Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την υπογραφή εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας της σύμβασης της 28ης Μαΐου 1999 σχετικά με την ενοποίηση ορισμένων κανόνων των διεθνών εναέριων μεταφορών (σύμβαση του Μόντρεαλ) (υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις 8 Μαΐου 1999 άρχισε διπλωματική διάσκεψη στο Μόντρεαλ με στόχο την έγκριση νέων διεθνών κανόνων σχετικά με την ευθύνη των αερομεταφορέων για τις ζημιές που προκαλούνται κατά τις εναέριες διεθνείς μεταφορές. Η διάσκεψη ολοκληρώθηκε επιτυχώς 28 Μαΐου με την έγκριση νέας σύμβασης για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων των διεθνών αερομεταφορών. Η νέα συμφωνία θα είναι γνωστή ως «σύμβαση του Μόντρεαλ» και αντικαθιστά το εβδομηκονταετές «σύστημα της Βαρσοβίας» το πρώτο κείμενο του οποίου εγκρίθηκε το 1929.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα που ενέκρινε το Συμβούλιο στις 29 Μαρτίου 1929, κύριος στόχος της Κοινότητας ήταν να εξασφαλιστεί ότι η νέα σύμβαση ευθυγραμμιζόταν προς τις βασικές αρχές της κείμενης κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα αυτό ώστε οι ευρωπαίοι επιβάτες των αερομεταφορών και οι αντίστοιχες αεροπορικές εταιρείες να διέπονται από σαφές και ενιαίο σύστημα είτε ταξιδεύουν στο εσωτερικό της χώρας είτε εντός της Κοινότητας είτε ανά τον κόσμο. Το κύριο σχετικό κείμενο της Κοινότητας είναι ο κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2027/97 για την ευθύνη του αερομεταφορέα σε περίπτωση ατυχήματος, που πρωτίστως καλύπτει τις ευθύνες σε περίπτωση θανάτου ή τραυματισμού επιβατών.

Επιπλέον, προκειμένου να εξασφαλιστεί συμμόρφωση προς την υφιστάμενη κοινοτική νομοθεσία στον τομέα της ευθύνης, το Συμβούλιο κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι η Κοινότητα θα πρέπει να υπογράψει και να καταστεί συμβαλλόμενο μέρος της νέας σύμβασης χωριστά εφόσον το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων ήταν αποδεκτό από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η δυνατότητα πρόσβασης των «περιφερειακών οργανισμών οικονομικής ολοκλήρωσης» η Κοινότητα πρότεινε στα μέρη που λάμβαναν μέρος στις διαπραγματεύσεις η νέα σύμβαση να περιλαμβάνει αντίστοιχη διάταξη.

Περιεχόμενο της νέας σύμβασης του Μόντρεαλ

Κατά τις διαπραγματεύσεις η Κοινότητα πέτυχε τους κύριους στόχους της.

Όσον αφορά τις διατάξεις της νέας σύμβασης που θίγουν θέματα καλυπτόμενα από την κοινοτική νομοθεσία, δεν παρατηρούνται σημαντικές διαφορές. Τα όρια της ευθύνης στη νέα σύμβαση ταυτίζονται με τα αντιστοίχως καθορισθέντα από τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2027/97 και οι διατάξεις που διέπουν το βάρος της ευθύνης και τη χρήση της νομικής υπεράσπισης είναι συμβατές μεταξύ τους. Όπως και στον κανονισμό η νέα σύμβαση δεν καθορίζει όριο για την ευθύνη των αερομεταφορέων σε περίπτωση θανάτου και τραυματισμού των επιβατών ενώ παράλληλα ορίζει ότι ο αερομεταφορέας έχει την υποχρέωση να αποδείξει ότι δεν βαρύνεται με παραλήψεις. Επιπλέον, σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία για διεκδικήσεις έως 100.000 ειδικών δικαιωμάτων ανάληψης [1] κανένας αερομεταφορέας δεν είναι σε θέση να αποκλείσει ή να περιορίσει την ευθύνη του.

[1] Ειδικό δικαίωμα ανάληψης = 1,25 ευρώ σύμφωνα με τις πληροφορίες του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Το άλλο καθοριστικό στοιχείο του καθεστώτος που ισχύει στο εσωτερικό της Κοινότητας είναι η απαίτηση που επιβάλλεται στους αερομεταφορείς σχετικά με τις προκαταβαλόμενες αντισταθμιστικές πληρωμές προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι άμεσες οικονομικές ανάγκες των θυμάτων των ατυχημάτων ή των οικογενειών τους. Η νέα σύμβαση επιτρέπει ειδικά στα συμβαλλόμενα μέρη να εξακολουθήσουν να επιβάλλουν ανάλογες απαιτήσεις στους αερομεταφορείς τους.

Κατά συνέπεια, μολονότι είναι απαραίτητη κάποια τεχνική προσαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας ώστε να αποσαφηνισθεί πλήρως, η Κοινότητα δεν θα χρειαστεί να μεταβάλει ουσιαστικά το καθεστώς ευθύνης στο εσωτερικό της προκειμένου να συμμορφωθεί με τη νέα σύμβαση. Αντίθετα όταν τεθεί σε ισχύ η νέα σύμβαση θα έχει ως αποτέλεσμα να βελτιωθεί διεθνώς το καθεστώς που ισχύει για την ευθύνη σε περίπτωση θανάτου ή τραυματισμού επιβατών φθάνοντας στα υψηλά επίπεδα που επιβάλλει ήδη η ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Η νέα σύμβαση επιτρέπει στους «περιφερειακούς οργανισμούς οικονομικής ολοκλήρωσης» να καταστούν συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Το σχέδιο της διάταξης που προτείνει η Κοινότητα ενσωματώθηκε στην τελική συμφωνία. Ως «περιφερειακοί οργανισμοί οικονομικής ολοκλήρωσης» λογίζονταν οι οργανισμοί «με αρμοδιότητες για ορισμένα θέματα διεπόμενα από τη σύμβαση και στους οποίους ανατέθηκε αντίστοιχη εντολή, για να υπογράψουν, να κυρώσουν, να αποδεχθούν, να εγκρίνουν ή να καταστούν μέλη της σύμβασης αυτής». Όπως επιβεβαιώθηκε στις δηλώσεις των κρατών μελών που υπέγραψαν τη σύμβαση του Μόντρεαλ, ο ορισμός αυτός θα επιτρέψει στην Κοινότητα να καταστεί συμβαλλόμενο μέρος σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 29ης Μαρτίου 1999 εφόσον εξασφαλιστεί αντίστοιχη έγκριση εκ μέρους των κοινοτικών θεσμικών οργάνων. Κατά τη διάσκεψη η Κοινότητα δήλωσε ότι προτίθεται να καταθέσει κατά την κύρωση δήλωση που να διευκρινίζει τους τομείς της κοινοτικής αρμοδιότητας.

Η σημασία της κοινοτικής υπογραφής

Η υπογραφή εκ μέρους της Κοινότητας της νέας σύμβασης θα αποτελέσει το πρώτο βήμα προς την έγκριση μεταγενέστερης συμφωνίας που με τη σειρά της θα είναι καθοριστικής σημασίας προκειμένου τα κράτη μέλη να κυρώσουν τη συμφωνία αυτή δεδομένου του επιμερισμού των αρμοδιοτήτων στον τομέα αυτό. Εντός της Κοινότητας, η υπογραφή της νέας σύμβασης απαιτεί απόφαση εκ μέρους του Συμβουλίου ενώ για την κύρωση απαιτείται απόφαση του Συμβουλίου μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή θα καταθέσει επίσημη πρόταση έγκρισης παράλληλα με πρόταση τροποποίησης του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2027/97.

Δεδομένου ότι η νέα σύμβαση καλύπτει τόσο τους τομείς της κοινοτικής όσο και της εθνικής αρμοδιότητας και δεδομένου ότι το άρθρο 57 αποκλείει επιφυλάξεις (εκτός για περιθωριακά θέματα), είναι απαραίτητο τα 15 κράτη μέλη και η Κοινότητα να καταστούν παράλληλα μέρος της σύμβασης ώστε να εξασφαλιστεί η πλήρης και ανεμπόδιστη εφαρμογή της σε ολόκληρη την Κοινότητα.

Η υπογραφή και η εισδοχή της Κοινότητας έχουν επίσης πολιτική αξία. Αποδεικνύουν την υποστήριξη της Κοινότητας προς τη νέα σύμβαση και το νέο σύστημα ευθύνης που καθιερώνεται μ' αυτήν. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό δεδομένου ότι η έναρξη ισχύος της νέας σύμβασης εξαρτάται από τον αριθμό των κειμένων κύρωσης που θα κατατεθούν. Μολονότι το κείμενο κύρωσης της Κοινότητας δεν προσμετράτε προκειμένου να συγκεντρωθούν οι 30 κυρώσεις που κρίνονται απαραίτητες για να τεθεί σε ισχύ η σύμβαση, το γεγονός ότι η Κοινότητα και τα κράτη μέλη την υποστηρίζουν θα προτρέψει και άλλες χώρες να πράξουν ανάλογα και πολλαπλασιάζοντας τις πιθανότητες να τεθεί σε ισχύ και να επικυρωθεί ευρέως το κείμενο αυτό. Η σύμβαση της Βαρσοβίας θεωρείται πλέον εντελώς παρωχημένη και το κατακερματισμένο καθεστώς που ισχύει διεθνώς σε ότι αφορά την ευθύνη θα πρέπει να αντικατασταθεί το ταχύτερο δυνατόν.

Πρακτικά θέματα

Ένας αντιπρόσωπος του Συμβουλίου και της Επιτροπής θα υπογράψει, ως είθισται, τη σύμβαση εκ μέρους της Κοινότητας.

Πρόταση

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή προτείνει το Συμβούλιο να εγκρίνει την επισυναπτόμενη απόφαση.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την υπογραφή εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας της σύμβασης της 28ης Μαΐου 1999 σχετικά με την ενοποίηση ορισμένων κανόνων των διεθνών εναέριων μεταφορών (σύμβαση του Μόντρεαλ) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 80 καθώς και το άρθρο 300, παράγραφος 2, πρώτη υποπαράγραφος,

την πρόταση που υπέβαλε η Επιτροπή,

Εκτιμώντας:

(1) ότι οι διαπραγματεύσεις για τη νέα σύμβαση με στόχο την ενοποίηση ορισμένων κανόνων των διεθνών αερομεταφορών ολοκληρώθηκαν στο Μόντρεαλ στις 28 Μαΐου 1999,

(2) ότι η σύμβαση προβλέπει το εκσυγχρονισμό του συστήματος της Βαρσοβίας που διέπει στα θέματα ευθύνης στον τομέα των εναέριων μεταφορών και ότι οι διατάξεις ευθυγραμμίζονται προς τα υψηλά πρότυπα που ισχύουν ήδη για τον τομέα αυτό στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα,

(3) ότι οι διατάξεις της ως άνω σύμβασης επιτρέπουν στους περιφερειακούς οργανισμούς οικονομικής ολοκλήρωσης με αρμοδιότητες σε ορισμένα θέματα που διέπει η σύμβαση, να καταστούν συμβαλλόμενα μέρη της,

(4) ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συγκαταλέγεται μεταξύ των οργανισμών αυτών δεδομένου ότι έχει εγκρίνει νομοθεσία για την ευθύνη των αερομεταφορέων σε περίπτωση ατυχημάτων,

(5) ότι η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της να δεσμευθούν από την σύμβαση θα εξασφαλίσει την ενιαία εφαρμογή των νέων κανόνων εντός της Κοινότητας και θα συμβάλλει στην αποδοχή της σε διεθνές επίπεδο,

(6) ότι η σύμβαση πρέπει, κατά συνέπεια, να υπογραφεί από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα υπό την επιφύλαξη των διαδικασιών που απαιτούνται για την εν συνεχεία κύρωσή της και την απαραίτητη αναθεώρηση της κείμενης κοινοτικής νομοθεσίας,

(7) ότι τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υπογράψει τη σύμβαση χωριστά θα πρέπει να την υπογράψουν το ταχύτερο δυνατόν,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

’ρθρο 1

Η σύμβαση του Μόντρεαλ για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων των διεθνών αερομεταφορών υπογράφεται από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

’ρθρο 2

Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου καλείται να ορίσει τα άτομα που εξουσιοδοτούνται να υπογράψουν τη σύμβαση εξ ονόματος της Κοινότητας.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος