[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 16.9.2005

COM(2005)432 τελικό

.

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για την εφαρμογή και την αξιολόγηση των κοινοτικών δραστηριοτήτων υπέρ των καταναλωτών 2002-2003 που εντάσσονται στο γενικό πλαίσιο όπως καθιερώνεται με την απόφαση 283/1999/EK

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγη 3

2. προστασια της υγειασ και τησ ασφαλειασ των καταναλωτων 3

3. Προστασια των οικονομικων συμφέροντων των καταναλωτών 6

4. Εκπαίδευση και πληροφόρηση 9

5. Ευρωπαϊκές οργανώσεις καταναλωτών 10

6. Ειδικα προγράμματα 10

7. Συμπέρασμα 11

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 12

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για την εφαρμογή και την αξιολόγηση των κοινοτικών δραστηριοτήτων υπέρ των καταναλωτών 2002-2003 που εντάσσονται στο γενικό πλαίσιο όπως καθιερώνεται με την απόφαση 283/1999/EK (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. Εισαγωγη

Η απόφαση 283/1999/EK, της 25ης Ιανουαρίου 1999, θεσπίζει "ένα γενικό πλαίσιο δραστηριοτήτων με στόχο την προώθηση των συμφερόντων των καταναλωτών και την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας τους την περίοδο 1999-2003"[1]. Η παρούσα έκθεση δίνει μια επισκόπηση της εφαρμογής της απόφασης το 2002/2003, εφόσον, για λόγους αποδοτικότητας των διοικητικών διαδικασιών, οι απαιτήσεις για την υποβολή εκθέσεων που προβλέπονται στην εν λόγω απόφαση πληρούνται ανά διετία. Η παρούσα έκθεση ενσωματώνει τα αποτελέσματα αξιολογήσεων των ενεργειών που διενεργήθηκαν το 2004, ώστε να εμβαθύνει περαιτέρω στην αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των ενεργειών που έχουν πραγματοποιηθεί[2]. Οι συνολικές πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων (συμπεριλαμβανομένης της συνεισφοράς των χωρών ΕΖΕΣ) ανήλθαν σε 22,5 εκατομμύρια € περίπου για το 2002 και σε 23 εκατομμύρια € για το 2003. Το 2002 χρησιμοποιήθηκε πάνω από το 95% των πιστώσεων[3] και το 2003 πάνω από το 99% (πρβλ παράρτημα).

2. προστασια της υγειασ και τησ ασφαλειασ των καταναλωτων

Οι δαπάνες στον τομέα των επιστημονικών συμβουλών αφορούν τις αποζημιώσεις για τις επιστημονικές επιτροπές[4] και τα έξοδα υλοποίησης των προπαρασκευαστικών επιστημονικών μελετών. Το 2002/2003 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 540 συνεδριάσεις (ομάδες εργασίας και ολομέλειες) κατά τις οποίες εγκρίθηκαν 381 εκθέσεις και επιστημονικές γνώμες[5], με κόστος 1,7 εκατομμύρια € περίπου.

Το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων (FVO) πραγματοποιεί τους επιτόπιους ελέγχους των εθνικών συστημάτων ελέγχου στον τομέα των τροφίμων και στον κτηνιατρικό και φυτοϋγειονομικό τομέα στα κράτη μέλη και τις τρίτες χώρες που εξάγουν στην ΕΕ. Οι δαπάνες που αναλαμβάνονται για τη συμμετοχή των εθνικών εμπειρογνωμόνων στις επιθεωρήσεις του FVO ανέρχονται σε 475.000 €. Η ανάπτυξη και η συντήρηση ενός συστήματος ηλεκτρονικών υπολογιστών για τον προγραμματισμό, το σχεδιασμό, τη διαχείριση και την παρακολούθηση των επιθεωρήσεων του FVO κόστισε 112.880 €[6].

Τα στοιχεία για την έκθεση στις χημικές ουσίες μέσω των καταναλωτικών προϊόντων είναι απαραίτητα για την αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων των καταναλωτικών προϊόντων. Το «ευρωπαϊκό σύστημα πληροφοριών για τους κινδύνους από τις χημικές ουσίες που απελευθερώνονται από τα καταναλωτικά προϊόντα/αγαθά» και τα "σχέδια CHEMTest" αναπτύσσουν μεθόδους και εργαλεία για τέτοιες αξιολογήσεις, λαμβάνοντας υπόψη τον τύπο του προϊόντος, την ειδική χρήση, την υποομάδα καταναλωτών, το χρονικό διάστημα χρήσης, το είδος επαφής κ.λπ[7]. Οι δαπάνες ανέρχονται σε 3 εκατομμύρια € περίπου, συμπεριλαμβάνοντας τα έξοδα για την έρευνα για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται οι καταναλωτές τους κινδύνους που συνδέονται με τις χημικές ουσίες.

Είχε προβλεφθεί ποσό ύψους 200.000€ για την τεχνική υποστήριξη κατά την αξιολόγηση των κινδύνων που πραγματοποιήθηκε ως αποτέλεσμα των κοινοποιήσεων επικίνδυνων προϊόντων μέσω του συστήματος RAPEX. Με αυτό το ποσό χρηματοδοτήθηκε η αξιολόγηση της έκθεσης των καταναλωτών σε οργανοκασσιτερικές ενώσεις, η ανάλυση των προτύπων ασφάλειας για τις σκάλες και η τεχνική αξιολόγηση ενός στυλού διαρκείας το οποίο, σύμφωνα με ισχυρισμούς, προκάλεσε θανατηφόρο ατύχημα.

Το κοινοτικό Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ) αξιολόγησε και επικύρωσε τις μεθόδους δοκιμής για την ανίχνευση της ΣΕΒ/ΜΣΕ (400.0000€). Σε περίπου 1 εκατομμύριο € ανήλθαν οι δαπάνες για τον έλεγχο μετά τη διάθεση στην αγορά των γενετικώς τροποποιημένων τροφίμων και ζωοτροφών, για την ανάπτυξη μεθόδων ανίχνευσης και δειγματοληψίας, για την παροχή επιστημονικής υποστήριξης, στο πλαίσιο των διεθνών διαπραγματεύσεων και της διάσκεψης του ΚΚΕρ σχετικά με τους ΓΤΟ και την αντίληψη των κινδύνων. Η ανάπτυξη των μεθόδων ανίχνευσης του σεμικαρβαζιδίου στα τρόφιμα και κατάλληλων δεικτών για την παράνομη χρήση της νιτροφoυραζόνης στη ζωική παραγωγή κόστισαν 774.225€. Πραγματοποιήθηκε μια δοκιμή δακτυλίου και η επικύρωση των μεθόδων ανίχνευσης της παρουσίας μυκοτοξινών στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές για να εξασφαλιστεί ότι θα μπορούν να επαληθευτούν επαρκώς τα μελλοντικά νομοθετικά όρια (450.000€).

Το ποσό των 416.000€ αφιερώθηκε στην προπαρασκευαστική εργασία κοινοτικού εργαστηρίου αναφοράς για τις αναλυτικές μεθόδους που πρέπει να εφαρμοστούν για την έγκριση των πρόσθετων ουσιών στις ζωοτροφές[8]. Μια αξιολόγηση της ικανότητας των εργαστηρίων της ΕΕ να ταξινομούν και να εντοπίζουν δείγματα ζωοτροφών που περιέχουν επεξεργασμένες ζωικές πρωτεΐνες κόστισε 53.000€. Τα αποτελέσματα[9] χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη της οδηγίας 2003/126/EK της Επιτροπής. Το ΚΚΕρ άρχισε έρευνα για να βρεθεί πιθανή σχέση μεταξύ της χρήσης μόνιμων βαφών μαλλιών και του καρκίνου της ουροδόχου κύστης (920.000€).

Το σύστημα ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών (RAPEX) εξασφαλίζει την ταχεία διαβίβαση στοιχείων με τις εθνικές αρχές για τα προϊόντα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν έναν άμεσο κίνδυνο για την υγεία των καταναλωτών. Το 2002 και το 2003, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες για ένα νέο σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών για τα τρόφιμα και τα μη εδώδιμα προϊόντα[10]. Οι δαπάνες για το υπάρχον και το νέο σύστημα ανήλθαν σε 700.000€, συμπεριλαμβάνοντας τα εκπαιδευτικά μαθήματα για τους υπαλλήλους των κρατών μελών.

Για να βοηθηθούν οι παραγωγοί και οι διανομείς να κοινοποιούν τα επικίνδυνα προϊόντα στο πλαίσιο της οδηγίας για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων, αναπτύχθηκαν οι κατευθυντήριες γραμμές που εξηγούν τα κριτήρια για την κοινοποίηση καθώς και ένα τυποποιημένο έντυπο και η σχετική διαδικασία. Προβλέπεται μια δοκιμή για να εξασφαλίσει την συνεκτική χρήση τους σε ολόκληρη την ΕΕ (60.000€). Προωθήθηκαν οι εκτενείς έρευνες στους καταναλωτές (1,5 εκατομμύρια €) για τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές χρησιμοποιούν και καταλαβαίνουν τις πληροφορίες για την ασφάλεια, τις οδηγίες και τα σύμβολα προειδοποίησης που παρέχονται από τους κατασκευαστές στα προϊόντα που εμπλέκονται συνηθέστερα στα ατυχήματα των καταναλωτών. Τα αποτελέσματα πρόκειται να βοηθήσουν στον καθορισμό προτεραιοτήτων για τη βελτίωση των απαιτήσεων για τη σήμανση ασφαλείας.

Προβλέπεται μια μελέτη (194.060€) για τον προσδιορισμό της αποδοτικότερης προσέγγισης όσον αφορά τη σχέση κόστους-αποτελέσματος για ένα κοινοτικό σύστημα συλλογής δεδομένων σχετικά με τα ατυχήματα και τους κινδύνους που συνδέονται με τις υπηρεσίες. Πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων για την πρόληψη των ατυχημάτων στους εκθεσιακούς χώρους και τα πάρκα αναψυχής (96.500€). Χρησιμοποιήθηκε επίσης η τεχνική πραγματογνωμοσύνη για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τους κινδύνους που παρουσιάστηκαν από τυχόν επικίνδυνες αθλητικές δραστηριότητες και δραστηριότητες αναψυχής. Το αποτέλεσμα (44.460€) επιβεβαίωσε την έλλειψη γνώσεων σχετικά με τους τραυματισμούς που σχετίζονται με τις υπηρεσίες και την ανάγκη κοινοτικής δράσης[11]. Μια αξιολόγηση των τεχνικών κατευθυντηρίων γραμμών της σύστασης 86/666/EOK σχετικά με την πυρασφάλεια στα ξενοδοχεία οδήγησε σε προτάσεις για την αναθεώρηση των κατευθυντηρίων γραμμών. Αποκτήθηκε τεχνική βοήθεια για την ενημέρωση του καταλόγου των εθνικών κανόνων που διέπουν την πυρασφάλεια στα ξενοδοχεία[12]. Οι συνολικές δαπάνες ήταν συνολικά 120.000€.

Η οδηγία 96/23/EK[13]για τα υπολείμματα στα ζώντα ζώα και τα ζωικά προϊόντα προβλέπει την κατάρτιση ετήσιας έκθεσης ελέγχου. Δημιουργήθηκε μια βάση δεδομένων για την παρουσίαση των εθνικών δεδομένων όσον αφορά τη δειγματοληψία και τις δοκιμές υπολειμμάτων (99.884€) για να βελτιωθούν τα στοιχεία σύμφωνα με τα οποία καταρτίστηκε την έκθεση αυτή. 10.000€[14] κόστισε η έκθεση που θα χρησιμοποιηθεί για την αναθεώρηση του κανονισμού 258/97/EK για τα νέα τρόφιμα. Δημιουργήθηκε μια βάση δεδομένων για τις πρόσθετες ουσίες τροφίμων με κόστος 39.730€[15].

3. Προστασια των οικονομικων συμφέροντων των καταναλωτών

Προκειμένου να γίνει εύκολη η πρόσβαση στη νομολογία για τα δικαιώματα των καταναλωτών[16], δημοσιεύεται μια βάση δεδομένων με τους αθέμιτους συμβατικούς όρους[17]. Η συλλογή δεδομένων, η ανάλυση και η υποστήριξη σε ζητήματα πληροφορικής κόστισαν 902.689€. Πραγματοποιήθηκε εκτίμηση (150.000€) της εφαρμογής στα κράτη μέλη της οδηγίας 98/6/ΕΚ όσον αφορά την αναγραφή των τιμών των προϊόντων για την κατάρτιση έκθεσης προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[18]. Οι δαπάνες για τη δημιουργία ηλεκτρονικού εργαλείου ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών για τις παραπλανητικές πρακτικές μάρκετινγκ στα πλαίσια του Διεθνούς Δικτύου Επιβολής της Νομοθεσίας για την Προστασία των Καταναλωτών ανήλθε σε 79.515€.

Μια έρευνα για τα έξοδα των διασυνοριακών πληρωμών για τις λιανικές τραπεζικές εργασίες σε ολόκληρη την ΕΕ για να ελέγξει τη συμμόρφωση με την οδηγία 97/5/ΕΚ[19] κατέδειξε ότι οι προμήθειες και τα έξοδα μεταφοράς μειώνονται, αλλά ότι πολλές τράπεζες δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις για την παροχή πληροφοριών στους καταναλωτές (550.000€). Μια έρευνα για τα πιστωτικά ιδρύματα που συνάπτουν υποθήκες για την έγκριση και την αποτελεσματικότητα του εθελοντικού κώδικα δεοντολογίας σχετικά με τις προσυμβατικές πληροφορίες για τα εγχώρια δάνεια κατοικίας κατέδειξε χαμηλά επίπεδα συμμόρφωσης με τον κώδικα[20](370.172€).Το 2003 έγινε δημοσκόπηση για τη στάση των καταναλωτών όσον αφορά την πρόσβαση στη δικαιοσύνη (441.772€). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι περισσότεροι καταναλωτές δεν έχουν ποτέ πρόβλημα με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που αγοράζουν. Η συνειδητοποίηση για τη δυνατότητα της εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών είναι πολύ διαφορετική από τη μια χώρα στην άλλη[21]. Σε ένα εργαστήριο συζητήθηκαν τα κριτήρια κοινοποίησης και εφαρμογής των συστάσεων 98/275/EK και 2001/310/EK της Επιτροπής σχετικά με την εναλλακτική επίλυση διαφορών (€25.950).

Το Ευρωπαϊκό Εξωδικαστικό Δίκτυο (EEJ-Net) διευκολύνει τη διασυνοριακή πρόσβαση στους οργανισμούς εναλλακτικής επίλυσης διαφορών. Τα εθνικά γραφεία πληροφόρησης ιδρύθηκαν σε 15 κράτη μέλη, στη Νορβηγία και την Ισλανδία, με κόστος 2 εκατομμυρίων € περίπου. Μια αξιολόγηση του δικτύου (159.500€) δείχνει ότι υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα για τη συνέχιση της οικονομικής ενίσχυσής του, αλλά οι στόχοι πρέπει να καθοριστούν σαφέστερα. Τον Ιούνιο του 2003 συμφωνήθηκε η συγχώνευση του EEJ-Net με το Δίκτυο των ευρωπαϊκών κέντρων καταναλωτών. Με βάση μια αξιολόγηση των δημοσιονομικών επιπτώσεων μιας συγχώνευσης διαπιστώθηκε ότι η δημιουργία ενός δικτύου μιας ενιαίας θυρίδας θα ωφελήσει τους καταναλωτές και θα επιτρέψει τις οικονομίες κλίμακας, ενώ η κατανομή των πόρων πρέπει να βασίζεται στις ανάγκες και στις δραστηριότητες. Τον Δεκέμβριο του 2003 άρχισαν οι εργασίες για τη δημιουργία ενός κοινού συστήματος επεξεργασίας των περιπτώσεων η πρόσβαση στο οποίο είναι δυνατή μέσω του ιστοχώρου (103.000€).

Οι δαπάνες για τις έρευνες σχετικά με την καταναλωτική στάση απέναντι στις οικονομικές υπηρεσίες έφτασαν τα 1.168.068€. Τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών[22] δείχνουν ότι οι καταναλωτές αισθάνονται σχετικά ανίσχυροι και ανησυχούν για το σεβασμό των δικαιωμάτων τους. Οι ποιοτικές έρευνες επιβεβαίωσαν ότι η διασυνοριακή προσφορά και ζήτηση οικονομικών υπηρεσιών παραμένουν πολύ σπάνιες. Μια έρευνα για το ευρώ (500.00€) επιβεβαίωσε ότι οι καταναλωτές δεν αντιμετωπίζουν καμία δυσκολία στη χρήση του, αλλά ότι θεωρούν ότι προκαλεί πληθωρισμό[23]. Ένας κατάλογος και μια ανάλυση των απλουστευμένων ή τυποποιημένων προϊόντων στον τομέα των οικονομικών υπηρεσιών κόστισε 418.920€[24]. Ένας κατάλογος (150.000€) των εθνικών μέτρων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων υπερχρέωσης των καταναλωτών κατέδειξε ότι τα περιθώρια ελιγμών της ΕΕ είναι περιορισμένα και ότι η διασυνοριακή υπερχρέωση είναι σπάνια περίπτωση.Περίπου 1 εκατομμύριο € δαπανήθηκε για την εκπόνηση νομοθετικών προτάσεων σχετικά με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, τη διοικητική συνεργασία και τη συνεργασία για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών. Οι προπαρασκευαστικές αυτές εργασίες περιλαμβάνουν μια συγκριτική ανάλυση των εθνικών νομοθεσιών για τις θεμιτές εμπορικές πρακτικές, μια εκ των προτέρων αξιολόγηση του αντίκτυπου των επιλογών για την εναρμόνισή τους και τις έρευνες για τη στάση καταναλωτών και των επιχειρήσεων απέναντι στις διασυνοριακές αγορές. Οι εθνικοί εμπειρογνώμονες και τα ενδιαφερόμενα μέρη συναντήθηκαν για να συζητήσουν τις βασικές πτυχές των προτάσεων[25]. Υποστηρίχθηκαν οι πρωτοβουλίες της ελληνικής προεδρίας σχετικά με τις εθνικές εμπειρίες για τη διασυνοριακή εφαρμογή των κανόνων προστασίας των καταναλωτών. Πραγματοποιήθηκε δημοσκόπηση (464.482€) με σκοπό να διαπιστωθεί έως ποιο βαθμό οι καταναλωτές έχουν εμπιστοσύνη στο διασυνοριακό εμπόριο[26]. 379.400€ δαπανήθηκαν για τη δημιουργία δεικτών εμπιστοσύνης των καταναλωτών που προορίστηκαν για τη διευκόλυνση της χάραξης των κοινοτικών πολιτικών για την προστασία των καταναλωτών, ώστε να επιτραπούν ουσιαστικές συγκρίσεις της ικανοποίησης των καταναλωτών με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες μεταξύ των διαφόρων τομέων, των κρατών μελών και στο πέρασμα του χρόνου. Χορηγήθηκε συνεισφορά 173.835€ για την εκπόνηση μελέτης για τις τιμές των καταναλωτικών αγαθών στην εσωτερική αγορά[27]. Μια ανάλυση του αντίκτυπου του προγράμματος δράσης για την πολιτική προστασίας των καταναλωτών 1999-2001 (115.000€) παρείχε χρήσιμα δεδομένα για τη χάραξη πολιτικής.

Πραγματοποιήθηκε έρευνα το 2003 για την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο ηλεκτρονικό εμπόριο και στο ηλεκτρονικό εμπόριο (€ 381.416)[28]. Συμπληρωματικό ποσό ύψους 145.400€ χρησιμοποιήθηκε για την ανάλυση της χρήσης των σημάτων αξιοπιστίας στο ηλεκτρονικό εμπόριο και των κριτηρίων επιτυχίας τους. Χρηματοοικονομικές συνεισφορές καταβλήθηκαν στην ιρλανδική προεδρία για τη διοργάνωση διάσκεψης για την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο ηλεκτρονικό εμπόριο και στην ιταλική προεδρία για τη διοργάνωση διάσκεψης σχετικά με τις προοπτικές για την πολιτική προστασίας των καταναλωτών.

Πραγματοποιήθηκαν δημοσκοπήσεις για τη γνώμη των καταναλωτικών για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας το 2002/2003 για να διαπιστωθεί η ικανοποίηση των καταναλωτών όσον αφορά την πρόσβαση, την τιμή, την ποιότητα, τις πληροφορίες, τους όρους και την εξυπηρέτηση πελατών και τις καταγγελίες για ορισμένες υπηρεσίες, ειδικότερα στην κινητή και σταθερή τηλεφωνία, την ηλεκτρική ενέργεια, το αέριο και την παροχή νερού, τις ταχυδρομικές υπηρεσίες, τις αστικές μεταφορές και τις υπηρεσίες σιδηροδρόμων. Οι συνολικές δαπάνες ανέρχονται σε 444.084€. Το 2003 πραγματοποιήθηκε ποιοτική μελέτη, με κόστος 690.567€, η οποία συνέβαλε στην εμβάθυνση του ζητήματος[29]

Οι δαπάνες για την υποστήριξη των δραστηριοτήτων στο τομέα του δικαίου των συμβάσεων (μελέτες, εργαστήρια) ανέρχονται σε 266.000€[30].

Ανατέθηκε η κατάρτιση εκθέσεων σχετικά με την συνεκτίμηση των συμφερόντων των καταναλωτών κατά την αναθεώρηση του κανονισμού για τον έλεγχο των συγχωνεύσεων και τις κατευθυντήριες γραμμές για τις οριζόντιες συγχωνεύσεις και σχετικά τη μεταρρύθμιση της κοινής γεωργική πολιτικής και τα συμφέροντα των καταναλωτών[31].

4. Εκπαίδευση και πληροφόρηση

Ο ιστοχώρος[32] που είναι αφιερωμένος στην πολιτική για την υγεία και την προστασία των καταναλωτών εκσυγχρονίστηκε τα έτη 2002 και 2003. Ο αριθμός των επισκεπτών του ιστοχώρου κορυφώθηκε τον Οκτώβριο του 2003, φτάνοντας τους 2.774.321. Πραγματοποιήθηκε έρευνα στους επισκέπτες η οποία έδειξε ένα υψηλό επίπεδο ικανοποίησής τους από τον ιστοχώρο. Ο αριθμός των συνδρομητών στις υπηρεσίες ενημέρωσης μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου «what’s new» αυξήθηκε κατά 50% κατά τη διάρκεια των δύο αυτών ετών. Το ενημερωτικό δελτίο Consumer Voice[33] στάλθηκε σε τακτική βάση σε πάνω από 10.000 συνδρομητές. Οι συνολικές δαπάνες για την τεχνική υποστήριξη για τον ιστοχώρο, την υπηρεσία ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και το ενημερωτικό δελτίο ανήλθαν έως 1 εκατομμύριο €. 72.500 € επιπλέον δαπανήθηκαν για τις έντυπες δημοσιεύσεις.

Οι εθνικές εκστρατείες εκπαίδευσης για την ασφάλεια τροφίμων ολοκληρώθηκαν μέχρι το τέλος του 2002. Η αξιολόγησή τους (200.000€) έδειξε ότι οι περισσότερες εκστρατείες ανταποκρίθηκαν στις τις εθνικές ανάγκες και αποδείχθηκαν αποτελεσματικές όσον αφορά τα αποτελέσματα, αλλά δεν συνέβαλαν στην αύξηση της ευαισθητοποίησης για ζητήματα ασφάλειας των τροφίμων ούτε στην δημιουργία κινήτρων για δημόσια συζήτηση. Αυτό οφείλετο κυρίως στους περιορισμούς του προϋπολογισμού και στην έλλειψη ποσοτικοποιημένων στόχων. Το εκπαιδευτικό υλικό «το ευρώ χωρίς δυσκολία» για τους ευπαθείς καταναλωτές έτυχε θετικής αξιολόγησης από την πλευρά της στρατηγικής, του σχεδιασμού και της διανομής[34].

Πραγματοποιήθηκε μια αξιολόγηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με την επισήμανση των τροφίμων και των καταναλωτικών αναγκών και διεκδικήσεων όσον αφορά τη σήμανση των προϊόντων διατροφής και την ενημέρωση για αυτά η οποία αποσκοπεί να καθορίσει αν είναι αναγκαίο να γίνουν νομοθετικές ή άλλες προσαρμογές (140.000€)[35].

Ο ευρωπαϊκός διαγωνισμός για το νέο καταναλωτή, που οργανώθηκε το 2002 (574.500€) έδωσε τη θέση του το 2003 στην παραγωγή και τη διανομή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση 560.000 αντιτύπων ενός ευρωπαϊκού ημερολογίου των καταναλωτών· πρόκειται για μια σχολική ατζέντα που ενημερώνει για τα δικαιώματα των καταναλωτών. Το κόστος της εν λόγω δράσης ανέρχεται σε 1.250.000€ περίπου. Η ανάπτυξη των διαλογικών εκπαιδευτικών εργαλείων σε απευθείας σύνδεση (on-line) (825.000€) αναμένεται να επιτρέψει τη δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού για τα δικαιώματα των καταναλωτών για τα εκπαιδευτικά μαθήματα ενηλίκων.

Το ευρωπαϊκό δίκτυο καταναλωτικών κέντρων αποτελείται από 15 κέντρα σε 13 κράτη μέλη[36]. Ενημερώνουν και βοηθούν τους καταναλωτές στη υποβολή διασυνοριακών καταγγελιών. Η συμβολή της ΕΕ στο δίκτυο έφτασε τα 5 εκατομμύρια € περίπου το 2002/2003. Προέκυψε από την αξιολόγηση του δικτύου που πραγματοποιήθηκε το 2003 (184.405€) ότι λιγότερο από το ήμισυ των καταγγελιών ήταν πράγματι διασυνοριακής φύσης. Στην αξιολόγηση υπήρχαν συστάσεις για τη διασαφήνιση των στόχων και τον αποκλειστικό προσανατολισμό της δράσης προς τα διασυνοριακά ζητήματα με μια σαφή κοινοτική διάσταση. Η χρηματοδότηση αναμενόταν να εξαρτάται περισσότερο από τα αποτελέσματα και τη ζήτηση. Μια συγχώνευση με το EEJ-Net θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών καθώς και τη σχέση κόστους-αποτελέσματος.

Τα εργαστήρια των εκπροσώπων των ενώσεων των καταναλωτών που έχουν ειδικευτεί στις πτυχές της προστασίας των καταναλωτών όσον αφορά τη νομοθεσία της ΕΕ για τις χημικές ουσίες, κόστισαν 85.915€[37]. Το προσωπικό των ενώσεων των καταναλωτών παρακολούθησε μαθήματα επιμόρφωσης (διαχείριση, δημόσιες σχέσεις/άσκηση πίεσης και ευρωπαϊκή νομοθεσία για τους καταναλωτές) (€280.223). Περίπου 160.000€ δαπανήθηκαν σε μια βάση δεδομένων που διευκολύνει την επικοινωνία με και μεταξύ των καταναλωτικών οργανώσεων και στη συγχρηματοδότηση σεμιναρίων για την εκπροσώπηση των καταναλωτών που οργανώθηκαν από την ισπανική προεδρία.

5. Ευρωπαϊκές οργανώσεις καταναλωτών

Χορηγήθηκαν επιχορηγήσεις για τις λειτουργικές δαπάνες το 2003 και το 2004[38] στην ευρωπαϊκή ένωση για το συντονισμό της εκπροσώπησης των καταναλωτών όσον αφορά την τυποποίηση (ANEC) και στο ευρωπαϊκό γραφείο ενώσεων καταναλωτών (BEUC). Η ευρωπαϊκή ένωση καταναλωτών (AEC) έλαβε βοήθεια το 2002, αλλά δεν πέτυχε να αναδειχθεί σε βιώσιμο εκπρόσωπο των καταναλωτικών συμφερόντων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

6. Ειδικα προγράμματα

Συγχρηματοδοτήθηκαν συνολικά 44 ειδικά προγράμματα το 2002 και το 2003[39]. Οι κύριοι δικαιούχοι ήταν οι εθνικές οργανώσεις καταναλωτών και άλλες ΜΚΟ. Έχει σταθεροποιηθεί ο αριθμός των αιτήσεων, ο αριθμός των εγκεκριμένων προγραμμάτων και το συνολικό ποσό που δεσμεύθηκε. Το μέσο μέγεθος των προγραμμάτων μειώθηκε και τα διοικητικά έξοδα αυξήθηκαν (συμπεριλαμβάνοντας 50.000€ περίπου για τους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες). Μια αξιολόγηση 97 ειδικών προγραμμάτων που χρηματοδοτήθηκαν από το 1999 έως το 2001 έδειξε ότι τα προγράμματα μπορεί να έχουν επιτύχει ποικίλους στόχους και πολλαπλασιαστές αλλά προ πάντων βελτίωσαν την τεχνογνωσία των διοργανωτών του προγράμματος, τη αναγνώριση από το κοινό και την ικανότητα δικτύωσης. Οι πιθανές επιδράσεις στους καταναλωτές ή στο επίπεδο προστασίας των καταναλωτών δεν ήταν αισθητές ή ήταν σπάνιες. Οι συστάσεις της αξιολόγησης προβλέπουν την επανεστίαση των προγραμμάτων στους πολιτικούς στόχους της ΕΕ και στη μεγαλύτερη διαφάνεια και διάδοση των αποτελεσμάτων του προγράμματος.

7. Συμπέρασμα

Το 2002 και το 2003 οι δαπάνες καθορίστηκαν σε μεγαλύτερο βαθμό από τις πολιτικές σε σχέση με το 1999-2001. Αυτό οφείλεται κατά ένα μεγάλο μέρος στους σαφείς στόχους και στη συνεπέστερη προσέγγιση της στρατηγικής για την πολιτική προστασίας των καταναλωτών το 2002-2006. Αυξήθηκε η σημασία των ενεργειών που αποσκοπούν στην οικοδόμηση μιας βάσης γνώσεων για τη χάραξη πολιτικής αυξήθηκαν στη σημασία. Οι προσπάθειες για τη βελτίωση της αποδοτικότητας του δικτύου των ευρωπαϊκών κέντρων καταναλωτών και του ευρωπαϊκού δικτύου εξωδικαστικής επίλυσης οδήγησαν στην απόφαση να συγχωνευθούν τα δύο δίκτυα σε μια ενιαία δομή και να επικεντρωθούν οι δραστηριότητές της στα διασυνοριακά προβλήματα των καταναλωτών. Οι αξιολογήσεις και οι κρίσιμες αναλύσεις που έγιναν αποτελούν βάση για έναν ουσιαστικό επαναπροσανατολισμό των εκπαιδευτικών και ενημερωτικών ενεργειών, οι οποίες θα αξιολογηθούν για να διαπιστωθεί αν έχει βελτιωθεί ο αντίκτυπός τους. Τα ειδικά προγράμματα εμφανίζονται αποτελεσματικότερα τόσο ως μέσα υποστήριξης των εθνικών οργανώσεων καταναλωτών και άλλων ΜΚΟ όσο και ως μέσα πολιτικής παρέμβασης. Πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προτεραιότητα στα νέα μέσα υποστήριξης των ενώσεων των καταναλωτών όπως οι ενέργειες ενίσχυσης των ικανοτήτων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Πίνακας 1: Τα συνολικά ποσά των υποχρεώσεων το 2002/2003 στο πλαίσιο της απόφασης 283/1999/EK σε €

2002 | 2003 |

Ενέργειες της Επιτροπής (αρθ. 2 σημείο α=) * | 16.240.612 | 17.883.792 |

Ευρωπαϊκές οργανώσεις (αρθ. 2 σημείο β) | 1.995.394 | 2.265.290 |

Ειδικά προγράμματα (αρθ. 2 σημείο γ) | 2.748.841 | 2.794.705 |

ΣΥΝΟΛΟ των υποχρεώσεων | 20.984.847 | 22.943.787 |

(* συμπεριλαμβανομένων των επιχορηγήσεων στις πρωτοβουλίες της προεδρίας του Συμβουλίου και των διοικητικών πιστώσεων)

[1] ΕΕ L 34 της 9.2.1999, σ. 1 .

[2] Πρβλ επίσης COM(2003) 42 σχετικά με την εφαρμογή και την αξιολόγηση των κοινοτικών δραστηριοτήτων 1999-2001.

[3] Ένα ποσό 1.000.000€ περίπου μεταφέρθηκε σε άλλες κοινοτικές δραστηριότητες με την έγκριση της αρχής του προϋπολογισμού τον Νοέμβριο του 2002 (γραμμή προϋπολογισμού B5304).

[4] Πρόκειται για τις επιστημονικές επιτροπές όπως θεσπίστηκαν με τις αποφάσεις 97/404/EK και 97/579/EK της Επιτροπής. Το Μάιο του 2003 ορισμένες ευθύνες μεταβιβάστηκαν στην ευρωπαϊκή αρχή για την ασφάλεια των τροφίμων.

[5] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/food/committees/scientific/index_en.htm

[6] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/food/fvo/index_en.htm

[7] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_safe/prod_safe/chem_risks/index_en.htm

[8] Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1831/2003 για τις πρόσθετες ύλες που χρησιμοποιούνται στη διατροφή των ζώων, ΕΕ L 268, 18.10.2003, σ. 29- 43

[9] Τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα στην ακόλουθη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/food/food/biosafety/bse/bse50_en.pdf

[10] Πρβλ τις εβδομαδιαίες επισκοπήσεις των κοινοποιήσεων στις ακόλουθες διευθύνσεις http://europa.eu.int/comm/food/food/rapidalert/index_en.htm και http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_safe/prod_safe/gpsd/rapex_en.htm

[11] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_safe/serv_safe/reports/index_en.htm

[12] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_safe/serv_safe/fire_safe/index_en.htm

[13] Οδηγία 96/23/EK του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 1996, περί της λήψης μέτρων ελέγχου για ορισμένες ουσίες και τα κατάλοιπά τους σε ζώντα ζώα και στα προϊόντα τους,ΕΕ L 125 της 23.5.1996, σ. 10-32.

[14] ΕΕ L 43 της 14.2.1997, σ. 1-6.

[15] Μπορείτε να τη συμβουλευτείτε στην ακόλουθη διεύθυνση http://europa.eu.int/comm/food/food/chemicalsafety/additives/index_en.htm

[16] Οδηγία 93/13/EOK, ΕΕ L 95, της 21.4.1993, σ. 29.

[17] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_int/safe_shop/unf_cont_terms/index_en.htm

[18] Η έκθεση θα δημοσιευθεί στην ακόλουθη διεύθυνση:

http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_int/safe_shop/price_ind/index_en.htm

[19] ΕΕ L 43 της 14.2.1997, σ. 25.

[20] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_int/fina_serv/loans/index_en.htm

[21] Τα αποτελέσματα διατίθενται στην ακόλουθη διεύθυνση

http://europe.eu.int:comm:consumers:redress:reports_studies:index_en.htm

[22] Τα αποτελέσματα διατίθενται στην ακόλουθη διεύθυνση:

http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_int/fina_serv/cons_experiences/index_en.htm

[23] Τα αποτελέσματα διατίθενται στην ακόλουθη διεύθυνση:

http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_int/fina_serv/euro/index_en.htm

[24] Τα αποτελέσματα αναμένονται το 2005.

[25] Τα αποτελέσματα διατίθενται στις ακόλουθες διευθύνσεις: http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_int/safe_shop/fair_bus/green_papcomm/studies/index_en.htm και http://europa.eu.int/comm/consumers/topics/facts_en.htm

[26] Τα αποτελέσματα διατίθενται στην ακόλουθη διεύθυνση:

http://europa.eu.int/comm/consumers/topics/facts_en.htm

[27] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/internal_market/score/docs/score13/score13-printed_en.pdf

και http://europa.eu.int/comm/internal_market/score/docs/score13/prices-paper_en.pdf

[28] Τα αποτελέσματα διατίθενται στην ακόλουθη διεύθυνση:

http://europa.eu.int/comm/consumers/topics/facts_en.htm

[29] Τα αποτελέσματα διατίθενται στην ακόλουθη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_int/serv_gen/cons_satisf/index_en.htm

[30] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_int/safe_shop/fair_bus_pract/cont_law/index_en.htm

[31] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/consumers/reports/reports_en.htm

[32] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/dgs/health_consumer/index.htm

[33] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/dgs/health_consumer/library/pub/index_en.html

[34] Αξιολόγηση του προγράμματος ενημέρωσης του ευρωπαίου πολίτη «το ευρώ-ένα νόμισμα για την Ευρώπη ".

[35] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/food/food/labellingnutrition/foodlabelling/comm_legisl_en.htm

[36] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/consumers/redress/compl/euroguichet/index_en.htm

[37] Πρβλ http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_safe/prod_safe/chem_risks/index_en.htm

[38] Οι επιχορηγήσεις για τα έξοδα λειτουργίας το 2002-2003 ανήλθαν σε 939.065€ και 1.172.790€ για το BEUC, 940.887€ ,1.092.500€ για το ANEC και 75.442€ για το AEC.

[39] Από τις 54 εφαρμογές το 2002, εγκρίθηκαν τα 22 ειδικά προγράμματα και συγχρηματοδοτήθηκαν τα 20, συνολικού ποσού 2.748.841€·από τις 65 εφαρμογές το 2003, συγχρηματοδοτήθηκαν 22, συνολικού ποσού 2.794.705€.