Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου που τροποποιεί και ενημερώνει την οδηγία 64/432/ΕΟΚ περί προβλημάτων υγειονομικού ελέγχου στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών βοοειδών και χοιροειδών (1) (94/C 133/10)

Την 1η Φεβρουαρίου 1994 , και σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 3 Φεβρουαρίου 1994, με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Proumens.

Κατά την 313η σύνοδο ολομέλειας στις 23 και 24 Φεβρουαρίου 1994 (συνεδρίαση της 24ης Φεβρουαρίου 1994), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

Η ΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής για την τροποποίηση της οδηγίας 64/432/ΕΟΚ, με την κωδικοποίηση σε ένα μόνο έγγραφο της εν λόγω οδηγίας και των σαράντα περίπου τροποποιήσεων που έγιναν από τη δημόσιευσή της.

Εξάλλου, επικροτεί τις βελτιώσεις και τις απλουστεύσεις που επήλθαν στα κείμενα τα οποία προκύπτουν από την κωδικοποίηση αυτή, υπό την επιφύλαξη όμως των ακόλουθων παρατηρήσεων ή υποδείξεων.

1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1. Η ΟΚΕ έλαβε δεόντως υπόψη την κατάργηση ορισμένων μέτρων ελέγχου, των ρητρών διαμονής και ορισμένων δοκιμών.

Πράγματι, η ύπαρξη της μεγάλης ευρωπαϊκής αγοράς και η εμπειρία που έχει αποκτηθεί, ιδίως για τις δοκιμές που έχουν καταργηθεί, δείχνουν ότι οι διατάξεις αυτές μπορούν να καταργηθούν, είτε επειδή έχουν καταστεί παρωχημένες εξαιτίας της κατάργησης των συνόρων, είτε επειδή οι εν λόγω δοκιμές δεν είναι πλέον αναγκαίες, λόγω της καλής υγειονομικής κατάστασης των ζώων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

1.2. Προς το σκοπό αυτό, και γενικότερα, η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να επιμείνει στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά τα μέτρα ελέγχου που εξακολουθούν να υφίστανται στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης, προβλέποντας ιδίως μια βάση για κατάλληλο προσωπικό και με επαρκή αριθμό επιθεωρητών και κτηνιάτρων.

1.3. Όσον αφορά τα παραρτήματα, υπό την επιφύλαξη των παρατηρήσεων που διατυπώνονται παρακάτω, η ΟΚΕ σημειώνει ότι οι ενδεχόμενες τροποποιήσεις θα γίνουν μέσω της Μόνιμης Κτηνιατρικής Επιτροπής (CVP).

Η διαδικασία αυτή που αφορά κυρίως τις τεχνικές και επιστημονικές διατάξεις στον τομέα της κτηνιατρικής, έχει το πλεονέκτημα αφενός μεν να τη χειρίζονται ειδικοί, αφετέρου δε να επιτρέπει προσαρμογές και τροποποιήσεις εντός σύντομων χρονικών περιθωρίων, ενώ η τροποποίηση των διατάξεων αυτών, ακόμη και αν προβλέπονταν στο κείμενο της ίδιας της οδηγίας, θα έπρεπε να ακολουθήσει την κλασική διαδικασία της οδηγίας του Συμβουλίου με την πολύ πιο χρονοβόρα πορεία της.

1.4. Ο φόβος που θα μπορούσε να έχει η ΟΚΕ όσον αφορά μια αμιγώς διοικητική διαδικασία δεν είναι βάσιμος, αν ληφθούν υπόψη αφενός μεν τα επαγγελματικά προσόντα των μελών της Μόνιμης Κτηνιατρικής Επιτροπής, αφετέρου δε ότι η διαδικασία αυτή, που δεν είναι νέα, δεν επέτρεψε να διαπιστωθούν παρεκτροπές ή ανεξέλεγκτη επενέργεια των αρμόδιων διοικητικών αρχών.

2. Ειδικές παρατηρήσεις

2.1. Στο άρθρο 2 (α), η ΟΚΕ προτείνει να αναφερθεί αναλυτικά ο ορισμός της εκμετάλλευσης με το να γίνει μνεία στο άρθρο 2 της οδηγίας 90/425/ΕΟΚ, του οποίου αποτελεί πιστό αντίγραφο. Αυτό θα διευκολύνει την ανάγνωση της παρούσας πρότασης.

2.2. Στο άρθρο 2 (β), η ΟΚΕ θεωρεί ότι μπορεί να υπάρχει μια έλλειψη ρεαλισμού, για παράδειγμα στην περίπτωση κατά την οποία το ζώο που μεταφέρεται στην αγορά δεν πωλείται και επιστρέφει στο αγρόκτημα.

2.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι οι λέξεις «όπου είναι εφαρμόσιμοι» που αναφέρονται στο άρθρο 3, σημείο 1, είναι ασαφείς, τουλάχιστο στο γαλλικό κείμενο.

2.4. Στο άρθρο 4, οι διατάξεις του σημείου 1 φαίνονται στην ΟΚΕ πολύ θεωρητικές επειδή δεν υπάρχουν δυνατότητες ελέγχου. Η λύση ενός κατά την αναχώρηση σφραγισμένου οχήματος θα ήταν δυνατή, αλλά όχι για μεγάλες διαδρομές, εάν ληφθούν υπόψη οι διατάξεις που προβλέπονται για τη μεταφορά των ζώων (διατροφή, πότισμα, ανάπαυση ή αυλισμός κλπ.).

2.5. Υπάρχει το πρόβλημα της σύνταξης του πιστοποιητικού που προβλέπεται στο άρθρο 5, σημείο 1, και συγκεκριμένα δεν φαίνεται να είναι ανέφικτη η σύνταξη του πιστοποιητικού αυτού στην ή σε μία από τις επίσημες γλώσσες της χώρας προορισμού. Ωστόσο, το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπισθεί με βάση ένα στερεότυπο υπόδειγμα πιστοποιητικού και την ικανότητα των συντακτών. Οποιαδήποτε άλλη λύση θα παρουσίαζε τα ίδια μειονεκτήματα.

2.6. Οι άλλες διατάξεις του άρθρου 5 σχετικά με τα διάφορα πιστοποιητικά που θα πρέπει να εκδίδονται κατά τις διάφορες φάσεις της μεταφοράς, φαίνονται στην ΟΚΕ πολύ περίπλοκες, αλλά ίσως να μην είναι δυνατόν να αποφευχθούν χωρίς να δημιουργηθούν χαλαρές διαρθρώσεις που θα αντιβαίνουν στις προφυλάξεις που πρέπει να λαμβάνονται.

3. Παρατηρήσεις σχετικά με τα παραρτήματα

3.1. Παράρτημα Α

3.1.1. Κεφάλαιο Ι - Σημείο 1: τα ζώα βοείου είδους δεν προσβάλλονται από φυματίωση εάν έχουν εφαρμοσθεί σωστά τα υγειονομικά μέτρα.

Οι μεταγενέστερες και συμπληρωματικές απαιτήσεις που προβλέπονται στο Κεφάλαιο Ι.1 επιτρέπουν σε μια εκμετάλλευση να λάβει (από την ΕΟΚ) το επίσημο καθεστώς μιας εκμετάλλευσης απαλλαγμένης από φυματίωση, ενώ οι απαιτήσεις που προβλέπονται στο Κεφάλαιο Ι.2 της παρέχουν τη δυνατότητα να διατηρήσει το καθεστώς αυτό.

3.1.2. Κεφάλαιο Ι - Σημείο 1 (α): κρίνεται περιττό, λόγω των απαιτήσεων που προβλέπονται στα σημεία 1 (β) και (γ). Ωστόσο, είναι πιθανό, υπό συνθήκες σοβαρής μείωσης της αντίστασης στις μολύνσεις, να αναπτύξει ο οργανισμός έκδηλα κλινικά συμπτώματα φυματίωσης ενώ, λόγω ανεργίας, η αντίδραση σε δοκιμή φυματινισμού είναι αρνητική.

3.1.3. Κεφάλαιο Ι - Σημείο 1 (γ): φαίνεται να ενέχει μια ορισμένη αντίφαση. Το επίσημο καθεστώς της απαλλαγμένης από φυματίωση εκμετάλλευσης χάνεται εάν ένα ζώο του βοείου είδους με θετική αντίδραση σε ενδοδερμική δοκιμή φυματινισμού εισαχθεί στην εκμετάλλευση, πράγμα που μπορεί να συμβεί εάν η δοκιμή αυτή έχει γίνει 30 ημέρες μετά την ημερομηνία εισαγωγής του στην εκμετάλλευση [αυτή είναι μια εναλλακτική δυνατότητα που προσφέρει το εν λόγω σημείο 1 (γ) στη δοκιμή φυματινισμού 30 ημέρες πριν από την ημερομηνία εισαγωγής στην εκμετάλλευση].

Ωστόσο, θα ήταν προτιμότερο να υπάρχει μόνο η πρώτη εναλλακτική δυνατότητα, δηλαδή η δοκιμή φυματινισμού στο χώρο του παραλήπτη που έχει περισσότερη εμπιστοσύνη στα όσα συμβαίνουν στην εκμετάλλευσή του και θα μπορούσε με μια ακυρωτική πράξη να επιστρέψει το ζώο στον πωλητή, δεδομένου ότι, και στις δύο περιπτώσεις, ο τελευταίος θα κάνει ό,τι μπορεί για να παραδώσει ένα υγιές ζώο ώστε να αποφύγει τα προβλήματα επιστροφής ή, μάλλον, επιτόπου σφαγής σε περίπτωση θετικής αντίδρασης.

Δεν πρόκειται παρά για μια υπόθεση 7 η εναλλακτική δυνατότητα ισχύει επίσης.

3.1.4. Κεφάλαιο Ι - Σημείο 2 (β): είναι πιο αυστηρό από το 1 (β). Είναι φυσικό η εκμετάλλευση που έχει καταβάλει προσπάθειες εξυγίανσης να απολαμβάνει και να διατηρεί τα πλεονεκτήματα παρόμοιων εκμεταλλεύσεων, επίσημα αναγνωρισμένων ως υγιών, για την ανανέωση, τη βελτίωση, και την αύξηση του ζωϊκού κεφαλαίου.

Κεφάλαιο Ι - Σημείο 2 (γ): η συχνότητα των συνήθων ελέγχων είναι ανάλογη προς το ποσοστό των προσβεβλημένων από την ασθένεια εκμεταλλεύσεων όπου οι έλεγχοι είναι πολύ πιο συχνοί μετά τα μέτρα εξυγίανσης.

3.1.5. Κεφάλαιο Ι - Σημείο 3 (β): περιλαμβάνει τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να επιτευχθεί η κατάργηση της αναστολής του επίσημα αναγνωρισμένου καθεστώτος της απαλλαγμένης από την ασθένεια εκμετάλλευσης μετά από θετική αντίδραση σε δοκιμή φυματινισμού, ή αμφίβολο αποτέλεσμα ή όταν εντοπισθούν συμπτώματα φυματίωσης μετά το θάνατο στο σφαγείο ή αλλού.

3.1.6. Κεφάλαιο Ι - Σημείο 4 (α): η αναγνώριση ενός κράτους μέλους ή ενός μέρους της επικράτειάς του ως επίσημα απαλλαγμένου από την ασθένεια συνεπάγεται καταπολέμηση της ασθένειας επί δεκαετία με μια ιδιαίτερα ευνοϊκή κατάσταση στην αρχή (99,9 % μη προσβεβλημένες εκμεταλλεύσεις) και μια αυξανόμενη αυστηρότητα (99,99 % κατά τα τελευταία 6 συναπτά έτη).

3.1.7. Κεφάλαιο Ι - Σημείο 4 (γ): προϋποτίθεται ότι όλα τα ζώα του βοείου είδους πρέπει να σφάζονται σε σφαγείο και κατά συνέπεια να υφίστανται τη μετά το θάνατο επιθεώρηση από έναν επίσημο κτηνίατρο.

3.1.8. Κεφάλαιο Ι - Σημείο 4 (δ): διαπιστώνεται μια σύγχυση των όρων. Οι ύποπτες περιπτώσεις φυματίωσης συνεπάγονται κατά τη διάρκεια των αναλύσεων για τις αγέλες προέλευσης ή διαμετακόμισης [όρος που δεν ορίζεται πουθενά ενώ στο σημείο 1 (β) γίνεται λόγος για συγκέντρωση] την απώλεια του επίσημα αναγνωρισμένου καθεστώτος της μη απαλλαγής από την ασθένεια, ενώ το σημείο 3 (β) δεν προβλέπει παρά μόνο μια αναστολή του καθεστώτος αυτού σε περίπτωση που η κατάσταση είναι πιο σοβαρή, υπάρχει δηλαδή θετική αντίδραση σε δοκιμή φυματινισμού ή συμπτώματα κλινικής φυματίωσης.

Φαίνεται ότι στις δύο αυτές περιπτώσεις πρόκειται για αναστολή. Τα σημεία 5 (β) και (γ) παρουσιάζουν την ίδια αυτή σύγχυση μεταξύ κατάργησης και αναστολής.

Σημείο 6: δακτυλογραφικό λάθος: τελευταία γραμμή, παρ. 2, σημείο γ) και όχι δ).

3.1.9. Κεφάλαιο ΙΙ - Σημείο 4: γίνεται διάκριση μεταξύ απαλλαγμένου και επίσημα απαλλαγμένου από τη βρουκέλλωση, ενώ ο δεύτερος όρος επιβεβαιώνει πράγματι ότι δεν έγινε εμβολιασμός.

Ωστόσο, στο Σημείο 2 (γ), ένα ζώο του βοείου είδους από μια εκμετάλλευση απαλλαγμένη από την ασθένεια μπορεί να εισαχθεί σε μια εκμετάλλευση επίσημα απαλλαγμένη από την ασθένεια (που υποβιβάζεται για το λόγο αυτό στον τίτλο της «απαλλαγμένης» επί μία διετία), υπό την προϋπόθεση ότι το εν λόγω ζώο βοείου είδους έχει τίτλο βρουκέλλας μικρότερο από 30. Δεδομένου ότι με έναν ανώτερο τίτλο δεν μπορεί να γίνει διάκριση μεταξύ ενός ζώου βοείου είδους που έχει εμβολιασθεί και ενός που έχει προσβληθεί από την ασθένεια, εφόσον η δοκιμή προσδιορισμού του συμπληρώματος είναι και στις δύο περιπτώσεις αρνητική.

Ωστόσο, για να είναι δυνατή η εναρμόνιση του αποτελέσματος των διάφορων δοκιμών που επιλέγουν οι εθνικές νομοθεσίες υποδεικνύεται μια σειρά εργαστηριακών δοκιμών που πρέπει να είναι αρνητικές.

3.1.10. Κεφάλαιο ΙΙ - Σημείο 2 (β): θίγει εκ νέου το πρόβλημα του ελέγχου της μη επαφής με ζώα βοείου είδους που έχουν κατώτερο υγειονομικό καθεστώς κατά τη μεταφορά.

Το σφράγισμα του οχήματος κατά την αναχώρηση θα ήταν ένα βάσιμο μέτρο, αλλά θα πρέπει να ανανεώνεται κατά τη διάρκεια της διαδρομής για να τηρηθεί η οδηγία σχετικά με την προστασία των ζώων που ορίζει μια ανώτατη διάρκεια μεταφοράς, πριν από την παροχή νερού και νομής και την ανάπαυση, που θα πρέπει να γίνονται υπό τις προϋποθέσεις ελέγχου που προβλέπονται από το άρθρο 5 της παρούσας πρότασης οδηγίας, από όπου εξαρτάται το παράρτημα Α, το οποίο εξετάζεται εν προκειμένω για τα κέντρα συγκέντρωσης και τις εγκεκριμένες αγορές.

Όλα αυτά επιβαρύνουν σοβαρά τις προϋποθέσεις μεταφοράς.

Η ενδεχόμενη ευθύνη του μεταφορέα από υγειονομική άποψη θα είναι πάντως δύσκολο να αποδειχθεί.

3.1.11. Κεφάλαιο ΙΙ - Σημείο 3 (β): καθορίζει σαφώς την αναστολή του επίσημα αναγνωρισμένου καθεστώτος της απαλλαγής από τη βρουκέλλωση υπό την προϋπόθεση της σφαγής ή της απομόνωσης του ζώου βοείου είδους που μπορεί να έχει προσβληθεί από την ασθένεια.

Ωστόσο, δεν διευκρινίζει το χρονικό διάστημα που απαιτείται (3η παράγραφος) για τη δυνατότητα επανεισαγωγής σε περίπτωση που οι εργαστηριακές αναλύσεις έχουν αρνητικά αποτελέσματα.

3.1.12. Κεφάλαιο ΙΙ - Σημείο 4: ανέχεται τον εμβολιασμό για τις εκμεταλλεύσεις που δεν έχουν προσβληθεί από τη βρουκέλλωση, αλλά με αυστηρούς περιορισμούς για τις ορολογικές συνέπειες, όπως και για

3.1.13. Σημείο 5: τα ζώα βοείου είδους που θα εισαχθούν στην εκμετάλλευση.

3.1.14. Σημείο 6: αναστέλλει το καθεστώς της μη απαλλαγμένης εκμετάλλευσης εάν το ύποπτο ζώο βοείου είδους που έχει εισαχθεί στην εκμετάλλευση αποδειχθεί ότι είναι προσβεβλημένο.

Δεν διευκρινίζεται ούτε υπενθυμίζεται το χρονικό διάστημα απομόνωσης του ζώου που απαιτείται προκειμένου να γίνει διάγνωση με εργαστηριακή ή επιδημιολογική ανάλυση (σχετικά με την εκμετάλλευση προέλευσης).

3.1.15. Κεφάλαιο ΙΙ - Σημείο 9: η Επιτροπή προτείνει να έχει το κράτος μέλος δυνατότητα επιλογής μεταξύ της αναστολής και της ανάκλησης (κατάργηση του επίσημα αναγνωρισμένου καθεστώτος της απαλλαγής από τη βρουκέλλωση).

Ποιος το εγκρίνει και το εκτελεί ή το απορρίπτει ;

Η αρμόδια εθνική αρχή, υπό πνεύμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης, πράγμα που μπορεί να προκαλέσει σύγχυση σε περίπτωση απόρριψης. Εν πάση περιπτώσει, η Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή αποφαίνεται επί του θέματος (άρθρα 12 και 13 της πρότασης οδηγίας).

Ωστόσο, η άρνηση εκτέλεσης μετά από τρέχουσες δοκιμές που ζητεί η Επιτροπή φαίνεται δύσκολο να υποστηριχθεί στο πλαίσιο των ενδοκοινοτικών συναλλαγών.

3.2. Παράρτημα Β

3.2.1. Σημείο 26: ο κτηνίατρος που χρησιμοποιεί μια επίσημα ελεγμένη φυματίνη θα είχε συμφέρον να αναφέρεται η ημερομηνία λήξεως στον περιέκτη και, κατά συνέπεια, να περιλαμβάνεται στον πρώτο κατάλογο του εν λόγω σημείου 26.

3.2.2. Σημείο 32 δ): καθιστά την ερμηνεία της ενδοδερμικής δοκιμής φυματινισμού πιο αυστηρή: πάχος δέρματος άνω των 2 mm, δεδομένου ότι τα 2 mm θεωρούνται ως αμφίβολα και απαιτούν νέα δοκιμή φυματινισμού μετά από 42 ημέρες (σημείο 32 α).

3.3. Παράρτημα Δ

3.3.1. Σημείο ΣΤ (i): μετά την έκφραση «20 % των ζώων βοείου είδους άνω των 2 ετών», η ΟΚΕ προτείνει να προστεθεί η έκφραση «που έχουν επιλεγεί συμπτωματικά», για να αποφευχθεί κάθε αμφιβολία για το υπόλοιπο 80 % που θα μπορούσε να φανεί ότι δεν υπόκειται σε έλεγχο.

3.3.2. Σημείο ΣΤ (ii): η έκφραση «όταν σε καμία περίπτωση» θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως 0 % 7 θα ήταν πιο ενδεδειγμένο να αντικατασταθεί από την έκφραση «όταν κατ'ανώτατο όριο μια περίπτωση/10 000, ήτοι 0,01 %».

3.4. Παράρτημα Ε (ΙΙ)

3.4.1. Λόγω της θέσης του καταλόγου αυτού μεταδοτικών ασθενειών στο παράρτημα, είναι ευκολότερη η τροποποίησή του.

Θα έπρεπε ίσως, για να διασαφηνισθεί το υγειονομικό καθεστώς, να προστεθούν τα εξής στο άρθρο 10 της πρότασης οδηγίας, μετά τις λέξεις «ασθένειες που παρατίθενται στο παράρτημα Ε (ΙΙ)»: «και δεν υπόκεινται στις ρυθμίσεις σχετικά με το καθεστώς εκμετάλλευσης, την περιφέρεια ή το κράτος μέλος που έχουν (επίσημο) καθεστώς απαλλαγής από την ασθένεια».

Βρυξέλλες, 23 Φεβρουαρίου 1994.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Susanne TIEMANN

(1) ΕΕ αριθ. C 33 της 2. 2. 1994, σ. 1.