fi* fi fi fi A- fi 
fi fi 
fififi ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 10.07.1998 
COM(1998) 431 τελικό 
ΛΝΑΚΟΙΝΩΣΙΙ ΤΙ ΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΛΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ 
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΣ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ 
Γιατί οι καλές τοπικές και περιφερειακές επιβατικές μεταφορές είναι σημαντικές 
και πώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμβάλλει στην επίτευξη τους 

ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ 
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
ΕΚΤΕΝΗΣ 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 3 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 
1.1 Γιατί οι καλές τοπικές και περιφερειακές επιβατικές μεταφορές είναι 
σημαντικές 5 
1.2 Προκλήσεις και ευκαιρίες για αλλαγή 6 
1.3 Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης 8 
2. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 10 
2.1 Προωθώντας την ανταλλαγή πληροφοριών 10 
2.1.1 Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Πληροφοριών για την Κινητικότητα σε Τοπικό 
Επίπεδο 10 
2.1.2 Φέρνοντας σε επαφή τους κυριότερους φορείς 10 
2.2 Συγκριτική αξιολόγηση για τη βελτίωση των συστημάτων μεταφορών 11 
2.3 Θέσπιση σωστού πλαισίου άσκησης πολιτικής 13 
2.3.1 Χωροταξικός σχεδιασμός και εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων 13 
2.3.2 Διαχείριση της κινητικότητας 14 
2.3.3 Δίκαιη και αποδοτική επιβολή τελών στις μεταφορές 15 
2.3.4 Η τηλεματική στις μεταφορές 16 
2.3.5 Πρότυπα οχημάτων και περιβαλλοντικά πρότυπα 17 
2.3.6 Δημόσιες υπηρεσίες και ανταγωνισμός στις τοπικές και περιφερειακές 
επιβατικές μεταφορές 18 
2.3.7 Μεταφορικές ανάγκες γυναικών 21 
2.3.8 Μεταφορές για άτομα με μειωμένη κινητική ικανότητα 21 
2.4 Χρησιμοποιώντας αποτελεσματικά τα χρηματοδοτικά μέσα της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης 22 
2.4.1 Το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών 23 
2.4.2 Τα προγράμματα έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης 24 
2.4.3 Η περιφερειακή ανάπτυξη και τα διαρθρωτικά ταμεία 25 
2.4.4 Παροχή πληροφοριών για τη χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή 
Ένωση 26 
3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 28 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
Περίληψη τον προγράμματος εργασίας 29 
Εκτενής περίληψη 
II παρούσα ανακοίνωση αποτελεί συνέχεια της Ι Ιράσινης ΙΙίβλου της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής για το Λίκτυο ιο>ν Ι Ιολιτών και το>ν εργασιών της για την εκτίμηση του 
δυναμικού της διατροπικότητας το>ν επιβατικών μεταφορών. Τα κυριότερα σημεία της 
είναι: 
• οι καλές τοπικές και περιφερειακές επιβατικές μεταφορές αποτελούν ουσιαστικό 
τμήμα του συστήματος μεταφορών της Ευρώπης 
Stife^v iç^juicéç και περιφερειακές μεταφορές είναι πρωτίστως^έμα ^t 
;^^&ριφερειακών και εθνικών αρχών, οί οποίες συνεργάζονταΐ/μί^τους με/ξ 
τους χρήστες %""-. •' -ϊ" 
• ο ρόλος της Επιτροπής είναι να παράσχει χρήσιμα εργαλεία στις αρ^^^^^Ε 
μεταφορείς και στις ομάδες χρηστών και να θεσπίσει σωστό πλαίσιο πόΜηΐ^ψρά 
βιώσιμη κινητικότητα. :?;;> ' ·? 
II ανακοίνίοση περίγραφε.ι το τριε.τές πρόγραμμα ε.ργασίας της Επιτροπής, το οποίο 
εκπονήθηκε για να υποστήριξε.ι το ρόλο το>ν τοπικών και περιφερειακών επιβατικών 
μεταφορών, ώστε να συμβάλουν στην οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση, τη 
μείίοση της συμφόρησης, την εξοικονόμηση ενέργειας, την παραγωγή λιγότερων ρύπίον, 
τη μείίοση του θορύβου, τον περιορισμό του κοινοτικού αποκλεισμού και τη βελτίωση 
της ποιότητας ζωής. 11 ε.πίτευξη τ<ον εν λόγο> στόχων σημαίνει συχνότερη χρήση φιλικών 
προς το περιβάλλον μορφών μεταφοράς, όπως οι καθαρές και αποδοτικές δημόσιες και 
ιδιωτικές συγκοινωνίες, το ποδήλατο και το βάδισμα. Απαιτεί μια ολοκληρωμένη 
προσέγγιση. 
Το πρόγραμμα εργασίας καλύπτει την ανταλλαγή πληροφοριών, την συγκριτική 
αξιολόγηση, την θέσπιση σωστού πλαισίου άσκησης πολιτικής και τη χρήση κοινοτικών 
χρηματοδοτικών μέσων. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή θα έχει κυρίως υποστηρικτικό ή καταλυτικό ρόλο. 
Για την ε.νίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών, η Ευρίοπαϊκή Επιτροπή προχίορεί στη 
σύσταση Εοριοπαϊκής Υπηρεσίας Ι Ιληροφοριών για την Κινητικότητα σε. Τοπικό 
Επίπεδο, ώστε. οι ειδικοί και. οι αρμόδιοι για τη χάραξη πολιτικής να ενημερώνονται για 
τις ε.ξελίξε.ις στον τομέα το>ν μεταφορών σε. ολόκληρη την Ευρώπη. 
Η Επιτροπή υποστηρίζει την συγκριτική αξιολόγηση των τοπικών και περιφερειακών 
επιβατικών μεταφορών, με βάση την αυτοαξιολόγηση. Η ανωτέρω αναμένεται να 
βοηθήσει τις δημόσιες αρχές, τους μεταφορείς και τις ομάδες χρηστών στη σύγκριση της 
απόδοσης του οικείου συστήματος μεταφορών με συστήματα άλλων περιοχών. 
Αναμένεται να ενθαρρύνει τις αλλαγές, όπου χρειάζονται. 
Για την θέσπιση σωστού πλαισίου άσκησης πολιτικής, η Επιτροπή επεξεργάζεται μέτρα 
που θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση εκείνων των πτυχών του χωροταξικού 
σχεδιασμού που έχουν σχέση με τις μεταφορές, στην ενθάρρυνση των προγραμμάτων 
διαχείρισης της κινητικότητας, στην υποστήριξη δικαιότερης και αποδοτικότερης 
επιβολής τελών στις μεταφορές, στην προώθηση των εφαρμογών τηλεματικής στις 
μεταφορές, στη θέσπιση εναρμονισμένων προτύπων για τον σχεδιασμό οχημάτων και 
στην αντιμετώπιση το>ν μεταφορικών αναγκών των γυναικών και των ατόμων με 
μειωμένη κινητική ικανότητα. II Επιτροπή μελετά την εφαρμογή της κοινοτικής 
3 
νομοθεσίας περί δημοσίων υπηρεσιών και ανταγωνισμού στις επιβατικές μεταφορές, με 
σκοπό την υποβολή νομοθετικών προτάσεων. 
Προκειμένου να διασφαλίσει την αποτελεσματική χρήση των χρηματοδοτικών μέσων 
της Ι *Λ>ρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή θα εξετάσει τον τρόπο αντιμετώπισης των τοπικών 
και περιφερειακών συνδέσείον στο δίκτυο, στο πλαίσιο των προσανατολισμών του 
διευρίοπαϊκού δικτύου μεταφορών. (Μ)α υποστηρίξει έργα επίδειξης προκειμένου να 
εξεταστούν τα αποτελέσματα της έρευνας και θα δώσει ύψιστη προτεραιότητα στην 
υποστήριξη τιον βιώσψχον τοπικών και περιφερειακών μεταφορών μέσω των 
διαρΟραπικών ταμείων. 
1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1.1 Γιατί οι καλές τοπικές και περιφερειακές επιβατικές μεταφορές είναι 
σημαντικές 
Ι Ία πρώτη φορά η Συνθήκη του Αμστερνταμ περιλαμβάνει την αειφόρο ανάπτυξη ως 
έναν από τους στόχους της Ευρωπαϊκής Γνώσης. Οι μεταφορές δύνανται να 
διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην επίτε.υξη του ε.ν λόγω στόχου'. 
Για να λειτουργήσει σίοστά το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφορών χρειάζονται καλές 
βιώσιμες τοπικές και περιφερειακές επιβατικές μεταφορές^. Το εν λόγω σύστημα 
συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση^ και μειώνει τη συμφόρηση. 
Βοηθά στην επίτευξη καθαρότερου περιβάλλοντος με την εξοικονόμηση ενέργειας, στη 
μείωση του θορύβου και στην παραγοογή λιγότερων ρύπων^. Μειώνει τον κοινωνικό 
αποκλεισμό, επιτρέποντας στους πολίτες που δεν χρησιμοποιούν αυτοκίνητο να 
μεταβαίνουν στην εργασία τους, στα σχολεία, στα καταστήματα, στους τόπους παροχής 
ιατρικής περίθαλψης και στις δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου - αναγνωρίζοντας ότι οι 
γυναίκες, οι νέοι, οι ηλικιωμένοι, οι άνεργοι και τα άτομα με ειδικές ανάγκες εξαρτώνται 
κυρίως από τις δημόσιες συγκοινωνίες. Οι καλές βιώσιμες επιβατικές μεταφορές είναι 
ζωτικής σημασίας για τις αστικές περιοχές, όπου ζει το 80% των πολιτών της Ένωσης*. 
Συμβάλλει επίσης στην ποιότητα ζωής των αγροτικών περιοχών. Όλοι αυτοί οι 
παράγοντες είναι σημαντικοί για τις χώρες που έχουν υποβάλει αίτηση προσχώρησης 
στηνΈνίοση, όπίος είναι και για τα υφιστάμενα κράτη μέλη της. 
Για πολλούς πολίτες στην Γυρώπη, η εξάπλωση των ιδιωτικών αυτοκινήτων σημαίνει 
πρωτοφανή κινητικότητα και μεγάλη ευελιξία στη διαχείριση της ζωής τους. Εντούτοις, 
προσβλέποντας στο μέλλον, είναι σαφές ότι τα υφιστάμενα μοντέλα χρήσης αυτοκινήτου 
δεν είναι δυνατόν να διατηρηθούν. Έχει υπολογιστεί ότι τουλάχιστον τρεις από τις δέκα 
μετακινήσεις με αυτοκίνητο στις αστικές περιοχές στην Ευρώπη θα μπορούσαν να 
' Βλ. "Πρόγραμμα δράσης 2000" (Agenda 2000). Για μια ισχυρότερη και διευρυμένη Ένωση ", COM (97) 
2000. 
2 Οι χερσαίες επιβατικές μεταφορές δύνανται να διαιρεθούν στις ατομικές μεταφορές, όπως τα ιδιωτικά 
αυτοκίνητα, οι μοτοσικλέτες, το βάδισμα και η χρήση ποδηλάτου και στις μαζικές μεταφορές, όπως τα 
λεωφορεία, τα τραμ, τα τραίνα, το μετρό, το ταξί και η κοινή χρήση αυτοκινήτου. Οι μαζικές μεταφορές 
είναι δυνατόν να παρασχεθούν από οργανισμούς ιδιωτικού ή δημόσιου τομέα. Οι ατομικές μεταφορές 
είναι επίσης γνωστές ως ιδιωτικές μεταφορές. Οι μαζικές μεταφορές είναι γνωστές επίσης ως δημόσιες 
συγκοινωνίες και περιγράφονται ως δημόσιες συγκοινωνίες στην παρούσα ανακοίνωση. Τα βιώσιμα 
συστήματα μεταφορών μπορούν να περιλαμβάνουν όλες τις μορφές μεταφορών, μόνες τους ή σε 
συνδυασμούς, αλλά πολύ μεγαλύτερο μερίδιο κατέχουν οι φιλικές προς το περιβάλλον μορφές, όπως οι 
δημόσιες συγκοινωνίες, το βάδισμα και η χρήση ποδηλάτου. 
3 Βλ. για παράδειγμα "Περιβάλλον και Απασχόληση - Οικοδόμηση μιας βιώσιμης Ευρώπης" (COM (97) 
592) 
4 Στο COM(98) 204 "Μεταφορές και διοξείδιο του άνθρακα- αναπτύσσοντας μια κοινοτική προσέγγιση" 
τονίζεται ο ρόλος των καλύτερο>ν τοπικών και περιφερειακών μεταφορών στην επίτευξη του εν λόγω 
στόχου, ο οποίος συμφωνήθηκε στην διάσκεψη του Κιότο το 1997, για μείωση κατά 8% των συνολικών 
εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε σχέση με τα επίπεδα του 1999 έως το 
2008-2012. 
^ Βλ. "Προς ένα πρόγραμμα για το αστικό περιβάλλον στην Ευρωπαϊκή Ενωση ", COM (97) 197. 
5 
πραγματοποιηθούν με ένα φιλικότερο προς το περιβάλλον μέσο μεταφοράς6. 
Προκειμένου να επιτευχθεί αυτού του είδους η μεταστροφή, τα τοπικά και περιφερειακά 
συστήματα μεταφορών πρέπει να σχεδιασθούν με ολοκληρωμένο τρόπο και η διαχείριση 
τους να γίνεται δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των χρηστών και στο πως 
αντιμετωπίζουν οι πολίτες τις εναλλακτικές λύσεις στα αυτοκίνητα. 
Μ παρούσα ανακοίνωση αποτελεί συνέχε.ια της ΙΙράσινης βίβλου για το Δίκτυο τιον 
Πολιτών7 του \Ψ)5 και τιον εργασιών της Ευρ<οπαϊκής Ι-πιτροπής για την εκτίμηση του 
δυναμικού της διατροπικότητας των επιβατικών μεταφορών8. Στηρίζεται στις χρήσιμες 
απαντήσεις που δόθηκαν από 176 οργανώσεις στο πλαίσιο της Πράσινης Βίβλου για το 
Δίκτυο των Πολιτών, καθιός επίσης και στις προτάσεις 250 εκπροσώπων δημόσιων 
«ρχών, μεταφορέων και ομάδων χρηστών που συμμετείχαν στο Φόρουμ για το Δίκτυο 
των Πολιτών, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο του 1996. 
Τα μέτρα της παρούσας ανακοίνωσης υποστηρίζουν ευρύτερες κοινοτικές πρωτοβουλίες. 
Τα εν λόγω μέτρα θα βοηθήσουν τις αρχές να εκπληρώσουν τις απαιτήσεις της οδηγίας 
πλαίσιο για την ποιότητα του αέρα^ και θα αποτελέσουν τμήμα του σχεδίου δράσης για 
την αειφόρο αστική ανάπτυξη, το οποίο θα υποβληθεί από την Επιτροπή το 1998. 
1.2 Προκλήσεις και ευκαιρίας για αλλαγή 
Έχει ήδη επιτευχθεί μεγάλη πρόοδος προς την κατεύθυνση πον καλών τοπικών και 
περιφερειακών επιβατικών μεταφορών. 11 Ι Ιράσινη Βίβλος για το Δίκτυο των Ι Ιολιτών 
και άλλα έγγραφα περιγράφουν πολυάριθμα παραδείγματα ορθής πρακτικής. Οι 
προκλήσεις όμο>ς παραμένουν ανυπέρβλητες. Δπό το 1970 έως το 1996, η μέση 
ημερήσια απόσταση που διανύεται από κάθε άτομο έχει διπλασιασθεί σε 35 χιλ. - και 
άνο) του 80% αυτής διανύεται με αυτοκίνητο. Περισσότερα από τα τρία τέταρτα όλων 
των μετακινήσεων αντιπροσωπεύουν λιγότερα από 10 χλμ., γεγονός που υπογραμμίζει τη 
σημασία των τοπικών και περιφερειακών μεταφορών. 
Κάθε πόλη και περιφέρεια έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και καθεμία αναπτύσσεται 
με τον δικό της τρόπο. Οι τοπικές και περιφερειακές μεταφορές είναι πρωτίστως θέμα 
των τοπικών, περιφερειακών και εθνικών αρχών, οι οποίες συνεργάζονται με τους 
μεταφορείς και τις ομάδες χρηστών των μεταφορών. Δεν υπάρχει μία και μοναδική 
σωστή μέθοδος ανάπτυξης των μεταφορών για την προώθηση ισχυρότερης τοπικής 
οικονομίας, καλύτερου περιβάλλοντος και κοινωνικής συνοχής. Μολαταύτα, είναι 
ευρέίος αποδεκτή η ουσιαστική ανάγκη μεταστροφής από την εξάρτηση από τα ιδιιοτικά 
αυτοκίνητα και η δημιουργία περισσότερο βιώσιμων συστημάτων μεταφορών. 
Παρατηρείται επίσης υψηλός βαθμός ομοφιονίας μεταξύ των αρχών και τίον μεταφορέων 
όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο δύνανται να επιτύχουν τα ανωτέρω (βλ. πλαίσιο). 11 
6 "Αλλάζοντας την καθημερινή κινητικότητα στην πόλη: λιγότερη κινητικότητα ή διαφορετική;" Ευρω­
παϊκό Συμβούλιο Υπουργών Μεταφορών, Διάσκεψη Στρογγυλής Τραπέζης 102, 1996. 
7 "Το Δίκτυο των Πολιτών-Αξιοποίηση του δυναμικού των δημόσιων επιβατικών μεταφορών" COM (95) 
601. 
° Η Επιχειρησιακή Μονάδα Διατροπικότητα στις Μεταφορές έχει εκπονήσει διάφορες εκθέσεις που 
διατίθενται σε ηλεκτρονική μορφή στη διεύθυνση http://www.cordis.lu/transport/src/task.htm. Βλ. επίσης 
"Διατροπικότητα και διατροπικές εμπορευματικές μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ενωση" COM (97) 243 
9 Οδηγία 96/62. 
6 
1ίυρο>παϊκή επιτροπή επιδοκιμάζει το συγκεκριμένο μελλοντικό όραμα για τις τοπικές 
και περιφερειακές μεταφορές. 
II δομή του συστήματος μεταφορών καθιστά συχνά δυσχερή την εφαρμογή μέτρων όπως 
τα ανωτέρα). Οι πολίτες έχουν διαφορετικές απαιτήσεις κινητικότητας και επιζητούν 
ευέλικτες εξατομικευμένες λύσεις - αλλά οι αρχές των δημόσιων συγκοινωνιών και οι 
μεταφορείς ϋείορούν ευκολότερη την παροχή τυποποιημένων υπηρεσιών. Οι πολίτες 
μετακινούνται από πόρτα σε πόρτα και επιθυμούν αυτή η μετακίνηση να 
πραγματοποιείται κατά αδιάλειπτο τρόπο - αλλά γενικά οι υπηρεσίες μεταφορών 
παρέχονται με αποσπασματικό τρόπο. Οι μεταφορικές ανάγκες των πολιτών 
10 Βλ. Πράσινη Βίβλο «Συνεργασία για μία νέα Οργάνωση της δουλειάς», ΟΟΜ (97) 128. 
7 Πρακτικές μέθοδοι για βιωσιμότερα συστήματα μεταφορών και μεταστροφή της 
υπερβολικής εξάρτησης από τα ιδιωτικά αυτοκίνητα , \ *."; ""^^ΐ^^^Β^^^ί 
• ενίσχυση της ποιότητας και της δυνατότητας πρόσβασης στις υπηρεσίες δημόσιων 
μεταφορών και αύξηση της ικανότητα τους να ανταποκρίνονται με ευελιξία στις 
μεταβολές των μεταφορικών αναγκών . Λ±έΜ£^Μ^:1 *ν 
·,;.,το βο^δίαμα κα,νη χρήση ποδηλάτου καθίστανται ελ^φ^ι^ΒΒΗΒ 
/χάσυβ^τί κατοικία η εοΫασίά^τα^σΥΟΛβία τακατάστπΏιατα^^^Ή^^^Η^^^^^^^^βδ^^^^^^π^^ 
περίθαλψης καιίοι δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου*νάΙ^^^^^^^^ΒΒ^Κ' 
απομακρυσμένες περιοχές, στις οποίες η πρόσβαση είναΓδύσίφ^ή εκτό^¥άν έχει 
κανείς ιδιωτικό αυτοκίνητο ':": * · * " 
• αναγνώριση του ρόλου που εξακολουθεί να διαδραματίζει το αυτοκίνητο στα τοπικά 
συστήματα μεταφορών, καθιστώντας παράλληλα δυνατή την επίτευξη καλής 
ποιότητας ζωής χωρίς την εξάρτηση από το αυτοκίνητο , ,,·., ,...·..;* 
βρα^^ εξασφάλιση ^ίΠ^Κ^Κ' 
• δυναμική διαχείριση της χρήσης του αυτοκινήτου σε πέριο^έ^ 
συμφόρηση - παραδείγματος χάριν μέσω περιορισμών της^^με^ν'^^^'^ 
πρόσβασης ή σχεδίων επιβολής οδικών τελών ν·/ : 'ίΡ¥Γ^^! 
• οι μεταφορές καθίστανται ουσιαστική συνιστώσα των στρατηγικών χωροταξικού 
σχεδιασμού, οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής 3;7 ? ·*" 
• προώθηση νέων, ευέλικτων διακανονισμών χρόνου εργασίας10 4 · « 
·,.; σύγκλιση όλων, των ανωτέρω, για ΤΠ^δημιουργ^^στή^^^^^^^^^^^^^τ|ΐ 
μεταβάλλονται με το πέρασμα του χρόνου, όπως μεταβάλλεται και η σημασία που 
αποδίδεται σε παράγοντες όπως η αειφορία - αλλά τα μοντέλα μεταφορών τείνουν να 
παραμένουν αμετάβλητα. 
Αυτό που χρειάζεται είναι η ενοποίηση των υπηρεσιών μεταφορών για την διευκόλυνση 
της αποδοτικής και αποτελεσματικής μετακίνησης από πόρτα σε πόρτα, ανεξαρτήτως 
του αριθμοί'» το>ν μετακινήσείον ή τιον αποστάσειον που διανύονται. Εν προκειμένω, μια 
από τις κυριότερες αρχές είναι η διατροπικότητα. Λυτή επιτρέπει τη χρήση διαφορετικών 
τρόπίον μεταφοράς ιος τμήμα της συνεχούς αλυσίδας μεταφορών (βλ. πλαίσιο). 
Θεμελιώδεις συνιστώσες της διατροπικής προσέγγισης τ,ων*</TO«WOJV *και 
περιφερειακών επιβατικών μεταφορών $'*/ * ,%W: 7ν 
Ή' ί>, "-'. 1ΡΪ$* '·* * 
• διατροπικός σχεδιασμός των μεταφορών και ανάπτυξη ^ς υπο^^ς^^^στ|^(α 
υπάρχει σωστή σύνδεση μεταξύ των τρόπων |^ταφορ« 
ανταπόκριση μεταξύ αρτών, '$ / "jM"' ^JMB 
ικ|φ·μ||αφορ|§ μβ;^το\^σμένα ωραρΏΒΒ» 
μ€ταφΜε<^,Μρα t^m*ap®li να^νταποκρι^^Β 
λειτου(%ας^ου|^στηματος^;αφορών ΐΗρ 
διατροπικές βοηθητικές υπηρεσίες και τεχνολογίες πούί& 
ορισμένες υπηρεσίες όπως η παροχή πληροφοριών για δρομολόγια, ^έκδοση 
εισιτηρίων και οι τρόποι πληρωμής και - το ιδανικότερο - καλύπτουν όλες τις 
μεταφορές μιας περιοχής 
1.3 Ο ρόλος της Κυρωπαϊκής ΙΟνωσης 
Ι ια την εκτίμηση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις τοπικές και περιφερειακές 
μεταφορές, η βασική αρχή είναι η επικουρικότητα. Η Ενωση πρέπει να αναλαμβάνει 
δράση μόνο εκεί όπου δύναται να προσθέσει αξία στη δράση σε εθνικό, περιφερειακό 
και τοπικό επίπεδο. Οι διαβουλεύσεις για την Πράσινη Βίβλο για το Δίκτυο των Πολιτών 
κατέδειξαν ευρεία υποστήριξη της άποψης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σε θέση να 
προσδί'οσει προστιθέμενη αξία σε τέσσερις περιοχές-κλειδιά, έχοντας κυρίως 
υποστηρικτικό ή καταλυτικό ρόλο σε. δράσεις που διεξάγονται από τρίτους: 
(Ι) ενισχύοντας την ανταλλαγή πληροφοριών - διευκολύνοντας να επισημανθεί ό,τι 
λειτούργησε καλά σε άλλη περιοχή και ό,τι απέτυχε· 
(2) ενισχύοντας την συγκριτική αξιολόγηση των υπηρεσιών - ούτως ώστε οι δημόσιες 
αρχές και οι μεταφορείς να είναι σε θέση να αποκομίσουν οφέλη από την σύγκριση της 
απόδοσης των οικείων τοπικών και περιφερειακών συστημάτων μεταφορών με 
συστήματα άλλων περιοχών 
(3) δημιουργώντας το πολιτικό και νομικό πλαίσιο το οποίο προωθεί την καλύτερη 
χρήση των τοπικών και περιφερειακών συστημάτων επιβατικών μεταφορών -
συμβάλλοντας στους στόχους της Κοινής Πολιτικής Μεταφορών της Ευρωπαϊκής 
Ενωσης που είναι η αποτελεσματικότητα, η ποιότητα και η βιώσιμη κι\ητικότητα· 
(4) χρησιμοποιώντας αποτελεσματικά τα χρηματοδοτικά μέσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης -
έτσι ώστε μέσω αυτών να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις στις τοπικές και περιφερειακές 
επιβατικές μεταφορές, όπου χρειάζεται για την επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης, όπως η ανάπτυξη, η ανταγωνιστικότητα, οι ίσες ευκαιρίες, η δυνατότητα 
πρόσβασης για άτομα με μειωμένη κινητική ικανότητα, η απασχόληση, η οικονομική και 
8 
κοινωνική συνοχή, η καλύτερη ποιότητα του αέρα, η εξοικονόμηση ενέργειας και η 
διεύρυνση της Ένωσης. 
Η παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζει το πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής για το 1998-2000 στις εν λόγω τέσσερις περιοχές. Το πρόγραμμα εργασίας 
συνοψίζεται σε. παράρτημα. 
2 ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 
2.1 Προωθώντας την ανταλλαγή πληροφοριών 
Στην Ευρώπη έχει αποκτηθεί μεγάλη πείρα και εξειδικευμένες γνώσεις όσον αφορά τις 
τοπικές και περιφερειακές μεταφορές. Μερικές από τις βασικές πηγές σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο είναι τα δίκτυα μεταφορέων και δημόσιων αρχών, τα ερευνητικά και 
αναπτυξιακά έργα που επιχορηγούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ο πρόσφατος 
κατάλογος επιτευγμάτων σχετικά με την δυνατότητα πρόσβασης στις μεταφορές στα 
κράτη μέληΐΐ. Υπάρχει επίσης πλούσια προσφορά πληροφοριών σε εθνικό και τοπικό 
επίπεδο. Η ζήτηση για το συγκεκριμένο είδος πληροφοριών είναι μεγάλη. Η πρόκληση 
συνίσταται στο να καταστούν ευρέως διαθέσιμες και εύκολες στην πρόσβαση. 
2.1.1 Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Πληροφοριών για την Κινητικότητα σε Τοπικό Επίπεδο 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συμβληθεί με το δίκτυο πόλεων και περιφερειών POLIS και 
την Διεθνή Ένωση Δημόσιων Μεταφορών (UITP) με σκοπό την ανάπτυξη της 
Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Πληροφοριών για την Κινητικότητα σε Τοπικό Επίπεδο 
(European Local Transport Information Service - ELTIS)12. Η εν λόγω υπηρεσία θα 
συνίσταται σε βάση δεδομένων με πληροφορίες για τις τοπικές και περιφερειακές 
επιβατικές μεταφορές όλων των ειδών. Μεταξύ των περιεχομένων της βάσης θα 
περιλαμβάνονται η οργάνωση των υπηρεσιών, η δυνατότητα πρόσβασης, ο χωροταξικός 
σχεδιασμός και η χρήση εδάφους και τα οδικά τέλη. Η υπηρεσία θα είναι διαθέσιμη στα 
μέσα του 1998. Η βάση δεδομένων θα στηρίζεται στις προαναφερθείσες πηγές, σε 
προσφάτως συλλεχθέντα παραδείγματα ορθής πρακτικής και σε περιγραφές έργων που 
υποβλήθηκαν από χρήστες της υπηρεσίας. Οι χρήστες θα μπορούν να συμβουλεύονται 
την υπηρεσία σε ηλεκτρονική μορφή, χρησιμοποιώντας τον Παγκόσμιο Ιστό (World 
Wide Web). Συμπληρωματικές πληροφορίες θα διατίθενται σε έντυπη μορφή. 
2.1.2 Φέρνοντας σε επαφή τους κυριότερους φορείς 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεργαστεί με τις εθνικές κυβερνήσεις που επιθυμούν να 
οργανώσουν συσκέψεις στρογγυλής τραπέζης για να φέρουν σε επαφή τους 
σημαντικότερους ανθρώπους και οργανώσεις, ώστε να συζητηθούν οι πρακτικές λύσεις 
στα προβλήματα που εμποδίζουν την ανάπτυξη των ενοποιημένων επιβατικών 
μεταφορών και να παρασχεθεί ανάδραση στο έργο της Επιτροπής. 
Η Επιτροπή θα διοργανώσει διεθνή διάσκεψη στα τέλη του 1998 για να διαδώσει τις 
πληροφορίες σχετικά με τα εργαλεία που αναπτύσσει με σκοπό να χρησιμοποιηθούν από 
τις τοπικές αρχές μεταφορών, τους μεταφορείς και τις ομάδες χρηστών. Οι μεταφορές θα 
καταλάβουν επίσης εξέχουσα θέση στο Φόρουμ για το Αστικό Περιβάλλον, το οποίο 
συγκαλεί η Επιτροπή στα τέλη του 1998. 
Οι ευρωπαϊκές οργανώσεις δικτύου και τα γραφεία των τοπικών και περιφερειακών 
αρχών διευκολύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών και διαδίδουν πληροφορίες για τις 
11 Ερευνα για την δυνατότητα πρόσβασης στις μεταφορές, η οποία διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή (ΓΔ VII) το 1997. Τα αποτελέσματα της θα είναι διαθέσιμα το 1998. 
12 http://www.eltis.org 
10 
πολιτικές και τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Επιτροπή θα βοηθήσει τα εν 
λόγω δίκτυα να συνεργαστούν και θα επιδιώξει να εξασφαλίσει την απρόσκοπτη 
πρόσβαση τους στις πληροφορίες σχετικά με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι 
οποίες έχουν επιπτώσεις στις επιβατικές μεταφορές. 
Στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και στα κράτη της Βαλτικής, η 
τελευταία δεκαετία έχε.ι να επιδείξει μεγάλες αλλαγές στα μοντέλα μετακίνησης. Ολο και 
περισσότερο, οι τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές και οι μη κυβερνητικές 
οργανώσεις των εν λόγω χωρών επιζητούν τις πολιτικές μεταφορών προκειμένου να 
προωθήσουν την αειφορία και να βελτιώσουν την ποιότητα των δημόσιων 
συγκοινωνιών, διατηρώντας τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει η μεγαλύτερη 
κινητικότητα. Μπορούν να αντλήσουν παραδείγματα η μια από την άλλη, καθώς και από 
τους ομολόγους τους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Επιτροπή προτίθεται να ενθαρρύνει τη 
δικτύωση για να αντιμετωπισθούν οι εν λόγω ανάγκες. Θα εξακολουθήσει να δίνει 
ευκαιρίες στους οργανισμούς της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των κρατών 
της Βαλτικής για συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από 
την Επιτροπή. 
Παράδειγμα της προσέγγισης των κυριότερων φορέων είναι η απόφαση της Επιτροπής 
να υποστηρίξει το έργο των ευρωπαϊκών ποδηλατικών συλλόγων, συνδέοντας τα εθνικά 
δίκτυα ποδηλατοδρόμων, με πιθανά οφέλη για τις μεταφορές και το περιβάλλον, καθώς 
επίσης για τον τουρισμό, την υγεία και την περιφερειακή ανάπτυξη. 
2.2 Συγκριτική αξιολόγηση για τη βελτίωση των συστημάτων μεταφορών 
Οι δημόσιες αρχές και οι μεταφορείς που είναι αρμόδιοι για τις τοπικές και 
περιφερειακές επιβατικές μεταφορές πρέπει να είναι σε θέση να συγκρίνουν την 
απόδοση του δικού τους συστήματος μεταφορών με την ορθή πρακτική που εφαρμόζεται 
αλλού. Τούτο θα τους βοηθήσει να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να 
βελτιωθούν και θα τους δώσει κίνητρο για δράση. Η καλή απόδοση πρέπει να 
αναγνωρίζεται και να ανταμείβεται. Τα κυριότερα αποτελέσματα της συγκριτικής 
αξιολόγησης πρέπει να διατίθενται στους επιβάτες και το ευρύ κοινό. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να προσανατολισθεί στους εν λόγω στόχους, 
εισάγοντας σύστημα αυτοαξιολόγησης για την συγκριτική αξιολόγηση των τοπικών 
επιβατικών μεταφορών. Σε. άλλους τομείς, οργανισμοί έκαναν χρήση της συγκριτικής 
αξιολόγησης για να επιφέρουν συνεχείς βελτιώσεις στην ποιότητα των παρεχόμενων 
υπηρεσιών και την εμπορική απόδοση^. Ορισμένοι δημόσιοι μεταφορείς έχουν επίσης 
εισάγει την συγκριτική αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένης της σύγκρισης μεταξύ 
διαφόρων συστημάτων μετρό. 
Το 1998, στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος QUATTRO^, που 
χρηματοδοτείται από την Επιτροπή, θα καταρτισθεί κατάλογος ποιοτικών κριτηρίων και 
μεθοδολογιών για την διαχείριση της ποιότητας. Τα ανωτέρω θα αποτελέσουν χρήσιμα 
εργαλεία για όσους ασχολούνται με τη μελέτη της απόδοσης των υπηρεσιών μεταφορών. 
13 "Συγκριτική αξιολόγηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας", COM (96) 463. 
14 Ποιοτική προσέγγιση της υποβολής προσφορών / σύναψης συμβάσεων στις Δημόσιες Αστικές 
Συγκοινωνίες. 
11 
Εντούτοις, παράλληλα με την συγκριτική αξιολόγηση των δημόσιων υπηρεσιών 
μεταφορών, είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν τεχνικές για την αξιολόγηση των τοπικών 
συστημάτων μεταφορών στο σύνολο τους. Ορισμένες πτυχές της απόδοσης των 
μεταφορέων εξαρτώνται από παράγοντες όπως η διαχείριση της κυκλοφορίας και ο 
χωροταξικός σχεδιασμός, οι οποίοι δεν είναι υπό τον έλεγχο τους. Η αξιολόγηση του 
συστήματος στο σύνολο του αναγνωρίζει τις ευθύνες των δημόσιων αρχών στην 
καθοδήγηση της ανάπτυξης των τοπικών και περιφερειακών μεταφορών. Κατά τη 
διάρκεια του 1998, η Επιτροπή θα θεσπίσει δοκιμαστικό πρόγραμμα συγκριτικής 
αξιολόγησης των τοπικών συστημάτων επιβατικών μεταφορών (βλ. πλαίσιο) σε 
συνεργασία με το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Δήμων και Περιφερειών (CEMR-
Council of European Municipalities and Regions). 
To 1998, η Επιτροπή θα υποβάλει ανακοίνωση σχετικά με την συγκριτική αξιολόγηση 
στις μεταφορές. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN- European Committee for Standardisation) 
προτίθεται να θεσπίσει τυποποιημένους ορισμούς που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για 
τον καθορισμό ποιοτικών κριτηρίων στις επιβατικές μεταφορές^. Το εν λόγω έργο 
ξεκίνησε το 1997 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2001. Στα τέλη του 1998 η 
Επιτροπή θα υποβάλει συστάσεις στην CEN, με βάση τα αποτελέσματα των έργων που 
έχει υποστηρίξει για την ποιότητα και την συγκριτική αξιολόγηση. 
Από το 1999 και εντεύθεν η Επιτροπή θα επιδιώξει να ενθαρρύνει την ευρεία χρήση της 
συγκριτικής αξιολόγησης από τις δημόσιες αρχές και τους μεταφορείς. Θα δημοσιεύσει 
εγχειρίδιο για την συγκριτική αξιολόγηση των τοπικών δημόσιων συγκοινωνιών και θα 
διασφαλίσει την ευρεία διάθεση της βάσης δεδομένων που περιλαμβάνει τα επιτευχθέντα 
αποτελέσματα. Ενας τρόπος για να ενθαρρυνθεί η χρήση ποιοτικών κριτηρίων, η 
συγκριτική αξιολόγηση και η διάθεση των αποτελεσμάτων στο κοινό είναι να 
απονεμηθούν σήματα ή/και βραβεία ποιότητας. Η Επιτροπή θα εξετάσει τα 
πλεονεκτήματα θέσπισης τους. 
Η Επιτροπή θα συστήσει συμβουλευτική ομάδα εμπειρογνωμόνων προκειμένου η 
τελευταία να την συνδράμει στις πρωτοβουλίες της για την συγκριτική αξιολόγηση των 
τοπικών και περιφερειακών επιβατικών μεταφορών. 
15 CEN / TC320 - Υπηρεσίες Μεταφορών, WG 5 - Μαζικές Επιβατικές Μεταφορές. 
12 
Το δοκιμαστικό πρόγραμμα συγκριτικής αξιολόγησης 
Κατά τη διάρκεια του 1998-99 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεργαστεί με μικρή ομάδα 
που θα αποτελείται από δημόσιες αρχές και μεταφορείς που έχουν εκφράσει ενδιαφέρον 
για την συγκριτική αξιολόγηση. Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει δύο φάσεις, με βάση 
τους τεχνικούς οδηγούς που αντλούν υλικό από δ^ορ^:;εό^^ι^^(^,;που 
χρηματοδοτούνται από την Επιτροπή. Ît ν 
Î!1 
(1) Αξιολόγηση της απόδοσης: η πειραματική ομάδα θα μετρχψ^ψ^\βμ^^^Μ\^Μ 
απόδοση των οικείων τοπικών συστημάτων μεταφορών, με ,γνώμονώ(®κρ^^^&εςΓ 
που καλύπτουν θέματα όπως: >»ïf\, ψ;·ψ 
• ποιες υπηρεσίες μεταφορών επιθυμούν οι πολίτες και πόσο κά^οΛο W ότ| 
ανταποκρίνεται στις εν λόγω'απαιτήσεις; 'W^ÊBÈ 
• πόσο αποδοτικές και αποτελεσματικές είναι οι παρεχόμενες υπηρεσίες μεταφορών; 
• ποιες είναι οι επιπτώσεις των μεταφορών σε άλλους τομείς όπως το περιβάλλον; 
(2) Διεξοδική συγκριτική αξιολόγηση: υποομάδες, καθεμία υπό την καθοδήγηση ενός εκ 
των συμμετεχόντων, θα εξετάσουν τα θέματα που έχουν επιλεγέντα οποία θεωρούνται 
ως έχοντα προτεραιότητα για την επίτευξη βελτιώσεων. ; * '-'^1\'. ·':>ψ$Η&$. ^ 
2.3 Θέσπιση σωστού πλαισίου άσκησης πολιτικής 
Οι προοπτικές για την ανάπτυξη καλύτερων επιβατικών μεταφορών εξαρτώνται από τη 
δημιουργία σιοστού πλαισίου άσκησης πολιτικής. Το εν λόγω πλαίσιο επηρεάζει το 
επίπεδο ζήτησης μεταφορών, τις αποφάσεις εγκατάστασης των νοικοκυριών, των 
εταιρειών και των δημόσιων οργανισμών, τα κίνητρα για την επιλογή χρήσης δημόσιων 
ή ιδιωτικών μεταφορών και τα κίνητρα για τους δημόσιους μεταφορείς και τις αρχές 
ώστε να βελτιώσουν την αποδοτικότητα τους, να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες σε 
διαφορετικές ομάδες χρηστών και να συμμε.τάσχουν σε υπηρεσίες ενοποιημένης 
υποδομής, μεταφορών και βοηθητικές υπηρεσίες. Το παρόν τμήμα σκιαγραφεί το ρόλο 
της Ένωσης στην ανάπτυξη του σιοστού πλαισίου άσκησης πολιτικής. 
2.3.1 Χωροταξικός σχεδιασμός και εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων 
Τα μοντέλα χρήσης γης στην Ευρώπη ευνοούν όλο και περισσότερο τον 
κατακερματισμό. Αυτός είναι ένας από τους κυριότερους λόγους για την αύξηση του 
αριθμού κατόχων αυτοκινήτου. Αντιστρόφως, ο κατακερματισμός της χρήσης γης έχει 
αποδυναμώσει τις δημόσιες συγκοινωνίες και έχει καταστήσει δυσκολότερη την καλή 
ζ(ΐ)ή χ(»ρίς τη χρήση αυτοκινήτου. Ολοένα και περισσότερο, οι τοπικές, περιφερειακές 
και εθνικές αρχές αναζητούν πολιτικές χρήσης γης που να στηρίζουν τις βιώσιμες 
μεταφορές. Η Επιτροπή θα επανεξετάσει τον τρόπο προσαρμογής των χρηματοδοτικών 
μέσων της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών, η 
περιφερειακή πολιτική και η πολιτική συνοχής, τα προγράμματα για τον τουρισμό και το 
περιβάλλον, ώστε να ενθαρρύνουν την θέσπιση ορθής πρακτικής όσον αφορά τις πτυχές 
13 
του χωροταξικού σχεδιασμού που έχουν σχέση με τις μεταφορές. Η εν λόγω προσέγγιση 
ευθυγραμμίζεται με την Ευρωπαϊκή Προοπτική για την Χωροταξική Ανάπτυξη 16. 
Οι τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές καθιστούν την αυξανόμενη αξιοποίηση της 
εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων τμήμα του χωροταξικού σχεδιασμού. Η 
Επιτροπή έχε.ι υποβάλει πρόταση οδηγίας για την προώθηση των ανωτέρω 17. Η οδηγία 
απαιτε.ί την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσειον πολλών σχεδίιον και προτάσεων 
για τις μεταφορές και την χωροταξία· είναι δυνατόν να τεθεί σε ισχύ το 2000. 
Η Επιτροπή προτίθεται να παράσχει οδηγίες στις δημόσιες αρχές σχετικά με την 
εφαρμογή, σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, της πτυχής του συγκεκριμένου είδους 
εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων που σχετίζεται με τις μεταφορές, 
συμπεριλαμβανομένου του περιβαλλοντικού οφέλους, καθώς και του κόστους των 
μεταφορών. Οι οδηγίες θα βασιστούν στην έρευνα που θα διεξαχθεί μεταξύ 1997 και 
2000*°. Θα διαδοθεί μέσω μεθοδολογικού εγχειριδίου και επιμορφωτικών εργαστηρίων. 
2.3.2 Διαχείριση της κινητικότητας 
Ολο και περισσότεροι εργοδότες και επιχειρήσεις^ υιοθετούν σχέδια διαχείρισης της 
κινητικότητας. Τα εν λόγω σχέδια ενθαρρύνουν τη χρήση μοντέλων βιώσιμων 
μεταφορών από υπαλλήλους και επισκέπτες. Λυτό είναι απαραίτητο για τους εργοδότες 
και τις επιχειρήσεις προκειμένου να διασφαλίσουν τη δυνατότητα πρόσβασης, να 
επιτύχουν περιβαλλοντικές βελτιώσεις και, όλο και περισσότερο, ως προϋπόθεση για να 
τους παρασχεθεί άδεια ανέγερσης νέων κτιρίων ή επέκτασης. Μέσω των σχεδίων 
διαχείρισης της κινητικότητας είναι επίσης δυνατόν να γίνει εξοικονόμηση των 
χρημάτων των επιχειρήσεων που δαπανώνται για υποστήριξη της κοινής χρήσης 
αυτοκινήτου στις καθημερινές μετακινήσεις, της στάθμευσης και του ταξιδιού για 
επαγγελματικούς λόγους. 
16 Το πρώτο επίσημο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Προοπτικής για τη Χωροταξική Ανάπτυξη εγκρίθηκε στην 
άτυπη συνάντηση υπουργών στο Noordwijk τον Ιούνιο του 1997 ως έγγραφο αναφοράς που θεσπίζει 
τις κατευθυντήριες γραμμές για μια ενοποιημένη και κοινή προσέγγιση του χωροταξικού σχεδιασμού 
σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
17 "Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και 
προγραμμάτων στο περιβάλλον", COM (96) 511. 
18 Συμπεριλαμβάνονται τρία έργα που βρίσκονται ήδη υπό εξέλιξη: το SESAME για την χρήση γης, τη 
συμπεριφορά και τη ζήτηση για μετακινήσεις· το COMMUTE (COmmon Methodology for 
MULtimodal Transport Environmental impact assessment - Κοινή Μεθοδολογία για την Εκτίμηση 
των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των Πολυτροπικών Μεταφορών)· και LEDA (LEgal anD 
RegulAtory measures for sustainable transport in cities -Νομικά και Κανονιστικά Μέτρα για τις 
Βιώσιμες Μεταφορές στις Πόλεις). 
19 Σε αυτούς περιλαμβάνεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία αναπτύσσει σχέδιο διαχείρισης της 
κινητικότητας για το προσωπικό της, ως τμήμα του Σχεδίου για Πράσινη Οικιακή Οικονομία. 
14 
Λύο ερευνητικά έργα^ χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζουν 
επιδείξεις διαχείρισης της κινητικότητας σε σύνολο δεκαεπτά περιοχών. Στο πλαίσιο των 
έργων θα καταρτισθεί εγχειρίδιο για τον τρόπο εισαγωγής της διαχείρισης της 
κινητικότητας και θα αναλυθούν τα νομικά, φορολογικά και οργανωτικά εμπόδια για την 
περαιτέρω ανάπτυξη της διαχείρισης της κινητικότητας. 
Η Επιτροπή θα υποστηρίξει την καθιέρωση Ευρωπαϊκής Βάσης για τη Διαχείριση της 
Κινητικότητας κατά τη διάρκεια του 1998 και θα επιδιώξει εταιρική συνεργασία με τους 
κυριότερους εκπροσώπους των κρατών μελών, του κλάδου και των χρηστών. Η εν λόγω 
βάση θα συγκεράσει τις εμπειρίες από τη διαχείριση της κινητικότητας· θα 
διοργανωθούν συσκέψεις στρογγυλής τραπέζης των σημαντικότερων εργοδοτών, 
συνδικάτων, ομάδων χρηστών μεταφορών και μεταφορέων και θα δρομολογηθεί η 
συγκριτική αξιολόγηση των σχεδίων διαχείρισης της κινητικότητας. Η Επιτροπή θα 
συνεχίσει να υποστηρίζει τις δραστηριότητες ενημέρωσης, όπως η σειρά διαλέξεων για 
την διαχείριση της κινητικότητας στην Ευρώπη που ξεκίνησε το 1997. 
II Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει το 2000 ανακοίνωση σχετικά με τη διαχείριση της 
κινητικότητας. 
2.3.3 Δίκαιη και αποδοτική επιβολή τελών στις μεταφορές 
Προς το παρόν, το καθεστώς επιβολής τελών στις μεταφορές δεν αρκεί για την 
προώθηση της μεταστροφής προς πιο βιώσιμα μέσα μεταφοράς. Τα τέλη που χρεώνονται 
για ιδιωτικές μετακινήσεις δεν εκφράζουν επακριβώς το κόστος της χρησιμοποιούμενης 
υποδομής και το εξωτερικό κόστος, όπως η συμφόρηση, η ρύπανση και τα ατυχήματα 
που οι μετακινήσεις επιβάλλουν στους λοιπούς χρήστες του συστήματος μεταφορών και 
στην κοινωνία γενικότερα. Οι ιδιοκτήτες αυτοκινήτων πληρώνουν σχετικά υψηλό 
σταθερό κόστος και σχετικά χαμηλό μεταβλητό κόστος για κάθε διανυόμενο χιλιόμετρο. 
Τούτο σημαίνει ότι ακόμη και εκεί όπου οι δημόσιες συγκοινωνίες, το βάδισμα και η 
χρήση ποδηλάτου είναι εφικτές επιλογές, η δομή του αυτοκινητιστικού κόστους 
αποθαρρύνει τους ιδιοκτήτες αυτοκινήτων να χρησιμοποιούν τα ανωτέρω. 
Στην Πράσινη Βίβλο της για έναν δίκαιο και αποτελεσματικό καθορισμό τιμών στις 
μεταφορές^», η Κυρωπαϊκή Επιτροπή υποστήριξε ένα νέο πλαίσιο επιβολής τελών που 
κινείται προς την ενσωμάτιοση των εξωτερικών στοιχείων κόστους των μεταφορών. 
Τούτο πρέπει να βασίζεται σε δικαιότερα, διαφοροποιημένα τέλη που εκφράζουν το 
περιβαλλοντικό κόστος και το κόστος συμφόρησης κάθε είδους μετακίνησης και πρέπει 
να ενθαρρύνει περισσότερους πολίτες να χρησιμοποιούν εναλλακτικές λύσεις αντί για 
ιδιωτικά αυτοκίνητα. Αυτός είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος επίλυσης των 
προβλημάτων κινητικότητας και μείωσης των αρνητικών επιπτώσεων στο περιβάλλον. 
20 MOMENTUM (Mobility manageMENT in the Urban environMent - Διαχείριση της κινητικότητας 
σε αστικό περιβάλλον) και MOSAIC (Mobility Strategy Applications In the Community -
Εφαρμογές Στρατηγικής για την Κινητικότητα στην Κοινότητα). Αλλα χρηματοδοτούμενα από την 
Κοινότητα ερευνητικά έργα που περιλαμβάνουν επιδείξεις διαχείρισης της κινητικότητας ως τμήμα 
το>ν εργασιών τους είναι το CONCERT (Cooperation for Novel City Electronic regulating Tool -
Συνεργασία για Καινοτόμο Εργαλείο Αστικής Ηλεκτρονικής Ρύθμισης), το ADEPT (Automatic 
Debiting and Electronic Payment for Transport - Αυτόματη Χρέωση και Ι Ιλεκτρονική Πληρωμή στις 
Μεταφορές), το CAPITALS (Capitals Project Tor Integrated Telematics Applications on a Large 
Scale -Έργο Capitals για Ολοκληρ<ομένες Εφαρμογές Τηλεματικής Ευρείας Κλίμακας). 
2' "Προς ένα δίκαιο και αποτελεσματικό καθορισμό τιμών στις μεταφορές, COM(95) 0691. 
15 
Πολλά από τα οφέλη - όπως βελτιωμένες δημόσιες μεταφορές - θα βοηθήσουν 
ιδιαιτέρως τα άτομα με χαμηλότερα εισοδήματα. 
Η επιβολή οδικών τελών παρέχει τον τρόπο αντιμετώπισης της συμφόρησης και 
εφαρμογής μιας δίκαιης και αποδοτικής επιβολής τελών στις αστικές περιοχές. Η 
Επιτροπή θεωρεί ότι η δημόσια αποδοχή εξαρτάται από το εάν σημαντικό ποσοστό των 
εσόδων που προέρχονται από την επιβολή οδικών τελών επανεπενδύονται σε τοπικό 
επίπεδο- οι δημόσιες συγκοινωνίες, οι χώροι που προορίζονται για βάδισμα και 
ποδηλασία προσφέρονται σε μεγάλο βαθμό για την εν λόγω επένδυση. Κατ1 αυτόν τον 
τρόπο, τα σχέδια επιβολής οδικών τελών είναι δυνατόν να συμβάλουν περαιτέρω στην 
ανάπτυξη των βιώσιμων τοπικών και περιφερειακών επιβατικών μεταφορών. 
II Επιτροπή σχεδιάζει να συνεργαστεί με ομάδες αστικών ή περιφερειακών αρχών σε 
διεθνές επίπεδο, οι οποίες εξετάζουν σοβαρά την επιβολή οδικών τελών. Η Επιτροπή θα 
προσφέρει συντονισμένη προσέγγιση προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι εν λόγω ομάδες 
είναι σε θέση να επωφεληθούν πλήρως από το ερευνητικό και τεχνικό έργο της 
Επιτροπής στο εν λόγω πεδίο, συμπεριλαμβανομένης της πείρας που έχει έως σήμερα 
αποκτηθεί σε πόλεις που συμμετέχουν στα εν λόγω σχέδια. Η Επιτροπή έχει θέσει σε 
εφαρμογή την Συντονισμένη Δράση22 CAPRI^ γ^ να ενοποιήσει τα ερευνητικά 
αποτελέσματα της επιβολής τελών στις μεταφορές και να διασφαλίσει συναίνεση για τις 
επιπτώσεις στην πολιτική μεταφορών. Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης τους παράγοντες 
που επηρεάζουν την αποδοχή από το κοινό των μέτρων επιβολής τελών και τη 
φορολογική μεταχείριση της καθημερινής μετακίνησης για εργασία και του ταξιδιού για 
επαγγελματικούς λόγους (συμπεριλαμβανομένης της στάθμευσης). 
Το 1998, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει Λευκή Βίβλο για κοινή προσέγγιση της επιβολής 
τελών στην υποδομή μέσω των διαφορετικών μορφών μεταφορών. 
2.3.4 Η τηλι:ματική στις μιπαφορές 
II Ευρώπη εξελίσσεται σε "κοινωνία τιον πληροφοριών", στην οποία ο επιδέξιος 
χειρισμός και χρήση πληροφοριών καθίστανται ολοένα και σημαντικότερα για την 
ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών. Στις 
μεταφορές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι έτοιμη να αναπτύξει στο έπακρο το δυναμικό 
των εφαρμογών τηλεματικής24? οι οποίες συνδυάζουν τεχνολογίες πληροφορικής και 
τηλεπικοινωνιών. Οι ανωτέρω δύνανται να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα και την 
ποιότητα των μεταφορικών υπηρεσιών και να βοηθήσουν να υπερνικηθούν τα εμπόδια 
στην ενοποίηση τους. 
Οι νέες εφαρμογές τηλεματικής που προκύπτουν από την έρευνα και ανάπτυξη οι οποίες 
χρηματοδοτούνται από την Επιτροπή είναι σε θέση να προσφέρουν σε πραγματικό χρόνο 
εύχρηστες πληροφορίες, προσιτές στο σπίτι, στην εργασία, στις μετακινήσεις, ή στις 
στάσεις και τους σταθμούς συγκοινωνιών. Οι εν λόγω πληροφορίες είναι δυνατόν να 
διατίθενται μέσω σταθερών τερματικών ή μέσω κινητών συσκευών, όπως φορητά 
22 Concerted Action for Transport Pricing Research Integration. (Συντονισμένη Δράση για την 
Ενοποίηση της Έρευνας σχετικά με την Επιβολή Τελών στις Μεταφορές). 
23 Οι Συντονισμένες Δράσεις χρησιμοποιούνται για την ενοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας 
φέρνοντας σε επαφή εκπροσώπους των κρατών μελών και ερευνητές διαφορετικών επιστημονικών 
κλάδων και ερευνητικών έργων. 
24 Γνωστά και ως Έξυπνα Συστήματα Μεταφορών (ΕΣΜ). 
16 
ταξιδιωτικά βοηθήματα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι παρεχόμενες πληροφορίες πρέπει να 
καλύπτουν όσο το δυνατόν διαφορετικότερες μορφές μεταφορών, 
συμπεριλαμβανομένων των δρομολογύον και των <οραρίων τιον δημόσιων συγκοινωνιών, 
του βαθμού συμφόρησης του οδικού δικτύου, της διαθεσιμότητας χώρων στάθμευσης 
και των σημείων ρύπανσης. 
11 Επιτροπή υποστηρίζει επίσης την ανάπτυξη ηλεκτρονικών συστημάτων πληρωμής και 
έκδοσης εισιτηρίων στις δημόσιες συγκοινωνίες, τις διατροπικές μεταφορές και τα οδικά 
τέλη και τα διόδια, καθώς και τις κάρτες πολλαπλών υπηρεσιών (οι εν λόγω κάρτες 
μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πληρωμή στις δημόσιες συγκοινωνίες και τη 
στάθμευση, όπως επίσης ως ηλεκτρονικό πορτοφόλι και για πρόσβαση σε πληροφορίες). 
Εργάζεται με σκοπό την επίτευξη επαρκούς διαλειτουργικότητας μεταξύ των εν λόγω 
συστημάτων^ _ παραδείγματος χάριν με την χρηματοδότηση της Συντονισμένης 
Δράσης CARD-ME.26 Η Επιτροπή θα υποβάλει ανακοίνωση σχετικά με την 
ηλεκτρονική είσπραξη τελών το 1998. 
Η Επιτροπή υποστηρίζει την ανάπτυξη των εφαρμογών τηλεματικής για τον έλεγχο της 
κυκλοφορίας και την προτεραιότητα των δημόσιων συγκοινωνιών στους φωτεινούς 
σηματοδότες- για τον σχεδιασμό και τον έλεγχο των οχημάτων από τους μεταφορείς 
δημόσιων συγκοινωνιών για δημόσιες συγκοινιονίες που να ανταποκρίνονται στη 
ζήτηση· και για την παροχή βοήθειας σε επιβάτες με ειδικές ανάγκες και στους 
ηλικιωμένους. Η διάδοση του ηλεκτρονικού εμπορίου θα επιτρέψει την ανάπτυξη 
περαιτέρω ισχυρών εφαρμογών, παραδείγματος χάριν για τις κρατήσεις. 
Η τηλεματική αποτελεί εργαλείο για την επίτευξη στόχων πολιτικής. Αυτοί ποικίλλουν 
από περιοχή σε περιοχή. Η Επιτροπή, προκειμένου να βοηθήσει την ανάπτυξη των 
εφαρμογών τηλεματικής στις πόλεις και να διαχειρισθεί τις συνδέσεις με συστήματα του 
διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, υποστηρίζει τα έργα ΕΣΜ Πρωτοπόρες Πόλεις και 
CARISMA. Στο πλαίσιο των εν λόγω έργων θα παρέχονται συμβουλές για να βοηθηθούν 
οι πόλεις ώστε να επωφεληθούν από τις επιλογές τηλεματικής για μεταφορές, οι οποίες 
ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες τους. 
2.3.5 Πρότυπα οχημάτων και περιβαλλοντικά πρότυπα 
Τα λεοκρορεία και τα πούλμαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατασκευάζονται μι: 
διαφορετικά τεχνικά πρότυπα. Ι Ιροκειμένου να προσανατολισθεί σε μια εναρμονισμένη 
προσέγγιση, η Επιτροπή πρότεινε οδηγία που θεσπίζει πρότυπα κατασκευής για νέα 
λεωφορεία και πούλμαν. Αυτά περιλαμβάνουν πρότυπα σχετικά με τη δυνατότητα 
πρόσβασης, τα οποία θα είναι υποχρεωτικά τουλάχιστον για τα αστικά λεωφορεία^'. 
Προτεινόμενη ημερομηνία για την ισχύ των απαιτήσεων είναι η 1η Οκτωβρίου 1999. Για 
τις υπό καθοδήγηση αστικές μεταφορές η Επιτροπή έδωσε εντολή στην Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή Τυποποίησης (CEN) και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικών 
Προτύπων (CENELEC) να αναπτύξουν πρότυπα αναφοράς στο πλαίσιο της οδηγίας για 
25 Ο εν λόγω στόχος θεσπίστηκε στην "Κοινοτική στρατηγική και πλαίσιο για την ανάπτυξη της 
τηλεματικής οδικών μεταφορών στην Ευρώπη" COM(97) 223. Διαλειτουργικότητα σημαίνει ότι κάθε 
σύστημα πρέπει να είναι σε θέση να δεχθεί χρήστες από άλλα. 
26 Concerted Action for Research on Demand Management in Europe (Συντονισμένη Δράση για Έρευνα 
σχετικά με τη Διαχείριση της Ζήτησης στην Ευρώπη (ενεργός από το 1993). 
27 II Είπιτροπή μελετά την ορθότητα θέσπισης παρόμοιων προτύπων για τα υπεραστικά λεωφορεία. 
17 
τη σύναψη συμβάσεων οργανισμών κοινής ωφελείας28. Οι UITP και UNIFE 
(Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Τροχαίου Σιδηροδρομικού Υλικού) έχουν 
προσφάτως θεσπίσει το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Διαμετακομιζόμενης Μάζας μέσω 
Σιδηροδρόμου, το οποίο θα αναζητήσει κοινό πυρήνα τεχνικών προδιαγραφών για τον 
ελαφρύ αστικό σιδηρόδρομο (μετρό). Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει τις εν λόγω 
εργασίες με ενδιαφέρον. Θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως βάση προτύπων. 
Η Κοινότητα θέσπισε κατ'αρχάς περιβαλλοντικά πρότυπα για οχήματα οδικών 
μεταφορών στις αρχές της δεκαετίας του 70. Για πολλούς βασικούς ρύπους, τα πρότυπα 
είναι σήμερα δέκα φορές αυστηρότερα από τότε. Αλλά, οι ανησυχίες του κοινού, η 
αύξηση της κυκλοφορίας και η εμμονή των "καυτών σημείων" ρύπανσης σε πολλές 
κωμοπόλεις και πόλεις σημαίνουν ότι απαιτείται σταθερή βελτίωση των προτύπων. 
Προκειμένου να παράσχει τεχνική βάση για τη νομοθεσία όσον αφορά τη μείωση των 
περιβαλλοντικών επιπτώσεων με απόδοση ο>ς προς το κόστος, η Επιτροπή θέσπισε το 
1992 το πρόγραμμα Auto/Oil μαζί με τους ευρωπαίους κατασκευαστές αυτοκινήτων και 
την πετρελαϊκή βιομηχανία. Αυτό παρέσχε το πλαίσιο για σειρά προτάσεων 
αυστηρότερων προτύπων εκπομπής για τα οχήματα, βελτιωμένα πρότυπα ποιότητας για 
τα καύσιμα και αυστηρότερους κανόνες για την επιθεώρηση και τους ελέγχους 
συντήρησης, τα οποία υποβλήθηκαν προς συζήτηση από την Επιτροπή μεταξύ 1996 και 
199829. 
Στις αρχές του 1997, η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή το πρόγραμμα Auto/Oil Π, στο 
οποίο συμμετέχουν και αυτή τη φορά επίσης κράτη μέλη και μη κυβερνητικές 
οργανώσεις. Παράλληλα με την περαιτέρω μελέτη για τα πρότυπα οχημάτων και 
καυσίμων, μια ομάδα εργασίας αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο οι δημόσιες 
συγκοινωνίες και τα μέτρα επιβολής τελών στις μεταφορές είναι δυνατόν να βελτιώσουν 
τις περιβαλλοντικές συνθήκες. 
2.3.6 Δημόσιες υπηρεσίες και ανταγωνισμός στις τοπικές και περιφερειακές επιβατικές 
μεταφορές 
Οι δημόσιες συγκοινωνίες διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στη μείωση των αρνητικών 
επιπτώσεων στο περιβάλλον, την υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης και την 
προώθηση της κοινωνικής συνοχής. Τούτο σημαίνει ότι η κοινωνία γενικότερα απαιτεί 
συχνά υψηλότερο επίπεδο δημόσιων υπηρεσιών μεταφορών από αυτό που θα παρείχαν 
οι μεταφορείς, κινούμενοι απλώς από εμπορικές επιδιώξεις. Οι εν λόγω υπηρεσίες είναι 
γνωστές ως δημόσιες υπηρεσίες. 
Εναπόκειται στις δημόσιες αρχές να επιτρέψουν ή να αποφασίσουν για την παροχή 
δημόσιων υπηρεσιών - και εάν είναι αναγκαίο, να βοηθήσουν πληρώνοντας για αυτές. 
Τούτο αληθεύει ανεξαρτήτως εάν οι μεταφορείς που παρέχουν τις υπηρεσίες ανήκουν 
στον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα™. 
28 Οδηγία 93/38. 
29 Βλ. "Μελλοντική στρατηγική για τον έλεγχο των εκπομπών στην ατμόσφαιρα εξαιτίας των οδικών 
μεταφορών, όπου λαμβάνονται υπόψη τα αποτελέσματα του προγράμματος Auto/Oil" (COM(96) 
248) 
30 Βλ. "Οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας στην Ευρώπη", COM (96) 443. 
18 
Στις τοπικές και περιφερειακές μεταφορές, η ενοποίηση των υπηρεσιών είναι μια από τις 
σημαντικότερες απαιτήσεις δημόσιας υπηρεσίας. Αμιγώς εμπορικές αποφάσεις που 
λαμβάνονται από μεταφορείς ανταγωνιστικών υπηρεσιών συχνά δεν προσφέρουν το 
επίπεδο ενοποίησης που χρειάζεται προκειμένου οι δημόσιες συγκοινωνίες να 
προσφέρουν ελκυστική εναλλακτική λύση στα ιδιωτικά αυτοκίνητα. Ο καλύτερος τρόπος 
επίτευξης της ενοποίησης είναι δυνατόν συχνά να είναι η χορήγηση σε μεταφορέα 
αποκλειστικού δικαιώματος παροχής ειδικού τύπου δημόσιας υπηρεσίας μεταφορών σε 
συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή. Επιπλέον, οι εγγυήσεις αποκλειστικότητας 
ενδεχομένως να έχουν το πλεονέκτημα της παρότρυνσης των μεταφορέων να 
επενδύσουν στην υποδομή, τα οχήματα ή τις πρωτοβουλίες εμπορικής προώθησης, όπου 
ειδάλλως δεν θα είχαν ενεργήσει με αυτόν τον τρόπο. 
Εντούτοις, τα εν λόγω επιχειρήματα υπέρ των δημοσίων επιχορηγήσεων και των 
αποκλειστικών δικαιωμάτων πρέπει να αντισταθμίζονται έναντι του κινδύνου της 
αυτοϊκανοποίησης, της μη ανταπόκρισης στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των πελατών και 
στην ελκυστικότητα των ανταγωνιστικών μορφών μεταφορών, καθώς και την πενιχρή 
αξία του χρήματος των δημοσίων δαπανών. Προκειμένου αυτό να αποφευχθεί, πρέπει να 
σχεδιασθούν τα πλαίσια των δημοσίων υπηρεσιών ώστε να παράσχουν κατάλληλα 
κίνητρα στις αρχές και τους μεταφορείς. 
Το κοινοτικό δίκαιο-' 1 απαιτεί ήδη οι υπηρεσίες μεταφορών που χρηματοδοτούνται από 
το δημόσιο να ορίζονται σαφώς με συμβάσεις και οι μεταφορείς που τις εκτελούν να 
ανταμείβονται ανάλογα. Εντούτοις, τα κράτη μέλη δύνανται να εξαιρούν τις τοπικές και 
περιφερειακές επιβατικές μεταφορές από τις εν λόγω απαιτήσεις. Επιπλέον, δεν υπάρχει 
καμία συνολική απαίτηση από τις αρχές να λαμβάνουν υπόψη τις δυνάμεις της αγοράς 
κατά την ανάθεση αποκλειστικών δικαιωμάτων ή συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιστεύει ότι η εν λόγω κατάσταση δεν είναι ικανοποιητική. Δεν 
εγγυάται την αξία του χρήματος, δεν προωθεί την ποιότητα και δεν παρέχει σαφήνεια και 
νομική ασφάλεια στους μεταφορείς. Δεν λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι μολονότι δεν 
έχουν ελευθερωθεί πολλές υπηρεσίες ενδομεταφορών (cabotage) στον τομέα των 
χερσαίων μεταφορών32, η ελευθερία εγκατάστασης έχει οδηγήσει σε αυξανόμενο αριθμό 
κοινών διασυνοριακών πρωτοβουλιών, οι οποίες βοηθούν στην ανάπτυξη κοινής αγοράς 
στις τοπικές και περιφερειακές επιβατικές μεταφορές. 
Οι απαιτήσεις δημόσιας υπηρεσίας πρέπει να εκφράζονατι με σαφείς συμβάσεις μεταξύ 
αρχών και μεταφορέων και η οικονομική αμοιβή πρέπει να συνδέεται άμεσα με 
οιοδήποτε έλλειμμα προκύπτει από την παροχή πρόσθετων υπηρεσιών. Η Επιτροπή 
προτίθεται να υποβάλει νομοθετικές προτάσεις επ' αυτού το 1998. 
Οι καλώς οργανωμένες διαδικασίες που εισάγουν το στοιχείο του ανταγωνισμού στην 
ανάθεση αποκλειστικών δικαιωμάτων είναι δυνατόν να οδηγήσει σε καλύτερες 
υπηρεσίες και καλύτερη αξία χρήματος. Η υποβολή προσφορών αποτελεί διαδικασία που 
31 Κανονισμός (ΕΟΚ) II91/69 (ΕΕ 156 της 28.6.69), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 1893/91 
(ΕΕ 169 της 29.6.91). 
32 Γιά τις σιδηροδρομικές μεταφορές, δεν υπάρχει πουθενά απελευθέρωση ενδομεταφορών. Γιά τις 
μεταφορές με λεωφορεία, οι ενδομεταφορές έχουν απελευθερωθεί στις έκτακτες υπηρεσίες, και σε 
μερικές τακτικές υπηρεσίες που λειτουργούν σε συνδυασμό με διεθνείς υπηρεσίες. 
19 
χρησιμοποιήθηκε επιτυχώς σε ορισμένες χώρες. Η ερευνητική μελέτη ISOTOPE^ που 
χρηματοδοτήθηκε από την Επιτροπή έδειξε ότι σε διάφορες περιπτώσεις είναι εφικτή η 
μείωση των δαπανών από 10 έως 35% ως αποτέλεσμα της αυξανόμενης λειτουργικής 
αποδοτικότητας των δημόσιων αστικών συγκοινωνιών. Η μελέτη κατέληξε στο 
συμπέρασμα ότι το καθεστώς περιορισμένου ανταγωνισμού και η υποβολή προσφορών 
συνιστούν έναν καλό τρόπο βελτίωσης των υπηρεσιών και μείωσης των δαπανών. 
Πρέπει μολαταύτα να ρυθμιστούν οι μεταφορές και να διασφαλισθεί η ενοποίηση του 
δικτύου. Στον σιδηροδρομικό τομέα, η υποβολή προσφορών έχει γενικώς οδηγήσει σε 
χαμηλότερο κόστος, υψηλότερη παραγωγικότητα, καλύτερες υπηρεσίες και μεγαλύτερο 
αριθμό διαδρομών επιβατών - μολονότι χρειάζονται κίνητρα για επενδύσεις από 
μεταφορείς·'^. 
Στην Πράσινη Βίβλο για το Δίκτυο των Πολιτών, η Επιτροπή παρουσιάζει την πρόθεση 
της να προσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο το ρυθμιστικό πλαίσιο των τοπικών και 
περιφερειακών μεταφορών θα ήταν δυνατόν να εκσυγχρονισθεί καλύτερα και τον τρόπο 
με τον οποίο θα μπορούσαν να εισαχθούν καλύτερα οι δυνάμεις της αγοράς, πιθανόν με 
τη μορφή υποβολής προσφορών. Η Επιτροπή επαναβεβαίωσε την εν λόγω προσέγγιση 
στην Λευκή της Βίβλο για τους σιδηροδρόμους^ και στην ανακοίνωση για τις 
υπηρεσίες κοινής ωφελείας στην Ευρώπη. 
Προκειμένου να διαμορφωθούν οι συμβάσεις αποκλειστικών δικαιωμάτων, με βάση τις 
απαιτήσεις για το περιεχόμενο των συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας που θεσπίζονται ήδη 
από το κοινοτικό δίκαιο, είναι απαραίτητο να επιλυθούν προβλήματα σχετικά με το 
γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του αποκλειστικού δικαιώματος, τη διάρκεια της 
σύμβασης, την χρηματοδοτική της δομή και την αποδοχή κινδύνου. Η νομοθεσία δεν 
αποκλείει την θέσπιση επιθυμητών προσεγγίσεων εκ μέρους των αρχών. Συγχρόνως, 
πρέπει να μην είναι σε τέτοιο βαθμό διεξοδική, ώστε να μην επιτυγχάνει τα οφέλη που 
απορρέουν από την μεγαλύτερη αξιοποίηση των δυνάμεων της αγοράς. 
Το 1998, η Επιτροπή θα εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο θα ενθαρρύνει καλύτερα τα εν 
λόγω οφέλη, καθώς και το πλέον κατάλληλο νομικό πλαίσιο. Προκειμένου να βοηθήσει 
προς αυτή την κατεύθυνση, θα διοργανώσει εργαστήριο φέρνοντας σε επαφή τα 
ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών, των τοπικών αρχών, 
των μεταφορέων και των ομάδων χρηστών, ώστε να ανταλλάξουν εμπειρίες σχετικά με 
τα διάφορα λειτουργούντα συστήματα και να διερευνήσουν το πού είναι δυνατόν να 
χρησιμοποιηθούν περισσότερο κοινοί κανόνες. 
33 Improved Structure and Organisation for urban Transport Operations of Passengers in Europe 
(Βελτιωμένη Δομή και Οργάνωση των Αστικών Επιβατικών Μεταφορών στην Ευρώπη). 
34 "Σιδηρόδρομοι: δομή, ρύθμιση και πολιτική ανταγωνισμού", Οργάνωση Οικονομικής Συνεργασίας και 
Ανάπτυξης, Επιτροπή για το δίκαιο του ανταγωνισμού και την άσκηση πολιτικής, 1998. 
35 "Στρατηγική για την ανασυγκρότηση των σιδηροδρόμων της Κοινότητας", COM (96) 421. 
20 
2.3.7 Μεταφορικές ανάγκες γυναικών 
Οι περισσότεροι χρήστες δημόσιων συγκοινωνιών είναι γυναίκες· οι γυναίκες βαδίζουν 
επίσης περισσότερο από τους άνδρες-^0. Οι γυναίκες είναι πιθανότερο να διακατέχονται 
από αίσθημα ανασφάλειας κατά τη χρήση δημόσιων συγκοινωνιών, πιθανότερο να 
πραγματοποιούν πολύπλοκες μετακινήσεις με διάφορους προορισμούς και πιθανότερο 
να μετακινούνται συνοδεύοντας μικρά παιδιά. Είναι πιθανότερο να έχουν αναπηρία που 
καθιστά δυσχερέστερη τη χρήση δημόσιων συγκοινωνιών^?. Ολοι αυτοί οι παράγοντες 
σημαίνουν ότι οι γυναίκες ανήκουν σε μια από τις ομάδες για τις οποίες οι τοπικές 
μεταφορές υψηλής ποιότητας είναι ιδιαιτέρως σημαντικές. 
Η Επιτροπή αποσκοπεί να διασφαλίσει ότι οι ανάγκες των γυναικών λαμβάνονται υπόψη 
στις κυριότερες πολιτικές μεταφορών. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους 
οποίους το εν λόγο> πρόγραμμα εργασίας δίνει μεγάλη έμφαση σε θέματα όπως η 
ενοποίηση και η δυνατότητα πρόσβασης. 11 Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι η Υπηρεσία 
Πληροφοριών για την Κινητικότητα σε Τοπικό Επίπεδο και τα κριτήρια αξιολόγησης της 
απόδοσης που καθιερώθηκαν στο έργο συγκριτικής αξιολόγησης δίνουν σημασία σε 
εκείνες τις πτυχές του συστήματος μεταφορών που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον 
για τις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας - ενώ αναγνωρίζεται ότι οι 
βελτιώσεις θα ωφελήσουν όλους τους χρήστες. 
2.3.8 Μεταφορές για άτομα με μειωμένη κινητική ικανότητα 
Παροδικά, οι περισσότεροι ευρωπαίοι πολίτες έχουν κάποιο είδος κινητικού 
προβλήματος λόγω αναπηρίας, ηλικίας ή συνθηκών προσωπικής ζωής. Ενδέχεται να 
μεταφέρουν αποσκευές ή βαριά ψώνια, να σπρώχνουν καροτσάκι, να έχουν σωματική 
αναπηρία ή αισθητηριακή αναπηρία ή να αναρρωνύουν μετά από ατύχημα. Πολλοί 
άνθρωποι με κινητικά προβλήματα δεν έχουν τη δυνατότητα χρήσης ιδιωτικού 
αυτοκινήτου. Προκειμένου να ικανοποιηθούν οι μεταφορικές τους ανάγκες, πρέπει να 
είναι προσιτά τα τοπικά και περιφερειακά συστήματα μεταφορών. Αυτή η αρχή έχει 
επιπτώσεις σε ολόκληρη την μεταφορική αλυσίδα. 
Οι προσιτές μεταφορές δύνανται να επιφέρουν σημαντική διαφορά στις ευκαιρίες 
μετακίνησης που παρέχονται στα άτομα με κινητικά προβλήματα. Μέτρα όπως 
αυτόματες πόρτες, ράμπες, σωστή πληροφόρηση και εκπαιδευμένο προσωπικό αυξάνουν 
την ποιότητα και την ελκυστικότητα της μετακίνησης και για άλλους επίσης χρήστες του 
συστήματος μεταφορών. 
36 Στη Γαλλία, παραδείγματος χάριν, τα δύο τρίτα των χρηστών δημόσιων συγκοινωνιών είναι γυναίκες 
και οι γυναίκες βαδίζουν δύο φορές περισσότερο από τους άνδρες. Στο Μέρσευσαϊντ (UK), το 62% 
του συνόλου των μετακινήσεο>ν στις δημόσιες συγκοινωνίες πραγματοποείται από γυναίκες, καθώς 
και το 61% όλ<»ν των μετακινήσεοιν με τα πόδια. 
37 Βλ. "Οι μετακινήσεις στην καθημερινή ζωή - το γυναικείο βλέμμα", Γυναίκες εν κινήσει, 1997 
(Γαλλία)· "Resultaten van de Landelijke Monitor Sociale Veiligheid 1996, Onveiligheid in het 
openbaar vervoer" (Κάτω Χώρες)· "Απόψεις για την ασφάλεια από το έγκλημα στις δημόσιες 
συγκοινωνίες", Έρευνα σχετικά με το πρόβλημα του εγκλήματος και τις μεταφορές & τις 
μετακινήσεις, 1997 (UK)· "Η στατιστική στο επίκεντρο - πληθυσμιακές και κοινωνικές συνθήκες", 
Eurostat, 1995. 
21 
Π πολιτική μεταφορών της Ευριυπαϊκής Ίίνωσης για άτομα με μειωμένη κινητική 
ικανότητα παρουσιάζεται στο πρόγραμμα δράσης που θεσπίστηκε το 1993^8 και στο 
μεταγενέστερο έγγραφο εργασίας του 1994^9. Αυτά καλύπτουν τις προτεραιότητες για 
προσιτές μεταφορές, τις νομοθετικές προτάσεις σχετικά με τα ελάχιστα πρότυπα, τη 
συνεργασία για την ενημέρωση των επιβατών και τον συντονισμό της έρευνας. 
Η Επιτροπή έχει προτείνει οδηγίες για την κατασκευή λεωφορείων και πούλμαν (βλ. 
τμήμα 2.3.5) και για τα τραμ, καθώς και σύσταση για αμοιβαία αναγνώριση των καρτών 
στάθμευσης. Έχει δημοσιεύσει εγχειρίδιο προκειμένου να καταστήσει την Ευρώπη 
προσιτή στους τουρίστες με ειδικές ανάγκες και έχει χρηματοδοτήσει δοκιμαστικά έργα 
υπηρεσιών παροχής πληροφοριών σε επιβάτες με ειδικές ανάγκες. Μέσω της δράσης 
COST 322^0 για συστήματα λεωφορείων μι: χαμηλό δάπεδο, η Επιτροπή διαδραμάτισε 
σημαντικό ρόλο στην ενθάρρυνση της κατασκευής και χρήσης λεωφορείων με χαμηλό 
δάπεδο στην Ευρώπη. Παρακίνησε επίσης τις αρχές να αναπτύξουν την "ισόπεδη 
πρόσβαση σε λεωφορείο" σχεδιάζοντας εκ νέου τις στάσεις λεωφορείων και τα 
δρομολόγια, ώστε να συνδυάζονται με τις βελτιώσεις των ίδιων των λεωφορείων. 
Στον σιδηροδρομικό τομέα, η Επιτροπή υποστηρίζει επί του παρόντος τη δράση COST 
335^1, με σκοπό την ανάπτυξη ευρωπαϊκών προτύπων για τον σχεδιασμό και λειτουργία 
των τραίνων, των σταθμών και των υπηρεσιών πληροφοριών. Τα αποτελέσματα της 
δράσης πρόκειται να δημοσιευθούν στα τέλη του 1999. Στις αερομεταφορές, η Επιτροπή 
συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Πολιτικής Αεροπορίας προκειμένου να 
προσδιορίσει τις μεθόδους βελτίωσης της δυνατότητας πρόσβασης σε αερολιμένες και 
αεροσκάφη, με σκοπό επίσης την ανάπτυξη ευρωπαϊκών προτύπων. 
Στις οδικές μεταφορές, η Επιτροπή προτίθεται να μελετήσει περισσότερο την βέλτιστη 
πρακτική για την εκπαίδευση των οδηγών λεωφορείων και του λοιπού προσωπικού, με 
ιδιαίτερη έμφαση στην συνειδητοποίηση των ειδικών αναγκών. Κατά τη διάρκεια του 
1998 η Επιτροπή θα υποστηρίξει επίσης μελέτη σχετικά με τον σχεδιασμό και την 
λειτουργία οχημάτων τα οποία είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν ως συνηθισμένα ταξί 
και να είναι προσιτά σε όσους μετακινούνται με αναπηρικό καροτσάκι. 
2.4 Χρησιμοποιώντας αποτελεσματικά τα χρηματοδοτικά μέσα της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης 
Στις περνπτώσεις που απαιτείται δημόσια χρηματοδοτική ενίσχυση για υπηρεσίες 
δημόσιων συγκοινωνιών και επενδύσεις, η ευθύνη εναπόκειται γενικά στις τοπικές, 
περιφερειακές και εθνικές αρχές. Ενίοτε εντούτοις, οι βιώσιμες τοπικές και 
περιφερειακές επιβατικές μεταφορές είναι σημαντικές για την επίτευξη των στόχων που 
περιλαμβάνονται στα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επί παραδείγματι, η 
Ένωση επιδιώκει να διασφαλίσει ότι το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών μεγάλων 
αποστάσεων συνδέεται σωστά με τα τοπικά και περιφερειακά δίκτυα μεταφορών. 
Στοχεύει στον έλεγχο της πρακτικής εφαρμογής των αποτελεσμάτων που προκύπτουν 
38 "Ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν όσον αφορά τη δυνατότητα πρόσβασης των ατόμων με 
μειωμένη κινητική ικανότητα στις μεταφορές", COM (93) 433. 
39 " Κατάλογος δράσεων προτεραιότητας για προσιτές μεταφορές", SEC (94) 1590. 
40 Ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της επιστημονικής και τεχνικής έρευνας. COST 322, "Λεωφορείο 
με χαμηλό δάπεδο - Το σύστημα λεωφορείων με χαμηλό δάπεδο, τελική έκθεση της δράσης", 1996. 
41 COST 335, "Δυνατότητα πρόσβασης επιβατών σε συστήματα ταχέος αστικού σιδηρόδρομου". 
22 
από τα προγράμματα της για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη. Είναι δε αναγκαίο 
να χρησιμοποιεί τα διαρθριοτικά ταμεία με τον καλύτερο τρόπο προκειμένου να 
ενθαρρύνει την οικονομική] και κοινο>νική συνοχή. 
11 Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα διαχειρισθεί τα εν λόγο) προγράμματα έτσι ώστε να επιδιώξει 
να επιτύχει τα μέγιστα από την συμβολή των βιώσιμων τοπικών και περιφερειακών 
επιβατικών μεταφορών. Θα διασφαλίσει την εύκολη πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά 
με την επιλεξιμότητα για χρηματοδοτική ενίσχυση. 
Ο ρόλος των βιώσιμων τοπικών και περιφερειακών μεταφορών, συμπληρωματικός ως 
προς τις βελτιώσεις στις μεταφορές μεγάλων αποστάσεων και στην πολιτική 
περιφερειακής ανάπτυξης, θα είναι σημαντικός στις χώρες της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης και στα κράτη της Βαλτικής. Η Επιτροπή θα εξετάσει τον τρόπο με 
τον οποίο θα ληφθούν υπόψη τα ανωτέρω κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των 
μέτρων στήριξης των εν λόγω χωρών, ειδικά εκείνων που ετοιμάζονται για προσχώρηση 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
2.4.1 Το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών 
Το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών (ΔΔ-Μ) αποσκοπεί να παράσχει διασυνδέσεις και 
διαλειτουργικύτητα μεταξύ εθνικών δικτύα)ν μεταφορών, καθώς και πρόσβαση στα εν 
λόγω δίκτυα. Κατά γενική εκτίμηση, η ανάπτυξη του ΔΔ-Μ θα κοστίσει τουλάχιστον 
400 δισεκατομμύρια ECU έως το 2010. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της επένδυσης θα 
προέλθει από τα κράτη μέλη και τον ιδιωτικό τομέα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει 
επίσης επενδυτικά κίνητρα μέσω χρηματοδοτικών εισφορών από το κονδύλιο του 
προϋπολογισμού για το ΔΔ-Μ και τα διαρθρωτικά ταμεία και το ταμείο συνοχής, καθώς 
και τα δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. 
Είναι σαφές ότι το ΔΔ-Μ θα σημειώσει τη μέγιστη επιτυχία εάν υπάρχουν καλές τοπικές 
και περιφερειακές μεταφορικές συνδέσεις με τα σημεία ζεύξης μεγάλων αποστάσεων. 
Οι κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη του ΔΔ-Μ εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το 1996^2. Οι προτεραιότητες που τίθενται στις 
κατευθυντήριες γραμμές περιλαμβάνουν την υποδομή για την πρόσβαση στο δίκτυο, 
καθώς επίσης και την δημιουργία και βελτίωση των κόμβων. Συστήματα διαχείρισης της 
κυκλοφορίας, πλοήγησης και προσδιορισμού θέσης περιλαμβάνονται επίσης. Π 
Επιτροπή έχει παράσχει χρηματοδοτική ενίσχυση από το πρόγραμμα για να προωθηθούν 
έργα που βελτιώνουν τις ζεύξεις μεταξύ του ΔΔ-Μ και των τοπικών δικτύων, ειδικά 
μέσω των υπηρεσιών διαχείρισης της κυκλοφορίας και παροχής πληροφοριών και μέσω 
της ζεύξης των αερολιμένων με το σιδηροδρομικό δίκτυο. Επιπλέον, η ανάπτυξη των 
υπηρεσιών τηλεματικής στις μεταφορές αποτελεί τμήμα των κατευθυντήριων γραμμών 
για το διευρωπαϊκό δίκτυο τηλεπικοινωνιών - το οποίο περιλαμβάνει υπηρεσίες σε 
αστικές περιοχές43. 
42 Απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί των κοινοτικών 
προσανατολισμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών. 
43 Οι κατευθυντήριες γραμμές αναφέρονται ειδικότερα σε υπηρεσίες προσανατολισμένες στο χρήστη, 
στη υποστήριξη της διοικητικής οργάνίοσης των μεταφορικών επιχειρήσεων, στα συστήματα παροχής 
πληροφοριών, στις ολοκληρωμένες υπηρεσίες κρατήσεων και πληρωμών, στο προγραμματισμό 
μετακινήσεων και οδηγιών διαδρομής, στη διαχείριση στόλου. 
23 
Η απόφαση με την οποία εγκρίθηκαν οι κατευθυντήριες γραμμές του ΔΔ πρόκειται να 
επανεξετασθεί έως το 1999. Ως μέρος της εν λόγω επανεξέτασης, η Επιτροπή μελετά 
περαιτέρω το θέμα των τοπικών και περιφερειακών συνδέσεων στο ΔΔ. Εξετάζει την 
ένταξη των διατροπικών επιβατικών τερματικών σταθμών στις κατευθυντήριες γραμμές 
του ΔΔ^4· χις ειδικές συνθήκες βάσει των οποίων πρέπει να συμπεριληφθούν στο δίκτυο 
οι τοπικές και περιφερειακές συνδέσεις υποδομής· τον τρόπο που μπορεί να 
διασφαλισθεί ότι οι υπεύθυνοι φορείς για την υλοποίηση των σχεδίων του ΔΔ θα λάβουν 
υπόψη τα θέματα πρόσβασης· και τον τρόπο με τον οποίο θα ενθαρρύνει τους 
υπεύθυνους φορείς για την υλοποίηση των σχεδίων του ΔΔ να εκμεταλλευθούν τις νέες 
ευκαιρίες που δημιουργούνται με τη βελτίωση της μεταφορικής ικανότητας, ώστε να 
προωθηθούν οι βιώσιμες μορφές μεταφορών και ένα καλύτερο περιβάλλον σε τοπικό 
επίπεδο. 
Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης τρόπους ώστε να διασφαλισθεί ότι οι κανόνες του 
προγράμματος ΛΔ ενθαρρύνουν τη συμμετοχή τιον τοπικών και περιφερειακών αρχών 
και των μεταφορέο>ν, εκεί όπου αυτό συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων του 
προγράμματος, αναγνωρίζοντας ότι εναπόκειται στα κράτη μέλη να αποφασίσουν για τον 
τρόπο συμμετοχής των περιφερειακών και τοπικών αρχών. 
2.4.2 Τα προγράμματα έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης 
Πολλές από τις προτάσεις της παρούσας ανακοίνωσης στηρίζονται στις εργασίες που 
χρηματοδοτούνται από τα προγράμματα έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα εν λόγω προγράμματα παράγουν αποτελέσματα υψηλής 
δυνητικής αξίας για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές μεταφορών, τους μεταφορείς 
και τις ομάδες χρηστών. Τα εν λόγω αποτελέσματα περιλαμβάνουν τεχνολογικές 
καινοτομίες και οργανωτικές ιδέες. Εν τούτοις, προκειμένου να γεφυρωθεί το χάσμα 
μεταξύ έρευνας και εφαρμογής, απαιτούνται προγράμματα επίδειξης μεγάλης κλίμακας. 
Τον Δεκέμβριο του 1997, στο πλαίσιο του Τετάρτου Προγράμματος - Πλαισίου για την 
Ερευνα (1994-1998), την Τεχνολογική Ανάπτυξη και την Επίδειξη, η Επιτροπή 
δημοσίευσε πρόσκληση υποβολής προτάσειον για έργα μεγάλης κλίμακας, προκειμένου 
να εξετασθεί και να καταδειχθεί το δυναμικό των καινοτομιών στις διατροπικές 
μεταφορές, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών καθηκόντων με στόχο τις αστικές και 
υπεραστικές επιβατικές συγκοινωνίες. Τα έργα θα εκτελεσθούν μεταξύ 1998 και 2001. 
Τα πρώτα έργα στο πλαίσιο του Πέμπτου Προγράμματος - Πλαισίου αναμένεται να 
ξεκινήσουν το 1999 ή το 2000. Ο κατάλογος των "δράσεων κλειδιά" τις οποίες έχει 
προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως κεντρικό άξονα του εν λόγω νέου προγράμματος 
περιλαμβάνει τέσσερις δράσεις ειδικής σημασίας για το Δίκτυο των Πολιτών: "Αειφόρος 
κινητικότητα και διατροπικότητα", "Χερσαίες μεταφορές και θαλάσσιες τεχνολογίες", 
"Η πόλη του μέλλοντος και η πολιτιστική κληρονομιά" και "Συστήματα και υπηρεσίες 
για τον πολίτη"45. Η πρόταση της Επιτροπής, η οποία έχει υποβληθεί προς έγκριση στο 
44 Βλ. "Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση 
της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ για τους θαλάσσιους λιμένες, τους λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας 
και τους διατροπικούς τερματικούς σταθμούς, καθ<ί>ς και το σχέδιο αριθ. 8 του παραρτήματος 111", 
COM (97) 681 
45 "Δεύτερη τροποποιημένη πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 
σχετικά με το Πέμπτο Πρόγραμμα Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την έρευνα, την 
τεχνολογική ανάπτυξη και τις δραστηριότητες επίδειξης (1998 - 2002)", COM (1998) 8. 
24 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, προβλέπει την πραγματοποίηση μεγάλης 
κλίμακας επιδείξεων, καθώς επίσης και τεχνολογικής, οργανωτικής και 
κοινωνικοοικονομικής έρευνας. Κατά τη διάρκεια του 1998 η Επιτροπή θα συνεργαστεί 
με τα κράτη μέλη και τους εμπειρογνώμονες για να αναπτύξει λεπτομερές ερευνητικό 
πρόγραμμα δράσης για κάθε κύρια δράση. 
2.4.3 Η πιφιφερειακή ανάπτυξη και τα διαρθρωτικά ταμεία 
Οι περιφερειακές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποσκοπούν στη στήριξη της 
ανάπτυξης των περιφερειών των οποίων η οικονομική απόδοση είναι σημαντικά κάτω 
του μετρίου. Αποσκοπούν επίσης στη μείωση του κοινωνικού αποκλεισμού που συχνά 
έχει επιπτώσεις στους ανέργους και σε άλλες μειονεκτούσες ομάδες. Τα κύρια 
χρηματοδοτικά μέσα είναι τα διαρθρωτικά ταμεία^0 και το ταμείο συνοχής. Ολοένα και 
περισσότερο αναγνωρίζεται ότι οι τοπικές και περιφερειακές μεταφορές δύνανται να 
διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην περιφερειακή ανάπτυξη, ως τμήμα των 
συντονισμένων στρατηγικών ανάπτυξης. 
Στις αστικές περιοχές, παραδείγματος χάριν, η ποιότητα των πόλεων είναι σημαντική για 
την προσέλκυση νέων επενδύσεων από εργοδότες, ειδικά από εκείνους που απασχολούν 
εργαζομένους με ανώτερη μόρφωση και διακινούμενους. Οι κακής ποιότητας τοπικές 
μεταφορές δημιουργούν κακής ποιότητας περιβάλλον και συμφόρηση, αμφότερα δε 
μειώνουν την ποιότητα της πόλης. Στις περιπτώσεις που είναι δυνατή η πρόσβαση πεζή 
σε χώρους συγκέντρωσης εργαζομένων όπως το κέντρο πόλεων και εφόσον οι εν λόγω 
χώροι έχουν καλή συγκοινωνιακή σύνδεση, βρίσκονται σε πλεονεκτικότερη θέση ώστε 
να αντέχουν τη συγκέντρωση κεντρικών γραφείων εταιρειών και δημόσιων υπηρεσιών, 
την πολιτιστική δημιουργία και τις παραγωγικές υπηρεσίες. Καθίστανται επίσης 
ελκυστικότεροι για τουρισμό και αγορές. 
Ο κοινωνικός αποκλεισμός συναρτάται ολοένα και περισσότερο από την γεωγραφική 
θέση και σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την περιορισμένη πρόσβαση σε αυτοκίνητο. Η 
στοχοθετημένη βελτίωση των δημόσιων συγκοινωνιών είναι επομένως ζωτικής 
σημασίας για την επιτυχία των προγραμμάτων επιμόρφωσης και των πρωτοβουλιών για 
τη δημιουργία θέσεων εργασίας. 
Οι εν λόγω παράγοντες καταδεικνύουν την ανάγκη επενδύσεων στις αστικές 
συγκοινωνίες. Πρέπει να σχεδιαστούν με τρόπο ώστε να αναγνωρίζεται η σημασία της 
αειφορίας και να αποφευχθεί η συμβολή τους στην αστική επέκταση και την εξάρτηση 
από το αυτοκίνητο. 
Σε πολλές αγροτικές περιοχές έχει δημιουργηθεί φαύλος κύκλος, όπου 
αλληλοενισχύονται η αυξανόμενη χρήση του αυτοκινήτου και η φθίνουσα ζήτηση 
δημόσιων συγκοινωνιών. Συνεπώς, υπάρχουν σήμερα πολλές περιοχές όπου η εξάρτηση 
από το αυτοκίνητο είναι σχεδόν απόλυτη και οι εναλλακτικές λύσεις στο αυτοκίνητο 
είναι εξαιρετικά περιορισμένες ή ανύπαρκτες. Αποτέλεσμα αυτού είναι οι κάτοικοι 
αγροτικών περιοχών που δεν χρησιμοποιούν αυτοκίνητο να έχουν συχνά περιορισμένη 
πρόσβαση στα καταστήματα, την εκπαίδευση, την επιμόρφωση και τις θέσεις εργασίας. 
Εν τω μεταξύ, η κυκλοφορία των αυτοκινήτων έχει αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε 
46 Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης· το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο· το Ταμείο 
Αλιείας· και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού & Εγγυήσεων. 
25 
πολλοί δρόμοι που διασχίζουν αγροτικές περιοχές παρουσιάζουν περιβαλλοντική 
υποβάθμιση λόγω της κυκλοφορίας και σε ορισμένους μάλιστα αρχίζει να παρουσιάζεται 
συμφόρηση. 
Σε αγροτικές περιοχές που είναι κοντά σε πόλεις, ο φαύλος κύκλος έχει ενισχυθεί από το 
γεγονός ότι διαπιστώνεται μεγαλύτερη προθυμία για διάνυση μεγάλων αποστάσεων κατά 
την μετάβαση για εργασία στην πόλη από κατοικία που βρίσκεται σε αγροτική περιοχή. 
Οι στρατηγικές ανάπτυξης για να βοηθηθεί η διαφοροποίηση της οικονομίας της 
υπαίθρου, παραδείγματος χάριν με δραστηριότητες ελευθέρου χρόνου και τουρισμό, 
ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα ακόμη περισσότερη κυκλοφορία. Όπως και στις 
αστικές περιοχές, η προσοχή στην ποιότητα των μεταφορών από περιβαλλοντική άποψη 
είναι ουσιαστική εάν πρέπει οι δραστηριότητες ελευθέρου χρόνου και ο τουρισμός να 
εκπληρώσουν το οικονομικό τους δυναμικό. 
Το πεδίο αντιμετώπισης των εν λόγω προβλημάτων περιορίζεται λόγω του ότι οι 
αγροτικοί οικισμοί είναι διάσπαρτοι. Τούτο σημαίνει ότι τα επίπεδα παροχής υπηρεσιών 
και κάλυψης δικτύου από τις δημόσιες συγκοινωνίες δεν θα είναι ποτέ σε θέση να 
ανταγωνισθούν εκείνα των πόλεων. Εντούτοις, υπάρχουν παραδείγματα ορθής πρακτικής 
για τη διατήρηση της κινητικότητας στις αγροτικές περιοχές. Ορισμένα εξ αυτών 
βασίζονται σε σχέδια σωστού χωροταξικού σχεδιασμού και διαχείρισης της 
κινητικότητας. Αλλα στηρίζονται στην ευέλικτη χρήση της ποικιλίας των μεταφορικών 
οχημάτων του δημόσιου τομέα και εθελοντικών φορέων που εξυπηρετούν κάθε περιοχή, 
όπου συμπεριλαμβάνονται η επίδοση της αλληλογραφίας, οι κοινωνικές υπηρεσίες, η 
υγειονομική περίθαλψη και η εκπαίδευση. Η Επιτροπή θα αναγνωρίσει τέτοιου είδους 
σχέδια και θα διασφαλίσει να συμπεριληφθούν στην Υπηρεσία Πληροφοριών για την 
Κινητικότητα σε Τοπικό Επίπεδο. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αναγνωρίσει επίσης την ορθή πρακτική για την περιφερειακή, 
αστική και η αγροτική οικονομική ανάπτυξη, καταδεικνύοντας τον ρόλο που έχουν 
διαδραματίσει οι μεταφορές. 
Στο πλαίσιο του Προγράμματος Δράσης για το 2000 (Agenda 2000), η Επιτροπή 
εργάζεται προς την κατεύθυνση της αναθεώρησης των κριτηρίων επιλεξιμότητας και των 
συστημάτων αξιολόγησης των διαρθρωτικών ταμείων. Η Επιτροπή θα δώσει μεγάλη 
προτεραιότητα στην υποστήριξη σχεδίων βιώσιμων τοπικών και περιφερειακών 
μεταφορών στο πλαίσιο των εν λόγω αναθεωρημένων προσανατολισμών. Θα εξετάσει 
τον τρόπο με τον οποίο θα διασφαλισθεί ότι οι υπεύθυνοι φορείς για την υλοποίηση των 
εν λόγω σχεδίων στις μεταφορές θα λάβουν υπόψη τα θέματα πρόσβασης. 
2.4.4 Παροχή πληροφοριών για τη χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση 
Οι βιώσιμες τοπικές και περιφερειακές επιβατικές μεταφορές συμβάλλουν στην επίτευξη 
των στόχων διαφόρων προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτά περιλαμβάνουν το 
διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών, τα διαρθρωτικά ταμεία, τα προγράμματα έρευνας και 
τεχνολογικής ανάπτυξης στους τομείς της πολιτικής μεταφορών, τα μέσα μεταφορών, τις 
26 
εφαρμογές τηλεματικής και την ενέργεια, το PHARE, το TACIS, το 1SPA, το LIFE, το 
SAVI ΐ^', καθώς και το πρόγραμμα δανείων της Ευριοπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. 
Π Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εκδώσει οδηγό που θα παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο 
τα εν λόγω προγράμματα έχουν στηρίξει κατά το παρελθόν τις τοπικές και περιφερειακές 
μεταφορές. Θα συνοψίζονται τα κριτήρια και οι διαδικασίες που προσδιορίζουν την 
επιλεξιμότητα για οικονομική ενίσχυση στο πλαίσιο κάθε προγράμματος. 
47 Το κοινοτικό πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας σε. 13 χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης· 
τεχνική βοήθεια για την ΚΛΚ (Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών)· εργαλείο διαρθρωτικής 
πολιτικής πριν από την προσχώρηση· χρηματοδοτικό εργαλείο για το περιβάλλον ειδικό πρόγραμμα 
δράσης για ισχυρή ενεργειακή αποδοτικότητα. 
27 
3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει σαφή επίγνωση του οφέλους που θα προκύψει, εάν οι 
τοπικές και περιφερειακές μεταφορές αναπτύξουν το δυναμικό τους. Σε αυτό 
περιλαμβάνεται η συχνότερη χρήση εναλλακτικών λύσεων στα ιδιωτικά αυτοκίνητα· η 
ταχύτερη μετακίνηση από πόρτα σε πόρτα· η μεγαλύτερη κινητικότητα των γυναικών, 
των ατόμων με ειδικές ανάγκες και των ηλικιωμένων λιγότερη ρύπανση, λιγότερη 
κατανάλωση ενέργειας και λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα από τις μεταφορές· και 
μεγαλύτερη αξία του χρήματος των δημόσιων δαπανών. 
Το εν λόγω πρόγραμμα εργασίας δεν μπορεί από μόνο του να πραγματοποιήσει τα 
προαναφερθέντα. Αυτό που θα κάνει είναι να παράσχει πρόσθετη ώθηση και πρακτική 
βοήθεια σε πολλά άτομα και οργανισμούς σε ολόκληρη την Ευρώπη που εργάζονται 
σκληρά για να επιτύχουν τους ίδιους στόχους - δημόσιες αρχές, μεταφορείς και ομάδες 
χρηστών των μεταφορών. 
Προκειμένου να εξετάσει εάν όντως πραγματοποιούνται αλλαγές στις τοπικές και 
περιφερειακές μεταφορές προς τη σωστή κατεύθυνση, η Επιτροπή θα ελέγξει κατά πόσο 
έχει διαπιστωθεί πρόοδος προς την κατεύθυνση του οφέλους που περιγράφεται ανωτέρω. 
Θα συνεργασθεί με τα κράτη μέλη προκειμένου να παραχθούν συγκρίσιμα δεδομένα για 
τα εν λόγω θέματα και να επιτραπεί η σύγκριση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. 
Προκειμένου να αξιολογηθεί η ειδική συμβολή του έργου της Επιτροπής, η Επιτροπή θα 
εξετάσει τις απόψεις των αρμοδίων για τη χάραξη πολιτικής και των ειδικών. Θα 
διεξαγάγει σφυγμομετρήσεις της κοινής γνώμης και ποιοτικές συνεντεύξεις με τις 
ομάδες των οποίων προτίθεται να υποστηρίξει το έργο, προκειμένου να αξιολογηθούν τα 
επίπεδα ενημέρωσης, η έγκριση και η χρήση των διαφόρων στοιχείων του εν λόγω 
προγράμματος εργασίας. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή των Περιφερειών 
και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή καλούνται να εγκρίνουν το πρόγραμμα 
εργασίας της παρούσας ανακοίνωσης. Είναι επίσης ευπρόσδεκτες οι παρατηρήσεις των 
τοπικών, περιφερειακών και εθνικών αρχών, των μεταφορέων και των ομάδων χρηστών 
- οργανισμών στους οποίους στηρίζεται εν τέλει η ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού και 
ολοκληρωμένου Δικτύου των Πολιτών, 
28 
8661 
+8661 
+8661 
+8661-
+8661. 
+8661. +Z661. 
SU^idUoaoim ip 
IDM SzmQUog b3i3y3ii m 
UZodou # V13 tf 
DririDdApigoAodX IDX 5UDP< X X X X 
Χ X X AmrlodQOiDYUQ 
X Am>HA03 ACOi 5UO30ACIO 5Ui I 
X 3V >\Y Ami 5 ,iXoi3r1r1no 5Ui 
53]σοώοαϋγιι 3ο! 
«.Ι,, Ι.»»»>Αηηι/% ·ηνι ηηηινιΐΛ · 
Ο30θΗθΛ 
ΙΜΙΙΙΥΟΙΙ 5ι 
*δ *θδΐ3 Χ 
Χ 
Χ 
\φχο\ι6Χ. 
3οφχοΐΑίο Χ 
Χ 
Χ 
Ώ}\ΌΧ\ΙΤ\Ο\$ 
1»Μ 5)3(1 
-οώ»ΐ3ρ\[ X 
X 
X 
53XdD D3MD 
-13d36ld3U 
IDM 53M1MOX X 
X 
u 
U^3ri 
luDd^i -1 
531AO) X 53> 
0 
X Am 
X DIA 
uoduug 
Ipi 
Dirwdaa 
Si3do<D ADiimdn3 
Q31LJ113 QXI/\ 
3D^iU5no 
OQ31LJJ13 
Amido<bod 3D 5DI3e^O£J 
Q3 3D 5U5?HDdl 
5UomApAdoig 
QXIJIOJ. 3D DlUl( 
JYU 5DjD3dUiLA 
... .. 
5i3J>pdv 

r/r||gnAjggg| 
ETrave^Taan TOU TP6TTOU pdaEi TOU 
OTTOI'OU TO \itaa Tt)<; EE Efvai SuvaTdv va 
EvOappuvouv Tig x^poTa^iKSg TTOAITIKES 
TTOU UTTOQTr|p^ouv TIS plWCTIME? 
peTacpop^ 
05nY'a Y'Q T1v £KTf|jr|an TWV 
TrepipaAAovTiKwv ETriTncijaEwv opia^evwv 
OXESIUJV KOI TTpoYpapMdTwv 
EYXE'piSio Kai ETTip6pcpu)ar) oxETiKd pe Tig 
fjETacpopiKEg TTTUX^ THS EKTifjnariS TCJV 
TT£pi(3aAAovTiKci)v ETTITTTWO-EWV 
EYXEIP^'O Y'Q THV 5iax£fpian THS 
Kivr)TiK6Tr|Ta5 Kai avdAuaq TWV £|JTTO6(WV 
YTroaT^pi^n Tr|? EupcoTTa'iKi'ig Bdans Yia 
TH 5iax£ipiOT| ir\<; KivrjTiKdTqTag 
YTroaTi'ipi^n OEipdg auaK^ipEWV Y|a TH 
QiaxEipian Tqg Kivr|TiK6TnTa<; 
napouafaan avaKofvwans Y'Q TH 
6iax£ipian Trig KivnTiKdTqTas 
ZuvEpyaaia |JE TI$ apx£q TTOU E^ETd^ouv 
ax^Sia £TTipoAr*|g OSIKWV TEAWV OE TOTTIK6 
ETTfTTESO X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X X 
X 1998 
2000 
2000 1995+ 
1998 2000 
1998+ 
1997+ 
1998+ 
31 

YTToaT^pi^n TWV EZM City Pioneer 
('E^UTTva luar^aTa METacpopwv) Kai TOU 
Carisma: Trapoxn, auppouAwv y|a T1v 
£<pappoyn, AUOEWV TnAEpaTiKite anq 
p£Taq>op£<; OTI<; TT6AEIS 
MEAETH avcrrrru^riS TTPOTUTTWV avacpopd^ 
yia EAa<pp£q aiSnpoSpopiK^ / 
KaT£u9uv6|j£V£<; aoriK^q u£Tacpop£<; 
N£a EAdxiora KaTaaKEuaoriKd TTpdTUTra 
yia AECjocpopEia Kai TrouAuav 
AvdTTTu^n Kai Ecpappoyn, TWV 
TrpoypaupdTwv Auto-Oil 1 Kai II 
MEAETH THS TpExouaag Ecpapuoyri.*; Tn.S 
KOivoTiKn,q vo|Jo0EOia<; OTI$ TOTTIKE<; KOI 
TT£pl(pEp£iaK£<; ETTIpOTIK^ U£Taq>0p£<; 
EpyaaTh.pio Kai vopo8£TiK£q TrpoTdoxig 
yia Tig 5n,u6ai£<; uTTn.p£ol£<; cmg TOTTIKES 
KOI TTEpiCpEpEiaK^ ETTIpaTIK^ pETOCpOp^ 
Apdan COST yia ai6n.po6pouiKd 
auoTi^paTa UE EUKoAfsg TTpdapaans X 
X 
X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X 
X 
X 
X X 
X 1993+ 
1999 
1992+ 
1997+ 
1998 
1996+ 1997+ 
33 
BEATfwon. Tn,s Trp6apaan<; OE a£poAiu£v£g 
KOI a£pooKdq>n 
AvdAuaq op8wv TTPOKTIKWV £TTiu6pq>wan,S 
TTDOaWTTIKOO 
MEA^TH yia Ta^f UE EUKOAIE^ TTp6apaan.g 
•M^Mi 
AvaSEWpnan, TWV TTpoaavaToAiauwv TOU 
5i£upunTaTKoO SIKTUOU uETacpopwv yia Tnv 
avTipETWTTian TWV TOTTIKWV KOI 
TT£plCp£p£iaKWV OUV5£a£WV 
ApouoAdynan. TTpoKi^pu^n? Y'a tpya 
tptuvcx; Kai ETri6£^n.S 
npoETOipaafa TOU nfepTnou KOIVOTIKOO 
npoypduuaTog-riAaiolou ETA 
AvaBEWpnon, TWV TTpoaavaToAiauwv TWV 
OiapGpWTiKWV TapEfwv yia Tig uETacpopSg 
Aid5oar) ETriTuxnM^vwv TTpooTra6Eiwv 
TOTTIKIK TTepi<pEpEiaKn,g Kai aypoTiKifc 
avdrnu^ri?. ouuTTEpiAaupavouEvou TOU 
pdAou TWV u£Ta<popwv X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X 
X 1999 
1999 1998 
1998 
1998 
1997+ 
1997+ 
1999 
34 
Ka0opioudg op0wv TTPOKTIKWV ai\q 
£V0TT0in.u£V£<; uETacpopfr; aTnv uTrai0po 
napoxn TrAnpocpopiwv yia TO 
TTpoypduuaTa ir\q EE TTOU Efvai SuvaTdv 
va Trpoc<p£pouv uTToaT^pi^n crrig TOTTIK£<; 
KOI TT£pi9Ep£iaK^ u£Ta<pop£g 
<if!u^ fiff wv^-woA *i™caa*$ptx-~, -,«-*.*. * )kl^fV^HB^^^^^^^^^^^^^^^|HB^^ 
napaKoAoOOrjar) TWV Tdoxwv ang 
TOTTIKES KOI TTEplCpEpEIOKEg UETOCpOpE^ 
BEATiwan TWV 6E5OUEVWV axETiKd UE Tnv 
KIVnTIKdTrjTa TWV ETTIpOTWV OE 
TTavEUpwrraTKri KAipaKa 
riapaKoAoGOnan. TWV arfdipEwv TWV 
appoSiwv yia Tn. xtipa^n. TroAiTiKn.<; KOI TWV 
ElSlKWV X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X X 
X 
X X 
X 
X X 
X 
X 1998 
1998+ 
1995+ 
1998+ 1999 
35 
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 
1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Ανακοίνωση της Επιτροπής: "Αναπτύσσοντας το δίκτυο των πολιτών" 
2. ΣΧΕΤΙΚΟ ΚΟΝΔΥΛΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
Β2-704 Προετοιμασία, αξιολόγηση και προώθηση της αειφόρου 
κινητικότητας 
Β5-700 Χρηματοδοτική υποστήριξη έργων κοινού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο 
του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών 
1998 Τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο για την ΕΤΑ: 
Β6-792 Επιστημονικές και τεχνικές υποστηρικτικές δραστηριότητες 
Β6-7161 Έρευνα μεταφορών 
Β6-7211 Διεθνής συνεργασία 
1999-2002 Πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο για την ΕΤΑ: 
Β6-6631 Ανταγωνιστική και αειφόρος ανάπτυξη 
Β6-6211 Επιβεβαίωση του διεθνούς ρόλου της κοινοτικής έρευνας 
3. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ 
Ένα ή περισσότερα εκ των κάτωθι, ανάλογα με τις δράσεις που έχουν αναληφθεί: 
Αρθρα 74, 84, 129Β, 129Δ και 130Θ της Συνθήκης. 
Απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρ(υπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 
23ης Ιουλίου 1996 περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του 
διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών. 
Κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2236/95 της 18ης Σεπτεμβρίου 1995 περί 
καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον 
τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων. 
Απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 94/914/ΕΚ της 15ης Δεκεμβρίου 1994 για τη 
θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, 
συμπεριλαμβανομένης της επίδειξης, στον τομέα των μεταφορών (1994-1998). 
Απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 94/807/ΕΚ της 23ης Νοεμβρίου 1994 για τη 
θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, 
συμπεριλαμβανομένης της επίδειξης, στον τομέα της συνεργασίας με τρίτες χώρες 
και διεθνείς οργανισμούς ( 1994-1998). 
3ί 
Προτάσεις της Επιτροπής για αποφάσεις του Συμβουλίου σχετικά με τα ειδικά 
προγράμματα εφαρμογής του πέμπτου προγράμματος πλαισίου της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας για δραστηριότητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης 
( 1998-2002), για την ανταγωνιστική και αειφόρο ανάπτυξη και για την επιβεβαίωση 
του διεθνούς ρόλου της κοινοτικής έρευνας COM(98) 305 της 13ης Μαΐου 1998. 
Ανακοίνίοση της Επιτροπής "Το δίκτυο των πολιτών - Αξιοποίηση του δυναμικού 
των δημόσιων επιβατικών μεταφορών", COM(95) 601 τελικό της 29ης Νοεμβρίου 
1995. 
Ανακοίνωση της Επιτροπής "ΙΙρος ένα δίκαιο και αποτελεσματικό καθορισμό τιμών 
στις μεταφορές", COM(95) 691 τελικό της 20ης Δεκεμβρίου 1995. 
Ανακοίνωση της Επιτροπής "Ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν στην Κοινότητα 
για τη δυνατότητα πρόσβασης των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα στις 
μεταφορές", COM(93) 433 τελικό της 26ης Νοεμβρίου 1993. 
Ανακοίνωση της Επιτροπής για την "Κοινοτική στρατηγική και πλαίσιο για την 
ανάπτυξη της τηλεπληροφορικής οδικών μεταφορών στην Ευρώπη", COM(97) 223 
τελικό της 20ης Μαΐου 1997. 
4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
4.1 Γενικός στόχος. 
Παρουσίαση τριετούς προγράμματος εργασίας για τη βελτίωση των τοπικών 
και περιφερειακών μεταφορών. Τούτο αποτελεί συνέχεια της Πράσινης 
Βίβλου για το δίκτυο των πολιτών. 
4.2 Περίοδος που καλύπτει η ενέργεια και ρυθμίσεις για την ανανέωση της. 
Το πρόγραμμα εργασίας που περιγράφεται στην ανακοίνωση καλύπτει την 
περίοδο 1998-2000. Οι χρηματοδοτικές επιπτώσεις εκτείνονται σε 
μεγαλύτερη περίοδο, ως αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων που θα 
δρομολογηθούν στο πλαίσιο του πέμπτου προγράμματος πλαισίου. 
5. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΔΑΠΑΝΩΝ / ΕΣΟΔΩΝ 
5.1 Μη υποχρεωτικές δαπάνες. 
5.2 Διαχωριζόμενες πιστώσεις. 
5.3 Είδος σχετικών εσόδων. 
Άνευ αντικειμένου 
37 
ΕΙΔΗ ΔΑΠΑΝΩΝ / ΕΣΟΔΩΝ 
• έργα έρευνας και επίδειξης που χρηματοδοτούνται με επιμερισμό κόστους (ΕΤΑ) 
• μελέτες σκοπιμότητας και ερευνητικές μελέτες που χρηματοδοτούνται έως 100% 
(ΕΤΑ) 
• επιδοτήσεις κοινής χρηματοδότησης με άλλες πηγές του δημοσίου ή/και του 
ιδιωτικού τομέα. 
Δεν προβλέπονται έσοδα. 
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 
7.1 Τρόπος υπολογισμού του συνολικού κόστους της ενέργειας (σχέση 
μεταξύ του κόστους ανά μονάδα και του συνολικού κόστους). 
Το σχέδιο εργασίας που παρουσιάστηκε στην ανακοίνωση δεν έχει δημοσιονομικές 
επιπτώσεις πέραν των υφισταμένων πόρο)ν της ΓΔ VII. Δεν απαιτεί έκτακτους 
συμπληρωματικούς πόρους ως προς εκείνους που προβλέπονται ήδη στον 
υφιστάμενο προγραμματισμό. 
Το κόστος βασίζεται στην αξία των ερευνητικών έργων και μελετών, όπως είναι 
δυνατόν να εκτιμηθεί από παρόμοιες δραστηριότητες. Η χρηματοδότηση 
αποφασίζεται κατόπιν προσκλήσεων για υποβολή προτάσεων ή προσκλήσεων για 
υποβολή προσφορών που δημοσιεύονται σε πανευρωπαϊκή κλίμακα και ακολουθεί 
ανεξάρτητη αξιολόγηση. 
Για τις μεταφορές του Διευρωπαϊκού Δικτύου, επί του παρόντος δεν είναι δυνατόν 
να δοθούν στοιχεία του προϋπολογισμού, λόγω των συνεχιζόμενων διαβουλεύσεων 
με τα κράτη μέλη σχετικά με το εάν, με ποιο τρόπο και με ποια προτεραιότητα θα 
χρησιμοποιηθεί η χρηματοδότηση το)ν μεταφορών του Διευρωπαϊκού Δικτύου για τις 
τοπικές/περιφερειακές μεταφορές/πρόσβαση στο δίκτυο, στο πλαίσιο των 
υφισταμένων και των μελλοντικών κατευθυντήριων γραμμών (αναθεώρηση το 
1999). Ως εκ τούτου, το παρόν δημοσιονομικό δελτίο ασχολείται μόνο με περιοχές 
όπου οι δημοσιονομικές επιπτώσεις είναι πιο σαφείς, με την γενική "μελέτη 
προϋπολογισμού" της ΓΔ VII και τις δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης. 
7.2 Κατανομή ανά στοιχείο του κόστους της ενέργειας 
Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων (εκατ. ECU, τρέχουσες τιμές) 
Κατανομή 
Β2-704 
Β5-700 
Β6-7 
Β6-6 
Σύνολο 1998 
TW 
[pm] 
[6.4] 
~\ΤΛ\ 1999 
Tuf 
[pm] 
[5.0] 
|6.11 2000 
W [pm] 
[5.0] 
[5.6] 2001 
[pm] 
[5.0] 
[5.0] 200 
2 
[pm] 
[5.0] 
[5-0] Σύνολο 
[pm] 
[6.4] 
[20.0] 
[29.1] 
3Γ 
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά και εξαρτώνται από τις διαδικασίες έγκρισης των 
σχετικών μέσων και το χρονοδιάγραμμα που περιλαμβάνεται στην ανακοίνωση. Δεν 
είναι δυνατόν σε αυτή τη φάση να περιληφθούν στοιχεία του προϋπολογισμού για το 
Β5-700 (μεταφορές Διευρωπαϊκού Δικτύου) (βλ. 7.1). 
7.3 Δαπάνες λειτουργίας για μελέτες, αμοιβές εμπειρογνωμόνων, κλπ. 
περιλαμβανόμενες στο μέρος Β του προϋπολογισμού 
nioxwaeiq avdAj|V|/r|<; imoxpccboecov (eKax. ECU xpexouaeq xipeq) 
Mektxcc, 
Eu,7t£lpO-
yvcbpoveg 
riA,i"|po(popicc/ 
6r)poaici)oric; 
EtivoAo Κονδύ-λιο 
προϋπο­
λογισμού 
Β2-704 
Β6-7 
Β6-6 
Β2-704 
Β6-7 
Β6-6 
Β2-704 
Β6-6 1998 
[0.2] 
[0.4] 
[0.1] 
[0.6] 
[1.3] 1999 
[0.2] 
[0.4] 
[0.1] 
[0.41 
[0.11 
[0.2] 
[1.4] 2000 
[0.2] 
[0.2] 
[0.4] 2001 2002 StivoA, 
0 
[0.6] 
[0.4] 
[0.6] 
[0.2] 
[0.6] 
[0.4] 
[0.1] 
[0.2] 
[3.1] 
Ο προϋπολογισμός για συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων περιλαμβάνει χρηματοδοτική 
στήριξη για τη διοργάνωση συνεδριάσεων εμπειρογνωμόνων και συζητήσεων 
στρογγυλής τραπέζης σε εθνικό επίπεδο, καθώς επίσης και υποστήριξη των δράσεων 
ΟΟδΤ. 
7.4 Χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων/πληρωμών. 
(eKax. ECU, xpexouaeq xipeq) 
Iliaxwociq avdA,T|V|/i*|c; 
imoxpcwaccov 1998 
[7.4] 1999 
Ι6.Π 2000 
[5.6] 2001 
[5.0] 2002 
[5.0] ZvvoXo 
[29.1] 
Πισχώσεις πληρωμών 
1998 
1999 
2000 
2001 
2002 
2003 
2004 
Stivota) [2.2] 
[3.0] 
[2.2] 
[7.4] [1.8] 
[2.5] 
[1.8] 
[6.1] [1.7] 
[2.2] 
[1.7] 
[5.6] [1.5] 
[2.0] 
[1.5] 
[5.0] [1.5] 
[2.0] 
[1.5] 
[5.0] [2.2] 
[4.8] 
[6.4] 
[5.5] 
[5.2] 
[3.5] 
[1.5] 
[29.1] 
39 
S. ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΑΙΓΙΊΙΣ ΤΙΙΣ ΑΠΛΊΊΙΣ 
Ααμβάνονται μέτρα πρόληψης της απάτης στο πλαίσιο των μέσων που προτείνονται 
για χρηματοδότηση διαφόρων ενεργειών. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν τεχνικές, 
δημοσιονομικές και διοικητικές επιθεωρήσεις, υποβολή εκθέσεων και 
παρακολούθηση. Επιπροσθέτως, περιλαμβάνουν εσωτερικούς ελέγχους που 
διενεργούνται από τον Δημοσιονομικό Ελεγκτή και επί τόπου επιθεωρήσεις που 
διενεργούνται από τον Δημοσιονομικό Ελεγκτή της Επιτροπής και από το Ελεγκτικό 
Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
9. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ / ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
9.1 Ειδικοί και ποσοτικοί στόχοι· πληθυσμός στον οποίο απευθύνεται η 
ενέργεια. 
11 εν λόγω ανακοίνωση αποτελεί συνέχεια της Πράσινης Βίβλου για το δίκτυο των 
πολιτών, καθώς και των εργασιών της ερευνητικής επιχειρησιακής μονάδας για την 
διατροπικότητα στις μεταφορές. Οι κυριότεροι στόχοι της είναι: 
• να δοθεί εκ νέου έμφαση στην ανάγκη καλής λειτουργίας των τοπικών και 
περιφερειακών συστημάτων επιβατικών μεταφορών, ως ουσιαστικών τμημάτων 
του συστήματος μεταφορών της Ευρώπης· 
• να τονισθεί η σημασία της ένταξης των υπηρεσιών μεταφορών σε μια συνεχή 
αλυσίδα, η οποία απαιτεί διατροπική προσέγγιση του σχεδιασμού, των 
λειτουργιών και των υπηρεσιών 
• να υποβληθεί τριετές πρόγραμμα εργασίας με 49 πρωτοβουλίες, οι οποίες 
καλύπτουν την ανταλλαγή πληροφοριών, την συγκριτική αξιολόγηση, την 
καθιέρωση σωστού πλαισίου πολιτικής και τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων 
της Κοινότητας. 
Οι τοπικές και περιφερειακές μεταφορές είναι πρωτίστως ευθύνη) των τοπικών, 
περιφερειακών και εθνικών αρχών, οι οποίες συνεργάζονται με τους μεταφορείς και 
τους χρήστες. Ο ρόλος της Επιτροπής είναι να λειτουργεί κυρίως υποστηρικτικά και 
καταλυτικά, παρέχοντας τα εργαλεία και καθιερώνοντας το σωστό πλαίσιο πολιτικής 
για την αειφόρο κινητικότητα. 
9.2 Αιτιολόγηση της ενέργειας. 
• Η συνθήκη του Άμστερνταμ περιλαμβάνει την αειφόρο ανάπτυξη ως έναν από 
τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι μεταφορές πρέπει να διαδραματίσουν 
κεντρικό ρόλο στην επίτευξη του εν λόγω στόχου και στην προώθηση της 
συνοχής στο πλαίσιο της διεύρυνσης. Ένα ευρωπαϊκό σύστημα μεταφορών με 
καλή λειτουργία απαιτεί καλές, αειφόρες τοπικές και περιφερειακές επιβατικές 
μεταφορές. Οι τοπικές και περιφερειακές μεταφορές είναι ουσιαστικές για την 
ποιότητα ζωής των πολιτών της Ευρώπης. 
Vo 
Πάνω από 176 γραπτές απαντήσεις ελήφθησαν μετά από την παρουσίαση από 
την Επιτροπή της Πράσινης Βίβλου για το δίκτυο των πολιτών, το 1995. Οι εν 
λόγω απαντήσεις προέρχονταν από ποικίλες πηγές, στις οποίες περιλαμβάνονται 
κυβερνήσεις, περιφερειακές και τοπικές αρχές, μεταφορείς, μη κυβερνητικές 
οργανώσεις, συνδικάτα και μεμονωμένοι πολίτες. Επιπροσθέτως, τον Ιούνιο του 
1996 πραγματοποιήθηκε το Φόρουμ για το δίκτυο των πολιτών, στο οποίο 
συμμετείχαν 250 εμπειρογνώμονες. Ένα από τα βασικά συμπεράσματα που 
μπορεί να εξαχθεί από το σύνολο των απαντήσεων είναι ότι υφίσταται, στο 
πλαίσιο της επικουρικότητας, ευρεία υποστήριξη της ανάμειξης της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής στην προώθηση των αειφόρων αστικών και περιφερειακών 
επιβατικών μεταφορών. 
Ένα άλλο βασικό συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί από τις εργασίες της 
επιχειρησιακής μονάδας για τη διατροπικότητα στις μεταφορές είναι ότι η 
διατροπικότητα αποτελεί κεντρικό θέμα για την προώθηση των μεταφορών από 
πόρτα σε πόρτα. Προκειμένου να εντατικοποιηθεί η έρευνα για την 
διατροπικότητα στις μεταφορές, η Επιτροπή συνέστησε ερευνητική 
επιχειρησιακή μονάδα για την διατροπικότητα στις μεταφορές. Στην παρούσα 
ανακοίνωση περιλαμβάνονται τα κυριότερα πορίσματα και οι συστάσεις που 
υποβλήθηκαν από την επιχειρησιακή μονάδα που εργάστηκε στο πλαίσιο 
διαρκούς διαλόγου με τον κλάδο των μεταφορών, τους μεταφορείς και τους 
χρήστες,. 
9.3 Παρακολούθηση και αξιολόγηση της ενέργειας. 
• Η Επιτροπή θα παρακολουθεί τις τάσεις μέσο) των στατιστικών που συλλέγει για 
τις μεταφορές. Οι κυριότερες τάσεις που πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο 
παρακολούθησης είναι ο συνολικός όγκος μεταφορών, το μερίδιο στην αγορά 
των διαφόρων ειδών μεταφορών, οι ταχύτητες μετακίνησης από πόρτα σε πόρτα, 
η μετακίνηση μελών διαφόρο>ν κοινωνικών ομάδων, η ρύπανση και η 
κατανάλωση ενέργειας, καθώς και οι δημόσιες δαπάνες για τις μεταφορές. 
• Η Επιτροπή θα παρακολουθεί τις τάσεις των απόψεων των αρμοδίων χάραξης 
πολιτικής και των ειδικών μέσω σφυγμομετρήσεων γνώμης, ώστε να μετρήσει τα 
επίπεδα ενημέρωσης, επιδοκιμασίας και χρήσης των διαφόρων στοιχείων του 
προγράμματος εργασίας. 
10. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ (ΤΜΗΜΑ III, ΜΕΡΟΣ Α ΤΟΥ 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
H πραγματική κινητοποίηση των αναγκαίων διοικητικών πόρων θα εξαρτηθεί από 
την ετήσια απόφαση της Επιτροπής για την διάθεση των πόρων, λαμβανομένων 
υπόψη του αριθμού του προσωπικού και των συμπληρωματικών ποσών που έχουν 
εγκριθεί από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. 
<& 
10.1 Επιπτώσεις στον αριθμό των θέσεων. 
Ei8o<; OeoT|q 
Movipoi f| 
CKXaKXOl 
D7idAA,r|A.oi Α 
Β 
^ 
Σύνολο npOO(07llK6 7TOV 
arcaixeixai yia xr| 
8iax,stpioT| XT|(; 
evepyeia^ 
Μόνιμες 
θέσεις 
1.5 
0.3 
1.8 Έκχακχες 
θέσεις I~Ir|Yf| 
Ycpioxd-
pevoi 
rcopoi 
axr|v 
ev8iaq>e-
popevT| 
TA 
1.5 
0.3 
1.8 El)p,7lA-T|-
pcopaxi-
KOl 7iopoi AidpKeia 
3 exr] 
3 £XT| 
3 ETV\ 
10.2 Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των συμπληρωματικών 
ανθρωπίνων πόρων 
Δεν απαιχούνχαι συμπληρωμαχικοί ανθρώπινοι πόροι. Οι υφισχάμενοι πόροι που 
είναι αναγκαίοι για τη διαχείριση της ενέργειας είναι: 
Ei8o<; OcoTiq 
Movipoi 
imdAArjAxn* 
Zvvdko 1.8 χ 108.000 Ε^χ 3 έτη = 583.200 ΕΟυ 
583.200 ΕΟυ 
* Για τους μονίμους υπαλλήλους ο υπολογισμός γίνεται με βάση τους βαθμούς Α-1, 
Α-2, Α-4, Α-5 και Α-7. 
VI. 
10.3 Αύξηση των (ϊλλθ)ν διοικητικών δαπανών τις οποίες συνεπάγεται η 
ενέργεια 
(για 3 έχη, Ε^, χρέχουσες χιμές) 
Kov8i3Xio XOD 
7ipoi)7ioA,o-
yiapoi) 
A-7010 
(anoaxokEq, 
K.AjC.) 
A-7030 
(aovrSpidacic; 
r.p7K:ipoyv(i)p6-
vo)v, K.Xn.) 
Ytivokjo rioad 
57.000 
84.180 
141.180 Tporax; wioA-oyiopoti 
60 αποσχολές ενχός της ΕΕ (κόσχος 650 Ε^υ 
ανά αποσχολή) συν 15 αποσχολές σχις 
υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες 
6 συνεδριάσεις αά-Ηοο με 20 συμμεχέχονχες 
εκάστη - 10 εκπρόσωποι κραχών μελών 
(κόσχος 650 \1€Ό καχ' άχομο) και 10 άλλοι 
εμπειρογνώμονες (κόσχος 753 Ι'ΧΌ καχ' 
άχομο) 
Οι πισχώσεις προέρχονχαι από χα υπάρχοντα κονδύλια της ΓΔ VII. 
^5 

ISSN 0254-1483 
COM(98) 431 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 07 13 14 16 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-445-GR-C 
ISBN 92-78-38022-9 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
<«,