A4-0117/98

Ψήφισμα για τη βελτίωση της λειτουργίας των θεσμικών οργάνων χωρίς τροποποίηση των Συνθηκών - ενίσχυση της διαφάνειας και της δημοκρατικότητας των πολιτικών της ΕΕ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του σχετικά με τα αποτελέσματα των Διακυβερνητικών Διασκέψεων και ειδικότερα της 7ης Απριλίου 1992 ((EE C 125 της 18.5.1992, σελ. 81)) και το ψήφισμά του σχετικά με τη συνθήκη του Άμστερνταμ της 19ης Νοεμβρίου 1997 (CONF. 4007/97 - C4-0538/97) ((ΣΠ της ημερομηνίας αυτής, Μέρος ΙΙ, σημείο 20)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με τη συμμετοχή των πολιτών και των κοινωνικών παραγόντων στο θεσμικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ((ΕΕ C 20 της 20.1.1997, σελ. 31)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 2ας Απριλίου 1998, σχετικά με το δημοκρατικό έλεγχο κατά την τρίτη φάση της ΟΝΕ ((ΣΠ της ημερομηνίας αυτής, Μέρος ΙΙ, σημείο 9)),

- έχοντας υπόψη τα άλλα ψηφίσματά του, με τα οποία ζητεί την ενίσχυση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μεταξύ άλλων και μέσω διοργανικών συμφωνιών, σε ορισμένους τομείς πολιτικής της ΕΕ όπου δεν υφίσταται επίσημη διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 2ας και 3ης Μαΐου 1998 στις Βρυξέλλες,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Θεσμικών Θεμάτων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (A4-0117/98),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι το δημοκρατικό έλλειμμα αποτελεί έναν από τους λόγους της δημιουργίας δυσαρέσκειας έναντι της Ένωσης,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο δημοκρατικός έλεγχος σε ορισμένους τομείς δεν εξασφαλίζεται τόσο από τα εθνικά κοινοβούλια όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

Πρακτικές ενέργειες για τη μείωση του δημοκρατικού ελλείμματος μετά τις διακυβερνητικές διασκέψεις του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ

1. θεωρεί απαράδεκτο το γεγονός ότι υπάρχουν τομείς πολιτικής της ΕΕ στους οποίους έχουν αφαιρεθεί από τα εθνικά κοινοβούλια εξουσίες δημοκρατικού ελέγχου και δεν έχουν ακόμη αντικατασταθεί με τη διενέργεια ελέγχου εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ιδίως δε ο τομέας της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, αλλά και η κοινή εμπορική πολιτική, οι συμφωνίες που απορρέουν από τη Συνθήκη ΕΚΑΕ, η γεωργική πολιτική, η αλιευτική πολιτική, η πολιτική συνεργασίας για την ανάπτυξη, η πολιτική ανταγωνισμού, καθώς και η κοινοτική εφαρμογή συλλογικών συμφωνιών που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των κοινωνικών εταίρων[semigr ]

2. εκφράζει τη λύπη του διότι κατά τη Διακυβερνητική Διάσκεψη του Άμστερνταμ δεν επήλθαν στη Συνθήκη οι δέουσες αλλαγές στους τομείς αυτούς, και ζητεί την κάλυψη αυτού του κενού, τουλάχιστον για την περίοδο έως την πραγματοποίηση μελλοντικής διακυβερνητικής διάσκεψης, με συμφωνίες που να διασφαλίζουν τη δέουσα ενημέρωση και συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην ανάπτυξη των πολιτικών αυτών, με στόχο την ενίσχυση του δημοκρατικού ελέγχου στους εν λόγω τομείς και μια πιο αποτελεσματική και διαφανή κοινοτική δράση[semigr ]

3. πιστεύει ότι η σύναψη διοργανικών συμφωνιών αποτελεί το καταλληλότερο μέσο για την επίτευξη του στόχου της ενίσχυσης του δημοκρατικού ελέγχου σε επίπεδο ΕΕ[semigr ]

4. πιστεύει ότι η ειδική ad hoc διαδικασία για το 1998 για τις γεωργικές δαπάνες πρέπει να συνεχισθεί και εκφράζει την άποψη ότι η δομή και οι ενέργειες για την εν λόγω διαδικασία πρέπει να επισημοποιηθούν με μια νέα διοργανική συμφωνία, στην οποία πρέπει να αντικατοπτρίζονται οι πλέον πρόσφατες σχετικές εξελίξεις[semigr ]

5. θεωρεί ότι χρειάζονται βελτιώσεις στην πολιτική λειτουργία του ίδιου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ώστε να καταστεί πιο ανοικτό, αποτελεσματικό και δραστήριο και προκειμένου να προωθηθεί ο διάλογος μεταξύ των θεσμικών οργάνων και ως εκ τούτου καλεί την Επιτροπή Αναφορών να υποβάλει κατάλληλες σχετικές προτάσεις[semigr ]

Οικονομική και Νομισματική Ένωση

6. θεωρεί ότι η Οικονομική και Νομισματική Ένωση θέτει μείζονα ζητήματα δημοκρατικού ελέγχου, που τονίσθηκαν περαιτέρω με την πρόσφατη προσθήκη του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης και τα οποία με κανέναν τρόπο δεν έχουν αντισταθμισθεί από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ καθώς και από τους συμβιβασμούς για τον τομέα της απασχόλησης που επετεύχθησαν κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ και το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου, που θα πρέπει να υλοποιηθούν στην πράξη[semigr ]

7. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι δεν ευοδώθηκαν προηγούμενες προσπάθειες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την επίτευξη διοργανικής συμφωνίας στον τομέα αυτόν[semigr ]

8. θεωρεί απαραίτητο να διευθετηθεί το διττό ζήτημα του δημοκρατικού ελέγχου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και των διευρυμένων διαδικασιών διαβούλευσης σε ό,τι αφορά το συντονισμό των εθνικών οικονομικών πολιτικών σε επίπεδο ΕΕ[semigr ]

9. πιστεύει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να ενημερώνεται πλήρως και να έχει τη δυνατότητα να ενημερώνει το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σχετικά με τις αναλύσεις του και τις προτεινόμενες πορείες δράσεις όσον αφορά τις γενικές πτυχές και τη στρατηγική της πολιτικής που ακολουθείται σε θέματα ΟΝΕ, και ιδίως όσον αφορά τη συνοχή μεταξύ των γενικών κατευθύνσεων της οικονομικής πολιτικής, της νομισματικής πολιτικής και της πολιτικής στον τομέα της απασχόλησης[semigr ]

10. ζητεί, στο πλαίσιο αυτό, από το Συμβούλιο να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για μια νέα διοργανική συμφωνία η οποία να προβλέπει συστηματικότερες διαδικασίες ως προς τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στον προσδιορισμό των γενικών προσανατολισμών οικονομικής πολιτικής σύμφωνα με το άρθρο 103 παράγραφος 2, στην πολυμερή εποπτεία σύμφωνα με το άρθρο 103 παράγραφοι 3 και 4, καθώς και στη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος σύμφωνα με το άρθρο 104Γ[semigr ]

11. υποβάλλει το επισυναπτόμενο σχέδιο διοργανικής συμφωνίας (βλέπε παράρτημα) ως αφετηρία για τη διεξαγωγή συζητήσεων με το Συμβούλιο και την Επιτροπή[semigr ]

Διεθνείς συμφωνίες

12. εκφράζει τη λύπη του διότι ο ρόλος του στον τομέα της εξωτερικής οικονομικής πολιτικής, ιδίως δε το γεγονός ότι δεν προβλέπεται επίσημη διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για συμφωνίες που βασίζονται στο άρθρο 113, δεν βελτιώθηκε από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ο ρόλος που διαδραματίζει το Κοινοβούλιο ως σκέλος της αρμόδιας επί του προϋπολογισμού αρχής[semigr ]

13. ζητεί από την Επιτροπή και το Συμβούλιο να λαμβάνουν υπόψη τους το γεγονός ότι κάθε διεθνής συμφωνία με δημοσιονομικές επιπτώσεις απαιτεί τουλάχιστον προηγούμενη διαβούλευση με την Αρχή του Προϋπολογισμού, και μάλιστα τη συγκατάθεσή της εφόσον οι δημοσιονομικές επιπτώσεις είναι σημαντικές[semigr ]

14. ζητεί, κατά συνέπεια, να ενημερώνεται συστηματικότερα σχετικά με τις διάφορες φάσεις της προετοιμασίας, έγκρισης και εφαρμογής των οδηγιών που δίνονται για τη διαπραγμάτευση εξωτερικών συμφωνιών και για την πορεία των διαπραγματεύσεων[semigr ]

15. πιστεύει ότι θα πρέπει επίσης να του παρέχεται καλύτερη ενημέρωση σε ό,τι αφορά τις εργασίες της επιτροπής του άρθρου 113[semigr ]

16. εκφράζει για μία ακόμη φορά την ανησυχία του για τον αντιδημοκρατικό χαρακτήρα της Συνθήκης ΕΚΑΕ και για το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν καλείται να γνωμοδοτήσει για ορισμένες διεθνείς συμφωνίες που απορρέουν από τη Συνθήκη ΕΚΑΕ, όπως η συνθήκη προσχώρησης στον Οργανισμό Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κορεατικής Χερσονήσου (KEDO)[semigr ]

17. ζητεί τη σύναψη διοργανικής συμφωνίας που να προβλέπει την επίσημη διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για όλες τις διεθνείς συμφωνίες που εμπίπτουν στη Συνθήκη ΕΚΑΕ, και επιμένει ότι η διοργανική συμφωνία θα πρέπει να ορίζει ότι η Επιτροπή οφείλει να ενημερώνει την Αρχή του Προϋπολογισμού ((ΕΕ C 331 της 7.12.1993, σελ. 1)) πριν από τη σύναψη συμφωνιών σε σχέση με τις δημοσιονομικές τους επιπτώσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ[semigr ]

18. θεωρεί ότι λόγω του ότι οι διεθνείς αλιευτικές συμφωνίες έχουν πάντοτε σημαντικό δημοσιονομικό αντίκτυπο, πρέπει πάντοτε να εφαρμόζεται το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 228 της Συνθήκης, το οποίο απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη του Κοινοβουλίου[semigr ]

Κοινωνική πολιτική: συλλογικές συμφωνίες μεταξύ των κοινωνικών εταίρων

19. πιστεύει ότι σοβαρό θεσμικό πρόβλημα δημιουργείται από το γεγονός ότι οι αποφάσεις που προβλέπονται στα άρθρα 118Α και 118 Β της Συνθήκης ΕΚ σχετικά με κοινωνικές συμφωνίες τέτοιας σημασίας, όπως αυτές που αφορούν τη γονική άδεια και τη μερική απασχόληση, μπορούν να λαμβάνονται χωρίς τη διαβούλευση ή την ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[semigr ]

20. ζητεί τη σύναψη διοργανικής συμφωνίας που να διορθώνει την κατάσταση αυτή, κατά τέτοιο τρόπο ώστε να προβλέπουν τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις διαβουλεύσεις ήδη κατά την έναρξή τους και ότι θα λαμβάνει όλα τα σχετικά κείμενα, θα του παρέχονται από την Επιτροπή περισσότερες πληροφορίες και θα του δίδεται η ευκαιρία να εκφράζει τις απόψεις του όταν το Συμβούλιο πρόκειται να λάβει απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 118Β[semigr ]

Πολιτική ανταγωνισμού

21. ζητεί από την Επιτροπή να αναλάβει επίσημη δέσμευση να διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όλες τις προτάσεις εκτελεστικών διατάξεων της Επιτροπής στον τομέα της κοινοτικής πολιτικής ανταγωνισμού, όπως τα σχέδια εξαιρέσεων κατά κατηγορία, σύμφωνα με το άρθρο 85, παράγραφος 3 της Συνθήκης, και τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει σύμφωνα με το άρθρο 90 παράγραφος 3 της Συνθήκης και οι οποίες αφορούν τις δημόσιες επιχειρήσεις[semigr ]

22. ζητεί επίσης όπως στο μέλλον καταστούν πάγια πρακτική οι τακτικές ενημερωτικές συναντήσεις που ήδη διοργανώνει ο Επίτροπος Ανταγωνισμού με τα μέλη της αρμόδιας επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[semigr ]

23. εμμένει στην άποψη ότι πρέπει να υπάρξει συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Επιτροπής και Συμβουλίου για τη θέσπιση κωδίκων συμπεριφοράς στον τομέα της φορολογικής πολιτικής σε περίπτωση που δεν λαμβάνεται απόφαση σύμφωνα με τη συνήθη διαδικασία[semigr ]

24. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σχέδιο διοργανικής συμφωνίαςμεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπήςσχετικά με τις διατάξεις για το συντονισμό των εθνικών οικονομικών πολιτικών

Γενικές διατάξειςΑ. Η παρούσα συμφωνία έχει ως στόχο την υλοποίηση των διαφόρων διαδικασιών που υφίστανται στο πλαίσιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης για το συντονισμό των εθνικών οικονομικών πολιτικών.

Β. Η παρούσα συμφωνία αποβλέπει στη διασφάλιση μιας ισόρροπης συμμετοχής των κοινοτικών θεσμικών οργάνων στο συντονισμό των εθνικών οικονομικών πολιτικών.

Διαδικασία για την κατάρτιση των γενικών προσανατολισμών (άρθρο 103 παράγραφος 2 της Συνθήκης)Γ. Η Επιτροπή διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σύσταση για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεξάγει συζήτηση σχετικά με τους προτεινόμενους γενικούς προσανατολισμούς και εγκρίνει ένα πρώτο ψήφισμα, το οποίο διαβιβάζεται στο Συμβούλιο. Το Συμβούλιο συντάσσει σχέδιο για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Κοινότητας και, αφού λάβει υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υποβάλλει σχετική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Δ. Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου παρουσιάζεται ενώπιον της αρμόδιας επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου να την ενημερώσει για το συμπέρασμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ως προς τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Κοινότητας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να διοργανώσει δεύτερη συζήτηση για να αξιολογήσει το περιεχόμενο της συστάσεως σε συνάρτηση με το πρώτο ψήφισμα και να εγκρίνει ενδεχομένως δεύτερο ψήφισμα.

Διαδικασία για την πολυμερή εποπτεία (άρθρο 103 παράγραφοι 3 και 4 της Συνθήκης)Ε. Η Επιτροπή διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εκθέσεις σχετικά με την οικονομική εξέλιξη σε καθένα από τα κράτη μέλη και τη συμμόρφωση των εθνικών οικονομικών πολιτικών προς τους γενικούς προσανατολισμούς, καθώς και τις συστάσεις της, όταν διαπιστώνεται ότι οι οικονομικές πολιτικές ενός κράτους μέλους δεν είναι σύμφωνες με τους γενικούς προσανατολισμούς ή ενδέχεται να διακυβεύσουν την εύρυθμη λειτουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεξάγει συζήτηση επί των συστάσεων της Επιτροπής και εγκρίνει ένα πρώτο ψήφισμα, το οποίο διαβιβάζεται στο Συμβούλιο.

ΣΤ. Εάν το Συμβούλιο διαπιστώσει ότι η οικονομική πολιτική ενός κράτους μέλους δεν είναι σύμφωνη με τους γενικούς προσανατολισμούς, μπορεί, αφού λάβει υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, να απευθύνει τις απαραίτητες συστάσεις στο οικείο κράτος μέλος.

Ζ. Οι συστάσεις ανακοινώνονται δημόσια. Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου παρουσιάζεται ενώπιον της αρμόδιας επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου να την ενημερώσει για τις εγκριθείσες συστάσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αξιολογεί το περιεχόμενο των συστάσεων σε συνάρτηση με το πρώτο ψήφισμα και εγκρίνει ενδεχομένως δεύτερο ψήφισμα.

Διαδικασία σε περίπτωση υπερβολικού ελλείμματος (άρθρο 104Γ της Συνθήκης)Η. Η Επιτροπή διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τις εκθέσεις που συνέταξε στο πλαίσιο της εποπτείας της εξέλιξης της δημοσιονομικής κατάστασης και του ποσού του δημοσίου χρέους στα κράτη μέλη, καθώς καιτις γνώμες που συνέταξε σε περίπτωση υπερβολικού ελλείμματος ή κινδύνου τέτοιου ελλείμματος. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεξάγει συζήτηση επί των εκθέσεων και γνωμών αυτών. Σε περίπτωση υπερβολικών ελλειμμάτων, εγκρίνει ένα πρώτο ψήφισμα, το οποίο διαβιβάζει στο Συμβούλιο πριν από την έγκριση αποφάσεως.

Θ. Το Συμβούλιο αποφασίζει εάν υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα σε ένα κράτος μέλος και, αφού λάβει υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, απευθύνει στο οικείο κράτος μέλος συστάσεις, προκειμένου το τελευταίο να τερματίσει αυτήν την κατάσταση εντός καθορισμένου χρονικού διαστήματος.

Ι. Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου παρουσιάζεται ενώπιον της αρμόδιας επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου να την ενημερώσει για τις εγκριθείσες συστάσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αξιολογεί το περιεχόμενο των συστάσεων σε συνάρτηση με το πρώτο ψήφισμα και εγκρίνει ενδεχομένως δεύτερο ψήφισμα.

ΙΑ. Οι εγκριθείσες από το Συμβούλιο συστάσεις ανακοινώνονται δημόσια, εφόσον εντός καθορισμένου χρονικού διστήματος δεν ανελήφθη καμία αποτελεσματική ενέργεια για την εφαρμογή των συστάσεων.

ΙΒ. Εάν ένα κράτος μέλος επιμένει να μην εφαρμόζει τις συστάσεις του Συμβουλίου, παρά την ειδοποίηση που του έχει απευθύνει το τελευταίο σύμφωνα με το άρθρο 104Γ παράγραφος 9, και εάν το οικείο κράτος μέλος δεν λάβει μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος, το Συμβούλιο μπορεί, αφού προηγουμένως δώσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τη δυνατότητα να αποφανθεί για τα σχεδιαζόμενα μέτρα, να αποφασίσει να εφαρμόσει ένα ή περισσότερα από τα μέτρα κυρώσεων που προβλέπονται στο άρθρο 104Γ παράγραφος 11.

ΙΓ. Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου παρουσιάζεται ενώπιον της αρμόδιας επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου να την ενημερώσει για τις αποφάσεις που έλαβε δυνάμει του άρθρου 104Γ παράγραφος 11 της Συνθήκης. Την ενημερώνει επίσης για την ενδεχόμενη εξαίρεση σε μία οιαδήποτε ή στο σύνολο των εγκριθεισών αποφάσεων.

Τελικές διατάξειςΙΔ. Το περιεχόμενο της παρούσας συμφωνίας δεν δύναται να τροποποιηθεί χωρίς τη συγκατάθεση όλων των θεσμικών οργάνων που τη συνυπογράφουν.