιθέμενου παραβάτη. Στην προκειμένη περίπτωση, ο υποτιθέμενος παραβάτης που δεν ήταν σε θέση να συμβουλευθεί το κείμενο του διπλώματος ευρεσιτεχνίας στην επίσημη γλώσσα του κράτους μέλους όπου έχει την κατοικία του, θεωρείται, μέχρις αποδείξεως του εναντίου, ότι δεν παραβίασε συνειδητά το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Για την προστασία του παραβάτη ο οποίος, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν ενεργεί σκοπίμως, προβλέπεται ότι ο δικαιούχος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας δεν θα μπορεί να εισπράξει αποζημίωση για την περίοδο που προηγήθηκε της κοινοποίησης μετάφρασης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας στον παραβάτη. Το εν λόγω σύστημα καθιστά εφικτή την αισθητή μείωση του κόστους μετάφρασης.

Το προτεινόμενο σύστημα θεωρείται κατάλληλο, πρώτον, διότι, σήμερα, η παγκόσμια γλώσσα στον τομέα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας είναι ουσιαστικά τα αγγλικά. Οι μεταφράσεις γίνονται πολύ σπάνια αντικείμενο μελέτης. Στο Εθνικό Ινστιτούτο Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας της Γαλλίας, π.χ., συμβουλεύονται τις μεταφράσεις μόνο στο 2% των περιπτώσεων. Εξάλλου, ακόμη και η υποχρεωτική μετάφραση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε όλες τις κοινοτικές γλώσσες δεν θα εξασφαλίζει απαραιτήτως την ευχερή πρόσβαση στις συγκεκριμένες πληροφορίες όλων των οικονομικών φορέων που είναι εγκατεστημένοι στην Κοινότητα. Κατά τα λοιπά, μπορούν να εφαρμοστούν ή να ενισχυθούν άλλα συστήματα πληροφόρησης και αρωγής, ώστε να βοηθούνται κυρίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην αναζήτηση πληροφοριών σχετικά με τις αιτήσεις διπλώματος ευρεσιτεχνίας και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας που δημοσιεύονται.

Δεύτερον, το προτεινόμενο σύστημα θεωρείται ότι προστατεύει επαρκώς τον υποτιθέμενο παραβάτη, εφόσον οι διατάξεις του κανονισμού σχετικά με τις αποζημιώσεις παρέχουν στο κοινοτικό δικαστήριο διανοητικής ιδιοκτησίας, το οποίο θα δημιουργηθεί για τις ανάγκες του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας (βλ. σημείο 2.4.5.), τη δυνατότητα να συνυπολογίζει όλα τα σχετικά στοιχεία σε κάθε περίπτωση.

Επιπροσθέτως, η παρούσα πρόταση συνάδει με τις εργασίες που άρχισαν στο πλαίσιο της διακυβερνητικής διάσκεψης για την αναθεώρηση της σύμβασης του Μονάχου, ιδίως με εκείνες της ομάδας εργασίας για την περικοπή του κόστους, η οποία είναι επιφορτισμένη από τα κράτη μέλη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας να υποβάλει προτάσεις με σκοπό να μειωθεί το κόστος του ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας.Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται επίσης οι μεταφράσεις του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, οι οποίες θα είναι εξάλλου προαιρετικές για το δικαιούχο, να κατατίθενται στο Γραφείο αντί στα εθνικά γραφεία διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας πολλών κρατών μελών. Τούτο αναμένεται να μειώσει αισθητά το κόστος σε σχέση με το συνολικό κόστος ενός μέσου ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας [11].

[11] Σύμφωνα με τη γαλλική αντιπροσωπία στην ομάδα εργασίας για τη μείωση του κόστους του ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, η μία και μόνη κατάθεση στο Γραφείο θα συνεπαγόταν εξοικονόμηση κατά 30% επί του συνολικού κόστους μετάφρασης ενός μέσου ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας (έγγραφο WRP/11/99 της 18ης Νοεμβρίου 1999).

2.4.5. Ασφάλεια δικαίου του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας: το δικαιοδοτικό σύστημα

Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και οι ευρωπαίοι εφευρέτες αναμένουν την εφαρμογή δικαιοδοτικού συστήματος που να παρέχει τη μέγιστη ασφάλεια δικαίου για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Μόνο κατ' αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να αντισταθμιστεί το συχνά σημαντικό κόστος έρευνας και ανάπτυξης που προϋποθέτει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

Μόνο ένα κεντρικό κοινοτικό δικαστήριο δύναται να διασφαλίσει με βεβαιότητα τον ενιαίο χαρακτήρα του δικαίου και τη συνοχή της νομολογίας.

Τούτο αφορά αποκλειστικά τις διαφορές μεταξύ ιδιωτών (2.4.5.1.). Οι προσφυγές κατά των διοικητικών αποφάσεων σχετικά με το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας θα διευθετούνται στο πλαίσιο των διαδικασιών που προβλέπονται στη σύμβαση του Μονάχου (2.4.5.2.). Τέλος, πρέπει να επισημανθούν η σχέση μεταξύ της πρότασης κανονισμού και της διακυβερνητικής διάσκεψης για τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις (2.4.5.3) και η κατανομή των αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο του κοινοτικού κεντρικού δικαστηρίου(2.4.5.4.).

2.4.5.1. Το δικαιοδοτικό σύστημα σχετικά με τις διαφορές μεταξύ ιδιωτών

Το σύστημα που είχε υιοθετηθεί στη σύμβαση του Λουξεμβούργου δεν ακολουθήθηκε στην παρούσα πρόταση. Ουσιαστικά, θα παρείχε τη δυνατότητα σε εθνικό δικαστήριο που έχει επιληφθεί ανταγωγής ακύρωσης να ακυρώσει το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για όλο το έδαφος της Κοινότητας.

Η λύση που προκρίνεται στην παρούσα πρόταση είναι φιλόδοξη: προβλέπει την εφαρμογή κεντρικού δικαστικού συστήματος, ειδικευμένου σε θέματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, κυρίως για την εξέταση ζητημάτων σχετικά με το κύρος και την προσβολή του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Για το σκοπό αυτό, θα δημιουργηθεί κοινοτική δικαστική αρχή για θέματα διανοητικής ιδιοκτησίας, καλούμενη "κοινοτικό δικαστήριο διανοητικής ιδιοκτησίας" [12]. Το δικαστήριο αυτό θα αποτελείται από τμήματα τόσο πρωτοβάθμια όσο και προσφυγών. Τα δύο τμήματα, των οποίων η αρμοδιότητα θα εκτείνεται σε όλο το έδαφος της Κοινότητας, θα έχουν τη δυνατότητα να εξετάζουν ζητήματα που θα αφορούν τόσο τα πραγματικά περιστατικά συγκεκριμένης υπόθεσης όσο και τα νομικά σημεία. Τα εν λόγω τμήματα θα εφαρμόζουν τους δικούς τους κανόνες διαδικασίας, θα διατάσσουν ασφαλιστικά μέτρα, θα επιβάλλουν κυρώσεις και θα ορίζουν αποζημιώσεις. Οι αποφάσεις του δικαστηρίου θα είναι εκτελεστές. Η αναγκαστική εκτέλεση θα διέπεται από τους κανόνες πολιτικής δικονομίας που ισχύουν στο κράτος στο οποίο θα λαμβάνει χώρα. Η αυθεντική απόφαση θα περιάπτεται αυτομάτως τον εκτελεστήριο τύπο από τις εθνικές αρχές.

[12] Εξετάζεται το ενδεχόμενο το εν λόγω δικαστήριο να δημιουργηθεί με τροποποίηση της συνθήκης ΕΚ η οποία αποτελεί επί του παρόντος αντικείμενο εξέτασης στο πλαίσιο της διακυβερνητικής διάσκεψης για τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

Η δημιουργία κοινοτικού κεντρικού δικαστηρίου θεωρείται απαραίτητη από την Επιτροπή για πολλούς λόγους: πρώτον, οι λιγότερο φιλόδοξες λύσεις που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγματεύσεων ή προβλέφθηκαν στο παρελθόν απέτυχαν. Οι εφευρέτες δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσουν το μελλοντικό κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας χωρίς "κοινοτική" ασφάλεια δικαίου.

Το αποκεντρωμένο δικαστικό σύστημα, όπως εκείνο που αφορά τα ευρωπαϊκά διπλώματα ευρεσιτεχνίας το οποίο απαιτεί, π.χ., οι αγωγές σχετικά με το κύρος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας να ασκούνται ξεχωριστά σε όλα τα συμβαλλόμενα κράτη μέλη για τα οποία χορηγήθηκε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, θα ήταν απαράδεκτο για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Η διαχείριση των δικαιωμάτων βάσει αυτού του συστήματος θα ήταν όχι μόνο ιδιαίτερα δαπανηρή για το δικαιούχο αλλά, προπαντός, το αποκεντρωμένο σύστημα δεν θα παρείχε στο δικαιούχο του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας την απαραίτητη ασφάλεια δικαίου όσον αφορά το κύρος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε όλο το έδαφος για το οποίο χορηγήθηκε.

Μόνο ένα κεντρικό δικαστήριο δύναται να διασφαλίσει τον ενιαίο χαρακτήρα του δικαίου και τη συνοχή της νομολογίας. Εξάλλου, είναι απαραίτητο να αποφευχθεί εκ των προτέρων η περίπτωση κατά την οποία εθνικό δικαστήριο, χωρίς πείρα σε θέματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας, θα μπορούσε να αποφανθεί για το κύρος ή την προσβολή του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

Συνυπολογίζεται επίσης η αναγκαιότητα να διαθέτει το κεντρικό δικαστήριο όλα τα απαιτούμενα προσόντα για ζητήματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Η σύνθεση του δικαστηρίου θα πρέπει να εγγυάται ότι οι δικαστές έχουν τα απαραίτητα προσόντα όσον αφορά τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, δηλαδή έναν τομέα που μπορεί να συνεπάγεται την εξέταση πολύ τεχνικών ζητημάτων. Τούτο δεν ισχύει προς το παρόν για το Πρωτοδικείο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το οποίο δεν είχε τη δυνατότητα να αποκτήσει πείρα σε θέματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Η δημιουργία νέου κεντρικού δικαστηρίου είναι, επίσης, απαραίτητη για να αντιμετωπιστεί ο υπερβολικός φόρτος εργασίας που βαρύνει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Πράγματι, όσον αφορά το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, είναι απολύτως απαραίτητο να επιλύονται οριστικώς τα ζητήματα τα σχετικά με το κύρος ή την προσβολή του διπλώματος ευρεσιτεχνίας εντός δύο ετών. Η προθεσμία αυτή συνυπολογίζει τη σχετικά σύντομη διάρκεια της προστασίας που παρέχει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, η οποία εκτείνεται κατ' αρχήν σε 20 έτη, αλλά στην πραγματικότητα είναι πολύ βραχύτερη λόγω, αφενός, της αυξητικής τάσης των ετήσιων τελών τα οποία πρέπει να καταβάλλει ο δικαιούχος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας και, αφετέρου, της ταχείας τεχνικής εξέλιξης.

Για τους λόγους αυτούς, εγκαταλείφθηκε η εξής ενδιαφέρουσα εναλλακτική λύση: να ανατεθεί στο Πρωτοδικείο ο ρόλος του εφετείου κατά αποφάσεων εθνικού δικαστηρίου, το οποίο θα είχε αποφανθεί επί του κύρους του διπλώματος ευρεσιτεχνίας για όλο το έδαφος της Κοινότητας.

Το κεντρικό δικαστήριο θα είναι αρμόδιο μόνο για ορισμένες κατηγορίες αγωγών. Είναι σημαντικό να έχει τη δυνατότητα να εξετάζει ταυτόχρονα τις διαφορές που αφορούν την προσβολή και το κύρος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας (π.χ.: αγωγές για την αναγνώριση μη προσβολής, αγωγές ακύρωσης ή ανταγωγές ακύρωσης). Η συγκεκριμένη λύση αιτιολογείται από το γεγονός ότι η ακυρότητα του διπλώματος ευρεσιτεχνίας προβάλλεται σχεδόν πάντα ως αμυντικός ισχυρισμός από τον εναγόμενο σε αγωγή για προσβολή. Ο διαχωρισμός της δικαιοδοσίας για τα δύο αυτά είδη αγωγών δεν θα ικανοποιούσε ούτε την ορθή απονομή της δικαιοσύνης ούτε την επιδιωκόμενη από τον παρόντα κανονισμό αποτελεσματικότητα, εφόσον τα στοιχεία που πρέπει να εξετάσει ο δικαστής στις δύο περιπτώσεις είναι ουσιαστικά τα ίδια.

Το κεντρικό δικαστήριο θα πρέπει επίσης να εξετάζει τις διαφορές σχετικά με τη χρήση της εφεύρεσης κατά την περίοδο μεταξύ της δημοσίευσης της αίτησης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας και της χορήγησης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Το ίδιο ισχύει για τις αιτήσεις περιορισμού του διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή τις αιτήσεις σχετικά με την εκπνοή του διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

Είναι σημαντικό η αρμοδιότητα του κεντρικού δικαστηρίου να είναι αποκλειστική. Η εν λόγω αρμοδιότητα βασίζεται στο κύρος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας στην επικράτεια της Κοινότητας, καθώς και στον τόπο τέλεσης των πράξεων, των πραγματικών περιστατικών και των δραστηριοτήτων, που λαμβάνουν χώρα στην Κοινότητα.

Ο κανονισμός θα πρέπει να ορίζει ότι όλες οι άλλες διαφορές μεταξύ ιδιωτών που δεν εμπίπτουν ειδικά στο πεδίο αρμοδιότητας του κεντρικού δικαστηρίου θα εξετάζονται από τα εθνικά δικαστήρια των κρατών μελών. Πρόκειται, π.χ., για διαφορές που αφορούν το δικαίωμα επί του διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή τη μεταβίβαση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή τις συμβατικές άδειες εκμετάλλευσης.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις όπου τα εθνικά δικαστήρια είναι αρμόδια, ο κανονισμός ορίζει ότι θα εφαρμόζονται κατ' αρχήν οι διατάξεις της σύμβασης των Βρυξελλών του 1968 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (εφεξής καλούμενη "σύμβαση Βρυξελλών") [13]. Ο κανονισμός θα διευκρινίζει τις απαραίτητες εξαιρέσεις και προσαρμογές.

[13] Η εν λόγω σύμβαση θα μετατραπεί σε κανονισμό [βλ. πρόταση της Επιτροπής της 14ης Ιουλίου 1999 - COM(1999) 348 τελικό]. Εξυπακούεται ότι, για τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, η αναφορά στη σύμβαση των Βρυξελλών πρέπει να θεωρείται ως αναφορά στον εκτελεστικό κανονισμό, όταν αυτός θα εγκριθεί οριστικώς από το Συμβούλιο.

Ωστόσο, κάθε φορά που η αγωγή αφορά το κύρος ή την προσβολή του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, το επιληφθέν εθνικό δικαστήριο είναι υποχρεωμένο να κηρύξει εαυτό αναρμόδιο και να κρίνει την αγωγή απαράδεκτη. Εάν το κύρος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας αποτελεί προκαταρκτικό ζήτημα σε μια υπόθεση που αφορά άλλο ζήτημα, π.χ., τον τομέα του αθέμιτου ανταγωνισμού, το εθνικό δικαστήριο αναστέλλει τη διαδικασία ώστε να δώσει τη δυνατότητα στους διαδίκους να επιλύσουν το ζήτημα προκαταρκτικής φύσης με αγωγή που ασκείται ενώπιον του κεντρικού δικαστηρίου.

Τα εθνικά δικαστήρια εξακολουθούν να έχουν το δικαίωμα να υποβάλλουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο προδικαστικά ερωτήματα σχετικά με ζητήματα για τα οποία είναι αρμόδια, όπως, π.χ., σχετικά με την ερμηνεία της οδηγίας 98/44/ΕΚ για την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων [14]. Ωστόσο, τα εθνικά δικαστήρια δεν θα έχουν, κατ' αρχήν, το δικαίωμα να υποβάλλουν προδικαστικά ερωτήματα σχετικά με το κύρος του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας βάσει του κανονισμού, εφόσον δεν θα είναι αρμόδια επί του συγκεκριμένου θέματος.

[14] EE L 213, 30.7.1998.

2.4.5.2. Οι προσφυγές κατά των αποφάσεων του Γραφείου και της Επιτροπής

Οι εσωτερικές διαδικασίες ανακοπής και προσφυγής του Γραφείου θα εφαρμόζονται στο κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Οι αποφάσεις του Γραφείου δεν θα υπόκεινται σε προσφυγή ενώπιον του κεντρικού κοινοτικού δικαστηρίου.

Η λύση αυτή προκρίνεται προκειμένου να διατηρηθεί για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα η ενιαία επεξεργασία της ταυτόχρονης αίτησης κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας και ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Κατ' αυτόν τον τρόπο, αποφεύγεται η επιβάρυνση του κεντρικού κοινοτικού δικαστηρίου με την υποβολή πληθώρας προσφυγών κατά τη διαδικασία εξέτασης και πριν από τη χορήγηση του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Η συγκεκριμένη λύση συνάδει επίσης με το νομικό καθεστώς των τμημάτων προσφυγών του Γραφείου. Το τμήμα προσφυγών θεωρήθηκε, π.χ. στο Ηνωμένο Βασίλειο, ότι ανταποκρίνεται πλήρως στην έννοια του δικαστηρίου, στο βαθμό που οι αποφάσεις του είναι οριστικές και βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια και στο ότι η ανεξαρτησία των μελών του διασφαλίζεται από τη σύμβαση του Μονάχου [15]. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι το κύρος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας που έχει χορηγηθεί από το Γραφείο ενδέχεται να αποτελέσει μεταγενέστερα αντικείμενο διαφοράς μεταξύ ιδιωτών ενώπιον του κοινοτικού δικαστηρίου διανοητικής ιδιοκτησίας, με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στον κανονισμό. Ωστόσο, η λύση έχει προς το παρόν το μειονέκτημα ότι καθυστερεί σημαντικά την έκδοση τελεσίδικης απόφασης σχετικά με το κύρος του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Η εν λόγω καθυστέρηση οφείλεται στις ενίοτε ιδιαίτερα μακροχρόνιες προθεσμίες εξέτασης των τμημάτων ανακοπών ή προσφυγών του Γραφείου. Φαίνεται, ωστόσο, ότι η αναθεώρηση της σύμβασης του Μονάχου στο συγκεκριμένο σημείο θα ήταν δυνατόν να δώσει λύση στο πρόβλημα αυτό.

[15] Lenzing AG's European Patent, United Kingdom High Court of Justice No. 8 [1997] RPC.

Εξάλλου, είναι προφανές ότι ο δικαστικός έλεγχος των αποφάσεων που λαμβάνονται από την Επιτροπή εμπίπτει στην αρμοδιότητα κοινοτικής δικαστικής αρχής. Η αρμοδιότητα αυτή ανήκει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (Πρωτοδικείο) δυνάμει του άρθρου 230 της συνθήκης ΕΚ. Η εξέταση των προσφυγών σχετικά με τις αποφάσεις που λαμβάνονται δυνάμει του κανονισμού για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας θα απαιτεί συχνά γνώσεις κυρίως στον τομέα του δικαίου περί ανταγωνισμού. Θα πρόκειται, κυρίως, για προσφυγές κατά των αποφάσεων της Επιτροπής όσον αφορά υποχρεωτικές άδειες εκμετάλλευσης και άδειες εκμετάλλευσης δικαιωμάτων. Το Πρωτοδικείο εξακολουθεί να είναι το πλέον κατάλληλο να εξετάζει το τελευταίο είδος προσφυγών, για το οποίο έχει ήδη αποκτήσει εμπειρία. Επομένως, δεν προτείνεται να τροποποιηθούν ως προς το σημείο αυτό οι αρμοδιότητες που διαθέτει το Πρωτοδικείο. Η λύση αυτή είναι σε θέση να διασφαλίσει τη συνοχή της κοινοτική νομολογίας στον συγκεκριμένο τομέα.

2.4.5.3. Σχέση μεταξύ της πρότασης κανονισμού και της διακυβερνητικής διάσκεψης για τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις

Είναι σαφές ότι το κοινοτικό δικαστήριο διανοητικής ιδιοκτησίας θα δημιουργηθεί με τροποποίηση της συνθήκης ΕΚ. Οι σχετικές συζητήσεις βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στο πλαίσιο της διακυβερνητικής διάσκεψης για τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

Η συνθήκη ΕΚ θα ορίζει επίσης ότι, όπως το Πρωτοδικείο (άρθρα 225 και 243-245 της συνθήκης ΕΚ), το εν λόγω δικαιοδοτικό όργανο θα εγκρίνει τον δικό του κανονισμό διαδικασίας, θα διατάσσει προσωρινά μέτρα και οι αποφάσεις του θα είναι εκτελεστές στα κράτη μέλη όπως οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Οι σχέσεις μεταξύ των κοινοτικών δικαστηρίων, συμπεριλαμβανομένου του προαναφερθέντος μηχανισμού προσφυγής υπέρ του νόμου (σημείο 2.4.5.4.), θα καθορίζονται επίσης στη συνθήκη ΕΚ.

Η Επιτροπή, στις γνώμες που εξέδωσε στις 26 Ιανουαρίου και την 1η Μαρτίου 2000, είχε ήδη προτείνει να συζητηθεί στη διακυβερνητική διάσκεψη η τροποποίηση της συνθήκης ώστε να παρασχεθεί η κατάλληλη ασφάλεια δικαίου σε θέματα κοινοτικής διανοητικής ιδιοκτησίας. Έτσι, στη συμπληρωματική παρέμβασή της την 1η Μαρτίου 2000 στη διακυβερνητική διάσκεψη για τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις, η Επιτροπή εκτιμά ότι "στον τομέα των κοινοτικών τίτλων διανοητικής ιδιοκτησίας και κυρίως με την προοπτική του μελλοντικού κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, θα πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για τη δημιουργία εξειδικευμένου κοινοτικού δικαιοδοτικού οργάνου, το οποίο θα έχει αρμοδιότητα για τις διαφορές που αφορούν τόσο το κύρος του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας όσο και την προσβολή του, προκειμένου να κατοχυρωθεί η ασφάλεια δικαίου ενός ενιαίου τίτλου που παράγει αποτελέσματα στο σύνολο του εδάφους της Κοινότητας και να απαλλαγεί οριστικά το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο από όλες αυτές τις εξαιρετικά εξειδικευμένες διαφορές."

Εν αναμονή των αποτελεσμάτων των τρεχουσών διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο της διακυβερνητικής διάσκεψης, η Επιτροπή συμπεριέλαβε στην παρούσα πρόταση κανονισμού τις βασικές διατάξεις που αντιστοιχούν στην παρέμβασή της.

Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να εγκριθούν λεπτομερέστερες διατάξεις σχετικά, κυρίως, με τους κανόνες διαδικασίας που θα εφαρμόζονται από το νέο κοινοτικό δικαστήριο. Οι εν λόγω διατάξεις, καθώς και ο οργανισμός του δικαστηρίου, θα καθοριστούν σε μεταγενέστερα μέσα.

2.4.5.4. Η κατανομή των αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο του κοινοτικού κεντρικού δικαστηρίου

Όπως επισημάνθηκε ανωτέρω, η νέα δικαστική αρχή θα είναι αρμόδια σε ορισμένες περιπτώσεις όπου η αρμοδιότητα θα είχε λογικά εκχωρηθεί στο Πρωτοδικείο. Όπως αναφέρθηκε ήδη στο σημείο 2.4.5.2., το Πρωτοδικείο θα παραμείνει, παρόλα αυτά, αρμόδιο να αποφαίνεται επί των αποφάσεων που λαμβάνει η Επιτροπή. Η αίτηση αναίρεσης κατά των αποφάσεων του Πρωτοδικείου θα διέπεται από τις ισχύουσες διατάξεις της συνθήκης ΕΚ.

Όσον αφορά το νέο δικαστήριο, οι υπό εξέταση διατάξεις δεν θα προβλέπουν δυνατότητα να ασκείται απευθείας αναίρεση ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου κατά των αποφάσεων που λαμβάνει το τμήμα προσφυγών του κοινοτικού δικαστηρίου διανοητικής ιδιοκτησίας. Επίσης δεν προβλέπεται μεταξύ του νέου κοινοτικού δικαστηρίου και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου η εφαρμογή μηχανισμού υποβολής προδικαστικών ερωτημάτων ο οποίος χαρακτηρίζει τις σχέσεις μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Παρά το γεγονός αυτό, το προτεινόμενο σύστημα δεν θα θίγει το ρόλο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ως ανώτατης δικαστικής αρχής του κοινοτικού δικαίου.

Πράγματι, εάν το κοινοτικό δικαστήριο διανοητικής ιδιοκτησίας κληθεί να ερμηνεύσει γενικότερες πτυχές του κοινοτικού δικαίου στο πλαίσιο των υποθέσεων που έχει αναλάβει, η τροποποιημένη συνθήκη ΕΚ θα προβλέπει τη δυνατότητα μεταγενέστερης προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο υπέρ του νόμου.

Ο εν λόγω μηχανισμός θα καθιστά εφικτή τη διαπίστωση του κατά πόσον η ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου από το κοινοτικό δικαστήριο διανοητικής ιδιοκτησίας αντιβαίνει ή όχι την ερμηνεία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Η αρχή και ο μηχανισμός προδικαστικής παραπομπής είναι συναφή προς την αρχή και το μηχανισμό που προβλέπονται στο πρωτόκολλο του 1971, το οποίο επισυνάπτεται στη σύμβαση των Βρυξελλών (άρθρο 4) [16]. Ως εκ τούτου, η συγκεκριμένη παραπομπή μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μετά τις αποφάσεις του δικαστηρίου που αποφαίνεται σε πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας ή στο τμήμα προσφυγών οι οποίες έχουν προσλάβει ισχύ δεδικασμένου. Ο Γραμματέας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου κοινοποιεί την αίτηση στα κράτη μέλη και στα θεσμικά όργανα της Κοινότητας τα οποία, εντός δύο μηνών από την ημερομηνία της συγκεκριμένης κοινοποίησης, έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν ενώπιον του Δικαστηρίου γραπτά υπομνήματα ή γραπτές παρατηρήσεις. Επιπλέον, η ερμηνεία που δίνεται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατόπιν της παραπάνω αίτησης δεν επηρεάζει την απόφαση επ' ευκαιρία της οποίας ζητήθηκε η ερμηνεία. Η διαδικασία δεν υπόκειται ούτε στην είσπραξη ούτε στην επιστροφή τελών και εξόδων. Σε αντίθεση με το ως άνω πρωτόκολλο, η Επιτροπή, ως θεματοφύλακας της συνθήκης ΕΚ, είναι αρμόδια να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

[16] ΕΕ C 27, 26.1.1998, σ. 29.

Είναι αυτονόητο ότι η νέα δικαστική αρχή, ως κοινοτικό δικαστήριο, θα υπόκειται στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, είτε πρόκειται για την ερμηνεία που δίνεται στο πλαίσιο των προσφυγών που ασκούνται υπέρ του νόμου είτε για προδικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται επί προδικαστικών ερωτημάτων των εθνικών δικαστηρίων στις υποθέσεις για τις οποίες τα δικαστήρια αυτά είναι αρμόδια.

2.4.6. Σχέση με άλλα συστήματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας

Το σύστημα κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας θα συνυπάρχει με το σύστημα εθνικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και το σύστημα ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Οι εφευρέτες θα διατηρήσουν το δικαίωμα να επιλέγουν το σύστημα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που ικανοποιεί περισσότερο τις ανάγκες τους.

Για τη χορήγηση ενός κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, πρέπει να ορίζεται, στην αίτηση ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, το έδαφος της Κοινότητας. Δεν θα είναι δυνατόν να καθοριστεί σε αίτηση ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας τόσο το έδαφος της Κοινότητας όσο και ένα ή περισσότερα κράτη μέλη. Ωστόσο, ο αιτών θα έχει το δικαίωμα να ζητήσει ταυτόχρονα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το έδαφος της Κοινότητας και ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, για την Ελβετία, την Κύπρο, το Μονακό ή το Λιχτενστάιν.

Προβλέπεται επίσης ότι, ανά πάσα στιγμή έως τη χορήγηση του ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, η αίτηση ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που ορίζει όλα τα κράτη μέλη της Κοινότητας θα μπορεί να μετατραπεί σε αίτηση ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που να ορίζει όλο το έδαφος της Κοινότητας. Ομοίως, η αίτηση ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που ορίζει όλο το έδαφος της Κοινότητας θα μπορεί να μετατραπεί σε αίτηση ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που να ορίζει ένα ή περισσότερα κράτη μέλη της Κοινότητας. Η αρχή της μετατροπής και οι όροι εφαρμογής αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο της προσχώρησης της Κοινότητας στη σύμβαση του Μονάχου.

Μόλις χορηγηθεί το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, δεν θα μπορεί να μετατραπεί σε ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Δεν θα είναι επίσης δυνατόν να μετατραπούν τα εθνικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας ή τα ευρωπαϊκά διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε κοινοτικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

Η ίδια εφεύρεση που ανήκει στο ίδιο πρόσωπο δεν θα μπορεί να προστατεύεται ταυτόχρονα από κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και από ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που ορίζει ένα ή περισσότερα κράτη μέλη ή από εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που χορηγείται από ένα κράτος μέλος.

3. ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ

Ποιοι είναι οι στόχοι του προτεινόμενου μέτρου ως προς τις υποχρεώσεις που βαρύνουν την Κοινότητα;

Οι στόχοι της πρότασης αποβλέπουν στην καλύτερη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και, κυρίως, στην προσαρμογή της κατασκευής και διανομής των προϊόντων που είναι κατοχυρωμένα με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις διαστάσεις της Κοινότητας.

Η πρόταση εντάσσεται επίσης στο πλαίσιο προώθησης της καινοτομίας και της ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

Το προτεινόμενο μέτρο πληροί τα κριτήρια επικουρικότητας;

Οι συγκεκριμένοι στόχοι δεν μπορούν να επιτευχθούν από τα κράτη μέλη σε μεμονωμένη ή συλλογική βάση και πρέπει, ως εκ τούτου, λόγω του διασυνοριακού αντικτύπου τους, να υλοποιηθούν σε κοινοτικό επίπεδο.

Τα μέσα κοινοτικής παρέμβασης είναι ανάλογα προς τους στόχους;

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η δημιουργία κοινοτικών τίτλων διανοητικής ιδιοκτησίας δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της εναρμόνισης των εθνικών νομοθεσιών [17]. Πράγματι, δεδομένου του ενιαίου χαρακτήρα του τίτλου, δεν μπορούν να αφεθούν στα κράτη μέλη περιθώρια διακριτικής ευχέρειας όσον αφορά την υλοποίησή του. Η προτεινόμενη πράξη, δηλαδή ο κανονισμός, περιορίζεται, ως εκ τούτου, στο ελάχιστο όριο που είναι απαραίτητο προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί και δεν υπερβαίνει τα αναγκαία προς το σκοπό αυτό μέτρα.

[17] Γνωμοδότηση 1/94 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου της 15ης Νοεμβρίου 1994.

4. ΚΑΤ' ΑΡΘΡΟΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1 - Κοινοτικό δίκαιο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας

Το εν λόγω άρθρο θεσπίζει ένα κοινοτικό δίκαιο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, το οποίο εφαρμόζεται στο κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Πρόκειται για αυτόνομο, κοινοτικό δίκαιο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας το οποίο θα συνυπάρχει με τα δίκαια εθνικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και το σύστημα ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Το συγκεκριμένο άρθρο παρέχει επίσης τον ορισμό του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας: ως κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας νοείται κάθε ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που χορηγείται από το Γραφείο για όλη την επικράτεια της Κοινότητας.

Άρθρο 2 - Κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

Το άρθρο αυτό καθορίζει τα χαρακτηριστικά του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Έτσι, η παράγραφος 1 ορίζει ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας έχει ενιαίο χαρακτήρα. δύναται να χορηγηθεί, να αποκτηθεί, να ανακληθεί ή να εκπνεύσει μόνο για το σύνολο της Κοινότητας.

Η παράγραφος 2 καθιερώνει τον αυτόνομο χαρακτήρα του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας υπόκειται στις διατάξεις του κανονισμού, καθώς και στις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου. Η παράγραφος αυτή ορίζει επίσης ότι οι διατάξεις του κανονισμού ισχύουν με την επιφύλαξη της εφαρμογής του δικαίου των κρατών μελών για την ποινική ευθύνη και τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Ως προς τούτο, αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τη γενική αρχή της ίσης μεταχείρισης που περιλαμβάνεται στο κοινοτικό δίκαιο, τα κράτη μέλη που προβλέπουν ποινικές κυρώσεις για τις παραβιάσεις εθνικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας πρέπει να διασφαλίζουν ανάλογη προστασία σε περίπτωση παραβιάσεων του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

Η παράγραφος 3 παραπέμπει στην ορολογία που χρησιμοποιείται στη σύμβαση του Μονάχου.

Άρθρο 3 - Εφαρμογή στις θαλάσσιες και υποθαλάσσιες ζώνες και στο διάστημα

Η παράγραφος 1 επαναλαμβάνει το περιεχόμενο του άρθρου 9 της συμφωνίας του Λουξεμβούργου.

Η παράγραφος 2 αποβλέπει στη διασφάλιση της προστασίας των εφευρέσεων που πραγματοποιούνται ή χρησιμοποιούνται στο διάστημα. Η εν λόγω διάταξη, η οποία ζητήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο [18] και εξαγγέλθηκε στην ανακοίνωση της 5ης Φεβρουαρίου 1999 [19], συμβάλλει ουσιαστικά στην προσπάθεια να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας κυρίως σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ισχύει ήδη ανάλογη νομοθεσία [20]. Είναι επίσης απαραίτητη δεδομένης της σημαντικής δέσμευσης της ΕΕ στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

[18] Ψήφισμα για την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής σχετικά με το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και το σύστημα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη - Η προώθηση της καινοτομίας μέσω του διπλώματος ευρεσιτεχνίας [COM(97) 314 τελικό], σημείο 9.

[19] COM(1999) 42 τελικό.

[20] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο "Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το διάστημα: προώθηση των εφαρμογών, των αγορών και της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας", COM(96) 617 τελικό.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ - ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΩΝ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ 1: ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΠΙ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ

Άρθρο 4 - Δικαίωμα επί του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας

Η παράγραφος 1 ορίζει ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ανήκει στον εφευρέτη ή τον νόμιμο διάδοχό του.

Η παράγραφος 2 περιλαμβάνει ειδικούς κανόνες για τις σχέσεις μεταξύ του εργαζομένου και του εργοδότη. Επαναλαμβάνει τη διάταξη που περιλαμβάνεται στο άρθρο 60, παράγραφος 1, της σύμβασης του Μονάχου, της οποίας η ορολογία παρεκκλίνει ελαφρώς της ορολογίας που χρησιμοποιείται στο άρθρο 6 της σύμβασης της Ρώμης του 1980 για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές [21]. Πράγματι, εφόσον οι διατάξεις της σύμβασης του Μονάχου εφαρμόζονται στον καθορισμό του δικαιώματος επί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας κατά το στάδιο που προηγείται της χορήγησης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, δεν θα ήταν λογικό τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία ορίζεται το δικαίωμα επί του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας πριν από τη χορήγηση του εν λόγω διπλώματος να είναι διαφορετικά. Σύμφωνα με την εν λόγω παράγραφο, εφαρμόζεται το δίκαιο του κράτους όπου ο εργαζόμενος ασκεί την κύρια δραστηριότητά του. Στην περίπτωση κατά την οποία το συγκεκριμένο κράτος δεν μπορεί να καθοριστεί, το εφαρμοστέο δίκαιο είναι το δίκαιο του κράτους όπου βρίσκεται η επιχείρηση του εργοδότη στην οποία ανήκει ο υπάλληλος.

[21] Ενοποιημένη έκδοση EE C 27, 26.1.1998.

Η παράγραφος 3 επαναλαμβάνει, ουσιαστικά, τη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 60 της σύμβασης του Μονάχου. Διευκρινίζει σε ποιον ανήκει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας όταν πολλά πρόσωπα έχουν πραγματοποιήσει την εφεύρεση ανεξάρτητα το ένα από το άλλο. Στις περιπτώσεις αυτές, το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ανήκει στο πρόσωπο που κατέθεσε πρώτο την αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας και του οποίου η αίτηση δημοσιεύθηκε. Ορίζεται επίσης ότι, σε περίπτωση που διεκδικείται προτεραιότητα, η σχετική ημερομηνία θα είναι η ημερομηνία προτεραιότητας.

Άρθρο 5 - Διεκδίκηση του δικαιώματος επί του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας

Το εν λόγω άρθρο επαναλαμβάνει το περιεχόμενο του άρθρου 23 της σύμβασης του Λουξεμβούργου.

Άρθρο 6 - Αποτελέσματα της μεταβολής δικαιούχου του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας

Το εν λόγω άρθρο επαναλαμβάνει το περιεχόμενο του άρθρου 24 της σύμβασης του Λουξεμβούργου.

ΤΜΗΜΑ 2: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ

Άρθρο 7 - Απαγόρευση της άμεσης εκμετάλλευσης της εφεύρεσης

Η εν λόγω διάταξη αντιστοιχεί στο άρθρο 25 της σύμβασης του Λουξεμβούργου και στο άρθρο 28 της συμφωνίας TRIPS.

Άρθρο 8 - Απαγόρευση της έμμεσης εκμετάλλευσης της εφεύρεσης

Το εν λόγω άρθρο επαναλαμβάνει το περιεχόμενο του άρθρου 26 της σύμβασης του Λουξεμβούργου.

Άρθρο 9 - Περιορισμός των αποτελεσμάτων του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας

Το εν λόγω άρθρο επαναλαμβάνει, σε μεγάλο βαθμό, το περιεχόμενο του άρθρου 27 της σύμβασης του Λουξεμβούργου και του άρθρου 4 της συμφωνίας TRIPS.

Το στοιχείο ε) περιλαμβάνει διευκρινίσεις στο βαθμό που αφορά, πέραν από τα αντικείμενα για την κατασκευή ή τη λειτουργία των μηχανών των αεροσκαφών ή των χερσαίων μηχανημάτων, και τα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται σε άλλα μέσα μεταφοράς. Πρόκειται, π.χ., για τα διαστημικά οχήματα.

Άρθρο 10 - Ανάλωση σε κοινοτικό επίπεδο των δικαιωμάτων που παρέχονται δυνάμει του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας

Το εν λόγω άρθρο θεσπίζει την αρχή της ανάλωσης σε κοινοτικό επίπεδο. Περιλαμβάνονται σχετικοί κανόνες στο άρθρο 28 της σύμβασης του Λουξεμβούργου και στο άρθρο 13 του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα.

Άρθρο 11 - Δικαιώματα που απορρέουν από την αίτηση κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας μετά τη δημοσίευσή της

Η παράγραφος 1 επαναλαμβάνει το περιεχόμενο της παραγράφου 1 του άρθρου 32 της σύμβασης του Λουξεμβούργου.

Η παράγραφος 2 παρεκκλίνει από τις παραγράφους 2 και 3 της εν λόγω σύμβασης. Πράγματι, σε αντίθεση με τη λύση που προκρινόταν στη σύμβαση του Λουξεμβούργου, δεν είναι λογικό να αφεθεί σε κάθε κράτος μέλος η δυνατότητα να προβλέπει πρόσθετες προϋποθέσεις στις οποίες θα υπόκειται η εύλογη αποζημίωση για την οποία γίνεται λόγος στη συγκεκριμένη παράγραφο. Τούτο θα συνιστούσε κίνδυνο διαφοροποιημένης αντιμετώπισης ανάλογα με τα κράτη μέλη όσον αφορά την άσκηση των δικαιωμάτων που παρέχει η αίτηση του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Ως συνέπεια της προσβολής, είναι σημαντικό η αποζημίωση για την οποία γίνεται λόγος στο σημείο αυτό να καθορίζεται βάσει κοινών κανόνων. Τούτο είναι ακόμη πιο ευκταίο, εφόσον η αρμόδια δικαστική αρχή είναι το κεντρικό κοινοτικό δικαστήριο (βλ. κεφάλαιο IV, τμήμα 1).

Οι διατάξεις αυτές δεν καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο αιτών πρέπει να διαβιβάσει στον υποτιθέμενο παραβάτη τη μετάφραση, ούτε το μέσο με το οποίο μπορεί να διασφαλίσει την ενδεικνυόμενη γλώσσα μετάφρασης σε περίπτωση που ο υποτιθέμενος παραβάτης έχει την κατοικία του σε κράτος μέλος που διαθέτει πολλές επίσημες γλώσσες. Οι συγκεκριμένες περιστάσεις αναμένεται ότι θα είναι στην πράξη πολύ σπάνιες και δεν φαίνεται απαραίτητο να προβλεφθούν υποχρεωτικές διαδικασίες.

Πολλές λύσεις είναι, πράγματι, πιθανές: ο αιτών και ο παραλήπτης μπορούν να συμφωνήσουν χωρίς ιδιαίτερες διατυπώσεις στο θέμα της γλώσσας της μετάφρασης. Φυσικά, ο αιτών πρέπει, εάν χρειαστεί, να μπορεί να αποδείξει την εν λόγω συμφωνία ενώπιον της κοινοτικής δικαστικής αρχής. Εάν ο αιτών κρίνει ότι η εθελοντική βάση οδηγεί σε αδιέξοδο, δύναται να προσφύγει σε επίσημη κοινοποίηση. Εάν έχει την κατοικία του σε άλλο κράτος από εκείνο του παραλήπτη, μπορεί, π.χ., να χρησιμοποιήσει το μηχανισμό κοινοποίησης που προβλέπεται στη σύμβαση της Χάγης σχετικά με την επίδοση και κοινοποίηση στο εξωτερικό δικαστικών και εξώδικων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις, η οποία ισχύει στα κράτη μέλη [22]. Σύμφωνα με το άρθρο 5 της εν λόγω σύμβασης, υπάρχει πάντα η δυνατότητα παράδοσης του εγγράφου στον παραλήπτη, ο οποίος το αποδέχεται οικειοθελώς. Εάν ο παραλήπτης δεν το αποδεχθεί, πρέπει να δηλώσει το λόγο άρνησης. Η τελευταία φράση της παραγράφου 2 του άρθρου 11 του προτεινόμενου κανονισμού, η οποία ορίζει ότι καμία μετάφραση δεν είναι απαραίτητη εάν ο υποτιθέμενος παραβάτης καταλαβαίνει το κείμενο, αποβλέπει στο να διασφαλίσει ότι ο παραλήπτης δεν θα καταχράται το δικαίωμα που έχει να χρησιμοποιεί μια συγκεκριμένη γλώσσα. Ομοίως, στην περίπτωση αυτή, το βάρος της απόδειξης το φέρει, παρόλα αυτά, ο αιτών.

[22] Οι προβλεπόμενες από την εν λόγω σύμβαση διαδικασίες αναμένεται σύντομα να αντικατασταθούν στις ενδοκοινοτικές σχέσεις από διατάξεις που περιλαμβάνονται σε κανονισμό του Συμβουλίου σχετικά με την επίδοση και κοινοποίηση στο εξωτερικό δικαστικών και εξώδικων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις [τροποποιημένη πρόταση της 29ης Μαρτίου 2000, COM(2000) 75 τελικό].

Η παράγραφος 3 ορίζει ότι, κατά τον ορισμό της εύλογης αποζημίωσης, συνυπολογίζεται η καλή πίστη του προσώπου που εκμεταλλεύθηκε την εφεύρεση ή που πραγματοποίησε τις προπαρασκευαστικές ενέργειες προς το σκοπό αυτό.

Η παράγραφος 4 ορίζει ότι η επίσημη γλώσσα για την οποία γίνεται λόγος στην παράγραφο 2 πρέπει επίσης να είναι επίσημη γλώσσα της Κοινότητας.

Άρθρο 12 - Δικαίωμα που βασίζεται σε προγενέστερη χρήση της εφεύρεσης

Το εν λόγω άρθρο αντιστοιχεί, ουσιαστικά, στο άρθρο 20 του σχεδίου συνθήκης που υποβλήθηκε το 1991 στη διπλωματική διάσκεψη για τη σύναψη συνθήκης που να συμπληρώνει τη σύμβαση των Παρισίων όσον αφορά τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Το συγκεκριμένο κείμενο, αντί να παραπέμπει απλώς στην εθνική νομοθεσία, κατά το παράδειγμα του άρθρου 37 της σύμβασης του Λουξεμβούργου, καθορίζει ουσιαστικά τα δικαιώματα του προηγούμενου χρήστη.

Άρθρο 13 - Διπλώματα ευρεσιτεχνίας με αντικείμενο μεθόδους: βάρος της απόδειξης

Το εν λόγω άρθρο επαναλαμβάνει το περιεχόμενο του άρθρου 35 της σύμβασης του Λουξεμβούργου.

ΤΜΗΜΑ 3: ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ ΩΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ

Άρθρο 14 - Εξομοίωση του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας με το εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

Οι παράγραφοι 1 και 2 επαναλαμβάνουν, ουσιαστικά, το περιεχόμενο των παραγράφων 1 έως 3 του άρθρου 38 της σύμβασης του Λουξεμβούργου. Ανάλογη διάταξη υπάρχει στον κανονισμό για το κοινοτικό σήμα (άρθρο 16). Στο άρθρο αυτό ορίζεται ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αντιμετωπίζεται ως αντικείμενο κυριότητας όπως τα εθνικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Αντιθέτως, η παράγραφος 3 παρεκκλίνει της παραγράφου 4 του άρθρου 38 της σύμβασης του Λουξεμβούργου. Πράγματι, ορίζεται ότι η έναρξη ισχύος του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας ως αντικειμένου κυριότητας δεν είναι δυνατόν να εξαρτάται από την ενδεχόμενη καταχώριση σε εθνικό μητρώο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Άρθρο 15 - Μεταβίβαση

Σκοπός των παραγράφων 1 και 2 είναι να διευκρινιστεί ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μπορεί να μεταβιβαστεί ανεξάρτητα από την επιχείρηση. Ανάλογες διατάξεις προβλέπονται για το κοινοτικό σήμα (άρθρο 17, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα).

Οι παράγραφοι 3 έως 5 αντιστοιχούν στο άρθρο 39 της σύμβασης του Λουξεμβούργου.

Άρθρο 16 - Εμπράγματα δικαιώματα

Σκοπός της συγκεκριμένης διάταξης είναι να διευκρινιστεί ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μπορεί επίσης να ενεχυριασθεί ή να αποτελέσει αντικείμενο άλλων εμπράγματων δικαιωμάτων. Τα εν λόγω δικαιώματα δύνανται να καταχωριστούν στο μητρώο κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και να δημοσιευθούν. Ανάλογη διάταξη προβλέπεται για το κοινοτικό σήμα (άρθρο 19 του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα).

Άρθρο 17 - Αναγκαστική εκτέλεση

Το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δύναται, ως αντικείμενο κυριότητας, να αποτελέσει αντικείμενο μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης. Η αναγκαστική εκτέλεση μπορεί να καταχωριστεί στο μητρώο κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και να δημοσιευθεί. Ανάλογη διάταξη προβλέπεται για το κοινοτικό σήμα (άρθρο 20 του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα).

Άρθρο 18 - Πτωχευτική ή άλλη ανάλογη διαδικασία

Το εν λόγω άρθρο διέπει την αντιμετώπιση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας στο πλαίσιο της πτωχευτικής ή άλλης ανάλογης διαδικασίας. Η παράγραφος 1 προβλέπει την ενιαία αντιμετώπιση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας στο βαθμό που αναφέρεται ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μπορεί να συμπεριλαμβάνεται σε πτωχευτική ή άλλη ανάλογη διαδικασία μόνο στο κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται το κέντρο των κύριων συμφερόντων του οφειλέτη. Ο εν λόγω κανόνας ανταποκρίνεται στη λύση που υποστηρίζεται στον κανονισμό για τις διαδικασίες αφερεγγυότητας, ο οποίος εκδόθηκε από το Συμβούλιο 29 Μαΐου 2000 [23]. Ωστόσο, ο κανονισμός δεν εφαρμόζεται στη Δανία.

[23] Κανονισμός του Συμβουλίου περί των διαδικασιών αφερεγγυότητας της 29ης Μαΐου 2000 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην ΕΕ).

Η παράγραφος 2 επαναλαμβάνει κατ'ουσία τη διάταξη του άρθρου 41 της σύμβασης του Λουξεμβούργου και ορίζει ότι, σε περίπτωση συγκυριότητας του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, η ίδια διάταξη εφαρμόζεται στο μέρος του συγκυρίου.

Η παράγραφος 3 αφορά την καταχώριση στο μητρώο κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Άρθρο 19 - Συμβατικές άδειες εκμετάλλευσης

Η εν λόγω διάταξη βασίζεται στο άρθρο 42 της σύμβασης του Λουξεμβούργου, καθώς και στο προβλεπόμενο καθεστώς για το κοινοτικό σήμα (άρθρο 22 του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα).

Η παράγραφος 1 θεσπίζει την αρχή σύμφωνα με την οποία ο δικαιούχος δύναται να χορηγεί άδειες εκμετάλλευσης σε τρίτους. Η αρχή αυτή συνιστά σημαντικό οικονομικό μέσο για τον κύριο του διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

Η παράγραφος 2 περιλαμβάνει γενική ρήτρα για την εξασφάλιση των δικαιωμάτων σε περίπτωση παραβίασης των ορίων που έχουν τεθεί στη σύμβαση για την παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης. Είναι πιθανόν, π.χ., να πρόκειται για παραβίαση των ρητρών σχετικά με τη διάρκεια ή την επικράτεια για τις οποίες χορηγήθηκε η άδεια εκμετάλλευσης.

Η παράγραφος 3 αντιστοιχεί στην παράγραφο 3 του άρθρου 42 της σύμβασης του Λουξεμβούργου.

Άρθρο 20 - Άδειες εκμετάλλευσης δικαιωμάτων

Η εν λόγω διάταξη επαναλαμβάνει το περιεχόμενο του άρθρου 43 της σύμβασης του Λουξεμβούργου, εκτός από μία τροποποίηση στην παράγραφο 5. Σκοπός της διάταξης αυτής είναι να καταστεί εφικτή η εφαρμογή ενός συστήματος αδειών εκμετάλλευσης δικαιωμάτων βάσει δηλώσεων που θα υποβάλλονται στο Γραφείο.

Η παράγραφος 5 παρεκκλίνει της αντίστοιχης διάταξης της σύμβασης του Λουξεμβούργου στο βαθμό που η Επιτροπή, και όχι ένα ακυρωτικό τμήμα του Γραφείου, που θα έπρεπε να δημιουργηθεί, είναι η αρχή που καθορίζει το ποσό του τέλους το οποίο πρέπει να καταβληθεί σε περίπτωση που ο δικαιούχος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας και ο χρήστης δεν καταφέρνουν να συμφωνήσουν για το ποσό. Τούτο συνάδει με το ρόλο της Επιτροπής ως αρχής επιφορτισμένης με τη χορήγηση υποχρεωτικών αδειών εκμετάλλευσης δυνάμει του άρθρου 22 και με τον καθορισμό της εύλογης αμοιβής σχετικά με αυτές τις άδειες εκμετάλλευσης. Η λύση συμφωνεί επίσης με την προσέγγιση σύμφωνα με την οποία ο κανονισμός δεν προβλέπει τη δημιουργία νέων ειδικών τμημάτων στο πλαίσιο του Γραφείου.

Άρθρο 21 - Χορήγηση υποχρεωτικών αδειών εκμετάλλευσης

Σκοπός του συστήματος υποχρεωτικών αδειών εκμετάλλευσης είναι να προβλέπει εγγυήσεις κατά της κατάχρησης των δικαιωμάτων που παρέχει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Βασίζεται στις απαιτήσεις του άρθρου 5 της σύμβασης των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, καθώς και στις πλέον πρόσφατες απαιτήσεις για τις οποίες γίνεται λόγος στο άρθρο 27, παράγραφος 1, και στο άρθρο 31 της συμφωνίας TRIPS.

Σε αντίθεση με τη λύση που προκρίνεται στη σύμβαση του Λουξεμβούργου η οποία ορίζει (άρθρο 45) ότι οι εθνικές νομοθεσίες εφαρμόζονται στις υποχρεωτικές άδειες εκμετάλλευσης για κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, η παρούσα πρόταση απαριθμεί, με σκοπό τη μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, τους λόγους για τους οποίους μπορούν να χορηγηθούν οι εν λόγω άδειες εκμετάλλευσης. Οι λόγοι που μνημονεύονται στη συγκεκριμένη διάταξη αντιστοιχούν στις απαιτήσεις που προβλέπονται στις εθνικές νομοθεσίες πολλών κρατών μελών, καθώς και στις απαιτήσεις που απορρέουν από τη σύμβαση των Παρισίων και τη συμφωνία TRIPS.

Ο πρώτος λόγος είναι η μη εκμετάλλευση ή η ανεπαρκής εκμετάλλευση του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Η παράγραφος 1 του άρθρου ενσωματώνει τις απαιτήσεις του άρθρου 5, παράγραφος 4, της σύμβασης των Παρισίων όσον αφορά τη στιγμή κατά την οποία μπορεί να κατατεθεί αίτηση για τη χορήγηση υποχρεωτικής άδειας εκμετάλλευσης για τον συγκεκριμένο λόγο. Ενσωματώνει επίσης την απαίτηση της παραγράφου 1 του άρθρου 27 της συμφωνίας TRIPS που προβλέπει την απαγόρευση διακριτικής μεταχείρισης μεταξύ των εισαγόμενων προϊόντων και των εγχωρίως παραγόμενων προϊόντων.

Η παράγραφος 2 ορίζει τον δεύτερο λόγο. Εφαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου ο δικαιούχος κοινοτικού ή εθνικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας (δεύτερο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας) δεν μπορεί να εκμεταλλευθεί το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας του χωρίς να παραβιάσει άλλο κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (το πρώτο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας). Εξομοιώνεται με το δεύτερο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το κοινοτικό ή εθνικό δικαίωμα επί απόκτησης φυτικής ποικιλίας. Σε παρόμοιες περιπτώσεις, το δεύτερο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (ή το δικαίωμα επί απόκτησης φυτικής ποικιλίας) πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 31, σημείο 1, της συμφωνίας TRIPS, να συνεπάγεται σημαντική τεχνική πρόοδο σε σχέση με τη διεκδικούμενη στο πρώτο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας εφεύρεση. Η προτεινόμενη διάταξη επιτρέπει στην Επιτροπή να λάβει οποιοδήποτε μέτρο κρίνει χρήσιμο για να διαπιστωθεί κατά πόσον πληρούνται οι εν λόγω απαιτήσεις.

Η παράγραφος 3 παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να επιτρέπει την εκμετάλλευση ενός διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις. Πρόκειται για περιόδους κρίσεων ή για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης ή ακόμη για καταστάσεις όπου πρέπει να αρθούν οι συνέπειες μιας πρακτικής που έχει κριθεί ως αντιβαίνουσα στον ανταγωνισμό μετά από σχετική δικαστική ή διοικητική διαδικασία.

Η παράγραφος 4 επαναλαμβάνει το περιεχόμενο του άρθρου 31, στοιχείο γ), της συμφωνίας TRIPS όσον αφορά την τεχνολογία στον τομέα των ημιαγωγών.

Η παράγραφος 5 επαναλαμβάνει, ουσιαστικά, το περιεχόμενο του άρθρου 31, στοιχείο β), της συμφωνίας TRIPS.

Η παράγραφος 6 ορίζει ότι οι όροι εφαρμογής και οι διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν για την εφαρμογή των εν λόγω αρχών καθορίζονται στον εκτελεστικό κανονισμό.

Άρθρο 22 - Οι όροι που εφαρμόζονται στις υποχρεωτικές άδειες εκμετάλλευσης

Οι όροι που εφαρμόζονται στις υποχρεωτικές άδειες εκμετάλλευσης οι οποίοι περιλαμβάνονται στην παράγραφο 1, αντιστοιχούν στους όρους που αναφέρονται στο άρθρο 31 της συμφωνίας TRIPS.

Η παράγραφος 2 ορίζει ότι τα κράτη μέλη δεν μπορούν να χορηγήσουν υποχρεωτικές άδειες εκμετάλλευσης για κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

Άρθρο 23 - Αποτελέσματα έναντι τρίτων

Η εν λόγω διάταξη καθορίζει τους όρους με τους οποίους οι δικαιοπραξίες που αναφέρονται στα άρθρα 16 έως 22 παράγουν αποτελέσματα έναντι τρίτων. Ανάλογη διάταξη προβλέπεται για το κοινοτικό σήμα (άρθρο 23 του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα).

Άρθρο 24 - Η αίτηση κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας ως αντικείμενο κυριότητας

Η παράγραφος 1 ορίζει ότι τα άρθρα 14 έως 19, καθώς και το άρθρο 21, εκτός από τις παραγράφους 1 και 2, και το άρθρο 22 εφαρμόζονται επίσης στην αίτηση κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Ανάλογη διάταξη προβλέπεται στον κανονισμό για το κοινοτικό σήμα (άρθρο 24). Η αναφορά στα άρθρα του ίδιου τμήματος συνεπάγεται επίσης ότι, όπως για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, οι αιτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας καταχωρίζονται στο μητρώο κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Η παράγραφος 2 ορίζει ότι τα δικαιώματα που έχουν αποκτηθεί βάσει αίτησης δικαιώματος ευρεσιτεχνίας εξακολουθούν να ισχύουν δυνάμει του διπλώματος ευρεσιτεχνίας που έχει χορηγηθεί.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ - ΠΑΡΑΤΑΣΗ, ΕΚΠΝΟΗ ΚΑΙ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ 1: ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΝΟΗ

Άρθρο 25 - Ετήσια τέλη

Η παράγραφος 1 συνιστά τη βασική διάταξη για τα ετήσια τέλη. Τα τέλη αυτά πρέπει να καταβάλλονται στο Γραφείο, ώστε το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας να ανανεώνεται. Η εν λόγω διάταξη καθορίζει τη στιγμή από την οποία τα τέλη πρέπει να καταβάλλονται. Το ύψος των τελών θα καθορίζεται στον εκτελεστικό κανονισμό για τα τέλη.

Η παράγραφος 2 ορίζει συμπληρωματική προθεσμία για την καταβολή του ετήσιου τέλους, με την επιφύλαξη της πληρωμής προστίμου.

Η παράγραφος 3 ορίζει, για λόγους επιείκειας, ότι κανένα πρόστιμο δεν εισπράττεται όταν το ετήσιο τέλος λήγει εντός δύο μηνών από την ημερομηνία χορήγησης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, εάν η πληρωμή πραγματοποιείται στην προθεσμία που αναφέρεται στην παράγραφο 2.

Άρθρο 26 - Παραίτηση

Το εν λόγω άρθρο ορίζει ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο παραίτησης μόνο στο σύνολό του. Η παραίτηση πρέπει να δηλώνεται γραπτώς στο Γραφείο. Καταχωρίζεται στο μητρώο κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, με την επιφύλαξη της προαπαιτούμενης ενημέρωσης συγκεκριμένης κατηγορίας προσώπων ή, εάν χρειαστεί, της επίτευξης συμφωνίας.

Άρθρο 27 - Εκπνοή

Το εν λόγω άρθρο καθορίζει τις περιπτώσεις στις οποίες το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας εκπνέει. Αντιστοιχεί, ουσιαστικά, στο περιεχόμενο του άρθρου 50 της σύμβασης του Λουξεμβούργου. Ωστόσο, σε αντίθεση με το άρθρο αυτό, που παραπέμπει στη σύμβαση του Μονάχου όσον αφορά τη διάρκεια προστασίας, η παράγραφος 1, στοιχείο α), καθορίζει τη διάρκεια προστασίας.

ΤΜΗΜΑ 2: ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ

Άρθρο 28 - Λόγοι ακυρότητας

Το άρθρο αυτό, που ορίζει τους λόγους ακυρότητας του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, επαναλαμβάνει ουσιαστικά το περιεχόμενο του άρθρου 56 της σύμβασης του Λουξεμβούργου, εκτός από τις ακόλουθες εξαιρέσεις.

Η παράγραφος 1, στοιχείο στ), του συγκεκριμένου άρθρου δεν παραπέμπει, σε αντίθεση με το άρθρο 56, παράγραφος 1, στοιχείο στ), της σύμβασης του Λουξεμβούργου, στο άρθρο 36, παράγραφος 1, της εν λόγω σύμβασης, αλλά περιέχει έναν ουσιαστικό κανόνα σχετικά με τους λόγους ακυρότητας.

Σε αντίθεση με το άρθρο 56, παράγραφος 3, της σύμβασης του Λουξεμβούργου, το εν λόγω άρθρο δεν περιλαμβάνει διάταξη που να ορίζει ότι η ακυρότητα που πλήττει το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στην περίπτωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1, στοιχείο στ), κηρύσσεται μόνο για το οικείο κράτος μέλος. Κατά συνέπεια, σε περίπτωση προηγούμενου εθνικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που ίσχυε σε ένα μόνο κράτος μέλος, το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας είναι άκυρο σε όλη την Κοινότητα. Η λύση αυτή, που είναι απαραίτητη για να διατηρηθεί ο ενιαίος χαρακτήρας του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, συνιστά, ωστόσο, αυστηρή αντιμετώπιση του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε σχέση με τα ευρωπαϊκά διπλώματα ευρεσιτεχνίας, που είναι, κατ' ουσίαν, εθνικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

Αξίζει να επισημανθεί ότι η αρμόδια για να αποφανθεί επί της ακυρότητας του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας δικαστική αρχή είναι το κοινοτικό δικαστήριο διανοητικής ιδιοκτησίας. Ωστόσο, εφόσον τα εθνικά δικαστήρια παραμένουν αρμόδια για τις αγωγές που αφορούν το δικαίωμα επί κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, η κεντρική δικαστική αρχή μπορεί να κηρύξει την ακυρότητα για το λόγο που αναφέρεται στην παράγραφο 1, στοιχείο ε), μόνο μετά από απόφαση εθνικού δικαστηρίου (βλ. άρθρο 31, παράγραφος 2, του παρόντος κανονισμού).

Άρθρο 29 - Αποτελέσματα ακυρότητας

Το εν λόγω άρθρο αντιστοιχεί, εν μέρει, στο άρθρο 54 του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα. Η παράγραφος 1 ορίζει τις συνέπειες της ακυρότητας. Η παράγραφος 2 καθορίζει τις αποφάσεις και τις συμβάσεις τις οποίες δεν θίγει η ακυρότητα. Το άρθρο αυτό παρεκκλίνει του συστήματος για το κοινοτικό σήμα στο βαθμό που δεν προβλέπεται ότι δύνανται να εφαρμοστούν οι εθνικές διατάξεις σχετικά με την αποκατάσταση της ζημίας που προκλήθηκε λόγω της συμπεριφοράς του δικαιούχου του διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή σχετικά με τον αδικαιολόγητο πλουτισμό. Ο λόγος έγκειται στο ότι ο κανονισμός προβλέπει την εφαρμογή πλήρους συστήματος αποκατάστασης βάσει κοινών κανόνων (βλ. άρθρο 44 σχετικά με τις αποζημιώσεις).

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV - ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΕ ΑΓΩΓΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ 1: ΑΓΩΓΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΥΡΟΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΚΑΙ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ

Άρθρο 30 - Οι αγωγές και οι αιτήσεις που αφορούν το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας - αποκλειστική αρμοδιότητα του κοινοτικού δικαστηρίου διανοητικής ιδιοκτησίας

Η παράγραφος 1 απαριθμεί εξαντλητικά τις αγωγές και τις αιτήσεις που πρέπει να ασκούνται ή να υποβάλλονται ενώπιον του κοινοτικού δικαστηρίου διανοητικής ιδιοκτησίας. Πρόκειται για προσφυγές και αγωγές σχετικά με το κύρος και την προσβολή του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, καθώς και για εκείνες που αφορούν τη χρήση της εφεύρεσης και την αποκατάσταση των ζημιών.

Η παράγραφος 2 ορίζει ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο αγωγής για επαπειλούμενη προσβολή.

Η παράγραφος 3 ορίζει το αρμόδιο δικαστήριο. Το κοινοτικό δικαστήριο διανοητικής ιδιοκτησίας έχει αποκλειστική αρμοδιότητα να εκδικάζει τις σχετικές αιτήσεις και αγωγές. Ως εκ τούτου, ακόμη και οι μεταγενέστερες αιτήσεις αποζημίωσης πρέπει να υποβάλλονται ενώπιον του εν λόγω κεντρικού δικαστηρίου και όχι ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων.

Η παράγραφος 4 παραπέμπει, όσον αφορά τις προϋποθέσεις και τους όρους σχετικά με τις αναφερόμενες αγωγές και αιτήσεις, στον οργανισμό ή τον κανονισμό διαδικασίας του εν λόγω δικαστηρίου, στο βαθμό που οι συγκεκριμένες αγωγές και αιτήσεις δεν διέπονται από τη συνθήκη ΕΚ ή τον παρόντα κανονισμό.

Άρθρο 31 - Aγωγή ακύρωσης

Η εν λόγω διάταξη ορίζει τους λόγους για τους οποίους μια άμεση αίτηση ακύρωσης μπορεί να είναι βάσιμη, καθορίζει τα πρόσωπα που δύνανται να ασκήσουν αγωγή και τις άλλες σχετικές προϋποθέσεις. Η συγκεκριμένη διάταξη παρεκκλίνει από το άρθρο 55 της σύμβασης του Λουξεμβούργου στο βαθμό που ορίζεται ότι η αγωγή ακύρωσης δύναται να υποβληθεί έστω και αν μπορεί ακόμη να ασκηθεί ανακοπή ή εάν εκκρεμεί ενώπιον του Γραφείου διαδικασία ανακοπής.

Άρθρο 32 - Aνταγωγή ακύρωσης

Η εν λόγω διάταξη καθορίζει τους όρους για την άσκηση ανταγωγής ακύρωσης και προβλέπει την υποχρεωτική ενημέρωση για την περίπτωση όπου ο δικαιούχος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας δεν είναι διάδικος στη διαφορά. Ανάλογη διάταξη προβλέπεται για το κοινοτικό σήμα (άρθρο 96 του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα).

Άρθρα 33 και 34 - Αγωγή για προσβολή - Αγωγή για αναγνώριση μη προσβολής

Τα δύο αυτά άρθρα διευκρινίζουν τους όρους για την άσκηση αγωγής για προσβολή και αγωγής για αναγνώριση μη προσβολής, καθώς και τα πρόσωπα που έχουν το δικαίωμα να ασκήσουν μια τέτοια αγωγή ή να παρέμβουν σε αυτή.

Άρθρα 35 και 36 - Αγωγή για τη χρήση της εφεύρεσης πριν από τη χορήγηση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας - Αγωγή για το δικαίωμα που βασίζεται σε προηγούμενη χρήση της εφεύρεσης

Τα δύο αυτά άρθρα διευκρινίζουν τους όρους για την άσκηση αγωγής για τη χρήση της εφεύρεσης κατά τη διάρκεια της περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 11 του παρόντος κανονισμού και αγωγής για το δικαίωμα που βασίζεται σε προηγούμενη χρήση της εφεύρεσης, για την οποία γίνεται λόγος στο άρθρο 12 του παρόντος κανονισμού. Ορίζουν επίσης τα πρόσωπα που μπορούν να ασκήσουν μια τέτοια αγωγή.

Άρθρο 37 - Αίτηση περιορισμού

Η εν λόγω διάταξη ορίζει τη διαδικασία και τους όρους που εφαρμόζονται στις αιτήσεις περιορισμού του διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

Πράγματι, ο δικαιούχος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας μπορεί να έχει συμφέρον να ζητήσει, με δική του πρωτοβουλία, περιορισμό του διπλώματος ευρεσιτεχνίας του. Ενδέχεται να βρίσκεται σε θέση αδυναμίας έναντι του υποτιθέμενου παραβάτη και να επιθυμεί, κατά συνέπεια, να περιορίσει τον κίνδυνο να ασκηθεί εναντίον του αγωγή ακύρωσης με τυχόν ολέθριες οικονομικές συνέπειες με τη μορφή αποζημίωσης.

Άρθρο 38 - Αίτηση για την αναγνώριση εκπνοής

Το εν λόγω άρθρο ορίζει ότι η αίτηση αναγνωρίσεως της εκπνοής του διπλώματος ευρεσιτεχνίας για τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 27 μπορεί να υποβληθεί από οποιονδήποτε.

Άρθρο 39 - Προσφυγή

Το άρθρο αυτό περιλαμβάνει τις βασικές αρχές σχετικά με τις προσφυγές κατά των αποφάσεων που λαμβάνονται από το κοινοτικό δικαστήριο διανοητικής ιδιοκτησίας σε πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας. Για λεπτομερέστερες διατάξεις, το εν λόγω άρθρο παραπέμπει στον οργανισμό του δικαστηρίου.

Άρθρο 40 - Ικανότητα της Επιτροπής να παρίσταται ενώπιον του Δικαστηρίου

Το άρθρο αυτό παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα, προς το συμφέρον της Κοινότητας, να καταθέτει στο κοινοτικό δικαστήριο αγωγή ακύρωσης και να παρεμβαίνει σε οποιαδήποτε διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη ενώπιον του εν λόγω δικαστηρίου. Η αρμοδιότητα αυτή αποβλέπει, μεταξύ άλλων, στο να αντισταθμιστεί το γεγονός ότι ο παρών κανονισμός δεν προβλέπει τη δυνατότητα άμεσης προσφυγής κατά των αποφάσεων του Γραφείου.

Άρθρο 41 - Έκταση της αρμοδιότητας

Η συγκεκριμένη διάταξη ορίζει ότι η αρμοδιότητα του κεντρικού δικαστηρίου σε θέματα προσβολής και χρήσης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας καλύπτει όλη την επικράτεια της Κοινότητας.

Άρθρο 42 - Προσωρινά και συντηρητικά μέτρα

Η παράγραφος 1 ορίζει ότι το κοινοτικό δικαστήριο διανοητικής ιδιοκτησίας δύναται να λάβει κάθε απαραίτητο προσωρινό ή συντηρητικό μέτρο. Αναλυτικότερες διατάξεις θα περιλαμβάνονται στον οργανισμό του.

Πράγματι, η κεντρική δικαστική αρχή είναι η πλέον κατάλληλη να αποφασίσει για τα εν λόγω μέτρα, τα οποία απαιτούν πάντα κάποια αξιολόγηση ως προς το βάσιμο της αίτησης. Είναι σημαντικό η εν λόγω αρχή να εφαρμόζει απλές και ταχείες διαδικασίες, ώστε να καθίσταται εφικτή η αποτελεσματική εκτέλεση σε όλα τα κράτη μέλη. Αντιθέτως, κρίνεται σκόπιμο να μην εκχωρηθεί στις δικαστικές αρχές των κρατών μελών συντρέχουσα αρμοδιότητα για την επιβολή προσωρινών μέτρων σε υποθέσεις για τις οποίες το κεντρικό δικαστήριο θα είναι αρμόδιο επί της ουσίας. Πρέπει να αποφευχθεί, στο μέτρο του δυνατού, η έλλειψη συνοχής μεταξύ των προσωρινών και συντηρητικών μέτρων που διατάσσονται από τα εθνικά δικαστήρια και από την κεντρική δικαστική αρχή.

Άρθρο 43 - Κυρώσεις

Η διάταξη αυτή ορίζει ότι το δικαστήριο το οποίο έχει επιληφθεί ζητημάτων προσβολής δύναται, όταν διαπιστώσει ότι διεπράχθη προσβολή, να επιβάλει ορισμένες κυρώσεις. Ως εκ τούτου, μπορεί να διατάξει την παύση της προσβολής και διάφορες κατασχέσεις, καθώς και κάθε άλλη ενδεικνυόμενη λόγω των περιστάσεων κύρωση, ώστε να διασφαλίσει την τήρηση της απόφασης περί παύσης.

Άρθρο 44 - Αγωγές ή αιτήσεις αποζημίωσης

Η διάταξη αυτή ορίζει ότι το κεντρικό δικαστήριο δύναται όχι μόνο να διαπιστώσει, π.χ., την πράξη της προσβολής ή την ακυρότητα του διπλώματος ευρεσιτεχνίας και να διατάξει τις σχετικές κυρώσεις, αλλά επίσης να επιβάλει την αποκατάσταση της ζημίας που προκλήθηκε. Σε αντίθετη περίπτωση, οι διάδικοι θα έπρεπε να ασκήσουν νέα αγωγή ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων. Τούτο θα ήταν αντίθετο προς την επιδιωκόμενη αποτελεσματική λύση της διαφοράς τους. Η εν λόγω διάταξη περιλαμβάνει ουσιαστικούς κανόνες για τον καθορισμό της αποζημίωσης. Η παράγραφος 2 ορίζει, κατά τρόπο εξαντλητικό, τα στοιχεία τα οποία το κοινοτικό δικαστήριο διανοητικής ιδιοκτησίας πρέπει να λάβει υπόψη για τον καθορισμό της αποζημίωσης.

Πράγματι, δεν είναι λογικό οι κανόνες που αφορούν παραβιάσεις ενιαίου τίτλου, όπως το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, να καθορίζονται, κατά περίπτωση, βάσει κριτηρίων όπως ο τόπος της προσβολής ή η κατοικία των διαδίκων. Η παραβίαση του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, σε οποιοδήποτε μέρος της Κοινότητας και αν συντελείται, συνιστά παραβίαση του ενιαίου χαρακτήρα του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Επιπλέον, στις περιπτώσεις όπου η προσβολή διαπράττεται σε περισσότερα κράτη μέλη, δεν θα ήταν λογικό η κοινοτική δικαστική αρχή να εφαρμόζει, π.χ., τόσους εθνικούς νόμους όσα και τα κράτη όπου πραγματοποιήθηκε η προσβολή. Η συγκεκριμένη διάταξη εγγυάται στους ενδιαφερομένους τη διαφάνεια ως προς την πορεία της διαφοράς τους. η μελλοντική νομολογία του κεντρικού δικαστηρίου, μάλιστα, αναμένεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη διαφάνεια αυτή.

Είναι σημαντικό η διατύπωση της συγκεκριμένης διάταξης να έχει γενικό χαρακτήρα. Πράγματι, παρέχεται, με τον τρόπο αυτό, στην κοινοτική δικαστική αρχή η δυνατότητα να βρίσκει την κατάλληλη λύση σε κάθε περίπτωση. Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστεί, προκειμένου να αποφευχθεί κάθε παρανόηση, ότι η αποζημίωση δεν μπορεί να έχει χαρακτήρα επιβολής ποινής.

Όπως έχει ήδη επισημανθεί στο άρθρο 30, η κεντρική δικαστική αρχή παραμένει αρμόδια για τις αιτήσεις αποζημίωσης που υποβάλλονται μετά την κύρια αγωγή. Τούτο αποβλέπει στην αποτροπή διαφορών ή ασυνεπειών της νομολογίας οι οποίες θα ήταν δυνατόν να προκύψουν, εάν τα εθνικά δικαστήρια είχαν αυτή την αρμοδιότητα.

Οι παράγραφοι 3 και 4 περιλαμβάνουν ειδικούς κανόνες σχετικά με την επιδίκαση της αποζημίωσης σε περίπτωση προσβολής.

Η παράγραφος 3 παραχωρεί υπέρ του παραβάτη για τον οποίο γίνεται λόγος στη συγκεκριμένη παράγραφο τεκμήριο σύμφωνα με το οποίο ο παραβάτης δεν γνώριζε ούτε ήταν δυνατόν να γνωρίζει ότι παραβίαζε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, στην περίπτωση όπου το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δεν είχε χορηγηθεί στην επίσημη γλώσσα του κράτους μέλους όπου έχει την κατοικία του ή δεν είχε μεταφραστεί και δημοσιοποιηθεί στη γλώσσα αυτή. Σε αυτήν την περίπτωση, η αποζημίωση λόγω προσβολής οφείλεται μόνο για την περίοδο που αρχίζει από τη στιγμή που η μετάφραση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας τού κοινοποιήθηκε στην εν λόγω γλώσσα.

Η παράγραφος 4 ορίζει ότι ο υποτιθέμενος παραβάτης, σε περίπτωση που έχει την κατοικία του σε κράτος μέλος με δύο ή περισσότερες επίσημες γλώσσες, δικαιούται να ζητήσει να πραγματοποιηθεί η κοινοποίηση σ' εκείνη τη γλώσσα που γνωρίζει. Η αρχή αυτή αντιστοιχεί στην αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 12.

Άρθρο 45 - Παραγραφή

Το συγκεκριμένο άρθρο ορίζει προθεσμία παραγραφής για ορισμένες αγωγές που αναφέρονται στο τμήμα αυτό.

ΤΜΗΜΑ 2: ΔΩΣΙΔΙΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΛΛΕΣ ΑΓΩΓΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ

Άρθρο 46 - Δικαιοδοσία των εθνικών δικαστηρίων

Η αποκλειστική αρμοδιότητα που διαθέτει το κοινοτικό δικαστήριο διανοητικής ιδιοκτησίας δεν καλύπτει όλες τις πιθανές πτυχές που ενδέχεται να αφορούν το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Ως εκ τούτου, οι διαφορές σχετικά με ζητήματα όπως: σε ποιον ανήκει το δικαίωμα επί της εφεύρεσης που έχει κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, π.χ., στις σχέσεις μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, οι συμβατικές συνέπειες από τη μη τήρηση των ρητρών μιας συμβατικής άδειας εκμετάλλευσης ή οι διαφορές για τη μεταβίβαση ενός διπλώματος ευρεσιτεχνίας, εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των εθνικών δικαστηρίων.

Άρθρο 47 - Εφαρμογή της σύμβασης των Βρυξελλών

Ως γενικός κανόνας, ορίζεται ότι η σύμβαση των Βρυξελλών του 1968 εφαρμόζεται για τις αστικές και εμπορικές διαφορές, ακόμη και όταν πρόκειται για κοινοτικό τίτλο, όπως το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Οι απαραίτητες εξαιρέσεις ή προσθήκες περιλαμβάνονται στον κανονισμό.

Στην πρόταση λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι η μετατροπή της σύμβασης των Βρυξελλών σε κανονισμό [24] βρίσκεται σε εξέλιξη στα περισσότερα κράτη μέλη. Εξυπακούεται ότι, μόλις τεθεί σε ισχύ ο κανονισμός, οι διατάξεις του θα εφαρμόζονται στις σχέσεις μεταξύ των εν λόγω κρατών μελών. Όσον αφορά τα κράτη μέλη στα οποία δεν θα εφαρμόζεται ο μελλοντικός κανονισμός, θα εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις της σύμβασης των Βρυξελλών, εκτός εάν συναφθεί νέα σύμβαση μεταξύ της Κοινότητας και του συγκεκριμένου κράτους ή των συγκεκριμένων κρατών. Για λόγους σαφήνειας, γίνεται αναφορά μόνο στην ισχύουσα σύμβαση των Βρυξελλών.

[24] Πρόταση της Επιτροπής της 14ης Ιουλίου 1999 - COM(1999) 348 τελικό.

Άρθρο 48 - Αγωγές σχετικά με το δικαίωμα επί του διπλώματος ευρεσιτεχνίας μεταξύ του εργοδότη και του εργαζομένου

Το άρθρο αυτό περιλαμβάνει διάταξη που παρεκκλίνει της σύμβασης των Βρυξελλών όσον αφορά τις διαφορές μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου: βάσει της παραγράφου 1, μόνα αρμόδια είναι τα δικαστήρια του κράτους μέλους σύμφωνα με το δίκαιο του οποίου καθορίζεται το δικαίωμα επί του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας δυνάμει των διατάξεων του κανονισμού. Ανάλογη διάταξη βρίσκεται στη σύμβαση του Λουξεμβούργου (άρθρο 67, παράγραφος 2). Η παράγραφος 2 αντικατοπτρίζει την ισοδύναμη διάταξη της σύμβασης των Βρυξελλών. Παρόλα αυτά, είναι απαραίτητο να ενσωματωθεί στον κανονισμό, αφενός, διότι η παράγραφος 1 συνιστά παρέκκλιση και, αφετέρου, για λόγους διαφάνειας, δεδομένης της σημασίας που έχει η συγκεκριμένη διάταξη.

Άρθρο 49 - Αγωγές σχετικά με την αναγκαστική εκτέλεση για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

Το άρθρο αυτό, που επαναλαμβάνει το άρθρο 40 της σύμβασης του Λουξεμβούργου, ορίζει την αρμοδιότητα σε θέματα αναγκαστικής εκτέλεσης. Ανάλογη διάταξη προβλέπεται για το κοινοτικό σήμα (άρθρο 20, παράγραφος 2). Όπως ακριβώς το κοινοτικό σήμα, το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας συνιστά αντικείμενο κυριότητας διαφορετικό από την επιχείρηση του δικαιούχου. Τα αποτελέσματά του καθορίζονται σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους για το οποίο γίνεται λόγος στο άρθρο 14. Είναι, συνεπώς, φυσικό η αρμοδιότητα για θέματα αναγκαστικής εκτέλεσης να καθορίζεται σύμφωνα με το δίκαιο του ίδιου κράτους.

Άρθρο 50 - Συμπληρωματικές διατάξεις σχετικά με τη δωσιδικία

Η παράγραφος 1, που περιλαμβάνει διατάξεις για την κατά τόπο αρμοδιότητα των εθνικών δικαστηρίων, επαναλαμβάνει το περιεχόμενο της παραγράφου 1 του άρθρου 68 της σύμβασης του Λουξεμβούργου. Είναι αρμόδια τα ίδια δικαστήρια που είναι αρμόδια για θέματα εθνικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που χορηγούνται στο υπό εξέταση κράτος μέλος. Σκοπός του εν λόγω άρθρου είναι να διασφαλιστεί ότι, σε κάθε κράτος μέλος, υπάρχει ένα δικαστήριο που είναι επίσης αρμόδιο για τις διαφορές σχετικά με ενιαίους τίτλους.

Η παράγραφος 2, που επαναλαμβάνει το περιεχόμενο της παραγράφου 3 του άρθρου 68 της σύμβασης του Λουξεμβούργου, προβλέπει διεθνή δικαιοδοσία των δικαστηρίων του κράτους μέλους στο οποίο εδρεύει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας για τις περιπτώσεις όπου κανένα δικαστήριο άλλου κράτους μέλους δεν είναι αρμόδιο δυνάμει των άρθρων 47 και 48 και της παραγράφου 1 του οικείου άρθρου.

Άρθρο 51 - Υποχρεώσεις του εθνικού δικαστηρίου

Η διάταξη αυτή κρίνεται απαραίτητη για την προάσπιση των αποκλειστικών αρμοδιοτήτων που διαθέτει η κεντρική δικαστική αρχή σε θέματα κύρους του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

Η παράγραφος 1 ορίζει ότι ένα εθνικό δικαστήριο που επιλαμβάνεται αγωγής η οποία εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα του κοινοτικού δικαστηρίου κηρύσσεται αυτεπαγγέλτως αναρμόδιο.

Η παράγραφος 2 επαναλαμβάνει το άρθρο 72 της σύμβασης του Λουξεμβούργου, ορίζοντας ότι τα εθνικά δικαστήρια πρέπει να θεωρήσουν το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας έγκυρο. Ανάλογη διάταξη προβλέπεται για το κοινοτικό σήμα (άρθρο 103 του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα). Είναι αυτονόητο ότι ο κανόνας δεν εφαρμόζεται, εάν το αρμόδιο δικαστήριο έχει ακυρώσει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

Σκοπός της παραγράφου 3 είναι να διασφαλιστεί ότι, όταν το εθνικό δικαστήριο επιλαμβάνεται αγωγής άλλης από εκείνες που αναφέρονται στο άρθρο 30, αλλά στην οποία είναι, ωστόσο, σημαντικό να γνωρίζει το αποτέλεσμα αγωγής που κατατέθηκε ενώπιον του κοινοτικού δικαστηρίου, αναστέλλει τη διαδικασία. Στην πράξη, τέτοιες περιπτώσεις δεν αναμένεται να εμφανίζονται συχνά, εφόσον οι κοινοτικές δικαστικές αρχές είναι εκείνες που ορίζουν επίσης αποζημιώσεις σχετικά με την προσβολή και την ακυρότητα του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Ωστόσο, αγωγές για αθέμιτο ανταγωνισμό θεωρούνται πιθανές. Ανάλογη διάταξη περιλαμβάνεται στο άρθρο 34 του πρωτοκόλλου για τις διαφορές της σύμβασης του Λουξεμβούργου.

Ως εκ τούτου, το εθνικό δικαστήριο διατηρεί σχετική ευχέρεια όσον αφορά την αναστολή της διαδικασίας, εάν εκδικάζεται υπόθεση ενώπιον του κεντρικού δικαστηρίου. Πράγματι, το εθνικό δικαστήριο δύναται, ακόμη και όταν υπάρχει υπόθεση που εκδικάζεται ενώπιον του κεντρικού δικαστηρίου, να αποφανθεί επί της υπόθεσης της οποίας έχει επιληφθεί, από τη στιγμή που δεν του είναι απαραίτητη η απόφαση για την υπόθεση που εκδικάζεται ενώπιον του κεντρικού δικαστηρίου. Ωστόσο, σε μια τέτοια περίπτωση, το εθνικό δικαστήριο πρέπει, στην απόφασή του, να θεωρήσει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας έγκυρο.

Άρθρο 52 - Εφαρμοστέο δικονομικό δίκαιο

Η συγκεκριμένη διάταξη διασφαλίζει ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αντιμετωπίζεται, όσον αφορά τους κανόνες διαδικασίας, όπως ακριβώς τα εθνικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

ΤΜΗΜΑ 3: ΠΕΡΙ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ

Άρθρο 53 - Διαιτησία

Σκοπός της διάταξης αυτής είναι να καταδείξει ότι ο κανονισμός δεν αποκλείει την προσφυγή στη διαιτησία για τις διαφορές σχετικά με το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Ο μόνος περιορισμός είναι ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δεν μπορεί να κηρυχθεί άκυρο ή να ακυρωθεί σε διαδικασία διαιτησίας. Η δυνατότητα αυτή εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα του κοινοτικού δικαστηρίου διανοητικής ιδιοκτησίας.

Συνεπώς, οι διάδικοι θα μπορούσαν να επιλύσουν με διαιτησία, π.χ., το ζήτημα της αποζημίωσης.

Επί του παρόντος, δεν κρίνεται απαραίτητο να προταθούν κοινοί κανόνες για τη διαιτησία. Για το λόγο αυτό, το συγκεκριμένο άρθρο παραπέμπει στους εθνικούς κανόνες των κρατών μελών. Η παραπομπή αφορά τόσο τις ουσιαστικές διατάξεις όσο και τις διατάξεις ιδιωτικού διεθνούς δικαίου που ισχύουν στα κράτη μέλη. Η αναγνώριση και η εκτέλεση διαιτητικών αποφάσεων στα κράτη μέλη διέπονται κυρίως από τη σύμβαση της Νέας Υόρκης του 1958 περί αναγνωρίσεως και εκτελέσεως των αλλοδαπών διαιτητικών αποφάσεων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V - ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Άρθρο 54 - Απαγόρευση σωρευτικής προστασίας

Σκοπός της διάταξης αυτής, που ευθυγραμμίζεται με το άρθρο 75 της σύμβασης του Λουξεμβούργου, είναι να διασφαλιστεί η απαγόρευση σωρευτικής προστασίας. Πράγματι, η διπλή προστασία για την ίδια επικράτεια δεν είναι λογική. Το άρθρο ορίζει ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, το εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας παύει να παράγει τα αποτελέσματά του και καθορίζει τη στιγμή κατά την οποία τούτο θα συντελεστεί.

Οι παράγραφοι 3 και 4 επαναλαμβάνουν το περιεχόμενο των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 75 της σύμβασης του Λουξεμβούργου.

Άρθρο 55 - Υποδείγματα χρησιμότητας και εθνικά πιστοποιητικά χρησιμότητας

Το εν λόγω άρθρο επαναλαμβάνει το περιεχόμενο του άρθρου 79 της σύμβασης του Λουξεμβούργου. Επιτρέπει την εξομοίωση ενός υποδείγματος χρησιμότητας ή ενός εθνικού πιστοποιητικού χρησιμότητας ή μιας σχετικής αίτησης με το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τους σκοπούς της εφαρμογής του άρθρου 54.

Εφόσον οι εργασίες για την τροποποιημένη πρόταση οδηγίας σχετικά με τα υποδείγματα χρησιμότητας δεν έχουν προς το παρόν ολοκληρωθεί [25], δεν κρίνεται σκόπιμο, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, να προσαρμοστεί το κείμενο ώστε να αναφέρεται στο υπόδειγμα χρησιμότητας κατά την έννοια της οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Συνεπώς, το εν λόγω άρθρο αφορά μόνο τα υποδείγματα χρησιμότητας ή τα πιστοποιητικά χρησιμότητας και τις σχετικές αιτήσεις στα κράτη μέλη που τα εξετάζουν και με περιεχόμενο που μπορεί να ποικίλλει μεταξύ των κρατών μελών.

[25] Τροποποιημένη πρόταση της 25ης Ιουνίου 1999 - COM(1999) 309 τελικό.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI - ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 56 - Μητρώο κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας

Το άρθρο αυτό περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με το μητρώο κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Ορίζεται ότι το μητρώο τηρείται από το Γραφείο και τίθεται στη διάθεση του κοινού.

Άρθρο 57 - Δελτίο κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας

Το άρθρο αυτό περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με το δελτίο κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Ορίζεται ότι την έκδοση του εν λόγω δελτίου αναλαμβάνει το Γραφείο.

Άρθρο 58 - Προαιρετικές μεταφράσεις

Το άρθρο αυτό αφορά μόνο τη δυνατότητα του δικαιούχου να προσκομίζει μεταγενέστερες μεταφράσεις διπλώματος ευρεσιτεχνίας το οποίο έχει ήδη χορηγηθεί.

Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, ο δικαιούχος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας έχει τη δυνατότητα να προσκομίσει και να υποβάλει στο Γραφείο μετάφραση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας του σε πολλές ή σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Κοινότητας. Αξίζει να επισημανθεί ότι το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που έχει χορηγηθεί σύμφωνα με το σύστημα ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας είναι έγκυρο χωρίς άλλη μετάφραση από εκείνη που αναφέρεται στη σύμβαση του Μονάχου. Τούτο σημαίνει ότι το έντυπο του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας θα δημοσιευθεί στη γλώσσα διαδικασίας του Γραφείου (αγγλικά, γερμανικά ή γαλλικά), μαζί με μετάφραση των αξιώσεων στις δύο άλλες επίσημες γλώσσες του Γραφείου.

Σκοπός των προαιρετικών μεταφράσεων είναι να διασφαλιστεί η ακόμη πιο αποτελεσματική διάδοση των πληροφοριών σχετικά με το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που έχει χορηγηθεί. Με τις εν λόγω μεταφράσεις, ο δικαιούχος δύναται επίσης να αποτρέψει το ενδεχόμενο η απουσία μετάφρασης στη γλώσσα ενός υποτιθέμενου παραβάτη να χρησιμοποιηθεί ως λόγος ώστε να απαλλαγεί ο παραβάτης από την καταβολή αποζημίωσης για την αποκατάσταση της ζημίας που προκλήθηκε λόγω της παραβίασης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

Άρθρο 59 - Εκτελεστικός κανονισμός

Προβλέπεται ότι ο κανονισμός θα συμπληρωθεί με εκτελεστικό κανονισμό, ο οποίος θα καθορίζει τους όρους εφαρμογής του κανονισμού. Ο εκτελεστικός κανονισμός θα εκδοθεί σύμφωνα με διαδικασία επιτροπολογίας.

Επαναλαμβάνονται στον εκτελεστικό κανονισμό κυρίως οι λεπτομέρειες και οι διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν για την εφαρμογή των κανόνων σχετικά με το άρθρο 6 (αποτελέσματα της μεταβολής δικαιούχου), το άρθρο 20 (άδειες εκμετάλλευσης δικαιωμάτων), το άρθρο 21 (υποχρεωτικές άδειες εκμετάλλευσης) και το άρθρο 26 (παραίτηση).

Αντιθέτως, θεωρείται ότι οι όροι εφαρμογής που αφορούν, π.χ., το άρθρο 56 (τήρηση και δημοσιοποίηση του μητρώου κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας) και το άρθρο 57 (τήρηση του δελτίου κοινοτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας) μπορούν να καθοριστούν στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων ενόψει της προσχώρησης της Κοινότητας στη σύμβαση του Μονάχου.

Άρθρο 60 - Εκτελεστικός κανονισμός για τα τέλη

Για να διασφαλιστεί ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας θα είναι πράγματι προσιτό, ορίζεται ότι η πλήρης δικαιοδοσία όσον αφορά τα ετήσια τέλη παράτασης, συμπεριλαμβανομένων των προσαυξήσεων, για ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που έχει χορηγηθεί εμπίπτει στο πλαίσιο της κοινοτικής αρμοδιότητας. Η παράγραφος 1 ορίζει ότι το ποσό των τελών και ο τρόπος είσπραξής τους καθορίζονται σε εκτελεστικό κανονισμό.

Η παράγραφος 2 παραπέμπει στη διαδικασία επιτροπολογίας για την έκδοση του εκτελεστικού κανονισμού.

Άρθρο 61 - Σύσταση επιτροπής και καθορισμός διαδικασίας για την έκδοση των εκτελεστικών κανονισμών

Η διάταξη αυτή προβλέπει τη δημιουργία επιτροπής καλούμενης "επιτροπή για θέματα που αφορούν τα τέλη και τους εκτελεστικούς κανονισμούς του κανονισμού για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας" με σκοπό την έγκριση των εκτελεστικών κανονισμών για τους οποίους γίνεται λόγος στα άρθρα 59 και 60. Η διάταξη αντιστοιχεί στην απόφαση της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή