Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τροποποίηση της οδηγίας 68/360/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί καταργήσεως των περιορισμών στη διακίνηση και τη διαμονή των εργαζομένων των κρατών μελών και των οικογενειών τους στο εσωτερικό της Κοινότητας (98/C 344/08) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(1998) 394 τελικό - 98/0230(COD)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 14 Οκτωβρίου 1998)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 49,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της συνθήκης,

Εκτιμώντας:

(1) ότι η οδηγία 68/360/ΕΟΚ του Συμβουλίου (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας, ορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες καταργούνται ορισμένοι περιορισμοί στη διακίνηση και τη διαμονή των δικαιουμένων των ευεργετημάτων του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 του Συμβουλίου, περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στο εσωτερικό της Κοινότητας (2), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. [. . .] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 7

(2) ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 τροποποιήθηκε ιδίως για να διευρυνθεί το προσωπικό πεδίο εφαρμογής του 7 ότι προκύπτει από αυτό η ανάγκη προσαρμογής των διατάξεων της οδηγίας 68/360/ΕΟΚ στις τροποποιήσεις αυτές, σε ό,τι αφορά τόσο τους εργαζομένους και τα μέλη της οικογενείας τους που είναι πολίτες της Ένωσης όσο και τα μέλη της οικογενείας που δεν είναι πολίτες της Ένωσης 7

(3) ότι η διοικητική κατάσταση των αναζητούντων θέση απασχόλησης δεν είναι πάντοτε σαφής, παρά το ότι ουσιαστικά καλύπτονται από το άρθρο 48 της συνθήκης και τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68, όπως κατ' επανάληψη ανέφερε το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7 ότι κατά συνέπεια, επιβάλλεται ο προσδιορισμός του δικαιώματος διαμονής τους με σκοπό την αναζήτηση εργασίας για την περιόδο που είναι απαραίτητη για το σκοπό αυτό, χωρίς την υποχρέωση για αυτούς να εφοδιαστούν με άδεια διαμονής 7

(4) ότι η οδηγία θα πρέπει να επιτρέπει τον αθροιστικό υπολογισμό των περιόδων διαμονής ώστε ο εργαζόμενος να λαμβάνει άδεια διαμονής πενταετούς διάρκειας όταν έχει εργαστεί περισσότερο από δώδεκα μήνες σε διάστημα συνεχούς παραμονής άνω των δεκαοκτώ μηνών 7 ότι η τροποποίηση αυτή είναι σημαντική για την ανταπόκριση σε καταστάσεις προσωρινής μετανάστευσης καθώς και για την αντιμετώπιση της πραγματικότητας της αγοράς απασχόλησης στην Κοινότητα όπου δεν είναι πάντα δυνατό για τους εργαζόμενους να βρουν μόνιμη θέση εργασίας ήδη από την πρώτη σύμβαση εργασίας 7

(5) ότι ο εργαζόμενος ο οποίος έχει κατοικήσει επί περίοδο πέντε ετών στην επικράτεια κράτους μέλους θα πρέπει να έχει δικαίωμα σε αυτόματη ανανέωση της άδειας διαμονής για περιόδους δεκαετούς διάρκειας 7 ότι η διαδικασία για τη χορήγηση των αδειών διαμονής θα πρέπει να διευκολυνθεί και ενδεχομένως να προσεγγίσει τη διαδικασία που υφίσταται στο εθνικό επίπεδο για τα εθνικά έγγραφα ταυτότητας 7

(6) ότι η αποπομπή των κοινοτικών εργαζομένων ή των μελών της οικογενείας τους για λόγους δημόσιας τάξης και δημόσιας ασφάλειας αποτελεί ριζοσπαστικό μέτρο το οποίο μπορεί να βλάψει σοβαρά τα άτομα που, κάνοντας χρήση των δικαιωμάτων και ελευθεριών που παρέχονται από τη συνθήκη, έχουν πραγματικά ενταχθεί στο κράτος μέλος υποδοχής 7 ότι θα πρέπει λοιπόν να περιοριστεί το εύρος εφαρμογής των μέτρων αυτών λαμβάνοντας συγχρόνως υπόψη το επίπεδο ένταξης και τους οικονομικούς και οικογενειακούς δεσμούς του προσώπου που αφορά η λήψη τέτοιων μέτρων 7

(7) ότι η χορήγηση άμεσου δικαιώματος διαμονής στα μέλη της οικογένειας που έχουν διαμείνει για συνεχές διάστημα τριών ετών έχει εισαχθεί με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό [. . .] 7 ότι αυτό θα πρέπει, κατά συνέπεια, να συμπεριληφθεί στην οδηγία 68/360/ΕΟΚ ώστε να καθοριστούν οι διαδικασίες αναγνώρισης αυτού του δικαιώματος 7

(8) ότι, κατά συνέπεια, η οδηγία 68/360/ΕΟΚ πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 68/360/ΕΟΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Στο άρθρο 2 παράγραφος 1, η πρώτη φράση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν στους υπηκόους που αναφέρονται στο άρθρο 1 το διακαίωμα να εγκαταλείπουν την επικράτειά τους για λόγους αναζήτησης θέσης εργασίας, πρόσβασης σε περίοδο επαγγελματικής άσκησης ή πρόσβασης σε μισθωτή δραστηριότητα και άσκηση των δικαιωμάτων αυτών στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους».

2. Στο άρθρο 3 παράγραφος 2, προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:

«Εντούτοις τα κράτη μέλη επιτρέπουν στα μέλη της οικογένειας που είναι υπήκοοι τρίτης χώρας και διαμένουν κανονικά σ' ένα κράτος μέλος να λαμβάνουν τις αναγκαίες θεωρήσεις ή άλλα ισοδύναμα έγγραφα στο κράτος μέλος όπου διέμεναν ή στο κράτος μέλος όπου τα πρόσωπα αυτά πρόκειται να εγκατασταθούν με τον εργαζόμενο δυνάμει του άρθρου 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68».

3. Το άρθρο 4 τροποποιείται ως εξής:

α) Στην παράγραφο 2, οι όροι «άδεια διαμονής υπηκόου κράτους μέλους της ΕΟΚ», αντικαθίστανται από τους όρους «άδειας διαμονής πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

β) Η παράγραφος 3 τροποποιείται ως εξής:

i) στην εισαγωγική φράση οι όροι «άδειας διαμονής υπηκόου κράτους μέλους της ΕΟΚ», αντικαθίστανται από τους όρους «άδειας διαμονής του πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης» 7

ii) το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«β) μία δήλωση πρόσληψης από τον εργοδότη ή βεβαίωση εργασίας ή περιόδου επαγγελματικής άσκησης» 7

iii) το στοιχείο ε) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«ε) στις περιπώσεις που αφορά το άρθρο 10 παράγραφος 1 στοιχείο γ), και άρθρο 10 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68, έγγραφο εκδιδόμενο από την αρμόδια αρχή του κράτους καταγωγής ή προέλευσης όπου θα βεβαιώνεται ότι είναι προστατευόμενα μέλη του εργαζομένου ή ότι ζουν κάτω από τη στέγη του στην εν λόγω χώρα».

4. Παρεμβάλλεται άρθρο 4α:

«Άρθρο 4α

1. Σε περίπτωση λύσης του γάμου, τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν το δικαίωμα διαμονής στην επικράτειά τους στα μέλη της οικογένειας εργαζομένου εντός της Κοινότητας, τα οποία δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους και έχουν διαμείνει για περίοδο τριών διαδοχικών ετών σε ένα κράτος μέλος βάσει του άρθρου 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 3 του παρόντος άρθρου.

2. Για τα μέλη της οικογένειας τα οποία δεν ασκούν οικονομική δραστηριότητα, το δικαίωμα διαμονής αναγνωρίζεται κατόπιν προσκόμισης αποδεικτικών στοιχείων ότι διαθέτουν για τον εαυτό τους και για τα προστατευόμενα μέλη τους επαρκείς οικονομικούς πόρους καθώς και ασφάλιση ασθενείας για την κάλυψη του συνόλου των κινδύνων στο κράτος μέλος διαμονής.

Οι διατάξεις όσον αφορά τον προσδιορισμό των επαρκών πόρων, τη διάρκεια ισχύος της άδειας διαμονής και την ανανέωσή της, οι οποίες περιέχονται στην οδηγία 90/364/ΕΚ του Συμβουλίου (*) ισχύουν κατ' αναλογία για την εφαρμογή του παρόντος εδαφίου.

3. Για τα μέλη της οικογένειας που ασκούν οικονομική δραστηριότητα βάσει του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68, το δικαίωμα διαμονής αναγνωρίζεται κατόπιν παρουσίασης σύμβασης εργασίας, βεβαίωσης εργασίας ή δήλωσης άσκησης ανεξάρτητης οικονομικής δραστηριότητας.

Οι διατάξεις των άρθρων 6 έως 9 της παρούσας οδηγίας εφαρμόζονται κατ' αναλογία σε ό, τι αφορά τη διάρκεια της άδειας διαμονής και τις προϋποθέσεις ανανέωσής της.

4. Οι απουσίες που δεν υπερβαίνουν τους έξι διαδοχικούς μήνες καθώς και οι απουσίες που αιτιολογούνται από την εκπλήρωση στρατιωτικών υποχρεώσεων ή από ιατρικούς λόγους, λόγους μητρότητας ή σπουδών δεν θεωρούνται ως διακοπή της διαμονής για τον υπολογισμό της περιόδου των τριών ετών που προβλέπονται στην παράγραφο 1.

(*) ΕΕ L 180 της 13.7.1990, σ. 26».

5. Το άρθρο 6 τροποποιείται ως εξής:

α) η παράγραφος 1 στοιχείο β), αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«β) πρέπει να έχει διάρκεια ισχύος τουλάχιστον πέντε έτη από την ημερομηνία της πρώτης έκδοσης και να ανανεώνεται αυτόματα ανά δεκαετία» 7

β) η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«2. Διακοπές διαμονής που δεν υπερβαίνουν τους έξι συνεχείς μήνες καθώς και απουσίες λόγω εκπληρώσεως στρατιωτικών υποχρεώσεων ή για λόγους ιατρικούς, μητρότητας, σπουδών ή απόσπασης για επαγγελματικούς λόγους δεν θίγουν την ισχύ της αδείας διαμονής» 7

γ) στην παράγραφο 3, παρεμβάλλεται το ακόλουθο εδάφιο μετά το πρώτο εδάφιο:

«Πάντως, όταν ο εργαζόμενος έχει καταλάβει διάφορες προσωρινές διαδοχικές θέσεις εργασίας, η συνολική διάρκεια των οποίων υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες σε διάστημα διαμονής δεκαοκτώ μηνών, το κράτος μέλος υποδοχής του εκδίδει την άδεια διαμονής που προβλέπεται στην παράγραφο 1, κατόπιν υποβολής δήλωσης πρόσληψης ή βεβαίωσης εργασίας και αυτό έστω και για εργασία διάρκειας μικρότερης του ενός έτους» 7

δ) προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 4:

«4. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχείο δ), ο εργαζόμενος που βρίσκεται σε ανεργία μετά από περίοδο εργασίας εντός ενός κράτους μέλους και ο οποίος κατέχει άδεια διαμονής που προβλέπεται από το άρθρο 6 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο, έχει το δικαίωμα αυτόματης ανανέωσης της άδειας διαμονής του για περιόδους τουλάχιστον έξι μηνών καθόσον αναζητεί θέση απασχόλησης.

Με την επιφύλαξη του προηγουμένου εδαφίου, αν ο ενδιαφερόμενος έχει αποκτήσει δικαίωμα σε παροχές ανεργίας, η άδεια διαμονής ανανεώνεται αυτόματα μέχρι τη λήξη του δικαιώματος αυτού».

6. Το άρθρο 7 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 7

Η εν ισχύει άδεια διαμονής δεν δύναται να αφαιρεθεί από τον εργαζόμενο από μόνο το γεγονός ότι δεν απασχολείται πλέον, είτε διότι κατέστη προσωρινά ανίκανος προς εργασία λόγω ασθενείας, ατυχήματος ή μητρότητας είτε διότι είναι ακούσια άνεργος και έχει πιστοποιηθεί τούτο δεόντως από την αρμόδια υπηρεσία απασχόλησης.

Κατά τη λήξη της άδειας διαμονής στη διάρκεια της περιόδου ανικανότητος προς εργασία, ανανεώνεται αυτόματα σύμφωνα με το άρθρο 6».

7. Στο άρθρο 8 παράγραφος 1, προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο δ):

«δ) στον υπήκοο κράτους μέλους που αναζητά εργασία στην επικράτειά του. Στην περίπτωση κατά την οποία η αναζήτηση εργασίας παρατείνεται πέραν περιόδου που υπερβαίνει τους έξι μήνες, το κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει από τον αναζητούντα εργασία να αποδείξει ότι αναζητεί ενεργά θέση εργασίας και έχει εύλογες πιθανότητες να προσληφθεί».

8. Το άρθρο 9 τροποποιείται ως εξής:

α) η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Τα έγγραφα διαμονής που χορηγούνται στους δικαιούχους των ευεργετημάτων της παρούσας οδηγίας εκδίδονται και ανανεώνονται ατελώς ή αντί καταβολής ποσού, μη υπερβαίνοντος τα δικαιώματα και τέλη που απαιτούνται για την έκδοση δελτίων ταυτότητας στους ημεδαπούς» 7

β) η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«3. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα εθνικά μέτρα ώστε να γίνουν οι διαδικασίες έκδοσης των τίτλων διαμονής που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία να προσεγγίσουν τις υφιστάμενες διαδικασίες για την έκδοση των εθνικών δελτίων ταυτότητας ή άλλων ισοδυνάμων εθνικών εγγράφων».

9. Το άρθρο 10 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 10

Τα κράτη μέλη δύνανται να παρεκκλίνουν από τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας μόνο για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας.

Εντούτοις, κατά την εφαρμογή των παρεκκλίσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 1, τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη, για να περιοριστεί η έκταση εφαρμογής αυτών των παρεκκλίσεων, το βαθμό ένταξης στην επικράτειά τους του προσώπου που αφορούν αυτά τα μέτρα παρέκκλισης.

Για τον προσδιορισμό του βαθμού ένταξης στο κράτος μέλος διαμονής, τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη περιστάσεις όπως το γεγονός ότι το οικείο πρόσωπο έχει γεννηθεί στο εν λόγω κράτος, έχει συμπληρώσει μεγάλο μέρος των σπουδών του και της κατάρτισής του, διαθέτει ήδη σημαντικούς πολιτιστικούς, κοινωνικούς, επαγγελματικούς και οικογενειακούς δεσμούς στο εν λόγω κράτος».

Άρθρο 2

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ L 257 της 19.10.1968, σ. 13.

(2) ΕΕ L 257 της 19.10.1968, σ. 2.