Δημοσίευση αιτήσεως καταχωρίσεως κατά την έννοια του άρθρου 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92 για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων

(2003/C 246/06)

Η δημοσίευση αυτή παρέχει το δικαίωμα υποβολής ενστάσεως κατά την έννοια των άρθρων 7 και 12δ του εν λόγω κανονισμού. Οποιαδήποτε ένσταση στην αίτηση αυτή πρέπει να διαβιβάζεται μέσω της αρμοδίας αρχής ενός κράτους μέλους, ενός κράτους μέλους του ΠΟΕ ή μιας αναγνωρισμένης τρίτης χώρας σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 3, εντός προθεσμίας έξι μηνών από την παρούσα δημοσίευση. Η δημοσίευση αιτιολογείται από τα στοιχεία που ακολουθούν, ιδίως το στοιχείο 4.6, με τα οποία θεωρείται ότι η αίτηση δικαιολογείται κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92.

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) άριθ. 2081/92 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟ 5

ΠΟΠ (x) ΠΓΕ ( )

Αριθμός φακέλου που δίδεται από το κράτος μέλος: 97

1. Αρμόδια υπηρεσία του κράτους μέλους Ονομασία: Subdirección General de Sistemas de Calidad Diferenciada - Dirección General de Alimentación - Secretaría General de Agricultura y Alimentación del Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación de España

Διεύθυνση: Paseo de la Infanta Isabel, 1, E-28071 Madrid

Τηλ. (34) 913 47 53 94

Φαξ (34) 913 47 54 10.

2. Αιτούσα ομάδα 2.1. Ονομασία: a) Cooperativa Agrícola Sant Bartomeu

b) Mateu-Mairata, SL

c) Distribuidora Alimentaria Mallorquina, SA

d) José Campins Reynés

2.2. Διεύθυνση: a) Ctra. Fornalutx, 8 - E-07100 Sóller (Mallorca)

b) C/ Ses escoles, 4 - E-07314 Selva (Mallorca)

c) C/ Gremi Sabaters, 72 - E-07009 Palma de Mallorca

d) C/ Arnau Tugores, 1 - E-07360 Lloseta (Mallorca)

2.3. Σύνθεση: Παραγωγοί/μεταποιητές (x) άλλοι ( )

3. Τύπος του προϊόντος: Ελαιόλαδο - Κλάση 1.5 του παραρτήματος ΙΙ της Συνθήκης

4. Περιγραφή της συγγραφής υποχρεώσεων (σύνοψη των óρων του άρθρου 4 παραπομπή 2)

4.1. Ονομασία: "Aceite de Mallorca" ή "Aceite mallorquín" ή "Oli de Mallorca" ή "Oli mallorquí"

4.2. Περιγραφή: Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, που λαμβάνεται από τον καρπό της ελιάς Olea Europea L., των ποικιλιών mallorquina ή empletre ή arbequina και picual, με μηχανικές διαδικασίες ή άλλες φυσικές μεθόδους που δεν προκαλούν αλλοίωση του ελαίου διατηρώντας το άρωμα, τη γεύση και τα χαρακτηριστικά του καρπού από τον οποίο προέρχεται.

Τα φυσικο-χημικά χαρακτηριστικά των ελαιών με την ονομασία προέλευσης "Aceite de Mallorca" είναι τα εξής:

- Οξύτητα: μέγιστο Οξύτητα: μέγιστο 0,8°

- Δείκτης υπεροξειδίων: μέγιστο 18 meq O2/kg (20 meq O2/kg για τα έλαια που παραμένουν στα ελαιοτριβεία έως τον Οκτώβριο)

- Απορρόφηση στο υπεριώδες K270: μέγιστο 0,20

- Υγρασία: μέγιστο 0,1 %

- Ακαθαρσίες: μέγιστο 0,1 %

Από γευστικής πλευράς το έλαιο της Μαγιόρκας παρουσιάζει ορισμένα χαρακτηριστικά σαφώς διαφορετικά. Διακρίνονται δύο τύποι ελαίων: φρουτώδες και γλυκό. Στη γενετική ανάλυση του aceite frutado (φρουτώδους ελαίου) κυριαρχεί η γεύση του αμύγδαλου, γλυκιά γεύση και η γεύση του ελαιοκάρπου. Είναι μετρίως πικάντικο και πικρό και δεν παρουσιάζει στυφότητα. Όσον αφορά το aceite dulce (γλυκό ελαιόλαδο), κυριαρχούν πολύ τα γλυκά χαρακτηριστικά. Όσον αφορά το πικάντικο και πικρό είναι ελάχιστα ενώ όσον αφορά τις παραμέτρους του φρουτώδους (αμύγδαλο, ελαιόκαρπος, φρουτώδες άλλων καρπών, ώριμο πράσινο μήλο) είναι σχεδόν ανύπαρκτες.

Το χρώμα του ελαιολάδου της Μαγιόρκας ποικίλλει από χρυσοκίτρινο έως κιτρινοπράσινο, συναρτήσει βασικά της εποχής της συγκομιδής των ελιών.

4.3. Γεωγραφική περιοχή: Η περιοχή παραγωγής των ελιών και η παρασκευή των ελαίων εκτείνεται σε όλες τις κοινότητες της Νήσου της Μαγιόρκας που ανήκουν στην αυτόνομη κοινότητα των Βαλεαρίδων Νήσων.

Η ζώνη συσκευασίας αντιστοιχεί στη ζώνη παραγωγής και επεξεργασίας.

4.4. Απόδειξη προέλευσης: Οι ελιές που φθάνουν στα ελαιοτριβεία ανήκουν στις επιτρεπόμενες ποικιλίες και προέρχονται από ελαιώνες που είναι εγγεγραμμένοι στο Registro de Plantaciones de Olivar del Consejo Regulador (μητρώο ελαιώνων του ρυθμιστικού συμβουλίου) το οποίο ελέγχει τις εν λόγω φυτείες.

Το άλεσμα των ελιών και η εξαγωγή του ελαίου γίνεται σε ελαιοτριβεία που είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο των ελαιοτριβείων.

Τα λαμβανόμενα έλαια υπόκεινται σε φυσικο-χημικές και οργανοληπτικές αναλύσεις και μόνο αυτά τα οποία έχουν ανταποκριθεί σε όλους τους ελέγχους συσκευάζονται και διατίθενται στην αγορά με την ονομασία προέλευσης. Η αριθμημένη ετικέτα που επικολλάται στο πίσω μέρος της συσκευασίας χορηγείται από τον οργανισμό ελέγχου και παρέχει την εγγύηση ότι τα έλαια που έχουν την ονομασία προέλευσης Mallorca πληρούν τις απαιτήσεις της συγγραφής υποχρεώσεων.

Το έλαιο αποθεματοποιείται και συσκευάζεται στα ελαιοτριβεία και στις επιχειρήσεις συσκευασίας-εμπορίας που είναι εγγεγραμμένες και διαθέτουν κατάλληλες εγκαταστάσεις για να εξασφαλίσουν την άριστη διατήρησή του.

Το ρυθμιστικό συμβούλιο ως όργανο ελέγχου θα προβεί σε περιοδικές επιθεωρήσεις για να εξακριβώσει ότι τα προϊόντα έχουν υποστεί επεξεργασία και έχουν παρασκευαστεί τηρώντας τη συγγραφή υποχρεώσεων.

4.5. Μέθοδος παραγωγής: Οι ελαιοκομικές εκμεταλλεύσεις της Μαγιόρκας αποτελούνται στην πλειοψηφία τους από ορεινές φυτείες, που βρίσκονται σε πολύ ανώμαλα εδάφη και σε αναβαθμίδες τυπικές κατασκευές της Μαγιόρκας που επιτρέπουν τη διατήρηση του εδάφους και την καλλιέργεια σε απότομες ζώνες. Οι κατασκευές αυτές επιτρέπουν την καλύτερη εκμετάλλευση των βροχοπτώσεων, περιορίζοντας και τη διάβρωση.

Στη Μαγιόρκα είναι σύνηθες το φαινόμενο να υπάρχουν συγχρόνως η ελαιοκαλλιέργεια και η προβατοτροφία της φυλής mallorquina, που έχει διπλή λειτουργία την εξάλειψη των ζιζανίων και την προσκόμιση οργανικής ουσίας με την οποία λιπαίνονται τα δένδρα.

Οι ελιές αφού φθάσουν στο στάδιο της επιθυμητής ωριμότητας συγκομίζονται με μεθόδους χειρωνακτικές, ράβδισμα ή δόνηση και οδηγούνται έως τα ελαιοτριβεία με συνθήκες ώστε να αποφεύγεται κάθε αλλοίωση των καρπών.

Οι ελιές αποθεματοποιούνται στα ελαιοτριβεία σε ζώνες διαφορετικές που χρησιμοποιούνται για το σκοπό αυτό. Η θερμοκρασία αποθεματοποίησης δεν πρέπει να υπερβεί τους 25 °C. Το στοιχείο αυτό συνδυαζόμενο με τον χρονικό περιορισμό αποθεματοποίησης των ελιών συμβάλει ώστε να αποφευχθεί η αλλοίωση του καρπού κατά τη μεταγενέστερη παρασκευή του ελαίου.

Ο ανώτατος χρόνος που μπορεί να μεσολαβήσει μεταξύ της συγκομιδής και της εξαγωγής του ελαίου μιας παρτίδας είναι 48 ώρες.

Οι καρποί καθαρίζονται και πλένονται για να ξεχωριστούν τα φύλα, οι βλαστοί, το χώμα και οι ακαθαρσίες και στη συνέχεια αλέθονται για να προβούμε στην εξαγωγή του ελαίου. Οι καρποί υπόκεινται σε μηχανικές διαδικασίες εξαγωγής που περιλαμβάνουν τις ακόλουθες λειτουργίες: άλεσμα των ελιών, ανάμιξη της ελαιομάζας (μέγιστη θερμοκρασία 28 °C), διαχωρισμός των φάσεων και αποθεματοποίηση. Στο τέλος της διαδικασίας επεξεργασίας, προβαίνουμε στην αξιολόγηση του ληφθέντος προϊόντος και στην ταξινόμησή του.

Η συσκευασία πρέπει να πραγματοποιηθεί στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή, όπως έχει καθοριστεί από την αιτούσα ομάδα, προκειμένου να:

- Διασφαλιστεί η ιχνηλασιμότητα και να εξασφαλιστούν οι έλεγχοι. Το όργανο ελέγχου και πιστοποίησης, το ρυθμιστικό συμβούλιο της ονομασίας προέλευσης "Aceite de Mallorca", επεμβαίνει στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή, δηλαδή στη νήσο της Μαγιόρκα. Το σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης επιτρέπει να διασφαλιστεί η προέλευση και η ιχνηλασιμότητα του ελαίου της Μαγιόρκας, με την προϋπόθεση ότι η συσκευασία θα πραγματοποιηθεί εντός της ίδιας της περιμέτρου του νησιού, και όχι εκτός της ζώνης παραγωγής.

Εφόσον πρόκειται για υγρό προϊόν, το έλαιο υπάρχει κίνδυνος να αναμιχθεί με άλλες ουσίες (κυρίως από έλαια που προέρχονται από άλλες ζώνες). Συνεπώς, η άδεια να συσκευάζεται εκτός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής θα διακύβευε την εγγύηση της προέλευσης του προστατευμένου ελαίου.

- Να διατηρηθεί ο παραδοσιακός χαρακτήρας του ελαίου της Μαγιόρκας και να διατηρηθεί η ποιότητά του. Η διαδικασία που συνίσταται να πραγματοποιείται η συσκευασία εντός των ορίων της καθορισμένης γεωγραφικής περιοχής συμβάλει πολύ στην ποιότητα του ελαίου της Μαγιόρκας και στην διατήρηση των ιδιαιτεροτήτων του. Επιτρέπει πράγματι να ανατεθεί η εφαρμογή και ο έλεγχος των κανόνων μεταφοράς και συσκευασίας στους παραγωγούς και στο όργανο ελέγχου της ονομασίας προέλευσης, τα οποία διαθέτουν την τεχνογνωσία και τις τεχνικές που επιτρέπουν να διασφαλιστεί η ορθή μεταχείριση του ελαίου της Μαγιόρκας.

Λαμβάνοντας υπόψη το νησιωτικό χαρακτήρα της Μαγιόρκας, η μεταφορά χύμα του ελαίου προς ζώνες που βρίσκονται πέραν της ζώνης παραγωγής προϋποθέτει θαλάσσιες διαδρομές σημαντικής διάρκειας. Ο παράγων αυτός ενέχει κινδύνους για τη διατήρηση της τελικής ποιότητας του ελαίου της Μαγιόρκας του οποίου τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, που είναι αυτά που το διαφοροποιούν από άλλα έλαια, θα υπήρχε κίνδυνος να υποστούν αλλοίωση εάν η μεταφορά δεν γίνει με τις κατάλληλες συνθήκες.

4.6. Δεσμός Ιστορικό

Η καλλιέργεια της ελιάς, η παραγωγή και η κατανάλωση του ελαιολάδου έχουν μακρά παράδοση στη νήσο της Μαγιόρκας.

Αναφορές στην καλλιέργεια αυτή στην παραγωγή και στην εξαγωγή ελαίου συναντούμε από το XIII αιώνα, κατά την εποχή της Corona de Aragón. Στα μέσα του XV αιώνα, το έλαιο της Μαγιόρκας ήταν προϊόν που εξήγετο κανονικά και συνεχώς από το νησί αυτό, κυρίως προς τη νότιο Γαλλία. Κατά το XVI αιώνα, υπήρξε ώθηση της ελαιοκαλλιέργειας και της ελαιοπαραγωγής που αποτέλεσε για πολύ χρόνο την κύρια πηγή πλούτου των περισσοτέρων γεωργικών ιδιοκτησιών της Μαγιόρκας, μεγάλο μέρος των οποίων διέθετε το δικό του ελαιοτριβείο. Η ελαιοκαλλιέργεια επεκτάθηκε κυρίως στις ορεινές ζώνες της Μαγιόρκας. Κατά τις αρχές του XVI αιώνα, οι diezmos (εισφορές επί της συγκομιδής) του ελαιολάδου που πληρώνονταν στο βασιλιά αντιπροσώπευαν 10 % του συνόλου, αριθμός που ξεπεράστηκε μόνο από το σιτάρι και το κριθάρι. Κατά τη διάρκεια του XVII, XVIII και XIX αιώνα, το έλαιο της Μαγιόρκας έπαιξε σημαντικό ρόλο στην οικονομία του νησιού, τόσο λόγω της συμμετοχής του ως βασικό συστατικό στη διατροφή των κατοίκων της νήσου όσο και ως προϊόν αντιπραγματιστικής συναλλαγής (trueque) και εξαγωγής.

Ένα από τα έγγραφα που αντικατοπτρίζει καλύτερα τις συνήθειες και τη ζωή της νήσου της Μαγιόρκας "Die Baleren in Wort und Βild geschildert", που έγραψε ο Archiduque Luis Salvador de Austria κατά τη διαμονή του στο νησί το XIX αιώνα, επαινεί την ποιότητα του παρθένου ελαιολάδου της Μαγιόρκας. Η αναγνώριση της ποιότητας του ελαίου της Μαγιόρκας εκδηλώνεται κατά το δεύτερο ήμισυ του XIX αιώνα. Κατά τη διάρκεια της διεθνούς εκθέσεως της Βαρκελώνης του 1888, η διεθνής κριτική επιτροπή απονέμει το αργυρό μετάλλιο σε ένα έλαιο της Μαγιόρκας.

Οι αναφορές που παρατέθηκαν αποδεικνύουν το στενό δεσμό μεταξύ της Μαγιόρκας και της επεξεργασίας του ελαίου. Επιτρέπουν επίσης να συμπεράνουμε ότι οι παραδοσιακές φυτείες της Μαγιόρκας ανάγονται σε τουλάχιστον 500 χρόνια δεδομένου ότι τα δένδρα επέζησαν διαμέσου των αιώνων και δεν υπήρξε καμία μεγάλη ασθένεια ή πυρκαγιά που να επιβάλει την ανανέωση του συνόλου των δένδρων. Η ελιά, αναπόσπαστο τμήμα του τοπίου, είναι τόσο βαθιά ριζωμένη στη Μαγιόρκα ώστε λαϊκές δοξασίες μας διαβεβαιώνουν ότι οι ελιές της Μαγιόρκα είναι χιλιετείς.

Φυσικός

Τα χαρακτηριστικά των εδαφών, το ανώμαλο ανάγλυφο, οι ακανόνιστες βροχοπτώσεις και η μεγάλη ηλικία των ελαιώνων της Μαγιόρκα έχουν ως αποτέλεσμα μία μειωμένη παραγωγή ελιών. Η ηλικία των ελαιοδένδρων συμβάλει στα διαφορετικά χαρακτηριστικά του ελαίου που παράγεται στη Μαγιόρκα, τα οποία διαφέρουν ανάλογα με τις ζώνες παραγωγής. Εξάλλου, το κλίμα του νησιού της Μαγιόρκα καθορίζει την καλύτερη εποχή για τη συλλογή των ελιών που γίνεται πολύ νωρίτερα απ' ότι σε άλλες περιοχές που καλλιεργούν την ελιά.

Από το συνδυασμό όλων αυτών των παραγόντων, μαζί με τις καλλιεργούμενες ποικιλίες ελιάς στη Μαγιόρκα, παράγονται έλαια με διαφοροποιημένα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του τύπου dulce (γλυκό) εάν παρασκευάζονται από ελιές που βρίσκονται στο στάδιο του πρασινίσματος, οι οποίες βασικά χαρακτηρίζονται από τη γλυκύτητα και από τα οποία πρακτικά απουσιάζουν η πικράδα και το πικάντικο, ή του τύπου frutado (φρουτώδες) όταν παρασκευάζονται από πράσινες ελιές οπότε στα γευστικά τους χαρακτηριστικά κυριαρχούν η πικράδα και το πικάντικο.

Εξάλλου, πρέπει να τονισθεί ότι η ελαιοκομική δραστηριότητα αποτελεί τη βασική γεωργική δραστηριότητα ορισμένων περιοχών του νησιού, όπως είναι η περίπτωση της Serra de Tramuntana. Η δραστηριότητα αυτή επέτρεψε τη διατήρηση και την προστασία του περιβάλλοντος, αποφεύγοντας την ερήμωση και τη διάβρωση και έχει καθορίσει ένα από τα πιο συμβολικά τοπία της νήσου Μαγιόρκα.

4.7. Οργανισμός επιθεώρησης Ονομασία: Dirección General de Agricultura (Consejería de Agricultura y Pesca de les Illes Balears)

Διεύθυνση: Calle Foners, 10

E-07006 Palma de Mallorca

Η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας με την ιδιότητά της ως αρμοδίας σε θέματα ονομασιών ποιότητας της αυτόνομης κοινότητας των Βαλεαρίδων Νήσων διασφαλίζει προσωρινά τις λειτουργίες ελέγχου έως ότου το ρυθμιστικό συμβούλιο της ΠΟΠ "Aceite de Mallorca" ανταποκριθεί στην προδιαγραφή EN-45011.

4.8. Επισήμανση: Στις ετικέτες και στις ετικέτες που επικολλώνται στο πίσω μέρος της συσκευασίας πρέπει να αναγράφεται η ένδειξη: Denominación de Origen Aceite de Mallorca.

Οι συσκευασίες στις οποίες το έλαιο με την ονομασία προέλευσης διατίθεται στο εμπόριο είναι εφοδιασμένες με σφραγίδα εγγύησης, η ετικέτα δε που επικολλάται στο πίσω μέρος της συσκευασίας είναι αριθμημένη και εκδίδεται από το ρυθμιστικό συμβούλιο, και πρέπει να τοποθετείται στους ίδιους τόπους συσκευασίας, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχει καθορίσει το ρυθμιστικό συμβούλιο και πάντοτε με τρόπο που να απαγορεύεται η επαναχρησιμοποίησή τους.

Στις ετικέτες των εταιριών επεξεργασίας, οι οποίες χρησιμοποιούνται για τα έλαια αυτά, πρέπει υποχρεωτικά να αναγράφεται και με τρόπο ευανάγνωστο, ο αριθμός του μητρώου των εταιριών που έχουν το δικαίωμα να συσκευάζουν έλαια που δικαιούνται των ονομασιών προέλευσης, πλέον των πληροφοριών γενικού χαρακτήρα οι οποίες καθορίζονται από την ισχύουσα νομοθεσία.

4.9. Εθνικές απαιτήσεις - Νόμος 25/1970 της 2ας Δεκεμβρίου σχετικά με το καθεστώς της αμπέλου, του οίνου και των αλκοολούχων ποτών.

- Διάταγμα 835/1972 της 28ης Μαρτίου, κανονισμός εφαρμογής του νόμου 25/1970.

- Διάταγμα της 25ης Ιανουαρίου 1994 για τον προσδιορισμό της αντιστοιχίας μεταξύ της ισπανικής νομοθεσίας και του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92, όσον αφορά τις ονομασίες προέλευσης και τις γεωγραφικές ενδείξεις των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων.

- Βασιλικό διάταγμα 1643/1999 της 22ας Οκτωβρίου για τη ρύθμιση της διαδικασίας υποβολής των αιτήσεων εγγραφής στο κοινοτικό μητρώο προστατευομένων ονομασιών προέλευσης και προστατευομένων γεωγραφικών ενδείξεων.

Αριθ. ΕΚ: ES/00263/2002.11.08.

Ημερομηνία παραλαβής της πλήρους αίτησης: 4 Ιουνίου 2003.