Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 92/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την εγκατάσταση και τη χρήση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας σε ορισμένες κατηγορίες οχημάτων με κινητήρα στην Κοινότητα

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

A. Γενικά

Τρέχουσα κατάσταση

Η οδηγία του Συμβουλίου 92/6/EΟΚ για την εγκατάσταση και χρήση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας σε ορισμένες κατηγορίες οχημάτων με κινητήρα στην Κοινότητα [1] θεσπίστηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1992. Στην εν λόγω οδηγία παρουσιάζονταν οι κανόνες για την επιβολή διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας για οχήματα της κατηγορίας M3 μέγιστου βάρους άνω των 10 μετρικών τόνων και οχήματα της κατηγορίας N3, και των κατηγοριών M3 και N3 όπως ορίζονται στο παράρτημα II της οδηγίας 70/156/EΟΚ [2]. Στο προοίμιο της οδηγίας 92/6/EΟΚ αναφέρονταν ότι αρχικά οι παραπάνω απαιτήσεις θα επιβάλλονταν στα οχήματα με κινητήρα των βαρύτερων κατηγοριών τα οποία εμπλέκονται περισσότερο στις διεθνείς μεταφορές. Κατόπιν, ανάλογα με τις τεχνικές δυνατότητες και τις σχετικές εμπειρίες των κρατών μελών, οι εν λόγω απαιτήσεις μπορεί να επεκταθούν και σε ελαφρύτερες κατηγορίες οχημάτων με κινητήρα.

[1] OJ L 057, 2.3.1992, p. 27.

[2] Οδηγία του Συμβουλίου 70/156/EΟΚ της 6ης Φεβρουαρίου 1970 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν στην έγκριση (τύπου) των οχημάτων με κινητήρα και των ρυμουλκούμενων τους (ΕΕ L 42, 23. 2. 1970, σ. 1) τροποποιημένη.

Μετά από τη θέσπιση της οδηγίας δρομολογήθηκε σε τρεις φάσεις η υποχρεωτική εγκατάσταση και χρήση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας σε όλη την ΕΕ ως εξής:

* από 1ης Ιανουαρίου 1994 για τα νέα οχήματα,

* από 1ης Ιανουαρίου 1995 για οχήματα με άδεια κυκλοφορίας εκδοθείσα μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 1988 και 1ης Ιανουαρίου 1994, που εκτελούν ταξίδια στο εξωτερικό, και

* από 1ης Ιανουαρίου 1996 για όλα τα οχήματα που πήραν άδεια κυκλοφορίας στις ή μετά την 1η Ιανουαρίου 1988.

Στο άρθρο 2 της οδηγίας ζητείται η εγκατάσταση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας με μέγιστη καθορισμένη ταχύτητα 100 χιλιομέτρων την ώρα για τα οχήματα της κατηγορίας M3 στο δε άρθρο 3 ζητείται η εγκατάσταση διατάξεων περιορισμού ταχύτητας σε οχήματα της κατηγορίας N3 κατά τρόπο που να μην να υπερβαίνεται ανώτερη ταχύτητα 90 χιλιομέτρων την ώρα.

Στο άρθρο 6 της οδηγίας παρουσιάζονταν οι παρεκκλίσεις, όπου αναφέρονταν ότι οι απαιτήσεις των άρθρων 2 και 3 δεν ισχύουν για οχήματα με κινητήρα που χρησιμοποιούνται από τις ένοπλες δυνάμεις, από την πολιτική προστασία, από υπηρεσίες πυροσβεστικής και άλλες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και από δυνάμεις αρμόδιες για τη διατήρηση της δημόσιας τάξης, ή και για οχήματα με κινητήρα τα οποία:

- εκ κατασκευής, δεν μπορούν να υπερβούν τα όρια που προβλέπονται στα άρθρα 2 και 3,

- χρησιμοποιούνται για επιστημονικές δοκιμές στους δρόμους,

- χρησιμοποιούνται μόνο από δημόσιες υπηρεσίες στις αστικές περιοχές.

Οι τεχνικές απαιτήσεις για έγκριση τύπου των διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας παρουσιάζονταν στην οδηγία του Συμβουλίου 92/24/EΟΚ της 31ης Μαρτίου 1992 σχετικά με συσκευές περιορισμού της ταχύτητας ή συναφή συστήματα περιορισμού της ταχύτητας ορισμένων κατηγοριών οχημάτων με κινητήρα [3].

[3] ΕΕ L 129, 14.5.1992, σ. 154.

Η Επιτροπή εκπόνησε μια έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο περί της εφαρμογής της οδηγίας 92/6/EΟΚ. Η έκθεση αυτή παρουσιάζει μελέτες και εμπειρίες των κρατών μελών.

Σ' αυτήν εξετάζονται διάφορα ζητήματα έχοντα σχέση με τις διατάξεις περιορισμού της ταχύτητας. Ένα από τα θέματα αυτά είναι η διεύρυνση του πεδίου κάλυψης της οδηγίας 92/6/EΟΚ ώστε να περιλαμβάνονται και κατηγορίες ελαφρύτερων οχημάτων.

B. Αιτιολόγηση της κοινοτικής δράσης

I. Επικουρικότητα

(α) Ποιοί οι στόχοι της προβλεπομένης δράσης σχετικά με τις υποχρεώσεις της Κοινότητας;

Στόχος της εν λόγω τροπολογίας της οδηγίας 92/6/EΟΚ είναι να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της με την εισαγωγή διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας σε οχήματα των κατηγοριών M2 και M3 με μέγιστο βάρος λιγότερο των 10 τόνων (λεωφορεία) και της κατηγορίας N2 (φορτηγά με μέγιστο βάρος ανώτερο των 3,5 τόνων).

(β) Η προτεινόμενη δράση αφορά αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας ή αρμοδιότητας μοιρασμένη με τα κράτη μέλη;

Μοιρασμένη αρμοδιότητα: άρθρο 71(1)(γ).

(γ) Ποιά η κοινοτική διάσταση του προβλήματος (για παράδειγμα πόσα κράτη μέλη εμπλέκονται και ποιά η μέχρι σήμερα λύση);

Η οδηγία 92/6/EΟΚ απευθύνεται σε όλα τα κράτη μέλη.

(δ) Ποιά λύση είναι η αποτελεσματικότερη σε σχέση με τα κοινοτικά μέτρα και τα μέτρα των κρατών μελών;

Υπάρχει ήδη κοινοτική νομοθεσία. Επομένως η τροποποίηση της κοινοτικής νομοθεσίας είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος.

(ε) Ποιά η ειδική σημασία της προτεινόμενης κοινοτικής δράσης και ποιό το ενδεχόμενο κόστους της μη λήψεως μέτρων στον τομέα αυτόν;

Η εισαγωγή διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας θα αποβεί προς όφελος τόσο της οδικής ασφάλειας όσο και της προστασίας του περιβάλλοντος. Αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί κατά εναρμονισμένο τρόπο εάν αφεθεί στη διάκριση των κρατών μελών.

Η μη λήψη μέτρων στον τομέα αυτόν συνεπάγεται απώλεια των εν λόγω πλεονεκτημάτων και άνισο ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων των κρατών μελών.

(στ) Ποιές μορφές δράσης έχει στη διάθεσή της η Κοινότητα (συστάσεις, οικονομική ενίσχυση, κανονισμοί, αμοιβαία αναγνώριση, κλπ.);

Η τροποποίηση μιας οδηγίας είναι ο μοναδικός τρόπος που προσφέρεται για τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής μιας εν ισχύι οδηγίας.

(ζ) Μήπως χρειάζεται να υπάρχει ένας ενιαίος κανονισμός ή αρκεί μια οδηγία στην οποία θα καθορίζονται οι γενικοί στόχοι, αφήνοντας τα της εφαρμογής της στα κράτη μέλη;

Η τροποποίηση μιας υπάρχουσας οδηγίας είναι επαρκής για τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας.

II. Εναρμόνιση των όρων

Η τροποποίηση της οδηγίας 92/6/EΟΚ δεν συνεπάγεται την τροποποίηση του επιπέδου εναρμόνισης που έχει επιτευχθεί στην Κοινότητα για τις οδικές μεταφορές.

III. Συνοχή με άλλες κοινοτικές πολιτικές

Η τροποποίηση της οδηγίας 92/6/EΟΚ δεν έχει επιπτώσεις επί άλλων κοινοτικών πολιτικών.

Γ. Στόχος της πρότασης

Η παρούσα πρόταση τροπολογίας της οδηγίας 92/6/EΟΚ αποσκοπεί στην υιοθέτηση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας για οχήματα των κατηγοριών M2 και M3 με μέγιστο βάρος κάτω των 10 τόνων (λεωφορεία) και της κατηγορίας N2 (φορτηγά με μέγιστο βάρος άνω των 3,5 τόνων).

Η πρόταση επιδιώκει την παραπέρα ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και της περιβαλλοντικής προστασίας και ευθυγραμμίζεται με την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την εφαρμογή της οδηγίας 92/6/EΟΚ καθώς επίσης και με την ανακοίνωση της Επιτροπής για την οδική ασφάλεια [4], με την απόφαση του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 2000 για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας [5] και την απόφαση της 18ης Ιανουαρίου 2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ανακοίνωση για την Οδική Ασφάλεια [6].

[4] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή Περιφερειών - προτεραιότητες της οδικής ασφάλειας στην ΕΕ - Progress Report and ranking of actions, COM(2000) 125 τελικό της 17.3.2000, αδημοσίευτο.

[5] ΕΕ C 218, 31.7.2000, σ.1.

[6] ΕΕ C , , σ. .

Δ. Περιεχόμενα της πρότασης

Στο άρθρο 1 εκτίθενται οι προτεινόμενες τροπολογίες της οδηγίας 92/6/EΟΚ.

Στην παράγραφο 1 διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής για να περιλαμβάνει όλα τα οχήματα των κατηγοριών M2, M3, N2 και N3.

Στην παράγραφο 2 ενσωματώνονται όλα τα οχήματα των κατηγοριών M2 και M3 για μέγιστη καθορισμένη ταχύτητα 100 χιλιομέτρων την ώρα.

Στην παράγραφο 3 ενσωματώνονται όλα τα οχήματα της κατηγορίας N2 για μέγιστη ταχύτητα 90 χιλιομέτρων την ώρα.

Στην παράγραφο 4 ορίζεται η βαθμιαία εισαγωγή διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας για τα νέα οχήματα των κατηγοριών, ξεκινώντας με τα νέα οχήματα από 1.1.2004 και με την αναδρομική τοποθέτηση των διατάξεων από 1.1.2006 σε οχήματα που πήραν άδεια κυκλοφορίας μετά την 1.1.2001.

Στα άρθρα 2, 3 και 4 περιέχονται διατάξεις σχετικά με την προσαρμογή της νομοθεσίας από τα κράτη μέλη και τη θέση σε ισχύ της παρούσας πράξης που τροποποιεί την οδηγία 92/6/EΟΚ.

2001/aaaa (COD)

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 92/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την εγκατάσταση και τη χρήση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας σε ορισμένες κατηγορίες οχημάτων με κινητήρα στην Κοινότητα

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 71,

την πρόταση της Επιτροπής [7],

[7] ΕΕ αριθ. C , , σ. .

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [8],

[8] ΕΕ αριθ. C , , σ. .

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [9],

[9] ΕΕ αριθ. C , , σ. .

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης [10],

[10] ΕΕ αριθ. C , , σ. .

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η ασφάλεια των μεταφορών και τα σχετικά με τις μεταφορές περιβαλλοντικά ζητήματα είναι ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση βιώσιμης κινητικότητας.

(2) Η χρήση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας στις κατηγορίες βαρέων μηχανοκίνητων οχημάτων (οχημάτων με κινητήρα) έχει αποδειχθεί επωφελής τόσο για την ασφάλεια των μεταφορών όσο και για την προστασία του περιβάλλοντος.

(3) Τα αποτελέσματα των ερευνών που διεξήχθησαν κατέδειξαν ότι είναι δυνατόν να επιτευχθεί περαιτέρω πρόοδος στους ανωτέρω τομείς αν καταστεί υποχρεωτική η εγκατάσταση και χρήση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας και για τις κατηγορίες ελαφρύτερων μηχανοκίνητων σχημάτων.

(4) Η οδηγία 92/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου προέβλεπε ότι, λαμβάνοντας υπόψη τις τεχνικές δυνατότητες και την εμπειρία των κρατών μελών, οι απαιτήσεις σχετικά με την εγκατάσταση και τη χρήση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας θα μπορούσαν να επεκταθούν σε κατηγορίες ελαφρών επαγγελματικών οχημάτων.

(5) Στην Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με τις προτεραιότητες στην οδική ασφάλεια στην ΕΕ [11], μία από τις προτεραιότητες που επισημαίνονται είναι η επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας 92/6/ΕΟΚ σε κατηγορίες ελαφρύτερων μηχανοκίνητων οχημάτων.

[11] COM(2000) 125 τελικό της 17.3.2000 (αδημοσίευτο)

(6) Η σημερινή κατάσταση της τεχνολογίας επιτρέπει τη μείωση της τεχνικής ανοχής σε επίπεδα κάτω των 5 km/h για τις διατάξεις περιορισμού της ταχύτητας. Κατά τη ρύθμιση των διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ο βαθμός τεχνικής ακρίβειας που δύναται να επιτευχθεί επί του παρόντος καθώς και τα περιθώρια σφάλματος στις μετρήσεις.

(7) Σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως ορίζει το άρθρο 5 της Συνθήκης, οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η τροποποίηση της κοινοτικής νομοθεσίας που αφορά την εγκατάσταση και τη χρήση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας σε ορισμένες κατηγορίες βαρέων οχημάτων, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς, λόγω των διαστάσεων της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. Η παρούσα οδηγία περιορίζεται στα απολύτως απαραίτητα για την επίτευξη των ανωτέρω στόχων και δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για τον σκοπό αυτό όρια.

(8) Η οδηγία 92/6/ΕΟΚ πρέπει συνεπώς να τροποποιηθεί ανάλογα,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 92/6/ΕΟΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Το άρθρο 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 1

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοείται ως μηχανοκίνητο όχημα (όχημα με κινητήρα) κάθε αυτοπροωθούμενο όχημα το οποίο ανήκει στην κατηγορία Μ2, Μ3, Ν2 ή Ν3 και το οποίο προορίζεται για οδική κυκλοφορία, διαθέτει τέσσερις τουλάχιστον τροχούς και έχει εκ κατασκευής μέγιστη ταχύτητα που υπερβαίνει τα 25 km/h.

Οι κατηγορίες M2, M3, N2 και N3 είναι εκείνες που ορίζονται στο παράρτημα IΙ της οδηγίας 70/156/EΟΚ του Συμβουλίου [12]."

[12] ΕΕ αριθ. L 42 της 23.2.1970, σ. 1, Παράρτημα Ι όπως παρατίθεται στην οδηγία 92/53/ΕΟΚ του Συμβουλίου, ΕΕ αριθ. L 225 της 10.8.1992, σ. 1.

2. Στο άρθρο 2 οι λέξεις "της κατηγορίας Μ3" αντικαθίστανται από τις λέξεις "των κατηγοριών Μ2 και Μ3".

3. Στο άρθρο 3, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε τα μηχανοκίνητα οχήματα των κατηγοριών Ν2 και Ν3 να τίθενται σε οδική κυκλοφορία μόνον εφόσον διαθέτουν διάταξη που περιορίζει τη μέγιστη ταχύτητά τους στα 90 km/h. Η μέγιστη ταχύτητα στη διάταξη αυτή θα είναι ρυθμισμένη στα 85 km/h όταν η μέγιστη επιτρεπόμενη τεχνική ανοχή είναι 5 km/h. Εάν η τεχνική ανοχή είναι μικρότερη από 5 km/h, η μέγιστη ταχύτητα στη διάταξη ρυθμίζεται σε τιμή που να εξασφαλίζει ότι η πραγματική ταχύτητα δεν θα υπερβαίνει τα 90 km/h."

4. Το άρθρο 4 αντικαθίσταται ως εξής:

"Άρθρο 4

1. Τα άρθρα 2 και 3 εφαρμόζονται στα μηχανοκίνητα οχήματα (οχήματα με κινητήρα) της κατηγορίας Μ3 με μέγιστο βάρος άνω των 10 τόνων και στα μηχανοκίνητα οχήματα της κατηγορίας Ν3 τα οποία έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας μετά την 1η Ιανουαρίου 1994.

2. Τα άρθρα 2 και 3 εφαρμόζονται στα άλλα μηχανοκίνητα οχήματα που θα λάβουν άδεια κυκλοφορίας από 1ης Ιανουαρίου 2004.

3. Τα άρθρα 2 και 3 εφαρμόζονται το αργότερο από 1ης Ιανουαρίου 1995 σε μηχανοκίνητα οχήματα της κατηγορίας Μ3 με μέγιστο βάρος άνω των 10 τόνων και σε μηχανοκίνητα οχήματα της κατηγορίας Ν3 που έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 1988 και 1ης Ιανουαρίου 1994.

4. Τα άρθρα 2 και 3 εφαρμόζονται το αργότερο από 1ης Ιανουαρίου 2005 στα άλλα μηχανοκίνητα οχήματα που έλαβαν άδεια κυκλοφορίας μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2001 και 1ης Ιανουαρίου 2004.

5. Ωστόσο, όταν τα οχήματα αυτά χρησιμοποιούνται αποκλειστικά στις εθνικές μεταφορές, τα άρθρα 2 και 3 μπορούν να εφαρμοστούν το αργότερο από 1ης Ιανουαρίου 1996 όσον αφορά τα μηχανοκίνητα οχήματα της κατηγορίας Μ3 με μέγιστο βάρος άνω των 10 τόνων και τα μηχανοκίνητα οχήματα της κατηγορίας Ν3, και από 1ης Ιανουαρίου 2006 όσον αφορά τα άλλα μηχανοκίνητα οχήματα."

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2003 το αργότερο. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος