EL

Βρυξέλλες, 19.9.2007

COM(2007) 534 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΟ GALILEO:

ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ (GNSS)

{SEC(2007) 1210}

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΟ GALILEO:

ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ (GNSS)

1. Εισαγωγή

Το Συμβούλιο στο ψήφισμά του της 8ης Ιουνίου 2007 επαναβεβαίωσε την αξία του Galileo, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να διακοπούν οι διαπραγματεύσεις παραχώρησης δημόσιου - ιδιωτικού τομέα, συμφώνησε [1] κατ' αρχάς να επαναπροσδιορίσει τα ευρωπαϊκά προγράμματα του Παγκόσμιου Δορυφορικού Συστήματος Πλοήγησης (GNSS) και αναγνώρισε την ανάγκη πρόσθετης δημόσιας χρηματοδότησης. Στην σύνοδό του στις 21-22 Ιουνίου 2007, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαίωσε την αξία του Galileo ως έργου ζωτικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ζήτησε από το Συμβούλιο να λάβει ενιαία απόφαση σχετικά με την υλοποίηση του Galileo το φθινόπωρο του 2007 [2].

Προκειμένου αυτή η ενιαία απόφαση η οποία θα καλύπτει και την χρηματοδότηση της νέας προσέγγισης, την δομή της δημόσιας διαχείρισης συμπεριλαμβανομένης και της προσέγγισης όσον αφορά τη διαχείριση κινδύνων, τις αρχές των προμηθειών και σειρά άλλων αποφάσεων σχετικά με τα προγράμματα, το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να υποβάλλει περαιτέρω ανάλυση και προτάσεις. Με τη παρούσα, η Επιτροπή ανταποκρίνεται στο εν λόγω αίτημα [3] και υποβάλει επιπλέον τροποποιημένη πρόταση κανονισμού περί συνέχισης της υλοποίησης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων δορυφορικής ραδιοπλοήγησης [4], καθώς και πρόταση αναθεώρησης του χρηματοδοτικού πλαισίου [5].

Η ενιαία αυτή απόφαση θα εξασφαλίσει ότι οι διαχειριστικές και συμβατικές δομές θα διευκολύνουν την μακροπρόθεσμη λειτουργία, συντήρηση και οικονομική εκμετάλλευση του Galileo, βάσει ενοποιημένης τεχνολογικής προσέγγισης κύκλου ζωής και κατάλληλης διαχείρισης των κινδύνων. Ο επείγων χαρακτήρας της εν λόγω απόφασης συνδέεται μεταξύ άλλων και με τις συνεχιζόμενες δαπάνες για την φάση ανάπτυξης του προγράμματος και τις οικονομικές επιπτώσεις από την απώλεια μεριδίου της αγοράς, οι οποίες θα οδηγήσουν αμφότερες σε σημαντικές περαιτέρω καθυστερήσεις.

Η Επιτροπή αναμένει ότι οι σχετικές αποφάσεις θα ληφθούν μέχρι το τέλος του έτους και επιθυμεί να υπενθυμίσει τις στρατηγικές επιπτώσεις των εν λόγω αποφάσεων πέραν των οικονομικών ζητημάτων ή των ζητημάτων δημόσιων προμηθειών. Οι πόροι των ευρωπαϊκών προγραμμάτων του παγκόσμιου δορυφορικού συστήματος πλοήγησης (GNSS) είναι ζωτικής σημασίας για την Ευρώπη και την ευρωπαϊκή οικονομία. Η σύγχρονη κοινωνία εξαρτάται σήμερα και θα εξαρτάται όλο και περισσότερο στο μέλλον από τη χρήση εφαρμογών του παγκόσμιου δορυφορικού συστήματος πλοήγησης (GNSS) για ζωτικές λειτουργίες στους τομείς της ασφάλειας και της οικονομίας. Επιπλέον, το Galileo αποτελεί πυλώνα της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής [6] και εκφράζει τις φιλοδοξίες της Ευρώπης στο διάστημα, στην τεχνολογία και στην καινοτομία.

Αν η Ευρώπη δεν λάβει τις κατάλληλες αποφάσεις όσον αφορά το ευρωπαϊκό πρόγραμμα του παγκόσμιου δορυφορικού συστήματος πλοήγησης (GNSS), θα καταλήξει να εξαρτάται μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα από ξένα σήματα GNSS με λίγο ή καθόλου έλεγχο επί της ποιότητας, της διαθεσιμότητας ή της τιμής τους. Επιπλέον, η συνεπακόλουθη απώλεια της ενδογενούς ευρωπαϊκής εμπειρογνωμοσύνης στον τομέα του GNSS θα μπορούσε να συνδυαστεί με μείζονα απώλεια μακροοικονομικών ευκαιριών για τις ευρωπαϊκές εταιρείες στους τομείς των κατασκευών και παροχής υπηρεσιών. Αυτό θα οδηγούσε σε απώλεια της βάσης της ευρωπαϊκής διαστημικής καινοτομίας για το προβλέψιμο μέλλον.

2. Δαπάνες για την υποδομή του συστήματος

Η προμήθεια και η εγκατάσταση του Galileo άρχισε με βάση μια προσέγγιση σε δύο φάσεις. Στο πλαίσιο της σύμβασης επικύρωσης σε τροχιά (In-Orbit-Validation ή IOV) που συνήφθη στις αρχές του 2006, αγοράστηκαν οι 4 πρώτοι δορυφόροι και σημαντικό μέρος της υποδομής εδάφους. Το υπόλοιπο της συστοιχίας, ήτοι 26 δορυφόροι και υποδομή εδάφους, αποτελούν αντικείμενο της φάσης εγκατάστασης με την οποία το Galileo θα αποκτήσει πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα (Full Operational Capability ή FOC).

Από περαιτέρω αναλύσεις και αξιολογήσεις προκύπτει η αναγκαία βεβαιότητα ότι οι σχετικές εκτιμήσεις του κόστους είναι πράγματι ρεαλιστικές και ανθεκτικές [7].

Οι εκτιμήσεις για τη FOC που περιλαμβάνουν τις δαπάνες διαχείρισης του φορέα προμηθειών, τις δαπάνες για την εκμετάλλευση και λειτουργία του EGNOS μέχρι το 2013 και τις δαπάνες υποστήριξης του διαχειριστή του προγράμματος, ανέρχονται σε ονομαστικό ποσό 3 δις ευρώ. Βάσει της εκτίμησης των κινδύνων που αφορούν το σχεδιασμό και την εγκατάσταση, η εκτίμηση συμπληρώνεται με αποθεματικό για απρόβλεπτα ύψους 14% περίπου της ονομαστικής δαπάνης [8].

Στοιχείο | Εκτιμώμενη δαπάνη σε εκατομμύρια ευρώ |

Πλήρης επιχειρησιακή δυνατότητα Galileo |

Δορυφόροι και εκτοξευτές | 1600 |

Υποδομή ελέγχου εδάφους | 400 |

Εκμετάλλευση | 275 |

Τεχνολογία συστημάτων | 150 |

Δαπάνες διαχείρισης φορέα προμηθειών | 195 |

EGNOS |

Εκμετάλλευση και λειτουργία (2008-2013) | 330 |

Υποστήριξη της Επιτροπής |

Υποστήριξη διαχείρισης έργου και υπηρεσίες παροχής συμβουλών | 27 |

Απρόβλεπτα [9] | 428 |

Γενικό σύνολο | 3,405 |

Οι εκτιμήσεις αυτές στηρίζονται σε άμεση εφαρμογή των δράσεων που αφορούν τις προμήθειες μετά την ενιαία πολιτική απόφαση της ΕΕ πριν από το τέλος του 2007.

Φυσικά, όλα τα στοιχεία αποτελούν βέλτιστες εκτιμήσεις των αναμενόμενων δαπανών αγοράς σε περίπτωση προμηθειών με διαδικασίες διαγωνισμού, πραγματικές διαπραγματεύσεις των συμβάσεων και πιστή τήρηση του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος. Οι τιμές που προσφέρει ο ιδιωτικός τομέας ωστόσο, και συνεπώς οι δαπάνες της Κοινότητας, θα προκύψουν μόνον κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων των προμηθειών. Προκειμένου η Κοινότητα να εξασφαλίσει τη βέλτιστη σχέση ποιότητας/τιμής και τιμές που να αντιστοιχούν στις εκτιμήσεις, η Κοινότητα χρειάζεται (και ο φορέας προμηθειών της) να βρίσκεται σε καλή διαπραγματευτική θέση μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας διαγωνισμού για την υποβολή προσφορών βάσει κατάλληλων αρχών που θα συμφωνηθούν στο πλαίσιο της πολιτικής των προμηθειών.

Οι επιλογές που θα γίνουν στο πλαίσιο της πολιτικής των προμηθειών αναμένεται συνεπώς να επηρεάσουν σημαντικά τις τελικές δαπάνες που θα κληθεί να καταβάλει η Κοινότητα. Επιπλέον, σε περίπτωση που καθυστερήσουν οι πολιτικές αποφάσεις σχετικά με τα προγράμματα, προβλέπονται επιπλέον δαπάνες από την κατ' αναλογία αύξηση των δαπανών των τρεχουσών συμβάσεων (συμβάσεις In-Orbit-Validation [10]) και την απώλεια εμπορικών ευκαιριών λόγω της διάθεσης ανταγωνιστικών σημάτων.

Η Επιτροπή προτείνει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή να λάβει τις αποφάσεις της βάσει του εκτιμώμενου κόστους προμήθειας της πλήρους επιχειρησιακής ικανότητας (FOC) του Galileo ύψους 3,4 δις ευρώ για την περίοδο 2007-2013, συμπεριλαμβανομένων και του κόστους του EGNOS, του φορέα προμηθειών, του κόστους διαχείρισης του προγράμματος και του αποθεματικού για απρόβλεπτα.

3. Κίνδυνοι του προγράμματος Galileo και η διαχείρισή τους

Η ΕΕ, ως ιδιοκτήτης του συστήματος που θα προκύψει από το πρόγραμμα Galileo, απαιτείται να προσδιορίσει και, στην περίπτωση που γίνουν αποδεκτοί, να διαχειριστεί τους κινδύνους που συνδέονται με τα ευρωπαϊκά προγράμματα του GNSS. Λεπτομέρειες για τους κινδύνους αυτούς περιλαμβάνονται στο παράρτημα 1 και στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής. Οι σημαντικότεροι κίνδυνοι για τη φάση των προμηθειών είναι οι σχεδιαστικοί κίνδυνοι και οι κίνδυνοι εγκατάστασης.

Οι σχεδιαστικοί κίνδυνοι αφορούν την περίπτωση που δεν επιτευχθούν οι προβλεπόμενες επιδόσεις του Galileo λόγω ενδεχόμενων σχεδιαστικών προβλημάτων. Οι σχεδιαστικοί αυτοί κίνδυνοι και οι πιθανότητές τους είναι συνήθεις στα διαστημικά προγράμματα. Πρέπει να παρακολουθούνται και να ελέγχονται στενά αλλά δεν αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερου προβληματισμού στο παρόν στάδιο.

Οι κίνδυνοι καθυστέρησης του προγράμματος Galileo συνδέονται με τεχνικά, διαχειριστικά, οικονομικά ή πολιτικά ζητήματα που προκαλούν καθυστερήσεις στο χρονοδιάγραμμα και υπερβάσεις του κόστους, οι οποίοι οδηγούν συνεπώς σε καθυστερήσεις διάθεσης στην αγορά. Οι περισσότερες από αυτές τις καθυστερήσεις του προγράμματος πρέπει να περιοριστούν με συγκεκριμένες δράσεις, μέσω των προτεινόμενων μέτρων δημόσιας διαχείρισης, με πειθαρχημένη διαχείριση του προγράμματος και αποφάσεις σχετικά με την παρακολούθηση καθώς και με την έγκαιρη λήψη των πολιτικών αποφάσεων. Εκτός από το συγκεκριμένο κόστος που σχετίζεται με καθένα από αυτούς τους κινδύνους, η μεγαλύτερη επίπτωση που έχουν οι καθυστερήσεις είναι η αύξηση του κόστους εγκατάστασης και η απώλεια εσόδων εκμετάλλευσης.

Το προβλεπόμενο αποθεματικό για απρόβλεπτα σχετικά με τις προμήθειες καθορίζεται ανάλογα με τις επιπτώσεις του κόστους και την πιθανότητα επικίνδυνων γεγονότων που συνδέονται με τον σχεδιασμό και την εγκατάσταση.

Η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να σημειώσουν ότι οι εντοπισθέντες κίνδυνοι φαίνεται να συμβαδίζουν με τις φιλοδοξίες και την έκταση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS και ότι, εκτός από το προβλεπόμενο αποθεματικό για απρόβλεπτα, δεν απαιτούνται στο παρόν στάδιο ιδιαίτερα μέτρα όσον αφορά τον προϋπολογισμό. Ωστόσο σε περίπτωση που εμφανιστούν πράγματι κίνδυνοι, η Επιτροπή θα υποβάλει λεπτομερή ανάλυση και, εάν απαιτείται, θα υποβάλει λεπτομερείς προτάσεις στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

Η Επιτροπή δεσμεύεται για την εφαρμογή ενοποιημένης προσέγγισης διαχείρισης των κινδύνων του προγράμματος σε όλες τις φάσεις και τα επίπεδα του προγράμματος και διαρθρωτικών μέτρων για τον εντοπισμό, έλεγχο, περιορισμό των επιπτώσεων και την παρακολούθηση των κινδύνων, καθώς και για την τακτική υποβολή εκθέσεων στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

4. Οικονομικά οφέλη του Galileo και εσοδα εκμετάλλευσης στην παγκόσμια αγορά δορυφορικής πλοήγησης

4.1. Παγκόσμιες κατάντη αγορές για υπηρεσίες δορυφορικής πλοήγησης

Συνολικά, η παγκόσμια αγορά δορυφορικής πλοήγησης έχει αναπτυχθεί θεαματικά κατά την τελευταία δεκαετία. Η αξία της αγοράς αυτής από πλευράς εφαρμογών κα εξοπλισμού είναι τεράστια και αποτελεί μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές υψηλής τεχνολογίας. Φέτος, οι πωλήσεις δεκτών GNSS μόνον στην ΕΕ αναμένεται να φτάσουν τα 10 εκατομμύρια τεμάχια, αριθμός που αναμένεται να φτάσει τα 230 εκατομμύρια τεμάχια μέχρι το 2011 [11].

Η αγορά του GNSS θα μεταβληθεί σε σημαντική κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας αγοράς μετά το 2010 και η Ευρώπη δεν μπορεί να απουσιάζει ως σημαντικός παίκτης από το πεδίο αυτό, γεγονός που εξηγεί τη στρατηγική σημασία των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS. Είναι προφανές ότι οι φορείς παροχής υπηρεσιών GNSS θα επηρεάζουν σημαντικά όλες τις ουσιώδεις αποφάσεις που θα αφορούν του χρήστες του GNSS, όπως ο καθορισμός ή η επικαιροποίηση των προτύπων, η εξασφάλιση της απρόσκοπτης τοπικής πρόσβασης, ο καθορισμός της πολιτικής ελέγχου των βιομηχανικών εξαγωγών, η εξυπηρέτηση των μελλοντικών αναγκών των χρηστών μέσω του εκσυγχρονισμού του συστήματος. Η ΕΕ δεν μπορεί να στηριχτεί αποκλειστικά σε ξένες πολιτικές για όλες αυτές τις σημαντικές αποφάσεις που επηρεάζουν σημαντικό τμήμα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Συνεπώς, η ολοκλήρωση του Galileo αποτελεί για την ΕΕ απαραίτητη επένδυση υποδομής.

Αναπόφευκτα, η ανάπτυξη του Galileo πρέπει επίσης να συνοδευτεί από συγκεκριμένη προσπάθεια ανάπτυξης εφαρμογών κα υπηρεσιών (βλέπε κεφάλαιο για τις ανάγκες των χρηστών), οι οποίες θα βοηθήσουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία να καταλάβει ισχυρή θέση, να αναπτύξει τεχνογνωσία και να εξυπηρετήσει εξειδικευμένες εφαρμογές. Αυτό προωθεί την δημιουργία και την ανάπτυξη ΜΜΕ και παράγει θέσεις εξειδικευμένης απασχόλησης. Το Galileo και το EGNOS πρέπει συνεπώς να θεωρηθούν ως επενδύσεις που επιτρέπουν στην Ευρώπη να διεισδύσει, να αναπτύξει και να διατηρήσει σημαντικό μερίδιο της αγοράς GNSS.

Το Galileo θα αυξήσει το δημόσιο όφελος που προκύπτει από το GNSS, όπως για παράδειγμα στους τομείς της απασχόλησης, του περιβάλλοντος (μείωση της οδικής συμφόρησης, συντομότερες και αμεσότερες διαδρομές που μειώνουν την κατανάλωση καυσίμου), των κοινωνικών παροχών (αυξημένη ασφάλεια), της αυξημένης αποτελεσματικότητας των δημόσιων υπηρεσιών (στην έρευνα και διάσωση, στην πυροσβεστική στα ασθενοφόρα, στην ασφάλεια), των κλάδων της οικονομίας (γεωργία, αλιεία, μεταφορές) και της διαχείρισης σπάνιων δημόσιων πόρων (στις αεροπορικές μεταφορές).

Επιπλέον, πολυάριθμα είναι και τα πρόσθετα, άμεσα οφέλη του Galileo. Όχι μόνον θα αυξηθεί σημαντικά η διαθεσιμότητα δορυφορικής πλοήγησης σε μεγάλες πόλεις με την συνδυασμένη χρήση του GPS και του Galileo αλλά ο σχεδιασμός του συστήματος του Galileo προβλέπει επίσης και δυνατότητα εντοπισμού θέσης σε κλειστούς χώρους. Η ακρίβεια της δορυφορικής πλοήγησης θα αυξηθεί και ο «ανταγωνισμός» μεταξύ GPS και Galileo θα οδηγήσει σε περισσότερες καινοτομίες στον τομέα της δορυφορικής πλοήγησης για τους χρήστες παγκοσμίως, π.χ. βελτιωμένη ακρίβεια και δυνατότητα εντοπισμού θέσης σε κλειστούς χώρους του Galileo σε σχέση με το GPS-II, και βελτιωμένα σήματα για μαζικές εμπορικές εφαρμογές που θα είναι κοινά τόσο στο GPS-III όσο και στο Galileo. Επιπλέον το Galileo έχει βελτιστοποιηθεί για πολιτικές (μη στρατιωτικής χρήσης) μέσω πέντε λειτουργικών υπηρεσιών. Αυτό παρέχει τη βάση για την κάλυψη νέων αναγκών της αγοράς στους τομείς των οδικών, θαλάσσιων και αεροπορικών μεταφορών που δεν εξυπηρετούνται από την υφιστάμενη τεχνολογία. Το Galileo εξασφαλίζει περαιτέρω τον περιορισμό των επιπτώσεων από τους κινδύνους που οφείλονται στην εξάρτηση από μία μόνο πηγή. Αυτό έχει σημασία για παράδειγμα στην περίπτωση χρήσης σημάτων χρονισμού για τον συγχρονισμό δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών και δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Τέλος, το νομικό πλαίσιο εντός του οποίου δομείται το Galileo παρέχει σαφές και αδιαμφισβήτητο καθεστώς ευθύνης. Η ευθύνη έχει ζωτική σημασία για τους φορείς εκμετάλλευσης, δημόσιους ή ιδιωτικούς, στην υλοποίηση νέων υπηρεσιών σε πολίτες ή/και εμπορικούς πελάτες. Υπάρχουν συνεπώς ουσιαστικά πλεονεκτήματα προκειμένου οι χρήστες να χρησιμοποιήσουν το Galileo.

4.2. Έσοδα εκμετάλλευσης και άμεσα οφέλη από τα ευρωπαϊκά προγράμματα GNSS

Τα έσοδα από την άμεση εκμετάλλευση του Galileo αντιπροσωπεύουν πολύ μικρό τμήμα των εσόδων των κρατών μελών και ακόμη μικρότερο τμήμα της παγκόσμιας και της ευρωπαϊκής αγοράς του GNSS. Τα μακροπρόθεσμα έσοδα που αναμένονται να δημιουργηθούν από την εκμετάλλευση του Galileo είναι μεγάλα και ιδιαίτερα ποικίλης μορφής αλλά παρόλα αυτά υπόκεινται σε αστάθμητους παράγοντες.

Με βάση προηγούμενες μελέτες, τα στοιχεία που παρέχονται από τις διάφορες προσφορές της προηγούμενης φάσης, ανεξάρτητες επαληθεύσεις, ανάλυση που πραγματοποίησε η GJU (κοινή επιχείρηση Galileo) και, τελευταία η GSA, διατίθενται τώρα οι ακόλουθες εκτιμήσεις εσόδων εκμετάλλευσης του Galileo (συμπεριλαμβανομένων και των αστάθμητων παραγόντων) [12] από την παροχή των διαστημικών σημάτων του EGNOS και του Galileo.

Οι αστάθμητοι παράγοντες των εσόδων εκμετάλλευσης [13] εκτιμώνται σε ένα τρίτο και μείον μισό της βασικής περίπτωσης των 9,1 δις ευρώ, με τελικό αποτέλεσμα τιμές που κυμαίνονται από 4,6 έως 11,7 δις ευρώ για περίοδο είκοσι ετών. Ωστόσο, οι δράσεις περιορισμού των επιπτώσεων των κινδύνων και η δημιουργία ευκαιριών για έσοδα θα έχουν θετικές επιπτώσεις.

Η εκτιμώμενη κατανομή των εσόδων εκμετάλλευσης [14] έχει ως εξής:

Κατανομή εσόδων εκμετάλλευσης Galileo/EGNOS |

ανά υπηρεσία | ανά μηχανισμό χρέωσης | ανά κλάδο |

Ανοικτή υπηρεσία – κανονική χρήση - ειδική χρήση | 0% | παραγωγή τερματικών | 46% | οδικές μεταφορές | 30% |

| 54% | κυβερνητικοί πελάτες | 29% | Κρατικά ρυθμιζόμενες υπηρεσίες (PRS) | 29% |

Κρατικά ρυθμιζόμενες υπηρεσίες (PRS) | 29% | φορείς παροχής υπηρεσιών | 14% | κινητή τηλεφωνία | 17% |

Προστασία της ζωής | 10% | παραγωγή δεκτών | 7% | επαγγελματικές υπηρεσίες | 9% |

Εμπορική υπηρεσία | 7% | τελικοί χρήστες | 4% | αεροπορία | 5% |

Έρευνα και διάσωση | 0% | | | λοιποί | 10% |

Τα πραγματικά έσοδα εκμετάλλευσης θα εξαρτηθούν ιδιαίτερα από τον χρόνο διάθεσης του Galileo στην αγορά, την επιτυχία των δράσεων του δημόσιου τομέα στην προετοιμασία των αγορών και την δημιουργία κανονιστικού πλαισίου με το οποίο θα καταργηθούν όλοι οι φραγμοί στην ανάπτυξη της αγοράς, το αρχικό τιμολόγιο των κρατικά ρυθμιζόμενων υπηρεσιών για τις δημόσιες αρχές της ΕΕ, την επιτυχία των ανταγωνιστικών συστημάτων του GNSS και την ικανότητα της ΕΕ να βρει εταίρους από τον ιδιωτικό τομέα που θα είναι ικανοί να αντιμετωπίσουν επιτυχώς τις παγκόσμιες αγορές δορυφορικής πλοήγησης. Ιδίως η μεγάλη εξάρτηση των εσόδων εκμετάλλευσης από τις ειδικές χρήσεις της ανοικτής υπηρεσίας, όπως οι υπηρεσίες ταυτοποίησης και οι δημόσιες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, απαιτεί προσεκτική εξέταση και προσαρμογές στο κανονιστικό πλαίσιο, έτσι ώστε αυτό να προβλέπει τη χρήση ταυτοποιημένων σημάτων για εφαρμογές διοδίων.

Τα έσοδα εκμετάλλευσης του Galileo πρέπει συνεπώς να θεωρηθούν ως πρόσθετο όφελος και όχι ως μοναδική κινητήρια δύναμη των ευρωπαϊκών προγραμμάτων του GNSS. Η προσδοκία αυτών των εσόδων εκμετάλλευσης είναι ακριβώς αυτό που μπορεί να ενδιαφέρει τον ιδιωτικό τομέα. Από αυτό προκύπτει και η σημασία τους όσον αφορά τη δυνατότητα του δημόσιου τομέα της ΕΕ να μεταφέρει κινδύνους στον ιδιωτικό τομέα και να αποκομίσει οφέλη από την συμμετοχή του τελευταίου στο πρόγραμμα.

Εν κατακλείδι, υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα υπέρ της ώθησης του Galileo από τα πιθανά έσοδα εκμετάλλευσης, αλλά σε μεγαλύτερη έκταση από τις επιπτώσεις του Galileo στην βιομηχανία του ευρωπαϊκού GNSS και στην οικονομία γενικότερα.

Η Επιτροπή προτείνει το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην απόφασή τους επαναπροσδιορισμού των ευρωπαϊκών προγραμμάτων του GNSS να λάβουν υπόψη τους τα μακροοικονομικά και τα δημόσια πλεονεκτήματα των προγραμμάτων, τα άμεσα οφέλη του Galileo από πλευράς νέων υπηρεσιών και αγορών, των αυξημένων επιδόσεων και συμπληρωματικότητας με το GPS και, τέλος, το γεγονός ότι υπάρχει εύλογη βάση για τα αναμενόμενα έσοδα εκμετάλλευσης του Galileo.

5. Χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS

Το προτεινόμενο σενάριο απαιτεί συνολική χρηματοδότηση ύψους 3,4 δις ευρώ για την περίοδο 2007-2013. Ωστόσο, έχει προς το παρόν προβλεφθεί ποσό μόνο 1 δις ευρώ στο κοινοτικό δημοσιονομικό πλαίσιο για το 2007-2013. Απαιτείται συνεπώς να εξεταστούν και άλλες δυνατότητες για να εντοπιστούν πρόσθετοι οικονομικοί πόροι ύψους έως 2,4 δις ευρώ κατά την περίοδο 2008-2013. Προς τον σκοπό αυτό έχει σημασία να διακρίνουμε αρχικά δύο εναλλακτικές επιλογές: χρηματοδότηση μέσω του κοινοτικού προϋπολογισμού και διακυβερνητική χρηματοδότηση εκτός των πλαισίων του κοινοτικού προϋπολογισμού.

Κοινοτική χρηματοδότηση

Στα σημεία 21 έως 23 της διοργανικής συμφωνίας για τη δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (ΔΟΣ) ορίζονται οι λεπτομέρειες βάσει των οποίων η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή μπορεί να αποφασίσει αναθεώρηση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου σε απρόβλεπτες περιπτώσεις. Η αποτυχία των διαπραγματεύσεων για τη σύμβαση παραχώρησης με τον ιδιωτικό τομέα αποτελεί τέτοια απρόβλεπτη περίσταση.

Με δεδομένα τα ποσά που διακυβεύονται, η Επιτροπή θεωρεί ότι το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο χρήζει τροποποίησης. Οι άλλες εναλλακτικές επιλογές που διατίθενται κατ’ αρχάς στην ΔΟΣ δεν αποτελούν βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις σε σχέση με την αναθεώρηση αυτή.

– Τα εκτιμώμενα όρια στο πλαίσιο του ανώτατου ορίου του κεφαλαίου 1 Α βάσει των προβλεπόμενων στο σημείο 13 της ΔΟΣ δεν ενδείκνυνται για μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση τέτοιας έκτασης. Το ίδιο ισχύει και για την ενεργοποίηση του μέσου ευελιξίας που δεν προβλέπεται για επαναλαμβανόμενες χρήσεις. Με δεδομένη τη σημασία όσων διακυβεύονται, το πρόγραμμα Galileo απαιτεί ισχυρή και βιώσιμη πολιτική και νομική δέσμευση για να καλυφθούν οι συσσωρευμένες καθυστερήσεις και να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη του ιδιωτικού τομέα, του οποίου η συνεργασία είναι αναπόφευκτη.

– Το σημείο 37 της ΔΟΣ επιτρέπει υπέρβαση κατά 5% του ποσού που καθορίζεται στις νομικές πράξεις που αφορούν πολυετή προγράμματα τα οποία έχουν αποτελέσει αντικείμενο διαδικασίας συναπόφασης. Με βάση τα ανωτέρω θα μπορούσε να μεταφερθεί στο πρόγραμμα Galileo ένα κατ' αρχήν σημαντικό ποσό μέσω της επαναδιάθεσης πόρων στο πλαίσιο του κεφαλαίου 1Α. Εντούτοις, δεν ενδείκνυται η επαναδιάθεση αυτή να γίνει στην αρχή της περιόδου προγραμματισμού. Στο στάδιο αυτό δεν μπορεί να προκύψει πλεονέκτημα από την υπο-εκτέλεση των εν λόγω προγραμμάτων, δεδομένου ότι η υλοποίησή τους μόλις αρχίζει.

Διακυβερνητική χρηματοδότηση

Η διακυβερνητική χρηματοδότηση θα μπορούσε να λάβει τις ακόλουθες μορφές:

α) Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ΕΟΔ) χρηματοδοτεί το μισό της φάσης ανάπτυξης του προγράμματος Galileo. Το μοντέλο αυτό χρηματοδότησης μπορεί θεωρητικά να επεκταθεί και στη φάση εγκατάστασης. Η εφαρμογή της λύσης αυτής παρουσιάζει όμως σειρά μειονεκτημάτων.

· Δεν ανήκουν στον ΕΟΔ όλα τα κράτη μέλη, ιδίως τα νέα. Παρομοίως δεν ανήκουν στην ΕΕ όλα τα κράτη μέλη του ΕΟΔ. Αυτό δημιουργεί πρόβλημα όσον αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς των υλικών και άυλων πόρων στο πλαίσιο του προγράμματος.

· Η χρηματοδότηση του ΕΟΔ έρχεται σε αντίθεση με τον κοινοτικό χαρακτήρα του προγράμματος, δεδομένου ότι η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή δεν ασκεί έλεγχο στο τμήμα που χρηματοδοτείται απευθείας από τα κράτη μέλη του ΕΟΔ [15].

· Η συγχρηματοδότηση επηρεάζει σοβαρά τη δημόσια διαχείριση του προγράμματος, καθώς ο χρηματοδοτικός ρόλος του ΕΟΔ δύσκολα συμβιβάζεται με τον ρόλο του ως υπεύθυνου του έργου.

β) Οι απευθείας συνεισφορές των κρατών μελών στο πρόγραμμα Galileo θα μπορούσαν να προέλθουν από ένα μέσο παρόμοιο με αυτό που χρησιμοποιούν τα ευρωπαϊκά αναπτυξιακά ταμεία. Όσον αφορά τη δυνατότητα άμεσου δανεισμού του προγράμματος, χωρίς την εγγύηση των κρατών μελών, πρέπει να υπενθυμιστεί ότι, σε αντίθεση με τα κράτη μέλη, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα απαγορεύεται να δανείζεται. Η δυνατότητα καθιέρωσης τέτοιων συνεισφορών πρέπει να μελετηθεί λεπτομερέστερα δεδομένου ότι δεν υφίσταται προηγούμενο που να μπορεί να χρησιμεύσει ως υπόδειγμα.

Εντούτοις, για νομικούς, θεσμικούς και σχετικούς με το πρόγραμμα λόγους, η Επιτροπή θεωρεί ότι μόνον η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως ιδιοκτήτης του προγράμματος, πρέπει να προσφέρει τους πρόσθετους χρηματοδοτικούς πόρους. Παρόλα αυτά θα μπορούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο διεθνούς συμμετοχής υπό την προϋπόθεση αποδεκτών όρων όσον αφορά δραστηριότητες όπως η διευκόλυνση της πρόσβασης σε υπηρεσίες του ευρωπαϊκού GNSS σε παγκόσμιο επίπεδο.

Συμπερασματικά, η Επιτροπή υποβάλλει, παράλληλα με την παρούσα ανακοίνωση, πρόταση [16] απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την αναθεώρηση του πολυετούς χρηματοδοτικού πλαισίου με στόχο την παροχή της απαιτούμενης δημόσιας χρηματοδότησης των 3,4 δις ευρώ για την περίοδο 2007-2013, καθώς και την εξασφάλιση για την Ένωση των απαραίτητων μέσων για τη συνέχιση αμφότερων των προγραμμάτων EGNOS και Galileo, των οποίων η εξαιρετική σημασία επαναβεβαιώθηκε πρόσφατα και από τα τρία θεσμικά όργανα.

Ποσό 1.005 εκατομμυρίων ευρώ έχει ήδη προβλεφθεί στο τρέχον δημοσιονομικό πλαίσιο (2007-2013) στο κεφάλαιο της νομοθετικής πρότασης [17] της Επιτροπής για την υλοποίηση των φάσεων εγκατάστασης και εκμετάλλευσης του προγράμματος Galileo. Προτείνεται στο προαναφερθέν ποσό να προστεθεί επιπλέον ποσό 2.100 εκατομμυρίων ευρώ. Η αποδέσμευση του ποσού αυτού θα αποτελέσει αντικείμενο αναθεώρησης του τρέχοντος δημοσιονομικού πλαισίου (2007-2013). Τα κονδύλια θα προέλθουν από μη αξιοποιήσιμα υπόλοιπα των κεφαλαίων 2 και 5 κατά τα έτη 2007 και 2008. Συνεπώς, το κείμενο της τροποποιημένης πρότασης καθορίζει σε 3.015 εκατομμύρια ευρώ το ποσό που πρέπει να προβλεφθεί στον κοινοτικό προϋπολογισμό για την περίοδο 2007-2013 για τα ευρωπαϊκά προγράμματα του GNSS. Ποσό ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ διατίθεται βάσει του 7ου προγράμματος πλαισίου έρευνας και ανάπτυξης στα ευρωπαϊκά προγράμματα του GNSS για να συμπληρωθεί η χρηματοδότηση και να ανέλθει στο συνολικό ποσό των 3,4 δις ευρώ.

Όσον αφορά το EGNOS, είχε προβλεφθεί αρχικά ότι η χρηματοδότησή του θα εξασφαλιζόταν μέσω της πλήρους ένταξής του στο Galileo και είχε προβλεφθεί προϋπολογισμός μέχρι το τέλος του 2007. Δεδομένου ότι πλησιάζει η ολοκλήρωση της φάσης εγκατάστασης του EGNOS, ο ΕΟΔ σκοπεύει να πιστοποιήσει το λογισμικό του EGNOS ως συμβατό με τις απαιτήσεις της αεροπορίας. Προβλέπεται συνεπώς ότι οι τρέχουσες δημοσιονομικές διευθετήσεις θα συνεχίσουν να καλύπτουν την εν λόγω φάση προ-πιστοποίησης μέχρι τον Μάρτιο του 2009.

6. Ικανοποίηση των αναγκων των χρηστών, προετοιμασία των αγορών και άυξηση των ευκαιριών για δημιουργία εσόδων

Δεδομένου ότι απώτατος στόχος του EGNOS και του Galileo είναι η παροχή παγκόσμιων υπηρεσιών δορυφορικής πλοήγησης που να ικανοποιούν τις απαιτήσεις των χρηστών παγκοσμίως, έχει ουσιώδη σημασία η καλή κατανόηση των εν λόγω απαιτήσεων και η προσπάθεια να ικανοποιηθούν μέσω της συνεχούς ανάπτυξης και καινοτομίας των συστημάτων.

Μετά τις διαβουλεύσεις για την πράσινη βίβλο, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει στο εγγύς μέλλον ένα πρόγραμμα δράσης, του οποίου ο κύριος στόχος θα είναι η δημιουργία πλαισίου που θα επιτρέπει την ανάπτυξη εφαρμογών και υπηρεσιών με βάση το EGNOS και το Galileo μέσω στοχευμένων δράσεων για κάθε εφαρμογή και τμήμα της αγοράς.

Η εισαγωγή του εν λόγω προγράμματος δράσης έχει εξαιρετική σημασία δεδομένου ότι η δράση του δημόσιου τομέα θα συμβάλει επίσης στον διαρθρωτικό περιορισμό της αγοράς και των κινδύνων που αφορούν τα έσοδα για τα συστήματα.

Η GSA, σε συνεργασία με τις υπηρεσίες της Επιτροπής, πρέπει να συμβάλει στην σημαντική αυτή εργασία, συντονίζοντας επίσης τις δραστηριότητές της και με τις δημόσιες αρχές σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και συνεργαζόμενη στενά με όλους τους φορείς σε όλους τους σχετικούς τομείς και αγορές.

Βάσει των εργασιών αυτών και όπου απαιτείται, η Επιτροπή θα υποβάλει τις αναγκαίες κανονιστικές και άλλες προτάσεις για την κατάργηση των εμποδίων στην ανάπτυξη κοινοτικών πολιτικών που είναι δυνατόν να επωφεληθούν από τη χρήση της δορυφορικής πλοήγησης, ιδίως σε τομείς όπως η διαλειτουργικότητα υπηρεσιών και συστημάτων στα οποία προβλέπεται η χρήση δορυφορικής πλοήγησης, η διαλειτουργικότητα συστημάτων διοδίων, οι επικοινωνίες έκτακτης ανάγκης, οι επιχειρήσεις ασφαλείας, η παρακολούθηση υποδομών ζωτικής σημασίας, η μεταφορά ζώων και επικίνδυνων εμπορευμάτων, και άλλοι. Η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να λάβουν υπόψη τους την ανάγκη του δημόσιου τομέα της ΕΕ να προετοιμάσει τις αγορές του GNSS και να αναλάβει όλες τις σχετικές δράσεις, συμπεριλαμβανομένης της ευαισθητοποίησης, της παροχής τεχνικής πληροφόρησης, της παροχής βοήθειας σε όλους τους τομεακούς φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα σε όλους τους ενδιαφερόμενους κλάδους, της προετοιμασίας της τυποποίησης και της πιστοποίησης και της παγίωσης των απαιτήσεων της αγοράς.

Συνεπώς η Επιτροπή προτείνει την ενίσχυση του ρόλου της εποπτικής αρχής Galileo και να της αποδοθεί συντονιστικός και ζωτικός ρόλος όσον αφορά την προετοιμασία των ευρωπαϊκών αγορών του GNSS και την αναθεώρηση της αποστολής, της στελέχωσης και της λειτουργίας της.

7. Διαχείριση δημόσιου τομεά

Η παρακολούθηση και η διαχείριση του προγράμματος αποτελούν ενιαίο μέρος κάθε προγράμματος όπως το Galileo. Η αποσαφήνιση των ρόλων και των αρμοδιοτήτων και οι αποτελεσματικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων συμβάλλουν στην αποφυγή υπερβάσεων των δαπανών και καθυστερήσεων του προγράμματος. Η Επιτροπή προτείνει συνεπώς απλοποίηση της δομής δημόσιας διαχείρισης και διαρθρωτική κατανομή των ρόλων βάσει σαφούς διαχωρισμού της παρακολούθησης από την διαχείριση του προγράμματος, με βάση την χρηματοδότηση και τους κανόνες της ΕΕ. Σκοπεύει επιπλέον να λάβει σειρά συγκεκριμένων μέτρων που θα ενισχύσουν τη διαχείριση του προγράμματος.

(...PICT...)

(1) Ρόλος του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Ο ρόλος της εποπτείας ανήκει στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και έχει τη μορφή:

· πολιτικής εποπτείας, που ασκείται άμεσα από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και

· εποπτείας του προγράμματος υπό τη μορφή της «επιτροπής ευρωπαϊκών προγραμμάτων του Παγκόσμιου Δορυφορικού Συστήματος Πλοήγησης (GNSS)» [18], στο πλαίσιο της οποίας οι εκπρόσωποι των κρατών μελών παρέχουν συνδρομή για την υλοποίηση του προγράμματος και παρέχουν γενική καθοδήγηση για όλες τις σημαντικές πτυχές του προγράμματος.

(2) Ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Ως το θεσμικό όργανο που λογοδοτεί απευθείας στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να έχει τη γενική αρμοδιότητα διαχείρισης του προγράμματος.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας η ύπαρξη μοναδικού διαχειριστή του έργου από την πλευρά του δημόσιου τομέα, ο οποίος να λογοδοτεί για ολόκληρο το πρόγραμμα Galileo, να έχει διαχειριστικό ή/και συμβατικό έλεγχο όλων των υποκείμενων επιπέδων υλοποίησης, να έχει πρόσβαση τόσο στους οικονομικούς πόρους όσο και στις πολιτικές αρχές και να μπορεί να εξασφαλίσει την αναγκαία διαιτησία μεταξύ όλων των στοιχείων του προγράμματος. Η κατανομή των αρμοδιοτήτων με διαφορετικές γραμμές αναφοράς και λογοδοσίας θα δημιουργήσει ρήγματα στο πρόγραμμα και θα έχει αρνητικές διαρθρωτικές επιπτώσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργεί ανάμεσα στα άλλα ως υπεύθυνος του έργου (ή ως «χορηγός») για το πρόγραμμα, επιβλέποντας όλες τις συμβάσεις ανάπτυξης, προμηθειών, λειτουργίας και συντήρησης, και εκμετάλλευσης που σχετίζονται με την υποδομή του συστήματος.

(3) Ρόλος της εποπτικής αρχής του GNSS (GSA)

Πρέπει να σημειωθεί ότι ο τερματισμός των διαπραγματεύσεων παραχώρησης της εταιρικής σχέσης δημόσιου - ιδιωτικού τομέα δημιούργησε νομικό κενό όσον αφορά το ρόλο της GSA, η οποία βάσει του ισχύοντος κανονισμού [19] που την δημιούργησε είχε ως αποκλειστική της αποστολή την δημιουργία αναδόχου της παραχώρησης.

Είναι συνεπώς σημαντικό να ενισχυθεί τώρα η GSA όσον αφορά όλες τις σχετικές δράσεις όσον αφορά την προετοιμασία των αγορών προκειμένου να επιτρέψει στην ΕΕ να ενισχύσει την δέσμευση της στο Galileo. Επιπλέον ενεργεί ως αρχή διαπίστευσης και ευθύνεται για την οργάνωση της πιστοποίησης. Επιπλέον η GSA συμβουλεύει και επικουρεί τον διαχειριστή του προγράμματος για όλες τις πτυχές του προγράμματος.

Προκειμένου να εξασφαλιστεί συνεκτικό πλαίσιο δημόσια διαχείρισης, η Επιτροπή θα υποβάλλει πρόταση αναθεώρησης του προαναφερθέντος κανονισμού ευθύς ως ληφθούν οι πολιτικές αποφάσεις της ΕΕ σχετικά με το πρόγραμμα.

(4) Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος

Ως συνδημιουργός των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS και αρχιτέκτονας των εν λόγω προγραμμάτων ο ΕΟΔ είναι σε πολύ καλή θέση για να αναλάβει τα καθήκοντα του φορέα προμηθειών και βασικού αναδόχου. Επιπλέον η τεχνική εμπειρογνωμοσύνη και εμπειρία του ΕΟΔ που έχει συσσωρευτεί κατά τα 10 τελευταία έτη σχετικά με τα ευρωπαϊκά προγράμματα GNSS είναι μοναδική και δεν μπορεί να αναπαραχθεί χωρίς σημαντικές καθυστερήσεις, δαπάνες και κινδύνους για το πρόγραμμα.

Ο ΕΟΔ θα ενεργεί με βάση λεπτομερή συμφωνία ΕΟΔ-ΕΚ για το GNSS στην οποία θα καθοριστούν οι αντίστοιχες υποχρεώσεις, η πολιτική προμηθειών, οι διευθετήσεις αναφοράς και αλληλεπίδρασης, τα όρια της αυτόνομης λήψης αποφάσεων από τον ΕΟΔ και οι διαδικασίες με τις οποίες λαμβάνονται αποφάσεις από την Επιτροπή και στις περιπτώσεις που προβλέπεται από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Όσον αφορά τον ρόλο της αρχής σχεδιασμού, πρέπει να εξασφαλιστεί ότι ο ευρωπαϊκός δημόσιος τομέας, ως ιδιοκτήτης των συστημάτων, διατηρεί ζωτική γνώση και συμμετοχή στον λεπτομερή τεχνικό καθορισμό των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS. Αυτό έχει ζωτική σημασία για την σύναψη των μελλοντικών συμβάσεων για τα ευρωπαϊκά προγράμματα GNSS. Η συμφωνία ΕΟΔ-ΕΚ για το GNSS θα καλύψει το ζήτημα αυτό με κάθε λεπτομέρεια.

Η Επιτροπή προβλέπει την υποβολή τακτικών και λεπτομερών εκθέσεων στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που θα καλύπτουν την πρόοδο, τους κινδύνους, τα οικονομικά, την καταλληλότητα των διευθετήσεων διαχείρισης και άλλα σχετικά ζητήματα.

Η Επιτροπή προτείνει το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να συμφωνήσουν με το παραπάνω πακέτο προτάσεων για τη δημόσια διαχείριση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS , ιδίως για :

1) τη σύσταση επιτροπής ευρωπαϊκών προγραμμάτων του Παγκόσμιου Δορυφορικού Συστήματος Πλοήγησης (GNSS),

2) τον ρόλο της Επιτροπής ως διαχειριστή των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS και υπεύθυνου του έργου,

3) την ενίσχυση του ρόλου της GSA όσον αφορά την προετοιμασία των αγορών και ως συμβούλου της Επιτροπής και βοηθού για τη διαχείριση του προγράμματος,

4) τον ρόλο του ΕΟΔ ως αναδόχου, που ενεργεί βάσει της συμφωνίας ΕΟΔ-ΕΚ για το GNSS,

5) την τακτική και διαφανή υποβολή εκθέσεων στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

8. Αρχές που διέπουν τις δημόσιες προμήθειες του Galileo

Η Επιτροπή πιστεύει ιδιαίτερα στην ανάγκη καθιέρωσης ισχυρού και ισότιμου ανταγωνισμού στο πρόγραμμα βάσει εφοδιασμού από δύο προμηθευτές και τακτικές ανταγωνιστικές δημοπρασίες για όλα τα στοιχεία του προγράμματος, όποια από τις δύο διαδικασίες είναι δυνατή, προκειμένου να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μειωθούν οι εξαρτήσεις και πάνω απ' όλα για να ελεγχθούν οι δαπάνες και να περιοριστούν οι κίνδυνοι. Ωστόσο οι σημερινές και οι μελλοντικές προμήθειες του Galileo πρέπει να επωφεληθούν επίσης και από διαφοροποιημένη και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή βιομηχανία καθώς και από ευρεία κατανομή δεξιοτήτων. Συνεπώς η συσσώρευση των προμηθειών και η προμήθειες από έναν μόνο προμηθευτή σε όλα τα επίπεδα πρέπει, όσον είναι δυνατόν, να ελαχιστοποιηθούν. Ωστόσο ορισμένες αποφάσεις και επιτεύγματα του παρελθόντος που προκύπτουν ιδίως από συμβάσεις IOV με τον ιδιωτικό τομέα πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την επόμενη φάση. Επιπλέον η επίτευξη ανταγωνιστικών προμηθειών και εφοδιασμού από δύο προμηθευτές μπορεί να έχει κάποιο κόστος και να προκαλέσει καθυστερήσεις λόγω πρόσθετων γενικών εξόδων και της ανάγκης πιστοποίησης του σχεδιασμού και της παραγωγής επιπλέον προμηθευτών.

Συνεπώς πρέπει να βρεθεί κατάλληλη ισορροπία ανάμεσα σε όλα αυτά τα στοιχεία αφού συνυπολογιστούν η συνολική αποτελεσματικότητα του προγράμματος, οι αποφάσεις του παρελθόντος και η ανάγκη για διαφοροποιημένες προμήθειες υπό ανταγωνιστικές συνθήκες. Συνεπώς η Επιτροπή προτείνει την εφαρμογή των εξής αρχών:

(1) Εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων για τις δημόσιες προμήθειες,

(2) Εφαρμογή ανοικτής ανταγωνιστικής αρχιτεκτονικής προμηθειών προκειμένου να επιτευχθεί:

·

ανοικτή πρόσβαση και ισότιμος ανταγωνισμός σε ολόκληρη την αλυσίδα βιομηχανικών προμηθειών, που θα εξασφαλίζει ευκαιρίες ισόρροπης συμμετοχής φορέων του ιδιωτικού τομέα σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένων ΜΜΕ από όλα τα κράτη μέλη,

· κατάλληλο έλεγχο του συνολικού κόστους και χρονοδιαγράμματος του προγράμματος,

(3) Πρέπει να ληφθούν δεόντως υπόψη το υφιστάμενα επιτεύγματα και επενδύσεις, οι συμφωνίες, εφόσον έχουν σχέση και τα διδάγματα που προέκυψαν από τις φάσεις καθορισμού και ανάπτυξης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS,

(4) Παράλληλες προμήθειες με εφοδιασμό από δύο προμηθευτές όπου είναι δυνατόν, με στόχο τη μείωση των τεχνολογικών και βιομηχανικών κινδύνων καθώς και των εξαρτήσεων και τον καλύτερο γενικό έλεγχο του κόστους και του χρονοδιαγράμματος του προγράμματος,

(5) Σταδιακή υλοποίηση της υποδομής του συστήματος από την επικύρωση σε τροχιά (In-Orbit-Validation ή IOV) μέχρι την πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα (Full Operational Capability ή FOC), προκειμένου να ελεγχθούν οι κίνδυνοι και με στόχο την έγκαιρη εισαγωγή των υπηρεσιών,

(6) Πρέπει να ληφθούν δεόντως υπόψη η στρατηγική φύση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS και οι απαιτήσεις ασφαλείας και ελέγχου των εξαγωγών.

9. Αρχές για τις φάσεις λειτουργίας και εκμετάλλευσης

Η Επιτροπή παραμένει δεσμευμένη στην έγκαιρη εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα στα ευρωπαϊκά προγράμματα GNSS, συμπεριλαμβανομένων των φάσεων λειτουργίας και εκμετάλλευσης. Στην πράξη διατίθεται περιορισμένος αριθμός διαφορετικών εναλλακτικών επιλογών ή συνδυασμοί τους όπως διάφορες παραλλαγές της εταιρικής σχέσης δημόσιου - ιδιωτικού τομέα, συμβάσεις υπηρεσιών, ή κρατικές εταιρείες.

Ωστόσο θα απαιτηθεί πολύ περισσότερη ανάλυση, την οποία η Επιτροπή έχει ήδη αρχίσει με τη βοήθεια της GSA. Ο χρόνος λήψης των αποφάσεων σχετικά με τα διάφορα βήματα έχει σημασία προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνολική συνοχή της προσέγγισης όσον αφορά το πρόγραμμα.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι αποφάσεις σχετικά με τις φάσεις λειτουργίας και εκμετάλλευσης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS μπορούν να ληφθούν μόνον μετά από μια φάση ενδελεχών τεχνικών, εμπορικών, οικονομικών και προγραμματικών μελετών. Η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις την κατάλληλη στιγμή.

10. Χρονοδιάγραμμα εγκατάστασης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS

Όπως περιγράφεται στα έγγραφα που υπέβαλε η Επιτροπή το Μάιο, η σύμβαση για την φάση της πλήρους εγκατάστασης θα αρχίσει το νωρίτερο ένα έτος μετά την λήψη της πολιτικής απόφασης της ΕΕ σχετικά με τον επαναπροσδιορισμό και υπό την προϋπόθεση ότι οι σχετικές νομικές αποφάσεις σχετικά με τον προϋπολογισμό και την χρηματοδότηση έχουν ληφθεί εντός των αμέσων επόμενων μηνών. Με βάση την έγκαιρη προμήθεια των στοιχείων που απαιτούν μεγάλους χρόνους παράδοσης τουλάχιστον πριν από ένα εξάμηνο, η πλήρης επιχειρησιακή ικανότητα (FOC) μπορεί να επιτευχθεί τεσσεράμισι έτη μετά την έναρξη της εν λόγω σύμβασης.

Λόγω του χρόνου που απαιτείται για τις αποφάσεις σχετικά με τα ευρωπαϊκά προγράμματα GNSS, εάν ληφθεί θετική πολιτική απόφαση μέχρι το τέλος του 2007, η FOC μπορεί να επιτευχθεί μέχρι το μέσον του 2013.

Με βάση τα παραπάνω, προκύπτει το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα για την εγκατάσταση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων GNSS, και συναφής κατάλογος κρίσιμων ημερομηνιών και ορόσημων περιλαμβάνεται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής.

________

Παράρτημα 1: ανασκόπηση των κινδύνων του προγράμματος Galileo

Κατηγορία κινδύνου | Αίτια | Επιπτώσεις | Πιθανότητα | Εύρος δαπάνης ανά συμβάν |

Φάσεις προμηθειών/εγκατάστασης |

Κίνδυνοι σχεδιασμού | Ατομικά ρολόγια, συμπεριφορά σε τροχιά, επιδόσεις υπηρεσίας ασφάλειας της ζωής (SOL), εφαρμογή απαιτήσεων ασφαλείας, μετάβαση από την IOV στην FOC | Επανασχεδιασμός | Απίθανο | ~ 250 έως 500 M€ |

Κίνδυνοι εγκατάστασης | Τεχνικά, διαχειριστικά, χρηματοδοτικά, πολιτικά ζητήματα Κίνδυνοι κατά την εκτόξευση | Καθυστερήσεις | Απίθανο | Έως 250 M€ |

Φάση λειτουργίας/εκμετάλλευσης |

Κίνδυνοι σχετικά με την αγορά/εισοδήματα | Χαμηλή απόδοση της αγοράς ή επιπτώσεις στο εισόδημα λόγω κινδύνων σχεδιασμού/εγκατάστασης | Απώλεια εισοδήματος | Πιθανό | Έως το ήμισυ των βασικών ετήσιων εισοδημάτων |

Ευθύνη τρίτων | Απαιτήσεις | Καταβολή απαιτήσεων | Πολύ απίθανο | > 1 δις € |

Άρνηση ασφάλισης | Ανεπαρκής δυναμικότητα της αγοράς | Άμεση χρηματοδότηση | Απίθανο | > 1 δις € |

Απρόβλεπτα γεγονότα | Αιτίες εκτός του ελέγχου του προγράμματος | - | Απίθανο | ~ 250 έως 500 M€ |

Περαιτέρω λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής.

[1] Βλ. http://register.consilium.europa.eu/pdf/gr/07/st10/st10126.el07.pdf

[2] Ευρωπαϊκή Σύνοδος Κορυφής , 21-22 Ιουνίου 2007, 11177/1/07 Αναθ. 1, παράγραφος 36.

[3] Η παρούσα ανακοίνωση συνοδεύεται από έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής - SEC(2007) 1210 της 19.9.2007.

[4] Τροποποιημένη πρόταση Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί συνέχισης της υλοποίησης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων δορυφορικής ραδιοπλοήγησης - COM(2007) 535 της 19.9.2007.

[5] Ανακοίνωση σχετικά με την αναθεώρηση του πολυετούς χρηματοδοτικού πλαισίου και πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί τροποποίησης της διοργανικής συμφωνίας της 17ης Μαΐου 2006 για δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση όσοαν αφορά το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο - COM(2007) 549 της 19.9.2007.

[6] Ανακοίνωση περί της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής - COM(2007) 212 της 26.4.2007.

[7] Στοιχεία από τον ΕΟΔ, προηγούμενες προσφορές εκχώρησης εταιρικής σχέσης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και τη σύμβαση IOV. Αξιολόγηση του ΕΟΔ της GSA και των ανεξάρτητων συμβούλων PriceWaterhouseCoopers και Satel Conseil International. Και συνάντηση επαλήθευσης με τους εμπειρογνώμονες από τους εθνικούς οργανισμούς διαστήματος.

[8] Τα αποθεματικά για απρόβλεπτα στα διαστημικά προγράμματα είναι συνήθως της τάξεως του 10-20%.

[9] Οι πιθανές υπερβάσεις των δαπανών της φάσης IOV θα καλυφθούν από τις ισχύουσες χρηματοδοτικές διευθετήσεις ή/και το αποθεματικό για απρόβλεπτα.

[10] Στο πλαίσιο των συμβάσεων IOV προβλέπεται η αγορά: 4 δορυφόρων και των εκτοξεύσεων τους, το πρώτο κέντρο ελέγχου δορυφόρων, και περίπου των μισών απαιτούμενων σταθμών ανερχόμενης ζεύξης, καταγραφής θέσης και παρακολούθησης.

[11] Πηγή: ABI Research 2006.

[12] Πηγές: GSA βάσει των Ovum 2006, ABI Research 2006, Berg Insight 2006, ESYS 2006.

[13] Οι εν λόγω αστάθμητοι παράγοντες δεν επέτρεψαν στον ιδιωτικό τομέα να αποδεχτεί τον κίνδυνο της αγοράς στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων παραχώρησης εταιρικής σχέσης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

[14] Πηγές: Ovum 2006, προσφορές κατά την φάση των διαπραγματεύσεων για την εταιρική σχέση δημόσιου - ιδιωτικού τομέα.

[15] Σε αρκετές περιπτώσεις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει κατά συνέπεια διατυπώσει την αντίθεσή του με την λύση αυτή.

[16] Ανακοίνωση σχετικά με την αναθεώρηση του πολυετούς χρηματοδοτικού πλαισίου και πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί τροποποίησης της διοργανικής συμφωνίας της 17ης Μαΐου 2006 για δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση όσον αφορά το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο - COM(2007) 549 της 19.9.2007.

[17] COM(2004) 477 τελικό/2.

[18] Τροποποιημένη πρόταση Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί συνέχισης της υλοποίησης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων δορυφορικής ραδιοπλοήγησης (GNSS) - COM(2007) 535 της 19.9.2007.

[19] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1321/2004 του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 2004.

--------------------------------------------------