ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 03.05.1995 
COM(95) 162 τζλικδ 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
σχετικά με το ρόλο των κυρώσεων για τη θέση σε εφαρμογή της κοινοτικής 
νομοθεσίας στον τομέα της Εσωτερικής Αγοράς 

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
σχετικά με το ρόλο των κυρώσεων για τη θέση σε εφαρμογή της κοινοτικής 
νομοθεσίας στον τομέα της Εσωτερικής Αγοράς 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Στον τομέα της Εσωτερικής Αγοράς η Κοινότητα πέρασε από μία φάση που 
χαρακτηρίζεται από έντονη νομοθετική προσπάθεια σε μία φάση που δίνει έμφαση 
στην αποτελεσματική λειτουργία των κοινών κανόνων. Αυτό που έχει ιδίως 
σημασία είναι η κατοχύρωση της ορθής μεταφοράς των οδηγιών στο εσωτερικό 
δίκαιο και, γενικότερα, η αποτελεσματική εφαρμογή των κοινοτικών διατάξεων. 
Αυτό συνεπάγεται κυρίως την εξασφάλιση κατάλληλων ανθρώπινων και υλικών 
πόρων, την ανάπτυξη της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων 
υπευθύνων για τη θέση σε εφαρμογή των κοινών κανόνων και τη θέση 
αποτελεσματικών ενδίκων μέσων στη διάθεση των φυσικών και νομικών 
προσώπων που θίγονται από τις παραβιάσεις των κανόνων για την Εσωτερική 
Αγορά. 
Επί του τελευταίου αυτού σημείου, η Επιτροπή, στην ανακοίνωση της προς το 
Συμβούλιο "η αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της Εσωτερικής Αγοράς -
Στρατηγικό Πρόγραμμα" (COM(93) 632 τελικό της 22ας Δεκεμβρίου 1993) 
επέστησε την προσοχή του Συμβουλίου επί του ότι είναι ανάγκη να βελτιωθεί η 
διαφάνεια των εθνικών συστημάτων επιβολής κυρώσεων που εφαρμόζονται σε 
περίπτωση μη τήρησης των υποχρεώσεων οι οποίες απορρέουν από τους κοινούς 
κανόνες. 
Στο τμήμα III του κεφαλαίου Β του στρατηγικού προγράμματος " Άσκηση ενδίκων 
μέσων : πρόσβαση στη δικαιοσύνη και δικαστική συνεργασία" προβλέπεται 
πράγματι ρητά ότι η Επιτροπή θα μεριμνήσει για: 
"Βελτίωση της διαφάνειας των εθνικών κυρώσεων απαιτώντας τη 
συστηματική κοινοποίηση τους στην Κοινότητα συγχρόνως με τα μέτρα 
ενσωμάτωσης. Κατάλληλες διατάξεις θα θεσπιστούν σε μελλοντικές 
νομοθετικές προτάσεις στον τομέα της εσωτερικής αγοράς και θα ζητηθεί 
από τα κράτη μέλη να κοινοποιούν πληροφορίες σχετικά με την υφιστάμενη 
νομοθεσία." 
Δεδομένου ότι η αποτελεσματικότητα των κυρώσεων είναι ένα από στοιχεία που 
θα εξασφαλίσουν την εφαρμογή των κανόνων για την εσωτερική αγορά, η παρούσα 
ανακοίνωση έχει στόχο να καταστήσει γνωστά στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο τα κίνητρα και τις προθέσεις της Επιτροπής επ'αυτού του ειδικού 
σημείου του στρατηγικού προγράμματος. Η παρούσα ανακοίνωση συνιστά ένα 
πρώτο στάδιο σε ένα γενικότερο πλαίσιο ανάλυσης. 
ι. ΚΥΡΏΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΈΣ ΛΝΑΑΟΓΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΈΣ 
Το άρθρο 5 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ορίζει ότι : 
"τα κράτη μέλη λαμβάνουν κάθε γενικό ή ειδικό μέτρο κατάλληλο να εξασφαλίσει 
την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την παρούσα συνθήκη ή 
προκύπτουν από πράξεις των οργάνων της Κοινότητας". 
Το Δικαστήριο, όμως, όρισε με τη νομολογία του ότι, οσάκις μία κοινοτική 
κανονιστική ρύθμιση δεν περιέχει καμία ειδική διάταξη προβλέπουσα κύρωση σε 
περίπτωση παράβασης ή παραπέμπει σχετικώς στις εθνικές νομοθετικές, 
κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, το άρθρο 5 της συνθήκης επιβάλλει στα 
κράτη μέλη να λαμβάνουν κάθε μέτρο κατάλληλο να εξασφαλίζει την εφαρμογή και 
την αποτελεσματικότητα του κοινοτικού δικαίου, προσδίδοντας στην επιλεγείσα 
κύρωση αποτελεσματικό, ανάλογο και αποτρεπτικό χαρακτήρα1. 
Διότι έχει σημασία, όπως σε κάθε νομικό σύστημα, αφενός να αποτρέπονται όλοι 
εκείνοι που υπέχουν υποχρεώσεις δυνάμει του κοινοτικού δικαίου από το να 
καταστρατηγούν το νόμο και, αφετέρου, να επιβάλλονται οι δέουσες κυρώσεις σε 
εκείνους οι οποίοι δεν σέβονται αυτό τον ίδιο νόμο. 
Για το λόγο αυτό, μόνο μία συνεπής προσέγγιση του ζητήματος των κυρώσεων 
που εφαρμόζονται στους κόλπους της Ενιαίας Αγοράς μπορεί να διασφαλίσει 
ταυτόχρονα τον θεμιτό ανταγωνισμό με δίκαιους όρους και την προστασία των 
γενικών συμφερόντων τα οποία αφορούν οι κοινοί κανόνες. 
Να εξασφαλιστεί θεμιτός ανταγωνισμός ιιε δίκαιους όρους 
Εν προκειμένω, ενόψει του ότι η τήρηση της νομοθεσίας για την Εσωτερική Αγορά 
αντιπροσωπεύει άμεσο ή έμμεσο κόστος για τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις, δεν 
θα έπρεπε, με βάση έναν υπολογισμό που καταδεικνύει βραχυπρόθεσμο κέρδος ή 
καταλήγει σε υπεκφυγή από τους κοινούς κανόνες, ορισμένοι επιχειρηματίες να 
προτιμούν να καταβάλουν το τίμημα μιας ασήμαντης κύρωσης ή να αναλάβουν τον 
κίνδυνο του ενδεχομένου μιας κύρωσης αν κάνουν σύγκριση με το όφελος που 
θα μπορούσαν να αντλήσουν από τη μη συμμόρφωση προς τους εφαρμοστέους 
κανόνες. 
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι όροι του θεμιτού ανταγωνισμού καθίστανται 
επισφαλείς ή επιδεινώνονται λόγω της υπάρξεως ατελών εθνικών κανόνων 
σχετικά με τις κυρώσεις. Εξάλλου, κάτω από ορισμένες περιστάσεις, οι 
στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που διακυβεύουν την ελεύθερη κυκλοφορία των 
εμπορευμάτων και των υπηρεσιών θα μπορούσαν να έχουν αντίτκυτπο σε 
κοινοτικό επίπεδο. Αυτό θα ήταν απαράδεκτο στο πλαίσιο της Εσωτερικής 
Αγοράς. 
Προστασία των γενικών συμφερόντων 
που καλύπτονται από του κοινούς κανόνες 
Το ενδιαφέρον όμως που υπάρχει για την τήρηση της νομοθεσίας για την 
Εσωτερική Αγορά ξεπερνάει κατά πολύ τα οικονομικά συμφέροντα που 
συνδέονται με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, των εμπορευμάτων, των 
υπηρεσιών και των κεφαλαίων στο πλαίσιο της μεγάλης αγοράς. 
Διότι, οι κανόνες για την Εσωτερική Αγορά προβλέπουν ιδίως υψηλό επίπεδο 
προστασίας στα θέματα της υγείας, της ασφάλειας, της προστασίας του 
περιβάλλοντος και των καταναλωτών. 
βλ. ιόίως απόφαση της 21ης Σεπτεμβρίου 1989, υπόθεση 68/88, Επιτροπή κατά Ελλάδος, Συλλογή σ. 2965, σκέψεις 
23 και 24. 
Κατά συνέπεια, η έλλειψη αποτελεσματικών κυρώσεων, ανάλογων και 
αποτρεπτικών σε περίπτωση παραβίασης του κοινοτικού δικαίου θα έβλαπτε την 
ίδια την αξιοπιστία της κοινής νομοθεσίας, μεταθέτοντας στους πολίτες της 
Ένωσης και το περιβάλλον τους το βάρος από τους ατομικά και κοινωνικά 
απαράδεκτους κινδύνους. 
Π.ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΥΡΩΣΕΩΝ 
Στην κοινοτική νομοθεσία, η σιωπηρή - μόνον με εφαρμογή του άρθρου 5 της 
συνθήκης - ή η ρητή εφαρμογή των εθνικών συστημάτων κυρώσεων αποτελεί τον 
κανόνα, ενώ η θέσπιση κοινών κυρώσεων παραμένει η εξαίρεση. Αυτή η γενική 
κατάσταση είναι απόλυτα συνεπής με την επικουρικότητα. 
Στον τομέα της εσωτερικής αγοράς, εφαρμόζονται στη νομοθετική δραστηριότητα 
της Επιτροπής τα κριτήρια σχετικά με την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα. 
Μιά τέτοια κατάσταση, πάντως, δεν μπορεί να επικροτηθεί ούτε πολιτικά ούτε 
κοινωνικά παρά μόνο στο μέτρο που τα εθνικά συστήματα κυρώσεων και η 
εφαρμογή τους δεν διακυβεύουν τον αποτελεσματικό, αναλογικό και αποτρεπτικό 
χαρακτήρα των οικείων κυρώσεων. 
Κατά συνέπεια, η συνύπαρξη διαφορετικών εθνικών συστημάτων κυρώσεων 
συμβιβάζεται με την καλή λειτουργία της Εσωτερικής Αγοράς μόνο στο βαθμό που 
όλοι σέβονται αυτά τα χαρακτηριστικά, ενδεχομένως με προσαρμογή των 
υφισταμένων εθνικών συστημάτων. 
Προκύπτει, πράγματι, από τη νομολογία του Δικαστηρίου ότι, οσάκις μία 
κοινοτική κανονιστική ρύθμιση δεν περιέχει καμία ειδική διάταξη προβλέπουσα 
κύρωση σε περίπτωση παραβάσεως ή παραπέμπει σχετικώς στις εθνικές 
νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, τα κράτη μέλη, διατηρώντας 
πάντως το δικαίωμα επιλογής των κυρώσεων, υποχρεούνται ιδίως να μεριμνούν 
ώστε για τις παραβιάσεις του κοινοτικού δικαίου να επιβάλλονται κυρώσεις υπό 
προϋποθέσεις, ουσιαστικές και διαδικαστικές, ανάλογες με τις ισχύουσες για τις 
παραβιάσεις του εθνικού δικαίου παρόμοιας φύσης και σημασίας και - διευκρινίζει 
το Δικαστήριο, -"οι οποίες, εν πάσει περιπτώσει προσδίδουν στην κύρωση 
αποτελεσματικό, ανάλογο και αποτρεπτικό χαρακτήρα"2. 
Συνάγεται ότι, όταν ο αποτελεσματικός, ανάλογος και αποτρεπτικός χαρακτήρας 
της κύρωσης δεν εξασφαλίζεται κατ'εφαρμογή του υφισταμένου εθνικού 
συστήματος κυρώσεων, τα κράτη μέλη πρέπει είτε να επιλέξουν ένα άλλο σύστημα 
κυρώσεων που θα ανταποκρίνεται στον χαρακτήρα αυτό, είτε να προσαρμόσουν το 
υφιστάμενο σύστημα ή να δημιουργήσουν ένα ειδικό σύστημα κυρώσεων 
προκειμένου να ικανοποιήσουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 5 
της συνθήκης. 
Επί του σημείου αυτού, προκύπτει από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου ότι τα 
κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλεστούν διατάξεις, πρακτικές ή καταστάσεις της 
βλ. σκέψη 24 της ανωτέρω απόφασης στην υπόθεση 68/88. 
οικείας έννομης τάξης προκειμένου να δικαιολογήσουν τη μη τήρηση των 
υποχρεώσεων που υπέχουν από το κοινοτικό δίκαιο3. 
Εκ προοιμίου δεν υπάρχει κανένας λόγος για να πιστέψει κανείς ότι όταν ένα 
κράτος μέλος ορίζει τις κυρώσεις που συνδέονται με τους εφαρμοστέους κανόνες -
ανεξάρτητα αν πρόκειται για κανόνες κοινοτικής ή εθνικής προέλευσης - αυτές οι 
κυρώσεις δεν είναι αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές. Είναι πράγματι, 
προς το συμφέρον του κράτους δικαίου να εξασφαλίζει την αποτελεσματική 
εφαρμογή των κανόνων που εφαρμόζονται στο έδαφος του, από άποψη 
εμπιστοσύνης τόσο των ιδίων του των υπηκόων όσο και των άλλων κρατών μελών 
της Ένωσης. 
Ενόψει, όμως, των ενίοτε σημαντικών διαφορών που επισημαίνει η Επιτροπή στο 
πλαίσιο της εξέτασης της μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο και της εφαρμογής των 
κοινών κανόνων, έχει σημασία να εξασφαλιστεί ορισμένο επίπεδο διαφάνειας των 
εθνικών συστημάτων κυρώσεων, προκειμένου να είναι βέβαιος ο αποτελεσματικός, 
ανάλογος και αποτρεπτικός χαρακτήρας τους. 
Ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα : 
οι δημόσιες συμβάαεκ 
Η εσωτερική αγορά περιλαμβάνει ένα χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα στον οποίο η 
ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των 
κεφαλαίων εξασφαλίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις τις συνθήκης. Η σχετική 
κοινοτική νομοθεσία καλύπτει κλάδους και τομείς με όση ποικιλία μπορούν να 
συνεπάγονται, για παράδειγμα, τομείς όπως των ειδών διατροφής, των 
χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, της αναγνώρισης των διπλωμάτων, των μέσων 
μεταφοράς και επικοινωνίας, της άμεσης και έμμεσης φορολογίας ή του 
δικαιώματος διαμονής. Η εν λόγω νομοθεσία λαμβάνει υπόψη την προστασία τόσο 
σημαντικών γενικοτν συμφερόντων όσο η προστασία της βιομηχανικής και 
εμπορικής ιδιοκτησίας, του σεβασμού των συναλλακτικών ηθών ή της προστασίας 
των καταναλωτών. 
Για να γίνουν όμως αντιληπτά τα όρια της παραπομπής στα εθνικά συστήματα 
κυρώσεων, δεν χρειάζεται να γίνει ανασκόπηση αυτών των κλάδων και τομέων που 
καλύπτονται από τη νομοθεσία για την Εσωτερική Αγορά. Η ίδια η κοινοτική 
νομοθεσία σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις συνιστά παράδειγμα των ορίων της 
παραπομπής στα εθνικά συστήματα κυρώσεων καθώς επιβάλλει ρητά στα κράτη 
μέλη να προβλέπουν ένδικα μέσα και να εφαρμόζουν ορισμένες κυρώσεις σε 
περίπτωση παραβίασης των εφαρμοστέων κανόνων. 
Παρά λοιπόν αυτές τις ειδικές διατάξεις, η μεταφορά των αντίστοιχων4 οδηγιών 
στο εσωτερικό δίκαιο δεν είναι καθόλου ικανοποιητική, και οδήγησε την Επιτροπή 
στο να κινήσει τις διαδικασίες παραβάσεως κατά πολλών κρατών μελών. 
βλ. ιδίως απόφαση της 21ης Φεβρουαρίου 1990, Επιτροπή κατά Βελγίου, υπόθεση 74/89· όπως επιβεβαιώθηκε ιδίως 
με την απόφαση της 10ης Ιουλίου 1990, Επιτροπή κατά Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, υπόθεση 
217/88. 
Οδηγία (ΕΟΚ) αριθ. 89/65 του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1989 "για το συντονισμό των νομοθετικών, 
κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων περί εφαρμογής των διαδικασιών προσφυγής στον τομέα της σύναψης 
συμβάσεων κρατικών προμηθειών και δημοσίων έργων" και οδηγία (ΕΟΚ) αριθ. 92/13 του Συμβουλίου της 25ης 
Φεβρουαρίου 1992 "για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την 
εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων στις διαδικασίες σύναψης των συμβάσεων φορέων οι οποίοι λειτουργούν στους 
τομείς του ύδατος, της ενεργείας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών". 
Οι παραβάσεις που διαπιστώθηκαν από την Επιτροπή είναι ιδίως οι ακόλουθες : 
το καθεστώς του οργάνου στο οποίο απευθύνεται το ένδικο μέσο δεν 
ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των οδηγιών - δεν πρόκειται για 
ανεξάρτητο δικαστήριο κατά την έννοια του άρθρου 177 της συνθήκης ΕΚ· 
το εν λόγω όργανο δεν διαθέτει αρκετές αρμοδιότητες - δυσκολία ή 
αδυναμία να διατάσσει, σε ορισμένες περιπτώσεις, προσωρινά μέτρα - ή οι 
αρμοδιότητες περιορίζονται σε ορισμένες συμβάσεις. 
'Επεται ότι οι επιχειρήσεις δεν έχουν πάντοτε στη διάθεση τους αποτελεσματικά 
ένδικα μέσα όταν θεωρούν ότι θίγονται τα συμφέροντα τους. Αυτό εξασθενεί την 
αποτελεσματικότητα των σχετικών εθνικών κυρώσεων. 
Όσον αφορά τον ανάλογο και αποτρεπτικό χαρακτήρα των κυρώσεων μπορεί 
επίσης ορισμένες φορές να τεθεί υπό αμφισβήτηση. Το παράδειγμα των 
συστημάτων αποζημίωσης είναι αποκαλυπτικό από την άποψη αυτή. 
Οι οδηγίες σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις δεν θεσπίζουν συγκεκριμένο κανόνα 
ως προς το ποσό αυτής της αποζημίωσης. Αυτή δε η αποζημίωση είναι ελάχιστη σε 
ορισμένα κράτη μέλη , όπου περιορίζεται, για παράδειγμα, στο να καλύψει τα 
έξοδα που συνεπάγεται η συμμετοχή στη διαδικασία ανάθεσης της σύμβασης, ενώ 
σε άλλα κράτη μέλη η αποζημίωση μπορεί να κλύψει το διαφυγόν κέρδος της 
επιχείρησης (δηλαδή το κέρδος που αυτή θα είχε αποκομίσει αν είχε πετύχει τη 
σύμβαση). 
Λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής σημασίας κάθε συμβάσεως που καλύπτεται 
από τις οδηγίες (πλέον των 200.000 ECU για κάθε σύμβαση προμηθειών και πλέον 
των 5 εκατομμυρίων ECU για κάθε σύμβαση έργου), είναι δύσκολο να αμφισβητηθεί 
ότι αυτή η αισθητή διαφορά στα συστήματα αποζημιώσεως επηρεάζει τη 
συμπεριφορά των αναθετόντων φορέων και των επιχειρήσεων. 
Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει, κάτω από ορισμένες περιστάσεις, 
στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό που διακυβεύουν την ελεύθερη κυκλοφορία των 
αντίστοιχων εμπορευμάτων και των υπηρεσιών στο πλαίσιο της Ενιαίας Αγοράς. 
Για το λόγο αυτό, πέρα από την ανάλυση των εθνικών κειμένων, η Επιτροπή 
προσπαθεί να σταθμίσει την πραγματική τους εφαρμογή. Προς το σκοπό αυτό 
προτάθηκε ένα πλαίσιο ανάλυσης από τη Συμβουλευτική Επιτροπή. Μέχρι σήμερα, 
όμως, αυτό το πλαίσιο δεν μπόρεσε να καθιερωθεί λόγω των ανεξήγητων 
δυσκολιών που έχουν οι εθνικές αρχές για τη διαβίβαση των πληροφοριών στον 
τομέα αυτό. 
III. ΑΙΑΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ 
Ένα Eire ημα κοινοτικού ενδιαφέροντα 
Στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων όπως και στους λοιπούς κλάδους και τομείς 
που καλύπτονται από τη νομοθεσία για την Εσωτερική Αγορά, η αποτελεσματική 
θέση σε εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας εξαρτάται από περισσότερα 
αλληλένδετα στοιχεία. 
Ο αποτελεσματικός, ανάλογος και αποτρεπτικός χαρακτήρας των κυρώσεων που 
εφαρμόζονται στις περιπτώσεις παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου εξαρτάται 
κατ αρχάς από τη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο ή και την ορθή και 
αποτελεσματική εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων, καθώς και την καλή 
διοικητική συνεργασία η οποία βασίζεται με τη σειρά της στη διαφάνεια. 
Η Επιτροπή , στην ανακοίνωση της στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο "σχετικά με την ανάπτυξη διοικητικής συνεργασίας για την εφαρμογή 
και επιβολή της κοινοτικής νομοθεσίας στην Εσωτερική Αγορά" (COM(94) 29 
τελικό, της 16.02.1994), είχε ήδη υπογραμμίσει ότι ανομοιογενής και ατελής 
εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου όχι μόνον θα περιορίσει τα συνολικά οφέλη που 
προκύπτουν από την εσωτερική αγορά και θα πλήξει τα συμφέροντα των 
ενδιαφερομένων πολιτών ή επιχειρήσεων, αλλά και θα διακυβεύσει την αμοιβαία 
εμπιστοσύνη που αποτελεί τη βάση ολόκληρου του οικοδομήματος της Εσωτερικής 
Αγοράς5. 
Το ίδιο το Συμβούλιο επισήμανε στο ψήφισμα του επί του ιδίου θέματος ότι είναι 
απαραίτητο, για την καλή λειτουργία της Κοινότητας, να αυξηθεί η αμοιβαία 
εμπιστοσύνη και διαφάνεια μεταξύ των διοικήσεων και, με τον τρόπο αυτό, να 
υπάρξει μέριμνα ώστε η κοινοτική νομοθεσία να εφαρμόζεται πραγματικά, 
αποτελεσματικά και ομοιόμορφα σε όλα τα κράτη μέλη6. 
Κατά συνέπεια το πρόβλημα των κυρώσεων δεν είναι πρόβλημα αποκλειστικά 
εθνικού ενδιαφέροντος, που θα μπορούσε να απομονωθεί από τη γενική 
προβληματική της λειτουργίας της Ενιαίας Αγοράς. 
Απαντιίσεκ σε τοιιεακό επίπεδο 
Όπως εξετέθη ανωτέρω, η έκταση του πεδίου εφαρμογής της νομοθεσίας σχετικά με 
την Εσωτερική Αγορά καθώς και η ιδιαιτερότητα των οικείων τομέων, επιβάλλουν 
πραγματιστική και τομεακή προσέγγιση του ζητήματος των κυρώσεων. 
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι στερητικές της ελευθερίας ποινές μπορεί να είναι 
αναγκαίες (όπως για την καταστολή των πράξεων ξεπλύματος του χρήματος που 
διέπεται από την οδηγία 91/308/ΕΟΚ7) ενώ σε άλλες μπορεί να ενδείκνυται η 
ύπαρξη αστικής ευθύνης (όπως για τη μη εκτέλεση των υποχρεώσεων που 
απορρέουν από συμβάσεις σχετικά με τα οργανωμένα ταξίδια και τις οργανωμένες 
διακοπές και περιηγήσεις που διέπονται από την οδηγία 90/314/ΕΟΚ8). 
Αυτή η πραγματιστική και τομεακή προσέγγιση αντικατοπτρίζεται ήδη σε άλλους 
τομείς της κοινοτικής νομοθεσίας, όπως η κοινή γεωργική πολιτική, η κοινή 
πολιτική για την αλιεία, η κοινή πολιτική των μεταφορών (τομείςόπου συχνά 
συναντώνται κυρώσεις, οι οποίες ορισμένες φορές ποικίλλουν από χρηματικές 
βλ. σημείο 11 της κατάστασης των πραγμάτων που περιέχεται στο παράρτημα Ι της εν λόγω ανακοίνωσης. 
Ψήφισμα του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 1994 "σχετικά με την ανάπτυξη της διοικητικής συνεργασίας για την 
εφαρμογή και την επιβολή της κοινοτικής νομοθεσίας στα πλαίσια της εσωτερικής αγοράς", ΕΕ C 179 της 1.7.1994, 
σ. 1 
Οδηγία του Συμβουλίου της 10ης Ιουνίου 1991 "για την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού 
συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες". 
Οδηγία του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 1990 "για τα οργανωμένα ταξίδια και τις οργανωμένες διακοπές και 
περιηγήσεις", ΕΕ L 158, σ. 59. 
μέχρι την ανάκλησηδιαφορετικών μορφών αδειών ) ή στις υπό εκτέλεση εργασίες 
σε θέματα προστασίας των χρηματοοικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. 
Η δημιουργία της Ενιαίας Αγοράς κατέστησε σαφή την κατανομή της ευθύνης των 
κρατών μελών στη διαχείριση των κοινών εξωτερικών συνόρων. Ακριβώς αυτή η 
αποσαφήνιση οδήγησε τους Προϊσταμένους των Τελωνειακών Υπηρεσιών των 
κρατών μελών να διακηρύξουν τον Δεκέμβριο του 1993 με τη δήλωση "για μία 
στρατηγική-πλαίσιο για το Τελωνείο 2000" ότι "οι υπηρεσίες τους, σε συνεργασία 
με την Επιτροπή θα εξετάσουν το φάσμα, την κατάταξη και το βαθμό σοβαρότητας 
των τελωνειακών παραβάσεων, (...) λαμβάνοντας υπόψη τον κοινοτικό τελωνειακό 
κώδικα". 
Ο τομέας των δημοσίων συμβάσεων συνιστά ένα ακόμη παράδειγμα που δείχνει με 
σαφήνεια την ανάγκη να μην καταργηθεί εκ προοιμίου ο καθορισμός κυρώσεων ή 
κοινών συστημάτων κυρώσεων στο πλαίσιο της Ενιαίας Αγοράς. 
Για το λόγο αυτό, μόνον η διαφάνεια των εθνικών συστημάτων κυρώσεων που 
εφαρμόζονται σε περιπτώσεις μη τήρησης των υποχρεώσεων που απορρέουν από 
το κοινοτικό δίκαιο μπορεί να επιτρέψει στην Επιτροπή 
να βεβαιωθεί ότι αυτά τα εθνικά συστήματα είναι αποτελεσματικά, ανάλογα 
και αποτρεπτικά και 
να περιορίσει την παρέμβαση της Κοινότητας σε θέματα κυρώσεων στο 
μέτρο που είναι αυστηρά αναγκαίο σε κάθε τομέα για την καλή λειτουργία 
της Εσωτερικής Αγοράς. 
Διότι, μόνον η διαφάνεια μπορεί να διασφαλίσει την αμοιβαία εμπιστοσύνη και 
αποτελεί δείγμα κοινής βούλησης για να μην αποκρύπτονται οι τυχόν σχετικές 
δυσκολίες. 
Συγχρόνως, η διαφάνεια δεν προεξοφλεί κατά τίποτα τις επιλογές που θα 
μπορούσε να κάνει η Κοινότητα σε κάθε τομέα για να εξασφαλίσει την καλή 
λειτουργία της Εσωτερικής Αγοράς. 
Οι συνκεκριμένε€ εvέpγείεç που πρέπει να αντιμετωπιστούν 
Από την Επιτροπή 
Η Επιτροπή, στον ρόλο της ως θεματοφύλακα της συνθήκης, πρέπει να 
βεβαιώνεται για την ορθή μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο των οδηγιών και, γενικά, 
να μεριμνά για την πραγματική και αποτελεσματική θέση σε εφαρμογή του 
κοινοτικού δικαίου. 
Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή θα μεριμνήσει ώστε οι εφαρμοστέες κυρώσεις να 
αποτελούν εφεξής ένα από εκείνα τα μέτρα για τα οποία απαιτείται κοινοποίηση 
βάσει των κοινοτικών διατξάεων. Όπως ανακοινώθηκε με το στρατηγικό 
πρόγραμμα για την Εσωτερική Αγορά, ενδεικνυόμενες διατάξεις θα περιληφθούν, 
κυρίως, στις μελλοντικές προτάσεις οδηγιών ή κανονισμών σχετικά με την 
εσωτερική αγορά (βλ. παραδείγματα στερεότυπης ρήτρας που περιέχονται στο 
παράρτημα της παρούσας ανακοίνωσης). 
Αυτή όμως η απαίτηση για διαφάνεια αφορά και την υφιστάμενη νομοθεσία, τη 
διαχείριση του κοινοτικού κεκτημένου. Για τον λόγο αυτό, στο πλαίσιο του ελέγχου 
της μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο και της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου τα 
κράτη μέλη καλούνται να κοινοποιήσουν - εφόσον δεν έχει ήδη γίνει - κάθε 
πληροφορία που είναι χρήσιμη για τα συστήματα των εφαρμοστέων κυρώσεων, θα 
γίνουν δε μελέτες στους τομείς που χρειάζονται συμπληρωματικές εργασίες. 
Η Επιτροπή ενδεχομένως και μέσα στα όρια της εξουσίας πρωτοβουλίας της θα 
λάβει μέτρα ή και θα υποβάλει προτάσεις για την αντιμετώπιση, κατά τον 
ενδεικνυόμενο τρόπο, τομεακών προβλημάτων που θα παρουσιαστούν σε θέματα 
κυρώσεων με τον τρόπο αυτό. Τα μέτρα αυτά ή και οι προτάσεις θα μπορούν, 
ενδεχομένως, να περιέχουν καθορισμό κοινών κυρώσεων για να εξασφαλιστεί ο 
αποτελεσματικός, ανάλογος και αποτρεπτικός χαρακτήρας των κυρώσεων που 
είναι αναγκαίεςι για τη θέση σε εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου σχετικά με την 
Εσωτερική Αγορά. 
Από το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη 
Η εξέταση του μνημονίου της Γαλλικής Προεδρίας επί των "κυρώσεων για τις 
παραβιάσεις του κοινοτικού δικαίου και την αποτελεσματική τους εφαρμογή" 
παρέχει στο Συμβούλιο την ευκαιρία να υπομνήσει, στο πολιτικό επίπεδο, τη 
σημασία αυτού του ζητήματος για την καλή λειτουργία της Κοινότητας, γενικά, και 
της Εσωτερικής Αγοράς, ειδικότερα. 
Η σαφής και ακλόνητη πολιτική δέσμευση των αρμόδιων για την Εσωτερική Αγορά 
υπουργών, με την υποστήριξη των Αρχηγών Κρατών και των Κυβερνήσεων των 
κρατών μελών στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα έπρεπε να επιτρέψει, 
αφενός την κινητοποίηση των εθνικών διοικήσεων υπέρ της αμοιβαίας διαφάνειας 
σε θέματα κυρώσεων, και, αφετέρου, την εξέταση, με ανοικτό και εποικοδομητικό 
πνεύμα, από το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη λύσεων οι οποίες, αν παραστεί 
ανάγκη, θα προταθούν από την Επιτροπή στον τομέα αυτό. 
Μιά τέτοια δέσμευση εντάσσεται στη γραμμή της δήλωσης (αριθ. 19) σχετικά με την 
εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου, που προσαρτάται στην τελική πράξη της 
συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
Με την παρούσα ανακοίνωση η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο: 
να λάβουν γνώση των πρώτων προσανατολισμών της σε θέματα κυρώσεων 
στον τομέα της Εσωτερικής Αγοράς· 
να επιβεβαιώσουν ότι είναι απαραίτητη η διαφάνεια των σχετικών εθνικών 
συστημάτων κυρώσεων 
να δεσμευτούν αναπότρεπτα ότι θα υποστηρίξουν τις εργασίες σχετικά με 
τις κυρώσεις, κυρίως στους τομείς των δημοσίων συμβάσεων και του 
τελωνειακού δικαίου. 
να δεσμευτούν να εξετάσουν με ανοιχτό και εποικοδομητικό πνεύμα τις 
τομεακές προτάσεις που καλείται να υποβάλει η Επιτροπή μέσα στους 
προσεχείς μήνες ώστε να εξασφαλιστεί ο αποτελεσματικός, ανάλογος και 
αποτρεπτικός χαρακτήρας των εφαρμοστέων κυρώσεων στις περιπτώσεις 
παραβιάσεων των κανόνων για την Εσωτερική Αγορά. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Παραδείγματα στερεότυπης ρήτρας την οποία η Επιτροπή προτίθεται 
να εντάξει στις μελλοντικές προτάσεις κανονισμών και οδηγιών(ΕΚ) 
Τα παραδείγματα που ακολουθούν έχουν καθαρά ενδεικτικό χαρακτήρα και δεν 
προδικάζουν τυχόν ενδεδειγμένες διατάξεις που θα μπορούσε να περιλάβει η 
Επιτροπή στις ειδικές ή τομεακές νομοθετικές ρυθμίσεις. 
Για τους κανονισμούς : 
"Τα κράτη μέλη καθορίζουν το σύστημα των κυρώσεων που επιβάλλονται στις 
παραβιάσεις των διατάξεων του παρόντος κανονισμού και λαμβάνουν κάθε 
αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλιστεί η θέση τους σε εφαρμογή. Οι εν λόγω 
κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές. Τα κράτη 
μέλη κοινοποιούν τις διατάξεις αυτές στην Επιτροπή το αργότερο στις ..., και κάθε 
μεταγενέστερη τροποποίηση τους το συντομότερο δυνατόν. 
Για τις οδηγίες : 
"Τα κράτη μέλη καθορίζουν το σύστημα των κυρώσεων που επιβάλλονται στις 
παραβιάσεις των εθνικών διατάξεων που έχουν θεσπιστεί σε εκτέλεση της 
παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλιστεί η 
θέση τους σε εφαρμογή. Οι εν λόγω κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, 
ανάλογες και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν αυτές τις διατάξεις στην 
Επιτροπή το αργότερο μέχρι την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο ... (λήξη 
της προθεσμίας μεταφοράς της οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο) και κάθε 
μεταγενέστερη τροποποίηση τους το συντομότερο δυνατόν. 
10 

ISSN 0254-1483 
COM(95) 162 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 06 10 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-190-GR-C 
ISBN 92-77-88411-8 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο 
//