Ειδική έκθεση αριθ. 10/2003

σχετικά με την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης, από την Επιτροπή, της αναπτυξιακής βοήθειας στην Ινδία ως προς τη στόχευση των φτωχών και την επίτευξη βιώσιμων οφελών συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

(Υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 248 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ)

(2003/C 211/02)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΚΤΙΚΟΛΕΞΩΝ

ΑΕΠ- Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν

ΑΧ-ΛΑΑ- Αναπτυσσόμενες χώρες Λατινικής Αμερικής και Ασίας

BAIF- Bharatiya Agro Industries Foundation (αγροτοβιομηχανικό ίδρυμα Bharatiya)

DPEP- District Primary Education Programme (περιφερειακό πρόγραμμα στοιχειώδους εκπαίδευσης)

ΕΑΣ- Επίσημη αναπτυξιακή συνδρομή

ΕΚ- Ευρωπαϊκή Κοινότητα

KHDP- Kerala Horticulture Deνelopment Project (σχέδιο ανάπτυξης της καλλιέργειας κηπευτικών της Kerala)

KMIP- Kerala Minor Irrigation Project (αρδευτικό σχέδιο μικρής κλίμακας της Kerala)

ΜΚΟ- Μη κυβερνητικός οργανισμός

ΟΟΣΑ- Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης

PESLE- Programme for the enrichment of schοοl leνel education (πρόγραμμα για τον εμπλουτισμό της σχολικής εκπαίδευσης)

ΣΥΝΟΨΗ

I. Η συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Ινδίας χρονολογείται τουλάχιστον από τριακονταετίας και διέπεται επί του παρόντος από τη συμφωνία συνεργασίας του 1994. Περίπου το 70 % (ήτοι 481 εκατομμύρια ευρώ) της οικονομικής βοήθειας της ΕΚ που εκταμιεύθηκε κατά την περίοδο 1990-2001 χορηγήθηκε για δραστηριότητες αναπτυξιακής συνεργασίας (το υπόλοιπο καλύπτει πολλούς άλλους τομείς συμπεριλαμβανομένης της επισιτιστικής βοήθειας και της ανθρωπιστικής βοήθειας). Οι δραστηριότητες αυτές περιλάμβαναν πολυάριθμα σχέδια γεωργικής και αγροτικής ανάπτυξης, καθώς και δύο τομεακά προγράμματα στήριξης σχετικά με την εκπαίδευση και την υγεία (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 1 έως 7).

II. Το Συνέδριο εξέτασε οκτώ από αυτά τα σχέδια και προγράμματα, ιδιαίτερα για να διαπιστώσει κατά πόσο στοχεύουν τα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού, ποιες πιθανότητες υπάρχουν ώστε τα οφέλη να διαρκέσουν μετά το τέλος της χρηματοδοτηθείσας δραστηριότητας από την ΕΚ και τι είδους συντονιστικών δραστηριοτήτων μεταξύ χορηγών λαμβάνουν χώρα (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 8 έως 10).

III. Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η διαχείριση της Επιτροπής υπήρξε λογικά επιτυχής ως προς τη στόχευση των φτωχών και την αντιμετώπιση της βιωσιμότητας για την πλειονότητα των οκτώ σχεδίων/προγραμμάτων που ελέγχθηκαν στην Ινδία. Ωστόσο, μια συστηματικότερη προσοχή στα θέματα αυτά, καθόλη τη διάρκεια ζωής του σχεδίου/προγράμματος, θα μπορούσε να είχε βελτιώσει τα αποτελέσματα (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 11 έως 37).

IV. Μια συνολική τομεακή προσέγγιση μπορεί να παρουσιάζει ορισμένα πλεονεκτήματα έναντι μιας προσέγγισης βάσει σχεδίου. Στα πλεονεκτήματα αυτά περιλαμβάνονται στενότερα εναρμονισμένες, συνεπείς πολιτικές και στρατηγικές, ένας ευρύτερος αντίκτυπος και καλύτερες πιθανότητες βιωσιμότητας. Μια τέτοια προσέγγιση απαιτεί επίσης να έχουν οι χορηγοί επαρκή εμπιστοσύνη στην ικανότητα διοίκησης του δικαιούχου να διαχειρίζεται συνολικά τομεακά προγράμματα και να λογοδοτεί για την εφαρμογή, τα αποτελέσματα και τις δαπάνες τους. Εντούτοις, μέχρι σήμερα δεν υπήρξε μία πραγματική συνολική τομεακή προσέγγιση στα ινδικά τομεακά προγράμματα εκπαίδευσης και υγείας. Μόνο η ΕΚ έχει προετοιμαστεί μέχρι σήμερα να στηρίξει μια προσέγγιση βάσει τομεακών προγραμμάτων στην Ινδία, ενώ άλλοι χορηγοί δρουν μέσω μιας προσέγγισης βάσει σχεδίου. Ως αποτέλεσμα, δεν ήταν δυνατό να καθιερωθούν κοινά συστήματα υποχρέωσης λογοδοσίας και υποβολής εκθέσεων στα συνολικά αυτά εθνικά προγράμματα. Για τους παραπάνω λόγους, δεν υλοποιήθηκαν οι ευκαιρίες για δημιουργία συνεργασίας και αποδοτικότητας μέσω μιας πραγματικά συντονισμένης συνολικής τομεακής προσέγγισης. Ενώ στο τομεακό πρόγραμμα εκπαίδευσης ο συντονισμός μεταξύ χορηγών οδήγησε σ'ένα σύστημα αποστολών κοινού ελέγχου το οποίο είχε θετική απήχηση, για τον τομέα υγείας χρησιμοποιήθηκαν πιο ανεπίσημες διαδικασίες για τον συντονισμό (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 38 έως 44).

V. Η νέα στρατηγική χώρας της ΕΚ σχετικά με τη συνεργασία με την Ινδία δεν εφαρμόζει πλήρως την προσέγγιση που περιγράφεται περιληπτικά στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής, όσον αφορά την καταπολέμηση της αγροτικής φτώχειας, καθώς περιορίζει την κοινοτική παρέμβαση στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης, αφήνοντας έξω άλλους βασικούς τομείς (γεωργία, διαχείριση φυσικών πόρων)· στην ανακοίνωση αυτή οι εν λόγω τομείς εξακριβώθηκαν ότι χρειάζονται αντιμετώπιση αν πρόκειται να επιλυθεί επιτυχώς το πρόβλημα της αγροτικής φτώχειας (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 45 έως 47).

VI. Το Συνέδριο, βάσει των παρατηρήσεων και των συμπερασμάτων του, προβαίνει στις ακόλουθες συστάσεις:

- θα πρέπει να δοθεί συστηματικότερη προσοχή στη "στόχευση των φτωχών", καθώς και στη "βιωσιμότητα" καθόλη τη διάρκεια της ζωής ενός σχεδίου/προγράμματος (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 53 έως 56)·

- οι πιθανότητες βιωσιμότητας θα αυξάνονταν αν τα σχέδια/προγράμματα μπορούσαν εξαρχής να επωφεληθούν από μια ενδεδειγμένη περίοδο εφαρμογής, σε συνδυασμό με τακτικές εξετάσεις, και αν περιλάμβαναν μια ορθή στρατηγική απόσυρσης των χορηγών (βλέπε αιτιολογική σκέψη 56)·

- όταν η Επιτροπή (μαζί με άλλους χορηγούς) σκοπεύει να συμμετάσχει σ'ένα τομεακό πρόγραμμα μέσω ενίσχυσης από τον προϋπολογισμό, θα πρέπει να εξακριβώσει τόσο εκ των προτέρων όσο και αργότερα, κατά τη διάρκεια της εφαρμογής, αν η ενδιαφερόμενη χώρα διαχειρίζεται ικανοποιητικά τα δημόσια οικονομικά της (συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων υποβολής εκθέσεων, λογιστικής και ελέγχου). Δεδομένου ότι η ενίσχυση των ικανοτήτων είναι ελάχιστα πιθανό να εξασφαλίσει επαρκώς υποχρέωση λογοδοσίας για προϋπολογιστική στήριξη χωρίς συγκεκριμένη διάθεση, η Επιτροπή θα πρέπει να προβλέψει άλλες μορφές στήριξης (βλέπε αιτιολογική σκέψη 59)·

- με γνώμονα τον γενικό στόχο της για τη μείωση της φτώχειας, η Επιτροπή θα μπορούσε να διευρύνει τη νέα της στρατηγική της ΕΚ έναντι της Ινδίας αντιμετωπίζοντας σημαντικά θέματα, όπως τη γεωργία και τη διαχείριση φυσικών πόρων (βλέπε αιτιολογική σκέψη 61).

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ιστορικό

1. Το βασικό νομικό πλαίσιο για τη συνεργασία της ΕΚ με την Ινδία το οποίο ισχύει επί του παρόντος είναι ο "κανονισμός ΛΑΑ" του 1992(1) που περιγράφει τους στόχους των κοινοτικών πολιτικών ανάπτυξης και συνεργασίας, καθώς και τους κύριους τομείς βοήθειας. Στο άρθρο 4 του κανονισμού ορίζεται ότι "η χρηματοδοτική και τεχνική βοήθεια απευθύνεται κυρίως στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού...".

2. Ειδικότερα, η συνεργασία με την Ινδία διέπεται από τη συμφωνία συνεργασίας για τις εταιρικές σχέσεις και την ανάπτυξη, η οποία άρχισε να ισχύει τον Αύγουστο του 1994(2), αντικαθιστώντας τις προηγούμενες συμφωνίες συνεργασίας του 1973 και του 1981. Σύμφωνα με το άρθρο 16 της συμφωνίας αυτής, η οποία ασχολείται ιδιαίτερα με τη συνεργασία ανάπτυξης, τα έργα και τα προγράμματα θα πρέπει να απευθύνονται στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ανάπτυξη του αγροτικού τομέα με τη συμμετοχή επιλεγμένων ομάδων και, ενδεχομένως, ειδικευμένων μη κυβερνητικών οργανισμών. Η συνεργασία θα πρέπει να επιδιώκει την αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητα των έργων και προγραμμάτων, καθώς και την προστασία του περιβάλλοντος.

3. Ύστερα από την υπογραφή της συμφωνίας συνεργασίας, επιτεύχθηκε συμφωνία τον Δεκέμβριο του 1994 για μια στρατηγική συνεργασίας για το έτος 2000 μεταξύ της ΕΚ και της Ινδίας. Στο έγγραφο αυτό ορίζονται γενικές στρατηγικές για την ανάπτυξη, καθώς και για την οικονομική συνεργασία. Το έγγραφο αυτό αναφέρει ότι η στήριξη της ΕΚ για την ανάπτυξη της Ινδίας θα πρέπει να έχει μεγάλο αντίκτυπο στη μείωση της φτώχειας, που θεωρείται ένα από τα πιο ανησυχητικά θέματα. Αναφέρει επίσης ότι το πρόγραμμα συνεργασίας της ΕΚ θα στηρίξει την εφαρμογή ενδεδειγμένων τομεακών πολιτικών, καθώς και σχεδίων ανάπτυξης.

4. Κατά την εποχή του ελέγχου ένα νέο έγγραφο στρατηγικής για την περίοδο 2002-2006 ήταν υπό κατάρτιση, το οποίο εγκρίθηκε επίσημα από την Επιτροπή τον Αύγουστο του 2002(3). Στο έγγραφο ορίζεται η εξάλειψη της φτώχειας ως γενική κατευθυντήρια αρχή που διέπει τις δραστηριότητες συνεργασίας της ΕΚ στην Ινδία. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει τη συνεργασία της με την κεντρική κυβέρνηση μέσω των τομεακών προγραμμάτων στήριξης στη στοιχειώδη εκπαίδευση, υγεία και οικογενειακή ευημερία. Επιπλέον προγραμματίζει να αναπτύξει ειδική εταιρική σχέση με ένα ινδικό κράτος και να δαπανήσει διαθέσιμους πόρους κυρίως στο κράτος αυτό στους κυριότερους τομείς, ήτοι τη στοιχειώδη εκπαίδευση και τη βασική ιατρική περίθαλψη.

Επίπτωση στον προϋπολογισμό

5. Οι συνολικές εκταμιεύσεις για όλες τις δραστηριότητες συντονισμού κατά τη 12ετή περίοδο 1990-2001 ανήλθαν σε 657 εκατομμύρια ευρώ, ήτοι ένα ετήσιο μέσο όρο 55 εκατομμυρίων ευρώ περίπου. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται εκταμιεύσεις για όλα τα σχετικά κονδύλια, συμπεριλαμβανομένης της αναπτυξιακής και οικονομικής συνεργασίας, της ανθρωπιστικής και επισιτιστικής βοήθειας, των προγραμμάτων των μη κυβερνητικών οργανισμών (ΜΚΟ) και αρκετών άλλων μικρότερων προγραμμάτων. Όπως φαίνεται στον πίνακα 1, περισσότερο από το 70 % των συνολικών εκταμιεύσεων δαπανήθηκε στη συνεργασία για την ανάπτυξη.

Πίνακας 1

Εκταμιεύσεις για δραστηριότητες συνεργασίας στην Ινδία, 1990-2001

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Στοιχεία τα οποία έχουν παρασχεθεί από την Europaid.

6. Οι εκταμιεύσεις για τη συνεργασία ανάπτυξης ανήλθαν συνολικά σε 481 εκατομμύρια ευρώ κατά την ίδια περίοδο, ήτοι 40 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο κατά μέσο όρο. Από τα αναλυτικά στοιχεία του πίνακα 1 φαίνεται ότι το επίπεδο των εκταμιεύσεων για τις δραστηριότητες της συνεργασίας ανάπτυξης αυξήθηκε σημαντικά κατά την εξαετή περίοδο 1996-2001 (ετήσιος μέσος όρος 54 εκατομμυρίων ευρώ), σε σύγκριση με την προηγούμενη εξαετή περίοδο (ετήσιος μέσος όρος 26 εκατομμυρίων ευρώ). Η αλλαγή αυτή έχει άμεση σχέση με την καθιέρωση των τομεακών προγραμμάτων στήριξης για την εκπαίδευση (το 1994)(4) και για την υγεία (το 1998)(5). Η ΕΚ είναι ένας σημαντικός χορηγός βοήθειας για την Ινδία. Εντούτοις, η βοήθεια είναι μέτρια σε σχέση με τη γενική επίσημη αναπτυξιακή συνδρομή (ΕΑΣ) που έλαβε η Ινδία (η οποία ανήλθε σε 1500 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ περίπου το χρόνο κατά την περίοδο 1997-1999) και σε σχέση με τα ποσά που επένδυσε η ίδια η Ινδία. Η ΕΑΣ, ως ποσοστό του ΑΕΠ της Ινδίας, ανήλθε σε 0,3 % κατά την ίδια περίοδο(6).

Πρόγραμμα συνεργασίας για την ανάπτυξη

7. Το σύνολο των υπό εκτέλεση δραστηριοτήτων της αναπτυξιακής συνεργασίας της Επιτροπής κατά το 2001 στην Ινδία μπορεί να υποδιαιρεθεί σε τρεις μεγάλες κατηγορίες:

- δώδεκα σχέδια γεωργικής και αγροτικής ανάπτυξης που εφαρμόστηκαν από τους κυβερνητικούς οργανισμούς·

- δύο τομεακά προγράμματα στήριξης, ένα για την εκπαίδευση το οποίο πρέπει να περατωθεί κατά τα τέλη του 2003 (αλλά θα το ακολουθήσει ένα νέο πρόγραμμα) και ένα άλλο για την υγεία και την οικογενειακή ευημερία·

- τέσσερα σχέδια, τα οποία εκτελέστηκαν από μεγάλους ινδικούς και άλλους ΜΚΟ, τρία από τα οποία επικεντρώθηκαν στην αγροτική ανάπτυξη και ένα στην εκπαίδευση.

Έλεγχος του Συνεδρίου

8. Στόχος του ελέγχου του Συνεδρίου ήταν να καθοριστεί κατά πόσο η Επιτροπή διαχειρίστηκε αποτελεσματικά το πρόγραμμα συνδρομής για την ανάπτυξη στην Ινδία. Ο έλεγχος εστιάστηκε στα ακόλουθα βασικά ερωτήματα:

- εξασφάλισε η Επιτροπή ώστε τα σχέδια /προγράμματά της να στοχεύουν στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού;

- διαχειρίστηκε η Επιτροπή τα σχέδια/προγράμματά της κατά τρόπο που να εξασφαλίζει ότι θα είναι βιώσιμα(7);

- θέσπισε η Επιτροπή -μαζί με τους άλλους κυριότερους χορηγούς- αποτελεσματικούς συντονιστικούς μηχανισμούς με σκοπό να εξακριβώσει αν ακολουθούνται συναφείς προσεγγίσεις στους τομείς που λαμβάνουν ενίσχυση;

9. Ο έλεγχος περιλάμβανε την εξέταση οκτώ αναπτυξιακών σχεδίων/προγραμμάτων, τα οποία κάλυπταν και τους τρεις τύπους δραστηριοτήτων, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 7. Τα δύο τομεακά προγράμματα στήριξης στον τομέα της εκπαίδευσης και της υγείας συμπεριλήφθησαν επίσης λόγω του μεγέθους τους(8). Επιπλέον επιλέχθηκαν τέσσερα (από τα δώδεκα) σχέδια που εκτελέστηκαν από την κυβέρνηση, καθώς και δύο (από τα τέσσερα) σχέδια που εκτελέστηκαν από τους ΜΚΟ. Οι οκτώ αυτές δραστηριότητες αντιπροσωπεύουν το 74 % του συνολικού αναληφθέντος ποσού (660 εκατομμύρια ευρώ) των εν εξελίξει σχεδίων/προγραμμάτων αναπτυξιακής συνεργασίας της Επιτροπής για την Ινδία κατά το 2001. Ο πλήρης κατάλογος των σχεδίων/προγραμμάτων που ελέγχθηκαν παρατίθεται στον πίνακα 2, μαζί με πληροφορίες για τον προϋπολογισμό.

Πίνακας 2

Ελεγχθέντα σχέδια/προγράμματα

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

10. Εξετάστηκαν φάκελοι των σχεδίων τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στην αντιπροσωπεία της Επιτροπής στο Δελχί, καθώς επίσης πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με υπαλλήλους της Επιτροπής. Πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις ελέγχου και στα οκτώ σχέδια/προγράμματα που επιλέχθηκαν κατά τη διάρκεια των οποίων διεξήχθησαν συζητήσεις με κυβερνητικούς υπαλλήλους της Ινδίας και με κρατικούς υπαλλήλους, τον γενικό ελεγκτή της Ινδίας, καθώς και με εκπροσώπους των οργανισμών υλοποίησης των έργων. Επίσης, πραγματοποιήθηκαν επανειλημμένες συναντήσεις με δικαιούχους των σχεδίων.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Στόχευση των φτωχών στρωμάτων πληθυσμού

11. Ο κανονισμός για τις ΑΧ-ΛΑΑ του 1992 όριζε μια πολιτική αναπτυξιακής συνεργασίας που στόχευε στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού. Κατά τη διάρκεια της περιόδου που κάλυψε ο έλεγχος, η Επιτροπή δεν είχε διαμορφώσει ορισμούς ή δείκτες για να περιγράψει ακριβέστερα ή να εντοπίσει τις ζητούμενες ομάδες στόχου, είτε στο συνολικό πολιτικό επίπεδο, είτε στο έγγραφο στρατηγικής της του 1994 για την Ινδία.

12. Από την άλλη πλευρά, στο επιχειρησιακό επίπεδο τέσσερα από τα οκτώ σχέδια/προγράμματα που ελέγχθηκαν έδωσαν σαφείς ορισμούς εντοπίζοντας φτωχά και μειονεκτικά άτομα ως ομάδα-στόχο(9). Το τομεακό πρόγραμμα υγείας ήταν λιγότερο συγκεκριμένο στο σχεδιασμό του με την ομάδα στόχου του που οριζόταν ως "γυναίκες και παιδιά", κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του όμως καθιερώθηκαν περισσότερο συγκεκριμένα μέτρα στόχευσης. Οι στόχοι των τριών άλλων σχεδίων διατυπώθηκαν ως προς τα τεχνικά αποτελέσματα, φαίνεται όμως ότι κυρίως οι μειονεκτικές κατηγορίες του πληθυσμού ήταν εκείνες οι οποίες ευεργετήθηκαν από τα σχέδια αυτά.

13. Στο πλαίσιο του τομεακού προγράμματος εκπαίδευσης καθορίστηκαν ειδικοί στόχοι επίτευξης για τα κορίτσια, τα παιδιά συγκεκριμένων κοινωνικών τάξεων και για τα παιδιά συγκεκριμένων εθνικών μειονοτήτων. Κατά τη διάρκεια εφαρμογής ο ορισμός των μειονεκτικών ομάδων διευρύνθηκε για να συμπεριληφθούν τα εργαζόμενα παιδιά και οι ανάπηροι. Σ' αυτές τις ομάδες στόχου δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή από τις τακτικές αποστολές ελέγχου οι οποίες παρακολούθησαν το τομεακό πρόγραμμα.

14. Με το πρόγραμμα όχι μόνο ιδρύθηκαν περισσότερα από 28000 σχολεία στις περιοχές που στήριξε η ΕΚ και η Διεθνής Τράπεζα στο πρώην κράτος του Madhya Pradesh για 1,2 εκατομμύρια παιδιά περίπου, αλλά επίσης εισήχθησαν εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις (συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής γονέων) σε ένα αποκεντρωμένο περιβάλλον που πρόσφατα δημιουργήθηκε. Το αποτέλεσμα ήταν μια σημαντική αύξηση της σχολικής φοίτησης των παιδιών από την ομάδα στόχο, μια μείωση των περιπτώσεων εγκατάλειψης του σχολείου, όπως και του ποσοστού των αναλφάβητων.

15. Για τα δύο σχέδια αγροτικής ανάπτυξης "Dοοn Νalley" και "BAIF" πραγματοποιήθηκε επιλογή κατά το στάδιο σχεδιασμού με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των φτωχών αγροτών. Με μεταγενέστερες επιλογές καθορίστηκαν οι περιοχές, τα χωριά και οι μεμονωμένοι δικαιούχοι, καθώς και οι απαιτούμενοι τύποι παρέμβασης(10). Ακόμη και με μία τόσο σαφή στόχευση από την αρχή, ήταν αναγκαία η συνεχής παρακολούθηση, καθώς ήταν πολύ δύσκολο στην πράξη να προσεγγιστούν τα πλέον άπορα άτομα. Στο σχέδιο Dοοn Νalley οι στόχοι να τεθεί ένα τέλος στην εδαφική υποβάθμιση και να βελτιωθούν οι γεωργικές μέθοδοι σε συνδυασμό με μια υπεύθυνη διαχείριση των φυσικών πόρων επιτεύχθηκαν σε μια περιοχή που καλύπτει περίπου 300 χωριά με πληθυσμό 400000 κατοίκων περίπου. Όσον αφορά το σχέδιο BAIF, 26000 οικογένειες (με τελικό στόχο 33000) ευεργετήθηκαν μέχρι σήμερα από δραστηριότητες που αποσκοπούσαν στην αύξηση της γεωργικής παραγωγής, στην τόνωση δραστηριοτήτων που δημιουργούν εισοδήματα μικρής κλίμακας και στην εφαρμογή σχεδίων με βάση την οικογενειακή υγεία (υγιεινή, διατροφή). Ένα σημαντικό επίτευγμα και των δύο σχεδίων ήταν επίσης η δημιουργία λαϊκών οργανώσεων στα χωριά για τη διαχείριση της διαδικασίας ανάπτυξης.

16. Το σχέδιο PESLE ξεκίνησε πρόσφατα και αποσκοπεί στη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης. Μολονότι το σχέδιο αυτό έχει ένα ευρύ σχετικά πεδίο, ένας σημαντικός αριθμός δραστηριοτήτων έχει ρητά ως στόχο ομάδες φυλών ή μειονότητες, καθώς και παιδιά σε υποβαθμισμένες περιοχές.

17. Στόχος του τομεακού προγράμματος υγείας ήταν η βελτίωση της ποιότητας της δημόσιας υγείας με τη μεταρρύθμιση των οργανωτικών διαρθρώσεων και διαδικασιών, ιδίως με την αποκέντρωση της διαχείρισης. Μολονότι δεν είχε διατυπωθεί κανένας σαφής στόχος για τους άπορους κατά το σχεδιασμό του προγράμματος, αναμένεται μια γενική βελτίωση του συστήματος της δημόσιας υγείας από την οποία θα επωφεληθούν άπορα άτομα. Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής ελήφθησαν μέτρα για να στραφεί το πρόγραμμα σε ειδικά μειονεκτικά μέρη της χώρας, π.χ. ορισμένα κράτη με δείκτες χαμηλής υγιεινής ή σε υποβαθμισμένες περιοχές. Εντούτοις, οι όροι εντολής για το σκέλος της παρακολούθησης, στο πλαίσιο της οποίας πρέπει να πραγματοποιηθούν τακτικές εξετάσεις, δεν περιλαμβάνουν καμία αναφορά για συγκεκριμένους στόχους.

18. Στα τρία γεωργικά σχέδια(11) είχαν καθοριστεί οι στόχοι τους από τεχνική άποψη, δηλαδή ο αριθμός των αρδευτικών δικτύων που έπρεπε να υλοποιηθεί, ο αριθμός των χιλιομέτρων των αρδευτικών καναλιών ή η επιφάνεια εκταρίων γεωργικής γης. Έτσι, ο αριθμός και ο τύπος των δικαιούχων καθορίστηκε με φυσική παρέμβαση και όχι από το αποτέλεσμα ειδικών προσπαθειών για στόχευση ιδιαίτερα απόρων.

19. Κύριος στόχος του σχεδίου καλλιέργειας κηπευτικών στην Kerala ήταν να παρασχεθεί συμπληρωματικό εισόδημα στους γεωργούς της Kerala αυξάνοντας την παραγωγή των κηπευτικών και βελτιώνοντας την εμπορία των καλλιεργειών αυτών. Το σχέδιο κάλυψε (όπως προγραμματίστηκε) 40000 περίπου εμπορευόμενους γεωργούς, οι οποίοι, σύμφωνα με μια αποστολή εξέτασης του σχεδίου, δεν θεωρούνταν ότι ανήκαν στη φτωχότερη κατηγορία γεωργών του κράτους. Η ακριβής κοινωνική θέση των δικαιούχων του σχεδίου ήταν προφανώς δύσκολο να εκτιμηθεί λόγω έλλειψης κοινωνικοοικονομικών μελετών.

20. Μολονότι τονίστηκε στην προκαταρκτική φάση του σχεδίου της Kerala "Αρδευτικό έργο μικρής κλίμακας" ότι θα έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα στις φτωχότερες περιοχές του κράτους, η προτεραιότητα αυτή δεν τηρήθηκε ούτε στη χρηματοδοτική σύμβαση ούτε στο στάδιο της εφαρμογής. Εντούτοις, η έκταση η οποία πραγματικά αρδεύτηκε (περίπου 7000 εκτάρια έναντι 20000 εκταρίων που είχαν προγραμματιστεί συνολικά) σε σχέση με τους 13000 περίπου γεωργούς που συμμετείχαν, δείχνει ότι οι περισσότεροι από τους δικαιούχους είναι μικροί γεωργοί.

21. Το αρδευτικό σχέδιο του Sidhmukh & Nohar είναι ένα τεχνικό αρδευτικό σχέδιο υποδομής για μια έκταση 110000 περίπου εκταρίων. Η περιφέρεια του σχεδίου βρίσκεται σε μια περιοχή του κράτους του Rajasthan, η οποία πλήττεται συνήθως από ξηρασία και θεωρείται φτωχή περιφέρεια. Οι δικαιούχοι είναι σχεδόν όλοι γεωργοί στην περιφέρεια του σχεδίου, οι οποίοι μπορούν να εξυπηρετηθούν από το βασιζόμενο στη βαρύτητα αρδευτικό σύστημα χωρίς άλλη διάκριση.

Βιωσιμότητα

22. Κατά τη συμφωνία συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τη Δημοκρατία της Ινδίας για τις εταιρικές σχέσεις και την ανάπτυξη(12), ένα βασικό θέμα για τη συνέχιση της συνεργασίας είναι η βιωσιμότητα των σχεδίων και προγραμμάτων. Μία δραστηριότητα θεωρείται βιώσιμη όταν μπορεί να παρέχει οφέλη στην ομάδα στόχο για μια εκτεταμένη χρονική περίοδο αφού λήξει η κύρια συνδρομή. Η βιωσιμότητα μιας δραστηριότητας μπορεί να επηρεαστεί από διάφορους παράγοντες, όπως τεχνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά προβλήματα, από τις σχετικές θεσμικές και διαχειριστικές ικανότητες, ή από το πολιτικό πλαίσιο της δραστηριότητας. Σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ίδιας της Επιτροπής(13), το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσο κατά τη διάρκεια της προκαταρκτικής φάσης η Επιτροπή αξιολόγησε τους διάφορους σχετικούς παράγοντες που επηρέαζαν τη βιωσιμότητα μιας προταθείσας δραστηριότητας. Επιπλέον, το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσο η Επιτροπή έλαβε σταθερά υπόψη της το θέμα της βιωσιμότητας κατά τη διάρκεια της εφαρμογής.

23. Ο έλεγχος έδειξε ότι σε πέντε(14) από τα οκτώ σχέδια/προγράμματα που ελέγχθηκαν, το θέμα της βιωσιμότητας εξετάστηκε ρητά κατά τη διάρκεια της φάσης του σχεδιασμού. Ωστόσο, οι πτυχές της περιβαλλοντικής και θεσμικής βιωσιμότητας συνήθως δεν τεκμηριώνονταν καλά στις διάφορες προτάσεις του σχεδίου. Στις περισσότερες περιπτώσεις δόθηκε στη βιωσιμότητα, ιδιαίτερα όσον αφορά το θεσμικό σκέλος, μεγαλύτερη προσοχή κατά τη διάρκεια της εφαρμογής. Αυτό μπορεί να φανεί από τις διάφορες δραστηριότητες που ανελήφθησαν σε όλα τα σχέδια/προγράμματα για να συμμετάσχουν οι δικαιούχοι και για να κινητοποιηθούν οι τοπικές κοινότητες ενθαρρύνοντάς τους να ιδρύσουν διάφορα είδη οργανώσεων δικαιούχων.

24. Στην περίπτωση του αρδευτικού σχεδίου μικρής κλίμακας της Kerala (KMIP), δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στα θέματα της βιωσιμότητας κατά το σχεδιασμό, παραδείγματος χάρη στην οικονομική σκοπιμότητα των αρδευτικών συστημάτων, στη σημασία της λειτουργίας και στη συντήρηση των αρδευτικών συστημάτων, καθώς και στον προγραμματισμό της συμμετοχής των γεωργών.

25. Το σχέδιο αντιμετώπισε σοβαρές καθυστερήσεις στην επίτευξη των φυσικών στόχων του κατά τα τρία πρώτα έτη, λόγω της θεσμικής αδυναμίας του κράτους, και συγκεκριμένα του φορέα υλοποίησης. Ακόμη και μετά την παράταση του σχεδίου, δόθηκε μεγαλύτερη προσοχή στην κατασκευή συμπληρωματικών αρδευτικών συστημάτων παρά στην εδραίωση των δραστηριοτήτων, όπως την εκπαίδευση των γεωργών στη λειτουργία και συντήρηση των αρδευτικών συστημάτων. Ως αποτέλεσμα, κατά το τέλος του σχεδίου, περισσότερο από το 60 % των ενώσεων των δικαιούχων γεωργών που είχαν ιδρυθεί θεωρείτο ότι εξακολουθούσε να εξαρτάται από την ενίσχυση του σχεδίου. Συνεπώς, οι πιθανότητες επιβίωσής τους είναι αρκετά μικρές.

26. Στο σχέδιο ανάπτυξης της καλλιέργειας κηπευτικών στην Kerala (KHDP) το θέμα της βιωσιμότητας δεν είχε ιδιαίτερα ληφθεί υπόψη κατά τη φάση του σχεδιασμού. Η σημασία της υπογραμμίστηκε στο διετές σχέδιο εργασίας για την περίοδο παράτασης. Στην πράξη, το σχέδιο ακολούθησε μια προσέγγιση συμμετοχής με την καθιέρωση ομάδων δικαιούχων βάσει της αυτοβοήθειας, οι οποίες κατά κανόνα θα πρέπει να συμβάλουν στη βελτίωση των πιθανοτήτων βιωσιμότητάς του.

27. Το σχέδιο επέτυχε τους περισσότερους από τους άμεσους στόχους του. Εντούτοις, οι μελλοντικές δραστηριότητες της πρόσφατης διάρθρωσης παρακολούθησης του σχεδίου που καθιερώθηκε, δηλαδή του συμβουλίου προώθησης οπωροκηπευτικών της Kerala, δεν είχαν καθοριστεί με σαφήνεια κατά την εποχή της επίσκεψης του ελέγχου τον Μάρτιο του 2002 και πολλά σημαντικά θέματα έπρεπε ακόμη να αποσαφηνιστούν και/ή να αποτελέσουν αντικείμενο απόφασης. Παρομοίως, η οικονομική βιωσιμότητα της μονάδας μεταποίησης γεωργικών προϊόντων που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του σχεδίου δεν ήταν και πολύ βέβαιη.

28. Το κύριο θέμα βιωσιμότητας για το αρδευτικό σχέδιο του Sidhmukh και Nohar αφορά τη μελλοντική συντήρηση των νεοκατασκευασθέντων αρδευτικών καναλιών και των σχετικών διαρθρώσεων. Καθώς η ευθύνη για τη συντήρηση των βασικών και δευτερευόντων καναλιών ανήκει στα τμήματα άρδευσης των κρατών που συμμετέχουν στο σχέδιο, η συντήρηση θα εξαρτηθεί από τις επαρκείς χορηγήσεις του προϋπολογισμού εκ μέρους των αντιστοίχων κρατών.

29. Στο ίδιο σχέδιο είχε προβλεφθεί να δημιουργηθούν ενώσεις καταναλωτών ύδατος και να ανατεθεί σ' αυτές η ευθύνη ενός τμήματος της συντήρησης, καθώς και η χρέωση εξόδων στους καταναλωτές ύδατος. Εντούτοις, το μέτρο αυτό δεν εφαρμόστηκε κατά την περίοδο του σχεδίου και το τμήμα άρδευσης απέβλεπε στη συμμετοχή των γεωργών, μόνο όταν το νερό κυλούσε στα κανάλια. Όσον αφορά την οικονομική βιωσιμότητα, τα έξοδα ύδρευσης που θα πρέπει να εισπραχθούν καθορίστηκαν αρχικά σε ένα τέτοιο χαμηλό επίπεδο που θα καλύψουν μόνο το 25 % περίπου του κόστους συντήρησης.

30. Τα δύο σχέδια αγροτικής ανάπτυξης Dοοn Νalley και BAIF ήταν τα καλύτερα παραδείγματα μεταξύ των δραστηριοτήτων που ελέγχθηκαν για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης. Τα σχέδια αυτά περιλάμβαναν στοιχεία, όπως την τοπική συμμετοχή στον προγραμματισμό και στην εκτέλεση των δραστηριοτήτων, την οργάνωση πολιτών σε τοπικό επίπεδο, την προώθηση πρακτικών βιώσιμης διαχείρισης και τη στήριξη για τη δημιουργία κερδοφόρων δραστηριοτήτων.

31. Το τομεακό πρόγραμμα υγείας επικεντρώνεται σαφώς στη θεσμική βιωσιμότητα δίνοντας έμφαση σε διάφορα μέτρα για την ενίσχυση ικανοτήτων. Εντούτοις, διαπιστώνεται ότι το σκέλος της θεσμικής συνεργασίας, που είχε προβλεφθεί στη χρηματοδοτική σύμβαση, ξεκίνησε μόνο τον Απρίλιο του 2002 ήτοι στο τέταρτο έτος της λειτουργίας του προγράμματος.

32. Στην περίπτωση του τομεακού προγράμματος εκπαίδευσης, η βιωσιμότητα δεν αποτελούσε δηλωμένο στόχο κατά το στάδιο του σχεδιασμού. Εντούτοις, η βιωσιμότητα κατέστη σημαντικό μέλημα κατά τη διάρκεια της εφαρμογής και μέσω των αποστολών ελέγχου. Τα επιτεύγματα του προγράμματος στο Μadhya Pradesh, το κράτος το οποίο στην πραγματικότητα ευεργετήθηκε από τα κοινοτικά κεφάλαια, ήταν σημαντικά. Οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο κράτος και η δέσμευση του κράτους να παράσχει εκπαίδευση σε όλα τα παιδιά σημαίνει ότι η προοπτική βιωσιμότητας στο Madhya Pradesh είναι ενθαρρυντική.

33. Η οικονομική βιωσιμότητα του εθνικού προγράμματος παραμένει ένα μακροπρόθεσμο θέμα, ιδιαίτερα στο μέτρο που τα κράτη, πολλά από τα οποία έχουν ανεπαρκή φορολογικά έσοδα, θα πρέπει να συμβάλλουν από 15 % έως 25 % των κεφαλαίων που είναι αναγκαία για το νέο πρόγραμμα.

34. Στο πρόγραμμα για τον εμπλουτισμό της σχολικής εκπαίδευσης (PESLE) τα θέματα της βιωσιμότητας δεν έχουν πολύ καλά ληφθεί υπόψη μέχρι σήμερα. Οι κύριοι τοπικοί εταίροι είναι κυρίως μικροί ΜΚΟ των οποίων η οικονομική βιωσιμότητα δεν είναι εγγυημένη. Μολονότι σε ορισμένες περιπτώσεις η ποιότητα εργασίας θεωρείται πολύ καλή, η πραγματική δυσκολία είναι να ενταχθούν βελτιωμένες μέθοδοι και καινοτόμοι στρατηγικές σε μεγαλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα.

35. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι στις περισσότερες δραστηριότητες που ελέγχθηκαν η ανάπτυξη βιώσιμων διαρθρώσεων ήταν ένας βασικός παράγοντας που καθόριζε κατά πόσο ή όχι μεμονωμένα αποτελέσματα του σχεδίου/προγράμματος θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα. Έτσι, όσο νωρίτερα πραγματοποιείται η οργάνωση της συμμετοχής των πολιτών και εντάσσεται στην προσέγγιση του σχεδίου, τόσο καλύτερες είναι οι προοπτικές για ένα βιώσιμο αποτέλεσμα κατά το τέλος του σχεδίου/προγράμματος.

36. Ένα θέμα το οποίο το Συνέδριο διαπίστωσε ότι έχει αντίκτυπο στη βιωσιμότητα είναι η προβλεπόμενη διάρκεια των σχεδίων/προγραμμάτων. Για τα περισσότερα σχέδια/προγράμματα που εξετάστηκαν οι περίοδοι εφαρμογής τους παρατάθηκαν μία ή περισσότερες φορές. Ακόμη και με τέτοιες παρατάσεις, πολλά σχέδια παρά την πίεση του χρόνου μπόρεσαν να περατωθούν. Φαίνεται ότι το χρονικό διάστημα που χρειάζεται για την εφαρμογή υποεκτιμάται συστηματικά κατά το στάδιο της προετοιμασίας. Όταν η διάρκεια των σχεδίων παρατείνεται, η διοικητική διαδικασία που ρυθμίζει την παράταση αυτή συνήθως είναι βραδεία και δύσκαμπτη έχοντας συχνά αρνητική επίπτωση στην εκτέλεση του σχεδίου. Επίσης, όταν υπάρχει πίεση χρόνου, τα σχέδια τείνουν να δίνουν προτεραιότητα στην επίτευξη βραχυπρόθεσμων φυσικών στόχων σε βάρος μακροπρόθεσμων και πιθανόν λιγότερο ορατών παραγόντων, όπως της ενίσχυσης θεσμικών ικανοτήτων(15).

37. Από την άποψη αυτή θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο αναθεωρημένος δημοσιονομικός κανονισμός της ΕΚ(16), ο οποίος εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου του 2003, περιλαμβάνει μια διάταξη που περιορίζει την περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας μπορούν να συνάπτονται συμβάσεις. Είναι πιθανό η διάταξη αυτή να μειώσει την περίοδο εφαρμογής που επιτρέπεται για τις δραστηριότητες συνεργασίας για την ανάπτυξη. Το Συνέδριο, στη γνωμοδότησή του για την πρόταση του νέου δημοσιονομικού κανονισμού, θεώρησε ότι η διάταξη αυτή δεν ενδείκνυται στο πλαίσιο της αναπτυξιακής βοήθειας, διότι η μέγιστη περίοδος εφαρμογής φαίνεται να είναι πολύ μικρή(17). Με γνώμονα τα παραπάνω επιχειρήματα, η νέα διάταξη θα καταστήσει γενικά δυσκολότερη την ένταξη της βιωσιμότητας στις δραστηριότητες.

Συνολική τομεακή προσέγγιση και συντονισμός

38. Είναι γενικώς αποδεκτό από την Επιτροπή(18), όπως και από πολλούς άλλους χορηγούς, ότι μια συνολική τομεακή προσέγγιση για ορισμένες δραστηριότητες αναπτυξιακής συνεργασίας είναι κατά κανόνα προτιμότερη από μια περισσότερο παραδοσιακή προσέγγιση βάσει σχεδίου, καθώς ευνοεί μεγαλύτερη εναρμόνιση και συνοχή στις τομεακές πολιτικές και στρατηγικές. Τα εθνικά τομεακά προγράμματα, όπως εκείνα που στηρίζονται από την Επιτροπή στον τομέα της εκπαίδευσης και της υγείας στην Ινδία, παρουσιάζουν το πλεονέκτημα ότι αφορούν πολλά περισσότερα άτομα και έτσι έχουν πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο. Καθώς τα προγράμματα αυτά εφαρμόζονται και στηρίζονται μέσω καθιερωμένων κυβερνητικών καναλιών με κεφάλαια που παρέχονται από τους προϋπολογισμούς της κεντρικής κυβέρνησης και των κρατών, η δέσμευση των πολιτών σε τέτοια τομεακά προγράμματα αυξάνει τις πιθανότητες βιωσιμότητας.

39. Στο πλαίσιο μιας συνολικής τομεακής προσέγγισης όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη συμφωνούν από κοινού να στηρίξουν και να χρηματοδοτήσουν ένα ειδικό τομεακό πρόγραμμα με υπεύθυνη την κυβέρνηση για την εφαρμογή του. Οι χορηγοί συμβάλλουν στο πρόγραμμα συχνά χωρίς συγκεκριμένη διάθεση των κεφαλαίων τους για ειδικά τμήματα. Η κυβέρνηση μαζί με την κοινότητα των χορηγών διατυπώνει τους στόχους, τις ομάδες στόχου και τη διοργάνωση των προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένων και θεμάτων, όπως του ορισμού των δεικτών απόδοσης, των όρων εκταμίευσης και των μηχανισμών παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και ελέγχου.

40. Με την αποφυγή ενός πλήθους ρυθμίσεων για τον κάθε χορηγό, είναι δυνατή μια αποτελεσματικότερη διαδικασία στο πλαίσιο μιας συνολικής τομεακής προσέγγισης απ' ό,τι στο πλαίσιο μιας προσέγγισης βάσει σχεδίου που κατατέμνεται μεταξύ των χορηγών. Συνέπεια της προσέγγισης αυτής είναι ότι οι χορηγοί δεν μπορούν να εξακριβώσουν την ακριβή χρησιμοποίηση των κεφαλαίων τους. Συνεπώς, οι χορηγοί θα πρέπει να έχουν επαρκή εμπιστοσύνη στην ικανότητα διοίκησης της δικαιούχου χώρας να διαχειρίζεται συνολικά τομεακά προγράμματα και να λογοδοτεί για την εκτέλεση, τα αποτελέσματα και το κόστος τους.

41. Ο έλεγχος απέδειξε ωστόσο ότι δεν υπήρχε μια γνήσια συνολική τομεακή προσέγγιση στα εθνικά τομεακά προγράμματα εκπαίδευσης και υγείας. Στην Ινδία μόνο η ΕΚ στήριξε μέχρι σήμερα μια προσέγγιση βάσει υποτομεακών προγραμμάτων με βοήθεια από τον προϋπολογισμό. Όλοι οι άλλοι χορηγοί, ενώ στήριζαν τους ίδιους τομείς, υιοθέτησαν μια προσέγγιση βάσει σχεδίου και διέθεσαν τα κεφάλαιά τους σε συγκεκριμένα τμήματα και/ή γεωγραφικούς προορισμούς για να εξασφαλιστεί άμεσος έλεγχος στη χρησιμοποίηση των κεφαλαίων τους.

42. Ως αποτέλεσμα, δεν ήταν δυνατό να καθιερωθούν κοινές ρυθμίσεις υποχρέωσης λογοδοσίας και υποβολής εκθέσεων για τα συνολικά εθνικά προγράμματα στους τομείς της εκπαίδευσης και της υγείας. Στην περίπτωση του προγράμματος της εκπαίδευσης, ο περιορισμός αυτός αντιμετωπίστηκε σε μεγάλο βαθμό με τη χορήγηση του μεγαλύτερου μέρους των κοινοτικών κεφαλαίων στον τομέα αυτό μέσω ενός οργανισμού ο οποίος ιδρύθηκε ειδικά για τη διάρκεια του προγράμματος σε ένα μόνο κράτος. Για το πρόγραμμα της υγείας δεν καθορίστηκε καμία παρόμοια ρύθμιση και πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να λάβει από την ινδική κυβέρνηση ενημερωμένες οικονομικές καταστάσεις που να έχουν ελεγχθεί για το συνολικό πρόγραμμα υγείας.

43. Η κυριότερη συντονιστική δραστηριότητα για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ήταν ένα σύστημα κοινών εξαμηνιαίων αποστολών ελέγχου, κατά τη διάρκεια των οποίων ομάδες εκπροσώπων χορηγών και κυβερνήσεων επισκέπτονται τις δραστηριότητες του προγράμματος σε συμμετέχοντα κράτη που έχουν επιλεχθεί. Αυτό το σύστημα των κοινών ελέγχων θεωρήθηκε γενικά ότι είχε θετικό αποτέλεσμα στην εφαρμογή του προγράμματος, καθώς απέφερε συσσωρευμένη πείρα και επέτρεψε στην Επιτροπή και σε άλλους χορηγούς να έχουν μια συνολική εικόνα του προγράμματος μάλλον παρά μόνο των κρατών που χρηματοδοτήθηκαν από αυτούς. Κατά τα άλλα, ο συντονισμός ήταν άτυπος.

44. Στην περίπτωση του προγράμματος υγείας δεν υπάρχει κανένα τέτοιο σύστημα κοινών ελέγχων ή άλλων επίσημων μηχανισμών συντονισμού στους οποίους συμμετέχουν άλλοι χορηγοί. Η κοινή επιτροπή διαχείρισης που συστάθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας ΕΚ-Ινδίας για το πρόγραμμα αυτό θα μπορούσε να αποβεί ένα αποτελεσματικό μέσο συντονισμού, καθώς έχουν κληθεί και άλλοι χορηγοί να συμμετάσχουν σε αυτή, στην πράξη όμως πρόκειται κυρίως για έναν τόπο συνάντησης εκπροσώπων και τεχνικών συμβούλων της Ινδίας και της ΕΚ. Πραγματοποιήθηκαν ορισμένες συσκέψεις χορηγών που συμμετέχουν στον τομέα της υγείας.

Νέα στρατηγική χώρας

45. Με τη μείωση της φτώχειας, ως κύριο στόχο της κοινοτικής αναπτυξιακής πολιτικής(19), η Επιτροπή επισήμανε πρόσφατα την ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της αγροτικής ανάπτυξης με ένα συστηματικότερο και πληρέστερο τρόπο(20). Ο λόγος είναι, όπως αναφέρθηκε, ότι η φτώχεια και η πείνα είναι κυρίως αγροτικά προβλήματα, και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος η οποία συνδέεται στενά με την αγροτική φτώχεια γίνεται ολοένα και περισσότερο σοβαρή στις αγροτικές περιοχές. Για την καταπολέμηση της αγροτικής φτώχειας χρειάζεται να αντιμετωπιστούν πολλοί τομείς από τους οποίους ιδιαίτερης σημασίας είναι η γεωργία, η υγεία και η εκπαίδευση, καθώς και η διαχείριση των φυσικών πόρων. Στη συνέχεια η ανακοίνωση παρουσιάζει την κοινοτική πολιτική και την προσέγγιση, όσον αφορά την αγροτική ανάπτυξη στις αναπτυσσόμενες χώρες, εντάσσοντας τους στόχους της μείωσης της φτώχειας, της επισιτιστικής ασφάλειας και της διαχείρισης βιώσιμων φυσικών πόρων μέσα σε ένα συνεπές πλαίσιο.

46. Εντούτοις, η Επιτροπή δεν ακολούθησε πλήρως την προσέγγιση αυτή όταν σχεδίαζε τη νέα της στρατηγική χώρας για την Ινδία. Η Επιτροπή πρότεινε να επικεντρώσει τη συνδρομή της στην Ινδία ιδιαίτερα στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης για τα επόμενα πέντε έτη. Μολονότι η φτώχεια στην Ινδία περιγράφεται κυρίως ως ένα αγροτικό φαινόμενο, με τρία στα τέσσερα άπορα άτομα να ζουν σε αγροτικές περιοχές(21), η στρατηγική της Επιτροπής δεν αντιμετωπίζει συγκεκριμένα προβλήματα αγροτικής φτώχειας στους τομείς της γεωργίας και της διαχείρισης των φυσικών πόρων.

47. Οι διαπιστώσεις ελέγχου του Συνεδρίου επιβεβαιώνουν την εκτίμηση της ίδιας της Επιτροπής(22) ότι ορισμένα από τα σχέδιά της σχετικά με την αγροτική ανάπτυξη και την ανάπτυξη φυσικών πόρων στην Ινδία, ιδιαίτερα εκείνα τα οποία είναι περισσότερο τεχνικά, μπορεί να έχουν αβέβαιες προοπτικές βιωσιμότητας. Ωστόσο, τα δύο σχέδια αγροτικής ανάπτυξης που εξετάστηκαν μπορούν να θεωρηθούν αρκετά επιτυχή ως προς την επίτευξη βιώσιμης άμεσης ανάπτυξης για τα πολύ άπορα άτομα. Στο πλαίσιο των δύο σχεδίων, ανελήφθησαν διάφορες δραστηριότητες που απέβλεπαν σε διάφορες πλευρές της αγροτικής φτώχειας, όπως αύξηση της παραγωγικότητας της γης και των υδάτων, διαχείριση των φυσικών πόρων, δραστηριότητες οικογενειακής υγείας και δημόσιας υγείας, ενίσχυση του ρόλου της γυναίκας, συμμετοχή των πολιτών. Η νέα στρατηγική ωστόσο δεν αναφέρει κατά πόσο θα δοθεί συνέχεια στα επιτυχή αυτά σχέδια της αγροτικής ανάπτυξης.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Γενικό συμπέρασμα

48. Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η διαχείριση της Επιτροπής ήταν λογικά επιτυχής ως προς τη στόχευση των φτωχών και την εξασφάλιση της βιωσιμότητας για την πλειονότητα των οκτώ σχεδίων/προγραμμάτων που ελέγχθηκαν στην Ινδία. Ωστόσο, αν δινόταν συστηματικότερη προσοχή στα θέματα αυτά καθόλη τη διάρκεια ζωής των σχεδίων/προγραμμάτων, θα μπορούσαν να είχαν βελτιωθεί τα αποτελέσματα.

49. Καταβλήθηκαν σημαντικές προσπάθειες ως προς τον συντονισμό των χορηγών για να καθιερωθεί ένα σύστημα κοινών αποστολών ελέγχου στο πλαίσιο του τομεακού προγράμματος εκπαίδευσης. Ωστόσο, η ΕΚ μέχρι σήμερα ήταν σχεδόν η μόνη που στήριξε πλήρως μια προσέγγιση βάσει τομεακών προγραμμάτων στην Ινδία, και από την άποψη αυτή ο παρών συντονισμός των χορηγών αφήνει σημαντικό περιθώριο για βελτίωση.

Η στόχευση των φτωχών χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε όλα τα στάδια

50. Σε τρία από τα έξι σχέδια, στο πρόγραμμα εκπαίδευσης και, αν και πιο έμμεσα στο πρόγραμμα υγείας, συμπεριλαμβάνονταν συγκεκριμένοι στόχοι και/ή μέτρα για τη στόχευση φτωχών, μειονεκτικών ομάδων.

51. Ιδιαίτερα, τα σχέδια αγροτικής ανάπτυξης προσέφεραν σαφείς ευκαιρίες για άμεση μεμονωμένη στόχευση φτωχών ατόμων. Εντούτοις, για πολλά άλλα σχέδια, η επιλογή ενός ορισμένου τύπου παρέμβασης, λόγω σχετικών τεχνικών ή γεωγραφικών περιορισμών (π.χ. άρδευση) μείωσε την έκταση στόχευσης ειδικών ομάδων δικαιούχων.

52. Τα τομεακά προγράμματα έχουν το πλεονέκτημα να καλύπτουν πολύ μεγαλύτερο αριθμό δικαιούχων και πιθανόν πολύ μεγαλύτερες ομάδες στόχου. Στα τομεακά προγράμματα, που είναι από τη φύση τους διαφορετικά από τα σχέδια, οι μεμονωμένες δραστηριότητες δεν είναι πάντοτε καλά καθορισμένες από την αρχή. Τούτο σημαίνει ότι κατά τη διάρκεια της εφαρμογής πρέπει να λαμβάνονται ειδικά μέτρα για να εξασφαλιστεί ότι οι δικαιούχοι στους οποίους στοχεύουν τα προγράμματα θα ευεργετηθούν από αυτά.

Σύσταση 1

53. Η στόχευση των φτωχότερων στρωμάτων του πληθυσμού θα πρέπει να ενταχθεί και να τεθεί σε εφαρμογή από την αρχή της φάσης εξακρίβωσης και η επιδίωξή του θα πρέπει να συνεχίσει κατά το στάδιο της εφαρμογής. Οι δραστηριότητες παρακολούθησης και αξιολόγησης πρέπει να επικεντρωθούν στην αποτελεσματικότητα της στόχευσης των φτωχών.

Μια συστηματικότερη προσοχή και ένας ρεαλιστικότερος προγραμματισμός θα βελτίωναν τη βιωσιμότητα των σχεδίων

54. Σε πέντε από τα οκτώ σχέδια/προγράμματα που ελέγχθηκαν δόθηκε επαρκής προσοχή στο σκέλος της βιωσιμότητας κατά τη φάση του σχεδιασμού. Στις περισσότερες περιπτώσεις η προσοχή ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια της εφαρμογής, ιδιαίτερα όσον αφορά το σκέλος της θεσμικής βιωσιμότητας. Όλα τα σχέδια/προγράμματα που ελέγχθηκαν συνέβαλαν με σκοπό τη σύσταση διαφόρων τύπων οργανώσεων δικαιούχων, η βιωσιμότητα όμως τέτοιων θεσμών αποτελούσε αδύνατο σημείο.

55. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι προβλέψεις για την απαιτούμενη περίοδο εφαρμογής ήταν πολύ αισιόδοξες με αποτέλεσμα να δίνεται μεγαλύτερη προτεραιότητα στην επίτευξη βραχυπρόθεσμων φυσικών στόχων και στην υποβολή αιτήσεων παράτασης της περιόδου εφαρμογής. Μολονότι οι παρατάσεις αυτές θα ήταν συνήθως προς το συμφέρον των σχεδίων/προγραμμάτων και των πιθανοτήτων βιωσιμότητάς τους, η διοικητική διαδικασία τους ήταν γενικά βραδεία και δύσκαμπτη με αρνητικές επιπτώσεις στην εκτέλεση.

Σύσταση 2

56. Θα πρέπει να δοθεί ρητή και ιδιαίτερη προσοχή στο σχετικό σκέλος της βιωσιμότητας των σχεδίων/προγραμμάτων από το στάδιο του σχεδιασμού και θα πρέπει να γίνεται προσεκτική παρακολούθηση καθόλη τη διάρκεια της περιόδου εφαρμογής. Οι πιθανότητες βιωσιμότητας θα βελτιώνονταν αν τα σχέδια/προγράμματα μπορούσαν να έχουν μια ενδεδειγμένη περίοδο εφαρμογής από την αρχή, ιδίως όταν αφορούν ενίσχυση θεσμικών ικανοτήτων ή μεταρρυθμίσεις και ανάπτυξη ανθρωπίνων πόρων σε συνδυασμό με τη διενέργεια τακτικών εξετάσεων. Επίσης, θα πρέπει να συμπεριληφθεί μια ειδική περίοδος σταδιακής μείωσης για την εφαρμογή μιας σαφούς στρατηγικής απόσυρσης των χορηγών.

Η συνολική τομεακή προσέγγιση χρειάζεται στενότερο συντονισμό χορηγών

57. Μια συνολική τομεακή προσέγγιση παρουσιάζει ορισμένα πλεονεκτήματα έναντι μιας προσέγγισης βάσει σχεδίου, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται η δυνατότητα για μια σειρά περισσότερο εναρμονισμένων και συνεπών πολιτικών και στρατηγικών, ευρύτερος αντίκτυπος, μεγαλύτερη δέσμευση των πολιτών και καλύτερες πιθανότητες βιωσιμότητας. Μια τέτοια προσέγγιση απαιτεί επίσης να έχουν οι χορηγοί επαρκή εμπιστοσύνη στην ικανότητα διοίκησης της δικαιούχου χώρας να διαχειρίζεται συνολικά τομεακά προγράμματα και να λογοδοτεί για την εφαρμογή, τα αποτελέσματα και το κόστος τους. Εντούτοις, στην πράξη δεν υπήρχε καμία συνολική τομεακή προσέγγιση και κατά συνέπεια κανένα κοινό σύστημα υποβολής εκθέσεων, λογιστικής και ελέγχου στα συνολικά εθνικά και τομεακά προγράμματα εκπαίδευσης και υγείας. Για το πρόγραμμα της εκπαίδευσης ο περιορισμός αυτός αντιμετωπίστηκε με τη χορήγηση των κοινοτικών κεφαλαίων σε ένα μόνο κράτος και με τη δημιουργία ειδικών διαρθρώσεων στο κράτος αυτό. Για το πρόγραμμα της υγείας δεν καθορίστηκε καμία παρόμοια ρύθμιση και η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να λάβει από την ινδική κυβέρνηση ενημερωμένες οικονομικές καταστάσεις που να έχουν ελεγχθεί για το συνολικό πρόγραμμα υγείας.

58. Στην περίπτωση του τομεακού προγράμματος εκπαίδευσης ο συντονισμός μεταξύ χορηγών εξασφαλίστηκε μέσω ενός συστήματος εξαμηνιαίων αποστολών κοινού ελέγχου το οποίο είχε θετική απήχηση. Για τον τομέα υγείας χρησιμοποιήθηκαν πιο ανεπίσημες διαδικασίες για τον συντονισμό.

Σύσταση 3

59. Όταν η Επιτροπή (μαζί με άλλους χορηγούς) σκοπεύει να συμμετάσχει σ' ένα τομεακό πρόγραμμα μέσω ενίσχυσης από τον προϋπολογισμό, θα πρέπει να εξακριβώσει τόσο εκ των προτέρων όσο και αργότερα, κατά τη διάρκεια της εφαρμογής, αν η ενδιαφερόμενη χώρα διαχειρίζεται ικανοποιητικά τα δημόσια οικονομικά της (συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων υποβολής εκθέσεων, λογιστικής και ελέγχου)(23). Όταν είναι αναγκαίο, θα πρέπει να παρασχεθεί στήριξη για την ενίσχυση των θεσμικών ικανοτήτων στις περιοχές αυτές επιπλέον της ειδικής τομεακής στήριξης. Δεδομένου ότι η ενίσχυση των ικανοτήτων είναι ελάχιστα πιθανό να εξασφαλίσει επαρκώς υποχρέωση λογοδοσίας για προϋπολογιστική στήριξη χωρίς συγκεκριμένη διάθεση, η Επιτροπή θα πρέπει να προβλέψει άλλες μορφές στήριξης.

Η γεωργία και η διαχείριση των φυσικών πόρων θα πρέπει να εξακολουθήσουν να αποτελούν τμήμα της στρατηγικής της χώρας

60. Το νέο έγγραφο στρατηγικής χώρας της ΕΚ για την Ινδία δεν εφαρμόζει πλήρως την προσέγγιση που περιγράφεται περιληπτικά στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την καταπολέμηση της αγροτικής φτώχειας, καθώς περιορίζει την κοινοτική παρέμβαση στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης, αφήνοντας έξω άλλους βασικούς τομείς (γεωργία, διαχείριση φυσικών πόρων), οι οποίοι όπως διαπιστώθηκε στην ανακοίνωση αυτή είναι ανάγκη να αντιμετωπιστούν αν πρέπει να καταπολεμηθεί επιτυχώς η αγροτική φτώχεια.

Σύσταση 4

61. Με γνώμονα το γενικό στόχο της μείωσης της φτώχειας, η Επιτροπή θα μπορούσε να καταστήσει πληρέστερο το νέο έγγραφο στρατηγικής χώρας της ΕΚ για την Ινδία αντιμετωπίζοντας σημαντικά θέματα, όπως τη γεωργία και τη διαχείριση φυσικών πόρων. Ορισμένες επιτυχείς προσεγγίσεις στους τομείς αυτούς, όπως αναπτύχθηκαν σε ορισμένα σχέδια της Επιτροπής, θα μπορούσαν να προταθούν ως υποδείγματα που θα πρέπει να εφαρμοστούν στο πλαίσιο των στρατηγικών και προγραμμάτων μείωσης της φτώχειας της κυβέρνησης.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο κατά τη συνεδρίασή του της 19ης Ιουνίου 2003.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Juan Manuel Fabra Vallés

Πρόεδρος

(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 443/92 του Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 1992, περί χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας καθώς και οικονομικής συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας (ΕΕ L 52 της 27.2.1992).

(2) ΕΕ L 223 της 27.8.1994.

(3) Γραπτή διαδικασία Ε/1642/2002 [CΟΜ(2002) 3117 της 14ης Αυγούστου 2002]

(4) Πραγματοποιήθηκαν πληρωμές σε δόσεις των 20, 40, 40, 40 εκατομμυρίων ευρώ το 1994, 1996, 1997, 1999 αντίστοιχα.

(5) Πραγματοποιήθηκαν πληρωμές σε δόσεις των 16,7, 14 και 27 εκατομμυρίων ευρώ το 1998, 1999, 2000 και 2001 αντίστοιχα.

(6) Ιστοσελίδα ΟΟΣΑ: "Recipient Aid at a Glance, India".

(7) Μία δραστηριότητα θεωρείται βιώσιμη όταν μπορεί να παρέχει οφέλη στην ομάδα στόχου για μια μεγάλη χρονική περίοδο αφού παύσει να καταβάλλεται η κύρια συνδρομή.

(8) Οι επίσημοι τίτλοι των δύο τομεακών προγραμμάτων είναι: "Sector Programme for the Development of Primary Education and Support for Health and Family Welfare sector development". Στην έκθεση θα αναφέρονται ως τομεακά προγράμματα για την εκπαίδευση και την υγεία αντίστοιχα.

(9) Ήταν η περίπτωση των δύο σχεδίων αγροτικής ανάπτυξης του Dοοn Valley και BAIF, του περιφερειακού εκπαιδευτικού προγράμματος DPEP και του εκπαιδευτικού σχεδίου PESLE υπό τη διεύθυνση των ΜΚΟ.

(10) Για το σχέδιο Dοοn Valley η ομάδα στόχου αποτελείτο από νοικοκυριά τα οποία βασίζονταν κυρίως σε πόρους βιομάζας που δεν προέρχονταν από την εκμετάλλευση (ιδιαίτερα του δάσους) για τη βιωσιμότητα των βιοτικών πόρων τους. Για το σχέδιο BAIF η ομάδα στόχου αποτελείτο από οικογένειες με ετήσιο οικογενειακό εισόδημα κάτω από 6000 ινδικές ρουπίες, ενώ το επίσημο όριο φτώχειας την εποχή εκείνη είχε οριστεί σε 11000 ρουπίες.

(11) Αρδευτικό σχέδιο μικρής κλίμακας της Kerala, αρδευτικό σχέδιο καλλιέργειας κηπευτικών της Kerala και αρδευτικό σχέδιο του Sidhmukh & Nohar.

(12) ΕΕ L 223 της 27.8.1994, ήδη αναφερθείσα στην αιτιολογική σκέψη 2.

(13) Σύμφωνα με τη μέθοδο διαχείρισης του κύκλου του σχεδίου που εγκρίθηκε το 1992 από την Επιτροπή, οι προτάσεις χρηματοδότησης για σχέδια/προγράμματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν μια εκτίμηση της βιωσιμότητας. Βλέπε επίσης την ειδική έκθεση του Συνεδρίου αριθ. 21/2000 για τη διαχείριση των προγραμμάτων εξωτερικής βοήθειας της Επιτροπής, αιτιολογικές σκέψεις 28 έως 30 (ΕΕ C 57 της 22.2.2001). (Η πρόταση χρηματοδότησης για ένα αναπτυξιακό σχέδιο ή πρόγραμμα είναι το εσωτερικό έγγραφο της Επιτροπής που καταρτίστηκε από τους υπαλλήλους της Επιτροπής και υποβλήθηκε στη συμβουλευτική επιτροπή των εκπροσώπων των κρατών μελών στο οποίο βασίζεται η πρόταση χρηματοδότησης της Επιτροπής).

(14) Αρδευτικό σχέδιο μικρής κλίμακας της Kerala, αρδευτικό σχέδιο του Sidhmukh & Nohar, Dοοn Valley, BAIF και τομεακό πρόγραμμα υγείας.

(15) Παραδείγματος χάρη το KMIP, βλέπε αιτιολογική σκέψη 25.

(16) Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, σχετικά με το δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άρθρο 166 (ΕΕ L 248 της 16.9.2002).

(17) Γνωμοδότηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αριθ. 2/2001 σχετικά με την πρόταση του κανονισμού του Συμβουλίου περί δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σημείο 63 (ΕΕ C 162 της 5.6.2001).

(18) Βλέπε ανακοίνωση της Επιτροπής COM(2000) 212 τελικό για την αναπτυξιακή πολιτική της ΕΚ.

(19) COM(2000) 212 τελικό, σελίδα 5· βλέπε επίσης την αναπτυξιακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας - Δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής, 10.11.2000.

(20) COM(2002) 429 τελικό: ανακοίνωση της Επιτροπής για την καταπολέμηση της αγροτικής φτώχειας.

(21) Έγγραφο στρατηγικής χώρας της ΕΚ για την Ινδία για την περίοδο 2002-2006, σημείο 3.2.2.

(22) Έγγραφο στρατηγικής χώρας της ΕΚ για την Ινδία για την περίοδο 2002-2006, σημείο 4.1.

(23) Παρόμοιες παρατηρήσεις διατυπώθηκαν από το Συνέδριο στις ειδικές εκθέσεις του που αφορούσαν τις διευκολύνσεις διαρθρωτικής προσαρμογής και τη μακροοικονομική ενίσχυση: ειδική έκθεση 5/2001 σχετικά με τα ανταλλαγματικά κεφάλαια της στήριξης διαρθρωτικής προσαρμογής που διατίθεται για ενισχύσεις του προϋπολογισμού (ΕΕ C 257 της 14.9.2001)· και ειδική έκθεση αριθ. 1/2002 σχετικά με τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή σε τρίτες χώρες και τις διευκολύνσεις διαρθρωτικής προσαρμογής στις μεσογειακές χώρες (ΕΕ C 121 της 23.5.2002). Τον Μάιο του 2002 η υπηρεσία συνεργασίας-EuropeAid ενέκρινε έναν οδηγό σχετικά με τη διαχείριση πράξεων για τη στήριξη από τον προϋπολογισμό, ο οποίος συνιστά έναν προγενέστερο έλεγχο των τοπικών συνθηκών πριν από τη χορήγηση της προϋπολογιστικής ενίσχυσης.

Απαντηση της επιτροπης

ΣΥΝΟΨΗ

I. Στο διάστημα των τριάντα χρόνων συνεργασίας με την Ινδία, η στρατηγική της Επιτροπής εξελίχθηκε από χρηματοδοτική βοήθεια υπό μορφή κεφαλαίων υποκατάστασης (π.χ. επιχείρηση "πλημμύρες") και προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης σε τομεακά προγράμματα στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης που ενισχύουν το πρόγραμμα δράσεως της κυβέρνησης για τη μεταρρύθμιση, τη χρηστή διακυβέρνηση και τη βελτίωση της παροχής υπηρεσιών. Η απόφαση για απομάκρυνση από τα κλασσικά προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης βασίστηκε στο συμπέρασμα ότι τα μεμονωμένα προγράμματα, παρόλο που συχνά πετύχαιναν τους στόχους, έτειναν να έχουν ασήμαντο και γεωγραφικά περιορισμένο αντίκτυπο, και δεν επηρέαζαν σχεδόν καθόλου την πολιτική στον εν λόγω τομέα.

Η συνεργασία της Ινδίας με την ΕΚ ωφελήθηκε συνεπώς από τη δυναμική αξιοποίηση της πείρας, στο μέτρο που οι εμπειρίες από τα υπό εκτέλεση προγράμματα συνέβαλαν στη διαμόρφωση νέων στρατηγικών.

IV. Σκοπός των προγραμμάτών που διαχειρίζεται η Επιτροπή στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης είναι, μεταξύ άλλων, να ενθαρρύνουν τις ινδικές αρχές να στραφούν προς την τομεακή προσέγγιση για την αντιμετώπιση των θεμάτων κοινωνικής ανάπτυξης. Σε αυτό το πλαίσιο, καταβάλλονται προσπάθειες για την ενίσχυση του συντονισμού των χορηγών βοήθειας με σκοπό τη μείωση του κόστους των συναλλαγών και την αύξηση της αποτελεσματικότητας της βοήθειας. Βασικός παράγοντας για την πρόοδο σε αυτόν τον τομέα είναι η μεγαλύτερη οικειοποίηση του προγράμματος από την κυβέρνηση που μπορεί να επιτευχθεί με τη δημιουργία ικανοτήτων και με διάλογο. Οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τα προγράμματα ενίσχυσης του τομέα που εκδόθηκαν τον Φεβρουάριο 2003 αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στον συντονισμό των χορηγών βοήθειας. Η εντατικοποίηση αυτού του συντονισμού θα αποτελέσει βασικό στόχο της αντιπροσωπείας της Επιτροπής που ανέλαβε πρόσφατα καθήκοντα στην Ινδία.

Στην περίπτωση του τομεακού προγράμματος στήριξης του προγράμματος βασικής εκπαίδευσης σε επίπεδο επαρχιών (DPEP), και της στήριξης του προγράμματος στήριξης της οικογενειακής ευημερίας (HFWSP), θεσπίζονται μέτρα σχετικά με την υποβολή εκθέσεων, τη λογιστική και τον λογιστικό έλεγχο σύμφωνα με τη συμφωνία χρηματοδότησης που υπεγράφη μεταξύ της Επιτροπής και της κυβέρνησης της Ινδίας.

Η διεύρυνση αυτών των ρυθμίσεων ώστε να αποτελέσουν ένα κοινό πλαίσιο που θα ενσωματώνει όλους τους χορηγούς βοήθειας του τομέα, αποτελεί μέρος του ήδη διεξαγόμενου διαλόγου. Η καθιέρωση ενός τέτοιου πλαισίου θα διευκολυνθεί, ιδίως στον τομέα της υγείας, από την αλλαγή προσέγγισης άλλων σημαντικών χορηγών βοήθειας, που δεν θα βασίζεται πια στα έργα, αλλά θα είναι τομεακή.

V. Οι ακατάλληλες εγκαταστάσεις στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης αποτελούν βασικούς παράγοντες της φτώχειας στην ύπαιθρο, και όλοι οι χορηγοί βοήθειας στην Ινδία συμφωνούν επί του παρόντος ότι με την ενίσχυση των δύο αυτών τομέων μπορεί να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή επίπτωση στη φτώχεια. Με την επιλογή αυτών των δύο τομέων ως τομέων προτεραιότητας της νέας της στρατηγικής (που υποστηρίχθηκε σημαντικά από τα κράτη μέλη της ΕΕ), η Επιτροπή αποσκοπεί στην επίτευξη της μέγιστης δυνατής επίπτωσης, χωρίς να διασκορπίσει τις προσπάθειές της σε υπερβολικά πολλούς τομείς ή προσεγγίσεις. Επιπλέον, προβλέπεται ότι θα δημιουργηθούν σημαντικές συνέργειες με τα ήδη εκτελούμενα τομεακά προγράμματα στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης στα μελλοντικά κράτη εταίρους.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής για την ανάπτυξη προσδιορίζει 6 βασικούς τομείς για τη μείωση της φτώχειας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι 6 σε κάθε νέο πρόγραμμα. Η εν λόγω πολιτική παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα, σε διάλογο με την αποδέκτρια χώρα, να καθορίσει τους καταλληλότερους για την εκάστοτε χώρα τομείς.

VI. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της τις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τη συγκέντρωση των προσπαθειών στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού και στο θέμα της βιωσιμότητας.

Από το 1992 η Επιτροπή χρησιμοποιεί τον "μεθοδολογικό οδηγό" και άλλα μέσα που σχετίζονται με τον κύκλο των έργων, όπως είναι η προσέγγιση του εννοιολογικού πλαισίου. Συνεπώς αποτελεί τώρα συνήθη πρακτική να ενσωματώνονται τα θέματα της βιωσιμότητας (συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών εξόδου) στα αναπτυξιακά έργα και προγράμματα της ΕΚ.

Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τη σύσταση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα τομεακά προγράμματα που υλοποιούνται τόσο βάσει του οδηγού προγραμματισμού και εκτέλεσης της δημοσιονομικής στήριξης για τις τρίτες χώρες που εκδόθηκε τον Μάρτιο 2002, όσο και βάσει των κατευθυντηρίων γραμμών για τη στήριξη των τομεακών προγραμμάτων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που εκδόθηκαν τον Φεβρουάριο 2003.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι για τη συγκέντρωση των πόρων της στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης. Επιπλέον, οι μελλοντικές εταιρικές σχέσεις σε κρατικό επίπεδο που σκοπεύει να αναπτύξει η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσουν μια δέσμη μέτρων συνολικής μεταρρύθμισης που θα μπορούσε να προσθέσει μια αγροτική και σχετιζόμενη με τους φυσικούς πόρους διάσταση στις δραστηριότητες του τομέα της εκπαίδευσης και της υγείας.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

3. Στο διάστημα των τριάντα ετών αναπτυξιακής συνεργασίας με την Ινδία, η στρατηγική της ΕΚ εξελίχθηκε από τα έργα αγροτικής ανάπτυξης και τη στήριξη υπό μορφή κεφαλαίων υποκατάστασης (π.χ. επιχείρηση "πλημμύρες") στα τομεακά προγράμματα ενίσχυσης στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης, τα οποία στηρίζουν το κυβερνητικό πρόγραμμα δράσεως, τη χρηστή διακυβέρνηση και τη βελτίωση της παροχής υπηρεσιών. Η απόφαση μετάβασης προς τα τομεακά προγράμματα στήριξης προέκυψε από το συμπέρασμα ότι τα μεμονωμένα έργα, παρόλο που συχνά επιτυγχάνουν τους επιδιωκόμενους στόχους, τείνουν να έχουν μικρό και γεωγραφικά περιορισμένο αποτέλεσμα, και ελάχιστα επηρεάζουν την πολιτική.

6. Σε μια χώρα του μεγέθους της Ινδίας, αυτό που έχει σημασία δεν είναι τόσο το ύψος της βοήθειας όσο το γεγονός ότι η Επιτροπή αρχίζει διάλογο με ένα σημαντικό παγκόσμιο παράγοντα και εταίρο σχετικά με ευρύτερα θέματα πολιτικής (στην οποία εντάσσονται οι τομείς της εκπαίδευσης και της υγείας).

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

11. Το άρθρο 4 του κανονισμού ALA του 1992 (χρηματοδοτική και τεχνική βοήθεια στην Ασία και στη Λατινική Αμερική) αναφέρει ότι η κοινοτική βοήθεια θα απευθύνεται κυρίως στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού. Εξάλλου, θεωρεί ότι πρέπει να αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες, στα παιδιά και στις εθνοτικές μειονότητες.

15. Η Επιτροπή συμφωνεί με το Ελεγκτικό Συνέδριο ότι τα προγράμματα που σχετίζονται με την κοιλάδα Dοοn και τη μεταφορά τεχνολογίας για την αειφόρο ανάπτυξη (BAIF) αποτελούν και τα δύο κατάλληλα παραδείγματα για το γεγονός ότι στη φάση σχεδιασμού λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψη οι "φτωχοί πληθυσμοί" και οι "δείκτες".

17. Σκοπός της μεταρρύθμισης του τομέα της υγείας και των σχετικών προγραμμάτων δεν είναι η κατάρτιση ειδικού συστήματος υγείας για τους φτωχούς, δεδομένου ότι η πείρα δείχνει ότι αυτό συνήθως συνεπάγεται τη δημιουργία μη ικανοποιητικών υπηρεσιών υγείας. Συνεπώς η βελτίωση της ποιότητας του συστήματος της υγείας ανέκαθεν είχε ως στόχο, τόσο σε επίπεδο λειτουργίας όσο και σε επίπεδο εποπτείας, να καταστήσει το εφαρμοζόμενο σύστημα οικονομικά πιο προσιτό και πιο κατάλληλο για τους φτωχούς, ιδίως στις περιπτώσεις που παρουσιάζει ήδη αδυναμίες από αυτή την άποψη (π.χ. φτωχογειτονιές, κράτη με μεγάλη αναπτυξιακή καθυστέρηση). Η κατανομή του 50 % των υπολειπόμενων κεφαλαίων του τομεακού προγράμματος επενδύσεων για το οικονομικό έτος 2001-2002 στα κράτη με τις μεγαλύτερες ανάγκες αποτελεί μια ακόμη απόδειξη για τον βασικό στόχο του προγράμματος.

18 και 19. Tα μικρής κλίμακας αρδευτικά έργα στο Kerala, τα φυτοκομικά έργα επίσης στο Kerala και τα αρδευτικά έργα στο Sidhmukh & Nohar προτάθηκαν από την Επιτροπή ως τεχνικές παρεμβάσεις που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των αναγκών των δικαιούχων σε περιοχές με μεγάλη αναπτυξιακή καθυστέρηση. Η φύση των υλικών παρεμβάσεων- στην προκειμένη περίπτωση επενδύσεις στην υποδομή- είναι τέτοια ώστε να μην είναι δυνατό να καθοριστούν ως αποδέκτες της παρέμβασης (αρδευτικά έργα) μόνο οι πληθυσμοί που βρίσκονται κάτω από το κατώτατο όριο φτώχειας, χωρίς να συμπεριληφθούν οι πληθυσμοί που υπερβαίνουν το εν λόγω όριο φτώχειας. Όλοι οι χορηγοί βοήθειας στην Ινδία παραδέχονται ότι υπάρχει ανάγκη δημιουργίας δραστικότερων μηχανισμών για να εξασφαλιστεί δικαιότερη κατανομή των εν λόγω έργων υποδομής.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή εγκατέλειψε αυτήν την προσέγγιση. Στα πιο πρόσφατα έργα, ως αποδέκτες ορίζονται ρητά οι φτωχοί πληθυσμοί, και κατά κανόνα λαμβάνονται υπόψη οι αρχικές έρευνες και οι εκτιμήσεις του επιπέδου συμμετοχής κατά το "έτος μηδέν" της εκτέλεσης του έργου.

20. Το μικρής κλίμακας αρδευτικό έργο στο Kerala καταρτίστηκε παλαιότερα και ανήκει στην εποχή που απεδίδετο μεγαλύτερη σημασία στην επίτευξη τεχνικών στόχων (βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 18). Εντούτοις, έμμεσα το έργο κατόρθωσε να απευθυνθεί στους κατόχους μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων που ανήκουν στα φτωχά στρώματα του πληθυσμού.

Τα πρόσφατα προγράμματα απευθύνονται συχνότερα στους φτωχούς πληθυσμούς.

22 και 37. Η Επιτροπή παρατηρεί με ικανοποίηση ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο συμπέρανε (παράγραφος ΙΙΙ της συνοπτικής παρουσίασης) ότι η διαχείριση της Επιτροπής ήταν αρκετά επιτυχής όσον αφορά την βιωσιμότητα.

26 και 27. Η θεσμική δομή του έργου φυτοκομικής ανάπτυξης στο Kerala μεταβλήθηκε κατά τη διάρκεια του έργου. Η Επιτροπή έλαβε πρωτοβουλίες για να εξασφαλίσει τη χρηματοδοτική βιωσιμότητα του εργοστασίου μεταποίησης των αγροτικών προϊόντων. Το αποτέλεσμα ήταν να επιτύχει το εργοστάσιο το ανώτατο επίπεδο πιστοποίησης και να είναι σε θέση να εξασφαλίσει οικονομική μεγέθυνση στο μέλλον.

Η αντιπροσωπεία οργανώνει τελική αξιολόγηση τον Σεπτέμβριο 2003 και συνεχίζει το διάλογό της με το ΝFPCK (συμβούλιο για την προώθηση των οπωροκηπευτικών του Kerala και το NAPC (εταιρεία μεταποίησης αγροτικών προϊόντων του Nadukkara) με σκοπό τη στήριξη των προσπαθειών για την εξασφάλιση οικονομικής βιωσιμότητας.

29. Τα έξοδα ανάκτησης διατηρήθηκαν σε επίπεδο ανάλογο προς την ικανότητα πληρωμής των δικαιούχων του έργου.

31. Η συνιστώσα θεσμικής συνεργασίας του προγράμματος του τομέα της υγείας έχει τώρα ενσωματωθεί ικανοποιητικά. Η ενσωμάτωση αυτής της συνιστώσας εξαρτιόταν από την κατάρτιση και έγκριση από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη του τομεακού προγράμματος επενδύσεων που έθεσε τη βάση για τη διαδικασία μεταρρύθμισης και προσδιόρισε τους διάφορους θεσμικούς φορείς (που ήδη υπάρχουν ή που θα δημιουργηθούν) οι οποίοι σχετίζονται με τη μεταρρύθμιση.

33. Η κεντρική κυβέρνηση ακολουθεί την πολιτική της προώθησης, μέσω κεντρικά χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, της φορολογικής και δημοσιονομικής μεταρρύθμισης σε κρατικό επίπεδο. Η Επιτροπή στηρίζει αυτήν την πολιτική.

34. Η Επιτροπή έχει επίγνωση των θεμάτων βιωσιμότητας όσον αφορά το πρόγραμμα βελτίωσης της σχολικής εκπαίδευσης (PESLE) και θα τα αντιμετωπίσει με λεπτομερή τρόπο κατά τη διάρκεια της φάσεως εδραίωσης.

35. Aπό το 1992 η ανάπτυξη βιώσιμων δομών και η συμμετοχή της Κοινότητας αποτελεί κοινή πρακτική της αναπτυξιακής πολιτικής της ΕΚ.

36 και 37. Για να αποφευχθούν τα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσουν οι αιτήσεις για παράταση, τα πιο πρόσφατα έργα και τομεακά προγράμματα σχεδιάστηκαν με μεγαλύτερη προθεσμίας εκτέλεσης (π.χ. BAIF: εννέα έτη, SSA: επτά έτη).

37. Η προθεσμία για την υπογραφή των συμβάσεων (ρήτρα λήξεως ισχύος) [άρθρο 77 σημείο 2 και άρθρο 166 σημείο 2 του δημοσιονομικού κανονισμού] και η προθεσμία για την εφαρμογή [άρθρο 77 σημείο 3 πρώτη παράγραφος του δημοσιονομικού κανονισμού] είναι δύο διαφορετικοί παράγοντες. Η Επιτροπή θεωρεί και τις δύο προθεσμίες ως βασικά μέσα για την εξασφάλιση υγιούς δημοσιονομικής διαχείρισης και αποτελεσματικότερης εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

Οι παραπάνω διατάξεις εγκρίθηκαν από τη νομοθετική αρχή· η Επιτροπή δεσμεύεται να τηρεί τον νέο κανονισμό και καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για να βελτιώσει την εκτέλεση εξωτερικών ενεργειών και να μειώσει την καθυστέρηση της εκτέλεσης παλαιών και εκκρεμούντων υποχρεώσεων. Αυτοί οι νέοι κανόνες αποτελούν πολύ χρήσιμα μέσα για την επίτευξη των καθορισθέντων στόχων.

40. Οι χορηγοί βοήθειας θα πρέπει επίσης να είναι πρόθυμοι να ενισχύσουν την ικανότητα των δικαιούχων να διαχειρίζονται τα τομεακά προγράμματα.Αυτό αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της στήριξης των τομεακών προσεγγίσεων από τους χορηγούς βοήθειας.

42. Για το πρόγραμμα υγείας της ΕΚ, η συμφωνία χρηματοδότησης αναφέρει ότι θα διεξάγεται τακτικά λογιστικός έλεγχος σύμφωνα με τις διαδικασίες της κυβέρνησης της Ινδίας. Η Επιτροπή αποδέχεται την παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι οι εν λόγω διατάξεις δεν κατόρθωσαν να εξασφαλίσουν έγκαιρα και επαρκώς ελεγμένα δημοσιονομικά δελτία για το εν λόγω πρόγραμμα. Συνεπώς η Επιτροπή ζήτησε να εξεταστεί κατά την ενδιάμεση αναθεώρηση αυτό το θέμα και να διατυπωθούν συστάσεις για το πώς θα μπορούσαν να βελτιωθούν οι ρυθμίσεις για την υποβολή εκθέσεων.Η Επιτροπή έλαβε το σχέδιο έκθεσης της ενδιάμεσης αναθεώρησης τον Απρίλιο 2003. Η έκθεση περιέχει ορισμένες συγκεκριμένες συστάσεις σχετικά με αυτό το θέμα, τις οποίες η Επιτροπή συζητά επί του παρόντος με την κυβέρνηση της Ινδίας.

44. Οι χορηγοί βοήθειας που ασκούν δραστηριότητες στον τομέα της υγείας, όπως η Παγκόσμια Τράπεζα, οι DFID, USAID and SIDA, καλούνται τακτικά από το Υπουργείο Υγείας στις συνεδριάσεις της μεικτής διευθύνουσας επιτροπής του προγράμματος της ΕΚ. Εντούτοις, η απάντηση των χορηγών βοήθειας δεν είναι κατά κανόνα ιδιαίτερα δυναμική, δεδομένου ότι κανείς από αυτούς δεν παρέχει τομεακή χρηματοδότηση. Έχουν συσταθεί ανεπίσημοι μηχανισμοί συντονισμού στους οποίους συμμετέχουν όλοι οι χορηγοί βοήθειας και ανώτεροι εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικογενειακής Ευημερίας. Σε επίσημο επίπεδο, ο συντονισμός μεταξύ των χορηγών βοήθειας είναι μεγαλύτερος σε κρατικό επίπεδο και σε επίπεδο επαρχιών.

Επί του παρόντος, υπάρχει ολοένα μεγαλύτερη συναίνεση στην κοινότητα των χορηγών βοήθειας σχετικά με την ανάγκη για μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας. Υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι άλλοι χορηγοί βοήθειας θα συνεχίσουν στο μέλλον τη στρατηγική μεταρρύθμισης και θα συμμετάσχουν σε συντονισμένη στήριξη του τομέα.

46. Οι ακατάλληλες εγκαταστάσεις στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης αποτελούν βασικά προβλήματα των φτωχών πληθυσμών της υπαίθρου, και επί του παρόντος συμφωνούν όλοι οι χορηγοί βοήθειας στην Ινδία ότι με την ενίσχυση αυτών των δύο τομέων μπορεί να επιτευχθεί μείωση της φτώχιας. Επιλέγοντας αυτούς τους δύο τομείς ως τομείς προτεραιότητας της νέας στρατηγικής της (που έλαβε σημαντική βοήθεια από τα κράτη μέλη της ΕΕ), η Επιτροπή σκοπεύει να επιτύχει το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα, χωρίς να διασκορπίσει τις προσπάθειές της σε υπερβολικά πολλούς τομείς ή προσεγγίσεις. Επιπλέον, προβλέπονται σημαντικές συνέργειες με τα ήδη εκτελούμενα τομεακά προγράμματα στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης στα μελλοντικά κράτη εταίρους.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής για την ανάπτυξη προσδιορίζει έξι βασικούς τομείς για τη μείωση της φτώχειας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι έξι για κάθε νέο πρόγραμμα. Η εν λόγω πολιτική παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα, σε διάλογο με την αποδέκτρια χώρα, να καθορίσει τους καταλληλότερους για την εκάστοτε χώρα τομείς.

47. Σε όλες τις περιπτώσεις, τα έργα της ΕΚ παρακολουθούνται με τελικές αξιολογήσεις. Τα αποτελέσματα θα ενσωματωθούν στη νέα στρατηγική.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

51. Η προσέγγιση που βασίζεται στα έργα έχει εξ ορισμού γεωγραφικούς και θεματικούς περιορισμούς όσον αφορά την επιλογή των φτωχών πληθυσμών ως αποδεκτών, και συνεπώς η Επιτροπή στρέφεται προς μια πιο σφαιρική προσέγγιση της στρατηγικής για τη μείωση της φτώχειας (εταιρικές σχέσεις σε κρατικό επίπεδο και τομεακά προγράμματα στήριξης).

52. Η εκταμίευση της βοήθειας για ορισμένα τομεακά προγράμματα πραγματοποιείται σε συνάρτηση με την επίτευξη των μέτρων μεταρρύθμισης, και όχι βάσει μεμονωμένων δραστηριοτήτων. Οι δείκτες παρακολούθησης θα πρέπει να δείχνουν κατά πόσο το πρόγραμμα πράγματι απευθύνθηκε στους φτωχούς πληθυσμούς και κατά πόσον ωφελήθηκαν από αυτό. Συνεπώς, η τομεακή προσέγγιση δίνει έμφαση στα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται και όχι στις προσπάθειες που καταβάλλονται και στις ενέργειες που εκτελούνται.

Σύσταση 1

53. Σύμφωνα με την αναπτυξιακή πολιτική και τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΚ. ο καθορισμός των φτωχότερων στρωμάτων του πληθυσμού ως αποδεκτών του έργου, αποτελεί κοινή πάγια πρακτική για όλα τα προγράμματα και έργα στην Ινδία και στις άλλες χώρες.

54. Στο πλαίσιο προσέγγισης βασισμένης στα έργα, είναι δύσκολο να υπάρχει εγγύηση για τη βιωσιμότητα των δικαιούχων οργανώσεων μετά τη λήξη του έργου. Η προσέγγιση που βασίζεται στα τομεακά προγράμματα αντιμετωπίζει αυτό το θέμα με καταλληλότερο τρόπο, ήτοι με την οικειοποίηση του έργου από τους αποδέκτες και την αύξηση της συνοχής μεταξύ των στόχων, των δαπανών και των αποτελεσμάτων.

55. Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας, η Επιτροπή, με τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στις αντιπροσωπείες της στον τόπο εφαρμογής του έργου και τη θέσπιση συνοδευτικών μέτρων για την ποιότητα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στον ρεαλιστικό σχεδιασμό των έργων. Αυτό αφορά τον καθορισμό στόχων και σχετικών χρονοδιαγραμμάτων εφαρμογής.

Σύσταση 2

56. Από το 1992, η Επιτροπή χρησιμοποιεί τον μεθοδολογικό οδηγό και άλλα μέσα που σχετίζονται με τον κύκλο των έργων, όπως είναι η προσέγγιση του εννοιολογικού πλαισίου. Συνεπώς τώρα αποτελεί συνήθη πρακτική η ενσωμάτωση των θεμάτων βιωσιμότητας (συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών εξόδου από το πρόγραμμα) στα αναπτυξιακά έργα και προγράμματα.

57. Οι χορηγοί βοήθειας πρέπει επίσης να είναι πρόθυμοι να παράσχουν βοήθεια στις δικαιούχους χώρες για την ενίσχυση της ικανότητας διαχείρισης των τομεακών προγραμμάτων. Αυτό αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της στήριξης των τομεακών προσεγγίσεων από τους χορηγούς βοήθειας.

Για το πρόγραμμα υγείας της ΕΚ, η συμφωνία χρηματοδότησης ορίζει ότι θα διεξάγεται τακτικός λογιστικός έλεγχος σύμφωνα με τις διαδικασίες της κυβέρνησης της Ινδίας. Η Επιτροπή αποδέχεται την παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι τα εν λόγω μέτρα δεν εξασφάλισαν την έγκαιρη κατάρτιση δεόντως ελεγμένου δημοσιονομικού δελτίου για το εν λόγω πρόγραμμα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή ζήτησε να διατυπωθούν συστάσεις κατά την ενδιάμεση αναθεώρηση για το πώς να βελτιωθούν οι ρυθμίσεις για την υποχρέωση λογοδοσίας και την υποβολή εκθέσεων. Η Επιτροπή έλαβε το σχέδιο έκθεσης της ενδιάμεσης αναθεώρησης τον Απρίλιο 2003.Η έκθεση περιλαμβάνει συγκεκριμένες συστάσεις σχετικά με αυτό το θέμα, τις οποίες η Επιτροπή συζητά επί του παρόντος με την κυβέρνηση της Ινδίας.

Σύσταση 3

59. Η Επιτροπή συμφωνεί με τη σύσταση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα τομεακά προγράμματα που υλοποιούνται τόσο σύμφωνα με τον οδηγό προγραμματισμού και εκτέλεσης της δημοσιονομικής στήριξης τρίτων χωρών που εγκρίθηκε τον Μάρτιο 2002, όσο και σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τη στήριξη των τομεακών προγραμμάτων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που εγκρίθηκαν τον Φεβρουάριο 2003.

60. Οι ακατάλληλες εγκαταστάσεις στον τομέα της υγείας και εκπαίδευσης αποτελούν βασικά προβλήματα των φτωχών πληθυσμών της υπαίθρου, και όλοι οι χορηγοί βοήθειας στην Ινδία συμφωνούν επί του παρόντος ότι με την ενίσχυση των εν λόγω τομέων μπορεί να επιτευχθεί μείωση της φτώχιας. Με την επιλογή αυτών των δύο τομέων ως τομέων προτεραιότητας της νέας της στρατηγικής (που έλαβε σημαντική στήριξη από τα κράτη μέλη), η Επιτροπή αποσκοπεί στην επίτευξη του μέγιστου δυνατού αποτελέσματος χωρίς να διασκορπίσει τις προσπάθειές της σε υπερβολικά πολλούς τομείς ή προσεγγίσεις. Επιπλέον, προβλέπεται σημαντική συνέργεια με τα υπό εκτέλεση τομεακά προγράμματα στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης στα μελλοντικά κράτη εταίρους.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής για την ανάπτυξη προσδιορίζει 6 βασικούς τομείς για τη μείωση της φτώχειας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι 6 σε κάθε νέο πρόγραμμα. Η πολιτική που εφαρμόζει παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα, σε διάλογο με την αποδέκτρια χώρα, να καθορίσει τους καταλληλότερους τομείς για την εκάστοτε χώρα.

Σύσταση 4

61. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 60, η Επιτροπή θεωρεί ότι συντρέχουν σοβαροί λόγοι για την συγκέντρωση των πόρων της στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης. Επιπλέον, οι εταιρικές σχέσεις σε κρατικό επίπεδο τις οποίες σκοπεύει να αναπτύξει η Επιτροπή παρέχουν μια δέσμη μέτρων σφαιρικής μεταρρύθμισης που θα μπορούσε να προσθέσει στις δραστηριότητες στον τομέα της εκπαίδευσης και της υγείας την αγροτική διάσταση και τη διάσταση των φυσικών πόρων.