Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για:

- την "Τρίτη Έκθεση της Επιτροπής για την ιθαγένεια της Ένωσης", και

- την "Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 94/80/ΕΚ περί άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι κατά τις δημοτικές και κοινοτικές εκλογές"

(2003/C 73/14)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της, της 12ης Μαρτίου 2002, δυνάμει της πέμπτης παραγράφου του άρθρου 265 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να αναθέσει στην επιτροπή "Συνταγματικά Θέματα και Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση" την κατάρτιση γνωμοδότησης για το θέμα αυτό·

έχοντας υπόψη την τρίτη έκθεση για την ιθαγένεια της Ένωσης (COM(2001) 506 τελικό) και την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 94/80/ΕΚ περί άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις δημοτικές και κοινοτικές εκλογές (COM(2002) 260 τελικό)·

έχοντας υπόψη το κείμενο του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διακηρύχθηκε στη Νίκαια την 7η Δεκεμβρίου 2000·

έχοντας υπόψη την πρόταση οδηγίας που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών (COM(2001) 257 τελικό)·

έχοντας υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την τρίτη έκθεση της Επιτροπής για την ιθαγένεια της Ένωσης (C5-0656/2001)·

έχοντας υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πρόταση οδηγίας σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών (ο αριθμός αναφοράς της δεν είναι ακόμη διαθέσιμος)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της της 16ης Φεβρουαρίου 2000 σχετικά με τη διαδικασία κατάρτισης ενός Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CdR 327/1999 fin)(1), τα ψηφίσματά της τής 20ής Σεπτεμβρίου σχετικά με το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CdR 140/2000 fin)(2) και της 13ης Δεκεμβρίου 2000 σχετικά με την έγκριση του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CdR 381/2000 fin)(3)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της τής 13ης Μαρτίου 2002 σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών (CdR 287/2001 fin)(4)·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησής της (CdR 121/2002 rev.) που υιοθετήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2002 από την επιτροπή "Συνταγματικά Θέματα και Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση" (εισηγητής: ο κ. Vesey (IRL-EA), μέλος του Συμβουλίου της κομητείας του Cavan και της Μεθοριακής Περιφερειακής Αρχής)·

υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση κατά την 47η σύνοδο ολομέλειάς της, της 20ής και 21ης Νοεμβρίου 2002 (συνεδρίαση της 21ης Νοεμβρίου).

ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1. Γενικές Παρατηρήσεις

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1.1. Εκφράζει την ικανοποίησή της για την τρίτη έκθεση της Επιτροπής για την ιθαγένεια της Ένωσης και την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 94/80/ΕΚ περί άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις δημοτικές και κοινοτικές εκλογές.

1.2. Συμφωνεί ότι η τρίτη έκθεση πρέπει, εκτός από το να καλύπτει τα έτη 1997, 1998, 1999, να ασχοληθεί και με την διακήρυξη του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, καθώς και με την υιοθέτηση, εκ μέρους της Επιτροπής, της πρότασης οδηγίας σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών.

1.3. Συμφωνεί ότι η ιθαγένεια της Ένωσης συμπληρώνει και δεν αντικαθιστά την εθνική ιθαγένεια και ότι η κατοχή της υπηκοότητας ενός κράτους μέλους είναι ο μόνος τρόπος να αποκτήσει κανείς την ιθαγένεια της Ένωσης.

1.4. Υπογραμμίζει ότι η ευρωπαϊκή ιθαγένεια είναι βασικό στοιχείο του τρέχοντος διαλόγου για το μέλλον της Ευρώπης, ειδικά στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης, όπως τονίστηκε στη Δήλωση του Λάακεν.

1.5. Επικροτεί τη θέσπιση του πολυετούς κοινοτικού προγράμματος Daphne, για την καταπολέμηση κάθε μορφής βίας κατά των παιδιών, των νέων και των γυναικών. Μέσω της συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών στο πρόγραμμα Daphne θα βοηθηθούν αυτοί που κινδυνεύουν περισσότερο.

2. Ελεύθερη κυκλοφορία

2.1. Επιδοκιμάζει την προτεινόμενη οδηγία ως μία συνεισφορά στην ευρωπαϊκή ιθαγένεια.

2.2. Προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αντιμετωπίσει τα εκκρεμή θέματα της οδηγίας που επηρεάζουν τα δικαιώματα των πολιτών, όπως αναφέρεται λεπτομερώς στις συστάσεις αυτής της γνωμοδότησης.

2.3. Εκφράζει την ικανοποίησή της για την οριστικοποίηση της νομοθεσίας βάσει της οποίας η οδηγία μεταφέρεται στα κράτη μέλη και συμμερίζεται τις ανησυχίες της Επιτροπής σχετικά με τις χρονοβόρες διαδικασίες δίωξης των παραβάσεων που έχουν επιπτώσεις στους πολίτες της Ένωσης.

2.4. Προτρέπει να καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια, στο μέλλον, για την επίλυση, το ταχύτερο δυνατόν, των τυχόν προβλημάτων, ούτως ώστε οι αλλοδαποί πολίτες της Ένωσης να μη στερούνται τα δικαιώματά τους.

2.5. Συμφωνεί με την Επιτροπή ότι πρέπει να βελτιωθεί η πληροφόρηση του κοινού σε ό,τι αφορά το φάσμα των δικαιωμάτων τους στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας.

2.6. Υποστηρίζει τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την κινητικότητα, εντός της Ένωσης, των φοιτητών, των καταρτιζόμενων, των νέων εθελοντών, των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτών, οι οποίες εγκρίθηκαν στις 25 Ιουνίου 2001, καθώς και τις συστάσεις του ψηφίσματος του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 2000 σχετικά με ένα σχέδιο δράσης για την κινητικότητα.

2.7. Προτρέπει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ να ενθαρρύνουν, να διευκολύνουν και να υποστηρίζουν την κινητικότητα που σχετίζεται με την εκπαίδευση, την κατάρτιση και την έρευνα και να άρουν τα εμπόδια που εξακολουθούν να τίθενται στην κινητικότητα, προπαντός εκείνα που αφορούν την αναγνώριση των τίτλων και των διπλωμάτων, όσο το δυνατόν συντομότερα.

2.8. Υποστηρίζει την έκκληση προς τα κράτη μέλη για την χάραξη στρατηγικών που θα ενσωματώνουν την πτυχή της διακρατικής κινητικότητας στις εθνικές τους πολιτικές για τις ομάδες τις οποίες αφορά η σύσταση.

3. Προξενική προστασία

3.1. Επικροτεί το γεγονός ότι, στην πράξη, όλα τα κράτη μέλη έχουν λάβει μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι διπλωματικοί και προξενικοί τους αντιπρόσωποι παρέχουν την αρμόζουσα προστασία και αρωγή στους πολίτες της Ένωσης που δεν διαθέτουν αντιπρόσωπο σε τρίτη χώρα.

3.2. Προτρέπει όλα τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν στην εθνική νομοθεσία τους, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, την απόφαση για τις πρακτικές ρυθμίσεις που πρέπει να θεσπιστούν με βάση την απόφαση των προξενικών υπαλλήλων 96/409/ΚΕΠΠΑ για τους κανόνες χορήγησης προσωρινών ταξιδιωτικών τίτλων και ιδίως εφόσον πρόκειται για θεμελιώδες δικαίωμα όπως ορίζει ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ένωσης.

4. Το δικαίωμα αναφοράς και ο ευρωπαίος διαμεσολαβητής

4.1. Λαμβάνει υπό σημείωση το γεγονός ότι οι δύο εκθέσεις που εξετάζονται στο παρόν έγγραφο καταλήγουν ότι οι πολίτες της Ένωσης δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, ούτε τις αρμοδιότητες της Ένωσης ή των θεσμικών της οργάνων. Αυτή η έλλειψη ενημέρωσης, η οποία οφείλεται σε προβλήματα επικοινωνίας και στο γεγονός ότι οι σχετικές διαθέσιμες πληροφορίες δεν φθάνουν ως τον πολίτη της ΕΕ, είναι ο λόγος που μεγάλο μέρος των αναφορών που υποβάλλονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και των καταγγελιών που υποβάλλονται στον διαμεσολαβητή κρίνονται απαράδεκτες. Η παρούσα γνωμοδότηση πραγματεύεται τα θέματα αυτά.

5. Πληροφόρηση και επικοινωνία

5.1. Τονίζει την ανάγκη προώθησης της ευρωπαϊκής ιθαγένειας στο πλαίσιο εκπαιδευτικών πολιτικών, με αφετηρία την πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

5.2. Επιδοκιμάζει τη νέα ανακοίνωση της Επιτροπής για μια νέα στρατηγική στον τομέα της πληροφόρησης και της επικοινωνίας στην ΕΕ(5) και επαναδιατυπώνει την ανάγκη για μεγαλύτερες επενδύσεις σε πανευρωπαϊκές στρατηγικές στους ίδιους τομείς με σκοπό τη προώθηση της ενημέρωσης των πολιτών σε ό,τι αφορά τα δικαιώματά τους, και ειδικότερα την ευρωπαϊκή ιθαγένεια. Η ευθύνη της πληροφόρησης και της καταπολέμησης της παραπληροφόρησης στην ΕΕ θα πρέπει να κατανέμεται μεταξύ του τοπικού, του περιφερειακού, του εθνικού και του ευρωπαϊκού επιπέδου διακυβέρνησης.

6. Το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στις δημοτικές εκλογές

6.1. Τονίζει την ανάγκη να συμμετέχουν όλα τα κράτη μέλη στη διαδικασία συλλογής πληροφοριών ώστε να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της κατάστασης σε όλη την έκταση της Ένωσης και εκφράζει τη λύπη της εάν το τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο δεν έλαβαν μέρος σε αυτή τη διαδικασία.

6.2. Εκφράζει την ικανοποίησή της για το πόρισμα της έκθεσης ότι η θέσπιση των εθνικών μέτρων μεταφοράς ολοκληρώθηκαν σε όλα τα κράτη μέλη, αλλά ζητεί, στην κατάρτιση περαιτέρω εκθέσεων για το θέμα, να συμμετέχει και η Επιτροπή των Περιφερειών.

6.3. Εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή, κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των εθνικών μέτρων μεταφοράς προς την οδηγία, κατέληξε ότι η ποιότητα της εθνικής νομοθεσίας είναι ικανοποιητική και ότι τα μέτρα είναι σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας. Προτρέπει τα κράτη μέλη να επιδιώκουν την ταχεία επίλυση υποθέσεων μη συμμόρφωσης και να ανακοινώνουν στα άλλα κράτη μέλη τις σχετικές λεπτομέρειες για την ενημέρωση και την καθοδήγησή τους.

6.4. Υποστηρίζει τις αρχές που περιλαμβάνονται στην οδηγία: μη εναρμόνιση του εκλογικού νόμου και κατάργηση της απαίτησης της ιθαγένειας, ελευθερία επιλογής σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή σε εκλογές και ίση πρόσβαση στα εκλογικά δικαιώματα υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με τους υπηκόους της εκάστοτε χώρας.

6.5. Συμφωνεί με την Επιτροπή ότι κατά την αξιολόγηση της ορθής εφαρμογής των διατάξεων της οδηγίας, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα πρακτικά αποτελέσματα της παροχής πληροφοριών και ο αντίκτυπός τους στη συμμετοχή των πολιτών της Ένωσης στις δημοτικές εκλογές.

6.6. Επικροτεί το γεγονός ότι αλλοδαποί πολίτες της ΕΕ υπέβαλαν υποψηφιότητα προκειμένου να εκλεγούν και εξελέγησαν.

6.7. Φρονεί ότι η έλλειψη πληροφόρησης των αλλοδαπών πολιτών της ΕΕ είναι ένας μόνον από τους λόγους που η συμμετοχή τους στις εκλογές είναι μικρή και ότι θα έπρεπε να διερευνηθούν και άλλοι παράγοντες, όπως η ημέρα διεξαγωγής των εκλογών, οι ώρες λειτουργίας των εκλογικών κέντρων, καθώς και άλλες μέθοδοι ψηφοφορίας, πλην της επίσκεψης σε εκλογικό κέντρο.

6.8. Επιδοκιμάζει το γεγονός ότι δεν παρουσιάστηκαν συγκεκριμένα προβλήματα στα κράτη μέλη λόγω της διεύρυνσης του εκλογικού σώματος.

7. Οι συστάσεις της Επιτροπής των Περιφερειών

Η Επιτροπή των Περιφερειών

Ελεύθερη κυκλοφορία

7.1. Συνιστά, σε ό,τι αφορά το κεφάλαιο 1, άρθρο 4, την τροποποίηση της διατύπωσής του ώστε να συμφωνεί με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και ο κατάλογος να μην είναι εξαντλητικός: "Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας χωρίς καμία διάκριση με βάση, για παράδειγμα, το φύλο, τη φυλή, το χρώμα, την εθνική ή κοινωνική προέλευση ..."

7.2. Συνιστά ο ορισμός "μέλος της οικογένειας" στο άρθρο 2(2), παράγραφος (β), να περιλάβει και τους συντρόφους που δεν έχουν τελέσει γάμο, οι οποίοι ωστόσο έχουν ίδιο καθεστώς με τα παντρεμένα ζευγάρια στο κράτος μέλος προέλευσης.

7.3. Προτείνει την διασαφήνιση των διατάξεων της οδηγίας ώστε να περιοριστεί η ελεύθερη κυκλοφορία και το δικαίωμα διαμονής όσων έχουν καταδικαστεί για αδικήματα όπως η παιδεραστία, η βία μέσα στην οικογένεια ή ο χουλιγκανισμός. Όπως ορίζεται στο κεφάλαιο VI, το κράτος μέλος προέλευσης πρέπει να παρέχει, στο κράτος μέλος υποδοχής, πληροφορίες σχετικές με τα άτομα που συνιστούν απειλή για την κοινωνία. Επιπλέον, δυνάμει του άρθρου 6, παράγραφος 5, η υποχρέωση γνωστοποίησης της παρουσίας εντός τουλάχιστον 15 ημερών δεν θα πρέπει να ισχύει σε αυτές τις περιπτώσεις, αλλά τα εν λόγω άτομα θα πρέπει να παρουσιάζονται αμέσως μετά την άφιξη τους στο κράτος μέλος υποδοχής.

7.4. Θα επιθυμούσε να δει να παρέχεται στα κράτη μέλη ή δυνατότητα μεγαλύτερης διακριτικότητας και ελαστικότητας σε ό,τι αφορά την εφαρμογή των άρθρων 12 και 13 της οδηγίας σε αλλοδαπούς πολίτες της ΕΕ που είναι χήροι, εν διαστάσει σύζυγοι ή διαζευγμένοι σύζυγοι αλλοδαπών πολιτών της ΕΕ. Η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι η παρούσα πρόταση (άρθρο 7. 1. β)), ασκεί διακρίσεις βάσει του εισοδήματος. Θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη και άλλοι παράγοντες, τους οποίους θα πρέπει να προσδιορίσουν τα κράτη μέλη, όπως (1) η διάρκεια παραμονής στο κράτος μέλος υποδοχής, (2) το χρονικό διάστημα κατά το οποίο το εν λόγω άτομο εξαρτάτο αποκλειστικά από τον/την σύζυγο, (3) οι επιπτώσεις που η διάλυση μιάς οικογένειας έχει σε ορισμένα μέλη της οικογένειας, όπως οι σπουδαστές, (4) η διάσπαση της οικογενειακής ζωής. Εξάλλου, η ΕΤΠ θα επιθυμούσε οι ρυθμίσεις σχετικά με το αυτόνομο δικαίωμα παραμονής υπηκόων τρίτων χωρών, το οποίο παρέχεται σε χήρους ή διαζευγμένους συζύγους πολιτών της ΕΕ, να ευθυγραμμιστούν προς τις αντίστοιχες διατάξεις της πρότασης οδηγίας που αφορά το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης. Το αυτόνομο δικαίωμα παραμονής πρέπει να αναγνωρίζεται μόνο σε εξαιρετικά δύσκολες περιπτώσεις. Επιπλέον, η αναγνώριση του αυτόνομου δικαιώματος παραμονής επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών.

7.5. Προτείνει να αποσαφηνιστούν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες ένας αλλοδαπός πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκτά το δικαίωμα μόνιμης εγκατάστασης σε άλλο κράτος μέλος μετά από 4 έτη συνεχούς διαμονής και να αποκλειστούν από τον υπολογισμό του χρονικού αυτού διαστήματος οι περίοδοι κατά τις οποίες ο εν λόγω πολίτης εξέτιε ποινή για εγκληματικές πράξεις.

Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων

7.6. Προτρέπει τα κράτη μέλη να σεβαστούν τους στόχους που εκτίθενται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και επαναλαμβάνει την έκκλησή της να ενσωματωθεί επίσημα ο Χάρτης στις Συνθήκες.

7.7. Προτείνει να θεσπίσουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη τα κατάλληλα μέτρα, ώστε κάθε πολίτης να έχει εύκολη και δωρεάν πρόσβαση στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, καθώς και σε σχετικό επεξηγηματικό σημείωμα.

Ιθαγένεια της ΕΕ

7.8. Προτείνει να εξεταστεί το ενδεχόμενο λήψης των ακόλουθων μέτρων προκειμένου να ενημερωθούν καλύτερα οι πολίτες της Ένωσης σχετικά με τα δικαιώματά τους και τις αρμοδιότητες τόσο της Ένωσης όσο και των θεσμικών της οργάνων:

- Διοργάνωση τηλεοπτικών εκστρατειών ενημέρωσης.

- Αναφορά της φράσης "Ευρωπαϊκή Ένωση - Μάθε τα δικαιώματά σου" και του αριθμού τηλεφώνου του τηλεφωνικού κέντρου της υπηρεσίας Εurope Direct σε όλες διαφημιστικές καταχωρήσεις που αφορούν έργα χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

- Διανομή πληροφοριακών εντύπων σε σχολεία και άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα, καθώς και σε όλους τους εθνικούς, περιφερειακούς και τοπικούς φορείς, σε νοσοκομεία κ.λπ.

- Πραγματοποίηση καινοτόμων εκστρατειών άμεσης εμπορικής προώθησης (εμφάνιση του λογότυπου στις σφραγίδες ταχυδρομείου, αναφορά του αριθμού τηλεφώνου του τηλεφωνικού κέντρου της υπηρεσίας Εurope Direct).

- Παροχή πληροφοριών μέσω της ιστοθέσης και του τηλεφωνικού κέντρου της υπηρεσίας Εurope Direct

7.9. Προτείνει να παρέχουν τα κράτη μέλη το τηλέφωνο και τη διεύθυνση της υπηρεσίας Εurope Direct κατά την έκδοση διαβατηρίου.

7.10. Ζητεί να συμμετέχει, στο μέλλον, η Επιτροπή των Περιφερειών στις εκστρατείες ενημέρωσης που αφορούν τις δημοτικές εκλογές, ώστε να προωθούνται τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ, καθώς και να συμμετέχει πιο ενεργά στην πολιτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τομέα της πληροφόρησης και της επικοινωνίας. Βάσει του πρωτοκόλλου συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών, θα μπορούσε να βρεθεί ένας τρόπος συνεργασίας για την εξασφάλιση μιας καλύτερης επικοινωνίας με τους πολίτες.

7.11. Συνιστά στην Επιτροπή τη σύσταση μιας ομάδας εργασίας, στην οποία να συμμετέχουν εκπρόσωποι της Επιτροπής των Περιφερειών, προκειμένου να διερευνηθεί με ποιό τρόπο προωθείται σε κάθε κράτος μέλος η έννοια της ευρωπαϊκής ιθαγένειας σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και να παρασχεθούν στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές για την καλύτερη διάδοση της έννοιας αυτής.

Το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στις δημοτικές εκλογές

7.12. Προτείνει, στο πλαίσιο της ενημέρωσης σχετικά με τα εκλογικά δικαιώματα των αλλοδαπών πολιτών της ΕΕ, το πληροφοριακό υλικό που αποστέλλει το κράτος υποδοχής σε όσους από αυτούς τους πολίτες έχουν δικαίωμα ψήφου, να έχει συνταχθεί στις επίσημες γλώσσες της Κοινότητας, στις περιπτώσεις όπου αυτό είναι οικονομικά εφικτό. Επιπλέον, στην επίσημη αλληλογραφία με τους πολίτες αυτούς θα πρέπει να περιλαμβάνονται τα τηλέφωνα επικοινωνίας μέσω των οποίων οι εν λόγω πολίτες μπορούν να ζητήσουν πληροφορίες σχετικά με τα εκλογικά τους δικαιώματα.

7.13. Συνιστά να συνεχιστεί η πρωτοβουλία δοκιμασίας της μεθόδου ηλεκτρονικής ψηφοφορίας στο πλαίσιο δημοτικών εκλογών.

7.14. Προτείνει, στις περιπτώσεις όπου ισχύει η εγγραφή, την κατάρτιση ενός ενιαίου εκλογικού καταλόγου και των αντίστοιχων παραρτημάτων, στον οποίο να περιέχονται τα ονόματα των ευρωπαίων ψηφοφόρων, είτε αυτοί είναι υπήκοοι του κράτους μέλους όπου διαμένουν, είτε αλλοδαποί ευρωπαίοι ψηφοφόροι. Ο κατάλογος αυτός θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κάθε είδους εκλογές ή δημοσκοπήσεις και με την αναγραφή ενός χαρακτηριστικού σημείου, γράμματος ή άλλου συμβόλου, όπως θα έχει καθορίσει το αντίστοιχο κράτος μέλος, δίπλα στο όνομα των αλλοδαπών ευρωπαίων ψηφοφόρων, θα υποδηλώνονται οι εκλογές στις οποίες οι εν λόγω πολίτες έχουν δικαίωμα ψήφου. Αυτό θα διευκολύνει, κατ' επέκταση, τη συλλογή στατιστικών στοιχείων σε ό,τι αφορά την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους των αλλοδαπών ευρωπαίων πολιτών, χωρίς να παραβιάζεται το ιδιωτικό απόρρητο.

7.15. Προτείνει να κληθούν οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές να διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο στον εντοπισμό των αλλοδαπών πολιτών και στην ενημέρωσή τους σχετικά με τη διαδικασία εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους και τα εκλογικά τους δικαιώματα.

7.16. Συνιστά τα κράτη μέλη των οποίων οι εκλογικοί κατάλογοι δεν καταρτίζονται αυτόματα, να προβλέψουν, εάν δεν υφίσταται ήδη σχετική ρύθμιση, την διευκόλυνση της διαδικασίας υποβολής αίτησης εγγραφής στους καταλόγους, καθώς και την διευκόλυνση της ίδιας της εγγραφής, στις περιπτώσεις όπου ψηφοφόροι οι οποίοι πληρούν τις προϋποθέσεις δεν έχουν εγγραφεί στους αρχικούς καταλόγους. Θα εναπόκειται στο εκάστοτε κράτος μέλος να καθορίζει τις ρυθμίσεις που ταιριάζουν καλύτερα στην περίπτωσή του.

7.17. Συνιστά στα κράτη μέλη να βοηθούν τους ηλικιωμένους, τους ανάπηρους, τους φοιτητές, τους εργαζομένους και αυτούς που ενδέχεται να μην είναι σε θέση να ασκήσουν το δικαίωμα ψήφου τους στο εκλογικό κέντρο στο οποίο είναι εγγεγραμμένοι την ημέρα διεξαγωγής των εκλογών, παρέχοντας τους τη δυνατότητα να ψηφίσουν με άλλο τρόπο.

7.18. Συνιστά αυτή η πρωτοβουλία να αναχθεί σε προτεραιότητα ενόψει της ανακήρυξης του έτους 2003 ως Ευρωπαϊκού Έτους των Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες.

7.19. Τονίζει την ιδιαίτερη σημασία του μηχανισμού παρέκκλισης ενόψει της προτεινόμενης διεύρυνσης της ΕΕ.

7.20. Προτείνει, μετά την ένταξη της επόμενης ομάδας υποψήφιων χωρών και μετά τη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό τους δίκαιο και την εφαρμογή της σε δημοτικές εκλογές, να καταρτιστεί νέα έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας 94/80/ΕΚ. Η δεύτερη αυτή έκθεση θα είναι χρήσιμη για την εκτίμηση των τάσεων στις χώρες αυτές μετά την ένταξή τους.

7.21. Θεωρεί ότι εκτός από το ερωτηματολόγιο, θα πρέπει να συσταθεί και μια ανεξάρτητη ομάδα εργασίας, η οποία να εξετάσει τα μέτρα που λαμβάνονται στα κράτη μέλη για την προώθηση της εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους και της συμμετοχής στις εκλογές των αλλοδαπών πολιτών της ΕΕ. Στο πνεύμα του πρωτοκόλλου συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Επιτροπή των Περιφερειών θα πρέπει να συμμετέχει σε όλα τα στάδια κατάρτισης αυτής της έκθεσης καθώς και στην ομάδα εργασίας.

Βρυξέλλες, 21 Νοεμβρίου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Albert Bore

(1) EE C 156 της 6.6.2000, σ. 1.

(2) EE C 22 της 24.1.2001, σ. 1.

(3) EE C 144 της 16.5.2001, σ. 42.

(4) EE C 192 της 12.8.2002, σ. 17.

(5) COM(2002) 350 τελικό.