A4-0089/94

Ψήφισμα για την ενδέκατη ετήσια έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου - 1993 - (COM(94)0500 - C4-0011/94)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ενδέκατη ετήσια έκθεση της Επιτροπής (CΟΜ(94)0500 - C4- 0011/94) ((ΕΕ C 154 της 6-6-1994.)),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, της 8ης Μαρτίου 1994, σχετικά με την ανάπτυξη της διοικητικής συνεργασίας για την εφαρμογή και την επιβολή της κοινοτικής νομοθεσίας στα πλαίσια της εσωτερικής αγοράς (CΟΜ(94) 0024),

- έχοντας υπόψη την ετήσια έκθεση διαχείρισης του CELEX για το 1993 (διοργανικό σύστημα αυτοματοποιημένης τεκμηρίωσης του κοινοτικού δικαίου),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου της 20ης Ιουνίου 1994 σχετικά με την ηλεκτρονική διανομή του κοινοτικού δικαίου και των εθνικών εκτελεστικών διατάξεων και με τη βελτίωση των συνθηκών πρόσβασης ((ΕΕ C 179 της 1.7.1994, σ.3)),

- έχοντας υπόψη την Λευκή Βίβλο της Επιτροπής σχετικά με την Ευρωπαϊκή Κοινωνική Πολιτική - η πορεία προς το μέλλον για την Ένωση (CΟΜ(94)0333 - C4-0087/94),

- έχοντας υπόψη την κατάσταση όσον αφορά την μεταφορά του κοινοτικού δικαίου στην νομοθεσία των κρατών μελών, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής στις 14 Σεπτεμβρίου 1994 που παρουσιάσθηκε κατά το Συμβούλιο εσωτερικής αγοράς της 23ης και 24ης Σεπτεμβρίου 1994 στην Φραγκφούρτη/Όντερ (Γερμανία),

- έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις των εθνικών κοινοβουλίων,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών, καθώς και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής κοινωνικών υποθέσεων και Απασχόλησης, της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού και της Επιτροπής Περιβάλοντος Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών (Α4-0089/94),

Α. υπενθυμίζοντας ότι η Ένωση αποτελεί κοινότητα δικαίου και ότι είναι θεμελιώδες να εφαρμόζεται το κοινοτικό δίκαιο από τα κράτη μέλη με την ίδια αποτελεσματικότητα και αυστηρότητα που επιδεικνύουν κατά την εφαρμογή του εθνικού τους δικαίου[semigr ]

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κοινότητα οφείλει, μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, να νομοθετεί κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται στις επιθυμίες και τις ανάγκες των πολιτών, τηρουμένης της αρχής της επικουρικότητας[semigr ] αναγνωρίζοντας ότι, στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη πρέπει να διατηρήσουν επαρκή ελευθερία η οποία θα τους επιτρέπει να εφαρμόζουν το κοινοτικό δίκαιο, λαμβάνοντας υπόψη τις περιφερειακές ιδιαιτερότητες, χωρίς ωστόσο να επηρεάζει τούτο την πλήρη μεταφορά του κοινοτικού δικαίου στην εθνική νομοθεσία[semigr ]

Γ. υπογραμμίζοντας ότι η αυστηρή εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας αποτελεί προϋπόθεση για την μεγαλύτερη προσέγγιση του κοινοτικού δικαίου προς τους πολίτες, αλλά ότι, προκειμένου να διαφυλαχθεί η βασική αρχή της νομικής ασφάλειας, η αρχή της επικουρικότητας δεν πρέπει να εφαρμοσθεί παρά μόνο στις μελλοντικές δράσεις της Κοινότητας[semigr ]

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι για να πλησιάσει η Ένωση τους πολίτες, είναι επιτακτική η διαφάνεια της κοινοτικής νομοθετικής διαδικασίας[semigr ] ότι συνεπώς, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ο δημοκρατικός χαρακτήρας των θεσμικών οργάνων καθώς και η εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντί τους, πρέπει αυτά να βελτιώσουν την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφά τους[semigr ]

Ε. υπογραμμίζοντας εξάλλου ότι, στο πλαίσιο πάντα της ενδυνάμωσης του δημοκρατικού χαρακτήρα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, πρέπει να καταστεί το κοινοτικό δίκαιο πιό αναγνώσιμο και προσιτό ώστε να εξασφαλίζεται με τον τρόπο αυτό η δυνατότητα κατανόησης και ορθής ερμηνείας του από τις εθνικές αρχές (δικαστικές και διοικητικές), τους οικονομικούς παράγοντες και γενικότερα τους πολίτες[semigr ]

ΣΤ. διαπιστώνοντας ότι τα Κοινοτικά Όργανα καταβάλλουν αυτά τα τρία τελευταία χρόνια σημαντικές προσπάθειες οι οποίες εκφράζονται στην επιτευχθείσα καθοριστική πρόοδο, ιδιαίτερα όσον αφορά την έγκριση του μεγαλύτερου μέρους των μέτρων που καλύπτει το πρόγραμμα της Λευκής Βίβλου σχετικά με την δημιουργία της εσωτερικής αγοράς.

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο σημαντικός αριθμός κοινοτικών πράξεων που αφορούν την λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και έχουν ήδη εγκριθεί καθώς και η εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας για τις μελλοντικές ενέργειες της Ένωσης η οποία παρέχει μεγαλύτερη διακριτική ευχέρεια στις εθνικές αρχές όσον αφορά την μεταφορά του κοινοτικού δικαίου, απαιτεί να εκπληρώνει η Επιτροπή την αποστολή της ως «θεματοφύλακα των Συνθηκών», σύμφωνα με το άρθρο 155 της Συνθήκης ΕΚ κατά τον αυστηρότερο τρόπο[semigr ] λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι όντως απαραίτητη η πλήρης αυτή μεταφορά του κοινοτικού δικαίου στα κράτη μέλη, προκειμένου να λειτουργήσει η εσωτερική αγορά προς όφελος όλων των πολιτών και όλων των επιχειρήσεων στην Κοινότητα[semigr ]

Η. επισημαίνοντας ότι, μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλείται να διαδραματίσει πρωτεύοντα ρόλο στο θέμα του ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου[semigr ] ότι οφείλει, όπως στο παρελθόν, να αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή ασκεί την εξουσία ελέγχου αλλά συγχρόνως να ενεργεί και αυτεπαγγέλτως, κυρίως με εκθέσεις πρωτοβουλίας, κοινοβουλευτικές εξεταστικές επιτροπές, υποβολή ερωτήσεων βουλευτών ή αναφορών[semigr ] ότι επιπλέον πρέπει - όπως ήδη πράττει - να ενεργεί στο πλαίσιο αυτό σε συνεργασία με τα εθνικά κοινοβούλια[semigr ]

1. διαπιστώνει ότι η δραστηριότητα της Επιτροπής βάσει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΚ, υλοποιήθηκε με την κίνηση ίσου περίπου με το περασμένο έτος αριθμού διαδικασιών επί παραβάσει(1209 το 1993 και 1216 το 1992), ότι οι αιτιολογημένες γνώμες ανήλθαν από 248 το 1992 σε 352 το 1993 και ότι κατατέθηκαν στο Δικαστήριο 44 προσφυγές (ενώ το 1992 η Επιτροπή είχε καταθέσει 64 προσφυγές)[semigr ]

2. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η κατάσταση όσον αφορά τη μεταφορά του κοινοτικού δικαίου δεν είναι απολύτως ικανοποιητική[semigr ] πράγματι, όσον αφορά τη μεταφορά των εκτελεστικών μέτρων της Λευκής Βίβλου σχετικά με την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, εάν αληθεύει ότι από τα 282 μέτρα που είχε προτείνει η Επιτροπή στο Συμβούλιο, 270 απετέλεσαν αντικείμενο τελικής αποφάσεως (το ποσοστό μεταφοράς ανερχόταν στις 23 Σεπτεμβρίου 1994 σε 89%), εντούτοις είναι εξίσου αληθές ότι έχουν σημειωθεί πολυάριθμες καθυστερήσεις σε οικονομικώς και πολιτικώς σημαντικούς τομείς, ειδικότερα στους τομείς των ασφαλίσεων, της ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων και έργων, του δικαίου των εταιριών, της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας καθώς και των νέων τεχνολογιών[semigr ]

3. λαμβάνει γνώση με ανησυχία του γεγονότος ότι, ιδιαίτερα στους τομείς της γεωργίας και του περιβάλλοντος, καταγράφεται σαφής μείωση του ποσοστού μεταφοράς[semigr ] εξάλλου επίσης στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής, προκύπτει από τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής, της 27ης Ιουλίου 1994, ότι το ποσοστό μεταφοράς είναι ιδιαίτερα ανεπαρκές όσον αφορά τη νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια στο πλαίσιο της οδηγίας πλαισίου «Υγεία και ασφάλεια»[semigr ] σημειώνει ότι η εν λόγω καθυστέρηση μεταφοράς τείνει να δικαιολογήσει το γεγονός ότι δεν έχουν εκπονηθεί νέες νομοθετικές προτάσεις[semigr ]

4. υπογραμμίζει ότι η Κοινότητα έχει να αντιμετωπίσει, ολοένα και περισσότερο, σε ορισμένους τομείς που εμπίπτουν ιδιαίτερα στην εσωτερική αγορά, ατελή μεταφορά των οδηγιών[semigr ] καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τα μέσα συνεργασίας που διαθέτει με τις εθνικές αρχές και να μή διστάζει, εφόσον παρίσταται ανάγκη, να κινεί τη διαδικασία επί παραβάσει που προβλέπεται από το άρθρο 169 της Συνθήκης ΕΚ[semigr ] εφιστά επίσης την προσοχή των εθνικών κοινοβουλίων στην κατάσταση αυτή η οποία πλήττει καίρια τη λειτουργία της Κοινότητας[semigr ]

5. θεωρεί επιτακτικό και απαραίτητο να βελτιώσουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ως νομοθετικές αρχές, σε συνεργασία με την Επιτροπή, τα μέσα που θα επιτρέψουν στους πολίτες να γνωρίσουν την κατάσταση όσον αφορά την κοινοτική νομοθεσία καθώς και τις πράξεις που εγκρίνονται από τα Θεσμικά Όργανα της Ένωσης στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής και της εσωτερικής συνεργασίας[semigr ] με την προοπτική αυτή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή θα ώφειλαν να συνεργασθούν αποτελεσματικότερα και να αναδιοργανώσουν την Τράπεζα Δεδομένων CELEX (Communis Europae LEX), προκειμένου να καταστεί αυτό το σύστημα, διευρυμένο με τα κείμενα των προκαταρτικών πράξεων και των πράξεων μεταφοράς, εναργέστερο, πληρέστερο και απλούστερο όσον αφορά την πρόσβαση σ' αυτό[semigr ]

6. ζητεί από την Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να διοργανώσει εντός του 1995, σε συνεργασία με τα αρμόδια όργανα του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής, καθώς και των κυβερνήσεων και των εθνικών κοινοβουλίων, σεμινάριο για την αξιολόγηση των προοπτικών διαλειτουργικότητας και διασύνδεσης μεταξύ του CELEX και των άλλων κοινοτικών και εθνικών βάσεων νομικών δεδομένων[semigr ]

7. λυπάται για την καθυστέρηση που σημειώνουν οι εργασίες κωδικοποίησης του κοινοτικού δικαίου[semigr ] θεωρεί απαραίτητο να καταβληθεί ευρεία προσπάθεια κωδικοποίησης ούτως ώστε να τεθούν στη διάθεση των ασκούντων δίκαιο και, επομένως, και των ευρωπαίων πολιτών, υπό ικανοποιητική μορφή, τα βασικά στοιχεία των ισχυουσών κανονιστικών διατάξεων[semigr ] επιδοκιμάζει την υπό σύναψη συμφωνία μεταξύ των οργάνων, επί τη βάσει της έκθεσης Garcia Amigo ((EE C 205 της 25.7.1994, σ. 514))[semigr ] θεωρεί εντούτοις ότι η προβλεπομένη «επίσημη κωδικοποίηση» δεν θα είναι αρκετή για την επίτευξη του επιδιωκομένου στόχου, και ότι πρέπει να προβλεφθεί πραγματική αναμόρφωση του κοινοτικού δικαίου με την ευκαιρία αυτή και τηρουμένων των προβλεπομένων από τις Συνθήκες νομοθετικών διαδικασιών[semigr ] παρατηρεί ότι οι μείζονες εθνικές κωδικοποιήσεις έχουν πραγματοποιηθεί με αυτόν τον τρόπο, χωρίς να περιορίζουν την κωδικοποίηση σε απλή ανανέωση των οικείων κειμένων[semigr ]

8. ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει, σε συνεργασία με τους επαγγελματικούς φορείς (δικαστές και δικηγόρους), το κόστος που συνεπάγεται η προσπέλαση στα νομοθετικά έγγραφα, στα συναφή δημοσιεύματα και στα συστήματα πληροφορικής του κοινοτικού δικαίου, με μόνο στόχο να καταστεί η πρόσβαση στο δίκαιο αυτό πιό εύκολη και άρα πιό άνετη, ιδίως με την ενδεχόμενη σύναψη κατάλληλης ειδικής συμφωνίας[semigr ]

9. θεωρεί απαραίτητο, υπό την ίδια αυτή προοπτική, να αποτελέσει το κοινοτικό δίκαιο υποχρεωτικό μάθημα στο πλαίσιο της πανεπιστημιακής παιδείας και της διαρκούς επιμόρφωσης των επαγγελματιών του κλάδου, προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου από τα εθνικά δικαιοδοτικά όργανα[semigr ]

10. διαπιστώνει ότι η Επιτροπή, όπως και κατά το παρελθόν, εξακολουθεί να καταβάλλει προσπάθειες για συνεργασία με τις εθνικές αρχές, διοργανώνοντας κατά περιοδικά διαστήματα διμερείς συνεδριάσεις κατά τις οποίες εξετάζεται η κατάσταση όσον αφορά την μεταφορά των κοινοτικών πράξεων στο εθνικό δίκαιο[semigr ] οι συνεδριάσεις αυτές, σύμφωνα με την Επιτροπή, «επιτρέπουν να αποδεσμευθεί η εσωτερική διαδικασία μεταφοράς» και συνεπώς ένας μεγάλος αριθμός διαδικασιών παράβασης να αποφευχθεί ή να αποτελέσει το αντικείμενο αρχειοθέτησης (πρέπει να υπογραμμισθεί σχετικά ότι το 1993 η Επιτροπή έθεσε στο αρχείο ποσοστό 50% των διαδικασιών επί παραβάσει που είχαν ήδη κινηθεί)[semigr ] επισημαίνει ωστόσο ότι η Επιτροπή είναι ιδιαίτερα εχέμυθη ως προς το συγκεκριμένο περιεχόμενο των συνομιλιών αυτών και ότι, για την επίτευξη μεγαλύτερης διαφάνειας, θα έπρεπε να ενημερώσει το Κοινοβούλιο κατά την προσεχή έκθεση σχετικά με το στάδιο των διαπραγματεύσεων και τα επιτευχθέντα αποτελέσματα (τόσο θετικά όσο, και αρνητικά)[semigr ]

11. εκφράζει την λύπη της για το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη εμμένουν στη μή εκτέλεση των αποφάσεων του Δικαστηρίου, ορισμένες από τις οποίες ανάγονται στο 1981 (υπόθεση C-137/80 Επιτροπή κατά Βελγίου, σχετικά με τη μεταφορά συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων) ή το 1983 (υπόθεση C-90/82, Επιτροπή κατά Γαλλίας, σχετικά με τις τιμές λιανικής πώλησης του βιομηχανοποιημένου καπνού[semigr ] υπόθεση C-322/82, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σχετικά με τις προδιαγραφές ποιότητας των οπωροκηπευτικών) ενώ μάλιστα είχαν εδώ και 5 ή 6 χρόνια αποτελέσει αντικείμενο αποφάσεων που είχαν εκδοθεί βάσει του άρθρου 171 της Συνθήκης ΕΚ[semigr ] καλεί την Επιτροπή να ασκήσει τη δυνατότητα που προσφέρεται από την παράγραφο 2 της εν λόγω διάταξης, να ζητήσει δηλαδή από το Δικαστήριο να επιβάλει κυρώσεις στα κράτη που εξακολουθούν να αρνούνται την εκτέλεση των αποφάσεών του[semigr ]

12. Καλεί τα κράτη μέλη να καταστήσουν όσο γίνεται πιό ελαστικούς τους όρους για την παροχή δωρεάν νομικής βοήθειας επί διαφορών που αφορούν ζητήματα του δικαίου της Ευρωπαϊκής ένωσης, και να ενθαρρύνουν τη δημιουργία κέντρων νομικής βοήθειας και οργανισμών για ενέργειες αυτού του είδους[semigr ]

13. διαπιστώνει ότι ο αριθμός των προδικαστικών υποθέσεων αυξήθηκε περαιτέρω το 1993 (ανήλθε σε 204 ενώ το 1992 ανερχόταν σε 162) και θεωρεί ότι, λόγω της σημασίας αυτών των προδικαστικών αιτήσεων και των ανισοτήτων που εμφανίζονται ανάλογα με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή καλώς θα έπραττε να εκπονήσει, σε συνεργασία ενδεχομένως με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δικαστηρίου, μελέτη για να εξηγήσει τις ανισότητες αυτές (π.χ. 57 υποθέσεις αφορούν τη Γερμανία και μία μόνο την Ιρλανδία) καθώς και την υποδοχή που επιφυλάσσουν τα δικαιοδοτικά όργανα των κρατών μελών στις αποφάσεις του Δικαστηρίου[semigr ]

14. εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι, παρόλη τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Πρωτοδικείου, η διάρκεια των προδικαστικών διαδικασιών εξακολουθεί να είναι χρονοβόρα (η εξέλιξη ήταν η εξής: 1990- 17,5 μήνες[semigr ] 1991 - 18,2 μήνες[semigr ] 1992 - 18,8 μήνες[semigr ] 1993 - 20,4 μήνες)[semigr ] κρίνει ότι θα ήταν σκόπιμο να συσταθεί ομάδα εργασίας που θα συγκροτηθεί ειδικότερα από μέλη του Δικαστηρίου, εθνικούς δικαστές καθώς και μέλη της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών με αποστολή να εξετάσει του λόγους των καθυστερήσεων και να προτείνει μέσα για την επιτάχυνση των διαδικασιών στο Δικαστήριο, ιδιαίτερα όσον αφορά τις προδικαστικές παραπομπές[semigr ]

15. Λαμβάνει γνώση του γεγονότος ότι η Επιτροπή κρίνει σκόπιμο να ενθαρρύνει την διοργάνωση συνεδριάσεων, σεμιναρίων και συνεδρίων σχετικά με τον έλεγχο της τήρησης του κοινοτικού δικαίου και να ευνοήσει τις ανταλλαγές δημοσίων υπαλλήλων από τα κράτη μέλη καθώς και τα κοινά προγράμματα κατάρτισης που αφορούν τον εν λόγω έλεγχο, και την καλεί να υποβάλει πλήρη απολογισμό αυτών των πρωτοβουλιών[semigr ]

16. θεωρεί ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί η θέσπιση προγραμμάτων διαρκούς επιμόρφωσης για τους δικαστές και δικηγόρους, στον τομέα του κοινοτικού δικαίου. Ζητεί κατά συνέπεια από την Επιτροπή να καταρτίσει, με τη συνεργασία του Δικαστηρίου, κατάσταση των ήδη υφισταμένων προγραμμάτων διαρκούς επιμόρφωσης και να παρουσιάσει τα συμπεράσματά της κατά την προσεχή ετήσια έκθεσή της.

17. ζητεί από την Επιτροπή να συγκεντρώσει τις πληροφορίες που θα μπορούσαν να περιληφθούν στο μέλλον στην ετήσια έκθεσή της στο ειδικό τμήμα που αναφέρεται στη συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων.

18. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, το Δικαστήριο καθώς και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.