Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την «Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το περιβάλλον και την απασχόληση: οικοδόμηση μιας βιώσιμης Ευρώπης»

(1999/C 51/07)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το περιβάλλον και την απασχόληση: οικοδόμηση μιας βιώσιμης Ευρώπης» [COM(97) 592 τελικό] 7

έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 26ης Νοεμβρίου 1997 να ζητήσει γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με το θέμα αυτό, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 Γ, πρώτη παράγραφος της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 7

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της ΕΤΠ της 12ης Μαρτίου 1998 να αναθέσει την προετοιμασία της γνωμοδότησης αυτής στην επιτροπή 4 «Χωροταξία, αστικά θέματα, περιβάλλον και ενέργεια» 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 75/98 rev. 2) που υιοθέτησε η επιτροπή 4 στις 22 Απριλίου 1998 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Josι Ramσn Garcia Caρal, ο οποίος αντικαταστάθηκε εν συνεχεία από τον κ. Leonardo Verdin 7

υιοθέτησε κατά την 26η σύνοδο ολομέλειας της 18ης και 19ης Νοεμβρίου 1998 (συνεδρίαση της 19ης Νοεμβρίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση κατά πλειοψηφία.

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το πρόβλημα των πόρων

1. Η ΕΤΠ συμφωνεί ότι η ανεργία αποτελεί μία από τις κύριες προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζουν σήμερα οι ευρωπαϊκές οικονομίες, γεγονός το οποίο οδηγεί στην ανεπαρκή χρησιμοποίηση των διαθέσιμων ανθρώπινων πόρων.

2. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι, μετά από πολλές δεκαετίες συνεχούς ανάπτυξης, τα προβλήματα περιβαλλοντικής ρύπανσης και εξάντλησης των πόρων είναι τόσο σημαντικά ώστε έχει καταστεί αναγκαία η αναθεώρηση του μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης. Το αποτέλεσμα είναι η υπερβολική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων που μπορεί να διακυβεύσει τη μελλοντική οικονομική ανάπτυξη. Αυτή η υπερβολική εκμετάλλευση του φυσικού περιβάλλοντος συνδέεται στενά με τα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης των βιομηχανικών χωρών. Οι ευρωπαϊκές χώρες, εφόσον ανήκουν στην ομάδα αυτή, είναι συνυπεύθυνες για αυτή την κατάσταση. Συγκεκριμένα, οι τομείς που συμβάλλουν περισσότερο στην καταστροφή του περιβάλλοντος είναι η κατασκευαστική βιομηχανία, η ενέργεια, η γεωργία βιομηχανικού τύπου και οι μεταφορές, αλλά εξίσου και οι καταναλωτικές συνήθειες των νοικοκυριών.

Η πολιτική εντολή

3. Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το περιβάλλον και την απασχόληση τελικό, αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής, βασίζεται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Άμστερνταμ (Ιούνιος 1997) τα οποία περιλαμβάνονται στη Συνθήκη του Άμστερνταμ που υπογράφηκε πρόσφατα.

4. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η νέα Συνθήκη προσδίδει ιδιαίτερη αξία στα περιβαλλοντικά προβλήματα και στα προβλήματα της απασχόλησης τα οποία αντιμετωπίζει η ΕΕ.

5. Με βάση τις συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στο Άμστερνταμ σχετικά με την απασχόληση, η Επιτροπή στην Ανακοίνωσή της «Πρόταση προσανατολισμών για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών το 1998» χάραξε διάφορες γραμμές δράσης οι οποίες απετέλεσαν στη συνέχεια το πλαίσιο για τη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με την απασχόληση, στις 20 και 21 Νοεμβρίου 1997 στο Λουξεμβούργο. Η ΕΤΠ συμφωνεί ότι αυτές οι γραμμές δράσεις πρέπει να κατευθύνουν τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών. Ο στόχος των προσπαθειών αυτών είναι να εξασφαλιστεί ότι η σημερινή οικονομική ανάκτηση θα συνοδεύεται σταθερά από ένα υψηλό επίπεδο δημιουργίας απασχόλησης και από ένα σταθερό μακροοικονομικό πλαίσιο.

6. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η νέα Συνθήκη του Άμστερνταμ καθορίζει την επίτευξη μίας βιώσιμης ανάπτυξης ως έναν από τους σαφείς στόχους της Ένωσης και διότι η πολιτική της Κοινότητας στο πλαίσιο αυτό επιδιώκει την επίτευξη ενός υψηλού επιπέδου προστασίας, λαμβάνοντας υπόψη την πολυμορφία των καταστάσεων που υπάρχουν στις διάφορες περιφέρειες και δήμους, και έχοντας ως βάση τις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης, την αρχή της επανόρθωσης των ζημιών του περιβάλλοντος, κατά προτίμηση στην ίδια την πηγή, και την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

ΙΙ. ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

Βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη

7. Η ΕΤΠ εκτιμά ότι η λύση στο πρόβλημα των πόρων το οποίο επισημαίνεται στην εισαγωγή της γνωμοδότησης αυτής, απαιτεί τη δημιουργία ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης, συμβατού με την προστασία του περιβάλλοντος και ικανού να δημιουργήσει θέσεις απασχόλησης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο Πράσινο Βιβλίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση όπου αναφέρεται ότι «ένας σημαντικός στόχος του νέου μοντέλου ανάπτυξης θα είναι η διακοπή της άμεσης σχέσης μεταξύ οικονομικής ευημερίας και περιβαλλοντικής ρύπανσης». Το ζήτημα που τίθεται είναι να επιτευχθεί μία βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη η οποία θα σέβεται το περιβάλλον και δεν θα θέτει σε κίνδυνο τη μελλοντική χρήση των φυσικών πόρων.

8. Η ανάπτυξη νέων διαδικασιών και η παραγωγή προϊόντων που θα συμβαδίζουν με το περιβάλλον απαιτούν τη δημιουργία και χρησιμοποίηση νέων τεχνολογιών καθαρότερων και λιγότερο ισχυρών όσον αφορά τη χρήση των φυσικών πόρων, γι'αυτό και καθίσταται αναγκαία η πραγματοποίηση νέων επενδύσεων οι οποίες θα ευνοήσουν τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Αυτό θα επιτρέψει, επομένως, την ταυτόχρονη επίτευξη των δύο προτεινόμενων στόχων.

Προς μία βιώσιμη Ευρώπη με πλήρη απασχόληση

9. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η οικοδόμηση μίας βιώσιμης Ευρώπης προϋποθέτει το συνδυασμό των ακόλουθων στόχων: την επίτευξη ανταγωνιστικής οικονομίας, τη μείωση της ρύπανσης, την αποτελεσματική χρήση της ενέργειας και των πρώτων υλών και την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης. Η ανάπτυξη δράσεων οι οποίες δρομολογούνται για την επίτευξη των στόχων αυτών προϋποθέτει γνώση των σχέσεων που υπάρχουν μεταξύ περιβάλλοντος και απασχόλησης.

10. Η διεξοδική ανάλυση των σχέσεων αυτών οδήγησε στη Διάσκεψη για το Περιβάλλον και την απασχόληση που οργανώθηκε από την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το Μάιο του 1997. Διαπιστώνεται η ύπαρξη των αρνητικών αλλά και των θετικών επιπτώσεων για την απασχόληση ως συνέπεια της υιοθέτησης μέτρων σχετικά με το περιβάλλον.

11. Η ΕΤΠ εκτιμά ότι οι θετικές επιπτώσεις αποτελούν συνέπεια μίας ολόκληρης σειράς δραστηριοτήτων οι οποίες παράγουν περιβαλλοντικά αγαθά και υπηρεσίες και οι οποίες καλύπτονται συνήθως υπό την ονομασία περιβαλλοντική βιομηχανία ή οικολογική βιομηχανία. Σε αυτές πρέπει να προστεθούν και οι δραστηριότητες στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στην ανακύκλωση αποβλήτων, στην προστασία της φύσης και των τοπίων και στην αναζωογόνηση των υποβαθμισμένων αστικών ζωνών. Σε αυτή τη δημιουργία άμεσης απασχόλησης, πρέπει να προστεθούν οι έμμεσες επιπτώσεις που προκύπτουν στους άλλους τομείς της οικονομίας από τις αγορές αγαθών και ενδιάμεσων υπηρεσιών τις οποίες πραγματοποιούν οι περιβαλλοντικές βιομηχανίες καθώς επίσης και από τη μεγαλύτερη καταναλωτική δαπάνη που προέρχεται από τους εργαζόμενους στο τομέα αυτό.

12. Η ΕΤΠ έχει επίγνωση του γεγονότος ότι η εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας μπορεί να προκαλέσει αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση στους τομείς υπό ρύθμιση. Οι επιπτώσεις αυτές αφορούν συγκεκριμένα ανταγωνιστικά μειονεκτήματα, κλείσιμο βιομηχανικών εγκαταστάσεων και μετεγκατάσταση βιομηχανιών.

13. Η ΕΤΠ διευκρινίζει ότι η αρνητική επίπτωση στην ανταγωνιστικότητα εξαρτάται βασικά από το είδος του συγκεκριμένου τομέα ή της συγκεκριμένης επιχείρησης. Το κόστος που προκύπτει από την τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας είναι μεγαλύτερο στους τομείς που ρυπαίνουν ή που βασίζονται σε φυσικούς πόρους, ή σε τομείς ή επιχειρήσεις που παρουσιάζουν ήδη μία ανταγωνιστική αδυναμία. Στις περιπτώσεις αυτές τα προβλήματα ανταγωνιστικότητας δεν μπορούν να αποδοθούν αποκλειστικά στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις.

14. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι είναι συζητήσιμο κατά πόσον πρέπει να αποδίδονται αποκλειστικά στην περιβαλλοντική πολιτική οι αρνητικές επιπτώσεις της απασχόλησης που προκαλούνται από το κλείσιμο βιομηχανικών εγκαταστάσεων ή από τις περικοπές στη βιομηχανική παραγωγή, εφόσον κανονικά οι αποφάσεις αυτές είναι αποτέλεσμα της συσσώρευσης μίας σειράς αρνητικών παραγόντων.

15. Η ΕΤΠ με βάση τις μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί όσον αφορά τις αποφάσεις για την αλλαγή της χωροθέτησης των βιομηχανικών εγκαταστάσεων επισημαίνει ότι οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις δεν αποτελούν αποφασιστικό παράγοντα στην επιλογή της νέας θέσης, παρά μόνο σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις ιδιαίτερα ρυπογόνων βιομηχανιών οι οποίες κανονικά βρίσκονται σε παρακμή.

16. Επειδή χρειάζεται να σχεδιασθούν περιβαλλοντικές πολιτικές με τρόπο ώστε να αυξηθούν οι θετικές επιπτώσεις και να μειωθούν οι αρνητικές, η ΕΤΠ συμφωνεί με τις τρεις πτυχές που επισημαίνει η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το περιβάλλον και την απασχόληση όσον αφορά την επεξεργασία τους: τη χρήση οικονομικών μέσων, την πραγματοποίηση επενδύσεων με στόχο τη βελτίωση του περιβάλλοντος μέσω της χρήσης νέων και λιγότερο ρυπογόνων τεχνολογιών που θα αντικαταστήσουν τις λύσεις του είδους end-of-pipe και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων.

Η διαχείριση της μεταβατικής φάσης

17. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι είναι πολύ πρόσφορο να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην στρατηγική που θα υιοθετηθεί για να ευνοηθεί η μετάβαση προς ένα πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης, ελαττώνοντας τις ενδεχόμενες δυσμενείς επιπτώσεις στη διεθνή ανταγωνιστικότητα ορισμένων τομέων, περιφερειών και δήμων που μπορεί να πληγούν περισσότερο από την ανάπτυξη αυστηρότερης περιβαλλοντικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, είναι σκόπιμο να προταθεί η βαθμιαία εφαρμογή της πολιτικής, ο σημαντικός βαθμός διεθνούς συντονισμού και ο προσανατολισμός των περιβαλλοντικών δαπανών τόσο σε περιφερειακό όσο και σε τομεακό επίπεδο.

ΙΙΙ. ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

Επείγοντα καθήκοντα

18. Η ΕΤΠ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι η επίτευξη μίας βιώσιμης ανάπτυξης συνεπάγεται ότι θα ενταχθούν οι περιβαλλοντικές εκτιμήσεις και οι προαναφερθείσες πολιτικές στήριξης στους τομείς που ενέχονται περισσότερο στην καταστροφή του περιβάλλοντος στο εσωτερικό της ΕΕ. Με αυτή τη στρατηγική θα επιτευχθούν θετικά αποτελέσματα όχι μόνο για το περιβάλλον, αλλά επίσης και για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, στο πλαίσιο μίας διαδικασίας διαρθρωτικής αλλαγής και συνολικής βελτίωσης της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Η ΕΤΠ τονίζει ότι οι επενδύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορούν να αιτιολογηθούν με βάση τις επιδράσεις που θα έχουν επί της πολιτικής για την απασχόληση αλλά μόνο με βάση την περιβαλλοντική πολιτική. Επιπλέον, πρέπει να ενθαρρυνθεί η αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών του ευρωπαϊκού πληθυσμού, στοιχείο το οποίο, με τη σειρά του, θα επιδράσει στις μεταβολές που θα επέλθουν στους ακόλουθους τομείς.

Κατασκευαστική βιομηχανία

19. Η ΕΤΠ υποστηρίζει ότι η εφαρμογή μίας αυστηρότερης νομοθεσίας, η εισαγωγή πιο καθαρών και αποτελεσματικών τεχνολογιών, η ανάπτυξη πιο οικολογικών προϊόντων και η ενίσχυση των πολιτικών ποιότητας στους κόλπους των επιχειρήσεων, παρουσιάζουν ένα σημαντικό δυναμικό για την ανάπτυξη πολλών βιομηχανικών τομέων, καθιστώντας δυνατή τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς τους και τη διεύρυνση των αγορών τους. Αφετέρου, όλα αυτά θα επιτρέψουν την ενίσχυση των τομέων παραγωγής περιβαλλοντικών αγαθών και υπηρεσιών.

20. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την Επιτροπή στη διαπίστωση ότι οι αναμενόμενες αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας και των επιχειρήσεων και, ειδικά, αυτές που θα προκύψουν από μία μεγαλύτερη προσφυγή σε υποσυμβάσεις, θα έχουν σημαντική επίπτωση στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στις ΜΜΕ.

Μεταφορές

21. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι τα κύρια προβλήματα του τομέα αυτού προέρχονται από την εντατική χρήση των οδικών μεταφορών, με σαφείς αρνητικές επιπτώσεις για το περιβάλλον, και από τις υφιστάμενες ανεπάρκειες των ευρωπαϊκών σιδηροδρομικών δικτύων και των εσωτερικών πλωτών μεταφορών. Στο σημείο αυτό, η ΕΤΠ παραπέμπει στην αρχή μιας σύγχρονης και βιώσιμης πολιτικής μεταφορών, όπως την είχε προσδιορίσει στο ψήφισμα της 14.5.1998 με θέμα τον «Ευρωπαϊκό Χάρτη των περιφερειών και των κοινοτήτων για μια σύγχρονη και βιώσιμη πολιτική μεταφορών» (). Είναι απαραίτητο να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για την επίτευξη των ορισθέντων στόχων.

22. Επομένως, Η ΕΤΠ συμφωνεί με τις δράσεις που υλοποιούνται στην ΕΕ στο πεδίο αυτό: η ανάπτυξη των σιδηροδρομικών, ποτάμιων και θαλάσσιων συστημάτων μεταφοράς, η προώθηση των συνδυασμένων μεταφορών, η χρησιμοποίηση των δημόσιων μέσων μεταφοράς, τόσο των αστικών όσο και των υπεραστικών, η χρήση νέων συστημάτων μεταφοράς λιγότερο ρυπογόνων, η εισαγωγή ευφυών συστημάτων στήριξης των μεταφορών και η καινοτομία και η τεχνολογική ανάπτυξη στο πλαίσιο της αυτοκινητοβιομηχανίας. Όλες αυτές οι δράσεις, επιτρέπουν πιο βιώσιμες μεταφορές και ταυτόχρονα συνεπάγονται πρωτοβουλίες που συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

Παραγωγή ενέργειας

23. Η ΕΤΠ θεωρεί αναγκαία την αναζήτηση ενός ενεργειακού προτύπου που θα είναι λιγότερο ρυπογόνο και πιο αποδοτικό ως προς τη χρήση των πόρων, το οποίο θα διέρχεται από την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων με προσανατολισμό την ενεργειακή διατήρηση και τη χρησιμοποίηση ανανεώσιμων πηγών, και εκφράζει την ικανοποίησή της για τις δραστηριότητες που ήδη υλοποιήθηκαν από ορισμένα κράτη μέλη τα οποία είναι ιδιαίτερα δραστήρια στο πεδίο αυτό (όπως η Δανία και η Γερμανία), και που διαθέτουν σημαντικό δυναμικό για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

Γεωργικές πρακτικές

24. Μετά τη μεταρρύθμιση του 1992, η ΚΓΠ περιέλαβε μέτρα με στόχο την ένταξη περιβαλλοντικών θεωρήσεων στο γεωργικό τομέα. Πρόκειται για στόχο που παραμένει και στο Πρόγραμμα Δράσης 2000, με την αναγνώριση της ανάγκης να επιτευχθεί μεγαλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην προσφορά γεωργικών προϊόντων ποιότητας και στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένων των πόρων του (ύδωρ και έδαφος).

25. Η ΕΤΠ συμφωνεί ότι, για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, έχουν ιδιαίτερη σημασία οι τέσσερις τομείς που επεσήμανε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ανακοίνωση σχετικά με το περιβάλλον και την απασχόληση: διατήρηση και προστασία τοπίων, φυσικών ζωνών και βιοτόπων μεγάλης οικολογικής αξίας 7 βιώσιμη δασική εκμετάλλευση 7 ανάπτυξη και χρησιμοποίηση νέων μη εδώδιμων γεωργικών παραγωγών και ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας.

Νοικοκυριά και καταναλωτικές συνήθειες

26. Στις συνήθειες των καταναλωτών παρατηρείται αναπροσανατολισμός προς πιο οικολογικά προϊόντα. Η μεταβολή αυτή έχει άμεσες συνέπειες στους προαναφερθέντες τομείς εφόσον οι επιχειρήσεις πρέπει να προσαρμόσουν τις παραγωγές τους προς τη νέα ζήτηση.

27. Η ΕΤΠ θεωρεί, συμφωνώντας με την Επιτροπή, ότι κάθε δράση με στόχο την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση τόσο των καταναλωτών όσο και των παραγωγών σχετικά με την ανάγκη να χρησιμοποιούνται «πράσινα» προϊόντα και υπηρεσίες και να υιοθετηθούν πρότυπα συμπεριφοράς συμβατά με το περιβάλλον, θα ενισχύσει την επίπτωση των μέτρων στήριξης που εφαρμόζονται στους διάφορους τομείς.

Χωροταξικά θέματα

28. Εφόσον η υποβάθμιση του περιβάλλοντος έχει άμεσες συνέπειες σε συγκεκριμένες περιφέρειες, η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει ιδιαίτερα την περιφερειακή διάσταση αυτού του προβλήματος. Παρόλο που η υποβάθμιση του περιβάλλοντος δεν είναι η ίδια σε όλες τις ευρωπαϊκές περιφέρειες και δήμους, υπάρχουν δύο στοιχεία που είναι κοινά: η ανάγκη αναβάθμισης και αποκατάστασης των αστικών ζωνών και η ανάγκη να διατηρηθεί το φυσικό περιβάλλον και ο πληθυσμός στις αγροτικές περιοχές. Οι δύο αυτές πτυχές, με τη σειρά τους, προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Οι εργασίες που αποσκοπούν να επανορθώσουν τα αρνητικά αποτελέσματα των περιβαλλοντικών φόρων πρέπει επίσης να λάβουν υπόψη τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές συνθήκες, όπως, για παράδειγμα, το κλίμα, την κατάσταση του εδάφους καθώς και την υδρολογική κατάσταση, τη χλωρίδα και την πανίδα, τη γεωλογία κλπ. και κυρίως τις περιοχές των οποίων οι φυσικές γεωγραφικές συνθήκες παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όσον αφορά άλλες περιοχές της Ένωσης.

Αστική ανάπτυξη

29. Η πλειονότητα των ευρωπαϊκών αστικών ζωνών αντιμετωπίζει την ανάγκη να επανορθωθούν οι συνέπειες ενός μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης που δεν έλαβε υπόψη τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η αναβάθμιση των αστικών κέντρων και των κτιρίων, η ανάπτυξη και βελτίωση των υποδομών, η κοινωνική κρίση σε ορισμένα προάστια και η ενδεχόμενη και αναγκαία αποκατάστασή της, η αναγκαία μετατροπή παλιών βιομηχανικών εγκαταστάσεων, η εκμετάλλευση και αξιοποίηση της ιστορικής κληρονομιάς, και το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τους χώρου πράσινου, οδήγησε πολλές πόλεις να αναθεωρήσουν την αστική πολιτική τους.

30. Η ΕΤΠ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής όσον αφορά το σημαντικό δυναμικό για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης που παρουσιάζουν οι πολιτικές ανανέωσης των πόλεων.

Αποτελεσματική χρήση του εδάφους

31. Η διαρκής χρησιμοποίηση του εδάφους, οι περιορισμένες διαθέσιμες εκτάσεις και η επιβάρυνση του εδάφους καθιστούν γενικά απαραίτητη μια πιο αποτελεσματική μελλοντική χρήση του, μέσω της ανακύκλωσης, της εκ νέου εκμετάλλευσης και της μετατροπής του τελευταίου. Κατά κανόνα, τα μέτρα αυτά αποτελούν ένα σημαντικό δυναμικό για τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης.

Ανάπτυξη της υπαίθρου

32. Η περιβαλλοντική καταστροφή πολλών ευρωπαϊκών αγροτικών περιοχών προέρχεται από το κύμα αστυφιλίας που προκάλεσε την εγκατάλειψη ζωνών οι οποίες ήταν προηγουμένως ζώνες καλλιέργειας και, επομένως, την απώλεια των παραδοσιακών τεχνικών διατήρησης 7 επίσης, από την αυξανόμενη εντατικοποίηση των γεωργικών πρακτικών που εφαρμόσθηκαν τα είκοσι τελευταία έτη και που προκάλεσαν απώλεια της βιοποικιλότητας, διάβρωση του εδάφους και ρύπανση του ύδατος από νιτρικά άλατα και παρασιτοκτόνα. Αφετέρου, υπάρχουν επίσης φυσικοί χώροι των οποίων οι οικολογική ισορροπία τέθηκε σε κίνδυνο λόγω της εντατικής τουριστικής χρήσης, όπως συμβαίνει σε ορισμένες παράκτιες ή ορεινές περιοχές.

33. Η ΕΤΠ συμφωνεί με τις προτάσεις της Επιτροπής που περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα Δράσης 2000, εκτιμώντας ότι θα δημιουργήσουν θέσεις απασχόλησης για τον γεωργικό κόσμο ή την ύπαιθρο ανταμείβοντας δραστηριότητες εντατικής χρήσης εργατικού δυναμικού, όπως η βιολογική γεωργία, η δασοκομία, η διατήρηση του περιβάλλοντος και η ανάπτυξη νέων υπηρεσιών όπως ο αγροτικός τουρισμός.

Πολιτικές στήριξης

34. Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το περιβάλλον και την απασχόληση, ακολουθώντας τους προσανατολισμούς του 5ου Προγράμματος πολιτικής και δράσης σχετικά με το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη, προτείνει την εφαρμογή μηχανισμών οι οποίοι θα εξασφαλίζουν την αποτελεσματική εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας 7 υπογραμμίζει την ανάγκη ανάπτυξης μίας χρηματοοικονομικής πολιτικής με στόχο την επίτευξη από κοινού των περιβαλλοντικών στόχων και των στόχων της απασχόλησης 7 επισημαίνει την ανάγκη ένταξης των περιβαλλοντικών εκτιμήσεων σε άλλες πολιτικές (πολιτική έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, δημόσιες συμβάσεις, εμπορική πολιτική και πολιτική απασχόλησης και επιμόρφωσης).

Αναβάθμιση των περιβαλλοντικών κεκτημένων

35. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής για την «Εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου του περιβάλλοντος» (), υποδεικνύονται οι τρόποι βελτίωσης και ενίσχυσης της εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στα κράτη μέλη της ΕΕ. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι χρειάζεται να καταβληθούν επιπλέον προσπάθειες, δρομολογώντας μηχανισμούς που θα εξασφαλίζουν όχι μόνο την τήρησή της αλλά επίσης και την αποτελεσματική εφαρμογή της στην πράξη. Λόγω της μεγαλύτερης ανεπάρκειας πόρων την οποία αντιμετωπίζουν οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, περιφέρειες και δήμοι της Ένωσης, η ΕΤΠ κρίνει ορθό ένα σημαντικό ποσοστό των κοινοτικών πόρων να διατεθεί για την προώθηση των επενδύσεων που χρειάζονται για την εν λόγω εφαρμογή.

Φόροι φιλικότεροι προς το περιβάλλον και την απασχόληση

36. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι στην ΕΕ σημειώθηκε κατά τα τελευταία έτη αύξηση των φορολογικών πιέσεων όσον αφορά τη χρήση του παράγοντα εργασία, επιβαρύνοντάς την με υπερβολικό κόστος το οποίο πλήττει τη χρησιμοποίησή της και, κατά συνέπεια, συμφωνεί με την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το περιβάλλον και την απασχόληση για την ανάγκη να διορθωθεί η κατάσταση αυτή ελαφρύνοντας τη φορολογική επιβάρυνση στον παράγοντα εργασία, και αυξάνοντας ταυτόχρονα άλλους φόρους - μεταξύ των οποίων, τους περιβαλλοντικούς και των ενεργειακούς - με τρόπο ώστε το αποτέλεσμα για τα φορολογικά έσοδα να είναι ουδέτερο.

Αξιολόγηση της τεχνολογίας και της ανάπτυξης

37. Η ΕΤΠ αναγνωρίζει, από κοινού με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ότι η ανάπτυξη μίας πολιτικής Ε& ΤΑ που θα συνδέεται με το περιβάλλον όχι μόνο επιτρέπει τη βελτίωση και την προστασία του αλλά επίσης προσφέρει έναν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στον περιβαλλοντικό τομέα των χωρών που πραγματοποιούν αυτή την ερευνητική προσπάθεια γεγονός που θα επιτρέψει μία μεγαλύτερη αύξηση και δημιουργία απασχόλησης.

38. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής «Για να διαπλάσουμε το μέλλον» () υπογραμμίζει μεταξύ άλλων βασικών θεμάτων προς εξέταση στο 5ο Πρόγραμμα-Πλαίσιο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την απασχόληση, γεγονός το οποίο καθιστά σαφή τη σημασία που αποδίδεται σε αυτές, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής έρευνας και ανάπτυξης.

39. Η ΕΤΠ θεωρεί πολύ σημαντική την άποψη της Επιτροπής σχετικά με την ανάπτυξη ενός ευέλικτου συστήματος ενημέρωσης το οποίο θα επιτρέπει τη διάδοση των πιο καινοτόμων περιβαλλοντικών τεχνολογιών καθώς και των τεχνολογιών που ευνοούν την απασχόληση. Το σύστημα αυτό θα διευκολύνει τις επιχειρήσεις και τους δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς να αποκτήσουν μία επίκαιρη γνώση των τεχνολογιών αυτών.

Διακίνηση της πληροφορίας

40. Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το περιβάλλον και την απασχόληση επισημαίνει ότι έχουν ολοκληρωθεί πολλές πρωτοβουλίες για τη διάδοση πληροφοριών τόσο σε επενδυτές όσο και σε καταναλωτές υπό μορφή εγχειριδίων, βάσεων δεδομένων, διασκέψεων, οικολογικών σημάνσεων κ.λπ. σχετικά με πιο οικολογικές μεθόδους, προϊόντα και υπηρεσίες.

41. Η ΕΤΠ θεωρεί θετικό το γεγονός ότι η Ανακοίνωση επισημαίνει ωστόσο, την ανάγκη να διατηρηθούν και να αυξηθούν περισσότερο αυτές οι δραστηριότητες ενημέρωσης στο μέλλον. Επίσης συνιστά μεγαλύτερη ανταλλαγή πληροφόρησης μεταξύ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για το Περιβάλλον και των διαφόρων περιοχών και τοπικών αρχών.

Ντόπιες και εξωτερικές αγορές

42. Η ΕΤΠ υπενθυμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Εσωτερική Αγορά προσφέρει μία ιστορική ευκαιρία στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προκειμένου να βελτιώσουν την προσφορά τους, να εκμεταλλευθούν οικονομίες κλίμακας, και, γενικά, να επιτύχουν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα στις παγκόσμιες αγορές. Ο περιβαλλοντικός τομέας της ΕΕ μπορεί να εκμεταλλευθεί αυτά τα οφέλη τα οποία θα ενισχυθούν από την ανάπτυξη ειδικών πολιτικών που επιχειρούν μία καλύτερη χρήση των περιβαλλοντικών διαδικασιών, αγαθών και υπηρεσιών στις δημόσιες συμβάσεις. Η ΕΤΠ ενθαρρύνει την Επιτροπή στην πρωτοβουλία της να προετοιμάσει μία προσεχή Ανακοίνωση σχετικά με το θέμα αυτό.

43. Επιπλέον, η ΕΤΠ αναγνωρίζει ότι, λόγω της οικονομικής σημασίας των δημόσιων συμβάσεων, η απελευθέρωσή τους, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική εξοικονόμηση πόρων εκ μέρους των δημόσιων αρχών, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αυξήσουν τη δημόσια ζήτηση τόσο των σχεδίων όσο και των περιβαλλοντικών αγαθών και υπηρεσιών.

Ανασκόπηση των πολιτικών για τις αγορές εργασίας

44. Η ΕΤΠ θεωρεί βασικό να προσανατολισθούν οι ενεργείς πολιτικές στην αγορά εργασίας (επιμόρφωση και εκπαίδευση), προς την ικανοποίηση των αναγκών που μπορούν να προκύψουν σε σχέση με τις περιβαλλοντικές δραστηριότητες και τεχνολογίες.

Χρηματοδοτική υποστήριξη

45. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι τόσο η Επιτροπή όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασαν δημόσια την ανάγκη να αυξηθεί η περιβαλλοντική συνιστώσα των εξόδων του κοινοτικού προϋπολογισμού.

46. Η ΕΤΠ συμφωνεί ότι τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής πρέπει να διαθέτουν ένα τμήμα των πόρων τους για σχέδια σχετικά με το περιβάλλον και ότι πρέπει, στην περίπτωση των Διαρθρωτικών Ταμείων, να απαιτείται η αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύμφωνα με τις διατάξεις των οδηγιών 85/337/ΕΟΚ, 96/61/ΕΚ και 97/11/ΕΚ () στις δικαιούχες περιφέρειες και δήμους ως προϋπόθεση για την πρόσβαση στις ενισχύσεις. Αφετέρου, είναι σημαντικό να συνεχιστεί η στρατηγική που ήδη χαράχθηκε για τη στήριξη σχεδίων ώστε να διευκολυνθεί η εφαρμογή των οδηγιών περιβάλλοντος στα δικαιούχα κράτη.

47. Η ΕΤΠ αξιολογεί θετικά την ενσωμάτωση, στο πλαίσιο της ΚΓΠ, συνοδευτικών μέτρων με σαφή περιβαλλοντικό στόχο με τα οποία επιδιώκεται η ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης των αγροτικών ζωνών και η ανταπόκριση στην ολοένα και πιο σημαντική ζήτηση περιβαλλοντικών υπηρεσιών.

48. Η ΕΤΠ θεωρεί πολύ θετικό το γεγονός ότι στο πλαίσιο της «Agenda 2000» η Επιτροπή διευκρίνισε την ανάγκη ενσωμάτωσης περιβαλλοντικών στόχων και στόχων απασχόλησης στις προτάσεις κανονισμού των νέων Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής καθώς και στη μελλοντική ανάπτυξη της ΚΓΠ, ιδίως στο πλαίσιο της αγροτικής πολιτικής.

49. Η ΕΤΠ θεωρεί ενδιαφέρουσα την πρόταση που περιλαμβάνεται στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το περιβάλλον και την απασχόληση η οποία συνίσταται στο να χρησιμοποιηθεί η πληρωμή που καταβάλλεται εκ μέρους των χρηστών των περιβαλλοντικών υπηρεσιών ως πηγή εναλλακτικής χρηματοδότησης ώστε να μειωθεί η πίεση αυτού του είδους των δαπανών στους εθνικούς δημόσιους και περιφερειακούς προϋπολογισμούς. Επίσης, προς το σκοπό αυτό μπορούν να διατεθούν οι κυρώσεις και τα πρόστιμα που επιβάλλονται για οικολογικές παραβάσεις, τα οποία έτσι καταβάλλονται στην ίδια ζώνη στην οποία έγινε η παράβαση.

IV. ΠΡΟΣΩ ΟΛΟΤΑΧΩΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

50. Η ΕΤΠ θεωρεί κατάλληλη τη διατύπωση μίας σειράς παρατηρήσεων γύρω από τις πέντε βασικές δράσεις που περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το περιβάλλον και την απασχόληση.

1η βασική δράση: Περιβαλλοντική και κοινωνική βαθμονόμηση επιδόσεων

51. Σε σχέση με τη δράση αυτή, η ΕΤΠ συνιστά στην Επιτροπή να υπογραμμίσει την ανάγκη βελτίωσης των στατιστικών δεδομένων σχετικά με το περιβάλλον, τόσο στην ΕΕ όσο και στα κράτη μέλη 7 να ενσωματώσει τις οικολογικές εκτιμήσεις στα τομεακά στατιστικά δεδομένα - βιομηχανία, ενέργεια, γεωργία και μεταφορές- 7 να καταστήσει ομοιογενή τα στοιχεία σχετικά με τις δαπάνες που συνδέονται με το περιβάλλον στα διάφορα κράτη μέλη 7 να εισάγει υποδομές πληροφορικής και τηλεματικής απαραίτητες για την επεξεργασία και διάδοση της πληροφόρησης για το περιβάλλον και ιδίως των εμπειριών που αποκτήθηκαν όσον αφορά τις διαθέσιμες τεχνολογίες και τον έλεγχο επιδόσεων.

52. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει την ανάγκη να προωθηθεί η διάδοση της πληροφόρησης στις περιοχές και τις τοπικές αρχές. Επομένως ζητά την υποστήριξη της Επιτροπής για την ανάπτυξη των σχετικών σχεδίων.

53. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί, επίσης, η ανάπτυξη φυσικών δεικτών και η διεύρυνση των εννοιών της εθνικής λογιστικής, κατά την κατάρτιση των λογαριασμών για το περιβάλλον.

2η βασική δράση: Αξιολόγηση τεχνολογίας και ανάπτυξη

54. Η ΕΤΠ συνιστά στην Επιτροπή, σχετικά με τις δράσεις που προορίζονται για την προώθηση της ανάπτυξης και την εφαρμογή καθαρότερων και αποτελεσματικότερων τεχνολογιών, να υπογραμμίσει, επιπλέον, δύο πτυχές. Αφενός, να ενισχύσει τα μέτρα στήριξης προς τις επιχειρήσεις για τον εκσυγχρονισμό και την τεχνολογική εξέλιξη στο πλαίσιο αυτό μέσω οικονομικών και φορολογικών κινήτρων. Αφετέρου, να προωθήσει τη διάδοση και τη μεταφορά των τεχνολογιών αυτών στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες και δήμους της ΕΕ. Με τον τρόπο αυτό θα αποτραπεί η αύξηση των ανισοτήτων μεταξύ των ζωνών αυτών και εκείνων που είναι πιο ισχυρές και που παραδοσιακά συγκεντρώνουν την ερευνητική δραστηριότητα.

3η βασική δράση: Ακολουθώντας την Ατζέντα 2000

55. Η ΕΤΠ εκτιμά ότι η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη ότι, παρά το γεγονός ότι τα περιβαλλοντικά μέτρα μπορούν συνολικά να επιφέρουν ένα καθαρό θετικό αποτέλεσμα στην απασχόληση για όλες τις χώρες της ΕΕ, τα οφέλη και το κόστος μπορούν να κατανέμονται άνισα μεταξύ των διαφόρων περιφερειών και δήμων.

56. Οι θετικές επιπτώσεις θα φανούν κυρίως στις χώρες και περιοχές οι οποίες έχουν μεγαλύτερη παράδοση στην προστασία του περιβάλλοντος και, επομένως, διαθέτουν ένα πλεονέκτημα στην εκκίνηση.

57. Οι αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση θα φανούν ιδίως στις ιδιαίτερα ρυπογόνες βιομηχανίες, κυρίως βασικές βιομηχανίες και βιομηχανίες που ανήκουν σε ώριμους τομείς και σε τομείς που βρίσκονται σε παρακμή. Οι χώρες και περιοχές που εξειδικεύονται στις δραστηριότητες αυτές θα επηρεαστούν περισσότερο από τα μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας. Αν, επιπλέον, δεν επωφεληθούν από την ανάπτυξη μίας περιβαλλοντικής βιομηχανίας, θα μετατραπούν σε καθαρούς εισαγωγείς γεγονός το οποίο θα προκαλέσει επιπλέον προβλήματα στην απασχόληση. Η περιβαλλοντική νομοθεσία μπορεί όχι μόνο να προκαλέσει αρνητικές επιπτώσεις στην υπάρχουσα απασχόληση αλλά, επιπλέον, οι επιπτώσεις αυτές δεν θα αντισταθμιστούν με τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, εφόσον αυτές θα δημιουργηθούν εκτός της χώρας ή της περιοχής.

58. Η ΕΤΠ, προκειμένου να αποτραπεί η κατάσταση αυτή, συνιστά η εφαρμογή αυστηρότερης νομοθεσίας να συνοδεύεται από μεγαλύτερη κοινοτική χρηματοοικονομική ενίσχυση μέσω των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής, λαμβάνοντας υπόψη τους παρόντες δημοσιονομικούς περιορισμούς των κρατών μελών. Ενίσχυση η οποία μπορεί να αποβεί ανεπαρκής στην προοπτική της διεύρυνσης της ΕΕ προς τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης αν διατηρηθεί ο σημερινός κοινοτικός προϋπολογισμός στα ίδια ποσοστά ΑΕγχΠ.

4η βασική δράση: Φορολογία και τιμές

59. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει αυτή τη βασική δράση ως μία από τις σημαντικότερες πτυχές για την επίτευξη των δύο στόχων που τέθηκαν, τη δημιουργία απασχόλησης και τη διαφύλαξη του περιβάλλοντος. Ω προς αυτό, η ΕΤΠ κρίνει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη ότι η αποτελεσματική εφαρμογή ενός τέτοιου φόρου πρέπει να είναι προοδευτική και όχι γραμμική πλήττοντας περισσότερο τις επιχειρήσεις των χωρών και περιοχών που ρυπαίνουν περισσότερο.

60. Αφετέρου, η ΕΤΠ συνιστά στην Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, μία μεγαλύτερη ανάπτυξη των μέσων της αγοράς, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο ευρωπαϊκό πλαίσιο για περιβαλλοντικούς σκοπούς. Κρίνεται σκόπιμο να ενθαρρυνθούν εκείνα τα μέσα τα οποία θα θεωρηθούν πιο αποτελεσματικά ή κατάλληλα.

61. Η ΕΤΠ συνιστά στην Επιτροπή την αναθεώρηση της εμπορικής νομοθεσίας μεταξύ τρίτων χωρών, προκειμένου να επιτευχθεί η ίδια ποιότητα, υγιεινή και ασφάλεια στις πρώτες ύλες διατροφής, τα φυσικά και τα μεταποιημένα προϊόντα που είναι αντίστοιχα με εκείνα που παρέχονται, παράγονται ή μεταποιούνται στην ΕΕ, όσον αφορά την περιβαλλοντική πλευρά.

5η βασική δράση: Περιβαλλοντική εκπαίδευση και επιμόρφωση

62. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η επιμόρφωση σχετικά με το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους, αν και παρουσιάζει αυξανόμενη σημασία για το σύνολο της ΕΕ, μπορεί να αποκτήσει ειδικό ενδιαφέρον για τις παραδοσιακά βιομηχανικές περιοχές. Οι περιοχές αυτές όχι μόνο παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα περιβαλλοντικής καταστροφής τα οποία χρειάζονται επίλυση, αλλά έχουν επιπλέον βιομηχανική βάση που είναι, γενικά, πολύ ρυπογόνα και βρίσκεται σε κρίση, με σημαντικές απώλειες θέσεων απασχόλησης. Η αναδημιουργία του περίγυρου, οι τεχνολογικές αλλαγές στις υφιστάμενες βιομηχανίες, κυρίως προς καθαρότερες τεχνολογίες, και η ανάγκη διαφοροποίησης των παραγωγικών δομών, οδηγούν στην εκτίμηση ότι η ανάπτυξη των περιβαλλοντικών τομέων αποτελεί μία σταθερή λύση για το μέλλον. Επομένως, η εκπαίδευση των εργαζομένων σε περιβαλλοντικά θέματα αποτελεί βασικό στοιχείο. Για να επιτευχθεί αυτό είναι σημαντικό να προωθηθούν νέοι μέθοδοι διδασκαλίας στην πρωτοβάθμια και ιδίως στη μέση και ανώτερη εκπαίδευση στο πεδίο αυτό, καθώς επίσης και μία συνεχής εκπαίδευση και ανακύκλωση του εργατικού δυναμικού, είτε αυτό απασχολείται, είτε είναι άνεργο.

V. ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

63. Η ΕΤΠ επισημαίνει την ανάγκη να περιληφθούν, στις δράσεις που προτείνει η Επιτροπή, οι ακόλουθες επιπλέον πτυχές:

- Λόγω της σημασίας που έχουν οι τουριστικές δραστηριότητες σε πολλές περιφερειακές οικονομίες, θα πρέπει να γίνει ειδική αναφορά σε αυτόν τον τομέα. Αφενός, η ανάπτυξή του εξαρτάται από τις περιβαλλοντικές δράσεις που υιοθετούνται στο πλαίσιο άλλων τομέων της οικονομίας και αφετέρου, από τις δράσεις οι οποίες έχουν τοπικές επιπτώσεις, τόσο σε αστικές ζώνες όσο και σε αγροτικές. Όμως ταυτόχρονα, είναι επίσης σημαντικό στα πλαίσια της ίδιας της τουριστικής δραστηριότητας να εξεταστούν ειδικές δράσεις περιβαλλοντικού χαρακτήρα που θα επιτρέψουν πραγματικά την επίτευξη ενός βιώσιμου τουρισμού.

- Εφόσον οι ΜΜΕ διαθέτουν ένα μεγάλο δυναμικό δημιουργίας απασχόλησης και είναι επιχειρήσεις οι οποίες μπορούν να συναντήσουν μεγάλες δυσκολίες στην εισαγωγή καθαρών τεχνολογιών κρίνεται ορθό να υπογραμμιστεί η ανάγκη κατάρτισης προγραμμάτων στήριξης και ενίσχυσης τους, ώστε να υπερβούν τα τεχνικά και χρηματοοικονομικά εμπόδια που ενδέχεται να συναντήσουν. Η εφαρμογή των προγραμμάτων αυτών θα πρέπει να επιτραπεί σε επίπεδο ΕΕ.

- Τέλος, όσον αφορά την μεταβολή των καταναλωτικών συνηθειών σύμφωνα με τους περιβαλλοντικούς στόχους που επιδιώκονται, κρίνεται απαραίτητη η συμπερίληψη του κόστους που συνεπάγεται η συνθεώρηση των περιβαλλοντικών θεμάτων.

Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

() ΕΕ C 251 της 10.8.1998, σ. 7.

() COM(96) 500 τελικό.

() COM(96) 332 τελικό.

() ΕΕ L 175 της 5.7.1985, σ. 40 7 ΕΕ L 257 της 10.10. 1996, σ. 26 7 ΕΕ L 73 της 14.3. 1997, σ. 5.