ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ - Ειδική Διοικητική Περιφέρεια του Μακάο: Δεύτερη ετήσια έκθεση 2001

1. Εισαγωγη

2. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ "ΜΙΑ ΧΩΡΑ, ΔΥΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ"

3. ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

4. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

5. Η ΕΔΠ ΤΟΥ ΜΑΚΑΟ ΩΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΟΣ

6. ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΕ-ΜΑΚΑΟ

7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

1. Εισαγωγη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδίδει μεγάλη σημασία στην αποτελεσματική και πλήρη εφαρμογή του θεμελιώδους νόμου και της αρχής «μία χώρα, δύο συστήματα» στην Ειδική Διοικητική Περιφέρεια του Μακάο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας. Ως εκ τούτου, παρακολούθησε εκ του σύνεγγυς με αληθινό ενδιαφέρον τις εξελίξεις στην ΕΔΠ του Μακάο. Όπως και στην πρώτη ετήσια έκθεση της Επιτροπής, η παρούσα έκθεση αποσκοπεί στην αξιολόγηση της ανάπτυξης της ΕΔΠ του Μακάο και στη διατύπωση παρατηρήσεων για τις σχέσεις ΕΕ-Μακάο.

2. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ "ΜΙΑ ΧΩΡΑ, ΔΥΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ"

Δύο έτη μετά την επιστροφή της διοίκησης του Μακάο στην Κίνα, είναι καθησυχαστικό το γεγονός ότι τόσο η κεντρική κυβέρνηση στο Πεκίνο όσο και η κυβέρνηση της ΕΔΠ του Μακάο εξακολουθούν να αποδίδουν μεγάλη σημασία στην αρχή «μία χώρα, δύο συστήματα». Σε ομιλία που εκφώνησε στις 5 Μαρτίου στην Εθνική Λαϊκή Συνέλευση, ο πρωθυπουργός Zhu Ronghi ανέφερε: «Θα συνεχίσουμε την προσήλωσή μας στην αρχή «μία χώρα, δύο συστήματα» και στους θεμελιώδεις νόμους των Ειδικών Διοικητικών Περιφερειών του Χονγκ Κονγκ και του Μακάο. Θα παρέχουμε την πλήρη υποστήριξή μας στους Επικεφαλής της Εκτελεστικής Εξουσίας και στις κυβερνήσεις του Χονγκ Κονγκ και του Μακάο όσον αφορά τις προσπάθειες που καταβάλλουν για τη διακυβέρνηση των περιφερειών σύμφωνα με το νόμο και την υπεράσπιση της μακροπρόθεσμης ευημερίας και σταθερότητας του Χονγκ Κονγκ και του Μακάο».

Η κυβέρνηση του Μακάο εξακολουθεί να διοικεί την Ειδική Διοικητική Περιφέρεια, τόσο σε εσωτερικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, με αυτόνομο τρόπο όπως ορίζεται στον θεμελιώδη νόμο. Ένα σημαντικό και ενδιαφέρον απτό παράδειγμα είναι ο κλάδος τυχερών παιχνιδιών. Στο πλαίσιο της ελευθέρωσης του τομέα, η κεντρική κυβέρνηση του Πεκίνου επανέλαβε επανειλημμένως ότι απαγορεύεται αυστηρά εταιρείες με κεφάλαια από την ηπειρωτική χώρα να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς χορήγησης αδειών τυχερών παιχνιδιών.

- Άρθρο 23 του θεμελιώδους νόμου [1]

[1] ´Αρθρο 23: Η Ειδική Διοικητική Περιφέρεια του Μακάο εκδίδει μόνη της, νόμους που απαγορεύουν κάθε πράξη προδοσίας, αποσκίρτησης, στασιασμού ή ανατροπής κατά της κυβέρνησης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, ή κλοπής κρατικών μυστικών, απαγορεύουν στις ξένες πολιτικές οργανώσεις να αναπτύσσουν πολιτικές δραστηριότητες στην περιφέρεια, καθώς και στις πολιτικές οργανώσεις της περιφέρειας να έχουν σχέσεις με ξένες πολιτικές οργανώσεις

Κατά τον εορτασμό της 8ης επετείου της δημοσίευσης του θεμελιώδους νόμου του Μακάο, ο κ. Qiao Xiao Yang, αναπληρωτής πρόεδρος της Επιτροπής Νομοθετικών Υποθέσεων της Εθνικής Λαϊκής Συνέλευσης, υπενθύμισε στις αρχές της ΕΔΠ του Μακάο ότι πρέπει να θεσπίσουν, σύμφωνα με το άρθρο 23 του θεμελιώδους νόμου, νομοθεσία που να απαγορεύει κάθε πράξη στασιασμού αλλά πρόσθεσε ότι αρμόδιες για την επιλογή του κατάλληλου χρόνου είναι οι αρχές της ΕΔΠ του Μακάο.

- Σύστημα προειδοποίησης μεταξύ της ηπειρωτικής χώρας και του Μακάο

Στις 6 Ιουνίου στο Πεκίνο, οι αρχές της ηπειρωτικής χώρας και του Μακάο υπέγραψαν «Συμφωνία για ένα σύστημα αμοιβαίας προειδοποίησης μεταξύ των οργανισμών δημόσιας ασφάλειας και της Υπηρεσίας Ασφάλειας του Μακάο». Το σύστημα προειδοποίησης εφαρμόζεται σε υποθέσεις ποινικών και τελωνειακών παραβάσεων και τέθηκε σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου.

3. ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Το δεύτερο έτος από τη δημιουργία της ΕΔΠ του Μακάο ήταν έτος εδραίωσης των διάφορων θεσμικών οργάνων που συστάθηκαν το 2000. Οι πρώτες βουλευτικές εκλογές επιβεβαίωσαν την προοδευτική εξέλιξη προς περισσότερη δημοκρατία. Η κυβέρνηση ολοκλήρωσε την οργάνωσή της συγχωνεύοντας ορισμένους κλάδους της αστυνομίας και της τελωνειακής διοίκησης. Για να βελτιώσει την ποιότητα και αποτελεσματικότητα, η κυβέρνηση εκπόνησε ένα πρόγραμμα κατάρτισης ανώτερων και μεσαίων δημόσιων λειτουργών. Η κυβέρνηση προγραμματίζει επίσης να εκπαιδεύσει περισσότερους νομικούς προκειμένου να βελτιώσει την ικανότητα εκπόνησης νομοθετικών διατάξεων και να παράσχει περισσότερο καταρτισμένους δικαστές στα δικαστήρια.

- Eκλογή της Νομοθετικής Συνέλευσης

Οι πρώτες βουλευτικές εκλογές μετά τη μεταβίβαση της εξουσίας διεξήχθησαν ομαλά στις 23 Σεπτεμβρίου, με αξιοπρεπές ποσοστό συμμετοχής 52,33%. Σύμφωνα με τον θεμελιώδη νόμο, ο αριθμός των νομοθετών που εκλέγονται τόσο με άμεση καθολική ψηφοφορία όσο και με έμμεση ψηφοφορία από λειτουργικές εκλογικές περιφέρειες αυξήθηκε σε αμφότερες από οκτώ σε δέκα.

Υπήρξαν συνολικά 15 κατάλογοι για την εκλογή των δέκα νομοθετών που εκλέγονται με άμεση καθολική ψηφοφορία, συμπεριλαμβανομένου ενός από την πορτογαλική κοινότητα του Μακάο. Δέκα νομοθέτες από τις τέσσερις λειτουργικές εκλογικές περιφέρειες εκλέχτηκαν αυτομάτως ελλείψει αντίπαλου καταλόγου. Στις 10 Οκτωβρίου ο Επικεφαλής της Εκτελεστικής Εξουσίας διόρισε επιπλέον επτά νομοθέτες όπως ορίζεται στον θεμελιώδη νόμο. Η αύξηση κατά δύο των εδρών που εκλέχτηκαν με άμεση καθολική ψηφοφορία το 2001 αποτελεί το πρώτο βήμα στη διαδικασία προοδευτικού εκδημοκρατισμού και ο αριθμός θα αυξηθεί κατά δύο στις επόμενες βουλευτικές εκλογές το 2005.

- Αναδιοργάνωση ορισμένων κλάδων της διοίκησης

Για να βελτιωθεί ο συντονισμός μεταξύ της αστυνομίας δημόσιας ασφάλειας και της δικαστικής αστυνομίας, η κυβέρνηση ενοποίησε τη διοίκηση της αστυνομίας υπό τον έλεγχο του υφυπουργού Ασφάλειας. Αυτό θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της αστυνομίας και, κατά συνέπεια, την κατάσταση ασφάλειας στο Μακάο.

Μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου 2001, οι τελωνειακές εργασίες διεκπεραιώνονταν από ορισμένες υπηρεσίες της κυβέρνησης, συγκεκριμένα το λιμενικό σώμα και τα τελωνεία, τις Οικονομικές Υπηρεσίες του Μακάο, τα Ταχυδρομεία του Μακάο και την Υπηρεσία Στατιστικής και Απογραφής. Στις 15 Μαΐου η Νομοθετική Συνέλευση ενέκρινε νομοσχέδιο περί συστάσεως ενοποιημένης τελωνειακής υπηρεσίας που ενσωματώνει όλες τις τελωνειακές εργασίες σε μία ενιαία διοικητική υπηρεσία επικεφαλής της οποίας είναι ο Διευθυντής Τελωνείων. Η νέα υπηρεσία άρχισε να λειτουργεί την 1η Νοεμβρίου του προηγούμενου έτους.

Η κυβέρνηση της ΕΔΠ του Μακάο οργάνωσε κύκλους κατάρτισης για ανώτερα και μεσαία στελέχη της διοίκησης προκειμένου να βελτιωθεί η αποδοτικότητα και η ποιότητα των δημόσιων λειτουργών και οι υπηρεσίες που παρέχουν στο ευρύ κοινό. Ο ανεπαρκής αριθμός έμπειρων νομικών που απαιτούνται για την εφαρμογή των νομοθετικών μεταρρυθμίσεων το 2002 προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στην κυβέρνηση. Η υπογραφή συμφωνίας χρηματοδότησης προγράμματος συνεργασίας στο νομοθετικό τομέα μεταξύ της ΕΕ και του Μακάο είναι ευπρόσδεκτη εν προκειμένω.

- Κατάργηση των δύο προσωρινών δημοτικών κυβερνήσεων

Κατόπιν πρότασης της κυβέρνησης, η Νομοθετική Συνέλευση ενέκρινε τον Δεκέμβριο νομοσχέδιο περί δημιουργίας Γενικής Υπηρεσίας Υποθέσεων των Πολιτών από 1ης Ιανουαρίου 2002. Η υπηρεσία θα αναλάβει τα καθήκοντα που διεκπεραίωναν στο παρελθόν οι δύο προσωρινές δημοτικές κυβερνήσεις, που σήμερα έχουν καταργηθεί.

4. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Μετά τη συγκρατημένη ανάκαμψη το 2000, η οικονομία του Μακάο ακολούθησε βραδύτερο ρυθμό το 2001 συμβαδίζοντας με την παγκόσμια πτωτική τάση. Η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ επιβραδύνθηκε σε 2,1% για το 2001 από 4,6% του προηγούμενου έτους. Η επιβράδυνση οφειλόταν κυρίως σε συρρίκνωση της εξωτερικής ζήτησης εξαγωγών εμπορευμάτων στις κυριότερες ξένες αγορές. Επιπλέον, χάρη στον ανοδικό τουριστικό τομέα, η οικονομία κατάφερε να επιτύχει ήπια ανάπτυξη το 2001, αλλά η ανεργία εξακολουθούσε να προκαλεί ανησυχία (βλ. παρακάτω).

Η ελευθέρωση του κλάδου των τυχερών παιχνιδιών θεωρήθηκε η σημαντικότερη εξέλιξη στο Μακάο το 2001. Το μονοπώλιο των καζίνο που είχε χορηγηθεί το 1962 στην Sociedade de Turismo e Diversoes de Macau (STDM) έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2001, αλλά παρατάθηκε για 3 μήνες εν αναμονή της απόφασης χορήγησης νέων αδειών. Η Νομοθετική Συνέλευση του Μακάο υιοθέτησε τον Σεπτέμβριο ένα νέο καθεστώς για τον κλάδο των τυχερών παιχνιδιών, καταργώντας το σύστημα του μονοπωλίου και εισάγοντας τρεις νέες άδειες που θα εκδοθούν με δημόσιο διαγωνισμό. Τοπικές εταιρείες, εταιρείες του Χονγκ Κονγκ και πολυεθνικές εταιρείες υπέβαλαν συνολικά 22 προσφορές, γεγονός που αντικατοπτρίζει την ελκυστικότητα του κλάδου των τυχερών παιχνιδιών του Μακάο. Το νέο σύστημα θεωρείται εν γένει ικανοποιητικό και περιλαμβάνει ένα μηχανισμό συμπεριφοράς κατά του ανταγωνισμού. Η STDM υπέβαλε αίτηση χορήγησης νέας άδειας σύμφωνα με τις νέες διαδικασίες.

H EΔΠ του Μακάο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους φόρους των τυχερών παιχνιδιών ως δημοσιονομικό έσοδο. Τους πρώτους έντεκα μήνες του 2001, οι άμεσοι φόροι από τα τυχερά παιχνίδια ανήλθαν σε 5,96 δισ. πατάκας [2] (828 εκατ. ευρώ), αντιπροσωπεύοντας περίπου το 60% των δημοσιονομικών εσόδων. Ελευθερώνοντας το καθεστώς των τυχερών παιχνιδιών, η κυβέρνηση ευελπιστεί ότι θα ενισχυθεί η συνολική ανταγωνιστικότητα του κλάδου και θα υπάρξουν περισσότερες ξένες επενδύσεις, αυξάνοντας τα δημόσια έσοδα και την οικονομική ανάπτυξη.

[2] Μέση τιμή συναλλάγματος για το 2001: 1 ευρώ = 7.1962 πατάκας

Ο κλάδος του τουρισμού σημείωσε θετική απόδοση το 2001 όπου ο συνολικός αριθμός επισκεπτών έφθασε το πρωτοφανές επίπεδο των 10 εκατ. και άνω, καταγράφοντας αύξηση 12% σε σχέση με το 2000. Πλέον του 90% των επισκεπτών ήσαν από την ευρύτερη περιφέρεια της Κίνας - περίπου το ήμισυ από το Χονγκ Κονγκ, πλέον του ενός τετάρτου από την ηπειρωτική Κίνα και οι υπόλοιποι από την Ταϊβάν. Η ανάπτυξη του προηγούμενου έτους υποστηρίχτηκε κυρίως από την αύξηση του αριθμού κινέζων επισκεπτών από την ηπειρωτική χώρα και, σε μικρότερο βαθμό, επισκεπτών από την Ταϊβάν.

Η ανεργία παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα (6,4%) τους τρεις μήνες μέχρι τον Δεκέμβριο του 2001, βελτιούμενη ελαφρώς από 6,8% το 2000. Η κατάσταση της ανεργίας ήταν ιδιαίτερα έντονη στους κλάδους της μεταποίησης και των κατασκευών. Ο αριθμός των εργαζομένων μη μόνιμων κατοίκων μειώθηκε ελαφρώς σε 25. 925 το 2001 από 27. 221 το 2000.

Ένα άλλο ζήτημα που ενέπνεε ανησυχία ήταν η προβλεπόμενη σταδιακή κατάργηση των ποσοστώσεων για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα μέχρι το 2005. Οι τομείς των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των ενδυμάτων υπερβαίνουν το 80% των εξαγωγών του Μακάο και απασχολούν άνω του 22% του συνολικού εργαζόμενου πληθυσμού. Ο κλάδος άσκησε πιέσεις για την εκπόνηση μιας σαφώς οριοθετημένης πολιτικής για την αντιμετώπιση της κατάστασης, αλλά προς το παρόν αυτό δεν έχει γίνει.

Στo τρίτο πολιτικό διάγγελμα που εκφώνησε το Νοέμβριο 2001, ο Επικεφαλής της Εκτελεστικής Εξουσίας ανακοίνωσε τη λήψη μέτρων αρωγής υπέρ των ενδεών και των επιχειρήσεων προκειμένου να αντιμετωπίσουν την οικονομική πτωτική τάση. Η δέσμη περιλάμβανε σημαντικές φορολογικές μειώσεις, χρηματοδοτική βοήθεια και δαπάνες για την ανάπτυξη υποδομής που θα δημιουργήσουν 6.000 θέσεις απασχόλησης. Επιπλέον, 400 εκατ. πατάκας προβλέπονται στον προϋπολογισμό για την επιμόρφωση 4 000 ανέργων προκειμένου να βελτιώσουν τις δεξιότητές τους.

Οι εξαγωγές εμπορευμάτων μειώθηκαν κατά 9,4% το 2001 σε 18.473 εκατ. πατάκας ως αποτέλεσμα της χαλαρής παγκόσμιας ζήτησης. Αφετέρου, οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 5,9% σε 19.170 εκατ. πατάκας. Καταγράφηκε εμπορικό έλλειμμα 697 εκατ. πατάκας.

Το 2001, οι συναλλαγές μεταξύ ΕΕ και Μακάο μειώθηκαν κάπως, κατά 3,7% (996 εκατ. ευρώ). Η ΕΕ ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά των εξαγωγών του Μακάο, του οποίου το 26,6% των εξαγωγών έφθανε σ´αυτήν.

5. Η ΕΔΠ ΤΟΥ ΜΑΚΑΟ ΩΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΟΣ

Σύμφωνα με τον θεμελιώδη νόμο, η ΕΔΠ του Μακάο εφαρμόζει τη δική της εμπορική πολιτική για την οποία έχει την πλήρη αρμοδιότητα ως ξεχωριστό τελωνειακό έδαφος. Το Μακάο είναι ανεξάρτητο μέλος του ΠΟΕ και ορισμένων άλλων διεθνών οργανισμών.

Κατά την επανεξέταση της εμπορικής πολιτικής του Μακάο από τον ΠΟΕ, που πραγματοποιήθηκε το Μάρτιο του 2001 στη Γενεύη, συζητήθηκαν εκτενώς οι οικονομικές και εμπορικές πολιτικές του Μακάο με βάση τις εκθέσεις που υπέβαλαν η κυβέρνηση της ΕΔΠ του Μακάο και η Γραμματεία του ΠΟΕ. Στις συζητήσεις συμμετείχαν ενεργά ο υφυπουργός Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Francis Π Υ Τam, επικεφαλής της αντιπροσωπείας του Μακάο, και η Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Το θετικό αποτέλεσμα ήταν η αναγνώριση των πολιτικών για τις ελεύθερες συναλλαγές και τις ανοικτές αγορές που εφαρμόζει το Μακάο.

Το Μακάο συμμετείχε, και εξέφρασε την ικανοποίησή του για το αποτέλεσμα, στη σημαντική Υπουργική Διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στη Doha το Νοέμβριο.

Η προσχώρηση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας στον ΠΟΕ, που συμφωνήθηκε στην Υπουργική Διάσκεψη της Doha, αποτέλεσε ορόσημο στην ιστορία του πολυμερούς εμπορικού συστήματος. Η ΕΔΠ του Μακάο και η ΕΕ εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την περάτωση της διαδικασίας των διαπραγματεύσεων που οδήγησαν στην προσχώρηση.

Το Μακάο είναι επίσης μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων.

- Ομάδα Διεθνούς Χρηματοδοτικής Δράσης

Από το 1999 το Μακάο ήταν παρατηρητής της Ομάδας Διεθνούς Χρηματοοικονομικής Δράσης για τη Νομιμοποίηση Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες (ΟΔΧΔ) - τμήμα Ασία Ειρηνικός και το 2001 κατέστη πλήρες μέλος. Η ΟΔΧΔ συστάθηκε από την G7 και, προς το παρόν, έχει 29 μέλη και 2 παρατηρητές. Βασικός σκοπός της είναι η προώθηση πολιτικών για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το Μακάο κατέβαλε προσπάθειες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες βελτιώνοντας τον συντονισμό των διάφορων οργάνων και οργανισμών που δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο τομέα. Τον Αύγουστο του 2001 η κυβέρνηση της ΕΔΠ του Μακάο ανακοίνωσε ότι μέχρι το τέλος του έτους θα συσταθεί μία ομάδα δράσης για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Στη διάρκεια του 2001, το Μακάο σύναψε δύο επιπλέον συμφωνίες αεροπορικών υπηρεσιών με τρίτες χώρες, αυξάνοντας τον αριθμό των συναφθεισών συμφωνιών σε 33, ενώ έχουν ξεκινήσει άλλες τρεις. Οι εν λόγω συμφωνίες αποσκοπούν να προωθήσουν τις αεροπορικές μεταφορές και τη χρησιμοποίηση του Διεθνούς Αερολιμένα του Μακάο. Η κυβέρνηση της ΕΔΠ του Μακάο ανέφερε στο τέλος του έτους ότι τόσο ο όγκος των φορτίων όσο και ο αριθμός των επιβατών που χρησιμοποιούν τον Διεθνή Αερολιμένα του Μακάο αυξήθηκαν σημαντικά στη διάρκεια του έτους.

6. ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΕ-ΜΑΚΑΟ

- Ανταλλαγή επισκέψεων

Το 2001 ήταν έτος έντονης δραστηριότητας όσον αφορά τις σχέσεις με το Μακάο, με κυριότερα γεγονότα την επίσκεψη του Επικεφαλής της Εκτελεστικής Εξουσίας κ. Ho Hau Wah στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τη χορήγηση, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στους κατόχους διαβατηρίου του Μακάο του δικαιώματος πρόσβασης στο έδαφος της ΕΕ χωρίς απαίτηση θεώρησης (με εξαίρεση, προς το παρόν, το έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου και της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας).

Ο Επικεφαλής της Εκτελεστικής Εξουσίας της ΕΔΠ του Μακάο, κ. Ho Hau Wah, πραγματοποίησε, στις 19 και 20 Ιουνίου 2001, επίσημη επίσκεψη στην Ευρωπαϊκή ´Ενωση. Ήταν επικεφαλής αντιπροσωπείας υψηλού επιπέδου που συμπεριλάμβανε την Πρόεδρο της Νομοθετικής Συνέλευσης, κα Susana Chou, και την υφυπουργό Διοίκησης και Δικαιοσύνης, κα Florinda Chan. Ο Επικεφαλής της Εκτελεστικής Εξουσίας συναντήθηκε με τον Πρόεδρο, κ. Romano Prodi, και τους Επιτρόπους κκ Patten και Vitorino. Συζητήθηκαν η μετάβαση του Μακάο και η πολιτική και οικονομική κατάσταση και ανταλλάχθηκαν απόψεις σχετικά με τους τρόπους προώθησης περαιτέρω δεσμών και συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και του Μακάο. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής κ. Prodi εξέφρασε την απεριόριστη ικανοποίησή του στον Επικεφαλής της Εκτελεστικής Εξουσίας για τα πρώτα αποτελέσματα από τη δημιουργία της Ειδικής Διοικητικής Περιφέρειας του Μακάο. Η αντιπροσωπεία του Μακάο πραγματοποίησε επίσης επίσκεψη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όπου συναντήθηκε με τον Αντιπρόεδρο κ. Colom I Naval.

Τον Δεκέμβριο του 2001, το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Domingo Solans πραγματοποίησε επίσκεψη στο Μακάο όπου έγινε δεκτός από τον Επικεφαλής της Εκτελεστικής Εξουσίας.

- Πρόσβαση στην ΕΕ χωρίς απαίτηση θεώρησης

Στις 15 Μαρτίου 2001, το Συμβούλιο Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε κανονισμό στον οποίο απαριθμούνται οι χώρες και τα εδάφη των οποίων οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να εισέρχονται στο έδαφος της ΕΕ με ή χωρίς απαίτηση θεώρησης. Ο κανονισμός χορηγεί στους κατόχους διαβατηρίου των δύο ΕΔΠ της Κίνας, του Χονγκ Κονγκ και του Μακάο, το δικαίωμα πρόσβασης χωρίς απαίτηση θεώρησης, με εξαίρεση το έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου και της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας. [3] Ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ στις 10 Απριλίου και έκτοτε εφαρμόζεται απρόσκοπτα. Η Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι το Συμβούλιο αποδέχτηκε την πρόταση της Επιτροπής και την ενέκρινε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

[3] Πρέπει να σημειωθεί ότι, εν τω μεταξύ (Μάιος 2002), το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία ακολούθησαν το παράδειγμα των άλλων κρατών και κατάργησαν τη θεώρηση για τους κατόχους διαβατηρίου του Μακάο με αυτόνομη απόφαση που θεσπίσθηκε σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία τους για το θέμα της μετανάστευσης.

Πέραν των χωρών της ΕΕ, δεκατέσσερις άλλες χώρες χορήγησαν στους κατόχους διαβατηρίου της ΕΔΠ του Μακάο το δικαίωμα πρόσβασης χωρίς απαίτηση θεώρησης το 2001.

- Συμφωνία επανεισδοχής

Τον Οκτώβριο, αντιπροσωπείες από την κυβέρνηση της ΕΔΠ του Μακάο και της Επιτροπής διεξήγαγαν συνομιλίες με σκοπό τη διαπραγμάτευση συμφωνίας επανεισδοχής. Κατά τις διαπραγματεύσεις σημειώθηκε ικανοποιητική πρόοδος και στη διάρκεια του 2002 αναμένονται περαιτέρω εργασίες για την οριστικοποίηση της συμφωνίας.

- Μικτή επιτροπή

Η όγδοη συνεδρίαση της Μικτής Επιτροπής της Συμφωνίας Συνεργασίας ΕΕ-Μακάο πραγματοποιήθηκε στο Μακάο στις 22 Οκτωβρίου 2001. Οι δύο πλευρές προέβησαν σε επανεξέταση των εξελίξεων του προηγούμενου έτους και ανέλυσαν την Ετήσια Έκθεση της Επιτροπής για το Μακάο. Συζήτησαν επίσης σχετικά με δραστηριότητες συνεργασίας συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής των τρεχόντων προγραμμάτων. Το πρώτο εξάμηνο του 2002 αναμένεται να ξεκινήσει ένα νέο πρόγραμμα συνεργασίας στο νομοθετικό τομέα.

- Asia-Enterprise

Mε τη χρηματοδοτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μέσω του προγράμματος Asia-Invest, πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2001 στο Μακάο συνάντηση για την εξυπηρέτηση επιχειρήσεων στον τομέα της μεταλλουργίας. Συμμετείχαν περισσότερες από 100 εταιρείες από την ΕΕ και την Κίνα.

- Δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας

Η Επιτροπή εξακολουθούσε να παρακολουθεί τις εξελίξεις όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας στο Μακάο. Το Συμβούλιο TRIPS (εμπορικές πτυχές των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας) του ΠΟΕ στη Γενεύη εξέτασε τη νομοθεσία του Μακάο σχετικά με τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και διαπίστωσε ότι, σε γενικές γραμμές, η νομοθεσία του Μακάο συνάδει με τις υποχρεώσεις του ΠΟΕ. Η σύσταση μιας ενοποιημένης Τελωνειακής Υπηρεσίας είναι επίσης ευνοϊκή εξέλιξη, η οποία θα βελτιώσει περαιτέρω την εφαρμογή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας στην ΕΔΠ. Τον Δεκέμβριο του 2001 πραγματοποιήθηκε στο Μακάο σεμινάριο για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας στο οποίο συμμετείχαν αρμόδιοι για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας οργανισμοί συμπεριλαμβανομένων οργάνων επιβολής κυρώσεων από την ηπειρωτική Κίνα και τις ΕΔΠ του Μακάο και του Χονγκ Κονγκ. Η ΕΕ εκφράζει την ικανοποίησή της γι' αυτή τη συνεργασία που θα συνδράμει την καλύτερη εφαρμογή των ΔΔΙ.

Πρόσφατα, το Μακάο αφαιρέθηκε από τον αμερικανικό κατάλογο (US Special 301 Watch List) των χωρών και οικονομιών με σοβαρά προβλήματα στον τομέα των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, και αυτό δείχνει ότι το Μακάο σημείωσε σημαντική πρόοδο όσον αφορά τη νομοθεσία περί δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Ωστόσο, όπως και αλλού στην περιφέρεια, η πειρατεία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και η απομίμηση των εμπορικών σημάτων εξακολουθούν να ανησυχούν τη βιομηχανία της ΕΕ. Η ΕΔΠ του Μακάο πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειες για την εφαρμογή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας.

7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Τα πρώτα αποτελέσματα από τη δημιουργία της ΕΔΠ του Μακάο συνεχίστηκαν όσον αφορά την εδραίωση των θεσμών. Οι πρώτες ελεύθερες εκλογές για τη Νομοθετική Συνέλευση που διεξήχθησαν τον Σεπτέμβριο έδειξαν τη δέσμευση των πολιτών του Μακάο για την άσκηση των βασικών πολιτικών δικαιωμάτων τους. Ο αυξημένος αριθμός νομοθετών που εκλέχτηκαν με άμεση καθολική ψηφοφορία σηματοδότησε την πρόοδο προς περισσότερη δημοκρατία. Η συμμετοχή της πορτογαλικής κοινότητας στις άμεσες βουλευτικές εκλογές απέδειξε την εμπιστοσύνη τους στην ΕΔΠ του Μακάο.

Δύο έτη μετά τη μεταβίβαση της εξουσίας, η ΕΔΠ του Μακάο ακολουθεί ικανοποιητική μελλοντική πορεία, παρά την οικονομική πτωτική τάση. Η Επιτροπή θα καταβάλλει προσπάθειες συνεργασίας με τις αρχές του Μακάο προκειμένου να συνδράμει τη σταθερή ανάπτυξη της ΕΔΠ, σύμφωνα με την αρχή «μία χώρα, δύο συστήματα».