Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την προσέγγιση των καθεστώτων νομικής προστασίας των εφευρέσεων με υπόδειγμα χρησιμότητας

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Η Επιτροπή υπέβαλε, στις 12 Δεκεμβρίου 1997, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο πρόταση οδηγίας σχετικά με την προσέγγιση των καθεστώτων νομικής προστασίας των εφευρέσεων με υπόδειγμα χρησιμότητας (1).

(1) ΕΕ C 36 της 3.2.1998, σ. 13.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε σχετική γνωμοδότηση στις 27 Μαΐου 1998 (2).

(2) ΕΕ C 235 της 27.7.1998, σ. 26.

Στη γνωμοδότησή του, η οποία εγκρίθηκε σε πρώτη ανάγνωση κατά τη σύνοδο της ολομέλειας που πραγματοποιήθηκε από τις 8 έως τις 12 Μαρτίου 1999, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρωτοβουλία της Επιτροπής, συνοδεύοντας ωστόσο την έγκρισή του με 34 τροπολογίες (3). Ας σημειωθεί ότι το Κοινοβούλιο δεν αμφισβήτησε την προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά το συγκεκριμένο θέμα και ότι διατηρήθηκαν τα χαρακτηριστικά του υποδείγματος χρησιμότητας σύμφωνα με την αρχική πρόταση: το απαιτούμενο επίπεδο εφευρετικότητας είναι κατώτερο από αυτό που απαιτείται για το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, οι ουσιαστικές προϋποθέσεις προστασίας δεν υπόκεινται σε προηγούμενη εξέταση και η διάρκεια προστασίας περιορίζεται στα 10 έτη.

(3) Δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί.

Το Κοινοβούλιο εξέφρασε την επιθυμία να καθορίζεται το υπόδειγμα χρησιμότητας μέσω της ειδικότερης αναφοράς σε μια διάρθρωση, ένα μηχανισμό ή ένα σχηματισμό, αποκλείοντας, ως εκ τούτου, τις μεθόδους και τις ουσίες από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Αντίθετα, πρότεινε να συμπεριληφθούν στο εν λόγω πεδίο εφαρμογής οι εφευρέσεις που περιλαμβάνουν προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών. Μια άλλη σημαντική πρόταση της γνωμοδότησης του Κοινοβουλίου αφορά την εφευρετική δραστηριότητα. Προτείνεται η αποδοχή μιας πιο περιορισμένης εφευρετικής δραστηριότητας από αυτή που απαιτείται για το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, η οποία ωστόσο θα ακολουθεί το πνεύμα των σχετικών διατάξεων της Σύμβασης για το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Η γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου περιλαμβάνει επίσης προτάσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου του υποδείγματος χρησιμότητας, επεκτείνοντας σε τρίτους τη δυνατότητα υποβολής αίτησης για τη διενέργεια προαιρετικής έρευνας και καθιστώντας την τελευταία υποχρεωτική σε ορισμένες περιπτώσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνει τη θέσπιση, στα πλαίσια της οδηγίας, μιας μονοαπευθυντικής διαδικασίας, βάσει της οποίας ο αιτών θα μπορεί να καταθέτει μία και μοναδική αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας σε ένα κράτος μέλος, ενώ το τελευταίο θα οφείλει να διαβιβάζει την αίτηση στα άλλα κράτη μέλη στα οποία ο αιτών επιθυμεί προστασία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνει επίσης τη θέσπιση μιας διαδικασίας ένστασης, ώστε οι διαφορές σχετικά με τα υποδείγματα χρησιμότητας να ρυθμίζονται ταχύτερα από ό,τι στα πλαίσια μιας δικαστικής προσφυγής. Τέλος, η γνωμοδότηση του Κοινοβουλίου περιλαμβάνει προτάσεις για τη μείωση σε ποσοστό 50% των τελών όσον αφορά τις ΜΜΕ, τους ανεξάρτητους εφευρέτες και τα πανεπιστήμια καθώς και για τη διεύρυνση των λόγων ακυρότητας στις περιπτώσεις όπου ο δικαιούχος δεν δικαιούταν το υπόδειγμα χρησιμότητας.

Στόχος της παρούσας τροποποιημένης πρότασης ήταν να λάβει υπόψη, κατά το δυνατόν, τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι οποίες συμβάλλουν, στην πλειονότητά τους, στην αποσαφήνιση του κειμένου της αρχικής πρότασης.

Η Επιτροπή μπόρεσε να κάνει δεκτές 25 τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Από τις 25 αυτές τροπολογίες, 20 έγιναν δεκτές στο σύνολό τους (τροπολογίες 3, 4, 5, 7, 9, 11, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 25, 27, 28, 29, 31, 32, 33 και 34), ενδεχομένως με μια τεχνική τροποποίηση, και 5 εν μέρει (τροπολογίες 2, 6, 8, 10 και 26). Αντίθετα, η Επιτροπή δεν μπόρεσε να κάνει δεκτές 9 από τις προταθείσες τροπολογίες (τροπολογίες 1, 12, 15, 16, 17, 18, 23, 24 και 30).

Οι τροπολογίες σχετικά με τη θέσπιση μιας μονοαπευθυντικής διαδικασίας (τροπολογίες 1, 6 (εν μέρει) και 17) απορρίφθηκαν δεδομένου ότι η θέσπιση μιας παρόμοιας διαδικασίας υπερέβαινε το στόχο της οδηγίας, που είναι η προσέγγιση των εθνικών διατάξεων όσον αφορά τα υποδείγματα χρησιμότητας με την αμεσότερη επίδραση στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Εξάλλου, η εν λόγω διαδικασία δεν προκύπτει από μια εκπεφρασμένη ανάγκη των ενδιαφερόμενων οικονομικών κύκλων στα πλαίσια της διαβούλευσης που καθιερώθηκε με την Πράσινη Βίβλο του 1995. Επιπλέον, η υλοποίηση της ανωτέρω διαδικασίας θα δημιουργούσε δυσκολίες από νομικής και πρακτικής πλευράς και δεν θα ρύθμιζε, παραδείγματος χάριν, το πρόβλημα των μεταφράσεων. Επίσης, πρέπει να ληφθεί υπόψη ο φόρτος εργασίας που θα συνεπαγόταν για τα εθνικά γραφεία η διαχείριση της προαναφερθείσας διαδικασίας. Αντίθετα, η Επιτροπή θα μπορούσε, στα πλαίσια της παρακολούθησης της οδηγίας και υπό το πρίσμα της αποκτηθείσας πείρας, να εξετάσει, εάν παραστεί ανάγκη, τη δυνατότητα θέσπισης μιας παρόμοιας διαδικασίας.

Η τροπολογία που προβλέπει την καθιέρωση μιας διαδικασίας ένστασης (τροπολογία 18) απορρίφθηκε, δεδομένου ότι και αυτή υπερβαίνει την επιδιωκόμενη από την οδηγία εναρμόνιση. Πρόκειται για ένα διαδικαστικό θέμα που πρέπει να αφεθεί στην κρίση των κρατών μελών, σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας. Όπως και στην περίπτωση της μονοαπευθυντικής διαδικασίας, η δυνατότητα θέσπισης μιας διαδικασίας ένστασης θα μπορούσε να εξετασθεί στα πλαίσια της παρακολούθησης της οδηγίας.

Επίσης απορρίφθηκαν διάφορες άλλες τροπολογίες, όπως αυτές που αφορούν άμεσα ή έμμεσα το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας (τροπολογίες 2 (εν μέρει), 6 (εν μέρει), 8, 23 και 24). Οι τροπολογίες αυτές αποσκοπούν στον αποκλεισμό των ουσιών και των μεθόδων από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Ο αποκλεισμός των ουσιών και των μεθόδων από την προστασία με υπόδειγμα χρησιμότητας απορρέει από μια παλαιά αντίληψη που σήμερα θεωρείται ξεπερασμένη. Η διαβούλευση η οποία καθιερώθηκε με την Πράσινη Βίβλο του 1995 για τα υποδείγματα χρησιμότητας, κατέδειξε ότι στην πλειοψηφία τους οι ενδιαφερόμενοι κύκλοι επικροτούσαν ένα πεδίο εφαρμογής που θα κάλυπτε επίσης τις ουσίες και τις μεθόδους. Επιπλέον, η απαίτηση της τρισδιάστατης μορφής - από όπου προκύπτει ο αποκλεισμός της προστασίας των ουσιών και των μεθόδων - έχει αρχίσει να απαλείφεται από τις νομοθεσίες των κρατών μελών. Σήμερα, υπάρχουν μόνο τέσσερα κράτη μέλη που θέτουν την τρισδιάστατη μορφή ως προϋπόθεση για την απόκτηση της προστασίας με υπόδειγμα χρησιμότητας.

Επίσης, απορρίφθηκε η τροπολογία που προέβλεπε μείωση των τελών σε ποσοστό 50% όσον αφορά τις ΜΜΕ, τους ανεξάρτητους εφευρέτες και τα πανεπιστήμια (τροπολογία 12). Παρόλο που οι ανησυχίες οι οποίες εκφράζονται μέσω της εν λόγω τροπολογίας είναι κατανοητές, μια παρόμοια διάταξη δεν έχει θέση σε μια οδηγία εναρμόνισης δεδομένου ότι θα συνεπαγόταν για τα κράτη μέλη χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις οι οποίες θα υπερέβαιναν το στόχο της παρούσας οδηγίας. Η κεντρική ιδέα της εν λόγω τροπολογίας επαναλαμβάνεται σε μια αιτιολογική σκέψη.

Τέλος, διάφορες άλλες τροπολογίες δεν έγιναν επίσης δεκτές από την Επιτροπή. Έτσι, η τροπολογία που προέβλεπε, επιπλέον του εκ των υστέρων ελέγχου, έναν εκ των προτέρων έλεγχο των εξαιρέσεων (τροπολογία 15) απορρίφθηκε δεδομένου ότι έθιγε την απουσία τυπικής εξέτασης των προϋποθέσεων προστασίας. Εξάλλου, οι τροπολογίες που εμφανίζουν το "πρακτικό ή τεχνικό πλεονέκτημα" ως πρόσθετη προϋπόθεση για την απόκτηση της προστασίας (τροπολογίες 6 (εν μέρει), 10 και 16) δεν έγιναν δεκτές, δεδομένου ότι τούτο θα θέσπιζε μια νέα απαίτηση για την απόκτηση της προστασίας, ενώ το τεχνικό ή πρακτικό πλεονέκτημα πρέπει να θεωρείται ως ερμηνεία της εφευρετικής δραστηριότητας.

Η τροπολογία που προβλέπει την ακυρότητα του υποδείγματος χρησιμότητας λόγω του γεγονότος ότι ο δικαιούχος δεν δικαιούταν το υπόδειγμα χρησιμότητας (τροπολογία 30) δεν έγινε δεκτή. Πράγματι, σε παρόμοια περίπτωση, ο αληθινός εφευρέτης θα έχανε οριστικά το δικαίωμά του επί του υποδείγματος χρησιμότητας δεδομένου ότι η εφεύρεση δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ως νέα. Ως εκ τούτου, δεν επιθυμείται η ακυρότητα. Αντίθετα, θα έπρεπε να παρέχεται η δυνατότητα μεταβίβασης του τίτλου στον αληθινό εφευρέτη.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΚΕΨΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΑ

Για να διευκολυνθεί η ανάγνωση του προοιμίου της τροποποιημένης πρότασης, αριθμήθηκε κάθε αιτιολογική σκέψη χωριστά. Υπό το πρίσμα της γνωμοδότησης του Κοινοβουλίου, τροποποιήθηκαν τρεις αιτιολογικές σκέψεις και προστέθηκε μια νέα (βλ. πίνακα κατωτέρω).

Αιτιολογικές σκέψεις // Τροπολογίες

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΠΕΡΙΠΤΩΣΙΟΛΟΓΙΑ

Η αιτιολογική σκέψη 6 συμπληρώθηκε ώστε να λαμβάνει υπόψη την τροπολογία 12 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη μείωση των τελών όσον αφορά τις ΜΜΕ, τους ανεξάρτητους εφευρέτες και τα πανεπιστήμια.

Η τροποποίηση της αιτιολογικής σκέψης 13 αντιστοιχεί στην τροπολογία 2 (εν μέρει) του Κοινοβουλίου ώστε να λαμβάνει υπόψη την κατάργηση του αποκλεισμού των εφευρέσεων που περιλαμβάνουν προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Η τροποποίηση που επήλθε στην αιτιολογική σκέψη 14 αντιστοιχεί στην τροπολογία 3 του Κοινοβουλίου σχετικά με την επέκταση στους ενδιαφερόμενους τρίτους της δυνατότητας υποβολής αίτησης για διενέργεια προαιρετικής έρευνας.

Η νέα αιτιολογική σκέψη 19 αντιστοιχεί στην τροπολογία 4 του Κοινοβουλίου σχετικά με την παρακολούθηση της οδηγίας από την Επιτροπή τρία έτη μετά την ενσωμάτωση της οδηγίας από τα κράτη μέλη.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΓΕΝΙΚΑ

Βάσει της γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τροποποιήθηκαν 20 άρθρα ή παράγραφοι και ενσωματώθηκαν στην τροποποιημένη πρόταση τρία νέα άρθρα, όσον αφορά τις σχέσεις με τις άλλες μορφές προστασίας (άρθρο 22), την επικουρική εφαρμογή (άρθρο 26) και την παρακολούθηση της οδηγίας (άρθρο 28). Εξάλλου, δύο άρθρα αποτέλεσαν αντικείμενο τεχνικών τροποποιήσεων (άρθρα 18, §1 και 27, §1). Για να διευκολυνθεί η ανάγνωση των τροπολογιών σε σχέση με τα εν λόγω άρθρα, συντάχθηκε ένας πίνακας αντιστοιχιών (βλ. πίνακα κατωτέρω).

A5Aρθρα // Τροπολογίες

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΠΕΡΙΠΤΩΣΙΟΛΟΓΙΑ

A5Aρθρο 1

Ο τίτλος «Ορισμοί» της αρχικής πρότασης αντικαταστάθηκε από τον τίτλο «Ορισμός», ώστε να λαμβάνει υπόψη τις τροποποιήσεις που επήλθαν στο περιεχόμενο του άρθρου.

Παράγραφος 1

Το παρόν άρθρο τροποποιήθηκε ώστε να λαμβάνει υπόψη (εν μέρει) την τροπολογία 6 του Κοινοβουλίου. Επαναλαμβάνει την κεντρική ιδέα του άρθρου 3, §1 της αρχικής πρότασης σχετικά με τις εφευρέσεις που είναι δεκτικές προστασίας και προσδιορίζει ότι οι σχετικές εφευρέσεις μπορούν να αφορούν προϊόντα ή μεθόδους. Η αναφορά σε μια διαμόρφωση, μια διάρθρωση ή ένα μηχανισμό δεν υιοθετήθηκε γιατί θα είχε ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό των μεθόδων και των ουσιών, γεγονός που δεν αποτελεί επιλογή της Επιτροπής. Επίσης, η αναφορά σε ένα πρακτικό ή τεχνικό ή σε κάποιο άλλο πλεονέκτημα για το χρήστη, παραδείγματος χάριν στον τομέα της εκπαίδευσης ή της ψυχαγωγίας, δεν επαναλαμβάνεται στο παρόν άρθρο αλλά έχει μεταφερθεί στο άρθρο 6 σχετικά με την εφευρετική δραστηριότητα, ως επεξήγηση της έννοιας της εφευρετικής δραστηριότητας.

Παράγραφος 2

Η παράγραφος 2 αντιστοιχεί εν μέρει στο άρθρο 1 της αρχικής πρότασης ενώ, σύμφωνα με την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (τροπολογία 6), επαναλαμβάνεται ο κατάλογος των εθνικών ονομασιών για λόγους ερμηνείας.

A5Aρθρο 3

Ο τίτλος τροποποιήθηκε δεδομένου ότι το περιεχόμενο της παλαιάς παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου μεταφέρθηκε στο άρθρο 1, §1, και το άρθρο 3 (νέο) αφορά αποκλειστικά τις εξαιρέσεις από την προστασία.

Παράγραφος 1

Η παλαιά παράγραφος 1 καταργήθηκε, λαμβανομένου υπόψη του νέου ορισμού που περιλαμβάνεται στο άρθρο 1. Ως εκ τούτου, η νέα παράγραφος 1 αντιστοιχεί στην παλαιά παράγραφο 2. Η τροπολογία 34 του Κοινοβουλίου που αποσκοπεί στην προστασία των παιχνιδιών με υπόδειγμα χρησιμότητας, εφόσον τα τελευταία πληρούν τις προϋποθέσεις προστασίας, επαναλήφθηκε στη σύνταξη του σημείου γ).

Παράγραφος 2

Η νέα αυτή παράγραφος, η οποία αντιστοιχεί στην τροπολογία 7 του Κοινοβουλίου, ακολουθεί το πνεύμα των αντίστοιχων διατάξεων της Σύμβασης για το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (άρθρο 52, §3) και αποσκοπεί στον αποκλεισμό της προστασίας με υπόδειγμα χρησιμότητας μόνο των στοιχείων της προηγούμενης παραγράφου στη συγκεκριμένη τους μορφή.

A5Aρθρο 4

Ο τίτλος του άρθρου 4 τροποποιήθηκε ώστε να διακρίνεται από αυτόν του άρθρου 3 καθώς επίσης και για να ανταποκρίνεται καλύτερα στο περιεχόμενο του παρόντος άρθρου το οποίο αφορά τις εφευρέσεις που δεν είναι δεκτικές προστασίας με υπόδειγμα χρησιμότητας. Η κατάργηση του σημείου δ) σχετικά με τις εφευρέσεις που περιλαμβάνουν προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών αντιστοιχεί στην τροπολογία 8 (εν μέρει) του Κοινοβουλίου. Ως εκ τούτου, οι εφευρέσεις οι οποίες περιλαμβάνουν προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών θα είναι δυνατό να προστατεύονται με υπόδειγμα χρησιμότητας εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις

A5Aρθρο 5

Παράγραφος 3

Οι τροποποιήσεις έχουν ως στόχο να διευκρινίσουν, αφενός, ότι θεωρείται επίσης ως περιλαμβανόμενο στη στάθμη της τεχνικής το περιεχόμενο των αιτήσεων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, σύμφωνα με την τροπολογία 9 του Κοινοβουλίου και, αφετέρου, ότι οι προγενέστερες αιτήσεις πρέπει να καλύπτουν το ίδιο πεδίο με αυτό της αίτησης υποδείγματος χρησιμότητας προκειμένου να μπορεί να θεωρηθεί ότι περιλαμβάνονται στη στάθμη της τεχνικής.

A5Aρθρο 6

Το παρόν άρθρο αποτελεί συνδυασμό των τροπολογιών 6 και 10 του Κοινοβουλίου.

Παράγραφος 1

Η παρούσα παράγραφος επαναλαμβάνει την κεντρική ιδέα της τροπολογίας 10 του Κοινοβουλίου, σύμφωνα με την οποία η εφεύρεση συνεπάγεται εφευρετική δραστηριότητα αν για έναν επαγγελματία δεν απορρέει καταφανώς από τη στάθμη της τεχνικής. Από την ανωτέρω διατύπωση, που ακολουθεί τον ορισμό της εφευρετικής δραστηριότητας όπως αυτός προβλέπεται στη Σύμβαση για το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (άρθρο 56), προκύπτει ότι η προστασία με υπόδειγμα χρησιμότητας προϋποθέτει ορισμένη εφευρετική δραστηριότητα. Ωστόσο, η χρησιμοποίηση της λέξης "καταφανώς" υποδεικνύει ότι η εν λόγω εφευρετική δραστηριότητα είναι κατώτερη από εκείνη που απαιτείται όσον αφορά το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Εξάλλου, μια παρόμοια διατύπωση υφίσταται σε ορισμένες εθνικές νομοθεσίες που αφορούν το υπόδειγμα χρησιμότητας. Επιπλέον, το παρόν άρθρο εισάγει την κεντρική ιδέα της τροπολογίας 6 του Κοινοβουλίου σχετικά με τον ορισμό του υποδείγματος χρησιμότητας, σύμφωνα με τον οποίο η εφεύρεση πρέπει επίσης να εμφανίζει κάποιο πλεονέκτημα.

Παράγραφος 2

H παράγραφος 2 προσδιορίζει το περιεχόμενο της έννοιας του πλεονεκτήματος που αναφέρεται στην προηγούμενη παράγραφο, βάσει των στοιχείων τα οποία περιλαμβάνονται στην τροπολογία 6 του Κοινοβουλίου. Πρόκειται για ένα πρακτικό ή τεχνικό πλεονέκτημα για τη χρήση ή την παρασκευή του συγκεκριμένου προϊόντος ή της μεθόδου, ή για κάποιο άλλο πλεονέκτημα για το χρήστη, παραδείγματος χάριν στον τομέα της εκπαίδευσης ή της ψυχαγωγίας. Το προαναφερθέν "άλλο πλεονέκτημα" καλύπτει ειδικότερα τις εφευρέσεις που αφορούν παιχνίδια.

A5Aρθρο 8

Παράγραφος 1

Η προσθήκη του όρου "αποκλειστικά και μόνο", που αντιστοιχεί στην τροπολογία 11 του Κοινοβουλίου, επιτρέπει τον αυστηρό περιορισμό των στοιχείων τα οποία πρέπει να περιλαμβάνει η αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας.

A5Aρθρο 13

Παράγραφος 2 (καταργήθηκε)

Η παράγραφος 2 της αρχικής πρότασης αποσκοπούσε στον περιορισμό του αριθμού των αξιώσεων στο απολύτως απαραίτητο, λαμβανομένης υπόψη της φύσης της εφεύρεσης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τροπολογία 14) έκρινε ότι η εν λόγω διατύπωση ήταν υπερβολικά υποκειμενική και ότι ενδεχομένως θα προκαλούσε αποκλίσεις μεταξύ των σχετικών εθνικών νομοθεσιών. Ως εκ τούτου, θεώρησε προτιμότερο να ρυθμίσει το θέμα των αξιώσεων μέσω του άρθρου 25 (ακυρότητα).

A5Aρθρο 16

Παράγραφος 1

Η τροποποίηση, η οποία αντιστοιχεί στην τροπολογία 19 του Κοινοβουλίου, έχει ως στόχο να παράσχει σε οιονδήποτε ενδιαφερόμενο τη δυνατότητα υποβολής αίτησης για τη διενέργεια προαιρετικής έρευνας, ιδίοις εξόδοις. Η παρούσα τροποποίηση επιτρέπει τη βελτίωση της ασφάλειας δικαίου.

Παράγραφος 3

Η προσθήκη, που αντιστοιχεί στην τροπολογία 20 του Κοινοβουλίου, προβλέπει ότι τα αποτελέσματα της προαιρετικής έρευνας τίθενται στη διάθεση του κοινού ως αναπόσπαστο μέρος των εγγράφων που συνοδεύουν τη χορήγηση του υποδείγματος χρησιμότητας. Η παρούσα προσθήκη επιτρέπει τη βελτίωση της διαφάνειας καθώς και της ασφάλειας δικαίου.

Παράγραφος 4

Οι επελθούσες τροποποιήσεις αντιστοιχούν στην τροπολογία 21 του Κοινοβουλίου. Προβλέπουν ότι τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση, και όχι πλέον την ευχέρεια, να καταστήσουν υποχρεωτική την προαιρετική έρευνα σε περίπτωση δικαστικής προσφυγής, εκτός εάν η εν λόγω έρευνα έχει ήδη διενεργηθεί. Οι παρούσες τροποποιήσεις ανταποκρίνονται επίσης στη σχετική επιθυμία της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.

A5Aρθρο 18

Ο τίτλος τροποποιήθηκε ώστε να λαμβάνει υπόψη τη νέα σύνταξη της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου.

Παράγραφος 1

Η τροποποίηση αποσκοπεί στη διευκρίνιση του γεγονότος ότι η παρούσα διάταξη αφορά το δικαίωμα προτεραιότητας στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους. Εξάλλου, συμπληρώνει την αρχική πρόταση προβλέποντας ότι ο καταθέτης έχει επίσης τη δυνατότητα να μετατρέψει την αίτησή του για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σε αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας.

A5Aρθρο 19

Παράγραφος 2

Η προσθήκη, που αντιστοιχεί στην τροπολογία 22 του Κοινοβουλίου, προβλέπει ότι η παράταση του υποδείγματος χρησιμότητας, κατά τη λήξη της αρχικής περιόδου των 6 ετών, δεν χορηγείται εάν η εφεύρεση δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο αίτησης προαιρετικής έρευνας. Στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και, παράλληλα, η αποφυγή της υπερβολικά μακράς ισχύος των μη εξετασθέντων υποδειγμάτων χρησιμότητας.

A5Aρθρο 20

Παράγραφος 1

Η κατάργηση του όρου "καταχωρημένο", που απορρέει από την τροπολογία 26 του Κοινοβουλίου, πρέπει να γίνει αντιληπτή υπό το πρίσμα της νέας παραγράφου 7 του παρόντος άρθρου, η οποία προβλέπει ότι το υπόδειγμα χρησιμότητας παράγει πλήρως τα αποτελέσματά του από τη δημοσίευση της καταχώρισής του.

Παράγραφος 2

Όπως και στην προηγούμενη παράγραφο, η κατάργηση του όρου "καταχωρημένο", που απορρέει από την τροπολογία 26 του Κοινοβουλίου, πρέπει να γίνει αντιληπτή υπό το πρίσμα της νέας παραγράφου 7 του παρόντος άρθρου, η οποία προβλέπει ότι το υπόδειγμα χρησιμότητας παράγει πλήρως τα αποτελέσματά του από τη δημοσίευση της καταχώρισής του.

Παράγραφος 4

Οι τροποποιήσεις αποσκοπούν, αφενός, στη διεύρυνση της έννοιας της μεταβίβασης, σύμφωνα με την τροπολογία 25 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και, αφετέρου, στην ελεύθερη μεταβίβαση των αιτήσεων υποδειγμάτων χρησιμότητας.

Παράγραφος 7 (νέα)

Η νέα αυτή παράγραφος, που αντιστοιχεί στην τροπολογία 26 του Κοινοβουλίου, προσδιορίζει τη χρονική στιγμή από την οποία το υπόδειγμα χρησιμότητας παράγει πλήρως τα αποτελέσματά του. Η παρούσα νέα διάταξη είναι σημαντική δεδομένου ότι η αρχική πρόταση δεν περιελάμβανε καμία σχετική διάταξη.

A5Aρθρο 22 (νέο)

Το νέο αυτό άρθρο που επαναλαμβάνει, συμπληρώνοντάς το όσον αφορά την τοπογραφία προϊόντων ημιαγωγών, το περιεχόμενο της τροπολογίας 5 του Κοινοβουλίου με μια τεχνική τροποποίηση, αποσκοπεί στον προσδιορισμό των σχέσεων του υποδείγματος χρησιμότητας με τις άλλες μορφές προστασίας.

A5Aρθρο 23

Παράγραφος 2

Η τροποποίηση, που αντιστοιχεί στην τροπολογία 27 του Κοινοβουλίου, καταργεί την ευχέρεια την οποία παρείχε στα κράτη μέλη η αρχική πρόταση. Η νέα διατύπωση δεν επιτρέπει πλέον την επιλεκτική εφαρμογή, ενώ το χορηγηθέν υπόδειγμα χρησιμότητας παύει να ισχύει όταν για την ίδια εφεύρεση έχει χορηγηθεί και δημοσιευθεί δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Η παρούσα τροποποίηση ανταποκρίνεται επίσης σε σχετικό αίτημα της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.

Παράγραφος 3

Η τροποποίηση, η οποία αντιστοιχεί στην τροπολογία 28 του Κοινοβουλίου, λαμβάνει υπόψη τις μεταβολές που επήλθαν στην προηγούμενη παράγραφο.

A5Aρθρο 25

Παράγραφος 1, σημείο α)

Η παρούσα τροποποίηση, που αντιστοιχεί στην τροπολογία 29 του Κοινοβουλίου, λαμβάνει υπόψη τη νέα σύνταξη του άρθρου 1.

Παράγραφος 2

Η τροποποίηση, η οποία αντιστοιχεί στην τροπολογία 31 του Κοινοβουλίου, ορίζει ότι ο περιορισμός του υποδείγματος χρησιμότητας με τη μορφή τροποποίησης των αξιώσεων, της περιγραφής ή των σχεδίων είναι δυνατός εφόσον το επιτρέπουν οι εθνικές νομοθεσίες.

A5Aρθρο 26 (νέο)

Το παρόν νέο άρθρο, το οποίο επαναλαμβάνει το περιεχόμενο της τροπολογίας 32 του Κοινοβουλίου με μια τεχνική τροποποίηση, επιτρέπει την εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, ελλείψει εφαρμοστέων εθνικών διατάξεων. Το γεγονός αυτό επιτρέπει την αποφυγή δημιουργίας ειδικών διαδικασιών καθώς και την παραπομπή στο δίκαιο των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας όσον αφορά τα διαδικαστικά θέματα.

A5Aρθρο 27

Παράγραφος 1

Η επελθούσα τροποποίηση σχετικά με την ενσωμάτωση ακολουθεί το πνεύμα υφιστάμενων διατάξεων άλλων οδηγιών.

A5Aρθρο 28 (νέο)

Το παρόν νέο άρθρο, το οποίο επαναλαμβάνει το περιεχόμενο της τροπολογίας 33 του Κοινοβουλίου με μια τεχνική τροποποίηση, προβλέπει την παρακολούθηση της οδηγίας από την Επιτροπή, σύμφωνα με το παράδειγμα άλλων οδηγιών που ισχύουν στον τομέα της βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την προσέγγιση των νομικών καθεστώτων προστασίας των εφευρέσεων με υπόδειγμα χρησιμότητας (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδιαίτερα το άρθρο 95,

την πρόταση της Επιτροπής (4),

(4) ΕΕ C 36 της 3.2.1998, σ. 13.

τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (5),

(5) ΕΕ C 235 της 27.7.1998, σ. 26.

αποφασίζοντας σύμφωνα με την διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης (6),

(6) Γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 12ης Μαρτίου 1999

Εκτιμώντας:

(1) ότι η συνθήκη δεσμεύει την Κοινότητα και τα κράτη μέλη να μεριμνούν ώστε να διασφαλίζονται οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της Κοινότητας και, ειδικότερα, να ενθαρρύνεται η καλύτερη εκμετάλλευση του βιομηχανικού δυναμικού των πολιτικών τεχνολογικής καινοτομίας, έρευνας και ανάπτυξης*

(2) ότι σήμερα οι τεχνικές εφευρέσεις κατέχουν σημαντική θέση, επιτρέποντας τη διάθεση βελτιωμένων προϊόντων καλύτερης ποιότητας και παρουσιάζοντας είτε ιδιαίτερη αποτελεσματικότητα, όπως ευκολία εφαρμογής ή χρήσης, είτε πρακτικό ή βιομηχανικό πλεονέκτημα σε σχέση με τη στάθμη της τεχνικής*

(3) ότι οι διαφορές στις νομοθεσίες των κρατών μελών όσον αφορά το υπόδειγμα χρησιμότητας έχουν ως αποτέλεσμα ότι οι ίδιες εφευρέσεις δεν προστατεύονται σε ολόκληρη την Κοινότητα ή δεν προστατεύονται κατά τον ίδιο τρόπο και για την ίδια διάρκεια σε ολόκληρη την Κοινότητα, γεγονός που δεν ανταποκρίνεται στα κριτήρια μιας εσωτερικής αγοράς διαφανούς και χωρίς εμπόδια ότι είναι συνεπώς απαραίτητο, εν όψει της εγκαθίδρυσης και της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, να υπάρξει προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών στον εν λόγω τομέα*

(4) ότι έχει σημασία, στα πλαίσια αυτά, να χρησιμοποιηθούν όλα τα μέσα που είναι πιθανόν να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της Κοινότητας στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης*

(5) ότι, όσον αφορά την καινοτομία καθώς και την ταχεία ανταπόκριση στις απαιτήσεις της αγοράς, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις διαδραματίζουν στρατηγικό ρόλο*

(6) ότι είναι απαραίτητο να τεθεί στη διάθεση των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και των ερευνητών, ένα όργανο μη δαπανηρό, ταχύ και εύκολο στην αξιολόγηση και την εφαρμογή του ότι, στα πλαίσια αυτά, τα τέλη πρέπει, κατά το δυνατόν, να ανέρχονται σε ένα λογικό ύψος όσον αφορά τις ΜΜΕ, τους ανεξάρτητους εφευρέτες και τα πανεπιστήμια*

(7) ότι η προστασία με υπόδειγμα χρησιμότητας φαίνεται καλύτερα προσαρμοσμένη από την προστασία με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, ιδιαίτερα όσον αφορά τις τεχνικές εφευρέσεις που παρουσιάζουν συγκεκριμένο εφευρετικό ύψος*

(8) τη χρησιμότητα να προστατευθούν κατάλληλα, σε ολόκληρη την Κοινότητα, οι τεχνικές εφευρέσεις*

(9) ότι κατ’εφαρμογήν της αρχής της αναλογικότητας, αρκεί να περιορισθεί η προσέγγιση στις εθνικές διατάξεις που έχουν την αμεσότερη επίδραση στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς*

(10) ότι η υλοποίηση των στόχων στους οποίους αποβλέπει η προσέγγιση, προϋποθέτει ότι η απόκτηση καθώς και η διατήρηση του δικαιώματος στο καταχωρημένο υπόδειγμα χρησιμότητας θα υπόκεινται, κατ’αρχήν, σε όλα τα κράτη μέλη, στις ίδιες προϋποθέσεις ότι για το σκοπό αυτό, θα πρέπει να καταρτισθεί ένας πλήρης κατάλογος των προϋποθέσεων τις οποίες οφείλει να πληροί μια τεχνική εφεύρεση προκειμένου να προστατευθεί με υπόδειγμα χρησιμότητας*

(11) ότι οι περισσότερες από τις προϋποθέσεις αυτές ομοιάζουν με τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την προστασία με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ότι, ωστόσο, η απαιτούμενη εφευρετική δραστηριότητα πρέπει να είναι διαφορετική ώστε να λαμβάνεται υπόψη ο ιδιαίτερος χαρακτήρας των τεχνικών εφευρέσεων οι οποίες είναι δεκτικές προστασίας με υπόδειγμα χρησιμότητας*

(12) ότι η προστασία με υπόδειγμα χρησιμότητας θα πρέπει να εφαρμόζεται σε προϊόντα και μεθόδους*

(13) ότι θα πρέπει να εξαιρεθούν από την προστασία με υπόδειγμα χρησιμότητας όχι μόνο οι εφευρέσεις που εξαιρούνται συνήθως από το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αλλά και οι εφευρέσεις που αφορούν χημικές ή φαρμακευτικές ουσίες και μεθόδους, σύμφωνα με τις ανάγκες των ενδιαφερόμενων βιομηχανικών τομέων*

(14) ότι η αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας θα πρέπει να πληροί προϋποθέσεις παρόμοιες με αυτές που απαιτούνται για το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ότι, ωστόσο, για την αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας απαιτείται μόνο τυπικός έλεγχος χωρίς προηγούμενη εξέταση του νέου της εφεύρεσης ή του εφευρετικού ύψους ότι η αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας αποτελεί αντικείμενο προαιρετικής έρευνας ως προς τη στάθμη της τεχνικής μόνο κατόπιν σχετικής αίτησης του καταθέτη ή οιουδήποτε ενδιαφερόμενου τρίτου*

(15) ότι είναι ουσιώδες, για την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και τη διασφάλιση συνθηκών ανόθευτου ανταγωνισμού, να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα ώστε τα καταχωρημένα υποδείγματα χρησιμότητας να τυγχάνουν πλέον της ίδιας προστασίας στη νομοθεσία όλων των κρατών μελών και να έχουν όμοια διάρκεια προστασίας ότι η διάρκεια αυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει κατ’ανώτατο όριο τα 10 έτη*

(16) ότι θα πρέπει να διευκρινισθεί η φύση καθώς και η έκταση των παρεχομένων δικαιωμάτων από το υπόδειγμα χρησιμότητας ότι θα πρέπει να υπενθυμισθεί η αρχή της κοινοτικής ανάλωσης των δικαιωμάτων, σύμφωνα με την νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, αλλά ότι θα πρέπει να αποκλεισθεί ρητά η διεθνής ανάλωση*

(17) ότι πρέπει επίσης να προβλεφθούν διατάξεις όσον αφορά τη σώρευση προστασίας από δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και υπόδειγμα χρησιμότητας, την απόσβεση καθώς και την ακυρότητα του υποδείγματος χρησιμότητας*

(18) ότι όλα τα κράτη μέλη της Κοινότητας δεσμεύονται από τη σύμβαση των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας ότι η Κοινότητα και όλα τα κράτη μέλη δεσμεύονται από τη συμφωνία για τις πτυχές του δικαίου της βιομηχανικής ιδιοκτησίας που αφορούν το εμπόριο, η οποία συνήφθη στα πλαίσια του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου ότι είναι απαραίτητο οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας να είναι πλήρως εναρμονισμένες με τις αντίστοιχες της σύμβασης των Παρισίων και της προαναφερθείσας συμφωνίας ότι οι λοιπές υποχρεώσεις των κρατών μελών που απορρέουν από την εν λόγω σύμβαση και την εν λόγω συμφωνία δεν επηρεάζονται από την παρούσα οδηγία*

(19) ότι είναι αναγκαία η παρακολούθηση της εφαρμογής και η διασφάλιση της προσαρμογής της παρούσας οδηγίας ώστε η τελευταία να εγγυάται πάντοτε, στα πλαίσια των υποδειγμάτων χρησιμότητας, τη σωστή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και την καινοτομία των επιχειρήσεων της Κοινότητας* ότι η Επιτροπή θα πρέπει, συνεπώς, να προτείνει τα μέτρα που θεωρούνται απαραίτητα* ότι, μεταξύ των μέτρων αυτών, θα πρέπει να προταθούν συγκεκριμένα μέσα για τη διευκόλυνση της καταχώρισης του υποδείγματος χρησιμότητας σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη καθώς και για τη μείωση του σχετικού κόστους*

ΕΝΕΚΡΙΝΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΓΕΝΙΚΟΤΗΤΕΣ

A5Aρθρο 1

Ορισμός

1. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας, δεκτικές προστασίας ως υποδείγματα χρησιμότητας είναι οι νέες εφευρέσεις που συνεπάγονται εφευρετική δραστηριότητα, μπορούν να τύχουν βιομηχανικών εφαρμογών και αφορούν προϊόντα ή μεθόδους.

2. Στα κράτη μέλη χρησιμοποιούνται οι ακόλουθες ονομασίες:

Βέλγιο : Brevet de courte durιe/Octroi van korte duur

Δανία : Brugsmodel

Γερμανία : Gebrauchsmuster

Ελλάδα : Πιστοποιητικό υποδείγματος χρησιμότητας

Ισπανία : Modelo de utilidad

Γαλλία : Certificat d' utilitι

Ιρλανδία : Short-term patent

Ιταλία : Brevetto per modelli di utilitΰ

Κάτω Χώρες : Zesjarig octrooi

Αυστρία : Gebrauchsmuster

Πορτογαλία : Modelo de utilidade

Φινλανδία : Nyttighetsmodellagen

A5Aρθρο 2

Αντικείμενο

Η παρούσα οδηγία έχει ως στόχο την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την προστασία των εφευρέσεων με υπόδειγμα χρησιμότητας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

A5Aρθρο 3

Εξαιρέσεις από την προστασία

1. Δεν θεωρούνται ως εφευρέσεις που μπορούν να τύχουν προστασίας με υπόδειγμα χρησιμότητας ειδικότερα:

α) οι ανακαλύψεις καθώς και οι επιστημονικές θεωρίες και οι μαθηματικές μέθοδοι*

β) οι αισθητικές δημιουργίες*

γ) τα σχέδια, οι κανόνες και οι μέθοδοι για την άσκηση πνευματικών ή οικονομικών δραστηριοτήτων*

δ) η παρουσίαση πληροφοριών.

2. Βάσει των διατάξεων της παραγράφου 1, η προστασία με υπόδειγμα χρησιμότητας των στοιχείων που παρατίθενται στην παρούσα παράγραφο αποκλείεται, μόνο στο βαθμό που η αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας ή το υπόδειγμα χρησιμότητας αφορούν τα ανωτέρω στοιχεία στη συγκεκριμένη τους μορφή.

A5Aρθρο 4

Εφευρέσεις μη δεκτικές προστασίας

Δεν χορηγούνται υποδείγματα χρησιμότητας για:

α) τις εφευρέσεις των οποίων η δημοσίευση ή η εφαρμογή αντίκειται στη δημόσια τάξη ή στα χρηστά ήθη. Ωστόσο, η εφαρμογή μιας εφεύρεσης δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αντίκειται στη δημόσια τάξη ή στα χρηστά ήθη απλώς και μόνο επειδή έχει απαγορευθεί με διάταξη νόμου ή κανονισμού σε όλα τα κράτη μέλη ή σε μερικά από αυτά*

β) τις εφευρέσεις που αφορούν τη βιολογία*

γ) τις εφευρέσεις που αφορούν χημικές ή φαρμακευτικές ουσίες ή μεθόδους*

A5Aρθρο 5

Το νέο της εφεύρεσης

1. Μια εφεύρεση θεωρείται νέα αν δεν περιλαμβάνεται στη στάθμη της τεχνικής.

2. Η στάθμη της τεχνικής αποτελείται από οτιδήποτε στο οποίο έχει πρόσβαση το κοινό πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης υποδείγματος χρησιμότητας με γραπτή ή προφορική περιγραφή, χρήση ή άλλο μέσο.

3. Θεωρείται επίσης ότι περιλαμβάνεται στη στάθμη της τεχνικής το περιεχόμενο των αιτήσεων υποδείγματος χρησιμότητας και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας οι οποίες έχουν κατατεθεί στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος ή ορίζουν το εν λόγω κράτος, έχουν ημερομηνία κατάθεσης προγενέστερη από αυτή που αναφέρεται στην παράγραφο 2 και οδήγησαν σε δημοσίευση κατά την ημερομηνία αυτή ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία.

A5Aρθρο 6

Εφευρετική δραστηριότητα

1. Βάσει της παρούσας οδηγίας, μια εφεύρεση θεωρείται ότι συνεπάγεται εφευρετική δραστηριότητα αν για έναν επαγγελματία εμφανίζει κάποιο πλεονέκτημα και δεν απορρέει καταφανώς από τη στάθμη της τεχνικής.

2. Το πλεονέκτημα που αναφέρεται στην προηγούμενη παράγραφο συνίσταται σε ένα πρακτικό ή τεχνικό πλεονέκτημα για τη χρήση ή την παρασκευή του συγκεκριμένου προϊόντος ή της μεθόδου, ή σε κάποιο άλλο πλεονέκτημα για το χρήστη, παραδείγματος χάριν στον τομέα της εκπαίδευσης ή της ψυχαγωγίας.

A5Aρθρο 7

Βιομηχανική εφαρμογή

1. Μια εφεύρεση θεωρείται ότι μπορεί να τύχει βιομηχανικής εφαρμογής αν το αντικείμενό της δύναται να κατασκευασθεί ή να χρησιμοποιηθεί σε οποιοδήποτε βιομηχανικό τομέα, περιλαμβανομένης της γεωργίας.

2. Δεν θεωρούνται ως εφευρέσεις που μπορούν να τύχουν βιομηχανικής εφαρμογής με την έννοια της παραγράφου 1, οι μέθοδοι χειρουργικής ή θεραπευτικής του ανθρώπινου σώματος ή των ζώων και οι μέθοδοι διάγνωσης που εφαρμόζονται στο ανθρώπινο σώμα ή τα ζώα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ

ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

A5Aρθρο 8

Προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί η αίτηση

1. Η αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας πρέπει να περιλαμβάνει αποκλειστικά και μόνο:

α) μια αίτηση χορήγησης υποδείγματος χρησιμότητας*

β) μια περιγραφή της εφεύρεσης*

γ) μια ή περισσότερες αξιώσεις*

δ) ενδεχομένως, τα σχέδια στα οποία αναφέρονται η περιγραφή ή οι αξιώσεις*

ε) μια συνοπτική περιγραφή.

2. Η αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας συνεπάγεται καταβολή τέλους καταχώρησης και, ενδεχομένως, τέλους έρευνας.

A5Aρθρο 9

Ημερομηνία κατάθεσης

Η ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης υποδείγματος χρησιμότητας είναι η ημερομηνία κατά την οποία ο καταθέτης υπέβαλε τα έγγραφα που περιλαμβάνουν:

α) μια ένδειξη σύμφωνα με την οποία έχει ζητηθεί το υπόδειγμα χρησιμότητας*

β) τις ενδείξεις που επιτρέπουν την αναγνώριση του καταθέτη*

γ) μια περιγραφή και μια ή περισσότερες αξιώσεις.

A5Aρθρο 10

Προσδιορισμός του εφευρέτη

Η αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας πρέπει να προσδιορίζει τον εφευρέτη. Αν ο καταθέτης δεν είναι ο εφευρέτης ή ο μοναδικός εφευρέτης, ο προσδιορισμός αυτός πρέπει να περιλαμβάνει δήλωση σχετικά με την προέλευση της απόκτησης του δικαιώματος στο υπόδειγμα χρησιμότητας.

A5Aρθρο 11

Εφευρετική μονάδα

Η αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας μπορεί να αφορά μια μόνο εφεύρεση ή πολλές εφευρέσεις που συνδέονται μεταξύ τους έτσι ώστε να αποτελούν μια μόνο γενική εφευρετική έννοια.

A5Aρθρο 12

Παρουσίαση της εφεύρεσης

Η εφεύρεση πρέπει να παρουσιάζεται στην αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας κατά τρόπο επαρκώς σαφή και πλήρη ώστε να μπορεί να την υλοποιήσει ένας επαγγελματίας.

A5Aρθρο 13

Αξιώσεις

Οι αξιώσεις καθορίζουν το αντικείμενο της ζητούμενης προστασίας. Θα πρέπει να είναι σαφείς και συνοπτικές και να βασίζονται στην περιγραφή.

A5Aρθρο 14

Συνοπτική περιγραφή

Η συνοπτική περιγραφή εξυπηρετεί αποκλειστικά την τεχνική ενημέρωση. Δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για κανέναν άλλο σκοπό, ιδιαίτερα για την αξιολόγηση της έκτασης της ζητούμενης προστασίας και για την εφαρμογή του άρθρου 5, παράγραφος 3.

A5Aρθρο 15

Εξέταση ως προς τον τύπο

1. Η αρμόδια αρχή στην οποία κατατίθεται αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας εξετάζει αν η αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας πληροί τις τυπικές προϋποθέσεις που καθορίζονται στα άρθρα 8 και 10 και ελέγχει αν η αίτηση περιέχει περιγραφή και συνοπτική περιγραφή.

2 Αν δεν μπορεί να χορηγηθεί ημερομηνία κατάθεσης, η αρμόδια αρχή καλεί τον καταθέτη να θεραπεύσει, εντός της προθεσμίας και με τις προϋποθέσεις που αυτή καθορίζει, τις διαπιστωθείσες παραλείψεις. Αν οι παραλήψεις αυτές δεν θεραπευθούν εγκαίρως, η αίτηση δεν εξετάζεται ως αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας.

3. Η αρμόδια αρχή η οποία αναφέρεται στην παράγραφο 1 δεν προβαίνει σε εξέταση των προϋποθέσεων που προβλέπονται στα άρθρα 5, 6 και 7.

A5Aρθρο 16

Προαιρετική έρευνα

1. Αν έχει χορηγηθεί ημερομηνία κατάθεσης σε αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας και η αίτηση δεν έχει αποσυρθεί επισήμως, η αρμόδια αρχή στην οποία έχει κατατεθεί η αίτηση πραγματοποιεί, κατόπιν αίτησης του καταθέτη ή οιουδήποτε ενδιαφερόμενου, ιδίοις εξόδοις, προαιρετική έρευνα για την κατάλληλη στάθμη της τεχνικής, με βάση τις αξιώσεις, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την περιγραφή και, ενδεχομένως, τα υπάρχοντα σχέδια.

2. Η αρμόδια αρχή στην οποία έχει κατατεθεί η αίτηση μπορεί να αναθέσει τη διενέργεια της προαιρετικής έρευνας σε οποιαδήποτε αρχή θεωρεί αρμόδια για το σκοπό αυτό.

3. Μόλις περατωθεί η προαιρετική έρευνα, τα αποτελέσματά της γνωστοποιούνται στον καταθέτη συνοδεύονται από αντίγραφα όλων των αναφερομένων εγγράφων. Τα αποτελέσματα της προαιρετικής έρευνας τίθενται στη διάθεση του κοινού ως αναπόσπαστο μέρος των εγγράφων που συνοδεύουν τη χορήγηση του υποδείγματος χρησιμότητας.4. Στις διατάξεις που θεσπίζουν ώστε να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία, τα κράτη μέλη οφείλουν να προβλέψουν ότι η προαιρετική έρευνα είναι υποχρεωτική σε περίπτωση δικαστικής προσφυγής για την αξιοποίηση των δικαιωμάτων που παρέχει το υπόδειγμα χρησιμότητας, εκτός αν το τελευταίο έχει αποτελέσει αντικείμενο προηγούμενης προαιρετικής έρευνας.

A5Aρθρο 17

Δικαίωμα προτεραιότητας

1. Οι έχοντες καταθέσει κανονικά, σε ένα ή για ένα από τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στη σύμβαση των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας ή διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή οι δικαιοδόχοι τους, απολαύουν, όσον αφορά την κατάθεση αίτησης υποδείγματος χρησιμότητας για την ίδια εφεύρεση, σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη, δικαιώματος προτεραιότητας επί δώδεκα μήνες μετά την κατάθεση της πρώτης αίτησης.

2. Θεωρείται ότι δημιουργεί δικαίωμα προτεραιότητας οποιαδήποτε κατάθεση έχει αξία κανονικής εθνικής κατάθεσης βάσει της εθνικής νομοθεσίας του κράτους μέλους στην οποία πραγματοποιήθηκε ή βάσει διμερών ή πολυμερών συμφωνιών.

3. Ως κανονική εθνική κατάθεση νοείται οποιαδήποτε κατάθεση αρκεί για τον καθορισμό της ημερομηνίας κατά την οποία η αίτηση κατατέθηκε στο εν λόγω κράτος μέλος, ανεξάρτητα από τη μεταγενέστερη τύχη της αίτησης αυτής.

A5Aρθρο 18

Εσωτερική προτεραιότητα και μετατροπή

1. Οι έχοντες καταθέσει κανονικά αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σε ένα κράτος μέλος απολαύουν δικαιώματος προτεραιότητας για δώδεκα μήνες προκειμένου να καταθέσουν αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας ή να μετατρέψουν την αίτησή τους για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σε αίτηση υποδείγματος χρησιμότητας στο ίδιο κράτος μέλος με αντικείμενο την ίδια εφεύρεση, εκτός αν έχει ήδη ζητηθεί προτεραιότητα για την αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

2. Οι διατάξεις του άρθρου 17, παράγραφοι 2 και 3, εφαρμόζονται αναλογικά.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙV

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

A5Aρθρο 19

Διάρκεια της προστασίας

1. Η διάρκεια του υποδείγματος χρησιμότητας είναι έξι έτη από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης.

2. Έξι μήνες πριν από τη λήξη της περιόδου που αναφέρεται στην παράγραφο 1, ο δικαιούχος μπορεί να υποβάλει στην αρμόδια αρχή αίτηση παράτασης του υποδείγματος χρησιμότητας διάρκειας δύο ετών. Η εν λόγω παράταση δεν χορηγείται εάν η εφεύρεση δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο αίτησης προαιρετικής έρευνας.

3. Έξι μήνες πριν από τη λήξη της περιόδου που αναφέρεται στην παράγραφο 2, ο δικαιούχος μπορεί να υποβάλει δεύτερη και τελευταία αίτηση παράτασης, μέγιστης διάρκειας δύο ετών.

4. Σε καμία περίπτωση, η προστασία με υπόδειγμα χρησιμότητας δεν μπορεί να υπερβεί τα 10 έτη από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης.

A5Aρθρο 20

Παρεχόμενα δικαιώματα

1. Στις περιπτώσεις όπου αντικείμενο του υποδείγματος χρησιμότητας είναι ένα προϊόν, το υπόδειγμα χρησιμότητας παρέχει στο δικαιούχο το δικαίωμα απαγόρευσης σε οποιονδήποτε τρίτο, χωρίς τη συγκατάθεση του δικαιούχου του υποδείγματος χρησιμότητας, της κατασκευής, χρήσης, προσφοράς προς πώληση, πώλησης ή εισαγωγής για τους σκοπούς αυτούς του εν λόγω προϊόντος.

2. Στις περιπτώσεις όπου το αντικείμενο του υποδείγματος χρησιμότητας είναι μια μέθοδος, το υπόδειγμα χρησιμότητας παρέχει στο δικαιούχο το δικαίωμα απαγόρευσης σε οποιονδήποτε τρίτο, χωρίς τη συγκατάθεση του δικαιούχου του υποδείγματος χρησιμότητας, της χρήσης της μεθόδου καθώς και της χρήσης, προσφοράς προς πώληση, πώλησης ή εισαγωγής για τους σκοπούς αυτούς, τουλάχιστον του προϊόντος που λαμβάνεται άμεσα μέσω της εν λόγω μεθόδου.

3. Τα δικαιώματα που παρέχει το υπόδειγμα χρησιμότητας σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 δεν εκτείνονται:

α) στις πράξεις που πραγματοποιούνται σε ιδιωτικά πλαίσια και για μη εμπορικούς σκοπούς*

β) στις πράξεις που πραγματοποιούνται πειραματικά και αφορούν το προστατευόμενο αντικείμενο.

4. Ο δικαιούχος ενός υποδείγματος χρησιμότητας ή μιας αίτησης υποδείγματος χρησιμότητας έχει το δικαίωμα να το μεταβιβάζει με όλους τους νόμιμα αναγνωρισμένους τρόπους και να συνάπτει συμβάσεις εκχώρησης αδείας.

5. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέψουν περιορισμένες εξαιρέσεις στα αποκλειστικά δικαιώματα που παρέχει ένα υπόδειγμα χρησιμότητας, εφόσον οι εξαιρέσεις αυτές δεν θίγουν κατά τρόπο αδικαιολόγητο τη συνήθη εκμετάλλευση του υποδείγματος χρησιμότητας ούτε βλάπτουν αδικαιολόγητα τα νόμιμα συμφέροντα του δικαιούχου του υποδείγματος χρησιμότητας, λαμβανομένων υπόψη των συμφερόντων των τρίτων.

6. Στην περίπτωση κατά την οποία η νομοθεσία ενός κράτους μέλους επιτρέπει άλλες χρήσεις του αντικειμένου του υποδείγματος χρησιμότητας από αυτές που επιτρέπονται βάσει της παραγράφου 5, χωρίς την άδεια του κατόχου του δικαιώματος, περιλαμβανομένης της χρήσης από τις δημόσιες αρχές ή από τρίτους στους οποίους οι δημόσιες αρχές έχουν εκχωρήσει την εν λόγω δυνατότητα, θα πρέπει να τηρούνται οι διατάξεις που ισχύουν για παρόμοιες χρήσεις όσον αφορά το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

7. Το δικαίωμα που παρέχεται με βάση το υπόδειγμα χρησιμότητας παράγει πλήρως τα αποτελέσματά του από τη δημοσίευση της καταχώρισής του.

A5Aρθρο 21

Κοινοτική ανάλωση των δικαιωμάτων

1. Τα δικαιώματα που παρέχει το υπόδειγμα χρησιμότητας δεν εκτείνονται στις πράξεις που αφορούν το προϊόν το οποίο καλύπτεται από το υπόδειγμα χρησιμότητας, εφόσον το προϊόν τεθεί στην αγορά της Κοινότητας από το δικαιούχο του δικαιώματος ή με τη συγκατάθεσή του.

2. Αντίθετα, τα δικαιώματα που παρέχονται από το υπόδειγμα χρησιμότητας εκτείνονται στις πράξεις που αφορούν το προϊόν το οποίο καλύπτεται από το εν λόγω υπόδειγμα χρησιμότητας, εφόσον το προϊόν τεθεί στην αγορά εκτός Κοινότητας από το δικαιούχο του δικαιώματος ή με τη συγκατάθεσή του.

A5Aρθρο 22

Σχέσεις με τις άλλες μορφές προστασίας

Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου καθώς και του δικαίου του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους όσον αφορά τα σχέδια και πρότυπα και άλλα διακριτικά σήματα, το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τους τυπογραφικούς χαρακτήρες, την τοπογραφία προϊόντων ημιαγωγών, την αστική ευθύνη και τον αθέμιτο ανταγωνισμό.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V

ΣΩΡΕΥΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΑΠΟΣΒΕΣΗ ΚΑΙ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ

A5Aρθρο 23

Σώρευση προστασίας

1. Η ίδια εφεύρεση μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο, ταυτόχρονα ή διαδοχικά, μιας αίτησης διπλώματος ευρεσιτεχνίας και μιας αίτησης υποδείγματος χρησιμότητας.

2. Ένα χορηγηθέν υπόδειγμα χρησιμότητας παύει να ισχύει όταν για την ίδια εφεύρεση έχει χορηγηθεί και δημοσιευθεί δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

3. Τα κράτη μέλη οφείλουν να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα ώστε ο δικαιούχος, σε περίπτωση που θίγονται τα δικαιώματά του, να μη μπορεί να κινήσει διαδοχικές διαδικασίες βάσει των δύο καθεστώτων προστασίας.

A5Aρθρο 24

Απόσβεση

Το υπόδειγμα χρησιμότητας αποσβεννύεται:

α) με τη λήξη της περιόδου που προβλέπεται στο άρθρο 19*

β) αν ο δικαιούχος παραιτηθεί από το υπόδειγμα χρησιμότητας*

γ) αν τα τέλη που προβλέπονται στο άρθρο 8, παράγραφος 2, δεν καταβληθούν εγκαίρως.

A5Aρθρο 25

Ακυρότητα

1. Οποιαδήποτε αίτηση ακυρότητας του υποδείγματος χρησιμότητας μπορεί να βασίζεται μόνο στους ακόλουθους λόγους:

α) το αντικείμενο του υποδείγματος χρησιμότητας δεν είναι δεκτικό προστασίας βάσει του άρθρου 1, παράγραφος 1 και των άρθρων 3 έως 7 της παρούσας οδηγίας*

β) το υπόδειγμα χρησιμότητας δεν παρουσιάζει την εφεύρεση κατά τρόπο επαρκώς σαφή και πλήρη ώστε να μπορεί να την υλοποιήσει ένας επαγγελματίας*

γ) το αντικείμενο του υποδείγματος χρησιμότητας εκτείνεται πέραν του περιεχομένου της αίτησης υποδείγματος χρησιμότητας όπως αυτή έχει κατατεθεί*

δ) η προστασία που παρέχει το υπόδειγμα χρησιμότητας έχει επεκταθεί.2. Αν οι λόγοι ακυρότητας επηρεάζουν το υπόδειγμα χρησιμότητας μόνο εν μέρει, η ακυρότητα αποφασίζεται με τη μορφή ενός αντίστοιχου περιορισμού του υποδείγματος χρησιμότητας. Εφόσον οι εθνικές νομοθεσίες το επιτρέπουν, ο περιορισμός μπορεί να πραγματοποιηθεί με τη μορφή τροποποίησης των αξιώσεων, της περιγραφής ή των σχεδίων.

A5Aρθρο 26

Επικουρική εφαρμογή

Ελλείψει διατάξεων ρητώς εφαρμοστέων στα υποδείγματα χρησιμότητας, τα τελευταία ρυθμίζονται αναλογικά από τις διατάξεις που εφαρμόζονται στα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές δεν είναι ασυμβίβαστες με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των υποδειγμάτων χρησιμότητας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

A5Aρθρο 27

Ενσωμάτωση

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις απαραίτητες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο δύο έτη μετά την ημερομηνία δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής αυτής αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

A5Aρθρο 28

Παρακολούθηση της οδηγίας

Εντός τριετίας από την προθεσμία ενσωμάτωσης που καθορίζεται στο άρθρο 27, η Επιτροπή θα ενημερώσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τα αποτελέσματα της εφαρμογής της οδηγίας καθώς και για το αν υφίσταται λόγος τροποποίησής της προκειμένου να διασφαλισθεί, όσον αφορά τα υποδείγματα χρησιμότητας, η σωστή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και η καινοτομία των επιχειρήσεων της Κοινότητας. Επίσης, η Επιτροπή θα προτείνει τα μέτρα που θεωρεί απαραίτητα για τη βελτίωση της παρούσας οδηγίας.

A5Aρθρο 29

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την 20ή ημέρα μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

A5Aρθρο 30

Παραλήπτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος