ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Στις 29 Ιουνίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2014-2020[1]: έναν προϋπολογισμό για την υλοποίηση της Στρατηγικής Ευρώπη 2020, προτείνοντας μεταξύ άλλων μια νέα γενιά προγραμμάτων Τελωνεία και Fiscalis. Κατ’ εφαρμογή της πολιτικής της Επιτροπής με στόχο την απλούστευση και λαμβάνοντας υπόψη τις υφιστάμενες ομοιότητες μεταξύ των ισχυόντων προγραμμάτων Τελωνεία και Fiscalis, η Επιτροπή πρότεινε ένα ενιαίο μελλοντικό πρόγραμμα (FISCUS), το οποίο διαφυλάσσει παρ’ όλα αυτά τις ιδιαιτερότητες των τελωνείων και της φορολογίας. Το εν λόγω πρόγραμμα θα συμβάλει στη Στρατηγική Ευρώπη 2020 για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη[2], ενισχύοντας τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς της Ένωσης και της τελωνειακής της ένωσης. Ωθώντας την τεχνική πρόοδο και την καινοτομία στις εθνικές φορολογικές διοικήσεις προς ηλεκτρονικές φορολογικές διοικήσεις, το νέο πρόγραμμα συμβάλλει επίσης στην εγκαθίδρυση μιας ψηφιακής ενιαίας αγοράς («ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη»).

Η τελωνειακή ένωση προστατεύει τα δημοσιονομικά συμφέροντα της Ένωσης και των κρατών μελών της με την είσπραξη δασμών, τελών και φόρων[3]. Απαιτεί τη συμμόρφωση των εμπορευμάτων που προέρχονται από τρίτες χώρες προς τη νομοθεσία της Ένωσης, προκειμένου να επιτραπεί η ελεύθερη κυκλοφορία τους στην Ένωση. Αυτό συνεπάγεται τη διαχείριση μεγάλων όγκων εμπορικών συναλλαγών σε καθημερινή βάση –διεκπεραίωση 7 τελωνειακών διασαφήσεων κάθε δευτερόλεπτο– απαιτώντας από τα τελωνεία να επιτύχουν μια ισορροπία μεταξύ της διευκόλυνσης των εμπορικών συναλλαγών για τις επιχειρήσεις και της προστασίας των πολιτών κατά των κινδύνων που απειλούν την ασφάλειά τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνον μέσω της εντατικής επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των τελωνειακών διοικήσεων των κρατών μελών, μεταξύ αυτών και άλλων αρχών, με εμπορικούς εταίρους και άλλους τρίτους. Η εύρυθμη λειτουργία των συστημάτων φορολογίας στην εσωτερική αγορά εξαρτάται από την αποτελεσματική και αποδοτική επεξεργασία των διασυνοριακών συναλλαγών από τις εθνικές φορολογικές αρχές, την πρόληψη και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την προστασία των φορολογικών εσόδων. Κάτι τέτοιο απαιτεί την ανταλλαγή μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών μεταξύ φορολογικών αρχών, καθιστώντας το έργο των φορολογικών αρχών πιο αποδοτικό, αλλά μειώνοντας επίσης τον διοικητικό και τον οικονομικό φόρτο, καθώς και τον φόρτο από άποψη χρόνου για τους φορολογουμένους που αναπτύσσουν διασυνοριακές δραστηριότητες. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνον βάσει εντατικής συνεργασίας μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων των κρατών μελών και τρίτων μερών.

Το προτεινόμενο πρόγραμμα θα στηρίξει τη συνεργασία μεταξύ των τελωνειακών και των φορολογικών αρχών και άλλων ενδιαφερομένων. Είναι το διάδοχο πρόγραμμα τόσο του προγράμματος Τελωνεία 2013 όσο και του προγράμματος Fiscalis 2013, που λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου 2013. Το προτεινόμενο πρόγραμμα FISCUS θα στηρίξει τη συνεργασία των τελωνείων και των φορολογικών αρχών στην Ένωση, με επικέντρωση, αφενός, στην ανθρώπινη δικτύωση και στην ανάπτυξη ικανοτήτων των ανθρώπινων πόρων και, αφετέρου, στην ανάπτυξη ικανοτήτων ΤΠ. Η πρώτη επικέντρωση προβλέπει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και επιχειρησιακών γνώσεων μεταξύ των κρατών μελών και άλλων χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Η δεύτερη επικέντρωση παρέχει τη δυνατότητα στο πρόγραμμα να χρηματοδοτεί υποδομές και συστήματα ΤΠ αιχμής, τα οποία θα επιτρέψουν στις τελωνειακές και φορολογικές διοικήσεις της Ένωσης να εξελιχθούν σε πλήρως ηλεκτρονικές διοικήσεις. Η προστιθέμενη αξία του προγράμματος πηγάζει κυρίως από τη βελτίωση της ικανότητας των κρατών μελών να συγκεντρώνουν έσοδα και να διαχειρίζονται όλο και πιο πολύπλοκες εμπορικές ροές, με ταυτόχρονη περικοπή του κόστους ανάπτυξης των εργαλείων για τους σκοπούς αυτούς.

2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ 2.1. Διαβουλεύσεις και εμπειρογνωμοσύνη

Στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αξιολόγησης των τρεχόντων προγραμμάτων[4], ένας ανάδοχος ανέλυσε την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα, τη συνάφεια και την προστιθέμενη αξία των τρεχόντων προγραμμάτων Τελωνεία και Fiscalis 2013. Χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα παρακολούθησης διαθέσιμα από τις διάφορες δραστηριότητες. Για την ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος Τελωνεία 2013, πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις με εκπροσώπους του εμπορίου.

Ένας άλλος ανάδοχος διενήργησε μελέτη του ενδεχόμενου πλαισίου του μελλοντικού προγράμματος Τελωνεία και Fiscalis[5]: των προκλήσεων, των στόχων και των ενδεχόμενων επιλογών πολιτικής του, συμπεριλαμβανομένης συνολικής ανάλυσης των μελλοντικών προκλήσεων, διαρθρωτικών προβλημάτων και ενδεχόμενων βελτιώσεων της λειτουργίας της τελωνειακής ένωσης. Για το τελευταίο θέμα, πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις με εμπειρογνώμονες σε τελωνειακά θέματα σε διάφορα επίπεδα. Δεδομένης της σπουδαιότητας των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την ανταλλαγή πληροφοριών, διενεργήθηκε χωριστή μελέτη σχετικά με τη μελλοντική στρατηγική υλοποίησης για την ανταλλαγή πληροφοριών. Η εν λόγω μελέτη παρουσιάσθηκε σε συνόδους εργασίας για τους προϊσταμένους πληροφορικής των φορολογικών και τελωνειακών διοικήσεων, τον Ιούνιο του 2011.

Τα πορίσματα της μελέτης σχετικά με τα μελλοντικά προγράμματα συζητήθηκαν με τους εκπροσώπους των συμμετεχουσών χωρών σε συνόδους εργασίας, οι οποίες διοργανώθηκαν τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2011. Για την προετοιμασία των εν λόγω συνόδων εργασίας, οργανώθηκε μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης, την άνοιξη του 2011, στη συνεδρίαση της επιτροπής του αντίστοιχου προγράμματος[6], στην οποία ζητήθηκε από τις συμμετέχουσες χώρες να προσδιορίσουν τα κύρια ισχυρά σημεία του προγράμματος, καθώς και τρόπους βελτίωσης της αποδοτικότητας του προγράμματος.

Εκπονήθηκαν εκτιμήσεις επιπτώσεων, οι οποίες ανέλυσαν τη συνέχιση των προγραμμάτων Τελωνεία και Fiscalis. Οι εκτιμήσεις επιπτώσεων εγκρίθηκαν από την επιτροπή εκτίμησης επιπτώσεων.

Κατά την κατάρτιση της πρότασης του μελλοντικού προγράμματος λήφθηκαν υπόψη πολλές συστάσεις όσον αφορά τον σχεδιασμό και τις περαιτέρω βελτιώσεις του προγράμματος, ιδίως όσον αφορά τον σχεδιασμό των δραστηριοτήτων του προγράμματος και τη διατύπωση των στόχων του προγράμματος. Οι κύριες συστάσεις αφορούσαν τον καθορισμό νέων ειδικών στόχων ή την ανανέωση της έμφασης σε υφιστάμενους στόχους. Όσον αφορά τον τομέα της φορολογίας, επικεντρώνονταν στη μείωση του διοικητικού φόρτου για τις φορολογικές διοικήσεις και τους φορολογουμένους και στη βελτίωση της συνεργασίας με τρίτες χώρες, καθώς και στην ενίσχυση της καταπολέμησης της απάτης. Όσον αφορά τον τομέα των τελωνείων, το πρόγραμμα θα πρέπει να δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στη συνεργασία με τρίτες χώρες, οργανώσεις επιχειρήσεων και εμπορικές οργανώσεις, καθώς και στη διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών. Επιπλέον, οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις συνέστησαν τη διαμόρφωση νέων εργαλείων για την αντιμετώπιση νέων προκλήσεων, και ειδικότερα τη συνεργασία σε συγκεκριμένα επιχειρησιακά καθήκοντα, τη βελτίωση της διάδοσης των αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων του προγράμματος, αξιοποιώντας τις μεθόδους επιγραμμικής συνεργασίας, και τον καθορισμό ενός πλαισίου για την καλύτερη παρακολούθηση των αποτελεσμάτων του προγράμματος.

2.2. Εκτίμηση αντικτύπου

Λαμβάνοντας υπόψη το συνολικό πλαίσιο πολιτικής και τα προβλήματα που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι τομείς των τελωνείων και της φορολογίας κατά την επόμενη δεκαετία, αναλύθηκαν και συγκρίθηκαν διάφορες επιλογές πολιτικής στην εκτίμηση του αντικτύπου καθενός από τα σημερινά προγράμματα.

Κοινές επιλογές πολιτικής:

(1) Σενάριο αναφοράς: συνέχιση των προγραμμάτων με τους υφιστάμενους στόχους και τον υφιστάμενο σχεδιασμό τους.

(2) Μη συνέχιση του προγράμματος: αμφότερα τα προγράμματα διακόπτονται και δεν παρέχεται πλέον χρηματοδότηση από την ΕΕ για εργαλεία ΤΠ, κοινές δράσεις ή δραστηριότητες κατάρτισης που υποστηρίζουν τη συνεργασία στους τομείς των τελωνείων και της φορολογίας.

Ειδικές επιλογές πολιτικής για τον τομέα των τελωνείων:

(3) Αύξηση της στήριξης στις νομικές υποχρεώσεις της ΕΕ, όπως ο εκσυγχρονισμένος τελωνειακός κώδικας (ΕΤΚ): Η παρούσα επιλογή πολιτικής θα επεκτείνει το σενάριο αναφοράς, προσαρμόζοντας το πρόγραμμα στις νέες ανάγκες που προκύπτουν από το εξελισσόμενο περιβάλλον της τελωνειακής ένωσης. Η συγκεκριμένη επιλογή περιλαμβάνει την ανάπτυξη νέων συστημάτων ΤΠ, όπως ορίζονται στην τελωνειακή νομοθεσία της ΕΕ, με τη σταδιακή καθιέρωση ενός μοντέλου επιμερισμένης ανάπτυξης για τα συστήματα ΤΠ και με τον εκσυγχρονισμό της υποκείμενης διακυβέρνησης, αρχιτεκτονικής και τεχνολογίας.

(4) Αύξηση της στήριξης στις νομικές υποχρεώσεις της ΕΕ και χρηματοδοτική στήριξη για την ανάπτυξη τεχνικών ικανοτήτων: Επιπλέον των στοιχείων της προηγούμενης επιλογής, η παρούσα επιλογή θα περιλαμβάνει καθεστώς χρηματοδοτικής στήριξης, που θα επιτρέπει στα κράτη μέλη να ζητούν στήριξη για την αγορά εξοπλισμού για τον έλεγχο των χερσαίων, των θαλάσσιων και των εναέριων συνόρων, παραδείγματος χάριν αγορά μηχανών σάρωσης ή εργαστηριακού εξοπλισμού. Με αυτόν τον τρόπο θα στηριχθούν τα κράτη μέλη ώστε να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις για επίσπευση και εξορθολογισμό των ελέγχων στο πλαίσιο των εξελισσόμενων τεχνολογιών.

(5) Αύξηση της στήριξης στις νομικές υποχρεώσεις της ΕΕ με μεγιστοποίηση του κοινού περιβάλλοντος ΤΠ: Εκτός από τα στοιχεία της επιλογής 3, η παρούσα επιλογή στηρίζει τα τελωνεία της ΕΕ ώστε να επωφεληθούν της πλήρους επιμερισμένης ανάπτυξης και λειτουργίας ευρωπαϊκών συστημάτων ΤΠ για την εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας της ΕΕ, όπως ο ΕΚΤ και άλλα νομοθετήματα που αφορούν τα τελωνεία. Η παρούσα επιλογή θα εξασφαλίσει την αύξηση της στήριξης προς τις δημόσιες αρχές ώστε να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν όλα τα αναγκαία συστήματα για ένα πανευρωπαϊκό ηλεκτρονικό περιβάλλον τελωνείων και προς τις επιχειρήσεις ώστε να συνδεθούν με τα εν λόγω συστήματα.

Ειδικές επιλογές πολιτικής για τον τομέα της φορολογίας:

(6) Αναβάθμιση του σεναρίου αναφοράς: Η παρούσα επιλογή περιλαμβάνει το σενάριο αναφοράς προσαρμόζοντας τους ειδικούς στόχους στις μελλοντικές προκλήσεις. Δίνει πρόσθετη έμφαση στην καταπολέμηση της απάτης, της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής σε σύγκριση με το ισχύον πρόγραμμα, αντιμετωπίζοντας τον υψηλό διοικητικό φόρτο για τους φορολογουμένους και τις φορολογικές διοικήσεις και εξετάζοντας τη συνεργασία με τρίτες χώρες και τρίτους. Η συγκεκριμένη επιλογή πολιτικής θα απαιτήσει μόνον οριακά υψηλότερο προϋπολογισμό σε σύγκριση με το ισχύον πρόγραμμα Fiscalis.

(7) Αναβάθμιση και μέριμνα για νέες πολιτικές: Εκτός από την αντιμετώπιση των προβλημάτων που περιγράφονται στο πλαίσιο της επιλογής «αναβάθμιση του σεναρίου αναφοράς», η παρούσα επιλογή πολιτικής θα προσφέρει τα μέσα για την επέκταση της συνεργασίας σε νέους τομείς, οι οποίοι ενδέχεται να προκύψουν από την εξέλιξη της πολιτικής και, ιδίως, θα παράσχει στα προγράμματα τα μέσα ώστε να διευκολυνθεί η συνεκτική εφαρμογή και η εφαρμογή στην πράξη της νέας αυτής νομοθεσίας και να υλοποιηθούν η σχετική ανταλλαγή πληροφοριών και η διοικητική συνεργασία.

Οι εκτιμήσεις του αντικτύπου καταλήγουν στην ακόλουθη σύσταση: Για τα τελωνεία, η προτιμότερη επιλογή είναι η επιλογή 3 «Αύξηση της στήριξης στις νομικές υποχρεώσεις της ΕΕ, όπως ο εκσυγχρονισμένος τελωνειακός κώδικας (ΕΤΚ)», ενώ για τη φορολογία η προτιμότερη επιλογή είναι η επιλογή 6 «Αναβάθμιση του σεναρίου αναφοράς». Αμφότερες οι προτάσεις πολιτικής συνάδουν με την πρόταση για έναν νέο προϋπολογισμό για την Ευρώπη 2020 και φαίνεται ότι θα γίνουν αποδεκτές από τα κράτη μέλη. Η επιλογή «Αύξηση της στήριξης στις νομικές υποχρεώσεις της ΕΕ και χρηματοδοτική στήριξη για την ανάπτυξη τεχνικών ικανοτήτων» δεν προτιμήθηκε για τα Τελωνεία, καθώς η αγορά του εξοπλισμού που προβλέπεται στο σκέλος της ανάπτυξης τεχνικών ικανοτήτων μπορεί να συγχρηματοδοτηθεί μέσω άλλων προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών διαρθρωτικών ταμείων, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη συνεκτικότητα με τους ειδικούς στόχους του προτεινόμενου προγράμματος FISCUS.

3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ 3.1. Νομική βάση

Η πρόταση FISCUS έχει διττή νομική βάση. Οι πτυχές της πρότασης που αφορούν τα τελωνεία βασίζονται στο άρθρο 33 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το οποίο προβλέπει τη λήψη μέτρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την τελωνειακή συνεργασία και την τελωνειακή ένωση της ΕΕ.

Πολλές πτυχές της εφαρμογής της φορολογικής πολιτικής εξακολουθούν να υπάγονται πρωτίστως στην εθνική αρμοδιότητα. Ωστόσο, το σχεδιαζόμενο πρόγραμμα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί μέτρο φορολογικής πολιτικής το οποίο υπάγεται στις εθνικές αρμοδιότητες. Πράγματι, στόχος του προγράμματος είναι η βελτίωση της συνεργασίας των φορολογικών διοικήσεων, με την πρόβλεψη μηχανισμών και μέσων, καθώς και της αναγκαίας χρηματοδότησης. Υπό την έννοια αυτή, όταν εφαρμοσθεί από την Επιτροπή, το πρόγραμμα δεν θα επιφέρει περαιτέρω εναρμόνιση των εθνικών φορολογικών συστημάτων, αλλά θα συμβάλει στη μείωση των αρνητικών συνεπειών που σχετίζονται με τη συνύπαρξη 27 διαφορετικών φορολογικών συστημάτων, όπως στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, διοικητικός φόρτος για τις διοικήσεις και τους φορολογουμένους, αναζήτηση της ευνοϊκότερης φορολογικής δικαιοδοσίας κ.λπ. Επομένως, το προτεινόμενο μέτρο είναι σαφώς ένα μέτρο στήριξης της εσωτερικής αγοράς, το οποίο επιτρέπει τη βελτίωση της λειτουργίας των διαφόρων φορολογικών συστημάτων εντός της εσωτερικής αγοράς. Επομένως, η νομική βάση για τις πτυχές του προτεινόμενου προγράμματος που σχετίζονται με τη φορολογία είναι το άρθρο 114 της ΣΛΕΕ.

3.2. Επικουρικότητα και αναλογικότητα

Η λήψη μέτρων σε επίπεδο Ένωσης αντί της λήψης μέτρων σε εθνικό επίπεδο είναι αναγκαία για τους ακόλουθους λόγους:

· Η τελωνειακή ένωση αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης. Μεταβιβάζοντας τις εξουσίες τους στην Ένωση, τα κράτη μέλη συμφώνησαν εκ των πραγμάτων ότι τα μέτρα στον τομέα των τελωνείων θα εφαρμόζονται καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης. Ωστόσο, το νομικό πλαίσιο της Ένωσης δεν διασφαλίζει επαρκώς από μόνο του την κατάλληλη λειτουργία της τελωνειακής ένωσης. Θα πρέπει να συμπληρωθεί με υποστηρικτικά μέτρα, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα Τελωνεία, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι η τελωνειακή νομοθεσία της ΕΕ εφαρμόζεται με συγκλίνοντα και εναρμονισμένο τρόπο.

· Πολλές από τις δραστηριότητες στον τομέα των τελωνείων είναι διασυνοριακής φύσης, αφορούν και επηρεάζουν και τα 27 κράτη μέλη, και, ως εκ τούτου, δεν μπορούν να υλοποιηθούν αποτελεσματικά και αποδοτικά από τα επιμέρους κράτη μέλη. Η λήψη μέτρων από την ΕΕ είναι απαραίτητη για να θεμελιωθεί η ευρωπαϊκή διάσταση του έργου των τελωνείων, να αποφευχθούν στρεβλώσεις στην εσωτερική αγορά και να στηριχθεί η αποτελεσματική προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.

· Συναφώς, η λήψη μέτρων από την ΕΕ δικαιολογείται προκειμένου να διασφαλισθεί η ορθή λειτουργία και η περαιτέρω ανάπτυξη της τελωνειακής ένωσης και του κοινού κανονιστικού της πλαισίου, καθώς έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί την πιο αποδοτική και αποτελεσματική απόκριση της ΕΕ στις ανεπάρκειες και στις προκλήσεις για την υλοποίηση της τελωνειακής ένωσης και της τελωνειακής συνεργασίας της ΕΕ.

· Όσον αφορά τη φορολογία, δεν αρκεί η θέσπιση νομοθεσίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θεωρώντας δεδομένο ότι η εφαρμογή της θα εξελιχθεί ομαλά και ότι, σε αντίθετη περίπτωση, θα επαρκεί η διαδικασία επί παραβάσει. Προκειμένου να εφαρμοσθεί αποδοτικά η φορολογική νομοθεσία της ΕΕ και των κρατών μελών, απαιτούνται συνεργασία και συντονισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

· Οι προκλήσεις που προσδιορίσθηκαν για τη φορολογία δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν χωρίς την άσκηση συντονιστικού ρόλου από την Επιτροπή και χωρίς να παροτρυνθούν τα κράτη μέλη να δουν πέρα από τα σύνορα της διοικητικής τους επικράτειας. Χωρίς εντατική συνεργασία και συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών, θα αυξηθεί ο αθέμιτος φορολογικός ανταγωνισμός και η αναζήτηση ευνοϊκότερης φορολογικής δικαιοδοσίας, ενώ οι παραβάτες της νομοθεσίας θα εκμεταλλευθούν την έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των εθνικών αρχών.

· Από οικονομική άποψη, η λήψη μέτρων σε επίπεδο ΕΕ είναι πολύ πιο αποδοτική. Η τελωνειακή και φορολογική συνεργασία στηρίζεται σε ένα εξαιρετικά ασφαλές ειδικό δίκτυο επικοινωνίας. Αυτό διασυνδέει τις εθνικές τελωνειακές και φορολογικές διοικήσεις σε περίπου 5 000 σημεία σύνδεσης. Το κοινό αυτό δίκτυο ΤΠ διασφαλίζει ότι κάθε εθνική διοίκηση χρειάζεται να συνδεθεί μόνον μία φορά με την κοινή αυτή υποδομή για να μπορέσει να ανταλλάξει κάθε είδους πληροφορίες. Εν απουσία μιας τέτοιας υποδομής, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να συνδεθεί 26 φορές στα εθνικά συστήματα καθενός από τα υπόλοιπα 26 κράτη μέλη.

Σύμφωνα με το άρθρο 17 της ΣΕΕ, η Επιτροπή ασκεί συντονιστικά, εκτελεστικά και διαχειριστικά καθήκοντα σύμφωνα με τους όρους που προβλέπουν οι Συνθήκες. Η Επιτροπή πρέπει να αναλάβει συντονιστική δράση με τις εθνικές τελωνειακές και φορολογικές αρχές, με ειδικευμένους εκπροσώπους, σε επιχειρησιακό επίπεδο και σε μακροπρόθεσμη βάση, εν όψει των υφιστάμενων και των μελλοντικών προκλήσεων για την Ένωση, οι οποίες εντοπίσθηκαν στους τομείς των τελωνείων και της φορολογίας. Τα διάφορα φόρα και εργαλεία του προγράμματος παρέχουν ένα κατάλληλο πλαίσιο για την Επιτροπή ώστε να ασκήσει τον συντονιστικό ρόλο της στους τομείς των τελωνείων και της φορολογίας. Επομένως, το πρόγραμμα FISCUS συνάδει με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας (όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ)).

3.3. Νομική πράξη

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα των σχετικών εκτιμήσεων επιπτώσεων, θεωρείται ενδεδειγμένη η παρέμβαση της ΕΕ μέσω ενός προγράμματος χρηματοδότησης. Λαμβάνοντας υπόψη τα θετικά σχόλια της ενδιάμεσης αξιολόγησης του προγράμματος Τελωνεία 2013 και του προγράμματος Fiscalis 2013, η Επιτροπή προτείνει ένα διάδοχο πρόγραμμα FISCUS.

Παρότι το νέο πρόγραμμα εξακολουθεί να απευθύνεται πρωτίστως στα κράτη μέλη και στις αρχές τους, πρόθεση είναι στις μελλοντικές δράσεις του προγράμματος να συμμετέχουν –περισσότερο από ό,τι στο παρελθόν– εξωτερικοί ενδιαφερόμενοι. Υπό το πρίσμα της εξέλιξης αυτής, κατάλληλη νομική πράξη για τη θέσπιση του προγράμματος είναι ο «κανονισμός» και όχι η «απόφαση», όπως στην περίπτωση των προηγούμενων προγραμμάτων.

4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Το χρονοδιάγραμμα της επανεξέτασης των προγραμμάτων με χρηματοδότηση από την ΕΕ συνδέεται με την πρόταση για ένα νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, όπως περιέχεται στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής. Σύμφωνα με την παρούσα πρόταση, ο παρών κανονισμός σχετικά με το πρόγραμμα FISCUS περιέχει ένα δημοσιονομικό πλαίσιο 777 600 000 ευρώ (σε τρέχουσες τιμές) για την περίοδο 2014-2020.

Το πρόγραμμα FISCUS θα εφαρμοσθεί μέσω άμεσης κεντρικής διαχείρισης και βάσει προτεραιοτήτων. Καταρτίζονται προγράμματα εργασίας –μαζί με τους ενδιαφερομένους– τα οποία καθορίζουν τις προτεραιότητες για μια συγκεκριμένη περίοδο.

5. ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 5.1. Σχόλια σε συγκεκριμένες νομικές διατάξεις 5.1.1. Κεφάλαιο I: Γενικές διατάξεις

Για τις πτυχές που σχετίζονται με τα τελωνεία, το πεδίο εφαρμογής του προγράμματος είναι ειδικά προσανατολισμένο στη λειτουργία της τελωνειακής ένωσης της ΕΕ. Για τις πτυχές που σχετίζονται με τη φορολογία, το πρόγραμμα εναρμονίσθηκε με την πρόσφατη φορολογική νομοθεσία της Ένωσης, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα καλύπτει μόνον τον ΦΠΑ, τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τους φόρους επί του εισοδήματος και των κεφαλαίων, αλλά και άλλους φόρους που αποτελούν αντικείμενο της φορολογικής νομοθεσίας της ΕΕ.

Στο πρόγραμμα FISCUS θα μπορούν να συμμετέχουν τα κράτη μέλη, οι υποψήφιες χώρες και οι δυνάμει υποψήφιες χώρες. Σύμφωνα με τη συνολική πολιτική της Ένωσης στον συγκεκριμένο τομέα, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Τέλος, «εξωτερικοί εμπειρογνώμονες» ενδέχεται επίσης να συμμετάσχουν σε συγκεκριμένες δράσεις (π.χ. εκπρόσωποι άλλων αρχών, εμπορικών, εθνικών και διεθνών οργανισμών και ενδεχομένως άλλοι εμπειρογνώμονες).

Οι στόχοι του προγράμματος FISCUS αναπροσανατολίστηκαν σε συνάρτηση με τα προσδιορισθέντα και τα αναμενόμενα προβλήματα και τις προκλήσεις για την τελωνειακή και τη φορολογική πολιτική και τις τελωνειακές και φορολογικές αρχές κατά την επόμενη δεκαετία. Συνολικότερος στόχος του προγράμματος είναι να στηρίξει τη λειτουργία της τελωνειακής ένωσης και να ενισχύσει την εσωτερική αγορά, βελτιώνοντας τη λειτουργία των φορολογικών συστημάτων, μέσω της συνεργασίας μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών, των τελωνειακών και φορολογικών τους διοικήσεων, των υπαλλήλων και των εξωτερικών εμπειρογνωμόνων τους.

Για να υπάρξει κατάλληλη απόκριση στις μελλοντικές προκλήσεις στον τελωνειακό και στον φορολογικό τομέα στην Ένωση, καθορίσθηκαν για το πρόγραμμα οι ακόλουθοι ειδικοί στόχοι:

1. στήριξη της κατάρτισης, της συνεκτικής εφαρμογής και της αποτελεσματικής εφαρμογής στην πράξη του δικαίου της Ένωσης στους τομείς των τελωνείων και της φορολογίας,

2. συμβολή στην αποδοτική λειτουργία των τελωνειακών και των φορολογικών αρχών, βελτιώνοντας τη διοικητική ικανότητά τους και μειώνοντας τον διοικητικό φόρτο τους,

3. πρόληψη της απάτης και της φοροδιαφυγής και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της ασφάλειας, βελτιώνοντας τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, άλλες κρατικές αρχές, τρίτες χώρες, οικονομικούς παράγοντες και τις οργανώσεις τους,

4. ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, μέσω της διευκόλυνσης των εμπορικών συναλλαγών και της μείωσης του κόστους συμμόρφωσης,

5. προστασία των δημοσιονομικών και οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, μέσω της καταπολέμησης της απάτης και της φοροδιαφυγής,

6. (για τον τομέα των τελωνείων) στήριξη των τελωνείων στην προστασία των πολιτών και της οικονομίας όσον αφορά την ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος.

Προστέθηκαν επιχειρησιακοί στόχοι, οι οποίοι επικεντρώνονται στα αποτελέσματα που πρέπει να επιτύχει το πρόγραμμα και παρουσιάζονται στο παράρτημα 1 του κανονισμού.

5.1.2. Κεφάλαιο II: Επιλέξιμες δράσεις

Οι τύποι δράσεων που θεωρούνται επιλέξιμες για χρηματοδότηση από το πρόγραμμα είναι παρόμοιοι με εκείνους που προβλέπονται στα τρέχοντα προγράμματα, και συγκεκριμένα:

· κοινές δράσεις με στόχο την ανταλλαγή γνώσεων και ορθών πρακτικών μεταξύ των τελωνειακών και φορολογικών υπαλλήλων των συμμετεχουσών χωρών,

· ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών[7] για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών και της πρόσβασης σε κοινά δεδομένα, και τέλος

· δραστηριότητες κατάρτισης με στόχο την ανάπτυξη των ικανοτήτων των τελωνειακών και φορολογικών υπαλλήλων σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ορισμένες κατηγορίες δράσεων τροποποιήθηκαν.

· Το πρόγραμμα FISCUS θα περιλαμβάνει μερικά νέα εργαλεία κοινών δράσεων:

· Οι διευθύνουσες ομάδες (νέο εργαλείο μόνον για τη φορολογία) θα εκτελούν δραστηριότητες συντονιστικής φύσης και θα απαρτίζονται συνήθως από όλες τις ενδιαφερόμενες συμμετέχουσες χώρες. Διαφέρουν από τις ομάδες έργου, οι οποίες απαρτίζονται συνήθως από περιορισμένο αριθμό χωρών, λειτουργούν για περιορισμένο χρονικό διάστημα και εργάζονται για την επίτευξη ενός προκαθορισμένου στόχου με σαφώς περιγραφόμενο αντικείμενο.

· Οι ομάδες εμπειρογνωμόνων είναι δομημένες μορφές συνεργασίας, οι οποίες συγκεντρώνουν εμπειρογνωμοσύνη ή/και ασχολούνται με συγκεκριμένες επιχειρησιακές δραστηριότητες. Μπορούν να συσταθούν με μη μόνιμο ή μόνιμο χαρακτήρα και μπορούν ενδεχομένως να τύχουν στήριξης, π.χ. με επιγραμμικές υπηρεσίες συνεργασίας, διοικητική βοήθεια και διευκολύνσεις υποδομών και εξοπλισμού, για την υποβοήθηση της υλοποίησης και της επιτυχίας μιας δράσης.

· Οι δράσεις για την ανάπτυξη των ικανοτήτων της δημόσιας διοίκησης θα στηρίζουν τελωνειακές και φορολογικές αρχές οι οποίες αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες, όπως έλλειψη γνώσεων, εμπειρογνωμοσύνης, οργανωτικές ή άλλες ανεπάρκειες, οι οποίες μπορούν να ξεπερασθούν μέσω εξατομικευμένων δράσεων στήριξης που υλοποιούνται από άλλες χώρες ή υπαλλήλους της Επιτροπής.

· Όσον αφορά τα ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών, το νέο πρόγραμμα ορίζει τα «στοιχεία της Ένωσης» ως τα περιουσιακά στοιχεία και τις υπηρεσίες ΤΠ που αφορούν μερικά ή όλα τα κράτη μέλη και ανήκουν στην Επιτροπή ή αγοράζονται από την Επιτροπή. Τα εν λόγω στοιχεία της Ένωσης περιγράφονται στο παράρτημα 2 σημείο 4 της προτεινόμενης νομοθετικής πράξης. Τα «εθνικά στοιχεία» είναι όλα τα στοιχεία τα οποία δεν είναι «στοιχεία της Ένωσης». Αναπτύσσονται, εγκαθίστανται και τίθενται σε λειτουργία από τα κράτη μέλη και, επομένως, χρηματοδοτούνται και υπάγονται στην ευθύνη των κρατών μελών.

Ο επανακαθορισμός των στοιχείων της Ένωσης πρέπει να γίνεται αντιληπτός υπό το πρίσμα της μεταβαλλόμενης πρακτικής στην ανάπτυξη συστημάτων ΤΠ. Επί του παρόντος, κάθε κράτος μέλος είναι υπεύθυνο για την υλοποίηση των εθνικών συστημάτων του σύμφωνα με κοινές προδιαγραφές, με αποτέλεσμα 27 αναπτύξεις για κάθε σύστημα, 27 διεπαφές για τις επιχειρήσεις, 27 χρονοδιαγράμματα ανάπτυξης, 27 σύνολα δυσκολιών που σχετίζονται με έργα ή επιχειρησιακών δυσκολιών κ.λπ. Υπό το πρίσμα, ειδικότερα, της χρηματοπιστωτικής κρίσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ανάπτυξη συστημάτων ΤΠ θα πρέπει να γίνει με πιο αποδοτικό τρόπο, μεταξύ άλλων με την αύξηση του αριθμού των κεντρικών πόρων και την αύξηση της συμμετοχής των κρατών μελών σε κοινά σχέδια.

Στόχος της απλούστευσης αυτής είναι να μειωθεί το συνολικό κόστος ΤΠ και να βελτιωθεί η συνεκτικότητα των δεδομένων και η εφαρμογή των κανόνων, με τη σταδιακή μετατόπιση προς την από κοινού ανάπτυξη ΤΠ (γνώσεις, δεδομένα, στοιχεία ΤΠ). Αυτό θα βελτιώσει τις μεθόδους εργασίας, για παράδειγμα, μέσω μοντελοποίησης επιχειρηματικών διαδικασιών, καλύτερων προδιαγραφών ποιότητας, και θα επιφέρει επίσης μεγαλύτερη τυποποίηση, για παράδειγμα, όσον αφορά την εναρμόνιση των διεπαφών για τις επιχειρήσεις. Η νέα προσέγγιση όσον αφορά τα στοιχεία της Ένωσης θα περιορίσει τον κίνδυνο αποκλινόντων σχεδίων ανάπτυξης και εφαρμογής. Παρέχει επίσης πρόσθετα μέσα για τον έλεγχο της οριστικοποίησης του σχεδίου, καθώς τα κοινά σχέδια δεν επιτρέπουν στο πιο αργό μέλος στην αλυσίδα ανάπτυξης να καθορίσει τη θέση σε λειτουργία ολόκληρου του έργου. Αυτή η αύξηση της ευθύνης της Επιτροπής θα απαιτήσει περισσότερη εξειδικευμένη στήριξη και περισσότερο προσωπικό στο επίπεδο της Επιτροπής.

5.1.3. Κεφάλαιο IV: Εφαρμογή

Προκειμένου να διασφαλισθούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Έτσι, θα εγκριθεί ένα ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[8].

5.2. Απλούστευση 5.2.1. Με ποιον τρόπο συμβάλλει η πρόταση στην απλούστευση;

α) Συνεκτικότητα με τον δημοσιονομικό κανονισμό

Η πρόταση προγράμματος είναι απολύτως συνεκτική με τον δημοσιονομικό κανονισμό και τις εκτελεστικές διατάξεις του. Οι επιχορηγήσεις και η σύναψη συμβάσεων είναι τα δύο κύρια χρηματοδοτικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή του προγράμματος. Το πρόγραμμα ενσωματώνει τα μέτρα απλούστευσης που προτείνονται στην πρόταση της Επιτροπής για την αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού, και ειδικότερα τη χρήση εφάπαξ ποσών, κατ’ αποκοπή τιμών και μοναδιαίου κόστους. Λόγω της σημασίας της επεξεργασίας των εξόδων διαμονής και ταξιδίου που καταβάλλονται στο πλαίσιο του προγράμματος, το πρόγραμμα θα καθιερώσει μέτρα απλούστευσης, τα οποία προβλέπονται από τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό για τον συγκεκριμένο τομέα.

β) Συνεκτικότητα μεταξύ των προγραμμάτων Τελωνεία και Fiscalis 2013

Η διαχείριση των προηγούμενων προγραμμάτων Τελωνεία και Fiscalis είχε εναρμονισθεί πλήρως βάσει ίδιων κανόνων ανάθεσης συμβάσεων και μοντέλων επιχορηγήσεων, κοινών οδηγών διαχείρισης και συστημάτων ΤΠ. Το μοντέλο διαχείρισης περιλαμβάνει σαφείς και απλές διαδικασίες για την οργάνωση των δραστηριοτήτων του προγράμματος. Η ομάδα διαχείρισης προγράμματος της Επιτροπής επικουρείται από ομάδες διαχείρισης προγράμματος στις διάφορες τελωνειακές και φορολογικές διοικήσεις, οι οποίες ενεργούν ως διαμεσολαβητές και πρώτο σημείο επαφής για τους τελωνειακούς, και αντίστοιχα τους φορολογικούς, υπαλλήλους στα κράτη μέλη. Το μοντέλο διαχείρισης επιτρέπει την ανάπτυξη δραστηριοτήτων σε σύντομο χρονικό διάστημα, σε μερικές εβδομάδες το πολύ, ανταποκρινόμενο ταχέως σε νεοεμφανιζόμενες ανάγκες, διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα τη συνεκτικότητα μεταξύ των διαφόρων δραστηριοτήτων. Τα κράτη μέλη δήλωσαν ικανοποιημένα με το μοντέλο διαχείρισης του προγράμματος στην ενδιάμεση αξιολόγηση[9]. Λαμβάνοντας υπόψη την ήδη στενή εναρμόνιση μεταξύ των προγραμμάτων Τελωνεία και Fiscalis, καθώς και την πολιτική της Επιτροπής με στόχο την απλούστευση, αποφασίσθηκε να προταθεί ένα ενιαίο πρόγραμμα FISCUS στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020.

γ) Εξέτασε το πρόγραμμα το ενδεχόμενο εξωπορισμού;

Το ενδεχόμενο εφαρμογής του μελλοντικού προγράμματος μέσω εκτελεστικού οργανισμού εξετάσθηκε. Ένας οργανισμός θα μπορούσε να εξουσιοδοτηθεί να εκτελεί καθήκοντα, όπως η επιλογή των δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του προγράμματος, η διοικητική προετοιμασία και η συνέχεια των δραστηριοτήτων, η παρακολούθηση των δραστηριοτήτων, οι επιχορηγήσεις και η προμήθεια συστημάτων ΤΠ. Ωστόσο, ένας τέτοιος εκτελεστικός οργανισμός θα προσέθετε ένα επιπλέον επίπεδο στη δομή διακυβέρνησης, αυξάνοντας το κόστος του συντονισμού και των ελέγχων, περιπλέκοντας και επιβραδύνοντας τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, προσθέτοντας νέες διοικητικές διαδικασίες. Επίσης, θα είχε αρνητικό αντίκτυπο στο επίπεδο τεχνογνωσίας εντός της Επιτροπής και θα αύξανε τον κίνδυνο κατακερματισμού του περιεχομένου έναντι των διοικητικών πτυχών. Η επιλογή αυτή δεν θα απέφερε τα προσδοκώμενα επιχειρηματικά πλεονεκτήματα και, ως εκ τούτου, απορρίφθηκε.

Στο πλαίσιο ενός εναλλακτικού σεναρίου, εξετάσθηκε επίσης το ενδεχόμενο μεταβίβασης όλων των σχετικών δραστηριοτήτων ΤΠ στις εθνικές διοικήσεις, με εξαίρεση το Κοινό Δίκτυο Επικοινωνιών/Κοινή Διεπαφή Συστημάτων (CCN/CSI) και τις σχετικές υπηρεσίες του. Στο σενάριο αυτό, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να αναδειχθούν σταδιακά ανάγκες και πρωτοβουλίες για την εγκαθίδρυση περισσότερων δομών κεντρικής διακυβέρνησης. Ο επακόλουθος αντίκτυπος θα ήταν παρόμοιος με τις συνέπειες της διακοπής του προγράμματος, πράγμα που θα έθετε σε κίνδυνο την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα των τελωνειακών και των φορολογικών διοικήσεων, θα κλόνιζε την ομοιομορφία της τελωνειακής ένωσης, και επομένως, της μεταχείρισης των εμπόρων, και θα μείωνε την ικανότητα πρόληψης και εντοπισμού της απάτης. Λαμβάνοντας υπόψη τις αρνητικές συνέπειες στα αποτελέσματα και στις επιδόσεις, το σενάριο αυτό απορρίφθηκε επίσης.

δ) Χρησιμοποιεί το πρόγραμμα κοινά εργαλεία ΤΠ ώστε να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος για τους δικαιούχους και τους αναδόχους;

Τα προγράμματα Τελωνεία 2013 και Fiscalis 2013 εφαρμόζουν ήδη εργαλεία για τη διευκόλυνση της διαχείρισης των επιχορηγήσεων μέσω ενός κοινού εργαλείου για την έκθεση δραστηριοτήτων (Activity Reporting Tool - ART).

5.2.2. Μέτρηση των επιδόσεων της πρότασης

Οι επιδόσεις του προγράμματος θα μετρηθούν χρησιμοποιώντας ένα συνεκτικό σύνολο δεκτών επιδόσεων, αντικτύπου, αποτελεσμάτων και εκροών, οι οποίοι θα συνδέονται με τους γενικούς, ειδικούς και επιχειρησιακούς στόχους του προγράμματος, αξιοποιώντας τη σύνδεση με το σχέδιο διαχείρισης της Επιτροπής. Ο λεπτομερής κατάλογος των δεικτών αντικτύπου, αποτελεσμάτων και εκροών είναι διαθέσιμος στις εκτιμήσεις επιπτώσεων των οικείων προγραμμάτων. Η Επιτροπή προσδιόρισε επιδιωκόμενα αποτελέσματα για ορισμένους επιχειρησιακούς στόχους του προγράμματος, ενώ άλλα θα συμπληρωθούν μέσω των δράσεων στο πλαίσιο των τρεχόντων προγραμμάτων. Τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα όλων των επιχειρησιακών στόχων θα προσδιορισθούν από την Επιτροπή πριν από την έναρξη του προγράμματος του 2020 και θα υποβληθούν για έγκριση στην επιτροπή προγράμματος στο πλαίσιο της διαδικασίας του ετήσιου προγράμματος εργασίας.

5.2.3. Είναι η πρόταση προγράμματος συνεκτική με τη συνολική πολιτική της Επιτροπής;

Το πρόγραμμα θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της Στρατηγικής Ευρώπη 2020, ενισχύοντας την ενιαία αγορά, βελτιώνοντας την παραγωγικότητα του δημόσιου τομέα, στηρίζοντας την τεχνική πρόοδο και την καινοτομία στις διοικήσεις και προωθώντας την απασχόληση. Θα στηρίξει εμβληματικές πρωτοβουλίες σχετικές με το ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη[10], την εμβληματική πρωτοβουλία για την Ένωση Καινοτομίας[11], την εμβληματική πρωτοβουλία σχετικά με την Ατζέντα για νέες δεξιότητες και θέσεις εργασίας[12] και την εμβληματική πρωτοβουλία για μια βιομηχανική πολιτική για την εποχή της παγκοσμιοποίησης[13]. Το πρόγραμμα θα στηρίξει επίσης την Πράξη για την Ενιαία αγορά[14] και θα προωθήσει την ανάπτυξη και την καινοτομία, επιβάλλοντας τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας στα σύνορα σύμφωνα με την πρόσφατη συνολική στρατηγική για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας[15]. Όσον αφορά την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης και των κρατών μελών, το πρόγραμμα θα στηρίξει την είσπραξη δασμών και διαφόρων αμοιβών και τελών στις εμπορικές συναλλαγές, καθώς και τις συνεργατικές προσπάθειες για την καταπολέμηση της απάτης. Η τελωνειακή ένωση είναι το επιχειρησιακό σκέλος της εμπορικής πολιτικής της ΕΕ και, επομένως, το πρόγραμμα θα συμβάλει στην εφαρμογή διμερών και πολυμερών εμπορικών συμφωνιών, στην είσπραξη δασμών και στην εφαρμογή εμπορικών μέτρων (όπως οι κανόνες προέλευσης), εμπορικών αποκλεισμών και άλλων περιορισμών σύμφωνα με την εμπορική στρατηγική της ΕΕ[16]. Πιο πρόσφατα, ανατέθηκε στα τελωνεία ο ρόλος της προστασίας του περιβάλλοντος (όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τις παράνομες εξαγωγές αποβλήτων, τις χημικές ουσίες, τις ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος, την παράνομη υλοτομία και τη Σύμβαση CITES). Τέλος, η δράση των τελωνείων και η συνεργασία μεταξύ τελωνείων, αστυνομίας και άλλων αρχών επιβολής του νόμου συμβάλλει ολοένα και περισσότερο στην εσωτερική ασφάλεια της Ένωσης, όπως φαίνεται στο σχέδιο δράσης για τη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας[17] και στο Σχέδιο δράσης του προγράμματος της Στοκχόλμης[18].

2011/0341 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος δράσης για τα τελωνεία και τη φορολογία στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την περίοδο 2014-2020 (FISCUS) και την κατάργηση των αποφάσεων αριθ. 1482/2007/ΕΚ και αριθ. 624/2007/ΕΚ

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 33 και 114,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [19],

Αποφασίζοντας με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Τα πολυετή προγράμματα δράσης για τα τελωνεία και τη φορολογία τα οποία εφαρμόσθηκαν πριν από το 2014 συνέβαλαν σημαντικά στη διευκόλυνση και στη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ τελωνειακών και φορολογικών αρχών, αντίστοιχα, στην Ένωση. Επομένως, ενδείκνυται να διασφαλισθεί η συνέχιση των εν λόγω προγραμμάτων, με τη θέσπιση ενός νέου προγράμματος στον ίδιο τομέα.

(2) Λαμβάνοντας υπόψη τις συνέργειες μεταξύ των προγραμμάτων τα οποία εφαρμόσθηκαν πριν από το 2014 και σύμφωνα με τη δέσμευση της Επιτροπής να μειώσει τον αριθμό των προγραμμάτων όπως περιγράφεται στον «Προϋπολογισμό για την Ευρώπη 2020»[20], τα προγράμματα τελωνειακής και φορολογικής συνεργασίας θα πρέπει να αντικατασταθούν από ένα ενιαίο πρόγραμμα. Επιπλέον, η θέσπιση ενός ενιαίου προγράμματος θα ενισχύσει την απλούστευση και τη συνεκτικότητα, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα ανάπτυξης δραστηριοτήτων στους χωριστούς τομείς των τελωνείων και της φορολογίας.

(3) Οι δραστηριότητες του προγράμματος, δηλαδή τα ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών, οι κοινές δράσεις για τελωνειακούς και φορολογικούς υπαλλήλους, και οι κοινές πρωτοβουλίες κατάρτισης, αναμένεται να συμβάλουν στην υλοποίηση της Στρατηγικής Ευρώπη 2020 για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη[21]. Παρέχοντας ένα πλαίσιο για δραστηριότητες οι οποίες αποσκοπούν σε πιο αποδοτικές τελωνειακές και φορολογικές αρχές, ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, προωθούν την απασχόληση και συμβάλλουν στην προστασία των δημοσιονομικών και οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, το πρόγραμμα θα ενισχύσει ενεργά τη λειτουργία της τελωνειακής ένωσης και της εσωτερικής αγοράς.

(4) Ο τομέας του προγράμματος που αφορά τη φορολογία θα πρέπει να εναρμονισθεί με την ισχύουσα και την επικείμενη νομοθεσία της Ένωσης, ώστε να επιτρέπει υποστηρικτικές δραστηριότητες για ενδεχόμενους νέους φόρους ή νομοθεσία της Ένωσης. Επομένως, για τους σκοπούς του παρόντος προγράμματος, η φορολογία δεν θα πρέπει να καλύπτει μόνον τον ΦΠΑ, όπως προβλέπεται στην οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας[22], τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα οινοπνευματώδη, όπως προβλέπεται στην οδηγία 92/83/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την εναρμόνιση των διαρθρώσεων των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στην αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά[23], τα προϊόντα καπνού, όπως προβλέπεται στην οδηγία του Συμβουλίου 2011/64/ΕΕ, της 21ης Ιουνίου 2011, για τη διάρθρωση και τους συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης που εφαρμόζονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά[24], τα ενεργειακά προϊόντα και την ηλεκτρική ενέργεια, όπως προβλέπεται στην οδηγία 2003/96/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων και της ηλεκτρικής ενέργειας[25], αλλά και σε κάθε άλλο φόρο ο οποίος εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της φορολογικής νομοθεσίας της Ένωσης, κατά την έννοια της οδηγίας 2010/24/ΕΕ του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 2010, περί αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη απαιτήσεων σχετικών με φόρους, δασμούς και άλλα μέτρα[26].

(5) Προκειμένου να στηριχθεί η διαδικασία προσχώρησης και σύνδεσης τρίτων χωρών, στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετέχουν οι προσχωρούσες χώρες και οι υποψήφιες χώρες, καθώς και οι δυνάμει υποψήφιες χώρες και οι χώρες εταίροι της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας[27], εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη την αυξανόμενη διασυνδεσιμότητα της παγκόσμιας οικονομίας, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί η δυνατότητα συμμετοχής εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, όπως υπαλλήλων τρίτων χωρών, εκπροσώπων διεθνών οργανισμών ή οικονομικών παραγόντων, σε ορισμένες δραστηριότητες.

(6) Εν όψει των προβλημάτων και των προκλήσεων που επισημάνθηκαν για την ερχόμενη δεκαετία, οι στόχοι των προγραμμάτων τα οποία εφαρμόσθηκαν πριν από το 2014 θα πρέπει να αναπροσαρμοσθούν. Το πρόγραμμα που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να διαδραματίσει ρόλο σε ζωτικής σημασίας τομείς, όπως η συνεκτική εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ, η προστασία των δημοσιονομικών και οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, η κατοχύρωση της ασφάλειας και η βελτίωση των διοικητικών ικανοτήτων των τελωνειακών και φορολογικών αρχών. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη την προβληματική δυναμική των νέων προκλήσεων που επισημάνθηκαν, θα πρέπει να δοθεί πρόσθετη βαρύτητα στην καταπολέμηση της απάτης, στη μείωση του διοικητικού φόρτου και στη διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών.

(7) Τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν στα προγράμματα τα οποία εφαρμόσθηκαν πριν από το 2014 αποδείχθηκαν κατάλληλα και, ως εκ τούτου, διατηρήθηκαν. Ωστόσο, λόγω της αναγκαιότητας εργαλείων που επιτρέπουν πιο διαρθρωμένη επιχειρησιακή συνεργασία, προστέθηκαν επιπλέον εργαλεία, όπως οι ομάδες εμπειρογνωμόνων, οι οποίες απαρτίζονται από εμπειρογνώμονες της Ένωσης και των κρατών μελών, για την από κοινού εκτέλεση καθηκόντων σε συγκεκριμένους τομείς. Επιπλέον, υπό το πρίσμα των πρόσφατων εξελίξεων, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί το ενδεχόμενο ανάπτυξης δράσεων στο πλαίσιο του προγράμματος οι οποίες να συμβάλουν στην ανάπτυξη διοικητικών ικανοτήτων, προκειμένου να παρασχεθεί εξειδικευμένη βοήθεια σε χώρες που τη χρειάζονται.

(8) Τα ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών διαδραματίζουν ζωτικής σημασίας ρόλο στην ενίσχυση των τελωνειακών και των φορολογικών συστημάτων στην Ένωση και θα πρέπει, επομένως, να εξακολουθήσουν να χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προγράμματος. Επιπλέον, θα πρέπει να καταστεί εφικτή η συμπερίληψη στο πρόγραμμα νέων συστημάτων πληροφοριών σχετικών με τα τελωνεία και τη φορολογία, τα οποία καθιερώνονται βάσει της νομοθεσίας της Ένωσης. Αυτά θα πρέπει να βασίζονται σε μοντέλα επιμερισμένης ανάπτυξης και σε μια σύγχρονη αρχιτεκτονική ΤΠ, με σκοπό να αυξηθεί η ευελιξία και η αποδοτικότητα των τελωνειακών και των φορολογικών διοικήσεων.

(9) Η ανάπτυξη των ικανοτήτων των ανθρώπινων πόρων με τη μορφή κοινής κατάρτισης θα πρέπει να πραγματοποιηθεί επίσης μέσω του προγράμματος. Οι τελωνειακοί και οι φορολογικοί υπάλληλοι θα πρέπει να αναβαθμίσουν και να επικαιροποιήσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που απαιτούνται για την εξυπηρέτηση των αναγκών της Ένωσης. Το πρόγραμμα θα πρέπει να είναι καθοριστικό για την ενίσχυση των ικανοτήτων των ανθρώπινων πόρων με αποδοτικό τρόπο, μέσω βελτιωμένης στήριξης για την κατάρτιση η οποία απευθύνεται σε τελωνειακούς και φορολογικούς υπαλλήλους, καθώς και οικονομικούς παράγοντες. Για τον σκοπό αυτό, η τρέχουσα προσέγγιση της Ένωσης για την κατάρτιση, η οποία βασίσθηκε κυρίως σε κεντρική ανάπτυξη της ηλεκτρονικής μάθησης, θα πρέπει να εξελιχθεί σε ένα πολύπλευρο πρόγραμμα στήριξης της κατάρτισης σε φορολογικά θέματα για την Ένωση.

(10) Το πρόγραμμα θα πρέπει να καλύψει περίοδο επτά ετών, προκειμένου να εναρμονισθεί η διάρκειά του με εκείνη του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. xxx του Συμβουλίου, της xxx, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020[28].

(11) Για ολόκληρη τη διάρκεια του προγράμματος, θα πρέπει να προβλεφθεί ένα δημοσιονομικό κονδύλιο το οποίο αποτελεί την προνομιακή αναφορά, κατά την έννοια του σημείου [17] της διοργανικής συμφωνίας της XX/YY/201Z μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.

(12) Σύμφωνα με τη δέσμευση της Επιτροπής για τη συνεκτικότητα και την απλούστευση των προγραμμάτων χρηματοδότησης, η οποία περιγράφεται στην ανακοίνωση του 2010 για την επανεξέταση του προϋπολογισμού της ΕΕ[29], οι πόροι θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από κοινού με άλλα χρηματοδοτικά μέσα της Ένωσης, εάν οι προβλεπόμενες δραστηριότητες του προγράμματος αποσκοπούν στην επίτευξη στόχων οι οποίοι είναι κοινοί σε διάφορα χρηματοδοτικά μέσα, εξαιρουμένης ωστόσο της διπλής χρηματοδότησης. Οι δράσεις στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος θα πρέπει να διασφαλίζουν τη συνεκτικότητα στη χρήση των πόρων της Ένωσης που στηρίζουν τη λειτουργία της τελωνειακής ένωσης.

(13) Τα αναγκαία μέτρα για τη δημοσιονομική εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θεσπίζονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. xxx/20xx του Συμβουλίου, της xxx, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, και με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. xxx/20xx της Επιτροπής, της xxx, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. xxx/20xx του Συμβουλίου, της xxx (θα προστεθούν παραπομπές στον νέο δημοσιονομικό κανονισμό και στην εκτελεστική πράξη).

(14) Τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης θα πρέπει να προστατεύονται μέσω κατάλληλων μέτρων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου των δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης, του εντοπισμού και της διερεύνησης των παρατυπιών, της ανάκτησης απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων, και, εφόσον χρειάζεται, της επιβολής κυρώσεων.

(15) Προκειμένου να διασφαλισθούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[30].

(16) Δεδομένου ότι οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης, και συγκεκριμένα η θέσπιση ενός πολυετούς προγράμματος για τη βελτίωση της λειτουργίας των συστημάτων φορολόγησης στην εσωτερική αγορά και της λειτουργίας της τελωνειακής ένωσης, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, τα οποία δεν μπορούν να υλοποιήσουν αποδοτικά τη συνεργασία και τον συντονισμό που απαιτούνται για την εκτέλεση του προγράμματος, και μπορούν, επομένως, λόγω των αποτελεσμάτων του προγράμματος, να επιτευχθούν καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(17) Για την εφαρμογή του προγράμματος, η Επιτροπή θα πρέπει να επικουρείται από την επιτροπή του προγράμματος FISCUS. Η κύρια αρμοδιότητα της εν λόγω επιτροπής αφορά τα ετήσια προγράμματα εργασίας.

(18) Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αντικαταστήσει την απόφαση αριθ. 1482/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2007, σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος για τη βελτίωση της λειτουργίας των συστημάτων φορολογίας στην εσωτερική αγορά (Fiscalis 2013) και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 225/2002/ΕΚ[31], καθώς και την απόφαση αριθ. 624/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Μαΐου 2007, σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος δράσης για τα τελωνεία στην Κοινότητα (Τελωνεία 2013)[32]. Επομένως, οι εν λόγω αποφάσεις θα πρέπει να καταργηθούν,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Κεφάλαιο I Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1 Αντικείμενο

1. Θεσπίζεται πολυετές πρόγραμμα δράσης «FISCUS» (στο εξής το «πρόγραμμα») για τη βελτίωση της λειτουργίας των φορολογικών συστημάτων στην εσωτερική αγορά και της λειτουργίας της τελωνειακής ένωσης.

2. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει έναν τομέα για τα τελωνεία και έναν τομέα για τη φορολογία.

3. Το πρόγραμμα καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.

Άρθρο 2 Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

α) «τελωνειακές ή φορολογικές αρχές»: οι αρχές οι οποίες είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή κανόνων σχετικά με τα τελωνεία ή τη φορολογία·

β) «εξωτερικοί εμπειρογνώμονες»:

(1) εκπρόσωποι κρατικών αρχών, μεταξύ άλλων και από χώρες που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφοι 1 και 2,

(2) οικονομικοί παράγοντες και οι οργανώσεις τους,

(3) εκπρόσωποι διεθνών και άλλων σχετικών οργανισμών.

γ) «φορολογία»: οι ακόλουθοι φόροι:

(1) ο φόρος προστιθέμενης αξίας που προβλέπεται στην οδηγία 2006/112/ΕΚ,

(2) οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης στα οινοπνευματώδη που προβλέπονται στην οδηγία 92/83/ΕΟΚ,

(3) οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης στα προϊόντα καπνού που προβλέπονται στην οδηγία 2011/64/ΕΕ,

(4) οι φόροι σε ενεργειακά προϊόντα και στην ηλεκτρική ενέργεια που προβλέπονται στην οδηγία 2003/96/ΕΚ,

(5) κάθε άλλος φόρος που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 2 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 2010/24/ΕΕ.

Άρθρο 3 Συμμετοχή στο πρόγραμμα

1. Συμμετέχουσες χώρες είναι τα κράτη μέλη και οι χώρες που αναφέρονται στην παράγραφο 2, υπό τον όρο ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3.

2. Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετέχουν:

α) προσχωρούσες χώρες, υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφιες χώρες για τις οποίες έχει χαραχθεί προενταξιακή στρατηγική, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις για τη συμμετοχή των χωρών αυτών σε προγράμματα της Ένωσης, όπως ορίζονται στη σχετική συμφωνία-πλαίσιο, στις αποφάσεις του Συμβουλίου Σύνδεσης ή σε παρόμοιες συμφωνίες·

β) χώρες εταίροι της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας, υπό τον όρο ότι οι χώρες αυτές έχουν φθάσει σε ικανοποιητικό επίπεδο προσέγγισης των σχετικών νομοθετικών διατάξεων και των διοικητικών μεθόδων με εκείνες της Ένωσης. Οι οικείες χώρες εταίροι συμμετέχουν στο πρόγραμμα σύμφωνα με τις διατάξεις που θα καθοριστούν με τις εν λόγω χώρες μετά τη θέσπιση συμφωνιών-πλαισίων σχετικά με τη συμμετοχή τους σε προγράμματα της Ένωσης.

3. Εξωτερικοί εμπειρογνώμονες μπορούν να λάβουν μέρος σε δραστηριότητες που οργανώνονται στο πλαίσιο του προγράμματος, οσάκις αυτό είναι σκόπιμο για την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στα άρθρα 4 και 5. Οι εν λόγω εμπειρογνώμονες επιλέγονται βάσει των δεξιοτήτων, της πείρας και των γνώσεών τους σε σχέση με τις συγκεκριμένες δραστηριότητες.

Άρθρο 4 Γενικός στόχος

Γενικός στόχος του προγράμματος είναι η στήριξη της λειτουργίας της τελωνειακής ένωσης και η ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς, με τη βελτίωση της λειτουργίας των φορολογικών συστημάτων μέσω συνεργασίας μεταξύ συμμετεχουσών χωρών, των τελωνειακών και φορολογικών αρχών τους, των υπαλλήλων τους και εξωτερικών εμπειρογνωμόνων.

Ο στόχος αυτός μετράται, μεταξύ άλλων, μέσω του ακόλουθου δείκτη: την εξέλιξη της αντίληψης που έχουν οι ενδιαφερόμενοι σχετικά με το πρόγραμμα όσον αφορά τη συμβολή του προγράμματος στη λειτουργία της τελωνειακής ένωσης και στην ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς.

Άρθρο 5 Ειδικοί στόχοι

1. Οι ειδικοί στόχοι του προγράμματος είναι οι ακόλουθοι:

α) στήριξη της κατάρτισης, της συνεκτικής εφαρμογής και της αποτελεσματικής εφαρμογής στην πράξη του δικαίου της Ένωσης στους τομείς των τελωνείων και της φορολογίας,

β) συμβολή στην αποδοτική λειτουργία των τελωνειακών και φορολογικών αρχών, βελτιώνοντας τις διοικητικές τους ικανότητες και μειώνοντας τον διοικητικό φόρτο,

γ) πρόληψη της απάτης και της φοροδιαφυγής και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της ασφάλειας, βελτιώνοντας τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, άλλες κρατικές αρχές, τρίτες χώρες, οικονομικούς παράγοντες και τις οργανώσεις τους,

δ) ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, μέσω της διευκόλυνσης των εμπορικών συναλλαγών και της μείωσης του κόστους συμμόρφωσης,

ε) προστασία των δημοσιονομικών και οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, μέσω της καταπολέμησης της απάτης και της φοροδιαφυγής,

στ) για τον τομέα των τελωνείων: στήριξη των τελωνείων στην προστασία των πολιτών και της οικονομίας όσον αφορά την ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος.

2. Καθένας από τους προαναφερθέντες ειδικούς στόχους μετράται με έναν δείκτη βασισμένο στην αντίληψη που έχουν οι ενδιαφερόμενοι σχετικά με το πρόγραμμα όσον αφορά τη συμβολή του προγράμματος στην υλοποίηση των ειδικών στόχων.

Κεφάλαιο II Επιλέξιμες δράσεις

Άρθρο 6 Επιλέξιμες δράσεις

Το πρόγραμμα παρέχει, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας που αναφέρεται στο άρθρο 13, χρηματοδοτική στήριξη στους ακόλουθους τύπους δράσεων:

α) Γενικές κοινές δράσεις επιχειρησιακής συνεργασίας και συντονισμού:

(1) σεμινάρια και σύνοδοι εργασίας,

(2) διευθύνουσες ομάδες για τον προσανατολισμό και τον συντονισμό των δράσεων που εμπίπτουν στη σφαίρα αρμοδιότητάς τους,

(3) ομάδες έργου, απαρτιζόμενες από περιορισμένο αριθμό χωρών, οι οποίες λειτουργούν για περιορισμένο χρονικό διάστημα για την επιδίωξη ενός προκαθορισμένου στόχου με σαφώς καθορισμένο αποτέλεσμα,

(4) επισκέψεις εργασίας, οι οποίες οργανώνονται από τις συμμετέχουσες χώρες ή τρίτη χώρα, με σκοπό να παράσχουν τη δυνατότητα στους υπαλλήλους να αποκτήσουν ή να αυξήσουν την εμπειρογνωμοσύνη ή τις γνώσεις τους σε τελωνειακά ή φορολογικά θέματα· για τις επισκέψεις εργασίας οι οποίες οργανώνονται από τρίτες χώρες μόνον τα έξοδα ταξιδίου και διαμονής (στέγαση και ημερήσια αποζημίωση) είναι επιλέξιμα στο πλαίσιο του προγράμματος,

(5) ομάδες εμπειρογνωμόνων, οι οποίες αποτελούν δομημένες μορφές συνεργασίας, με μη μόνιμο ή μόνιμο χαρακτήρα, που συγκεντρώνουν εμπειρογνωμοσύνη για την άσκηση καθηκόντων σε συγκεκριμένους τομείς ή την εκτέλεση επιχειρησιακών δραστηριοτήτων, ενδεχομένως με τη στήριξη επιγραμμικών υπηρεσιών συνεργασίας, διοικητικής βοήθειας και διευκολύνσεων υποδομών και εξοπλισμού,

(6) ανάπτυξη των ικανοτήτων της δημόσιας διοίκησης και υποστηρικτικές δράσεις,

(7) μελέτες,

(8) έργα επικοινωνίας,

(9) κάθε άλλη δραστηριότητα στήριξης του γενικού και των ειδικών στόχων που περιγράφονται στα άρθρα 4 και 5·

β) Ειδικές κοινές δράσεις στον τομέα των τελωνείων, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων παρακολούθησης, οι οποίες εκτελούνται από κοινές ομάδες απαρτιζόμενες από υπαλλήλους της Επιτροπής και των συμμετεχουσών χωρών για την ανάλυση τελωνειακών πρακτικών, τον προσδιορισμό τυχόν δυσκολιών στην εφαρμογή των κανόνων και, εφόσον απαιτείται, τη διατύπωση εισηγήσεων για την προσαρμογή των κανόνων και των μεθόδων εργασίας της Ένωσης·

γ) Ειδικές κοινές δράσεις στον τομέα της φορολογίας, συμπεριλαμβανομένων πολυμερών ελέγχων, οι οποίοι οργανώνονται από δύο ή περισσότερες συμμετέχουσες χώρες, συμπεριλαμβανομένου τουλάχιστον ενός κράτους μέλους, για τη διενέργεια συντονισμένου ελέγχου της φορολογικής υποχρέωσης ενός ή περισσότερων υποκειμένων στον φόρο·

δ) Ανάπτυξη ικανοτήτων ΤΠ, και ειδικότερα ανάπτυξη, συντήρηση, λειτουργία και έλεγχος ποιότητας των στοιχείων της Ένωσης, τα οποία προβλέπονται στο σημείο 4 του παραρτήματος II, των ακόλουθων συστημάτων:

(1) ευρωπαϊκών συστημάτων πληροφοριών, τα οποία προβλέπονται στα σημεία 1, 2 και 3 του παραρτήματος II, και

(2) νέων ευρωπαϊκών συστημάτων πληροφοριών, τα οποία καθιερώνονται βάσει της νομοθεσίας της Ένωσης·

ε) Ανάπτυξη ικανοτήτων ανθρώπινων πόρων: κοινές δράσεις κατάρτισης για τη στήριξη των αναγκαίων επαγγελματικών δεξιοτήτων και γνώσεων, οι οποίες σχετίζονται με τα τελωνεία και τη φορολογία.

Άρθρο 7 Ειδικές διατάξεις υλοποίησης για τις κοινές δράσεις

1. Οι συμμετέχουσες χώρες μεριμνούν ώστε να ορισθούν για συμμετοχή στις κοινές δράσεις υπάλληλοι οι οποίοι διαθέτουν το κατάλληλο προφίλ και τα κατάλληλα προσόντα.

2. Οι συμμετέχουσες χώρες λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την εφαρμογή των κοινών δράσεων, ιδίως παρέχοντας ενημέρωση σχετικά με τις εν λόγω δράσεις στις τελωνειακές ή/και φορολογικές αρχές τους και διασφαλίζοντας βέλτιστη χρήση των παραγόμενων αποτελεσμάτων.

Άρθρο 8 Ειδικές διατάξεις υλοποίησης για τα ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών

1. Η Επιτροπή και οι συμμετέχουσες χώρες διασφαλίζουν την ανάπτυξη, τη λειτουργία και την κατάλληλη συντήρηση των ευρωπαϊκών συστημάτων πληροφοριών, τα οποία αναφέρονται στα σημεία 1, 2 και 3 του παραρτήματος ΙΙ.

2. Η Επιτροπή συντονίζει, σε συνεργασία με τις συμμετέχουσες χώρες, τις πτυχές της εγκατάστασης και της λειτουργίας των στοιχείων της Ένωσης και των εθνικών στοιχείων των συστημάτων και των υποδομών που αναφέρονται στα σημεία 1, 2 και 3 του παραρτήματος ΙΙ, οι οποίες είναι αναγκαίες για να διασφαλισθεί η λειτουργικότητα, η διασυνδεσιμότητα και η συνεχής βελτίωσή τους.

Άρθρο 9 Ειδικές διατάξεις υλοποίησης για την κοινή κατάρτιση

1. Οι συμμετέχουσες χώρες ενσωματώνουν στα εθνικά τους προγράμματα κατάρτισης περιεχόμενο κατάρτισης το οποίο αναπτύσσουν από κοινού, συμπεριλαμβανομένων ενοτήτων ηλεκτρονικής μάθησης, προγραμμάτων κατάρτισης και από κοινού συμφωνηθέντων προτύπων κατάρτισης.

2. Οι συμμετέχουσες χώρες μεριμνούν ώστε οι υπάλληλοί τους να λαμβάνουν την αρχική και τη συνεχή κατάρτιση που απαιτείται για την απόκτηση κοινών επαγγελματικών δεξιοτήτων και γνώσεων, σύμφωνα με τα προγράμματα κατάρτισης.

3. Οι συμμετέχουσες χώρες παρέχουν την αναγκαία γλωσσική κατάρτιση στους υπαλλήλους, ώστε να εξασφαλίζεται επαρκές επίπεδο γλωσσικών γνώσεων για συμμετοχή στο πρόγραμμα.

Κεφάλαιο III Δημοσιονομικό πλαίσιο

Άρθρο 10 Δημοσιονομικό πλαίσιο

1. Το δημοσιονομικό κονδύλιο για την υλοποίηση του προγράμματος ορίζεται σε 777.600.000 ευρώ (σε τρέχουσες τιμές).

2. Η χρηματοδότηση του προγράμματος μπορεί επίσης να καλύπτει δαπάνες που σχετίζονται με δραστηριότητες προετοιμασίας, παρακολούθησης, ελέγχου, λογιστικού ελέγχου και αξιολόγησης, οι οποίες απαιτούνται για τη διαχείριση του προγράμματος και την επίτευξη των στόχων του, και ειδικότερα δαπάνες για μελέτες, συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, δράσεις πληροφόρησης και επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης θεσμικής επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στον βαθμό που σχετίζονται με τους γενικούς στόχους του παρόντος κανονισμού, δαπάνες που σχετίζονται με δίκτυα ΤΠ τα οποία επικεντρώνονται στην επεξεργασία και στην ανταλλαγή πληροφοριών, καθώς και κάθε άλλη δαπάνη τεχνικής και διοικητικής βοήθειας που πραγματοποιείται από την Επιτροπή για τη διαχείριση του προγράμματος.

Άρθρο 11 Τύποι παρέμβασης

1. Η Επιτροπή υλοποιεί το πρόγραμμα σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.

2. Η χρηματοδοτική στήριξη της Ένωσης για τις δραστηριότητες που προβλέπονται στο άρθρο 6 λαμβάνει τη μορφή:

α) επιχορηγήσεων,

β) δημόσιων συμβάσεων,

γ) επιστροφής εξόδων που πραγματοποιήθηκαν από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 3.

3. Το ποσοστό συγχρηματοδότησης για τις επιχορηγήσεις μπορεί να ανέρχεται σε 100 % των επιλέξιμων εξόδων, εάν αυτά είναι έξοδα ταξιδίου και διαμονής, έξοδα τα οποία συνδέονται με τη διοργάνωση εκδηλώσεων και ημερήσιες αποζημιώσεις. Το ποσοστό αυτό εφαρμόζεται σε όλες τις επιλέξιμες δράσεις, εκτός των ομάδων εμπειρογνωμόνων. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία επιλέξιμων δράσεων, το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας θα προσδιορίζει το εφαρμοστέο ποσοστό συγχρηματοδότησης, όταν για τις εν λόγω δράσεις απαιτείται η χορήγηση επιχορηγήσεων.

Άρθρο 12 Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης

1. Η Επιτροπή λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίζει ότι, κατά την υλοποίηση δράσεων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστατεύονται με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας, με τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και, σε περίπτωση που εντοπίζονται παρατυπίες, με την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και, ανάλογα με την περίπτωση, με την επιβολή αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών κυρώσεων.

2. Η Επιτροπή ή οι εκπρόσωποί της και το Ελεγκτικό Συνέδριο έχουν την εξουσία του λογιστικού ελέγχου, βάσει εγγράφων και επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων, η οποία ασκείται σε όλους τους δικαιούχους επιχορηγήσεων, αντισυμβαλλομένους και υπεργολάβους, που έλαβαν χρηματοδότηση από την Ένωση.

3. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) δύναται να διενεργεί επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις στους οικονομικούς παράγοντες που έχουν σχέση, άμεσα ή έμμεσα, με τη χρηματοδότηση αυτή, σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες[33], με στόχο τη διαπίστωση απάτης, διαφθοράς ή άλλης παράνομης δραστηριότητας, η οποία θίγει τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνδεόμενης με συμφωνία επιχορήγησης ή απόφαση επιχορήγησης ή με σύμβαση ενωσιακής χρηματοδότησης.

4. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1, 2 και 3, οι συμβάσεις-πλαίσια, οι αποφάσεις του Συμβουλίου Σύνδεσης ή παρόμοιες συμφωνίες με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, καθώς και οι συμφωνίες επιχορηγήσεων και οι αποφάσεις επιχορηγήσεων και οι συμβάσεις που απορρέουν από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, προβλέπουν ανάθεση εξουσιών στην Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διενεργούν τέτοιους λογιστικούς ελέγχους, επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις.

Κεφάλαιο IV Εκτελεστικές εξουσίες

Άρθρο 13 Πρόγραμμα εργασίας

1. Η Επιτροπή υλοποιεί το πρόγραμμα μέσω ετήσιου προγράμματος εργασίας για κάθε τομέα του προγράμματος, το οποίο περιλαμβάνει τις προτεραιότητες του προγράμματος, την ανάλυση του προϋπολογισμού και τα κριτήρια αξιολόγησης για τις επιχορηγήσεις για τις δράσεις. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εγκρίνονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης, η οποία αναφέρεται στο άρθρο 14 παράγραφος 2 και σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.

2. Για τον τομέα των τελωνείων, κατά την κατάρτιση του ετήσιου προγράμματος εργασίας, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την κοινή προσέγγιση όσον αφορά την τελωνειακή πολιτική, η οποία προσαρμόζεται συνεχώς στις νέες εξελίξεις, σε συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών στην Ομάδα Τελωνειακής Πολιτικής, η οποία απαρτίζεται από τους επικεφαλής των τελωνειακών διοικήσεων στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη ή τους εκπροσώπους τους.

Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά την Ομάδα Τελωνειακής Πολιτικής για τα μέτρα που σχετίζονται με την υλοποίηση του τομέα του προγράμματος που αφορά τα τελωνεία.

Άρθρο 14 Διαδικασία επιτροπής

1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή του προγράμματος FISCUS. Η επιτροπή μπορεί να συνεδριάζει σε δύο χωριστές συνθέσεις, μία με αντικείμενο της πτυχές του προγράμματος που αφορούν τον τομέα των τελωνείων και μία με αντικείμενο τις πτυχές του προγράμματος που αφορούν τον τομέα της φορολογίας. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

Κεφάλαιο V Παρακολούθηση και αξιολόγηση

Άρθρο 15 Παρακολούθηση των δράσεων του προγράμματος

1. Η Επιτροπή παρακολουθεί, σε συνεργασία με τις συμμετέχουσες χώρες, το πρόγραμμα και τις δράσεις του, προκειμένου να παρακολουθεί την υλοποίηση των δράσεων που εκτελούνται.

2. Μεταξύ άλλων, χρησιμοποιείται ένα σύνολο βασικών δεικτών επιδόσεων, οι οποίοι παρατίθενται στο άρθρο 5 παράγραφος 2, για τη μέτρηση των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου του προγράμματος. Οι μετρήσεις πραγματοποιούνται σε σχέση με προκαθορισμένες τιμές αναφοράς, οι οποίες αντικατοπτρίζουν την κατάσταση πριν από την υλοποίηση.

Άρθρο 16 Αξιολόγηση

1. Η Επιτροπή μεριμνά για τη διενέργεια ενδιάμεσης και τελικής αξιολόγησης του προγράμματος, με επικέντρωση σε συναφή ζητήματα αξιολόγησης, εγκαίρως ώστε τα αποτελέσματά τους να ενσωματώνονται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Τα αποτελέσματα ενσωματώνονται στις αποφάσεις σχετικά με ενδεχόμενη ανανέωση, τροποποίηση ή αναστολή επακόλουθων προγραμμάτων. Οι εν λόγω αξιολογήσεις διενεργούνται από ανεξάρτητο εξωτερικό αξιολογητή.

2. Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση ενδιάμεσης αξιολόγησης σχετικά με την επίτευξη των στόχων των δράσεων του προγράμματος, την αποδοτικότητα της χρήσης των πόρων και την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία του προγράμματος το αργότερο έως τα μέσα του 2018. Στην εν λόγω έκθεση εξετάζονται επιπλέον η απλούστευση, η συνεχιζόμενη συνάφεια των στόχων, καθώς και η συμβολή του προγράμματος στις προτεραιότητες της Ένωσης περί έξυπνης, διατηρήσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης.

3. Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση τελικής αξιολόγησης σχετικά με τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο και τη βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων του προγράμματος το αργότερο έως τα τέλη του 2021.

4. Οι συμμετέχουσες χώρες παρέχουν, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, κάθε συναφές στοιχείο και πληροφορία προκειμένου να συμβάλουν στη σύνταξη της ενδιάμεσης και της τελικής έκθεσης αξιολόγησης της Επιτροπής.

Κεφάλαιο VI Τελικές διατάξεις

Άρθρο 17 Κατάργηση

Οι αποφάσεις αριθ. 1482/2007/ΕΚ και αριθ. 624/2007/ΕΚ καταργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2014.

Ωστόσο, οι οικονομικές υποχρεώσεις οι οποίες σχετίζονται με δράσεις που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο των εν λόγω αποφάσεων εξακολουθούν να διέπονται από τις εν λόγω αποφάσεις έως την ολοκλήρωσή τους.

Άρθρο 18 Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ι. Επιχειρησιακοί στόχοι του προγράμματος

Οι επιχειρησιακοί στόχοι για την υλοποίηση και την παρακολούθηση ενός ή περισσότερων από τους ειδικούς στόχους που προβλέπονται στο άρθρο 5 είναι οι ακόλουθοι:

1. Ανάπτυξη δράσεων για τη βελτίωση της κοινής κατανόησης και εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης σχετικά με τα τελωνεία και τη φορολογία

2. Στήριξη και διευκόλυνση κοινών επιχειρησιακών τελωνειακών και φορολογικών δραστηριοτήτων

3. Ανάπτυξη και συντήρηση ευρωπαϊκών συστημάτων πληροφοριών για τα τελωνεία και τη φορολογία

4. Ενίσχυση δεξιοτήτων και ικανοτήτων στους τομείς των τελωνείων και της φορολογίας για τελωνειακούς και φορολογικούς υπαλλήλους και εξωτερικούς εμπειρογνώμονες

5. Στήριξη της ανάπτυξης ηλεκτρονικής διοίκησης για τις τελωνειακές και τις φορολογικές αρχές και τους εξωτερικούς ενδιαφερόμενους

6. Ανάπτυξη δράσεων σχετικών με τα τελωνεία και τη φορολογία με τη συμμετοχή τρίτων χωρών και εξωτερικών εμπειρογνωμόνων

7. Στήριξη του προσδιορισμού και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών

8. Σύσταση ομάδων εμπειρογνωμόνων για την από κοινού εκτέλεση επιχειρησιακών καθηκόντων.

ΙΙ. Τα ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών και τα στοιχεία της Ένωσης που τα απαρτίζουν

Αναφέρονται στο άρθρο 6 στοιχείο δ)

1. Τα κοινά ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών είναι τα ακόλουθα:

α) το κοινό δίκτυο επικοινωνιών/κοινή διεπαφή συστημάτων (CCN/CSI), το CCN mail3, η γέφυρα CSI, η γέφυρα http, το LDAP (ελαφρύ πρωτόκολλο πρόσβασης σε καταλόγους) CCN και τα σχετικά εργαλεία, η δικτυακή πύλη CCN, η παρακολούθηση CCN·

β) συστήματα υποστήριξης, και ιδίως το εργαλείο διαμόρφωσης εφαρμογής για το CCN, το εργαλείο για την αυτοματοποιημένη διαχείριση του εφοδιασμού (TASMAN), το εργαλείο για την έκθεση δραστηριοτήτων (ART2), η επιγραμμική ηλεκτρονική διαχείριση έργων Taxud (TEMPO), το εργαλείο διαχείρισης υπηρεσιών (SMT), το σύστημα διαχείρισης χρηστών (UM), το σύστημα διαχείρισης επιχειρηματικών διαδικασιών, ο πίνακας διαθεσιμότητας και το AvDB, η πύλη διαχείρισης υπηρεσιών ΤΠ, η διαχείριση καταλόγων και πρόσβασης χρηστών·

γ) ο χώρος πληροφοριών και επικοινωνιών (PICS) του προγράμματος για τα τελωνεία και τη φορολογία.

2. Τα ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών που αφορούν ειδικά τα τελωνεία είναι τα ακόλουθα:

α) τα συστήματα τελωνειακής διακίνησης, και ιδίως το (νέο) μηχανογραφημένο σύστημα διαμετακόμισης ((Ν)ΜΣΔ), το ΝΜΣΔ TIR για τη Ρωσία, το σύστημα ελέγχου εξαγωγών (ECS) και το σύστημα ελέγχου εισαγωγών (ICS). Οι ακόλουθες εφαρμογές/στοιχεία υποστηρίζουν τα ως άνω συστήματα: το σύστημα ανταλλαγής δεδομένων με τρίτες χώρες (γέφυρα SPEED), ο κόμβος μετατροπής Edifact του SPEED (SPEED-ECN), η τυποποιημένη εφαρμογή δοκιμής SPEED (SSTA), η τυποποιημένη εφαρμογή δοκιμής διαμετακόμισης (STTA), η εφαρμογή δοκιμής διαμετακόμισης (TTA), τα δεδομένα αναφοράς κεντρικών υπηρεσιών (CSRD), το σύστημα διαχείρισης πληροφοριών κεντρικών υπηρεσιών (CS/MIS)·

β) το κοινοτικό σύστημα διαχείρισης κινδύνων (CRMS), το οποίο καλύπτει τους λειτουργικούς τομείς των εντύπων πληροφοριών για κινδύνους (RIF) και των κοινών προφίλ CPCA·

γ) το σύστημα οικονομικών παραγόντων (EOS), το οποίο καλύπτει τους λειτουργικούς τομείς της καταχώρισης και της αναγνώρισης οικονομικών φορέων (EORI), τους εγκεκριμένους οικονομικούς φορείς (AEO), τις τακτικές γραμμές πλοίων (RSS) και την αμοιβαία αναγνώριση με χώρες εταίρους. Η γενική υπηρεσία δικτύου είναι υποστηρικτικό στοιχείο του παρόντος συστήματος·

δ) το σύστημα του δασμολογίου (TARIC3), το οποίο είναι ένα σύστημα δεδομένων αναφοράς για άλλες εφαρμογές, όπως το σύστημα διαχείρισης ποσοστώσεων (QUOTA2), το εποπτικό σύστημα διαχείρισης και παρακολούθησης (SURV2), το ευρωπαϊκό σύστημα δεσμευτικών δασμολογικών πληροφοριών (EBTI3), το ευρωπαϊκό τελωνειακό ευρετήριο χημικών ουσιών (ECICS2). Η συνδυασμένη ονοματολογία (ΣΟ) και οι εφαρμογές αναστολής (Αναστολές) διαχειρίζονται νομικές πληροφορίες με άμεσο σύνδεσμο με το σύστημα του δασμολογίου·

ε) οι εφαρμογές για σκοπούς ελέγχου, και ιδίως το σύστημα διαχείρισης δειγμάτων (SMS) και το μηχανογραφικό σύστημα διαχείρισης διαδικασιών (ISPP)·

στ) το σύστημα κατά της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας (COPIS)·

ζ) το σύστημα διάδοσης δεδομένων (DDS2), το οποίο διαχειρίζεται όλες τις πληροφορίες στις οποίες έχει πρόσβαση το κοινό μέσω του Διαδικτύου·

η) το σύστημα πληροφοριών κατά της απάτης (AFIS)

3. Τα ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών που αφορούν ειδικά τη φορολογία είναι τα ακόλουθα:

α) τα συστήματα που σχετίζονται με τον ΦΠΑ, και ιδίως το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τον ΦΠΑ (VIES) και η επιστροφή ΦΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της αρχικής εφαρμογής VIES, του εργαλείου παρακολούθησης VIES, του στατιστικού συστήματος Φορολογία, του VIES στον Παγκόσμιο Ιστό, του εργαλείου διαμόρφωσης του VIES στον Παγκόσμιο Ιστό, των εργαλείων δοκιμής του VIES και της επιστροφής ΦΠΑ, των αλγορίθμων αριθμού ΦΠΑ, της ανταλλαγής ηλεκτρονικών εντύπων ΦΠΑ, του ΦΠΑ στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες (VoeS)· του εργαλείου δοκιμής VoeS, του εργαλείου δοκιμής ηλεκτρονικών εντύπων ΦΠΑ·

β) συστήματα σχετικά με την ανάκτηση, και ιδίως ηλεκτρονικά έντυπα για ανάκτηση απαιτήσεων, ηλεκτρονικά έντυπα για τον ενιαίο τίτλο που επιτρέπει την εκτέλεση (UIPE) και για το ενιαίο έντυπο ειδοποίησης (UNF)·

γ) συστήματα σχετικά με την άμεση φορολογία, και ιδίως σύστημα φορολογίας αποταμιεύσεων, εργαλείο δοκιμής της φορολογίας αποταμιεύσεων, ηλεκτρονικά έντυπα για άμεση φορολογία, αριθμός φορολογικού μητρώου (ΑΦΜ) στον Παγκόσμιο Ιστό, οι ανταλλαγές που σχετίζονται με το άρθρο 8 της οδηγίας 2011/16/ΕΕ και τα συναφή εργαλεία δοκιμής·

δ) άλλα συστήματα σχετικά με τη φορολογία, και ιδίως η βάση δεδομένων για τους φόρους στην Ευρώπη (TEDB), το CCN/Mail προς χώρες του ΟΟΣΑ·

ε) τα συστήματα ειδικών φόρων κατανάλωσης, και ιδίως το σύστημα για την ανταλλαγή δεδομένων ειδικών φόρων κατανάλωσης (SEED), το σύστημα διακίνησης και ελέγχου των προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης (EMCS), ηλεκτρονικά έντυπα του συστήματος ελέγχου της κυκλοφορίας των εμπορευμάτων (MVS), εφαρμογή δοκιμών (TA)·

στ) άλλα κεντρικά συστήματα, και ιδίως η εφαρμογή επικοινωνιών και πληροφοριών των κρατών μελών (MSCIA), το σύστημα δοκιμών αυτοεξυπηρέτησης (SSTS), το σύστημα στατιστικών που σχετίζονται με τη φορολογία, η κεντρική εφαρμογή για έντυπα στον Παγκόσμιο Ιστό, το σύστημα διαχείρισης πληροφοριών κεντρικών υπηρεσιών για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης (CS/MISE).

4. Τα στοιχεία της Ένωσης στα ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών είναι τα ακόλουθα:

α) περιουσιακά στοιχεία ΤΠ, όπως το υλισμικό, το λογισμικό και οι συνδέσεις δικτύου των συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών υποδομών δεδομένων·

β) υπηρεσίες ΤΠ αναγκαίες για τη στήριξη της ανάπτυξης, της συντήρησης, της βελτίωσης και της λειτουργίας των συστημάτων· και

γ) κάθε άλλο στοιχείο το οποίο, για λόγους αποδοτικότητας, ασφάλειας και εξορθολογισμού, προσδιορίζεται από την Επιτροπή ως κοινό στις συμμετέχουσες χώρες.

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ

1.1. Ονομασία της πρότασης/πρωτοβουλίας

1.2. Σχετικός(-οί) τομέας(-είς) πολιτικής που αφορά(-ούν) τη δομή ΔΒΔ/ΠΒΔ

1.3. Χαρακτήρας της πρότασης/πρωτοβουλίας

1.4. Στόχοι

1.5. Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας

1.6. Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις

1.7. Προβλεπόμενος (οι) τρόπος(οι) διαχείρισης

2. ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

2.1. Κανόνες παρακολούθησης και αναφοράς

2.2. Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου

2.3. Μέτρα για την πρόληψη απάτης και παρατυπιών

3. ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ

3.1. Τομέας (-είς) του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμή (-ές) των δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται

3.2. Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις δαπάνες

3.2.1. Συνοπτική παρουσίαση της εκτιμώμενης επίπτωσης στις δαπάνες

3.2.2. Εκτιμώμενη επίπτωση στις επιχειρησιακές πιστώσεις

3.2.3. Εκτιμώμενη επίπτωση στις πιστώσεις διοικητικής φύσεως

3.2.4. Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο

3.2.5. Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση

3.3. Εκτιμώμενη επίπτωση στα έσοδα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 1.1. Ονομασία της πρότασης/πρωτοβουλίας

Πρόταση για κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος δράσης για τα τελωνεία και τη φορολογία στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την περίοδο 2014-2020 (FISCUS) και την κατάργηση των αποφάσεων αριθ. 1482/2007/ΕΚ και αριθ. 624/2007/ΕΚ.

1.2. Σχετικός(-οί) τομέας(-είς) πολιτικής που αφορά(-ούν) τη δομή ΔΒΔ/ΠΒΔ[34]

1404 Τελωνειακή πολιτική

1405 Φορολογική πολιτική

1.3. Χαρακτήρας της πρότασης/πρωτοβουλίας

¨ Η πρόταση αφορά νέα δράση

¨ Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά νέα δράση μετά από πιλοτικό έργο/ προπαρασκευαστική δράση [35]

X Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά την παράταση υφιστάμενης δράσης

¨ Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά δράση αναπροσανατολισμένη προς νέα δράση

1.4. Στόχοι 1.4.1. Ο πολυετής στρατηγικός στόχος της Επιτροπής που αφορά η πρόταση/πρωτοβουλία

Το προτεινόμενο πρόγραμμα FISCUS θα συμβάλει στη Στρατηγική Ευρώπη 2020 για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη[36] 1) ενισχύοντας τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, 2) παρέχοντας ένα πλαίσιο για τη στήριξη δραστηριοτήτων με σκοπό τη βελτίωση της παραγωγικότητας του δημόσιου τομέα, και 3) προωθώντας την τεχνική πρόοδο και την καινοτομία στις ευρωπαϊκές τελωνειακές και φορολογικές διοικήσεις.

Μέρος που αφορά τη φορολογία

Ειδικότερα, το πρόγραμμα θα στηρίξει την εμβληματική πρωτοβουλία για το ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη[37], την εμβληματική πρωτοβουλία για την Ένωση Καινοτομίας[38] και την εμβληματική πρωτοβουλία για ολοκληρωμένη βιομηχανική πολιτική για την εποχή της παγκοσμιοποίησης[39]. Θα στηρίξει τις εθνικές φορολογικές διοικήσεις ώστε να καταστούν πλήρως ηλεκτρονικές φορολογικές διοικήσεις και θα συμβάλει επίσης στη μείωση του διοικητικού φόρτου για τους φορολογουμένους, καθιστώντας πιο έξυπνη την εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας της Ένωσης.

Το πρόγραμμα θα στηρίξει επίσης την Πράξη για την Ενιαία αγορά[40] και ιδίως ορισμένους βασικούς τομείς για τη φορολογική πολιτική, οι οποίοι αναδεικνύονται στην εν λόγω νομική πράξη, και εκείνους που σχετίζονται με τη μείωση του φόρτου για τους φορολογουμένους. Οι επικείμενες πρωτοβουλίες πολιτικής, τις οποίες θα στηρίξει και των οποίων την εφαρμογή θα βοηθήσει το πρόγραμμα, όπως η σχεδιαζόμενη οδηγία για τον ενεργειακό φόρο, η νέα στρατηγική ΦΠΑ και η κοινή ενοποιημένη βάση φορολογίας εταιρειών, και εκείνες που αφορούν την άρση διασυνοριακών φορολογικών εμποδίων για τους πολίτες, θα συμβάλουν σημαντικά, όταν εγκριθούν, στην επίτευξη των στόχων της Πράξης για την Ενιαία αγορά.

Μέρος που αφορά τα τελωνεία

Η τελωνειακή ένωση είναι θεμελιώδους σημασίας για την εσωτερική αγορά. Η εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα για τα εμπορεύματα απαιτεί τη συμμόρφωση των εμπορευμάτων που προέρχονται από τρίτες χώρες με διατυπώσεις και άλλες απαιτήσεις κατά την είσοδο ή τη θέση τους σε κυκλοφορία στην ΕΕ· στη συνέχεια, επιτρέπεται η ελεύθερη κυκλοφορία τους εντός των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. Η τελωνειακή πολιτική στηρίζει την ανάπτυξη δίκαιων, ανταγωνιστικών συνθηκών στην εσωτερική αγορά μέσω της ομοιόμορφης εφαρμογής κοινών κανόνων και κανονισμών. Στηρίζει την ανάπτυξη και την καινοτομία στην εσωτερική αγορά, για παράδειγμα, επιβάλλοντας τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας στα σύνορα (βλέπε επίσης το ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας[41] και τη νέα στρατηγική για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας στην ενιαία αγορά, που εγκρίθηκε πρόσφατα από την Επιτροπή). Οι απαντήσεις σε πρόσφατη δημόσια διαβούλευση[42] σχετικά με το μέλλον της εσωτερικής αγοράς υποδηλώνουν υψηλές προσδοκίες από τις ομοσπονδίες της βιομηχανίας όσον αφορά την περαιτέρω δράση της ΕΕ κατά της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας. Τα τελωνεία μπορούν να διαδραματίσουν θεμελιώδη ρόλο στην αποτελεσματική επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, όπως επιβεβαιώνεται από στατιστικά στοιχεία σχετικά τις δραστηριότητες των τελωνείων σε θέματα δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας[43]. Επιπλέον, το πρόγραμμα θα στηρίξει μεγάλη ποικιλία μέτρων πολιτικής στο πλαίσιο της τελωνειακής ένωσης, όπως για παράδειγμα, την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ και των κρατών μελών, μέσω της είσπραξης δασμών και διάφορων αμοιβών και φόρων στις εμπορικές συναλλαγές, και τις συνεργατικές προσπάθειες για την καταπολέμηση της απάτης. Το 2010, περίπου 12,3 % (15,7 δισεκατομμύρια ευρώ) του προϋπολογισμού της ΕΕ αντιστοιχούσε σε παραδοσιακούς ίδιους πόρους[44]. Η τελωνειακή ένωση είναι το επιχειρησιακό σκέλος της εμπορικής πολιτικής της ΕΕ, μέσω της εφαρμογής διμερών και πολυμερών εμπορικών συμφωνιών, της είσπραξης δασμών και της εφαρμογής εμπορικών μέτρων (όπως οι κανόνες προέλευσης), εμπορικών αποκλεισμών και άλλων περιορισμών. Στο έγγραφο προβληματισμού με τίτλο Εμπόριο, ανάπτυξη και παγκόσμιες υποθέσεις: Η εμπορική πολιτική ως βασική συνιστώσα της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» της ΕΕ[45], το οποίο δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2010, περιγράφεται το πρόγραμμα για τη διεθνή τελωνειακή συνεργασία στο πλαίσιο διμερών συμφωνιών και στον Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων. Τονίζεται ότι οι αποδοτικές τελωνειακές διαδικασίες μειώνουν το κόστος συμμόρφωσης για τους εμπόρους, διευκολύνουν τις νόμιμες εμπορικές συναλλαγές και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των αυξανόμενων κινδύνων για την προστασία και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

Ο ρόλος της τελωνειακής ένωσης όσον αφορά τη συμβολή στην εσωτερική ασφάλεια της ΕΕ έγινε ολοένα και σημαντικότερος και θα εξακολουθήσει να διογκώνεται, όπως φαίνεται στο σχέδιο δράσης για τη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας[46] και στο σχέδιο δράσης του προγράμματος της Στοκχόλμης[47]. Επιπλέον, η δράση των τελωνείων και η συνεργασία μεταξύ τελωνείων, αστυνομίας και άλλων αρχών επιβολής του νόμου συμβάλλει στην επίτευξη των παγκόσμιων στόχων ασφάλειας, όπως η καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η οργανωμένη διασυνοριακή εγκληματικότητα και η τρομοκρατία.

1.4.2. Ειδικοί στόχοι και σχετικές δραστηριότητες ΔΒΔ/ΠΒΔ

Ειδικοί στόχοι και σχετικές δραστηριότητες ΔΒΔ/ΠΒΔ

Οι σχετικές δραστηριότητες ΠΒΔ είναι η τελωνειακή πολιτική (1404) και η φορολογική πολιτική (1405). Οι ειδικοί στόχοι του προγράμματος θα είναι οι ακόλουθοι:

(1) στήριξη της κατάρτισης, της συνεκτικής εφαρμογής και της αποτελεσματικής εφαρμογής στην πράξη του δικαίου της Ένωσης στους τομείς των τελωνείων και της φορολογίας

(2) συμβολή στην αποδοτική λειτουργία των τελωνειακών και φορολογικών αρχών, βελτιώνοντας τις διοικητικές τους ικανότητες και μειώνοντας τον διοικητικό φόρτο

(3) πρόληψη της απάτης και της φοροδιαφυγής και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της ασφάλειας, βελτιώνοντας τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, άλλες κρατικές αρχές, τρίτες χώρες, οικονομικούς παράγοντες και τις οργανώσεις τους

(4) ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, μέσω της διευκόλυνσης των εμπορικών συναλλαγών και της μείωσης του κόστους συμμόρφωσης

(5) προστασία των δημοσιονομικών και οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, μέσω της καταπολέμησης της απάτης και της φοροδιαφυγής

(6) στήριξη των τελωνείων στην προστασία των πολιτών και της οικονομίας όσον αφορά την ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος

1.4.3. Αναμενόμενο(-α) αποτέλεσμα(-τα) και αντίκτυπος

Να προσδιορισθούν τα αποτελέσματα που αναμένεται να έχει η πρόταση/πρωτοβουλία όσον αφορά τους στοχοθετημένους(ες) δικαιούχους/ομάδες.

Όσον αφορά τα τελωνεία, μεταβιβάζοντας τις εξουσίες τους στην ΕΕ –δεδομένου ότι η τελωνειακή ένωση αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ– τα κράτη μέλη συμφώνησαν εκ των πραγμάτων ότι τα μέτρα στον τομέα των τελωνείων θα εφαρμόζονται καλύτερα σε επίπεδο ΕΕ. Ωστόσο, το νομικό πλαίσιο της ΕΕ δεν διασφαλίζει επαρκώς από μόνο του την κατάλληλη λειτουργία της τελωνειακής ένωσης. Απαιτούνται συνοδευτικά υποστηρικτικά μέτρα, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα Τελωνεία, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι η τελωνειακή νομοθεσία της ΕΕ εφαρμόζεται με συγκλίνοντα και εναρμονισμένο τρόπο, έτσι ώστε η μεταχείριση των εμπόρων, η πρόληψη της απάτης και οι νομικές υποχρεώσεις να μην διαφοροποιούνται.

Επιπλέον, πολλές από τις δραστηριότητες στον τομέα των τελωνείων είναι διασυνοριακής φύσης, εμπλέκοντας και επηρεάζοντας και τα 27 κράτη μέλη, και, ως εκ τούτου, δεν μπορούν να υλοποιηθούν αποτελεσματικά και αποδοτικά από τα επιμέρους κράτη μέλη. Η λήψη μέτρων από την ΕΕ είναι απαραίτητη για να θεμελιωθεί η ευρωπαϊκή διάσταση του έργου των τελωνείων, να αποφευχθούν στρεβλώσεις στην εσωτερική αγορά και να στηριχθεί η αποτελεσματική προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.

Η αλληλεγγύη και ο επιμερισμός των ευθυνών είναι οι αρχές στις οποίες βασίζεται η χρηματοδότηση για την τελωνειακή ένωση. Καταστάσεις στις οποίες η ανάγκη αποτελεσματικών μέτρων υπερβαίνει την ικανότητα συγκεκριμένων κρατών μελών να λάβουν τα μέτρα αυτά είναι επιζήμιες για την ένωση στο σύνολό της. Απαιτείται παρέμβαση της ΕΕ για να διαφυλαχθεί το δημόσιο αγαθό της ΕΕ, εκεί όπου η ζήτηση της ΕΕ (π.χ. για ασφάλεια) δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί κατάλληλα από την προσφορά συγκεκριμένων κρατών μελών. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η δράση της ΕΕ λαμβάνει τη μορφή από κοινού χρηματοδότησης της ανάπτυξης τεχνικών ικανοτήτων για την ικανοποίηση της ζήτησης για αποτελεσματικό έλεγχο, παρά την περιορισμένη ικανότητα προσφοράς συγκεκριμένων κρατών μελών.

Στόχος του προτεινόμενου προγράμματος είναι η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ φορολογικών διοικήσεων και η παροχή μηχανισμών και μέσων για τη βελτίωση της εν λόγω συνεργασίας καθώς και της αναγκαίας χρηματοδότησης για την επίτευξη των εν λόγω στόχων. Υπό την έννοια αυτή, όταν υλοποιηθεί από την Επιτροπή, το πρόγραμμα δεν θα επιφέρει περαιτέρω εναρμόνιση των εθνικών φορολογικών συστημάτων, αλλά θα καταστήσει εφικτή τη μείωση των αρνητικών συνεπειών που σχετίζονται με τη συνύπαρξη 27 διαφορετικών φορολογικών συστημάτων, όπως απάτη, στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, διοικητικός φόρτος για τις διοικήσεις και τις επιχειρήσεις, αναζήτηση της ευνοϊκότερης φορολογικής δικαιοδοσίας κ.λπ. Επομένως, το προτεινόμενο μέτρο αποτελεί σαφώς μέτρο στήριξης της εσωτερικής αγοράς καθώς θα καταστήσει εφικτή τη βελτίωση της λειτουργίας των διάφορων φορολογικών συστημάτων στην εσωτερική αγορά.

Μολονότι τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα να διαχειρίζονται τη λειτουργία των εθνικών φορολογικών συστημάτων, είναι σαφές από τις προκλήσεις που προσδιορίσθηκαν στην εκτίμηση των επιπτώσεων της πρότασης ότι απαιτείται αύξηση της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των φορολογικών αρχών – σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι έως σήμερα. Η συνεργασία εντός της ΕΕ επιτρέπει στις φορολογικές αρχές να αναπτύξουν συνέργειες, να αποφύγουν την επανάληψη των προσπαθειών και να ανταλλάξουν ορθές πρακτικές σε όλους τους τομείς που σχετίζονται με τη φορολογία, όπως ο σχεδιασμός των επιχειρήσεων, η ΤΠ, η διεθνής συνεργασία κ.λπ. Η στήριξη της φορολογικής συνεργασίας από το τρέχον πρόγραμμα Fiscalis 2013 απέδειξε την αξία της, και η εμπειρία αυτή θα είναι ιδιαίτερα πολύτιμη για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων, και ιδίως της παρωχημένης τεχνολογικής αρχιτεκτονικής, των δυσκολιών συνεργασίας σε επιχειρησιακό επίπεδο όσον αφορά συγκεκριμένα καθήκοντα, της ανισότητας των χρηματοδοτικών μέσων για τη στήριξη των δραστηριοτήτων των φορολογικών αρχών, και των δυσκολιών καθιέρωσης δομικής συνεργασίας με τους κύριους ενδιαφερομένους των φορολογικών αρχών.

1.4.4. Δείκτες αποτελεσμάτων και αντικτύπου

Να προσδιορισθούν οι δείκτες για την παρακολούθηση της υλοποίησης της πρότασης/πρωτοβουλίας.

Οι δραστηριότητες του προγράμματος θα παρακολουθούνται προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι κανόνες και οι διαδικασίες υλοποίησης του προγράμματος εφαρμόσθηκαν ορθά και να επαληθευθεί η επιτυχία του προγράμματος όσον αφορά την επίτευξη των στόχων του. Θα καθιερωθεί ένα πλαίσιο παρακολούθησης, το οποίο θα περιλαμβάνει: μια λογική παρέμβασης, ένα περιεκτικό σύνολο δεικτών, μεθόδους μέτρησης, ένα σχέδιο συλλογής δεδομένων, μια σαφή και δομημένη διαδικασία υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης, καθώς και ενδιάμεση και τελική αξιολόγηση.

Οι επιδόσεις του προγράμματος θα μετρηθούν χρησιμοποιώντας ένα συνεκτικό σύνολο δεικτών επιδόσεων, αντικτύπου, αποτελεσμάτων και εκροών που θα συνδέονται με τους γενικούς, ειδικούς και επιχειρησιακούς στόχους του προγράμματος, αξιοποιώντας τη σύνδεση με το σχέδιο διαχείρισης της Επιτροπής. Ο λεπτομερής κατάλογος των δεικτών αντικτύπου, αποτελεσμάτων και εκροών είναι διαθέσιμος στις εκτιμήσεις επιπτώσεων των οικείων προγραμμάτων. Η ΓΔ TAXUD προσδιόρισε προσδοκώμενα αποτελέσματα για μερικούς επιχειρησιακούς στόχους του προγράμματος. Ωστόσο, για μερικούς άλλους στόχους αυτό δεν μπορεί να γίνει επί του παρόντος. Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα για τους εν λόγω επιχειρησιακούς στόχους θα προσδιορισθούν πριν από την έναρξη του προγράμματος του 2020 από τη ΓΔ TAXUD και θα υποβληθούν για έγκριση στην επιτροπή προγράμματος στο πλαίσιο της διαδικασίας του ετήσιου προγράμματος εργασίας.

Ο γενικός στόχος θα μετρηθεί ως η εξέλιξη της άποψης που έχουν όλοι οι σχετικοί ενδιαφερόμενοι σχετικά με το πρόγραμμα όσον αφορά τη συμβολή του προγράμματος στη στήριξη της λειτουργίας της τελωνειακής ένωσης και στην ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς, βελτιώνοντας τη λειτουργία των φορολογικών συστημάτων, και το προσδοκώμενο αποτέλεσμά του θα είναι να σταθεροποιηθεί ή να εξελιχθεί θετικά η άποψη των ενδιαφερομένων όσον αφορά τη συμβολή του προγράμματος στην επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου.

Οι δείκτες που θα μετρήσουν τους ειδικούς στόχους αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 της πρότασης.

1.5. Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας 1.5.1. Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών

Η πρόταση συμβάλλει στη στρατηγική Ευρώπη 2020 και στην υλοποίηση διαφόρων άλλων νομοθεσιών της Ένωσης, όπως περιγράφεται αναλυτικότερα στην ενότητα 1.4.1.

1.5.2. Προστιθέμενη αξία της συμμετοχής της ΕΕ

Είναι επωφελέστερο να δρομολογηθούν δράσεις στο επίπεδο της Ένωσης παρά στο επίπεδο 27 κρατών μελών, όπως περιγράφεται αναλυτικότερα στην ενότητα 3.2 της αιτιολογικής έκθεσης.

1.5.3. Κυριότερα διδάγματα που αποκομίστηκαν από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος

Από οικονομική άποψη, η λήψη μέτρων σε επίπεδο ΕΕ είναι πολύ πιο αποδοτική. Η τελωνειακή και φορολογική συνεργασία στηρίζεται σε ένα εξαιρετικά ασφαλές ειδικό δίκτυο επικοινωνίας, το οποίο λειτουργεί από τα πρώτα προγράμματα τελωνειακής και φορολογικής συνεργασίας που εγκρίθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Αυτό διασυνδέει τις εθνικές τελωνειακές και φορολογικές διοικήσεις σε περίπου 5 000 σημεία σύνδεσης. Το κοινό αυτό δίκτυο ΤΠ διασφαλίζει ότι κάθε εθνική διοίκηση χρειάζεται μόνον να συνδεθεί μία φορά με την κοινή αυτή υποδομή για να μπορέσει να ανταλλάξει κάθε είδους πληροφορίες. Εν απουσία μιας τέτοιας υποδομής, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να συνδεθεί 26 φορές στα εθνικά συστήματα καθενός από τα υπόλοιπα κράτη μέλη.

Άλλοι ακρογωνιαίοι λίθοι του προγράμματος είναι οι δραστηριότητες οι οποίες φέρνουν σε επαφή τελωνειακούς, ή αντίστοιχα φορολογικούς, υπαλλήλους, με σκοπό, για παράδειγμα, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, την αμοιβαία μάθηση, την ανάλυση ενός προβλήματος ή την κατάρτιση ενός οδηγού. Εάν τα κράτη μέλη έπρεπε να διδαχθούν το ένα από το άλλο αναπτύσσοντας δικές τους δραστηριότητες εκτός του πλαισίου του προγράμματος, θα ανέπτυσσαν όλα το δικό τους σύνολο εργαλείων και τον δικό τους τρόπο εργασίας. Δεν θα υπήρχαν συνέργειες μεταξύ δραστηριοτήτων και δεν θα υλοποιούνταν συστηματικά κοινές δραστηριότητες στο επίπεδο των 27 κρατών μελών. Είναι πολύ πιο αποδοτικό να ενεργεί η Επιτροπή, με τη στήριξη του προγράμματος, ως μεσάζων δραστηριοτήτων μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών.

Μια άλλη σημαντική προστιθέμενη αξία έχει άυλο χαρακτήρα. Το πρόγραμμα διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία αισθήματος κοινού ενδιαφέροντος, τονώνοντας την αμοιβαία εμπιστοσύνη και καλλιεργώντας πνεύμα συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής στους τομείς των τελωνείων και της φορολογίας.

1.5.4. Συνέπεια και ενδεχόμενη συνέργεια με άλλα συναφή μέσα

Ένα από τα σενάρια πολιτικής που αναπτύχθηκαν για τον τομέα των τελωνείων προβλέπει τη χρηματοδοτική στήριξη των τελωνειακών αρχών των κρατών μελών για την αγορά εξοπλισμού και την αναβάθμιση των τεχνικών τους ικανοτήτων. Αντί να επεξεργασθούν ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα για τον σκοπό αυτό στο πλαίσιο του προγράμματος FISCUS, τα κράτη μέλη μπορούν να απευθυνθούν σε άλλα προγράμματα συμπεριλαμβανομένων περιφερειακών διαρθρωτικών ταμείων για τη στήριξη της συγκεκριμένης ανάγκης.

Η ενδιάμεση αξιολόγηση των προγραμμάτων της ΓΔ HOME για την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας (ISEC) και για την πρόληψη, την ετοιμότητα και τη διαχείριση των συνεπειών της τρομοκρατίας και άλλων κινδύνων που συνδέονται με την ασφάλεια (CIPS)[48] θεωρεί ότι το μοντέλο διαχείρισης του προγράμματος Τελωνεία και Fiscalis παρέχει τις πιο ευνοϊκές προοπτικές για τη βελτίωση της διαχείρισης των ISEC/CIPS, καθώς επιτρέπει την ταχεία και ευέλικτη απόκριση σε επιχειρησιακές ανάγκες[49].

Τα διευρωπαϊκά συστήματα ΤΠ στηρίζονται στο δίκτυο CCN/CSI, το οποίο χρησιμοποιείται επίσης από την OLAF για την ανταλλαγή (και την αποθήκευση) πληροφοριών σχετικά με παρατυπίες και κρούσματα απάτης. Έτσι, αμφότερες οι ΓΔ επωφελούνται οικονομιών κλίμακας.

1.6. Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις

X Πρόταση /πρωτοβουλία περιορισμένης διάρκειας

– ¨ Πρόταση /πρωτοβουλία από την 01/01/2014 έως την 31/12/2020

– ¨ Δημοσιονομικός αντίκτυπος από το 2014 έως το 2023 (από το 2021 έως το 2023 μόνον για πιστώσεις πληρωμών)

¨ Πρόταση/πρωτοβουλία απεριόριστης διάρκειας

– Εκτέλεση με περίοδο έναρξης από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ,

– και στη συνέχεια λειτουργία με κανονικό ρυθμό.

1.7. Προβλεπόμενος (οι) τρόπος(οι) διαχείρισης[50]

X Κεντρική άμεση διαχείριση από την Επιτροπή

¨ Κεντρική έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης σε:

¨ εκτελεστικούς οργανισμούς

¨ οργανισμούς που έχουν συστήσει οι Κοινότητες[51]

¨ εθνικούς δημόσιους οργανισμούς/ οργανισμούς με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας

¨ πρόσωπα επιφορτισμένα με την εκτέλεση συγκεκριμένων δράσεων δυνάμει του τίτλου V της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη κατά την έννοια του άρθρου 49 του δημοσιονομικού κανονισμού

¨ Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη

¨ Αποκεντρωμένη διαχείριση με τρίτες χώρες

¨ Από κοινού διαχείριση με διεθνείς οργανισμούς (να προσδιορισθεί)

Αν αναφέρονται περισσότεροι τρόποι διαχείρισης, παρακαλείσθε να τους διευκρινίσετε στο τμήμα «Παρατηρήσεις».

Παρατηρήσεις

/

2. ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 2.1. Κανόνες παρακολούθησης και αναφοράς

Να προσδιορισθούν η συχνότητα και οι όροι.

Οι δραστηριότητες του προγράμματος θα παρακολουθούνται προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι κανόνες και οι διαδικασίες υλοποίησης του προγράμματος εφαρμόσθηκαν ορθά (λειτουργία ελέγχου). Οι προτάσεις που αφορούν δραστηριότητες κοινών δράσεων παρακολουθούνται σε μόνιμη βάση μέσω επιγραμμικής βάσης δεδομένων, του εργαλείου για την έκθεση δραστηριοτήτων, η οποία περιέχει τις προτάσεις και τις αντίστοιχες δραστηριότητές τους. Το ίδιο εργαλείο επιτρέπει στους δικαιούχους των επιχορηγήσεων που παρέχονται στο πλαίσιο του προγράμματος, και συγκεκριμένα στις τελωνειακές/φορολογικές διοικήσεις των κρατών μελών, να αναφέρουν επιγραμμικά τις δαπάνες που χρηματοδοτήθηκαν από την επιχορήγηση για τη συμμετοχή στις δραστηριότητες της κοινής δράσης. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να αποστέλλουν σε ετήσια βάση οικονομική έκθεση στην Επιτροπή χρησιμοποιώντας το εργαλείο για την έκθεση δραστηριοτήτων.

Για τις δραστηριότητες ΤΠ και κατάρτισης για την ανάπτυξη ικανοτήτων, οι οποίες χρηματοδοτούνται μέσω ανάθεσης σύμβασης, ισχύουν οι συνήθεις κανόνες υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης.

Το πρόγραμμα θα αξιολογηθεί δύο φορές. Τα αποτελέσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης θα είναι διαθέσιμα έως τα μέσα του 2018 και εκείνα της τελικής αξιολόγησης του προγράμματος προς τα τέλη του 2021. Τα κράτη μέλη, ως κύριοι δικαιούχοι του προγράμματος, θα αναλάβουν σημαντικό μέρος της συλλογής δεδομένων, παρέχοντας πληροφορίες στο επίπεδο των επιμέρους εργαλείων (κυρίως μέσω του εργαλείου για την έκθεση δραστηριοτήτων) ή σχετικά με τον ευρύτερο αντίκτυπο του προγράμματος (συμμετέχοντας σε μετρήσεις αντίληψης ή μέσω της έκδοσης εκθέσεων).

Έως τώρα, οι αξιολογήσεις των υφιστάμενων προγραμμάτων εξέταζαν κυρίως τους πρωταρχικούς ενδιαφερομένους του προγράμματος, και συγκεκριμένα τις τελωνειακές/φορολογικές αρχές και τους εμπειρογνώμονές τους, οι οποίοι αποτελούν το κοινό στο οποίο στοχεύει το πρόγραμμα. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία να ληφθεί επίσης υπόψη η γνώμη των εξωτερικών ενδιαφερομένων του προγράμματος (δηλαδή οικονομικών παραγόντων) σχετικά με τον αντίκτυπο του προγράμματος σε αυτούς και σχετικά με τον βαθμό στον οποίο ωφελούνται, για παράδειγμα, από την καλύτερη συνεργασία μεταξύ τελωνειακών/φορολογικών διοικήσεων, η συγκεκριμένη διάσταση του έμμεσου αντικτύπου θα περιληφθεί στις αξιολογήσεις του μελλοντικού προγράμματος.

2.2. Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου 2.2.1. Κίνδυνος(-οι) που έχει(-ουν) επισημανθεί

Οι δυνητικοί κίνδυνοι για την υλοποίηση του προγράμματος συνδέονται με τα ακόλουθα:

– Εκτέλεση της συμφωνίας επιχορήγησης που θα υπογραφεί με τη σύμπραξη των κρατών μελών και των υποψήφιων χωρών. Το επίπεδο κινδύνου θεωρείται χαμηλό, καθώς οι δικαιούχοι είναι δημόσιες διοικήσεις των συμμετεχουσών χωρών.

Εκτέλεση των δημόσιων συμβάσεων που θα υπογραφούν στο πλαίσιο του προγράμματος. Παραδείγματα κινδύνων:

– Τα κράτη μέλη δηλώνουν δαπάνες για δραστηριότητα η οποία δεν εγκρίθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος.

– Τα κράτη μέλη δηλώνουν δύο φορές τις ίδιες δαπάνες.

– Μη τήρηση των κανόνων ανάθεσης συμβάσεων.

– Πληρωμή τιμολογίου για ανύπαρκτο παραδοτέο.

2.2.2. Προβλεπόμενη(-ες) μέθοδος(-οι) ελέγχου

Τα κύρια στοιχεία της εφαρμοζόμενης στρατηγικής ελέγχου είναι τα ακόλουθα:

Για τη σύναψη συμβάσεων:

Εφαρμόζονται οι διαδικασίες ελέγχου για την ανάθεση συμβάσεων οι οποίες προσδιορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό. Κάθε σύμβαση συνάπτεται εφαρμόζοντας τη καθιερωμένη διαδικασία επαλήθευσης από τις υπηρεσίες της Επιτροπής για την πληρωμή, λαμβάνοντας υπόψη τις συμβατικές υποχρεώσεις και τη χρηστή δημοσιονομική και γενική διαχείριση. Προβλέπονται μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης (έλεγχοι, εκθέσεις κ.λπ.) σε όλες τις συμβάσεις οι οποίες συνάπτονται μεταξύ της Επιτροπής και των δικαιούχων. Καταρτίζεται λεπτομερής συγγραφή υποχρεώσεων, η οποία αποτελεί τη βάση κάθε συγκεκριμένης σύμβασης. Η διαδικασία αποδοχής εφαρμόζει αυστηρά τη μέθοδο TEMPO της ΓΔ TAXUD: τα παραδοτέα εξετάζονται, τροποποιούνται, εφόσον απαιτείται, και τελικά γίνονται ρητώς αποδεκτά (ή απορρίπτονται). Κανένα τιμολόγιο δεν πληρώνεται χωρίς «επιστολή αποδοχής».

Τεχνική επαλήθευση για την ανάθεση συμβάσεων

Η ΓΔ TAXUD διενεργεί ελέγχους των παραδοτέων και επιβλέπει τις εργασίες και τις υπηρεσίες που εκτελούνται από αναδόχους. Διενεργεί επίσης ελέγχους ποιότητας και ασφάλειας στους αναδόχους σε τακτική βάση. Οι έλεγχοι ποιότητας επαληθεύουν τη συμμόρφωση των πραγματικών διεργασιών των αναδοχών προς τους κανόνες και τις διαδικασίες που καθορίζονται στα σχέδια ποιότητας που υπέβαλαν. Οι έλεγχοι ασφάλειας επικεντρώνονται στις συγκεκριμένες διεργασίες, διαδικασίες και εγκαταστάσεις.

Για τις επιχορηγήσεις

Η συμφωνία επιχορήγησης, η οποία υπογράφεται από τους δικαιούχους του προγράμματος (τελωνειακές διοικήσεις στα κράτη μέλη και στις υποψήφιες χώρες), καθορίζει τις προϋποθέσεις που εφαρμόζονται στη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων που εμπίπτουν στη χρηματοδότηση και περιλαμβάνει ένα κεφάλαιο σχετικό με τις μεθόδους ελέγχου. Όλες οι συμμετέχουσες διοικήσεις δεσμεύονται να τηρούν τους οικονομικούς και διοικητικούς κανόνες της Επιτροπής σχετικά με τις δαπάνες.

Οι δραστηριότητες για τις οποίες οι δικαιούχοι επιχορηγήσεων μπορούν να χρηματοδοτήσουν συμμετοχή από τις επιχορηγήσεις προσδιορίζονται σε επιγραμμική βάση δεδομένων (εργαλείο για την έκθεση δραστηριοτήτων). Τα κράτη μέλη αναφέρουν τις δαπάνες τους στην ίδια βάση δεδομένων, η οποία διαθέτει ορισμένες ενσωματωμένες διατάξεις ελέγχου για τον περιορισμό των σφαλμάτων. Για παράδειγμα, τα κράτη μέλη μπορούν να αναφέρουν δαπάνες μόνον για δραστηριότητες στις οποίες προσκλήθηκαν, και τούτο μόνον μία φορά. Επιπλέον των διατάξεων ελέγχου που είναι ενσωματωμένες στο σύστημα αναφοράς, η ΓΔ TAXUD διενεργεί ελέγχους βάσει εγγράφων και επιτόπιους ελέγχους σε δειγματοληπτική βάση. Η συγκεκριμένη στρατηγική ελέγχου επιτρέπει να διατηρείται ο διοικητικός φόρτος για τους δικαιούχους των επιχορηγήσεων όσο το δυνατόν πιο περιορισμένος και αναλογικός προς τον προϋπολογισμό που διατίθεται και τους θεωρούμενους κινδύνους.

Επιπλέον των ως άνω ελέγχων, η ΓΔ TAXUD διενεργεί τους παραδοσιακούς οικονομικούς ελέγχους:

Εκ των προτέρων επαλήθευση των αναλήψεων υποχρεώσεων:

Όλες οι αναλήψεις υποχρεώσεων στη ΓΔ TAXUD επαληθεύονται από τον προϊστάμενο της διοικητικής μονάδας Ανθρώπινοι και Οικονομικοί Πόροι. Επομένως, η εκ των προτέρων επαλήθευση καλύπτει το 100% των δεσμευθέντων ποσών. Η διαδικασία αυτή παρέχει υψηλό επίπεδο βεβαιότητας όσον αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων.

Εκ των προτέρων επαλήθευση των πληρωμών:

Τουλάχιστον μία πληρωμή (από όλες τις κατηγορίες δαπανών) εβδομαδιαίως επιλέγεται τυχαία για εκ των προτέρων επαλήθευση, η οποία διενεργείται από τον προϊστάμενο της διοικητικής μονάδας Ανθρώπινοι και Οικονομικοί Πόροι. Δεν υπάρχει στόχος όσον αφορά την κάλυψη, καθώς σκοπός της παρούσας επαλήθευσης είναι να ελεγχθούν οι πληρωμές «τυχαία», προκειμένου να επαληθευθεί ότι όλες οι πληρωμές καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τις απαιτήσεις. Οι υπόλοιπες πληρωμές διεκπεραιώνονται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες σε καθημερινή βάση.

Δηλώσεις του δευτερεύοντος διατάκτη:

Όλοι οι δευτερεύοντες διατάκτες υπογράφουν δηλώσεις με τις οποίες υποστηρίζουν την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων για το οικείο έτος. Οι εν λόγω δηλώσεις καλύπτουν τις εργασίες στο πλαίσιο του προγράμματος. Οι δευτερεύοντες διατάκτες δηλώνουν ότι οι εργασίες που συνδέονται με την εκτέλεση του προϋπολογισμού πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ότι τα θεσπισθέντα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου παρέχουν ικανοποιητική διαβεβαίωση όσον αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων, και ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τις εν λόγω πράξεις εντοπίσθηκαν και αναφέρθηκαν κατάλληλα και ότι εφαρμόσθηκαν μέτρα αντιστάθμισής τους.

Οι έλεγχοι που έχουν θεσπισθεί επιτρέπουν στη ΓΔ TAXUD να εξασφαλίζει επαρκή βεβαιότητα σχετικά με την ποιότητα και την κανονικότητα των δαπανών και μειώνουν τον κίνδυνο μη συμμόρφωσης. Το βάθος της αξιολόγησης φθάνει στο επίπεδο τρία[52] για τις κοινές δράσης και στο επίπεδο τέσσερα[53] για τις δημόσιες συμβάσεις. Τα ως άνω μέτρα της στρατηγικής ελέγχου μειώνουν τους δυνητικούς κινδύνους ουσιαστικά σε μηδενικό επίπεδο και εκτείνονται σε όλους τους δικαιούχους. Τυχόν πρόσθετα μέτρα για περαιτέρω μείωση των κινδύνων θα έχουν ως αποτέλεσμα δυσανάλογα υψηλό κόστος και, ως εκ τούτου, δεν προβλέπονται. Η ΓΔ TAXUD θεωρεί ότι δεν υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ του παρόντος και του τρέχοντος προγράμματος από άποψη ελέγχου, και θα εφαρμόσει την ίδια στρατηγική ελέγχου στο πρόγραμμα 2020. Το κόστος της υλοποίησης της ως άνω στρατηγικής ελέγχου περιορίζεται σε 2,60 % του προϋπολογισμού και αναμένεται να παραμείνει στο ίδιο ποσοστό.

Η στρατηγική ελέγχου του προγράμματος θεωρείται αποτελεσματική ώστε να περιορίσει τον κίνδυνο της μη συμμόρφωσης σε ουσιαστικά μηδενικό επίπεδο, καθώς και αναλογική προς τους ενεχόμενους κινδύνους.

2.3. Μέτρα για την πρόληψη απάτης και παρατυπιών

Να προσδιορισθούν υπάρχοντα ή προβλεπόμενα μέτρα πρόληψης και προστασίας.

Επιπλέον της εφαρμογής όλων των κανονιστικών μηχανισμών ελέγχου, η ΓΔ TAXUD θα αναπτύξει μια στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης, σε συμφωνία προς τη νέα στρατηγική της Επιτροπής για την καταπολέμηση τη