[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 23.6.2006

COM(2006) 328 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την ανάληψη ενεργειών για μια ασφαλέστερη Ευρώπη

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την ανάληψη ενεργειών για μια ασφαλέστερη Ευρώπη (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Σκοποσ 3

2. Το αχθοσ των τραυματισμων 4

3. Δυνατοτητα προληψησ των τραυματισμων 5

4. Κοινοτικο σχεδιο δράσης 5

4.1. Βασικές υποδοµές για την πρόληψη των τραυµατισµών 6

4.1.1. Επιτήρηση των τραυµατισµών σε κοινοτική κλίµακα 6

4.1.2. Κοινοτική υποστήριξη για την ανταλλαγή ορθών πρακτικών 7

4.1.3. Κοινοτικό δίκτυο εµπλεκοµένων 7

4.1.4. Δημιουργία ικανοτήτων μέσα την Κοινότητα 8

4.1.5. Υποστήριξη των εθνικών σχεδίων δράσης 8

4.1.6. Γνωστοποίηση των κινδύνων 9

4.2. Βασικοί τομείς προτεραιότητας για ανάληψη δράσης 9

4.2.1. Ασφάλεια των παιδιών και των εφήβων 10

4.2.2. Ασφάλεια των πολιτών μεγαλύτερης ηλικίας 10

4.2.3. Ασφάλεια των ευάλωτων χρηστών των οδών 11

4.2.4. Πρόληψη των τραυματισμών στον αθλητισμό 11

4.2.5. Πρόληψη των τραυματισμών που προκαλούνται από προϊόντα και υπηρεσίες 12

4.2.6. Πρόληψη των αυτοτραυματισμών 12

4.2.7. Πρόληψη της διαπροσωπικής βίας 12

5. Εφαρμογή 13

1. Σκοποσ

Η παρούσα ανακοίνωση επικεντρώνεται στην πρόληψη των ατυχηµάτων και των τραυµατισµών στα κράτη µέλη µέσω της ανάληψης ενεργειών στον τοµέα της δηµόσιας υγείας. Σκοπός της είναι να παράσχει ένα στρατηγικό πλαίσιο το οποίο είναι απαραίτητο για να βοηθηθούν όλα τα κράτη µέλη να θέσουν προτεραιότητες όσον αφορά τις ενέργειες που πρέπει να αναλάβουν για τη µείωση των ατυχηµάτων και των τραυµατισµών. Αυτές οι ενέργειες πρέπει να αναληφθούν στα πλαίσια του κοινοτικού προγράµµατος για τη δηµόσια υγεία (2003-2008)[1], της στρατηγικής για την πολιτική υπέρ των καταναλωτών (2003-2006)[2] και των επακόλουθων πρωτοβουλιών.

Ο τραυµατισµός είναι µια σωµατική βλάβη που οφείλεται στην οξεία έκθεση σε κάποια µορφή ενέργειας (µηχανική, θερµική, ηλεκτρική, χηµική ή ακτινοβόλο) ή στην ανεπάρκεια ενός ζωτικού στοιχείου (πνιγµός, στραγγαλισµός ή πάγωµα). Ο χρόνος µεταξύ της έκθεσης και της εµφάνισης του τραυµατισµού πρέπει να είναι σύντοµος. Οι τραυµατισµοί υποδιαιρούνται συχνά σε ακούσιους (ατυχήµατα) και σε εσκεµµένους (αυτοτραυµατισµός ή διαπροσωπική βία).

Οι τραυµατισµοί είναι πολύ σηµαντική αιτία θανάτου µεταξύ του ευρωπαϊκού πληθυσµού. Οι ακούσιοι και οι εσκεµµένοι τραυµατισµοί πιστεύεται ότι είναι η κύρια αιτία χρόνιας αναπηρίας στους νέους, πράγµα που οδηγεί σε τεράστια απώλεια ετών ζωής µε καλή υγεία. Αλλά και για τα άτοµα ηλικίας άνω των 65 ετών, τα ατυχήµατα και οι τραυµατισµοί είναι σηµαντική αιτία θανάτου και αναπηρίας, ενώ αποτελούν συχνά τον καθοριστικό παράγοντα που οδηγεί στη µοιραία επιδείνωση της υγείας τους. Λαµβανοµένου υπόψη του τεράστιου αντικτύπου που έχει η «επιδηµία» τραυµατισµών στην παραγωγικότητα, την υγεία και την ευηµερία στην Κοινότητα, πιστεύεται ότι µια κοινοτική απάντηση στο ζήτηµα αυτό θα είχε προστιθέµενη αξία.

Στο παρελθόν αναλήφθηκαν διάφορες πρωτοβουλίες για τη µείωση της συχνότητας των τραυµατισµών που οφείλονται σε ατυχήµατα ή στην άσκηση βίας. Οι πρωτοβουλίες αυτές σηµείωσαν ιδιαίτερη επιτυχία στη µείωση των θανατηφόρων τροχαίων ατυχηµάτων, των εργατικών ατυχηµάτων, των χηµικών ατυχηµάτων και των τραυµατισµών που συνδέονται µε τη χρήση καταναλωτικών προϊόντων. Υπάρχουν επίσης άφθονα στοιχεία που δείχνουν ότι η βελτίωση του τρόπου περίθαλψης των τραυµατισµένων οδήγησε σε σηµαντική µείωση της θνησιµότητας από τους τραυµατισµούς.

Υπάρχουν ακόµη περιθώρια για αποτελεσµατικότερη δράση για τη µείωση του τεράστιου κοινωνικού αντικτύπου των ατυχηµάτων και των τραυµατισµών, ειδικότερα µε την αντιµετώπιση µορφών και οµάδων κινδύνου στις οποίες δόθηκε µέχρι σήµερα λιγότερη προσοχή. Οι σηµαντικές διαφορές που παρατηρούνται στα ποσοστά ατυχηµάτων και τραυµατισµών µεταξύ των κρατών µελών και των πληθυσµών τους δείχνουν ότι υπάρχουν ακόµη πολλές δυνατότητες µείωσης του άχθους των τραυµατισµών στην Κοινότητα και στις γειτονικές χώρες. Το σηµερινό ποσοστό θνησιµότητας από τραυµατισµούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση κυµαίνεται από 27 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους στο Ηνωµένο Βασίλειο και στις Κάτω Χώρες έως περισσότερο από 120 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους στις βαλτικές χώρες (129 στη Λετονία και την Εσθονία και 143 στη Λιθουανία).

Η παρούσα ανακοίνωση τονίζει το ρόλο του τοµέα της υγείας στην πρόληψη των τραυµατισµών, ποσοτικοποιώντας τα προβλήµατα, καταγράφοντας τους παράγοντες κινδύνου, υποστηρίζοντας την πρωτογενή πρόληψη, προωθώντας στρατηγικές οι οποίες βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία, αυξάνοντας τις επαγγελµατικές δυνατότητες για την παροχή συµβουλών στα άτομα που διατρέχουν κίνδυνο, παρέχοντας καθοδήγηση για διατομεακά εθνικά σχέδια δράσης και ενηµερώνοντας το κοινό σχετικά µε τους κινδύνους και τα προληπτικά µέτρα ασφαλείας.

2. Το αχθοσ των τραυματισμων

Τα ατυχήµατα και οι τραυµατισµοί δηµιουργούν τεράστιο άχθος για τις κοινωνίες και τα άτοµα στην Κοινότητα. Αυτό οφείλεται όχι µόνο στο τεράστιο ανθρώπινο κόστος που συνεπάγονται οι πρόωροι θάνατοι και τα έτη ζωής που βιώνονται σε κατάσταση αναπηρίας, αλλά επίσης στις υψηλές δαπάνες υγειονοµικής περίθαλψης και στο κόστος που επωµίζεται η κοινωνία λόγω απωλειών παραγωγικότητας.

Οι τραυµατισµοί αποτελούν, µετά τις καρδιοαγγειακές νόσους, τον καρκίνο και τις αναπνευστικές νόσους, την τέταρτη συνηθέστερη αιτία θανάτου στα κράτη µέλη. Κάθε χρόνο περίπου 235.000 πολίτες της Κοινότητας πεθαίνουν εξαιτίας ατυχήµατος ή άσκησης βίας. Ετησίως, πάνω από 50 εκατοµµύρια πολίτες ζητούν ιατρική περίθαλψη εξαιτίας κάποιου τραυµατισµού, ενώ 6,8 εκατοµµύρια νοσηλεύονται σε νοσοκοµεία.

Ειδικότερα, οι τραυµατισµοί είναι:

- ο υπ' αριθµόν ένα δολοφόνος µεταξύ των νέων. Τα ατυχήµατα και οι τραυµατισµοί είναι η κύρια αιτία θανάτου στα παιδιά, τους εφήβους και τους νέους ενηλίκους. Το άχθος των πρόωρων θανάτων είναι ιδιαίτερα υψηλό σε φαινοµενικά διαφορετικούς τοµείς όπως τα τροχαία ατυχήµατα, οι πνιγµοί και οι αυτοκτονίες

- σηµαντική αιτία αναπηρίας . Πολλά από τα άτοµα που επιβιώνουν από σοβαρούς τραυµατισµούς αντιµετωπίζουν προβλήµατα υγείας σε όλη τους τη ζωή. Αν και δεν υπάρχει ακριβής ποσοτικός υπολογισµός, τα ατυχήµατα και οι τραυµατισµοί θεωρούνται ως η κύρια αιτία χρόνιας αναπηρίας µεταξύ των νέων, πράγµα που οδηγεί σε τεράστια απώλεια ετών ζωής µε καλή υγεία

- σηµαντική αιτία νοσηρότητας και δαπανών υγειονοµικής περίθαλψης . Κατά µέσον όρο, σε όλες τις ηλικιακές οµάδες, οι τραυµατισµοί αποτελούν περίπου το 11% του συνόλου των εισαγωγών σε νοσοκοµεία. Οι τραυµατισµοί, πέραν του τεράστιου οικονοµικού βάρους που συνεπάγονται για την υγεία και τα συστήµατα κοινωνικής πρόνοιας, έχουν συχνά επιπτώσεις σε ολόκληρη την οικογένεια, συναισθηµατικά, οργανωτικά και οικονοµικά

- επιζήµιοι για την κοινοτική παραγωγικότητα . Λίγα είναι τα διαθέσιµα στοιχεία για τις αιτίες των αναρρωτικών αδειών και για την πρόκληση αναπηρίας από τραυµατισµούς. Ωστόσο, από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι και οι δύο αυτοί παράγοντες συµβάλλουν σηµαντικά στη µείωση της παραγωγικότητας. Τα εθνικά στοιχεία δείχνουν ότι ποσοστό έως και 8% των συνταξιοδοτήσεων λόγω αναπηρίας και 20% των ηµερών αναρρωτικής άδειας είναι αποτέλεσµα τραυµατισµών

- άνισοι ως προς τον αντίκτυπό τους στις κοινωνικές οµάδες. Ο κίνδυνος θανάτου από τραυµατισµό είναι πέντε φορές µεγαλύτερος στο κράτος µέλος µε το υψηλότερο ποσοστό τραυµατισµών σε σύγκριση µε εκείνο που έχει το χαµηλότερο ποσοστό. Υπάρχουν επίσης ανισότητες ως προς την έκθεση στους κινδύνους τραυµατισµών ανάλογα µε το φύλο, την ηλικία και την κοινωνική θέση.

3. Δυνατοτητα προληψησ των τραυματισμων

Έχει γίνει σηµαντική πρόοδος σε ορισµένους τοµείς που σχετίζονται µε την ασφάλεια, αλλά υπάρχουν ακόµη περιθώρια ανάληψης αποτελεσµατικότερης δράσης για να µειωθεί το τεράστιο άχθος των ατυχηµάτων και των τραυµατισµών στην κοινωνία για τους ακόλουθους λόγους:

- σε αντίθεση µε πολλές άλλες αιτίες ασθενειών ή πρόωρων θανάτων, οι τραυµατισµοί είναι δυνατόν να προληφθούν, αν το περιβάλλον στο οποίο ζούµε, καθώς και τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που χρησιµοποιούµε, γίνουν ασφαλέστερα·

- υπάρχουν πάρα πολλά στοιχεία σχετικά µε αποδεδειγµένης αποτελεσµατικότητας µέτρα πρόληψης των ατυχηµάτων τα οποία δεν εφαρµόζονται ακόµη ευρέως στην Κοινότητα

- τα περισσότερα από αυτά τα µέτρα έχουν επίσης αποδειχθεί οικονοµικώς αποδοτικά, διότι συχνά τα οφέλη που συνεπάγεται η πρόληψη των τραυµατισµών είναι υπερδεκαπλάσια από το κόστος της εκ των υστέρων αντιµετώπισής τους

- ακόµη και στις χώρες µε καλό επίπεδο ασφάλειας και σε τοµείς κινδύνου στους οποίους έχει επιτευχθεί σηµαντική µείωση των τραυµατισµών, εξακολουθούν να υπάρχουν δυνατότητες για περαιτέρω βελτιώσεις και επιπλέον οφέλη στον τοµέα της υγείας.

- εποµένως, εξακολουθούν να υπάρχουν δυνατότητες επίτευξης σηµαντικών αποτελεσµάτων µε την κοινή προσπάθεια των εµπλεκόµενων φορέων όλων των τοµέων και µε την ενθάρρυνση της συνεργασίας και της ανάληψης συντονισµένων ενεργειών µέσα στην Κοινότητα και στις γειτονικές χώρες.

4. Κοινοτικο σχεδιο δράσης

Στόχος του ακόλουθου σχεδίου δράσης είναι να δώσει στην Κοινότητα τις τεκµηριωµένες πληροφορίες που χρειάζεται για να βοηθήσει όλα τα κράτη µέλη να µειώσουν το άχθος των τραυµατισµών. Ο απώτερος στόχος είναι να µειωθεί η θνησιµότητα και η νοσηρότητα από τραυµατισµούς και να εξασφαλιστεί ότι η Κοινότητα θα γίνει ένας χώρος στον οποίο οι πολίτες θα ζουν ασφαλέστερα. Για να εκπληρωθεί το όραµα αυτό, τα κράτη µέλη πρέπει να αναγνωρίσουν τις προκλήσεις που συνεπάγεται η πρόληψη των τραυµατισµών και να τοποθετήσουν την πρόληψη των τραυµατισµών και την προώθηση της ασφάλειας υψηλότερα στον κατάλογο των προτεραιοτήτων τους για τη δηµόσια υγεία.

4.1. Βασικές υποδοµές για την πρόληψη των τραυµατισµών

Η κοινοτική δράση στον τοµέα της δηµόσιας υγείας θα δηµιουργήσει προστιθέµενη αξία µέσω των εξής µέτρων:

- ποσοτικοποίηση των προβληµάτων, προσδιορισµός των παραγόντων κινδύνου και µέτρηση της αποτελεσµατικότητας των παρεµβάσεων

- προσδιορισµός, προσαρµογή και πρόταση τεκµηριωµένων και οικονοµικά αποδοτικών παρεµβάσεων και ανταλλαγή των σχετικών εµπειριών

- υποστήριξη της ανάπτυξης ικανοτήτων για την αντιµετώπιση του ζητήµατος

- διευκόλυνση της ανάπτυξης πολυτοµεακών πολιτικών και προγραµµάτων, µε άξονα τον τοµέα της υγείας

- πραγµατοποίηση εκστρατειών για την πρόληψη των τραυµατισµών.

4.1.1. Επιτήρηση των τραυµατισµών σε κοινοτική κλίµακα

Ο στόχος της δηµιουργίας ενός κοινού συστήµατος πληροφοριών για τα ατυχήµατα και τους τραυµατισµούς είναι να παρέχονται σε όλους τους εµπλεκοµένους οι καλύτερες διαθέσιµες πληροφορίες για το µέγεθος του προβλήµατος, συµπεριλαµβανοµένων των οµάδων πληθυσµού υψηλού κινδύνου, καθώς επίσης των σηµαντικών καθοριστικών παραγόντων κινδύνου και των κινδύνων που συνδέονται µε ορισµένα καταναλωτικά προϊόντα και υπηρεσίες. Οι πληροφορίες αυτές αποτελούν προϋπόθεση για τη χάραξη της πολιτικής, το σχεδιασµό των δράσεων και την αξιολόγηση των αποτελεσµάτων.

Το κοινοτικό σύστηµα πληροφοριών για τους τραυµατισµούς θα βασίζεται στις εµπειρίες που έχουν προκύψει από τα εθνικά συστήµατα µερικών κρατών µελών και:

- θα παρέχει συνολική εικόνα όλων των κινδύνων τραυµατισµού στα κράτη µέλη και στην Κοινότητα

- θα συνδυάζει στοιχεία για τους τραυµατισµούς τα οποία προέρχονται από τις στατιστικές υγείας που καταρτίζονται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήµατος (αιτίες θανάτου, νοσοκοµειακές στατιστικές, έρευνες επισκόπησης της υγείας και άλλες έρευνες στα νοικοκυριά, όπως η έρευνα εργατικού δυναµικού και η έρευνα για τα θύµατα εγκληµατικών πράξεων) και στοιχεία προερχόµενα από ειδικά µητρώα όπως η βάση δεδοµένων για τους τραυµατισµούς (IDB), που βασίζεται σε στοιχεία λαµβανόµενα από τα νοσοκοµεία, η κοινοτική βάση δεδοµένων για τα τροχαία ατυχήµατα (CARE) και οι ευρωπαϊκές στατιστικές εργατικών ατυχηµάτων (ESAW)

- θα αξιολογεί το άχθος επί της υγείας όσον αφορά διάφορες συνέπειες (θάνατοι, νοσοκοµειακή περίθαλψη), ούτως ώστε να καθίσταται δυνατή η αξιολόγηση της αναπηρίας και των επακόλουθων οικονοµικών συνεπειών

- θα συγκρίνει τους κινδύνους τραυµατισµών και τους καθοριστικούς παράγοντες κινδύνου µεταξύ των επιµέρους χωρών ως βασικό στοιχείο παρακίνησης για την ανάληψη προσπαθειών σε εθνικό επίπεδο

- θα προσδιορίζει τους παράγοντες κινδύνου, ούτως ώστε να καθίσταται δυνατή η αξιολόγηση της ανάγκης για ανάληψη πολιτικών πρωτοβουλιών

- θα µετρά την επιτελούµενη πρόοδο και θα καθορίζει αν οι στόχοι των σχεδίων πρόληψης επιτυγχάνονται.

Η στατιστική συνιστώσα του συστήµατος θα αναπτυχθεί σε συνεργασία µε τα κράτη µέλη, µε τη χρήση, όπου χρειάζεται, του κοινοτικού στατιστικού προγράµµατος[3] για την προώθηση των συνεργειών και την αποφυγή αλληλεπικαλύψεων.

4.1.2. Κοινοτική υποστήριξη για την ανταλλαγή ορθών πρακτικών

Ο στόχος είναι να αντιπαραβληθούν και να διαδοθούν ευρέως πληροφορίες για τα µέτρα πρόληψης που έχουν αποδειχθεί επιτυχή στο πλαίσιο κοινοτικών ή εθνικών προγραµµάτων. Με την αποτελεσµατική ανταλλαγή εµπειριών θα αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη εργασιών, θα διευκολυνθεί η µέγιστη αξιοποίηση των διαθέσιµων γνώσεων και θα εξασφαλιστούν µεγαλύτερα οφέλη από περιορισµένους πόρους.

Σε διάφορους τοµείς πολιτικής, όπως η δηµόσια υγεία, οι µεταφορές, οι χώροι εργασίας, η προστασία των καταναλωτών, η εκπαίδευση και η κοινωνική πρόνοια, καθώς και σε διάφορα πολιτικά επίπεδα, λαµβάνονται αποτελεσµατικά µέτρα. Είναι απαραίτητη η αποτελεσµατική ανταλλαγή εµπειριών µεταξύ των εν λόγω τοµέων, και η πρωτοβουλία για την προσπάθεια αυτή πρέπει να αναληφθεί από τον τοµέα της δηµόσιας υγείας. Πρέπει να χρησιµοποιηθούν διάφορα κοινοτικά προγράµµατα, όπως το πρόγραµµα δηµόσιας υγείας[4], το γενικό πλαίσιο χρηµατοδότησης κοινοτικών ενεργειών υπέρ της πολιτικής καταναλωτών[5] και το ερευνητικό πρόγραµµα[6], για να υποστηριχθεί, σε κοινοτική κλίµακα, η ανταλλαγή πληροφοριών και τεκµηριωµένων πρακτικών, η οποία θα ενθαρρύνει επίσης την από κοινού αξιοποίηση των πόρων για την έρευνα, την ανάπτυξη και την εφαρµογή και θα προωθήσει τη µεγαλύτερη συνοχή των λαµβανόµενων µέτρων και των εκπεµπόµενων µηνυµάτων.

4.1.3. Κοινοτικό δίκτυο εµπλεκοµένων

Για να υπάρξει επιτυχία στην πρόληψη των τραυματισμών, είναι πολύ σημαντικό να δημιουργηθεί ένα δίκτυο που θα επιτρέπει την από κοινού αξιοποίηση της πείρας, των προσπαθειών και των αποτελεσμάτων, ούτως ώστε να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά στην Κοινότητα οι άμεσες ανάγκες για την πρόληψη των ατυχημάτων και των τραυματισμών. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τις αρχές των κρατών μελών, και ιδίως με τα υπουργεία Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών, για να ενισχύσει τις ενέργειες που αναλαμβάνονται στον τομέα της δημόσιας υγείας υπέρ της πρόληψης των τραυματισμών και για να εξασφαλίσει συνέργειες με άλλους σχετικούς τομείς πολιτικής.

4.1.4. Δημιουργία ικανοτήτων μέσα την Κοινότητα

Οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας, όπως οι γιατροί, το προσωπικό διάσωσης και έκτακτης ανάγκης, το νοσηλευτικό προσωπικό και όσοι άλλοι παρέχουν υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, θα μπορούσαν να συμβουλεύουν τους ασθενείς και τους πελάτες, τους υπεύθυνους για τη λήψη αποφάσεων και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας για τους κινδύνους και τα μέτρα ασφάλειας αποτελεσματικότερα απ’ ό,τι μέχρι σήμερα. Λόγω των ειδικών τους γνώσεων αυτές οι ομάδες συμβάλλουν αποτελεσματικά στην προαγωγή της υγείας ως προς πολλές πτυχές της όπως το κάπνισμα, η διατροφή και η σωματική άσκηση, αλλά δεν έχουν την κατάλληλη επαγγελματική κατάρτιση για την αξιολόγηση των κινδύνων και την προώθηση της ασφάλειας. Στα μελλοντικά σχέδια εργασίας του κοινοτικού προγράμματος δημόσιας υγείας[7] αυτή η πτυχή της δημόσιας υγείας θα συμπεριληφθεί ως προτεραιότητα στα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης των επαγγελματιών του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.

Και άλλοι όμως τομείς της κοινωνίας και της επαγγελματικής κοινότητας, όπως οι επαγγελματίες του τομέα της κοινωνικής πρόνοιας, οι εκπαιδευτικοί, οι αρχιτέκτονες, το προσωπικό πωλήσεων και οι πάροχοι υπηρεσιών, φέρουν ευθύνη για την πρόληψη των τραυματισμών. Η επαγγελματική κατάρτιση αυτών των ομάδων πρέπει να περιλαμβάνει βασικές πληροφορίες για τους κινδύνους και τα μέτρα ασφαλείας, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται η παροχή έγκυρων πληροφοριών στους πελάτες. Ο τομέας της υγείας πρέπει να λειτουργεί σε στενή συνεργασία με τους τομείς πολιτικής που είναι υπεύθυνοι για το σχεδιασμό και τη ρύθμιση των σχετικών προγραμμάτων σπουδών και να ζητά να γίνουν οι αντίστοιχες αλλαγές στους κανονισμούς κατάρτισης. Η πολιτική υγείας πρέπει επίσης να ζητήσει την καλύτερη «εκπροσώπηση» των αναλύσεων για τα ατυχήματα και της έρευνας για την πρόληψη των τραυματισμών στα πανεπιστημιακά προγράμματα σπουδών, και ιδίως στα προγράμματα των ιατρικών σχολών.

4.1.5. Υποστήριξη των εθνικών σχεδίων δράσης

Προτείνεται να θεσπίσουν όλα τα κράτη μέλη πολιτικές για την πρόληψη των τραυματισμών, δηλ. ένα πλαίσιο ενεργειών που θα δεσμεύει τους σχετικούς φορείς και εμπλεκομένους και θα προσδιορίζει τις θεσμικές ευθύνες. Καθώς οι πολιτικές αυτές προϋποθέτουν το συντονισμό διαφόρων πολιτικών τομέων και στοχεύουν στη βελτίωση της υγείας, ο τομέας της υγείας πρέπει να αναλάβει συντονιστικό ρόλο.

Τα βασικά χαρακτηριστικά των εθνικών πολιτικών είναι ότι θα συνάδουν με το κοινοτικό όραμα και τις βασικές προτεραιότητες που προσδιορίζονται στο σημείο 4.2, καλύπτοντας τις ιδιαίτερες ανάγκες και τα συγκεκριμένα αιτήματα της αντίστοιχης χώρας, θα περιέχουν συγκεκριμένους στόχους, που πρέπει επίσης να καθοριστούν υπό τη μορφή εφικτών μειώσεων των τραυματισμών, και θα στηρίζονται σε μια ξεκάθαρη δέσμευση τόσο των κρατικών όσο και των μη κρατικών φορέων της χώρας.

Η Επιτροπή θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν εθνικά σχέδια με τα εξής μέτρα:

- διευκόλυνση της διενέργειας αναλύσεων συνθηκών με βάση πληροφορίες κοινοτικής κλίμακας για την επιτήρηση των τραυματισμών, συμπεριλαμβανομένης της παροχής συγκριτικών στοιχείων για σχετικές αξιολογήσεις

- παροχή πληροφοριών σχετικά με ελπιδοφόρες λύσεις για τα ζητήματα ασφάλειας, με την υποστήριξη της ανταλλαγής ορθών πρακτικών σε κοινοτική κλίμακα

- υποστήριξη σχεδίων που διερευνούν τις υπάρχουσες δυνατότητες εφαρμογής στρατηγικών πρόληψης και ανάπτυξης κατευθυντήριων γραμμών

- συμβολή στον προσδιορισμό των βασικών εταίρων και εμπλεκομένων που μπορούν να προωθήσουν τη βιώσιμη εφαρμογή των λύσεων.

4.1.6. Γνωστοποίηση των κινδύνων

Η αποτελεσματική γνωστοποίηση των κινδύνων παρέχει στους πολίτες τη δυνατότητα να κάνουν ασφαλέστερες επιλογές. Η γνωστοποίηση των κινδύνων λαμβάνει υπόψη της το γεγονός ότι πολλά οφέλη που προκύπτουν από δραστηριότητες, καταστάσεις ή προϊόντα δεν μπορούν να υλοποιηθούν χωρίς την αποδοχή τουλάχιστον ενός ελάχιστου κινδύνου. Η εφαρμογή καλά σχεδιασμένων εκστρατειών πληροφορεί τους πολίτες για ορισμένους κινδύνους, τους ενημερώνει για τα οφέλη των μέτρων ασφαλείας και διευκολύνει την υιοθέτηση ασφαλέστερης συμπεριφοράς. Παραδείγματα επιτυχημένων εκστρατειών που αναλήφθηκαν σε πολλά κράτη μέλη είναι: ζώνες ασφαλείας αυτοκινήτων, ασφαλείς για τα παιδιά αναπτήρες τσιγάρων, μπότες ασφαλείας σε εργοτάξια κατασκευαστικών έργων, δημόσια κτήρια χωρίς εμπόδια, νομοθεσία για την καταπολέμηση της άσκησης βίας από το στενό σύντροφο. Όλες αυτές οι εκστρατείες συνέβαλαν με επιτυχία στη μείωση των αποτρέψιμων τραυματισμών.

Το κοινοτικό πρόγραμμα δημόσιας υγείας πρέπει να υποστηρίξει την πραγματοποίηση εκστρατειών στους τομείς προτεραιότητας του παρόντος εγγράφου. Τα βασικά χαρακτηριστικά πρέπει να είναι η επικέντρωση σε ενδιάμεσους φορείς, η επίτευξη βιώσιμων αποτελεσμάτων, η παροχή υποστήριξης στα κράτη μέλη, η αξιοποίηση δράσεων που αποδείχθηκαν αποτελεσματικές στην πρόληψη και την προώθηση της ασφάλειας και η ποιότητα της αξιολόγησης και της τεκμηρίωσης. Οι συμπράξεις μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα θα συμβάλουν στην δημιουργία διαύλων ευρύτερης προβολής και αποτελεσματικότερης διάδοσης, ούτως ώστε τα μηνύματα που εκπέμπονται στον τομέα της ασφάλειας να υλοποιούνται έμπρακτα.

4.2. Βασικοί τομείς προτεραιότητας για ανάληψη δράσης

Για τον καθορισμό των βασικών προτεραιοτήτων τις οποίες πρέπει να επιδιώκουν οι ενέργειες που θα αναληφθούν όσον αφορά στους τραυματισμούς, χρησιμοποιήθηκαν τα ακόλουθα κριτήρια:

- ο κοινωνικός αντίκτυπος των τραυματισμών από την άποψη του αριθμού, της σοβαρότητας και των συνεπειών των διαφόρων κατηγοριών τραυματισμών, όπως η απώλεια παραγωγικών ετών, η αναπηρία και ο ανθρώπινος πόνος

- τα στοιχεία τα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων και την οικονομική αποδοτικότητα των εναλλακτικών παρεμβάσεων σε σχέση με τις διάφορες επιλογές προτεραιότητας

- η δυνατότητα επιτυχούς εφαρμογής των παρεμβάσεων στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, με δεδομένη τη μεγάλη ποικιλομορφία των υποδομών στα κράτη μέλη

- το χρονικό πλαίσιο και η δυνατότητα μέτρησης των ενδιάμεσων αποτελεσμάτων των ενεργειών και του αντικτύπου τους στη μείωση των τραυματισμών.

Η διαδικασία αυτή οδήγησε στον προσδιορισμό των ακόλουθων επτά τομέων προτεραιότητας:

- ασφάλεια των παιδιών και των εφήβων

- ασφάλεια των πολιτών μεγαλύτερης ηλικίας

- ασφάλεια των ευάλωτων χρηστών των οδών

- πρόληψη των τραυματισμών στον αθλητισμό

- πρόληψη των τραυματισμών που προκαλούνται από προϊόντα και υπηρεσίες

- πρόληψη των αυτοτραυματισμών

- πρόληψη της διαπροσωπικής βίας.

Όλες οι κοινοτικές εκστρατείες στον τομέα της δημόσιας υγείας θα ενημερώνουν το κοινό για την έκταση των προβλημάτων, θα ζητούν καλύτερη πρωτογενή πρόληψη, θα διαδίδουν ορθές πρακτικές, θα υποστηρίζουν τα σχετικά δίκτυα και θα παρέχουν στις υπηρεσίες υγείας των κρατών μελών πολιτικά εργαλεία για την ανάληψη δράσης σε εθνικό επίπεδο.

4.2.1. Ασφάλεια των παιδιών και των εφήβων

Τα παιδιά και οι έφηβοι έχουν επιλεγεί ως προτεραιότητα, διότι οι τραυματισμοί και οι αναπηρικές καταστάσεις που προκαλούν ασκούν τεράστια επίδραση στην υγεία σ’ αυτή την ομάδα ηλικίας ιδιαίτερα.

Στο πλαίσιο ενός σχεδίου του κοινοτικού προγράμματος δημόσιας υγείας, η European Child Safety Alliance (Ευρωπαϊκή Συμμαχία για την Ασφάλεια των Παιδιών) διευκολύνει σήμερα τη θέσπιση εθνικών σχεδίων δράσης για την ασφάλεια των παιδιών στα περισσότερα κράτη μέλη. Η κύρια προτεραιότητα είναι να ενταχθούν και τα υπόλοιπα κράτη μέλη καθώς και οι υποψήφιες χώρες στην εν λόγω διαδικασία και να προετοιμαστεί η εφαρμογή των εθνικών σχεδίων δράσης για την ασφάλεια των παιδιών.

Ειδικότερα, οι εκστρατείες για την ασφάλεια των παιδιών πρέπει να αντιμετωπίζουν: τους κινδύνους σοβαρών τραυματισμών που απειλούν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας στο σπίτι (πτώσεις, εγκαύματα, ασφυξία, δηλητηρίαση, πνιγμός), την ασφάλεια των παιχνιδότοπων και των προϊόντων για παιδιά, τη χρήση συστημάτων συγκράτησης (πρόσδεσης) στα αυτοκίνητα και τη χρήση κράνους στα δίκυκλα από τα μεγαλύτερα παιδιά. Παρόμοια σχέδια δράσης θα αναπτυχθούν για τους εφήβους.

4.2.2. Ασφάλεια των πολιτών μεγαλύτερης ηλικίας

Τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας λόγω τραυματισμού σημειώνονται μεταξύ των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών, ενώ η σημαντικότερη αιτία αυτών των θανάτων είναι οι πτώσεις. Οι τραυματισμοί, και ειδικότερα οι τραυματισμοί από πτώση, αντιπροσωπεύουν επίσης, σ’ αυτή την ομάδα ηλικίας, ποσοστό εισαγωγής στα νοσοκομεία υψηλότερο από το μέσο όρο, καθώς και υπερβολικά μεγάλο ποσοστό των άμεσων ιατρικών δαπανών λόγω τραυματισμών.

Τα μελλοντικά σχέδια που θα εφαρμοστούν στο πλαίσιο του κοινοτικού προγράμματος δημόσιας υγείας θα αντιμετωπίσουν αυτόν τον τομέα προτεραιότητας με συντονισμένο τρόπο. Οι ορθές πρακτικές και οι καινοτόμες προσεγγίσεις που υπάρχουν για τις αντίστοιχες ομάδες κινδύνου θα διαδοθούν στα μέλη των σχετικών επαγγελματικών ομάδων, στα στελέχη των μονάδων υγειονομικής περίθαλψης και στις ενώσεις των ηλικιωμένων ή των συνταξιούχων. Ειδικότερα, οι εκστρατείες που αναλαμβάνονται στον τομέα της ασφάλειας των ηλικιωμένων πρέπει να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα των κινδύνων πτώσης στο σπίτι (επένδυση δαπέδων, φωτισμός, έπιπλα, σχεδιασμός των λουτρών) μέσα και γύρω από τα κτήρια (σκαλοπάτια, κιγκλιδώματα, σχεδιασμός των πεζόδρομων).

4.2.3. Ασφάλεια των ευάλωτων χρηστών των οδών

Τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρία, οι ποδηλάτες, οι σκέιτερ και οι πεζοί που κινούνται στους δημόσιους δρόμους δεν διατρέχουν κινδύνους μόνον εξαιτίας των οχημάτων. Οι στατιστικές υγείας παρουσιάζουν μεγάλο αριθμό σοβαρών τραυματισμών από πτώσεις χωρίς εμπλοκή τρίτου ή κατά τη χρήση δημόσιων συγκοινωνιακών μέσων. Αυτοί οι κίνδυνοι αξίζουν πολύ περισσότερη προσοχή. Π.χ., σύμφωνα με τις στατιστικές για τα τροχαία ατυχήματα, ο καλύτερος σχεδιασμός των πεζόδρομων, των πεζοδρομίων, των διαβάσεων για τους πεζούς, των ποδηλατόδρομων, των εγκαταστάσεων των δημόσιων συγκοινωνιών, καθώς επίσης και η χρήση κράνους από τους δικυκλιστές μπορούν επίσης να συμβάλουν στη σωτηρία ανθρώπινων ζωών. Η δράση που αναλαμβάνεται στον τομέα αυτόν σε θέματα δημόσιας υγείας θα συμπληρώνει τις εν εξελίξει κοινοτικές ενέργειες που υλοποιούνται στον τομέα της μεταφοράς για τους ευάλωτους χρήστες των οδών [8].

Μια συλλογική μελέτη θα προσδιορίσει σύντομα τις εθνικές και τοπικές ορθές πρακτικές που υπάρχουν σ’ αυτόν τον τομέα και οι οποίες μπορούν να χρησιμεύσουν ως παραδείγματα για άλλους. Ειδικότερα, οι εκστρατείες πρέπει να αντιμετωπίζουν τους κινδύνους που οφείλονται στην κακή ρυμοτομία, όπως προαναφέρθηκε, και να προωθούν τη χρήση προστατευτικού εξοπλισμού.

4.2.4. Πρόληψη των τραυματισμών στον αθλητισμό

Η σωματική άσκηση και οι αθλητικές δραστηριότητες έχουν σαφώς σημαντική συμβολή στην υγεία και στη διαμόρφωση ενός υγιούς τρόπου ζωής, καθώς επίσης και στη σωματική, συναισθηματική και κοινωνική ευεξία. Η προώθηση της σωματικής άσκησης αποτελεί στρατηγική ουσιαστικής σημασίας για την προαγωγή της υγείας και, ειδικότερα, για την αντιμετώπιση της «επιδημίας» της παχυσαρκίας. Ωστόσο, σύμφωνα με μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε μερικά κράτη μέλη, σημαντικό ποσοστό αυτών των κερδών για την υγεία χάνεται λόγω των τραυματισμών των αθλουμένων.

Η εφαρμογή συντονισμένων πολιτικών στον τομέα της υγείας μπορεί «να κάνει τη διαφορά» με την προαγωγή του ασφαλούς αθλητισμού, την προώθηση της ασφάλειας και την ενθάρρυνση της συμμετοχής σε αθλητικές δραστηριότητες. Η παροχή κατάλληλων πληροφοριών για τον αθλητισμό, η χρήση ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού, η κατοχή επαρκών προσόντων από τους προπονητές, η διασφάλιση της ποιότητας και η συντήρηση του εξοπλισμού είναι οι κύριες στρατηγικές που πρέπει να εφαρμόζονται. Ειδικότερα, οι εκστρατείες πρέπει να επικεντρωθούν στις δημοφιλείς αθλητικές δραστηριότητες που παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο τραυματισμών, όπως το ποδόσφαιρο και τα άλλα αθλήματα που παίζονται με μπάλα, στους κινδύνους πνιγμού και στα ναυτικά αθλήματα, στο σκι και στα ορεινά αθλήματα.

4.2.5. Πρόληψη των τραυματισμών που προκαλούνται από προϊόντα και υπηρεσίες

Η εξασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας για τους καταναλωτές είναι ένας από τους κύριους στόχους της Κοινότητας. Η ασφάλεια των μη εδώδιμων καταναλωτικών προϊόντων εξασφαλίζεται από ευρύ φάσμα τομεακών νομοθετικών μέτρων και συμπληρώνεται από την οδηγία 2001/95/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 3ης Δεκεμβρίου 2001 για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων[9]. Ωστόσο, τα ατυχήματα στα οποία εμπλέκονται μη εδώδιμα προϊόντα και/ή υπηρεσίες που παρέχονται στους καταναλωτές (δηλ. τουριστικές, αθλητικές και ψυχαγωγικές υπηρεσίες) είναι πολυάριθμα. Τα ατυχήματα αυτού του είδους πρέπει να αποτρέπονται μέσω της εξασφάλισης ότι οι απαιτήσεις ασφαλείας είναι οι δέουσες και εφαρμόζονται επαρκώς. Για να διευκολυνθεί η επίτευξη του στόχου αυτού, είναι επίσης πολύ σημαντικό να υπάρξει ένα αποτελεσματικό σύστημα παρακολούθησης, καταγραφής και γνωστοποίησης των τραυματισμών, που θα προσδιορίζει τη φύση του τραυματισμού, τη φύση του προϊόντος και/ή της υπηρεσίας και τις περιστάσεις του τραυματισμού. Αυτές οι πληροφορίες μπορούν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν από τους ρυθμιστικούς φορείς και τους υπεύθυνους για την ανάπτυξη των προϊόντων, για να εξασφαλιστεί η συνεχής βελτίωση της ασφάλειας και για να μειωθούν οι τραυματισμοί στο σύνολο της Κοινότητας.

4.2.6. Πρόληψη των αυτοτραυματισμών

Οι πράξεις αυτοτραυματισμού και οι αυτοκτονίες είναι μια άλλη σημαντική αιτία πρόωρων θανάτων και νοσηλείας σε νοσοκομεία. Το ζήτημα των αυτοτραυματισμών και της αυτοκτονίας συνδέεται στενά με την ψυχική υγεία και, ειδικότερα, με την πρόληψη της κατάθλιψης.

Τον Οκτώβριο του 2005 η Επιτροπή δημοσίευσε ένα Πράσινο Βιβλίο για την ψυχική υγεία[10], που έδωσε έμφαση στην πρόληψη των αυτοκτονιών. Σε συνέχεια αυτού του Πράσινου Βιβλίου, θα σχεδιαστούν και θα προωθηθούν σε όλα τα κράτη μέλη ενέργειες με στόχο τη βελτίωση της ψυχικής υγείας και την αποτροπή των ψυχικών νόσων. Στο πλαίσιο αυτό, θα ενθαρρυνθεί σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και κοινοτικό επίπεδο η ανάληψη ενεργειών για την αποτροπή των αυτοκτονιών. Επομένως, οι ενέργειες που θα αναληφθούν στον τομέα της πρόληψης των τραυματισμών πρέπει να συνδεθούν με τα προγράμματα που υπάρχουν στον τομέα της ψυχικής υγείας, με το Πράσινο Βιβλίο για την ψυχική υγεία και με τα μελλοντικά σχέδια δράσης στον τομέα αυτόν.

4.2.7. Πρόληψη της διαπροσωπικής βίας

Η διαπροσωπική βία είναι ένα ζήτημα που προκαλεί ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία στην κοινή γνώμη. Περιλαμβάνει τη βία στο οικιακό περιβάλλον, την κακοποίηση των παιδιών, την κακοποίηση των ηλικιωμένων και τη βία στους νέους. Η διαπροσωπική βία έχει πολλές μορφές (σωματική, ψυχική και σεξουαλική) και εμφανίζεται σε διάφορα περιβάλλοντα (στην οικογένεια, μεταξύ στενών συντρόφων, στην κοινότητα, σε ιδρύματα και στην εργασία).

Η καταγραφή της βίας από την αστυνομία δεν είναι επαρκώς ακριβής ή λεπτομερής. Επιπλέον, οι πληροφορίες που συλλέγονται για το ζήτημα αυτό απέχουν πάρα πολύ από την πραγματική έκταση του φαινομένου, λόγω της απροθυμίας των θυμάτων να καταγγείλουν το πρόβλημά τους. Στο πλαίσιο του προγράμματος δημόσιας υγείας θα αναπτυχθούν βελτιωμένες τεχνικές αναφοράς των σχετικών κρουσμάτων, ούτως ώστε να ληφθούν καλύτερες εκτιμήσεις για το μέγεθος του προβλήματος. Για να συμπληρωθούν τα περιορισμένα στοιχεία που είναι διαθέσιμα από τα αστυνομικά αρχεία, θα καταβληθούν προσπάθειες για την αξιοποίηση πληροφοριών για τις "κρυφές" μορφές βίας, οι οποίες (πληροφορίες) είναι διαθέσιμες από τις έρευνες για τα θύματα εγκληματικών πράξεων. Η προσπάθεια αυτή ενδέχεται να συμπεριλάβει την ανάπτυξη μιας εναρμονισμένης έρευνας ή ενότητας από το ευρωπαϊκό στατιστικό σύστημα.

Είναι απαραίτητη η συστηματικότερη τεκμηρίωση και διάδοση των πρακτικών πρόληψης της βίας, ιδίως από τον τομέα της υγείας σε συνεργασία με την αστυνομία, τη δικαιοσύνη και το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας. Πρέπει να ενισχυθούν οι δυνατότητες δράσης των εμπλεκόμενων φορέων με την παροχή εργαλείων για την εκπόνηση, την εφαρμογή και την αξιολόγηση σχεδίων πρόληψης της βίας.

Στον τομέα αυτόν θα δρομολογηθούν ενέργειες σε στενή συνεργασία με άλλα κοινοτικά προγράμματα όπως το πρόγραμμα ΔΑΦΝΗ[11].

5. Εφαρμογή

Υπάρχει σαφής ανάγκη για επικέντρωση των προσπαθειών στην οργάνωση των πόρων και στην υιοθέτηση μιας βιώσιμης προσέγγισης για την πρόληψη των τραυματισμών στο μέλλον. Η Επιτροπή σκοπεύει να υποστηρίξει αυτή την πρωτοβουλία μέσω του προγράμματος δημόσιας υγείας.

Η παρούσα ανακοίνωση σκιαγράφησε τους κύριους τομείς προτεραιότητας γύρω από τους οποίους πρέπει να οργανωθούν οι δραστηριότητες, ώστε να επιτευχθεί τελικά η καλύτερη κατανόηση των τραυματισμών και των θανατηφόρων περιστατικών και η πρόληψή τους.

Η κατανόηση και η αντιμετώπιση του προβλήματος των τραυματισμών απαιτούν τη συνεχή συνεργασία μεταξύ των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών των κρατών μελών, των φορέων δημόσιας υγείας και των ερευνητικών κοινοτήτων τους, των επιχειρήσεων καθώς και ομάδων συμφερόντων, όπως οι οργανώσεις των καταναλωτών.

Οι διάφορες οµάδες εµπλεκοµένων, όπως οι ακαδηµαϊκοί κύκλοι, οι επιχειρήσεις και η κοινωνία των πολιτών, διαδραµατίζουν καίριο ρόλο στη διαδικασία ανταλλαγής των διαθέσιμων γνώσεων και της υπάρχουσας εμπειρογνωμοσύνης σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. Οι οµάδες αυτές πρέπει να συµµετέχουν στην ερευνητική διαδικασία, καθώς και στην εφαρµογή προτύπων ορθής πρακτικής.

[1] Απόφαση αριθ. 1786/2002/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 23ης Σεπτεµβρίου 2002 για την έγκριση σχεδίου κοινοτικής δράσης στον τοµέα της δηµόσιας υγείας (2003-2008).

[2] Έγγραφο της Επιτροπής σχετικά με την κοινοτική στρατηγική για την πολιτική υπέρ των καταναλωτών (2002-2006), έγγραφο 8907/02.

[3] Απόφαση αριθ. 2367/2002/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 16ης Δεκεµβρίου 2002, σχετικά με το κοινοτικό στατιστικό πρόγραµµα 2003-2007, ΕΕ L 358 της 31.12.2002, σ. 1.

[4] ΕΕ L 271 της 9.10.2002, σ. 1.

[5] Απόφαση αριθ. 20/2004/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 8ης Δεκεµβρίου 2003, σχετικά µε τη θέσπιση γενικού πλαισίου για τη χρηµατοδότηση των κοινοτικών ενεργειών υπέρ της πολιτικής για τους καταναλωτές για τα έτη 2004-2007, ΕΕ L 5 της 9.1.2004, σ. 1.

[6] Απόφαση αριθ. 1513/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2002, για το έκτο πρόγραµµα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, µε σκοπό τη συµβολή στη δηµιουργία του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας και στην καινοτοµία (2002-2006), ΕΕ L 232 της 28.8.2002 σ. 1.

[7] ΕΕ L 271 της 9.10.2002, σ. 1.

[8] Ανακοίνωση από την Επιτροπή σχετικά με ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα δράσης για την οδική ασφάλεια (2003 - 2010), COM(2003) 311 (δεν δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα).

[9] ΕΕ L 11 της 15.1.2002, σ. 4.

[10] Πράσινο Βιβλίο σχετικά με τη βελτίωση της ψυχικής υγείας του πληθυσμού: προς μια στρατηγική σχετικά με την ψυχική υγεία για την Ευρωπαϊκή Ένωση, COM(2005) 484.

[11] Η απόφαση αριθ. 293/2000/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Ιανουαρίου 2000 θέσπισε ένα πρόγραμμα κοινοτικής δράσης για τη λήψη προληπτικών μέτρων κατά της βίας εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών και για την προστασία των θυμάτων και των ομάδων που διατρέχουν κίνδυνο. ΕΕ L 34 της 9.2.2000, σ. 1.