EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 175/105

Γνωμοδοτηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Καινοτομία και αειφορία των δασικών βιομηχανιών στην ΕΕ Συνεισφορά στη στρατηγική της ΕΕ για την ανάπτυξη και την απασχόληση»

COM(2008) 113 τελικό

(2009/C 175/20)

Στις 27 Φεβρουαρίου 2008, και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την

«Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την καινοτομία και την αειφορία των δασικών βιομηχανιών στην ΕΕ: Συνεισφορά στη στρατηγική της ΕΕ για την ανάπτυξη και την απασχόληση»

COM(2008) 113 τελικό.

Η συμβουλευτική επιτροπή βιομηχανικών μεταλλαγών, στην οποία ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή της στις 18 Νοεμβρίου 2008 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. BURNS και του συνεισηγητή κ. STUDENT.

Κατά την 449η σύνοδο ολομέλειάς της, της 3ης και 4ης Δεκεμβρίου 2008 (συνεδρίαση της 3ης Δεκεμβρίου 2008) η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 167 ψήφους υπέρ, 2 ψήφους κατά και 5 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Συστάσεις

Για τους λόγους που αναφέρονται στη γνωμοδότηση, η ΕΟΚΕ προτείνει τα εξής:

1.1 Να διευρυνθεί η έννοια των δασικών βιομηχανιών (ΔΒ) ούτως ώστε να περιλάβει τους ιδιοκτήτες δασών, καθώς και άλλους οικονομικούς φορείς, όπως οι εργολάβοι δασικών εργασιών, για να εντοπισθούν, κατά τον τρόπο αυτό, προβλήματα αλλά και ευκαιρίες από την αρχή της αλυσίδας αξίας.

1.2 Να αναπτυχθούν περαιτέρω, και μέσω μελετών, οι υπάρχουσες ευρωπαϊκές βάσεις δεδομένων με ακριβή στοιχεία σχετικά με τον όγκο και την πιθανή ποιότητα του συνόλου της εκμεταλλεύσιμης ξυλείας, καθώς και με τη χρήση της ξυλείας (τόσο από ευρωπαϊκές όσο και από εισαγόμενες πηγές) από τις ΔΒ, ούτως ώστε αυτές να είναι ολοκληρωμένες, χρονικά έγκυρες και συγκρίσιμες.

1.3 Να στηριχθεί η αυξημένη παραγωγή και αξιοποίηση του ξύλου από τα δάση της Ευρώπης και η δίκαιη χρήση για διάφορους σκοπούς σε εθνικό επίπεδο.

1.4 Να προωθηθεί η αυξανόμενη χρήση της ξυλείας και των υλικών που βασίζονται σε αυτή.

1.5 Να ενισχυθούν τα μέτρα για τη βελτίωση της εικόνας των ΔΒ.

1.6 Να γίνουν προσπάθειες ούτως ώστε να αναγνωρισθεί ο ρόλος της ξυλείας και των προϊόντων ξύλου στην άμβλυνση των επιπτώσεων της αλλαγής του κλίματος, π.χ. μέσω της λειτουργίας τους ως αποθηκών άνθρακα.

1.7 Να προστατευθεί ο τομέας από τις αρνητικές επιπτώσεις που απορρέουν από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων.

1.8 Να αρθούν οι φραγμοί στο εμπόριο ξυλείας και προϊόντων ξυλείας. Να διασφαλισθεί το ελεύθερο αλλά και δίκαιο εμπόριο.

1.9 Να καλυφθούν οι ερευνητικές ανάγκες των βιομηχανιών, όπως ορίζονται στο πλαίσιο του Τεχνολογικού Κλιμακίου για το Δασικό Τομέα (ΤΚΔΤ), μέσω του έβδομου προγράμματος πλαισίου και συναφών προγραμμάτων.

1.10 Να ενθαρρυνθούν τόσο τα αρμόδια θεσμικά όργανα της ΕΕ όσο και η βιομηχανία να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην ενίσχυση της εφαρμογής των πολιτικών, των κανονισμών και των προγραμμάτων της ΕΕ που αφορούν θέματα υγείας και ασφάλειας στον τόπο εργασίας και έχουν σχέση με τις δασικές βιομηχανίες, έτσι ώστε να ισχύουν τα ίδια. πρότυπα σε όλες τις χώρες της ΕΕ.

1.11 Να αναπτυχθεί η ευρωπαϊκή επαγγελματική κατάρτιση και εξειδίκευση σε ολόκληρη την αλυσίδα δάσους-ξυλείας, βάσει των αναγκών της βιομηχανίας.

1.12 Να ενθαρρυνθούν οι εθνικές και υποεθνικές αρχές να αναγνωρίσουν και να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες της εμπορικής δασοκομίας και των ΔΒ. Να δοθεί η δέουσα προσοχή στην ενίσχυση των επενδύσεων στις οδικές υποδομές των αγροτικών περιοχών.

1.13 Να αναπτυχθούν, σε συνδυασμό με το Πρόγραμμα δράσης για τα δάση, συστήματα για την αξιολόγηση της οικονομικής και κοινωνικής αξίας της πολυλειτουργικής δασοκομίας και των άλλων δασικών υπηρεσιών εκτός της ξυλείας και να εξασφαλισθεί η μελλοντική τους αναγνώριση ως συστατικών στοιχείων ενός ενιαίου κλάδου ο οποίος συμπεριλαμβάνει ιδιοκτήτες, εργολάβους δασών κλπ.

2. Ιστορικό

2.1 Η ανακοίνωση σχετικά με την «καινοτομία και αειφορία των δασικών βιομηχανιών στην ΕΕ» (COM(2008) 113 τελικό, εφεξής «η ανακοίνωση»), η οποία αποτελεί τη βάση της παρούσας γνωμοδότησης, έχει τις ρίζες της στην ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των περιφερειών με τίτλο «Η κατάσταση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών δασικών και συναφών βιομηχανιών» (COM(1999) 457 τελικό) και στην ανακοίνωση σχετικά με την «εφαρμογή του κοινοτικού προγράμματος της Λισσαβώνας» (COM(2005) 474 τελικό). Επιπλέον, σχετίζεται με το Σχέδιο Δράσης της ΕΕ για τα Δάση (COM(2006) 302 τελικό), το οποίο έχει πενταετή διάρκεια (2007-2011) και ως στόχο τη στήριξη και την ενίσχυση της αειφόρου διαχείρισης των δασών και του πολυλειτουργικού ρόλου τους μέσω 18 «κεντρικών δράσεων». Μία εξ αυτών (η υπ'αριθμόν 17) στοχεύει συγκεκριμένα στην «ενθάρρυνση της χρήσης ξύλου και άλλων δασικών προϊόντων που προέρχονται από δάση υπό αειφόρο διαχείριση».

2.2 Η ανακοίνωση ασχολείται καταρχάς με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι «δασικές βιομηχανίες» (ΔΒ), οι οποίες ορίζονται ως οι βιομηχανίες παραγωγής πολτού, χαρτιού, χαρτιού συσκευασίας, οι βιομηχανίες επεξεργασίας ξύλου, όπως πριονιστήρια και βιομηχανίες πλακών με βάση το ξύλο, η βιομηχανία φελλού και η τυπογραφική βιομηχανία. Ως εκ τούτου, δεν ασχολείται άμεσα με τον τομέα της δασοκομίας που παρέχει τη βασική πρώτη ύλη των ΔΒ –το ξύλο– ούτε και με άλλες ομάδες που ασχολούνται επιχειρηματικά με το δάσος ή όσων ζουν από αυτό.

3. Περίληψη της πρότασης της Επιτροπής

3.1 Στην ανακοίνωσή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ΔΒ, όπως ο παγκόσμιος ανταγωνισμός, η αλλαγή του κλίματος, η ενέργεια, η προσφορά ξυλείας κλπ., καθώς και τον αντίκτυπο που θα μπορούσαν να έχουν όλα αυτά στη μελλοντική κερδοφορία και την ανταγωνιστικότητα του τομέα.

3.2 Οι ΔΒ αποτελούν σημαντικό τμήμα της ευρωπαϊκής οικονομίας και συχνά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της αειφόρου απασχόλησης στις αγροτικές περιοχές.

3.3 Τα προβλήματα αντιμετωπίζονται μέσω 19 «δράσεων» που εμπίπτουν στις ακόλουθες βασικές κατηγορίες:

α) Πρόσβαση στις πρώτες ύλες (8 δράσεις)

β) Πολιτικές για την αλλαγή του κλίματος και περιβαλλοντική νομοθεσία (4 δράσεις)

γ) Καινοτομία και Ε&Α (4 δράσεις)

δ) Εμπόριο και συνεργασία με τρίτες χώρες (2 δράσεις)

ε) Επικοινωνία και ενημέρωση (1 δράση).

4. Γενικές παρατηρήσεις

4.1 Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει το γεγονός ότι η Επιτροπή εφιστά την προσοχή στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ΔΒ, καθώς και τον κατάλογο των δράσεων που προτείνεται. Απευθύνει δε επείγουσα έκκληση οι δράσεις αυτές να μην παραμείνουν προτάσεις, αλλά να εφαρμοσθούν όσο το δυνατόν συντομότερα.

4.2 Παρότι κατανοεί το ιστορικό και τη βάση της ανακοίνωσης, η ΕΟΚΕ οφείλει να εκφράσει τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι δεν δίδεται καμία προσοχή ή έστω η δέουσα προσοχή στους φορείς που βρίσκονται στην αρχή της αλυσίδας αξίας, όπως οι ιδιοκτήτες δασών και οι εργολάβοι δασικών εργασιών, ούτε και στις λοιπές λειτουργίες που επιτελούνται από τα δάση και εντός αυτών (αποκαλούμενες ενίοτε «δασική ομάδα»).

4.3 Η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην ανάγκη μιας κερδοφόρου δασοκομίας ως προϋπόθεσης για την ανταγωνιστικότητα ολόκληρης της αλυσίδας αξίας. Η κερδοφόρος δασοκομία ενισχύει την αειφόρο διαχείριση των δασών (SFM) και παρέχει κίνητρα για επενδύσεις στον τομέα και μια εγγυημένη προσφορά ξυλείας.

5. Ειδικές παρατηρήσεις

5.1 Πρόσβαση στις πρώτες ύλες

5.1.1 Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι οι αποφάσεις για τη δασοκομία και τις δασικές βιομηχανίες δεν βασίζονται πάντοτε σε επίκαιρα και συγκρίσιμα στατιστικά στοιχεία όσον αφορά τη διαθεσιμότητα και τη χρήση της ξυλείας από τα δάση της Ευρώπης, γεγονός που οδηγεί σε αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης και σε αδυναμία επίτευξης των στόχων που έχουν τεθεί. Παρομοίως, θα ήταν σημαντικό να είναι γνωστός και προβλέψιμος ο όγκος της ξυλείας που χρησιμοποιούν οι ΔΒ, είτε από ευρωπαϊκές πηγές είτε από εισαγωγές.

5.1.2 Οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες χάραξης πολιτικής, ιδίως εκείνες για την προώθηση της χρήσης της βιομάζας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ασκούν πρόσθετη πίεση στη διαθεσιμότητα πρώτων υλών (ξυλείας) για τις ΔΒ, εν μέρει λόγω της εμφάνισης συστημάτων επιδοτήσεων που διαταράσσουν την αγορά. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για τον αντίκτυπο αυτών στις ΔΒ. Ενόψει του αυξανόμενου ανταγωνισμού για πρώτες ύλες (ξυλεία) ως ενεργειακή πηγή, η ΕΟΚΕ θεωρεί δίκαιη τη χρήση των δασικών πόρων για διαφορετικούς σκοπούς. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ερευνήσει περαιτέρω την έννοια των «ενεργειακών δασών» (δέντρα σύντομης εναλλαγής) για τον εφοδιασμό της αγοράς ενέργειας από βιομάζα.

5.1.3 Η αγορά πρέπει να διέπεται από φυσιολογικούς μηχανισμούς αγοράς και να μην διαταράσσεται από επιδοτήσεις που προωθούν κάποιες χρήσεις έναντι άλλων.

5.1.4 Αν και οι αυξημένες εισαγωγές ξυλείας δεν αποτελούν πρόσφορη λύση αυτού του αναδυόμενου προβλήματος, οι εισαγωγές αυτές δεν πρέπει να επιβαρύνονται ποσοτικά, νομοθετικά ή με άλλο τρόπο.

5.1.5 Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η μόνη μακροπρόθεσμη λύση είναι η αύξηση του όγκου της ξυλείας από τα δάση της Ευρώπης, μέσω

— της ενίσχυσης της αειφόρου διαχείρισης των υφιστάμενων δασών, ώστε να μπορεί να παράγεται περισσότερη εμπορικώς βιώσιμη ξυλεία

— της αύξησης των δασικών εκτάσεων, ώστε η προσφορά να μπορεί να ανταποκριθεί καλύτερα στη ζήτηση.

5.1.6 Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι, λόγω της ζωτικής σημασίας των πρώτων υλών για τις ΔΒ, η ανακοίνωση θα έπρεπε να έχει αξιοποιήσει την ευκαιρία για να ασχοληθεί με ζητήματα επικουρικότητας, δηλαδή ενέργειες σε εθνικό και υποεθνικό επίπεδο για την εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης προσφοράς ξυλείας.

Είναι γεγονός ότι η παρότρυνση μιας πιο εμπορικής δασοκαλλιέργειας δεν έχει φέρει αποτέλεσμα σε αρκετές χώρες της ΕΕ. Οι λόγοι για τους οποίους συμβαίνει αυτό ποικίλλουν από την αδιαφορία, σε ορισμένες χώρες, μέχρι την υπόθεση ότι υπάρχει ήδη διαθέσιμη επαρκής ευρωπαϊκή ξυλεία σε άλλες χώρες. Εντωμεταξύ, ορισμένες μελέτες καταδεικνύουν έλλειψη ξυλείας σε επίπεδο ΕΕ (1).

5.1.7 Για να μπορεί να μεταφερθεί η ξυλεία στους πελάτες απαιτείται καλό οδικό δίκτυο και άλλες υποδομές. Οι χαμηλές επενδύσεις στις οδικές υποδομές στις αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές αυξάνουν το κόστος των μεταφορών. Παραδείγματος χάριν, ένα φορτωμένο φορτηγό που κινείται σε αγροτικό δρόμο κοστίζει, για την ίδια διανυόμενη απόσταση, 75 % περισσότερο (σε χρόνο και καύσιμα) από ότι αν ήταν σε ευθύ και επίπεδο αυτοκινητόδρομο. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι οι εθνικές και υποεθνικές αρχές δεν δίνουν προσοχή στο γεγονός αυτό. Το κόστος αυξάνουν επίσης όλο και περισσότερο οι περιορισμοί των διαστάσεων του επιτρεπόμενου φορτίου στις οδικές μεταφορές ξυλείας.

5.2 Πολιτικές για την κλιματική αλλαγή και περιβαλλοντική νομοθεσία

5.2.1 Τα προϊόντα ξυλείας αποθηκεύουν άνθρακα καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους και μπορούν, αντικαθιστώντας άλλα υλικά, να οδηγήσουν σε σημαντική εξοικονόμηση CO2. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η ΕΕ θα έπρεπε να ασχοληθεί πιο ενεργά με την προώθηση της αποθήκευσης άνθρακα από τα προϊόντα ξυλείας και τη θετική συμβολή που μπορούν να έχουν τα προϊόντα αυτά στον μετριασμό των επιπτώσεων της αλλαγής του κλίματος.

Ο θετικός αυτός ρόλος της ξυλείας πρέπει να αναγνωρισθεί πλήρως στο πλαίσιο της μετά το 2010 διαδικασίας του Κιότο και η ΕΟΚΕ ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επιτύχουν την αναγνώριση αυτή κατά τις επικείμενες «Διασκέψεις των Μερών του Πρωτοκόλλου του Κιότο», COP14 (Poznan 2008) και COP15 (Κοπεγχάγη 2009).

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει εκτιμήσει σωστά τις διαστάσεις της απειλής που συνιστά η εμπορία δικαιωμάτων εκπομπής αερίων για τις βιομηχανίες πολτού και χαρτιού και, εν μέρει, για τον κλάδο της επεξεργασίας του ξύλου. Οι κλάδοι αυτοί επηρεάζονται από την εμπορία δικαιωμάτων εκπομπής κατά διττό τρόπο: άμεσα, καθώς βρίσκονται στο σύστημα και έμμεσα, μέσω των απότομων αυξήσεων της τιμής του ηλεκτρικού που είναι αποτέλεσμα της εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής (2). Τα υφιστάμενα σχέδια σχετικά με την οδηγία για την εμπορία δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θα επιβαρύνουν εξαιρετικά την κερδοφορία της βιομηχανίας και θα μπορούσαν κάλλιστα να οδηγήσουν στο κλείσιμο ή στη μετεγκατάσταση πολλών εργοστασίων. Η τελευταία επιλογή μάλιστα θα ήταν οικονομικά εφικτή μόνο για τις μεγάλες εταιρείες· σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί επιλογή για τις μικρότερες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

5.2.2.1 Στην τωρινή της μορφή, η νέα οδηγία για την εμπορία δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θα οδηγήσει σε σημαντικές στρεβλώσεις της αγοράς της ευρωπαϊκής βιομηχανίας χαρτιού και άλλων τομέων που χρησιμοποιούν πολλή ενέργεια, σε μειονεκτική θέση αυτών στον ανταγωνισμό και, τελικά, στο φαινόμενο διαρροής διοξειδίου του άνθρακα αφού οι μεγάλες ανταγωνίστριες χώρες εκτός της ΕΕ δεν θα φέρουν αντίστοιχα βάρη και έξοδα. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι είναι απαραίτητο οι βιομηχανίες πολτού και χαρτιού καθώς και η βιομηχανία ξυλόφυλλου να αναγνωρισθούν ως βιομηχανίες υψηλής έντασης ενέργειας, ευάλωτες σε φαινόμενα διαρροής διοξειδίου του άνθρακα. Αυτό πρέπει να συμβεί αμέσως. Είναι πολύ αργά να αποφασισθεί μόλις το 2010, όπως προτείνεται, σε ποιους τομείς θα χορηγηθούν — εν μέρει — δωρεάν δικαιώματα εκπομπής CO2.

5.3 Καινοτομία, Ε&Α, εκπαίδευση και κατάρτιση

5.3.1 Η καινοτομία και η Ε&Α θα συμβάλουν αναμφίβολα στη εξασφάλιση του μέλλοντος των ΔΒ. Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τη δημιουργία, από τον τομέα, του «Τεχνολογικού Κλιμακίου για τον Δασικό Τομέα» και ζητεί να δοθεί η δέουσα προσοχή στις μελλοντικές ανάγκες όλων των υποτομέων. Η χρηματοδότηση της Ε&Α εντός του τομέα πρέπει να ενισχυθεί, ειδικότερα στα πλαίσια του FP7 και άλλων σχετικών προγραμμάτων, και να προσανατολιστεί προς την καινοτόμο χρήση των πρώτων υλών και των προϊόντων.

5.3.2 Οι διαδικασίες για την ενθάρρυνση της ευελιξίας εντός της Ευρώπης δεν έχουν θεσπίσει ασφαλή και προσβάσιμα μέτρα ώστε οι σπουδαστές και οι εργαζόμενοι στις ΔΒ να μπορούν να αποκτούν κοινούς και ευρέως αποδεκτούς τίτλους ειδίκευσης ή να αναπτύσσουν νέες δεξιότητες μέσω προγραμμάτων διά βίου μάθησης. Παρομοίως, ούτε οι διάφορες πιλοτικές πρωτοβουλίες στο πλαίσιο κοινοτικών προγραμμάτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης έχουν προσφέρει ένα εργαλείο μέσω του οποίου οι αλλαγές στον τρόπο εργασίας θα μπορούν να παρατηρούνται συλλογικά και να ενσωματώνονται ταυτόχρονα στις εθνικές τους ρυθμίσεις. Τέτοιες δυσχέρειες περιορίζουν τη διασυνοριακή κινητικότητα, αποτελούν τροχοπέδη για κάθε φιλοδοξία διεθνούς σταδιοδρομίας και περιορίζουν την πρόσβαση των εργοδοτών σε ολόκληρο το φάσμα των ικανοτήτων εντός του κλάδου των ΔΒ. Κάτι τέτοιο συμβάλλει δε ενδεχομένως στην ανάπτυξη μιας γενικής αντίληψης ότι η ειδίκευση στα επαγγέλματα που σχετίζονται με τη δασοκομική παραγωγή χαρτιού και ξυλείας δεν έχει ιδιαίτερη αξία.

5.4 Υγεία και ασφάλεια

5.4.1 Όπως ισχύει για οποιαδήποτε βιομηχανική δραστηριότητα, η εργασία στις δασικές βιομηχανίες προϋποθέτει ένα ορισμένο επίπεδο κινδύνου για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων. Παρά το γεγονός ότι η βιομηχανία έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες στον τομέα αυτό κατά τις τελευταίες δεκαετίες, πολλά μένουν ακόμα να γίνουν. Επιπλέον, επειδή δεν αντιμετωπίζουν όλα τα κράτη μέλη τα ίδια προβλήματα στον τομέα αυτό, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην προσαρμογή των απαιτούμενων απαντήσεων στις επιμέρους συνθήκες που ισχύουν στο έδαφος του κάθε κράτους μέλους.

5.4.2 Κατά τις τελευταίες διευρύνσεις της ΕΕ παρατηρήθηκε ότι τα νέα κράτη μέλη έχουν σχετικά μεγαλύτερη ανάγκη βελτίωσης της πολιτικής υγείας και ασφάλειας από ό,τι συνήθως ισχύει στο υπόλοιπο της ΕΕ. Στα πλαίσια αυτά, η ΕΟΚΕ θα ήθελε να τονίσει τη σημασία τόσο των χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ όσο και των κατάλληλων επιπέδων δέσμευσης έναντι του τομέα των δασικών βιομηχανιών σε αυτά τα κράτη μέλη (3).

5.5 Εμπόριο και συνεργασία με τρίτες χώρες

5.5.1 Οι ΔΒ δραστηριοποιούνται σε παγκόσμιο επίπεδο και οι εξαγωγές είναι ζωτικές για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το ότι οι εξαγωγές των κοινοτικών επιχειρήσεων προσκρούουν σε περιττά εμπόδια δασμολογικής και μη φύσεως. Η Επιτροπή πρέπει να θέσει ως προτεραιότητά της την άρση των εμποδίων αυτών.

5.5.2 Η ΕΟΚΕ εκφράζει επίσης την ανησυχία της για τα μέτρα που λαμβάνουν μείζονες εμπορικοί εταίροι, όπως η Ρωσία, και τα οποία έχουν μεγάλο αντίκτυπο στον εφοδιασμό της ΕΕ σε πρώτες ύλες ξυλείας, ενώ οδηγούν και σε μείωση της παραγωγής.

5.6 Επικοινωνία και ενημέρωση

5.6.1 Παρά τη σημαντική συνεισφορά τους στην κοινωνία και την οικονομία, η δημόσια εικόνα των ΔΒ δεν είναι καλή. Γενικά, δεν γίνεται αντιληπτή η αξία των ευρωπαϊκών δασών για την κοινωνία και τους πολίτες. Στα σχολεία συχνά οι μαθητές διδάσκονται ότι η υλοτομία είναι κάτι το κακό και ότι ο κόσμος χρειάζεται όσο το δυνατόν περισσότερα δέντρα. Η εικόνα της βιομηχανίας της ξυλείας πλήττεται επίσης από τη δημοσιότητα που λαμβάνει η παράνομη υλοτομία και άλλες μη βιώσιμες πρακτικές διαχείρισης δασών στη Νότια Αμερική, στη Μαλαισία και σε άλλες χώρες.

5.6.2 Δεδομένου του εν εξελίξει διαλόγου για την κλιματική αλλαγή και τη βιοενέργεια, τώρα είναι η καταλληλότερη στιγμή για την προώθηση της μεγαλύτερης χρήσης της ξυλείας και των υλικών που βασίζονται σε αυτή. Τα δάση απορροφούν CO2 και ο άνθρακας αυτός μπορεί στη συνέχεια να αποθηκευθεί σε προϊόντα ξυλείας. Η εικόνα ολόκληρου του κλάδου και των προϊόντων του θα μπορούσε να ενισχυθεί χάρη σε αυτά τα κλιματικά επιχειρήματα• πρόκειται για ένα μοναδικό χαρακτηριστικό του κλάδου, το οποίο πρέπει να προωθηθεί μαζί με περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εμπορική αξία των δασών μας.

5.6.3 Σήμερα, υπάρχουν διάφορες μέθοδοι προώθησης των ΔΒ που τυγχάνουν της υποστήριξης της βιομηχανίας. Ωστόσο, ο αντίκτυπός τους στη βελτίωση της εικόνας των δασικών βιομηχανιών είναι περιορισμένος. Οι μέθοδοι αυτές πρέπει να αναπτυχθούν και να φτάσουν σε όλα τα σχολεία και στην ευρύτερη κοινωνία, προκειμένου όλοι οι τομείς της κοινωνίας να κατανοήσουν και να εκτιμήσουν τη σημασία της καλλιέργειας και χρήσης (ευρωπαϊκής) ξυλείας.

5.7 Η προώθηση της χρήσης ξυλείας

Η ανακοίνωση εφιστά ιδιαίτερα την προσοχή στον εφοδιασμό των βιομηχανιών με πρώτες ύλες (βλ. σημείο 5.1 ανωτέρω), αλλά δεν ασχολείται με τη χρήση των προϊόντων ξυλείας και των προϊόντων που βασίζονται στην ξυλεία. Στο πλαίσιο της προσπάθειας για μια πιο αειφόρο παραγωγή και κατανάλωση, θα ήταν σκόπιμο να δοθεί έμφαση στην άρση των φραγμών και των περιττών νομοθετικών, διοικητικών, χρηματοοικονομικών και λοιπών προσκομμάτων, καθιστώντας έτσι εφικτή τη χρήση της ξυλείας σε ευρύτερη βάση, π.χ. στον τομέα των κατασκευών. Γενικά, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η ιδιαίτερη φύση και ο ρόλος της ξυλείας και των βασιζόμενων στην ξυλεία προϊόντων θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη σε διάφορα πλαίσια χάραξης πολιτικής.

5.8 Πολυλειτουργική δασοκομία

Μια από τις βασικές συστάσεις του κοινοτικού σχεδίου δράσης για τα δάση του 2006 είναι ότι η δασοκομία πρέπει να καταστεί «πολυλειτουργική» και να προσφέρει στην κοινωνία οφέλη πέρα από την παροχή ξυλείας. Λόγω έλλειψης πληροφοριών και δεδομένων, δεν έχει υπολογιστεί η ακριβής αξία που έχουν για την κοινωνία οι μη σχετιζόμενες με την ξυλεία υπηρεσίες (συλλογή φρούτων και μανιταριών, φυτικά φάρμακα, κυνήγι και τουρισμός). Ωστόσο, οι επιχειρήσεις αυτές παράγουν κέρδη και δημιουργούν θέσεις απασχόλησης και ευκαιρίες, και επομένως δικαιούνται να θεωρούνται μέρος της δασοκομίας.

Παρόλο τον αναγνωρισμένο ρόλο της «πολυλειτουργικής δασοκομίας», η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της επειδή διάφορες εθνικές κυβερνήσεις δίνουν υπερβολική έμφαση στις υπηρεσίες που δεν σχετίζονται με την ξυλεία, εις βάρος του εμπορικού ρόλου των δασών ως πηγών παραγωγής ξυλείας.

Βρυξέλλες, 3 Δεκεμβρίου 2008 Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Mario SEPI Ο Γενικός Γραμματέας της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Martin WESTLAKE

(1) Συγκεκριμένα, μια μελέτη της UNECE του 2007 σχετικά με τις «Διαθέσιμες προμήθειες ξυλείας και ζήτηση», που βασίζεται στην Κοινή Έρευνα Ξυλείας και Ενέργειας του 2006.

(2) Τα αυτό.

(3) Βλ. «Perception of the wood-based industry — Qualitative study of the image of wood-based industries amongst the public in the Member States of the European Union» (European Communities, 2002, ISBN 92-894-4125-9). Η μελέτη παρατίθεται στη διεύθυνση http://ec.europa.eu/enterprise/forest_based/perception study_en.pdf