ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ που τροποποιεί την οδηγία 95/21/EΚ του Συμβουλίου για την επιβολή, σχετικά με τη ναυσιπλοΐα που συνεπάγεται χρήση κοινοτικών λιμένων ή διέλευση από ύδατα υπό τη δικαιοδοσία κράτους μέλους, των διεθνών προτύπων για την ασφάλεια των πλοίων, την πρόληψη της ρύπανσης και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας επί των πλοίων (έλεγχος του κράτους του λιμένα) - ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

Το άρθρο 251 παράγραφος 2 στοιχείο (γ) της συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι η Επιτροπή γνωμοδοτεί για τις τροπολογίες που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση.

Η Επιτροπή εκθέτει στη συνέχεια τη γνώμη της για τις τροπολογίες που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

1. Ιστορικο

α) Στις 22 Mαρτίου 2000, η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την πρόταση οδηγίας (COM (2000) 142 τελικό - COD 2000/0065 της 21ης Μαρτίου 2000). [1]

[1] ΕΕ C 212E, 25.7.2000, σ. 102.

β) Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνώμη της στις 19 Oκτωβρίου 2000 [2].

[2] ΕΕ C 14, 16.1.2001, σ.22.

γ) Η Επιτροπή των Περιφερειών εξέδωσε τη γνώμη της στις 21 Σεπτεμβρίου 2000 [3].

[3] ΕΕ C 22, 24.1.2001, σ.19.

δ) Στις 30 Noεμβρίου 2000, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε σε πρώτη ανάγνωση τη γνώμη του [4] η οποία περιελάμβανε ορισμένες τροπολογίες στην πρόταση της Επιτροπής.

[4] Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 30ής Νοεμβρίου 2000 που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα.

ε) Στις 12 Δεκεμβρίου 2000, η Επιτροπή εξέδωσε, σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της Συνθήκης, την τροποποιημένη πρόταση COM (2000) 850 τελικό στην οποία ενσωμάτωσε εξ ολοκλήρου ή εν μέρει τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [5].

[5] COM(2001) 850 τελικό, 12.12.2000 - ΕΕ C 154E, 29.5.2001, σ.67.

στ) Tο Συμβούλιο εξέδωσε κοινή θέση στις 26 Φεβρουαρίου 2001 [6].

[6] ΕΕ C 101, 30.3.2001, σ. 15.

ζ) Η κοινή θέση του Συμβουλίου και η σχετική γνώμη της Επιτροπής διαβιβάσθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 27 Φεβρουαρίου 2001 [7].

[7] SEC (2000) 343 τελικό, 27.2.2001 δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη.

η) Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε στις 16 Μαΐου 2001 (δεύτερη ανάγνωση) εγκρίνοντας την κοινή θέση με δύο τροπολογίες.

2. αντικειμενο τησ προτεινομενησ οδηγιασ

Η πρόταση της Επιτροπής αποσκοπεί στην τροποποίηση της οδηγίας 95/21/EΚ για τον έλεγχο του κράτους του λιμένα.

Η πρόταση αποτελεί μέρος της αποκαλούμενης δέσμης μέτρων ERIKA I και στόχος της είναι να καταστεί πιο αυστηρό το υπάρχον καθεστώς επιθεώρησης των πλοίων που χρησιμοποιούν τους κοινοτικούς λιμένες.

Η πρόταση περιέχει τα εξής βασικά στοιχεία:

- δημιουργία καθεστώτος υποχρεωτικής επιθεώρησης για ορισμένες κατηγορίες πλοίων που παρουσιάζουν υψηλότερο κίνδυνο για το περιβάλλον ή την ασφάλεια (ιδίως παλαιά δεξαμενόπλοια, πλοία μεταφοράς φορτίου χύδην, επιβατηγά, κ.α.).

- άρνηση εισόδου στους κοινοτικούς λιμένες των πλοίων των κατηγοριών που προαναφέρθηκαν, τα οποία αποδεδειγμένα δεν πληρούν τα πρότυπα.

- μεγαλύτερη διαφάνεια των πληροφοριών που αφορούν την επιθεώρηση των πλοίων ή την απαγόρευση απόπλου τους.

- βελτιωμένο σύστημα για την παρακολούθηση της εφαρμογής της οδηγίας και την αξιολόγηση της απόδοσής της στα κράτη μέλη.

3. Γνωμη τησ Επιτροπησ για τισ τροπολογιεσ του Ευρωπαϊκου Κοινοβουλιου

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε δύο τροπολογίες (δεύτερη ανάγνωση) στην κοινή θέση του Συμβουλίου.

Η Επιτροπή αποδέχθηκε την τροπολογία 2 με νέα σύνταξη του κειμένου της και εν μέρει την τροπολογία 1.

3.1 Τροπολογία 2

Η τροπολογία 2 αποβλέπει στην εισαγωγή ορισμένων υποχρεώσεων με τις οποίες θα διασφαλίζεται ότι τα κράτη μέλη αξιολογούν σε βάθος την απόδοση του ελέγχου του κράτους του λιμένα. Μολονότι η Επιτροπή συμφωνεί ως προς την αρχή, δεν συμφωνεί ότι είναι αναγκαίο να εισαχθεί το νέο άρθρο 2α. Για λόγους συνοχής, το περιεχόμενο του προτεινόμενου άρθρου είναι καλύτερο να περιληφθεί στο άρθρο 17 της οδηγίας. Tο θέμα που προτείνεται στην τροπολογία μπορεί να ενσωματωθεί στο άρθρο 17 με την προσθήκη των δύο εξής παραγράφων:

"Η Επιτροπή θα επανεξετάσει την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας το αργότερο εντός 36 μηνών από την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής της και θα προτείνει ενδεχομένως ενδεδειγμένα μέτρα. Η Επιτροπή θα κοινοποιήσει τα πορίσματα της εν λόγω επανεξέτασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και θα κρίνει εάν χρειάζεται να προτείνει τροποποιητική οδηγία ή άλλο νομοθέτημα στο δεδομένο πεδίο.

Η επανεξέταση που αναφέρεται στην προηγούμενη παράγραφο θα περιλαμβάνει αξιολόγηση της απόδοσης σε κάθε κράτος μέλος με βάση, μεταξύ άλλων, τον αριθμό επιθεωρητών του κράτους του λιμένα που διαθέτουν τα απαραίτητα προσόντα, τον αριθμό των διενεργούμενων επιθεωρήσεων, καθώς και των υποχρεωτικών επιθεωρήσεων, και τον αριθμό των πλοίων που εισήλθαν στους λιμένες του κράτους."

3.2 Τροπολογία 1

Η τροπολογία 1 χωρίζεται σε δύο μέρη. Tο πρώτο επιδιώκει την εισαγωγή, βάσει του άρθρου 7β, της υποχρέωσης να απαγορεύεται η είσοδος σε κοινοτικούς λιμένες σε πλοία που δεν ανταποκρίνονται στις διεθνείς και τις κοινοτικές απαιτήσεις σχετικά με τον εξοπλισμό καταγραφής δεδομένων ταξιδίου (VDR). Tο δεύτερο μέρος ορίζει ότι, 5 έτη από την έναρξη ισχύος της οδηγίας, το μέτρο που προαναφέρθηκε θα εφαρμόζεται σε όλα τα πλοία άνω των 300 GT.

Όσον αφορά το πρώτο μέρος της τροπολογίας, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί την ιδέα να ενισχυθεί η σημασία του VDR, με την καθιέρωση της απαγόρευσης εισόδου στα πλοία που δεν είναι εξοπλισμένα με VDR όπως απαιτείται από διεθνή νομοθετήματα. Ωστόσο, η προτεινόμενη διατύπωση δεν συμβαδίζει ούτε με το πνεύμα ούτε με τις λειτουργικές διαδικασίες του άρθρου 7β. Η Επιτροπή μπορεί λοιπόν να ενσωματώσει τη νέα απαγόρευση εισόδου που προτείνεται σε άλλο άρθρο. Έτσι θα εξασφαλισθεί ορθός συντονισμός με τις υπόλοιπες διατάξεις της οδηγίας που απαιτούν από της αρχές ελέγχου του κράτους του λιμένα, όταν δεν υπάρχει VDR, να απαγορεύουν τον απόπλου. Η διατύπωση αυτού του νέου άρθρου έχει ως εξής:

"[Άρθρο 9(β)]

Διαδικασίες που εφαρμόζονται σε περίπτωση έλλειψης εξοπλισμού καταγραφής δεδομένων ταξιδίου (VDR).

1. Όταν από την επιθεώρηση ενός πλοίου διαπιστώνεται ότι αυτό δεν διαθέτει VDR, όπως απαιτείται από την ισχύουσα σχετική κοινοτική ή διεθνή νομοθεσία, η αρμόδια αρχή εξασφαλίζει την απαγόρευση απόπλου του.

2. Εάν παρά την έλλειψη του εξοπλισμού που αναφέρεται στην παράγραφο 1, δεν διαπιστωθούν κατά την επιθεώρηση άλλες ελλείψεις που να δικαιολογούν την απαγόρευση απόπλου, η αρμόδια αρχή μπορεί να άρει την απαγόρευση απόπλου για επιχειρησιακούς λόγους. Όταν ένα κράτος μέλος λαμβάνει απόφαση του είδους αυτού, ενημερώνει αμέσως τις αρμόδιες αρχές του άλλου κράτους μέλους.

3. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα μέτρα που είναι αναγκαία προκειμένου να διασφαλίσουν ότι θα απαγορεύεται η είσοδος σε όλους τους κοινοτικούς λιμένες σε όλα τα πλοία στα οποία επετράπη να αποπλεύσουν από λιμένα κράτους μέλους υπό τις περιστάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2, εξαιρουμένης της περίπτωσης που αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφος 6, έως ότου ο πλοιοκτήτης ή ο πράκτορας του σκάφους αποδείξει στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους όπου επιβλήθηκε η απαγόρευση απόπλου ότι το πλοίο είναι πλέον εξοπλισμένο με VDR σύμφωνα με τις κοινοτικές ή διεθνείς απαιτήσεις, αναλόγως."

Tο δεύτερο μέρος της τροπολογίας επεκτείνει την απαγόρευση απόπλου σε κατηγορίες πλοίων για τις οποίες ο εξοπλισμός VDR δεν είναι υποχρεωτικός σύμφωνα με τις διεθνείς απαιτήσεις. Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί αυτό το μέρος της τροπολογίας για τους εξής λόγους:

Στρεβλώνει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, το οποίο αποβλέπει μόνον να ελέγχεται εάν το πλοίο ανταποκρίνεται στις διεθνείς απαιτήσεις και όχι να επιβάλλει έμμεσα πρόσθετες απαιτήσεις για τον εξοπλισμό.

Αυτό το μέρος της τροπολογίας στερείται νομικής βάσης διότι, εάν εφαρμοζόταν, θα απαγορευόταν ο απόπλους ή θα επιβάλλονταν περιορισμοί σε πλοία για μη συμμόρφωσή τους σε απαιτήσεις που δεν περιλαμβάνονται σε κοινοτικά ή διεθνή νομοθετήματα.

Δεν συμβαδίζει με τις ευρωπαϊκές νομοθετικές πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην επιβολή των απαιτήσεων που προαναφέρθηκαν. Η διάταξη η οποία καθιστά υποχρεωτική τον εξοπλισμό VDR στα υπάρχοντα φορτηγά πλοία περιλαμβάνεται ήδη σε προτεινόμενη οδηγία της αποκαλούμενης δέσμης μέτρων ERIKA II, η εφαρμογή της οποίας όμως δεν επεκτείνεται στα πλοία κάτω των 3000 GT.

4. Συμπερασμα

Βάσει του άρθρου 250 παράγραφος 2 της Συνθήκης, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της σύμφωνα με την έκβαση της δεύτερης ανάγνωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ως αναφέρεται προηγουμένως.

Ελπίζει ότι το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα επιτύχουν κοινό πεδίο σύγκλισης έτσι ώστε η οδηγία, η οποία μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ασφάλεια της ναυτιλίας, να εκδοθεί χωρίς άλλη καθυστέρηση.