Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2549/2000 περί πρόσθετων τεχνικών μέτρων για την αποκατάσταση του μπακαλιάρου gadus morhua στη Θάλασσα της Ιρλανδίας (Διαίρεση ΙCES VIIa)"

(2001/C 221/14)

Στις 5 Απριλίου 2001, και βάσει του άρθρου 36 και 37 της ΣΕΚ το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνώμη της ΟΚΕ για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας, ανάπτυξης της υπαίθρου και περιβάλλοντος που επιφορτίσθηκε με την προετοιμασία των σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 11 Μαΐου 2001. Εισηγητής ήταν ο κ. Scully.

Κατά την 382η σύνοδο ολομέλειάς της της 30ής και 31ης Μαΐου 2001 (συνεδρίαση της 30ής Μαΐου 2001), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 122 ψήφους υπέρ και 1 αποχή την ακόλουθη γνωμοδότησηα.

1. Ιστορικό

1.1. Οι επιστημονικές προειδοποιήσεις σχετικά με τα αποθέματα βακαλάου gadus morhua στη Θάλασσα της Ιρλανδίας (Διαίρεση ΙCES VIIa) το 1991 ανέφεραν ότι η κατάσταση ήταν πολύ σοβαρή και εάν δεν άλλαζε τίποτα, τα αποθέματα θα εξαντλούντο.

1.2. Στις επείγουσες συνεδριάσεις που πραγματοποίησε η Επιτροπή στις αρχές του 2000, στις οποίες συμμετείχαν η ίδια η Επιτροπή, οι αρμόδιες υπηρεσίες των κρατών μελών και εκπρόσωποι των αλιευτικών συμφερόντων, εξετάσθηκαν οι επιλογές που θα επιτρέψουν, με την εισαγωγή αποτελεσματικών επειγόντων μέτρων, να σταματήσει η καθοδική τάση των αποθεμάτων και να επιτευχθεί ανάκαμψη.

1.3. Τα πρώτα μέτρα εισήχθηκαν για περιορισμένο χρονικό διάστημα την άνοιξη του 2000 και βασίζονταν στην απαγόρευση πρόσβασης ή στην περιορισμένη πρόσβαση σε προστατευμένες ζώνες αλιείας στο βόρειο τμήμα της Θάλασσας της Ιρλανδίας. Ακόμη, εισήχθηκαν ορισμένα τεχνικά μέτρα σχετικά με το σχεδιασμό των διχτυών καθώς και ένα σύστημα παρατηρητών επί των πλοίων. Τα μέτρα αυτά, με ορισμένες προσαρμογές, τηρούντο έως το 2001.

1.4. Στόχος του παρόντος κανονισμού είναι να εισάγει και άλλη τροποποίηση σχετικά με το πάχος των νημάτων που χρησιμοποιούνται στα δίκτυα. Αντί να επιτρέπεται η χρήση διχτυών από μονό νήμα πάχους μέχρι 6 mm όπως ισχύει επί του παρόντος, προτείνεται η χρήση διπλού νήματος πάχους μέχρι 4 mm ανά κλώνο.

2. Παρατηρήσεις

2.1. Δεν καθίστανται σαφείς οι θετικές πτυχές αυτού του μέτρου όσον αφορά την αποκατάσταση των αποθεμάτων. Το πάχος του πλέγματος αποτελεί σημαντικό παράγοντα διαφυγής και οι προτεινόμενες διαστάσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε αρνητικά αποτελέσματα από την άποψη αυτή. Πριν εισαχθεί, οποιοδήποτε τέτοιο μέτρο πρέπει πρώτα να τίθεται σε δοκιμασία στην πράξη και ύστερα από την κατάλληλη αξιολόγηση και εάν χρειάζεται να γίνεται μόνιμο.

2.2. Σε γενικές γραμμές, οι προσαρμογές τεχνικής φύσεως δεν μπορούν από μόνες τους να επιλύσουν το πρόβλημα του βακαλάου της Θάλασσας της Ιρλανδίας. Ούτε είναι σαφές ότι τα υπόλοιπα μέτρα του προγράμματος αποκατάστασης είναι κατάλληλα για να αντιμετωπίσουν το θεμελιώδες πρόβλημα της εξάντλησης των αποθεμάτων.

2.2.1. Είναι γεγονός ότι, λαμβανομένης υπόψη της αναπαραγωγικής ικανότητας των ιχθύων, αλιεύονται πολύ μεγάλες ποσότητες ιχθύων. Οι κυριότεροι παράγοντες είναι ο αριθμός των σχετικά μεγάλων και ισχυρών πλοίων, τα οποία επιδιώκουν την αλίευση των ειδών αυτών σε συνδυασμό με τη χρήση βενθοπελαγικών τεχνικών, οι οποίες, αν και νόμιμες, συμβάλλουν στην αλίευση μεγάλων ποσοτήτων βακαλάου στην πιο τρωτή περίοδο (δηλαδή την ωοτοκία). Δεδομένου ότι οι βακαλάοι συγκεντρώνονται σε μεγάλες ποσότητες στην στήλη ύδατος κατά τη διάρκεια της ωοτοκίας, συλλαμβάνονται εύκολα με την εν λόγω μέθοδο. Είναι γεγονός ότι από την εισαγωγή αυτής της βενθοπελαγικής μεθόδου, τα αποθέματα μειώνονται συνεχώς μέχρι σήμερα.

2.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι απαιτούνται πρόσθετα μέτρα για την αντιμετώπιση των βενθοπελαγικών επιχειρήσεων προκειμένου να υπάρξουν λογικές δυνατότητες αποκατάστασης των αποθεμάτων και να διαφυλαχθεί η οικονομική και κοινωνική σημασία του τομέα για τις παράκτιες περιοχές.

2.3.1. Τα ζητήματα αυτά θα εξετασθούν περαιτέρω στο πλαίσιο των μελλοντικών εργασιών της ΟΚΕ για το Πράσινο Βιβλίο με θέμα την Κοινή Αλιευτική Πολιτική.

2.4. Έχοντας υπόψη τις ανωτέρω παρατηρήσεις, η ΟΚΕ εκφράζει την υποστήριξή της στην πρόταση της Επιτροπής.

Βρυξέλλες, 30 Μαΐου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs