A4-0160/98

Ψήφισμα σχετικά με την όγδοη ετήσια έκθεση για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, 1996 (COM(97)0526 - C4-0582/97)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής (COM(97) 0526 - C4-0582/97),

- έχοντας υπόψη τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΟΚ) 2081/93, και ιδιαίτερα το άρθρο 16, καθώς και τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2082/93, ιδιαίτερα το άρθρο 31,

- έχοντας υπόψη την ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 1996 ((ΕΕ C 348, της 18.11.1997)),

- έχοντας υπόψη την πρώτη έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή (COM(96)0542 - C4-0016/97),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Προϋπολογισμών, της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού, της Επιτροπής Αλιείας και της Επιτροπής για τα Δικαιώματα της Γυναίκας (A4-0160/98),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι με την εκπνοή του 1996 είχε παρέλθει το ήμισυ του τρέχοντος χρόνου εφαρμογής του προγράμματος και ότι κατά την προηγούμενη διετία τα αποτελέσματα από την απορρόφηση των πόρων υπήρξαν ήκιστα ικανοποιητικά,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι λόγω των καθυστερήσεων που σημειώθηκαν στην έγκριση των προγραμμάτων, ιδιαίτερα όσον αφορά τις κοινοτικές πρωτοβουλίες, πρώτο έτος ουσιαστικής εφαρμογής του προγράμματος ήταν το 1996,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο επιτυχημένος συντονισμός των δραστηριοτήτων των Διαρθρωτικών Ταμείων με τα άλλα χρηματοδοτικά μέσα που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση προσδίδει αποφασιστική ώθηση και αποτελεί συνεπώς απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη του στόχου για οικονομική και κοινωνική συνοχή,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμβατότητα της ευρωπαϊκής περιφερειακής πολιτικής με τις λοιπές κοινοτικές πολιτικές και τους στόχους τους αποκτά μεγάλη σημασία; ότι η οριζόντια απαίτηση για επίτευξη του στόχου για οικονομική και κοινωνική συνοχή σύμφωνα με το άρθρο 130Β της Συνθήκης ΕΚ αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα μιας συνεπούς ευρωπαϊκής πολιτικής στον τομέα της περιφερειακής ανάπτυξης,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη τις διαρκείς προσπάθειες για την υλοποίηση της αρχής της εταιρικής σχέσης, ιδιαίτερα όσον αφορά τη συμμετοχή των τοπικών αρχών και των κοινωνικών εταίρων, καθώς και το γεγονός ότι η Επιτροπή, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης των Διαρθρωτικών Ταμείων επιδιώκει την περαιτέρω εμβάθυνση της εν λόγω αρχής,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στόχος της συστηματικής παρακολούθησης και αξιολόγησης των διαρθρωτικών μέτρων στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής περιφερειακής πολιτικής είναι πάντα η αντιμετώπιση των προβλημάτων που παρουσιάζει η πρακτική εφαρμογή τους,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της αρχής της προσθετικότητας ως κύριου μέσου για την προστιθέμενη αξία της κοινοτικής διαρθρωτικής πολιτικής, καθώς και των δυσχερειών που προκύπτουν πάντα κατά τον έλεγχο της εφαρμογής της εν λόγω αρχής; λαμβάνοντας υπόψη ότι και σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής θα ανατεθεί πρωτεύων ρόλος στην εν λόγω αρχή κατά την κατανομή των προτεινόμενων αποθεματικών απόδοσης,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι με την προτεραιότητα που δόθηκε φέτος στην έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, επελέγη ένα από τα κύρια ζητήματα της οικονομικής ανάπτυξης των μειονεκτουσών περιφερειών, και δεδομένου ότι τα Διαρθρωτικά Ταμεία έχουν σημαντική συμβολή στην επίτευξη και την αξιοποίηση ικανοτήτων καινοτομίας,

Εκτέλεση του προϋπολογισμού

1. εκφράζει την ικανοποίησή του για την απορρόφηση των πιστώσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων κατά το έτος 1996, που ανήλθε σε 98% για τις διαθέσιμες πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και σε 95% για τις πιστώσεις πληρωμών; διαπιστώνει ότι το εν λόγω ποσοστό απορρόφησης αποτελεί σημαντική βελτίωση ως προς τα δύο προηγούμενα έτη; διαπιστώνει παράλληλα, ότι οι αριθμοί αυτοί παρέχουν περιορισμένες πληροφορίες σχετικά με την πραγματική εκτέλεση επί τόπου (λόγος πραγματικών δαπανών προς σχεδιαζόμενες δαπάνες);

2. ζητεί από τα κράτη μέλη να τηρήσουν την τρίμηνη προθεσμία που προβλέπεται στο άρθρο 21 παρ. 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2082/93 για τη διαβίβαση των πιστώσεων στους τελικούς αποδέκτες; καλεί την Επιτροπή να περιλάβει στις προσεχείς ετήσιες εκθέσεις της στοιχεία σχετικά με τη διαβίβαση των πιστώσεων στους τελικούς αποδέκτες;

3. εκφράζει την ανησυχία του σχετικά με την απορρόφηση στις κοινοτικές πρωτοβουλίες, τα μεταβατικά μέτρα και τα μέτρα καινοτομίας, στα οποία αναλογεί συνολικά στο 70% των μη απορροφηθεισών πιστώσεων; επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, η εκτέλεση των κοινοτικών πρωτοβουλιών κατά το έτος 1997 δεν έφερε την ποθητή βελτίωση, γεγονός που θα επιβάλει αναθεώρηση του προγραμματισμού και μεταφορές πιστώσεων; υπογραμμίζει επίσης ότι σύμφωνα με τον κώδικα συμπεριφοράς της 13ης Ιουλίου 1993 σχετικά με την εκτέλεση των διαρθρωτικών πολιτικών από την Επιτροπή ((ΕΕ C 255 της 20.9.1993, σελ. 19)) το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να ενημερώνεται πλήρως και εγκαίρως και να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη του;

4. επιβεβαιώνει τα ψηφίσματά του για την έκτη και έβδομη έκθεση όσον αφορά την χρησιμοποίηση των Διαρθρωτικών Ταμείων, κυρίως σε σχέση με:

- την κριτική για την παράλειψη της εκθέσεως σχετικά με την προσαρμογή των δημοσιονομικών προοπτικών ώστε να λαμβάνουν υπόψη τις συνθήκες χρησιμοποίησης καθώς και σε σχέση με το «φαινόμενο χιονοστιβάδας» για τις εκκρεμούσες πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων και το τέλος της περιόδου προγραμματισμού;

- την ανάγκη της παρουσιάσεως εκθέσεως για τη γενική κατάσταση των Διαρθρωτικών Ταμείων, πριν από τον Ιούλιο του 1998 και κατά προτίμηση εντός της περιόδου προγραμματισμού 1999; η εν λόγω έκθεση θα έπρεπε να περιέχει προτάσεις προς την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή σχετικά με τις πιθανές προσαρμογές και προσθήκες που πρέπει να γίνουν στα διάφορα προγράμματα που έχουν εγκριθεί παλαιότερα;

5. επισημαίνει, ότι παρά τη βελτίωση της υλοποιήσεως των Διαρθρωτικών Ταμείων κατά το 1996, μεγάλα ποσά έπρεπε να ενσωματωθούν εκ νέου στον προϋπολογισμό το 1997 και το 1998, αυξάνοντας «το φαινόμενο χιονοστιβάδος» κατά το τέλος Απριλίου 1998 σε συνολικά 3.171 εκατ. Ecu σε πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων για τον προϋπολογισμό του 1999; εκφράζει τον φόβο του ότι το εν λόγω ποσό μπορεί να αυξηθεί λαμβάνοντας υπόψη πιθανά προβλήματα που μπορούν να εμφανιστούν κατά την υλοποίηση κατά το 1998 και 1999;

6. σημειώνει ότι πρέπει να γίνει μιά διεξοδικότερη ανάλυση, στο πλαίσιο του SΕΜ και του AGENDA 2000, σχετικά με τη συμβατότητα των συστημάτων διαχείρισης στα διάφορα επίπεδα λήψης αποφάσεων (Ευρωπαϊκή Ένωση, εθνικό και περιφερειακό), ώστε να βρεθούν λύσεις που να ελαχιστοποιούν την γραφειοκρατική παρέμβαση και να βελτιώνουν την ικανότητα απορρόφησης εκ μέρους των κρατών μελών;

7. ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει μιά αξιολόγηση των σημερινών διαχειριστικών δαπανών, σε ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και να εξετάσει κατά πόσον οι δαπάνες αυτές βρίσκονται σε εύλογη αντιστοιχία με τις συνολικές δαπάνες των Διαρθρωτικών Ταμείων (προσδιορισμός των διοικητικών και διαχειριστικών δαπανών που συνδέονται με την διαρθρωτική πολιτική);

8. αναγνωρίζει τις προσπάθειες που επιτέλεσε η Επιτροπή για τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης του προγράμματος μεταρρυθμίσεων SEM 2000; ιδιαίτερα, εκφράζει την ικανοποίησή του για την έγκριση προσανατολισμών σχετικά με την επιλεξιμότητα των δαπανών και καλεί την Επιτροπή να εγκρίνει το ταχύτερο δυνατόν τον εξαγγελθέντα εκτελεστικό κανονισμό που αφορά τις αυστηρότερες απαιτήσεις στις οποίες πρέπει να ανταποκρίνεται ο έλεγχος σε εθνικό επίπεδο;

Συντονισμός με άλλα χρηματοδοτικά μέσα

9. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι το ποσοστό χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για την περιφερειακή ανάπτυξη εμφανίζει και πάλι άυξηση; διαπιστώνει, ωστόσο, ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί το επίπεδο του 1993 και εκφράζει την ελπίδα ότι κατά τα προσεχή έτη θα σημειωθεί περαιτέρω βελτίωση;

10. επισημαίνει τις δραστηριότητες της ΕΤΕπ και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων και τη σημαντική ώθηση που προσδίδουν στις διαρθρωτικές επενδύσεις; διαπιστώνει, ωστόσο, ότι οι εν λόγω μορφές χρηματοδότησης λειτουργούν συμπληρωματικά προς τα Διαρθρωτικά Ταμεία και δεν τα υποκαθιστούν;

11. θεωρεί, στο πλαίσιο αυτό, αναγκαίο τον έλεγχο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων από το Ελεγκτικό Συνέδριο και παροτρύνει τους εμπλεκομένους να ολοκληρώσουν τις διεξαγόμενες σχετικές διαπραγματεύσεις;

Συμβατότητα με άλλες κοινοτικές πολιτικές

12. υπογραμμίζει τη σημασία της συμβατότητας της διαρθρωτικής πολιτικής με τις άλλες κοινοτικές πολιτικές και τα πρακτικά αποτελέσματά τους; επισημαίνει, ωστόσο, επίσης, ότι η εν λόγω συμβατότητα συμπληρώνεται αναγκαστικά από την οριζόντια υποχρέωση σύμφωνα με το άρθρο 130Β της Συνθήκης ΕΚ, βάσει της οποίας οι λοιπές κοινοτικές πολιτικές υποστηρίζουν την επίτευξη του στόχου για οικονομική και κοινωνική συνοχή;

Η αρχή της εταιρικής σχέσης

13. εκφράζει τη λύπη του για τα προβλήματα που ανακύπτουν και πάλι κατά την υλοποίηση της αρχής της εταιρικής σχέσης σύμφωνα με τις βασικές αρχές της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης του 1988, ιδιαίτερα σε σχέση με τη συμμετοχή των τοπικών αρχών και των κοινωνικών εταίρων;

14. υπογραμμίζει τη σημασία μιας σταθερής εταιρικής σχέσης με τους περιφερειακούς και τοπικούς εκπροσώπους καθώς και με τους κοινωνικούς εταίρους; εκφράζει την ικανοποίησή του για τη διεύρυνση της εταιρικής σχέσης με σύμφωνα για την απασχόληση σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο;

15. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών ταμείων η Επιτροπή επιθυμεί να ενισχύσει και να επισημοποιήσει την ανωτέρω αρχή; θεωρεί αναγκαία την αποκέντρωση της διαχείρισης των διαρθρωτικών επενδύσεων, η οποία συνεπάγεται την ενίσχυση των επιτροπών παρακολούθησης, ζητεί, ωστόσο, παράλληλα, η Επιτροπή να διαθέτει αντίστοιχη δυνατότητα ελέγχου και επιβολής κυρώσεων, προκειμένου να εγγυάται την εκτέλεση των Διαρθρωτικών Ταμείων σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στους σχετικούς κανονισμούς;

Παρακολούθηση, αξιολόγηση και έλεγχος

16. υπογραμμίζει τη σημασία της παρακολούθησης και της αξιολόγησης για την επίτευξη του στόχου της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής; διαπιστώνει ότι εξακολουθούν να παρατηρούνται αδυναμίες στην παρακολούθηση και την αξιολόγηση, οι οποίες οφείλονται στην τεράστια πολυπλοκότητα των κριτηρίων και των διαδικασιών ενός διαρκώς λεπτομερέστερου συστήματος αξιολόγησης; υποστηρίζει, συνεπώς, μια λελογισμένη απλούστευση του συστήματος αξιολόγησης στο πλαίσιο της επικείμενης μεταρρύθμισης των Διαρθρωτικών Ταμείων;

17. χαιρετίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής, να μετεκπαιδεύσει τους συνεργάτες της σε ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος ώστε να είναι έτοιμοι να αναλάβουν το έργο της αξιολόγησης της τήρησης της προληπτικής πολιτικής για την προστασία του περιβάλλοντος, προκειμένου να προλαμβάνονται οι σοβαρές παραβάσεις; ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προσφέρουν σε μεγαλύτερη έκταση τέτοιου είδους εκπαιδευτικά μέτρα στα μέλη των επιτροπών παρακολούθησης, προκειμένου να αυξηθεί το επίπεδο των γνώσεων και να αναπτυχθεί μεγαλύτερη ευαισθησία σχετικά με ενδεχόμενες περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τροποποιήσεις του σχεδιασμού;

18. επικρίνει τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή προχώρησε στην αξιολόγηση των μεγάλων έργων, δηλ. την ανάθεση δαπανηρών μελετών με αναλύσεις τόσο διαφορετικές ώστε τα αποτελέσματα να καταστούν άχρηστα, δεδομένου ότι δεν ήταν συγκρίσιμα; ζητεί, συνεπώς από την Επιτροπή, να επιταχύνει τις διαδικασίες για τη σύσταση ενός αποτελεσματικού και απλουστευμένου συστήματος αξιολόγησης, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συγκρισιμότητα των αναλύσεων με εκείνες των προηγούμενων ετών.

19. εκφράζει κατά βάση ανησυχία σχετικά με την αύξηση των παρατυπιών με δημοσιονομικές επιπτώσεις; αποδίδει το γεγονός αυτό αφενός στην ύπαρξη αποτελεσματικών συστημάτων ελέγχου και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, αφετέρου όμως και στην πραγματική αύξηση των κρουσμάτων απάτης; θεωρεί, πάντως, απαράδεκτο το γεγονός ότι μόνο κατά το 1996 οι καταχρήσεις ανήλθαν σε 64 εκατ. Ecu και ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταβάλουν περαιτέρω προσπάθειες για τον αποτελεσματικό περιορισμό της έκτασης των παρατυπιών;

Προσθετικότητα

20. υποστηρίζει ένθερμα ότι η προσθετικότητα αποτελεί αρχή στην οποία θα πρέπει να αποδοθεί προτεραιότητα και κατά την προσεχή περίοδο προγραμματισμού; εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι ο έλεγχος της τήρησης της εν λόγω αρχής δεν διεξάγεται κατά τρόπο ικανοποιητικό, καθώς συχνά τα κράτη μέλη παρέχουν ανεπαρκώς ή δεν παρέχουν καθόλου τα απαιτούμενα για τον έλεγχο στοιχεία;

21. ζητεί, για την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της απάτης, να γίνει προσεκτική επιλογή των έργων και να υπάρξει η δέουσα συγχρηματοδότηση εκ μέρους των κρατών μελών, με

- τουλάχιστον 25% στις περιοχές Στόχου 1, και

- τουλάχιστον 50% στις περιοχές Στόχου 2;

22. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η Επιτροπή άρχισε να περιλαμβάνει ρήτρες αιρεσιμότητας στα έγγραφα των προγραμμάτων; ζητεί, περαιτέρω, από την Επιτροπή να διερευνήσει δυνατότητες για την απλούστευση της τήρησης της αρχής της προσθετικότας;

Έρευνα, τεχνολογική ανάπτυξη (ΕΤΑ) και πολιτική συνοχής

23. έχει συνείδηση της συμβολής που μπορούν να έχουν στην οικονομική ανάπτυξη των μειονεκτουσών περιφερειών, η έρευνα και η τεχνολογική ανάπτυξη και η κοινωνία της πληροφορίας; χαιρετίζει, στο πλαίσιο αυτό, το γεγονός ότι η Επιτροπή ασχολείται στην παρούσα ετήσια έκθεση διεξοδικά με τα έργα που χρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία στους τομείς της ΕΤΑ, των τηλεπικοινωνιών και της τηλεματικής;

24. συμφωνεί ότι -υπό την έννοια μιας συμπληρωματικότητας της πολιτικής ΕΤΑ και της διαρθρωτικής πολιτικής, και σύμφωνα με τον οριζόντιο χαρακτήρα της πολιτικής συνοχής κατά το άρθρο 130Β της Συνθήκης ΕΚ- το υπό έγκριση Πέμπτο Πρόγραμμα-Πλαίσιο για την Έρευνα και οι σχετικοί εκτελεστικοί κανονισμοί πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την οικονομική και κοινωνική συνοχή;

Ισότητα ευκαιριών

25. καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει για την αύξηση της ευαισθητοποίησης ανάμεσα στις Επιτροπές Παρακολούθησης όσον αφορά τη σημασία της ισότητας ευκαιριών και να διασφαλίσει την ισόρροπη συμμετοχή ανδρών και γυναικών στις επιτροπές αυτές.

26. προσδοκά να αποδοθεί πολύ μεγαλύτερη σημασία στην προτεραιότητα της ισότητας των ευκαιριών στα πλαίσια της 9ης ετήσιας έκθεσης, προκειμένου να συνάδει με το ψήφισμα του Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με το mainstreaming της ισότητας ευκαιριών στα πλαίσια των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων ((ΕΕ C 386, της 20.12.1996, σελ. 1.)) και προκειμένου να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος των κατευθυντήριων γραμμών για τον προγραμματισμό του νέου στόχου 2 του 1996.

Αλιεία

27. καλεί την Επιτροπή και ιδιαίτερα τη Γενική Διεύθυνση Αλιείας να δημοσιεύει ετήσια έκθεση σχετικά με τη διαρθρωτική πολιτική για την ενίσχυση της αλιείας και της γεωργίας;

28. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.