[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 12.10.2006

COM(2006) 563 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Έκθεση σχετικά με το Διεθνές Tαμείο για την Ιρλανδία σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 177/2005 του Συμβουλίου

{SEC(2006) 1226}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 3

2. Απολογισμός των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ 4

2.1. Γενική περιγραφή του ΔΤΙ 4

2.1.1. Στόχοι και προτεραιότητες 4

2.1.2. Οργάνωση και λειτουργία 4

2.1.3. Προϋπολογισμός 5

2.1.4. Δραστηριότητες 5

2.2. Συμμετοχή της ΕΕ στο ΔΤΙ 5

3. Έλεγχοι των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ 6

4. Δραστηριότητες του ΔΤΙ και διαρθρωτικά ταμεία της ΕΚ 7

4.1. Κοινοί στόχοι 7

4.2. Συντονισμός ΔΤΙ και προγραμμάτων ΕΚ 8

4.3. «Sharing this Space» («Ας μοιραστούμε αυτό το χώρο») – η στρατηγική για τα τελευταία πέντε χρόνια του ΔΤΙ 9

5. Προβολή και ενημέρωση 9

6. Συμπέρασμα και προτάσεις 10

1. Εισαγωγή

Η παρούσα έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες του Διεθνούς Ταμείου για την Ιρλανδία (ΔΤΙ) απαιτείται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 177/2005 του Συμβουλίου (Παράρτημα Ι - «Ο κανονισμός ΔΤΙ»)[1], ο οποίος προβλέπει τη συνέχιση της χρηματοδότησης του ΔΤΙ για την περίοδο 2005-2006. Κύριος στόχος της έκθεσης είναι να εξετάσει τις δραστηριότητες του ΔΤΙ κατά την εν λόγω περίοδο. Η εξέταση αυτή περιλαμβάνει περιγραφή του ΔΤΙ και των δραστηριοτήτων του, τις πηγές χρηματοδότησής του, τις προηγούμενες αξιολογήσεις των δραστηριοτήτων του, τη δημοσιότητα και τη συμπληρωματικότητα του με τα άλλα προγράμματα της ΕΚ. Επιπλέον, η έκθεση αυτή εξετάζει τη νέα πενταετή στρατηγική του ΔΤΙ έως το 2010, έτος διάλυσης του Ταμείου ύστερα από 25 έτη ζωής, και διατυπώνει μια πρόταση για τη συμμετοχή της ΕΕ στην τελική φάση των εργασιών του ΔΤΙ.

Από τη δεκαετία του 1960, ο πολιτικός διχασμός και η ενδοκοινοτική βία κυριαρχούν στη Βόρεια Ιρλανδία, με επιπτώσεις και στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.

Το 1985, 13 χρόνια πριν τη συμφωνία του Μπέλφαστ («της Μεγάλης Παρασκευής» τον Απρίλιο του 1998), η αγγλο-ιρλανδική συμφωνία προέβλεπε ότι οι δύο κυβερνήσεις « θα συνεργάζονται για την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης εκείνων των περιοχών και των δύο μερών της Ιρλανδίας, που έχουν πληγεί περισσότερο από τις συνέπειες της αστάθειας των πρόσφατων ετών » και « θα διερευνήσουν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν, για το έργο αυτό, τη διεθνή υποστήριξη ».

Έτσι το 1986 δημιουργήθηκε το Διεθνές Ταμείο για την Ιρλανδία, ένας ανεξάρτητος διεθνής οργανισμός με το δικό του διοικητικό συμβούλιο.

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συνεισφέρει στο Διεθνές Ταμείο για την Ιρλανδία από το 1989. Στο τέλος του 2006, η υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα αντιπροσωπεύει το 57% περίπου της ετήσιας συνεισφοράς στο Ταμείο και το 39% των συνολικών συνεισφορών έως τότε.

Ο κανονισμός του ΔΤΙ παρέχει την τρέχουσα νομική βάση για τις κοινοτικές συνεισφορές για το 2005 και το 2006. Το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού προβλέπει ότι η Επιτροπή θα υποβάλλει έκθεση στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή της ΕΚ (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης), στην οποία θα αξιολογείται η ανάγκη υποστήριξης πέραν του 2006.

Η εν λόγω έκθεση και τα παραρτήματά της βασίζονται στη έκθεση του 2004 σχετικά με το Διεθνές Tαμείο για την Ιρλανδία[2], και πληρούν τις απαιτήσεις για την προαναφερθείσα αξιολόγηση. Η μεταβίβαση των εξουσιών ανεστάλη στη Βόρεια Ιρλανδία για όλη την περίοδο από την τελευταία έκθεση και δεδομένου ότι η ειρηνευτική διαδικασία εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα εύθραυστη, η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει μια αξιολόγηση της ανάγκης για τη συνέχιση των συνεισφορών μετά το 2006.

2. Απολογισμός των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ

2.1. Γενική περιγραφή του ΔΤΙ

2.1.1. Στόχοι και προτεραιότητες

Το ΔΤΙ δημιουργήθηκε το 1986 ύστερα από συμφωνία των κυβερνήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας (Παράρτημα ΙΙ) και άρχισε να λειτουργεί το Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Οι βασικοί στόχοι του ΔΤΙ, όπως ορίζονται στη συμφωνία, είναι οι ακόλουθοι:

- η προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και

- η ενθάρρυνση των επαφών, του διαλόγου και της συμφιλίωσης ανάμεσα στους εθνικιστές και στους ενωτικούς σε ολόκληρη την Ιρλανδία.

Το 75 % περίπου των πόρων του ΔΤΙ διατίθεται στη Βόρεια Ιρλανδία.

2.1.2. Οργάνωση και λειτουργία

Οι κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας διορίζουν από κοινού έναν πρόεδρο και ένα διοικητικό συμβούλιο με έξι μέλη για τη διεύθυνση και τη λειτουργία του ΔΤΙ. Το συμβούλιο, στο οποίο εκπροσωπούνται οι κοινότητες και των δύο τμημάτων της Ιρλανδίας, συνεδριάζει κατά μέσο όρο τέσσερις φορές το χρόνο. Εκπρόσωποι της ΕΕ και των χορηγών χωρών[3] συμμετέχουν στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου ως παρατηρητές. Τα παραρτήματα ΙΙΙ – V περιέχουν περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την οργάνωση του ΔΤΙ.

Μετά την τελευταία έκθεση σχετικά με το ΔΤΙ, το Ταμείο διέθεσε 103 εκατ. ευρώ επιπλέον σε 580 σχέδια συνολικά. Το παράρτημα VI περιλαμβάνει κατάλογο με τα σχέδια αυτά στα οποία χορηγήθηκε ενίσχυση μετά την τελευταία έκθεση του 2004. Το ΔΤΙ έχει διαθέσει περισσότερα από 830 εκατ. ευρώ σε 6000 περίπου σχέδια που εντάσσονται στα διάφορα προγράμματα υποστήριξης.

Το διοικητικό συμβούλιο του ΔΤΙ αναθεωρεί τακτικά τις δραστηριότητές του και αναλαμβάνει νέες πρωτοβουλίες για να ανταποκριθεί στις ανάγκες, όπως και όταν χρειάζεται. Σήμερα οι δραστηριότητες του ΔΤΙ υλοποιούνται μέσω διάφορων προγραμμάτων και έργων τα οποία μπορούν να ενταχθούν σε τρεις κατηγορίες: την αναγέννηση των φτωχών περιοχών, τη δημιουργία υποδομών στις κοινότητες και την οικονομική ανάπτυξη.

Το ΔΤΙ, με το πέρασμα του χρόνου, προσαρμόζεται διαρκώς σ’ ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Αν και τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του υποστήριζε τις μεγάλες επενδύσεις κεφαλαίων, το ΔΤΙ επικεντρώνει πλέον ένα όλο και μεγαλύτερο ποσοστό των πόρων του (γύρω στο 30%) σε ανθρωποκεντρικά σχέδια. Έτσι, εμφανίζονται όλο και πιο συχνά παρεμβάσεις που αφορούν την παιδεία και το ΔΤΙ ευελπιστεί ότι σύντομα θα ζητηθεί από το διοικητικό συμβούλιο να λάβει απόφαση σχετικά με πρωτοβουλία που θα αφορά τον τομέα των ενοποιημένων σχολείων μεταξύ των δύο σημαντικότερων κοινοτήτων της περιοχής.

2.1.3. Προϋπολογισμός

Το νομικό καθεστώς του ΔΤΙ είναι ανάλογο με αυτό ενός ιδρύματος ή μιας εταιρείας διαχείρισης.

Από τότε που ιδρύθηκε το ΔΤΙ έλαβε 743 εκατ. ευρώ περίπου (σε τρέχουσες τιμές). Καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του ΔΤΙ, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεισέφεραν το μεγαλύτερο ποσοστό (59,9%), ενώ η συνεισφορά της ΕΕ ήταν 39% περίπου των συνολικών πόρων και το υπόλοιπο ποσοστό κάλυπταν οι συνεισφορές του Καναδά, της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας (παράρτημα VII).

Μόνο για το οικονομικό έτος 2006 η συνεισφορά των Ηνωμένων Πολιτειών ανέρχεται στο 42 % (13,8 εκατ. δολάρια), η συνεισφορά της ΕΕ στο 57 % (15 εκατ. ευρώ) και η συνεισφορά του Καναδά στο 0,6 % (0,5 εκατ. δολάρια Καναδά). Δεν υπάρχουν στοιχεία όσον αφορά τις ετήσιες συνεισφορές της Νέας Ζηλανδίας και της Αυστραλίας για το οικονομικό έτος 2006.

Οι γενικές διοικητικές δαπάνες, το κόστος λειτουργίας και η γραμματεία επιβαρύνουν τις κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας.

2.1.4. Δραστηριότητες

Μετά την τελευταία έκθεση, το ΔΤΙ έχει διαθέσει 103 εκατ. ευρώ σε 580 σχέδια διαφόρων προγραμμάτων και έργων (παράρτημα VIII), τα οποία μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κατηγορίες: την αναγέννηση των φτωχών περιοχών, τη δημιουργία υποδομών στις κοινότητες και την οικονομική ανάπτυξη. Από τα σχέδια αυτά, τα 424 αφορούσαν τη Βόρεια Ιρλανδία, συνολικής δαπάνης 70,8 εκατ. EUR, και τα 156 την Ιρλανδία ή ήταν κοινά σχέδια με συνεισφορά 32,9 εκατ. EUR.

2.2. Συμμετοχή της ΕΕ στο ΔΤΙ

Το ΔΤΙ διαφέρει από τις συμβατικές μορφές βοήθειας που χορηγούν τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΚ (όπως είναι το πρόγραμμα PEACE) ως προς το ότι είναι ένας ανεξάρτητος διεθνής οργανισμός. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής) συμμετέχει με την ιδιότητα του παρατηρητή στο διοικητικό συμβούλιο του ΔΤΙ, μαζί με άλλες χώρες χορηγούς.

Από τη στιγμή που η ΕΕ αποφάσισε να συνεισφέρει στο ΔΤΙ, οι χρηματοδοτικές της συνεισφορές ήταν 15 εκατ. ευρώ ετησίως από το 1989 έως το 1994, 17 εκατ. ευρώ ετησίως από το 1995 έως το 1999 και 15 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2000 και έπειτα. Πριν από κάθε πληρωμή πραγματοποιείται ανάλυση της ετήσιας έκθεσης και των λογαριασμών, καθώς και ανάλυση των χρηματοοικονομικών αναγκών. Περαιτέρω επαληθεύσεις της χρηματοοικονομικής θέσης του ΔΤΙ πραγματοποιούνται κατά την προετοιμασία του παρατηρητή της Επιτροπής για τη συμμετοχή του στις συνεδριάσεις του δικοιητικού συμβουλίου.

3. Ελεγχοι των δραστηριοτητων του ΔΤΙ

Οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΕΕΣ και ΓΔ REGIO) έχουν πραγματοποιήσει διάφορους ελέγχους καθώς και επιτόπιους ελέγχους στο ΔΤΙ, όπως αναφέρεται στις εκθέσεις 1999, 2001 και 2002 προς την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή της ΕΚ.

Στον τελευταίο έλεγχο που πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο του 2003 σημειώνεται ότι έχουν γίνει ενέργειες από την πλευρά του ΔΤΙ ώστε να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα που επισημάνθηκαν κατά τη διάρκεια προηγούμενων ελέγχων, όπως η αξιολόγηση των διαδικασιών του ΔΤΙ σε επίπεδο γραμματείας και οργανισμού και η επικείμενη εφαρμογή ενός νέου συστήματος πληροφορικής που θα αντικαταστήσει τα χειρόγραφα συστήματα.

Ωστόσο, υπάρχουν κι άλλα ζητήματα τα οποία πρέπει να εξεταστούν από το συμβούλιο:

- Η έλλειψη ενιαίων κατευθυντήριων γραμμών για τη διαχείριση των προγραμμάτων του ΔΤΙ και ενός εγχειριδίου οδηγιών για το Ταμείο.

- Η συστηματική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ του ΔΤΙ και των φορέων που διαχειρίζονται τα διαρθρωτικά ταμεία ώστε να αποφεύγεται η διπλή χρηματοδότηση.

- Οι αποδεσμεύσεις πρέπει να είναι συχνότερες και ιδιαίτερα ενδελεχείς πριν από το κλείσιμο των ετήσιων λογαριασμών. Οι διαδικασίες αποδέσμευσης πρέπει να ενισχυθούν.

Το ΔΤΙ σε απάντησή του ανέφερε ότι δεν θα ήταν πρακτική και αποτελεσματική από άποψη κόστους η παραγωγή ενιαίων κατευθυντήριων γραμμών για όλα τα προγράμματα και θεωρούσε ότι δεν υπάρχουν αδυναμίες στις διαδικασίες αποδέσμευσης που ισχύουν αυτή τη στιγμή. Ωστόσο, το ΔΤΙ αποδέχτηκε ότι υπάρχει ανάγκη εξέτασης των δυνατοτήτων βελτίωσης της συνεργασίας του ΔΤΙ με τους άλλους χρηματοδότες.

Μετά την τελευταία έκθεση που υποβλήθηκε στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, η Επιτροπή συνέχισε την παρακολούθηση των θεμάτων αυτών, ιδίως της κατάστασης των αχρησιμοποίητων κεφαλαίων που πρέπει να αποδεσμευτούν. Σήμερα, το ΔΤΙ συντάσσει τακτικά εκθέσεις για τις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου που αφορούν πιθανές αποδεσμεύσεις και ενθαρρύνει τους υπεύθυνους των σχεδίων να επισημαίνουν εάν θα ζητήσουν ολόκληρο το ποσό που προσφέρεται από το ΔΤΙ ή όχι.

Επιπλέον, το ΔΤΙ ελέγχεται από τους δικούς του λογιστές (Price Waterhouse Coopers) και από δύο κυβερνήσεις. Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στην ετήσια έκθεση η οποία υποβάλλεται για έγκριση στο διοικητικό συμβούλιο.

4. Δραστηριοτητες του ΔΤΙ και διαρθρωτικα ταμεια της ΕΚ

4.1. Κοινοί στόχοι

Το ΔΤΙ και το πρόγραμμα PEACE της ΕΚ έχουν συμπληρωματικές προτεραιότητες και στόχους[4]. Ο στρατηγικός στόχος του προγράμματος PEACE – η πρόοδος, δηλαδή, της πορείας προς μια ειρηνική και σταθερή κοινωνία και η προώθηση της συμφιλίωσης – αποτελεί έναν από τους κύριους στόχους του ΔΤΙ, ενώ και στις δύο πρωτοβουλίες υπάρχουν πολλοί συμπληρωματικοί τομείς:

Ο κανονισμός του ΔΤΙ απαιτεί στις πιστώσεις της συνεισφοράς της ΕΚ να δίνεται προτεραιότητα στα διασυνοριακά ή διακοινοτικά σχέδια, στις συμπληρωματικές δραστηριότητες ή στη χρηματοδότηση από το πρόγραμμα PEACE II. Ωστόσο, ενώ όλα τα σχέδια που επιζητούν βοήθεια από το PEACE πρέπει να παρουσιάσουν τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύουν να επιτύχουν τη συμφιλίωση και την αμοιβαία κατανόηση των κοινοτήτων, η διακοινοτική αυτή διάσταση απαιτείται ρητά για ορισμένα μόνο από τα προγράμματα του ΔΤΙ.

Το ΔΤΙ απέδιδε πάντοτε ιδιαίτερη έμφαση στη χορήγηση βοήθειας προς τις φτωχότερες περιοχές της Βόρειας Ιρλανδίας και τις κομητείες της Ιρλανδίας που βρίσκονται στα νότια σύνορα. Αυτό το επιτυγχάνει μέσω διαφόρων προγραμμάτων, τα οποία υπάγονται στην κατηγορία «αναγέννηση των φτωχών περιοχών», με προτεραιότητα στα σχέδια που εντάσσονται στα βασικά προγράμματα υποστήριξης του Ταμείου καθώς και σε ειδικές πρωτοβουλίες. Από το 2003 πάνω από το 85% των πιστώσεων του Ταμείου έχουν διατεθεί σε σχέδια για τις περιοχές αυτές. Το πρόγραμμα PEACE, αντίθετα, εφαρμόζει δείκτες επιπτώσεων που βασίζονται στις «μειονεκτικές περιοχές»[5] της Βορείου Ιρλανδίας και το δείκτη «καταπολέμηση της φτώχειας» στην παραμεθόρια περιοχή.

Όσον αφορά του δικαιούχους, το ΔΤΙ, κατά βάση, χορηγεί βοήθεια στις ίδιες κατηγορίες ατόμων με το πρόγραμμα PEACE II[6]. Στις περιπτώσεις που τα σχέδια μπορούν να χρηματοδοτηθούν τόσο από το ΔΤΙ όσο και από τα προγράμματα της ΕΚ, το ΔΤΙ ακολουθεί την πολιτική τού να είναι «ο πρώτος που βάζει τα λεφτά στο τραπέζι» παρόλο που η χρηματοδοτική του συνεισφορά μπορεί να είναι μικρότερη[7]. Σε σύγκριση με τα προγράμματα της ΕK, το ΔΤΙ επεξεργάζεται τις αιτήσεις γρήγορα χρησιμοποιώντας εξορθολογισμένες διαδικασίες επιλογής και είναι περισσότερο ευέλικτο όσον αφορά την ανταπόκρισή του στις νεοεμφανιζόμενες ανάγκες και ευκαιρίες, αφού ο προϋπολογισμός του αποφασίζεται σε ετήσια βάση.

4.2. Συντονισμός ΔΤΙ και προγραμμάτων ΕΚ

Ο κανονισμός του ΔΤΙ προβλέπει ότι η συνεισφορά της ΕΚ πρέπει να χρησιμοποιείται με τέτοιο τρόπο ώστε «να συμπληρώνονται οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία, και ιδίως οι δραστηριότητες του ειδικού προγράμματος για την ειρήνη και τη συμφιλίωση στη Βόρεια Ιρλανδία και στις μεθοριακές κομητείες της Ιρλανδίας». Ο συντονισμός των δύο πρωτοβουλιών είναι πολύ σημαντικός για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και για την αποφυγή της υπέρβασης του ανώτατου ορίου του 75% για τη βοήθεια της ΕΚ σε οποιοδήποτε σχέδιο χρηματοδοτείται τόσο από το ΔΤΙ όσο και από πρόγραμμα της ΕΕ[8].

Οι τρέχουσες ρυθμίσεις συντονισμού περιλαμβάνουν τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε όλες τις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου του ΔΤΙ και την παραλαβή εγγράφων από τις συνεδριάσεις[9] της συμβουλευτικής επιτροπής του ΔΤΙ, και τη συμμετοχή εκπροσώπων του ΔΤΙ ως παρατηρητών στις επιτροπές παρακολούθησης του κοινοτικού πλαισίου στήριξης για τη Βόρεια Ιρλανδία, του προγράμματος PEACE II, του επιχειρησιακού προγράμματος υπέρ της αειφόρου ανάπτυξης και του INTERREG III-A για τη Βόρεια Ιρλανδία και την κοινοτική πρωτοβουλία για την Ιρλανδία.

Ο SEUPB[10] έχει κληθεί να διορίσει προσωπικό για να συμμετάσχει στις ομάδες προγραμμάτων του ΔΤΙ ώστε να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη εναρμόνιση στην επιλογή σχεδίων και στην ανταλλαγή πληροφοριών.

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, σε πολλές περιπτώσεις, το ΔΤΙ και ο SEUPB χρησιμοποιούν τους ίδιους φορείς. Όταν χρειάζεται, οι δύο οργανισμοί μοιράζονται τις οικονομικές αξιολογήσεις. Ο κανόνας του 75% εφαρμόζεται στα σχέδια τα οποία συγχρηματοδοτούνται.

Επιπλέον, το ΔΤΙ και ο SEUPB συμμετέχουν σε σχέδια χαρτογράφησης της συμφιλίωσης, σε μια προσπάθεια να εντοπιστούν τα κενά όσον αφορά την προσφορά στον τομέα της συμφιλίωσης στη Βόρεια Ιρλανδία και στις έξι μεθοριακές κομητείες.

Η Επιτροπή πιστεύει ότι και οι δύο οργανισμοί πρέπει να έχουν κοινές διαδικασίες επιλογής σχεδίων και να ανταλλάσσουν τις πληροφορίες που διαθέτουν. Αυτό είναι πολύ σημαντικό όταν οι ίδιοι χορηγοί σχεδίων υποβάλλουν αιτήσεις χρηματοδότησης τόσο από το ΔΤΙ όσο και από πρόγραμμα της ΕΚ. Η ανταλλαγή εφαρμογών δεδομένων (π.χ. τα κοινά επιχειρησιακά σχέδια ή οι κοινές αναλύσεις κόστους οφέλους) θα επιτάχυνε τη διαδικασία επιλογής και θα οδηγούσε σε συντονισμένη απάντηση, ώστε οι αιτούντες να μην αντιμετωπίζουν κριτήρια επιλογής και απαιτήσεις που επικαλύπτονται.

Τα τρέχοντα προγράμματα της ΕΚ έχουν αναπτύξει συνολικά συστήματα φυσικής και χρηματοοικονομικής παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων και το ΔΤΙ θα μπορούσε να επωφεληθεί από την τακτική πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα παρακολούθησης για τα χρηματοδοτούμενα σχέδια. Έτσι θα αντιμετωπιζόταν ο κίνδυνος του διπλού υπολογισμού του αντικτύπου του προγράμματος, ο οποίος υπονομεύει κάθε προσπάθεια λεπτομερούς και ακριβούς μελέτης αξιολόγησης.

4.3. «Sharing this Space» («Ας μοιραστούμε αυτό το χώρο») – η στρατηγική για τα τελευταία πέντε χρόνια του ΔΤΙ

Το 2003 το ΔΤΙ ξεκίνησε μια εις βάθος στρατηγική αναθεώρηση των προγραμμάτων του, με σαφή στόχο να «επανατοποθετηθεί» υπέρ των τοπικών δραστηριοτήτων. Μετά την αναθεώρηση αυτή, ξεκίνησε μια πενταετής στρατηγική με τίτλο «Ας μοιραστούμε αυτό το χώρο» στις αρχές του 2006, η οποία θα προαγάγει τη συμφιλίωση στην Ιρλανδία κατά την τελική φάση των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ. Τα υπάρχοντα κοινοτικά προγράμματα του ΔΤΙ έχουν επεκταθεί, με σκοπό να δημιουργήσουν μια βιώσιμη υποδομή για τη συμφιλίωση ώστε να λειτουργήσει και πέρα από τη διάρκεια ζωής του ΔΤΙ. Κατά συνέπεια, πολλές από τις παραδοσιακά οικονομικές δραστηριότητες έχουν σταματήσει, υπέρ της ανάπτυξης της τοπικής κοινότητας.

Οι στόχοι του ΔΤΙ για τα τελευταία πέντε χρόνια περιλαμβάνουν:

- την οικοδόμηση και την υλοποίηση κοινού μέλλοντος για τη Βόρεια Ιρλανδία και για τα δύο τμήματα του νησιού·

- την προώθηση της αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των διαφόρων κοινοτήτων στην Ιρλανδία·

- τη διευκόλυνση της ένταξης μεταξύ των κοινοτήτων·

- τη δημιουργία συμμαχιών με άλλους οργανισμούς, που θα εξασφαλίζουν το μακρόπνοο έργο του ΔΤΙ και πέρα από το 2010 και την ανταλλαγή εμπειριών με φορείς που εργάζονται για την ειρήνη σε άλλες περιοχές.

Τα προγράμματα που υποστηρίζονται από το ΔΤΙ στο μέλλον θα ομαδοποιηθούν γύρω από τα ακόλουθα τέσσερα θέματα: δημιουργία θεμελίων, δημιουργία γεφυρών, ένταξη και δημιουργία κληρονομιάς. Αυτά τα θέματα προγραμμάτων θα υποστηρίξουν τους στόχους που προαναφέρθηκαν.

Δεδομένου ότι το ΔΤΙ θα διαλυθεί το 2010 ή αμέσως μετά, οποιοσδήποτε μελλοντικός κανονισμός σχετικά με τη συνεισφορά της ΕΕ θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι έχουν ληφθεί τα κατάλληλα μέτρα για την παύση των λειτουργιών του ΔΤΙ, με βάση τις αρχές της χρηστής και αποτελεσματικής δημοσιονομικής διαχείρισης. Οποιοσδήποτε κανονισμός θα κάλυπτε καλύτερα τα τέσσερα χρόνια 2007 έως 2010, ώστε να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση για το ΔΤΙ.

5. Προβολη και ενημέρωση

Το ΔΤΙ αναγνωρίζει την ενίσχυση που λαμβάνει από όλους τους χορηγούς του (ανεξάρτητα από το ποσό ή τη συχνότητα) μέσω ανακοινώσεων στον τύπο, διαφόρων δημοσιεύσεων (ετήσια έκθεση, ενημερωτικά φυλλάδια, διάφορες εκθέσεις) καθώς και μέσω του δικτυακού του τόπου. Τα ονόματα των χορηγών αναφέρονται επίσης κατά τη διάρκεια των ομιλιών του προέδρου ή των μελών του διοικητικού συμβουλίου, ή κατά τη διάρκεια των ενημερώσεων που γίνονται στους επισκέπτες των σχεδίων του ΔΤΙ. Οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής στο Μπέλφαστ και στο Δουβλίνου διατηρούν τακτική επαφή με το ΔΤΙ και καλούνται σε όλα τα εγκαίνια σχεδίων του ΔΤΙ.

Ωστόσο, επειδή το ΔΤΙ ξεκίνησε από τις ΗΠΑ στα μέσα της δεκαετίας του 1980, εξακολουθεί να υπάρχει η αίσθηση, τόσο στο Βορρά όσο και στο Νότο της Ιρλανδίας, ότι το Ταμείο είναι οργανισμός που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, παρά τη γενναιόδωρη χρηματοδότηση της ΕΕ από το 1989 κι έπειτα και τη διαρκή επιμονή του Ταμείου σε όλα τα σχέδια να αναγνωρίζεται και να προβάλλεται η συνεισφορά της Κοινότητας. Η Επιτροπή θα τονώσει περισσότερο το προφίλ της παρουσίας της ΕΕ στις δραστηριότητες του ΔΤΙ, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που υπάρχει συγχρηματοδότηση ΕΚ και ΔΤΙ.

6. Συμπερασμα και προτασεισ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει εδώ και πολλά χρόνια την ειρηνευτική διαδικασία στη Βόρεια Ιρλανδία, γεγονός που αποδεικνύεται από τις πιστώσεις της προς το ΔΤΙ από το 1989 και το πρόγραμμα PEACE από το 1995. Ταυτόχρονα αναγνώρισε τους μακροχρόνιους στόχους αυτής της ειρηνευτικής διαδικασίας, οι οποίοι υποστηρίχτηκαν θερμά για πολλά χρόνια από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή.

Η πολιτική και κοινωνική κατάσταση της περιοχής παραμένει ασταθής και η συνεχιζόμενη βία και ο διχασμός του πληθυσμού απαιτούν να συνεχιστούν οι προσπάθειες της ΕΕ για την προώθηση της ειρήνης και της συμφιλίωσης σ’ αυτό το τμήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στη συνεδρίασή του στις 15 και 16 Δεκεμβρίου 2005, ενέκρινε το ακόλουθο συμπέρασμα της Προεδρίας σχετικά με το Διεθνές Ταμείο για την Ιρλανδία[11]:

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημειώνει το σημαντικό έργο που έχει επιτελέσει το Διεθνές Ταμείο για την Ιρλανδία όσον αφορά την προαγωγή της ειρήνης και της συμφιλίωσης. Ζητά δε από την Επιτροπή να λάβει τα αναγκαία μέτρα για τη συνέχιση της στήριξης που παρέχει η ΕΕ στο Ταμείο καθώς εισέρχεται στην κρίσιμη τελική φάση των εργασιών του μέχρι το 2010.

Επιπλέον, οι δημοσιονομικές προοπτικές[12] εξασφαλίζουν τη συνέχιση του προγράμματος PEACE στη Βόρεια Ιρλανδία και στις μεθοριακές κομητείες της Ιρλανδίας:

Λόγω της ειδικής προσπάθειας που συνεπάγεται η ειρηνευτική διαδικασία στη Βόρεια Ιρλανδία, κατά την περίοδο 2007-2013 θα διατεθεί συνολικό ποσό 200 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα PEACE. Το πρόγραμμα αυτό θα υλοποιηθεί τηρώντας πλήρως την προσθετικότητα των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων.

Στις εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγνωρίστηκε ομόφωνα η πολύ θετική συνεισφορά των δραστηριοτήτων του ΔΤΙ στην ειρήνευση και στη συμφιλίωση στη Βόρεια Ιρλανδία και στην παραμεθόρια περιοχή και επομένως στην επίτευξη των στόχων του, δηλαδή στην προώθηση της οικονομικής και της κοινωνικής προόδου, στην ενθάρρυνση της επικοινωνίας, του διαλόγου και της συμφιλίωσης ανάμεσα στους εθνικιστές και στους ενωτικούς σε ολόκληρη την Ιρλανδία.

Η τρέχουσα περίοδος των προγραμμάτων των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΚ (ειδικά του προγράμματος PEACE II), που αποτελούν τα κυριότερα μέσα προώθησης της οικονομικής και κοινωνικής προόδου στην περιοχή, αποτελούν νέες ευκαιρίες για το ΔΤΙ. Οι προτεραιότητες που έχουν καθοριστεί με τα προγράμματα τόσο του ΔΤΙ όσο και της ΕΚ είναι συμπληρωματικές, γεγονός που ανοίγει τεράστιες προοπτικές για συνέργειες που πρέπει να εκμεταλλευτούμε περισσότερο. Η συνέχιση του προγράμματος PEACE και η νέα στρατηγική για το ΔΤΙ - «Sharing this Space» («Ας μοιραστούμε αυτό το χώρο») θα επιτρέψει την περαιτέρω προώθηση των συνεργειών αυτών.

Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τη στρατηγική «Sharing this Space». Πρόκειται για ρεαλιστική στρατηγική χάρη στην οποία μπορεί να σημειωθεί πρόοδος για την επίτευξη ενός κοινού μέλλοντος, με προώθηση της ένταξης και της κατανόησης και εξασφαλίζοντας ότι το έργο του ΔΤΙ συνεχίζεται και διαρκεί και πέρα από τη λήξη της διάρκειας ζωής του.

***

Δεδομένου ότι η ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών και των πολιτών τους αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της ΕΕ, η ΕΕ πρέπει να συμβάλλει στην επίτευξη αυτών των στόχων, μαζί με άλλους διεθνείς χορηγούς, και να ανανεώσει τη συνεισφορά της προς το ΔΤΙ.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή κρίνει ότι η χρηματοδότηση μετά το 2006 πρέπει να παρέχεται με βάση τις παρατηρήσεις που διατυπώνονται στην παρούσα έκθεση, οι οποίες ενδεχομένως θα ληφθούν υπόψη είτε στο μελλοντικό κανονισμό του Συμβουλίου σχετικά με την κοινοτική συνεισφορά στο ΔΤΙ είτε με άλλα κατάλληλα μέσα συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και του ΔΤΙ.

[1] ΕΕ L30 της 3.2.2005, σ. 1.

[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής: Έκθεση σχετικά με το Διεθνές Ταμείο για την Ιρλανδία σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 214/2000 - COM(2001) 548 και SEC(2001) 1579 της 1ης Οκτωβρίου 2001.

[3] Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς, Νέα Ζηλανδία και Αυστραλία.

[4] Το πρόγραμμα PEACE II είχε χαρακτηριστεί ως ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα που εμπίπτει στο στόχο 1 για την περίοδο 2000-2006 και θα χρηματοδοτηθεί με το συνολικό ποσό των 609 εκατ. ευρώ. Για την περίοδο 2007-2013 θα υπάρξει ένα νέο πρόγραμμα PEACE με συνεισφορά 200 εκατ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Το πρόγραμμα αυτό θα ενταχθεί στο στόχο εδαφικής συνεργασίας του νέου ρυθμιστικού πλαισίου.

[5] Ορίζονται ως συνδυασμός περιοχών επαφής, περιοχών που πλήττονται από βία και φτωχών περιοχών.

[6] Το πρόγραμμα PEACE II απευθύνεται κατά πρώτο λόγο στα άτομα εκείνα που προέρχονται από περιοχές, τομείς, ομάδες ή κοινότητες που «πλήττονται ιδιαίτερα από τη σύγκρουση» και δεν αντιστοιχούν υποχρεωτικά στις φτωχότερες από οικονομική και κοινωνική άποψη περιοχές.

[7] Βλ. τα ανώτατα ποσοστά παρέμβασης στο παράρτημα VIII.

[8] Άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΚ) 1260/1999.

[9] Ανταλλαγή επιστολών μεταξύ ΔΤΙ και Επιτροπής: Επιστολή προς C. Trojan, 28 Ιουνίου 1994.

[10] Special EU Programmes Body (ειδικός φορέας για τα προγράμματα ΕΕ) – η αρχή διαχείρισης του προγράμματος PEACE II.

[11] Έγγραφο 15914/05.

[12] Έγγραφο 15915/05.