P8_TA(2018)0101

Ισότητα των φύλων στον τομέα των μέσων ενημέρωσης της ΕΕ

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Απριλίου 2018 σχετικά με την ισότητα των φύλων στον τομέα των μέσων ενημέρωσης της ΕΕ (2017/2210(INI))

(2019/C 390/03)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη τα άρθρα 11 και 23 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 2 και το άρθρο 3 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και το άρθρο 8 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης (1),

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Μαρτίου 2010, για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων) (2),

— έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής, της 26ης Απριλίου 2017, για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής για τους γονείς και τους φροντιστές και την κατάργηση της οδηγίας 2010/18/ΕΕ του Συμβουλίου (COM(2017)0253),

— έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με το τρίτο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα κοινοτικής δράσης για την ισότητα των ευκαιριών μεταξύ γυναικών και ανδρών (1991-1995) (COM(90)0449),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου στις 5 Οκτωβρίου 1995 για την εικόνα της γυναίκας και του άνδρα στη διαφήμιση και τα μέσα ενημέρωσης (3),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 7ης Ιουνίου 2000 με τίτλο «Προς μια κοινοτική στρατηγική-πλαίσιο για την ισότητα των φύλων (2001-2005)» (CΟΜ(2000)0335),

— έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 9ης Ιουνίου 2008 σχετικά με την εξάλειψη των στερεοτύπων των φύλων στην κοινωνία,

— έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 2013«Πώς θα προαχθεί ο ρόλος των γυναικών ως υπευθύνων για τη λήψη αποφάσεων στα μέσα ενημέρωσης»,

— έχοντας υπόψη το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για την Ισότητα των Φύλων (2011-2020), που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον Μάρτιο του 2011,

— έχοντας υπόψη τον χάρτη πορείας για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών 2006-2010 της 1ης Μαρτίου 2006 (CΟΜ(2006)0092),

— έχοντας υπόψη τη στρατηγική για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών 2010-2015 της 21ης Σεπτεμβρίου 2010 (CΟΜ(2010)0491),

— έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής της 3ης Δεκεμβρίου 2015 σχετικά με τη στρατηγική δέσμευση για την ισότητα των φύλων για την περίοδο 2016-2019 (SWD(2015)0278),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Ιουλίου 1997 σχετικά με τις διακρίσεις κατά των γυναικών στη διαφήμιση (4),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 3ης Σεπτεμβρίου 2008 σχετικά με τον αντίκτυπο του μάρκετινγκ και της διαφήμισης στην ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών (5),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την εξάλειψη των στερεοτύπων που αφορούν το φύλο στην ΕΕ (6),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 28ης Απριλίου 2016 σχετικά με την ισότητα των φύλων και την ενδυνάμωση των γυναικών στην ψηφιακή εποχή (7),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με τη δημιουργία συνθηκών στην αγορά εργασίας οι οποίες ευνοούν την εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής (8),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία («οδηγία για την ισότητα στην απασχόληση») (9),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Ιουνίου 2017 σχετικά με την ανάγκη ανάπτυξης μιας στρατηγικής της ΕΕ για την εξάλειψη και την πρόληψη του συνταξιοδοτικού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών (10),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 4ης Ιουλίου 2017 σχετικά με τις συνθήκες εργασίας και την επισφαλή απασχόληση (11),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 3ης Οκτωβρίου 2017 σχετικά με την οικονομική ενδυνάμωση των γυναικών στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα στην ΕΕ (12),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμα του της 26ης Οκτωβρίου 2017 σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής παρενόχλησης και κακοποίησης στην ΕΕ (13),

— έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης της 10ης Ιουλίου 2013 για την ισότητα των φύλων και τα μέσα ενημέρωσης,

— έχοντας υπόψη τη σύσταση 1555 της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης της 24ης Απριλίου 2002 σχετικά με την εικόνα των γυναικών στη διαφήμιση,

— έχοντας υπόψη τη σύσταση 1799 της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης της 26ης Ιουνίου 2007 σχετικά με την εικόνα των γυναικών στη διαφήμιση,

— έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης προς τα κράτη μέλη της 27ης Σεπτεμβρίου 2017 για την ισότητα των φύλων στον οπτικοακουστικό τομέα,

— έχοντας υπόψη τη μελέτη του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE) του 2013 με τίτλο «Review of the implementation of the Beijing Platform for Action in the EU Member States: Women and the Media - Advancing gender equality in decision-making in media organisations» (Επανεξέταση της εφαρμογής της Πλατφόρμας Δράσης του Πεκίνου στα κράτη μέλη της ΕΕ: Γυναίκες και μέσα μαζικής ενημέρωσης - Προώθηση της ισότητας των φύλων στη λήψη αποφάσεων στους οργανισμούς ΜΜΕ),

— έχοντας υπόψη τη διακήρυξη του Πεκίνου και την πλατφόρμα δράσης και τα παραρτήματά της, που εγκρίθηκαν στην τέταρτη παγκόσμια διάσκεψη για τις γυναίκες τον Σεπτέμβριο του 1995,

— έχοντας υπόψη την έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης του 2013 με τίτλο «Τα μέσα ενημέρωσης και η εικόνα των γυναικών»,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (A8-0031/2018),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών αποτελεί βασική αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 ΣΛΕΕ το οποίο ορίζει ότι, σε όλες τις δράσεις της, η Ένωση επιδιώκει να εξαλειφθούν οι ανισότητες και να προαχθεί η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προαγωγή της ισότητας των φύλων έχουν συμβάλει στη βελτίωση της ζωής πολλών ευρωπαίων πολιτών·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέσα ενημέρωσης λειτουργούν ως τέταρτη εξουσία, έχουν την ικανότητα να επηρεάζουν και, εντέλει, να διαμορφώνουν την κοινή γνώμη· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέσα ενημέρωσης αποτελούν έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους των δημοκρατικών κοινωνιών και, ως εκ τούτου, οφείλουν να διασφαλίζουν την ελευθερία της πληροφόρησης, την έκφραση διαφορετικών απόψεων και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης, να προάγουν τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και να καταπολεμούν όλες τις μορφές διακρίσεων και ανισότητας, μεταξύ άλλων με την απεικόνιση διαφοροποιημένων μοντέλων κοινωνικών ρόλων· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως εκ τούτου, οι οργανισμοί μέσων ενημέρωσης πρέπει να είναι ευαισθητοποιημένοι·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η τέταρτη παγκόσμια διάσκεψη για τις γυναίκες, που πραγματοποιήθηκε στο Πεκίνο το 1995, αναγνώρισε τη σημασία που έχει η σχέση μεταξύ των γυναικών και των μέσων ενημέρωσης για την επίτευξη ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών και ενσωμάτωσε στην πλατφόρμα δράσης του Πεκίνου δύο στρατηγικούς στόχους: α) αύξηση της συμμετοχής και της πρόσβασης των γυναικών στην έκφραση και τη λήψη αποφάσεων στο πλαίσιο και μέσω των μέσων ενημέρωσης και των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας· β) προαγωγή μιας ισορροπημένης και όχι στερεοτυπικής απεικόνισης των γυναικών από τα μέσα ενημέρωσης·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εικόνα των γυναικών και των ανδρών στα μέσα ενημέρωσης μπορεί να αποτυπώνει μια άνιση εκπροσώπηση σε διάφορα πλαίσια, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών, οικονομικών, κοινωνικών, ακαδημαϊκών, θρησκευτικών, πολιτιστικών και αθλητικών περιεχομένων – με τους άνδρες να εμφανίζονται κυρίως σε ενεργούς κοινωνικούς ρόλους και τις γυναίκες να περιορίζονται σε περισσότερο παθητικούς ρόλους· λαμβάνοντας υπόψη ότι, μεταξύ όλων των στερεοτύπων που επηρεάζουν την εικόνα της γυναίκας και του άνδρα, κυρίαρχο παράδειγμα είναι η σεξουαλικοποίηση του γυναικείου σώματος, που είναι εμφανέστατη στον σκανδαλοθηρικό Τύπο και στη διαφήμιση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ερωτικοποίηση της βίας και η αντικειμενοποίηση των γυναικών στα μέσα ενημέρωσης έχουν αρνητικό αντίκτυπο στον αγώνα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα έμφυλα στερεότυπα συχνά συνδυάζονται με άλλα στερεότυπα που εισάγουν διακρίσεις για οιονδήποτε λόγο·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέσα ενημέρωσης έχουν σημαντική επίδραση στα πολιτισμικά έμφυλα πρότυπα και στον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται οι κοινωνικές παραστάσεις που συνδέονται τόσο με τις γυναίκες όσο και με τους άνδρες, και επηρεάζουν το κοινό με στερεότυπες εικόνες του σώματος και ιδέες για την αρρενωπότητα και τη θηλυκότητα, όπως φαίνεται, για παράδειγμα, στο πώς παρουσιάζονται οι γυναίκες στις διαφημίσεις και στον τρόπο με τον οποίο προϊόντα που απευθύνονται σε δυνητικούς καταναλωτές τείνουν να διαιωνίζουν τα παραδοσιακά έμφυλα πρότυπα· λαμβάνοντας υπόψη ότι στις περιπτώσεις κατά τις οποίες τα μέσα ενημέρωσης εξακολουθούν να παρουσιάζουν με στερεότυπο τρόπο τις γυναίκες και τους άνδρες, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων ΛΟΑΔΜ, το κοινό πολύ συχνά θεωρεί αυτές τις απεικονίσεις θεμιτές, γεγονός που καθιστά δύσκολη έως αδύνατη την αμφισβήτησή τους·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις σύγχρονες κοινωνίες ο κλάδος της διαφήμισης διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο μιντιακό τοπίο, δεδομένου ότι για την επικοινωνία γίνεται χρήση εικόνων και ιδεών που έχουν απήχηση στα συναισθήματά μας και, ως εκ τούτου, μπορούν να διαμορφώσουν τις αξίες, τις νοοτροπίες και τις αντιλήψεις μας για τον κόσμο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαφήμιση, μεταδίδοντας μια στρεβλή εικόνα των φύλων, μπορεί να καταλήγει σε σεξισμό και να επαναλαμβάνει πρακτικές που εισάγουν διακρίσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι μια διαφήμιση μπορεί να θεωρηθεί μεροληπτική ή σεξιστική εάν ένα φύλο προβάλλεται με ταπεινωτικό ή προσβλητικό τρόπο ή ως λιγότερο ικανό, ευφυές ή υποδεέστερο·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι νέες τεχνολογίες μεταβάλλουν τα επιχειρηματικά μοντέλα των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο οπτικοακουστικός τομέας είναι ένας εξαιρετικά σημαντικός κλάδος με οικονομική αξία, ο οποίος από μόνος του απασχολεί άμεσα περισσότερα από ένα εκατομμύριο άτομα στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα νέα συστήματα ηλεκτρονικής επικοινωνίας και πολυμέσων απαιτούν προσαρμογή της εποπτείας των ρυθμίσεων σε εθνικό επίπεδο, καθώς και των καθεστώτων αυτορρύθμισης, με την επιφύλαξη της έκβασης των διαπραγματεύσεων για την οδηγία σχετικά με τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι, προκειμένου να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη και διαφοροποιημένη εικόνα κάθε πτυχής της κοινωνικής πραγματικότητας, πρέπει να λαμβάνεται ισότιμα υπόψη η προοπτική τόσο των γυναικών όσο και των ανδρών· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να μη μένουν αναξιοποίητες οι δυνατότητες και οι δεξιότητες των γυναικών στη μετάδοση πληροφοριών, γεγονότων και απόψεων σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στα μέσα ενημέρωσης, και παράλληλα να λαμβάνεται υπόψη ότι οι γυναίκες δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ομοιογενής ομάδα·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεχής προβολή αρνητικών και ταπεινωτικών εικόνων των γυναικών στα – ηλεκτρονικά, έντυπα και οπτικοακουστικά – μέσα επικοινωνίας πρέπει να αλλάξει· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι έμφυλες ανισότητες δημιουργούνται και αναπαράγονται μεταξύ άλλων μέσω της γλώσσας και των εικόνων που μεταδίδουν τα μέσα ενημέρωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά έρχονται αντιμέτωπα με έμφυλες ανισότητες σε πολύ μικρή ηλικία μέσω προτύπων ρόλων που προωθούνται από τηλεοπτικές σειρές και προγράμματα, συζητήσεις, παιχνίδια, ηλεκτρονικά παιχνίδια και διαφημίσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ρόλοι των φύλων διαμορφώνονται ως επί το πλείστον κατά την παιδική ηλικία και την εφηβεία και έχουν αντίκτυπο καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπαίδευση και η κατάρτιση των επαγγελματιών στα μέσα ενημέρωσης αποτελούν ισχυρά εργαλεία για την καταπολέμηση και την εξάλειψη των στερεοτύπων, την ευαισθητοποίηση και την προαγωγή της ισότητας·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες αντιπροσώπευαν το 68 % των πτυχιούχων στη δημοσιογραφία και την ενημέρωση στην ΕΕ-28 το 2015 (14), ενώ από τα στοιχεία για την απασχόληση στην ΕΕ-28 για την περίοδο 2008-2015 προκύπτει ότι το ποσοστό των γυναικών που απασχολούνται στον τομέα των μέσων ενημέρωσης κατά μέσο όρο παραμένει στάσιμο γύρω στο 40 %·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ακόμη ότι το ποσοστό των γυναικών στη λήψη αποφάσεων στα μέσα ενημέρωσης στην ΕΕ-28 το 2015 παρέμενε χαμηλότερο από τη ζώνη ισορροπίας των φύλων (40-60 %), μόλις στο 32 %, ενώ το ποσοστό των γυναικών προέδρων διοικητικών συμβουλίων ήταν μόλις 22 % (15)·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το μισθολογικό και συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων είναι ένα μόνιμο πρόβλημα στην ΕΕ, το οποίο είναι εμφανές σε διάφορους τομείς της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων των μέσων ενημέρωσης όπου το μισθολογικό χάσμα ανέρχεται σε 17 %·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπες με μια «γυάλινη οροφή» στα μέσα ενημέρωσης και ενδέχεται να μην έχουν ίσες ευκαιρίες προαγωγής ή εξέλιξης της σταδιοδρομίας για πληθώρα λόγων, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών μιας επιχειρηματικής νοοτροπίας η οποία συχνά δεν συνάδει με την ισορροπία επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής, σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από στρες, ανελαστικές προθεσμίες και πολύωρη εργασία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες έχουν λιγότερη εξουσία λήψης αποφάσεων στη διαμόρφωση της ειδησεογραφικής ατζέντας λόγω της υποεκπροσώπησής τους σε θέσεις ανώτερων διοικητικών στελεχών·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέσα ενημέρωσης στα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν τις δικές τους πολιτικές για την ισότητα, στοιχείο που οδηγεί σε ένα ευρύ φάσμα πρακτικών στην ΕΕ: από πολύ ολοκληρωμένα πλαίσια πολιτικής που καλύπτουν το περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης και τα οποία εξασφαλίζουν ισορροπημένη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών στους φορείς λήψης αποφάσεων, έως την παντελή απουσία μιας τέτοιας πολιτικής·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έρευνα καταδεικνύει ότι μόνο το 4 % της ειδησεογραφικής κάλυψης είναι κατά της στερεοτυπικής απεικόνισης· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μόλις το 24 % των ατόμων για τα οποία ακούμε ή διαβάζουμε στις ειδήσεις (16)· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 37 % περίπου των ρεπορτάζ από πηγές εντός και εκτός Διαδικτύου προέρχονται από γυναίκες, κατάσταση που δεν δείχνει προοπτικές βελτίωσης τα τελευταία δέκα χρόνια (17)· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες ως επί το πλείστον καλούνται να καταθέσουν ως απλοί πολίτες τη γνώμη τους (41 %) ή την προσωπική τους εμπειρία (38 %) και ότι σπανίως ζητείται η άποψή τους ως εμπειρογνωμόνων (μόλις το 17 % των ρεπορτάζ)· λαμβάνοντας υπόψη ότι από την έρευνα προκύπτει ότι λιγότεροι από ένας στους πέντε εμπειρογνώμονες ή σχολιαστές είναι γυναίκες (18 %) (18)·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται δυσανάλογα στις ειδήσεις και στα μέσα ενημέρωσης και είναι ακόμη λιγότερο ορατές στους χώρους του αθλητισμού, της πολιτικής, της οικονομίας και των οικονομικών, παρά την ποικιλία των μέσων ενημέρωσης σε όλα τα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι γυναίκες ως ιστορικά πρόσωπα απουσιάζουν σχεδόν παντελώς από το σχετικό περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης, όπως είναι τα βιογραφικά ντοκιμαντέρ·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμμετοχή των γυναικών επί ίσοις όροις με τους άνδρες στην παρουσίαση περιεχόμενου και η αξιοποίησή τους ως πηγών πληροφοριών έχει καίρια σημασία όχι μόνο για λόγους εκπροσώπησης, αλλά και για λόγους ίσων ευκαιριών και πλήρους αναγνώρισης της εμπειρίας και των γνώσεών τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι στο ευρωπαϊκό μιντιακό τοπίο υπάρχουν εμπόδια στην εφαρμογή μιας υπεύθυνης προσέγγισης στο θέμα της ισότητας των φύλων λόγω των οικονομικών περιορισμών και των συνθηκών εργασίας, μεταξύ άλλων και λόγω της εργασιακής ανασφάλειας και των επιπέδων επαγγελματικής εμπειρίας, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ταχύτητα της πληροφόρησης και την εμπορική λογική·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν γυναίκες στα μέσα ενημέρωσης που εργάζονται σε κορυφαίο επαγγελματικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων παραγωγών ταινιών, δημοσιογράφων και ανταποκριτριών, οι οποίες, μολονότι έχουν επιδόσεις αντίστοιχες των επιδόσεων των ανδρών, είναι περισσότερο εκτεθειμένες στην έμφυλη βία και στις διακρίσεις στον χώρο εργασίας και ενδέχεται να μη χαίρουν αναγνώρισης στον ίδιο βαθμό με τους άνδρες συναδέλφους τους·

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες που συμμετέχουν σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης αντιμετωπίζουν αυξανόμενα επίπεδα παρενόχλησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η παρενόχληση αυτή έχει τη δυνατότητα να φιμώσει τη φωνή των γυναικών και ότι αποδυναμώνει τη συμμετοχή τους στην κοινωνία· λαμβάνοντας υπόψη ότι από στοιχεία που έχουν συλλεγεί σε παγκόσμιο επίπεδο προκύπτει ότι το 50 % των γυναικών που εργάζονται στα μέσα ενημέρωσης έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση, το ένα τέταρτο από αυτές έχουν πέσει θύματα πράξεων σωματικής βίας και τα τρία τέταρτα έχουν υποστεί εκφοβισμό, απειλές ή κακοποίηση (19)· λαμβάνοντας υπόψη ότι εκφράζεται αυξανόμενη ανησυχία για την κυβερνοβία κατά των γυναικών και των κοριτσιών και ότι εκτιμάται ότι μία στις δέκα γυναίκες στην ΕΕ έχουν υποστεί κάποια μορφή κυβερνοβίας από την ηλικία των 15 ετών και μετά1· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει έλλειψη στοιχείων και ερευνών σχετικά με τη κυβερνοβία κατά των γυναικών και των κοριτσιών σε επίπεδο ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ηθική και η σεξουαλική παρενόχληση συνιστούν παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέσα ενημέρωσης και οι εθνικοί και διεθνείς ρυθμιστικοί φορείς θα πρέπει να θεσπίσουν κανόνες για την αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών, περιλαμβανομένων κυρώσεων, που θα εφαρμόζονται στους οργανισμούς μέσων ενημέρωσης·

Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ειδικότερα οι γυναίκες δημοσιογράφοι που ασχολούνται με την ερευνητική δημοσιογραφία είναι συχνά θύματα βίας και στόχος δολοφονικών επιθέσεων, όπως καταδεικνύουν οι υποθέσεις της Veronica Guerin ή της Daphne Caruana Galizia·

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με μελέτη του Ευρωπαϊκού Οπτικοακουστικού Δικτύου Γυναικών (European Women’s Audiovisual Network - EWA) (20), μόνο μία στις πέντε ταινίες στις επτά ευρωπαϊκές χώρες που εξέταζε η μελέτη σκηνοθετείται από γυναίκες και η μεγάλη πλειοψηφία των χρηματοδοτικών πόρων διοχετεύεται σε ταινίες που δεν σκηνοθετούνται από γυναίκες, παρότι περίπου οι μισοί από τους αποφοίτους σχολών κινηματογράφου είναι γυναίκες·

ΚΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιχειρήσεις του κλάδου των μέσων ενημέρωσης πρέπει να υιοθετήσουν συστήματα αυτορρύθμισης και κώδικες δεοντολογίας που περιλαμβάνουν διαδικαστικούς κανόνες και κριτήρια σχετικά με την επαγγελματική σταδιοδρομία και την κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης, με σκοπό την προστασία και την προαγωγή της ισότητας των φύλων· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εν λόγω συστήματα αυτορρύθμισης και οι κώδικες δεοντολογίας θα πρέπει να διαμορφωθούν σε συνεργασία με συνδικαλιστικές οργανώσεις του κλάδου και να επιδιώκουν μια σαφή πολιτική ισότητας των φύλων·

Η παρουσία των γυναικών στα μέσα ενημέρωσης

1. υπογραμμίζει το γεγονός ότι, μολονότι οι γυναίκες με ανώτατες σπουδές στον κλάδο αυτό αποτελούν ένα σημαντικό εργατικό δυναμικό, στις διευθυντικές και ηγετικές θέσεις υποεκπροσωπούνται· θεωρεί ότι τόσο οι δημόσιες όσο και οι ιδιωτικές υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης έχουν την ευθύνη να διασφαλίζουν την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών και να αποτρέπουν κάθε είδους διακρίσεις· καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν κίνητρα πολιτικής για τη μείωση των φραγμών στην πρόσβαση των γυναικών σε διευθυντικές και ηγετικές θέσεις σε οργανισμούς μέσων ενημέρωσης·

2. θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι η εκπροσώπηση των γυναικών στα δημόσια μέσα ενημέρωσης στην ΕΕ είναι κατά μέσο όρο χαμηλή, τόσο στις στρατηγικές όσο και στις επιχειρησιακές θέσεις υψηλού επιπέδου και στα διοικητικά συμβούλια (το 2017: 35,8 % σε διευθυντικές θέσεις, 37,7 % σε μη διευθυντικές θέσεις και 33,3 % ως μέλη διοικητικών συμβουλίων) ( 21 )

3. υπενθυμίζει ότι, με στόχο την παρακολούθηση των κρίσιμης σημασίας τομέων της πλατφόρμας δράσης του Πεκίνου (BPfA) που αφορούν τις γυναίκες στα μέσα ενημέρωσης, το EIGE ανέπτυξε τους ακόλουθους δείκτες: — αναλογία γυναικών και ανδρών σε θέσεις λήψης αποφάσεων στους οργανισμούς μέσων ενημέρωσης και στα συμβούλια οργανισμών μέσων ενημέρωσης στην ΕΕ· — αναλογία γυναικών και ανδρών στα συμβούλια οργανισμών μέσων ενημέρωσης στην ΕΕ· — πολιτικές προαγωγής της ισότητας των φύλων στους οργανισμούς μέσων ενημέρωσης·

4. υπενθυμίζει ότι η οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων ορίζει μεν ότι οι στόχοι της «δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη αλλά μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης», αλλά δεν περιλαμβάνει καμία αναφορά στην ίση εκπροσώπηση στους οργανισμούς μέσων ενημέρωσης·

5. σημειώνει ότι, παρά την επί του παρόντος ανεπαρκή εκπροσώπησή τους στις θέσεις αυτές, οι γυναίκες εξακολουθούν να έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να προσληφθούν ή να προαχθούν σε υψηλές θέσεις στα δημόσια μέσα ενημέρωσης από ό, τι σε ιδιωτικούς οργανισμούς μέσων ενημέρωσης ( 22 )

6. καλεί τα κράτη μέλη και τους οργανισμούς μέσων ενημέρωσης να στηρίξουν και να αναπτύξουν μέτρα παροχής κινήτρων, συμπεριλαμβανομένων ποσοστώσεων, για την ίση εκπροσώπηση γυναικών και ανδρών σε θέσεις λήψης αποφάσεων και να δώσουν μεγαλύτερη σημασία στην αποτελεσματική παρακολούθηση των προσπαθειών των εν λόγω οργανισμών στο πεδίο αυτό· καλεί την Επιτροπή να εντείνει τις προσπάθειες για την απεμπλοκή της οδηγίας για τις γυναίκες σε διοικητικά συμβούλια, η οποία παραμένει σε αναμονή στο Συμβούλιο από το 2013·

7. επισημαίνει τη μακρόχρονη παράδοση της απασχόλησης τόσο εξωτερικών συνεργατών όσο και μόνιμου προσωπικού που υφίσταται στον τομέα των μέσων ενημέρωσης και τη συνεχιζόμενη ψηφιοποίηση του τομέα που έχει οδηγήσει σε μείωση των εσόδων από τον παραδοσιακό τρόπο κυκλοφορίας και τις διαφημίσεις, γεγονός που έχει αντίκτυπο στο είδος των συμβάσεων απασχόλησης που προσφέρει ο τομέας· επισημαίνει περαιτέρω ότι οι γυναίκες υπερεκπροσωπούνται σε πολλές άτυπες μορφές εργασίας σε ολόκληρη την αγορά εργασίας· επισημαίνει ότι οι αυξανόμενες πιέσεις στον τομέα των μέσων ενημέρωσης για τη διατήρηση της οικονομικής του βιωσιμότητας ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση του αριθμού των συμβάσεων αυτού του είδους·

8. θεωρεί ότι τα στερεότυπα μπορεί να οδηγήσουν σε ένα αρνητικό κοινωνικό πλαίσιο για τις γυναίκες και να συμβάλουν στις έμφυλες διακρίσεις στον χώρο εργασίας· υπογραμμίζει τη σημασία ενός θετικού κοινωνικού πλαισίου που θα βοηθά τους εργαζόμενους να αντιμετωπίζουν τα υψηλά επίπεδα έντασης της εργασίας·

9. υπενθυμίζει ότι οι οργανισμοί μέσων ενημέρωσης είναι ελεύθεροι να καθορίζουν τους ρόλους των εργαζομένων τους, τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών, αλλά τους παροτρύνει να το πράττουν επιδεικνύοντας τον μέγιστο σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την επαγγελματική ποιότητα· επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ανησυχητικές περιπτώσεις γυναικών δημοσιογράφων που κρίνονται καταλληλότερες για τηλεοπτική δημοσιογραφία, δεδομένου ότι θεωρούνται πιο ελκυστικές για το κοινό, και στη συνέχεια αντικαθίστανται από νεότερες συναδέλφους όσο μεγαλώνουν σε ηλικία·

10. καταδικάζει, ακόμη, τα εκτεταμένα φαινόμενα σεξουαλικής παρενόχλησης και άλλων μορφών κακοποίησης, ιδίως σε διαδικτυακά παιχνίδια και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και παροτρύνει τις εταιρείες μέσων ενημέρωσης να δημιουργήσουν ασφαλή περιβάλλοντα που θα ανταποκρίνονται σε οιαδήποτε περιστατικά παρενόχλησης· ζητεί, ως εκ τούτου, τη λήψη διαφόρων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων της ευαισθητοποίησης, εσωτερικών κανόνων σχετικά με τις πειθαρχικές κυρώσεις για τους παραβάτες και της ψυχολογικής και/ή νομικής υποστήριξης στα θύματα αυτών των πρακτικών, για την πρόληψη και την καταπολέμηση της παρενόχλησης και της σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία και στα επιγραμμικά περιβάλλοντα·

11. καταδικάζει απερίφραστα τις επιθέσεις κατά γυναικών δημοσιογράφων που παρουσιάζουν χωρίς φόβο σημαντικά πολιτικά και ποινικά θέματα και ζητεί να καταβληθούν οι μέγιστες δυνατές προσπάθειες για τη διασφάλιση της προστασίας και της ασφάλειας όλων των δημοσιογράφων·

12. παροτρύνει τους δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς μέσων ενημέρωσης να θεσπίσουν εσωτερικές πολιτικές, όπως πολιτικές για τις ίσες ευκαιρίες και την πολυμορφία, που θα περιλαμβάνουν μέτρα κατά της παρενόχλησης, καθεστώτα άδειας μητρότητας ή γονικής άδειας, ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας που στηρίζουν την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής επιτρέποντας στις γυναίκες και τους άνδρες να επωφελούνται εξίσου από τη γονική άδεια και ενθαρρύνοντας τους άνδρες να παίρνουν άδεια πατρότητας, θα διασφαλίζουν τη δίκαιη κατανομή της παιδικής μέριμνας, καθώς και καθοδήγηση και προγράμματα κατάρτισης στον τομέα της διοίκησης επιχειρήσεων, τη χρήση της τηλεργασίας και των ευέλικτων ρυθμίσεων εργασίας τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες σε εθελοντική βάση και χωρίς να θίγεται η εξέλιξη της σταδιοδρομίας·

13. ζητεί από τα μέσα ενημέρωσης να σέβονται το δικαίωμα των γυναικών και των ανδρών να κάνουν χρήση της άδειας μητρότητας, πατρότητας ή της γονικής άδειας· επισημαίνει ότι καμία έγκυος δεν πρέπει να υφίσταται διακρίσεις λόγω της κατάστασής της και καμία γυναίκα δεν μπορεί να στερείται την απασχόληση με το πρόσχημα ότι ενδέχεται να αποφασίσει να μείνει έγκυος· παροτρύνει τους οργανισμούς των μέσων ενημέρωσης και τις ρυθμιστικές αρχές να γνωστοποιούν το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων, να θεσπίσουν υποχρεώσεις διαφάνειας των πληρωμών και να εφαρμόζουν την αρχή της ίσης αμοιβής για ίση εργασία, μέσω δεσμευτικών μέτρων·

14. προτείνει να δημιουργήσουν οι οργανισμοί μέσων ενημέρωσης βάσεις δεδομένων των γυναικών σε ορισμένους τομείς, ιδίως στους τομείς στους οποίους οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται, με σκοπό την αξιοποίησή τους, κατά περίπτωση· υποστηρίζει, επιπλέον, τη συλλογή δεδομένων ανά φύλο σχετικά με κάθε είδους πιθανό περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης·

15. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αυξήσουν τη συμμετοχή και την πρόσβαση των γυναικών στην έκφραση και τη λήψη αποφάσεων μέσω των μέσων ενημέρωσης και των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας·

16. θεωρεί ότι οι γυναίκες που εργάζονται στα μέσα ενημέρωσης θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τη γενική βελτίωση των συνθηκών για τις γυναίκες στον χώρο εργασίας· θεωρεί, ωστόσο, ότι η εν λόγω βελτίωση δεν αρκεί και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ανισότητες· υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη και η Επιτροπή οφείλουν να προωθήσουν και να διασφαλίσουν την αρχή της μισθολογικής ισότητας, σύμφωνα με το άρθρο 157 ΣΛΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω της καταπολέμησης του μισθολογικού και συνταξιοδοτικού χάσματος μεταξύ των φύλων, της μείωσης της επισφαλούς απασχόλησης ( 23 ) , της διασφάλισης της προσβασιμότητας σε οικονομικά προσιτή παιδική μέριμνα και της διασφάλισης των δικαιωμάτων συλλογικής διαπραγμάτευσης·

17. εμμένει στην άποψη ότι είναι επιτακτική ανάγκη τα μέσα ενημέρωσης να εφαρμόσουν στην πράξη την πολιτική ίσης αμοιβής για ίση εργασία, συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων μισθολογικής διαφάνειας, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι παρέχονται στις γυναίκες οι ίδιες ευκαιρίες προαγωγής και κατάρτισης και οιαδήποτε άλλα πρόσθετα οφέλη επί ίσοις όροις με τους άνδρες·

18. επισημαίνει τον θετικό ρόλο που διαδραματίζουν τα συμβούλια γυναικών και οι υπάλληλοι που είναι αρμόδιοι για την ισότητα των γυναικών στους χώρους εργασίας· ζητεί την προώθηση της ισότητας των φύλων με τη μορφή εγκάρσιας πολιτικής ανθρώπινων πόρων στα μέσα ενημέρωσης· θεωρεί ότι για να επιτευχθεί ισότητα για τις γυναίκες σε όλα τα επίπεδα στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, και ιδίως στο επίπεδο της λήψης αποφάσεων, απαιτείται μια νοοτροπία με επίκεντρο τον εργαζόμενο και ευαισθησία στα θέματα φύλου από τα ανώτερα διοικητικά στελέχη· συνιστά στους εθνικούς ρυθμιστικούς φορείς και στους οργανισμούς μέσων ενημέρωσης να εφαρμόσουν τη σύσταση 2014/124/ΕΕ της Επιτροπής για την ενίσχυση της αρχής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών μέσω της διαφάνειας ( 24 ) , να παράσχουν καθοδήγηση σχετικά με τις δίκαιες διαδικασίες επιλογής, να θεσπίσουν ολοκληρωμένες πολιτικές για την ισότητα που καλύπτουν το περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης και προβλέπουν την ανέλιξη των γυναικών σε φορείς λήψης αποφάσεων, και να δημιουργήσουν εσωτερικές διαδικασίες για την αντιμετώπιση της παρενόχλησης στον χώρο εργασίας· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να παρακολουθεί την ορθή εφαρμογή και επιβολή της οδηγίας 2006/54/ΕΚ, η οποία αντιστρέφει το βάρος της απόδειξης σε περιπτώσεις διακρίσεων λόγω φύλου·

Περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης και γυναίκες

19. τονίζει τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης ως παράγοντα κοινωνικής αλλαγής και την επίδρασή τους στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν στα δημόσια μέσα ενημέρωσης περιεχόμενο σχετικά με την ισότητα των φύλων· επισημαίνει ότι μέχρι σήμερα κάθε ρυθμιστική δράση για τον σεξισμό και τις στερεοτυπικές απεικονίσεις των φύλων στα μέσα ενημέρωσης αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών μελών· υπενθυμίζει την απαγόρευση των διακρίσεων λόγω φύλου στα μέσα ενημέρωσης δυνάμει της οδηγίας για τις οπτικοακουστικές υπηρεσίες· τονίζει, επιπλέον, ότι, μολονότι η ρυθμιστική δράση υπόκειται σε ενδεδειγμένες αξιολογήσεις με βάση την αρχή της ελευθερίας της έκφρασης, η συντακτική ελευθερία δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να χρησιμεύει για να ενθαρρύνει ή να νομιμοποιεί ταπεινωτικές απεικονίσεις των γυναικών και των ατόμων ΛΟΑΔΜ· προτρέπει τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της διασφάλισης των προαναφερόμενων ελευθεριών, να ρυθμίσουν την πρόσβαση σε βιντεοπαιχνίδια με επιβλαβές διαδικτυακό περιεχόμενο και στην πορνογραφία στο διαδίκτυο·

20. τονίζει ότι τα οικονομικά επιχειρήματα δεν μπορούν να αποτελούν δικαιολογία για τη διαιώνιση έμφυλων στερεότυπων στο περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης·

21. τονίζει ότι το βίαιο και σεξιστικό περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης επηρεάζει αρνητικά τις γυναίκες και τη συμμετοχή τους στην κοινωνία· εκφράζει την ανησυχία του για ορισμένες εμπορικές οπτικοακουστικές επικοινωνίες που προκαλούν ψυχολογικές ή σωματικές βλάβες στα παιδιά και τους νέους· προτρέπει τους αρμόδιους φορείς και τις αρχές να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της διαφήμισης που ενθαρρύνει έμμεσα διατροφικές διαταραχές όπως η ανορεξία και να λάβουν άλλα μέτρα για να προστατεύουν από το εν λόγω περιεχόμενο άτομα ιδιαίτερα ευάλωτα, μεταξύ άλλων τα κορίτσια και τις νέες γυναίκες·

22. εμμένει στην άποψη ότι το περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένης της διαφήμισης, σχετικά με τον οικογενειακό προγραμματισμό, τα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά δικαιώματα, τη μητρική και παιδική υγεία και την εκπαίδευση πρέπει να απευθύνεται τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες·

23. τονίζει τη σημασία που έχει η προώθηση του γραμματισμού στα μέσα ενημέρωσης και η παροχή σε όλους τους αρμόδιους φορείς πρωτοβουλιών για μια ευαίσθητη σε θέματα φύλου εκπαίδευση στα μέσα ενημέρωσης, ώστε να ενθαρρύνονται οι νέοι να αναπτύσσουν δεξιότητες κριτικής σκέψης και να βοηθούνται να εντοπίζουν και να καταγγέλλουν τις σεξιστικές απεικονίσεις και τις διακρίσεις, την έμφυλη βία, τον εκφοβισμό, τη ρητορική μίσους και τη βία που προκαλείται λόγω του φύλου ενός ατόμου, της ταυτότητας του φύλου, της έκφρασης του φύλου, του σεξουαλικού προσανατολισμού ή των χαρακτηριστικών του φύλου· υπογραμμίζει την ανάγκη για μέτρα πρόληψης, όπως η κρυπτογράφηση και ο γονικός έλεγχος, με σκοπό να επιτευχθεί ασφαλέστερη χρήση του διαδικτύου και του ψηφιακού και μιντιακού γραμματισμού· εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι τα στερεότυπα στις διαφημίσεις και σε άλλα μιντιακά προϊόντα έχουν δυνητικές επιπτώσεις στην κοινωνικοποίηση των παιδιών και, κατά συνέπεια, στην εικόνα που έχουν τα παιδιά για τον εαυτό τους, τα μέλη της οικογένειάς τους και τον έξω κόσμο· επισημαίνει ότι η διαφήμιση μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικό εργαλείο για την αμφισβήτηση των στερεοτύπων, όπως τα στερεότυπα των φύλων και τα στερεότυπα εις βάρος των ατόμων ΛΟΑΔΜ· ζητεί, ως εκ τούτου, οι δράσεις επαγγελματικής κατάρτισης και εκπαίδευσης να τύχουν μεγαλύτερης προσοχής ως τρόπος καταπολέμησης των διακρίσεων και προώθησης της ισότητας των φύλων και των ατόμων ΛΟΑΔΜ·

24. προτείνει να αναδειχθούν περισσότερο στους οργανισμούς μέσων ενημέρωσης ήπια μέτρα, όπως σχέδια ή κατευθυντήριες γραμμές για την ισότητα των φύλων, και συνιστά τα πρωτόκολλα αυτά να θεσπίσουν τα πρότυπα για τη θετική απεικόνιση των γυναικών στη διαφήμιση, τις ειδήσεις, τα ρεπορτάζ, την παραγωγή ή τις ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις και να καλύψουν όλους τους ευαίσθητους τομείς περιεχομένου, όπως η προβολή δύναμης και εξουσίας, η εμπειρογνωμοσύνη, η λήψη αποφάσεων, η σεξουαλικότητα, η βία, η ποικιλομορφία ρόλων και η χρήση μη σεξιστικής γλώσσας· ενθαρρύνει, επιπλέον, τα δημόσια και ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης να ενσωματώσουν τη διάσταση της ισότητας των φύλων σε όλο το περιεχόμενό τους και να εγκρίνουν σχέδια για την ισότητα των φύλων προκειμένου να αποτυπώνεται η κοινωνική πολυμορφία·

25. συνιστά οι κανονισμοί που εκδίδονται από αρχές που είναι αρμόδιες για τα μέσα ενημέρωσης και την επικοινωνία να ορίζουν κριτήρια βάσει των οποίων θα διασφαλίζεται η μη στερεότυπη απεικόνιση των γυναικών και των κοριτσιών και να συμπεριλάβουν τη δυνατότητα αφαίρεσης ή διακοπής προσβλητικού περιεχομένου· συνιστά ακόμη τη συμμετοχή ειδικευμένων οργανώσεων, όπως εθνικών φορέων ισότητας και γυναικείων ΜΚΟ, στην παρακολούθηση της εφαρμογής των κανονισμών αυτών·

26. επισημαίνει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν, με κάθε κατάλληλο τρόπο, ότι τα μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των διαδικτυακών μέσων και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και η διαφήμιση δεν περιέχουν κανένα μήνυμα υποκίνησης βίας ή μίσους σε βάρος οιουδήποτε ατόμου ή ομάδας ατόμων· υπογραμμίζει ότι πρέπει να συγκεντρωθούν δεδομένα χωριστά ανά φύλο και να πραγματοποιηθεί έρευνα, σε συνεργασία με το EIGE, για την αντιμετώπιση της κυβερνοβίας στον τομέα αυτό, με σκοπό την καλύτερη αντιμετώπιση της κυβερνοβίας, της διαδικτυακής σεξουαλικής παρενόχλησης, των απειλών, των σεξιστικών σχολίων και της ρητορικής μίσους κατά των γυναικών και των κοριτσιών, συμπεριλαμβανομένων και των ατόμων ΛΟΑΔΜ· τονίζει ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην κατάρτιση σχετικά με τον τρόπο παρουσίασης των περιστατικών βίας λόγω φύλου από τα μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένης και της βίας κατά των ατόμων ΛΟΑΔΜ· προτείνει την προώθηση δράσεων συνεχούς και υποχρεωτικής κατάρτισης για τους επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των υψηλόβαθμων στελεχών· συνιστά η ισότητα των φύλων να αντικατοπτρίζεται στις διδακτικές ενότητες στα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά τμήματα δημοσιογραφίας και επικοινωνίας·

27. καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να προαγάγουν την αυτορρύθμιση και την από κοινού ρύθμιση στον τομέα των μέσων ενημέρωσης μέσω κωδίκων δεοντολογίας·

Παραδείγματα ορθής πρακτικής

28. σημειώνει με ενθουσιασμό τα διάφορα παραδείγματα ορθών πρακτικών που μπορούν να εντοπιστούν σε όλα τα κράτη μέλη, στα οποία συμπεριλαμβάνονται: εκστρατείες των μέσων ενημέρωσης, ειδική νομοθεσία, βραβεία ή αρνητικά βραβεία για στερεοτυπική και σεξιστική διαφήμιση, βάσεις δεδομένων για γυναίκες εμπειρογνώμονες, μαθήματα κατάρτισης για επαγγελματίες του κλάδου και προγράμματα ισότητας των οργανισμών μέσων ενημέρωσης, κώδικες δεοντολογίας και πολιτικές για ίσες ευκαιρίες και για τη διαφορετικότητα, καθώς και καθορισμός ελάχιστων ορίων για την εκπροσώπηση των φύλων στα διοικητικά όργανα των ρυθμιστικών αρχών των μέσων ενημέρωσης·

29. παροτρύνει τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν εκστρατείες όπως το βελγικό εργαλείο Expertalia, τα τσεχικά βραβεία «Sexist Piggy» ή η σουηδική πρωτοβουλία # TackaNej («όχι, ευχαριστώ»), μεταξύ άλλων· καλεί τα κράτη μέλη να διοργανώνουν τακτικά εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με το περιεχόμενο που εισάγει διακρίσεις με βάση το φύλο στα μέσα ενημέρωσης και να υποβάλλουν τακτικά εκθέσεις σχετικά με τις τάσεις όσον αφορά την ισότητα των φύλων στα μέσα ενημέρωσης· καλεί την Επιτροπή να διαθέσει ειδική χρηματοδότηση για επιμέρους προγράμματα που εστιάζουν στην ανέλιξη των γυναικών στον κλάδο των μέσων ενημέρωσης και να στηρίξει ενώσεις και δίκτυα μέσων ενημέρωσης προκειμένου να δρομολογήσουν δημόσιες και τομεακές εκστρατείες ευαισθητοποίησης· καλεί ακόμη την Επιτροπή να καθιερώσει ένα βραβείο της ΕΕ για σπουδαστές στον τομέα των μέσων ενημέρωσης για εργασίες που σχετίζονται με την ισότητα των φύλων·

30. καλεί τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών να χαράξουν στρατηγικές για τα μέσα ενημέρωσης, όχι μόνο για τα παραδοσιακά αλλά και για τα διαδικτυακά μέσα, ώστε να διευρυνθεί το πεδίο επιρροής και παρακολούθησης του προγράμματος των μέσων ενημέρωσης·

Περαιτέρω συστάσεις

31. καλεί τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τους φορείς ισότητας, να εφαρμόσουν πλήρως την υφιστάμενη νομοθεσία για την ισότητα των φύλων και να ενθαρρύνουν τους ρυθμιστικούς φορείς να επιδείξουν προσοχή στο θέμα της παρουσίας και της ανέλιξης των γυναικών και του μη στερεοτυπικού περιεχομένου των μέσων ενημέρωσης· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να διεξάγουν τακτικές αξιολογήσεις των προαναφερθέντων τομέων και να αναπτύξουν, αν αυτό δεν έχει ήδη γίνει, νομοθεσία η οποία θα επικεντρώνεται στο μη στερεοτυπικό περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης· τονίζει τον ρόλο των κρατών μελών στην καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων πόρων στα μέσα ενημέρωσης στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους να επιτελούν τον ρόλο τους ως παρόχων δημοσίων υπηρεσιών αποτυπώνοντας παράλληλα μια πιο ισορροπημένη και δημοκρατική κοινωνία·

32. καλεί την Επιτροπή να ερευνήσει περαιτέρω το θέμα της συμμετοχής των γυναικών σε διευθυντικές θέσεις στα μέσα ενημέρωσης· συγχαίρει το EIGE για το έργο του στον τομέα αυτό και το καλεί να συνεχίσει να αναπτύσσει και να παρακολουθεί τη σχετική δέσμη δεικτών, συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ άλλων, της παρουσίας των γυναικών σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων, των εργασιακών τους συνθηκών και της ισότητας των φύλων στο περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης, επεκτείνοντας παράλληλα την προσοχή του στις νέες τεχνολογίες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης προκειμένου να αναπτυχθούν μεθοδολογίες για την πρόληψη της έμφυλης βίας και παρενόχλησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης·

33. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν και να προωθήσουν γυναικείες οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της προαγωγής της ισότητας των φύλων στα μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων που στηρίζουν τις γυναίκες και τα κορίτσια που έχουν πέσει θύματα έμφυλης βίας, διατομεακής διακριτικής μεταχείρισης ή σεξουαλικής παρενόχλησης·

34. καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν προγράμματα δράσης που θα διασφαλίζουν τη συμμετοχή των γυναικών στον σχεδιασμό και την υλοποίηση αποτελεσματικών και αποδοτικών πολιτικών και προγραμμάτων με γνώμονα το φύλο στο πλαίσιο οργανισμών μέσων ενημέρωσης·

35. καλεί τα κράτη μέλη να καταρτίσουν προγράμματα για τη βελτίωση των δεξιοτήτων των γυναικών στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM) που είναι σημαντικές για τη σταδιοδρομία στον κλάδο των μέσων ενημέρωσης με περισσότερο τεχνική εστίαση, όπως σε θέσεις ηχολήπτη και εικονολήπτη· τονίζει τη σημασία της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης για τη διαφοροποίηση των επαγγελματικών επιλογών και της εξασφάλισης, σε γυναίκες και άνδρες, μη παραδοσιακών ευκαιριών σταδιοδρομίας με στόχο την αντιμετώπιση του οριζόντιου και κάθετου αποκλεισμού·

o

o o

36. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 204 της 26.7.2006, σ. 23.

(2) ΕΕ L 95 της 15.4.2010, σ. 1.

(3) ΕΕ C 296 της 10.11.1995, σ. 15.

(4) ΕΕ C 304 της 6.10.1997, σ. 60.

(5) ΕΕ C 295 Ε της 4.12.2009, σ. 43.

(6) ΕΕ C 36 της 29.1.2016, σ. 18.

(7) ΕΕ C 66 της 21.2.2018, σ. 44.

(8) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0338.

(9) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0360.

(10) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0260.

(11) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0290.

(12) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0364.

(13) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0417.

(14) Κοινή συλλογή δεδομένων UNESCO, ΟΟΣΑ και Eurostat (UOE), διαθέσιμη στη ακόλουθη διεύθυνση: http://eige.europa.eu/gender-statistics/dgs/indicator/ta_educ_part_grad__educ_uoe_grad02

(15) Δείκτης ισότητας των φύλων 2017 του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων.

(16) https://www.womenlobby.org/IMG/pdf/factsheet_women_and_media.pdf

(17) Lenka Vochocová, δημόσια ακρόαση της FEMM «Ισότητα των φύλων στον τομέα των μέσων ενημέρωσης στην ΕΕ», 26 Ιουνίου 2017, εγγραφή διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://www.europarl.europa.eu/ep-live/el/committees/video?event=20170626-1500-COMMITTEE-FEMM

(18) Σχέδιο παγκόσμιας παρακολούθησης των μέσων ενημέρωσης, περιφερειακή έκθεση για την Ευρώπη (2015), διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://cdn.agilitycms.com/who-makes-the-news/Imported/reports_2015/regional/Europe.pdf

(19) Εκστρατεία σχετικά με την έμφυλη βία στην εργασία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (IFJ): https://www.ifj-stop-gender-based-violence.org/

(20) ‘Where are the women directors in European films? Gender equality report on female directors (2006-2013) with best practice and policy recommendations’ (Πού είναι οι γυναίκες σκηνοθέτες στον ευρωπαϊκό κινηματογράφο; Έκθεση για την ισότητα των φύλων για τις γυναίκες σκηνοθέτες (2006-2013), βέλτιστες πρακτικές και συστάσεις πολιτικών), http://www.ewawomen.com/en/research-.html

(21) Ισότητα των φύλων στην εξουσία και τη λήψη αποφάσεων. Επανεξέταση της εφαρμογής της πλατφόρμας δράσης του Πεκίνου από τα κράτη μέλη της ΕΕ, 2017 (Πηγή: Βάση στατιστικών δεδομένων του EIGE για το φύλο – Γυναίκες και άνδρες στη διαδικασία λήψης αποφάσεων).

(22) Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE): Επανεξέταση της εφαρμογής της πλατφόρμας δράσης του Πεκίνου από τα κράτη μέλη της ΕΕ: «Women and the Media - Advancing gender equality in decision-making in media organisations» (Η προώθηση της ισότητας των φύλων στη λήψη αποφάσεων στους οργανισμούς μέσων ενημέρωσης) (2013).

(23) Βλέπε, ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 4ης Ιουλίου 2017 σχετικά με τις συνθήκες εργασίας και την επισφαλή απασχόληση.

(24) ΕΕ L 69 της 8.3.2014, σ. 112.