Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων βενζίνης και ντίζελ και την τροποποίηση της οδηγίας 98/70/ΕΚ"

(2002/C 36/23)

Στις 7 Ιουνίου 2001, και σύμφωνα με το άρθρο 95 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το Τμήμα "Ενιαία Αγορά, Παραγωγή και Κατανάλωση", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 26 Σεπτεμβρίου 2001 (εισηγητής: ο κ. Gafo Fernández)

Κατά την 385η σύνοδο ολομέλειάς της, της 17ης και 18ης Οκτωβρίου 2001 (συνεδρίαση της 18ης Οκτωβρίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η παρούσα τροποποίηση της οδηγίας 98/70/ΕΚ έχει διπλό στόχο: από τη μια πλευρά, επιχειρεί να διευκολύνει την επίτευξη των εκούσιων στόχων αύξησης της μέσης αποτελεσματικότητας, μειώνοντας τις μέσες εκπομπές από 140 gr CO2 ανά χιλιόμετρο για τα έτη 2008 (ευρωπαίοι κατασκευαστές) και 2009 (εισαγωγές από Ιαπωνία και Κορέα) των νέων ιδιωτικών αυτοκίνητων που διατίθενται στο εμπόριο κατά την εν λόγω περίοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, από την άλλη, να επιβεβαιώσει ότι οι νέες προδιαγραφές για τη βενζίνη και το πετρέλαιο θα ισχύουν από το έτος 2005.

1.2. Για να γίνουν σεβαστές οι δεσμεύσεις αυτές, ήταν αναγκαίο να βελτιωθεί η ποιότητα των καυσίμων, βενζίνης και πετρελαίου, που χρησιμοποιούνται σήμερα και ειδικότερα να μειωθεί η μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο των καυσίμων αυτών σε 50 ppm (μερίδια ανά εκατομμύριο) έναντι των σημερινών 150 ppm για την βενζίνη και 350 ppm για το ντίζελ κίνησης, πράγμα που θα επιτρέψει επιπλέον την μείωση των εκπομπών και των αυτοκινήτων που κυκλοφορούσαν πριν από την περίοδο αυτή.

1.3. Η πρόταση οδηγίας προχωρά πέρα από τις μέγιστες αξίες θείου, που απαιτούνται προκειμένου ο τομέας των αυτοκινήτων να σεβαστεί τις δεσμεύσεις μείωσης σε 140 gr CO2/χιλιόμετρο και καθορίζει για το 2001 όρια περιεκτικότητας θείου 10 ppm τόσο για τη βενζίνη όσο και για το ντίζελ, πράγμα που θα επιτρέψει νέες, πιο απαιτητικές, δεσμεύσεις τόσο για τα οχήματα βενζίνης όσο και για τα οχήματα ντίζελ.

1.4. Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί, καθορίστηκε μια ενδιάμεση αναφορά, δηλαδή ότι το έτος 2005 τα μερίδια σχετικά με τη βενζίνη και το ντίζελ κίνησης θα πρέπει να εξισορροπηθούν στο σύνολο της επικράτειας των κρατών μελών, προκειμένου τα οχήματα νέας γενεάς, που έχουν ειδικά σχεδιαστεί για να λειτουργούν με τα καύσιμα αυτά, να μπορέσουν να έχουν τη βέλτιστη απόδοση.

1.5. Επιπλέον, παγιώνεται η κάλυψη της οδηγίας 98/70/ΕΚ προκειμένου να συμπεριλάβει τα καύσιμα ντίζελ που προορίζονται για τα μη οδικά οχήματα και τους γεωργικούς ελκυστήρες, που είχαν παραμείνει εκτός του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας αυτής μετά την κατάργηση της προηγούμενης νομοθεσίας που αναφερόταν στα οχήματα αυτά, θεσπίζοντας με την έναρξη της ισχύος της οδηγίας όριο 2000 ppm, που θα πρέπει να μειωθεί σε 1000 ppm το 2008, αφήνοντας με τον ίδιο τρόπο στην διάθεση των κρατών μελών τη δυνατότητα να απαιτήσουν όριο 500 ppm ή το μέγιστο όριο σε θείο που θα απαιτείται ανά πάσα στιγμή για το ντίζελ κίνησης.

1.6. Άλλα στοιχεία που περιέχονται στην πρόταση είναι η θέσπιση ενός ποιοτικού συστήματος που θα βασίζεται σε ευρωπαϊκό κανόνα που πρόκειται να δημοσιευτεί προσεχώς ή σε εθνικά ποιοτικά συστήματα ισοδύναμα με το προηγούμενο. Επίσης, θεσπίζεται η ετήσια υποβολή στην Επιτροπή εκ μέρους των κρατών μελών των στοιχείων εμπορίας αυτών των καυσίμων.

1.7. Τέλος, η Επιτροπή, πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2006, θα προχωρήσει σε αναθεώρηση των προδιαγραφών αυτών, υπό το φως των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών CO2, των εκπομπών αερίων ρυπαντών των οχημάτων, στα πλαίσια των οδηγιών για την ποιότητα του αέρος, των συμφωνιών με τους κατασκευαστές αυτοκινήτων και της εξέλιξης των τεχνολογιών μείωσης των ρυπαντικών εκπομπών.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ δέχεται θετικά, με ορισμένες ωστόσο επιφυλάξεις που θα διατυπωθούν στη συνέχεια, αυτή την πρόταση τροποποίησης της οδηγίας 98/70/ΕΚ που αποβλέπει στην επίτευξη ενός σημαντικού ποιοτικού άλματος στα πλαίσια της ποιότητας των καυσίμων, πράγμα που θα επιτρέψει την υλοποίηση των εκούσιων στόχων αποτελεσματικότητας που έχουν θέσει οι κατασκευαστές και οι εισαγωγείς ιδιωτικών αυτοκινήτων. H OKE εφιστά την προσοχή στην μεγάλη προσπάθεια που έχει καταβληθεί κατά τα τελευταία 20 χρόνια όσον αφορά τη μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο, ειδικότερα στα καύσιμα ντίζελ, που πέρασαν από τα 6000 μερίδια ανά εκατομμύριο (ppm) σε 350 ppm σήμερα ή τα 50 ppm που προβλέπονται εντός της δεκαετίας.

2.2. Η ΟΚΕ δέχεται θετικά τις ενδείξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το καθαρό θετικό αποτέλεσμα της συνολικής μείωσης CO2, επιθυμεί όμως στα πλαίσια των μελετών της η Επιτροπή να μελετήσει και με πιο εμπεριστατωμένο τρόπο τον αντίκτυπο στο επίπεδο κάθε κράτους μέλους.

2.3. Ωστόσο, η ΟΚΕ εκφράζει ορισμένη αμηχανία όσον αφορά τον εκτιμώμενο αντίκτυπο της εφαρμογής της οδηγίας επί της τελικής τιμής των προϊόντων αυτών. Πράγματι, το πρόσθετο κόστος υπολογίζεται σε 0,25 eurocent όσον αφορά την βενζίνη και 0,60 eurocent όσον αφορά το ντίζελ, δηλαδή πολύ κατώτερο από την τιμή των 1,53 eurocent ανά λίτρο που προβλέπεται από δύο πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου, που υιοθετήθηκαν κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής και που επιτρέπουν σε κάθε κράτος μέλος, σύμφωνα με την οδηγία 92/81/ΕΚ, να ευνοεί, μέσω της φορολογικής μείωσης των καυσίμων με μικρότερη περιεκτικότητα σε θείο, τη μεγαλύτερη διείσδυση των προϊόντων αυτών στην αγορά. Η ΟΚΕ καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να προβεί στην αναθεώρηση των τιμών κόστους που αναφέρονται στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης, διαφορετικά η φορολογική μείωση ενδέχεται να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση.

2.4. Η ΟΚΕ επιθυμεί, για να αποφευχθούν συγχύσεις, τη διαγραφή της αναφοράς στο άρθρο 3 των λέξεων "περιεχόμενο κατώτερο των 10 ppm" και την αντικατάστασή τους με τις λέξεις "από περιεχόμενο μεγαλύτερο του 10 ppm", δεδομένου ότι αυτή η διατύπωση δεν ανταποκρίνεται στην τεχνική πραγματικότητα, καθώς δεν υφίσταται αξιόπιστες μέθοδοι για την καταμέτρηση των δεκάτων χιλιοστού, προκειμένου να επιτευχθεί περιεκτικότητα σε 9,99 ppm, όπως απαιτεί η σημερινή διατύπωση της οδηγίας. Επιπλέον, δεν συμπίπτει με τον ορισμό που περιέχεται στα παράρτημα 1 έως 4.

2.5. Σε ό,τι αφορά τη διαθεσιμότητα καυσίμων, η πρόταση της Επιτροπής αναφέρει ότι από το 2005 τα κράτη μέλη θα πρέπει να εγγυηθούν σε "κατάλληλη γεωγραφική βάση" τη διαθεσιμότητα επαρκών ποσοτήτων καυσίμων μηδενικού θείου.

2.5.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η έννοια της διαθεσιμότητας θα πρέπει να διασαφηνιστεί με την εισαγωγή στην οδηγία μιας παραμέτρου που να μπορεί να μετρηθεί. Προς τούτο, η ΟΚΕ ζητά να είναι υποχρεωτική η διάθεση αυτού του καυσίμου χωρίς θείο τουλάχιστον στο 25 % των πρατηρίων των κρατών μελών που βρίσκονται στους κανονικούς δρόμους και στο 50 % των πρατηρίων που βρίσκονται στους αυτοκινητοδρόμους και στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2.6. Η ΟΚΕ θα προτιμούσε τα εθνικά, μη εναρμονισμένα όρια για το περιεχόμενο του θείου στα καύσιμα ντίζελ που χρησιμοποιούνται στα μη οδικά κινητά μηχανήματα και στους γεωργικούς ελκυστήρες να εφαρμόζονται σε εθνικό επίπεδο μόνο μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 95 παράγραφος 4 της Συνθήκης ΕΚ.

2.7. Τέλος, η ΟΚΕ κρίνει ότι στο τέλος μιας περιόδου προφύλαξης που θα ακολουθήσει τη θέσπιση του κοινοτικού κανόνα για τα καύσιμα αυτά, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν τον κανόνα αυτό και να εγκαταλείψουν τα παραδοσιακά εθνικά τους συστήματα, έστω και αν αυτά είναι σε θέση να αποδώσουν ισοδύναμα αποτελέσματα.

Βρυξέλλες, 18 Οκτωβρίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs