Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Οι τοπικοί φορείς και η ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση»

(98/C 64/09)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την απόφασή της της 12ης Μαρτίου 1997, σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ, τέταρτο εδάφιο, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να εκδώσει γνωμοδότηση με θέμα «Οι τοπικοί φορείς και η ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση» και να αναθέσει στην επιτροπή 4 «Αστικές Πολιτικές» την προετοιμασία της 7

έχοντας υπόψη την γνωμοδότησή της για την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την «Εδραίωση της μεσογειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης: προτάσεις για τη δημιουργία μιας ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης» () 7

έχοντας υπόψη τη Δήλωση της Βαρκελώνης και το Πρόγραμμα εργασίας που υιοθέτησαν τα κράτη μέλη και οι Τρίτες Μεσογειακές Χώρες στις 28 Νοεμβρίου 1995 7

έχοντας υπόψη τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1488/96 του Συμβουλίου των Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα «Συνοδευτικά χρηματοπιστωτικά και τεχνικά μέτρα στήριξης της μεταρρύθμισης των κοινωνικο-οικονομικών διαρθρώσεων στο πλαίσιο της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης» 7

έχοντας υπόψη την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την υιοθέτηση των κατευθύνσεων για τα ενδεικτικά προγράμματα MEDA [COM(96) 441 τελ.] 7

έχοντας υπόψη την κοινή έκθεση της προεδρίας του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη συνέχιση της μεσογειακής πολιτικής μετά τη Διάσκεψη της Βαρκελώνης (7987/96-C4-0414/96) 7

έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 12ης Μαρτίου 1997 για την έκθεση αυτή 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CDR 125/97 rιv.) που υιοθέτησε η επιτροπή 4 στις 30 Μαΐου 1997 (εισηγητής: ο κ. F. Rutelli) 7

υιοθέτησε στις 20 Νοεμβρίου 1997 κατά την 20ή σύνοδο ολομέλειάς της, την παρούσα γνωμοδότηση.

1. Οι τοπικοί φορείς και η Ευρωμεσογειακή Εταιρική σχέση

1.1. Προοίμιο

1.1.1. Ο καθορισμός ενός ενιαίου και συνεκτικού πλαισίου των σχέσεων με τις τρίτες χώρες της Μεσογείου αποτελεί πρωτεύοντα στόχο των εξωτερικών σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έως σήμερα η διαδικασία δημιουργίας μιας εταιρικής σχέσης αφορούσε μόνο 12 χώρες της νοτίου μεσογειακής λεκάνης ().

Η Μεσόγειος έχει μια ορισμένη περιφερειακή ταυτότητα που βασίζεται στις πρωταρχικές οικονομικές της δραστηριότητες και το πυκνό δίκτυο εμπορικών συναλλαγών. Πρόκειται, εντούτοις, για μια κατακερματισμένη και ετερογενή γεωπολιτική περιοχή που χαρακτηρίζεται από μεγάλη ποικιλία πολιτιστικών παραδόσεων, πολιτικών καθεστώτων, οικονομικών και κοινωνικών διαρθρώσεων και αναπτυξιακών επιπέδων. Οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν από τα κράτη και τις διεθνείς οργανώσεις με σκοπό τη μεγαλύτερη ολοκλήρωση της περιοχής έδωσαν έως σήμερα αποτελέσματα κατώτερα των προσδοκιών. Παραμένει μια γενική ανισορροπία που οδηγεί σε κοινωνικές εντάσεις, θρησκευτικές συγκρούσεις, ανεργία και μετανάστευση. Χρειάζεται πράγματι να αναγνωρισθεί ότι το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη Μεσόγειο οφείλεται επίσης και στην επίγνωση των κινδύνων τους οποίους διατρέχει η σταθερότητα και η ασφάλεια της περιοχής λόγω της συνεχούς επιδείνωσης των διεθνών και εσωτερικών εντάσεων.

1.1.2. Η υλοποίηση αποτελεσματικών προγραμμάτων συνεργασίας και εταιρικών σχέσεων μεταξύ ΕΕ και τρίτων μεσογειακών χωρών (ΤΜΧ) καθιστά σκόπιμη επιπλέον μια αναθεώρηση των φορέων και των τρόπων αναπτύξεως. Οι περιφερειακές και τοπικές αρχές έχουν σήμερα μεγαλύτερες δυνατότητες να αναλάβουν κατά τρόπον άμεσο μία δράση η οποία να ολοκληρώνει και να υπερβαίνει τα παραδοσιακά όρια της συνεργασίας σε επίπεδο κεντρικών κυβερνήσεων. Έτσι, μπορεί να επιδιωχθεί η υπέρβαση των δυσκολιών των παραδοσιακών προτύπων ανάπτυξης να αναπτυχθούν τα υφιστάμενα κυκλώματα σχέσεων μεταξύ των πόλεων με σκοπό την παραγωγή πραγματικά εφικτών αναπτυξιακών σχεδίων και να αντιμετωπισθούν οι προκλήσεις της βιώσιμης αναπτύξεως, σε αστικό και αγροτικό πλαίσιο και ειδικότερα στο πλαίσιο του Τοπικού Προγράμματος Εργασίας 21.

1.2. Η Ευρωμεσογειακή Διάσκεψη

1.2.1. Η Ευρωμεσογειακή Διάσκεψη, που πραγματοποιήθηκε στη Βαρκελώνη στις 27-28 Νοεμβρίου 1995, προσδιόρισε τις νέες κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωμεσογειακής Εταιρικής σχέσεως (), η οποία αρθρώνεται σε τρία μεγάλα κεφάλαια: συνεργασία στον τομέα της πολιτικής και της ασφάλειας, οικονομική και χρηματοπιστωτική συνεργασία και συνεργασία στον κοινωνικό, πολιτισμικό και ανθρωπιστικό τομέα.

1.2.2. Ένα από τα στοιχεία που διακρίνουν το πνεύμα της Βαρκελώνης έγκειται στη συμπληρωματικότητα μεταξύ των δύο επιπέδων των προβλεπόμενων δράσεων: οι πρωτοβουλίες σε κεντρικό επίπεδο και οι πρωτοβουλίες που υλοποιούνται σε τοπικό επίπεδο. Στην παρέμβαση των κεντρικών κυβερνήσεων εμπίπτει, ειδικώς, η δράση για την ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου και την ανάπτυξη της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής συνεργασίας μέσω του προσδιορισμού ενός κοινού χώρου ειρήνης και ασφάλειας και της δημιουργίας μιας ζώνης ευημερίας που να απολαμβάνουν από κοινού όλοι οι εταίροι. Για το λόγο αυτό μπορεί να λεχθεί ότι η δράση των κεντρικών κυβερνήσεων αφορά κυρίως τα δύο πρώτα κεφάλαια της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης. Στις περιφερειακές και τοπικές αρχές και στους διαφόρους φορείς της πολιτικής κοινωνίας αναγνωρίζεται πρωτεύων ρόλος στο κεφάλαιο συνεργασία στον πολιτιστικό, κοινωνικό και ανθρωπιστικό τομέα, μέσω της ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρων, της διεύρυνσης της αλληλοκατανόησης των πολιτισμών και της προώθησης των ανταλλαγών μεταξύ των κοινωνιών των πολιτών, μολονότι δεν αποκλείεται η παρέμβαση όσον αφορά την πρόταση και την εφαρμογή, που αναφέρονται στα υπόλοιπα δύο κεφάλαια.

1.2.3. Σε κάθε ένα από τα δύο κυβερνητικά επίπεδα, αντιστοιχεί ένας συγκεκριμένος χώρος. Η κυβερνητική παρέμβαση τοποθετείται στο πλαίσιο των μεμονωμένων συμφωνιών συνδέσεως μεταξύ ΕΕ και τρίτων μεσογειακών χωρών. Η παρέμβαση των περιφερειακών και τοπικών αρχών (και των διαφόρων φορέων της πολιτικής κοινωνίας) τοποθετείται, κατά κύριο λόγο, στο εσωτερικό των σχεδίων αποκεντρωμένης συνεργασίας σχετικά με την τοπική διοίκηση και την προαγωγή των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

1.3. Γενικά χαρακτηριστικά της συνεργασίας μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών φορέων

1.3.1. Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, υλοποιήθηκαν δράσεις που εμπίπτουν ουσιαστικώς στον τομέα της τεχνικής συνεργασίας, διαμέσου της μεταφοράς αρμοδιοτήτων, επαγγελματικών γνώσεων και τεχνογνωσίας. Οι τομείς παρεμβάσεως κατά προτεραιότητα ήταν, προφανώς, ο αστικός τομέας (βελτίωση και διατήρηση των έργων υποδομής και χωροταξία) και η τοπική διαχείριση (κατάρτιση του προσωπικού της τοπικής αυτοδιοίκησης, οργάνωση των διοικητικών διαδικασιών).

1.3.2. Η ανάπτυξη αυτού του είδους δράσεων έχει ως σκοπό την εξοικείωση όλων των φορέων που συμμετέχουν στην τοπική ανάπτυξη, με μεθοδολογίες και μέσα ειδικά για την τοπική πραγματικότητα. Αυτά καθίστανται αποτελεσματικά μόνον εάν καθοδηγούνται από εμπεριστατωμένη γνώση των πραγματικοτήτων αυτών και αν συνδέονται με τις ανάγκες προσαρμογής των λειτουργικών διαδικασιών στις απαιτήσεις χρηματοδότησης.

1.3.3. Εξαιρέσει των περιεχομένων των βασικών εν θέματι προγραμμάτων, μπορεί να λεχθεί γενικότερα ότι τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, χάρις στο είδος αυτό της τυπολογίας παρεμβάσεως, είναι κατά μέσον όρο καλής ποιότητας και συμβολικής σημασίας. Πράγματι, παρά τις κάποιες τεχνοκρατικές και γραφειοκρατικές υπερβολές, είναι αναμφισβήτητο ότι ο τομέας αυτός της αποκεντρωμένης συνεργασίας αποτελεί μία από τις πιο προωθημένες εμπειρίες συνεργασίας της ΕΕ στη Μεσόγειο.

1.3.4. Τα σχέδια συνεργασίας που υλοποιήθηκαν μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών αρχών εκατέρωθεν της Μεσογείου, αποτελούν την απτή εκδήλωση των δυνατοτήτων δράσεων των φορέων αυτών σε διεθνές επίπεδο.

Πράγματι, μπορεί να παρατηρηθεί με ικανοποίηση ότι η ανάπτυξη προγραμμάτων αποκεντρωμένης συνεργασίας εξαίρει το ρόλο της ιθαγένειας και τους φορείς συμμετοχής στη δημοκρατική διεργασία λήψεως αποφάσεων των περιφερειακών και τοπικών αρχών.

Η δραστηριότητα αυτή αξίζει να συνεχισθεί και να υποστηριχθεί οικονομικώς με βάση την ορθή εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας και της επάρκειας των αναγκαίων πόρων.

1.4. Ο μηχανισμός λειτουργίας των μεσογειακών προγραμμάτων

1.4.1. Η κοινοτική δράση που καθοδηγείται από την Επιτροπή () είναι συμπληρωματική προς τη δράση που διέπεται από τα κεντρικά και περιφερειακά αρμόδια όργανα των τρίτων μεσογειακών χωρών. Η Επιτροπή διαμέσου των αρμόδιων γραφείων της (desk) προετοιμάζει τα ενδεικτικά προγράμματα για κάθε χώρα, συνήθως επί τριετούς βάσεως, που περιλαμβάνουν τις προτεραιότητες εφαρμογής οι οποίες καθορίζονται κατόπιν κοινής συμφωνίας με το ευεργετούμενο κράτος. Τα ενδεικτικά προγράμματα χαράσσουν το πλαίσιο της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης κάθε χώρας 7 αναλύουν τις κυριότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει κάθε χώρα: περιγράφουν τις κατευθύνσεις της κοινοτικής, χρηματοδοτικής και τεχνικής συνεργασίας 7 παρουσιάζουν, τέλος, τα κύρια προγράμματα που επιλέγησαν για την περίοδο 1996-1998 με τα προβλεπόμενα γι' αυτά κονδύλια, που αποτελούν τα στοιχεία αναφοράς ενόψει της προετοιμασίας των προκηρύξεων δημόσιων διαγωνισμών. Οι γενικές κατευθύνσεις που όρισε η Επιτροπή για τα ενδεικτικά προγράμματα, στο πλαίσιο της εφαρμογής του προγράμματος MEDA, αποτέλεσαν έγκυρο οδηγό για τον καθορισμό των προτεραιοτήτων με τους εταίρους της Μεσογείου και τον συντονισμό με τα κράτη μέλη ().

1.4.2. Οι βασικές κατευθυντήριες γραμμές που προβλέπονται από τον κανονισμό MEDA () σχετικά με τις προτεραιότητες που κάθε χώρα μπορεί να υποδείξει για το σχετικό πρόγραμμα είναι οι εξής:

- η υποστήριξη για την οικονομική μετάβαση και τη θέσπιση μιας ζώνης ελεύθερων ευρωμεσογειακών συναλλαγών μέσω της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα και η δημιουργία θέσεων απασχόλησης, κυρίως στο πλαίσιο των ΜΜΕ 7 η προώθηση ιδιωτικών ευρωπαϊκών επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανικής συνεργασίας 7 ο εκσυγχρονισμός της οικονομικής υποδομής, οι πρωτοβουλίες για την υποστήριξη των προγραμμάτων διαρθρωτικής προσαρμογής 7

- η υποστήριξη για την επίτευξη καλύτερης κοινωνικής και οικονομικής ισορροπίας μέσω της βελτιώσεως των κοινωνικών υπηρεσιών, η προαγωγή μιας αρμονικής και ολοκληρωμένης ανάπτυξης της υπαίθρου, η συνεργασία στον τομέα του περιβάλλοντος, η ολοκληρωμένη ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων της δημοκρατίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων, η πολιτιστική συνεργασία, η τεχνική αρωγή και η συνεργασία για την καταπολέμηση του εμπορίου ναρκωτικών, η διεθνής εγκληματικότης και η παράνομη μετανάστευση 7

- η υποστήριξη για την περιφερειακή και διαμεθοριακή συνεργασία μέσω της δημιουργίας δομών και η βελτίωση των υποδομών που υφίστανται για την περιφερειακή συνεργασία μεταξύ των εταίρων της Μεσογείου, η δημιουργία των απαραίτητων υποδομών για το περιφερειακό εμπόριο (μεταφορές, επικοινωνίες, ενέργεια και σχέδια υποδομών επί περιορισμένης κλίμακας στο πλαίσιο των μεθοριακών διευκολύνσεων).

1.4.3. Τα προγράμματα, που υποβλήθηκαν στη Μεσογειακή Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αποτελείται από υπαλλήλους των κρατών μελών (βλ. άρθρο 11 του κανονισμού MEDA) υιοθετήθηκαν και θα ενταχθούν στο πρωτόκολλο-χρηματοπιστωτικό μνημόνιο, που θα υπογραφεί από την Επιτροπή και από τις ΤΜΧ. Η Επιτροπή μπορεί έτσι να θέσει σε κίνηση τη φάση της εφαρμογής, προετοιμάζοντας τους όρους αναφοράς για τα ειδικά σχέδια, που θα υποβληθούν, τέλος, στη δικαιούχο χώρα προς έγκριση.

Για τα μικρά προγράμματα, όπως π.χ. οι μικροδράσεις () ακολουθείται η διαδικασία της σύναψης άμεσων συμβάσεων. Για τα σχέδια υπηρεσίας, που προβλέπουν δημόσια αγορά, η Επιτροπή καταρτίζει έναν κατάλογο (shortlist) βάσει προ-κρίσεων ή εκδηλώσεως ενδιαφέροντος.

Για τις προκηρύξεις δημόσιων διαγωνισμών σχετικά με την προμήθεια αγαθών ή την κατασκευή δημοσίων έργων, η ανακοίνωση δημοσιεύεται πάντοτε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ().

2. Σχέδια πολυμερών εταιρικών σχέσεων και δίκτυα των τοπικών φορέων

2.1. Τα προγράμματα αυτά έχουν ως στόχο την προώθηση και την μεταβίβαση γνώσεων μεταξύ ευρωπαϊκών και μεσογειακών φορέων. Πρόκειται για ένα ευρύ φάσμα δράσεων αποκεντρωμένης συνεργασίας από πλευράς οργανώσεων του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα των χωρών της ΕΕ και των ΤΧΜ.

Η συνεργασία αυτή αποτελεί, βεβαίως, τη βασικότερη σφαίρα δράσεως των τοπικών διοικήσεων. Τα προγράμματα αποκεντρωμένης συνεργασίας στη Μεσόγειο πάγωσαν το 1995 και το 1996, η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή μία διαδικασία αναδιοργάνωσης της διάχειρισης των προγραμμάτων αποκεντρωμένης συνεργασίας, με σκοπό να αναποκριθεί σε τρείς συγκεκριμένες απαιτήσεις:

- αναγνώριση της συνεργασίας με την κοινωνία των πολιτών ως στοιχείο που ευνοεί τις ευρωμεσογειακές σχέσεις 7

- εντονότερη ζήτηση συνεργασίας που προέρχεται από την ευρωπαϊκή και μεσογειακή κοινωνία και επακόλουθη ανάγκη πιο δομημένης οργάνωσης 7

- απαίτηση απλότητας, διαφάνειας και αυστηρότητας που επιβάλλεται όσον αφορά τις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή των προγραμμάτων αποκεντρωμένης συνεργασίας.

2.2. Τα προγράμματα αποκεντρωμένης συνεργασίας παραμένουν ανενεργά το 1997, ενώ δεν μπορεί να ληφθεί απόφαση για την εκ νέου έναρξή τους αν δεν ολοκληρωθεί η συζήτηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την ειδική έκθεση επί των προγραμμάτων που εκπόνησε το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Το πρόγραμμα Med-Urbs αποδείχθηκε ενδιαφέρον για τις τοπικές αρχές μέσω των δραστηριοτήτων για την προώθηση και μεταφορά τεχνογωσίας και εμπειρογνωμοσύνης που είναι χρήσιμες για τις τοπικές διοικήσεις. Επωφελές για τις τοπικές αρχές ήταν και το πρόγραμμα Med-Migration προς ενίσχυση των οργανώσεων που εργάζονται με τους μετανάστες, το οποίο αποσκοπεί στην εδραίωση μηχανισμών τοπικής αναπτύξεως για τον μετριασμό των μεταναστευτικών πιέσεων. Τέλος, το πρόγραμμα Med-Techno, το οποίο δεν υλοποιήθηκε, σχεδιάστηκε για την υποστήριξη των δημόσιων και ιδιωτικών ομίλων που επεξεργάζονται αστικά και βιομηχανικά απόβλητα προκειμένου να επαναχρησιμοποιηθούν ως πηγή ενεργείας.

Στα συμπεράσματα της Ευρωμεσογειακής Διάσκεψης των Υπουργών Εξωτερικών στη Μάλτα προτείνεται η εκ νέου έναρξη τριών εκ των προγραμμάτων αποκεντρωμένης συνεργασίας, των Med-Urbs, Med-Campus και Med-Media. Ορισμένοι από τους στόχους των Med-Migration και Med-Techno θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στο πρόγραμμα Med-Urbs.

3. Συμπεράσματα

3.1. Τα προγράμματα αποκεντρωμένης συνεργασίας στη Μεσόγειο απετέλεσαν αντικείμενο αποτελεσματικής δεσμεύσεως εκ μέρους πολλών φορέων και οργάνων που αποτελούν σημαντικό πυρήνα πρωτοβουλιών στον τομέα της συνεργασίας. Για το λόγο αυτό, η μελλοντική ανάπτυξη πρέπει να διασφαλιστεί στο σφαιρικό πλαίσιο της Ευρωμεσογειακής Εταιρικής σχέσης για να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες εδραιωμένων δικτύων και για να υποστηριχθούν πλήρως οι δυνατότητες υλοποίησης σχεδίων που έχουν αναπτυχθεί.

3.2. Το μέλλον της αποκεντρωμένης συνεργασίας στη Μεσόγειο εξαρτάται από πολλούς παράγοντες μεταξύ των οποίων πρωτεύοντα ρόλο διαδραματίζει η βούληση και η ικανότητα των ίδιων των τοπικών αυτοδιοικήσεων. Πράγματι, έως σήμερα, δεν υφίστανται πολλές διοικήσεις που να είναι πλήρως ικανές να οργανώσουν και να διαχειρισθούν μια διεθνική συνεργασία κατά τρόπον αποτελεσματικό και διαρκή. Σε πολλές περιπτώσεις διαπιστώνεται μια τάση οπισθοχώρησης εμπρός στις δυσκολίες μεταξύ των οποίων είναι η έλλειψη χρηματοδοτικών πόρων, οι δυσχέρειες των διοικητικών και λογιστικών διαδικασιών.

3.3. Η πρώτη δράση της Επιτροπής των Περιφερειών και των μελών της θα πρέπει να είναι η ανάληψη μιας δράσης για την άσκηση πίεσης και ευαισθητοποίησης προς την Επιτροπή της ΕΕ, τις εθνικές περιφερειακές και τοπικές αρχές των ΤΧΜ που βρίσκονται ακόμη στη φάση των διαπραγματεύσεων των συμφωνιών διασύνδεσης και προγραμμάτων, προκειμένου θέματα πιθανού αστικού ενδιαφέροντος να συγκαταλεγούν μεταξύ των κεφαλαίων προτεραιότητας. Απόλυτη προτεραιότητα θα πρέπει να παρασχεθεί στη διαχείριση των υδρευτικών πόρων, στην ανακύκλωση ή στην απόθεση των αποβλήτων και στην βιώσιμη μεταφορά. Τα θέματα αυτά δεν συμπεριλαμβάνονται ούτε στα προγράμματα που, αντιθέτως, αποδίδουν προτεραιότητα στην ενίσχυση των οικονομικών μεταρρυθμίσεων και την υποστήριξη της κοινωνικοοικονομικής ισορροπίας.

3.4. Για την αφύπνιση του ενδιαφέροντος και τη συνειδητοποίηση των δυνατοτήτων της Ευρωπαϊκής Μεσογειακής σχέσης, καλό θα ήταν η Επιτροπή να υιοθετήσει πρωτοβουλίες για να επιταθεί η ορατότητα και η συμμετοχή των πολιτών.

3.5. Ένα άλλο μέτρο που θα ήταν καλό να ληφθεί είναι η χορήγηση περισσότερων πόρων MEDA για την αποκεντρωμένη συνεργασία.

3.6. Θα ήταν, συνεπώς, σκόπιμο να προβλεφθούν μορφές υποστήριξης για τα σχέδια MED και μια ολοκλήρωση με πρωτοβουλίες όπως περιβαλλοντικός έλεγχος, προγραμματισμός, αστική ανάπλαση, κ.λπ. για την επίτευξη διάφορων μορφών χρηματοδότησης. Πράγματι, τα προγράμματα MED συχνά εξαντλούν τη σφαίρα δραστηριοτήτων τους στη διπλωματία των πόλεων, χωρίς να προβλέπουν την υλοποίηση σχεδίων που έχουν τελειοποιηθεί στο περιβάλλον τους.

3.7. Διατυπώνεται η ευχή για την εκ νέου εκκίνηση των προγραμμάτων αποκεντρωμένης συνεργασίας MED της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που εξέφρασαν και όσοι συμμετέσχον στην Δεύτερη Ευρωμεσογειακή Υπουργική Διάσκεψη, που έλαβε χώρα στη Μάλτα, στις 16 Απριλίου 1997 και στο Βήμα των Πολιτών Euromed. Ιδιαίτερα, κρίνεται θετική η πρόταση δημιουργίας εταιρικών σχέσεων συνεργασίας μεταξύ των διεθνών και περιφερειακών οργανώσεων, αφενός, και των τοπικών φορέων (περιλαμβανομένων των τοπικών οργανισμών), αφετέρου, για την αξιοποίηση της πολιτισμικής κληρονομιάς και την ανάπτυξη του τουρισμού.

3.8. Η ΕΤΠ θα πρέπει να εργασθεί για την αποτελεσματική ανάπτυξη αυτής της συνεργασίας καθώς και την παρακολούθηση, υποστήριξη και συμμετοχή στην θεσμική διαδικασία της Βαρκελώνης.

Βρυξέλλες, 20 Νοεμβρίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Pasqual MARAGALL i MIRA

() ΕΕ C 126 της 29.4.1996, σ. 12.

() Ως γνωστόν, τα κράτη της Σλοβενίας, Κροατίας, Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και η Αλβανία είναι οι αποδέκτες των διαφόρων δράσεων και πρωτοβουλιών της ΕΕ που δικαιολογούνται, μεταξύ άλλων, από την μεταπολεμική κατάσταση στην οποία βρίσκονται και/ή από τα χαρακτηριστικά τους ως κράτη που διέρχονται το στάδιο της πολιτικής και οικονομικής μετάβασης.

() Με την υιοθέτηση της Διακήρυξης της Βαρκελώνης, οι 27 συμμετέχουσες χώρες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να καθορίσουν μια εταιρική σχέση η οποία θα στηρίζεται περισσότερο στην υλοποίηση σχεδίων και η οποία θα μετασχηματίσει τη Μεσόγειο σε μία «περιοχή πραγματικού διαλόγου, συναλλαγής και συνεργασίας» (Προοίμιο). Η συνέχεια της διάσκεψης προβλέπει ότι οι υπουργοί Εξωτερικών θα συναντώνται περιοδικώς για να εποπτεύουν την εφαρμογή της διαδικασίας της Βαρκελώνης και να καθορίζουν τις δράσεις εκείνες που επιτρέπουν την επίτευξη των μεμονωμένων στόχων. Οι διάφορες δραστηριότητες θα ακολουθούνται από θεματικές συναντήσεις ad hoc στις οποίες θα συμμετέχουν υπουργοί, υπάλληλοι και εμπειρογνώμονες και οι οποίες θα είναι ανοικτές σε όλους τους φορείς της πολιτικής κοινωνίας. Η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών θα προετοιμάζεται από την Ευρωμεσογειακή Επιτροπή για τη Διαδικασία της Βαρκελώνης, που αποτελείται από την τρόικα της ΕΕ και από έναν εκπρόσωπο από κάθε ΤΜΧ.

() Η Γενική Διεύθυνση (ΓΔ ΙΒ), που είναι αρμόδια για τα Ευρω-μεσογειακά προγράμματα αναδιοργανώθηκε πρόσφατα εκ βάθρων.

() Οι ενισχύσεις της ΕΕ για τα προγράμματα που εκτελούνται στην περιφέρεια ανέρχονται σε 3 424,5 εκατ. Ecu περίπου. Ο κύρως όγκος των ενισχύσεων (90%) διατίθεται για διμερείς συμφωνίες μεταξύ της ΕΕ και των μεμονωμένων ΤΜΧ. Το υπόλοιπο χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση πολυμερών προγραμμάτων συνεργασίας τα οποία περιλαμβάνουν και προγράμματα αποκεντρωμένης συνεργασίας μεταξύ μικρών και μεγάλων πόλεων. Το συνολικό ποσό είναι χαμηλότερο από τις χρηματοδοτήσεις (4,684 εκατ. Ecu) που προβλέπονταν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Καννών του Ιουνίου 1995 για την τετραετία 1995-1999 και χαμηλότερο από την παρόμοια δέσμευση που περιλαμβανόταν στη Δήλωση της Βαρκελώνης του Νοεμβρίου 1995. Τα μέτρα που θα χρηματοδοτηθούν σύμφωνα με τον κανονισμό MEDA βασίζονται στις προτεραιότητες των δικαιούχων, τις μεταβαλλόμενες ανάγκες τους τις ικανότητες αξιοποίησης και την πρόοδο των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Η χρηματοδοτική στήριξη θα λάβει την μορφή μη επιστρεφόμενης ενίσχυσης την οποία θα διαχειριστεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και επισφαλών κεφαλαίων που θα διαχειριστεί η ΕΤΕ καθώς και διμερών συμβολών από τα κράτη μέλη και τα δάνεια της ΕΤΕ.

() Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1488/96 του Συμβουλίου των Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 23ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τα χρηματοπιστωτικά και τεχνικά συνοδευτικά μέτρα προς υποστήριξη της μεταρρύθμισης των κοινωνικο-οικονομικών δομών, στο πλαίσιο της Ευρωμεσογειακής Εταιρικής σχέσης που εγκρίθηκε επί τη βάσει της προτάσεως κανονισμού (ΕΚ) και δημιοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα, σειρά C στις 6 Σεπτεμβρίου 1995. Ο κανονισμός δημοσιεύθηκε στην ΕΕ L 189 της 30.7.1996 και ετέθηκε επισήμως σε ισχύ στις 2 Αυγούστου 1996. Ο κανονισμός MEDA ορίζει τη διαχείριση ενός ταμείου για την υλοποίηση του σχεδίου Ευρωμεσογειακής Εταιρικής σχέσης με βάση τα προγράμματα που υφίστανται για τις άλλες στρατηγικές συνορεύουσες περιοχές (Phare, με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και Tacis με τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης). Το πρόγραμμα MEDA υποκαθιστά από 1ης Ιανουαρίου 1997 τα διμερή χρηματοδοτικά πρωτόκολλα επί των οποίων βασίζεται η υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τις ΤΜΧ από τη δεκαετία του '70 και του κανονισμού σχετικά με την οριζόντια συνεργασία (κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1763/92) με τη συνεργασία με τα Κατεχόμενα Εδάφη (κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1734/92) και την διαρθρωτική προσαρμογή (κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1762/92).

() Πρόκειται για δικαίωμα εκλογής για έργα ελάσσονος σημασίας από πλευράς τοπικών διοικήσεων. Οι μικροδράσεις προβλέπουν πρωτοβουλίες, όπως η οργάνωση σεμιναρίων, συναντήσεων ή η επεξεργασία μελετών επί ειδικών θεμάτων. Πρόκειται για ένα κονδύλι σαφώς μικρότερης σημασίας που επιτρέπει, εντούτοις, την πραγματοποίηση συναντήσεων μεταξύ συνομιλητών ή προπαρασκευαστικού χαρακτήρα σε πραγματικό προγραμματικό πλαίσιο.

() Μεταξύ των δικαιούχων των μέτρων στήριξης περιλαμβάνονται οι εθνικές κυβερνήσεις, οι περιφερειακές αρχές, οι τοπικές αρχές, οι περιφερειακές οργανώσεις, οι ιδιωτικές εταιρείες, οι δημόσιες υπηρεσίες, οι παραδοσιακές και τοπικές κοινότητες, οι συνεταιρισμοί, οι ενώσεις, ιδρύματα και οργανώσεις μη κυβερνητικές. Οι ευρωπαϊκοί φορείς ως έμμεσοι αποδέκτες, μπορούν να συμμετάσχουν στην υλοποίηση των σχεδίων που ανταποκρίνονται σε ειδικές διεθνείς δημόσιες αγορές (ΕΕ S και C) ή ως εμπειρογνώμονες ή ως εταίροι κοινών επιχειρήσεων με τους τοπικούς εταίρους.