Βρυξέλλες, 15.12.2004

COM(2004) 803 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 382/2001 του Συμβουλίου για την υλοποίηση προγραμμάτων που προωθούν τη συνεργασία και τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των βιομηχανικών χωρών της Βορείου Αμερικής, της Άπω Ανατολής και της Αυστραλασίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 382/2001 του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2001 (εφεξής « ο κανονισμός ») συνιστά το νομικό πλαίσιο για την ανάπτυξη δράσεων συνεργασίας και την ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ακολούθων χωρών : Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Καναδάς, Ιαπωνία, Δημοκρατία της Κορέας, Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία.

Οι κοινοτικές παρεμβάσεις αρθρώνονται γύρω από δύο βασικούς άξονες :

- Δραστηριότητες συνεργασίας οι οποίες μπορούν να καλύψουν για κάθε μία από τις έξι χώρες εταίρους ένα ευρύ φάσμα τομέων (εκπαίδευση, πληροφόρηση, πολιτιστικοί και ακαδημαϊκοί δεσμοί, περιβάλλον, μεταφορές, ενέργεια, τελωνεία, επιστήμες και τεχνολογίες…). Γενικός στόχος αυτών των δραστηριοτήτων είναι η συμβολή τους στη δημιουργία ενός ευνοϊκού κλίματος για την ενίσχυση και την ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ της Ένωσης και των χωρών εταίρων, σύμφωνα με τους στόχους που έχουν τεθεί στο πλαίσιο των διαφόρων διμερών μέσων (συμφωνίες συνεργασίας, κοινές πολιτικές δηλώσεις, σχέδια δράσης…) που δομούν τις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκάστης των χωρών εταίρων.

- Οι δραστηριότητες προώθησης των εμπορικών σχέσεων αφορούν αποκλειστικά την Ιαπωνία και την Κορέα. Στόχος τους είναι να συμπληρώσουν τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν τα ίδια τα κράτη μέλη για τη βελτίωση της εμπορικής τους παρουσίας και την αύξηση των εξαγωγών των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις αγορές της Ιαπωνίας και της Κορέας.

Ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ τον Μάρτιο του 2001 και ισχύει έως το τέλος του 2005. Η παρούσα έκθεση παρουσιάζει τα αποτελέσματα της εφαρμογής του κανονισμού για την περίοδο 2001-2003.

ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Οι χορηγήσεις που διέθεσε η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, υπό μορφή πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων από το κονδύλιο του προϋπολογισμού « Συνεργασία με τις βιομηχανικές χώρες », κατά τη διάρκεια της περιόδου 2001-2003, έχουν ως εξής :

σε €

+++++ TABLE +++++

Η έγκριση του εν λόγω κανονισμού είχε ως αποτέλεσμα την ενσωμάτωση των προγραμμάτων προώθησης των εμπορικών σχέσεων, καθώς και σειράς ποικίλων δραστηριοτήτων συνεργασίας που αναλήφθηκαν από κοινού με τις βιομηχανικές χώρες, συνήθως υπό μορφή πιλοτικών σχεδίων δίχως συγκεκριμένη νομική βάση. Η αναλογία μεταξύ των δράσεων συνεργασίας και των δραστηριοτήτων προώθησης των εμπορικών σχέσεων (¼ / ¾) αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό τη γενικότερη κατάσταση που επικρατούσε πριν από το 2001.

Η κατανομή κατά οικονομικό έτος ήταν η εξής (σε €):

+++++ TABLE +++++

Στον τομέα της συνεργασίας, η κοινοτική παρέμβαση συνίσταται, ως επί το πλείστον, σε ενισχύσεις για μεμονωμένα έργα που έχουν προταθεί, σχεδιαστεί και συγχρηματοδοτηθεί–βάσει των όρων αναφοράς που έχει καταρτίσει η Επιτροπή- από οργανισμούς και ιδρύματα των χωρών εταίρων ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς το αμοιβαίο συμφέρον των φορέων (δικαιούχων και Επιτροπής) και των εταίρων (τρίτων χωρών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Στον τομέα της προώθησης των εμπορικών σχέσεων, η Επιτροπή παρεμβαίνει κυρίως μέσω ολοκληρωμένων προγραμμάτων, όσον αφορά τα οποία, έχει αναλάβει την οργάνωση και τον συντονισμό των επιμέρους δράσεών τους με τη βοήθεια των φορέων παροχής υπηρεσιών. Στα ολοκληρωμένα αυτά προγράμματα είναι δυνατόν να συμμετάσχουν επιχειρήσεις και στελέχη ευρωπαϊκών επιχειρήσεων υπό ορισμένες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας και επιλογής.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

Ο κανονισμός καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει τη χρηματοδότηση της εκστρατείας « Πύλη στην Ιαπωνία » (εφεξής « Gateway to Japan ») και να συνεχίσει τη χρηματοδότηση « προγραμμάτων κατάρτισης στελεχών » (εφεξής « ΠΚΣ »).

Εκστρατεία ενημέρωσης « Gateway to Japan »

Ολοκλήρωση της δεύτερης εκστρατείας ενημέρωσης « Gateway to Japan »

Η εκστρατεία ενημέρωσης « Gateway to Japan » παρέχει άμεση στήριξη στις ευρωπαϊκές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), προετοιμάζοντας την είσοδό τους και την ενίσχυση της εμπορικής τους παρουσίας στην ιαπωνική αγορά. Η δεύτερη εκστρατεία, η οποία επικεντρώνεται σε δέκα τομείς της οικονομίας, κάλυψε την περίοδο 1997-2001. Κατά το τελευταίο έτος εφαρμογής της, ήτοι το οικονομικό έτος 2001, με χρηματοδότηση ύψους 2,2 εκατ. ευρώ, διοργανώθηκαν έξι αποστολές με τα ακόλουθα αποτελέσματα :

+++++ TABLE +++++

Έναρξη της τρίτης εκστρατείας ενημέρωσης «Gateway to Japan »

Η υλοποίηση της τρίτης εκστρατείας « Gateway to Japan » καλύπτει την περίοδο 2002-2006 βάσει τεσσάρων ετησίων κύκλων εμπορικών αποστολών σε 8 τομείς[1]. Στόχος είναι η διείσδυση στην ιαπωνική αγορά περίπου 880 συνολικά ευρωπαϊκών ΜΜΕ.

Ο μέγιστος συνολικός προϋπολογισμός (εκτός των επιπτώσεων της διεύρυνσης) για τη συγκεκριμένη εκστρατεία ενημέρωσης ανέρχεται σε 14,2 εκατομμύρια ευρώ περίπου, που κατανέμονται σε περισσότερα από ένα οικονομικά έτη. Το ποσό αυτό καθορίστηκε σε συνέχεια προσκλήσεων υποβολής προσφορών που προκηρύχθηκαν για την επιλογή των αναδόχων στην Ευρώπη (προώθηση του προγράμματος στα κράτη μέλη, καθώς και προσλήψεις και προετοιμασία των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα) και στην Ιαπωνία (υλικοτεχνική στήριξη των αποστολών και οργάνωση των δημοσίων σχέσεων στην Ιαπωνία) για την υλοποίηση της εκστρατείας. Οι πιστώσεις του προϋπολογισμού που κατανεμήθηκαν στα οικονομικά έτη 2002 και 2003 κατέστησαν δυνατή τη διοργάνωση 19 εμπορικών αποστολών :

+++++ TABLE +++++

Επιλέγηκαν συνολικά 200 ΜΜΕ (από 380 υποψηφιότητες) οι οποίες συμμετείχαν σε μία από τις 8 πρώτες αποστολές που πραγματοποιήθηκαν το διάστημα 2002/2003. Στις αποστολές αυτές συμμετείχαν, επίσης, 1.634 δυνητικοί Ιάπωνες εταίροι. Ο βαθμός ικανοποίησης των Ευρωπαίων συμμετεχόντων εκτιμάται στο τέλος κάθε αποστολής : Το 86 % των συμμετεχόντων δηλώνουν ικανοποιημένοι ή πολύ ικανοποιημένοι, πάνω από το 85 % προσδοκούν αύξηση των εξαγωγών τους στην Ιαπωνία και το 45 % προβλέπουν την πραγματοποίηση νέων επενδύσεων ως αποτέλεσμα της σύναψης νέων συμβάσεων χάρη στις εμπορικές αποστολές στο πλαίσιο της εκστρατείας «Gateway to Japan ».

+++++ TABLE +++++

Από την άποψη της συμμετοχής, σημειώνεται ότι επιλέγηκαν για να συμμετάσχουν στο ΠΚΣ 21, 43 στελέχη από τους 89 υποψηφίους, στο ΠΚΣ 22, 38 στελέχη από τους 78 υποψηφίους και στο ΠΚΣ 23, 37 στελέχη από τους 82 υποψηφίους, εκπροσωπώντας συνολικά 14 από τα 15 κράτη μέλη.

Το 2003, εκπονήθηκε μελέτη αξιολόγησης η οποία συμπεριέλαβε το σύνολο των συμμετεχόντων στο ΠΚΣ (σχεδόν 850) από την έναρξη εφαρμογής του προγράμματος. Η μελέτη αυτή κατέδειξε τον σταθερά θετικό αντίκτυπο του προγράμματος από την άποψη της επαγγελματικής σταδιοδρομίας, της βελτίωσης των προσωπικών και επαγγελματικών ικανοτήτων και της βελτίωσης των επιδόσεων ειδικότερα στην αγορά της Ιαπωνίας και γενικότερα στην ασιατική αγορά.

ΠΚΣ για την Κορέα

Το ΠΚΣ για την Κορέα καταρτίστηκε με βάση το ΠΚΣ της Ιαπωνίας και τέθηκε σε εφαρμογή το 2001. Για να επιτευχθεί η απαιτούμενη συνοχή μεταξύ των δύο προγραμμάτων, η υλοποίηση του ΠΚΣ για την Κορέα, καθώς και η πρόσληψη και η επιλογή των υποψηφίων αποτελούν αντικείμενο από κοινού οργάνωσης με το ΠΚΣ της Ιαπωνίας. Αντίθετα, το παιδαγωγικό μέρος του προγράμματος αποτελεί αντικείμενο ξεχωριστής οργάνωσης με τις ακόλουθες δημοσιονομικές επιπτώσεις για το διάστημα 2001-2003:

+++++ TABLE +++++

Υπήρξαν 18 υποψηφιότητες εκ των οποίων επιλέγηκαν 11 για το ΠΚΣ 1. Για το ΠΚΣ 2, επιλέγηκαν 10 στελέχη από 19 υποψηφιότητες.

ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

Όσον αφορά τη συνεργασία με τις χώρες εταίρους, η Επιτροπή επιδίωξε να επικεντρώσει την κοινοτική στήριξη σε έναν περιορισμένο αριθμό τομέων και στόχων που θεώρησε ότι έχουν τον μέγιστο αντίκτυπο.

Μεταξύ των στόχων υψηλής προτεραιότητας βρίσκεται η ενίσχυση της προβολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και η αύξηση των γνώσεων γύρω από αυτή στις χώρες εταίρους και, συνεπώς, η πληρέστερη κατανόηση των θεμάτων που άπτονται της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και των διμερών σχέσεων μεταξύ της Ένωσης και των χωρών εταίρων.

Στο πλαίσιο αυτό, η πρωτοβουλία που κυριάρχησε στις δραστηριότητες συνεργασίας με τις χώρες που καλύπτονται από τον κανονισμό αφορά την ενίσχυση και την επέκταση του δικτύου των Ευρωπαϊκών Κέντρων που δημιουργήθηκαν στα κράτη μέλη. Η σημαντική αυτή πρωτοβουλία πλαισιώθηκα από άλλες δραστηριότητες μικρότερης εμβέλειας.

Τα Ευρωπαϊκά Κέντρα

Τα Ευρωπαϊκά Κέντρα («Κέντρα ΕΕ»), τα οποία λειτουργούν πειραματικά στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 1998, παγιώθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες και επεκτάθηκαν στον Καναδά, στη Νέα Ζηλανδία και τέλος στην Ιαπωνία κατά τη διάρκεια της περιόδου 2001-2003. Τα Κέντρα ΕΕ στεγάζονται, στο σύνολό τους, σε γνωστά πανεπιστήμια των χωρών εταίρων, τα οποία συγχρηματοδοτούν τη λειτουργία τους. Στόχος αυτών των κέντρων είναι η προώθηση της πληρέστερης γνώσης των θεμάτων που αφορούν την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα θεσμικά της όργανα, την ιστορία της, καθώς και τις πολιτικές της στις χώρες εταίρους μέσω, ειδικότερα:

- Της κατάρτισης και της υλοποίησης εκπαιδευτικών προγραμμάτων και της προώθησης της έρευνας με επίκεντρο τις ευρωπαϊκές προβληματικές·

- της διοργάνωσης σεμιναρίων, συνεδρίων και άλλων εκδηλώσεων, καθώς και της ανάπτυξης εργαλείων ενημέρωσης γύρω από την Ευρωπαϊκή Ένωση·

- της ανάπτυξης προγραμμάτων επισκέψεων και ακαδημαϊκών ανταλλαγών.

Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκαν πάνω από 250 νέες σειρές μαθημάτων με επίκεντρο ευρωπαϊκά θέματα και δημοσιεύτηκαν περισσότερες από 1.700 ερευνητικές εργασίες. Επίσης, η πρωτοβουλία αυτή έδωσε τη δυνατότητα εκπόνησης περισσοτέρων από 450 διδακτορικών διατριβών. Τέλος, χάρη στα ευρωπαϊκά κέντρα, πάνω από 42000 μαθητές λυκείου είχαν τη δυνατότητα να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κοινοτικές επιδοτήσεις έλαβαν 15 κέντρα στις Ηνωμένες Πολιτείες, 5 στον Καναδά, 1 στην Αυστραλία, 1 στη Νέα Ζηλανδία και 1 στην Ιαπωνία. Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις αυτής της πρωτοβουλίας συνοψίζονται στον παρακάτω πίνακα.

σε €

+++++ TABLE +++++

Άλλες δραστηριότητες συνεργασίας

Μεταξύ των ετών 2001 και 2003, ανάλογα με τις προτεραιότητες συνεργασίας και τους πολιτικούς στόχους με κάθε χώρα εταίρο, χορηγήθηκε κοινοτική στήριξη και σε άλλες δραστηριότητες. Οι κυριότερες από αυτές αφορούν:

- Την υποστήριξη πρωτοβουλιών δημόσιας διπλωματίας (μελέτες και χάραξη πολιτικών προοπτικών, διασκέψεις, συμπόσια…) και την υποστήριξη του διαλόγου (μεταξύ καταναλωτικών οργανώσεων, συνδικαλιστικών ενώσεων, κοινωνικών εταίρων, επιχειρηματικών κύκλων…) μεταξύ της ΕΕ και των χωρών εταίρων

- Την ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων, κυρίως μέσω της συνεργασίας στον τομέα της ανωτάτης εκπαίδευσης με την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.

Άλλες πρωτοβουλίες μικρότερης εμβέλειας, οι οποίες υπαγορεύονται από συγκεκριμένες προτεραιότητες (πχ. εκστρατείες ενημέρωσης για το ευρώ, σεμινάρια για τη διεύρυνση…) συμπληρώνουν το φάσμα των κοινοτικών πρωτοβουλιών. Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις αυτών των δραστηριοτήτων για την περίοδο 2001-2003 συνοψίζονται στον ακόλουθο πίνακα.

+++++ TABLE +++++

Συνοπτική περιγραφή των πιστώσεων για την περίοδο 2001-2003

+++++ TABLE +++++

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΡΑΣΕΩΝ

Το 2004, πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση των προγραμμάτων–με επίκεντρο την πρωτοβουλία των ευρωπαϊκών κέντρων, το ΠΚΣ και την εκστρατεία «Gateway to Japan », που στο σύνολό τους αντιπροσωπεύουν πάνω από το 90% της κοινοτικής χρηματοδότησης. Τα κυριότερα αποτελέσματα αυτής της αξιολόγησης είναι τα εξής: :

- Κέντρα ΕΕ στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία :

- Η πρωτοβουλία των ευρωπαϊκών κέντρων εφαρμόζεται, στο σύνολό της, ικανοποιητικά και παρουσιάζει υψηλή απόδοση επένδυσης.

- Η πρωτοβουλία είναι σκόπιμο να συνεχιστεί και, εάν υπάρξει δυνατότητα,, τα ευρωπαϊκά κέντρα πρέπει να επεκταθούν και σε άλλες χώρες και περιφέρειες.

- Πρόγραμμα κατάρτισης στελεχών και «Gateway to Japan »:

- Τα δύο προγράμματα συνάδουν μ τον στόχο αύξησης των ευρωπαϊκών εξαγωγών στην Ιαπωνία και στην Κορέα. Η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής τους εκτιμάται ότι είναι σε γενικές γραμμές ικανοποιητική.

- Οι συνθήκες και οι πρακτικές στις αγορές της Ιαπωνίας και της Κορέας εξελίχθηκαν ικανοποιητικά. Ωστόσο, είναι ακόμη σκόπιμο να συνεχιστεί η παροχή στήριξης στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

- Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες συμπληρώνουν τις υπάρχουσες πρωτοβουλίες σε επίπεδο κρατών μελών, ενώ η διεύρυνση της Ένωσης παρέχει νέες δυνατότητες ανάπτυξης και για τα δύο προγράμματα.

- Τα δύο προγράμματα θεωρούνται κατάλληλα και αξίζει να συνεχιστούν.

Η Επιτροπή άρχισε να υλοποιεί τις συστάσεις της αξιολόγησης αναφορικά με τη συνέχιση της υλοποίησης και την περαιτέρω κατάρτιση των σχετικών προγραμμάτων και πρωτοβουλιών.

[1] Υγειονομική περίθαλψη (HC), Τεχνολογία περιβάλλοντος (ET), Τεχνολογία των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ICT), Διαρρύθμιση εσωτερικού χώρου (INT), Δραστηριότητες υπαίθρου (OUT) , Κατασκευαστικά υλικά (CM), Τρόφιμα και ποτά (F&D) και Μόδα νέων δημιουργών 5YFD).