Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση σχετικά με την απόφαση του Συμβουλίου για τις κρατικές πολιτικές απασχόλησης για το έτος 2002"

(2002/C 36/17)

Στις 17 Οκτωβρίου 2001, και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα "Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις και δικαιώματα του πολίτη", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 3 Οκτωβρίου 2001 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. van Dijk.

Κατά την 385η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 17ης Οκτωβρίου 2001), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 75 ψήφους υπέρ και 16 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Με βάση το άρθρο 128 της Συνθήκης περί ιδρύσεως των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η Επιτροπή καθόρισε τις ετήσιες κατευθυντήριες γραμμές της πολιτικής για την απασχόληση το 2002.

1.2. Μετά τη σύνοδο κορυφής του 2000, στη Λισσαβώνα, η Επιτροπή αποφάσισε να προβεί σε μια δραστική αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών για το 2001. Για το 2002 η Επιτροπή προβλέπει τη διεξαγωγή μίας σε βάθος αξιολόγησης, δεδομένου ότι κάθε επιμέρους γραμμή πρέπει να υλοποιηθεί εντός του 2002. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν επέφερε σημαντικές αλλαγές στις κατευθυντήριες γραμμές για το 2002.

1.2.1. Ύστερα από ριζικές αλλαγές που χαρακτήρισαν τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση το 2001 και ενόψει της πραγματοποιούμενης εκτίμησης της επίδρασης της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την απασχόληση, τα αποτελέσματα της οποίας θα αντανακλώνται στις κατευθυντήριες γραμμές για το 2003, η Επιτροπή συνιστά μια περιορισμένη επανεξέταση των κατευθυντήριων γραμμών για το 2002, διατηρώντας τις αλλαγές στη νέα πολιτική έμφαση που απορρέει από πρόσφατες ανακοινώσεις της Επιτροπής, Ευρωπαϊκά Συμβούλια και την εκτίμηση της Κοινής Έκθεσης για την απασχόληση του 2001(1).

Ιδού οι κύριες αλλαγές σε σχέση με τις κατευθυντήριες γραμμές για το 2001:

- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης συμφώνησε να συμπληρώσει τους στόχους της Λισσαβώνας για το 2010 με ενδιάμεσους στόχους για το 2005 για το γενικό δείκτη απασχόλησης (67 %) και τον δείκτη για τις γυναίκες (57 %) και ένα στόχο 50 % για την απασχόληση πλέον ηλικιωμένων ατόμων (55-64) που θα επιτευχθούν το 2010. Οι στόχοι ενσωματώθηκαν στον οριζόντιο σκοπό Α.

- Το ίδιο Συμβούλιο συμφώνησε ότι το τακτικό Συμβούλιο θα περιλάβει την ποιότητα στην εργασία ως γενικό στόχο στις κατευθυντήριες γραμμές για το 2002. Τούτο αντανακλάται τώρα στο νέο οριζόντιο στόχο 13(2). Επιπλέον, νέες παραπομπές στην ποιότητα έχουν ενσωματωθεί σε αριθμό σχετικών θεματικών κατευθυντήριων γραμμών (3, 7, 10, 11 και 13).

- Η κατευθυντήρια γραμμή 6 για την κινητικότητα τονίζει περισσότερο ακόμη την ανάγκη ενθάρρυνσης της κινητικότητας των εργαζόμενων σε νέες ευρωπαϊκές αγορές εργασίας(3).

- Ενόψει της περιορισμένης ανταπόκρισης των κρατών μελών στην προσήλωση για τη θέσπιση εθνικών στόχων για δείκτες απασχόλησης σύμφωνα με τα συμπεράσματα της Κορυφής στη Λισσαβώνα, η διατύπωση του οριζόντιου στόχου Α ενισχύθηκε με περισσότερο δεσμευτικό χαρακτήρα.

- Μια ενίσχυση της κατευθυντήριας γραμμής 17 για χάσματα μεταξύ φίλων. Το σοβαρό ύψος της μισθολογικής διαφοράς μεταξύ ανδρών και γυναικών σε πολλά κράτη μέλη έχει θεωρηθεί σαν ένα ενδεχόμενο αντικίνητρο όσον αφορά την επιθυμία των γυναικών για αποδοχή ή διατήρηση απασχόλησης. Το αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Στοκχόλμης για την κατάστρωση δεικτών στον τομέα αυτό τονίζει, επίσης, τη σημασία του θέματος:

1.3. Η ΟΚΕ θα εκπονήσει τη γνωμοδότησή της ακολουθώντας την εξής μέθοδο: καταρχάς θα αναφερθεί σε παλαιότερες γνωμοδοτήσεις σχετικά με το θέμα αυτό. Συγχρόνως, θα εξετάσει σε ποιό βαθμό οι συστάσεις που διατυπώθηκαν στις εν λόγω γνωμοδοτήσεις αντικατοπτρίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση το 2002. Στη συνέχεια θα διατυπώσει ορισμένες παρατηρήσεις οι οποίες θα πρέπει, μετά την αξιολόγηση των επιπτώσεων, να συμπεριληφθούν στις κατευθυντήριες γραμμές που θα χαραχθούν για το 2003.

2. Προηγούμενες γνωμοδοτήσεις

2.1. Τον Οκτώβριο 2000 η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε γνωμοδότηση για τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης το 2001(4), σύμφωνα με τις οποίες οι προσπάθειες πρέπει να επικεντρώνονται ως εξής:

- στο βασικό κινητήριο στόχο της πλήρους απασχόλησης

- στην απαραίτητη δια βίου μάθηση

- στην ενεργότερη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων με τη διαδικασία

- στην ανάγκη για ισόρροπη εφαρμογή των διαφόρων σκελών

- στην ανάγκη ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών.

Η ΟΚΕ προσυπογράφει στη γνωμοδότησή της τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση. Η ΟΚΕ εξέφραζε ικανοποίηση στη γνωμοδότηση αυτή για την υιοθέτηση μιας ιδιαίτερης κατευθυντήριας γραμμής για την ασφάλεια και υγιεινή στους χώρους εργασίας(5). Περαιτέρω ζητεί, ωστόσο, να προσεχθούν ιδιαίτερα οι ευάλωτες ομάδες στην αγορά εργασίας όπως οι ηλικιωμένοι εργαζόμενοι, οι γυναίκες, οι νέοι που εγκαταλείπουν τη σχολική εκπαίδευση, οι μακροχρόνια άνεργοι. Προκειμένου να υλοποιηθούν οι πτυχές που χαράχθηκαν κατά τη σύνοδο κορυφής της Λισσαβώνας, δηλαδή να καταστεί η ΕΕ η δυναμικότερη και ανταγωνιστικότερη οικονομία της γνώσης ανά την υφήλιο, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στις επενδύσεις στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης καθώς και της κατάρτισης.

2.2. Το 2000, η ΟΚΕ εξέδωσε γνωμοδότηση για τους ηλικιωμένους εργαζόμενους(6). Στην εν λόγω γνωμοδότηση διαπιστώνεται ότι στα κράτη μέλη η συμμετοχή στην αγορά εργασίας των ατόμων από 50 έως 60 ετών είναι πολύ χαμηλότερη από τη συμμετοχή νεότερων εργαζομένων. Διατυπώνονται, συνεπώς, συστάσεις οι οποίες μπορεί να συμβάλουν στην αύξηση του ποσοστού απασχόλησης των ηλικιωμένων εργαζομένων, όπου η ΟΚΕ έχει γνώση του γεγονότος ότι σε μερικές περιπτώσεις μια κατώτερη συνταξιοδοτική ηλικία ήταν νόμιμη.

- αλλαγή νοοτροπίας τόσο των εργαζομένων όσο και των εργοδοτών·

- άσκηση πολιτικής προσωπικού η οποία να μην αποκλείει τους εργαζόμενους άνω των 45 ετών: η άσκηση μιας πολιτικής προσωπικού συνειδητά προσανατολισμένη προς τις ηλικιακές κατηγορίες έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ηλικιωμένους εργαζόμενους. Στα πλαίσια της πολιτικής αυτής θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην πρόσληψη και την αποχώρηση, στην κατάρτιση, την επαγγελματική επιμόρφωση και τις προαγωγές, την ελαστική οργάνωση της εργασίας, την εργονομία και τον καθορισμό καθηκόντων, την αλλαγή συμπεριφοράς στους κόλπους των επιχειρήσεων·

- προσαρμογή της διαμόρφωσης της μισθολογικής κλίμακας με επιτάχυνση της αύξησης των μισθών στην αρχή της σταδιοδρομίας και ασθενή πρόοδο στο τέλος της, ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση των ηλικιωμένων εργαζομένων. Η ΟΚΕ απεύθυνε τη σύσταση αυτή προς τους κοινωνικούς εταίρους χωρίς αυτό να αποτελεί προσπάθεια παρέμβασης στην αυτονομία τους όσον αφορά τη διαμόρφωση των μισθών.

2.2.1. Προκειμένου η πολιτική για τους ηλικιωμένους εργαζόμενους να γίνει απτή πραγματικότητα, η ΟΚΕ προτείνει τη χάραξη κατευθυντήριων γραμμών στον τομέα αυτό. Η ΟΚΕ παραπέμπει επίσης στο ΕΚΤ το οποίο μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην υλοποίηση της πολιτικής αυτής.

2.3. Η ΟΚΕ, στη γνωμοδότησή της για την ενδιάμεση επισκόπηση των τριών διαδικασιών στις οποίες στηρίζεται η ευρωπαϊκή πολιτική για την απασχόληση(7), αξιολογεί θετικά τη χάραξη κατευθυντήριων γραμμών για την πολιτική απασχόλησης. Η σημαντικότερη συμβολή των κατευθυντήριων γραμμών είναι η αύξηση της προσοχής που δίδεται στο θέμα αυτό, καθώς και η συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων εταίρων. Προκειμένου να βελτιωθεί η διαδικασία, η ΟΚΕ στηριζόμενη στην επισκόπηση της Επιτροπής, στην οποία συνιστάται η μείωση του αριθμού των κατευθυντήριων γραμμών, προτείνει να βελτιωθεί ο συντονισμός με άλλες διαδικασίες (όπως η διαδικασία του Κάρντιφ, της Κολωνίας και της Λισσαβώνας), να καθοριστούν δείκτες και να βελτιωθεί η παρακολούθηση και η διάδοση ορθών πρακτικών. Η ΟΚΕ κρίνει επίσης απαραίτητο να βελτιωθεί η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων. Προτείνει μετά το τέλος της 5ετούς περιόδου, να εξετασθεί μια διακοπή ενός έτους, ώστε όλοι οι ενδιαφερόμενοι παράγοντες να αναλάβουν πραγματικά τις υποχρεώσεις τους.

2.4. Στη γνωμοδότησή της για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική(8) η ΟΚΕ υιοθέτησε τα ακόλουθα:

"Στα εθνικά σχέδια δράσης για την απασχόληση πρέπει να θεσπισθούν κριτήρια για να διοχετευθούν κατάλληλα τα μεταναστευτικά στρώματα. Με την αναγκαία ελαστικότητα πρέπει να δοθεί στα εθνικά προγράμματα για την απασχόληση προσοχή στο περιεχόμενο της πολιτικής για τη μετανάστευση που να διασφαλισθεί ότι η αγορά εργασίας λειτουργεί καλώς. Στις κατευθύνσεις για την απασχόληση οι οποίες ετησίως αναφέρουν τα υφιστάμενα προβλήματα (διαθεσιμότητα, επιχειρηματικό πνεύμα, δυναμικό προσαρμογής, πολιτικής ίσων ευκαιριών) επιβάλλεται όπως η νέα μεταναστευτική πολιτική εκφρασθεί με τρόπο θετικό. Οι κατευθυντήριες γραμμές πρέπει να έχουν ως συνέπεια ότι η ποιότητα της απασχόλησης τόσο των κοινοτικών όσο και των μεταναστών εργαζομένων βελτιώνεται."

2.5. Στη γνωμοδότησή της για την ισότητα αμοιβής ανδρών και γυναικών(9) η ΟΚΕ συνηγόρησε, ιδίως για μεγαλύτερη διαφάνεια στην αποζημίωση ανδρών και γυναικών. Τα κράτη μέλη οφείλουν να αναλάβουν τις σχετικές πρωτοβουλίες. Επίσης είναι σκόπιμο να προσαρμοσθούν στην επικουρικότητα οι στατιστικές. Στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση επιβάλλεται να αναφέρεται ότι τα κράτη λαμβάνουν ειδικά μέτρα ώστε να ενισχύσουν την ένταξη των γυναικών στην αγορά εργασίας και να αγωνισθούν κατά των μισθολογικών διακρίσεων.

2.6. Σε πρόσφατη γνωμοδότηση της ΟΚΕ τονίσθηκε η ανάγκη βελτίωσης της ποιοτικής πτυχής της κοινωνικής και απασχολησιακής πολιτικής(10).

3. Εκτίμηση των κατευθυντήριων γραμμών για το 2002

3.1. Η ΟΚΕ εκφράζει ικανοποίηση για τη μεγαλύτερη προσοχή που δίδεται στις κατευθυντήριες γραμμές για τους ηλικιωμένους εργαζόμενους, όπως ζήτησε στη γνωμοδότηση της για τους εργαζόμενους αυτούς.

3.2. Μαζί με την Επιτροπή η ΟΚΕ έθεσε υψηλή προτεραιότητα στην πάλη κατά των διαφορών στην αμοιβή μεταξύ ανδρών και γυναικών. Επομένως, υποστηρίζει την ενδυνάμωση αυτής της κατευθυντήριας γραμμής βάσει της οποίας τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους καλούνται να θεσπίσουν μια στρατηγική για να εξαλειφθούν οι υφιστάμενες διαφορές.

3.3. Οι κατευθυντήριες γραμμές παρουσιάζουν μόνο δευτερεύουσες αλλαγές σε σύγκριση με εκείνες του 2001. Η ΟΚΕ, μπορεί, μετά τη βασική αλλαγή για το 2001, να συμφωνήσει με τη στάση αυτή. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η Επιτροπή δεν παρουσιάζει μικρές συντακτικές τροποποιήσεις.

3.4. Περαιτέρω η ΟΚΕ θέτει ορισμένες ερωτήσεις για τους εξαλειφθέντες ποσοτικούς στόχους όπως εκείνοι που περιλαμβάνονται στις κατευθυντήριες γραμμές για το 2001 που δεν υιοθετήθηκαν ακόμη. Από τη μια πλευρά η ΟΚΕ κατανοεί το λόγο εξάλειψης των στοιχείων αυτών, επειδή η Επιτροπή δεν διαθέτει ακόμη μια σειρά δεικτών που ισχύουν για ολόκληρη την Κοινότητα. Από την άλλη πλευρά οι κατευθυντήριες γραμμές κερδίζουν ισχύ και αποτελεσματικότητα καθώς προστίθενται στόχοι που μπορεί να μετρηθούν. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι μετά την εκτίμηση της επίδρασης παρόμοιοι ποιοτικοί στόχοι θα υιοθετηθούν και πάλι βάσει διαθέσιμων ευρωπαϊκών δεικτών.

3.5. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι οι σημερινές αβέβαιες οικονομικές περιστάσεις θέτουν στα κράτη μέλη μια πρόσθετη πίεση ώστε να εφαρμόσουν τις κατευθυντήριες γραμμές όσο είναι δυνατό καλά. Επομένως, η ΟΚΕ πιστεύει ότι ακριβώς τώρα είναι αναγκαία μια ενεργός πολιτική για την αγορά εργασίας.

4. Βάσεις για κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την απασχόληση μετά την αξιολόγηση της επίδρασης

4.1. Προς το παρόν έγινε μια αρχή με την αξιολόγηση των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση. Το Μάρτιο του 2002 θα υποβάλει μια τεχνική έκθεση στις άλλες αρχές με τα πλέον αξιοσημείωτα ευρήματα της αξιολόγησης και η ΟΚΕ θα κληθεί να εκδώσει γνωμοδότηση για την εν λόγω αξιολόγηση. Εν αναμονή η ΟΚΕ θα προσφέρει μερικές βάσεις στην αξιολόγηση.

4.2. Η συνθήκη υποχρεώνει την Επιτροπή να εξετάζει κάθε χρόνο την πολιτική απασχόλησης και να υποβάλει κατευθυντήριες γραμμές. Η ΟΚΕ διερωτάται αν επιβάλλεται να υποδειχθεί μια ετήσια επανεξέταση των κατευθυντήριων γραμμών. Η υποβολή και ένταξη τους στα εθνικά σχέδια δράσης αναγκάζει τα κράτη μέλη να αναλαμβάνουν σοβαρές ενέργειες, ενώ οι προτεραιότητες ετησίως δεν γνωρίζουν καμία σοβαρή αλλαγή. Περαιτέρω προκύπτει κόστος κατά τον χρόνο που τα αποτελέσματα της θέσπισης της σχετικής πολιτικής δεν είναι ακόμη ορατά και μετρήσιμα. Συνεπώς, η ΟΚΕ συνιστά έναν πολυετή κύκλο βάσει του οποίου θα υπάρξει ένας αποτελεσματικός κύκλος πολιτικής. Σχετικά παρατηρείται ότι πιθανότητες προσαρμογής στις μεταβαλόμενες περιστάσεις δεν αποκλείονται. Παρόμοια αλλαγή πολιτικής απαιτεί τροποποίηση του άρθρου 128 της Συνθήκης. Ως εναλλακτική λύση εφόσον η Συνθήκη δεν τροποποιείται, είναι δυνατό να επιλεγεί μια διετής θεμελιώδης επανεξέταση, ενώ κατά το ενδιάμεσο έτος είναι δυνατό να πραγματοποιείται μια περιορισμένη αναπροσαρμογή. Τούτο σημαίνει ότι τα κράτη μέλη έχουν περισσότερο χρόνο για να εκτιμήσουν τις συνέπειες των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση στην πολιτική τους.

4.2.1. Η ετήσια υποβολή έκθεσης από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή επιβάλλεται να προσαρμοσθεί, επίσης θα μπορούν να υποβάλουν έκθεση για το ήμισυ των κατευθυντήριων γραμμών κάθε χρόνο.

4.3. Η ΟΚΕ ανησυχεί για τη συσχέτιση των κοινωνικών εταίρων στην κατάρτιση των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση καθώς και για την ενσωμάτωση των γραμμών αυτών στα εθνικά προγράμματα δράσης. Μολονότι η Επιτροπή φαίνεται αρκετά αισιόδοξη σχετικά με τη συνεργασία αυτή, οι κοινωνικοί εταίροι δεν εκπροσωπούνται πάντα. Συχνά δεν διαθέτουν τον απαραίτητο χρόνο προκειμένου να εξετάσουν στους κύκλους τους τις κατευθυντήριες γραμμές και να εκδώσουν στη συνέχεια σχετική γνωμοδότηση μέσω των οργανώσεών τους. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται και στις συνθήκες υπό τις οποίες η ΟΚΕ εκδίδει την παρούσα γνωμοδότηση: μία μοναδική συνεδρίαση της ομάδας μελέτης για την έκδοση μίας τόσο σημαντικής γνωμοδότησης.

4.3.1. Η συσχέτιση των κοινωνικών εταίρων κατά την ένταξη των κατευθυντήριων γραμμών στα εθνικά προγράμματα δράσης δημιουργεί ακόμη περισσότερες ανησυχίες στην ΟΚΕ. Συχνά οι κοινωνικοί εταίροι λαμβάνουν την τελευταία στιγμή τα προγράμματα και διαθέτουν μόνο λίγες ημέρες για να δώσουν την άποψη τους. Μια καλή συσχέτιση των κοινωνικών εταίρων κατά τη θέσπιση των προγραμμάτων γίνεται μόνο σε μερικά κράτη μέλη.

4.3.2. Για να βελτιωθεί η συσχέτιση των κοινωνικών εταίρων κατά την κατάρτιση των ΕΠΔ πρέπει τα κράτη μέλη να τους συνδέουν νωρίτερα με τη σχετική διεργασία. Προς το παρόν δεν διαβουλεύονται συχνά όσον αφορά τα ΕΠΔ όταν οι κυβερνήσεις τα έχουν καταρτίσει. Οι κοινωνικοί εταίροι δεν αισθάνονται συνεπώς συνδεδεμένοι με τη θέσπιση και εφαρμογή των ΕΠΔ. Επίσης οι κοινωνικοί εταίροι θα επιθυμούσαν να συνδεθούν στενότερα με την εφαρμογή ειδικών ανά περιοχή συστάσεων.

4.4. Σύμφωνα με ορισμένες παρατηρήσεις κατά τη διαδικασία η ΟΚΕ θα προσθέσει θέματα για τα οποία οι κατευθυντήριες γραμμές στο μέλλον θα χρειασθεί να δώσουν περισσότερη σημασία.

4.4.1. Η Επιτροπή και το Συμβούλιο ζητούν δικαίως στα πλαίσια των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση, να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στις ευάλωτες κατηγορίες εργαζομένων στην αγορά εργασίας. Για την Επιτροπή και το Συμβούλιο παρόμοιες ομάδες είναι οι γυναίκες, οι ηλικιωμένοι εργαζόμενοι, οι μακροχρόνια άνεργοι και οι νέοι που εγκαταλείπουν τη σχολική εκπαίδευση. Η ΟΚΕ επιθυμεί να προσθέσει δύο ακόμα ομάδες τους μειονεκτούντες και τις εθνικές μειονότητες: οι μειονεκτούντες περιλαμβάνονται ήδη στην γραμμή 7 αλλά επιβάλλεται να συνδεθούν και με τις άλλες κατευθυντήριες γραμμές. Οι εθνικές μειονότητες είναι εξαιρετικά ευάλωτες και χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Η ΟΚΕ διαβλέπει ένα πολλά υποσχόμενο σήμα προς τις ειδικές ανά κράτος συστάσεις που έλαβαν η Γερμανία, η Αυστρία και η Σουηδία.

4.4.2. Για να μετρηθούν καλώς οι επιδράσεις των κατευθυντήριων γραμμών είναι ανάγκη να υπάρξουν συγκρίσιμοι δείκτες. Αυτό θα ενισχύσει τη δέσμευση των κρατών και των κοινωνικών εταίρων για τη διεργασία του Λουξεμβούργου.

4.4.3. Τέλος, η ΟΚΕ τονίζει τις συζητήσεις που γίνονται στο θέμα της μεταναστευτικής πολιτικής. Νωρίτερα η ΟΚΕ συνηγόρησε όπως στις κατευθυντήριες γραμμές υιοθετηθεί ένα εδάφιο για την πολιτική αυτή.

Βρυξέλλες, 17 Οκτωβρίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) Επιπλέον, οι αιτιολογικές σκέψεις έχουν προσαρμοσθεί χρονολογικώς και μικρές αλλαγές ενσωματώθηκαν για να αποτυπώνεται η πραγματοποιούμενη εκτίμηση της επίδρασης της στρατηγικής (οριζόντιος στόχος F), η λιγότερο ευνοϊκή οικονομική προοπτική (γενική εισαγωγή) και βιομηχανική αναδιάρθρωση (κατευθυντήρια γραμμή 13).

(2) Αλλαγές γίνονται βάσει της ανακοίνωσης της Επιτροπής COM(2001) 313 της 10.6.2001 (Απασχόληση και κοινωνική πολιτική "ένα σύστημα για επενδύσεις στην ποιότητα").

(3) Αλλαγές γίνονται βάσει της ανακοίνωσης της Επιτροπής COM(2001) 116 της 28.2.2001 που υποβλήθηκαν ενόψει της κορυφής της Στοκχόλμης καθώς και της ανακοίνωσης για μια ζώνη ευρωπαϊκής έρευνας (COM(2000) 6 της 18.1.2000).

(4) Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για την πολιτική απασχόλησης των κρατών μελών για το 2001, 18 και 19 Οκτωβρίου 2000. (ΕΕ C 29 της 30.1.2001).

(5) Βλέπε επίσης "Προς μια κοινοτική στρατηγική για την υγιεινή και την ασφάλεια στην εργασία" (ΕΕ C 260 της 17.9.2001, σ. 97) και "Υγιεινή και ασφάλεια στην εργασία" (ΕΕ C 51 της 23.2.2001).

(6) Γνωμοδότηση για τους ηλικιωμένους εργαζόμενους (πρωτοβουλία), 18 και 19 Οκτωβρίου 2000 (ΕΕ C 14 της 16.1.2001).

(7) Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για "την ενδιάμεση επισκόπηση των τριών διεργασιών που χαρακτηρίζουν την ευρωπαϊκή στρατηγική απασχόλησης"ΕΕ C 139 της 11.5.2001, σ. 33.

(8) Γνωμοδότηση για την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την κοινοτική μεταναστευτική πολιτική ΕΕ C 260 της 17.9.2001 σ. 104.

(9) Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για τις μισθολογικές διακρίσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών ΕΕ C 155 της 29.5.2001, σ. 65.

(10) Ενίσχυση της ποιοτικής διάστασης στην κοινωνική και απασχολησιακή πολιτική, που υιοθετήθηκε στη Σύνοδο της 12ης και 13ης Σεπτεμβρίου 2001, ΕΕ C 311 της 7.11.2001.