ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΜΕ ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΕΙΣ

Συμβούλιο ECOFIN της 3ης Δεκεμβρίου 2002

Εισαγωγη

1. Στις 16 Οκτωβρίου 2001 το Συμβούλιο της ECOFIN εξουσιοδότησε την Επιτροπή να διαπραγματευθεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, την Ελβετία, το Λιχτενστάιν, το Μονακό, την Ανδόρα και τον Άγιο Μαρίνο τις κατάλληλες συμφωνίες για να εξασφαλιστεί ότι αυτές οι χώρες θα θεσπίσουν μέτρα ισοδύναμα με εκείνα που πρόκειται να εφαρμοστούν στην Κοινότητα για την πραγματική φορολόγηση των εισοδημάτων από αποταμίευση υπό μορφή τόκων.

2. Μετά την απόφαση του Συμβουλίου της ECOFIN, η Επιτροπή, με επιστολή, ζήτησε από τις εν λόγω τρίτες χώρες την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Εντούτοις, ήταν δυνατό να αρχίσουν αυτές οι διαπραγματεύσεις μόνο μετά την έγκριση του σχεδίου οδηγίας από το Συμβούλιο της ECOFIN κατά τη συνεδρίασή του της 13ης Δεκεμβρίου 2001. Όλες οι χώρες ανταποκρίθηκαν στο αίτημα της Επιτροπή και από τότε έλαβε χώρα μεγάλος αριθμός συνεδριάσεων σε τεχνικό και πολιτικό επίπεδο. Σύμφωνα με την εντολή του Συμβουλίου, αυτές οι διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν σε στενό συντονισμό με την ισπανική και δανική Προεδρία. Η Επιτροπή έκανε τακτικές προφορικές εκθέσεις προόδου αυτών των διαπραγματεύσεων στο Συμβούλιο της ECOFIN.

3. Η παρούσα έκθεση περιγράφει συνοπτικά τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων. Παρέχει έναν απολογισμό πεπραγμένων κατά τις συνεδριάσεις που έλαβαν χώρα φέτος καθώς και καταλόγους των μέτρων που πρότειναν οι τρίτες χώρες.

Ελβετια

Εξέλιξη των διαπραγματεύσεων

4. Παρά το γεγονός ότι η σχετική εντολή διαπραγμάτευσης εγκρίθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2002, η Ελβετία αρνήθηκε να αρχίσει διαπραγματεύσεις για τη φορολόγηση εισοδημάτων από αποταμίευση έως ότου το Συμβούλιο εγκρίνει μια σειρά εντολών διαπραγμάτευσης σε άλλους τομείς (συμφωνίες Schengen/Δουβλίνου, συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών στον τομέα των υπηρεσιών και πρόσβαση σε διάφορα κοινοτικά προγράμματα).

5. Μετά την έγκριση, στις 17 Ιουνίου, από το Συμβούλιο αυτών των άλλων εντολών, άρχισαν τελικά επίσημες διαπραγματεύσεις με την Ελβετία για τη φορολόγηση εισοδημάτων από αποταμίευση στις 18 Ιουνίου 2002. Άλλες συνεδριάσεις διαπραγμάτευσης έλαβαν χώρα στις 9 Αυγούστου 2002 (σε τεχνικό επίπεδο), στις 3 Σεπτεμβρίου 2002, 31 Οκτωβρίου 2002, 15 Νοεμβρίου 2002 και 20 Νοεμβρίου 2002. Εν συνεχεία, στις 21 Νοεμβρίου 2002, πραγματοποιήθηκε μια συνεδρίαση υψηλού επιπέδου μεταξύ του Μέλους της Επιτροπής κ. Bolkestein, του Ελβετού Προέδρου κ. Villiger και του Δανού Υπουργού Οικονομικών κ. Pedersen.

6. Στην εναρκτήρια συνεδρίαση διαπραγματεύσεων που έλαβε χώρα στις 18 Ιουνίου 2002, η αντιπροσωπεία της Επιτροπής πίεσε την ελβετική πλευρά να δεχτεί την εφαρμογή συμφωνιών αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών με την Κοινότητα. Η ελβετική πλευρά δήλωσε ότι η εντολή τους δεν καλύπτει τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων σχετικά με την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών και ότι δεν προβλέπουν να εφαρμόσουν τέτοιο σύστημα επί του παρόντος ή στο μέλλον εκτός αν γίνουν μέλη της Κοινότητας και υπό αυτήν τους την ιδιότητα υπόκεινται απευθείας στο κοινοτικό κεκτημένο.

7. Η ελβετική πλευρά δήλωσε ότι επιθυμούσαν να συνεργαστούν με την Κοινότητα και ότι με αυτό το πνεύμα ήταν έτοιμοι να εφαρμόσουν ένα καθεστώς παρακράτησης φόρου στην πηγή τύπου φορέα πληρωμής το οποίο έβλεπαν περισσότερο ως έναν "φόρο κράτησης στην πηγή" υπέρ της Κοινότητας. Αυτό ισχύει για τους τόκους μη ελβετικής καταγωγής (τόκοι από απαιτήσεις σε χώρα εκτός της Ελβετίας οι οποίοι όμως καταβάλλονται μέσω ενός φορέα πληρωμής στην Ελβετία) που καταβάλλονται σε κατοίκους της ΕΕ, εφόσον οι τόκοι στην Ελβετία εξακολουθούν να υπόκεινται στον ελβετικό φόρο παρακράτησης στην πηγή.

8. Η Ελβετία είναι έτοιμη να εφαρμόσει ένα σύστημα σύμφωνα με το μοντέλο των μεταβατικών διατάξεων που θα ισχύουν στην Κοινότητα μέχρι το τέλος του 2010. Εντούτοις οι Ελβετοί δεν είχαν εξουσιοδότηση να διαπραγματευθούν τα στοιχεία της εθελοντικής κοινοποίησης του κοινοτικού μοντέλου. Δεν θα εφαρμόζουν χαμηλότερους συντελεστές από αυτούς που προβλέπει η οδηγία γι'αυτήν την περίοδο, αλλά θα επανεξετάσουν την κατάσταση προς το τέλος της περιόδου. Αυτή η επανεξέταση μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση ή μείωση των συντελεστών ανάλογα με την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας του κοινοτικού συστήματος και των επιπτώσεών του στις επενδύσεις.

9. Η Ελβετία ήταν επίσης έτοιμη να εξετάσει την κατανομή των εσόδων αλλά το ποσοστό που θα αποδοθεί στην Κοινότητα θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων.

10. Σε σχέση με την ανταλλαγή πληροφοριών γενικά, δήλωσαν ότι ήταν διατεθειμένοι να προβούν σε συζητήσεις αλλά μόνον στο πλαίσιο ανταλλαγής πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως και μόνον σχετικά με την φορολογική απάτη.

11. Τέλος, οι Ελβετοί συνέδεσαν την πρότασή τους με αριθμό άλλων θεμάτων. Πρώτον, ζήτησαν να συμπεριληφθεί στις διαπραγματεύσεις τους μια ισόρροπη δέσμη που θα λαμβάνει υπόψη τα άλλα θέματα υπό διαπραγμάτευση. Δεύτερον, επιθυμούσαν να συμπεριλάβουν στις συζητήσεις την εφαρμογή της οδηγίας για τις μητρικές και θυγατρικές εταιρείες και της οδηγίας για τα δικαιώματα και τους τόκους, όταν θα έχει υιοθετηθεί. Τρίτον, ζήτησαν από την Κοινότητα να ενθαρρύνει άλλες τρίτες χώρες που θα ήταν πιθανοί ανταγωνιστές, όπως η Σιγκαπούρη και το Χονγκ Κονγκ, να θεσπίσουν παρόμοια μέτρα.

12. Σε μία συνάντηση μεταξύ του κ. Bolkestein και του κ. Villiger που έλαβε χώρα στις 3 Ιουλίου 2002, ο κ. Villiger επανέλαβε ότι η Ελβετία απέρριπτε μία λύση που θα βασίζεται στην αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών και επιβεβαίωσε την ελβετική θέση που καθορίστηκε στη συνεδρίαση της 18ης Ιουνίου 2002.

Το σχέδιο των 4 σημείων

13. Κατά τη συνεδρίαση διαπραγματεύσεων της 3ης Σεπτεμβρίου 2002, η Ελβετία προσκόμισε ένα έγγραφο (που κυκλοφόρησε στο Συμβούλιο) στο οποίο υπογραμμίζονται τα κυριότερα στοιχεία της πρότασής τους σχετικά με τον φόρο κράτησης και επαναλαμβάνεται το αίτημά τους να εξετάσει η Κοινότητα το θέμα αντίστοιχων μέτρων με άλλες τρίτες χώρες (Χονγκ Κονγκ, Σιγκαπούρη, Καναδάς, Ιαπωνία, κλπ.) καθώς και την επέκταση στην Ελβετία της οδηγίας μητρικών/θυγατρικών εταιρειών.

14. Η Επιτροπή εντούτοις κατέστησε σαφές στην ελβετική πλευρά ότι ένας απλός φόρος κράτησης δεν θα γίνει αποδεκτός και ότι για την επίτευξη ισότιμης λύσης θα έπρεπε να εξεταστεί η περίπτωση παρακράτησης φόρου στην πηγή. Λόγω της κατηγορηματικής άρνησης της Ελβετίας να δεχτεί την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών, η Επιτροπή πρότεινε να επικεντρωθούν οι συζητήσεις σε συνδυασμό των ακόλουθων τεσσάρων σημείων:

(i) το φόρο παρακράτησης στην πηγή που πρότεινε η Ελβετία,

(ii) τις διατάξεις για την εθελοντική κοινοποίηση από τον πραγματικό δικαιούχο,

(iii) την πραγματική ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως και

(iv) μια ρήτρα επανεξέτασης για να επιτραπεί η επεξεργασία ρυθμίσεων μετά το τέλος της μεταβατικής περιόδου της οδηγίας.

15. Ο κ. Bolkestein, με επιστολή προς τον κ. Villiger της 18ης Οκτωβρίου 2002, καθόρισε τη δέσμη των τεσσάρων σημείων και δήλωσε ότι δεν θα γινόταν αποδεκτό τίποτα λιγότερο από αυτά τα σημεία. Τόνισε ιδιαίτερα ότι η πραγματική ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως ήταν το κεντρικό στοιχείο της δέσμης δεδομένου ότι θα αποτελέσει τον αποτρεπτικό παράγοντα κατά της φοροαποφυγής.

Αποτελέσματα

16. Οι συζητήσεις για τη δέσμη των τεσσάρων σημείων συνεχίστηκαν τον Οκτώβριο και Νοέμβριο. Η Ελβετία παρουσίασε ένα κείμενο για σχέδιο συμφωνίας με βάση την πρότασή της για έναν φόρο κράτησης, το οποίο συμπεριλάμβανε διάταξη σύμφωνα με την οποία οι ελβετικές επιχειρήσεις μπορούσαν να επωφεληθούν από τις οδηγίες για τις μητρικές και θυγατρικές εταιρείες και για τα δικαιώματα και τους τόκους. Εντούτοις σ'αυτό το σχέδιο συμφωνίας δεν γινόταν αρχικά μνεία της εθελοντικής κοινοποίησης, της ανταλλαγής πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως ή της ρήτρας επανεξέτασης. Η Επιτροπή υπέβαλε ανεπισήμως ένα σχέδιο ορισμένων στοιχείων γι'αυτά τα σημεία και πρότεινε σχέδια αλλαγών για τις διατάξεις όσον αφορά τον φόρο κράτησης. Αυτά τα σημεία συζητήθηκαν κατά τη συνάντηση του Νοεμβρίου.

17. Οι συνεδριάσεις του Νοεμβρίου σημείωσαν σημαντική πρόοδο για τον καθορισμό και την ανάπτυξη της ελβετικής πρότασης όσον αφορά την κάλυψη ορισμένων στοιχείων της ρήτρας επανεξέτασης και της εθελοντικής κοινοποίησης καθώς και για την επιβεβαίωση ορισμένων σημαντικών θεμάτων σε σχέση με την εφαρμογή του φόρου κράτησης και του συντελεστή που θα πρέπει να ισχύει, όπως και για τις συμφωνίες κατανομής των εσόδων.

18. Παρόλο που έγιναν λεπτομερείς συζητήσεις, δεν ήταν δυνατό να καθοριστούν στοιχεία για την διαδικασία ανταλλαγής πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως που να είναι, κατά την άποψη της Επιτροπής, επαρκώς σαφή ώστε να μπορεί το Συμβούλιο να καθορίσει κατά πόσον μπορούσαν να θεωρηθούν ισοδύναμα.

19. Με βάση αυτές τις συζητήσεις η τελική θέση της Ελβετίας, όπως επιβεβαιώθηκε στην τελευταία πολιτική συνεδρίαση της 21ης Νοεμβρίου, έχει συνοπτικά ως εξής:

(i) Η Ελβετία δεν είναι έτοιμη να προβεί στην αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τους τόκους που καταβάλλονται για εισοδήματα από αποταμίευση από τους φορείς πληρωμής σε κατοίκους των κρατών μελών, ούτε από 1ης Ιανουαρίου 2004 ούτε από το τέλος της μεταβατικής περιόδου. Βάσει της ερμηνείας της των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Φέιρα, η Ελβετία είναι έτοιμη να θεσπίσει μέτρα για "να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών χρηματοοικονομικών αγορών". Εντούτοις δεν δέχονται τον δηλωθέντα στόχο της οδηγίας, δηλαδή ότι οφείλουν να βοηθήσουν τους κατοίκους της ΕΚ να φορολογούνται στο κράτος μέλος κατοικίας τους.

(ii) Η Ελβετία είναι έτοιμη να εισαγάγει έναν "φόρο κράτησης" ανάλογα με την αρχή του φορέα πληρωμής επί των τόκων που καταβάλλουν ελβετικοί φορείς πληρωμής σε ιδιώτες που κατοικούν σε κράτη μέλη. Εντούτοις αυτός ο φόρος κράτησης θα εφαρμόζεται μόνον για τα εισοδήματα που δεν φορολογούνται ήδη στο πλαίσιο των ελβετικών διατάξεων παρακράτησης φόρου στην πηγή.

(iii) Η Ελβετία προτίθεται γενικά να είναι ευέλικτη σε θέματα κράτησης. Είναι έτοιμη να κλείσει το χάσμα των λεγομένων καταθέσεων/αναλήψεων κεφαλαίων βάσει ένορκης δήλωσης "affidavit funds" που επί του παρόντος απαλλάσσονται από την ελβετική εσωτερική παρακράτηση φόρου στην πηγή και δήλωσε ότι είναι διατεθειμένη να εφαρμόσει τον φόρο κράτησης. Η Ελβετία είναι επίσης έτοιμη να βεβαιώσει ότι οι λογαριασμοί/καταθέσεις των οποίων την κίνηση έχουν αναλάβει εταιρείες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, θα συμπεριληφθούν στο πεδίο του φόρου κράτησης. Όλες οι παρακρατήσεις φόρου στην πηγή που είχαν γίνει προηγουμένως για τις ίδιες πληρωμές τόκων θα αφαιρεθούν από την κράτηση.

(iv) Η Ελβετία είναι έτοιμη να εφαρμόσει τους ιδίους συντελεστές κράτησης με το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και την Αυστρία (15% κατά τα πρώτα 3 χρόνια της μεταβατικής περιόδου και εν συνεχεία 20%) και είναι επίσης διατεθειμένη να αυξήσει αυτόν τον συντελεστή μέχρι το ύψος του εγχωρίου συντελεστή 35% παρακρατούμενου φόρου, υπό τον όρο ότι αυτά τα τρία κράτη μέλη είναι έτοιμα να κάνουν το ίδιο.

(v) Η Ελβετία είναι έτοιμη να προβεί σε κατανομή των εσόδων από τον φόρο κράτησης και μπορεί να δεχτεί την κατανομή 75/25 που εφαρμόζεται στην Κοινότητα και ακόμη μπορεί να μειώσει το ποσοστό του 25 ανάλογα με τη "γενική ισορροπία της συμφωνίας". Εντούτοις οι διατάξεις κατανομής των εσόδων θα ισχύουν μόνον για το νέο φόρο κράτησης και όχι για τον ισχύοντα παρακρατούμενο φόρο.

(vi) Η Ελβετία δεν είναι έτοιμη να αναλάβει δέσμευση για βελτιωμένη ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως στο πλαίσιο συμφωνίας για τη φορολόγηση των εισοδημάτων από αποταμίευση. Είναι ωστόσο διατεθειμένη να αρχίσει χωριστές διμερείς διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη με στόχο την παροχή διοικητικής βοήθειας κατόπιν αιτήσεως σε περιπτώσεις φορολογικής απάτης και παρόμοιες περιπτώσεις ("tax fraud and the like") σύμφωνα με την ερμηνεία της έκθεσης 2000 του ΟΟΣΑ για τη βελτίωση της πρόσβασης σε τραπεζικές πληροφορίες για φορολογικούς λόγους και τις ειδικές ρυθμίσεις της με τις ΗΠΑ που δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί πλήρως στην πράξη.

(vii) Αυτή η βοήθεια θα επικεντρωθεί ουσιαστικά στις περιπτώσεις φορολογικής απάτης όπως ορίζεται από την ελβετική νομοθεσία αλλά μπορεί να επεκταθεί σε μορφές εγκληματικής δραστηριότητας που δεν αποτελούν "παρόμοιο επίπεδο απρεπούς συμπεριφοράς" στο αιτούν κράτος. Δεν θα περιοριστεί στο πεδίο της οδηγίας για τις αποταμιεύσεις και μπορεί να εισαχθεί στις αρχές της μεταβατικής περιόδου. Αυτό μπορεί να θεμελιωθεί στην ελαστική ερμηνεία της απαίτησης διπλής καταδίκης και όχι στην αυτόματη αναγνώριση του ορισμού φορολογικής απάτης και/ή φοροαποφυγής που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη. Μια ψευδής φορολογική δήλωση που υπογράφει ο φορολογούμενος, για παράδειγμα, δεν επαρκεί.

(viii) Η Ελβετία είναι έτοιμη να συμφωνήσει σχετικά με τις διατάξεις εθελοντικής κοινοποίησης και να εντάξει αυτήν τη δέσμευση μέσα σε συμφωνία που ενδεχομένως θα συναφθεί με την Κοινότητα.

(ix) Είναι επίσης έτοιμη να δεχτεί τη ρήτρα επανεξέτασης στη συμφωνία που προβλέπει την περιοδική επανεξέταση τουλάχιστον κάθε τριετία και οπωσδήποτε δύο έτη πριν το τέλος της μεταβατικής περιόδου.

(x) Ως αντάλλαγμα για τη συνεργασία της όσον αφορά τη φορολόγηση των αποταμιεύσεων, η Ελβετία επιθυμεί να επωφεληθεί από την οδηγία για τις μητρικές-θυγατρικές εταιρείες και από την προτεινόμενη οδηγία για την καταβολή των τόκων και δικαιωμάτων.

(xi) Η πρόταση της Ελβετίας για ένα σχέδιο απόφασης στηρίζεται επίσης στην προϋπόθεση ότι η ΕΕ θα αναλάβει επισήμως τη δέσμευση να αρχίσει διαπραγματεύσεις κατά την μεταβατική περίοδο με το Χονγκ Κονγκ, τη Σιγκαπούρη, τον Καναδά και την Ιαπωνία με στόχο να προωθήσει τη θέσπιση από αυτές τις χώρες μέτρων ισοδύναμων με τα μέτρα που θα εφαρμοστούν στην Κοινότητα.

(xii) Η Ελβετία επιμένει επίσης στο ότι μια συμφωνία για τη φορολόγηση αποταμιεύσεων πρέπει να αποτελέσει μέρος ισόρροπης συμφωνίας για τις άλλες πτυχές των διμερών ΙΙ-διαπραγματεύσεων. Πρέπει να αναφερθεί ότι σ'αυτό το πλαίσιο η Ελβετία αρνείται οποιοδήποτε "κεκτημένο" που θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στο ελβετικό τραπεζικό απόρρητο, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τη δικαστική συνεργασία στο πλαίσιο του άρθρου 51 της σύμβασης για την εφαρμογή της συμφωνίας του Schengen. Δεν είναι σαφές πώς μπορεί να επιτευχθεί, στο πλαίσιο του Schengen, συμφωνία συνεργασίας για την καταπολέμηση της απάτης ή στον τομέα των υπηρεσιών υπό αυτές τις προϋποθέσεις. Οι οδηγίες διαπραγμάτευσης που εξέδωσε το Συμβούλιο στις 17 Ιουνίου δεν αφήνουν περιθώριο ευελιξίας σχετικά με αυτό.

Ηνωμενεσ Πολιτειεσ Αμερικησ

Εξέλιξη των διαπραγματεύσεων

20. Από την έναρξη του τρέχοντος έτους έλαβαν χώρα συνομιλίες μεταξύ της Επιτροπής, καθώς και εκπροσώπων της Προεδρίας, και των υπαλλήλων του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ. Στις 28 Μαΐου ο κ. Bolkestein συναντήθηκε με τον Υφυπουργό Οικονομικών κ. Kenneth W. Dam στην Ουάσιγκτον για να συζητήσουν αυτό το θέμα. Σ'αυτήν τη συνάντηση και οι δύο πλευρές επανέλαβαν τη σημασία που έχει η καταπολέμηση της φοροαποφυγής. Ως προς αυτό υπογραμμίστηκε ο ρόλος που μπορεί να παίξει η κατάλληλη και αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών για τα διασυνοριακά εισοδήματα από αποταμιεύσεις. Και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να επιταχύνουν τις συζητήσεις για τεχνικά θέματα ώστε να διευκολυνθεί η ολοκλήρωση των συνομιλιών μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους.

21. Πολλοί γύροι λεπτομερών τεχνικών συζητήσεων έλαβαν χώρα πριν και μετά το τέλος αυτής της συνεδρίασης (30 Ιανουαρίου 2002, 15 Μαΐου 2002, 17 Ιουλίου 2002, 2 Οκτωβρίου 2002, 13 Νοεμβρίου 2002). Αυτές οι συζητήσεις είχαν ως αποτέλεσμα να επιτευχθεί μεγαλύτερη κατανόηση της θέσης κάθε πλευράς. Με βάσει αυτές τις συζητήσεις, η θέση των ΗΠΑ μπορεί να συνοψισθεί ως ακολούθως:

22. Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ενεργά την πραγματική ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών ως το μέσο για την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης και της φοροαποφυγής. Οι ΗΠΑ πιστεύουν ότι οι κατάλληλα διαμορφωμένες σχέσεις ανταλλαγής πληροφοριών μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο μέσο για την πλήρη και δίκαιη επιβολή της φορολογικής νομοθεσίας τους. Διαθέτουν ένα μεγάλο δίκτυο διμερών συνθηκών περί φορολογίας και ένα αναπτυσσόμενο δίκτυο ειδικών σχέσεων ανταλλαγής ειδικών φορολογικών πληροφοριών με χώρες όπως οι Νήσοι Καϋμάν, Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, οι Μπαχάμες, οι Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι, οι Ολλανδικές Αντίλλες, οι νήσοι Γκέρνσεϋ και Τζέρσεϋ και η Νήσος του Μαν.

Αποτελέσματα

23. Στο πλαίσιο των διμερών συνθηκών τους περί φορολογίας οι ΗΠΑ ανταλλάσσουν ήδη πληροφορίες για μεγάλο φάσμα εισοδημάτων συμπεριλαμβανομένων των τόκων από αποταμιεύσεις, με τους εταίρους των συνθηκών οι οποίοι μπορούν να ανταποκριθούν, όπως είναι όλα τα κράτη μέλη. Αυτές οι ανταλλαγές περιλαμβάνουν την εθελοντική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών για τα ποσά των εισοδημάτων αμερικανικής καταγωγής που καταβάλλονται σε κατοίκους των κρατών μελών, τα οποία αναφέρονται στις εσωτερικές φορολογικές αρχές (IRS) βάσει των εσωτερικών αμερικανικών κανονισμών που περιλαμβάνουν υποχρεώσεις πληροφόρησης και που αποτελούν τη βάση αυτής της αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών.

24. Η κάλυψη των αμερικανικών εγχωρίων κανονισμών πληροφόρησης είναι αντίστοιχη με το πεδίο της οδηγίας για τις αποταμιεύσεις και είναι ευρύτερη κατά την έννοια ότι αυτές οι ρυθμίσεις καλύπτουν επίσης και άλλους τύπους εισοδημάτων, όπως π.χ. μερίσματα, κεφαλαιουχικά κέρδη, κλπ.

(i) Τόκος τραπεζικών καταθέσεων: οι Αμερικανοί φορείς παρακράτησης του φόρου δηλώνουν προς το παρόν μόνον τους τόκους από τραπεζικές καταθέσεις που καταβάλλονται σε Αμερικανούς πολίτες και σε κατοίκους του Καναδά. Στις 30 Ιουλίου 2002 το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών ανακάλεσε τους κανονισμούς που είχαν προταθεί τον Ιανουάριο 2001 και πρότεινε νέους κανονισμούς. Βάσει αυτών των νέων προτεινόμενων κανονισμών, οι τόκοι επί των τραπεζικών καταθέσεων θα δηλώνονται στις εσωτερικές φορολογικές αρχές για αλλοδαπούς ιδιώτες μη κατοίκους οι οποίοι είναι κάτοικοι ορισμένων συγκεκριμένων χωρών. Αυτές οι συγκεκριμένες χώρες είναι η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες, η Νέα Ζηλανδία, η Νορβηγία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η δημόσια ακρόαση σχετικά με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπεται για τις 5 Δεκεμβρίου και οι κανονισμοί αυτοί θα τεθούν σε ισχύ στις 31 Δεκεμβρίου. Στόχος των προτεινόμενων κανονισμών είναι να διευκολύνουν τις κατάλληλες διμερείς ανταλλαγές πληροφοριών με ειδικούς εταίρους συνθηκών περί φορολογίας των ΗΠΑ. Αν εγκριθούν θα αποτελέσουν τη βάση για τη βελτιωμένη εθελοντική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών.

(ii) Εισόδημα μη αμερικανικής καταγωγής: οι εγχώριες αμερικανικές απαιτήσεις πληροφόρησης αφορούν μόνον τα εισοδήματα αμερικανικής καταγωγής. Τα εισοδήματα μη αμερικανικής καταγωγής που καταβάλλονται σε μη Αμερικανούς κατοίκους δεν είναι φορολογητέα στις ΗΠΑ και επομένως θεωρούνται ότι δεν υπάγονται στην αμερικανική φορολογία. Η οδηγία για τις αποταμιεύσεις έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής εφόσον καλύπτει όλες τις πληρωμές τόκων ανεξάρτητα από την καταγωγή της απαίτησης που αποτελεί γενεσιουργό αιτία των τόκων. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι περισσότερες διατάξεις ανταλλαγής πληροφοριών που περιέχουν οι φορολογικές συνθήκες μεταξύ των ΗΠΑ και των κρατών μελών ακολουθούν το άρθρο 26 της πρότυπης σύμβασης του ΟΟΣΑ σχετικά με τη φορολογία, και ως εκ τούτου προσφέρουν κατ'αρχήν το πεδίο για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε διμερείς ρυθμίσεις μεταξύ των εν λόγω συμβαλλομένων κρατών. Πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι οι ΗΠΑ μπορούν να παρέχουν πληροφορίες για την καταβολή τόκων μη αμερικανικής καταγωγής στους εταίρους τους συνθηκών περί φορολογίας κατόπιν αιτήσεως. Δεν υπάρχουν ειδικοί περιορισμοί γι'αυτό όσον αφορά την απάτη ή τη διπλή καταδίκη.

25. Οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται ενδεχομένως για τη βελτίωση των σχέσεών τους ανταλλαγής πληροφοριών με τα εξαρτώμενα και συνδεδεμένα εδάφη των κρατών μελών, ειδικότερα στην Καραϊβική. Οι ΗΠΑ επιθυμούν επίσης να βελτιώσουν τη σχέση τους ανταλλαγής πληροφοριών με τα κράτη μέλη (Βέλγιο, Λουξεμβούργο και Αυστρία) τα οποία δεν μπορούν προς το παρόν να παρέχουν τραπεζικές πληροφορίες εκτός από τις περιπτώσεις φορολογικής απάτης.

26. Οι ΗΠΑ δεν είναι έτοιμες σ'αυτό το στάδιο να κάνουν επίσημη δήλωση σχετικά με την οδηγία για τις αποταμιεύσεις. Εντούτοις η πολιτική τους όπως περιγράφεται στην Επιτροπή κατά τις διμερείς συζητήσεις με το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών επικεντρώνεται σαφώς σε πλήρη και αποτελεσματική διαχείριση των φόρων σύμφωνα με το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών σε διμερή βάση.

Ανδορα

Εξέλιξη των διαπραγματεύσεων

27. Τα τελευταία χρόνια η Ανδόρα επέδειξε ισχυρή θέληση να αναπτύξει στενότερους δεσμούς συνεργασίας με την ΕΕ. Πιο πρόσφατα, στις αρχές του τρέχοντος έτους, η Ανδόρα ζήτησε το δικαίωμα να υιοθετήσει επισήμως το ευρώ ως το εθνικό της νόμισμα και να προβεί σε κοπή νομισμάτων ευρώ. Αυτό αποτελεί ένδειξη του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζει η Ανδόρα το θέμα της φορολόγησης των αποταμιεύσεων. Η απόφαση για το κατά πόσον πρέπει να αρχίσουν διαπραγματεύσεις με την Ανδόρα για μία τέτοια νομισματική συμφωνία θα ληφθεί σύντομα.

28. Στις 19 Φεβρουαρίου 2002, μετά την έγκριση από το Συμβούλιο στις 13 Δεκεμβρίου 2001 του σχεδίου οδηγίας στην οποία θα στηριχτούν οι διαπραγματεύσεις, η Επιτροπή πραγματοποίησε την πρώτη συνεδρίαση με τις αρχές της Ανδόρας. Η Επιτροπή εξέθεσε το ιστορικό των διαπραγματεύσεων και αναφέρθηκε στην αύξουσα διεθνή τάση για μεγαλύτερη διαφάνεια σε φορολογικά θέματα. Όσον αφορά το στόχο αυτών των συγκεκριμένων διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή τόνισε ότι αυτός ο στόχος ήταν η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών και ότι οι προτάσεις για ισοδύναμα μέτρα πρέπει πάντα να λαμβάνουν υπόψη αυτόν το στόχο.

29. Οι αντιπρόσωποι της Ανδόρας εξήγησαν ότι δέχονται την εισαγωγή της παρακράτησης φόρου στην πηγή κατά την μεταβατική περίοδο της οδηγίας. Εντούτοις θεωρούσαν πρόωρο, σ'αυτό το στάδιο, να προβλέψουν οτιδήποτε για μετά την μεταβατική περίοδο και την πιθανότητα ανταλλαγής πληροφοριών σ'αυτό το στάδιο. Συμφώνησαν να εξετάσουν την δυνατότητα εθελοντικής κοινοποίησης από τον φορολογούμενο αντί της παρακράτησης του φόρου στην πηγή.

30. Τον Απρίλιο η Ανδόρα συμπεριελήφθη στον κατάλογο του ΟΟΣΑ για τα μη συνεργαζόμενα εδάφη.

31. Στις 22 Απριλίου πραγματοποιήθηκε μια τεχνική συνάντηση κατά τη διάρκεια της οποίας η αντιπροσωπεία της Ανδόρας δήλωσε ότι θα προσπαθούσε να παρουσιάσει μια πρόταση σ'ένα μήνα.

32. Η Επιτροπή δέχτηκε την πρόταση της Ανδόρας της 30ης Μαΐου στην οποία προτείνετο η παρακράτηση του φόρου στην πηγή, υπό τον όρο ότι και τα άλλα πέντε κράτη θα θέσπιζαν μέτρα του ιδίου τύπου. Δεν γινόταν αναφορά στην ανταλλαγή πληροφοριών.

33. Στις 6 Αυγούστου η Επιτροπή, με επιστολή προς τις αρχές της Ανδόρας, επανέλαβε το στόχο των διαπραγματεύσεων και αναφέρθηκε στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της ECOFIN της 4ης Ιουνίου και στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης της 21ης και 22ας Ιουνίου. Επιπλέον, η Επιτροπή θέλησε να γνωρίσει τα μέτρα που προέβλεπε να λάβει η Ανδόρα μετά το τέλος της μεταβατικής περιόδου το 2011.

34. Στις 4 Οκτωβρίου ο Πρέσβης απάντησε και ανέπτυξε τη μορφή της παρακράτησης φόρου όπως καθορίζεται στην πρόταση της 30ης Μαΐου. Ο συντελεστής του παρακρατούμενου φόρου δεν προσδιορίστηκε.

Το σχέδιο των 4 σημείων

35. Στις 18 Οκτωβρίου η Επιτροπή ενημέρωσε με επιστολή τον Πρέσβη της Ανδόρας ότι κατά τη συνεδρίαση της ΕCOFIN της 8ης Οκτωβρίου, οι Υπουργοί Οικονομικών είχαν επαναλάβει ότι ο παρακρατούμενος φόρος, όπως προτείνεται, δεν αποτελούσε ισοδύναμο μέτρο. Συνεπώς η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση συμπλήρωσης του παρακρατούμενου φόρου με τρία άλλα στοιχεία: εθελοντική κοινοποίηση, ρήτρα επανεξέτασης και πραγματική ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως. Η Επιτροπή διοργάνωσε εν συνεχεία μια συνεδρίαση για να συζητηθούν σε βάθος αυτά τα τρία σημεία.

36. Στις 29 Οκτωβρίου η Επιτροπή συναντήθηκε με τον Πρέσβη της Ανδόρας. Ο Πρέσβης επιβεβαίωσε το ότι η Ανδόρα δεν ήταν σε θέση να δεχθεί την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών ως βάση συμφωνίας. Συμφωνήθηκε να αποστείλει η Επιτροπή λεπτομερές ερωτηματολόγιο το οποίο θα διευκρινίζει τις λεπτομέρειες της παρακράτησης φόρου και θα καθορίζει τη θέση της κυβέρνησης της Ανδόρας σχετικά με τα άλλα στοιχεία της δέσμης των 4 σημείων.

37. Στις 8 Νοεμβρίου η Επιτροπή απέστειλε επιστολή στον Πρέσβη της Ανδόρας εσωκλείοντας το εν λόγω ερωτηματολόγιο.

Αποτελέσματα

38. Με επιστολή της 22ας Νοεμβρίου 2002, η κυβέρνηση της Ανδόρας ανέπτυξε την πρότασή της για "ισοδύναμα μέτρα", καθώς και για τη σκοπιμότητα εισαγωγής των άλλων στοιχείων της δέσμης των 4 σημείων.

(i) Όσον αφορά τον παρακρατούμενο φόρο, η Ανδόρα είναι έτοιμη να τον εφαρμόσει σύμφωνα με την αρχή του φορέα πληρωμής. Ο αρχικός συντελεστής θα είναι χαμηλότερος από τον συντελεστή που αναφέρεται στην οδηγία, αλλά θα αυξηθεί και σε εύθετο χρόνο θα συμφωνεί με το συντελεστή που καθορίζεται στην οδηγία. Η Ανδόρα περιμένει να διαπραγματευθεί τις διατάξεις σχετικά με την κατανομή των εσόδων.

(ii) Εξετάστηκε η σκοπιμότητα από νομικής πλευράς της εθελοντικής κοινοποίησης από τον φορολογούμενο (αντί της παρακράτησης φόρου στην πηγή). Με την επιφύλαξη μιας θετικής κατάληξης αυτής της εκτίμησης, αυτή η διάταξη φαίνεται αποδεκτή.

(iii) Η Ανδόρα δεν υποχρεούται να προβαίνει σε ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως και θεωρεί ότι μια ρύθμιση για "ισοδύναμα μέτρα" δεν περιλαμβάνει αναγκαστικά τέτοια διάταξη.

(iv) Όσον αφορά τη ρήτρα επανεξέτασης, η Ανδόρα δήλωσε ότι η εισαγωγή τέτοιας ρήτρας θα γίνει αποδεκτή μόνον αν συνδέεται με την αλλαγή του συντελεστή του φόρου. Παράλληλα, η Ανδόρα ζητάει μία ρήτρα περάτωσης που θεωρεί ότι περιλαμβάνεται συνήθως στις περισσότερες συμβάσεις.

Λιχτενσταιν

Εξέλιξη των διαπραγματεύσεων

39. Στις 13 Μαρτίου 2002, μετά την έγκριση από το Συμβούλιο της 13ης Δεκεμβρίου 2001 του σχεδίου οδηγίας στην οποία στηρίζονται οι διαπραγματεύσεις, η Επιτροπή πραγματοποίησε την πρώτη συνεδρίαση με τις αρχές του Λιχτενστάιν. Η Επιτροπή παρουσίασε των ιστορικό των διαπραγματεύσεων και αναφέρθηκε στην αύξουσα διεθνή τάση για μεγαλύτερη διαφάνεια σε φορολογικά θέματα. Όσον αφορά το στόχο αυτών των συγκεκριμένων διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή τόνισε ότι αυτός ο στόχος ήταν η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών και ότι οι προτάσεις για ισοδύναμα μέτρα πρέπει πάντα να λαμβάνουν υπόψη αυτόν το στόχο. Παρόλο που δεν έχει ακόμη εγκριθεί προς το παρόν η εντολή διαπραγμάτευσης, η αντιπροσωπεία του Λιχτενστάιν δήλωσε ότι, ενώ ήταν δυνατό να προβλεφθεί η παρακράτηση φόρου, κάθε ενέργεια χαλάρωσης ήταν αδιανόητη για τις ισχύουσες διατάξεις του Λιχτενστάιν όσον αφορά τo τραπεζικό απόρρητο.

40. Τον επόμενο μήνα, το Λιχτενστάιν συμπεριελήφθη στον κατάλογο του ΟΟΣΑ για τις μη συνεργαζόμενες χώρες με μεγάλες φορολογικές απαλλαγές.

41. Στις 27 Μαΐου, μετά την έγκριση της εντολής διαπραγμάτευσης τον Απρίλιο, η Επιτροπή συναντήθηκε εκ νέου με τους αντιπροσώπους του Λιχτενστάιν. Σ'αυτή τη συνάντηση επιβεβαιώθηκε ότι μπορούσε να γίνει αποδεκτή η εισαγωγή της παρακράτησης φόρου σύμφωνα με την αρχή του φορέα πληρωμής αλλά ότι αυτό θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων με τις άλλες χώρες και ιδίως με την Ελβετία. Εντούτοις, οι διατάξεις του Λιχτενστάιν σχετικά με το απόρρητο των τραπεζών δεν ήταν διαπραγματεύσιμες.

42. Επειδή δεν ελήφθη επίσημη πρόταση, η Επιτροπή με επιστολή προς τον Πρέσβη του Λιχτενστάιν στις 12 Αυγούστου, επανέλαβε το στόχο των διαπραγματεύσεων και αναφέρθηκε στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της ECOFIN της 4ης Ιουνίου καθώς και στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης της 21ης και 22ας Ιουνίου.

43. Στις 6 Σεπτεμβρίου ο Πρέσβης του Λιχτενστάιν επιβεβαίωσε επισήμως με επιστολή την πρόταση για την παρακράτηση φόρου στην πηγή. Ο συντελεστής του φόρου δεν προσδιορίστηκε. Η ίδια πρόταση προβλέπει μια ρήτρα επανεξέτασης για τροποποιήσεις ώστε να λαμβάνεται υπόψη η εξέλιξη της διεθνούς ανταγωνιστικής κατάστασης. Η πρόταση συστήνει ένας από τους στόχους αυτής της ρήτρας επανεξέτασης να είναι η αλλαγή του συντελεστή του φόρου.

Το σχέδιο των 4 σημείων

44. Στις 18 Οκτωβρίου η Επιτροπή ενημέρωσε με επιστολή τον Πρέσβη του Λιχτενστάιν ότι κατά τη συνεδρίαση της ΕCOFIN της 8ης Οκτωβρίου, οι Υπουργοί Οικονομικών είχαν επαναλάβει ότι ο παρακρατούμενος φόρος, όπως προτείνεται, δεν αποτελεί ισοδύναμο μέτρο. Συνεπώς η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση συμπλήρωσης του παρακρατούμενου φόρου με τρία άλλα στοιχεία: εθελοντική κοινοποίηση, ρήτρα επανεξέτασης και πραγματική ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως. Η Επιτροπή διοργάνωσε εν συνεχεία μια συνεδρίαση για να συζητηθούν σε βάθος αυτά τα τρία σημεία.

45. Στις 30 Οκτωβρίου η Επιτροπή συναντήθηκε με τον Πρέσβη του Λιχτενστάιν και συμφωνήθηκε να αποστείλει η Επιτροπή λεπτομερές ερωτηματολόγιο το οποίο θα διευκρινίζει τις λεπτομέρειες της παρακράτησης φόρου και θα καθορίζει τη θέση της κυβέρνησης του Λιχτενστάιν σχετικά με τα άλλα στοιχεία της δέσμης των 4 σημείων.

46. Στις 8 Νοεμβρίου η Επιτροπή απέστειλε επιστολή στον Πρέσβη του Λιχτενστάιν εσωκλείοντας το εν λόγω ερωτηματολόγιο.

Αποτελέσματα

47. Με επιστολή της 22ας Νοεμβρίου 2002, η κυβέρνηση του Λιχτενστάιν ανέπτυξε την πρότασή της για "ισοδύναμα μέτρα", καθώς και για τη σκοπιμότητα εισαγωγής των άλλων στοιχείων της δέσμης των 4 σημείων.

(i) Όσον αφορά την ίδια την παρακράτηση φόρου, το Λιχτενστάιν είναι κατ'αρχήν έτοιμο να δεχτεί τους ορισμούς του φορέα πληρωμής και καταβολής των τόκων, αλλά ανέφερε πιθανές δυσκολίες στον προσδιορισμό του ακριβούς πεδίου αυτών των όρων. Το Λιχτενστάιν μπορεί κατ'αρχήν να δεχτεί επίσης τους συντελεστές 15/20% που αναφέρονται στο σχέδιο οδηγίας. Επιπλέον το Λιχτενστάιν μπορεί επίσης να προβλέψει την κατανομή των εσόδων σύμφωνα με την μέθοδο που καθορίζεται στο σχέδιο οδηγίας.

(ii) Το Λιχτενστάιν γνωστοποίησε ότι η νομοθεσία του δεν εμποδίζει την εθελοντική κοινοποίηση όπως προκύπτει από τις "qualified intermediary arrangements" των ΗΠΑ.

(iii) Σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως, το Λιχτενστάιν δεν ήταν διατεθειμένο να συνεργαστεί και αναφέρθηκε στην εθνική νομοθεσία του που δεν προσφέρει νομική βοήθεια σε φορολογικά θέματα. Εντούτοις, αναφέρθηκαν επίσης οι διεθνείς συμφωνίες βάσει των οποίων παρέχεται ήδη δικαστική βοήθεια σε εγκληματικές περιπτώσεις.

(iv) Το Λιχτενστάιν μπορούσε να προβλέψει μία ρήτρα επανεξέτασης για να ληφθεί υπόψη η εφαρμογή της λύσης που συμφωνήθηκε για την επίτευξη των στόχων της. Αν θεωρηθεί αναγκαίο, η συμφωνία μπορεί να τροποποιηθεί, ειδικότερα σε ό,τι αφορά το συντελεστή του παρακρατούμενου φόρου.

Μονακο

Εξέλιξη των διαπραγματεύσεων

48. Την 1η Μαρτίου 2002, μετά την έγκριση από το Συμβούλιο της 13ης Δεκεμβρίου 2001 του σχεδίου οδηγίας στην οποία στηρίζονται οι διαπραγματεύσεις, η Επιτροπή πραγματοποίησε την πρώτη συνεδρίαση με τις αρχές του Μονακό. Η Επιτροπή παρουσίασε των ιστορικό των διαπραγματεύσεων και αναφέρθηκε στην αύξουσα διεθνή τάση για μεγαλύτερη διαφάνεια σε φορολογικά θέματα. Όσον αφορά το στόχο αυτών των συγκεκριμένων διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή τόνισε ότι αυτός ο στόχος ήταν η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών και ότι οι προτάσεις για ισοδύναμα μέτρα πρέπει πάντα να λαμβάνουν υπόψη αυτόν το στόχο.

49. Η αντιπροσωπεία του Μονακό εξήγησε ότι, ενώ κατ'αρχήν ήταν δυνατό να εφαρμοστεί η παρακράτηση φόρου, τα πάντα εξαρτώνται κυρίως από τη θέση της Ελβετίας. Κάθε ενέργεια υπέρ της ανταλλαγής πληροφοριών θα εξαρτηθεί μόνον από παρόμοιες ενέργειες όλων των άλλων χωρών.

50. Τον επόμενο μήνα, το Μονακό συμπεριελήφθη στον κατάλογο του ΟΟΣΑ για τις μη συνεργαζόμενες χώρες με μεγάλες φορολογικές απαλλαγές.

51. Επειδή δεν ελήφθη επίσημη πρόταση, η Επιτροπή με επιστολή της 12ης Αυγούστου προς τον Πρέσβη του Μονακό επανέλαβε το στόχο των διαπραγματεύσεων και αναφέρθηκε στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της ECOFIN της 4ης Ιουνίου καθώς και στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης της 21ης και 22ας Ιουνίου.

52. Στις 13 Σεπτεμβρίου οι αρχές του Μονακό απάντησαν επιβεβαιώνοντας τη θέση που είχε διατυπωθεί κατά τη συνεδρίαση του Μαρτίου. Στην ίδια επιστολή οι αρχές ρώτησαν κατά πόσον ο παρακρατούμενος φόρος με συντελεστές 15%/20% θα αποτελούσε ισοδύναμο μέτρο.

Το σχέδιο των 4 σημείων

53. Στις 18 Οκτωβρίου η Επιτροπή γνωστοποίησε, με επιστολή προς τον Πρέσβη του Μονακό, ότι κατά τη συνεδρίαση της ΕCOFIN της 8ης Οκτωβρίου, οι Υπουργοί Οικονομικών είχαν επαναλάβει ότι ο παρακρατούμενος φόρος, όπως προτείνεται, δεν αποτελούσε ισοδύναμο μέτρο. Εν συνεχεία η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση συμπλήρωσης του παρακρατούμενου φόρου με τρία άλλα στοιχεία: εθελοντική κοινοποίηση, ρήτρα επανεξέτασης και πραγματική ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως. Η Επιτροπή διοργάνωσε εν συνεχεία μια συνεδρίαση για να συζητηθούν σε βάθος αυτά τα τρία σημεία.

54. Στις 28 Οκτωβρίου η Επιτροπή συναντήθηκε με τον Πρέσβη του Μονακό και συμφωνήθηκε να αποστείλει η Επιτροπή λεπτομερές ερωτηματολόγιο το οποίο θα διευκρινίζει τις λεπτομέρειες της παρακράτησης φόρου και θα καθορίζει τη θέση της κυβέρνησης του Μονακό σχετικά με τα άλλα στοιχεία της δέσμης των 4 σημείων. Ο Πρέσβης του Μονακό δήλωσε ότι η φορολογική συμφωνία Γαλλίας-Μονακό δεν μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μία κοινοτική συμφωνία.

55. Στις 6 Νοεμβρίου η Επιτροπή απέστειλε επιστολή στον Πρέσβη του Μονακό εσωκλείοντας το εν λόγω ερωτηματολόγιο.

Αποτελέσματα

56. Με επιστολή της 20ας Νοεμβρίου 2002, η κυβέρνηση του Μονακό ανέπτυξε την πρότασή της για "ισοδύναμα μέτρα", καθώς και για τη σκοπιμότητα εισαγωγής των άλλων στοιχείων της δέσμης των 4 σημείων.

(i) Όσον αφορά τον ίδιο τον παρακρατούμενο φόρο, το Μονακό είναι κατ'αρχήν έτοιμο να τον εφαρμόσει σύμφωνα με την αρχή του φορέα πληρωμής και με συντελεστή 15%. Επιπλέον το Μονακό μπορεί επίσης να προβλέψει την κατανομή των εσόδων σύμφωνα με τη μέθοδος που καθορίζεται στο σχέδιο οδηγίας.

(ii) Μια ρήτρα που προβλέπει την εθελοντική κοινοποίηση από τον φορολογούμενο (αντί της παρακράτησης φόρου στην πηγή) μπορεί να γίνει αποδεκτή. Προς το παρόν το Μονακό δεν διαθέτει τη νομική έννοια του απορρήτου των τραπεζών.

(iii) Το Μονακό δεν είναι υποχρεωμένο να προβαίνει σε ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως με την ΕΕ και εξήγησε ότι επειδή δεν εφαρμόζεται φόρος εισοδήματος στο Πριγκιπάτο, η έννοια της φορολογικής απάτης δεν υπάρχει. Εντούτοις ακόμη και αν επρόκειτο να εισαχθεί στο μέλλον, η αρχή της διπλής καταδίκης θα εφαρμοζόταν αυστηρά.

(iv) Όσον αφορά τη ρήτρα επανεξέτασης, η δήλωση ανέφερε ότι η εισαγωγή τέτοιας ρήτρας είναι πρόωρη. Εντούτοις ακόμη και αν γινόταν αποδεκτή, θα ίσχυαν αυστηροί όροι όπως ο περιορισμός αυτής της επανεξέτασης αποκλειστικά στον τρέχοντα μηχανισμό παρακράτησης του φόρου.

(v) Τονίστηκε επίσης ότι οι προτάσεις του Μονακό στηρίζονταν σε σαφείς προϋποθέσεις, όπως στην αρχή ότι το Μονακό δεν πρέπει να τεθεί σε διακριτική και/ή μειονεκτική κατάσταση όταν πρόκειται για μέτρα που θεσπίζουν άλλες τρίτες χώρες ή ακόμη και ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ. Ως αντάλλαγμα για τη συνεργασία του, το Πριγκιπάτο ζητούσε τα ίδια δικαιώματα στις χρηματοοικονομική αγορά της Κοινότητας με εκείνα των κρατών μελών, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις ασφαλιστικές εταιρείες, τα ασφαλιστικά προϊόντα και τον ΟΣΕΚΑ (Οργανισμός συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες).

Αγιοσ Μαρίνοσ

Εξέλιξη των διαπραγματεύσεων

57. Στις 14 Ιανουαρίου 2002, μετά την έγκριση από το Συμβούλιο της 13ης Δεκεμβρίου 2001 του σχεδίου οδηγίας στην οποία στηρίζονται οι διαπραγματεύσεις, η Επιτροπή πραγματοποίησε την πρώτη συνεδρίαση με τις αρχές του Αγίου Μαρίνου. Η Επιτροπή εξέθεσε των ιστορικό των διαπραγματεύσεων και αναφέρθηκε στην αύξουσα διεθνή τάση για μεγαλύτερη διαφάνεια σε φορολογικά θέματα. Όσον αφορά το στόχο αυτών των συγκεκριμένων διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή τόνισε ότι αυτός ο στόχος ήταν η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών και ότι οι προτάσεις για ισοδύναμα μέτρα πρέπει πάντα να λαμβάνουν υπόψη αυτόν το στόχο.

58. Η αντιπροσωπεία του Αγίου Μαρίνου αναφέρθηκε στα σημαντικά βήματα που έγιναν για την καταπολέμηση των επιζήμιων φορολογικών πρακτικών και στις δεσμεύσεις που ανέλαβε όσον αφορά το σχέδιο του ΟΟΣΑ καθώς και στη νέα συμφωνία με την Ιταλία (που υπογράφηκε το Μάρτιο 2002) και που προωθεί τις ισχύουσες ρυθμίσεις για την ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως. Η αντιπροσωπεία του Αγίου Μαρίνου τόνισε επίσης ότι σχετικά με τις περαιτέρω εξελίξεις της ανταλλαγής πληροφοριών, ήταν αναγκαίο να εκτιμηθεί εκ των προτέρων ο οικονομικός αντίκτυπος ενός τέτοιου μέτρου. Ο Άγιος Μαρίνος διατύπωσε επίσης την ανάγκη μιας μεταβατικής περιόδου. Η Επιτροπή πρόσφερε τη βοήθειά της σχετικά με αυτό.

59. Εν συνεχεία έλαβε χώρα στις 7 Μαΐου μια τεχνική συνεδρίαση που επικεντρώθηκε σ'αυτές τις οικονομικές πτυχές. Σ'αυτή τη συνεδρίαση η αντιπροσωπεία του Αγίου Μαρίνου παρουσίασε στατιστικά στοιχεία σχετικά με το ρόλο που παίζει ο τραπεζικός τομέας στην οικονομία τους. Η Επιτροπή ζήτησε να της γνωστοποιηθεί ο προβλεπόμενος χρόνος υποβολής εκ μέρους του Αγίου Μαρίνου μιας πρότασης αποδεκτών "ισοδύναμων μέτρων". Η αντιπροσωπεία του Αγίου Μαρίνου εξήγησε ότι, λόγω των εσωτερικών πολιτικών θεμάτων που δεν είχαν καμία σχέση με τις διαπραγματεύσεις αυτές, η υποβολή τέτοιας πρότασης θα καθυστερούσε για κάποιο χρονικό διάστημα.

60. Επειδή δεν έλαβε καμία τέτοια πρόταση, η Επιτροπή με επιστολή της 12ης Αυγούστου προς τον Πρέσβη του Αγίου Μαρίνου, επανέλαβε το στόχο των διαπραγματεύσεων και αναφέρθηκε στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της ECOFIN της 4ης Ιουνίου καθώς και στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης της 21ης και 22ας Ιουνίου.

61. Με επιστολή της 3ης Οκτωβρίου ο Πρέσβης του Αγίου Μαρίνου γνωστοποίησε την πρόθεση της κυβέρνησης να διατηρήσει τον ισχύοντα παρακρατούμενο φόρο τουλάχιστον μέχρι το 2010, δεόντως προσαρμοσμένο με τους μηχανισμούς που ενδεχομένως θα εφαρμοστούν βάσει της μελλοντικής οδηγίας. Επίσης οι αρχές του Αγίου Μαρίνου δεσμεύονται να συνάψουν συμφωνίες διπλής φορολόγησης οι οποίες θα περιλαμβάνουν διατάξεις για την ανταλλαγή πληροφοριών με τα κράτη μέλη της ΕΕ. Με βάση τη δέσμευσή του στον ΟΟΣΑ, φαίνεται ότι ο Άγιος Μαρίνος είναι έτοιμος να δεσμευτεί για μία αξιόπιστη ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως.

Το σχέδιο των 4 σημείων

62. Στις 18 Οκτωβρίου η Επιτροπή γνωστοποίησε με επιστολή στον Πρέσβη του Αγίου Μαρίνου ότι κατά τη συνεδρίαση της ΕCOFIN της 8ης Οκτωβρίου, οι Υπουργοί Οικονομικών είχαν επαναλάβει ότι ο παρακρατούμενος φόρος, όπως προτείνεται, δεν αποτελούσε ισοδύναμο μέτρο. Εν συνεχεία η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση συμπλήρωσης του παρακρατούμενου φόρου με τρία άλλα στοιχεία: εθελοντική κοινοποίηση, ρήτρα επανεξέτασης και πραγματική ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως. Η Επιτροπή διοργάνωσε εν συνεχεία μια συνεδρίαση για να συζητηθούν σε βάθος αυτά τα τρία σημεία.

63. Στις 6 Νοεμβρίου η Επιτροπή συναντήθηκε με τον Πρέσβη του Αγίου Μαρίνου και συμφωνήθηκε να αποστείλει η Επιτροπή λεπτομερές ερωτηματολόγιο το οποίο θα διευκρινίζει τις λεπτομέρειες της παρακράτησης φόρου και θα καθορίζει τη θέση της κυβέρνησης του Αγίου Μαρίνου σχετικά με τα άλλα στοιχεία της δέσμης των 4 σημείων.

64. Στις 8 Νοεμβρίου η Επιτροπή απέστειλε επιστολή στον Πρέσβη του Αγίου Μαρίνου εσωκλείοντας το εν λόγω ερωτηματολόγιο.

Αποτελέσματα

65. Σε δήλωση με ημερομηνία 18 Νοεμβρίου 2002, η κυβέρνηση του Αγίου Μαρίνου ανέπτυξε την πρότασή της για "ισοδύναμα μέτρα", καθώς και για τη σκοπιμότητα εισαγωγής των άλλων στοιχείων της δέσμης των 4 σημείων.

(i) Όσον αφορά τον ίδιο τον παρακρατούμενο φόρο, ο Άγιος Μαρίνος είναι κατ'αρχήν έτοιμος να τον εφαρμόσει σύμφωνα με την αρχή του φορέα πληρωμής και να αναθεωρήσει τον σημερινό συντελεστή 13%. Επιπλέον η Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου μπορεί επίσης να προβλέψει την κατανομή των εσόδων πάνω στις ίδιες γραμμές με εκείνες που καθορίζονται στο σχέδιο οδηγίας.

(ii) Μια ρήτρα που προβλέπει την εθελοντική κοινοποίηση από τον φορολογούμενο (αντί της παρακράτησης φόρου στην πηγή) μπορεί να γίνει αποδεκτή.

(iii) Ο Άγιος Μαρίνος υποχρεούται να προβαίνει σε ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως, μέσω διμερών συνθηκών περί φορολογίας και παράλληλα να τηρεί την αρχή της διπλής καταδίκης. Αυτό ισχύει ακόμη και κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου του σχεδίου οδηγίας. Ο Άγιος Μαρίνος αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες του ΟΟΣΑ και τις δεσμεύσεις που ανέλαβε σχετικά με αυτές.

(iv) Εντούτοις, όσον αφορά τη ρήτρα επανεξέτασης, η δήλωση ανέφερε ότι αυτή δεν κρίνεται αναγκαία επειδή είναι πάντοτε δυνατό μια διεθνής συμφωνία να επανεξετάζεται ενόψει των διεθνών εξελίξεων.

66. Σε ένα συνοδευτικό σημείωμα ο Πρέσβης επανέλαβε ότι οι προτάσεις του Αγίου Μαρίνου στηρίζονταν πάντα στην σαφή προϋπόθεση ότι "ήταν αναγκαίο να διασφαλίζεται το οικονομικό και χρηματοοικονομικό σύστημα της Δημοκρατίας και να εξασφαλίζεται η ανάπτυξή του διεθνώς ιδίως όσον αφορά την περιοχή δικαιοδοσίας της ΕΕ".

Συμπερασματα

67. Η Επιτροπή προσπάθησε κυρίως κατά τις διαπραγματεύσεις να λάβει εγγυήσεις σχετικά με τα μέτρα που μπορούν να θεωρηθούν ισοδύναμα με τα μέτρα που προβλέπονται στο σχέδιο οδηγίας για τη φορολόγηση των εισοδημάτων από αποταμιεύσεις.

68. Οι έξι χώρες με τις οποίες η Επιτροπή είχε εντολή να διαπραγματευθεί μπορούν να χωρισθούν σε δύο ομάδες. Η πρώτη ομάδα συνίσταται στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής που είναι ένθερμος υποστηρικτής της ανταλλαγής πληροφοριών και ήδη προβαίνει σε ανταλλαγή πληροφοριών με πολλές χώρες σε διμερή βάση. Η δεύτερη ομάδα αποτελείται από τις χώρες εκείνες που θεωρούν σημαντική την προστασία του τραπεζικού απορρήτου και που κατ'αρχήν είναι αντίθετες με την ευρέως αναπτυγμένη ανταλλαγή πληροφοριών. Αυτή η ομάδα περιλαμβάνει τις πέντε άλλες χώρες με τις οποίες η Επιτροπή διεξήγαγε διαπραγματεύσεις. Σ'αυτήν τη δεύτερη ομάδα σημαντικότερη είναι η θέση της Ελβετίας δεδομένου ότι οι άλλες χώρες θεωρούν ηγετικό παράγοντα την Ελβετία σ'αυτό το θέμα.

69. Σε σχέση με τις ΗΠΑ η ανάλυση του σημερινών δυνατοτήτων ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και των ΗΠΑ δείχνει ότι οι ισχύουσες διατάξεις της συνθήκης περί φορολογίας παρέχουν τη σταθερή βάση για την ανάπτυξη των σημερινών ανταλλαγών πληροφοριών ευρέος φάσματος. Οι ΗΠΑ σήμερα προβλέπουν να επεκτείνουν την κάλυψη των εγχωρίων απαιτήσεών τους πληροφόρησης για να παρέχουν πληρέστερη βάση ανταλλαγής πληροφοριών με τους εταίρους της συνθήκης περί φορολογίας που είναι έτοιμοι να ανταποκριθούν.

70. Οι άλλες τρίτες χώρες, δηλ. η Ελβετία, το Λιχτενστάιν, το Μονακό, η Ανδόρα και ο Άγιος Μαρίνος πρότειναν να εφαρμόζουν το σύστημα παρακράτησης φόρων στην πηγή ως "ισοδύναμο μέτρο". Η Επιτροπή προσπάθησε να επιτύχει δέσμευση αυτών των χωρών όσον αφορά το σχέδιο των τεσσάρων σημείων το οποίο λαμβάνει υπόψη την σταθερή αντίθεσή τους με την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών, αλλά και επιτρέπει κάποια συμφωνία σχετικά με πραγματικά "ισοδύναμα μέτρα". Αυτό το σχέδιο αφορά την παρακράτηση φόρου στην πηγή, μέτρα για την ενθάρρυνση της εθελοντικής συμμόρφωσης, την πραγματική ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως και μια ρήτρα επανεξέτασης. Τον κρίσιμο ρόλο σ'αυτή τη δεύτερη ομάδα κατέχει η Ελβετία. Σ'αυτό το στάδιο η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχει κάποια βάση για συμφωνία σχετικά με τρία από τα τέσσερα στοιχεία. Το κεντρικό σημείο συνίσταται πάντα στην εκτίμηση που θα γίνει για την πρόταση της Ελβετίας όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήσεως. Οι άλλες χώρες δεν ανέλαβαν δέσμευση σ'αυτό το στάδιο σχετικά με πολλές λεπτομέρειες, αναμένεται ωστόσο ότι θα το κάνουν μόλις επιτευχθεί συμφωνία με την Ελβετία.