EL    EL EL 
 
EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 3.10.2008 
SEC(2008) 2595 
  
ΣΧΕ∆ΙΟ  ΕΓΓΡΑΦΟΥ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
Συνοδευτικό  έγγραφο  
πρότασης  
οδηγίας  του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  για την τροποποίηση  της 
οδηγίας  92/85/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  σχετικά  µε την εφαρ µογή µέτρων  που αποβλέπουν  
στη βελτίωση  της υγείας  και της ασφάλειας  κατά  την εργασία  των εγκύων , λεχώνων  και 
γαλουχουσών  εργαζο µένων  (δέκατη  ειδική  οδηγία  κατά  την έννοια  του άρθρου  16 
παράγραφος  1 της οδηγίας  89/391/ΕΟΚ ) 
Σύνοψη  της εκτίµησης  αντικτύπου  
 
 
{COM(2008) 637} 
{SEC(2008) 2596} 
 
EL 2   EL  
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Η ισότητα  των φύλων  είναι  ένας από κύριους  στόχους  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , του οποίου  η 
εκπλήρωση  επιδιώκεται  µέσω όλων  των πολιτικών  της Ένωσης1, ενώ ο χάρτης  πορείας  για 
την ισότητα  µεταξύ  γυναικών  και ανδρών  (2006-2010)2 τονίζει  την ανάγκη  συµµετοχής  των 
γυναικών  και των ανδρών  σε ίση βάση  στην  αγορά  εργασίας . Η ισότητα  των φύλων  είναι , 
επίσης , στόχος  της ευρωπαϊκής  στρατηγικής  για την απασχόληση  (ΕΣΑ ) από τη στιγµή 
της χάραξής  της το Νοέµβριο του 1997. Οι πολιτικές  για το συνδυασ µό του επαγγελ µατικού , 
ιδιωτικού  και οικογενειακού  βίου, η σπουδαιότητα  των οποίων  αναγνωρίζεται  ευρέως , 
αποτελούν  επιτακτική  οικονο µική ανάγκη , δεδοµένου ότι οι δηµογραφικές  και 
ανταγωνιστικές  πιέσεις  δίνουν  όλο και µεγαλύτερη  έµφαση  στην  ανάγκη  βελτιστοποίησης  
της συµµετοχής  στην  αγορά  εργασίας . Επιπλέον , υπάρχει  θετική  συσχέτιση  µεταξύ  ποσοστών  
γονιµότητας  και συµµετοχής  στην  αγορά  εργασίας : τα κράτη  µέλη µε τα µεγαλύτερα  
ποσοστά  γονιµότητας  είναι  αυτά  µε τα µεγαλύτερα  ποσοστά  απασχόλησης  των γυναικών . 
Ο χάρτης  πορείας  για την ισότητα  µεταξύ  γυναικών  και ανδρών  (2006-2010)  θέτει  έξι 
προτεραιότητες  για δράση , η πρώτη  από τις οποίες  επιδιώκει  την ίδια οικονο µική 
ανεξαρτησία  για τις γυναίκες  και για τους άνδρες . Μια άλλη  προτεραιότητα  – συνδυασ µός 
επαγγελ µατικού , ιδιωτικού  και οικογενειακού  βίου – συµβάλλει  άµεσα στο προαναφερό µενο 
θέµα.  
Το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  έχει επανειλη µµένως  ζητήσει  βελτιώσεις  της υφιστά µενης 
κοινοτικής  νοµοθεσίας  για την άδεια  µητρότητας  και τη γονική  άδεια3: στις προτάσεις  που 
υπέβαλε  το Μάιο  του 2008, το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  ζήτησε  να τροποποιηθούν  οι 
κατευθυντήριες  γραµµές για την απασχόληση  και να προβλεφθούν  συστή µατα γονικής  και 
άλλης  άδειας4. 
Οι ευρωπαίοι  κοινωνικοί  εταίροι  διαδρα µατίζουν  επίσης  σηµαντικό  ρόλο  στον  τοµέα του 
συνδυασ µού επαγγελ µατικού , ιδιωτικού  και οικογενειακού  βίου. Το Μάρτιο  του 2005 
ενέκριναν  πλαίσιο  δράσης  για την ισότητα  των φύλων , µια από τις προτεραιότητες  του 
οποίου  ήταν  ενέργειες  για τη στήριξη  της ισορροπίας  εργασίας -ζωής .  
Η Επιτροπή  συνέταξε  την παρούσα  εκτίµηση αντικτύπου  βάσει  των νοµοθετικών  επιλογών  
για τη βελτίωση  του συνδυασ µού, οι οποίες  περιγράφονται  στο έγγραφο  του δευτέρου  
σταδίου  των διαβουλεύσεων  του 2007, που εστάλη  στους  ευρωπαίους  κοινωνικούς  εταίρους5. 
Τον Ιούλιο  του 2008 οι κοινωνικοί  εταίροι  επιβεβαίωσαν  την πρόθεσή  τους να ξεκινήσουν  τις 
διαπραγ µατεύσεις  που προβλέπονται  στο άρθρο  139 ΕΚ για την αναθεώρηση  της οδηγίας  για 
τη γονική  άδεια . Η Επιτροπή  περιόρισε , συνεπώς , το πεδίο  εφαρ µογής της παρούσας  
πρότασης  στην  άδεια  µητρότητας , επειδή  οι κοινωνικοί  εταίροι  βεβαίωσαν  ότι δεν 
προτίθενται  να καλύψουν  το θέµα αυτό  στις διαπραγ µατεύσεις  τους. Ωστόσο , η εκτίµηση 
αντικτύπου  καλύπτει  όλες τις επιλογές , όχι µόνο αυτήν  που καλύπτει  την τροποποίηση  των 
όρων  χορήγησης  της άδειας  µητρότητας . 
                                                 
1 Άρθρο  2 και άρθρο  3 παράγραφος  2 της συνθήκης  ΕΚ. 
2 COM(2006) 92. 
3 Για παράδειγ µα, ψήφισ µα 2003/2129(INI), P5_TA(2004)0152), σηµείο 26. 
4 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc .do?pubRef=-//EP// TEXT+TA+P6-TA-2008-
0207+0+DOC+XML+V 0//EN&language=EN . 
5 http://ec.europa.eu/employment_social/social_dialogue/docs/reconciliation2_en.pdf . 
 
EL 3   EL 2. ΣΤΟΙΧΕΙΑ  ΚΑΙ  ∆ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ  
Η Επιτροπή  ζήτησε  τη γνώµη των ευρωπαίων  κοινωνικών  εταίρων  σε δύο στάδια  το 2006 και 
το 2007.  Απαντώντας  στο δεύτερο  στάδιο  της διαβούλευσης , τέσσερις  κοινωνικοί  εταίροι6 
αποφάσισαν  να συστήσουν  κοινή  οµάδα εργασίας  στο πλαίσιο  του ευρωπαϊκού  κοινωνικού  
διαλόγου  για να επανεξετάσουν  τη συµφωνία -πλαίσιο  για τη γονική  άδεια  που προσαρτάται  
στην  οδηγία  96/34/ΕΚ. Τον Ιούλιο  του 2008 αποφάσισαν  να ξεκινήσουν  επίση µες 
διαπραγ µατεύσεις  για τη γονική  άδεια  σύµφωνα  µε το άρθρο  138 ΕΚ. 
Το ∆εκέ µβριο του 2007 η Επιτροπή  ζήτησε  από τα κράτη  µέλη να συγκεντρώσουν  στοιχεία  
για τη νοµοθεσία  που διέπει  οποιαδήποτε  µορφή  άδειας  για οικογενειακούς  λόγους  και να 
τοποθετηθούν  σχετικά  µε τις εναλλακτι *κές επιλογές  τροποποίησης  της νοµοθεσίας  αυτής . 
Η συµβουλευτική  επιτροπή  για την ισότητα  ευκαιριών  γυναικών  και ανδρών7 διατύπωσε  
γνώµη για την εισαγωγή  νέων  µορφών  άδειας  (άδεια  πατρότητας , άδεια  υιοθεσίας  και άδεια  
φροντίδας  εξαρτώ µενου µέλους ) µε γραπτή  διαδικασία  στις 3 Ιουλίου  20088. Η Επιτροπή  
ζήτησε  επίσης  τη γνώµη αρκετών  ευρωπαϊκών  µη κυβερνητικών  οργανώσεων  (ΜΚΟ ), 
απευθύνοντας  ερωτη µατολόγιο  για τις απόψεις  τους σχετικά  µε τις διαθέσι µες επιλογές  
τροποποίησης  και συµπλήρωσης  της υφιστά µενης νοµοθεσίας  για τις ρυθµίσεις  περί άδειας  
σε σχέση  µε το συνδυασ µό. 
Το ∆εκέ µβριο του 2007 η Επιτροπή  ανέθεσε  στον  όµιλο ECORYS9 εξωτερική  µελέτη  για το 
κόστος  και τα οφέλη  από τις διάφορες  επιλογές  για τη βελτίωση  των διατάξεων  για το 
συνδυασ µό επαγγελ µατικού , ιδιωτικού  και οικογενειακού  βίου. Το δίκτυο  ανεξάρτητων  
νοµικών  εµπειρογνω µόνων  για την ισότητα  των φύλων  υπέβαλε  επίσης  έκθεση  για τα εθνικά  
µέτρα σχετικά  µε την κύηση  και τη µητρότητα , τη γονική  άδεια  και την άδεια  πατρότητας  στα 
κράτη  µέλη, καθώς  και έκθεση -απολογισ µό των εθνικών  µέτρων  για τις ευέλικτες  µορφές  
εργασίας10.  
3. ΙΣΧΥΟΝ  ΝΟΜΙΚΟ  ΠΛΑΙΣΙΟ  
∆ύο οδηγίες  ρυθµίζουν  τα θέµατα σχετικά  µε την άδεια  για οικογενειακούς  λόγους  και τα 
συναφή  δικαιώ µατα, συγκεκρι µένα η οδηγία  92/85/EΟΚ11 (στο εξής «οδηγία  για την άδεια  
µητρότητας ») και η οδηγία  96/34/ΕΚ12 (στο εξής «οδηγία  για τη γονική  άδεια »), οι οποίες  
εκδόθηκαν  το 1992 και το 1996 αντίστοιχα . Οι οδηγίες  αυτές  προβλέπουν  ελάχιστη  άδεια  
µητρότητας  διάρκειας  14 εβδο µάδων , αµειβόµενη τουλάχιστον  όπως  η αναρρωτική  άδεια  και 
τρεις  µήνες γονικής  άδειας  άνευ  αποδοχών  για κάθε  γονέα , η οποία  µπορεί  να µεταφερθεί , σε 
πολλά  κράτη  µέλη, στον  άλλο  γονέα . Οι τρέχουσες  διατάξεις  δεν θεσπίζουν  ούτε διάρκεια  
ούτε συγκεκρι µένους  όρους  για την άδεια  υιοθεσίας  ούτε το δικαίω µα σε άδεια  πατρότητας  ή 
                                                 
6 ETUC, BUSINESSEUROPE, CEEP και UEAPME. 
7 Τα µέλη της επιτροπής  περιλα µβάνουν  εκπροσώπους  των κρατών  µελών , των φορέων  για την ισότητα , 
των κοινωνικών  εταίρων  και των ΜΚΟ . 
8 http://ec.europa.eu/employment_social/gender_equality/docs/2008/opinion_newforms_en.pdf . 
9 http://ec.europa.eu/employment_social/gender_equality/legislation/new_legislation_en.html . 
10 Για λεπτο µέρειες  βλέπε : 
http://ec.europa.eu/employment_social/gender_equality/legislation/bulletin_en.html . 
11 Οδηγία  92/85/ΕΟΚ  του Συµβουλίου , της 19ης Οκτωβρίου  1992, σχετικά  µε την εφαρ µογή µέτρων  που 
αποβλέπουν  στη βελτίωση  της υγείας  και της ασφάλειας  κατά  την εργασία  των εγκύων , λεχώνων  και 
γαλουχουσών  εργαζο µένων  (ΕΕ L 348 της 28.11.1992 σ. 1). 
12 Οδηγία  96/34/ΕΚ του Συµβουλίου , της 3ης Ιουνίου  1996, σχετικά  µε τη συµφωνία -πλαίσιο  για τη 
γονική  άδεια , που συνήφθη  από την UNICE, τη CEEP και τη CES (ΕΕ L 145 της 19.06.1996, σ. 4). 
 
EL 4   EL άδεια  φροντίδας  εξαρτώ µενου µέλους  (άδεια  για την παροχή  φροντίδας  σε εξαρτώ µενα µέλη 
της οικογένειας ). 
Υπάρχουν  βασικές  διαφορές  µεταξύ  των κρατών  µελών  όσον  αφορά  την πολιτική  για τη 
διευκόλυνση  του συνδυασ µού επαγγελ µατικού  και οικογενειακού  βίου. Οι διατάξεις  για την 
άδεια  µητρότητας  προβλέπουν  άδεια  από 14 έως 52 εβδο µάδες, διάστη µα κατά  το οποίο  οι 
αποδοχές  κυµαίνονται  από 55% (µ ε την εφαρ µογή ανώτατου  ορίου ) έως 100% ( χωρίς  
εφαρ µογή ανώτατου  ορίου ). Οι διατάξεις  για τη γονική  άδεια  συνεπάγονται  δικαίω µα άδειας  
από τρεις  µήνες έως τρία χρόνια . Οι πληρω µές, όταν αυτές  χορηγούνται , καταβάλλονται  για 
περίοδο  από 15 ηµέρες έως δύο χρόνια . Το δικαίω µα για άδεια  υιοθεσίας  συνεπάγεται  άδεια  
από 10 ηµέρες έως την ίδια περίοδο  µε τη γονική  άδεια . Ορισ µένα κράτη  µέλη δεν 
προβλέπουν  αµοιβή, ενώ άλλα  προβλέπουν  αµοιβή παρό µοια µε εκείνη  που καταβάλλεται  
στη γονική  άδεια . Σε αρκετά  κράτη  µέλη δεν υφίσταται  άδεια  πατρότητας . Όταν  το δικαίω µα 
αυτό  υφίσταται , καλύπτει  περίοδο  από µία έως 10 ηµέρες. Σε ορισµένα κράτη  µέλη, ένα 
µέρος της γονικής  άδειας  απευθύνεται  µόνο στον  πατέρα . Ορισ µένα κράτη  µέλη δεν 
προβλέπουν  καθόλου  αµοιβή, ενώ άλλα  προβλέπουν  ένα ποσό  κατ' αποκοπή  που µπορεί  και 
να ισοδυνα µεί µε το 100% της αµοιβής . Σε ορισµένα κράτη  µέλη δεν προβλέπεται  κανένα  
δικαίω µα για άδεια  φροντίδας  εξαρτώ µενου µέλους . Η διάρκεια  ποικίλλει  από δύο έως 10 
ηµέρες για τέκνο  µε αναπηρία  ή ασθένεια  και, σε ορισµένες περιπτώσεις , για άλλα  συγγενικά  
πρόσωπα . Σε ορισµένα κράτη  µέλη η άδεια  αυτή  συνοδεύεται  από την καταβολή  ενός ποσού  
κατ’ αποκοπή  που είτε ισούται  µε το ποσό  που καταβάλλεται  για την αναρρωτική  άδεια  είτε 
υπολογίζεται  διαφορετικά . 
3. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
Έχει αναγνωριστεί  πλέον  η ανάγκη  σε επίπεδο  ΕΕ για την εφαρ µογή πολιτικών  υποστήριξης  
του συνδυασ µού επαγγελ µατικού  και οικογενειακού  βίου, που θα εξασφαλίζουν  ότι γυναίκες  
και άνδρες  δεν θα είναι  αναγκασ µένοι να κάνουν  παραχωρήσεις  έχοντας  να επιλέξουν  
ανάµεσα σε µια ικανοποιητική  ιδιωτική , οικογενειακή  και επαγγελ µατική  ζωή. Τέτοιου  
είδους  πολιτικές  µπορούν  να δώσουν  σε γυναίκες  και άνδρες  τη δυνατότητα  πραγ µατικών  
επιλογών  στον  τοµέα αυτόν  και, ειδικότερα , να έχουν  ως αποτέλεσ µα µεγαλύτερο  ποσοστό  
απασχόλησης  και χαµηλότερο  ποσοστό  ανεργίας  για τις γυναίκες . Μπορούν  επίσης  να 
µειώσουν  το διαχωρισ µό της αγοράς  εργασίας  λόγω  φύλου  και να γεφυρώσουν  τη 
µισθολογική  διαφορά  µεταξύ  ανδρών  και γυναικών . Ωστόσο , ακόµη και στις περιπτώσεις  που 
έχουν  προβλεφθεί  ευέλικτες  εργασιακές  ρυθµίσεις  για τη στήριξη  του συνδυασ µού 
επαγγελ µατικού , ιδιωτικού  και οικογενειακού  βίου, οι ρυθµίσεις  αυτές  αξιοποιούνται  πολύ  
περισσότερο  από τις γυναίκες  παρά  από τους άνδρες  λόγω  οικονο µικών  αναγκών  και όχι από 
ελεύθερη  επιλογή .  
Παρά  την αύξηση  της συµµετοχής  των γυναικών  στην  αγορά  εργασίας , η µισθολογική  
διαφορά  µεταξύ  ανδρών  και γυναικών  παρέ µεινε σταθερά  στο 15% από το 2003 έως το 
2007, ενώ από το 2000 έχει µειωθεί  µόνο κατά  µία µονάδα13. Η διαφορά  αυτή  οφείλεται  σε 
κάποιο  βαθµό στα προβλή µατα που αντιµετωπίζουν  οι γυναίκες , όταν προσπαθούν  να 
συνδυάσουν  τις επαγγελ µατικές  και τις ιδιωτικές  τους υποχρεώσεις . Ένας  σηµαντικός  
παράγοντας  που επηρεάζει  τη συµµετοχή  της γυναίκας  στην  αγορά  εργασίας  είναι  η ύπαρξη  
υποδο µής για τη φύλαξη  των παιδιών . Οι υποδο µές για την παιδική  φύλαξη  στα κράτη  µέλη 
                                                 
13 Ορισ µός της Eurostat: « Η µισθολογική  διαφορά  µεταξύ  ανδρών  και γυναικών  δίνεται  ως η διαφορά  
µεταξύ  των µέσων  ακαθάριστων  ωριαίων  αποδοχών  των ανδρών  και των µέσων  ακαθάριστων  ωριαίων  
αποδοχών  των γυναικών  ως εκατοστιαίο  ποσοστό  των µέσων  ακαθάριστων  ωριαίων  αποδοχών  των 
ανδρών ». 
 
EL 5   EL είναι  ανεπαρκείς  και δεν είναι  πάντα  προσαρ µοσµένες στις ανάγκες  της οικογένειας14. Μόνο  
στη ∆ανία  και στην  Πορτογαλία  διατίθενται  30 ώρες  παιδικής  φύλαξης  εβδο µαδιαίως , σε 
επίση µους σταθ µούς για πάνω  από το 30% των παιδιών  κάτω  των τριών  ετών . Οι γυναίκες  
φέρουν , επίσης , την κύρια  ευθύνη  για την παροχή  φροντίδας  στους  ηλικιω µένους .  
Η απόκτηση  παιδιών  έχει µεγάλο  αντίκτυπο  στη συµµετοχή  των γυναικών  στην  αγορά  
εργασίας . Ως αποτέλεσ µα, το ποσοστό  απασχόλησης  για τις γυναίκες  µε συντηρού µενα 
τέκνα  το 2007 ήταν  µόνο 65,5% σε σχέση  µε 91,7% που ήταν  για τους άνδρες , δηλαδή  
διαφορά  πάνω  από 26 µονάδες . Το 2007 σηµειώθηκε  πτώση  κατά  12 ποσοστιαίες  µονάδες  
στο ποσοστό  απασχόλησης  των γυναικών  ηλικίας  µεταξύ  20 και 49 ετών , µετά την απόκτηση  
παιδιών , ενώ στο αντίστοιχο  ποσοστό  για τους άνδρες  σηµειώνεται  αύξηση  κατά  επτά 
µονάδες . Οι οικογενειακές  ευθύνες  σηµαίνουν  ότι οι γυναίκες  είναι  πιθανότερο  να εργαστούν  
µε µερική  απασχόληση  σε σχέση  µε τους άνδρες . Αυτό  έχει αρνητικές  επιπτώσεις  για τις 
επαγγελ µατικές  προοπτικές  και τις αποδοχές  τους. Επιπλέον , υφίστανται  διακρίσεις  στην  
αγορά  εργασίας  σε βάρος  των γυναικών  που είναι  µητέρες  (και των πατέρων ) µε µικρά 
παιδιά , ενώ παρατηρείται  µικρή  αξιοποίηση  της γονικής  άδειας  από τους  πατέρες . Για όσο 
χρονικό  διάστη µα οι µητέρες , και όχι οι πατέρες , θα υπολείπονται  ως προς  τη συµµετοχή  
στην  αγορά  εργασίας  όταν αποκτούν  παιδιά  και θα κάνουν  χρήση  της γονικής  άδειας , οι 
εργοδότες  θα εξακολουθήσουν , σε γενικές  γραµµές, να αντιλα µβάνονται  τις γυναίκες  ως 
λιγότερο  αφοσιω µένες στη σταδιοδρο µία τους και θα επενδύουν  λιγότερο  σε ευκαιρίες  για 
την επαγγελ µατική  σταδιοδρο µία των γυναικών .  
4. ΠΛΑΙΣΙΟ  ΕΚΚΙΝΗΣΗΣ  
Εάν δεν υπάρξουν  πρωτοβουλίες  σε επίπεδο  ΕΕ, θα εξακολουθήσουν  να εφαρ µόζονται  οι 
ισχύουσες  κοινοτικές  οδηγίες  και τα τρέχοντα  προγρά µµατα και στόχοι . Ορισ µένα, αλλά  όχι 
όλα τα κράτη  µέλη ενδέχεται  να αναπτύξουν  εθνικές  νοµικές διατάξεις  για µέτρα προς  
βελτίωση  του συνδυασ µού επαγγελ µατικού , ιδιωτικού  και οικογενειακού  βίου. Οι στόχοι  της 
Λισαβόνας  θα αξιολογηθούν  το 2010 και θα καθοριστούν  νέες κατευθυντήριες  γραµµές και 
στόχοι  στο πλαίσιο  της ΕΣΑ . Ο χάρτης  πορείας  για την ισότητα  µεταξύ  γυναικών  και ανδρών  
έχει ορίζοντα  το 2010, αλλά  οι εργασίες  των ευρωπαίων  κοινωνικών  εταίρων  θα συνεχιστούν  
και µετά το 2010. 
Ωστόσο , θα εξακολουθήσει  να υπάρχει  αξιοση µείωτη  διαφορά  µεταξύ  του ποσοστού  
συµµετοχής  των γυναικών  µε παιδιά  στην  αγορά  εργασίας  σε σχέση  µε το αντίστοιχο  
ποσοστό  για τους άνδρες . Τα κράτη  µέλη θα χρειαστούν  τη συµµετοχή  περισσότερων  
γυναικών  στην  αγορά  εργασίας , όχι µόνο για να λύσουν  τα προβλή µατα µιας κοινωνίας  που 
γηράσκει , αλλά  και για να επιτύχουν  την ανταγωνιστικότητα  σε παγκόσ µιο επίπεδο . Συνεπώς , 
αποκτά  ζωτική  σηµασία η συµµετοχή  των γυναικών . Τα κράτη  µέλη χρειάζονται , επίσης , 
σταθερό  ρυθµό γεννήσεων  για να αντιµετωπίσουν  τις δηµογραφικές  προκλήσεις . Τα κράτη  
µέλη που εµφανίζουν  υψηλά  ποσοστά  απασχόλησης  (όπως  η Φινλανδία , η Σουηδία , η ∆ανία , 
οι Κάτω  Χώρες  και το ΗΒ) έχουν  επίσης  ποσοστά  γονιµότητας  αρκετά  πάνω  από το µέσο 
όρο15. Αυτά  τα κράτη  µέλη διαθέτουν  και τις πιο αποτελεσ µατικές  πολιτικές  για το 
συνδυασ µό επαγγελ µατικού , ιδιωτικού  και οικογενειακού  βίου. 
5. ΕΝ∆ΕΧΟΜΕΝΕΣ  ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  ΤΗΣ  ΕΕ 
                                                 
14 Βλέπε  πρόσφατη  έκθεση  «The Provision of Childcare Services », by Platenga/Remery, 2008. 
15 Όπ. π., σ. 18. 
 
EL 6   EL Οι στόχοι  είναι  η βελτίωση  των ποσοστών  απασχόλησης  των γυναικών  µε παιδιά , η µείωση  
της ανισορροπίας  µεταξύ  των φύλων  και η εξάλειψη  των διακρίσεων  µέσω της βελτίωσης  της 
δυνατότητας  λήψης  και των όρων  χρήσης  άδειας  για οικογενειακούς  λόγους  και της παροχής  
οικονο µικής στήριξης  κατά  τη διάρκεια  της άδειας  αυτής .  
Αφού  εξετάστηκαν  διάφορες  δυνατότητες , συνήχθη  το συµπέρασ µα ότι η µη λήψη  
πρωτοβουλιών  δεν είναι  η σωστή  επιλογή , διότι  η Επιτροπή  έχει ορίσει  τη βελτίωση  των 
όρων  για το συνδυασ µό επαγγελ µατικού , ιδιωτικού  και οικογενειακού  βίου ως µία από τις 
προτεραιότητές  της στο χάρτη  πορείας  για την ισότητα  µεταξύ  γυναικών  και ανδρών , αλλά  
και διότι  τα σηµαντικότερα  ενδιαφερό µενα µέρη στον  τοµέα αυτόν  έχουν  ζητήσει  από την 
Επιτροπή  την ανάληψη  δράσης . Τα µη νοµοθετικά  µέτρα (για παράδειγ µα, ανταλλαγή  καλών  
πρακτικών  και πρωτοβουλίες  των κοινωνικών  εταίρων ) θα συνεχιστούν  σε κάθε  περίπτωση , 
καθώς  και άλλα  µέτρα για την αύξηση  του ποσοστού  απασχόλησης  των γυναικών . Η ΕΕ 
πρέπει  να δραστηριοποιηθεί  περισσότερο  για την αύξηση  της απασχόλησης  των γυναικών  και 
την πλήρη  αξιοποίηση  των ικανοτήτων  τους. ∆εδο µένου ότι εξακολουθούν  να υφίστανται  
µεγάλες  αποκλίσεις  µεταξύ  των πραγ µατικών  και των επιθυ µητών  χαρακτηριστικών  της 
αγοράς  απασχόλησης , είναι  µάλλον  σαφές  ότι οι γυναίκες , γενικά , επιθυ µούν να εργάζονται  
περισσότερο . Κατά  συνέπεια , υπάρχουν  µεγάλα  περιθώρια  για την αύξηση  της γυναικείας  
συµµετοχής  στην  αγορά  εργασίας . 
Βάσει  του σκεπτικού  αυτού , οι επιλογές  περιορίστηκαν  στα εξής: καµία ενέργεια  σε επίπεδο  
ΕΕ, διάδοση  των καλών  πρακτικών , τροποποίηση  των κανόνων  περί άδειας  µητρότητας  
(οδηγία  92/85/ΕΟΚ ), τροποποίηση  των κανόνων  περί γονικής  άδειας  (οδηγία  96/34/ΕΚ), 
αποσαφήνιση  των διατάξεων  περί άδειας  υιοθεσίας  και εισαγωγή  δύο νέων  µορφών  άδειας , 
της άδειας  πατρότητας  και της άδειας  για τη φροντίδα  εξαρτώ µενου µέλους .  
6. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ   
Κάθε  επιλογή  αξιολογήθηκε  βάσει  του κριτηρίου  της εκπλήρωσης  των στόχων  και σε σχέση  
µε το πλαίσιο  εκκίνησης . ∆ιαπιστώθηκε  ότι η επιλογή  «καµία νέα ενέργεια » δεν θα επέλυε  τα 
προβλή µατα. Η «διάδοση  των καλών  πρακτικών » µπορεί  να αποδειχθεί  χρήσι µη για την 
επίτευξη  καλύτερης  ισορροπίας  µεταξύ  εργασίας  και ζωής . 
Όσον  αφορά  την άδεια  µητρότητας , ποσοστό  πληρω µής της τάξης  του 100% του 
προηγού µενου µισθού  και αύξηση  της άδειας  κατά  τέσσερις  εβδο µάδες θα συνιστούσε  
αποδοτική  και πολύτι µη υποστήριξη  για τον καλύτερο  συνδυασ µό επαγγελ µατικού , ιδιωτικού  
και οικογενειακού  βίου. Το ίδιο ισχύει  για την εισαγωγή  ρήτρας  που θα προβλέπει  το 
δικαίω µα της εργαζο µένης να ζητά ευέλικτο  ωράριο  εργασίας  µετά την επιστροφή  από την 
άδεια  µητρότητας . Οι στόχοι  θα επιτυγχάνονταν , µε εξαίρεση  τη µείωση  του χάσµατος 
µεταξύ  ανδρών  και γυναικών  όσον  αφορά  τη λήψη  άδειας  για οικογενειακούς  λόγους . 
Όσον  αφορά  τη γονική  άδεια , εκτιµήθηκε  ότι η αύξησή  της κατά  ένα µήνα και η πρόβλεψη  
για πληρω µή του 66% του προηγού µενου µισθού  θα αποτελούσε  πολύτι µο στήριγ µα για το 
συνδυασ µό επαγγελ µατικού , ιδιωτικού  και οικογενειακού  βίου, αν και οι δύο γονείς  
λαµβάνουν  τουλάχιστον  ένα µήνα γονικής  άδειας . ∆εδο µένου ότι η γονική  άδεια  θα είναι  
αµειβόµενη, οι πατέρες  θα έχουν  κίνητρο  για να πάρουν  ένα τουλάχιστον  µήνα γονικής  
άδειας , διότι  διαφορετικά  δεν θα κάνουν  χρήση  του δικαιώ µατος αυτού . ∆ιατάξεις  τέτοιου  
είδους  αποδείχθηκαν  πολύ  αποτελεσ µατικές  στις σκανδιναβικές  χώρες . 
Όσον  αφορά  την άδεια  υιοθεσίας , η όσο το δυνατόν  µεγαλύτερη  εξοµοίωση  των σχετικών  
διατάξεων  µε αυτές  που διέπουν  τη γονική  άδεια  αξιολογήθηκε  ως ελπιδοφόρα  για τους 
 
EL 7   EL ίδιους  λόγους  µε εκείνους  που ισχύουν  για την τροποποίηση  των ρυθµίσεων  περί γονικής  
άδειας . 
Η πρόβλεψη  για άδεια  πατρότητας , διάρκειας  10 ηµερών  θεωρήθηκε  ιδιαίτερα  χρήσι µη για 
την ενθάρρυνση  περισσότερων  ανδρών  να κάνουν  χρήση  γονικής  άδειας . Σύµφωνα  µε την 
αποκτηθείσα  εµπειρία  σε άλλα  κράτη  µέλη, οι πατέρες  κάνουν  χρήση  της άδειας  για 
οικογενειακούς  λόγους  µόνο εάν το ποσοστό  πληρω µής κατά  την άδεια  πατρότητας  
προσεγγίζει  το µισθό τους. Η επιλογή  αυτή  προβλέπει , συνεπώς , πληρω µή ίση µε το 66% 
τουλάχιστον  του µισθού . 
Η πρόβλεψη  για άδεια  φροντίδας  εξαρτώ µενου µέλους , διάρκειας  ενός µηνός, για τη 
φροντίδα  εξαρτώ µενου µέλους  της οικογένειας  (συµπεριλα µβανο µένων  των τέκνων  άνω των 
οκτώ  ετών ) θεωρήθηκε  χρήσι µη ως παροχή  βοήθειας  στις γυναίκες  (ή τους άνδρες ) για να 
παρα µείνουν  στην  απασχόληση  ενόσω  φροντίζουν  ένα εξαρτώ µενο µέλος της οικογένειας . 
7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ  
Το συµπέρασ µα της έκθεσης  για την εκτίµηση αντικτύπου  είναι  ότι το καλύτερο  µέσο για την 
επίτευξη  των στόχων  είναι  η θέσπιση  νοµικώς δεσµευτικών  µέτρων  σε κοινοτικό  επίπεδο . Οι 
αλλαγές , κατόπιν  αξιολόγησης , των κανόνων  για την άδεια  µητρότητας  και τη γονική  άδεια , 
σε συνδυασ µό µε την εισαγωγή  νέων /άλλων  µορφών  άδειας , θα αποτελούσαν  πολύ  ωφέλι µη 
δέσµη µέτρων  για την επίτευξη  του καλύτερου  συνδυασ µού επαγγελ µατικού , ιδιωτικού  και 
οικογενειακού  βίου. Ωστόσο , δεδοµένου ότι οι κοινωνικοί  εταίροι  θα διεξαγάγουν  
διαπραγ µατεύσεις  για τη γονική  άδεια , η Επιτροπή  πρέπει  να απόσχει  από την υποβολή  
προτάσεων  για τη γονική  άδεια  και να λάβει  υπόψη  της ότι οι διαπραγ µατεύσεις  των 
κοινωνικών  εταίρων  ενδέχεται  να καλύψουν  τις νέες µορφές  άδειας . Υπό αυτές  τις συνθήκες , 
το µόνο εφικτό  µέτρο προς  το παρόν  είναι  η πρόταση  τροποποίησης  των κανόνων  για την 
άδεια  µητρότητας .