ΕΠΙΤΡΟΠΗ TON ΕΥΡΩΙΙΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΉΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 14.03.1995 
COM(9i>)7l τβλ**4 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΑΓΟ ΚΑΓ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΓΝΟΒΟΥΑΓΟ 
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ 
ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ/ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ 
ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ/ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 
Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
Περίληψη II 
1. Βιομηχανική συνεργασία στο πλαίσιο της προενταξιακής 
στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ενώσεως: Οι κύριοι στόχοι 
και ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1 
Στόχοι προτεραιότητας (1) - ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
στη βιομηχανική συνεργασία (2) 
2. Η βιομηχανική κατάσταση στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη: σύντομη επισκόπηση 4 
Ιδιωτικοποίηση και αναδιάρθρωση της βιομηχανίας (4) - άμεσες ξένες 
επενδύσεις (5) - πλαίσιο συνθηκών για τη βιομηχανική ανάπτυξη και 
τις επενδύσεις (6) 
3. Παρελθούσα και παρούσα δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7 
4. Πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μελλοντική συνεργασία 8 
Α. Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες και η πολιτική παροχής βοηθείας 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7 
Εκμετάλλευση του θεσμικού πλαισίου των ευρωπαϊκών συμφωνιών (8) 
ανάπτυξη ρυθμιστικού πλαισίου και προσέγγιση νομοθεσιών (8) -
διαχείριση ποιότητας: πρότυπα/πιστοποίηση (9) - πλαίσιο επενδύσεων (9) 
- ιδιωτικοποίηση, αναδιάρθρωση, εκσυγχρονισμός της βιομηχανίας (10) -
επιχειρηματικοί δεσμοί και προώθηση επενδύσεων (11) - διασυνοριακή 
συνεργασία (12) - ανταγωνισμός (13) - εμπόριο (13) - περιβάλλον (14) -
ενέργεια (15) - επαγγελματική κατάρτιση (15) 
Β. Επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία 16 
Έρευνα και ανάπτυξη (16) - υποδομή πληροφοριών και κοινωνία των 
πληροφοριών (16) 
Γ. Κινητοποίηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας 
Διάλογος με την Ευρωπαϊκή Βιομηχανία (17) - ενδοβιομηχανικός 
διάλογος (18) 
Παραρτήματα 
Ι. Βιομηχανική παραγωγή και ανεργία στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη 
Ξένες άμεσες επενδύσεις στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη 
Χαλυβουργία: περίπτωση επιτυχούς συνεργασίας 
Κοινωνία των πληροφοριών: περίπτωση αναπτυσσόμενης συνεργασίας 
Επιλεκπκη επισκόπηση της παροχής βοηθείας εκ μέρους της ΕΕ και της συνεργασίας 
στον τομέα της ET Α 
II. Δημοσιονομικό δελτίο 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης (Ιούνιος 1993) συμφώνησε ότι οι συνδεδεμένες 
χώρες οι οποίες το επιθυμούν, γίνονται μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μόλις είναι σε θέση 
να αναλάβουν τις υποχρεώσεις της συμμετοχής τους. Τον Απρίλιο 1994, η Ουγγαρία και η 
Πολωνία υπέβαλαν αίτηση εντάξεως. Αλλες χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης 
έχουν δηλώσει την πρόθεση τους να πράξουν το ίδιο. 
Η προοπτική ένταξης των συνδεδεμένων κεντρικών/ανατολικών ευρωπαϊκών χωρών στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση συνεπάγεται ποιοτική μεταβολή των σχέσεων με την περιοχή. Οι βασικές 
αποφάσεις που ελήφθησαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen (Δεκέμβριος 1994) 
περιγράφουν τις διαστάσεις των μελλοντικών καθηκόντων: το εν λόγω συμβούλιο ενέκρινε 
την προενταξιακή στρατηγική για την προετοιμασία των συνδεδεμένων χωρών για τη 
συμμετοχή. 
Κύριο στοιχείο της στρατηγικής είναι η προετοιμασία των χωρών αυτών για την ενσωμάτωση 
τους στην εσωτερική αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Επιτροπή πρόκειται να υποβάλει 
Λευκή Βίβλο για το θέμα αυτό στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η στρατηγική αυτή 
περιλαμβάνει επίσης την προώθηση των επενδύσεων, στην οποία αναγνωρίζεται η ανάγκη 
ηυξημένου όγκου ξένων επενδύσεων. Το πρόγραμμα καλύπτει συνεχή στήριξη για 
οργανισμούς προώθησης επενδύσεων, τη δημιουργία Γνωμοδοτικού Συμβουλίου 
επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και τη συνεχή στήριξη, μέσω του προγράμματος PHARE, 
για πρωτοβουλίες όπως η αναδιάρθρωση και ο εκσυγχρονισμός των δυναμικών παραγωγής 
και η ανάπτυξη μικρών επιχειρήσεων, καθώς και η συνεισφορά στη χρηματοδότηση των 
επενδύσεων σε υποδομή. Στο πλαίσιο αυτό, η βιομηχανική συνεργασία πρόκειται να 
διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην προώθηση των ιδιωτικών επενδύσεων. 
Τον Απρίλιο 1994, το Συμβούλιο βιομηχανίας κάλεσε την Επιτροπή να συντάξει ανακοινώσεις 
για τη βιομηχανική συνεργασία με ορισμένες τρίτες χώρες και έλαβε υπό σημείωση την 
πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει, κατά το πρώτο εξάμηνο του 1995, ανακοίνωση για τη 
βιομηχανική συνεργασία με την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη (πρόκειται να ακολουθήσουν 
περαιτέρω ανακοινώσεις για τη βιομηχανική συνεργασία με άλλες τρίτες χώρες). Σε δύο 
προηγούμενες περιπτώσεις, η Επιτροπή συνέταξε ανακοινώσεις επί του θέματος1 και το 
Συμβούλιο ενέκρινε ψήφισμα2 το οποίο στηρίζει τη γενική προσέγγιση και τους 
προσανατολισμούς της Επιτροπής. 
Η προοπτική ένταξης έχει αλλάξει ριζικά το συνολικό πλαίσιο. Σε ανταπόκριση, η παρούσα 
ανακοίνωση προτίθεται να εξετάσει τις βιομηχανικές επιπτώσεις της προοδευτικής 
ενσωμάτωσης της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης στη γενική ευρωπαϊκή οικονομία και, ιδίως, 
τον τρόπο με τον οποίο η βιομηχανική συνεργασία μπορεί να συνεισφέρει στη διευκόλυνση 
της σχετικής διαδικασίας. 
Επομένως, το παρόν έγγραφο επικεντρώνεται επί των χωρών εκείνων της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης οι οποίες έχουν ήδη συνάψει ευρωπαϊκές συμφωνίες με την 
Ευρωπαϊκή Ένωση ή οι οποίες αναμένονται σύντομα να το πράξουν: Πολωνία, Ουγγαρία, 
Τσεχική Δημοκρατία και Σλοβακία, Ρουμανία, Βουλγαρία, οι τρεις Βαλτικές Δημοκρατίες και 
Σλοβενία. 
1 SEC(90) 1213 τελικό της 13ης Ιουλίου και SEC(92) 363 τελικό της 13ης Μαρτίου 1992 
2 ΕΕ αριθ. C 178 της 15ης Ιουλίου 1992 
Παρά το γεγονός ότι το στάδιο ανάπτυξης π.χ. από πλευράς ιδιωτικοποίησης/εκσυγχρονισμού 
της βιομηχανίας διαφέρει πολύ μεταξύ των χωρών, συνολικά η βιομηχανία της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης εξακολουθεί να έχει πολύ μεγάλες ανάγκες 
αναδιάρθρωσης/εκσυγχρονισμού οι οποίες είναι απίθανο να ικανοποιηθούν χωρίς ξένες 
επενδύσεις, μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας σε συνεργασία με τη βιομηχανία της ΕΕ, 
με σκοπό την ανάπτυξη ενός περιβαλλοντικά αειφόρου βιομηχανικού τομέα. 
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη συνεισφέρει σημαντικά στην διαδικασία μετάβασης, με τις εξής 
ενέργειες: 
ευρωπαϊκές συμφωνίες με τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, οι οποίες, μεταξύ 
άλλων, αποσκοπούν σε ελεύθερο εμπόριο και προσφέρουν ευρεία βάση συνεργασίας σε όλους 
σχεδόν τους τομείς που επηρεάζουν την οικονομία 
τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Essen, τα οποία, ιδίως, αποσκοπούν 
στην ενθάρρυνση της περιφερειακής συνεργασίας μεταξύ των συνδεδεμένων χωρών, για την 
προώθηση της οικονομικής τους προόδου: έχει εγκριθεί πρόγραμμα για την τόνωση της 
συνεργασίας, π.χ. στο εμπόριο 
παροχή βοηθείας καθώς και βιομηχανική συνεργασία και συνεργασία στον Τομέα της Ε&Α 
εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει ξεκινήσει προκειμένου να υποβοηθήσει την 
εκμετάλλευση και την ανάπτυξη του βιομηχανικού δυναμικού και του δυναμικού Ε&Α των χωρών 
της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. 
Η μελλοντική στρατηγική ηοέπει να εΕακολουθήσει να ακολουθείτρειοστοΎους προτεραιότητας: 
• τη βελτίωση του πλαισίου συνθηκών για τη βιομηχανική ανάπτυξη 
• την ιδιωτικοποίηση, την αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό της βιομηχανίας 
• την προώθηση των επενδύσεων (π.χ. μέσω συνεργείων με άλλους φορείς, όπως η ΕΤΠΑ 
(EBRO) και η ETE (ΕΙΒ)). 
Οι προτεινόμενοι προσανατολισμοί ξεκινούν από υπάρχοντα μέσα και εξετάζουν χρήσιμες 
προσαρμογές και συμπληρωματική δράση. 
Για την επίτευΒη των στόνων αυτών πρέπει να νοησιμοποιηθουν κατά ποοτεοαιότητα τοεις τύποι 
υέσων 
1. Οι Ευρωπαϊκές Συμφωνίες παρέχουν τον βασικό προσανατολισμό για την πολιτική παρογής 
βοηθειαοτης Ένωσης, εντός της οποίας η τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια στο πλαίσιο του 
PHARE θα αποτελεί όλο και περισσότερο βασικό εργαλείο για τη χάραξη του δρόμου προς τη 
συνεργασία και τελικά την ένταξη. Κύριοι τομείς δράσεως περιλαμβάνουν: 
• Την εκμετάλευση των θεσμικών ιιέσων των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών (π.χ. τις μικτές 
επιτροπές) 
• την Λευκή Βίβλο για την προετοιμασία των συνδεδεμένων χωρών της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης για την ένταξη στην εσωτερική αγορά 
• τις υποδομές διαχείρισης -me ποιότητας (πρότυπα/πιστοποίηση) 
• το νομικό/διοικητικό πλαίσιο νια επενδύσεις 
• τη στήριξη στην ιδιωτικοποίηση, αναδιάρθρωση και εκσυνγοονισυό "me βιομηνανίας 
h 
IV 
• την προώθηση επινειοηαατικών δεσυών. επενδύσεων, και διασυνοριακής / 
διαπερκρερειακήο συνεονασίασ 
• την πολιτική αντανωνισυού. το ευπόοιο. το περιβάλλον καιτηνεπαννελϋατική κατάοτιση. 
2. Η επιστηυονική και τεχνολογική συνεργασία πρέπει να προωθηθεί περαιτέρω και οι χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης πρέπει να ενθαρρυνθούν να συμμετάσχουν στην κίνηση προς 
την Πανκόσυια Κοινωνία των Πληροφοριών. 
3. Εντονότερη κινητοποίηση τηοΒιομηΥανίας me ΕΕ θεωρείται ότι αποτελεί περαιτέρω κεντρικό 
στοιχείο για την επίτευξη του εκσυγχρονισμού της βιομηχανίας στην Κεντρική/Ανατολική 
Ευρώπη. 
1. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΕΝΤΑΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΗΣ 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ: ΟΙ ΚΥΡΙΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης (Ιούνιος 1993) συμφώνησε ότι οι συνδεδεμένες 
χώρες οι οποίες το επιθυμούν γίνονται μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μόλις είναι σε θέση να 
αναλάβουν τις υποχρεώσεις του πλήρους μέλους. Τον Απρίλιο 1994, η Ουγγαρία και η Πολωνία 
υπέβαλαν αίτηση εντάξεως. 'Αλλες χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης εδήλωσαν την 
πρόθεση τους να πράξουν το ίδιο. 
Η προοπτική ένταξης των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση συνεπάγεται ποιοτική μεταβολή των σχέσεων με την περιοχή. Οι βασικές 
αποφάσεις που ελήφθησαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen (Δεκέμβριος 1994) 
περιγράφουν τις διαστάσεις των μελλονηκών καθηκόντων: το Συμβούλιο ενέκρινε την 
προενταξιακή στρατηγική, προκειμένου να προετοιμάσει τις συνδεδεμένες χώρες για πλήρη 
συμμετοχή. 
ΣΤΟΧΟΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 
Σε ανταπόκριση προς την ποιοτική αυτή αλλαγγή, η παρούσα ανακοίνωση προτίθεται να 
εξετάσει τις βιομηχανικές επιπτώσεις της προοδευτικής ενσωμάτωσης της Κεντρικής/Ανατολικής 
Ευρώπης στη γενική ευρωπαϊκή οικονομία και, ιδίως, τον τρόπο με τον οποίο η βιομηχανική 
συνεργασία μπορεί να συνεισφέρει στη διευκόλυνση της σχετικής διαδικασίας. 
Σύντομη επισκόπηση της βιομηχανικής κατάστασης δείχνει ότι η βιομηχανία της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης εξακολουθεί να ανπμετωπίζει σημαντικές ανάγκες 
αναδιάρθρωσης και εκσυγχρονισμού. Πρόσθετη πρόκληση αποτελεί η προώθηση αειφόρου 
ανάπτυξης, που αποτελεί σημαντικό στοιχείο τόσο του 5ου Προγράμματος Δράσεως "Προς την 
αειφορία" όσο και της Λευκής Βίβλου για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την 
απασχόληση, μέσω, μεταξύ άλλων, της εντάξεως περιβαλλοντικών στόχων και κριτηρίων στις 
δραστηριότητες βιομηχανικής συνεργασίας. Επιπλέον, η ανάπτυξη ανταγωνιστικού βιομηχανικού 
τομέα θα χρειασθεί να περιλάβει υψηλό επίπεδο προστασίας του καταναλωτού, μέσω 
καταλλήλων προτύπων ποιότητας και ασφάλειας. 
Επομένως, χρειάζεται να προωθηθούν τρεις στόχοι προτεραιότητας: 
• η βελτίωση του πλαισίου συνθηκών για τη Βιοιιηγανική ανάπτυ£η 
• η αναδιάρθρωση και ο εκσυγγοονισμΟ€ της ίδιας της βιομηγανίαο 
• n προώθηση των επενδύσεων 
Η βιομηχανική συνεργασία πρόκειται να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε όλους τους 
τομείς. Φυσικά, μεγάλο τμήμα των πόρων που απαιτούνται για την υλοποίηση της 
διαδικασίας του εκσυγχρονισμού της βιομηχανίας πρέπει να εξασφαλισθεί από τις ίδιες τις 
χώρες που ευρίσκονται σε μεταβατική κατάσταση. Επιπλέον, η δυτική δημόσια 
χρηματοδοτική βοήθεια στηρίζει τη μετάβαση. Ωστόσο, πρέπει να αναγνωρισθεί ότι η 
διαδικασία ιδιωτικοποίησης, αναδιάρθρωσης και εκσυγχρονισμού της βιομηχανίας δεν 
μπορεί να επιτύχει χωρίς την ευρεία κινητοποίηση της βιομηχανίας της ΕΕ, για επενδύσεις 
και μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας. Ο ρόλος αυτός της βιομηχανίας της ΕΕ στη 
διαδικασία μετάβασης πρόκειται να αποκτήσει σχετική σημασία, σε σύγκριση με τα λοιπά 
στοιχεία, με την πρόοδο της διαδικασίας. 
L· 
2 
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
Τον Σεπτέμβριο 1994, η Επιτροπή ενέκρινε ανακοίνωση για την πολιτική βιομηχανικής 
ανταγωνιστικότητας3 η οποία αναπτύσσει περαιτέρω τα βασικά χαρακτηριστικά της βιομηχανικής 
της πολιτικής. Η προώθηση της βιομηχανικής συνεργασίας - τόσο εντός της Ένωσης όσο και 
με τρίτες χώρες - θεωρείται ως ένας από τους χώρους δράσεως κατά προτεραιότητα της 
βιομηχανικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Όσον αφορά την Κεντρική/Ανατολική 
Ευρώπη, η προώθηση της βιομηχανικής συνεργασίας πρέπει να εξυπηρετήσει τον διπλό σκοπό 
και το συμφέρον ενισχύσεως των οικονομιών των χωρών αυτών, με σκοπό την ενσωμάτωση τους 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την ενίσχυση της παρουσίας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στις 
αναπτυσσόμενες αγορές, ενισχύοντας έτσι την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας στο σύνολο 
της Ευρώπης. 
Είναι σαφές ότι η βιομηχανική συνεργασία πρέπει να ορισθεί και να υλοποιηθεί από τους ίδιους 
τους οικονομικούς φορείς, σε όλες τις διαφορετικές μορφές τις οποίες μπορεί να λάβει, που 
κυμαίνονται από ρυθμίσεις διανομής και παραγωγής κατόπιν αδείας μέχρι την υπεργολαβία, την 
τελειοποίηση προς επανεξαγωγή, τις κοινοπραξίες και τις κοινές μετοχές. 
Ο κύριος ρόλος των δημοσίων διοικήσεων είναι να δημιουργήσουν ευνοϊκό πλαίσιο συνθηκών 
και να διευκολύνουν την ενεργή συμμετοχή των εταιρειών της ΕΕ στην ανάπτυξη βιομηχανικής 
συνεργασίας, π.χ. μέσω των εξής ενεργειών: 
της δημιουργίας καταλλήλων δομών οριζόντιας στήριξης των επιχειρηματικών 
δραστηριοτήτων 
της οργάνωσης διαφόρων fora επαφών, τα οποία φέρνουν σε επαφή τη βιομηχανία και τη 
διοίκηση και 
συγκεκριμένων έργων συνεργασίας (παράδειγμα: το έργο κατασκευαστικών στοιχείων για 
ηλεκτρονικά ευρείας κατανάλωσης με την Ιαπωνία). 
Η βιομηχανική συνεργασία πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τους κοινωνικούς εταίρους, σύμφωνα 
με το σκοπό προώθησης του κοινωνικού διαλόγου. 
Οι δράσεις της Επιτροπής και των κρατών μελών πρέπει να είναι συμπληρωματικές. Επιπλέον, 
πρέπει να επιτευχθεί ηυξημένη συνεργεία με τις δραστηριότητες άλλων θεσμικών οργάνων όπως 
η ΕΤΠΑ και η Διεθνής Τράπεζα. Επομένως, είναι απαραίτητη η αμοιβαία πληροφόρηση, και -
στο βαθμό του δυνατού - ο συντονισμός. 
Πολύ σημαντικό καθήκον για την Επιτροπή είναι να διασφαλίσει ότι στις συνολικές σχέσεις της 
ΕΕ με τρίτες χώρες η δράση εξακολουθεί να βασίζεται στην αμοιβαία βιομηχανική κατάσταση 
και τις εθνικές προτεραιότητες και είναι συνεκτική με τους σκοπούς βιομηχανικής συνεργασίας 
και βιομηχανικής πολιτικής της ΕΕ. Αυτό ισχύει ιδίως για τις εμπορικές σχέσεις (π.χ. 
σωρευτικοί κανόνες προέλευσης), τις δράσεις τεχνικής βοήθειας και τη χρηματοδοτική στήριξη, 
περιλαμβανομένης εκείνης που πραγματοποιείται μέσω της ΕΙΒ (ETE) και της EBRD (ΕΤΠΑ), 
στην οποία συμμετέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Για παράδειγμα, σε περιπτώσεις όπου η 
ιδιωτικοποίηση, η δημιουργία, ο εκσυγχρονισμός ή η μετατροπή δυναμικοτήτων παραγωγής 
στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη επηρεάζει τομείς στους οποίους η βιομηχανία της ΕΕ 
ευρίσκεται η ίδια σε διαδικασία αναδιάρθρωσης, οι επιφυλάξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, μέσω π.χ διαλόγου και ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των 
ενδιαφερομένων μερών. 
COM(94) 319 τελικό 
Το παράδειγμα αυτό αναφέρεται σε ένα γενικότερο ζήτημα: Η διαδικασία ενσωμάτωσης και η 
βιομηχανική μετάβαση στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη θα οδηγήσει ασφαλώς σε νέες μορφές 
κατανομής της εργασίας μεταξύ της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης και της ΕΕ. Αυτό συμβαίνει 
ήδη, π.χ. στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας, για τον οποίο η Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη 
είναι εξαιρετικά σημαντική ως αγορά και ως εταίρος συνεργασίας (outward processing trade -
OPT: τελειοποίηση προς επανεξαγωγή). Η βιομηχανία της ΕΕ πρέπει να είναι παρούσα στις 
αναπτυσσόμενες αγορές: αυτός είναι ένας από τους βασικούς στόχους της βιομηχανικής 
πολιτικής της ΕΕ. Η συνεργασία στον τομέα της τελειοποίησης προς επανεξαγωγή, η οποία 
άρχισε ήδη πριν από λίγο καιρό μεταξύ των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης και 
ορισμένων κρατών μελών, τώρα πρόκειται να επεκταθεί και να εντατικοποιηθεί από όλα σχεδόν 
τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης έχουν 
εξελιχθεί στους πλέον σημαντικούς εταίρους για την παραγωγή της βιομηχανίας ενδυμάτων της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι βασικές για την ανταγωνιστικότητα της. Με τη παραχώρηση της 
απαλλαγμένης δασμών εισόδου εισαγωγής προϊόντων OPT από τις χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης από τον Ιανουάριο 1994 και τις απαραίτητες αυξήσεις 
ποσοστώσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενθαρρύνει περαιτέρω τη σχετική συνεργασία. 
Για ορισμένους βιομηχανικούς τομείς, η διαδικασία αυτή συνεπάγεται λεπτά ζητήματα 
απασχόλησης και συνεχιζόμενης αναδιάρθρωσης στη Δυτική Ευρώπη. Ενώ τα μέτρα στήριξης 
πρέπει να βασίζονται στις προτεραιότητες και στις ανάγκες των χωρών εταίρων, τα ζητήματα 
αυτά πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη στον σχεδιασμό της παροχής βοηθείας, προκειμένου 
να διασφαλίζεται η συνολική συνεκτικότητα με άλλες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης (π.χ. 
στον τομέα του ανταγωνισμού). Βασικό κριτήριο πρέπει να είναι η επίπτωση στη βιομηχανική 
ανταγωνιστικότητα. 
Η διαδικασία ολοκλήρωσης και η βιομηχανική μεταβατική περίοδος στην Κεντρική/Ανατολική 
Ευρώπη, πρέπει να οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων οικονομικών δραστηριοτήτων, βασισμένων 
σε συμπληρωματικές ενότητες ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων. Προκειμένου να διασφαλίζεται 
ότι οι δραστηριότητες αυτές είναι αμοιβαία ωφέλιμες, όπου αυτό είναι δυνατόν, θα χρειασθεί 
να προσδιοριστούν οι περιοχές εκείνες στις οποίες υπάρχουν δυνατότητες επαναπατρισμού στην 
Ευρώπη δραστηριοτήτων οι οποίες εξ ολοκλήρου ή εν μέρει είναι υπερπόνπας προέλευσης. Η 
ολοκλήρωση μέσω της ανασύστασης των αλυσίδων παραγωγής έχει το πρόσθετο όφελος της 
παροχής στις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης τόσο της τεχνολογίας όσο και πηγής 
εισοδήματος σε σκληρό συνάλλαγμα, με το οποίο μπορούν να προμηθεύονται τα κεφαλαιουχικά 
αγαθά τα οποία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη τους. Πρέπει επίσης να εξεταστούν οι 
δυνατότητες συνδυασμού των πλεονεκτημάτων της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης σε 
εξαιρετικά ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και χαμηλότερες δαπάνες λειτουργίας με την 
τεχνολογία, το κεφάλαιο και τη διαχειριστική δυναμικότητα της ΕΕ, προκειμένου να 
δημιουργηθούν ανταγωνιστικές επιχειρήσεις σε νέες αναπτυσσόμενες αγορές, στις οποίες οι 
ευρωπαϊκές εταιρείες προς το παρόν εκπροσωπούνται ανεπαρκώς. 
Η βιομηχανική συνεργασία αποτελεί αποτελεσματικό τρόπο εφαρμογής της σχετικής 
προσέγγισης, δεδομένου ότι αποσκοπεί σε μακροπρόθεσμο στρατηγικό εταιρικό σχήμα μεταξύ 
οικονομικών φορέων, βάσει του αμοιβαίου συμφέροντος των δύο πλευρών. Με τον ενεργό 
προσδιορισμό νέων προτεραιοτήτων και τη διασφάλιση του γεγονότος ότι οι δυνάμει εταίροι 
έχουν επίγνωση των δυνατοτήτων αυτών, αφήνοντας όμως την πρακτική εφαρμογή Και το 
μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης της συνεργασίας στους ενδιαφερόμενους εταίρους, 
οι δημόσιες αρχές μπορούν να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο, χωρίς να παρεμβαίνουν στην 
αποτελεσματική κατανομή των πόρων αναλόγως των αγορών. 
ν 
2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ/ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ: 
ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ 
Μετά από δεκαετίες οι οποίες χαρακτηριζόταν από κρατική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής 
και από κεντρικό προγραμματισμό, οι χώρες σε κατάσταση μετάβασης της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης κληρονόμησαν οικονομική και βιομηχανική κατάσταση η 
οποία γενικά χαρακτηρίζεται από σοβαρές αδυναμίες: καταρχάς, αυτό σχετίζεται με την 
κακή συντήρηση και τον απηρχαιωμένο κεφαλαιουχικό εξοπλισμοί καθώς και με 
παρωχημένες τεχνικές παραγωγής χαμηλής παραγωγικότητας, κατασπατάλησης ενεργείας 
και κακών περιβαλλοντικών επιδόσεων. Στρεβλωμένα κίνητρα κατέληγαν σε κακή κατανομή 
των πόρων στην παραγωγή και σε λανθασμένες αποφάσεις επενδύσεων, με υπερβολική, 
π.χ. έμφαση στις βαρείες βιομηχανίες. Ενώ η διαχείριση συχνά ήταν μη αποδοτική, οι 
υπηρεσίες στήριξης των επιχειρήσεων ήταν ασθενείς και οι απαραίτητες διαδικασίες 
τυποποίησης και εκτιμήσεως της συμμόρφωσης ανεπαρκείς. 
Στην αρχή της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας, η βιομηχανική παραγωγή, για τις οικονομίες 
σε μεταβατική κατάσταση στο σύνολο τους, μειώθηκε έντονα κατά 30% κατά τη διάρκεια του 
χρονικού διαστήματος 1990-1993. Το ΑΕΠ μειώθηκε περίπου κατά ένα τέταρτο (1989-1993, 
σταθμισμένος μέσος όρος για την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη). Η μείωση της παραγωγής 
αναπόφευκτα είχε αρνητικές επιπτώσεις για τον πληθυσμό, όσον αφορά τη μείωση του 
πραγματικού εισοδήματος. Ο πληθωρισμός εξανέμισε την αποταμίευση και η ανεργία, η 
οποία ήταν σχεδόν άγνωστη υπό το προηγούμενο καθεστώς κεντρικού προγραμματισμού, 
αυξήθηκε στις περισσότερες χώρες (βλέπε πίνακα στο παράρτημα). Από το 1993, 
παρατηρήθηκε κάποια σταθεροποίηση ή ακόμα και ελαφρά ανάπτυξη σε ορισμένες από τις 
χώρες, ενώ άλλες δεν παρουσιάζουν ακόμα σημαντικά δείγματα σταθερής ανάκαμψης. 
Η βιομηχανία της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης μπορεί να στηριχθεί σε ορισμένα ισχυρά 
σημεία, τα οποία μέχρι στιγμής δεν έχουν τύχει πλήρους εκμετάλλευσης, κυρίως καλό 
επίπεδο τεχνικών προσόντων σε πολλούς τομείς και σχετικά χαμηλό κόστος εργασίας. Τα 
ισχυρά αυτά σημεία θα έχουν τόσο εντονότερη επίπτωση όσο περισσότερο οι κυβερνήσεις 
υλοποιήσουν τις προθέσεις τους να ολοκληρώσουν την ιδιωτικοποίηση, να αναδιαρθρώσουν 
βιομηχανίες και να θέσουν τις εταιρείες σε υγιέστερη οικονομική βάση. 
Επομένως, θα χρειασθούν ιδιωτικοποίηση, εντατική αναδιάρθρωση, επενδύσεις (τόσο 
εσωτερικές όσο και εξωτερικές), εντονότερη έκθεση στον ανταγωνισμό και επαγγελματική 
κατάρτιση για την αντιμετώπιση των συγγενών αδυναμιών του βιομηχανικού τοπίου και για τη 
διείσδυση σης έντονα ανταγωνιστικές δυτικές αγορές. 
ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ 
Δεδομένης της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής σημασίας του τομέα επιχειρήσεων 
κρατικής ιδιοκτησίας στις περισσότερες χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, η 
ιδιωτικοποίηση και αναδιάρθρωση εντάσσονται μεταξύ των κορυφαίων προτεραιοτήτων των 
αρχών για τη διασφάλιση μόνιμου μετασχηματισμού από προγραμματισμένη οικονομία σε 
οικονομία αγοράς. 
Επετεύχθησαν μεγάλες επιτυχίες στην ιδιωτικοποίηση, όπου ο ιδιωτικός τομέας έφθασε 
επίπεδο 55% έως 65% του ΑΕΠ στις περισσότερες χώρες σε προηγμένο μεταβατικό στάδιο 
(πηγή ΕΤΠΑ). Ωστόσο, η συνολική αυτή επιτυχία δεν πρέπει να κρύβει τα παραμένοντα 
προβλήματα. Ενώ η ιδιωτικοποίηση και η αναδιάρθρωση μεγάλων κρατικών επιχειρήσεων 
(κυρίως στους τομείς της ενέργειας, της μηχανουργίας, των μετάλλων, της γεωργικής 
παραγωγής και παραγωγής τροφίμων και της χημείας) μερικές φορές καθυστέρησε, ο 
μετασχηματισμός εταιρειών μικρότερης κλίμακας, (γενικό εμπόριο, γεωργία, υπηρεσίες 
προς εταιρείες, τουρισμός, κλπ) έχει προχωρήσει καλά. 
1 
Υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, όσον 
αφορά το βαθμό στον οποίο έχουν δημιουργήσει τη βάση για οικονομία αγοράς, ιδίως όσον 
αφορά την ακολουθία με την οποία λαμβάνουν χώρα η ιδιωτικοποίηση και η οικονομική 
αναδιάρθρωση. Διακρίνονται δύο ευρείες εναλλακτικές προσεγγίσεις πολιτικής σχετικά με 
την αναδιάρθρωση και την ιδιωτικοποίηση: προτεραιότητα αρχικά στην ιδιωτικοποίηση, η 
οποία αφήνει το μεγαλύτερο μέρος της αναδιάρθρωσης στους ιδιώτες ιδιοκτήτες, και 
προτεραιότητα σε εκτεταμένη οικονομική αναδιάρθρωση πριν από την έναρξη της 
ιδιωτικοποίησης. Η δεύτερη στρατηγική στοχεύει σε ιδιοκτήτες υψηλής ποιότητας για τις 
επιχειρήσεις, μέσω εκτεταμένης οικονομικής αναδιάρθρωσης, πριν από την πώληση. Το 
πλεονέκτημα της πρώτης προσέγγισης έγκειται στην μεγαλύτερη ταχύτητα της, σε σύγκριση 
με τη δεύτερη. Ωστόσο, και οι δύο προσεγγίσεις ενδέχεται να μην διασφαλίσουν πάντοτε 
υψηλή ποιότητα διοίκησης επιχειρήσεων και τον απαραίτητο εκσυγχρονισμό. 
Πέρα από τον βαθμό επιτευχθείσας ιδιωτικοποίησης και αναδιάρθρωσης, περαιτέρω μεγάλες 
διαφορές αφορούν τη δημιουργία των βασικών θεσμών οι οποίοι είναι απαραίτητοι για τη 
λειτουργία της οικονομίας της αγοράς, την εισαγωγή του ανταγωνισμού και την εξάλειψη 
των επιδοτήσεων, την πρόοδο στην ελευθέρωση τιμών και την ανάπτυξη αποδοτικού 
τραπεζικού και χρηματοπιστωτικού τομέα. Αυτό συνεπάγεται ότι τα μέσα τα οποία πρέπει να 
χρησιμοποιηθούν για την προώθηση της μετάβασης πρέπει να προσαρμοστούν στην ειδική 
κατάσταση της ενδιαφερόμενης χώρας. 
ΞΕΝΕΣ ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ 
Η επιτυχία ανάκαμψης στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη εξαρτάται καταρχάς από την 
πρόοδο των χωρών στην μακροοικονομική μεταρρύθμιση, αλλά, στη συνέχεια, χρειάζεται να 
στηριχθεί από σταθερούς υψηλούς ρυθμούς επενδύσεων (και, ως αναγκαίο συνακόλουθο, 
"άϋλες επενδύσεις" - η μεταφορά τεχνολογίας, τεχνογνωσίας και τεχνικών σύγχρονης 
διαχείρισης. Οι εσωτερικές αποταμιεύσεις θα χρειαστεί να αποτελέσουν την κύρια πηγή 
επενδύσεων, αλλά προς το παρόν παραμένουν σε επίπεδο το οποίο δεν θα επιτρέψει ταχεία 
ανάκτηση, παραπλήσια προς εκείνη της ΕΕ. Επομένως, οι ξένες άμεσες επενδύσεις πρέπει 
να είναι σημαντικού ύψους στην τρέχουσα φάση μεταρρύθμισης. 
Οι ροές ξένων επενδυτικών κεφαλαίων υπήρξαν συνολικά απογοητευτικές στην περιοχή 
(βλέπε πίνακα στο παράρτημα), παρά την ιδιαίτερη σημασία που αποδίδεται από τις 
οικονομίες σε μεταβατική κατάσταση στη δημιουργία ευνοϊκών όρων για την προσέλκυση 
επενδύσεων. Πράγματι, το νομικό πλαίσιο σημείωσε σημαντική πρόοδο σε ορισμένες 
χώρες, ενώ σε άλλες, απέχει πολύ από του να συμβαδίζει με τις πολιτικές δηλώσεις αρχής 
που αποσκοπούν στην στήριξη της ελευθέρωσης της οικονομίας. Ωστόσο, σε όλες τις 
χώρες, βασικό μειονέκτημα του νομικού και θεσμικού συστήματος είναι οι δυάκολίες των 
διοικήσεων να εφαρμόσουν τους κανονισμούς. 
Η εμπειρία των προηγουμένων ετών κατέδειξε ότι οι αποφάσεις ως προς τον τόπο των 
επενδύσεων συχνά ακολουθούν και ενισχύουν επικρατούσες τάσεις. Αυτό εξηγεί σε μεγάλο 
βαθμό τις επιτυχίες της Ουγγαρίας, της Πολωνίας και της Τσεχικής Δημοκρατίας (δηλαδή 
τις έγκαιρες ενάρξεις), οι οποίες εξακολουθούν να προσελκύουν μερίδα του λέοντος όλων 
των εισρεουσών επενδύσεων στην περιοχή. 
Λ* 
6 
ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ 
Η επιτυχία της βιομηχανικής ανάπτυξης έγκειται σε μεγάλο βαθμό στην μακροοικονομική 
πρόοδο προς πλήρη οικονομία της αγοράς. Από την άποψη αυτή, οι μεταρρυθμίσεις των 
χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης προς συστήματα διαμόρφωσης τιμών και τιμές 
συναλλάγματος με βάση την αγορά είναι ιδιαίτερα σημανπκές για τη βιομηχανική ανάπτυξη. 
Μεταξύ των πλέον σημαντικών παραγόντων για επενδύσεις είναι το πλαίσιο συνθηκών όπως 
επαρκείς υποδομές (τηλεπικοινωνίες, μεταφορές και ενέργεια), καθώς και επιχειρηματικές 
υπηρεσίες (ασφάλειες, τράπεζες, επιχειρηματικές συμβουλές, λογιστική, εμπορικά 
επιμελητήρια, βιομηχανικές ενώσεις), οι οποίες διαδραματίζουν όλο και περισσότερο 
σημαντικό ρόλο για την οικονομία στο σύνολο της. Η διαθεσιμότητα τους και το κόστος τους 
έχουν μεγάλη οριζόντια επίπτωση στη βιομηχανική δραστηριότητα. Για παράδειγμα, στον 
τομέα της ενέργειας, ο Ευρωπαϊκός Χάρτης Ενέργειας αποτελεί σημανπκη πρωτοβουλία της 
ΕΕ προκειμένου να δημιουργήσει ευνοϊκό κλίμα επενδύσεων για τον τομέα και στα 
υπογράφοντα μέρη της συνθήκης του Χάρτη περιλαμβάνονται οι χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. 
Οι ευημερούσες εμπορικές σχέσεις αποτελούν άλλη απαραίτητη συνθήκη πλαίσιο για τη 
βιομηχανική ανάπτυξη, τόσο από πλευράς εισρέουσας τροφοδοσίας όσο και από πλευράς 
εσόδων από εξαγωγές. Επιπλέον, το εμπορικό δυναμικό αποτελεί κύριο κριτήριο για 
αποφάσεις σχετικά με τις επενδύσεις. Οι παραδοσιακές εμπορικές σχέσεις εντός της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης και της πρώην Σοβιετικής Ένωσης έχουν σχεδόν 
καταρρεύσει, και οι αλυσίδες τροφοδοσίας - παραγωγής έχουν διακοπεί. Πράγματι, οι 
μεταρρυθμίσεις της αγοράς και η οικονομική μετάβαση στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη 
στη συνέχεια στηρίχθηκαν από άνευ προηγουμένου επέκταση του εμπορίου μεταξύ της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών αυτών. Ταυτοχρόνως με την ταχύτατη αύξηση των 
εισαγωγών της ΕΕ από τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης υπήρξε η ριζική 
ελευθέρωση του εμπορίου από την ΕΕ προς αυτές, διατυπούμενη επισήμως με την 
υπογραφή των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών. Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εμπορίου 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των συνδεδεμένων χωρών είναι ο υψηλός βαθμός 
ενδοευρωπαϊκού εμπορίου, ο οποίος αυξάνεται σημανπκά τα τελευταία χρόνια, 
εκφράζοντας μεγαλύτερη σύγκλιση των βιομηχανικών δομών μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης και της περιοχής: οι συνδεδεμένες χώρες γίνονται ώριμες για βιομηχανική 
συνεργασία. 
Κατά συμπέρασμα, παρά τις θετικές εξελίξεις στην μακροοικονομική μεταρρύθμιση, στην 
ιδιωτικοποίηση και την αύξηση των επενδύσεων (από χαμηλό επίπεδο), οι συνολικές 
επενδύσεις στην περιοχή εξακολουθούν να παραμένουν υπερβολικά χαμηλές: δεν 
καλύπτουν τις παραμένουσες ανάγκες βιομηχανικής αναδιάρθωσης και εκσυγχρονισμού και 
δεν επιτρέπουν την ταχεία ανάπτυξη που είναι απαραίτητη προκειμένου οι χώρες αυτές να 
παρακολουθήσουν, έστω και εν μέρει, την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κατάσταση αυτή δεν 
μπορεί να ξεπεραστεί χωρίς περαιτέρω αύξηση στο εμπόριο, στις ξένες επενδύσεις και στη 
βιομηχανική και τεχνολογική συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επομένως, η 
Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διαδραματίσει βασικό ρόλο στην πρόοδο της 
ιδιωτικοποίησης, του εκσυγχρονισμού και της ολοκλήρωσης των βιομηχανιών της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. 
3. ΠΑΡΕΛΘΟΥΣΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, συνεχώς και προοδευτικά έχει βελτιώσει τις συμβατικές σχέσεις της 
με τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, έχει αναπτύξει εκτεταμένα προγράμματα 
τεχνικής και οικονομικής βοήθειας, καθώς και επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας 
με την περιοχή 
"\ 
(λεπτομερέστερη περιγραφή της βοηθείας και της συνεργασίας στον τομέα της Ε&Τ 
περιλαμβάνεται στο παράρτημα). 
Η συνεπής πολιτική της Ευρωπαϊκής 'Ενωσης για την ταχεία χορήγηση ή πρόσβαση στην 
αγορά στις εισαγωγές από χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης αποτελεί πολύ 
ουσιαστική συνεισφορά στη δημιουργία ευνοϊκού πλαισίου βιομηχανικής ανάπτυξης. Όσον 
αφορά τα βιομηχανικά προϊόντα, η διαδικασία ελευθέρωσης που ξεκίνησε από την ΕΕ με τη 
σύναψη των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών το 1991/92 έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Η κατάργηση 
των δασμολογικών και ποσοτικών περιορισμών της ΕΕ επιταχύνθηκε κατά το Ευρωπαϊκό 
Συμβούλιο της Κοπεγχάγης τον Ιούνιο 1993 και οι όροι των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών με τη 
Ρουμανία και τη Βουλγαρία ευθυγραμμίστηκαν με εκείνους των άλλων χωρών της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen τον Δεκέμβριο 
1994. Κατά συνέπεια, για τα βιομηχανικά προϊόντα, παραμένουν μόνο ορισμένοι δασμοί για 
τα χαλυβουργικά είδη μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1996 και για τα κλωστοϋφαντουργικά μέχρι 
την 1η Ιανουαρίου 1997. Οι τελευταίες ποσοστώσεις στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα 
πρόκειται να εξαφανιστούν μέχρι τον Ιανουάριο 1998. Στην περίπτωση των κρατών της 
Βαλτικής, βάσει των όρων των Ισχυουσών Συμφωνιών Ελευθέρου Εμπορίου, όλες οι 
εισαγωγές βιομηχανικών προϊόντων στην ΕΕ, εκτός των κλωστοϋφαντουργικών, έχουν ήδη 
ελευθερωθεί πλήρως από την 1η Ιανουαρίου 1995. 
Η βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετίζεται καταρχάς με την ανάπτυξη πλαισίου 
συνθηκών, όπως το νομικό και διοικητικό πλαίσιο, π.χ. για τις επενδύσεις και τον 
ανταγωνισμό, μέσω της προσέγγισης των νομοθεσιών. Αυτό περιλαμβάνει επίσης τη 
διαχείριση ποιότητας: ένα σύστημα τυποποίησης/πιστοποίησης μπορεί είτε να δημιουργήσει 
νέα εμπόδια στο εμπόριο είτε να διευκολύνει τις συναλλαγές: χωρίς κατάλληλο σύστημα 
τυποποίησης/πιστοποίησης, η βιομηχανία της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης δεν θα είναι 
σε θέση να διασφαλίσει επαρκή ποιότητα προϊόντων, να αναπτύξει τις ευκαιρίες της για 
εξαγωγές και να ξεκινήσει τη συνεργασία με τη βιομηχανία της ΕΕ. Ο στόχος αμοιβαίας 
αναγνώρισης της εκτιμήσεως της συμμόρφωσης θα είναι επίσης δυσκολότερο να επιτευχθεί. 
Επιπλέον, έχει παρασχεθεί βοήθεια στη διαδικασία ιδιωτικοποίησης και αναδιάρθρωσης 
εταιρειών, στην ανάπτυξη επιχειρηματικών δεσμών, στην προώθηση επενδύσεων και στην 
κατάρτιση. Επιπλέον της βοηθείας, έχει ξεκινήσει δράση προκειμένου οι εκπρόσωποι της 
βιομηχανίας να έρθουν σε άμεση επαφή ώστε να διερευνήσουν τις δυνατότητες συνεργασίας 
(Συνδιάσκεψη Στρογγυλής Τραπέζης στη Ρίγα 1994, με υψηλού επιπέδου αντιπροσώπους 
της βιομηχανίας και της διοίκησης από την ΕΕ και τις τρεις Βαλτικές χώρες). 
Έχει αναπτυχθεί επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία με την Κεντρική/Ανατολική 
Ευρώπη, προκειμένου να διατηρηθεί το δυναμικό ΕΤΑ των χωρών αυτών ως πηγή 
βιομηχανικού εκσυγχρονισμού. Έχουν ενσωματωθεί τώρα δραστηριότητες στο 4ο 
Πρόγραμμα Πλαίσιο. 
4. ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
Η παρελθούσα και παρούσα δράση έχει ήδη παράσχει ουσιαστική συνεισφορά στη 
διαδικασία μετάβασης. Οι προτεινόμενοι προσανατολισμοί για το μέλλον ξεκινούν από 
υφιστάμενα μέσα και εξετάζουν χρήσιμες προσαρμογές και πρόσθετη δράση, προκειμένου 
να ληφθεί υπόψη το προενταξιακό πλαίσιο. Η εφαρμογή της συνολικής οριζόντιας 
προσέγγισης θα χρειαστεί να λάβει υπόψη την ειδική κατάσταση της χώρας και των σχετικών 
βιομηχανικών τομέων ανά περίπτωση. Σε πολλούς από τους ακόλουθους χώρους δράσεως, 
είναι σημαντική περιφερειακή προσέγγιση, προκειμένου να τονωθεί η συνεργασία μεταξύ των 
ίδιων των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης (π.χ. εμπόριο, διασυνοριακή 
συνεργασία, τομεακές βιομηχανικές ανασκοπήσεις). 
^ι 
Α. Οι Ευρωπαϊκές Συυωωνίεο και η πολιτική παοογής Βοήθε^ -me Ευρωπαϊκά Ένωσης: 
ναοάΕοντας το δοόμο νια τη συνεργασία και την ολοκλήρωση 
Οι Ευρωπαϊκές Συμφωνίες παρέχουν το συνολικό πλαίσιο πολύ στενής συνεργασίας, που 
καλύπτει στην πράξη όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, περιλαμβανομένης της 
βιομηχανικής συνεργασίας και περιέχουν ειδικές διατάξεις οι οποίες αποσκοπούν στη βελτίωση 
του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Επομένως, παρέχουν βασικό προσανατολισμό γιατο PHARE 
και άλλα μέσα. Υπό την προοπτική προοδευτικής μετάβασης και πλήρους συμμετοχής, μετά το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen η τεχνική και οικονομική βοήθεια του PHARE και άλλα μέτρα 
παροχής βοηθείας θα αναλάβουν προοδευτικά το ρόλο κύριου εργαλείου για την προετοιμασία 
των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης για την ένταξη. 
ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ 
Οι Ευρωπαϊκές Συμφωνίες παρέχουν θεσμικό πλαίσιο (εκτός της γενικής κοινής επιτροπής, 
π.χ. ομάδες επαφής για τον χάλυβα, τις εξορυκτικές δραστηριότητες, τις πρώτες ύλες· 
υποεπιτροπές για την οικονομική συνεργασία), το οποίο μπορεί να εξυπηρετήσει ως μέσο 
συνεργασίας. 
ΕΝΑΡΞΗ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΠΕΡΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 
Πρέπει να ξεκινήσει διάλογος με την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη για τη βιομηχανική 
πολιτική, χρησιμοποιώντας το εν λόγω θεσμικό πλαίσιο. Αυτό εξυπηρετεί δύο σκοπούς: 
• Οι διοικήσεις των δύο πλευρών πρέπει να εξετάσουν από κοινού ποιες πρωτοβουλίες πρέπει 
να αναληφθούν για την καλύτερη εκμετάλλευση του δυναμικού βιομηχανικής συνεργασίας 
και ποιες λύσεις πρέπει να εφαρμοστούν για την άρση των εμποδίων τα οποία συναντά η 
βιομηχανία στα έργα συνεργασίας. 
• Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναπτύξει περαιτέρω τη βιομηχανική της πολιτική, ενόψει της 
ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας της και στην Λευκή Βίβλο για την 
ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα ενέκρινε προσέγγιση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο 
πρέπει να προωθήσει τις αλλαγές στην οικονομία, προκειμένου να ανπμετωπίσει τις 
μελλοντικές προκλήσεις, όπως την αειφόρο ανάπτυξη και την κοινωνία των πληροφοριών. 
Η Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη θα αντιμετωπίσει έντονα τις ίδιες προκλήσεις. Επομένως, 
ο διάλογος πρέπει να περιλάβει την ανταλλαγή απόψεων επί της εν λόγω διαδικασίας 
προσαρμογής. 
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΩΝ 
Η Λευκή Βίβλος για την προετοιμασία των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής 
Ευρώπης για την ολοκλήρωση στην εσωτερική αγορά αποτελεί κεντρικό στοιχείο της 
προενταξιακής στρατηγικής, όπως επικυρώθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen. 
Σκοπός της είναι να εξασφαλίσει στις χώρες αυτές οδηγό στους χώρους εκείνους του 
κοινοτικού κεκτημένου, οι οποίοι είναι βασικοί για τη διατήρηση της ακεραιότητας της 
εσωτερικής αγοράς, προκειμένου να διευκολυνθεί η ολοκλήρωση. Προτείνει λογική 
ακολουθία προσαρμογής της νομοθεσίας της εσωτερικής αγοράς, χωρίς όμως να προσπαθεί 
να καθορίσει χρονοδιάγραμμα δράσεως. 
Η Λευκή Βίβλος δεν παραθέτει απλώς το κεντρικό νομοθετικό κεκτημένο για την εσωτερική 
αγορά, αλλά περιγράφει επίσης τις οργανωτικές και θεσμικές δομές και υποδομές που 
απαιτούνται προκειμένου να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας 
της ΕΕ. Στη συνέχεια, θα παρασχεθεί τεχνική βοήθεια στο πλαίσιο του PHARE, σύμφωνα με 
τις ειδικές ανάγκες εκάστης χώρας. 
Με τις ενδείξεις αυτές, η Λευκή Βίβλος πρόκειται να διευκολύνει τη μελλονπκή βιομηχανική 
συνεργασία. Πρόκειται να κατατεθεί στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Κάννες. 
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ: ΠΡΟΤΥΠΑ/ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ 
Καταρχήν, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να ακολουθήσει τη βοήθεια που έχει ήδη δοθεί σε 
ορισμένες χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης ως πρότυπο περαιτέρω δράσεως, 
δηλαδή διμερής προσέγγιση για την ικανοποίηση των αναγκών της αντίστοιχης χώρας, 
συμπληρωμένη με περιφερειακή προσέγγιση που συνδυάζει αριθμό χωρών για τη δημιουργία 
(περιφερειακής υποδομής διαχειρίσεως ποιότητας", το οποίο μπορεί να ενθαρρύνει το 
διαπεριφερειακό εμπόριο. 
Η τεχνική βοήθεια πρέπει να βασίζεται σε δύο αρχές: 
• Πρέπει να συνδέεται με πολιτική δέσμευση των επωφελούμενων να εγκρίνουν πρότυπα, 
τεχνικούς κανονισμούς και συστήματα πιστοποίησης, βάσει ευρωπαϊκών και διεθνών 
μοντέλων. 
• Η συμμετοχή των χωρών αυτών στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς προτύπων, πιστοποίησης 
και ποιότητας (CEN, CENELEC κλπ.) πρέπει να συνεπάγεται ότι έχουν τα ίδια δικαιώματα και 
υποχρεώσεις όπως οι Ευρωπαίοι εταίροι τους. Αυτό θα διευκολύνει σε μεγάλο βαθμό τη 
σύναψη συμφωνιών αμοιβαίας αναγνώρισης. 
Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο ενίσχυσης της συνεργασίας, ιδίως σε 
τομείς όπου θα ήταν κατάλληλες οι συμφωνίες αμοιβαίας αναγνώρισης. 
ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ (ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 
Ως απόρροια της προώθησης επενδυτικών έργων, το επενδυτικό πλαίσιο χρειάζεται 
βελτίωση. Αυτό σχετίζεται καταρχάς με το νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο οι χώρες 
της Κεντρικής/Ανατολίκής Ευρώπης πρέπει να αναπτύξουν οι ίδιες. Παρά το γεγονός ότι 
έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος, το πλαίσιο αυτό διαφέρει ουσιαστικά μεταξύ των 
χωρών, ιδίως όσον αφορά την κατά το μάλλον ή ήττον πρακτική εφαρμογή και επιβολή των 
νόμων και κανονισμών. 'Αλλα κοινά προβλήματα σχετίζονται με την ανάγκη εμπέδωσης της 
διαδικασίας λήψεως νομικών αποφάσεων και της υφιστάμενης νομοθεσίας, καθώς και με τις 
παρεμένουσες ασυνέπειες (π.χ. ορισμό των ευθυνών μεταξύ διοικήσεων - από εθνικό σε 
τοπικό επίπεδο - που υπεισέρχονται στις ξένες επενδύσεις και η συνεργασία μεταξύ τους· 
πολύπλοκες διοικητικές διαδικασίες), θα χρειαστεί επίσης να καταβληθεί μεγάλη 
προσπάθεια για την ενίσχυση της διαφάνειας και της σταθερότητας του νομοθετικού και του 
ρυθμιστικού πλαισίου, π.χ. η πρόσβαση των δυνάμει επενδυτών στις πληροφορίες. 
Κατά τη συζήτηση του επενδυτικού πλαισίου, πρέπει να αποφευχθεί ο υπερβολικός αριθμός 
παραλλήλων προσπαθειών. Για την επίτευξη ορισμένου βαθμού ομογένειας, πρέπει να 
θεσπιστούν αρχές σε συνδυασμό με τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, βάσει 
των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών. Επιπλέον, άλλα fora πρέπει να εξακολουθήσουν να 
διαδραματίζουν ρόλο στο συγκεκριμένο ζήτημα (όπως ΟΟΣΑ/Συμβουλευτική Ομάδα 
Επενδύσεων, Διεθνής Οργανισμός Εμπορίου). Η Επιτροπή έχει εγκρίνει ανακοίνωση4 για τη 
σημασία της θέσπισης παγκοσμίων ενιαίων κανόνων για τις ξένες άμεσες επενδύσεις, 
προκειμένου να ενισχυθούν τα επίπεδα διαφάνειας των κανόνων, καθώς και η απελευθέρωση 
και προστασία των ροών επενδύσεων: η αποδοχή πολυμερών κανόνων από τις χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης θα βοηθήσει την αύξηση της εμπιστοσύνης των Δυτικών 
επενδυτών. 
4 COM(95) 42 
10 
ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ, ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ, ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ 
Όσον αφορά την περαιτέρω παροχή βοηθείας στους βιομηχανικούς τομείς, πρέπει να 
δοθεί προτεραιότητα στα εξής: 
Διαφάνεια των βιομηχανιών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης: Πρέπει να εκπονηθούν 
τομεακές ανασκοπήσεις της βιομηχανίας, στις περιπτώσεις όπου οημανπκοί τομείς δεν 
έχουν ακόμη καλυφθεί και όπου είναι εξασφαλισμένη η επιχειρησιακή αξία τέτοιου είδους 
ανασκοπήσεων. Για την αποφυγή τυχόν επαναλήψεων, οι υπηρεσίες της Επιτροπής, σε 
συνδυασμό με βιομηχανικούς τομείς, κράτη μέλη και άλλους οργανισμούς (ΟΟΣΑ, ΟΗΕ 
...), έχουν αρχίσει να ερευνούν τα δεδομένα εκείνα τα οποία είναι ήδη διαθέσιμα. Είναι 
εξίσου σημαντικό να διασφαλισθεί, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, ότι πολύ περισσότερο σε 
σχέση με το παρελθόν υφιστάμενες μελέτες διατίθενται σης ενδιαφερόμενες βιομηχανίες, 
έτσι ώστε αυτές να μπορέσουν να βασίσουν μελλοντικές δράσεις σης πληροφορίες αυτές. 
Ανασκοπήσεις σκοπιμότητας/βιωσιμότητας συγκεκριμένων τομεακών έργων: Στο πλαίσιο 
του σχετικού κλάδου περί ιδιωτικοποίησης/αναδιάρθρωσης, το PHARE πρέπει επίσης να 
ενθαρρύνει τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης να προωθήσουν έργα 
σχεδιασμένα να εξετάσουν τη σκοπιμότητα και τη βιωσιμότητα αναδιάρθρωσης και 
εκσυγχρονισμού των εταιρειών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης με άμεση επιχειρησιακή 
αξία, προκειμένου να διευκολυνθούν οι επενδύσεις και η συνεργασία με εταιρείες της ΕΕ, 
(παράδειγμα: εκπόνηση επιχειρηματικών σχεδίων, αναζήτηση καταλλήλων επενδυτών), 
θετικά παραδείγματα για τέτοιου είδους έργα είναι η μελέτη (χρηματοδοτούμενη από το 
πρόγραμμα PHARE-COOPME) για την κατάσταση των βιομηχανιών τροφίμων, ποτών και καπνού 
σε έξι συνδεδεμένες χώρες και για την πιθανή συνεργασία με τη βιομηχανία της ΕΕ, καθώς 
και οι ανασκοπήσεις βιωσιμότητας περίπου 15-20 χαλυβουργιών της Κεντρικής/Ανατολικής 
Ευρώπης που εκπονήθηκαν ακολουθώντας τα εθνικά προγράμματα αναδιάρθρωσης. Όπως 
δείχνει το παράδειγμα του προγράμματος δανείων ΕΚΑΧ για χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, σε ορισμένες περιπτώσεις τέτοιου είδους τεχνική βοήθεια 
μπορεί να συνδυαστεί με ειδικά προγράμματα δανειοδοτήσεων, με σκοπό τη στήριξη της 
αναδιάρθρωσης συγκεκριμένων τομέων. 
Η μετατροπή σε πολιτική παραγωγή δεν αποτελεί μόνο σημαντικό πολιτικό στόχο, αλλά σε 
ορισμένους τομείς (όπως η αεροδιαστημική) επίσης πολύτιμο εργαλείο συνεργασίας. Ο 
τομέας της τεχνολογίας των πληροφοριών προσφέρει σημαντικό δυναμικό (Ε&Α και 
βιομηχανικό) για μετατροπή, το οποίο πρέπει να τύχει όλο και περισσότερης εκμετάλλευσης 
π.χ. στους χώρους των μικροηλεκτρονικών, των οπτικοηλεκτρονικών και των 
μικροσυστημάτων. 
Κοινωνικοπεριφερειακά συνοδευτικά μέτρα, παοόυοια με το RESIDER, RETEX, RECHAR, κλπ. 
πρέπει να ληφθούν υπόψη για βιομηχανίες που χαρακτηρίζονται από πλεονάζουσα προσφορά 
εργασίας και έντονη περιφερειακή συγκέντρωση, προκειμένου να διευκολυνθεί, όσο το 
δυνατόν γρηγορότερα, η δημιουργία εναλλακτικών δυνατοτήτων απασχόλησης. Πράγματι, 
εφαρμόζονται περιφερειακά προγράμματα μετατροπής και ανάπτυξης σε ορισμένες χώρες 
(ιδίως Πολωνία, Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακική Δημοκρατία). Για παράδειγμα, το STRUDER 
της Πολωνίας βασίζεται σαφώς σε προγράμματα και εμπειρία της ΕΕ, περιλαμβανομένου 
προγράμματος δωρεών για επενδύσεις και εταιρείας διακυβερνητικών κεφαλαίων. Η 
Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μεγάλη εμπειρία όσον αφορά διαρθρωτικά προγράμματα. Οι χώρες 
της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης πρέπει να αξιοποιήσουν την εμπειρία της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης κατά το σχεδιασμό τέτοιου είδους προγραμμάτων για τη στήριξη της δημιουργίας 
ανταγωνιστικής βιομηχανίας. 
11 
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ 
Η μελλοντική δράση πρέπει να εξετάσει τους χώρους των κοινών επιχειρηματικών 
εκδηλώσεων και της υπεργολαβίας. 
Όσον αφορά τις κοινές επιχειρηματικές εκδηλώσεις, ενόψει του ενδιαφέροντος που 
εκδηλώθηκε από χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης για επέκταση της συμμετοχής 
των επιχειρήσεων τους σε κοινές εκδηλώσεις με εκείνες της ΕΕ, τίθεται το ερώτημα κατά 
πόσο πρέπει να οργανωθούν περισσότερες τέτοιες εκδηλώσεις στις χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. Η απλή επέκταση των υπαρχόντων σχημάτων στην 
Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη δεν φαίνεται να αποτελεί κατάλληλη ανταπόκριση στις ειδικές 
ανάγκες βιομηχανικής συνεργασίας της περιοχής. 
Μία παραγωγικότερη προσέγγιση θα ήταν η ανάπτυξη ειδικών προγραμμάτων συνεργασίας 
με τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, βάσει υφισταμένων τύπων. Υπάρχει ήδη 
προηγούμενο με τα προγράμματα Med-lnvest και Al-lnvest, τα οποία στο πλαίσιο της 
δυνατότητας ένα, παρέχουν τη βάση για την οργάνωση εταιρικών σχημάτων (PARTENARIAT) 
και διεπιχειρήσεων (INTERPRISES) σπς χώρες αυτές. Λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία με 
την πειραματική δράση "επιχειρήσεις με την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη" και με τα 
υπάρχοντα Ευρωπαϊκά Εταιρικά Σχήματα (EUROPARTENARIAT) τα οποία αποκτούν πολύ 
μεγάλες διαστάσεις, μπορεί να αναπτυχθεί καινοτόμος προσέγγιση. Για παράδειγμα, θα 
μπορούσε να σχεδιαστεί ένα νέο "Εταιρικό Σχήμα ΚΑΕΧ". Τέτοιου είδους εκδηλώσεις 
μπορούν να προωθήσουν ειδικά μοντέλα περιφερειακής ολοκλήρωσης μεταξύ ευρωπαϊκών 
περιφερειών. Μπορούν να καλύψουν ομάδες διασυνδεομένων εταιρειών, τόσο στη 
μεταποίηση όσο και στις υπηρεσίες, στη θέση πολλών και διαφορετικών βιομηχανιών, όπως 
είναι η περίπτωση των EUROPARTENARIAT, ή άλλες που ακολουθούν στενό ορισμό, όπως 
είναι η περίπτωση των κανονικών ΔΙΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (INTERPRISES). 
Στον χώρο των υπεργολαβιών, όσον αφορά τη συμμετοχή σε εκδηλώσεις που οργανώνονται 
στην ΕΕ, η τεχνική των "Salons Inversés", όπου οι κατασκευαστές συναντούν πιθανούς 
προμηθευτές προσφέρεται για συμμετοχή εταιρειών από τις χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. 
Επιπλέον της συμμετοχής σε υπάρχουσες δράσεις, πρόκειται να εξασφαλισθεί ειδική δράση 
για την ανάπτυξη υπεργολαβιών μεταξύ των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης και 
με κατασκευαστές από την ΕΕ. Μπορεί να περιλαμβάνει τέσσερις τύπους μέτρων: 
1. διασύνδεση βάσεων/ανταλλαγών δεδομένων, εγκατεστημένων σπς χώρες αυτές για 
υπεργολαβίες με εκείνες στην ΕΕ· 
2. αξιολόγηση της τρέχουσας κατάστασης όσον αφορά τις υπεργολαβίες στην 
Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη· 
3. πειραματικές δράσεις σε ειδικούς τομείς· 
4. Κατάρτιση τεχνικών και επιχειρήσεων σης αρχές της πλήρους διαχείρισης ποιότητας και 
εφαρμογής διαδικασιών πιστοποίησης και διαπιστευμένων εργαστηρίων. 
Όσον αφορά την ανάπτυξη ειδικών κοινών επιχειρηματικών εκδηλώσεων, θα χρειαστούν 
επαρκείς πόροι προκειμένου να λειτουργήσει ένα τέτοιου είδους ειδικό πρόγραμμα. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen επιβεβαίωσε τον όλο και περισσότερο σημαντικό ρόλο του 
PHARE στους τομείς της στήριξης επενδύσεων, τόσο για υποδομή όσο και για ανάπτυξη MME. 
Το πρόγραμμα JOPP πρόκειται να διαδραματίσει σημανπκό ρόλο, ιδίως για έργα με μικρότερα 
ποσά επενδύσεων, τα οποία έχουν λιγότερες πιθανότητες να ληφθούν υπόψη από όργανα όπως 
η ΕΤΠΑ. Προς το παρόν διεξάγεται εξωτερική αξιολόγηση του JOPP, της οποίας τα 
αποτελέσματα πρόκειται να ληφθούν υπόψη κατά την εξέταση τυχόν αλλαγών που θα χρειαστεί 
να γίνουν στο πρόγραμμα. Η αξιολόγηση θα εξετάσει π.χ. τη χρήση της δυνατότητας τρία 
(στήριξη παραγωγικών επενδύσεων), την ανταπόκριση σε επενδυτικές ανάγκες και τις 
κατάλληλες διαστάσεις εταιρειών που πρόκειται να στηριχθούν. 
Μ 
12 
Πρέπει να εξακολουθήσουν να επιδιώκονται περαιτέρω ηυξημένες συνέργειες με οργανισμούς που 
αναπτύσσουν επενδυτική δραστηριότητα, ιδίως την ΕΤΠΑ και την ETE, όπως συμβαίνει στην 
περίπτωση των υφισταμένων δραστηριοτήτων PHARE, όπου τα κονδύλια της ΕΤΠΑ και του PHARE 
συνδυάζονται για την εξασφάλιση τεχνικής βοήθειας, κατάρτισης και κεφαλαίου για βιομηχανική 
αναδιάρθρωση. Ένα παράδειγμα αφορά την επιτροπή προετοιμασίας έργων, η οποία 
συστάθηκε (μετά την υπουργική συνδιάσκεψη με θέμα "Περιβάλλον για την Ευρώπη" το 1993) 
για να βελτιώσει το συντονισμό μεταξύ διεθνών χρηματοπιστωπκών οργανισμών και χορηγών 
στον χώρο των περιβαλλονπκών επενδύσεων στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη. 
Βάσει των εμπειριών που αποκτήθηκαν με το πρόγραμμα δανείων ΕΚΑΧ που εγκρίθηκε υπέρ των 
χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης το 1990, πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω οι 
δυνατότητες δανειστικών μέσων, οι οποίες συνδέονται με κάποιο είδος βιομηχανικής 
συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και των εταιρειών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. 
ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
Όπως επιβεβαίωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen, η περιφερειακή προσέγγιση είναι 
σημαντική για την τόνωση διασυνοριακών και διαπεριφερειακών δράσεων μεταξύ χωρών της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και μεταξύ αυτών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Αυτό θα βοηθήσει επίσης να διασφαλιστεί ότι σε μελλονπκές επενδύσεις, θα αποφευχθούν 
επαναλήψεις και κακή χρήση πενιχρών οικονομικών πόρων. Ενώ οι τρέχουσες δράσεις 
(διασυνοριακή συνεργασία PHARE, PHARE INTERREG και INTERREG) αποτελούν ήδη σημαντικές 
συνεισφορές, πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο περαιτέρω ενίσχυσης. 
Υπάρχει σημαντικό πεδίο ανάπτυξης της βιομηχανικής συνεργασίας μεταξύ βιοτεχνιών και 
μικρών εταιρειών σε παραμεθόριες περιοχές. Ο συνδυασμός των προγραμμάτων INTERREG 
και PHARE ανοίγει τις ειδικές διατάξεις των προγραμμάτων αυτών σε διασυνοριακή 
συνεργασία. Δεδομένου ότι μετά τον τρέχοντα γύρο διεύρυνσης όλες οι χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, εξαιρουμένης της Ρουμανίας, έχουν κοινά σύνορα με την 
ΕΕ, μπορούν να προωθηθούν δυνατότητες για τη σχετική τοπική ολοκλήρωση, ως βάση για 
την επακόλουθη ευρύτερη διεθνοποίηση εταιρειών και ευρύτερων μορφών συνεργασίας, θα 
είναι απαραίτητο να διασφαλισθεί η ομαδοποίηση των διασυνοριακών οργανισμών σε δίκτυο 
με άλλους παρόμοιους υπάρχοντες ή προγραμματιζόμενους οργανισμούς στην ΕΕ, 
προκειμένου να διασφαλισθεί η μεταφορά των βέλτιστων πρακτικών και η προώθηση 
περαιτέρω μεταφορών επιχειρηματικών δυνατοτήτων. 
Η αποκατάσταση ελλιπόντων συνδετικών κρίκων στην υποδομή θα προωθήσει έντονα τη 
διασυνοριακή συνεργασία. Όπως ανεγνώρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen, η 
ολοκλήρωση των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης στα διευρωπαϊκά δίκτυα 
αποτελεί κεντρικό στοιχείο στην ενίσχυση των δεσμών τους με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο 
πλαίσιο των εργασιών της ΕΕ για τα διευρωπαϊκά δίκτυα, έννοιες όπως η διαλειτουργικότητα 
αναπτύσσονται περαιτέρω και μελετάται η επίπτωση τους στη βιομηχανία των μεταφορών. Σε 
πλαίσιο προοδευτικής ολοκλήρωσης των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, η 
έναρξη διαλόγου με αυτές για τη διερεύνηση δυνατοτήτων βιομηχανικής συνεργασίας στις 
μεταφορές θα βοηθήσει ιδιαίτερα στη διασφάλιση του γεγονότος ότι τα συστήματα τους 
μεταφορών θα είναι συμβατά με τις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
13 
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ 
Η δημιουργία βιώσιμου ανταγωνισμού και συστήματος ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων 
αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη της οικονομίας της αγοράς και υγιούς 
βιομηχανικού τομέα στις χώρες σε μεταβατική κατάσταση. Η εφαρμογή των κανόνων 
ανταγωνισμού, που περιλαμβάνουν κανόνες για τα μονοπώλια και τις επιχειρήσεις με ειδικά ή 
αποκλειστικά δικαιώματα, είναι απαραίτητη προκειμένου να αποφευχθεί η αντικατάσταση 
κρατικών μονοπωλίων από ιδιωτικά μονοπώλια και να διασφαλισθεί το γεγονός ότι οι δομές 
της αγοράς θα γίνουν προανταγωνιστικές, ενώ προφανείς λόγοι δημόσιας χρηματοδότησης 
αποτελούν επιχείρημα για αυστηρό έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων. Ακόμα σημανπκότερα, 
η διαφάνεια στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων και του ελέγχου των αποτελούν βασικά 
στοιχεία στη διαδικασία μετάβασης προς οικονομία της αγοράς, η οποία πρέπει να είναι 
ανοικτή σε διεθνή ανταγωνισμό. Ενώ η κρατική ιδιοκτησία δεν πρέπει να θεωρείται ως 
κατΌνάγκη απαράδεκτη, οι κρατικές εταιρείες πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά, π.χ. όσον 
αφορά τον τρόπο της χρηματοδότησης επενδύσεων, προκειμένου να διασφαλισθεί η 
εφαρμογή κανονικών κριτηρίων επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα. Μυστικές επιδοτήσεις 
μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. 
Οι προσπάθειες εναρμόνισης της νομοθεσίας που έχουν αναληφθεί μέχρι στιγμής στο 
πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών εξακολουθούν να χρειάζονται περαιτέρω προώθηση, 
προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι οι ανταγωνιστές μπορούν να λειτουργούν υπό τις ίδιες 
συνθήκες, χωρίς άχρηστα πλεονεκτήματα για ορισμένους, σε ανταγωνιστικό περιβάλλον. Η 
Λευκή Βίβλος πρόκειται να περιλάβει επίσης ανάλυση των κανόνων ανταγωνισμού της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο του βασικού ιστού της 
εσωτερικής αγοράς. Η Επιτροπή πρόκειται να θεσπίσει πρόγραμμα κατάρτισης για την 
πολιτική του ανταγωνισμού, το οποίο θα στηριχθεί στην εμπειρία και στην εμπειρογνωμοσύνη 
των αρμοδίων για τον ανταγωνισμό αρχών της Επιτροπής και των κρατών μελών. 
Επιπλέον, οι χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης πρέπει να ενθαρρυνθούν να 
ενταχθούν σε σχετικά διεθνή θεσμικά πλαίσια που αποσκοπούν σε κανονικές συνθήκες 
ανταγωνισμού, όπως η συμφωνία του ΟΟΣΑ για τα ναυπηγεία. 
ΕΜΠΟΡΙΟ 
Υπό μορφή συμπληρώματος και όχι ως υποκατάστατο του ανοίγματος της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης, πρέπει να αναληφθούν ηυξημένες προσπάθειες για την οργάνωση σε πολυμερή 
βάση του εμπορίου της περιοχής. Οι προσπάθειες αυτές πρέπει να κατευθύνονται προς δύο 
βασικές περιοχές. 
Προώθηση του διαπεριφερειακού εμπορίου: Οι εσωτερικές αγορές των χωρών της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης συχνά είναι υποεφοδιασμένες, λόγω του ότι η τοπική 
παραγωγή εξάγεται σε ξένες αγορές που είναι καλύτερα προσβάσιμες (υποδομές, δίκτυα) 
και πληρώνουν καλύτερα (σκληρά συναλλάγματα), συνήθως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, 
παρά τη θέσπιση διαπεριφερειακών συμφωνιών, όπως η CEFTA5. Επομένως, πρέπει να 
ενθαρρυνθεί η στενότερη οικονομική ολοκλήρωση των αγορών της περιοχής, προκειμένου 
αφενός να ενισχυθούν και αφετέρου να διαφοροποιηθούν οι εμπορικές σχέσεις και ο 
καταμερισμός εργασίας μεταξύ των ίδιων των χωρών. 
Προώθηση μετατρέψιμου εμπορικού περιβάλλοντος ("Aid for Trade" - Βοήθεια στο 
εμπόριο): Πρέπει να εξακολουθήσει να δίδεται βοήθεια, όταν χρειάζεται, στην ανάπτυξη 
αξιόπιστων και αποτελεσματικών τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών συστημάτων στην 
Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη. 
5 CEFTA: Central European Free Trade Area - Κεντροευρωπαϊκός Χώρος Ελευθέρου Εμπορίου, 
συμφωνία που συνήφθη μεταξύ των χωρών Visegrad τον Δεκέμβριο 1992 
/^f 
Ιδίως, πρέπει να κατευθυνθεί βοήθεια προς τη θέσπιση συστημάτων εκκαθάρισης πληρωμών και 
μηχανισμών πιστώσεων για εξαγωγές, προκειμένου vd διευκολυνθεί η ανάπτυξη του εμπορίου και να 
στηριχθεί ο στόχος της στενότερης οικονομικής ολοκλήρωσης που ήδη αναφέρεται προηγουμένως. 
Οι μηχανισμοί εξαγωγικών πιστώσεων θα χρειαστεί να πληρούν τα ίδια πρότυπα όπως και εκείνοι οι 
οποίοι θεσπίζονται στο πλαίσιο διεθνών κανόνων (δηλαδή ΟΟΣΑ, καθώς και εκείνα που εφαρμόζονται 
στα κράτη μέλη, τα οποία αποτελούν τμήμα των κανόνων κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ και, 
επομένως, ισχύουν στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών. 
Οι κανόνες καταγωγής παίζουν οημανπκό ρόλο για την ανάπτυξη και την κατεύθυνση των εμπορικών 
ροών. Μετά τις αποφάσεις που ελήφθησαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen, η επίπτωση της 
προτεινόμενης στρατηγικής περί κανόνων καταγωγής6 πρόκειται να εξετασθεί προσεκτικά από 
απόψεως βιομηχανίας/εμπορίου. 
Ομοίως, συμφωνίες για την αμοιβαία αναγνώριση της εκτιμήσεως συμμόρφωσης μπορούν να 
τονώσουν το εμπόριο. Πρέπει, επομένως, να καταβληθούν προσπάθειες για τον καθορισμό περιοχών 
όπου οι συμφωνίες αμοιβαίας αναγνώρισης μπορούν να είναι εφικτές με επιμέρους χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης και εντός συγκεκριμένων τομέων, κατά τη διάρκεια της προενταξιακής 
φάσεως. 
Πρωτοβουλία γιατην προώθηση του διαπεριφερειακού εμπορίου ξεκινάει στο πλαίσιο του PHARE μετά 
από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen. Αυτό θα περιλάβει στήριξη για την εισαγωγή σύγχρονης 
εμπορικής νομοθεσίας, μεταφορά τεχνογνωσίας για την προώθηση των εξαγωγών και για την 
ανάπτυξη προγραμμάτων ασφάλειας των εξαγωγών και παροχής εγγυήσεων. 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
Η προβλεπόμενη ένταξη των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης σε διεθνείς οργανισμούς 
τυποποίησης (CEN, CENELEC) επιτρέπει την προσαρμογή των περιβαλλονηκων απαιτήσεων στη 
σχετική περιοχή. Η δημιουργία της Επιτροπής εμπορίου και περιβάλλοντος στο πλαίσιο του 
παγκοσμίου οργανισμού εμπορίου παρέχει τη βάση προς συζήτηση των θεμάτων που αφορούν τα 
περιβαλλοντικά πρότυπα, τεχνικά και μη, σε σχέση με το εμπόριο. 
Πρέπει να υποβληθεί σε εξέταση η κατάσταση της υποδομής στον τομέα των περιβαλλοντικών 
υπηρεσιών (επεξεργασία αποβλήτων και λυμάτων, έλεγχος ρύπανσης αέρα). Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, 
οι χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης ενδέχεται να επιτύχουν ρυθμούς ανάπτυξης μέχρι και 
25% μέχρι το έτος 2000. Επομένως, η βιομηχανική συνεργασία πρέπει να αποτελέσει σημαντικό όργανο 
διασφάλισης της εισαγωγής βασικών απαιτήσεων στη σχετική περιοχή, με σκοπό, αφενός, να 
οδηγήσουν σε καλύτερες περιβαλλοντικές επιδόσεις, και αφετέρου, να προσφέρουν στη βιομηχανία 
ομαλό χώρο δράσης. 
Η δράση πρέπει επίσης να περιλάβει πρακτικά μέτρα που θα συνεισφέρουν στην αειφόρο ανάπτυξη: 
η βιομηχανία έχει την κεντρική ευθύνη για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας του 
περιβάλλοντος, και η βιομηχανία που αναπτύσσει δραστηριότητα στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη 
πρέπει να ενταχθεί σε περιβαλλονπκό κώδικα συμπεριφοράς, βάσει των "κατευθυντηρίων αρχών για 
τις αποφάσεις σχετικά με το περιβάλλον, τη βιομηχανία και τις επενδύσεις στην Κεντρική/Ανατολική 
Ευρώπη" (Βουδαπέστη 1991). Επιπλέον της τεχνικής βοήθειας που παρέχεται στο πλαίσιο των 
περιβαλλοντικών προγραμμάτων του PHARE για επιχειρήσεις καθαρισμού, πρέπει επίσης να δοθεί 
προτεραιότητα δράσεως σε καθαρότερη βιομηχανική παραγωγή, τόσο στον ιδιωτικό, όσο και στον 
δημόσιο τομέα. Ιδίως, υπάρχει ανάγκη αύξησης των πληροφοριών προς εκείνους που μπορούν να 
εφαρμόσουν καθαρότερες λύσεις παραγωγής, όσον αφορά, τόσο τη σχετική τεχνολογία, όσο και 
τα περιβαλλοντικά εργαλεία τα οποία χρειάζεται η βιομηχανία προκειμένου να προβαίνει σε εκτιμήσεις 
καθαρότερης παραγωγής των δραστηριοτήτων και προϊόντων της. Η βελτιωμένη πρόσβαση στις 
πληροφορίες πρέπει να συμπληρώνεται με τεχνική βοήθεια, έργα επίδειξης και κατάρτιση. 
SEC(94) 1897 τελικό. Η στραγητική προτείνει (i) επέκταση της διαγώνιας συσώρευσης με την 
Ευρωπαϊκή Ένωση σε όλες τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, (iï) ολοκλήρωση των 
χωρών ΕΖΕΣ στην εν λόγω συνσώρευση, (iii) εισαγωγή πλήρους συσώρευσης σε όλες τις συμφωνίες. 
16 
I ΕΝΕΡΓΕΙΑ J 
Η εφαρμογή του προγράμματος SYNERGY, του προγράμματος συνεργασίας με τρίτες χώρες 
στον τομέα της ενέργειας, περιλαμβανομένης της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, σε 
συντονισμό με άλλη τεχνική βοήθεια, είναι μεγάλης σημασίας. Αποσκοπεί π.χ. στην 
εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη Ενέργειας και διασυνοριακών έργων. Το πρόγραμμα 
TERM ΙΕ για τη μεταφορά καινοτόμων ενεργειακών τεχνολογιών έχει δημιουργήσει ενεργειακά 
κέντρα, τα οποία παίζουν οημανπκό ρόλο ως σύνδεσμος της ΕΕ και των βιομηχανιών της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. 
ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ 
Οι επενδύσεις και η μεταφορά τεχνολογίας θα εππύχουν το σκοπό τους μόνο εφόσον, 
συγχρόνως, αν ληφθεί μαζική προσπάθεια βελτίωσης της διαχειριστικής τεχνογνωσίας του 
προσωπικού των εταιρειών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, σε όλους τους τομείς 
λεπουργίας των εταιρειών, υπό συνθήκες μετάβασης και οικονομίας της αγοράς (όπως η 
οργάνωση, ο προγραμματισμός και έλεγχος κόστους, η βελτιστοποίηση της διαδικασίας 
παραγωγής, η εμπορία/διανομή, ο έλεγχος ποιότητας). Αυτό πρέπει επίσης να περιλάβει 
την κατάρτιση των υπευθύνων κατάρτισης, προκειμένου να διευκολυνθεί η διάδοση. Η 
κατάρτιση πρέπει επίσης να περιλάβει τους περιβαλλοντικούς συντελεστές, οι οποίοι είναι 
βασικοί για τη δημιουργία αειφόρου οικονομίας αγοράς (π.χ. καθαρότερη παραγωγή, 
περιβαλλονπκή νομοθεσία). 
Στον τομέα της κατάρτισης ενηλίκων και ιδίως της κατάρτισης στον τομέα της διαχείρισης, 
το Ευρωπαϊκό Ιδρυμα Κατάρτισης, το οποίο δημιουργήθηκε πρόσφατα, εξετάζει ειδικά 
μέτρα για την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ οργανισμών και θεσμικών οργάνων που 
είναι υπεύθυνα για την κατάρτιση στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη και των ομολόγων τους 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σκοπός είναι να ενθαρρυνθεί περαιτέρω η ανάπτυξη τοπικών 
δομών, η βελτίωση των δεσμών τους με τον βιομηχανικό κόσμο και ο προσανατολισμός των 
επαγγελματικών προσόντων προς επαγγέλματα και δομές εργασίας που σχετίζονται με τις 
νέες συνθήκες αγοράς. Οι δραστηριότητες που πρόκειται να αναπτυχθούν από το ίδρυμα θα 
στηριχθούν στην εμπειρία από τα κοινοτικά προγράμματα δράσεως FORCE και, στο μέλλον, 
LEONARDO. 
Ο διάλογος με τη βιομηχανία της ΕΕ πρέπει επίσης να χρησιμοποιηθεί, προκειμένου να 
ερευνηθούν δυνατότητες και να κινητοποιηθεί ευρεία σειρά εταιρειών υποδοχής της ΕΕ για 
υποτροφίες κατάρτισης που προσφέρονται σε υπεύθυνους διαχείρισης από την 
Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη (π.χ. στο πρόγραμμα δεσμών βιομηχανικής κατάρτισης). 
Πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι πρωτοβουλίες κατάρτισης που αναπτύσσονται 
ανεξαρτήτως από επιμέρους βιομηχανίες (παραδείγματα: ναυπηγία, υφαντουργία, χημική 
βιομηχανία, χαλυβουργία·ενέργεια). 
Επιπλέον, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες όσον αφορά την κατάρτιση 
των διοικητικών υπαλλήλων της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης ιδίως εκείνων που 
ασχολούνται με το νομικό πλαίσιο συνθηκών και τα προγράμματα αναδιάρθρωσης της χώρας 
τους (π.χ. υποτροφίες κατάρτισης σε διοικήσεις και εταιρείες της ΕΕ). Αυτό θα βοηθήσει 
την ενίσχυση της νομικής ασφάλειας και τη δημιουργία σταθερού πλαισίου, τα οποία είναι 
κρίσιμα για την προσέλκυση επενδύσεων. 
Τελικά, η εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο των μέτρων 
βιομηχανικής αναδιάρθρωσης και επαναπασχόλησης των εργαζομένων μπορεί επίσης να 
ωφελήσει τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει 
δημιουργήσει δίκτυα προκειμένου να επισημαίνεται η υγιής εμπειρία στους τομείς αυτούς και 
να διαδίδεται σε άλλους οργανισμούς στα κράτη μέλη. Οι εργασίες έρευνας και ανάλυσης 
οδήγησαν σε συστάσεις που έχουν τύχει ευρείας δημοσιότητας μέσω των δικτύων αυτών, 
προς ενδιαφερομένους- σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. 
Τ· 
17 
Β. Επιστημονική και τεχνολογική συνεονασία 
Η μελλοντική δράση πρέπει να ακολουθήσει τις κατωτέρω προτεραιότητες 
ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
Ο εκσυγχρονισμός της βιομηχανίας στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στην πρακτική εφαρμογή 
αποτελεσμάτων Ε&Α. Επομένως, η βιομηχανική συνεργασία πρέπει να χρησιμοποιήσει ως βάση 
και να αξιοποιήσει την επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η 
οποία σε κατάλληλες περιπτώσεις στηρίζεται από αυτήν. Η συνεργασία μεταξύ ερευνητών και 
βιομηχανικών εταιρειών πρέπει να ενισχυθεί με κατάλληλη χρήση όλων των διαθέσιμων μέσων, 
περιλαμβανομένου του 4ου προγράμματος πλαισίου και των συμφωνιών με την 
Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη, λαμβάνοντας υπόψη τον απώτερο στόχο ενίσχυσης της 
επιστημονικής και τεχνολογικής βάσεως της βιομηχανίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της 
δεσμεύσεως για ενθάρρυνση της διεθνούς της ανταγωνιστικότητας. Στο πλαίσιο αυτό, οι 
προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προωθήσει τη συνεργασία στον τομέα της ΕΤΑ, 
αποσκοπούν σε στενότερη σχέση μεταξύ ερευνητικών κοινοτήτων της ΕΕ και της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, προς αμοιβαίο τους όφελος. Οι ερευνητές της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης πρέπει να ενθαρρυνθούν να συμμετάσχουν περισσότερο σε 
πρωτοβουλίες και προγράμματα ΕΤΑ της ΕΕ, ιδίως σε τομείς όπου η εμπειρογνωμοσύνη τους 
και η τεχνογνωσία τους θα προσθέσει αξία στα αποτελέσματα της συλλογικής εργασίας και 
πρέπει να βοηθηθούν να διατηρήσουν επαφή με τους εταίρους τους της ΕΕ, κατόπιν 
συμμετοχής σε κοινά έργα. Η διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της ΕΤΑ, αν και δεν 
καλύπτεται από τη "δραστηριότητα 2" του 4ου Προγράμματος Πλαισίου, πρέπει επίσης να 
ενθαρρυνθεί. 
ΥΠΟΔΟΜΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 
Η Ευρώπη και άλλοι μεγάλοι παράγοντες κινούνται προς την παγκόσμια κοινωνία των 
πληροφοριών. Αυτό συνεπάγεται εκσυγχρονισμό της φυσικής τηλεπικοινωνιακής υποδομής, 
προκειμένου να αναπτυχθούν και να διαδοθούν νέες υπηρεσίες πληροφοριών για επιχειρήσεις 
και άτομα, προκειμένου να προωθηθούν οι εφαρμογές της τεχνολογίας των πληροφοριών και 
οι ικανότητες των χρηστών και να διευρυνθεί η χρήση της ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων 
(EDI). Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διασφαλίσει ότι η διαδικασία θα είναι πράγματι παγκόσμια και 
θα επεκτείνει βαθμιαία όλα τα σχετικά της προγράμματα στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη, 
προκειμένου να την φέρει στο χώρο της Κοινωνίας των Πληροφοριών. Αυτό επίσης θα βοηθήσει 
την αξιολόγηση της πιθανής επίπτωσης της Παγκόσμιας Κοινωνίας Πληροφοριών στη βιομηχανία 
της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. Η υπουργική συνδιάσκεψη της Ομάδας των 7 (G-7) 
(Βρυξέλλες, Φεβρουάριος 1995) υπογράμμισε την επαναστατική επίπτωση της κοινωνίας των 
πληροφοριών στις επιχειρήσεις και στα άτομα, αναγνώρισε την ανάγκη παγκόσμιας συνεργασίας 
για την επίτευξη της και καθόρισε 11 πειραματικά έργα τα οποία πρέπει να βοηθήσουν τη 
στήριξη των στόχων διεθνούς συναίνεσης για τις κοινές αρχές της κοινωνίας των πληροφοριών. 
Τα πειραματικά έργα πρόκειται να είναι ανοικτά σε τρίτες χώρες. 
Η Επιτροπή σχεδιάζει να οργανώσει άτυπο forum για την Κοινωνία των Πληροφοριών, σε 
υπουργικό επίπεδο, με 10 χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, το 1995. 
Γ. Κινητοποίηση της ευρωπαϊκής βιουηγανίας 
Προκειμένου να τονωθεί η στενότερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στη μεταβατική διαδικασία 
στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο εταιρικού 
σχήματος με τον ιδιωτικό τομέα, ως συμπλήρωμα των προγραμμάτων της παροχής βοηθείας. 
Ο στόχος είναι να καλλιεργηθεί περισσότερη συμπληρωματικότητα και συνεργεία, για 
παράδειγμα, σε στρατηγικές ανάπτυξης της αγοράς, μέσω ανταλλαγής πληροφοριών και 
εμπειριών. 
18 
ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ 
Προκειμένου να διερευνηθούν οι δυνατότητες της βιομηχανικής συνεργασίας, καθώς και τα 
εμπόδια τα οποία μπορεί να συναντήσει, η ευρωπαϊκή βιομηχανία χρειάζεται να συμμετέχει 
στενότερα σε διαδικασία συνεχούς πληροφόρησης και διαβούλευσης με την Επιτροπή. 
Σημαντικότερο ακόμη, η Επιτροπή πρέπει να εξακολουθήσει να συζητεί με τους κοινοτικούς 
βιομηχανικούς τομείς, με συγκεκριμένο ειδικό τρόπο αναλόγως της χώρας κατ του τομέα, 
ποια προβλήματα συνάντησε η βιομηχανία κατά την έναρξη έργων συνεργασίας και ποιοι 
είναι οι λόγοι οι οποίοι οδήγησαν στον βραδύ ρυθμό επενδύσεων σε πολλές χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. Το "Ναυτιλιακό Βήμα" (Maritime Forum), αποτελεί 
παράδειγμα μέσου μονίμου διαλόγου, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε άλλους τομείς. 
Ο διάλογος με τη βιομηχανία πρέπει επίσης να διερευνήσει τη χρησιμότητα διαφόρων 
μορφών προώθησης επενδύσεων. Για παράδειγμα, πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα 
βελτίωσης υφισταμένων μέσων και η αναζήτηση λύσεων, οι οποίες μπορούν να παράσχουν 
μερική εγγύηση επενδύσεων, προκειμένου να τονωθούν ειδικά έργα, για τα οποία υπάρχει 
ζήτηση στις χώρες εταίρους (στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη) και ποιες επιχειρήσεις στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν τη δυναμικότητα να καλύψουν τις ανάγκες (εξοικονόμηση 
ενέργειας, καθαρισμός νερού, τηλεπικοινωνίες, προγράμματα μεταφορών, κλπ.). Τέτοιου 
είδους πρωτοβουλία μπορεί να βασιστεί σε ανάλυση υφισταμένων φορέων παροχής 
εγγυήσεων (π.χ. φορείς των κρατών μελών και άλλοι φορείς όπως ο οργανισμός εγγυήσεων 
πολυμερών επενδύσεων της Διεθνούς Τράπεζας), προκειμένου να διασφαλισθεί ότι η δράση 
που αναλαμβάνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση πράγματι παρέχει προστιθέμενη αξία. 
ΕΝΔΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ 
Η επαφή μεταξύ των βιομηχανιών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης και της ΕΕ πρέπει να 
προωθηθεί υπό διάφορες μορφές και σε διάφορα επίπεδα. 
-ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ 
Η προενταξιακή στρατηγική που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το Δεκέμβριο 1994 
περιλαμβάνει τη δημιουργία Γμωνοδοτικου Συμβουλίου επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, για 
την παροχή συμβουλών στην Επιτροπή και τις αρχές των συνδεδεμένων χωρών της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, σχετικά μετη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης και ιδίως 
την προώθηση ξένων επενδύσεων. 
- ΣΤΡΟΓΓΥΛΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ 
Πέρα από γενικά μακροοικονομικά και μικροοικονομικά εμπόδια στις επενδύσεις και σε άλλες 
μορφές συνεργασίας, ειδικά εμπόδια εμφανίζονται σε επιμέρους βιομηχανικούς τομείς 
(παράδειγμα: ειδική σημασία της προστασίας των δικαιωμάτων επί των προϊόντων της 
διανοίας στον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων). Οι Στρογγυλές Τράπεζες της 
βιομηχανίας αποτελούν αποτελεσματικό μέσο προσδιορισμού και συζήτησης τους και 
μπορούν να προσφέρουν χρήσιμο άτυπο συμπλήρωμα προς τα fora επισήμων επαφών 
μεταξύ διοικήσεων που δημιουργούνται στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών. 
Η Επιτροπή πρέπει να ξεκινήσει περαιτέρω Στρογγυλές Τράπεζες, με συμμετοχή 
βιομηχανιών της ΕΕ και της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και των καταλλήλων 
συνομιλητών στις διοικήσεις της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, ακολουθώντας το μοντέλο 
της Στρογγυλής Τράπεζας που οργανώθηκε στη Ρίγα με τις χώρες της Βαλτικής το 1994. 
Προκειμένου να αποφεύγεται επανάληψη άλλων διμερών ή διεθνών fora που υπάρχουν ήδη 
(π.χ. η συμβουλευτική ομάδα επενδύσεων του ΟΟΣΑ), οι εν λόγω Στρογγυλές Τράπεζες 
πρέπει να αποφύγουν υπερβολικά μεγάλη και ετερογενή συμμετοχή και πρέπει να στηριχθούν 
σε προγραμματισμούς άμεσης επιχειρησιακής αξίας. Δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως 
μόνιμα θεσμικά όργανα: οργανωμένες σε ειδική βάση, όταν το θεωρούν χρήσιμο οι δύο 
πλευρές, μπορούν να βοηθήσουν την έναρξη διαδικασίας συνεργασίας, η οποία στη 
συνέχεια πρέπει να συνεχίζεται από τους ίδιους τους οικονομικούς φορείς. 
18 
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ 
Ανάλογα με τις ειδικές ευκαιρίες για την κατάσταση αμοιβαίας γνώσης/συνεργασίας που έχει 
ήδή επιτευχθεί, οι ενδοβιομηχανικές επαφές που αφορούν ειδικούς τομείς πρέπει να λαμβάνουν 
τη μορφή που ταιριάζει καλύτερα: παραδείγματα περιλαμβάνουν την εμπορική έκθεση της 
βιομηχανίας γεωργικών προϊόντων και προϊόντων τροφίμων που προβλέπεται για το 1995 και 
Στρογγυλή Τράπεζα για τις βιομηχανίες ηλεκτρονικών ευρείας κατανάλωσης. 
'Οπου αρμόζει, οι εταιρείες της ΕΕ μπορούν να συνάπτουν ρυθμίσεις χορήγησης (parrainage) 
με επιχειρήσεις της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, π.χ. ενόψει συνεργασίας στον τομέα της 
κατάρτισης ή ευρύτερης, όπως ρυθμίσεις διανομής. 
'Αλλος τομέας πρέπει να είναι η ενδοβιομηχανική συνεργασία σε δράσεις τεχνικής βοήθειας: 
προκειμένου να αυξηθεί η επίπτωση, ιδίως, της βοήθειας στην αναδιάρθρωση, η δημιουργία 
ενδοβιομηχανικών επαφών μπορεί να παράσχει επιχειρησιακή συνέχεια. Τέτοιου είδους επαφές 
μπορούν να λάβουν τη μορφή π.χ. σεμιναρίων, προκειμένου να συζητηθούν οι κατάλληλες 
επιπτώσεις των δράσεων παροχής βοηθείας/μελετών αναδιάρθρωσης με βιομηχανίες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης και της ΕΕ, περιλαμβανομένου του σχεδιασμού έργων 
συνεργασίας. 
Τελικά, συγκεκριμένα έργα συνεργασίας πρέπει να αναπτυχθούν όπου αυτά καλύπτουν ζήτηση 
από τις βιομηχανίες και των δύο πλευρών. Παράδειγμα αποτελείτο πειραματικό πρόγραμμα για 
τη βελτίωση της ανταγωνιστικής υπεργολαβίας για τη βιομηχανία ηλεκτρονικών ευρείας 
κατανάλωσης στην ΕΕ. Το έργο αυτό επέτρεψε κατά τα τελευταία τρία χρόνια στους 
Ευρωπαίους προμηθευτές κατασκευαστικών στοιχείων να επισκεφθούν εργοστάσια στην Ιαπωνία 
και στη συνέχεια να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν βελτιωμένα προγράμματα στις εταιρείες 
τους. Οι συμμετέχοντες στα προγράμματα είναι υπέρ της επέκτασης της συμμετοχής σε 
προμηθευτές στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη, η οποία θεωρείται ως αγορά αύξουσας 
σημασίας και τόπος παραγωγής. Πρέπει να εξετασθεί το ενδεχόμενο έργων τα οποία 
καταδεικνύουν ότι "η πρόληψη της ρύπανσης έχει κέρδος", δηλαδή ότι ανέξοδα ή χαμηλού 
κόστους μέτρα μπορούν να μειώσουν τη χρήση πόρων και τη ρύπανση, αποδίδοντας παράλληλα 
οικονομικά οφέλη. 
- "ΔΗΜΙΟΥΡΠΑ ΘΕΣΜΩΝ": ΣΥΝΟΜΙΛΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ 
Η δημιουργία βιομηχανικών ενώσεων στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη πρέπει να ενθαρρυνθεί 
περαιτέρω: το αυξανόμενο αυτό δίκτυο - επιπλέον των άλλων επιχειρηματικών υπηρεσιών που 
στηρίζονται από το PHARE - θα εξασφαλίσει τις αρμόδιες συμβουλές που χρειάζεται η 
βιομηχανία της ΕΕ για την ανάπτυξη συνεργασίας. Οι βιομηχανικές ενώσεις της ΕΕ μπορούν να 
βοηθήσουν για τη διεύρυνση της διαδικασίας. 
Η χρηματοδότηση των προβλεπομένων προτάσεων στηρίζεται καταρχάς στο PHARE για το 
τμήμα παροχής βοηθείας, στο 4ο Πρόγραμμα Πλαίσιο, ιδίως στο τμήμα του περί διεθνούς 
συνεργασίας και στο κονδύλιο του προϋπολογισμού για την κοινωνία των πληροφοριών. 
Ιδίως, οι υφιστάμενες δράσεις στο πλαίσιο του PHARE θα αναπτυχθούν περαιτέρω και θα 
ξεκινήσουν νέες πρωτοβουλίες για τη διευκόλυνση της βιομηχανικής συνεργασίας, με 
χρηματοδότηση του PHARE, βάσει των ιδίων προτεραιοτήτων και ζητήσεως των χωρών της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, θα χρηματοδοτηθούν πρωτοβουλίες ενδοβιομηχανικού 
διαλόγου, στο βαθμό του δυνατού, τόσο από το πρόγραμμα PHARE-COOPME όσο και 
μέσω του προϋπολογισμού της βιομηχανίας για βιομηχανική συνεργασία. Προς το σκοπό 
αυτό, προβλέπεται ελάχιστο ποσό δημοσιονομικών πόρων στο κονδύλιο του 
προϋπολογισμού για τη βιομηχανία, προκειμένου να διευρυνθούν τόσο ο διάλογος με τη 
βιομηχανία της ΕΕ όσο και ο ενδοβιομηχανικός διάλογος (ιδίως μέσω της οργάνωσης 
στρογγυλών τραπεζών και άλλων ειδικών ενδοβιομηχανικών fora επαφής) και προκειμένου 
να διευκολυνθούν συγκεκριμένα ενδοβιομηχανικά έργα, όπως η επέκταση του 
προγράμματος ηλεκτρονικών ευρείας κατανάλωσης που περιγράφεται ανωτέρω. Ενώ 
πρέπει να αποφεύγεται τυχόν επανάληψη δραστηριοτήτων του PHARE και να εξασφαλίζεται 
συμπληρωματικότητα μεταξύ των χρηματοδοτικών αυτών πηγών, η προστιθέμενη αξία θα 
είναι η διευκόλυνση συνοδευτικών δράσεων, που συνεπάγονται άμεση συμμετοχή 
βιομηχανιών των δύο πλευρών. 
η 
21 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 
Πίνακαο: Βιουηνανική παοανωνή και ανερνία στην Κεντοική/Ανατολική Ευοώπη 
Βουλγαρία 
Εσθονία 
Ουγγαρία 
Λετονία 
Λιθουανία 
Πολωνία 
Ρουμανία 
Τσεχική Δημοκρατία 
Σλοβακική 
Δημοκρατία 
Σλοβενία Βιομηχανική παραγωγή (α) 
Ποσοστό ανεργίας % (β) 
Βιομηχανική παραγωγή (α) 
Ποσοστό ανεργίας % (β) 
Βιομηχανική παραγωγή (α) 
Ποσοστό ανεργίας % (β) 
Βιομηχανική παραγωγή (α) 
Ποσοστό ανεργίας % (β) 
Βιομηχανική παραγωγή (α) 
Ποσοστό ανεργίας % (β) 
Βιομηχανική παραγωγή (α) 
Ποσοστό ανεργίας % (β) 
Βιομηχανική παραγωγή (α) 
Ποσοστό ανεργίας % (β) 
Βιομηχανική παραγωγή (α) 
Ποσοστό ανεργίας % (β) 
Βιομηχανική παραγωγή (α) 
Ποσοστό ανεργίας % (β) 
Βιομηχανική παραγωγή (α) 
Ποσοστό ανεργίας % (β) 1992 
-7,0 
15,6 
-38,7 
1,5 
-9,8 
12,2 
-35,1 
2,3 
-51,6 
1,0 
4,2 
13,6 
-21,8 
8,4 
-11 
3 
-13 
1 
-13,2 
13,3 1993 
-8.5 
15,9 
-28,4 
1,7 
4,0 
12,1 
-39,6 
5>3 
-46,0 
1,6 
7,9 
16,1 
1,3 
10,2 
-5 
3 
-14 
14 
-2,8 
15,4 1994 
- 4,8 (Ιανουάριος-Μάιος) 
13,4 (Ιούνιος) 
2,1 (Ιούνιος) 
7,8 (Ιανουάριος-
Απρίλιος) 
11,0 (Ιούνιος) 
32,4 (Ιανουάριος-
Ιούνιος) 
3,2 (Ιούνιος) 
9,9 (Ιανουάριος-Ιούνιος) 
16,6 (Ιούνιος) 
-1,8 (Ιανουάριος-Μάιος) 
10,8 (Ιούνιος) 
4,6 (Ιούνιος) 
3,0 (Ιούνιος) 
3 (Φεβρουάριος) 
13,9 (Μάιος) 
5,8 (Ιανουάριος-Μάιος) 
14,6 (Απρίλιος) 
(α) ποσοτική μεταβολή σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος 
(β) τέλος περιόδου 
Πηγή: Ευρωπαϊκή Οικονομία 
Αριθ. 8/9 Αύγουστος/Σεπτέμβριος 1994 
22 
Πίνακας: Ξένες άμεσες επενδύσεις στην Κεντοική/Ανατολική Ευρώπη 
Ξένες επενδύσεις σε χώρες σε μεταβατική κατάσταση 1990/1994: σωρευτικό σύνολο 
(εις ρευστό) 
Βουλγαρία 
Τσεχική Δημοκρατία 
Ουγγαρία 
Πολωνία (ρευστό) 
Πολωνία (ισοζύγιο 
πληρωμών) 
Ρουμανία 
Σλοβακία 
Σλοβενία 
Εσθονία 
Λετονία 
Λιθουανία Επίπεδο (εκατ. US$) 
1990 
4 
436 
512 
93 
218 
0 
28 
δ/υ 
0 
0 
0 1991 
60 
947 
1971 
210 
509 
40 
110 
41 
0 
0 
0 1992 
101 
1951 
3442 
494 
1187 
120 
210 
152 
58 
43 
10 1993 
157 
2519 
5781 
1074 
δ/υ 
207 
354 
263 
218 
82 
50 Ιούνιος 
1994 
182 
2820 
6316 
1365 
δ/υ 
323 
390 
292 
337 
112 
70 ΞΑΕ 
κατά 
κεφαλή 
• 
17 
242 
558 
28 
0 
9 
83 
130 
139 
30 
13 
Αποθεματικά ΞΑΕ (επίσημες εκτιμήσεις) 
Τσεχική Δημοκρατία 
Ουγγαρία 
Σλοβενία 72 
569 
δ/υ 595 
2107 
δ/υ 1556 
3424 
δ/υ 2053 
5576 
762 2490 
6383 
792 δ/υ 
δ/υ 
δ/υ. 
Πηγή: ΟΕΕ/ΟΗΕ· τα στοιχεία σε πλάγια γραφή αποτελούν εκτιμήσεις της ΟΕΕ/ΟΗΕ· "0" σημαίνει 
ανύπαρκτο ή αμελητέο ποσό επενδύσεων τα κατά κεφαλήν στοιχεία εκφράζονται σε US$. 
! 
. ,ν,ΛΛΥΒΟΥΡΠΑ: ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΠΙΤΥΧΟΥΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
Σε πολλές χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, η χαλυβουργία αποτελεί κύριο βιομηχανικό 
τομέα, ο οποίος απαιτεί τεράστια τεχνική και διαχειριστική αναδιάρθρωση, προκειμένου να επιβιώσει. 
Συγχρόνως, και λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη διαρθρωτική προσαρμογή του εν λόγω τομέα 
στην Ευρώπη συλλογικά, το εμπόριο του χάλυβα δημιουργεί ορισμένες εντάσεις οι οποίες μπορούν να 
εκτονωθούν καλύτερα μέσω συνεργασίας και καλύτερης αμοιβαίας κατανόησης. 
Λόγω παραδοσιακών επαφών με τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης στον τομέα του χάλυβα 
και εσωτερικής εμπειρίας αναδιάρθρωσης στην ΕΕ, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ήταν σε θέση να 
βοηθήσουν την ταχεία εκπόνηση στρατηγικής και εφαρμογή συνεργασίας, με στήριξη του PHARE. Η 
προσέγγιση ανεπτύχθη σε στενή συνεργασία, τόσο με αντιπροσώπους κυβερνήσεων, όσο και με τη 
βιομηχανία των ενδιαφερομένων χωρών και στη συνέχεια εφαρμόσθηκε από πεπειραμένους 
συμβούλους και με τη βοήθεια εμπειρογνωμόνων από τη χαλυβουργία της ΕΕ. Η παροχή βοηθείας 
συνήθως αρχίζει με μελέτη αναδιάρθρωσης στον τομέα του χάλυβα, προκειμένου να παράσχει 
επισκόπηση του μέλλοντος της χαλυβουργίας στη σχετική χώρα. Παράλληλα, οργανώνονται 
προγράμματα κατάρτισης, προκειμένου να μεταδοθεί ειδική εμπειρία σε τομείς όπως η εμπορία, η 
λογιστική κόστους, το προσωπικό, κλπ. από τη χαλυβουργία της ΕΕ (για παράδειγμα, προγράμματα 
κατάρτισης διαχειριστών από την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη σε χαλυβουργίες της ΕΕ). Τελικά, 
θεσπίστηκαν προγράμματα ανταλλαγής, τα οποία συγκεντρώνουν την εμπειρία διαχειριστών 
χαλυβουργιών και από τις δύο περιοχές. Επιπλέον, οι χαλυβουργίες της Κεντρικής/Ανατολικής 
Ευρώπης έχουν τη δυνατότητα να υποβάλλουν αιτήσεις για δάνεια, στο πλαίσιο του προγράμματος 
δανείων του άρθρου 95 της συνθήκης ΕΚΑΧ που εγκρίθηκε το 1990, με την προϋπόθεση ότι το έργο 
συνεπάγεται συνεργασία με εταίρο από την ΕΕ και δεν έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην αγορά του 
σχετικού προϊόντος. 
Οι τύποι αυτοί προγραμμάτων προχωρούν επιτυχώς σε 7 χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης 
και πρόκειται να αρχίσουν στη Ρωσία και στην Ουκρανία, με ελαφρώς διαφορετική προσέγγιση, 
λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις διαφορετικές διαστάσεις της βιομηχανίας όσο και το ιστορικό 
προηγούμενο. Στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη, η συνεργασία θα χρειαστεί να λάβει υπόψη τη 
μελλοντική ένταξη, πράγμα που απαιτεί την παροχή βοηθείας προκειμένου να υπάρξει προσαρμογή 
στους κανόνες και πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ΕΚΑΧ και ανταλλαγή εμπειρίας με τους 
ομολόγους των της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Το έργο γενικής μελέτης του χάλυβα σχεδιάστηκε το 1Ô92. Συγκεντρώνει όλες τις χαλυβοπαράγωγούς 
χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης υπό την καθοδήγηση της διευθύνουσας επιτροπής που 
απαρτίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την ΕΤΠΑ, τη Διεθνή Τράπεζα, τα Ηνωμένα Έθνη και το 
11 SI. Η περιφερειακή αυτή προσέγγιση διασφαλίζει ότι η αναδιάρθρωση δεν γίνεται σε καθαρά εθνική 
βάση, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι περιφερειακές επιπτώσεις στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη και 
στην ΚΑΚ, καθώς και η παγκόσμια κατάσταση στον τομέα του χάλυβα, και βοηθά να ευνοούνται ξένες 
επενδύσεις και πιθανές κοινοπραξίες. Τακτικές συναντήσεις επιτρέπουν ανοικτή ανταλλαγή εμπειριών, 
φέρνοντας σε επαφή τους υπεύθυνους για θέματα χάλυβα στην Ευρώπη. Μία πρώτη μελέτη υπό την 
καθοδήγηση αυτή εξέτασε τα ζητήματα ζήτησης και δυναμικότητας το έτος 2000, βοηθώντας έτσι στα 
επιμέρους σχέδια αναδιάρθρωσης. Δεύτερη μελέτη ξεκίνησε πρόσφατα, με αντικείμενο τις 
δυνατότητες, τα πλεονεκτήματα και τις απαιτήσεις περιφερειακής συνεργασίας, συνεργείων και 
ευκαιριών στον σχετικό τομέα. 
Μετά από πέντε χρόνια βιομηχανικής συνεργασίας στον τομέα του χάλυβα, τα πρώτα αποτελέσματα 
είναι όχι μόνο καλύτερη γνώση της κατάστασης του τομέα στη σχετική περιοχή, αλλά επίσης λογικές 
προσπάθειες αναδιάρθρωσης. Δεύτερον, λαμβάνει χώρα ανταλλαγή εμπειριών με άμεση συνεργασία 
μεταξύ διαχειριστών και αντιπροσώπων των κυβερνήσεων από όλη την Ευρώπη, πράγμα το οποίο 
οδηγεί στις πρώτες κοινοπραξίες ή άλλες ρυθμίσεις εταιρικών σχημάτων και καλύτερη αμοιβαία 
κατανόηση. Αυτό κατέστη δυνατό λόγω της συμμετοχής των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ. Στο μέλλον, 
ως τμήμα του προγράμματος τεχνικής βοήθειας, θα είναι δυνατόν να εμβαθυνθεί περαιτέρω η 
συνεργασία. Για το λόγο αυτό και σε περίοδο αναπτυσσόμενου εμπορίου στον τομέα του χάλυβα, οι 
εμπορικές εντάσεις έχουν μειωθεί, έτσι ώστε πράγματι σχεδόν όλα τα εμπόδια στις εισαγωγές από την 
Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη να έχουν εξαλειφθεί στον τομέα του χάλυβα. ^^ 
Ιέ 
IV 
ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ: ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
Οι τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών παράγουν νέα βιομηχανική επανάσταση, 
κρίσιμη για το μέλλον της ευρωπαϊκής κοινωνίας. Για την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη, η ανατολή της 
Κοινωνίας των Πληροφοριών αποτελεί ένα από τα κλειδιά για τη βιομηχανική, οικονομική και κοινωνική 
ανανέωση. Οι χώρες αυτές διαθέτουν ανθρώπινους πόρους υψηλών προσόντων και σημαντικό 
βιομηχανικό εξοπλισμό στους σχετικούς τομείς. Η παγκόσμια φύση του θέματος απαιτεί κατάλληλους 
μηχανισμούς συντονισμού σε διεθνές επίπεδο και συνεργασία στο σύνολο της Ευρώπης. 
Η συμμετοχή της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης στην οικοδόμηση της ευρωπαϊκής κοινωνίας των 
πληροφοριών είναι κρίσιμη για την ενίσχυση της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής συνοχής του 
συνόλου της Ευρώπης και για την επίτευξη της κρίσιμης μάζας η οποία πρόκειται να επιτρέψει στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση να ανταγωνισθεί αποτελεσματικότερα με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία. Επίσης, η 
συνεργασία είναι βασική για την επίτευξη βασικών στοιχείων στην ανάπτυξη υποδομής προηγμένων 
πληροφοριών και επικοινωνιών, ιδίως εκείνων που σχετίζονται με την τυποποίηση, την προστασία των 
δικαιωμάτων επί των προϊόντων της διανοίας, τη διασύνδεση δικτύων και τη διαλειτουργικότητα 
υπηρεσιών και εφαρμογών. Η συνεργασία μπορεί να παίξει θεμελιώδη ρόλο προκειμένου να ευνοηθεί 
η ταχεία διείσδυση των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών, καθώς και η διάδοση της 
τεχνογνωσίας στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη και παράλληλα να δημιουργήσει ευκαιρίες 
επενδύσεων στην αγορά αυτή από βιομηχανικές εταιρείες και εταιρείες υπηρεσιών της ΕΕ. Αυτό 
συνεπάγεται την άρση των εμποδίων που σχετίζονται με μία σειρά ρυθμιστικών ζητημάτων. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οργανώνει άτυπο fomm για την Κοινωνία των Πληροφοριών με δέκα χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης το 1995, προκειμένου να αρχίσει η κοινή εξέταση του θέματος και να 
ξεκινήσει επιλεγμένα έργα συνεργασίας. Το forum θα συγκεντρώσει τους αρμόδιους υπουργούς και 
αντιπροσώπους τηλεπικοινωνιακών βιομηχανιών και φορέων εκμετάλλευσης από χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, που ενδιαφέρονται για ενεργό συμμετοχή στο διάλογο για την 
Κοινωνία των Πληροφοριών, ο οποίος άρχισε ιδίως κατά την υπουργική συνδιάσκεψη του G-7, που 
οργανώθηκε από την Επιτροπή το Φεβρουάριο 1995. Πρωτοβουλίες όπως το διευρωπαϊκό δίκτυο 
δημοσίων διοικήσεων, τηλεματικές υπηρεσίες για MME, κλπ. μπορούν να διευκολύνουν σε μεγάλο 
βαθμό την ολοκλήρωση των χωρών αυτών στην εσωτερική αγορά και τις γενικές δομές της ΕΕ. 
Εξετάζοντας εν συντομία τη Ρωσία, το άρθρο 77 της Συμφωνίας Φιλίας και Συνεργασίας μεταξύ των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους και της Ρωσικής Ομοσπονδίας αναφέρει διάφορα 
ζητήματα που αφορούν πιθανή' συνεργασία στον τομέα των επικοινωνιών, της πληροφορικής και των 
πληροφοριακών υποδομών. Η Επιτροπή και η προεδρική επιτροπή της Ρωσικής Ομοσπονδίας για την 
πολιτική της μηχανοργάνωσης θα ξεκινήσουν διάλογο για την ανταλλαγή των απόψεων τους όσον 
αφορά την ανάπτυξη της παγκόσμιας κοινωνίας πληροφοριών. 
Πρέπει να καταβληθεί σημαντική προσπάθεια για τη συλλογική έρευνα και ανάπτυξη, προκειμένου να 
υπάρξει κοινό όφελος από τις προόδους και την εμπειρογνωμοσύνη, να προωθηθεί η 
διαλειτουργικότητα των δικτύων, των υπηρεσιών, των συστημάτων και των εφαρμογών, να διατηρηθεί 
η ερευνητική αριστεία και οι ανθρώπινοι πόροι της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης και να στηριχθεί η 
δημιουργία μικρών εταιρειών εντάσεως γνώσεων και να αναζωογονηθούν μεγαλύτερες εταιρείες. 
Έχουν ήδη αναληφθεί διάφορα κοινά έργα, στο πλαίσιο προγραμμάτων της ΕΕ όπως το COPERNICUS. 
Οπωσδήποτε, θα ξεκινήσουν περισσότερα υπό το 4ο Πρόγραμμα Πλαίσιο, δεδομένου ότι τα ειδικά 
προγράμματα του "Τεχνολογίες των πληροφοριών", "Τηλεματικές εφαρμογές κοινού 
ενδιαφέροντος", 'Τεχνολογίες για υπηρεσίες προηγμένων τεχνολογιών" και "Διεθνής συνεργασία" 
είναι τώρα ανοικτά για συμμετοχή οργανισμών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. Λόγω της 
μεγάλης μείωσης κονδυλίων που διατίθενται για τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, υπό 
το 4ο Πρόγραμμα Πλαίσιο και λόγω του ότι ορισμένες δαπανηρές δραστηριότητες που σχετίζονται με 
την κοινωνία των πληροφοριών δεν έχουν ερευνητικό προσανατολισμό, πρέπει να εξετασθεί το 
ενδεχόμενο κινητοποίησης άλλων προγραμμάτων και κονδυλίων της Επιτροπής για τον τομέα αυτό. 
ι> 
25 
ν 
Επιλεκτική επισκόπηση της παροχής βοηθείας εκ μέρους της ΕΕ και της συνεργασίας 
στον τομέα της ΕΤΑ 
Στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών, έχουν συσταθεί ειδικές ομάδες εργασίας για την 
προσέγγιση των νομοθεσιών και εξετάζουν, σε τακτική βάση, τομείς προτεραιότητας. Το 
πρόγραμμα γενικής τεχνικής βοήθειας του PHARE παρέχει επίσης στήριξη για την προσέγγιση των 
νομοθεσιών, ιδίως για το ρυθμιστικό πλαίσιο των επενδύσεων. 'Αλλα ειδικά προγράμματα 
καλύπτουν σημαντικούς τομείς για την ανάπτυξη επιχειρήσεων, όπως τελωνείων και στατιστικής. 
Επαρκής και αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων επί των προϊόντων της διανοίας είναι 
βασική για την ενθάρρυνση της Ε&Α και για να τονωθούν οι ξένες άμεσες επενδύσεις. 
Προκειμένου να διευκολυνθεί η συμμόρφωση με τις διατάξεις των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών 
(ανάληψη νομικής υποχρέωσης από τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης να 
εξασφαλίσουν εντός χρονικού διαστήματος πέντε ετών επίπεδο προστασίας παρόμοιο με εκείνο 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης), θεσπίστηκαν δύο ειδικά περιφερειακά προγράμματα στο πλαίσιο 
του PHARE. To RIPP (Regional Industrial Propetry Programme - Περιφερειακό Πρόγραμμα 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας) άρχισε το 1993 και θα εξακολουθήσει μέχρι το τέλος του 1996. 
Αφορά ειδικά τα δικαιώματα ευρεσιτεχνίας, τα εμπορικά σήματα και τα βιομηχανικά σχέδια. Το 
δεύτερο πρόγραμμα, το οποίο ονομάζεται "Δικαιώματα επί προϊόντων διανοίας" άρχισε το 1994 
και αφορά το συγγραφικό δικαίωμα και συναφή δικαιώματα. 
Η διαχείριση ποιότητας αφορά την πιστοποίηση και την τυποποίηση, οι οποίες είναι υψηλής 
σημασίας για τη βιομηχανική ανάπτυξη: παραδείγματα είναι τα φαρμακευτικά προϊόντα (π.χ. 
ταξινόμηση, αναγνώριση δοκιμών), η αεροδιαστημική και τα μηχανοκίνητα οχήματα 
(εναρμόνιση τεχνικής νομοθεσίας προς τα δυτικά πρότυπα). 
Οι Ευρωπαϊκοί Οργανισμοί Τυποποίησης (CEN, CENELEC, ETSI) έχουν χορηγήσει καθεστώς 
συνδεδεμένου ή αντεπιστέλλοντος μέλους στους εθνικούς οργανισμούς τυποποίησης ορισμένων 
χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, χωρίς να τους υποχρεώνουν, όταν ακολουθούγ 
ευρωπαϊκά πρότυπα, να αποσύρουν τα αποκλίνοντα εθνικά πρότυπα τους. 
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναπτύξει προγράμματα παροχής βοηθείας στο πλαίσιο του PHARE 
(προγράμματα βοηθείας για τη διασφάλιση ποιότητας), προκειμένου να βοηθήσει την 
προσαρμογή υποδομών ποιότητας στο νέο περιβάλλον αγοράς, στους τομείς προσεγγίσεως των 
νομοθεσιών, καθώς και της τυποποίησης. Ορισμένες χώρες εταίροι εξακολουθούν να 
εφαρμόζουν κανόνες ή πρότυπα τα οποία δεν είναι συμβατά με πρότυπα/κανονισμούς της ΕΕ, 
πράγμα το οποίο στη συνέχεια οδηγεί σε νέα εμπόδια στο εμπόριο. Δημιουργούνται ειδικές (ad 
hoc) ομάδες πιστοποίησης, στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών, προκειμένου να 
βοηθήσουν τις αρχές της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης να ευθυγραμμίσουν το σύστημα τους 
πιστοποίησης με το αντίστοιχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να αποφεύγεται στο μέλλον η 
δημιουργία νέων εμποδίων στο εμπόριο. 
Το PHARE παρέχει εκτεταμένη βοήθεια στην ιδιωτικοποίηση κα στην αναδιάρθρωση επιχειρήσεων 
(250 εκατ. ECU στο διάστημα 1990-93). Κατά την πρώτη φάση μετάβασης, που χαρακτηρίζεται 
από μακροοικονομική σταθεροποίηση και τη δημιουργία νομικού, ρυθμιστικού και θεσμικού 
πλαισίου, η βοήθεια συγκεντρώνεται στη στήριξη σε καινοφανή (κυρίως δημόσια) θεσμικά 
όργανα και σε παραδοσιακά μέσα, όπως μελέτες, κατάρτιση και παροχή εμπειρογνωμοσύνης. 
Μεγάλης κλίμακας προγράμματα ιδιωτικοποίησης και αναδιάρθρωσης έχουν χρηματοδοτηθεί 
σχεδόν σε όλες τις χώρες, προσαρμοσμένα στις δράσεις των κυβερνήσεων και στις ανάγκες των 
χωρών. Η στήριξη έχει δοθεί οριζοντίως (σε υπουργεία/οργανισμούς ιδιωτικοποίησης), σε 
τομείς και σε επιμέρους εταιρείες που ιδιωτικοποιούνται. 
Επιπλέον των δράσεων αυτών, έχουν αναληφθεί έργα με σημαντικούς συντελεστές συνεργασίας 
σε μία σειρά βιομηχανικών τομέων, όπως ο χάλυβας (βλέπε χωριστό κείμενο στο παρόν 
παράρτημα). 
\!9 
26 
vi 
Επιπλέον, έχει ήδη δοθεί κάποια στήριξη για τη διευκόλυνση της μετατροπής στρατιωτικών 
εταιρειών σε πολιτική παραγωγή. 
Από πλευράς παροχής πληροφοριών για δυνατότητες που αφορούν αναπτυσσόμενους 
επιχειρηματικούς δεσμούς, η Επιτροπή θα έχει ολοκληρώσει την επέκταση των κέντρων 
ανταπόκρισης για το δίκτυο κέντρων Euro-Info στις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης 
μέχρι το τέλος του 1995. Το δίκτυο αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως το πρώτο σημείο επαφής 
για εταιρείες της ΕΕ που ενδιαφέρονται για την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη και για εταιρείες 
από την περιοχή αυτή που επιθυμούν να διεθνοποιηθούν προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, με 
άμεση ανταλλαγή μεταξύ μελών του δικτύου, χωρίς την ανάγκη να περάσουν από τις 
Βρυξέλλες. 
Η Επιτροπή επίσης βρίσκεται σε διαδικασία επέκτασης των δικτύων της βιομηχανικής 
συνεργασίας στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη. Το μη εμπιστευτικό Bureau de Rapprochement 
des Entreprises (BRΕ) έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή στο μεγαλύτερο μέρος της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, ενώ το πλέον σύνθετο και συνδρομητικό BC-Net έχει επεκταθεί 
σε πέντε χώρες. Η εμπειρία με τις χώρες εκείνες στις οποίες λειτουργεί ήδη το BRE δείχνει ότι 
αυτό το μη εμπιστευτικό δίκτυο αναζητήσεως εταίρων ταιριάζει καλά σε πολλές χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. Εταιρείες από την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη συμμετέχουν 
επίσης στις διάφορες κοινές επιχειρηματικές εκδηλώσεις που οργανώνονται από την Επιτροπή. 
Αυτές περιλαμβάνουν τις μεγάλες εκδηλώσεις EUROPARTENARIAT που οργανώνονται σε 
περιφερειακή βάση δύο φορές ετησίως, καθώς και εκδηλώσεις INTERPRISE μικρότερης 
κλίμακας, οι οποίες φέρνουν σε επαφή τρεις ή περισσότερες περιφέρεις, συνήθως σε τομεακή 
βάση. 
Η περιφερειακή συνεργασία ενθαρρύνεται από το PHARE-CBC (cross-border cooperation -
διαπεριφερειακή συνεργασία), από δράσεις που αναλαμβάνονται κατά μήκος των εξωτερικών 
συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του INTERREG, καθώς και από το PHARE-
INTERREG και από το πρόγραμμα OU VERTU RE/ECOS, το οποίο αποσκοπεί σε διαπεριφερειακή 
συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής 
Ευρώπης. 
Όσον αφορά την προώθηση των επενδύσεων, το PHARE έχει στηρίξει τη δημιουργία 
οργανισμών προώθησης επενδύσεων στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη. Επιπλέον, έχει 
εξασφαλισθεί οικονομική βοήθεια μέσω του JOPP (Joint ventures Phare Programme -
Πρόγραμμα PHARE κοινοπραξιών), το οποίο στηρίζει τη δημιουργία κοινοπραξιών μεταξύ 
εταιρειών της ΕΕ και της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης (κυρίως μικρών και μεσαίων), από 
το στάδιο σκοπιμότητας μέχρι το λειτουργικό στάδιο. Σημαντικά κονδύλια του PHARE έχουν 
χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία χρηματοδοτικών προγραμμάτων (περιλαμβανομένων 
περιφερειακών εταιρειών επενδύσεων, πιστωτικών κονδυλίων, ταμείων παροχής εγγυήσεων και 
ταμείων ιδιωτικοποίησης), και για τη συγχρηματοδότηση με την ΕΤΠΑ. 
Ενόψει της περιφερειακής προώθησηςτου εμπορίου, η Επιτροπή έχει ήδη λάβει μέτρα παροχής 
βοηθείας στη δημιουργία ιδιωτικού συστήματος πληρωμών και διακανονισμών στις χώρες αυτές. 
Τον Απρίλιο 1994 άρχισε να λειτουργεί στο πρώτο του στάδιο νέο σύστημα εκκαθαρίσεων και 
διακανονισμών για πληρωμές σε σκληρά συναλλάγματα μεταξύ εμπορικών τραπεζών της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης (σύστημα ABC εκκαθάρισης και ρύθμισης λογαριασμών 
συνδεδεμένο με το ECU). 
Η υποβάθμιση του περιβάλλοντος σε πολλές περιοχές της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης είναι 
σοβαρή. Οι Ευρωπαϊκές Συμφωνίες αναγνωρίζουν την ανάγκη συνεργασίας στον τομέα του 
περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο του PHARE, ξεκίνησαν προγράμματα για το περιβάλλον και στο 
πλαίσιο "στρατηγικής του περιβαλλονπκού τομέα για την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη" 
(εγκρίθηκε το 1991) ορίζεται τη μεταφορά πληροφοριών και τεχνολογίας ως ένας από τους 
στόχους και προτεραιότητες πολιτικής. Επιπλέον, το "Περιβάλλον και Βιομηχανία" βρίσκεται 
στην ημερήσια διάταξη της υπουργικής συνδιάσκεψης της Σόφιας τον Οκτώβριο 1995, ως τμήμα 
της διαδικασίας "Περιβάλλον για την Ευρώπη". 
Μέσω των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών και του PHARE, γίνονται ανταλλαγές απόψεων σχετικά με 
ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος. 
VII 
Στο πλαίσιο του PHARE και άλλων προγραμμάτων, παρέχεται στήριξη σε δραστηριότητες 
κατάρτισης. Πέρα από την παροχή βοηθείας στα εκπαιδευτικά συστήματα των χωρών 
αποδεκτών, πολλά έργα οριζόντιας και τομεακής ιδιωτικοποίησης/αναδιάρθρωσης 
περιλαμβάνουν στοιχεία κατάρτισης: 
Το "Πρόγραμμα Βιομηχανικών Δεσμών Κατάρτισης" αποτελεί παράδειγμα συλλογικών σχημάτων 
κατάρτισης: στηρίζει υποτροφίες επαγγελματικής κατάρτισης για διαχειριστές της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης σε εταιρείες της ΕΕ, προκειμένου να εξασφαλισθεί 
ενδοσκόπηση των μεθόδων παραγωγής και εργασίας εταιρειών σε περιβάλλον οικονομίας της 
αγοράς. Το πρόγραμμα ΤΕΜPUS (συνεργασία στο χώρο της ανώτερης εκπαίδευσης) παρέχει 
στήριξη σε πανεπιστήμια της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, ώστε να ενισχύσουν τους 
δεσμούς τους με επιχειρήσεις, να αναπτύξουν πτυχία και τμήματα τα οποία συντονίζονται με τις 
ανάγκες της βιομηχανίας και να αυξήσουν τις δυναμικότητες τους να παρέχουν συνεχή 
εκπαίδευση. Το ανοιγμάτων προγραμμάτων LEONARDO και SOCRATES στις συνδεδεμένες χώρες 
της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης παρέχει σημαντικές νέες ευκαιρίες για τη προώθηση 
εποικοδομητικής συνεργασίας στους τομείς αυτούς μεταξύ των εν λόγω χωρών και της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Η επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία με την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη επιδιώκει 
κυρίως: 
• να βοηθήσει την προστασία του επιστημονικού και τεχνολογικού δυναμικού των χωρών 
αυτών, προκειμένου να ανακατευθύνει την έρευνα προς τις κοινωνικές ανάγκες, να 
αποκαταστήσει το σύστημα τους παραγωγής και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής 
• να βοηθήσει την επίλυση μεγάλων κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών 
προβλημάτων, που απαντούν ειδικά στις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, μέσω 
επικεντρωμένης τεχνικής, επιστημονικής και κοινωνικοοικονομικής ΕΤΑ. 
Τα παλαιότερα προγράμματα PECO και COPERNICUS ήδη αποσκοπούσαν στη βιομηχανική 
συνεργασία με την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη σε ορισμένους τομείς. Η προσέγγιση τώρα 
ολοκληρώθηκε στο 4ο Πρόγραμμα Πλαίσιο (1995-98), το οποίο περιλαμβάνει νέο πρόγραμμα 
διεθνούς συνεργασίας. Το 43% του προϋπολογισμού του νέου αυτού προγράμματος διεθνούς 
συνεργασίας προορίζεται για τη χρηματοδότηση έργων συνεργασίας με την Κεντρική/Ανατολική 
Ευρώπη (και τα νέα ανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης), πράγμα το οποίο 
αποτελεί κάτω του 2% του συνολικού προϋπολογισμού του 4ου προγράμματος πλαισίου. 
Στο πλαίσιο του προγράμματος διεθνούς συνεργασίας, καταβάλλεται σημανπκη προσπάθεια σε 
εφηρμοσμένη έρευνα που απευθύνεται στη βιομηχανία, ιδίως στους τομείς των τεχνολογιών των 
πληροφοριών, των προηγμένων επικοινωνιών και της τηλεματικής, της τεχνολογίας των υλικών, 
της βιοτεχνολογίας. Ο προϋπολογισμός για το πρόγραμμα αυτό είναι σημαντικά χαμηλότερος 
σε σχέση με τον ανπ'στοιχο υπό τα προηγούμενα προγράμματα. Πράγματι, εταίροι από όλες 
τις ευρωπαϊκές χώρες μπορούν τώρα να συμμετέχουν σε όλα τα προγράμματα του 4ου 
Προγράμματος Πλαισίου, αλλά το γεγονός ότι διατίθεται περιορισμένη μόνο χρηματοδοτική 
στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση περιορίζει το δυναμικό της σχετικής πολιτικής περί 
συνεργασίας. 
Έχει ξεκινήσει δράση για την προώθηση άμεσης επαφής μεταξύ βιομηχανιών της ΕΕ και της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, για παράδειγμα μέσω συζητήσεως Στρογγυλής Τραπέζης. Μία 
πρώτη Στρογγυλή Τράπεζα οργανώθηκε στη Ρίγα το Μάιο 1994. Η συνδιάσκεψη συγκέντρωσε 
ανππροσώπους υψηλού επιπέδου από εταιρείες της ΕΕ και ομολόγους τους της Βαλτικής από 
τέσσερις τομείς (τηλεπικοινωνίες, επεξεργασία τροφίμων, ξυλεία/χαρτί, βιομηχανία 
θαλάσσης), αντιπροσώπους υψηλού επιπέδου από την Επιτροπή και τις κυβερνήσεις των τριών 
βαλτικών κρατών, προκειμένου να συζητήσουν τις προϋποθέσεις ξένων αμέσων επενδύσεων και 
βιομηχανικής συνεργασίας. Προσδιορίστηκαν πιθανές δυνατότητες συνεργασίας και εγκρίθηκε 
κατάλληλη ημερήσια διάταξη για τη συνέχεια. Η ευκαιρία χρησιμοποιήθηκε επίσης για την 
έναρξη του Βαλτικού Πειραματικού Έργου Υποδομής Πληροφοριών, το οποίο έχει σχεδιαστεί 
για να άρει ορισμένες από τις στενώσεις στην υπάρχουσα υποδομή πληροφοριών και να 
βοηθήσει στην ανάπτυξη ορισμένων υπηρεσιών παροχής πληροφοριών σε επιχειρήσεις. 
Η ίδρυση και η ανάπτυξη βιομηχανικών ενώσεων, εμπορικών επιμελητηρίων, επιχειρηματικών 
κέντρων MME και παρομοίων θεσμικών οργάνων στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη υπήρξε 
σημαντικός τομέας στήριξης, στο πλαίσιο των σχετικών προγραμμάτων PHARE. 
s* 
29 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙ Α ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ/ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ Ε ΕΥΡΩΠΗΣ 
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 
1. ΔΡΑΣΗ 
Βιομηχανική συνεργασία με τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. 
2. ΣΧΕΤΙΚΟ ΚΟΝΔΥΛΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΠΣΜΟΥ 
Βλέπε σημείο 7 (κατωτέρω). 
3. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ 
- Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα και η μεταφορά 
της στο πρωτόκολλο αριθ. 2 των συμφωνιών σύνδεσης με τις χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης 
- Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως τα άρθρα 3 και 130, τίτλος 
XIII (Βιομηχανία), XV (Τεχνολογική Έρευνα και Ανάπτυξη - 130 ΣΤ και ακόλουθα) και XII 
(Διευρωπαϊκά Δίκτυα -129 Γ) 
4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΕΩΣ 
4.1. Γενικός στόχος της δράσεως 
Ανάπτυξη, στο πλαίσιο της προενταξιακής στρατηγικής, της βιομηχανικής συνεργασίας 
μεταξύ εταιρειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής 
Ευρώπης, με το σκοπό να διευκολυνθεί η ολοκλήρωση των χωρών αυτών στην 
εσωτερική αγορά, και για το σκοπό αυτό: 
να βελτιωθούν οι βασικές προϋποθέσεις για τη βιομηχανική ανάπτυξη των 
χωρώντηςΚεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης· 
να ενθαρρυνθεί η αναδιάρθρωση και ο εκσυγχρονισμός της βιομηχανίας · 
να προωθηθούν επενδύσεις. 
4.2. Περίοδος που καλύπτεται από τη δράση και οι διαδικασίας που 
καθορίζονται για την ανανέωση της 
Οι δράσεις που προτείνονται στην ανακοίνωση εντάσσονται, στο μεγαλύτερο μέρος 
τους, στο πλαίσιο συνεχών δραστηριοτήτων. 
5. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ 
ΜΥΔ-ΔΠ 
6. ΤΥΠΟΣ ΔΑΠΑΝΗΣ 
Η δαπάνη συνίσταται κυρίως στα εξής: 
χρηματοδότηση δράσεων που αποσκοπούν στη διευκόλυνση εταιρικών σχημάτων με τα 
διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη (συντονισμός με τα υπουργεία βιομηχανίας, ανάπτυξη 
υπηρεσιών στήριξης σε βιομηχανίες των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης) 
χρηματοδότηση των επιχειρησιακών δράσεων που αποσκοπούν στη συγκέντρωση των 
απαραίτητων δεδομένων για εις βάθος γνώση των επιχειρηματικών και των βιομηχανικών 
τομέων (ακριβής ανάλυση που οδηγεί σε συγκεκριμένη δράση βιομηχανικής 
συνεργασίας - π.χ. θεμιτό εμπόριο) 
χρηματοδότηση συνεδριάσεων μεταξύ βιομηχάνων ή μεταξύ επαγγελματικών ενώσεων 
από τις δυο περιοχές (βιομηχανικές στρογγυλές τράπεζες, τομεακές ημερίδες 
πληροφοριών ...) 
χρηματοδοτικές συνεισφορές σπς δραστηριότητες επιστημονικής και τεχνολογικής 
συνεργασίας. 
7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΠΤΩΣΗ 
7.1. Έναρξη συγκεκριμένων δράσεων βιομηχανικής συνεργασίας (Β5-4110 
"Βιομηχανία") 
Προβλέψεις για το 1996 
Δράση ECU 
α) Ενημερωτικά σεμινάρια, για παράδειγμα, σχετικά με τις δραστηριότητες των οργανισμών 
προώθησης επενδύσεων των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης για υπηρεσίες 
στήριξης της βιομηχανίας της ΕΕ 150.000 
(μετά το Essen) 
β) Στρογγυλές Τράπεζες/συνεδριάσεις συγχρόνως με εμπορικές εκθέσεις μεταξύ βιομηχάνων 
της ΕΕ και εκείνων των χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης: 
πολυτομεακές ή μονοτομεακές δράσεις 350.000 
ΣΥΝΟΛΟ 500.000 
32 
Οι συγκεκριμένες αυτές δράσεις βιομηχανικής συνεργασίας πρόκειται να αναπτυχθούν σε στενή 
σχέση ή ακόμη και ως εταιρικά σχήματα με τις δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο 
άλλων δημοσιονομικών πόρων και ιδίως του προγράμματος PHARE (κονδύλιο Β7-60ΌΌ του 
προϋπολογισμού), των τομέων που καλύπτονται από το 4ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Έρευνας και 
Ανάπτυξης (Β6) και των δραστηριοτήτων στον τομέα της Κοινωνίας των Πληροφοριών (Β5-
722). 
7.2. PHARE (κονδύλιο Β7-600) 
Ο γενικός προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει για το έτος 1995 το 
γενικό ποσό των 930 εκατ. ECU στο κονδύλιο Β7-600. Οι παρατηρήσεις επί του 
προϋπολογισμού επιτρέπουν την ανάπτυξη δράσεων βιομηχανικής συνεργασίας, όπως 
εκείνες που προτείνονται στην ανακοίνωση και ιδίως στους ακόλουθους τομείς: 
• Αναδιάρθρωση, ιδιωτικοποίηση· 
• Στήριξη του ιδιωτικού τομέα, ιδίως για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις 
(π.χ. JOPP)· 
• Προώθηση ειδικών επενδύσεων · 
• Μεταρρυθμίσεις που συνδέονται με την αναπροσαρμογή της βασικής 
υποδομής και ιδίως στους τομείς που σχετίζονται με τις μεταφορές, το 
περιβάλλον, την ενέργεια και τους ανθρώπινους πόρους· 
• Εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα, ιδίως για τις δράσεις που συνδέονται 
με τη βιομηχανική ανάπτυξη. 
7.3. Δραστηριότητες υπό το 4ο Πρόγραμμα Πλαίσιο για την έρευνα και 
τεχνολογική ανάπτυξη (Β6-) 
Δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης, στενά συνδεδεμένες με δράσεις βιομηχανικής 
συνεργασίας πρόκειται να ξεκινήσουν μέσω ειδικών προγραμμάτων, που θέτουν σε 
εφαρμογή το 4ο Πρόγραμμα Πλαίσιο, και που είναι ανοικτά σε χώρες της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης. Η δραστηριότητα 2 του 4ου Προγράμματος Πλαισίου, 
που αφορά άμεσα τη διεθνή συνεργασία, προβλέπει γενικό ποσό 208,90 εκατ. ECU για 
τη συνεργασία με τις ΧΚΑΕ/ΝΑΚ, δηλαδή 14,64 εκατ. ECU το 1995 και 59,25 εκατ. ECU 
για το 1996. Οι τρεις σημαντικοί τομείς και στόχοι που προβλέπονται στην περιοχή αυτή 
είναι "σταθεροποίηση του δυναμικού έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (50 εκατ. 
ECU), "περιβάλλον και υγεία" (79,49 εκατ. ECU) και "ΕΤΑ με στόχο τη βιομηχανία" 
(79,49 εκατ. ECU). Οι δράσεις βιομηχανικής συνεργασίας που προτείνονται στην 
ανακοίνωση προβλέπουν την ανάπτυξη στενών δεσμών μεταξύ των δικτύων ερευνητών 
και της βιομηχανίας, οι οποίοι μπορούν οπωσδήποτε να είναι τμήμα του τομέα "ΕΤΑ με 
στόχο τη βιομηχανία". 
7.4. Δραστηριότητες που σχετίζονται με την ανάπτυξη της Κοινωνίας των 
Πληροφοριών (Β5-722) 
Το συνολικό ποσό για το κονδύλιο αυτό του προϋπολογισμού είναι 10 εκατ. ECU για το 
1995. Στην ανακοίνωση προβλέπονται συγκεκριμένα έργα συνδεόμενα με την ανάπτυξη 
της Κοινωνίας των Πληροφοριών στους ακόλουθους τομείς: 
ανάπτυξη δικτύων ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ διοικήσεων 
τηλεματικές υπηρεσίες για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις 
ανάπτυξη υποδομής πληροφοριών και επικοινωνιών, σχετικά με την 
τυποποίηση, την προστασία των δικαιωμάτων επί των προϊόντων της 
διανοίας, κλπ. 
8. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ (ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
ΤΩΝ) 
Η επαλήθευση της χρηματοδότησης ή της παραλαβής υπηρεσιών και παραγγελθεισων 
προπαρασκευαστικών μελετών καθώς και μελετών σκοπιμότητας ή αξιολόγησης 
αναλαμβάνεται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής πριν από την πληρωμή, λαμβάνοντας, 
υπόψη τις συμβατικές υποχρεώσεις και τις οικονομικές και ορθές δημοσιονομικές ή γενικές 
διαχειριστικές αρχές. Οι διαδικασίες κατά της απάτης (έλεγχος, προπαρασκευαστικές 
εκθέσεις, κλπ.) περιλαμβάνονται σε όλες τις συμφωνίες ή συμβάσεις που υπογράφονται 
μεταξύ της Επιτροπής και των αποδεκτών πληρωμών. 
9. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΟΣΤΟΥΣ/ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ 
9.1. Ειδικοί ποσοτικοί στόχοι, στοχευόμενες κοινωνικές ομάδες 
α) Ειδικοί στόχοι 
Ανάπτυξη υπηρεσιών στήριξης της βιομηχανίας των χωρών της 
Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης (επαγγελματικές ενώσεις, εμπορικά 
επιμελητήρια...) 
Προώθηση επενδύσεων (οργάνωση συνεδριάσεων, fora, τομεακών 
στρογγυλών^ τραπεζών, ημερίδων πληροφοριών με τους οργανισμούς 
προώθησης επενδύσεων της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, με σκοπό 
τις υπηρεσίες στήριξης για τη βιομηχανία της ΕΕ) 
Βελτίωση της ανταλλαγής εμπειρογνωμοσύνης όσον αφορά τις 
βιομηχανικές επιπτώσεις των δράσεων ανάπτυξης τεχνολογικής έρευνας 
(ενημερωτικά σεμινάρια, χρήση των δικτύων ερευνητών) 
Ανάληψη χρησίμων πρωτοβουλιών για την προώθηση του συντονισμού 
μεταξύ υπευθύνων διοικήσεων για τη βιομηχανία (ιδίως συνάντηση με τους 
γενικούς διευθυντές της βιομηχανίας). 
β) Στοχευόμενες κοινωνικές ομάδες 
31? 
Βιομηχανικοί φορείς εκμετάλλευσης, επαγγελματικές ενώσεις, αρμόδιες δημόσιες 
διοικήσεις, διεθνείς εταίροι της Κοινότητας στο βιομηχανικό τομέα. 
9.2. Αιτιολόγηση της δράσης 
α) Κόστος 
Η ζητούμενη πίστωση πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την εφαρμογή, σε στενή συνεργασία 
με την ΓΔΙ/PHARE, των συμπερασμάτων της συνδιάσκεψης κορυφής του Essen, τα οποία, 
μεταξύ άλλων, προβλέπουν τα εξής: 
τη δημιουργία θεσμών "δομημένων σχέσεων" μεταξύ των συνδεδεμένων χωρών και της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι θα ευνοήσουν την αμοιβαία εμπιστοσύνη και θα 
εξασφαλίσουν πλαίσιο για τη μελέτη ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος · 
πρόγραμμα τόνωσης των επενδύσεων (χρήση των υπηρεσιών των οργανισμών για την 
προώθηση επενδύσεων, δημιουργία "γνωμοδοτικού συμβουλίου επιχειρηματικών 
δραστηριοτήτων") · 
την ανάπτυξη πρωτοβουλιών, όπως ο εκσυγχρονισμός των δυναμικοτήτων παραγωγής. 
Τα κράτη μέλη θα τηρηθούν ενήμερα των δράσεων που ξεκινούν είτε μέσω των 
διαχειριστικών επιτροπών του PHARE, είτε σε συνεδριάσεις των γενικών διευθυντών της 
βιομηχανίας. 
β) Μπορούν να αναμένονται οι ακόλουθες επιπτώσεις από την έναρξη της σχετικής 
συνεργασίας: 
συνεισφορά στην ανάπτυξη βιώσιμης βιομηχανικής δομής, ενόψει της ένταξης των 
χωρών της Κεντρικής/ΑνατοΛκής Ευρώπης στην Ευρωπαϊκή Ένωση 
καλύτερη συνεργεία μεταξύ βιομηχανικών εταίρων 
ανάπτυξη ανταγωνιστικότητας και επενδύσεων. 
9.3. Συνέχεια και αξιολόγηση της δράσεως 
Προβλέπεται τακτική αξιολόγηση, σύμφωνα με τις εσωτερικές διαδικασίες εκάστου 
συγκεκριμένου έργου βιομηχανικής συνεργασίας. Επιπλέον, η Επιτροπή έχει συμφωνήσει 
να στέλνει στο Συμβούλιο ετήσια έκθεση για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής 
βιομηχανίας · η βιομηχανική συνεργασία με την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη πρόκειται να 
αποτελέσει ένα από τα στοιχεία της εν λόγω έκθεσης. 
ISSN 0254-1483 
COM(95) 71 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 11 10 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-102-GR-C 
ISBN 92-77-86857-0 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg