P6_TA(2007)0182

Συνέπειες για τη δημόσια υγεία της συντριβής αεροσκάφους στη Γροιλανδία

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Μαΐου 2007 σχετικά με τις συνέπειες για τη δημόσια υγεία της συντριβής αεροσκάφους στο Thule το 1968 (Αναφορά 720/2002) (2006/2012(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την αναφορά 720/2002,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 21 της Συνθήκης ΕΚ, το οποίο παρέχει σε κάθε πολίτη της Ένωσης το δικαίωμα αναφοράς προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 194 αυτής,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 107γ της Συνθήκης Ευρατόμ και το άρθρο 194 της Συνθήκης ΕΚ, το οποίο παρέχει στους πολίτες της Ένωσης, καθώς και σε κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατοικεί ή έχει την καταστατική του έδρα σε κράτος μέλος, το δικαίωμα να υποβάλλουν, ατομικά ή από κοινού με άλλους πολίτες ή πρόσωπα, αναφορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για θέμα που υπάγεται στους τομείς δραστηριοτήτων των Κοινοτήτων και το οποίο τους αφορά άμεσα,

- έχοντας υπόψη την οδηγία 96/29/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 13ης Μαΐου 1996, για τον καθορισμό των βασικών κανόνων ασφαλείας για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και του πληθυσμού από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιονίζουσες ακτινοβολίες [1],

- έχοντας υπόψη τις αποφάσεις του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 12ης Απριλίου 2005 και της 9ης Μαρτίου 2006 στις υποθέσεις C-61/03 Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου και C-65/04 Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 192, παράγραφος 1, του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Αναφορών (A6-0156/2007),

Α. εκτιμώντας τα ουσιαστικά ζητήματα και τα σοβαρά προβλήματα που έθιξε ο αναφέρων και τον ζωτικής σημασίας στόχο της προστασίας της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος από κινδύνους που σχετίζονται με τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας, όπως αναγνωρίστηκε από το Δικαστήριο,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αναφορά κατέστησε γνωστό το γεγονός ότι εργαζόμενοι και μέλη του πληθυσμού δέχθηκαν ακτινοβολία από εξαιρετικά επικίνδυνο οπλικό πλουτώνιο μετά τη συντριβή, στο Thule της Γροιλανδίας το 1968, αεροσκάφους B-52 των ΗΠΑ που μετέφερε πυρηνικά όπλα,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλοί από τους επιζώντες στο Thule απεβίωσαν από ασθένειες που σχετίζονται με την ακτινοβολία, λόγω της έλλειψης ιατρικής παρακολούθησης και ότι οι σημερινοί επιζώντες κινδυνεύουν να προσβληθούν από τέτοιες θανατηφόρες ασθένειες,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η παρακολούθηση της υγείας των επιζώντων στο Thule θα διευκόλυνε την έγκαιρη διάγνωση των ασθενειών που οφείλονται στην ακτινοβολία και την αντιμετώπισή τους,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυβέρνηση της Δανίας εξέφρασε την πρόθεσή της να προαγάγει τη μέγιστη διαφάνεια όσον αφορά την επιχείρηση "καθαρισμού" μετά τη συντριβή του αεροσκάφους στο Thule,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 2, στοιχείο β, της Συνθήκης Ευρατόμ ορίζει ότι η Κοινότητα πρόκειται "να θεσπίζει ομοιόμορφους κανόνες ασφαλείας για την προστασία της υγείας του πληθυσμού και των εργαζομένων και να μεριμνά για την εφαρμογή τους",

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Δικαστήριο απεφάνθη ότι το κεφάλαιο της Συνθήκης Ευρατόμ για την Προστασία της Υγείας αποτελεί "διαρθρωμένο σύνολο που παρέχει στην Επιτροπή εκτεταμένες εξουσίες για την προστασία του πληθυσμού και του περιβάλλοντος από τους κινδύνους πυρηνικής μολύνσεως" [2] και λαμβάνοντας υπόψη ότι το Δικαστήριο έχει επίσης υποστηρίξει ευρεία ερμηνεία των διατάξεων του κεφαλαίου αυτού προκειμένου "να διασφαλιστεί η συνεπής και αποτελεσματική προστασία του πληθυσμού από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιονίζουσες ακτινοβολίες ανεξαρτήτως πηγής" [3],

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή και το Βασίλειο της Δανίας έχουν επανειλημμένως αρνηθεί να αναγνωρίσουν την εφαρμογή της Συνθήκης Ευρατόμ και του παράγωγου δικαίου που θεσπίσθηκε βάσει αυτής στην περίπτωση των επακόλουθων της συντριβής αεροσκάφους στο Thule,

1. σημειώνει ότι, σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, οι νέοι κανόνες του κοινοτικού δικαίου εφαρμόζονται καταρχήν στις μελλοντικές συνέπειες καταστάσεων που ανέκυψαν πριν από τη θέση σε ισχύ του νέου κανόνα·

2. συνάγει ότι η Συνθήκη Ευρατόμ είχε άμεση και δεσμευτική ισχύ για το Βασίλειο της Δανίας από την ημερομηνία προσχώρησής του, με αποτέλεσμα να ισχύει και για τις μελλοντικές συνέπειες καταστάσεων που ανέκυψαν πριν από την προσχώρηση του Βασιλείου της Δανίας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες·

3. επισημαίνει ότι η Συνθήκη Ευρατόμ ίσχυε για τη Γροιλανδία για δώδεκα έτη, από την προσχώρηση της Δανίας το 1973 έως τη θέση σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1985 της Συνθήκης για την τροποποίηση των συνθηκών για την ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων όσον αφορά τη Γροιλανδία· θεωρεί εντούτοις ότι, δεδομένου ότι αυτή η δεύτερη Συνθήκη δεν έχει αναδρομική ισχύ, το Βασίλειο της Δανίας εξακολουθεί να δεσμεύεται από κάθε προϋπάρχουσα νομική υποχρέωση που σχετίζεται με γεγονότα που συνέβησαν στην επικράτεια της Γροιλανδίας πριν από την 1η Ιανουαρίου 1985 και επιπλέον ότι τα επακόλουθα της συντριβής αεροσκάφους του 1968 στην ανθρώπινη υγεία δεν περιορίζονται στη Γροιλανδία, καθώς προφανώς πολλοί από τους εργαζόμενους, μεταξύ των οποίων και ευρωπαίοι πολίτες, έχουν έκτοτε μετακομίσει στην ηπειρωτική Δανία·

4. σημειώνει την πρόσφατη νομολογία ότι "η Συνθήκη Ευρατόμ δεν εφαρμόζεται επί των χρήσεων της πυρηνικής ενέργειας για στρατιωτικούς σκοπούς" [4]· θεωρεί, ωστόσο, ότι το Δικαστήριο συνέδεσε με σαφή τρόπο την περιοριστική ερμηνεία του πεδίου εφαρμογής της Συνθήκης Ευρατόμ στην οποία προέβη με την ανάγκη προστασίας των εθνικών αμυντικών συμφερόντων των κρατών μελών·

5. επιμένει ότι δεν θα πρέπει να γίνεται επίκληση του προαναφερόμενου περιορισμού του πεδίου εφαρμογής της Συνθήκης Ευρατόμ για την αποφυγή της εφαρμογής της νομοθεσίας περί προστασίας της υγείας και της ασφάλειας σε καταστάσεις όπου η εικαζόμενη στρατιωτική χρήση αφορά τρίτο κράτος, όπου η χρήση της πυρηνικής ενέργειας παραβιάζει κάποια διεθνή συμφωνία και όπου η μόνη δυνατή σημερινή σύνδεση με αμυντικό συμφέρον κάποιου κράτους μέλους είναι ότι η απελευθέρωση πυρηνικού υλικού έλαβε χώρα στην επικράτειά του·

6. σημειώνει ότι το άρθρο 2, παράγραφος 3, της οδηγίας 96/29/Ευρατόμ εφαρμόζεται επί περιπτώσεων μακροχρόνιας έκθεσης οφειλόμενης στα επακόλουθα κατάστασης έκτακτης ανάγκης από ακτινοβολίες·

7. καλεί το Βασίλειο της Δανίας, σε στενή συνεργασία με τις αρχές της Γροιλανδίας, και σύμφωνα με το άρθρο 38 της προαναφερθείσας οδηγίας, να προβεί στην "προώθηση μέτρων επίβλεψης και επέμβασης" σε σχέση με τα συνεχιζόμενα επακόλουθα της συντριβής αεροσκάφους στο Thule και, σύμφωνα με το άρθρο 53 της ίδιας οδηγίας, να προβεί στην "εγκαθίδρυση μηχανισμού παρακολούθησης των εκθέσεων" και να διοργανώσει "κάθε κατάλληλη επέμβαση ανάλογα με τις πραγματικές ιδιαιτερότητες της κατάστασης"·

8. εκτιμώντας ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα των γενικών αρχών του κοινοτικού δικαίου και έχοντας υπόψη τις θετικές υποχρεώσεις που συνεπάγονται τα άρθρα 2 και 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, καλεί τα κράτη μέλη που επιδίδονται σε επικίνδυνες δραστηριότητες που ενδεχομένως κρύβουν αρνητικές συνέπειες για την υγεία των εμπλεκομένων σε αυτές, να μεριμνήσουν ώστε να θεσπισθεί αποτελεσματική και προσιτή διαδικασία που θα επιτρέπει σε αυτά τα άτομα να αναζητούν κάθε είδους συναφή και χρήσιμη πληροφορία·

9. καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν και να θέσουν σε ισχύ αμελλητί την οδηγία 96/29/Ευρατόμ, και προτρέπει την Επιτροπή να κινηθεί με αυστηρότητα κατά οποιασδήποτε μη ανταπόκρισης σε αυτές τις υποχρεώσεις·

10. εκφράζει αμφιβολίες για το εάν το Βασίλειο της Δανίας έχει ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις του στο πλαίσιο της οδηγίας 96/29/Ευρατόμ όσον αφορά τη συντριβή αεροσκάφους στο Thule και τα επακόλουθα αυτής·

11. εκφράζει τη μεγάλη ανησυχία του για το υφιστάμενο κενό στην προστασία της υγείας του πληθυσμού από τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας για στρατιωτικούς σκοπούς·

12. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για την αντιμετώπιση των σημαντικών επιπτώσεων στη δημόσια υγεία και στο περιβάλλον από τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας για στρατιωτικούς σκοπούς, ώστε να καλυφθεί το εν λόγω κενό·

13. θεωρεί ότι οι κύριες διατάξεις της Συνθήκης Ευρατόμ δεν έχουν τροποποιηθεί ουσιαστικά από την έναρξη ισχύος αυτής και πρέπει να εκσυγχρονιστούν·

14. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στην κυβέρνηση και στο κοινοβούλιο του Βασιλείου της Δανίας.

[1] ΕΕ L 159 της 29.6.1996, σ. 1.

[2] Υπόθεση 187/87 Saarland Συλλογή 1988, σελ. 5013, σκέψη 11.

[3] Υπόθεση C-70/88 Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου Συλλογή 1991, σελ. Ι-4529, σκέψη 14.

[4] Υπόθεση C-61/03 Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου Kingdom [2005] ECR I-2477, "Αντιδραστήρας Jason", σκέψη 44.

--------------------------------------------------