A4-0196/97

Ψήφισμα σχετικά με την Ανακοίνωση της Επιτροπής: «Πρωτοβουλία για την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας» (SEC(96)0608 - C4-0362/96)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την πρωτοβουλία για την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας η οποία κατατέθηκε στη Διάσκεψη Κορυφής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων του Συμβουλίου των Κρατών της Βαλτικής Θάλασσας (ΣΚΒΘ) στο Βίσμπυ στις 3-4 Μαΐου 1996 (SEC(96)0608 - C4-0362/96),

- έχοντας υπόψη την τελική διακήρυξη της Προεδρίας της Διάσκεψης Κορυφής των Κρατών της Βαλτικής Θάλασσας το 1996 στο Βίσμπυ, καθώς και τα προγράμματα δράσης για την συνεργασία των κρατών της Βαλτικής Θάλασσας, τα οποία ενεκρίθησαν από την 5η Υπουργική Σύνοδο του ΣΚΒΘ στο Κάλμαρ στις 2-3 Ιουλίου 1996,

- έχοντας υπόψη τη διακήρυξη της Στοκχόλμης της Οικονομικής Διάσκεψης Κορυφής της Βαλτικής Θάλασσας η οποία πραγματοποιήθηκε στη Στοκχόλμη από τις 24 έως τις 25 Απριλίου 1996 με θέμα την οικονομική αύξηση και ανάπτυξη στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας,

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 14ης Ιουλίου 1995 για την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με τους προσανατολισμούς της πολιτικής της ΕΕ για τη Βαλτική (SEC(94)1747 - C4-0011/95) ((ΕΕ C 249 της 25.9.1995, σελ. 215)), της 18ης Απριλίου 1996 για τη Σύνοδο Κορυφής του Συμβουλίου των κρατών της Βαλτικής ((ΕΕ C 141 της 13.5.1996, σελ. 199)) και της 20ής Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής για τη σημερινή κατάσταση και τις προοπτικές της συνεργασίας στην περιοχή της Βαλτικής (COM(95)0609 - C4-0017/96) ((ΕΕ C 320 της 28.10.1996, σελ. 248)),

- έχοντας υπόψη το έργο που έχουν επιτελέσει, αφενός, το Ευρωαρκτικό Συμβούλιο της Θάλασσας Μπάρεντς (BEAC) στο οποίο συμμετέχουν τρία κράτη μέλη της ΕΕ (Δανία, Φινλανδία και Σουηδία) και η Επιτροπή και, αφετέρου, το νεοσυσταθέν Αρκτικό Συμβούλιο στο οποίο επίσης συμμετέχουν υπό την ιδιότητα του πλήρους μέλους τα τρία αυτά κράτη μέλη,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Αμυντικής Πολιτικής (A4-0196/97) και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι εδώ και αιώνες η περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας χαρακτηρίζεται από υψηλού επιπέδου σχέσεις και επικοινωνία και εκτιμώντας ότι με τον τερματισμό του «Ψυχρού Πολέμου» και με το άνοιγμα, εκ νέου, των συνόρων αναμένεται να βελτιωθεί το επίπεδο ευημερίας των ανθρώπων, και να προαχθεί η οικολογική αλλαγή και σταθερότητα σε μία νέα εποχή η οποία θα βασίζεται στον σεβασμό προς τα δικαιώματα του ανθρώπου και στην οικοδόμηση της δημοκρατίας,

Β. εκτιμώντας ότι η περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας διαθέτει μεγάλο δυναμικό πολιτικής και οικονομικής ανάπτυξης και ότι πριν την κομμουνιστική επανάσταση ήταν στην Ευρώπη η περιοχή με την ταχύτερη οικονομική ανάπτυξη και με ανθούσα ευημερία,

Γ. εκτιμώντας ότι η ΕΕ και η Ρωσία έχουν τώρα κοινά σύνορα και άμεσες επαφές στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας, γεγονός το οποίο προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στο δυναμικό αυτό,

Δ. εκτιμώντας ότι ενδεχόμενη αποτυχία της μεταρρυθμιστικής και αναπτυξιακής πολιτικής, καθώς και της πολιτικής ολοκλήρωσης και σταθεροποίησης εγκυμονεί τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης για την εν λόγω περιοχή,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τρεις δημοκρατίες της Βαλτικής, Εσθονία, Λεττονία και Λιθουανία, έχοντας διατελέσει επί μακρόν υπό την κατοχή της Σοβιετικής Ένωσης και έχοντας αποτελέσει τμήμα της σοβιετικής κατευθυνόμενης οικονομίας, αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις, ειδικά προβλήματα ασφάλειας και ιδιαίτερες δυσκολίες για τη μετάβαση στην οικονομία της αγοράς απ´ότι οι περισσότερες πρώην κομμουνιστικές χώρες,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι η συνεργασία σε πολλά επίπεδα - προσωπικό, ιδιωτικών οργανώσεων και ΜΚΟ, επιχειρησιακών και κυβερνητικών φορέων - δημιουργεί ένα άρτια διαρθρωμένο δίκτυο συνεργασίας, το οποίο έχει ιδιαίτερη σημασία για τη σταθερότητα και την ανάπτυξη σε ολόκληρη την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας,

Ζ. εκτιμώντας ότι αρχίζει να αναπτύσσεται μια μη δεσμευτική συνεργασία σε θέματα αμυντικής πολιτικής, καθώς και συνεργασία σε θέματα διατήρησης της ειρήνης και εδραίωσης της εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών της Βαλτικής Θάλασσας,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι Πολωνία, η Λιθουανία, η Λεττονία και η Εσθονία έχουν υποβάλει αίτηση για προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ,

Θ. εκτιμώντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση με τη συμφωνία σύνδεσης, τα προγράμματα ενίσχυσης και με την πλήρη συμμετοχή της στο Συμβούλιο των Κρατών της Βαλτικής Θάλασσας μπορεί να συμβάλει αποφασιστικά στις προσπάθειες για επίτευξη σταθερότητας και ανάπτυξης, με απώτερο στόχο την επιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων ένταξης στην ΕΕ,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ΣΚΒΘ πραγματοποίησε την πρώτη Διάσκεψη Κορυφής των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων στο Βίσμπυ το καλοκαίρι του 1996, η οποία άνοιξε μιά νέα πολιτική διάσταση για τη συνεργασία στην περιοχή,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή υπέβαλε στην εν λόγω Διάσκεψη Κορυφής την έκθεση πρωτοβουλίας της και ότι το Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών Υποθέσεων ενέκρινε τρία προγράμματα δράσης για την σταθερή πολιτική ανάπτυξη, την οικονομική ολοκλήρωση και το περιβάλλον στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας,

ΙΒ. εκτιμώντας ότι είναι ιδιαίτερα λυπηρό να εξακολουθεί η Ένωση να διατηρεί τους φραγμούς που έχει θέσει σε ό,τι αφορά την εισαγωγή ορισμένων προϊόντων από τα κράτη της Βαλτικής Θάλασσας,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην πρώτη της έκθεση για την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας (SEC 94/1747), η Επιτροπή είχε εξετάσει συνολικά τις βόρειες περιοχές, συμπεριλαμβάνοντας τις Ρωσικές ευρωαρκτικές περιοχές της Δημοκρατίας της Καρελίας και του Μουρμάνσκ στη γεωγραφική περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας,

1. καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να ασκήσουν την επιρροή τους για να προωθηθεί η επικύρωση των ευρωπαϊκών συμφωνιών με την Εσθονία, τη Λεττονία και τη Λιθουανία, οι οποίες υπεγράφησαν στις 12 Ιουνίου 1995, αλλά δεν έχουν ακόμα επικυρωθεί από ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ, προκειμένου η Βαλτική να καταστεί εσωτερική ευρωπαϊκή θάλασσα που να αποτελεί λίκνο συνεργασίας όλων των κρατών που βρέχονται από αυτήν, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας[semigr ]

2. υπενθυμίζει ότι η πρόσβαση των Βαλτικών Κρατών σε ορισμένα κοινοτικά προγράμματα στους τομείς, συγκεκριμένα, της εκπαίδευσης και της έρευνας, εξαρτάται από την κύρωση των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών[semigr ] αναγνωρίζει ότι τα προγράμματα αυτά θα συμβάλλουν στην περαιτέρω βελτίωση της στρατηγικής προσχώρησης[semigr ]

3. εκφράζει τη λύπη του διότι η έκθεση πρωτοβουλίας της Επιτροπής η οποία υπεβλήθη στη Διάσκεψη Κορυφής του ΣΚΒΘ στο Βίσμπυ δεν εισήγαγε πραγματικές νέες πρωτοβουλίες[semigr ] αναγνωρίζει, ωστόσο, την αξία της εν λόγω έκθεσης ως συγκεφαλαίωσης και αφετηρίας των περιφερειακών πολιτικών[semigr ]

4. καλεί την Επιτροπή να βελτιώσει την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των προσπαθειών ενίσχυσης της περιοχής και να ασκήσει την επιρροή της, ως μέλος του ΣΚΒΘ, για την ανάληψη νέων πρωτοβουλιών με στόχο την προώθηση της σταθερότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης στην περιοχή και την ενίσχυση των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών των υποψηφίων προς ένταξη χωρών[semigr ]

5. υπενθυμίζει το σημαντικό ρόλο της Επιτροπής στην εφαρμογή των ήδη συμπεφωνημένων προγραμμάτων δράσης, και καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει και να εμβαθύνει αυτή τη δέσμευση[semigr ]

6. καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει νέα κίνητρα για τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες υιοθετώντας μία στρατηγική βάσει της οποίας οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη στην ΕΕ θα προχωρήσουν σύμφωνα με την «αξιολόγηση των επιδόσεων», που τοποθετεί όλες τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες στην ίδια αφετηρία και, τελικώς, οι χώρες οι οποίες έχουν εκπληρώσει με τον καλύτερο τρόπο τις προϋποθέσεις προσχώρησης θα είναι και οι πρώτες που θα γίνουν δεκτές ως νέα μέλη[semigr ] δεδομένου ότι οι μεταρρυθμίσεις συνήθως αποτελούν βραχυπρόθεσμα μία οδυνηρή διαδικασία, τέτοια κίνητρα θα μπορούσαν να συμβάλουν σημαντικά ώστε να υπερνικηθούν τα εμπόδια στην πολιτική διαδικασία και να διασφαλισθεί ότι η μεταρρυθμιστική πολιτική θα συνεχισθεί[semigr ]

7. επισημαίνει τη μεγάλη πρόοδο που έχουν επιτελέσει οι υποψήφιες για προσχώρηση χώρες στην περιοχή παρά τις δύσκολες συνθήκες υπό τις οποίες επιτελείται η μεταρρύθμιση και ο μετασχηματισμός των πολιτικών και οικονομικών τους συστημάτων[semigr ]

8. επισημαίνει επίσης τα φιλόδοξα βήματα που έχουν επιτελεσθεί στην ανάπτυξη της πολιτικής και οικονομικής συνεργασίας των τριών κρατών της Βαλτικής, Εσθονίας, Λεττονίας και Λιθουανίας και, συνεπώς, συνιστά στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες να αναπτύξουν μία δική τους αμοιβαία συνεργασία προκειμένου να ενισχύσουν την κοινή τους θέση εν αναμονή της ένταξης στην ΕΕ[semigr ]

9. καλεί την Επιτροπή να υποστηρίξει εκπαιδευτικά προγράμματα και τη δημιουργία φορέων, που θα αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη της δημοκρατίας, του συστήματος ελεύθερης αγοράς και του κράτους δικαίου[semigr ] τούτο θα διευκολύνει την έγκριση κατάλληλης νομοθεσίας και την εφαρμογή του δικαίου, θα διασφαλίσει την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και των μεταναστών, θα διευκολύνει την προστασία της ακινήτου περιουσίας και των κατοχυρωμένων μέσω συμβάσεων δικαιωμάτων, θα καταστήσει δυνατή την προστασία των κοινών εξωτερικών συνόρων, θα διευκολύνει την ενσωμάτωση του «acquis communautaire» και θα προωθήσει τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης στην ΕΕ[semigr ]

10. επιδοκιμάζει την απόφαση των αρχηγών κρατών του ΣΚΒΘ να δημιουργήσουν ειδική ομάδα (task force), η οποία θα απαρτίζεται από προσωπικούς τους αντιπροσώπους και θα έχει ως στόχο την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και αναμένει την παρουσίαση συγκεκριμένων αποτελεσμάτων κατά την επόμενη Διάσκεψη Κορυφής το καλοκαίρι του 1997[semigr ]

11. παρακινεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις προκλήσεις και τις ανησυχίες των τριών μικρών κρατών της Βαλτικής, της Εσθονίας, της Λεττονίας και της Λιθουανίας, και να αναγνωρίσει τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν σε ένα επιτυχές αναπτυξιακό σενάριο με στόχο να συμβάλλουν μέσω των διμερών σχέσεών τους με τη Ρωσία σε μία περισσότερο ασφαλή Ευρώπη[semigr ]

12. παρακινεί το Συμβούλιο να ασκήσει την επιρροή του στη Ρωσική Ομοσπονδία για την χωρίς καθυστέρηση υπογραφή της συμφωνίας για τη μεθόριο μεταξύ της Ρωσίας και της Εσθονίας, για την οποία οι διαπραγματεύσεις έχουν ήδη ολοκληρωθεί.

13. επισημαίνει τις ιδιαίτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν η Εσθονία και η Λεττονία λόγω του μεγάλου κύματος ρωσοφώνων μεταναστών που εισέρρευσαν κατά την περίοδο της κατοχής και που σήμερα αποτελούν μεγάλη μειονότητα[semigr ] επαναλαμβάνει ότι η κατάσταση αυτή πρέπει να αντιμετωπισθεί σύμφωνα με το Καταστατικό του Συμβουλίου της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και επισημαίνει εν προκειμένω το σχετικό ψήφισμα που ενέκρινε πρόσφατα το Συμβούλιο της Ευρώπης (αριθ. 1117/1997)[semigr ]

14. αναγνωρίζει τα πλεονεκτήματα που θα επιφέρει η ένταξη στην ΕΕ των υποψηφίων χωρών της Βαλτικής Θάλασσας υπό την μορφή μεγαλύτερης πολιτικής σταθερότητας για την περιοχή στο σύνολό της αλλά, καθώς η ασφάλεια αποτελεί αδιαίρετο αγαθό, και για όλη την Ευρώπη[semigr ]

15. αναγνωρίζει επίσης τα μεγάλα οικονομικά πλεονεκτήματα που θα προκύψουν από την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπό την μορφή νέου πεδίου ανάπτυξης εντονότερων εμπορικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων για τα νυν κράτη μέλη, αλλά φυσικά ιδιαίτερα για τις υποψήφιες για ένταξη χώρες όπου οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις και η μεγαλύτερη εμπιστοσύνη θα αποτελέσουν κίνητρα ανάπτυξης[semigr ]

16. καλεί την Επιτροπή να λάβει συμπληρωματικά μέτρα ώστε

- να διευκολύνει τις μεταρρυθμίσεις,

- να αυξήσει την οικονομική ενίσχυση και να καταστήσει αποτελεσματικότερες τις πολιτικές της στον τομέα αυτό,

- να υποστηρίξει τα προγράμματα δράσης του Κάλμαρ και

- να βελτιώσει την περιφερειακή υποδομή, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών δικτύων μεταφορών, καθώς και τις προϋποθέσεις για την πραγματοποίηση επενδύσεων[semigr ]

17. αναγνωρίζει τη σημασία που έχουν οι φιλόδοξες προσπάθειες, ως τμήμα των προγραμμάτων δράσης του Κάλμαρ, για τη βελτίωση του περιβάλλοντος της περιοχής της Βαλτικής Θάλασσας, το οποίο έχει υποστεί σοβαρή ρύπανση[semigr ] θεωρεί ότι έχει θεμελιώδη σημασία η βελτίωση της κατάστασης της πυρηνικής ασφάλειας, ώστε αυτή να φτάσει τα δυτικά επίπεδα[semigr ]

18. ζητεί από την Επιτροπή να συμβάλλει στην ενίσχυση της διοικητικής υποστήριξης του ΣΚΒΘ ιδιαίτερα στις περιπτώσεις εκείνες που τα προγράμματα δράσης υλοποιούνται σε χωριστά μεμονωμένα προγράμματα[semigr ]

19. ζητεί τη διενέργεια μιας πλήρους έρευνας εν σχέση με τα πυρηνικά απόβλητα και άλλες πηγές ραδιενέργειας στην περιοχή της Βαλτικής ως ένα απαραίτητο πρώτο βήμα ενόψει της λήψης προστατευτικών μέτρων[semigr ]

20. ζητεί από την Επιτροπή να συνεργασθεί άμεσα και, μέσω του ΣΚΒΘ, με άλλους διεθνείς οργανισμούς, επί παραδείγματι τον ΟΑΣΕ, το Συμβούλιο της Ευρώπης και το Συμβούλιο της Θάλασσας του Μπάρεντς, που έχουν ως στόχο την προώθηση της σταθερότητας στην περιοχή, την οικονομική ανάπτυξη και την αποτελεσματική προστασία του περιβάλλοντος[semigr ]

21. καλεί την Επιτροπή να ενημερώσει το Κοινοβούλιο σχετικά με την επόμενη Διάσκεψη Κορυφής του Συμβουλίου των Κρατών της Βαλτικής Θάλασσας η οποία πρόκειται να λάβει χώρα στην Λεττονία το καλοκαίρι ή στις αρχές του φθινοπώρου του 1997, καθώς και σχετικά με την πρόοδο που έχει επιτελεσθεί στην εφαρμογή των προγραμμάτων δράσης[semigr ]

22. καλεί την Επιτροπή να συμμετέχει στις εργασίες του Αρκτικού Συμβουλίου και να συντονίζει τις εργασίες αυτές με τις δραστηριότητές της στα πλαίσια του ΣΚΒΘ και του Συμβουλίου της Θάλασσας του Μπάρεντς[semigr ]

23. προτείνει στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να εξετάσει, μαζί με τους προέδρους των κοινοβουλίων των χωρών που βρέχονται από τη Βαλτική Θάλασσα, κατά πόσον είναι σκόπιμο να καθιερωθούν τακτικές κοινοβουλευτικές συναντήσεις, κατά τις οποίες να εξετάζονται τα προβλήματα της πολιτικής συνεργασίας και της επιθυμητής οικονομικής ενσωμάτωσης στην ΕΕ, καθώς και η ενίσχυση των περιφερειακών δικτύων[semigr ] στις εν λόγω συναντήσεις θα πρέπει να συμμετέχουν μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, των κοινοβουλίων των κρατών μελών και των συνδεδεμένων κρατών του χώρου της Βαλτικής[semigr ]

24. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις των κρατών μελών καθώς και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών του Συμβουλίου των Κρατών της Βαλτικής Θάλασσας, του Ευρω-Αρκτικού Συμβουλίου της Θάλασσας του Μπάρεντς και του Αρκτικού Συμβουλίου.