Ανακοίνωση σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 της 14ης Δεκεμβρίου 1987, σχετικά με την υπόθεση COMP/38.712 - British Midland Ltd/Deutsche Lufthansa AG/Scandinavian Airlines System

(2001/C 83/03)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Ι. Η αίτηση που κατετέθη από τις British Midland (BD)/Deutsche Lufthansa AG (Lufthansa) και Scandinavian Airlines System (SAS)

Στις 9 Νοεμβρίου 1999, οι British Midland, Lufthansa και SAS συνήψαν μια τριμερή συμφωνία για τη σύσταση κοινής επιχείρησης (Tripartite Joint Venture Agreement - TPJVA). Η συμφωνία αυτή κοινοποιήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την 1η Μαρτίου 2000 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 του Συμβουλίου για την έκδοση απόφασης κατ' εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 παράγραφος 3 της συμφωνίας ΕΟΧ.

ΙΙ. Διατάξεις της συμφωνίας

Βάσει της συμφωνίας TPJVA, τα μέρη συμφωνούν να συντονίζουν τις τρέχουσες και τις μελλοντικές τακτικές αερομεταφορές επιβατών εντός του ΕΟΧ, από και προς το αεροδρόμιο London Heathrow Airport (και το London Stansted Airport, ενόσω οι υπηρεσίες του πρώτου μετατίθενται στο πλαίσιο της εφαρμογής της συμφωνίας TPJVA) και το Manchester International Airport. Υπηρεσίες οι οποίες δεν έχουν ως αφετηρία ή ως προορισμό τα ως άνω αεροδρόμια δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας TPJVA.

Ο συντονισμός μεταξύ των μερών οργανώνεται μέσω της τριμερούς κοινής επιχείρησης (Tripartite Joint Venture - TPJV). Ο συντονισμός αυτός συνίσταται:

- στη δημιουργία ενός κοινού συστήματος δρομολογίων: όσον αφορά τις υπηρεσίες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της TPJVA, τα μέρη αποφασίζουν από κοινού ως προς τη μεταφορική ικανότητα που χρησιμοποιείται στα δρομολόγια και προσδιορίζουν για καθεμιά υπηρεσία το μέρος που την αναλαμβάνει. Για την εκάστοτε υπηρεσία, το μέρος που την αναλαμβάνει χρησιμοποιεί κωδικό που χρησιμοποιείται και από ένα από τα δύο εναπομένοντα μέρη,

- στον προσδιορισμό των ναύλων: τα μέρη δημιουργούν ένα σύστημα ναύλων για τις υπηρεσίες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της TPJVA,

- στο συντονισμό των ωραρίων: τα ωράρια των πτήσεων συντονίζονται με σκοπό την επίτευξη της βέλτιστης ενοποίησης.

Όσον αφορά τις υπηρεσίες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της TPJVA, τα μέρη συντονίζουν, μέσω της TPJV, και τις προσπάθειές τους στο τομέα των πωλήσεων και του μάρκετινγκ. Καταβάλλουν δε κάθε εύλογη προσπάθεια για την εναρμόνιση των προτύπων τους για τις παρεχόμενες υπηρεσίες και προϊόντα, καθώς και τις εν πτήσει ανέσεις, όπου τούτο είναι εφικτό από εμπορική και τεχνική άποψη, και συμφωνούν, όπου τούτο είναι εύλογο από εμπορική και επιμελητειακή άποψη, να μοιράζονται τις εγκαταστάσεις και τις υπηρεσίες των αεροδρομίων που εξυπηρετούνται στο πλαίσιο της TPJVA. Στον τομέα της εξυπηρέτησης εδάφους, καθένα από τα μέρη συμφωνεί να προσφέρει στα "δικά του" αεροδρόμια την εξυπηρέτηση αυτή για λογαριασμό των υπόλοιπων μερών. Τέλος, η TPJVA προβλέπει και τον επιμερισμό των κερδών και ζημιών που σημειώνονται κατά την προσφορά των υπηρεσιών που προβλέπονται στην TPJVA, και τούτο βάσει συγκεκριμένου μαθηματικού τύπου.

Για τις υπηρεσίες που δεν καλύπτονται από την TPJVA, είτε εντός είτε εκτός του ΕΟΧ, τα μέρη συντονίζουν τις δραστηριότητές του δυνάμει χωριστών διμερών συμφωνιών συνεργασίας που συνήφθησαν μεταξύ BD και SAS, αφενός, και BD και LH αφετέρου, στις 9 Νοεμβρίου 1999 (εφεξής "διμερείς συμφωνίες").

Οι διμερείς συμφωνίες καλύπτουν τη χρήση κοινών κωδικών για τις πτήσεις (code sharing), το συντονισμό των ωραρίων και τη δημιουργία εγκαταστάσεων άμεσης θεώρησης εισιτηρίων, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται η αποτελεσματική και αδιάλειπτη διακίνηση των επιβατών. Ωστόσο, δεν προβλέπουν τον επιμερισμό κερδών και ζημιών, αλλά μόνο, και σε περιορισμένο βαθμό, τη συνεργασία στον προσδιορισμό των ναύλων, ενόσω τούτο είναι αναγκαίο για την ομαλή εφαρμογή των ρυθμίσεων της χρήσης κοινών κωδικών για τις πτήσεις.

Τα μέρη διατηρούν την εταιρική τους ταυτότητα. Καθένα από τα μέρη παραμένει υπεύθυνο για την προσφορά των υπηρεσιών που προβλέπονται στην TPJVA σύμφωνα με τις δικές του επιχειρηματικές μεθόδους, καθώς και υπεύθυνο για την εξασφάλιση των απαιτούμενων αδειών πτήσης και όλων των λοιπών αδειών, πιστοποιητικών και ασφαλιστηρίων συμβολαίων που απαιτούνται από τις αρμόδιες αρχές για την προσφορά των εν θέματι υπηρεσιών.

ΙΙΙ. Λόγοι απαλλαγής

Σύμφωνα με τα μέρη, πριν συνάψουν τη συμφωνία δεν υπήρχε αλληλεπικάλυψη μεταξύ των υπηρεσιών τους μεταφοράς επιβατών και για κανένα ζεύγος αφετηρίας/προορισμού, πλην του ζεύγους Λονδίνο/Φραγκφούρτη. Σε όλα τα άλλα δρομολόγια, τα μέρη δεν ήσαν ούτε πραγματικοί ούτε δυνητικοί ανταγωνιστές. Τα μέρη προέβαλαν τα ακόλουθα επιχειρήματα για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3:

1. Βελτιώσεις στην παροχή υπηρεσιών αερομεταφοράς και προώθηση της οικονομικής προόδου

Σύμφωνα με τα μέρη, οι μεταξύ τους ρυθμίσεις οδηγούν στις ακόλουθες βελτιώσεις στην κατανομή των υπηρεσιών και στην τεχνική πρόοδο:

Αναδιοργάνωση και επέκταση των υφισταμένων δικτύων των μερών

Για μια σειρά λόγους, όπως εκείνοι που αφορούν τις διαρθρωτικές δυσχέρειες στο κύριο γι' αυτήν αεροδρόμιο στο ΗΒ, το London Heathrow, η BD δεν ήταν σε θέση να αναπτύξει το δίκτυό της ανεξάρτητα. Η συμφωνία, λοιπόν, επιτρέπει στα μέρη, και ιδίως στην BD, να επεκτείνουν και να αναδιοργανώσουν τις υπηρεσίες τους. Έτσι, π.χ., η BD είναι σε θέση να προσφέρει υπηρεσίες μεταξύ Λονδίνου και Μαδρίτης ή Ρώμης. Ακόμη, επιτρέπει στις SAS και LH να προσφέρουν πτήσεις μεταξύ Λονδίνου και διαφόρων περιφερειακών προορισμών εντός του ΗΒ, καθώς και μεταξύ Λονδίνου και Δουβλίνου. Η συμφωνία TPJVA επιτρέπει στα μέρη να βελτιστοποιήσουν τη χρήση των διαθέσιμων χρονικών διαστημάτων (slots) και των λοιπών διευκολύνσεων που διαθέτουν στο αεροδρόμιο Heathrow, έτσι ώστε να αναδιοργανώσουν τις υπηρεσίες που προσφέρουν σήμερα και να μπορέσουν να εγκαινιάσουν υπηρεσίες σε πρόσθετα δρομολόγια.

Η αναδιοργάνωση, στο πλαίσιο της συμφωνίας TPJVA, των υπηρεσιών των μερών στο αεροδρόμιο London Heathrow περιλαμβάνει και τη μετάθεση ορισμένων υπηρεσιών από το London Heathrow στο Stansted. Τα μέρη επιδιώκουν να εξασφαλίσουν ότι η επέκταση των δικτύων τους δεν θα αποβεί εις βάρος όσων σημερινών υπηρεσιών είναι βιώσιμες από εμπορική και επιχειρησιακή άποψη. Ως εκ τούτου, σχεδιάζουν τη μετάθεση στο London Stansted ορισμένων υπηρεσιών που σήμερα προσφέρονται στο London Heathrow, π.χ. προς Γερμανία (Κολωνία).

Ακόμη, η TPJVA θα αυξήσει τη βαρύτητα του Manchester, επιτρέποντας στα μέρη να αυξήσουν και να βελτιώσουν τις υπηρεσίες που παρέχουν εκεί. Η εξέλιξη αυτή θα δημιουργήσει για πρώτη φορά ανταγωνισμό δικτύων ως προς τις υπηρεσίες από τη Βορειοδυτική Αγγλία.

Αύξηση του ανταγωνισμού δικτύων

Σύμφωνα με τα μέρη, πέρα από την αναδιοργάνωση και την επέκταση των δικτύων τους η κοινοποιηθείσα συμφωνία θα αυξήσει τον ανταγωνισμό δικτύων μεταξύ ομάδων συνεργαζόμενων εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά των αεροπορικών μεταφορών, καθώς θα επιτρέψει:

- στις LH και SAS να ανταγωνίζονται στις πτήσεις εντός του ΗΒ, καθώς και μεταξύ ΗΒ και Ιρλανδίας. Η κοινοποιηθείσα συμφωνία θα επιτρέψει στις ως άνω εταιρείες να μεταφέρουν επιβάτες επικερδώς από οποιοδήποτε σημείο του δικτύου τους σε περιφερειακούς προορισμούς εντός του ΗΒ,

- στα μέρη να εγκαινιάσουν υπηρεσίες σε σημαντικές γραμμές όπου σήμερα δεν ασκείται ανταγωνισμός μεταξύ ομάδων συνεργαζόμενων εταιρειών, όπως είναι οι γραμμές Λονδίνο-Βαρκελώνη και Λονδίνο-Μαδρίτη· ή να αυξήσουν το σημερινό ανταγωνισμό μεταξύ ομάδων εταιρειών σε άλλες σημαντικές γραμμές, όπως Λονδίνο-Ρώμη και Λονδίνο-Μιλάνο,

- σε καθένα από τα μέρη, και ιδίως στις SAS και LH, να προωθήσουν τις υπηρεσίες τους σε τρίτες χώρες που δεν εξυπηρετούνται από τα άλλα μέρη.

Ανταλλαγή τεχνογνωσίας και αύξηση της αποτελεσματικότητας

Τα μέρη υποστηρίζουν ότι η κοινοποιηθείσα συμφωνία θα οδηγήσει σε τεχνική πρόοδο. Προβλέπεται ανταλλαγή τεχνογνωσίας μεταξύ των μερών στους τομείς των πωλήσεων και του μάρκετινγκ, καθώς και των τεχνολογιών της πληροφορίας (τιμολόγηση, διαχείριση εσόδων, συστήματα σχεδιασμού δικτύων), βάσει των σχετικών προβλέψεων των διμερών συμφωνιών.

2. Οι καταναλωτές θα εξασφαλίσουν μερίδιο από τα οφέλη της συμφωνίας συνεργασίας

Σύμφωνα με τα μέρη, η κοινοποιηθείσα συμφωνία οδηγεί σε σημαντικά οφέλη για τον καταναλωτή. Επιτρέπει στα μέρη να εντείνουν τον ανταγωνισμό και να προσφέρουν υπηρεσίες σε σημαντικές γραμμές, όπου μέχρι σήμερα εκτελούσε πτήσεις μία μόνο ομάδα συνεργαζόμενων εταιρειών (π.χ Λονδίνο-Βαρκελώνη ή Λονδίνο-Μαδρίτη). Η κοινοποιηθείσα συμφωνία οδηγεί και σε σημαντική εξοικονόμηση πόρων και αποτελεσματικότητας, οπότε τα μέρη θα είναι σε θέση να συνεχίσουν να προσφέρουν ανταγωνιστικές υπηρεσίες. Οι ταξιδιώτες θα έχουν μεγαλύτερη επιλογή αεροπορικών υπηρεσιών, με περισσότερους προορισμούς και πολύ ανταγωνιστικούς ναύλους. Ακόμη, θα υπάρξουν οφέλη από την καλύτερη διασύνδεση μεταξύ υπηρεσιών, τα πιο εξυπηρετικά ωράρια και τα χωρίς στάσεις ταξίδια. Οι σημερινές ρυθμίσεις που αφορούν την πρόσβαση στους χώρους διημέρευσης, τη θεώρηση των εισιτηρίων κ.λπ. θα βελτιωθούν και θα επεκταθούν σε υπηρεσίες που μέχρι σήμερα δεν καλύπτονταν από τις διμερείς ρυθμίσεις μεταξύ των μερών.

3. Η συμφωνία συνεργασίας δεν επιβάλλει στα μέρη περιορισμούς που δεν είναι απαραίτητοι για την επίτευξη των στόχων της συμφωνίας

Τα μέρη υποστηρίζουν ότι οι συμφωνούμενες ρυθμίσεις είναι απαραίτητες για την επίτευξη των προαναφερθέντων οφελών. Η BD δεν διαθέτει τους χρηματοοικονομικούς και επιχειρησιακούς πόρους για να αναπτύξει μόνη της περαιτέρω το δίκτυό της. Παρεμποδίζεται δε ακόμη περισσότερο λόγω του ότι δεν της επιτρέπεται να εκτελεί από το Heathrow τα μακρινά και επικερδή υπερατλαντικά δρομολόγια.

Σύμφωνα με τα μέρη, οι διατάξεις της TPJVΑ είναι αναγκαίες για να μπορέσουν αυτά να αναδιοργανώσουν τα δίκτυά τους και να βελτιστοποιήσουν τη χρήση των διαθέσιμων χρόνων και των διευκολύνσεων των αεροδρομίων. Οι από κοινού πωλήσεις και το μάρκετινγκ των υπηρεσιών αερομεταφοράς που προσφέρει η TPJV είναι αναγκαία στοιχεία για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας της συνεργασίας των μερών στο πλαίσιο της συμφωνίας TPJVA.

4. Η συμφωνία συνεργασίας δεν παρέχει στα μέρη τη δυνατότητα να καταργήσουν τον ανταγωνισμό σε σημαντικό τμήμα καμιάς αγοράς

Όπως προαναφέρθηκε, τα μέρη υποστηρίζουν ότι αλληλεπικάλυψη μεταξύ των προσφερόμενων από αυτά υπηρεσιών υπήρχε πράγματι μόνο σε μία γραμμή, και συγκεκριμένα στη γραμμή Λονδίνο-Φραγκφούρτη. Σε όλες τις άλλες γραμμές στις οποίες τα μέρη θα συνεργάζονται βάσει της συμφωνίας αυτά υποστηρίζουν ότι δεν αποτελούν πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές, οπότε στις γραμμές αυτές η συνεργασία τους δεν πρόκειται να οδηγήσει σε έλεγχο σημαντικού τμήματος της αγοράς.

IV. Προτεινόμενες δεσμεύσεις

Μετά την κοινοποίηση της συμφωνίας συνεργασίας, την 1η Μαρτίου 2000, οι υπηρεσίες της Επιτροπής άρχισαν τις συζητήσεις με τα μέρη. Μετά τις συζητήσεις αυτές, και με σκοπό την εξασφάλιση απαλλαγής από την απαγόρευση του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87, τα μέρη υπέβαλαν πρόταση δεσμεύσεων για την άρση τυχόν ανησυχιών ως προς τον ανταγωνισμό, ιδίως όσον αφορά τους ταξιδιώτες της επιχειρηματικής θέσης (business class) από σημείο σε σημείο στη γραμμή Λονδίνο-Φραγκφούρτη.

Οι δεσμεύσεις αυτές αφορούν τα μέρη, τις θυγατρικές, τους διαδόχους και τους πληρεξουσίους τους. Τα δε μέρη δεσμεύονται να εξασφαλίσουν την εκ μέρους των υποκαταστημάτων, των διαδόχων και των εντολοδόχων τους συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις αυτές.

1. Δεσμεύσεις που αφορούν τους νεοεισερχόμενους στην αγορά

Εάν μια αεροπορική εταιρεία, η οποία δεν εκτελεί αυτή τη στιγμή αερομεταφορές μεταξύ Φραγκφούρτης και Λονδίνου (ο "νεοεισερχόμενος") και δεν έχει σχέση με τα μέρη, επιθυμεί να αρχίσει μια νέα υπηρεσία εντός εξαμήνου από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος της απαλλαγής από την απαγόρευση του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, τα μέρη αναλαμβάνουν να εξασφαλίσουν τέσσερα ζεύγη διαθέσιμου χρόνου χρήσης στο αεροδρόμιο της Φραγκφούρτης ("FRA") για τη νέα αυτή υπηρεσία (εφεξής "διαθέσιμος χρόνος νεοεισερχόμενου"). Οι θυγατρικές, οι δικαιοδόχοι και οι συνεργαζόμενες εταιρείες κάθε αεροπορικής εταιρείας που αυτή τη στιγμή παρέχει υπηρεσίες μεταξύ FRA και Λονδίνου (εφεξής γραμμή "FRA-LON") δεν θεωρούνται νεοεισερχόμενοι. Η ανάληψη της υποχρέωσης να εξασφαλισθούν διαθέσιμοι χρόνοι σε έναν νεοεισερχόμενο υπόκειται στους γενικούς όρους που εκτίθενται στο μέρος 3 των εν θέματι δεσμεύσεων.

Οι διαθέσιμοι χρόνοι νεοεισερχόμενου πρέπει να νοούνται μεταξύ των έξι διαθέσιμων χρόνων που χρησιμοποιούσε η BD για την εκτέλεση ημερήσιων πτήσεων μεταξύ των αεροδρομίων Frankfurt Main και London Heathrow πριν αυτή προσχωρήσει στη συμφωνία επιχειρηματικής συνεργασίας με τις LH και SAS και οι οποίοι αυτή τη στιγμή χρησιμοποιούνται από τη LH ή την BD ("διαθέσιμοι χρόνοι BD"), μαζί με δύο επιπλέον διαθέσιμους χρόνους της επιλογής των μερών. Τα μέρη αναλαμβάνουν να εξασφαλίσουν ότι οι δύο επιπλέον διαθέσιμοι χρόνοι θα περιλαμβάνονται εντός διαστήματος 45 λεπτών από το ωράριο που ζητείται από τον νεοεισερχόμενο, ενόσω τα μέρη κατέχουν διαθέσιμους χρόνους εντός του χρονικού αυτού διαστήματος.

Εάν ένας νεοεισερχόμενος δεν συμμετέχει σε πρόγραμμα τακτικής πελατείας (frequent flyer) ούτε διαθέτει δικό του τέτοιο πρόγραμμα, τότε, μετά από σχετικό αίτημά του, τα μέρη αναλαμβάνουν να επιτρέψουν στον νεοεισερχόμενο, και για τις υπηρεσίες που προσφέρει στη γραμμή FRA-LON, να συμμετάσχει σ' ένα από τα δικά τους προγράμματα τακτικής πελατείας ή στο κοινό τους πρόγραμμα, εφόσον υπάρχει τέτοιο. Με τον νεοεισερχόμενο συνάπτεται τότε σύμβαση, με λογικούς και χωρίς διακρίσεις όρους, οι οποίοι καλύπτουν και την αντιστάθμιση τυχόν εξόδων που βαρύνουν τα μέρη.

Μετά από σχετικό αίτημα, τα μέρη αναλαμβάνουν και τη σύναψη με τον νεοεισερχόμενο μιας συμφωνίας διασύνδεσης των αερογραμμών τους για τις πτήσεις στη γραμμή FRA-LON, σε περίπτωση που ο νεοεισερχόμενος δεν έχει ήδη συνάψει με τα μέρη τέτοιου είδους συμφωνία. Κάθε νέα τέτοια συμφωνία προβλέπει τη διασύνδεση των αερογραμμών με τους πάγιους όρους του κλάδου.

2. Δεσμεύσεις που αφορούν τους ήδη δραστηριοποιούμενους στη γραμμή FRA-LON και επιστροφή διαθέσιμων χρόνων στην κοινή διαχείριση (pool) στο αεροδρόμιο FRA

Σε περίπτωση που ένας νεοεισερχόμενος ζητήσει κάποια, αλλά όχι όλα, από τα τέσσερα ζεύγη διαθέσιμου χρόνου νεοεισερχόμενου, τα μέρη αναλαμβάνουν να παραχωρούν τους υπόλοιπους διαθέσιμους χρόνους FRA σε οποιαδήποτε αεροπορική εταιρεία τυχαίνει να δραστηριοποιείται ήδη στη γραμμή FRA-LON ("ήδη δραστηριοποιούμενοι στη γραμμή FRA-LON" ή "ήδη δραστηριοποιούμενοι") με σκοπό τη δημιουργία "πρόσθετων συχνοτήτων" στη γραμμή FRA-LON, υπό τον όρο να υποβληθεί στα μέρη σχετικό αίτημα εντός 12 μηνών από την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής της απαλλαγής από το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Η υποχρέωση παραχώρησης διαθέσιμων χρόνων στους ήδη δραστηριοποιούμενους δυνάμει της παρούσας παραγράφου υπόκειται στους γενικούς όρους του μέρους 3 των εν θέματι δεσμεύσεων.

Σε περίπτωση που κανένας νεοεισερχόμενος δεν ζητήσει από τα μέρη διαθέσιμους χρόνους για μια νέα υπηρεσία στη γραμμή FRA-LON, τα μέρη αναλαμβάνουν να παραχωρήσουν τρία ζεύγη διαθέσιμου χρόνου FRA σε ήδη δραστηριοποιούμενους στη γραμμή FRA-LON με σκοπό τη δημιουργία "πρόσθετων συχνοτήτων" στη γραμμή FRA-LON, υπό τον όρο να υποβληθεί στα μέρη σχετικό αίτημα εντός 12 μηνών από την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής της απαλλαγής από το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Η υποχρέωση παραχώρησης διαθέσιμων χρόνων στους ήδη δραστηριοποιούμενους δυνάμει της παρούσας παραγράφου υπόκειται στους γενικούς όρους του μέρους 3 των εν θέματι δεσμεύσεων.

Ο όρος "πρόσθετες συχνότητες" πρέπει να έχει την έννοια ότι οι διαθέσιμοι χρόνοι θα παραχωρούνται σε ήδη δραστηριοποιούμενους μόνο με σκοπό την προσθήκη μιας ή περισσοτέρων πτήσεων σε εκείνες που ήδη εκτελούνται κατά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Εάν κάποια στιγμή ένας ήδη δραστηριοποιούμενος καταργήσει κάποια από τις πτήσεις που εκτελούνταν στη γραμμή FRA-LON κατά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 στην Επίσημη Εφημερίδα, και εάν η αντίστοιχη υπηρεσία δεν αναληφθεί από θυγατρική του εμπλεκόμενου εντός δύο μηνών από την κατάργησή της από αυτόν, ζητείται από τον εμπλεκόμενο να επιστρέψει τους διαθέσιμους χρόνους που του παρεχωρήθησαν δυνάμει των ως άνω δεσμεύσεων στα μέρη. Τα μέρη παραχωρούν τότε τους ελευθερωθέντες διαθέσιμους χρόνους σε άλλους ήδη δραστηριοποιούμενους ή σε νεοεισερχόμενους για μια περαιτέρω περίοδο 12 μηνών από την ημερομηνία επιστροφής των χρόνων αυτών στα μέρη και με τους ίδιους όρους που ίσχυσαν κατά την αρχική παραχώρηση των διαθέσιμων χρόνων. Εάν κανένας άλλος δραστηριοποιούμενος ή νεοεισερχόμενος δεν ζητήσει τους ελευθερωθέντες διαθέσιμους χρόνους εντός του δωδεκαμήνου, τα μέρη αναλαμβάνουν να επιστρέψουν τους χρόνους αυτούς στην κοινή διαχείριση στο αεροδρόμιο FRA κατά τη λήξη της αντίστοιχης περιόδου εκμετάλλευσης της IATA.

Τα μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση, οι διαθέσιμοι χρόνοι που παραχωρούνται σε ήδη δραστηριοποιούμενους δυνάμει του παρόντος μέρους 2 να περιλαμβάνονται εντός διαστήματος 45 λεπτών από το ωράριο που ζητείται από τον εκάστοτε ήδη δραστηριοποιούμενο, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέρη κατέχουν διαθέσιμους χρόνους εντός του χρονικού αυτού διαστήματος.

Η αρχική υποχρέωση παραχώρησης των διαθέσιμων χρόνων σε άλλες αεροπορικές εταιρείες για την παροχή υπηρεσιών στη γραμμή FRA-LON λήγει 12 μήνες μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος της απαλλαγής από το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Σε περίπτωση που κανένας νεοεισερχόμενος δεν ζητήσει διαθέσιμους χρόνους από τα μέρη και οι ήδη δραστηριοποιούμενοι δεν ζητήσουν και τους έξι διαθέσιμους χρόνους που προβλέπονται για αυτούς, η British Midland αναλαμβάνει την υποχρέωση να επιστρέψει καθέναν από τους έξι "διαθέσιμους χρόνους BD" στην κοινή διαχείριση στο αεροδρόμιο FRA κατά τη λήξη της τρέχουσας περιόδου εκμετάλλευσης της IATA. Οι επιστρεφόμενοι στην κοινή διαχείριση FRA διαθέσιμοι χρόνοι παραχωρούνται από τον αρμόδιο συντονιστή σύμφωνα με τη διαδικασία κατανομής των διαθέσιμων χρόνων χρήσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 95/93 ή οποιουδήποτε άλλου κανονισμού που τροποποιεί ή αντικαθιστά αυτόν.

3. Γενικοί όροι σχετικά με τους διαθέσιμους χρόνους χρήσης

Οι διαθέσιμοι χρόνοι χρήσης παραχωρούνται από τα μέρη μόνο σύμφωνα με τους όρους που προαναφέρθηκαν και εφόσον η αεροπορική εταιρεία που αναζητεί διαθέσιμους χρόνους μπορεί να αποδείξει ότι όλες οι εύλογες προσπάθειες για την εξασφάλιση διαθέσιμων χρόνων στο αεροδρόμιο FRA και στη γραμμή FRA-LON μέσω της συνήθους διαδικασίας κατανομής των διαθέσιμων χρόνων απέβησαν άκαρπες. Τα σχετικά αιτήματα πρέπει να υποβάλλονται εγγράφως. Κατά την παραχώρηση των διαθέσιμων χρόνων, και για να αίρονται οι ανησυχίες ως προς τον ανταγωνισμό με στόχο τους επιβάτες μεταξύ δύο σημείων που δίδουν προτεραιότητα στη διάρκεια της πτήσης, δίδεται προτίμηση στις εταιρείες που εκτελούν δρομολόγια μεταξύ FRA και των αεροδρομίων London Heathrow/Gatwick/και London City.

Οι διαθέσιμοι χρόνοι που παραχωρούνται από τα μέρη υπό τις δεσμεύσεις αυτές προσφέρονται χωρίς αντιστάθμισμα. Οι χρόνοι που αποκτώνται από οποιονδήποτε νεοεισερχόμενο ή ήδη δραστηριοποιούμενο χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την παροχή πρόσθετων υπηρεσιών στη γραμμή FRA-LON. Ένας νεοεισερχόμενος πρέπει να υποβάλλει σαφές αίτημα για τους αναγκαίους χρόνους χρήσης εντός τριών μηνών, ενώ πρέπει να αρχίζει την παροχή των νέων υπηρεσιών εντός έξι μηνών από την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής της απαλλαγής από το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Ένας ήδη δραστηριοποιούμενος πρέπει να υποβάλλει το σχετικό αίτημα εντός 12 μηνών από την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής της απαλλαγής από το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, ενώ πρέπει να αρχίζει την παροχή των νέων υπηρεσιών εντός το πολύ 18 μηνών από την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής της απαλλαγής από το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Εάν ο νεοεισερχόμενος ή ο ήδη δραστηριοποιούμενος που εξασφάλισε διαθέσιμους χρόνους βάσει των προαναφερθεισών δεσμεύσεων παύσει να παρέχει τις νέες ή πρόσθετες υπηρεσίες στη γραμμή FRA-LON, του ζητείται να επιστρέψει αμέσως τους αποκτηθέντες διαθέσιμους χρόνους στα μέρη. Σε μια τέτοια περίπτωση, τα μέρη παραχωρούν τους διαθέσιμους χρόνους σε άλλους νεοεισερχόμενους ή άλλους ήδη δραστηριοποιούμενους για μια περαιτέρω περίοδο 12 μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία οι διαθέσιμοι χρόνοι επιστρέφονται στα μέρη, και τούτο με τους ίδιους όρους που ίσχυσαν και κατά την αρχική παραχώρηση των χρόνων αυτών. Εάν οι επιστραφέντες διαθέσιμοι χρόνοι δεν ζητηθούν από άλλον νεοεισερχόμενο ή ήδη δραστηριοποιούμενο εντός 12 μηνών, τα μέρη αναλαμβάνουν να επιστρέψουν τους διαθέσιμους αυτούς χρόνους στην κοινή διαχείριση στο αεροδρόμιο FRA κατά τη λήξη της τρέχουσας περιόδου εκμετάλλευσης της ΙΑΤΑ. Για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου, μια αεροπορική εταιρεία και οι θυγατρικές της θεωρείται ότι παύουν την παροχή των πρόσθετων υπηρεσιών στη γραμμή FRA-LON όταν αυτή ή αυτές, ανάλογα με την περίπτωση, δεν κάνουν χρήση τουλάχιστον του 80 % των αντίστοιχων διαθέσιμων χρόνων για την παροχή υπηρεσιών στη γραμμή FRA-LON, εκτός εάν τούτο είναι δικαιολογημένο για κάποιον από τους λόγους τους οποίους αναφέρει το άρθρο 10 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 95/93 ή οποιοσδήποτε άλλος κανονισμός που τροποποιεί ή αντικαθιστά αυτόν.

Εάν ένας νεοεισερχόμενος ή ήδη δραστηριοποιούμενος παραβιάζει τη συμφωνία που διέπει την παραχώρηση διαθέσιμων χρόνων βάσει των προαναφερθεισών δεσμεύσεων, όλοι οι διαθέσιμοι χρόνοι που καλύπτονται από τη συμφωνία επιστρέφονται αμέσως στα μέρη. Σε μια τέτοια περίπτωση, τα μέρη παραχωρούν τους επιστραφέντες χρόνους σε άλλους νεοεισερχόμενους ή σε άλλους ήδη δραστηριοποιούμενους για μια περαιτέρω περίοδο 12 μηνών από την ημερομηνία επιστροφής των διαθέσιμων χρόνων στα μέρη, και τούτο με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις που ίσχυσαν κατά την αρχική παραχώρηση των διαθέσιμων αυτών χρόνων. Εάν οι επιστραφέντες διαθέσιμοι χρόνοι δεν ζητηθούν από άλλον νεοεισερχόμενο ή ήδη δραστηριοποιούμενο εντός 12 μηνών, τα μέρη αναλαμβάνουν να επιστρέψουν τους διαθέσιμους αυτούς χρόνους στην κοινή διαχείριση στο αεροδρόμιο FRA κατά τη λήξη της τρέχουσας περιόδου εκμετάλλευσης της ΙΑΤΑ. Θυγατρικές ή δικαιοδόχοι του νεοεισερχόμενου ή του ήδη δραστηριοποιούμενου που έχουν αρχικά αποκτήσει ελευθερωθέντες χρόνους από τα μέρη δεν είναι επιλέξιμοι για την απόκτηση τέτοιων χρόνων που ελευθερώνονται βάσει της παρούσας παραγράφου.

Στην περίπτωση όπου η Επιτροπή ανακαλεί την απαλλαγή της συμφωνίας σύστασης κοινής επιχείρησης δυνάμει του άρθρου 83 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ επικαλούμενη το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 ή ισοδύναμη διάταξη οποιουδήποτε μεταγενέστερου κανονισμού, η απαλλαγή από την απαγόρευση του άρθρου 83 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ ακυρώνεται, ή τα μέρη θέτουν τέρμα στην κοινοποιηθείσα σύστασης κοινής επιχείρησης, οι διαθέσιμοι χρόνοι που έχουν παραχωρηθεί σύμφωνα με τις προαναφερόμενες δεσμεύσεις σε εταιρεία που παρέχει υπηρεσίες στη γραμμή FRA-LON επιστρέφονται στα μέρη, εφόσον αυτά το ζητήσουν.

Για να είναι βέβαιο ότι οι διαθέσιμοι χρόνοι που παραχωρούνται από τα μέρη χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις προαναφερθείσες δεσμεύσεις, συμφωνείται μεταξύ των μερών η δημιουργία μηχανισμού ελέγχου, οι δε εταιρείες που αποκτούν τους διαθέσιμους χρόνους επιτρέπουν στα μέρη να παρακολουθούν τον τρόπο χρήσης των χρόνων αυτών.

4. Διάρκεια της απαλλαγής και των δεσμεύσεων

Οι προαναφερθείσες δεσμεύσεις εξυπακούουν ότι η απαλλαγή που χορηγείται δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 3 του κανονισμού 3975/87 ισχύει για περίοδο έξι ετών από την ημερομηνία δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της ανακοίνωσης σχετικά με τη συμφωνία σύστασης κοινής επιχείρησης. Οι εν λόγω δεσμεύσεις αρχίζουν να ισχύουν μόνο από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος της απαλλαγής από το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 3 του κανονισμού 3975/87. Οι υποχρεώσεις των μερών που απορρέουν από τις δεσμεύσεις αυτές εκπνέουν κατά την ημερομηνία λήξης της απαλλαγής από το άρθρο 81 παράγραφος 3.

Στην περίπτωση όπου η Επιτροπή ανακαλεί την απαλλαγή της συμφωνίας σύστασης κοινής επιχείρησης δυνάμει του άρθρου 83 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ επικαλούμενη το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 ή ισοδύναμη διάταξη οποιουδήποτε μεταγενέστερου κανονισμού, η απαλλαγή από το άρθρο 83 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ ακυρώνεται, ή τα μέρη θέτουν τέρμα στην κοινοποιηθείσα συμφωνία σύστασης κοινής επιχείρησης, οι εν λόγω δεσμεύσεις θεωρούνται χωρίς νομική ισχύ από την ημερομηνία της ανάκλησης, την ημερομηνία της απόφασης ακύρωσης ή την ημερομηνία τερματισμού της συμφωνίας, ανάλογα με την περίπτωση. Όπως προβλέπεται στο μέρος 3, τα μέρη έχουν και το δικαίωμα να ζητήσουν την επιστροφή κάθε διαθέσιμου χρόνου που έχει παραχωρηθεί σύμφωνα με τις εν λόγω δεσμεύσεις σε αεροπορική εταιρεία η οποία κατά τη στιγμή της ανάκλησης, της απόφασης ακύρωσης ή του τερματισμού της συμφωνίας παρέχει υπηρεσίες στη γραμμή FRA-LON χρησιμοποιώντας αυτούς τους διαθέσιμους χρόνους.

V. Συμπέρασμα

Η Επιτροπή, έχοντας διαπιστώσει εκ πρώτης όψεως ότι η κοινοποιηθείσα συμφωνία ανταποκρίνεται στα κριτήρια του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, δεν έλαβε θέση ως προς το εφαρμοστέο του άρθρου 81 παράγραφος 3. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87, εάν η Επιτροπή δεν γνωστοποιήσει εντός 90 ημερών στα μέρη την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας ανακοίνωσης, τα συμφωνηθέντα κατά τα ανωτέρω απαλλάσσονται από την απαγόρευση του άρθρου 81 παράγραφος 1 για μέγιστη περίοδο έξι ετών.

Σύμφωνα με το άρθρο 5 του προαναφερόμενου κανονισμού, η Επιτροπή καλεί τους ενδιαφερόμενους να αποστείλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τη συμφωνία επιχειρηματικής συνεργασίας των British Midland, Lufthansa και SAS και τις συναφώς προταθείσες δεσμεύσεις εντός 30 ημερών από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας ανακοίνωσης, στην ακόλουθη διεύθυνση: Ευρωπαϊκή Επιτροπή Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού Υπόψη κου Oliver Stehmann COMP/D2

J-70 2/82

Rue de la Loi/Wetstraat 200 Β - 1049 Bruxelles/Brussel Φαξ: (32-2) 296 29 11 e-mail: Oliver.Stehmann@cec.eu.int