Βρυξέλλες, 11.2.2011

COM(2011) 49 τελικό

2011/0024 (NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την υπογραφή του Πρωτοκόλλου της Nagoya σχετικά με την πρόσβαση στους γενετικούς πόρους και τη δίκαιη και ισότιμη συμμετοχή στα οφέλη που προκύπτουν από τη χρησιμοποίησή τους, το οποίο επισυνάπτεται στη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Η Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα (ΣΒΠ) αποτελεί το κύριο διεθνές πλαίσιο για τη θέσπιση μέτρων με στόχο τη διατήρηση της βιολογικής ποικιλότητας, τη βιώσιμη χρήση των στοιχείων που την αποτελούν και για την δίκαιη και ισότιμη συμμετοχή στα οφέλη που προκύπτουν από τη χρησιμοποίηση των γενετικών πόρων. Η συμμετοχή στη σύμβαση είναι σχεδόν καθολική, δεδομένου ότι αυτή απαριθμεί σήμερα 193 συμβαλλόμενα μέρη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα 27 κράτη μέλη της είναι συμβαλλόμενα μέρη στη σύμβασης.

2. Το άρθρο 15 της ΣΒΠ καθορίζει το γενικό πλαίσιο για την πρόσβαση στους γενετικούς πόρους και τη συμμετοχή στα οφέλη: αναγνωρίζει την εξουσία των κρατών για τον προσδιορισμό των προσβάσεων σε γενετικούς πόρους, ως μέρος των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων επί των φυσικών τους πόρων. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος λαμβάνει μέτρα για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε γενετικούς πόρους. Επίσης, κάθε συμβαλλόμενο μέρος λαμβάνει τα απαιτούμενα νομοθετικά και διοικητικά μέτρα, καθώς και μέτρα πολιτικής, με στόχο τον δίκαιο και ισόρροπο καταμερισμό των αποτελεσμάτων των ερευνών και της ανάπτυξης καθώς και των οφελών που προκύπτουν από την εμπορική και άλλου είδους χρησιμοποίηση γενετικών πόρων, μεταξύ του ιδίου και του συμβαλλόμενου μέρους που παρέχει τους πόρους αυτούς.

3. Οι επικεφαλής κρατών και κυβερνήσεων που συμμετείχαν στην παγκόσμια διάσκεψη κορυφής για τη βιώσιμη ανάπτυξη τον Αύγουστο 2002 συμφώνησαν να δρομολογήσουν διαπραγματεύσεις σχετικά με "διεθνές καθεστώς" σε ό,τι αφορά την πρόσβαση και τη συμμετοχή στα οφέλη, στο πλαίσιο της ΣΒΠ. Η πέμπτη διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών στην CBD, που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο 2004, ενέκρινε λεπτομερή διαπραγματευτική εντολή. Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της ειδικής ανοιχτής ομάδας "Πρόσβαση και συμμετοχή στα οφέλη" (ABS WG). Στην όγδοη διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών της ΣΒΠ, που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2006, τα συμβαλλόμενα μέρη ανέλαβαν τη δέσμευση να περατώσουν τις διαπραγματεύσεις το ταχύτερο δυνατόν πριν από τη δέκατη διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών στην CBD, τον Οκτώβριο του 2010. Στην ένατη διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών στην CBD, που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2008, τα συμβαλλόμενα μέρη κατέληξαν σε συμφωνία επί του κειμένου και επί λεπτομερούς χάρτη πορείας για τις τελικές διαπραγματεύσεις.

4. Οι τελικές διαπραγματεύσεις για το πρωτόκολλο της Nagoya πραγματοποιήθηκαν τον Απρίλιο 2009, τον Νοέμβριο 2009, τον Ιανουάριο 2010, τον Μάρτιο 2010, τον Ιούλιο 2010, τον Σεπτέμβριο 2010 καθώς και πριν από και μετά την δέκατη διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών στην CBD, τον Οκτώβριο 2010.

5. Στις 26 Οκτωβρίου 2009 το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση με την οποία εξουσιοδοτείται επισήμως η Επιτροπή να συμμετάσχει, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για θέματα υπαγόμενα στην αρμοδιότητα της Κοινότητας, στις διαπραγματεύσεις που αφορούν το διεθνές καθεστώς πρόσβασης και συμμετοχής στα οφέλη, στο πλαίσιο της όγδοης και ένατης συνεδρίασης της ad hoc Ομάδας «Πρόσβαση και συμμετοχή στα οφέλη». Η εξουσιοδότηση κάλυπτε όλα τα υπό διαπραγμάτευση ζητήματα, εκτός των παραδοσιακών γνώσεων που συνδέονται με γενετικούς πόρους, τις δε σχετικές με τα ζητήματα αυτά διαπραγματεύσεις διεξήγαγαν τα κράτη μέλη που ασκούν την προεδρία του Συμβουλίου, εξ ονόματος των κρατών μελών. Η εξουσιοδότηση της Επιτροπής για διεξαγωγή διαπραγματεύσεων παρατάθηκε μέχρι τη δέκατη διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών στην CBD με απόφαση του Συμβουλίου της 21ης Σεπτεμβρίου 2010.

6. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων το Συμβούλιο επανειλημμένα εξέφρασε την πολιτική του υποστήριξη στις διαπραγματεύσεις και τη δέσμευσή του για επιτυχή έκβαση[1]. Στις 29 Οκτωβρίου 2010 η υπουργική συνεδρίαση συντονισμού της ΕΕ κατά τη δέκατη διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών στην CBD στη Nagoya ετάχθη ομόφωνα υπέρ συμβιβαστικής πρότασης για το πρωτόκολλο της ABS, που υποβλήθηκε από την ιαπωνική προεδρία της δέκατης διάσκεψης την τελευταία ημέρα της δέκατης διάσκεψης, δεδομένου ότι η πρόταση εναρμονιζόταν με τις συμφωνημένες θέσεις της ΕΕ και τις διαπραγματευτικές οδηγίες που δόθηκαν στην Επιτροπή.

7. Στις 30 Οκτωβρίου 2010, η τελευταία ολομέλεια της δέκατης διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών στην CBD ενέκρινε το πρωτόκολλο της Nagoya της σύμβασης για την βιοποικιλότητα σχετικά με την πρόσβαση στους γενετικούς πόρους και την δίκαιη και ισότιμη συμμετοχή στα οφέλη που προκύπτουν από τη χρησιμοποίησή τους. Το πρωτόκολλο θα είναι ανοικτό προς υπογραφή στην έδρα του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη από την 2α Φεβρουαρίου 2011 έως την 1η Φεβρουαρίου 2012.

8. Με την απόφαση της δέκατης διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών της ΣΒΠ, με την οποία εγκρίνεται το πρωτόκολλο της Nagoya, καλούνται τα συμβαλλόμενα μέρη της ΣΒΠ να υπογράψουν το πρωτόκολλο το νωρίτερο δυνατόν και να καταθέσουν τα έγγραφα κύρωσης, αποδοχής ή έγκρισης ή τα έγγραφα προσχώρησης, αναλόγως της περιπτώσεως, προκειμένου να διασφαλιστεί η έναρξη της ισχύος του πρωτοκόλλου το ταχύτερο δυνατόν. Τον Ιούνιο 2011 και τον Απρίλιο 2012 θα συνεδριάσει η διακυβερνητική επιτροπή για το πρωτόκολλο της Nagoya με αντικείμενο την προετοιμασία της πρώτης συνάντησης των συμβαλλομένων μερών του πρωτοκόλλου.

9. Στις 20 Δεκεμβρίου 2010 το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα με τα οποία, μεταξύ άλλων, επιδοκιμάζεται η έγκριση του πρωτοκόλλου της Nagoya για την ABS και καλούν την Επιτροπή να υπογράψει το πρωτόκολλο της Nagoya το ενωρίτερο δυνατόν και να ξεκινήσει προετοιμασίες για την έγκαιρη κύρωση και εφαρμογή του[2].

10. Υπό το φως των ανωτέρω, είναι σκόπιμο ένας εκπρόσωπος της Ένωσης να υπογράψει, και με την επιφύλαξη της μεταγενέστερης σύναψης, το πρωτόκολλο της Nagoya για την πρόσβαση σε γενετικούς πόρους και τη δίκαιη και ισότιμη συμμετοχή στα οφέλη που προκύπτουν από τη χρησιμοποίηση των γενετικών πόρων, το οποίο επισυνάπτεται στην σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα.

2011/0024 (NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την υπογραφή του πρωτοκόλλου της Nagoya σχετικά με την πρόσβαση στους γενετικούς πόρους και τη δίκαιη και ισότιμη συμμετοχή στα οφέλη που προκύπτουν από τη χρησιμοποίησή τους, το οποίο επισυνάπτεται στη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 5,

την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Τον Αύγουστο 2002, οι επικεφαλής κρατών και κυβερνήσεων που συμμετείχαν στην παγκόσμια διάσκεψη κορυφής για τη βιώσιμη ανάπτυξη συμφώνησαν να δρομολογήσουν διαπραγματεύσεις σχετικά με διεθνές καθεστώς πρόσβασης και συμμετοχής στα οφέλη στο πλαίσιο της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα.

2. Στις 26 Οκτωβρίου 2009 και στις 21 Σεπτεμβρίου 2010, το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις αυτές εξ ονόματος της Ένωσης για θέματα υπαγόμενα στην αρμοδιότητα της Ένωσης.

3. Το Συμβούλιο επανειλημμένα εξέφρασε την πολιτική του δέσμευση για την επιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων εντός της συμφωνηθείσας προθεσμίας[3].

4. Η υπουργική συνεδρίαση συντονισμού της ΕΕ που πραγματοποιήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2010 κατά τη δέκατη διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών στη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα στη Nagoya, ετάχθη ομόφωνα υπέρ συμβιβαστικής πρότασης για πρωτόκολλο της Nagoya την οποία υπέβαλε η ιαπωνική προεδρία.

5. Κατόπιν της έγκρισής του από τη δέκατη διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών στη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα, το πρωτόκολλο της Nagoya για την πρόσβαση σε γενετικούς πόρους και τη δίκαιη και ισότιμη συμμετοχή στα οφέλη που προκύπτουν από τη χρησιμοποίησή τους, το οποίο επισυνάπτεται στη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα, θα είναι ανοικτό προς υπογραφή στην έδρα του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, από την 2α Φεβρουαρίου 2011 έως την 1η Φεβρουαρίου 2012.

6. Στις 20 Δεκεμβρίου 2010 το Συμβούλιο επιδοκίμασε την έγκριση του πρωτοκόλλου της Nagoya και κάλεσε την Επιτροπή να υπογράψει το πρωτόκολλο της Nagoya το συντομότερο δυνατό και να ξεκινήσει τις προετοιμασίες για την έγκαιρη κύρωση και εφαρμογή του[4].

7. Πρέπει να υπογραφεί η συμφωνία εξ ονόματος της Ένωσης, υπό την επιφύλαξη σύναψής της σε μεταγενέστερη ημερομηνία.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου εξουσιοδοτείται με την παρούσα απόφαση να ορίσει το πρόσωπο ή τα πρόσωπα που είναι αρμόδια να υπογράψουν, εξ ονόματος της Ένωσης, το πρωτόκολλο της Nagoya για την πρόσβαση σε γενετικούς πόρους και τη δίκαιη και ισότιμη συμμετοχή στα οφέλη που προκύπτουν από τη χρησιμοποίησή τους, το οποίο επισυνάπτεται στη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα.

Το κείμενο της προς υπογραφή συμφωνίας επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της έκδοσης της.

(Τόπος)

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[1] Βλ. Συμπεράσματα του Συμβουλίου της 6ης Μαρτίου 2006, της 28ης Ιουνίου 2007, της 4ης Μαρτίου 2008, της 16ης Μαρτίου 2010 και της 14ης Οκτωβρίου 2010.

[2] Βλ. Συμπεράσματα του Συμβουλίου της 20ης Δεκεμβρίου 2010, ιδίως τις παραγράφους 1 και 21.

[3] Βλ. Συμπεράσματα του Συμβουλίου της 6ης Μαρτίου 2006, της 28ης Ιουνίου 2007, της 4ης Μαρτίου 2008, της 16ης Μαρτίου 2010 και της 14ης Οκτωβρίου 2010.

[4] Βλ. Συμπεράσματα του Συμβουλίου της 20ης Δεκεμβρίου 2010, ιδίως τις παραγράφους 1 και 21.