Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την ίδρυση του Μέσου Προενταξιακών Διαρθρωτικών Πολιτικών (ΜΠΔΠ)» () (98/C 407/46)

Στις 4 Ιουνίου 1998 και σύμψωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, συγκρότησε ομάδα μελέτης και όρισε εισηγητή τον κ. Kenneth Walker.

Κατά την 357η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 10ης Σεπτεμβρίου 1998), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή όρισε τον κ. Walker γενικό εισηγητή και υιοθέτησε με 76 ψήφους υπέρ, 5 κατά και καμία αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Στο Πρόγραμμα Δράσης 2000, η Επιτροπή υπέβαλε μία δέσμη προτάσεων για την ενίσχυση της προενταξιακής στρατηγικής για όλες τις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ). Ο γενικός στόχος της στρατηγικής είναι να προσφέρει ένα συνεκτικό πρόγραμμα προετοιμασίας των εν λόγω χωρών για την ένταξή τους στην ΕΕ και

I. να συγκεντρώσει τις διάφορες μορφές των παρεχόμενων από την ΕΕ ενισχύσεων σε ένα ενιαίο πλαίσιο, τις εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση (ΕΣΠ) 7

II. να εξοικειώσει τις υποψήφιες χώρες με τις πολιτικές και τις διαδικασίες της ΕΕ, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα συμμετοχής σε κοινοτικά προγράμματα.

1.2. Παράλληλα με το Πρόγραμμα Phare και τις ενισχύσεις για τη γεωργική ανάπτυξη, το Πρόγραμμα Δράσης 2000 πρότεινε διαρθρωτικές ενισχύσεις για τις υποψήφιες χώρες ύψους περίπου 1 δισεκατ. ευρώ ετησίως για την περίοδο 2000-2006, δηλαδή 7 δισεκατ. ευρώ συνολικά. Οι ενισχύσεις αυτές έχουν ως κύριο στόχο την ευθυγράμμιση των υποψήφιων χωρών με τα πρότυπα υποδομών της Κοινότητας, ιδίως - κατ'αναλογία προς το Ταμείο Συνοχής - στους τομείς των μεταφορών και του περιβάλλοντος. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου το Δεκέμβριο 1997 ενέκρινε τις αρχές για τη δημιουργία του εν λόγω διαρθρωτικού μέσου. Λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Επιτροπή προτείνει τώρα την έκδοση κανονισμού για το Μέσο Προενταξιακών Διαρθρωτικών Πολιτικών (ΜΠΔΠ). Ο κανονισμός αυτός βασίζεται στο άρθρο 235 της Συνθήκης.

1.2.1. Δεδομένου ότι οι στόχοι τους είναι παρόμοιοι, θεωρήθηκε ενδεδειγμένο να ακολουθήσει το ΜΠΔΠ κατά κανόνα την προσέγγιση του αναθεωρημένου Ταμείου Συνοχής. Αυτό θα παρέχει ενισχύσεις για:

I. περιβαλλοντικά μέτρα που δίνουν τη δυνατότητα στις δικαιούχες χώρες να συμμορφωθούν με το κοινοτικό κεκτημένο 7

II. μέτρα μεταφορικών υποδομών που προωθούν τη διαρκή κινητικότητα, και ιδίως αυτά που συνιστούν έργα κοινού ενδιαφέροντος βάσει των κριτηρίων της απόφασης 1692/96/ΕΚ του Συμβουλίου για τα ΔΕΔ. Σ'αυτά περιλαμβάνεται η διασύνδεση και διαλειτουργικότητα των εθνικών δικτύων καθώς και με τα διευρωπαϊκά δίκτυα (ΔΕΔ), όπως η πρόσβαση στα δίκτυα αυτά.

1.2.2. Επιπλέον, μέτρα για αμφοτέρους τους τομείς θα πρέπει να συμβάλουν, επίσης, στην επίτευξη των στόχων που περιλαμβάνονται στις ΕΣΠ.

1.2.3. Θα επιδιωχθεί η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ των μέτρων που σχετίζονται με το περιβάλλον και τις μεταφορικές υποδομές.

1.3. Το σχέδιο πρότασης προβλέπει μία ανά σχέδιο προσέγγιση με ελάχιστο κόστος σχεδίου τα 5 εκατ. Ecu. Το ποσοστό ενίσχυσης υπό το ΜΠΔΠ μπορεί να ανέλθει μέχρι το 85 % και θα δοθεί κατά τρόπο ώστε να ενθαρρύνεται η πραγματοποίηση επενδύσεων, και κυρίως η συγχρηματοδότηση εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα.

1.3.1. Οι διευθετήσεις για τη χρηματοδοτική διαχείριση και έλεγχο ανακλούν τις διατάξεις του τίτλου ΙΧ του Δημοσιονομικού Κανονισμού για τη χορήγηση εξωτερικών ενισχύσεων από την Κοινότητα. Τα σχέδια θα καλύπτονται από ένα Χρηματοδοτικό Μνημόνιο μεταξύ της Επιτροπής και της δικαιούχου χώρας, το οποίο θα περιλαμβάνει επίσης τις διατάξεις για τα συστήματα διαχείρισης και αξιολόγησης.

1.3.2. Όσον αφορά τις αναλήψεις υποχρεώσεων από τον προϋπολογισμό, η πρόταση ακολουθεί το σύστημα των ετήσιων δόσεων που εφαρμόζεται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής. Επειδή αυτό παρεκκλίνει από το Δημοσιονομικό Κανονισμό, θα απαιτηθεί η σύναψη μίας Διοργανικής Δημοσιονομικής Συμφωνίας.

1.4. Το ΜΠΔΠ θα υπόκειται στους όρους που προβλέπονται στον κανονισμό για τις ΕΣΠ και θα συντονίζεται με το Phare και την προενταξιακή γεωργική ενίσχυση, βάσει του κανονισμού για το συντονισμό της προενταξιακής ενίσχυσης.

2. Οι προτάσεις της Επιτροπής

2.1. Οι επιλέξιμες χώρες

2.1.1. Σύμφωνα με τους προσανατολισμούς του Προγράμματος Δράσης 2000 και με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου, θα χορηγηθεί στις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης η χρηματοδοτική ενίσχυση που προβλέπεται από τα διαρθρωτικά και προενταξιακά μέσα. Οι χώρες αυτές, σύμφωνα με το άρθρο 1 του προτεινόμενου κανονισμού, είναι οι:

Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία και Σλοβενία.

2.2. Οι προτεραιότητες

2.2.1. Βάσει των προβλέψεων του Προγράμματος Δράσης 2000 και του συνολικού προτεινόμενου διαθέσιμου ποσού, η επιλογή των τομέων που θα καλύπτονται από το νέο μέσο πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική. Έχοντας υπόψη την προηγούμενη εμπειρία με τις απαιτήσεις υποδομών των νέων γερμανικών Lδnder από την άποψη αυτή, καθώς και τις γνώμες για τις υποψήφιες χώρες, η Επιτροπή προτείνει το νέο μέσο για να περιορίσει τη χρηματοδότηση σε έργα περιβάλλοντος και μεταφορών. Θα περιλαμβάνει μέτρα που θα εξασφαλίζουν την αποδοτική λειτουργία των έργων, όπως η κατάρτιση και η συντήρηση.

2.3. Το περιβάλλον

2.3.1. Όπως αναφέρεται στο Πρόγραμμα Δράσης 2000, οι υποψήφιες χώρες, στο σύνολό τους, αντιμετωπίζουν οξύτερα περιβαλλοντικά προβλήματα σε σύγκριση με τα σημερινά κράτη μέλη της ΕΕ, ιδίως από άποψη ρύπανσης των υδάτων και της ατμόσφαιρας και διαχείρισης των αποβλήτων.

2.3.2. Ο ποσοτικός προσδιορισμός της απαιτούμενης προσπάθειας είναι πολύπλοκος και δυσχερής, δεδομένης ιδίως της ανάγκης μιας σειράς παραδοχών που αφορούν, π.χ. την οικονομική ανάπτυξη, τους ρυθμούς κατανάλωσης και τη μελλοντική συμπεριφορά. Εντούτοις, οι καλύτερες διαθέσιμες προβλέψεις δείχνουν ότι οι συνολικές ανάγκες επενδύσεων για τη συμμόρφωση προς το περιβαλλοντικό κεκτημένο στις 10 υποψήφιες χώρες είναι της τάξης των 100 δισεκατ. ευρώ.

2.3.2.1. Το ποσό αυτό αφορά μόνο επενδύσεις για την ικανοποίηση των απαιτήσεων του κοινοτικού κεκτημένου σε σχέση με τις οδηγίες για το πόσιμο ύδωρ, την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων, την ατμοσφαιρική ρύπανση και τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Οι εκτιμήσεις δεν καλύπτουν βελτιώσεις του περιβάλλοντος οι οποίες, αν και θα μπορούσαν να αποτελούν προαπαιτούμενα για την οικονομική ανάπτυξη (όπως ο καθαρισμός μολυσμένων εκτάσεων), δεν υπόκεινται στην κοινοτική νομοθεσία και για τις οποίες δεν απαιτούνται επενδύσεις για τη συμμόρφωση στο κεκτημένο.

2.3.3. Θα απαιτηθούν συνεπώς μεγάλες προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένης και μιας σημαντικής τεχνικής και οικονομικής συνδρομής εκ μέρους της ΕΕ, για να μπορέσουν οι εντασσόμενες χώρες να ευθυγραμμιστούν γρήγορα με το κοινοτικό περιβαλλοντικό κεκτημένο. Κατά συνέπεια, η βοήθεια στο πλαίσιο των ΜΠΔΠ θα επικεντρωθεί κυρίως στην ποιότητα των υδάτων και της ατμόσφαιρας, καθώς και στη διαχείριση των αποβλήτων. Θα προβλέψει επίσης τη λήψη περιβαλλοντικών μέτρων ώστε οι δικαιούχες χώρες να συμμορφωθούν προς τις απαιτήσεις της κοινοτικής νομοθεσίας για το περιβάλλον και προς στους στόχους που περιλαμβάνονται στις ΕΣΠ.

2.4. Οι μεταφορές

2.4.1. Το Πρόγραμμα Δράσης 2000 τονίζει την επείγουσα ανάγκη ανάπτυξης και αναβάθμισης των μεταφορικών υποδομών στις υποψήφιες χώρες, καθώς και την ανάγκη να αντιμετωπισθεί η έλλειψη συνδέσεων μεταξύ των χωρών αυτών και της ΕΕ. Χωρίς παρόμοιες επενδύσεις, αναμένονται σοβαρά προβλήματα συμφόρησης της κυκλοφορίας που θα επηρεάσουν το σύνολο της κυκλοφορίας και των πολιτικών της Ένωσης. Για τις εν λόγω χώρες οι βελτιώσεις στις μεταφορικές υποδομές είναι ουσιώδες μέρος των στρατηγικών τους για την οικονομική ανάπτυξη, και συνεπώς της ικανότητάς τους να αντεπεξέλθουν στην πίεση του ανταγωνισμού και στις δυνάμεις της αγοράς στην ΕΕ. Η ανάπτυξη αποδοτικών μεταφορικών συστημάτων, είναι, ως εκ τούτου, ουσιώδες μέρος της προενταξιακής στρατηγικής. Η στρατηγική αυτή θα πρέπει να επιδιώκει την ισόρροπη ανάπτυξη πολύτροπων μεταφορικών υποδομών.

2.4.2. Το μελλοντικό αυτό δίκτυο θα περιλαμβάνει τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών της σημερινής Ένωσης, τα κατάλληλα τμήματα των εθνικών δικτύων των υποψηφίων χωρών και τις απαραίτητες συνδέσεις μεταξύ τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, το εν δυνάμει κόστος των επενδύσεων για τη δημιουργία του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών της Ένωσης έχει εκτιμηθεί σε 50-90 δισεκατ. ευρώ σε διάστημα 15 ετών, μόνο για την αναβάθμιση αυτοκινητοδρόμων και σιδηροδρόμων στα πρότυπα των δυτικοευρωπαϊκών χωρών, ώστε να αντιμετωπίσουν την αναμενόμενη αύξηση της κυκλοφορίας, χωρίς να ληφθούν υπόψη νέες συνδέσεις.

2.4.3. Η παροχή του ΜΠΔΠ για τα μελλοντικά δίκτυα μεταφορών συνίσταται συνεπώς στην παροχή στήριξης για μέτρα μεταφορικών υποδομών που προωθούν τη διαρκή κινητικότητα, και ιδίως, αυτά που συνιστούν έργα κοινού ενδιαφέροντος βάσει των κριτηρίων της απόφασης 1692/96/ΕΚ του Συμβουλίου και αυτά που δίνουν τη δυνατότητα στις δικαιούχες χώρες να συμμορφωθούν προς τους στόχους των ΕΣΠ. Σ'αυτά περιλαμβάνεται η διασύνδεση και διαλειτουργικότητα των εθνικών δικτύων καθώς και με τα διευρωπαϊκά δίκτυα (ΔΕΔ), όπως και η πρόσβαση στα δίκτυα αυτά.

2.4.4. Για τον εντοπισμό των κατάλληλων έργων θα ληφθούν επίσης υπόψη τα αποτελέσματα των διεργασιών της εκτίμησης των αναγκών σε υποδομές μεταφορών (ΤΙΝΑ).

2.5. Η τεχνική βοήθεια

2.5.1. Ένα μικρό μέρος του προϋπολογισμού του ΜΠΔΠ δύναται επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση προπαρασκευαστικών μελετών, καθώς και για δαπάνες τεχνικής βοήθειας. Θα πρέπει να θεσπισθεί ένας σαφής σύνδεσμος μεταξύ των υποστηριζόμενων μέτρων και των έργων που χρησιμοποιούνται στα πλαίσια του ΜΠΔΠ. Ο βασικός ρόλος που καλείται να διαδραματίσει, από την άποψη αυτή, η τεχνική βοήθεια είναι να εξασφαλίσει την υψηλή ποιότητα των έργων, ιδίως όσον αφορά την αποτελεσματική διαχείριση και υλοποίηση.

2.5.1.1. Η συνολική δαπάνη που θα διατεθεί για το σκοπό αυτό με πρωτοβουλία της Επιτροπής δεν δύναται να υπερβεί το 2 % της συνολικής χρηματοδότησης στα πλαίσια του ΜΠΔΠ. Η χρηματοδοτική διευκόλυνση για τα μεγάλα έργα (LSIF) του Phare, η οποία στοχεύει κατά προτεραιότητα στην επέκταση των ΔΕΔ πέραν των συνόρων της ΕΕ και στα περιβαλλοντικά προβλήματα με διασυνοριακές επιπτώσεις που συνδέονται με την ένταξη των νέων κρατών μελών, θα χρησιμοποιηθεί επίσης για την προετοιμασία έργων που θα χρηματοδοτηθούν ενδεχομένως στα πλαίσια του ΜΠΔΠ.

2.5.2. Θα καταστεί δυνατό να εξασφαλισθεί η στενή συνεργασία μεταξύ του ΜΠΔΠ του Phare και των προενταξιακών ενισχύσεων για τη γεωργία, για να αποφευχθεί ιδίως οποιαδήποτε υπερκάλυψη στο είδος των χρηματοδοτούμενων δράσεων. Η επιτροπή η οποία προβλέπεται στην πρόταση κανονισμού για το συντονισμό της συνδρομής στις υποψήφιες χώρες στα πλαίσια της προενταξιακής στρατηγικής () θα διαδραματίσει βασικό ρόλο από την άποψη αυτή.

2.5.3. Όπως κάθε προενταξιακή συνδρομή, το ΜΠΔΠ υπόκειται στους κανόνες της υπό όρους χορήγησης που καθορίζονται στον κανονισμό των ΕΣΠ.

2.6. Οι χρηματοδοτικές ρυθμίσεις

2.6.1. Κατ'αναλογία με το Ταμείο Συνοχής, η προσέγγιση του ΜΠΔΠ είναι η ανά έργο ή ομάδες έργων (καλούμενα μέτρα) που επίσης θα πρέπει να είναι επαρκούς κλίμακας ώστε να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος ή στη βελτίωση των δικτύων μεταφορικών υποδομών. Η εμπειρία από το Ταμείο Συνοχής, για να αποφευχθούν ιδίως οι δυσανάλογες διοικητικές επιβαρύνσεις, υποδηλώνει την ανάγκη τα έργα να έχουν ελάχιστο οικονομικό μέγεθος 5 εκατ. ευρώ. Το ελάχιστο αυτό μέγεθος θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τη μικρή έκταση ορισμένων υποψήφιων χωρών.

2.6.2. Η επιλογή και η έγκριση των έργων θα βασίζεται σε εθνικά προγράμματα μεταφορών και περιβάλλοντος που περιλαμβάνονται στο εθνικό πρόγραμμα υιοθέτησης του κοινοτικού κεκτημένου, που αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία της ΕΣΠ. Τα προγράμματα αυτά θα περιλαμβάνουν επίσης συγκεκριμένες στρατηγικές για το περιβάλλον και τις μεταφορές και θα αντιμετωπίζουν τις απαραίτητες διακρατικές τους διαστάσεις για την ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων. Ο κανονισμός προσδιορίζει επίσης τον αριθμό των κριτηρίων για την εξασφάλιση της υψηλής ποιότητας των έργων συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας μόχλευσης και του βαθμού ετοιμότητας των έργων.

2.6.3. Η ενδεικτική κατανομή των πόρων στα πλαίσια του ΜΠΔΠ στις δικαιούχες χώρες θα πραγματοποιηθεί από την Επιτροπή βάσει των κριτηρίων του πληθυσμού, του κατά κεφαλή ΑΕΠ εκφραζόμενου σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (που αντικατοπτρίζει κατά τον πλέον ρεαλιστικό τρόπο την οικονομική ευημερία των εν λόγω χωρών) και της έκτασης.

2.6.3.1. Η κατανομή θα πραγματοποιηθεί βάσει ενός ανώτατου και κατώτατου ορίου, ώστε να προβλεφθεί ένας βαθμός χρηματοδοτικής ευελιξίας. Θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι αντίστοιχες ελλείψεις της κάθε χώρας σε υποδομές περιβάλλοντος και μεταφορών. Η κατανομή μπορεί να προσαρμόζεται αργότερα για να ληφθούν υπόψη οι επιδόσεις κάθε δικαιούχου χώρας ως προς την εφαρμογή των μέτρων ΜΠΔΠ κατά τα προηγούμενα έτη.

2.6.4. Εξάλλου, έχει σημασία το ΜΠΔΠ να έχει καταλυτικές στρατηγικές επιπτώσεις, όπου αυτό είναι δυνατό, επί των συνολικών επενδυτικών αναγκών, αντί να επιδοτεί ad hoc επενδύσεις. Το Πρόγραμμα Δράσης 2000 επιδιώκει επίσης αυξημένες πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις από τους πόρους των Διαρθρωτικών Ταμείων, χρησιμοποιώντας, περισσότερο άλλες μορφές συνδρομής από τις άμεσες επιχορηγήσεις: Ιδιαίτερα:

I. οι λιγοστοί πόροι του δημόσιου τομέα θα πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα τη μόχλευση, ενεργοποιώντας ιδίως τη συγχρηματοδότηση από τον ιδιωτικό τομέα 7

II. η συνδρομή του ΜΠΔΠ δεν θα πρέπει να «παραγκωνίζει» άλλες πιθανές πηγές χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών πόρων και των εσόδων που αποδίδουν τα έργα.

2.6.5. Η Επιτροπή θα επιδιώκει τη μεγιστοποίηση των πολλαπλασιαστικών επιπτώσεων του ΜΠΔΠ προωθώντας τη συχνότερη προσφυγή σε πόρους από δάνεια και χρηματοδότηση της ίδιας συμμετοχής και ιδίως από πόρους του ιδιωτικού τομέα. Η έμφαση στην αναζήτηση εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης θα συμβάλει επίσης στην αποθάρρυνση της οποίας τάσης να αναμένεται πάντοτε υψηλό ποσοστό συνδρομής και δύναται επίσης να θεωρηθεί εξίσου σημαντική στη στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν οι υποψήφιες χώρες για μετάβασή τους στην οικονομία της αγοράς.

2.6.5.1. Συνεπώς, σκοπός είναι να διαφοροποιηθεί το ποσοστό κοινοτικής συνδρομής στα πλαίσια του ΜΠΔΠ ανάλογα με το είδος του έργου και τη χρηματοδοτική δέσμη. Το ποσοστό συνδρομής θα ανέρχεται έως 85 % της δημόσιας ή παρόμοιας δαπάνης, ενώ το ακριβές επίπεδο στήριξης θα λαμβάνει επίσης υπόψη:

I. το συνολικό Κοινοτικό ενδιαφέρον για την υλοποίηση του συγκεκριμένου έργου 7

II. την ικανότητα του έργου να αποδώσει έσοδα 7

III. την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει».

2.6.5.2. Η προσέγγιση αυτή παρέχει συνεπώς την ευελιξία να προβλέπεται χαμηλότερο ποσοστό συνδρομής για τα έργα που δύνανται να χρηματοδοτηθούν με δάνειο, ενώ το ανώτατο όριο θα επιτρέπει στην Επιτροπή να διαμορφώνει το ποσοστό συνδρομής κατά περίπτωση.

2.6.6. Τα άρθρα του ΜΠΔΠ για τη χρηματοοικονομική διαχείριση αντικατοπτρίζουν τις διατάξεις του Τίτλου ΙΧ του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται για τον γενικό προϋπολογισμό του Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ο οποίος περιλαμβάνει λεπτομερείς δημοσιονομικούς κανόνες σχετικά με τις εξωτερικές ενισχύσεις. Επί της ουσίας, αυτό σημαίνει ότι τα έργα που εγκρίνονται από την Επιτροπή θα καλύπτονται από χρηματοδοτικό μνημόνιο που θα συντάσσεται από την Επιτροπή και τη δικαιούχο χώρα. Οι λεπτομέρειες των μηχανισμών πληρωμής των έργων, καθώς και των συστημάτων διαχείρισης αξιολόγησης και ελέγχου θα περιλαμβάνονται επίσης στο χρηματοδοτικό μνημόνιο. Οι εν λόγω μηχανισμοί και συστήματα θα είναι παρόμοιοι με εκείνους του Ταμείου Συνοχής, εφόσον επιτρέπεται από τον δημοσιονομικό κανονισμό.

2.6.6.1. Εντούτοις, όσον αφορά τις αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού, στα πλαίσια του ΜΠΔΠ θα εφαρμοστεί ένα απλούστερο και αποτελεσματικότερο σύστημα που θα λειτουργεί επί τη βάσει πολυετών έργων. Αντλώντας από την εμπειρία των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής, η αρχική ανάληψη υποχρεώσεων θα πραγματοποιείται όταν εγκρίνεται η απόφαση χορήγησης κοινοτικής συνδρομής από την Επιτροπή. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων για τις επόμενες ετήσιες δόσεις θα πραγματοποιούνται κατά την έναρξη του κάθε οικονομικού έτους και το αργότερο μέχρι την 1η Απριλίου του εκάστοτε έτους.

2.6.6.2. Εφόσον βελτιώνει τη διαχείριση των πολυετών μέτρων, η εξαίρεση αυτή από τον δημοσιονομικό κανονισμό θα πρέπει να περιληφθεί στη διοργανική συμφωνία, όπου εγκρίνονται πιστώσεις του προϋπολογισμού για διάρκεια ενός οικονομικού έτους. Για να αποφευχθούν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ του επιπέδου των αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών και για να λειτουργεί ως κίνητρο για την αποτελεσματική χρήση των πόρων, η συνδρομή που χορηγείται σε ένα έργο, οι εργασίες του οποίου δεν έχουν αρχίσει εντός της συμβατικής περιόδου που αναφέρεται στο χρηματοδοτικό μνημόνιο, θα αποδεσμεύεται αυτομάτως.

2.6.6.3. Η προσέγγιση αυτή θα καταστήσει δυνατή τη συνεκτική συνολική εικόνα των ενεργειών που αναλαμβάνονται για κάθε έργο και θα διευκολύνει μέχρις ενός σημείου την αποκέντρωση, διασφαλίζοντας την αποτελεσματική διαχείριση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση. Αυτό σημαίνει, ότι στο βαθμό που το επιτρέπει ο δημοσιονομικός κανονισμός και έχει συμφωνηθεί στα αντίστοιχα χρηματοδοτικά μνημόνια, η υλοποίηση των έργων είναι αρμοδιότητα των υποψήφιων χωρών, υπό την επίβλεψη της Επιτροπής. Από την 1η Ιανουαρίου 2002 οι υποψήφιες χώρες θα πρέπει να υιοθετήσουν στα απαιτούμενα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου. Εάν παρίσταται ανάγκη η προσφυγή σε εξωτερική βοήθεια είναι δυνατή μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2002.

2.7. Η παρακολούθηση και αξιολόγηση

2.7.1. Οι μηχανισμοί αξιολόγησης και παρακολούθησης για το ΜΠΔΠ θα τεθούν σε εφαρμογή από κοινού από την ενδιαφερόμενη υποψήφια χώρα και την Επιτροπή, μέσω διαδικασιών που θα καθοριστούν στα μεμονωμένα χρηματοδοτικά μνημόνια. Συγκεκριμένα, η παρακολούθηση θα πραγματοποιείται βάσει ποσοτικοποιημένων φυσικών και οικονομικών δεικτών σε σχέση με το συγκεκριμένο χαρακτήρα του εν λόγω έργου και τους στόχους του. Κατά τη διάρκεια της υλοποίησης των έργων και μετά την ολοκλήρωσή τους, η αξιολόγηση θα υποτιμήσει κατά παρόμοιο τρόπο εάν οι αρχικοί στόχοι δύνανται να επιτευχθούν ή έχουν επιτευχθεί. Η δυνατότητα αξιολόγησης εκ μέρους των φορέων υλοποίησης και παρακολούθησης θα ενισχυθεί στις χώρες αυτές, σύμφωνα με τις ανάγκες τους, μέσω της τεχνικής βοήθειας.

2.8. Η επιτροπή για την υποβοήθηση της εφαρμογής

2.8.1. Για την εφαρμογή του κανονισμού του ΜΠΔΠ, η Επιτροπή θα υποβοηθηθεί στο έργο από συμβουλευτική επιτροπή στην οποία θα συμμετέχουν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και η οποία θα προεδρεύεται από εκπρόσωπο της Επιτροπής. Η επιτροπή του ΜΠΔΠ θα γνωμοδοτεί για ζητήματα που θα παραπέμπονται σε αυτήν από την Επιτροπή, υποβάλλοντάς τα σε ψηφοφορία όταν παρίσταται ανάγκη. Θα συμμετέχει επίσης η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων χωρίς δικαίωμα ψήφου.

2.9. Το χρονοδιάγραμμα

2.9.1. Η υιοθέτηση του σχεδίου κανονισμού του ΜΠΔΠ, καθώς και οι επακόλουθες διαπραγματεύσεις και διαβουλεύσεις στους κόλπους των λοιπών θεσμικών οργάνων της ΕΕ, θα ακολουθήσουν το γενικό χρονοδιάγραμμα για την έγκριση και των λοιπών προενταξιακών μέσων που προβλέπονται στο Πρόγραμμα Δράσης 2000.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Σύμφωνα με την προηγούμενη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της (), η ΟΚΕ επιδοκιμάζει ευρέως τις προτάσεις της Επιτροπής για την ενίσχυση της προενταξιακής στρατηγικής μέσω της διάθεσης στις ΧΚΑΕ ενός συνεκτικού προγράμματος, προκειμένου αυτές να προετοιμασθούν για την ένταξή τους στην ΕΕ.

3.1.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με το γενικό στόχο για τη συγκέντρωση των διαφόρων μορφών των παρεχόμενων από την ΕΕ ενισχύσεων σε ένα πλαίσιο, τις ΕΣΠ, και για την εξοικείωση των ΧΚΑΕ με τις πολιτικές και τις διαδικασίες, μεταξύ άλλων, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα συμμετοχής σε κοινοτικά προγράμματα.

3.1.2. Η ΟΚΕ συμφωνεί ακόμη με την απόφαση για την επικέντρωση αυτής της ενίσχυσης σε μέτρα για το περιβάλλον και τις μεταφορικές υποδομές, σε συμφωνία με την προσέγγιση που υιοθετήθηκε για το μεταρρυθμισμένο Ταμείο Συνοχής.

3.1.3. Η ΟΚΕ πάντοτε τονίζει τη σημασία των περιβαλλοντικών θεμάτων και εκφράζει ανησυχία για τη γενική έλλειψη προόδου στον τομέα αυτό. Σημειώνει ότι οι υποψήφιες χώρες αντιμετωπίζουν, εν συνόλω, οξύτερα προβλήματα από τα υφιστάμενη κράτη μέλη και υποστηρίζει ενθέρμως των επιλογή του περιβαλλοντικού κεκτημένου ως τομέα προτεραιότητας για τη συνδρομή του ΜΠΔΠ.

3.1.4. Η ΟΚΕ συμφωνεί επίσης με την επιλογή των υποδομών στον τομέα των μεταφορών ως δεύτερης προτεραιότητας. Θεωρεί ουσιαστική τη δημιουργία συνεκτικού δικτύου από τον υφιστάμενο δαίδαλο των μεταφορικών συνδέσεων και την επίτευξη ασφαλών και ταχέων συνδέσεων μεταξύ των χωρών προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της Ενιαίας Αγοράς και η μεγιστοποίηση του δυναμικού του ευρωπαϊκού εμπορίου.

3.1.4.1. Όπως δήλωσε ο Επίτροπος κ. Kinnock, τα σύνορα δεν μπορούν να ανοίξουν κανονικά και τα αγαθά και οι άνθρωποι να κινούνται ελεύθερα, εάν δεν λειτουργούν αποτελεσματικά οι δρόμοι, οι σιδηρόδρομοι, τα αεροδρόμια και τα λιμάνια της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Το σχέδιο δικτύου αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την επίτευξη όλων αυτών.

3.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι σύμφωνα με τις ακριβέστερες διαθέσιμες εκτιμήσεις οι συνολικές επενδυτικές ανάγκες για τη συμμόρφωση με το κοινοτικό κεκτημένο στις δέκα ΧΚΑΕ ανέρχονται σε 100 δισεκατομμύρια ευρώ.

3.2.1. Η ΟΚΕ επισημαίνει ακόμη ότι οι απαιτούμενες επενδύσεις για τις μεταφορικές υποδομές εκτιμήθηκαν σε 50-90 δισεκατομμύρια ευρώ σε περίοδο 15 ετών και ότι αυτό αφορά αποκλειστικά τις δαπάνες για την αναβάθμιση των υφιστάμενων οδικών και σιδηροδρομικών υποδομών και την προσαρμογή τους προς τα ευρωπαϊκά πρότυπα και την αναμενόμενη αύξηση της κυκλοφορίας, χωρίς την πρόβλεψη οποιωνδήποτε νέων συνδέσεων.

3.2.2. Έναντι αυτού του συνολικού απαιτούμενου ποσού των 170 δισεκατ. ευρώ περίπου, προτείνεται η ΕΕ να παρέχει ετήσια ενίσχυση 1 δισεκατ. ευρώ κατά την περίοδο 2000-2006 - δηλαδή συνολική ενίσχυση 7 δισεκατ. ευρώ ή ποσοστό 4 % επί των προβλεπόμενων επενδυτικών αναγκών.

3.2.2.1. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι η προτεινόμενη χρηματοδότηση της διαρθρωτικής δράσης στο πλαίσιο της περιφερειακής πολιτικής της ΕΕ και του Ταμείου Συνοχής, η οποία παρουσιάζει αύξηση για την περίοδο 2000-2006 σε σύγκριση με την περίοδο 1993-1999, κατανέμεται ως ακολούθως (σε δισεκατ. ευρώ):

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

3.2.2.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να μελετηθεί η ανακατανομή του ποσού των 45 δισεκατ. ευρώ που διατίθεται στις υποψήφιες χώρες μεταξύ της προενταξιακής και της μετενταξιακής φάσης. Θα επιθυμούσε, εξάλλου, να τονίσει ότι θεωρείται απίθανη την ένταξη οποιασδήποτε υποψήφιας χώρας προτού προχωρήσει η περίοδος χρηματοδότησης, καθώς και ότι ο αριθμός των χωρών που θα ενταχθούν σε πρώτο στάδιο ενδέχεται να είναι περιορισμένος. Ως εκ τούτου, η περίοδος κατά τη διάρκεια της οποίας η μετενταξιακή χρηματοδότηση θα είναι διαθέσιμη θα είναι περιορισμένη και μόνο λίγες χώρες μπορεί να είναι επιλέξιμες να επωφεληθούν αυτής.

3.2.2.3. Υπό το φως αυτής της κατάστασης και ενόψει της επιθυμίας για τη συμμόρφωση των υποψήφιων χωρών προς το περιβαλλοντικό κεκτημένο και για την αναβάθμιση των μεταφορικών υποδομών τους το συντομότερο δυνατόν, η ΟΚΕ θα πρότεινε να χορηγηθεί το μεγαλύτερο μέρος των 45 δισεκατ. ευρώ κατά την προενταξιακή φάση 7 εάν υποτεθεί ότι το ποσοστό αυτό αυξανόταν σε 2,5 δισεκατ. ευρώ ετησίως ή 17,5 δισεκατ. ευρώ συνολικά, αυτό θα συνέβαλε στην κάλυψη του υφιστάμενου χάσματος μεταξύ της απαιτούμενης χρηματοδότησης κατά την προενταξιακή περίοδο και των διαθέσιμων κονδυλίων.

3.2.3. Πρόσθετοι χρηματοδοτικοί πόροι θα μπορούσαν να προέλθουν από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, την Παγκόσμια Τράπεζα, τη δημόσια χρηματοδότηση στο εσωτερικό των ΧΚΑΕ και την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής βελτίωσης στο εσωτερικό κάθε υποψήφιας χώρας.

3.2.3.1. Ουσιαστική σημασία έχει και η διάθεση παράλληλων χρηματοδοτήσεων από τα επιμέρους κράτη μέλη.

3.2.3.2. Εντούτοις, φαίνεται πιθανόν ότι η συνολική χρηματοδότηση που θα προέλθει από τις ανωτέρω πηγές δεν θα επαρκέσει για την κάλυψη των συνολικών απαιτούμενων επενδύσεων, και κυρίως όσον αφορά τη συμμόρφωση προς το κοινοτικό κεκτημένο, και θα πρέπει να εξετασθεί κατά πόσο είναι δυνατόν να προσελκυσθεί επαρκής χρηματοδότηση από τον ιδιωτικό τομέα, προκειμένου να επιτευχθούν οι εν λόγω στόχοι εντός ενός αποδεκτού χρονικού διαστήματος.

3.2.3.3. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι, για την προσέλκυση του υψηλότερου δυνατού επιπέδου ιδιωτικής συγχρηματοδότησης, είναι χρήσιμη η ανάπτυξη μιας πρωτότυπης στρατηγικής βιομηχανικής σύμπραξης. Ειδικότερα, θα πρέπει να αποφευχθεί ο υπερβολικός προ-προγραμματισμός, προκειμένου να μην καταπνιγεί η ιδιωτική πρωτοβουλία και να προετοιμασθεί το πεδίο για μία καινοτόμο προσέγγιση συνεργασίας ιδιωτικού-δημόσιου τομέα.

3.2.3.4. Πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για να αυξηθούν οι νέες πηγές χρηματοδότησης π.χ. μέσω της θέσεως των τραπεζικών συστημάτων στις υποψήφιες χώρες σε υγιή βάση και της ενισχύσεως των χρηματιστηρίων ώστε να ελκύσουν εγχώριο και αλλοδαπό ιδιωτικό κεφάλαιο.

3.2.3.5. Η ΟΚΕ τονίζει επίσης ότι οι απαιτούμενες επενδύσεις δεν είναι μόνο χρηματοδοτικής φύσεως αλλά και τεχνολογικής. Πρέπει λοιπόν να καθοριστούν σταθερά δικαιώματα ιδιοκτησίας, να προβλεφθεί προστασία της βιομηχανικής πνευματικής ιδιοκτησίας και νομοθεσίας και πρακτικές στον τομέα του ανταγωνισμού που να αντιστοιχούν στα ευρωπαϊκά πρότυπα.

3.3. Ενόψει της πιθανής ανεπάρκειας διαθέσιμων κονδυλίων, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η συμβολή του ΜΠΔΠ θα πρέπει να επικεντρωθεί στα σχέδια και τα πεδία που προσφέρουν τη δυνατότητα πρόκλησης μεγαλύτερου αντίκτυπου και να μην διασκορπιστεί σε ευρύτατο φάσμα σχεδίων.

3.3.1. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την απόφαση να περιορισθεί η συμβολή του ΜΠΔΠ σε σχέδια ελάχιστου κόστους 5 εκατομμυρίων ευρώ.

3.3.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι στις εκτιμήσεις για την απαιτούμενη χρηματοδότηση των μεταφορικών υποδομών δεν περιλαμβάνονται νέες συνδέσεις και θα επιθυμούσε να επισημάνει ακόμη ότι, αν και η αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών θα αποφέρει ορισμένα οφέλη, ο αντίκτυπος επί της διακίνησης του εμπορίου τόσο στο εσωτερικό των ΧΚΑΕ όσο και μεταξύ των ΧΚΑΕ και των κρατών μελών της ΕΕ θα είναι περιορισμένος χωρίς την πρόβλεψη νέων συνδέσεων και οι θετικές συνέπειες για τις ΧΚΑΕ και τα τρέχοντα μέλη της ΕΕ θα είναι μειωμένες.

3.3.2.1. Η ύπαρξη αποτελεσματικών συστημάτων μεταφορών είναι ουσιώδης για την οικονομία της Ενώσεως και για τη διασφάλιση της λειτουργίας της βασικής αρχής της ΕΕ για την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και ατόμων. Το θέματα αυτά έχουν επίσης άμεση σχέση με την ανθρώπινη ασφάλεια και το περιβάλλον. Ελάχιστες υποψήφιες χώρες έθεσαν τις οδικές μεταφορές υψηλά στον κατάλογο προτεραιοτήτων τους παρόλο που σημειώθηκε σημαντική αύξηση των ιδιόκτητων αυτοκινήτων. Τα εθνικά κεφάλαια που διατίθενται για τις απαραίτητες βελτιώσεις των υποδομών προκειμένου να ανταποκριθούν στην επιπρόσθετες πιέσεις επί των συστημάτων μεταφορών είναι ανεπαρκή. Η ύπαρξη σύγχρονων διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, τη βιώσιμη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και απασχόληση. Είναι απαραίτητα για τις υποψήφιες χώρες προκειμένου να αναπτύξουν ανταγωνιστικές οικονομίες που θα ανταποκριθούν στις απαιτήσεις και θα εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες που προσφέρει η Ενιαία Αγορά.

3.3.3. Ως εκ τούτου, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η στρατηγική για την αναβάθμιση των μεταφορικών υποδομών στο εσωτερικό των ΧΚΑΕ πρέπει να ενισχυθεί μέσω της πρόβλεψης για την κατασκευή νέων συνδέσεων μεταξύ των ΧΚΑΕ και των κρατών μελών της ΕΕ. Επισημαίνει ότι η πρόσβαση στα ΔΕΔ αποτελεί μέρος του προγράμματος ΜΠΔΠ, αλλά οι δαπάνες γι'αυτή δεν έχουν ακόμη συμπεριληφθεί στις εκτιμήσεις για τις ανάγκες χρηματοδότησης. Δεδομένης της απογοητευτικής έλλειψης προόδου όσον αφορά τα υφιστάμενα σχέδια ΔΕΔ, εγείρεται το ερώτημα με ποιόν τρόπο θα χρηματοδοτηθούν οι εν λόγω συνδέσεις.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Η ΟΚΕ συμμερίζεται τη γνώμη της Επιτροπής ότι η συμμετοχή των λιγοστών πόρων του δημόσιου τομέα θα πρέπει να έχει τον αντίκτυπο μοχλού, και ειδικότερα όσον αφορά την προσέλκυση ιδιωτικής συγχρηματοδότησης, και ότι η συμβολή του ΜΠΔΠ δεν θα πρέπει να αντικαταστήσει άλλες πηγές χρηματοδότησης.

4.2. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση για τη διατήρηση ευκαμψίας όσον αφορά τα ποσοστά της ενίσχυσης, η οποία να εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα εναλλακτικής χρηματοδότησης, αν και επισημαίνει ότι τα ποσοστά ενίσχυσης μπορούν να ανέλθουν μέχρι το 85 %, ενώ παράλληλα υποστηρίζει ότι, λαμβανομένου υπόψη του σχετικά μικρού διαθέσιμου από το ΜΠΔΠ ποσού χρηματοδότησης, το εν λόγω ποσοστό θα πρέπει να θεωρηθεί ως ανώτατο όριο και να μην επιτραπεί να καταστεί κανόνας.

4.2.1. Για να βελτιστοποιηθεί η συνεργία θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για τη σύνδεση των σχεδίων του ΜΠΔΠ με καθιερωμένα σχέδια στις δικαιούχες χώρες ώστε να δημιουργηθεί καλύτερος συντονισμός με τους εθνικούς προϋπολογισμούς και να βελτιωθούν οι προοπτικές για χρηματοδοτήσεις από τον ιδιωτικό τομέα.

4.3. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πραγματιστική προσέγγιση της Επιτροπής για την επιλογή των σχεδίων με την εφαρμογή των κριτηρίων του γενικού κοινοτικού συμφέροντος κατά την υλοποίηση κάθε επιμέρους σχεδίου, της δυνατότητας του σχεδίου να αποφέρει έσοδα και της εφαρμογής της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει».

4.4. Η ΟΚΕ τονίζει ότι η ενίσχυση που παρέχεται από το ΜΠΔΠ μπορεί να λάβει τη μορφή μη επιστρέψιμων επιδοτήσεων, επιστρέψιμων δανείων, δανειοληπτικών εγγυήσεων, επιδοτήσεων επιτοκίου, συμμετοχής σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου ή άλλων τύπων χρηματοοικονομικών διευθετήσεων. Επ'αυτού, διαφοροποιείται από το Ταμείο Συνοχής, το οποίο εκταμιεύει μη επιστρέψιμες άμεσες επιδοτήσεις. Η ΟΚΕ συμφωνεί μ'αυτή τη βάση, επειδή αυτή θα βελτιώσει την ευελιξία της επιχείρησης και θα επιτρέψει την κατά περίπτωση διάθεση κατάλληλης χρηματοδότησης, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων απαιτήσεων των σχεδίων. Ειδικότερα, τα επιστρέψιμα δάνεια ασκούν σημαντικό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, δεδομένου ότι όταν επιστρέφονται οι πόροι μπορούν να ανακυκλωθούν προς άλλα σχέδια.

4.4.1. Επίσης, η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόβλεψη να ζητείται η γνώμη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων σχετικά με τον τύπο του χρηματοδοτικού πακέτου που αρμόζει καλύτερα σε κάθε σχέδιο.

4.5. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόβλεψη να χορηγείται η χρηματοδότηση στις δικαιούχες χώρες βάσει του πληθυσμού, της έκτασης και του κατά κεφαλήν ΑΕΠ τους, εκπεφρασμένου σε αγοραστική δύναμη, και οι χώρες που έχουν το χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ να λαμβάνουν τη μεγαλύτερη ενίσχυση. Επίσης, συμφωνεί με την πρόβλεψη να λαμβάνονται υπόψη οι ελλείψεις κάθε χώρας σε περιβαλλοντικές και μεταφορικές υποδομές.

4.6. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή για την ανάγκη διασφάλισης ίδιας παρακολούθησης, αξιολόγησης και ελέγχου των σχεδίων. Τονίζει ότι τα απαιτούμενα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου θα πρέπει να έχουν εγκατασταθεί στις δικαιούχες χώρες μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2002 και συνιστά η προηγούμενη δημιουργία αυτών των μηχανισμών να αποτελεί προϋπόθεση για οποιαδήποτε χρηματοδότηση από το ΜΠΔΠ. Πιστεύει επίσης ότι η σύνολη λειτουργία και αποτελεσματικότητα του προγράμματος ΜΠΔΠ θα πρέπει να αναθεωρείται τακτικά.

4.7. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τη χρησιμοποίηση ενός απλούστερου και αποτελεσματικότερου συστήματος ανάληψης υποχρεώσεων από τον προϋπολογισμό και ειδικότερα την πρόβλεψη για την αυτόματη αποδέσμευση της χορηγούμενης ενίσχυσης σε περίπτωση που οι εργασίες υλοποίησης ενός σχεδίου δεν έχουν αρχίσει εντός της συγκεκριμένης χρηματοδοτικής περιόδου.

4.8. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι, στις περιπτώσεις που σχέδια του Phare για τη βιομηχανική ανασυγκρότηση και την αγροτική ανάπτυξη απαιτούν βελτιώσεις των μεταφορικών υποδομών, αυτές θα χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα Phare. Επισημαίνει, επίσης, ότι είναι δυνατόν να χορηγείται ενίσχυση από το ΜΠΔΠ για την πραγματοποίηση μελετών σκοπιμότητας, καθώς και τεχνική βοήθεια σε σχέδια που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα Phare. Η ΟΚΕ αποδέχεται αυτή τη λογική, αλλά θα επιθυμούσε να υπογραμμίσει την ανάγκη η εν λόγω αλληλεπικάλυψη να μην οδηγήσει σε συγχύσεις και επαναλήψεις όσον αφορά τη χρηματοδότηση μεταξύ των δύο προγραμμάτων.

4.9. Όσον αφορά την τεχνική βοήθεια, η ΟΚΕ συνιστά να δοθεί η δέουσα προσοχή στην ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων στις διοικητικές ικανότητες και στην εποικοδομητική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών κατά τη διαδικασία μετάβασης.

5. Συμπέρασμα

5.1. Η ΟΚΕ εγκρίνει τις προτάσεις της Επιτροπής για ένα ΜΠΔΠ και συμφωνεί με την ανάγκη να έχει αυτό στρατηγικά καταλυτικό αντίκτυπο, αλλά ανησυχεί όσον αφορά την απόσταση μεταξύ της διατιθέμενης ενίσχυσης και του απαιτούμενου συνολικού ποσού χρηματοδότησης. Ως εκ τούτου, εκτιμά ότι το ποσόν των 45 δισεκατ. ευρώ που διατίθεται στις υποψήφιες χώρες για την περίοδο 2000-2006 θα πρέπει να κατανεμηθεί κατά περισσότερο ομοιόμορφο τρόπο μεταξύ της προενταξιακής και της μετενταξιακής φάσης.

Βρυξέλλες, 10 Σεπτεμβρίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ C 164 της 29.5.1998, σ. 4.

() COM(98) 150 τελικό.

() Ενισχύοντας την προενταξιακή στρατηγική - ΕΕ C 157 της 25.5.1998, σ. 58.