Α4-0160/96

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τις προοπτικές διεθνούς συνεργασίας στην έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη (COM(95)0489 - C4-0502/95)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις προοπτικές διεθνούς συνεργασίας στην έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη (COM(95)0489 - C4-0502/95),

- έχοντας υπόψη την πράσινη βίβλο για την καινοτομία (CΟΜ(95)0688 - C4- 0609/95),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Ενέργειας και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Αμυντικής Πολιτικής, της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων καθώς και της Επιτροπής Ανάπτυξης και Συνεργασίας (Α4-0160/96),

Α. θεωρώντας ότι στην ΕΕ εναπόκειται να δημιουργήσει ένα σταθερό περιβάλλον σε μια διευρυμένη Ευρώπη, ιδίως μέσω μιας πολιτικής για την έρευνα που θα ακολουθείται σε συνεργασία με τις τρίτες χώρες και να συμβάλει στην βιώσιμη οικονομική αύξηση των αναπτυσσομένων χωρών,

Β. θεωρώντας ότι όσον αφορά τη συνεργασία της ΕΕ με τις τρίτες χώρες, έχει σημασία να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στην επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία αφενός και στην τεχνολογική ανάπτυξη αφετέρου,

Γ. θεωρώντας ότι η ανταλλαγή γνώσεων και η συνεργασία για την τεχνολογική ανάπτυξη προϋποθέτουν ισχυρές συμφωνίες στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας σε πλαίσιο σεβασμού των αμοιβαίων συμφερόντων,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να εξασφαλισθεί μια καλή επικοινωνία μεταξύ των επιστημόνων με στόχο την ανταλλαγή των γνώσεων, συμβάλλοντας ειδικότερα στη δημιουργία μιας μεγαεπιστήμης στον τομέα π.χ. της έρευνας για τα γενώματα, της ατομικής φυσικής ή της παρατήρησης του σύμπαντος,

Ε. θεωρώντας ότι ο τελικός στόχος στον τομέα αυτό είναι να εντοπισθούν, να αναγνωρισθούν και να διατηρηθούν, μέσω του Προγράμματος-Πλαισίου για την Έρευνα και την Ανάπτυξη, οι κατ' εξοχήν τομείς της ΕΕ όσον αφορά τη βασική έρευνα και την ανταλλαγή τεχνολογιών ευρείας διάδοσης[semigr ] εκτιμώντας εξάλλου ότι μία συνεργασία του είδους αυτού θα επιτρέψει επίσης στην ΕΕ να λάβει νέα μερίδια αγοράς χάρη στην εφαρμογή μιας εύστοχης πολιτικής Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης που θα στηρίζεται σε ισόρροπες εταιρικές σχέσεις δεδομένου ότι με τον τρόπο αυτό θα δημιουργηθούν βιώσιμες σχέσεις με τις τρίτες χώρες οι οποίες θα βασίζονται στην αμοιβαιότητα και στον σεβασμό των αμοιβαίων συμφερόντων[semigr ]

1. ζητεί από την Επιτροπή να λάβει υπόψη τη διάκριση ανάμεσα στη διεθνή επιστημονική και τεχνική συνεργασία και στην τεχνολογική ανάπτυξη με στόχο τη βιομηχανία και το εμπόριο, έχοντας κατά νου την αναγκαία αλληλεπίδραση ανάμεσα στους δύο τύπους δραστηριοτήτων[semigr ]

2. ζητεί να γίνει διάκριση ανάμεσα στους στόχους που αποσκοπούν:

α) στη διάδοση των γνώσεων[semigr ]

β) στην προετοιμασία καινοτόμων τεχνολογιών και τεχνολογιών ευρείας διάδοσης[semigr ]

3. ζητεί να αποσκοπεί η διεθνής επιστημονική συνεργασία στην εμβάθυνση όλων των τομέων της γνώσεως, προωθώντας το ενδιαφέρον για την ανακάλυψη[semigr ]

4. ζητεί η επιστημονική αυτή συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών ερευνητών ή ερευνητών που ανήκουν στα εθνικά ιδρύματα ερευνών να αφορά τους τομείς στους οποίους η ΕΕ ασκεί ιδιαίτερη έλξη, και για παράδειγμα: τα μαθηματικά, την ατομική φυσική, την ηλεκτρονική διόπτευση, τις νανοτεχνολογίες, τη μοριακή βιολογία και τα οικοσυστήματα[semigr ]

5. ζητεί από την Επιτροπή να αναπτύξει ενεργό πολιτική όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας με διεθνείς συμφωνίες ανάμεσα στην ΕΕ και κάθε τρίτη χώρα, που θα βασίζονται σε ισόρροπες εταιρικές σχέσεις με σεβασμό των αμοιβαίων συμφερόντων[semigr ]

6. ζητεί η αρχή της αμοιβαιότητας να εφαρμοσθεί με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια επιτρέποντας ιδίως στις επιχειρήσεις της ΕΕ να ωφεληθούν από τα κυβερνητικά προγράμματα Ε& ΤΑ των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ιαπωνίας καθώς και των χωρών που αναδύονται από την Νοτιοανατολική Ασία και, ταυτόχρονα, την ανάπτυξη στην Κεντρική Ευρώπη, τα Βαλτικά Κράτη και τα ΝΑΚ[semigr ]

7. ζητεί να προωθηθεί η ελεύθερη κυκλοφορία, η ανταλλαγή ή το εμπόριο καινοτόμων τεχνολογιών και τεχνολογιών ευρείας διάδοσης, καθώς και η τεχνολογική συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των ΜΜΕ, στο πλαίσιο ισόρροπων εταιρικών σχέσεων[semigr ]

8. ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει λεπτομερέστερα τα προβλήματα συνάφειας και συμπληρωματικότητας της πολιτικής της Ε& ΤΑ με τις λοιπές πολιτικές της Ένωσης, ιδιαίτερα δε με την πολιτική για τον ανταγωνισμό, κυρίως με γνώμονα τους κανόνες της ΔΟΕ και ενόψει των επικειμένων διεθνών διαπραγματεύσεων για τον ανταγωνισμό[semigr ]

9. ζητεί από την Επιτροπή να μεριμνήσει ώστε το πρόγραμμα έρευνας για τα έξυπνα συστήματα κατασκευών (ΙΜS) να μην επικαλύπτεται με τα προγράμματα συνεργασίας για την τεχνολογική ανάπτυξη[semigr ]

10. ζητεί να εντοπισθούν εγκάρσια προγράμματα μεγάλης κλίμακας και προγράμματα εξειδικευμένου στόχου μεγάλης κλίμακας που θα αποσκοπούν στο να βελτιώσουν τη γενική κατάσταση της ΕΕ και των εταίρων τρίτων χωρών προσέχοντας ιδιαίτερα την παραγωγή ενέργειας (κυρίως δε τις ανανεώσιμες πηγές ενεργείας), την ενεργειακή απόδοση, τις μεταφορές, τις νέες τεχνολογίες ενημέρωσης και επικοινωνίας, την προστασία του περιβάλλοντος, την κλιματολογία[semigr ]

11. ζητεί να προσδιορισθούν οι επί μέρους λεπτομέρειες για τη συνεργασία στον τομέα της υλοποίησης και χρησιμοποίησης εξοπλισμών πολύ μεγάλης κλίμακας: LHC (Large Hadron Collider), VLT (Very Large Telescope)[semigr ]

12. ζητεί να καθιερωθούν, ακολουθώντας το παράδειγμα της Σύμβασης ΕΕ-CΕRΝ, (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Πυρηνική Ενέργεια), συντονισμένες διασυνδέσεις με τους άλλους ευρωπαϊκούς οργανισμούς[semigr ]

13. ζητεί να προταθούν μεγάλα στοχοθετημένα σχέδια: για την παρατήρηση π.χ. του διαστήματος από τη γη, για τις τηλεπικοινωνίες και τα πολυμέσα, για τις ανανεώσιμες ενέργειες και για τη βιολογία (ιδιαίτερα για την έρευνα όσον αφορά τα γενώματα καθώς και στον αγροδιατροφικό τομέα)[semigr ]

14. ζητεί να διερευνηθούν οι δυνατότητες συνεργασίας στην Ε& ΤΑ με σκοπό την υλοποίηση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας με ευρεία εμπορική κυκλοφορία και καινοτόμων προϊόντων με συμπληρωματική προστιθέμενη αξία[semigr ]

15. ζητεί με την ευκαιρία της σύναψης συμφωνιών επιστημονικής συνεργασίας με τις τρίτες χώρες να προβλεφθούν ανταλλαγές όσον αφορά την επιστημονική και τεχνολογική εποπτεία, ιδίως μέσω των ηλεκτρονικών δικτύων, στα πλαίσια του σεβασμού των κανόνων περί πνευματικής ιδιοκτησίας, ιδίως στην περίπτωση κατά την οποία οι συμφωνίες έχουν ήδη παγιωθεί[semigr ]

16. ζητεί, για κάθε μεγάλο τομέα συνεργασίας και οποιοδήποτε κι αν είναι το πλαίσιο της συνεργασίας αυτής, να συσταθεί με πρωτοβουλία της Επιτροπής, τεχνική επιτροπή καθοδήγησης, με περιορισμένη σύνθεση και λειτουργικό ρόλο, από εμπειρογνώμονες που θα εκπροσωπούν τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη της ΕΕ και από εταίρους των τρίτων χωρών. Εάν η Επιτροπή κατορθώσει να μην καταστήσει δυσκαμπτότερο το σύστημα αυτό, θα συμβάλει στην καλύτερη αμοιβαία κατανόηση των στόχων και των λεπτομερειών υλοποίησης της επιστημονικής και τεχνικής συνεργασίας. Θα προασπίσει επίσης με τον τρόπο αυτό το αμοιβαίο συμφέρον των αναληφθεισών συνεργασιών[semigr ]

17. ζητεί να θεσπισθούν διατάξεις με σκοπό να προωθηθούν νέα μέτρα οργάνωσης χρηματοδοτήσεων όσον αφορά το επιχειρηματικό κεφάλαιο και το κεφάλαιο ανάπτυξης, ειδικότερα για τις δράσεις επιστημονικής και τεχνικής συνεργασίας που οδηγούν στην δημιουργία προϊόντων ή στην εξεύρεση μεθόδων παρασκευής που ενδέχεται να έχουν βιομηχανική ή εμπορική εφαρμογή. Πρέπει να εξετασθεί το μοντέλο ενός ευρωπαϊκού NASDAQ (National Association of Securities Dealers Automated Quotations)[semigr ]

18. ζητεί η πολιτική για επιστημονική και τεχνική συνεργασία και τεχνολογική ανάπτυξη της ΕΕ να αποτελέσει αντικείμενο, μέσω των συστάσεων της CREST (Eπιτροπή Επιστημονικής και Τεχνικής Έρευνας), μελλοντικής αποτίμησης με την μεσολάβηση του IPTS (Ινστιτούτο Επιστημονικών και Τεχνολογικών Προβλέψεων στη Σεβίλλη), σε συνδυασμό με την AEST (European Science and Technology Assembly) και με το δίκτυο ETAN (European Technology Assessment Network)[semigr ] θα καθιερωθούν καλύτερα διαρθρωμένοι δεσμοί ανάμεσα στους διάφορους αυτούς φορείς και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ιδίως με το πρόγραμμα STOA: Scientific and Technological Options Assessmants)[semigr ]

19. ζητεί από την Επιτροπή να προσδιορίσει τις λεπτομέρειες της επιστημονικής και τεχνικής συνεργασίας κάνοντας διάκριση ανάμεσα σε σύνδεση, συνεργασία, και βοήθεια, καθώς και ανάμεσα σε:

α) υποψήφιες για προσχώρηση στην ΕΕ χώρες, βάσει συμφωνιών σύνδεσης[semigr ]

β) βιομηχανικές χώρες, βάσει συμφωνιών συνεργασίας[semigr ]

γ) αναπτυσσόμενες χώρες, διακρίνοντας τις χώρες με αναδυόμενη οικονομία από τις χώρες που αντιμετωπίζουν ακόμη σήμερα σοβαρές δυσκολίες και χρειάζονται βοήθεια[semigr ]

20. ζητεί ως εκ τούτου από την Επιτροπή να λάβει μέτρα για την συστηματική εισαγωγή ειδικών διατάξεων για την Ε& ΤΑ στις διμερείς συμφωνίες συνεργασίας καθώς και για την σύναψη ειδικών συμφωνιών συνεργασίας στον τομέα της Ε& ΤΑ[semigr ]

21. ζητεί επίσης από την Επιτροπή να αναπτύξει μια συνεπή πολιτική για την επιλογή σχεδίων που προωθούν τη συνεργασία με εταίρους τρίτων χωρών[semigr ]

22. ζητεί από την Επιτροπή να μεριμνήσει, όσον αφορά τα σχέδια εξειδικευμένου στόχου με την καλύτερη διάρθρωση, για την χαρτογράφηση της «Ευρώπης των ειδικοτήτων» προσδιορίζοντας, ξεχωριστά για τα κράτη μέλη της ΕΕ και ξεχωριστά για τις τρίτες χώρες, τις επιστημονικές και τεχνικές ικανότητες με σκοπό να εντοπισθούν οι δυνατές συμπληρωματικότητες και οι πλέον ελπιδοφόρες[semigr ]

23. κρίνει ότι η εδραίωση της σταθερότητας και ασφάλειας στην Ευρώπη απαιτεί από την ΕΕ να ενισχύσει την επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία με τις γειτονικές της χώρες. Η συνεργασία αυτή πρέπει να εστιάζεται στις ειδικές ανάγκες της κάθε χώρας και να συμβάλλει στην ειρήνη και την σταθερότητα της ευρωπαϊκής ηπείρου[semigr ]

24. θεωρεί ότι η συνεργασία με τις συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής πρέπει να αποσκοπεί στη στήριξη της προενταξιακής τους φάσης και στην υποβοήθηση της προσέγγισής τους στην Ένωση μέσω της σταδιακής οικονομικής ολοκλήρωσης. Τα μεγάλα προβλήματα της πυρηνικής ασφάλειας και της περιβαλλοντικής ρύπανσης απαιτούν επίσης αύξηση της επιστημονικής συνεργασίας στους τομείς αυτούς[semigr ]

25. πιστεύει ότι για να προαχθεί η ειρήνη και η σταθερότητα στην περιοχή της Μεσογείου θα πρέπει η επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία να εστιάζονται κατά κύριο λόγο στους τομείς που θα συμβάλουν στην βελτίωση του επιπέδου ζωής και στην τήρηση της αρχής της βιώσιμης ανάπτυξης. Ο διάλογος μεταξύ ΕΕ, κρατών μελών της και Μεσογειακών χωρών-εταίρων πρέπει να ενισχυθεί με σκοπό τον καθορισμό κοινών στόχων έρευνας με βάση τα επίκοινα προβλήματα της περιοχής. Επίσης, πρέπει να στηριχθεί η συνεργασία νότου-νότου ώστε να ενισχυθούν οι περιφερειακές δυνατότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης.

26. φρονεί ότι για να ενισχυθεί η ανάπτυξη σε περιφερειακό πλαίσιο είναι απαραίτητος ο διάλογος με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και με τα θεσμικά όργανα της MERCOSUR. Αναγκαία είναι επίσης η ενίσχυση της επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας για την ανάπτυξη στους κόλπους των Ηνωμένων Εθνών και ιδίως μέσω της συμφωνίας που υπεγράφη με την UNESCO[semigr ]

27. είναι της γνώμης ότι η διεθνής επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία πρέπει να είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης και για τούτο καθίσταται αναγκαία η βελτίωση του συντονισμού μεταξύ της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ και των μέσων της πολιτικής στον τομέα της έρευνας[semigr ]

28. θεωρεί ότι λόγω της σημασίας της για την οικονομική ανάπτυξη, η συνεργασία στους τομείς της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης πρέπει να προσφέρεται σε κάθε ενδεδειγμένη περίπτωση στο πλαίσιο των συμφωνιών οικονομικής και τεχνικής συνεργασίας με ΑΧ. Φυσικά, η αρχή της αμοιβαιότητας δεν είναι δυνατόν να εφαρμόζεται πλήρως σε συμφωνίες με ΑΧ[semigr ]

29. πιστεύει ότι στο πλαίσιο αυτό πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι τομείς που έχουν προτεραιότητα για τις ΑΧ, όπως ο επισιτισμός, η υγεία, η εκπαίδευση και η κατάρτιση, η προστασία του περιβάλλοντος και η ενέργεια, και να διασφαλίζεται η επωφελής εφαρμογή των αποτελεσμάτων της έρευνας στις ενδιαφερόμενες χώρες ή περιφέρειες[semigr ] κατά την εφαρμογή των προγραμμάτων στις ΑΧ δεν πρέπει να ισχύουν προδιαγραφές χαμηλότερες από αυτές ισχύουν στην ΕΕ όσον αφορά την περιβαλλοντική συμβατότητα και την προστασία της ζωής και της υγείας[semigr ]

30. θεωρεί ότι ανάλογα με την έκταση και το μέγεθος των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων, πρέπει να επιδιώκεται η συμμετοχή των (εκπροσώπων των) ενδιαφερομένων κύκλων στο στάδιο του προγραμματισμού[semigr ]

31. εκφράζει την άποψη ότι, προς το σκοπό της αποδοτικής χρησιμοποίησης του προσωπικού, των μέσων και των εγκαταστάσεων, η συνεργασία πρέπει να έχει κατά το δυνατόν περιφερειακό προσανατολισμό, ιδιαίτερα σε κοινά προβλήματα των ενδιαφερομένων χωρών[semigr ]

32. κρίνει ότι πρέπει, με την έγκαιρη εμπλοκή και συμμετοχή των εντόπιων επιστημόνων στην ερευνητική δραστηριότητα και την ανάπτυξη τεχνολογιών, να διασφαλίζεται η επιλογή λύσεων και διαδικασιών κατάλληλων για τις ανάγκες των ΑΧ[semigr ]

33. πιστεύει ότι, δεδομένου του μικρού ύψους των διατιθέμενων πιστώσεων, απαιτείται ο συντονισμός των δραστηριοτήτων της ΕΚ και των κρατών μελών[semigr ]

34. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή και το Συμβούλιο.