P6_TA(2006)0449

Καρκίνος του μαστού

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον καρκίνο του μαστού στη διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 152 της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 35 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης [1],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 5ης Ιουνίου 2003 σχετικά με τον καρκίνο του μαστού [2],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Φεβρουαρίου 2003 επί της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τα κοινοτικά και εθνικά μέτρα για τα εμφυτεύματα στήθους [3],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 4ης Οκτωβρίου 2001 σχετικά με την ευρεσιτεχνιακή προστασία των γονιδίων BRC A1 και BRC A2 ("καρκίνος του μαστού") [4],

- έχοντας υπόψη τη σύσταση του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2003 σχετικά με την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού [5],

- έχοντας υπόψη την τέταρτη έκδοση του εγγράφου "Ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές για την διασφάλιση της ποιότητας του προληπτικού ελέγχου ανίχνευσης και διάγνωσης του καρκίνου του μαστού" ("κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ") που εξέδωσε η Επιτροπή τον Απρίλιο 2006 [6],

- έχοντας υπόψη τη συνεδρίαση του "Φόρουμ Ελέγχου του Καρκίνου του ΔΚΕΚ", το οποίο απαρτίζεται από τους διευθυντές των εθνικών ινστιτούτων καρκινικών ερευνών, που πραγματοποιήθηκε από τις 17 έως τις 19 Ιουλίου 2006 στην έδρα του Διεθνούς Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο (ΔΚΕΚ) στη Λυών,

- έχοντας υπόψη το σεμινάριο "Ανάγκη θέσπισης κατευθυντήριων γραμμών για την φροντίδα των ασθενών με καρκίνο του μαστού" που πραγματοποιήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2006 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 108, παράγραφος 5, του Κανονισμού του,

A. εκτιμώντας ότι η καρκίνος του μαστού αποτελεί την συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες και ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση νοσούν από καρκίνο του μαστού 275000 γυναίκες ετησίως [7],

Β. εκτιμώντας ότι ο καρκίνος του μαστού προσβάλλει ολοένα και περισσότερες γυναίκες νεαρής ηλικίας, ότι το 35 % των γυναικών που νοσούν από καρκίνο του μαστού είναι κάτω των 55 ετών και ότι, επιπλέον, το 12 % των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού αφορά γυναίκες κάτω των 45 ετών [8],

Γ. εκτιμώντας ότι ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την κυριότερη αιτία θανάτου των γυναικών ηλικίας 35-59 ετών [9] και ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση πεθαίνουν από καρκίνο του μαστού 88000 γυναίκες ετησίως [10],

Δ. εκτιμώντας ότι ο καρκίνος του μαστού αποτελεί, σε γενικές γραμμές, τον δεύτερο σε συχνότητα καρκίνο, ότι από καρκίνο του μαστού νοσούν και άνδρες και ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση πεθαίνουν από αυτήν τη μορφή καρκίνου 1000 περίπου άνδρες ετησίως [11],

Ε. εκτιμώντας ότι οι γυναίκες νεαρής ηλικίας που νοσούν από καρκίνο του μαστού αντιμετωπίζουν σε αυξημένο βαθμό προβλήματα, όπως επανένταξη στην αγορά εργασίας και έλλειψη οικονομικής εξασφάλισης και ότι επιπλέον βρίσκονται αντιμέτωπες με πολύ ειδικά προβλήματα οργάνωσης ζωής, όπως η στειρότητα λόγω ορμονοθεραπείας ή λόγω διάγνωσης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι, σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ), τα ποσοστά θνησιμότητας λόγω καρκίνου του μαστού παρουσιάζουν μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ των 25 διακυμάνσεις που υπερβαίνουν το 50 % και ότι οι διαφορές των ποσοστών μαστεκτομής στα επιμέρους κράτη μέλη ανέρχονται ακόμα και στις περιπτώσεις καρκίνου σε αρχικό στάδιο σε 60 % [12],

Ζ. εκτιμώντας ότι τα αίτια του καρκίνου του μαστού πρέπει να διερευνηθούν πιο εκτεταμένα και ιδίως ο ρόλος των επιβλαβών χημικών ουσιών και των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, της διατροφής, του τρόπου ζωής και των γενετικών παραγόντων, καθώς και ο ρόλος της αλληλεπίδρασης των προαναφερθέντων,

Η. επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με την ΠΟΥ, ο μαστογραφικός έλεγχος ανίχνευσης μπορεί να μειώσει την θνησιμότητα λόγω καρκίνου του μαστού σε γυναίκες ηλικίας 50-69 ετών κατά ποσοστό έως και 35 % και ότι νέες μελέτες καταδεικνύουν ότι ο έλεγχος ανίχνευσης μπορεί να συμβάλει στη μείωση του ποσοστού θνησιμότητας και σε γυναίκες ηλικίας 40-49 ετών [13],

Θ. εκτιμώντας ότι, αν και οι κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για τον μαστογραφικό έλεγχο ανίχνευσης εκδόθηκαν για πρώτη φορά το 1992, μέχρι σήμερα μόνο σε 11 κράτη μέλη (Βέλγιο, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Σουηδία, Ισπανία, Δημοκρατία της Τσεχίας, Ουγγαρία και Ηνωμένο Βασίλειο) παρέχεται μαστογραφικός έλεγχος ανίχνευσης σε πανεθνική κλίμακα,

Ι. εκτιμώντας ότι ακόμα και στα προαναφερόμενα κράτη μέλη, στα οποία παρέχεται μαστογραφικός έλεγχος ανίχνευσης σε πανεθνικό επίπεδο, ο τελευταίος δεν διενεργείται, όπως ορίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές, με βάση τον πληθυσμό και δεν ανταποκρίνεται σε πολλά άλλα ποιοτικά κριτήρια, και ότι οι κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ είναι σχεδόν άγνωστες στα νέα κράτη μέλη,

ΙΑ. εκτιμώντας ότι η πανεθνικής εμβέλειας περίθαλψη σε κέντρα μαστού πολλαπλών ειδικοτήτων, σύμφωνα με τα υψηλά πρότυπα που συνιστώνται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ, παρέχεται σε ένα μόνο κράτος μέλος (Ηνωμένο Βασίλειο) και ακόμα και σε αυτό όχι σε απόλυτο βαθμό,

ΙΒ. επισημαίνοντας ότι η ποιοτική διασφάλιση της περίθαλψης για τον καρκίνο του μαστού οδηγεί μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα σε εξοικονόμηση πόρων στο σύστημα υγείας, καθώς η πρωιμότερη αναγνώριση καρκινωμάτων του μαστού συνεπάγεται την αποφυγή περιττών εξετάσεων και θεραπευτικών αγωγών και, ως εκ τούτου, απαιτούνται λιγότερο πολυδάπανες εγχειρήσεις και μετεγχειρητικές αγωγές,

ΙΓ. επισημαίνοντας ότι, ενώ στην προαναφερθείσα τέταρτη έκδοση των κατευθυντηρίων γραμμών της ΕΕ συνιστάται η χρήση δύο νοσοκόμων για την περίθαλψη παθήσεων του μαστού ανά κέντρο μαστού [14], εξακολουθούν σήμερα να μην υπάρχουν γενικά αναγνωρισμένες προδιαγραφές κατάρτισης γι αυτό το επάγγελμα,

ΙΔ. επισημαίνοντας ότι η κατάρτιση του συνόλου του ιατρικού προσωπικού που απαιτείται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ έχει αποφασιστική σημασία για την ποιότητα της έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας και εκτιμώντας ότι είναι δυνατή η υποστήριξη ανάλογων προσφορών επιμόρφωσης στα κράτη μέλη της ΕΕ μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και στις προσχωρούσες χώρες μέσω των προενταξιακών ταμείων,

ΙΕ. εκτιμώντας ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) στα νέα κράτη μέλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία υποδομών στον τομέα της υγείας και επομένως και για την εφαρμογή του μαστογραφικού ελέγχου ανίχνευσης και των ειδικευμένων κέντρων μαστού και ότι τούτο είναι δυνατό και στις προσχωρούσες χώρες με τα προενταξιακά ταμεία,

ΙΣΤ. εκτιμώντας ότι με την στρατηγική της Λισαβόνας επιδιώκεται για τις γυναίκες ποσοστό απασχόλησης της τάξης του 60 % το 2010 και επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, ένα πέμπτο των πρώην καρκινοπαθών δεν επιστρέφουν στην εργασία τους, παρά το γεγονός ότι θεωρούνται ικανοί να εργαστούν [15] και ότι οι γυναίκες που επιστρέφουν στην εργασία τους βρίσκονται παρόλα αυτά συχνά αντιμέτωπες με μείωση του εισοδήματός τους [16],

1. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει σύντομα την έκθεση προόδου για το 2006 σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη για τη μείωση των ποσοστών θνησιμότητας λόγω καρκίνου του μαστού, που ζήτησε στο προαναφερθέν ψήφισμά του της 5ης Ιουνίου 2003·

2. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει κατά τη διάρκεια του 2007 έκθεση σχετικά με την εκτέλεση των προγραμμάτων για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου, σύμφωνα με την προαναφερθείσα σύσταση του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2003·

3. επαναλαμβάνει το αίτημά του προς τα κράτη μέλη να καθιερώσουν σε πανεθνική κλίμακα τον μαστογραφικό έλεγχο ανίχνευσης, παρέχοντας ανά διετία σε όλες τις γυναίκες μεταξύ 50 και 69 ετών μαστογραφικό έλεγχο ανίχνευσης που θα ανταποκρίνεται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ, προκειμένου να επιτευχθεί σημαντική μείωση της θνησιμότητας λόγω καρκίνου του μαστού·

4. προσδοκά από τα κράτη μέλη βελτίωση της πολιτικής πληροφόρησης όσον αφορά τη σημασία του μαστογραφικού ελέγχου ανίχνευσης, προκειμένου να αυξηθούν ο βαθμός αποδοχής του και το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών·

5. καλεί την Επιτροπή να υποστηρίξει τη διενέργεια μελετών, στο πλαίσιο των οποίων θα διερευνώνται οι συνθήκες υπό τις οποίες ο μαστογραφικός έλεγχος ανίχνευσης θα μπορούσε να ωφελήσει και γυναίκες άνω των 69 ετών·

6. καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν έως το 2016 πανεθνικής εμβέλειας περίθαλψη σε κέντρα μαστού πολλαπλών ειδικοτήτων, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ, δεδομένου ότι μια θεραπευτική αγωγή σε αυτά τα κέντρα βελτιώνει αποδεδειγμένα τις πιθανότητες επιβίωσης και την ποιότητα ζωής και καλεί την Επιτροπή να υποβάλλει ανά διετία σχετική έκθεση προόδου·

7. καλεί την Επιτροπή να παραθέσει επίκαιρα και αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με την κατάσταση των γυναικών που έχουν νοσήσει από καρκίνο του μαστού και, στο πλαίσιο αυτό, να επιστήσει την προσοχή στην ανάγκη κατάρτισης εθνικών μητρώων καρκίνου σε όλα τα κράτη μέλη·

8. ζητεί να διασφαλιστεί επειγόντως η μελλοντική χρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Καρκίνου, ώστε να καταστεί δυνατή η ολοκλήρωση των εργασιών για την κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ σχετικά με το επαγγελματικό προφίλ των νοσοκόμων για την περίθαλψη παθήσεων του μαστού και με ένα πρωτόκολλο πιστοποίησης των κέντρων μαστού, σύμφωνα με τις αρχές και τις διαδικασίες που έχει ήδη ορίσει η Επιτροπή για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης·

9. ζητεί ενίσχυση της στήριξης της έρευνας με αντικείμενο την πρόληψη του καρκίνου του μαστού, στο πλαίσιο της οποίας θα συνεκτιμώνται οι επιπτώσεις των επιβλαβών χημικών ουσιών και των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, της διατροφής, του τρόπου ζωής και των γενετικών παραγόντων καθώς και των αλληλεπιδράσεών τους, και ζητεί να διερευνηθεί περαιτέρω η σχέση μεταξύ καρκίνου του μαστού και δυνητικών παραγόντων κινδύνου, όπως ο καπνός, το οινόπνευμα και οι ορμόνες·

10. καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την χρηματοδοτική στήριξη της περαιτέρω ανάπτυξης δοκιμών με βάση το αίμα (δοκιμές βιοδεικτών) στο πλαίσιο του εβδόμου προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα·

11. προσδοκά ότι η Επιτροπή θα προωθήσει στο πλαίσιο του εβδόμου προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα την ανάπτυξη θεραπειών χωρίς παρενέργειες καθώς και τη διενέργεια εκτεταμένης έρευνας για τον εντοπισμό των αιτίων, και ότι θα συμβάλει στη διασφάλιση της ανεξάρτητης επιστημονικής έρευνας στον τομέα του καρκίνου του μαστού·

12. καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει περαιτέρω στο πλαίσιο του εβδόμου προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα τις τεχνικές και φυσικές πτυχές και τις εναλλακτικές προς τις συμβατικές μορφές της μαστογραφίας, όπως για παράδειγμα την ψηφιακή μαστογραφία·

13. καλεί την Επιτροπή να εκπονήσει χάρτη για την προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών που πάσχουν από καρκίνο του μαστού και των ατόμων με χρόνιες παθήσεις στον χώρο εργασίας, προκειμένου να προτρέψει τις επιχειρήσεις να παρέχουν στους ασθενείς τη δυνατότητα να εργάζονται κατά τη διάρκεια της θεραπείας και να τους επανεντάσσουν στην αγορά εργασίας μετά από την θεραπεία·

14. καλεί τα κράτη μέλη να συστήσουν κέντρα πληροφόρησης και παροχής συμβουλών σχετικά με τον κληρονομικό καρκίνο του μαστού και ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλλει ανά διετία σχετική έκθεση προόδου·

15. καλεί τα κράτη μέλη να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στα προβλήματα των γυναικών νεαρής ηλικίας που πάσχουν από καρκίνο του μαστού, μέσω της διάθεσης ειδικών πληροφοριών·

16. καλεί την Επιτροπή να επισημάνει στα νέα κράτη μέλη και στις προσχωρούσες χώρες, ότι το ΕΤΠΑ και τα προενταξιακά ταμεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την δημιουργία υποδομών στον τομέα της υγείας·

17. καλεί τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα επιμόρφωσης του ιατρικού προσωπικού μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ·

18. καλεί την Επιτροπή να αναλάβει καθοδηγητικό ρόλο στην παγκόσμια συνεργασία για την καταπολέμηση του καρκίνου του μαστού, συμπράττοντας με άλλους διεθνείς εταίρους (ΠΟΕ, ΔΚΕΚ, ΔΟΑΕ κτλ.) και να διαδώσει και πέρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ·

19. καλεί την Επιτροπή να διαθέσει τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ όχι μόνο σε έντυπη μορφή αλλά και στο Διαδίκτυο, με δυνατότητα ανάγνωσης και λήψης·

20. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

[1] ΕΕ C 364 της 18.12.2000, σ. 1.

[2] ΕΕ C 68 Ε της 18.3.2004, σ. 611.

[3] ΕΕ C 43 Ε της 19.2.2004, σ. 363.

[4] ΕΕ C 87 E της 11.4.2002, σ. 265.

[5] ΕΕ L 327 της 16.12.2003, σ. 34.

[6] ISBN 92-79-01258-4.

[7] P. Boyle et al. (2005): Cancer and Incidence in Europe, 2004. Annals of Oncology 16: 481-488.

[8] J. Ferlay et al. (2004): Cancer Incidence, Mortality and Prevalence Worldwide, IARC CancerBase No. 5. version 2.0, IARCPress, Lyon, (GLOBOCAN 2002).

[9] Eurostat: Αιτίες θανάτου σε επίπεδο περιφέρειας (ανά 100000 κατοίκους, μέσος όρος τριών ετών, γυναίκες).

[10] P. Boyle et al. (2005): Cancer and Incidence in Europe, 2004. Annals of Oncology 16: 481-488.

[11] Eurostat: Αιτίες θανάτου — Απόλυτος αριθμός (ετήσια δεδομένα, άνδρες).

[12] J. Jassem et al. (March 2004): "Surgical Approaches to Early Breast Cancer", International Collaborative Cancer Group (ICCG), Imperial College, London.

[13] IARC Handbook of Cancer Prevention Vol. 7, Breast Cancer Screening (2002).

[14] ISBN 92-79-01258-4, S. 349.

[15] Laetita Malavolti et al. (Mai 2006): "Situation professionnelle et difficultés économiques des patients atteints d'un cancer deux ans après le diagnostic", Direction de la recherche des études de l'évaluation et des statistiques, Etudes et Résultats, no 487.

[16] Umberto V. (1999): Caring about women and cancer, European journal of Cancer.

--------------------------------------------------