[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 4.5.2011

COM(2011) 235 τελικό

2011/0104 (NLE)

Πρόταση

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

που επιτρέπει στη Ρουμανία να εφαρμόσει ειδικό μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Σύμφωνα με το άρθρο 395 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (εφεξής «η οδηγία ΦΠΑ») το Συμβούλιο, αποφασίζοντας ομόφωνα μετά από πρόταση της Επιτροπής, μπορεί να επιτρέπει σε κάθε κράτος μέλος να εφαρμόζει ειδικά μέτρα παρέκκλισης από την εν λόγω οδηγία για λόγους απλούστευσης της διαδικασίας είσπραξης του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) ή για λόγους πρόληψης ορισμένων πρακτικών φορολογικής απάτης ή φοροδιαφυγής.

Με επιστολή που πρωτοκολλήθηκε στην Επιτροπή στις 4 Νοεμβρίου 2009, η Ρουμανία ζήτησε την άδεια να εφαρμόσει ένα ειδικό μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας ΦΠΑ, προκειμένου να ορίζεται ως υπόχρεος φόρου, αντί του προμηθευτή, ο αγοραστής σίτου, σίκαλης, κριθής, αραβόσιτου, σόγιας, αγριοκράμβης και ηλιόσπορου.

Με επιστολή που πρωτοκολλήθηκε στην Επιτροπή στις 2 Ιουλίου 2010, η Ρουμανία ζήτησε πρόσθετη παρέκκλιση, ώστε να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής και προς άλλα πρόσθετα προϊόντα.

Με επιστολή που πρωτοκολλήθηκε στην Επιτροπή στις 26 Ιουλίου 2010, η Ρουμανία ζήτησε να της χορηγηθεί αυτή η άδεια για διάρκεια 2 ετών και δεσμεύθηκε να μην ζητήσει ανανέωσή της.

Με επιστολή που πρωτοκολλήθηκε στην Επιτροπή στις 20 Δεκεμβρίου 2010, η Ρουμανία περιορίζει εκ νέου το αίτημα παρέκκλισης στις παραδόσεις σίτου, σίκαλης, κριθής και κριθής ζυθοποιίας, αραβόσιτου, σόγιας, αγριοκράμβης, ηλιόσπορου και ζαχαρότευτλων.

Σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 2 της οδηγίας ΦΠΑ, η Επιτροπή διαβίβασε τα αιτήματα της Ρουμανίας στα κράτη μέλη με επιστολή της 15ης Μαρτίου 2011. Με επιστολή της 22ας Μαρτίου 2011, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Ρουμανία ότι διέθετε όλα τα στοιχεία αξιολόγησης που θεωρούσε χρήσιμα.

Προς υποστήριξη του αιτήματός της, η Ρουμανία ανέφερε ότι είχε διαπιστώσει φορολογικές απάτες στο εμπόριο ορισμένων σιτηρών και ελαιούχων σπόρων που οφείλονταν κυρίως στη δημιουργία επιχειρήσεων εφήμερου χαρακτήρα. Οι επιχειρήσεις αυτές αγοράζουν τα εν λόγω προϊόντα χωρίς να πληρώνουν ΦΠΑ είτε από προμηθευτές που είναι εγκατεστημένοι εκτός Ρουμανίας και απαλλάσσουν τις παραδόσεις τους κατ’εφαρμογή του άρθρου 138 της οδηγίας ΦΠΑ, είτε από τοπικούς παραγωγούς που εμπίπτουν στο καθεστώς απαλλαγής από το φόρο που ισχύει για τις μικρές επιχειρήσεις σύμφωνα με το άρθρο 287 της εν λόγω οδηγίας ή που δεν δηλώνουν καθόλου τις πωλήσεις τους.

Οι επιχειρήσεις αυτές παραδίνουν εν συνεχεία αυτά τα προϊόντα σε πελάτες που είναι εγκατεστημένοι στη Ρουμανία, σε χονδρεμπόρους, σε εξαγωγείς ή σε μεταποιητές, χρεώνουν το ΦΠΑ και εξαφανίζονται μετά την παράδοση των προϊόντων τους χωρίς να καταβάλλουν το φόρο αυτό στο Δημόσιο Ταμείο.

Ωστόσο, οι πελάτες τους διατηρούν το δικαίωμα αφαίρεσης του ΦΠΑ, εφόσον έχουν στην κατοχή τους έγκυρο τιμολόγιο.

Το ειδικό μέτρο που αποτελεί αντικείμενο του παρόντος αιτήματος θα έχει ως αποτέλεσμα να είναι υπόχρεος φόρου ο υποκείμενος σε φόρο πελάτης αντί για τον προμηθευτή, επιτρέποντάς του ωστόσο να αφαιρεί το φόρο αυτό υπό τους όρους του κοινού δικαίου. Ο προμηθευτής δεν θα μπορεί συνεπώς να εισπράττει τον ΦΠΑ από τον υποκείμενο σε φόρο πελάτη του χωρίς να τον αποδίδει στο Δημόσιο Ταμείο. Ένα τέτοιο μέτρο θα έθετε αμέσως τέρμα σε αυτόν τον ειδικό τύπο φορολογικής απάτης.

Θα επέτρεπε επίσης στη Ρουμανία να θεσπίσει, κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του, τα συμβατικά εθνικά μέτρα σύμφωνα με την οδηγία ΦΠΑ, ώστε να προλαμβάνει και να καταπολεμά αυτή τη μορφή απάτης μετά τη λήξη της ζητούμενης άδειας.

Πρόκειται πάντως για ένα ριζοσπαστικό μέτρο που προσκρούει στην αρχή των τμηματικών πληρωμών που διέπει το σύστημα του ΦΠΑ και εμπεριέχει, κατά συνέπεια, τον κίνδυνο μετατόπισης της απάτης στο στάδιο της μεταποίησης των προϊόντων σε είδη διατροφής ή σε βιομηχανικά είδη ή σε άλλους τομείς.

Προκειμένου να προληφθούν αυτοί οι κίνδυνοι, μετά το πέρας της περιορισμένης περιόδου εφαρμογής, η Ρουμανία θα πρέπει να λάβει ταυτόχρονα κατάλληλα μέτρα όσον αφορά τη δήλωση και τον έλεγχο. Οι υποκείμενοι σε φόρο τους οποίους αφορά το παρόν μέτρο θα πρέπει, συγκεκριμένα, να ελέγχουν εάν υπόκεινται σε φόρο οι πελάτες τους πριν εφαρμόσουν το μέτρο, να καταγράφουν χωριστά αυτές τις πράξεις στη δήλωση ΦΠΑ που υποβάλλουν και να θέτουν στη διάθεση της ρουμανικής διοίκησης τον κατάλογο των πελατών για τους οποίους εφαρμόστηκε το μέτρο.

Η ρουμανική διοίκηση θα πρέπει επίσης να αυξήσει τον έλεγχο των υπόχρεων φόρου οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τομέα της μεταποίησης των εν λόγω προϊόντων. Είναι γεγονός ότι, επειδή δεν υπόκεινται πλέον σε ΦΠΑ όσον αφορά τις αγορές πρώτων υλών, θα μπορούσαν να μπουν στον πειρασμό να μην δηλώσουν την πώληση των μεταποιημένων προϊόντων τους.

Τέλος, η ρουμανική διοίκηση θα πρέπει να διαβεβαιωθεί ότι τα πρόσωπα που εμπλέκονται σε απάτες με προϊόντα τα οποία αποτελούν αντικείμενο του ειδικού μέτρου δεν διαπράττουν τις ίδιες απάτες σε σχέση με άλλα γεωργικά προϊόντα ή με άλλους οικονομικούς τομείς.

Η Επιτροπή πρέπει να ενημερωθεί σχετικά με τα λαμβανόμενα μέτρα.

Θα πρέπει τέλος να επιτρέπεται στους υπόχρεους φόρου οι οποίοι πραγματοποιούν, εκτός των άλλων παρόμοιων ενεργειών που αφορούν γεωργικά προϊόντα, παραδόσεις των εν λόγω προϊόντων, καθώς και στους παραλήπτες αυτών των προϊόντων να εφαρμόσουν το ειδικό μέτρο χωρίς να υποβληθούν σε δυσανάλογες διοικητικές δαπάνες ή να διατρέξουν κινδύνους όσον αφορά την ασφάλεια δικαίου. Πρέπει επίσης το μέτρο να εφαρμόζεται μόνο για τα ακατέργαστα προϊόντα, τα οποία δεν πρόκειται καταρχήν να αποτελέσουν αντικείμενο τελικής κατανάλωσης στην κατάσταση που βρίσκονται.

Η χρησιμοποίηση των συνδυασμένης ονοματολογίας που προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο θα έδινε τη δυνατότητα να καθοριστούν επακριβώς τα προϊόντα που αφορά το ειδικό μέτρο και να αποφεύγεται κάθε αμφιβολία.

Λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων του άρθρου 395 της οδηγίας ΦΠΑ, τα επιχειρήματα της Ρουμανίας και το πεδίο εφαρμογής του σχεδιαζόμενου ειδικού μέτρου, η Επιτροπή κρίνει ότι η ζητούμενη παρέκκλιση τηρεί τους όρους του εν λόγω άρθρου και, ειδικά, επιτρέπει την πρόληψη της φορολογικής απάτης χωρίς να επηρεάζει το ποσό των εισπραττόμενων φόρων στο στάδιο της τελικής κατανάλωσης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή κρίνει ότι πρέπει να υποβάλει στο Συμβούλιο την αντίστοιχη πρόταση.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ

Η πρόταση απόφασης έχει στόχο την εφαρμογή ενός μέτρου πρόληψης της φορολογικής απάτης σε σχέση με ορισμένα προϊόντα ενός συγκεκριμένου οικονομικού τομέα. Θα έχει, συνεπώς, θετικό αντίκτυπο ιδίως για τους έντιμους υπόχρεους φόρου που δραστηριοποιούνται στον εν λόγω τομέα και για το οικείο κράτος μέλος. Δεν χρειάστηκε να γίνει προσφυγή σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, ούτε να πραγματοποιηθούν διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη, ούτε να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος μιας τέτοιας απόφασης. Σε κάθε περίπτωση πάντως ο αντίκτυπος αυτός θα είναι μικρός εξαιτίας του περιορισμένου πεδίου εφαρμογής και της μικρής διάρκειας εφαρμογής.

ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η προτεινόμενη απόφαση έχει ως στόχο να επιτραπεί στη Ρουμανία να εφαρμόζει ένα ειδικό μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας ΦΠΑ, ώστε υπόχρεοι ΦΠΑ να είναι οι παραλήπτες ορισμένων γεωργικών προϊόντων, των οποίων η φορολογική βάση υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο ποσό, και όχι οι προμηθευτές τους.

Τη νομική βάση αυτής της απόφασης συνιστούν οι διατάξεις του άρθρου 395 της οδηγίας ΦΠΑ οι οποίες έχουν εκδοθεί κατ’εφαρμογή του άρθρου 113 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις, το κράτος μέλος που επιθυμεί να θεσπίσει ειδικά μέτρα παρέκκλισης από την εν λόγω οδηγία πρέπει να λάβει την άδεια του Συμβουλίου, η οποία θα έχει τη μορφή εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου. Επειδή πρόκειται για εκτελεστικό μέτρο που αφορά την εναρμόνιση των σχετικών νομοθεσιών σχετικά με τους φόρους κύκλου εργασιών, τηρείται η αρχή της επικουρικότητας.

Η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας και, ως εκ τούτου, δεν υπερβαίνει αυτό που είναι αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου της πρόληψης της φορολογικής απάτης, επειδή αφορά μόνο ένα μέρος ενός συγκεκριμένου και περιορισμένου οικονομικού τομέα, καθώς και ένα περιορισμένο αριθμό φορολογούμενων και πράξεων. Επιπλέον, παρεκκλίνει ελάχιστα και όσο χρειάζεται από τις αρχές της οδηγίας ΦΠΑ και, κυρίως, από αυτές που αφορούν τις τμηματικές πληρωμές.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΠΤΩΣΗ

Η πρόταση δεν έχει καμία επίπτωση στον προϋπολογισμό της Ένωσης.

2011/0104 (NLE)

Πρόταση

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

που επιτρέπει στη Ρουμανία να εφαρμόσει ειδικό μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, για το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας[1], και ιδίως το άρθρο 395 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Με επιστολές που πρωτοκολλήθηκαν στην Επιτροπή στις 4 Νοεμβρίου 2009, στις 2 Ιουλίου 2010, στις 26 Ιουλίου 2010 και στις 20 Δεκεμβρίου 2010, η Ρουμανία ζήτησε άδεια διάρκειας δύο ετών ώστε να μπορεί να ορίζει ως υπόχρεο φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ), κατά παρέκκλιση από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, τον παραλήπτη ορισμένων σιτηρών και ελαιούχων σπόρων, και ανέφερε ότι δεν θα ζητούσε ανανέωση της εν λόγω άδειας.

2. Η Επιτροπή διαβίβασε το εν λόγω αίτημα της Ρουμανίας στα κράτη μέλη με επιστολή στις 15 Μαρτίου 2011. Με επιστολή στις 22 Μαρτίου 2011, η Επιτροπή ενημέρωσε την Ρουμανία ότι διέθετε όλα τα στοιχεία αξιολόγησης που θεωρούσε χρήσιμα.

3. Η Ρουμανία διαπίστωσε φορολογικές απάτες στον τομέα του εμπορίου ορισμένων μη μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων, σιτηρών ή ελαιούχων σπόρων. Όντως, ορισμένες επιχειρήσεις δεν αποδίδουν τον ΦΠΑ στο Δημόσιο Ταμείο μετά την παράδοση των προϊόντων, ειδικά εάν τα έχουν αγοράσει χωρίς να προκαταβάλουν τον εν λόγω φόρο. Οι πελάτες τους πάντως, εφόσον έχουν στην κατοχή τους έγκυρο τιμολόγιο, διατηρούν το δικαίωμα αφαίρεσης του ΦΠΑ.

4. Ο ορισμός του παραλήπτη των προϊόντων ως υπόχρεου για την καταβολή ΦΠΑ αντί του προμηθευτή αποτελεί ένα προσωρινό μέτρο έκτακτης ανάγκης το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα να τεθεί τέλος σε αυτή τη μορφή απάτης. Η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου επί δύο έτη θα δώσει επαρκή χρόνο στη Ρουμανία ώστε να θεσπίσει στο γεωργικό τομέα οριστικά μέτρα και συμβατά με την οδηγία 2006/112/ΕΚ για την πρόληψη και την καταπολέμηση αυτής της μορφής απάτης.

5. Προκειμένου να παρεμποδιστεί η μετατόπιση της απάτης στο στάδιο της μεταποίησης των προϊόντων σε είδη διατροφής ή σε βιομηχανικά είδη ή σε άλλα προϊόντα, η Ρουμανία πρέπει να λάβει τα κατάλληλα μέτρα συγχρόνως όσον αφορά τους εμπλεκόμενους φορολογούμενους σχετικά με τη δήλωση και τον έλεγχο και να ενημερώσει σχετικά την Επιτροπή.

6. Προκειμένου το παρόν ειδικό μέτρο να εφαρμοστεί αποκλειστικά για ακατέργαστα γεωργικά προϊόντα και να αποφευχθούν οι δυσανάλογες διοικητικές επιβαρύνσεις για τους εμπλεκόμενους φορολογούμενους ή οι κίνδυνοι όσον αφορά την ασφάλεια δικαίου, πρέπει να χρησιμοποιηθεί η συνδυασμένη ονοματολογία που προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο[2], ώστε να καθοριστούν τα προϊόντα που προβλέπει αυτό το ειδικό μέτρο.

7. Το εν λόγω ειδικό μέτρο είναι αιτιολογημένο και ανάλογο προς τους επιδιωκόμενους στόχους. Πράγματι, είναι περιορισμένο χρονικά και αφορά μόνο ορισμένα επακριβώς καθορισμένα προϊόντα τα οποία δεν προορίζονται καταρχήν στην κατάσταση που βρίσκονται για τους τελικούς καταναλωτές και έχουν αποτελέσει αντικείμενο φορολογικής απάτης με συνέπεια την απώλεια σημαντικών εσόδων ΦΠΑ. Λαμβανομένου υπόψη του μεγέθους αυτής της φορολογικής απάτης, το προτεινόμενο μέτρο πρέπει να θεσπιστεί το συντομότερο δυνατό.

8. Το εν λόγω ειδικό μέτρο δεν θα επηρεάσει το ποσό του ΦΠΑ που θα εισπράξει η Ρουμανία στο στάδιο της τελικής κατανάλωσης και δεν θα έχει αρνητική επίπτωση στους ίδιους πόρους της Ένωσης που προέρχονται από το ΦΠΑ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ επιτρέπεται στη Ρουμανία να ορίσει ως υπόχρεο για το ΦΠΑ τον παραλήπτη των ακόλουθων προϊόντων που περιλαμβάνονται στη συνδυασμένη ονοματολογία, η οποία προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87:

Κωδικός ΣΟ | Προϊόν |

1001 10 00 | Σκληρός σίτος |

1001 90 10 | Όλυρα που προορίζονται για σπορά |

ex 1001 90 91 | Μαλακός σίτος που προορίζεται για σπορά |

ex 1001 90 99 | Άλλα όλυρα και μαλακός σίτος που δεν προορίζονται για σπορά |

1002 00 00 | Σίκαλη |

1003 00 | Κριθή |

1005 | Αραβόσιτος |

1201 00 | Κουκιά σόγιας, έστω και σπασμένα |

1205 | Σπέρματα αγριογογγύλης ή αγριοκράμβης, έστω και σπασμένα |

1206 00 | Σπέρματα ηλιόσπορου, έστω και σπασμένα |

1212 91 | Ζαχαρότευτλα |

Άρθρο 2

Η άδεια που προβλέπεται στο άρθρο 1 χορηγείται υπό τον όρο ότι η Ρουμανία θα καθιερώσει κατάλληλες και αποτελεσματικές υποχρεώσεις όσον αφορά τη δήλωση και τα μέτρα ελέγχου σχετικά με τους φορολογούμενους που προμηθεύουν τα προϊόντα τα οποία αφορά η εν λόγω άδεια.

Η Ρουμανία υποχρεούται να ενημερώσει την Επιτροπή σχετικά με την καθιέρωση των υποχρεώσεων και των μέτρων που προβλέπει το πρώτο εδάφιο.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση ισχύει για διάστημα δύο ετών από την κοινοποίησή της.

Άρθρο 4

Η Ρουμανία είναι παραλήπτρια της παρούσας απόφασης.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[1] ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1.

[2] ΕΕ L 256 της 7.9.1987, σ. 1.