ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΤΟΥ ΕΚΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

2001/0029 (COD)

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση του έκτου ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

1. Εισαγωγή

Το άρθρο 251 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο στοιχείο γ) της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ορίζει ότι η Επιτροπή γνωμοδοτεί για τις τροπολογίες που προτάθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη δεύτερη ανάγνωση. Η Επιτροπή παραθέτει κατωτέρω τη γνώμη της επί των 18 τροπολογιών που προτάθηκαν από το Κοινοβούλιο στις 17 Ιανουαρίου 2002.

2. Ιστορικό

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3. Σκοπός της πρότασης

Η πρόταση περιγράφει συνοπτικά τις δράσεις προτεραιότητας στον τομέα του περιβάλλοντος για την επόμενη δεκαετία και αποτελεί την περιβαλλοντική συνιστώσα της κοινοτικής στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη. Συνεχίζει να επιδιώκει ορισμένους από τους στόχους του Πέμπτου Προγράμματος Δράσης για το Περιβάλλον, που ολοκληρώθηκε το 2000, αλλά δεν περιορίζεται σ' αυτούς, αφού υιοθετεί μια περισσότερο στρατηγική προσέγγιση. Προϋποθέτει την ενεργό στράτευση και υπευθυνοποίηση όλων των τμημάτων της κοινωνίας στην επιδίωξη καινοτόμων, πρακτικών και βιώσιμων λύσεων για τα σημερινά περιβαλλοντικά προβλήματα.

Η πρόταση επισημαίνει τους εξής τέσσερεις τομείς προτεραιότητας:

* Αλλαγή του κλίματος

* Φύση και βιοποικιλότητα

* Περιβάλλον και υγεία

* Φυσικοί πόροι και απόβλητα

Για τη βελτίωση της κατάστασης στους ανωτέρους τομείς, το νέο πρόγραμμα καθορίζει πέντε στρατηγικές προσεγγίσεις:

* Διασφάλιση της εφαρμογής της υφιστάμενης περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

* Ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών προβληματισμών σε όλους τους σχετικούς τομείς πολιτικής.

* Στενή συνεργασία με τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές για την εξεύρεση λύσεων.

* Διασφάλιση καλύτερης και περισσότερο προσιτής πληροφόρησης σχετικά με το περιβάλλον για τους πολίτες.

* Μεγαλύτερη συνεκτίμηση των περιβαλλοντικών παραγόντων στη χρήση της γης.

Η πρόταση, ενώ τονίζει την ανάγκη για αποτελεσματικότερη εφαρμογή, επιδιώκει επίσης να διευρύνει το φάσμα των συμμετεχόντων, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων, οι οποίες δεν έχουν παρά κέρδη να προσδοκούν από μια επιτυχή περιβαλλοντική πολιτική, με τη βοήθεια νέων και καινοτόμων μέσων για την αντιμετώπιση των πολύπλοκων περιβαλλοντικών προκλήσεων. Επιδιώκεται αποτελεσματικότερη χρήση της νομοθεσίας, με βάση τα βέλτιστα επιστημονικά τεκμήρια, και ευρύτερη συμμετοχή στη χάραξη πολιτικής.

4. Γνώμη της Επιτροπής επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Κατά τη δεύτερη ανάγνωση, το Κοινοβούλιο υπέβαλε τροπολογίες γενικού χαρακτήρα, με τις οποίες επιδιώκεται να τονισθεί η αειφορία, να επανέλθουν οι διατάξεις περί περιβαλλοντικού εγκλήματος, να προαχθεί η συμβατότητα των επιδοτήσεων και των φορολογικών μέτρων με την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και να βελτιωθεί η ποιότητα των πληροφοριών στις οποίες βασίζεται η χάραξη πολιτικής.

Επιπλέον, το Κοινοβούλιο ζητεί να υπόκεινται οι διάφορες θεματικές στρατηγικές σε διαδικασία συναπόφασης, όπως και να είναι έτοιμες προς εφαρμογή δύο έτη ενωρίτερα από ό,τι προβλέπεται στην κοινή θέση. Το Κοινοβούλιο προσέθεσε επίσης στόχους και δράσεις που αφορούν την αλλαγή του κλίματος και το αστικό περιβάλλον.

4.1. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή

* Η Επιτροπή δέχεται την τροπολογία 5, με την οποία επιδιώκεται να προβλέπονται μέτρα για την καταπολέμηση του περιβαλλοντικού εγκλήματος, όπως είχε προτείνει αρχικά η Επιτροπή.

* Η Επιτροπή δέχεται την αναθεωρημένη διατύπωση σχετικά με τα οχήματα χαμηλής κατανάλωσης, που περιλαμβάνεται στην τροπολογία 19.

* Η Επιτροπή υποστηρίζει την τροπολογία 33, στην οποία διευκρινίζεται ότι χρειάζεται να αποσυνδεθεί η αύξηση των μεταφορών από την αύξηση του ΑΕΠ. Συν τοις άλλοις, η διατύπωση αυτή συνάδει με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Γκέτεμποργκ όσον αφορά την ανάγκη να αντιμετωπισθεί η αύξηση του όγκου της κυκλοφορίας.

4.2. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή κατ' αρχήν ή εν μέρει

* Η Επιτροπή θεωρεί ευπρόσδεκτη την υπόδειξη, που περιλαμβάνεται στην τροπολογία 2, να τονισθεί ότι το 6ο Πρόγραμμα Δράσης για το περιβάλλον "συμβάλλει στην περιβαλλοντική διάσταση της στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη της Ένωσης και στην ενσωμάτωση του περιβάλλοντος σε άλλες κοινοτικές πολιτικές".

* Η Επιτροπή δέχεται την τροπολογία 39, της οποίας η διατύπωση ανάγεται στην αρχική πρόταση της Επιτροπής, με σκοπό "να επιτευχθούν περισσότερο βιώσιμες μορφές παραγωγής και κατανάλωσης... και αποσκοπώντας στο να εξασφαλισθεί ότι η κατανάλωση ανανεώσιμων και μη ανανεώσιμων πόρων δεν υπερβαίνει την φέρουσα ικανότητα του περιβάλλοντος".

* Το γενικό αίτημα, στην τροπολογία 4, να δοθεί έμφαση στην αύξηση της ευαισθητοποίησης των πολιτών και των τοπικών αρχών ήδη προβλέπεται στην κοινή θέση (άρθρο 2 παράγραφος 3 και άρθρο 3 παράγραφος 9). Ωστόσο, η Επιτροπή θα μπορούσε να υποστηρίξει να γίνει συγκεκριμένη μνεία της "ανάπτυξης πρωτοβουλιών για την αύξηση της ευαισθητοποίησης των τοπικών αρχών", αφού διαδραματίζουν βασικό ρόλο, ιδίως στην εφαρμογή. Οι πολίτες ήδη καλύπτονται, στο άρθρο 3 παράγραφος 9.

* Η Επιτροπή δέχεται την ανάγκη να "επισημανθούν κριτήρια που επιτρέπουν την καταγραφή των επιδοτήσεων με αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον" (τροπολογία 46), αν και δεν είναι αποδεκτός ο καθορισμός ημερομηνίας, εάν δεν υπάρχει σαφέστερη εικόνα των απαιτουμένων πόρων για το έργο αυτό. Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί ευπρόσδεκτη την τροπολογία 45, όπου συνιστάται "να ενθαρρυνθεί η χρήση... περιβαλλοντικών φόρων και κινήτρων σε κοινοτικό επίπεδο".

* Η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να "παρουσιάζει προφορικά ετήσιες εκθέσεις στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο" σχετικά με την ανάπτυξη των θεματικών στρατηγικών (τροπολογία 14).

* Όσον αφορά τον προτεινόμενο ενδιάμεσο στόχο για την αλλαγή του κλίματος (τροπολογία 15), η Επιτροπή συνεχίζει να υποστηρίζει τον προσωρινό στόχο που υπεδείχθη στην ανακοίνωσή της σχετικά με τη στρατηγική για την αειφόρο ανάπτυξη. Το έγγραφο αυτό αναφέρει ότι "μετά την εκπλήρωση των δεσμεύσεων του Κυότο, η ΕΕ πρέπει να έχει ως στόχο τη μείωση των εκπομπών στην ατμόσφαιρα αερίων θερμοκηπίου κατά μέσο όρο 1% ανά έτος ως προς τα επίπεδα του 1990 έως το 2020". Προς υποστήριξη των στόχων σχετικά με την αλλαγή του κλίματος, η Επιτροπή είναι επίσης σε θέση να υποστηρίξει την πρόταση για "ανάληψη περαιτέρω δράσης για τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από οχήματα με κινητήρα" (τροπολογία 18), αλλά η δράση αυτή δεν πρέπει να περιορίζεται μόνον σε νομοθετική δράση.

* Η Επιτροπή μπορεί να υποστηρίξει την πρόταση να προβλέπεται "ολοκληρωμένη οριζόντια προσέγγιση" για την αστική θεματική στρατηγική (τροπολογία 32), ώστε να υποστηριχθεί η "βελτίωση της ποιότητας του αστικού περιβάλλοντος".

* Η Επιτροπή είναι σε θέση να υποστηρίξει την αρχή της δημοσίευσης των αξιολογήσεων των επιπτώσεων (τροπολογία 43), αλλά κατά τα άλλα κρίνει ότι η τροπολογία του Κοινοβουλίου είναι πολύ περιοριστική, διότι αρκείται στη δημοσίευση των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ταυτοχρόνως, το προτεινόμενο πεδίο εφαρμογής ("όλες οι αποφάσεις και οι νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής") υπερβαίνει εκείνο που ορίζεται στη Δήλωση αριθ. 12, που εγκρίθηκε κατά τη σύναψη της συνθήκης του Άμστερνταμ. Εν πάση περιπτώσει, ήδη προβλέπεται ως στρατηγική προσέγγιση, κατά το άρθρο 3 παράγραφος 3, πλήρης και ουσιαστική χρήση και εφαρμογή της αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και της στρατηγικής περιβαλλοντικής αξιολόγησης. Η κοινή θέση πρέπει να διατηρηθεί, αλλά με την προσθήκη "και δημοσίευση των αποτελεσμάτων".

4.3. Τροπολογίες που δεν έγιναν δεκτές από την Επιτροπή

* Η Επιτροπή αντιτίθεται στην τροπολογία 41, βάσει της οποίας θα απαιτείτο να υπόκειται κάθε μία θεματική στρατηγική σε διαδικασία συναπόφασης. Εξ άλλου, η Επιτροπή δεν μπορεί να υποστηρίξει την τροπολογία 13, που θα είχε ως αποτέλεσμα να επισπευσθεί η προθεσμία, έως τη λήξη της οποίας πρέπει να είναι έτοιμες για εφαρμογή οι στρατηγικές, κατά δύο έτη, από πέντε σε τρία. Οι θεματικές στρατηγικές έχουν προταθεί ως ευέλικτη ανταπόκριση σε συγκεκριμένα περιβαλλοντικά προβλήματα προτεραιότητας, η δε κατάλληλη μορφή της στρατηγικής πρέπει να αποφασισθεί μόνον υπό το φως των ευρέων διαβουλεύσεων που θα λάβουν χώρα. Η κοινή θέση αναγνωρίζει αυτό το γεγονός, δίνοντας ταυτοχρόνως το μήνυμα ότι πρόκειται να εξετασθεί η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί απόφαση. Η ανάγκη προετοιμασίας και διαβουλεύσεων σημαίνει ότι η προθεσμία τριών ετών, για να είναι έτοιμες για εφαρμογή όλες οι στρατηγικές, βρίσκεται εκτός πραγματικότητας.

* Επί του παρόντος, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να δεχθεί τον επιπρόσθετο στόχο της σταθεροποίησης των εκπομπών CO2 από τις μεταφορές, στο πλαίσιο του στόχου του Κυότο για μείωση κατά 8%, έως το 2008-2012 (τροπολογία 42), διότι ο καθορισμός περιβαλλοντικών στόχων για επιμέρους τομείς χρειάζεται να βασίζεται σε ανάλυση των εφικτών επιλογών και κόστους-αποτελεσματικότητας. Η Επιτροπή θα ασχοληθεί με τους περιβαλλοντικούς στόχους στη σφαίρα των μεταφορών σε μια ανακοίνωση το 2002, όπως προαναγγέλθηκε στη Λευκή Βίβλο για την κοινή πολιτική μεταφορών.

* Η Επιτροπή κρίνει ότι η τροπολογία 20, που αφορά μέτρα για τη μείωση των εκπομπών των βιομηχανικών αερίων του θερμοκηπίου, είναι περιττή για το κείμενο της κοινής θέσης, όπου ήδη προβλέπεται σταδιακή παύση παραγωγής και μείωση της χρήσης των σχετικών αερίων (HFC, PFC, SF6).

* Η ημερομηνία που προβλέπεται στην τροπολογία 38 όσον αφορά τις πληροφορίες σχετικά με τους δείκτες είναι εκτός τόπου. Η πρόταση για ημερομηνία (2003) υποδηλώνει ότι οι πληροφορίες πρόκειται να παρασχεθούν άπαξ, ενώ η παροχή των εν λόγω πληροφοριών υποτίθεται ότι θα είναι τακτική, όπως ορίζεται στο άρθρο 10 στοιχείο ε) της κοινής θέσης.

5. Συμπέρασμα

Σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της, όπως προαναφέρεται.