31. 12.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 358/23 
Ορισμός των MM Ε 
ΗΠΑ 
Οι ορισμοί για τις Μ ΜΕ διαφέρουν ανάλογα με τον τομέα: έτσι στη μεταποιητική βιομηχανία ανώτατο όριο 
για ορισμένους κλάδους (π.χ. κατασκευή αεροκινητήρων, ναυπηγεία) πλησιάζει τους 2 500 εργαζόμενους 
ενώ για άλλους κλάδους (κλάδος επιμεταλλώσεων, βιβλιοδεσίας) είναι περίπου 100 εργαζόμενοι. Στον τομέα 
των υπηρεσιών το ανώτατο όριο αριθμού εργαζόμενων είναι αισθητά κατώτερο και συμπληρώνεται με ένα 
στοιχείο που αντιστοιχεί στον υψηλότερο κύκλο εργασιών ο οποίος από την πλευρά του κυμαίνεται από 2 
εκατομμύρια δολάρια έως 9,5 εκατομμύρια δολάρια. 
ΙΑΠΩΝΙΑ 
Στην Ιαπωνία το όριο στη μεταποιητική βιομηχανία είναι 300 εργαζόμενοι ή σε ένα σύνολο του καθαρού 
ενεργητικού, ύψους 100 εκατομμυρίων γιεν' στον τομέα του χονδρικού εμπορίου έχει οριστεί σε 100 εργαζό­
μενους ή 30 εκατομμύρια γιεν και στον τομέα του λιανικού εμπορίου σε 50 εργαζόμενους ή 10 εκατομμύρια 
γιεν. 
Γνωμοδότηση για μνημόνιο για την κοινοτική πολιτική ανάπτυξης 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20παράγραφος 3 
του εσωτερικού της κανονισμού και ως συνέχεια και ως συνέχεια της γνωμοδότησης της 23ης 
Φεβρουαρίου 1983 για τον καθορισμό των νέων προσανατολισμών για την ανάπτυξη της 
συνεργασίας μεταξύ των χωρών ΑΚΕ και της Κοινότητας, εξέδωσε πρόσθετη γνωμοδότηση για 
το θέμα αυτό. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε την πρόσθετη γνωμοδότηση της για το ανω­
τέρω θέμα κατά τη 211η σύνοδο ολομέλειας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 
26 και 27 Οκτωβρίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 198, 
το μνημόνιο για την κοινοτική πολιτική ανάπτυξης της 
Επιτροπής της 29ης Σεπτεμβρίου 1982, 
τον εσωτερικό κανονισμό της, και ιδίως το άρθρο 20 
παράγραφος 3, 
την απόφαση του προεδρείου της, της 14ης Δεκεμβρίου 
1982, που αναθέτει στο τμήμα εξωτερικών σχέσεων τη 
σύνταξη συμπληρωματικής γνωμοδότησης σχετικά με τις πτυχές του μνημονίου της Επιτροπής, που δεν αφορούν 
τις χώρες ΑΚΕ, 
τις προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της για τη σύμβαση της 
Λομέ και διάφορες πτυχές της συνεργασίας για την ανά­
πτυξη, και ιδίως τη γνωμοδότηση της της 23ης Φεβρουα­
ρίου 1983 για τον καθορισμό των νέων προσανατολισμών 
για την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των χωρών 
ΑΚΕ και της Κοινότητας ('), 
τη γνωμοδότηση που εξέδωσε το τμήμα εξωτερικών σχέ­
σεων κατά τη συνεδρίαση της 11ης Οκτωβρίου 1983, 
την εισηγητική έκθεση του εισηγητή κ. van Rens, 
(') ΕΕ αριθ. C 90 της 5. 4.1983. 
Αριθ. C 358/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 83 
τις συζητήσεις της κατά τη 211η σύνοδο ολομέλειας της 
26ης και 27ης Οκτωβρίου 1983 (συνεδρίαση της 26ης 
Οκτωβρίου 1983), 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
ομόφωνα: 
1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για τη δημοσί­
ευση από την Επιτροπή ενός μνημονίου για την κοινο­
τική πολιτική ανάπτυξης. Το έγγραφο προσπαθεί να προ­
βεί σε συστηματική ανάλυση των επιπτώσεων των κοινο­
τικών μέσων και πολιτικών και, εξάγοντας τα σχετικά 
διδάγματα, προτείνει τις αναγκαίες προσαρμογές, για να 
αποκτήσουν μελλοντικά οι πολιτικές αυτές και τα μέσα 
αυτά μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. 
2. Το μνημόνιο συμβάλλει σημαντικά στην ενίσχυση 
του ενδιαφέροντος της Κοινότητας για την ανανέωση 
των διεθνών οικονομικών σχέσεων. Η ΟΚΕ εκτιμά την 
προσπάθεια που κατέβαλε η Επιτροπή για να αφιερώσει 
στο θέμα αυτό μια ανταλλαγή απόψεων με τα κράτη 
μέλη. Πρέπει να ελπίζεται ότι με τον τρόπο αυτό θα κατα­
λήξουμε σε μια καλύτερη κοινοτική πολιτική συνεργα­
σίας για την ανάπτυξη. 
3. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της γιατί το μνημόνιο δεν 
επιφυλάσσει μια σημαντικότερη θέση στις κοινωνικές, 
πολιτιστικές και ανθρώπινες πτυχές της ανάπτυξης, γιατί 
όταν λείπει η ανθρώπινη διάσταση κάθε πράξη ανάπτυξης 
είναι μάταιη. Επιβάλλεται, προπάντων, να δοθεί μεγαλύ­
τερη προσοχή στα σχέδιο ανάπτυξης, δηλ. στον εντόπιο 
πληθυσμό: κάθε μέσο ανάπτυξης πρέπει να ανταποκρίνε­
ται σε μια σαφώς αισθητή ανάγκη που να εκφράζεται 
από τον ενδιαφερόμενο πληθυσμό. Πρέπει να καταρτίζε­
ται από και για τα άτομα που θα πρέπει να αναλάβουν 
την πραγματοποίηση του ώστε να αποκτήσουν προοδευ­
τικά την ικανότητα να αποφασίζουν τα ίδια για την τύχη 
και το μέλλον τους. Με τα δεδομένα αυτά ο συμβατικός 
χαρακτήρας που προτίθεται να δώσει η Επιτροπή στις 
αναπτυξιακές της πράξεις αξίζει να υπογραμμισθεί ιδιαί­
τερα. 
4. Η συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες, δεν υπα­
γορεύεται μόνον από οικονομικούς λόγους, αλλά επίσης 
και από τη φροντίδα να υπάρξει ισότητα. Αυτό σημαίνει, 
κυρίως, ότι η συνεργασία θα πρέπει να λάβει ιδιαίτερα 
υπόψη τις πιο φτωχές αναπτυσσόμενες χώρες, τις πιο 
μειονεκτικές κατηγορίες πληθυσμού στις χώρες αυτές, καθώς και την ικανοποίηση των βασικών οικονομικών 
και κοινωνικών αναγκών. Αυτό σημαίνει, επίσης, ότι οι 
διεθνείς κανόνες της επιείκειας και των δικαιωμάτων του 
ανθρώπου, όπως αυτά αναγνωρίσθηκαν από τη Διεθνή 
Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ/ΟΙΤ), κατέχουν μία σημα­
ντική θέση — και λογικά — στα πλαίσια αυτής της 
συνεργασίας και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της. Η 
αναπτυξιακή πολιτική θα πρέπει να έχει σαν γενικό προ­
σανατολισμό να βοηθάει τους πληθυσμούς και τις οργα­
νωμένες κοινωνικές δομές τους ικανές να στηριχθούν στις 
δικές τους δυνάμεις, καθώς και να συμμετέχουν σε παρό­
μοια ανάπτυξη. 
5. Η ΟΚΕ σε μια χωριστή γνωμοδότηση διετύπωσε τις 
απόψεις της για τις σχέσεις μεταξύ της ΕΟΚ και των 
χωρών ΑΚΕ. Δίκαια, λοιπόν, το μνημόνιο δίδει σ' αυτές 
τη μεγαλύτερη προσοχή. Η ΟΚΕ κρίνει, ωστόσο, ότι οι 
άλλες αναπτυσσόμενες χώρες, και ιδίως οι φτωχότερες 
απ' αυτές δεν πρέπει να λησμονηθούν. Καλεί την Επι­
τροπή να υποβάλει στο Συμβούλιο συγκεκριμένες προτά­
σεις για να δώσει στις φτωχότερες από τις μη συνδεδεμέ­
νες χώρες μια σημαντικότερη θέση μέσα στην πολιτική 
της Κοινότητας. 
6. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για την ιδιαί­
τερη σημασία που έδωσε η Επιτροπή στην επισιτιστική, 
γεωργική και αγροτική ανάπτυξη. Η συγκέντρωση στις 
θεμελιώδεις ανάγκες γενικά αποτελεί κάτι καλό. 
7. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι το μνημόνιο δεν επιδιώκει να 
προτείνει μια διεθνή στρατηγική οικονομικής ανάκαμ­
ψης. Ούτε αποδίδει μεγάλη σημασία το μνημόνιο στις 
συνέπειες της πολιτικής ανάπτυξης που προκύπτουν για 
τις διάφορες κοινοτικές και εθνικές πολιτικές (ΚΓΠ — 
εμπόριο — βιομηχανία). 
8. Οι βιομηχανικές χώρες, και ιδιαίτερα η Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία οφεί­
λουν να συνάψουν, το συντομότερο, συμφωνίες που να 
οδηγούν στην οικονομική ανάκαμψη. Σε διεθνές επίπεδο, 
οι στόχοι προτεραιότητας πρέπει να είναι: η καταπολέ­
μηση της ανεργίας και η ένταση της βοήθειας για την 
ανάπτυξη και τη συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες 
χώρες. Οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να έχουν κάθε 
ελευθερία να λαμβάνουν αποφάσεις κατά τη διαδικασία. 
Πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την όσο το δυνατό 
μεγαλύτερη συγκεκριμενοποίηση της οικονομικής ανά­
καμψης, ιδίως, με συμφωνίες σχετικά με την έκταση των 
διαφόρων μεταβιβάσεων που θα πραγματοποιηθούν και 
για την πραγματοποίηση του στόχου βοήθειας του 0,7 °/ο 
του ΑΕΠ (καθαρή δημόσια βοήθεια για την ανάπτυξη), 
καθώς και για την πραγματοποίηση, το αργότερο το 
31. 12.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 358/25 
1988, του στόχου βοήθειας του 1 ο/ο του ΑΕΠ. Η αύξηση 
της βοήθειας για την ανάπτυξη ευνοεί τις αναπτυσσόμε­
νες χώρες, αλλά θα πρέπει συγχρόνως να επιδρά ουσια­
στικά και στην απασχόληση στις βιομηχανικές χώρες. 
9. Η Ο Κ Ε λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι τόσο στις 
αναπτυγμένες χώρες Ανατολής και Δύσης όσο και στις 
αναπτυσσόμενες χώρες η αύξηση των δαπανών για τον 
εξοπλισμό είναι τεράστια, θεωρεί σκόπιμο να υπάρξει 
κάποια σχέση μεταξύ αφοπλισμού και ανάπτυξης, 
δηλαδή να μειωθούν οι δαπάνες για τον εξοπλισμό και να 
αυξηθούν οι δαπάνες για την ανάπτυξη. 
10. Η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ ενός περισσότερο ενεργού 
ρόλου της Κοινότητας στο διάλογο Βορρά-Νότου. Η 
Κοινότητα οφείλει να παίρνει περισσότερες πρωτοβου­
λίες, για να ευνοήσει την επιδίωξη μιας νέας παγκόσμιας 
οικονομικής και κοινωνικής τάξης, όπου τα οφέλη από το 
φυσικό πλούτο θα κατανέμονται καλύτερα μεταξύ των 
χωρών στις οποίες η οικονομική δραστηριότητα και οι 
κοινωνικές της συνέπειες θα μετατοπίζονται πάντοτε 
περισσότερο προς τους πληθυσμούς που έχουν μεγαλύ­
τερη ανάγκη και όπου οι οικονομικές αποφάσεις θα λαμ­
βάνονται μάλλον από τους ενδιαφερόμενους. 
Η ΟΚΕ τονίζει την ανάγκη να καταβάλλουν όλα τα 
μεγάλα κράτη ή ομάδες κρατών προσπάθειες για μια 
πραγματική συνεργασία Βορρά και Νότου, καθώς και 
δίκαιες διεθνείς διαπραγματεύσεις. Αυτό αφορά οπωσδή­
ποτε και τη Σοβιετική Ένωση και τις Ηνωμένες Πολι­
τείες. 
11. Επίσης, η συνεργασία Νότου-Νότου πρέπει να 
ενθραρρυνθεί. Οι βιομηχανικές χώρες, και ιδίως η Ευρω­
παϊκή Κοινότητα, μπορούν να προωθήσουν την οικονο­
μική ανάπτυξη σε περιφερειακό επίπεδο, καθώς και να 
παροτρύνουν τη διαπεριφερειακή συνεργασία διαμέσου 
της βελτίωσης των συναλλαγών, των υποδομών, των 
μεταφορών και των συστημάτων επικοινωνίας. Η περιφε­
ρειακή και διαπεριφερειακή συνεργασία πρέπει να συμ­
βάλλει σε μεγαλύτερο βαθμό σε μια σωστή οικονομική 
ανάπτυξη. Δεν πρέπει, ωστόσο η αύξηση των συναλλα­
γών μεταξύ των εν λόγω χωρών να χρησιμεύσει ως πρό­
φαση για την ανάσχεση του ανοίγματος της αγοράς της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας. 
12. Λόγω των αλληλεξαρτήσεων που υφίστανται στη 
διεθνή οικονομία πρέπει να συναφθούν επειγόντως συμ­
φωνίες που να συντελούν στην οικονομική ανάκαμψη και 
ανάπτυξη. Οι συμφωνίες αυτές θα πρέπει να λαμβάνουν 
υπόψη περισσότερο τα συμφέροντα των αναπτυσσόμε­
νων χωρών. Αν επέλθουν μεταβολές στο διεθνές νομισμα­
τικό σύστημα, θα πρέπει να βασίζονται όλο και περισσό­
τερο σε μία ισόρροπη σχέση μεταξύ γιεν, δολαρίου και 
ECU. Η ΟΚΕ ανησυχεί για τις οικονομικές ανάγκες 
(μεγάλο χρέος) ορισμένων μεγάλων αναπτυσσόμενων 
χωρών, γιατί αποτελούν εμπόδιο για ορισμένες μικρότε­ρες αναπτυσσόμενες χώρες και θέτουν ενδεχομένως σε 
κίνδυνο τη σταθερότητα του διεθνούς νομισματικού 
συστήματος. Οι διευκολύνσεις του Διεθνούς Νομισματι­
κού Ταμείου υπέρ των αναπτυσσόμενων χωρών πρέπει να 
διευρυνθούν. Η ΟΚΕ αναφέρει σχετικά ότι λυπάται για 
τα αποτελέσματα της τελευταίας ετήσιας συνδιάσκεψης 
του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και θεωρεί ότι είναι 
αναγκαίο η Ευρωπαϊκή Κοινότητα στο σύνολο της να 
διαδραματίσει σημαντικότερο ρόλο στα πλαίσια του Διε­
θνούς Νομισματικού Ταμείου. 
Τέλος, η Κοινότητα οφείλει να συμβάλλει κατά τρόπο 
συγκεκριμένο στη νομισματική σταθεροποίηση των ανα­
πτυσσόμενων χωρών. 
13. Η ΟΚΕ εγκρίνει την αρχή του διαλόγου με τις χώρες 
που λαμβάνουν βοήθεια για τα γενικά οικονομικά προ­
βλήματα και άλλα προβλήματα που σχετίζονται με την 
ανάπτυξη και τίθενται στους τομείς που αποτελούν αντι­
κείμενο κοινοτικής βοήθειας. Τα τεχνικά μέσα που διαθέ­
τει η Κοινότητα γι' αυτό το σκοπό πρέπει να ενισχυθούν. 
14. Στην πρόσφατη εισηγητική έκθεση και τη γνωμοδό­
τηση της για την προσεχή σύμβαση ΑΚΕ-ΕΟΚ η ΟΚΕ 
υποστήριξε να δοθεί προτεραιότητα στην επισιτιστική, 
γεωργική ανάπτυξη καθώς και στην ανάπτυξη της υπαί­
θρου. Επιθυμεί να επιμείνει ακόμη μια φορά στο σημείο 
αυτό. Υπενθυμίζει τις συστάσεις που διετύπωσε στην 
έκθεση του και επιθυμεί, στην παρούσα γνωμοδότηση, να 
περιορισθεί σε μερικές συγκεκριμένες πτυχές. 
15. Η πολιτική των γεωργικών τιμών αποτελεί το κλειδί 
μιας ολοκληρωμένης πολιτικής, αν και χρειάζεται ακόμη 
να δοθεί επαρκής προσοχή σε άλλα ευαίσθητα σημεία, 
όπως ιδιαίτερα η έλλειψη εσωτερικής αγοραστικής δύνα­
μης· 
Η προσέγγιση πρέπει να βασίζεται στην ιδέα ότι οι αγρό­
τες πρέπει να μπορούν να πωλούν τα προϊόντα τους στην 
αγορά σε μία δίκαιη τιμή και να ανυψώνουν έτσι το επί­
πεδο της ζωής τους. 
16. Σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες η σχετικά μεγάλη 
αύξηση του πληθυσμού μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα 
για την φυσική, την κοινωνικοοικονομική ή/και την 
πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας. Η ΟΚΕ έχει επίγνωση 
του γεγονότος ότι η σχέση που υπάρχει μεταξύ όλων 
αυτών των παραγόντων είναι πολύ περίπλοκη και διαφέ­
ρει συχνά από χώρα σε χώρα. Σε ορισμένες χώρες τίθε­
νται ηθικά και θρησκευτικά προβλήματα. Η ΟΚΕ, χωρίς 
να θέλει να επεκταθεί περισσότερο στο θέμα αυτό, τονί­
ζει ότι η Κοινότητα θα πρέπει, στις σχέσεις της με τις 
αναπτυσσόμενες χώρες, να ενδιαφέρεται να βοηθήσει τις 
χώρες αυτές για την επίλυση των προβλημάτων που αντι­
μετωπίζουν με τις διάφορες μορφές τους και τις αλληλοε­
πιδράσεις τους, στο πνεύμα τις αμοιβαίας κατανόησης 
και του σεβασμού. 
Αριθ. C 358/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.83 
17. Η επισιτιστική βοήθεια πρέπει να παρέχεται, ιδίως, 
στα πλαίσια των επισιτιστικών στρατηγικών. Η ΟΚΕ 
υποστηρίζει την ιδέα ότι οι στρατηγικές αυτές μπορούν 
να καθορισθούν σε μια πολυετή βάση και ότι είναι 
δυνατό να υλοποιηθούν με τη χρησιμοποίηση αντισταθ­
μιστικών πιστώσεων. 
18. Η Κοινότητα οφείλει να συμβάλει στη βελτίωση των 
γεωργικών διαρθρώσεων των αναπτυσσόμενων χωρών, 
ιδιαίτερα στους τομείς της καταπολέμησης της ερημοποί-
ησης του εδάφους, της γεωπονικής έρευνας που εφαρμό­
ζεται στην γεωργική παραγωγή ειδών διατροφής, της 
αξιοποίησης του ζωικού κεφαλαίου, της επαγγελματικής 
εκπαίδευσης προπαντός των γυναικών και γενικά σε κάθε 
πρωτοβουλία αυτοανάπτυξης των αγροτικών κοινοτήτων. 
19. Η Κοινότητα οφείλει, επίσης, να συμβάλλει στη 
δημιουργία καλύτερου εμπορικού κλίματος για τις γεωρ­
γικές εξαγωγές των αναπτυσσόμενων χωρών με διεθνείς 
συμφωνίες για βασικά προϊόντα και να εξαγάγει για το 
σκοπό αυτό από τη δική της κοινοτική γεωργική πολιτική 
τα συμπεράσματα που επιβάλλονται. 
20. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την εισαγωγή μιας διαφοροποί­
ησης μεταξύ πολλών κατηγοριών αναπτυσσόμενων 
χωρών με βάση την οικονομική τους ανάπτυξη, με σκοπό 
την καθιέρωση μιας διαφοροποίησης στο εμπορικό καθε­
στώς. Μια τέτοια διαφοροποίηση επιβάλλει, κυρίως, οι 
συμφωνίες που συνάπτονται με τις περισσότερο προηγμέ­
νες χώρες να βασίζονται σε μεγαλύτερη αμοιβαιότητα. 
21. Πρέπει να δοθεί νέος ορισμός στις πολιτικές της 
Κοινότητας στον εμπορικό και βιομηχανικό τομέα, για 
να επιτραπεί η καλύτερη πρόσβαση στην κοινοτική 
αγορά ορισμένων βιομηχανικών προϊόντων. Τη δέσμευση 
υπέρ ενός συστήματος ανοικτών συναλλαγών, που έγινε 
κατά την υπουργική διάσκεψη της Γενικής Συμφωνίας 
Δασμών και Εμπορίου (GATT) το Νοέμβριο του 1982, 
πρέπει να ακολουθήσει, μόλις θα είναι δυνατό, μια συμ­
φωνία για τους όρους, υπό τους οποίους μπορεί να εφαρ­
μοσθεί ο μηχανισμός διασφάλισης του άρθρου XIX της 
GATT. 
22. Η ΟΚΕ κρίνει, εξάλλου, απαραίτητο να ευνοηθεί η 
μετάβαση των οικονομιών των αναπτυσσόμενων χωρών 
από την εξαγωγή βασικών προϊόντων προς την παραγωγή 
και, ιδιαίτερα, προς την επιτόπια μεταποίηση των φυσι­
κών πόρων τους και την παραγωγή που προορίζεται για 
την εσωτερική κατανάλωση. 
23. Η εξαγωγή βιομηχανικών προϊόντων των αναπτυσ­
σόμενων χωρών δεν αποτελεί ασήμαντη πηγή εισοδημά­
των για τις χώρες αυτές. Οι εισαγωγές βιομηχανικών 
προϊόντων με προέλευση από βιομηχανικές χώρες υπερ­
βαίνουν πάντοτε τις εξαγωγές των προϊόντων αυτών. Αν 
θέλουμε να επιτευχθεί το 2000 ο στόχος του 25 ο/ο που καθορίσθηκε στη Λίμα, το ποσοστό αύξησης της καθαρής 
βιομηχανικής παραγωγής στις αναπτυσσόμενες χώρες 
πρέπει να επιταχυνθεί σημαντικά. 
24. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η εκβιομηχάνιση των αναπτυσσό­
μενων χωρών πρέπει να πραγματοποιηθεί με την έναρξη 
της ολοκληρωμένης αγροτικής ανάπτυξης και της επιτό­
πιας μεταποίησης των πρώτων υλών. Με τα δεδομένα 
αυτά, οι καλές υποδομές, η ικανοποιητική συντήρηση του 
τεχνικού εξοπλισμού και η παροχή των ανάλογων υπηρε­
σιών αποτελούν σημαντικές προϋποθέσεις. 
25. Στη διαδικασία εκβιομηχάνισης ο ενεργειακός απο­
λογισμός που επιβαρύνεται σημαντικά από τις ανάγκες 
σε ξυλεία θέρμανσης των κατοικιών (με την ερημοποίηση 
του εδάφους που επακολουθεί) πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη 
προσοχή, προκειμένου να επιτευχθεί μεγαλύτερη αποτε­
λεσματικότητα στη χρησιμοποίηση των ενεργειακών 
πόρων. 
26. Η έρευνα και ανάπτυξη γενικά και η εφαρμογή 
κατάλληλων τεχνολογιών πρέπει να προσφέρουν περισ­
σότερη αυτονομία και να ανταποκρίνονται στις πραγμα­
τικές ανάγκες των πληθυσμών των αναπτυσσόμενων 
χωρών όπου αυτό είναι δυνατό, θα πρέπει, αφού ληφθεί 
υπόψη το κριτήριο αυτό να ευνοείται η αγροτική και βιο­
μηχανική ανάπτυξη των αναπτυσσόμενων χωρών. Προ­
παντός, οι αγροτικές κοινότητες πρέπει να διαθέτουν τα 
τεχνικά μέσα με τα οποία θα μπορούν να αναπτύξουν 
πρωτοβουλίες, να ανταποκρίνονται σε μια ανάγκη που 
υπάρχει πραγματικά και να επιτρέπουν μια πραγματική 
πρόοδο. 
27. Οι βιομηχανικές χώρες, η οικονομική ανάκαμψη 
των οποίων θα επηρεασθεί σε ευρεία κλίμακα από την 
προβιομηχανική ανάπτυξη των αναπτυσσόμενων χωρών, 
θα πρέπει, όταν θα γίνει αισθητός ο ανταγωνισμός ορι­
σμένων παραγωγών των αναπτυσσόμενων χωρών που 
εκβιομηχανίσθηκαν πρόσφατα, να αναλάβουν υπεύθυνα 
την επιλογή πολιτικής συνεργασίας στην ανάπτυξη και 
να πραγματοποιήσουν γρήγορα τις απαραίτητες τομεακές 
αναπροσαρμογές. 
28. Όσον αφορά τις εσωτερικές επενδύσεις θα πρέπει 
να διαπιστωθεί ότι η ύφεση μπορεί να διορθωθεί μόνο με 
διεθνικές ενέργειες που αποβλέπουν στη διενέργεια επεν­
δύσεων σε ορισμένους τομείς των υπό ανάπτυξη χωρών. 
Πρέπει, επίσης, να ληφθεί μέριμνα ώστε οι επενδύσεις 
αυτές να διενεργούνται σε συμβατική βάση και να γίνει 
κάθε ενέργεια για να εξασφαλισθεί ότι οι λήπτριες χώρες 
κατά τον προσδιορισμό των προτεραιοτήτων και της 
αναπτυξιακής στρατηγικής τους λαμβάνουν δεόντως 
υπόψη τους οικονομικούς σκοπούς και ό,τι απαιτείται 
για την καλή υλοποίηση των ενεργειών αυτών. 
Στις επενδύσεις κάθε μορφής πρέπει να δοθεί μεγάλη προ­
σοχή. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει πάλι το ρόλο που μπορούν να 
31. 12.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 358/27 
παίξουν οι Μ ΜΕ και τη σημασία ενός καλού κλίματος 
υποδοχής στις αναπτυσσόμενες χώρες για τις επενδύσεις 
με προέλευση από τις βιομηχανικές χώρες. Η ΟΚΕ παρα­
πέμπει στη γνωμοδότηση της για την «προστασία των 
επενδύσεων στις αναπτυσσόμενες χώρες» (') και υπενθυ­
μίζει ότι είναι απαραίτητο ένα καλό σύστημα προστα­
σίας των επενδύσεων κατά των πολιτικών κινδύνων. 
29. Η ΟΚΕ συμφωνεί με το μνημόνιο για να δηλώσει 
ότι, όσον αφορά τη βοήθεια, η προτεραιότητα θα πρέπει 
να συνεχίσει να δίδεται στα κράτη ΑΚΕ, και ιδίως στα 
λιγότερο αναπτυγμένα από αυτά. Το εισόδημα κατά 
κάτοικο θα πρέπει να είναι το βασικό κριτήριο σ' αυτή 
την περίπτωση. 
30. Όσον αφορά τα μη συνδεδεμένα κράτη, η ΟΚΕ κρί­
νει ότι τα κυριότερα πλεονεκτήματα που δίδονται στα 
κράτη ΑΚΕ μπορούν να δοθούν και σε άλλες φτωχές 
χώρες. Τα πλεονεκτήματα αυτά θα μπορούσαν να περι­
λαμβάνουν ιδίως εμπορικές προτιμήσεις, παρόμοιες με 
εκείνες που έχουν δοθεί στα κράτη ΑΚΕ (Stabex, 
Sysmin). 
31. Η ΟΚΕ δέχεται ότι η μεσογειακή πολιτική της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας δεν εμπνέεται μόνο από την επι­
δίωξη της ανάπτυξης. Γι' αυτό τα μέσα που χρησιμοποι­
ούνται δεν πρέπει να εκτιμούνται με βάση μόνο το κριτή­
ριο της ανάπτυξης. Η σύμβαση της Λομέ δεν πρέπει, 
λοιπόν, αναγκαστικά να χρησιμεύει ως πρότυπο για τις 
μελλοντικές σχέσεις με τις χώρες της Μεσογείου. 
32. Όσον αφορά τη συνεργασία με τις Μεσογειακές 
χώρες, το βάρος πρέπει να δοθεί στη φιλελευθεροποίηση 
του εμπορίου, τη βιομηχανική συνεργασία, το άνοιγμα 
της αγοράς των κεφαλαίων και τις κοινωνικές πολιτικές 
(ιδίως μια πολιτική των διακινούμενων εργαζομένων). Τα 
μέσα αυτά θα πρέπει να εντάσσονται στο ευρύτερο πλαί­
σιο των σφαιρικών σχέσεων μεταξύ της Κοινότητας και 
των χωρών της μεσογειακής λεκάνης στους τομείς της 
πολιτικής, και των κοινωνικών οικονομικών σχέσεων. 
Επιβάλλεται, λοιπόν, η προσπάθεια για τη σύναψη μιας 
σφαιρικής συμφωνίας με τα κράτη αυτά. 
33. Η διεύρυνση της Κοινότητας θα έχει βέβαια επιπτώ­
σεις στα εμπορικά ρεύματα με τις ενδιαφερόμενες μεσο­
γειακές χώρες. Η ΟΚΕ εκφράζει την αντίθεση της όσον 
αφορά την οικονομική αντιστάθμιση μιας ενδεχόμενης 
οικονομικής απώλειας των ενδιαφερομένων χωρών λόγω 
της μετατόπισης της παροχής κρατικής αναπτυξιακής 
βοήθειας προς τις μεσογειακές χώρες. 
Βρυξέλλες, 26 Οκτωβρίου 1983. 34. Η ΟΚΕ αποδίδει μεγάλη σημασία στην αναζήτηση 
ενός καλύτερου συντονισμού των πολιτικών των κρατών 
μελών με την πολιτική της Κοινότητας σε τρία επίπεδα 
δηλ.: α) εθνικής και κοινοτικής πολιτικής που επηρεάζουν 
έμμεσα τις σχέσεις με τις αναπτυσσόμενες χώρες (κοινή 
γεωργική πολιτική, ενεργειακή πολιτική, βιομηχανική 
πολιτική κλπ.), β) διμερών πολιτικών βοήθειας των κρα­
τών μελών, γ) διμερούς πολιτικής (στα πλαίσια των οργα­
νώσεων του ΟΗΕ και άλλων διεθνών οργανισμών). 
35. Η ΟΚΕ εκφράζεται υπέρ της ετήσιας δημοσίευσης 
που θα δίνει μια συγκριτική ανάλυση των πολιτικών ανά­
πτυξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο σύνολο της, 
δηλαδή των πολιτικών ανάπτυξης των διαφόρων κρατών 
μελών και της αναπτυξιακής πολιτικής της Κοινότητας. 
Πρέπει να συντονιστούν καλύτερα οι διμερείς βοήθειες 
τόσο σε κοινοτικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο των ιδίων 
των χωρών. Αυτό ισχύει τόσο για τον όγκο της βοήθειας 
όσο και για τη φύση της, τον προσανατολισμό της και 
τους όρους από τους οποίους συνοδεύεται. Οι παρακάτω 
τομείς χρήζουν μεγαλύτερης προσοχής: οι λεπτομέρειες 
σχετικά με την εξόφληση των δανείων, η επείγουσα βοή­
θεια, η επισιτιστική βοήθεια, η έρευνα και οι τομεακές 
στρατηγικές, τις οποίες υλοποιεί η Κοινότητα. 
Ένας καλύτερος ποιοτικός συντονισμός των πολιτικών 
των κρατών που είναι μέλη πολυμερών οργανισμών είναι 
απαραίτητος. Τα κράτη μέλη θα ενίσχυαν τη δύναμη τους 
στις διεθνείς διαπραγματεύσεις, εάν συνένωναν τις φωνές 
τους μέσα σ' αυτούς τους οργανισμούς. Επειδή οι αποκλί­
σεις στις εθνικές θέσεις είναι συχνά αποτέλεσμα των διά­
φορων εξωτερικών, οικονομικών και νομισματικών πολι­
τικών πρέπει, πρώτα απ' όλα, να συντονισθούν οι πολιτι­
κές αυτές. 
36. Η ΟΚΕ συμφωνεί με το στόχο της Επιτροπής για 
την αύξηση της βοήθειας της Κοινότητας έως το 0,1 ο/ο 
του ΑΕΠ της Κοινότητας. 
37. Οι αναπτυσσόμενες χώρες θα πρέπει να εξασφαλί­
σουν μια καλύτερη πρόσβαση στις αγορές των ευρωπαϊ­
κών κεφαλαίων. Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει το 
συντομότερο δυνατό προτάσεις για τη διευκόλυνση 
αυτής της πρόσβασης, ώστε να μην υποστούν οι αναπτυσ­
σόμενες χώρες ζημία από τις νομισματικές διακυμάνσεις 
(συναλλαγματικές ισοτιμίες) και το πολύ υψηλό κόστος 
του χρήματος (επιτόκια). 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Francois CEYRAC 
(') ΕΕ αριθ. C 353 της 31. 12. 1980.