[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 6.6.2005

COM(2005) 242 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εμπειρία που έχει αποκτηθεί στο πλαίσιο των εργασιών που εκτελούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1172/98 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1998, σχετικά με τις στατιστικές καταγραφές των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 4

1.1 ΣΤΟΧΟΙ 4

1.2 ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6

1.3 ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 7

1.4 ΚΑΛΥΨΗ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΧΩΡΩΝ 8

2 ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ 9

2.1 ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΕΚΥΨΑΝ 9

2.1.1 Ερμηνεία του κανονισμού 9

2.1.2 Μέτρα που αφορούν τη μη τήρηση νομικής υποχρέωσης 9

2.1.3 Μεταβατικές ρυθμίσεις 10

2.2 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ 10

2.3 ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΝΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 11

2.3.1 Διαβίβαση αποτελεσμάτων στην Eurostat 11

2.3.2 Μεθοδολογικές κατευθυντήριες γραμμές της Eurostat προς τα κράτη μέλη 13

2.3.3 Δεδομένα που διαδίδονται από την Eurostat 14

3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 14

3.1 ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 15

3.2 ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 15

3.2.1 Κάλυψη των οχημάτων που είναι κάτω των ορίων βάρους 15

3.2.2 Κάλυψη οδικών οχημάτων εκτός ΕΕ 15

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ

Πίνακας 1: Επιδοτήσεις που καταβλήθηκαν για την εφαρμογή του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου για την περίοδο αναφοράς 1999-2002 σε ευρώ 11

Πίνακας 2: Διαθεσιμότητα δεδομένων στις 3.11.2004 (% των εγγραφών που έχουν «φορτωθεί») 12

Πίνακας 3: Εθνικές μεταφορές, 1999-2003 – σε εκατομμύρια tkm 17

Πίνακας 4: Σύνολο διεθνών μεταφορών (με φορτίο, χωρίς φορτίο, διεμπορικές μεταφορές και ενδομεταφορές), 1999-2003 – σε εκατομμύρια tkm 18

Πίνακας 5: Διεθνείς μεταφορές (εξαιρουμένων των διεμπορικών μεταφορών και των ενδομεταφορών), 1999-2003 – με φορτίο και χωρίς φορτίο – σε εκατομμύρια tkm 19

Πίνακας 6: Διεμπορικές μεταφορές που πραγματοποιούν μεταφορείς των χωρών που υποβάλλουν εκθέσεις, 1999-2003 – σε εκατομμύρια tkm 20

Πίνακας 7: Ενδομεταφορές που πραγματοποιήθηκαν εντός της ΕΕ από μεταφορείς οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στα κράτη μέλη το 2003 – σε 1000 tkm 21

Πίνακας 8: Ενδομεταφορές που πραγματοποιήθηκαν εκτός της ΕΕ από μεταφορείς που είναι εγγεγραμμένοι στα κράτη μέλη το 2003 – σε 1000 tkm 22

Πίνακας 9: Ενδομεταφορές που πραγματοποιήθηκαν από μεταφορείς από τις χώρες που υποβάλλουν εκθέσεις, 1999-2003 – σε εκατομμύρια tkm 23

Πίνακας 10: Ενδομεταφορές που πραγματοποιήθηκαν από μεταφορείς από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ* ανά χώρα όπου πραγματοποιείται η ενδομεταφορά, 1999-2003 - σε εκατομμύρια tkm 24

Πίνακας 11: Μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων ανά χώρα που συμμετέχει στην υποβολή εκθέσεων, 1999-2003 – σε εκατομμύρια tkm 25

Πίνακας 12: Μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων όλων των κρατών μελών της ΕΕ*, ανά είδος επικίνδυνων εμπορευμάτων, 1999-2003 – σε εκατομμύρια tkm 26

Σχήμα 1: Μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων, EΕ-15*, ποσοστό ανά είδος επικίνδυνων εμπορευμάτων, 2003, tkm 27

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εμπειρία που έχει αποκτηθεί στο πλαίσιο των εργασιών που εκτελούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1172/98 του Συμβουλίου, της 25 ης Μαΐου 1998, σχετικά με τις στατιστικές καταγραφές των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1172/98 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1998, σχετικά με τις στατιστικές καταγραφές των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων ορίζει ότι η Επιτροπή διαβιβάζει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εμπειρία που έχει αποκτηθεί στο πλαίσιο των εργασιών που εκτελούνται σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό.

Η παρούσα έκθεση παρέχει τις εν λόγω πληροφορίες. Στην αρχή παρατίθεται γενική περιγραφή του πλαισίου πολιτικής και των στόχων της νομικής πράξης και, στη συνέχεια, ακολουθεί συζήτηση των θεμάτων που αφορούν την εφαρμογή τους. Η έκθεση παρουσιάζει επίσης πληροφορίες σχετικά με τη χρηματοδοτική υποστήριξη των κρατών μελών και τα κύρια αποτελέσματα που επετεύχθησαν. Τέλος, το παράρτημα παρέχει πίνακες και διαγράμματα με πληροφορίες σχετικά με τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων στην Ευρώπη, οι οποίες συλλέχθηκαν βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1172/98 του Συμβουλίου.

Η εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση της διαθεσιμότητας λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με τις ευρωπαϊκές οδικές μεταφορές εμπορευμάτων. Πρόκειται για υψηλής ποιότητας στατιστικές. Τα κράτη μέλη προέβησαν σε σημαντικές επενδύσεις και κατέβαλαν σημαντικές προσπάθειες για την πλήρωση των απαιτήσεων του κανονισμού και τα περισσότερα από αυτά τηρούν τις προκαθορισθείσες προθεσμίες. Αρκετά από τα μέτρα εφαρμογής θεσπίσθηκαν μέσω της διαδικασίας της επιτροπολογίας.

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1 ΣΤΟΧΟΙ

Η έκδοση του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου το Μάιο του 1998 αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός όσον αφορά την εξέλιξη των κοινοτικών στατιστικών για τις μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο εν λόγω κανονισμός παρέσχε τη νομική βάση για τη συλλογή ενός ευρέος φάσματος δεδομένων σχετικά με τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων. Επιπροσθέτως, προβλέποντας τη διαβίβαση στην Eurostat μικρο-δεδομένων από έρευνες σχετικά με τους εμπλεκόμενους στις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων παράγοντες, υπογράμμισε τη σημασία της ποιότητας και συγκρισιμότητας των στατιστικών πληροφοριών.

Ο κανονισμός 1172/98 του Συμβουλίου σχεδιάστηκε με στόχο να παράσχει στην Επιτροπή, σε άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ και στις εθνικές κυβερνήσεις συγκρίσιμα, αξιόπιστα, εναρμονισμένα, τακτικά και συνεκτικά στατιστικά δεδομένα σχετικά με την κλίμακα και την ανάπτυξη των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων. Τα δεδομένα αυτά ήταν απαραίτητα για την πλαισίωση, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση της πολιτικής της ΕΕ. Ο στόχος αυτός επετεύχθη μέσω της επέκτασης ορισμένων σημαντικών πτυχών των δεδομένων που συλλέγονταν στο παρελθόν στο πλαίσιο δύο οδηγιών του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές για τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων (78/546/ΕΟΚ και 89/462/ΕΟΚ).

Οι κυριότερες αλλαγές μεταξύ των προηγούμενων οδηγιών και του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου όσον αφορά τα συλλεχθέντα δεδομένα συνίστανται στο ότι ο νέος κανονισμός προβλέπει:

- την περιγραφή της περιφερειακής προέλευσης και προορισμού των ενδοκοινοτικών οδικών μεταφορών. Το γεγονός αυτό είναι σημαντικό για τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών (TEN-T) καθώς και για την πολιτική υποδομών εν γένει·

- πληροφορίες σχετικά με τις διαδρομές χωρίς φορτίο (οχηματοχιλιόμετρα και αριθμός) που διανύθηκαν από οχήματα στις εθνικές και διεθνείς μεταφορές·

- τη σύνδεση της μεταφοράς εμπορευμάτων και των διαδρομών των οχημάτων μέσω της μέτρησης του βαθμού χρήσης των οχημάτων που διεξάγουν τις εν λόγω μεταφορές. Αυτό είναι σημαντικό για τη μελέτη των διατροπικών μεταφορών καθώς και για την αξιολόγηση του κόστους των μεταφορών·

- πληροφορίες σχετικά με το ωφέλιμο φορτίο, το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος, τη διάταξη των αξόνων και την παλαιότητα του οχήματος·

- πληροφορίες σχετικά με το είδος του φορτίου και, κατά περίπτωση, σχετικά με την κατηγορία των επικίνδυνων εμπορευμάτων. Οι πληροφορίες αυτές αφορούν τις πολιτικές για την ασφάλεια και το περιβάλλον·

- πληροφορίες σχετικά με την οικονομική δραστηριότητα (σύμφωνα με τη NACE Αναθ. 1) της επιχείρησης στην οποία ανήκει το όχημα. Οι πληροφορίες αυτές είναι σημαντικές για τη σύνδεση με τις στατιστικές για τις επιχειρήσεις καθώς επίσης και για την αξιολόγηση του αντικτύπου των μεταφορών στο περιβάλλον μέσω της κατανομής του αντικτύπου στις οικονομικές δραστηριότητες·

- πληροφορίες σχετικά με τις οδικές ενδομεταφορές. Στο παρελθόν, η κατάρτιση των στατιστικών σχετικά με τις οδικές ενδομεταφορές βασιζόταν σε διοικητικά δεδομένα. Οι εν λόγω στατιστικές βασίζονταν στα βιβλιάρια που προβλέπονται από τον κανονισμό 3118/93 του Συμβουλίου. Οι εκμεταλλευόμενοι τα οχήματα μεταφορείς κλήθηκαν να τηρούν τα εν λόγω βιβλιάρια για όλα τα οχήματα που είχαν λάβει άδεια να διεξάγουν ενδομεταφορές. Σύμφωνα με τον κανονισμό 3118/93, από την 1η Ιουλίου 1998 δεν ήταν πλέον απαραίτητες οι άδειες για τις ενδομεταφορές και δεν υφίστατο πλέον υποχρέωση τήρησης βιβλιαρίων και παροχής δεδομένων στην Επιτροπή. Σήμερα, οι στατιστικές σχετικά με τις ενδομεταφορές συλλέγονται και διαδίδονται στο πλαίσιο των τακτικών στατιστικών ερευνών σχετικά με τις οδικές μεταφορές σύμφωνα με τον κανονισμό 1172/98 του Συμβουλίου.

Οι πληροφορίες διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη στην Eurostat με τη μορφή μικρο-δεδομένων και όχι πινακοποιημένων δεδομένων όπως στο παρελθόν. Κατά τον τρόπο αυτό, η Eurostat έχει τη δυνατότητα, υπό την προϋπόθεση της τήρησης των κανόνων εμπιστευτικότητας, να παρέχει στους χρήστες στατιστικούς πίνακες που περιέχουν πολλούς διαφορετικούς συνδυασμούς μεταβλητών.

Κατά συνέπεια, ο κανονισμός 1172/98 του Συμβουλίου επιτρέπει μια πιο ολοκληρωμένη παρακολούθηση και αξιολόγηση των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής μεταφορών, όσον αφορά τις υποδομές, το περιβάλλον, τη χρήση ενέργειας και την αποκανονικοποίηση και απελευθέρωση της αγοράς οδικών εμπορευματικών μεταφορών. Τέλος, το εν λόγω σύστημα βελτιώνει τη συγκρισιμότητα των διάφορων τρόπων μεταφοράς.

Ο κανονισμός 1172/98 του Συμβουλίου σχεδιάστηκε έτσι ώστε να περιορίσει όσο γίνεται περισσότερο το φόρτο που υφίστανται οι επιχειρήσεις μεταφορών. Η συλλογή δεδομένων βασίζεται σε δειγματοληπτική έρευνα. Ως εκ τούτου, ζητούνται πληροφορίες μόνον όσον αφορά ένα δείγμα οχημάτων μεταφοράς και για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα (συνήθως μια εβδομάδα). Οι περισσότερες από τις απαιτούμενες μεταβλητές συλλέγονται ήδη από τα κράτη μέλη και ο επιπλέον χρόνος που απαιτείται για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου για τις νέες μεταβλητές που ζητούνται είναι πολύ περιορισμένος. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να εξαιρέσουν από την έρευνα τις πράξεις μεταφοράς που αναλαμβάνονται από οχήματα κάτω από ορισμένα όρια.

Ένα επιπλέον πλεονέκτημα του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου είναι η ευελιξία που προβλέπεται μέσω της διαδικασίας της επιτροπολογίας, η οποία επιτρέπει την έγκριση από την Επιτροπή μέτρων εφαρμογής και μελλοντικών προσαρμογών των παραρτημάτων, υπό την προϋπόθεση της σύμφωνης γνώμης της επιτροπής στατιστικού προγράμματος.

1.2 ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ανάπτυξη της κοινής πολιτικής μεταφορών απαιτεί την καλύτερη δυνατή γνώση της έκτασης και της εξέλιξης των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων.

Η κοινοτική πολιτική μεταφορών είχε αρχικά ως στόχο την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς μέσω της εξάλειψης των θεσμικών φραγμών στην παροχή υπηρεσιών μεταφοράς. Σήμερα έχει εξελιχθεί σε ευρύτερη πολιτική, όπως ορίζεται στη Λευκή Βίβλο με τίτλο « Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών[1] » η οποία σχεδιάστηκε με στόχο τη διατήρηση της αποτελεσματικής λειτουργίας των συστημάτων μεταφορών της ΕΕ, με βάση τη φιλοσοφία της εσωτερικής αγοράς, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι υπηρεσίες μεταφορών.

Ο κανονισμός 1172/98 του Συμβουλίου επιτρέπει επίσης τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τις ενδομεταφορές. Το γεγονός αυτό είναι σημαντικό μετά το άνοιγμα της αγοράς την 1η Ιουλίου 1998 (και τη λήξη της εφαρμογής του κανονισμού 3118/93 του Συμβουλίου, ο οποίος πρόβλεπε τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τις ενδομεταφορές), καθώς επιτρέπει τη συνεχή ανάλυση των εν λόγω μεταφορών καθώς και της εξέλιξης των οδικών μεταφορών εν γένει.

Τα δεδομένα που συλλέγονται στο πλαίσιο του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου είναι επίσης εξαιρετικά πολύτιμα για τις επαγγελματικές οργανώσεις στον τομέα των οδικών μεταφορών, καθώς η εις βάθος γνώση της αγοράς θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων του τομέα.

1.3 ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Ο κανονισμός 1172/98 του Συμβουλίου αναθέτει εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή, οι οποίες πρέπει να ασκούνται μέσω της διαδικασίας της επιτροπολογίας όπως προβλέπεται στα άρθρα 9 και 10.

Η Eurostat χρησιμοποιεί την εν λόγω διαδικασία σταδιακά έτσι ώστε να θεσπίσει ένα σύνολο κανόνων που θα καλύπτουν διάφορες πτυχές της εφαρμογής του κανονισμού, λαμβάνοντας υπόψη την προηγούμενη πρακτική εμπειρία. Οι εν λόγω κανόνες θεσπίζονται με τη μορφή κανονισμών της Επιτροπής.

Ο πρώτος από τους εν λόγω κανονισμούς εφαρμογής, ο κανονισμός 2691/1999[2] της Επιτροπής, αποσαφήνισε τις διατάξεις του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου σχετικά με τους κωδικούς των χωρών (στα σημεία όπου υπήρχαν ανακολουθίες στο αρχικό κείμενο).

Ο δεύτερος κανονισμός εφαρμογής, ο κανονισμός 2163/2001[3] της Επιτροπής, προσδιόρισε τους κανόνες σχετικά με τις τεχνικές ρυθμίσεις για τη διαβίβαση δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της δομής των αρχείων δεδομένων, το μορφότυπο των αρχείων και τις μεθόδους διαβίβασης. Το άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου προβλέπει τον καθορισμό των κανόνων εφαρμογής όσον αφορά το θέμα αυτό.

Ο τρίτος κανονισμός εφαρμογής, ο κανονισμός 6/2003[4] της Επιτροπής,καθόρισε τους κανόνες για τη διάδοση, συμπεριλαμβανομένης της δομής και του περιεχομένου των προς διάδοση αποτελεσμάτων. Το άρθρο 6 του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου προβλέπει τον καθορισμό των κανόνων εφαρμογής στον τομέα αυτό.

Ο πλέον πρόσφατος κανονισμός εφαρμογής, ο κανονισμός 642/2004[5] της Επιτροπής, καθορίζει τις λεπτομέρειες για τον υπολογισμό ακριβείας των δεδομένων που συλλέγονται από τα κράτη μέλη σχετικά με τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων. Το άρθρο 4 του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου προβλέπει τη θέσπιση σχετικών κανόνων εφαρμογής.

Προετοιμάζεται επίσης πρόταση όσον αφορά την ημερομηνία λήξης της μεταβατικής περιόδου για την πλήρη περιφερειακή κωδικοποίηση έτσι ώστε να εξασφαλισθεί η διαθεσιμότητα σε περιφερειακό επίπεδο δεδομένων για τις διεθνείς οδικές μεταφορές εμπορευμάτων. Δεν κατέστη ακόμη δυνατή η υποβολή της εν λόγω πρότασης στην ΕΣΠ καθώς τα απαραίτητα τεχνικά μέσα δεν είναι ακόμη διαθέσιμα. Το άρθρο 5 παράγραφος 5 του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου προβλέπει τον καθορισμό των εν λόγω κανόνων εφαρμογής.

1.4 ΚΑΛΥΨΗ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΧΩΡΩΝ

Ο κανονισμός 1172/98 του Συμβουλίου ισχύει άμεσα και πλήρως σε όλα τα κράτη μέλη. Δεν είναι απαραίτητο να μεταφερθεί στην εθνική νομοθεσία. Επιπροσθέτως, ο κανονισμός δεν προβλέπει παρεκκλίσεις.

Το 2002, ο κανονισμός 1172/98 του Συμβουλίου ενσωματώθηκε επίσημα στο παράρτημα XXI (Στατιστικές) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ δυνάμει απόφασης της μεικτής επιτροπής του ΕΟΧ [6]. Σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση:

- Η Ισλανδία εξαιρείται από τη διαβίβαση των στοιχείων που απαιτούνται από τον εν λόγω κανονισμό. Η πρώτη διαβίβαση για τη Νορβηγία καλύπτει το πρώτο τρίμηνο του έτους 2002.

- Το Λιχτενστάιν θα παράσχει τα στοιχεία που απαιτούνται από τον εν λόγω κανονισμό, αλλά οι μέθοδοι συλλογής των στοιχείων θα προσαρμοστούν στα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά των οδικών μεταφορών της εν λόγω χώρας, σε συμφωνία με την Eurostat. Ειδικότερα, το Λιχτενστάιν μπορεί να διαβιβάζει στοιχεία που καλύπτουν μόνον τα οχήματα που, κανονικά, διεκπεραιώνουν πράξεις οδικών εμπορευματικών μεταφορών στο έδαφος των κρατών μελών του ΕΟΧ. Τα στοιχεία για το Λιχτενστάιν θα κοινοποιηθούν για πρώτη φορά το πρώτο τρίμηνο του 2003.

Πριν από τη διεύρυνση το 2004, όλα τα 10 νέα κράτη μέλη δήλωσαν ότι είναι πρόθυμα να συμμορφωθούν πλήρως με τις διατάξεις του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου κατά την προσχώρηση. Δεν ζητήθηκαν παρεκκλίσεις. Η περίοδος πριν από την προσχώρηση μπορεί στην ουσία να θεωρηθεί μεταβατική περίοδος. Για πολλά από τα νέα κράτη μέλη αυτό σήμαινε την καθιέρωση εντελώς νέων ερευνών για τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων, μετά από έναν κύκλο πιλοτικών ερευνών το 1997, τις οποίες υποστήριζε το πρόγραμμα Phare. Λεπτομερής ανάλυση έδειξε ότι οι περισσότερες έρευνες καλύπτουν σήμερα σχεδόν όλες τις υποχρεωτικές μεταβλητές και ότι εφαρμόζεται η ενδεδειγμένη μέθοδος δειγματοληψίας. Έως τα τέλη του 2004, όλα τα νέα κράτη μέλη εκτός από ένα είχαν υποβάλει στοιχεία για μία τουλάχιστον περίοδο, τα οποία ήταν δυνατόν να υποβληθούν επιτυχώς σε επεξεργασία (βλ. πίνακα 2).

Η Βουλγαρία και η Ρουμανία δήλωσαν επίσης ότι είναι πρόθυμες να συμμορφωθούν πλήρως με τις διατάξεις του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου. Καταρτίζονται οι αντίστοιχες έρευνες.

Αναμένεται ότι τα δεδομένα σύμφωνα με τον κανονισμό θα διαβιβάζονται από την Ελβετία σύμφωνα με τη σχεδιαζόμενη συμφωνία EΕ-Ελβετίας σχετικά με τις στατιστικές, η οποία είναι προς το παρόν υπό διαπραγμάτευση.

2 ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ

2.1 ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΕΚΥΨΑΝ

2.1.1 Ερμηνεία του κανονισμού

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι στατιστικές για τον κανονισμό 1172/98 του Συμβουλίου διαβιβάζονται με τη μορφή μικρο-δεδομένων και όχι συγκεντρωτικών πινακοποιημένων δεδομένων όπως συνέβαινε με την προηγούμενη οδηγία.

Η συλλογή μικρο-δεδομένων διαθέτει σημαντικό πλεονέκτημα λόγω του ότι επιτρέπει τη διεξαγωγή πιο σύνθετων αναλύσεων από εκείνες που ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθούν όταν διαβιβάζονταν συγκεντρωτικά δεδομένα στην Eurostat, καθώς οι μεταβλητές είναι δυνατόν να αποτελέσουν αντικείμενο διασταυρωμένων πινακοποιήσεων και ανάλυσης σε πολλούς διαφορετικού συνδυασμούς. Η διαθεσιμότητα μικρο-δεδομένων στην Eurostat επιτρέπει πιο ολοκληρωμένο έλεγχο της ποιότητας των δεδομένων απ’ ό,τι ήταν δυνατόν στο παρελθόν. Επιπροσθέτως, κατά τον υπολογισμό των πινάκων στην Eurostat χρησιμοποιείται κοινός αλγόριθμος για όλα τα κράτη μέλη, πράγμα που δεν ίσχυε όταν τα κράτη μέλη κατάρτιζαν τα ίδια τους πίνακες.

Ωστόσο, η διαβίβαση μικρο-δεδομένων σημαίνει επίσης ότι η Eurostat λαμβάνει και επεξεργάζεται έναν πολύ μεγάλο όγκο εμπιστευτικών δεδομένων. Το γεγονός αυτό επιβάλλει τη χρησιμοποίηση σημαντικού αριθμού επιπρόσθετων ανθρωπίνων πόρων σε σύγκριση με το καθεστώς που ίσχυε κατά την προηγούμενη οδηγία. Επιπλέον, χρειάσθηκε να αναπτυχθεί νέα ηλεκτρονική εφαρμογή για τη «φόρτωση» και επικύρωση των δεδομένων καθώς και για τη δημιουργία πινάκων προς διάδοση.

Σε όλα τα παραπάνω στάδια απαιτήθηκαν σε μεγάλο βαθμό λεπτοί χειρισμοί συντονισμού. Η Eurostat παρέσχε στα κράτη μέλη λεπτομερείς συστάσεις σχετικά με την κωδικοποίηση δεδομένων αλλά τα περισσότερα από τα αρχεία δεδομένων που παρέλαβε αρχικά δεν συμφωνούσαν απολύτως με τις συνιστώμενες προδιαγραφές. Έκτοτε η διαβίβαση δεδομένων βελτιώθηκε κατά πολύ στα περισσότερα κράτη μέλη τόσο όσον αφορά την αποτελεσματικότητα όσο και την τήρηση των προθεσμιών.

Η επικύρωση και συγκέντρωση μικρο-δεδομένων σήμαιναν την εξέταση μιας ολόκληρης σειράς μεθοδολογικών ζητημάτων. Ειδικότερα, οι συγκρίσεις των συγκεντρωτικών πινάκων που υπολόγιζε η Eurostat και των πινάκων που υπολόγιζαν τα κράτη μέλη βάσει των ίδιων υποκείμενων ερευνητικών δεδομένων έδειξαν την ύπαρξη αρκετών ανακολουθιών εξαιτίας των διαφορετικών προσεγγίσεων διαφόρων ζητημάτων.

2.1.2 Μέτρα που αφορούν τη μη τήρηση νομικής υποχρέωσης

Ένα κράτος μέλος (η Ελλάδα) δεν διαβίβασε στην Eurostat τα δεδομένα που προβλέπονται από τον κανονισμό. Τον Οκτώβριο του 2002 η Επιτροπή κίνησε την προβλεπόμενη διαδικασία επί παραβάσει. Στη συνέχεια, η Επιτροπή προσέφυγε στο Δικαστήριο κατά της Ελλάδας για μη τήρηση της εκ μέρους της υποχρέωσης. Η εν λόγω υπόθεση καταχωρίσθηκε στις 11 Μαρτίου 2004 με τον αριθ. C-130/04.

2.1.3 Μεταβατικές ρυθμίσεις

2.1.3.1 Προαιρετικές μεταβλητές

Το παράρτημα A του κανονισμού περιλαμβάνει έναν αριθμό μεταβλητών των οποίων η διαβίβαση είναι προαιρετική. Στόχος της Επιτροπής είναι να υποβάλει εν ευθέτω χρόνω πρόταση έτσι ώστε να καταστούν ορισμένες από τις εν λόγω μεταβλητές υποχρεωτικές, μέσω της διαδικασίας της επιτροπολογίας που προβλέπεται στο άρθρο 9, καθώς τα κράτη μέλη προσαρμόζουν τις έρευνες τους στη συλλογή των εν λόγω μεταβλητών.

2.1.3.2 Περιφερειακή κωδικοποίηση του τόπου φόρτωσης και εκφόρτωσης:

Ο κανονισμός 1172/98 του Συμβουλίου προβλέπει την κωδικοποίηση των τόπων φόρτωσης και εκφόρτωσης εντός του ΕΟΧ στο επίπεδο NUTS 3. Ωστόσο, το άρθρο 5 προβλέπει μια μεταβατική περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας η πλήρης περιφερειακή κωδικοποίηση απαιτείται μόνον για τις εθνικές διαδρομές. Η εν λόγω μεταβατική περίοδος θα πρέπει να λήξει μόλις «υπάρξουν οι τεχνικές προϋποθέσεις για τη χρησιμοποίηση αποτελεσματικής περιφερειακής κωδικοποίησης τόσο για τις εθνικές όσο και για τις διεθνείς μεταφορές». Η ημερομηνία λήξης της μεταβατικής περιόδου πρέπει να ορισθεί μέσω της διαδικασίας της επιτροπολογίας. Η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση για λήξη της μεταβατικής περιόδου όταν τα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει επιτυχώς την περιφερειακή κωδικοποίηση. Έως τότε, η Eurostat παρέχει τεχνική υποστήριξη στα κράτη μέλη για την εν λόγω περιφερειακή κωδικοποίηση.

2.2 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

Το άρθρο 8 του κανονισμού προβλέπει ότι κατά τα τρία πρώτα έτη τα κράτη μέλη δικαιούνται οικονομικής συμμετοχής για τη χρηματοδότηση του κόστους της εφαρμογής.

Για την περίοδο 1999-2002 καταβλήθηκε συνολικά το ποσό των 832.148 ευρώ στα κράτη μέλη. Ο πίνακας 1 δείχνει την κατανομή κατά κράτος μέλος. Το Βέλγιο, η Ισπανία, το Λουξεμβούργο και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν ζήτησαν οικονομική συνεισφορά καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς. Όσον αφορά τα κράτη μέλη που έλαβαν επιχορηγήσεις, το ύψος του μέσου ποσού ανά επιχορήγηση ήταν 30.820 ευρώ.

Σύμφωνα με το άρθρο 8, η Επιτροπή μπορεί να προτείνει την καταβολή επιπλέον οικονομικών συνεισφορών για συμπληρωματική περίοδο τριών ετών. Ωστόσο, εν όψει της ταχείας προόδου όσον αφορά την εφαρμογή του κανονισμού και του δυσανάλογου φόρτου εργασίας για την Eurostat και για τα κράτη μέλη στην περίπτωση χορήγησης σχετικά μικρών επιχορηγήσεων, η Επιτροπή δεν σκοπεύει να προβεί σε περαιτέρω οικονομικές συνεισφορές σύμφωνα με το άρθρο 8.

Πίνακας 1: Επιχορηγήσεις που καταβλήθηκαν για την εφαρμογή του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου για την περίοδο αναφοράς 1999-2002 (σε ευρώ)

Χώρα | 1999 | 2001 | 2002 | Σύνολο |

BE | δζε | δζε | δζε | δζε |

DK | 15600 | 12100 | 50000 | 77700 |

DE | 55800 | 37900 | 50000 | 143700 |

EL | 18500 | δζε | δζε | 18500 |

ES | δζε | δζε | δζε | δζε |

FR | 30000 | 88000 | δζε | 118000 |

IE | δζε | 13300 | δζε | 13300 |

IT | 54200 | 36721 | 51871 | 142792 |

LU | δζε | δζε | δζε | δζε |

NL | δζε | 13600 | 40000 | 53600 |

AT | 18400 | 13900 | 49000 | 81300 |

PT | 21200 | 34037 | 32624 | 87861 |

FI | 16300 | 22465 | 11155 | 49920 |

SE | 16700 | 19050 | 9725 | 45475 |

UK | δζε | δζε | δζε | δζε |

Σύνολο | 246700 | 291073 | 294375 | 832148 |

δζε: δεν ζητήθηκαν επιχορηγήσεις

2.3 ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΝΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

2.3.1 Διαβίβαση δεδομένων στην Eurostat

Το άρθρο 5 απαιτεί τη διαβίβαση των δεδομένων για κάθε τρίμηνο παρατήρησης εντός προθεσμίας πέντε μηνών από τη λήξη του σχετικού τριμήνου. Η προθεσμία δεν τηρήθηκε κατά την έναρξη της διαδικασίας εφαρμογής, την περίοδο δηλαδή που τα κράτη μέλη προσάρμοζαν τις έρευνες τους σύμφωνα με τις απαιτήσεις του νέου κανονισμού. Έως το 2003, ωστόσο, τα περισσότερα κράτη μέλη κατέβαλαν σημαντικές προσπάθειες για την εφαρμογή του κανονισμού και τώρα διαβιβάζουν τα δεδομένα εμπρόθεσμα.

Οι τεχνικές λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο διαβίβασης των δεδομένων διευκρινίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) 2163/2001 της Επιτροπής που αναφέρθηκε παραπάνω. Τα δεδομένα διαβιβάζονται στην Eurostat σε ηλεκτρονικό μορφότυπο και η επεξεργασία τους πραγματοποιείται σε ασφαλές περιβάλλον στο οποίο υπάρχει περιορισμένη πρόσβαση. Εφαρμόζονται λεπτομερείς διαδικασίες επικύρωσης έτσι ώστε να αναλυθεί η ποιότητα των διαβιβασθέντων δεδομένων. Οι εκθέσεις επικύρωσης αποστέλλονται στα κράτη μέλη παρουσιάζοντας τα κυριότερα λάθη και ζητώντας τη διαβίβαση των διορθωμένων συνόλων δεδομένων. Τα δεδομένα που περνούν επιτυχώς τον έλεγχο επικύρωσης «φορτώνονται» στη συνέχεια στη βάση δεδομένων. Η εν λόγω διαδικασία είναι δυνατόν να επαναληφθεί έως ότου διορθωθούν όλα τα λάθη. Οι διαδικασίες επικύρωσης υπόκεινται σε συνεχείς βελτιώσεις. Η σημερινή κατάσταση όσον αφορά την παραλαβή και «φόρτωση» των δεδομένων παρουσιάζεται στον πίνακα 2.

Πίνακας 2: Διαθεσιμότητα δεδομένων στις 3.11.2004 (% των εγγραφών που έχουν «φορτωθεί»)

OK | Data completely (100%) loaded in production data base (PERT) Δεδομένα που “φορτώθηκαν” πλήρως (100%) στη βάση δεδομένων (PERT) |

AD | Data submitted according to former Directives Δεδομένα που διαβιβάστηκαν σύμφωνα με τις προηγούμενες οδηγίες |

Τα επικυρωμένα μικρο-δεδομένα συγκεντρώνονται στη συνέχεια για τη δημιουργία στατιστικών πινάκων προς διάδοση.

Αποφασίσθηκε, ως περαιτέρω έλεγχος επικύρωσης, η πραγματοποίηση συγκρίσεων μεταξύ των πινάκων που παρήχθησαν από τα συγκεντρωτικά στοιχεία της Eurostat και αυτών με τα εθνικά συγκεντρωτικά στοιχεία. Μέσω της διαδικασίας αυτής ήρθαν στο φως αρκετές ανακολουθίες και, κατά συνέπεια, αποσαφηνίσθηκαν πολλά μεθοδολογικά προβλήματα που εξακολουθούσαν να υπάρχουν στις συλλογές εθνικών δεδομένων με αποτέλεσμα τη σημαντική βελτίωση της ποιότητας των στατιστικών που παράγονται δυνάμει του κανονισμού.

2.3.2 Μεθοδολογικές κατευθυντήριες γραμμές της Eurostat προς τα κράτη μέλη

Η Eurostat συνέταξε ένα εγχειρίδιο αναφοράς[7] με στόχο την παροχή κατευθυντήριων γραμμών προς τα κράτη μέλη και τις υποψήφιες χώρες που έχουν δεσμευθεί για την εφαρμογή του κανονισμού. Το εγχειρίδιο αναφοράς θα ενημερώνεται τακτικά έτσι ώστε να περιλαμβάνει τις πιο πρόσφατες πληροφορίες, τεκμηρίωση ή κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη συλλογή των εν λόγω στατιστικών. Η Eurostat παρέσχε επίσης διμερή αρωγή προς τα κράτη μέλη και τις υποψήφιες χώρες σχετικά με ορισμένα ζητήματα που αφορούν την εφαρμογή και τα οποία προκάλεσαν ιδιαίτερα προβλήματα. Τα ζητήματα αυτά συμπεριλαμβάνονται στο εγχειρίδιο όταν παρουσιάζουν γενικό ενδιαφέρον.

Οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο εγχειρίδιο έχουν την ακόλουθη δομή:

Μέρος A: Συστάσεις για δειγματοληπτικές έρευνες σχετικά με τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων

Το μέρος A του εγχειριδίου παρέχει γενικές κατευθυντήριες γραμμές για τη διεξαγωγή ερευνών σχετικά με τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων με στόχο τη συλλογή των πληροφοριών που απαιτούνται βάσει του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου· καλύπτει αρχές και μεθόδους που είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν ή χρησιμοποιούνται ήδη και αφορά τόσο την κατάρτιση νέων ερευνών όσο και τον ανασχεδιασμό των υφιστάμενων ερευνών.

Μέρος B: Συστάσεις για τις μεταβλητές – Ορισμοί και επεξηγηματικές σημειώσεις

Το μέρος B του εγχειριδίου περιλαμβάνει συστηματικές αναφορές σε όλες τις μεταβλητές που προβλέπονται από τον κανονισμό, καθώς επίσης και ορισμούς, πρόσθετες επεξηγήσεις και συστάσεις.

Το εν λόγω μέρος παρέχει επίσης επιπρόσθετες πληροφορίες σχετικά με θέματα όπως είναι τα πρότυπα ακριβείας και η κάλυψη των δεδομένων.

Μέρος Γ: Κανόνες διαβίβασης δεδομένων στην Eurostat και συστάσεις όσον αφορά τη διάδοση

Το μέρος Γ του εγχειριδίου παρέχει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις τεχνικές πτυχές της διαβίβασης δεδομένων στην Eurostat. Καλύπτει θέματα όπως είναι οι δομές των δεδομένων, τα μορφότυπα των αρχείων, τα ονόματα των αρχείων και η ηλεκτρονική διαβίβαση δεδομένων. Παρέχει επίσης πληροφορίες σχετικά με την επικύρωση των δεδομένων στην Eurostat, τη συγκέντρωση δεδομένων σε ενδιάμεσους και τυποποιημένους πίνακες και, τέλος, σχετικά με τη διάδοση των δεδομένων από την Eurostat.

Η Eurostat συνέταξε επίσης ένα έγγραφο με τίτλο « Methodologies used in surveys of road freight transport in Member States and candidate countries » (Μεθοδολογίες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο ερευνών σχετικά με τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων στα κράτη μέλη και τις υποψήφιες χώρες) [8] , στο οποίο συνοψίζονται οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν από χώρες σχετικά με τις χρησιμοποιηθείσες μεθοδολογίες στις έρευνες σχετικά με τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων, σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού.

2.3.3 Δεδομένα που διαδίδονται από την Eurostat

Μετά την έκδοση του κανονισμού 6/2003 της Επιτροπής, με τον οποίο θεσπίζονται οι λεπτομερείς κανόνες διάδοσης των δεδομένων που προβλέπονται στον κανονισμό του Συμβουλίου, όλα τα διαθέσιμα δεδομένα «φορτώνονται» στη βάση δεδομένων αναφοράς NewCronos αμέσως μόλις περάσουν επιτυχώς τους ελέγχους επικύρωσης. Οι χρήστες μπορούν, κατά συνέπεια, να αποκτήσουν στατιστικούς πίνακες με βάσει τα δεδομένα που διαβιβάζονται σύμφωνα με τον κανονισμό για την περίοδο από το 1999 και μετά (βλ. πίνακα 2).

Με βάση τις στατιστικές που συλλέγονται σύμφωνα με τον κανονισμό, η Eurostat συνέταξε επίσης πέντε μικρές εκδόσεις στο πλαίσιο της σειράς « Statistics in Focus» , καλύπτοντας τους ακόλουθους τομείς:

- γενικές τάσεις στις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων

- πράξεις ενδομεταφορών

- μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων.

Η εν λόγω σειρά δημοσιεύσεων θα συνεχίσει να παρουσιάζεται σε τακτική βάση.

Τα κράτη μέλη έχουν ενεργό ρόλο στην επικύρωση των εν λόγω εκδόσεων.

Το παράρτημα περιλαμβάνει επιλεγμένους στατιστικούς πίνακες.

3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Οι εμπειρίες στο πλαίσιο της εφαρμογής του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου ήταν σε γενικές γραμμές θετικές. Καταβλήθηκαν σημαντικές προσπάθειες και χρησιμοποιήθηκαν αρκετοί πόροι για τη δημιουργία ενός εντελώς νέου συστήματος. Όλα τα προβλήματα που έχουν σχέση με τη διαβίβαση, τη «φόρτωση» και την επικύρωση δεδομένων καθώς και την ερμηνεία του κανονισμού αντιμετωπίσθηκαν και τα περισσότερα από αυτά έχουν επιλυθεί. Υπήρξε επίσης συμφωνία επί των ζητημάτων που αφορούν τη διάδοση και τα συναφή προβλήματα εμπιστευτικότητας και έχει αρχίσει η διάδοση των δεδομένων.

3.1 ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Βραχυπρόθεσμα, θα δοθεί προτεραιότητα στη διάδοση τόσο των νέων μεταβλητών όσο και των χρονοσειρών των κύριων μεταβλητών που αφορούν τις στατιστικές για τις οδικές μεταφορές, καθώς και στην εφαρμογή του κανονισμού από τις προσχωρούσες χώρες. Όπως αναφέρθηκε στο σημείο 1.4, αναμένεται ότι οι εν λόγω χώρες θα μπορούν να εφαρμόσουν όλες τις διατάξεις του κανονισμού κατά την προσχώρησή τους.

Όπως αναφέρθηκε στο σημείο 1.3, βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία προτάσεων για κανονισμούς της Επιτροπής σχετικά με τα πρότυπα ακριβείας και την ημερομηνία λήξης της μεταβατικής περιόδου για την πλήρη περιφερειακή κωδικοποίηση.

Όπως αναφέρθηκε στο σημείο 2.2, η Επιτροπή δεν σκοπεύει να παράσχει πρόσθετες οικονομικές συνεισφορές στα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 8. Για τα νέα κράτη μέλη και για τις εναπομείνασες υποψήφιες χώρες, η χρηματοδοτική ενίσχυση είναι κατ’ αρχήν διαθέσιμη μέσω των πόρων για τη διαδικασία διεύρυνσης.

3.2 ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

3.2.1 Κάλυψη των οχημάτων που είναι κάτω των ορίων βάρους

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του κανονισμού, οι οδικές μεταφορές μέσω οχημάτων των οποίων το βάρος είναι κατώτερο από τα όρια είναι δυνατόν να εξαιρεθούν από τη διαδικασία υποβολής εκθέσεων, έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθεί το κόστος των ερευνών στα κράτη μέλη. Ορισμένα κράτη μέλη, ωστόσο, συλλέγουν μέρος των εν λόγω πληροφοριών για ίδιες ανάγκες. Είναι γνωστό ότι αυτά τα μικρότερα οχήματα οδικής μεταφοράς εμπορευμάτων αντιστοιχούν σε σχετικά μικρό ποσοστό των μεταφορών που μετρώνται σε τόνους και τονοχιλιόμετρα και ο αποκλεισμός τους δεν έχει παρά μικρό αντίκτυπο στην ποιότητα των εν λόγω στατιστικών. Ωστόσο, τα μικρότερα σε βάρος οχήματα οδικών μεταφορών αντιστοιχούν σε υψηλό ποσοστό της οδικής κυκλοφορίας (μετρημένης σε οχηματοχιλιόμετρα). Για το λόγο αυτό θα είναι σημαντικό για το μέλλον να αναλυθεί λεπτομερώς ο αντίκτυπος των εν λόγω ορίων στην ποιότητα του συνόλου των πληροφοριών που συλλέγονται δυνάμει του κανονισμού. Θα ήταν ενδεχομένως επιθυμητό να προταθεί κάποιου είδους τακτική συλλογή δεδομένων για οχήματα που είναι κάτω των ορίων βάρους που ισχύουν σήμερα.

3.2.2 Κάλυψη οδικών οχημάτων εκτός ΕΕ

Το άρθρο 1 προβλέπει ότι η συλλογή δεδομένων σύμφωνα με τον κανονισμό βασίζεται σε μια έννοια «εθνικότητας», υπό την έννοια ότι καλύπτει οχήματα που έχουν καταγραφεί στις χώρες που υποβάλλουν εκθέσεις. Η έννοια αυτή ήταν απαραίτητη έτσι ώστε να επιτραπεί η διεξαγωγή εθνικών ερευνών και να αποφευχθεί η συλλογή δεδομένων σε εθνικά σύνορα εντός της ΕΕ. Οι στατιστικές για άλλους τρόπους μεταφοράς, ωστόσο, βασίζονται σε μια διαφορετική έννοια, την έννοια της «εδαφικότητας». Για τις οδικές μεταφορές, αυτό αντικατοπτρίζει τη συνολική ροή των εμπορευμάτων και των οχημάτων που εισέρχονται, εξέρχονται ή διασχίζουν μια χώρα, ανεξαρτήτως της εθνικότητας του οχήματος μεταφοράς. Σύμφωνα με τον κανονισμό, οι πληροφορίες για τα αγαθά που μεταφέρονται στις χώρες που υποβάλουν εκθέσεις από οχήματα που είναι εγγεγραμμένα σε άλλες χώρες είναι διαθέσιμες μόνον όταν αυτές οι άλλες χώρες είναι κράτη μέλη της ΕΕ. Καθώς περισσότερες χώρες εντάσσονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Eurostat θα είναι σε θέση να αποκτήσει ευρύτερη εικόνα των εμπορευμάτων που μεταφέρονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ανεξάρτητα από την εθνικότητα του οχήματος μεταφοράς, αν και η εικόνα δεν θα είναι ποτέ εντελώς ολοκληρωμένη. Για την παροχή ολοκληρωμένης εικόνας των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων στο έδαφος της ΕΕ, ενδέχεται να χρειαστούν πρόσθετα μέτρα όσον αφορά τη συλλογή δεδομένων για πράξεις μεταφορών που πραγματοποιούνται από οχήματα τα οποία είναι εγγεγραμμένα σε χώρες εκτός της ΕΕ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Επιλογή στατιστικών πινάκων

Πίνακας 3: Εθνικές μεταφορές, 1999-2003 – σε εκατομμύρια tkm

** | Από το 2002 η Ισπανία συμπεριέλαβε επίσης στην έρευνά της αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τη μεταφορά εμπορευμάτων εντός της ίδιας πόλης γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα σημαντική αύξηση των αριθμητικών στοιχείων σχετικά με τις εθνικές μεταφορές. |

*** | Από το 2000 η Πορτογαλία υπέβαλε στοιχεία μόνον όσον αφορά τις μεταφορές για λογαριασμό τρίτων· η εκτίμηση του συνόλου έγινε βάσει του ποσοστού «για ίδιο λογαριασμό» του έτους 1999. |

**** | Σύνολο χωρίς Ελλάδα (1199-2003) και χωρίς Ιταλία, Κάτω Χώρες και Πορτογαλία (2003) |

Πίνακας 4: Σύνολο διεθνών μεταφορών (με φορτίο, χωρίς φορτίο, διεμπορικές μεταφορές και ενδομεταφορές), 1999-2003 – σε εκατομμύρια tkm

** | Από το 2000, η Πορτογαλία υπέβαλε στοιχεία μόνον όσον αφορά τις μεταφορές για λογαριασμό τρίτων• η εκτίμηση του συνόλου έγινε βάσει του ποσοστού «για ίδιο λογαριασμό» του έτους 1999. |

*** | Τα αριθμητικά στοιχεία του έτους 1999 για τη Σουηδία δεν περιλαμβάνουν τις ενδομεταφορές. |

**** | Σύνολο χωρίς Ελλάδα (1199-2003) και χωρίς Ιταλία, Κάτω Χώρες και Πορτογαλία (2003) |

Πίνακας 5: Διεθνείς μεταφορές (εξαιρουμένων των διεμπορικών μεταφορών και των ενδομεταφορών), 1999-2003 – με φορτίο και χωρίς φορτίο – σε εκατομμύρια tkm

** | Από το 2000, η Πορτογαλία υπέβαλε στοιχεία μόνον όσον αφορά τις μεταφορές για λογαριασμό τρίτων• η εκτίμηση του συνόλου έγινε βάσει του ποσοστού «για ίδιο λογαριασμό» του έτους 1999. |

*** | Σύνολο χωρίς Ελλάδα (1199-2003) και χωρίς Ιταλία, Κάτω Χώρες και Πορτογαλία (2003) |

Πίνακας 6: Διεμπορικές μεταφορές που πραγματοποιούν μεταφορείς των χωρών που υποβάλλουν εκθέσεις, 1993-2003 – σε εκατομμύρια tkm

DK | 436 | 607 | 573 | 432 | 598 | 2.24% |

DE | 4 355 | 4 087 | 5 109 | 5 964 | 5 907 | 22.17% |

FR | 2 957 | 2 158 | 1 774 | 1 414 | 846 | 3.18% |

IE | 354 | 562 | 371 | 445 | 296 | 1.11% |

IT | 509 | 412 | 610 | 528 | : | : |

LU | 3 436 | 4 436 | 4 647 | 4 254 | 4 548 | 17.07% |

NL | 8 245 | 8 455 | 8 020 | 8 570 | : | : |

AT | 5 827 | 5 676 | 6 006 | 6 393 | 6 289 | 23.61% |

PT** | 688 | 784 | 1 333 | 1 751 | : | : |

FI | 103 | 231 | 82 | 159 | 98 | 0.37% |

SE | 17 | 318 | 348 | 571 | 646 | 2.42% |

UK | 293 | 223 | 238 | 214 | 269 | 1.01% |

** | Από το 2000, η Πορτογαλία υπέβαλε στοιχεία μόνον όσον αφορά τις μεταφορές για λογαριασμό τρίτων• η εκτίμηση του συνόλου έγινε βάσει του ποσοστού «για ίδιο λογαριασμό» του έτους 1999. |

*** | Σύνολο χωρίς Ελλάδα (1199-2003) και χωρίς Ιταλία, Κάτω Χώρες και Πορτογαλία (2003) |

Πίνακας 7: Ενδομεταφορές που πραγματοποιήθηκαν εντός της ΕΕ από μεταφορείς οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στα κράτη μέλη το 2003 – σε 1000 tkm

Πίνακας 8: Ενδομεταφορές που πραγματοποιήθηκαν εκτός της ΕΕ από μεταφορείς που είναι εγγεγραμμένοι στα κράτη μέλη το 2003 – σε 1000 tkm

Ενδομεταφορές που πραγματοποιήθηκαν στις χώρες: |

Ενδομεταφορές που πραγματοποιήθηκαν από μεταφορείς από τις χώρες: | CH | NO | ΣΥΚ | Λοιπά ** | Σύνολο Εκτός EΕ |

BE | 2 679 | - | 5 354 | 1 318 | 9 350 |

DK | - | 50 035 | - | - | 50 035 |

DE | 33 412 | :C | 19 351 | 13 823 | 79 243 |

EL | : | : | : | : | : |

ES | - | - | - | 4 172 | 4 172 |

FR | :C | - | - | 8 202 | 10 060 |

IE | - | - | - | - | - |

IT | : | : | : | : | : |

LU | 3 331 | :C | 1 264 | 271 | 5 708 |

NL | : | : | : | : | : |

AT | 3 224 | :C | 6 219 | 203 | 9 919 |

PT | : | : | : | : | : |

FI | - | :C | - | - | 6 686 |

SE | - | 49 111 | - | - | 49 111 |

UK | - | - | - | - | - |

Σύνολο* | 44 504 | 119 605 | 32 188 | 27 989 | 224 286 |

:c | εμπιστευτικό |

* | Σύνολο χωρίς Ελλάδα, Ιταλία, Κάτω Χώρες και Πορτογαλία. |

- | Δεν ισχύει |

Πίνακας 9: Ενδομεταφορές που πραγματοποιήθηκαν από μεταφορείς από τις χώρες που υποβάλλουν εκθέσεις, 1999-2003 – σε εκατομμύρια tkm

DK | 102 | 248 | 187 | 132 | 191 | 2.32% |

DE | 1 533 | 1 408 | 1 688 | 1 602 | 1 565 | 19.00% |

EL | : | : | : | : | : | : |

ES | 271 | 246 | 350 | 586 | 749 | 9.09% |

FR | 756 | 815 | 607 | 530 | 551 | 6.69% |

IE | 416 | 725 | 537 | 420 | 491 | 5.97% |

IT | 350 | 273 | 599 | 671 | : | : |

LU | 1 039 | 1 230 | 1 556 | 1 984 | 2 044 | 24.82% |

NL | 1 632 | 1 697 | 2 002 | 1 810 | : | : |

AT | 222 | 345 | 449 | 440 | 455 | 5.52% |

PT | 99 | 40 | 148 | 187 | : | : |

FI | 35 | 49 | 46 | 30 | 25 | 0.30% |

SE* | : | 119 | 164 | 165 | 230 | 2.79% |

UK | 44 | 110 | 59 | 85 | 68 | 0.83% |

Σύνολο** | 7 436 | 8 672 | 10 029 | 10 868 | 8 237 | 100.00% |

* | Η Σουηδία δεν υπέβαλε δεδομένα σχετικά με τις ενδομεταφορές για το έτος 1999. |

** | Σύνολο χωρίς Ελλάδα (1999-2003), Σουηδία (1999) και Ιταλία, Κάτω Χώρες και Πορτογαλία (2003) |

Πίνακας 10: Ενδομεταφορές που πραγματοποιήθηκαν από μεταφορείς από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ* ανά χώρα όπου πραγματοποιείται η ενδομεταφορά, 1999-2003 - σε εκατομμύρια tkm

DK | 40 | 52 | 100 | 109 | 118 | 1.44% |

DE | 2 535 | 2 571 | 2 648 | 3 032 | 1 720 | 20.88% |

EL | 7 | 64 | 79 | 102 | 47 | 0.57% |

ES | 537 | 411 | 600 | 643 | 320 | 3.89% |

FR | 1 488 | 2 074 | 2 657 | 3 299 | 3 096 | 37.59% |

IE | 5 | 25 | 10 | 14 | 5 | 0.06% |

IT | 933 | 714 | 888 | 754 | 820 | 9.95% |

LU | 11 | 9 | 16 | 24 | 6 | 0.08% |

NL | 171 | 225 | 266 | 295 | 215 | 2.62% |

AT | 142 | 217 | 291 | 217 | 189 | 2.30% |

PT | 30 | 42 | 30 | 35 | 31 | 0.38% |

FI | 0 | 2 | 32 | 2 | 7 | 0.08% |

SE | 236 | 210 | 217 | 203 | 179 | 2.17% |

UK | 712 | 1 325 | 1 292 | 1 465 | 1 070 | 12.99% |

CH | 44 | 50 | 79 | 66 | 45 | 0.54% |

NO | 12 | 50 | 51 | 83 | 120 | 1.45% |

Άλλες χώρες | 113 | 162 | 159 | 88 | 60 | 0.73% |

Σύνολο* | 7 436 | 8 672 | 10 029 | 10 868 | 8 237 | 100.00% |

* | Χωρίς τις ενδομεταφορές που πραγματοποιήθηκαν από μεταφορείς από την Ελλάδα (1999-2003) και τη Σουηδία (1999) από τη Σουηδία (1999) και από Ιταλία, Κάτω Χώρες και Πορτογαλία (2003). |

Πίνακας 11: Μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων ανά χώρα που συμμετέχει στην υποβολή εκθέσεων, 1999-2003 – σε εκατομμύρια tkm

DK | 887 | 853 | 827 | 998 | 780 | 1.44% |

DE | 12 261 | 12 782 | 13 437 | 12 034 | 12 777 | 23.61% |

EL | : | : | : | : | : | : |

ES | 8 998 | 10 690 | 10 300 | 12 036 | 12 185 | 22.52% |

FR | 8 328 | 7 607 | 8 132 | 8 471 | 8 797 | 16.26% |

IE | 597 | 954 | 1 139 | 1 094 | 1 414 | 2.61% |

IT | 10 875 | 10 894 | 11 086 | 10 523 | : | : |

LU | 200 | 189 | 245 | 337 | 327 | 0.60% |

NL | 950 | 848 | 2 123 | 1 680 | : | : |

AT | 960 | 924 | 1 064 | 985 | 1 132 | 2.09% |

PT* | 1 571 | 1 276 | 1 775 | 1 730 | : | : |

FI | 1 946 | 2 077 | 2 427 | 2 253 | 2 401 | 4.44% |

SE | : | 1 779 | 1 623 | 2 009 | 1 778 | 3.29% |

UK | 10 790 | 11 654 | 10 655 | 10 178 | 9 899 | 18.29% |

Σύνολο** | 61 131 | 66 072 | 69 010 | 68 107 | 54 113 | 100.00% |

* | Από το 2000 η Πορτογαλία έχει υποβάλει αριθμητικά στοιχεία μόνον για τις μεταφορές που εκτελούνται για λογαριασμό τρίτων |

** | Σύνολο χωρίς Ελλάδα (1999-2003), Σουηδία (1999) και Ιταλία, Κάτω Χώρες και Πορτογαλία (2003) |

Πίνακας 12: Μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων όλων των κρατών μελών της ΕΕ*, ανά είδος επικίνδυνων εμπορευμάτων, 1999-2003 – σε εκατομμύρια tkm

Συμπιεσμένα, υγροποιημένα ή διαλυμένα υπό πίεση αέρια | 7 792 | 8 562 | 8 504 | 8 969 | 6 675 | 12.33% |

Εύφλεκτες υγρές ύλες | 36 098 | 37 908 | 40 775 | 39 632 | 31 520 | 58.25% |

Εύφλεκτες στερεές ύλες | 986 | 1 262 | 1 092 | 1 192 | 793 | 1.47% |

Αυτοαναφλεγόμενες ύλες | 2 049 | 2 470 | 2 129 | 2 647 | 2 132 | 3.94% |

Ύλες οι οποίες, σε επαφή με νερό, προκαλούν την έκλυση εύφλεκτων αερίων | 217 | 156 | 231 | 115 | 160 | 0.30% |

Οξειδωτικές ύλες | 1 371 | 1 953 | 1 592 | 1 621 | 1 841 | 3.40% |

Οργανικά υπεροξείδια | 170 | 152 | 160 | 246 | 239 | 0.44% |

Τοξικές ύλες | 1 229 | 1 595 | 1 568 | 1 423 | 1 304 | 2.41% |

Ύλες ικανές να προκαλέσουν λοιμώξεις | 197 | 198 | 321 | 185 | 91 | 0.17% |

Ραδιενεργές ύλες | 65 | 100 | 36 | 62 | 53 | 0.10% |

Διαβρωτικές ύλες | 7 360 | 7 880 | 7 992 | 7 721 | 6 125 | 11.32% |

Διάφορες επικίνδυνες ύλες | 3 252 | 3 224 | 4 056 | 3 453 | 2 736 | 5.06% |

Άγνωστα επικίνδυνα εμπορεύματα | 70 | 107 | 115 | 97 | - | - |

Σύνολο* | 61 132 | 66 072 | 69 011 | 68 106 | 54 115 | 100.00% |

* | Με την εξαίρεση της Ελλάδας (1999-2003), της Σουηδίας (1999) και Ιταλίας, Κάτω Χωρών και Πορτογαλίας (2003). Από το 2000 η Πορτογαλία έχει υποβάλει αριθμητικά στοιχεία μόνον για τις μεταφορές που εκτελούνται για λογαριασμό τρίτων. |

Σχήμα 1: Μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων, EΕ-15*, ποσοστό ανά είδος επικίνδυνων εμπορευμάτων, 2003, tkm

[pic]

* Ισχύουν οι υποσημειώσεις του πίνακα 12.

[1] Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Λευκή Βίβλος- Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010 - η ώρα των επιλογών· Λουξεμβούργο, 2001, ISBN 92-894-0341-1.

[2] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2691/1999 της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 1999, για τους κανόνες εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1172/98 του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές καταγραφές των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων, ΕΕ L 326/39.

[3] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2163/2001 της Επιτροπής, της 7ης Νοεμβρίου 2001, για τις τεχνικές ρυθμίσεις για τη διαβίβαση δεδομένων με στατιστικά στοιχεία για την οδική μεταφορά προϊόντων, ΕΕ L291/13

[4] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 6/2003 της Επιτροπής, της 30ής Δεκεμβρίου 2002, περί της διάδοσης των στατιστικών σχετικά με τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων, ΕΕ L1/45

[5] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 642/2004 της Επιτροπής, της 6ης Απριλίου 2004, όσον αφορά τις απαιτήσεις ακρίβειας για τα δεδομένα που συλλέγονται δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1172/98 του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές καταγραφές των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων, ΕΕ L 102/26

[6] Απόφαση της μεικτής επιτροπής του ΕΟΧ αριθ. 64/2002 της 31ης Μαΐου 2002 για την τροποποίηση του παραρτήματος XXI (Στατιστικές) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, ΕΕ αριθ. L 238, 5.9.2002, σ. 34.

[7] Reference Manual for the implementation of Council Regulation 1172/98 on statistics on the carriage of goods by road (Εγχειρίδιο αναφοράς για την εφαρμογή του κανονισμού 1172/98 του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές καταγραφές των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων), Eurostat, Λουξεμβούργο, Συλλογή «Methods and Nomenclatures» (Μέθοδοι και Ονοματολογίες), 2003.

[8] Πρόκειται να εκδοθεί το 2004 στο πλαίσιο της συλλογής «Methods and Nomenclatures» (Μέθοδοι και Ονοματολογίες)

Εύφλεκτες υγρές ύλες

58%

Άλλα

10%

Διάφορες επικίνδυνες ύλες

5%

Διαβρωτικές ύλες:

11%

Αυτοαναφλεγόμενες ύλες

4%

Συμπιεσμένα, υγροποιημένα ή διαλυμένα υπό πίεση αέρια:

12%