ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 96/48/ΕΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 2001/16/ΕΚ σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος

2002/0023 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 96/48/ΕΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 2001/16/ΕΚ σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος

1- ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και το Συμβούλιο: (έγγραφα COM(2002) 21 τελικό - 2002/0022 (COD) COM(2002) 22 τελικό - 2002/0023 (COD) COM(2002) 23 τελικό - 2002/0024 (COD) COM(2002) 25 τελικό - 2002/0025 (COD)) : // 25.1.2002

Ημερομηνία της γνώμης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: // 19.9.2002

Ημερομηνία της γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά την πρώτη ανάγνωση: // 14.1.2003

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: // Ουδέν

Ημερομηνία έγκρισης της κοινής θέσης: // 25.6.2003

2- ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Πρόκειται για τέσσερις συνδεδεμένες νομοθετικές προτάσεις:

- Πρόταση τροποποίησης της οδηγίας 91/440 με στόχο να διευρυνθούν τα δικαιώματα πρόσβασης στις υποδομές ώστε να καλύπτονται και οι υπηρεσίες σιδηροδρομικών μεταφορών εμπορευμάτων εντός των κατών μελών και να επιταχυνθεί το άνοιγμα της αγοράς.

- Πρόταση οδηγίας για τη σιδηροδρομική ασφάλεια για τον ορισμό των καθοριστικής σημασίας στοιχείων των συστημάτων ασφαλείας του φορέα διαχείρισης των υποδομών και των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων. Πρόκειται για την ανάπτυξη κοινής μεθόδου σχετικά με την ασφάλεια και τη συγκρότηση κοινού συστήματος σχετικά με την έκδοση, το περιεχόμενο και την ισχύ των πιστοποιητικών ασφαλείας. Τέλος, αφορά την καθιέρωση, όπως και σε άλλους τομείς, της αρχής της ανεξαρτησίας των τεχνικών ερευνών σε περίπτωση ατυχημάτων.

- Πρόταση κανονισμού για την ίδρυση ευρωπαϊκού οργανισμού σιδηροδρόμων ο οποίος να παρέχει τεχνική υποστήριξη στις εργασίες σχετικά με τη διαλειτουργικότητα και την ασφάλεια. Τα πεδία δραστηριοτήτων του προβλέπεται να είναι αφενός η ανάπτυξη κοινών προτύπων ασφάλειας και η ανάπτυξη και η διαχείριση ενός συστήματος ελέγχου των επιδόσεων στον τομέα της ασφάλειας και αφετέρου, η διαχείριση μακροπρόθεσμα του συστήματος εκπόνησης, καταχώρισης και ελέγχου των τεχνικών προδιαγραφών διαλειτουργικότητας.

- Τροποποίηση των οδηγιών για τη διαλειτουργικότητα 96/48/ΕΚ και 2001/16/ΕΚ. Εν προκειμένω, πέραν των απαιτούμενων προσαρμογών λόγω των αναφερόμενων προτάσεων για τις οδηγίες διαλειτουργικότητας, πρωτίστως επιδιώκεται η συνέπεια μεταξύ των πεδίων εφαρμογής του δικτύου στο οποίο θα εξασφαλιστεί ανοικτή πρόσβαση και του δικτύου για το οποίο θα ισχύσουν οι κανόνες διαλειτουργικότητας.

3- ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

3.2 Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ασφάλεια των κοινοτικών σιδηροδρόμων, η οποία τροποποιεί την οδηγία 95/18/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις άδειες σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και την οδηγία 2001/14/ΕΚ σχετικά με την κατανομή του δυναμικού των σιδηροδρομικών υποδομών και τις χρεώσεις για τη χρήση σιδηροδρομικής υποδομής καθώς και με την πιστοποίηση ασφάλειας

Εξέταση της γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Πολλές από τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου για τις οποίες η Επιτροπή εξέφρασε θετική γνώμη επί της αρχής υιοθετήθηκαν από το Συμβούλιο, ενίοτε διατυπωμένες διαφορετικά. Αυτή είναι η περίπτωση για παράδειγμα της διάταξης που επιβάλλει πιστοποιητικό ασφάλειας για τους διαχειριστές των υποδομών (τροπολογία 37, άρθρο 10α), τη δυνατότητα ορισμού διεθνικών αρχών ασφαλείας (τροπολογίες 14, 50 και 85, άρθρο 3ζ) καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών που επιφορτίζονται με τις έρευνες σε περίπτωση ατυχήματος (τροπολογία 57, άρθρα 20 και 21) και του ορισμού της έννοιας του ατυχήματος (τροπολογία 16, άρθρο 3).

Άλλες τροπολογίες εγκρίθηκαν μόνο εν μέρει ή αναδιατυπωμένες κατά τρόπο που μολονότι δεν ισοδυναμούν πλήρως προς τις υποβληθείσες από το Κοινοβούλιο τουλάχιστον τις προσεγγίζουν. Πρόκειται πρωτίστως για το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας (τροπολογία 11, άρθρο 3), για τον ορισμό των κοινών στόχων ασφάλειας (τροπολογίες 12 και 23, άρθρο 3), για τη διαδικασία έκδοσης πιστοποιητικών ασφάλειας στις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις (τροπολογίες 33 και 79, άρθρο 10), για το θέμα των υπηρεσιών επιμόρφωσης (τροπολογίες 43 και 46, άρθρο 12) και τα κριτήρια ανεξαρτησίας του οργανισμού που επιφορτίζεται με τις έρευνες σε περιπτώσεις ατυχημάτων έναντι της αρχής ασφαλείας (τροπολογία 56, άρθρο 20). Η Επιτροπή υποστηρίζει επίσης τις ως άνω διατυπώσεις.

Σε ό,τι αφορά τους εθνικούς κανόνες ασφάλειας μετά από την έγκριση σε κοινοτικό επίπεδο των κοινών στόχων ασφαλείας, η προσέγγιση που υιοθετεί η κοινή θέση (άρθρο 8) διαφέρει ουσιαστικά από την αντίστοιχη του Κοινοβουλίου. Το Κοινοβούλιο υποστήριζε την αρχική πρόταση της Επιτροπής και ζητούσε την υιοθέτηση ακόμα πιο προωθημένων απόψεων καθιερώνοντας καθεστώς προέγκρισης των εθνικών κανόνων (τροπολογίες 29 έως 31). Η κοινή θέση, μολονότι διατηρεί την αρχή της εξέτασης των σχεδίων των εθνικών κανόνων και τη δυνατότητα, κατά περίπτωση της αμφισβήτησής τους, εφόσον δεν επιτρέπουν την επίτευξη των επιπέδων ασφαλείας που προβλέπουν οι αντίστοιχοι κοινοί στόχοι, σε περίπτωση που δεν συμβιβάζονται προς ένα STI, ή αποτελούν μέσο συγκαλυμμένης μεροληπτικής αντιμετώπισης, δεν ενέκρινε εντούτοις το καθεστώς των προεγκρίσεων. Η Επιτροπή ενέκρινε το κείμενο του Συμβουλίου δεδομένου ότι παρέχει όλες τις απαραίτητες εγγυήσεις για τη διαφανή εξέταση σε κοινοτικό επίπεδο των σχεδίων για τους εθνικούς κανόνες, καθώς και τη δυνατότητα για την Επιτροπή να αμφισβητεί τους εθνικούς κανόνες.

Νέες διατάξεις που θεσπίστηκαν από το Συμβούλιο

Το Συμβούλιο περιόρισε την εμβέλεια του άρθρου 12 σε ό,τι αφορά την αναγνώριση του προσωπικού, πράγμα που δεν επέτρεψε να συμπεριληφθούν οι τροπολογίες 41, 51 έως 54 και 97. Αυτό συνδέεται με την πρόθεση της Επιτροπής να επανέλθει λεπτομερέστερα στο εν λόγω θέμα μετά από ευρύτατη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, ιδίως μάλιστα τους κοινωνικούς εταίρους που ασχολούνται με το ζήτημα. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε (βλ. δήλωση στο σημείο 5), αφενός, ότι εκπονεί πρόταση για το δίπλωμα οδήγησης, και αφετέρου, ότι υποστηρίζει το έργο των κοινωνικών εταίρων για τους όρους απασχόλησης, ιδίως σε ό,τι αφορά τη διάρκεια του χρόνου οδήγησης και ανάπαυσης για τους οδηγούς και το επιβαίνον προσωπικό. Αυτή η νέα πρόταση της Επιτροπής κατά πάσα πιθανότητα θα ανταποκριθεί στους προβληματισμούς που εκφράστηκαν με τις τροπολογίες 5, 78, 47, 62 και 87.

4- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή υποστηρίζει τα κείμενα της κοινής θέσης.

Εντούτοις, σε ό,τι αφορά τον οργανισμό, η Επιτροπή επιθυμεί να επισύρει την προσοχή στην επικείμενη έγκριση πρότυπων διατάξεων για όλους τους οργανισμούς αφού τεθεί σε ισχύ ο νέος δημοσιονομικός κανονισμός.

5- ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Οι κάτωθι δηλώσεις καταχωρήθηκαν εκ μέρους της Επιτροπής στα πρακτικά του Συμβουλίου για τις μεταφορές της 28ης Μαρτίου 2003:

- «Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει έως τα τέλη του 2003 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρόταση σχετικά με την καθιέρωση ευρωπαϊκού διπλώματος οδήγησης για οδηγούς τραίνων. Επιπλέον, η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως και ενθαρρύνει τις εργασίες που εκτελούνται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου από τους κοινωνικούς εταίρους, σύμφωνα με το άρθρο 139 της συνθήκης, σε ό,τι αφορά την εναρμόνιση των χρόνων οδήγησης και ανάπαυσης για τους μηχανοδηγούς και το προσωπικό που συνοδεύει τα τραίνα.

- Η Επιτροπή δηλώνει ότι οι τελικές δημοσιονομικές ανάγκες για τον ευρωπαϊκό οργανισμό σιδηροδρόμων εξαρτάται από την επίτευξη σαφούς συμφωνίας μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε ό,τι αφορά τις αρμοδιότητες του εν λόγω οργανισμού. Οι ανάγκες αυτές, των οποίων επιχειρήθηκε ήδη η πρώτη αξιολόγηση στο δημοσιονομικό δελτίο που επισυνάφθηκε στη νομοθετική πρόταση, θα πρέπει να μεταφραστούν στις ετήσιες δημοσιονομικές απαιτήσεις που υποβάλλει η Επιτροπή στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο ως αρχή του προϋπολογισμού. Ακριβής εκτίμηση των ως άνω αναγκών για την περίοδο 2004-2006 μπορεί να επιχειρηθεί μόνον εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία συναπόφασης.

- Οι εκτιμήσεις που θεσπίζονται στις παραγράφους 4 και 5 του άρθρου 8 της οδηγίας για την ασφάλεια δεν αποτελούν σύστημα προέγκρισης.»