Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη τροποποίηση της απόφασης 2002/131/ΕΚ σχετικά με τον τερματισμό της διαδικασίας διαβουλεύσεων με την Αϊτή στο πλαίσιο του άρθρου 96 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Μετά τις κοινοβουλευτικές εκλογές που διοργανώθηκαν στις 21 Μαΐου και στις 9 Ιουλίου, ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ) διαπίστωσε διάφορες παρατυπίες και απάτες καθώς και τη χρήση παράνομης μεθόδου υπολογισμού για τον καθορισμό των θέσεων των γερουσιαστών. Παρ' όλες τις δηλώσεις και τα διαβήματα της ΕΕ, οι αρχές της Αϊτής αρνήθηκαν να αμφισβητήσουν το αποτέλεσμα των εκλογών, θέτοντας με τον τρόπο αυτό υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία και τη νομιμότητα των θεσμών που προέκυψαν από τις εκλογές αυτές.

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε στις 2 Αυγούστου 2000 να καλέσει τη κυβέρνηση της Αϊτής σε διαπραγματεύσεις, κατ´εφαρμογή του άρθρου 96 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, για να εξετάσει την κατάσταση σε βάθος και τις προθέσεις της σε ό,τι αφορά τη διασφάλιση της τήρησης των ουσιωδών στοιχείων του άρθρου 9 της συμφωνίας και ειδικότερα, αυτών που αφορούν τις δημοκρατικές αρχές και το κράτος δικαίου. Οι εν λόγω διαβουλεύσεις πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες στις 26 Σεπτεμβρίου 2000.

Μετά το πέρας των διαβουλεύσεων και επειδή οι αρχές της Αϊτής δεν έλαβαν υπόψη τις ανησυχίες που εξεδήλωσε η ΕΕ σε ό,τι αφορά τη νομιμότητα της διαδικασίας, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε, στις 29 Ιανουαρίου 2001 και σύμφωνα με το άρθρο 96, παράγραφος 2 εδάφιο γ) της συμφωνίας εταιρικής σχέση ΑΚΕ-ΕΚ, να λάβει τα ακόλουθα κατάλληλα μέτρα σε ότι αφορά την πολιτική συνεργασίας με την Αϊτή: α) μη διάθεση της δεύτερης δόσης του 8ου ΕΤΑ ύψους 44,4 εκατ. ευρώ. β) αναστολή των άμεσων δημοσιονομικών ενισχύσεων. γ) αναπροσανατολισμός του υπολοίπου στης πρώτης δόσης του 8ου ΕΤΑ προς έργα από τα οποία επωφελείται ο λαός της Αϊτής, που αφορούν την ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών και του ιδιωτικού τομέα, και την ενδεχόμενη στήριξη της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και ενίσχυσης του κράτους δικαίου. δ) προετοιμασία του προγραμματισμού του 9ου ΕΤΑ από την Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Αϊτή, η οποία θα έρχεται σε συνεννόηση με την κυβέρνηση της Αϊτής κάθε φορά που αυτό θα είναι αναγκαίο. Εκτός από αντίθετη απόφαση του Συμβουλίου μετά από πρόταση της Επιτροπής, η κοινοποίηση διάθεσης των πόρων δεν θα λαμβάνει χώρα κατά την περίοδο ισχύος της εν λόγω απόφασης. Τα εν λόγω μέτρα θεσπίστηκαν με στόχο να μη θιγεί ο φτωχότερος πληθυσμός της Αϊτής.

Μία επανεκτίμηση της κατάστασης πραγματοποιήθηκε από κοινού από την Επιτροπή και το Συμβούλιο στα τέλη του έτους 2001. Αυτή η επανεκτίμηση αναγνώρισε ότι είχαν γίνει διάφορες προσπάθειες επίλυσης της πολιτικής κρίσης και διαμεσολάβησης, σημειώνοντας τις πολλαπλές αποστολές του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ). Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν είχε υπογραφεί καμία επίσημη συμφωνία μεταξύ των μερών, του Lafamni Lavallas και της Δημοκρατικής Σύγκλισης, και ότι είχε σημειωθεί ορισμένη πρόοδος σε ορισμένα σημεία. Στις 21 Ιανουαρίου 2002, το Συμβούλιο αποφάσισε να διατηρήσει τα κατάλληλα μέτρα που είχαν θεσπιστεί από το Συμβούλιο της ΕΕ στις 29 Ιανουαρίου 2001 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου. Η απόφαση του Συμβουλίου προβλέπει τη βαθμιαία εφαρμογή του συνόλου των μέσων συνεργασίας τα οποία εθίγησαν από τα μέτρα που αποφασίστηκαν στις 29 Ιανουαρίου 2001 αμέσως μετά την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών και με βάση τους τέσσερις δείκτες εξόδου από την κρίση: 1) σύσταση ενός προσωρινού εκλογικού συμβουλίου. 2) δημιουργία μιας επιτροπής εκλογικής εγγύησης, σε κεντρικό επίπεδο καθώς και σε αποκεντρωμένη βάση. 3) διεξαγωγή κοινοβουλευτικών εκλογών. και 4) διεξαγωγή τοπικών και δημοτικών εκλογών. Τα κατάλληλα μέτρα που συνδέονται με αυτούς τους τέσσερις δείκτες είναι: 1) διάθεση των πιστώσεων της 1ης δόσης του 8ου ΕΤΑ, σε προγράμματα που εκτελούνται στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης με το κράτος και αποβλέπουν στην καταπολέμηση της φτώχειας και τη στήριξη της δημοκρατίας. 2) διάθεση της 2ης δόσης του 8ου ΕΤΑ σε προγράμματα στήριξης της εκλογικής διαδικασίας, οδικών υποδομών, καταπολέμησης της φτώχειας και στήριξης της δημοκρατίας. 3) γνωστοποίηση της επιχορήγησης του 9ου ΕΤΑ και υπογραφή του αντίστοιχου ΕΕΠ, με άμεση εφαρμογή των έργων και προγραμμάτων στον τομέα της εκπαίδευσης και στους τομείς "εκτός συγκέντρωσης" (40% του ΕΕΠ). 4) αποδέσμευση του 60% του ΕΕΠ του 9ου ΕΤΑ που διετέθη στις υποδομές μεταφορών καθώς και του κονδυλίου Β, για τις πιθανές περιπτώσεις στήριξης στη διαρθρωτική προσαρμογή.

Τα μέτρα αυτά παύουν να ισχύουν στις 31 Δεκεμβρίου 2002. Η απόφαση προβλέπει επομένως ότι θα γίνει επανεκτίμηση της κατάστασης από κοινού από την Επιτροπή και το Συμβούλιο, βάσει της οποίας θα προβλεφθεί αναπροσαρμογή των μέτρων και βάσει της οποίας η Επιτροπή θα υποβάλει στο Συμβούλιο, αν είναι αναγκαίο, νέες προτάσεις.

Από την εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων, έγιναν διάφορες απόπειρες επίλυσης της πολιτικής κρίσης από τη διαμεσολάβηση. Σημειώνονται οι προσπάθειες που κατέβαλε ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ) και η Κοινότητα της Καραϊβικής (CARICOM). Η ειδική αποστολή του ΟΑΚ για την ενίσχυση της δημοκρατίας στην Αϊτή έπαιξε ιδιαίτερο ρόλο στην ανεύρεση κάποιας λύσης για την κρίση.

Εν πάση περιπτώσει μέχρι σήμερα δεν βρέθηκε καμία ικανοποιητική λύση. Η κυβέρνηση της Αϊτής ανέλαβε τη δέσμευση να δώσει προτεραιότητα στην αποκατάσταση ενός κλίματος ασφάλειας και εμπιστοσύνης στη χώρα, καθώς και να πραγματοποιήσει έρευνες για όλα τα εγκλήματα με πολιτικά κίνητρα και για την ενίσχυση των προγραμμάτων αφοπλισμού. Η υλοποίηση αυτής της δέσμευσης με συγκεκριμένες δράσεις θεωρείται το πρώτο βήμα για την επίλυση της σημερινής κρίσης.

Η κοινωνικο-οικονομική κατάσταση εξακολουθεί να επιδεινώνεται στη χώρα. Έγιναν πολλές εκκλήσεις υπέρ της ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας για τον πληθυσμό της Αϊτής, τη στήριξη της εκλογικής διαδικασίας και την αποκατάσταση της δημοκρατίας.

Ειδικότερα το ψήφισμα αριθ. 822 του ΟΑΚ της 4ης Σεπτεμβρίου 2002 επιβεβαιώνει τη στήριξή του στην αποκατάσταση της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ της κυβέρνησης της Αϊτής και των διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών, και καλεί τα ενδιαφερόμενα μέρη να λύσουν τα τεχνικά και οικονομικά εμπόδια που εμποδίζουν την ομαλοποίηση των σχέσεων. Με την υπόθεση μιας ευνοϊκής εξέλιξης, θα πρέπει η Ευρωπαϊκή ´Ενωση να διαθέτει τα μέσα για να ενισχύσει την αποκατάσταση της συνεργασίας με τη δημοσιονομική στήριξη και με άλλα μέτρα που θα διευκολύνουν την υλοποίηση των προϋποθέσεων και να περιορίσουν τις αρνητικές επιπτώσεις των μέτρων μακροοικονομικής προσαρμογής σε κοινωνικό και ανθρώπινο επίπεδο. Αυτό θα ενταχθεί μόνον σε ένα ευνοϊκό πολιτικό κλίμα για το οποίο η επίλυση της εκλογικής λύσης αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση.

Προτείνεται επομένως να ληφθούν τα ακόλουθα κατάλληλα μέτρα:

α) χρησιμοποίηση των πιστώσεων της πρώτης δόσης του 8ου ΕΤΑ και διάθεση των πιστώσεων της 2ης δόσης του 8ου ΕΤΑ για έργα που θα ωφελήσουν άμεσα τον πληθυσμό της Αϊτής, την κοινωνία των πολιτών, τον ιδιωτικό τομέα και για σχέδια στήριξης της δημοκρατίας και της εκλογικής διαδικασίας

β) η κοινοποίηση της χορήγησης των πόρων του 9ου ΕΤΑ και η υπογραφή του αντίστοιχου ΕΕΠ δεν θα γίνουν κατά την περίοδο ισχύος της παρούσας απόφασης.

Η βαθμιαία εφαρμογή του συνόλου των μέσων συνεργασίας που εθίγησαν από αυτά τα μέτρα θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της εκλογικής διαδικασίας. Αυτό περιλαμβάνει μια ενδεχόμενη βοήθεια από τον προϋπολογισμό με προϋπόθεση την επανάληψη της συνεργασίας με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Αυτά τα μέτρα λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου 2003.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη τροποποίηση της απόφασης 2002/131/ΕΚ σχετικά με τον τερματισμό της διαδικασίας διαβουλεύσεων με την Αϊτή στο πλαίσιο του άρθρου 96 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

Τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

Τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ όπως τέθηκε σε πρόωρη εφαρμογή με την απόφαση 1/2000 του Συμβουλίου των Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ [1], και ιδίως το άρθρο 96,

[1] ΕΕ L 195 της 01.08.2000, σ. 46

Την εσωτερική συμφωνία σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τις διαδικασίες που πρέπει να τηρηθούν για την εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, όπως τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή με απόφαση των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών της 18ης Σεπτεμβρίου 2000, και ιδίως το άρθρο 3,

την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Με βάση την απόφαση 2002/131/ΕΚ του Συμβουλίου [2] η χορήγηση χρηματοδοτικής βοήθειας στην Αϊτή αναστέλλεται ενμέρει σύμφωνα με την εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 96, παράγραφος 2, σημείο γ) της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ.

[2] ΕΕ L 47 της 19.02.2002, σ. 34

(2) Η απόφαση λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2002 και προβλέπει την επανεξέταση των μέτρων πριν την ημερομηνία αυτή.

(3) Ο σεβασμός των δημοκρατικών αρχών δεν έχει ακόμη αποκατασταθεί στην Αϊτή. Εντούτοις, ορισμένες δράσεις αξίζουν στήριξης και η συνεργασία υπέρ του λαού της Αϊτής πρέπει να διατηρηθεί.

ΑΠΟΦΑΣIZEI:

Άρθρο πρώτο

Η απόφαση 2002/131/ΕΚ τροποποιείται ως εξής :

1) Στο άρθρο 3, δεύτερο και τρίτο εδάφιο, η ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2002 αντικαθίσταται από την 31 Δεκεμβρίου 2003.

2) Το παράρτημα αντικαθίσταται από το κείμενο που περιλαμβάνεται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της έγκρισής της.

Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[...]

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σχέδιο επιστολής

Κύριε Πρωθυπουργέ,

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στο άρθρο 9 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ. Οι δημοκρατικές αρχές και το κράτος δικαίου στις οποίες στηρίζεται η εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΚ, είναι ουσιαστικά στοιχεία της συμφωνίας και αποτελούν επομένως τον ακρογωνιαίο λίθο των σχέσεών μας.

Στην επιστολή της 31ης Ιανουαρίου 2001, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν ευρέθη ικανοποιητική λύση για να αντιμετωπισθεί το ζήτημα της παραβίασης του εκλογικού νόμου της Αϊτής. Σας ενημέρωνε σχετικά με το ότι έπρεπε να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 96, παράγραφος 2 σημείο γ) της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ. Στην επιστολή της ....... η Ένωση αναθεώρησε την απόφασή της της 29ης Ιανουαρίου 2001 για να επιτρέψει τη βαθμιαία επαναλειτουργία του συνόλου των μέσων συνεργασίας σε συνάρτηση με την υλοποίηση από πλευράς σας των δημοκρατικών στόχων σε θέματα εκλογικής διαδικασίας.

Σήμερα, μετά από σχεδόν δύο έτη πολιτικής κρίσης, η Ένωση θεωρεί ότι οι δημοκρατικές αρχές δεν έχουν ακόμη αποκατασταθεί στην Αϊτή. Αναγνωρίζει εντούτοις τις πολυάριθμες προσπάθειες που καταβλήθηκαν για την επίλυση της κρίσης, εκ μέρους κυρίως του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ) και της Κοινότητας της Καραϊβικής (CARICOM), και επαναβεβαιώνει τη βούλησή της να υποστηρίξει αυτές τις προσπάθειες. Χαιρετίζει τη δέσμευση της κυβέρνησης της Αϊτής να δώσει μεγαλύτερη προτεραιότητα στην αποκατάσταση ενός κλίματος ασφάλειας και εμπιστοσύνης στη χώρα, όπως και στην διεξαγωγή μελετών για όλα τα εγκλήματα που έχουν πολιτικά κίνητρα και στην ενίσχυση των προγραμμάτων αφοπλισμού. Ενθαρρύνει επίσης την κυβέρνησή σας να μετατρέψει αυτήν τη δέσμευση σε συγκεκριμένες δράσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει τις ανησυχίες της για την επιδείνωση της κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης στην Αϊτή και επαναβεβαιώνει ότι επιθυμεί να συνεχίσει τη συνεργασία της υπέρ του λαού της Αϊτής.

Με βάση τα ανωτέρω στοιχεία, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε να αναθεωρήσει την απόφασή του της 21ης Ιανουαρίου 2002 και να επανεξετάσει τα ακόλουθα κατάλληλα μέτρα κατά την έννοια του άρθρου 96, παράγραφος 2, σημείο γ) της συμφωνίας:

α) χρησιμοποίηση των πιστώσεων της πρώτης δόσης του 8ου ΕΤΑ και διάθεση των πιστώσεων της 2ης δόσης του 8ου ΕΤΑ για έργα που θα ωφελήσουν άμεσα τον πληθυσμό της Αϊτής, την κοινωνία των πολιτών, τον ιδιωτικό τομέα και για σχέδια στήριξης της δημοκρατίας και της εκλογικής διαδικασίας

β) η κοινοποίηση της χορήγησης των πόρων του 9ου ΕΤΑ και η υπογραφή του αντίστοιχου ΕΕΠ δεν θα γίνουν κατά την περίοδο ισχύος της παρούσας απόφασης.

Η Ένωση θα παρακολουθεί στενά τη διαδικασία εκδημοκρατισμού και κυρίως την υλοποίηση των σταδίων που θα οδηγήσουν στη διεξαγωγή κοινοβουλευτικών και τοπικών εκλογών, όπως ιδίως τη σύσταση προσωρινού εκλογικού συμβουλίου και τη σύσταση επιτροπής εκλογικής εγγύησης. Η βαθμιαία επαναλειτουργία του συνόλου των μέσων συνεργασίας που έχουν θιγεί από αυτά τα μέτρα, θα γίνει σε συνάρτηση με την εξέλιξη της εκλογικής διαδικασίας. Αυτό περιλαμβάνει δημοσιονομική βοήθεια ενδεχομένως που θα εξαρτηθεί από την επανάληψη της συνεργασίας με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

Η Ένωση είναι έτοιμη να αναθεωρήσει την απόφασή της στην περίπτωση θετικής εξέλιξης. Επαναλαμβάνει ότι είναι διατεθειμένη να διεξαγάγει ενισχυμένο πολιτικό διάλογο.

Παρακαλώ δεχτείτε, κύριε Πρωθυπουργέ, τη διαβεβαίωση της βαθύτατης εκτίμησής μου.

Για την Επιτροπή Για το Συμβούλιο