ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 07.03.1996 
COM(96) 78 τελικό 
96/0052 (COD) 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
σχετικά με τα δίκτυα παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών 
στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
Πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για τη δημιουργία δικτύου επιδημιολογικής παρακολούθησης 
και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 
ΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ 
ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 
II. Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΑΟΠΚΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 
ΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ 3 
1. Ορισμός της παρακολούθησης 3 
2. Οι στόχοι της παρακολούθησης 4 
3. Αρχές και τρόποι της παρακολούθησης 5 
4. Τα διάφορα συστήματα παρακολούθησης 5 
5. Ποιότητα των συστημάτων παρακολούθησης 6 
III. ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ 
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 7 
1. Μηχανισμοί που υπάγονται στην ΠΟΥ 8 
2. Συστήματα που υποστηρίζει η Ευρωπαϊκή Κοινότητα 9 
3. Αλλα δίκτυα 13 
IV. ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 13 
1. Εκτίμηση της κατάστασης 13 
2. Συμπεράσματα 15 
3. Μελλοντικές ενέργειες 16 
V. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 20 
il 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Η επιδημική έκρηξη που οφείλεται στον ιό Έμπολα στο Ζαΐρ το 1995, όπως και η 
επιδημία πνευμονικής πανώλης που σημειώθηκε στην Ινδία το περασμένο έτος, επέστηκαν 
και πάλι στην προσοχή στην ανάγκη λήψης μέτρων για την καταπολέμηση των λοιμωδών 
νοσημάτων. Εδώ και πολύ καιρό έχει διαπιστωθεί και αποδειχθεί ότι τα λοιμώδη νοσήματα, 
η εμφάνιση των οποίων προκαλείται από διάφορους μικροβιακούς παράγοντες, τείνουν να 
διασπείρονται μεταξύ των ατόμων και μέσω του γεωγραφικού χώρου, κυρίως εξαιτίας της 
κινητικότητας των ατόμων και, σε μικρότερο βαθμό, εξαιτίας της διακίνησης των 
εμπορευμάτων, της κατανάλωσης ύδατος και τροφίμων, στους οποίους προστίθενται 
παράγοντες όπως η αλλαγή του κλίματος (αύξηση της θερμοκρασίας της γης), η αύξηση της 
αντίστασης στα αντιβιοτικά, η ανοσολογική κατάσταση των ατόμων, οι συνθήκες ζωής 
(κοινωνικοοικονομικά προβλήματα). Όσο περισσότερες και μεγαλύτερες είναι οι 
μετακινήσεις των ατόμων, τόσο μεγαλύτεροι είναι οι κίνδυνοι διασποράς των νοσημάτων 
αυτών με τη μορφή επιδημιών στο πλαίσιο μη προστατευόμενων πληθυσμών και συνεπώς 
τόσο αυξάνονται οι κίνδυνοι για την υγεία των πληθυσμών. Από την ασιατική γρίπη ή τη 
χολέρα έως τη μόλυνση από τον HTV που ευθύνεται για το AIDS, τα παραδείγματα 
αφθονούν στην ιστορία και στην πρόσφατη επικαιρότητα. Οι παράγοντες που ευθύνονται 
για τα μεταδοτικά λοιμώδη νοσήματα αγνοούν και περιφρονούν τα γεωγραφικά σύνορα. 
Επιπλέον, η ευκολία με την οποία οι πληθυσμοί εκτίθενται στον κίνδυνο να προσβληθούν 
από αυτούς τους λοιμογόνους παράγοντες δεν σταματά να αυξάνεται παρά τη σημαντική 
πρόοδο που συντελείται στον τομέα της προστασίας της δημόσιας υγείας. 
Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι, σε επίπεδο κράτους, τα μέτρα που πρέπει να 
λαμβάνουν οι αρχές που είναι αρμόδιες για τη δημόσια υγεία για την αναχαίτιση της 
διασποράς αυτών των λοιμωδών νοσημάτων ή για την πρόληψη της εμφάνισης τους 
βασίζονται στην όσο το δυνατόν ακριβέστερη γνώση της επιδημιολογικής κατάστασης. Αυτό 
είναι δυνατόν να επιτευχθεί μόνο με τη συστηματική συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις 
ασθένειες αυτές, με την ανάλυση των εν λόγω πληροφοριών, την ερμηνεία τους και στη 
συνέχεια με τη διαβίβαση τους στους αρμόδιους για τη δημόσια υγεία. Το σύνολο αυτών των 
δραστηριοτήτων αντιστοιχεί στην επιδημιολογική παρακολούθηση, ο στόχος της οποίας 
είναι ουσιαστικά πρακτικός, δηλαδή συνίσταται στην παραγωγή της πληροφορίας έτσι ώστε 
να είναι δυνατόν να ληφθούν άμεσα μέτρα. Στην περίπτωση των μεταδοτικών ασθενειών, 
όλοι οι ειδικοί αναγνωρίζουν ότι η παρακολούθηση που έχει ως ρόλο τη χρήση αυτών των 
αποτελεσμάτων για την εξασφάλιση του ελέγχου αυτών των νοσημάτων και της πρόληψης 
τους αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο. Η επιδημιολογική παρακολούθηση έχει αποδείξει 
επανειλημμένως την αποδοτικότητα της, καθώς τα μέσα που εφαρμόζονται για την 
υλοποίηση της αντισταθμίζονται ευρύτατα από τα οφέλη που καταγράφονται εξαιτίας των 
ασθενειών που αποφεύγονται. 
Σε αυτό το γενικό πλαίσιο, καθώς τα λοιμώδη νοσήματα μπορούν να διασπαρούν 
εύκολα μέσω του ευρωπαϊκού χώρου εάν δεν πραγματοποιηθεί καμιά ενέργεια, η ανάγκη 
επίτευξης συμφωνίας σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την παρακολούθηση 
των μεταδοτικών ασθενειών είναι επιτακτική. 'Οσον αφορά το σημείο αυτό, το Συμβούλιο 
και οι υπουργοί Υγείας των κρατών μελών που συνέρχονται στα πλαίσια του Συμβουλίου 
ενέκριναν στις 13 Νοεμβρίου 1992 το ψήφισμα 92/C 326/1 * που καλεί την Επιτροπή να 
εξετάσει τους υπάρχοντες μηχανισμούς που προβλέπουν τη συνεργασία μεταξύ των κρατών 
μελών καθώς και τους μηχανισμούς της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) στον τομέα 
της παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών, ιδίως των τροφιμογενών ασθενειών, να 
εντοπίσει τις ανάγκες και τις ελλείψεις και να υποβάλει προτάσεις για τη βελτίωση τους. 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από την πλευρά του, κάλεσε την Επιτροπή, στο ψήφισμα του 
1 ΕΕτης 11.12.1992 
σχετικά με την πολιτική για τη δημόσια υγεία μετά το Μάαστριχτ2, να θέσει σε λειτουργία 
ένα διασυνοριακό δίκτυο που θα διατυπώνει ορισμούς, οι οποίοι θα είναι εφαρμόσιμοι στην 
πράξη, σχετικά με τις ασθένειες στις οποίες εφαρμόζεται ο κανόνας της υποχρεωτικής 
δήλωσης, θα συλλέγει, θα ενημερώνει, θα αναλύει και θα διαδίδει τα δεδομένα των κρατών 
μελών σχετικά με τις εν λόγω ασθένειες καθώς και θα συνεργάζεται στους τομείς αυτούς με 
τους εθνικούς και διεθνείς φορείς. Επιπλέον, το Συμβούλιο, στα συμπεράσματα του 94/C 
15/043 της 13ης Δεκεμβρίου 1993, καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για τη 
δημιουργία ενός δικτύου επιδημιολογίας στην Κοινότητα. Η Επιτροπή, στην ανακοίνωση 
της σχετικά με το πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας της 23ης Νοεμβρίου 1993, 
COM(93)559, και στην ανακοίνωση της σχετικά με το AIDS και ορισμένες άλλες μεταδοτικές 
ασθένειες, COM(94)413, της 9ης Νοεμβρίου 1994, πρότεινε να ληφθούν ειδικά κοινοτικά 
μέτρα για το σκοπό αυτό και κυρίως η δημιουργία και η ανάπτυξη δικτύων 
παρακολούθησης. 
Η παρούσα ανακοίνωση, χωρίς να q>ιλoδoξεί να είναι πλήρης, σκοπεύει να εξετάσει 
όλες τις διοργανικές συνεργασίες που υπάρχουν σε διεθνές ευρωπαϊκό επίπεδο στον τομέα 
τ ης παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών. Μετά την παράθεση των ιδιαιτεροτήτων 
που παρουσιάζει η επιδημιολογική παρακολούθηση των μεταδοτικών ασθενειών και την 
καταγραφή των συνεργασιών αυτών, η ανακοίνωση επιχειρεί να αναλύσει τα ισχυρά και τα 
ασθενή σημεία της σημερινής κατάστασης σε συνάρτηση με ορισμένα αντικειμενικά κριτήρια, 
τα οποία τίθενται προκειμένου να επιτυγχάνεται υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Τέλος, η ανακοίνωση υποβάλλει προτάσεις για την πραγματοποίηση 
ενεργειών, βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, στον τομέα της παρακολούθησης, με στόχο 
την πρόληψη και τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών στην Ευρώπη, στο πλαίσιο του 
σεβασμού των θεμελιωδών αρχών της ευρωπαϊκής οικοδόμησης: επικουρικότητα και 
κοινοτική υπεραξία. 
II. Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΛΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ 
ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ 
Προτού προχωρήσουμε περισσότερο σε αυτόν τον ευρύ τομέα, είναι απαραίτητο, 
προκειμένου να αποφευχθούν ασάφειες και παρερμηνείες, να καθοριστεί καλά το πλαίσιο 
και οι έννοιες που θα χρησιμοποιηθούν και να διευκρινιστεί το πεδίο των σχετικών 
δραστηριοτήτων, έτσι ώστε να είναι σαφές και κατανοητό το τι πρέπει να γίνει στον τομέα 
αυτό σε κοινοτικό επίπεδο. Η διασάφηση αυτή είναι επίσης απαραίτητη διότι τόσο σε εθνικό 
όσο και σε διεθνές επίπεδο πραγματοποιούνται πολυάριθμες πρωτοβουλίες και ενέργειες 
η ύπαρξη των οποίων δεν είναι πάντοτε καλά γνωστή και εφαρμόζονται επικαλυπτόμενα 
συστήματα, πράγμα που προκαλεί σύγχυση. Επιπλέον, η παρακολούθηση των μεταδοτικών 
ασθενειών παρουσιάζει μια ιδιομορφία που πρέπει να γίνει αντιληπτή, από τη στιγμή που 
θα εφαρμοστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
1. Ορισμός της παρακολούθησης 
Σύμφωνα με αυτή την ανακοίνωση και αυτήν την απόφαση, η επιδημιολογική 
παρακολούθηση ορίζεται ως η συστηματική και αδιάλειπτη συλλογή, ανάλυση και ερμηνεία 
υγειονομικών δεδομένων, έτσι ώστε να εκπονούνται, να θεσπίζονται και να αξιολογούνται 
τα μέτρα και τα προγράμματα δημόσιας υγείας, αλλά και ως η ταχεία διάδοση αυτών των 
πληροφοριών στα άτομα που τις χρειάζονται στο πλαίσιο του επαγγέλματος τους ή στο 
πλαίσιο καθηκόντων λήψης αποφάσεων. Συνεπώς, η παρακολούθηση αντιστοιχεί στην 
παρατήρηση ορισμένων φαινομένων υγείας που επηρεάζουν τους πληθυσμούς ή ομάδες 
πληθυσμών, μέσω της συλλογής διαφόρων κατηγοριών πληροφοριών, με στόχο την ταχεία 
2 ΕΕ C 329 της 06.12.1993, σ.375. 
3ΕΕτης 18.01.1994 
λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των φαινομένων αυτών. Η παρατήρηση αυτή 
πραγματοποιείται κατά κανόνα σε μόνιμη βάση, από τη στιγμή που ενδέχεται να σημειωθούν 
τέτοια φαινόμενα. Πρόκειται συνεπώς για μια δραστήρια και δυναμική διαδικασία, η οποία 
από άποψη δημόσιας υγείας, αφορά μόνο καταστάσεις που μπορούν να εξελιχθούν ταχέως, 
εάν δεν ληφθεί κανένα μέτρο για την επανόρθωση τους. 
Στη γλώσσα των επιδημιολόγων, ο όρος παρακολούθηση επιφυλάσσεται στην πράξη 
για τρεις περιπτώσεις: για τις μεταδοτικές ασθένειες, για τους υγειονομικούς κινδύνους που 
συνδέονται με τη ρύπανση και για την ασφάλεια των βιολογικών προϊόντων που 
χορηγούνται στον άνθρωπο. Στην τελευταία περίπτωση, πρόκειται για την επαγρύπνηση, για 
παράδειγμα για την αιμοεπαγρύπνηση εάν πρόκειται για το αίμα ή για τα προϊόντα με βάση 
το αίμα. Οι μη μεταδοτικές ασθένειες, όπως ο καρκίνος, οι καρδιαγγειακές ή οι ψυχικές 
νόσοι, μπορούν φυσικά να αποτελέσουν αντικείμενο παρακολούθησης. Ωστόσο, εξαιτίας της 
βραδείας εξέλιξης τους και της φύσης των πληροφοριών που συλλέγονται σχετικά με αυτές, 
καθώς και εξαιτίας του γεγονότος ότι δεν απαιτούν επείγουσα παρέμβαση, όπως για την 
καταστολή μιας επιδημίας που διασπείρεται ταχέως, για τις μη μεταδοτικές ασθέναες 
χρησιμοποιείται ο όρος επιδημιολογική παρατήρηση. 
2. Οι στόχοι της παρακολούθησης 
Στον τομέα των μεταδοτικών ασθενειών, η επιδημιολογική παρακολούθηση 
πραγματοποιείται έτσι ώστε να ανταποκρίνεται σε διάφορες κατηγορίες στόχων που πρέπει 
να διευκρινιστούν. Πρόκειται, κατ' αρχάς, για τη μέτρηση της επίπτωσης (δηλαδή για τον 
αριθμητικό προσδιορισμότων νέων κρουσμάτων κατά τη διάρκεια μιας δεδομένης περιόδου, 
ενός μήνα ή έτους), για τον προσδιορισμότων χαρακτηριστικών ενός δεδομένου λοιμώδους 
νοσήματος, για τη μελέτη της διαχρονικής και χωρικής δυναμικής που ακολουθεί η διάδοση 
αλλά και για τη μελέτη της διάδοσης συναρτήσει των κοινωνικών κατηγοριών, προκειμένου 
να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση τους. Στη συνέχεια πρόκειται για τον 
εντοπισμό των συρροών κρουσμάτων ή των επιδημιών ή ακόμη των μη φυσιολογικών 
καταστάσεων της υγείας, χάρη σε ένα σύστημα προειδοποιητικών δεικτών, με στόχο τη λήψη 
μέτρων για τη ρήξη της συγκεκριμένης αλυσίδας μετάδοσης. Τέλος, πρόκειται για την 
περιγραφή των παραγόντων κινδύνου προσβολής από μεταδοτική λοίμωξη και της σημασίας 
τους καθώς και για τη λήψη των καλύτερων δυνατών προληπτικών μέτρων και για τη 
διατύπωση των πιο κατάλληλων συστάσεων. 
Αυτές οι τρεις αλληλένδετες κατηγορίες στόχων αποτελούν τη βάση της 
δραστηριότητας που ονομάζεται έλεγχος των μεταδοτικών ασθενειών. Δεν πρόκειται με 
κανένα τρόπο για ατομικό έλεγχο γραφειοκρατικού τύπου, όπως δημιουργείται καμιά φορά, 
άδικα, η εντύπωση, αλλά αντίθετα για τη χρησιμοποίηση όλων των μέσων προκειμένου να 
κατασταλεί η αύξηση των κρουσμάτων και να καταστεί δυνατή η επιστροφή στην κανονική 
κατάσταση, δηλαδή σε ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας. 
Πέρα από αυτές τις δραστηριότητες που αποσκοπούν στην επανόρθωση μιας de facto 
κατάστασης, η παρακολούθηση έχει επίσης ως στόχο να αποτελέσει ένα εργαλείο 
αξιολόγησης των πολιτικών πρόληψης, και ιδίως της πολιτικής εμβολιασμού. Τέλος, η 
παρακολούθηση αποτελεί ένα μέσο εκλογής για τη διαμόρφωση υποθέσεων και την 
επαλήθευση τους μέσω επιδημιολογικών ερευνών που πραγματοποιούνται για το σκοπό 
αυτό. 
3. Αρχές και τρόποι της παρακολούθησης 
Οι μεταδοτικές ασθένειες έχουν ορισμένα θεμελιώδη χαρακτηριστικά που 
περιγράφονται σε προηγούμενη ανακοίνωση της Επιτροπής (COM(94)413 της 9ης Νοεμβρίου 
1994, παράγραφοι 6 έως 15). Τα χαρακτηριστικά αυτά υπαγορεύουν, κατά κάποιον τρόπο, 
τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να πραγματοποιηθεί η παρακολούθηση αυτών των 
ασθενειών, διότι οι μεταδοτικές ασθένειες δεν αποτελούν μια ομοιογενή ομάδα, το αντίθετο 
μάλιστα. 
Στην πράξη και σύμφωνα με τους ειδικούς του τομέα της επιδημιολογίας, η 
παρακολούθηση μπορεί να αναπτυχθεί τόσο με βάση κλινικά και/ή εργαστηριακά κριτήρια 
(οι πληροφορίες παρέχονται, για παράδειγμα, από γενικούς ιατρούς και εργαστήρια 
αντιστοίχως), όσο και με βάση έρευνα (σε όλο τον πληθυσμό ή βάσει δείγματος), ανάλογα 
με τον τύπο της παθολογίας που παρακολουθείται: τα σοβαρά και σπάνια λοιμώδη 
νοσήματα απαιτούν πλήρεις έρευνες, π.χ. υποχρεωτική δήλωση ή αρχείο θνησιμότητας, ενώ 
τα συχνά και ελαφρά λοιμώδη νοσήματα απαιτούν αντίθετα συλλογή πληροφοριών βάσει 
δείγματος, από δίκτυα ανταποκριτών ιατρών ή εργαστηρίων. Από την άλλη πλευρά, η 
εγκυρότητα της παρακολούθησης βασίζεται στο ρυθμό συλλογής των πληροφοριών, καθώς 
οι πληροφορίες μπορούν να συλλέγονται σε αδιάλειπτη βάση ή σε περιοδική αλλά 
επαναλαμβανόμενη ανά σχετικά μικρά διαστήματα βάση, σύμφωνα με μια διαδικασία που 
είναι είτε παθητική (η οποία συνίσταται στην αναμονή της άφιξης των πληροφοριών) είτε 
αντίθετα δραστήρια (η οποία απαιτεί τακτική ή μόνιμη επαφή με την πηγή των 
πληροφοριών). 
Η παρακολούθηση εξαρτάται επίσης από το γεωγραφικό επίπεδο (τοπικό, εθνικό ή 
διεθνές) όπως και από το μέσο διαβίβασης των πληροφοριών, το οποίο πρέπει να είναι το 
πιο κατάλληλο και το πιο προσαρμοσμένο στις ανάγκες, ιδίως όσον αφορά την ταχύτητα, 
πράγμα που παραπέμπει στα μέσα επικοινωνίας (γραπτό ερωτηματολόγιο, τηλέφωνο, φαξ 
ή τηλεματικά μέσα). Στα στοιχεία αυτά προστίθεται το γεγονός ότι η αυστηρή 
παρακολούθηση απαιτεί να υπάρχουν, για το ίδιο λοιμώδες νόσημα, τουλάχιστον δύο 
ανεξάρτητα και συμπληρωματικά συστήματα παρακολούθησης. Η σύγκριση των δεδομένων 
που λαμβάνονται από αυτά τα διαφορετικά συστήματα επιτρέπει την επαλήθευση της 
πληρότητας και της αντιπροσωπευτικότητας των πληροφοριών που έχουν συλλεχθεί. 
Είναι αυτονόητο ότι για να σχηματιστεί μια συνολική εικόνα της κατάστασης, όλα 
τα δεδομένα πρέπει να συγκεντρωθούν σε ένα ορισμένο κεντρικό επίπεδο το οποίο, στα 
περισσότερα κράτη μέλη, είναι το εθνικό επίπεδο, εάν εξαιρεθούν τα ομοσπονδιακά κράτη. 
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ισχύει το ίδιο: η συγκέντρωση των πληροφοριών σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο είναι απαραίτητη για την επεξεργασία τους και τη διαβίβαση τους στους φορείς 
δημόσιας υγείας. 
4. Τα διάφορα συστήματα παρακολούθησης 
Σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, διάφορα συστήματα επιχειρούν να αναλύσουν την 
κατάσταση που επικρατεί όσον αφορά τις μεταδοτικές ασθένειες. 
α) Το πιο κλασικό σύστημα συνίσταται στην υποχρεωτική δήλωση ασθένειας που 
υποχρεώνει τους γενικούς ιατρούς που διαγιγνώσκουν ένα νόσημα να δηλώνουν το 
περιστατικό στην υγειονομική αρχή, παρέχοντας ορισμένες συμπληρωματικές πληροφορίες, 
ενώ η συγκέντρωση των δεδομένων σε κεντρικό επίπεδο επιτρέπει την εκτίμηση της γενικής 
κατάστασης. Αυτό το σύστημα είναι λίγο ή πολύ αποδοτικό ανάλογα με το κράτος μέλος 
(μη δήλωση ορισμένων περιστατικών) και βασίζεται ως επί το πλείστον σε μια κλινική 
διάγνωση, χωρίς ιδιαίτερο προσδιορισμό του περιστατικού. Άρα, καθώς δεν αποφεύγονται 
οι επικαλύψεις ούτε τα μη επιβεβαιωμένα περιστατικά, δεν παρέχεται ακριβής ούτε βέβαιη 
εικόνα της πραγματικής κατάστασης. Η μέγιστη αποτελεσματικότητα του συστήματος 
επιτυγχάνεται όταν η επίπτωση του νοσήματος δεν είναι ιδιαίτερα υψηλή: όπως κάθε 
παθητικό σύστημα παρακολούθησης, το σύστημα αυτό δεν επιτρέπει την καταγραφή όλων 
των περιστατικών ενός νοσήματος. 
β) Για το λόγο αυτό, επιχειρείται ως επί το πλείστον η αντικατάσταση του ή η 
συμπλήρωση τους με τα δίκτυα ανταποκριτών νενικών ιατοών. Οι ιατροί αυτοί είναι 
εθελοντές, που αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα, όσον αφορά την ηλικία, το φύλο, τον 
τρόπο και το τόπο άσκησης του επαγγέλματος, του συνόλου των γενικών ιατρών της χώρας 
τους σε ποσοστό 1-4%. Οι ιατροί αυτοί τείνουν ολοένα και περισσότερο να είναι 
συνδεδεμένοι μεταξύ τους με μέσα τηλεματικής και τα αποτελέσματα της παρακολούθησης 
ενημερώνονται σε εβδομαδιαία βάση, πράγμα που επιτρέπει τη χωροχρονική παρατήρηση 
των παρακολουθούμενων νοσημάτων. Το σύστημα αυτό χρησιμοποιείται ιδίως για τα συχνά 
νοσήματα με υψηλή επίπτωση και επιτρέπει την εξαγωγή των τάσεων ενώ προσφέρεται 
ικανοποιητικά για την ταχεία προειδοποίηση και την ανταλλαγή πληροφοριών, σχεδόν σε 
πραγματικό χρόνο. 
γ) Τα δίκτυα βιοϊατοικάΛ^εονασττιοίοΰνκχνταποκοιτών.τα οποία επιλέγονται με βάση 
ανάλογες αρχές, παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τους μικροοργανισμούς (ιούς, βακτήρια, 
σπόρια, κτλ.) που εντοπίζουν κατά την καθημερινή τους πρακτική, ως επί πλείστον στο 
πλαίσιο δοκιμασιών για την επιβεβαίωση μιας κλινικής διάγνωσης. Έτσι έχουν δημιουργηθεί 
πολλά δίκτυα, ανάλογα με τα εξεταζόμενα νοσήματα, τα οποία διαδραματίζουν εξέχοντα 
ρόλο στην επιδημιολογική προειδοποίηση. Όλα τα κράτη μέλη δεν διαθέτουν τέτοια δίκτυα, 
καθώς απαιτούν προηγμένη οργάνωση και μόνιμο προσωπικό, δηλαδή τη χρησιμοποίηση 
σημαντικών μέσων. 
δ) Τα κέντρα avacpooac που είναι ειδικευμένα στις μεταδοτικές ασθένειες παρέχουν 
πρόσθετη υποστήριξη σε αυτό το σύνολο με την εμπειρογνωμοσύνη τους (εντοπισμός των 
στελεχών, επιδημιολογική ανάλυση), με τις προειδοποιήσειςπου έχουν καθήκον να εκδίδουν 
σε περίπτωση εμφάνισης πλημελλώς ταυτοποιημένων συρροών περιστατικών ή 
μεμονωμένων κρουσμάτων σπάνιων και σοβαρών ασθενειών, και με τις τεχνικές συμβουλές 
που παρέχουν στις υγειονομικές αρχές. 
ε) Οι περιοδικές ή συγκεκριμένες έρευνες, για παράδειγμα για τις μελέτες 
επιπολασμού (νοσοκομειακές λοιμώξεις) ή για την αξιολόγηση των μέτρων πρόληψης 
(κάλυψη με εμβολιασμό) ή ακόμη για τον προσδιορισμό της επίπτωσης ορισμένων μη 
παρακολουθούμενων ασθενειών μέσω αναδρομικών μελετών, συμπληρώνουν τέλος το 
σύνολο αυτό. Άλλες πηγές πληροφοριών (ιατρικά πιστοποιητικά θανάτου, πωλήσεις 
φαρμάκων και εμβολίων, πιστοποιητικά υγείας, αρχεία νοσοκομειακής νοσηρότητας, κτλ.) 
αξιοποιούνται επίσης με στόχο την έμμεση επικύρωση των συστημάτων παρακολούθησης 
αυτών καθαυτών. 
5. Ποιότητα των συστημάτων παρακολούθησης: 
Η χρησιμότητα, για τους αρμόδιους του τομέα της δημόσιας υγείας, ενός συστήματος 
παρακολούθησης που εφαρμόζεται σε εθνικό επίπεδο εξαρτάται από την ποιότητα του 
συστήματος, δηλαδή από την ικανότητα του να παρέχει μια πιστή εικόνα της 
επιδημιολογικής κατάστασης, όπως αυτή εκτιμάται με βάση ορισμένα κριτήρια. Αυτό ισχύει 
ακόμη περισότερο σε διεθνές επίπεδο, δηλαδή ένα σύστημα παρακολούθησης σε κοινοτικό 
επίπεδο δεν θα έχει ιδιαίτερο νόημα εάν τα δεδομένα που συλλέγονται στα διάφορα σημεία 
του εδάφους της Κοινότητας δεν είναι συγκρίσιμα. 
α) Η ευαισθησία ενός συστήματος παρακολούθησης, δηλαδή το ποσοστό των 
περιστατικών που καταγράφονται από το σύστημα αυτό επί του συνολικού αριθμού 
περιστατικών που εκδηλώνονται πραγματικά σε ένα δεδομένο πληθυσμό, αποτελεί 
πρωταρχικό στοιχείο εκτίμησης. Με βάση αυτό το μέτρο, η ευαισθησία των συστημάτων 
υποχρεωτικής δήλωσης κυμαίνεται από 5% (των κρουσμάτων που έχουν δηλωθεί σε σχέση 
με το πραγματικό σύνολο) έως και σχεδόν 100%. Στις συνθήκες αυτές, όταν το ποσοστό 
δήλωσης που επιτυγχάνεται είναι κάτω από ένα όριο που κυμαίνεται μεταξύ 50% και 80% 
πρέπει να δημιουργούνται σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με τη χρησιμότητα αυτού του 
συστήματος, το οποίο πρέπει απαραίτητα να βελτιωθεί ή να συμπληρωθεί από άλλες πηγές 
πληροφοριών. 
β) Η αντιποοσωπευτικότητα ενός συστήματος παρακολούθησης αποτελεί ένα βασικό 
στοιχείο, εξ ορισμού, των συστημάτων που βασίζονται σε δείγμα, όπως τα δίκτυα 
ανταποκριτών. Αυτό ισχύει ιδίως όταν η ευαισθησία του συστήματος υποχρεωτικής δήλωσης 
που το συνοδεύεται είναι χαμηλή, διότι η συνολική εικόνα μπορεί να είναι ιδιαίτερα 
αλλοιωμένη και να οδηγήσει σε αρκετά εσφαλμένη εκτίμηση της κατάστασης. 
γ) Η προθεσμία δήλωσης, εάν τείνει να καταστεί ιδιαίτερα μεγάλη, μπορεί να θέσει 
προβλήματα, ιδίως σε καταστάσεις που απαιτείται η λήψη αποτελεσματικών μέτρων για τον 
ταχύτερο δυνατό έλεγχο μιας επιδημίας. Όσον αφορά το σημείο αυτό, η ετήσια ή τριμηνιαία 
δήλωση των περιστατικών, παρ' όλο που ενδείκνυται για τις ασθένειες που δεν απαιτούν 
τη λήψη άμεσων μέτρων για τον έλεγχο τους, είναι ακατάλληλη στην αντίθετη κατάσταση. 
Αυτός ο παράγοντας είναι ιδιαίτερα σημαντικός όταν η κατάσταση αφορά ένα ευρύ 
γεωγραφικό χώρο, όπως το έδαφος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
δ) Η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων που συλλέγονται εξαρτάται άμεσα από την 
έλλειψη ή την ύπαρξη ορισμού των κρουσμάτων ή από το γεγονός ότι το ίδιο άτομο μπορεί 
να εξεταστεί από πολλούς ιατρούς, διαδοχικά, ή ακόμη από το ότι το άτομο αυτό μπορεί 
να εξεταστεί πολλές φορές εξαιτίας υποτροπών. 
ε) Η εμπιστευτικότητα των δεδομένων που συγκεντρώνονται θέτει δεοντολογικά και 
νομικά προβλήματα ιδίως όταν το ερωτηματολόγιο δήλωσης περιλαμβάνει ερωτήσεις 
σχετικά με τη σεξουαλική συμπεριφορά των ατόμων ή ερωτήσεις από τις οποίες μπορεί να 
συναχθεί τυχόν οροθετικότητα του ατόμου ως προς τον HTV, εφόσον οι δηλώσεις 
επιτρέπουν τον εντοπισμό / την αναγνώριση των ατόμων, πράγμα που συνηγορεί υπέρ των 
ανώνυμων ερωτηματολογίων. 
στ) Στην εκτίμηση των συστημάτων παρακολούθησης υπεισέρχονται και άλλα 
στοιχεία: η έλλειψη των συμπληρωματικών πληροφοριών που είναι συχνά απαραίτητες για 
την επιδημιολογική παρακολούθηση μιας συγκεκριμένης ασθένειας και η έλλειψη 
ανθρώπινου δυναμικού, προκειμένου να διατηρούνται οι δραστηριότητες παρακολούθησης 
σε κατάλληλο επίπεδο αλλά και να πραγματοποιείται πλήρης ανάλυση των δεδομένων, 
αποτελούν δύο παραδείγματα ουσιαστικών παραμέτρων για την εύρυθμη λειτουργία και τη 
χρησιμότητα ενός συστήματος παρακολούθησης. 
III. ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ 
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 
Ιστορικά, πολλές από τις διεθνείς συνεργασίες που υπάρχουν στον τομέα της 
παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών στις οποίες συμμετέχουν τα κράτη ή τα 
ειδικευμένα ιδρύματα τους έχουν αναπτυχθεί, όπως είναι φυσικό, ύστερα από πρωτοβουλία 
της ΠΟΥ και υπό την αιγίδα της. Η έκταση των ευρωπαϊκών χωρών που υπάγονται στην 
ΠΟΥ ξεπερνά κατά πολύ το χώρο που σχηματίζεται από το έδαφος, το οποίο εξάλλου είναι 
ασυνεχές, των κρατών που αποτελούν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Εκτός από τις ασθένειες 
που καλύπτονται από τον ΔΥΚ (Διεθνής Υγειονομικός Κανονισμός), οι συνεργασίες αυτές 
αναπτύσσονται σε εθελοντική βάση και η αποτελεσματικότητα τους εξαρτάται από το 
μεγαλύτερο ή μικρότερο ενδιαφέρον των εταίρων να συλλέγουν τις κατάλληλες πληροφορίες 
και να τις ανακοινώνουν με στόχο την ανάλυση και τη διάδοση τους. 
Καθώς αυτές οι διακρατικές δραστηριότητες, οι οποίες είναι χρήσιμες ή απαραίτητες 
για τη δημόσια υγεία, έχουν αναγκαστικά ένα κόστος, τόσο από άποψη επενδύσεων όσο και 
λειτουργίας, στάθηκε δυνατό να εξασφαλιστεί η συνέχεια και η πραγματοποίηση της 
ενέργειας με τη σημαντική συνεισφορά από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, ως επί 
το πλείστον με τη συνεργασία της ΠΟΥ. 
Προκειμένου να διαμορφωθεί μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα των 
συστημάτων που οργανώνονται με τη μορφή δικτύων, στα οποία συμμετέχουν παράγοντες 
της δημόσιας υγείας που ασχολούνται με την παρακολούθηση των μεταδοτικών ασθενειών, 
η Επιτροπή ανέθεσε, στα τέλη του 1993, σε μια ομάδα εμπειρογνωμόνων περιορισμένης 
σύνθεσης την κατάρτιση ευρετηρίου, με τη βοήθεια ερωτηματολογίου το οποίο υποβλήθηκε 
σε διάφορους αρμοδίους των κρατών μελών. Στο πλαίσιο αυτό, ως διεθνής και ειδικότερα 
ως ευρωπαϊκή συνεργασία θεωρήθηκε κάθε δραστηριότητα που είχε ως απώτερο στόχο τη 
βελτίωση της καταπολέμησης μιας ή περισσότερων μεταδοτικών ασθενειών και η οποία 
περιελάμβανε, για το σκοπό αυτό, τη δέσμευση προσωπικού για καθορισμένη ή όχι διάρκεια 
σε τρία κράτη μέλη τουλάχιστον. Ο κατάλογος των συνεργασιών που καταγράφηκαν και τα 
στοιχεία κάθε συνεργασίας παρατίθενται στο παράρτημα. 
1. Μηχανισμοί που υπάγονται στην ΠΟΥ: 
Καθώς ο στόχος δεν είναι να καταγραφούν και να αναλυθούν λεπτομερώς όλες οι 
δραστηριότητες της ΠΟΥ στον εν λόγω τομέα, αναφέρονται μόνο εν συντομία τα συστήματα 
που εφαρμόζει η ΠΟΥ και αφορούν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
α) Ο Διεθνής Υγειονομικός Κανονισμός (ΔΥΚ), που εγκρίθηκε από τη XXII 
Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας το 1969 και τροποποιήθηκε το 1973 από τη XXVI Συνέλευση 
όσον αφορά τη χολέρα και στη συνέχεια το 1981 από τη XXXIV Συνέλευση όσον αφορά την 
ευλογιά, έχει ως στόχο να συμβάλει στην καταστολή της διασποράς των ασθενειών σε 
διεθνές επίπεδο. Ο ΔΥΚ υποχρεώνει τις χώρες που προσχωρούν σε αυτή τη διεθνή σύμβαση, 
πράγμα που σημαίνει όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά όχι την ίδια, να 
λαμβάνουν μέτρα προκειμένου να περιορίζουν την εξάπλωση των επιδημικών εκρήξεων που 
οφείλονται σε τρεις μεταδοτικές ασθένειες: πανώλη, χολέρα και κίτρινο πυρετό. 
Δημιουργώντας ρήξη με τα παραδοσιακά μέτρα του τύπου της καραντίνας, τα οποία είναι 
ως επί το πλείστον ακατάλληλα, τα μέτρα αυτά συνίστανται στην αδιάλειπτη επιδημιολογική 
παρακολούθηση των εισαγόμενων κρουσμάτων, στην πρώιμη ανίχνευση των λοιμώξεων και 
στην κοινοποίηση τους στην ΠΟΥ μέσα σε 24 ώρες καθώς και στην ταχεία και όσο το 
δυνατόν ευρύτερη διάδοση των σχετικών πληροφοριών. Είναι γεγονός ότι αυτές οι τρεις 
ασθένειες δεν λυμαίνονται κανονικά την Ευρώπη και ότι πρόκειται για εισαγόμενες 
ασθένειες των οποίων η πηγή βρίσκεται εκτός του ευρωπαϊκού εδάφους. Για το σκοπό αυτό, 
η ΠΟΥ αποτελεί τον κεντρικό φορέα στον οποίο τα κράτη μέλη δηλώνουν τα κρούσματα. 
Το σύστημα είναι ωστόσο αρκετά τυπικό και δεν επιτρέπει την ευρεία συνεργασία 
των εμπλεκόμενων κρατών κατά την εμφάνιση αυτών των ασθενειών στο έδαφος τους. Δεν 
είναι δυνατόν να αναμένεται από καμιά διεθνή σύμβαση να προβλέπει όλες τις ενδεχόμενες 
περιπτώσεις ασθενειών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ασθένειες και λοιμώξεις διαφορετικές 
από εκείνες που καλύπτει ο ΔΥΚ, π.χ. ορισμένοι αφρικανικοί αιμορραγικοί πυρετοί, 
μπορούν να αντιμετωπιστούν από τις εθνικές υγειονομικές αρχές στο ίδιο πνεύμα. Από την 
εμπειρία συνάγεται εξάλλου ότι η χρησιμότητα μιας συνεργασίας σε κοινοτικό επίπεδο στον 
τομέα αυτό είναι δύσκολο να αποδειχθεί, διότι η εφαρμογή της στην πράξη παρουσιάζει 
προβλήματα. 
β) Τα άλλα συστήματα διεθνών ανταλλαγών που υπάγονται στην αρμοδιότητα της 
ΠΟΥ αφορούν, στην πράξη, περισσότερο την παθητική παρακολούθηση. Ορισμένα αξίζουν 
ιδιαίτερη προσοχή. 
* Το διευρυμένο πρόγραμμα ανοσοποίησης (ΔΠΑ) που θέσπισε η ΠΟΥ το 1974 
αποσκοπεί στην επίτευξη σε παγκόσμιο επίπεδο, του ελέγχου έξι ασθενειών (της 
διφθερίτιδας, του νεογνικού τετάνου, του κοκκύτη, της πολιομυελίτιδας, της ερυθράς και 
της φυματίωσης) στα παιδιά, χάρη στην επίτευξη επαρκούς αντίστοιχης κάλυψης με 
εμβολιασμό. Για την περιοχή της Ευρώπης που καλύπτει η ΠΟΥ, η οποία αποτελείται από 
πενήντα κράτη (εκ των οποίων τη Ρωσία και τα δεκαπέντε κράτη της Ευρωπαϊκής 
8 
Κοινότητας), ο 5ος στόχος της ΠΟΥ είναι λίγο διαφορετικός, διότι επιδιώκει την επίτευξη 
του ελέγχου έξι ασθενειών (των ίδιων με προηγουμένως εκτός της φυματίωσης και του 
κοκκύτη και επιπλέον της παρωτίτιδας και της συγγενούς ιλαράς) στο γενικό πληθυσμό έως 
το τέλος αυτής της χιλιετίας. Τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει επιπλέον τέσσερις δεσμεύσεις: 
εκρίζωση της πολιομυελίτιδας έως το 2000, εξάλειψη του νεογνικού τετάνου έως το 1995, 
μείωση της θνησιμότητας από ερυθρά κατά 95% και μείωση της νοσηρότητας της κατά 90% 
έως το 1995, καθώς και, έως το 1995, τακτικός εμβολιασμός κατά του ιού της ηπατίτιδας 
Β, όταν ο επιπολασμός των φορέων του αντιγόνου HBs είναι πάνω από 8% και, έως το 
1997, εμβολιασμός των επίνοσων ομάδων όταν ο επιπολασμός των φορέων του αντιγόνου 
HBs είναι κάτω από 8%. 
Η επίτευξη των στόχων αυτών, που δεν αποτελούν συστάσεις και δεν έχουν συνεπώς 
κανένα δεσμευτικό χαρακτήρα, βασίζεται στην καλή θέληση των εθνικών αρχών δημόσιας 
υγείας που εκπροσωπούνται στο πλαίσιο μιας συμβουλευτικής ομάδας και μιας ομάδας 
διαχείρισης. Οι ομάδες αυτές ανακοινώνουν σε ετήσια κατά κανόνα βάση τα αποτελέσματα 
της παρακολούθησης, τα οποία αποτελούν απαραίτητο εργαλείο για την επαλήθευση της 
εφαρμογής όλου του προγράμματος εμβολιασμού. Στην πραγματικότητα όμως δεν υπάρχει 
ενότητα απόψεων και ενεργειών μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις μεθόδους 
παρακολούθησης (ορισμός των περιστατικών) και τον καθορισμό της κάλυψης του 
εμβολιασμού, η οποία θα επέτρεπε τη σύγκριση των εθνικών καταστάσεων. 
* Δύο άλλα συστήματα, το συνεργαζόμενο κέντρο με την ΠΟΥ για την υγεία και την 
παρακολούθηση των ασθενειών (Ρώμη) και το κέντρο παρακολούθησης για την 
καταπολέμηση των τροφικών λοιμώξεων και δηλητηριάσεων (Βερολίνο) δεν φαίνεται να 
πληρούν τις προϋποθέσεις που κρίνονται απαραίτητες προκειμένου να ανταποκρίνονται 
στην απαιτούμενη χρησιμότητα. 
2. Συστήματα που υποστηρίζει η Ευρωπαϊκή Κοινότητα: 
Στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η οδηγία 92/117/ΕΟΚ4 της 17.12.1992, του 
Συμβουλίου σχετικά με τα μέτρα προστασίας από ορισμένες ζωονόσους και ορισμένους 
ζωονοσογό νους παράγοντες στα ζώα και στα προϊόντα ζωικής προέλευσης, προκειμένου να 
αποφευχθούν οι εστίες λοιμώξεων και δηλητηριάσεων που οφείλονται στα τρόφιμα, 
προβλέπει ένα σύστημα συλλογής πληροφοριών σχετικά με ένα σύνολο ζωονόσων και 
ζωονοσογόνων παραγόντων. Σύμφωνα με το άρθρο 5 της οδηγίας αυτής, τα κράτη μέλη 
είναι υποχρεωμένα να συντάσσουν, στις 31 Μαρτίου κάθε έτους, έκθεση σχετικά με τις 
τάσεις και τις πηγές ζωονοσογόνων λοιμώξεων που διαπιστώθηκαν κατά το προηγούμενο 
έτος. Επιπλέον, η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να αξιολογεί τις πληροφορίες που 
λαμβάνονται με τον τρόπο αυτό και να υποβάλλει σχετική έκθεση στη μόνιμη κτηνιατρική 
επιτροπή πριν από τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Με εξαίρεση αυτές τις εξελίξεις, οι 
οποίες δεν εμπίπτουν άμεσα στο πεδίο της παρούσας ανακοίνωσης, σε τέσσερις άλλους 
τομείς, εδώ και μια δεκαετία σχεδόν, πραγματοποιούνται πρωτοβουλίες και καταβάλλονται 
προσπάθειες για την πραγματοποίηση ενεργειών όσον αφορά την παρακολούθηση των 
μεταδοτικών ασθενειών. Η αρχική αποφασιστική ώθηση δόθηκε στον τομέα της έρευνας, η 
οποία ακολουθήθηκε από ενέργειες τεχνολογικής ανάπτυξης στους τομείς των 
τηλεπικοινωνιών και της εσωτερικής αγοράς, όπου διατέθηκαν σημαντικοί πόροι. Από την 
έναρξη ισχύος της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή 
επιχειρεί να υποστηρίζει καινοτόμες ενέργειες ή να συνοδεύει τη συνολική δραστηριότητα 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο πλαίσιο της δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας. Η 
ανάγκη συντονισμού αυτών των κρίσιμων ενεργειών στον τομέα της δημόσιας υγείας έτσι 
ώστε να εξασφαλίζεται η σαφήνεια και η συνοχή του συνόλου είναι πιο επιτακτική απ' όσο 
ποτέ άλλοτε. 
4 Ε.Ε. L 62 της 15.03.1993, σ. 38. 
α) Το σύστημα Eurosentinel προκύπτει από μια συντονισμένη ενέργεια που 
δρομολογήθηκε το 1988 και χρηματοδοτήθηκε επί τρία έτη από το πρόγραμμα Biomed 
(έρευνα στον τομέα της ιατρικής και της δημόσιας υγείας). Στόχος ήταν να διευκολυνθεί η 
δημιουργία δικτύατν ανταποκριτών γενικών ιατρών και να συντονιστούν οι δραστηριότητες 
των εν λόγω ιατρών που ασκούν το επάγγελμα τους σε ορισμένα κράτη μέλη, με απώτερο 
στόχο τη δημιουργία ενός ανάλογου ευρωπαϊκού δικτύου παρακολούθησης που να 
χρησιμοποιεί μέσα τηλεματικής. Σε εθνικό επίπεδο, αυτοί οι ανταποκριτές γενικοί ιατροί 
δημιουργούν δίκτυα με στόχο την ταχεία διάδοση, με τυποποιημένο τρόπο, των 
πληροφοριών που συλλέγουν στο πλαίσιο της κλινικής τους πρακτικής και κοινοποιούν τις 
παρατηρήσεις τους σε μια κεντρική δομή. Στη συγκεκριμένη περίπτωση του Eurosentinel, 
αυτές οι εθνικές κεντρικές δομές είναι συνδεδεμένες με μια κεντρική υπηρεσία που βρίσκεται 
στο Ινστιτούτο Υγιεινής και Επιδημιολογίας (ΙΗΕ) στις Βρυξέλλες, αποστολή του οποίου 
είναι να είναι δέχεται όλες τις πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες που 
πραγματοποιούνται στον τομέα της ανταπόκρισης, να παρέχει βοήθεια και τεχνικές 
συμβουλές στα δίκτυα, να οργανώνει επιστημονικές συνεδριάσεις και να δημοσιεύει τακτικά 
ενημερωτικό δελτίο. 
To Eurosentinel, το οποίο έχει τεθεί υπό την αιγίδα μιας ομάδας διαχείρισης του 
σχεδίου, έχει ως αποστολή να παρακολουθεί τη διεθνή επίπτωση τεσσάρων υγειονομικών 
θεμάτων, με βάση αποκλειστικά την κλινική διάγνωση: της ερυθράς, της παρωτίτιδας, των 
εντολών πραγματοποίησης πληθυσμιακού ελέγχου για την ανίχνευση της μόλυνσης από τον 
HIV και των συνδρόμων γρίπης. Διασυνδέοντας αρχικά τα δίκτυα που υπήρχαν ήδη σε 
πέντε χώρες (Βέλγιο, Γαλλία, Κάτω Χώρες, Ηνωμένο Βασίλειο και Ελβετία), το Eurosentinel 
υποκίνησε τη δημιουργία ανάλογων δικτύων σε τέσσερις άλλες χώρες (Ιρλανδία, 
Πορτογαλία, Ισπανία και Ιταλία). Τα διάφορα δίκτυα που συμμετέχουν στο Eurosentinel και 
είναι λίγο ή πολύ εθνικού και/ή περιφερειακού επιπέδου χαρακτηρίζονται από σημαντική 
ετερογένεια όσον αφορά την οργάνωση τους. Τα αποτελέσματα που καταγράφονται, τα 
οποία βασίζονται αποκλειστικά στην κλινική διάγνωση (χωρίς επιβεβαίωση με βιολογικές 
δοκιμασίες), χαρακτηρίζονται από κάποιο βαθμό αμφιβολίας, ο οποίος αυξάνεται εξαιτίας 
της έλλειψης κοινού ορισμού των περιπτώσεων. Το σύστημα, αφού χρηματοδοτήθηκε από 
την Επιτροπή κατά την αρχική του φάση, εξακολουθεί να λειτουργεί χάρη στην υποστήριξη 
των οικείων αρχών των κρατών. 
β) Τηλεματικά δίκτυα μεταξύ διοικήσεων 
i) CARE - Σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης 
Τόσο σε τοπικό και περιφερειακό όσο και σε εθνικό επίπεδο, οι αρχές δημόσιας 
υγείας υποχρεούνται να εξασφαλίζουν ότι οι απαραίτητες πληροφορίες που αφορούν 
κρούσματα μεταδοτικών ασθενειών που μπορούν να προκαλέσουν επιδημικές εκρήξεις ή 
επιδημίες διατίθενται και ανακοινώνονται σε εύθετο χρόνο σε κάθε όργανο που είναι 
αρμόδιο για τη λήψη αποφάσεων στον τομέα αυτό και/ή είναι επιφορτισμένο με τη λήψη των 
κατάλληλων μέτρων. 
Η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα των εθνικών διοικήσεων στην 
εκπλήρωση των αποστολών αυτών θα διευκολυνόταν σε μεγάλο βαθμό με την εφαρμογή 
εκτεταμένων, οικονομικών και φιλικών στο χρήστη τηλεματικών συστημάτων. Όσον αφορά 
την Ευρώπη χωρίς σύνορα, ένα κοινοτικό σύστημα που θα συνέδεε τις διοικήσεις υγείας των 
κρατών μελών θα επέτρεπε την ανταλλαγή, σε πραγματικό χρόνο, αξιόπιστων πληροφοριών 
καθώς και αποτελεσμάτων και εμπειριών. Επίσης, θα επέτρεπε την πραγματοποίηση 
διαβουλεύσεων πριν από τη θέσπιση μέτρων αντιμετώπισης, για παράδειγμα, κατά την 
εμφάνιση επιδημιών. Επιπλέον, θα επέτρεπε το συντονισμό των μέτρων, ιδίως όταν αυτά 
έχουν οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο, και θα βελτίωνε τη χάραξη των πολιτικών για 
τις υπηρεσίες υγείας, καθώς και το σχεδιασμό, τη χρηματοδότηση και τη διαχείριση τους. 
10 
Με βάση τους προβληματισμούς αυτούς, το Συμβούλιο εξέδωσε στις 6 Νοεμβρίου 
1995 απόφαση5 σχετικά με την υποστήριξη του σχεδίου IDA (τηλεματική ανταλλαγή 
δεδομένων μεταξύ των δημοσίων διοικήσεων στην Κοινότητα), το οποίο περιλαμβάνει στον 
τομέα της υγείας δύο σχέδια που αποκαλούνται CARE (με δύο υποσχέδια, από τα οποία το 
ένα αφορά την έγκαιρη προειδοποίηση και το άλλο τη φαρμακοεπαγρύπνηση) και REITOX 
(ευρωπαϊκό δίκτυο πληροφόρησης για τα ναρκωτικά και την τοξικομανία). 
Τα δύο υποσχέδια του CARE που καλύπτονται από το σχέδιο IDA είναι 
αποτελέσματα προηγούμενων ενεργειών που είχε χρηματοδοτήσει η Επιτροπή στο πλαίσιο 
του 3ου προγράμματος πλαισίου έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (1991-1993), δηλαδή 
του ENS-CARE (Ευρωπαϊκό νευρικό σύστημα) και του CARE-EWS (Σύστημα έγκαιρης 
προειδοποίησης). Όσον αφορά το ENS-CARE, το επίπεδο στο οποίο έχει αναπτυχθεί σήμερα 
επιτρέπει την προοδευτική μετάβαση από τη δοκιμαστική φάση στη φάση εκμετάλλευσης, 
όσον αφορά τη γενική αρχιτεκτονική και τη συνολική υποδομή, σε τρεις τομείς: μεταδοτικές 
ασθένειες, δεδομένα και δείκτες υγείας, φαρμακοεπαγρύπνηση. 
Όσον αφορά το υποσχέδιο CARE-EWS, αυτό πρόκειται να επικεντρωθεί, κατά τη 
διάρκεια των δύο επόμενων ετών, στην ανάπτυξη της υποδομής που θα επιτρέπει την 
τηλεματική επικοινωνία μεταξύ εθνικών διοικήσεων, ενώ παράλληλα θα σέβεται αυστηρά 
τη γενική αρχιτεκτονική που προβλέπει το πρόγραμμα IDA. Εκτός από τα θέματα υποδομής 
και αρχιτεκτονικής των συνδέσεων μεταξύ των εθνικών διοικήσεων, το CARE-EWS πρέπει 
να αποκτήσει ένα κατάλληλο περιεχόμενο στον τομέα των πληροφοριών που πρόκειται να 
αποτελέσουν αντικείμενο ανταλλαγών, έργο που θα αναλάβει η Επιτροπή σε συνεργασία με 
τις οικείες εθνικές διοικήσεις. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση απόφασης 
στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού 
συστήματος επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών. 
Επίσης, η Επιτροπή μόλις υπέβαλε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο 
ανακοίνωση και πρόταση απόφασης για τη θέσπιση προγράμματος σχετικά με την 
παρακολούθηση της υγείας6. Το πρόγραμμα αυτό, το οποίο διαφέρει από τις ενέργειες που 
πραγματοποιούνται στον τομέα της παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών, παρ' όλο 
που μπορεί να τις εκμεταλλευτεί, αποσκοπεί στη συλλογή των χρήσιμων πληροφοριών 
σχετικά με τις καταστάσεις της υγείας και τους παράγοντες που καθορίζουν την υγεία. Σε 
αντίθεση με την παρακολούθηση των μεταδοτικών ασθενειών, η οποία αποτελεί το 
αντικείμενο της παρούσας ανακοίνωσης, το πρόγραμμα αυτό δεν αποσκοπεί στην 
εξασφάλιση της διάδοσης διεξοδικών, επικυρωμένων και ως επί το πλείστον εμπιστευτικών 
πληροφοριών ούτε στο συντονισμό των μέτρων που λαμβάνονται κατά την εμφάνιση 
κρουσμάτων μεταδοτικών ασθενειών που είναι πιθανό να προκαλέσουν επιδημικές εκρήξεις. 
ii) Το παγκόσμιο σχέδιο εφαρμογής στον τομέα των φροντίδων υγείας της Ομάδας 
G-7 
Το παγκόσμιο σχέδιο εφαρμογής στον τομέα των φροντίδων υγείας της Ομάδας G-7 
περιλαμβάνει ένα υποσχέδιο με θέμα "Προς ένα παγκόσμιο δίκτυο δημόσιας υγείας", του 
οποίου το βασικό στοιχείο είναι ο καθορισμός ενός πλαισίου για τις διεθνείς ανταλλαγές 
δεδομένων στον τομέα της παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών μέσω των νέων 
τεχνολογιώντηλεπικοινωνίας. Οι δραστηριότητες αυτές επωφελούνται από τις εμπειρίεςτου 
"Wonder project" του Κέντρου Ελέγχου των Μεταδοτικών Ασθενειών (Centre for Disease 
Control) των Ηνωμένων Πολιτειών και συνεκτιμούν τις συστάσεις του Προέδρου των 
Ηνωμένων Πολιτειών, του Εθνικού Συμβουλίου Επιστήμης και Έρευνας σχετικά με τα 
λοιμώδη νοσήματα, τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο έκθεσης με τίτλο "Απειλή για την 
5 EEL 269 της 11.11.1995, σ.23 
6 COM(95)449 της 16.10.1995. 
11 
παγκόσμια υγεία" (Global Health Threat"). Αυτή η αναλυτική έκθεση παρουσιάζει μια γενική 
άποψη των προβλημάτων και των εμποδίων που τίθενται στην καταπολέμηση αυτών των 
λοιμωδών νοσημάτων και προτείνει μια μέθοδο, κατά περίπτωση, για τη θέσπιση 
κατάλληλων μέτρων που περιλαμβάνουν ένα Παγκόσμιο Δίκτυο Επικοινωνίας. 
γ) Ευρωπαϊκό κέντρο επιδημιολογικής παρακολούθησης του AIDS 
Το κέντρο αυτό, το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα στο 
πλαίσιο των ερευνητικών προγραμμάτων BIOMED και του προγράμματος "Η Ευρώπη κατά 
του AIDS", ιδρύθηκε το 1987 στο Παρίσι και είναι επιφορτισμένο μα την παρακολούθηση 
του AIDS και της μόλυνσης από τον HIV στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και στις υπόλοιπες 
χώρες που υπάγονται στην αρμοδιότητα της ΠΟΥ-Ευρώπη με την οποία συνεργάζεται. Το 
κέντρο λαμβάνει τα δεδομένα σε μη συγκεντρωτική μορφή, σε δισκέτα, κάθε τρεις μήνες, από 
όλα τα κράτη μέλη της ζώνης Ευρώπη, τα οποία τα εξάγουν από την εθνική τους βάση 
δεδομένων. Τα δεδομένα αυτά περιλαμβάνουν ορισμένους δείκτες σχετικά με την ασθένεια 
και τη διάγνωση καθώς και ένα σχόλιο σχετικά με την εξέλιξη των τάσεων κατά το τρίμηνο 
που διανύθηκε. Τα δεδομένα είναι ανώνυμα και δεν επιτρέπουν συνεπώς τον εντοπισμό των 
σχετικών ατόμων, όπου και αν βρίσκονται. Επίσης καταρτίζονται πίνακες με αριθμητικά 
στοιχεία. Επιπλέον, το κέντρο συλλέγει τα δεδομένα που αφορούν τα προγράμματα 
πληθυσμιακού ελέγχου που πραγματοποιούνται σε ανώνυμη βάση. 
δ) Δραστηριότητες παρακολούθησης που πραγματοποιούνται 
Σήμερα, οι πληροφορίες σχετικά με τις μεταδοτικές ασθένειες που προέρχονται από 
τα κράτη μέλη δεν είναι συγκρίσιμες μεταξύ τους εξαιτίας της τεράστιας ποικιλίας των 
συστημάτων παρακολούθησης που εφαρμόζονται. Επιπλέον, ο αριθμός των επιδημικών 
εκρήξεων που ανιχνεύονται και διερευνούνται ορθά είναι ανεπαρκής. Πράγματι, σε τέτοιες 
καταστάσεις σπάνια είναι δυνατόν να διατυπωθούν οι συστάσειςπου επιβάλλονται, εξαιτίας 
της έλλειψης επιδημιολόγων που έχουν καταρτιστεί σε αυτό τον τύπο παρέμβασης. Η 
επιδημιολογία πεδίου, δηλαδή η εφαρμογή των επιδημιολογικών μεθόδων στην 
παρακολούθηση, στην παραγωγή δεδομένων, στην πραγματοποίηση ενεργειών στον τομέα 
της δημόσιας υγείας και στον έλεγχο των λοιμωδών νοσημάτων, αντιπροσαχτιεύει την 
προσέγγιση που επιτρέπει την αναχαίτιση της επέκτασης των επιδημιών και εάν είναι 
δυνατόν την εκρίζωση τους. Στο πλαίσιο αυτό, τα πάντα συνηγορούν υπέρ μιας συνεργασίας 
όσον αφορά την κατάρτιση στην επιδημιολογία των μεταδοτικών νοσημάτων. 
Η δημιουργία ενός πλαισίου εργαζομένων στη δημόσια υγεία με κοινή βάση 
γνώσεων, κοινές ικανότητες και παρόμοια προσέγγιση στον τομέα της επιδημιολογίας θα 
μπορούσε να υποκινήσει σε μεγάλο βαθμό την πραγματοποίηση εναρμονισμένων 
δραστηριοτήτων στον τομέα της δημόσιας υγείας, ιδίως όσον αφορά την πρόληψη των 
μεταδοτικών ασθενειών. Για το λόγο αυτό, από το 1994, η Επιτροπή υποστηρίζει, στο 
πλαίσιο του προγράμματος για το AIDS και τις άλλες μεταδοτικές ασθένειες, μια ενέργεια 
κατάρτισης των επιδημιολόγων πεδίου την οποία συντονίζει το ΙΗΕ στις Βρυξέλλες. Τούτο 
συνίσταται στην απόσπαση, για δύο έτη, δέκα επιδημιολόγων της Κοινότητας σε ισάριθμες 
θέσεις στα κράτη μέλη προκειμένου να αποκτήσουν πείρα και ικανότητες στον τομέα της 
επιδημιολογικής παρέμβασης (έλεγχος των μεταδοτικών ασθενειών) που ελλίπουν σήμερα 
σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Έτσι, με αυτή την καινοτόμο ενέργεια, δημιουργείται προοδευτικά 
ένα νέο δίκτυο ειδικών στον τομέα της παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών, το 
οποίο πρόκειται να λειτουργήσει αποτελεσματικά σε δύο ή τρία έτη. 
Σε παρόμοιο πλαίσιο, το κέντρο στο Παρίσι σχετικά με το AIDS συντονίζει αυτή τη 
στιγμή μια μελέτη σκοπιμότητας με στόχο τη σύνταξη ενός ευρωπαϊκού δελτίου των 
μεταδοτικών ασθενειών το οποίο θα δημοσιεύει σε μηνιαία βάση τα δεδομένα της 
παρακολούθησης. Οι υπεύθυνοι των εθνικών δελτίων έχουν ήδη δημιουργήσει, για το σκοπό 
αυτό, μια δομή συντονισμού, σε συνεργασία με τους εθνικούς φορείς που είναι αρμόδιοι για 
12 
την παρακολούθηση στα κράτη μέλη, με στόχο την καθιέρωση αυτού του δελτίου στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Το δελτίο αυτό αποσκοπεί στη δημοσίευση, σε τακτική βάση, των 
δεδομένων που προέρχονται τόσο από τα δίκτυα παρακολούθησης που υπάρχουν ή 
δημιουργούνται όσο και από επιδημιολογικές έρευνες, στη σύγκριση των διάφορων εθνικών 
προσεγγίσεων στη δημόσια υγεία και στη συλλογή των πληροφοριών διεθνούς 
ενδιαφέροντος που δημοσιεύονται στα εθνικά δελτία των κρατών μελών. 
3. Άλλα δίκτυα 
Όπως φαίνεται στο παράρτημα, έχουν δημιουργηθεί και άλλα διεθνή δίκτυα 
παρόμοιας (ρύσης από επαγγελματίεςτης παρακολούθησης που προέρχονται από το δημόσιο 
τομέα, ορισμένες φορές σε συνεργασία με την ιδιωτική φαρμακοβιομηχανία, π.χ. για τη 
γρίπη. Άλλα δίκτυα αφορούν τις μηνιγγίτιδες, τη λιστερίαση και τις παιδικές νόσους. 
IV. ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
1. Εκτίμηση της κατάστασης 
Καθώς δεν υπάρχουν όλα τα στοιχεία που επιτρέπουν να πραγματοποιηθεί αυστηρή 
εκτίμηση, είναι δύσκολο να αναλυθεί διεξοδικά η κατάσταση που επικρατεί στον τομέα της 
παρακολούθησης σε κοινοτικό επίπεδο και ακόμη δυσκολότερο να πραγματοποιηθεί μια 
κρίση. Ωστόσο είναι δυνατόν να εξεταστεί η κατάσταση συναρτήσει ενός πίνακα που 
καταρτίζεται βάσει της ομαδοποίησης των ασθενειών σύμφωνα με την κατηγορία, τον τρόπο 
μετάδοσης, ή τα στοιχεία που καθορίζουν την ποιότητα ενός συστήματος παρακολούθησης, 
όπως αναφέρεται παραπάνω (Π, 5.). 
Τα κριτήρια εκτίμησης της καταλληλότητας της παρακολούθησης καθώς και του ή 
των συστημάτων που υπάρχουν είναι τα εξής: 
α) Ανά κατηγορία: 
β) Ανά τρόπους μετάδοσης: 
1. μέσω του νερού: 
2. μέσω των £ώων: 
3. μέσω των τροφίμων: ασθένειες που προλαμβάνονται με εμβολιασμό 
ασθένειες που μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή, 
ηπατίτιδα Β, AIDS/HTV 
ηπατίτιδες (C και μη ταξινομημένες) 
τροφιμογενείς ασθένειες 
ζωονόσοι (προς υπόμνηση) 
εισαγόμενες ασθένειες 
αναπνευστικές λοιμώξεις (φυματίωση) 
νοσοκομειακές λοιμώξεις 
- χολέρα, ηπατίτιδα Α^ νόσος των λεγεωνάριων 
(ποιότητα του νερού) 
- βρουκέλλωση, τριχίνωση, λοίμωξη από 
καμπυλοβακτηρίδιο, εχινοκοκκίαση, λύσσα, 
υερσινίωση 
- σαλμονελλώσεις (S. enteridisi, typhimurium, virchow, 
napoli) 
- λιστεριάσεις 
- εντεροαιμορραγικόΕ. coli 
- άλλες; 
13 
4. μέσω των ανθρώπων: - AIDS 
- ασθένειες που μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή 
(MST) (σύφιλη, χλαμυδιάσεις,έρπης των γεννητικών 
οργάνων) 
- φυματίωση (ανθεκτική στα αντιβιοτικά, 
νοσοκομειακή) 
- ηπατίτιδες Β και C 
- γρίπη και γριπικά σύνδρομα 
- μηνιγγίτιδες: Haemophilus influenzae Β, 
μηνιγγιτιδόκοκκοι Α, Β και C, πνευμονιόκοκκος 
- άλλες; 
5. μέσω του αίματος: - HIV/AIDS 
- ηπατίτιδες Β, C 
- άλλες; 
6. μέσω του περιβάλλοντος: - ασπεργίλωση (νοσοκομειακές λοιμώξεις) 
- ασθένεια των λεγεωνάριων 
- άλλες; 
7. με άλλο τρόπο: - νόσος των Creutzfeldt-Jakob 
- άλλες; 
γ) Ανά στοΐΥεία που καθορίζουν την ποιότητα ενός συστήματος παρακολούθησης: 
ευαισθησία 
αντιπροσωπευτικότητα 
προθεσμία δήλωσης 
αξιοπιστία 
εμπιστευτικότητα 
παρακολούθηση (των πόρων που διατίθενται) 
Υπό το φως αυτής της γενικής εξέτασης, είναι εύκολο να συγκριθεί η σημερινή κατάσταση 
με αυτό που θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί, θεωρητικά, όσον αφορά τις ασθένειες που 
υποβάλλονται σε παρακολούθηση. Η Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τους αρμοδίους για 
την παρακολούθηση στα κράτη μέλη που συνεδριάζουν στο πλαίσιο κατάλληλου οργάνου, 
πρόκειται να υποβάλει τεκμηριωμένες προτάσεις για τη θέσπιση των μέτρων που 
απαιτούνται για τη βελτίωση αυτής της επιδημιολογικής παρακολούθησης στην Κοινότητα. 
Είναι ήδη σαφές ότι η επιδημιολογική παρακολούθηση πρέπει να περιλάβει και τη 
φυματίωση καθώς και την ηπατίτιδα C, τις οποίες η Επιτροπή αναφέρει στην ανακοίνωση 
της (COM(94) 413), καθώς πρόκειται για ασθένειες που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. 
Κατά γενικό κανόνα, φαίνεται ότι οι διεθνείς συνεργασίες καθίστανται ολοένα και πιο 
σύνθετες, καθώς αυξάνεται ο τεχνικός χαρακτήρας των μεθοδολογιώνπου χρησιμοποιούνται 
και εξελίσσονται τα μέσα επικοινωνίας. Τα συστήματα που έχουν αναπτυχθεί μέχρι στιγμής 
στο πλαίσιο μεμονωμένων ιδρυμάτων, χωρίς υποκίνηση για την ανάπτυξη συνεργασίας 
μεταξύ των επαγγελματιών του τομέα της παρακολούθησης, τείνουν να είναι λιγότερο 
επιτυχή. Βέβαια, όταν συντρέχουν τα αντίθετα στοιχεία, εξασφαλίζεται η επιτυχία τους. 
Ιδιαίτερα συχνά, τα υπάρχοντα συστήματα δημιουργήθηκαν χωρίς να έχουν καθοριστεί 
σαφείς στόχοι ενώ δεν υποστηρίχθηκαν με την αποτελεσματική εφαρμογή αυστηρών 
επιδημιολογικών κριτηρίων και επιστημονικών προτύπων. Η αδιάλειπτη συνεισφορά της 
επιστημονικής αξιολόγησης των αποτελεσμάτων της παρακολούθησης αποτελεί εχέγγυο της 
επιτυχίας κάθε συστήματος. Αυτό απαιτεί χρησιμοποίηση τόσο ανθρώπινου δυναμικού όσο 
και οικονομικών πόρων, συνδυασμός που επιτυγχάνεται σπάνια όσον αφορά τα υπάρχοντα 
συστήματα. 
14 
Όσον αφορά τη δημόσια υγεία, η ισχύς και η χρησιμότητα κάθε διεθνούς συνεργασίας 
βασίζονται στην ποιότητα των συλλεγόμενων δεδομένων, πράγμα που παραπέμπει συνεπώς 
στην ποιότητα, κατά τα άλλα απαράμιλλη, των εμπλεκόμενων εθνικών συστημάτων. Ο 
συντονισμός και η βελτίωση των υπαρχόντων συστημάτων, παρά η δημιουργία νέων 
συστημάτων, και η ανάπτυξη εναρμονισμένων και γενικώς αποδεκτών ορισμών των 
περιστατικών αποτελούν δύο βασικά στοιχεία της επιτυχίας στον τομέα αυτό. Κάθε 
σύστημα, κάθε δίκτυο δεν μπορούν να λειτουργούν εύρυθμα εάν ένας συμμετέχων δεν 
εμπλέκεται περισσότερο από τους άλλους. 
2. Συμπεράσματα 
Από την εξέταση των διαφόρων συνεργασιών στον τομέα της παρακολούθησης των 
μεταδοτικών ασθενειών σε διεθνές επίπεδο και ύστερα από διαβούλευση της Επιτροπής με 
εμπειρογνώμονεςκαι αρμοδίους στον τομέα της παρακολούθησης στα κράτη μέλη, μπορούν 
να συναχθούν ορισμένα συμπεράσματα που αποτελούν ισάριθμα στοιχεία συναίνεσης. 
α - Υπάρχει αυξανόμενη ανάγκη για την ανάπτυξη ευρωπαϊκής συνεργασίας με στόχο την 
πρόληψη των μεταδοτικών ασθενειών. Η συνεργασία αυτή πρέπει να απολαμβάνει πολύ 
υψηλή προτεραιότητα για διάφορους λόγους: αυξανόμενη κινητικότητα των πληθυσμών 
εξαιτίας του τουρισμού, των επιχειρήσεων και των μεταναστεύσεων εν γένει* ολοένα και 
μεγαλύτερο άνοιγμα της αγοράς εμπορευμάτων· επανεμφάνιση στην Ευρώπη λοιμωδών 
νοσημάτων που ενδημούσαν παλαιότερα, όπως η φυματίωση και η πολιομυελίτιδα· εμφάνιση 
νέων λοιμώξεων όπως οι λοιμώξεις που οφείλονται σε διάφορα στελέχη του Ε. colt 0157 
που εκκρίνουν κυτταροτοξίνες· κίνδυνοι και απειλές που προκύπτουν από τον 
κατακερματισμό των μέτρων πρόληψης των μεταδοτικών ασθενειών στις διάφορες περιοχές 
της Ανατολικής Ευρώπης, κτλ. 
β - Προκειμένου να προωθηθεί μια πραγματική ενέργεια πρόληψης των μεταδοτικών 
ασθενειών, η συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο στον τομέα της εφαρμοσμένης 
παρακολούθησης και μικροβιολογίας στον τομέα της δημόσιας υγείας είναι ουσιαστική. 
Σήμερα, δεν υπάρχει ούτε ένας κατάλογος δομών και εργαστηρίων που να επιτρέπει, σε 
κοινοτικό επίπεδο, να πραγματοποιηθεί κάποια ανάλυση. 
γ - Το γεγονός ότι προβλέπονται ή αρχίζουν προοδευτικά να υλοποιούνται διάφορα 
σχέδια παρακολούθησης στο πλαίσιο συνεργασίας αποδεικνύει το ότι η ανάγκη ανάπτυξης 
ευρωπαϊκής συνεργασίας αναγνωρίζεται γενικά. Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση, 
υπάρχουν κενά, επικαλύψεις και σημαντικές διακυμάνσεις όσον αφορά την ποιότητα, την 
ποσότητα, τη διαχρονική ομοιογένεια και την αξιοπιστία των δεδομένων που συλλέγονται 
από τα σημερινά συστήματα, πράγμα που συνεπάγεται ότι αυτές οι δραστηριότητες πρέπει 
να συντονιστούν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
δ - Δεδομένης, για παράδειγμα, της σημερινής ποικιλίας των προγραμμάτων εμβολιασμού 
και των χρονοδιαγραμμάτων εμβολιασμού που επικρατεί στις χώρες της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας, η βελτίωση της παρακολούθησης και της έρευνας με στόχο την εναρμόνιση των 
εμβολίων θα συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στην επίτευξη του απαιτούμενου εξορθολογισμού 
αυτού του τομέα της δημόσιας υγείας. 
ε - Προκειμένου να βελτιωθεί η παρακολούθηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι απαραίτητο 
να εντοπιστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια οι τομείς όπου σημειώνεται επικάλυψη 
δραστηριοτήτων και να καταρτιστούν οι προτεραιότητες όσον αφορά τα συλλογικά σχέδια 
που πρέπει να υλοποιηθούν. Για το σκοπό αυτό, πρέπει να προωθηθεί μια συνεργασία 
μεταξύ εμπειρογνωμόνων από τους διάφορους εθνικούς φορείς που είναι αρμόδιοι για την 
παρακολούθηση των μεταδοτικών ασθενειών. Οι πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό αξίζει να 
συντονιστούν με τις δραστηριότητες της ΠΟΥ και ειδικότερα με εκείνες της αρμόδιας 
υπηρεσίας της για την Ευρώπη. 
15 
στ - Η δημιουργία δικτύων επαφών, τα οποία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη αυτών 
των δραστηριοτήτων, θα διευκολυνόταν από την πραγματοποίηση τακτικών συνεδριάσεων 
των εμπειρογνωμόνωνπου είναι αρμόδιοι για τα εθνικά προγράμματαπαρακολούθησης. Οι 
συνεδριάσεις αυτές θα πρέπει να αφιερώνονται στα προβλήματα δημόσιας υγείας που είναι 
εγγενή της παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών, της μικροβιολογίας και του 
εντοπισμού των προβλημάτων και των προτεραιοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
ζ - Σε ένα τέτοιο δίκτυο θα πρέπει να συμμετάσχουν όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας ανεξαιρέτως, λαμβανομένου πλήρως υπόψη του γεγονότος ότι ο βαθμός 
παρακολούθησης και πρόληψης των μεταδοτικών ασθενειών κυμαίνεται αισθητά μεταξύ των 
κρατών. Δεδομένου ότι τα λοιμώδη νοσήματα δεν σέβονται τα σύνορα, πρέπει να 
προβλεφθεί η ένταξη στις συνεργασίες αυτές γειτονικών τρίτων χωρών ή χωρών που έχουν 
ιδιαίτερες σχέσεις με την Κοινότητα, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, σε βάση 
που πρέπει να καθοριστεί. 
η - Πολλά ευρωπαϊκά δίκτυα παρακολούθησηςορισμένωνσυγκεκριμένωνλοιμώξεωνπου 
υπάρχουν σήμερα θα μπορούσαν να αποτελέσουν μοντέλο για άλλες λοιμώξεις, διότι 
χρησιμοποιούν τους τυποποιημένους ορισμούς των περιστατικών και μεθοδολογία που 
έχουν αποφασιστεί από κοινού από τους συμμετέχοντες στα δίκτυα αυτά και διαβιβάζουν 
σε τακτική βάση σε ένα συντονιστικό κέντρο πληροφορίες που ενημερώνονται τακτικά. Από 
αυτά τα δίκτυα, δύο συγκρατούν ειδικότερα την προσοχή: 
- η κοινοποίηση των κρουσμάτων AIDS και μόλυνσης από τον HIV στο Ευρωπαϊκό 
Κέντρο Επιδημιολογικής Παρακολούθησης του AIDS στο Παρίσι, χάρη στην οποία 
υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με τις τάσεις που μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για την 
πραγματοποίηση ενεργειών πρόληψης· το παράδειγμα της θα ήταν δυνατόν να 
χρησιμοποιηθεί ώστε να αναπτυχθούν με παρόμοιο τρόπο οι πληροφορίες σχετικά με τα 
κρούσματα ηπατίτιδας, φυματίωσης και ασθενειών που μεταδίδονται με τη σεξουαλική 
επαφή. 
- το σύστημα EWGLI (Ευρωπαϊκή ομάδα εργασίας σχετικά με τη λοίμωξη από 
λεγιονέλλα) για την πληροφόρηση σχετικά με τα κρούσματα ασθένειας των λεγεωναρίωνπου 
διαγιγνώσκονται εργαστηριακά, το οποίο συντονίζει το κέντρο παρακολούθησης 
μεταδοτικών ασθενειών της Public Health Laboratory Service (PHLS) στο Λονδίνο και 
επιτρέπει την ταχεία ανίχνευση των επιδημιών με κοινή πηγή. Το σύστημα παρέχει 
πληροφορίες σχετικά με τις τάσεις, επιτρέποντας έτσι την όσο το δυνατό ταχύτερη λήψη 
προληπτικών μέτρων. Ένα παρόμοιο σύστημα, το SALMNET, καλύπτει τις σαλμονελλώσεις 
και θα μπορούσε επίσης να εφαρμοστεί στις λιστεριάσειςκαι στις λοιμώξεις που οφείλονται 
στα στελέχη του Ε. coli 0157 που εκκρίνουν βεροτοξίνη. 
θ - Επίτευξη μεγαλύτερης εναρμόνισης σε τομείς όπως η διασφάλιση της ποιότητας και 
οι πιο σύγρονες τεχνικές (π.χ. λυσιτυπία και κατάρτιση του γονότυπου αλλά και εντοπισμός 
των ιών που ευθύνονται για τους αφρικανικούς αιμορραγικούς πυρετούς), που 
χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση των μικροοργανισμών με ολοένα και μεγαλύτερη 
ακρίβεια. 
3. Μελλοντικές ενέργειες 
α) Με βάση τα παραπάνω, οι μελλοντικές ενέργειες της Κοινότητας, στον τομέα της 
παρακολούθησης και του ελέγχουτων μεταδοτικών ασθενειών, πρέπει να διαρθρωθούν γύρω 
από δύο μείζονες άξονες: 
- Δημιουργία ενός συστήματος παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών 
ασθενειών σε κοινοτικό επίπεδο, πράγμα που απαιτεί την ανταλλαγή σε εύθετο χρόνο 
ακριβών και αξιόπιστων πληροφοριών σχετικά με τα κρούσματα ασθενειών που θα 
16 
αποτελέσουν το αντικείμενο ειδικού ορισμού, εντοπισμού και επαλήθευσης. Για το λόγο 
αυτό προτείνεται να δημιουργηθεί το σύστημα αυτό μέσω απόφασης του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και να απολαμβάνει τη δομή που προβλέπεται από το 
πρόγραμμα IDA. 
- Διάφορες ενέργειες, όπως: η ανάπτυξη και ο συντονισμός συνεργασιών σε κοινοτικό 
επίπεδο, η παροχή βοήθειας σε δοκιμαστικά σχέδια προκειμένου να καταστεί δυνατή η 
διάρθρωση και η εύρυθμη λειτουργία των βασικών στοιχείων των συστημάτων 
παρακολούθησης σε εθνικό επίπεδο· οι ανταλλαγές εμπειριών, κυρίως μέσω της 
πραγματοποίησης συνεδριάσεων εμπειρογνωμόνων· η συνεργασία με τις τρίτες χώρες και 
τις διεθνείς οργανώσεις που είναι αρμόδιες στον τομέα αυτό· η κατάρτιση επιδημιολόγων 
πεδίου· η εκπόνηση και η διάθεση μέσων πληροφόρησης, όπως τα δελτία επιδημιολογικής 
παρακολούθησης· η παροχή υποστήριξης στους ευρωπαίους μικροβιολόγουςγια τη σύνταξη 
ευρετηρίου των δραστηριοτήτων συνεργασίας στην Ευρώπη και των εθνικών πόρων που 
διατίθενται σήμερα στους σχετικούς τομείς της μικροβιολογίας. Αυτές οι ενέργειες θα 
πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο του μελλοντικού προγράμματος σχετικά με το AIDS και 
ορισμένες άλλες μεταδοτικές ασθένειες, σχετικά με το οποίο το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 2 
Ιουνίου 1995, κοινή θέση (ΕΕ 95/C 216/02)7 και το οποίο αποτέλεσε αντικείμενο της 
διαδικασίας συνδιαλλαγής σύμφωνα με το άρθρο 189 Β της Συνθήκης στις 19 Δεκεμβρίου 
1995. 
β) Όσον αφορά τη θέσπιση ενός συστήματος · παρακολούθησης και ελέγχου των 
μεταδοτικών ασθενειών σε κοινοτικό επίπεδο, η Επιτροπή, στην ανακοίνωση της της 24ης 
Νοεμβρίου 1993 σχετικά με το πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας, διευκρίνησε 
τις αρχές και τους τρόπους βάσει των οποίων θα πραγματοποιηθούν οι αντίστοιχες 
κοινοτικές ενέργειες για την επίτευξη των στόχων που θέτουν, στο τομέα της δημόσιας 
υγείας, τα άρθρα 3(ξ) και 129 της Συνθήκης περί ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Ο 
ρόλος της Κοινότητας συνίσταται στην υποστήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών 
στον τομέα της δημόσιας υγείας, στην υποστήριξη στην διαμόρφωση των στόχων τους και 
στην εφαρμογή των στρατηγικών τους, έτσι ώστε να συμβάλει στην επίτευξη υψηλού 
επιπέδου προστασίας της υγείας σε όλη την Κοινότητα, καθώς στόχος είναι τα 
αποτελέσματα να είναι εφάμιλλα των καλύτερων αποτελεσμάτων που έχουν ήδη επιτευχθεί 
σε ένα συγκεκριμένο τομέα σε ορισμένες περιοχές της Κοινότητας. 
Η πρόταση της Επιτροπής, καθώς αποσκοπεί στη δημιουργία ενός τέτοιου δικτύου, 
συνιστά την πλήρη συμμετοχή των κρατών μελών στην οργάνωση και στην εφαρμογή του. 
Αποστολή του δικτύου αυτού θα είναι η εξασφάλιση του συντονισμού κατά τη συλλογή, την 
επεξεργασία και την ανταλλαγή των πληροφοριών που απαιτούνται για την πρόληψη και 
τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών. Αυτή η κοινοτική ενέργεια, η οποία επικεντρώνεται 
στην πρόληψη των ασθενειών, στο πλαίσιο του σεβασμού της αρχής της επικουρικότητας 
και της απαίτησης για αναλογικότητα, αποσκοπεί στο να παράσχει βοήθεια στις αρχές που 
είναι αρμόδιες στον τομέα της δημόσιας υγείας κατά τη λήψη, σε εθνικό επίπεδο, μέτρων 
για την αναχαίτιση της διασποράς αυτών των μεταδοτικών ασθενειών ή για την πρόληψη 
της εμφάνισης τους. 
γ) Συνεπώς, η παρούσα πρόταση απόφασης αποσκοπεί στη δημιουργία ενός συστήματος 
στενής συνεργασίας και αποτελεσματικού συντονισμού των κρατών μελών στον τομέα της 
παρακολούθησης, τόσο σε τακτική βάση όσο και σε έκτακτες καταστάσεις, με στόχο την 
πρόληψη και τον έλεγχο, στην Ευρώπη, ορισμένων σοβαρών μεταδοτικών ασθενειών που 
απαιτούν τη λήψη μέτρων για την προστασία των πληθυσμών. Η πρόταση αυτή εκπονήθηκε 
με βάση το μοντέλο κοινοτικών διατάξεων που έχουν ήδη εγκριθεί σε παρόμοιους τομείς για 
την επίτευξη ανάλογων στόχων. Τα εν λόγω δεδομένα συλλέγονται σε συγκεντρωτική μορφή 
ΕΕ 95/C 216/02 της 21.08.1995. 
17 
και δεν επιτρέπουν με κανένα τρόπο την αναγνώριση των ατόμων. Συνεπώς, δεν εμπίπτουν 
στο πεδίο των κοινοτικών διατάξεων σχετικά με την προστασία των προσωπικών 
δεδομένων, όπως η οδηγία 95/46/ΕΚ του Συμβουλίου για την προστασία των φυσικών 
προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την ελεύθερη 
κυκλοφορία των δεδομένων8 που εγκρίθηκε στις 24 Οκτωβρίου 1995. Αντίθετα, τα δεδομένα 
αυτά συμβιβάζονται με τις κοινοτικές διατάξεις σχετικά με τα συστήματα ανταλλαγής 
πληροφοριών μεταξύ διοικήσεων. 
δ) Η δημιουργία αυτού του δικτύου παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών 
συνεκτιμά την κατάσταση που επικρατεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο και βασίζεται σε αυτή. 
Επιπλέον, αποσκοπεί στην αποφυγή των επικαλύψεων με ανάλογες εργασίες χάρη στην 
υιοθέτηση από τα κράτη μέλη κοινής έννοιας σχετικά με την παρακολούθηση, μέσω του 
καθορισμού, σε συνεργασία με αυτά, των πληροφοριών που απαιτούνται και των 
μηχανισμών που είναι κατάλληλοι για κάθε ομάδα μεταδοτικών ασθενειών. Τέλος, στο 
δίκτυο αυτό θα συμμετάσχουνοι αρμόδιες διεθνείς οργανώσεις, ιδίως η ΠΟΥ, και τα δίκτυα 
παρακολούθησης στα οποία συμμετέχουν ήδη τα κράτη μέλη καθώς και τρίτες χώρες. Η 
συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου 
συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης και ανταπόκρισης έχει ήδη αρχίσει στο πλαίσιο του 
κοινού σχεδίου δράσης της ΕΕ και των ΗΠΑ καθώς και στο πλαίσιο του σχεδίου της 
Ομάδας G-7, το παγκόσμιο σχέδιο εφαρμογής στον τομέα των φροντίδων υγείας, στο οποίο 
συμμετέχουν επίσης ο Καναδάς και η Ιαπωνία· σημαντικό τμήμα αυτού του τελευταίου 
σχεδίου αφορά την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στις διεθνείς ανταλλαγές δεδομένων 
στον τομέα της παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών. 
ε) Η Task Force-Εμβόλια και ιογενείς ασθένειες που συγκροτήθηκε πρόσφατα πρόκειται 
να διευκολύνει τις ενέργειες συντονισμού που πραγματοποιούνται με στόχο τη δημιουργία 
ενός ευρωπαϊκού συστήματος παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών με βάση τόσο 
δοκιμαστικές δραστηριότητες όσο και πρωτοβουλίες στο νομοθετικό τομέα. Η κυριότερη 
αποστολή της είναι να μεριμνά για την πραγματοποίηση των κατάλληλων ανταλλαγών 
πληροφοριών μεταξύ του τομέα που ασχολείται με την έρευνα των εμβολίων και των 
δικτύων παρακολούθησης, ενώ θα δίνει έμφαση στις επιδημικές εκρήξεις που μπορούν να 
εντοπιστούν καθώς και στα αποτελέσματα της διερεύνησης συγκεκριμένων επιδημικών 
εκρήξεων. Επίσης, η Task Force μπορεί να προκαλέσει την ενσωμάτωση κοινής ευρωπαϊκής 
εμπειρογνωμοσύνης που θα είναι αποτελεσμάτων ικανοτήτων των εργαστηρίων βιολογίας 
σε αυτά τα δίκτυα παρακολούθησης. 
στ) Η εφαρμογή της προτεινόμενης απόφασης θα αποφέρει προστιθέμενη αξία σε διάφορα 
επίπεδα: 
- θα επιτρέψει την καθιέρωση μόνιμης, καλά διαρθρωμένης, αξιόπιστης και 
αποτελεσματικής επικοινωνίας μεταξύ των αρχών που είναι αρμόδιες για την 
παρακολούθηση και για τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών, η οποία σήμερα δεν έχει 
ακόμη επιτευχθεί· 
- θα διευκολύνει τον ταχύ, αξιόπιστο και από όλους αποδεκτό ορισμό των 
κρουσμάτων μεταδοτικών ασθενειών που σημειώνονται στο εσωτερικό της Κοινότητας, ή 
εκείνων που σημειώνονται είτε στο εξωτερικό και εισάγονται ή μπορεί να εισαχθούν· 
- θα δώσει στις οικείες αρχές τη δυνατότητα και τα μέσα να συνεννοούνται όσον 
αφορά τα προληπτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν· θα τις διευκολύνει στη συντονισμένη 
θέσπιση μέτρων και στην εκτίμηση της αποτελεσματικότητας τους· 
EEL 281 της 23.11.95 
18 
- θα αυξήσει την αλληλοβοήθεια των αρχών κυρίως για την αντιμετώπιση των 
προβλημάτων που παρουσιάζει η ανάλυση και η ερμηνεία των δεδομένων και για την 
αναχαίτιση της διασποράς των μεταδοτικών ασθενειών. 
19 
V. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
I - ΣΧΕΔΙΑ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
Α - Παρακολούθηση 
1 - Συνεργαζόμενο κέντρο με την ΠΟΥ για την υγεία και την παρακολούθηση των 
ασθενειών 
Μελετώμενες ασθένειες 
Ασθένειες που δηλώνονται υποχρεωτικά ή ασθένειες που υπόκεινται σε άλλο σύστημα 
συστηματικής/υποχρεωτικής δήλωσης σε εθνικό επίπεδο. 
Πηγές δεδομένων 
Περιοδικά δελτία παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών που εκπονούνται από 
τις συμμετέχουσες χώρες, σε συνάρτηση με αξιόπιστα κριτήρια που μπορούν να 
εφαρμοστούν, και τα οποία συμπληρώνονται με τα αναδρομικά σωρευτικά δεδομένα που 
παρέχει το περιφερειακό γραφείο και η στατιστική υπηρεσία της έδρας της ΠΟΥ. 
Συμμετένουσες χώρες και διαδικασίες 
Είκοσι πέντε χώρες διαβίβασαν ταχυδρομικώς τα δεδομένα τους στο κέντρο, στο Istituto 
Superiore di Sanita, στη Ρώμη. Τα διαθέσιμα δεδομένα αφορούν την Αλβανία, τη Γερμανία, 
την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, τη Δανία, την Ισπανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, το 
Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Ιρλανδία, το Ισραήλ, την Ιταλία, το 
Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, το Μονακό, το Μαρόκο, τη Νορβηγία, τις Κάτω Χώρες, την 
Πολωνία, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία, τη Ρωσία, τον Άγιο Μαρίνο, τη Σουηδία, την 
Ελβετία, την Τσεχοσλοβακία, την Τουρκία και τη Γιουγκοσλαβία. 
Διεθνείς εκθέσεις που ένουν δημοσιευθεί 
Από την έναρξη του σχεδίου έχουν δημοσιευθεί οκτώ δελτία που συνοψίζουν τις 
πληροφορίες σχετικά με την εμφάνιση των ασθενειών ανά ΕΤΟΣ και ανά ΧΩΡΑ. 
Χρηματοδότηση 
Το σχέδιο χρηματοδοτείται κατά 100% από τις συμμετέχουσες χώρες. Το περιφερειακό 
γραφείο της ΠΟΥ διέθεσε ποσό ύψους 3.000 δολαρίων ΗΠΑ για την εκκίνηση του σχεδίου. 
Ημερομηνία i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) 1983 ii) Υπό υλοποίηση 
Αξιολόγηση 
Κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών παρελήφθησαν τέσσερις αιτήσεις 
πληροφόρησης. Σύμφωνα με το συνεργαζόμενο κέντρο, η ποιότητα των δεδομένων που 
συλλέγονται σε εθνικό επίπεδο δεν δικαιολογεί να καταβληθεί προσπάθεια για την 
πραγματοποίηση αντιπαραβολής σε διεθνές επίπεδο. 
20 
2. Διευρυμένο πρόγραμμα ανοσοποίησης 
Μελετώμενες ασθένειες 
Αριθμός κρουσμάτων διφθερίτιδας, τετάνου, κοκκύτη, πολιομυελίτιδας, ερυθράς, 
παρωτίτιδας και ιλαράς καθώς και κάλυψη του εμβολιασμού. 
Πηγές δεδομένων 
Τα δεδομένα βασίζονται συνήθως σε παθητική πληροφόρηση μέσω των 
κοινοποιήσεων/δηλώσεων που πραγματοποιούνται στις διάφορες χώρες. Η αξιολόγηση της 
προστασίας με εμβολιασμό πραγματοποιείται με διαφορετικό τρόπο στην κάθε χώρα (βλ. 
παρακάτω, "Έρευνες σχετικά με τις μεθοδολογίες διαχείρισης των προγραμμάτων 
ανοσοποίησης στην Ευρώπη"). 
Διαδικασίες 
Πίνακες δεδομένων αποστέλλονται περιοδικά στο Ευρωπαϊκό Κέντρο της ΠΟΥ στην 
Κοπεγχάγη. 
Διεθνείς εκθέσεις που δημοσιεύονται 
Μια εξαμηνιαία δημοσίευση συνοψίζει τα αποτελέσματα της προστασίας με 
ανοσοποίηση και την επίπτωση έξι ασθενειών στόχων (διφθερίτιδας, ερυθράς, κοκκύτη, 
πολιομυελίτιδας, τετάνου και φυματίωσης). 
Τι παρέχουν οι συμμετέχοντες 
Οι συμμετέχουσες χώρες υποβάλλουν στην ΠΟΥ τα δεδομένα πινακοποιημένα. 
Ημερομηνία ί) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) εδώ και πολλά έτη ii) Υπό υλοποίηση 
Αξιολόγηση 
Οι διεθνείς συγκρίσεις που πραγματοποιήθηκαν οδήγησαν σε τροποποιήσεις των 
εθνικών μέτρων, οι οποίες είχαν θετικά αποτελέσματα. Εντοπισμός των περιοχών κινδύνου 
(π.χ. διφθερίτιδα στις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ). 
21 
3 - Eurosentinel 
Μελετώμενες ασθένειες 
Φάσμα μεταδοτικών ασθενειών. 
Πηγές δεδομένων 
Κλινικές διαγνώσεις που παρέχουν τα διάφορα δίκτυα ανταποκριτών γενικών ιατρών. 
Οι ορισμοί των περιστατικών που χρησιμοποιούνταικυμαίνονται μεταξύ των δικτύων αλλά 
επαφίενται πάντοτε στην εκτίμηση του ιατρού. 
Συμμετέχουσες νώοες και τρόποι συμμετοχής 
Ο συνολικός εβδομαδιαίος αριθμός κρουσμάτων κάθε μελετώμενης ασθένειας που 
κοινοποιούνται αποστέλλεται με φαξ στο Ινστιτούτο Υγιεινής και Επιδημιολογίας στις 
Βρυξέλλες. Τα δεδομένα προέρχονται από το Βέλγιο, την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, 
την Πορτογαλία και την Ελβετία. 
Διεθνείς εκθέσεις, κτλ, που δημοσιεύονται 
Το Ινστιτούτο Υγιεινής και Επιδημιολογίας εκδίδει δελτίο, σε περιοδική βάση, ανάλογα 
με τους διαθέσιμους πόρους, εξ ονόματος των συνεργαζόμενων δικτύων. Το δελτίο αυτό 
περιέχει τους πίνακες των κρουσμάτων ασθενειών ανά χώρα και ανά εβδομάδα και 
διανέμεται στους συνεργάτες. 
Χρησιμοποιούμενα μέσα 
Πινακοποιημένα δεδομένα που υποβάλλουν τα δίκτυα που συνεργάζονται με το 
Ινστιτούτο Υγιεινής και Επιδημιολογίας στις Βρυξέλλες. Το εν λόγω Ινστιτούτο εκτιμά τη 
συμβολή του στο συντονισμό του σχεδίου σε μία ώρα απασχόλησης ιατρικού προσωπικού, 
σε μία απασχόλησης επιστημονικού προσωπικού και σε τέσσερις ώρες απασχόλησης της 
γραμματείας ανά εβδομάδα, ενώ από το 1991 όλα τα εισαγόμενα δεδομένα παρέχονται σε 
εθνικό επίπεδο. 
Ημεροιιηνία i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) το 1988 ως κοινοτικό πρόγραμμα συντονισμένης δράσης ii) το 1991, αλλά το 
Ινστιτούτο Υγιεινής και Επιδημιολογίας στις Βρυξέλλες συνέχισε ανεπίσημα την εφαρμογή 
του σχεδίου χωρίς επιδότηση ως υπηρεσίας που παρέχεται στα δίκτυα συνεργατών. 
Αξιολόγηση 
Το Eurosentinel λειτουργεί ως κεντρική υπηρεσία συλλογής πληροφοριών σχετικά με τις 
δραστηριότητες των δικτύων ανταποκριτών γενικών ιατρών και ως πηγή επιστημονικής 
υποστήριξης τους. Κατά τη διάρκεια της επιδημίας γρίπης του 1989, τα δεδομένα του 
Eurosentinel χρησιμοποιήθηκαν για την επίβλεψη της διασποράς της ασθένειας σε όλη την 
Ευρώπη, για την προώθηση των εμβολιασμών και για την ενημέρωση των μέσων ενημέρωσης 
σε ορισμένες χώρες. 
Το σχέδιο αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη δικτύων ανταποκριτών στις 
χώρες που δεν διαθέτουν τέτοια δίκτυα και στην εκπόνηση διεθνών μελετών με βάση τα 
υπάρχοντα συμμετέχοντα δίκτυα. 
22 
4 - Πρόγραμμα παρακολούθησης της ΠΟΥ για την καταπολέμηση των λοιμώξεων και 
των δηλητηριάσεων που προέρχονται από τα τρόφιμα στην Ευρώπη 
Μελετώμενες ασθένειες 
Τροφιμογενείς λοιμώξεις που ορίζονται ως "ασθένειες λοιμώδους ή τοξικής φύσης που 
οφείλονται ή φαίνεται να οφείλονται στην κατανάλωση τροφίμων ή νερού". 
Πηγές δεδομένων 
Ο αρμόδιος φορέας παρακολούθησης. Τα κριτήρια για την υποβολή των δεδομένων 
διαφέρουν μεταξύ των χωρών· ορισμένες χώρες θεωρούν ότι μια λοίμωξη είναι 
τροφιμογενής μόνον όταν ο αιτιώδης παράγοντας ταυτοποιείται ταυτόχρονα στον ασθενή 
και στο τρόφιμο, άλλες θεωρούν ότι επαρκούν οι επιδημιολογικές αποδείξεις και άλλες 
συμπεριλαμβάνουν όλα τα κρούσματα διαρροϊκών διαταραχών. 
Συμμετέγουσεςγώρες και διαδικασίες 
Οι διαδικασίες διαβίβασης των δεδομένων κυμαίνονται μεταξύ των χωρών· τα δεδομένα 
αποστέλλονται στο Ινστιτούτο κτηνιατρικής Robert von Ostertag στο Βερολίνο 
(Συνεργαζόμενο κέντρο με τις FAO/ΠΟΥ για την έρευνα και την κατάρτιση στον τομέα της 
υγιεινής των τροφίμων και των ζωονόσων). Σημερινά ή πρόσφατα δεδομένα υπάρχουν για 
την Αλβανία, τη Γερμανία, την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, την Κύπρο, τη Δανία, την 
Ισπανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την 
Ιρλανδία, την Ισλανδία, το Ισραήλ, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, το Μονακό, 
τη Νορβηγία, τις Κάτω Χώρες, την Πολωνία, την Πορτογαλία,τη Ρουμανία, τη Σουηδία, την 
Ελβετία, την Τσεχοσλοβακία, την Τουρκία, την ΕΣΣΔ και τη Γιουγκοσλαβία. 
Διεθνείς εκθέσεις, κτλ, που ένουν δημοσιευθεί 
Από την έναρξη του σχεδίου έχουν δημοσιευθεί πέντε εκθέσεις. Η πιο πρόσφατη, η 
οποία καλύπτει την περίοδο 1986-1989, δημοσιεύθηκε το 1992. Τα δεδομένα παρουσιάζονται 
σε κεφάλαια ανά χώρα ενώ καταβάλλονται ελάχιστες προσπάθειες σύγκρισης μεταξύ χωρών. 
Πιο άμεση ενημέρωση παρέχεται με ενημερωτικά δελτία που δημοσιεύονται τέσσερις φορές 
το χρόνο περίπου. 
Μέσα 
Τα δίκτυα που συμμετέχουν στο Ινστιτούτο Robert von Ostertag υποβάλλουν τα δεδομένα 
πινακοποιημένα. 
Ημερομηνία i) έναρξης και ϊϊ) ολοκλήρωσης 
i) 1980 ii) Υπό υλοποίηση. Το πρόγραμμα αυτό έχει ως στόχο να αποτελέσει τη μία από 
τις τέσσερις συνιστώσες της πρότυπης μελέτης σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων, ένα 
από τα τέσσερα υποσχέδια του ευρωπαϊκού προγράμματος τηλεματικής ENS/CARE σχετικά 
με το Ευρωπαϊκό Νευρικό Σύστημα (ENS) που χρηματοδοτεί η ΓΔ XIII για την ανάπτυξη 
ευρωπαϊκών δικτύων τηλεματικής στον τομέα αυτό. 
Αξιολόγηση 
Το πρόγραμμα υποκινεί τις προσπάθειες των εθνικών κυβερνητικών οργανώσεων για 
την πρόληψη και την καταπολέμηση των τροφιμογενών ασθενειών. 
23 
5 - Βρετανική μονάδα παιδιατρικής παρακολούθησης (BPSU) και Ένωση Ευρωπαϊκών 
Εταιρειών και Συνδέσμων Παιδιατρικής 
Μελετώμενες ασθένειες 
Σπάνια λοιμώδη νοσήματα και καταστάσεις που συνδέονται με λοιμώξεις ατόμων κάτω 
των 16 ετών (έως 12 ασθένειες και διαταραχές). Επίσης μελετώνται διάφορα σπάνια μη 
λοιμώδη νοσήματα. Μεταξύ των λοιμωδών νοσημάτων που καλύπτονται συγκαταλέγονται 
τα εξής: AIDS/HTV, νεογνικός έρπης, υποξεία σκληρυντική πανεγκεφαλίτιδα, αιμολυτικό-
ουρεμικό σύνδρομο (σύνδρομο Gasser), συγγενής τοξοπλάσμωση, ρευματοειδής αρθρίτιδα, 
συγγενής ερυθρά, εγκεφαλίτιδα που συνδέεται με ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά, οξεία 
χαλαρή παράλυση (πολιομυελίτιδα) και αποτυχίες του εμβολιασμού κατά του Haemophilus 
influenza b (Hib). 
Πηγές δεδομένων 
Διαγνώσεις των ασθενειών υπό παρακολούθηση με τη μηνιαία αποστολή δελτίων 
έκθεσης ("orange cards") από 1.160 συμμετέχοντες νοσοκομειακούς παιδίατρους. 
Συμμετέχουσες νώρες και διαδικασίες 
Ο συντονισμός εξασφαλίζεται από τη Μονάδα παρακολούθησης (BPSU) της British 
Paediatric Association στο Λονδίνο. Ένα σημαντικό στοιχείο του σχεδίου αυτού είναι η 
υποχρέωση αποστολής μηδενικής απάντησης σε περίπτωση που δεν παρατηρηθεί από τον 
παιδίατρο κανένα κρούσμα μιας παρακολουθούμενης ασθένειας. Δεδομένα υπάρχουν για 
τη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία· παρόμοια αλλά χωριστά σχέδια δρομολογήθηκαν στη 
Γερμανία και στις Κάτω Χώρες. 
Διεθνείς εκθέσεις, κτλ, που έχουν δημοσιευθεί 
Από την έναρξη του σχεδίου έχουν δημοσιευθεί έξι ετήσιες εκθέσεις, εκ των οποίων η 
πιο πρόσφατη δημοσιεύθηκε το 1993. Επίσης, πραγματοποιούνται τακτικές επιστημονικές 
δημοσιεύσεις. 
Χρησιμοποιούμενα μέσα 
Υποβολή δελτίων έκθεσης στη BPSU από τους συμμετέχοντες κλινικούς ιατρούς. 
Ημερομηνία i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) 1986 ii) Υπό υλοποίηση. Το 1991, η Ένωση Εταιρειών και Συνδέσμων Παιδιατρικής 
συγκρότησε ομάδα εργασίας με στόχο τη δημιουργία ευρωπαϊκού δικτύου μονάδων 
παιδιατρικής παρακολούθησης. Η ομάδα αυτή, στην οποία συμμετέχουν εννέα χώρες, 
υπέβαλε αίτηση για κοινοτική χρηματοδότηση ως πρόγραμμα συντονισμένων ενεργειών για 
το 1993. 
Αξιολόγηση 
Το σχέδιο αυτό βελτίωσε τις δυνατότητες αξιολόγησης και την παροχή δεδομένων 
υψηλής ποιότητας για ένα ολόκληρο φάσμα σπάνιων ασθενειών και διαταραχών. Το σχέδιο 
αυτό υιοθέτησαν και άλλες χώρες και βρίσκεται σε στάδιο αξιολόγησης από άλλες 
ειδικότητες. 
24 
6 - Σχέδιο EURO.NIS παρακολούθησης των νοσοκομειακών λοιξώξεων 
Μελετώμενες ασθένειες 
Νοσοκομειακές λοιμώξεις και πνευμονίες στις μονάδες εντατικής θεραπείας με στόχο 
τον εντοπισμό των παραγόντων κινδύνου, την αξιολόγηση των μέτρων καταπολέμησης και 
τον προσδιορισμό της σκοπιμότητας ενός συστήματος παρακολούθησης. 
Πηγές δεδομένων 
Κατά τη διάρκεια τριών μηνών, οι συμμετέχοντες ιατροί των μονάδων εντατικής 
θεραπείας από ένα δείγμα νοσοκομείων που συμμετέχουν σε εθελοντική βάση κοινοποίησαν 
στα εθνικά τους κέντρα τους μικροοργανισμούς που ευθύνονται για νοσοκομειακές 
λοιμώξεις που απομόνωσαν στους ασθενείς τους. Επίσης, διαβιβάστηκαν πληροφορίες 
σχετικά με την ηλικία και το φύλο του ασθενούς, το εάν ήταν ή όχι καπνιστής, τη 
σοβαρότητα της λοίμωξης, τη διαδικασία που ακολουθήθηκε, τη διαμεσολαβούσα 
ασθένεια/αγωγή και την ύπαρξη λοίμωξης κατά την εισαγωγή στο νοσοκομείο. 
Συμμετέγουσεςγώρες και διαδικασίες 
mTa δεδομένα διαβιβάστηκαν στο Πανεπιστήμιο της Λυών (Γαλλία). Οι χώρες που 
συμμετείχαν ήταν οι εξής: Γερμανία, Βέλγιο, Δανία, Ισπανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, 
Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία, Σουηδία και Ελβετία. 
Διεθνείς εκθέσεις, κτλ, που δημοσιεύθηκαν 
Οι συντονιστές πραγματοποίησαν ανάλυση των παραγόντων κινδύνου και αναμένεται 
επιστημονική δημοσίευση. 
Μέσα που χρησιμοποιήθηκαν 
Το κόστος της μελέτης στις διάφορες χώρες αναλήφθηκε από τους συμμετέχοντες. Η 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα παρέσχε το λογισμικό επεξεργασίας, οργάνωσε τις συνεδριάσεις και 
χρηματοδότησε τις πτυχές που απαιτούσαν συνεργασία. 
Ημερομηνία i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) 1990 ii) 1992: η ανάλυση των δεδομένων συνεχίζεται. Οι επιτόπιες εργασίες διήρκεσαν 
ένα μήνα. 
Αξιολόγηση 
Δυνατότητα κατάρτισης προτύπων για τη νοσοκομειακή περίθαλψη. 
25 
7 - Σχέδιο της ΠΟΥ για την παρακολούθηση της γρίπης 
Μελετώμενες ασθένειες 
Γρίπη, η οποία ταυτοποιείται με την απομόνωση του ιού στο εργαστήριοή με ορολογική 
ανίχνευση της λοίμωξης από τον ιό της γρίπης. 
Πηγές δεδομένων 
Δείγματα που παρέχουν οι ιατροί σε διαγνωστικά εργαστήρια στις συμμετέχουσες 
χώρες. 
Συιιμετένούσες νώρες και διαδικασίες 
Τα δεδομένα αποστέλλονται ταχυδρομικώς ή με φαξ στα συνεργαζόμενα κέντρα 
αναφοράς και έρευνας σχετικά με τη γρίπη της ΠΟΥ στο Λονδίνο και στην Ατλάντα 
(Ηνωμένες Πολιτείες). Τα δεδομένα αυτά λαμβάνονται από 46 εργαστήρια σε 25 
ανεπτυγμένες χώρες και από 64 εργαστήρια σε 52 άλλες χώρες, και καλύπτουν πρακτικά 
όλες τις ηπείρους. 
Διεθνείς εκθέσεις, κτλ, που έχουν δημοσιευθεί 
Μια εβδομαδιαία έκθεση που αναφέρει τη γεωγραφική και διαχρονική πρόοδο της 
ασθένειας αποστέλλεται με φαξ από την Ατλάντα. Τα συλλεγόμεναδεδομένα αναπαράγονται 
επίσης στο τμήμα του εβδομαδιαίου επιδημιολογικού δελτίου της ΠΟΥ σχετικά με τη γρίπη. 
Μέσα που Υοησιμοποιούνται 
Τα δεδομένα υποβάλλονται από τους οικείους φορείς στις συμμετέχουσες χώρες. 
Ημερομηνία i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) 1990 ii) Υπό υλοποίηση. 
Αξιολόγηση 
Το σχέδιο αυτό έχει ζωτική σημασία για τον καθορισμό των ορθών στελεχών που πρέπει 
να ενσωματωθούν στα αντιγριπικά εμβόλια. Σε συνδυασμό με άλλα συστήματα μελέτης και 
παρακολούθησης, θα μποροικτε να επιτρέψει την αξιολόγηση των επιδημιολογικών 
χαρακτηριστικών αυτών των διάφορων στελεχών. 
Το σχέδιο θα μπορούσε να αποτελέσει μοντέλο διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της 
παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών, επιτρέποντας παράλληλα τον καθορισμό της 
ταχύτητας διασποράς της γρίπης στον κόσμο. 
26 
8 - Γρίπη (EUROGROG) 
Μελετώμενες ασθένειες 
Απομόνωση σε εργαστήριο του ιού της γρίπης ή ορολογικές ενδείξεις λοίμωξης από τον 
ιό της γρίπης σε συνδυασμό με την κλινική διάγνωση, μέσω σχεδίων ανταποκριτών και 
άλλων μη ειδικών δεικτών δραστηριότητας (π.χ. νοσοκομειακές δραστηριότητες, αριθμός 
απουσιών λόγω ασθένειας, κατανάλωση ειδικών φαρμάκων). 
Πηγές δεδομένων 
Δείγματα που παρέχουν οι ιατροί στα διαγνωστικά εργαστήρια και άλλες 
δραστηριότητες που χρησιμεύουν ως δείκτες στις σχετικές χώρες. 
Συμμετέχουσες χώρες και διαδικασίες 
Τα δεδομένα αποστέλλονται ταχυδρομικώς ή με φαξ στο Ινστιτούτο Παστέρ στο Παρίσι. 
Διεθνείς εκθέσεις, κτλ, που έχουν δημοσιευθεί 
Το Ινστιτούτο Παστέρ αποστέλλει κάθε εβδομάδα ταχυδρομικώς εβδομαδιαίο δελτίο που 
παρουσιάζει τη δραστηριότητα του ιού σε 23 χώρες (αριθμός κρουσμάτων ανά εβδομάδα και 
ανά χώρα ή ανά νομό της Γαλλίας). 
Μέσα που χρησιμοποιούνται 
Τα δεδομένα υποβάλλονται απο τους αρμόδιους φορείς στις συμμετέχουσες χώρες. 
Ημερομηνία i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) 1984 ii) Υπό υλοποίηση 
Αξιολόγηση 
Το σχέδιο επιτρέπει την αξιολόγηση των επιδημιολογικών χαρακτηριστικών των 
διαφόρων στελεχών. 
Το σχέδιο θα μπορούσε να αποτελέσει μοντέλο διεθνούς συνεργασίας για την 
παρακολούθηση των μεταδοτικών ασθενειών, επιτρέποντας παράλληλα τον προσδιορισμό 
της ταχύτητας διασποράς της γρίπης στον κόσμο. Επίσης, θα μπορούσε να παρέχει 
ακριβέστερες πληροφορίες και συνεπώς να επιτρέψει την καλύτερη εναρμόνιση των 
επιπέδων πάνω από τα οποία πρέπει να ληφθούν ειδικά μέτρα. 
27 
9 - Ευρωπαϊκή ομάδα εργασίας σχετικά με τη λοίμωξη από λεγιονέλλα (EWGU) 
Μελετώμενες ασθένειες 
Εργαστηριακή ταυτοποίηση των κρουσμάτων ασθένειας των λεγεωναρίων, η οποία 
ορίζεται σύμφωνα με αυστηρά διαγνωστικά κριτήρια, στα περιστατικά στα οποία έχει γίνει 
κλινική ή ακτινολογική διάγνωση πνευμονίας. 
Πηγές δεδομένων 
Κρούσματα που κοινοποιούνται από ιατρούς/κλινικούς και διαγνωστικά εργαστήρια 
στα οικεία εθνικά κέντρα συντονισμού στις διάφορες χώρες. 
Συμμετέχουσες νώοες και διαδικασίες 
Τα δεδομένα αποστέλλονται ταχυδρομικώς, με φαξ ή με τηλεματικά μέσα στο Κέντρο 
παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών (CDSC) του PHLS στο Λονδίνο, το οποίο 
αντικατέστησε το Εθνικό Βακτηριολογικό Εργαστήριο της Στοκχόλμης, προκειμένου να 
ενσωματωθεί το εν λόγω σχέδιο στο δοκιμαστικό σχέδιο έγκαιρης προειδοποίησης,το οποίο 
είναι ένα από τα τέσσερα υποσχέδια του προγράμματος τηλεματικής Ευρωπαϊκό Νευρικό 
Σύστημα/CARE που χρηματοδοτεί η Επιτροπή για την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών 
τηλεματικών δικτύων. Τα δεδομένα αποστέλλονται από τη Γερμανία, την Αυστρία, το 
Βέλγιο, τη Δανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελλάδα, την Ιρλανδία, 
την Ιταλία, τη Νορβηγία, τις Κάτω Χώρες, την Πορτογαλία, τη Σουηδία, την Ελβετία, την 
Τσεχοσλοβακία, την Τουρκία, την ΕΣΣΔ και τη Γιουγκοσλαβία. 
Διεθνείς εκθέσεις, κτλ, που έχουν δημοσιευθεί 
Κάθε μήνα αποστέλλεται από το Λονδίνο μια ηλεκτρονική δισκέτα η οποία παρέχει τα 
αναλυτικά δεδομένα σχετικά με τη διάγνωση, την ημερομηνία (εμφάνισης και αναφοράς), 
τον επισκεφθέντα τόπο και την περίοδο επίσκεψης, τον ασθενή (ηλικία, φύλο και χώρα 
κατοικίας) και το ινστιτούτο που πραγματοποιεί την αναφορά. Επίσης, εκδίδονται 
προειδοποιήσεις σε περίπτωση συρροής κρουσμάτων ("clusters"). 
Δεδομένα που εισάγονται 
Τα αρμόδια ινστιτούτα των χωρών που συμμετέχουν υποβάλλουν τα δεδομένα. 
Ημερομηνία i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) 1987 ii) Υπό υλοποίηση. 
Αξιολόγηση 
Μοναδική πηγή δεδομένων για ορισμένες συμμετέχουσες χώρες στις οποίες η ασθένεια 
των λεγεωναρίων δεν υπόκειται σε υποχρεωτική δήλωση. Επιτρέπει τον έλεγχο των μέτρων 
που έχουν ληφθεί όταν εντοπίζεται συρροή κρουσμάτων. Ενισχύει τις προσπάθειες των 
εθνικών ινστιτούτων για την καταπολέμηση της ασθένειας. Μοντέλο διεθνούς προσπάθειας 
στο πλαίσιο συνεργασίας. 
28 
10 - Ευρωπαϊκή ομάδα παρακολούθησης των λοιμώξεων από μηνιγγιτιδόκοκκους 
(EMGM) 
Μελετώμενες ασθένειες 
Επιδημική μηνιγγιτιδοκοκκική μηνιγγίτιδα και σηψαιμία 
Πηγές δεδομένων 
Κρούσματα που κοινοποιούνται από τα εθνικά κέντρα που είναι αρμόδια για την 
παρακολούθηση των λοιμώξεων από μηνιγγιτιδόκοκκους. 
Συμμετέγουσεςνώοες και διαδικασίες 
Τα δεδομένα αποστέλλονται στο King's College School of Medicine and Dentistry του 
Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Συμμετέχουσες χώρες: Αλβανία, Γερμανία, Αυστρία, Βέλγιο, 
Βουλγαρία, Κροατία, Δανία, Ισπανία, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, 
Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ισλανδία, Ιταλία, Λετονία, Μάλτα, Νορβηγία, Κάτω Χώρες, 
Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Ρωσία, Δημοκρατία της Σλοβακίας, Δημοκρατία της 
Τσεχίας, Σλοβενία, Σουηδία, Ελβετία, Τουρκία, Γιουγκοσλαβία. 
Διεθνείς εκθέσεις, κτλ, που έχουν δημοσιευθεί 
Περιοδικές εκθέσεις που αναφέρουν τον αριθμό κρουσμάτων ανά χώρα και ανά έτος. 
Επίσης παρέχονται πληροφορίες σχετικά με την ηλικία, την προφυλακτική και θεραπευτική 
αγωγή και την έκβαση καθώς και δεδομένα σχετικά με τους οροτύπους και τους υποτύπους 
που προέρχονται από εργαστήρια αναφοράς και με την ανθεκτικότητα στις σουλφοναμίδες. 
Μέσα που εφαρμόζονται 
Τα δεδομένα υποβάλλονται από τα αρμόδια ινστιτούτα των χωρών που συμμετέχουν. 
Το συντονιστικό κέντρο χρηματοδοτείται από το National Meningitis Trust (βρετανική 
φιλανθρωπική οργάνωση). 
Ημερομηνία i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) γύρω στο 1991 ii) Υπό υλοποίηση. Προβλέπεται να υποβληθεί στην Επιτροπή 
αίτηση χρηματοδότησης. 
Αξιολόγηση 
Τυποποίηση της παρακολούθησης καθώς και των χρησιμοποιούμενων εργαστηριακών 
τεχνικών και αντιδραστηρίων. Ανάπτυξη διαδικασίας ελέγχου για την αντιμετώπιση των 
λοιμώξεων από μηνιγγιτιδόκοκκους στην Ευρώπη. 
29 
11 - Συνεργαζόμενο κέντρο με την ΠΟΥ για την παρακολούθηση και την έρευνα της 
λύσσας 
Μελετώμενες ασθένειες 
Λύσσα του ανθρώπου και των ζώων. 
Πηγές δεδομένων 
Κρούσματα που κοινοποιούνται από ιατρούς/κλινικούς, κτηνιάτρους και διαγνωστικά 
εργαστήρια στα αρμόδια εθνικά κέντρα συντονισμού κάθε χώρας. 
Συμμετέγουσεςνώοες και διαδικασίες 
Τα δεδομένα αποστέλλονται στο συνεργαζόμενο κέντρο με την ΠΟΥ για την 
παρακολούθηση και την έρευνα της λύσσας, δηλαδή στο Ομοσπονδιακό Ερευνητικό Κέντρο 
για τις ιογενείς ασθένειες των ζώων στο Tubingen στη Γερμανία. Τα δεδομένα αποστέλλουν 
οι παρακάτω χώρες: Γερμανία, Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Κροατία, Δανία, Ισπανία, 
Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ισλανδία, 
Ιταλία, Λετονία, Λουξεμβούργο,Νορβηγία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, 
Ρωσία, Σλοβενία, Σουηδία, Ελβετία, Τσεχοσλοβακία, Τουρκία, Γιουγκοσλαβία. 
Διεθνείς εκθέσεις, κτλ, που έχουν δημοσιευθεί 
Τριμηνιαία έκθεση που αναφέρει τον αριθμό κρουσμάτων ανά είδος, ανά περιφέρεια και 
ανά τρίμηνο. 
Δεδομένα που εισάγονται 
Τα δεδομένα υποβάλλονται από τα αρμόδια ινστιτούτα των χωρών που συμμετέχουν. 
Ημερομηνία i) έναρξης και Ίϊ) ολοκλήρωσης 
i) .... ii) Υπό υλοποίηση. 
Αξιολόγηση 
Εντοπισμός των μεταβολών των επιζωοτικών κύκλων. Ενημέρωση των αρμοδίων για 
τα προγράμματα ανοσοποίησης των ζώων και παροχή βοήθειας για τη λήψη αποφάσεων 
σχετικά με την ανοσολογική προφύλαξη του ανθρώπου. 
30 
12 - Ευρωπαϊκό Κέντρο Επιδημιολογικής Παρακολούθησης του AIDS 
Μελετώαενες ασθένειες 
AIDS και μόλυνση από τον HIV. 
Πηγές δεδομένων 
Οι αρμόδιοι κάθε χώρας για τα συστήματα παρακολούθησης του AIDS παρέχουν κάθε 
τρεις μήνες ανώνυμες ατομικές πληροφορίες σχετικά με τα διαγνωσθέντα κρούσματα AIDS. 
Επίσης παρέχονται τα δεδομένα που εξάγονται από τις οροεπιδημιολογικέςμελέτες σχετικά 
με τον HTV και περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τις μεθόδους και τα αποτελέσματα 
των μελετών αυτών. 
Συμμετέγουσες χώρες και διαδικασίες 
Στο σύστημα παρακολούθησης συμμετέχουν όλες οι χώρες της Ευρώπης που υπάγονται 
στην ΠΟΥ και συνεπώς όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το σύστημα χρησιμοποιεί 
κοινό ορισμό των περιστατικών και τυποποιημένες διαδικασίες μετάδοσης των 
πληροφοριών. Το Κέντρο συλλέγει, αναλύει και διαδίδει τα αποτελέσματα σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. 
Διεθνείς εκθέσεις κτλ, που έχουν δημοσιευθεί 
Τα συλλεγόμενα δεδομένα αποτελούν αντικείμενο τριμηνιαίων εκθέσεων που 
περιλαμβάνουν ενημέρωση των αποτελεσμάτων της παρακολούθησης του AIDS και διάφορα 
άρθρα που συντάσσονται με βάση τις μελέτες οροεπιδημιολογικής παρακολούθησης και 
ευρωπαϊκές πολυκεντρικές μελέτες. Τέσσερις τριμηναίες εκθέσεις αφορούν την περιοχή της 
Ευρώπης που καλύπτει η ΠΟΥ· τέσσερις εκθέσεις αφορούν αποκλειστικά τις χώρες της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκ των οποίων οι δύο είναι πιο λεπτομερείς. Επιστημονικές 
δημοσιεύσεις πραγματοποιούνται και από το Κέντρο ή από άλλους χρήστες των βάσεων 
δεδομένων που τίθενται στη διάθεση των ομάδων παρακολούθησης ή των ερευνητικών 
ομάδων των χωρών που συμμετέχουν. 
Χρησιμοποιούμενα μέσα 
Τα δεδομένα διαβιβάζονται στο κέντρο σε ηλεκτρονικό μέσο αποθήκευσης ή με 
ηλεκτρονική επικοινωνία. Τα αντίγραφα των βάσεων δεδομένων που πραγματοποιούνται 
διαβιβάζονται στις συμμετέχουσες χώρες όπως και οι διαφάνειες που παρουσιάζουν τα 
αποτελέσματα (2 φορές ετησίως). Οι εκθέσεις διαβιβάζονται σε ένα δίκτυο 900 περίπου 
ανταποκριτών. Δύο τυποποιημένοι πίνακες είναι επίσης διαθέσιμοι στο Internet. 
Ημερομηνία ϊ) έναρξης και ύ) ολοκλήρωσης 
i) 1984 ii) Υπό υλοποίηση. 
Αξιολόγηση 
Το κέντρο παρέχει σε τακτική βάση τυποποιημένες πληροφορίες που επιτρέπουν να 
αξιολογηθούν οι καταστάσεις και οι τάσεις της επιδημίας του HIV/AIDS σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. Ενισχύει τις εθνικές και διεθνείς προσπάθειες καταπολέμησης της επιδημίας και 
αποτελεί μοντέλο διεθνούς προσπάθειας στον τομέα της συνεργασίας. 
31 
Β - Κατάρτιση 
1 - Ινστιτούτο για την ανάπτυξη της εφαρμοσμένης επιδημιολογίας (IDEA) 
Συμιιετέγοντες 
Ειδικοί της δημόσιας υγείας. 
Διάρκεια και τόπος 
Τρεις εβδομάδες στο Veyrier du Lac, Γαλλία. 
Θέμα 
Επιδημιολογίαπεδιου, συμπεριλαμβανομένουενός σχεδίου παρακολούθησης (γενικά μια 
έρευνα των γνώσεων, των στάσεων και της πρακτικής) 
Η διδασκαλία πραγματοποιείται στα γαλλικά. 
Αξιολόγηση (συμπεοιλαμβανοιιένωντων γοο^νούμενων επίσημων πτυγίων) 
Στα άτομα που ολοκληρώνουν το μάθημα χορηγείται πιστοποιητικό. 
Πλεονεκτήματα νια τους συμμετέΥοντες 
Βελτίωση των ικανοτήτων στον τομέα των μελετών πεδίου. 
Lia 
Απόκτηση πρόσθετων πρακτικών ικανοτήτων για την οργάνωση που αποστέλλει το 
άτομο σε κατάρτιση. 
Ημερομηνίες i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) 1984 ii) Υπό υλοποίηση. 
32 
2 - Σεμινάρια σχετικά με τα λοιμώδη νοσήματα, τις μεταδοτικές ασθένειες για την 
υχιειντ; του περιβάλλοντος και την παρακολούθηση των λοιμώξεων 
Συμμετέχοντες 
Ειδικοί και αρμόδιοι του τομέα της δημόσιας υγείας (περίπου 40 άτομα ανά σεμινάριο). 
Διάρκεια και τόπος 
Πέντε ημέρες, Γλασκώβη (ΗΒ) 
Θέματα 
Επιδημιολογία και καταπολέμηση των λοιμώξεων προσαρμοσμένες σε διεθνές κοινό. 
Αξιολόγηση (συαπεοιλαμβανομένωντων γορηνούμενων επίσημων πτυχίων) 
Καμιά. 
Πλεονεκτήματα για τους συμμετένοντες 
Ανταλλαγή ιδεών και ανάπτυξη εργασιακών σχέσεων σε διεθνές επίπεδο. 
Αξία 
Δημιουργία δικτύων ανταλλαγής πληροφοριών. 
Ημερομηνίες i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) Εδώ και πολλά χρόνια ii) Υπό υλοποίηση. 
33 
Γ - Πληροφόρηση 
Ευρωπαρακολούθηση: Ευρωπαϊκό επιδημιολογικό δελτίο σχετικά με τις μεταδοτικές 
ασθένειες 
Μελετώμενες ασθένειες 
Μεταδοτικές ασθένειες. 
Πηγές δεδομένων 
Αρθρα που δημοσιεύονται στα δελτία των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
πρωτότυπα άρθρα σχετικά με εκθέσεις διερεύνησης ή αναφορές πρόσβατων επεισοδίων, 
άρθρα σύνθεσης σχετικά με ευρωπαϊκά δεδομένα. 
Συμμετέχουσες χώρες και διαδικασίες 
Η παραγωγή του δελτίου συντονίζεται από μια μόνιμη γαλλοβρετανική ομάδα. Η 
επιστημονική επιτροπή απαρτίζεται από μέλη του Εθνικού δικτύου δημόσιας υγείας και του 
Ευρωπαϊκού κέντρου επιδημιολογικής παρακολούθησης του AIDS, όσον αφορά τη Γαλλία, 
και από μέλη της PHLS-Κέντρο παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών, όσον αφορά 
το Ηνωμένο Βασίλειο. Τα 15 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιπροσωπεύονται από 
τους υπευθύνους σύνταξης των εθνικών επιδημιολογικών δελτίων ή τους υπευθύνων των 
συστημάτων παρακολούθησης, για τις χώρες που δεν δημοσιεύουν δελτίο, οι οποίοι 
αποτελούν την επιτροπή σύνταξης. 
Διεθνείς εκθέσεις, κτλ, που έχουν δημοσιευθεί 
Το 1995 διαμενήθηκε στα άτομα που έχουν σχέση με τον τομέα της δημόσιας υγείας 
(12.000 άτομα) ένα δίγλωσσο, αγγλογαλλικό, δοκιμαστικό τεύχος. Επίσης, δημιουργήθηκε 
μια ηλεκτρονική έκδοση στο Internet. Μια τακτική μηνιαία παραγωγή πρόκειται να 
αποτελέσει τη συνέχεια της μελέτης σκοπιμότητας που εκπονήθηκε το 1995 και 
χρηματοδοτήθηκε από τη ΓΔ V της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Χρησιμοποιούμενα ιιέσα 
Για την επιλογή, την αξιολόγηση και την τελική επεξεργασία των άρθρων προβλέπονται 
δύο ετήσιες συνεδριάσεις της επιτροπής σύνταξης και έξι συνεδριάσεις της επιστημονικής 
επιτροπής. Τακτικές επαφές με φαξ ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο εξασφαλίζουν επίσης τον 
εμπλουτισμό του δικτύου συνεργατών. Η έκδοση και η διάδοση του δελτίου εξασφαλίζεται 
από το Ευρωπαϊκό κέντρο επιδημιολογικής παρακολούθησης του AIDS. 
Ημερομηνία i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) 1995 ii) 1998 (όσον αφορά το σχέδιο που υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή) 
Αξιολόγηση 
Η μελέτη σκοπιμότητας ήταν μια επιτυχία τόσο όσον αφορά το ενδιαφέρον των 
αναγνωστών (στους οποίους υποβλήθηκε ερωτηματολόγιο αξιολόγησης) όσο και τους 
ευρωπαίους συνεργάτες. Στόχος της Ευρωπαρακολούθησηςζίναι η αύξηση, στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση, της κυκλοφορίας πληροφοριών, μεταξύ των εθνικών συστημάτων παρακολούθησης 
και των ατόμων που έχουν σχέση με τον τομέα της δημόσιας υγείας, σχετικά με την 
επιδημιολογία των μεταδοτικών ασθενειών. Επιπλέον, η ανάπτυξη στενών σχέσεων και η 
34 
πραγματοποίηση τακτικών επαφών μεταξύ των υπευθύνων για τη διάδοση των εθνικών 
πληροφοριών πρόκειται να επιτρέψει τη βελτίωση όχι μόνο του ίδου του δελτίου αλλά και 
της ποιότητας και της ταχύτητας των ανταλλαγών πληροφοριών και θα συμβάλει στον 
καλύτερο έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
35 
Δ - Αλλες ενέργειες 
Έρευνες σχετικά με τις μεθοδολογίες διαχείρισης των προγραμμάτων ανοσοποίησης 
στην Ευρώπη 
Ασθένειες 
Διφθερίτιδα, τέτανος, κοκκύτης, πολιομυελίτιδα, ερυθρά, παρωτίτιδα, ιλαρά. 
Δραστηριότητα 
Οι αρμόδιοι των εθνικών προγραμμάτων ανοσοποίησης πραγματοποιούν συναντήσεις 
για την εξέταση των εξελίξεων σε τρεις τομείς: 
1 μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της προστασίας που παρέχουν 
οι εμβολιασμοί 
2 αξιολόγηση των μεθόδων παρακολούθησης που χρησιμοποιούνται για την 
ανίχνευση των ανεπιθύμητων ενεργειών 
3 μελέτες των επιδημιών νοσημάτων που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο 
προληπτικής αγωγής με εμβολιασμό (κυρίως όσον αφορά την ερυθρά). 
Διεθνής συντονισμός 
Διεθνές κέντρο παιδιατρικής, Παρίσι. 
Χρηματοδότηση 
Χρηματοδοτείται από την Επιτροπή ως συνονισμένη ενέργεια. 
Ημερομηνίες i) έναρξης και ii) ολοκλήρωσης 
i) 1991 ii) Υπό υλοποίηση. 
Αξία 
Διάδοση πληροφοριών σχετικά με τις δομές και τις διαδικασίες που χρησιμοποιούν οι 
συμμετέχουσες χώρες. Καθίσταται δυνατή η διάδοση των εμπειριών και η ενημέρωση 
σχετικά με νέες τεχνικές που μπορεί να είναι χρήσιμες (π.χ. η δοκιμασία σιέλου για 
αντισώματα έναντι της ερυθράς). 
36 
II. ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ 
A - Παρακολούθηση 
1 -SALMNET 
Μελετώιιενες ασθένειες 
Εργαστηριακά επιβεβαιωμένη ανθρώπινη σαλμονέλλωση. 
Πηγές δεδομένων 
Τα συνεργαζόμενα αρμόδια εθνικά κέντρα διαβιβάζουν την έκθεση τους στο συντονιστή 
σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι συζητήσεις και οι ανταλλαγές απομονωθέντων στελεχών 
συντονίζονται από το Public Health Laboratory Service (PHLS) στο Λονδίνο με στόχο την 
εναρμόνιση της λυσιτυπίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Συμμετέγουσεςγώρες και διαδικασίες 
Τα δεδομένα υποβάλλονται σε τακτική βάση με δισκέτα στο συντονιστή σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. Στο Λονδίνο πραγματοποιήθηκε επεξηγηματικό σεμινάριο στο οποίο συμμετείχαν 
εκπρόσωποι από τη Γερμανία, το Βέλγιο, τη Δανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Μεγάλη 
Βρετανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, την Πορτογαλία, τη Σουηδία και την 
Ελβετία. 
Διαβίβαση των πληοοαοριών σε διεθνές επίπεδο 
Μια βάση συγκεντρωτικών δεδομένων θα δημιουργηθεί και θα διαβιβαστεί σε κάθε 
χώρα. Το "σύστημα ανίχνευσης εξαιρέσεων" του PHLS θα χρησιμοποιηθεί για την ανάλυση 
των δεδομένων με στόχο τον εντοπισμό του αφύσικα υψηλού αριθμού κρουσμάτων 
σαλμονέλωσης και τη διευκόλυνση της αναγνώρισης των επιδημιών. 
Ημερομηνία i) έναρξης 
i) 1993. Το πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε ως συντονισμένη κοινοτική ενέργεια στο 
πλαίσιο του σχεδίου Biomed 1 (Θετικές επιστήμες, έρευνα και ανάπτυξη). Το πρόγραμμα 
αυτό προβλέπεται να καταστεί μία από τις συνιστώσες "μεταδοτικές ασθένειες" του 
δοκιμαστικού προγράμματος έγκαιρης προειδοποίησης, το οποίο αποτελεί ένα από τα 
τέσσερα υποσχέδια του προγράμματος τηλεματικής "Ευρωπαϊκό νευρικό σύστημα" 
(ENS/CARE) που χρηματοδοτεί η Επιτροπή για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών δικτύων 
τηλεματικής. 
Ενδιαφέρον 
Εντοπισμός των προβλημάτων που προκαλεί η σαλμονέλλα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Βελτίωση των δυνατοτήτων ανίχνευσης επιδημιών που πλήττουν πολλές χώρες. Εναρμόνιση 
των τεχνικών αναφοράς. 
37 
2 - CARE.SNE για την παρακολούθηση της γρίπης 
Μελετώμενες ασθένειες 
Απομόνωση στο εργαστήριο του ιού της γρίπης ή ορολογικών ενδείξεων λοίμωξης από 
τον ιό της γρίπης σε συνδυασμό με την κλινική διάγνωση, μέσω σχεδίων ανταποκριτών. 
Πηγές δεδομένων 
Το αρμόδιο συνεργαζόμενο εθνικό κέντρο διαβιβάζει τα δεδομένα στο συντονιστή σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Συμμετέγουσες χώρες και διαδικασίες 
Κάθε συνεργαζόμενο κέντρο διαβιβάζει τα δεδομένα του μέσω δικτύου τηλεματικής στο 
συντονιστή σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο Πανεπιστήμιο Cité 2 στο Παρίσι. 
Διαβίβαση των πληροφοριών σε διεθνές επίπεδο 
Προβλέπεται η δημιουργία αναλυτικής βάσης δεδομένων, στην οποία θα έχουν άμεση 
πρόσβαση (on-line) οι συμμετέχοντες στο δίκτυο. 
Ημερομηνία i) έναρξης 
i) 1990. Το πρόγραμμα αυτό προβλέπεται να καταστεί μία από τις συνιστώσες 
"μεταδοτικές ασθένειες" του δοκιμαστικού προγράμματος έγκαιρης προειδοποίησης, το 
οποίο αποτελεί ένα από τα τέσσερα υποσχέδια του προγράμματος τηλεματικής "Ευρωπαϊκό 
νευρικό σύστημα" (ENS/CARE) που χρηματοδοτεί η Επιτροπή για την ανάπτυξη 
ευρωπαϊκών δικτύων τηλεματικής. 
Ενδιαφέρον 
Το πρόγραμμα μπορεί να διευκολύνει τη λήψη μέτρων με βάση αυτά τα δεδομένα. 
38 
3 - Πρόγραμμαπαγκόσμιαςπαρακολούθησης για την αναγνώριση και την αντιμετώπιση 
των εμφανιζόμενων ασθενειών της ΠΟΥ 
Μελετώμενες ασθένειες 
Νέες ασθένειες που εμφανίζονται ή επανεμφανίζονται και μικροοργανισμοί που είναι 
ανθεκτικοί στα φάρμακα. 
Πηγές δεδομένων 
Βελτιωμένη διαβίβαση των δεδομένων που προέρχονται από τα εργαστήρια σε επίπεδο 
χωρών και διαβιβάζονται σε συνεργαζόμενα κέντρα με την ΠΟΥ, τα οποία θα ενισχυθούν. 
Συμμετέχουσες νώρες/ορνανώσεις και διαδικασίες 
Η έδρα της ΠΟΥ στη Γενεύη (Τμήμα μεταδοτικών ασθενειών, σε στενή συνεργασία με 
τα τμήματα επιδημιολογικής παρακολούθησης, υγειονομικής κατάστασης και αξιολόγησης 
των τάσεων, ανθρωπιστικής δράσης και δράσης ύστερα από καταστροφές). 
Η πληροφόρηση σχετικά με την ανθεκτικότητα των βακτηρίων στα αντιβιοτικά θα 
πραγματοποιηθεί μέσω ηλεκτρονικού δικτύου (WHONET). 
Διαβίβαση των πληροφοριών σε διεθνές επίπεδο 
Πρόκειται να αναπτυχθεί. 
Ημερομηνία i) έναρξης 
i) 1994 
Ενδιαφέρον 
Βελτίωση των δυνατοτήτων σε εθνικό επίπεδο. Ανάπτυξη πιο σημαντικών δυνατοτήτων 
παρέμβασης σε επίπεδο της έδρας της ΠΟΥ για τη διευκόλυνση της ταχείας συντονισμένης 
δράσης. Θα ενσωματωθούν στοιχεία κατάρτισης και θα αναπτυχθούν οι δυνατότητες 
έρευνας. 
39 
4 - Ευρωπαϊκή ομάδα μελέτης σχετικά με το αιμολυτικό-ουρεμικό σύνδρομο 
Μελετώμενες ασθένειες 
Κλινικές διαγνώσεις του αιμολυτικού-ουρεμικού συνδρόμου και απομόνωση στο 
εργαστήριο στελεχών E.coli που εκκρίνουν βεροτοξίνη. 
Πηγές δεδομένων 
Παιδιατρικές μονάδες αιμοκάθαρσης και μικροβιολογικά διαγνωστικά εργαστήρια. 
Συμμετέχουσες Υώρες και διαδικασίες 
Ορισμένες εκθέσεις έχουν ήδη αποσταλεί ταχυδρομικώς στο Πανεπιστήμιο του Wurzburg 
στη Γερμανία. Η Ιταλία υποβάλλει επίσης ορισμένα δεδομένα. Το Βέλγιο και το Ηνωμένο 
Βασίλειο έχουν εκδηλώσει το ενδιαφέρον τους. 
Διαβίβαση των πληροφοριών σε διεθνές επίπεδο 
Καμιά μέχρι στιγμής. 
Ημερομηνία i) έναρξης 
i) Η Ιταλία και η Γερμανία ανταλλάσσουν πληροφορίες από το 1988. Το πρόγραμμα 
αυτό αποτέλεσε το αντικείμενο αίτησης χρηματοδότησης ως συντονισμένη κοινοτική 
ενέργεια στο πλαίσιο του σχεδίου Biomed 1 της Επιτροπής (Θετικές επιστήμες, έρευνα και 
ανάπτυξη). 
Ενδιαφέρον 
Η ασθένεια αυτή είναι σχετικά σπάνια, παρ' όλο που οι βλάβες είναι σοβαρές. Η 
ευρωπαϊκή παρακολούθηση θα μπορούσε να διευκολύνει τον εντοπισμό των παραγόντων 
κινδύνου. 
40 
5 - Ευρωπαϊκό δίκτυο σχετικά με τη συγγενή τοξοπλάσμωση 
Μελετώμενες ασθένειες 
Συγγενής τοξοπλάσμωση, για την οποία πρέπει να αναπτυχθεί ορισμός με βάση τα 
κλινικά και εργαστηριακά δεδομένα. 
Πηγές δεδομένων 
Ζητήθηκε από τα ινστιτούτα των συμμετεχουσών χωρών να εντοπίσουν γεωγραφικά 
καθορισμένους πληθυσμούς εγκύων σε αστικές ζώνες και εάν είναι δυνατόν σε αγροτικές 
ζώνες. Τα δεδομένα σχετικά με τον ορολογικό επιπολασμό θα αποτελέσουν αντικείμενο 
σύγκρισης. Επίσης, έχει προταθεί η πραγματοποίηση μιας τυχαιοποιημένης πολυκεντρικής 
μελέτης σχετικά με την αγωγή και μιας μακροπρόθεσμης μελέτης κοόρτιος σχετικά με τα 
παιδιά των γυναικών στις οποίες παρατηρήθηκε ορομετατροπή κατά την εγκυμοσύνη. 
Συμμετέχουσες χώρες και διαδικασία 
Διάφορες πτυχές των εργασιών αυτών θα μεταβιβαστούν σε διάφορα κέντρα 
συντονισμού. Στο εναρκτήριο σεμινάριο συμμετείχαν η Γερμανία, η Αυστρία, το Βέλγιο, η 
Δανία, η Ισπανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η 
Νορβηγία, οι Κάτω Χώρες, η Πολωνία, η Σουηδία και η Ελβετία. Ο συνολικός συντονισμός 
εξασφαλίζεται από το Statens Seruminstitut στην Κοπεγχάγη. 
Διαβίβαση των πληροφοριών σε διεθνές επίπεδο 
Καμιά μέχρι στιγμής. 
Ημερομηνία i) έναρξης 
i) 1993. Το πρόγραμμα αυτό χρηματοδοτήθηκε ως συντονισμένη κοινοτική ενέργεια στο 
πλαίσιο του προγράμματος Biomed 1 της Επιτροπής (Θετικές επιστήμες, έρευνα και 
ανάπτυξη). 
Ενδιαφέρον 
Η ανάλυση των δεδομένων που προέρχονται από τις διάφορες περιοχές θα παράσχει 
ενδείξεις σχετικά με την πορεία που ακολουθεί η λοίμωξη. Η τυποποίηση και η διασφάλιση 
της ποιότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα επιτρέψουν την πραγματοποίηση βελτιώσεων στη 
διάγνωση και στην αντιμετώπιση. Η εξάλειψη των αμφιβολιών σχετικά με την έκβαση της 
αγωγής θα μπορούσε να βελτιωθεί. 
41 
6 - Μελέτη του ελέγχου των κρουσμάτων λιστερίασης στις σκανδιναβικές χώρες 
Μελετώμενες ασθένειες 
Λιστερίαση. 
Πηγές δεδομένων 
Οι ιατροί στις συμμετέχουσεςχώρες θα κοινοποιούν με φαξ τα κρούσματα λιστερίασης 
στο ενθικό τους ινστιτούτο καταπολέμησης των λοιμωδών νοσημάτων. Τα δεδομένα θα 
πινακοποιουνται ανά έτος, ανά χώρα και ανά άτομο (το οποίο θα χαρακτηρίζεται από την 
ηλικία, το φύλο, το επάγγελμα, το κλινικό στάδιο της νόσου και, εάν πρόκειται για γυναίκα, 
από το εάν είναι έγκυος ή όχι). 
Συμμετένουσεςγώοες και διαδικασίες 
Τα δεδομένα αυτά θα αποστέλλονται ταχυδρομικώς με δισκέτα στα κέντρα συντονισμού 
στο Όσλο και στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα. Συμμετέχουσες χώρες: Δανία, Φινλανδία, 
Νορβηγία και Ισλανδία. 
Διαβίβαση των πληροφοριών σε διεθνές επίπεδο 
Θα πραγματοποιηθεί αργότερα. Η μορφή δεν έχει καθοριστεί ακόμη. 
Ημερομηνία i) έναρξης 
i) 1991 (σχεδιασμός) 
Ενδιαφέρον 
Καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που συμβάλλουν στην ανάπτυξη και στη 
διασπορά της ασθένειας. 
42 
Β - Κατάρτιση \ 
Ευρωπαϊκό πρόγραμμα κατάρτισης στην επιτόπϊα επιδημιολογία 
Συμμετέγοντες 
Ιατροί, κτηνίατροι και ειδικοί του τομέα της δημόσιας υγείας που είναι απόφοιτοι 
ευρωπαϊκών πανεπιστημίων (αρχικά 6 έως 12 άτομα). 
Διάρκεια και τόπος 
Ένας μήνας θεωρητικής κατάρτισης σε κέντρο που θα επιλέγεται εκ περιτροπής,η οποία 
θα ακολουθείται από 22 μήνες πρακτικής άσκησης σε χώρα διαφορετική από τη χώρα 
σπουδών. 
Θέματα 
Εφαρμοσμένη επιδημιολογία των μεταδοτικών ασθενειών και κίνδυνοι που συνδέονται 
με το περιβάλλον. 
Καλή γνώση αγγλικών και της γλώσσας της χώρας στην οποία θα πραγματοποιηθεί η 
πρακτική άσκηση, όμως οι γλωσσικές γνώσεις δεν θα χρησιμοποιηθούν ως κριτήριο για τη 
συμμετοχή στο μάθημα. 
Αξιολόγηση (συμπεριλαμβανομένωντων χορηγούμενων επίσημων πτυνίων) 
Καμιά, παρ' όλο που έχουν τεθεί ορισμένοι εκπαιδευτικοί στόχοι, π.χ. ικανότητα: 
1) άσκησης επιρροής στους υπευθύνους λήψης αποφάσεων και στους αρμοδίους του 
τομέα της δημόσιας υγείας 
2) ανάληψης των απαιτούμενων ευθυνών σε μια επιδημιολογική υπηρεσία και λήψης 
μέτρων κατά την εμφάνιση συρροής κρουσμάτων (clusters) 
3) ανάπτυξης και διατήρησης διεθνούς προοπτικής. 
Πλεονεκτήαατα νια τους συμμετέχοντες 
Ολοκληρωμένη κατάρτιση στην επιδημιολογία πεδίου και στη λήψη αποφάσεων σε 
περίπτωση σοβαρών προβλημάτων δημόσιας υγείας. 
Αξία 
Δημιουργία ενός πλαισίου ειδικών που θα ασχολούνται με τα προβλήματα δημόσιας 
υγείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Ανάπτυξη μιας κοινής προσέγγισης σε πολλά προβλήματα με βάση συνεχή κατάρτιση 
που θα διευκολύνει την εναρμόνιση των μέτρων και των αποφάσεων που λαμβάνονται σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Ημερομηνία i) έναρξης 
i) Η έναρξη στην πράξη θα πραγματοποιηθεί το 1995, οπότε οι πρώτοι φοιτητές θα 
μπορούν να αρχίσουν το διετή κύκλο κατάρτισης τους. 
43 
Πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για τη δημιουργία δικτύου επιδημιολογικής παρακολούθησης 
και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών 
στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
^Η 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
1 - Η Επιτροπή, στην ανακοίνωση της COM(93) 559 της 24ης Νοεμβρίου 1993 
σχετικά με το πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας, διευκρίνησε τις αρχές και 
τους τρόπους με τους οποίους θα πραγματοποιηθούν οι αντίστοιχες κοινοτικές 
δραστηριότητες για την επίτευξη των στόχων που θέτουν, στον τομέα της προστασίας της 
υγείας, τα άρθρα 3(ξ) και 129 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Ο 
ρόλος της Κοινότητας συνίσταται στην υποστήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών 
στον τομέα της δημόσιας υγείας, στην υποστήριξη στη διαμόρφωση των στόχων τους και 
στην εφαρμογή των στρατηγικών τους, έτσι ώστε να συμβάλει στην επίτευξη υψηλού 
επιπέδου προστασίας της υγείας σε όλη την Κοινότητα, καθώς στόχος είναι τα 
αποτελέσματα να είναι εφάμιλλα των καλύτερων αποτελεσμάτων που έχουν ήδη επιτευχθεί 
σε ένα συγκεκριμένο τομέα σε ορισμένες περιοχές της Κοινότητας. 
2 - Σύμφωνα με το άρθρο 129 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας, η Επιτροπή υποβάλλει προτάσεις για τη θέσπιση, από το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, μέτρων προώθησης με στόχο να συμβάλει στην επίτευξη 
υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας του ανθρώπου. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στην 
υποκίνηση της συνεργασίας των κρατών μελών, στην υποστήριξη των ενεργειών τους και 
στην προώθηση του συντονισμού των πολιτικών και των προγραμμάτων τους καθώς και 
στην προώθηση της συνεργασίας με τις τρίτες χώρες και τις διεθνείς οργανώσεις που είναι 
αρμόδιες στον τομέα της δημόσιας υγείας. Η παρούσα πρόταση της Επιτροπής, η οποία 
βασίζεται στο άρθρο 129 και έχει ήδη ανακοινωθεί στο πρόγραμμα εργασίας της για το 
1995, υπάγεται στην κοινή αρμοδιότητα της Κοινότητας και των κρατών μελών και έχει ως 
στόχο τη δημιουργία δικτύου επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των 
μεταδοτικών ασθενειών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Χάρη στην πλήρη συμμετοχή των 
κρατών μελών στην οργάνωση και στην εφαρμογή αυτού του δικτύου, το εν λόγω δίκτυο θα 
επιτρέψει τη συνεργασία και το συντονισμό κατά τη συλλογή, την επεξεργασία και την 
ανταλλαγή των πληροφοριών που απαιτούνται για την πρόληψη και τον έλεγχο των 
μεταδοτικών ασθενειών. Συνεπώς, αυτή η κοινοτική ενέργεια προσανατολίζεται στην 
πρόληψη των ασθενειών και αναπτύσσεται στο πλαίσιο του σεβασμού της επικουρικότητας 
και της απαίτησης για αναλογικότητα. 
3 - Τα λοιμώδη νοσήματα, η εμφάνιση των οποίων προκαλείται από διάφορους 
μικροβιακούς παράγοντες, τείνουν να διασπείρονται μεταξύ των ατόμων και μέσω του 
γεωγραφικού χώρου, κυρίως εξαιτίας της κινητικότητας των ατόμων και, σε μικρότερο 
βαθμό, εξαιτίας της διακίνησης των εμπορευμάτων,της κατανάλωσης ύδατος και τροφίμων, 
στους οποίους προστίθενται παράγοντες όπως η αλλαγή του κλίματος (αύξηση της 
θερμοκρασίας του πλανήτη), η αύξηση της αντίστασης στα αντιβιοτικά, η ανοσολογική 
κατάσταση των ατόμων, οι συνθήκες ζωής (κοινωνικοοικονομικά προβλήματα). Όσο 
περισσότερες και μεγαλύτερες είναι οι μετακινήσεις των ατόμων, τόσο μεγαλύτεροι είναι οι 
κίνδυνοι διασποράς των νοσημάτων αυτών με τη μορφή επιδημιών στο πλαίσιο μη 
προστατευόμενων πληθυσμών και συνεπώς τόσο αυξάνονται οι κίνδυνοι για την υγεία των 
πληθυσμών. Από την ασιατική γρίπη ή τη χολέρα έως τη μόλυνση από τον VTH που 
ευθύνεται για το AIDS, τα παραδείγματα αφθονούν στην ιστορία και στην πρόσφατη 
επικαιρότητα. Οι παράγοντες που ευθύνονται για τα μεταδοτικά λοιμώδη νοσήματα αγνοούν 
και περιφρονούν τα γεωγραφικά σύνορα. Επιπλέον, η ευκολία με την οποία οι πληθυσμοί 
εκτίθενται στον κίνδυνο να προσβληθούν από αυτούς τους λοιμογόνους παράγοντες δεν 
σταματά να αυξάνεται παρά τη σημαντική πρόοδο που συντελείται στον τομέα της 
προστασίας της δημόσιας υγείας. 
4 - Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι, σε επίπεδο κράτους, τα μέτρα που πρέπει 
να λαμβάνουν οι αρχές που είναι αρμόδιες για τη δημόσια υγεία, για την αναχαίτιση της 
διασποράς αυτών των λοιμωδών νοσημάτων ή για την πρόληψη της εμφάνισης τους, 
βασίζονται στην όσο το δυνατόν ακριβέστερη γνώση της επιδημιολογικής κατάστασης. Αυτό 
είναι δυνατόν να επιτευχθεί μόνο με τη συστηματική συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις 
ασθένειες αυτές, με την ανάλυση των εν λόγω πληροφοριών, την ερμηνεία τους και στη 
συνέχεια με τη διαβίβαση τους στους αρμόδιους για τη δημόσια υγεία. Το σύνολο αυτών των 
δραστηριοτήτων αντιστοιχεί στην επιδημιολογική παρακολούθηση, ο στόχος της οποίας 
είναι ουσιαστικά πρακτικός, δηλαδή συνίσταται στην παραγωγή της πληροφορίας έτσι ώστε 
να είναι δυνατόν να ληφθούν άμεσα μέτρα. Στην περίπτωση των μεταδοτικών ασθενειών, 
όλοι οι ειδικοί αναγνωρίζουν ότι η παρακολούθηση που έχει ως ρόλο τη χρήση αυτών των 
αποτελεσμάτων για την εξασφάλιση του ελέγχου αυτών των νοσημάτων και της πρόληψης 
τους αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο. Η επιδημιολογική παρακολούθηση έχει αποδείξει 
επανειλημμένως την αποδοτικότητα της, καθώς τα μέσα που εφαρμόζονται για την 
υλοποίηση της αντισταθμίζονται ευρύτατα από τα οφέλη που καταγράφονται εξαιτίας των 
ασθενειών που αποφεύγονται. 
5 - Σε αυτό το γενικό πλαίσιο, καθώς τα λοιμώδη νοσήματα μπορούν να διασπαρούν 
εύκολα μέσω του ευρωπαϊκού χώρου εάν δεν πραγματοποιηθεί καμιά ενέργεια, η ανάγκη 
επίτευξης συμφωνίας σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την παρακολούθηση 
των μεταδοτικών ασθενειών είναι επιτακτική. Όσον αφορά το σημείο αυτό, το Συμβούλιο 
και οι υπουργοί Υγείας των κρατών μελών που συνέρχονται στα πλαίσια του Συμβουλίου 
ενέκριναν στις 13 Νοεμβρίου 1992 το ψήφισμα 92/C 326/1 ' που καλεί την Επιτροπή να 
εξετάσει τους υπάρχοντες μηχανισμούς που προβλέπουν τη συνεργασία μεταξύ των κρατών 
μελών καθώς και τους μηχανισμούς της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) στον τομέα 
της παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών, ιδίως των τροφιμογενών ασθενειών, να 
εντοπίσει τις ανάγκες και τις ελλείψεις και να υποβάλει προτάσεις για τη βελτίωση τους. 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από την πλευρά του, κάλεσε την Επιτροπή, στο ψήφισμα του 
σχετικά με την πολιτική για τη δημόσια υγεία μετά το Μάαστριχτ2, να θέσει σε λειτουργία 
ένα διασυνοριακό δίκτυο που θα διατυπώνει ορισμούς, οι οποίοι θα είναι εφαρμοσιμοιστην 
πράξη, θα συλλέγει, θα ενημερώνει, θα αναλύει και θα διαδίδει τα δεδομένα των κρατών 
μελών σχετικά με τις εν λόγω ασθένειες, καθώς και να συνεργάζεται στους τομείς αυτούς 
με τους εθνικούς και διεθνείς φορείς. Επιπλέον, το Συμβούλιο, στα συμπεράσματα του 94/C 
15/043 της 13ης Δεκεμβρίου 1993, καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για τη 
δημιουργία ενός δικτύου επιδημιολογίας στην Κοινότητα. Η Επιτροπή, στην ανακοίνωση 
της σχετικά με το πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας της 23ης Νοεμβρίου 1993, 
COM(93)559, και στην ανακοίνωση της σχετικά με το AIDS και ορισμένες άλλες μεταδοτικές 
ασθένειες, COM(94)413, της 9ης Νοεμβρίου 1994, πρότεινε να ληφθούν ειδικά κοινοτικά 
μέτρα για το σκοπό αυτό και κυρίως η δημιουργία και η ανάπτυξη δικτύων 
παρακολούθησης. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή πραγματοποίησε εξωτερικές ... 
διαβουλεύσεις, τόσο με εμπειρογνώμονεςτων κρατών μελών που είναι αρμόδιοι σε θέματα 
παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών, όσο και με ανώτατους 
υπαλλήλους των υπουργείων Υγείας που συνέρχονται στο πλαίσιο της επιτροπής υψηλού 
επιπέδου "Υγεία", οι παρατηρήσεις των οποίων συνεκτιμήθηκαν επίσης. 
ΕΕτης 11.12.1992 
ΕΕ C 329 της 06.12.1993, σ.375 
ΕΕ της 18.01.1994 
Η6 
6 - Συνεπώς, η παρούσα πρόταση απόφασης αποσκοπεί στη δημιουργία ενός 
συστήματος στενής συνεργασίας και αποτελεσματικού συντονισμού μεταξύ των κρατών 
μελών στον τομέα της παρακολούθησης, τόσο σε τακτική βάση όσο και σε έκτακτες 
καταστάσεις, με στόχο την πρόληψη και τον έλεγχο, στην Ευρώπη, ορισμένων σοβαρών 
μεταδοτικών ασθενειών που απαιτούν τη λήψη μέτρων για την προστασία των πληθυσμών. 
Η πρόταση αυτή εκπονήθηκε με βάση το μοντέλο κοινοτικών διατάξεων που έχουν ήδη 
εγκριθεί σε παρόμοιους τομείς για την επίτευξη ανάλογων στόχων. Τα εν λόγω δεδομένα 
συλλέγονται σε συγκεντρωτική μορφή και δεν επιτρέπουν με κανένα τρόπο τον εντοπισμό 
των ατόμων! Συνεπώς, δεν εμπίπτουν στο πεδίο των κοινοτικών διατάξεων σχετικά με την 
προστασία των προσωπικών δεδομένων, όπως η οδηγία 95/46/ΕΚ του Συμβουλίου για την 
προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού 
χαρακτήρα και την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων4 που εγκρίθηκε στις 24 Οκτωβρίου 
1995. Αντίθετα, τα δεδομένα αυτά συμβιβάζονται με τις κοινοτικές διατάξεις σχετικά με τα 
συστήματα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ διοικήσεων. Επιπλέον, η απόφαση προβλέπει 
ειδικές διατάξεις που αποσκοπούν στην εξασφάλιση της συνεκτικότητας με άλλες σχετικές 
πολιτικές της Κοινότητας, δηλαδή με την κοινή γεωργική πολιτική, την ελεύθερη 
κυκλοφορία των προϊόντων και των προσώπων και την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ 
διοικήσεων. 
7 - Η δημιουργία αυτού του δικτύου παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών 
συνεκτιμά την κατάσταση που επικρατεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο και βασίζεται σε αυτή. 
Επιπλέον, αποσκοπεί στην αποφυγή των επικαλύψεων με ανάλογες εργασίες χάρη στην 
υιοθέτηση από τα κράτη μέλη κοινής έννοιας σχετικά με την παρακολούθηση, μέσω του 
καθορισμού, σε συνεργασία με αυτά, των πληροφοριών που απαιτούνται και των 
μηχανισμών που είναι κατάλληλοι για κάθε ομάδα μεταδοτικών ασθενειών. Τέλος, στο 
δίκτυο αυτό θα συμμετάσχουν τρίτες χώρες (προβλέπεται ήδη συνεργασία με τις Ηνωμένες 
Πολιτείες της Αμερικής), οι αρμόδιες διεθνείς οργανώσεις, κυρίως η ΠΟΥ, και τα δίκτυα 
παρακολούθησης στα οποία συμμετέχουν ήδη τα κράτη μέλη. 
8 - Η εφαρμογή της προτεινόμενης απόφασης θα αποφέρει προστιθέμενη αξία σε 
διάφορα επίπεδα: 
α) θα επιτρέψει την καθιέρωση μόνιμης, καλά διαρθρωμένης, αξιόπιστης και 
αποτελεσματικής επικοινωνίας μεταξύ των αρχών που είναι αρμόδιες για την 
παρακολούθηση και για τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών, η οποία σήμερα δεν έχει 
ακόμη επιτευχθεί· 
β) θα διευκολύνει τον ταχύ, αξιόπιστο και από όλους αποδεκτό ορισμό των 
κρουσμάτων μεταδοτικών ασθενειών που σημειώνονται στο εσωτερικό της Κοινότητας, ή 
εκείνων που σημειώνονται είτε στο εξωτερικό και εισάγονται ή μπορεί να εισαχθούν 
γ) θα δώσει στις οικείες αρχές τη δυνατότητα και τα μέσα να συνεννοούνται όσον 
αφορά τα προληπτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν θα τους διευκολύνει στη συντονισμένη 
θέσπιση μέτρων και στην εκτίμηση της αποτελεσματικότητας τους· 
δ) θα αυξήσει την αλληλοβοήθεια των αρχών κυρίως για την αντιμετώπιση των 
προβλημάτων που παρουσιάζει η ανάλυση και η ερμηνεία των δεδομένων και για την 
αναχαίτιση της διασποράς των μεταδοτικών ασθενειών. 
EEL 281 της 23.11.95,0.31 
S^ 
9 - Η ενέργεια που προβλέπεται στον τομέα αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο 
μέσω απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που θα θεσπίζει τα 
προτεινόμενα μέτρα για τη δημιουργία ενός κοινοτικού συστήματος που απαιτείται για την 
ανάπτυξη της συνεργασίας των κρατών κρατών μελών και το συντονισμό των αντίστοιχων 
συστημάτων τους στον τομέα αυτό. Τέλος, η ενέργεια αυτή δεν απαιτεί την εναρμόνιση των 
νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων στον τομέα αυτό. 
9δ 
Πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για τη δημιουργία δικτύου 
επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου 
των μεταδοτικών ασθενειών 
στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΕΝΩΣΗΣ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 129, 
την πρόταση της Επιτροπής0), 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2), 
τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών(3), 
Εκτιμώντας: 
1 - ότι η πρόληψη των ασθενειών και κυρίως η πρόληψη των μεγάλων πληγών, 
αποτελεί προτεραιότητα για τις ενέργειες της Κοινότητας που απαιτεί σφαιρική και 
συντονισμένη προσέγγιση των κρατών μελών 
2 - ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμα του σχετικά με την πολιτική για 
τη δημόσια υγεία μετά το Μάαστριχτ(4), κάλεσε την Επιτροπή να θέσει σε λειτουργία ένα 
διασυνοριακό δίκτυο που θα διατυπώνει ορισμούς, που θα είναι εφαρμόσιμοι στην πράξη, 
σχετικά με τις ασθένειες στις οποίες εφαρμόζεται ο κανόνας της υποχρεωτικής δήλωσης, θα 
συλλέγει, θα ενημερώνει, θα αναλύει και θα διαδίδει τα δεδομένα των κρατών μελών σχετικά 
με τις εν λόγω ασθένειες, καθώς και θα συνεργάζεται στους τομείς αυτούς με τους εθνικούς 
και διεθνείς φορείς· 
1 ΕΕ ... 
2 ΕΕ ... 
3 ΕΕ ... 
4 ΕΕ C 329 της 06.12.1993, σ.375. 
S 9 
3 - ότι, στο ψήφισμα του της 2ας Ιουνίου 1994 σχετικά με το πλαίσιο δράσης στον 
τομέα της δημόσιας υγείας(5), το Συμβούλιο συμφώνησε ότι σήμερα πρέπει να δοθεί 
προτεραιότητα κυρίως στις μεταδοτικές ασθένειες· 
4 - ότι, στα συμπεράσματα του 13ης Δεκεμβρίου 1993(6), το Συμβούλιο εκτιμά ότι έχει 
σημασία να αναπτυχθεί, στο κοινοτικό επίπεδο, ένα δίκτυο παρακολούθησης και ελέγχου 
των μεταδοτικών ασθενειών του οποίου ο κύριος στόχος θα είναι η συλλογή των 
πληροφοριών που προέρχονται από τα υπάρχοντα δίκτυα παρακολούθησης στα κράτη μέλη· 
5 - ότι, στα ίδια συμπεράσματα, το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή, στις προτάσεις 
της για το πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας(7), να αποδακιει ιδιαίτερη 
προσοχή στη δημιουργία ενός δικτύου επιδημιολογίας στην Κοινότητα, με βάση τις 
διεξαγόμενες εργασίες και τους μηχανισμούς που υπάρχουν στο επίπεδο της Κοινότητας και 
των κρατών μελών, μεριμνώντας για τη συγκρισιμότητακαι τη συμβατότητα των δεδομένων 
6 - ότι, στο "ψήφισμα τους της 13ης Νοεμβρίου 1992(8), το Συμβούλιο και οι υπουργοί 
υγείας που συνέρχονται στα πλαίσια του Συμβουλίου υπογραμμίζουν τη σκοπιμότητα της 
βελτίωσης της πυκνότητας και της αποτελεσματικότητας, στο εσωτερικό της Κοινότητας, 
των δικτύων παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών που υπάρχουν μεταξύ των 
κρατών μελών (καθώς και των δικτύων στον τομέα της πληροφορικής) όπως και τη 
σκοπιμότητα της διατήρησης, θέσπισης ή ενίσχυσης του συντονισμού μεταξύ τους για την 
παρακολούθηση των εστιών μεταδοτικών ασθενειών, όταν αυτό μπορεί να αποτελέσει 
προστιθέμενη αξία σε σχέση με τα ισχύοντα μέτρα· 
7 - ότι, στο ίδιο ψήφισμα, το Συμβούλιο και οι υπουργοί υγείας των κρατών μελών 
που συνέρχονται στα πλαίσια του Συμβουλίου υπογραμμίζουν την αξία της συγκέντρωσης 
δεδομένων από τα κράτη μέλη σχετικά με περιορισμένο αριθμό σπάνιων και σοβαρών 
ασθενειών για την επιδημιολογική μελέτη των οποίων απαιτείται ευρεία δειγματοληψία· 
8 - ότι, στο ίδιο ψήφισμα, το Συμβούλιο και οι υπουργοί υγείας των κρατών μελών 
που συνέρχονται στα πλαίσια του Συμβουλίου καλούν την Επιτροπή να εξετάσει τη 
σκοπιμότητα υποβολής προτάσεων που θα έχουν προτεραιότητα στον τομέα του ελέγχου και 
της παρακολούθησης των μεταδοτικών ασθενειών, δεδομένης, μεταξύ άλλων κριτηρίων, της 
εκτίμησης της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας· 
9 - ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, κάθε νέο μέτρο που λαμβάνεται 
σε τομέα που δεν υπάγεται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας, όπως η 
επιδημιολογική παρακολούθηση και ο έλεγχος .των μεταδοτικών ασθενειών, μπορεί να 
λαμβάνεται από την Κοινότητα μόνο στην περίπτωση που, λόγω των διαστάσεων ή των 
αποτελεσμάτων του, οι στόχοι της προβλεπόμενης ενέργειας μπορούν να επιτευχθούν 
καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο απ' ό,τι σε επίπεδο ενός ή ορισμένων κρατών μελών 
10 - ότι τα μέτρα στον τομέα της υγείας πρέπει να συνεκτιμούν τις άλλες ενέργειες 
που πραγματοποιεί η Κοινότητα στον τομέα της δημόσιας υγείας ή τις ενέργειες που έχουν 
αντίκτυπο στη δημόσια υγεία· 
5 EEC 165 της 17.06.1994, σ.1 
6 EEC 15 της 18.01.1994, σ.6 
7 COM(93) 559 τελικό της 24.11.1993. 
8 EEC 326 της 11.12.1992, σ.1 
£θ 
11 - ότι η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου .../.../ΕΚ για 
τη θέσπιση προγράμματος δράσης σχετικά με την πρόληψη του AIDS και ορισμένων άλλων 
μεταδοτικών ασθενειών στο πλαίσιο της δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας(9> προβλέπει 
ορισμένες κοινοτικές ενέργειες που αποσκοπούν ιδίως στη δημιουργία καθώς και στην 
ανάπτυξη δικτύων παρακολούθησης και ελέγχου ορισμένων μεταδοτικών ασθενειών, στην 
πρώιμη ανίχνευση αυτών των μεταδοτικών ασθενειών καθώς και στην προώθηση της 
κατάρτισης των επιδημιολόγων πεδίου· 
12 - ότι πρέπει να προωθηθεί η συνεργασία με τις οικείες διεθνείς οργανώσεις, ιδίως 
όσον αφορά την ταξινόμηση των ασθενειών 
13 - ότι πρέπει να υποστηριχθεί η συνεργασία με τις τρίτες χώρες, ιδίως σε 
περίπτωση εμφάνισης ή επανεμφάνισης σοβαρών μεταδοτικών ασθενειών 
14 - ότι η εμφάνιση ή η πρόσφατη επανεμφάνιση σοβαρών μεταδοτικών ασθενειών 
απέδειξε ότι, σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει ταχέως όλες 
τις χρήσιμες πληροφορίες με κατάλληλη μορφή· 
15 - ότι ο καθορισμός συγκεκριμένων κοινοτικών διαδικασιών θα επιτρέπει την 
ταχεία ενημέρωση όλων των κρατών μελών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης προκειμένου 
να εξασφαλίζεται η προστασία του πληθυσμού· 
16 - ότι οι διατάξεις της οδηγίας 92/117/ΕΟΚ(10) της 17.12.1992, του Συμβουλίου 
σχετικά με τα μέτρα προστασίας κατά ορισμένων ζωονόσων και ορισμένων ζωονοσογόνων 
παραγόντων στα ζώα και στα προϊόντα ζωικής προέλευσης, προκειμένου να αποφευχούν 
οι εστίες λοιμώξεων και δηλητηριάσεων που οφείλονται στα τρόφιμα εφαρμόζονται και στις 
πληροφορίες που έχουν σχέση με τις ζωονόσους που προσβάλλουν τον άνθρωπο και ότι η 
εν λόγω οδηγία προβλέπει μια διαδικασία συλλογής και διαβίβασης των πληροφοριών 
σχετικά με ορισμένες ζωονόσους και ζωονοσογόνους παράγοντες· 
17 - ότι απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία ενός δικτύου επιδημιολογικής 
παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών σε κοινοτικό επίπεδο είναι ο 
σεβασμός των νομικών διατάξεων στον τομέα της προστασίας των φυσικών προσώπων 
έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα καθώς και η καθιέρωση 
μηχανισμών που θα εξασφαλίζουν την εμπιστευτικότητα και την ασφάλεια αυτών ότι στον 
τομέα αυτό το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν στις 24 Οκτωβρίου 
1995 την οδηγία 95/46/ΕΚ· 
18 - ότι τα κοινοτικά σχέδια στον τομέα της τηλεματικής ανταλλαγής δεδομένων 
μεταξύ των δημοσίων διοικήσεων (IDA)(11) και τα σχέδια της ομάδας G7 πρέπει να 
αποτελέσουν το αντικείμενο στενού συντονισμού με τις κοινοτικές ενέργειες που 
εφαρμόζονται στον τομέα της επιδημιολογικής παρακολούθησης και του ελέγχου των 
μεταδοτικών ασθενειών 
19 - ότι έχει σημασία σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης οι οικείες εθνικές δομές να 
ενισχύουν τη συνεργασία τους ιδίως στον τομέα του εντοπισμού βιολογικών δειγμάτων 
9 ΕΕ ... 
10 ΕΕ L 62 της 15.03.1993, σ. 38 
11 EEL 269 της 11.11.1995,0.23 
s-η 
20 - ότι αυτές οι κοινοτικές διαδικασίες με στόχο την ταχεία ανταλλαγή 
πληροφοριών δεν θίγουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κρατών μελών που 
απορρέουν από διμερείς και πολυμερείς συνθήκες ή συμβάσεις· 
21 - ότι έχει σημασία η Επιτροπή να εξασφαλίσει τη δημιουργία του κοινοτικού 
δικτύου σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη· ότι είναι απαραίτητο για το σκοπό αυτό να 
προβλεφθεί διαδικασία που να επιτρέπει να εξασφαλίζεται ότι τα κράτη μέλη συμμετέχουν 
πλήρως στη δημιουργία του· 
22 - ότι στις 20 Δεκεμβρίου 1994 επιτεύχθηκε συμφωνία για ένα modus vivendi 
μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τα 
εκτελεστικά μέτρα των πράξεων που θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία που 
αναφέρεται στο άρθρο 189Β της συνθήκης· 
ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ: 
Άρθρο 1 
Δημιουργείται στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα γενικό δίκτυο επιδημιολογικής 
παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών. 
Το δίκτυο αυτό συγκροτείται με την εξασφάλιση διαρκούς επικοινωνίας, με όλα τα 
κατάλληλα μέσα, μεταξύ των φορέων οι οποίοι, σε κάθε κράτος μέλος και υπό την ευθύνη 
του εκάστοτε κράτους μέλους, είναι επιφορτισμένοι με τη συλλογή των πληροφοριών που 
αφορούν την επιδημιολογική παρακολούθηση και με το συντονισμό των μέτρων ελέγχου. 
Αοθοο2 
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ως: 
1 - επιδημιολογική παρακολούθηση νοείται η συστηματική και αδιάλειπτη συλλογή, 
η ανάλυση, η ερμηνεία και η διάδοση υγειονομικών πληροφοριών και δεδομένων σχετικά 
με τις μεταδοτικές ασθένειες, με στόχο τη λήψη κατάλληλων μέτρων για την καταπολέμηση 
τους. 
2 - έλεγχος των μεταδοτικών ασθενειών νοείται το σύνολο των μέτρων που 
λαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές του τομέα της δημόσιας υγείας με στόχο την αναχαίτιση της 
διασποράς των μεταδοτικών ασθενειών καθώς και οι επιδημιολογικές μελέτες, ιδίως η 
παρακολούθηση της δυναμικής της χρονικής και χωρικής διασποράς αυτών των ασθενειών 
και η ανάλυση των παραγόντων κινδύνου προσβολής από αυτές, τα αποτελέσματα των 
οποίων επιτρέπουν να καθοριστούν κατάλληλες ενέργειες πρόληψης. 
Αοθοο 3 
Σε κάθε κράτος μέλος, η επιδημιολογική παρακολούθηση και ο έλεγχος των 
μεταδοτικών ασθενειών σε κοινοτικό επίπεδο εφαρμόζονται: 
S2 
α) στην εμφάνιση ή στην επανεμφάνιση, στο έδαφος του εκάστοτε κράτους μέλους, 
κρουσμάτων σοβαρών και/ή σπάνιων μεταδοτικών ασθενειών ή ομάδων ασθενειών, ο 
κατάλογος των οποίων παρατίθεται στο παράρτημα· 
β) στην εισαγωγή, στο έδαφος τους, από το έδαφος άλλου κράτους μέλους ή από 
τρίτη χώρα, κρουσμάτων σοβαρών και/ή σπάνιων μεταδοτικών ασθενειών ή ομάδων 
ασθενειών, ο κατάλογος των οποίων παρατίθεται στο παράρτημα. 
Άρθρο 4 
Για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή επικουρείται από μόνιμη 
επιτροπή, η οποία απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και της οποίας 
προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής. 
Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των μέτρων που 
πρέπει να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο αυτό μέσα 
σε προθεσμία που τάσσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος. 
Η γνώμη εγκρίνεται με την πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 παράγραφος 2 για 
την έγκριση των αποφάσεων που καλείται να λάβει το Συμβούλιο κατόπιν προτάσεως της 
Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στο πλαίσιο της επιτροπής, οι ψήφοι των αντιπροσώπων 
των κρατών μελών σταθμίζονται όπως προβλέπεται στο προαναφερθέν άρθρο. Ο πρόεδρος 
δεν λαμβάνει μέρος στην ψηφοφορία. 
Η Επιτροπή θεσπίζει τα προβλεπόμενα μέτρα, εάν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της 
επιτροπής. Όταν τα προβλεπόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής, 
ή ελλείψει γνώμης, η Επιτροπή υποβάλλει αμέσως στο Συμβούλιο πρόταση σχετικά με τα 
μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Το Συμβούλιο θεσπίζει τα μέτρα με ειδική πλειοψηφία. 
Εάν, μετά την παρέλευση τριών μηνών από την ημερομηνία που τα μέτρα 
υποβλήθηκαν στο Συμβούλιο, αυτό δεν έχει θεσπίσει τα μέτρα, η Επιτροπή θεσπίζει τα 
προτεινόμενα μέτρα και τα θέτει αμέσως σε εφαρμογή. 
Αοθοο 5 
Τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 4 αφορούν: 
1 - τον ορισμό των περιστατικών, και συγκεκριμένα τον κλινικό ορισμό και, εάν 
χρειαστεί, το μικροβιολογικό χαρακτηρισμό του υπεύθυνου παράγοντα· 
2 - τη φύση και το είδος των δεδομένων και πληροφοριών που πρέπει να συλλέγουν 
οι φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 1 στο πλαίσιο της επιδημιολογικής παρακολούθησης· 
3 - τις μεθόδους επιδημιολογικής και μικροβιολογικής παρακολούθησης· 
4 - τα μέτρα προστασίας που πρέπει να λαμβάνονται, ιδίως στα λιμάνια και στα 
αεροδρόμια, κυρίως σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης· 
S3 
5 - την πληροφόρηση, τις συστάσεις και τους οδηγούς ορθής πρακτικής για το ευρύ 
κοινό· 
'Αοθοο 6 
Κάθε φορέας που αναφέρεται στο άρθρο 1 κοινοποιεί στο κοινοτικό δίκτυο και στην 
Επιτροπή: 
α) τις πληροφορίες και τα μέτρα ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών που 
αναφέρονται στο άρθρο 2· 
β) κάθε χρήσιμη πληροφορία σχετικά με την εξέλιξη των επιδημικών καταστάσεων 
στο κράτος μέλος στο οποίο υπάγεται· 
γ) κάθε στοιχείο εκτίμησης που είναι χρήσιμο για τη συνεργασία των κρατών μελών 
με στόχο τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών και ιδίως τη διατήρηση των βιολογικών 
δειγμάτων που λαμβάνονται από τους ασθενείς προκειμένου να διαβιβαστούν σε ειδικευμένα 
εργαστήρια που είναι συνδεδεμένα με το κοινοτικό δίκτυο. 
Άρθρο? 
Κάθε κράτος μέλος ορίζει, μέσα σε έξι μήνες από την ημερομηνία έναρξης ισχύος 
της παρούσας απόφασης, τον ή τους φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 1 και ενημερώνει 
σχετικά την Επιτροπή. 
Άρθρο 8 
Η Επιτροπή μπορεί να τροποποιεί ή να συμπληρώνει το παράρτημα της παρούσας 
απόφασης σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 4. 
Άρθρο 9 
Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των διατάξεων της οδηγίας 
92/117/ΕΟΚ και του Συμβουλίου σχετικά με τα μέτρα προστασίας από ορισμένες ζωονόσους 
και ορισμένους ζωονοσογόνους παράγοντες στα ζώα και στα προ'ίόντα ζωικής προέλευσης, 
προκειμένου να αποφευχθούν οι εστίες λοιμώξεων και δηλητηριάσεων που οφείλονται στα 
τρόφιμα και συνεκτιμά τη διαδικασία συλλογής και διαβίβασης των πληροφοριών που 
προβλέπει η εν λόγω οδηγία. 
Άρθρο 10 
Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των διατάξεων της οδηγίας 
95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προστασία των 
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα έναντι της επεξεργασίας τους και για την ελεύθερη 
s 4 
κυκλοφορία των δεδομένων αυτών καθώς και των διατάξεων της απόφασης 95/468/ΕΚ του 
Συμβουλίου για την κοινοτική συμβολή στην τηλεματική ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ 
δημοσίων διοικήσεων στην Κοινότητα (IDA). 
Άρθρο 11 
Η παρούσα απόφαση δεν θίγει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κρατών 
μελών που απορρέουν από διμερείς ή πολυμερείς συνθήκες ή συμβάσεις που ισχύουν ή θα 
συναφθούν στον τομέα που καλύπτει η παρούσα απόφαση και είναι σύμφωνες με το 
αντικείμενο της, τις διαδικασίες εφαρμογής της και το σκοπό της. 
Αοθοο 12 
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη. Η απόφαση αρχίζει να ισχύει ένα 
μήνα μετά την ημερομηνία δημοσίευσης της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων. 
Βρυξέλλες, 
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος 
3- S 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Οι μεταδοτικές ασθένειες που αναφέρονται στο άρθρο 3 υποδιαιρούνται σε ομάδες σοβαρών 
και/ή σπάνιων ασθενειών οι οποίες είναι 
- όσον αφορά την παράγραφο α) 
οι ασθένειες που υπόκεινται στη λήψη μέτρων σε τοπικό επίπεδο και αποτελούν 
αντικείμενο περιοδικών εκθέσεων που υποβάλλονται στις αρχές δημόσιας υγείας του 
κράτους μέλους σύμφωνα με τις διαδικασίες που ισχύουν για την εκάστοτε ασθένεια και 
ορίζονται στο άρθρο 5, και ιδίως: 
1 - ασθένειες που προλαμβάνονται με εμβολιασμό (όπως φυματίωση, τέτανος, 
πολιομυελίτιδα, διφθερίτιδα, μηνιγγίτιδες, ιλαρά, παρωτίτιδα, ερυθρά, γρίπη και γριπικά 
σύνδρομα, κτλ.) 
2 - ασθένειες που μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή (όπως ηπατίτιδα Β, 
AIDS/VIH, χλαμυδίαση, κτλ.) 
3 - ιογενείς ηπατίτιδες (όπως ηπατίτιδα C και άλλες ηπατίτιδες που δεν έχουν ακόμη 
ταξινομηθεί), 
4 - τροφιμογενείς ασθένειες (όπως λιστερίαση, σαλμονέλλωση, κτλ.) 
5 - ασθένειες που μεταδίδονται μέσω του νερού και του περιβάλλοντος (όπως νόσος 
των λεγεωναρίων, κτλ.) 
6 - νοσοκομειακές λοιμώξεις, 
7 - άλλες ασθένειες που μεταδίδονται με μη συμβατικούς παράγοντες (όπως η νόσος 
Creutzfedlt-Jakob, κτλ.) 
- όσον αφορά την παράγραφο β) 
οι ίδιες ασθένειες με τις παραπάνω και επιπλέον ασθένειες που υπόκεινται στη λήψη 
εξαιρετικών μέτρων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, όπως: 
1 - οι ασθένειες που ορίζει ο Διεθνής Υγειονομικός Κανονισμός (κίτρινος πυρετός, 
χολέρα, πανώλη), 
2 - άλλες ασθένειες (όπως λύσσα, εξανθηματικός τύφος, αφρικανικοί αιμορραγικοί 
πυρετοί, ελονοσία και κάθε άλλη σοβαρή επιδημική νόσος που δεν έχει ακόμη ταξινομηθεί, 
κτλ.) 
s& 
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 
1 ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη δημιουργία 
δικτύου επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
2 ΣΧΕΤΙΚΟ ΚΟΝΔΥΛΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
Μέρος Α του προϋπολογισμού. 
3 ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ 
α) Νομική βάση αυτή καθαυτή: 
Αρθρα 3(ξ) και 129 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. 
β) Παραπομπές: 
Συμπεράσματα του Συμβουλίου και των υπουργών υγείας των κρατών μελών που 
συνέρχονται στα πλαίσια του Συμβουλίου της 16ης Μαΐου 1989 σχετικά με τη βελτίωση του 
γενικού συστήματος συλλογής επιδημιολογικών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης της 
εφαρμογής νέου ορισμού του AIDS (ΕΕ C 185 της 22.07.89, σ.7). 
Ψήφισμα του Συμβουλίου και των υπουργών υγείας των κρατών μελών, 
συνελθόντων στα πλαίσια του Συμβουλίου της 13ης Νοεμβρίου 1992 σχετικά με τον έλεγχο 
και την παρακολούθηση των μεταδοτικών ασθενειών (ΕΕ C 326 της 11.12.1992, σ.1). 
Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας 
υγείας COM (93) 559 τελικό της 24ης Νοεμβρίου 1993. 
Συμπεράσματα του Συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 1993 σχετικά με τη δημιουργία 
ενός δικτύου επιδημιολογίας στην Κοινότητα (ΕΕ C 15 της 18.01.1994, σ.6). 
4 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
α) Γενικοί στόχοι 
Εφαρμογή σε κοινοτικό επίπεδο συστήματος επιδημιολογικής παρακολούθησης στον 
τομέα των μεταδοτικών ασθενειών έτσι ώστε να ανταποκρίνεται σε διάφορους στόχους: 
πρώτα απ' όλα, προσδιορισμός της επίπτωσης, και των χαρακτηριστικών ενός 
συγκεκριμένου λοιμώδους νοσήματος ή μιας ομάδας νοσημάτων, μελέτη της διαχρονικής και 
χωρικής δυναμικής που ακολουθεί η διάδοση αλλά και μελέτη της διάδοσης συναρτήσει των 
κοινωνικών τάξεων, προκειμένου να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα αντιμετώπισης· 
στη συνέχεια, εντοπισμός των συρροών περιστατικών ή των επιδημιών ή ακόμη των 
μη φυσιολογικών καταστάσεων της υγείας, προκειμένου να λαμβάνονται μέτρα για τη ρήξη 
της ειδικής αλυσίδας μετάδοσης· 
s> 
τέλος, περιγραφή των παραγόντων κινδύνου προσβολής από μεταδοτική ασθένεια 
και της σημασίας τους, προκειμένου να καθοριστούν και να ληφθούν τα πιο προσαρμοσμένα 
προληπτικά μέτρα και να διατυπωθούν οι καταλληλότερες συστάσεις. 
β) Μέθοδος που χρησιμοποιείται για την επίτευξη των στόχων 
Δημιουργία και λειτουργία ενός συστήματος παρακολούθησης και ελέγχου των 
μεταδοτικών ασθενειών σε κοινοτικό επίπεδο, το οποίο απαιτεί την ανταλλαγή σε εύθετο 
χρόνο ακριβών και αξιόπιστων πληροφοριών σχετικά με τα περιστατικά ασθενειών που θα 
αποτελέσουν το αντικείμενο ειδικού ορισμού, εντοπισμού και επαλήθευσης. Προτείνεται να 
καθιερωθεί το σύστημα αυτό μέσω απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου και να απολαμβάνει τη δομή που προβλέπεται από το πρόγραμμα IDA. 
γ) Χρονική διάρκεια της ενέργειας 
δεν έχει καθοριστεί 
έκθεση εφαρμογής που θα υποβληθεί στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο μετά τη δημιουργία του δικτύου και εκθέσεις μετά από τυχόν προσαρμογές. 
5 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ Ή ΕΣΟΔΩΝ 
Μη Υποχρεωτικές Δαπάνες. 
Διαχωριζόμενες Πιστώσεις. 
6 ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ Ή ΕΣΟΔΩΝ 
Χωρίς αντικείμενο. 
7 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 
Δεν υπάρχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις στο Μέρος Β του προϋπολογισμού. 
8 ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ 
Μέτρα που προβλέπονται στη νομοθεσία σχετικά με την επιστροφή των εξόδων 
ταξιδιού και διαμονής των προσκαλούμενων εμπειρογνωμόνων. 
9 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ/ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
α) Ειδικοί και ποσοτικοί στόχοι: 
Οι ενέργειες της Κοινότητας έχουν ως στόχο τη δημιουργία ενός κοινοτικού δικτύου 
επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών με την επίτευξη 
των παρακάτω στόχων; 
δημιουργία ενός συστήματος στενής συνεργασίας και αποτελεσματικού 
συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της παρακολούθησης, τόσο σε τακτική 
SZ 
βάση όσο και σε έκτακτες καταστάσεις με στόχο την πρόληψη και τον έλεγχο στην Ευρώπη 
ορισμένων σοβαρών μεταδοτικών ασθενειών που απαιτούν τη λήψη μέτρων για την 
προστασία των πληθυσμών· 
κατάρτιση καταλόγου των ασθενειών και/ή των ομάδων ασθενειών που 
αποτελούν αντικείμενο παρακολούθησης σε κοινοτικό επίπεδο· 
ανάπτυξη ορισμού των περιστατικών και ειδικότερα ανάπτυξη κλινικού 
ορισμού και, εάν χρειαστεί, μικροβιολογικός χαρακτηρισμός του υπεύθυνου παράγοντα· 
καθορισμός της φύσης και του είδους των δεδομένων και των πληροφοριών 
που θα συλλέγονται στο πλαίσιο της επιδημιολογικής παρακολούθησης· 
μεθόδων επιδημιολογικής και μικροβιολογικής παρακολούθησης· 
καθορισμός των μέτρων προστασίας που πρέπει να λαμβάνονται, ιδίως στα 
λιμάνια και στα αεροδρόμια, κυρίως σε έκτακτες περιστάσεις· 
πληροφόρηση, διατύπωση συστάσεων και σύνταξη οδηγών ορθής πρακτικής 
για τους πληθυσμούς· 
ορισμός της δομής που θα επιφορτιστεί με το συντονισμό ανάλογα με τις 
ασθένειες και/ή τις ομάδες ασθενειών. 
β) Φορείς στους οποίους απευθύνεται η ενέργεια: 
1. Οικείες υγειονομικές αρχές των κρατών μελών σε εθνικό, περιφερειακόκαι τοπικό 
επίπεδο και οικείες διεθνείς οργανώσεις. 
2. Επαγγελματίες του τομέα της δημόσιας υγείας, ινστιτούτα, εργαστήρια και 
επιδημιολογικές υπηρεσίες. 
γ) Αιτιολόγηση της ενέργειας 
Όσον αφορά τη θέσπιση ενός συστήματος παρακολούθησης και ελέγχου των 
επιδημιολογικών ασθενειών σε κοινοτικό επίπεδο, η Επιτροπή, στην ανακοίνωση της της 
24ης Νοεμβρίου 1993 σχετικά με το πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας, 
διευκρίνησε τις αρχές και τους τρόπους βάσει των οποίων θα πραγματοποιηθούν οι 
αντίστοιχες κοινοτικές δραστηριότητες για την επίτευξη των στόχων που θέτουν, στον τομέα 
της προστασίας της υγείας, τα άρθρα 3(ξ) και 129 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Ο ρόλος της Κοινότητας συνίσταται στην υποστήριξη των 
προσπαθειών που καταβάλλουν τα κράτη μέλη στον τομέα της δημόσιας υγείας, στη 
υποστήριξη τους στη διαμόρφωση των στόχων τους και στην εφαρμογή των στρατηγικών 
τους, έτσι ώστε να συμβάλει στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας σε όλη 
την Κοινότητα, καθώς στόχος είναι τα αποτελέσματα να είναι εφάμιλλα των καλύτερων 
αποτελεσμάτων που έχουν ήδη επιτευχθεί σε ένα συγκεκριμένο τομέα σε ορισμένες περιοχές 
της Κοινότητας. 
Η πρόταση της Επιτροπής, καθώς αποσκοπεί στη δημιουργία αυτού του δικτύου, 
συνιστά την πλήρη συμμετοχή των κρατών μελών στην οργάνωση και στην εφαρμογή του. 
Αποστολή του δικτύου αυτού θα είναι η εξασφάλιση του συντονισμού κατά τη συλλογή, την 
επεξεργασία και την ανταλλαγή των πληροφοριών που απαιτούνται για την πρόληψη και 
τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών. Αυτή η κοινοτική ενέργεια, η οποία επικεντρώνεται 
στην πρόληψη των ασθενειών, στο πλαίσιο του σεβασμού της αρχής της επικουρικότητας 
και της απαίτησης για αναλογικότητα, αποσκοπεί στο να δώσει τη δυνατότητα στις αρχές 
που είναι αρμόδιες για τη δημόσια υγεία να λαμβάνουν, σε εθνικό επίπεδο, μέτρα για την 
καταστολή της προόδου αυτών των λοιμωδών νοσημάτων ή για την πρόληψη της εμφάνισης 
τους. 
S3 
Δεδομένης της κλίμακας της ενέργειας που αποσκοπεί στη δημιουργία και στην 
εφαρμογή δικτύου που θα συνδέει τις αρμόδιες αρμόδιες αρχές όλων των κρατών, οι 
σχετικές δραστηριότητες μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο σε κοινοτικό επίπεδο. 
δ) Παρακολούθηση και αξιολόγηση της ενέργειας 
/. Παρακολούθηση της ενέργειας 
Η παρακολούθηση της δημιουργίας και της λειτουργίας του δικτύου εξασφαλίζεται 
από την Επιτροπή, η οποία θα υποβάλει εκθέσεις στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο, στην Ευρωπαϊκή και Οικονομική Επιτροπή και στην Επιτροπή των 
Περιφερειών, με βάση τις εκάστοτε εθνικές εκθέσεις και αξιολογήσεις. 
ii. Αξιολόγηση 
* Η αξιολόγηση πραγματοποιείται με βάση: 
- την αξιολόγηση της πραγματικής δημιουργίας του δικτύου, στην οποία συμμετέχουν 
ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες· 
- τις εκθέσεις σχετικά με την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας 
του, τις οποίες θα υποβάλει η Επιτροπή στα άλλα κοινοτικά όργανα. 
* Διαδικασίες και συχνότητα της αξιολόγησης: 
- θα συντάσσονται εκθέσεις σε τακτική βάση σχετικά με τις τυχόν προσαρμογές. 
10 ΑΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ (ΜΕΡΟΣ Α ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ) 
Η αποτελεσματική κινητοποίηση των αναγκαίων διοικητικών πόρων θα προέλθει 
από την ετήσια απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τη χορήγηση πόρων, με τη συνεκτίμηση 
ιδίως του συμπληρωματικού δυναμικού και των συμπληρωματικών κονδυλίων που θα 
χορηγηθούν από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. 
α) Επίδραση στον αοιθμό των υπαλλήλων 
Αριθμός υπάλληλα» 
Μόνιμοι ή 
έκτακτοι 
υπάλληλοι Α 
Β 
C 
Αλλα πόροι 
Σύνολο Προσωπικό που διικπεραιώνα τη 
δράση 
Μόνιμοι 
υπάλληλοι 
1 
ι 
1 
3 Έκτακτοι 
υπάλληλοι 
0 
0 Π ροίλίυση υπαλλήλου 
Εντός της ΓΔ ή της 
uxnçeotaç 
1 
1 
3 Συμπληρωματικό 
XQOOtlXIMO 
0 
0 
0 
0 AiauNtMX 
β) ΑτίΗοσιονομιχή επίδραση του συμπληοωιιατιχού προσωπικού 
Χωρίς αντικείμενο. 
γ) Αύξηση άλλων τοενουσών δαπανών που προκύπτουν από τη δράση 
6ο 
Κονδύλιο προϋπολογισμού 
Συνεδριάσεις Α2510 Ποσό 
92.650 Τρόπος υπολογισμού 
4 συνεδριάσεις της επιτροπής, 2 αντιπρόσωποι 
από κάθε κράτος μέλος 
4 χ 30 χ 770 ECU 
Οι απαιτούμενοι πόροι για την κάλυψη των παρακάτω δαπανών θα εξασφαλιστούν 
από την επαναδιάθεση των υπαρχόντων δημοσιονομικών πόρων και δεν απαιτούν τη χρήση 
συμπληρωματικών πόρων: 
Δαπάνες προσωπικού (Τίτλοι ΑΙ, Α2 και Α5) 
3 χ 100.000 ECU = 300.000 ECU 
Τρέχουσες δαπάνες: 
Δαπάνες συνεδριάσεων (Α-250) 
3 συνεδριάσεις χ 15 εμπειρογνώμονες x 879 ECU = 39.555 ECU 
Δαπάνες αποστολών (Α-130) 
24 αποστολές Βρυξέλλες-Λουξεμβούργοχ 200 ECU = 4.800 ECU 
30 αποστολές στα κράτη μέλη χ 750 ECU = 22.500 ECU 
Σύνολο: 366.855 ECU 
(οΑ 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 78 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 05 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-087-GR-C 
ISBN 92-78-00942-3 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λσυζεμβούργο