ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση η οποία καθορίσθηκε από το Συμβούλιο για την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ανάληψη, την άσκηση και την προληπτική εποπτεία της δραστηριότητας επιχείρησης ηλεκτρονικού χρήματος και την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση η οποία καθορίσθηκε από το Συμβούλιο για την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ανάληψη, την άσκηση και την προληπτική εποπτεία της δραστηριότητας επιχείρησης ηλεκτρονικού χρήματος και την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

1. Στις 29 Ιουλίου 1998, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ανάληψη, την άσκηση, την προληπτική εποπτεία της δραστηριότητας ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος και πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ του Συμβουλίου για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος (COM(1998)461 τελικό).

2. Το Συμβούλιο άρχισε να εξετάζει τις προτάσεις στις 19 Οκτωβρίου 1998.

3. Κατά την σύνοδο ολομέλειας της 19ης Ιανουαρίου 1999, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε ευνοϊκή γνώμη για τις προτάσεις της Επιτροπής.

4. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπέβαλε τη γνώμη της στις 18 Ιανουαρίου 1999.

5. Στις 15 Απριλίου 1999, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψήφισμα νομοθετικού χαρακτήρα (πρώτη ανάγνωση) στο οποίο προτείνονται 25 τροπολογίες (PE A4-156/99).

6. Στις 29 Νοεμβρίου 1999, το Συμβούλιο καθόρισε κοινή θέση η οποία αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας ανακοίνωσης.

2. ΣΤΟΧΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ο βασικός στόχος της πρότασης είναι η δημιουργία μιας εναρμονισμένης ενιαίας αγοράς για την παροχή ηλεκτρονικού χρήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρόταση αφορά μόνο θέματα κανονιστικού χαρακτήρα και προληπτικής εποπτείας που συνδέονται με την έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος από μη τραπεζικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, είναι σαφές ότι ο ρόλος των παραδοσιακών πιστωτικών ιδρυμάτων θα είναι σημαντικός και σε αυτό το τμήμα αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που παρέχονται στο ευρύ κοινό, και συνεπώς οι θεμελιώδεις κανόνες που διέπουν την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών αυτών, βάσει της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης, και το εποπτικό καθεστώς στο οποίο υπόκεινται, όπως η άδεια λειτουργίας, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις, η εποπτεία κ.λπ, πρέπει να εφαρμόζονται με κατάλληλο τρόπο και στα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος.

Η πρόταση για την τροποποίηση του ορισμού του πιστωτικού ιδρύματος στην πρώτη τραπεζική οδηγία, ώστε να επιτρέψει και σε επιχειρήσεις που δεν επιθυμούν να ασκήσουν όλες τις τραπεζικές δραστηριότητες να εκδίδουν ηλεκτρονικό χρήμα σύμφωνα με τους βασικούς κανόνες που διέπουν όλα τα άλλα πιστωτικά ιδρύματα, θα διευκολύνει την αρμονική ανάπτυξη των δραστηριοτήτων όλων των πιστωτικών ιδρυμάτων σε όλη την Κοινότητα, ιδίως όσον αφορά την έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος, και θα επιτρέψει να αποφευχθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος, ακόμα και όσον αφορά την εφαρμογή των απαιτήσεων που σχετίζονται με την νομισματική πολιτική.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

3.1. Γενικές παρατηρήσεις

Η κοινή θέση του Συμβουλίου είναι σύμφωνη με τις τροπολογίες που προτάθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και με την πρόταση της Επιτροπής.

Ορισμένες διευκρινίσεις, οι οποίες περιλαμβάνονται στην κοινή θέση του Συμβουλίου, βελτιώνουν το κείμενο, ενώ ορισμένες συμπληρωματικές διατάξεις ανταποκρίνονται στις τροπολογίες που προτάθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

1998/0252 (COD)

3.2. Η κοινή θέση όσον αφορά τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση και την πρόταση της Επιτροπής οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ανάληψη, την άσκηση και την προληπτική εποπτεία της δραστηριότητας επιχείρησης ηλεκτρονικού χρήματος.

3.2.1. Αιτιολογικές σκέψεις

Προστέθηκε η αιτιολογική σκέψη 3 για να αντικατασταθεί το κείμενο του άρθρου 1 παρ. 3 στοιχείο β) σημεία (iii) και (iv) της πρότασης της Επιτροπής. Με την προσθήκη του κειμένου αυτού στις αιτιολογικές σκέψεις απλουστεύεται ο ορισμός του ηλεκτρονικού χρήματος στο κείμενο της οδηγίας.

Με την αιτιολογική σκέψη 7 διευκρινίζεται ότι η έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος πρέπει να είναι άμεση. Δεν παρέχεται η δυνατότητα αποδοχής χρηματικών ποσών ενόψει μεταγενέστερης έκδοσης ηλεκτρονικού χρήματος (αρχικό άρθρο 2 παρ. 4 στοιχείο β) του κειμένου της Επιτροπής).

Η αιτιολογική σκέψη 8 συμπληρώνει την προηγούμενη τροπολογία διευκρινίζοντας ότι μόνο τα πιστωτικά ιδρύματα μπορούν να χρησιμοποιούν λογαριασμούς σε μετρητά για τη χορήγηση ηλεκτρονικού χρήματος.

Η αιτιολογική σκέψη 9 αναφέρεται στη ρήτρα για τη "δυνατότητα εξαργύρωσης" που προβλέπεται στο άρθρο 3. Επίσης, ανταποκρίνεται στην τροπολογία 10 που προτάθηκε από το Κοινοβούλιο.

Στην αιτιολογική σκέψη 11 ενσωματώνεται η τροπολογία 1 που προτάθηκε από το Κοινοβούλιο και αιτιολογούνται οι τροποποιήσεις του κειμένου της οδηγίας που προτάθηκαν σύμφωνα με τις τροπολογίες 21 και 22 του Κοινοβουλίου.

Αιτιολογική σκέψη 12. Η πρόταση της Επιτροπής περιελάμβανε ένα άρθρο σχετικά με την εποπτεία των δραστηριοτήτων που ανατίθενται υπεργολαβικώς (άρθρο 6). Αυτές οι πρόσθετες διατάξεις διαγράφηκαν από την κοινή θέση, δεδομένου ότι υπάρχει η άποψη ότι θα πρέπει να υπάρχει οριζόντια αντιμετώπιση των δραστηριοτήτων που ανατίθενται υπεργολαβικώς για όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Τα κυριότερα σημεία της πρότασης της Επιτροπής σχετικά με τις υπεργολαβικές δραστηριότητες που υπήρχαν στο αρχικό κείμενο μετατέθηκαν σε αυτήν την αιτιολογική σκέψη.

Η αιτιολογική σκέψη 13 αναγνωρίζει την επίδραση που θα έχει η έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος στο χρηματοπιστωτικό σύστημα εν γένει και την ανάγκη συνεργασίας για την εκτίμηση της ακεραιότητας των συστημάτων ηλεκτρονικού χρήματος.

Αιτιολογική σκέψη 14. Διαγράφηκε η αναφορά "ποσοτικά όρια" που υπήρχε στην αρχική αιτιολογική σκέψη, δεδομένου ότι η κοινή θέση προβλέπει μία εκτενέστερη "εξαίρεση" από τις απαιτήσεις της οδηγίας για ορισμένα περιορισμένα συστήματα, χωρίς να γίνεται μνεία συγκεκριμένων χρηματοοικονομικών ορίων.

Η αιτιολογική σκέψη 16 ανταποκρίνεται στις διατάξεις του νέου άρθρου 11 που προβλέπει μία "ρήτρα αναθεώρησης" έτσι ώστε η εφαρμογή της οδηγίας να επανεξετασθεί από την Επιτροπή 54 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της.

3.2.2. Άρθρα

Στο άρθρο 1 παρ. 3 στοιχείο α) της κοινής θέσης του Συμβουλίου προστίθεται η φράση "ή άλλου τύπου νομικό πρόσωπο" στον ορισμό του ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος. Αυτό παρέχει μεγαλύτερη νομική σαφήνεια στο κείμενο και ανταποκρίνεται στην τροπολογία 14 που προτάθηκε από το Κοινοβούλιο. Επιπλέον, στην κοινή θέση του Συμβουλίου διαγράφεται το κείμενο "ή επενδύει τα έσοδα από τη δραστηριότητα αυτή χωρίς να υπόκειται στην οδηγία 93/22/ΕΟΚ του Συμβουλίου". Η οδηγία θα καλύπτει μόνο τα ιδρύματα που εκδίδουν ηλεκτρονικό χρήμα.

Στο άρθρο 1 παρ. 3 στοιχείο β) της κοινής θέσης του Συμβουλίου προστίθεται η φράση "αντιπροσωπευόμενη από απαίτηση έναντι του εκδότη" στον ορισμό του ηλεκτρονικού χρήματος. Κατ'αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται η συνέπεια του κειμένου με τη ρήτρα περί δυνατότητας εξαργύρωσης

Στο άρθρο 1 παρ. 3 στοιχείο β) σημείο (i) της κοινής θέσης του Συμβουλίου διαγράφεται η φράση "όπως η κάρτα με ολοκληρωμένο κύκλωμα ή με μνήμη ηλεκτρονικού υπολογιστή". Αυτό απλοποιεί το κείμενο. Ωστόσο, η διαγραφείσα φράση έχει προστεθεί στην αιτιολογική σκέψη 3.

Στο άρθρο 1 παρ. 3 στοιχείο β) σημείο(ii) προστίθεται μια νέα διάταξη για να εξασφαλιστεί η ισοτιμία μεταξύ μετρητών και ηλεκτρονικού χρήματος.

Τα σημεία (iii) και (iv) του άρθρου 1 παρ. 3 στοιχείο β) της αρχικής πρότασης διαγράφηκαν και το κείμενο ενσωματώθηκε στην αιτιολογική σκέψη 3.

Στο άρθρο 1 παρ. 4 της κοινής θέσης του Συμβουλίου προστίθεται μία νέα διάταξη που εξασφαλίζει ότι ηλεκτρονικό χρήμα μπορούν να εκδίδουν μόνο τα εγκεκριμένα πιστωτικά ιδρύματα της ΕΕ. Η διάταξη αυτή παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου σχετικά με τους φορείς που μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες ηλεκτρονικού χρήματος εντός της ΕΕ.

Το άρθρο 1 παρ. 5 στοιχείο α) της κοινής θέσης του Συμβουλίου απαγορεύει στα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος να ασκούν οποιαδήποτε πιστοδοτική δραστηριότητα, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος δεν θα εκτίθεται σε μεγάλα ανοίγματα που συνδέονται με πιστωτικούς κινδύνους.

Το άρθρο 1 παρ. 5 στοιχείο β) της κοινής θέσης του Συμβουλίου τροποποιεί το κείμενο της αρχικής πρότασης προσδιορίζοντας ότι η αποθήκευση των στοιχείων στο ηλεκτρονικό υπόθεμα πραγματοποιείται για λογαριασμό άλλων επιχειρήσεων. Αυτό περιορίζει τις επιχειρηματικές δραστηριότητες των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος και, κατά συνέπεια, τους δυνητικούς κινδύνους στους οποίους μπορούν να εκτίθενται.

Το άρθρο 2 παρ. 1 της κοινής θέσης του Συμβουλίου απλοποιεί το κείμενο της αρχικής πρότασης και ανταποκρίνεται στις τροπολογίες 16 και 17 που προτάθηκαν από το Κοινοβούλιο.

Το άρθρο 2 παρ. 2 της κοινής θέσης του Συμβουλίου τροποποιεί ελαφρά το κείμενο της αρχικής πρότασης διευκρινίζοντας το σκοπό της διάταξης.

Το άρθρο 2 παρ. 3 της κοινής θέσης του Συμβουλίου αποτελεί απλοποίηση του αρχικού κειμένου και προσδιορίζει ρητά ότι η έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος δεν συνιστά δραστηριότητα αποδοχής καταθέσεων.

Στο άρθρο 3 της κοινής θέσης του Συμβουλίου προστίθεται μία νέα διάταξη για την "δυνατότητα εξαργύρωσης", η οποία ανταποκρίνεται στις τροπολογίες 18 και 19 που προτάθηκαν από το Κοινοβούλιο.

Το άρθρο 4 παρ. 1 της κοινής θέσης του Συμβουλίου διευκρινίζει ότι τα "ίδια κεφάλαια" των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος προσδιορίζονται στην οδηγία σχετικά με τα ίδια κεφάλαια. Επίσης οι κεφαλαιακές απαιτήσεις σχετικά με το αρχικό κεφάλαιο αυξάνονται από 500.000 ευρώ σε 1 εκατ. ευρώ.

Στο άρθρο 5 παρ. 1 στοιχείο γ) και στο άρθρο 5 παρ. 3 της κοινής θέσης του Συμβουλίου η φράση "υψηλή ρευστότητα" της αρχικής πρότασης αντικαθίσταται από την φράση "επαρκή ρευστότητα". Αυτό ανταποκρίνεται στις τροπολογίες 21 και 22 που προτάθηκαν από το Κοινοβούλιο.

Στο άρθρο 5 παρ. 1 στοιχείο γ) σημείο (iv) της κοινής θέσης του Συμβουλίου η φράση "κατέχουν άμεσα ή έμμεσα συμμετοχή" της αρχικής πρότασης αντικαθίσταται από τη φράση "κατέχουν ειδική συμμετοχή". Το νέο κείμενο διευκρινίζει το χαρακτήρα της συμμετοχής (10%).

Το άρθρο 6 της κοινής θέσης του Συμβουλίου τροποποιεί το κείμενο έτσι ώστε η διάταξη να εναρμονιστεί με αντίστοιχη διάταξη για τα πιστωτικά ιδρύματα όπως ορίζεται στην οδηγία για το συντελεστή φερεγγυότητας.

Άρθρο 7 παρ. 1. Σύμφωνα με το νέο κείμενο της κοινής θέσης του Συμβουλίου απαιτούνται εσωτερικές διαδικασίες διαχείρισης και ελέγχου που ανταποκρίνονται στους κινδύνους που συνδέονται με δραστηριότητες που ανατίθενται υπεργολαβικώς.

Οι παράγραφοι 2 και 3 του άρθρου 7 που αφορούν την εποπτεία των υπεργολαβικών δραστηριοτήτων διαγράφηκαν και τα κυριότερα σημεία των διατάξεων ενσωματώθηκαν στην αιτιολογική σκέψη 12.

Το άρθρο 8 παρ. 1 επεκτείνει το φάσμα των διατάξεων από την εφαρμογή των οποίων τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές τους να εξαιρούν ορισμένα περιορισμένα ιδρύματα.

Το άρθρο 8 παρ. 1 στοιχείο α) της κοινής θέσης του Συμβουλίου μειώνει κατά το ήμισυ τα όρια για την εξαίρεση των ανοικτών τριμερών συστημάτων ηλεκτρονικού χρήματος σε 5 εκατ. ευρώ.

Το άρθρο 8 παρ. 1 στοιχείο β) της κοινής θέσης του Συμβουλίου προβλέπει εξαίρεση για τα συστήματα ηλεκτρονικού χρήματος όταν το ηλεκτρονικό χρήμα γίνεται δεκτό μόνο από συνδεδεμένες επιχειρήσεις. Αυτό ανταποκρίνεται στην τροπολογία 15 που προτάθηκε από το Κοινοβούλιο.

Το άρθρο 8 παρ. 1 στοιχείο γ) της κοινής θέσης του Συμβουλίου προβλέπει εξαίρεση για επιχειρήσεις ηλεκτρονικού χρήματος που είναι περιορισμένα τριμερή συστήματα (δηλαδή όταν υπάρχει ένα σαφές και προσδιορίσιμο όριο για τους αποδέκτες).

Το άρθρο 8 παρ. 3 της κοινής θέσης του Συμβουλίου προβλέπει υποχρέωση υποβολής εκθέσεων για τα συστήματα που επωφελούνται από την εξαίρεση.

Το άρθρο 9 της κοινής θέσης του Συμβουλίου επιφέρει τροποποιήσεις στο κείμενο και διευκρινίζει την περίοδο για την οποία ισχύουν τα "κεκτημένα δικαιώματα" και υποχρεώνει τις αρμόδιες αρχές να εξασφαλίσουν ότι τα ιδρύματα που λειτουργούν υπό καθεστώς κεκτημένων δικαιωμάτων συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της οδηγίας.

Στην κοινή θέση του Συμβουλίου προστίθεται το νέο άρθρο 11 το οποίο προβλέπει μία ρήτρα "αναθεώρησης" με την οποία η Επιτροπή θα επανεξετάσει την εφαρμογή της οδηγίας ιδίως όσον αφορά τα μέτρα προστασίας των κομιστών ηλεκτρονικού χρήματος, τις απαιτήσεις κεφαλαίου, τη χρήση των εξαιρέσεων και την πιθανή ανάγκη να απαγορευθεί η καταβολή τόκων επί ποσών εισπραχθέντων έναντι εκδόσεως ηλεκτρονικού χρήματος.

1998/0253 (COD)

3.3. Η κοινή θέση όσον αφορά τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση και την πρόταση της Επιτροπής οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος.

3.3.1. Αιτιολογικές σκέψεις

Στην κοινή θέση του Συμβουλίου προστίθεται η νέα αιτιολογική σκέψη 5 σύμφωνα με το νέο άρθρο 13α για την επέκταση των απαιτήσεων σχετικά με τη δυνατότητα εξαργύρωσης στις τράπεζες. Αυτό ανταποκρίνεται στην τροπολογία 24 που προτάθηκε από το Κοινοβούλιο.

3.3.2. Άρθρα

Με το άρθρο 1 παρ. 2 της κοινής θέσης του Συμβουλίου προστίθεται το νέο άρθρο 13α με το οποίο η απαίτηση για τη δυνατότητα εξαργύρωσης του ηλεκτρονικού χρήματος ισχύει και για τις τράπεζες. Αυτό ανταποκρίνεται στην τροπολογία 25 που προτάθηκε από το Κοινοβούλιο.

4. Συμπέρασμα

Η Επιτροπή έχει την άποψη ότι η κοινή θέση του Συμβουλίου είναι πλήρως αποδεκτή. Όχι μόνο ενσωματώνει πολλές από τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά επίσης συμπληρώνει την πρόταση της Επιτροπής με χρήσιμες διευκρινίσεις και πρόσθετες διατάξεις που ανταποκρίνονται στην ανάγκη θέσπισης ενός κατάλληλου εποπτικού πλαισίου γι' αυτή την νέα και καινοτόμο επιχειρηματική δραστηριότητα.