EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 29.06.2005 
COM(2005)275 τελικό  
  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΣΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Κίνηση  διαδικασίας  διαλόγου  σχετικά  µε κοινοτική  προσέγγιση  
για την κατάρτιση  συστη µάτων  οικολογικής  σήµανσης  
για αλιευτικά  προϊόντα  
    
(SEC(2005)840)  
. 
 
EL 2   EL ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΣΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Κίνηση  διαδικασίας  διαλόγου  σχετικά  µε κοινοτική  προσέγγιση  
για την κατάρτιση  συστη µάτων  οικολογικής  σήµανσης  
για αλιευτικά  προϊόντα  
 
(Κείµενο που παρουσιάζει  ενδιαφέρον  για τον ΕΟΧ ) 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Τον ∆εκέ µβριο του 1997, η Επιτροπή , µε την ανακοίνωσή  της σχετικά  µε το µέλλον  της 
αγοράς  αλιευτικών  προϊόντων  στην  ΕΕ1, επιχειρούσε  για πρώτη  φορά  να εξετάσει  την ανάγκη  
συζήτησης  εθελοντικών  συστη µάτων  οικολογικής  πιστοποίησης  που να µην εισάγουν  
διακρίσεις . Στις συζητήσεις  που ακολούθησαν , τα περισσότερα  κράτη  µέλη συµφώνησαν  ότι 
η Κοινότητα  θα έπρεπε  να καθιερώσει  µία κοινή  γραµµή, αλλά  οι απόψεις  διΐσταντο  ως προς  
τον τρόπο  εφαρ µογής της. Το 2002, η Επιτροπή  θέσπισε  κοινοτικό  σχέδιο  δράσης  για την 
ενσω µάτωση  απαιτήσεων  προστασίας  του περιβάλλοντος  στην  κοινή  αλιευτική  πολιτική2 και 
εξήγγειλε  την πρόθεσή  της να κινήσει  διαδικασία  συζήτησης  σχετικά  µε την οικολογική  
σήµανση  των αλιευτικών  προϊόντων . 
Στόχος  της µεταρρύθ µισης της κοινής  αλιευτικής  πολιτικής3, η οποία  θεσπίστηκε  το 2002, 
είναι  η διασφάλιση  της εκµετάλλευσης  των έµβιων  υδρόβιων  πόρων  κατά  τρόπο  που να 
εγγυάται  βιώσι µες, οικονο µικές, περιβαλλοντικές  και κοινωνικές  συνθήκες . Η πρόοδος  που 
επιτεύχθηκε  στην  υλοποίηση  της µεταρρύθ µισης της κοινής  αλιευτικής  πολιτικής  καθιστά  
αναγκαία  την εξέταση  του θέµατος θέσπισης  συστη µάτων  οικολογικής  σήµανσης  για την 
ενσω µάτωση  ζητηµάτων  περιβαλλοντικής  προστασίας  στον  τοµέα της αλιείας . 
Επιπροσθέτως , η πρόσφατη  εµφάνιση  ενός αυξανό µενου αριθµού προϊόντων  που φέρουν  
οικολογική  σήµανση  προκαλεί  σηµαντικά  θέµατα στον  τοµέα των πολιτικών  που αφορούν  
τον ανταγωνισ µό, το εµπόριο  και την προστασία  του καταναλωτή . 
Θα πρέπει  επίσης  να ληφθούν  υπόψη  οι συνεχιζό µενες συζητήσεις  σε διεθνή  βήµατα σχετικά  
µε την οικολογική  σήµανση . Στο πλαίσιο  του FAO, διεξάγονται  επί του παρόντος  εργασίες  
για την κατάρτιση  κατευθυντήριων  γραµµών για την οικολογική  σήµανση  ιχθύων  και 
αλιευτικών  προϊόντων  που προέρχονται  από την θαλάσσια  αλιεία . Επιπροσθέτως , τα µέλη 
του Παγκόσ µιου Οργανισ µού Εµπορίου  (ΠΟΕ ) στη ∆ιακήρυξη  της Ντόχα  ανέλαβαν  
                                                 
1 Ανακοίνωση  της Επιτροπής  προς  το Συµβούλιο  και το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  - Το µέλλον  της 
αγοράς  αλιευτικών  προϊόντων  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση : υπευθυνότητα , συνεργασία , 
ανταγωνιστικότητα . COM(1997)719 τελικό  της 16ης ∆εκε µβρίου  1997. 
2 Ανακοίνωση  της Επιτροπής  για τον καθορισ µό κοινοτικού  σχεδίου  δράσης  για την ενσω µάτωση  
απαιτήσεων  περιβαλλοντικής  προστασίας  στην  Κοινή  Αλιευτική  Πολιτική . COM(2002)186 τελικό  της 
28ης Μαΐου  2002. 
3 Κανονισ µός (EΚ) του Συµβουλίου  2371/2002 της 20ης ∆εκε µβρίου  2002, σχετικά  µε την διατήρηση  
και βιώσι µη εκµετάλλευση  των αλιευτικών  πόρων  στο πλαίσιο  της κοινής  αλιευτικής  πολιτικής  
(ΕΕ L 358, 31.12.2002, σ. 59). 
 
EL 3   EL δέσµευση  να εξετάσουν  απαιτήσεις  σήµανσης  για περιβαλλοντικούς  σκοπούς  στο πλαίσιο  
αυτών  που αποτελούσαν  αντικεί µενο εξέτασης  στην  Επιτροπή  Εµπορίου  και Περιβάλλοντος . 
Η Επιτροπή  θα επιθυ µούσε  να αξιοποιηθούν  στο έπακρο  τα εν δυνά µει οφέλη  αξιόπιστων  
συστη µάτων  οικολογικής  σήµανσης  για αλιευτικά  προϊόντα . Αυτό  θα συνέβαλε  σηµαντικά  
στην  ενσω µάτωση  ζητηµάτων  προστασίας  του περιβάλλοντος  στον  τοµέα της αλιείας . Η 
παρούσα  ανακοίνωση  έχει ως σκοπό  να κινήσει  τη διαδικασία  εµπεριστατω µένης θεωρητικής  
συζήτησης  σχετικά  µε τα θέµατα αυτά  και να διερευνήσει  τις δυνατότητες  επίτευξης  
προόδου . 
2. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ  ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ  ΣΗΜΑΝΣΗΣ  
2.1. Ορισ µός4 
Τα συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  παρέχουν  σε ένα προϊόν  το δικαίω µα να φέρει  ένα 
χαρακτηριστικό  λογότυπο  ή δήλωση  µέσω της οποίας  οι καταναλωτές  πείθονται  ότι το 
προϊόν  παράχθηκε  σύµφωνα  µε µία συγκεκρι µένη σειρά  περιβαλλοντικών  κανόνων , όπως  
είναι  η βιωσι µότητα  του πόρου  που χρησι µοποιήθηκε  ως πρώτη  ύλη, η περιβαλλοντική  
επίπτωση  της µεθόδου  παραγωγής  ή η δυνατότητα  ανακύκλωσης  του προϊόντος . Η ιδέα στην  
οποία  στηρίζονται  τα συστή µατα αυτά  είναι  ότι εάν οι καταναλωτές  ενηµερωθούν  
κατάλληλα , η επιλογή  τους θα µπορούσε  να στηρίζεται  στην  ενθάρρυνση  της προώθησης  και 
της κατανάλωσης  φιλικών  προς  το περιβάλλον  προϊόντων . Κατ’αυτόν  τον τρόπο , οι 
καταναλωτές  µπορούν  να επηρεάζουν  τη συµπεριφορά  των παραγωγών  και των φορέων  που 
χαράσσουν  την πολιτική . 
Οι τοµείς της βιοµηχανίας  και της δασοκο µίας διαθέτουν  σήµερα µία µεγάλη  ποικιλία  
συστη µάτων  πιστοποίησης  και οικολογικής  σήµανσης . Το σύστη µα απονο µής οικολογικού  
σήµατος της Κοινότητας5 καλύπτει  20 περίπου  οµάδες βιοµηχανικών  προϊόντων . Εντούτοις , 
δεν έχει εφαρ µογή σε προϊόντα  τροφί µων, ποτά  και φάρµακα. 
2.2. Συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  στον  κλάδο  της αλιείας  
Οι αλυσίδες  σούπερ -µάρκετ  και οι εµπορικές  εταιρείες  επιδεικνύουν  αυξανό µενο ενδιαφέρον  
για προϊόντα  τροφί µων τα οποία  έχουν  παραχθεί  βάσει  των αρχών  της αειφορίας . Αυτό  
ώθησε  τον κλάδο  της αλιείας  να αναπτύξει  ιδιωτικά  συστή µατα οικολογικής  σήµανσης , 
µερικά  από τα οποία  βρήκαν  τη θέση  τους στις αγορές  (π.χ. σήµατα "Ασφαλής  για τα 
δελφίνια " ή "Marine Stewardship Council" ( Συµβούλιο  Ναυτιλιακής  Επιµελητείας ). Εκτός  
από αυτά , συνεχώς  εµφανίζονται  νέες ιδιωτικές  πρωτοβουλίες  οι οποίες  παρουσιάζονται  µε 
µία ποικιλία  περιβαλλοντικών  ισχυρισ µών, η αξιοπιστία  των οποίων  δεν είναι  πάντοτε  
εύκολο  να διαπιστωθεί6.  
2.2.1. Τόνος  που φέρει  σήµανση  "ασφαλής  για τα δελφίνια /φιλικός  προς  τα δελφίνια " 
Η συχνότερα  αναφερό µενη, και ίσως αµφιλεγό µενη, περίπτωση  σήµανσης  στον  κλάδο  της 
αλιείας  αφορά  τον τόνο που φέρει  το σήµα "ασφαλής  για τα δελφίνια /φιλικός  για τα 
                                                 
4 Βλ. παράρτη µα I – 1 για ορισµούς, εµπειρία  που έχει αποκτηθεί  σε άλλους  τοµείς και τεχνικά  στοιχεία . 
5 Council and European Parliament Regulation ( ΕΚ) αριθ. 1980/2000 of 17 July 2000 on a revised 
Community eco-label award scheme (OJ L 237, 21.9.2000, p. 1).  
6 Βλ. παράρτη µα I – 2 για περισσότερες  λεπτο µέρειες . 
 
EL 4   EL δελφίνια ". Το σήµα αυτό  χρησι µοποιείται  προκει µένου να πιστοποιήσει  ότι ο τόνος  
αλιεύθηκε  κατά  τρόπο  ο οποίος  προστατεύει  τα δελφίνια , είτε βάσει  της Συµφωνίας  για το 
∆ιεθνές  Πρόγρα µµα ∆ιατήρησης  των ∆ελφινιών  (Σ∆Π∆∆ ), µιας πολυ µερούς  περιφερειακής  
οργάνωσης  αλιείας , ή σύµφωνα  µε πρόγρα µµα που προωθείται  από το Ίδρυµα Earth Island 
Institute, µ ια µη κυβερνητική  οργάνωση  µε βάση  τις ΗΠΑ . 
Παρά  το γεγονός  ότι το σήµα "ασφαλής  για τα δελφίνια /φιλικός  για τα δελφίνια " είχε στην  
αρχή  χαρακτήρα  τεχνικού  κανόνα , έχει αλλάξει  έκτοτε  την αγορά  σε τέτοιο  βαθµό ώστε  ο 
τόνος  που δεν φέρει  το σήµα "ασφαλής  για τα δελφίνια " να µη γίνεται  πλέον  δεκτός  σε 
ορισµένες χώρες . Εντούτοις , τα πρότυπα  της Σ∆Π∆∆  και τα αµερικανικά  πρότυπα  δεν είναι  
συµπληρω µατικά . Είναι  γεγονός  ότι το σήµα "ασφαλής  για τα δελφίνια " αποκλείει  την 
πρόσβαση , στις αγορές  των ΗΠΑ , του τόνου  που αλιεύεται  σύµφωνα  µε τα µέτρα της 
Σ∆Π∆∆ . Το γεγονός  αυτό  προκάλεσε  την εµφάνιση  διαφοράς  η οποία  συνεχίζει  να υπάρχει  
µεταξύ  του Μεξικού  και των ΗΠΑ . Απόπειρες  της αµερικανικής  διοίκησης  να τροποποιήσει  
τον αµερικανικό  νόµο προκει µένου να τηρηθούν  οι απαιτήσεις  της Σ∆Π∆∆  αµφισβητήθηκαν  
στα αµερικανικά  δικαστήρια  από ορισµένες ΜΚΟ , οι οποίες  θεωρούν  ότι τα µέτρα της 
Σ∆Π∆∆  δεν είναι  αρκούντως  αυστηρά . 
Η Κοινότητα  στηρίζει  το εθελοντικό  σύστη µα πιστοποίησης  της ασφάλειας  των δελφινιών  
της Σ∆Π∆∆ . Μετά  την εφαρ µογή του συστή µατος παρακολούθησης  και ελέγχου  του τόνου7, 
προκύπτει  το θέµα εάν και κατά  ποιο τρόπο  θα πρέπει  να εφαρ µοστεί  το σύστη µα 
πιστοποίησης  της Σ∆Π∆∆  σε κοινοτικό  επίπεδο . Στο πλαίσιο  αυτό , θα πρέπει  να εξεταστεί  
ένας αρκετά  µεγάλος  αριθµός στοιχείων . 
2.2.2. Το σύστη µα οικολογικής  σήµανσης  του Συµβουλίου  Ναυτιλιακής  Επιµελητείας  
Το Συµβούλιο  Ναυτιλιακής  Επιµελητείας  (ΣΝΕ  - "Marine Stewar dship Council"), το οποίο  
ιδρύθηκε  το 1997 από κοινού  από την Unilever και το Παγκόσ µιο Ταµείο για τη Φύση  
(WWF) και το οποίο , ωστόσο , λειτουργεί  σήµερα ανεξάρτητα  από τους φορείς  αυτούς , 
ξεκίνησε  µια µεγάλη  ιδιωτική  πρωτοβουλία  οικολογικής  σήµανσης  που έχει ως στόχο  "να 
διασφαλίσει  ότι το προϊόν  προέρχεται  από ορθώς  διαχειριζό µενο τύπο  αλιείας  και ότι δεν έχει 
συµβάλει  στο περιβαλλοντικό  πρόβλη µα της υπεραλίευσης ". Μέχρι  σήµερα, έχουν  
πιστοποιηθεί  δέκα  τύποι  αλιείας , µεταξύ  των οποίων  τέσσερις  ευρωπαϊκοί . Πάνω  από 180 
προϊόντα  σε όλον  τον κόσµο φέρουν  το σήµα του ΣΝΕ . Επί του παρόντος , δώδεκα  τύποι  
αλιείας  αποτελούν  αντικεί µενο αξιολόγησης , µεταξύ  των οποίων  η ρέγγα  της Βορείου  
Θαλάσσης  και ο µπακαλιάρος  της Αλάσκας . 
Κατά  τη διαδικασία  κατάρτισης  των αρχών  του ΣΝΕ  διατυπώθηκαν  επιφυλάξεις  εκ µέρους  
των αναπτυσσό µενων  χωρών , οι οποίες  φοβούνται  ότι τα προϊόντα  τους µπορούν  να 
αποκλεισθούν  από αγορές  αναπτυγ µένων  χωρών . 
3. ΕΡΓΑΣΙΕΣ  ΣΤΟΝ  ΤΟΜΕΑ  ΤΗΣ  ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ  ΣΗΜΑΝΣΗΣ  ΣΕ ∆ΙΕΘΝΗ  ΒΗΜΑΤΑ  
3.1. Οργανισ µός Τροφί µων και Γεωργίας  (FAO) 
Στο πλαίσιο  του FAO, η συζήτηση  σχετικά  µε την οικολογική  σήµανση  άρχισε  κατά  την 22α 
σύσκεψη  της Επιτροπής  Αλιείας  του FAO (COFI) το 1997, ως απάντηση  για την ίδρυση  του 
                                                 
7 Κανονισ µός αριθ. 882/2003 του Συµβουλίου  της 19ης Μαΐου  2003, για τη θέσπιση  συστή µατος 
παρακολούθησης  και ελέγχου  του τόνου . (ΕΕ L 127, 23.5.2003, σ. 1). 
 
EL 5   EL ΣΝΕ . ∆εν σηµειώθηκε  σηµαντική  πρόοδος , κυρίως  λόγω  των ανησυχιών  που εκφράστηκαν  
ότι η οικολογική  σήµανση  θα προκαλούσε  νέα εµπόδια  στο εµπόριο . Σε γενικές  γραµµές 
ωστόσο , οι εµπειρογνώ µονες συµφώνησαν  ότι, στην  περίπτωση  που θα καταρτίζονταν  
κατευθυντήριες  γραµµές, θα έπρεπε  να είναι  σύµφωνες  µε τον Κώδικα  Συµπεριφοράς  για µια 
Υπεύθυνη  Αλιεία  του FAO8.  
Κατά  την 25η σύσκεψη  της COFI το 2003, ζητήθηκε  από τον FAO να καταρτίσει  
κατευθυντήριες  γραµµές σχετικά  µε την οικολογική  σήµανση  ιχθύων  και αλιευτικών  
προϊόντων  που προέρχονται  από την θαλάσσια  αλιεία . Σε µία τεχνική  διαβούλευση  
εµπειρογνω µόνων  τον Οκτώβριο  του 2004, οι αντιπροσωπείες  έδειξαν  έντονο  ενδιαφέρον  να 
υπάρξει  ταχεία  πρόοδος  στην  κατάρτιση  διεθνών  κατευθυντήριων  γραµµών για συστή µατα 
οικολογικής  σήµανσης . Σηµειώθηκε  σηµαντική  πρόοδος  και συγκλήθηκε  δεύτερη  τεχνική  
διαβούλευση  πριν τη σύσκεψη  της COFI. Το τελικό  κείµενο των κατευθυντήριων  γραµµών 
εγκρίθηκε  κατά  την 26η σύνοδο  της COFI τον Μάρτιο  του 2005. Η Ευρωπαϊκή  Κοινότητα  
συµµετείχε  ενεργά  καθόλη  τη διάρκεια  της διαδικασίας  διαβούλευσης . 
Παγκόσ µιος Οργανισ µός Εµπορίου  
Σύµφωνα  µε τη δέσµευση  βάσει  της παραγράφου  32 (iii) του Αναπτυξιακού  Προγρά µµατος 
της Ντόχα , η οποία  προβλέπει  να δοθεί  ιδιαίτερη  προσοχή  στις απαιτήσεις  σήµανσης  για 
περιβαλλοντικούς  σκοπούς , από το 2001 που πραγ µατοποιήθηκε  η Υπουργική  ∆ιάσκεψη  της 
Ντόχα , διεξάχθηκαν  συζητήσεις  στο πλαίσιο  της Επιτροπής  για το Εµπόριο  και το 
Περιβάλλον  του ΠΟΕ . Οι συζητήσεις  αυτές  εστιάστηκαν  σε εθελοντικά  συστή µατα που 
στηρίζονται  στην  προσέγγιση  κύκλου  ζωής9. Η Κοινότητα  συνέστησε  να δοθεί  προσοχή  σε 
έναν αριθµό στοιχείων  που αφορούν  τον ρόλο  και το πεδίο  εφαρ µογής των συστη µάτων  
οικολογικής  σήµανσης  έτσι ώστε  να αυξηθεί  η αλληλοϋποστήριξη  µεταξύ  των πολιτικών  του 
εµπορίου , της ανάπτυξης  και του περιβάλλοντος10. Οι συζητήσεις  αυτές  δεν έχουν  καταλήξει  
ακόµη σε τελικό  αποτέλεσ µα. 
4. ΣΤΟΧΟΙ  ΓΙΑ ΜΙΑ  ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ  ΠΟΛΙΤΙΚΗ  ΟΣΟΝ  ΑΦΟΡΑ  ΤΗΝ  ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ  ΣΗΜΑΝΣΗ  
ΙΧΘΥΩΝ  ΚΑΙ  ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ  ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ  
Η Επιτροπή  θεωρεί  τα συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  ως µέσο ενσω µάτωσης  ζητηµάτων  
περιβαλλοντικής  προστασίας  στον  τοµέα της αλιείας  και στηρίζει  τους στόχους  που έχουν  
γενικά  σχέση  µε µια τέτοια  πολιτική , ιδίως  
1) την ενίσχυση  της ευαισθητοποίησης  των καταναλωτών  σχετικά  µε την περιβαλλοντική  
διάσταση  της αλιείας , και, µε τον τρόπο  αυτό , 
2) την ενθάρρυνση  της περιβαλλοντικής  υπευθυνότητας  τόσο  των διαχειριστών  της αλιείας  
όσο και των αλιέων , ευαισθητοποιώντάς  τους σε µεγαλύτερο  βαθµό σχετικά  µε την 
περιβαλλοντική  επίπτωση  της αλιείας .  
Με τον τρόπο  αυτό , πρωτοβουλίες  της αγοράς , όπως  είναι  τα συστή µατα οικολογικής  
σήµανσης , είναι  δυνατό  να παρακινήσουν  τους παραγωγούς  να στραφούν  σε περισσότερο  
                                                 
8 Έκθεση  της εικοστής  τρίτης  σύσκεψης  της Επιτροπής  Αλιείας  (Ρώµη, Ιταλία , 15-19 Φεβρουαρίου  
1999),  Έκθεση  Αλιεία  και FAO,  αριθ. 595. 
9 Βλ. παράρτη µα I – 1. 
10 Έγγραφο  JOB(03)/130 της 27 Ιουνίου  2003 
 
EL 6   EL υπεύθυνες  αλιευτικές  πρακτικές . Ως εκ τούτου , η Επιτροπή  είναι  της άποψης  ότι θα πρέπει  να 
ενθαρρυνθούν  τα εθελοντικά  συστή µατα οικολογικής  σήµανσης . Ωστόσο , η Επιτροπή  θεωρεί  
επίσης  ότι οι δηµόσιες  αρχές  θα πρέπει  να συνεχίσουν  να είναι  υπεύθυνες  για την προστασία  
των φυσικών  πόρων  µέσω ρυθµίσεων  και ότι, παρόλο  ότι τα οικολογικά  σήµατα µπορούν  να 
χρησι µοποιηθούν  για τη στήριξη  της βιώσι µης αλιείας , δεν θα πρέπει  να αντικαταστήσουν  
την κυβερνητική  πολιτική  διατήρησης  των αλιευτικών  πόρων . 
Η Επιτροπή  πιστεύει  ότι θα πρέπει  να αναπτυχθεί  µία συνεκτική  κοινοτική  πολιτική  για την 
οικολογική  σήµανση  των ιχθύων  και των αλιευτικών  προϊόντων  προκει µένου να 
αντιµετωπιστούν  οι συνέπειες  της εµφάνισης  ανοµοιόµορφων  συστη µάτων  οικολογικής  
σήµανσης . 
Η πολιτική  αυτή  θα πρέπει  να έχει ως στόχο  την αύξηση : 
(1) της βιώσι µης εκµετάλλευσης  της αλιείας11 σε συνδυασ µό µε την επαρκή  προστασία  του 
οικοσυστή µατος: τα συστή µατα οικολογικής  σήµανσης , εφόσον  στηρίζονται  σε 
σαφώς  καθορισ µένα κριτήρια  και κατάλληλους  δείκτες , µπορούν  να βοηθήσουν  
τόσο  στην  παρακολούθηση  της προόδου  που σηµειώνεται  µε στόχο  τη βιωσι µότητα  
της αλιείας  όσο και στην  αύξηση  της ευαισθητοποίησης  του κοινού  σχετικά  µε 
θέµατα βιωσι µότητας · 
(2) µιας εναρµονισµένης προσέγγισης  σε συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  σε ολόκληρη  
την Κοινότητα : οι καταναλωτές  θα πρέπει  να είναι  πειστούν  ότι όλα τα συστή µατα 
οικολογικής  σήµανσης  που εφαρ µόζονται  στην  Κοινότητα  λειτουργούν  στο πλαίσιο  
παρό µοιων  βασικών  κατευθυντήριων  γραµµών και αρχών · 
(3) της διαφανούς  και αντικει µενικής  ενηµέρωσης  των καταναλωτών : κατά  την αγορά  
προϊόντων , οι αποφάσεις  στηρίζονται  εν µέρει σε χαρακτηριστικά  που δεν έχουν  
σχέση  µε το προϊόν , όπως  είναι  οι µέθοδοι  παραγωγής  και οι περιβαλλοντικές  
επιπτώσεις  και, ως εκ τούτου , θα πρέπει  να παρέχονται  σαφείς  και επαληθεύσι µες 
πληροφορίες  προκει µένου να αποφεύγεται  η παραπλάνηση . Τα συστή µατα 
οικολογικής  σήµανσης  θα πρέπει  επίσης  να πληρούν  τις γενικές  απαιτήσεις  της 
πολιτικής  που αφορά  τους καταναλωτές  προκει µένου να διασφαλίζεται  ένα υψηλό  
επίπεδο  προστασίας  των καταναλωτών  σύµφωνα  µε το άρθρο  153 της Συνθήκης · 
(4) του θεµιτού ανταγωνισ µού: θα πρέπει  να αποφεύγεται  η χρήση  παραπλανητικών  
οικολογικών  σηµάτων  και τα σήµατα δεν πρέπει  να είναι  µόνο µέσα προώθησης  των 
πωλήσεων  για τις εταιρείες · 
(5) της ανοικτής  πρόσβασης : όλα τα συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  θα πρέπει  να 
διασφαλίζουν  την ελεύθερη  πρόσβαση , χωρίς  διακρίσεις , και το κόστος  που 
καταβάλλεται  από τους συµµετέχοντες  δεν πρέπει  να είναι  απαγορευτικό  για τις 
µικρές  και τις µεσαίες  επιχειρήσεις , ή για τον κλάδο  αλιείας  περιορισ µένης 
κλίµακας , και 
                                                 
11 Σύµφωνα  µε τον κανονισ µό (EΚ) αριθ. 2371/2002 του Συµβουλίου  της 20ης ∆εκε µβρίου  2002, για τη 
διατήρηση  και βιώσι µη εκµετάλλευση  των αλιευτικών  πόρων  στο πλαίσιο  της κοινής  αλιευτικής  
πολιτικής , ο όρος  "βιώσι µη εκµετάλλευση ", στο άρθρο  3 (ε), σηµαίνει  την "εκµετάλλευση  ενός 
αποθέ µατος κατά  τρόπον  ώστε  να µην θίγεται  η µελλοντική  εκµετάλλευση  του αποθέ µατος και να µην 
έχει αρνητική  επίπτωση  στα θαλάσσια  οικοσυστή µατα". 
 
EL 7   EL (6) της ανάπτυξης  και του εµπορίου : θα πρέπει  να δοθεί  η δέουσα  προσοχή  στις 
προτεραιότητες  που επιση µάνθηκαν  από την Κοινότητα  στον  ΠΟΕ  προκει µένου να 
ληφθούν  υπόψη  οι ανησυχίες  των αναπτυσσό µενων  χωρών . 
5. ∆ΙΑΘΕΣΙΜΕΣ  ΕΠΙΛΟΓΕΣ  
Για τις δηµόσιες  αρχές , το βασικό  θέµα είναι  ο βαθµός υπαγωγής  των εθελοντικών  
συστη µάτων  οικολογικής  σήµανσης  σε κανόνες  προκει µένου να προστατεύεται  το δηµόσιο 
συµφέρον . Τρεις  επιλογές  φαίνονται  να είναι  διαθέσι µες: 
5.1. Επιλογή  1: Αποχή  από οποιαδήποτε  ενέργεια  
Η πρώτη  επιλογή  που πρέπει  να εξεταστεί  είναι  να µην γίνει καµία ενέργεια . Τα συστή µατα 
οικολογικής  σήµανσης  θα µπορούσαν  τότε να συνεχίσουν  να αναπτύσσονται  ελεύθερα  στην  
αγορά , χωρίς  οποιαδήποτε  παρέ µβαση  εκ µέρους  του δηµόσιου  τοµέα. Μέχρι  σήµερα, η 
Κοινότητα  δεν έχει λάβει  οποιαδήποτε  µέτρα στον  τοµέα αυτό . Κατά  συνέπεια , µία επιλογή  
αποχής  από οποιαδήποτε  ενέργεια  αντιστοιχεί  στην  υφιστά µενη κατάσταση  πραγ µάτων . 
Τα πλεονεκτή µατα µιας επιλογής  αποχής  από οποιαδήποτε  ενέργεια  είναι  τα εξής: 
• Θα µπορούσε  να διατηρηθεί  ένας σαφής  διαχωρισ µός µεταξύ , αφενός , πρωτοβουλιών  του 
ιδιωτικού  τοµέα για τη χρήση  πτυχών  που αφορούν  την προέλευση  και τον τρόπο  
αλίευσης  των ψαριών  στην  προσπάθειά  του για τη διάθεση  των προϊόντων  του και, 
αφετέρου , των δραστηριοτήτων  του δηµόσιου  τοµέα για τη διασφάλιση  της διατήρησης  
της βιώσι µης ανάπτυξης  της αλιείας . Ο κλάδος  θα ήταν  υπεύθυνος  για τη διαχείριση  των 
συστη µάτων  οικολογικής  σήµανσης . Αυτό  θα µπορούσε  να ενθαρρύνει  την ευρύτερη  
ανάπτυξη  των συστη µάτων  οικολογικής  σήµανσης . 
• Τα εθελοντικά  συστή µατα που εφαρ µόζονται  από τις επιχειρήσεις  θα µπορούσαν  να είναι  
περισσότερο  ευέλικτα  και ευπροσάρ µοστα  σε µεταβαλλό µενες περιστάσεις . Οι δηµόσιες  
αρχές  δεν θα µπορούσαν  να κατηγορηθούν  ότι επιβάλλουν  πρόσθετους  περιορισ µούς στο 
εµπόριο  αλιευτικών  προϊόντων . 
• Η ανάγκη  της προστασίας  από παραπλανητικούς  ισχυρισ µούς και της προώθησης  της 
εφαρ µογής των καλύτερων  πρακτικών  θα µπορούσε  να ικανοποιηθεί  µε την αύξηση  της 
ευαισθητοποίησης  του κοινού  και της βιοµηχανίας  σε θέµατα βιωσι µότητας . 
Τα µειονεκτή µατα της επιλογής  αποχής  από οποιαδήποτε  ενέργεια  είναι  τα εξής: 
• Χωρίς  την εγγύηση  ανεξάρτητης  πιστοποίησης  και διαπίστευσης , θα µπορούσε  να τεθεί  
υπό αµφισβήτηση  η αξιοπιστία  των συστη µάτων . 
• Αντίθετα  απ’ό,τι συµβαίνει  σε άλλα  συστή µατα σήµανσης , όπως  είναι  για παράδειγ µα η 
σήµανση  βιολογικών  προϊόντων , δεν υπάρχει  συναίνεση  έως προς  το τι σηµαίνει  πράγ µατι 
ένα οικολογικό  σήµα στον  κλάδο  της αλιείας . Ορισ µένοι θεωρούν  ότι πιστοποιεί  τη 
βιώσι µη διαχείριση  των ιχθυαποθε µάτων · άλλοι  αποδίδουν  µεγαλύτερη  σηµασία στην  
οικολογική  επίπτωση  ορισµένων  αλιευτικών  τεχνικών  ή στην  αλυσίδα  αλιευτικής  
παραγωγής  συνολικά . Χωρίς  την ύπαρξη  ελάχιστων  απαιτήσεων  για συστή µατα 
οικολογικής  σήµανσης , ορισµένες εταιρείες  θα µπορούσαν  να προβάλουν  υπερβολικούς  
και αδικαιολόγητους  ισχυρισ µούς για τα προϊόντά  τους. 
 
EL 8   EL • Υπάρχει  κίνδυνος  κατακερ µατισµού της κοινοτικής  αγοράς  από τις διάφορες  πολιτικές  
που προωθούνται  από τα κράτη  µέλη όσον  αφορά  τα οικολογικά  σήµατα. Αντιδρώντας  
στην  εµφάνιση  προϊόντων  που φέρουν  οικολογικό  σήµα στην  κοινοτική  αγορά , ορισµένα 
κράτη  µέλη ή επιχειρη µατίες  θα µπορούσαν  να καθορίσουν  τα δικά τους πρότυπα  
οικολογικής  σήµανσης . Το γεγονός  αυτό  θα µπορούσε  να δηµιουργήσει  εµπόδια  στην  
ελεύθερη  κυκλοφορία  αγαθών . 
• Εάν τα συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  εθεωρούντο  αποκλειστικό  πεδίο  δράσης  του 
ιδιωτικού  τοµέα, οποιαδήποτε  δηµόσια χρηµατοδοτική  παρέ µβαση  θα µπορούσε  να 
θεωρηθεί  από τους εταίρους  που δεν υπάγονται  στο σύστη µα ως δηµόσια επιδότηση  που 
προκαλεί  στρέβλωση  του εµπορίου . Η εν λόγω  παρέ µβαση  θα µπορούσε  τότε να οδηγήσει  
σε καταγγελίες  των αναπτυσσό µενων  χωρών . Οι δηµόσιες  αρχές  θα µπορούσαν  επίσης  να 
αντιµετωπίσουν  δυσκολίες  στην  παροχή  χρηµατοδοτικής  και τεχνικής  στήριξης  στις 
αναπτυσσό µενες χώρες  στην  περίπτωση  που τα εν λόγω  συστή µατα ελέγχονται  
αποκλειστικά  από τον ιδιωτικό  τοµέα. 
Η Επιτροπή  πιστεύει  ότι θα έπρεπε  να αντιµετωπιστούν  κατάλληλα  οι εν δυνά µει κίνδυνοι  
που προκύπτουν  από την απουσία  σαφούς  κοινοτικής  προσέγγισης  στην  εµπορία  προϊόντων  
µε οικολογικό  σήµα. Αντί να πρέπει  να αντιµετωπίσει  εκ των υστέρων  αλληλοσυγκρουό µενα 
ή ανεπαρκή  συστή µατα και τις επακόλουθες  δυσµενείς  επιπτώσεις  στις αγορές  ή/και στην  
ορθή  διατήρηση  των ιχθυαποθε µάτων , θα ήταν  καλύτερο  για την Κοινότητα  να επιδιώξει  
ευθύς  εξαρχής  µία περισσότερο  ολιστική  κοινή  προσέγγιση . Κατά  συνέπεια , η Επιτροπή  δεν 
θα συνιστούσε  την επιδίωξη  της αποχής  από οποιαδήποτε  ενέργεια . 
5.2. Επιλογή  2: ∆ηµιουργία  ενός ενιαίου  κοινοτικού  συστή µατος  οικολογικής  
σήµανσης  για τους  ιχθύες  και τα αλιευτικά  προϊόντα  
Προτάθηκε  να δηµιουργήσει  η Κοινότητα  δικό της ολοκληρω µένο σύστη µα οικολογικής  
σήµανσης , τη διαχείριση  του οποίου  να αναλάβουν  οι δηµόσιες  αρχές  ή φορείς  στους  οποίους  
θα ανατεθεί  το έργο αυτό . Στο πλαίσιο  ενός τέτοιου  ενιαίου  συστή µατος, οι δηµόσιες  αρχές  
θα συµµετέχουν  σε όλα τα στάδια  της ανάπτυξης , λειτουργίας  και ελέγχου  του συστή µατος. 
Τρία  βασικά  επιχειρή µατα προβάλλονται  υπέρ  της προσέγγισης  αυτής : 
• λόγω  της δυνατότητας  επικάλυψης  µεταξύ  των αξιολογήσεων  οικολογικής  σήµανσης  και 
της δηµόσιας  διαχείρισης  των αποθε µάτων , ένα τέτοιο  σύστη µα θα χρησι µεύει για την 
επαναβεβαίωση  των αποκλειστικών  αρµοδιοτήτων  των δηµοσίων  αρχών  στον  τοµέα της 
διαχείρισης  των αλιευτικών  πόρων · 
• τα ιδιωτικά  συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  θα έπρεπε  να περιοριστούν , δεδοµένου ότι 
θα µπορούσαν  να επιφέρουν  αναστάτωση  στην  αγορά  µε τη διαφοροποίηση  µεταξύ  
οµάδων  προϊόντων , π.χ. πιστοποίηση  τύπων  αλιείας  άσχετα  από την ύπαρξη  άλλων  τύπων  
αλιείας  που αφορούν  το ίδιο ιχθυαπόθε µα· 
• ένα ενιαίο  σύστη µα οικολογικής  σήµανσης  θα µπορούσε  να έχει ως αποτέλεσ µα την 
αποφυγή  της σύγχυσης  που προκαλείται  από τον ανταγωνισ µό συστη µάτων  οικολογικής  
σήµανσης  και να διασφαλίσει  την αξιοπιστία  ενός συστή µατος µέσω υψηλότερων  
περιβαλλοντικών  προτύπων , ανεξάρτητων  εγγυήσεων  και προστιθέ µενου κύρους . 
Η Επιτροπή  δεν πείθεται  από τα επιχειρή µατα αυτά . Τα ανταγωνιστικά  συστή µατα 
οικολογικής  σήµανσης  δεν προκαλούν  κατ’ανάγκη  σύγχυση  εφόσον  η αξιολόγηση  
 
EL 9   EL πραγ µατοποιείται  κατά  διαφανή  και αµερόληπτο  τρόπο  και εφόσον  τα κριτήρια  
γνωστοποιούνται  σαφώς  στον  καταναλωτή . 
Επιπροσθέτως , ένα ενιαίο  σύστη µα οικολογικής  σήµανσης  υπό τη διαχείριση  του δηµοσίου  
θα µπορούσε  να παρουσιάσει  έναν αριθµό άλλων  προβλη µάτων : 
• Η ευθύνη  των δηµόσιων  αρχών  για την προστασία  των φυσικών  πόρων  µέσω της θέσπισης  
ρυθµίσεων  θα µπορούσε  να επισκιαστεί  από την διαχείριση , εκ µέρους  αυτών , ενός 
συµπληρω µατικού  εθελοντικού  συστή µατος πιστοποίησης  µόνο για ορισµένα αποθέ µατα 
ή τύπους  αλιείας . Εάν το απαιτού µενο πρότυπο  για ένα ενιαίο  κοινοτικό  οικολογικό  σήµα 
ήταν  η συµµόρφωση  προς  τους κοινοτικούς  κανονισ µούς, δεν θα παρείχε  στο προϊόν  τη 
διαφορετικότητα  που επιζητούν  οι καταναλωτές . Στην  πραγ µατικότητα , ένα σύστη µα 
οικολογικής  σήµανσης  ενσω µατώνει  προστιθέ µενη αξία µόνον  εφόσον  προβλέπει  
περισσότερες  απαιτήσεις  από την απλή  συµµόρφωση  προς  την ισχύουσα  νοµοθεσία . 
∆ιαφορετικά , θα µπορούσε  να δοθεί  η εντύπωση  ότι η ίδια η νοµοθεσία  είναι  ανεπαρκής  ή 
ακόµη "κατωτέρου  επιπέδου  σε σχέση  µε τα πρότυπα ". 
• Εάν η Κοινότητα  επιθυ µούσε  να δηµιουργήσει  το δικό της σύστη µα οικολογικής  
σήµανσης , θα έπρεπε  να αποφασίσει  τι θα έπρεπε  να πιστοποιεί  το οικολογικό  σήµα για 
κάθε  τύπο  αλιείας . Λόγω  της απουσίας  συναίνεσης  για οποιοδήποτε  ενιαίο  κριτήριο  
περιβαλλοντικής  επίπτωσης , αυτό  θα µπορούσε  να προκαλέσει  διχογνω µίες και να 
οδηγήσει  σε καταστάσεις  στις οποίες  οι αρµόδιες  δηµόσιες  αρχές  να βρεθούν  σε 
αντιθέσεις  µεταξύ  της πολιτικής  τους όσον  αφορά  τη διαχείριση  και των προτύπων  
πιστοποίησής  τους. Οποιοδήποτε  κριτήριο  και αν χρησι µοποιηθεί , θα υπάρξουν  "νικητές " 
και "χαµένοι". Επί παραδείγ µατι, πολλοί  κοινοτικοί  τύποι  αλιείας , οι οποίοι  βρίσκονται  
εκτός  ασφαλών  βιολογικών  ορίων , θα µπορούσαν  να µην είναι  επιλέξι µοι για να λάβουν  
οικολογικό  σήµα. Οι δηµόσιες  αρχές  θα αντιµετώπιζαν  δυσκολίες  να αναλάβουν  την 
σχετική  ευθύνη . 
• Ένα ολοκληρω µένο σύστη µα υπό τη διαχείριση  του δηµοσίου  θα χρειαζόταν  επίσης  
σηµαντικές  δηµόσιες  δαπάνες  προκει µένου να εξευρεθούν  οι αναγκαίοι  διοικητικοί  πόροι  
για την αξιολόγηση , πιστοποίηση  και επαλήθευση  της συµµόρφωσης . Το γεγονός  αυτό  και 
µόνο θα µπορούσε  να καταστήσει  την επιλογή  αυτή  µη εφικτή . 
Το γεγονός  ότι πολλά  ιχθυαποθέ µατα εντός  των κοινοτικών  υδάτων  βρίσκονται  εκτός  
ασφαλών  βιολογικών  ορίων  θα δηµιουργούσε  µία κατάσταση  κατά  την οποία  η αναφορά  
"βιώσι µη εκµετάλλευση " που παρατίθεται  στο άρθρο  3 (ε) του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 
2371/2002 του Συµβουλίου  (βλ. ανωτέρω  υποση µείωση  10), θα µπορούσε  να δηµιουργήσει  
πλεονεκτή µατα για προϊόντα  που εισάγονται  από ορισµένες τρίτες  χώρες , των οποίων  τα 
αποθέ µατα αποτελούν  αντικεί µενο περισσότερο  µακροχρόνιας  διαχείρισης  από άλλες  χώρες  
στο πλαίσιο  της προληπτικής  προσέγγισης . 
Η Επιτροπή  θεωρεί  ότι η δηµιουργία  ενός ενιαίου  συστή µατος οικολογικής  σήµανσης  για 
αλιευτικά  προϊόντα  υπό τη διαχείριση  του δηµοσίου  δεν θεωρείται  κατάλληλη  ούτε 
εφαρ µόσιµη. Εάν ο ιδιωτικός  τοµέας διαπιστώνει  πλεονεκτή µατα και επιθυ µεί να αναλάβει  
τον κίνδυνο  δηµιουργίας  συστη µάτων  οικολογικής  σήµανσης , θα πρέπει  να είναι  ελεύθερος  
να το πράξει  υπό τον όρο ότι δεν υπονο µεύει στόχους  δηµόσιας  πολιτικής , όπως  είναι  ο 
θεµιτός ανταγωνισ µός, η αντικει µενική  ενηµέρωση  και η ορθή  διατήρηση  και διαχείριση  των 
ιχθυαποθε µάτων . 
 
EL 10   EL 5.3. Επιλογή  3: Θέσπιση  ελάχιστων  απαιτήσεων  για εθελοντικά  συστή µατα 
οικολογικής  σήµανσης  
Μία τρίτη  επιλογή  για την Κοινότητα  θα ήταν  να ορίσει  µια σειρά  ελάχιστων  απαιτήσεων  για 
εθελοντικά  συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  ανάλογα  µε τη ζήτηση . 
Τα συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  θα µπορούσαν  µε τον τρόπο  αυτό  να αναπτυχθούν  
ελεύθερα  µέσω δηµόσιων  ή/και ιδιωτικών  πρωτοβουλιών  εφόσον  συµµορφούνται  προς  τις 
ελάχιστες  απαιτήσεις . Η συµµετοχή  δηµόσιων  αρχών  θα περιοριζόταν  στην  καταχώρηση  των 
συστη µάτων  οικολογικής  σήµανσης  και στην  επαλήθευση  της συµµόρφωσής  τους προς  τις 
ελάχιστες  απαιτήσεις . Οι απαιτήσεις  αυτές  θα έπρεπε  να καλύπτουν  τεχνικές  καθώς  και 
διαδικαστικές  και θεσµικές πτυχές  (βλ. παράρτη µα ΙΙ). 
Βασικά  πλεονεκτή µατα της προσέγγισης  αυτής  είναι  τα εξής: 
• Θα επέτρεπε  στα συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  ουσιαστική  ευελιξία  και 
διαφοροποίηση  προκει µένου να καταδείξουν  στον  καταναλωτή  ότι η συµπεριφορά  τόσο  
του κλάδου  της αλιείας  όσο και των διαχειριστών  της αλιείας  συµβάλλει  στη βιωσι µότητα . 
Με τον τρόπο  αυτό , η οικολογική  σήµανση  θα διαδρα µάτιζε  πλήρως  τον ρόλο  της ως 
εµπορικό  κίνητρο  και θα ενθάρρυνε  την καλύτερη  διαχείριση  του κλάδου  της αλιείας · 
• Θα παρείχε  ένα "δίχτυ  ασφαλείας " µε όρους  οι οποίοι  έχουν  καταρτιστεί  µε στόχο  την 
αποφυγή  του κινδύνου  στρέβλωσης  του ανταγωνισ µού ή παραπλάνησης  και την προσφορά  
κατάλληλων  εγγυήσεων  στους  καταναλωτές · 
• Θα χρησί µευε ως κίνητρο  για την επιδίωξη  υψηλού  επιπέδου  περιβαλλοντικών  στόχων , 
για τη διασφάλιση  του γεγονότος  ότι λαµβάνονται  κατάλληλα  υπόψη  οι σηµαντικότερες  
πτυχές  της βιωσι µότητας  και για την αύξηση  της αξιοπιστίας  και της συνεκτικότητας  των 
συστη µάτων  οικολογικής  σήµανσης · 
• Τα συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  θα µπορούσαν , µε τον τρόπο  αυτό , να 
προσαρ µόζονται  στον  σχετικό  τύπο  αλιείας  ή/και ενδιαφερό µενο οικονο µικό εταίρο , όπως  
επί παραδείγ µατι στις µικρές  και µεσαίες  επιχειρήσεις , ή στις αναπτυσσό µενες χώρες . 
Κατά  συνέπεια , τα συστή µατα θα ήταν  περισσότερο  προσβάσι µα ενώ η εφαρ µογή τους θα 
ήταν  λιγότερο  δαπανηρή  για τον κλάδο  της αλιείας , και 
• Τα συστή µατα θα µπορούσαν  να ενσω µατωθούν  ευκολότερα  στα ήδη λειτουργούντα  
συστή µατα. 
Από την άλλη  πλευρά , το κυριότερο  µειονέκτη µα της επιλογής  αυτής  είναι  ότι ό,τι κερδίζεται  
από απόψεως  ευελιξίας  µπορεί  να χαθεί  από απόψεως  επιπτώσεων . 
• Οι ελάχιστες  απαιτήσεις  πρέπει  να στηρίζονται  στην  υφιστά µενη εµπειρία  που έχει 
αποκτηθεί  από την πολιτική  διατήρησης . ∆εδο µένου ότι τα πολυετή  σχέδια  διαχείρισης  
δεν εφαρ µόζονται  πλέον  σε κάθε  τύπο  αλιείας , τα ελάχιστα  κριτήρια  δεν θα µπορούν , 
κατ’αρχάς , να είναι  υπερβολικά  απαιτητικά  σε σύγκριση  προς  την κοινοτική  πολιτική  
διατήρησης  χωρίς  να εισάγουν  διακρίσεις . Τα κριτήρια  πρέπει  να επανεξεταστούν  µε βάση  
την κτηθείσα  εµπειρία  και επιστη µονική  γνώση . Το επίπεδο  απαιτήσεων  των συστη µάτων  
οικολογικής  σήµανσης  θα πρέπει  να αυξηθεί  προοδευτικά  µε την πάροδο  του χρόνου · 
 
EL 11   EL • ∆εν θα µπορούσε  να υπάρξει  καµία εγγύηση  ότι όλα τα οικολογικά  σήµατα που 
κυκλοφορούν  στην  αγορά  θα αντιµετωπίσουν  το θέµα της βιωσι µότητας  µε τον ίδιο τρόπο . 
Ορισ µένα συστή µατα θα µπορούσαν  να επικεντρωθούν  στη διαχείριση  της αλιείας  ενώ 
άλλα  θα έδιναν  ιδιαίτερη  έµφαση  στην  προστασία  του οικοσυστή µατος. Αυτό  θα 
µπορούσε  να αντισταθ µιστεί  µέσω της επαρκούς  ενηµέρωσης  του καταναλωτή · 
• Η παρακολούθηση  των συστη µάτων  οικολογικής  σήµανσης  απαιτεί  ειδικές  ικανότητες  
διαχείρισης  και λειτουργίας  των συστη µάτων  πιστοποίησης  θα πρέπει  να εξοικειωθούν  οι 
αρχές  διαχείρισης  της αλιείας . 
• Ούτως  ή άλλως , η Επιτροπή  θα πρέπει  να ασκήσει  τις εξουσίες  εποπτείας  που διαθέτει  
προκει µένου να διασφαλίσει  τη συµµόρφωση  προς  το κοινοτικό  δίκαιο  που ισχύει  στον  
τοµέα αυτό . 
6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ  
Λόγω  του γεγονότος  ότι η οικολογική  σήµανση  αποκτά  συνεχώς  µεγαλύτερη  σπουδαιότητα  
στην  κοινοτική  αγορά  αλιευτικών  προϊόντων , είναι  καιρός  να συζητηθεί  και να αποφασιστεί  
εάν θα πρέπει  να υπάρξει  κοινή  προσέγγιση . 
Είναι  σαφές  ότι το ζήτηµα αυτό  είναι  πολύπλευρο  και, ως εκ τούτου , θα πρέπει  να 
εξεταστούν  πολλά  θέµατα κατά  τη διεξαγωγή  των προβλεπό µενων  συζητήσεων . 
Η συζήτηση  θα πρέπει  να αφορά  βασικά  θέµατα, όπως : 
• Τί θα πρέπει  να πιστοποιεί  ένα σύστη µα οικολογικής  σήµανσης : έναν τύπο  αλιείας , µία 
αλιευτική  µέθοδο , οποιοδήποτε  άλλο  στοιχείο ; Θα πρέπει , ως εκ τούτου , σήµατα που 
αφορούν  ένα και µόνο θέµα να θεωρούνται  ως αναπόσπαστο  µέρος µιας πολιτικής  όσον  
αφορά  την οικολογική  σήµανση ; 
• Με ποιο τρόπο  θα διασφαλιστεί  η απουσία  αντιφάσεων  µιας προσέγγισης  η οποία  θα 
προσφέρει  ταυτόχρονα  έναν υψηλό  βαθµό εθελοντισ µού και εφικτότητας ; 
• Με ποιο τρόπο  θα γίνει πλήρης  χρήση  του δυνα µικού των συστη µάτων  οικολογικής  
σήµανσης  για την προώθηση  της βιώσι µης αλιείας  ενώ ταυτόχρονα  οι αλιείς , οι 
µεταποιητές  και οι καταναλωτές  θα αποκο µίζουν  πραγ µατικά  οφέλη ; 
• Η προσέγγιση  θα πρέπει  να στρέφεται  περισσότερο  προς  τα αποτελέσ µατα ή προς  τα µέσα 
που θα χρησι µοποιηθούν ; 
Επιπροσθέτως , ο συνολικός  στόχος  συνεχίζει  να είναι  η επίτευξη  µιας γνήσιας  κοινοτικής  
προσέγγισης  στην  οικολογική  σήµανση  ιχθύων  και αλιευτικών  προϊόντων , η οποία  να 
αντανακλά  τη βέλτιστη  πρακτική  στον  τοµέα αυτό . Υπάρχει  επίσης  πρόθεση  να επιβεβαιωθεί  
η ισχυρή  δέσµευση  της Κοινότητας  όσον  αφορά  τη βιωσι µότητα  στους  τοµείς της αλίευσης  
και της χρήσης  των αλιευ µάτων . Στο πλαίσιο  µιας τέτοιας  προσέγγισης , θα είναι  επίσης  
επιτακτική  η συνεργασία  µε τον κλάδο  της αλιείας  για την προώθηση  της από κοινού  
διαχείρισης  των πόρων . 
Η Επιτροπή  πιστεύει , σε γενικές  γραµµές, ότι η τρίτη  επιλογή  της θέσπισης  ελάχιστων  
απαιτήσεων  για εθελοντικά  συστή µατα οικολογικής  σήµανσης  θα ήταν  στη φάση  αυτή  η 
 
EL 12   EL καταλληλότερη . Η επιλογή  αυτή  προσφέρει  αρκετή  ευελιξία  και είναι  αναλογική  από 
απόψεως  κόστους . Θα καθιστούσε  δυνατή  τη λήψη  µέτρων  για την επίτευξη  µεγαλύτερης  
βιωσι µότητας  επιτρέποντας  ταυτόχρονα  µια σταδιακή  προσέγγιση . Θα πρόσφερε  επίσης  
επαρκή  προστασία  στους  καταναλωτές . 
Η Επιτροπή  καλεί  το Συµβούλιο , το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  και την Ευρωπαϊκή  Οικονο µική 
και Κοινωνική  Επιτροπή  να συζητήσουν  τα θέµατα που αναπτύχθηκαν  στην  παρούσα  
ανακοίνωση . Θα είναι  επίσης  αναγκαία  η διαβούλευση  µε τα µέλη του ΕΟΧ  µε στόχο  τη 
διασφάλιση  µιας κοινής  προσέγγισης  λόγω  του έντονου  ενδιαφέροντός  τους όσον  αφορά  το 
θέµα αυτό . Επιπροσθέτως , η Επιτροπή  προτίθεται  επίσης  να πραγ µατοποιήσει  διαβουλεύσεις  
µε τους παράγοντες  του κλάδου , κυρίως  µέσω της Συµβουλευτικής  Επιτροπής  Αλιείας  και 
Υδατοκαλλιέργειας  και, παράλληλα , έργο επιστη µονικής  και τεχνικής  υποστήριξης , το οποίο  
θα συµβάλει  στην  αύξηση  των γνώσεων  που θα χρησι µοποιηθούν  στη συζήτηση  και, εφόσον  
χρειαστεί , θα αποτελέσει  τη βάση  για την αξιολόγηση  των επιπτώσεων . 
Στη συνέχεια  των συζητήσεων  σχετικά  µε την παρούσα  ανακοίνωση , η Επιτροπή  θα µπορέσει  
να παρουσιάσει  τις κατάλληλες  νοµοθετικές  προτάσεις . 
 
EL 13   EL ANNEX I  
General aspects on eco-labelling 
1. H OW ECO-LABELLING SCHEMES WORK  
The International Standard Organisation (IS O) distinguishes betw een three types of 
environmental labels and declaration. Ec o-labelling schemes fall under type I - 
environmental labelling (ISO 14024). Thes e are voluntary programs, designed to 
reduce environmental effects by promoting market-driven demand for and supply of 
products which are verified by a third part y. An eco-label should therefore indicate 
that an independent person or  organisation has verified th at the product meets a set of 
meaningful and consistent standards for environmental protection. Type II - self-
declared environmental claims (ISO 14021) , which are made without independent 
third party certification, and type I II - environmental de claration (ISO 14025 ) are not 
relevant in the current context. 
Eco-labelling schemes involve three main procedural and institutional features: 1) 
the setting of a certification standard, 2) the accreditation of i ndependent certifying 
bodies and 3) the certification that the pr oduct meets the required standard, all along 
the production and distribution chain. There are a number of possible options for the 
shaping of such a scheme, where each la yer can be managed by public authorities, 
private entities or a combination of the two. In the fisheries sector, eco-labelling schemes have up to now been entirely managed by the private sector. 
Eco-labelling schemes are well established in the industrial sector (for example 
textiles or detergents). Th ey have been successful in raising awareness of the 
environmental impact of industrial activ ity. The Community’s own eco-label award 
scheme
12 aims to promote industrial products  which have the potential to reduce 
negative environmental impact, as compared  to other products in the same product 
group. This scheme covers some 20 industr ial product groups, but does not apply to 
food products, drink and medicines. A large variety of certification and eco-labelling 
schemes have also been devel oped in the forestry sector. 
In the food sector, Community measures  on organic producti on of agricultural 
products13 set out requirements on production, labelling and inspection. However, 
this has no connection with an eco-labelli ng scheme. In any event, products from 
wild animals such as game and fisheries pr oducts are excluded fr om the scope of the 
regulation. 
Terms and definitions (from: Report of the FAO expert consultation on the 
development of international guidelines for eco-labelling of fish and fisheries 
products from marine capture fisher ies, Rome, Italy, 14 – 17 October 2003)  
                                                 
12 Council and European Parliament Regulation (EC) No 1980/2000 of 17 July 2000 on a revised 
Community eco-label award scheme (OJ L 237, 21.9.2000, p. 1).  
13 Council Regulation (EC) No 2092/91 of 24 June 1991 on organic production of agricultural products 
and indications referring thereto on agricultural products and foodstuffs (OJ L 198, 22.7.1991, p. 1). 
 
EL 14   EL • Accreditation: Procedure by which an au thoritative body gives formal recognition 
that a body or person is competent to carry out specific tasks. ( Based on ISO/IEC 
Guide 2: 1996, 12.11 ) 
• Accreditation body: Body that conducts a nd administers an accreditation system 
and grants a ccreditation. ( Based on ISO Guide 2, 17.2 ) 
• Accreditation system: System that has it s own rules of procedure and management 
for carrying out accreditation. ( Based on ISO Guide 2, paragraph 17.1 ) 
Note – Accreditation of certificati on bodies is normally awarded following 
successful assessment and is follo wed by appropriate surveillance. 
• Certification: Procedure by which a thir d party gives written or equivalent 
assurance that a product, process or serv ice conforms to specified requirements. 
Certification may be, as appropriate, ba sed on a range of in spection activities 
which may include continuous insp ection in the production chain. ( Based on ISO 
Guide 2, 15.1.2 and Principles for Food Import and Export Certification and 
Inspection, CAC/GL 20 ) 
• Certification body: Body that conducts certification. A cer tification body may 
oversee certification activities carried  out on its behalf by other bodies. ( Based on 
ISO Guide 2, 15.2 ) 
• Chain of Custody: The concept that all re levant steps in the production chain have 
been inspected or certified as appropriate and that a system of tracking of certified 
products is in place. ( Based on IFOAM. 2002. IFOAM Accreditation Criteria for 
bodies certifying organic production and processing ) 
• Life cycle approach: A methodology co nsidering environmental impacts 
associated with any phase of the product life from the delivery or generation of 
natural resources to the fina l disposal", including use and disposal of the product. 
The extent to which the life cycle is c onsidered may vary depending on the type 
of environmental label or declaration, the nature of the claim and the product 
category. ( based on ISO 14021) The life cycle approach is not considered 
applicable with regard to eco -labelling for fisheries products 
• Standard: Document approved by a recogni zed organization or arrangement, that 
provides, for common and repeated use, ru les, guidelines or characteristics for 
products or related proce sses and production methods, w ith which compliance is 
not mandatory under international trade ru les. It may also include or deal 
exclusively with terminology, symbols,  packaging, marking or labelling 
requirements as they apply to a pr oduct, process or  production method. ( Based on 
TBT agreement, Annex 1, para.2 ) 
• Standard-setting organization or arrangeme nts : Organization or arrangement that 
has recognized activitie s in standardization. ( Based on ISO Guide 2, paragraph 
4.3) 
 
EL 15   EL 7. E CO-LABELLING SCHEMES IN THE FISHERIES SECTOR  
Minimum labelling requirements such as country of origin, wild/harvested fish, 
health standards or other regulatory meas ures in respect of product quality have 
nothing to do with eco-labelling requireme nts and consequently are not envisaged 
hereafter. 
7.1. The "Dolphin-safe/Dolphin-friendly" labelled tuna 
The terms “dolphin-safe/dolphin-friendly”  are used by both the Agreement on the 
International Dolphin Conser vation Programme (AIDCP)14 and by a programme 
promoted by the Earth Island Institute15.  
The dolphin-safe certification of the AIDCP gives access to the voluntary use of a 
“dolphin-safe” certificate or label for tuna caught withou t any mortality or serious 
injury to dolphins in the course of the fishing operations. The Earth Island Institute 
system sets even stricter criteria. It is based on the 1990 US Dolphin Protection 
Consumer Information Act, which prevents tu na sold in the US from being labelled 
as "dolphin-safe" if the tuna is caught with  purse seine nets. These nets are used with 
the intention of chas ing and encircling dolphins wh ich tend to congregate above 
schools of tuna in the Eastern Tropical Paci fic Ocean. A first attempt to ease the US 
law in 1999 was challenged in court by Ea rth Island Institute. In December 2002, the 
attempt to amend the US law to meet the AIDCP requirements was again challenged in the US courts by some NGOs, who c onsider the AIDCP measures not to be 
stringent enough. 
Although “dolphin-safe/dolphin- friendly” labelling star ted out as a technical 
regulation, it has changed the market profoundly. Today there are many privately 
labelled tins of tuna. with such labelli ng becoming the norm in certain markets and 
sometimes leads to confusion. A WWF survey  in 8 European countries identified no 
less than 26 different claims. 
This has obvious consequences on the internat ional tuna market, as tuna which is not 
labelled "dolphin-safe" is no longer accepted in some countries and therefore has to 
find other trade outlets. The “dolphin-safe” label bars tuna caught in accordance with 
AIDCP measures from access to the US ma rkets. This has given rise to an ongoing 
dispute between Mexico and US. 
The Community supports the voluntary AIDC P Dolphin Safe Certification scheme. 
After the implementation of the Tuna Tracking System
16, the question is whether and 
how to implement the AIDCP certifica tion scheme at Community level.  
                                                 
14 IATTC –Tuna tracking and AIDC P Dolphin Safe Certification 
 http://www.iattc.org/  
Certification programme for tuna fished according to the procedures for AIDCP Dolphin Safe Tuna 
certification (last amended June 2004). 
15 Earth Island Institute - International Marine Mammal Project -“Dolphin safe” tuna:  
http://www.earthisland.org/immp/  
Certification programme for tuna fished according to the international “Dolphin safe” tuna standard , 
developed by Earth Island Institute. 
 
EL 16   EL 7.2. The Marine Stewardship Council eco-labelling scheme 
The Marine Stewardship Council (MSC), join tly created in 1997 by Unilever and the 
World Wildlife Fund for Nature (WWF), ha s launched a large private eco-labelling 
initiative that assesses the e nvironmental impact of fishing17. The MSC has 
established general principles and criteria, which are used to assess individual stocks 
eligible for certification.  
The process of developing the MSC principles  has shown that there exist reserves on 
the side of developing countries, countries  that fear that their products may be 
excluded from developed country markets.  In its Annual Report of 2003, the MSC 
refers to a Member State of the Community  and states that “fisheries wishing to 
engage with the MSC programme are eligible for grants” from the Member State concerned. This information has reinforced  the concerns of developing countries 
which consider this to be a discrimina tory measure, preventing free access to eco-
labelling schemes. 
Species concerned: 
• Certified fisheries
 (as on 31.07.2004): Burry Inlet co ckles (EU), South African 
hake, Thames herring (EU), New Zealand hoki, Mexican Baja California red rock 
lobster, Western Australian rock lobster,  South West mackerel handline fishery 
(EU), Loch Terridon nephrops (EU), Alas ka salmon, South Georgia toothfish 
• Fisheries undergoing assessment:  Bering Sea and Aleutian Island Pacific Cod - 
Freezer Longline; Chilean Industrial Hake Fishery; US Pacific Halibut Alaska, 
Washington and Oregon; Pacific Halibut  Bristish Columbia, Canada; North Sea 
herring ; Hastings Fishing Fleet Pelagic Fishery Macker el and Herring; Australian 
Mackerel Icefish; Bering Sea/Aleutian Islands and the Gulf of Alaska pollock 
fisheries; Lake Hjälmaren Pikeperch; Ne t fishery; Sablefish fishery; Lakes and 
Coorong fisheries, South Au stralia (Mulloway, Cockle , Golden perch, Yellow-
eyed mullet); British Columbia Salmon fishery; Hastings Fishing Fleet Dover Sole Fishery 
7.3. The "Arrangement for the Voluntary Cert ification of Products of Sustainable 
Fishing" by the Nordic Council 
In 2000, a technical working group of the Nordic Council of Ministers developed 
criteria for an environmental label based on an assessment of the sustainability of the fisheries. The report, as adopted in August 2001
18, identified a number of verifiable 
criteria that concentrate on the proce ss of fisheries management by the public 
authorities. No fisheries have been certified  to date. At the international level, the 
Nordic Council has initiated a debate on establishing interna tional eco-labelling 
guidelines in the FAO. 
                                                                                                                                                         
16 Council Regulation (EC) No 882/2003 of 19 May 2003 establishing a tuna tracking and verification 
system. (OJ L 127 , 23.5.2003, p. 1). 
17 http://www.msc.org  
18 “An arrangement for the Voluntary Certification of Products of Sustainable Fishing”, Nordic Technical 
Working Group on Fisheries Ecolabelling Criteria, Final Report, Copenhagen, June 21, 2000. 
 
EL 17   EL 7.4. Other private "logos" present on the market 
Unilever Fish Sustainability Initiative 
http://www.unilever.com/environm entsociety/sustainability/fish/  
This Unilever program aims at guiding their internal selection of sources of whitefish 
supply. Fisheries have been classified fr om "sustainable" to "not sustainable" 
according to 5 criteria, each criteria being quoted by a green /orange/red light system.  
Carrefour - Logo “Pêche responsable” 
Carrefour's own claim to be used on Icelandic cod as from September 2004 
(announcement at Seafood International exhibition, May 2004) 
7.5. Other considerations 
In parallel to the development of eco-label ling schemes, certain supermarket chains 
have committed themselves to restrict their supply of fish to sustainable fisheries. 
They have started to develop and join certification program s to this end. In addition 
to that, some others have even decided not to offer fish for sale at all.  
On the other hand, it may be assumed  that consumer interest in environmentally -
friendly products could contribute to a growing market for fisheries products. It 
remains difficult to quantify the demand fo r eco-labelled products, as recent studies 
show certain limits in this regard. In a recent study in the US, the interrogated 
consumers indicated a preference for eco-lab elled products; in contrast to that, an 
analysis of the shopping basket showed that the price was the first criterion of choice. 
In other terms, the success of an eco-labell ing scheme would depend, at least in part, 
on the additional costs which it carries with it. Moreover, consumer interest varies 
from country to country, depending on market  peculiarities and public perception of 
the concept of sustainability. 
 
EL 18   EL ANNEX II  
Minimum requirements for eco-label ling schemes for fishery products 
1. P RECISE , OBJECTIVE AND VERIFIABLE CRITERIA  
The certification standard should rest on preci se, objective and verifi able criteria and, 
where possible, be based on international standards.  
Eco-labelling schemes should deliver what they promise and not promise what they 
cannot deliver. The award of the eco-label should be based on cer tification standards 
and criteria that guarantee that the product meets the claims made. Criteria must be 
objective and precise, in order to forestall allegations of subjectivity. Criteria must 
also be verifiable, i.e. they must reflect  measurable elements, and be monitored by 
way of appropriate and recognised indica tors. A criterion that “the fishery is 
conducted in a sustainable manner”, without  any further objective parameters, would 
be obviously difficult to verify. On the ot her hand, requiring that "the fishery is 
subject to a management plan base d on the precautiona ry approach" and  indicating 
the specific features of the manageme nt plan that are required under the 
precautionary approach would be objective,  precise and verifiable. Using "effort 
stays below F MSY" as a criterion is even more st ringent and would allow for more 
precise measurement of the ach ievements of the scheme.  
Furthermore, certification standard and crit eria should be subject  to appropriate and 
participatory consultation of interested  parties. Finally, wherever relevant 
international standards and/ or generally accepted standards for the conservation and 
management of living marine resources exis t, they should be used as a reference-
point for eco-labelling criteria. One such reference-point is the FAO Code of Conduct for Responsible Fisheries.  
8. I
NDEPENDENT ASSESSMENT AND CHAIN OF CUSTODY  
Eco-labelling schemes should be based on independent assessment and ensure the 
accurate identification of the product throughout the ch ain, “from the net to the 
plate”. Appropriate procedures, includi ng appeal and complaint procedures, should 
be in place.  
In order to protect consumers and the fi shing industry, an eco-labelling scheme 
should be reliable and credible. To this end, the standa rd-setting body, the 
accreditation body and the cert ification bodies should be independent from one 
another. Without a proper separation of their respective responsibilities, the 
independence and integrity of eco-labe lling schemes cannot be guaranteed. 
Accreditation and certification bodies and their respective procedures should also 
comply with the relevant international ISO standards.  
In practice, eligibility for an eco-label has to be assessed against the relevant 
certification standard by independent cer tifying bodies. The certification process 
should be based on a clear assessment pro cedure and should cover both the fishery 
 
EL 19   EL and the post-harvest chain so that eco-labelli ng can be seen to be fair to all producers 
and provide credible guarantees for the consumer. A chain of custody would then 
have to be constructed by a description of  the technical means which ensure adequate 
traceability all the way thr ough to the final consumer..  
Where levels of performance are set, either  for a fisheries management system, a fish 
stock or a fishing vessel, they should be  capable of being adequately monitored. 
After the initial assessment, and in order to uphold the credibility of the scheme for 
consumers and its economic benefits fo r fishermen, there should be a regular 
evaluation to verify that th e product continues to  meet the requirements and to ensure 
a regular validation of the criteria used.  
9. O PEN ACCESS  
Eco-labelling schemes should not discriminate in terms of access to the certification 
process. 
With regard to international trade, eco-la belling schemes should in no case lead to a 
distortion of trade or competition. Su ch schemes should not be unfairly 
discriminatory as to which fisheries, whic h vessels or which products are eligible for 
certification. Eco-labelling schemes should be  open to all products marketed within 
the Community, whatever their provenanc e, in order to comply with the 
Community’s WTO obligations under the T echnical Barriers to Trade Agreement. 
They should not discriminate between domestic goods and imports, or between 
products from different trading partners.  
Developing countries contribu te substantially to the Co mmunity’s supplies of fish 
and fisheries products. The use of eco-labell ing schemes could thus be an additional 
opportunity for them to get added value fo r their products. Speci al arrangements and 
technical and financial assistance would allo w them to participate in such schemes. 
Fisheries Partnership Agreements could be  appropriate vehicles to this end.  
Consideration must also be given to the potential difficu lties that small and medium 
enterprises (SMEs) could encounter in acceding to eco-labelling schemes. Stock 
assessment and criteria monitoring are of ten highly demanding in terms of data 
quantity and data quality . This implies significant costs, which may go beyond the 
means of SMEs. The Commission would theref ore encourage the use of alternative, 
less data demanding, methods for stock a ssessment where SMEs are concerned. The 
schemes should however provide for equal guarantee of sustainability for the 
fisheries concerned.  
Finally, it could also be the case that eco-labelling schemes already in operation 
encounter difficulties in complying with mini mal requirements set. In such a case a 
reasonable delay should be foreseen  for adaptation if ever needed. 
10. C ONTROL OF ECO -LABELLING SCHEMES  
Eco-labelling schemes should be properly cont rolled, in order to ensure that they 
comply with the minimal requirements, that  certification is sa tisfactory and that the 
information provided to consumers is accurate. 
 
EL 20   EL Adequate controls will reinforce the cred ibility of schemes for consumers and offer 
additional guarantees to the fishermen that the schemes are applie d in an independent 
and non-discriminatory manner. The m onitoring and control of the Common 
Fisheries Policy will provide elements wh ich may also be of interest for the 
supervision of the scheme. This will be of particular importance in situations where 
the participants in a certified fishery fail to comply with applicable conservation and management measures. 
11. A
CCURATE INFORMATION OF THE CONSUMER  
The certification standard used to award an eco-label should be  available to the 
consumer. Product information at the point of sale should re flect the assessment 
undertaken. 
It is essential that  consumers know what an eco-labe lling scheme stands for. The 
certification standard together with the cr iteria used should therefore be made 
available to consumers so that they can s ee for themselves what a given eco-labelling 
scheme represents. In addition, the information on the product at the point of sale should accurately refl ect the certification standard. Without this, there would be a 
risk of misleading consumers about th e real significance of eco-labels.