[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 11.1.2006

SEC(2006) 25 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας, 2005-2008

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ιστορικό

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσο ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Το 2005, το σύμφωνο τροποποιήθηκε για πρώτη φορά. Η μεταρρύθμιση αναγνώριζε τη χρησιμότητα του συμφώνου για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αλλά είχε ως σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας υποβλήθηκε τον Μάιο του 2004. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη επί του προγράμματος στις 5 Ιουλίου 2004 επί τη βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο έχει την ευχέρεια να τα εξετάσει.

Στα εν λόγω προγράμματα, τα κράτη μέλη καλούνται να καθορίσουν τον μεσοπρόθεσμο στόχο τον οποίον θέτουν για τη δημοσιονομική τους κατάσταση και να προσδιορίσουν τα μέτρα που σκοπεύουν να εφαρμόσουν προκειμένου να επιτύχουν και να διατηρήσουν το στόχο αυτό, περιλαμβανομένων των συνοδευτικών οικονομικών παραδοχών. Μετά τη μεταρρύθμιση του συμφώνου, ο μεσοπρόθεσμος στόχος πρέπει να διαφοροποιείται για τα επιμέρους κράτη μέλη με γνώμονα την οικονομική και δημοσιονομική ανομοιογένεια που υπάρχει στην Ένωση, περιλαμβανομένου του στοιχείου του κινδύνου που η δημοσιονομική πολιτική συνεπάγεται για τη διατηρησιμότητα. Άλλο στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι το ότι πρέπει, αφενός, να επιτυγχάνεται συμμετρικότερη προσέγγιση σε σχέση με τη δημοσιονομική πολιτική κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, με την τήρηση αυξημένης δημοσιονομικής πειθαρχίας σε περιόδους οικονομικής άνθησης και, αφετέρου, να λαμβάνονται υπόψη «μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» με επαληθεύσιμα αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα ενόψει πρόσκαιρων αποκλίσεων από το μεσοπρόθεσμο στόχο ή από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξή του.

Λαμβάνοντας υπόψη τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005, τον κώδικα δεοντολογίας[2], την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση της δυνητικής παραγωγής και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων και τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στους ολοκληρωμένους προσανατολισμούς για την περίοδο 2005-2008, η Επιτροπή εξέτασε την προσφάτως υποβληθείσα επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας και, επί τη βάσει της κατωτέρω αξιολόγησης, εξέδωσε σύσταση για γνώμη του Συμβουλίου επί της εν λόγω επικαιροποίησης.

Αξιολόγηση

1. Η δεύτερη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας, που καλύπτει την περίοδο 2005-2008, υποβλήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2005. Το πρόγραμμα ανταποκρίνεται εν πολλοίς στην πρότυπη διάρθρωση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης σύμφωνα με τον νέο κώδικα δεοντολογίας και περιέχει όλα τα υποχρεωτικά, καθώς και τα πλείστα προαιρετικά δεδομένα τα οποία προβλέπει ο νέος κώδικας δεοντολογίας.

2. Στις 5 Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο απεφάνθη ότι η Τσεχική Δημοκρατία είχε υπερβολικό έλλειμμα. Σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της ίδιας ημερομηνίας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7, το υπερβολικό έλλειμμα πρέπει να διορθωθεί μέχρι το έτος 2008. Στη γνώμη του της 18ης Ιανουαρίου 2005 σχετικά με την προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας για την περίοδο 2004-2007, το Συμβούλιο συνιστούσε στην Τσεχική Δημοκρατία «να διαθέσει τυχόν μεγαλύτερα από τα προϋπολογιζόμενα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος και να εφαρμόσει αυστηρά τα ανώτατα μεσοπρόθεσμα όρια δαπανών για την κεντρική κυβέρνηση, τα οποία καθίστανται δεσμευτικά από νομική άποψη από το 2006». Επιπλέον, καλούσε την Τσεχική Δημοκρατία «να επιταχύνει τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και να αναλάβει τη μεταρρύθμιση του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης έτσι ώστε να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών».

3. Έπειτα από την επίτευξη προόδου σε σχέση με τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και τη σταθεροποίηση μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990, η Τσεχική Δημοκρατία γνώρισε μακροοικονομικές ανισορροπίες, οι οποίες οδήγησαν σε συναλλαγματική κρίση τον Μάιο του 1997 και σε οικονομική ύφεση την περίοδο 1997-1999. Στην ανάκαμψη της οικονομίας από το 2000 και μετά συνέβαλαν ολοκληρωμένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα και τον τομέα των επιχειρήσεων. Έκτοτε, η πραγματική ετήσια αύξηση του ΑΕΠ ήταν περίπου 3% κατά μέσο όρο, ενώ το ύψος της μέσης ετήσιας αύξησης του ΑΕΠ στην ΕΕ ήταν 1,7%.

4. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τρία σενάρια για τις μακροοικονομικές προβλέψεις: ένα «βασικό», ένα «αισιόδοξο» και ένα «απαισιόδοξο» σενάριο. Το «βασικό» σενάριο θεωρείται ως το σενάριο αναφοράς για την αξιολόγηση των δημοσιονομικών προβλέψεων. Σύμφωνα με αυτό, η αναμενόμενη ετήσια πραγματική αύξηση του ΑΕΠ είναι 4,8% για το 2005 και 4,4% για το 2006, με ελαφρά μείωσή της σε 4¼% την περίοδο 2007-2008. Η πρόβλεψη αυτή συμβαδίζει σε γενικές γραμμές με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005 για τα έτη 2005-2007. Για το έτος 2008, η οικονομική ανάπτυξη είναι κατά τι υψηλότερη από την εκτίμηση των υπηρεσιών της Επιτροπής για τη δυνητική ανάπτυξη. Οι παραδοχές για την ανάπτυξη στις οποίες στηρίζεται το πρόγραμμα μπορούν συνεπώς να θεωρηθούν αξιόπιστες, με ροπή προς την αισιοδοξία κατά το τελευταίο έτος της περιόδου. Λόγω της πιθανής υπερεκτίμησης της δυνητικής ανάπτυξης, οι κυκλικές συνθήκες ενδέχεται να είναι ευνοϊκότερες από αυτές που υποδηλώνουν οι προβλέψεις του προγράμματος. Ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί από 1,5% το 2005 σε 2,2% το 2006 και να μειωθεί ελαφρώς σε 2,0% το 2007, πρόβλεψη που κρίνεται σχετικά αισιόδοξη.

5. Έπειτα από την υποτίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας της τσεχικής κορώνας έναντι του ευρώ σε ποσοστό σχεδόν 15% μεταξύ του Ιουλίου του 2002 και του Φεβρουαρίου του 2004, το τσεχικό νόμισμα εμφάνισε και αυτό την γενικότερη τάση σταθερής ανατίμησης των νομισμάτων της περιοχής μέχρι τον Μάρτιο του 2005 και ανέκτησε ποσοστό 12% περίπου της αξίας του έναντι του ευρώ. Η τάση αυτή αντεστράφη πρόσκαιρα με υποτίμηση κατά τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2005, αλλά η τσεχική κορώνα επανήλθε σε ανατιμητική τροχιά τον Ιούνιο του 2005. Τα μακροπρόθεσμα επιτόκια στην Τσεχική Δημοκρατία παραμένουν σε χαμηλό επίπεδο. Έπειτα από τη χαλάρωσή τους το δεύτερο εξάμηνο του 2004, η απόκλιση από τα επιτόκια της ευρωζώνης κυμάνθηκε από μηδέν έως σαράντα μονάδες βάσης κατά το μεγαλύτερο μέρος του 2005. Στο πρόγραμμα σύγκλισης διευκρινίζεται ότι η Τσεχική Δημοκρατία προετοιμάζεται για την ένταξή της στην ευρωζώνη το 2010 και επαναβεβαιώνεται ότι η συμμετοχή στον μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών ERM II δεν πρέπει να υπερβεί την ελάχιστη προβλεπόμενη χρονική διάρκεια. Από το ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα επίτευξης της πλήρους ενσωμάτωσης στην ευρωζώνη το οποίο δημοσίευσε πρόσφατα το Υπουργείο των Οικονομικών συνάγεται ότι η είσοδος της χώρας στον μηχανισμό ERM II είναι πιθανό να πραγματοποιηθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2007.

6. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης για το 2005 εκτιμάται σε 3,2% του ΑΕΠ, με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005, ενώ το επιδιωκόμενο έλλειμμα σύμφωνα με την προηγούμενη επικαιροποίηση ήταν 4,7% του ΑΕΠ. Το ύψος του πραγματικού ελλείμματος αναμένεται να επηρεασθεί κυρίως από τις δημοσιονομικές επιδόσεις της κεντρικής κυβέρνησης, ιδίως δε από τον κρατικό προϋπολογισμό, ο οποίος κατέγραψε (με βάση την ταμειακή ρευστότητα) φορολογικά έσοδα μεγαλύτερα από τα προβλεπόμενα και υστέρηση της εκτέλεσης των δαπανών σε ποσοστό περίπου 1,5% του ΑΕΠ.

7. Η παρούσα επικαιροποίηση αποσκοπεί στη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης το 2008 κάτω από τη σχετική τιμή αναφοράς (3% του ΑΕΠ), σύμφωνα με τη σύσταση που εξέδωσε το Συμβούλιο δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7. Ειδικότερα, το πρόγραμμα προβλέπει συρρίκνωση των ελλείμματος σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 2 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεταξύ των ετών 2005 και 2008, καθώς και μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος κατά 2,3 ποσοστιαίες μονάδες. Ωστόσο, αν δεν ληφθεί υπόψη η επίδραση δύο έκτακτων δαπανών το 2005, η βελτίωση του ονομαστικού ελλείμματος κατά την περίοδο αναφοράς είναι μόνο 1 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Η μείωση του ελλείμματος αντανακλά κυρίως τη μείωση του δείκτη δαπανών (κατά 2,3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ) κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς του προγράμματος, ενώ τα έσοδα παραμένουν εν πολλοίς αμετάβλητα (-0,2 ποσοστιαίες μονάδες). Η δημόσια κατανάλωση και οι μεταβιβάσεις κοινωνικού χαρακτήρα είναι τα στοιχεία δαπανών που σχεδιάζεται να συρρικνωθούν περισσότερο ως ποσοστό του ΑΕΠ. Προβλέπεται ραγδαία αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, από 5% του ΑΕΠ το 2004 σε ποσοστό άνω του 6% του ΑΕΠ το 2008, δηλαδή σαφώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (2,5% του ΑΕΠ το 2005). Σε σύγκριση με το προηγούμενο πρόγραμμα, η επικαιροποίηση του Νοεμβρίου του 2005 επαναβεβαιώνει σε γενικές γραμμές τη σχεδιαζόμενη προσαρμογή, καίτοι το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζεται είναι σημαντικά ευρωστότερο.

8. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των υπηρεσιών της Επιτροπής βάσει του προγράμματος και με εφαρμογή της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας, σχεδιάζεται ελαφρά μόνο βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος (κατά μισή ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ). Η σχεδιαζόμενη δημοσιονομική προσπάθεια είναι επικεντρωμένη στα τελευταία έτη της περιόδου αναφοράς, κατά τα οποία το κενό παραγωγής αναμένεται να είναι θετικό. Ειδικότερα, για το 2006 αναμένεται επιδείνωση της δημοσιονομικής κατάστασης. Στην επικαιροποίηση προσδιορίζεται για τη δημοσιονομική κατάσταση ένας μεσοπρόθεσμος στόχος ο οποίος ανταποκρίνεται στην επιταγή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης για ένα διαρθρωτικό αποτέλεσμα «της τάξεως του -1% του ΑΕΠ», στόχος που σύμφωνα με την επικαιροποίηση αναμένεται να επιτευχθεί μέχρι το 2012.

9. Καθώς ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος είναι περισσότερο απαιτητικός από τη σχετική ελάχιστη τιμή αναφοράς (η εκτίμηση για το έλλειμμα είναι 1½% του ΑΕΠ περίπου), τυχόν επίτευξή του θα διασφαλίζει και τον στόχο της ύπαρξης ικανού περιθωρίου ασφαλείας έναντι του ενδεχόμενου εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος βρίσκεται στο κατάλληλο επίπεδο, δεδομένου ότι αντικατοπτρίζει επαρκώς τον δείκτη του χρέους και τη μέση δυνητική αύξηση της παραγωγής μακροπρόθεσμα.

10. Οι κίνδυνοι στους οποίους υπόκεινται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Αφενός, το καταγραφέν ιστορικό του συνετού δημοσιονομικού σχεδιασμού υποδηλώνει ότι τα πραγματικά αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι καλύτερα από τους στόχους που έχουν τεθεί γι’ αυτά (όπως συνέβη το 2004 και όπως οι υπηρεσίες της Επιτροπής αναμένουν να συμβεί και πάλι το 2005). Οι παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη στις οποίες στηρίζονταν κατά το παρελθόν οι προϋπολογισμοί ήταν συνήθως ρεαλιστικές, ενώ οι παραδοχές για την ελαστικότητα των φόρων ήταν επιφυλακτικές. Πέραν αυτού, η εκτέλεση των προϋπολογισθεισών δαπανών δεν ήταν πάντα πλήρης, πράγμα που οφείλεται κυρίως στη δυνατότητα μεταφοράς μη δαπανηθέντων κονδυλίων από προηγούμενα οικονομικά έτη. Αφετέρου, το πρόγραμμα αναφέρεται σε μια σειρά (προτεινόμενων) μέτρων στον τομέα των κοινωνικών δαπανών, τα οποία συνεπάγονται μάλλον αύξηση των δαπανών αυτής της κατηγορίας και όχι μείωσή τους, όπως προβλέπει το πρόγραμμα. Εξάλλου, το 2004 υπήρξε συσσώρευση μεταφορών δαπανών σε ποσοστό άνω του 1% του ΑΕΠ, και οι υπηρεσίες της Επιτροπής αναμένουν περαιτέρω διόγκωσή τους το 2005. Σε περίπτωση που οι ευμεγέθεις αυτές μεταφορές δαπανηθούν επιπλέον του συνόλου των προϋπολογισθεισών δαπανών, πράγμα που δεν μπορεί να αποκλεισθεί, ιδίως για το εκλογικό έτος 2006, τα δημοσιονομικά αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι χειρότερα από τα επιδιωκόμενα, ιδίως το έτος 2006. Ακόμη, η παραδοχή για την οικονομική ανάπτυξη κατά το τελευταίο έτος της περιόδου αναφοράς του προγράμματος κρίνεται αισιόδοξη.

11. Με γνώμονα την ανωτέρω εκτίμηση κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος κρίνεται συμβατός με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2008 (τελευταίο έτος της περιόδου αναφοράς του προγράμματος), όπως έχει εισηγηθεί το Συμβούλιο. Εντούτοις, θα μπορούσε να ενισχυθεί η σχεδιαζόμενη πορεία προσαρμογής σε διαρθρωτικούς όρους, ιδίως εάν ληφθεί υπόψη το ενδεχόμενο ενός σαφώς καλύτερου αποτελέσματος το 2005, καθώς επίσης η προς τα πάνω αναθεώρηση των αναπτυξιακών προοπτικών.

12. Μεταξύ του 2005 και του 2008, το δημόσιο χρέος αναμένεται να αυξηθεί κατά μισή ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ και να ανέλθει στο 38% σχεδόν του ΑΕΠ το 2008, ποσοστό σαφώς χαμηλότερο από τη σχετική τιμή αναφοράς (60% του ΑΕΠ). Η αρνητική επίπτωση του πρωτογενούς ελλείμματος προβλέπεται να εξουδετερωθεί σε μεγάλο βαθμό από θετική επίδραση τύπου «χιονοστιβάδας», υπό την έννοια ότι η αρνητική συμβολή ενός ελαφρώς αυξανόμενου τεκμαιρόμενου επιτοκίου αναμένεται να αντισταθμισθεί και με το παραπάνω από τη συνέχιση της υψηλής ονομαστικής αύξησης του ΑΕΠ. Η προσαρμογή των αποθεμάτων-ροών αναμένεται ομοίως να ασκήσει μετριαστική επίδραση στην αύξηση του χρέους.

13. Σε ό,τι αφορά τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, εκτιμάται ότι η Τσεχική Δημοκρατία αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο εξαιτίας του προβλεπόμενου δημοσιονομικού κόστους της δημογραφικής γήρανσης. Μολονότι ο δείκτης του χρέους βρίσκεται σήμερα σε σχετικά χαμηλό επίπεδο για τα δεδομένα της ΕΕ, το υψηλό έλλειμμα συντελεί στην αύξηση του δείκτη του χρέους στο πλαίσιο των μακροπρόθεσμων προβλέψεων μέχρι το 2050, γεγονός που επαυξάνει τον κίνδυνο για τη διατηρησιμότητα του χρέους. Συγχρόνως, οι προβλεπόμενες μεγάλες αυξήσεις των δαπανών για συντάξεις κατά τη χρονική περίοδο που καλύπτουν οι προβλέψεις εκτιμάται ότι θα επιβαρύνουν σημαντικά τα δημόσια οικονομικά. Η απαρέγκλιτη υλοποίηση της σχεδιαζόμενης εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα και η περαιτέρω ενίσχυση της δημοσιονομικής κατάστασης, σε συνδυασμό με πρόσθετες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με σκοπό τη συγκράτηση της αύξησης των δαπανών που σχετίζονται με τη δημογραφική γήρανση, ιδίως δε εκείνων για συντάξεις και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, αξιολογούνται ως στοιχεία καθοριστικής σημασίας για τον μετριασμό των κινδύνων που απειλούν τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών[3].

14. Τα σχεδιαζόμενα μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών συμβαδίζουν εν πολλοίς με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στους ολοκληρωμένους προσανατολισμούς για την περίοδο 2005-2008. Ειδικότερα, το πρόγραμμα προβλέπει διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, όπως επιτάσσουν οι συστάσεις του Συμβουλίου. Ακόμη, σε αυτό περιγράφονται μέτρα με σκοπό την προώθηση της κατανομής πόρων κατά τρόπο που να τονώνει την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση, ιδίως μέσω της μείωσης του βάρους του δημόσιου τομέα στην οικονομία και της μετατόπισης των φορολογικών βαρών από την άμεση στην έμμεση φορολογία. Παρόλα αυτά, μολονότι η κυβέρνηση έχει επίγνωση του προβλήματος της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας, το πρόγραμμα δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες ενέργειες για την αντιμετώπισή του.

15. Στο «Εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Τσεχικής Δημοκρατίας», το οποίο υπεβλήθη στις 14 Οκτωβρίου 2005 στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, επισημαίνεται ότι η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα αποτελεί την κύρια πρόκληση η οποία έχει συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά. Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις του περιορισμένου αριθμού συγκεκριμένων μεταρρυθμιστικών μέτρων που προσδιορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων αποτυπώνονται στις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης. Τα προβλεπόμενα στο πρόγραμμα σύγκλισης μέτρα που αναμένεται να εφαρμοσθούν στον τομέα των δημόσιων οικονομικών συμβαδίζουν με τις ενέργειες που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, στο πρόγραμμα σύγκλισης προσδιορίζονται μέτρα για την τόνωση της απασχόλησης και της οικονομικής ανάπτυξης, μέσω αλλαγών στη διάρθρωση των εσόδων και των δαπανών (ιδίως με τη μετατόπιση των φορολογικών βαρών από την άμεση στην έμμεση φορολογία και την περικοπή της κατανάλωσης και των μεταβιβάσεων του δημόσιου τομέα), καθώς και μέσω της απόδοσης προτεραιότητας στις δημόσιες επενδύσεις στο σκέλος των δαπανών. Πλην όμως, το πρόγραμμα δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένα μεταρρυθμιστικά μέτρα προκειμένου να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας. Το πρόγραμμα προβλέπει επιπλέον την ενίσχυση του ρόλου των μεσοπρόθεσμων ανώτατων ορίων που ισχύουν για τις δαπάνες, με την τήρηση των δεσμευτικών αρχών σε σχέση με τις γραμμές του κρατικού προϋπολογισμού και των κρατικών πόρων, καθώς και με τη σύμπραξη των τοπικών κυβερνήσεων στη διαδικασία δημοσιονομικού σχεδιασμού.

Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση, καθώς και τις συστάσεις της 5ης Ιουλίου 2004 τις οποίες διατύπωσε το Συμβούλιο δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7, η Τσεχική Δημοκρατία καλείται:

(i) να ενισχύσει την προσπάθεια διαρθρωτικής δημοσιονομικής προσαρμογής, λαμβάνοντας υπόψη το μικρό περιθώριο υπό την τιμή αναφοράς που αποτελεί τον στόχο για το 2008 (πρόκειται για τη διορία που τίθεται για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος) και προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως η αναθεώρηση προς τα πάνω των αναπτυξιακών προοπτικών σε σύγκριση με εκείνες στις οποίες στηρίζονται οι συστάσεις του Συμβουλίου·

(ii) να αναβαθμίσει την ποιότητα του δημοσιονομικού σχεδιασμού, ιδίως μέσω της ανάλυσης των αιτίων στις οποίες οφείλονται οι σημαντικές μεταφορές δαπανών και της ενίσχυσης των μεσοπρόθεσμων ανώτατων ορίων που τίθενται για τις δαπάνες·

(iii) να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ιδίως με την επίσπευση της μεταρρύθμισης των συντάξεων και την υλοποίηση της μεταρρύθμισης του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας, 2005-2008

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[4], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

16. Στις [24 Ιανουαρίου 2006] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2005-2008. Το πρόγραμμα ανταποκρίνεται εν πολλοίς στην πρότυπη διάρθρωση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης σύμφωνα με τον νέο κώδικα δεοντολογίας και περιέχει όλα τα υποχρεωτικά, καθώς και τα πλείστα προαιρετικά δεδομένα τα οποία προβλέπει ο νέος κώδικας δεοντολογίας.

17. Έπειτα από την επίτευξη προόδου σε σχέση με τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και τη σταθεροποίηση μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990, η Τσεχική Δημοκρατία γνώρισε μακροοικονομικές ανισορροπίες, οι οποίες οδήγησαν σε συναλλαγματική κρίση τον Μάιο του 1997 και σε οικονομική ύφεση την περίοδο 1997-1999. Στην ανάκαμψη της οικονομίας από το 2000 και μετά συνέβαλαν ολοκληρωμένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα και τον τομέα των επιχειρήσεων. Έκτοτε, η πραγματική ετήσια αύξηση του ΑΕΠ ήταν περίπου 3% κατά μέσο όρο, ενώ το ύψος της μέσης ετήσιας αύξησης του ΑΕΠ στην ΕΕ ήταν 1,7%. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τρία διαφορετικά σενάρια για τις μακροοικονομικές και τις δημοσιονομικές προβλέψεις: ένα «αισιόδοξο», ένα «βασικό» και ένα «απαισιόδοξο» σενάριο. Το «βασικό» σενάριο θεωρείται ως το σενάριο αναφοράς για την αξιολόγηση των δημοσιονομικών προβλέψεων, δεδομένου ότι, αξιολογούμενο με γνώμονα τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα, φαίνεται να στηρίζεται σε αξιόπιστες παραδοχές για την ανάπτυξη, με ροπή προς την αισιοδοξία κατά το τελευταίο έτος της περιόδου. Προβλέπει ελαφρά μείωση της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 4,8% το 2005 σε 4,3% κατά μέσο όρο για το υπόλοιπο της περιόδου του προγράμματος. Λόγω της πιθανής υπερεκτίμησης της δυνητικής ανάπτυξης, οι κυκλικές συνθήκες ενδέχεται να είναι ευνοϊκότερες από αυτές που υποδηλώνουν οι προβλέψεις του προγράμματος. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό φαίνεται να είναι υποεκτιμημένες.

18. Στις 5 Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο απεφάνθη ότι η Τσεχική Δημοκρατία είχε υπερβολικό έλλειμμα. Σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004 κατ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7, το υπερβολικό έλλειμμα πρέπει να διορθωθεί μέχρι το έτος 2008. Στη γνώμη του της 18ης Ιανουαρίου 2005 σχετικά με την προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας για την περίοδο 2004-2007, το Συμβούλιο συνιστούσε στην Τσεχική Δημοκρατία «να διαθέσει τυχόν μεγαλύτερα από τα προϋπολογιζόμενα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος και να εφαρμόσει αυστηρά τα ανώτατα μεσοπρόθεσμα όρια δαπανών για την κεντρική κυβέρνηση, τα οποία καθίστανται δεσμευτικά από νομική άποψη από το 2006». Επιπλέον, καλούσε την Τσεχική Δημοκρατία «να επιταχύνει τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και να αναλάβει τη μεταρρύθμιση του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης έτσι ώστε να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών».

19. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης για το 2005 εκτιμάται σε 3,2% του ΑΕΠ, με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005, ενώ το επιδιωκόμενο έλλειμμα σύμφωνα με την προηγούμενη επικαιροποίηση ήταν 4,7% του ΑΕΠ. Το ύψος του πραγματικού ελλείμματος αναμένεται να επηρεασθεί κυρίως από τις δημοσιονομικές επιδόσεις της κεντρικής κυβέρνησης, ιδίως δε από τον κρατικό προϋπολογισμό, ο οποίος κατέγραψε φορολογικά έσοδα μεγαλύτερα από τα προβλεπόμενα και υστέρηση της εκτέλεσης των δαπανών σε ποσοστό περίπου 1,5% του ΑΕΠ.

20. Το υπό εξέταση πρόγραμμα αποσκοπεί στη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης το 2008 κάτω από τη σχετική τιμή αναφοράς (3% του ΑΕΠ), σύμφωνα με τη σύσταση που εξέδωσε το Συμβούλιο δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7. Ειδικότερα, το πρόγραμμα προβλέπει συρρίκνωση των ελλείμματος σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 2 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεταξύ των ετών 2005 και 2008, καθώς και μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος κατά 2,3 ποσοστιαίες μονάδες. Ωστόσο, αν δεν ληφθεί υπόψη η επίδραση δύο έκτακτων δαπανών το 2005, η βελτίωση του ονομαστικού ελλείμματος κατά την περίοδο αναφοράς είναι μόνο 1 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Η μείωση του ελλείμματος αντανακλά κυρίως τη μείωση του δείκτη δαπανών (κατά 2,3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ) κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς του προγράμματος, ενώ τα έσοδα παραμένουν εν πολλοίς αμετάβλητα (-0,2 ποσοστιαίες μονάδες). Η δημόσια κατανάλωση και οι μεταβιβάσεις κοινωνικού χαρακτήρα είναι τα στοιχεία δαπανών που σχεδιάζεται να συρρικνωθούν περισσότερο ως ποσοστό του ΑΕΠ. Προβλέπεται ραγδαία αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, από 5% του ΑΕΠ το 2004 σε ποσοστό άνω του 6% του ΑΕΠ το 2008, δηλαδή σαφώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (2,5% του ΑΕΠ το 2005). Σε σύγκριση με το προηγούμενο πρόγραμμα, η επικαιροποίηση του Νοεμβρίου του 2005 επαναβεβαιώνει σε γενικές γραμμές τη σχεδιαζόμενη προσαρμογή, καίτοι το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζεται είναι σημαντικά ευρωστότερο.

21. Κατά τη χρονική περίοδο που καλύπτει το πρόγραμμα, το διαρθρωτικό αποτέλεσμα (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα, μη συμπεριλαμβανομένων των τυχόν μεμονωμένων και λοιπών προσωρινών μέτρων), υπολογιζόμενο σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται να βελτιωθεί κατά 0,5% του ΑΕΠ. Το πρόγραμμα θέτει ως μεσοπρόθεσμο στόχο για τη δημοσιονομική κατάσταση τη διαμόρφωση του διαρθρωτικού ελλείμματος σε «περίπου» 1% του ΑΕΠ, αλλά δεν αποβλέπει σε επίτευξη του στόχου αυτού εντός της περιόδου αναφοράς του προγράμματος. Καθώς ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος είναι περισσότερο απαιτητικός από τη σχετική ελάχιστη τιμή αναφοράς (η εκτίμηση για το έλλειμμα είναι 1½% του ΑΕΠ περίπου), τυχόν επίτευξή του θα διασφαλίζει και τον στόχο της ύπαρξης ικανού περιθωρίου ασφαλείας έναντι του ενδεχόμενου εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος βρίσκεται στο κατάλληλο επίπεδο, δεδομένου ότι αντικατοπτρίζει επαρκώς τον δείκτη του χρέους και τη μέση δυνητική αύξηση της παραγωγής μακροπρόθεσμα.

22. Οι κίνδυνοι στους οποίους υπόκεινται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Αφενός, το καταγραφέν ιστορικό του συνετού δημοσιονομικού σχεδιασμού υποδηλώνει ότι τα πραγματικά αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι καλύτερα από τους στόχους που έχουν τεθεί γι’ αυτά (όπως συνέβη το 2004 και όπως οι υπηρεσίες της Επιτροπής αναμένουν να συμβεί και πάλι το 2005). Οι παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη στις οποίες στηρίζονταν κατά το παρελθόν οι προϋπολογισμοί ήταν συνήθως ρεαλιστικές, ενώ οι παραδοχές για την ελαστικότητα των φόρων ήταν επιφυλακτικές. Πέραν αυτού, η εκτέλεση των προϋπολογισθεισών δαπανών δεν ήταν πάντα πλήρης, πράγμα που οφείλεται κυρίως στη δυνατότητα μεταφοράς μη δαπανηθέντων κονδυλίων από προηγούμενα οικονομικά έτη. Αφετέρου, το πρόγραμμα αναφέρεται σε μια σειρά (προτεινόμενων) μέτρων στον τομέα των κοινωνικών δαπανών, τα οποία συνεπάγονται μάλλον αύξηση των δαπανών αυτής της κατηγορίας και όχι μείωσή τους, όπως προβλέπει το πρόγραμμα. Εξάλλου, το 2004 υπήρξε συσσώρευση μεταφορών δαπανών σε ποσοστό άνω του 1% του ΑΕΠ, και οι υπηρεσίες της Επιτροπής αναμένουν περαιτέρω διόγκωσή τους το 2005. Σε περίπτωση που οι ευμεγέθεις αυτές μεταφορές δαπανηθούν επιπλέον του συνόλου των προϋπολογισθεισών δαπανών, πράγμα που δεν μπορεί να αποκλεισθεί, ιδίως για το εκλογικό έτος 2006, τα δημοσιονομικά αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι χειρότερα από τα επιδιωκόμενα, ιδίως το έτος 2006. Ακόμη, η παραδοχή για την οικονομική ανάπτυξη κατά το τελευταίο έτος της περιόδου αναφοράς του προγράμματος κρίνεται αισιόδοξη.

23. Με γνώμονα την ανωτέρω εκτίμηση κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος κρίνεται συμβατός με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2008 (τελευταίο έτος της περιόδου αναφοράς του προγράμματος), όπως έχει εισηγηθεί το Συμβούλιο. Εντούτοις, θα μπορούσε να ενισχυθεί η σχεδιαζόμενη πορεία προσαρμογής σε διαρθρωτικούς όρους, ιδίως εάν ληφθεί υπόψη το ενδεχόμενο ενός σαφώς καλύτερου αποτελέσματος το 2005, καθώς επίσης η προς τα πάνω αναθεώρηση των αναπτυξιακών προοπτικών.

24. Υπολογίζεται ότι το 2005 ο δείκτης χρέους ανήλθε σε 37,4%, δηλαδή αρκετά κάτω από το 60%, που αποτελεί την τιμή αναφοράς στη Συνθήκη. Το πρόγραμμα προβλέπει αύξηση του δείκτη χρέους κατά μισή εκατοστιαία μονάδα κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος.

25. Σε ό,τι αφορά τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, εκτιμάται ότι η Τσεχική Δημοκρατία αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο εξαιτίας του προβλεπόμενου δημοσιονομικού κόστους της δημογραφικής γήρανσης. Μολονότι ο δείκτης του χρέους βρίσκεται σήμερα σε σχετικά χαμηλό επίπεδο για τα δεδομένα της ΕΕ, το υψηλό έλλειμμα συντελεί στην αύξηση του δείκτη του χρέους στο πλαίσιο των μακροπρόθεσμων προβλέψεων μέχρι το 2050, γεγονός που επαυξάνει τον κίνδυνο για τη διατηρησιμότητα του χρέους. Συγχρόνως, οι προβλεπόμενες μεγάλες αυξήσεις των δαπανών για συντάξεις κατά τη χρονική περίοδο που καλύπτουν οι προβλέψεις εκτιμάται ότι θα επιβαρύνουν σημαντικά τα δημόσια οικονομικά. Η απαρέγκλιτη υλοποίηση της σχεδιαζόμενης εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα και η περαιτέρω ενίσχυση της δημοσιονομικής κατάστασης, σε συνδυασμό με πρόσθετες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με σκοπό τη συγκράτηση της αύξησης των δαπανών που σχετίζονται με τη δημογραφική γήρανση, ιδίως δε εκείνων για συντάξεις και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, αξιολογούνται ως στοιχεία καθοριστικής σημασίας για τον μετριασμό των κινδύνων που απειλούν τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών[5].

26. Τα σχεδιαζόμενα μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών συμβαδίζουν εν πολλοίς με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στους ολοκληρωμένους προσανατολισμούς για την περίοδο 2005-2008. Ειδικότερα, το πρόγραμμα προβλέπει διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, όπως επιτάσσουν οι συστάσεις του Συμβουλίου. Ακόμη, σε αυτό περιγράφονται μέτρα με σκοπό την προώθηση της κατανομής πόρων κατά τρόπο που να τονώνει την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση, ιδίως μέσω της μείωσης του βάρους του δημόσιου τομέα στην οικονομία και της μετατόπισης των φορολογικών βαρών από την άμεση στην έμμεση φορολογία. Παρόλα αυτά, μολονότι η κυβέρνηση έχει επίγνωση του προβλήματος της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας, το πρόγραμμα δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες ενέργειες για την αντιμετώπισή του.

27. Στο «Εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Τσεχικής Δημοκρατίας», το οποίο υπεβλήθη στις 14 Οκτωβρίου 2005 στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, επισημαίνεται ότι η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα αποτελεί την κύρια πρόκληση η οποία έχει συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά. Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις του περιορισμένου αριθμού συγκεκριμένων μεταρρυθμιστικών μέτρων που προσδιορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων αποτυπώνονται στις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης. Τα προβλεπόμενα στο πρόγραμμα σύγκλισης μέτρα που αναμένεται να εφαρμοσθούν στον τομέα των δημόσιων οικονομικών συμβαδίζουν με τις ενέργειες που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, στο πρόγραμμα σύγκλισης προσδιορίζονται μέτρα για την τόνωση της απασχόλησης και της οικονομικής ανάπτυξης, μέσω αλλαγών στη διάρθρωση των εσόδων και των δαπανών (ιδίως με τη μετατόπιση των φορολογικών βαρών από την άμεση στην έμμεση φορολογία και την περικοπή της κατανάλωσης και των μεταβιβάσεων του δημόσιου τομέα), καθώς και μέσω της απόδοσης προτεραιότητας στις δημόσιες επενδύσεις στο σκέλος των δαπανών. Πλην όμως, το πρόγραμμα δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένα μεταρρυθμιστικά μέτρα προκειμένου να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας. Το πρόγραμμα προβλέπει επιπλέον την ενίσχυση του ρόλου των μεσοπρόθεσμων ανώτατων ορίων που ισχύουν για τις δαπάνες, με την τήρηση των δεσμευτικών αρχών σε σχέση με τις γραμμές του κρατικού προϋπολογισμού και των κρατικών πόρων, καθώς και με τη σύμπραξη των τοπικών κυβερνήσεων στη διαδικασία δημοσιονομικού σχεδιασμού.

Λαμβανομένης υπόψη της παραπάνω αξιολόγησης και των συστάσεων που έχει διατυπώσει το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7, το Συμβούλιο θεωρεί ότι η Τσεχική Δημοκρατία πρέπει:

(i) να ενισχύσει την προσπάθεια διαρθρωτικής δημοσιονομικής προσαρμογής, λαμβάνοντας υπόψη το μικρό περιθώριο υπό την τιμή αναφοράς που αποτελεί τον στόχο για το 2008 (πρόκειται για τη διορία που τίθεται για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος) και προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως η αναθεώρηση προς τα πάνω των αναπτυξιακών προοπτικών σε σύγκριση με εκείνες στις οποίες στηρίζονται οι συστάσεις του Συμβουλίου·

(ii) να αναβαθμίσει την ποιότητα του δημοσιονομικού σχεδιασμού, ιδίως μέσω της ανάλυσης των αιτίων στις οποίες οφείλονται οι σημαντικές μεταφορές δαπανών και της ενίσχυσης των μεσοπρόθεσμων ανώτατων ορίων που τίθενται για τις δαπάνες·

(iii) να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ιδίως με την επίσπευση της μεταρρύθμισης των συντάξεων και την υλοποίηση της μεταρρύθμισης του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |

Πραγματικό ΑΕΠ (μεταβολή %) | ΠΣ Νοέμβ. 2005 | 4,4 | 4,8 | 4,4 | 4,2 | 4,3 |

COM Νοέμβ. 2005 | 4,4 | 4,8 | 4,4 | 4,3 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | 3,8 | 3,6 | 3,7 | 3,8 | μ.δ.σ. |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Νοέμβ. 2005 | 2,6 | 1,5 | 2,2 | 2,0 | 2,1 |

COM Νοέμβ. 2005 | 2,6 | 1,7 | 2,9 | 2,6 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | 2,7 | 3,2 | 2,6 | 2,2 | μ.δ.σ. |

Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμβ. 20051 | -1,9 | -0,8 | -0,1 | 0,3 | 0,8 |

COM Νοέμβ. 20055 | -1,4 | -0,2 | 0,6 | 1,2 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 20041 | -1,3 | -0,9 | -0,4 | 0,3 | μ.δ.σ. |

Αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμβ. 2005 | -3,0 | -4,8 | -3,8 | -3,3 | -2,7 |

COM Νοέμβ. 2005 | -3,0 | -3,2 | -3,7 | -3,3 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | -5,2 | -4,7 | -3,8 | -3,3 | μ.δ.σ. |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμβ. 2005 | -1,8 | -3,5 | -2,5 | -2,0 | -1,2 |

COM Νοέμβ. 2005 | -1,8 | -1,9 | -2,3 | -1,9 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | -4,0 | -3,4 | -2,4 | -1,7 | μ.δ.σ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμβ. 20051 | -2,4 | -4,5 | -3,8 | -3,4 | -3,0 |

COM Νοέμβ. 2005 | -2,5 | -3,1 | -3,9 | -3,8 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 20041 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

Διαρθρωτικό αποτέλεσμα2 (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμβ. 20053 | -1,9 | -3,4 | -3,8 | -3,4 | -3,0 |

COM Νοέμβ. 20054 | -2,0 | -2,0 | -3,9 | -3,8 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) | CP Νοέμβ. 2005 | 36,8 | 37,4 | 37,1 | 37,9 | 37,8 |

COM Νοέμβ. 2005 | 36,8 | 36,2 | 36,6 | 36,9 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Δεκ. 2004 | 38,6 | 38,3 | 39,2 | 40,0 | μ.δ.σ. |

Σημειώσεις: 1 Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται στο πρόγραμμα. 2 Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες στήλες) πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. 3 Έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα προερχόμενα από τη δημοσιονομική κοινοποίηση (0,5% το 2004) και από το πρόγραμμα (1,1% το 2005)· αμφότερα συνεπάγονται αύξηση του ελλείμματος. 4 Έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα προερχόμενα από τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005 (0,5% του ΑΕΠ το 2004, 1,1% το 2005· αμφότερα συνεπάγονται αύξηση του ελλείμματος). 5 Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 3,5%, 3,5%, 3,6% και 3,7%, αντιστοίχως, την περίοδο 2004-2007. Πηγή: Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής σχετικά με τις «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που ενεκρίθη από το Συμβούλιο Εκοφίν στις 11 Οκτωβρίου 2005.

[3] Λεπτομέρειες για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα παρέχονται στην τεχνική αξιολόγηση του προγράμματος από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, που θα δημοσιευθεί στον δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[4] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1055/2005 (ΕΕ L 174, της 7.7.2005, σ.1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[5] Λεπτομέρειες για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα παρέχονται στην τεχνική αξιολόγηση του προγράμματος από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, που θα δημοσιευθεί στον δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm