ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2001

(Υποβαλλόμενη από την Επιτροπή)

Εισαγωγη

Η Λευκή Βίβλος "Μεταρρύθμιση της Επιτροπής" εγκρίθηκε από το Σώμα των Επιτρόπων την 1η Μαρτίου 2000. Ο επιδιωκόμενος στόχος είναι η εγκαθίδρυση νέων συστημάτων εργασίας που θα επιτρέπουν στην Επιτροπή να είναι περισσότερο ανεξάρτητη, λογοδοτούσα, αποτελεσματική, διαφανής και διαπνεόμενη από τον ύψιστο βαθμό αισθήματος ευθύνης. Tο πρόγραμμα που καταρτίστηκε για την επίτευξη αυτών των στόχων περιελάμβανε ένα λεπτομερές πρόγραμμα δράσης συγκροτούμενο από 98 χωριστές ενέργειες και ένα χρονοδιάγραμμα εκτεινόμενο μέχρι και το 2002.

Η παρούσα έκθεση αποτελεί επισκόπηση της σημειωθείσας από την Επιτροπή προόδου, μέσα σε ένα χρόνο, στη διαδικασία ανάπτυξης και εγκαθίδρυσης μέτρων που αποσκοπούν στην υλοποίηση της Λευκής Βίβλου. Περιγράφει την προσέγγιση που υιοθετήθηκε για κάθε μία από τις κυριότερες πτυχές της μεταρρύθμισης που προβλέπονται από τη Λευκή Βίβλο και αποτυπώνει τις εργασίες που προκύπτουν από τη μεταρρύθμιση της διαχείρισης των κοινοτικών προγραμμάτων, η οποία θεωρείται ως τμήμα της μεταρρυθμιστικής πρωτοβουλίας της Επιτροπής. Αξιολογείται επίσης, στην παρούσα έκθεση, η γενικότερη πρόοδος που σημειώθηκε και εξετάζονται οι πιθανές εξελίξεις το προσεχές έτος.

Ιστορικο

Η συνθήκη της Ρώμης, με την οποία ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα, προσδιόρισε και το ρόλο της Επιτροπής. Πολλά έχουν αλλάξει από τότε. Ο αριθμός των κρατών μελών έχει αυξηθεί σε 15 και, με την πάροδο των ετών, η Επιτροπή έχει επιφορτισθεί πολλά διαχειριστικά καθήκοντα, που της ανέθεσαν το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επιπλέον των αρχικών αρμοδιοτήτων της. Όμως, ορισμένες από αυτές τις διαχειριστικές δραστηριότητες έτειναν να απομακρύνουν την Επιτροπή από τον βασικό ρόλο της όπως τον προέβλεπε η συνθήκη.

Επιθυμώντας να αντιμετωπίσει την επικρατούσα αυτή κατάσταση και να προετοιμάσει την Επιτροπή για τη διεύρυνση, το Σώμα των Επιτρόπων ενέκρινε τη Λευκή Βίβλο για τη μεταρρύθμιση που προτάθηκε από τον κ. N. Kinnock, Αντιπρόεδρο της Επιτροπής, και έλαβε τη στρατηγικής σημασίας απόφασή της να εστιάσει τις εργασίες της Επιτροπής στους θεμελιώδεις στόχους χάραξης και άσκησης πολιτικής. Η ομάδα καθοδήγησης, συγκροτούμενη από Επιτρόπους, διενήργησε μία συνολική αξιολόγηση των δραστηριοτήτων και των χρησιμοποιούμενων πόρων με στόχο την αντιστοίχισή τους. Το εγχείρημα αυτό ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2000.

Αυτή η διαδικασία μεταρρύθμισης στηρίχθηκε από συγκεκριμένες ενέργειες της Επιτροπής στην αρχή της θητείας της, και μάλιστα από τον Κώδικα Συμπεριφοράς των Επιτρόπων (Σεπτέμβριο 1999), τον Κώδικα Συμπεριφοράς για τους Επιτρόπους και τις Υπηρεσίες (Σεπτέμβριο 1999), τις δηλώσεις οικονομικών συμφερόντων των Επιτρόπων (Αυγούστου 1999).

Λαμβανομένου υπόψη του σαφούς συσχετισμού μεταξύ της συνεχιζόμενης μεταρρυθμιστικής διαδικασίας και της διοικητικής διαχείρισης, οι δύο ενδιαφερόμενες ομάδες συνεργάζονται στενά για να εξασφαλίζουν τη συνοχή των δύο εγχειρημάτων.

Σε αντίθεση με τις παλαιότερες μεταρρυθμιστικές διαδικασίες, όπου οι μεμονωμένες πτυχές της δραστηριότητας της Επιτροπής αποτελούσαν το αντικείμενο της μεταρρύθμισης, η Λευκή Βίβλος παρουσίασε, για πρώτη φορά, ένα σύνολο ολοκληρωμένων μεταρρυθμίσεων που προτείνει αλληλένδετες δράσεις οι οποίες καλύπτουν αρκετά πεδία των δραστηριοτήτων των Επιτρόπων, ενώ ο γενικός στόχος παραμένει η εκ θεμελίων μεταβολή της διοικητικής νοοτροπίας.

Είναι σαφές ότι η Επιτροπή χρειάζεται τα βέλτιστα συστήματα και διαρθρώσεις για την αναδιάταξη των πόρων της. Η Λευκή Βίβλος 'Μεταρρύθμιση της Επιτροπής' καταστρώνει ένα πρόγραμμα αναθεώρησης εκ βάθρων των εργασιακών πρακτικών, του προγραμματισμού των δραστηριοτήτων, της διαχείρισης των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων. και, σε συνδυασμό με τα ανωτέρω, μία μεταρρύθμιση της δημοσιονομικής διαχείρισης που θα παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να επιτυγχάνει το ύψιστο επίπεδο αποτελεσματικότητας στη διαχείριση των δημόσιων πόρων.

Ο στόχος της μεταρρύθμισης επικεντρώνεται, ουσιαστικά, στην ενίσχυση των πέντε αρχών που αποτελούν η ανεξαρτησία, η υπευθυνότητα, η υποχρέωση λογοδοσίας, η αποτελεσματικότητα και η διαφάνεια. αυτές οι αρχές πρέπει, όλες μαζί, να προωθούν μία φιλοσοφία βασιζόμενη στην παροχή υπηρεσίας, προσανατολιζόμενη μάλλον στην επίτευξη αποτελεσμάτων παρά στη διάθεση μέσων.

Το πρόγραμμα δράσης, το οποίο αποτελεί μέρος της Λευκής Βίβλου, είναι ένα συνεκτικό σύνολο 98 επιμέρους ενεργειών, κατανεμημένων σε δύο κεφάλαια που αντανακλούν το καθένα, μία πτυχή της μεταρρύθμισης. Τα εν λόγω προτεινόμενα μέτρα είναι σαφώς παραπληρωματικά, καθώς ο προσδιορισμός των προτεραιοτήτων και η αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων πρέπει να συνοδεύονται στενά από μία μεταρρύθμιση της ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρων ώστε, τουλάχιστον, να διευκολυνθεί η βελτίωση του δημοσιονομικού ελέγχου και της οικονομικής διαχείρισης καθώς και του εσωτερικού ελέγχου.

Ο χρόνος που είναι αναγκαίος για την προετοιμασία και τη θέση σε εφαρμογή μιας δράσης εξαρτάται από τη φύση της τελευταίας. Όλες οι δράσεις δεν αποφέρουν άμεσα αποτελέσματα, π.χ., υπήρξε νέος σχεδιασμός των δημοσιονομικών κυκλωμάτων, τα οποία ήδη είναι λειτουργικά, ενώ οι δράσεις που αφορούν τη διοικητική διαχείριση με βάση τις δραστηριότητες εκτελούνται, σε πειραματική βάση, μέχρι και το 2002.

Η μεταρρυθμιστικη διαδικασια

Ήδη από την αρχή της μεταρρύθμισης, η Επιτροπή ενέκρινε μία διαδικασία με την οποία θα εξασφαλιζόταν η άμεση εμπλοκή των Υπηρεσιών στην ανάπτυξη ιδεών και μεθόδων, και θα εξασφαλιζόταν η ευρεία ανταλλαγή γνωμών σε όλα τα επίπεδα [1]. Πράγματι, κατά την εκπόνηση της Λευκής Βίβλου, υπήρξαν διαβουλεύσεις τόσο μέσω απευθείας συναντήσεων με το προσωπικό όσο και με ηλεκτρονική επικοινωνία. Η διαδικασία αυτή χρησιμοποιείται επίσης για την επεξεργασία των διαφόρων ανακοινώσεων σε σχέση με τους ανθρώπινους πόρους : το προσωπικό καλείται να σχολιάσει τα σχέδια εγγράφων που δημοσιεύονται στο ενδοδίκτυο. Επίσης, πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις στο πλαίσιο του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων στη διάρκεια της πορτογαλικής προεδρίας, οι οποίες κατέληξαν σε ένα ψήφισμα ενθάρρυνσης της διαδικασίας. Εξάλλου, πραγματοποιήθηκαν πολυάριθμες επαφές και συζητήσεις με το Κοινοβούλιο. Το ψήφισμα Van Hulten του Ιανουαρίου 2000 έδωσε την αρχική ώθηση προς την κατεύθυνση της Λευκής Βίβλου. Οι τέσσερις ουσιαστικές εκθέσεις του Κοινοβουλίου που ακολούθησαν μέσα στο ίδιο έτος περιείχαν, σε περισσότερες και συγκεκριμένες λεπτομέρειες, την έκφραση της στήριξης αλλά και των ανησυχιών του Κοινοβουλίου όσον αφορά τη μεταρρυθμιστική διαδικασία.

[1] Βλέπε παράρτημα 1

Συγκροτήθηκε μία ομάδα Επιτρόπων επιφορτισμένων με τη μεταρρύθμιση, για να παρέχει συμβουλές και να εκπονεί συμβολές ως προς τις κυριότερες πολιτικές κατευθύνσεις της μεταρρύθμισης, όπως και σχολιασμό των νομοθετικών προτάσεων πριν την υποβολή τους προς έγκριση από το Σώμα των Επιτρόπων.

Συστάθηκαν ομάδες προγραμματισμού και συντονισμού όσον αφορά τα θέματα δημοσιονομικού κυκλώματος, εσωτερικού ελέγχου, ανθρωπίνων πόρων, εξωτερικών αναθέσεων, διοικητικής διαχείρισης με βάση τις δραστηριότητες και προστασία των οικονομικών συμφερόντων. Κάθε μία ομάδα, με επικεφαλής ένα Γενικό Διευθυντή, συγκροτήθηκε από ανώτερα στελέχη και από 'τελικούς χρήστες' της μεταρρύθμισης. Όσες ομάδες λειτουργούν ακόμη, συνεχίζουν να παρέχουν την πολύτιμη συμβολή τους στο στάδιο υλοποίησης της μεταρρύθμισης.

Η ομάδα για τα δημοσιονομικό κύκλωμα διατύπωσε συστάσεις σχετικά με τη δημοσιονομική οργάνωση, και άλλες προτάσεις που υποβλήθηκαν από τη ΓΔ Προϋπολογισμού, δηλαδή τη συγχώνευση των δημοσιονομικών κανονισμών, τον χάρτη για τους διατάκτες και τα πρότυπα του εσωτερικού ελέγχου. Η ομάδα αυτή διεξάγει τώρα ακροάσεις με τους Γενικούς Διευθυντές, οι οποίοι υποβάλλουν ο καθένας ένα σχέδιο βελτίωσης της οικονομικής διαχείρισης και των συστημάτων ελέγχου των υπηρεσιών του. Η ομάδα η επιφορτισμένη με τις εξωτερικές αναθέσεις έχει επισημάνει τρεις κατάλληλες μορφές για την ανάθεση εκ μέρους της Επιτροπής σε τρίτους των μη ουσιωδών καθηκόντων της και έχει επεξεργαστεί μία ανακοίνωση προς την Επιτροπή όσον αφορά την ανάθεση σε τρίτους της διαχείρισης των κοινοτικών προγραμμάτων. Η ομάδα εσωτερικού ελέγχου συνέβαλε τα μέγιστα στη σύνταξη των αντίστοιχων τμημάτων της Λευκής Βίβλου και ολοκλήρωσε τις εργασίες της στις 22 Φεβρουαρίου 2000. Η ομάδα διοικητικής διαχείρισης με βάση τις δραστηριότητες (ABM) εποπτεύει την όλη διαδικασία που οδηγεί στην επεξεργασία και εγκαθίδρυση της διαδικασίας που σχετίζεται με την εφαρμογή αυτής της νέας προσέγγισης για τον προσδιορισμό των προτεραιοτήτων, τον επιχειρησιακό προγραμματισμό και την κατανομή των πόρων. Μία άλλη ομάδα παρακολουθεί την εφαρμογή των μεταρρυθμιστικών δράσεων στον τομέα της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων.

Στη διάρκεια του σταδίου υλοποίησης, οι επικεφαλής υπηρεσίες ανέλαβαν καθήκοντα εκτέλεσης των δράσεων ενώ οι λειτουργικές Γενικές Διευθύνσεις συνεχίζουν την εφαρμογή των μέτρων μεταρρύθμισης.

Παράλληλα με αυτήν την ευρεία διαδικασία εσωτερικών διαβουλεύσεων, η Επιτροπή ζήτησε, όπου ήταν ενδεδειγμένο, συμβουλές από πολυάριθμους εξωτερικούς επαγγελματίες και ειδικούς.

Γενικότερα, κάθε φορά που η σύνταξη εγγράφων αποτελούσε ουσιώδες μέρος των δραστηριοτήτων, ακολουθήθηκε η μεθοδολογική διαδρομή του παρακάτω διαγράμματος :

Λευκή Βίβλος

Ενημερωτικά σημειώματα

Εκπόνηση των σχεδίων εγγράφων διαβούλευσης

Διϋπηρεσιακή διαβούλευση

Έγκριση των ανακοινώσεων (διαβούλευσης ή τελικών) και σχεδίων

νομοθετικών προτάσεων της Επιτροπής (δέσμες μεταρρυθμιστικών μέτρων)

Στην περίπτωση των ανθρώπινων πόρων, η διαδικασία συνεχίζεται σύμφωνα με το εξής χρονοδιάγραμμα :

Διαβούλευση με το προσωπικό και τους εκπροσώπους του

( (

(αν δεν επιβάλλεται τροποποίηση του ΚΥΚ)

Έγκριση των κανόνων εφαρμογής

(αποφάσεις, κατευθύνσεις)

από την Επιτροπή

Θέση σε εφαρμογή εντός του 2001 // (αν επιβάλλονται τροποποιήσεις του ΚΥΚ)

Έγκριση της συνολικής δέσμης τροποποιήσεων του ΚΥΚ από την Επιτροπή

(Μέσα του 2001)

Διαβούλευση με τη διοργανική επιτροπή ΚΥΚ

Έγκριση από την Επιτροπή της τροποποιημένης συνολικής δέσμης τροποποιήσεων του ΚΥΚ

(τέλη του 2001)

Υποβολή στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο

Έγκριση από το Συμβούλιο

Θέση σε εφαρμογή από το 2002

Τα πεδια τησ μεταρρύθμισησ

4.1. Η φιλοσοφία της παροχής υπηρεσίας

4.1.1. Τα κυριότερα σημεία αυτού του πεδίου μεταρρύθμισης

Ο κύριος στόχος είναι η βελτίωση των σχέσεων μεταξύ όλων των ευρωπαϊκών Οργάνων και του πολίτη με τη βελτίωση του επιπέδου των παρεχομένων υπηρεσιών και με την εντεινόμενη αξιοποίηση των τεχνολογιών και δικτύων πληροφορίας και επικοινωνίας (e-Commission-ηλεκτρονική Επιτροπή).

4.1.2. Οι μέχρι σήμερα εξελίξεις

Με βάση ορισμένο αριθμό πρωτοβουλιών που ξεκίνησαν από την προηγούμενη Επιτροπή, έχουν εγκριθεί αρκετά κείμενα εσωτερικής δεοντολογίας από την έκδοση της Λευκής Βίβλου και έπειτα. Έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα διαφάνειας και έχουν σχεδιαστεί δραστηριότητες που αποβλέπουν στη θεσμοθέτηση, εκ μέρους όλων των υπηρεσιών, μιας συνεκτικής προσέγγισης που να τους επιτρέπει την αξιοποίηση, στο πλήρες δυναμικό τους, των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας.

Επίσης, η Επιτροπή έχει εγκρίνει πρόταση διοργανικής συμφωνίας για τη σύσταση μιας 'συμβουλευτικής ομάδας δεοντολογικής συμπεριφοράς της δημόσιας υπηρεσίας'. Έχει επίσης πλήρως αναγνωρισθεί, με την έγκριση της προτάσεως της Επιτροπής για έναν κανονισμό σχετικά με την 'πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής', η ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια. Ο εν λόγω κανονισμός πρόκειται να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο σύμφωνα με τη διαδικασία της συναπόφασης, αργότερα μέσα στο 2001.

Σε ένα άλλο, πλέον φιλόδοξο επίπεδο, ξεκίνησαν ορισμένες δράσεις προκειμένου να αναβαθμιστεί και να γίνει φιλικότερος προς το χρήστη ο δικτυακός τόπος της Επιτροπής, EUROPA, για να διερευνηθεί η δυνατότητα να χρησιμοποιείται το διαδίκτυο για την ενεργό ανταλλαγή γνωμών ή για την προαγωγή της διενέργειας δημοσίων προμηθειών και συναλλαγών με ηλεκτρονικά μέσα.

4.1.3. Τα κυριότερα επιτεύγματα από την 1η Μαρτίου 2000

*Η Επιτροπή εξέδωσε έναν κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς για τους υπαλλήλους της στις σχέσεις τους με το κοινό (Ιούλιος 2000).

*Μία νέα συμφωνία-πλαίσιο που καθορίζει τους κανόνες και διαδικασίες της συνεργασίας με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συνήφθη μεταξύ της Επιτροπής και του Κοινοβουλίου (Ιούλιος 2000).

*Έχει σχεδιαστεί μία στρατηγική για την 'ηλεκτρονική Επιτροπή' κατά μήκος των τριών κυριοτέρων αξόνων (εσωτερική διοίκηση, πολίτες και επιχειρήσεις, εξωτερικοί εταίροι). Οι εργασίες αυτές θα οδηγήσουν σε μεταρρύθμιση της πολιτικής της Επιτροπής σε θέματα τεχνολογίας της πληροφορίας και της επικοινωνίας.

*Έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες ώστε να δοθεί η δυνατότητα στις υπηρεσίες να συμμορφώνονται με τη νέα προθεσμία πληρωμής των 60 ημερών για την τακτοποίηση των λογαριασμών της Επιτροπής.

*Η ομάδα χρηστών (Customer Panel) έχει υποστηρίξει τις εργασίες της ΓΔ Προσωπικού και Διοίκησης υποβάλλοντας υποδείξεις για τη βελτίωση του ποιοτικού επιπέδου των παρεχομένων υπηρεσιών. Μέχρι σήμερα, η ομάδα αυτή έχει συνέλθει τέσσερις φορές.

4.2. Καθορισμός προτεραιοτήτων και αποδοτική χρησιμοποίηση των πόρων

4.2.1. Τα κυριότερα σημεία αυτού του πεδίου μεταρρύθμισης

Η πρώτη πρόκληση που αντιμετωπίστηκε στο πεδίο αυτό συνίστατο στην επεξεργασία μιας συνεκτικής προσέγγισης μέσω της διοικητικής διαχείρισης με βάση τις δραστηριότητες (ABM), προκειμένου να συνενωθούν και να ενσωματωθούν ορισμένες δραστηριότητες που μέχρι τώρα διεξήγοντο κατά τρόπο μη συστηματικά συντονισμένο (και συγκεκριμένα ο προσδιορισμός των στόχων πολιτικής, ο σχεδιασμός και ο προγραμματισμός των δραστηριοτήτων, η προετοιμασία του προϋπολογισμού και η κατανομή των πόρων). Με αυτόν τον τρόπο θα προετοιμαστούν οι μελλοντικές διεξαγωγές της άσκησης ABM και θα περιοριστούν οι προσαρμογές στην κατανομή των πόρων. Η δεύτερη πρόκληση ήταν να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα και η απόδοση μέσω της αναθεώρησης και βελτίωσης των μεθόδων εργασίας, περιλαμβανομένης της ανάπτυξης μηχανισμού διαρκούς επανεξέτασης και προσαρμογής.

4.2.2. Οι μέχρι σήμερα εξελίξεις

Η εκ μέρους των αρμοδίων υπηρεσιών επεξεργασία των διαφόρων αναγκαίων στοιχείων για την εγκαθίδρυση της ABM συζητήθηκαν και δοκιμάστηκαν στο πλαίσιο μιας μικτής (από υπηρεσίες και ιδιαίτερα γραφεία) ομάδας εργασίας πριν από την επίσημη έναρξη των διαβουλεύσεων. Παρά το ότι υπήρξαν κάποιες καθυστερήσεις στη διαμόρφωση της κατάλληλης διάρθρωσης, πραγματοποιήθηκαν ουσιαστικές πρόοδοι στο δεύτερο εξάμηνο του 2000.

Η ομάδα καθοδήγησης από Επιτρόπους, υπό την προεδρία του Προέδρου της Επιτροπής, διενήργησε μία ανάλυση των εργασιών των Γενικών Διευθύνσεων προκειμένου να αποκατασταθεί κάποια ισορροπία μεταξύ καθηκόντων και απαιτούμενων για τη διεκπεραίωσή τους πόρων. Στα συμπεράσματα που διατύπωσε στην έκθεση της, η ομάδα καθοδήγησης επισήμανε, μεταξύ άλλων, ορισμένο αριθμό αναγκών σε προσωπικό και επιμόρφωση εντός των υπηρεσιών (για την υλοποίηση των μέτρων που απορρέουν από τη μεταρρύθμιση) και υπέδειξε τα απαιτούμενα κονδύλια προϋπολογισμού. Έτσι, η Επιτροπή ως Σώμα ενέκρινε, τον Ιούλιο μία διορθωτική επιστολή του προσχεδίου προϋπολογισμού 2001 με την οποία προτείνεται η εσωτερική αναδιάταξη του προσωπικού, μέτρα πρόωρης συνταξιοδότησης για 600 υπαλλήλους κατά τα έτη 2001 και 2002, και ένα αίτημα για συμπληρωματικούς πόρους. Το σχέδιο προτάσεως ενός συστήματος πρόωρης συνταξιοδότησης, στο πλαίσιο του έργου που έχει αναλάβει η ομάδα καθοδήγησης, συζητήθηκε με τους εκπροσώπους του προσωπικού πριν από την έγκρισή του από την Επιτροπή. Στη συνέχεια, εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο και ενσωματώθηκαν στον προϋπολογισμό 2001 οι δημοσιονομικές πτυχές των προτάσεων της ομάδας καθοδήγησης.

Στο πλαίσιο της ABM, και προκειμένου να υπάρξει προσαρμογή και ανταπόκριση στις νέες προκλήσεις και προτεραιότητες, η Επιτροπή ενδεχομένως θα αποφασίσει την ανακατανομή των πόρων, πράγμα που θα απαιτήσει την αναδιάταξη υπαλλήλων και όχι απλώς των οργανικών θέσεων. Κατά συνέπεια, υπήρξε ανάγκη για τη θέσπιση συνοδευτικών μέτρων υπό τη μορφή "Κατευθυντηρίων γραμμών για την αναδιάταξη". Η Επιτροπή συζήτησε το έγγραφο αυτό με τους εκπροσώπους του προσωπικού πριν δημοσιεύσει σχετική ανακοίνωση τον Νοέμβριο.

4.2.3. Τα κυριότερα επιτεύγματα από τον Μάρτιο 2000

Οι κυριότερες δράσεις της διαχείρισης με βάση τις δραστηριότητες (ABM) βρίσκονται πλέον σε προχωρημένο στάδιο : έχει δημιουργηθεί, στο πλαίσιο της Γενικής Γραμματείας της Επιτροπής, μία λειτουργία στρατηγικού σχεδιασμού και προγραμματισμού (ΣΣΠ). Συστάθηκε μία διοικητική μονάδα στην οποία συνεισφέρει ένα δίκτυο ανταποκριτών ΣΣΠ κάθε μιας ΓΔ, η οποία και σχεδίασε τον κύκλο στρατηγικού σχεδιασμού και προγραμματισμού. Ο πρώτος κύκλος - ο οποίος καλύπτει το έτος 2002 - είναι σε μεγάλο βαθμό μία πιλοτική ενέργεια, στο μέτρο που δεν θα είναι ακόμη διαθέσιμα όλα τα μεθοδολογικά εργαλεία. Ξεκίνησε το Δεκέμβριο 2000, με μία συζήτηση για τις πολιτικές κατευθύνσεις, με την οποία η Επιτροπή διέκρινε έξι βασικές προτεραιότητες για το 2002. Θα οριστικοποιηθεί με απόφαση για ετήσια στρατηγική για την άσκηση πολιτικής, απόφαση που θα ληφθεί από την Επιτροπή το Φεβρουάριο 2001. Αυτό θα αποτελέσει τη βάση για την επεξεργασία, μεταγενέστερα, του προσχεδίου προϋπολογισμού και του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής.

Η ανάπτυξη της ABM εδράζεται σε ένα ολοκληρωμένο εργαλείο πληροφορικής γνωστό ως καθετοποιημένο σύστημα διαχείρισης των πόρων (Integrated Resource Management System (IRMS)), το οποίο συμπεριλαμβάνει αρκετά άλλα μέσα πληροφορικής και παρέχει ένα εντυπωσιακό φάσμα δυνατοτήτων παρακολούθησης, αναφοράς και άντλησης στοιχείων. Οκτώ ΓΔ έχουν θέσει σε λειτουργία πειραματικά συστήματα IRMS, τα οποία θα αναπτυχθούν πλήρως μέσα στο 2002. Η επιτυχής εισαγωγή της διοικητικής διαχείρισης με βάση τις δραστηριότητες (ABM) έχει οδηγήσει στην έγκριση εκ μέρους της Επιτροπής, μιας ανακοίνωσης που αποσκοπεί στην ενδυνάμωση του συστήματος αξιολόγησης εντός των ΓΔ όπως και σε επίπεδο Επιτροπής. Η αξιολόγηση των ακολουθουμένων πολιτικών και των δραστηριοτήτων διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη διαδικασία της ετήσιας στρατηγικής για την άσκηση πολιτικής και του στρατηγικού σχεδιασμού και προγραμματισμού.

Έχει εγκριθεί ένα πρώτο, ενδιάμεσο, σχέδιο δράσης για την απλούστευση των διαδικασιών και των εργασιακών μεθόδων που καλύπτει δώδεκα δράσεις και ανοίγει το δρόμο για την επακόλουθη έγκριση ενός πρώτου μέτρου που αφορά την απλούστευση της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων της Επιτροπής. Εγκρίθηκαν επίσης, ως μέρος της διαδικασίας ανάπτυξης των εργαλείων διαχείρισης, οι κατευθυντήριες γραμμές για τη σύνταξη της περιγραφής καθηκόντων καθενός υπαλλήλου και έχει αναπτυχθεί ένα εργαλείο πληροφορικής (βασιζόμενο στο IRMS) Τα αποτελέσματα της πιλοτικής άσκησης για την 'κατανομή καθηκόντων' που ξεκίνησε το περασμένο έτος θα ενσωματωθούν στις κατευθυντήριες γραμμές, ενόψει ολοκλήρωσης του νέου συστήματος αξιολόγησης του προσωπικού ώστε να διευκολυνθεί ο καθορισμός και η αξιολόγηση των ατομικών στόχων.

4.3. Εξωτερική ανάθεση

4.3.1. Τα κυριότερα σημεία αυτού του πεδίου μεταρρύθμισης

Η ανάπτυξη μιας πολιτικής εξωτερικής ανάθεσης προέκυψε από την ανάγκη βαθμιαίας εξάλειψης του φαινομένου εξάρτησης από τα εξωτερικά γραφεία τεχνικής αρωγής (ΒΑΤ), στόχο τον οποίο υπεστήριξε σθεναρά και το Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή έχει προσδιορίσει τις καταστάσεις εκείνες στις οποίες συνιστάται η εξωτερική ανάθεση αρμοδιοτήτων, τα όρια και η τυπολογία της εξωτερικής ανάθεσης. Η Επιτροπή εξετάζει τρεις διαφορετικές μορφές ανάθεσης του συνόλου ή τμήματος ορισμένων δραστηριοτήτων, και συγκεκριμένα :

α) περαιτέρω μεταβίβαση αρμοδιοτήτων με την ίδρυση (εκτελεστικών) υπηρεσιών,

β) αποκέντρωση σε εξωτερικά δίκτυα, όπου ορισμένες αρμοδιότητες ανατίθενται σε εθνικούς δημόσιους φορείς στα κράτη μέλη,

γ) σύναψη συμβάσεων με φορείς του ιδιωτικού τομέα για τη διεκπεραίωση ορισμένων μη κεντρικής σημασίας δραστηριοτήτων (συμβατική ανάθεση σε τρίτους).

4.3.2. Οι εξελίξεις από το Μάρτιο 2000 μέχρι σήμερα

Το Δεκέμβριο 2000 η Επιτροπή ενέκρινε μία ανακοίνωση για τη διαχείριση των κοινοτικών προγραμμάτων. Στην ανακοίνωση αυτή επισυνάφθηκε ένας κανονισμός-πλαίσιο για μία νέου τύπου Εκτελεστική Υπηρεσία. Tο έγγραφο αυτό πρόκειται σύντομα να αποτελέσει το αντικείμενο συζητήσεων με το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Η Επιτροπή αναζητεί και άλλες μορφές εξωτερικής ανάθεσης και αναπτύσσει ένα κοινό βασικό πλαίσιο για διάφορα είδη Υπηρεσιών (οργάνων) που κατά πάσα πιθανότητα θα χρειαστούν στο μέλλον. Ως αποτέλεσμα των συμπερασμάτων της ομάδας καθοδήγησης, και εντός του πλαισίου της εξωτερικής ανάθεσης αρμοδιοτήτων, οι Γενικές Διευθύνσεις εκπονούν τώρα δύο μελέτες. Στην πρώτη θα γίνεται υπολογισμός του κόστους/αποτελεσματικότητας της ανάθεσης σε τρίτους των μη κεντρικής σημασίας καθηκόντων, η δεύτερη μελέτη θα επισημάνει τις μορφές εξωτερικής ανάθεσης που κρίνονται ως οι καταλληλότερες με βάση τα αποτελέσματα της πρώτης μελέτης. Και οι δύο αυτές μελέτες αποτελούν το αντικείμενο παρακολούθησης εκ του σύνεγγυς.

Το ζήτημα του προσδιορισμού των κεντρικής σημασίας καθηκόντων τα οποία θα πρέπει να αναλαμβάνονται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής θα συζητηθεί τον Μάρτιο και το Σώμα των Επιτρόπων θα καθορίσει τη σχετική πολιτική αμέσως μετά.

4.4. Ανθρώπινοι πόροι

4.4.1. Τα κυριότερα σημεία αυτού του πεδίου μεταρρύθμισης

Ο κύριος στόχος αυτού του σημαντικού πεδίου μεταρρύθμισης είναι ο εκσυγχρονισμός της πολιτικής για τους ανθρώπινους πόρους από την πρόσληψη μέχρι τη συνταξιοδότηση, με σκοπό να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις που θέτει η ευρωπαϊκή δημόσια υπηρεσία, προς όφελος των πολιτών και του προσωπικού. Πολλές από τις μεταρρυθμίσεις αυτές εφαρμόζονται ή πρόκειται να εφαρμοστούν με βάση τους υπάρχοντες κανόνες στη διάρκεια του 2000 και του 2001, ορισμένες όμως από τις προτεινόμενες μεταβολές ενδεχομένως θα απαιτήσουν τροποποιήσεις του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων.

4.4.2. Οι εξελίξεις από την 1η Μαρτίου 2000 μέχρι σήμερα

Η μεταρρύθμιση της πολιτικής ανθρώπινων πόρων είναι κατ´ανάγκη μία μακροσκελής διαδικασία (βλ. ανωτέρω μεταρρυθμιστική διαδικασία) που συνεπάγεται διεξοδικές διαβουλεύσεις με το προσωπικό και τους εκπροσώπους του. Στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, η μεταρρύθμιση αυτή γίνεται πολυπλοκότερη από το γεγονός ότι οι μεταβολές στους όρους απασχόλησης των υπαλλήλων χρειάζονται νομοθετικές τροποποιήσεις που πρέπει να επιφέρει το Συμβούλιο στον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης. Επιπλέον, αυτές οι τυπικές αλλαγές αφορούν όλα τα ευρωπαϊκά Όργανα και επιβάλλουν μία διαδικασία διοργανικών διαβουλεύσεων. Έτσι, αν και πολλές σημαντικές μεταβολές μπορούν να επιτευχθούν και όντως επιτυγχάνονται βραχυπρόθεσμα, ορισμένες ενέργειες μεγάλης εμβέλειας στον τομέα της μεταρρύθμισης των ανθρώπινων πόρων δεν θα καρποφορήσουν, από την άποψη συγκεκριμένων επιτευγμάτων, πριν το 2002. Παρ´όλα αυτά, αξιοσημείωτες πρόοδοι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σε ορισμένο αριθμό θεμάτων.

Αυτή η σημαντική προπαρασκευαστική εργασία έχει διενεργηθεί από τη Γενική Διεύθυνση Προσωπικού και Διοίκησης μέσα από τη διανομή ενημερωτικών σημειωμάτων εντός του Οργάνου, με τη διοργάνωση άτυπων συζητήσεων με τους εκπροσώπους του προσωπικού και με διαβουλεύσεις με την ομάδα προγραμματισμού και συντονισμού των ανθρώπινων πόρων καθώς και με άλλες υπηρεσίες, ώστε να συνταχθούν τα επίσημα κείμενα εργασίας. Τα κείμενα αυτά, με εξαίρεση ορισμένες συγκεκριμένες δραστηριότητες ή ανακοινώσεις, έχουν ταξινομηθεί σε τρεις μεγάλες ομάδες : οι πρώτοι δύο φάκελοι έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, και η τρίτη ομάδα εγγράφων θα υποβληθεί εντός του Φεβρουαρίου. Το χρονοδιάγραμμα των επομένων ενεργειών παρατίθεται περιληπτικά πιο κάτω.

4.4.3. Θέματα στελέχωσης και οργανωτικά

*Μία ανακοίνωση για τα υψηλόβαθμα στελέχη έχει εγκριθεί και προτείνει βελτιώσεις στις διαδικασίες επιλογής, στους διορισμούς και στην κινητικότητα της σταδιοδρομίας των ανωτέρων στελεχών (υπάλληλοι A1 και A2) καθώς και τακτική αξιολόγηση των επιδόσεών τους. Προτείνει επίσης μεταρρυθμίσεις στο ρόλο της συμβουλευτικής επιτροπής διορισμών (Δεκέμβριος 2000).

*Ξεκίνησε η πιλοτική ενέργεια περιγραφής των καθηκόντων, της οποίας το πειραματικό στάδιο θα ολοκληρωθεί προσεχώς (Aπρίλιος 2001), όταν θα έχουν καταστρωθεί οι τελικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την περιγραφή των καθηκόντων και τον καθορισμό των στόχων για όλο το προσωπικό (Ιούλιος 2001).

*Πρόκειται επίσης σύντομα να εγκριθεί από την Επιτροπή μια παράλληλη Ανακοίνωση για τη μεσαία στελέχωση (Φεβρουάριος 2001).

*Ετοιμάζονται τώρα από τις υπηρεσίες της Επιτροπής αποφάσεις σχετικές με τη διοικητική διαφάνεια και απλούστευση.

4.4.4. Διάρθρωση των σταδιοδρομιών

*Εγκρίθηκε μια ανακοίνωση για το μη μόνιμο προσωπικό, στην οποία προτείνεται τροποποίηση του ΚΥΚ ώστε να επιτρέπεται η πρόσληψη προσωρινών υπαλλήλων για τρία χρόνια αντί για ένα μόλις χρόνο (Οκτώβριος 2000). Υπήρξε διαβούλευση με τους εκπροσώπους του προσωπικού. Η Επιτροπή πρόκειται σύντομα να εκδώσει μία ακόμη Ανακοίνωση για τα ευρύτερα ζητήματα του ρόλου του μη μονίμου προσωπικού (Φεβρουάριος 2001).

*Το Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής να παραταθεί η ισχύουσα δεκαετής συμφωνία του 1991 για τον υπολογισμό (αναπροσαρμογή) των ετήσιων αυξήσεων των μισθών και των συντάξεων των υπαλλήλων, για δύο ακόμη χρόνια. Με τον τρόπο αυτό θα δοθεί περιθώριο χρόνου για την κατάρτιση συνολικών προτάσεων αναθεώρησης του ΚΥΚ - περιλαμβανομένων των διευθετήσεων που αφορούν τις αποδοχές και τις συντάξεις (Δεκέμβριος 2000).

*Η Επιτροπή πρόκειται να συζητήσει τις κατευθύνσεις σχετικά με τους μισθούς και τις συντάξεις καθώς και μία πλέον ευθύγραμμη διάρθρωση των σταδιοδρομιών (Φεβρουάριος 2001) συζήτηση που θα ακολουθηθεί αμέσως μετά από την έγκριση ενός συμβουλευτικού εγγράφου (Μάρτιος/Απρίλιος 2001).

*Η Επιτροπή πρόκειται σύντομα να εγκρίνει μία ανακοίνωση σχετικά με ένα ελαστικό καθεστώς συνταξιοδότησης (Μάρτιος 2001).

4.4.5. Λογοδότηση

*Το Σώμα των Επιτρόπων εξέδωσε μία Ανακοίνωση για τις πειθαρχικές διαδικασίες, το οποίο αποβλέπει στη μεταρρύθμιση των διοικητικών και νομικών διαδικασιών προκειμένου να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και η συνοχή των αποφάσεων πειθαρχικού περιεχομένου (Νοέμβριος 2000). Οι συζητήσεις με τους εκπροσώπους του προσωπικού συνεχίζονται.

*Επίσης εγκρίθηκε μια Ανακοίνωση σχετικά με την καταγγελία των δυσλειτουργιών («Whistleblowing») με την οποία προτείνονται τα νομικά μέσα εκείνα τα οποία θα επιτρέπουν την κίνηση τυπικών διαδικασιών όταν διατυπώνονται ανησυχίες προκαλούμενες από εικαζόμενες σοβαρές επιλήψιμες πράξεις (Νοέμβριος 2000). Οι συζητήσεις για το θέμα αυτό με τους εκπροσώπους του προσωπικού πρόκειται να αρχίσουν σύντομα.

4.4.6. Εξέλιξη των σταδιοδρομιών

*Συστάθηκε, στη Γενική Διεύθυνση Προσωπικού και Διοίκησης και μερικούς μήνες πριν από την ταχθείσα ημερομηνία (Σεπτέμβριος 2000) μία νέα κεντρική υπηρεσία επαγγελματικού προσανατολισμού.

*Η Επιτροπή ενέκρινε ανακοινώσεις σχετικά με την ισότητα των ευκαιριών και τη βελτίωση των προοπτικών για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, οι οποίες ανακοινώσεις περιέχουν προτάσεις που αποβλέπουν στη σημαντική μείωση εμποδίων επαγγελματικής εξέλιξης που βασίζονται σε διακρίσεις φύλου, σε μειονεκτήματα, σε εθνική καταγωγή, ηλικία ή σεξουαλική προτίμηση (Νοέμβριος 2000).

*Επίσης πρόκειται στο άμεσο μέλλον να εγκριθεί μία σημαντική δέσμη μέτρων για τη βελτίωση των εργασιακών όρων του προσωπικού, στην οποία θα περιλαμβάνονται θέματα πολιτικής προσλήψεων, αξιολόγησης του προσωπικού, προαγωγών, κινητικότητας της σταδιοδρομίας, διατήρησης των επιπέδων επαγγελματικής απόδοσης και πολιτική επιμόρφωσης (Φεβρουάριος 2001).

4.4.7. Θέματα κοινωνικής μέριμνας

*Η Επιτροπή ενέκρινε ορισμένες προτάσεις που θα υποβληθούν προς διαβούλευση, σχετικά με τις άδειες για οικογενειακής φύσεως γεγονότα και ευέλικτους όρους απασχόλησης, με τα οποία προτείνονται τροποποιήσεις του ΚΥΚ ώστε να ευθυγραμμίζεται περισσότερο με την ισχύουσα στα κράτη μέλη νομοθεσία (Οκτώβριος 2000).

*Επίσης, πρόκειται σύντομα να εγκριθεί μία ανακοίνωση για την κοινωνική πολιτική, στην οποία περιλαμβάνονται προτάσεις για μία μελλοντική στρατηγική συμμετοχή των εκπροσώπων του προσωπικού στη διαμόρφωση της πολιτικής για τους ανθρώπινους πόρους (Φεβρουάριος 2001).

4.5. Δημοσιονομική διαχείριση, έλεγχος και λογιστική εξακρίβωση [2]

[2] Στο παράρτημα 2 περιέχεται μία επισκόπηση των νέων διαρθρώσεων οικονομικής διαχείρισης, ελέγχου και λογιστικής εξακρίβωσης στην Επιτροπή.

4.5.1. Τα κυριότερα σημεία αυτού του πεδίου μεταρρύθμισης

Η μεταρρύθμιση στο πεδίο αυτό λειτουργεί σε τρία παραπληρωματικά επίπεδα :

(1) Ανανέωση του ρυθμιστικού πλαισίου - πράγμα που συνεπάγεται θεμελιώδεις αλλαγές στο Δημοσιονομικό Κανονισμό, στο χάρτη ευθυνών των διατακτών, στα πρότυπα εσωτερικού ελέγχου, των ετήσιων αναφορών δραστηριότητας και δήλωση αξιοπιστίας των Γενικών Διευθυντών.

(2) Αναδιοργάνωση της δομής της οικονομικής διαχείρισης, του ελέγχου και της εσωτερικής λογιστικής εξακρίβωσης της Επιτροπής, πράγμα που συνεπάγεται την κατάργηση των εκ των προτέρων κεντρικών ελέγχων. αποκέντρωση στις ΓΔ της ευθύνης για τους επιτόπιους ελέγχους, αναδιαρρύθμιση των δημοσιονομικών κυκλωμάτων. ίδρυση μιας κεντρικής υπηρεσίας εσωτερική ελέγχου (ΚΕΕ) διαρθρώσεων εσωτερικού ελέγχου στις Γενικές Διευθύνσεις και μιας επιτροπής προόδου του εσωτερικού ελέγχου (APC).

(3) Ενίσχυση του δυναμικού των υπηρεσιών της Επιτροπής για τη δημοσιονομική διαχείριση και τον εσωτερικό έλεγχο (ήτοι αύξηση του αριθμού των υπαλλήλων (συνολικά κατά 200 άτομα), επιμόρφωση, εγχειρίδια δημοσιονομικής διαχείρισης, γραφεία υποστήριξης (help desk), και συστήματα πληροφορικής).

4.5.2. Οι μέχρι σήμερα εξελίξεις

Οι αναγκαίες υποδομές, οι οποίες αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία μιας νέας διοικητικής νοοτροπίας, τόσο από την άποψη του ρυθμιστικού πλαισίου όσο και των νέων διαρθρώσεων, έπρεπε να υλοποιηθούν. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή υπέβαλε προτάσεις για μία ταχύρρυθμη τροποποίηση του Δημοσιονομικού Κανονισμού με στόχο το διαχωρισμό του εσωτερικού από το δημοσιονομικό έλεγχο (Μάιος 2000) και για τη γενική αναδιαμόρφωση του δημοσιονομικού κανονισμού (Ιούλιος 2000). Η Επιτροπή ενέκρινε, τον Οκτώβριο 2000 το καταστατικό λειτουργίας της υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου (ΥΕΕ) και της επιτροπής παρακολούθησης προόδου του εσωτερικού ελέγχου (ΕΠΕ) καθώς και μία ανακοίνωση για τους όρους σύστασης κλιμακίων ελέγχου σε όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής τον Οκτώβριο του 2000. Τον Δεκέμβριο του 2000, η Επιτροπή ενέκρινε τον χάρτη ευθυνών και αρμοδιοτήτων των διατακτών και τα πρότυπα εσωτερικού ελέγχου.

4.5.3. Τα κυριότερα επιτεύγματα από την 1η Μαρτίου 2000

*Η δημιουργία μιας ισχυρής προσήλωσης των στελεχών και του προσωπικού της Επιτροπής στην τήρηση των υψηλών ποιοτικών προτύπων που ορίζονται στη Λευκή Βίβλο. Προς το σκοπό αυτό, ζητήθηκε από τις Γενικές Διευθύνσεις να προχωρήσουν σε μία αυτοαξιολόγηση των εσωτερικών ελέγχων - (συμμετείχαν σ´αυτήν 80% των ανωτέρων στελεχών της Επιτροπής), τον εκ νέου σχεδιασμό των δημοσιονομικών κυκλωμάτων και την εκπόνηση σχεδίων δράσης για την ενίσχυση της ικανότητάς τους για διαχείριση και έλεγχο. Επιπλέον, όλα τα μέλη του προσωπικού ανώτερης και μεσαίας στελέχωσης, που είναι υπεύθυνα για πράξεις δαπανών, παρακολούθησαν μαθήματα επιμόρφωσης σχετικά με τον κύκλο εκτέλεσης των δαπανών. Η διαδικασία αυτή ολοκληρώνεται τώρα και έχει σημαντικά βελτιώσει τη συνειδητοποίηση εκ μέρους των μεσαίων στελεχών των ευθυνών τους αναφορικά τόσο με τη δημοσιονομική διαχείριση όσο και τον έλεγχο, και είχε θετικά αποτελέσματα στη διαμόρφωση της διοικητικής νοοτροπίας.

*Η Κεντρική Οικονομική Υπηρεσία (ΚΟΑ) στο πλαίσιο της ΓΔ Προϋπολογισμού, άρχισε να λειτουργεί κανονικά στη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου του 2000. Από τότε έχει επικεντρώσει την προσοχή της, μεταξύ άλλων, στη διευκόλυνση του εσωτερικού ελέγχου αυτοαξιολόγησης σε όλες τις ΓΔ, στη θέσπιση προτύπων για τον εσωτερικό έλεγχο, και στην παροχή μαθημάτων επιμόρφωσης (ιδίως για τον εσωτερικό έλεγχο και τη διαχείριση των κινδύνων).

*Η Επιτροπή πέτυχε να εγκαθιδρύσει, σε λιγότερο από ένα χρόνο, ένα νέο σύστημα εσωτερικού ελέγχου. Η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου είναι ήδη λειτουργική και διενεργεί επισκόπηση της προόδου που επιτυγχάνεται από όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής αναφορικά με τη μεταρρύθμιση. Η Επιτροπή Παρακολούθησης Ελέγχου συνεδρίασε για πρώτη φορά αμέσως πριν τα Χριστούγεννα και τα κλιμάκια λογιστικής εξακρίβωσης έχουν ήδη συσταθεί σε όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής, αν και όλα δεν λειτουργούν ακόμη.

4.6. Μεταρρύθμιση της διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας

4.6.1. Τα κυριότερα σημεία αυτού του πεδίου μεταρρύθμισης

Η μεταρρύθμιση της διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας αποσκοπεί στην επίτευξη ριζικής βελτίωσης στην ταχύτητα και στην ποιότητα της παρεχόμενης εξωτερικής βοήθειας. Αυτό επιτυγχάνεται με την επανεξέταση ορισμένων συναφών μεταξύ τους πτυχών.

4.6.2. Οι μέχρι σήμερα εξελίξεις

Η Επιτροπή ενέκρινε την Ανακοίνωση για τη μεταρρύθμιση της διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας στις 16 Μαΐου. Η ανακοίνωση αυτή περιλαμβάνει, συνημμένο ως παράρτημα, ένα σχέδιο δράσης αποτελούμενο από 53 χωριστές δράσεις. Την υλοποίηση της μεταρρύθμισης έχει αναλάβει μία διαρκής διϋπηρεσιακή ομάδα εργασίας (Groupe Interservice Permanent - GIP). Συστάθηκαν επίσης τέσσερις ομάδες εργασίας που ασχολούνται με θέματα αποκέντρωσης των διαχειριστικών ευθυνών προς τις Αντιπροσωπείες, με την διϋπηρεσιακή συμφωνία, με τους ανθρώπινους πόρους και με την επιτροπολογία.

4.6.3. Τα κυριότερα επιτεύγματα από την 1η Μαρτίου 2000

Η διϋπηρεσιακή ομάδα «Quality Support Group», της οποίας η γραμματεία εντάσσεται στη ΓΔ Ανάπτυξης, συστάθηκε τον Σεπτέμβριο 2000, ως ένα από τα κυριότερα μέτρα που αποβλέπουν στη βελτίωση της ποιότητας των εγγράφων προγραμματισμού. Η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση σχετικά με την ίδρυση του Γραφείου Συνεργασίας EuropeAid στις 29 Νοεμβρίου . Το Γραφείο αυτό λειτουργεί ήδη από την 1η Ιανουαρίου 2001 και η πρώτη συνεδρίαση της διοικούσας επιτροπής του πραγματοποιήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2001. Στις 13 Δεκεμβρίου 2000 συνήφθη μία διϋπηρεσιακή συμφωνία που ορίζει την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ της ΓΔ Εξωτερικών Σχέσεων, της ΓΔ Ανάπτυξης και του Γραφείου Συνεργασίας EuropeAid στη διαχείριση του κύκλου έργων. Τέλος, η Δημοσιονομική Αρχή χορήγησε συμπληρωματικούς πόρους στην Επιτροπή, στο πλαίσιο του προϋπολογισμού 2001 για την υλοποίηση των προγραμμάτων εξωτερικής βοήθειας.

Προοπτικη εξελιξεων το 2001

Το έτος 2001 θα χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερο φόρτο εργασίας, από την άποψη της θέσεως σε εφαρμογή και της παγίωσης της μεταρρύθμισης, και αυτό ως συνέπεια των ουσιωδών προόδων που έχουν μέχρι τώρα σημειωθεί. Η απαρίθμηση όλων των επιμέρους ενεργειών που πρέπει να γίνουν στη διάρκεια του έτους θα ήταν κάπως επίπονη, ορισμένα όμως σημεία που παρατίθενται παρακάτω επιλεκτικά προϊδεάζουν κάπως για τις συνεχιζόμενες προόδους μέσα στο 2001.

Αυτό θα είναι ένα κεντρικής σημασίας έτος για την μεταρρύθμιση της πολιτικής στον τομέα των ανθρώπινων πόρων. Η Επιτροπή πρόκειται να εκδώσει σημαντικού περιεχομένου ανακοινώσεις το Φεβρουάριο και το Μάρτιο, ενώ θα συνεχιστούν οι διεξοδικές διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους του προσωπικού. Όλες αυτές οι μεταρρυθμίσεις, οι οποίες δεν επιβάλλουν τροποποίηση του ΚΥΚ, για παράδειγμα η πολιτική επιμόρφωσης, πρόκειται να τεθούν σε εφαρμογή. Επιπλέον, η Επιτροπή θα υποβάλει μία ενιαία και συνολική δέσμη τροποποιήσεων του ΚΥΚ στη διοργανική επιτροπή κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και στη συνέχεια, μέχρι το τέλος του έτους, στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο. Είναι σαφές ότι αυτή η ίσως κρισιμότερη συνιστώσα της μεταρρύθμισης 2001 θα συνεπάγεται ένα βεβαρημένο χρονοδιάγραμμα εργασιών.

Η αποδοτική αξιοποίηση των πόρων θα ενισχυθεί με την ολοκλήρωση του πρώτου πιλοτικού κύκλου στρατηγικού σχεδιασμού και προγραμματισμού για την ετήσια στρατηγική άσκησης πολιτικής της Επιτροπής, το 2002. Αυτό θα επιτρέψει στην Επιτροπή, για πρώτη φορά, να διαθέσει τους πόρους που απαιτούνται για τη θέση σε εφαρμογή των τομέων πολιτικής προτεραιότητας που έχουν ήδη προσδιορισθεί, και οι οποίοι θα περιέχονται στην απόφαση για την ετήσια στρατηγική άσκησης πολιτικής, που πρόκειται να ληφθεί το Φεβρουάριο. Στο πλαίσιο των προσπαθειών που καταβάλει για την λεπτομερή εκτίμηση των εργασιών που έχουν αναλάβει και διεκπεραιώνουν τώρα οι υπηρεσίες της, όπως και των διαθέσιμων σ´αυτές πόρων, η Επιτροπή θα συνεχίσει να εξειδικεύει τα απαιτούμενα εργαλεία και θα ολοκληρώσει το εγχείρημα, που αφορά όλο το προσωπικό της, για την κατανομή των καθηκόντων και την περιγραφή των θέσεων απασχόλησης. Η Επιτροπή, ευθυγραμμιζόμενη με το στόχο βελτίωσης της παροχής εξωτερικής βοήθειας, θα αναθέσει περαιτέρω την ευθύνη για τη διαχείριση των προγραμμάτων σε μια πρώτη ομάδα 23 αντιπροσωπειών που ευρίσκονται σε χώρες-εταίρους.

Οι πρόοδοι που σημειώθηκαν στη μεταρρύθμιση της οικονομικής διαχείρισης υπήρξαν, μέχρι σήμερα, οι περισσότερο εμφανείς. Περαιτέρω πρόοδος θα σημειωθεί το 2001, με τη δημοσίευση μιας ετήσιας εκθέσεως δραστηριοτήτων από κάθε μια Γενική Διεύθυνση της Επιτροπής, σχετικά με την εφαρμογή της δημοσιονομικής μεταρρύθμισης, όπως και με τη δημοσίευση της πρώτης ετήσιας Έκθεσης Εσωτερικού Ελέγχου, από την πρόσφατα συσταθείσα Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου, στην οποία θα γίνεται επισκόπηση της μεταρρύθμισης. Δεδομένων των σημαντικών μεταβολών που λαμβάνουν χώρα στον τομέα αυτόν, καθώς και των νεοεισαγομένων μεθόδων, η Επιτροπή προτίθεται να αφιερώσει περισσότερες από 10.000 ανθρωποώρες για την επιμόρφωση του προσωπικού. Προκειμένου να βελτιώσει την ικανότητά της για έγκαιρη τακτοποίηση των πληρωμών, θα εγκατασταθεί, σε όλη την Επιτροπή, ένα σύστημα πληροφορικής για την καταχώρηση και παρακολούθηση όλων των εισερχομένων τιμολογίων. Οι γενικές διευθύνσεις θα ξεκινήσουν μία σημαντική πρωτοβουλία, για την εφαρμογή των νέων κανόνων εσωτερικού ελέγχου και για την προετοιμασία της εγκατάλειψης του κεντρικού συστήματος εκ των προτέρων δημοσιονομικών εγκρίσεων.

Ενόψει τήρησης του χρονοδιαγράμματος που αφορά τη λογοδότηση και τη διαφάνεια, διατυπώνεται η ελπίδα ότι τα ευρωπαϊκά Όργανα θα καταλήξουν σε συμφωνία για τη σύσταση μιας συμβουλευτικής ομάδας κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς, με βάση την πρόταση της Επιτροπής. Επίσης, εντός του 2001 αναμένεται η έκδοση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο του 'Κανονισμού για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής'.

Συνολικη εκτιμηση τησ προοδου

Η Επιτροπή έχει λόγους να είναι ικανοποιημένη με τις προόδους που σημειώθηκαν από την 1η Μαρτίου 2000, όταν εγκρίθηκε η Λευκή Βίβλος για τη 'Μεταρρύθμιση της Επιτροπής'.

Το πρώτο έτος εφαρμογής της μεταρρύθμισης ήταν έτος γεμάτο προκλήσεις. Σε όλα τα επίπεδα, το προσωπικό χρειάστηκε, πέραν του κανονικού φόρτου εργασίας, να αναπτύξει και να υιοθετήσει νέα συστήματα μεγάλης εμβέλειας, και παράλληλα σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνεχίσει την εφαρμογή των παλαιοτέρων. Η αλλαγή απετέλεσε μια δύσκολη αλλά ανταποδοτική διαδικασία. Συνολικά, οι πρόοδοι που σημειώθηκαν στο πλαίσιο του φιλόδοξου προγράμματος δράσης της 1ης Μαρτίου 2000 ήταν ουσιαστικές.

Ένας από τους κυριότερους στόχους της Μεταρρύθμισης ήταν η οργανωτική αναδιάρθρωση που αποσκοπούσε στην παροχή της δυνατότητας στην Επιτροπή να διαδραματίσει το ρόλο της, που της έχει ανατεθεί από τα κράτη μέλη μέσω των Συνθηκών. Από την άποψη αυτή, το πρώτο έτος της μεταρρύθμισης ήταν ένα εξαιρετικά παραγωγικό έτος.

Κατά πρώτο λόγο, η διεξοδική αξιολόγηση των τρεχουσών δραστηριοτήτων της που διενήργησε η ίδια η Επιτροπή, απέδωσε μία σαφή εικόνα της αποστολής της και των κεντρικής σημασίας δραστηριοτήτων, όπως και συγκεκριμένη αποτύπωση των απαιτούμενων πόρων. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας που ακολούθησε η ομάδα καθοδήγησης, ήταν να καταστρωθεί μία στρατηγική για την ανακατανομή των υφιστάμενων πόρων και την εξωτερική ανάθεση ορισμένων δραστηριοτήτων, καθώς και η παροχή πρόσθετων πόρων εκ μέρους της Δημοσιονομικής Αρχής. Κατά δεύτερο λόγο, οι διαρθρώσεις και τα συστήματα που εγκαθιδρύθηκαν για τη δημοσιονομική διαχείριση, τον έλεγχο και τη λογιστική εξακρίβωση έχουν πλέον αναβαθμιστεί στο επίπεδο των διεθνών προτύπων σύγχρονης και αποτελεσματικής διοικητικής διαχείρισης.

Ένα χρόνο μετά, οι επικεφαλής υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν αναλάβει τον πλήρη έλεγχο της διαδικασίας μεταρρύθμισης, τόσο από την άποψη του προγραμματισμού όσο και της υλοποίησης. Οι επιχειρησιακές υπηρεσίες επίσης έχουν αναλάβει εκείνες τις πτυχές της μεταρρύθμισης που τις αφορούν άμεσα. Στο δημοσιονομικό τομέα, έχει επιτευχθεί μία ορατή μεταβολή νοοτροπίας ως προς τον τρόπο διαχείρισης του προϋπολογισμού της Κοινότητας. Εφέτος διεξάγεται η πρώτη πειραματική εφαρμογή της ετήσιας στρατηγικής για την άσκηση πολιτικής 2002, στην οποία συμμετείχε το σύνολο της οργάνωσης της Επιτροπής. Το προσωπικό συμμετέχει επίσης σε μία εμπεριστατωμένη ανάλυση της στρατηγικής της Επιτροπής στον τομέα των ανθρώπινων πόρων.

Αυτά δεν σημαίνουν ότι η Επιτροπή ήταν σε θέση να εφαρμόσει κάθε προγραμματισθείσα δράση μεταρρύθμισης χωρίς καθυστερήσεις ή τροποποιήσεις. Ορισμένες ημερομηνίες-στόχοι χρειάστηκε να επανεκτιμηθούν, π.χ. στον τομέα των ανθρώπινων πόρων, όπου επαναπροσδιορίστηκαν τα χρονοδιαγράμματα για να εξασφαλιστεί η συνοχή της διαδικασίας, δηλαδή η αναγκαία 'συνένωση' συναφών μεταξύ τους δραστηριοτήτων, όπως η αξιολόγηση και οι προαγωγές του προσωπικού. Ορισμένες άλλες δραστηριότητες είχαν αρχικά υποτιμηθεί ως προς τον πολύπλοκο χαρακτήρα τους και χρειάστηκε, σε πρώτο στάδιο, να εφαρμοστούν πιλοτικά ώστε να εξασφαλιστεί η βέλτιστη υλοποίησή τους. Μερικές φορές χρειάστηκε επίσης περισσότερος χρόνος για τις αναγκαίες διαβουλεύσεις με τους τελικούς χρήστες, απ´ό,τι είχε αρχικά προγραμματισθεί, πράγμα που σε μερικές περιπτώσεις είχε άμεσο αντίκτυπο σε συναφείς δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα στο Χάρτη για τους Διατάκτες. Παρ´όλα αυτά, έχει τηρηθεί το γενικό χρονοδιάγραμμα και καμία από τις καθυστερήσεις αυτές δεν προκλήθηκε από θεμελιώδη προβλήματα, συναφή με τις κατευθύνσεις της μεταρρύθμισης.

Η Λευκή Βίβλος αναγνώριζε επίσης το γεγονός ότι αυτό το φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνον υπό τον όρο ότι το προσωπικό όλων των επιπέδων θα το εναγκαλιζόταν και ότι θα συμμετείχαν σ´αυτό πλήρως όλα τα ευρωπαϊκά Όργανα. Αν, συνολικά, η διαδρομή απ´όλα τα στάδια του πρώτου έτους της μεταρρύθμισης ήταν επιτυχής, αυτό οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στην ειλικρινή προσήλωση του προσωπικού της Επιτροπής σ´αυτό το νέο πρόγραμμα δράσης και στην υποστήριξη και τη συνεργασία των άλλων ευρωπαϊκών Οργάνων. Το απώτερο όφελος αυτού του καινοφανούς σχεδίου θα είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του ευρύτερου κοινού σε μία αναδιοργανωμένη, δημόσια υπηρεσία που λειτουργεί με επαγγελματισμό και η οποία προσβλέπει στην ευθυγράμμισή της με τα υψηλότερα διεθνή πρότυπα βέλτιστης πρακτικής.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>