ΣΥΝΟΨΗ

I. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) είναι επιφορτισμένη με την καταπολέμηση της απάτης και των άλλων παράνομων δραστηριοτήτων που είναι επιζήμιες για τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η Υπηρεσία, η οποία υπάγεται στην Επιτροπή αλλά χαίρει αυτονομίας για τη διεξαγωγή των ερευνών της, απασχολεί περί τους 500 υπαλλήλους, ενώ οι ετήσιες δαπάνες της ανέρχονται σε 50 εκατομμύρια ευρώ περίπου. Το 2005, στην ειδική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αριθ. 1/2005, σχετικά με τη διαχείριση της OLAF, εντοπίζονταν αδυναμίες στη διαχείριση των ερευνών και διατυπώνονταν 17 συστάσεις με στόχο την επανεστίαση των δραστηριοτήτων στα καθήκοντα έρευνας, τη βελτίωση της αποδοτικότητας και την απόδειξη της αποτελεσματικότητας (βλέπε σημεία 1 έως 5).

II. Σήμερα η OLAF κάνει μεγαλύτερη χρήση των εξουσιών της προκειμένου να διενεργεί επιτόπιους ελέγχους, να εξετάζει μάρτυρες και να ανακρίνει υπόπτους. Προκειμένου να επανεπικεντρωθεί στα καθήκοντα έρευνας, η OLAF δημιούργησε δύο διευθύνσεις ερευνών, προς αντικατάσταση της μιας που υπήρχε προηγουμένως. Εντούτοις, η Επιτροπή θεωρεί ότι η OLAF είναι περισσότερο αποτελεσματική ως μια συνολική αρχή για την καταπολέμηση της απάτης, παρά ως μια υπηρεσία επικεντρωμένη στις έρευνες και, ως εκ τούτου, δεν απάλλαξε την OLAF από τις δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με τις έρευνες, όπως είναι η στρατηγική καταπολέμησης της απάτης και τα προγράμματα χρηματοδότησης. Κατά συνέπεια, το ποσοστό αύξησης του προσωπικού στις διευθύνσεις ερευνών (32 %) δεν συμβάδισε με την αύξηση του μεγέθους της υπόλοιπης Υπηρεσίας (43 %). Το 2009, η διεξαγωγή ερευνών αντιστοιχούσε στο 37 % του συνολικού χρόνου της Υπηρεσίας (βλέπε σημεία 7 έως 18).

III. Η OLAF προέβη σε μια σειρά ενεργειών προκειμένου να βελτιώσει την αποδοτικότητα των ερευνών. Έκανε ευρύτερη χρήση του ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης υποθέσεων (ΣΔΥ), διοργάνωσε περισσότερο στοχοθετημένα μαθήματα επιμόρφωσης, καθιέρωσε δείκτες με στόχο την εστίαση σε σοβαρότερες και πολύπλοκες υποθέσεις, μείωσε τον αριθμό των έκτακτων υπαλλήλων και εισήγαγε σύστημα διαχείρισης χρόνου (ΣΔΧ). Το ΣΔΧ, ωστόσο, δεν χρησιμοποιείται για τους σκοπούς του προγραμματισμού και τα σχέδια εργασιών δεν περιλαμβάνουν εκτιμήσεις του απαιτούμενου χρόνου ούτε προθεσμίες για τις έρευνες. Η διαχείριση των εν εξελίξει υποθέσεων εξακολουθεί να χρειάζεται βελτίωση, προκειμένου τα προβλήματα να επιλύονται ταχύτερα και να αποφεύγονται τα μεγάλα διαστήματα αδράνειας: η μέση διάρκεια μιας υπόθεσης εξακολουθεί να υπερβαίνει τα δύο έτη. Επιπλέον, η OLAF λαμβάνει σήμερα 50 % περισσότερες αρχικές πληροφορίες σχετικά με πιθανές περιπτώσεις απάτης και παρατυπιών σε σύγκριση με το 2004 και η μέση διάρκεια της αρχικής αξιολόγησης αυτών των πληροφοριών έχει διπλασιαστεί (7 μήνες από 3,5). Μολονότι σήμερα υπάρχουν 32 % περισσότεροι επιθεωρητές σε σύγκριση με το 2004, ο αριθμός των υπό διερεύνηση υποθέσεων δεν έχει αυξηθεί. Αυτό απηχεί την έμφαση που δίδεται σε σοβαρότερες υποθέσεις, τις διαρκώς αυξανόμενες έρευνες της ίδιας της OLAF και τον αναπροσανατολισμό των πόρων που διατίθενται για έρευνες στη διεξαγωγή αρχικών αξιολογήσεων (βλέπε σημεία 19 έως 37).

IV. Το νομικό πλαίσιο [1] δεν έχει αλλάξει από την τελευταία έκθεση του Συνεδρίου. Εξακολουθεί να μην υπάρχει ανεξάρτητος έλεγχος των εν εξελίξει ερευνητικών πράξεων ούτε και κώδικας ο οποίος να διασφαλίζει ότι οι ερευνητικές πράξεις ακολουθούν προδιαγεγραμμένη πορεία. Ο αντίκτυπος της πρακτικής συμφωνίας συνεργασίας με την Eurojust ήταν μέχρι στιγμής περιορισμένος (βλέπε σημεία 38 έως 44).

V. Η OLAF θέτει σαφείς στόχους για την Υπηρεσία στο ετήσιο σχέδιο διαχείρισης. Μέσω των ερευνών εντοπίστηκαν σημαντικά ποσά προς ανάκτηση, ασκήθηκε δικαστική και πειθαρχική δίωξη και έκλεισαν έρευνες σε περιπτώσεις κατά τις οποίες οι αρχικές καταγγελίες αποδείχθηκαν αβάσιμες. Πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις της OLAF είναι διαθέσιμες στο ΣΔΥ και αφορούν τη δραστηριότητα, τα πιθανά και τα πραγματικά αποτελέσματα. Ωστόσο, η OLAF δεν παραθέτει αυτές τις πληροφορίες σε ενιαίο έγγραφο, κάτι που καθιστούσε δυνατές τις αξιόπιστες συγκρίσεις των επιδόσεών της μέσα στον χρόνο και σε διάφορους τομείς (βλέπε σημεία 45 έως 57).

VI. Η επιτροπή εποπτείας αναθεώρησε τον εσωτερικό κανονισμό της και κατάρτισε σειρά εκθέσεων και γνωμών σχετικά με τη διαχείριση της OLAF. Καθιερώθηκε διαδικασία για την ενημέρωση της επιτροπής εποπτείας πριν από τη διαβίβαση πληροφοριών σε εθνικές δικαστικές αρχές, μολονότι αυτό δεν προστατεύει ακόμη πλήρως τα δικαιώματα των εμπλεκομένων (βλέπε σημεία 58 έως 65).

VII. Βάσει αυτών των παρατηρήσεων, οι κύριες συστάσεις του Συνεδρίου είναι ότι η OLAF πρέπει (βλέπε σημεία 66 έως 76):

α) να αυξήσει τον αριθμό και την ταχύτητα των ερευνών αυξάνοντας το ποσοστό του χρόνου που διατίθεται για αυτές και αναθεωρώντας το σχετικό νομικό πλαίσιο·

β) βελτιώσει την αποδοτικότητα συμπεριλαμβάνοντας εκτιμήσεις των απαιτούμενων πόρων και των προθεσμιών που προβλέπονται στα προγράμματα ερευνών. Τα προγράμματα αυτά πρέπει να παρακολουθούνται και να ενημερώνονται. Το εκτελεστικό συμβούλιο πρέπει να συμβάλει κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται ότι η συνολική διάρκεια των αξιολογήσεων και των ερευνών θα μειωθεί·

γ) παρέχει αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα δημοσιεύοντας σε ενιαίο έγγραφο στατιστικές επιδόσεων που αφορούν τις δραστηριότητες και τα πιθανά και πραγματικά αποτελέσματα·

δ) καθορίσει με καλύτερο τρόπο διαδικασία για την ενημέρωση της επιτροπής εποπτείας πριν από τη διαβίβαση πληροφοριών σε εθνικές δικαστικές αρχές.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Το 2005, το Ελεγκτικό Συνέδριο δημοσίευσε την ειδική έκθεση αριθ. 1/2005 σχετικά με τη διαχείριση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) [2]. Από τον έλεγχο διαπιστώθηκαν αδυναμίες στη διαχείριση των ερευνών εκ μέρους της OLAF και, στο πλαίσιο αυτό, διατυπώθηκαν 17 συστάσεις με στόχο την επανεστίαση των δραστηριοτήτων στα καθήκοντα έρευνας, τη βελτίωση της αποδοτικότητας και την απόδειξη της αποτελεσματικότητας. Η OLAF κατάρτισε σχέδιο δράσης για την εφαρμογή των συστάσεων που είχαν γίνει αποδεκτές και το 2007 υπέβαλε έκθεση προόδου στην επιτροπή παρακολούθησης των ελέγχων της Επιτροπής [3]. Ο ρόλος και τα καθήκοντα της OLAF περιγράφονται συνοπτικά στο πλαίσιο 1.

2. Στο γράφημα 1 παρουσιάζεται η εξέλιξη της δραστηριότητας της OLAF από το 2004 όσον αφορά τις δαπάνες, το προσωπικό, τις πληροφορίες που ελήφθησαν και τις υποθέσεις που διεκπεραιώθηκαν. Ο αριθμός των υπό διερεύνηση υποθέσεων σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή παραμένει περί τις 400, καθεμία από τις οποίες διαρκεί κατά μέσο όρο δύο χρόνια, ενώ οι υποθέσεις που τίθενται στο αρχείο ετησίως είναι περί τις 200. Ο όγκος των αρχικά λαμβανόμενων πληροφοριών έχει αυξηθεί σημαντικά: η OLAF λαμβάνει πλέον περί τις 1000 διαφορετικές γνωστοποιήσεις ετησίως προερχόμενες από διάφορες πηγές.

ΓΡΑΦΗΜΑ 1

ΔΑΠΑΝΕΣ, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΗΣ OLAF ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2004–2009

+++++ TIFF +++++

Πηγή: OLAF.

ΠΛΑΙΣΙΟ 1

ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΗΣ OLAF

Κυριοι στοχοι και δραστηριοτητεσ

Η OLAF συστάθηκε το 1999 [4] προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της καταπολέμησης των παράνομων δραστηριοτήτων που είναι επιζήμιες για τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης. Η OLAF είναι αρμόδια για μια σειρά δραστηριοτήτων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται η διεξαγωγή διοικητικών ερευνών με σκοπό την καταπολέμηση της απάτης, η παροχή συνδρομής στα κράτη μέλη για την πρόληψη της απάτης και η συλλογή και ανάλυση πληροφοριών.

Η OLAF χαίρει ανεξαρτησίας για τη διεξαγωγή των ερευνών της, η οποία ενισχύεται από την ύπαρξη επιτροπής εποπτείας, συγκροτούμενης από πέντε ανεξάρτητα πρόσωπα προερχόμενα εκτός οργάνων της ΕΕ.

Ειδη υποθεσεων

Η Υπηρεσία διακρίνει τις υποθέσεις της στις ακόλουθες κατηγορίες:

α) Έρευνες:

εσωτερικές έρευνες (έρευνες εντός των θεσμικών και λοιπών οργάνων της ΕΕ),

εξωτερικές έρευνες (έρευνες σε επίπεδο οικονομικών φορέων με αντικείμενο πόρους της ΕΕ).

β) Επιχειρήσεις συντονισμού και παροχής συνδρομής:

συντονισμός των κρατών μελών σε περιπτώσεις ερευνών που αφορούν περισσότερες από μία χώρες,

συνδρομή προς τις εθνικές δικαστικές αρχές στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών.

Τα κυρια σταδια μιασ ερευνασ

α) Η OLAF λαμβάνει καταγγελίες από τα όργανα της ΕΕ ή εκτός αυτών.

β) Η OLAF αξιολογεί τις αρχικές πληροφορίες και ο διευθυντής αποφασίζει εάν πρέπει να στοιχειοθετηθεί φάκελος της υπόθεσης.

γ) Οι επιθεωρητές της OLAF συγκεντρώνουν αποδεικτικά στοιχεία, π.χ. μέσω συνεντεύξεων και επιτόπιων ελέγχων.

δ) Οι επιθεωρητές υποβάλλουν στο συμβούλιο τα αποτελέσματα των ερευνών τους. Ο διευθυντής αποφασίζει, κατά περίπτωση, ποια ενέργεια παρακολούθησης πρέπει να αναληφθεί. Στις ενέργειες παρακολούθησης μπορεί να συγκαταλέγεται η διαβίβαση πληροφοριών σχετικά με την υπόθεση στις αρμόδιες εθνικές αρχές ή στις αρχές της ΕΕ με σκοπό την κίνηση δικαστικών ή πειθαρχικών διαδικασιών ή την ανάκτηση πόρων.

ε) Η OLAF εξακριβώνει κατά πόσον οι αρμόδιες αρχές προέβησαν στις συνιστώμενες ενέργειες παρακολούθησης.

Τα αποτελέσματα των εργασιών της OLAF μπορούν να λάβουν τη μορφή τεσσάρων ειδών παρακολούθησης: χρηματοοικονομική, διοικητική, δικαστική και πειθαρχική.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ

3. Στον πίνακα 1 παρατίθενται οι 17 αρχικές συστάσεις οι οποίες διατυπώνονταν στην ειδική έκθεση αριθ. 1/2005. Το Συνέδριο επισημαίνει ότι η OLAF ακολούθησε 13 από τις συστάσεις του, τρεις άλλες (συστάσεις 2, 14 και 15) δεν έγιναν αποδεκτές από την Επιτροπή, ενώ η σύσταση 16, σχετικά με τον ρόλο της επιτροπής εποπτείας, πρέπει να θεωρηθεί υπό το πρίσμα της απόφασης του Πρωτοδικείου του Ιουλίου του 2008 [5].

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΟΥ ΔΙΑΤΥΠΩΝΟΝΤΑΝ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΡΙΘ.1/2005 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ OLAF

Σημ.: Οι συστάσεις που διατυπώνονταν στην ειδική έκθεση αριθ. 1/2005 δεν ήταν αριθμημένες. Στον ανωτέρω πίνακα παρατίθενται συνοπτικά, με τη σειρά με την οποία παρουσιάζονται στην έκθεση.

Σύσταση | Κατάσταση |

1.Να καθοριστούν τα αποτελέσματα που επιδιώκουν οι έρευνες και να καθιερωθούν δείκτες επιδόσεων για την αξιολόγηση των επιτευγμάτων. | Αποδεκτή |

2.Να εξεταστεί το ενδεχόμενο δημιουργίας ιδιαίτερης μονάδας επιφορτισμένης με τις επιχειρήσεις συντονισμού και παροχής συνδρομής με σκοπό τη βελτίωση της διαχείρισης των πόρων. | Μη αποδεκτή |

3.Να δημιουργηθούν μικρότερες ομάδες στους κόλπους του εκτελεστικού συμβουλίου με σκοπό τον σαφή σχεδιασμό των ερευνών και τον καθορισμό σχετικών στόχων. | Αποδεκτή |

4.Να υπάρχει εποπτεία της διαδικασίας ερευνών ώστε να δίδεται έμφαση στις προτεραιότητες και στην αναζήτηση αποδείξεων μέσω της καλύτερης αξιοποίησης των μέσων που διατίθενται για τις έρευνες. | Αποδεκτή |

5.Να καθιερωθεί σύστημα καταγραφής χρόνου σε συνδυασμό με προγράμματα εργασίας τα οποία θα περιέχουν εκτιμήσεις του χρόνου που απαιτείται για τις έρευνες, με σκοπό την καλύτερη κατανομή του φόρτου εργασίας και την αποφυγή των καθυστερήσεων. | Αποδεκτή |

6.Να καθοριστεί μέγιστη διάρκεια των ερευνών. | Εν μέρει αποδεκτή |

7.Να εκχωρηθούν οι δραστηριότητες παρακολούθησης (συμμετοχή σε δικαστικές διαδικασίες και ανάκτηση πόρων) οι οποίες μπορούν να εκτελεστούν από τους διατάκτες. | Εν μέρει αποδεκτή |

8.Να κωδικοποιηθούν και να δημοσιευθούν διαδικασίες για την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων καθ’ όλα τα στάδια της έρευνας και να προβλεφθούν έλεγχοι της νομιμότητας των πράξεων στο πλαίσιο εν εξελίξει ερευνών. | Αποδεκτή |

9.Να επισημοποιηθούν οι όροι συνεργασίας μεταξύ της OLAF και των κρατών μελών μέσω νομοθεσίας ή με τη σύναψη συμφωνιών με τις εθνικές υπηρεσίες ερευνών. | Αποδεκτή |

10.Το ΣΔΥ να μετατραπεί σε σύστημα διαχείρισης των ερευνών και να ενταθεί η επιμόρφωση των επιθεωρητών όσον αφορά τις τεχνικές έρευνας, ζητήματα νομοθεσίας και τις ικανότητες κατάρτισης εκθέσεων. | Αποδεκτή |

11.Να καταρτίζονται αξιόπιστες και συναφείς εκθέσεις σχετικά με τις επιδόσεις, βασιζόμενες περισσότερο στα πραγματικά παρά σε πιθανά αποτελέσματα. | Αποδεκτή |

12.Να εφαρμοστεί στρατηγικό σχέδιο για τη διοίκηση του προσωπικού με σκοπό την επίλυση διαρθρωτικών προβλημάτων. | Αποδεκτή |

13.Οι υπηρεσίες στρατηγικής ανάλυσης να μεριμνήσουν για τη βελτίωση των στοιχείων που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη και να δημιουργήσουν βάσεις δεδομένων οι οποίες να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό ανωμαλιών και την κίνηση ερευνών. | Αποδεκτή |

14.Η αρμοδιότητα για τη στρατηγική καταπολέμησης της απάτης να μεταβιβαστεί σε άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής. | Μη αποδεκτή |

15.Η αρμοδιότητα της διαχείρισης χρηματοδοτικών προγραμμάτων (π.χ. "Pericles" και "Hercules") να ανατεθεί σε άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής. | Μη αποδεκτή |

16.Να αποσαφηνιστεί ο ρόλος της επιτροπής εποπτείας, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει ανάμειξη στις διεξαγόμενες έρευνες. | Αποδεκτή |

17.Οι δραστηριότητες να επανεπικεντρωθούν στα καθήκοντα έρευνας και συγχρόνως να υπάρξουν αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης και στους σχετικούς κανονισμούς | Εν μέρει αποδεκτή |

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

4. Ο έλεγχος παρακολούθησης διενεργήθηκε προκειμένου να εξακριβωθούν τα μέτρα που είχαν ληφθεί προς εφαρμογή των συστάσεων που διατυπώνονταν στην ειδική έκθεση αριθ. 1/2005. Στόχος του ήταν να δοθούν απαντήσεις στα ακόλουθα τέσσερα ερωτήματα, τα οποία ομαδοποιούν τις διάφορες συστάσεις (βλέπε παράρτημα Ι):

α) Επανεστιάστηκαν οι δραστηριότητες της OLAF στα καθήκοντα έρευνας; (συστάσεις 2, 7, 13, 14, 15 και 17)

β) Βελτίωσε η OLAF την αποδοτικότητα των ερευνών της; (συστάσεις 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10 και 12)

γ) Είναι η OLAF σε θέση να καταδείξει την αποτελεσματικότητα των ερευνών της; (συστάσεις 1 και 11)

δ) Αποσαφηνίστηκε ο ρόλος της επιτροπής εποπτείας; (σύσταση 16).

5. Ο έλεγχος περιλάμβανε:

α) ανάλυση των εγγράφων σχετικά με την πολιτική, τον σχεδιασμό, τις διαδικασίες, το προσωπικό και οικονομικά ζητήματα, καθώς και των σχετικών στατιστικών στοιχείων τα οποία παρουσίασε η OLAF, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου δράσης της προκειμένου να συμμορφωθεί με τις συστάσεις της ειδικής έκθεσης αριθ. 1/2005,

β) συνεντεύξεις με διευθυντές, προϊσταμένους μονάδας και επιθεωρητές της OLAF· συναντήσεις με την επιτροπή εποπτείας της OLAF και τη γραμματεία της προκειμένου να συζητηθούν οι εκθέσεις και οι γνώμες τους· συνεντεύξεις με άλλους ενδιαφερόμενους φορείς (Υπηρεσία Διοικητικής Έρευνας και Πειθαρχικών Μέτρων της Επιτροπής (IDOC), Eurojust),

γ) αξιολόγηση τυχαίως επιλεγέντος δείγματος 30 ερευνών από τις 332 εσωτερικές και εξωτερικές έρευνες που βρίσκονταν σε εξέλιξη την 1η Ιουλίου 2008 [6]. Η αξιολόγηση βασίστηκε, αφενός, σε ανάλυση της τεκμηρίωσης που αφορούσε τις σχετικές υποθέσεις και τηρούνταν στο ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης υποθέσεων (ΣΔΥ) και, αφετέρου, σε συνεντεύξεις με τους αρμόδιους επιθεωρητές.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

6. Οι διαπιστώσεις που προέκυψαν από την εξέταση του δείγματος των 30 υποθέσεων συνοψίζονται στο γράφημα 2. Κάθε έρευνα αξιολογήθηκε ως αδιάσειστη, ικανοποιητική ή αδύναμη βάσει των εξής κριτηρίων: της επικέντρωσης στις δραστηριότητες έρευνας, της συμβολής άλλων υπηρεσιών της OLAF στη επεξεργασία της υπόθεσης, του έγκαιρου χαρακτήρα των αποφάσεων να στοιχειοθετηθεί φάκελος της υπόθεσης, της σαφήνειας των στόχων και του σχεδιασμού, της αναλογικότητας της διάρκειας και των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων. Οι διαπιστώσεις αναλύονται περαιτέρω στα αντίστοιχα τμήματα της παρούσας έκθεσης.

ΕΠΑΝΕΣΤΙΑΣΗ ΣΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

7. Το Συνέδριο παρακολούθησε τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις της ειδικής έκθεσης αριθ. 1/2005, σύμφωνα με τις οποίες η OLAF πρέπει να εκχωρήσει ή να διαχωρίσει ορισμένες δραστηριότητες που δεν συνιστούν έρευνα και να βελτιώσει τη συμβολή των στρατηγικών υπηρεσιών στα καθήκοντα έρευνας. Η OLAF προέβη σε αναδιοργάνωση των διευθύνσεών της το 2006. Στόχος της νέας οργανωτικής δομής (βλέπε παράρτημα ΙΙ) ήταν να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στα καθήκοντα έρευνας της OLAF.

ΓΡΑΦΗΜΑ 2

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΣΤΙΣ 30 ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΗΚΑΝ

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Εξέταση 30 υποθέσεων.

ΔΕΝ ΕΚΧΩΡΉΘΗΚΑΝ ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΌΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΣΥΝΙΣΤΟΎΝ ΈΡΕΥΝΑ

8. Το Συνέδριο διατύπωνε τέσσερις συστάσεις για εκχώρηση ή διαχωρισμό δραστηριοτήτων. Η σύσταση για την εκχώρηση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης (σύσταση 7) έγινε αποδεκτή εν μέρει. Δεδομένου ότι η Επιτροπή εξακολούθησε να εμμένει στη διατήρηση της OLAF περισσότερο ως μιας συνολικής αρχής για την καταπολέμηση της απάτης παρά ως μιας υπηρεσίας επικεντρωμένης σε έρευνες, οι άλλες τρεις συστάσεις δεν έγιναν αποδεκτές: μεταβίβαση της αρμοδιότητας για τη στρατηγική καταπολέμησης της απάτης σε άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής (σύσταση 14), μεταβίβαση της αρμοδιότητας διαχείρισης χρηματοδοτικών προγραμμάτων σε άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής (σύσταση 15) και διαχωρισμός των επιχειρήσεων συντονισμού και παροχής συνδρομής από τις έρευνες (σύσταση 2).

9. Ως προς τη σύσταση 7 για την εκχώρηση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης, ελήφθησαν μέτρα για την ανάθεση της πρωταρχικής αρμοδιότητας για τις δραστηριότητες παρακολούθησης σε υπηρεσίες της Επιτροπής [7]. Η OLAF εξακολουθεί να συμμετέχει στη δικαστική και πειθαρχική παρακολούθηση (Μονάδα C1, βλέπε οργανόγραμμα στο παράρτημα ΙΙ) καθώς και στην οικονομική παρακολούθηση (Μονάδες C2 και C3). Ο ρόλος της OLAF συνίσταται στη βελτιστοποίηση των όρων παρακολούθησης και στην εξακρίβωση του κατά πόσον οι υπηρεσίες της Επιτροπής και οι εθνικές αρχές έχουν λάβει τα αναγκαία μέτρα.

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

ΚΑΤΑΝΟΜΉ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΎ ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ 2004–2009 [1008]

Πηγή: OLAF.

Ημερομηνία | Έρευνες και επιχειρήσεις (Διευθύνσεις A και B) | Λοιπά καθήκοντα (Διευθύνσεις C και D, γενικός διευθυντής και επιτροπή εποπτείας) | Σύνολο OLAF | % ερευνών και επιχειρήσεων |

Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι | Συμβασιούχοι υπάλληλοι | Σύνολο | Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι | Συμβασιούχοι υπάλληλοι | Σύνολο |

τέλος 2004 | 100 | 25 | 125 | 165 | 65 | 230 | 355 | 35,2 % |

τέλος 2005 | 107 | 22 | 129 | 174 | 67 | 241 | 370 | 34,9 % |

τέλος 2006 | 110 | 25 | 135 | 180 | 77 | 257 | 392 | 34,4 % |

τέλος 2007 | 126 | 21 | 147 | 205 | 100 | 305 | 452 | 32,5 % |

τέλος 2008 | 140 | 20 | 160 | 212 | 93 | 305 | 465 | 34,4 % |

τέλος 2009 | 143 | 22 | 165 | 217 | 111 | 328 | 493 | 33,5 % |

10. Το ποσοστό του προσωπικού που απασχολείται στις διευθύνσεις ερευνών και επιχειρήσεων είναι κατά μέσο όρο 34 % (2004–2009), όπως φαίνεται στον πίνακα 2.

11. Ορισμένοι υπάλληλοι των Διευθύνσεων C (Επιχειρησιακή και πολιτική υποστήριξη) και D (Γενικές υποθέσεις) συμμετέχουν και στις ερευνητικές διαδικασίες. Το 2007, η OLAF εισήγαγε σύστημα διαχείρισης χρόνου (ΣΔΧ) στο οποίο καταγράφεται ο χρόνος που διατίθεται από όλους τους υπαλλήλους της OLAF για την επεξεργασία υποθέσεων καθώς και για άλλες δραστηριότητες [8]. Από το ΣΔΧ προκύπτει ότι ο χρόνος των υπαλλήλων των διευθύνσεων ερευνών δεν διατίθεται όλος για την επεξεργασία υποθέσεων. Το 2009, για το έργο αυτό διέθεσαν το 63 % του χρόνου τους, ενώ το 27 % διατέθηκε για διαχειριστικές και διοικητικές εργασίες και το 10 % για ζητήματα πολιτικής και πόρους. Αντίστροφα, οι υπάλληλοι των άλλων διευθύνσεων διέθεσαν το 25 % του χρόνου τους για την άμεση υποστήριξη της επεξεργασίας υποθέσεων. Ο τελικός συνολικός χρόνος που διατίθεται για την επεξεργασία υποθέσεων από τους υπαλλήλους όλων των διευθύνσεων ανέρχεται σε 37 %, όπως παρουσιάζεται στο γράφημα 3 [9]. Μόλις ελάχιστα άνω του μισού αυτού του χρόνου διατέθηκε για συγκεκριμένες υποθέσεις [10].

ΓΡΑΦΗΜΑ 3

ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΟΠΩΣ ΚΑΤΕΓΡΑΦΗ ΣΤΟ ΣΔΧ ΤΟ 2009

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Σύστημα διαχείρισης χρόνου της OLAF.

ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΤΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

12. Το Συνέδριο συνιστούσε στην OLAF να επανεστιάσει στα καθήκοντα έρευνας επιφέροντας συγχρόνως αλλαγές στους σχετικούς κανονισμούς και να αφήσει σε άλλες υπηρεσίες την ευθύνη για τα μέτρα πρόληψης ή τις νομοθετικές ενέργειες (σύσταση 17).

13. Τον Σεπτέμβριο του 2006, δημιουργήθηκαν δύο διευθύνσεις ερευνών και επιχειρήσεων (Διευθύνσεις Α και Β) προς αντικατάσταση της μιας που υπήρχε μέχρι τότε (Διεύθυνση Β). Με τη νέα οργάνωση (βλέπε παράρτημα ΙΙ) επιδιωκόταν να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στα καθήκοντα έρευνας της OLAF. Η σύσταση του Συνεδρίου η επανεστίαση στα καθήκοντα έρευνας να συνδυαστεί με μεταβολές στη διοίκηση της Υπηρεσίας μέσω τροποποιήσεων των σχετικών κανονισμών δεν εφαρμόστηκε (βλέπε σημείο 38).

14. Από την εξέταση του δείγματος των 30 υποθέσεων διαπιστώθηκε αύξηση της επικέντρωσης στις δραστηριότητες έρευνας, όπως οι συνεντεύξεις ή οι επιτόπιοι έλεγχοι. Επίσης, καταδείχθηκε η συμβολή άλλων υπηρεσιών της OLAF, πέρα από τις Διευθύνσεις Α και Β, οι οποίες μετέχουν στη διαδικασία ερευνών παρέχοντας υποστήριξη, όποτε αυτό κρίνεται αναγκαίο, όπως η παροχή νομικών συμβουλών και η ανάλυση στοιχείων ανακριτικής (βλέπε γράφημα 2).

15. Ένας άλλος δείκτης της επανεστίασης είναι η αύξηση του ποσοστού των ερευνών που διεξήγαγε η ίδια η OLAF σε σύγκριση με τις επιχειρήσεις συντονισμού και παροχής συνδρομής. Το ποσοστό που καλύπτουν οι έρευνες στο πλαίσιο της επεξεργασίας υποθέσεων εκ μέρους της OLAF υπό τη μορφή ερευνών αυξήθηκε από 50 % το 2004 σε 67 % το 2009 (γράφημα 4).

ΓΡΑΦΗΜΑ 4

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΟΘΕΤΗΘΗΚΕ ΦΑΚΕΛΟΣ

+++++ TIFF +++++

Πηγή: OLAF.

ΓΡΑΦΗΜΑ 5

ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΡΧΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΠΟΥ ΕΛΗΦΘΗΣΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2004–2009

+++++ TIFF +++++

Πηγή: OLAF.

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΣΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ

16. Το Συνέδριο συνιστούσε οι υπηρεσίες στρατηγικής ανάλυσης να έχουν ως στόχο τον εντοπισμό ανωμαλιών οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελούν τη βάση για την κίνηση ερευνών (σύσταση 13).

17. Οι υπηρεσίες στρατηγικής ανάλυσης της OLAF (Μονάδες C2 και C3) έχουν επιφέρει βελτιώσεις στα συστήματα διαχείρισης της αξιοπιστίας των στοιχείων τα οποία διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη και αφορούν, συγκεκριμένα, παρατυπίες στους τομείς της γεωργίας και των διαρθρωτικών ταμείων. Πλέον, το έργο των εν λόγω υπηρεσιών χρησιμοποιείται από τις διευθύνσεις ερευνών, καθώς και από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής και των κρατών μελών.

18. Οι υπηρεσίες στρατηγικής ανάλυσης παρέχουν γενικής φύσεως καθοδήγηση σχετικά με τη χάραξη πολιτικής και την επιχειρησιακή στρατηγική εντοπίζοντας περιοχές κινδύνου και μορφών απάτης. Επίσης, μπορούν να οδηγήσουν στη στοιχειοθέτηση φακέλων για συγκεκριμένες υποθέσεις [11], με άμεσο ή με έμμεσο τρόπο. Από τις 332 έρευνες που βρίσκονταν σε εξέλιξη την 1η Ιουλίου 2008 έξι (ήτοι ποσοστό 2 %) ήταν το άμεσο αποτέλεσμα των υπηρεσιών στρατηγικής ανάλυσης. Στο γράφημα 5 παρουσιάζεται η πηγή όλων των αρχικών πληροφοριών που ελήφθησαν από το 2004 έως το 2009, των οποίων το 0,7 % προήλθε από τις υπηρεσίες στρατηγικής ανάλυσης.

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

19. Το Συνέδριο παρακολούθησε τις συστάσεις της ειδικής έκθεσης αριθ. 1/2005 οι οποίες αποσκοπούσαν στη βελτίωση του σχεδιασμού και της εποπτείας των ερευνών, καθώς και στην εξασφάλιση της έγκαιρης διεξαγωγής τους σύμφωνα με σαφές νομικό και διαδικαστικό πλαίσιο.

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΝ ΛΑΜΒΑΝΕΙ ΥΠΟΨΗ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ

20. Όσον αφορά τον σχεδιασμό, το Συνέδριο συνιστούσε τη δημιουργία μικρότερων ομάδων στο πλαίσιο του εκτελεστικού συμβουλίου, συγκροτούμενων από διευθυντές και προϊσταμένους μονάδας, με στόχο τον καθορισμό σαφών προγραμμάτων και στόχων για τις επιμέρους έρευνες (σύσταση 3), καθώς και την καθιέρωση συστήματος καταγραφής χρόνου συνδεδεμένου με προγράμματα εργασίας, τα οποία θα περιέχουν εκτιμήσεις του χρόνου που απαιτείται για τις σχετικές έρευνες (σύσταση 5).

21. Ως προς τη σύσταση για τη δημιουργία μικρότερων ομάδων στο πλαίσιο του εκτελεστικού συμβουλίου, το συμβούλιο συνεδριάζει πλέον εβδομαδιαίως ως Συμβούλιο Α και ως Συμβούλιο Β εναλλάξ, συγκροτούμενο κάθε φορά βάσει των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων των δύο νέων Διευθύνσεων Α και Β. Η διαίρεση αυτή θα έπρεπε να είχε καταστήσει δυνατή την περισσότερο εμπεριστατωμένη ανάλυση των προτάσεων υποθέσεων. Εντούτοις, από την εξέταση του δείγματος ερευνών εκ μέρους του Συνεδρίου διαπιστώθηκε ότι στο ένα τρίτο των υποθέσεων τα προγράμματα και οι στόχοι εξακολουθούσαν να μην είναι σαφείς (βλέπε γράφημα 2).

22. Ως προς τη σύσταση 5, τον Οκτώβριο του 2007 εισήχθη σύστημα διαχείρισης χρόνου (ΣΔΧ). Όλοι οι υπάλληλοι της OLAF, εξαιρουμένων αυτών της επιτροπής εποπτείας, υποχρεούνται να καταγράφουν τον χρόνο που διαθέτουν ανά καθήκον. Το 2009, άνω του 98 % του συνόλου των διατεθεισών ωρών καταχωρίστηκε στο σύστημα διαχείρισης χρόνου. Πρόκειται, επί του παρόντος, για σύστημα καταγραφής χρόνου. Τα δεδομένα που περιέχει δεν χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση της διεκπεραίωσης των υποθέσεων.

23. Η αρχική αξιολόγηση των λαμβανόμενων πληροφοριών (βλέπε σημείο 32) περιλαμβάνει πρόγραμμα εργασιών το οποίο καθορίζει τα πρώτα βήματα της έρευνας και εξετάζεται στην εννεάμηνη έκθεση προς την επιτροπή εποπτείας. Μολονότι στο εν λόγω πρόγραμμα καθορίζεται ο αριθμός των επιθεωρητών και οι απαιτούμενες ιδιαίτερες ικανότητες, δεν υπάρχει εκτίμηση του απαιτούμενου χρόνου ούτε καθορίζονται προθεσμίες. Το ΣΔΧ δεν χρησιμοποιείται για προγραμματισμό. Εκτός ΣΔΧ, η Μονάδα B2 (αρμόδια για τελωνειακές υποθέσεις) καταρτίζει χρονοδιαγράμματα, βάσει των οποίων πραγματοποιείται ο προγραμματισμός των εργασιών των επιθεωρητών. Τα προγράμματα ενδέχεται να πρέπει να επαναξιολογηθούν μόλις ξεκινήσουν οι δραστηριότητες έρευνας, επειδή οι συστάσεις για στοιχειοθέτηση φακέλου βασίζονται στις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες εκείνη τη χρονική στιγμή, ενώ έρευνες δεν μπορούν να διεξαχθούν κατά το στάδιο της αρχικής αξιολόγησης [12].

ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΕΛΗΦΘΗΣΑΝ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΔΟΘΕΙ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

24. Το Συνέδριο συνιστούσε οι έρευνες να επικεντρώνονται στις προτεραιότητες προκειμένου να αξιοποιούνται κατά τον βέλτιστο τρόπο τα διαθέσιμα μέσα (σύσταση 4).

25. Για τις εξωτερικές έρευνες καθιερώθηκε προσέγγιση de minimis [13], βασιζόμενη σε ενδεικτικά οικονομικά ελάχιστα όρια [14] και άλλα κριτήρια, όπως ο κίνδυνος για τη φήμη, οι ενδείξεις συστηματικής απάτης καθώς και η ύπαρξη άλλων υπηρεσιών αρμόδιων για έρευνες.

26. Από το 2004 το μέγεθος της OLAF έχει αυξηθεί κατά 39 %. Η Υπηρεσία απασχολεί πλέον 493 υπαλλήλους έναντι 355, ενώ ο αριθμός των υπαλλήλων στις διευθύνσεις ερευνών και επιχειρήσεων αυξήθηκε κατά 32 %, ήτοι 165 υπάλληλοι έναντι 125 (βλέπε πίνακα 2). Η αύξηση του αριθμού των υπαλλήλων στις διευθύνσεις αυτές δεν συνδυάστηκε με αντίστοιχη αύξηση του αριθμού των υποθέσεων (βλέπε γραφήματα 1 και 4). Από την άποψη των ερευνών και των επιχειρήσεων, το 2009 η OLAF επεξεργάστηκε λιγότερες υποθέσεις ανά άτομο σε σύγκριση με το 2004 (2,8 εκκρεμείς υποθέσεις έναντι 3,7). Η εξέλιξη αυτή απηχεί:

την επικέντρωση σε σοβαρότερες και περίπλοκες υποθέσεις ως απόρροια της πολιτικής de minimis,

τον διαρκώς αυξανόμενο αριθμό ερευνών από την ίδια την OLAF (βλέπε γράφημα 4),

τη χρήση περισσότερο ερευνητικών πόρων για την αξιολόγηση του διαρκώς αυξανόμενου όγκου των λαμβανόμενων πληροφοριών (βλέπε γράφημα 5). Η ποσότητα των αρχικών πληροφοριών οι οποίες, αφού αναλύθηκαν, δεν οδήγησαν στη στοιχειοθέτηση φακέλου διπλασιάστηκε, ήτοι από 364 τέτοιου είδους "ανυπόστατες υποθέσεις" το 2004 (συμπεριλαμβανομένων 108 εκ πρώτης όψεως ανυπόστατων υποθέσεων [15]) καταγράφονται 755 το 2009 (συμπεριλαμβανομένων 267 εκ πρώτης όψεως ανυπόστατων υποθέσεων).

Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΒΕΛΤΙΩΘΕΙ

27. Το Συνέδριο συνιστούσε να καθιερωθεί μέγιστη διάρκεια των ερευνών (σύσταση 6). Η Επιτροπή αποδέχθηκε την ιδέα της επιβολής μέγιστων χρονικών ορίων για τη διεξαγωγή των ερευνών και προέβη σε νομοθετική πρόταση [16] προκειμένου να καθιερωθεί τυπική 12μηνη προθεσμία, η οποία θα μπορούσε να παρατείνεται έως και έξι μήνες κάθε φορά, βάσει απόφασης του διευθυντή της Υπηρεσίας και μετά από συνεννόηση με την επιτροπή εποπτείας. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχουν εγκριθεί αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο.

28. Στο ετήσιο σχέδιο διαχείρισης της OLAF για το 2010 ως ελάχιστος στόχος τίθεται το κλείσιμο του 75 % των υποθέσεων εντός 24 μηνών, εκ των οποίων το 10 % σε λιγότερο από εννέα μήνες. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 προβλέπει ότι, όταν μια έρευνα διεξάγεται επί χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των εννέα μηνών, ο διευθυντής ανακοινώνει στην επιτροπή εποπτείας τους λόγους για τους οποίους η έρευνα δεν κατέστη ακόμη δυνατόν να περατωθεί. Η διάρκεια των ερευνών έχει σημασία όχι μόνο λόγω του κινδύνου παραγραφής αλλά επίσης για την αποδοτικότητα της OLAF καθώς και για τα εμπλεκόμενα στις έρευνες αυτές πρόσωπα.

29. Η διάρκεια παρακολουθείται μέσω της καθημερινής εποπτείας που ασκούν οι προϊστάμενοι μονάδας, των μηνιαίων επιχειρησιακών εκθέσεων και, στη Διεύθυνση Β, μέσω των εκθέσεων υποθέσεων που καταρτίζονται ανά τρίμηνο. Το συμβούλιο συμμετέχει μόνο στο στάδιο της στοιχειοθέτησης φακέλου και στο στάδιο της θέσης της υπόθεσης στο αρχείο. Στις περιπτώσεις υποθέσεων που διαρκούν άνω των εννέα μηνών, ο επιθεωρητής καταρτίζει έκθεση την οποία υποβάλλει στην επιτροπή εποπτείας και στην οποία παρουσιάζονται συνοπτικά η κατάσταση προόδου της υπόθεσης, οι λόγοι της καθυστέρησης και ο χρόνος που εκτιμάται ότι απαιτείται για την ολοκλήρωση των διαδικασιών. Το νέο εγχειρίδιο απαιτεί επίσης, αλλά μόνο για εσωτερική χρήση, την κατάρτιση εκθέσεων ανά 18μηνο [17]. Δεν απαιτούνται περαιτέρω εκθέσεις αυτού του είδους, μολονότι η διάρκεια της πλειονότητας των ερευνών υπερβαίνει τους 18 μήνες. Η διαχείριση των εν εξελίξει υποθέσεων εξακολουθεί να χρειάζεται βελτίωση προκειμένου τα προβλήματα να επιλύονται ταχύτερα και να αποφεύγονται τα μεγάλα διαστήματα αδράνειας.

30. Από τον πίνακα 3 προκύπτει ότι ο πραγματικός αριθμός υποθέσεων οι οποίες τέθηκαν στο αρχείο εντός εννέα μηνών, κατά την περίοδο 2004–2009, αντιστοιχεί συνήθως σε ποσοστό μόλις άνω του 10 %, τιμή που εμπίπτει στον στόχο που θέτει το ετήσιο σχέδιο διαχείρισης.

31. Μολονότι, μεταξύ 2004 και 2009, ο αριθμός υποθέσεων ανά υπάλληλο στις μονάδες ερευνών και επιχειρήσεων μειώθηκε (βλέπε σημείο 26), αυτό δεν επηρέασε τη διάρκεια των υποθέσεων. Η μέση διάρκεια όλων των υποθέσεων (εξωτερικών και εσωτερικών ερευνών, ποινικής συνδρομής και συντονισμού) κατά την περίοδο 2004–2009 παρουσιάζει ελάχιστη διακύμανση και εξακολουθεί να υπερβαίνει τα δύο χρόνια (25 μήνες), όπως φαίνεται στο γράφημα 6. Πολλές έρευνες χρειάζονται για να ολοκληρωθούν σημαντικά περισσότερο χρόνο από τον μέσο όρο των δύο ετών. Στο τέλος του 2009, 125 από τις 457 εν εξελίξει υποθέσεις (27 %) βρίσκονταν σε εκκρεμότητα για περισσότερο από δύο χρόνια. Από αυτές, 33 εκκρεμούσαν για περισσότερο από τρία χρόνια, ενώ άλλες 21 για περισσότερο από τέσσερα χρόνια. Από την εξέταση των 30 υποθέσεων διαπιστώθηκε ότι, μερικές φορές, η μακρά διάρκεια μπορεί να αποδοθεί σε εξωγενείς παράγοντες, αλλά ότι, συνηθέστερα, οφείλεται σε εσωτερικούς παράγοντες, όπως η έλλειψη πόρων που διατίθενται για τις υποθέσεις ή οι μεταβολές προτεραιοτήτων.

ΠΙΝΑΚΑΣ 3

ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΤΕΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΝΤΟΣ ΕΝΝΕΑ ΜΗΝΩΝ

Πηγή: OLAF.

Έτος θέσης στο αρχείο | Σύνολο υποθέσεων που τέθηκαν στο αρχείο | Σύνολο υποθέσεων που τέθηκαν στο αρχείο εντός 9μήνου | % |

2004 | 339 | 60 | 18 % |

2005 | 233 | 27 | 12 % |

2006 | 217 | 24 | 11 % |

2007 | 232 | 21 | 9 % |

2008 | 187 | 21 | 11 % |

2009 | 188 | 20 | 11 % |

32. Το ζήτημα της μακράς διάρκειας ισχύει όχι μόνο για τις έρευνες αλλά επίσης για τις αρχικές αξιολογήσεις. Όταν η OLAF λαμβάνει για πρώτη φορά ή παράγει πληροφορία που αφορά περίπτωση πιθανής απάτης, προβαίνει σε αξιολόγηση αυτής της αρχικής πληροφορίας, προκειμένου να αποφασίσει εάν θα στοιχειοθετηθεί σχετικός φάκελος. Ο όγκος αυτών των εισερχόμενων πληροφοριών αυξήθηκε σημαντικά, από 662 πληροφοριακά στοιχεία το 2004 σε 965 το 2009 (βλέπε γράφημα 5). Η διάρκεια των αξιολογήσεων επηρεάζεται από την ανάγκη συλλογής πληροφοριών από εξωτερικούς φορείς, από τον φόρτο εργασίας των επιθεωρητών, καθώς επίσης από την πολιτική επικέντρωσης σε σοβαρότερες και πολυπλοκότερες υποθέσεις (βλέπε σημείο 25). Κατά συνέπεια, πολλές αξιολογήσεις απαιτούν για την ολοκλήρωσή τους σημαντικά περισσότερο χρόνο από τους δύο μήνες που προβλέπονται στο εγχειρίδιο της OLAF [18]. Η μέση διάρκεια των αξιολογήσεων διπλασιάστηκε, ήτοι από 3,5 μήνες το 2004 σε 7,1 μήνες το 2009. Στο τέλος του 2009, 72 υποθέσεις βρίσκονταν στο στάδιο της αξιολόγησης για περισσότερο από 12 μήνες, ήτοι ποσοστό 16 % επί συνόλου 459.

33. Από τα αποτελέσματα της εξέτασης των 30 υποθέσεων εκ μέρους του Συνεδρίου (συνοψιζόμενα στο γράφημα 2) προκύπτει ότι η απόφαση να κινηθεί έρευνα δεν ελήφθη έγκαιρα σε 11 περιπτώσεις. Η μέση διάρκεια των αξιολογήσεων για τις 30 εξετασθείσες υποθέσεις ήταν έξι μήνες.

ΓΡΑΦΗΜΑ 6

ΜΈΣΗ ΔΙΆΡΚΕΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΘΈΣΕΩΝ ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ 2004–2009 [120]

+++++ TIFF +++++

Πηγή: OLAF.

ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ (ΣΔΥ) ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

34. Το Συνέδριο συνιστούσε την ανάπτυξη του συστήματος διαχείρισης υποθέσεων (ΣΔΥ) ως εργαλείου διαχείρισης, την εντατικοποίηση της επιμόρφωσης των επιθεωρητών όσον αφορά τις τεχνικές έρευνας, τη νομοθεσία και τις ικανότητες σύνταξης εκθέσεων (σύσταση 10), καθώς και την εφαρμογή στρατηγικού σχεδίου για τη διοίκηση του προσωπικού με σκοπό την επίλυση διαρθρωτικών προβλημάτων (σύσταση 12).

35. Το ΣΔΥ χρησιμοποιείται πλέον καλύτερα και όλα τα σημαντικά έγγραφα καταχωρίζονται σε αυτό. Εντούτοις, δεν συμπληρώνεται συστηματικά η πληροφορία για την προστασία των δεδομένων. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 [19], πρέπει να λαμβάνεται απόφαση είτε τα φυσικά πρόσωπα να ενημερώνονται ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που τα αφορούν αποθηκεύονται και υποβάλλονται σε επεξεργασία από την OLAF (αυτό καταχωρίζεται ως "provided" —παρασχέθηκε— στο ΣΔΥ) είτε η ενημέρωσή τους να αναβάλλεται (αυτό καταχωρίζεται ως "deferred" —αναβλήθηκε— στο ΣΔΥ), διότι, για παράδειγμα, αυτό θα μπορούσε να υπονομεύσει την έρευνα. Ωστόσο, σε πέντε από τις 30 έρευνες που εξετάστηκαν, δεν είχε ληφθεί απόφαση για την ενημέρωση του υπόπτου. Επιπλέον, το Συνέδριο υπενθυμίζει ότι ο κανονισμός για την προστασία των δεδομένων απαιτεί τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα να είναι ακριβή και, εφόσον χρειάζεται, να επικαιροποιούνται [20]. Από την άποψη αυτή, το Συνέδριο παρατηρεί ότι, όταν μια έρευνα περατώνεται χωρίς παρακολούθηση και χωρίς να έχει καταστεί δυνατή η απόδειξη των αρχικών κατηγοριών, η εξέλιξη αυτή δεν αντικατοπτρίζεται στην κατηγοριοποίηση του εμπλεκόμενου προσώπου στο ΣΔΥ. Σχετικά με το ζήτημα αυτό, είναι αναγκαία η συμβουλή του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων.

36. Όσον αφορά την επιμόρφωση, στο γράφημα 7 παρουσιάζεται ο αριθμός των υπαλλήλων της OLAF που συμμετείχαν σε εκδηλώσεις επιμόρφωσης σχετικά με τις τεχνικές έρευνας, τη νομοθεσία και τις ικανότητες σύνταξης εκθέσεων από το 2004. Από το γράφημα αυτό διαπιστώνεται αύξηση του αριθμού αυτών όσων συμμετείχαν σε εκδηλώσεις επιμόρφωσης το 2009. Η έκθεση του Ιανουαρίου του 2009 σχετικά με την επιμόρφωση του κλιμακίου εσωτερικού ελέγχου της OLAF ήλθε να ενισχύσει τα μηνύματα της ειδικής έκθεσης αριθ. 1/2005 και υπογράμμισε την αναγκαιότητα βελτίωσης της ανάλυσης των επιμορφωτικών αναγκών.

37. Τα διαρθρωτικά προβλήματα του προσωπικού αντιμετωπίστηκαν με την εξασφάλιση πρόσθετων θέσεων μόνιμων υπαλλήλων και τη συνακόλουθη μείωση του αριθμού και της αναλογίας των έκτακτων υπαλλήλων (βλέπε πίνακα 4).

ΓΡΑΦΗΜΑ 7

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΝ ΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ ΤΗΣ OLAF

+++++ TIFF +++++

Πηγή: OLAF.

ΠΙΝΑΚΑΣ 4

ΜΕΊΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΊΑΣ ΤΩΝ ΘΈΣΕΩΝ ΈΚΤΑΚΤΩΝ ΥΠΑΛΛΉΛΩΝ [123]

Πηγή: OLAF.

Έτος | Θέσεις μόνιμων υπαλλήλων | Θέσεις έκτακτων υπαλλήλων | Σύνολο θέσεων | % θέσεων έκτακτων υπαλλήλων |

2004 | 183 | 146 | 329 | 44 % |

2005 | 201 | 146 | 347 | 42 % |

2006 | 238 | 119 | 357 | 33 % |

2007 | 252 | 116 | 368 | 32 % |

2008 | 261 | 116 | 377 | 31 % |

2009 | 270 | 114 | 384 | 30 % |

2010 | 282 | 102 | 384 | 27 % |

Η ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΚΟΜΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΙ

38. Όσον αφορά το νομικό και διαδικαστικό πλαίσιο, το Συνέδριο συνιστούσε την κωδικοποίηση και τη δημοσίευση των διαδικασιών για την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων καθ’ όλα τα στάδια της έρευνας και την πρόβλεψη ελέγχων της νομιμότητας των πράξεων στο πλαίσιο των εν εξελίξει ερευνών (σύσταση 8).

39. Τον Δεκέμβριο του 2009, ο διευθυντής της OLAF ενέκρινε νέο εγχειρίδιο επιχειρησιακών διαδικασιών το οποίο δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2010. Ωστόσο, το νομικό πλαίσιο παραμένει αμετάβλητο από την τελευταία έκθεση του Συνεδρίου, δεδομένου ότι οι οδηγίες που περιέχονται στο εγχειρίδιο δεν προορίζονται να έχουν οποιαδήποτε νομική ισχύ [21] και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την OLAF δεν έχει τροποποιηθεί [22]. Εξακολουθεί να μην υπάρχει ανεξάρτητος έλεγχος της νομιμότητας των εν εξελίξει ερευνητικών πράξεων [23] ούτε κώδικας ο οποίος να διασφαλίζει ότι οι ερευνητικές πράξεις ακολουθούν προδιαγεγραμμένη πορεία, ότι υπάρχει βεβαιότητα σχετικά με τις προθεσμίες των ακροάσεων και ότι, σε κάθε βασικό στάδιο της έρευνας, διασφαλίζονται τα δικαιώματα σε δίκαιη δίκη του υποκειμένου της έρευνας καθώς και το δικαίωμα πρόσβασης στον φάκελο [24].

ΔΥΣΧΕΡΕΙΕΣ ΣΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ EUROJUST ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

40. Το Συνέδριο συνιστούσε την αποσαφήνιση των όρων συνεργασίας με τις αρχές των κρατών μελών με τη θέσπιση ειδικής νομοθεσίας ή με τη σύναψη συμφωνιών με τις εθνικές υπηρεσίες ερευνών (σύσταση 9).

41. Το 2006, η Επιτροπή υπέβαλε αναθεωρημένη πρόταση κανονισμού σχετικά με την αμοιβαία διοικητική συνδρομή [25], η οποία δεν έχει εγκριθεί ακόμη από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η OLAF έχει υπογράψει συμφωνίες διοικητικής συνεργασίας με αρχές σε δέκα κράτη μέλη, ενώ επί του παρόντος διεξάγονται διαπραγματεύσεις με τέσσερα άλλα [26]. Ωστόσο, πολλά κράτη μέλη δεν έχουν κοινοποιήσει στην OLAF ποια εθνική αρχή ή υπηρεσία ερευνών είναι αρμόδια για τη συνεργασία με την OLAF στον τομέα των άμεσων δαπανών ή δεν έχουν συστήσει ακόμη τις αναγκαίες εθνικές και δικαστικές υπηρεσίες οι οποίες θα είναι αρμόδιες για τον τομέα των άμεσων δαπανών. Ως εκ τούτου, η OLAF εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες και έλλειψη υποστήριξης όταν διενεργεί επιτόπιους ελέγχους και έρευνες σε ορισμένα κράτη μέλη, ιδίως σε αυτά όπου οι εθνικοί επιθεωρητές δεν έχουν τις ελεγκτικές αρμοδιότητες οι οποίες αναφέρονται στον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 [27].

42. Με τον έλεγχο επιβεβαιώθηκαν οι παρατηρήσεις τις οποίες διατύπωσε το Συνέδριο στη γνώμη του αριθ. 8/2005 και σύμφωνα με τις οποίες το ισχύον νομικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της απάτης και των παρατυπιών είναι περίπλοκο και δύσκολο στην εφαρμογή του, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν δυσχέρειες στη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών [28]. Με τον έλεγχο επιβεβαιώθηκε επίσης ότι, δεδομένων των περιορισμών της δικαιοδοσίας της OLAF όσον αφορά τη διεξαγωγή ερευνών, η ανταπόκριση των κρατών μελών στα αιτήματα της Υπηρεσίας παραμένει χαμηλή [29].

43. Δυσκολίες είναι δυνατόν να αναφύονται επίσης όταν οι υπό διερεύνηση από την OLAF καταγγελίες αφορούν οικονομικούς παράγοντες προερχόμενους από περισσότερα κράτη μέλη. Στις περιπτώσεις αυτές, αποκτά ιδιαίτερη σημασία η συνεργασία με την Eurojust, δεδομένου ότι η Eurojust είναι αρμόδια για τον συντονισμό των εθνικών ποινικών ερευνών και των διαδικασιών δίωξης. Για την εξασφάλιση της μεγαλύτερης δυνατής αποδοτικότητας της συνεργασίας, στις 24 Σεπτεμβρίου 2008, υπεγράφη πρακτική συμφωνία για τους μηχανισμούς συνεργασίας μεταξύ της Eurojust και της OLAF [30]. Η πρακτική συμφωνία απαιτεί από την OLAF να ενημερώνει το συντομότερο δυνατόν την Eurojust εάν συντρέχει περίπτωση από την οποία προκύπτει ότι απαιτείται άμεσα η δικαστική συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, ή η οποία αφορά ένα κράτος μέλος και την Κοινότητα. Βάσει του δείγματος του Συνεδρίου, το 20 % περίπου των ερευνών εμπίπτουν σε αυτές τις κατηγορίες. Μολονότι μεταξύ της OLAF και της Eurojust διοργανώνονται συναντήσεις ανά τρίμηνο, όπως απαιτεί η συμφωνία, η πρακτική συνεργασία με τη μορφή διαβίβασης πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με υποθέσεις ήταν περιορισμένη. Το 2008 στοιχεία διαβιβάστηκαν από την OLAF στην Eurojust σε πέντε περιπτώσεις, ενώ το 2009 σε μία μόνο.

44. Το άρθρο 85 της ΣΛΕΕ προβλέπει τη διεύρυνση του ρόλου της Eurojust ο οποίος πλέον περιλαμβάνει την έναρξη ερευνών. Ως προς αυτό, το Συνέδριο υπενθυμίζει τις συστάσεις οι οποίες εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2009 σχετικά με τη δυνατότητα διεύρυνσης των εξουσιών των εθνικών μελών της Eurojust, την ενίσχυση των εξουσιών του Συλλογικού Σώματος της Eurojust ή τη δημιουργία ευρωπαϊκής εισαγγελικής αρχής [31]. Ενόψει των εξελίξεων προς αυτή την κατεύθυνση, καθίσταται αναγκαία η αποτελεσματικότερη συνεργασία μεταξύ της OLAF και της Eurojust.

ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

45. Στο πλαίσιο του ελέγχου αξιολογήθηκε κατά πόσον τα μέτρα που έλαβε η OLAF είχαν ως αποτέλεσμα σαφείς στόχους για τις έρευνες καθώς και συναφείς και αξιόπιστες εκθέσεις σχετικά με τις επιδόσεις.

ΣΤΟΧΟΙ ΤΙΘΕΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝΤΑΙ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

46. Το Συνέδριο συνιστούσε να καθοριστούν τα αποτελέσματα που επιδιώκουν οι έρευνες και να καθιερωθούν δείκτες επιδόσεων (σύσταση 1).

47. Για την Υπηρεσία ως σύνολο, για ορισμένους τομείς και για ορισμένες γεωγραφικές περιοχές, η OLAF καθορίζει πλέον, στο ετήσιο σχέδιο διαχείρισης, γενικούς στόχους με σαφώς προσδιορισμένους ποσοτικά επιμέρους στόχους. Οι εν λόγω επιμέρους στόχοι παρακολουθούνται με μηνιαίες ενημερώσεις του ετήσιου σχεδίου διαχείρισης [32], ενώ περαιτέρω πληροφορίες παρέχονται στις μηνιαίες εκθέσεις διαχείρισης [33].

48. Ως προς τις επιμέρους έρευνες, στην αρχική εκτίμηση δεν καθορίζονταν συστηματικά και με σαφήνεια οι οικονομικοί στόχοι τους. Μολονότι τα διακυβευόμενα ποσά δεν αποτελούν πάντοτε το πρωταρχικό μέλημα, στην αρχική αξιολόγηση των λαμβανόμενων πληροφοριών πρέπει να προσδιορίζεται ο πιθανός οικονομικός αντίκτυπος και το προς ανάκτηση ποσό.

ΟΙ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΔΕΝ ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΝ ΠΛΗΡΩΣ ΤΙΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

49. Το Συνέδριο συνιστούσε οι εκθέσεις σχετικά με τις επιδόσεις της OLAF να βασίζονται σε συναφή και αξιόπιστα δεδομένα. Οι εκθέσεις αυτές πρέπει να καθιστούν δυνατές τις διαχρονικές συγκρίσεις και να περιλαμβάνουν δείκτες βασιζόμενους στα πραγματικά αποτελέσματα (σύσταση 11).

50. Η OLAF καταρτίζει τις εξής εκθέσεις και έγγραφα παρακολούθησης σχετικά με τις επιδόσεις: ετήσιο σχέδιο διαχείρισης, μηνιαίες εκθέσεις διαχείρισης, ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων, ετήσια επιχειρησιακή έκθεση καθώς και εκθέσεις ad hoc (όπως η έκθεση του 2008 σχετικά με τους επιτόπιους ελέγχους).

51. Κατά το πέρας μιας έρευνας, υποβάλλεται στο συμβούλιο τελική έκθεση σχετικά με την υπόθεση. Το συμβούλιο συνιστά εάν η υπόθεση πρέπει να τεθεί στο αρχείο με ή χωρίς παρακολούθηση. Η παρακολούθηση περιλαμβάνει την ανάκτηση πόρων και την κίνηση ποινικών διαδικασιών [34]. Η παρακολούθηση δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα της OLAF, αλλά σε εκείνη των ΓΔ της Επιτροπής και των εθνικών αρχών. Ο ρόλος της OLAF έγκειται στη βελτιστοποίηση των όρων της παρακολούθησης και στην εξακρίβωση της λήψης μέτρων.

52. Στον πίνακα 5 παρουσιάζεται ο τρόπος με τον οποίο τα πληροφοριακά στοιχεία αναφέρονται στα διάφορα έγγραφα τα οποία καταρτίζονται σε διαφορετικές χρονικές στιγμές (μηνιαίως, ετησίως ή ad hoc) και έχουν διαφορετικούς αποδέκτες (εσωτερικά ή εξωτερικά).

53. Η διαμόρφωση συνολικής εικόνας σχετικά με τις επιδόσεις της OLAF δεν συνιστά εύκολο εγχείρημα. Οι παρεχόμενες πληροφορίες βρίσκονται σε διάφορα έγγραφα, τα οποία καταρτίζονται για διάφορες χρήσεις και απευθύνονται σε διάφορες κατηγορίες αναγνωστών. Τα πρόσθετα και περισσότερο ολοκληρωμένα πληροφοριακά στοιχεία που υπάρχουν στο ΣΔΥ δεν παρουσιάζονται. Η ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων δεν επιτρέπει στον αναγνώστη να προβεί σε διαχρονικές συγκρίσεις των επιδόσεων της OLAF, για τον λόγο ότι δεν υπάρχουν συνόψεις των βασικών στατιστικών στοιχείων για τα προηγούμενα έτη. Στην ετήσια επιχειρησιακή έκθεση πραγματοποιούνται συγκρίσεις με προηγούμενα έτη για μια σειρά δεικτών που αφορούν τη δραστηριότητα (ληφθείσες πληροφορίες, αρχικές αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν, αποφάσεις κίνησης υπόθεσης και μέση διάρκεια των υποθέσεων), τα πιθανά αποτελέσματα (% των υποθέσεων που τέθηκαν στο αρχείο με παρακολούθηση) και τα πραγματικά αποτελέσματα (ποσά που ανακτήθηκαν τελικά). Εντούτοις, δεν προβαίνει στη σημαντική συσχέτιση της δραστηριότητας της OLAF (αριθμός υποθέσεων που τέθηκαν στο αρχείο εντός ενός έτους) με τα συνακόλουθα αποτελέσματα, τόσο δυνητικά (π.χ. ποσά που εντοπίστηκαν προς ανάκτηση) όσο και πραγματικά (π.χ. ποσά που ανακτήθηκαν τελικά).

ΠΙΝΑΚΑΣ 5

ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΔΕΙΚΤΩΝ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ

Πηγή: Εκθέσεις της OLAF.

| Εσωτερικοί | Εξωτερικοί |

Μηνιαίες εκθέσεις | Ετήσιες εκθέσεις | Ειδικές εκθέσεις |

Μηνιαία ενημέρωση του ετήσιου σχεδίου διαχείρισης | Μηνιαίες εκθέσεις διαχείρισης | Ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων | Ετήσια επιχειρησιακή έκθεση | Έκθεση του 2008 σχετικά με τους επιτόπιους ελέγχους |

Δραστηριότητα

Αριθμός των ερευνών που έκλεισαν | √ | √ | √ | √ | |

Πιθανά αποτελέσματα

% των ερευνών που έκλεισαν με παρακολούθηση | √ | | √ | √ | |

Ποσά προς ανάκτηση που εντοπίστηκαν από τις έρευνες | | | | | √ |

Ικανοποίηση των ενδιαφερομένων [1001]

Απόψεις των ΓΔ της Επιτροπής | | | | | |

Πραγματικά αποτελέσματα

Πραγματική ανάκτηση συνεπεία των ερευνών | | | | | √ |

Πραγματική ανάκτηση από το σύνολο των υποθέσεων | | √ | | √ | |

54. Συναφείς δείκτες είναι αυτοί που μετρούν τη σχέση μεταξύ των ερευνών της OLAF, των πιθανών αποτελεσμάτων της (λόγου χάριν, ποσά που εντοπίστηκαν προς ανάκτηση, συστάσεις σε εκκρεμείς ποινικές διαδικασίες) και τα πραγματικά αποτελέσματά της (λόγου χάριν, ποσά που ανακτήθηκαν τελικά, υποθέσεις που κατέληξαν σε κύρωση ή καταδίκη). Τα ανωτέρω κείνται σε μεγάλο βαθμό εκτός του πεδίου ελέγχου της OLAF, ωστόσο, εξαρτώνται επίσης από την ποιότητα και τον έγκαιρο χαρακτήρα των ερευνών της.

55. Οι δείκτες, προκειμένου να είναι αξιόπιστοι, πρέπει να βασίζονται σε ακριβή στοιχεία και να παρουσιάζονται με συνέπεια, ούτως ώστε να καθίστανται δυνατές οι συγκρίσεις μεταξύ ετών και τομέων (π.χ. γεωργία, τελωνεία, εξωτερική βοήθεια) ή μεταξύ ειδών έρευνας (εσωτερικές, εξωτερικές, συντονισμός, συνδρομή).

56. Το ΣΔΥ περιέχει πληροφορίες σχετικά με τα οικονομικά, δικαστικά και πειθαρχικά αποτελέσματα. Επίσης, καταγράφει τις υποθέσεις που τέθηκαν στο αρχείο χωρίς παρακολούθηση όταν η OLAF διέψευσε ή δεν κατόρθωσε να αποδείξει τις αρχικές κατηγορίες. Το είδος των πληροφοριών που διατίθενται στο ΣΔΥ και το οποίο μπορεί να αποτελεί αντικείμενο ετήσιας αναφοράς παρουσιάζεται στο παράρτημα ΙΙΙ. Οι δείκτες αφορούν τρεις διαστάσεις των επακολούθων της OLAF: οικονομικά και δικαστικά επακόλουθα και επακόλουθα ανά περιοχή ή τομέα. Για τα χρηματοοικονομικά και δικαστικά επακόλουθα, οι πίνακες παρουσιάζουν συνοπτικά τα εξής:

α) δραστηριότητα (αριθμός ερευνών που έκλεισαν),

β) πιθανά αποτελέσματα (έρευνες που έκλεισαν με παρακολούθηση, συστάσεις για την ανάκτηση ποσών ή κίνηση ποινικών ή πειθαρχικών διαδικασιών),

γ) πραγματικά αποτελέσματα (ποσά που ανακτήθηκαν τελικά ή ποινές που επιβλήθηκαν).

57. Οι πίνακες του παραρτήματος ΙΙΙ συμπληρώνουν τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στις τρέχουσες εκθέσεις. Συνδέουν τα πραγματικά αποτελέσματα με το έτος κατά το οποίο οι υποθέσεις τέθηκαν στο αρχείο. Τα πληροφοριακά στοιχεία παρουσιάζονται προκειμένου να επιδειχτούν οι τρόποι αναφοράς των δεικτών που είναι διαθέσιμοι στο ΣΔΥ, καθιστώντας δυνατές τις αξιόπιστες συγκρίσεις μέσα στον χρόνο, καθώς και μεταξύ τομέων και ειδών έρευνας. Με περαιτέρω ανάλυση και επεξήγηση από την OLAF, οι πληροφορίες αυτές μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση πληρέστερης εικόνας των τάσεων στις δραστηριότητες και των επιδόσεων στις εκθέσεις της.

ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ

58. Το Συνέδριο παρακολούθησε τη σύσταση της ειδικής έκθεσης αριθ. 1/2005 για αποσαφήνιση του ρόλου της επιτροπής εποπτείας.

ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΑΚΟΜΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΙ

59. Το Συνέδριο συνιστούσε να αποσαφηνιστεί ο ρόλος της επιτροπής εποπτείας, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει ανάμειξη στις διεξαγόμενες έρευνες (σύσταση 16).

60. Το 2006, η επιτροπή εποπτείας αναθεώρησε τον εσωτερικό κανονισμό [35] και εξέδωσε μια σειρά εκθέσεων και γνωμών οι οποίες αφορούσαν τη διαχείριση της OLAF και είχαν ως στόχο την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Υπηρεσίας.

61. Εντούτοις, η απόφαση του Πρωτοδικείου του Ιουλίου του 2008 [36] θεωρούσε ότι σημαντικό καθήκον της επιτροπής εποπτείας ήταν να προστατεύει τα δικαιώματα των προσώπων που αποτελούν αντικείμενο των ερευνών της OLAF [37]. Μετά την έκδοση της απόφασης αυτής έπρεπε να εξευρεθεί ένας πρακτικός τρόπος οργάνωσης των εργασιών, ούτως ώστε πριν από τη διαβίβαση πληροφοριών στις εθνικές δικαστικές αρχές να ζητείται η γνώμη της επιτροπής εποπτείας.

62. Το νέο εγχειρίδιο απαιτεί οι πληροφορίες να της υποβάλλονται τουλάχιστον πέντε εργάσιμες ημέρες πριν από τη διαβίβασή τους [38]. Τον Ιούνιο του 2010, μεταξύ της OLAF και της επιτροπής εποπτείας συμφωνήθηκε νέα διαδικασία με την οποία εξασφαλίζεται ότι η επιστολή διαβίβασης υποθέσεων στις εθνικές δικαστικές αρχές υπογράφεται τουλάχιστον πέντε εργάσιμες ημέρες μετά το σημείωμα προς την επιτροπή εποπτείας με το οποίο αυτή ενημερώνεται σχετικά με τη σχεδιαζόμενη διαβίβαση [39]. Η OLAF δεσμεύθηκε να λαμβάνει υπόψη τυχόν συμβουλές της επιτροπής εποπτείας και να ενεργεί κατά περίπτωση.

63. Εντούτοις, λαμβανομένης υπόψη της απόφασης του Πρωτοδικείου, η διαδικασία αυτή θέτει σε κίνδυνο τα δικαιώματα των εμπλεκομένων, δεδομένου ότι δεν περιγράφει τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν σε περίπτωση κατά την οποία η επιτροπή εποπτείας αποφασίσει να εκδώσει γνώμη. Η απουσία δεσμευτικών διαδικασιών σχετικά δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την εξασφάλιση ότι η επιτροπή εποπτείας δεν παρεμβαίνει στη διεξαγωγή των ερευνών.

64. Επιπλέον, η OLAF εφαρμόζει πολιτική διαβίβασης των πληροφοριών στις εθνικές αρχές χωρίς ενημέρωση της επιτροπής εποπτείας, όταν η OLAF γνωρίζει ότι της υπόθεσης έχουν ήδη επιληφθεί οι εθνικές δικαστικές αρχές. Για το 2009 στην OLAF καταγράφηκαν εννέα τέτοιες περιπτώσεις, κατά τις οποίες πληροφορίες διαβιβάστηκαν στις εθνικές αρχές χωρίς να ενημερωθεί η επιτροπή εποπτείας, σε αντίθεση με τη θέση του Πρωτοδικείου σύμφωνα με την οποία η ενημέρωση της επιτροπής εποπτείας συνιστά υποχρέωση "άνευ αιρέσεων και δεν αφήνει κανένα περιθώριο εκτιμήσεως" [40].

65. Τα μέλη της επιτροπής εποπτείας διορίζονται με κοινή συμφωνία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής (βλέπε άρθρο 11 του κανονισμού της OLAF). Η θητεία των μελών της επιτροπής είναι τριετής και μπορεί να ανανεωθεί άπαξ. Κατά τη λήξη της θητείας τους τα μέλη εξακολουθούν να ασκούν τα καθήκοντά τους μέχρις ότου η θητεία τους ανανεωθεί ή αντικατασταθούν. Τα μέλη της τρέχουσας επιτροπής εποπτείας ανέλαβαν καθήκοντα στις 30 Νοεμβρίου 2005. Η θητεία τους έληξε στις 29 Νοεμβρίου 2008. Το Συνέδριο επισημαίνει ότι, περισσότερο από δύο χρόνια αργότερα, δεν έχει ακόμη ληφθεί απόφαση για ανανέωση της θητείας τους ή αντικατάστασή τους. Η κατάσταση αυτή δεν είναι ικανοποιητική.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΕΣΤΙΑΣΗ ΣΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

66. Στην προηγούμενη έκθεσή του το Συνέδριο διατύπωσε έξι συστάσεις σχετικά με την επανεστίαση των δραστηριοτήτων στα καθήκοντα έρευνας της OLAF. Τρεις από αυτές τις συστάσεις σχετικά με την εκχώρηση ή τον διαχωρισμό δραστηριοτήτων (συστάσεις 2, 14 και 15) δεν έγιναν αποδεκτές, ενώ οι υπόλοιπες τρεις υλοποιήθηκαν εν μέρει (συστάσεις 7, 17 και 13). Κατά συνέπεια, εξακολουθούν να ισχύουν και οι έξι συστάσεις για την επανεστίαση της OLAF στα καθήκοντα έρευνας.

67. Όσον αφορά τη διάθεση των πόρων της, η OLAF δεν επανεπικεντρώθηκε στα ερευνητικά καθήκοντά της. Η Επιτροπή θεωρεί την OLAF περισσότερο ως μια συνολική αρχή για την καταπολέμηση της απάτης, παρά ως μια υπηρεσία επικεντρωμένη σε καθήκοντα έρευνας. Ως εκ τούτου, δεν αποδέχθηκε τις συστάσεις της προηγούμενης έκθεσης του Συνεδρίου για εκχώρηση δραστηριοτήτων, όπως η στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης και τα χρηματοδοτικά προγράμματα. Τον Ιανουάριο του 2010, επί του συνόλου των υπαλλήλων, το ποσοστό αυτών που απασχολούνταν στις διευθύνσεις έρευνας ήταν 34 %. Από το σύστημα διαχείρισης χρόνου προέκυψε ότι, το 2009, η Υπηρεσία ως σύνολο διέθεσε το 37 % του χρόνου της στη διεκπεραίωση υποθέσεων (βλέπε σημεία 8 έως 11).

68. Κατά τη διεξαγωγή των ερευνών της, η OLAF κάνει πλέον μεγαλύτερη χρήση των ερευνητικών εξουσιών της, παραδείγματος χάριν για να διενεργήσει επιτόπιους ελέγχους και συνεντεύξεις. Οι υπηρεσίες υποστήριξης της OLAF συμβάλλουν κατά περίπτωση στις έρευνες και το 2009 διέθεσαν το 25 % του χρόνου τους για τα καθήκοντα αυτά. Στο πλαίσιο αυτό, οι μονάδες στρατηγικών πληροφοριών εντοπίζουν τους τομείς κινδύνου, οι εργασίες τους ωστόσο σπάνια αποτελούν την αφετηρία ερευνών (βλέπε σημεία 12 έως 18).

ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 1

Η OLAF οφείλει να αυξήσει τον αριθμό και την ταχύτητα των ερευνών αυξάνοντας το ποσοστό του χρόνου που διατίθεται για τα κατ’ εξοχήν ερευνητικά καθήκοντά της.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 2

Η συμβολή των μονάδων πληροφοριών στο ερευνητικό έργο πρέπει να ενισχυθεί.

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

69. Στην προηγούμενη έκθεση του Συνεδρίου διατυπώνονταν οκτώ συστάσεις για τη βελτίωση της αποδοτικότητας των ερευνών (συστάσεις 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10 και 12). Εξαιρουμένων των συστάσεων 3 και 12, οι υπόλοιπες δεν εφαρμόζονται ακόμη πλήρως και επομένως εξακολουθούν να ισχύουν.

70. Στην προηγούμενη έκθεση του Συνεδρίου διατυπώνονταν συστάσεις προκειμένου να εξασφαλιστεί σαφές διαδικαστικό πλαίσιο για τις έρευνες και να βελτιωθεί ο σχεδιασμός και η εποπτεία, ούτως ώστε οι έρευνες να διεξάγονται έγκαιρα και αποδοτικά. Η OLAF προέβη σε ενέργειες για την αποσαφήνιση του διαδικαστικού πλαισίου με την καθιέρωση νέου εγχειριδίου τον Δεκέμβριο του 2009 και μιας πρακτικής συμφωνίας για συνεργασία με την Eurojust το 2008. Άλλα μέτρα που έλαβε η OLAF με σκοπό τη βελτίωση της αποδοτικότητας ήταν η καθιέρωση συστήματος διαχείρισης χρόνου, η ανάπτυξη πολιτικής " " με στόχο την εστίαση σε σοβαρές και περίπλοκες υποθέσεις, η καλύτερη χρήση του ΣΔΥ (μολονότι αυτό δεν χρησιμοποιείται ακόμη πλήρως), η καλύτερα στοχοθετημένη επιμόρφωση του προσωπικού, η μείωση των έκτακτων υπαλλήλων και η διάσπαση του συμβουλίου σε μικρότερες ομάδες.

71. Παρά τα μέτρα που έλαβε η OLAF για τη βελτίωση της αποδοτικότητας, η πρόοδος ήταν αργή και δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Το νέο εγχειρίδιο άρχισε να ισχύει μόλις από τον Δεκέμβριο του 2009 και το νομικό πλαίσιο παραμένει αμετάβλητο από την τελευταία έκθεση του Συνεδρίου. Μολονότι η OLAF συνήψε συμφωνία συνεργασίας με την Eurojust, το 2009 μόνο σε μία περίπτωση διαβιβάστηκαν από την OLAF στην Eurojust πληροφορίες σχετικά με υπόθεση. Παρά το γεγονός ότι το ΣΔΧ χρησιμοποιείται για την καταχώριση του χρόνου που διατίθεται για τις διάφορες εργασίες, οι πληροφορίες που περιέχει δεν χρησιμοποιούνται για τον προγραμματισμό και την εποπτεία των ερευνών. Ο όγκος των αρχικών προς αξιολόγηση πληροφοριών έχει αυξηθεί σημαντικά, ενώ η διάρκεια αυτών των αξιολογήσεων έχει διπλασιαστεί. Η διάρκεια των ερευνών εξακολουθεί να είναι μεγάλη, ορισμένες φορές λόγω εξωγενών παραγόντων, αλλά συνηθέστερα εξαιτίας εσωτερικών παραγόντων, όπως η ύπαρξη άλλων προτεραιοτήτων ή η έλλειψη πόρων (βλέπε σημεία 19 έως 44).

ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 3

Το νομικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της απάτης και των παρατυπιών πρέπει να αναθεωρηθεί με στόχο την απλούστευση και την ενοποίηση της σχετικής νομοθεσίας. Στο πλαίσιο μιας τέτοιας αναθεώρησης πρέπει να αρθούν οι αδυναμίες που χαρακτηρίζουν τις σημερινές εξουσίες και διαδικασίες της OLAF, ιδίως όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ αυτής και των αρμόδιων υπηρεσιών των κρατών μελών.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 4

Η OLAF πρέπει να ενισχύσει τη συνεργασία και την εταιρική σχέση της με την Eurojust, η οποία, δυνάμει του άρθρου 85 της ΣΛΕΕ, είναι επιφορτισμένη με τον συντονισμό των ποινικών ερευνών και διώξεων που αφορούν αδικήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Για τον σκοπό αυτό, η OLAF πρέπει να καθιερώσει διαδικασίες για τον εντοπισμό όλων των σχετικών περιπτώσεων, την έγκαιρη κοινοποίηση των συναφών πληροφοριών στην Eurojust και την κατάρτιση εκθέσεων σχετικά με τα αποτελέσματα της συνεργασίας της με αυτήν σε τακτική βάση.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 5

Τα προσωρινά προγράμματα για τις έρευνες πρέπει να περιλαμβάνουν εκτιμήσεις των απαιτούμενων πόρων και προθεσμίες. Τα προγράμματα αυτά πρέπει να παρακολουθούνται και να επικαιροποιούνται με την έναρξη των ερευνητικών δραστηριοτήτων. Οι πληροφορίες από το σύστημα διαχείρισης χρόνου (ΣΔΧ) πρέπει να χρησιμοποιούνται για την παροχή αποτελεσματικότερης υποστήριξης στους επιθεωρητές και τους υπευθύνους διαχείρισης.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 6

Η συνολική διάρκεια των αξιολογήσεων και των ερευνών πρέπει να ελέγχεται καλύτερα με σκοπό τη βελτίωση του αντικτύπου των ερευνών και την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Για τον σκοπό αυτό, το συμβούλιο οφείλει να συμμετέχει στην παρακολούθηση μακροχρόνιων και περίπλοκων ερευνών, ώστε να εξασφαλίζεται ότι λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα.

ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

72. Στην προηγούμενη έκθεση του Συνεδρίου διατυπώνονταν δύο συστάσεις σχετικά με την απόδειξη της αποτελεσματικότητας των ερευνών (συστάσεις 1 και 11). Οι συστάσεις αυτές, μολονότι έχουν εφαρμοστεί εν μέρει, εξακολουθούν να ισχύουν.

73. Το ετήσιο σχέδιο διαχείρισης καθορίζει σαφώς ποσοτικοποιημένους στόχους για την Υπηρεσία, οι οποίοι παρακολουθούνται σε τακτική βάση. Εντούτοις, για τις επιμέρους έρευνες δεν καθορίζονται συστηματικά σαφείς οικονομικοί στόχοι (βλέπε σημεία 45 έως 48).

74. Το ΣΔΥ διαθέτει σημαντικές πληροφορίες οι οποίες καθιστούν δυνατή τη σύγκριση των επιδόσεων της OLAF μέσα στον χρόνο και σε διάφορους τομείς. Αυτά τα στατιστικά στοιχεία αφορούν τη δραστηριότητα (έρευνες που έκλεισαν), τα δυνητικά αποτελέσματα (έρευνες που έκλεισαν με παρακολούθηση, ανακτήσιμα ποσά) και τα πραγματικά αποτελέσματα (ποσό που ανακτήθηκε τελικά). Παρ’ όλα αυτά, επί του παρόντος, οι εν λόγω πληροφορίες δεν περιλαμβάνονται σε ενιαίο έγγραφο βάσει του οποίου ο αναγνώστης να μπορεί να αξιολογεί τις επιδόσεις της OLAF. Με τις 696 εξωτερικές έρευνες που έκλεισαν κατά την περίοδο 2004–2009 εντοπίστηκαν προς ανάκτηση 656 εκατομμύρια ευρώ, από τα οποία τα 180 εκατομμύρια ευρώ είχαν ανακτηθεί κατά τον χρόνο του ελέγχου, τον Απρίλιο του 2010 (βλέπε σημεία 49 έως 57).

ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 7

Όσον αφορά τις επιμέρους έρευνες, πρέπει να καθορίζονται συστηματικά σαφείς στόχοι οι οποίοι και να ενημερώνονται με τον ίδιο τρόπο, ενώ πρέπει να καταρτίζονται εκθέσεις για τα αποτελέσματα από την άποψη των επιτυγχανόμενων στόχων.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 8

Το ΣΔΥ πρέπει να χρησιμοποιείται εκτενέστερα κατά τη λήψη αποφάσεων από τους υπευθύνους διαχείρισης και για την κατάρτιση καλύτερων εκθέσεων. Στατιστικές επιδόσεων σχετικά με τη δραστηριότητα της OLAF, τα δυνητικά και τα πραγματικά αποτελέσματα πρέπει να παρουσιάζονται σε ενιαία έκθεση, συμπεριλαμβανομένων συγκρίσεων διά μέσου του χρόνου.

ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ

75. Στην προηγούμενη έκθεση του Συνεδρίου διατυπωνόταν μία σύσταση για αποσαφήνιση του ρόλου της επιτροπής εποπτείας (σύσταση 16). Μολονότι έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα προς την κατεύθυνση αυτή, η εφαρμογή της σύστασης παραμένει ατελής.

76. Σε συνέχεια της απόφασης του Πρωτοδικείου του Ιουλίου του 2008, η OLAF εφαρμόζει νέα διαδικασία όσον αφορά την ενημέρωση της επιτροπής εποπτείας πριν από τη διαβίβαση πληροφοριών στις εθνικές δικαστικές αρχές. Εντούτοις, η διαδικασία αυτή δεν καθορίζει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε περίπτωση κατά την οποία η επιτροπή εποπτείας αποφασίσει να εκδώσει γνώμη. Αν εξαιρεθεί η νομολογία, το νομικό πλαίσιο για την προστασία των δικαιωμάτων των προσώπων που αποτελούν αντικείμενο της έρευνας δεν έχει μεταβληθεί από την τελευταία έκθεση του Συνεδρίου (βλέπε σημεία 58 έως 65).

ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 9

Σε συνεννόηση με την OLAF, η επιτροπή εποπτείας πρέπει να καθορίσει επίσημη διαδικασία η οποία να περιγράφει τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν εάν αποφασίσει να γνωμοδοτήσει επί της υπόθεσης για την οποία ενημερώνεται. Το νομικό πλαίσιο πρέπει να αναθεωρηθεί προκειμένου να προστατεύονται καλύτερα τα δικαιώματα των προσώπων που αποτελούν αντικείμενο έρευνας.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα IV, του οποίου προεδρεύει ο κ. Igors LUDBORŽS, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 8ης Φεβρουαρίου 2011.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (ΕΕ L 136 της 31.5.1999, σ. 1).

[2] ΕΕ C 202 της 18.8.2005, σ. 1.

[3] Συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης των ελέγχων της 5ης Ιουλίου 2007 — Έκθεση προόδου της OLAF σχετικά με την εφαρμογή των συστάσεων που διατυπώνονταν στην ειδική έκθεση αριθ. 1/2005 του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

[4] Απόφαση 1999/352/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ της Επιτροπής (ΕΕ L 136 της 31.5.1999, σ. 20)· κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1073/1999.

[5] Απόφαση επί της υπόθεσης T-48/05 της 8ης Ιουλίου 2008 (ΕΕ C 209 της 15.8.2008, σ. 44).

[6] Για τους σκοπούς του ελέγχου επελέγησαν υποθέσεις οι οποίες βρίσκονταν σε εξέλιξη την 1η Ιουλίου 2008 προκειμένου να εξεταστούν όλα τα στάδια της διαδικασίας μέχρι τον Απρίλιο του 2010 (αρχική αξιολόγηση, ενεργός έρευνα, τελική απόφαση και, κατά περίπτωση, παρακολούθηση).

[7] Απόφαση της Επιτροπής — Ανακοίνωση C(2007) 5709 της 27ης Νοεμβρίου 2007 προς αποσαφήνιση των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων των διατακτών της OLAF και της Επιτροπής όσον αφορά την οικονομική παρακολούθηση των παράτυπων δαπανών.

[1008] Στον πίνακα αναγράφεται ο πραγματικός αριθμός των απασχολούμενων υπαλλήλων.

[8] Το 2009, στο σύστημα διαχείρισης χρόνου κατεγράφη άνω του 98 % του συνόλου των διαθέσιμων ωρών.

[9] Τα καθήκοντα των υπαλλήλων των διευθύνσεων ερευνών περιλαμβάνουν επίσης αξιολογήσεις, καθώς και περιπτώσεις συντονισμού και παροχής συνδρομής.

[10] Ένας επιθεωρητής ή ένας προϊστάμενος μονάδας εργαζόμενος σε μεγάλο αριθμό υποθέσεων διαθέτει χρόνο για την επεξεργασία υποθέσεων χωρίς να αναφέρει τις συγκεκριμένες υποθέσεις.

[11] Εγχειρίδιο επιχειρησιακών διαδικασιών της OLAF (OLAF Manual of Operational Procedures) της 1ης Δεκεμβρίου 2009, τμήμα 3.1.9.

[12] Εγχειρίδιο της OLAF της 1ης Δεκεμβρίου 2009, σημείο 3.2.1. Ωστόσο, σε δύο περιπτώσεις από το δείγμα του Συνεδρίου, οι δραστηριότητες έρευνας είχαν αρχίσει κατόπιν σύστασης του εκτελεστικού συμβουλίου, αλλά πριν από τη λήψη επίσημης απόφασης να στοιχειοθετηθεί φάκελος από τον διευθυντή. Σε μία από αυτές τις περιπτώσεις, όλες οι ενέργειες που αφορούσαν την έρευνα είχαν ολοκληρωθεί πριν από τη λήψη της απόφασης για την κίνηση έρευνας.

[13] Συντετμημένος τύπος της λατινικής ρήσης "de minimis non curat lex" (ο νόμος δεν επιλαμβάνεται ήσσονος σημασίας ζητημάτων). Η σύμβαση σχετικά με τη προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ C 316 της 27.11.1995, σ. 49) ορίζει ότι, για τους σκοπούς της ποινικής δίωξης, απάτη η οποία αφορά ποσό το οποίο υπερβαίνει τις 50000 ευρώ θεωρείται σε κάθε περίπτωση βαρεία.

[14] 1 εκατομμύριο ευρώ στους τομείς των τελωνείων, των τσιγάρων και του εμπορίου· 100000 ευρώ στους τομείς της γεωργίας και των διαρθρωτικών ταμείων· 50000 ευρώ στον τομέα των άμεσων δαπανών καθώς και για τις περιπτώσεις που αφορούν την εξωτερική βοήθεια. (Βλέπε σ. 5 της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων της OLAF για το 2009 — http://ec.europa.eu/atwork/synthesis/aar/doc/olaf_aar.pdf).

[15] Οι εκ πρώτης όψεως ανυπόστατες υποθέσεις αφορούν ληφθείσες πληροφορίες οι οποίες δεν εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της OLAF ή σαφώς δεν δικαιολογούν τη χρήση πόρων της.

[16] Βλέπε COM(2004) 103 τελικό, πρόταση νέου άρθρου 6, παράγραφος 7, σ. 10.

[17] Το Εγχειρίδιο επιχειρησιακών διαδικασιών της OLAF, σημείο 1.4.7, της 1ης Δεκεμβρίους 2009, αναφέρει: Εάν μια υπόθεση εκκρεμεί ακόμη αφού παρέλθουν εννέα μήνες από τη στοιχειοθέτηση φακέλου, ο επιθεωρητής καταρτίζει έκθεση την οποία υποβάλλει στην επιτροπή εποπτείας και στην οποία συνοψίζονται οι καταγγελίες, η κατάσταση προόδου της υπόθεσης και οι λόγοι της καθυστέρησης, καθώς και ο χρόνος που κατ’ εκτίμηση απαιτείται για την ολοκλήρωση των διαδικασιών. Άλλη μία έκθεση, κατ’ εφαρμογήν παρόμοιας εσωτερικής διαδικασίας, υποβάλλεται στη διοίκηση 18 μήνες μετά την κίνηση της έρευνας.

[18] Στο σημείο 3.2.2 του εγχειριδίου της OLAF αναφέρεται ότι η αρχική αξιολόγηση μιας υπόθεσης ολοκληρώνεται εντός δύο μηνών από τη λήψη της αρχικής πληροφορίας. Εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, ο επιθεωρητής οφείλει να ζητήσει παράταση της προθεσμίας από τον αρμόδιο προϊστάμενο μονάδας. Στην περίπτωση αυτή, η αρχική αξιολόγηση πρέπει να ολοκληρωθεί εντός του χρόνου της παράτασης που εγκρίνει ο προϊστάμενος μονάδας και ο οποίος δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι μήνες από τη λήψη της αρχικής πληροφορίας. Εάν οι πληροφορίες που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της εκτίμησης εξακολουθούν να μην είναι διαθέσιμες μετά από έξι μήνες, η παράταση εγκρίνεται από τον αρμόδιο διευθυντή.

[120] Βάσει της αναλογίας των υποθέσεων που εκκρεμούσαν στο τέλος του έτους προς τις υποθέσεις που άνοιξαν κατά τη διάρκεια αυτού.

[19] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (ΕΕ L 8 της 12.1.2001, σ. 1).

[20] Άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001.

[123] Πέραν των 384 θέσεων που προέβλεπε ο πίνακας προσωπικού, τον Μάρτιο του 2010 υπήρχαν επίσης 131 συμβασιούχοι υπάλληλοι, συμπεριλαμβανομένων 65 υπαλλήλων οι οποίοι απασχολούνταν στις υπηρεσίες πληροφορικής της Διεύθυνσης D.

[21] Βλέπε τον πρόλογο του εγχειριδίου το οποίο διατίθεται στον ιστότοπο της OLAF.

[22] Η πρόταση της Επιτροπής (COM(2006) 244 τελικό της 24.5.2006) για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 δεν έχει εγκριθεί ακόμη. Σχετικά με την πρόταση αυτή το Συνέδριο εξέδωσε τη γνώμη αριθ. 7/2006 (ΕΕ C 8 της 12.1.2007, σ. 1).

[23] Βλέπε σημείο 83 της ειδικής έκθεσης αριθ. 1/2005.

[24] Opinion No 5/2010 of the OLAF Supervisory Committee on the respect for fundamental rights and procedural guarantees in investigations (Γνώμη αριθ. 5/2010 της επιτροπής εποπτείας της OLAF σχετικά με τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των διαδικαστικών εγγυήσεων στο πλαίσιο των ερευνών).

[25] COM(2006) 473 τελικό της 14ης Σεπτεμβρίου 2006.

[26] Συμφωνίες έχουν υπογραφεί με τις αρχές των ακόλουθων κρατών μελών: Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Ισπανία, Ιταλία, Λιθουανία, Μάλτα, Ρουμανία, Σλοβακική Δημοκρατία. Διαπραγματεύσεις διεξάγονται με τις αρχές στη Δανία, τη Λετονία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

[27] Κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες (ΕΕ L 292 της 15.11.1996, σ. 2).

[28] Βλέπε σημεία 34 έως 36 της γνώμης αριθ. 8/2005 (ΕΕ C 313 της 9.12.2005, σ. 1).

[29] Βλέπε σημείο 15 της ειδικής έκθεσης αριθ. 1/2005.

[30] ΕΕ C 314 της 9.12.2008, σ. 3.

[31] Βλέπε πρόγραμμα της Στοκχόλμης το οποίο εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2009, έγγραφο του Συμβουλίου 17024/09, σ. 24.

[32] Στις μηνιαίες ενημερώσεις του ετήσιου σχεδίου διαχείρισης παρουσιάζεται το ποσοστό των υποθέσεων για τις οποίες στοιχειοθετήθηκε φάκελος σε ορισμένους τομείς και γεωγραφικές περιοχές, οι περιπτώσεις παρακολούθησης με αντίκτυπο που υπερβαίνει ορισμένα ποσά, το ποσοστό των υποθέσεων που τέθηκαν στο αρχείο με παρακολούθηση, το ποσοστό διεκπεραίωσης (υποθέσεις για τις οποίες στοιχειοθετήθηκε φάκελος/υποθέσεις που τέθηκαν στο αρχείο), το ποσοστό των υποθέσεων που τέθηκαν στο αρχείο εντός ορισμένου χρόνου και ο αριθμός υποθέσεων ανά επιθεωρητή.

[33] Οι μηνιαίες εκθέσεις διαχείρισης παρουσιάζουν, αφενός, τα αποτελέσματα του τρέχοντος έτους μέχρι τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή και των τεσσάρων προηγούμενων ετών από την άποψη των ποινών φυλάκισης και των ανακτηθέντων ποσών και, αφετέρου, τη διάρκεια των αξιολογήσεων, των ερευνών και της παρακολούθησης.

[34] Στο εγχειρίδιο της OLAF αναφέρονται τέσσερα είδη παρακολούθησης: διοικητική, οικονομική, δικαστική και πειθαρχική.

[1001] Το 2007 η OLAF διεξήγαγε έρευνα ικανοποίησης των χρηστών η οποία απέβη ατελέσφορη λόγω του χαμηλού ποσοστού ανταπόκρισης (ελήφθησαν μόνον έξι απαντήσεις για τα 45 ερωτηματολόγια που εστάλησαν). Η OLAF καθιέρωσε επιχειρησιακές συνεδριάσεις με τις ΓΔ της Επιτροπής.

[35] Εσωτερικός κανονισμός της επιτροπής εποπτείας της OLAF, 24 Αυγούστου 2006 (ΕΕ L 33 της 7.2.2007, σ. 7).

[36] Υπόθεση T-48/05 της 8ης Ιουλίου 2008.

[37] Η απόφαση του Πρωτοδικείου ορίζει περαιτέρω ότι "δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι η απαίτηση συνεννοήσεως με την επιτροπή αυτή πριν από τη διαβίβαση πληροφοριών στις εθνικές δικαστικές αρχές έχει ως αντικείμενο την παροχή δικαιωμάτων στα εμπλεκόμενα πρόσωπα" (σκέψη 168).

[38] Εγχειρίδιο επιχειρησιακών διαδικασιών της OLAF, 1 Δεκεμβρίου 2009, σημεία 3.3.6.1.1 και 3.4.3.2.1.

[39] Επίσης, η OLAF υποβάλλει στην επιτροπή συνοπτικό σημείωμα στο οποίο αναφέρεται κατά πόσον έχει γίνει ενημέρωση του εμπλεκόμενου προσώπου και του έχει δοθεί το δικαίωμα να απαντήσει, καθώς και κατά πόσον η υπόθεση είναι εντός των προθεσμιών που ορίζονται από τις εθνικές αρχές.

[40] Η απόφαση ορίζει ότι "[η OLAF] έχει υποχρέωση να ενημερώσει την επιτροπή [εποπτείας] πριν απευθύνει οτιδήποτε σε δικαστική αρχή" (σκέψη 164) και "ότι η ενημέρωση της επιτροπής εποπτείας συνιστά υποχρέωση άνευ αιρέσεων και δεν αφήνει κανένα περιθώριο εκτιμήσεως" (σκέψη 170).

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΉΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΆΣΕΩΝ (ΕΙΔΙΚΉ ΈΚΘΕΣΗ ΑΡΙΘ. 1/2005) [1]

Σύσταση | Αποδεκτή | Εφαρμόστηκε [2] |

Συστάσεις για την επανεστίαση των δραστηριοτήτων στα καθήκοντα έρευνας της OLAF

Εκχώρηση ή διαχωρισμός των μη βασικών δραστηριοτήτων

7.Να εκχωρηθούν οι δραστηριότητες παρακολούθησης (συμμετοχή σε δικαστικές διαδικασίες και ανάκτηση πόρων) οι οποίες μπορούν να εκτελεστούν από τους διατάκτες. | Εν μέρει | Εν μέρει |

14.Η αρμοδιότητα για τη στρατηγική καταπολέμησης της απάτης να μεταβιβαστεί σε άλλες υπηρεσίες. | Μη αποδεκτή | Όχι |

15.Η αρμοδιότητα της διαχείρισης χρηματοδοτικών προγραμμάτων (π.χ. "Pericles" και "Hercules") να ανατεθεί σε άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής. | Μη αποδεκτή | Όχι |

2.Να εξεταστεί το ενδεχόμενο της δημιουργίας ιδιαίτερης μονάδας επιφορτισμένης με τις επιχειρήσεις συντονισμού και παροχής συνδρομής με σκοπό τη βελτίωση της διαχείρισης των πόρων. | Μη αποδεκτή | Όχι |

Βελτίωση της συμβολής των στρατηγικών υπηρεσιών στα καθήκοντα έρευνας |

17.Οι δραστηριότητες να επανεπικεντρωθούν στα καθήκοντα έρευνας και συγχρόνως να υπάρξουν αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης και στους σχετικούς κανονισμούς. | Εν μέρει | Εν μέρει |

13.Οι υπηρεσίες στρατηγικής ανάλυσης να μεριμνήσουν για τη βελτίωση των στοιχείων που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη και να δημιουργήσουν βάσεις δεδομένων οι οποίες να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό ανωμαλιών και την κίνηση ερευνών. | Αποδεκτή | Εν μέρει |

Συστάσεις για τη βελτίωση της αποδοτικότητας των ερευνών

Νομικό και διαδικαστικό πλαίσιο

8.Να κωδικοποιηθούν και να δημοσιευθούν για την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων καθ’ όλα τα στάδια της έρευνας και να προβλεφθούν έλεγχοι της νομιμότητας των πράξεων στο πλαίσιο εν εξελίξει ερευνών. | Αποδεκτή | Εν μέρει |

Συνεργασία με τα κράτη μέλη

9.Να επισημοποιηθούν οι όροι συνεργασίας μεταξύ της OLAF και των κρατών μελών μέσω νομοθεσίας ή με τη σύναψη συμφωνιών με τις εθνικές υπηρεσίες ερευνών. | Αποδεκτή | Εν μέρει |

Σχεδιασμός

3.Να δημιουργηθούν μικρότερες ομάδες στους κόλπους του εκτελεστικού συμβουλίου με σκοπό τον σαφή σχεδιασμό των ερευνών και τον καθορισμό σχετικών στόχων. | Αποδεκτή | Ναι |

5.Να καθιερωθεί σύστημα καταγραφής χρόνου σε συνδυασμό με προγράμματα εργασίας τα οποία θα περιέχουν εκτιμήσεις του χρόνου που απαιτείται για τις έρευνες, με σκοπό την καλύτερη κατανομή του φόρτου εργασίας και την αποφυγή των καθυστερήσεων. | Αποδεκτή | Εν μέρει |

Επικέντρωση στις προτεραιότητες

4.Να υπάρχει εποπτεία της διαδικασίας ερευνών ώστε να δίδεται έμφαση στις προτεραιότητες και στην αναζήτηση αποδείξεων μέσω της καλύτερης αξιοποίησης των μέσων που διατίθενται για τις έρευνες. | Αποδεκτή | Εν μέρει |

Έγκαιρη ολοκλήρωση

6.Να καθοριστεί μέγιστη διάρκεια των ερευνών. | Εν μέρει [3] | Εν μέρει [4] |

Υποστήριξη από τα συστήματα ΤΠ και την υπηρεσία προσωπικού

10.Το ΣΔΥ να μετατραπεί σε πραγματικό σύστημα διαχείρισης των ερευνών και να ενταθεί η επιμόρφωση των επιθεωρητών όσον αφορά τις τεχνικές έρευνας, ζητήματα νομοθεσίας και τις ικανότητες κατάρτισης εκθέσεων. | Αποδεκτή | Εν μέρει |

12.Να εφαρμοστεί στρατηγικό σχέδιο για τη διοίκηση του προσωπικού με σκοπό την επίλυση διαρθρωτικών προβλημάτων. | Αποδεκτή | Ναι |

Συστάσεις για την απόδειξη της αποτελεσματικότητας των ερευνών

1.Να καθοριστούν τα αποτελέσματα που επιδιώκουν οι έρευνες και να καθιερωθούν δείκτες επιδόσεων για την αξιολόγηση των επιτευγμάτων. | Αποδεκτή | Εν μέρει |

11.Να καταρτίζονται αξιόπιστες και συναφείς εκθέσεις σχετικά με τις επιδόσεις, βασιζόμενες περισσότερο στα πραγματικά παρά σε πιθανά αποτελέσματα. | Αποδεκτή | Εν μέρει |

Σύσταση για την επιτροπή εποπτείας προκειμένου να ενισχυθεί η ανεξαρτησία της OLAF

16.Να αποσαφηνιστεί ο ρόλος της επιτροπής εποπτείας, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει ανάμειξη στις διεξαγόμενες έρευνες. | Αποδεκτή | Εν μέρει |

[1] Οι συστάσεις που διατυπώνονταν στην ειδική έκθεση αριθ. 1/2005 δεν ήταν αριθμημένες. Εδώ αριθμούνται σύμφωνα με τη σειρά με την οποία παρουσιάζονται στην έκθεση.

[2] Ναι — η σύσταση εφαρμόστηκε· Όχι — η σύσταση δεν εφαρμόστηκε και εξακολουθεί να ισχύει· Εν μέρει — ο βαθμός εφαρμογής ποικίλλει και συνιστάται η λήψη περαιτέρω μέτρων.

[3] Η Επιτροπή απάντησε ότι πρότεινε την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 και καθιέρωσε 12μηνη διάρκεια των ερευνών με δυνατότητα παράτασης έως έξι μήνες κάθε φορά.

[4] Το νομικό πλαίσιο δεν έχει τροποποιηθεί ακόμη.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Οργανόγραμμα της OLAF [1]

+++++ TIFF +++++

[1] Στο πλαίσιο των υποθέσεων συντονισμού και συνδρομής, οι εθνικές δικαστικές αρχές έλαβαν ήδη απόφαση να επιληφθούν μιας υπόθεσης όπου εξηγείται το μεγαλύτερο ποσοστό επιτυχίας αυτών των υποθέσεων.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΠΙΘΑΝΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Πίνακας A — Δείκτες δραστηριότητας, πιθανών και πραγματικών χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων [1]

Πηγή: OLAF, Απρίλιος 2010.

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | Σύνολο |

Εξωτερικές έρευνες | Δραστηριότητα |

Εξωτερικές έρευνες που έκλεισαν | 151 | 104 | 100 | 117 | 121 | 103 | 696 |

Πιθανά αποτελέσματα |

Με οικονομική παρακολούθηση | 59 | 52 | 60 | 66 | 67 | 52 | 356 |

Ανακτήσιμο ποσό (εκατομμύρια ευρώ) | 183,7 | 43,8 | 54,7 | 122,6 | 121,0 | 130,6 | 656,4 |

Πραγματικά αποτελέσματα |

Ανακτηθέν ποσό (εκατομμύρια ευρώ) | 73,0 | 8,8 | 9,2 | 43,8 | 28,3 | 16,6 | 179,7 |

Διαγραφέν ποσό (εκατομμύρια ευρώ) | 5,7 | 0,3 | 1,9 | 1,8 | 0,0 | 15,4 | 25,1 |

Οφειλόμενο ποσό (εκατομμύρια ευρώ) | 105,0 | 34,7 | 43,6 | 77,0 | 92,7 | 98,6 | 451,6 |

Στον πίνακα A παρουσιάζονται τα στοιχεία του ΣΔΥ που αφορούν εξωτερικές έρευνες σχετικά με τη δραστηριότητα (αριθμός ερευνών που έκλεισαν), τα πιθανά αποτελέσματα (έρευνες που έκλεισαν με παρακολούθηση και ποσά που εντοπίστηκαν προς ανάκτηση) και τα πραγματικά αποτελέσματα (πραγματική ανάκτηση).

Κατά την εξαετή περίοδο από το 2004 έως το 2009, από τις 696 εξωτερικές έρευνες που έκλεισαν, 356 υποθέσεις (το 51 %) συνεπάγονταν δυνητική οικονομική παρακολούθηση.

Κατά την ίδια εξαετή περίοδο, το συνολικό ποσό που εντοπίστηκε προς ανάκτηση ανερχόταν σε 656,4 εκατομμύρια ευρώ. Το συνολικό πραγματικό ποσό που ανακτήθηκε (κατά την ίδια εξαετία) μέχρι τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου, τον Απρίλιο του 2010, ανερχόταν σε 179,7 εκατομμύρια ευρώ (στο 27 %).

ΠΙΝΑΚΑΣ B — Δεικτεσ δραστηριοτητασ, πιθανων και πραγματικων αποτελεσματων σε δικαστικο επιπεδο

Πηγή: OLAF, Απρίλιος 2010 (μια υπόθεση ενδέχεται να συνεπαχθεί την άσκηση ορισμένων διώξεων και, μεταγενέστερα, την επιβολή ποινών ή κυρώσεων).

| Έτος της σύστασης παρακολούθησης | Σύνολο |

2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Εξωτερικές έρευνες | Δραστηριότητα |

Έρευνες που έκλεισαν | 151 | 104 | 100 | 117 | 121 | 103 | 696 |

Πιθανά αποτελέσματα |

Με δικαστική παρακολούθηση | 33 | 46 | 32 | 42 | 55 | 32 | 240 |

Σχετικές διώξεις | 112 | 91 | 48 | 67 | 66 | 22 | 406 |

Πραγματικά αποτελέσματα |

Απορριφθείσες υποθέσεις | 63 | 24 | 17 | 11 | 9 | 0 | 124 |

Εκκρεμείς υποθέσεις | 26 | 55 | 28 | 51 | 57 | 16 | 233 |

Ποινή, κύρωση ή καταδίκη | 23 | 12 | 3 | 5 | 0 | 6 | 49 |

Εσωτερικές έρευνες | Έρευνες που έκλεισαν | 39 | 30 | 31 | 34 | 25 | 37 | 196 |

Ποινή, κύρωση ή καταδίκη | 1 | 2 | 2 | 0 | 0 | 0 | 5 |

Συντονισμός και συνδρομή | Υποθέσεις που τέθηκαν στο αρχείο | 149 | 99 | 86 | 81 | 41 | 48 | 504 |

Ποινή, κύρωση ή καταδίκη | 182 | 63 | 17 | 39 | 19 | 2 | 322 |

Σύνολο υποθέσεων | Υποθέσεις που τέθηκαν στο αρχείο | 339 | 233 | 217 | 232 | 187 | 188 | 1396 |

Ποινή, κύρωση ή καταδίκη | 206 | 77 | 22 | 44 | 19 | 8 | 376 |

Εσωτερικές έρευνες | Άσκηση πειθαρχικών διώξεων | 8 | 12 | 13 | 19 | 12 | 1 | 65 |

Στον πίνακα B παρουσιάζονται τα στοιχεία του ΣΔΥ σχετικά με τη δραστηριότητα, καθώς και τα πιθανά και τα πραγματικά αποτελέσματα στον δικαστικό τομέα. Για την εξαετή περίοδο από το 2004 έως το 2009, μπορούν να διατυπωθούν οι παρακάτω παρατηρήσεις:

Εξωτερικές έρευνες: από τις 696 εξωτερικές έρευνες που έκλεισαν, οι 240 (το 34 %) έκλεισαν με δικαστική παρακολούθηση, γεγονός που συνεπήχθη 406 σχετικές διώξεις. Από αυτές, οι 49 (το 12 %) συνεπήχθησαν την έκδοση δικαστικών αποφάσεων (συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων αθωωτικών και 11 εφετειακών αποφάσεων), 124 διώξεις (το 30 %) δεν τελεσφόρησαν, ενώ εξακολουθούν να εκκρεμούν τα αποτελέσματα 233 διώξεων. Από τις 124 υποθέσεις για τις οποίες εκδόθηκαν απορριπτικές αποφάσεις, οι 76 αποφάσεις (το 61 %) ελήφθησαν λόγω έλλειψης αποδείξεων, ενώ εννέα (το 7 %) ελήφθησαν λόγω παραγραφής.

Εσωτερικές έρευνες: ο αριθμός των τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων που εκδόθηκαν σχετικά με εσωτερικές έρευνες είναι πάρα πολύ περιορισμένος, ανερχόμενος σε πέντε αποφάσεις επί συνόλου 196 υποθέσεων που τέθηκαν στο αρχείο, ενώ κινήθηκαν 45 ένδικες διαδικασίες και ασκήθηκαν 62 σχετικές διώξεις, για 16 από τις οποίες εκδόθηκαν απορριπτικές αποφάσεις. Οι εσωτερικές έρευνες που έκλεισαν κατά τη διάρκεια της περιόδου συνεπήχθησαν, επίσης, την άσκηση πειθαρχικών διώξεων κατά 65 ατόμων.

Υποθέσεις συντονισμού και συνδρομής: το ποσοστό επιτυχίας των εν λόγω υποθέσεων είναι αισθητά υψηλότερο από εκείνο των εσωτερικών και εξωτερικών ερευνών, όσον αφορά την έκδοση τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων σχετικά με υποθέσεις που τέθηκαν στο αρχείο με παρακολούθηση κατά την περίοδο από το 2004 έως το 2009 [2].

Ο πίνακας καταδεικνύει τον βαθμό στον οποίο ποικίλλουν τα αποτελέσματα των ένδικων διαδικασιών μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών υποθέσεων. Προκειμένου να ολοκληρωθεί μια δικαστική παρακολούθηση απαιτούνται, κατά μέσο όρο, 3,5 έτη. Αυτό εξηγεί, εν μέρει, το γεγονός ότι ο αριθμός των ποινών, κυρώσεων ή καταδικών είναι πιο περιορισμένος τα τελευταία χρόνια.

ΠΙΝΑΚΑΣ Γ — Χρηματοοικονομικα αποτελεσματα σε διαφορουσ τομεισ

Πηγή: OLAF, Απρίλιος 2010.

| Υποθέσεις που τέθηκαν στο αρχείο 2004–2009 | Τέθηκαν στο αρχείο με οικονομική παρακολούθηση | Ανακτήσιμα (εκατομμύρια ευρώ) | Ανακτήθηκαν μέχρι σήμερα | Ανάκτηση ανά υπόθεση που τέθηκε στο αρχείο με οικονομική παρακολούθηση (εκατομμύρια ευρώ) |

(εκατομμύρια ευρώ) | σε % |

Εξωτερικές έρευνες | Γεωργία | 92 | 49 | 136,8 | 5,5 | 1,7 % | 0,11 |

Τελωνεία | 102 | 69 | 306,6 | 112,9 | 35,4 % | 1,64 |

Εξωτερική βοήθεια | 225 | 101 | 74,9 | 10,9 | 3,4 % | 0,11 |

Διαρθρωτικά ταμεία | 124 | 76 | 124,2 | 46,6 | 14,6 % | 0,61 |

Λοιπά [3] | 153 | 61 | 13,9 | 3,8 | 1,2 % | 0,06 |

Υποσύνολο | 696 | 356 | 656,4 | 179,7 | 56,4 % | 0,50 |

Εσωτερικές έρευνες | 196 | 33 | 3,0 | 0,5 | 0,2 % | 0,02 |

Συντονισμός και συνδρομή | 504 | 201 | 877,0 | 138,3 | 43,4 % | 0,69 |

Σύνολο | 1396 | 590 | 1536,4 | 318,5 | 100,0 % | 0,54 |

Στον πίνακα Γ παραβάλλονται τα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα σε διάφορους τομείς. Όσον αφορά τις εξωτερικές έρευνες, στον τελωνειακό τομέα αντιστοιχούσε το υψηλότερο ποσοστό των ανακτήσιμων ποσών (το 20 %) και των πραγματικών ανακτήσεων (το 35 %). Τα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα σε άλλους τομείς ήταν υποδεέστερα.

Κατά την εξαετή περίοδο (2004 έως 2009), οι υποθέσεις συντονισμού και συνδρομής αντιστοιχούν στο 57 % (σε 877 εκατομμύρια ευρώ από 1536 εκατομμύρια ευρώ) των πιθανώς ανακτήσιμων ποσών όσον αφορά το σύνολο της Υπηρεσίας και στο 43 % (138 εκατομμύρια ευρώ από 319 εκατομμύρια ευρώ) των πραγματικών ανακτήσεων.

Από την ανάκτηση ανά έρευνα προκύπτει το μέσο ποσό που ανακτήθηκε ανά υπόθεση που τέθηκε στο αρχείο με οικονομική παρακολούθηση σε κάθε τομέα (για παράδειγμα, στην περίπτωση του γεωργικού τομέα, ανακτήθηκαν 5,5 εκατομμύρια ευρώ επί συνόλου 49 υποθέσεων, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα μέση ανάκτηση ανά υπόθεση ύψους 0,11 εκατομμυρίων ευρώ).

Μολονότι οι διάφοροι τομείς δεν μπορούν να συγκριθούν άμεσα, διότι στο πλαίσιό τους ασκείται η διαχείριση διαφόρων ειδών υποθέσεων, ο πίνακας καταδεικνύει τη διακύμανση όσον αφορά τα μέσα ποσά που ανακτήθηκαν ανά υπόθεση σε διατομεακό επίπεδο.

[1] Τα χρηματικά ποσά που περιλαμβάνει ο παρών πίνακας αφορούν το έτος κατά το οποίο άρχισε η παρακολούθηση, ανεξάρτητα από το έτος κατά το οποίο όντως ελήφθησαν τα χρήματα. Κατά συνέπεια, στον πίνακα δεν παρουσιάζονται τα ποσά που ανακτήθηκαν σχετικά με υποθέσεις που τέθηκαν στο αρχείο το 2003.

[2] Στο πλαίσιο των υποθέσεων συντονισμού και συνδρομής, οι εθνικές δικαστικές αρχές έλαβαν ήδη απόφαση να επιληφθούν μιας υπόθεσης όπου εξηγείται το μεγαλύτερο ποσοστό επιτυχίας αυτών των υποθέσεων.

[3] Τα λοιπά συνίστανται στα εξής: άμεσες δαπάνες, όργανα και οργανισμοί της ΕΕ και εμπόριο.

--------------------------------------------------