Πρόταση κανονισµού του Συµβουλίου για την εναρµόνιση του ακαθάριστου εθνικού εισοδήµατος σε
τιµές αγοράς ( «κανονισµ óςΑ Ε Ε »)
(2003/C 45E/06)
COM(2002) 558 τελικό — 2002/0245(CNS)
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 15 Οκτωβρίου 2002)
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ) και το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕγχΠ) διαδραµατίζουν σηµαντικό
ρόλο στο σύστηµα ιδίων πόρων και σε διάφορες κοινοτικές πολιτικές, ιδίως από τη θέσπιση του τέταρτουιδίου πόρου µε βάση το ΑΕΠ το 1988. Γι' αυτό είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η συγκρισιµότητα, η αξιοπιστίακαι η πληρότητα των δεδοµένων των κρατών µελών σχετικά µε το ΑΕΠ.
2.Μέχρι τώρα, οι υπολογισµοί του ΑΕΠ βασίζονταν στο παλαιό Ευρωπαϊκό Σύστηµα Ολοκληρωµένων Οικονο-
µικών Λογαριασµών, το λεγόµενο ΕΣΟΛ 79. Με βάση µια πρόταση της Επιτροπής, το Συµβούλιο εξέδωσε τηνοδηγία 89/130/ΕΟΚ, Ευρατόµ για το ΑΕΠ που θεσπίζει µια διαδικασία για την αξιολόγηση της συγκρισιµό-τητας, της αξιοπιστίας και της πληρότητας του ΑΕΠ. Η διαδικασία αυτή έχει ως κέντρο την επιτροπή ΑΕΠστην οποία τα κράτη µέλη και η Επιτροπή συνεργάζονται στενά για την περαιτέρω εναρµόνιση και βελτίωσητης ποιότητας του ΑΕΠ.
3.Από το δηµοσιονοµικό έτος 2002, θα χρησιµοποιείται το νέο Ευρωπαϊκό Σύστηµα Λογαριασµών (το ΕΣΛ 95)
για τον υπολογισµό του ΑΕΠ (που τώρα λέγεται ΑΕΕ ή Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδηµα), σύµφωνα µε την
απόφαση 2000/597/ΕΟΚ, Ευρατόµ για τους ίδιους πόρους. Είναι εποµένως απαραίτητο να επανακαθοριστεί
το νοµικό πλαίσιο για τις εργασίες εναρµόνισης και βελτίωσης του ΑΕΕ, λαµβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερό-τητες του ΕΣΛ 95.
4.Αυτό το σχέδιο πρότασης κανονισµού του Συµβουλίου για το ΑΕΕ αντιµετωπίζει αυτό το στόχο. Ακολου-
θώντας το παράδειγµα της τρέχουσας οδηγίας για το ΑΕΠ, το παρόν σχέδιο πρότασης:
—Ορίζει τις µεθόδους υπολογισµού του ΑΕΕ µε βάση το ΕΣΛ 95,
—Ορίζει τις υποχρεώσεις των κρατών µελών όσον αφορά τη διαβίβαση στοιχείων,
—Συνιστά την επιτροπή ΑΕΕ ως το νέο φόρουµ συνεργασίας µεταξύ των κρατών µελών και της Επιτροπής
όσον αφορά τις εργασίες επαλήθευσης και βελτίωσης για το ΑΕΕ.
5.Το παρόν σχέδιο πρότασης κανονισµού συζητήθηκε διεξοδικά µε τους εκπροσώπους των κρατών µελών στην
επιτροπή ΑΕΠ.
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατοµικής
Ενέργειας,
την απόφαση 2000/597/ΕΚ, Ευρατόµ του Συµβουλίου, της 29ης
Σεπτεµβρίου 2000, για το σύστηµα των ιδίων πόρων των Ευρω-παϊκών Κοινοτήτων (
1),και ιδίως το άρθρο 8, παράγραφος 2,την πρόταση της Επιτροπής,
τη γνώµη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Εκτιµώντας τα εξής:
(1)∆εδοµένης της αύξησης του ποσοστού των ιδίων πόρων της
Κοινότητας που βασίζονται στο ακαθάριστο εθνικό προϊόν σετιµές αγοράς (εφεξής ΑΕΠ τ.α.) των κρατών µελών, απαιτείταιη περαιτέρω ενίσχυση της συγκρισιµότητας, της αξιοπιστίαςκαθώς και της πληρότητας του ανωτέρω µακροοικονοµικούµεγέθους.EL 25.2.2003 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 45 E/61
(1)ΕΕL 253 της 7.10.2000, σ. 42 .
(2)Τα εν λόγω στοιχεία αποτελούν επίσης σηµαντικό αναλυτικό
µέσο για το συντονισµό των εθνικών οικονοµικών πολιτικώνκαθώς και για διάφορες κοινοτικές πολιτικές.
(3)Όσον αφορά τους ίδιους πόρους, στην απόφαση
2000/597/ΕΚ, Ευρατόµ του Συµβουλίου ορίζεται ότι τοΑΕΠ τ.α. είναι ταυτόσηµο µε το ακαθάριστο εθνικό εισόδηµασε τιµές αγοράς (εφεξής ΑΕΕ), όπως ορίζεται από την Επι-τροπή βάσει του ευρωπαϊκού συστήµατος εθνικών και περι-φερειακών λογαριασµών (εφεξής ΕΣΟΛ 95) σύµφωνα µε τον
κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2223/96 του Συµβουλίου (
1).
(4)Τα στοιχεία που αφορούν το ΑΕΕ πρέπει να είναι συγκρίσιµα.
Για να είναι, όµως, συγκρίσιµα πρέπει να ακολουθούνται οισυναφείς ορισµοί και λογιστικοί κανόνες του ΕΣΟΛ 95. Ωςεκ τούτου, οι διαδικασίες αξιολόγησης και τα βασικά στοιχείαπου χρησιµοποιούνται προς το παρόν, πρέπει να επιτρέπουντην ορθή εφαρµογή των ορισµών και των λογιστικών κανόνωντου ΕΣΟΛ 95.
(5)Οι πηγές καθώς και οι µέθοδοι κατάρτισης του ΑΕΕ πρέπει να
είναι αξιόπιστες. Συνεπώς, απαιτείται η κατά το δυνατόν ευρύ-τερη εφαρµογή ορθών τεχνικών σε ολοκληρωµένες και κατάλ-ληλες βασικές στατιστικές.
(6)Τα στοιχεία που αφορούν το ΑΕΕ πρέπει να είναι πλήρη.
Τούτο σηµαίνει ότι πρέπει να συνεκτιµούν, επίσης, τις δρα-στηριότητες που δεν δηλώνονται στις στατιστικές έρευνες ήστις φορολογικές αρχές, στις υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιαςή σε άλλες διοικητικές αρχές. Η βελτίωση της κάλυψης τουΑΕΕ προϋποθέτει τη δηµιουργία κατάλληλων στατιστικώνβάσεων και διαδικασιών αξιολόγησης, παράλληλα µε τις ανα-
γκαίες τροποποιήσεις.
(7)Η Επιτροπή, για την εκπλήρωση της αποστολής της στον
τοµέα της παροχής στοιχείων του ΑΕΕ όσον αφορά τουςίδιους πόρους, θα λάβει µέτρα για τη βελτίωση της συγκρι-σιµότητας, της αξιοπιστίας και της πληρότητας του ΑΕΕ τωνκρατών µελών.
(8)Με την οδηγία 89/130/ΕΟΚ, Ευρατόµ του Συµβουλίου της
13ης Φεβρουαρίου 1989 για την εναρµόνιση του καθορι-σµού του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος σε τιµές αγοράς (
2)
θεσπίσθηκε µια διαδικασία ελέγχου και αξιολόγησης της συγ-κρισιµότητας, αξιοπιστίας και πληρότητας του ΑΕΠ στα πλαί-σια της επιτροπής ΑΕΠ, στην οποία συνεργάζονται στενά τακράτη µέλη και η Επιτροπή. Η εν λόγω διαδικασία πρέπει νατροποποιηθεί ώστε να λαµβάνει υπόψη τη χρήση, όσον αφοράτους ίδιους πόρους, του ΑΕΕ στα πλαίσια του ΕΣΟΛ 95.(9)Σύµφωνα µε το άρθρο 2 της απόφασης 1999/468/ΕΚ του
Συµβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισµό τωνόρων άσκησης των εκτελεστικών αρµοδιοτήτων που ανατίθεν-ται στην Επιτροπή (
3),πρέπει να εγκριθούν µέτρα για την
εφαρµογή του παρόντος κανονισµού, µε βάση τη συµβουλευ-τική διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 3 της εν λόγωαπόφασης.
(10)Zητήθηκε η γνώµη της επιτροπής στατιστικού προγράµµατος
(ΕΣΠ) σύµφωνα µε το άρθρο 3 της απόφασης 89/382/ΕΟΚ,Ευρατόµ (
4),
ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
Ορισµός και υπολογισµός του ακαθάριστου εθνικού εισοδή-
µατος σε τιµές αγοράς
Άρθρο 1
1.Το ακαθάριστο εθνικό εισόδηµα σε τιµές αγοράς (ΑΕΕ) και το
ακαθάριστο εγχώριο προϊόν σε τιµές αγοράς (ΑΕγχΠ) ορίζονταισύµφωνα µε το ευρωπαϊκό σύστηµα εθνικών και περιφερειακώνλογαριασµών (ΕΣΟΛ 95).
2.Το ΑΕγχΠ είναι το τελικό αποτέλεσµα της παραγωγικής δρα-
στηριότητας των παραγωγικών µονάδων µονίµων κατοίκων. Μπορείνα προσδιορισθεί µε τρεις τρόπους:
α) το ΑΕγχΠ είναι το άθροισµα της ακαθάριστης προστιθέµενης
αξίας των διαφόρων θεσµικών τοµέων ή των διαφόρων βιοµη-χανικών κλάδων συν τους φόρους και µείον τις επιδοτήσειςπροϊόντων (που δεν κατανέµονται σε τοµείς και κλάδους).Είναι επίσης το εξισωτικό µέγεθος του λογαριασµού παραγωγήςτης συνολικής οικονοµίας,
β) το ΑΕγχΠ είναι το άθροισµα των τελικών χρήσεων αγαθών και
υπηρεσιών από θεσµικές µονάδες µονίµους κατοίκους (πραγµα-τική τελική κατανάλωση και ακαθάριστος σχηµατισµός κεφα-λαίου), συν εξαγωγές και µείον εισαγωγές αγαθών και υπηρε-σιών,
γ) το ΑΕγχΠ είναι το άθροισµα των χρήσεων στο λογαριασµό
δηµιουργίας εισοδήµατος του συνόλου της οικονοµίας (εισό-δηµα εξαρτηµένης εργασίας, φόροι επί της παραγωγής καιτων εισαγωγών µείον επιδοτήσεις, ακαθάριστο λειτουργικό πλε-όνασµα και µεικτό εισόδηµα του συνόλου της οικονοµίας).EL C 45 E/62 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 25.2.2003
(1)ΕΕL 310 της 30.11.1996, σ. 1 .
(2)ΕΕL4 9της 21.2.1989, σ. 26 .(3)ΕΕL 184 της 17.7.1999, σ. 23 .
(4)ΕΕL 181 της 28.6.1989, σ. 47 .
3.Το ΑΕΕ αντιπροσωπεύει το συνολικό εισπραττόµενο πρωτο-
γενές εισόδηµα των θεσµικών µονάδων µονίµων κατοίκων: εισόδηµαεξαρτηµένης εργασίας, φόροι επί της παραγωγής και των εισαγω-γών, µείον επιδοτήσεις, εισόδηµα περιουσίας (εισπρακτέο µείονπληρωτέο), ακαθάριστο λειτουργικό πλεόνασµα και ακαθάριστοµεικτό εισόδηµα. Το ΑΕΕ ισούται µε το ΑΕγχΠ µείον το πληρωτέοπρωτογενές εισόδηµα από µονάδες µονίµους κατοίκους σε µονάδεςµη µονίµους κατοίκους, συν το πρωτογενές εισόδηµα που εισπράτ-
τουν µονάδες µόνιµοι κάτοικοι από την αλλοδαπή.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
∆ιαβίβαση στοιχείων για το ΑΕΕ και πρόσθετες πληροφορίες
Άρθρο 2
1.Τα κράτη µέλη καταρτίζουν το ΑΕΕ σύµφωνα µε το άρθρο 1
στα πλαίσια των τακτικών εθνικών λογαριασµών.
2.Τα κράτη µέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή (Στατιστική Υπη-
ρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων), στα πλαίσια των διαδικασιώντων εθνικών τους λογαριασµών, πριν από τις 15 Σεπτεµβρίου εκά-
στου έτους, στοιχεία για το µακροοικονοµικό µέγεθος ΑΕΕ και τις
συνιστώσες του, σύµφωνα µε τους ορισµούς που περιλαµβάνονταιστο άρθρο 1. Τα συνολικά ποσά του ΑΕγχΠ και των συνιστωσώντου µπορούν να παρουσιάζονται σύµφωνα µε τις τρεις προσεγγίσειςπου µνηµονεύονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 1. Τα παρεχό-µενα αριθµητικά στοιχεία αφορούν το παρελθόν έτος και τις τυχόντροποποιήσεις των αριθµητικών στοιχείων προηγούµενων οικονοµι-κών ετών.
3.Κατά την κοινοποίηση των στοιχείων που προβλέπονται στην
παράγραφο 2, τα κράτη µέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή (Στατι-στική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων) έκθεση σχετικά µετην ποιότητα των στοιχείων που αφορούν το ΑΕΕ. Στην έκθεσηπαρέχονται πληροφορίες όσον αφορά την κατάρτιση του µακροοι-κονοµικού µεγέθους και περιγράφονται ιδίως τυχόν σηµαντικέςµεταβολές στις χρησιµοποιούµενες διαδικασίες και βασικές στατι-στικές ενώ επεξηγούνται οι αναθεωρήσεις προηγούµενων εκτιµή-σεων του ΑΕΕ. Το περιεχόµενο και η µορφή της εν λόγω έκθεσηςπρέπει να ακολουθούν τις κατευθυντήριες γραµµές που θεσπίζει ηΕπιτροπή σε συνεργασία µε την επιτροπή που µνηµονεύεται στοάρθρο 4.
Άρθρο 3
Τα κράτη µέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή (Στατιστική Υπηρεσία
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων), σύµφωνα µε τις κατευθυντήριεςγραµµές που θεσπίζει η τελευταία σε συνεργασία µε την επιτροπή
του άρθρου 4, κατάλογο των διαδικασιών και βασικών στατιστικών
που χρησιµοποιούνται για τον υπολογισµό του ΑΕΕ και των συνι-στωσών του σύµφωνα µε το ΕΣΟΛ 95. Τα κράτη µέλη βελτιώνουνκαι ενηµερώνουν τον οικείο κατάλογο σύµφωνα µε τις εν λόγωκατευθυντήριες γραµµές.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
∆ιαδικασίες και έλεγχοι του υπολογισµού του ΑΕΕ
Άρθρο 4
1.Η Επιτροπή επικουρείται από µία επιτροπή, αποκαλούµενη
επιτροπή ΑΕΕ, την οποία αποτελούν εκπρόσωποι των κρατώνµελών και της οποίας προεδρεύει ο εκπρόσωπος της Επιτροπής.2.Στις περιπτώσεις που γίνεται παραποµπή στην παρούσα παρά-
γραφο, εφαρµόζεται η συµβουλευτική διαδικασία που ορίζεται στοάρθρο 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουµένων των διατάξεωντων άρθρων 7 παράγραφος 3 της απόφασης.
3.Η επιτροπή εγκρίνει τον οικείο εσωτερικό κανονισµό.
Άρθρο 5
1.Η Επιτροπή προβαίνει στην εξακρίβωση των πηγών και µεθό-
δων που χρησιµοποιούν τα κράτη µέλη για τον υπολογισµό του
ΑΕΕ. Προβλέπεται η έγκριση µέτρων, µε βάση τη διαδικασία πουµνηµονεύεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2, για τη βελτίωση τηςσυγκρισιµότητας, αξιοπιστίας και πληρότητας των στοιχείων ΑΕΕ.
2.Η επιτροπή που µνηµονεύεται στο άρθρο 4 εξετάζει θέµατα
τα οποία θέτει ο πρόεδρός της είτε µε δική του πρωτοβουλία είτεµετά από σχετική αίτηση εκπροσώπου κράτους µέλους, και ταοποία αφορούν την εφαρµογή της παρούσας οδηγίας και ειδικό-τερα:
α) τη συµµόρφωση, κάθε χρόνο, µε τους ορισµούς που περιλαµ-
βάνονται στο άρθρο 1.
β) Την ετήσια εξέταση των στοιχείων που διαβιβάζονται στα πλαί-
σια του άρθρου 2, παράγραφος 2, και των πληροφοριών πουδιαβιβάζονται στα πλαίσια του άρθρου 2, παράγραφος 3, σχε-τικά µε τις στατιστικές πηγές και µεθόδους υπολογισµού τουΑΕΕ και των συνιστωσών του. Η εν λόγω εξέταση ολοκληρώνε-ται µε την έκδοση γνωµοδότησης της επιτροπής ΑΕΕ για τηνκαταλληλότητα των στοιχείων ΑΕΕ των κρατών µελών όσον
αφορά τους ίδιους πόρους, λαµβανοµένης υπόψη της αξιοπι-
στίας, της συγκρισιµότητας και της πληρότητας. Στη γνωµοδό-τηση αυτή µνηµονεύονται τα κυριότερα έγγραφα στα οποίαβασίζεται η εξέταση. Η αξιοπιστία, η συγκρισιµότητα και ηπληρότητα του ΑΕΕ και των συνιστωσών του πρέπει να αξιολο-γούνται µε βάση την αρχή κόστους-ωφέλειας.
Εν προκειµένω, η αρχή κόστους-ωφέλειας περιλαµβάνει την
αξιολόγηση του ενδεχόµενου µεγέθους και της σηµασίας συγ-κεκριµένων δραστηριοτήτων ή συναλλαγών, βάσει των διαθέσι-µων πληροφοριών. Οι πληροφορίες αυτές είναι συχνά ποιοτικές,αν και σε ορισµένες περιπτώσεις ενδέχεται να είναι ποσοτικές. ΗΕπιτροπή (Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων)
εξετάζει τη συγκρισιµότητα όσον αφορά τη µεταχείριση παρό-
µοιων περιπτώσεων από τα κράτη µέλη και ενηµερώνει τηνεπιτροπή ΑΕΕ για όλες τις περιπτώσεις στις οποίες µπορεί ναεφαρµοσθεί η αρχή κόστους-ωφέλειας. Με την εφαρµογή τηςανωτέρω αρχής αποφεύγεται η χρησιµοποίηση δυσανάλογωνπόρων για τον υπολογισµό µεγεθών άνευ σηµασίας ·
γ) Τη γνωµοδότηση, µε την επιφύλαξη του άρθρου 4, σχετικά µε
προτάσεις της Επιτροπής που αποσκοπούν στη βελτίωση τωνυπολογισµών του ΑΕΕ, περιλαµβανοµένης της ερµηνείας τωνορισµών του ΕΣΟΛ 95, εφόσον χρειάζεται, και της ποσοτικο-ποίησης του αντίκτυπου των εν λόγω προτάσεων στο ΑΕΕ.
3.Η επιτροπή καταβάλλει ιδιαίτερη προσπάθεια για τη βελτίωση
των πρακτικών των κρατών µελών όσον αφορά την κατάρτιση τουΑΕΕ καθώς και για τη διάδοση των βέλτιστων πρακτικών στον ενλόγω τοµέα.EL 25.2.2003 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 45 E/63
Ασχολείται επίσης µε θέµατα που αφορούν την αναθεώρηση των
στοιχείων του ΑΕΕ καθώς και το πρόβληµα της πληρότητας τουΑΕΕ.
Αν χρειάζεται, προτείνει στην Επιτροπή µέτρα για τη βελτίωση της
συγκρισιµότητας και της αξιοπιστίας των στοιχείων του ΑΕΕ.
Άρθρο 6
Με την επιφύλαξη των αποστολών ελέγχου που προβλέπονται στο
άρθρο 19 του κανονισµού (ΕΚ, Ευρατόµ άρθρο 1150/2000 (
1)του
Συµβουλίου, εφόσον κρίνεται απαραίτητο, είναι δυνατή η πραγµα-τοποίηση ενηµερωτικών επισκέψεων στα κράτη µέλη εκ µέρους τωνυπηρεσιών της Επιτροπής και εκπροσώπων άλλων κρατών µελών σεσυνεργασία µε την Επιτροπή. Η συµµετοχή των κρατών µελών στιςανωτέρω επισκέψεις είναι προαιρετική.ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
Τελικές διατάξεις
Άρθρο 7
Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συµ-
βούλιο, πριν από το τέλος του 2005, έκθεση σχετικά µε τηνεφαρµογή του παρόντος κανονισµού.
Άρθρο 8
Ο παρών κανονισµός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ηµέρα από τη
δηµοσίευσή του στην Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοι-
νοτήτων .
Ο παρών κανονισµός είναι δεσµευτικός ως προς όλα τα µέρη του
και ισχύει άµεσα σε κάθε κράτος µέλος.EL C 45 E/64 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 25.2.2003
(1)ΕΕL 130 της 31.5.2000, σ. 1 .