ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
KOM(95) 17 τελικό 
Βρυξέλλες, 27.03.1995 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 1994 
ΤΩΝ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΒΑΡΥΝΟΥΝ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ 
ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΙΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 1994 
ΤΩΝ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΒΑΡΥΝΟΥΝ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ 
Η παρούσα έκθεση αφορά την κατάσταση των εγγυήσεων που βαρύνουν το γενικό προϋπολογισμό 
στις 30 Ιουνίου 1994. 
Ανταποκρίνεται στη δήλωση της Επιτροπής κατά την /ψήφιση του ΔΣΠ 1/91, να υποβάλει έκθεση 
"δύο φορές ετησίως στην Αρμόδια για τον Προϋπολογισμό Αρχή σχετικά με την κατάσταση των 
δημοσιονομικών εγγυήσεων και των αντίστοιχων κινδύνων". 
Η Επιτροπή έχει ήδη υποβάλει έξι εκθέσεις αυτού του τύπου στην Αρμόδια για τον Προϋπολογισμό 
Αρχή. 
Η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει τρία μέρη : 
1. Περιγραφή των πράξεων που καταλογίστηκαν στον προϋπολογισμό και γεγονότα που 
συνέβησαν από την υποβολή της προηγούμενης έκθεσης σχετικά με τις εγγυήσεις. 
2. Κατάσταση στις 30 Ιουνίου 1994 των κινδύνων που θα βαρύνουν τον προϋπολογισμό κατά τα 
προσεχή έτη και των εγγυητικών παρεμβάσεων που πραγματοποιήθηκαν στο παρελθόν. 
3. Εκτίμηση κατά την ίδια ημερομηνία της οικονομικής και δημοσιονομικής κατάστασης των 
τρίτων χωρών, δικαιούχων των σημαντικότερων πράξεων. 
ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ : ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΗΑΗ ΕΓΓΡΑΦΕΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ 
Η Αρμόδια για τον Προϋπολογισμό Αρχή ενέκρινε στον προϋπολογισμό του 1994 22 κονδύλια 
"p.m.M, με προορισμό την εγγραφή ενδεχόμενων εγγυητικών πληρωμών. Τα κονδύλια αυτά 
σχηματίζουν 3 κατηγορίες : λαμβανόμενα και χορηγούμενα δάνεια στο εσωτερικό της Κοινότητας, 
δάνεια στο εξωτερικό της Κοινότητας και εγγυήσεις που παρέχονται σε χρηματοπιστωτικούς 
οργανισμούς. 
Ι. Α4ΝΕΙΟΑΗΠΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΑΑΝΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΣΤΟ 
ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
Α. ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΑΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΙΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΙΣΟΖΥΓΙΩΝ 
ΠΛΗΡΩΜΩΝ 
Η Κοινότητα έχει εξουσιοδοτηθεί να συνάπτει δάνεια στις κεφαλαιαγορές ή στα 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, προκειμένου να διαθέτει τα αντίστοιχα ποσά στα κράτη μέλη τα 
οποία αντιμετωπίζουν πρόσκαιρες δυσχέρειες σε θέματα ισοζυγίου πληρωμών. 
Το τρέχον υπόλοιπο σε κεφάλαια των δανείων που μπορούν να χορηγηθούν κατ' αυτόν τον 
τρόπο στα κράτη μέλη περιορίζεται σε 14 δισεκ. ECU. 
Στις 30 Ιουνίου 1994 αναφέρεται μία πράξη για την Ελλάδα που αποφασίστηκε στις και στις 
4 Μαρτίου 1991 και μία πράξη για την Ιταλία που αποφασίστηκε στις 18 Ιανουαρίου 1993. 
Το τρέχον υπόλοιπο των χορηγηθέντων δανείων αντιπροσώπευε στις 30 Ιουνίου 1994 1.000 
εκατ. ECU για την Ελλάδα και 4.004,9 εκατ. Ecu για την Ιταλία (βλ. πίνακα 1). 
Β. ΑΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥΡΑΤΟΜ 
Η Επιτροπή εξουδιοδοτήθηκε το 1977 να συνάπτει δάνεια, προκειμένου να συνεισφέρει στη 
χρηματοδότηση πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας. 
Τα δάνεια προορίζονται για μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και συνοδεύονται από 
τις συνήθεις τραπεζικές εγγυήσεις. Οι δικαιούχοι είναι συνήθως δημόσιες επιχειρήσεις ή 
επιχειρήσεις υπό κρατική εγγύηση. 
Το ανώτατο ύψος επιτρεπομένων δανείων ανέρχεται σε 4 δις ECU, εκ των οποίων 500 εκατ. 
εγκρίθηκαν με την απόφαση του 1977, 500 εκατ. το 1980, 1 δις το 1982, 1 δις το 1985 και 
1 δις το 1990. Το συνολικό ποσό των χορηγηθέντων δανείων στις 30 Ιουνίου 1994 ανερχόταν 
σε 2.900 εκατ. ECU περίπου. Συνεπώς μένει προς χορήγηση ποσόν ύψους 1.100 εκατ. ECU 
δανειοληπτικών πράξεων. 
Στις 30 Ιουνίου 1994 το τρέχον υπόλοιπο των χορηγηθέντων δανείων ανερχόταν σε 861,6 
εκατ. ECU. 
Η Επιτροπή πρότεινε στις 9 Δεκεμβρίου 1992 να διατεθεί το υπόλοιπο των ποσών που δεν 
χρησιμοποιήθηκε υπέρ των κρατών μελών για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της 
ασφάλειας των πυρηνικών εγκαταστάσεων των κρατών της Κεντρικής και της Ανατολικής 
Ευρώπης καθώς και της Κ.Α.Κ (Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών). 
Το Συμβούλιο εξέδωσε υπ'αυτό το πρόσμα απόφαση κατά το πρώτο εξάμηνο του 1994 (βλ. 
τμήμα II για τις δανειοληπτικές πράξεις για τρίτες χώρες). 
Γ. ΑΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΑΥΣΕΩΝ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ 
ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
Η Επιτροπή εξουσιοδοτήθηκε με απόφαση του Συμβουλίου της 16ης Οκτωβρίου 1978 να 
συνάπτει δάνεια προκειμένου να προωθεί τις επενδύσεις στο εσωτερικό της Κοινότητας (Νέο 
Κοινοτικό Μέσο). 
Το ανώτατο όριο των επιτρεπομένων δανειοληπτικών πράξεων καθορίστηκε σε 1 δις με την 
απόφαση της 16ης Οκτωβρίου 1978, το οποίο αυξήθηκε στη συνέχεια κατά 1 δις με απόφαση 
της 15ης Μαρτίου 1982. Το ανώτατο όριο αυξήθηκε εκ νέου κατά 3 δις με απόφαση της 19ης 
Απριλίου 1983 και κατά 750 εκατ. με απόφαση της 9ης Μαρτίου 1987. 
Το προϊόν των δανειοληπτικών αυτών πράξεων καταβάλλεται υπό μορφή δανείων που 
χορηγούνται από την ETE ως εντολοδόχο για τη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων που 
συμβάλλουν στη σύγκλιση και στην ενίσχυση της ολοκλήρωσης και ανταποκρίνονται στους 
στόχους προτεραιότητας της Κοινότητας στους τομείς της ενέργειας, της βιομηχανίας και των 
έργων υποδομής, λαμβανομένης υπόψη, μεταξύ άλλων, της περιφερειακής επίδρασης των 
σχεδίων και της ανάγκης να καταπολεμηθεί η ανεργία. Η υποστήριξη προς τις μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις έγινε επίσης στόχος προτεραιότητας με απόφαση της 26ης Απριλίου 1982. 
Εξάλλου, η απόφαση της 20ής Ιανουαρίου 1981 εξουσιοδότησε την Κοινότητα να συνάψει 
δάνειο, προκειμένου να παράσχει έκτακτη βοήθεια ύψους 1 δις ECU υπέρ της ανασυγκρότησης 
των ζωνών που υπέστησαν ζημίες από το σεισμό που σημειώθηκε στην Ιταλία τον Νοέμβριο 
του 1980. Ανάλογη απόφαση για ποσό 80 εκατ. ECU ελήφθη στις 14 Δεκεμβρίου 1981 υπέρ των 
ζωνών που υπέστησαν ζημίες από τους σεισμούς στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο/Μάρτιο του 
1981. 
Το ανώτατο ύψος επιτρεπομένων δανείων ανέρχεται συνεπώς σε 6.830 εκατ. ECU. 
Το τρέχον υπόλοιπο των δανείων που ελήφθησαν στις 30 Ιουνίου 1994 ανερχόταν σε 1.880,2 
εκατ. ECU, δηλαδή κατά 33,16 % χαμηλότερο απ' ό,τι στις 30 Ιουνίου 1993. 
Ο κίνδυνος κατανέμεται σε μεγάλο αριθμό δανειοληπτών της Ευρωπαϊκής Τράπεζας 
Επενδύσεων. Επιπλέον, τα περισσότερα από τα δάνεια είναι συνολικά δάνεια που έχει 
συνάψει η ETE με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, που είναι υπεύθυνα για την επιστροφή των 
κεφαλαίων. 
H ETE διαθέτει κάθε χρόνο στην Επιτροπή κατάλογο με τους οφειλέτες, οι οποίοι σύμφωνα 
με πληροφορίες της ενδέχεται να μη μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στις δανειακές τους 
υποχρεώσεις κατά τη διάρκεια του επομένου έτους. Μέχρι στιγμής ο κατάλογος αυτός 
παραμένει κενός. 
II. ΑΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΔΑΝΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΣΕ 
ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Α. ΔΑΝΕΙΑ ΕΚΑΕ ΠΡΟΣ ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΤΡΓΓΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Στις 21 Μαρτίου 1994 το Συμβούλιο αποφάσισε να τροποποιήσει την απόφαση 77/270/ΕΚΑΕ 
προκειμένου να εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή να συνάψει δάνεια ΕΚΑΕ για να συμβάλει στη 
χρηματοδότηση της βελτίωσης του βαθμού ασφάλειας και αποτελεσματικότητας του συνόλου 
των πυρηνικών μονάδων ορισμένων τρίτων χωρών. 
Η απόφαση αυτή θα επιτρέψει τον καταλογισμό μεγάλου μέρους των διαθέσιμων 
δανειοληπτικών δυνατοτήτων της ΕΚΑΕ (περίπου 1100 εκατ. ECU) στη χρηματοδότηση 
σχεδίων, τα οποία για να είναι επιλέξιμα πρέπει: 
είτε να αφορούν πυρηνικοηλεκτρικούς σταθμούς ισχύος ή εγκαταστάσεις κύκλου καυσίμων 
πού ήδη λειτουργούν ή ευρίσκονται υπό κατασκευή, 
είτε να αποβλέπει στην αποξήλωση των εγκαταστάσεων εκείνων των οποίων η αναβάθμιση 
είναι τεχνικά ή οικονομικά αδικαιολόγητη. 
Ο κατάλογος των επιλέξιμων τρίτων χωρών είναι ο ακόλουθος: 
Δημοκρατία της Βουλγαρίας 
Δημοκρατία της Ουγγαρίας 
Δημοκρατία της Λιθουανίας 
Ρουμανία 
Δημοκρατία της Σλοβενίας 
Δημοκρατία της Τσεχίας 
Δημοκρατία της Σλοβακίας 
Ρωσική Ομοσπονδία 
Δημοκρατία της Αρμενίας 
Ουκρανία 
Κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κερκύρας στις 24 και 25 Ιουνίου 1994 και τη Σύνοδο 
κορυφής της Ομάδας των 7 στη Νάπολη στις 7 και 8 Ιουλίου 1994, ενεγράφη στα 
συμπεράσματα η κατ' αρχή συμφωνία για τη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης επί διεθνούς 
κλίμακας, ειδικότερα προκειμένου να κλείσει ο πυρηνοηλεκτρικός σταθμός του Τσερνομπίλ. 
Β. ΔΑΝΕΙΑ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ II ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 
ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ) 
1. ΟΥΓΓΑΡΙΑ 
α) Ουγγαρία Ι 
Η Κοινότητα χορηγεί στην Ουγγαρία μεσοπρόθεσμο δάνειο ανώτατου ποσού σε κεφάλαιο 
ύψους 870 εκατ. ECU και διάρκειας μέχρι 5 ετών. Το δάνειο αυτό αποσκοπεί στη 
διευκόλυνση της αναπροσαρμογής της ουγγρικής οικονομίας κατά τρόπο που να της 
εξασφαλίζει όλα τα οφέλη που παρέχει η οικονομία της αγοράς. Το εν λόγω δάνειο 
χορηγείται στην Ουγγαρία σε δόσεις. 
Η πρώτη δόση, ύψους 350 εκατ. ECU, κατεβλήθη στις 20. Απριλίου 1990. Η δεύτερη 
δόση, ύψους 260 εκατ. ECU, κατεβλήθη στις 14 Φεβρουαρίου 1991. Η τρίτη δόση, η 
οποία θα ανέρχεται σε 260 εκατ. ECU το ανώτατο, επρόκειτο να καταβληθεί κατά τη 
διάρκεια του 1992. Η δόση αυτή δεν εκταμιεύθηκε τελικά, επειδή η κατάσταση του 
ισοζυγίου πληρωμών της Ουγγαρίας είναι ευνοϊκότερη από την πρόβλεφθείσα. Οι δόσεις 
που έχουν καταβληθεί πρέπει να επιστραφούν εφάπαξ 5 έτη μετά την καταβολή τους, οι 
δε τόκοι με μεταβλητά επιτόκια καταβάλλονται σε εξαμηνιαία βάση. 
Το τρέχον υπόλοιπο των δανείων που έχουν συναφθεί με βάση αυτή την πράξη ανερχόταν 
σε 610 εκατ. Ecu στις 30 Ιουνίου 1994. 
β) Ουγγαρία II 
Επειδή η κατάρρευση της ΚΟΜΕΚΟΝ και η κρίση του Κόλπου ήταν ενδεχόμενο να 
αλλοιώσουν τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματατων μεταρρυθμισεωνπου είχαν αρχίσει 
ναπραγματοποιούνται,αποφασίστηκεσυμπληρωματικήδανειοληπτική/δανειοδοτικήπράξη 
180 εκατ. ECU στο πλαίσιο συνολικού προγράμματος ενίσχυσης ύψους περίπου 360 εκατ. 
ECU εκ μέρους της ομάδας των 24 βιομηχανικών χωρών. 
Η πρώτη δόση, ύψους 100 εκατ. ECU, κατεβλήθη στις 14 Αυγούστου 1991. Θα επιστραφεί 
εφάπαξ 7 έτη μετά την καταβολή της, οι δε τόκοι με μεταβλητά επιτόκια καταβάλλονται σε 
εξαμηνιαία βάση. Η καταβολή της 2ης δόσης ύψους 80 εκατ. ECU πραγματοποιήθηκε στις 
15 Ιανουαρίου 1993, θα επιστραφεί τον Ιανουάριο του 1997, οι δε τόκοι με σταθερά 
επιτόκια θα καταβάλλονται σε ετήσια βάση. 
Το τρέχον υπόλοιπο των δανείων που είχαν συναφθεί με βάση αυτή την πράξη ανερχόταν 
σε 180 εκατ. Ecu στις 30 Ιουνίου 1994. 
2. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΣΛΟΒΑΚΙΑΣ 
Στο πλαίσιο συνολικής ενίσχυσης ύψους 750 εκατ. ECU εκ μέρους της Ομάδας των 24, η 
Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Κοινότητας να συνάψει δάνειο, σε δύο δόσεις, 
ύψους 375 εκατ. ECU και επταετούς διάρκειας. Το προϊόν του δανείου θα χορηγηθεί υπό τους 
ίδιους όρους στην Τσεχική και Σλοβακική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία. 
Η πρώτη δόση, ύψους 185 εκατ. ECU, κατεβλήθη στις 14 Αυγούστου 1991 και θα επιστραφεί 
εφάπαξ 7 έτη μετά την καταβολή της, οι δε τόκοι με μεταβλητά επιτόκια θα καταβάλλονται σε 
εξαμηνιαία βιάση. 
Η δεύτερη δόση, ύψους 190 εκατ. ECU, κατεβλήθη στις 2 Μαρτίου 1992, θα επιστραφεί δε 
εφάπαξ μετά έξι έτη. 
Ο χωρισμός, την 1η Ιανουαρίου 1993, της Τσεχικής από τη Σλοβακική Δημοκρατία οδήγησαν 
την Επιτροπή σε πρόταση κατανομής του δανείου μεταξύ αυτών των δύο Δημοκρατιών. 
Με απόφαση του Συμβουλίου της 24ης Ιανουαίου 1994, η κατανομή αυτή πραγματοποιήθηκε 
ως εξής: τα δύο τρίτα του δανείου, δηλαδή 250 εκατ. ECU, για την Τσεχική Δημοκρατία και 
το ένα τρίτο, δηλ. 125 εκατ. ECU, για τη Σλοβακική Δημοκρατία. 
Το τρέχον υπόλοιπο των δανείων προς τις δύο αυτές Δημοκρατίες ανερχόταν σε 375 εκατ. Ecu 
στις 30 Ιουνίου 1994. 
3. ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 
α) Βουλγαρία Ι 
Στο πλαίσιο συνολικής ενίσχυσης ύψους 580 εκατ. ECU εκ μέρους της Ομάδας των 24 η 
Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Κοινότητας να συνάψει δάνειο, σε δύο δόσεις, 
ύψους 290 εκατ. ECU και επταετούς διάρκειας. Το προϊόν του δανείου θα χορηγηθεί υπό 
τους ίδιους όρους στη Βουλγαρία. 
Η πρώτη δόση, ύψους 150 εκατ. ECU, κατεβλήθη στη Βουλγαρία στις 14 Αυγούστου 1991. 
Θα επιστραφεί εφάπαξ 7 έτη μετά την καταβολή της, οι δε τόκοι με μεταβλητά επιτόκια 
καταβάλλονται σε εξαμηνιαία βάση. 
Η δεύτερη δόση, ύψους 140 εκατ. ECU, κατεβλήθη στις 2 Μαρτίου 1992, θα επιστραφεί 
εφάπαξ μετά πέντε έτη, οι δε τόκοι με μεταβλητά επιτόκια καταβάλλονται σε εξαμηνιαία 
βάση. 
Το τρέχον υπόλοιπο των δανείων προς τη Βουλγαρία ανερχόταν σε 290 εκατ. Ecu στις 30 
Ιουνίου 1994. 
β) Βουλγαρία II 
Στο πλαίσιο νέας ενίσχυσης ύψους 220 εκατ. ECU εκ μέρους της ομάδας των 24 για την 
περίοδο 1992-1993 η Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Κοινότητας να συνάψει 
δάνειο, σε δύο δόσεις, ύψους 70 και 40 εκατ. ECU, και μέγιστης διάρκειας επτά ετών. Το 
προϊόν του δανείου θα χορηγηθεί στη Βουλγαρία. 
Καθώς οι όροι της κοινοτικής ενίσχυσης δεν είχαν πληρωθεί στις 30/06/94, καμία από τις 
δύο δόσεις δεν έχει ακόμη εκταμιευθεί. 
4. ΡΟΥΜΑΝΙΑ 
α) Ρουμανία Ι 
Στο πλαίσιο συνολικής ενίσχυσης ύψους 750 εκατ. ECU περίπου εκ μέρους της ομάδας των 
24, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Κοινότητας να συνάψει δάνειο, σε δύο 
δόσεις, ύψους 375 εκατ. ECU και επταετούς διάρκειας κατ, ανώτατο όριο. Το προϊόν του 
δανείου θα χορηγηθεί υπό τους ίδιους όρους στη Ρουμανία. 
Η πρώτη δόση, ύψους 190 εκατ. ECU και επταετούς διάρκειας, κατεβλήθη στις 22 
Ιανουαρίου 1992. Θα επιστραφεί εφάπαξ την 1η Φεβρουαρίου 1999, οι δε τόκοι με 
μεταβλητά επιτόκια θα καταβάλλονται σε εξαμηνιαία βάση. 
Η δεύτερη δόση, ύψους 185 εκατ. ECU και εξαετούς διάρκειας κατεβλήθη τον Απρίλιο του 
1992. Θα επιστραφεί εφάπαξ στις 18 Μαρτίου 1998, οι δε τόκοι με μεταβλητά επιτόκια 
καταβάλλονται σε εξαμηνιαία βάση. 
Το τρέχον υπόλοιπο των δανείων προς τη Ρουμανία ανερχόταν σε 455 εκατ. Ecu στις 30 
Ιουνίου 1994. 
β) Ρουμανία II 
Στο πλαίσιο νέας ενίσχυσης ύψους 160 εκατ. ECU εκ μέρους της ομάδας των 24, η 
Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Κοινότητας να συνάψει δάνειο ύψους 80 εκατ. 
ECU και επταετούς διάρκειας κατ' ανώτατο όριο. Το προϊόν του δανείου θα χορηγηθεί υπό 
τους ίδιους όρους στη Ρουμανία. 
Δεδομένου του ύψους του, το δάνειο εκταμιεύτηκε σε μία μόνο δόση στις 26 Φεβρουαρίου 
1993. Θα επιστραφεί εφάπαξ στις 26 Φεβρουαρίου 2000, οι δε τόκοι θα καταβάλλονται σε 
εξαμηνιαία βάση. 
γ) Ρουμανία III 
Στο πλαίσιο συνολικής μακροοικονομικής ενίσχυσης εκ μέρους της Ομάδας των 24, η 
Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Κοινότητας, με απόφαση του Συμβουλίου της 
20.06.2994, να συνάψει δάνειο 125 εκατ. ECU μέγιστης διάρκειας 7 ετών και σε δύο δόσεις 
90 και 35 εκατ. ECU. Το προϊόν αυτού του δανείου θα χορηγηθεί υπό τους ιδίους όρους 
στη Ρουμανία. 
Μέχρι τις 30.06.1994 δεν είχε ακόμα εκταμιευθεί καμία δόση. 
Γ. ΑΑΝΕΙΑ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ II ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑΤΙΙ ΧΟΡΗΓΗΣΙΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 
ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΕΣ ΤΗΣ ΠΡΩΗΝ ΕΣΣΑ 
Μεσοπρόθεσμο δάνειο 1250 εκατ. Ecu 
Η Επιτροπή πρότεινε τη χορήγηση μεσοπρόθεσμου δανείου ύψους μέχρι 1250 εκατ. στην 
πρώην ΕΣΣΔ ή/και στις Δημοκρατίες της, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η εισαγωγή 
γεωργικών προϊόντων, ειδών διατροφής και ιατρικών ειδών από την Κοινότητα και την 
Ανατολική Ευρώπη. Η μέγιστη διάρκεια του δανείου είναι 3 έτη. 
Το Κοινοβούλιο διατύπωσε ευνοϊκή γνώμη και το Συμβούλιο έλαβε την απόφαση του στις 
16 Δεκεμβρίου 1991. 
10 
Σις αρχές του 1992 το ποσό του δανείου κατανεμήθηκε μεταξύ των διαφόρων Δημοκρατιών 
της πρώην ΕΣΣΔ. 
1. Δανειοδοτικές συμβάσεις που υπεγράφησαν βάσει της αονικής κατανομής 
Οι περισσότερες συμβάσεις του δανείου υπεγράφησαν κατά τη διάρκεια του 1992: 
- στις 10 Ιουλίου 1992 με την Αρμενία (38 εκατ. ECU), το Κιργιζιστάν (32 εκατ. ECU), 
το Τουρκμενιστάν (45 εκατ. ECU) και τη Μολδαβία (27 εκατ. ECU)· το ποσό του 
Κιργιζιστάν μειώθηκε στη συνέχεια σε 23,7 εκατ. Ecu μετά από αίτημα αυτής της 
χώρας. 
- στις 13 Ιουλίου 1992 με την Ουκρανία (130 εκατ. ECU)· 
- στις 24 Ιουλίου 1992 με τη Λευκορωσία (102 εκατ. ECU), το Τατζικιστάν (55 εκατ. 
ECU) και τη Γεωργία (70 εκατ. ECU)· 
- στις 9 Σεπτεμβρίου 1992 με τη Ρωσία (150 εκατ. ECU)· 
- στις 9 Δεκεμβρίου 1992 με τη Ρωσία (349 εκατ. ECU)· 
- στις 15 Δεκεμβρίου 1992 με το Καζακστάν (25 εκατ. ECU). 
2. Δανειοδοτικές συμβάσεις που υπεγράφησαν βάσει της τροποποιημένης κατανομής : 
Ορισμένες συμβάσεις δανείων υπεγράφησαν επίσης το 1993 βάσει της τροποποίησης της 
αρχικής κατανομής του συνολικού ποσού του δανείου: 
στις 5 Μαΐου 1993 υπεγράφησαν δύο νέες συμβάσεις με την Αρμενία (20 εκατ. 
ECU) και τη Γεωργία (10 εκατ. ECU). Το ποσό αυτών των δύο δανείων είχει 
προβλεφθεί αρχικά για το Καζακστάν. 
στις 6 Δεκεμβρίου 1993 υπεγράφη άλλο δάνειο, ύψους 40 εκατ. ECU, με τη Γεωργία. 
Το δάνειο αυτό χρηματοδοτήθηκε από μείωση της χορήγησης στο Ουζμπεκιστάν. 
ι 
3. Δανειοδοτικές συμβάσεις που δεν έγουν ακόμα υπογραφεί: 
Στις 30 Ιουνίου 1994 δεν είχαν ακόμα υπογραφεί τρεις νέες συμβάσεις που 
ετοιμάζονταν για τη χορήγηση δανείων. Πρόκειται συγκεκριμένα για δάνεια προς: 
- το Καζακστάν (30 εκατ. ECU): το δάνειο πρέπει να χρηματοδοτηθεί από μείωση της 
χορήγησης στο Ουζμπεκιστάν, 
- το Αζερμπαϊτζάν (68 εκατ. ECU) και το Ουζμπεκιστάν (59 εκατ. ECU): για τις δύο 
αυτές χώρες οι όροι επιλεξιμότητας για τη δανειοδοτική αυτή πράξη πληρώθηκαν 
μόλις στο τέλος του 1993 (Ουζμπεκιστάν) και τις αρχές του 1994 (Αζερμπαϊτζάν). 
11 
4. Χρησιμοποίηση του δανείου των 1250 εκατ. ECU 
Δημοκρατία 
Αρμενία α) 
Αρμενία β) 
Αζερμπαϊτζάν 
Λευκορωσία 
Γεωργία α) 
Γεωργία β) 
Γεωργία γ) 
Καζακστάν α) 
Καζακστάν β 
Κιργιζιστάν 
Μολδαβία 
Ρωσσία α) 
Ρωσσία β) 
Τατζικιστάν 
Τουρκμενιστάν 
Ουκρανία 
Ουζμπεκιστάν 
Σύνολο Αρχική κατανομή 
(1992) ! 
38 
68 
102 
70 
55 
32 
27 
150 
349 
55 
45 
130 
129 
1250 Κατανομή στις 
30.06.1994 
38 
20 
68 * 
100,5 
70 
10 
40 
25 
30 
23,7 
27 
150 
349 
55 
45 
130 
59 * 
1240,2 Πραγματική 
χρησιμοποίηση της 
πίστωση στις 
30.06.1994 
37,7 
19,4 
100,5 
69,4 
9,8 
32,0 
23,8 
22,7 
26,9 
63,9 
298,8 
54,5 
44,9 
129,8 
934,4 
* Συμβάσεις που δεν είχαν υπογραφεί στις 30.06.1994 
Στις 30 Ιουνίου 1994, η πραγματική χρησιμοποίηση της πίστωσης από τις δικαιούχους 
χώρες ανερχόταν σε 934,4 εκατ. ECU. 
12 
5. Προθεσμίες επιστροφής σε κεφάλαιο και πληρωμής τόκων 
Οι προθεσμίες επιστροφής σε κεφάλαιο και πληρωμής των τόκων της πράξης αυτής 
ποικίλλουν ανάλογα με τα ποσά. 
- Αρμενία (38 εκατ.), Λευκορωσία, Γεωργία (70 εκατ), Κιργιζιστάν, Μολδαβία, 
Τατζικιστάν, Τουρκμενιστάν, Ουκρανία, Ρωσία (150 εκατ.): 
- τόκοι στις 20 Απριλίου και 20 Οκτωβρίου 
- κεφάλαιο στις 20 Αυγούστου 1995 εκτός από τη Λευκορωσία, την Ουκρανία 
και τη Ρωσία ανά ήμισυ στις 20 Αυγούστου 1994 και 1995· 
- Αρμενία (20 εκατ.), Καζακστάν, Ρωσία (349 εκατ.), Γεωργία (10 και 40 εκατ.): 
- τόκοι στις 15 Ιανουαρίου και 15 Ιουλίου, 
- κεφάλαιο στις 15 Ιανουαρίου 1996 εκτός από τη Ρωσία, ανά ήμισυ, στις 15 
Ιανουαρίου 1995 και 1996 και τη Γεωργία (40 εκατ.) στις 15 Ιανουαρίου 
1997. 
Στις 30 Ιουνίου 1994 τα ελλείμματα λόγω των οφειλομένων τόκων της Γεωργίας, του 
Κιργιζιστάν και του Τατζικιστάν έφταναν τα 7,42 εκατ. ECU (βλ. Τμήμα 2 IV 
"Ενεργοποίηση των δημοσιονομικών εγγυήσεων"). 
Οικονομική ενίσχυση στη Μολδαβία 
Στο πλαίσιο της συμμετοχής της Κοινότητας στη στήριξη που τυγχάνει η Μολδαβία στο 
διεθνή χώρο, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Κοινότητας, με την 
απόφαση της 13.06.94, να συνάψει σε δύο δόσεις δάνειο ύψους 45 εκατ. ECU, 
δεκαετούς διάρκειας κατ' ανώτατο όριο. Το προϊόν του δανείου θα χορηγηθεί υπό 
τους ιδίους όρους στη Μολδαβία. 
Η ενίσχυση αυτή θα καταβληθεί στο πλαίσιο του προγράμματος οικονομικής 
ανασυγκρότησης της Μολδαβίας του Δ.Ν.Τ. Η σχετική συμφωνία με το Δ.Ν.Τ 
συνήφθη στις 17 Δεκεμβρίου 1993. 
Μέχρι τις 30 Ιουνίου 1994 δεν είχε ακόμα εκταμιευθεί καμία δόση. 
13 
Δ. ΔΑΝΕΙΑ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ II ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 
ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΒΑΛΤΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Στο πλαίσιο συνολικού προγράμματος ενίσχυσης στις τρεις αυτές χώρες ύψους 440 εκατ. ECU 
εκ μέρους της ομάδας των 24 η Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Κοινότητας να 
συνάψει δάνειο ύψους 220 εκατ. ECU και επταετούς διάρκειας κατ' ανώτατο όριο. Το προϊόν 
του δανείου θα χορηγηθεί σε δύο δόσεις και υπό τους συγκρίσιμους όρους στα τρία κράτη ως 
εξής: 
- 40 εκατ. ECU για την Εσθονία, 
80 εκατ. ECU για τη Λεττονία, 
100 εκατ. ECU για τη Λιθουανία. 
Οι πρώτες δόσεις του δανείου στην Εσθονία (20 εκατ. ECU) και στη Λεττονία (40 εκατ. 
ECU) καταβλήθηκαν στις 31 Μαρτίου 1993. Θα επιστραφούν εφάπαξ στις 31 Μαρτίου 2000 
οι δε τόκοι, κυμαινόμενου επιτοκίου, θα καταβάλλονται εξαμηνιαία στις 31 Μαρτίου και 30 
Σεπτεμβρίου κάθε έτους. 
Η πρώτη δόση στη Λιθουανία κατεβλήθη στις 27 Ιουλίου 1993 και θα επιστραφεί εφάπαξ στις 
27 Ιουλίου 2000, οι δε τόκοι, κυμαινόμενου επιτοκίου, θα καταβάλλονται στις 27 Ιουλίου 
κάθε έτους. 
Το τρέχον υπόλοιπο των δανείων που είχαν συναφθεί με τα κράτη της Βαλτικής ανήρχετο σε 
110 εκατ. Ecu στις 30 Ιουνίου 1994. 
Ε. ΔΑΝΕΙΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ II ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 
ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ 
1. ΙΣΡΑΗΛ 
Βάσει της οικονομικήε ενίσχυσης υπέρ του Ισραήλ και των πληθυσμών των κατεχόμενων 
εδαφών, η Επιτροπή εξουσιοδοτήθηκε να χορηγήσει δάνειο εξ ονόματος της Κοινότητας ύψους 
160 εκατ. Ecu σε μία μόνο δόση και επταετούς διάρκειας. Το προϊόν του δανείου θα 
χορηγηθεί υπό τους ίδιους όρους στο Ισραήλ, το οποίο μάλιστα θα λάβει επιδότηση επιτοκίου 
ύψους 27,5 εκατ. Ecu από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. 
14 
Η πράξη αυτή πραγματοποιήθηκε στις 2 Μαρτίου 1992, το δε δάνειο πρέπει να επιστραφεί 
εξ ολοκλήρου στις 30 Ιουνίου 1994. 
Το τρέχον υπόλοιπο υπέρ του Ισραήλ ανήρχετο σε 160 εκατ. Ecu στις 30 Ιουνίου 1994. 
2. ΑΛΓΕΡΙΑ 
Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Κοινότητας να συνάψει δάνειο ποσού 400 εκατ. 
ECU σε δύο δόσεις, ύψους 250 και 150 εκατ. ECU και επταετούς διάρκειας κατ' ανώτατο 
όριο. Το προϊόν του δανείου θα χορηγηθεί υπό τους ίδιους όρους στην Αλγερία. 
Η πρώτη δόση κατεβλήθη στις 23 Δεκεμβρίου 1991 με τη δημιουργία ενδιάμεσης πίστωσης που 
επιστράφηκε με το καθαρό ποσό του δανείου το οποίο εκδόθηκε στις 14 Ιανουαρίου 1992 για 
εξαετή διάρκεια. 
Θα επιστραφεί εφάπαξ στις 15 Δεκεμβρίου 1997, οι δε τόκοι θα καταβάλλονται στις 15 
Δεκεμβρίου κάθε έτους. 
Το τρέχον υπόλοιπο υπέρ της Αλγερίας ανήρχετο σε 250 εκατ. Ecu στις 30 Ιουνίου 19941. 
III. ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ 
Α. ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΑΥΣΕΩΝ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ 
ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΓΓΥΗΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
Σύμφωνα με τις διατάξεις τηζ απόφασης του Συμβουλίου της 8ης Μαρτίου 1977 η Επιτροπή 
αναλαμβάνει την εγγύηση των δανείων που πρόκειται να χορηγηθούν από την Ευρωπαϊκή 
Τράπεζα Επενδύσεων στο πλαίσιο των χρηματοπιστωτικών αναλήψεων υποχρεώσεων της 
Κοινότητας έναντι των χωρών της Μεσογείου. 
Στην απόφαση αυτή βασίστηκε μια σύμβαση εγγυοδοσίας που υπεγράφη μεταξύ της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στις 30 
Οκτωβρίου 1978 στις Βρυξέλλες και στις 10 Νοεμβρίου 1978 στο Λουξεμβούργο, σύμφωνα 
με την οποία προβλέπεται συνολική εγγύηση ίση με το 75% του συνόλου των πιστώσεων που 
έχουν ανοιχθεί στα πλαίσια των δανείων που χορηγούνται στις ακόλουθες χώρες : 
Η δεύτερη δόση κατεβλήθη στις 17 Αυγούστου 1994. Το δάνειο πρέπει να επιστραφεί εξ ολοκλήρου στις 17 Αυγούστου 
2001, οι δε τόκοι καταβάλλονται στις 17 Αυγούστου κάθε έτους. 
15 
Πορτογαλία (χρηματοδοτικό πρωτόκολλο, προενταξιακή ενίσχυση), Ελλάδα, Ισπανία 
(χρηματοδοτική συνεργασία), Μάλτα, Τυνησία, Αλγερία, Μαρόκο, Τουρκία, Κύπρο, 
Αίγυπτο, Ιορδανία, Συρία, Ισραήλ, Γιουγκοσλαβία και Λίβανο. 
Εξάλλου, εγγύηση της τάξης του 100% καλύπτει κατ' εξαίρεση τις πιστώσεις που χορηγούνται 
στο πλαίσιο της επείγουσας ενίσχυσης προς την Πορτογαλία, σύμφωνα με τις διατάξεις της 
απόφασης του Συμβουλίου της 7ης Οκτωβρίου 1975. 
Για κάθε νέο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο θεσπίζεται νέα πράξη παράτασης της σύμβασης 
εγγυοδοσίας. 
Το συνολικό ύψος των εγκεκριμένων δανείων ήταν στις 30 Ιουνίου 1994 7.782 εκατ. ECU, 
από τα οποία τα 1.500 εκατ. προορίζονταν για την Ισπανία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία 
και τα 6.282 εκατ. για τις τρίτες χώρες της Μεσογείου. Στις 30 Ιουνίου 1994 το εγγυημένο 
τρέχον υπόλοιπο ήταν 2.161 εκατ. ECU, λαμβανομένου υπόψη του ανωτάτου ορίου ποσοστού 
75% των πιστώσεων που έχουν ανοιχθεί από τα οποία τα 527 εκατ. ECU αφορούσαν την 
Ισπανία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία και τα 1.634 εκατ. ECU τις τρίτες χώρες της 
Μεσογείου. 
Εξάλλου, δάνεια της ETE προβλέπονται επίσης εκτός πρωτοκόλλων στο πλαίσιο του 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1763/92 του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 1992 περί 
χρηματοδοτικής συνεργασίας όσον αφορά το σύνολο των τρίτων μεσογειακών χωρών. 
Το ανώτατο ποσόν των δανείων που μπορεί να χορηγήσει η ETE ανέρχεται σε 1.800 εκατ. 
ECU, βάσει της πράξης αυτής. Συστήνεται συνολική εγγύηση ίση προς το 75% αυτών των 
πράξεων. 
Στις 30 Ιουνίου 1994, είχαν ανοιχθεί πιστώσεις ύψους 422 εκατ. Ecu και από αυτό το ποσό 
εκταμιεύτηκαν 5,2 εκατ. Ecu. Το τρέχον υπόλοιπο αντιστοιχεί τώρα με το εκταμιευθέν ποσό. 
Στις 19 Ιουλίου 1993 το Συμβούλιο αποφάσισε να συνάψει νέο πρωτόκολλο με τη δημοκρατία 
της Σλοβενίας που προέβλεπε τη χρηματοδότηση σχεδίων με προορισμό τη συμβολή στην 
οικονομική ανάπτυξη της χώρας αυτής, με τη μορφή δανείων χορηγούμενων από τους ίδιους 
πόρους της ETE και που αποτελούσε αντικείμενο εγγύησης του κοινοτικού προϋπολογισμού 
ίσο προς το 75% για συνολικό ποσό ύψους 150 εκατ. ECU τα οποία μπορούν να αναληφθούν 
επί 5 έτη. 
Στις 24 Ιανουαρίου 1994 το Συμβούλιο αποφάσισε να συνάψει το τέταρτο πρωτόκολλο με τη 
Συρία που προέβλεπε τη χρηματοδότηση σχεδίων με προορισμό τη συμβολή στην οικονομική 
ανάπτυξη της χώρας αυτής, με τη μορφή δανείων χορηγούμενων από τους ίδιους πόρους της 
ETE και που αποτελούσε αντικείμενο εγγύησης του κοινοτικού προϋπολογισμού ίσο προς το 
75% για συνολικό ποσό 115 εκατ. ECU τα οποία μπορούν να αναληφθούν επί 3 έτη. 
16 
Στις 30 Ιουνίου 1994, οι εγκρίσεις κατανέμονται ως εξής και αφορούν μόνον τα κράτη μη 
μέλη: 
Εγκριθέντα δάνεια 
Αλγερία 640 
Κύπρος 92 
Αίγυπτος 802 
Ισραήλ 215 
Ιορδανία 198 
Λίβανος 222 
Μάλτα 55 
Μαρόκο 517 
Σλοβενία 150 
Συρία2 323 
Τυνησία 418 
Τουρκία 90 
Γιουγκοσλαβία3 . 760 
Σύνολο πρωτοκόλλων * 482 
Οριζόντια Χρηματοδοτική 
συνεργασία * ™" 
Σύνολο Μεσογείου 6 282 
Τα δάνεια αυτά είναι εν γένει μέσης διάρκειας 15 ετών, με περίοδο χάριτος 3-4 ετών. 
Β. ΑΑΝΕΪΑ ΧΟΡΙΙΓΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚ1Ι ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΑΥΣΕΩΝ ΣΕ 
ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΙ1Σ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 
Μετά από πρόσκληση του Συμβουλίου της 9 Οκτωβρίου 1989, το Συμβούλιο των Διοικητών 
της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων αποφάσισε στις 29 Νοεμβρίου 1989 να εξουσιοδοτήσει 
την Τράπεζα να χορηγεί δάνεια από τους ιδίους πόρους της για τη χρηματοδότηση 
επενδυτικών σχεδίων στην Ουγγαρία και την Πολωνία, ανώτατου ύψους 1 δις ECU. Τα εν 
λόγω δάνεια χορηγούνται για τη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων που ανταποκρίνονται 
στα κριτήρια τα οποία εφαρμόζει κανονικά η Τράπεζα σε περίπτωση χορήγησης δανείων από 
τους ιδίους της πόρους. Η σχετική σύμβαση παροχής εγγυητικής κάλυψης μεταξύ επιτροπής 
και ETE υπογράφηκε στις 24 Απριλίου 1990 στις Βρυξέλλες και στις 14 Μαΐου 1990 στο 
Λουξεμβούργο, και σύμφωνα με αυτή συστάθηκε εγγύηση ίση προς 100% των δανειοδοτικών 
πράξεων. 
Το ποσό αυτό περιλαμβάνει τα 115 εκατ. Ecu του 4ου πρωτοκόλλου που συνήφθη τον Ιανουάριο 1994. 
Το δεύτερο πρωτόκολλο με τη Γιουγκοσλαβία καταγγέλθηκε ενώ απέμεναν 100 εκατ. πιστώσεων προς χορήγηση. 
17 
Η Αρμόδια για τον Προϋπολογισμό Αρχή αποφάσισε στις 14 Μαΐου 1991 να επεκτείνει την 
παρεχόμενη εγγύηση και στα δάνεια συνολικού ανώτατου ύψους 700 εκατ. ECU που θα 
χορηγηθούν στην Τσεχοσλοβακία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. 
Η επέκταση της σχετικής σύμβασης υπογράφηκε στις 31 Ιουλίου 1991. 
Η Επιτροπή υπέβαλε στις 23 Οκτωβρίου 1992 πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με 
την επέκταση αυτής της εγγύησης της Κοινότητας ύψους 100% των δανειοδοτικών πράξεων 
προς τις απώλειες που ενδέχεται να προκύψουν από τα δάνεια που χορήγησε η ETE στην 
Εσθονία, στη Λεττονία και στη Λιθουανία, η οποία εγκρίθηκε από την Αρμόδια για τον 
Προϋπολογισμό Αρχή, με την απόφαση της 15ης Μαρτίου 1993. 
Το ανώτατο ύψος των δανείων που ζητείται να χορηγήσει η ETE στις χώρες αυτές ορίσθηκε 
σε 200 εκατ. ECU για περίοδο τριών ετών. 
Η Επιτροπή πρότεινε εξάλλου στις 18 Δεκεμβρίου 1992 επέκταση αυτής της εγγύησης ύψους 
100% των δανειοδοτικών πράξεων προς τις απώλειες που ενδέχεται να προκύψουν από τα 
δάνεια τα οποία χορηγήθηκαν από την ETE στην Αλβανία. 
Στις 13 Δεκεμβρίου 1993, η Αρμόδια για τον Προϋπολογισμό Αρχή ανανέωσε την εγγύηση της 
Κοινότητας ύψους 100% των δανειοδοτικών πράξεων για τα δάνεια που θα χορηγηθούν κατά 
τα τρία προσεχή έτη από την ETE στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, 
συμπεριλαμβανομένωντων χωρών της Βαλτικής και της Αλβανίας, με συνολικό ανώτατο όριο 
τρία δις ECU4. 
Τα δάνεια αυτά είναι γενικά μεγάλης διάρκειας, συγκεκριμένα 15 ετών κατά μέσον όρο, με 
περίοδο χάριτος 3-4 ετών. 
Στις 30 Ιουνίου 1994 είχαν ανοιχθεί πιστώσεις ύψους 1.660 εκατ. για τις χώρες της Κεντρικής 
και Ανατολικής Ευρώπης, αλλά μέχρι σήμερα έχουν καταβληθεί μόνο 393 εκατομμύρια ECU. 
Γ. ΔΑΝΕΙΑ ΠΟΥ ΧΟΡΙΙΓΗΣΕ II ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΑΥΣΕΩΝ ΣΕ ΑΛΛΕΣ 
ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Το Συμβούλιο ECOFIN της 19ης Μαΐου 1992 ενέκρινε τους προτεινόμενους από την Επιτροπή 
προσανατολισμούς όσον αφορά την επέκταση της δραστηριότητας της ETE εκτός Κοινότητας 
καΐ την κάλεσε να χορηγήσει δάνεια σύμφωνα με τα καταστατικά και τα συνήθη κριτήρια της 
υπέρ των σχεδίων κοινού συμφέροντος στις τρίτες χώρες (υπό ανάπτυξη χώρες της Λατινικής 
Αμερικής και της Ασίας) με τις οποίες η Κοινότητα έχει συνάψει συμφωνίες συνεργασίας. 
Η σύμβαση παροχής εγγυητική κάλυψης υπογράφηκε στις 22 Ιουλίου 1994 στις Βρυξέλλες και στις 12 Αυγούστου 1994 
στο Λουξεμβούργο. 
18 
Καθορίστηκε συνολικό ανώτατο όριο 250 εκατ. ECU κατ' έτος και για περίοδο τριών ετών -
το όριο αυτό θα αναθεωρηθεί κατά την εκπνοή της προαναφερόμενης περιόδου. 
Ο κοινοτικός προϋπολογισμός θα πρέπει να εγγυάται τα δάνεια αυτά κατά 100%. Η Επιτροπή 
υπέβαλε μάλιστα σχετική πρόταση απόφασης στις 3. Ιουνίου 1992 η οποία αποτέλεσε 
αντικείμενο τυπικής απόφασης του Συμβουλίου στις 15 Φεβρουαρίου 1993. Η σύμβαση 
εγγυοδοσίας μεταξύ Κοινότητας και ETE υπογράφηκε στις 4 Νοεμβρίου 1993 στις Βρυξέλλες 
και στις 17 Νοεμβρίου 1993 στο Λουξεμβούργο. 
Στις 30 Ιουνίου 1994 το ποσόν των πιστώσεων που υπογράφηκαν ανερχόταν σε 99 εκατ. ECU 
αλλά καμία εκταμίευση δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί. 
Δ. ΕΓΓΥΗΣΗ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΤΙ1Σ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΑΓΩΓΗΣ 
ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ 
ΠΡΩΗΝ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ 
Η Κοινότητα αποφάσισε να εγγυηθεί πίστωση που χορηγήθηκε στην πρώην Σοβιετική Ένωση 
από τραπεζικό όμιλο, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η εισαγωγή γεωργικών προϊόντων και 
τροφίμων από την Κοινότητα και από χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. 
Η εγγύηση της Κοινότητας καλύπτει, κατ' ανώτατο όριο 500 εκατ. ECU και μέχρι ποσοστού 
98%, τις ενδεχόμενες απώλειες σε κεφάλαιο (408 εκατ. ECU περίπου) και τόκους (92 εκατ. 
ECU περίπου). * 
Καθώς η πίστωση δεν χρησιμοποιήθηκε εξ ολοκλήρου και καθώς η προθεσμία χρησιμοποίησης 
δεν παρατάθηκε, το εγγυημένο ποσό αντιπροσωπεύει πλέον 375,5 εκατ. ECU σε κεφάλαιο και 
80,3 εκατ. σε τόκους. 
Η Κοινότητα έλαβε, ως ανταμοιβή για την εν λόγω εγγύηση, προμήθεια ίση με το 0,67% του 
εγγυημένου ποσού. Το ήμισυ αυτής της προμήθειας καταβλήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1991 
σύμφωνα με τους όρους της σχετικής σύμβασης. Το υπόλοιπο καταβλήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 
1993 για ποσό το οποίο αντιστοιχούσε στην προαναφερθείσα κοινοτική εγγύηση. 
Στις 26 Νοεμβρίου 1991 πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή επιστολών μεταξύ της Επιτροπής και 
των σοβιετικών αρχών σχετικά με τον καθορισμό των όρων του δανείου και των τρόπων 
χρησιμοποίησης των κεφαλαίων. Την ίδια μέρα υπεγράφη μεταξύ της Κοινότητας και των 
τραπεζών σύμβαση εγγυοδοσίας. 
Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης αποφασίστηκε ότι τα κεφάλαια θα χρησιμοποιηθούν 
από τη Δημοκρατία της Ρωσίας. 
Η διάρκεια του δανείου είναι 3 1/2 έτη από την ημερομηνία υπογραφής. ' 
19 
Οι τόκοι θα καταβάλλονται ανά εξάμηνο και το κεφάλαιο θα επιστραφεί σε τρεις δόσεις 
είκοσι, τριάντα ένα και σαράντα δύο μήνες αντίστοιχα, μετά την ημερομηνία υπογραφής της 
συμφωνίας. 
Ως προς τις δόσεις των τόκων που είχαν καταβληθεί μέχρι τις 30 Ιουνίου 1994, η κατάσταση 
έχει ως εξής: 
δόση ημερομηνία δόσης ημερομηνία πληρωμής 
1η 09.09.92 25.09.92 
2η 09.03.93 02.04.93 
3η 09.09.93 18.11.93 
4η 09.03.94 24.03.94 
Ως προς τις δόσεις αποπληρωμής του κεφαλαίου μέχρι τις 30 Ιουνίου 1994, η κατάσταση έχει 
ως εξής: 
δόση ημερομηνία δόσης ημερομηνία πληρωμής 
1η 26.07.93 18.11.93 
2η 26.06.945 
Όλοι οι τόκοι υπερημερίας που αντιστοιχούν στις καθυστερημένες πληρωμές μέχρι την 
09.03.94 έχουν ρυθμιστεί. 
Οι δόσεις των κεφαλαίων της 26ης Ιουνίου 1994 και οι αντίστοιχοι τόκοι καταβλήθηκαν στις 14 Ιουλίου 1994. 
20 
ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ 
Η εκτίμηση των κινδύνων που βαρύνουν τον κοινοτικό προϋπολογισμό μπορεί να γίνει κατά δύο 
έννοιες : 
- Εκτίμηση σε μια δεδομένη στιγμή του συνόλου των τρεχόντων υπολοίπων των κεφαλαίων που 
αφορούν συγκεκριμένες πράξεις, όπως συνηθίζεται στους τραπεζικούς κύκλους. 
- Εκτίμηση σε δημοσιονομικά πλαίσια των ανώτατων κινδύνων εκταμίευσης που βαρύνουν κάθε 
χρόνο τον κοινοτικό προϋπολογισμό. 
Όσον αφορά τη δεύτερη περίπτωση, η εκτίμηση μπορεί να γίνει κατά τους εξής δύο τρόπους: 
- Εκτίμηση των κινδύνων μόνο σχετικά με τις πράξεις οι οποίες είχαν εκταμιευθεί μέχρι τις 30 
Ιουνίου 1994, πράγμα που αποτελεί το ελάχιστο επίπεδο κινδύνων της Κοινότητας, με την 
προϋπόθεση απουσίας πρόωρων εξοφλήσεων. 
- Εκτίμηση των προοπτικών, όσον αφορά όλες τις πράξεις οι οποίες έχουν αποτελέσει αντικείμενο 
πρότασης της Επιτροπής, προκειμένου να εκτιμηθεί η επίπτωση τους στους μελλοντικούς 
προϋπολογισμούς, πράγμα που αντιπροσωπεύει τον ανώτατο κίνδυνο της Κοινότητας, στην 
περίπτωση που γίνονται αποδεκτές οι προτάσεις της Επιτροπής. 
Είναι σίγουρο ότι με τον δεύτερο τρόπο πρέπει να γίνει μια σειρά από υποθέσεις σχετικά με τις 
ημερομηνίες εκταμίευσης, τους τρόπους αποπληρωμής, τα επιτόκια και τις συναλλαγματικές 
ισοτιμίες, λεπτομέρειες των οποίων αναφέρονται στο παράρτημα. Παρέχεται, ωστόσο, η 
δυνατότητα να δοθεί μια εικόνα του μεγέθους της εξέλιξης των κινδύνων που συνεπάγονται οι 
εξεταζόμενες προτάσεις. 
Τα αποτελέσματα περιλαμβάνονται στους πίνακες του παραρτήματος, όπου γίνεται διαχωρισμός των 
κινδύνων που αφορούν τις χώρες της Κοινότητας και αυτών που αφορούν τις χώρες εκτός 
Κοινότητας. 
Θα πρέπει να τονιστεί επίσης ότι τα αναφερόμενα συνολικά ποσά καλύπτουν κινδύνους διαφορετικής 
φύσης: δανειοδότηση μιας χώρας υπό τη μορφή οικονομικής ενίσχυσης, δανειοδοτήσεις 
προγραμμάτων για τα οποία έχουν δοθεί εγγυήσεις εκ μέρους αυτών που λαμβάνουν τα δάνεια, όπως 
στην περίπτωση των πράξεων του ΝΚΜ και της ETE. 
Η ανάλυση που ακολουθεί κάνει το διαχωρισμό ανάμεσα στο συνολικό κίνδυνο, τον κίνδυνο για τα 
κράτη μέλη και τον κίνδυνο για τις τρίτες χώρες. 
Ι. ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ 
Α. ΤΡΕΧΟΝ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 1994 (πίνακα€ Ι) 
Ο συνολικός κίνδυνος έφτανε τα 13.798 εκατ. ECU στις 30 Ιουνίου 1994 με μείωση 4% σε 
σχέση με τις 31 Δεκεμβρίου 1994. 
21 
Β. ΑΝΩΤΑΤΟΙ ΕΤΗΣΙΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ:ΠΡΑΞΕΙΣ 
ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΕΚΤΑΜΙΕΥΘΕΙ ΜΕΧΡΙ ΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 1994 (juvaxac 2) 
Ο συνολικός κίνδυνος που αντιπροσώπευε 2.780 εκατ. Ecu το 1994 εξελίσσεται από έτος σε 
έτος με τον εξής τρόπο: 
-1995: 2856 εκατομ. (+ 3%) 
-1996: 3056 εκατομ. (+7%) 
-1997: 2797 εκατομ. (-8,5%) 
-1998: 3055 εκατομ. (+9%) 
-1999*: 794 εκατομ. (-74%) 
-2000: 3241 εκατομ. (+408%) 
δεν υπάρχουν προθεσμίες για τις δόσεις αποπληρωμής του κεφαλαίου για τα δάνεια που 
χορηγούνται για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών στα κράτη μέλη, και ολοκλήρωση της 
αποπληρωμής κεφαλαίου το 1998 των δανείων που χορηγήθηκαν στην Ουγγαρία, τις 
Δημοκρατίες Τσεχίας και Σλαβακίας και τη Βουλγαρία. 
Γ. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΜΕΓΙΣΤΟΙ ΕΤΗΣΙΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ftuvaxac 3) 
Ο κίνδυνος αυτός ο οποίος αντιπροσωπεύει 3.035 εκατ. ECU το 1994 αυξάνεται κανονικά 
μέχρι το 2000, (με εξαίρεση το έτος 1999: 2.588 εκατ. Ecu) με τον εξής ρυθμό: 
-1995: 3628 εκατομ. (+ 19,5%) 
-1996: 4026 εκατομ. (+11%) 
-1997: 4221 εκατομ. (+5% 
-1998: 4602 εκατομ. (+9%) 
-1999: 2588 εκατομ. (-44%) 
-2000: 7116 εκατομ. (+275%) 
22 
Π. ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
Α. ΤΡΕΧΟΝ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 1994 (πίνακας 1) 
Το τρέχον υπόλοιπο σε κεφάλαιο των πράξεων υπέρ των κρατών μελών ανερχόταν σε 8.274 
εκατ. ECU στις 30 Ιουνίου 1994, με ρυθμό μείωσης 7,9% σε σχέση με τις 31 Δεκεμβρίου 1994. 
Η μείωση αυτή οφείλεται κυρίως στη μείωση του τρέχοντος υπολοίπου των δανείων προς την 
Ελλάδα, ΕΚΑΕ και ΝΚΜ. . 
Το τρέχον υπόλοιπο των άλλων πράξεων μειώνεται ή διατηρείται στα ίδια επίπεδα. 
Β. ΜΕΓΙΣΤΟΙ ΕΤΗΣΙΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ: ΠΡΑΞΕΙΣ 
ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΕΚΤΑΜΙΕΥΘΕΙ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 1994 (Jtivaxac2ï 
Το ποσό ανήλθε σε 1.900 εκατ. ECU για το έτος 1994. 
Το ποσό των ετήσιων μέγιστων κινδύνων για τον κοινοτικό προϋπολογισμό σε σχέση με τις 
εκταμιευθείσες πράξεις, όπως εμφαίνεται στον πίνακα 2, εξελίσσεται σύμφωνα με τον ρυθμό 
των δύσεων αποπληρωμής του κεφαλαίου (κάθε δύο έτη) των δανείων που χορηγήθηκαν για 
τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών της Ελλάδας και της Ιταλίας. Έτσι, για τα ζυγά έτη 
μέχρι το έτος 2000 οι μέγιστοι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι και φθάνουν τα 2784 εκατ. ECU το 
2000. 
Γ. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΜΕΓΙΣΤΟΙ ΕΤΗΣΙΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ faivaxac 3) 
Η εξέλιξη είναι αισθητά παρόμοια με την εξέλιξη του πίνακα 2 μέχρι το έτος 2000 κατά το 
οποίο ο κίνδυνος θα φθάσει τα 5.168 εκατ. Ecu, και το έτος 2001 οπότε ο κίνδυνος θα 
φθάσει τα 2.201 εκατ. Ecu. 
23 
III. ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Α. ΤΡΕΧΟΝ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 1994 (πίνακας ΐ) 
Το τρέχον υπόλοιπο των κινδύνων σε κεφάλαιο στις 30 Ιουνίου 1994 ανερχόταν σε 5.524 
εκατ. ECU, με ρυθμό αύξησης 5% σε σχέση με τις 31 Δεκεμβρίου 1993. 
Β. ΜΕΓΙΣΤΟΙ ΕΤΗΣΙΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ: 
ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΕΚΤΑΜΙΕΥΘΕΙ ΜΕΧΡΙ ΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 1994 
(πίνακας 2) 
Ο κίνδυνος τοποθετείται στα 880 εκατ. ECU το 1994 και αυξάνεται μέχρι τα 1.654 εκατ. ECU 
το 1995 λαμβανομένων υπόψη, ιδίως, των δύο προθεσμιών επιστροφής σε κεφάλαιο: 
- 350 εκατ. ECU εκ μέρους της Ουγγαρίας, 
- 553 εκατ. ECU εκ μέρους των Δημοκρατιών της πρώην ΕΣΣΔ. 
Στη συνέχεια παρατηρείται μείωση το 1996 σε 976 εκατ. η οποία ακολουθείται από νέα 
αύξηση στα 1.327 εκατ. ECU το 1997 λαμβάνοντας υπόψη τις εξής προθεσμίες σε κεφάλαιο: 
- 80 εκατ. ECU για την Ουγγαρία, 
127 εκατ. ECU για την Τσεχική Δημοκρατία, 
63 εκτ. Ecu για τη Σλοβακική Δημοκρατία, 
140 εκατ. ECU για τη Βουλγαρία, 
- 250 εκατ. ECU για την Αλγερία, 
160 εκατ. ECU για το Ισραήλ. 
Το έτος 1998 τοποθετείται σε κατώτερο επίπεδο το οποίο όμως παραμένει υψηλό (1010 εκατ. 
ECU) ενώ ο κίνδυνος αναμένεται να πέσει σε 502 και 457 εκατ. ECU το 1999 και το 2000. 
Γ. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΜΕΓΙΣΤΟΙ ΕΤΗΣΙΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΠΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ (πίνακας 3) 
Ο κίνδυνος μεταβάλλεται από 964 εκατ. Ecu το 1994 σε 2084 εκατ. Ecu το 1995, με 687 
εκατ. Ecu αποπληρωμής κεφαλαίου της πράξης υπέρ των δημοκρατιών της πρώην ΕΣΣΔ. 
24 
Μετά από μείωση στα 1.520 εκατ. Ecu το 1996 ο κίνδυνος φθάνει και πάλι στα 2.328 εκατ. 
Ecu το 1997, 2.128 εκατ. Ecu το 1998, 1.901 εκατ. Ecu το 1999, 1.948 εκατ. Ecu το 2000 
και 2.322 εκατ. Ecu το 2001. 
IV. ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ 
1. Δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων σε τρίτες χώρες 
Κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 1994, η ETE ενεργοποίησε και πάλι την 
εγγύηση του κοινοτικού προϋπολογισμού για δάνεια προς τις δημοκρατίες της πρώην 
Γιουγκοσλαβίας (Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Μακεδονία και Σερβία) για ποσό ύψους 6,0 εκατ. 
Ecu περίπου. Η πληρωμή στην ETE πραγματοποιήθηκε στις 28 Μαΐου 1994. 
Στις 21 Ιουνίου 1994, η ETE ενεργοποίησε για μια ακόμα φορά την εγγύηση του 
προϋπολογισμούγια δάνεια προς τις δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας (Μακεδονία 
και Σερβία) για ποσό ύψους 8,6 εκατ. ECU περίπου. Η πληρωμή στην ETE θα έπρεπε να 
πραγματοποιηθεί στο τέλος Σεπτεμβρίου 1994. 
Στις 30 Ιουνίου 1994, το συνολικό ποσό των απαιτήσεων που είχαν καταβληθεί από την 
Κοινότητα και δεν είχαν ακόμη επιστραφεί από τους οφειλέτες που αδυνατούσαν να 
ανταπεξέλθουν στις δανειακές τους υποχρεώσεις, ανερχόταν σε 34,6 εκατ. ECU. Οι 
απαιτήσεις αυτές αφορούν όλες τις δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας, εκτός από 
τη Σλοβενία και την Κροατία. 
2. Η Επιτροπή χρειάστηκε εξάλλου, να προσφύγει στα ταμειακά διαθέσιμα εγκεκριμένα από 
το άρθρο 12 του Κανονισμού αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 1989, για 
την εφαρμογή της απόφασης 88/376/ΕΟΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ σχετικά με το σύστημα ιδίων 
πόρων των Κοινοτήτων, σε ορισμένες περιπτώσεις: 
α) δάνειο που χορηγήθηκε από κοινοπραξία τραπεζών και εγγυήθηκε η Κοινότητα (500 
εκατ. Ecu) 
- πληρωμή τόκων που έπρεπε να καταβληθούν από τη Ρωσία στις 9 Μαρτίου 1994 
και των τόκων που έπρεπε να καταβληθούν στις 26 Ιουνίου 1994 βάσει της 
πίστωσης που χορήγησε κοινοπραξία τραπεζών και εγγυήθηκε η Κοινότητα· 
β) δάνειο που χορήγησε η Κοινότητα στις δημοκρατίες της πρώην ΕΣΣΔ (1.250 εκατ. 
Ecu) 
- πληρωμή των τόκων που έπρεπε να καταβληθούν: 
από 4 Δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης (Ρωσία, Αρμενία, Γεωργία και 
Καζακστάν) στις 15 Ιανουαρίου 1994 βάσει της πράξης 
δανειοληψίας/δανειοδοσίας ύψους 1.250 εκατ. που χορηγήθηκε στις Δημοκρατίες 
αυτές 
από 9 Δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης στις 20 Απριλίου 1994 βάσει 
της ίδιας πράξης . 
25 
Οι οφειλές αυτές πληρώθηκαν τελικά από τους αντίστοιχους οφειλέτες, εκτός από τρεις 
δημοκρατίες, το Τατζικιστάν, το Κιργιζιστάν και τη Γεωργία, οι οποίες στις 30.06.94 
δεν είχαν ακόμη τακτοποιήσει το χρέος τους. 
Η κατάσταση των οφειλών στις 30.06.94 ήταν η εξής: 
Δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας: 43,2 εκατ. Ecu (εκ των οποίων 28,6 εκατ. 
Ecu παλαιότερα του 1994) 
Τατζικιστάν: 4,2 εκατ. Ecu (εκ των οποίων 2 εκατ. Ecu 
παλαιότερα του 1994) 
Κιργιζιστάν: 0,79 εκατ. Ecu6 
Γεωργία: 2,6 εκατ. Ecu 
6 
Η δόση των τόκων της 20ής Απριλίου 1994 καταβλήθηκε στις 21 Ιουλίου 1994. 
26 
ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΘΑΝΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ 
Τα ποσά που αναφέρονται στα προηγούμενα μέρη παρέχουν στοιχεία σχετικά με το 
μέγεθος των κινδύνων που επηρεάζουν το γενικό προϋπολογισμό. 
Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά πρέπει να σταθμιστούν ανάλογα με το είδος του κινδύνου, που 
συνδέεται με τη φύση των συναλλαγών και την ποιότητα των δανειοδοτούμενων. 
ι 
Ι. ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ 
Οι κίνδυνοι που εκφράζονται με τα προηγούμενα αριθμητικά στοιχεία καλύπτουν 
διάφορες παρεμβάσεις τις οποίες μπορούμε να κατατάξουμε σε δύο κατηγορίες 
: τις πράξεις μακροοικονομικού χαρακτήρα και τις πράξεις μικροοικονομικού 
χαρακτήρα. 
Α. ΟΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΧΑΡΑΚΤΗΡΑ 
Πρόκειται κατ' αρχήν για δάνεια για το ισοζύγιο πληρωμών, που προορίζονται για 
τα κράτη μέλη και συνήθως συνδυάζονται με την επιβολή οικονομικών όρων και την 
ανάληψη συγκεκριμένων υποχρεώσεων. 
Οι πράξεις χορήγησης οικονομικής βοήθειας είναι παρεμβάσεις του ιδίου τύπου 
αλλά προς όφελος τρίτων χωρών. ' ' ,. 
Μπορούμε, τέλος, να κατατάξουμε στην κατηγορία αυτή την πιστωτική εγγύηση 
ύψους 500 εκατ. ECU και το δάνειο ύψους 1.250 εκατ. ECU που προορίζονται για 
τη χρηματοδότηση εισαγωγών γεωργικών προϊόντων και τροφίμων στην πρώην 
Σοβιετική Ένωση, γιατί ο κίνδυνος αυτών των δύο πράξεων εξαρτάται σε μεγάλο 
βαθμό από την μακροοικονομική και πολιτική εξέλιξη των δικαιούχων χωρών. 
Β. ΟΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΧΑΡΑΚΤΉΡΑ 
Πρόκειται για χορήγηση δανείων για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων σχεδίων, 
συνήθως με μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής, ανάλογα με τα αναμενόμενα 
αποτελέσματα. Τα δάνεια αυτά χορηγούνται γενικώς σε εθνικές επιχειρήσεις ή σε 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και, εκτός από την εγγύηση της Κοινότητας, 
καλύπτονται από τις συνήθεις τραπεζικές εγγυήσεις. 
Εδώ περιλαμβάνονται τα δάνεια Ευρατόμ και ΝΚΜ στα κράτη μέλη καθώς και τα 
δάνεια που χορηγούνται από την Ευρατόμ και την ETE εκτός Κοινότητας 
(Μεσόγειος, Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και ορισμένες τρίτες χώρες -
Αναπτυσσόμενες χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας). 
27 
Α. ΑΛΓΕΡΙΑ 
Γενική οικονοιιική κατάσταση 
Μετά την ταχεία επιδείνωση τόσο της εσωτερικής όσο και της εξωτερικής 
οικονομικής κατάσταρης της Αλγερίας προς το τέλος του 1993, η οποία 
προκλήθηκε από την έλλειψη ασφάλειας και από την πτώση των εξαγωγικών τιμών 
των υδρογονανθράκων, οι αρχές της χώρας προέβησαν τον Απρίλιο του 1994 στην 
σύναψη μιας νέας συμφωνίας με το ΔΝΤ για ένα πρόγραμμα οικονομικής 
μεταρρύθμισης. Ο κυριότερος στόχος του προγράμματος είναι να δώσει μία νέα 
ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη, μειώνοντας τον πληθωρισμό και το 
δημοσιονομικό έλλειμμα. Συνίσταται στην ουσιαστική απελευθέρωση των τιμών, 
των εισαγωγών και του καθεστώτος συναλλαγματικών ισοτιμιών, σε συνδυασμό με 
την εφαρμογή αυστηρής νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής. 
Τον Απρίλιο σημειώθηκαν σημαντικές αυξήσεις τιμών και εφαρμόστηκαν μέτρα 
απελευθέρωσης. Συγχρόνως το δηνάριο Αλγερίας υποτιμήθηκε από 25 δηνάρια 
ανά δολλάριο σε 36. Η αύξηση του πληθωρισμού που προκλήθηκε από αυτό το 
λόγο αναμένεται βαθμιαία να εξασθενίσει. Ο μέσος πληθωρισμός για το 1994 
αναμένεται να μην υπερβεί το 40%. Το διοικητικό σύστημα διάθεσης του 
συναλλάγματος αντικαταστάθηκε από ένα άλλο περισσότερο φιλελεύθερο, 
σύμφωνα με το οποίο οι τράπεζες απέκτησαν το δικαίωμα να αποφασίζουν μόνες 
τους για τη διάθεση. Η αύξηση των εισαγωγών που επακολούθησε, έδωσε ώθηση 
σης βιομηχανικές και Κατασκευαστικές δραστηριότητες. Ο ρυθμός αύξησης του 
ΑΕΠ για το 1994 προβλέπεται να φθάσει το 3%, μετά τη μείωση κατά 1,8% που 
σημειώθηκε το 1993. Το συνολικό κρατικό έλλειμα αναμένεται να υποχωρήσει από 
το υπερβολικά υψηλό επίπεδο 9,2% του ΑΕΠ κατά το 1993 σε λιγότερο από 5,7% 
του ΑΕΠ κατά το 1994. Οι πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές εξαγωγής των 
υδρογονανθράκων είναι πιθανό να υποβοηθήσουν τη χαλάρωση των εξωτερικών 
οικονομικών περιορισμών στο πρόγραμμα οικονομικής ανάκαμψης. 
Το ισοΕύγιο πληρωμών 
Τα έσοδα από τις εξαγωγές, που προέρχονται σχεδόν αποκλειστικά από τα 
προϊόντα υδρογονανθράκων, μειώθηκαν κατά 10% στο 1993 και προβλέπεται να 
παραμείνουν χαμηλά και το 1994, καθώς οι διεθνείς τιμές υδρογονανθράκων 
μειώθηκαν στο τέλος του 1993 και στις αρχές του 1994. Το αυστηρό διοικητικό 
καθεστώς για τις εισαγωγές που επεβλήθη στο τέλος του 1992 εγκαταλείφθηκε το 
Μάϊοτου 1994 και αντικαταστάθηκε από ένα περισσότερο φιλελεύθερο καθεστώς. 
Ετσι, οι εισαγωγές αναμένεται να αυξηθούν κατά 20% το 1994, δίνοντας ώθηση 
στην οικονομική ανάπτυξη. Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών θα είναι 
ελλειμματικό, μερικά χρηματοδοτούμενο από την αναδιάρθρωση της εξυπηρέτησης 
του εξωτερικού χρέους. Λόγω της παρούσας κατάστασης οικονομίας και 
ασφάλειας της χώρας, δεν υπήρξαν κατά το 1993 άμεσες επενδύσεις από το 
εξωτερικό. 
Η προβλεπόμενη αύξηση στο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα 
καλυφθεί από τις συμφωνίες αναδιάρθρωσης του εξωτερικού χρέους με τη Λέσχη 
του Παρισιού και τους εμπορικούς πιστωτές όπως και με νέες εισροές από -
μεταξύ άλλων - το ΔΝΤ την Παγκόσμια Τράπεζα και την Κοινότητα. Τον Αύγουστο 
28 
του 1994 εκταμιεύτηκε από την Κοινότητα η εναπομένουσα δεύτερη δόση (150 
εκατομμύρια ECU) από το δάνειο για το ισοζύγιο πληρωμών του 1992. Ήδη 
μελετάται μία πρόταση για ένα νέο δάνειο για το ισοζύγιο πληρωμών, ύψους 200 
εκατομμυρίων ECU, για την υποστήριξη του προγράμματος οικονομικής 
μεταρρύθμισης. 
Η συναλλαγματική θέση της Αλγερίας επιδεινώθηκε κάπως κατά το 1993, και 
αναμένεται να παραμείνει στο μεγαλύτερο διάστημα του 1994 γύρω στα 1,5 δις 
δολλάρια ποσό ισοδύναμο με εισαγωγές 6 εβδομάδων. 
Εξωτερικό χρέος 
Στο τέλος του 1993, το συνολικό εξωτερικό χρέος της Αλγερίας ανερχόταν σε 26,4 
δις δολλάρια και απαιτούσε 2,1 δις δολλάρια για την αποπληρωμή τόκων και 7,1 
δις δολλάρια για αποπληρωμή κεφαλαίου. Περίπου τα τρία τέταρτα αυτού του 
χρέους αποτελείται από δάνεια του ιδιωτικού τομέα που χορηγήθηκαν με την 
εγγύηση του δημοσίου. Σχεδόν το 13% είναι διμερή δάνεια, κυρίως μη 
εκχωρήσιμα. 
Η καθοδική τάση των εσόδων από εξαγωγές, που οφειλόταν στην πτώση των 
πετρελαϊκών τιμών, υπονόμευσε την ικανότητα εξηπηρέτησης του χρέους της 
Αλγερίας. Στις αρχές του 1994, ο δείκτης εξυπηρέτησης οφειλών για τις 
εξαγωγές είχε εκτιναχθεί κοντά στο 100%, και για πρώτη φορά οι συσσωρευμένες 
ληξιπρόθεσμες οφειλές υπερέβησαν τον Μάρτιο του 1994 τα 0,5 δις. Αυτό 
δημιούργησε μία αφόρητη κατάσταση. Μετά την συμφωνία με το ΔΝΤ για ένα 
πρόγραμμα οικονομικής μεταρρύθμισης, οι αλγερινές αρχές επέτυχαν τον Ιούνιο 
μία συμφωνία με τους πιστωτές της Λέσχης του Παρισιού για την αναδιάρθρωση 
του διμερούς χρέους. Συγχρόνως, οι αρχές ανακοίνωσαν την πρόθεση τους να 
διαπραγματευθούν μία συμφωνία αναδιάρθρωσης του χρέους και με τους 
εμπορικούς πιστωτές, με όρους παρόμοιους με αυτούς της Λέσχης του Παρισιού. 
Με βάση τις παραπάνω συμφωνίες, η εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους κατά 
τη διάρκεια της προγραμματικής περιόδου με το ΔΝΤ (Μάϊος 1994 - Μάϊος 1995) 
θα μειωθεί κατά 4,9 δις δολλάρια ή πλέον του 50% σε σχέση με την αρχική 
πρόβλεψη εξυπηρέτησης του χρέους. Η Αλγερία θα μπορέσει πάλι να αποκτήσει 
εξωτερική βιωσιμότητα πριν από το τέλος του 1997. Θα απαιτηθεί γι'αυτό και 
άλλη εξωτερική χρηματοδοτική ενίσχυση κατά τα επόμενα τρία χρόνια, κυρίως από 
το ΔΝΤκαι με αναδιάρθρωση του χρέους. 
Το κοινοτικό δάνειο του 1992 για το ισοζύγιο πληρωμών εξαιρέθηκε από τις 
συμφωνίες αναδιάρθρωσης και η εξυπηρέτηση του χρέους γι'αυτό το δάνειο θα 
συνεχιστεί όπως προβλεπόταν. 
29 
Β. ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 
1. Γενική οικονοιιική κατάσταση 
Η σταθεροποίηση και οι μεταρρυθμίσεις στη Βουλγαρία, οι οποίες επιβραδύνθηκαν 
κατά το 1993, σημείωσαν μικρή μόνο πρόοδο από την αρχή του 1994. Αυτό 
συνέβη στα πλαίσια του οικονομικού προγράμματος που τέθηκε & εφαρμογή με 
την οικονομική υποστήριξη του ΔΝΤ και με μία νέα συμφωνία stand by που 
εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 1994. Στους στόχους του προγράμματος 
περιλαμβάνονται η αποκατάσταση του εσωτερικού και εξωτερικού ισοζυγίου μέσω 
της εφαρμογής αυστηρότερης δημοσιονομικής εισοδηματικής και νομισματικής 
πολιτικής, και η επιτάχυνση της διαδικασίας διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, 
ιδιαίτερα στους τομείς των χρηματοδοτήσεων και των ιδιωτικοποιήσεων. 
Η εφαρμογή κυβερνητικής σταθεροποιητικής πολιτικής στο πρώτο ήμισυ του 1994 
βρίσκεται σε συμφωνία με τους προγραμματικούς στόχους, παρά την ιδιαιτέρα 
μεγάλη υποτίμηση του εθνικού νομίσματος κατά τους πρώτους μήνες του έτους. 
Η συναλλαγματική κρίση τροφοδοτήθηκε από την πολιτική αβεβαιότητα, από τις 
καθυστερήσεις στην ενεργοποίηση της διεθνούς οικονομικής βοήθειας και, το 
σημαντικότερο, από την πολιτική διολισθήσεων και ακολουθήθηκε κατά τη διάρκεια 
του 1993 (το δημοσιονομικό έλλειμμα κατά το 1993 υπολογίζεται να ξεπέρασε το 
13% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με το 7% του προηγούμενου έτους) που κορυφώθηκε 
τον Μάρτιο του 1994, όταν η ισοτιμία του λεβ έπεσε από τα 37 στα 65 λέβα ανά 
δολλάριο (αργότερα σταθεροποιήθηκε γύρω στα 55 λέβα ανά δολλάριο). Στον 
τομέα των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, επιταχύνθηκαν κάπως οι 
ιδιωτικοποιήσεις, εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο ένας σύγχρονος νόμος για τις 
πτωχεύσεις και έχει σχεδόν ολοκληρωθεί η εκκαθάριση του μεγαλυτέρου μέρους 
των αδρανών τραπεζικών δανείων. 
2. Το ισοζύγιο πληρωμών 
Η εξωτερική χρηματοοικονομική κατάσταση της Βουλγαρίας παραμένει ασθενής, 
μολονότι σημειώθηκαν βελτιώσεις από την αρχή του 1994. Οι εξαγωγές σε 
μετατρέψιμο συνάλλαγμα, που είχαν αυξηθεί κατά το 1992, παρέμειναν στάσιμες 
κατά το 1993, ενώ αυξήθηκαν κάπως οι εισαγωγές, Αναμφίβολα, οι εξαγωγικές 
δραστηριότητες της Βουλγαρίας επηρεάστηκαν αρνητικά από τις κυρώσεις των 
Ηνωμένων Εθνών κατά της Σερβίας και του Μαυροβουνίου, καθώς και από μία 
σημαντική πραγματική ανατίμηση (ως τους τελευταίους μήνες του έτους). Τα 
αποτελέσματα των κυρώσεων των Ηνωμένων Εθνών και η μείωση της 
ανταγωνιστικότητας συνδυάστηκαν με την έλλειψη επίσημης εξωτερικής 
χρηματοδότησης, εξαιτίας της αποτυχίας της Βουλγαρίας να εξασφαλίσει μία 
συμφωνία με το ΔΝΤ. Η Βουλγαρία παρέμεινε επίσης αποκομμένη από την 
ιδιωτική χρηματοδότηση, επειδή δεν προέβη ουσιαστικά στην εξυπηρέτηση του 
δημοσίου χρέους που κληρονόμησε από το προηγούμενο καθεστώς. Οι άμεσες 
επενδύσεις από το εξωτερικό παρέμειναν σε πολύ χαμηλά επίπεδα, παρά τον 
ιδιαίτερα φιλελεύθερο νόμο που διέπει τις προερχόμενες από το εξωτερικό 
επενδύσεις Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1994, το εμπορικό ισοζύγιο βελτιώθηκε 
σημανπκά, καθώς εκτιμάται ότι οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 13% ενώ η αξία των 
εισαγωγών μειώθηκε κατά το ένα πέμπτο. Η απότομη μείωση της ισοτιμίας του 
λεβ από το τέλος του 1993 μέχρι την άνοιξη του 1994 είναι πιθανώς μία από τις 
αιτίες της βελτίωσης του εμπορικού ισοζυγίου. 
30 
3. Εξωτερικό yoéoc 
Το εξωτερικό χρέος της Βουλγαρίας στο τέλος του 1993 υπολογιζόταν σε 
περίπου 13 δις δολλάρια. Σ' αυτό περιλαμβάνονταν οφειλές άνω των 9 δις σε 300 
περίπου εμπορικές τράπεζες, από τις οποίες το ήμισυ είναι ληξιπρόθεσμες οφειλές 
απότοκους, ληξιπρόθεσμες βραχυπρόθεσμες καταθέσεις και πιστωτικές επιστολές. 
Τον Νοέμβριο του 1993, σχεδόν 4 χρόνια από τότε που η Βουλγαρία δήλωσε την 
αναστολή των πληρωμών της και μετά από δύο χρόνια διαπραγματεύσεων με την 
Συμβουλευτική Επιτροπή Τραπεζών, έγινε δυνατή μία κατ' αρχήν συμφωνία σχετικά 
με τις παραμέτρους του συνολικού χρέους και τη μείωση της εξυπηρέτησης του 
χρέους (DDSR). 
Η συμφωνία που αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά την μεσοπρόθεσμη 
χρηματοοικονομική κατάσταση της χώρας, τελικά οριστικοποιήθηκε στο τέλος του 
Ιουλίου του 1994. 
Κατ' εφαρμογή της συμφωνίας DDSR, ποσό 8,3 δις δολλαρίων διατέθηκε για τα 
διάφορα στοιχεία του πακέτου αναδιάρθρωσης του χρέους, όπως π.χ. για εξαγορά 
χρεωγράφων στο 25% περίπου της ονομαστικής τους αξίας) και μακροπρόθεσμων 
τίτλων (ομολογιών στο 50% της ονομαστικής τους αξίας, ομολογιών που 
αντιπροσωπεύουν τόκους και "past due interest bonds"). Συνολικά υπολογίζεται ότι 
η ρύθμιση αυτή θα έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση του εμπορικού χρέους της 
Βουλγαρίας κατά 46-48% περίπου. Το αρχικό κόστος της ρύθμισης, που αφορά 
την εξαγορά ομολογιών, την προκαταβολή τόκων και τις ασφαλισμένες 
προκαταβολές στις ομολογίες μακράς διάρκειας υπερβαίνει τα 700 εκατομμύρια 
δολλάρια, ποσό που αντιστοιχεί στα υφιστάμενα συναλλαγματικά διαθέσιμα της 
Κεντρικής Τράπεζας. Το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα προέβησαν στη χορήγηση 
ειδικής χρηματοδότησης για την ενίσχυση της διαδικασίας DDSR. 
Πριν από την συμφωνία αναδιάρθρωσης του χρέους με την Λέσχη του Λονδίνου, 
η Βουλγαρία διαπραγματεύτηκε επίσης με τη λέσχη του Παρισιού μία νέα επίσημη 
αναδιάθρωση του χρέους. Οι όροι της συμφωνίας του 1994 με την Λέσχη του 
Παρισιού είναι παρόμοιοι με αυτούς του Δεκεμβρίου 1992. 
31 
Γ. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ 
1· Γενική oiKOvouiKii κατάσταση 
Κατά το 1993 η ύφεση έφτασε στο κατώτερο της σημείο, ενώ το πραγματικό ΑΕΠ 
παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητο (-0,3%). Το ποσοστό της ανεργίας αφού 
αυξήθηκε από το 2,6% (τέλος του 1992) στο 3,5% (τέλος του 1993), τον Ιούλιο 
του 1994 μειώθηκε στο 3,2%. Η οικονομία, μετά από την ανάκαμψη των τομέων 
των κατασκευών και των υπηρεσιών, αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 2-3% 
περίπου κατά το 1994* και κατά 3-5% τον επόμενο χρόνο. 
Μετά από ένα άλμα των τιμών κατά 8,5% τον Ιανουάριο του 1993, που προήλθε 
από την εισαγωγή του ΦΠΑ, ο πληθωρισμός μειώθηκε ταχύτατα, φτάνοντας στο 
τέλος του 1993 στο 18% σε ετήσια βάση. Ο πληθωρισμός παρέμεινε σε χαμηλά 
επίπεδα κατά το πρώτο εξάμηνο του 1994, πέφτοντας κάτω από το 10% σε ετήσια 
βάση, για πρώτη φορά από τα μέσα του 1992. 'Ομως, η ταχεία αύξηση της 
προσφοράς χρήματος (Μ2) που ανήλθε σε 8,8% μεταξύ του Σεπτεμβρίου 1992 και 
Ιουλίου 1993, απειλεί να αναθερμάνει τις πληθωριστικές πιέσεις κατά το δεύτερο 
εξάμηνο του έτους. 
Η ταχεία αύξηση της Μ2 είναι αποτέλεσμα των σημαντικών εισροών ξένων 
κεφαλαίων, τα οποία η Εθνική Τράπεζα της Τσεχίας (CNB) κατόρθωσε εν μέρει 
μόνο να ελέγξει, μέ παρεμβάσεις στην ελεύθερη αγορά και την αύξηση (από τις 
4 Αυγούστου) των ελαχίστων απαιτουμένων διαθεσίμων επί των καταθέσεων 
όψεως των τραπεζών. Όσον αφορά τη δημοσιονομική πολιτική, ο κρατικός 
προϋπολογισμός έκλεισε κατά το πρώτο εξάμηνο του 1994 με πλεόνασμα 9,7 δις 
τσεχικές κορώνες (περίπου 336 εκατομμύρια δολλάρια) και η κυβέρνηση 
προετοιμάζει για το 1995 ισοσκελισμένο προϋπολογισμό. 
' Οσον αφορά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, έχει ήδη ξεκινήσει η δεύτερη 
φάση ιδιωτικοποιήσεων ευρείας κλίμακας. Όπως συνέβη και κατά την πρώτη 
φάση, σχεδόν το ένα τρίτο των περουσιακών στοιχείων θα πωληθεί με την μέθοδο 
των κουπονιών. Η δεύτερη φάση θα πρέπει να ολοκληρωθεί πριν το τέλος του 
1994, οπότε το 80-90% του παραγωγικού δυναμικού της οικονομίας θα βρίσκεται 
στα χέρια ιδιωτών. 
2. Το ισοζύγιο πληρωιιών 
Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Τσεχίας παρουσίασε κατά το 1993 
πλεόνασμα 580 εκατομμυρίων δολλαρίων (1,8% του ΑΕΠ), ένα καλό αποτέλεσμα 
αν λάβει κανείς υπόψη την επιτάχυνση της εγχώριας ζήτησης και των εισαγωγών 
και την εξασθένιση των κυριοτέρων εξαγωγικών αγορών της χώρας. Το 
πλεόνασμα αυτό εν τούτοις αναμένεται να αρχίσει να μειώνεται κατά το δεύτερο 
εξάμηνο του 1994 και να μηδενιστεί ή και να μετατραπεί σε περιορισμένο έλλειμμα 
κατά το 1995, ως αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης ενδυνάμωσης της εγχώριας 
ζήτησης και της πραγματικής ανατίμησης του νομίσματος. 
Παρά το γεγονός ότι οι καθαρές εισροές αμέσων ξένων επενδύσεων 
επιβραδύνθηκαν σημαντικά κατά το 1993 (517 εκατομμύρια δολλάρια, έναντι 983 
εκατομμυρίων το 1992) και κατά το πρώτο εξάμηνο του 1994 (275 εκατομμύρια 
δολλάρια) παρατηρήθηκε μία κατακόρυφη αύξηση άλλων καφαλαιακών εισροών 
32 
προς την Δημοκρατία της Τσεχίας από το τρίτο τρίμηνο του 1993. ' Ετσι, οι 
επενδύσεις χαρτοφυλακίου (κυρίως επενδύσεις σε μετοχές στο Χρηματιστήριο της 
Πράγας και αγορές από το εξωτερικό τσεχικών εκδόσεων διεθνών ομολογιών ) 
έφτασαν κατά το προηγούμενο έτος τα 1062 εκατομμύρια δολλάρια, και κατά το 
πρώτο εξάμηνο του 1994 τα 530 εκατομμύρια δολλάρια Η πρόσβαση της 
Δημοκρατίας της Τσεχίας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου ενισχύθηκε από τις 
διαδοχικές βελτιώσεις της βαθμολογικής κατάταξης της χώρας. Τον Ιούνιο η 
Moody βελτίωσε εκ νέου την βαθμολογία της Δημοκρατίας της Τσεχίας (από Βαα3 
σε Βαα2), και τον Ιούλιο η S & Ρ αύξησε την βαθμολογία της από ΒΒΒ- σε ΒΒΒ+. 
Ο συνδυασμός του υγιούς ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και των σημανπκών 
κεφαλαιακών εισροών άσκησε ανοδικές πιέσεις στις ονομαστικές τιμές 
συναλλάγματος και συνετέλεσε στην ταχεία αύξηση των επισήμων 
συναλλαγματικών διαθεσίμων, τα οποία έφτασαν τον Αύγουστο του 1994 τα 5,6 
δις δολλάρια, σε σχέση με τα 0,7 δις δολλάρια στο τέλος του 1992. Για να 
σταματήσει τις ανοδικές πιέσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες η Εθνική Τράπεζα 
της Τσεχίας σχεδιάζει να κάνει την κορώνα πλήρως μετατρέψιμη για τις τρέχουσες 
συναλλαγές και να ελευθερώσει σταδιακά τους ελέγχους επί των κεφαλαίων. 
Επίσης έχει αποφασίσει να μην αναλάβει τις απομένουσες δόσεις από την πίστωση 
stand by που ενέκρινε το ΔΝΤ τον Μάρτιο του 1993, και να προβεί στην πρόωρη 
αποπληρωμή 471 εκατομμυρίων δολλαρίων που οφείλονται στο ΔΝΤ, και τα οποία 
θα έπρεπε να εξοφληθούν κατά τα έτη 1996- 99. 
Εξωτερικό Χρέος 
Παρά την σημαντική αύξηση του μετατρέψιμου χρέους κατά το 1993 και το πρώτο 
εξάμηνο του 1994, που οφείλεται κυρίως στον μεγάλο εξωτερικό δανεισμό των 
τσεχικών εταιρειών και των δήμων, το εξωτερικό χρέος της Δημοκρατίας της 
Τσεχίας εξακολουθεί να παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Το συνολικό μετατρέψιμο 
χρέος αυξήθηκε από 6,9 δις δολλάρια στο τέλος του 1992 σε 8,7 δις δολλάρια στο 
τέλος του Μαρτίου 1994, ωστόσο, η αναλογία χρέους/ΑΕΠ εξακολουθεί να 
παραμένει σχετικά χαμηλή ' (27,7%). Το συνολικό ποσό εξυπηρέτησης του χρέους 
παραμένει επίσης σε μέτρια επίπεδα (1.4 δις δολλάρια το 1993), έχοντας μάλιστα 
μειωθεί σαν ποσοστό επί των εξαγωγών (από 9,1% το 1992 σε 8,4%). Παρά το 
γεγονός ότι οι προβλέψεις για το 1994 και 1995 δείχνουν μία αύξηση των δεικτών 
χρέους και εξυπηρέτησης του χρέους, οι δείκτες αυτοί αναμένεται να παραμείνουν 
σε λογικά επίπεδα. 
33 
Δ. ΕΣΘΟΝΙΑ 
1. Γενική Οικονουική Κατάσταση 
Μετά τις απότομες μειώσεις της παραγωγής κατά τα έτη 1991 (-12%) και 1992 (-
19%) η οποία συνεχίστηκε και κατά το πρώτο εξάμηνο του 1993, η οικονομική 
κατάσταση στην Εσθονία βελτιώθηκε σημαντικά κατά το δεύτερο εξάμηνο του 
1993, με την μείωση του δείκτη αρνητικής ανάπτυξης στο 3%. Η οικονομική 
ανάκαμψη, η οποία αναμένεται να παρουσιάσει κατά το 1994 ένα θετικό ρυθμό 
ανάπτυξης 4-5%, αντανακλά την επιτυχή εφαρμογή του εσθονικού προγράμματος 
μακροοικονομικής σταθερότητας και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, που 
υποστηρίζεται από δύο συνεχόμενα προγράμματα stand-by του ΔΝΤ (από τα 
μέσα του 1992), τον αναπροσανατολισμό της χώρας προς τις Δυτικές αγορές, και 
την υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας. Παρά την μείωση της οικονομικής 
δραστηριότητας κατά τα προηγούμενα έτη, το επίσημο ποσοστό ανεργίας 
αυξήθηκε ελάχιστα κατά τη διάρκεια του 1993 και 1994, και τώρα ανέρχεται σε 2%. 
Από το 1992 οι εσθονικές αρχές επέτυχαν να μειώσουν τον πληθωρισμό, παρά την 
προσωρινή αναζωπύρωση του τον περασμένο χειμώνα εξ αιτίας των μεγάλων 
αυξήσεων των τιμών των ρωσικών εισαγωγών. Εκτός από την ουσιαστική 
ολοκλήρωση της απελευθέρωσης των τιμών στο τέλος του 1992, η μείωση αυτή 
οφείλεται και στην εφαρμογή αυστηρής νομισματικής και εισοδηματικής πολιτικής. 
Επίσης η Κεντρική Τράπεζα δεν έχει το δικαίωμα να χορηγεί δάνεια στην 
κυβέρνηση, η οποία επέτυχε ένα μικρό πλεόνασμα στον προϋπολογισμό του 1993, 
μετά από ένα λίγο μεγαλύτερο πλεόνασμα κατά το 1992. Όμως οι πράξεις 
καθαρού δανεισμού της Κυβέρνησης έφτασαν το 1993 περίπου στο 1,5% του ΑΕΠ, 
και χριεάστηκε να χρηματοδοτηθούν σχεδόν αποκλειστικά από ξένες πηγές. 
Η Εσθονία έχει πραγματοποιήσει συνεχή πρόοδο στον τομέα των διαρθρωτικών 
μεταρρυθμίσεων. Κατά το 1993 και 1994 η Εσθονία συνέχισε τις ιδιωτικοποιήσεις, 
ιδιαίτερα των μικρών επιχειρήσεων, πάνω από το 80% των οποίων έχει τώρα 
πωληθεί σε ιδιώτες. Το 1993, για τον καλύτερο συντονισμό της πολιτικής στον 
τομέα των επιχειρήσεων δημιουργήθηκε ο οργανισμός ιδιωτικοποιήσεων της 
Εσθονίας, και το 1994 ιδρύθηκε ένα ιδιαίτερο τμήμα στο Υπουργείο Οικονομικών 
με αρμοδιότητα την αναδιάρθρωση των κρατικών επιχειρήσεων πριν από την 
ιδιωτικοποίηση τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις εφαρμόστηκε ο νόμος περί 
πτωχεύσεων. Βελτιώθηκε η εποπτεία του τραπεζικού συστήματος. Μετά την 
τραπεζική κρίση στις αρχές του 1993, αναδιαρθρώθηκε το τραπεζικό σύστημα. 
Ο αριθμός των εμπορικών τραπεζών περιορίστηκε σε 21 κυρίως με συγχωνεύσεις. 
Η πολιτική της Κεντρικής Τράπεζας να επιβάλλει σταδιακές αυξήσεις σης ελάχιστες 
κεφαλαιακές απαιτήσεις ασκεί πιέσεις για την ενοποίηση των τραπεζών. Η 
Εσθονία έχει θεσπίσει φιλελεύθερους νόμους για το εξωτερικό εμπόριο και τις 
επενδύσεις. 
2. Το ισοζύγιο Πληρωιιών 
Κατά το 1992, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Εσθονίας παρουσίασε 
ανέλπιστα πλεόνασμα 83 εκατομμυρίων δολλαριων, που οφειλόταν κυρίως στην 
δυναμική επέκταση των εξαγωγών αγαθών προς τις βιομηχανικές χώρες, 
μειώνοντας το συνολικό έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου στα 63 εκατομμύρια 
δολλάρια περίπου. Αλλά κατά τη διάρκεια του 1993 οι εισαγωγές από δυτικές 
34 
χώρες αυξήθηκαν απότομα, ενώ οι εξαγωγές προς αυτές μειώθηκαν σημαντικά 
εξαιτίας των αυξημένων πιέσεων από την εγχώρια ζήτηση, των μειωμένων 
ευκαιριών για επανεξαγωγές αγαθών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και της 
εκτροπής των εξαγωγών προς την πρώην Σοβιετική Ένωση. Αυτό προκάλεσε την 
διεύρυνση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου με τις άλλες χώρες πλην της 
πρώην Σοβιετικής Ένωσης, το οποίο δεκαπλασιάστηκε σε σχέση με το 1992 (107 
εκατομμύρια δολλάρια) Ένας βασικός λόγος για την στροφή εκ νέου των 
εξαγωγών στη Δύση υπήρξε η απότομη ανατίμηση που παρουσίασε το ρούβλι κατά 
το δεύτερο εξάμηνο του 1993, μεταβάλλοντας το υπόλοιπο του εμπορικού 
ισοζυγίου της Εσθονίας με την πρώην Σοβιετική Ένωση από έλλειμμα 51 
εκατομμυρίων δολλαριων σε πλεόνασμα 15 εκατομμυρίων δολλαριων. Το συνολικό 
έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου της Εσθονίας διευρύνθηκε φθάνοντας τα 142 
εκατομμύρια δολλάρια και το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών 
μειώθηκε στα 8,5 εκατομμύρια δολλάρια, παρά την αύξηση του πλεονάσματος του 
ισοζυγίου υπηρεσιών. Είναι πιθανό η ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης και η 
σταδιακή μείωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας να οδήγησαν σε περαιτέρω 
επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών κατά το 1994. 
Το πλεόνασμα του ισοζυγίου εξωτερικών πληρωμών που παρατηρήθηκε κατά το 
1992 (120 εκατομμύρια δολλάρια) αυξήθηκε ακόμα περισσότερο κατά το 1993 σε 
148 εκατομμύρια δολλάρια, παρά το γεγονός ότι κατά το 1992 το ισοζύγιο 
εξωτερικών πληρωμών είχε ιδιαίτερα ευνοηθεί από την επιστροφή χρυσού αξίας 
140 εκατομμυρίων δολλαριων. Ο κυριότερος λόγος για την βελτίωση που 
παρατηρήθηκε το 1993 ήταν η απότομη αύξηση των ξένων αμέσων επενδύσεων 
από 58 εκατομμύρια δολλάρια το 1992 σε 144 εκατομμύρια δολλάρια, οι οποίες 
ενισχύθηκαν από τη φιλελεύθερη νομοθεσία της Εσθονίας σχετικά με το εμπόριο, 
το συνάλλαγμα και τις επενδύσεις, όπως και από την σταθερότητα του νομίσματος 
της (το οποίο ακολουθεί την πορεία του γερμανικού μάρκου βάσει ενός 
συστήματος ισοτιμίας από τον Ιούλιο του 1992). Το γεγονός αυτό επέτρεψε στην 
Τράπεζα της Εσθονίας να συγκεντρώσει αποθέματα της τάξεως των 200 
εκατομμυρίων δολλαριων το 1992 και 157 εκατομμυρίων δολλαριων το 1993, ποσό 
ισοδύναμο με εισαγωγές αγαθών 4,8 μηνών. 
Οι συνθήκες για την συνεχιζόμενη εισροή κεφαλαίων παρέμειναν καλές κατά το 
1994. Τον Αύγουστο η Εσθονία αποδέχτηκε τις υποχρεώσεις που απορρέουν από 
το Άρθρο VIII του ΔΝΤ, δηλαδή ουσιαστικά να μην επιβάλει περιορισμούς κατά 
την πραγματοποίηση πληρωμών και μεταφορών κεφαλαίων για τρέχουσες διεθνείς 
συναλλαγές. 
Εξωτερικό Χρέος \ 
Κατά τη διάρκεια του 1993 το εξωτερικό χρέος της Εσθονίας αυξήθηκε από 38 
εκατομμύρια δολλάρια σε 140 εκατομμύρια δολλάρια (περίπου 7% του ΑΕΠ). Από 
αυτό, περίπου 46 εκατομμύρια δολλάρια οφείλονται σε αγορές από το Ταμείο. 
Η εξυπηρέτηση του χρέους σταθεροποιήθηκε γύρω στα 20 εκατομμύρια δολλάρια 
κατά τα έτη 1992 και 1993, ενώ το ποσοστό εξαγωγών αγαθών και "non-factor" 
υπηρεσιών μειώθηκε από 3,2% σε 1,8%. 
35 
Ε. ΟΥΓΓΑΡΙΑ 
Γενική Οικονουικη* Κατάσταση 
Παρά την αύξηση κατά 4% της βιομηχανικής παραγωγής, το πραγματικό ΑΕΠ κατά 
το έτος 1993 μειώθηκε κατά 2,3% ως αποτέλεσμα της απότομης πτώσης τόσο της 
γεωργικής παραγωγής όσο και των εξαγωγών. Το ποσοστό ανεργίας αφού έφτασε 
στο ανώτατο σημείο τον Μάρτιο του 1993, άρχισε να μειώνεται σταθερά, και 
έφτασε το 11 % κατά τον Αύγουστο του 1994. Κατά το 1994 το ΑΕΠ αναμένεται να 
αυξηθεί κατά 1-2%, αλλά επειδή η κακή κατάσταση του ισοζυγίου πληρωμών 
παρεμποδίζει την ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης, το ΑΕΠ ίσως παραμείνει πάλι 
στάσιμο κατά το 1995. 
Στο μέτωπο του πληθωρισμού σημειώθηκε μικρή μόνο πρόοδος κατά το 1993, με 
τον μέσο πληθωρισμό με βάση τον δείκτη τιμών καταναλωτή να φθάνει το 22,5%, 
κοντά στα επίπεδα του 1992 (23%). Η αύξηση των εμμέσων φόρων και η ταχύτερη 
υποτίμηση του φιορινιού θα εμποδίσουν την πτώση του πληθωρισμού στο τέλος 
του 1994 κάτω από το 20%. 
Η νέα κυβέρνηση σοσιαλιστών και φιλελευθέρων ανακοίνωσε τον Αύγουστο την 
υιοθέτηση συμπληρωματικού προϋπολογισμού κατά το 1994, με στόχο τη 
διατήρηση του συνολικού ελλείμματος στα 330 δις φιορίνια (ή 7% περίπου του 
ΑΕΠ), κάτω από 390 δις φιορίνια που προβλεπόταν με βάση τα πρόσφατα 
στοιχεία. Στις τελευταίες συνομιλίες με τη νέα κυβέρνηση το ΔΝΤ υπογράμμισε 
την ανάγκη να μειωθεί το έλλειμμα του προϋπολογισμού κατά το επόμενο έτος στο 
3% περίπου του ΑΕΠ προκειμένου να επαναληφθεί η χρηματοδότηση από το ΔΝΤ, 
αλλά οι κυβερνητικές κατευθύνσεις για τον προϋπολογισμό του 1995 στοχεύουν σε 
ένα έλλειμμα 7-8%. 
' Οσον αφορά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις,τον Δεκέμβριο του 1993 
παρουσιάστηκε ένα νέο σχέδιο για την αναμόρφωση και εξυγίανση του τραπεζικού 
συστήματος που προβλέπει την σε δύο φάσεις κεφαλαιακή αναδιάρθρωση των 
κυριότερων τραπεζών της Ουγγαρίας, μέσω της μεταβίβασης κρατικών ομολογιών. 
Όμως η νέα κυβέρνηση κατά πάσα πιθανότητα δεν θα προωθήσει προς το παρόν 
αυτό το σχέδιο και θα δώσει προτεραιότητα στην ιδιωτικοποίηση των τραπεζών. 
Μετά από μία επιβράδυνση κατά το 1993, ήδη η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων έχει 
περιπέσει σε αδράνεια κατά το πρώτο εξάμηνο του 1994. Η νέα κυβέρνηση 
σχεδιάζει την αναθεώρηση και αναζωογόνηση της στρατηγικής των 
ιδιωτικοποιήσεων. 
Το ισοΕύνιο πληοωιιών 
Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Ουγγαρίας παρουσίασε απότομη 
επιδείνωση κατά το 1993, με έλλειμμα που έφτασε τα 3,5 δις δολλάρια (σχεδόν 
το 10% του ΑΕΠ). Ήδη με έλλειμμα σχεδόν 2 δις δολλαριων κατά το πρώτο 
εξάμηνο του 1994, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών προβλέπεται 
και πάλι κατά το τρέχον έτος να υπερβεί τα 3 δις δολλάρια. Η αδυναμία του 
ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και η κερδοσκοπία σε βάρος του φιορινιού 
οδήγησαν τις αρχές στην υποτίμηση του νομίσματος στις 5 Αυγούστου κατά 8%, 
και αυτό κατά παρέκκλιση της πολιτικής της για μικρές τακτικές υποτιμήσεις με 
σκοπό την δημιουργία μιας σταθερής πραγματικής ισοτιμίας. 
36 
Παρά το πολύ μεγάλο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, τα επίσημα 
συναλλαγματικά αποθέματα αυξήθηκαν γρήγορατο 1993, φτάνοντας στο τέλος τρυ 
έτους στα 7 δις δολλάρια, από 4 δις δολλάρια που ήταν στο τέλος του 1992. Αυτό 
έγινε δυνατό χάρη στη συνεχιζόμενη μεγάλη εισροή των καθαρών αμέσων ξένων 
επενδύσεων (που έφτασαν στό ύψος ρεκόρ των 2,3 δις δολλαριων), και στην 
τοποθέτηση κατά το 1993 από την Εθνική Τράπεζα της Ουγγαρίας (ΕΤΟ) 4,5 δις 
δολλαριων σε διεθνείς ομολογίες. 
Μολονότι η ΕΤΟ προέβη στην τοποθέτηση επιπλέον ποσού 1,5 δις δολλαριων σε 
διεθνείς ομολογίες, η μείωση των εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων και οι 
πρόωρες καταβολές σημαντικών ποσών του εξωτερικού χρέους είχαν σαν 
αποτέλεσμα την πτώση των επισήμων συναλλαγματικών αποθεμάτων από το 
ανώτατο σημείο των 7,5 δις δολλαριων κατά τον Ιανουάριο του 1994 στα 6,6 δις 
δολλάρια στο τέλος Αυγούστου 1994. 
ΗΟυγγαρία έχει μία συμφωνία με το ΔΝΤ για ένα δάνειο stand-by, ύψους 340 
εκατομμυρίων ΕΤΔ, 15 μήνης διάρκειας, που λήγει τον Δεκέμβριο 1994. Όμως, εξ 
αιτίας τόσο του ικανοποιητικού επιπέδου των επισήμων συναλλαγματικών 
διαθεσίμων, όσο και του γεγονότος ότι υπάρχει ασυμφωνία με κάποιους από τους 
στόχους του προγράμματος, η κυβέρνηση έχει αναλάβει μόνο την πρώτη δόση της 
πίστωσης stand-by. Τ© ΔΝΤ συζητά σήμερα με τις αρχές της Ουγγαρίας για τα 
βασικά σημεία ενός οικονομικού προγράμματος που θα υποστηριχθεί με τη 
συνέχιση της δανειοδότησης του ΔΝΤ. 
Εξωτερικό Χρέος 
Το αποτέλεσμα του διεθνούς προγράμματος δανεισμού της ΕΤΟ ήταν η ταχεία 
αύξηση του ακαθαρίστου εξωτερικού χρέους. Το ακαθάριστο μετατρέψιμο 
εξωτερικό χρέος αυξήθηκε από 21,5 δις δολλάρια στο τέλος του 1992 σε 24,6 δις 
δολλάρια στο τέλος του 1993 και 26,6 δις δολλάρια στο τέλος Ιουνίου 1994. Το 
καθαρό εξωτερικό χρέος, σαν αποτέλεσμα του ανοίγματος μεταξύ του ελλείμματος 
του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και των καθαρών εισροών από άμεσες ξένες 
επενδύσεις, παρουσίασε καιαυτό μία ανάλογη αύξηση (από 13,1 δις δολλάρια στο 
τέλος του 1992 σε 18,1 δις δολλάρια στο τέλος Ιουνίου 1994). Η διάρθρωση όμως 
του εξωτερικού χρέους εξακολούθησε να βελτιώνεται, με το ποσοστό του 
μεσοπρόθεσμου και μακροπροθέσμου χρέους να αυξάνεται από 89,8% στο τέλος 
του 1992 σε 92,4% στρ τέλος Ιουνίου 1994. 
Το συνολικό ποσό εξυπηρέτησης του χρέους ανήλθε σε 4,3 δις δολλάρια κατά το 
1993, ουσιαστικά στα ίδια επίπεδα του 1992. Επειδή όμως οι εξαγωγές εκτιμάται 
ότι μειώθηκαν κατά 20% κατά το προηγούμενο έτος, η εξυπηρέτηση του χρέους ως 
ποσοστό επί των εξαγωγών εμπορευμάτων αυξήθηκε από 43,9% σε 53,1%. Οι 
πρόωρες καταβολές δόσεων στις οποίες προέβη η ΕΤΟ, μείωσαν σημαντικά τον 
αριθμό των προγραμματισμένων για το 1995 και 1996 πληρωμών. Οι καταβολές 
δόσεων για τα έτη 1995 και 1996, οι οποίες διαφορετικά θα έφταναν τα 3,4 δις 
δολλάρια και 3,9 δις δολλάρια αντιστοίχως, τώρα προβλέπεται να φθάσουν σε 3 
και 3,1 δις δολλάρια. 
37 
ΣΤ. ΙΣΡΑΗΑ 
1. Γενική οικονομική κατάσταση 
Το ΑΕΠ αυξήθηκε μόνο 3,5% κατά το 1993, που αποτελεί το μικρότερο ποσοστό 
αύξησης από το 1989. Η απαγόρευση εισόδου από τα κατεχόμενα εδάφη κατά το 
δεύτερο τρίμηνο μείωσε την οικονομική δραστηριότητα, αλλά κατά το τέλος του 
έτους παρατηρήθηκε μία αύξηση, σαν αποτέλεσμα της ειρηνευτικής συμφωνίας 
με τους Παλαιστινίους. Ενώ η ανάπτυξη κατά τις αρχές της δεκαετίας του '90 
οφειλόταν κυρίως σε εμβάσματα μεταναστών, οι ιδωτικοποιήσεις και η 
απελευθέρωση από τους αυστηρούς κανονισμούς τώρα δημιουργούν τη βάση για 
μία περισσότερο μόνιμη, και μακροχρόνια ανάπτυξη. 
Το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού μειώθηκε στο 3,6% του ΑΕΠ, σαν 
συνέπεια της επιτάχυνσης των ιδιωτικοποιήσεων και της μείωσης των κονδυλίων για 
το οικιστικό πρόγραμμα και των άλλων επιδοτήσεων για τους μετανάστες, 
περιλαμβανομένων και των επιδομάτων ανεργίας. Τά έσοδα του προϋπολογισμού 
από τις ιδιωτικοποιήσεις ανήλθαν μόνο σε 250 εκατομμύρια δολλάρια κατά το 1992, 
ποσό το οποίο είναι πολύ μικρό αν ληφθεί υπόψη η σημασία των κρατικών 
επιχειρήσεων στην οικονομία. Η επιτάχυνση των ιδωτικοποιήσεων που 
εξαγγέλθηκε τον Αύγουστο του 1993, αύξησε τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις σε 
σχεδόν 1 δις δολλάρια στο τέλος του 1993. Για το 1994, τα έσοδα από 
ιδιωτικοποιήσεις προβλέπεται να φθάσουν το 1,5 δις δολλάρια, ή περισσότερο από 
2% του ΑΕΠ. 
Η ανεργία συνέχισε να μειώνεται από 11.2% στο τέλος του 1992 σε 9% στο τέλος 
του 1993, καθώς σταμάτησε το κύμα μετανάστευσης των αρχών της δεκαετίας του 
1990 από την Ανατολική Ευρώπη και την πρώην Σοβιετική Ένωση. Όσοι 
μετανάστευσαν πρόσφατα εντάχθηκαν σταδιακά στην οικονομία. Η απαγόρευση 
εισόδου από τα κατεχόμενα εδάφη κατά το δεύτερο τίμηνο διευκόλυνε αυτή τη 
διαδικασία, καθώς οι μετανάστες αντικατέστησαν τους Παλαιστίνιους εργάτες. 
Στο πρώτο τρίμηνο του 1993 ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε απότομα φθάνοντας στο 
16% σε ετήσια βάση. Ακολουθήθηκε πιό σφιχτή νομισματική πολιτική, η Κεντρική 
Τράπεζα αύξησε το επιτόκιο αναχρηματοδότησης γεγονός που προκάλεσε άνοδο 
των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων. Τον Ιούλιο, οι πληθωριστικές πιέσεις 
υποχώρησαν αρκετά και η νομισματική πολιτική έγινε πάλι περισσότερο χαλαρή. 
Κατά τα τέλη του 1993 ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε στο 11,3% σε ετήσια βάση, 
ποσοστό που είναι ακόμα κατά τι υψηλότερο από τον αρχικό στόχο του 10%. 
2. Το ισοΕύνιο πληρωμών 
Το εξωτερικό εμπόριο απελευθερώθηκε ακόμη περισσότερο κατά το 1993 με την 
κατάργηση του πρόσθετου εισαγωγικού δασμού ύψους 2%, της επιδότησης των 
εξαγωγών κατά 2% και των φόρων ταξιδιών, που αποτελούσαν εμπορικούς 
περιορισμούς σύμφωγα με τους κανόνες της ΓΣΔΕ. Η πραγματική ενοποίηση της 
συναλλαγματικής ισοτιμίας έλαβε χώρα τον Ιούλιο, για πρώτη φορά στην ιστορία 
του Ισραήλ. Τον Σεπτέμβριο το Ισραήλ αποδέχτηκε τις υποχρεώσεις σχετικά με 
την μετατρεψιμότητα του σεκέλ για τις τρέχουσες συναλλαγές σύμφωνα με το 
άρθρο VIII της Συμφωνίας με το ΔΝΤ. Η Κεντρική Τράπεζα του Ισραήλ διατηρεί 
38 
ένα σύστημα διολισθαίνουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας με ένα ποσοστό υποτίμησης -
στόχο που καθορίζει η Κεντρική Τράπεζα, ανάλογα με τον αναμενόμενο πληθωρισμό, με 
μία επιτρεπόμενη απόκλιση 2% από το καθορισμένο ποσοστό. Τα καθορισμένο ποσοστό 
υποτίμησης μειώθηκε τον Ιούλιο από 8% σε 6%, προσαρμοζόμενο έτσι στην ανεμενομενη 
μείωση του ποσοστού του πληθωρισμού. 
Μετά το τέλος του πολέμου στον Κόλπο, το εξωτερικό εμπόριο άρχισε να 
αυξάνεται ξανά κατά το 1992, και η τάση αυτή συνεχίστηκε και κατά το 1993. Η 
αύξηση των εξαγωγών, που υπολογίζεται σε 12%, σε ισοτιμία δολλαρίου, συνέβαλε 
σημαντικά στην ανάπτυξη κατά το 1993. Οι εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων 
αυξήθηκαν κατά 18%, και τα τρία τέταρτα από αυτές κατευθύνθηκαν σε χώρες 
εκτός ΟΟΣΑ. Αλλά και οι εισαγωγές αυξήθηκαν εξίσου γρήγορα. Το ισοζύγιο 
τρεχουσών συναλλαγών, από μικρό πλεόνασμα 0,1 δις δολλαριων κατά το 1992 
παρουσίασε έλλειμμα 1,2 δις δολλαριων κατά το 1993. Οι εισροές ιδιωτικών 
κεφαλαίων αυξήθηκαν καθώς η νομισματική πολιτική έγινε αυστηρότερη και τα 
επιτόκια ανέβηκαν. Οι μακροπρόθεσμες εισροές κεφαλαίων αυξήθηκαν απότομα 
και από καθαρές εκροές κατά το 1992 μετετράπησαν σε εισροές 2,2 δις δολλαριων 
κατά το 1993. 
Τα επίσημα συναλλαγματικά διαθέσιμα έφτασαν κατά το τέλος του 1993 στο 
ικανοποιητικό επίπεδο των 6,4 δις δολλαριων, ποσό που ισοδυναμεί με 2,4 μήνες 
εισαγωγών. 
3. Εξωτερικό χρέος 
! 
Οι εγγυήσεις δανείου, ύψους 10 δις δολλαριων, που χορηγήθηκαν από την 
κυβέρνηση των ΗΠΑ κατά το 1992 επέτρεψαν στις αρχές τη σύναψη 
μεσοπρόθεσμων και μακροπροθέσμων δανείων για τα επενδυτικά προγράμματα. 
Το συνολικό εξωτερικό χρέος αυξήθηκε στα 36,1 δις δολλάρια, εκ των οποίων 
σχεδόν τα τρία τέταρτα αποτελούσαν χρέη του δημοσίου τομέα. Η αναλογία 
εξυπηρέτησης χρέους προς εξαγωγές παρουσίασε ελαφρά βελτίωση, καθώς 
υπήρξε μεγάλη ανάπτυξη των εξαγωγών κατά το 1993. 
39 
Ζ. ΛΕΤΟΝΙΑ 
1. Γενική οικονουική κατάσταση 
Μετά τς σημαντικές μειώσεις της παραγωγής το 1991 (-8.3%) και το 1992 (-
33.8%), η οικονομία της Λετονίας έφθασε στο χαμηλότερο σημείο κατά το 1993, 
όταν η παραγωγή μειώθηκε κατά 12% περίπου για ολόκληρο το έτος. Για το 1994 
προβλέπεται αύξηση του ΑΕΠ της τάξεως του 4-5%. Το επίσημο ποσοστό 
ανεργίας, αφού αυξήθηκε από 2,3% σε 5,8% το 1993, συνέχισε να αυξάνεται και 
έφθασε το 6.4% τον Αύγουστο του 1994. Παράλληλα οι πραγματικές αμοιβές 
αυξήθηκαν κατά 12% από το πρώτο τρίμηνο του 1993 στο πρώτο τρίμηνο του 1994. 
Οι αρχές της Λετονίας κατάφεραν να περιορίσουν σημαντικά τον πληθωρισμό μέχρι 
το καλοκαίρι του 1993. Στο τέλος του 1993 το επίπεδο των τιμών καταναλωτή ήταν 
κατά 35% υψηλότερο απ'ότι κατά το προηγούμενο έτος (960% το 1992). Εκτός 
από την πλήρη σχεδόν απελευθέρωση των τιμών κατά το τέλος του 1992, το 
γεγονός αυτό οφείλεται και στην αυστηρή νομισματική πολιτική (από τότε που 
έγινε η νομισματική, μεταρρύθμιση τον Ιούλιο του 1992), καθώς και στη 
δημοσιονομική και στην εισοδηματική πολιτική. Ωστόσο στο τέλος του 1993 και 
στις αρχές του 1994 παρατηρήθηκε άνοδος του πληθωρισμού. Στο φαινόμενο αυτό 
συνετέλεσε και η αύξηση του ΦΠΑ από την 1η Νοεμβρίου. Η πιθανότερη όμως 
αιτία πρέπει να ήταν η παρέμβαση της Τράπεζας της Λετονίας στην αγορά ξένου 
συναλλάγματος για να, συγκρατήσει την ανατίμηση του εθνικού νομίσματος (λάτς) 
συνεπεία της σημαντικής εισροής κεφαλαίων. 
Το 1993 ο προϋπολογισμός της Λετονίας ήταν πλεονασματικός (1% του ΑΕΠ, ή 
0,6% του ΑΕΠ αν ληφθεί υπόψη ο καθαρός δανεισμός της κυβέρνησης). Αυτό δεν 
οφείλεται μόνο στον αυστηρό έλεγχο του προϋπολογισμού αλλά και στο ότι τα 
κέρδη και τα έσοδα από τον ΦΠΑ ήταν υψηλότερα και τα επιδόματα ανεργίας 
χαμηλότερα, απ'ότι είχε αρχικά προβλεφθεί. Παρά τις σημαντικές αυξήσεις των 
συντάξεων και των μισθών του δημοσίου τομέα από την πρώτη Νοεμβρίου 1993, 
ο προϋπολογισμός ήταν ισοσκελισμένος το πρώτο τρίμηνο του 1994 (-1% του ΑΕΠ, 
άν ληφθεί υπόψη ο καθαρός δανεισμός). Για το 1994 προβλέπεται έλλειμμα 
ύψους 1,7% επί του ΑΕΠ (4% επί του ΑΕΠ αν ληφθεί υπόψη ο καθαρός δανεισμός). 
Η Λετονία συνέχισε επίσης τις διαρθρωτικές της μεταρρυθμίσεις σε διάφορους 
τομείς. Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε ειδικότερα στην αναδιάρθρωση και 
ιδιωτικοποίηση των πρώην εμπορικών υποκαταστημάτων της Τράπεζας της 
Λετονίας και στην αποκατάσταση και στην συνέχεια ιδιωτικοποίηση της Κρατικής 
Τράπεζας καταθέσεων Ταμιευτηρίου. Ενισχύθηκε επίσης η εποπτεία του 
τραπεζικού τομέα. Πρόοδος σημειώθηκε και στον τομέα της επιστροφής γαιών και 
ιδιωτικοποίησης μικρών επιχειρήσεων. Τον Φεβρουάριο του '94 εγκρίθηκαν πολλοί 
νόμοι περί ιδιωτικοποιήσεων και στην συνέχεια ιδρύθηκαν ο Οργανισμός 
Ιδιωτικοποιήσεων και το Ταμείο Κρατικής Περιουσίας για να εποπτεύουν τη 
διαδικασία ιδιωτικοποίησης και τις επιχειρήσεις που παραμένουν υπό κρατικό 
έλεγχο, αντίστοιχα. Ετσι προβλέπεται ότι θα επιταχυνθούν οι ιδιωτικοποιήσεις 
μεγάλης κλίμακας. 
2. Το ισοζύγιο πληρωμών 
Η κατάσταση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Λετονίας το 1992 και ιδίως 
το 1993 ήταν σαφώς καλύτερη απ' ό,τι αναμενόταν στα πλαίσια του πρώτου 
προγράμματος του ΔΝΤ. Το πλεόνασμα αυξήθηκε από 21 εκατ. δολλάρια το 1992 
σε 193 εκατ. δολλάρια το 1993, ενώ προεβλέπετο έλλειμμα της τάξεως των 90 και 
40 
240 εκατ. δολλαριων αντίστοιχα. Σε κάποιο βαθμό αυτό οφείλεται ενδεχομένως στο 
ότι δεν αναφέρονται όλες οι εισαγωγές από τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες, 
αλλά η κατάσταση είναι επίσης αποτέλεσμα της μεγαλύτερης της αναμενόμενης 
βελτίωσης του ισοζυγίου υπηρεσιών και των δυναμικών εξαγωγών. Ο 
αναπροσανατολισμός του εμπορίου προς τις Δυτικές αγορές σταμάτησε το 1993, 
δεδομένου ότι οι εξαγωγές προς την ΚΑΚ και τις χώρες της Βαλτικής αυξήθηκαν 
σε όγκο κατά 8% ενώ επεκτάθηκαν κατά 9% προς τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό 
οφείλεται αφενός στην πολύ έντονη πραγματική ανατίμηση του νομίσματος της 
χώρας έναντι του δολλαρίου από τον Ιούλιο του 1992. Αφετέρου είναι συνέπεια της 
πραγματικής υποτίμησης του λατ έναντι του ρουβλίου από τα μέσα του 1993, η 
οποία αντιστάθμησε σχεδόν ολοκληρωτικά την απώλειατης ανταγωνιστικότητας της 
Λετονίας έναντι της Ρωσίας, που παρατηρήθηκε μετά τον Σεπτέμβριο του 1992. 
Με τις εξελίξεις αυτές φαίνεται να έχουν μειωθεί οι δυνατότητες επανεξαγωγής των 
προϊόντων της πρώην Σοβιετικής Ενωσης προς τη Δύση (ιδίως της ενέργειας). Η 
ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης και η μείωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας 
αναμένεται ότι θα προκαλέσουν επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών 
κατά το 1994. 
Η μεγάλη εισροή κεφαλαίων κατά το 1993 είχε ως συνέπεια να συγκεντρώσει η 
Τράπεζα της Λετονίας μεγάλα συναλλαγματικά αποθέματα (περίπου 356 εκατ. 
δολλάρια), αυξάνοντας έτσι να μεικτά αποθέματα σε 518 εκατ. δολλάρια περίπου, 
ποσό που ισοδυναμεί σε συνολικές εξαγωγές 5.9 μηνών (από 1.8 στο τέλος του 
1992). 
Από τον Ιούλιο του 1994 η Λετονία εφαρμόζει το καθεστώς του άρθρου VIII με το 
ΔΝΤ δηλαδή δεσμεύεται να μην επιβάλλει περιορισμούς κατά την πραγματοποίηση 
πληρωμών και μεταβιβάσεων κεφαλαίων για τρέχουσες διεθνείς συναλλαγές. 
3. Εξωτερικό χρέος 
Το εξωτερικό χρέος της Λετονίας αυξήθηκε από 65 εκατ. δολλάρια σε 300 εκατ. 
δολλάρια (περίπου 10% επί του ΑΕΠ). Σε σύγκριση με το 1992, το ποσό 
εξυπηρέτησης του χρέους μειώθηκε κατά το ένα τρίτο και έφτασε τα 10 εκατομ. 
δολλάρια το 1993, ενώ το ποσοστό των εξαγωγών εμπορευμάτων μειώθηκε από 
2% σε 1%. 
41 
Η. ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ 
1. Γενική οικονομική κατάσταση 
Στη Λιθουανία η μείωση της παραγωγής φαίνεται να σταμάτησε κατά το τέλος του 
1993 και η συνολική μείωση του ΑΕΠ εκτιμάται στο 16% για ολόκληρο το έτος, μετά 
τις μειώσεις κατά 13% του 1991 και 38% του 1992. Το επίσημο ποσοστό ανεργίας 
κατά τη διάρκεια του 1993 παρουσίασε συγκρατημένη αύξηση και έφθασε στο 
1,6%, το οποίο δεν υπερέβη κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 1994. Εν τούτοις 
η λανθάνουσα ανεργία εκτιμάται σε 7% περίπου. 
Οι αρχές της Λιθουανίας μείωσαν τον πληθωρισμό κατά το 1993, άν και όχι τόσο 
γρήγορα όσο τα άλλα δύο κράτη της Βαλτικής. Η αύξηση τιμών καταναλωτή η 
οποία έφθασε το 1163% κατά τα τέλη του 1992, έπεσε στο 189% κατά τα τέλη του 
1993. Η αυστηρή εισοδηματική και δημοσιονομική πολιτική κατά τη διάρκεια του 
έτους, σε συνδυασμό με την αυστηρή νομισματική πολιτική που εφαρμόστηκε από 
την άνοιξη του 1993, συνέβαλαν στη σημαντική επιβράδυνση του πληθωρισμού 
κατά τη διάρκεια του θέρους. Προς το τέλος του έτους, η προσφορά χρήματος 
αυξήθηκε απότομα και συνέβαλε στην αύξηση του πληθωρισμού, επειδή η 
Κεντρική Τράπεζα επενέβη στην αγορά συναλλάγματος για να παρεμποδίσει μία 
μεγάλη ανατίμηση της λίτας προερχόμενη από τις εισροές κεφαλαίων. Από την 
1η Απριλίου 1994, η Λιθουανία διαθέτει ένα συναλλαγματικό σύστημα το οποίο 
συνδέει τη νομισματική επέκταση με το ισοζύγιο πληρωμών. 
Οι αρχές της Λιθουανίας κατάφεραν να κρατήσουν τις δημόσιες δαπάνες υπό 
αυστηρό έλεγχο κάτα το 1993, και ενίσχυσαν τα έσοδα μέσω εμπορικών 
μεταρρυθμίσεων και της αύξησης του γενικού φόρου επί των πωλήσεων, με 
αποτέλεσμα ο προϋπολογισμός να είναι για τρίτο κατά σειρά έτος πλεονασματικός 
(1% του ΑΕΠ). Όμως , αν ληφθεί υπόψη και ο κρατικός δανεισμός, υπήρξε ένα 
δημοσιονομικό έλλειμμα 4,6% του ΑΕΠ, το οποίο καλύφθηκε με ξένη 
χρηματοδότηση. Για το 1994 ο στόχος είναι το έλλειμμα να είναι περίπου 1% του 
ΑΕΠ (4,9% αν ληφθεί υπόψη και ο καθαρός δανεισμός). 
Η Λιθουανία συνέχισε επίσης τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις σε μία σειρά από 
τομείς, όπως προβλεπόταν από την συμφωνία stand-by του Οκτωβριιου 1993 με 
το ΔΝΤ. Οι ιδιωτικοποιήσεις προχώρησαν, μέχρι σήμερα έχει ιδιωτικοποιηθεί το 
90% των μικρών επιχειρήσεων, και ολοκληρώθηκε σχεδόν το 90% των 
ιδιωτικοποιήσεων σε αποκτήσεις κατοικιών από τους κατόχους τους. Ελήφθησαν 
επίσης συμπληρωματικά μέτρα για την απελευθέρωση τιμών, περιλαμβανομένης 
και της κατάργησης των περιθωρίων κέρδους. Η πρόοδος στον τομέα των 
τραπεζικών μεταρρυθμίσεων ήταν σχετικά μικρή κατά το 1993. Αλλά μετά από την 
υιοθέτηση του συναλλαγματικού συστήματος, ήδη συζητούνται στο Κοινοβούλιο 
νόμοι για την Κεντρική Τράπεζα και τις εμπορικές τράπεζες. 
Το ισοΕύνιο πληρωιιών 
Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, μετά από πλεόνασμα 62 εκατομμυρίων 
δολλαριων κατά το 1992 (αρχικά αναμενόταν έλλειμμα 160 εκατομμυρίων 
δολλαριων) υπολογίζεται ότι παρουσίασε κατά το 1993 έλλειμμα 192 εκατομμυρίων 
δολλαριων (6,2% του ΑΕΠ). Ένας σημαντικός παράγων που συνέβαλε & αυτή 
την πρόσφατη επιδείνωση ήταν η ενέργεια της Ρωσίας να επιβάλει το φθινόπωρο 
42 
του 1992 στις εξαγωγές ενέργειας προς την Λιθουανία τις διεθνείς τιμές. Το 
εμπορικό ισοζύγιο, από πλεόνασμα 65 εκατομμυρίων δολλαρίων παρουσίασε 
έλλειμμα 267 εκατομμυρίων δολλαρίων. Ο αναπροσανατολισμός του εμπορίου 
συνεχίστηκε και κατά τα έτη 1993 και 1994. Αναμένεται ότι το ισοζύγιο τρεχουσών 
συναλλαγών θα επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο κατά το 1994, και το έλλειμμα του 
θα είναι της τάξεως των 330 εκατομμυρίων δολλαρίων (περίπου 5% του ΑΕΠ). 
Η επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών κατά το 1993 συνοδεύτηκε με 
μία σημαντική βελτίωση του λογαριασμού κίνησης κεφαλαίων, το πλεόνασμα του 
οποίου από 90 εκατομμύρια δολλάρια κατά το 1992 αυξήθηκε στα 313 εκατομμύρια 
δολλάρια κατά το 1993. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις αυξήθηκαν από 10 
εκατομμύρια δολλάρια σε 23 εκατομμύρια δολλάρια, αλλά παρέμειναν σε χαμηλά 
επίπεδα σε σύγκριση με τα άλλα δύο κράτη της Βαλτικής. Οι εισροές από 
επίσημες μεταβιβάσεις κεφαλαίων και μεσο-μακροπρόθεσμα δάνεια 
υπερδιπλασιάστηκαν και ανήλθαν συνολικά περίπου σε 245 εκατομμύρια δολλάρια 
κατά το 1993. Αυτές οι εισροές κεφαλαίων επέτρεψαν στην Κεντρική Τράπεζα να 
συγκεντρώσει αποθέματα 304 εκατομμυρίων δολλαρίων, ανεβάζοντας έτσι το 
συνολικό της απόθεμα σε 410 εκατομμύρια δολλάρια. Σε όρους μηνών εισαγωγών 
αυτό σημαίνει μία αμελητέα μείωση από 2,6 του 1992 σε 2,4 του 1993, που 
οφείλεται στην αύξηση των εισαγωγών. 
Από τον Ιούλιο του 1994, η Λιθουανία εφαρμόζει το καθεστώς του Άρθρου VIII 
με το ΔΝΤ, δηλαδή δεσμεύεται να μην επιβάλλει πριορισμούς κατά την 
πραγματοποίηση πληρωμών και μεταβιβάσεων κεφαλαίων για τρέχουσες διεθνείς 
συναλλαγές. 
3. Εξωτερικό χρέος 
Κατά το 1993 το εξωτερικό χρέος της Λιθουανίας αυξήθηκε από 99 εκατομμύρια 
σε 345 εκατομμύρια δολλάρια (περίπου 11% του ΑΕΠ) και η εξυπηρέτηση του 
χρέους αυξήθηκε από 2 εκατομμύρια δολλάρια κατά το 1992 σε 15 εκατομμύρια 
δολλάρια (0,7% των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών). 
43 
Θ. ΑΛΛΑ ΠΡΟΣΦΑΤΩΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΠΟΙΗΘΕΝΤΑ ΚΡΑΤΗ 
1. Γενική οικονουική κατάσταση 
Η κατάσταση στα λοιπά προσφάτως ανξαρτητοποιηθέντα κράτη διαφέρει 
σημαντικά. ' Ολες οι πρώην Δημοκρατίες υπέστησαν στο διάστημα 1992 -1993 τις 
συνέπειες από την εξασθένιση των παλαιών δομών, οι οποίες δεν έχουν ακόμα 
αντικατασταθεί από θεσμούς προσανατολισμένους προς την οικονομία της αγοράς, 
και από την κατάρρευση των εμπορικών δεσμών μεταξύ των διαφόρων 
δημοκρατιών. Η μείωση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των πρώην 
Δημοκρατιών (με πιθανό ρυθμό 20 - 30% ετησίως από το 1992) επηρέασε πολύ 
αρνητικά την παραγωγή. Η χαλαρή οικονομική πολιτική σε πολλά από τα 
προσφάτως ανεξαρτητοποιηθεντα κράτη επέτεινε τις αρνητικές επιδράσεις των 
εξωτερικών κραδασμών. Ο πληθωρισμός παραμένει πολύ υψηλός σε ολόκληρη 
την περιοχή και ορισμένα από τα κράτη αυτά παρουσιάζουν υπερπληθωρισμό. 
Στα περισσότερα από τα προσφάτως ανεξαρτητοποιηθεντα κράτη έχουν ξεκινήσει 
ευρύτατες οικονομικές μεταρρυθμίσεις και ορισμένα από αυτά έχουν κάνει 
σημαντικές προσπάθειες μετάβασης στο σύστημα της ελεύθερης αγοράς, ενώ 
παράλληλα εφαρμόζουν αυστηρότερη οικονομική πολιτική. Πολλά κράτη έχουν 
λάβει ή πρόκειται να λάβουν χρηματοδοτική ενίσχυση από το ΔΝΤ' Το Κιργιζιστάν, 
η Μολδαβία, το Καζακστάν, η Λευκορωσία και, τον Οκτώβριο του 1994, η 
Ουκρανία, έχουν συνάψει συμφωνίες χρηματοδότησης με το Ταμείο ενώ 
αναμένεται η σύναψη και άλλων συμφωνιών στο τέλος του 1994 ή στις αρχές του 
1995 (Γεωργία, Αρμενία και πάλι, Λευκορωσία) . Επίσης έχει σημειωθεί πρόοδος 
στο θέμα των εκτεταμένων μεταρρυθμίσεων στο Αζερμπαϊτζάν και στο 
Ουζμπεκιστάν. 
2. Το ισοΕύγιο πληρωμών 
Η κατάσταση του ισοζυγίου πληρωμών στην περιοχή είναι πολύ άσχημη, με 
εξαίρεση ίσως το Τουρκμενιστάν. Αυτό ισχύει κυρίως βραχυπρόθεσμα. Τα 
μεγάλα ελλείμματα του εμπορικού ισοζυγίου με τη Ρωσία και το Τουρκμενιστάν, 
σε συνδυασμό κυρίως με την αύξηση των τιμών για ενέργεια και πρώτες ύλες 
καθιστούν ιδιαίτερα επισφαλή την κατάσταση του ισοζυγίου τρεχουσών 
συναλλαγών σε ορισμένα από τα νέα κράτη. Η χρηματοοικονομική αξιοπιστία των 
πρισσοτέρων από τα κράτη αυτά επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο από την 
έλλειψη συναλλαγματικών αποθεμάτων. 
Διαφορετικές είναι και οι μακροπρόθεσμες προοπτικές των νέων κρατών. Ορισμένα 
έχουν σημαντικές δυνατότητες εσόδων σε σκληρό νόμισμα (Καζακστάν, 
Ουζμπεκιστάν, Αζερμπαϊτζάν) και βιομηχανικής παραγωγής. 'Αλλα μοιάζουν πολύ 
με τις αναπτυσσόμενες χώρες και κατά συνέπεια θα εξαρτηθούν σημαντικά από την 
εξωτερική ενίσχυση. Η Αρμενία και το Κιργιζιστάν πληρούν ήδη τις προϋποθέσεις 
δανεισμού με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους. 
3. Εξωτερικό χρέος 
Το 1993 τα προσφάτως ανεξαρτητοποιηθεντα κράτη πέτυχαν σημαντική πρόοδο 
όσον αφορά το ξεκαθάρισμα της θέσης τους απένανη στο θέμα του εξωτερικού 
χρέους της πρώην Σοβιετικής ' Ενωσης. Αρχικά (κατά τα τέλη του 1991) οι πρώην 
Δημοκρατίες ανέλαβαν από κοινού και στο ολόκληρο την ευθύνη για το χρέος 
αυτό. Η σχετική συμφωνία (Memorandum of Understanding) με την οποία 
ανελάμβαναν από κοινού και στο ολόκληρο την ευθύνη αυτή υπεγράφη στι ς 28 
44 
Οκτωβρίου 1991. Η συμφωνία του Απριλίου του 1993 μεταξύ της Λέσχης των 
Παρισίων και της Ρωσίας συνοδεύτηκε με μία τροποποίηση των νομικών ρυθμίσεων 
όσον αφορά την εξυπηρέτηση του χρέους εντός της πρώης Σοβιετικής Ένωσης 
καθιστώντας ουσιαστικά τη Ρωσία το μόνο διαχειριστή του χρέους. Κατά συνέπεια 
οι χρεώστες αναγνώρισαν ότι οι συμφωνίες, οι γνωστές ως "συμφωνίες μηδενικής 
λύσης", της Ρωσίας και των άλλων πρώην Δημοκρατιών (σύμφωνα με τις οποίες η 
Ρωσία αναλαμβάνει ολόκληρο το χρέος της πρώης Σοβιετικής Ένωσης με 
αντάλλαγμα ολόκληρα τα περιουσιακά στοιχεία της πρώης Σοβιετικής ' Ενωσης) τις 
απαλλάσσει από οποιαδήποτε πληρωμή του χρέους αυτού. 
Ορισμένα προσφάτως ανεξαρτητοποιηθεντα κράτη (Ουκρανία, Λευκορωσία και 
Καζακστάν) έχουν προσελκύσει μετά την ανεξαρτητοποίηση τους νέες πιστώσεις 
από τη Δύση. Ωστόσο ο κύριος όγκος του εξωτερικού χρέους των προσφάτως 
ανεξαρτητοποιηθέντων κρατών οφείλεται στη Ρωσία και στο Τουρκμενιστάν. Το 
χρέος αυτό προέρχεται από τα υπόλοιπα που έχουν οι κεντρικές τράπεζες των 
πρώην Δημοκρατιών με την Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας και από 
καθυστερούμενες πληρωμές για εξαγωγές ενέργειας. Το 1993 η Ρωσία συνήψε 
συμφωνίες με όλα τα προσφάτως ανεξαρτητοποιηθεντα κράτη (εκτός από το 
Τουρκμενιστάν) για την αναπροσαρμογή του χρονοδιαγράμματος των απαιτήσεων 
της κατά τα έτη 1994 -1997 (Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία, Μολδαβία) και κατά τα έτη 
2000 - 2007 (Λευκορωσία). Το 1994 αναμένεται η σύναψη και άλλων αναλόγων 
συμφωνιών, όσο συσσωρεύονται οι καθυστερούμενες πληρωμές που οφείλονται 
στις δύο αυτές χώρες που εξάγουν ενέργεια. 
45 
Ι. ΡΟΥΜΑΝΙΑ 
1. Γενική Οικονουική Κατάσταση 
Κατά το 1993 η μείωση του πραγματικού ΑΕΠ ανεστράφη. Η ετήσια αύξηση στο 
ΑΕΠ έφθασε στο 1% κατά το 1993, και αναμένεται να παραμείνει περίπου σ1 αυτό 
το χαμηλό επίπεδο κατά τά έτη 1994 και 1995, εξαιτίας της καθυστέρησης στην 
εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στις κρατικές επιχειρήσεις. Η ανάπτυξη θα 
τροφοδοτηθεί κυρίως από τις εξαγωγές. 
Τελικά οι αρχές συμφώνησαν σε ένα νέο πρόγραμμα με το ΔΝΤ στα τέλη του 1993 
και άρχισαν να εφαρμόζουν αυστηρότερη νομισματική πολιτική. Αποτέλεσμα αυτού 
ήταν η σημαντική επιβράδυνση του ρυθμού του πληρωρισμού σε 2,6% το μήνα 
κατά τον Ιούνιο του 1994, προβλέπεται δε ο πληθωρισμός να κρατηθεί σε διψήφιο 
αριθμό κατά το 1994, ποσοστό χαμηλότερο από εκείνο του τέλους του 1993 (πάνω 
από 300%). Η αύξηση των πραγματικών επιτοκίων σε θετικά επίπεδα στις αρχές 
του 1994 συνετέλεσε στη σταθεροποίηση του λέϊ γύρω στα 1650-1700 λέϊ ανά 
δολλάριο και επέτρεψε την ενοποίηση της επίσημης και της αγοραίας ισοτιμίας σε 
μία μοναδική ισοτιμία που καθορίζεται από την αγορά. Τα ονομαστικά επιτόκια στις 
δημοπρασίες πιστωτικών τίτλων της Εθνικής Τράπεζας μειώθηκαν στο 92% σε 
ετήσια βάση κατά τον Ιούλιο του 1994. 
Ο κρατικός προϋπολογισμός κατά το 1993 ήταν περίπου ισοσκελισμένος. Κατά το 
1994, το έλλειμμα αναμένεται να παραμείνει χαμηλό, γύρω στο 2,5% του ΑΕΠ. 
Η συμφωνία με το ΔΝΤ έδωσε νέα ώθηση στις μεταρρυθμίσεις των κρατικών 
επιχειρήσεων. Εταιρείες με μεγάλες ζημιές και/ή μεγάλες ληξιπρόθεσμες οφειλές 
απομονώθηκαν από το χρηματοπιστωτικό σύστημα, και εφαρμόστηκαν 
προγράμματα οικονομικής ανάκαμψης. ' Ομως στον τομέα των ιδιωτικοποήσεων 
των μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων σημειώθηκε μικρή πρόοδος. Ένα νέο 
πρόγραμμα μαζικών ιδιωτικοποιήσεων εξαγγέλθηκε για το τέλος του 1994. 
Δημιουργήθηκαν κανονισμοί εποπτείας και εφαρμόστηκε αυστηρότερος έλεγχος 
των χαρτοφυλακίων των τραπεζών, αλλά στον τομέα της ιδιωτικοποίησης των 
τραπεζών σημειώθηκε μικρή πρόοδος. 
2. Το ισοΕύνιο πληρωιιών 
Η υποτίμηση του λέϊ μεταξύ του τέλους του 1993 και της αρχής του 1994 βελτίωσε 
την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της Ρουμανίας. Οι εισαγωγές αναμένεται 
να σταθεροποιηθούν κοντά στα επίπεδα του 1993, καθώς η εγχώρια ζήτηση 
παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Οι εξαγωγές θα αυξηθούν ως αποτέλεσμα της 
αυξημένης ανταγωνιστικότητας και της ευκολότερης πρόσβασης στις αγορές, μετά 
από την έγκριση της (ενδιάμεσης) Ευρωπαϊκής Συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή 
Ένωση και την εφαρμογή της ρήτρας του μάλλον ευνοουμένου κράτους στο 
καθεστώς εισαγωγών των Η ΠΑ. 
Το εμπορικό ισοζύγιο και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών εξακολούθησαν να 
βελτιώνονται κατά το πρώτο εξάμηνο του 1994. Το έλλειμμα του ισοζυγίου 
τρεχουσών συναλλαγών γι1 αυτή την περίοδο ανήλθε μόνο σε 166 εκατομμύρια 
δολλάρια, ενώ για όλο το 1993 ήταν 1,6 δις δολλάρια. Ο λογαριασμός κίνησης 
κεφαλαίων παρουσίασε πλεόνασμα πλέον των 700 εκατομμυρίων δολλαρίων 
(περιλαμβανομένων και των χρηματοδοτικών διευκολύνσεων του ΔΝΤ) κατά το 
πρώτο εξάμηνο του 1994, ενώ ήταν 1,2 δις δολλάρια για όλο το 1993. Η νέα 
46 
συμφωνία με το ΔΝΤ που εγκρίθηκε από το εκτελεστικό Συμβούλιο τον Μάϊο του 
1994, είναι πιθανό να αποτελέσει την αφορμή για ένα νέο κύμα εισροών επίσημης 
βοήθειας στη Ρουμανία. Η πρόσβαση σης ιδιωτικές χρηματοοικονομικές αγορές 
είναι ακόμα περιορισμένη. Οι εισροές από άμεσες ξένες επενδύσεις εξακολουθούν 
να παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, αφού ακόμα στην πραγματικότητα δεν έχουν 
αρχίσει ιδιωτικοποήσεις ευρείας κλίμακας. 
Σαν αποτέλεσμα των παραπάνω ευνοϊκών για το ισοζύγιο πληρωμών εξελίξεων, τα 
συναλλαγματικά αποθέματα της Εθνικής Τράπεζας αυξήθηκαν κατακόρυφα από το 
πολύ χαμηλό επίπεδο των 40 εκατομμυρίων δολλαρίων στα τέλη του 1993 σε πάνω 
από 800 εκατομμύρια δολλάρια στα μέσα του 1994. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής 
της αύξησης οφείλεται σε μετακίνηση από καταθέσεις σε συνάλλαγμα σε 
καταθέσεις σε λέϊ στις εμπορικές τράπεζες, εξαιτίας της μεγάλης αύξησης των 
πραγματικών επιτοκίων. 
Εξωτερικό χρέοο 
Το συνολικό εξωτερικό χρέος αυξήθηκε ταχύτατα από 0 σχεδόν που ήταν το 1989 
σε 4,4 δις δολλάρια ή 16% του ΑΕΠ κατά το τέλος του 1993, και η εξυπηρέτηση 
του χρέους ανήλθε κατά το 1993 σε 6,2% των τρεχουσών εισπράξεων. Καθώς οι 
εισροές από ξένες επενδύσεις δεν είναι πιθανόν να αυξηθούν γρήγορα, ως κύριες 
πηγές χρηματοδότησης του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών θα παραμείνουν 
τα επίσημα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια, και κατά συνέπεια η 
αύξηση του συνολικού χρέους προβλέπεται να συνεχιστεί. Έτσι το ποσοστό της 
εξυπηρέτησης του εξωτερικού χρέους προβλέπεται να παρουσιάζει αργή αύξηση 
κατά τα αμέσως επόμενα έτη. 
47 
ΙΑ. ΡΩΣΙΑ 
Γενική οικονουική κατάσταση 
Οι οικονομικές επιδόσεις της Ρωσίας, που ήταν ιδιαίτερα απογοητευτικές το 1992 
και το 1993, παρέμειναν χαμηλές στις αρχές του 1994. Η πτώση της παραγωγής 
το πρώτο εξάμηνο του έτους έφθασε το -17% (ήταν -19% το 1992 και -12% το 
1993). Ο ρυθμός μείωσης της βιομηχανικής παραγωγής ήταν ακόμα υψηλότερος 
(-26% το πρώτο εξάμηνο του 1994) και οι επενδύσεις μειώθηκαν κάτω από το ήμισυ 
σε σύγκριση με το επίπεδο του 1989. Το βιοτικό επίπεδο έχει χειροτερέψει 
αισθητά. Επίσης ελάχιστη πρόοδος έχει σημειωθεί στο θέμα της δημιουργίας του 
νομοθετικού και θεσμικού πλαισίου για μία οικονομία της αγοράς, ενώ ο ρυθμός 
των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων είναι αργός από πολλές απόψεις. 
Συγκεκριμένα η αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων δεν προχώρησε με το ίδιο ρυθμό 
όπως η ιδιωτικοποίηση της κρατικής περιουσίας. Πράγματι ένα μεγάλο ποσοστό 
μικρών επιχειρήσεων έχει ιδιωτικοποιηθεί και έχει αναπτυχθεί ένα πρόγραμμα 
μαζικών ιδιωτικοποιήσεων. Το πρώτο εξάμηνο το 1994 είχαν ιδιωτικοποιηθεί τα δύο 
τρίτα περίπου των επιχειρήσεων. 
Τον Μάϊο του 1993 επετεύχθη συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης και της Κρατικής 
Τράπεζας για τη μείωση της δανειοδότησης, αύξηση των επιτοκίων και μείωση του 
ελλείμματος του προϋπολογισμού. Τα μέτρα που εφρμόστηκαν κατά τους 
επόμενους μήνες μείωσαν την αύξηση της προσφοράς χρήματος με συνέπεια ο 
μηνιαίος ρυθμός του πληθωρισμού να μειωθεί σε λιγότερο από 10% από τον Μάρτιο 
του 1994 (και λιγότερο από 5% τον Αύγουστο). Η πρόοδος όσον αφορά τη 
σταθεροποίηση επέτρεψε στο ΔΝΤ να συμφωνήσει τον Απρίλιο για την εκταμίευση 
της δεύτερης δόσης ύψους 1,5 δις δολλαρίων βάσει της Systemic 
Transformation Facility (η πρώτη δόση είχε καταβληθεί τον Ιούλιο του 1993) 
και να ξεκινήσει τις συζητήσεις για ένα πρόγραμμα stand-by. Ωστόσο οι 
οικονομικές συνθήκες εξακολουθούν να είναι ευμετάβλητες, όπως απέδειξαν οι 
υπερβολικές διακυμάνσεις του συναλλάγματος τον Οκτώβριο του 1994. Η 
κατάσταση του προϋπολογισμού ειδικότερα προκαλεί ανησυχίες. 
Το ισοζύγιο πληοωιιών 
Η εξωτερική κατάσταση της Ρωσίας παραμένει άσχημη από το 1992, συνεπεία των 
αλλαγώντου συστήματος, της διακοπής των παραδοσιακών συμφωνιών εμπορικών 
συναλλαγών και πληρωμών και της εσωτερικής μακροοικονομικής πολιτικής. 
Ωστόσο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου το μικτά συναλλαγματικά αποθέματα 
της Ρωσίας αυξήθηκαν και έφθασαν τα 5 εκατ. δολλάρια περίπου τον Οκτώβριο 
του 1994, ποσό που ισοδυναμεί με ένα περίπου μήνα εισαγωγών (ενώ ήταν σχεδόν 
ανύπαρκτα στο τέλος του 1991). 
Κατά την περίοδο 1992 - πρώτο εξάμηνο 1994, η επίσημη ενίσχυση του ισοζυγίου 
πληρωμών από τη Δύση (διμερείς εμπορικές πιστώσεις και χορηγήσεις και 
πιστώσεις από τους Διεθνείς Χρηματοδοτικούς Οργανισμούς) πλησίασαν τα 30 δις 
δολλάρια. Λόγω όμως της χαμηλότερης απόδοσης των εξαγωγών, της 
συσσώρευσης των υποχρεώσεων για την εξυπηρέτηση του χρέους και της μεγάλης 
- δηλωθείσας και μη - διαφυγής κεφαλαίου (που υπολογίζεται σε 10 δις δολλάρια 
περίπου το 1992, και ίσως κάπως λιγότερο για το 1993-1994), δεν απετράπη ούτε 
η απότομη μείωση των εισαγωγών ούτε η έντονη αύξηση των καθυστερήσεων όσον 
αφορά την εξυπηρέτηση του χρέους. 
48 
Εξωτερικό yoéoc 
Στο τέλος του 1993 το συνολικό εξωτερικό χρέος της πρώην Σοβιετικής Ένωσης 
πλησίαζε τα 84 δις δολλάρια, έναντι 79 δις δολλαρίων κατά το προηγούμενο έτος 
και 67 δις δολλαρίων το 1991. Από το ποσό αυτό, περισσότερα από 70 δις 
δολλάρια αντιπροσωπεύουν μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 
(έναντι 54 δις δολλαρίων στο τέλος του 1991). Ποσοστό 0,5% περίπου του 
μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου χρέους οφείλεται σε επίσημους πιστωτές 
(έναντι 45% στο τέλος του 1991). Το χρέος της Ρωσίας παραμένει, ωστόσο σε 
σχετικά χαμηλά επίπεδα, αν ληφθεί υπόψη το μέγεθος της οικονομίας, και 
αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο περίπου του ΑΕΠ. Το 1993 το συνολικό 
προγραμματισμένο ποσό εξυπηρέτησης του χρέους (20 δις δολλάρια) 
αντιπροσώπευε το 30% των συνολικών εξαγωγών και άνω του 40% των εξαγωγών 
εκτός της πρώην Σοβιετικής ' Ενωσης. 
Κατά την περίοδο Δεκεμβρίου 1991 - Ιανουαρίου 1992 οι επίσημοι και οι ιδωτικοί 
πιστωτές της πρώης Σοβιετικής ' Ενωσης συμφώνησαν με τις πρώην Δημοκρατίες 
την αναβολή εξόφλησης ενός ποσού 7,1 δις δολλαρίων περίπου (εξόφληση 
κεφαλαίου σχετικά με πιστώσεις που είχαν δοθεί στη Σοβιετική Ένωση πριν το 
1991). Η αναβολή όμως αποδείχθηκε ανεπαρκής, επειδή η Ρωσία, η μόνη πρώην 
Σοβιετική Δημοκρατία που πλήρωσε το χρέος της το 1992 (αναμενόταν ότι 
πληρωμές θα έκαναν όλα τα προσφάτως ανεξαρτητοποιηθεντα κράτη που 
ευθύνονται από κοινού και στο ολόκληρο για το χρέος), ήταν αδύνατο να 
εκπληρώσει τις μεγάλες εναπομένουσες υποχρεώσεις. Οι πληρωμές του χρέους 
εκ μέρους της Ρωσίας για το 1992 ανήλθαν μόλις σε 1,6 δις δολλάρια. Κατά 
συνέπεια αυξήθηκαν σημαντικά οι ληξιπρόθεσμες πιστώσεις και έφθασαν τα 12 δις 
δολλάρια κατά τα τέλη του 1992. 
Στις αρχές Απριλίου 1993 επιτεύχθηκε μία γενναιόδωρη συμφωνία αναδιάρθρωσης 
του χρέους με τη Λέσχη του Παρισιού και έτσι το ποσό εξυπηρέτησης του 
επίσημου χρέους μειώθηκε κατά 15 δις δολλάρια κατά το 1993. Η συμφωνία αυτή 
τη φορά επετεύχθη μόνο με τη Ρωσία κάνοντας την έτσι τον μόνο διαχειριστή του 
πρώην σοβιετικού χρέους: η συμφωνία προχωράει πιο πέρα από τις αναβολές που 
είχαν συμφωνηθεί νωρίτερα. Προβλέπει την μεσοπρόθεσμη αναβολή πληρωμής 
των τόκων υπερημερίας. Στις αρχές του Ιουνίου 1994, η Ρωσία διαπραγρατευτηκε 
μία νέα συμφωνία με τη Λέσχη του Παρισιού. Οι όροι αυτής της νέας 
επαναδιαπραγμάτευσης που καλύπτει τις υποχρεώσεις που λήγουν το 1994 είναι 
ανάλογοι εκείνων της συμφωνίας του 1993. 
Τον Ιούλιο του 1993 εξάλλου η Ρωσία συνήψε μία κατ' αρχήν συμφωνία με τις 
εμπορικές τράπεζες για μακροπρόθεσμη αναδιάρθρωση του εμπορικού χρέους της 
πρώην Σοβιετικής ' Ενωσης (24 έως 26 δις δολλάρια οφείλονται σε 600 τράπεζες 
περίπου). Παράλληλα με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων με τους εμπορικούς 
πιστωτές η τιμή του ρωσικού χρέους στη διευτερογενη αγορά, που ήταν 
χαμηλότερη του 20% στις αρχές του 1993, αυξήθηκε σταδιακά στο 55% στις αρχές 
Δεκεμβρίου. Οι συνακόλουθες καθυστερήσεις όσον αφορά την σύναψη της 
τελικής συμφωνίας λόγω των ανεπίλυτων νομικών θεμάτων (που διευθετήθηκαν 
μόλις τον Σεπτέμβριο 1994) και του γεγονότος ότι η Ρωσία δεν επλήρωσε ένα 
μέρος των καθυστερημένων τόκων που οφείλονταν για το 1993 (450 εκατ. 
δολλάρια) συνέβαλαν στο να πέσει ακόμη περισσότερο η τιμή , στο 35%, το 1994. 
49 
IB.! ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΣΛΟΒΑΚΙΑΣ 
1. Γενική οικονομική κατάσταση 
Το ΑΕΠ της Σλοβακίας μειώθηκε κατά 4,1% κατά το 1993, γεγονός που σημαίνει 
ύφεση για τέταρτη συνεχή χρονιά. Η οικονομική δραστηριότητα όμως από τις 
αρχές του 1994 άρχισε να αυξάνεται. Έτσι, το πραγματικό ΑΕΠ σε ετήσια βάση 
αυξήθηκε κατά 4,4% κατά το πρώτο εξάμηνο του 1994, και το ποσοστό ανεργίας 
φαίνεται να έχει σταθεροποιηθεί γύρω στο 14,5%. Ο πληθωρισμός, μετά την 
επιτάχυνση του 1993 (25,1% τον Δεκέμβριο) που ήταν αποτέλεσμα της αύξησης 
των εμμέσων φόρων και της υποτίμησης της σλοβακικής κορώνας, βρίσκεται από 
τις αρχές του 1994 σε πτωτική τροχιά, με το ποσοστό πληθωρισμού βάσει του 
δείκτη τιμών καταναλωτή να βρίσκεται τον Ιούλιο στο 13,5% σε ετήσια βάση. 
Η μείωση του πληθωρισμού υποστηρίζεται από την αυστηρή μακροοικονομική 
πολιτική. Τα καθαρά εγχώρια διαθέσιμα μειώθηκαν κατά 9% κατά το πρώτο 
εξάμηνο του έτους και το "broad money" σε ονομαστικούς όρους παρέμεινε 
πρακτικά αμετάβλητο. Όσον αφορά τη δημοσιονομική πολιτική, το έλλειμμα της 
κεντρικής κυβέρνησης εκτιμάται ότι σε γενικές γραμμές είχε καλυφθεί στο τέλος 
Ιουνίου, ενώ το 1993 ανερχόταν στο 7,5% του ΑΕΠ. Αυτό το αποτέλεσμα είναι 
σύμφωνο με τους στόχους της κυβέρνησης για μείωση του ελλείμματος στο 4% του 
ΑΕΠ κατά το 1994 και στο 3% του ΑΕΠ κατά το 1995. Οι στόχοι αυτοί αποτελούν 
μέρος του οικονομικού προγράμματος για το 1994/95 που έχει συμφωνηθεί με το 
ΔΝΤ και υποστηρίζεται από μία συμφωνία stand-by, διάρκειας 20 μηνών, ύψους 
115,8 εκατομμυρίων ΕΤΔ, από μία δεύτερη αγορά (64,34 εκατομμυρίων ΕΤΔ) από 
τη Διευκόλυνση Μετατροπής Συστήματος (Systemic Transformation Facility-
STF), και από συμπληρωματική μακροοικονομική βοήθεια από την EE/G-24, ύψους 
243 εκατομμυρίων δολλαρίων. 
Στον τομέα των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, κατά το 1994 δόθηκε νέα ώθηση 
στην διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων, με την έναρξη του δευτέρου κύματος 
ιδιωτικοποιήσεων μέσω κουπονιών, και με την εφαρμογή νέων μέτρων στο θέμα 
των μεταρρυθμίσεων | του τραπεζικού τομέα. Πάντως, η νέα κυβέρνηση που 
προήλθε από τις γενικές εκλογές του Σεπτεμβρίου 1994 θα πρέπει να ξεκαθαρίσει 
τη στρατηγική που -πρόκειται να ακολουθήσει στο μέλλον στο θέμα των 
διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. 
2. Το ισοΕύνιο πληρωμών 
Η Σλοβακία κατά το 1993 είχε το πρόβλημα του ασθενούς ισοζυγίου πληρωμών. 
Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειμμα 3,9% του ΑΕΠ, οι 
εισροές αμέσων ξένων επενδύσεων συνέχισαν να μην είναι σημαντικές (100 
εκατομμύρια δολλάρια), και η κερδοσκοπία στο θέμα μιας πιθανής υποτίμησης 
οδήγησε σε σημαντικές εκροές βραχυπροθέσμων κεφαλαίων. Αυτό φάνηκε από 
την ιδιαίτερα ευπαθή κατάσταση των συναλλαγματικών διαθεσίμων καθ' όλη τη 
διάρκεια του έτους, με τα επίσημα αποθέματα συνεχώς κατώτερα των εισαγωγών 
1 μηνός. 
Όμως, το πρόγραμμα για το 1994/95, προβλέπει τη βαθμιαία ενδυνάμωση του 
ισοζυγίου πληρωμών. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών 
αναμένεται εφέτος νά μειωθεί στο 2,5% του ΑΕΠ και να παραμείνει στα ίδια 
περίπου επίπεδα και κατά το 1995, οι εκταμιεύσεις για επίσημα δάνεια αναμένεται 
να φθάσουν στα 450 εκατομμύρια δολλάρια και για τα δύο έτη 1994 και 1995, και 
η υποστήριξη του οικονομικού προγράμματος της κυβέρνησης από τη διεθνή 
50 
κοινότητα θα διευκολύνει τη διάθεση από την Εθνική Τράπεζα της Σλοβακίας (ΕΤΣ) 
διεθνών ομολογιών κατά το 1994/95 ύψους 500 εκατομμυρίων δολλαρίων. Σάν 
αποτέλεσμα των παραπάνω, τα επίσημα συναλλαγματικά διαθέσιμα αναμένεται να 
φθάσουν σε 1,4 δις δολλάρια (ή 2,4 μήνες εισαγωγών) στα τέλη του 1995. 
Οι πρόσφατες ενδείξεις του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, του λογαριασμού 
κίνησης κεφαλαίων και των συναλλαγματικών διαθεσίμων συμφωνούν με τις 
προαναφερθείσες προβλέψεις. Π.χ. το ισοζύγιο του συμψηφιστικού λογαριασμού 
με τη Δημοκρατία της Τσεχίας, το οποίο στην αρχή του έτους παρουσίαζε 
σημανπκο έλλειμμα, ήδη εμφανίζει αξιοσημείωτο πλεόνασμα. Επίσης, στο τέλος 
Ιουλίου η ΕΤΣ διέθεσε με επιτυχία 250 εκατομμύρια δολλάρια σε ομολογίες στην 
αγορά των "Samurai". Αυτό διευκολύνθηκε από την καλή βαθμολογία που επέτυχε 
η επένδυση (ΒΒΒ), τον Ιούλιο από το Ιαπωνικό Ινστιτούτο Ερευνών Ομολογιών. 
Συγχρόνως με την εκταμίευση της πρώτης δόσης από τη συμφωνία stand-by του 
ΔΝΤ και τη δεύτερη αγορά από την STF, και με την επανάκτηση της εμπιστοσύνης 
στο σλοβακικό νόμισμα, παρατηρήθηκε αύξηση των επισήμων συναλλαγματικών 
διαθεσίμων από 372 εκατομμύρια δολλάρια στο τέλος Φεβρουαρίου σε 1 δις 
δολλάρια (ή 1,8 μήνες εισαγωγών) στα μέσα Αυγούστου. Τα συνολικά αποθέματα 
του τραπεζικού συστήματος αυξήθηκαν κατά την ίδια χρονική περίοδο από 1,39 δις 
δολλάρια σε 2,27 δις δολλάρια. 
Στα πλαίσια του προγράμματος του ΔΝΤ, η κυβέρνηση ανέλαβε τη δέσμευση να 
άρει μέχρι το τέλος του 1994 την προσωρινή επιβάρυνση 10% επί των εισαγωγών 
καταναλωτικών αγαθών που επεβλήθη τον περασμένο Μάρτιο, και να λάβει μέτρα 
προς την κατεύθυνση της πλήρους μετατρεψιμόμητας του ισοζυγίου τρεχουσών 
συναλλαγών, ώστε να επιτύχει την εφαρμογή του "Καθεστώτος του Άρθρου VIII" 
του ΔΝΤ από την 1η Ιανουαρίου 1996. 
ΕΕωτεοικό voéoc ' 
.ι 
Η Σλοβακία κληρονόμησε πολύ χαμηλό εξωτερικό χρέος από την Ομοσπονδία της 
Τσεχοσλοβακίας. Αν και αναμένεται κατά τα επόμενα έτη να υπάρξει επιδείνωση 
στα ποσοστά του εξωτερικού χρέους και της εξυπηρέτησης χρέους, αυτά θα 
παραμείνουν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα. Το ποσοστό του μετατρέψιμου 
συναλλαγματικού χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί από 30,5% στα τέλη 
του 1993 σε 40% περίπου στα τέλη του 1995 και να σταθεροποιηθεί στο 43-45% μετά 
το 1997. Η εξυπηρέτηση του μετατρέψιμου χρέους, ως ποσοστό επί των 
εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών, αναμένεται να αυξηθεί από 8,9% κατά το 1993 
σε 11% κατά το 1995, και στη συνέχεια να παραμείνει σ* αυτά τα επίπεδα περίπου. 
51 
lkF-3 Δείκτες κινδύνου χωρών 
Τελευταία ενημέρωση Χώρα Αλγερία 
25/10/94 
Ρυθμός αύξησης ΑΕΠ σε πραγματικές τιμές (σε%) 
Βιομηχανική παραγωγή (μεταβολή σε %) 
Δείκτης ανεργίας (τέλος περιόδου) 
Ποσοστό πληθωρισμού (Δεκ./Δεκ) 
Τιμή συναλλάνματος(δηναρια ανά δολ. ΗΠΑ (τέλος περιόδου) 
Ονομαστική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή, 4ο τρίμ/4ο τρίμ) 
(- = υποτίμηση) 
Πραγματική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή, 4ο τρίμ/4ο τριμ) 
(- = υποτίμηση) 
f 
Ισοζύγιο κεντρικής κυβέρνησης (ποσοστό % του ΑΕΠ) 
Ισοζύγιο πληρωμών 
Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (σε δις δολ ΗΠΑ) 
Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε % του ΑΕΠ) 
Καθαρή εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων (σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) 
Επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα (τέλος περιόδου) 
σε δις δολ. ΗΠΑ 
σε μήνες εισαγωγών Α & Υ 
Εξωτερικό χρέος 
Εξωτερικό χρέος 
(σε μετατρέψιμα νομίσματα, σε δις δολ.ΗΠΑ,τέλος περιόδου) 
μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα (>1 έτος) 
βραχυπρόθεσμα (= < 1 έτος) 
Εξυπηρέτηση του χρέους σε μετατρέψιμο νόμισμα (σε δις δολ. ΗΠΑ) 
κεφάλαιο 
τόκοι 
Εξωτερικό χρέος/ΑΕΠ (%) 
Εξωτερικό χρέος/εξαγωγές Α & Υ (%) 
Εξυπηρέτηση του χρέους/εξαγωγές Α & Υ (%) 
Ληξιπρόθεσμες οφειλές (σε κεφάλαιο και τόκους,σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) 
Συμφωνίες ελάφρυνσης και αναδιαμόρφωσης χρέους 
Συμφωνίες ΔΝΤ 
Είδος/αριθ. 
(Ημερομηνία) 
On track/off track 
(-/Ημερομηνία) 
Δείκτες πιστοληπτικής ικανότητας στην αγορά 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από 
το Moody's (τέλος περιόδου) 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από 
τους S & Ρ(τέλος περιόδου) 
EIU country risk service (1) 
Βαθμολόγηση (τέλος περιόδου) 
Κατάταξη (τέλος περιόδου) 
Ευροχρήμα 
θέση στην κατάταξη (2) 
(αριθμός χωρών) 
The Institutional Investor 
θέση στην κατάταξη (2) 
(αριθμός χωρών) 
Κατάταξη (βάσει της πιστοληπτικής ικανότητας) 1991 
-2.8 
1.0 
20.2 
22.8 
21.39 
-50.0 
-39.5 
-3.3 
13.0 
2.6 
•90.0 
1.6 
2.0 
26.96 
26.2 
1.0 
9.2 
6.7 
2.5 
63.3 
209.4 
70.5 
(β) 
(β) 
συμφωνίες 
stand by 
(6791-3/92) 
Off truck 
1 ο τριμ. 1992 
(Y)) 
(Y) 
(Y) 
(Y) 
83 
(130) 
Μαρτ.Σετττ 
47 52 
(111)013) 
37.9 34.2 1992 
1.8 
-2.5 
21.9 
32.1 
22.78 
1.0 
27.0 
-1.3 
12.15 
1.17 
40.0 
1.5 
2.0 
26.11 
25.0 
1.2 
9.1 
6.8 
2.3 
58.6 
215.6 
75.0 
(β) 
(β) 
(β) 
(Y) 
(Y) 
(Y) 
(Y) 
66 
(169) 
Μάρτ. Σεπτ. 
53 57 
(119) (126) 
33.1 28.9 1993 
-1.80 
(α) 
20.5 
24.12 
7.9 
14.2 
-9.2 
10.9 
2.5 
0.0 
1.5 
19 
24.58 
(α) 
(α) 
9.1 
7.0 
2.1 
53.4 
225.3 
83.6 
(β) 
(β) 
(β) 
(Υ) 
(Υ) 
(Υ) 
(Υ) 
68 79 
(169)(170 
Μαρτ.Σετττ. 
62 69 
(127) (133) 
28.2 27.1 
~(ΐ) Οι χώρες λαμβάνουν βαθμολογία από Α - Ε και επίδοση από 1-100, όπου το Ε και το 100 αντιπροσωπεύουν τον υψηλότερο κίνδυνο. 
(2) Όσο υψηλότερα κατατάσσεται μια χώρα, τόσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική ικανότητα της 
(3) Οι χώρες βαθμολογούνται βάσει κλίμακας από 0-100, όπου το 100 αντιπροσωπεύει την μικρότερη πιθανότητα αδυναμίας πληρωμής. 
Μία χώρα μπορεί να βελτιώσει την βαθμολογία της και εν τούτοις να πέσει στην κατάταξη εάν βελτιωθεί η μέση συνολική βαθμολογία 
όλων των βαθμολογούμενων χωρών 
(α) δεν υπάρχουν στοιχεία 
(β) ουδέν 
(γ) δεν βαθμολογήθηκε 
52 
iL-f-3 δείκτες κινδύνου χωρών 
Τελευταία ενημέρωση Χώρα Βουλγαρία 
24/10/94 
ι __________________ ________________ 
1992 1993 
Ρυθμός αύξησης ΑΕΠ σε πραγματικές τιμές (σε %) -5.6 -4.2 
Βιομηχανική παραγωγή (μεταβολή σε %) -11.0 -9.0 
Δείκτης ανεργίας (τέλος περιόδου) 15.3 16.3 
Ποσοστό πληθωρισμού 79.4 63.9 
Τιμή συναλλάγματος (λέβα ανά δολ.ΗΠΑ) τέλος περιόδου 24.5 33.32 
Ονομαστική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή 4ο τρίμΜο τρίμ) -15.74 (3ο τρίμ/3στρίμ) -3,1 
(- = υποτίμηση) 17 
Πραγματική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή,4ο τρκμ/4οτρίμ) 43.62 59.17 
(- - υποτίμηση) 
Ισοζύγια Κεντρικής Κυβέρνησης (ποσοστό % του ΑΕΠ) ' -7.40 -13.60 
Ισοζύγιο πληρωμών 
Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (σε δις δολ. ΗΠΑ) 4.0 4.0 
Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε % του ΑΕΠ) -9.2 -7.9 
Καθαρή εισροή άμεσωνξένων επενδύσεων (σε εκατ.δολ. ΗΠΑ) 42.0 55.0 
Επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα (τέλος περιόδου) 
σε δις δολ. ΗΠΑ 1.0 0.7 
σε μήνες εισαγωγών Α & Υ 2.2 1.5 
Εξωτερικό χρέος 
Εξωτερικό χρέος(2) 12.5 12.8 
(σε μετατρέψιμα νομίσματα, σε δις δολ. ΗΠΑ, τέλος περιόδου) 
μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα (>1 έτος) (α) (α) 
βραχυπρόθεσμα (~ < 1 έτος) (α) (α) 
Εξυπηρέτηση του χρέους σε μετατρέψιμο νόμισμα (σε δις δολΗΠΑ) 2.0 1.7 
κεφάλαιο 1.4 1.1 
τόκοι 0.6 0.6 
Εξωτερικό χρέος/ΑΕΠ(%) 144.0 124.0 
Εξωτερικό χρέος/εξαγωγές Α & Υ (%) 248.0 249.0 
Εξυπηρέτηση του χρέους/εξαγωγές Α & Υ (%) 39.0 32.0 
Ληξιπρόθεσμες οφειλές (σε κεφάλαιο και τόκους, σε εκατ.δολΗΠΑ) 6.05 (α) 
Συμφωνίες ελάφρυνσης και αναδιαμόρφωσης χρέους Λέσχη Παρισιού Λέσχη Λονδίνου 
(αναδιάρ.) (ανανεούμενα και 
Λέσχη Λονδίνου αρχικά εγκριθέντα 
(ανανεούμενα) DDSR) 
Συμφωνίες ΔΝΤ 
συμφωνίες (β) 
Είδος αριθμ. stand-by 
(Ημερομηνία/-) (03/94-03/95) 
Off track 
On track/off track 
(-/Ημερομηνία) 
Δείκτες πιστοληπτικής ικανότητας στην αγορά 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από το (γ) (γ) 
Moody's (τέλος περιόδου) 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από τους (γ) (γ) 
S & Ρ (τέλος περιόδου) 
EIU country risk service (3) 
Βαθμολόγηση (τέλος περιόδου) 80 80 
Κατάταξη (τέλος περιόδου) Ε Ε 
Ευροχρήμα Σεπτ. Μαρτ.Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη(4) 91 122125 
(αριθμός χωρών) (169) (169) (170) 
The Institutional Investor Μαρτ.Σεπτ. Μαρτ.Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη 81 86 91 89 
(αριθμός χωρών) (119) (126) (127) (133) 
Κατάταξη βάσει της πιστοληπτικής ικανότητας (5) 21.1 19.8 18.9 19.5 
(1) Για ορισμένα στοιχεία προκαταρκτικές εκτιμήσεις 
(2) Κάθε βραχυπρόθεσμο χρέοςαποτελεί υπερημερία 
(3) Οι χώρες λαμβάνουν βαθμολογία από Α - Ε και επίδοση από 1-100, όπου το Ε και το 100 αντιπροσωπεύουν τον υψηλότερο κίνδυνο 
(4) Όσο υψηλότερα κατατάσσεται μία χώρα, τόσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική ικανότητα της 
(5) Οι χώρες βαθμολογούνται βάσει κλίμακας από 0-100, όπου το 100 αντιπροσωπεύει την μικρότερη πιθανότητα αδυναμίας πληρωμής. Μία χώρα μπορεί 
να βελτιώσει τη βαθμολογία της και εντούτοις να πέσει στην κατάταξη εάν βελτιωθεί η μέση συνολική βαθμολογία όλων των βαθμολογούμενων χωρών, 
(α) δεν υπάρχουν στοιχεία 
(β) ουδέν 
(γ) δεν βαθμολογήθηκε 
53 
II-F-3 Δείκτες κινδύνου χωρών 
Τελευταία ενημέρωση Χώρα Δημοκρατία της Τσεχίας 
24/10/94 
1992 1993 
Ρυθμός αύξησης ΑΕΠ σε πραγματικές τιμές (σε %) -7.1 -0.3 
Βιομηχανική παραγωγή (μεταβολή σε %) -10.6 -5.4 
Δείκτης ανεργίας (% του εργατικού δυναμικού) (τέλος περιόδου) 3.1 3.5 
Ποσοστό πληθωρισμού (Δεκ/Δεκ) 12.7 18.2 
Τιμή συναλλάγματος (λέβα ανά δολ,ΗΠΑ) τέλος περιόδου 28.9 29.9 
Ονομαστική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή 4ο τρίμΜο τριμ) 0.98 (3ο τρίμ/3οτρίμ) 3.7 
(- = υποτίμηση) 
Πραγματική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή,4ο τριμΜστρίμ) 9.43 (3ο τριμ.Mo τριμ) 15.9 
(- = υποτίμηση) 
Ισοζύγια Κεντρικής Κυβέρνησης (ποσοστό % του ΑΕΠ) 0.4 0.0 
Ισοζύγιο πληρωμών 
Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (σε δις δολ. ΗΠΑ) 14.800.0 16.728.0 
Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε % του ΑΕΠ) 0.4 1.8 
Καθαρή εισροή άμεσωνξένων επενδύσεων (σε εκατ.δολ. ΗΠΑ) 983.0 517.0 
Επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα (τέλος περιόδου) 
σε δις δολ. ΗΠΑ 0.73 3.8 
σε μήνες εισαγωγών Α & Υ 1.1 2.7 
Εξωτερικό χρέος(τέλος περιόδου) 
Εξωτερικό χρέος 6.92 9.0 
(σε μετατρέψιμα νομίσματα, σε δις δολ.ΗΠΑ, τέλος περιόδου) 
μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα (>1 έτος) 5.12 6.9 
βραχυπρόθεσμα (= < 1 έτος) 1.8 2.2 
Εξυπηρέτηση του χρέους σε μετατρέψιμο νόμισμα (σε δις δολΗΠΑ) 1.35 1.41 
κεφάλαιο 0.83 0.9 
τόκοι 0.52 0.51 
Εξωτερικό χρέος/ΑΕΠ(%) 25.36 28.57 
Εξωτερικό χρέοςΑεξαγωγές Α & Υ (%) 46.78 53.8 
Εξυπηρέτηση του χρέους/εξαγωγές Α & Υ (%) 9.12 8.43 
Ληξιπρόθεσμες οφειλές (σε κεφάλαιο και τόκους, σε εκατ δολΗΠΑ) (β) (β) 
Συμφωνίες ελάφρυνσης και αναδιαμόρφωσης χρέους (β) (β) 
Συμφωνίες ΔΝΤ 
συμφωνίες Συμφωνίες 
Είδος/ αριθμ. stand-by stand by 
(Ημερομηνία/-) (4/92-4/93) (3/93-3/94) 
On track αλλά On track 
On track/off track έληξαν με τη 
(•/Ημερομηνία) διάλυση της 
ΟΔΤΣ 
Δείκτες πιστοληπτικής ικανότητας στην αγορά 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από το Ba1 Baa3 
Mood/» (τέλος περιόδου)(1) 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από τους (γ) ΒΒΒ-
S & Ρ (τέλος περιόδου) 
EIU country risk service (2) 
Βαθμολόγηση (τέλος περιόδου) 80 25 
Κατάταξη (τέλος περιόδου) Β Β 
Ευροχρήμα Μαρτ.Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη(3) 49 48 43 
(αριθμός χωρών) (169) (169) (170) 
The Institutional lnvestor(1) Μαρτ.Σεπτ. Μαρτ.Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη(3) 37 39 42 40 
(αριθμός χωρών) (119) (125) (127) (133) 
Κατάταξη βάσει της πιστοληπτικής ικανότητας (5) 47.1 46.1 44.6 46.6 
(1) Για το 1992, η βαθμολογία *η η θέση στην κατάταξη δόθηκε στην πρώην ΟΔΤΣ. 
(2) Οι χώρες λαμβάνουν βαθμολογία από Α-Ε και επίδοση από 1-100, όπου το Ε και το 100 αντιπροσωπεύουν τον υψηλότερο κίνδυνο. 
(3) Όσο υψηλότερα κατατάσσεται μία χώρα τόσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική ικανότητα της 
(4) Οι χώρες βαθμολογούνται βάσει κλίμακας από 0-100, όπου το 100 αντιπροσωπεύει την μικρότερη πιθανότητα αδυναμίας πληρωμής. Μία χώρα μπορεί 
να βελτιώνει τη βαθμολογία της και εντούτοις να πέσει στην κατάταξη εάν βελτιωθεί η μέση συνολική βαθμολογία των βαθμολογούμενων χωρών 
(α) δεν υπάρχουν στοιχεία 
(β) ουδέν 
(γ) δεν βαθμολογήθηκε 
54 
il-F-3 Δείκτες κινδύνου χωρών 
Τελευταία ενημέρωση Χώρα : Εσθονία 
24/10794 
1992 1993(1) 
Ρυρμός αύξησης ΑΕΠ σε πραγματικές τιμές (σε %) -19.0 -3.0 
Βιομηχανική παραγωγή (μεταβολή σε %) -38.7 -27.0 
Δείκτης ανεργίας (τέλος περιόδου) 2.0 1.7 
Ποσοστό πληθωρισμού 953.5 35.7 
Τιμή συναλλάγματος (κορώνες ανά δολ. ΗΠΑ) τέλος περιόδου 1.71 1.58 
Ονομαστική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή 4ο τρίμΜο τρίμ) (α) (α) 
(- - υποτίμηση) 
Πραγματική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή,4ο τριμΜοτρίμ) (α) (α) 
(- » υποτίμηση) 
Ισοζύγια Κεντρικής Κυβέρνησης (ποσοστό % του ΑΕΠ) 
Οικονομικό ισοζύγιο (2) 0.8 0.2 
Δημοσιονομικό ισοζύγιο (2) 0.5 -1.4 
Ισοζύγιο πληρωμών 
Εξαγωγές Αγαθών (σε δις δολ. ΗΠΑ) 457.2 802.1 
Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε % του ΑΕΠ) 7.2 0.4 
Καθαρή εισροή άμεσωνξένων επενδύσεων (σε εκατ.δολ. ΗΠΑ) 57.9 144.2 
Επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα (τέλος περιόδου) 
σε δις δολ. ΗΠΑ 195.2 378.7 
σε μήνες εισαγωγών αγαθών 4.5 4.8 
Εξωτερικό χρέος 
Εξωτερικό χρέος 38.1 140.0 
(σε μετατρέψιμα νομίσματα, σε δις δολ. ΗΠΑ, τέλος περιόδου) 
μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα (>1 έτος) (α) (α) 
βραχυπρόθεσμα (= < 1 έτος) (α) (α) 
Εξυπηρέτηση του χρέους σε μετατρέψιμο νόμισμα (σε δις δολΗΠΑ) 20% 19.8 
κεφάλαιο (α) (α) 
τόκοι (α) (α) 
Εξωτερικό χρέος/ΑΕΠ(%) 3.3 7.1 
Εξωτερικό χρέος/εξαγωγές αγαθών και μη χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (%) 5.9 12.7 
Εξυπηρέτηση του χρέους/εξαγωγές αγαθών και μη χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών(%) 3.2 1.8 
Ληξιπρόθεσμες οφειλές (σε κεφάλαιο και τόκους, σε εκατ.δολΗΠΑ) (β) (β) 
Συμφωνίες ελάφρυνσης και αναδιαμόρφωσης χρέους (β) (β) 
Συμφωνίες ΔΝΤ 
συμφωνίες Συμφωνίες 
Είδος αριθμ. stand-by stand by/STF 
(Ημερομηνία/-) (4/92-4/93) (10/93-3/94) 
On track On-track 
On track/off track 
(-/Ημερομηνία) 
Δείκτες πιστοληπτικής ικανότητος στην αγορά 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από το (γ) (γ) 
Moody's (τέλος περιόδου) 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από τους (γ) (γ) 
S & Ρ (τέλος περιόδου) 
EIU country risk service (3) 
Βαθμολόγηση (τέλος περιόδου) 80 75 
Κατάταξη (τέλος περιόδου) Ε 0 
Ευροχρήμα Σεπτ. Μαρτ.Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη (4) 117 126122 
(αριθμός χωρών) (169) (169) (170) 
The Institutional Investor Μαρτ.Σεπτ. Μάρτ. Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη (4) 68 74 81 84 
(αριθμός χωρών) (119) (126) (127) (133) 
Κατάταξη βάσει της πιστοληπτικής ικανότητας (5) 25.7 22.1 21.4 20,9 
(Τ) Για ορισμένα στοιχεία προκαταρκτικές εκτιμήσεις 
(2) Στο οικονομικό ισοζύγιο δεν λαμβάνεται υπόψη ο καθαρός δανεισμός του δημοσίου, ενώ λαμβάνεται υπόψη στο δημοσιονομικό ισοζύγιο 
(3) Οι χώρες λαμβάνουν βαθμολογία από Α-Ε και επίδοση από 1-100, όπου το Ε και το 100 αντιπροσωπεύουν υψηλότερο κίνδυνο. 
(4) Όσο υψηλότερα κατατάσσεται μία χώρα, τόσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική ικανότητα της 
(5) Οι χώρες βαθμολογούνται βάσει κλίμακας από 0-100, όπου το 100 αντιπροσωπεύει την μικρότερη ^θανότητα αδυναμίας πληρωμής. Μία χώρα μπορεί 
να βελτιώσει τη βαθμολογία της και εντούτοις να πέσει στην κατάταξη εάν βελτιωθεί η μέση συνολική βαθμολογία όλων των βαθμολογούμενων χωρών, 
(α) δεν υπάρχουν στοιχεία 
(β) ουδέν 
(γ) δεν βαθμολογήθηκε 
55 
II-F-3 Δείκτες κινδύνου χωρών 
Τελευταία ενημέρωση Χώρα : Ουγγαρία 
Ρυθμός αύξησης ΑΕΠ σε πραγματικές τιμές (σε %) 
Βιομηχανική παραγωγή (μεταβολή σε %) 
Δείκτης ανεργίας (% του εργατικού δυναμικού) (Τέλος περιόδου) 
Ποσοστό πληθωρισμού 
Τιμή συναλλάγματος (φιορίνια δολ. ΗΠΑ) (τέλος περιόδου) 
Ονομαστική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή, 4ο τρίμηνοΜο τρίμ) 
(- = υποτίμηση) 
Πραγματική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή, 4ο τρίμΜο τριμ) 
(- = υποτίμηση) 
Ισοζύγιο κεντρικής κυβέρνησης (ποσοστού % του ΑΕΠ) (ορισμός GDS) 
Ισοζύγιο πληρωμών 
Εξαγωγές εμπορευμάτων (σε δις δολ. ΗΠΑ) 
Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε % του ΑΕΠ) 
Καθαρή εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων (σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) 
Επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα (τέλος περιόδου) 
σε δις δολ. ΗΠΑ 
σε μήνες εισαγωγών εμπορευμάτων 
Εξωτερικό χρέος 
Εξωτερικό χρέος 
(σε μετατρέψιμα νομίσματα, σε δις δολ. ΗΠΑ, τέλος περιόδου) 
μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα (> 1 έτος) 
βραχυπρόθεσμα (= <1 έτος) 
Εξυπηρέτηση του χρέους σε μετατρέψιμο νόμισμα (σε δις δολ. ΗΠΑ) 
κεφάλαιο 
τόκοι 
Εξωτερικό χρέος /ΑΕΠ (%) 
Εξωτερικό χρέος/εξαγωγές εμπορευμάτων (%) 
Εξυπηρέτηση του χρέους/εξαγωγές εμπορευμάτων (%) 
Ληξιπρόθεσμες οφειλές (σε κεφάλαιο και τόκους, σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) 
Συμφωνίες ελάφρυνσης και αναδιαμόρφωσης χρέους 
Συμφωνίες ΔΝΤ 
Είδος/αριθ. 
(Ημερομηνία/·) 
On track/off track 
(-/Ημερομηνία) 
Δείκτες πιστοληπτικής ικανότητας στην αγορά 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από 
ToMood/s (τέλος περιόδου) 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από 
τους S & Ρ (τέλος περιόδου) 
EIU country risk service (1) 
Βαθμολόγηση (τέλος περιόδου) 
Κατάταξη (τέλος περιόδου) 
Ευροχρήμα 
θέση στην κατάταξη (2) 
(αριθμός χωρών) 
The Institutional Investor 
θέση στην κατάταξη (2) 
(αριθμός χωρών) 
Κατάταξη βάσει της πιστοληπτικής ικανότητας (3) 1991 
-11.9 
-19.1 
8.0 
32.2 
76.78 
-13.71 
10.49 
-4.32 
9258.0 
0.8 
1474.0 
4.0 
5.3 
22.66 
20.2 
2.18 
4.0 
2.4 
1.6 
72.19 
244.76 
43.21 
(β) 
(β) 
EFF 
(2/91-2/94) 
On-track 
44 
(130) 
Μαρτ.Σετττ. 
41 42 
(111) (113) 
41.1 40.9 1992 
-4.4 
-9.8 
12.3 
21.6 
83.97 
-5.4 
7.9 
-6.9 
10028.0 
0.74 
1471.0 
4.4 
6.1 
21.5 
19.3 
2.29 
4.4 
2.8 
1.6 
60.55 
2144 
43.88 
(β) 
(β) 
EFF 
(2/91-2/94) 
Off-track 
καλοκαίρι 
Ba1 
ΒΒ+ 
40 
Β 
46 
(169) 
Μάρτ. Σεπτ. 
42 43 
(119) (126) 
41.7 42.3 1993 
-2.3 
4.0 
12.1 
21.1 
100.7 
-3.1 
10.2 
-7.0 
8094.0 
-10.0 
2328.0 
7.7 
8.2 
24.56 
22.80 
1.8 
4.3 
2.60 
1.80 
68.03 
303 43 
5313 
(β) 
(β) 
συμφωνίες 
stand by 
(θ/93-12/94) 
On track 
Ba1 
BB+ 
50 
C 
Μαρτ.Σεπτ. 
47 46 
(169) (170) 
Μάρτ. Σεπτ. 
43 43 
(127) (133) 
44.3 44.8 
(1) Οι χώρες λαμβάνουν βαθμολογία από Α-Ε και επίδοση από 1-100, όπου το Ε και το 100 αντιπροσωπεύουν τον υψηλότερο κίνδυνο 
(2) Όσο υψηλότερα κατατάσσεται μία χώρα, τόσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική ικανότητα της 
(3) Οι χώρες βαθμολογούνται βάσει κλίμακας από 0-100, όπου το 100 αντιπροσωπεύει την μικρότερη πιθανότητα αδυναμίας πληρωμής. Μία χώρα μπορεί 
να βελτιώσει τη βαθμολογία της και εντούτοις να πέσει στην κατάταξη εάν βελτιωθεί η μέση συνολική βαθμολογία όλων των βαθμολογούμενων χωρών 
(α) δεν υπάρχουν στοιχεία 
(β) ουδέν 
(γ) δεν βαθμολογήθηκε 
56 
II-F-3 Δείκτες κινδύνου χωρών 
Τελευταία ενημέρωση Χώρα : Ισραήλ 
25/10/94 
Ρυθμός αύξησης ΑΕΠ σε πραγματικές τιμές (σε %) 
Βιομηχανική παραγωγή (μεταβολή σε%)(σε σταθερές τιμές 1990) 
Δείκτης ανεργίας (μέσος όρος) 
Αριθμός μεταναστών (σε χιλ) 
Δείκτης τιμών καταναλωτή (Δεκ/Δεκ) 
Τιμή συναλλάγματος (σέκελ ανά δολ. ΗΠΑ) (τέλος περιόδου) 
Ονομαστική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή,4ο τρίμΜο τριμ) 
(· = υποτίμηση) 
Πραγματική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή, 4ο τριμ.Μο τριμ) 
(- = υποτίμηση) 
Συνολικό έλλειμμα κεντρικής κυβέρνησης (ποσοστό % του ΑΕΠ) 
Ισοζύγιο πληρωμών 
Εξαγωγές (σε δις δολ. ΗΠΑ) 
Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε % του ΑΕΠ) 
Καθαρή εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων (σε εκατ.δολ.ΗΠΑ) 
Μικτά επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα (τέλος περιόδου) 
σε δις δολ. ΗΠΑ 
σε μήνες εισαγωγών Α & Υ 
Εξωτερικό χρέος 
Εξωτερικό χρέος (ακαθ. εξωτερικές υποχρεώσεις) 
σε δις δολ ΗΠΑ (τέλος περιόδου) 
μεσοπρόθεσμο και μικροπρόθεσμο (>1 έτος) 
βραχυπρόθεσμο (= <1 έτος) 
Εξυπηρέτηση του χρέους (σε δις δολ. ΗΠΑ) 
κεφάλαιο 
τόκοι 
Εξωτερικό χρέος/ΑΕΠ (%) 
Εξωτερικό χρέος/εξαγωγές (%) 
Εξυπηρέτηση του χρέους/εξαγωγές Α & Υ (%) 
Ληξιπρόθεσμες οφειλές (σε κεφάλαιο και τόκους σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) 
Συμφωνίες ελάφρυνσης και αναδιαμόρφωσης χρέους 
Συμφωνίες ΑΝΤ 
Είδος/σριθμ. 
(Ημερομηνία/-
On track/off track 
(-/Ημερομηνία) 
Δείκτες πιστοληπτικής ικανότητας στην αγορά 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από 
το Moody's (τέλος περιόδου) 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από 
του S & Ρ (τέλος περιόδου) 
ElUcountry risk service (1) 
Βαθμολόγηση (τέλος περιόδου) 
Κατάταξη (τέλος περιόδου) 
Ευροχρήμα 
θέση στην κατάταξη (2) 
(αριθμός χωρών) 
The Institutional Investor 
θέση στην κατάταξη (2) 
(αριθμός χωρών) 
Κατάταξη βάσει της πιστοληπτικής ικανότητας (3) 1991 
6.2 
6.7 
10.6 
176.0 
18.0 
2.28 
-9.60 
2.90 
-4.3 
12.0 
•0.6 
-161.0 
6.28 
2.80 
33.20 
(α) 
(α) 
7.0 
4.6 
2.4 
56.8 
170.0 
38.0 
(β) 
(β) 
(β) 
(Υ) 
ΒΒΒ-
(α) 
(α) 
38 
(130) 
Μάρτ. Σεπτ. 
51 51 
(111) (113) 
(34.9) (35.2) 1992 
6.6 
8.2 
11.2 
77.0 
9.4 
2.76 
-9.7 
-4.9 
-2.4 
13.3 
0.1 
-340.0 
5.13 
2.20 
33.6 
23.2 
6.4 
6.5 
4.2 
2.3 
52.3 
155.0 
31.0 
(β) 
(β) 
CCFF 
(3/92-3/93) 
On-track 
178 
(Υ) 
ΒΒΒ-
(α) 
(α) 
32 
(169) 
Μάρτ. Σεπτ. 
50 52 
(119) (126) 
37.1 35.1 1993 
3.5 
6.5 
10.0 
77.0 
11.3 
2.99 
-6.1 
1.8 
-3.6 
14.90 
-1.8 
(α) 
6.38 
2.40 
36.1 
(α) 
(α) 
6.4 
4.1 
2.3 
55.8 
135.0 
29.0 
(β) 
(β) 
(β) 
(Υ) 
ΒΒΒ+ 
(α) 
(α) 
Μαρτ.Σεπτ. 
29 29 
(169 170) 
Μάρτ. Σεπτ. 
46 46 
(127) (133) 
39.6 40.5 
(1) Οι χώρες λαμβάνουν βαθμολογία από Α-Ε και επίδοση από 1-100, όπου το Ε και το 100 αντιπροσωπεύουν τον υψηλότερο κίνδυνο. 
(2) Όσο υψηλότερα κατατάσσεται μία χώρα, τόχο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική ικανότητα της 
(3) Οι χώρες βαθμολογούνται βάσει κλίμακας από 0-100, όπου το 100 αντιπροσωπεύει την μικρότερη πιθανότητα αδυναμίας πληρωμής. Μία χώρα μπορεί 
να βελτιώσει τη βαθμολογία της και εντούτοις να πέσει στην κατάταξη εάν βελτιωθεί η μέση συνολική βαθμολογία όλων των βαθμολογούμενων χωρών, 
(α) δεν υπάρχουν στοιχεία 
(β) ουδέν 
(γ) δεν βαθμολογήθηκε 
57 
II-F-3 Δείκτες κινδύνου χωρών 
Τελευταία ενημέρωση: Χώρα : Λετονία 
24/10/94 
1992 1993 (1) 
Ρυθμός αύξησης ΑΕΠ σε πραγματικές τιμές (σε %) -33.8 -12.00 II 
Βιομηχανική παραγωγή (μεταβολή σε %) -35.1 -32.6 
Δείκτης ανεργίας (τέλος περιόδου) 2.3 5.8 
Ποσοστό πληθωρισμού 958.6 34.8 
Τιμή συναλλάγματος (λάτς ανά δολ. ΗΠΑ) (τέλος περιόδου) 0.84 0.60 
Ονομαστική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή,4οτριμ/4ο τριμ) 
(- - υποτίμηση) (α) (α) 
Πραγματική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή 4ο τρίμΜο τριμ) 
(- = υποτίμηση) (α) (α) 
Ισοζύγιο κεντρικής κυβέρνησης (ποσοστό % του ΑΕΠ) 
Οικονομικό ισοζύγιο (2) 0.0 1.0 
Δημοσιονομικό Ισοζύγιο (2) -0.8 0.6 
Ισοζύγιο πληρωμών 
Εξαγωγές (σε δις δολ. ΗΠΑ) 831.0 998.0 
Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε % του ΑΕΠ) 2.0 8.0 
Καθαρή εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων (σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) 43.0 50.0 
Επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα (τέλος περιόδου) 
σε δις δολ. ΗΠΑ 156.0 518.0 
σε μήνες εισαγωγών Α & Υ 1.8 5.9 
Εξωτερικό χρέος 
Εξωτερικό χρέος 65.0 300.0 
(σε μετατρέψιμα νομίσματα, σε δις δολ. ΗΠΑ τέλος περιόδου) 
μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο (>1 έτος) (α) (α) 
βραχυπρόθεσμο ( = < 1 έτος) (α) (α) 
Εξυπηρέτηση του χρέους σε μετατρέψιμο νόμισμα (σε δις δολ. ΗΠΑ) 15.1 10.0 
κεφάλαιο (α) (α) 
τόκοι (α) (α) 
Εξωτερικό χρέος /ΑΕΠ (%) 5.0 10.0 
Εξωτερικό χρέος/εξαγωγές εμπορευμάτων (%) 8.0 24.0 
Εξυπηρέτηση του χρέους/εξαγωγές εμπορευμάτων (%) 2.0 1.0 
Ληξιπρόθεσμες οφειλές (σε κεφάλαιο και τόκους σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) (β) (β) 
Συμφωνίες ελάφρυνσης και αναδιαμόρφωσης χρέους (β) (β) 
Συμφωνίες ΔΝΤ 
Είδος/αριθμ. συμφωνίες συμφωνίες 
(Ημερομηνία/-) stand-by stand by/STF 
On track/off track (9/92-9/93) (12/93-3/95) 
(-/Ημερομηνία) On track) On track 
Δείκτες πιστοληπτικής ικανότητας στην αγορά 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από το Moody's (γ) (γ) 
(τέλος περιόδου) 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από τους S & Ρ (γ) (γ) 
(τέλος περιόδου) 
ΕΙU country risk service (3) 
Βαθμολόγηση (τέλος περιόδου) 80 75 
Κατάταξη (τέλος περιόδου) Ε D 
Ευροχρήμα Σεπτ. Μαρτ. Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη (4) 123 133132 
(αριθμός χωρών) (169) (169) (170) 
The Institutional Investor Μαρτ. Σεπτ Μαρτ. Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη (4) 72 77 89 87 
(αριθμός χωρών) (119) (126) (127) (133) 
Κατάταξη βάσει της πιστοληπτικής ικανότητας (5) 23.9 21.4 19.5 20.0 
(1) Για ορισμένα στοιχεία, προκαταρκτικές εκτιμήσεις 
(2) Στο οικονομικό ισοζύγιο δεν λαμβάνεται υπόψη ο καθαρός δανεισμός του δημοσίου, ενώ λαμβάνεται υπόψη στο δημοσιονομικό ισοζύγιο 
(3) Οι χώρες λαμβάνουν βαθμολογία από Α-Ε και επίδοση από 1-100, όπου το Ε και το 100 αντιπροσωπεύουν τον υψηλότερο κίνδυνο 
(4) Όσο υψηλότερα κατατάσσεται μία χώρα, τόσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική ικανότητα της 
(5) Οι χώρες βαθμολογούνται βάσει κλίμακος από 0-100, όπου το 100 αντιπροσωπεύει την μικρότερη πιθανότητα αδυναμίας πληρωμής. Μία χώρα μπορεί 
να βελτιώσει την βαθμολογία της και εντούτοις να πέσει στην κατάταξη εάν βελτιωθεί η μέση συνολική βαθμολογία όλων των βαθμολογούμενων χωρών, 
(α) δεν υπάρχουν στοιχεία 
(β) ουδέν 
(γ) δεν βαθμολογήθηκε 
58 
II-F-3 Δείκτες κινδύνου χωρών 
Τελευταία ενημέρωση: Χώρα : Λιθουανία 
24/10794 
1992 1993(1) 
Ρυθμός αύξησης ΑΕΠ σε πραγματικές τιμές (σε %) -37.7 -16.2 
Βιομηχανική παραγωγή (μεταβολή σε %) -51.6 -47.0 
Δείκτης ονεργίας (τέλος περιόδου) 1.3 1.6 
Ποσοστό πληθωρισμού 1161.1 188.6 
Τιμή συναλλάγματος (λίτας ανά δολ. ΗΠΑ) (τέλος περιόδου) 1.8 3.9 
Ονομαστική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή 4ο τρίμΜο τρίμ) 
(- = υποτίμηση) (α) (α) 
Πραγματική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή, 4ο τρίμΜο τριμ) 
(- - υποτίμηση) (α) (α) 
Ισοζύγιο κεντρικής κυβέρνησης ποσοστό % το ΑΕΠ 
Οικονομικό ισοζύγιο (2) 0.6 0.9 
Δημοσιονομικό ισοζύγιο (2) 0.7 -4.6 
Ισοζύγιο πληρωμών 
Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (σε δις δολ. ΗΠΑ) 1145.0 1877.0 
Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε % του ΑΕΠ) 3.4 -6.2 
Καθαρή εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων (σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) 10.0 23.0 
Επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα (τέλος περιόδου) 
σε δις δολ. ΗΠΑ 106.0 410.0 
σε μήνες εισαγωγών Α & Υ 2.6 2.4 
Εξωτερικό χρέος 
Εξωτερικό χρέος 98.8 345.3 
(σε μετατρέψιμα νομίσματα, σε δις δολ. ΗΠΑ, τέλος περιόδου. 
μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο (>1 έτος) (α) (α) 
βραχυπρόθεσμο (» -<1 έτος) (α) (α) 
Εξυπηρέτηση του χρέους σε μετατρέψιμο νόμισμα (σε δις δολ. ΗΠΑ) 2.0 15.0 
κεφάλαιο (α) (α) 
τόκοι (α) (α) 
Εξωτερικό χρέος /ΑΕΠ (%) 5.4 11.2 
Εξωτερικό χρέος/εξαγωγές Α & Υ (%) > 7.8 16.3 
Εξυπηρέτηση του χρέους/εξαγωγές Α & Υ (%) 0.2 0.7 
Λειξιπρόθεσμες οφειλές (σε κεφάλαιο και τόκους σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) (β) (β) 
Συμφωνίες ελάφρυνσης και αναδιαμόρφωσης χρέους (β) (β) 
Συμφωνίες ΔΝΤ 
συμφωνίες συμφωνίες 
Είδος/αριθ. stand by stand by/STF 
(Ημερομηνία/-) (10/92-9/93) (10/93-3/94) 
On track/off track On track On track 
(-/Ημερομηνία) 
Δέκτες πιστοληπτικής ικανότητας στην αγορά 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από το Moody's 
(τέλος περιόδου) (γ) (γ) 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από τους S & Ρ 
(τέλος περιόδου) (γ) (γ) 
EIU country risk service (3) 
Βαθμολόγηση (τέλος περιόδου) 80 75 
Κατάταξη (τέλος περιόδου) Ε D 
Ευροχρήμα Σεπτ. Μαρτ. Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη (4) 118 134130 
(αριθμός χωρών) (169) (169) (170) 
The Institutional Investor Μαρτ. Σεπτ. Μαρτ. Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη (4) 73 80 91 93 
(αριθμός χωρών) (119) (126) (127) ( 133) 
Κατάταξη βάσει της πιστοληπτικής ικανότητας (5) 23.7 20.7 18.919.0 
(1) Για ορισμένα στοιχεία προκαταρκτικές εκτιμήσεις 
(2) Στο οικονομικό ισοζύγιο δεν λαμβάνεται υπόψη ο καθαρός δανεισμός του δημοσίου, ενώ λαμβάνεται υπόψη στο δημοσιονομικό ισοζύγιο. 
(3) Οι χώρες λαμβάνουν βαθμολογία από Α-Ε και επίδοση από 1-100, όπου το Ε κα το 100 αντιπροσωπεύουν τον υψηλότερο κίνδυνο 
(4) Όσο υψηλότερα κατατάσσεται μία χώρα τόσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική ικανότητα της. 
(5) Οι χώρες βαθμολογούνται βάσει κλίμακας από 0-100, όπου το 100 αντιπροσωπεύει την μικρότερη πιθανότητα αδυναμίας πληρωμής. Μία χώρα μπορεί 
να βελτιώσει τη βαθμολογία της και εντούτοις να πέσει στην κατάταξη εάν βελτιωθεί η μέση συνολική βαθμολογία όλων των βαθμολογούμενων χωρών 
(α) δεν υπάρχουν στοιχεία 
(β) ουδέν 
(γ) δεν βαθμολογήθηκε 
59 
II-F-3 Δείκτες κινδύνου χωρών 
Τελευταία ενημέρωση: Χώρα : Ρουμανία 
24/10/94 
Ρυθμός αύξησης ΑΕΠ σε πραγματικές τιμές (σε %) 
Βιομηχανική παραγωγή (μεταβολή σε %) 
Δείκτης ανεργίας (τέλος περιόδου) 
Ποσοστό πληθωρισμού (Δεκ./Δεκ) 
Τιμή συναλλάγματος (λέι ανά δολ. ΗΠΑ) (τέλος περιόδου) 
Ονομαστική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή 4ο τρίμΜο τριμ) 
(- = υποτίμηση) 
Πραγματική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή 4ο τρίμ/4 τριμ) 
(- = υποτίμηση) 
Ισοζύγιο κεντρικής κυβέρνησης (ποσοστό % του ΑΕΠ) 
Ισοζύγιο πληρωμών 
Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (σε δις δολ. ΗΠΑ) 
Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε % του ΑΕΠ) 
Καθαρή εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων (σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) 
Επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα (τέλος περιόδου) 
σε δις δολ. ΗΠΑ 
σε μήνες εισαγωγών Α & Υ 
Εξωτερικό χρέος 
Εξωτερικό χρέος 
(σε μετατρέψιμα νομίσματα, σε δις δολ. ΗΠΑ, τέλος περιόδου) 
μεσοπρόθεσμο κα μακροπρόθεσμο (> 1 έτος) 
βραχυπρόθεσμο (= <1 έτος) 
Εξυπηρέτηση του χρέους σε μετατρέψιμο νόμισμα (σε δις δολ. ΗΠΑ) 
κεφάλαιο 
τόκοι 
Εξωτερικό χρέος/ΑΕΠ (%) 
Εξωτερικό χρέος /εξαγωγές Α & Υ (%) 
Εξυπηρέτηση του χρέους/εξαγωγές Α & Υ (%) 
Ληξιπρόθεσμες οφειλές (σε κεφάλαιο και τόκους οε εκατ. δολ. ΗΠΑ) 
Συμφωνίες ελάφρυνσης και αναδιαμόρφωσης χρέους 
Συμφωνίες ΔΝΤ 
Είδος/αριθμ. 
(Ημερομηνία/-) 
On track-Off track 
(•/Ημερομηνία) 
Δείκτες πιστοληπτικής ικανότητας στην αγορά 
Βαθμολόγηση των μακροπροθέσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από 
το Moody.» (τέλος περιόδου) 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από 
τους S & Ρ (τέλος περιόδου) 
EIU country risk service (2) 
Βαθμολόγηση (τέλος περιόδου) 
Κατάταξη (τέλος περιόδου) 
Ευροχρήμα 
θέση στην κατάταξη (3) 
(αριθμός χωρών) 
The Institutional Investor 
θέση στην κατάταξη (3) 
(αριθμός χωρών) 
Κατάταξη βάσει της πιστοληπτικής ικανότητας (4) 1991 
-12.9 
-19.6 
6.1 
222.8 
185.0 
-72.95 
-17.08 
0.6 
3538.0 
-4.48 
37.0 
198.0 
0.49 
2.1 
1.1 
1.0 
7.6 
59.36 
06 
(β) 
(β) 
(Υ) 
(Υ) 
89 
(130) 
- Μαρτ. Σεπτ. 
60 64 
(111) (113) 
27.9 26.7 1992 
-13.6 
-22.1 
8.4 
198.5 
460.0 
-74.63 
-24.03 
-4.8 
4299.0 
-8.8 
73.0 
93.0 
0.2 
3.5 
2.4 
1.1 
176.0 
85.0 
91.0 
18.1 
95.1 
4.1 
(β) 
(β) 
συμφωνίες 
stand by 
(5/92-3/93) 
Off track 
Δεκ.92 
(Y) 
(Y) 
60 
D 
72 
(169) 
Μαρτ. Σεπτ. 
69 68 
(119) (126) 
25.6 24.8 1993(1) 
1.0 
7.7 
9.9 
295.5 
1276.0 
-56.86 
39.7 
-0.1 
4882.0 
-5.5 
48.0 
52.0 
0.1 
4.7 
3.3 
1.4 
312.0 
147.0 
165.0 
21.4 
129.6 
6.4 
(β) 
(β) 
(β) 
CY) 
(Y) 
65 
D 
Μαρτ. Σεπτ. 
66 75 
(169) (170) 
Μαρτ. Σεπτ. 
73 75 
(12η (133) 
24.2 24.4 
(1) Για ορισμένα στοιχεία προκαταρκτικές εκτιμήσεις 
(2) Οι χώρες λαμβάνουν βαθμολογία από Α-Ε και επίδοση από 1-100, όπου το Ε και το 100 αντιπροσωπεύουν τον υψηλότερο κίνδυνο. 
(3) Όσο υψηλότερα κατατάσσεται μία χώρα, τόσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική ικανότητα της 
(4) Οι χώρες βαθμολογούνται βάσει κλίμακας από 0-100, όπου το 100 αντιπρσωπευει την μικρότερη πιθανότητα αδυναμίας πληρωμής. Μία χώρα μπορεί 
να βελτιώσει τη βαθμολογία της και εντούτοις να πέσει στην κατάταξη εάν βελτιωθεί η μέση συνολική βαθμολογία όλων των βαθμολογούμενων χωρών 
(α) δεν υπάρχουν στοιχεία 
(β) Ουδέν 
(γ) δεν βαθμολογήθηκε 
60 
II-F-3 Δείκτες κινδύνου χωρών 
Τελευταία ενημέρωση: Χώρα : Ρωσία 
25/10/94 
Ρυρμός αύξησης ΑΕΠ σε πραγματικές τιμές (σε %) 
Βιομηχανική παραγωγή (μεταβολή σε %) 
Δείκτης ανεργίας (τέλος περιόδου · ορισμός ΔΟΕ) 
Ποσοστό πληθωρισμού (Δεκ./Δεκ) 
Τιμή συναλλάγματος (ρούβλια ανα δολ ΗΠΑ) (τέλος περιόδου) 
Ονομαστική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή, 4ο τρ£μ./4ο τρίμ) 
(- ~ υποτίμηση) 
Πραγματική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή 4ο τρίμΜο τρίμ) 
(· - υποτίμηση) 
Ισοζύγιο κεντρικής κυβέρνησης (ποσοστό % του ΑΕΠ) 
Ισοζύγιο πληρωμών 
Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (σε δις δολ. ΗΠΑ) 
Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε % του ΑΕΠ) 
Καθαρή εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων (σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) 
Επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα (τέλος περιόδου) (εκτός χρυσού) 
σε δις δολ. ΗΠΑ 
σε μήνες εισαγωγών Α & Υ 
Εξωτερικό χρέος 
Εξωτερικό χρέος 
(σε μετατρέψιμα νομίσματα, σε δις δολ. ΗΠΑ, τέλος περιόδου) 
μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο (> 1 έτος) 
βραχυπρόθεσμο (=<1 έτος) 
Εξυπηρέτηση του χρέους σε μετατρέψιμο νόμισμα (σε δις δολ. ΗΠΑ) 
κεφάλαιο 
τόκοι 
Εξωτερικό χρέος/ΑΕΠ (%) 
Εξωτερικό χρέος/εξαγωγές Α & Υ (%) 
Εξυπηρέτηση του χρέους/εξαγωγές Α&Υ (%) 
Ληξιπρόθεσμες οφειλές (σε κεφάλαιο και τόκους, οέ εκατ. δολ. ΗΠΑ) 
Συμφωνίες ελάφρυνσης και αναδιαμόρφωσης χρέους 
Συμφωνίες ΔΝΤ 
Είδος/αριθμ. 
(Ημερομηνία/-) 
On track/off track 
(-/Ημερομηνία) 
Δείκτες πιστοληπτικής ικανότητας στην αγορά 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από 
το Moody;» (τέλος περιόδου) 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από 
τους S & Ρ (τέλος περιόδου) 
EIU country risk service (1) 
Βαθμολόγηση (τέλος περιόδου) 
Κατάταξη (τέλος περιόδου) 
Ευροχρήμα 
θέση στην κατάταξη (2) 
(αριθμός χωρών) 
The Institutional Investor 
θέση στην κατάταξη (2) 
(αριθμός χωρών) 
Κατάταξη βάσει της πιστοληπτικής ικανότητας (3) 
(1) Οι χώρες λαμβάνουν (βαθμολογία από Α-Ε και επίδοση από 1-100, όπου 1991 
-12.9 
-8.20 
(α) 
160.0 
169.2 
•63.3 
25.3 
-16.0 
(α) 
(α) 
-0.1 
0.0 
0.0 
67.0 
54.3 
12.7 
(α) 
(α) 
(α) 
(α) 
131.4 
(α) 
4.8 
(β) 
(β) 
(Υ) 
(Υ) 
(α) 
(α) 
(α) 
(130) 
Μαρτ. Σεπτ. 
- (α) 
- (113) 
- 26.7 
το Ε και τ 100 αντιπροσίι 1992 
•19.0 
-18.4 
(α) 
2300.0 
414.5 
(4ο τριμ./Ίο τρ) 
-55.6 
(4ο τριμ./1ο τρ.) 
90.0 
-18.8 
57.0 
-1.2 
0.7 
2.0 
0.5 
78.7 
65.7 
13.0 
15.6 
10.4 
5.2 
24.0 
137.0 
25.0 
11.8 
Λέσχη 
Παρισιού 
(παρατάσεις) 
Λέσχη 
Λονδίνου 
(ανανεούμενα) 
1η δόση 
πίστωσης 
Αύγ.92 
(Υ) 
(Υ) 
95 
Ε 
129 
(169) 
Μαρτ. Σεπτ. 
- 73 
-(126) 
- 23.6 
πεύουν τον υψηλότερο κ 1993 
-12.0 
-16.4 
5.1 
840.0 
1247.0 
-62.5 
268.42 
-8.0 
69.0 
1.8 
0.4 
3.3 
0.9 
83.7 
70.6 
13.1 
19.6 
14.7 
4.9 
26.0 
122 
29.0 
11.0 
Λέσχη Παρισιού 
(αναδιάρ.) 
Λέσχη Λονδίνου 
(ανανεούμενα και 
αρχικά εγκριθείσες 
ανάδιαρ.) 
STF 
Ιούλιος 93 
(Υ) 
(Υ) 
95 
Ε 
Μαρτ. Σεπτ. 
149137 
(169) (170) 
Μαρτ. Σεπτ. 
87 92 
(12η (133) 
20.2 19.0 
ίνδυνο 
(2) Όσο υψηλότερα κατατάσσεται μία χώρα, τόσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική ικανότητα της 
(3) Οι χώρες βαθμολογούνται βάσει κλίμακας από 0-100, όπου το 100 αντιπροσωπεύει την μικρότερη πιθανότητα αδυναμίας πληρωμής. Μία χώρα μπορεί 
να βελτιώσει τη βαθμολογία της και εντούτοις να πέσει στην κατάταξη εάν βελτιωθεί η μέση συνολική βαθμολογία όλων των βαθμολογούμενων χωρών, 
(α) δεν υπάρχουν στοιχεία 
(β) ουδέν 
(γ)( δεν βαθμολογήθηκε 
61 
II-F-3 Δείκτες κινδύνου χωρών 
Τελευταία ενημέρωση Χώρα : Δημοκρατία της Σλοβακίας 
24/10/94 
1992 1993 
Ρυθμός αύξησης ΑΕΠ σε πραγματικές τιμές (σε %) -7.0 -4.1 
Βιομηχανική παραγωγή (μεταβολή σε %) -12.8 -8.6 
Δείκτης ανεργίας (% του εργατικού δυναμικού) (Τέλος περιόδου) 10.4 14.4 
Ποσοστό πληθωρισμού (Δεκ./Δεκ) 9.1 25.1 
Τιμή συναλλάγματος (σε κορώνες ανά δολ. ΗΠΑ) τέλος περιόδου 28.9 33.2 
Ονομαστική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή, 4ο τρίμΜο τριμ) 0.98 -4.9 
(- = υποτίμηση) 
Πραγματική τιμή συναλλάγματος (μεταβολή, 4ο τριμ.Mo τριμ) 6.8 16.7 
(- = υποτίμηση) 
Ισοζύγιο κεντρικής κυβέρνησης (ποσοστό % του ΑΕΠ) -13.10 -7.5 
Ισοζύγιο πληρωμών 
Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (σε δις δολ. ΗΠΑ) 8219.0 7568.0 
Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε % του ΑΕΠ) 1.7 -3.9 
Καθαρή εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων (σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) 100.0 134.0 
Επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα (τέλος περιόδου) 
σε δις δολ. ΗΠΑ 356.0 395.0 
σε μήνες εισαγωγών Α & Υ 0.7 0.9 
Εξωτερικό χρέος 
Εξωτερικό χρέος 2.56 3.37 
(σε μετατρέψιμα νομίσματα, σε δις δολ. ΗΠΑ, τέλος περιόδου) 
μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο (>1 έτος) 2.14 
βραχυπρόθεσμο (= <1 έτος) 0.42 
Εξυπηρέτηση του χρέους σε μετατρέψιμο νόμισμα (σε δις δολ. ΗΠΑ) 675.0 674.0 
κεφάλαιο 415.0 490.0 
τόκοι 260.0 184.0 
Εξωτερικό χρέος/ΑΕΠ (%) 25.61 30.5 
Εξωτερικό χρέος/εξαγωγές Α&Υ (%) 31.16 44.53 
Εξυπηρέτηση του χρέους/εξαγωγές Α & Υ (%) 8.21 8.91 
Ληξιπρόθεσμες οφειλές (σε κεφάλαιο και τόκους σε εκατ. δολ. ΗΠΑ) (β) (β) 
Συμφωνίες ελάφρυνσης και αναδιαμόρφωσης χρέους (β) (β) 
Συμφωνίες ΔΝΤ 
συμφωνίες 
Είδος/αριθ. stand-by(4/92-4/93) STF 
(Ημερομηνία/-) on track αλλάέληξαν με τη (7/93- ) 
On track/off track διάλυση της ΟΔΤΣ on track 
(•/Ημερομηνία) 
Δείκτες πιστοληπτικής ικανότητας στην αγορά 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από το Ba1 (γ) 
Mood/» (τέλος περιόδου)(1) 
Βαθμολόγηση των μακροπρόθεσμων ομολογιακών δανείων σε ξένο νόμισμα από τους (γ) BB­
SS. Ρ (τέλος περιόδου) 
EIU country risk service (2) (γ) (γ) 
Βαθμολόγηση (τέλος περιόδου) (γ) (γ) 
Κατάταξη (τέλος περιόδου) 
Ευροχρήμα Μαρτ. Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη (3) 58 56 63 
(αριθμός χωρών) (160) (169) (170) 
The Institutional Investor (1) Μαρτ. Σεπτ. Μαρτ. Σεπτ. 
θέση στην κατάταξη (3) 37 39 57 57 
(αριθμός χωρών) (119) (125) (12η (133) 
Κατάταξη βάσει της πιστοληπτικής ικανότητας (4) 47.1 46.1 31 30.6 
(1) Για το 1992, η βαθμολογία ή η θέση στην κατάταξη δόθηκε στην πρώην ΟΔΤΣ 
(2) Οι χώρες λαμβάνουν βαθμολογία από Α-Ε και επίδοση από 1-100, όπου το Ε και το 100 αντιπροσωπεύουν τον υψηλότερο κίνδυνο 
(3) Όσο υψηλότερα κατατάσσεται μία χώρα, τόσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική ικανότητα της 
(4) Οι χώρες βαθμολογούνται βάσει κλίμακας από 0-100 όπου το 100 αντιπροσωπεύει την μικρότερη πιθανότητα αδυναμίας πληρωμής. Μία χώρα μπορεί 
να βελτιώσει τη βαθμολογία της και εντούτοις να πέσει στην κατάταξη εάν βελτιωθεί η μέση συνολική βαθμολογία όλων των βαθμολογούμενων χωρών, 
(α) δεν υπάρχουν στοιχεία 
(β) ουδέν 
(γ) δεν βαθμολογήθηκε 
62 
ΠΙΝΑΚΑΣ 1 
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΓΚΡΙΘΕΙΣΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ 
(σε εκατ. ECU) 
Πράξεις 
ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
Α. Ισοζύγιο πληρωμών 
1. Ελλάδα Ι 
2. Ελλάδα II 
3. Ιταλία 
Β. Λοιπά 
4. Ευρατόμ 
5. ΝΚΜ και ΝΚΜ. ΤΤ 
β. ETE - Μεσόγειος 
Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία 
ΣΥΝΟΛΟ - ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Α. Χρηματοδοτική συνδρομή 
1. Ουγγαρία 
2. Δημοκρατία της Τσεχίας 
3. Δημοκρατία της Σλοβακίας ', 
4. Βουλγαρία ί 
5. Ρουμανία 
6. Αλγερία ; 
7. Ισραήλ 
8. Κράτη Βαλτικής 
Θ.Μολδαβία 
10. Πρώην ΕΣΣΔ 
Β. 'Αλλες χώρες 
11. ETE-Μεσόγειος 
12. ETE PECO I 
13. ETE - PECO II 
14. ETE · Αναπτυσόμενες χώρες Ασίας και 
Λατινικής Αμερικής (ΑΛΑ) 
15. Εγγύηση ΚΑΚ 
ΣΥΝΟΛΟ - ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ Ανώτατα 
επιτρεπόμενα ποσά 
14000 
1750 
2200 
8000 
4000 
6830 
1500 
26330 
6317 
1050 
250 
125 
400 
580 
400 
160 
220 
45 
1250 
6282 
1700 
3000 
750 
500 
16712 
43042 
ι Υπόλοιπο κεφαλαίου 
στις 31.12.93 
200 
1000 
3990 
1018 
2202 
572 
8982 
580 
790 
250 
125 
290 
455 
250 
160 
110 
803 
1596 
300 
266 
5395 
14377 Υπόλοιπο κεφαλαίου 
στις 30.06.94 
1000 
4005 
862 
1880 
527 
8274 
790 
250 
125 
290 
455 
250 
160 
110 
934 
1634 
390 
2 
133 
5524 
13798 Εναπομένοντα ποσά 
προς εκταμίευση 
στις 30.06.94 
0 
1200(1) 
4000(2) 
0 
0 
0 
5200 
260 
0 
0 
110 
125 
150 
0 
110 
45 
316 
3921 
1310 
2998 
750 
10094 
15294 
Δεν προβλέπεται καμία καταβολή 
Η τρίτη και η τέταρτη δόση δεν καταβλήθηκαν μέχρι τις 30.06.94, επειδή η ιταλική κυβέρνηση δεν είχε ζητήσει τις εν λόγω πληρωμές 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΟΥ ΠΙΝΑΚΑ 1 
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ ETE ΣΤΙΣ 30.06.94 
Πράξεις ' 
ETE - Μεσόγειος 
Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία 
Τρίτες χώρες ETE - Μεσόγειος 
PECO Ι 
PECO II 
Αναπτυσσόμενες χώρες Ασίας και Λατινικής 
Αμερικής (ΑΛΑ) Όριο εγκριθέντων 
δανείων 
1500 
6282 
1700 
3000 
750 Ανοικτές πιστώσεις -
ακυρώσεις 
1465 
3792 
1650 
10 
139 Αρχικό εκταμιευθέν 
ποσό 
1614 
2361 
390 
2 
0 Υπόλοιπο στις 
30.06.94 
527 
1634 
390 
2 
0 
Σημ: Το γεγονός ότι το αρχικό εκταμιευθέν ποσό υπερβαίνει ενίοτε το ποσό των εγκριθέντων δανείων οφείλεται στις διακυμάνσεις της τιμής Του ECU μεταξύ 
της ημέρας υπογραφής της σύμβασης και της 30 ης Ιουνίου 1994 
63 
ΠΙΝΑΚΑ! 2 
ΜΕΓΙΣΤΟΙ ΕΤΗΣΙΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΠΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΥΠΟΛΟΠΣΜΟ 
(Εκτιμήσεις σε εκατ. ECU βάσει των εκταμιευθέντων δανείωνοτις 30 Ιουνίου 1994) 
ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 
Α. Ισοζύγιο Πληρωμών 
1. Ελλάδα 
2. Ιταλία 
8. Διαρθρωτικά δάνεια 
3. Ευρατόμ 
4. ΝΚΜ και ΝΚΜ ΤΤ 
5. ETE Μεσσγ.παλαιά πρωτόκολλα 
Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία 
Μερικό σύνολο κεφαλαίου 
ΤΟΚΟΙ 
Α. Ισοζύγιο πληρωμών 
1. Ελλάδα 
2. Ιταλία 
Β. Διαρθρωτικά δάνεια 
3. Ευρατόμ 
4. ΝΚΜ και ΝΚΜ ΤΤ 
5. ETE Μεσσγ. παλαιά πρωτόκολλα 
Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία 
Μερικό σύνολο τόκων 
ΣΥΝΟΛΟ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 
Α. Χρηματοδοτική συνδρομή 
6. Ουγγαρία 
7. Δημοκρατία της Τσεχίας 
β.Δημοκρατία της Σλοβακίας 
9. Βουλγαρία 
10. Ρουμανία 
11. Ισραήλ 
12. Αλγερία 
13. Πρώην ΕΣΣΔ 
14. Κράτη Βαλτικής 
Β. Εγγυήσεις 
15. ETE Μεσσγ. 
16. ETE PECO Ι και II 
17. Βοήθεια στη Ρωσία εγγύηση 
500 εκατομύρια 
Μερικό σύνολο κεφαλαίου 
ΤΟΚΟΙ 
Α. Χρηματοδοτική συνδρομή 
6. Ουγγαρία 
7. Δημοκρατία της Τσεχίας 
β.Δημοκρατία της Σλοβακίας 
9. Βουλγαρία 
10. Ρουμανία 
11. Ισραήλ 
12. Αλγερία 
13. Πρώην ΕΣΣΔ 
14. Κράτη Βαλτικής 
Β. Εγγυήσεις 
15. ETE Μεσσγ. 
16. ETE PECO Ι και II 
17. Βοήθεια στη Ρωσία εγγύηση 
500 εκατομύρια 
Μερικό σύνολο τόκων 
ΣΥΝΟΛΟ -ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 
(Από το οποίο Ανατ.Ευρ.) 
(από το οποίο λοιπές τρίτες χώρες) 1994 
200 
270 
656 
91 
1217 
110 
253 
81 
188 
50 
683 
1900, 
147 
130 
2 
133 
412 
79 
25 
13 
29 
46 
16 
25 
60 
11 
120 
21 
24 
468 
880 
2780 
590 
290 1995 
47 
487 
84 
618 
95 
253 
63 
131 
42 
584 
1202 
350 
553 
140 
13 
133 
1188 
79 
25 
13 
29 
46 
16 
25 
60 
11 
114 
27 
9 
466 
1654 
2856 
1359 
295 1996 
500 
500 
153 
317 
78 
1548 
96 
253 
58 
91 
35 
532 
2080 
260 
202 
139 
24 
625 
44 
25 
13 
29 
46 
16 
25 
13 
11 
103 
26 
351 
976 
3056 
693 
283 1997 
463 
534 
77 
1074 
46 
214 
43 
65 
27 
395 
1469 
80 
127 
63 
140 
160 
250 
32 
144 
30 
1026 
18 
25 
13 
29 
46 
16 
25 
2 
11 
93 
24 
302 
1327 
2797 
640 
688 1998 
500 
doe 
92 
92 
58 
1738 
46 
214 
10 
17 
21 
307 
2045 
100 
123 
62 
150 
185 
149 
36 
805 
10 
13 
6 
15 
46 
11 
82 
22 
205 
1010 
3055 
778 
232 1999 
16 
41 
51 
108 
158 
3 
8 
15 
184 
292 
190 
146 
37 
373 
27 
11 
71 
19 
129 
502 
794 
284 
218 2000 
2509 
13 
41 
46 
2608 
158 
1 
5 
11 
175 
2784 
80 
110 
135 
36 
361 
8 
11 
61 
17 
97 
457 
3241 
261 
196 2001 
1 
21 
22 
2 
7 
9 
31 
122 
35 
158 
51 
14 
66 
223 
255 
50 
174 ΣΥΝΟΛΟ 
1200 
4005 
1053 
2170 
505 
8933 
392 
1503 
259 
506 
209 
2870 
11803 
790 
250 
125 
290 
455 
160 
250 
934 
110 
1105 
213 
266 
4948 
230 
113 
58 
131 
265 
64 
100 
147 
77 
696 
166 
33 
2082 
7031 
18834 
4655 
2375 
64 
ΠΙΝΑΚΑΣ 3 
ΜΕΠΣΤΟΙ ΕΤΗΣΙΟΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΊ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΠΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΥΠΟΛΟΠΣΜΟ 
(εκτιμήσεις σε εκατ. ECU βάσει πράξεων που έχουν εκταμιευθεί, αποφασισθεί και προταθεί από την Επιτροπή) 
ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 
Λ Ισοζύγιο Πληρωμών 
1.Ελλάδα 
2. Ιταλία 
Β. Διαρθρωτικά δάνεια 
3. Ευρατόμ και ΝΚΜ 
4. ΕΤΕ-Ισπανία, Ελλάδα, 
Πορτογαλία 
Μερικό Σύνολο Κεφαλαίου 
ΤΟΚΟΙ 
Α. Ισοζύγιο πληρωμών 
1. Ελλάδα 
2. Ιταλία 
Β. Διαρθρωτικά δάνεια 
3. Ευρατόμ και ΝΚΜ 
4.ETE Ισπανία, 
Ελλάδα, Πορτογαλία 
Μερικό σύνολο τόκων 
ΣΥΝΟΛΟ- ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΉ 
ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 
Α. Χρηματοδοτική συνδρομή 
5. Ουγγαρία 
6. Δημοκρατία της Τσεχίας 
7.Δημοκρατία της Σλοβακίας 
8. Βουλγαρία 
9. Ρουμανία 
10. Ισραήλ 
11. Αλγερία 
12. Πρώην ΕΣΣΔ 
13. Κράτη Βαλτικής 
14. Μολδαβία 
15.Ευρατόμ PECO 
Β. Εγγυήσεις 
16. ETE Μεσσγ. 
17. ETE PECO Ι και II 
18.ΕΤΕ-ΑΛΑ 
19. Βοήθεια στη Ρωσία εγγύηση 
500 εκατομύρια 
Μερικό σύνολο κεφαλαίου 
ΤΟΚΟΙ 
Α. Χρηματοδοτική συνδρομή 
5. Ουγγαρία 
6. Δημοκρατία της Τσεχίας 
7.Δημοκρατία της Σλοβακίας 
8. Βουλγαρία 
9. Ρουμανία 
10. Ισραήλ 
11.Αλγερία 
12. Πρώην ΕΣΣΔ 
13. Κράτη Βαλτικής 
14. Μολδαβία 
15.Ευρατόμ PECO 
Β. Εγγυήσεις 
16. ETE Μεσογ. 
17. ETE PECO Ι και II 
18.ΕΤΕ-ΑΛΑ 
19. Βοήθεια στη Ρωσία εγγύηση 
500 εκατομύρια 
Μερικό σύνολο τόκων 
ΣΥΝΟΛΟ - ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 
(από το οποίο Ανατ. Ευρώπη) 
(από το οποίο άλλες τρίτες χώρες) 1994 
200 
{ 
926; 
91 
1217 
110 
425 
270 
50 
855 
2072 
147 
130 
2 
133 
412 
79 
25 
13 
29 
45 
16 
25 
80 
11 
8 
148 
46 
3 
24 
552 
964 
3035 
642 
322 1995 
534 
84 
618 
95 
595 
194 
42 
926 
1544 
350 
687 
140 
13 
133 
1323 
79 
25 
13 
34 
51 
16 
40 
110 
22 
2 
25 
210 
114 
11 
9 
761 
2084 
3628 
1667 
417 1996 
500 
500 
470 
78 
1548 
95 
680 
149 
35 
959 
2506 
260 
227 
139 
24 
650 
44 
25 
13 
40 
58 
16 
40 
42 
22 
4 
45 
293 
203 
25 
870 
1520 
4026 
1007 
513 1997 
997 
77 
1074 
46 
638 
108 
27 
819 
1893 
80 
127 
63 
140 
160 
250 
189 
191 
71 
5 
1276 
44 
25 
13 
40 
58 
16 
40 
19 
22 
4 
65 
368 
295 
43 
1052 
2328 
4221 
1255 
1072 1998 
500 
1000 
184 
58 
1742 
46 
638 
27 
21 
732 
2474 
100 
123 
62 
150 
185 
263 
19 
14 
1036 
36 
12 
6 
26 
58 
15 
22 
4 
85 
409 
361 
58 
1092 
2128 
4602 
1369 
759 1999 
57 
51 
108 
553 
11 
15 
579 
687 
190 
10 
348 
230 
28 
807 
26 
11 
40 
15 
22 
4 
102 
415 
392 
67 
1094 * 
1901 
2588 
1027 
874 2000 
4498 
54 
46 
4598 
553 
6 
11 
570 
5168 
80 
110 
23 
400 
303 
44 
959 
26 
11 
21 
15 
22 
4 
107 
335 
382 
66 
989 
1948 
7116 
1089 
859 2001 
2000 
1 
21 
2022 
170 
2 
7 
179 
2201 
260 
55 
65 
150 
110 
37 
428 
358 
56 
1520 
26 
11 
12 
15 
11 
4 
103 
213 
347 
60 
802 
2322 
4523 
1399 
923 ΣΥΝΟΛΟ 
1200 
7998 
3223 
505 
12926 
392 
4251 
767 
209 
5619 
18545 
1050 
250 
125 
345 
520 
160 
400 
1250 
220 
70 
2039 
1141 
147 
266 
7983 
360 
58 
202 
343 
64 
205 
251 
154 
26 
540 
2391 
2140 
333 
33 
7100 
15083 
33628 
9344 
5738 
65 
ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 
Οι προηγηθέντες πίνακες έχουν ως στόχο τη σχηματική παρουσίαση των ετήσιων 
αποπληρωμών κεφαλαίων και τόκων σχετικά με τις δανειοληπτικές και 
δανειοδοτικές πράξεις που ενέχουν κίνδυνο για τον προϋπολογισμό της 
Κοινότητας. Τα στοιχεία τους αντιπροσωπεύουν τον μέγιστο πιθανό κίνδυνο των 
εν λόγω πράξεων για την Κοινότητα και δεν πρέπει να δημιουργηθεί η εντύπωση 
ότι τίθεται σε κίνδυνο ο προϋπολογισμός εξαιτίας αυτών των ποσών. Όσον 
αφορά εξάλλου τον πίνακα 3, δεν είναιβέβαιο ότι θα εκταμιευθούν όλα τα ποσά 
τα σχετικά με τις περιγραφόμενες πράξεις. Δεν ελήφθησαν υπόψη οι τόκοι 
υπερημερίας και τα τυχόν έξοδα : όπως τα δικηγορικά για παράδειγμα. 
Ι. ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΤΗΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ 
Α. Φύση των πράξεων 
Οι κίνδυνοι εκταμίευσης που βαρύνουν τον προϋπολογισμό της Κοινότητας 
αφορούν δύο ειδών πράξεις 
- τις δανειοληπτικές/δανειοδοτικές πράξεις 
- τις εγγυήσεις προς τρίτους. 
Στην πρώτη περίπτωση η Κοινότητα δανείζεται στη χρηματοπιστωτική αγορά 
και διαθέτει το προϊόν του δανείου αυτού, υπό τους ίδιους όρους όσον 
αφορά το επιτόκιο και τη διάρκεια, σε κράτη μέλη (ισοζύγιο πληρωμών), 
σε τρίτες χώρες (μεσοπρόθεσμη οικονομική ενίσχυση) ή σε επιχειρήσεις 
(ΝΚΜ, Ευρατόμ). 
Η αποπληρωμή του δανείου θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το 
χρονοδιάγραμμα των δανειοληπτικών πράξεων της Κοινότητας. Σε 
περίπτωση αδυναμίας του αποδέκτη του δανείου, η Κοινότητα επιστρέφει 
το δάνειο εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας καταφεύγοντας στους 
δημοσιονομικούς της πόρους. 
Στην περίπτωση των εγγυήσεων η Κοινότητα αναλαμβάνει την εγγύηση των 
δανείων που χορηγούνται από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (ETE ή 
εμπορικές τράπεζες στην περίπτωση της πρώην ΕΣΣΔ). Όταν η ETE 
διαπιστώσει ότι ο αποδέκτης του εγγυημένου δανείου αδυνατεί να πληρώσει 
εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, στρέφεται προς την Κοινότητα και 
ζητεί από αυτήν σύμφωνα με τις συμβάσεις εγγύησης, να πληρώσει το 
οφειλόμενο ποσό. Η εγγύηση πρέπει να καταβληθεί το αργότερο εντός 
τριών μηνών από την στιγμή κατά την οποία θα το ζητήσει η ETE. Η ETE 
διαχειρίζεται το δάνειο, με τη δέουσα επιμέλεια σύμφωνα με τη συνήθη 
τραπεζική πρακτική και υποχρεούται να απαιτήσειτις οφειλόμενες πληρωμές 
μετά την κατάπτωση της εγγύησης. 
66 
Β. Τρόποι ενεργοποίησης των κεφαλαίων 
Η ενεργοποίηση των απαραιτήτων κεφαλαίων για την πληρωμή της 
εγγύησης του προ!ϋπολογιμού μπορεί να πραγματοποιηθεί με τρείς 
τρόπους: 
- είτε με επαναχρησιμοποίηση προηγουμένως ανακτηθέντων ποσών από 
οφειλέτες που σημείωσαν αδυναμία και στη θέση των οποίων επενέβη 
εγγυητικά η Κοινότητα. Στην πράξη ο τρόπος αυτός καθιστά δυνατή 
την πληρωμή σε σύντομο χρονικό διάστημα υπό την προϋπόθεση ότι τα 
κεφάλαια είναι διαθέσιμα. 
- είτε με την εφαρμογή της διαδικασίας μεταφοράς πιστώσεων που 
επιτρέπει τη χορήγηση στο κονδύλιο του προϋπολογισμού των 
απαραίτητων πιστώσεων για την πληρωμή της παρατηρηθείσας 
εκκρεμότητας. Ο τρόπος αυτός χρησιμοποιείται όταν η 
επαναχρησιμοποίηση είναι αδύνατη και προϋποθέτη προηγούμενη 
έγκριση της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής, ι • ί. 
- είτε με προσωρινή προσφυγή στα ταμειακά διαθέσιμα σύμφωνα με το 
άρθρο 12 του δημοσιονομικού κανονισμού. Ο τρόπος αυτός 
εφαρμόζεται κυρίως όταν η Κοινότητα διαθέτει πολύ περιορισμένα 
χρονικά περιθώρια για να εξασφαλίσει πληρωμή σε εγγύηση η οποία δεν 
είναι εφικτή εντός του διαστήματος που απαιτείται για την έγκριση 
μεταφοράς πιστώσεων από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. 
Η πράξη αυτή ρυθμίζεται αργότερα είτε με μεταφορά είτε με διορθωτικό 
ή/και συμπληρωματικό προϋπολογισμό. 
ΙΙ.ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
Ορισμένα από τα ποσά είναι αποτέλεσμα υπολογισμών οι λεπτομέρειες των οποίων 
αναλύονται πιο κάτω. 
Σε γενικές γραμμές, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες για τα δάνεια σε νομίσματα 
εκτός τη ECU θεωρήθηκαν σταθερές μετά τις 30 Ιουνίου 1994. Μπορεί ωστόσο 
να σημειωθεί ότι οι δανειοδοτικές/δανειοληπτικές πράξεις δεν πρέπει να 
παρουσιάζουν συναλλαγματικούς κινδύνους για την Κοινότητα. Υπό ομαλές 
συνθήκες, το μέσο επιτόκιο υπολογίζεται σε 10%. Το επιτόκιο αυτό ίσως να είναι 
κάπως υψηλό για τα δάνεια της ETE που χορηγούνται στα πλαίσια των 
χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων, των οποίων τα επιτόκια συχνά επιδοτούνται. 
Α. Κράτη Μέλη 
1· Ελλάδα : Το εγκριθέν δάνειο για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών 
ανέρχεται σε 2200 εκατομμύρια ECU. Επί του ποσού αυτού εκταμιεύθηκαν 
1000 εκατομμύρια ECU σε δύο δόσεις των 500 εκατομμυρίων ECU, οι 
οποίες θα εξοφληθούν το 1996 και τρ 1998 αντίστοιχα. Για το υπόλοιπο 
67 
ποσό ύψους 1200 εκατομμυρίων ECU που δεν έχει εκταμιευθεί, θεωρήθηκε 
ως δεδομένο ότι δεν θα πραγματοποιηθεί καμία καταβολή κατά τα επόμενα 
έτη. 
2. Ιταλία: Η απόφαση του Συμβουλίου της 18ης Ιανουαρίου 1993 
χορηγούσε στην Ιταλία δάνειο για το ισοζύγιο πληρωμών ύψους 8000 εκατ. 
ECU. Το δάνειο θά διατεθεί σε τέσσερις δόσεις ψους 2000 εκατ. ECU 
έκαστη και - με εξαίρεση την πρώτη δόση - θα εξαρτηθεί από την επίτευξη 
των συμφωνημένων στόχων όσον αφορά το δημόσιο χρέος και το έλλειμμα 
της Ιταλίας. 
Οι δύο πρώτες δόσεις καταβλήθηκαν το 1993. ' Οσον αφορά το προσεχές 
μέλλον, η απόφαση του Συμβουλίου ορίζει ότι η τρίτη δόση μπορεί να 
καταβληθεί την 1η Φεβρουαρίου 1994 (αλλά η ιταλική κυβέρνηση δεν έχει 
ακόμη υποβάλει σχετική αίτηση). Η τέταρτη δόση μπορεί να καταβληθεί την 
1η Φεβρουαρίου 1995 το νωρίτερο. 
Εάν η ιταλική κυβέρνηση αποφασίσει να υποβάλει αίτηση για την τρίτη και 
τέταρτη δόση και κριθεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις, θα διατεθούν 2000 
εκατ. ECU το 1994 και 2000 εκατ. ECU το 1995 στην Ιταλική Δημοκρατία. 
3. ETE - Μεσόγειος, παλαιά πρωτόκολλα: Ισπανία. Ελλάδα. Πορτογαλία: 
Πρόκειται για εγγυήσεις που παρέσχε η Κοινότητα για πράξεις της ETE στις 
εν λόγω χώρες πριν από την ένταξη τους. Τα ποσά είναι πλέον οριστικά, 
εφόσον έχουν εκταμιευθεί όλα τα εγκριθέντα δάνεια. 
Β. Τρίτες χώρες 
α. Οικονομική ενίσχυση 
1. Ουγγαρία Ι: Τα ποσά των δύο πρώτων δόσεων είναι γνωστά και 
οριστικά. Η εκταμίευση της τρίτης δόσης της μακροοικονομικής 
χρηματοδοτικής ενίσχυσης που αποφασίστηκε το 1990, θα μπορούσε να 
πραγματοποιηθεί το 1995. 
2. Ουγγαρία II : Χορηγήθηκε ποσό 180 εκατ. ECU και καταβλήθηκε εξ 
ολοκλήρου. 
3. Δημοκρατία της '"Τσεχίας και Δημοκρατία της Σλοβενίας: Χορηγήθηκε 
ποσό 375 εκατ. ECU για ανώτατη περίοδο 7 ετών (εφάπαξ αποπληρωμή 
στη λήξη), σε δύο δόσεις, εκ των οποίων η πρώτη ύψους 185 εκατ. ECU 
και η δεύτερη léo εκατ. ECU για περίοδο 6 ετών. 
4. Βουλγαρία Ι: Χορηγήθηκε ποσό 290 εκατ. ECU για ανώτατη περίοδο 7 
ετών (εφάπαξ αποπληρωμή στη λήξη), σε δύο δόσεις, εκ των οποίων η 
πρώτη ύψους 150 εκατ. ECU για περίοδο 7 ετών και η δεύτερη 140 εκατ. 
ECU για περίοδο 5 ετών. 
: 68 
Βουλγαρία II: Η! οικονομική ενίσχυση ύψους 110 εκατ.ECU που 
αποφασίστηκε το 1992 δεν καταβλήθηκε, καθώς η Βουλγαρία δεν πληρούσε 
τις προϋποθέσεις καταβολής. Εγινε δεκτή η υπόθεση ότι θα καταβληθεί σε 
δύο δόσεις των 55 εκατομμυρίων ECU το 1994 και 1995. 
6. Ρουμανία Ι: Ποσό υπολογιζόμενο σε 375 εκατ. ECU για ανώτατη 
περίοδο 7 ετών (εφάπαξ αποπληρωμή στη λήξη), σε δύο δόσεις, εκ των 
οποίων η πρώτη ύψους 190 εκατ. ECU και για περίοδο 7 ετών 
εκταμιεύθηκε το 1992 και η δεύτερη, για περίοδο 6 ετών, εκταμιεύθηκε 
το 1992. 
7. Ρουμανία II: Το νέο δάνειο ύψους 80 εκατ. ECU και ανώτατης διάρκειας 
7 ετών εκταμιεύθηκε το 1993. 
8. Ρουμανία III: Πρόκειται για ένα δάνειο 125 εκατ. ECU διάρκειας 7 
ετών,που θα εκταμιευθεί σε δύο δόσεις. Καμία δόση δεν εκταμιεύθηκε 
μέχρι τις 30.06.94. Έγινε δεκτή η υπόθεση μιας πρώτης καταβολής 
ύψους 65 εκατ. ECU το 1994 και μιας δεύτερης ύψους 60 εκατ. ECU 
το 1995. 
(• 
9. Μολδαβία: Πρόκειται για ένα δάνειο 45 εκατ. ECU διάρκειας 10 ετών, 
το οποίο θα καταβληθεί σε δύο δόσεις. Καμία δόση δεν εκταμιεύθηκε 
μέχρι τις 30.06.94. Έγινε δεκτή η υπόθεση της καταβολής των δύο 
δόσεων ύψους 25 και 20 εκατ. ECU το 1994 και το 1995 αντίστοιχα. 
10. Κράτη της Βαλτικής: Πρόκειται για ένα δάνειο 220 εκατ. ECU 
η πρώτη δόση του οποίου καταβλήθηκε το 1993. Η δεύτερη 
δόση προβλέπεται να καταβληθεί το 1994. Οι δύο δόσεις θα 
πρέπει να επιστραφούν το 2000 και 2001 αντίστοιχα. 
11. Αλγερία: Χορηγήθηκε ποσό ύψους 400 εκατ. ECU σε δύο 
δόσεις 250 και 150 εκατ. ECU, εκ των οποίων η πρώτη 
κατεβλήθη τον Δεκέμβριο του 1991 για περίοδο 6 ετών. Η 
δεύτερη δόση του δανείου ύψους 400 εκατ. ECU που 
αποφασίστηκε το 1991 θα μπορούσε να καταβληθεί μέσα στο 
δεύτερο εξάμηνο το 1994 δεδομένου ότι η Αλγερία πληροί στο 
εξής τις προϋποθέσεις καταβολής. Η εφαρμογή νέου 
οικονομικού προγράμματος απά την Αλγερία, το οποίο 
απεδέχθη το ΔΝΤ, καθιστά τελικά δυνατή την ταχεία καταβολή 
της δόσης αυτής. 
12. Ισραήλ: Πρόκειται για δάνειο 160 εκατ-ECU, το οποίο 
καταβλήθηκε εξ ολοκλήρου και θα επιστραφεί το 1997. 
69 
β. Εγγυήσεις 
1. ETE 
Τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό των υποθέσεων 
που έγιναν δεκτές για την επεξεργασία του πίνακα 3 σχετικά με τα 
δάνεια της ETE προς τρίτες χώρες από τους ιδίους της πόρους 
προέρχονται από την ETE. 
Μη εκταμιευθέντα δάνεια (δάνεια που δεν υπεγράφησαν και δάνεια 
που υπεγράφησαν αλλά δεν έχουν ακόμα εκταμιευθεί). 
Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει την κατάσταση των μη εκταμιευθεντων δανείων 
Έτος 
Λεκάνη της Μεσογείου7 
Κεντρ. & Ανατ. Ευρώπη9 
(PECOII) 
Λοιπές χώρες 1994 
22618 
726,6 
250 1995 
830 
965 
250 1996 
830 
1270 
.250 ΣΥΝΟΛΟ 
3921 
2997,6 
750 
Για τα μη εκταμιευθέντα δάνεια θεωρήσαμε ότι θα εκταμιεύονται κατά 10% 
κατά το έτος της υπογραφής τους και κατά 30% για καθένα από τα 3 
επόμενα έτη. 
Η μέση διάρκεια των δανείων εκτιμήθηκε σε 15 έτη με τριετή περίοδο 
χάριτος. 
2. Επισιτιστική βοήθεια προς την πρώην ΕΣΣΔ 
α) Εγγύηση 
Πρόκειται για εγγύηση τραπεζικού δανείου ύψους 500 εκατ. ECU, που 
αναλαμβάνεται πλήρως από τον προϋπολογισμό, για περίοδο 3,5 ετών. 
Το δάνειο θα εξοφληθεί σε 3 δόσεις, ανά 11 μήνες μετά από τον 20ό. 
Δεδομένου ότι τα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα για τις χώρες της Λεκάνης της Μεσογείου λήγουν στο τέλος του 1996, 
τα εναπομένοντα προς διάθεση δάνεια κατανεμήθηκαν ομοιόμορφα στο χρονικό διάσστημα 1994 - 1996, ελλείψει 
δημοσιονομικού δελτίου. 
9. Χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης: Απόφαση δανείου ύψους 3000 εκατ. ECU της 13ης Δεκεμβρίου 1993. 
8 
Το ποσό αυτό αναλύεται σε 1431 εκατ. ECU που αντιστοιχεί στα προς εκταμίευση δάνεια επί του συνόλου των δανείων 
που υπεγράφησαν πριν από τις 30.06.94 και σε 830 εκατ. ECU που αντιπροσωπεύει τα δάνεια που θα υπογραφούν και θα 
εκταμιευθούν το 1994. 
70 
Χρησιμοποιήθηκε πίστωση 375 εκατ. ECU σε κεφάλαιο. 
β) Δανειοληψία/δανειοδότηση 
Πράξη ύψους 1250 εκατ. ECU για ανώτατη περίοδο 3 ετών. 
Το ληφθέν δάνειο κατανέμεται μεταξύ των διάφορων δημοκρατιών της 
πρώης ΕΣΣΔ. Για κάθε δάνειο ύψους κατώτερου των 100 εκατ. ECU η 
εξόφληση πραγματοποιείται σε μία μόνο δόση, 3 έτη μετά την έναρξη 
της περιόδου εκταμίευσης. Για κάθε δάνειο ύψους ανώτερου των 100 
εκατ.ECU, η εξόφληση πραγματοποιείται σε δύο δόσεις, 2 και 3 έτη 
αντίστοιχα μετά την έναρξη της περιόδου εκταμίευσης. 
Υπάρχουν 2 περίοδοι εκταμίευσης ανάλογα με το είδος της σύμβασης: 
η πρώτη αρχίζει στις 20 Αυγούστου και η άλλη στις 15 Ιανουαρίου. 
Το υπόλοιπο που απομένει προς χρησιμοποίηση στις 30 Ιουνίου 1994 
ανέρχεται σε 316 εκατ. ECU. 
3. ΕΥΡΑΤΟΜ - Χώρες Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
Τα 1100 εκσχΕΟϋ θεωρείται ότι θα εκταμιευθούν κατά 150 εκατ. το 
1994, κατά 200 εκατ. σε καθένα ααπό τα 4 επόμενα έτη και κατά 150 
εκατ. ECU το 1999. 
Τα δάνεια θεωρούνται ότι θα έχουν διάρκεια 20 έτη κατά μέσον όρο με 
5ετή περίοδο χάριτος. 
71 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 
ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ 
ΤΑ ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΑ ΑΝΩΤΑΤΑ ΟΡΙΑ ΤΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ 
Πρόκειται για τα ανώτατα όρια των ποσών τα οποία επιτρέπεται να 
χορηγηθούν για πράξεις που έχουν ήδη αποφασιστεί από το Συμβούλιο 
(βλέπε πίνακα 1 ) 
Για να εκτιμηθεί πλήρως ο κίνδυνος που αντιπροσωπεύουν για τον κοινοτικό 
προϋπολογισμό, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι εξής παράγοντες που 
επιδρούν αντίστροφα στον ενδεχόμενο κίνδυνο: 
- αύξηση του κινδύνου: πρέπει να προστεθούν στο μέγιστο ποσό των 
εγκεκριμένων δανείων σε κεφάλαιο, οι σχετικοί τόκοι των δανείων 
αυτών, 
- μείωση του κινδύνρυ 
Ο περιορισμός της εγγύησης που δίδεται στην ETE στο 75% των δανείων 
τα οποία συνάπτονται με τις χώρες της Μεσογείου. 
τα ποσά που έχουν ήδη επιστραφεί, εάν (εκτός από τα δάνεια για τα 
ισοζύγια πληρωμών) πρόκειται για ανώτατα ποσά χορηγηθέντων δανείων 
και όχι για εγκριθέντα υπόλοιπα. 
Π W χρησιμοποίηση ολόκληρων των εγκρίσεων. 
Η κατανομή των εγκρίσεων είναι η ακόλουθη 
Κράτη μέλη 
Ισοζύγια πληρωμών 14.00010 
ΝΚΜ 6.830 
Ευρατόμ 4.00011 
ΕΤΕ-Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία 1.500 
Σύνολο κρατών μελών 26.330 
10 Έκριση υπολοίπων: όταν τα ποσά φθάσουν αυτό το ύψος, θα μπορούν να χορηγούνται δάνεια εντός των ορίων των 
αποπληρωμών που αφορούν προηγούμενες πράξεις. 
Εκ των οποίων 1100 εκατ. ECU μπορούν ν χορηγηθούν στις Ανατολικές Χώρες και στην ΚΑΚ. 
72 
Τρίτες χώρες 
Ουγγαρία Ι 870 
Ουγγαρία II 180 
Δημ,της Τσεχίας 250 
Δημ.της Σλοβακίας 125 
Βουλγαρία Ι 290 
Βουλγαρία II 110 
Ρουμανία Ι 375 
Ρουμανία II 80 
Ρουμανία III 125 
Ισραήλ 160 
Αλγερία 400 
Πρώην ΕΣΣΔ Ι 408 
Πρώην ΕΣΣΔ II 1.250 
Κράτη της Βαλτικής 220 
Μολδαβία 45 
ΕΤΕ-παλαιά πρωτόκολλα 3.032 
ETE-(PECOI) 1.700 
ETE - (PECO II) 3.000 
ETE- νέα πρωτόκολλα 1.450 
ETE - οριζόντια οικονομική συνεργασία 1.800 
'Αλλες χώρες 750 
Σύνολο τρίτων χωρών 16.620 
Γενικό σύνολο 42.950 
Β. ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΔΑΝΕΙΩΝ 
Πρόκειται για μέρος ενός εκταμιευθέντος κεφαλαίου που δεν έχει ακόμη 
επιστραφεί από τον οφειλέτη, σε δεδομένη ημερομηνία (βλ. πίνακα Ι) 
Σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό μέγεθος το τρέχον υπόλοιπο δεν 
περιλαμβάνει τα δάνεια που δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί ούτε το μέρος των 
εκταμιευθεντων δανείων που έχει ήδη επιστραφεί. Θα μπορούσαμε να 
πούμε ότι πρόκειται για τα "ζώντα" δάνεια σε μία δεδομένη χρονική στιγμή. 
Γ. ΥΨΟΣ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ 
Πρόκειται για την εκτίμηση του ύψους των τοκοχρεωλυτικών δόσεων που 
πρέπει να καταβληθούν κατά τη διάρκεια ενός οικονομικού έτους. 
Το ποσό αυτό υπολογίζεται : 
73 
- είτε μόνο για τα εκταμιευθέντα δάνεια (πίνακας 2), οπότε στην περίπτωση 
αυτή το κεφάλαιο που πρέπει να αποπληρωθεί είναι ίσο με το κεφάλαιο των 
υπολοίπων, 
- είτε για τα δάνεια που έχουν εκταμιευθεί, για τα δάνεια που έχουν 
εγκριθεί αλλά δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί και για τα δάνεια που έχουν 
προταθεί από την Επιτροπή αλλά δεν έχουν ακόμη εγκριθεί (πίνακας 3). 
Στην περίπτωση αυτή το αποπληρωτεο κεφάλαιο είναι ίσο με το 
επιτρεπόμενο ανώτατο όριο των δανείων με την προσθήκη, ενδεχομένως , 
των ποσών των σχετικών με τις πράξεις που έχουν προταθεί από την 
Επιτροπή αλλά δεν έχουν ακόμη, αποφασιστεί. 
ISSN 0254-1483 
COM(95) 17 Τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR οι 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-022-GR-C 
ISBN 92-77-85132-5 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg