Αριθ. C 225/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 10. 9. 90 
98 κατονομαζομένων προϊόντων — τροφίμων ή άλλων 
— που περιλαμβάνονται στο σύστημα από το 1988. 
2.3. Σημειώνει ότι η παραδοχή που γίνεται εκ μέρους 
της Επιτροπής είναι ότι η απόφαση 89/45/ΕΟΚ θα 
καταργηθεί αμέσως μετά τη θέση σε ισχύ της οδηγίας 
για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων. 
2.4. Η ΟΚΕ υποδεικνύει στο μεταξύ να γίνει περαιτέ­
ρω διεύρυνση, επέκταση και επιτάχυνση των κατάλλη­
λων, αποτελεσματικών και θεμιτών μέσων για την 
ανάκληση προϊόντων. 
2.5. Η ΟΚΕ σημειώνει και σε γενικές γραμμές 
εγκρίνει την τροποποιημένη απόφαση στην οποία οι 
μεταβολές περιορίζονται στο άρθρο 7. Οι πιο σημαντι­
κές τροποποιήσεις της συμβουλευτικής επιτροπής 
αφορούν την επέκταση του συστήματος μέχρι κατάργη­
σης, και την ευθυγράμμιση με τις γενικές διαδικασίες 
για τις συμβουλευτικές επιτροπές, οι οποίες προβλέπο­
νται στην 87/373/ΕΟΚ. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Στην τρίτη αιτιολογική σκέψη η ΟΚΕ υποδει­
κνύει ότι η πρόταση σχετικά με τη συνέχιση του 
παρόντος συστήματος «για απεριόριστη περίοδο», θα 
αποκτήσει μεγαλύτερη σαφήνεια εάν αντικατασταθεί 
από τη φράση «έως ότου αρχίσει να ισχύει η οδηγία για 
τη γενική ασφάλεια των προϊόντων. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η ΟΚΕ λαμβάνει γνώση της έκθεσης της 
Επιτροπής για τη δραστηριότητα του ΕΤΠΕ κατά το 
1988 και υπενθυμίζει ότι η έκθεση πρέπει να εκτιμηθεί 
στα πλαίσια της μετάβασης προς το νέο καθεστώς των 
διαρθρωτικών ταμείων. 3.2. Άρθρο 7 
Η ΟΚΕ ζητεί να πληροφορηθεί γιατί δεν αναφέρεται 
πλέον ότι η Επιτροπή θα εξασφαλίσει τη γραμματεία. 
Υποδεικνύει επίσης να γίνει επαναφορά της πρότασης 
που επιτρέπει στα κράτη μέλη να συνοδεύονται από, έως 
και, δύο εμπειρογνώμονες. 
3.3. Άρθρο 8 
Η ΟΚΕ εγκρίνει την υποβολή έκθεσης για τη λειτουρ­
γία του συστήματος, και υποδεικνύει να δοθεί ευρύτερη 
δημοσιότητα από όση εξασφαλίζει η Επίσημη Εφημε­
ρίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων μόνο, και να 
διανεμηθεί η έκθεση, σε όλους τους σχετικούς, ενδιαφε­
ρόμενους οργανισμούς. Τονίζει ότι θα πρέπει να 
συντάσσεται η έκθεση τουλάχιστον κάθε δύο χρόνια. 
Βρυξέλλες, 4 Ιουλίου 1990. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
1.2. Η ΟΚΕ διαπιστώνει εξάλλου ότι η έκθεση 
μολονότι εντάσσεται στο γενικό πλαίσιο της υλοποίη­
σης της εσωτερικής αγοράς, που αποβλέπει στην 
οικονομική και κοινωνική συνοχή (άρθρο 130 β), και 
παρά το μεσολαβητικό κεντρικό ρόλο (130 γ) του ΕΤΠΕ 
όσον αφορά την αποκατάσταση των περιφερειακών 
ανισοτήτων, περιορίζεται στα συνηθισμένα σχήματα 
και δεν κατορθώνει να συμβάλει κατά θετικότερο τρόπο 
στην ίδια τη διαδικασία της μεταρρυθμίσεως. Γνωμοδότηση για την 14η ετήσια έκθεση (1988) της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό ταμείο 
περιφερειακής ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 
(90/C 225/03) 
Στις 23 Μαΐου 1990, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της συνθήκης ΕΟΚ, η Επιτροπή 
αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την 
ανωτέρω πρόταση. 
Το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης, χωροταξίας και πολεοδομίας, στο οποίο ανατέθηκε η 
προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότηση του στις 22 Μαΐου 
1990 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Serra Caracciolo. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 278η σύνοδο ολομέλειας της, συνεδρίαση 
της 4ης Ιουλίου 1990, υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
10. 9. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 225/5 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι ήδη στη γνωμοδότηση 
της για τη μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών ταμείων (*) 
δεν είχε παραλείψει να προβάλει ως προτεραιότητες τα 
ακόλουθα τέσσερα μέτρα οικονομικής και κοινωνικής 
πολιτικής: 
α) συντονισμός, που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, των 
οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών 
β) εφαρμογή μιας κοινής περιφερειακής πολιτικής για 
την αποκατάσταση της ισορροπίας των περιοχών, 
την ανάπτυξη των καθυστερημένων περιοχών ή των 
περιοχών που βρίσκονται σε βιομηχανικό μαρασμό* 
γ) δημιουργία ενός κοινωνικού ευρωπαϊκού χώρου που 
θα διασφαλίζει υψηλότερη ποιότητα και ισότητα της 
ανάπτυξης-
δ) συνεχής συνεργασία μεταξύ της δημιουργίας της 
εσωτερικής αγοράς και της προώθησης της συνο­
χής· 
2.2. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η επιλογή της Επιτροπής να 
συντάξει ιστορικό απολογισμό για τα 14 χρόνια 
παρέμβασης του ΕΤΠΕ θα ήταν πειστικότερη, εφόσον 
συνοδευόταν από μια ακριβέστερη εκτίμηση των 
αποτελεσμάτων της διαχείρησης των τελευταίων τεσ­
σάρων ετών. 
2.3. Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι ο στόχος με τον οποίο 
επιδιώκεται η μέγιστη διασύνδεση και συνεργασία 
μεταξύ των τριών διαρθρωτικών ταμείων, παρά την 
έμφαση βεβαίως την οποία δίνει η Επιτροπή, δεν έχει 
στην πραγματικότητα πλήρως επιτευχθεί. 
2.4. Παρατηρεί επίσης ότι από την ανάλυση των 
μεγάλων τάσεων (ροή των επενδύσεων, ανάπτυξη των 
υπηρεσιών, βελτίωση της κατάστασης της απασχόλη­
σης κ.λπ.) προκύπτει ότι παραμένουν μόνιμες ανισότη­
τες μεταξύ των διαφόρων περιοχών της Κοινότητας. 
Επισημαίνονται σχετικά οι κρίσεις του Ελεγκτικού 
Συνεδρίου (2) σύμφωνα με το οποίο: 
1. σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις στην απασχόληση και 
παρά τη μικρή βελτίωση που σημειώθηκε, από τους 
ελέγχους του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν διαπιστώνε­
ται καμία σημαντική βελτίωση ως προς τις καταστά­
σεις που περιγράφησαν προηγουμένως (Ειδική 
Έκθεση ΕΕ αριθ. C 345 της 31. 12. 1982, σ. 1)· 
2. σε ό,τι αφορά την επιλογή βιομηχανικών σχεδίων 
και τη μεγιστοποίηση των αποτελεσμάτων τους: η 
βελτίωση των κριτηρίων επιλογής αποδεικνύεται 
πως είναι ανεπαρκής και ως προς την οικονομική 
ανάπτυξη η επίδραση των βιομηχανικών σχεδίων 
που επελέγησαν ήταν πολύ περιορισμένη όσον 
αφορά την οικονομική δραστηριότητα της περιο­
χής· 
(1) ΕΕ αριθ. C 175 της 4. 7. 1988. 
(2) ΕΕ αριθ. C 312 της 12. 12. 1989. 3. Ειδικές παρατηρήσεις 
ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 
3.1. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει τις γνωμοδοτήσεις που 
κατήρτισε σχετικά με τα προγράμματα RENAVAL, 
RESIDER, STAR, VALOREN, ENVIREG, RECHAR 
και μολονότι φυσικά υποστηρίζει τις κατευθύνσεις 
τους, επαναλαμβάνει το μέλημα της να υπάρξει δίκαιος 
συντονισμός μεταξύ των τριών αυτών κοινοτικών 
πρωτοβουλιών και της κοινής περιφερειακής πολιτικής 
στο σύνολο της. 
3.2. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την εκτίμηση της Επιτρο­
πής ότι ένα εθνικό πρόγραμμα κοινοτικού ενδιαφέρο­
ντος θα έπρεπε να είναι καρπός ενός συνεκτικού 
συνόλου πολυετών δράσεων και να συμβάλει, σε 
συμφωνία με τις εθνικές πολιτικές, στην επίτευξη των 
στόχων των κοινοτικών πολιτικών. Επισημαίνει όμως 
ότι το μέτρο PNIC δεν συνέβαλε ουσιαστικά στην 
επιτάχυνση της διαδικασίας μετατροπής των εθνικών 
οικονομιών ούτε στη μείωση των περιφερειακών 
ανισοτήτων. 
3.3. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί 
ο στόχος για την πραγματοποίηση δαπανών ίσων προς 
το 30 % των πόρων του ΕΤΠΕ για τριετείς περιόδους, με 
σκοπό την πραγματοποίηση βιομηχανικών παραγωγι­
κών επενδύσεων (κανονισμός που τροποποιήθηκε το 
1979 και απόφαση του Συμβουλίου του 1983). Επ' αυτού 
πρέπει να υπογραμμισθεί ότι π.χ. η Ισπανία, το 
Ηνωμένο Βασίλειο και το Βέλγιο έχουν συμμετάσχει σε 
παρεμβάσεις για την εκτέλεση έργων υποδομής κατά 
100 %, 92 % και 89,8 % αντίστοιχα. 
3.4. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει το αίτη μα που διατύπωσε 
ήδη στη γνωμοδότηση της για τη 13η έκθεση του 
ΕΤΠΕ, σχετικά με την απαραίτητη παρουσίαση για 
κάθε περιοχή της σχέσης μεταξύ του περιφερειακού 
δείκτη ανάπτυξης των έργων υποδομής και παρεμβά­
σεων που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΕ στον εν 
λόγω τομέα. 
Η ένδειξη αυτή που συνήθως περιλαμβάνεται στην 
περιοδική έκθεση για την κατάσταση της κοινωνικοοι­
κονομικής εξέλιξης των περιοχών της Κοινότητας, θα 
συμπλήρωνε ωφέλιμα τον πίνακα που επεξεργάσθηκε η 
Επιτροπή για τα 14 χρόνια παρέμβασης του ΕΤΠΕ. 
3.5. Δεν είναι περιττό να υπογραμμισθεί ότι η σχέση 
10 προς 1 μεταξύ των ποσών που διατέθηκαν από το 
ΕΤΠΕ για τα PNIC αφενός και αφετέρου για τα 
κοινοτικά προγράμματα παραμένει ακόμη σε μεγάλο 
βαθμό μη ικανοποιητική. 
3.6. Για τη μεγαλύτερη δυνατή και απαραίτητη 
σαφήνεια και διαφάνεια, εκφράζεται η ευχή να μην 
επιδιωχθεί αργότερα η παράθεση των διαφόρων καθε­
στώτων παρέμβασης του ταμείου. Η ΟΚΕ θεωρεί 
συνεπώς ότι η Επιτροπή οφείλει να τηρήσει τη 
δέσμευση που ανέλαβε για την ολοκλήρωση της 
εμπειρίας του 1980 σχετικά με τις «ειδικές κοινοτικές 
δράσεις» πριν το τέλος του 1990. 
3.7. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι η εμπειρία των έργων 
κοινοτικού ενδιαφέροντος αποτελούσε μια μερική 
απόπειρα ολοκλήρωσης και συντονισμού των διαφό­
ρων διαρθρωτικών κοινοτικών παρεμβάσεων και λυπά­
ται συνεπώς για την παρακώληση αυτής της πρώτης 
προγραμματισμένης διαδικασίας. 
Αριθ. C 225/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 10. 9. 90 
ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ 
3.8. Η ΟΚΕ βασιζόμενη ιδιαίτερα στην ανάλυση της 
σχέσεως μεταξύ δαπανών για τα σχέδια και δαπανών για 
τα προγράμματα, επαναλαμβάνει ότι είναι απαραίτητο 
να αντιστραφεί η τάξη των προτεραιοτήτων. 
Και κατά την περίοδο του 1988 πράγματι επικρατούν 
απολύτως τα σχέδια και μεταξύ άλλων το 93 % των 
δαπανών για τα σχέδια χορηγείται για έργα υποδομής. 
Η ΟΚΕ επιμένει ωστόσο στην άποψη ότι είναι 
απολύτως αναγκαίο οι κοινοτικές πρωτοβουλίες να 
αποβλέπουν στην άμεση υποστήριξη των οικονομικών 
και βιομηχανικών δραστηριοτήτων. 
3.9. Όσον αφορά τις επιπτώσεις στην απασχόληση, 
η ΟΚΕ θεωρεί ότι λόγω ελλείψεως ενός συστήματος για 
την εκ των προτέρων αξιολόγηση και για τον εκ των 
υστέρων έλεγχο, η δημιουργία και η διατήρηση θέσεων 
εργασίας δεν είναι δυνατόν να εξετασθούν στις πραγμα­
τικές τους διαστάσεις. 
ΤΟ ΕΝΔΟΓΕΝΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟ 
3.10. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει τις ανησυχίες της 
σχετικά με την ανεπαρκή προσοχή που επιδεικνύεται 
ως προς την ανάπτυξη του ενδογενούς δυναμικού των 
λιγότερο ευνοούμενων περιοχών. 
Σημειώνει την αύξηση των ποσοστών που διατέθηκαν 
για το σκοπό αυτό κατά το 1988 (50 % των συνολικών 
δαπανών που προβλέπονταν για την περίοδο μεταξύ 
1975 έως 1988) αλλά εμμένει στην άποψη ότι ο στόχος 
αυτός πρέπει να καταστεί ιδιαιτέρως προνομιακός. 
ΜΕΛΕΤΕΣ 
3.11. Η ΟΚΕ υποστηρίζει τη δράση που ανέλαβε η 
Επιτροπή σε ό,τι αφορά τις μελέτες και την καλεί 
συγχρόνως να αναπτύξει και μια πολιτική για τη 
διάδοση των αποτελεσμάτων οποτεδήποτε ο χαρακτή­
ρας τους καθίσταται παραδειγματικός. 
ΕΛΕΓΧΟΙ 
3.12. Η ΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει ότι είναι απαραίτη­
το να εδραιωθούν διαδικασίες για τον έλεγχο της 
αξιολόγησης των προγραμμάτων και των αποτελεσμά­
των τους διαμέσου ενός όσο το δυνατόν πιο ομοιόμορ­
φου και έγκυρου ορισμού των ακόλουθων εννοιών: 
δημιουργία θέσεων απασχόλησης, διατήρηση των 
θέσεων απασχόλησης και ανεργία. Επίσης πρέπει να 
γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη χρήση της εταιρικής 
διαδικασίας σε εθνικό περιφερειακό και τοπικό επίπεδο 
με τις ενδιαφερόμενες οικονομικές και κοινωνικές 
δυνάμεις. 
3.13. Η ΟΚΕ εκφ ράζει τη λύπη τη ς για το γεγονός ότι 
στο στάδιο της σύλληψης και της θέσης σε εφαρμογή 
των μέτρων που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά 
Ταμεία η συμμετοχή των κοινωνικοοικονομικών κύ­
κλων ορισμένων κρατών μελών ήταν ανεπαρκής. Η 
ΟΚΕ υποβάλλει συνεπώς το αίτημα στην Επιτροπή να 
κάνει επίσης μνεία, στις μελλοντικές εκθέσεις, ανεξάρ­
τητα από τον τύπο τους, του ποσοστού συμμετοχής των 
τοπικών και περιφερειακών οργανώσεων καθώς και της 
συμμετοχής των κοινωνικών και οικονομικών κύκλων 
στα διάφορα κράτη μέλη. 4. Συμπεράσματα 
4.1. Η απαραίτητη μετάβαση από την περιεκτική 
παρέμβαση για τα σχέδια σε μια πιο αποτελεσματική 
παρέμβαση για τα προγράμματα αποβαίνει πλήρως 
απογοητευτική και για τη χρονιά που εξετάζεται. Η 
ΟΚΕ λαμβάνει ευχαρίστως γνώση των δηλώσεων της 
Επιτροπής σχετικά με τις προθέσεις της και των πρώτων 
αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν στο πλαίσιο της 
τελευταίας μεταρρυθμίσεως, όσον αφορά την απαραίτη­
τη αντιστροφή των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται 
για τις μορφές παρέμβασης. 
4.2. Οι λύσεις για τα προβλήματα του ελέγχου έχουν 
ακόμη πολλά κενά και δεν είναι ικανοποιητικές. Η 
προσπάθεια για τη θέσπιση μιας μόνιμης αξιολόγησης 
της επιδράσεως που ασκείται στις περιφέρειες από τις 
διάφορες πολιτικές, είτε είναι κοινοτικές, είτε εθνικές 
μέσω μιας άμεσης αντιστοιχίας μεταξύ του πριν και του 
μετά δεν είχε την κατάλληλη συνέχεια. 
4.3. Η ΟΚΕ δηλώνει κατηγορηματικά ότι πρέπει να 
υποστηριχθούν οι καθυστερήσεις που υφίστανται 
ακόμη και κατά το 1988 και θεωρεί σκόπιμο να 
επαναλάβει τις μορφές ελέγχου που επιτρέπουν την 
αποτελεσματική χρήση της εταιρικής διαδικασίας και 
μια ορθή διαχείρηση της αρχής της συμπληρωματικό-
τητας. 
4.4. Σε ό,τι αφορά τη σχέση συνοχής και ενδογενούς 
δυναμικού παρατηρείται αναμφισβήτητα μια αύξηση 
των ανισοτήτων των επιπέδων ανάπτυξης υπέρ των 
ευνοημένων περιοχών τόσο στο σύνολο της Κοινότη­
τας όσο και σε κάθε κράτος μέλος χωριστά. Συγκεκριμέ­
να η διαπίστωση αυτή καθίσταται ιδιαιτέρως έκδηλη 
στον τομέα της απασχόλησης με έντονη την ανεργία 
των νέων και την ανεργία μακράς διαρκείας που 
παραμένουν ένας από τους σημαντικότερους παράγο­
ντες οικονομικής απώλειας. 
4.5. Εν κατακλείδι μπορεί να διαβεβαιωθεί χωρίς 
καμία αμφιβολία ότι αναφορικά τουλάχιστον με τέσσε­
ρα σημεία της μεταρρυθμίσεως του 1984, δηλαδή τη 
δημιουργία και ανάπτυξη του ενδογενούς δυναμικού, τη 
σχέση προγραμμάτων-σχεδίων, τη δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης, τους ελέγχους και τη δημοσίευση τα 
αποτελέσματα είναι και για το 1988 κατά πολύ κατώτερα 
των προσδοκιών και των προσπαθειών. Λαμβανομένων 
υπόψη των επανειλημμένων υποσχέσεων της Επιτρο­
πής και υπό το φως του απολογισμού ύστερα από 
δεκατέσσερα χρόνια ελλιπούς και μη ικανοποιητικής 
λειτουργίας, το τμήμα εύχεται να υιοθετηθεί μια 
περισσότερο ποιοτική προσέγγιση των παρεμβάσεων 
του Ταμείου προκειμένου η επίδραση του να καταστεί 
το δυνατό σημαντικότερη. Οι προσεχείς ετήσιες 
εκθέσεις της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης θα πρέπει σύμφωνα με τη 
γνώμη της ΟΚΕ να ακολουθούν, υποχρεωτικά τόσο στο 
περιεχόμενο όσο και στη μορφή τους τη νέα αυτή 
προσέγγιση. 
Βρυξέλλες, 4 Ιουλίου 1990. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE