Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση κανονισμού του (EK) Συμβουλίου για τις ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία» () (97/C 30/18)

Στις 4 Ιουλίου 1996, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την παραπάνω πρόταση.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να ορίσει γενικό εισηγητή τον κ. Simpson.

Κατά την 338η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 25ης Σεπτεμβρίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 85 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 4 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Επιτροπή προτείνει την περαιτέρω παράταση της έβδομης οδηγίας του Συμβουλίου για τις ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία. Η ισχύς της εν λόγω οδηγίας () έληγε κανονικά την 1η Ιανουαρίου 1996, με την έναρξη της εφαρμογής της νέας διεθνούς συμφωνία στους κόλπους του ΟΟΣΑ, εφόσον βεβαίως θα είχε κυρωθεί από όλα τα συμβαλλόμενα μέρη.

1.2. Σύμφωνα με τον κανονισμό του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1995, ο οποίος θέτει σε ισχύ τις διατάξεις σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις της συμφωνίας ΟΟΣΑ (), η έβδομη οδηγία τροποποιήθηκε προκειμένου να εξακολουθήσει να ισχύει προσωρινά έως την 1η Οκτωβρίου 1996. Και αυτό διότι ελήφθη υπόψη ότι η συμφωνία ΟΟΣΑ δεν πρόκειται να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1996. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέτασε την παρούσα πρόταση και, στη σύνοδο του Νοεμβρίου 1995, υιοθέτησε γνωμοδότηση με την οποία εξέφραζε την υποστήριξή της στην προσωρινή τροποποίηση ().

1.3. Αν και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κορέα, η Νορβηγία και, πρόσφατα, η Ιαπωνία κύρωσαν τη συμφωνία του ΟΟΣΑ, δεν έχουν πράξει το ίδιο και οι ΗΠΑ. Παρά τον ορισμό της 15 Ιουλίου 1996 ως αναθεωρημένης ημερομηνίας εφαρμογής, η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έχει υιοθετήσει ακόμη τη νομοθεσία που απαιτείται προκειμένου να επιτραπεί η κύρωση.

2. Πρόταση της Επιτροπής

2.1. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή ζήτησε από το Συμβούλιο να προβεί σε προτάσεις αποφάσεων, προκειμένου να τεθούν σε ισχύ πριν από την 1η Οκτωβρίου 1996, ημερομηνία λήξεως της προσωρινής παράτασης της έβδομης οδηγίας.

2.2. Η οδηγία περιορίζει επί του παρόντος τις ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία για όλα τα πλοία (μεγαλύτερα από ένα ελάχιστο μέγεθος) στο 9 % του κόστους ναυπήγισης για πλοία μεγαλύτερης αξίας και 4,5 % για τα μικρότερα πλοία. Παρομοίως, οι ενισχύσεις λειτουργίας που χορηγούνται σε ναυπηγεία που δεν συνδέονται με μεμωνομένες συμβάσεις, περιορίζονται μόνο στα συμφωνηθέντα σχέδια αναδιάρθρωσης, στο κόστος παύσης των εργασιών της επιχείρησης και στα ανώτατα όρια ενισχύσεων για τη διάσωση της επιχείρησης.

2.3. Με τη συμφωνία του ΟΟΣΑ σταματούν οι ενισχύσεις παραγωγής στις κυριότερες ναυπηγικές χώρες του κόσμου. Τούτο αποτελεί κύριο βήμα για την ομαλοποίηση της παγκόσμιας ναυπηγικής βιομηχανίας.

2.4. Εφόσον δεν έχει αποφασιστεί η εφαρμογή της συμφωνίας του ΟΟΣΑ, η Επιτροπή προτείνει την προσωρινή συνέχιση της ισχύος της έβδομης οδηγίας ώς την 31η Δεκεμβρίου 1998 το αργότερο.

3. Παρατηρήσεις της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

3.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για την περαιτέρω καθυστέρηση της κύρωσης της συμφωνίας του ΟΟΣΑ. Το γεγονός αυτό έχει αρνητικές επιπτώσεις στο στόχο της ομαλοποίησης, στο θεμιτό ανταγωνισμό, στις ανοιχτές προσκλήσεις για την υποβολή προσφορών και στην ανάπτυξη της ναυπηγικής βιομηχανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ειδικότερα, έχει αναβληθεί η εφαρμογή των ρυθμίσεων που επιτρέπουν τη λήψη μέτρων κατά των τιμολογήσεων που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό.

3.2. Ιδιαίτερα απογοητευτική είναι η αδυναμία της κυβέρνησης των ΗΠΑ να αποκτήσει τη νομοθετική εξουσία που θα της επέτρεπε την κύρωση της συμφωνίας.

3.3. Η πρόταση παράτασης της έβδομης οδηγίας για μια περαιτέρω μεταβατική περίοδο κρίνεται ως η λιγότερο επιζήμια για τη στήριξη της ναυπηγικής βιομηχανίας στο άμεσο μέλλον.

3.4. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή λαμβάνει υπόψη ότι οι ρυθμίσεις της οδηγίας μπορούν να διατηρηθούν, παράλληλα με τις διατάξεις δικαιοστασίου («standstill») της συμφωνίας ΟΟΣΑ και προτείνει, κατά τη μεταβατική περίοδο, να μην αναληφθεί καμία δράση για τη μείωση των επιτρεπομένων ενισχύσεων παραγωγής εκτός εάν μια τέτοια δράση βασίζεται σε δεδομένα της αγοράς που αποδεικνύουν ότι το μέγεθος της απόκλισης κόστους και τιμών έχει μειωθεί. Εάν η απόκλιση κόστους και τιμών παραμένει στα σημερινά επίπεδα ή αυξηθεί, τότε θα πρέπει να ανασταλεί και η αρχή της προοδευτικής μείωσης. Το όριο του 9 % για τις ενισχύσεις θα διατηρηθεί έως τα τέλη του 1996 ενώ από την 1η Ιανουαρίου 1997 θα ισχύσει η δυνατότητα τροποποίησης του ανωτάτου ύψους, μόνον εάν τούτο αιτιολογείται από τις συνθήκες της αγοράς

3.5. Εάν δεν σημειωθεί καμία πρόοδος προς την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας του ΟΟΣΑ έως τα τέλη του 1996, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή προτείνει να εξετάσει η Επιτροπή τις δυνατότητες ανάληψης δράσης για την επεξεργασία διεθνούς συμφωνίας από την οποία, εκ των πραγμάτων, θα αποκλείονται οι ΗΠΑ. Εκφράζονται απόψεις ότι τούτο θα προκαλέσει δυσκολίες όσον αφορά τον τρόπο σχεδιασμού και εφαρμογής κατάλληλων μέσων για την επιβολή κυρώσεων σε ναυπηγεία που εισέπραξαν αδικαιολόγητες ενισχύσεις, οι οποίες δεν περιλαμβάνονταν στο πεδίο της εναλλακτικής συμφωνίας. Τουλάχιστον, η ΕΕ και οι εθνικές αρχές θα πρέπει να θεσπίσουν νομοθεσία και να συμφωνήσουν για τις κυρώσεις και τον τρόπο επιβολής τους στα ναυπηγεία που αποδεδειγμένα επωφελούνται από μεθόδους τιμολόγησης που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό.

3.6. Το αδιέξοδο που προκλήθηκε από την καθυστέρηση της εφαρμογής της συμφωνίας του ΟΟΣΑ μπορεί να μετατραπεί σε πλεονέκτημα εάν η Επιτροπή προβεί σε αναθεώρηση των ρυθμίσεων που περιλαμβάνει η συμφωνία σχετικά με την εφαρμογή των μέσων κατά των μεθόδων τιμολόγησης που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό. Σημειώνεται ότι όσον αφορά τόσο τη ναυπηγική βιομηχανία όσο και στη ναυτιλία, μπορεί να υπάρξουν δυσκολίες στην αποτελεσματική λειτουργία των τρεχουσών ρυθμίσεων. Η αναθεώρηση και η επανεξέταση της συμφωνίας του ΟΟΣΑ, χωρίς απαραίτητα την πραγματοποίηση θεμελιωδών αλλαγών, μπορεί να έχουν θετικά αποτελέσματα, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της τρέχουσας καθυστέρησης.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της για τη συνεχιζόμενη καθυστέρηση που σημειώνεται στην εφαρμογή της συμφωνίας του ΟΟΣΑ. Η κατάσταση αυτή διαιωνίζει τη σοβαρή κρίση που πλήττει την ευρωπαϊκή ναυπηγική βιομηχανία.

4.2. Η πρόταση για την παράταση της έβδομης οδηγίας του Συμβουλίου για τις ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία αποτελεί απαραίτητο και ελάχιστο μεταβατικό μέτρο, το οποίο η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επικροτεί και, συνεπώς, υποστηρίζει την πρόταση τροποποίησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3094/95.

4.3. Εφεξής, η Επιτροπή θα πρέπει να αρχίσει να εξετάζει εναλλακτικές λύσεις σε συνεργασία με άλλους ενδιαφερόμενους εταίρους της συμφωνίας ΟΟΣΑ,προκειμένου να επηρεάσει τις μελλοντικές εξελίξεις που αφορούν τη ναυπηγική βιομηχανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όσον αφορά τόσο τις διαπραγματεύσεις όσο και την εφαρμογή (στην περίπτωση που η συμφωνία του ΟΟΣΑ δεν κυρωθεί εντός των επόμενων έξι μηνών).

Βρυξέλλες, 25 Σεπτεμβρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 213 της 23. 7. 1996, σ. 14.

() ΕΕ αριθ. L 351 της 31. 12. 1994.

() ΕΕ αριθ. L 332 της 30. 12. 1995.

() ΕΕ αριθ. C 39 της 12. 2. 1996.