[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 1.8.2005

COM(2005)354 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος eTEN

1. Εισαγωγή

Σύμφωνα με το άρθρο 14 της απόφασης για τα eTEN, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, που καθορίζει τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά τηλεπικοικωνιακά δίκτυα, “η Επιτροπή υποβάλει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας απόφασης κατά τη διάρκεια της χρονικής περιόδου Ιούλιος 2000 έως Ιούνιος 2004”.

Η αξιολόγηση του προγράμματος eTEN ανατέθηκε σε κοινοπραξία των Ramboll Management και IDATE υπό την καθοδήγηση της διευθύνουσας επιτροπής που διόρισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πραγματοποιήθηκε μεταξύ Ιανουαρίου και Δεκεμβρίου 2004. Οι δύο στόχοι ήταν:

- Η εκ των υστέρων αξιολόγηση της εφαρμογής των επιδόσεων σε σχέση με τους στόχους και αποτελέσματα του προγράμματος κατά τη χρονική περίοδο Ιούλιος 2000 έως Ιούνιος 2004, συμπεριλαμβανομένης αξιολόγησης του μακροπρόθεσμου κοινωνικοοικονομικού αντίκτυπου του προγράμματος,

- Η εκ των προτέρων αξιολόγηση πιθανών αναπροσανατολισμών του προγράμματος στο εγγύς μέλλον (έως το τέλος του 2006) και πιθανών εναλλακτικών δυνατοτήτων πολιτικής για μία νέα φάση του προγράμματος, από το 2006.

Τα “συμπεράσματα και συστάσεις” του σχεδίου της τελικής έκθεσης της εν λόγω αξιολόγησης υποβλήθηκαν στην επιτροπή διαχείρισης eTEN στις 14 Δεκεμβρίου 2004.

2. Κυρια χαρακτηριστικα του προγραμματοσ ETEN

Το eTEN αποτελεί μέρος της πολιτικής της ΕΕ για τα ευρωπαϊκά δίκτυα[1]. Η χρηματοοικονομική βάση για τις επιχορηγήσεις καθορίζεται στον κοινό δημοσιονομικό κανονισμό για τα ΤΕΝ[2], που ισχύει επίσης για τα ΤΕΝ μεταφορών και ενέργειας. Η τεχνική βάση του eTEN ορίζεται σε χωριστή απόφαση για τις κατευθυντήριες γραμμές[3].

Έπειτα από την προηγούμενη αναθεώρηση του προγράμματος TEN Telecom[4], καθώς και την “ειδική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου”[5], αναθεωρήθηκε το παράρτημα 1 της απόφασης για τους προσανατολισμούς με αναδιατύπωση των “ υπηρεσιών κοινωφελούς χαρακτήρα”, και το πρόγραμμα έγινε γνωστό ως eTEN. Ο εν λόγω αναπροσανατολισμός ευθυγράμμισε τα eTEN με τους νέους στόχους πολιτικής που ορίστηκαν στο θεματολόγιο της Λισαβόνας με ραγδαίες εξελίξεις στον τηλεπικοινωνιακό τομέα, ιδίως στη διάθεση νέων υπηρεσιών και στο νέο πλαίσιο κανονιστικών ρυθμίσεων· και με νέα κοινωνικά και οικονομικά αιτήματα που προκύπτουν από την ταχεία ανάπτυξη του ίντερνετ. Το eTEN ασχολείται πλέον με την επιτάχυνση της αφομοίωσης διευρωπαϊκών κοινωφελών ηλ-υπηρεσιών στην ΕΕ και είναι πρόγραμμα υποστήριξης για την επίτευξη των στόχων που ορίζονται στο σχέδιο δράσης eEurope του 2005.

Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, το eTEN συγκεντρώνεται στην υποστήριξη για την παροχή διευρωπαϊκών ηλ-υπηρεσιών όπως ορίζεται στην απόφαση για τους προσανατολισμούς, ενώ η παροχή υπηρεσιών που απαιτούνται σε εθνικό επίπεδο επαφίεται στα κράτη μέλη. Στον ορισμό “διευρωπαϊκός” περιλαμβάνεται η πανευρωπαϊκή, η διασυνοριακή και η ικανοποίηση των αναγκών σε διάφορα κράτη μέλη.

Το eTEN είχε ετήσιο προϋπολογισμό περίπου 45 εκατ. € για τα έτη 2003 και 2004, κυρίως μέσω επιχορηγήσ έπειτα από ετήσιες προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων. Αυτό το επίπεδο χρηματοδότησης αναμένεται να συνεχιστεί το 2005 και το 2006.

Το eTEN υποστηρίζει δύο είδη έργων, τα λεγόμενα έργα της “αρχικής εγκατάστασης” και τα έργα “επικύρωσης στην αγορά”. Τα έργα αρχικής εγκατάστασης βρίσκονται στα κατάντη και υποστηρίζουν τη φάση εγκατάστασης μιας ηλ-υπηρεσίας· χρηματοδοτούνται σε ύψος έως 10% του κόστους του έργου και αντιστοιχούν σε μικρό τμήμα των χρηματοδοτούμενων έργων. Τα έργα επικύρωσης στην αγορά βρίσκονται στα ανάντη και επιδιώκονται η επικύρωση της οικονομικής απόδοσης μιας ηλ-υπηρεσίας·χρηματοδοτούνται έως 50% του κόστους του έργου και αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο τμήμα των χρηματοδοτούμενων έργων και υποβαλλόμενων προτάσεων.

3. Γενικη κριση της επιτροπησ οσον αφορα την αξιολογηση

Η Επιτροπή αποδέχεται την έκθεση αξιολόγησης ως ικανοποιητική αξιολόγηση του προγράμματος eTEN κατά τη διάρκεια της περιόδου Ιούλιος 2000 έως Ιούνιος 2004.

Από την έκθεση προκύπτει σαφώς ότι το πρόγραμμα eTEN έχει μείζονα ρόλο για την μελλοντική ανάπτυξη και εγκατάσταση της κοινωνίας της πληροφορίας στην Ευρώπη. Περαιτέρω, Επιτροπή χαιρετίζει την αναγνώριση στην έκθεση ότι η διαχείριση του προγράμματος είναι πλέον καλή και ότι, έπειτα από την αναπροσαρμογή του τον Ιούλιο του 2002, είναι τώρα καλύτερα προσανατολισμένο στρατηγικά και αποτελεί καίριο μέρος των πολιτικών για την κοινωνία της πληροφορίας. Παραμένει, ωστόσο, σαφές ότι το eTEN, υπό την παρούσα του μορφή, δεν θα επιτύχει το δυναμικό του και, σε μελλοντική επακόλουθη πρωτοβουλία θα πρέπει να αναδιαμορφωθεί εκ βάθρων, προσανατολιζόμενο περισσότερο στη ζήτηση. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τα εκ των προτέρων και εκ των υστέρων συμπεράσματα, έχει αναλάβει τον καθορισμό ενός νέου επακόλουθου προγράμματος. Η Επιτροπή αναγνωρίζει επίσης τις βραχυμεσοπρόθεσμες συστάσεις της έκθεσης και ασχολείται με τη βελτίωση του τρέχοντος προγράμματος.

4. Εκ των υστερων συμπεράσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης

4.1. Συμπέρασμα 1: Οι αλλαγές στη νομική βάση του προγράμματος το 2002 είχαν σημαντικά θετικά αποτελέσματα για την υλοποίηση του προγράμματος.

Στον ταχέως εξελισσόμενο τομέα όπου βρίσκεται, είναι σαφές ότι θα πρέπει να αξιολογείται διαρκώς η θέση του προγράμματος eTEN. Το πρόγραμμα έχει ήδη μετακινηθεί από την εστίασή του στις τηλεπικοινωνίες, στα μέσα της δεκαετίας του 1990, σε εστίαση στο Ίντερνετ, και τώρα έχει ενταχθεί στην κοινοτική πολιτική ως πρόγραμμα που ανταποκρίνεται σε σύγχρονες ανάγκες για δημόσιες υπηρεσίες, στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης eEurope. Η Επιτροπή χαιρετίζει τα πορίσματα της έκθεσης, ότι από το 2002 έχουν βελτιωθεί τα έργα και οι προοπτικές επιτυχίας τους. Συμφωνεί επίσης με τη σύσταση της έκθεσης αξιολόγησης, ότι το πρόγραμμα θα πρέπει να αναδιαρθρωθεί περαιτέρω για βελτιστοποίηση του αντίκτυπού του.

4.2. Συμπέρασμα 2: Σημαντική βελτίωση της διαχείρισης και διοίκησης του προγράμματος.

Η Επιτροπή χαιρετίζει τα πορίσματα σχετικά με τις βελτιωμένες επιδόσεις, καθώς και το συμπέρασμα ότι το πρόγραμμα eTEN λειτουργεί πλέον χωρίς προβλήματα. Οι διαδικασίες αξιολόγησης προτάσεων βελτιώνονται διαρκώς και η Επιτροπή πιστεύει ότι αντιστοιχούν πλέον σε ορθή πρακτική. Έχει επίσης ενισχυθεί η επικοινωνιακή στρατηγική του eTEN, για την εξασφάλιση υψηλής συμμετοχής από τα νέα κράτη μέλη στην πρόσκληση του 2004. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η οικονομική διαχείριση είναι δυσκίνητη. Στόχος του νέου προγράμματος θα είναι η εξομάλυνση της οικονομικής διαχείρισης του eTEN, με παράλληλη συμβατότητα με τον δημοσιονομικό κανονισμό της Επιτροπής.

4.3. Συμέρασμα 3: Ο αντίκτυπος των προγραμμάτων προ του 2002 είναι μέχρι στιγμής περιορισμένος, υπάρχει όμως σημαντικό δυναμικό για μεγαλύτερο αντίκτυπο.

Η Επιτροπή συμφωνεί σε μεγάλο βαθμό με αυτό και τα συναφή συμπεράσματα 6, 7 και 8. Η αξιολόγηση επισημαίνει κατ’ ουσία τον σημαντικό ρόλο του eTEN, αλλά και ανάγκη ανασχεδιασμού του προγράμματος για την ενίσχυση του αντίκτυπού του. Τα έργα πριν από το 2002 υλοποιήθηκαν σύμφωνα με την απόφαση για τους προσανατολισμούς που ίσχυε πριν από τον Ιούλιο του 2002. Στην έκθεση δηλώνεται, μολαταύτα, ότι «τα περισσότερα έργα (πριν από το 2002) κατέληξαν σε κάποια μορφή εγκατάστασης» καθώς και ότι «πολλά από τα αποτελέσματα αυτά δεν θα είχαν προκύψει, ή θα προέκυπταν αργότερα, ή σε μικρότερη κλίμακα, χωρίς το πρόγραμμα». Η απόφαση για τους προσανατολισμούς επικαιροποιήθηκε τον Ιούλιο του 2002 με την εισαγωγή «πολύ εντονότερης εστίασης στον δημόσιο τομέα». Η βελτίωση αυτή καθώς και οι αντίστοιχες στην διαχείριση του προγράμματος eTEN είχαν ως αποτέλεσμα ότι τα έργα μετά το 2002 ήταν «καλύτερα προετοιμασμένα για επιτυχή εγκατάσταση». Επιπλέον, «η πρωτοβουλία συμβουλευτικής καθοδήγησης στα νέα έργα που στοχεύει στην άρση των εμποδίων για την επιτυχή εφαρμογή των αποτελεσμάτων των έργων επικύρωσης στην αγορά, θα υποστηρίξει σε μεγάλο βαθμό την εφαρμογή και εγκατάσταση, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας οικονομικών επενδύσεων.»

4.4. Συμπέρασμα 4: Τα επιτυχή έργα καθοδηγούνται από ισχυρούς συντελεστές, συχνά με συμμετοχή των τελικών χρηστών.

Η Επιτροπή σημειώνει το παραπάνω συμπέρασμα. Πιστεύει, ωστόσο, ότι η μονιμότητα ή αειφορία αποτελεσμάτων επιτυχών έργων καθιστά απαραίτητη την ανάληψη δέσμευσης εκ μέρους των κρατών μελών για την παροχή της υπηρεσίας.

4.5. Συμπέρασμα 5: Πολλά έργα που στοχεύουν στο εμπόριο με τους τελικούς χρήστες B2C και μεταξύ επιχειρήσεων (B2B) δεν υπήρξαν ιδιαίτερα επιτυχή.

Αυτά τα είδη υπηρεσιών δεν αποτελούν πλέον στόχο στην αναθεωρημένη απόφαση για τους προσανατολισμούς.

4.6. Συμπέρασμα 6: Η περιορισμένη συμμετοχή εταίρων από τον δημόσιο τομέα στα έργα συνιστά φραγμό στην εισαγωγή και εγκατάσταση και στην επίτευξη αντίκτυπου μεγάλης κλίμακας.

Η Επιτροπή συμφωνεί με το εν λόγω συμπέρασμα. Η απάντηση της Επιτροπής περιλαμβάνεται στα σημεία 5.1 και 5.6 παρακάτω.

4.7. Συμπέρασμα 7: Η εισαγωγή και εγκατάσταση συχνά είναι περιορισμένης κλίμακας.

Η Επιτροπή συμφωνεί με το συμπέρασμα αυτό. Ωστόσο, το συμπέρασμα προκύπτει από τα αποτελέσματα έργων πριν από τον αναπροσανατολισμό του eTEN, το 2002. Η Επιτροπή προτίθεται να διεξαγάγει παρόμοια αξιολόγηση του αντίκτυπου για μεταγενέστερα έργα, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί. Οι δράσεις που έχουν αναληφθεί για τη βελτίωση της εισαγωγής και εγκατάστασης περιλαμβάνονται στα σημεία 5.1 και 5.6 παρακάτω.

4.8. Συμπέρασμα 8: Περιορισμένα ή/και καθυστερημένα αποτελέσματα εισαγωγής και εγκατάστασης και περιορισμένος αντίκτυπος έως τώρα.

Η Επιτροπή συμφωνεί με το παραπάνω συμπέρασμα, το οποίο, ωστόσο, προκύπτει από τα αποτελέσματα έργων πριν από τον αναπροσανατολισμό του eTEN, το 2002. Η Επιτροπή προτίθεται να διεξαγάγει παρόμοια αξιολόγηση του αντίκτυπου για μεταγενέστερα έργα, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί. Οι δράσεις της που έχουν αναληφθεί για τη βελτίωση της εισαγωγής και εγκατάστασης αναφέρονται στα σημεία 5.1 και 5.6 παρακάτω.

4.9. Συμπέρασμα 9: Το eTEN έχει σημαντικό ρόλο στην αξιακή αλυσίδα από την έρευνα έως την εισαγωγή και εγκατάσταση.

Χαιρετίζεται η αναγνώριση, στην έκθεση, της συνεχιζόμενης σημασίας του eTEN και της σχετικής συνέργειας με τις ερευνητικές δραστηριότητες. Η Επιτροπή έχει δεσμευθεί σε ισόρροπη και ολιστική προσέγγιση στην έρευνα, την εισαγωγή στην αγορά και τη ρυθμιστική δραστηριότητα, στο πεδίο της κοινωνίας της πληροφορίας. Η ΓΔ Κοινωνίας της Πληροφορίας αποβλέπει στην ενίσχυση των δεσμών αυτών, συνεχίζοντας να έχει την ηγετική ευθύνη για ενιαία και συνεκτική διαχείριση και στα τρία εν λόγω πεδία.

5. Βραχυπρόθεσμες εκ των υστέρων συστάσεισ για την τρέχουσα φάση του προγράμματοσ

5.1. Σύσταση 1: Περαιτέρω ενίσχύση των κριτηρίων αξιολόγησης

Οι κύριοι ενδιαφερόμενοι που μπορούν να εξασφαλίσουν διαρκή εισαγωγή και εγκατάσταση είναι, σαφώς οι δημόσιοι φορείς. Η Επιτροπή αποδέχεται τη σημασία υγιών επιχειρηματικών σχεδίων για τις δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και για τον ιδιωτικό τομέα· το θέμα αυτό θα συνεχίσει να αποτελεί σημαντική πτυχή των κριτηρίων αξιολόγησης.

Η Επιτροπή έχει τροποποιήσει σημαντικά τα κριτήρια αξιολόγησής για το πρόγραμμα εργασιών 2005, υπογραμμίζοντας εντονότερα το δυναμικό εισαγωγής και εγκατάστασης. Έχει εισαχθεί ένα νέο κριτήριο ανάθεσης ώστε η πτυχή αυτή να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη προβολή και βάρος. Η ενεργός συμμετοχή των δημόσιων φορέων έχει ήδη προβληθεί έντονα στην ενημερωτική εκστρατεία, καθώς και στα ενισχυμένα κριτήρια ανάθεσης. Το 2005 θα πραγματοποιηθούν περαιτέρω βήματα σε συνδυασμό με την Επιτροπή Διαχείρισης για τη συμμετοχή δημόσιων φορέων στο πρόγραμμα.

5.2. Σύσταση 2: Να δοθεί προτεραιότητα στην αναπαραγωγή υπηρεσιών που έχουν αποδείξει την αειφορία και χρησιμότητά τους σε εθνικό πλαίσιο

Έχει ήδη υπογραμμιστεί ιδιαίτερα στην ενημερωτική εκστρατεία για το eTEN όσον αφορά τη σημασία της «ορθής πρακτικής» και της περαιτέρω χρήσης της ως βάσης για προγράμματα eTEN. Ο προσδιορισμός «ορθής πρακτικής» στα νέα κράτη μέλη είναι ένας από τους στόχους. μιας εν εξελίξει μελέτης· τα αποτελέσματα θα διαδοθούν ευρύτερα στην Κοινότητα για την προώθηση της αναπαραγωγής.

Ο προσδιορισμός «ορθής πρακτικής» επαφίετο, ως τώρα, στους προτείνοντες· Η Επιτροπή πρόκειται να ασχοληθεί εντονότερα με το θέμα αυτό, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της αποκαλούμενης προσέγγισης από τα πάνω προς τα κάτω.

5.3. Σύσταση 3: Ενοποίηση της αξιολόγησης στην αγορά και της εγκατάστασης σε έργα περισσοτέρων φάσεων

Η Επιτροπή συμφωνεί με την αντίληψη της ενοποίησης της επικύρωσης στην αγορά και της αρχικής εγκατάστασης σε έργα περισσότερων φάσεων. Προς τούτο θα απαιτηθεί αλλαγή του δημοσιονομικού κανονισμού που επί του παρόντος ισχύει και για τα ΤΕΝ μεταφορών και ενέργειας. Το θέμα θα αντιμετωπιστεί πλήρως σε συζητήσεις για τη μελλοντική εξέλιξη του ΙΤΕΝ σε σχέση με το προτεινόμενο επακόλουθο πρόγραμμα, από το 2007 και εφεξής, για το οποίο θα απαιτηθεί νέα νομική βάση.

5.4. Σύσταση 4: Συνέχιση της πίεσης για αύξηση του συνολικού ανώτατου ορίου χρηματοδότησης έργων

Λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν παραληφθεί λίγες μόνο ποιοτικές προτάσεις αρχικής εγκατάστασης, φαίνεται ότι οι ενδιαφερόμενοι για το eTEN ουσιαστικά θεωρούν πολύ χαμηλό το όριο χρηματοδότησης του 10%. Έχει αποδειχθεί ότι αυτό το επίπεδο χρηματοδότησης δεν καλύπτει τα γενικά έξοδα, τα έκτακτα έξοδα και τη διακινδύνευση που συνεπάγεται η υλοποίηση μιας «διευρωπαϊκής» υπηρεσίας. Όλες οι πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή συνηγορούν υπέρ της ανάγκης αύξησης του επιπέδου χρηματοδότησης σε 30%, καθώς και τις ανάγκες λήψης θετικής απόφασης εγκαίρως ώστε να ισχύει για τα συμβόλαια του 2005.

5.5. Σύσταση 5: Καθορισμός στόχων και οροσήμων του έργου υπό μορφή συγκεκριμένων αποτελεσμάτων και όχι παραδοτέων.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει τη σημασία να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση σε ορόσημα και συγκεκριμένα αποτελέσματα και όχι στην παραγωγή παραδοτέων (εκθέσεων). Η Επιτροπή έχει ανάγκη από ορισμένα παραδοτέα ώστε να μπορεί να κρίνει την αποτελεσματικότητα των κοινοπραξιών και της προόδου προς την κατεύθυνση επίτευξης των στόχων του έργου. Ορισμένα παραδοτέα, ιδίως διοικητικού χαρακτήρα, αποτελούν υποχρεωτικό μέρος της σύμβασης. Μολοντούτο οι συμβάσεις περιλαμβάνουν κατά κανόνα πολύ περισσότερα παραδοτέα σε χαρτί (εκθέσεις) που προτείνονται από τις κοινοπραξίες. Κατά τον τελευταίο γύρο των διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή άρχισε να αμφισβητεί την ανάγκη όλων των παραδοτέων που προτείνουν οι κοινοπραξίες, με στόχο τον περιορισμό τους στα απαραίτητα ελάχιστα επίπεδα.

5.6. Σύσταση 6: Περαιτέρω επεξεργασία του προγράμματος εργασιών

Το πρόγραμμα εργασίας για το 2005 λαμβάνει υπόψη την κτηθείσα πείρα από προηγούμενες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και συστάσεις της έκθεσης αξιολόγησης. Η νομική βάση επιβάλλει τη θεματική προσέγγιση, αλλά έχει εισαχθεί και εγκάρσια προσέγγιση, όπου απαιτείται από όλες τις προτάσεις να ασχοληθούν με συναφή θέματα «ηλ-ένταξης» (ψηφιακής ένταξης) και «εμπιστοσύνης και ασφάλειας». Αποδίδεται μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην εισαγωγή και εγκατάσταση μέσω της προσθήκης ενός κριτηρίου ανάθεσης σχετικού με το θέμα αυτό, ενώ αποδίδεται μεγαλύτερη σημασία στον ηγετικό ρόλο που θα πρέπει να έχουν οι δημόσιοι φορείς. Έχει μειωθεί επίσης ο διοικητικός φόρτος, με την απλούστευση της διάρθρωσης της πρότασης καθώς επίσης και για πρώτη φορά της διευκόλυνσης ηλεκτρονικής υποβολής παράλληλα με την υποβολή σε χαρτί.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει την εν λόγω διαδικασία επεξεργασίας και το 2006 εντός των ορίων που θέτει η νομική βάση. Συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια του 2005 η Επιτροπή θα αξιολογήσει το δυναμικό υλοποίησης μιας προσέγγισης που θα κατευθύνεται από τη ζήτηση σε συνδυασμό με την ισχύουσα προσέγγιση από τα κάτω προς τα επάνω, που βασίζεται στις προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων.

6. Αξιολόγηση των πιθανών εναλλακτικών λύσεων για μελλοντικό πρόγραμμα

Στην έκθεση εξετάζονται 5 εναλλακτικές λύσεις για το μέλλον. Οι πρώτες τρεις παρουσιάζονται ως θεωρητικές δυνατότητες και η ανάλυσή τους βασίζεται στον ουσιαστικό ρόλο του προγράμματος για τη συμπλήρωση του κενού μεταξύ έρευνας και εγκατάστασης στην αγορά, που δεν καλύπτεται από άλλες κοινοτικές πρωτοβουλίες. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι «θα ήταν υπερβολική διακινδύνευση η πλήρης εγκατάλειψη της προσέγγισης από τα κάτω προς τα επάνω».

Στην έκθεση προσδιορίζεται η ανάγκη μειζόνων αλλαγών στη σημερινή μορφή του προγράμματος, προτείνοντας ένα βέλτιστο μείγμα προσεγγίσεων και μεθόδων, συμπεριλαμβανομένης μιας καλύτερα συντονισμένης στρατηγικής που θα κατευθύνεται από τη ζήτηση. Στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης, οι απαιτήσεις θα καθορίζονται από μια επιτροπή και τα έργα θα υλοποιούνται με διαδικασία δημόσιου διαγωνισμού. Η Επιτροπή θα διερευνήσει τις προοπτικές εφαρμογής της ανοικτής μεθόδου συντονισμού για την υποστήριξη διαδικασιών εκμάθησης πολιτικών, ανταλλαγής ορθής πρακτικής, συγκριτικής αξιολόγησης και βελτιωμένου συντονισμού στρατηγικών σε τοπικές, περιφερειακές και εθνικές δραστηριότητες.

Η απαιτούμενη αύξηση παραγωγικότητας για την πραγματοποίηση των στόχων της Λισαβόνας σε μεγάλο βαθμό θα καταστεί δυνατή μέσω της χρήσης αποτελεσματικών ηλ-υπηρεσιών. Η Επιτροπή σημειώνει τον συνιστώμενο στόχο στην έκθεση αξιολόγησης όσον αφορά το μελλοντικό πρόγραμμα, δηλαδή “συμμετοχή στην εγκατάσταση ηλ-υπηρεσιών (ή ηλε-λύσεων) που θα αντιμετωπίζουν βασικές ανάγκες του δημόσιου τομέα καθώς και διασυνοριακή διαλειτουργικότητα συστημάτων και υπηρεσιών, συμβάλλοντας έτσι στην μείωση των φραγμών που αντιμετωπίζουν πολίτες και εταιρίες για την πλήρη συμμετοχή τους στην εσωτερική αγορά και για να επωφεληθούν από αποτελεσματική και αποδοτική διανομή δημόσιων υπηρεσιών.”

6.1. Αλλαγή της μεθόδου παρέμβασης, από προς προσφοροστρεφή σε κατευθυνόμενη από τη ζήτηση: αντιμετώπιση βασικών θεμάτων

Η Επιτροπή συμφωνεί με το συμπέρασμα (βλ. σημείο 5) ότι υπάρχει ανάγκη εισαγωγής υπηρεσιών κοινωφελούς χαρακτήρα, προσδιορισμένων με περισσότερο στρατηγικό, συντονισμένο τρόπο. Από την πείρα προκύπτει ότι η χρήση ανοικτών προσκλήσεων για υποβολή προτάσεων δεν προκύπτει η συντονισμένη υλοποίηση διευρωπαϊκών δημόσιων ηλ-υπηρεσιών. Κατά τον καθορισμό του επακόλουθου προγράμματος θα πρέπει να αξιολογηθεί σειρά μηχανισμών για περισσότερο συντονισμένη προσέγγιση, συμπεριλαμβανομένων όσον περιγράφονται στο σημείο 6 παραπάνω.

6.2. Βελτιωμένη χρησιμοποίηση πόρων του eTEN

Η Επιτροπή συμφωνεί με τη δήλωση “για την επίτευξη πραγματικού αντίκτυπου πρέπει τα έργα να αντιμετωπίζουν σημαντικό μέρος της ζήτησης σε επιλεγμένα πεδία.” Η προσέγγιση από τα πάνω προς τα κάτω που αναφέρεται στο τμήμα 6.1, εφαρμοζόμενη με την αρωγή των κρατών μελών θα έχει καθοριστικό ρόλο στον προσδιορισμό της ζήτησης. Η εγκατάσταση υπηρεσιών κοινωφελούς χαρακτήρα ευρύτερης κλίμακας θα έχει ανάγκη από μεγαλύτερο προϋπολογισμό από τον σήμερα διαθέσιμο και θα εξαρτάται από την ύπαρξη ελκυστικότερων όρων συμμετοχής από αυτές που παρέχονται με το σημερινό όριο του 10%, το οποίο οι ενδιαφερόμενοι έχουν σαφώς απορρίψει.

7. Συμπέρασματα

Η Επιτροπή χαιρετίζει ευρύτερα την εν λόγω έκθεση ως ευκαιρία στη σημερινή συγκυρία του προβληματισμού για την αναδιατύπωση της πολιτικής.

Η Επιτροπή παρακολούθησε τις εργασίες του ανάδοχου με σκοπό τον έγκαιρο εντοπισμό βελτιώσεων. Ω ς αποτέλεσμα, οι περισσότερες από τις συστάσεις έχουν ήδη ενσωματωθεί στο πρόγραμμα εργασιών για το 2005, όπως περιγράφεται στο σημείο 5 παραπάνω.

Όσον αφορά το συμπέρασμα της έκθεσης αξιολόγησης, όπου αναφέρεται ότι “οι συνολικοί στόχοι του eTEN συμβαδίζουν πλήρως με τη στρατηγική της Λισαβόνας”, κατά την αναδιαμόρφωση του προγράμματος έχουν συνεκτιμηθεί συστάσεις μακροπρόθεσμου χαρακτήρα, όπως περιγράφεται στο σημείο 6 παραπάνω, ως καίρια στοιχεία μιας πρωτοβουλίας μετεξέλιξης του σχεδίου δράσης eEurope 2005, δηλαδή της πρωτοβουλίας i2010 που δρομολογήθηκε την 1η Ιουνίου 2005 από την Επίτροπο κα. Reding. Εξάλλου, το πρόγραμμα ανταγωνιστικότητα και καινοτομία[6], όπου περιλαμβάνεται πρόταση επακόλουθου προγράμματος στο eTEN, εγκρίθηκε από την Επιτροπή[7] και υποβλήθηκε στο ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο και το Συμβούλιο ως μέρος των νέων δημοσιονομικών προοπτικών.

[1] Η πρωτοβουλία για τα διευρωπαϊκά δίκτυα (TEN) βασίζεται στα άρθρα 154, 155 και 156 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, που ορίζει τον στόχο καθιέρωσης διευρωπαϊκών δικτύων στα πεδία των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας.

[2] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1655/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Ιουλίου 1999, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων (ΕΕ L 197, 29.7.1999, σ. 1).

[3] Απόφαση αριθ. 1376/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 2002, που τροποποιεί την απόφαση αριθ. 1336/97/ΕΚ σχετικά με σύνολο προσανατολισμού για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών (ΕΕ L 200, 30.7.2002, σ. 1).

[4] ΄Εκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, COM(2001)742 τελικό - “Έκθεση για την εφαρμογή της απόφασης αριθ. 1336/97/ΕΚ σχετικά με το σύνολο των προσανατολισμών για διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών .”

[5] Ειδική έκθεση αριθ. 9/2000 σχετικά με τα διευρωπαϊκά δίκτυα (TEN) για τις τηλεπικοινωνίες, συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής.

[6] COM(2005)121 της 6.4.2005, πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος πλαισίου για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (2007-2013).

[7] Ενόψει της γενικής αυτής αναθεώρησης, η Επιτροπή δεν θα πραγματοποιήσει χωριστή πρόταση για την αναθεώρηση του παραρτήματος Ι της τρέχουσας απόφασης για τους προσανατολισμούς, που στη συνέχεια θα τερματιστεί στις 31 Δεκεμβρίου 2006. Εκτός όσον αφορά προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων που έχουν ήδη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα πριν από την εν λόγω ημερομηνία.