Η κοινή πρωτοβουλία για την τυποποίηση καθορίζει ένα όραμα και έχει ως στόχο τον εκσυγχρονισμό του τρόπου με τον οποίο παράγονται τα πρότυπα στην Ευρώπη. Θα δώσει ιδιαίτερη έμφαση σε ορισμένα βασικά στοιχεία: την προώθηση της ταχύτερης ανάπτυξης προτύπων, τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ ερευνητικών προτεραιοτήτων και ευρωπαϊκής τυποποίησης, τη σαφέστερη ιεράρχηση και την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας. Προβλέπεται η συγκρότηση μιας διευθύνουσας ομάδας, υπό την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την παρακολούθηση της συνέχειας που δίνεται στις διάφορες μεμονωμένες δράσεις και για τον προσδιορισμό νέων, κατά περίπτωση, δράσεων. Οι δράσεις αναμένεται να παρουσιαστούν για πρώτη φορά με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προτύπων 2016 (14 Οκτωβρίου 2016). Η διευθύνουσα ομάδα είναι άτυπο συμβουλευτικό όργανο και οι προτάσεις της δεν θίγουν το ρυθμιστικό πλαίσιο που θεσπίζει ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1025/2012 ούτε τα προνόμια της Επιτροπής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξετάσει το κατά πόσον θα εγκρίνει άλλες δράσεις που ενδέχεται να προταθούν.

3. Πρότυπα προς στήριξη των πολιτικών που αφορούν πολλούς τομείς της οικονομίας: υπηρεσίες και ΤΠΕ

Με την αυξανόμενη ψηφιοποίηση και υπηρεσιοποίηση της οικονομίας, τα πρότυπα για τις ΤΠΕ και τις υπηρεσίες αναδείχθηκαν σε βασικούς κινητήριους μοχλούς, που αφορούν ολόκληρο το φάσμα της οικονομίας. Το δυναμικό τους δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί πλήρως, και για τον λόγο αυτό η τυποποίηση στους δύο αυτούς τομείς έτυχε ειδικής και κατά προτεραιότητα εξέτασης από την Επιτροπή. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή εξέδωσε ήδη από τον Απρίλιο του 2016 την ανακοίνωση για την τυποποίηση στον τομέα των ΤΠΕ και παρέχει συγκεκριμένη καθοδήγηση για τα πρότυπα στον τομέα των υπηρεσιών με το έγγραφο που τιτλοφορείται «Tapping the potential of European service standards to help Europe's consumers and businesses» (Αξιοποίηση του δυναμικού των ευρωπαϊκών προτύπων για τις υπηρεσίες με στόχο τη διευκόλυνση των ευρωπαίων καταναλωτών και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων), που συνοδεύει την παρούσα ανακοίνωση.

…πρότυπα για τις ΤΠΕ

Τα κοινά πρότυπα στον τομέα των ΤΠΕ διασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα των ψηφιακών τεχνολογιών και αποτελούν τη βάση μιας αποτελεσματικής ψηφιακής ενιαίας αγοράς. Εξασφαλίζουν ότι οι τεχνολογίες συνεργάζονται μεταξύ τους με ομαλό και αξιόπιστο τρόπο στους επιμέρους τομείς και κλάδους, παρέχουν οικονομίες κλίμακας, προωθούν την έρευνα και την καινοτομία και διατηρούν τις αγορές ανοικτές. Η ανάπτυξη προτύπων για τις τεχνολογίες προτεραιότητας στον τομέα των ΤΠΕ οι οποίες είναι καίριας σημασίας για την ολοκλήρωση της ψηφιακής ενιαίας αγοράς απαιτεί επικεντρωμένη και συνεχή ευρωπαϊκή ανταπόκριση. Τα θέματα αυτά βρίσκονται στη βάση της ανακοίνωσης του Απριλίου για τα πρότυπα στον τομέα των ΤΠΕ, και στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι τα πρότυπα στον τομέα των ΤΠΕ καθορίζονται με τρόπο που ανταποκρίνεται καλύτερα στις πολιτικές ανάγκες, είναι πιο ευέλικτος και ανοικτός, συνδέεται στενότερα με την έρευνα και την καινοτομία και εξασφαλίζει μεγαλύτερη συνεκτικότητα και, επομένως, ότι θα έχουν τελικά μεγαλύτερο αντίκτυπο στην ευρύτερη ευρωπαϊκή οικονομία κατά τον μετασχηματισμό της σε ψηφιακή οικονομία.

Οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και άλλες μεγάλης κλίμακας πρωτοβουλίες έρευνας με γνώμονα τη βιομηχανία παρέχουν στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις τη δυνατότητα να συνδέσουν την έρευνα με την τυποποίηση. Υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω συνεργασία μεταξύ των σχετικών ενδιαφερόμενων φορέων, συμπεριλαμβανομένων της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και των ευρωπαϊκών και διεθνών φορέων και φόρουμ τυποποίησης, με στόχο την κατάρτιση ολοκληρωμένων χαρτών πορείας για την τυποποίηση. Η ενθάρρυνση ανοιχτών προτύπων έχει ιδιαίτερη σημασία για την Επιτροπή. Τα ανοιχτά και οριζόντια «οικοσυστήματα» ανάπτυξης προτύπων θα πρέπει να προτιμώνται από τις αποκλειστικές λύσεις, τις αμιγώς εθνικές προσεγγίσεις και τα πρότυπα που περιορίζουν τη διαλειτουργικότητα.

Η Επιτροπή θα παρακολουθεί τις εργασίες που διεξάγονται σε τομείς προτεραιότητας για τις ΤΠΕ στα σχετικά διεθνή φόρουμ τυποποίησης και σε άλλους φορείς και θα συνεχίσει να συνεργάζεται προδραστικά με βασικούς διεθνείς εταίρους προκειμένου να διασφαλιστεί η παγκόσμια εναρμόνιση των προτεραιοτήτων στον τομέα των ΤΠΕ.

…και πρότυπα για τις υπηρεσίες

Ένα πρότυπο για τις υπηρεσίες είναι ένα πρότυπο το οποίο ορίζει τις απαιτήσεις που πρέπει να πληρούνται από μια υπηρεσία προκειμένου να κριθεί κατάλληλη για τη σκοπούμενη χρήση, παραδείγματος χάριν παρέχοντας ορισμούς ή δείκτες και επίπεδα ποιότητας των υπηρεσιών ή προσδιορίζοντας τον χρόνο παράδοσης.

Τα προαιρετικά ευρωπαϊκά πρότυπα για τις υπηρεσίες μπορούν να αποφέρουν πολλά από τα ίδια οφέλη που αποφέρουν τα πρότυπα για τα προϊόντα. Οι υπηρεσίες αντιπροσωπεύουν το 70 % της οικονομίας της ΕΕ, αλλά τα πρότυπα για τις υπηρεσίες αποτελούν μόλις το 2 % του συνόλου των ευρωπαϊκών προτύπων. Επιπλέον, από μια πρόσφατη διαδικασία διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη προέκυψε ότι τα εθνικά πρότυπα για τις υπηρεσίες μπορούν να αποτελέσουν εμπόδιο για τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών. Και αυτό συμβαίνει τη στιγμή που οι υπηρεσίες αυξάνονται ως ποσοστό του ΑΕΠ σε όλα τα κράτη μέλη, οι πάροχοι υπηρεσιών συμμετέχουν περισσότερο από ποτέ στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας και ολοένα και περισσότερο οι κατασκευαστές παρέχουν υπηρεσίες μαζί με τα προϊόντα τους, φαινόμενο που συχνά αναφέρεται ως «υπηρεσιοποίηση». Αυτό μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στις περιπτώσεις στις οποίες τα πρότυπα για τα προϊόντα δεν συνδυάζονται με πρότυπα για τις υπηρεσίες που τα συνοδεύουν.

Αυτό το χαμηλότερο επίπεδο ανάπτυξης ευρωπαϊκών προτύπων για τις υπηρεσίες μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια ευκαιριών για τους ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών που επιδιώκουν να προσφέρουν διασυνοριακές υπηρεσίες και για τους ευρωπαίους κατασκευαστές που επιθυμούν να παρέχουν υπηρεσίες μαζί με τα προϊόντα τους σε διασυνοριακό επίπεδο. Εξαιτίας αυτής της κατάστασης και των επιπτώσεών της στο σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομίας, έχουν διατυπωθεί πολλές εκκλήσεις για συντονισμένη δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Όπως ανακοινώθηκε στη στρατηγική για την ενιαία αγορά, και ανταποκρινόμενη στα αιτήματα της βιομηχανίας, των ενώσεων καταναλωτών, των κρατών μελών και των φορέων θέσπισης προτύπων, η Επιτροπή παρουσιάζει την προσέγγισή της σχετικά με τα πρότυπα για τις υπηρεσίες στο επισυναπτόμενο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής. Το έγγραφο εξετάζει τις προκλήσεις που σχετίζονται με τα πρότυπα για τις υπηρεσίες και ορίζει ένα γενικό πλαίσιο καθώς και πρακτικές λύσεις πολιτικής για την προώθηση της περαιτέρω ανάπτυξης ευρωπαϊκών προτύπων για τις υπηρεσίες, την αντιμετώπιση των εθνικών φραγμών και τη βελτίωση της παροχής πληροφοριών. Θα αποτελέσει τη βάση για την ανάπτυξη συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής, των κρατών μελών, των φορέων θέσπισης προτύπων και των ενδιαφερόμενων μερών, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα πρότυπα στον τομέα των υπηρεσιών συμβάλλουν πλήρως σε όλο το φάσμα της οικονομίας. Το έγγραφο αυτό συμπληρώνει την κοινή πρωτοβουλία καθώς και τα μέτρα για την ολοκλήρωση των αγορών υπηρεσιών της Ευρώπης.

Σύμφωνα με την κοινή πρωτοβουλία για την τυποποίηση, τα πρότυπα για τις ΤΠΕ και τις υπηρεσίες πρέπει να αποτελούν βασική προτεραιότητα του ευρωπαϊκού συστήματος τυποποίησης, ώστε η Ευρώπη να αξιοποιήσει πλήρως τα οφέλη που προσφέρει η υπηρεσιοποίηση και η ψηφιοποίηση της οικονομίας. Ειδικότερα, όσον αφορά τα πρότυπα για τις υπηρεσίες, το υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας που περιλαμβάνεται στην παρούσα δέσμη στοχεύει να προβεί σε μια πρώτη ανάλυση της ανάγκης για πρότυπα στον τομέα των υπηρεσιών.

4. Μελλοντική πορεία

Επί του παρόντος, η ευρωπαϊκή πολιτική τυποποίησης αναπτύσσεται με βάση διάφορα μέσα πολιτικής, και συγκεκριμένα με βάση το ετήσιο πρόγραμμα εργασιών της Ένωσης για την ευρωπαϊκή τυποποίηση (ετήσιο πρόγραμμα εργασιών της Ένωσης) και το κυλιόμενο πρόγραμμα για την τυποποίηση στον τομέα των ΤΠΕ. Επιπλέον, διεξάγεται διάλογος σχετικά με τα πρότυπα σε διάφορα επίπεδα, και συγκεκριμένα στο πλαίσιο της επιτροπής προτύπων και της ευρωπαϊκής πολυμερούς πλατφόρμας φορέων για την τυποποίηση των ΤΠΕ. Ένα σύγχρονο σύστημα πρέπει να βασίζεται σε μια ενιαία και συνεκτική ευρωπαϊκή πολιτική τυποποίησης, που ευθυγραμμίζεται με τις διάφορες προτεραιότητες και τα μέσα πολιτικής της ΕΕ.