[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 24.10.2005

COM(2005) 511 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Σχέδια του προγράμματος για τη δημόσια υγεία που χρηματοδοτήθηκαν την περίοδο 2003-2004

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Σχέδια του προγράμματος για τη δημόσια υγεία που χρηματοδοτήθηκαν την περίοδο 2003-2004

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1. Η πολιτική για τη δημόσια υγεία και η συμβολή της στην κοινοτική στρατηγική στον τομέα υγείας

Στο άρθρο 12 παράγραφος 1 της απόφασης για τη θέσπιση προγράμματος στον τομέα της δημόσιας υγείας[1] ορίζεται ότι η Επιτροπή πρέπει να υποβάλλει ετησίως έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τις δραστηριότητες του προγράμματος. Για το σκοπό αυτό καταρτίστηκε η παρούσα έκθεση.

Το πρόγραμμα άρχισε να εφαρμόζεται την 1η Ιανουαρίου 2003 και αποτελεί βασικό μέσο για τη δημοσιονομική εκτέλεση ενεργειών που εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικής με τη μορφή στρατηγικής στον τομέα της υγείας[2].

Με βάση την πείρα που είχε αποκτηθεί από την εφαρμογή οκτώ διαφορετικών προγραμμάτων στον τομέα της δημόσιας υγείας[3], ο πρωταρχικός στόχος του προγράμματος ήταν να καθιερωθεί συνολική και συνεκτική προσέγγιση όσον αφορά τη δημόσια υγεία, με έμφαση σε τρεις βασικές προτεραιότητες: τις πληροφορίες σχετικά με την υγεία, τους κινδύνους που απειλούν την υγεία και τους καθοριστικούς παράγοντες της υγείας. Η σύμπραξη των τριών αυτών προτεραιοτήτων απέβλεπε στην επίτευξη υψηλού επιπέδου σωματικής και ψυχικής υγείας και ευημερίας σε όλη την ΕΕ. Καταρτίστηκαν μέτρα με σκοπό τη δημιουργία βιώσιμων μηχανισμών που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να συντονίζουν τις ενέργειές τους στον τομέα της υγείας.

Οι προτεραιότητες αυτές ενσωματώθηκαν και σε διαδοχικά ετήσια προγράμματα εργασίας για τη δημόσια υγεία. Ένα από τα σημαντικότερα μέσα για την εφαρμογή των προγραμμάτων υγείας του 2003 και του 2004 ήταν η ετήσια προκήρυξη προσκλήσεων υποβολής προτάσεων. Άλλες σημαντικές δραστηριότητες ήταν οι αναλύσεις και οι εκθέσεις σχετικά με την υγεία, τα πιλοτικά προγράμματα, η συμβολή στη νομοθεσία, η δημιουργία βάσεων δεδομένων, οι κοινοί δείκτες και τα πληροφοριακά συστήματα.

Ο αρχικός προϋπολογισμός του προγράμματος, ύψους 312 εκατ. ευρώ, αυξήθηκε σε 354 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της διεύρυνσης του 2004, ώστε να καλυφθούν τα 10 νέα κράτη μέλη.

1.2. Διεύρυνση

Οι προσχωρούσες χώρες συμμετείχαν σε διάφορες πτυχές του προγράμματος για τη δημόσια υγεία από την έναρξή του. Υπογράφηκαν μνημόνια συνεννόησης με όλες τις προσχωρούσες και τις υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες. Οι χώρες αυτές συμμετείχαν ως παρατηρητές σε συνεδριάσεις της επιτροπής προγράμματος και υπέβαλαν προτάσεις στο πλαίσιο της σχετικής πρόσκλησης που προκηρύχθηκε το 2003. Καταβλήθηκαν σημαντικές προσπάθειες για να ενημερωθούν οι χώρες αυτές σχετικά με τις δυνατότητες χρηματοδότησης και να δραστηριοποιηθούν σε διάφορες πτυχές του προγράμματος για τη δημόσια υγεία. Τα νέα κράτη μέλη, από την προσχώρησή τους το Μάιο του 2004, συμμετείχαν πλήρως στο πρόγραμμα.

Το πρόγραμμα είναι επίσης ανοικτό στις χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ[4], καθώς και στις Βουλγαρία, Ρουμανία και Τουρκία[5], οι οποίες συμβάλλουν οικονομικά στο πρόγραμμα. Το 2003 οι χώρες ΕΟΧ χορήγησαν 1,1 εκατ. ευρώ και οι υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες (συμπεριλαμβανομένων των 10 προσχωρουσών χωρών) χορήγησαν 3,6 εκατ. ευρώ στις λειτουργικές πιστώσεις. Το 2004, αυτά τα ποσά αντιστοιχούσαν σε 1,1 εκατ. ευρώ για τις χώρες ΕΟΧ και σε 1,3 εκατ. ευρώ για τις τρεις υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες.

1.3. Αντίκτυπος από προηγούμενα και εφαρμοζόμενα προγράμματα – παρακαταθήκη παλαιότερων προγραμμάτων και πολιτικών

Διενεργήθηκε η (1996-2002) τελική αξιολόγηση[6] των οκτώ προγραμμάτων δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας. Η αποτελεσματικότητα, η αποδοτικότητα, η χρησιμότητα και η βιωσιμότητα κάθε προγράμματος εξετάστηκαν στο πλαίσιο για τη δημόσια υγεία που εγκρίθηκε το 1993 και διατυπώθηκε στις αποφάσεις για τη θέσπιση των προγραμμάτων. Σε αυτή τη βάση, υποβλήθηκαν συστάσεις οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στη διαχείριση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του προγράμματος για τη δημόσια υγεία.

2. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ 2003

2.1. Έγκριση του προγράμματος εργασίας του 2003

Το πρόγραμμα εργασίας του 2003[7], οι ρυθμίσεις, τα κριτήρια και οι διαδικασίες επιλογής και χρηματοδότησης των δράσεων του νέου προγράμματος[8], και η πρόσκληση υποβολής προτάσεων του 2003[9] δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα στις 15 Μαρτίου 2003.

Η πρόσκληση υποβολής προτάσεων με σκοπό την εφαρμογή του προγράμματος εργασίας του 2003 παρέμεινε ανοικτή για δύο μήνες έως τις 16 Μαΐου 2003.

2.2. Πληροφορίες σχετικά με την πρόσκληση υποβολής προτάσεων

Πραγματοποιήθηκε ενημερωτική εκστρατεία σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος εργασίας του 2003, η οποία απευθυνόταν σε δυνητικούς υποψηφίους. Η εκστρατεία αυτή περιλάμβανε τη διοργάνωση επίσημης εναρκτήριας εκδήλωσης στις 18.3.2003 στις Βρυξέλλες από τον επίτροπο κ. Byrne και το βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΚ) κ. Τρακατέλλη, εισηγητή του ΕΚ για την απόφαση σχετικά με τη θέσπιση του εν λόγω προγράμματος. Διοργανώθηκε ευρεία ενημερωτική ημερίδα στο Λουξεμβούργο στις 13.3.2003, στην οποία παραβρέθηκαν περίπου 300 άτομα που εκπροσωπούσαν δυνητικούς συμμετέχοντες στο πρόγραμμα. Δόθηκε ιδιαίτερη βοήθεια με σκοπό να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των προσχωρουσών και υποψηφίων προς προσχώρηση χωρών. Δημιουργήθηκε νέος δικτυακός τόπος για τη δημόσια υγεία.

2.3. Διαδικασία αξιολόγησης

Συνολικά, υποβλήθηκαν 427 σχέδια για τα οποία απαιτούνταν συνολική χρηματοδότηση ύψους άνω των 500 εκατ. ευρώ, δηλαδή δεκαπλάσια του διαθέσιμου ποσού. Οι προτάσεις αξιολογήθηκαν από υπαλλήλους με γνώσεις στον σχετικό τομέα. Όπου κρίθηκε αναγκαίο, οι προτάσεις αξιολογήθηκαν και από υπαλλήλους άλλων Γενικών Διευθύνσεων, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξουν περιττές επαναλήψεις ή επικαλύψεις με τα υπό εξέλιξη σχέδια. Συνολικά, 58 σχέδια κρίθηκαν κατάλληλα προς χρηματοδότηση, 12 σχέδια εγγράφηκαν σε εφεδρικό κατάλογο A και 55 σχέδια σε εφεδρικό κατάλογο B. Τα υπόλοιπα 302 σχέδια θεωρήθηκαν ακατάλληλα προς χρηματοδότηση και απορρίφθηκαν.

Οι αξιολογητές προσπάθησαν να εφαρμόσουν συνεκτική προσέγγιση και κοινά πρότυπα αξιολόγησης. Συστάθηκε επιτροπή αξιολόγησης σύμφωνα με τις δημοσιονομικές διατάξεις. Η μέγιστη συνολική χρηματοδότηση των επιδοτήσεων ανήλθε στο 60% του συνόλου των επιλέξιμων δαπανών. Τα καινοτόμα σχέδια με σημαντική συμμετοχή των υποψηφίων προς προσχώρηση χωρών μπορούσαν να λάβουν χρηματοδότηση έως και 80% του συνόλου των επιλέξιμων δαπανών.

Η επιτροπή προγράμματος, στη συνεδρίασή της στις 16-17 Ιουλίου 2003, έδωσε ομόφωνη ευνοϊκή γνώμη όσον αφορά τη χρηματοδότηση των προτάσεων που είχαν επιλεγεί με τη διαδικασία αξιολόγησης. Αντέστρεψε τη σειρά κατάταξης δύο προτάσεων στον εφεδρικό κατάλογο.

2.4. Έγκριση του καταλόγου των επιλεγμένων σχεδίων

Το αρχικό πρόγραμμα εργασίας τροποποιήθηκε στις 17.12.2003[10], ώστε να ληφθεί υπόψη ο αυξημένος προϋπολογισμός του προγράμματος, μετά τη σύναψη των μνημονίων συνεννόησης με τις προσχωρούσες και τις υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες. Αυτό καθυστέρησε ακόμη περισσότερο τη διαδικασία διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνιών επιδότησης όσον αφορά τα σχέδια που επιλέχθηκαν προς χρηματοδότηση. Το αναθεωρημένο πρόγραμμα εργασίας υποβλήθηκε προς γνωμοδότηση στην επιτροπή προγράμματος κατά τη συνεδρίασή της στις 9 Οκτωβρίου 2003. Στις 19 Δεκεμβρίου 2003, μετά την έγκριση του νέου προγράμματος εργασίας, ο διατάκτης αποφάσισε να χρηματοδοτήσει 70 σχέδια και έκανε δεκτά άλλα 55 σχέδια από τους εφεδρικούς καταλόγους, όπως καταρτίστηκαν από την επιτροπή προγράμματος. Οι συνολικές πιστώσεις που αναλήφθηκαν για τις εν λόγω προτάσεις ανήλθαν σε 50,4 εκατ. ευρώ. Τα υπόλοιπα 302 σχέδια απορρίφθηκαν.

Συνολικά, από τον προϋπολογισμό του 2003 χρηματοδοτήθηκαν 72 σχέδια. 10 σχέδια ακυρώθηκαν: 4 από τον κατάλογο των προτάσεων που είχαν γίνει δεκτές και 6 από τους εφεδρικούς καταλόγους. Ο εφεδρικός κατάλογος χρησιμοποιήθηκε έως το 12ο, με σειρά κατάταξης, σχέδιο.

2.5. Μέθοδοι για τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων

Πλήρης κατάλογος με συνοπτική παρουσίαση των χρηματοδοτούμενων σχεδίων διατίθεται στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/health/ph_projects/project_en.htm. Κάθε σύνοψη σχεδίου περιέχει διοικητικές πληροφορίες σχετικά με τον βασικό δικαιούχο, δημοσιονομικές πληροφορίες, κατάλογο των συνδεδεμένων δικαιούχων και περιγραφή του σχεδίου με τα αποτελέσματα και τις εφαρμοζόμενες μεθόδους.

3. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ 2004

3.1. Έγκριση του προγράμματος εργασίας του 2004

Το πρόγραμμα εργασίας του 2004 σχετικά με το πρόγραμμα για τη δημόσια υγεία δημοσιεύθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2004[11]. Η πρόσκληση υποβολής προτάσεων[12], με σκοπό την εφαρμογή του προγράμματος εργασίας 2004, προκηρύχθηκε την ίδια ημέρα και παρέμεινε ανοικτή για δύο μήνες.

3.2. Πληροφορίες σχετικά με την πρόσκληση υποβολής προτάσεων

Στις 22 Μαρτίου 2004 διοργανώθηκε ενημερωτική ημερίδα στο Λουξεμβούργο ώστε να ενημερωθούν οι ενδιαφερόμενοι για τον τρόπο υποβολής των προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος για τη δημόσια υγεία. Στην εκδήλωση συμμετείχαν περίπου 300 άτομα από την ΕΕ, τις υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες και τις χώρες ΕΟΧ/ΕΖΕΣ.

Ο δικτυακός τόπος του προγράμματος για τη δημόσια υγεία παρείχε όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες για την υποβολή προτάσεων, π.χ. τη δημοσίευση της πρόσκλησης, το πρόγραμμα εργασίας του 2004, τα έντυπα των αιτήσεων, έναν οδηγό προς τους υποψηφίους, τα κριτήρια αξιολόγησης και ένα υπόδειγμα συμφωνίας επιδότησης.

Δημιουργήθηκε υπηρεσία παροχής βοήθειας, η οποία έλαβε περισσότερα από 500 αιτήματα για παροχή πληροφοριών ή βοήθειας.

3.3. Διαδικασία αξιολόγησης

Υποβλήθηκαν 231 προτάσεις, με αιτούμενη συνολική κοινοτική χρηματοδότηση ύψους 180,8 εκατ. ευρώ. Αν και οι προτάσεις ήταν λιγότερες από εκείνες που υποβλήθηκαν το 2003, η ποιότητά τους ήταν, γενικώς, καλύτερη. Κάθε πρόταση αξιολογήθηκε από έναν υπάλληλο και έναν από τους 20 ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες. Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ των δύο αξιολογητών, ένας τρίτος εσωτερικός ή εξωτερικός αξιολογητής συνέτασσε συναινετική έκθεση αξιολόγησης. Η απόφαση της επιτροπής αξιολόγησης υποβλήθηκε για επίσημη διαβούλευση σε άλλες Γενικές Διευθύνσεις, ώστε να αποφευχθούν περιττές επαναλήψεις ή αλληλεπικαλύψεις με άλλα υπό εξέλιξη σχέδια.

Το έγγραφο Ρυθμίσεις, κριτήρια και διαδικασίες επιλογής και χρηματοδότησης των δράσεων του προγράμματος "Δημόσια Υγεία" [13] λειτούργησε ως βάση για τα κριτήρια αξιολόγησης.

Συστήθηκε η χρηματοδότηση 79 σχεδίων, 12 από τα οποία εγγράφηκαν σε εφεδρικό κατάλογο. Ο εφεδρικός κατάλογος ήταν σημαντικά μικρότερος από τον αντίστοιχο κατάλογο του 2003, ώστε να παρέχει πιο ρεαλιστική δυνατότητα χρηματοδότησης. 139 σχέδια απορρίφθηκαν και 9 ήταν μη επιλέξιμα. 4 προτάσεις αποκλείστηκαν λόγω εκπρόθεσμης υποβολής τους.

Τα σχέδια που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων του 2004 παρουσιάστηκαν στην επιτροπή προγράμματος κατά τη συνεδρίασή της στις 8 Ιουλίου 2004. Τα σχέδια κρίθηκαν, γενικώς, καινοτόμα και υψηλής ποιότητας.

Η επιτροπή προγράμματος προέβη σε ήσσονος σημασίας προσαρμογές: διόρθωσε τον προϋπολογισμό ενός σχεδίου και παρέτεινε τη διάρκεια ισχύος δύο άλλων. Όπως και το 2003, αντιστράφηκε η σειρά κατάταξης δύο σχεδίων στον εφεδρικό κατάλογο. Η επιτροπή προγράμματος εξέδωσε ομόφωνη ευνοϊκή γνώμη όσον αφορά τον επικαιροποιημένο κατάλογο των προτάσεων που είχαν γίνει δεκτές και τον εφεδρικό κατάλογο.

3.4. Έγκριση του καταλόγου των επιλεγμένων σχεδίων

Μετά τη συνεδρίαση της επιτροπής προγράμματος, ο διατάκτης ενέκρινε τον κατάλογο των 67 σχεδίων για τα οποία είχε συστηθεί η χρηματοδότησή τους, καθώς και τη σειρά των 12 σχεδίων του εφεδρικού καταλόγου, όπως είχε εγκριθεί από την επιτροπή προγράμματος. Τα υπόλοιπα 152 σχέδια απορρίφθηκαν. Οι συνολικές πιστώσεις που αναλήφθηκαν για τις προτάσεις που έγιναν δεκτές ανήλθαν σε 48,8 εκατ. ευρώ.

Στις 15 Δεκεμβρίου 2004, μετά τη διάθεση επιπλέον κονδυλίων, ο διατάκτης χορήγησε επιπλέον 6,6 εκατ. ευρώ στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων του 2004, εξασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτό τη χρηματοδότηση και των 12 σχεδίων του εφεδρικού καταλόγου.

3.5. Μέθοδοι για τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων

Πλήρης κατάλογος με τα ονόματα και σύντομη περιγραφή των σχεδίων που επιλέχθηκαν προς χρηματοδότηση διατίθεται στο δικτυακό τόπο Europa για τη δημόσια υγεία, στη διεύθυνση http://europa.eu.int/comm/health/ph_projects/project_en.htm.

Μετά την υπογραφή όλων των συμβάσεων, θα δοθούν περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τα διοικητικά στοιχεία του βασικού δικαιούχου, τους συνδεδεμένους δικαιούχους, το δημοσιονομικό σκέλος, την περιγραφή των σχεδίων, καθώς και τα αποτελέσματα και τις εφαρμοζόμενες μεθόδους τους.

4. ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ 2003 ΚΑΙ ΤΟΥ 2004

4.1. Διατομεακά ζητήματα

Δράσεις στρατηγικής σημασίας, που συνδέουν διάφορους στόχους του προγράμματος, κατηγοριοποιήθηκαν κατά διατομεακά ζητήματα το 2003. Τα βασικά σχέδια κάλυπταν τη δικτύωση των μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) του τομέα υγείας, τις στρατηγικές δράσης και δικτύωσης με σκοπό την εξάλειψη των ανισοτήτων στον τομέα υγείας και τη δημιουργία πανευρωπαϊκού, πολυτομεακού δικτύου για την εξάλειψη των ναρκωτικών στις φυλακές.

Η συνεργασία των υπηρεσιών υγείας των κρατών μελών καλύφθηκε από τρία σχέδια για την πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων, τη χαρτογράφηση της πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας και την αξιολόγηση της δημόσιας υγείας στις ευρωπαϊκές συνοριακές περιφέρειες.

Το 2004 τα διατομεακά ζητήματα ενσωματώθηκαν στις τρεις προτεραιότητες του προγράμματος.

4.2. Πληροφορίες σχετικά με την υγεία

Το 2003 το πρόγραμμα επιδίωξε να συνεχίσει το έργο που είχε συντελεστεί στο πλαίσιο των οκτώ προηγούμενων κοινοτικών προγραμμάτων στον τομέα της δημόσιας υγείας. Αυτό αφορούσε κυρίως τα εξής: (i) σχέδια δεικτών υγείας που αποσκοπούσαν στην κατάρτιση κοινού καταλόγου για την ΕΕ (ECHI), καθώς και στη δημιουργία δεικτών σε τομείς όπως η αναπηρία, τα συστήματα υγείας, τα φάρμακα, η ψυχική υγεία, ο τρόπος ζωής κ.λπ.· (ii) σχέδια που εστιάζονταν στη συνήθη και σταθερή συλλογή δεδομένων (π.χ. βάση δεδομένων για τους τραυματισμούς, βάσεις δεδομένων για τον καρκίνο)· (iii) σχέδια με έμφαση στη βελτίωση των μηχανισμών διαβίβασης των δεδομένων υγείας (σχέδια έρευνας βάσει ερωτηματολογίου για την υγεία, σχέδια για δεδομένα όσον αφορά τα νοσοκομεία)· και (iv) σχέδια που αποβλέπουν στη βελτίωση ή την καθιέρωση βέλτιστων κλινικών πρακτικών και πρακτικών κωδικοποίησης.

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε σε συνέργειες με το κοινοτικό στατιστικό πρόγραμμα[14]. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) και ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) συνεργάζονται στο μεγαλύτερο μέρος των κοινοτικών σχεδίων στον συγκεκριμένο τομέα.

Καθιερώνεται βιώσιμο σύστημα παρακολούθησης της υγείας, το οποίο στοχεύει στην παροχή συγκρίσιμων στοιχείων για την υγεία και τις συναφείς με αυτή συμπεριφορές του πληθυσμού, για τις ασθένειες και τα συστήματα υγείας. Η στατιστική συνιστώσα του συστήματος αναπτύσσεται με τη χρήση του κοινοτικού στατιστικού προγράμματος, όπου κρίνεται σκόπιμο. Βασίζεται σε πανευρωπαϊκούς, από κοινού συμφωνημένους δείκτες και μέσα όσον αφορά τον ορισμό τους και τις μεθόδους που εφαρμόζονται για τη συλλογή και τη χρήση δεδομένων. Επτά ομάδες εργασίας που σχηματίζουν δίκτυο συνέχισαν το έργο που είχε επιτελεστεί ως προς την παρακολούθηση της υγείας, δίνοντας έμφαση στους δείκτες και τη συλλογή δεδομένων.

Συντελέστηκε επίσης έργο με σκοπό την κατάρτιση, ως πρώτο βήμα, σύντομου καταλόγου των κοινοτικών δεικτών υγείας, με την πρόθεση μελλοντικής επέκτασής του τα προσεχή έτη· τη δημιουργία μέσων για τη συλλογή συγκρίσιμων πληροφοριών παράλληλα με το κοινοτικό στατιστικό πρόγραμμα· και τη σύνταξη σειράς ευρωπαϊκών εκθέσεων για την υγεία, οι οποίες παρέχουν αναλύσεις και πληροφορίες στους αρμόδιους για τη χάραξη πολιτικής και το ειδικευμένο ή ευρύ κοινό.

Η συνεργασία στον τομέα των συστημάτων υγείας προωθήθηκε μέσω της στήριξης των ενεργειών για τη συγκέντρωση στοιχείων σχετικά με την υγεία και της χαρτογράφησης της πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας.

Προκηρύχθηκε πρόσκληση υποβολής προσφορών για την υποβολή εκθέσεων και αναλύσεων σχετικά με τον τομέα υγείας, καθώς και τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της κατανάλωσης οινοπνεύματος, προκειμένου να εξεταστούν οι υφιστάμενες και οι σχεδιαζόμενες συναφείς πολιτικές των κρατών μελών, της ΕΕ και της ΠΟΥ, ώστε να διατυπωθούν συστάσεις και να προταθούν εναλλακτικές όσον αφορά την τυχόν σχετική κοινοτική πολιτική ή στρατηγική. Προκηρύχθηκε και άλλη πρόσκληση υποβολής προσφορών με σκοπό την κατάρτιση δεικτών σχετικά με τις επιδόσεις της δημόσιας υγείας για τον φαρμακευτικό τομέα, προκειμένου να παρακολουθηθεί ο βαθμός στον οποίο ο εν λόγω τομέας ευθυγραμμίζεται με τους στόχους της δημόσιας υγείας και με άλλους κοινωνικούς στόχους.

Το 2004 συνεχίστηκε το έργο όσον αφορά την ενημέρωση και τη διάδοση, τα συστήματα υγείας, τις σοβαρές και χρόνιες ασθένειες, τη βάση δεδομένων για τους τραυματισμούς, τις ψυχασθένειες και τις σπάνιες ασθένειες. Στο πλαίσιο της ενημέρωσης και της διάδοσης, οι εργασίες εστιάστηκαν στο σκεπτικό και τα στοιχεία του μελλοντικού κοινοτικού συστήματος πληροφοριών και γνώσεων για την υγεία, στη δημιουργία δημόσιας πλατφόρμας για τη διάδοση της δράσης της ΕΕ στον τομέα της υγείας (πύλη για την υγεία) και για τη διάδοση του σύντομου καταλόγου των κοινοτικών δεικτών υγείας, στη δημιουργία πλατφόρμας για τη διάδοση παρόμοιου σύντομου καταλόγου σε επίπεδο χαμηλότερο του εθνικού· στη δημιουργία πλατφόρμας σχετικών με την υγεία μεταδόσεων από τα μέσα ενημέρωσης· και, τέλος, στον αντίκτυπο πολιτικής που θα επιφέρει η υποβολή εκθέσεων σχετικά με τη δημόσια υγεία.

Στον τομέα των συστημάτων υγείας συγκροτήθηκε δίκτυο αρχών και φορέων αρμόδιων για θέματα φαρμάκων, με σκοπό την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τη διαμόρφωση των τιμών των φαρμάκων και την επιστροφή των χρημάτων που καταβάλλονται για την αγορά τους. Το σχέδιο για δεδομένα όσον αφορά τα νοσοκομεία άρχισε να βελτιώνει τη συγκρισιμότητα των μεθόδων καταχώρισης των εξιτηρίων ασθενών και των χειρουργικών επεμβάσεων, να επεκτείνει το πεδίο της συλλογής δεδομένων και να διευρύνει τις εργασίες αυτές στα νέα κράτη μέλη. Προβλέπεται επίσης η ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών και των επαγγελματιών, με την ανάπτυξη πανευρωπαϊκής κοινής μεθοδολογίας σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών σε καρδιολογικά ιδρύματα.

Για να βελτιωθεί η ποιότητα και η βιωσιμότητα των δικτύων ενημέρωσης σχετικά με τις σοβαρές και τις χρόνιες ασθένειες, υποστηρίχθηκαν τα ευρωπαϊκά συστήματα μητρώων και βάσεων δεδομένων για τον καρκίνο, αρκετά σχέδια για την καταγραφή των πηγών που παρέχουν στοιχεία για τη θνησιμότητα, σχέδια για τη δημιουργία κατάλληλων συστημάτων παρακολούθησης και δεικτών, καθώς και μέθοδοι συλλογής δεδομένων για διάφορες ομάδες ασθενειών (άσθμα και χρόνια πνευμονική απόφραξη, καρδιαγγειακές παθήσεις, διαβήτης, μυοσκελετικές παθήσεις κ.λπ.).

Ως προς την ενημέρωση σχετικά με τις σπάνιες ασθένειες, στηρίχθηκε η διεξαγωγή διάσκεψης με σκοπό την εξέταση τρόπων για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τις σπάνιες ασθένειες, παράλληλα με τη συνεργασία και τη διάδοση των γνώσεων σε επίπεδο ΕΕ, ώστε να βελτιωθούν η πρόσβαση στην ενημέρωση, η διάγνωση, η περίθαλψη, τα φάρμακα και η υποστήριξη. Δημιουργήθηκε λειτουργικό σύστημα παρακολούθησης για τις συγγενείς ανωμαλίες, ένα δίκτυο για τη σπάνια και συγγενή αναιμία πρόκειται να συσταθεί και θα αρχίσει να λειτουργεί και μια γραμματεία για την ειδική ομάδα εργασίας σχετικά με τις σπάνιες ασθένειες.

Η ψυχική υγεία αποτέλεσε αντικείμενο αρκετών πρωτοβουλιών, όπως οι δείκτες υγείας για άτομα με διανοητική αναπηρία, η αντιμετώπιση των ψυχασθενών στις φυλακές και οι οικονομικές πτυχές του τομέα της ψυχικής υγείας. Δημιουργήθηκε πλατφόρμα για την προώθηση της διανοητικής υγείας και την εξάλειψη των ψυχικών διαταραχών, με σκοπό να εφαρμοστεί συνολική στρατηγική για την ψυχική υγεία.

Άλλοι τομείς που καλύφθηκαν το 2004 ήταν το περιβάλλον και η υγεία, οι έρευνες σχετικά με την υγεία και η θνησιμότητα, η αξιολόγηση του αντικτύπου στην υγεία, οι τραυματισμοί και τα ατυχήματα, η ηλεκτρονική υγεία (e-health) και ο τρόπος ζωής.

4.3. Κίνδυνοι που απειλούν την υγεία

Πραγματοποιήθηκαν ενέργειες για να στηριχθεί και να αναπτυχθεί η παρακολούθηση των εντερικών παθογόνων βακτηρίων, της γρίπης, της νόσου Creutzfeldt Jakob και της νόσου των λεγεωνάριων που συνδέεται με τα ταξίδια. Στο πλαίσιο του έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης δημιουργήθηκε υπηρεσία εκδόσεων για την ανταλλαγή επιστημονικών πληροφοριών που εξετάζονται από ομότιμους ειδικούς. Άρχισαν να καταβάλλονται προσπάθειες για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών και την καλύτερη επικοινωνία.

Η ασφάλεια και η ετοιμότητα όσον αφορά την υγεία καλύφθηκαν με προσπάθειες για την καταπολέμηση της σκόπιμης ελευθέρωσης βιολογικών παραγόντων και άλλων δυνητικών φυσικών επιδημιών μεγαλύτερου αντικτύπου, με τη δημιουργία ενός δικτύου ειδικών στις λοιμώδεις νόσους και ενός πιλοτικού συστήματος συναγερμού σχετικά με την ελευθέρωση χημικών ουσιών από τρομοκράτες.

Παλαιότερα βασικά προγράμματα για τις σπάνιες ασθένειες συνδέθηκαν με νέες δραστηριότητες. Όσον αφορά τους ιστούς και τα κύτταρα, προτάθηκαν μέθοδοι για την καλύτερη ποιότητα και ασφάλεια των ιστών με στόχο τόσο τις μεταμοσχεύσεις όσο και τη δημιουργία τραπεζών ιστών. Ενθαρρύνθηκε η καθιέρωση προτύπων, η επιθεώρηση και η πιστοποίηση των ιδρυμάτων και των εγκαταστάσεων υγείας που δραστηριοποιούνται στη συλλογή, την επεξεργασία και τη μεταμόσχευση αιματοποιητικών βλαστοκυττάρων.

Άρχισε η δημιουργία ενός δικτύου εργαστηρίων που θα καθιστά εφικτή την ταχεία, αποτελεσματική και συντονισμένη αντίδραση στους κινδύνους που απειλούν την υγεία και οι οποίοι οφείλονται σε φυσικές μολύνσεις, καθώς και ενός προγράμματος για τον εντοπισμό εστιών Norovirus. Ενθαρρύνθηκε η δημιουργία υποδομής με σκοπό την ενίσχυση της εποπτείας και του ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών.

Το 2004 εξακολούθησε να δίνεται έμφαση στην εποπτεία, ιδίως στους τομείς των ασθενειών που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, στη μείωση του κινδύνου νοσοκομειακών λοιμώξεων και στην παροχή πληροφοριών σχετικά με τον ιό HIV σε όλη την ΕΕ και τις υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες. Ενισχύθηκε η εποπτεία της φυματίωσης, π.χ, με τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού φορέα για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση κρουσμάτων της νόσου τα οποία παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την ΕΕ. Εξετάστηκε επίσης η εποπτεία των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων και άλλων μολυσματικών ασθενειών.

Με τη συνεργασία ρώσων επιστημόνων, δημιουργήθηκε καλύτερη διαγνωστική υποδομή στην ΕΕ στο πλαίσιο της ασφάλειας και της ετοιμότητας όσον αφορά την υγεία. Οι δραστηριότητες του 2004 αφορούσαν επίσης ένα σύστημα συναγερμού, τα κριτήρια για τη δημιουργία συστήματος εποπτείας για την υγεία, καθώς και επιμορφωτικά μαθήματα σχετικά με τη σκόπιμη απελευθέρωση χημικών ουσιών από τρομοκράτες. Προκηρύχθηκε πρόσκληση υποβολής προσφορών για να αξιολογηθεί και να βελτιωθεί η ετοιμότητα όσον αφορά τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας σε περίπτωση κακόβουλης απελευθέρωσης βιολογικών και χημικών παραγόντων και πανδημίας γρίπης.

Για τη μεγαλύτερη ασφάλεια του αίματος, των ιστών και των οργάνων εγκρίθηκε η δημιουργία ευρωπαϊκού δικτύου συστημάτων διαχείρισης της ποιότητας όσον αφορά την ασφάλεια του αίματος. Εξετάστηκαν οι δραστηριότητες που άπτονται νομικών, ηθικών και κοινωνικών ζητημάτων, προκειμένου να βελτιωθεί η ασφάλεια των ευρωπαϊκών ολοκληρωμένων αλυσίδων δωρεάς αιματοποιητικών βλαστοκυττάρων για αλλομεταμόσχευση.

Υποστηρίχθηκε η δικτύωση μεταξύ εργαστηρίων για εισαγόμενες ιογενείς ασθένειες όπως το SARS και για τον προσδιορισμό του οροτύπου της μικροβιακής αντοχής των νοσοκομειακών λοιμώξεων στην Ευρώπη. Ενθαρρύνθηκε η δημιουργία υποδομής στον τομέα της κατάρτισης, για τους μεν επαγγελματίες του τομέα υγείας όσον αφορά την ταχεία αντίδραση στους κινδύνους που απειλούν την υγεία, για τη δε επιδημιολογική παρέμβαση στον τομέα του συναγερμού και της αντίδρασης.

4.4. Καθοριστικοί παράγοντες της υγείας

Το 2003 και το 2004 δόθηκε έμφαση στην ομαλή μετάβαση από τα οκτώ ξεχωριστά προγράμματα στον τομέα της δημόσιας υγείας στο νέο πρόγραμμα για τη δημόσια υγεία. Καταρτίστηκε συνεκτική προσέγγιση μεταξύ των καθοριστικών για την υγεία ενεργειών, με αυξημένη προσοχή στις στρατηγικές προσεγγίσεις.

Εγκαθιδρύθηκε δίκτυο για συνεκτικές στρατηγικές στον τομέα της διατροφής και της σωματικής δραστηριότητας, καθώς και δίκτυα για την εξάλειψη της παχυσαρκίας στα παιδιά. Ενθαρρύνθηκαν περαιτέρω οι προσπάθειες για τη βελτίωση της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας και κόστους-αποδοτικότητας των δραστηριοτήτων για την πρόληψη του καπνίσματος στην κοινωνία των πολιτών, π.χ. με τη μορφή προγραμμάτων διακοπής του καπνίσματος για εφήβους, με την απαγόρευση του καπνίσματος στα νοσοκομεία και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της ιρλανδικής νομοθεσίας για το κάπνισμα[15]. Επιπλέον, όσον αφορά το κάπνισμα, εγκαινιάστηκαν δύο αντικαπνιστικές εκστρατείες και προκηρύχθηκε πρόσκληση υποβολής προσφορών για τον έλεγχο του καπνίσματος.

Προκηρύχθηκε πρόσκληση υποβολής προσφορών για την πρόληψη και τη μείωση των κινδύνων για την υγεία που συνδέονται με την τοξικομανία. Οι ενέργειες για τα ναρκωτικά στις φυλακές και την εξάλειψη των ναρκωτικών στα αστικά κέντρα καλύφθηκαν από τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων του 2003 και του 2004.

Ξεκίνησε η αξιολόγηση της κατάχρησης νόμιμων φαρμάκων. Επιλέχθηκαν σχέδια για τη βελτίωση της σεξουαλικής υγείας των νέων και την πρόληψη του ιού του AIDS/HIV όσον αφορά τους νεαρούς μετανάστες και τον μετακινούμενο πληθυσμό. Αυτές οι εργασίες ενισχύθηκαν το 2004 με τη συμπερίληψη των μεταναστών που επιδίδονται στην πορνεία, της σεξουαλικής και της γενετήσιας υγείας των ατόμων που πάσχουν από τον ιό HIV και των βέλτιστων πρακτικών για τη σεξουαλική υγεία στα νέα κράτη μέλη, με έμφαση στον ιό HIV/AIDS.

Στον τομέα του περιβάλλοντος, τα σχέδια αφορούν τις πληροφορίες σχετικά με το περιβάλλον και την υγεία, τις επιπτώσεις του θορύβου στην υγεία των παιδιών, καθώς και την κατάρτιση σε θέματα περιβάλλοντος και ασφάλειας. Η οδηγία 2002/49/ΕΟΚ[16] άρχισε να εφαρμόζεται στον τομέα των νέων κινδύνων που απειλούν την υγεία και οι οποίοι οφείλονται στην αυξημένη εναέρια και σιδηροδρομική κυκλοφορία κατά τις βραδινές ώρες.

Εξετάστηκε η πρόληψη ασθενειών όσον αφορά το διαβήτη και τον καρκίνο. Για την πρόληψη του διαβήτη προτάθηκε ο υγιής τρόπος ζωής, η διατροφή και η σωματική άσκηση. Εξασφαλίστηκε η βέλτιστη πρακτική στη δευτερογενή πρόληψη του καρκίνου.

Προβλέφθηκε η δημιουργία δομών για τη χάραξη πολιτικής όσον αφορά τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία, και η εκπαίδευση για υγιή τρόπο ζωής ενσωματώθηκε στα σχολικά προγράμματα. Ένα ευρωπαϊκό μάστερ για τη δημόσια υγεία αναμένεται να παράσχει ευρωπαϊκή διάσταση στη μεταπτυχιακή κατάρτιση.

Στο πλαίσιο της δράσης κοινωνικοοικονομικών παραγόντων ενισχύθηκαν οι προσπάθειες για την άμβλυνση των ανισοτήτων που αντιμετωπίζει η κοινότητα των Ρομ όσον αφορά την υγεία. Δημιουργήθηκε δίκτυο σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές για ευάλωτες ομάδες στο πλαίσιο της υγείας και της κοινωνικής ενσωμάτωσης. Δημιουργήθηκε επίσης δίκτυο για την προαγωγή της υγείας στο χώρο εργασίας, ώστε να διαδοθούν οι ορθές πρακτικές, η εκπαίδευση και η κατάρτιση στις προσχωρούσες χώρες. Επιπροσθέτως, δόθηκε έμφαση στην κατάρτιση για τη γενική δημόσια υγεία στα νέα κράτη μέλη.

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Κατά την πρώτη διετία εφαρμογής του προγράμματος για τη δημόσια υγεία σημειώθηκαν σημαντικά αποτελέσματα, τα οποία προκάλεσαν το έντονο ενδιαφέρον των ευρωπαίων φορέων του τομέα υγείας. Κατά την εν λόγω περίοδο υποβλήθηκαν πολλές αιτήσεις, οι οποίες προσέδωσαν στο πρόγραμμα ευρεία γεωγραφική κάλυψη και αφορούσαν μεγάλη ποικιλία δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των προγραμμάτων εργασίας του 2003 και του 2004.

Ωστόσο, κατέστη επίσης σαφές ότι, για να εξασφαλιστεί η αποδοτική και αποτελεσματική εφαρμογή αυτού του φιλόδοξου και περίπλοκου προγράμματος, πρέπει να δημιουργηθεί εκτελεστικός οργανισμός, όπως προβλέπεται στην απόφαση για τη θέσπιση του προγράμματος. Η θέσπιση αυτή αναβλήθηκε λόγω καθυστερήσεων στο συνολικό νομικό και διαδικαστικό πλαίσιο για τη δημιουργία εκτελεστικών οργανισμών. Ως εκ τούτου, δεν ήταν διαθέσιμοι οι επιπλέον απαιτούμενοι πόροι για την όσο το δυνατόν καλύτερη εφαρμογή του προγράμματος. Ο οργανισμός δημιουργήθηκε το Δεκέμβριο του 2004[17] και καθίσταται σταδιακά λειτουργικός το 2005.

Ενισχύθηκε η συνεργασία του προγράμματος για τη δημόσια υγεία με διεθνείς φορείς όπως η ΠΟΥ, η Παγκόσμια Τράπεζα, ο ΟΟΣΑ, το Συμβούλιο της Ευρώπης και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τα συστήματα και τις πολιτικές περίθαλψης της υγείας.

Η σημασία που αποδίδει η Επιτροπή στη δημόσια υγεία στο πλαίσιο των σχετικών πολιτικών της ΕΕ αντικατοπτρίστηκε στις προσπάθειες για τη διασφάλιση καθολικής, συνεκτικής κοινοτικής στρατηγικής για την υγεία, στενών δεσμών μεταξύ των μέτρων για τη δημόσια υγεία και σχετικές με την υγεία πρωτοβουλίες σε άλλους τομείς πολιτικής. Αυτοί οι δεσμοί ενισχύθηκαν με νέους μηχανισμούς και μέσα, π.χ. την αξιολόγηση του αντικτύπου άλλων πολιτικών στην υγεία, κοινά μέτρα μεταξύ διαφόρων πολιτικών και μηχανισμούς για τον καλύτερο συντονισμό των δραστηριοτήτων που αφορούν την υγεία.

Στις 15 Οκτωβρίου 2004 ο επίτροπος κ. Byrne ξεκίνησε διαδικασία προβληματισμού σχετικά με την πολιτική της ΕΕ για την υγεία, προκειμένου να διευκολυνθεί η χάραξη της μελλοντικής κοινοτικής στρατηγικής για την υγεία. Εθνικές και περιφερειακές αρχές, ΜΚΟ, πανεπιστήμια, μεμονωμένοι πολίτες και εταιρείες δήλωσαν πρόθυμοι να συμμετάσχουν. Η διαδικασία αποτέλεσε το έναυσμα για εκτεταμένη συζήτηση σε όλη την ΕΕ και εκτός αυτής.

Πραγματοποιήθηκαν πολλές νομοθετικές δραστηριότητες σχετικά με διάφορες πτυχές που ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του προγράμματος. Μεταξύ αυτών των δραστηριοτήτων μπορεί να αναφερθεί η οδηγία 2003/33/ΕΚ[18] για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών όσον αφορά τη διαφήμιση και τη χορηγία υπέρ των προϊόντων καπνού. Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκριναν οδηγία σχετικά με τη θέσπιση προτύπων για τη μεταχείριση ανθρώπινων ιστών και κυττάρων[19]. Συστάθηκε διεθνές δίκτυο επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών και άρχισαν οι εργασίες για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων στη Στοκχόλμη[20]. Οι εργασίες του κέντρου άρχισαν το Μάιο του 2005.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Χρήση των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων – εκατ. € |

2003 | 2004 |

Διοικητικές δαπάνες | 1,975 | 3,739 |

Λειτουργικές δαπάνες : | 50,018 | 55,898[21] |

Πρόσκληση υποβολής προσφορών | 0,190 | 2,255 |

Πρόσκληση υποβολής προτάσεων (προϋπολογισμός ισοκατανεμημένος στις τρεις προτεραιότητες) | 49,649 | 55,286 |

[1] Απόφαση αριθ. 1786/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Σεπτεμβρίου (ΕΕ L 271 της 9.10.2002, σ. 1).

[2] Βλ. επίσης http://europa.eu.int/comm/health/index_en.htm

[3] Απόφαση αριθ. 645/96/ΕΚ (ΕΕ L 95 της 16.4.1996, σ. 1), απόφαση αριθ. 646/96/ΕΚ (ΕΕ L 95 της 16.4.1996, σ. 9), απόφαση αριθ. 647/96/ΕΚ (ΕΕ L 95 της 16.4.1996, σ. 16), απόφαση αριθ. 102/97/ΕΚ (ΕΕ L 19 της 22.1.1997, σ. 25), απόφαση αριθ. 1400/97/ΕΚ (ΕΕ L 193 της 22.7.1997, σ. 1), απόφαση αριθ. 372/1999/ΕΚ (ΕΕ L 46 της 20.2.1999, σ. 1), απόφαση αριθ. 1295/1999/ΕΚ (ΕΕ L 155 της 22.6.1999, σ. 1), απόφαση αριθ. 1296/1999/ΕΚ (ΕΕ L 155 της 22.6.1999, σ. 7), όπως τροποποιήθηκαν με την απόφαση αριθ. 521/2001/ΕΚ.

[4] Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν.

[5] Η Κροατία δεν ήταν επιλέξιμη για συμμετοχή το 2003 και το 2004.

[6] Για περισσότερες πληροφορίες: http://europa.eu.int/comm/health/ph_programme/evaluation_en.htm

[7] ΕΕ C 62 της 15.3.2003, σ. 21.

[8] ΕΕ C 62 της 15.3.2003, σ. 14.

[9] ΕΕ C 62 της 15.3.2003, σ. 7.

[10] Απόφαση αριθ. C/2003/4701 της Επιτροπής.

[11] ΕΕ L 60 της 27.2.2004, σ. 58.

[12] ΕΕ C 52 της 27.2.2004, σ. 22.

[13] ΕΕ C 62 της 15.3.2003, σ. 14.

[14] ΕΕ L 358 της 31.12.2002, σ. 1.

[15] S.I. αριθ. 481 του 2003.

[16] ΕΕ L 189 της 18.7.2002, σ. 12.

[17] Απόφαση 2004/858/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 369 της 16.12.2004, σ. 73).

[18] ΕΕ L 152 της 20.6.2003, σ. 13.

[19] Οδηγία 2004/23/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 31ης Μαρτίου 2004 (ΕΕ L 102 της 7.4.2004, σ. 48).

[20] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 851/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004 (ΕΕ L 142 της 30.4.2004, σ. 1).

[21] Τα στοιχεία για το 2004 είναι ενδεικτικά και εξακολουθούν να εξαρτώνται από τη χρηματοδότηση των επιλεγμένων σχεδίων μετά την επιτυχή διαδικασία διαπραγματεύσεων και την υπογραφή της συμφωνίας επιδότησης.