Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με εφαρμογή πολιτικής για την αμοιβαία αναγνώριση αδειών και άλλων εθνικών εγκρίσεων για παροχή υπηρεσιών δορυφορικού δικτύου ή/και υπηρεσιών δορυφορικών επικοινωνιών(1) (94/C 295/04)

Στις 20 Ιανουαρίου 1994, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 11 Mαΐου 1994 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Mobbs.

Κατά την 316η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 1ης Ιουνίου 1994), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η πρόταση όσον αφορά τις άδειες για παροχή δορυφορικών υπηρεσιών εντάσσεται στα πλαίσια της κοινοτικής διαδικασίας ελευθέρωσης των τηλεπικοινωνιών, γενικότερα, και των δορυφορικών επικοινωνιών, ειδικότερα.

1.2. Η Επιτροπή δημοσίευσε την ανακοίνωσή της «Προς συστήματα και υπηρεσίες ευρωπαϊκής κλίμακας: Πράσινο Βιβλίο για κοινή προσέγγιση στον τομέα των δορυφορικών επικοινωνιών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα» [έγγρ. COM(90) 490 της 20ής Νοεμβρίου 1990] (το Πράσινο Βιβλίο για τις δορυφορικές επικοινωνίες), στην οποία καθιέρωσε την αρχή της κοινοτικής συμμετοχής στις ευρωπαϊκές διαστημικές δραστηριότητες, που θα είναι συμπληρωματικές του ρόλου του Ευρωπαϊκού Διαστημικού Οργανισμού.

1.2.1. H οδηγία του Συμβουλίου 88/301/ΕΟΚ «Ανταγωνισμός στις αγορές τηλεπικοινωνιακών τερματικών» (η οδηγία για τον τερματικό εξοπλισμό) ελευθέρωσε τον τερματικό εξοπλισμό για δίκτυα σταθερών υπηρεσιών.

1.2.2. Η οδηγία του Συμβουλίου 90/388/ΕΟΚ για τον «Ανταγωνισμό στις αγορές των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών» (η οδηγία για τις υπηρεσίες) ελευθέρωσε τις σταθερές δορυφορικές υπηρεσίες, αλλά μόνο όσον αφορά τα Δίκτυα Προστιθέμενης Αξίας (VANs), τα δεδομένα και την ιδιωτική τηλεφωνία.

1.2.3. Η Επιτροπή δημοσίευσε ένα έγγραφο για τη δορυφορική πολιτική με τίτλο «Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα στο διαστημικό τομέα: προκλήσεις, ευκαιρίες και νέες δράσεις» [έγγρ. COM(92) 360 της 23ης Σεπτεμβρίου 1992], του οποίου οι βασικές αρχές είχαν προηγουμένως εγκριθεί από το Συμβούλιο στο ψήφισμά του της 10ης Δεκεμβρίου 1991 σχετικά με την Ανάπτυξη της Κοινής Αγοράς «Δορυφορικών Υπηρεσιών Τηλεπικοινωνιών και Εξοπλισμού».

1.2.4. Η οδηγία του Συμβουλίου 91/263/ΕΟΚ για «Προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με τον τερματικό εξοπλισμό τηλεπικοινωνιών, συμπεριλαμβανόμενης και της αμοιβαίας αναγνώρισης στον τομέα των πληροφοριών» (η οδηγία για τον τερματικό εξοπλισμό τηλεπικοινωνιών), επεκτάθηκε με την οδηγία του Συμβουλίου 93/97/ΕΟΚ για να καλύψει τον εξοπλισμό επίγειων σταθμών.

1.3. Η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση οδηγίας για την αμοιβαία αναγνώριση των αδειών και των άλλων εθνικών υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών (πρόταση για αμοιβαία αναγνώριση) το 1992. Η πρόταση αυτή αφορούσε την αμοιβαία αναγνώριση των αδειών και των άλλων εθνικών εγκρίσεων για τη χρησιμοποίησή τους στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης και της καθιέρωσης μίας ενιαίας κοινοτικής άδειας τηλεπικοινωνιών και της ίδρυσης μιας Κοινοτικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών (CTC). Η πρόταση δεν αφορούσε τους δορυφόρους. Η ΟΚΕ υποστήριξε την «Πρόταση για την αμοιβαία αναγνώριση» στη γνωμοδότησή της της 10ης Φεβρουαρίου, διατυπώνοντας συγχρόνως ορισμένες παρατηρήσεις. Η «Πρόταση για την αμοιβαία αναγνώριση» δεν εγκρίθηκε από το Συμβούλιο.

1.3.1. Δημοσιεύθηκε μια τροποποιημένη πρόταση COM(94) 41. Γενικά, η τροποποιημένη πρόταση υιοθετεί την ίδια προσέγγιση με την Πρόταση σχετικά με τη χορήγηση Αδειών παροχής Δορυφορικών Υπηρεσιών λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Η ΟΚΕ δεν σχολιάζει χωριστά τις τροποποιημένες προτάσεις. Ωστόσο, η ΟΚΕ ελπίζει ότι θα ληφθούν υπό σημείωση οι απόψεις της για τη χορήγηση Αδειών για Δορυφορικές Υπηρεσίες που ισχύουν επίσης και για την «Πρόταση Αμοιβαίας Αναγνώρισης». Εφόσον στόχος της Επιτροπής είναι να ακολουθήσει παρόμοια προσέγγιση και για τις δύο προτάσεις, το ίδιο πρέπει επίσης να ισχύει και για τις παρατηρήσεις της ΟΚΕ.

1.4. Η πρόταση σχετικά με τις άδειες για παροχή δορυφορικών υπηρεσιών στη σχετική αγορά ακολουθεί μετά το ψήφισμα του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 1993, στο οποίο όλα τα κράτη μέλη: «αναγνωρίζουν ως παράγοντες-κλειδιά για την ανάπτυξη της μελλοντικής ρυθμιστικής πολιτικής τηλεπικοινωνιών στην Κοινότητα: ... την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των εθνικών αδειών και εγκρίσεων που βασίζονται σε εναρμονισμένους όρους, με μια μεταβατική ρύθμιση βασιζόμενη σε διαδικασίες άπαξ, καθώς επίσης και την ανάπτυξη της πολιτικής που ορίζεται στο ψήφισμα του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1991 όσον αφορά τις δορυφορικές επικοινωνίες,...».

1.5. Oι βασικές δραστηριότητες που αναλήφθηκαν μέχρι σήμερα είναι οι εξής:

- οδηγία του Συμβουλίου 93/97/ΕΟΚ που συμπληρώνει την οδηγία 91/263/ΕΟΚ όσον αφορά τους επίγειους σταθμούς δορυφορικού εξοπλισμού,

- η πρόταση για οδηγία του Συμβουλίου [έγγρ. SEC(93) 1891] της 1ης Δεκεμβρίου 1993 που τροποποιεί τις οδηγίες 88/301/ΕΟΚ και 90/388/ΕΟΚ όσον αφορά τις δορυφορικές επικοινωνίες. Η ΟΚΕ, στη γνωμοδότησή της της 26ης Ιανουαρίου 1994, υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής (1),

- η παρούσα πρόταση σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών [έγγρ. COM(93) 652 τελικό],

- η εκ νέου υποβολή της παράλληλης πρότασης για την αμοιβαία αναγνώριση που εκδόθηκε επίσημα ως COM(92) 254 τελικό, και τροποποιήθηκε και επανεκδόθηκε ως COM(94) 41 της 22ας Μαρτίου 1994.

1.6. Η πρόταση σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών αποτελεί ένα περαιτέρω βήμα στις σημαντικές και συνεχείς προσπάθειες της Επιτροπής για επιτάχυνση της ελευθέρωσης στον τομέα των τηλεπικοινωνιών γενικότερα.

1.7. Οι εργασίες της Επιτροπής στον τομέα των δορυφορικών επικοινωνιών (που προκύπτουν από το Πράσινο Βιβλίο για τις δορυφορικές επικοινωνίες) συνδέονται με την ανάγκη για ένα συνεκτικό πλαίσιο πολιτικής στον τομέα των κινητών υπηρεσιών, όπως αποδεικνύουν οι εργασίες της για ένα Πράσινο Βιβλίο στον τομέα των κινητών επικοινωνιών [που δημοσιεύθηκαν ως έγγρ. COM(94) 145, 27. 4. 1994]. Οι πρωτοβουλίες αυτές επιβεβαιώνουν τον ευρύ χαρακτήρα των εργασιών της Επιτροπής από την έκδοση του Πράσινου Βιβλίου του 1987 σχετικά με τις τηλεπικοινωνίες [έγγρ. COM(87) 290], που δεν αφορά συγκεκριμένα τα θέματα που συνδέονται με τις δορυφορικές και κινητές επικοινωνίες.

2. Η πρόταση της Επιτροπής

2.1. Στόχος της πρότασης της Επιτροπής σχετικά με τις άδειες για παροχή δορυφορικών υπηρεσιών είναι να διορθωθεί η σημερινή κατάσταση σύμφωνα με την οποία οι φορείς εκμετάλλευσης ενός δορυφορικού δικτύου ή οι φορείς παροχής υπηρεσιών στον τομέα των δορυφορικών επικοινωνιών που επιθυμούν να παράσχουν υπηρεσίες σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη, πρέπει να υποβάλουν αίτηση για τις απαιτούμενες άδειες σε κάθε κράτος μέλος στο οποίο επιθυμούν να αναπτύξουν δραστηριότητα και, σε ορισμένα κράτη μέλη, για κάθε δορυφόρο που οι φορείς αυτοί επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν.

2.1.1. Η πρόταση σχετικά με τις άδειες για παροχή δορυφορικών υπηρεσιών έχει ως στόχο την αμοιβαία αναγνώριση των αδειών βάσει της εναρμόνισης των εθνικών όρων έγκρισης των δορυφορικών υπηρεσιών ανά κατηγορίες υπηρεσιών. Προ-βλέπει, επίσης, τη δυνατότητα αμοιβαίας αναγνώρισης των κατηγοριών υπηρεσιών χωρίς εναρμόνιση, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν φαίνεται να είναι αναγκαία η πλήρης εναρμόνιση. Ως μακρόπνοος στόχος της πολιτικής αυτής θεωρείται η πλήρης αναγνώριση των αδειών.

2.2. Τα βασικά σημεία της πρότασης είναι τα εξής:

- αμοιβαία αναγνώριση των εθνικών εγκρίσεων (Κεφάλαιο II) και

- αμοιβαία αναγνώριση βάσει κοινού καθεστώτος χορήγησης αδειών και διαδικασίες εναρμόνισης (Κεφάλαιο III).

Προς επίτευξη των στόχων αυτών, προτείνεται μια προσέγγιση σε δύο στάδια:

Πρώτον, η Επιτροπή μπορεί να αναθέσει στην ECTRA (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ρυθμιστικών Υποθέσεων στον Τομέα των Τηλεπικοινωνιών) την προετοιμασία της τεχνικής βάσης για την εναρμόνιση των όρων χορήγησης αδειών.

Δεύτερον, η Επιτροπή θα ελέγξει την προβλεπόμενη τεχνική βάση σε αντιπαραβολή με τους κοινοτικούς νόμους και πολιτικές.

Στη συνέχεια, οι κοινοί όροι χορήγησης αδειών θα υιοθετηθούν σύμφωνα με τις αρμοδιότητες που ανατίθενται στην Επιτροπή από την οδηγία.

2.2.1. Η πρόταση προβλέπει μια μεταβατική «διαδικασία άπαξ» (Κεφάλαιο IV), πριν από την ανάπτυξη του συστήματος πλήρους αμοιβαίας αναγνώρισης (Κεφάλαιο III). Στα πλαίσια του συστήματος αυτού, πρέπει να συντονισθούν οι εθνικές διαδικασίες όσον αφορά την εφαρμογή και τη χορήγηση εθνικών εγκρίσεων και αδειών. Τα πλεονεκτήματα του εν λόγω μεταβατικού συστήματος αναγνωρίζονται από τέσσερα κράτη μέλη (τη Γαλλία, τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο). Οι χώρες αυτές εφαρμόζουν ήδη μια «ad hoc» μορφή «διαδικασίας άπαξ», πράγμα που αποδεικύει ότι η ιδέα αυτή, ως προσωρινό μέτρο, είναι βασικά σωστή και μπορεί να εφαρμοσθεί.

2.2.2. Στην «Πρόταση για την αμοιβαία αναγνώριση» σχετικά με μια ενιαία άδεια τηλεπικοινωνιών που τροποποιήθηκε τώρα και επανεκδόθηκε [έγγρ. COM(94) 41 τελικό], η Επιτροπή πρότεινε τη σύσταση μιας νέας Κοινοτικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών (CTC). Η Επιτροπή αυτή θα συσταθεί από την πρόταση που θα εγκριθεί πρώτα - την πρόταση σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών ή την τροποποιηθείσα «Πρόταση για την αμοιβαία αναγνώριση» . Η Κοινοτική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών (CTC) θα απαρτίζεται από εκπροσώπους των Εθνικών Ρυθμιστικών Αρχών (NRA) και θα επικουρεί την Επιτροπή κατά την εφαρμογή της διαδικασίας αναγνώρισης. Η σύσταση μιας νέας επιτροπής είναι αναγκαία εφόσον οι υφιστάμενες δύο επιτροπές στον τομέα αυτό - το Δίκτυο Ανοιχτής Παροχής (ONP) και η Επιτροπή Εγκρίσεων για τον Τερματικό Εξοπλισμό (ACTE) - έχουν και οι δύο ειδικές αρμοδιότητες. Το πεδίο αναφοράς του ρόλου της CTC πρέπει να διευρυνθεί.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής και συγχαίρει την τελευταία για τις εποικοδομητικές της προσπάθειες. Ωστόσο, η ΟΚΕ έχει ορισμένες ειδικές παρατηρήσεις που παρατίθενται στο σημείο 4 της παρούσας γνωμοδότησης.

3.2. Αγορά

3.2.1. Ο ευρωπαϊκός τομέας δορυφορικών υπηρεσιών είναι μικρός. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η αγορά αντιπροσωπεύει σήμερα το 1 % περίπου του συνόλου της Ευρωπαϊκής Αγοράς Τηλεπικοινωνιών. Το 80 % περίπου καλύπτει ο ραδιοτηλεοπτικός τομέας, το 10 % η τηλεφωνία και το υπόλοιπο 10 % ο επιχειρηματικός τομέας.

3.2.2. Οι φορείς εκμετάλλευσης δορυφορικών υπηρεσιών αναμένουν εναγωνίως την χωρίς χρονοτριβή λήψη μέτρων για την αμοιβαία αναγνώριση των αδειών παροχής δορυφορικών υπηρεσιών. Ειδικότερα, οι δορυφορικοί σταθμοί συλλογής ειδήσεων (SNG), για τους οποίους η δυνατότητα λειτουργίας σε πανευρωπαϊκή βάση είναι απαραίτητη, δέχονται με ικανοποίηση μια απλουστευμένη διαδικασία που θα καταστήσει πραγματικότητα την υλοποίηση μιας πανευρωπαϊκής αγοράς δορυφορικών υπηρεσιών. Μέχρι σήμερα, η ανάγκη χορήγησης χωριστών αδειών από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές των κρατών μελών είναι χρονοβόρα, δαπανηρή και συνεπάγεται σπατάλη χρόνου.

3.2.3. Η ανάπτυξη των δορυφορικών σταθμών π.χ. για τη συλλογή ειδήσεων και η πλήρης αξιοποίηση των συστημάτων που χρησιμοποιούν τερματικά με πολύ μικρή κεραία (VSAT) μπορεί να ωφελήσουν πάρα πολύ όχι μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις αλλά και τις μικρομεσαίες, με παρεπόμενα οφέλη για την παραγωγή ευρωπαϊκού εξοπλισμού και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στην Ευρώπη.

3.3. Χρονοδιάγραμμα

Η χωρίς χρονοτριβή υιοθέτηση της πρότασης αυτής θα βοηθήσει τον τομέα να αναπτυχθεί με τη δημιουργία ενός καθεστώτος χορήγησης αδειών που να έχει ως στόχο τη διευκόλυνση της παροχής και της χρησιμοποίησης δορυφορικών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών σε ευρωπαϊκή κλίμακα.

3.4. Η διακριτική ευχέρεια της Επιτροπής

3.4.1. Για να επιτευχθεί η εναρμόνιση των διαδικασιών χορήγησης αδειών, πρέπει να αναγνωρισθεί ότι η Επιτροπή θα έχει ουσιαστικές αρμοδιότητες, ίσως εις βάρος της διακριτικής ευχέρειας των Εθνικών Ρυθμιστικών Αρχών, στις περιπτώσεις που διακυβεύονται συμφέροντα που ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα.

3.4.2. Η ΟΚΕ εκφράζει τις ανησυχίες της για το εύρος και την κλίμακα της διακριτικής ευχέρειας που προβλέπεται να παρασχεθεί στην Επιτροπή βάσει της πρότασης σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών. Για παράδειγμα, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει τις κατηγορίες υπηρεσιών για τις οποίες απαιτείται εναρμόνιση, και να υιοθετεί κοινούς όρους χορήγησης αδειών κατ`εφαρμογή των βασικών απαιτήσεων.

3.4.3. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι χρειάζεται να διαθέτει ώς ένα βαθμό διακριτική ευχέρεια για να εξασφαλισθεί μια κοινοτική προσέγγιση και να καταστεί δυνατή η υλοποίηση μιας πανευρωπαϊκής αγοράς υπηρεσιών. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η Επιτροπή όντως χρειάζεται ως ένα βαθμό να έχει διακριτική ευχέρεια, προκειμένου να προωθήσει την πρόταση σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών. Παρόλα αυτά, η ΟΚΕ προτείνει να εναπόκειται τελικά στο Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να αποφασίσουν το ενδεδειγμένο επίπεδο διακριτικής ευχέρειας που απαιτείται στο γενικότερο πλαίσιο της επικουρικότητας.

3.4.4. Ωστόσο, ορισμένες από τις ανησυχίες αυτές θα μπορούσαν να καθησυχασθούν αν οι διαδικασίες για την υιοθέτηση από την Επιτροπή μέτρων στον τομέα είναι σαφείς, ανοικτές και διαφανείς.

3.5. Παρατηρήσεις όσον αφορά τη χορήγηση αδειών

3.5.1. Η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης μπορεί να εφαρμοσθεί πλήρως μόνο όταν δεν υπάρχουν περιορισμοί στον αριθμό των διαθέσιμων αδειών. Συνεπώς, οι εν λόγω περιορισμοί θα πρέπει να επιτρέπονται μόνο στα πλαίσια βασικών απαιτήσεων, που πρέπει να συμφωνούν με τους κανόνες ανταγωνισμού της Συνθήκης της Ρώμης.

3.5.2. Από την άποψη αυτή, η ΟΚΕ γνωρίζει ότι η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι οι βασικές απαιτήσεις θα πρέπει να περιορίζονται μόνο σε τομείς για τους οποίους συντρέχουν λόγοι, όπως για την αποτελεσματική χρησιμοποίηση του φάσματος ραδιοφωνικών συχνοτήτων, για τις απαιτήσεις ηλεκτρομαγνητικής συμβατότητας, για τις ενέργειες όσον αφορά την ασφάλεια του δικτύου, για τη διατήρηση της ακεραιότητας του δικτύου, για τη διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών σε αιτιολογημένες περιπτώσεις, για την προστασία των δεδομένων σε αιτιολογημένες περιπτώσεις και για την ασφάλεια του χρήστη και την ασφάλεια των εργαζομένων.

3.6. Διοικητικές διαδικασίες

3.6.1. Στη γνωμοδότησή της για την προτεινόμενη οδηγία της Επιτροπής [έγγρ. SEC(93) 1891] (βλ. σημείο 1.5), η ΟΚΕ εξέφρασε την άποψη ότι οι προσπάθειες εναρμόνισης δεν θα πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα να επιτείνουν οι επίσημες απαιτήσεις τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι φορείς εκμετάλλευσης και παροχής υπηρεσιών στον τομέα των δορυφορικών επικοινωνιών. Οι επαχθείς διοικητικές διαδικασίες μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα να μην αξιοποιηθούν οι ταχείες τεχνικές πρόοδοι στον τομέα των δορυφορικών επικοινωνιών.

3.6.2. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου της 27ης Οκτωβρίου 1993 (ΕΕ αριθ. C 316 της 23. 11. 1993) σχετικά με την εθνική διαδικασία εγκρίσεως τερματικών εξοπλισμών για ραδιοτηλεπικοινωνίες. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, οι κυβερνήσεις των κρατών μλέων μπορούν να υιοθετήσουν οικείους κανόνες σχετικά με την έγκριση, αλλά οι εναρμονισμένοι κοινοτικοί κανόνες έχουν το προβάδισμα έναντι των εθνικών μέτρων.

3.6.3. Η ΟΚΕ επιθυμεί να διασφαλισθεί ότι οι διαδικασίες που επιβάλλονται βάσει της πρότασης σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών δεν θα οδηγήσουν σε διαδικασίες που θα παρακωλύσουν την αποτελεσματική λειτουργία του τομέα δορυφορικών επικοινωνιών.

3.7. Διαδικασία για το συντονισμό συχνοτήτων και θέσεων εγκατάστασης

3.7.1. Ο τομέας της κατανομής των συχνοτήτων μπορεί να παρουσιάσει διαδικαστικά προβλήματα και δεν έχει ακόμη εναρμονισθεί πλήρως. Ειδικότερα, τα προβλήματα ανακύπτουν στις περιπτώσεις που οι εν λόγω ζώνες δεν προορίζονται αποκλειστικά για χρησιμοποίηση από δορυφόρο, αλλά χρησιμοποιούνται από κοινού, π.χ. για επίγειες υπηρεσίες.

3.7.2. Σε ορισμένα κράτη μέλη υπάρχουν περιορισμοί (και σε ορισμένες περιπτώσεις πλήρης απαγόρευση) όσον αφορά τη χρησιμοποίηση ορισμένων ζωνών ή μερών ζωνών στο φάσμα ραδιοφωνικών συχνοτήτων. Για παράδειγμα, ένα κράτος μέλος έχει επιβάλει γενική απαγόρευση στη χρησιμοποίηση του ανώτατου ημίσεως της ζώνης 14/14,5 GHz. Αυτό έχει σοβαρές συνέπειες στη χορήγηση αδειών των VSAT και SNG.

3.7.3. Δεν μπορεί να υπεκτιμηθεί η επίδραση των προϋποθέσεων κατανομής συχνοτήτων στη διαδικασία χορήγησης αδειών. Η πρόταση σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών δεν ασχολείται με το θέμα αυτό. Συνεπώς, η ΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην υπερπήδηση των εμποδίων στη χρησιμοποίηση του φάσματος ραδιοφωνικής συχνότητας για τις υπηρεσίες δορυφορικού δικτύου.

3.7.4. Οι προϋποθέσεις όσον αφορά το κατά πόσο απαιτείται έλεγχος της θέσης εγκατάστασης ποικίλλουν σε ολόκληρη την Ευρώπη, όπως επίσης και οι διαδικασίες ελέγχου της θέσης εγκατάστασης. Η πρόταση σχετικά με άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών δεν ασχολείται με το θέμα αυτό. Όπως και στην περίπτωση της κατανομής συχνοτήτων, η ΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στα προβλήματα αυτά.

3.8. Εφαρμόσιμο

Η ΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη ότι οι τρίτες χώρες των οποίων οι αγορές είναι ανοιχτές σε ξένης ιδιοκτησίας φορείς παροχής υπηρεσιών, και οι οποίες παρέχουν στα κράτη μέλη και στον τομέα της παροχής δορυφορικών υπηρεσιών δυνατότητες ανάλογες προς εκείνες που παρέχονται εντός των κρατών μελών, θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από τις διατάξεις της πρότασης σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών. Αυτό θα συμβάλει στην επέκταση των δορυφορικών υπηρεσιών μεταξύ των εν λόγω τρίτων χωρών και των κρατών μελών 7 ο στόχος αυτός αναφέρεται στο κεφάλαιο 4 της αιτιολογικής έκθεσης της πρότασης σχετικά με τις άδειες παροχής δορυφορικών υπηρεσιών.

3.9. IFRB

Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι το IFRB δεν υφίσταται πλέον. Οι αρμοδιότητες του διοικητικού συμβουλίου του IFRB μεταβιβάσθηκαν στο Συμβούλιο Ραδιοφωνικών Κανονισμών και οι εργασίες γραμματείας του IFRB μεταβιβάσθηκαν στο Γραφείο Ραδιοφωνικών Επικοινωνιών.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Άρθρο 2 - Ορισμοί

4.1.1. Η ΟΚΕ κατανοεί ότι είναι αναγκαίο να διασφαλίσει η Επιτροπή κοινούς ορισμούς στα έγγραφα DIR 93/73/ΕΟΚ, SEC(93) 1891, COM(93) 627 και COM(94) 41. Έχει σημασία να είναι κατανοητοί οι ορισμοί της Επιτροπής απ`όλους τους ενδιαφερόμενους τομείς, και να χρησιμοποιούνται ήδη, όπου αυτό είναι δυνατό, ώστε το νόημά τους να μην επιδέχεται καμία αμφιβολία.

4.1.2. Το άρθρο αυτό προσδιορίζει μια σειρά ορισμών και προβλέπει επίσης ότι οι ορισμοί της οδηγίας που περιέχονται στην πρόταση για την αμοιβαία αναγνώριση θα πρέπει, κατά περίπτωση, να ισχύουν και για την παρούσα οδηγία. Αποτέλεσμα τούτου είναι ότι η πρόταση σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών, όπως είναι διατυπωμένη σήμερα, μπορεί να έχει ορισμένα κενά. Αυτό έχει μεγάλη σημασία, πολύ περισσότερο που δεν είναι βέβαιο ποια πρόταση θα εγκριθεί πρώτα. Θα ήταν σκοπιμότερο, υπό τις περιστάσεις αυτές, να περιέχει ξεχωριστούς ορισμούς κάθε προτεινόμενη οδηγία.

4.2. `Αρθρο 12 «Διαδικασία άπαξ»

4.2.1. Το μεταβατικό καθεστώς της «διαδικασίας άπαξ» δεν αφορά τους διάφορους τρόπους με τους οποίους οι άδειες χορηγούνται στα κράτη μέλη από τις Εθνικές Κανονιστικές Αρχές (NRA) ή άλλους αρμόδιους οργανισμούς έκδοσης αδειών. Αυτό έχει ιδιαίτερη σχέση με την επιλογή του ενιαίου γεωγραφικού σημείου στο οποίο οι αιτήσεις και/ή οι δηλώσεις μπορούν να υποβληθούν. Δεν είναι σαφές κατά πόσο το ενιαίο αυτό σημείο θα είναι μια συγκεκριμένη NRA. Η εν λόγω διαδικασία έκδοσης αδειών θα πρέπει να είναι ανοιχτή, αντικειμενική, διαφανής και να μην ασκεί διακρίσεις.

4.2.2. Θεωρητικά, το καθεστώς της «διαδικασίας άπαξ» θα πρέπει να ορισθεί σαφέστερα. Ειδικότερα, στο προοίμιο της προτεινόμενης οδηγίας προβλέπεται ότι η διαχείριση της διαδικασίας αυτής θα μπορούσε να ανατεθεί σε οργανισμούς όπως η ECTRA και η ERC. Το άρθρο 12 δεν προωθεί περαιτέρω το θέμα αυτό. Δεν είναι σαφές κατά πόσο ο αιτών θα υποβάλλει αίτηση σε μια ενιαία NRA που θα συντονίζει τη διαδικασία έκδοσης αδειών για λογαριασμό των NRA σε όλα τα άλλα κράτη μέλη στα οποία ισχύει το καθεστώς της διαδικασίας άπαξ. Ούτε είναι σαφές πώς η άδεια θα χορηγείται τελικά βάσει του καθεστώτος της «διαδικασίας άπαξ» (δηλαδή κατά πόσο οι μεμονωμένες άδειες θα χορηγούνται από κάθε NRA βάσει της αντίστοιχης δικαιοδοσίας της).

4.3. `Αρθρο 21 - Πρόσβαση στο διαστημικό σκέλος

Η ΟΚΕ έχει ορισμένες αμφιβολίες όσον αφορά τη νομιμότητα των προτάσεων που περιέχονται στο άρθρο αυτό. Αρκεί να λεχθεί ότι η Επιτροπή έχει εκτεταμένες εξουσίες για να διασφαλίσει ότι οι επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους βάσει της Συνθήκης της Ρώμης και ότι, εν πάση περιπτώσει, κάθε Διεθνής Δορυφορικός Οργανισμός έχει αρχίσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι η Επιτροπή εκπονεί τη στιγμή αυτή ένα έγγραφο σχετικά με την άμεση πρόσβαση σε χωρητικότητα του διαστημικού σκέλους, που αναμένεται να αναπτύξει τα ζητήματα αυτά.

4.4. `Αρθρα 23 και 24 - Ενστάσεις και διαδικασία συμβιβασμού

Ενώ είναι επιθυμητή η ύπαρξη μιας μορφής συμβιβασμού και διαιτησίας που να προβλέπει επανορθωτικά μέτρα χωρίς την προσφυγή στα δικαστήρια (βλέπε άρθρα 23 και 24 της πρότασης σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών), εξακολουθεί να τίθεται το ερώτημα κατά πόσο η Επιτροπή θα πρέπει να είναι ο τελικός διαιτητής. Το θέμα αυτό αφορά τη διακριτική ευχέρεια της Επιτροπής και τη σύνθεση της CTC/ΚΕΤ.

4.5. `Αρθρα 25 και 26 - Η CTC/ΚΕΤ

Η ΟΚΕ, στη γνωμοδότησή της σχετικά με την πρόταση για την αμοιβαία αναγνώριση, διατύπωσε παρατηρήσεις για τη θέση της CTC. Η ΟΚΕ επιθυμεί να επαναλάβει την άποψή της ότι η CTC δεν πρέπει να είναι συμβουλευτική αλλά ρυθμιστική επιτροπή, βάσει των κατευθυντήριων γραμμών που περιλαμβάνονται στην απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 1987: η επιτροπή που προβλέπεται βάσει της διαδικασίας III(β) θα παρέχει στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να αναθεωρεί τις αποφάσεις της CTC, στις περιπτώσεις που αυτό ενδείκνυται 7 βλ. τις παρατηρήσεις του παραπάνω σημείου 3.4.3.

4.6. `Αρθρο 27 - Εφαρμόσιμο

4.6.1. Κρίνεται περιέργο το γεγονός ότι η νομική βάση της πρότασης σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών είναι τόσο το άρθρο 100 A όσο και το άρθρο 235, δεδομένου ότι το πρώτο απαιτεί τη λήψη απόφασης στο Συβούλιο με ειδική πλειοψηφία, ενώ το δεύτερο απαιτεί τη λήψη ομόφωνης απόφασης. Η χρήση του άρθρου 235 βασίζεται σε συμβουλή που ακολουθεί η Επιτροπή όσον αφορά την επίδραση του άρθρου 27(2) της πρότασης σχετικά με τις άδειες για την παροχή δορυφορικών υπηρεσιών που προσπαθεί να αποκλείσει τις τρίτες χώρες, ή τους υπηκόους τρίτων χωρών, από τα οφέλη της πρότασης. Εάν η συμβουλή αυτή είναι σωστή, η έγκριση της συγκεκριμένης αυτής διάταξης θα απαιτήσει ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου. Η ΟΚΕ γνωρίζει ότι υπάρχουν παρόμοιες διατάξεις σε άλλες προτάσεις που έχει υποβάλει η Επιτροπή και οι οποίες ευνοούν χώρες που διαθέτουν ίσες ευκαιρίες στην Ένωση, λόγω των έκδηλων οφελών για την Ένωση. Η ΟΚΕ φρονεί ότι οι διατάξεις του άρθρου αυτού θα εκφρασθούν καλύτερα με όρους ισοδυναμίας μάλλον παρά με κανόνες ποσοστών.

4.6.2. Το άρθρο 27(1) ορίζει ότι «επιχειρήσεις ήδη εγκατεστημένες σε ένα κράτος μέλος αντιμετωπίζονται ως κοινοτικές». Συνέπεια της διάταξης αυτής είναι ότι μια επιχείρηση θα μπορούσε να θεωρηθεί ως κοινοτική εάν έχει απλώς, κατά την έναρξη ισχύος της οδηγίας, ένα γραφείο σε οποιοδήποτε κράτος μέλος. Από τη διατύπωση του άρθρου 27(1) δεν προκύπτει σαφώς το νόημα της έκφρασης «ήδη εγκατεστημένες». Η φράση αυτή πρέπει να διασαφηνισθεί.

4.7. `Αρθρο 30 - Τέλη

Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν στις NRA να επιβάλουν «εύλογο τέλος» για την κάλυψη των διοικητικών δαπανών που συνεπάγεται η εφαρμογή της προτεινόμενης οδηγίας. Δεν είναι σαφής η έννοια του όρου «εύλογο» και εκφράζεται η άποψη ότι το τέλος αυτό δεν θα πρέπει να έχει τέτοιο ύψος ώστε, για παράδειγμα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να μη μπορούν να το καταβάλουν. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι ένα τέλος που είναι εύλογο για ορισμένους μπορεί να είναι απαγορευτικό για άλλους.

Βρυξέλλες, 1η Ιουνίου 1994.

Η Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Susanne TIEMANN

(1) ΕΕ αριθ. C 36 της 4. 2. 1994, σ. 2.

(2) ΕΕ αριθ. C 127 της 7. 5. 1994.