ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - Ετήσια έκθεση της Επιτροπής για την κατάσταση του Ταμείου Εγγυήσεων και τη διαχείρισή του 2003

1. νομικεσ βασεισ

Με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 του Συμβουλίου της 31ης Οκτωβρίου 1994 (εφεξής «ο κανονισμός») ιδρύθηκε Ταμείο Εγγύησης για τις εξωτερικές δράσεις που έχει ως σκοπό την εξόφληση των πιστωτών της Κοινότητας, σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων των δικαιούχων δανείων που έχει χορηγήσει ή εγγυηθεί η Κοινότητα (ΕΕ L 293 της 12.11.1994, σ. 1).

Δυνάμει του άρθρου 6 του κανονισμού, η Επιτροπή ανέθεσε τη χρηματοοικονομική διαχείριση του Ταμείου στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), βάσει σύμβασης που υπογράφηκε μεταξύ της Κοινότητας και της ΕΤΕπ στις 23 Νοεμβρίου 1994 στις Βρυξέλλες και στις 25 Νοεμβρίου 1994 στο Λουξεμβούργο («η σύμβαση»). Ο κανονισμός τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1149/99 του Συμβουλίου της 25ης Μαΐου 1999 («ο τροποποιημένος κανονισμός», ΕΕ L 139 της 2.6.1999, σ. 1).

Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 της σύμβασης, η τράπεζα υποβάλλει στην Επιτροπή πριν από την 1η Μαρτίου κάθε έτους έκθεση σχετικά με την κατάσταση και τη διαχείριση του Ταμείου, το λογαριασμό διαχείρισης και τον ισολογισμό του Ταμείου για το προηγούμενο έτος. Απόσπασμα της έκθεσης για το οικονομικό έτος 2003 παρατίθεται στο Παράρτημα II.

Επιπλέον, το άρθρο 7 του κανονισμού για την ίδρυση του Ταμείου προβλέπει ότι, το αργότερο στις 31 Μαρτίου κάθε έτους, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και το Ελεγκτικό Συνέδριο έκθεση για την κατάσταση του Ταμείου και τη διαχείρισή του κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος.

2. κατάσταση του ταμείου στις 31 δεκεμβρίου 2003

Στο τέλος του οικονομικού έτους 2003, το συνολικό ποσό του Ταμείου ανερχόταν σε 1.600.474.107,12 EUR (Παράρτημα III.1). Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο άθροισμα, από την ίδρυση του Ταμείου, όλων:

- των ποσών που καταβλήθηκαν από τον προϋπολογισμό στο Ταμείο (2.350.289.500,00 EUR).

- των διαδοχικών καθαρών ετήσιων αποτελεσμάτων (519.516.533,79 EUR).

- των εξοφλήσεων καθυστερημένων οφειλών τρίτων χωρών (568.217.579,44 EUR).

- τις οφειλές λόγω αποπληρωμών που δεν καταβλήθηκαν στην ΕΤΕπ (772.207,20 EUR).

μείον τις πληρωμές εγγυήσεων από τους πόρους του Ταμείου (473.490.274,02 EUR) και τις διαδοχικές επανακαταβολές στον προϋπολογισμό πλεονασμάτων του Ταμείου (1.272.850.000,00 EUR).

Μετά την αφαίρεση των άλλων μεταβατικών λογαριασμών (περιλαμβανομένης της αμοιβής της ΕΤΕπ), το συνολικό ποσό του Ταμείου στις 31 Δεκεμβρίου 2003 ανερχόταν σε 1.592.127.899,92 EUR.

Ο ενοποιημένος ισολογισμός ανήλθε συνολικά σε 1.605.780.170,51 EUR. Περιλαμβάνει το συνολικό ποσό του ταμείου, τις καθυστερούμενες οφειλές που καλύφθηκαν από το Ταμείο και τους δεδουλευμένους τόκους υπερημερίας (για περισσότερες λεπτομέρειες, βλέπε το Παράρτημα III.3).

Το άρθρο 3 του κανονισμού προβλέπει ότι το ποσό του Ταμείου πρέπει να ανέρχεται σε ένα κατάλληλο επίπεδο («ποσό-στόχος») ίσο με το 9% του συνόλου των τρεχουσών υποχρεώσεων σε κεφάλαιο από κάθε πράξη συν τους δεδουλευμένους και μη καταβληθέντες τόκους.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, το συνολικό ποσό των τρεχουσών δανειοδοτήσεων και εγγυοδοσιών και των δεδουλευμένων και μη καταβληθέντων τόκων ανήλθε σε 15.210.806.353,79 EUR, από τα οποία 149.038.978,87 EUR είναι δεδουλευμένοι και μη καταβληθέντες τόκοι.

Ο λόγος των πόρων του Ταμείου προς τις τρέχουσες υποχρεώσεις σε κεφάλαιο, κατά την έννοια του τροποποιημένου κανονισμού, ανήλθε σε 10,47%. Εφόσον το επίπεδο αυτό είναι υψηλότερο από το στόχο του 9%, το πλεόνασμα πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 3 του κανονισμού, να επανακαταβληθεί στο γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ποσό που πρέπει να καταβληθεί στον προϋπολογισμό ανήλθε σε 223.160.000,00 EUR.

3. πληρωμες στο ταμειο

3.1. Καταβολές από το γενικό προϋπολογισμό στη διάρκεια του οικονομικού έτους

Οι νομικές βάσεις για τις καταβολές αυτές αναφέρονται στο Παράρτημα Ι.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2040/2000 του Συμβουλίου της 26ης Σεπτεμβρίου 2000 (ΕΕ L 244 της 29.9.2000, σ. 27) σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία επέτρεψε την εγγραφή στο γενικό προϋπολογισμό αποθεματικού για δάνεια και εγγυήσεις δανείων. Το αποθεματικό αυτό, στο οποίο το 2003 διατέθηκαν 217 εκατ. EUR, χρησιμοποιείται για τη μεταφορά πιστώσεων στο κονδύλιο του προϋπολογισμού από το οποίο γίνονται οι καταβολές στο Ταμείο.

Σύμφωνα με αυτές τις νομικές βάσεις, η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ενέκρινε το 2003 δύο μεταφορές συνολικού ποσού 147.920.000,00 EUR.

- Μεταφορά 13/2003 [1], ποσού 145.670.000,00 EUR: η πρώτη μεταφορά αφορούσε καταβολές στο Ταμείο σε εφαρμογή αποφάσεων του Συμβουλίου της 29ης Νοεμβρίου 1999, της 22ας Δεκεμβρίου 1999, της 6ης Νοεμβρίου 2001 και της 19ης Δεκεμβρίου 2002, σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στο παράρτημα του κανονισμού.

[1] SEC(2003) 639 ΤΕΛΙΚΟ.

- Μεταφορά 38/2003 [2], ποσού 2.250.000,00 EUR: η δεύτερη μεταφορά αφορούσε καταβολές στο Ταμείο στο πλαίσιο της συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που ενέκρινε το Συμβούλιο στις 25 Νοεμβρίου 2003.

[2] SEC(2003) 1373 ΤΕΛΙΚΟ.

Οι σχετικές με τις μεταφορές αυτές αποφάσεις αναφέρονται στο Παράρτημα I.

Η πρώτη ετήσια μεταφορά πραγματοποιήθηκε στις 25 Αυγούστου 2003 μέσω του μηχανισμού αντιστάθμισης της επανακαταβολής του πλεονάσματος του Ταμείου, και η δεύτερη αποτέλεσε αντικείμενο πραγματική καταβολής στις 2

Ιανουαρίου 2004.

3.2. Τόκοι από τις επενδύσεις των διαθεσίμων του Ταμείου

Οι τοποθετήσεις των διαθεσίμων του Ταμείου πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές διαχείρισης που προβλέπονται στο παράρτημα της σύμβασης της 23ης/25ης Νοεμβρίου 1994 μεταξύ της Κοινότητας και της ΕΤΕπ, όπως τροποποιήθηκε από την τροποποιητική πράξη αριθ. 1 της 17ης/23ης Σεπτεμβρίου 1996 και από την τροποποιητική πράξη αριθ. 2 της 26ης Απριλίου/8ης Μαΐου 2002.

Με τη δεύτερη τροποποιητική πράξη, οι επενδυτικές αρχές προσαρμόστηκαν το 2002 προκειμένου να περιοριστεί η πλεονάζουσα ρευστότητα που υπερέβαινε το 50% των διαθεσίμων του Ταμείου και μείωνε την απόδοσή του. Τηρουμένου του ορίου για την τοποθέτηση του ενός τρίτου τουλάχιστον των διαθεσίμων του Ταμείου σε βραχυπρόθεσμα επενδυτικά μέσα (διάρκειας μέχρις ενός έτους), τα επιλέξιμα μέσα για τις βραχυπρόθεσμες επενδύσεις διευρύνθηκαν και περιλαμβάνουν πλέον τίτλους μεταβλητού επιτοκίου, ανεξάρτητα από τη διάρκειά τους, και τίτλους σταθερού επιτοκίου με ανώτατη προθεσμία λήξης ενός έτους, ανεξάρτητα από την αρχική τους διάρκεια. Πράγματι, οι τίτλοι σταθερού επιτοκίου εξοφλούνται στο 100% της ονομαστικής τους αξίας στη λήξη τους (δηλαδή μετά από ένα έτος το πολύ), ενώ οι τίτλοι κυμαινόμενου επιτοκίου μπορούν να πωληθούν ανά πάσα στιγμή σε τιμή που πλησιάζει το 100%, ανεξάρτητα από την προθεσμία λήξης τους. Για να διατηρηθεί η ισορροπία μεταξύ των διαφόρων μέσων των οποίων παρακολουθείται η ρευστότητα, ένα ελάχιστο ποσοστό 18% (που αντιστοιχεί στο διπλάσιο του επιπέδου των πόρων του Ταμείου) τοποθετείται σε μέσα χρηματαγοράς, ιδίως τραπεζικές καταθέσεις. Η νέα διάρθρωση αποσκοπεί να βελτιώσει την απόδοση του Ταμείου, διατηρώντας ταυτόχρονα ένα κατάλληλο επίπεδο ρευστότητας για προληπτικούς λόγους.

Η μείωση της πλεονάζουσας ρευστότητας κατέστησε δυνατή τη συνέχιση το 2003 της στρατηγικής για αύξηση την αναλογίας του χαρτοφυλακίου που επενδύεται σε τίτλους σταθερού επιτοκίου. Η στρατηγική αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση της συνολικής απόδοσης του Ταμείου.

Ο κατάλογος των τραπεζών που είναι εξουσιοδοτημένες να δέχονται τις καταθέσεις καταρτίζεται από κοινού από την Επιτροπή και την ΕΤΕπ. Ο αρχικός κατάλογος αναθεωρήθηκε τακτικά υπό το φως των τελευταίων μεταβολών στις βαθμολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας τραπεζών. Οι περισσότερες από τις τράπεζες αυτές είναι μέλη του συστήματος εκκαθάρισης του ευρώ. Όλες κατατάσσονται τουλάχιστον στην κατηγορία πιστοληπτικής ικανότητας Α1 της Moody's για μακροπρόθεσμους τίτλους και στην κατηγορία P1 για βραχυπρόθεσμους, ή σε αντίστοιχες κατηγορίες της Standard & Poors ή της Fitch. Οι τοποθετήσεις στις τράπεζες αυτές υπόκεινται σε κανόνες που αποσκοπούν να εξασφαλίσουν την κατάλληλη διαφοροποίησή τους και να αποφύγουν τη συγκέντρωση του κινδύνου.

Το 2003, οι τόκοι από τραπεζικές καταθέσεις, από τρεχούμενους λογαριασμούς του Ταμείου Εγγυήσεων και από επενδύσεις σε κινητές αξίες ανήλθαν συνολικά σε 66.977.158,29 EUR, και κατανέμονται ως εξής:

- καταθέσεις: 9.673.382,98 EUR. το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει την κατάσταση στις 31 Δεκεμβρίου 2003 και περιλαμβάνει τους τόκους από τραπεζικές καταθέσεις (9.862.518,11 EUR) και τη μεταβολή στους δεδουλευμένους τόκους (- 189.135,13 EUR) το 2003. Οι δεδουλευμένοι τόκοι είναι οι τόκοι δεν έχουν εισπραχθεί από το ταμείο στο τέλος του έτους αλλά τα καταβληθούν στις ημερομηνίες λήξης των επενδύσεων. Από τους δεδουλευμένους στις 31 Δεκεμβρίου 2003 τόκους (1.200.433,34 EUR) αφαιρούνται οι δεδουλευμένοι τόκοι που καταχωρήθηκαν στους λογαριασμούς του 2002 αλλά εισπράχθηκαν το (1.389.568,47 EUR).

- τρεχούμενοι λογαριασμοί: 64.680,81 EUR. το ποσό αυτό αντιστοιχεί στους τόκους που λογίστηκαν στον τρεχούμενο λογαριασμό.

- χαρτοφυλάκιο τίτλων: 57.239.094,50 EUR. πρόκειται για τόκους από επενδύσεις σε κινητές αξίες σύμφωνα με τις επενδυτικές αρχές που καθορίζονται στη σύμβαση διαχείρισης των διαθεσίμων του Ταμείου από την ΕΤΕπ. Από τους τόκους αυτούς πρέπει ωστόσο να αφαιρεθεί ποσό 3.191.993,05 EUR που αντιστοιχεί στην μεταξύ τιμής εισόδου στο χαρτοφυλάκιο και αξίας εξόφλησης διαφορά, η οποία κατανέμεται pro rata temporis στην απομένουσα διάρκεια ζωής των διακρατούμενων τίτλων (και αντιστοιχεί στη χρονική κατανομή των διαφορών υπέρ ή υπό το άρτιο στο λογαριασμό κερδών και ζημιών).

Οι τόκοι αυτοί περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα του οικονομικού έτους.

3.3. Ποσά που ανακτώνται από υπερήμερους οφειλέτες

Τυχόν καθυστερημένες αποπληρωμές από υπερήμερες χώρες δανείων των οποίων οι εγγυήσεις καλύφθηκαν από το Ταμείο, καταβάλλονται στο Ταμείο. Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, το τρέχον υπόλοιπο ανερχόταν σε 568.217.579,44 EUR, καθώς καμία αποπληρωμή καθυστερούμενης οφειλής δεν πραγματοποιήθηκε στη διάρκεια του έτους.

4. οι υποχρεωσεις του ταμειου

4.1. Πληρωμές σε περιπτώσεις αθέτησης υποχρεώσεων οφειλετών

Το Ταμείο παρενέβη δύο φορές το 2003, για συνολικό ποσό 4.828.133,87 EUR (βλέπε σημείο 2.1 του Παραρτήματος II).

4.2. Αμοιβή της ΕΤΕπ

Η δεύτερη τροποποιητική πράξη, η οποία υπογράφηκε στις 26 Μαρτίου και στις 8 Μαΐου 2002, ορίζει ότι για η αμοιβή της ΕΤΕπ καθορίζεται με την εφαρμογή φθίνουσας ετήσιας προμήθειας σε κάθε διαδοχικό τμήμα περιουσιακών στοιχείων του Ταμείου. Η αμοιβή υπολογίζεται με βάση τα μέσα διαθέσιμα του Ταμείου.

Η αμοιβή της ΕΤΕπ για το 2003 ορίστηκε σε 772.207,20 EUR και καταχωρήθηκε στο λογαριασμό κερδών και ζημιών και στους μεταβατικούς λογαριασμούς (παθητικού) του ισολογισμού. Θα καταβληθεί στην ΕΤΕπ στο πρώτο εξάμηνο του 2004.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Νομικές βάσεις των καταβολών από το γενικό προϋπολογισμό στο Ταμείο Εγγυήσεων

Σύμφωνα με τον κανονισμό 2728/94, οι καταβολές στο Ταμείο Εγγυήσεων διέπονται από διαφορετικούς για κάθε είδος πράξης κανόνες. Στην περίπτωση των δανείων της ΕΤΕπ, το ποσό καταβάλλεται στο Ταμείο στην αρχή του έτους, με βάση τις προβλέψεις της ΕΤΕπ για το συνολικό ποσό των δανείων που θα υπογραφούν στη διάρκεια του οικονομικού έτους. Η διαφορά μεταξύ του προβλεπόμενου και του πραγματικού ποσού καλύπτεται στο τέλος του οικονομικού έτους όταν το ποσό του Ταμείου ευθυγραμμίζονται με το ποσό-στόχο. Για τα δάνεια Ευρατόμ, η καταβολή των ποσών γίνεται με βάση τις σχετικές προβλέψεις και ολοκληρώνεται το αργότερο κατά το χρόνο της υπογραφής των δανείων.

Στην περίπτωση των δανείων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, τα ποσά καταβάλλονται αμέσως μετά την έγκριση από το Συμβούλιο της απόφασης για τη χορήγηση της συνδρομής, δηλαδή σε μεμονωμένη βάση. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται ακόμα και εάν το δάνειο εκταμιεύεται σε περισσότερες δόσεις σε μια περίοδο μεγαλύτερη του ενός έτους.

Το 2003 έγιναν δύο μεταφορές με τη διαδικασία αυτή από το αποθεματικό για εγγυήσεις:

1. Αποφάσεις σχετικά με τη μεταφορά 13/2003

- Απόφαση του Συμβουλίου, της 29ης Νοεμβρίου 1999 (1999/786/ΕΚ), για τη χορήγηση κοινοτικής εγγύησης στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για ζημίες από δάνεια υπέρ σχεδίων ανασυγκρότησης στις σεισμόπληκτες περιοχές της Τουρκίας. Τα δάνεια υπόκεινται σε συνολικό ανώτατο όριο 600 εκατ. EUR και χορηγούνται για περίοδο τριών ετών (ΕΕ L 308 της 3.12.1999, σ. 35).

- Απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1999 (2000/24/ΕΚ), όπως τροποποιήθηκε τελευταία, για την παροχή εγγύησης της Κοινότητας στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων σε περίπτωση ζημιών από δάνεια που χορηγούνται για σχέδια εκτός της Κοινότητας. Τα δάνεια υπόκεινται σε συνολικό ανώτατο όριο 19.460 εκατ. EUR και χορηγούνται για περίοδο επτά ετών η οποία αρχίζει την 1η Φεβρουαρίου 2000 για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, τις χώρες της Μεσογείου, τη Λατινική Αμερική και την Ασία και από την 1η Ιουλίου 2000 για τη Δημοκρατία της Νότιας Αφρικής, και λήγει στις 31 Ιανουαρίου 2007 για όλες τις περιοχές (ΕΕ L 9 της 13.1.2000, σ. 24).

- Απόφαση του Συμβουλίου της 6ης Νοεμβρίου 2001 (2001/777/ΕΚ) για τη χορήγηση κοινοτικής εγγύησης στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κατά ζημιών βάσει ειδικής δανειοδοτικής δράσης για επιλεγμένα περιβαλλοντικά σχέδια στη λεκάνη της Βαλτικής Θάλασσας της Ρωσίας, στο πλαίσιο της Βόρειας Διάστασης. Το ανώτατο συνολικό όριο των πιστώσεων είναι 100 εκατ. EUR (ΕΕ L 292 της 9.11.2001, σ. 41).

- Απόφαση του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 2002 (2002/1006/ΕΚ) για τη χορήγηση συμπληρωματικής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Μολδαβία υπό μορφή ενίσχυσης και για την τροποποίηση της απόφασης του Συμβουλίου της 10ης Ιουλίου 2000 (2000/452/ΕΚ) για τη χορήγηση συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Μολδαβία υπό μορφή μακροπρόθεσμου δανείου. Το ανώτατο ποσό της συνδρομής ανέρχεται σε 15 εκατ. EUR (ΕΕ L 351 της 28.12.2002, σ.76).

2. Απόφαση σχετικά με τη μεταφορά 38/2003

- Απόφαση του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2003 (2003/825/ΕΚ) για την τροποποίηση της απόφασης της 5ης Νοεμβρίου 2002 (2002/882/EΚ) για τη χορήγηση συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, όσον αφορά τη χορήγηση συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Σερβία και Μαυροβούνιο. Το δάνειο που περιλαμβάνει η συνδρομή αυτή ανέρχεται σε 80 εκατ. EUR (ΕΕ L 311 της 27.11.2003, σ.28).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Ταμείο εγγυήσεων - Έκθεση διαχείρισης στις 31 Δεκεμβρίου 2003 [3]

[3] Η έκθεση καταρτίστηκε από την ΕΤΕπ.

1. Εξέλιξη του Ταμείου το 2003

1.1. Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, η λογιστική αξία [4] των διαθεσίμων του Ταμείου ανερχόταν σε 1.568,5 εκατ. EUR, έναντι 1.612,6 εκατ. EUR στις 31 Δεκεμβρίου 2002, δηλαδή μείωση κατά 44,1 εκατ. EUR.

[4] Σύνολο ενεργητικού, εκτός των στοιχείων που αναφέρονται στο Παράρτημα III.1.

Διάγραμμα 1: Εξέλιξη των διαθεσίμων το 2003

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

1.2. Στις 31 Δεκεμβρίου 2002 το Ταμείο εμφάνιζε πλεόνασμα 263,33 εκατ. EUR. Στις 25 Αυγούστου 2003 διατέθηκε ποσό 145,67 εκατ. EUR από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η διαφορά (117,66 εκατ. EUR) επανακαταβλήθηκε στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, το ποσό που καταβλήθηκε συνολικά στο Ταμείο ανήλθε σε 151,69 εκατ. EUR (δηλαδή 145,67 εκατ. EUR συν 6,02 εκατ. EUR).

1.3. Το εισόδημα ανά κατηγορία επενδύσεων ήταν ανάλογα προς τη συμφωνηθείσα μεταξύ ΕΤΕπ και Επιτροπής κατανομή των διαθεσίμων μεταξύ ομολογιακής αγοράς και χρηματαγοράς. Το καθαρό αποτέλεσμα ανήλθε σε 63,0 εκατ. EUR στις 31 Δεκεμβρίου 2003, έναντι 71,8 εκατ. EUR στις 31 Δεκεμβρίου 2002. Το εισόδημα από το ομολογιακό χαρτοφυλακίου (περιλαμβανομένων των κερδών από πωλήσεις και αφαιρουμένων των διαφορών υπέρ / υπό το άρτιο) ανήλθε σε 54,2 εκατ. EUR και αντιπροσωπεύει το 86% του εισοδήματος που καταχωρήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2003. Τα εισόδημα από το χαρτοφυλάκιο μέσων χρηματαγοράς και οι τόκοι καταθέσεων όψεως ανήλθαν σε 9,8 εκατ. EUR, ή 15% του συνολικού αποτελέσματος (βλέπε Παράρτημα 1). η διαφορά αντιστοιχεί στις προμήθειες και τα χρηματοοικονομικά έξοδα που καταβλήθηκαν.

2. Κατάσταση του Ταμείου

2.1 Οι πόροι του Ταμείου στις 31 Δεκεμβρίου 2003

Το υπόλοιπο του Ταμείου Εγγυήσεων μειώθηκε κατά 116,4 εκατ. EUR, ή 9%, από 1.293,7 EUR στις 31 Δεκεμβρίου 2002 σε 1.177,3 EUR στις 31 Δεκεμβρίου 2003.

Η εξέλιξη αυτή εξηγείται από τις μεταβολές που παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Το 2003, οι εγγυητικές πράξεις του Ταμείου ανήλθαν σε 4,8 εκατ. EUR.

2.2 Τα διαθέσιμα του Ταμείου στις 31 Δεκεμβρίου 2003

Τα διαθέσιμα του Ταμείου στις 31 Δεκεμβρίου 2003 ανήλθαν συνολικά σε 1.568,5 εκατ. EUR και η κατανομή τους παρουσιάζεται κατωτέρω. Το Ταμείο χρησιμοποιεί ένα μόνο νόμισμα, το ευρώ.

- 433,0 εκατ. EUR στο χαρτοφυλάκιο μέσων χρηματαγοράς (διατραπεζικές καταθέσεις προθεσμίας)

- 10,8 εκατ. EUR σε καταθέσεις όψεως

- 1.124,7 εκατ. EUR στο χαρτοφυλάκιο επενδύσεων (λογιστική αξία τίτλων σταθερού ή μεταβλητού επιτοκίου, βλέπε πίνακα στο τμήμα 3.1).

3. συνολική ανάλυση και ανάλυση ανα κατηγορία επενδύσεων του ταμειου εγγυησεων

3.1 Ανάλυση της ρευστότητας

Στις αρχές του 2003, η Επιτροπή και η Τράπεζα συμφώνησαν ότι, για προληπτικούς λόγους, τα έσοδα από την εξόφληση των ομολόγων θα τοποθετούνται στις χρηματαγορές εν αναμονή των λεπτομερών πληροφοριών που θα παράσχει η Επιτροπή σχετικά με το ύψος και τη χρονική κλιμάκωση των επανακαταβολών στον προϋπολογισμό. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στα εγγυημένα δάνεια υπέρ των υπό ένταξη χωρών. Για το λόγο αυτό, στα τέλη του Δεκεμβρίου 2003 οι καταθέσεις αντιπροσώπευαν το 28% του Ταμείου (έναντι 19% στα τέλη του 2002).

Εξετάστηκαν διάφορα σενάρια, υπό το φως της επενδυτικής στρατηγικής 2003 που πρότεινε η Τράπεζα στην Επιτροπή. Έχοντας υπόψη την κατανομή των διαθεσίμων που συμφωνήθηκε το 2002, τα σενάρια αυτά επιβεβαιώνουν σαφώς ότι, για να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος που σχετίζεται με την πώληση μέρους των τίτλων σταθερού επιτοκίου, πρέπει να ακολουθηθεί η στρατηγική που περιγράφεται στην προηγούμενη παράγραφο. Αποφασίστηκε στη συνέχεια ότι οι ενδεχόμενες επενδύσεις σε ομόλογα σταθερού επιτοκίου θα πραγματοποιούνται όλες εντός μιας σύντομης περιόδου (για παράδειγμα, μία εβδομάδα).

Στα τέλη του Ιουνίου 2003, η Επιτροπή πληροφόρησε την Τράπεζα ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, το ποσό που πρέπει ν α επανακαταβληθεί στον προϋπολογισμό το Μάιο του 2004 θα ανέλθει σε 340 εκατ. EUR: μετά την ανάλυση των προβλεπόμενων για το 2003/2004 ταμειακών ροών, η Τράπεζα επένδυσε 25 εκατ. EUR (1,6% των συνολικών διαθέσιμων) σε ομόλογα σταθερού επιτοκίου στη διάρκεια της δεύτερης εβδομάδας του Οκτωβρίου 2003.

Η κατανομή των διαθεσίμων και των επενδύσεων του Ταμείου Εγγυήσεων στις 31 Δεκεμβρίου 2003 (λογιστική αξία) ήταν η ακόλουθη:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3.2 Συνολική ανάλυση των αποτελεσμάτων του Ταμείου

Το 2003, το καθαρό εισόδημα του Ταμείου Εγγυήσεων το 2003 ανήλθε σε 63,0 εκατ. EUR και αντιπροσωπεύει συνολική μέση απόδοση 3,86% [5] επί μέσου κεφαλαίου 1.611 εκατ. EUR.

[5] Η χρονική βάση υπολογισμού της συνολικής απόδοσης είναι act/360.

Στην ίδια περίοδο, το τριμηνιαίο επιτόκιο αναφοράς Euribid ήταν 2,21% [6] και συνεπώς η διαφορά απόδοσης ήταν θετική και ανήλθε σε 165 μονάδες βάσης πάνω από το επιτόκιο αναφοράς (βλέπε 3.3.1).

[6] Το ποσοστό 2.21% αντιπροσωπεύει το γραμμικό μέσο όρο του τριμηνιαίου Euribid από την αρχή του έτους.

Η κατανομή του εισοδήματος από επενδύσεις στις 31 Δεκεμβρίου 2003 ήταν η ακόλουθη:

// Ιανουάριος - Δεκέμβριος 2003 (εκατ. EUR)

Τόκοι από διατραπεζικές καταθέσεις προθεσμίας // 9.7

Τόκοι από κινητές αξίες // 57.2

Υπεραξία από την πώληση χρηματοπιστωτικών στοιχείων // 0.2

Τόκοι καταθέσεων όψεως // 0.1

Διαφορά υπέρ / υπό το άρτιο // - 3.2

Προμήθειες και χρηματοοικονομικά έξοδα // - 1.0

Σύνολο // 63.0

3.3 Ανάλυση ανά κατηγορία

3.3.1 Ανάλυση της απόδοσης της διαχείρισης διαθεσίμων

Η μέση απόδοση των τοποθετήσεων σε μέσα χρηματαγοράς στις 31 Δεκεμβρίου ήταν 2,37%, έναντι μέσης απόδοσης αναφοράς 2,19%.

Η διαφορά αυτή είναι κατά 18 μονάδες βάσης υψηλότερη από το μεταβλητό τριμηνιαίο επιτόκιο αναφοράς Euribid [7] για το 2003, έναντι διαφοράς 12 μονάδων βάσης το 2002. Η διαφορά αυτή δεν αντανακλά το περιθώριο στην αρχή των πράξεων, το οποίο δεν λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό της απόδοσης.

[7] Η διαφορά απόδοσης διαθεσίμων αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ πραγματικού επιτοκίου διατραπεζικών τοποθετήσεων και μεταβλητού επιτοκίου αναφοράς, το οποίο είναι το τριμηνιαίο επιτόκιο Euribid για την ημέρα αυτή.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, οι τόκοι από διατραπεζικές τοποθετήσεις ανήλθαν σε 9,7 εκατ. EUR για μέσο ύψος κεφαλαίων 402,3 εκατ. EUR.

Εξέλιξη της απόδοσης και των επιτοκίων αναφοράς το 2003

Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει τα επιτόκια για τοποθετήσεις σε βραχυπρόθεσμα μέσα χρηματαγοράς σε σύγκριση με το τριμηνιαίο επιτόκιο αναφοράς Euribid.

Διάγραμμα 2: Απόδοση σε σχέση με το επιτόκιο αναφοράς

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Η μέθοδος που χρησιμοποιείται για την υπολογισμό της απόδοσης βασίζεται στη σύγκριση της απόδοσης των τοποθετήσεων (συνήθως τριμηνιαίας διάρκειας) σε μέσα χρηματαγοράς με το καθημερινό μέσο όρο του τριμηνιαίου LIBID. Συνεπώς, το επιτόκιο αναφοράς αντικατοπτρίζει τη μέση μεταβολή του τριμηνιαίου LIBID σε καθημερινή βάση, ενώ οι επενδύσεις που παρακολουθούνται σε βάση «αγοράς-διακράτησης» αντανακλούν τη μεταβολή αυτή με υστέρηση, με αποτέλεσμα την ακόλουθη δυναμική:

- υπό συνθήκες μειούμενων βραχυπρόθεσμων επιτοκίων, η απόδοση του χαρτοφυλακίου μέσων χρηματαγοράς είναι υψηλότερη από το επιτόκιο αναφοράς (διάγραμμα 2, Ιανουάριος-Ιούνιος 2003).

- αντίστροφα, υπό συνθήκες σταδιακής αύξησης των επιτοκίων της χρηματαγοράς σε σχετικά μακρά περίοδο (έξι μήνες), η απόδοση του χαρτοφυλακίου μέσων χρηματαγοράς τείνει προς το επιτόκιο αναφοράς.

Χαρακτηριστικά των αντισυμβαλλομένων

Σύμφωνα με τη σύμβαση μεταξύ Κοινότητας και ΕΤΕπ για τη διαχείριση του Ταμείου Εγγυήσεων, όλοι οι κατεχόμενοι τίτλοι πρέπει να έχουν εκδοθεί από αντισυμβαλλομένους με πιστοληπτική ικανότητα κατηγορίας τουλάχιστον A1.

Διάγραμμα 3: Κατανομή βραχυπρόθεσμων καταθέσεων ανά είδος αντισυμβαλλομένου στις 31 Δεκεμβρίου 2003

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Γεωγραφική κατανομή

Το 2003, η γεωγραφική κατανομή των βραχυπρόθεσμων διατραπεζικών τοποθετήσεων του Ταμείου (με βάση το μέσο κεφάλαιο) ήταν η ακόλουθη:

Διάγραμμα 4: Βραχυπρόθεσμες διατραπεζικές τοποθετήσεις: γεωγραφική κατανομή με βάση το μέσο κεφάλαιο

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Η ΕΤΕπ διατηρεί το στόχο της για την καλύτερη δυνατή γεωγραφική κατανομή μεταξύ χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παράλληλα με τη διασφάλιση ανταγωνιστικών αποδόσεων.

3.3.2 Ανάλυση των αποτελεσμάτων του ομολογιακού χαρτοφυλακίου

Το ομολογιακό χαρτοφυλάκιο, το οποίο θεωρείται χαρτοφυλάκιο μακροπρόθεσμων επενδύσεων, αποτελείται από τίτλους σε ευρώ που αποκτώνται με πρόθεση να διακρατηθούν έως τη λήξη τους. Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, η λογιστική αξία των τίτλων σταθερού επιτοκίου με απομένουσα προθεσμία λήξης μικρότερη των 3 μηνών ανερχόταν σε 15,4 εκατ. EUR, εκείνη των τίτλων με απομένουσα προθεσμία λήξης μεταξύ 3 μηνών και ενός έτους σε 90,1 εκατ. EUR και εκείνων με απομένουσα προθεσμία λήξης μεταξύ ενός και 10 ετών σε 904,3 εκατ. EUR.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, το εισόδημα από το ομολογιακό χαρτοφυλάκιο ανήλθε σε 54,2 εκατ. EUR και η κατανομή του ήταν η ακόλουθη:

Εισπραχθέντες τόκοι // 57.3

Διαφορά υπέρ / υπό το άρτιο // -3.2

Κέρδη από την πώληση χρηματοπιστωτικών στοιχείων // 0.2

Σύνολο // 54.2

Η αρχική αξία των τίτλων του χαρτοφυλακίου είναι το κόστος κτήσης. Η διαφορά μεταξύ τιμής εισόδου και αξίας αποπληρωμής είναι η διαφορά υπέρ / υπό το άρτιο, η οποία κατανέμεται pro rata temporis στην απομένουσα διάρκεια ζωής του τίτλου.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, η ονομαστική αξία του χαρτοφυλακίου επενδύσεων ανερχόταν σε 1.114,6 εκατ. EUR, έναντι αγοραίας αξίας 1.168,7 εκατ. EUR και λογιστικής αξίας 1.124,7 EUR (περιλαμβανομένων των προς απόσβεση διαφορών υπέρ / υπό το άρτιο). το χαρτοφυλάκιο εμφάνιζε συνεπώς μη πραγματοποιηθέν κέρδος 44,0 εκατ. EUR. Στις 31 Δεκεμβρίου 2002, η λογιστική αξία του ανερχόταν σε 1.311,3 εκατ. EUR και το μη πραγματοποιηθέν κέρδος σε 43,8 εκατ. EUR.

Εξέλιξη της αγοραίας αξίας σε σχέση με τη λογιστική αξία το 2003

Διάγραμμα 5: Αγοραία αξία σε σχέση με τη λογιστική αξία το 2003

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Την 1η Ιανουαρίου 2003, οι προγραμματισθείσες για το έτος εξοφλήσεις (ονομαστική αξία) τίτλων του χαρτοφυλακίου ανέρχονταν συνολικά σε 210,8 εκατ. EUR και κατανέμονταν ως εξής:

- 125,7 εκατ. EUR για τους τίτλους σταθερού επιτοκίου, και

- 85,1 εκατ. EUR για τους τίτλους μεταβλητού επιτοκίου.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, η λογιστική απόδοση του χαρτοφυλακίου ανήλθε σε 4,47% [8], έναντι 4,48% στις 31 Δεκεμβρίου 2002. Με βάση το δείκτη αναφοράς Salomon για τους τίτλους σταθερού επιτοκίου [9] και το τριμηνιαίο επιτόκιο Euribid για τίτλους τους μεταβλητού επιτοκίου, η συνολική διαφορά απόδοσης είναι θετική και υψηλότερη κατά 176 μονάδες βάσης από το σύνθετο επιτόκιο αναφοράς 2,71% (βλέπε Παράρτημα 2). Πρέπει ωστόσο να ληφθεί υπόψη ότι η απόδοση αναφοράς αντικατοπτρίζει πραγματικές μεταβολές επιτοκίων, ενώ η απόδοση του χαρτοφυλακίου αντανακλά ένα μέσο όρο με βάση τις τιμές κτήσης: η θετική αυτή απόδοση εξηγείται σε μεγάλο βαθμό από α) τη γενική μείωση των επιτοκίων, β) την απότομη κλίση της καμπύλης αποδόσεων των τίτλων σε ευρώ και γ) το γεγονός ότι οι επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2002 και το 2003 αφορούσαν τίτλους με προθεσμίες λήξης 5 έως 10 ετών.

[8] Η χρονική βάση υπολογισμού της απόδοσης του χαρτοφυλακίου επενδύσεων είναι: act/365.

[9] Αυτός ο δείκτης αναφοράς θα προσαρμοστεί μετά την επίσημη υιοθέτηση από την ΕΤΕπ και την Επιτροπή της νέας στρατηγικής κατά τρόπο ώστε να αντικατοπτρίζει τη μεγαλύτερη διάρκεια των επενδύσεων και τη δυνατότητα απόκτησης τίτλων με προθεσμίες λήξης έως και 10 έτων.

Εξέλιξη των επιτοκίων των γερμανικών κρατικών ομολόγων το 2003 (πηγή: Bloomberg)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Λαμβανομένων υπόψη των μεταβολών στην επενδυτική στρατηγική του Ταμείου, αποφασίστηκε να πραγματοποιούνται όλες οι ετήσιες επανεπενδύσεις σε τίτλους συγκεντρωτικά σε προκαθορισμένη περίοδο του έτους (βλέπε παράγραφο 3.1).

Στο πλαίσιο αυτό, η μεθοδολογία μέτρησης των αποδόσεων που εφαρμόστηκε και αναγγέλθηκε για αυτές τις επανεπενδύσεις τροποποιήθηκε και εφεξής μετράται η διαφορά μεταξύ αγοραίας απόδοσης των αγορασθεισών τίτλων και απόδοσης των δεικτών IBOXX για αντίστοιχες διάρκειες στην ίδια περίοδο.

Ο κατωτέρω πίνακας δείχνει τις συγκριτικές αποδόσεις των επενεπενδύσεων σε τίτλους στην περίοδο 13 - 17 Οκτωβρίου 2003.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

*Αυστριακό Bundes Immobiliengesellschaft Gtd

Κατανομή του χαρτοφυλακίου μεταξύ τίτλων σταθερού και τίτλων μεταβλητού επιτοκίου

Διάγραμμα 6: Κατανομή του χαρτοφυλακίου επενδύσεων μεταξύ τίτλων σταθερού και τίτλων μεταβλητού επιτοκίου στις 31 Δεκεμβρίου 2003

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Χρονική κλιμάκωση των εξοφλήσεων τίτλων του χαρτοφυλακίου επενδύσεων

Διάγραμμα 7: Χαρτοφυλάκιο επενδύσεων - διάρθρωση των προθεσμιών λήξης στις 31 Δεκεμβρίου 2003

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Η τελευταία προθεσμία λήξης για τους τίτλους σταθερού επιτοκίου είναι η 23η Οκτωβρίου 2013.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Χαρακτηριστικά των εκδοτών

Όλοι οι κατεχόμενοι τίτλοι πληρούν τα ακόλουθα κριτήρια:

- είτε εκδίδονται από κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του G10 ή από υπερεθνικούς οργανισμούς ή από οργανισμούς που καλύπτονται από την εγγύηση των κρατών αυτών.

- είτε εκδίδονται από άλλο κράτος με πιστοληπτική ικανότητα τουλάχιστον AA3.

- είτε εκδίδονται από άλλο εκδότη με πιστοληπτική ικανότητα AAA.

Χαρακτηριστικά των εκδοτών στις 31 Δεκεμβρίου 2003

Διάγραμμα 8: Χαρτοφυλάκιο επενδύσεων: Χαρακτηριστικά των εκδοτών στις 31 Δεκεμβρίου 2003

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III.1

Κατάσταση του Ταμείου Εγγυήσεων στις 31 Δεκεμβρίου 2003

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III.2

Απόδοση του ομολογιακού χαρτοφυλακίου του Ταμείου Εγγυήσεων

Η απόδοση του χαρτοφυλακίου ομολόγων μετράται ως η διαφορά, εκφρασμένη σε μονάδες βάσης, μεταξύ της απόδοσης του χαρτοφυλακίου υπολογιζόμενης βάσει της αξίας κτήσης των τίτλων του χαρτοφυλακίου, αφενός, και της απόδοσης ενός σύνθετου δείκτη αναφοράς υπολογιζόμενης βάσει των επιτοκίων διακράτησης έως τη λήξη (YTM) κατά την ημερομηνία κατάρτισης της έκθεσης. Ο σύνθετος δείκτης αναφοράς συνδυάζει την απόδοση του δείκτη αναφοράς Salomon και του τριμηνιαίου επιτοκίου Libid, κατ' αναλογία προς το βάρος, αντίστοιχα, των τίτλων σταθερού και των τίτλων μεταβλητού επιτοκίου στο χαρτοφυλάκιο.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III.3

Ενοποιημένος ισολογισμός του Ταμείου Εγγυήσεων στις 31 Δεκεμβρίου 2003

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>