Γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής του οργανισμού εφοδιασμού της Ευρατόμ(1) σχετικά με την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής "Προς μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού"

(2001/C 330/05)

COM(2000) 769

Η επιτροπή επικροτεί εν γένει την έγκριση από την επιτροπή της Πράσινης Βίβλου σχετικά με την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού. Η Πράσινη Βίβλος θα προσφέρει την ευκαιρία να διεξαχθεί ευρύς και ανοιχτός διάλογος για όλες τις πηγές ενέργειας, περιλαμβανόμενης της πυρηνικής, και η επιτροπή αξιοποίησε την ευκαιρία να γνωμοδοτήσει επί του θέματος.

Το διευρυμένο προεδρείο της επιτροπής συνεδρίασε στις 16 Φεβρουαρίου 2001 και η επιτροπή συνήλθε στις 28 Μαρτίου 2001.

Στις 28 Μαρτίου 2001 η επιτροπή ενέκρινε την παρούσα γνώμη με μεγάλη πλειοψηφία.

1. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Ο ρόλος τη πυρηνικής ενέργειας ως ανανεώσιμη πηγή ηλεκτροπαραγωγής

(1) Η ασφάλεια του εφοδιασμού, η προστασία του περιβάλλοντος και η οικονομική απόδοση αποτελούν τους τρεις θεμελιώδεις στόχους της ενεργειακής πολιτικής. Η επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες της Επιτροπής όσον αφορά την αυξανόμενη εξωτερική εξάρτηση τις επόμενες δεκαετίες.

(2) Η επιτροπή θεωρεί ότι η πυρηνική ενέργεια επί του παρόντος διαδραματίζει και είναι δυνατό να συνεχίσει να διαδραματίζει καίριο ρόλο για την αειφόρο ηλεκτροπαραγωγή. Προξενεί αμελητέες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, και ως εκ τούτου, συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων που καθορίστηκαν από το "πρωτόκολλο του Κιότο" της σύμβασης του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την κλιματική αλλαγή (UNFCCC). Η πυρηνική ενέργεια είναι η μόνη βιομηχανικώς ώριμη ενεργειακή πηγή με αμελητέες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου της οποίας η χρήση είναι δυνατόν να επεκταθεί. Θα πρέπει λοιπόν να αναγνωριστεί αυτή η ιδιότητα και η πυρηνική ενέργεια να μην εξαιρεθεί από τους διάφορους "μηχανισμούς ευελιξίας", όπως συζητήθηκε στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου του Κιότο.

(3) Η επιτροπή υπενθυμίζει ότι τουλάχιστον δύο σενάρια σύνθεσης του συνόλου των πηγών ενέργειας που χρησιμοποίησε η Επιτροπή καταδεικνύουν ότι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να τηρηθούν τα όρια εκπομπών αερίων θερμοκηπίου του πρωτοκόλλου του Κιότο περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων μέτρων, την κατασκευή αρκετών νέων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής. Η μελέτη "Dilemma"(2) κατέληξε ότι για να διατηρηθεί σε 22 % το μερίδιο της πυρηνικής ισχύος στην συνολικώς εγκατεστημένη ισχύ, θα πρέπει μέχρι το 2025 να κατασκευαστούν 100 GWe επιπλέον πυρηνικής ισχύος ώστε να αντικατασταθούν οι υπάρχοντες αντιδραστήρες και να καλυφθεί η νέα ζήτηση. Σύμφωνα με το σενάριο ευαισθησίας "Nuclear Renaissance" έκδοσης "European Union Energy Outlook to 2020"(3) το χαμηλότερο κόστος άνθρακα (που σημαίνει το χαμηλότερο κόστος για την κοινωνία) επιτυγχάνεται με εγκατεστημένη πυρηνική ισχύ 212 GWe και παραγωγή περίπου 1500 TWh το 2030.

(4) Εκτός από την ηλεκτροπαραγωγή για την τρέχουσα κατανάλωση, η επιτροπή υπενθυμίζει επιπλέον ότι προσφέρονται και άλλες δυνατότητες ειρηνικών χρήσεων της πυρηνικής ενέργειας που είναι δυνατόν να συμβάλλουν στον περαιτέρω περιορισμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου μακροπροθέσμως και τη μείωση της εξωτερικής εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα. Πρόκειται για την παραγωγή υδρογόνου, την αφαλάτωση και τη βιομηχανική θερμότητα (με τους νέους αντιδραστήρες υψηλών θερμοκρασιών).

(5) Λαμβάνοντας υπόψη το ευαίσθητο ισοζύγιο μεταξύ των κύριων στόχων της ενεργειακής πολιτικής, η επιτροπή θεωρεί ότι, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών για τις ενεργειακές επιλογές, πρέπει να παραμείνουν ανοικτές όλες οι δυνατότητες πηγών ενέργειας. Η πυρηνική ενέργεια δεν θα πρέπει να ταξινομηθεί μαζί με τα ορυκτά καύσιμα ως λιγότερη "επιθυμητή" πηγή ενέργειας.

(6) Προσφέρονται διάφορες βιώσιμες τεχνικές λύσεις για τη διαχείριση των αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων. Υπάρχουν εγκαταστάσεις που παρέχουν τη δυνατότητα επανεπεξεργασίας ή ασφαλούς διάθεσης των αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων επί δεκάδες έτη. Άλλες εγκαταστάσεις για την επεξεργασία και τη διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων χαμηλής και μέση ακτινοβολίας λειτουργούν ήδη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε όλες τις χώρες που εκμεταλλεύονται την πυρηνική ενέργεια για ηλεκτροπαραγωγή αναπτύσσονται εγκαταστάσεις για τη διάθεση υψηλού επιπέδου ακτινοβολίας και εγκιβωτισμένων αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων. Κατά γενικό κανόνα η πρόοδος που έχει επιτευχθεί πρόοδος έχει φθάσει σε επίπεδο που οι επιστημονικοί και τεχνικοί εμπειρογνώμονες είναι πεπεισμένοι για τη σκοπιμότητα και την πλήρη ασφάλεια αυτών των εγκαταστάσεων. Όταν θα φθάσει η στιγμή της υλοποίησης αυτών των εγκαταστάσεων διάθεσης, η επιλογή της ακριβούς χωροθέτησης και η χορήγηση αδειών θα γίνει με τη συναίνεση των δημοσίων αρχών των ενδιαφερομένων κρατών μελών και κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων θα συμπεριληφθεί η δημόσια διαβούλευση. Αυτή η μεγάλη ποικιλία διεργασιών καταδεικνύει την ύπαρξη ασφαλούς και αξιόπιστης τεχνολογίας(4).

Η πυρηνική ενέργεια ως ανταγωνιστική πηγή ηλεκτροπαραγωγής η οποία εσωτερικεύει όλα τα συστατικά του κόστους της

(7) Η πυρηνική ενέργεια είναι ανταγωνιστική πηγή ενέργειας σε αγορές όπου έχουν καταργηθεί οι ρυθμίσεις. Ελάχιστο είναι το μερίδιο του συνολικού κόστους ηλεκτροπαραγωγής από πυρηνική ενέργεια εξαρτάται από την τιμή του ουρανίου (5 έως 7 % του προβλεπόμενου μέσου κόστους)(5). Το συνολικό κόστος του κύκλου πυρηνικού καυσίμου, περιλαμβανομένης της διαχείρισης των αναλωμένων καυσίμων και αποβλήτων, υπολογίζεται ότι καταλαμβάνει μέτριο μερίδιο του συνολικού κόστους (20 έως 25 % του προβλεπόμενου μέσου κόστους)(6). Ως αποτέλεσμα, το κόστος της ηλεκτροπαραγωγής από πυρηνική ενέργεια είναι σταθερό και ανταγωνιστικό σε σύγκριση με τις ορυκτές πηγές ενέργειας που εξαρτώνται περισσότερο από τις ευμετάβλητες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

(8) Η ηλεκτροπαραγωγή από πυρηνική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής και του εφοδιασμού με καύσιμα, προσφέρουν υψηλή προστιθέμενη αξία στην Ευρώπη τόσο όσον αφορά την εξελιγμένη τεχνολογία και γνώσεις όσο και το υψηλό επίπεδο εξειδίκευσης των απασχολουμένων.

(9) Τα αριθμητικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στην υποσημείωση 61 στη σελίδα 94 της Πράσινης Βίβλου (υποσημείωση 60 στη γαλλική έκδοση) αποτελούν μία μόνον από τις διάφορες εκτιμήσεις του κόστους και ενδέχεται να είναι παραπλανητικά. Σε σύγκριση με άλλες πηγές ηλεκτροπαραγωγής, η πυρηνική ενέργεια αποτελεί αναμφισβήτητα την ανταγωνιστικότερη πηγή εν γένει, λόγω της μεγάλης απόσβεσης της επένδυσης κεφαλαίου στις περισσότερες περιπτώσεις. Σύμφωνα με μελέτες που στηρίχθηκαν στο χαμηλό κόστος των ορυκτών καυσίμων πριν από τις πρόσφατες ανατιμήσεις, για τη μελλοντική ισχύ ηλεκτροπαραγωγής η πυρηνική ενέργεια είναι η ανταγωνιστικότερη πηγή σε πολλές χώρες και η σχεδόν ανταγωνιστικότερη σε πολλές άλλες χώρες(7). Δεδομένου ότι η πυρηνική ενέργεια είναι λιγότερο ευάλωτη στις διακυμάνσεις του κόστους του καυσίμου από ό,τι η ενέργεια από ορυκτά καύσιμα, οι πρόσφατες ανατιμήσεις των ορυκτών καυσίμων βελτιώνουν ακόμη περισσότερο την ανταγωνιστικότητα της μελλοντικής ισχύος ηλεκτροπαραγωγής από πυρηνική ενέργεια. Επιπλέον, η πυρηνική ενέργεια δεν ενέχει τους οικονομικούς κινδύνους της ασφάλειας του εφοδιασμού που προξενούνται από τις "απρόβλεπτες διακυμάνσεις" στις τιμές των ορυκτών καυσίμων. Τέλος, η απόφαση εταιρείας ηλεκτροπαραγωγής στη Φινλανδία να ζητήσει τη χορήγηση άδειας για νέο πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής καθώς και μελέτες τεκμηριώνουν ότι το κόστος ηλεκτροπαραγωγής από πυρηνική ενέργεια είναι ανταγωνιστικό σε σχέση με άλλες δυνατότητες(8).

(10) Αντιθέτως από ό,τι συμβαίνει με τις περισσότερες άλλες ενεργειακές πηγές, όλα τα συστατικά του κόστους (κεφαλαιουχική επένδυση συμπεριλαμβανομένης της αποξήλωσης, καύσιμο συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης των αποβλήτων, λειτουργία και διατήρηση, όπου περιλαμβάνεται η ακτινολογική προστασία) περιλαμβάνονται στο κόστος της πυρηνικής ενέργειας. Κατά συνέπεια, κατά τη σύγκριση του συνολικού κόστους πρέπει να περιλαμβάνονται όλα τα στοιχεία κόστους, δηλαδή και εκείνα που μέχρι σήμερα δεν εσωτερικοποιούνται στην παραγωγή από ορυκτές πηγές ενέργειας, όπως π.χ. οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου.

Φορολόγηση

(11) Η επιτροπή θεωρεί ότι με την επιβολή φορολογίας επί της πυρηνικής ενέργειας για την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών δεν θα λαμβανόταν υπόψη ένας βασικός λόγος για τον οποίο ενισχύονται οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αποφυγή εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Για να μεγιστοποιηθεί το αποτέλεσμα της αποφυγής των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου ή άλλες περιβαλλοντικές ζημίες, η πυρηνική ενέργεια δεν θα πρέπει να υπόκειται σε οποιαδήποτε πρόσθετη επιβάρυνση που δεν σχετίζεται με τις περιβαλλοντικές πτυχές της πυρηνικής ενέργειας.

Ο ηγετικός ρόλος της κοινοτικής βιομηχανίας πυρηνικής ενέργειας

(12) Η κοινοτική βιομηχανία πυρηνικής ενέργειας έχει διαδραματίσει ηγετικό ρόλο παγκοσμίως για την ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας στο παρελθόν και είναι σε θέση να συμβάλει σε μελλοντικές προσπάθειες, εφόσον βελτιωθεί η αποδοχή της από το κοινό και απαιτηθεί επιπλέον ισχύς ηλεκτροπαραγωγής από πυρηνική ενέργεια. Στο μεταξύ θα πρέπει να διατηρηθεί το υψηλό επίπεδο εμπειρογνωμοσύνης που να παρέχει στο μέλλον τη δυνατότητα ανάπτυξης επιπλέον ισχύος ηλεκτροπαραγωγής από πυρηνική ενέργεια.

(13) Η κοινοτική βιομηχανία πυρηνικής ενέργειας, με τη δραστήρια συμμετοχή των κρατών μελών και των οργάνων της Κοινότητας, δραστηριοποιείται επίσης στην ανάπτυξη προηγμένων τύπων πυρηνικών αντιδραστήρων (π.χ. ο "Ευρωπαϊκός αντιδραστήρας πεπιεσμένου ύδατος" EPR ή οι αντιδραστήρες υψηλής θερμοκρασίας), προηγμένων τεχνολογιών πυρηνικής σχάσης (π.χ. το έργο Myhrra) και, για το πολύ απώτερο μέλλον, στην ανάπτυξη της τεχνολογίας πυρηνικής σύντηξης (π.χ. το πρόγραμμα του Διεθνούς Θερμοπυρηνικού Πειραματικού Αντιδραστήρα, ITER), που θα προετοιμάσουν το έδαφος για τη βελτίωση της αποδοχής της πυρηνικής ενέργειας στο μέλλον.

(14) Δεδομένου ότι στην ΕΕ υπάρχει η εμπειρία της ασφαλούς λειτουργίας αντιδραστήρων επί αθροιστικώς 3500 έτη και ότι είναι προηγμένο το σύστημα κανονιστικών ρυθμίσεων, η ηλεκτροπαραγωγή από πυρηνική ενέργεια στην ΕΕ είναι ασφαλής και αξιόπιστη. Ο ΔΟΑΕ έχει πλέον καθορίσει σύνολο επαρκών προτύπων ασφαλείας για όλους τους σχετικούς τομείς του κύκλου πυρηνικής ενέργειας και τα κράτη μέλη της ΕΕ που έχουν υπογράψει τη σύμβαση του ΔΟΑΕ για την πυρηνική ασφάλεια παρέχουν ελεύθερα τη δυνατότητα διεθνών ελέγχων και αξιολογήσεων από ισότιμους ειδικούς (peer review). Τούτο αποτελεί την ορθή βάση για να συνεχίσει να λειτουργεί σε ασφαλή βάση η πυρηνική βιομηχανία της Ευρώπης.

Ο ρόλος των θεσμικών οργάνων της Ένωσης

(15) Με τη συνθήκη Ευρατόμ αναγνωρίσθηκε η ανάγκη να προωθηθεί η ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας ούτως ώστε να βελτιωθεί η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού. Στην Πράσινη Βίβλο καταδεικνύεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να διαδραματίσουν εποικοδομητικό ρόλο και, κατά συνέπεια, να μην θέσουν σε ισχύ νομοθεσία η οποία θα μπορούσε να εμποδίσει την επιλογή των σημερινών ή μελλοντικών κρατών μελών να επιλέξουν την πυρηνική ενέργεια, δεδομένου ότι τα προσκόμματα αυτά ήταν ασυμβίβαστη με την επιδιωκόμενη ασφάλεια του εφοδιασμού της Ένωσης.

(16) Μετά από ανοικτό διάλογο, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα θα πρέπει, χωρίς να θίγεται η δυνατότητα επιλογής των κρατών μελών να χρησιμοποιούν πυρηνική ενέργεια, να εντείνουν τη δραστηριότητες τους για να ενισχυθεί η αποδοχή της πυρηνικής ενέργειας από το κοινό. Πρέπει να εξηγήσουν στην κοινή γνώμη το ρόλο της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ για την αποφυγή των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καθώς και τη χρησιμότητα της πυρηνικής ενέργειας προς το σκοπό αυτό. Η Πράσινη Βίβλος μπορεί να αποτελέσει μέρος αυτής της προσπάθειας.

(17) Η συνθήκη Ευρατόμ συνιστά το κατάλληλο νομικό πλαίσιο σε κοινοτικό επίπεδο, εντός του οποίου η Επιτροπή και ο Οργανισμός Εφοδιασμού της Ευρατόμ πρέπει να εξασφαλίσουν ένα πάγιο καθεστώς όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού με πυρηνικά καύσιμα, όπως συμβαίνει για άλλες πηγές ενέργειας.

2. ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ

Μακροπρόθεσμα διαθέσιμα κοιτάσματα ουρανίου

(18) Κοιτάσματα ουρανίου είναι διαθέσιμα σε επαρκείς ποσότητες ώστε να εξασφαλίζουν την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας για μακρύτατο χρονικό ορίζοντα και με σταθερό κόστος. Έτσι θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν για τις επόμενες γενεές τα πολύτιμα αλλά περιορισμένα κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων. Για τη μακροπρόθεσμη εκτίμηση των κοιτασμάτων πρέπει να ληφθούν υπόψη όχι μόνον τα γνωστά κοιτάσματα συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης με χαμηλό κόστος παραγωγής, αλλά και τα ενδεχόμενα κοιτάσματα συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης με κάπως υψηλότερες τιμές καθώς και τα κοιτάσματα μη συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης, ορισμένα εκ των οποίων αξιοποιήθηκαν στο παρελθόν, όπως επίσης και οι εναλλακτικοί τύποι αντιδραστήρων (αναπαραγωγικοί αντιδραστήρες) που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν εντατικότερα το ενεργειακό δυναμικό του ουρανίου.

(19) Με βάση τη σημερινή ετήσια παγκόσμια κατανάλωση 60000 τόνων φυσικού ουρανίου είναι εξασφαλισμένη η μακροπρόθεσμη κάλυψη(9) της ηλεκτροπαραγωγής από πυρηνική ενέργεια:

- γνωστά κοιτάσματα συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης με κόστος χαμηλότερο από 80 US $: 3 εκατ. τόνοι ουρανίου ή 50 έτη,

- πιθανά κοιτάσματα συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης με κόστος χαμηλότερο από 130 US $: 9 εκατ. τόνοι ουρανίου ή 150 έτη,

- πιθανά κοιτάσματα συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης χωρίς συγκεκριμένο κόστος: 16 εκατ. τόνοι ουρανίου ή 260 έτη,

- κοιτάσματα μη συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης σε φωσφορικά άλατα: 22 εκατ. τόνοι ουρανίου ή 370 έτη (αξιοποιήθηκαν στο παρελθόν),

- κοιτάσματα μη συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης στο θαλάσσιο νερό: 4000 εκατ. τόνοι ουρανίου ή 66000 έτη (δεν αξιοποιήθηκαν ποτέ).

(20) Η επιτροπή συμφωνεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι τα κοιτάσματα ουρανίου είναι γεωγραφικώς διασκορπισμένα σε περιοχές οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις ευρίσκονται σε χώρες χαρακτηριζόμενες από πολιτική σταθερότητα. Τον εφοδιασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ουράνιο εποπτεύει ο Οργανισμός Εφοδιασμού της Ευρατόμ, του οποίου η πολιτική είναι να προωθεί τη γεωγραφική διαφοροποίηση του εφοδιασμού, πολιτική που κατά γενικό κανόνα υποστηρίζουν οι φορείς εκμετάλλευσης της πυρηνικής ενέργειας.

Κύκλος πυρηνικού καυσίμου

(21) Η κοινοτική βιομηχανία πυρηνικής ενέργειας γνωρίζει επίσης εις βάθος όλο τον κύκλο πυρηνικού καυσίμου και διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στα θέματα της εξόρυξης ουρανίου, μετατροπής, εμπλουτισμού, παρασκευής πυρηνικών καυσίμων (το "στάδιο εκκίνησης" του κύκλου καυσίμου), μέχρι την επανεπεξεργασία, την προσωρινή αποθήκευση αναλωμένων καυσίμων ή αποβλήτων και τον εγκιβωτισμό των αναλωμένων καυσίμων και αποβλήτων ως προπαρασκευαστικό στάδιο για την τελική διάθεσή τους (το "τελικό στάδιο" του κύκλου καυσίμου). Η πυρηνική ενέργεια μπορεί λοιπόν να συμβάλει, ουσιαστικώς ως εγχώρια πηγή, στη μακροπρόθεσμη ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και είναι λιγότερο ευάλωτη στη διακοπή του εφοδιασμού από ό,τι οι ορυκτές πηγές ενέργειας που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές καυσίμων.

Ασφάλεια του εφοδιασμού με πυρηνικά καύσιμα

(22) Ο εφοδιασμός της πυρηνικής βιομηχανίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ουράνιο από τρίτες χώρες ήταν ανέκαθεν αξιόπιστος. Η συνθήκη Ευρατόμ(10) συνέβαλε σημαντικά στη σταθερότητα του εφοδιασμού, δεδομένου ότι αναθέτει στην Κοινότητα το καθήκον να μεριμνά για τον τακτικό και δίκαιο εφοδιασμό όλων των καταναλωτών της Κοινότητας. Ο Οργανισμός Εφοδιασμού της Ευρατόμ διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο για την εκπλήρωση αυτού του καθήκοντος, σε συνεργασία με τη βιομηχανία.

(23) Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει εντός των συνόρων της όλη τη στρατηγικής σημασίας τεχνολογία και το δυναμικό που χρειάζονται για την προμήθεια νέων πυρηνικών καυσίμων, καθώς και για την επεξεργασία και τελική διάθεση αναλωμένων καυσίμων. Το περισσότερο ουράνιο που εξορύσσεται και εισάγεται προέρχεται από πηγές οι οποίες ελέγχονται από τη βιομηχανία της ΕΕ.

(24) Πολλές χώρες και φορείς εκμετάλλευσης της πυρηνικής ενέργειας διατηρούν στρατηγικά αποθέματα πυρηνικών καυσίμων υπό διάφορες μορφές, ούτως ώστε να βελτιώνεται περαιτέρω η ασφάλεια του εφοδιασμού. Σε σύγκριση προς τη διατήρηση αποθεμάτων πετρελαίου ή φυσικού αερίου, η διατήρηση αποθεμάτων πυρηνικού καυσίμου δεν είναι μόνον ευκολότερη αλλά και σημαντικά λιγότερο πολυδάπανη για την κοινωνία. Τα αποθέματα πυρηνικών υλικών είναι δυνατόν να καλύπτουν τις ανάγκες πολλών ετών, ενώ αντιθέτως τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορούν να καλύπτουν τη ζήτηση μερικών μηνών μόνον.

3. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΙΑΤΥΠΩΝΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΒΙΒΛΟ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(25) Η επιτροπή θεωρεί ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί μακροπροθέσμως αειφόρο πηγή ενέργειας, και καταλήγει στα εξής συμπεράσματα:

α) Από την άποψη της ασφάλειας του εφοδιασμού, η πυρηνική ενέργεια προσφέρει προφανή πλεονεκτήματα σε σύγκριση με άλλες πηγές ενέργειας, ιδίως σε κοινοτικό επίπεδο, και θα μπορούσε να θεωρηθεί είτε ως ουσιαστικώς εγχώρια πηγή είτε ως στρατηγικής σημασίας απόθεμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

- Τα κοιτάσματα ουρανίου επαρκούν για να καλύψουν μακροπροθέσμως της ηλεκτροπαραγωγή από πυρηνική ενέργεια και, κατά συνέπεια, να εξοικονομηθούν για τις επόμενες γενεές τα περιορισμένα πολύτιμα ορυκτά αποθέματα.

- Η διατήρηση αποθεμάτων ουρανίου είναι ευκολότερη και φθηνότερη σε σύγκριση προς άλλες ενεργειακές πηγές.

- Στο πλαίσιο της συνθήκης Ευρατόμ, η Επιτροπή και ο Οργανισμός Εφοδιασμού της Ευρατόμ εξασφαλίζουν μια σταθερότερη κατάσταση όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού με πυρηνικά καύσιμα απ' ό,τι συμβαίνει με άλλες ενεργειακές πηγές.

- Η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει διαδραματίσει ηγετικό ρόλο για την ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας και είναι σε θέση να συμβάλει σε μελλοντικές προσπάθειες.

- Η πυρηνική ενέργεια μπορεί να συμβάλει, ουσιαστικώς ως εγχώρια πηγή, στη μακροπρόθεσμη ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

β) Όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, και συγκεκριμένα το στόχο που τίθεται με το πρωτόκολλο του Κιότο για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, η πυρηνική ενέργεια αποτελεί πλέον και θα εξακολουθήσει να αποτελεί για το προβλέψιμο μέλλον σημαντικότατη μεγάλης κλίμακας αξιόπιστη τεχνολογία, η οποία είναι σε θέση να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων που έχει αναλάβει η ΕΕ.

- Η πυρηνική ενέργεια είναι σε θέση να διαδραματίσει νευραλγικό ρόλο, μεταξύ άλλων πηγών ενέργειας, για την επίτευξη των ορίων των εκπομπών που καθορίζονται από το πρωτόκολλο του Κιότο,

- Για τη διαχείριση των αναλωμένων καυσίμων και τη διάθεση των πυρηνικών αποβλήτων υπάρχουν τεχνικές λύσεις, οι οποίες όμως πρέπει να συμπληρωθούν με τη λήψη πολιτικών αποφάσεων που να επιβεβαιώνουν τις στρατηγικές επιλογές και να επιλέγουν τους χώρους αποθήκευσης.

γ) Όσον αφορά την οικονομική απόδοση, η πυρηνική ενέργεια μπορεί να είναι ανταγωνιστική, ακόμα και υπό τις κρατούσες συνθήκες της ελευθερωμένης εσωτερικής αγοράς ενέργειας της ΕΕ, και ειδικότερα με βάση τη διαθέσιμη ισχύ ηλεκτροπαραγωγής από πυρηνική ενέργεια,

- Το μακροπρόθεσμο κόστος ηλεκτροπαραγωγής από πυρηνική ενέργεια είναι προβλέψιμο και ανταγωνιστικό σε σύγκριση προς τις ορυκτές και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

- Η πυρηνική ενέργεια δεν θα πρέπει να επιβαρυνθεί με πρόσθετους φόρους που έχουν προβλεφθεί για την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας,

- Αντιθέτως απ' ό,τι συμβαίνει με άλλες ενεργειακές πηγές, στο κόστος για την πυρηνική ενέργεια περιλαμβάνονται όλα τα στοιχεία κόστους.

δ) Πρόταση κοινοτικής στρατηγικής από την Επιτροπή η οποία θα περιλαμβάνει αυτούς τους ενεργειακούς στόχους και θα αποσκοπεί στην επίτευξη των στόχων του Κιότο με τον πλέον οικονομικό τρόπο θα πρέπει να είναι ρεαλιστική και να λαμβάνει υπόψη τις μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες ανάγκες, καθώς επίσης και να αναγνωρίζει ότι η πυρηνική ενέργεια μπορεί να διαδραματίσει νευραλγικό ρόλο στη μελλοντική σύνθεση του ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ.

Η επιτροπή καλεί το γενικό διευθυντή του οργανισμού εφοδιασμού της Ευρατόμ να υποβάλει την παρούσα γνώμη στην Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ως συμβολή στη συζήτηση σχετικά με την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής με τίτλο "Προς μία ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού" COM(2000) 769 τελικό, και συνιστά τη δημοσίευσή της.

(1) Τα μέλη της εν λόγω επιτροπής είναι εμπειρογνώμονες που παρέχουν συμβουλές στον οργανισμό εφοδιασμού και δεν εκπροσωπούν επισήμως ή δεν δεσμεύουν νομικώς τα κράτη μέλη ή τους οργανισμούς από τους οποίους προέρχονται.

(2) ERM Energy, Dilemma Study: Μελέτη σχετικά με τη συμβολή της πυρηνικής ενέργειας στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από την ηλεκτροπαραγωγή, 1999, σ. 157, http://europa.eu.int/en/comm/dg17/dilemma.pdf

(3) Energy in Europe, Ειδική έκδοση, Νοέμβριος 1999, σ. 87-88, 173, http://www.shared-analysis.fhg.de/Pub-fr.htm

(4) Οι εγκαταστάσεις που υπάρχουν στα κράτη μέλη αποτελούν αντικείμενο των ετησίων εκθέσεων του Οργανισμού Εφοδιασμού της Ευρατόμ, και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο ΙΙΙ - Εξελίξεις στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(5) Ενδεικτικό πυρηνικό πρόγραμμα για την Κοινότητα (PINC), COM(97) 401 τελικό, σ. 11 και πίνακας σ. 41.

(6) Ενδεικτικό πυρηνικό πρόγραμμα για την Κοινότητα (PINC), COM(97) 401 τελικό, σ. 11.

(7) Μελέτη του Οργανισμού Πυρηνικής Ενέργειας (NEA) του ΟΟΣΑ και του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), "Projected costs of generating electricity - update 1998", ΟΟΣΑ, Παρίσι 1998 (το ρεύμα από πυρηνική ενέργεια κοστίζει μεταξύ 2,5 και 4,1 cents US $ ανά kWh και είναι η ανταγωνιστικότερη τιμή σε 7 χώρες από τις 18, από τις οποίες 7 δεν διαθέτουν προβλέψεις για το κόστος από την πυρηνική ενέργεια, με βασικό επιτόκιο 5 % και σε 2 χώρες με βασικό επιτόκιο 10 %).

Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, Οικονομικών και Βιομηχανίας της Γαλλίας, Διεύθυνση Φυσικού Αερίου, Ηλεκτρικής Ενέργειας και Άνθρακα (DIGEC), μελέτη "Les coûts de référence de la production électrique", 1997, σ. 50 (το ρεύμα από πυρηνική ενέργεια κοστίζει μεταξύ 20,7 και 21,2 cents FRF ανά kWh, ή περίπου 3,16 μέχρι 3,23 λεπτά ευρώ ανά kWh, που είναι η ανταγωνιστικότερη τιμή με βασικό επιτόκιο 5 % και 8 %, εκτός όταν είναι χαμηλή η συναλλαγματική ισοτιμία του δολαρίου και χαμηλές οι τιμές του φυσικού αερίου)· σύνοψη των εκθέσεων των DIGEC περιέχεται στην έκθεση προς τον Πρωθυπουργό της Γαλλίας από τους Charpin, Dessus και Pellat με τίτλο "Economic Forecast Study of the Nuclear Power Option", annex I, fiche 9.

Στην έκθεση της Βελγικής Ανεξάρτητης Επιτροπής σχετικά με τις ενεργειακές επιλογές (Commission "Ampère"), με τίτλο "Rapport de la Commission pour l'Analyse des Modes de Production de l'Electricité et le redéploiement des Energies (AMPERE) au Secrétaire d'État et au Développement durable", συμπεράσματα και συστάσεις, σ. 16 (η τιμή του ρεύματος από πυρηνική ενέργεια υπολογίζεται μεταξύ 1,22 και 1,70 BEF ανά kWh, ή περίπου 3,02 μέχρι 4,21 λεπτά ευρώ/kWh, και είναι η ανταγωνιστικότερη τιμή με ή χωρίς την εσωτερικοποίηση του κόστους των αερίων θερμοκηπίου).

Ο Οργανισμός Πυρηνικής Ενέργειας (NEI) των ΗΠΑ ανέφερε ότι το πραγματικό κόστος της ηλεκτροπαραγωγής από πυρηνική ενέργεια είναι κατώτερο του κόστους παραγωγής από άνθρακα και φυσικό αέριο ακόμα και στις περιοχές όπου αυτές οι ορυκτές πηγές είναι άφθονες, όπως στις ΗΠΑ (βλέπε "Production costs made nuclear cheapest fuel in 1999, NEI says", στο περιοδικό Nucleonics Week, Τόμος 42, τεύχος 2, σ. 3).

(8) Risto Tarjanne & Sauli Rissanen: "Least-Cost Option for Baseload Electricity in Finland", The Uranium Institute 25th Annual International Symposium 2000, London 1.9.2000· http://www.uilondon.org/uilondon/sym/2000/sym00prg.htm

(9) Πηγή NEA-ΔΟΕΑ. Εάν το ενεργειακό περιεχόμενο αξιοποιείτο σε μεγαλύτερο βαθμό με τη χρήση αναπαραγωγικών αντιδραστήρων, η κάλυψη θα ήταν περίπου πενηνταπλάσια της σημερινής: τα σήμερα κοιτάσματα συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης με κόστος κατώτερο των 80 US $ που ανέρχονται σε 3 εκατ. τόννους ουρανίου θα κάλυπταν 2500έτη, τα πιθανά κοιτάσματα συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης με κόστος μέχρι 130 US $ που ανέρχονται σε 9 εκατ. τόννους θα κάλυπταν 7500 έτη, τα πιθανά κοιτάσματα συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης χωρίς συγκεκριμένο κόστος που ανέρχονται σε 16 εκατ. τόννους ουρανίου θα κάλυπταν 13000 έτη, τα κοιτάσματα μη συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης σε φωσφορικές ενώσεις που ανέρχονται σε 22 εκατ. τόννους θα κάλυπταν 18500 έτη, και τα κοιτάσματα μη συμβατικών μεθόδων εκμετάλλευσης στο θαλάσσιο νερό που ανέρχονται σε 4000 εκατ. τόννους ουρανίου θα κάλυπταν 330000 έτη.

(10) Άρθρα 2 και 52 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ).