ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί της [των] τροπολογίας[ών] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

2000/0184 (COD)

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί της [των] τροπολογίας[ών] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

1. Εισαγωγή

Το άρθρο 251 παράγραφος 2 τρίτη υποπαράγραφος σημείο γ) της Συνθήκης ΕΚ, προβλέπει ότι η Επιτροπή γνωμοδοτεί επί των τροπολογιών που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση. Η Επιτροπή παραθέτει κατωτέρω τη γνώμη της επί των 23 τροπολογιών που προτάθηκαν από το Κοινοβούλιο.

2. Ιστορικό

Ανταποκρινόμενη στα συμπεράσματα του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας, της 23ης-24ης Μαρτίου 2000, και βασιζόμενη στην ανακοίνωση για τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με την ανασκόπηση των επικοινωνιών για το 1999 και τις κατευθύνσεις για το νέο πλαίσιο κανονιστικών ρυθμίσεων (COM(2000)239), η Επιτροπή πρότεινε την εν λόγω οδηγία σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών ως κεντρικό μέτρο μιας δέσμης πέντε οδηγιών που θα συναποτελέσουν το νέο κανονιστικό πλαίσιο. Το νέο κανονιστικό πλαίσιο επιδιώκει να ανταποκριθεί στη σύγκλιση μεταξύ των τομέων των τηλεπικοινωνιών, των ρ/τ εκπομπών και των τεχνολογιών των πληροφοριών. Στοχεύει στην ενίσχυση του ανταγωνισμού σε όλα τα τμήματα της αγοράς, διασφαλίζοντας παράλληλα την συνέχιση της προστασίας των βασικών δικαιωμάτων των καταναλωτών. Το πλαίσιο αυτό προορίζεται να ανταποκριθεί σε νέες, δυναμικές και σε μεγάλο βαθμό απρόβλεπτες, ως προς την εξέλιξή τους, αγορές, όπου θα δρουν πολύ περισσότεροι συντελεστές από ό,τι σήμερα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάνθηκε σε πρώτη ανάγνωση την 1η Μαρτίου 2001, βάσει της οποίας η Επιτροπή ενέκρινε την τροποποιημένη πρότασή της, στις 4 Ιουλίου 2001. Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή του θέση στις 17 Σεπτεμβρίου 2001. Η Επιτροπή θεώρησε ότι η κοινή θέση εξασθενεί σημαντικά το περιεχόμενο της πρότασής της και ότι θα απομάκρυνε τις πιθανότητες επίτευξης συνεκτικής ρύθμισης σε κλίμακα ΕΕ. Για τους λόγους αυτούς η Επιτροπή δεν υποστήριξε την κοινή θέση.

Οι τροπολογίες που ψηφίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτελούν μέρος συμβιβαστικής δέσμης τροπολογιών σε τέσσερις οδηγίες, συμπεριλαμβανομένης της παρούσας, καθώς και σε πρόταση σχετικά με το ραδιοφάσμα, τα οποία η Προεδρία του Συμβουλίου παρουσίασε ως ενιαίο σύνολο στο ΕΚ. Η δέσμη έγινε αποδεκτή στο σύνολό της από την ολομέλεια του ΕΚ στις 12 Δεκεμβρίου. Καθώς οι τροπολογίες είναι αποδεκτές από το Συμβούλιο δεν πρόκειται να κινηθεί διαδικασία συνδιαλλαγής. Η τελική έγκριση από το Συμβούλιο προβλέπεται για τις αρχές του 2002, έπειτα από αναθεώρηση των κειμένων από την αρμόδια ομάδα της Νομικής Υπηρεσίας.

3. Στόχος της πρότασης

Η εν λόγω προτεινόμενη οδηγία στοχεύει στην καθιέρωση σε κοινοτική κλίμακα, εναρμονισμένου κανονιστικού πλαισίου για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Επιδιώκει να ανταποκριθεί στο φαινόμενο της σύγκλησης, καλύπτοντας στο πεδίο εφαρμογής της το σύνολο των δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Καθορίζεται σειρά αρχών και στόχων που πρέπει να τηρούν οι ρυθμιστικές αρχές, καθώς, επίσης και αριθμός καθηκόντων όσον αφορά τη διαχείριση σπάνιων πόρων, όπως το ραδιοφάσμα και η αριθμοδότηση. Περιλαμβάνει, τέλος, σειρά οριζόντιων διατάξεων που είναι κοινές για περισσότερα του ενός μέτρα στη δέσμη.

4. Γνώμη της Επιτροπής επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε 23 τροπολογίες στην οδηγία πλαίσιο, στις 12 Δεκεμβρίου 2001. Η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί πλήρως το σύνολο των εν λόγω τροπολογιών.

4.1 Εναρμόνιση (τροπολογίες 23, 39, 40, 41, 42, 43 και 49)

Το κύριο θέμα διαφωνίας μεταξύ Συμβουλίου και Κοινοβουλίου κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων ήταν ο λεγόμενος 'μηχανισμός διαφάνειας' του άρθρου 6. Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, θα πρέπει η Επιτροπή να διαθέτει εξουσίες ώστε να απαιτεί από εθνική ρυθμιστική αρχή να αποσύρει τα σχεδιαζόμενα μέτρα σε ορισμένα πεδία, όπου αυτά αντίκεινται στην κοινοτική νομοθεσία και στους στόχους που περιλαμβάνονται στο άρθρο 7. Κατά την πρώτη ανάγνωση, το Κοινοβούλιο εξέφρασε ισχυρή υποστήριξη υπέρ της πρότασης της Επιτροπής, συμμεριζόμενο την ανάλυσή της ότι απαιτείται μια εξισορροπιστική εξουσία εναρμόνισης, δεδομένης της αυξημένης ευχέρειας που παρέχεται στις εθνικές αρχές με το νέο πλαίσιο. Στην κοινή του θέση, το Συμβούλιο απέρριψε τη δεσμευτική αυτή παρεμβατική εξουσία.

Η συμβιβαστική λύση, όπως παρουσιάζεται στις τροπολογίες 39-43 και 49, ισορροπεί ικανοποιητικά μεταξύ των δύο αυτών θέσέων, συγκεντρώνοντας την παρεμβατική εξουσία της Επιτροπής στα δύο κεντρικής σημασίας θέματα για την διατήρηση της συνοχής της ρυθμιστικής δράσης. Στη λύση περιλαμβάνονται αποφάσεις για την ανάλυση αγορών που δεν απαριθμούνται στη σύσταση της Επιτροπής βάσει του άρθρου 14, καθώς και ο καθορισμός επιχειρήσεων που διαθέτουν σημαντική ισχύ στην αγορά.

Με την τροπολογία 23 θα ενισχυθεί η συνεκτικότητα στη λήψη αποφάσεων ρυθμιστικού χαρακτήρα.

4.2 Διαλειτουργικότητα (τροπολογίες 46, 47, 48 και 53)

Το Κοινοβούλιο, τόσο σε πρώτη ανάγνωση όσο και σε διαδικασία επιτροπής, ενέκρινε διάφορες τροπολογίες για την ενίσχυση διατάξεων που αφορούν τη διαλειτουργικότητα, ιδίως τροπολογίας με την οποία επιβάλλεται η εφαρμογή του αποκαλούμενου προτύπου της οικιακής πολυμεσικής πλατφόρμας (ΜΗΡ) για διαλογικές υπηρεσίες ψηφιακής τηλεόρασης, σε όλους τους νέους συντελεστές της αγοράς (αντικαθιστώντας το σύνολό του το υφιστάμενο άρθρο 16 περί τυποποίησης).

Το Συμβούλιο υποστήριξε ότι η επιβολή του προτύπου ΜΗΡ αντίκειται στη νέα προσέγγιση στην τυποποίηση και στο άρθρο 16 της οδηγίας, βάσει του οποίου η τυποποίηση θα πρέπει να κατευθύνεται από τη βιομηχανία και να έχει εθελοντικό χαρακτήρα, καθώς και ότι δεν είναι ενδεδειγμένο να απαιτείται από τις ΕΡΑ να έχουν στόχους που αναφέρονται σε περιεχόμενο. Με τον συμβιβασμό (στις τροπολογίες 46-48) επέτυχαν ικανοποιητική ισορροπία μεταξύ των δύο θέσεων. Απαιτείται από τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν τους φορείς εκμετάλλευσης ψηφιακής τηλεοπτικής πλατφόρμας να χρησιμοποιούν ανοικτές διεπαφές προγράμματος εφαρμογής (ΑΡΙ), ενώ από την Επιτροπή απαιτείται να προβαίνει σε αναθεώρηση της εφαρμογής της διάταξης ένα έτος έπειτα από τη μεταφορά της δέσμης στην εθνική νομοθεσία, αποσκοπώντας στη διοργάνωση δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με το κατά πόσον είναι επιθυμητή η θέσπιση υποχρεωτικού προτύπου.

Η τροπολογία 53 συνιστά χρήσιμη ενίσχυση του ρυθμιστικού στόχου όσον αφορά τη διαλειτουργικότητα.

4.3 Δικαίωμα προσφυγής (τροπολογίες 25, 44 και 45)

Με το άρθρο 4 εξασφαλίζεται ότι κάθε χρήστης ή επιχείρηση που παρέχει δίκτυα ή/και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών και που επηρεάζεται από απόφαση εθνικής ρυθμιστικής αρχής, έχει δικαίωμα προσφυγής κατά της εν λόγω απόφασης. Με την τροπολογία 44 (και την τροπολογία 45 στη σχετική αιτιολογική σκέψη) αποσαφηνίζεται ότι το όργανο προσφυγής δύναται να είναι δικαστήριο, ενώ απαιτείται από τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν ότι θα λαμβάνεται δεόντως υπόψη η ουσία της υπόθεσης. Τούτο συμβαδίζει με την αρχική πρόταση της Επιτροπής, επομένως η Επιτροπή μπορεί να το υποστηρίζει.

Με την τροπολογία 25 (και την τροπολογία 45 στη σχετική αιτιολογική σκέψη) εισάγεται νέα απαίτηση προσφυγής έναντι αποφάσεων που αφορούν δικαιώματα διέλευσης. Πρόκειται για χρήσιμη ενίσχυση της δέσμης που αφορά τα δικαιώματα διέλευσης, την οποία υποστηρίζει πλήρως η Επιτροπή.

4.4 Περιαγωγή (τροπολογία 37)

Με την εν λόγω τροπολογία προστίθεται η εθνική αγορά διεθνούς περιαγωγής στον κατάλογο αγορών που πρέπει η Επιτροπή να συμπεριλάβει στην πρώτη της σύσταση για τις συναφείς αγορές, εξασφαλίζοντας έτσι ότι η εν λόγω αγορά θα αποτελέσει αντικείμενο ανάλυσης εκ μέρους των εθνικών ρυθμιστικών αρχών. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι υφίστανται θεμιτές ανησυχίες ως προς την πραγματική έκταση του ανταγωνισμού στη διεθνή περιαγωγή και θεωρεί επομένως ότι η εν λόγω τροπολογία αποτελεί χρήσιμη ενδυνάμωση του κειμένου στο σημείο αυτό.

4.5 Λοιπές τροπολογίες αποσαφήνισης και ενδυνάμωσης του κειμένου (τροπολογίες 2, 6, 26, 27, 29, 50, 51 και 52)

Με την τροπολογία 2 αποσαφηνίζεται ότι αγορά που είναι αποτελεσματικά ανταγωνιστική κατά την έννοια του άρθρου 15 είναι αγορά όπου δεν υφίσταται επιχείρηση με δεσπόζουσα θέση.

Με την τροπολογία 6 αποσαφηνίζεται ότι συστήματα που χρησιμοποιούν καλώδια ηλεκτρικής ενέργειας για τη μετάδοση σημάτων ('powerline' systems) αποτελούν ένα περαιτέρω παράδειγμα δικτύου ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Με την τροπολογία 52 προστίθεται ο ορισμός της 'διακρατικής αγοράς', κατάλογο των οποίων πρέπει να προσδιορίσει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 14, ενώ με τις τροπολογίες 27 και 29 τροποποιούνται ανάλογα παραπομπές.

Με τις τροπολογίες 50 και 51 αποσαφηνίζεται ότι οι ΕΡΑ και οι αρμόδιες για τον ανταγωνισμό αρχές έχουν υποχρέωση να αλληλοενημερώνονται με τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για την διεξαγωγή των καθηκόντων τους βάσει της παρούσας οδηγίας, αλλά ότι θα πρέπει να εξασφαλίζεται η τήρηση του απορρήτου σχετικά με τις πληροφορίες αυτές.

Με την τροπολογία 26 προστίθεται υποχρέωση για την Επιτροπή, πριν από την έγκριση της σύστασής της σχετικά με συναφείς αγορές, να προβαίνει σε σχετική δημόσια διαβούλευση.

Το σύνολο των εν λόγω τροπολογιών αποσαφηνίζουν ή ενισχύουν το κείμενο και η Επιτροπή της υποστηρίζει πλήρως.

5. Συμπέρασμα

Η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της, σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ, ως ανωτέρω.