ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 16.10 1996 
COM(96)487 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, 
ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 
Παράνομο και βλαβερό περιεχόμενο στο Internet 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 
1. ΟΙ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΤΟΥ INTERNET 5 
2. ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΤΟ INTERNET; 7 
3. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑΝΟΜΟ ΚΑΙ ΒΛΑΒΕΡΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ; ... 10 
4. ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΟΥ 
ΠΑΡΑΝΟΜΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ INTERNET 12 
5. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΒΛΑΒΕΡΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ 
ΣΤΟ INTERNET 18 
6. ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ/ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 25 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Σύμβολο της σύγκλισης μεταξύ των βιομηχανιών τηλεπικοινωνιών, υπολογιστών 
και περιεχομένου, και ένας από τους κύριους συντελεστές της, το Internet έχει 
καθιερωθεί ως ένας από τους κύριους δομικούς λίθους της Παγκόσμιας Υποδομής 
Πληροφοριών και ως ένας ουσιαστικός συντελεστής της Κοινωνίας των 
Πληροφοριών στην Ευρώπη. Το Internet, που χαρακτηρίζεται από ένα ρυθμό 
ανάπτυξης χωρίς προηγούμενο στην ιστορία των τεχνολογιών των επικοινωνιών, 
σήμερα επικοινωνεί με περίπου 60 εκατομ. χρήστες σε 160 χώρες, αριθμός ο οποίος 
διπλασιάζεται κάθε έτος. Η πιο δημοφιλής εφαρμογή του, το World-Wide-Web, που 
βασίζεται σε πρωτόκολλα που αναπτύχθηκαν στην Ευρώπη, γίνεται γρήγορα ένα 
πρότυπο μέσο για δημοσίευση πληροφοριών και για γενικό εμπόριο, με 10 εκατομ. 
κατ' εκτίμηση διευθύνσεις σε όλον τον κόσμο το 1995, αύξηση 1.600% σε σχέση με 
το προηγούμενο έτος. Ωθούμενο από την ραγδαία ανάπτυξη του, και τη γρήγορη 
εξέλιξη του από κρατικό/ακαδημαϊκό δίκτυο σε ευρύ φορέα επικοινωνιών και 
εμπορίου, το Internet φέρνει σήμερα επανάσταση σε ορισμένους οικονομικούς 
τομείς με την εμφάνιση μιας ζωντανής και γρήγορα αναπτυσσόμενης "Οικονομίας 
τον Internet" Ταυτόχρονα, το Internet έχει γίνει επίσης ισχυρή επίδραση στον 
κοινωνικό, τον εκπαιδευτικό και τον πολιτιστικό τομέα -προσφέροντας νέες 
δυνατότητες σε πολίτες και διδασκάλους, υπερνικώντας τα εμπόδια για τη 
δημιουργία και τη διανομή περιεχομένου, προσφέροντας γενική πρόσβαση σε όλο 
και πιο πλούσιες πηγές ψηφιακών πληροφοριών. 
Αντανακλώντας τις ευκαιρίες αυτές, η μεγάλη πλειονότητα του περιεχομένου του 
Internet αφορά πληροφορίες για απόλυτα νόμιμη (και συχνά πολύ παραγωγική) 
επιχειρηματική ή ιδιωτική χρήση. Πάντως, όπως όλες οι άλλες τεχνολογίες 
επικοινωνιών, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της ανάπτυξης τους, το Internet είναι 
φορέας ορισμένα δυνητικά βλαβερών ή παράνομων περιεχομένων ή γίνεται 
κατάχρηση του ως μέσου για εγκληματικές δραστηριότητες. Αν και αυτό είναι 
στατιστικά ένα περιορισμένο φαινόμενο, αφορά ένα ευρύ φάσμα ξεχωριστών 
τομέων. Οι τομείς αυτοί διέπονται από διαφορετικά νομικά καθεστώτα και μέσα 
σε εθνικό και διεθνές επίπεδο: 
• εθνική ασφάλεια (οδηγίες για κατασκευή βομβών, παραγωγή παράνομων 
ναρκωτικών, τρομοκρατικές δραστηριότητες)· 
• προστασία ανηλίκων (καταχρηστικές μορφές μάρκετινγκ, βία, 
πορνογραφία)· 
• προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας (παρακίνηση σε φυλετικό μίσος ή 
φυλετικές διακρίσεις)· 
• οικονομική ασφάλεια (απάτη, οδηγίες για πειρατεία πιστωτικών καρτών)· 
• ασφάλεια των πληροφοριών (κακόβουλες παρεμβάσεις)· 
β προστασία της προσωπικότητας (κοινοποίηση προσωπικών στοιχείων 
χωρίς άδεια, ηλεκτρονική παρενόχληση)· 
• προστασία της φήμης (συκοφαντία, παράνομη συγκριτική διαφήμιση)· 
• πνευματική ιδιοκτησία (χωρία άδεια διανομή έργων που προστατεύονται 
από κοπυράιτ (π.χ. λογισμικού ή μουσικής). 
Αν και τα οφέλη του Internet επισκιάζουν κατά πολύ τις αρνητικές πλευρές του, οι 
πλευρές αυτές δεν μπορούν να αγνοούνται. Πρόκειται για σημαντικά ζητήματα 
δημοσίου, πολιτικού, εμπορικού και νομικού ενδιαφέροντος. Αντανακλώντας τις 
ανησυχίες αυτές, πρόσφατες πολιτικές συζητήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση 
τόνισαν την ανάγκη για επείγουσα δράση και συγκεκριμένες λύσεις. 
Έτσι, πολύ πρόσφατα, στις 27 Σεπτεμβρίου 1996, το Συμβούλιο Τηλεπικοινωνιών 
εξέδωσε ψήφισμα για την πρόληψη της διάδοσης παράνομου υλικού μέσω του 
Internet. Το Συμβούλιο σημείωσε ότι η Επιτροπή πρόκειται να δημοσιεύσει μια 
Ανακοίνωση για το ζήτημα αυτό, και εξέφρασε την ικανοποίηση του γι' αυτή την 
πρωτοβουλία. Τονίζοντας την ανάγκη για γρήγορη δράση, το Συμβούλιο ζήτησε 
από την Επιτροπή να παρουσιάσει πιθανά μέτρα εγκαίρως για το Συμβούλιο 
Τηλεπικοινωνιών της 28ης Νοεμβρίου. 
Η Επιτροπή έχει πλήρη συνείδηση της σημασίας των προβλημάτων αυτών, και της 
ανάγκης να εξασφαλιστεί η σωστή ισορροπία ανάμεσα, στην εξασφάλιση της 
ελεύθερης ροής πληροφοριών και στην εγγύηση της προστασίας του δημοσίου 
συμφέροντος έτσι ώστε να ικανοποιηθούν οι δικαιολογημένες ανησυχίες. 
Ήδη κατά την άτυπη σύνοδο του Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στην Bologna 
στις 24.04.1996, οι Υπουργοί Τηλεπικοινωνιών και Πολιτισμού της Ευρώπης 
επισήμαναν το ζήτημα του παράνομου και βλαβερού περιεχομένου του Internet ως 
επείγον-.θέμα προτεραιότητας. Θεωρήθηκε ότι, αν και οι υπάρχουσες εθνικές 
νομοθεσίες ισχύουν για το Internet, θα πρέπει να επιτευχθεί συμφωνία σε ευρύτερο 
πλαίσιο για να αντιμετωπιστούν τα συγκεκριμένα προβλήματα που τίθενται από 
αυτό το "δίκτυο των δικτύων" Έτσι, ζητήθηκε από την Επιτροπή να κάνει μια 
συνοπτική παρουσίαση των προβλημάτων που τίθενται από τη γρήγορη εξέλιξη του 
Internet και,ιδιαίτερα, να αξιολογήσει κατά πόσον είναι επιθυμητή η θέσπιση 
ευρωπαϊκών ή διεθνών κανονισμών. 
Όσον αφορά τη διανομή παράνομου περιεχομένου στο Internet, είναι σαφώς 
ευθύνη των κρατών μελών να εξασφαλίσουν την εφαρμογή των υφισταμένων 
νόμων. Ό,τι είναι παράνομο έξω από το δίκτυο εξακολουθεί να είναι παράνομο και 
στο δίκτυο, και τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν την επιβολή των νόμων 
αυτών. Πάντως, δεδομένου του άκρως αποκεντρωμένου και διεθνικού χαρακτήρα 
του Internet, συγκεκριμένα μέτρα για ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών 
μελών θα πρέπει να προταθούν στο πλαίσιο των θεμάτων Δικαιοσύνης και 
Εσωτερικών. 
Σε άλλο επίπεδο, η παρουσία -παράνομου και βλαβερού περιεχομένου στο Internet 
έχει άμεσες συνέπειες για τη λειτουργία της Εσωτερικής Αγοράς. Συγκεκριμένα, η 
εκ μέρους των κρατών μελών θέσπιση κανονισμών για τις νέες υπηρεσίες του 
Internet με την πρόθεση της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος μπορεί επίσης 
να δημιουργήσουν κινδύνους στρέβλωσης του ανταγωνισμού (για παράδειγμα, με 
ευρέως αποκλίνουσες αποκρίσεις στο ζήτημα της δυνητικής ευθύνης των παροχών 
πρόσβασης στο Internet), να παρεμποδίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των 
υπηρεσιών αυτών, και να οδηγήσουν στον εκ νέου κατακερματισμό της Εσωτερικής 
Αγοράς. Αν παραμείνουν άλυτα, τέτοιου είδους προβλήματα μπορεί να 
δικαιολογούν την παρέμβαση της Κοινότητας. 'Οπως σε κάθε νέα και γρήγορα 
αναπτυσσόμενη βιομηχανία, η νομική και κανονιστική βεβαιότητα είναι απαραίτητη 
προϋπόθεση για να αναπτυχθούν οι επενδύσεις, να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη ενός 
ανταγωνιστικού κλάδου υπηρεσιών Internet, και να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη μιας 
ευρύτερης οικονομίας βασισμένης στο internet στην Ευρώπη. 
Είναι ευρέως αναγνωρισμένο ότι ο διεθνής χαρακτήρας του Internet και τα 
μοναδικά χαρακτηριστικά του (άκρως αποκεντρωμένη διάρθρωση, αντίσταση α? 
παρεμβάσεις, υψηλός βαθμός αυτοματισμού, παγκόσμια εμβέλεια, ευρεία χρήση) 
δημιουργούν οπωσδήποτε νέα, και εξειδικευμένα, προβλήματα. Τα προβλήματα 
αυτά χρειάζονται προφανώς καινοτόμες και εξειδικευμένες λύσεις που θα μπορούν 
να εφαρμοστούν γρήγορα και μια συντονισμένη απόκριση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής 
Ένωσης και σε διεθνές επίπεδο. 
Λειτουργώντας συμπληρωματικά με την παρούσα πρωτοβουλία, τα ζητήματα της 
προστασίας των ανηλίκων με την αυστηρή έννοια τον όρου -που είναι και αυτά ένα 
υποσύνολο ευρύτερων ζητημάτα>ν παράνομου και βλαβερού περιεχομένου- θα 
αντιμετωπιστούν στην Πράσινη βίβλο για την προστασία των ανηλίκων και της 
ανθρώπινης αξιοπρέπειας σε Οπτικοακουστικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες 
Πληροφόρησης. Αυτή η Πράσινη Βίβλος υιοθετεί μια οριζόντια προσέγγιση, και θα 
ξεκινήσει ένα μακροπρόθεσμο προβληματισμό για το ζήτημα αυτό σε όλα τα μέσα 
μαζικής επικοινωνίας. 
Η παρούσα Ανακοίνωση αξιολογεί τις ευκαιρίες που προσφέρει το Internet, 
επισημαίνει διάφορα είδη παράνομου και βλαβερού περιεχομένου, περιγράφει το 
τεχνικό^πε^ιβάλλον του Internet και παρουσιάζει επιλογές πολιτικής για άμεση 
δράση με τεχνολογική ή/και νομική βάση για την καταπολέμηση τέτοιου 
περιεχομένου στο Internet. 
Ι. ΟΙ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ TOY INTERNET 
Το δυναμικό του Internet για. πληροφόρηση, εκπαίδευση, ψυχαγωγία και 
επιχειρηματικές δραστηριότητες σε παγκόσμια κλίμακα είναι σημαντικό. Με 
σχετικά χαμηλό κόστος, τεράστιες ποσότητες πληροφοριών μπορούν να σταλούν 
σε όλο τον κόσμο με νέες επικοινωνίες πολυμέσων. Ορισμένες χώρες, και 
ιδιαίτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχουν ήδη επωφεληθεί ατό αυτές τις 
ριζοσπαστικές νέες ευκαιρίες. 
Από κοινωνική άποψη, το Internet αντιπροσωπεύει σημαντικά δυνητικά οφέλη. 
Προσφέρει άνευ προηγουμένου ευκαιρίες για παροχή νέων δυνατοτήτων στους 
πολίτες και, τη σύνδεση τους με όλο και πιο πλούσιες πηγές ψηφιακών 
πληροφοριών. To Internet έχει χρησιμοποιηθεί με σημαντικά αποτελέσματα σε 
ορισμένα κράτη μέλη για τη σύνδεση των διοικήσεων με τους πολίτες. 
Υπερνικώντας τα εμπόδια εισόδου στη διάδοση πληροφοριών σε τοπικό καθώς και 
σε παγκόσμιο επίπεδο, το Internet επιτρέπει στα άτομα ή στις ενώσεις να 
δημοσιεύουν πληροφορίες για τις δραστηριότητες τους, απευθυνόμενοι σε ευρύ 
κοινό και με χαμηλό κόστος. Στον τομέα τον πολιτισμού, το Internet συμβάλλει 
ήδη σημαντικά στη δημιουργία και τη διάδοση ευρωπαϊκού ψηφιακού περιεχομένου 
πολυμέσων, ενισχύοντας τη γλωσσική πολυμορφία και την ακτινοβολία των 
ευρωπαϊκών πολιτισμών στον κόσμο. Όπως φαίνεται από ορισμένα καινοτόμα 
σχέδια που συνδέουν βιβλιοθήκες σχολεία και πανεπιστήμια στην Ευρώπη, το 
Internet είναι επίσης το κλειδί για μια νέα "ηλεκτρονική παιδεία" και, με τον τρόπο 
αυτό, ο ακρογωνιαίος λίθος της νέας πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με 
μεγάλες προοπτικές, του Σχεδίου Δράσης "Μάθηση στην Κοινωνία των 
Πληροφοριών". 
Φέρνοντας σήμερα μια επανάσταση στο ηλεκτρονικό εμπόριο, το "Δίκτυο των 
Δικτύων" ενδέχεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο για την ευρωπαϊκή 
οικονομία. Αυτό συνδέεται άμεσα με την απελευθέρωση της αγοράς 
τηλεπικοινωνιών της Ευρώπης, που θα πρέπει να οδηγήσει σε χαμηλότερα 
λειτουργικά κόστη για χρήστες του Internet και παρόχους υπηρεσιών1. Όπως 
φαίνεται ήδη από την αγορά των ΗΠΑ, το Internet, δημιουργεί άμεσα τις βάσεις 
για μια νέα οικονομία του Internet2, δημιουργώντας νέες κατηγορίες επιχειρήσεων 
και νέες θέσεις απασχόλησης (υποδομή και λογισμικό Internet, παροχή πρόσβασης 
Internet, διανομή καταναλωτικού και επιχειρηματικού περιεχομένου, λιανικό 
εμπόριο on-line και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες) Πέρα από αυτή την "κεντρική 
οικονομία Internet) των επιχειρήσεων που δημιουργούν έσοδα απευθείας από το 
Internet, το Internet έχει έμμεσες συνέπειες σε μια πολύ ευρύτερη "σφαίρα 
επιρροής Internet" Έτσι, το Internet μετασχηματίζει ριζικά ορισμένους 
υπάρχοντες οικονομικούς τομείς (υπηρεσίες ταξιδιών, ασφαλείσεις, άμεσο λιανικό 
εμπόριο, ηλεκτρονικές εκδόσεις), δημιουργώντας νέες αγοράς, μειώνοντας τα 
κόστη και βελτιώνοντας τις υπηρεσίες προς τους πελάτες. Πιο συγκεκριμένα 
δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές MME, από τις οποίες ένας 
αυξανόμενος αριθμός επωφελούνται με προθυμία από την άνευ προηγουμένου 
πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές την οποία προσφέρει το World Wide Web 
Επίσης, μεγάλοι οικονομικοί τομείς, όπως η βιομηχανία απευθείας πωλήσεων στην 
Ευρώπη (που αντιπροσώπευε συνολικό εισόδημα 37 δισ ECU το 19943) και 
ιδιαίτερα οι παραδοσιακές επιχειρήσεις που λειτουργούν βάσει καταλόγου, 
εντάσσουν ενεργά το Internet στις στρατηγικές μάρκετινγκ και πωλήσεων που 
ακολουθούν, και σχεδιάζουν να μεταναστεύσουν βαθμιαία ένα σημαντικό μέρος 
των δραστηριοτήτων τους στο Internet. 
Ένας από τσυς βασικούς παράγοντες της ανάπτυξης της αγοράς Internet στις ΗΠΑ ήταν 
το χαμηλότερο κόστος των τηλεπικοινωνιών (χαμηλότερο κόστος μίσθωσης γραμμών για 
επαγγελματικούς χρήστες- χαμηλότερο κόστος τοπικών κλήσεων για επιμέρους πελάτες). 
Σύμφωνα με μια αρχική εκτίμηση της Forester Research, η "κεντρική οικονομία" του Internet 
θα δημιουργήσει μόνο στις ΗΠΑ περίπου 2,2, δισ. $ το 1996. Μέχρι το έτος 2000, περίπου 
45,5 δισ. $ θα προέρχονται άμεσα από δραστηριότητα Internet -20πλάσια αύξηση σε 5 
χρόνια. Σύμφωνα με την Forester Research, η πιό έντονη οικονομική δραστηριότητα του 
InternetOa επικεντρώνεται στην Υποδομή Internet (14,2 δι,σ. $), στο καταναλωτικό 
περιεχόμενο (2,8 δισ. $, όπου περιλαμβάνεται η διαφήμιση στο Internet και οι αγορές 
δικαιωμάτων), στο επιχειρηματικό περιεχόμενο (6,9 δια $, όπου περιλαμβάνονται οι, 
επιχειρηματικές πληροφορίες που παρέχονται σήμερα σε ιδιότυπα δίκτυα), στο εμπόριο on­
line (21,9 δια. $, όπου περιλαμβάνονται, περίπου 6,9 δισ. $ από νέες δραστηριότητες 
ιδιωτικού λιανικού εμπορίου και 5 δισ. $ από τη μετανάστευση παραδοσιακών 
συστημάτων EDI), και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (διαχείριση περιουσιακών 
στοιχείων και αποταμιεύσεων αξίας κατ' εκτίμηση 46,2 δια $ μέσω του Internet). 
Πηγή; Study on the Extent of Direct Marketing in the European Union (Μελέτη της Έκτασης 
του απευθείας Εμπορίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση) ενδιάμεση έκθεση από την FEDIM στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 
Στον τομέα της διαφήμισης και του μάρκετινγκ, το Internet παρουσιάζει ορισμένα 
σημαντικά και καλά τεκμηριωμένα πλεονεκτήματα. Λόγω του διαλογικού 
χαρακτήρα του, και της αμεσότητας και ευκολίας επικοινωνίας, τα διαφημιστικά 
μηνύματα μπορούν να στοχεύουν σε συγκεκριμένα τμήματα του κοινού με πολύ 
μεγαλύτερη ακρίβεια απ' ό,τι ήταν δυνατή μέχρι τώρα, και μπορεί να εξασφαλίζεται 
ανάδραση από σημερινούς ή δυνητικούς πελάτες. Επίσης, όταν χρησιμοποιείται, 
για τη διενέργεια συναλλαγών ή ακόμα και για την παράδοση περιεχομένου on Une, 
το Internet προσφέρει σημαντική μείωση του κόστους τόσο για τις επιχειρήσεις όσο 
και για τους πελάτες. 
Διευρύνοντας το πεδίο του ηλεκτρονικού εμπορίου στο κοινό στις παγκόσμιες 
αγορές, το Internet προκαλεί ταυτόχρονα ριζικές αλλαγές στις συναλλαγές μεταξύ 
επιχειρήσεων, εφόσον οι εταιρείες μεταναστεύουν από τα ιδιότυπα δίκτυα και τα 
κλειστά πρωιόκολλα (όπως ένα παραδοσιακό EDI) στο internet και στα 
επιχειρηματικά "Intranets". Αυτός ο τομέας των δραστηριοτήτων μεταξύ 
επιχειρήσεων είναι σήμερα ο τομέας με την μεγαλύτερη ανάπτυξη στην παγκόσμια 
οικονομία του Internet, Είναι ένας τομέας ζωτικής στρατηγικής σημασίας για τις 
ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που συμμετέχουν στον ανταγωνισμό στις παγκόσμιες 
αγορές.. 
Όπως κάθε άλλος οικονομικός τομέας, το internet μπορεί να χρησιμοποιηθεί για 
νόμιμες δραστηριότητες ή να του γίνεται κατάχρηση από ορισμένα στοιχεία της 
κοινωνίας·^ Το πλαίσιο του internet πρέπει να υποστηρίζει την οικονομική 
ανάπτυξη, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη του δικαιολογημένες ανησυχίες 
κοινωνικού χαρακτήρα. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις πρέπει να πεισθούν 
ότι το Internet είναι ένας ασφαλής τρόπος για εργασία, μόρφωση και παιχνίδι. 
Έτσι, η παρούσα Ανακοίνωση έχει ως στόχους· 
α πρώτον, ψα περιγράψει με συντομία ta διάφορα είδη παράνομου και 
βλαβερού περιεχομένου, 
α δεύτερον να εξετάσεέ σε ποιο τεχνικό πλαίσιο μπορεί να αναληφθεί δράση 
για να αντιμετωπισθεί to παράνομο και βλαβερό περιεχόμενο, και. 
e τέλος να προτείνεί ορισμένα πρακτικά μέτρα σχεδιασμένα έτσι ώστε να 
μπορούν να εφαρμοστούν γρήγορα 
Από τα επόμενα κεφάλαια, το κεφάλαιο 2 περιγράφει τις διάφορες εφαρμογές του 
Internet, το κεφάλαιο 3 ορίζει το τι σημαίνει "παράνομο και βλαβερό περιεχόμενο", 
το κεφάλαιο 4 καλύπτει τους τρόπους καταπολέμησης του παρανόμου 
περιεχομένου, το κεφάλαιο 5 εξηγεί θέματα σχετικά με το βλαβερό περιεχόμενο και 
το κεφάλαιο 6 παρουσιάζει ορισμένες προτάσεις. 
2. ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ TO INTERNET; 
To Internet είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα διεθνούς δικτύου 
υπολογιστών. Αν και δεν είναι ούτε το πρώτο ούτε το μόνο τέτοιο δίκτυο, 
διακρίνεται από το γεγονός ότι δεν "ανήκει" σε κανένα και από το γεγονός ότι 
"συνηθισμένοι" χρήστες, δηλαδή ιδιώτες και επιχειρήσεις, και όχι μόνο η 
επιστημονική ή ακαδημαϊκή κοινότητα, έχουν αρχίσει να το χρησιμοποιούν, 
προκαλώντας δραματική αύξηση του αριθμού των υπολογιστών που έχουν 
συνδεθεί με το Internet4. Σε αντίθεση με τα άλλα παραδοσιακά δίκτυα όπως τα 
ραδιοτηλοπτικά, το Internet ουσιαστικά οδηγείται από τους χρήστες, δεδομένου ότι 
οι ίδιοι οι χρήστες, και όχι οι καθιερωμένοι εκδότες, δημιουργούν ένα σημαντικό 
μέρος του "περιεχομένου". 
Ένα μοναδικό χαρακτηριστικό του Internet είναι ότι μπορεί να λειτουργήσει 
ταυτόχρονα ως μέσο δημοσίευσης και επικοινωνίας. Σε αντίθεση με τα 
παραδοσιακά μέσα μαζικής επικοινωνίας, ένας χρήστης του Internet μπορεί να 
μιλά ή να ακούει κατά βούληση. Σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή ένας δέκτης 
μπορεί να γίνει, και γίνεται, πάροχος περιεχομένου, από μόνος του, ή 
"μεταθέτοντας" το περιεχόμενο μέσω ενός τρίτου. Επομένως, το Internet διαφέρει 
ριζικά από τις παραδοσιακές ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές. Διαφέρει επίσης ριζικά 
από τις παραδοσιακές υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών. Αυτή η συνεχής μετατόπιση 
από "εκδοτικό τρόπο" σε "τρόπο ιδιωτικής επικοινωνίας" -δύο τρόποι που 
διέπονται παραδοσιακά από πολύ διαφορετικά νομικά καθεστώτα- αποτελεί μια 
από τις κύριες προκλήσεις όσον αφορά τη θέσπιση κανονισμών για το Internet. 
Οι πολλοί και διαφορετικοί τρόποι διανομής περιεχομένου στο Internet 
αντανακλούν τις δομικές και ιστορικές ιδιομορφίες αυτού του δικτύου. Το σε ποιο 
βαθμό |ΐπορούν να χρησιμοποιηθούν τεχνικά μέσα για την ανίχνευση, τον 
εντοπισμό-ή την κατακράτηση παράνομου και βλαβερού περιεχομένου διαφέρει 
από τη μια εφαρμογή στην άλλη. 
Οι περισσότεροι ιδιώτες χρήστες δεν έχουν μόνιμη άμεση πρόσβαση στο Internet 
Συνδέονται μέσω ενός παρόχου πρόσβασης. Σ' αυτούς περιλαμβάνονται οι εξής: 
• πάροχοι πρόσβασης στο Internet, που ειδικεύονται στην προσφορά 
πρόσβασης στο Internet-
• πάροχοι υπηρεσιών Internet, που προσφέρουν επιπλέον υπηρεσίες όπως η 
φιλοξενία περιεχομένου που παράγεται από τους ίδιους, από τους χρήστες 
ή από τρίτους (αυτοί που παράγουν περιεχόμενο αναφέρονται στο παρόν 
έγγραφο ως πάροχοι περιεχομένου)· 
• πάροχοι υπηρεσιών σε απευθείας σύνδεση (on-line), που παρέχουν ιδιότυπο 
περιεχόμενο5 στους συνδρομητές τους σε δικά τους κλειστά συστήματα, και 
σήμερα τους προσφέρουν και πρόσβαση στο Internet. 
Ο όρος "πάροχος πρόσβασης στο Internet" χρησιμοποιείται συχνά ως γενικός όρος, 
χωρίς να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στην υπηρεσία της παροχής πρόσβασης 
Η αύξηση του αριθμού των εξυπηρετητών που παρέχουν περιεχόμενο στο αρχικό Web και ίου αριθμού των 
χρηστών που είναι συνδεδεμένοι με το δίκτυο είναι εκπληκτική. Μόνο στην Ευρώπη, ο αριθμός των εξυπηρετητών 
αυξήθηκε κατά 60% κατά την περίοδο από 01.01.1995-01.01.1996. Βλέπε επίσης τις στατιστικές που αναφέρονται 
στο ενημερωτικό δελτίο του IPSO έκδοση Ιουλίου http://wwvy.ispo.cec.be/ispo/newsleUer/ISPOJULY/lSPOJULY04 html 
(5 εκατομ. νέοι εξυπηρετητές τους 12 τελευταίους μήνες) 
Τέτοιο "ιδιότυπο περιεχόμενο" μπορεί να παράγεται από τον ίδιο τον πάροχο υπηρεσιών 
on-line, ή να παράγεται επί συμβάσει για λογαριασμό του παρόχου αυτού από κάποιον 
τρίτο (εταιρεία ψυχαγωγίας, ίδρυμα χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, αεροπορική εταιρεία, 
κ.λπ.). Ο φορέας υπηρεσιών on-line αναλαμβάνει την εκδοτική ευθύνη για το περιεχόμενο 
αυτό, όπως ένας παραδοσιακός εκδότης. 
στο Internet και στην υπηρεσία της φιλοξενίας περιεχομένου^ Οι όροι "πάροχος 
πρόσβασης" και "πάροχος υπηρεσίας ξενίου υπολογιστή" χρησιμοποιούνται στο 
παρόν έγγραφο για να γίνεται η διάκριση αυτή. Φυσικά, ο ίδιος οργανισμός 
μπορεί και να ανήκει και στις δύο κατηγορίες. 
Τόσο οι "πάροχοι πρόσβασης" όσο και οι "πάροχοι υπηρεσιών ξένιου 
υπολογιστή" συνδέονται με το Internet με μια μισθωμένη γραμμή, ενώ η 
τηλεπικοινωνιακή σύνδεση διατίθεται από τον "φορέα δικτύου", όπως η British 
Telecxîrn. 
To World Wide Web (WWW ή Web) είναι η περιοχή στην οποία μπορεί να διαβάσει 
κανείς σελίδες κειμένου, γραφικές παραστάσεις και ακόμη και μουσική ή βίντεο. 
Οι σελίδες συνδέονται μεταξύ τους με μια σειρά "υπερσυνδέσεων" που προσφέρουν 
έναν εύχρηστο τρόπο ναυτιλίας μέσα στο περιεχόμενο του Web Οι σελίδες αυτές 
μπορούν να δημοσιευθούν από οποιονδήποτε έχει πρόσβαση σε χώρο αποθήκευσης 
σε έναν "ξένιο" υπολογιστή συνδεδεμένο με το Internet που έχει το κατάλληλο 
λογισμικό ("εξυπηρετητή ή διεύθυνση Web"). Αυτή η δυνατότητα να γίνεται 
κάποιος "εκδότης περιεχομένου" παρέχεται συχνά σε χαμηλό κόστος ως πρόσθετη 
υπηρεσία από παρόχους πρόσβασης στο Internet, και με τον τρόπο αυτό οι ιδιώτες 
έχουν τις ίδιες δυνατότητες διανομής πληροφοριών με τις μεγάλες εταιρείες. Οι 
σελίδες που δημοσιεύονται με τον τρόπο αυτό είναι διαθέσιμες σε οποιονδήποτε 
χρήση τ&υ^Internet που επιλέγει να τις εξετάσει, και μπορούν να εντοπιστούν με μία 
διεύθυνση που χρησιμοποιείται είτε για την απευθείας ανάγνωση τους, είτε για την 
πρόσβαση στη σελίδα μέσω υπερσυνδέσεων. 
Το Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο επιτρέπει την επικοινωνία μεταξύ ατόμων. Επίσης, 
είναι εύκολο να σταλεί το ίδιο μήνυμα σε πολλούς αποδέκτες χρησιμοποιώντας 
καταλόγους αποστολής. Αν και γενικά ο συντάκτης της επιστολής επισημαίνεται 
από τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του, έχουν δημιουργηθεί συστήματα 
"ανώνυμου αναμεταδότη" όπου η ταυτότητα του αποστολέα δεν κοινοποιείται στον 
αποδέκτη. Τα μηνύματα που αποστέλλονται σε μια διεύθυνση του Internet 
αποθηκεύονται στο γραμματοκιβώτιο του αποδέκτη στον εξυπηρετητή 
ταχυδρομείου που διατηρεί ο πάροχος πρόσβασης μέχρι να τα διαβάσει ο 
αποδέκτης 
Σε περίπου Î5.000 ομάδες συζήτησης (newsgroups), το περιεχόμενο παρέχεται από 
άτομα που στέλνουν μηνύματα (τα οποία μπορούν να είναι απλά κείμενα, αλλά 
μπορεί να περιλαμβάνουν γραφικές παραστάσεις κωδικογραφημένες έτσι ώστε να 
μπορούν να μεταβιβαστούν). Τα μηνύματα αυτά αποθηκεύονται και αντιγράφονται 
για πρόσβαση από χρήστες του Internet με το κατάλληλο λογισμικό. Λόγω των 
τεράστιων απαιτήσεων χώρου αποθήκευσης, OL πάροχοι υπηρεσιών Internet συχνά 
διατηρούν τα μηνύματα αυτά για περιορισμένο χρονικό διάστημα και μπορεί να 
μην εξυπηρετούν όλες τις ομάδες συζήτησης. Υπάρχουν επίσης διευθύνσεις στο 
WWW όπου αποθηκεύονται αρχεία περιεχομένων των ομάδων συζήτησης και 
μπορούν να αναζητηθούν. 
Επιπλέον, το Internet Relay Chat (IRC) επιτρέπει την άμεση επικοινωνία σκ 
πραγματικό χρόνο μεταξύ συνδρομητών του Internet, και μπορεί να 
χρησιμοποιηθεί για τη διοργάνωση συναντήσεων πρόσωπο με πρόσωπο και την 
ανταλλαγή περιεχομένου. To IRC μπορεί σήμερα να υποστηρίξει τεχνολογίες 
βίντεο χαμηλής ευκρίνειας όπως η CUSeeMe. 
Όλα αυτά τα μέσα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διανομή παρανόμου και 
βλαβερού περιεχομένου, και ο βαθμός στον οποίο μπορούν να ελεγχθούν θα 
παρουσιαστεί στα ακόλουθα κεφάλαια. 
3. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑΝΟΜΟ ΚΑΙ ΒΑΑΒΕΡΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ; 
To Internet είναι μια νέα μορφή διανομής και τηλεπικοινωνιών. Όπως όλες οι 
άλλες τεχνολογίες τηλεπικοινωνιών, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της ανάπτυξης 
τους, το Internet μεταφέρει μια ποσότητα δυνητικά βλαβερών ή παράνομων 
περιεχομένων, ή γίνεται κατάχρηση του ως μέσο για εγκληματικές δραστηριότητες. 
Όπως οποιαδήποτε άλλη τεχνολογία επικοινωνιών, όπως το τηλέφωνο ή η κινητή 
τηλεφωνία, το Internet μπορεί να χρησιμοποιηθεί από εγκληματίες για να 
διευκολυνθούν οι δραστηριότητες τους. 
Όλες αυτές οι δραστηριότητες εμπίπτουν στο υφιστάμενο νομικό πλαίσιο. 
Επομένως, το Internet δεν υπάρχει μέσα σε ένα νομικό κενό, δεδομένου ότι όλοι 
όσοι εμπλέκονται σ' αυτό (συγγραφείς πάροχοι περιεχομένου, πάροχοι 
υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή που αποθηκεύουν τα έγγραφα και τα διαθέτουν, 
φορείς βικτύων πάροχοι πρόσβασης και τελικοί χρήστες} υπόκεινται στους 
αντίστοιχους νόμους των κρατών μελών. 
Όσον αφορά το παράνομο και το βλαβερό περιεχόμενο, πρέπει οπωσδήποτε να 
γίνεται διάκριση μεταξύ περιεχομένου που είναι παράνομο και λοιπού βλαβερού 
περιεχομένου. Λυτές οι διαφορετικές κατηγορίες περιεχομένων θέτουν ζητήματα 
αρχής που διαφέρουν ριζικά μεταξύ τους, και απαιτούν πολύ διαφορετικές νομικές 
και τεχνολογικές απαντήσεις Θα ήταν επικίνδυνο να ενοποιηθούν ξεχωριστά 
ζητήματα όπως η πρόσβαση παιδιών σε πορνογραφικό υλικό για ενήλικες και η 
πρόσβαση ενηλίκων σε πορνογραφικό υλικό με θέμα παιδιά. Πρέπει να τεθούν 
σαφείς προτεραιότητες και να κινητοποιηθούν πόροι για να αντιμετωπιστούν τα 
πιο σοβαρά ζητήματα -όπως η καταπολέμηση της παιδικής πορνογραφίας, ή η 
χρήση του Internet ως νέας τεχνολογίας για εγκληματίες. 
α. Παράνομο περιεχόμενο 
Υπάρχει ένα πλήρες φάσμα κανόνων που περιορίζουν, για διαφορετικούς λόγους, 
τη χρήση και τη διανομή ορισμένου περιεχομένου. Η παράβαση των κανόνων 
αυτών καθιστά το περιεχόμενο παράνομο. 
Ορισμένα ζητήματα δεν αφορούν την προστασία της δημόσιας τάξης, αλλά την 
προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων (προστασία της προσωπικότητας και της 
φήμης) και ενός περιβάλλοντος που επιτρέπει την ανάπτυξη της δημιουργίας 
περιεχομένου (πνευματική ιδιοκτησία). Περιεχόμενο όπως η παραβίαση του 
κοπυράιτ, η συκοφαντία, η παραβίαση της προσωπικότητας ή η παράνομ.η 
συγκριτική διαφήμιση θα αντιμετωπίζεται συνήθως με πρωτοβουλία των ατόμων 
των οποίων τα δικαιώματα παραβιάζονται με προσφυγή στα αστικά δικαστήρια για 
αποζημίωση ή δικαστική εντολή, αν και μπορεί να υπάρχουν διορθωτικά μέσα στο 
πλαίσιο του ποινικού δικαίου ή του διοικητικού δικαίου (προστασία δεδομένων). 
Οι πάροχοι υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή μπορεί επίσης να ε|ΐπλακούν σε 
10 
διαφορές σχετικά με τέτοιο περιεχόμενο, γιατί μπορεί να κατηγορηθούν ότι 
διευκόλυναν τη διανομή του. 
Ορισμένα περιεχόμενα θεωρούνται -επιπλέον- εγκληματικά από τους νόμους των 
κρατών μελών. 
Αυτό συμβαίνει, για παράδειγμα, με την παιδική πορνογραφία, το εμπόριο 
ανθρώπων, τη διάδοση ρατσιστικού υλικού ή την παρακίνηση για φυλετικό μίσος, 
τρομοκρατία ή κάθε είδους απάτη (π.χ. απάτες σχετικά με πιστωτικές κάρτες). 
Ακόμη και σ' αυτή την περίπτωση, ο ακριβής ορισμός των παραβάσεων διαφέρει 
από χώρα σε χώρα. Στην ΕΕ, ακόμη και η παιδική πορνογραφία, για παράδειγμα, 
για την οποία υπάρχει υψηλός βαθμός συναίνεσης, καλύπτεται από εξειδικευμέντ) 
νομοθεσία σε ορισμένα κράτη μέλη και από πιο γενικούς κανόνες σχετικούς με τη 
δημόσια αιδώ σε άλλα6. 
"Οταν ορισμένες πράξεις είναι κολάσιμες βάσει της ποινικής νομοθεσίας ενός 
κράτους μέλους, αλλά δεν είναι ποινικά κολάσιμες σε άλλο7, μπορεί να 
προκύπτουν πρακτικές δυσκολίες επιβολής του νόμου. 
β. Βλαβερό περιεχόμενο 
Ορισμένα είδη περιεχομένου μπορεί να προσβάλουν τις αξίες και τα αισθήματα 
των άλλων: περιεχόμενο που εκφράζει πολιτικές απόψεις, θρησκευτικές 
πεποιθήσεις ή απόψεις για φυλετικά ζητήματα κ.λπ. 
Το τι θεωρείται βλαβερό εξαρτάται από πολιτιστικές διαφορές. Κάθε χώρα μπορεί 
να διαμορφώσει τα δικά της συμπεράσματα όσον αφορά τον καθορισμό της 
διαχωριστικής γραμμής μεταξύ του τι επιτρέπεται και τι δεν επιτρέπεται. Πρέπει 
επομένως απαραίτητα οι διεθνείς πρωτοβουλίες να λαμβάνουν υπόψη τους τα 
διαφορετικά ηθικά πρότυπα στις διαφορετικές χώρες έτσι ώστε να διερευνώνται οι 
κατάλληλοι κανόνες για την προστασία των ατόμων από το ενοχλητικό υλικό, 
εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ελευθερία της έκφρασης. 
Στο πλαίσιο αυτό εννοείται ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα, και ιδιαίτερα το 
δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης, πρέπει να είναι πλήρως σεβαστά (για 
περιορισμούς στα κράτη μέλη βλέπε Πράσινη Βίβλο για ττη Προστασία των 
Ανηλίκων και της Ανθρώπινης Αξιοπρέπειας σε Οπτικοακουστικές Υπηρεσίες και 
Υπηρεσίες Πληροφόρησης, Παράρτημα III.) 
4. ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΝΟΜΟΥ 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ INTERNET 
Είναι αρμοδιότητα των κρατών μελών να φροντίζουν για την επιβολή του νόμου με 
την ανίχνευση των παρανόμων δραστηριοτήτων και την τιμωρία των ενόχων. 
Πάντως, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Internet σημαίνουν ότι η εφαρμογή του 
Βλέπε Πράσινη Βίβλο για την Προστασία των Ανηλίκων και της Ανθρώπινης 
Αξιοπρέπειας στις Οπτικοακουστικές Υπηρεσίες και τις Υπηρεσίες Πληροφόρησης 
για παράδειγμα, η δημοσίευση του βιβλίου "Ο Αγων μον" του Αδόλφου Χίτλερ ή α 
"αναθεωρητισμός", δηλαδή η άρνηση της πραγματικότητας του Ολοκαυτώματος. Αυτά 
είναι απαγορευμένα σε ορισμένα κράτη μέλη, π.χ. στη Γερμανία, αλλά όχι σε άλλα. 
11 
νόμου είναι πολύ πιο περίπλοκη από τις άλλες περιπτώσεις όπου 
χρησιμοποιούνται πιο παραδοσιακά μέσα. 
Αν και η ανίχνευση των παραβάσεων του νόμου στις δημόσιες εφαρμογές του 
Internet (World Wide Web) είναι απλή, η ανίχνευση δεν είναι εύκολη στις ιδιωτικές 
εφαρμογές (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, για παράδειγμα). Επίσης, ενώ η εφαρμογή 
του νόμου είναι σχετικά εύκολη στο εσωτερικό των εθνικών συνόρων, είναι πολύ 
πιο δύσκολη σε διεθνές πλαίσιο. 
α. Τεχνικά όρια επιβολής του νόμου 
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του Internet καθιστούν αναποτελεσματικά ορισμένα 
είδη ελέγχων. Αόγω του τρόπου με τον οποίο τα μηνύματα του Internet μπορούν να 
αναδρομολογηθούν, ο έλεγχος μπορεί στην πραγματικότητα να γίνεται, μόνο στα 
σημεία εισόδου και εξόδου oto δίκτυο (τον εξυπηρετητή μέσω του οποίου ο 
χρήστης εξασφαλίζει πρόσβαση ή το τερματικό που χρησιμοποιείται για την 
ανάγνωση ή το φόρτωμα των πληροφοριών και τον εξυπηρετητή στον οποίο είναι 
δημοσιευμένο το έγγραφο). 
Ακόμη και αν ένα δημοσιευμένο έγγραφο αφαιρεθεί από έναν εξυπηρετητή λόγω 
παρέμβασης εκ μέρους των αρχών, μπορεί εύκολα και γρήγορα να αντιγραφεί σε 
άλλους εξυπηρετητές που υπάγονται σε άλλες δικαιοδοσίες, έτσι ώστε να 
εξακολουθεί να είναι διαθέσιμο εκτός εάν, και μέχρι να, δεσμευθούν και αυτές οι 
θέσεις. Έτσι, απαιτείται πρόσθετη διεθνής συνεργασία για να αποφευχθούν οι 
"παράδεισοι" για έγγραφα που είναι αντίθετα με τους γενικούς κανόνες του 
ποινικού δικαίου. 
β. Ο ρόλος των παροχών πρόσβασης και ο ρόλος των παροχών 
υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή 
Οι πάροχοι πρόσβασης στο Internet και οι πάροχοι υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή 
διαδραματίζουν βασικό ρόλο για την εξασφάλιση της πρόσβασης των χρηστών στο 
περιεχόμενο του Internet. Αεν θα πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι η πρωταρχική 
ευθύνη για το περιεχόμενο ανήκει στους συγγραφείς και τους παρόχους 
περιεχομένου. Επομένως, πρέπει οπωσδήποτε να επισημαίνεται με ακρίβεια η 
αλυσίδα των ευθυνών έτσι ώστε η ευθύνη για το παράνομο περιεχόμενο να 
αποδίδεται & αυτούς που το δημιουργούν. 
ΐ) Νομικές ευθύνες των παροχών πρόσβασης στο Internet και των 
παροχών υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή. 
Το γενικό καθεστώς, νομικός ευθύνης, που θα μπορούσε επίσης να εφαρμοστεί 
στους παρόχους πρόσβασης στο Internet και τους παρόχους υπηρεσιών ξένιου 
υπολογιστή όσον αφορά το παράνομο περιεχόμενο (οποιασδήποτε μορφής, π.χ. 
παιδική πορνογραφία, παραβίαση κοπυράιτ, προσφορές που εμπεριέχουν απάτη, 
συκοφαντία κ.λπ.) έχει, ανάλογα με τις περιστάσεις πολλές και διαφορετικές 
μορφές: στο πλαίσιο του ποινικού δικαίου, στο πλαίσιο του αστικού δικαίου 
(προσφυγή για αποζημίωση για παραβίαση κοπυράιτ ή συκοφαντία, ή διαφορά που 
προκύπτει στο πλαίσιο των συμβολαίων τους με τους χρήστες ή με τους φορείς των 
δικτύων) ή στο πλαίσιο του διοικητικού δικαίου (το σύστημα κανονισμών που 
ισχύει στη χώρα όπου εδρεύουν οι πάροχοι πρόσβασης και οι πάροχοι υπηρεσιών 
12 
ξένιου υπολογιστή). Αν και οι πάροχοι πρόσβασης δεν ελέγχουν άμεσα το 
περιεχόμενο που διατίθεται στο Internet, ή τα μέρη του περιεχομένου που επιλέγουν 
να εξετάσουν OL πελάτες τους, σε ορισμένες περιπτώσεις δέχθηκαν έρευνες από την 
αστυνομία λόγω της ύπαρξης παράνομου και βλαβερού περιεχομένου στο οποίο 
μπορεί κανείς να αποκτήσει πρόσβαση μέσω των τεχνικών εγκαταστάσεων των 
παροχών. Πρέπει ίσως να αλλάξει ή να αποσαφηνιστεί η νομοθεσία για να 
βοηθηθούν οι πάροχοι πρόσβασης και οι πάροχοι υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή, 
κύρια εργασία των οποίων είναι να παρέχουν μια υπηρεσία στους πελάτες, να 
σχεδιάζουν μια πορεία ανάμεσα στις κατηγορίες για λογοκρισία και στην έκθεση σε 
κίνδυνο ποινικών διώξεων. 
Όταν οι πάροχοι υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή παρέχουν οι ίδιοι περιεχόμενο στο 
World Wide Web ή σε ομάδες συζήτησης, είναι φυσικά υπεύθυνοι για το 
περιεχόμενο αυτό όπως οποιοσδήποτε συγγραφέας ή πάροχος περιεχομένου. Όταν 
το περιεχόμενο παρέχεται από τρίτους, πρέπει να είναι σαφής η ευθύνη τα)ν 
παροχών υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή. 
Σε ορισμένα κράτη μέλη8, έχει θεσπιστεί ή έχει προταθεί νομοθεσία που ορίζει τις 
νομικές ευθύνες των Παροχών Πρόσβασης στο Internet έτσι ώστε να υπόκεινται σε 
δίωξη όσον αφορά οποιοδήποτε στοιχείο υλικού το οποίο φιλοξενείται στον 
εξυπηρετητή τους μόνο όταν μπορεί ευλόγως να αναμένεται ότι αυτοί θα πρέπει 
να γνωρίζουν ότι το υλικό φαίνεται εκ πρώτης όψεως ότι είναι παράνομο, ή 
εφόσον δεν λάβουν λογικά μέτρα για τον περιορισμό της πρόσβασης σε θέσεις όταν 
κάποιος*τους έχει επιστήσει την προσοχή στο εν λόγω υλικό. 
Ορισμένοι κανονισμοί προχωρούν περισσότερο και φαίνεται ότι απαιτούν από 
τους παρόχους υπηρεσιών να περιορίζουν την πρόσβαση σε άλλες διευθύνσεις που 
περιέχουν παράνομο υλικό. 
Εξάλλου, οι φορείς δικτύου δεν εκτίθενται συνήθως σε ευθύνη βάσει του ποινικού ή 
του αστικού δικαίου για το περιεχόμενο που κυκλοφορεί στα δίκτυα τους, αν και 
μπορεί να τους ζητηθεί βάσει των σχετικών νόμων ή αδειών να λάβουν μέτρα 
σχετικά με τους πελάτες τους (πάροχοι πρόσβασης) αν αυτοί χρησιμοποιούν τις 
εγκαταστάσεις για τη διακίνηση παράνομου υλικού. 
Ο βαθμός ευθύνης για περιεχόμενο όπως η παράνομη συγκριτική διαφήμιση και η 
παραβίαση κοπυράιτ πρέπει επίσης να εξεταστεί σε συνδυασμό με τη λεπτομερή 
εξέταση εκ μέρους της Επιτροπής, των συνεπειών των διαφορετικών εθνικών 
κανονισμών, που αφορούν συγκεκριμένα τις εμπορικές επικοινωνίες και το 
κοπυράιτ9, για την εσωτερική αγορά. 
ii) Αυτορρνθμιση σε εθνικό, ευρωπα ϊκό και διεθνές επίπεδο 
Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι πάροχοι πρόσβασης στο Internet και οι πάροχοι 
υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή έχουν ήδη δημιουργήσει συστήματα 
αυτορρύθμισης Στο Ηνωμένο Βασίλειο, με πρωτοβουλία της βιομηχανίας 
Αυστρία, Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο (Νόμος κατά της δυσφήμισης) 
Ανακοίνωση της Επιτροπής για τις εμπορικές επικοινωνίες, σχέδιο ανακοίνωσης σχετικά 
με τη συνέχεια στην Πράσινη Βίβλο για το κοπυράιτ και τα συγγενικά δικαιώματα στην 
Κοινωνία των Πληροφοριών. 
13 
δημιουργήθηκε ένας Κώδικας Καλής Συμπεριφοράς. Δημιουργήθηκε ένας 
ανεξάρτητος φορέας, το Safety Net Foundation, ο οποίος παρέχει μια ΐ)πηρεσία 
βαθμολόγησης για ομάδες συζήτησης και μια απευθείας γραμμή στην οποία οι 
ιδιώτες μπορούν να αναφέρουν το περιεχόμενο που θεωρούν παράνομο. 
Παρόμοιες ενέργειες έχουν γίνει στη Γερμανία και στις Κάτω Χώρες10 
Η Επιτροπή είναι ικανοποιημένη από αυτή τη γενική κίνηση προς την κατεύθυνση 
της αυτορρύθμισης και έχει ενθαρρύνει τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου 
ενώσεων Παροχών Πρόσβασης στο Internet. Η συνεργασία αυτή μπορεί να 
επεκταθεί περαιτέρω στο ευρύτερο διεθνές επίπεδο. Δεδομένου ότι αντιμετωπίζουν 
κοινά προβλήματα, θα είναι χρήσιμο για τους αυτορρυθμιζόμενους φορείς της 
βιομηχανίας να συντονίζουν την προσέγγιση τους σχετικά με τεχνικές λύσεις. 
Επίσης, στο άκρως αποκεντρωμένο περιβάλλον του Internet, οι χρήστες του 
Internet μπορούν να διαδραματίσουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο όσον αφορά τη 
συμβολή στην αυτορρύθμιση της βιομηχανίας. 
ni) Αφαίρεση αρχείων από τους εξυπηρετητές 
Όταν ένας πάροχος υπηρεσιών αντιληφθεί τον εκ πρώτης όψεως παράνομο 
χαρακτήρα του περιεχομένου που υπάρχει στον εξυπηρετητή του, πρέπει 
οπωσδήποτε να λάβει μέτρα για την αφαίρεση του εν λόγω υλικού. Οι, 
πληροφορίες αυτές μπορούν να λαμβάνονται απευθείας από τον εθνικό οργανισμό 
αυτορρύθμισης που έχει δημιουργηθεί για την επισήμανση του παράνομου υλικού, 
ή από έναν αντίστοιχο οργανισμό άλλης χώρας. Δεδομένου ότι το περιεχόμενο 
μπορεί εύκολα να αντιγραφεί σε άλλους εξυπηρετητές, η προσέγγιση αυτή πρέπει 
να ακολουθείται από άλλους παρόχους υπηρεσιών όχι μόνο στη σχετική χώρα 
αλλά παγκόσμια. Ένα διεθνές δίκτυο αυτορρυθμιζόμενων φορέων θα βοηθούσε 
σημαντικά τη διαδικασία αυτή, αν και αναμφίβολα θα χρειαστεί πολύς χρόνος για 
να δημιουργηθεί ένα τέτοιο δίκτυο. 
ιν) Φραγμός της πρόσβασης στο επίπεδο των παροχών πρόσβασης 
Αν το παράνομο υλικό δεν μπορεί να αφαιρεθεί από τον ξένιο εξυπηρετητή επειδή 
π.χ. ο υπολογιστής βρίσκεται σε μια χώρα οι αρχές της οποίας δεν είναι πρόθυμες 
να συνεργαστούν ή επειδή το υλικό δεν είναι παράνομο στη χώρα αυτή, μια 
εναλλακτική λύση μπορεί να είναι ο φραγμός της πρόσβασης στο επίπεδο των 
παροχών πρόσβασης. 
Δεν είναι ακόμη σαφές σε ποιο βαθμό είναι δυνατό από τεχνική άποψη να 
εμποδιστεί η πρόσβαση σε υλικό μόλις αυτό επισημανθεί ότι είναι παράνομο. Αυτό 
είναι ένα πρόβλημα που επηρεάζει επίσης το βαθμό ευθύνης των παροχών 
πρόσβασης.Η έλλειψη σαφήνειας όσον αφορά την εφικτότητα από τεχνική άποψη 
δεν εμπόδισε τη χρησιμοποίηση αυτής της προσέγγισης σε ορισμένες χώρες, επειδή 
οι πάροχοι πρόσβασης είναι μια σχετικά μικρή και εύκολη να εντοπιστεί ομάδα. 
10 Στη Γαλλία έχει επίσης προταθεί ένας Κώδικας Καλής Συμπεριφοράς από το Rapport de la 
Mission Interministérielle sur Γ Internet. Διαθέσιμο στη διεύθυνση 
http://vvww.telecom.gouv.fr/cnglish/sommairc.htni 
14 
Ορισμένες τρίτες χώρες έχουν εισαγάγει ευρύ φάσμα νομοθεσίας που φράσσει 
οποιαδήποτε άμεση πρόσβαση στο Internet μέσω παροχών πρόσβασης, με την 
εισαγωγή της απαίτησης για "υποκατάστατους εξυπηρετητές" (proxy servers) 
παρόμοιους με αυτούς που χρησιμοποιούνται από με άλλους οργανισμούς για 
λόγους ασφαλείας, σε συνδυασμό με κεντρική "μαύρη λίστα" εγγράφων, για 
λόγους που υπερβαίνουν κατά πολύ την περιορισμένη κατηγορία του παράνομου 
περιεχομένου όπως ορίζεται στην παρούσα ανακοίνωση. Ένα τέτοιο περιοριστικό 
καθεστώς είναι αδιανόητο για την Ευρώπη επειδή θα παρεμπόδιζε σοβαρά την 
ελευθερία του ατόμου και τις πολιτικές της παραδόσεις Αόγω της πολύπλοκης 
και ανοικτής υποδομής επικοινωνιών της Ευρώπης, είναι αμφισβητήσιμη και η 
δυνατότητα πρακτικής εφαρμογής μιας τέτοιας προσέγγισης. 
Πρόσφατα, οι αρχές επιβολής του νόμου στη Γερμανία ακολούθησαν μια δεύτερη 
προσέγγιση που προϋποθέτει την απαίτηση από τους παρόχους πρόσβασης να 
εμποδίζουν την πρόσβαση των συνδρομητών τους σε παράνομο υλικό κατά 
περίπτωση. 
Στην περίπτωση CompuServe οι εισαγγελικές αρχές θεώρησαν ότι ορισμένα 
στοιχεία που ήταν διαθέσιμα στις ομάδες συζήτησης ήταν παράνομα, και ζήτησαν 
από την CompuServe11 να διακόψει την πρόσβαση σ' αυτές τις ομάδες συζήτησης. 
Δεδομένου ότι το λογισμικό της CompuServe στην αρχή δεν έδινε τη δυνατότητα 
διάκρισης μεταξύ γερμανών και άλλων συνδρομητών όσον αφορά την πρόσβαση σε 
ομάδες συζήτησης, η CompuServe διέκοψε την πρόσβαση σε ορισμένες ομάδες 
συζήτησης για όλους τους συνδρομητές της απ' όλο τον κόσμο, πράγμα που 
προκάλεσε εκτεταμένες διαμαρτυρίες ότι γινόταν εξαγωγή των γερμανικών 
προτύπων ηθικής. Στη συνέχεια, η CompuServe αποκατέστησε την πρόσβαση στις 
περισσότερες από αυτές τις ομάδες συζήτησης, με εξαίρεση τους γερμανούς 
συνδρομητές της. Δεν φαίνεται να έγιναν κινήσεις εναντίον άλλων παροχών 
υπηρεσιών με βάση τη Γερμανία, και έτσι οι συνδρομητές τους εξακολουθούσαν να 
συμβουλεύονται το υλικό αυτό, αν ο πάροχος υπηρεσιών είχε επιλέξει να 
εξυπηρετεί την αντίστοιχη ομάδα συζήτησης. 
Σε μια πρόσφατη περίπτωση, οι γερμανικές εισαγγελικές αρχές απείλησαν με 
ποινική δίωξη τους παρόχους πρόσβασης στο Internet της Γερμανίας αν δεν 
διέκοπταν την πρόσβαση σε ένα περιοδικό που δημοσιευόταν σε μια θέση του Web 
σε έναν εξυπηρετητή από τις Κάτω Χώρες που, όπως λεγόταν, διαφήμιζε 
τρομοκρατικές ενέργειες. Μετά από διαμαρτυρίες, οι πάροχοι υπηρεσιών 
συμμορφώθηκαν. Πάντως, αυτό σήμαινε τη διακοπή της πρόσβασης σε όλα τα 
περιεχόμενα του ολλανδικού εξυπηρετητή, όπου περιλαμβάνονταν και αβλαβή 
περιεχόμενα, ενώ το εν λόγω έγγραφο εξακολουθεί να είναι διαθέσιμο στους 
χρήστες του Internet έξω από τη Γερμανία. Επίσης, εφαρμόστηκαν αμέσως 
ορισμένες τακτικές παράκαμψης της απαγόρευσης12. Δεν είναι σαφές αν το 
περιεχόμενο είναι αντίθετο με τη νομοθεσία των Κάτω Χωρών -οι αρχές των Κάτω 
Χωρών πάντως δεν επενέβησαν. Ο ολλανδός πάροχος υπηρεσιών ξένιου 
12 μεγάλος διεθνής εμπορικός πάροχος υπηρεσιών απευθείας σύνδεσης (on-line) με βάση τις 
ΗΠΑ που παρέχει επίσης πρόσβαση στο Internet, και έχει σημαντικό αριθμό συνδρομητών 
στη Γερμανία. 
Στην τελευταία καταμέτρηση, υπάρχουν αντίγραφα του εγγράφου σε 43 διευθύνσεις WWW 
και 2 ομάδες συζήτησης και είναι επίσης διαθέσιμο από έναν κατάλογο αποστολής 
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. 
15 
υπολογιστή παραπονέθηκε ότι οι ενέργειες των γερμανικών άρχουν αποτελούν 
παρεμπόδιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των υπηρεσιών στο εσωτερικό της ΕΕ. 
Ο φραγμός διευθύνσεων σε αρχικά στάδια μπορεί επομένως να παρουσιάζει 
ορισμένα σημαντικά μειονεκτήματα. Συγκεκριμένα, μπορεί να μην εμποδίζει τους 
εγκληματίες χρήστες να "πηδούν" από έναν τρόπο του Internet σε άλλον, δηλαδή 
από μια σελίδα του Web, σε μια ομάδα συζήτησης Usenet, σε κανονικό ηλεκτρονικό 
ταχυδρομείο. 
Αυτό αποδεικνύει ότι υπάρχει ανάγκη για συνεργασία ανάμεσα στις αρχές και 
στους παρόχους πρόσβασης στο Internet έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα μέτρα 
θα είναι αποτελεσματικά και δεν θα είναι υπερβολικά σε σχέση με τις απαιτήσεις 
γ. Ανώνυμη χρήση του Internet 
Η ταυτότητα των χρηστών του Internet γίνεται συνήθως γνωστή με την αναφορά 
του συγγραφέα μιας εισαγωγικής σελίδας του World Wide Web ή από την 
χαρακτηριστική διεύθυνση της σελίδας ("URL") ή από την αναφορά μιας 
διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή μιας διεύθυνσης για μηνύματα ομάδας 
συζήτησης. Αυτό είναι επιθυμητό σύμφωνα με τη δημοκρατική αρχή ότι τα άτομα, 
αν και είναι ελεύθερα να εκφράζουν τις σκέψεις και τις πεποιθήσεις τους, θα 
πρέπει πάντως να είναι υπεύθυνα για τις πράξεις τους13 Επομένως, η αρχή της 
νομικής δυνατότητας ανίχνευσης θα πρέπει να ενσωματωθεί στους εθνικούς ή τους 
ευρωπαϊκούς Κώδικες Καλής Συμπεριφοράς όσον αφορά τις δραστηριότητες 
αναμετάδοσης. 
Οι αρμόδιες για την επιβολή του νόμου αρχές έχουν εκφράσει την ανησυχία τους 
για διάφορες τεχνικές που επιτρέπουν την ανώνυμη χρήση του Internet Αυτό 
μπορεί να διευκολύνει την αποστολή παράνομου περιεχομένου, επειδή δυσχεραίνει 
ή καθιστά αδύνατη την αναγνώριση της ταυτότητας του παραβάτη. 
Το πρόβλημα αυτό δεν αφορά το World Wide Web, όπου ένας πάροχος υπηρεσιών 
ξένιου υπολογιστή γνωρίζει, ή τουλάχιστον έχει τα μέσα να γνωρίσει τον πάροχο 
του περιεχομένου. Πάντως, η ανωνυμία επιτρέπει στους χρήστες να στέλνουν 
ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ή ένα μήνυμα σε μια ομάδα συζήτησης Usenet χωρίς ο 
αποδέκτης να γνωρίζει το όνομα τους ή τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, 
επειδή ένας ενδιάμεσος (ο ανα'ηαιμος αναμεταδότης) αφαίρεσε τις πληροφορίες 
αυτές. 
Υπάρχουν νόμιμοι λόγοι για να επιθυμεί ένας χρήστης να διατηρήσει την 
ανωνυμία του14 (όπου περιλαμβάνεται ο φόβος αντιποίνων για τις γνώμες που 
Στην προτεινόμενη Οδηγία για τις Πωλήσεις από Απόσταση περιλαμβάνεται η απαίτηση να 
είναι εμφανής η ταυτότητα αυτών που προσφέρουν για πώληση εμπορεύματα ή υπηρεσίες 
από απόσταση (ακόμη και με ηλεκτρονικά μέσα). 
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου περιλαμβάνει 
ορισμένες διατάξεις που κατοχυρώνουν το δικαίωμα της ιδιωτικής ζωής και του 
απορρήτου της αλληλογραφίας. Η αρχή αυτή περιλαμβάνεται και στα συντάγματα ή τις 
συνταγματικές παραδόσεις όλων των κρατών μελών. Με ορισμένες εξαιρέσεις που είναι 
απαραίτητες σε μια δημοκρατική κοινωνία, οι αρχές αυτές τηρούνται από τον ταχυδρομικό 
και τηλεπικοινωνιακό τομέα. 
16 
εκφράζονται ή η έλλειψη εμπιστοσύνης όσον αφορά το τι θα κάνει ο αποδέκτης τα 
προσωπικά του στοιχεία)15 
Πάντως, η νόμιμη ανάγκη για ανωνυμία θα πρέπει να συμβιβάζεται με τις αρχές της 
νομικής δυνατότητας ανίχνευσης. Οι πρόσφατες προτάσεις περί Safety Net16 στο 
Ην. Βασίλειο αντιμετωπίζουν αυτό το διπλό ζήτημα. II άποψη τους είναι ότι η 
χρήση πραγματικά ανώνυμων λογαριασμών αποτελεί κίνδυνο, ενώ δεν είναι, 
επικίνδυνη η χρήση ψευδωνύμων των οποίων οι κάτοχοι μπορούν να εντοπιστούν. 
Προτείνουν μέτρα για να κλείσουν τα διάφορα κενά και για να βελτιωθεί r| 
δυνατότητα εντοπισμού και υποστηρίζουν ότι οι ανώνυμοι αναμεταδότες θα πρέπει 
να καταγράφουν τα στοιχεία ταυτότητας με την επιφύλαξη της νομοθεσίας ή για 
την προστασία των δεδομένων και να τα διαθέτουν στην αστυνομία όταν θα είναι 
απαραίτητο. 
Το ζήτημα της νομικής δυνατότητας ανίχνευσης χρειάζεται επεξεργασία όσον 
αφορά τόσο τα τεχνικά ζητήματα όσο και την παγκόσμια συνεργασία, έτσι ώστε τα 
μέτρα να είναι αποτελεσματικά. 
δ. Δικαστική και αστυνομική συνεργασία σε επίπεδο ΕΕ και σε 
διεθνές επίπεδο 
Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ο ορισμός των παραπτωμάτων διαφέρει από χώρα 
σε χώρα,. Λόγω του διεθνούς χαρακτήρα του Internet, ακόμη και αν η νομοθεσία 
της ενδιαφερόμενης χώρας απαγορεύει τέτοια περιεχόμενα και απαιτεί ποινική 
δίωξη, μπορεί επίσης ο συγγραφέας, ο πάροχος του περιεχομένου και ο πάροχος 
υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή να βρίσκονται έξω από τη δικαιοδοσία των αρχών 
που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας. Το ποινικό δίκαιο 
λειτουργεί μόνο μέσα στα εθνικά σύνορα. Επομένως, για να αποφευχθούν τα κενά 
που θα επιτρέπουν τις εγκληματικές δραστηριότητες, θα έχει σημασία να 
καθορίζουν τα κράτη μέλη ορισμένα ελάχιστα κοινά πρότυπα στην ποινική 
νομοθεσία τους. 
Επιπλέον, θα πρέπει να ενισχυθεί η ποινική δικαστική και αστυνομική συνεργασία 
μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα 
διεθνούς συνεργασίας με τους κύριους τρίτους εταίρους μας, π.χ. με βάση 
συμβάσεις ή νέα διεθνή νομικά μέσα. 
Στο πλαίσιο αυτό, θα ήταν χρήσιμο να επεκταθεί η συνεργασία και στην πρόληψη 
των εγκληματικών πρακτικών που χρησιμοποιούν το Internet ως νέο φορέα για τις 
δραστηριότητες τους. 
Στην απόφαση για την έκδοση προσωρινής δικαστικής εντολής κατά του νόμου για την 
ευπρέπεια στους υπολογιστές των ΗΠΑ, οι δικαστές υποστήριξαν τη σημασία της 
ανωνυμίας στο Internet: "η ανωνυμία είναι σημαντική για τους χρήστες του Interact που 
θέλουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες, όπως οι χρήστες της 
διεύθυνσης του Web Critical Path AIDS Project, οι χρήστες, και ιδιαίτερα οι ομοφυλόφιλοι 
νέοι, του Queer Resources Directory και οι χρήστες του Stop Prisoner Rape (SPR) " 
βλέπε παραγράφους 29 και 30 της πρότασης για το "R3 Safety-Net" από το Ηνωμένο 
Βασίλειο - htlp://www.ispra.org.uk 
16 "R3 Safety-Net. Rating, Reporting, Responsibility (Βαθμολογία, Αναφορά, Ευθύνη) Για π/ν 
Παιδική Πορνογραφία xat το Παράνομο Υλικό στο Internet", Σεπτέμβριος 19% 
17 
Επίσης, θα πρέπει να γίνουν συναντήσεις τεχνικών εμπειρογνωμόνων, ειδικών για 
την εφαρμογή των νόμων και εμπειρογνωμόνων του ποινικού δικαίου για να 
εξετάσουν τους πιο κατάλληλους τρόπους για να καταρτισθούν ορισμένα κοινά 
ποινικά πρότυπα. Θα πρέπει δε να ενθαρρυνθεί η βελτίωση της συνεργασίας σε 
επίπεδο ΕΕ μεταξύ της βιομηχανίας και των αρχών που είναι αρμόδιες για την 
επιβολή του νόμου. 
Η συμφωνία των Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών στο Δουβλίνο για την 
ενίσχυση της αστυνομικής συνεργασίας, στο πλαίσιο του Europol, κατά της 
παιδοφιλίας και του εμπορίου παιδιών και γυναικών, και για μια προσπάθεια 
δημιουργίας ελάχιστων κοινών προτύπων για τη νομοθεσία κατά τη σεξουαλικής 
εκμετάλλευσης των ανηλίκων θα πρέπει να θεωρηθεί ως ένα ενθαρρυντικό πρώτο 
βήμα προς την κατεύθυνση αυτή. 
Επίσης, η διακήρυξη του Παγκοσμίου Συνεδρίου κατά της Σεξουαλικής 
Εκμετάλλευσης των Παιδιών, που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στη Στοκχόλμη θα 
πρέπει να αποτελέσει βάση για κοινή δράση. 
5. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΒΛΑΒΕΡΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΣΤΟ INTERNET 
Το κύριο όπλο για την αντιμετώπιση του βλαβερού περιεχομένου είναι να 
εξασφαλιστεί ότι υπάρχουν διαθέσιμα πρακτικά μέσα για να περιοριστεί η 
πρόσβαση σε τέτοιο περιεχόμενο εκ μέρους αυτών που είναι ευπαθείς στο 
π εριεχό μένο-αυτό. 
α. Η αρχή της ελευθερίας της έκφρασης 
Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, που έχει υπογραφεί 
από όλα τα κράτη μέλη και αποτελεί μέρος των γενικών αρχών του κοινοτικού 
δικαίου, περιέχει σχετικές διατάξεις που εγγυώνται το δικαίωμα της ελευθερίας 
της έκφρασης Τα δικαιώματα αυτά υπόκεινται σε ορισμένες προϋποθέσεις δεν 
είναι απόλυτα καιυπόκεινται σε σημαντικούς περιορισμούς που επιτρέπουν π.χ. 
τη θέσπιση της χορήγησης αδειών για ραδιοφωνικές, τηλεοπτικές ή 
κινηματογραφικές επιχειρήσεις. Η αρχή αυτή περιλαμβάνεται στα συντάγματα ή τη 
συνταγματική παράδοση όλων των κρατών μελών. 
Δεν είναι εύκολο για τα κράτη μέλη να χαράξουν τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα 
σε αυτά που προστατεύονται από την ελευθερία του λόγου και σ' αυτά που 
μπορούν να περιοριστούν. 
Στη Γαλλία, το Συνταγματικό Συμβούλιο ακύρωσε πρόσφατα τις διατάξεις του 
νόμου περί τηλεπικοινωνιών που καθόριζαν τους όρους υπό τους οποίους οι 
πάροχοι πρόσβασης (περιλαμβανομένων των παροχών πρόσβασης στο Internet) θα 
απαλλάσσονταν από την ποινική ευθύνη για το περιεχόμενο για το οποίο παρείχαν 
πρόσβαση. Ο νόμος έδινε στο Conseil Supérieur de Télématique την εξουσία να 
διατυπώνει συστάσεις για το ποια είδη περιεχομένου μπορούσαν να επιτραπούν. 
Το Συνταγματικό Συμβούλιο είχε την άποψη ότι η διάταξη αυτή έπρεπε να 
συνταχθεί με μεγαλύτερη προσοχή, δεδομένου ότι υπεισέρχονταν ζητήματα 
ατομικής ελευθερίας17. 
Το Συνταγματικό Συμβούλιο αποφάσισε να καταργήσει τα άρθρα 43-2 και 43-3 του νόμου 
για τον κανονισμό των τηλεπικοινωνιών με την αιτιολογία "ότι ο νόμος εμπιστεύθηκε στο 
18 
Ένα γενικό συμπέρασμα είναι ότι οποιαδήποτε κανονιστική δράση που αποβλέπει 
στην προστασία των ανηλίκων δεν πρέπει να έχει τη μορφή της απεριόριστης 
απαγόρευσης της χρήσης του Internet για τη διανομή ορισμένου υλικού που 
διατίθεται ελεύθερα σε άλλα μέσα επικοινωνίας. Αλλο συμπέρασμα είναι ότι οι 
υπάρχοντες κανόνες για τον κανονισμό του περιεχομένου πρέπει να εξεταστούν 
για να εξασφαλιστεί εάν μπορούν να εφαρμοστούν κατ' αναλογία, και ότι οι πιο 
περιοριστικοί κανόνες δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται λόγω απλώς της μεγάλης 
δυνητικής εμβέλειας του Internet. 
Αντανακλώντας παρόμοιες ανησυχίες σε άλλα μέρη του κόσμου, στις ΜΠΑ, ενα 
περιφερειακό δικαστήριο αποφάσισε ότι OL βασικές διατάξεις του Νόμου για ιην 
Ευπρέπεια στις Επικοινωνίες που αποβλέπει στην προστασία των ανηλίκων είναι 
αντισυνταγματικές, με βάση την αρχή της ελευθερίας του λόγου που 
περιλαμβάνεται στην Πρώτη Τροποποίηση του Συντάγματος των ΗΠΑ18. Ο Νόμος 
θεωρήθηκε ότι ήταν πολύ ευρύς, γιατί αν και ήταν νόμιμο να προστατεύονται οι 
ανήλικοι, οι πάροχοι των υπηρεσιών δεν μπορούσαν να εξακριβώσουν αν ένας 
χρήστης ήταν ανήλικος, έτσι ώστε στην πράξη το περιεχόμενο "μόνο για ενήλικες" 
δεν μπορούσε να δημοσιευθεί με ασφάλεια, πράγμα που παρεμπόδιζε τη 
συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία του λόγου. 
β. Το νομικό πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς 
Δεδομένου ότι η κυκλοφορία πληροφοριών σε δίκτυα που καλύπτουν περισσότερες 
από μια χώρες είναι διασυνοριακή από τη φύση της, διέπεται από το νομικό 
πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς και των κανόνων ανταγωνισμού. Συγκεκριμένα, 
προστατεύεται από την αρχή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών. Οι εθνικές αρχές 
μπορούν να λαμβάνουν μέτρα που περιορίζουν αυτή τη θεμελιώδη ελευθερία για 
την προστασία των ανηλίκων, αλλά μόνο όταν τα μέτρα δεν είναι δυσανάλογα. Με 
άλλα λόγια, τα συγκεκριμένα μέτρα πρέπει να είναι κατάλληλα για την επίτευξη 
του επιδιωκόμενου στόχου και δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα όρια που είναι 
απαραίτητα για την επίτευξη του στόχου αυτού. 
Σ' αυτήν την προοπτική, η Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα19 μια πρόταση οδηγίας για 
τη δημιουργία μιας διαδικασίας πληροφόρησης και συνεργασίας μεταξύ των 
κρατών μελών και της Επιτροπής σχετικά με νέα κανονιστικά ζητήματα που 
αφορούν τις υπηρεσίες πληροφοριών. Εξασφαλίζοντας τη διαφάνεια των 
κανονισμών και προλαμβάνοντας τον εκ νέου κατακερματισμό της Εσωτερικής 
Conseil supérieur de la télématique το έργο να καταρτίσει και να προτείνει για έγκριση στο 
Conseil Supérieur de l'Audiovisuel, στο οποίο υπάγεται, τις κατάλληλες συστάσεις που θα 
εξασφαλίζουν την τήρηση των δεοντολογικών κανόνων από ορισμένες υπηρεσίες 
επικοινωνιών, χωρίς να ορίσει στο πλαίσιο των συστάσεων αυτών, σχετικά με τις οποίες 
θα μπορούσαν να διατυπωθούν γνώμες που θα μπορούσαν να έχουν ποινικές συνέπειες, 
όρια άλλα από τα πολύ γενικού χαρακτήρα όρια που βασίζονται στο άρθρο 1 του 
προαναφερθέντος νόμου της 30 09.1996". 
Περιφερειακό Δικαστήριο τοιν ΗΠΑ της Δυτικής Πενσυλβανίας - ACLU κατά Reno-11 
Ιουνίου 1996 Πλήρες κείμενο διαθέσιμο στη διεύθυνση http://aclu org/ 
COM(96) 392 τελικό, 30.08.1996. 18 
19 
19 
Αγοράς, η πρόταση αυτή αποβλέπει στο να εξασφαλίσει μια πιο αποτελεσματική 
προστασία του γενικού συμφέροντος στον ιομέα αυτό, και. μια /ι.φ«.<»σόι.φ<> 
εστιασμένη ανταπόκριση στις πρωτοεμφανιζόμενες ανάγκες κανονιστικών μέτρων. 
Επιπλέον, το προτεινόμενο σύστημα διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών 
μελών και της Επιτροπής θα δώσει τη δυνατότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση να 
παρουσιάσει ένα πιο συνεκτικό μήνυμα για τα ζητήματα αυτά σε διεθνές επίπεδο. 
γ. Λογισμικό γονικού ελέγχου: Παροχή στους γονείς της δυνατότητας να 
προστατεύουν τους ανήλικους. 
Ευτυχώς, υπάρχουν τεχνικά μέσα που επιτρέπουν να λαμβάνονται υπόψη οι 
διαφορές των ηθικών προτύπων, όχι μόνο μεταξύ των εθνικών νομικών 
συστημάτων αλλά και μεταξύ των υποκειμενικών κρίσεων των χρηστών. Αυτό θα 
επιτρέψει την ταυτόχρονη προώθηση των στόχων της ελεύθερης ροής των 
πληροφοριών και του σεβασμού των ατομικών προτιμήσεων. 
Μετά από τις απαιτήσεις του κοινού, αναπτύχθηκαν κατά τα δύο τελευταία έτη 
ορισμένες τεχνολογίες που δίνουν στους γονείς τη δυνατότητα να ελέγχουν το 
υλικό Internet που έρχεται στα σπίτια τους Σε αντίθεση με τη λογοκρισία στα 
αρχικά στάδια εκ μέρους επίσημων οργανισμών (που εμποδίζει την ίδια τη 
δημοσιεύω] του παράνομου υλικού), το φιλτράρισμα εξασφαλίζει τον έλεγχο στα 
τελικά στάδια από τους γονείς (εμποδίζοντας το βλαβερό περιεχόμενο να φθάσει 
στους ανήλικους). Το πρότυπο του φιλτραρίσματος, που τονίζει τη γονική ευθύνη 
αντί για την παρέμβαση του κράτους -έχει μεγάλη υποστήριξη από τη βιομηχανία 
και από ομάδες πολιτικών δικαιωμάτων ως το πιο αποτελεσματικό μέσο για την 
αντιμετώπιση των συγκεκριμένων ζητημάτων του Internet και για να λαμβάνονται 
υπόψη οι διαφορές των προτύπων καλαισθησίας και ευπρέπειας μεταξύ των 
χωρών, των κοινοτήτων και των οικογενειών. Είναι μια πραγματιστική, και όχι 
νομική, απάντηση στην παρουσία του βλαβερού περιεχομένου στο Internet -αν και η 
παροχή μέσων φιλτραρίσματος μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να έχει νομικές 
συνέπειες (απαλλαγή των παροχών πρόσβασης που προσφέρουν τέτοια μέσα από 
τις ευθύνες). 
Χρήσιμο ως "γραμμή άμυνας" στο επίπεδο του τελικού χρήστη, το λογισμικό 
φιλτραρίσματος μπορεί επίσης να εφαρμοστεί σε διάφορες βαθμίδες της 
διαδικασίας διαβίβασης π.χ. από παρόχους υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή ή 
παρόχους πρόσβασης. 
Το λογισμικό φιλτραρίσματος ακολουθεί τρία κύρια πρότυπα: "μαύρη λίστα" 
(όπου εμποδίζεται η πρόσβαση στις διευθύνσεις που βρίσκονται στον κατάλογο), 
"λευκή λίστα" (όπου είναι δυνατή η πρόσβαση μόνο στις διευθύνσεις που 
βρίσκονται στον κατάλογο) και "ουδέτερη σήμανση" (όπου υπάρχει σήμανση και 
βαθμολογία για τις διευθύνσεις, αλλά ο χρήστης αποφασίζει πώς θα 
χρησιμοποιήσει τη σήμανση ή τη βαθμολογία. 
Η τεχνική της "μαύρης λίστας" χρησιμοποιήθηκε ευρέως στην πρώτη γενιά 
αυτόνομων πακέτων φιλτραρίσματος όπως το Cyber Patrol Διαθέσιμο από τον 
Αύγουστο του 1995, το Cyber Patrol λειτουργεί και με τους παρόχους άμεσης 
πρόσβασης στο Internet και με εμπορικές υπηρεσίες on-line. Ο κατάλογος 
CyberNOT ΚΟΜ χρησιμοποιεί περιέχει περίπου 7.000 διευθύνσεις σε 12 κατηγορίες 
20 
(βία/αισχρολογίες, γυμνό, σεξουαλικές πράξεις, ακατάλληλες απεικονίσεις, 
ρατσισμός, σατανισμός/αιρέσεις, ναρκωτικά, ακραίες πολιτικές θέσεις, τυχερά 
παιχνίδια, αμφισβητήσιμα/παράνομα, οινόπνευμα/καπνός) Οι γονείς μπορούν 
επιλεκτικά να εμποδίζουν την πρόσβαση σε οποιαδήποτε ή και σε όλες τις 
κατηγορίες σημειώνοντας τα αντίστοιχα κουτάκια στη μονάδα διαχείρισης 
(Programme Manager) 
Η "λευκή λίστα" λειτουργεί με την αντίστροφη αρχή. Το λογισμικό "λευκής 
λίστας" αποκλείει όλα τα περιεχόμενα του Internet, εκτός από τις ρητώς 
εγκεκριμένες διευθύνσεις που περιλαμβάνονται σε μια "λευκή λίστα". Η τεχνική 
αυτή είναι άκρως περιοριστική, και είναι αντίθετη με τη λογική του Internet. Είναι 
όμως πολύ ασφαλής, και έχει χρησιμοποιηθεί, ιδιαίτερα σε σχολικά περιβάλλοντα. 
"Ουδέτερη σήμανση" Σε αντίθεση με τα πρώτα, αυτόνομα λογισμικά 
φιλτραρίσματος, εμφανίστηκε πρόσφατα ένα νέο πρότυπο για τη όλη τη 
βιομηχανία, η πλατφόρμα επιλογής περιεχομένου Internet [(Platform for Internet 
Content Selection (PICS)] που προσφέρει μια τυποποιημένη υποδομή για "ουδέτερη 
σήμανση" και για το φιλτράρισμα του περιεχομένου του Internet Διαχωρίζοντας 
τις δύο λειτουργίες της βαθμολογίας των διευθύνσεων και του φιλτραρίσματος των 
διευθύνσεων, και επιτρέποντας μεγάλο βαθμό ευελιξίας και ασφάλειας, το PICS 
είναι αναμφισβήτητα η πιο περιεκτική και καινοτόμα μέχρι τώρα λύση για τα 
ζητήματα των περιεχομένων του Internet. 
Λογισμικό 
Επιλογής 
Περιεχομένου Ακατάλληλο υλικό 
Παιόί 
Κατάλληλο υλικά 
Σχ. 1 : το λογισμικό επιλογής εμποδίζει αυτόματα την πρόσβαση σε ορισμένα 
έγγραφα, αλλά όχι σε άλλα20. 
Τα σχήματα αυτά, που προέρχονται από το Netscape, δημοσιεύονται στις σελίδες του 
WWW Consortium που αφορούν το PICS. Η διεύθυνση αυτή προσφέρει εκτεταμένες 
τεχνικές προδιαγραφές για το πρότυπο PICS, (http://www.w3.org/pub/www/PICS) 
21 
δ. PICS: ένα παγκόσμιο βιομηχανικό πρότυπο 
To Platform for Internet Content Selection (PICS), που κυκλοφόρησε επίσημα το 
Μάιο από το World Wide Web Consortium21 , είναι μια προσπάθεια από όλη τη 
βιομηχανία για την εγκαθίδρυση ενός παγκοσμίου προτύπου -και την απόκρουση 
απειλών για ποινικές διώξεις ή κανονιστικές δράσεις Προσφέροντας "Έλεγχο 
της πρόσβασης στο Internet χωρίς λογοκρισία", το PICS υποστηρίζεται από μια 
ευρεία συμμαχία παραγωγών υλικού εξοπλισμού και λογισμικού, παροχών 
πρόσβασης και εμπορικών υπηρεσιών on-line, εκδοτών και παροχών περιεχομένου. 
Σήμερα περιλαμβάνεται ως κανονικός εξοπλισμός στην πιο πρόσφατη γενιά 
λογισμικού φυλλομέτρησης του Internet όπως το Microsoft Explorer 3 0 και το 
Netscape 3.0, και υποστηρίζεται επίσης από ορισμένα πακέτα φιλτραρίσματος. 
Σε αντίθεση με την πρώτη γενιά λογισμικού φιλτραρίσματος που βασιζόταν σε 
λέξεις-κλειδιά και "μαύρες λίστες",το PICS λειτουργεί με την αρχή της 
"ουδέτερης σήμανσης" και του φιλτραρίσματος όλων των ειδών διευθύνσεων με 
διεύθυνση Internet (URL). (Σελίδες Web, FTP, ομάδες συζήτησης Usenet). To PICS 
ουσιαστικά χαρακτηρίζει τις διευθύνσεις με "ετικέτες ουδέτερης αξίας". Οι ετικέτες 
αυτές μπορούν να υποστηρίξουν διάφορα είδη πληροφοριών: βαθμολογίες (που 
αξιολογούν, π.χ. τη γλώσσα, το σεξουαλικό περιεχόμενο, τη βία) ή δείκτες (που 
επισημαίνουν τα περιεχόμενα ανάλογα με τη σημασία ή το ενδιαφέρον που 
παρουσιάζουν για διάφορες ομάδες χρηστών" Για να εξεταστεί, η διεύθυνση 
πρέπει (1) να φέρει ετικέτα PICS, (2) να αντιστοιχεί με τις παραμέτρους που έχουν 
οριστεί από τους γονείς για τον υπολογιστή του σπιτιού. Οι βαθμολογίες μπορούν 
να τεθούν από τους ίδιους τους παρόχους των περιεχομένων (όπως π.χ. εταιρείες 
ψυχαγωγίας που διαχειρίζονται οικογενειακού περιεχομένου διευθύνσεις στο web) 
ή από τρίτους (όπως π.χ. θρησκευτικές ομάδες ή ενώσεις γονέων). Κάθε οικογένεια 
αποφασίζει ποια συστήματα βαθμολογίας θέλει να χρησιμοποιεί και στη συνέχεια, 
χρησιμοποιεί όλες τις παραμέτρους, τι είναι αποδεκτό και τι δεν είναι. 
Οι βαθμολογίες αυτές μπορούν να διανέμονται και να αναβαθμίζονται με διάφορα 
μέσα, σε απευθείας σύνδεση (on-line) ή όχι (δισκέτες, CD ROM). 
Οι γονείς και c δάσκαλοι μπορούν να εμποδίζουν την πρόσβαση σε διευθύνσεις 
που (1) φέρουν ετικέτα PICS, (2) αντιστοιχούν στις παραμέτρους που έχουν 
οριστεί από τους γονείς για τον Η/Υ του σπιτιού. Για το Συμβουλευτικό 
Συμβούλιο Λογισμικού Ψυχαγωγίας [Recreational Software Advisory Council 
(RSAC)], που καθορίζει την βαθμολογία των βιντεοπαιχνιδιών και του 
περιεχομένου του Web, οι παράμετροι μπορούν να οριστούν από τους γονείς 
χρησιμοποιώντας δρομείς με αξία από 0 έως 4 σε 4 σύνολα κριτηρίων (γλώσσα, 
21 To W3C είναι μια βιομηχανική κοινοπραξία που αποβλέπει στην προώθηση προτύπων για 
την εξέλιξη του Web και τη διαλειτουργικότητα μεταξύ προ ιόντων WWW, με την 
παραγωγή προδιαγραφών και λογισμικού αναφοράς. Είναι διεθνής κοινοπραξία οι 
φορείς είναι από κοινού το εργαστήριο επιστήμης Η/Υ του MIT στις ΗΠΑ και το INRIA 
οτην Ευρώπη, που παρέχουν τόσο τοπική υποστήριξη όσο και ανάπτυξη της λειτουργικής 
βάσης. Το W3C ιδρύθηκε στην αρχή σε συνεργασία με το CERN, όπου ξεκίνησε το Web, 
καί με υποστήριξη της DARPA και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 
22 
γυμνό, σεξουαλικό περιεχόμενο, βία). Κάθε οικογένεια αποφασίζει, 
χρησιμοποιώντας τις παραμέτρους αυτές, τι είναι αποδεκτό και τι δεν είναι. 
Σε αντίθεση με το V-chip που χρησιμοποιείται για την τηλεόραση (που βασίζεται οε 
υλικό εξοπλισμό για το συνολικό φραγμό προγραμμάτων), ή τα περισσότερα 
αυτόνομα πακέτα λογισμικού (που επιβάλλουν φραγμούς αδιακρίτως με βάση 
λέξείς-κλείδιά, οι συμβατές με το PICS εφαρμογές παρέχουν επομένως μια 
αποτελεσματική τεχνολογία για τη δεικτοδότηση και το φιλτράρισμα του 
περιεχομένου -και μια ευέλικτη και φθηνή λύση για τις διαφορές ευαισθησίας 
μεταξύ των διαφόρων οικογενειών και πολιτισμών. Αν και το Internet μπορεί να 
έχει δημιουργήσει νέους κινδύνους, οι τεχνικές αυτές προσφέρουν νέες ευκαιρίες 
που δεν υπάρχουν για άλλα μέσα διανομής περιεχομένου. 
Περιεχόμενο 
Οι γονείς επιλέ­
γουν τη μέθοδο 
βαθμολόγησης 
Παιδί, που 
χρησιμοποιεί 
το Internet Ετικέτα υπηρεσίας Α 
Ετικέτα υπηρεσίας Β 
Ετικέτα εκδότη 
Σχ. 2: Το λογισμικό επιλογής εμποδίζει με βάση ετικέτες που παρέχονται από 
εκδότες και υπηρεσίες σήμανσης εκ μέρους τρίτων, και με βάση κριτήρια επιλογής 
που ορίζονται από τους γονείς. 
Οι εργασίες για συστήματα σήμανσης και βαθμολόγησης σε περιβάλλον 
υπολογιστών παρουσιάζουν επίσης ευνοϊκές προοπτικές σε άλλες ψηφιακές 
εφαρμογές και ιδιαίτερα στον τομέα της ψηφιακής τηλεόρασης. Αυτές οι 
σημαντικές εξελίξεις καλύπτονται από την Πράσινη Βίβλο για την Προστασία των 
Ανηλίκων και της Ανθρώπινης Αξιοπρέπειας σε Οπτικοακουστικές Υπηρεσίες και 
Υπηρεσίες Πληροφόρησης. 
ε. Σε ποιο βαθμό μπορεί να χρησιμοποιηθεί φιλτράρισμα 
Από την εποχή των πρώτων πρωτοτύπων που βασίζονταν σε λέξεις-κλειδιά -τα 
οποία δεν έκαναν διάκριση ανάμεσα στις πορνογραφικές και τις ιατρικές 
διευθύνσεις- το λογισμικό φιλτραρίσματος έχει βελτιωθεί σημαντικά Αν και το 
λογισμικό γονικού ελέγχου μπορεί σήμερα να ανιχνεύει χαρακτηριστικές λέξεις ή 
γνωστές διευθύνσεις, δεν μπορεί προς το παρόν να ανιχνεύει ακατάλληλες εικόνες 
που δεν συνοδεύονται από ακατάλληλο κείμενο, εκτός αν αυτοί που διαμορφώνουν 
το λογισμικό γνωρίζουν τη συγκεκριμένη διεύθυνση. Φυσικά, οι οργανισμοί 
βαθμολόγησης μπορούν να χαρακτηρίζουν τις διευθύνσειςδιευθύνσεις με βάση το 
οπτικό περιεχόμενο, φέρνοντας τες έτσι στο πεδίο του φιλτραρίσματος PICS 
23 
Επίσης, οι αντίπαλοι της προσέγγισης φιλτραρίσματος υπογραμμίζουν δύο 
κυρίους κινδύνους: ότι το υπάρχον απαράδεκτο υλικό στο Internet μπορεί πάντα 
να προσπελαστεί από έναν μη προστατευμένο υπολογιστή· και ότι στα περισσότερα 
σπίτια τα παιδιά που κατέχουν γνώσεις για τους υπολογιστές μπορούν πάντοτε να 
εξουδετερώνουν τις καλύτερες προσπάθειες των γονέων τους. Οι ανησυχίες αυτές 
αντιμετωπίστηκαν από το PICS, που υποστηρίζει ότι το σύστημα είναι 
απρόσβλητο από προσπάθειες αλλοίωσης. 
Πάντως, παρά τους περιορισμούς του, το βασισμένο στο χρήστη λογισμικό που 
είναι σήμερα διαθέσιμο δείχνει ότι ήδη υπάρχει μια διαδεδομένη και φτηνή 
αποτελεσματική μέθοδος που δίνει πολλές δυνατότητες στους γονείς και θα 
προστατεύει τα παιδιά από το ακατάλληλο περιεχόμενο. 
στ. Ευρωπαϊκά συστήματα βαθμολόγησης 
Για να εξασφαλιστεί ότι οι χρήστες θα έχουν πρόσβαση σε συστήματα 
βαθμολόγησης που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους, και για να αποφευχθεί 
το να είναι αναγκασμένοι να βασίζονται σε συστήματα βαθμολόγησης που έχουν 
αναπτυχθεί για τις ΗΠΑ όπου μπορεί να υπάρχει μια διαφορετική προσέγγιση στο 
ποιο περιεχόμενο είναι κατάλληλο για ανηλίκους, θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η 
δημιουργία ευρωπαϊκών συστημάτων βαθμολόγησης Αυτό βέβαια δεν θα πρέπει 
να είναΓενα ενιαίο μονολιθικό σύστημα, γιατί αυτό θα ήταν αντίθετο με την αρχή 
της επικουρικότητας και θα μπορούσε να θεωρηθεί ως προσπάθεια επιβολής ηθικής 
ομοιομορφίας. Αντίθετα, οι ευρωπαίοι πάροχοι περιεχομένου, καθώς και οι 
ευρωπαϊκοί οργανισμοί βαθμολόγησης, θα πρέπει να ενθαρρυνθούν ενεργά να 
δημουργήσουν δικά τους συστήματα βαθμολόγησης Θα πρέπει οπωσδήποτε να 
εξασφαλιστεί ότι τα συστήματα βαθμολόγησης, καταγραφής σε λίστες και 
αυτοελέγχου θα βασίζονται σε ανοικτά πρότυπα ανεπτυγμένα σε ευρωπαϊκή ή 
παγκόσμια βάση και όχι σε ιδιότυπα πρότυπα. 
Παράλληλα, θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη ευρωπαϊκού λογισμικού 
φιλτραρίσματος και ανίχνευσης (για να ανιχνεύεται η προέλευση του παράνομου 
περιεχομένου) στο πλαίσιο των Κοινοτικών προγραμμάτων Ε&Α 
θα πρέπει να δημιουργηθούν μηχανισμοί αναφοράς, που θα ενθαρρύνουν το κοινό 
να ενισχύει και να αναφέρει παράνομες και βλαβερές διευθύνσεις. Στις ΗΠΑ 
εθελοντικές ομάδες επαγρύπνησης διαδραματίζουν ήδη χρήσιμο ρόλο στην 
ενημέρωση των καταλόγων και την επαλήθευση των βαθμολογιών. 
ξ. Εκπαίδευση του κοινού 
Ούτε η αυστηρή του νόμου ούτε η τυφλή εμπιστοσύνη στην τεχνολογία θα λύσει εξ 
ολοκλήρου το πρόβλημα του παράνομου και βλαβερού περιεχομένου στο Internet. 
Η εκπαίδευση του κοινού θα διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο. Θα πρέπει επομένως 
να ενθαρρύνονται οι δραστηριότητες συνειδητοποίησης έτσι ώστε οι ενήλικες να 
κατανοήσουν τα οφέλη και τα μειονεκτήματα του Internet. Ιδιαίτερα οι γονείς και 
οι διδάσκαλοι θα πρέπει να είναι επαρκώς ενημερωμένοι έτσι ώστε να είναι σε θέση 
να αξιοποιούν πλήρως το λογισμικό γονικού ελέγχου και τα συστήματα 
βαθμολόγησης. 
24 
6. ΕΠΙΛΟΓΕ! ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ/ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι θα πρέπει να πραγματοποιηθούν οι παρακάτω δράσεις για 
να μειωθεί η ροή παράνομου και βλαβερού περιεχομένου στο Internet. Έχουν ως 
στόχο να αυξήσουν τα οφέλη που θα έχουν οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
από την αύξηση της πρόσβασης σε πληροφορίες μέσω του Internet και θα πρέπει να 
εγκριθούν -ανάλογα με τη φύση της καθεμιάς- στο πλαίσιο των διατάξεων της 
Συνθήκης ΕΚ (ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών) ή στο πλαίσιο των θεμάτων 
Δικαιοσύνης και Εσωτερικών. 
Αυτό είναι ένα πρώτο σύνολο μέτρων για άμεση δράση. Δεν εμποδίζουν άλλες 
προτάσεις που θα προκύψουν από συζητήσεις οι οποίες θα ξεκινήσουν με βάση την 
Πράσινη Βίβλο για την Προστασία των Ανηλίκων και της Ανθρώπινης 
Αξιοπρέπειας σε Οπτικοακουστικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Πληροφόρησης. 
1. Παράνομο περιεχόμενο 
α. Συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών 
Η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών έχει ζωτική σημασία για την 
καταπολέμηση των πηγών του εγκληματικού υλικού και τον περιορισμό της 
διανομής αντιγράφων. 
Υπάρχει ανάγκη για την ενίσχυση της συνεργασίας, στο πλαίσιο των θεμάτων 
Δικαιοσύνης και Εσωτερικών, όσον αφορά τα εξής: 
• ανταλλαγή πληροφοριών γι' αυτούς που παρέχουν εγκληματικό περιεχόμενο 
και επιβολή των υφισταμένων νόμων των σχετικών με το εγκληματικό υλικό 
• ενθάρρυνση των κρατών μελών να ορίσουν ελάχιστα ευρωπαϊκά πρότυπα 
για το εγκληματικό περιεχόμενο 
β. Ευθύνη των παράγων πρόσβασης και των παράγων 
υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή 
Θα πρέπει να εκτιμηθεί η ανάγκη για ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για να 
αποσαφηνιστεί σε ποιο βαθμό μπορούν να αποδοθούν ευθύνες στους παρόχους 
πρόσβασης και στους παρόχους υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή για το παράνομο 
περιεχόμενο. 
y. Ενθάρρυνση της αυτοοούθιιισηζ 
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ ενώσεων παροχών 
πρόσβασης στο Internet για να συμβάλει στη διαδικασία της αυτορρύθμισης. Η 
διαδικασία αυτή θα πρέπει να τεθεί σε κίνηση στα κράτη μέλη όπου δεν έχει 
ξεκινήσει ακόμη. Η Επιτροπή θα ενθαρρύνει τη συζήτηση για την έρευνα για 
τεχνικά ζητήματα όσον αφορά το ρόλο των παροχών υπηρεσιών σχετικά με τον 
περιορισμό της διανομής παράνομου υλικού. 
2. Βλαβερό περιεχόμενο 
25 
Κοινοτική δράση για την υποστήριξη της χρήσης λογισμικού 
φιλτραρίσματος και συστημάτων βαθμολόγησης 
• Θα μπορούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο έκδοσης σύστασης του 
Συμβουλίου που θα μεταδίδει ένα σαφές πολιτικό μήνυμα για την 
ενθάρρυνση της χρήσης λογισμικού φιλτραρίσματος όπως το PICS, και για 
ένα ή περισσότερα ευρωπαϊκά συστήματα βαθμολόγησης. Η Επιτροπή έχει 
ήδη καλέσει τη βιομηχανία να δημιουργήσει έναν κοινό φορέα που θα 
επιτρέπει τη χρήση συστημάτων φιλτραρίσματος σέ ύλη την Κοινότητα. 
• θα πρέπει να ενθαρρυνθούν οι ευρωπαίοι παραγωγοί περιεχομένου, να 
συνεργαστούν στο σύστημα αυτό, θεσπίζοντας δικό τους Κώδικα Καλής 
Συμπεριφοράς για το περιεχόμενο που δημοσιεύεται στο Internet, όπου θα 
περιλαμβάνεται η συστηματική αυτοβαθμολόγηση του περιεχομένου. 
Μια πρωτοβουλία της Επιτροπής θα υποστηρίζει εθνικές δράσεις 
συνειδητοποίησης για γονείς και διδασκάλους. 
3. Αιεθνή θέματα 
α) Διεθνής διάσκε-ψη 
Στο Συμβούλιο Βιομηχανίας της 8ης Οκτωβρίου 1996 έγινε δεκτή η πρόσκληση εκ 
μέρους της Γερμανίας για τη διοργάνωση μιας Διεθνούς Διάσκεψης. Σ' αυτήν θα 
συμμετέχουν εκπρόσωποι των αρχών επιβολής του νόμου, καθώς και εκπρόσωποι 
των παροχών πρόσβασης, των παροχών υπηρεσιών ξένιου υπολογιστή και των 
χρηστών του Internet. Θα εστιάσει στα ακόλουθα ζητήματα: 
εφικτότητα των άμεσων μέτρων όπου θα περιλαμβάνεται ένα πλαίσιο για 
διεθνή συνεργασία, χρησιμοποιώντας το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο 
συζήτηση για τη δυνατότητα μιας διεθνούς σύμβασης για το παράνομο και 
βλαβερό περιεχόμενο. 
β) Επέκταση του διαλόγου 
Δεδομένου ότι ο διάλογος αυτός θα πρέπει να περιλαμβάνει το μεγαλύτερο δυνατό 
αριθμό χωρών, ο διάλογος αυτός θα μπορούσε να επεκταθεί σε έναν φορέα με 
περισσότερα μέλη, όπως ο ΟΟΣΑ, η Παγκόσμια Οργάνωση Εμπορίου, τα Ηνωμένα 
Έθνη, ή ένας από τους πιο εξειδικευμένους φορείς των Ηνωμένων Εθνών. 
4. Αράσεις υποστήριξης 
α) ΜηΥανισμός διαφάνειας 
Τα κανονιστικά ζητήματα θα πρέπει να εξετάζονται σε επίπεδο Κοινότητας, 
συστηματικά και με διαφάνεια, έτσι ώστε να καταρτιστούν συνεκτικές και 
αποτελεσματικές νομικές λύσεις. 
β) Κέντρο πληροφόρησης στο Web 
26 
Στο World Wide Web θα δημιουργηθεί μια διεύθυνση (που θα βασίζεται σε έναν 
υπολογιστή της Επιτροπής) η οποία θα περιλαμβάνει πρωτότυπο περιεχόμενο και 
διασυνδέσεις με κατάλληλες σελίδες σε άλλες διευθύνσεις. Αυτή η διεύθυνση του 
Web θα είναι μέρος ενός περιεκτικού συνόλου σελίδων του Web που θα είναι 
αφιερωμένες σε ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών και σχετικών θεμάτων, το οποίο θα 
δημιουργηθεί στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης "Μάθηση στην Κοινωνία των 
Πληροφοριών" που εγκρίθηκε πρόσφατα από την Επιτροπή. 
Το είδος του περιεχομένου που θα είναι διαθέσιμο θα μπορούσε να περιλαμβάνει α) 
πληροφορίες και καθοδήγηση για γονείς, διδασκάλους και παιδιά, β) λογισμικό 
γονικού ελέγχου και γ) πληροφορίες για τις δραστηριότητες επίσημων φορέων 
(θεσμικά όργανα της ΕΕ, κράτη μέλη, τρίτες χώρες, διεθνείς οργανισμοί και μ,η 
κυβερνητικοί οργανισμοί). 
Έϊ 

ISSN 0254-1483 
COM(96) 487 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 15 16 06 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-517-GR-C 
ISBN 92-78-10300-4 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο