C 452/57

ΕΚΘΕΣΗ

σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς της Κοινής Επιχείρησης της πρωτοβουλίας για τα καινοτόμα φάρμακα για το οικονομικό έτος 2017 συνοδευόμενη από την απάντηση της Κοινής Επιχείρησης

(2018/C 452/07)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Σημεία Σελίδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1-12 58 Σύσταση της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ 1-2 58 Διακυβέρνηση 3-5 58 Στόχοι 6 58 Πόροι 7-11 58 Οι αξιολογήσεις της Επιτροπής 12 59 ΓΝΩΜΗ 13-25 59 Γνώμη σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών 14 59 Γνώμη σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των εσόδων στα οποία βασίζονται οι λογαριασμοί 15 59 Γνώμη σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πληρωμών στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί 16 59 Αρμοδιότητες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση 17-19 60 Οι αρμοδιότητες του ελεγκτή όσον αφορά τον έλεγχο των λογαριασμών και των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται 20-25 60 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 26-36 61 Εκτέλεση του προϋπολογισμού για το 2017 26-27 61 Πολυετής εκτέλεση του προϋπολογισμού στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ 28-32 61 Πολυετής εκτέλεση του προϋπολογισμού στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» 33-36 61 ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΔΙΚΛΙΔΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ 37-39 62 Πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου 37-39 62 ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ 40 62 Μόχλευση εισφορών από μέλη του κλάδου 40 62 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 41-42 63 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ — ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ 64 ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ 65

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Σύσταση της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ

1. Η Κοινή Επιχείρηση της πρωτοβουλίας για τα καινοτόμα φάρμακα (Κοινή Επιχείρηση ΠΚΦ), με έδρα στις Βρυξέλλες, συστάθηκε τον Δεκέμβριο του 2007 ( 1 ) για μία δεκαετία και άρχισε να λειτουργεί αυτόνομα στις 16 Νοεμβρίου 2009. Τον Μάιο του 2014, το Συμβούλιο ενέκρινε νέο ιδρυτικό κανονισμό και παρέτεινε τη διάρκεια λειτουργίας της έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 ( 2 )

2. Η Κοινή Επιχείρηση ΠΚΦ είναι σύμπραξη δημόσιου-ιδιωτικού τομέα που σκοπό έχει την έρευνα και την καινοτομία στο πεδίο της υγείας. Τα ιδρυτικά μέλη της Κοινής Επιχείρησης είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή, και ο φαρμακευτικός κλάδος, εκπροσωπούμενος από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations, EFPIA).

Διακυβέρνηση

3. Η δομή διακυβέρνησης της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ περιλαμβάνει το διοικητικό συμβούλιο, τον εκτελεστικό διευθυντή, την επιστημονική επιτροπή, την ομάδα εκπροσώπων των κρατών, τις ομάδες στρατηγικής διακυβέρνησης και το φόρουμ των ενδιαφερομένων.

4. Το διοικητικό συμβούλιο είναι το βασικό όργανο λήψης των αποφάσεων και είναι υπεύθυνο για τις πράξεις της Κοινής Επιχείρησης και την επίβλεψη των δραστηριοτήτων της. Απαρτίζεται από δέκα μέλη που εκπροσωπούν εξίσου τα δύο ιδρυτικά μέλη της. Ο εκτελεστικός διευθυντής είναι υπεύθυνος για την καθημερινή διαχείριση της Κοινής Επιχείρησης.

5. Η επιστημονική επιτροπή, η ομάδα εκπροσώπων των κρατών, οι ομάδες στρατηγικής διακυβέρνησης και το φόρουμ των ενδιαφερομένων είναι συμβουλευτικά όργανα. Η επιστημονική επιτροπή απαρτίζεται από επιστημονικούς εμπειρογνώμονες προερχόμενους από διάφορους τομείς και παρέχει συστάσεις στο διοικητικό συμβούλιο. Η ομάδα εκπροσώπων των κρατών, αποτελούμενη από εκπροσώπους των κρατών μελών της ΕΕ και των χωρών που συμμετέχουν στα ερευνητικά προγράμματα της ΕΕ, διατυπώνει και υποβάλλει στο διοικητικό συμβούλιο γνώμες επί στρατηγικών θεμάτων. Οι ομάδες στρατηγικής διακυβέρνησης, αποτελούμενες από εκπροσώπους των φαρμακευτικών εταιρειών, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της επιστημονικής επιτροπής, είναι αρμόδιες για των συντονισμό των έργων της ΠΚΦ τόσο μεταξύ τους όσο και με τα ευρύτερα ερευνητικά προγράμματα της ΕΕ. Το φόρουμ των ενδιαφερομένων είναι ετήσια εκδήλωση, στο πλαίσιο της οποίας τα ενδιαφερόμενα μέρη της ΠΚΦ συζητούν τις τελευταίες δραστηριότητες και τα σχέδια της ΠΚΦ.

Στόχοι

6. Στόχος της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ είναι η βελτίωση της υγείας μέσω της επιτάχυνσης της ανάπτυξης καινοτόμων φαρμάκων, καθώς και μέσω της βελτίωσης της πρόσβασης των ασθενών σε αυτά, ιδίως σε τομείς στους οποίους υπάρχουν μη καλυπτόμενες ιατρικές ή κοινωνικές ανάγκες. Η Κοινή Επιχείρηση ΠΚΦ επιδιώκει τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των κύριων συμμετεχόντων στην έρευνα στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, περιλαμβανομένων πανεπιστημίων, του φαρμακευτικού και άλλων κλάδων, μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), ενώσεων ασθενών και ρυθμιστικών φορέων για τα φάρμακα.

Πόροι

7. Η μέγιστη εισφορά της ΕΕ στις δραστηριότητες του προγράμματος της ΠΚΦ1 (2008-2013) ανήλθε σε ένα δισεκατομμύριο ευρώ και χρηματοδοτήθηκε από το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα (7ο ΠΠ) ( 3 ) . Οι εισφορές των μελών του φαρμακευτικού κλάδου πρέπει να ισούνται με την εισφορά της ΕΕ.

8. Η μέγιστη εισφορά της ΕΕ στις δραστηριότητες του προγράμματος της ΠΚΦ2 (2014-2024) ανέρχεται σε 1 638 εκατομμύρια ευρώ και χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Ορίζων 2020». Από το ποσό αυτό, 1 425 εκατομμύρια ευρώ κατ’ ανώτατο όριο μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ισοδύναμο ποσό της εισφοράς της EFPIA και έως και 213 εκατομμύρια ευρώ ως ισοδύναμο των εισφορών άλλων εταιρειών και πανεπιστημίων που αποφασίζουν να συμμετέχουν στην Κοινή Επιχείρηση ΠΚΦ είτε ως μέλη είτε ως συνεργαζόμενοι εταίροι ( 4 )

9. H EFPIA πρέπει να εισφέρει πόρους ύψους τουλάχιστον 1 425 εκατομμυρίων ευρώ για τις λειτουργικές και διοικητικές δαπάνες της Κοινής Επιχείρησης. Άλλα μελλοντικά μέλη ή συνεργαζόμενοι εταίροι του προγράμματος ΠΚΦ2 αναμένεται να εισφέρουν πόρους που αντιστοιχούν στα ποσά που δέσμευσαν όταν κατέστησαν μέλη ή συνεργαζόμενοι εταίροι.

10. Οι διοικητικές δαπάνες της Κοινής Επιχείρησης δεν υπερβαίνουν τα 85,2 εκατομμύρια ευρώ και καλύπτονται από εισφορές των μελών σε χρήμα, οι οποίες κατανέμονται ισομερώς, σε ετήσια βάση, μεταξύ της ΕΕ και των μελών του κλάδου ( 5 )

11. Το 2017 ο οριστικός προϋπολογισμός της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ ανήλθε σε 206,4 εκατομμύρια ευρώ (έναντι 263,4 εκατομμυρίων ευρώ το 2016). Στις 31 Δεκεμβρίου 2017, η Κοινή Επιχείρηση απασχολούσε 49 υπαλλήλους (έναντι 41 το 2016) ( 6 )

Οι αξιολογήσεις της Επιτροπής

12. Η Επιτροπή ολοκλήρωσε την τελική αξιολόγηση των δραστηριοτήτων της Κοινής Επιχείρησης στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ και την ενδιάμεση αξιολόγηση των δραστηριοτήτων της στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» τον Ιούνιο του 2017, και στη συνέχεια η Κοινή Επιχείρηση κατήρτισε σχέδια δράσης για την υλοποίηση των συστάσεων που διατυπώθηκαν κατά την αξιολόγηση. Με την ευκαιρία αυτή, περιλαμβάνουμε ενότητα που πραγματεύεται τα σχέδια δράσης που εκπόνησε η Κοινή Επιχείρηση ως απάντηση στις αξιολογήσεις, η οποία προορίζεται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν αποτελεί μέρος της ελεγκτικής γνώμης ή των παρατηρήσεών μας.

ΓΝΩΜΗ 13. Υποβάλαμε σε έλεγχο: α) τους λογαριασμούς της Κοινής Επιχείρησης, οι οποίοι περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις (7) και τις εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού (8) για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2017, καθώς και β) τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι εν λόγω λογαριασμοί, όπως ορίζει το άρθρο 287 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Γνώμη σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών 14. Κατά τη γνώμη μας, οι λογαριασμοί της Κοινής Επιχείρησης για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2017 παρέχουν ακριβοδίκαιη εικόνα, από κάθε ουσιώδη πλευρά, της οικονομικής κατάστασης της Κοινής Επιχείρησης την 31η Δεκεμβρίου 2017, των αποτελεσμάτων των πράξεών της, των ταμειακών ροών της και των μεταβολών του καθαρού ενεργητικού για το οικονομικό έτος που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό της και τους λογιστικούς κανόνες που ενέκρινε ο υπόλογος της Επιτροπής. Οι κανόνες αυτοί βασίζονται στα διεθνώς αποδεκτά λογιστικά πρότυπα για τον δημόσιο τομέα. Γνώμη σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των εσόδων στα οποία βασίζονται οι λογαριασμοί 15. Κατά τη γνώμη μας, τα έσοδα στα οποία βασίζονται οι λογαριασμοί για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2017 είναι, από κάθε ουσιώδη πλευρά, νόμιμα και κανονικά. Γνώμη σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πληρωμών στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί 16. Κατά τη γνώμη μας, οι πληρωμές στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2017 είναι, από κάθε ουσιώδη πλευρά, νόμιμες και κανονικές. Αρμοδιότητες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση 17. Σύμφωνα με τα άρθρα 310 έως 325 της ΣΛΕΕ και τον δημοσιονομικό κανονισμό της Κοινής Επιχείρησης, η διοίκηση φέρει την ευθύνη για την κατάρτιση και την παρουσίαση των λογαριασμών βάσει των διεθνώς αποδεκτών λογιστικών προτύπων για τον δημόσιο τομέα, καθώς και για τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Η ευθύνη αυτή περιλαμβάνει τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τη διατήρηση εσωτερικών δικλίδων ελέγχου με σκοπό την κατάρτιση και παρουσίαση οικονομικών καταστάσεων οι οποίες να μην περιέχουν ουσιώδεις ανακρίβειες, οφειλόμενες σε απάτη ή σφάλμα. Επίσης, η διοίκηση είναι υπεύθυνη να διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες, οι χρηματοοικονομικές πράξεις και οι πληροφορίες που παρουσιάζονται στις οικονομικές καταστάσεις συμμορφώνονται με τους κανόνες που τις διέπουν. Η διοίκηση της Κοινής Επιχείρησης φέρει την τελική ευθύνη για τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί. 18. Κατά την κατάρτιση των λογαριασμών, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της δυνατότητας της Κοινής Επιχείρησης να διατηρηθεί ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα, για τη γνωστοποίηση, κατά περίπτωση, ζητημάτων που αφορούν τη συνέχιση της δραστηριότητάς της και, τέλος, για την τήρηση λογιστικής βάσει της αρχής της συνέχισης της δραστηριότητας. 19. Οι υπεύθυνοι για τη διακυβέρνηση είναι επιφορτισμένοι με την επίβλεψη της διαδικασίας υποβολής των χρηματοοικονομικών εκθέσεων της Κοινής Επιχείρησης. Οι αρμοδιότητες του ελεγκτή όσον αφορά τον έλεγχο των λογαριασμών και των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται 20. Στόχος μας είναι, αφενός, να αποκομίζουμε εύλογη βεβαιότητα τόσο σχετικά με την απουσία ουσιωδών ανακριβειών στους λογαριασμούς της Κοινής Επιχείρησης όσο και σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται και, αφετέρου, βάσει του ελέγχου που διενεργούμε, να παρέχουμε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή στην εκάστοτε αρμόδια για την απαλλαγή αρχή δήλωση τόσο ως προς την αξιοπιστία των λογαριασμών όσο και ως προς τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Εύλογη βεβαιότητα σημαίνει βεβαιότητα υψηλού βαθμού, χωρίς όμως αυτό να αποτελεί εγγύηση ότι, οσάκις υπάρχει ουσιώδης ανακρίβεια ή μη συμμόρφωση, αυτή θα εντοπίζεται πάντοτε με τον έλεγχο. Η ανακρίβεια και η μη συμμόρφωση μπορεί να οφείλονται σε απάτη ή σφάλμα, θεωρούνται δε ουσιώδεις, εάν εύλογα πιθανολογείται ότι, είτε από κοινού είτε έκαστη μεμονωμένα, θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών που βασίζονται σε αυτούς τους λογαριασμούς. 21. Ο έλεγχος συνεπάγεται την εφαρμογή διαδικασιών για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων ελέγχου σχετικά με τα ποσά και τις πληροφορίες που δημοσιοποιούνται στους λογαριασμούς, καθώς και σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Η επιλογή των διαδικασιών επαφίεται στην κρίση του ελεγκτή, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης των κινδύνων ύπαρξης ουσιωδών ανακριβειών στους λογαριασμούς και ουσιώδους μη συμμόρφωσης των σχετικών πράξεων με τις απαιτήσεις του νομικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οφειλόμενων σε απάτη ή σφάλμα. Κατά την εκτίμηση των κινδύνων αυτών, εξετάζονται οι εσωτερικές δικλίδες ελέγχου που αφορούν την κατάρτιση και την ακριβοδίκαιη παρουσίαση των λογαριασμών, καθώς και τη νομιμότητα και κανονικότητα των σχετικών πράξεων, προκειμένου να σχεδιαστούν οι αρμόζουσες στις περιστάσεις ελεγκτικές διαδικασίες, αλλά όχι προκειμένου να διατυπωθεί γνώμη σχετικά με την αποτελεσματικότητα των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου. Επίσης, ο έλεγχος περιλαμβάνει αξιολόγηση της καταλληλότητας των λογιστικών πολιτικών που ακολουθούνται και του ευλόγου των λογιστικών εκτιμήσεων της διοίκησης, καθώς και αξιολόγηση της συνολικής παρουσίασης των λογαριασμών. 22. Όσον αφορά τα έσοδα, επαληθεύουμε την επιχορήγηση που λαμβάνεται από την Επιτροπή και αξιολογούμε τις διαδικασίες που ακολουθεί η Κοινή Επιχείρηση για την είσπραξη τελών και άλλων εσόδων. 23. Όσον αφορά τις δαπάνες, εξετάζουμε τις πράξεις πληρωμών αφού πραγματοποιηθούν, καταχωριστούν και εγκριθούν οι δαπάνες. Η εξέταση αυτή καλύπτει όλες τις κατηγορίες πληρωμών (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πραγματοποιούνται για την αγορά στοιχείων ενεργητικού), εκτός των προπληρωμών, κατά τον χρόνο της εκτέλεσής τους. 24. Για την κατάρτιση της παρούσας έκθεσης και γνώμης, λάβαμε υπόψη τις ελεγκτικές εργασίες του ανεξάρτητου εξωτερικού ελεγκτή επί των λογαριασμών της Κοινής Επιχείρησης, όπως ορίζει το άρθρο 208, παράγραφος 4, του δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ ( 9 )

25. Τα σχόλια που ακολουθούν δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση τις γνώμες του Συνεδρίου.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Εκτέλεση του προϋπολογισμού για το 2017

26. Ο οριστικός προϋπολογισμός για το 2017 που διατέθηκε για την υλοποίηση του 7ου ΠΠ και του προγράμματος «Ορίζων 2020» περιλάμβανε πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων ύψους 322,4 εκατομμυρίων ευρώ και πιστώσεις πληρωμών ύψους 206,4 εκατομμυρίων ευρώ. Τα ποσοστά εκτέλεσης των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων και των πιστώσεων πληρωμών ήταν 97 % και 72 % αντίστοιχα. Το χαμηλό ποσοστό εκτέλεσης των πιστώσεων πληρωμών οφειλόταν κυρίως σε μείωση ή σε αναβολή των κλινικών δοκιμών στο πλαίσιο ορισμένων μεγάλων και πολύπλοκων έργων που αφορούσαν τα προγράμματα για τη μικροβιακή αντοχή και τον Έμπολα, καθώς και σε καθυστερήσεις στη σύναψη των συμφωνιών επιχορήγησης για προσκλήσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020».

27. Προς το τέλος του 2017, οι μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις πληρωμών από τα προηγούμενα έτη ανέρχονταν σε 78,7 εκατομμύρια ευρώ. Κατά συνέπεια, το διοικητικό συμβούλιο της Κοινής Επιχείρησης ενέκρινε τον Ιούλιο του 2017 τη μείωση των νέων επιχειρησιακών πιστώσεων πληρωμών του έτους κατά 56 εκατομμύρια ευρώ ( 10 ) , και τον Νοέμβριο του 2017 τη μείωση των σωρευμένων μη χρησιμοποιηθεισών πιστώσεων πληρωμών από προηγούμενα έτη κατά 25,8 εκατομμύρια ευρώ. Η εν λόγω κατάσταση υποδεικνύει ότι τα τελευταία έτη υπήρχαν αδυναμίες κατά τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση της ανάγκης για νέες πιστώσεις πληρωμών.

Πολυετής εκτέλεση του προϋπολογισμού στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ

28. Από το ανώτατο ποσό του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ των πόρων του 7ου ΠΠ που διατέθηκαν στην Κοινή Επιχείρηση ΠΚΦ για την υλοποίηση της ΠΦΚ 1, έως το τέλος του 2017 η ΕΕ είχε συνεισφέρει σε χρήμα συνολικό ποσό ύψους 827,2 εκατομμυρίων ευρώ.

29. Από τις ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ εισφορές που αναμένεται να καταβάλουν τα μέλη του κλάδου στις δραστηριότητες της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ, μέχρι το τέλος του 2017 η Κοινή Επιχείρηση είχε επικυρώσει εισφορές σε είδος και σε χρήμα ύψους 529, 9 και 21,9 εκατομμυρίων ευρώ αντίστοιχα. Επίσης, τα μέλη του κλάδου δήλωσαν συνεισφορές σε είδος, ύψους 153,3 εκατομμυρίων ευρώ, που θα επικυρώνονταν στις αρχές του 2018.

30. Κατά συνέπεια, στο τέλος του 2017, οι εισφορές σε είδος και σε χρήμα των μελών του κλάδου ανέρχονταν συνολικά σε 705,1 εκατομμύρια ευρώ, έναντι της σωρευτικής συνεισφοράς σε χρήμα της ΕΕ, ύψους 827,2 εκατομμυρίων ευρώ, για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ σε σχέση με το 7ο ΠΠ.

31. Επί του συνολικού επιχειρησιακού και διοικητικού προϋπολογισμού ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ για τις δραστηριότητες της ΠΚΦ I, μέχρι το τέλος του 2017 η Κοινή Επιχείρηση ΠΚΦ προέβη σε αναλήψεις υποχρεώσεων ύψους 966 εκατομμυρίων ευρώ (96,6 % του διαθέσιμου προϋπολογισμού) και σε πληρωμές ύψους 720 εκατομμυρίων ευρώ.

32. Το υψηλό επίπεδο των εκκρεμών πληρωμών, συμποσούμενων σε 246 εκατομμύρια ευρώ (25 %) οφειλόταν κυρίως στην καθυστερημένη έναρξη των δραστηριοτήτων του 7ου ΠΠ κατά τα πρώτα έτη λειτουργίας της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ.

Πολυετής εκτέλεση του προϋπολογισμού στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020»

33. Από το ανώτατο ποσό των 1 638 εκατομμυρίων ευρώ των πόρων του προγράμματος «Ορίζων 2020» που διατέθηκαν στην Κοινή Επιχείρηση ΠΚΦ για την υλοποίηση της ΠΚΦ 2, μέχρι το τέλος του 2017 η ΕΕ είχε συνεισφέρει σε χρήμα συνολικό ποσό 157,3 εκατομμυρίων ευρώ.

34. Η EFPIA δεσμεύτηκε να καταβάλει καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας της Κοινής Επιχείρησης τουλάχιστον 1 425 εκατομμύρια ευρώ σε εισφορές σε είδος και σε χρήμα στις επιχειρησιακές και διοικητικές δραστηριότητες της Κοινής Επιχείρησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020». Στο τέλος του 2017, η EFPIA και οι συνεργαζόμενοι εταίροι είχαν κοινοποιήσει εισφορές σε είδος ύψους 132,8 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων είχαν επικυρωθεί τα 82,5 εκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, ο εκτελεστικός διευθυντής είχε επικυρώσει εισφορές σε χρήμα των μελών του κλάδου (EFPIA και συνεργαζόμενοι εταίροι), ύψους 7,6 εκατομμυρίων ευρώ.

35. Κατά συνέπεια, μέχρι το τέλος του 2017, το σύνολο των εισφορών από τα μέλη του κλάδου ανερχόταν σε 140,4 εκατομμύρια ευρώ έναντι της ύψους 157,3 εκατομμυρίων ευρώ εισφοράς της ΕΕ σε χρήμα.

36. Επί του μέγιστου επιχειρησιακού και διοικητικού προϋπολογισμού της Κοινής Επιχείρησης, ύψους 1 680 ( 11 ) εκατομμυρίων ευρώ ( 12 ) , μέχρι το τέλος του 2017 η Κοινή Επιχείρηση είχε προβεί σε αναλήψεις υποχρεώσεων ύψους 819,0 εκατομμυρίων ευρώ και σε πληρωμές ύψους 179,6 εκατομμυρίων ευρώ. Το σχετικά χαμηλό επίπεδο πληρωμών οφείλεται κυρίως στο χρονικό διάστημα που χρειάστηκαν οι κοινοπραξίες έργων για τη σύναψη των συμφωνιών επιχορήγησης που αφορούν το πρόγραμμα «Ορίζων 2020, γεγονός που καθυστέρησε τις πληρωμές προχρηματοδότησης που είχε προγραμματίσει να πραγματοποιήσει η Κοινή Επιχείρηση κατά τη διάρκεια του έτους.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΔΙΚΛΙΔΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

Πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου

37. Η Κοινή Επιχείρηση εφαρμόζει αξιόπιστες διαδικασίες προληπτικών ελέγχων οι οποίες βασίζονται σε εξέταση εγγράφων που καλύπτουν επιχειρησιακές και χρηματοοικονομικές πτυχές. Όσον αφορά τις ενδιάμεσες και τελικές πληρωμές στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ, η Κοινή Επιχείρηση διενεργεί κατασταλτικούς ελέγχους στο επίπεδο των δικαιούχων, ενώ όσον αφορά τις δηλώσεις δαπανών των έργων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» υπεύθυνη για τους κατασταλτικούς ελέγχους είναι η Κοινή Υπηρεσία Ελέγχου της Επιτροπής (CAS). Τα υπολειπόμενα ποσοστά σφάλματος, όπως προέκυψαν από τους κατασταλτικούς ελέγχους που ανέφερε η Κοινή Επιχείρηση στο τέλος του 2017, ήταν 1,29 % για τα έργα στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ και 0,81 % για τα έργα στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» ( 13 )

38. Βάσει της αξιολόγησης του συστήματος εσωτερικού ελέγχου της Κοινής Επιχείρησης και ελεγκτικών δοκιμασιών επαλήθευσης πράξεων εσόδων, πληρωμών, επιχορηγήσεων και ανάθεσης συμβάσεων, καθώς και επισκόπησης δείγματος ολοκληρωθέντων κατασταλτικών ελέγχων συμπεριλαμβανομένων ανακτήσεων που προήλθαν από τα εντοπισθέντα σφάλματα, αποκομίσαμε, από τα αποτελέσματα του ελέγχου, εύλογη βεβαιότητα ότι το υπολειπόμενο συνολικό ποσοστό σφάλματος της Κοινής Επιχείρησης είναι χαμηλότερο του ορίου σημαντικότητας.

39. Στο τέλος του 2017, το κοινό κέντρο υποστήριξης της Επιτροπής δεν είχε ολοκληρώσει τις ειδικές βελτιώσεις στα εργαλεία διαχείρισης και παρακολούθησης των επιχορηγήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020», για την ικανοποίηση των αναγκών της Κοινής Επιχείρησης όσον αφορά την καταγραφή και την επεξεργασία των συνεισφορών σε είδος.

ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ

Μόχλευση εισφορών από μέλη του κλάδου

40. Ένας από τους κύριους στόχους της Κοινής Επιχείρησης είναι να προσελκύσει συνεισφορές από τα μέλη του κλάδου στον τομέα των δραστηριοτήτων της ( 14 ) . Ο ελάχιστος συντελεστής μόχλευσης που πρέπει να επιτευχθεί, σύμφωνα με τον ιδρυτικό κανονισμό της Κοινής Επιχείρησης, είναι 1 ( 15 )

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

41. Η τελική αξιολόγηση της Επιτροπής όσον αφορά την Κοινή Επιχείρηση ΠΚΦ στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ κάλυψε την περίοδο 2008-2016 ( 16 ) , ενώ η ενδιάμεση αξιολόγηση σχετικά με την Κοινή Επιχείρηση ΠΚΦ 2 στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» κάλυψε την περίοδο 2014-2016 ( 17 ) . Οι αξιολογήσεις πραγματοποιήθηκαν με τη συνδρομή ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, όπως προβλέπουν οι κανονισμοί του Συμβουλίου για την ΠΚΦ ( 18 ) , και κάλυψαν τις επιδόσεις της Κοινής Επιχείρησης όσον αφορά τη συνάφεια, την αποδοτικότητα, την αποτελεσματικότητα, τη συνοχή και την προστιθέμενη αξία της ΕΕ, ενώ εξετάστηκαν επίσης ο ανοικτός χαρακτήρας και η διαφάνεια, καθώς και η ποιότητα της έρευνας. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης συνεκτιμήθηκαν στο πλαίσιο της έκθεσης που υπέβαλε η Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τον Οκτώβριο του 2017 ( 19 )

42. Σε συνέχεια των συστάσεων που διατύπωσαν οι αξιολογητές ( 20 ) , η Κοινή Επιχείρηση κατήρτισε σχέδιο δράσης το οποίο ενέκρινε το διοικητικό συμβούλιο της ΠΚΦ 2 τον Νοέμβριο του 2017. Το σχέδιο δράσης περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα δράσεων που πρέπει να υλοποιήσει η Κοινή Επιχείρηση ( 21 ) , σε σχέση με τις οποίες έχει ήδη δρομολογηθεί σειρά δραστηριοτήτων ( 22 ) . Στην πλειονότητά τους, οι δράσεις πρέπει να υλοποιηθούν το 2018 και το 2019, ενώ μικρός αριθμός αυτών θα εξετασθεί κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού ( 23 )

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το τμήμα IV, του οποίου προεδρεύει ο Neven MATES, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 2ας Οκτωβρίου 2018. Για το Ελεγκτικό Συνέδριο Klaus-Heiner LEHNE Πρόεδρος

(1) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 73/2008 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2007, για τη σύσταση της Κοινής Επιχείρησης της πρωτοβουλίας για τα καινοτόμα φάρμακα (ΕΕ L 30 της 4.2.2008, σ. 38).

(2) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 557/2014 του Συμβουλίου, της 6ης Μαΐου 2014, για τη σύσταση της Κοινής Επιχείρησης της πρωτοβουλίας για τα καινοτόμα φάρμακα 2 (ΕΕ L 169 της 7.6.2014, σ. 54).

(3) Άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2008.

(4) Άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 557/2014.

(5) Άρθρο 13, παράγραφος 2, του καταστατικού της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ2 [παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 557/2014].

(6) Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ διατίθενται στον ιστότοπό της: https://www.imi.europa.eu.

(7) Οι οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τον ισολογισμό, την κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων, την κατάσταση ταμειακών ροών, την κατάσταση μεταβολών του καθαρού ενεργητικού, καθώς και σύνοψη των κύριων λογιστικών πολιτικών και άλλες επεξηγηματικές σημειώσεις.

(8) Οι καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού περιλαμβάνουν τις καταστάσεις που παρουσιάζουν συγκεντρωτικά το σύνολο των πράξεων του προϋπολογισμού και τις σχετικές επεξηγηματικές σημειώσεις.

(9) Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου (ΕΕ L 298 της 26.10.2012, σ. 1).

(10) Πρώτη τροποποίηση του προϋπολογισμού για το έτος 2017.

(11) 1 638 εκατομμύρια ευρώ για την κάλυψη διοικητικών και επιχειρησιακών δαπανών (άρθρο 3 του κανονισμού για την ΠΚΦ 2), καθώς και το ήμισυ των 85 εκατομμυρίων ευρώ (εισφορά σε χρήμα — άρθρο 13 του παραρτήματος του κανονισμού για την ΠΚΦ 2).

(12) Το ποσό αυτό περιλαμβάνει τη μέγιστη εισφορά σε χρήμα της ΕΕ στις επιχειρησιακές και διοικητικές δαπάνες της Κοινής Επιχείρησης και την εισφορά σε χρήμα των μελών του κλάδου στις διοικητικές δαπάνες της Κοινής Επιχείρησης.

(13) Ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ για το 2017, σ. 103-104.

(14) Η αιτιολογική σκέψη 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 557/2014 αναφέρει ότι η εν λόγω εταιρική σχέση πρέπει να βασίζεται σε ισόρροπη συνεισφορά όλων των εταίρων.

(15) Ελάχιστη εισφορά σε είδος των μελών του κλάδου (EFPIA) στις επιχειρησιακές δραστηριότητες της Κοινής Επιχείρησης (1 425 εκατομμύρια ευρώ) διά της μέγιστης εισφοράς σε χρήμα της ΕΕ στην Κοινή Επιχείρηση (1 425 εκατομμύρια ευρώ). Σημειωτέον ότι σύμφωνα με το καταστατικό της ΠΚΦ 2, τα μέλη του κλάδου δεν πραγματοποιούν εισφορές σε είδος για πρόσθετες δραστηριότητες που δεν εμπίπτουν στο πρόγραμμα εργασίας της Κοινής Επιχείρησης.

(16) Final evaluation of the IMI Joint Undertaking operating under FP7. https://ec.europa.eu/research/health/pdf/imi_final_evaluation.pdf

(17) Interim evaluation of the IMI 2 Joint Undertaking (2014-2016) operating under Horizon 2020 https://ec.europa.eu/research/health/pdf/imi2_interim_evaluation.pdf

(18) Υποχρεωτικές αξιολογήσεις που πραγματοποίησε η Επιτροπή κατ’ εφαρμογή του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2008 για τη σύσταση της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ και του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 557/2014 για τη σύσταση της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ 2.

(19) Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής «Interim Evaluation of the Joint Undertakings operating under Horizon 2020» {SWD(2017) 339 final}.

(20) Στις συστάσεις που διατύπωσαν οι αξιολογητές περιλαμβάνονται οι ακόλουθες ανάγκες: η συμπερίληψη και άλλων κλάδων εκτός του φαρμακευτικού στα συνεργατικά έργα, η αύξηση της συμμετοχής των ΜΜΕ και της ΕΕ των 13, η ανάπτυξη ενός πλαισίου μέτρησης των επιδόσεων που να είναι συμβατό με την υποχρέωση λογοδοσίας ώστε να αξιολογείται ο αντίκτυπος και τα κοινωνικοοικονομικά οφέλη που αποφέρει η Κοινή Επιχείρηση, η επανεξέταση της πολιτικής για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και η βελτίωση και διεύρυνση της πρόσβασης στα αποτελέσματα των έργων ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα και να αυξηθεί ο αντίκτυπος.

(21) Στις δράσεις που προβλέπονται στο σχέδιο δράσης σε συνέχεια των συστάσεων των αξιολογητών περιλαμβάνονται οι εξής: ο προσδιορισμός και η ανάπτυξη θεμάτων που είναι καλύτερα προσαρμοσμένα στις ΜΜΕ, η δημιουργία ιστοσελίδας για την ΠΚΦ 2 στην οποία θα περιλαμβάνονται όλα τα σημαντικά αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν χάρη στα έργα της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ, ώστε να διευκολυνθούν η διάδοση και η περαιτέρω εκμετάλλευση, η αναζήτηση συμβουλών σχετικά με τους καλύτερους τρόπους διασφάλισης της βιωσιμότητας των σημαντικών εκροών/επακόλουθων των έργων της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ, καθώς και η μελέτη σχετικά με τη σκοπιμότητα και την πιθανή προστιθέμενη αξία μιας πλατφόρμας μεσιτείας για την αύξηση της εκμετάλλευσης των αποτελεσμάτων των έργων.

(22) Στις δραστηριότητες που έχουν ήδη δρομολογηθεί περιλαμβάνονται οι εξής: η ανάπτυξη ειδικών διαδικτυακών σεμιναρίων για την αύξηση της συμμετοχής των ΜΜΕ στις δραστηριότητες της Κοινής Επιχείρησης (https://www.imi.europa.eu/news-events/events/webinars-imi2-call-13), ένας κατάλογος προσβάσιμων εργαλείων που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο των έργων της ΠΚΦ με σκοπό την προώθηση της διάδοσης, της περαιτέρω αξιοποίησης των αποτελεσμάτων των έργων και της διεύρυνσης του αντικτύπου (στον ιστότοπο της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ 2) και ένα νέο σύνολο συναφών, αποδεκτών, αξιόπιστων, εύκολων και άρτιων βασικών δεικτών επιδόσεων που θα δημοσιεύονται από το οικονομικό έτος 2018 και μετά (βλέπε το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας της Κοινής Επιχείρησης ΠΚΦ 2 όπως τροποποιήθηκε τον Μάρτιο του 2018).

(23) Η επανεξέταση της πολιτικής για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας με σκοπό να αποκτήσει μεγαλύτερη ευελιξία, τηρουμένου πάντα του νομικού πλαισίου.