Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα "Διευρωπαϊκές σιδηροδρομικές αρτηρίες (freeways) μεταφοράς"»

(98/C 180/02)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα «Διευρωπαϊκές σιδηροδρομικές αρτηρίες (freeways) μεταφοράς» () 7

έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 5ης Ιουνίου 1997 να της ζητήσει να γνωμοδοτήσει επί του θέματος, σύμφωνα με το άρθρο 198Γ, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 7

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε το Προεδρείο της στις 17 Σεπτεμβρίου 1997 να αναθέσει την επεξεργασία της γνωμοδότησης αυτής στην επιτροπή 3 «Μεταφορές και Δίκτυα Επικοινωνιών» 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 346/97 rιv. 1) που υιοθετήθηκε από την επιτροπή 3 στις 13 Νοεμβρίου 1997 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Panettoni 7

εκτιμώντας την οδηγία 91/440/ΕΟΚ (), η οποία εισήγαγε για πρώτη φορά στην κοινοτική νομοθεσία το «δικαίωμα πρόσβασης στη σιδηροδρομική υποδομή» της Κοινότητας 7

εκτιμώντας τις οδηγίες 95/18/ΕΚ () και 95/19/ΕΚ (), οι οποίες διασαφήνισαν τις αναγκαίες απαιτήσεις για τις επιχειρήσεις όσον αφορά τις άδειες, τη χρέωση και την εκχώρηση σιδηροδρομικών διαδρομών 7

εκτιμώντας τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής για τους σιδηροδρόμους και τα αποτελέσματα της συζήτησης που διεξήχθη επ'αυτής στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου «Μεταφορές» (τον Οκτώβριο του 1986) 7

εκτιμώντας ότι η Επιτροπή προέβη στη σύσταση ομάδας υψηλού επιπέδου απαρτιζόμενης από εκπροσώπους των Υπουργών Μεταφορών, με στόχο την προαγωγή της ιδέας περί δημιουργίας σιδηροδρομικών αρτηριών 7

εκτιμώντας ότι το πρόβλημα της μεταφοράς των εμπορευμάτων στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβαρύνει σημαντικά τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, προξενώντας κυκλοφοριακή συμφόρηση, ρύπανση και ατυχήματα 7

εκτιμώντας ότι οι μεταφορές που έχουν μεγαλύτερο εξωτερικό κόστος αποδεικνύονται κατά κανόνα περισσότερο συμφέρουσες για τους χρήστες από ό,τι εκείνες που παρέχουν πραγματικά κοινωνικά πλεονεκτήματα 7

εκτιμώντας ότι οι προαναφερθείσες δυσκολίες δύνανται εν μέρει να υπερκερασθούν δια της προαγωγής της μετάβασης από τις οδικές στις σιδηροδρομικές, ή τουλάχιστον, στις συνδυασμένες μεταφορές 7

εκτιμώντας ότι απαιτούνται πολυάριθμες αλλαγές και αναδιαρθρώσεις στον τομέα των σιδηροδρόμων προκειμένου να καταστούν εκ νέου ανταγωνιστικές οι σιδηροδρομικές μεταφορές 7

εκτιμώντας ότι το εν λόγω έγγραφο προτείνει τη σταδιακή και «εκούσια» εφαρμογή όλων όσα προβλέπονται από την προαναφερθείσα οδηγία 91/440/ΕΟΚ μέσω της υλοποίησης ενός πρώτου δικτύου σιδηροδρομικών αρτηριών 7

υιοθέτησε κατά την 22η σύνοδο ολομέλειας της 12ης και 13ης Μαρτίου 1998 (συνεδρίαση της 12ης Μαρτίου) την παρούσα γνωμοδότηση

1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφέρει εν γένει ευνοϊκή γνώμη όσον αφορά την καθιέρωση των σιδηροδρομικών αρτηριών, διότι ο στόχος συνίσταται στην προώθηση και βελτίωση των σιδηροδρομικών μεταφορών, επιδιώκοντας παράλληλα τη μείωση της οδικής μεταφοράς εμπορευμάτων, ή τουλάχιστον, την αύξηση των συνδυασμένων μεταφορών.

1.2. Η εν λόγω ευνοϊκή γνώμη απορρέει, μεταξύ άλλων, από το γεγονός ότι μέσω της ανάπτυξης των σιδηροδρομικών μεταφορών επιζητείται:

α) η μείωση της ρύπανσης από καυσαέρια, ιδιαίτερα στις περιφέρειες και στις αστικές περιοχές που διαθέτουν μεγάλες δίοδους επικοινωνίας 7

β) η αποσυμφόρηση της οδικής κυκλοφορίας, κυρίως στις περιφέρειες και στις αστικές περιοχές όπου υπάρχουν φυσικά εμπόδια (όπως οι Άλπεις) ή συνοριακές ζώνες.

1.3. Επιπλέον, η υλοποίηση των σιδηροδρομικών αρτηριών με την καθιέρωση κέντρου επιχειρήσεων (One-Stop-Shop/OSS) απλουστεύει τις πρακτικές πρόσβασης στις υποδομές τόσο δια της εφαρμογής απλών και διαφανών συστημάτων διοδίων όσο και δια της ταχείας εκχώρησης των δρομολογίων. Τα χαρακτηριστικά αυτά - σε περίπτωση που εφαρμοσθούν σωστά - θα πρέπει να συμβάλουν στην προαγωγή των σιδηροδρομικών μεταφορών και στο άνοιγμα των υποδομών στον ανταγωνισμό, καθιστώντας δυνατή την επίτευξη αποτελεσματικότερων υπηρεσιών με πρότυπα τα οποία να προσεγγίζουν περισσότερο εκείνα που ισχύουν για τις οδικές μεταφορές και με πιο λογικό κόστος.

2. Συμπεράσματα

2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι για την υλοποίηση των στόχων αυτών και για την προαγωγή της ανάπτυξης των δικτύων των σιδηροδρομικών αρτηριών απαιτείται η συμμετοχή και ανάμειξη των τοπικών και περιφερειακών αρχών τόσο κατά το αρχικό στάδιο της διαμόρφωσης - πρόταση και καθορισμός νέων διαδρομών - όσο και κατά το στάδιο της εφαρμογής. Πράγματι, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν αμεσότερα τις μεταφορικές ροές, τοπικές και μη.

2.2. Η πρόσβαση στις σιδηροδρομικές αρτηρίες θα πρέπει να είναι ανοικτή σε όλες τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις σύμφωνα με τις αρχές που τίθενται στην οδηγία 95/18/ΕΚ, η οποία ρυθμίζει την χορήγηση αδειών στις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που έχουν πρόθεση να παρέχουν τις υπηρεσίες που προβλέπονται από το άρθρο 10 της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ.

2.3. Κατά τη διάρκεια αυτού του πρώτου πειραματικού και εκούσιου σταδίου, οι κανόνες που διέπουν τις σιδηροδρομικές αρτηρίες πρέπει να εφαρμόζονται μόνον στις προκαθορισμένες διαδρομές και στους σχετικούς ενδιάμεσους σταθμούς.

2.4. Όσον αφορά τις εν λόγω διαδρομές, η προσέλευση και η αποχώρηση απαιτείται να εξακολουθήσουν να διέπονται κανονιστικά από τις διατάξεις και τις πρακτικές που ισχύουν στα μεμονωμένα κράτη μέλη, μέχρις ότου τεθεί πλήρως σε εφαρμογή η οδηγία 91/440/ΕΟΚ.

2.5. Το προβλεπόμενο κέντρο επιχειρήσεων (One-Stop-Shop/OSS) πρέπει να αποτελέσει τηλεματική και όχι γραφειοκρατική διάρθρωση, η οποία να είναι απολύτως ανεξάρτητη από το διαχειριστή των υποδομών και τη μεταφορική εταιρεία.

2.6. Προκειμένου να επιτευχθεί η προσδοκώμενη αποτελεσματικότητα και ανταγωνιστικότητα της παρεχόμενης υπηρεσίας στο πλαίσιο των σιδηροδρομικών αρτηριών χρειάζεται να καταβληθεί κοινή προσπάθεια εκ μέρους των εθνικών κυβερνήσεων, των τοπικών και περιφερειακών αρχών, των διαχειριστών των υποδομών και της υπηρεσίας, με στόχο να εκπληρωθούν ορισμένες βασικές προϋποθέσεις, όπως:

α) η κατάργηση ή ο περιορισμός των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα και η διενέργειά τους - σε περίπτωση που τούτο κρίνεται απαραίτητο - στα σημεία διαλογής, δηλαδή στον τόπο αναχώρησης ή προορισμού 7

β) η αμοιβαία αναγνώριση των ελέγχων που πραγματοποιούνται στα μεμονωμένα κράτη απ'όπου ξεκινά η μεταφορά των εμπορευμάτων 7

γ) η άρση των διαφορών ως προς τα τεχνικά και διαρθρωτικά χαρακτηριστικά που υφίστανται στο εσωτερικό της Ένωσης, προκειμένου να διευκολυνθεί η διατροπικότητα (η χρήση των ίδιων αμαξοστοιχιών, του ίδιου προσωπικού και του ίδιου συστήματος σήμανσης) 7

δ) η καθιέρωση - στο στάδιο της έναρξης της λειτουργίας του δικτύου - ιδιαίτερων μέσων αρωγής για τα τραίνα που κινούνται στις σιδηροδρομικές αρτηρίες.

2.7. Η ΕΤΠ υποστήριζε ότι έπρεπε να έχει ορισθεί ήδη ως προθεσμία έναρξης για τη λειτουργία των σιδηροδρομικών αρτηριών ο Ιανουάριος του 1998. Κατά τη δημιουργία και τη θέση σε λειτουργία των αρτηριών μεταφοράς εμπορευμάτων πρέπει να αναπτυχθεί ένα διαχειριστικό υπόδειγμα που να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις απαιτήσεις που δημιουργεί η μεγάλη αύξηση της μεταφοράς εμπορευμάτων καθώς και τα συμφέροντα του κλάδου των σιδηροδρομικών μεταφορών προσώπων.

Βρυξέλλες, 12 Μαρτίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

() COM(97) 242 τελικό.

() ΕΕ L 237 της 24.8.1991, σ. 25.

() ΕΕ L 143 της 27.6.1995, σ. 70.

() ΕΕ L 143 της 27.6.1995, σ. 75.