Ειδική έκθεση Η αποτελεσματικότητα  
του συνδυασμού 
επιχορηγήσεων από 
περιφερειακές επενδυτικές 
διευκολύνσεις με δάνεια  
από χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα για  
την υποστήριξη 
των εξωτερικών πολιτικών 
της ΕΕEL 2014  αριθ.  16
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο ( http://europa.eu ).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2014
ISBN 978-92-9207-012-0
doi:10.2865/84730
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2014
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
EL 2014  αριθ.  16
Ειδική έκθεση Η αποτελεσματικότητα 
του συνδυασμού 
επιχορηγήσεων από 
περιφερειακές επενδυτικές 
διευκολύνσεις με δάνεια 
από χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα για την υποστήριξη 
των εξωτερικών πολιτικών 
της ΕΕ
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, δεύτερο 
εδάφιο, ΣΛΕΕ)
02
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Γλωσσάριο και ακρωνύμια
I – VIII Σύνοψη
1 – 13 Εισαγωγή
1 – 4 Τα δυνητικά οφέλη του συνδυασμού επιχορηγήσεων στο πλαίσιο της εξωτερικής συνεργασίας με 
δάνεια
5 – 13 Μηχανισμοί συνδυαστικής χρηματοδότησης της ΕΕ
14 – 15 Eμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
16 – 52 Παρατηρήσεις
16 – 37 Ο οργανωτικός σχεδιασμός των περιφερειακών επενδυτικών διευκολύνσεων ήταν 
ο ενδεδειγμένος, αλλά η διαχείριση της Επιτροπής εμφανίζει ακόμη αδυναμίες
17 – 21 Ο οργανωτικός σχεδιασμός των περιφερειακών επενδυτικών διευκολύνσεων είναι ικανοποιητικός και 
το κανονιστικό και διαδικαστικό πλαίσιο βελτιώνεται
22 – 31 Επιλέγονται κατάλληλα έργα, αλλά η αξιολόγηση της Επιτροπής δεν επικεντρώνεται επαρκώς 
στην προστιθέμενη αξία και στο ύψος των επιχορηγήσεων της ΕΕ
32 – 33 Η Επιτροπή προβαίνει σε αδικαιολόγητα υψηλές εκταμιεύσεις προπληρωμών
34 Στις περιπτώσεις των επιμέρους διευκολύνσεων, τα κριτήρια χορήγησης υποδανείων ήταν είτε αόριστα είτε 
γενικά
35 – 37 Ο βαθμός παρακολούθησης της εκτέλεσης των επιχορηγήσεων από μέρους της Επιτροπής δεν ήταν 
πάντοτε ο ίδιος
38 – 52 Τα επιδιωκόμενα οφέλη του συνδυασμού επιχορηγήσεων και δανείων μέχρι στιγμής δεν έχουν 
επιτευχθεί πλήρως μέχρι στιγμής
39 – 42 Η ανάγκη παροχής επιχορήγησης προκειμένου να καταστεί δυνατή η σύναψη δανείου αποδείχθηκε για 
το ήμισυ μόνον των έργων που εξετάστηκαν
43 – 46 Δεν αξιοποιήθηκαν πλήρως οι δυνατότητες της Επιτροπής να συμμετέχει στη διαμόρφωση των πολιτικών 
και να επηρεάζει τον τρόπο οργάνωσης και διαχείρισης των έργων
47 – 52 Ο συνδυασμός μέσων χρηματοδότησης βελτίωσε τον συντονισμό μεταξύ των χορηγών βοήθειας, αλλά 
η προβολή της χρηματοδότησης της ΕΕ παραμένει μέχρι σήμερα περιορισμένη
03 Περιεχόμενα
53 – 60 Συμπεράσματα και συστάσεις
 Παράρτημα I —  Περιοχές που καλύπτουν οι περιφερειακές επενδυτικές διευκολύνσεις 
διεθνώς
 Παράρτημα II —  Ποσά για τα οποία αναλήφθηκαν υποχρεώσεις και υπογράφηκαν συμβάσεις, 
καθώς και ποσά που καταβλήθηκαν από την Επιτροπή ανά περιφερειακή 
επενδυτική διευκόλυνση, ως είχαν στις 31 Δεκεμβρίου 2013
 Παράρτημα III —  Αριθμός εγκριθέντων έργων ανά περιφερειακή επενδυτική διευκόλυνση για 
την περίοδο 2007-2013
 Παράρτημα IV —  Συνεισφορές στα 387 έργα που εγκρίθηκαν ανά περιφερειακή επενδυτική 
διευκόλυνση για την περίοδο 2007-2013
 Παράρτημα V —  Δάνεια χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ανά περιφερειακή επενδυτική 
διευκόλυνση για την περίοδο 2007-2013
 Παράρτημα VI —  Δείγμα 15 εξετασθέντων έργων του ITF
 Παράρτημα VII —  Δείγμα 15 εξετασθέντων έργων της NIF
 Παράρτημα VIII —  Δείγμα έργων για τη δημιουργία επιμέρους διευκολύνσεων
 Παράρτημα IX — Έργα που αναφέρονται στο σημείο 42
 Απαντήσεις της Επιτροπής
04
 Γλωσσάριο και ακρωνύμια
Αντιπροσωπεία της ΕΕ : Η ΕΕ έχει παρουσία σε 139 χώρες μέσω του δικτύου αντιπροσωπειών και γραφείων που 
διαθέτει. Οι αντιπροσωπείες της ΕΕ υπάγονται διοικητικά στην Επιτροπή, αλλά υπηρετούν τα συμφέροντα της ΕΕ 
στο σύνολό της.
ΔΝΤ : Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
ΕΤΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης
Τα Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης αποτελούν το κύριο μέσο που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την παροχή 
ενισχύσεων στον τομέα της αναπτυξιακής συνεργασίας προς τα κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του 
Ειρηνικού, καθώς και προς τις υπερπόντιες χώρες και εδάφη. Η συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία υπεγράφη 
στην Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 με εικοσαετή περίοδο ισχύος («συμφωνία Κοτονού»), συνιστά το πλαίσιο των 
σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αυτές τις χώρες και τα εδάφη. Στόχος της είναι η μείωση και, μακροπρόθεσμα, 
η εξάλειψη της φτώχειας.
ΕΤΑΑ : Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης
Η ΕΤΑΑ είναι μια δημόσια τράπεζα ανάπτυξης, με έδρα στο Λονδίνο, η οποία προάγει τη μετάβαση χωρών σε 
ανοικτές οικονομίες της αγοράς. Δραστηριοποιείται σε διάφορες περιοχές, από την Κεντρική και την Ανατολική 
Ευρώπη έως την Κεντρική Ασία και τη Νότια και Ανατολική Μεσόγειο. Παρέχει χρηματοδότηση έργων για τράπεζες, 
βιομηχανίες και επιχειρήσεις, τόσο για νέα επιχειρηματικά σχέδια όσο και για επενδύσεις σε υφιστάμενες εταιρείες. 
Η δραστηριότητά της επικεντρώνεται στον ιδιωτικό τομέα, αλλά συνεργάζεται και με δημόσιες εταιρείες.
ΕΤΕπ : Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων
Η ΕΤΕπ είναι η τράπεζα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ανήκει στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα συμφέροντα 
των οποίων εκπροσωπεί, και συνεργάζεται στενά με άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ για την υλοποίηση της πολιτικής 
της ΕΕ, μέσω της χρηματοδότησης επενδυτικών έργων.
ΠΑΕ : Πρωτοβουλία αμοιβαίας εμπιστοσύνης
Η ΠΑΕ αποτελεί ένα επίσημο πλαίσιο που θεσπίστηκε το 2009 από την AFD, την ΕΤΕπ και την KfW με σκοπό την 
ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της συγχρηματοδότησης αναπτυξιακών έργων. Τα κύρια χαρακτηριστικά 
της είναι η ανάθεση της πλειονότητας των καθηκόντων στον επικεφαλής χρηματοδότη μιας πράξης, καθώς και 
η αμοιβαία αναγνώριση διαδικασιών.
Προνομιακό δάνειο : Ως προνομιακό δάνειο νοείται δάνειο του οποίου οι όροι είναι σημαντικά ευνοϊκότεροι από 
τους όρους των δανείων που χορηγούνται σε συνθήκες αγοράς. Το ΔΝΤ υπολογίζει τον προνομιακό χαρακτήρα ως 
τη διαφορά μεταξύ της ονομαστικής αξίας του δανείου και του ύψους των μειωμένων μελλοντικών πληρωμών από 
πλευράς του δανειολήπτη για την εξυπηρέτηση του χρέους, εκπεφρασμένη ως ποσοστό της ονομαστικής αξίας του 
δανείου.
AFD : Agence française de développement
Η AFD είναι ένας γαλλικός δημόσιος φορέας αναπτυξιακής χρηματοδότησης που αποσκοπεί στην καταπολέμηση 
της φτώχειας και την προαγωγή της οικονομικής ανάπτυξης σε αναπτυσσόμενες χώρες και στα γαλλικά υπερπόντια 
εδάφη. Πρόκειται για τον βασικό φορέα υλοποίησης της πολιτικής αναπτυξιακής συνεργασίας της Γαλλίας.
AIF: Asian Investment Facility (Επενδυτική διευκόλυνση για την Ασία)
CIF: Caribbean Investment Facility (Επενδυτική διευκόλυνση Καραϊβικής)
EuropeAid : Γ ενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Συνεργασίας — EuropeAid
IFCA : Investment Facility for Central Asia (Επενδυτική διευκόλυνση για την Κεντρική Ασία)
05 Γλωσσάριο και ακρωνύμια
IFP: Investment Facility for the Pacific (Επενδυτική διευκόλυνση για τον Ειρηνικό)
ITF: EU‑Africa Infrastructure Trust Fund (Καταπιστευματικό Ταμείο ΕΕ‑Αφρικής για τον τομέα των υποδομών)
KfW : Kreditanstalt für Wiederaufbau
Η KfW, με έδρα στη Φρανκφούρτη, είναι η αναπτυξιακή τράπεζα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γ ερμανίας. Το 
τμήμα ανάπτυξης της τράπεζας υλοποιεί την πολιτική χρηματοδοτικής αναπτυξιακής συνεργασίας εξ ονόματος της 
γερμανικής κυβέρνησης.
LAIF : Latin America Investment Facility (Επενδυτική διευκόλυνση για τη Λατινική Αμερική)
NIF: Neighbourhood Investment Facility (Επενδυτική διευκόλυνση γειτονίας)
ROM : Results‑Oriented Monitoring (Παρακολούθηση προσανατολισμένη στα αποτελέσματα)
Το σύστημα ROM είναι ένα εργαλείο επισκόπησης έργων και προγραμμάτων, το οποίο παρέχει συστάσεις για 
βελτιώσεις.
WBIF : Western Balkans Investment Framework (Πλαίσιο επενδύσεων για τα Δυτικά Βαλκάνια)
06
 Σύνοψη
I
Οι μηχανισμοί συνδυαστικής χρηματοδότησης συνδυ ‑
άζουν δάνεια1 από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με επι ‑
χορηγήσεις. Ο συνδυασμός μέσων χρηματοδότησης 
παρέχει στους χορηγούς τη δυνατότητα μόχλευσης 
των κεφαλαίων που διαθέτουν για εξωτερική συνερ ‑
γασία μέσω της κινητοποίησης δανείων από χρηματο ‑
πιστωτικά ιδρύματα. Επίσης τους επιτρέπει να επηρε ‑
άζουν τη διαμόρφωση πολιτικών και/ή τον σχεδιασμό 
και τη διαχείριση των έργων. Επιπλέον, ο συνδυασμός 
δανείων και επιχορηγήσεων παρέχει τη δυνατότητα 
προαγωγής της συνεργασίας μεταξύ των φορέων που 
δραστηριοποιούνται στον τομέα της αναπτυξιακής 
βοήθειας και μεγαλύτερης προβολής των ενισχύσεων.
II
Από το 2007 η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν 
συστήσει οκτώ περιφερειακές επενδυτικές διευκο ‑
λύνσεις, οι οποίες καλύπτουν ολόκληρη τη σφαίρα 
δραστηριοποίησης της Επιτροπής στον τομέα της 
εξωτερικής συνεργασίας. Κατά την περίοδο 2007 ‑2013, 
η ΕΕ διέθεσε στις διευκολύνσεις αυτές 2 106 εκατομμύ ‑
ρια ευρώ. Οργανισμοί χρηματοδότησης της ανάπτυξης 
εντοπίζουν έργα προς χρηματοδότηση και υποβάλ ‑
λουν αιτήσεις επιχορήγησης, οι οποίες εγκρίνονται 
από εκτελεστικούς φορείς μεταξύ των οποίων η Επι ‑
τροπή, τα κράτη μέλη και άλλοι χορηγοί βοήθειας. Τα 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αναθέτουν σε τρίτους τις 
περισσότερες συμβάσεις τεχνικής βοήθειας και εξα ‑
σφαλίζουν την παρακολούθηση των έργων.
III
Ο έλεγχος του Συνεδρίου κάλυψε τις περιφερειακές 
επενδυτικές διευκολύνσεις ήδη από τη σύστασή τους. 
Ειδικότερα, το Συνέδριο αξιολόγησε την αποτελεσμα ‑
τικότητα του συνδυασμού επιχορηγήσεων από περι ‑
φερειακές επενδυτικές διευκολύνσεις με δάνεια από 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ο έλεγχος επικεντρώθηκε 
στη σύσταση και τη διαχείριση των περιφερειακών 
επενδυτικών διευκολύνσεων, καθώς και στον βαθμό 
στον οποίο επιτεύχθηκαν τα επιδιωκόμενα οφέλη της 
συνδυαστικής χρηματοδότησης. Οι ελεγκτικές εργασίες 
συνίσταντο σε αναλυτική επισκόπηση, συνεντεύξεις με 
υπαλλήλους της Επιτροπής, ερωτηματολόγιο απευθυ ‑
νόμενο σε 40 αντιπροσωπείες της ΕΕ, εκ των οποίων 
απάντησαν οι 22, επισκέψεις στα τέσσερα κύρια χρημα ‑
τοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και σε εξέταση δείγματος 
30 επιχορηγήσεων που διατέθηκαν σε έργα.
1 Επιπλέον των δανείων, και σε μικρότερο βαθμό, υπάρχουν και άλλες 
μορφές χρηματοδότησης που δεν έχουν τη μορφή επιχορηγήσεων.IV
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο συνδυ ‑
ασμός επιχορηγήσεων από τις περιφερειακές επενδυ ‑
τικές διευκολύνσεις με δάνεια από χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα για τη στήριξη των εξωτερικών πολιτικών 
της ΕΕ υπήρξε σε γενικές γραμμές αποτελεσματικός. 
Μολονότι οι περιφερειακές επενδυτικές διευκολύνσεις 
οργανώθηκαν ορθά, τα δυνητικά οφέλη της συνδυα ‑
στικής χρηματοδότησης δεν αξιοποιήθηκαν πλήρως 
λόγω αδυναμιών στη διαχείριση της Επιτροπής.
V
Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή διασφάλισαν την ορθή 
οργάνωση των περιφερειακών επενδυτικών διευκο ‑
λύνσεων, οι οποίες έχουν πλέον επιτύχει την πλήρη 
παγίωσή τους. Η δανειακή συνιστώσα της χρηματο ‑
δότησης χορηγήθηκε ως επί το πλείστον από τέσσερα 
ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα οποία επέ ‑
λεγαν τις επενδύσεις που πληρούσαν τις προϋποθέ ‑
σεις. Κατά την τελευταία επταετία, εντόπισαν επαρκή 
αριθμό έργων στα οποία διέθεσαν τους σχετικούς 
χρηματοδοτικούς πόρους.
VI
Τα 30 έργα που εξέτασε το Συνέδριο κρίθηκαν στο 
σύνολό τους σημαντικά για τις οικείες χώρες και 
περιφέρειες. Ωστόσο, η διαδικασία έγκρισης που 
εφάρμοσε η Επιτροπή ήταν ελλιπής και, σε αρκετές 
περιπτώσεις, οι αποφάσεις επιχορήγησης, σε ένα 
συγκεκριμένο επίπεδο, δεν ήταν πειστικά τεκμηριωμέ ‑
νες. Απουσίαζαν επίσης κατευθυντήριες οδηγίες σχε ‑
τικά με τα κριτήρια τα οποία θα έπρεπε να εφαρμόσει 
η Επιτροπή στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης απο ‑
φάσεών της. Μετά την έγκριση των επιχορηγήσεων, 
οι εκταμιεύσεις προπληρωμών ήταν αδικαιολόγητα 
υψηλές. Η παρακολούθηση της Επιτροπής δεν διασφά ‑
λισε σε όλες τις περιπτώσεις την προστιθέμενη αξία 
των επιχορηγήσεων.
Σύνοψη 07
VII
Οι περιφερειακές επενδυτικές διευκολύνσεις παρείχαν 
στους αναπτυξιακούς εταίρους μια πλατφόρμα που 
καθιστά δυνατή τη στενή συνεργασία και την υλοποί ‑
ηση έργων πολύ μεγάλης κλίμακας, τα οποία, σε άλλη 
περίπτωση, δύσκολα θα μπορούσαν να είχαν χρημα ‑
τοδοτηθεί. Η έγκριση επιχορηγήσεων οι οποίες θα 
συνδυάζονταν με δάνεια ήταν σαφώς αιτιολογημένη 
σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως σε εκείνες στις οποίες 
έπρεπε να πληρωθούν οι προϋποθέσεις του προνομι ‑
ακού χαρακτήρα. Ωστόσο, σε άλλες περιπτώσεις, και 
μάλιστα στο ήμισυ περίπου των περιπτώσεων που εξε ‑
τάστηκαν, η αιτιολόγηση δεν ήταν σαφής. Η Επιτροπή 
δεν αξιοποίησε πλήρως τη δυνατότητα να επηρεάσει 
θετικά τον τρόπο σχεδιασμού των έργων ή, ευρύτερα, 
την τομεακή πολιτική. Η προβολή της στήριξης της ΕΕ 
υπήρξε μέχρι στιγμής περιορισμένη, μολονότι η Επι ‑
τροπή άρχισε να λαμβάνει μέτρα για την αντιμετώπιση 
αυτής της αδυναμίας.
VIII
Το Συνέδριο διατυπώνει σειρά συστάσεων προς την 
Επιτροπή για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας 
των περιφερειακών επενδυτικών διευκολύνσεων. Οι 
συστάσεις αφορούν την επιλογή των έργων και την 
έγκριση των επιχορηγήσεων, την εκταμίευση των 
κεφαλαίων, την παρακολούθηση της εκτέλεσης των 
επιχορηγήσεων της ΕΕ και τη βελτίωση της προβολής 
των ενισχύσεων της ΕΕ.
08
 Εισαγωγή
Τα δυνητικά οφέλη 
του συνδυασμού επιχορη -
γήσεων στο πλαίσιο 
της εξωτερικής συνεργα -
σίας με δάνεια
01 
Οι μηχανισμοί συνδυαστικής χρημα ‑
τοδότησης συνδυάζουν δάνεια2 από 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με επιχο ‑
ρηγήσεις. Οι επιχορηγήσεις μπορούν 
να λαμβάνουν διάφορες μορφές. Στην 
περίπτωση της συνεργασίας της ΕΕ με 
αναπτυσσόμενες χώρες, τα συνηθέστε ‑
ρα είδη επιχορηγήσεων είναι οι άμεσες 
επενδυτικές επιχορηγήσεις, οι επιδοτή ‑
σεις επιτοκίου, η τεχνική βοήθεια και τα 
συστήματα εγγύησης δανείων.
02 
Κύριος στόχος των μηχανισμών συνδυα ‑
στικής χρηματοδότησης είναι η μόχλευ ‑
ση κεφαλαίων που προορίζονται για την 
εξωτερική συνεργασία μέσω της κινητο ‑
ποίησης δανείων από χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα. Ο συνδυασμός μέσων χρημα ‑
τοδότησης αποσκοπεί, συγκεκριμένα, 
στην αντιμετώπιση μη ικανοποιητικών 
επενδυτικών συνθηκών στις περιπτώσεις 
δραστηριοτήτων ή υποδομών που θα 
μπορούσαν να είναι βιώσιμες, αλλά δεν 
προσελκύουν επαρκή χρηματοδότηση 
από πηγές της αγοράς. Οι κύριοι λόγοι 
για τους οποίους ορισμένα έργα δεν 
μπορούν να προσελκύσουν χρηματοδό ‑
τες με τα συνήθη επιτόκια της αγοράς 
είναι οι εξής:
α) δεν είναι επαρκώς κερδοφόρα, αλλά 
συνεπάγονται σημαντικά οικονομι ‑
κά, περιβαλλοντικά και/ή κοινωνικά 
οφέλη·β) έχουν χαρακτηριστικά υπερβολικά 
υψηλού κινδύνου·
γ) υλοποιούνται σε υπερχρεωμένες 
χώρες που πρέπει να συμμορφώνο ‑
νται με τις απαιτήσεις του Διεθνούς 
Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) όσον 
αφορά τα δάνεια (βλέπε πλαίσιο 1 ).
03 
Επιπλέον της κινητοποίησης δανείων 
από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, 
η συνδυαστική χρηματοδότηση παρέχει 
στον χορηγό βοήθειας τη δυνατότητα 
να συμμετέχει στη διαμόρφωση των 
πολιτικών ή να επηρεάζει τον τρόπο 
οργάνωσης και διαχείρισης των έργων. 
Αυτό μπορεί να γίνει μέσω του μετρια ‑
σμού των αρνητικών εξωγενών παραγό ‑
ντων που επηρεάζουν τα έργα, όπως οι 
επιζήμιες περιβαλλοντικές ή κοινωνικές 
επιδράσεις, ή μέσω της παροχής πρό ‑
σθετης χρηματοδότησης για ειδικούς 
στόχους που σχετίζονται με το έργο, 
όπως η ανάπτυξη διοικητικής ή τεχνικής 
ικανότητας.2 Επιπλέον των δανείων, και σε 
μικρότερο βαθμό, υπάρχουν 
και άλλες μορφές 
χρηματοδότησης που δεν 
έχουν τη μορφή 
επιχορηγήσεων.
Απαιτήσεις του ΔΝΤ όσον αφορά τα δάνεια σε υπερχρεωμένες χώρες
Το ΔΝΤ απαιτεί από τις υπερχρεωμένες χώρες να συνάπτουν δάνεια μόνον υπό όρους σημαντικά ευνοϊκότερους 
από τους όρους των δανείων σε συνθήκες αγοράς. Τα δάνεια αυτά χαρακτηρίζονται προνομιακά. Στις υπερχρεωμέ ‑
νες χώρες, το ΔΝΤ απαιτεί ως προϋπόθεση η δανειοδότηση να είναι ευνοϊκότερη κατά τουλάχιστον 35 %.Πλαίσιο 1
09 Εισαγωγή
04 
Υπάρχουν και άλλα, ευρύτερα, δυνητικά 
οφέλη, τα οποία συνδέονται με τη χρήση 
συνδυαστικής χρηματοδότησης:
α) Προάγει τη συνεργασία μεταξύ 
των φορέων που δραστηριοποιού ‑
νται στον τομέα της αναπτυξιακής 
βοήθειας. Οι μηχανισμοί συνδυα ‑
στικής χρηματοδότησης δημιουρ ‑
γούνται σε σύμπραξη με ευρωπαϊκά 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και, 
επομένως, ωφελούνται από την 
εμπειρογνωσία και τις εξειδικευ ‑
μένες γνώσεις τους. Η αυξημένη 
συνεργασία μπορεί επίσης να έχει ως 
αποτέλεσμα ενίσχυση της διαφάνει ‑
ας, επίτευξη οικονομιών κλίμακας 
και μείωση του κόστους των συναλ ‑
λαγών για τη χώρα‑εταίρο. Ακόμη, 
καθιστά δυνατή την υλοποίηση 
έργων τα οποία, λόγω της μεγάλης 
κλίμακάς τους, δεν θα μπορούσαν 
να χρηματοδοτηθούν από έναν 
μόνο χορηγό βοήθειας ή από ένα 
χρηματοπιστωτικό ίδρυμα.
β) Συμβάλλει στην καλύτερη ενημέρω ‑
ση των δικαιούχων και του κοινού 
σχετικά με τη χρηματοδότηση των 
επενδύσεων με τη στήριξη χορηγών 
βοήθειας. Ο συνδυασμός παρεμβά ‑
σεων διαφόρων χορηγών βοήθειας 
και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων 
συντελεί στην επίτευξη της απαιτού ‑
μενης κρίσιμης μάζας που απαιτείται 
για την προβολή της ενίσχυσης.Μηχανισμοί συνδυαστικής 
χρηματοδότησης της ΕΕ
05 
Η Επιτροπή χορηγεί από μακρού επιδο ‑
τήσεις επιτοκίου. Ωστόσο, τα τελευταία 
χρόνια, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη 
ανέπτυξαν ειδικούς μηχανισμούς που 
επιταχύνουν τη χρήση της συνδυαστικής 
χρηματοδότησης. Από το 2007 η Επι ‑
τροπή έχει δημιουργήσει οκτώ περιφε ‑
ρειακές επενδυτικές διευκολύνσεις οι 
οποίες καλύπτουν ολόκληρη τη σφαίρα 
δραστηριοποίησης της Επιτροπής στον 
τομέα της εξωτερικής συνεργασίας (βλέ ‑
πε παράρτημα I ). Οι διευκολύνσεις αυτές 
συνδυάζουν επιχορηγήσεις χρηματο ‑
δοτούμενες από τα Ευρωπαϊκά Ταμεία 
Ανάπτυξης (ΕΤΑ) και τον γενικό προϋπο ‑
λογισμό της ΕΕ με δάνεια, κυρίως από 
ευρωπαϊκά ιδρύματα χρηματοδότησης 
της ανάπτυξης. Σε ορισμένες περιπτώ ‑
σεις, τα κράτη μέλη της ΕΕ προβαίνουν 
επίσης σε άμεσες συνεισφορές.
06 
Η δομή διακυβέρνησης των περιφερει ‑
ακών επενδυτικών διευκολύνσεων είναι 
τριεπίπεδη3 και περιλαμβάνει:
α) ένα στρατηγικό όργανο4 επιφορ ‑
τισμένο με τη διαμόρφωση της 
συνολικής στρατηγικής του χρημα ‑
τοδοτικού μηχανισμού·
β) ένα εκτελεστικό όργανο5, απαρ ‑
τιζόμενο από εκπροσώπους της 
Επιτροπής, των κρατών μελών και 
άλλων χορηγών βοήθειας, αρμό ‑
διο για την έγκριση των επιμέρους 
επιχορηγήσεων·
γ) ένα τεχνικό όργανο6, στο οποίο 
συμμετέχουν χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα και η Επιτροπή, που κα ‑
ταρτίζει κοινό χαρτοφυλάκιο έργων 
και επιλέγει τα έργα που θα παρου ‑
σιαστούν στο εκτελεστικό όργανο.3 Το πλαίσιο επενδύσεων για τα 
Δυτικά Βαλκάνια (WBIF) 
συνιστά εξαίρεση, καθώς 
διοικείται από διευθύνουσα 
επιτροπή και ομάδα 
χρηματοδοτών έργων.
4 Αναφέρεται ως «στρατηγικό 
συμβούλιο» ή «διευθύνουσα 
επιτροπή».
5 Αναφέρεται ως «επιχειρησιακό 
συμβούλιο» ή «εκτελεστική 
επιτροπή».
6 Αναφέρεται ως «ομάδα 
χρηματοδοτών έργων» 
ή «ομάδα χρηματοπιστωτικών 
ιδρυμάτων».
10 Εισαγωγή
07 
Έπειτα από διαβουλεύσεις με την οικεία 
χώρα‑εταίρο ή τις οικείες χώρες‑εταί ‑
ρους, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα 
υποβάλλουν προτάσεις για συγκεκριμέ ‑
να έργα7. Η ανάπτυξη του χαρτοφυλακί ‑
ου έργων γίνεται υπό την καθοδήγηση 
των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, τα 
οποία εντοπίζουν και επιλέγουν έργα 
βάσει των δικών τους κριτηρίων χρημα ‑
τοπιστωτικής αξιολόγησης και υποβάλ ‑
λουν αίτηση επιχορήγησης, στην οποία 
εξειδικεύεται το είδος και το ύψος της 
επιχορήγησης. Η διαδικασία ανάπτυξης 
έργων προϋποθέτει συνεργασία με την 
Επιτροπή, συγκεκριμένα στο πλαίσιο 
των τεχνικών οργάνων και σε επίπεδο 
αντιπροσωπειών της ΕΕ. Το επικεφαλής 
χρηματοπιστωτικό ίδρυμα του εκάστοτε 
έργου παρακολουθεί την υλοποίησή του 
και υποβάλλει στοιχεία σχετικά με την 
επιτυγχανόμενη πρόοδο. Το επικεφαλής 
χρηματοπιστωτικό ίδρυμα δικαιούται 
αμοιβή για τη διαχείριση της υλοποίησης 
των έργων.
08 
Το καταπιστευματικό ταμείο ΕΕ ‑ Αφρικής 
για τον τομέα των υποδομών (ITF) είναι 
η μόνη περιφερειακή επενδυτική διευκό ‑
λυνση που λειτουργεί ως ταμείο. Η Ευρω ‑
παϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ενερ ‑
γεί ως διαχειριστής του ταμείου αυτού. 
Στις περιπτώσεις των άλλων περιφερει ‑
ακών επενδυτικών διευκολύνσεων, η Επι ‑
τροπή συνήθως διοχετεύει τις επιχορη ‑
γήσεις στους τελικούς δικαιούχους μέσω 
του επικεφαλής χρηματοπιστωτικού 
ιδρύματος. Οι δικαιούχοι αναθέτουν και 
διαχειρίζονται οι ίδιοι τις σχετικές συμ ‑
βάσεις. Ωστόσο, τα χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα εκτελούν την τεχνική βοήθεια 
και παρακολουθούν την υλοποίηση των 
έργων συνδυαστικής χρηματοδότησης. 
Καθεμία από τις περιφερειακές επενδυ ‑
τικές διευκολύνσεις διαθέτει γραμματεία 
για την υποστήριξη των εκτελεστικών 
οργάνων. Οι γραμματείες φιλοξενούνται 
από την Επιτροπή8, με εξαίρεση τη γραμ ‑
ματειακή υποστήριξη του ITF, την οποία 
παρέχει η ΕΤΕπ.09 
Υπάρχουν και άλλοι μηχανισμοί συν ‑
δυαστικής χρηματοδότησης της ΕΕ. Το 
βασικότερο παράδειγμα είναι η επενδυ ‑
τική διευκόλυνση που δημιουργήθηκε 
το 2003 με τη Συμφωνία της Κοτονού για 
περίοδο 20 ετών. Άλλα παραδείγματα 
συνδυαστικής χρηματοδότησης, εκτός 
των περιφερειακών επενδυτικών διευ ‑
κολύνσεων, είναι ο ευρωμεσογειακός 
μηχανισμός επενδύσεων και εταιρικής 
σχέσης (Facility for Euro‑Mediterranean 
Investment Partnership, FEMIP) και το 
παγκόσμιο ταμείο ενεργειακής απόδο ‑
σης και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας 
(Global Energy Efficiency and renewable 
Energy fund, GEEREF).
10 
Κατά την περίοδο 2007 ‑2013, η ΕΕ διέθεσε 
στις περιφερειακές επενδυτικές διευκο ‑
λύνσεις κεφάλαια ύψους 2 106 εκατομ ‑
μυρίων ευρώ (βλέπε  παράρτημα II ). Στο 
τέλος του 2013 η Επιτροπή είχε ήδη εκτα ‑
μιεύσει 1 205 εκατομμύρια ευρώ, ενώ τα 
εκτελεστικά όργανα των περιφερειακών 
επενδυτικών διευκολύνσεων είχαν εγκρί ‑
νει 387 έργα (βλέπε  παράρτημα III ), οι 
επιχορηγήσεις προς τα οποία ανήλθαν συ ‑
νολικά σε 2 346 εκατομμύρια ευρώ (βλέπε 
παράρτημα IV ). Οι επιχορηγήσεις αυτές 
συνοδεύτηκαν από δάνεια συνολικού 
ύψους 22 152 εκατομμυρίων ευρώ. Μέχρι 
στιγμής, τα δάνεια εμφανίζουν μηδενικό 
ποσοστό αθέτησης υποχρεώσεων.
11 
Τα υποστηριζόμενα έργα αφορούν 
κυρίως δημόσιες επενδύσεις. Μολονότι 
οι διάφορες διευκολύνσεις καλύπτουν 
διαφορετικούς τομείς, οι τομείς των 
μεταφορών και της ενέργειας λαμβά ‑
νουν τη μερίδα του λέοντος από τη 
χρηματοδότηση9. Τα έργα ποικίλλουν 
από σχετικά μικρής κλίμακας, με κόστος 
από 0,3 εκατομμύρια ευρώ, έως έργα 
με κόστος που υπερβαίνει τα 1 000 εκα ‑
τομμύρια ευρώ. Τις περισσότερες φορές, 
συμμετέχουν περισσότερα του ενός 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Σε ορι ‑
σμένες περιπτώσεις, οι περιφερειακές 7 Αιτήσεις για επιχορηγήσεις 
από το WBIF υποβάλλουν 
κυρίως χώρες‑εταίροι.
8 Η Γενική Διεύθυνση 
Ανάπτυξης και Συνεργασίας 
(EuropeAid), με την εξαίρεση 
του WBIF, τις υπηρεσίες 
γραμματείας του οποίου 
εξασφαλίζει η Γενική 
Διεύθυνση Διεύρυνσης.
9 Περίπου 55 %.
11 Εισαγωγή
επενδυτικές διευκολύνσεις δεν χορηγούν 
χρηματοδότηση σε συγκεκριμένο επεν ‑
δυτικό έργο αλλά σε άλλη διευκόλυνση 
ή άλλο ταμείο. Σε αυτές τις περιπτώσεις 
επιμέρους διευκολύνσεων, τα χρημα ‑
τοπιστωτικά ιδρύματα επιλέγουν και 
χρηματοδοτούν επιμέρους δράσεις, στις 
οποίες συμμετέχουν τοπικοί χρηματοδο ‑
τικοί εταίροι.
12 
Τα τέσσερα κύρια χρηματοπιστωτι ‑
κά ιδρύματα10 τα οποία συμμετείχαν 
εξαρχής στις περιφερειακές επενδυτικές 
διευκολύνσεις είναι η ΕΤΕπ, η Ευρωπαϊκή 
Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανά ‑
πτυξης (ΕΤΑΑ), ο γαλλικός οργανισμός 
Agence Française de Développement 
(AFD) και ο γερμανικός οργανισμός 
Kreditanstalt für Wiederaufbau (KfW). 
Στο  παράρτημα V  παρουσιάζεται επι ‑
σκόπηση των ποσών των δανείων που 
ενέκριναν οι ως άνω οργανισμοί κατά 
την περίοδο 2007 ‑2013 για τα 387 έργα 
τα οποία έλαβαν στήριξη στο πλαίσιο 
των εν λόγω διευκολύνσεων.
13 
Τον Δεκέμβριο του 2012 η Επιτροπή 
έθεσε σε λειτουργία την πλατφόρμα της 
ΕΕ για τον συνδυασμό μέσων χρημα ‑
τοδότησης στο πλαίσιο της εξωτερικής 
συνεργασίας, προκειμένου να διερευνη ‑
θούν τρόποι βελτίωσης της ποιότητας 
και της αποδοτικότητας των περιφε ‑
ρειακών επενδυτικών διευκολύνσεων. 
Η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και 
η προσδοκώμενη υλοποίηση είναι ένα 
σύνολο συστάσεων και κατευθυντήριων 
οδηγιών σχετικά με τη χρήση του συν ‑
δυασμού μέσων χρηματοδότησης στο 
πλαίσιο της εξωτερικής συνεργασίας, 
καθώς και σχετικά με την κινητοποίηση 
πρόσθετων δημόσιων και ιδιωτικών 
πόρων για την αύξηση του αντικτύπου 
της πολιτικής εξωτερικής συνεργασίας 
και ανάπτυξης της ΕΕ.10 Τα άλλα επιλέξιμα 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα 
είναι τα εξής: Agencia 
Española de Cooperación 
Internacional para el 
Desarrollo (AECID), 
Αφρικανική Τράπεζα 
Ανάπτυξης (AfDB), Βελγική 
εταιρεία ανάπτυξης για τις 
αναπτυσσόμενες χώρες (BIO), 
Τράπεζα Ανάπτυξης της 
Καραϊβικής (CDB), Τράπεζα 
Ανάπτυξης του Συμβουλίου 
της Ευρώπης (CEB), Companía 
Española de Financiación al 
Desarrollo (COFIDES), 
Φινλανδικό ταμείο 
βιομηχανικής συνεργασίας 
(FINNFUND), Διαμερικανική 
Τράπεζα Ανάπτυξης (IADB, 
παρατηρητής στη LAIF), 
Οργανισμός Ανάπτυξης του 
Λουξεμβούργου (Lux‑Dev), 
Βόρεια Τράπεζα Επενδύσεων 
(NIB), Όμιλος ανάπτυξης 
ιδιωτικών υποδομών (PIDG), 
Österreichische 
Entwicklungsbank AG (OeEB), 
Società Italiana per le Imprese 
all’Estero (SIMEST), Sociedade 
para o Financiamento do 
Desenvolvimento (SOFID).
12
 Εμβέλεια και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
14 
Το Συνέδριο αξιολόγησε την αποτελε ‑
σματικότητα του συνδυασμού επιχορη ‑
γήσεων από τις περιφερειακές επεν ‑
δυτικές διευκολύνσεις με δάνεια από 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για τη στή ‑
ριξη των εξωτερικών πολιτικών της ΕΕ, 
εστιάζοντας στα εξής δύο ερωτήματα:
α) Σχεδιάστηκαν ορθά και τυγχάνουν 
ορθής διαχείρισης οι περιφερειακές 
επενδυτικές διευκολύνσεις;
β) Απέφερε η συνδυαστική χρηματο ‑
δότηση τα επιδιωκόμενα οφέλη;
15 
Ο σχετικός έλεγχος, ο οποίος είναι 
ο πρώτος του Συνεδρίου στον συγκε ‑
κριμένο τομέα, διενεργήθηκε κατά το 
διάστημα Μαΐου‑Δεκεμβρίου 2013 και 
κάλυψε τις επιδόσεις των περιφερεια ‑
κών επενδυτικών διευκολύνσεων από 
σύστασής τους. Ο έλεγχος του Συνε ‑
δρίου επικεντρώθηκε στις χρηματοδο ‑
τικές χορηγήσεις της ΕΕ και στον ρόλο 
της Επιτροπής. Οι ελεγκτικές εργασίες 
συνίσταντο σε αναλυτική επισκόπηση, 
συνεντεύξεις με υπαλλήλους της Επιτρο ‑
πής, ερωτηματολόγιο απευθυνόμενο σε 
40 αντιπροσωπείες της ΕΕ11, επισκέψεις 
στα τέσσερα κύρια χρηματοπιστωτι ‑
κά ιδρύματα, καθώς και σε αναλυτική 
εξέταση δείγματος έργων. Το δείγμα12 πε‑
ριελάμβανε 15 έργα τα οποία επιχορηγή ‑
θηκαν από το ITF (βλέπε παράρτημα VI ) 
και 15 έργα που επιχορηγήθηκαν στο 
πλαίσιο της Επενδυτικής Διευκόλυνσης 
Γ ειτονίας (NIF) (βλέπε παράρτημα VII ). 
Οι δύο αυτές περιφερειακές επενδυτικές 
διευκολύνσεις καλύπτουν τόσο το ΕΤΑ 
όσο και τον γενικό προϋπολογισμό της 
ΕΕ και αντιστοιχούν σε ποσοστό υψηλό ‑
τερο του 70 % των επιχορηγήσεων που 
είχαν εγκρίνει οι περιφερειακές επεν ‑
δυτικές διευκολύνσεις έως το τέλος του 
2013. Πρόκειται επίσης για τις παλαιότε ‑
ρες επενδυτικές διευκολύνσεις οι οποίες, 
για αυτόν ακριβώς τον λόγο, καλύπτουν 
τα πλέον προχωρημένα έργα. Λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους, 
στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκαν 
επίσης οκτώ έργα που σχετίζονται με τη 
δημιουργία επιμέρους διευκολύνσεων 
(βλέπε σημείο 11) για τη χρηματοδότη ‑
ση δράσεων με τη συμμετοχή τοπικών 
χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (βλέπε 
παράρτημα VIII ).11 Στο ερωτηματολόγιο 
απάντησαν 22 
αντιπροσωπείες της ΕΕ.
12 Το Συνέδριο επέλεξε τα σχέδια 
τυχαία, εφαρμόζοντας τη 
μέθοδο της δειγματοληψίας 
νομισματικής μονάδας.
13
 Παρατηρήσεις
Ο οργανωτικός σχεδια -
σμός των περιφερειακών 
επενδυτικών διευκολύν -
σεων ήταν ο ενδεδειγμέ -
νος, αλλά η διαχείριση 
της Επιτροπής εμφανίζει 
ακόμη αδυναμίες
16 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον ο συνο ‑
λικός οργανωτικός σχεδιασμός των περι ‑
φερειακών επενδυτικών διευκολύνσεων, 
καθώς και το διαδικαστικό πλαίσιο, ήταν 
τα ενδεδειγμένα. Ο έλεγχος επικεντρώ ‑
θηκε επίσης στη διαδικασία αξιολόγη ‑
σης των αιτήσεων επιχορήγησης, στην 
αιτιολόγηση της επιλογής των έργων και 
στην καταλληλότητα του είδους και του 
ύψους των επιχορηγήσεων. Τέλος, στο 
πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκαν επίσης 
η εκτέλεση των επιχορηγήσεων και η πα ‑
ρακολούθηση των έργων.
Ο οργανωτικός σχεδιασμός 
των περιφερειακών επενδυ -
τικών διευκολύνσεων είναι 
ικανοποιητικός και το κανο -
νιστικό και διαδικαστικό 
πλαίσιο βελτιώνεται
17 
Οι λόγοι για τους οποίους ενδείκνυται 
η ύπαρξη οκτώ διαφορετικών περιφερει ‑
ακών επενδυτικών διευκολύνσεων αντί 
μίας ενιαίας είναι οι εξής:
α) Οι διευκολύνσεις έχουν διαφορετι ‑
κές δομές για τον συνδυασμό της 
χρηματοδότησης από τους διά ‑
φορους εμπλεκόμενους χορηγούς 
βοήθειας και τη διοχέτευσή της στα 
έργα.
β) Η χρηματοδότηση της ΕΕ προς τις 
γεωγραφικές επενδυτικές διευκο ‑
λύνσεις προέρχεται από διαφορετι ‑
κά χρηματοδοτικά μέσα, τα οποία 
έχουν διαφορετικές νομικές βάσεις.γ) Η κατανομή των αρμοδιοτήτων στο 
εσωτερικό της Επιτροπής και των 
χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων γί ‑
νεται βάσει γεωγραφικών κριτηρίων.
δ) Οι φορείς που εκπροσωπούνται στα 
διάφορα όργανα διοίκησης (βλέπε 
σημείο 6) ποικίλλουν από περιφέ ‑
ρεια σε περιφέρεια.
18 
Οι στόχοι και οι τομείς προτεραιότητας 
του συνόλου των περιφερειακών επενδυ ‑
τικών διευκολύνσεων ευθυγραμμίζονται 
με τους γενικούς στόχους πολιτικής της 
ΕΕ. Στην περίπτωση του ITF επιλέξιμα 
ήταν μόνον έργα με περιφερειακή διάστα ‑
ση, γεγονός που περιόριζε τις δυνατότη ‑
τες συνδυασμού μέσων χρηματοδότησης.
19 
Ο δημοσιονομικός κανονισμός13 περιέχει 
πλέον ειδικούς κανόνες για τους μηχανι ‑
σμούς συνδυαστικής χρηματοδότησης14. 
Οι εν λόγω, εφαρμοστέοι από το 2014 
και εξής, κανόνες βελτιώνουν σημαντικά 
το κανονιστικό πλαίσιο, παρέχοντας ορι ‑
σμούς εννοιών και αρχών, απλουστεύ ‑
οντας τους τρόπους διαχείρισης που 
χρησιμοποιούνται για τον συνδυασμό 
μέσων χρηματοδότησης και παρέχοντας 
τη νομική βάση για τη χρήση καινοτό ‑
μων χρηματοδοτικών εργαλείων. Επί 
του παρόντος, η Επιτροπή εργάζεται για 
την περαιτέρω βελτίωση του εν λόγω 
πλαισίου, καταρτίζοντας κατευθυντήριες 
οδηγίες για τη διαχείριση των περιφερει ‑
ακών επενδυτικών διευκολύνσεων15.
20 
Μολονότι η Επιτροπή έχει σημειώσει 
πρόοδο στον τομέα αυτό, τα έργα κατά 
κανόνα δρομολογούνται από χρηματο ‑
πιστωτικά ιδρύματα. Η Επιτροπή, αντί 
να ασχολείται ενεργά με τον εντοπισμό 
δράσεων, ανταποκρίνεται στις προτά ‑
σεις και στα αιτήματα επιχορήγησης που 
απορρέουν από αυτές.13 Κανονισμός αριθ. 966/2012 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 25ης 
Οκτωβρίου 2012, σχετικά με 
τους δημοσιονομικούς 
κανόνες που εφαρμόζονται 
στον γενικό προϋπολογισμό 
της Ένωσης και την 
κατάργηση του κανονισμού 
(ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 
του Συμβουλίου (ΕΕ L 298 
της 26.10.2012, σ. 1).
14 Προστέθηκε νέος τίτλος VIII, 
με τίτλο «Χρηματοδοτικά 
μέσα».
15 Πρακτικές κατευθυντήριες 
οδηγίες που έχουν βοηθήσει 
τις χώρες‑εταίρους να 
κατανοήσουν τις απαιτήσεις 
που συνδέονται με την 
υποβολή αιτήσεων έργων στο 
πλαίσιο του WBIF υφίστανται 
από το 2012.
14 Παρατηρήσεις
21 
Η ΕΤΕπ εξασφαλίζει τη γραμματειακή 
υποστήριξη του ITF (βλέπε σημείο 8). Δε ‑
δομένου ότι η ΕΤΕπ είναι χρηματοδότης 
έργων και ανεξαρτήτως του γεγονότος 
ότι η γραμματεία είναι απολύτως διαχω ‑
ρισμένη από τις τραπεζικές δραστηριό ‑
τητες της ΕΤΕπ, από την κατάσταση αυτή 
ανακύπτει ζήτημα το οποίο πρέπει να 
αντιμετωπιστεί.
Επιλέγονται κατάλληλα έργα, 
αλλά η αξιολόγηση της Επι -
τροπής δεν επικεντρώνεται 
επαρκώς στην προστιθέμενη 
αξία και στο ύψος των επιχο -
ρηγήσεων της ΕΕ
Επιλογή έργων για ενίσχυση 
υπό μορφή επιχορήγησης
22 
Η διαδικασία εντοπισμού και επιλογής 
έργων κατέστησε δυνατή την υποβολή 
επαρκούς αριθμού αιτήσεων επιχο ‑
ρήγησης, προκειμένου η διαθέσιμη 
χρηματοδότηση να διατεθεί εντός του 
προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος. Τα εγκριθέντα έργα ανταποκρίνονταν 
στις αναπτυξιακές ανάγκες των οικείων 
περιφερειών και χωρών.
23 
Προκειμένου να αιτηθούν επιχορήγηση 
από περιφερειακή επενδυτική διευκό ‑
λυνση, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα 
πρέπει να υποβάλουν έντυπο αίτησης 
επιχορήγησης16. Μολονότι στη διάρκεια 
του χρόνου έγιναν μακροσκελέστερες 
και αναλυτικότερες, οι πληροφορίες 
που παρείχαν τα χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα πριν από την έγκριση της 
επιχορήγησης ήταν υπερβολικά αόρι ‑
στες, γεγονός που δεν διευκόλυνε τα 
εκτελεστικά όργανα των περιφερειακών 
επενδυτικών διευκολύνσεων να λαμ ‑
βάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις. Δεν 
παρέχονταν ποσοτικώς προσδιορισμένα 
δεδομένα σχετικά με τους όρους των 
δανείων, τον προνομιακό χαρακτήρα 
(βλέπε πλαίσιο 1 ) και τη βιωσιμότητα 
(βλέπε παράδειγμα στο πλαίσιο 2).  Επι‑
πλέον, δεν περιγραφόταν με σαφήνεια, 
δεν τεκμηριωνόταν και δεν προσδιορι ‑
ζόταν ποσοτικώς η προστιθέμενη αξία 
που προσδοκάτο να προκύψει από την 
επιχορήγηση.16 Πρόκειται για το 
«τυποποιημένο έντυπο 
υποβολής αίτησης έργου» 
(Standard Project Submission 
Form) στην περίπτωση των 
γεωγραφικών επενδυτικών 
διευκολύνσεων υπό τη 
διαχείριση της EuropeAid, το 
«έντυπο αίτησης 
επιχορήγησης έργου» (Project 
Grant Application Form) για το 
WBIF και το «συνοδευτικό 
δελτίο» (Cover Sheet) για 
το ITF.
Έργο ITF — Αναβάθμιση εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας στο Μπενίν και 
το Τόγκο
Το έργο αφορούσε την κατασκευή και την ανακαίνιση γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και υποσταθμών 
συνολικού κόστους 85,7 εκατομμυρίων ευρώ και αποσκοπούσε στη βελτίωση της αξιοπιστίας και της αποδοτικότητας 
της ηλεκτροδότησης στο Μπενίν και το Τόγκο. Το ITF χορήγησε επιδότηση επιτοκίου ύψους 12,25 εκατομμυρίων ευρώ, 
η οποία κατέστησε δυνατή την επίτευξη της προϋπόθεσης που θέτει το ΔΝΤ οι όροι της δανειοδότησης να είναι ευνοϊ ‑
κότεροι κατά 35 % (βλέπε πλαίσιο 1 ).
Το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα παρείχε ανεπαρκείς πληροφορίες
Στο έντυπο της αίτησης για επιχορήγηση που υπέβαλε το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα δεν περιέχονται αριθμητικά στοι ‑
χεία σχετικά με τη χρηματοοικονομική και οικονομική βιωσιμότητα του έργου, τον προνομιακό χαρακτήρα του και την 
ευθυγράμμιση του έργου με τις ανάγκες των χωρών, μολονότι τα στοιχεία αυτά ήταν στο σύνολό τους διαθέσιμα στους 
φακέλους του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος. Επιπλέον, το έντυπο δεν ήταν σαφές όσον αφορά την προσδοκώμενη 
προστιθέμενη αξία της επιχορήγησης του ITF. Ελλείψει αυτών των πληροφοριακών στοιχείων, η Επιτροπή δεν ήταν 
δυνατό να αξιολογήσει επαρκώς το αίτημα επιχορήγησης.Πλαίσιο 2
15 Παρατηρήσεις
17 Οι πληροφορίες που ήταν 
απαραίτητες για την 
πραγματοποίηση του 
σχετικού υπολογισμού δεν 
ήταν διαθέσιμες για τις άλλες 
περιφερειακές επενδυτικές 
διευκολύνσεις.
18 Αν και τα χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα έχουν τη 
δυνατότητα να αιτούνται το 
λεγόμενο «Κατ’ αρχήν 
εγκριθέν» από την 
εκτελεστική επιτροπή.24 
Ένας από τους λόγους για τους οποίους 
τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παρείχαν 
περιορισμένες πληροφορίες ήταν ότι, 
κατά τον χρόνο υποβολής των αιτήσεων 
επιχορήγησης, τα έργα συχνά βρίσκονταν 
ακόμη σε προπαρασκευαστικό στάδιο. Τα 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα λαμβάνουν 
αποφάσεις σχετικά με τη δανειοδότη ‑
σή τους σε μεταγενέστερο στάδιο, ήτοι 
έπειτα από την εκπόνηση της μελέτης 
σκοπιμότητας. Επομένως, οι αποφάσεις 
τους βασίζονταν σε καλύτερης ποιότητας 
και λεπτομερέστερες πληροφορίες από 
εκείνες που είχε στη διάθεσή της η Επι ‑
τροπή κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων 
επιχορήγησης.
25 
Μολονότι δεν υπάρχουν ειδικές κατευθυ ‑
ντήριες οδηγίες, συν τω χρόνω η Επι ‑
τροπή βελτίωσε τον τρόπο αξιολόγησης 
των αιτήσεων επιχορήγησης. Ωστόσο, οι 
αξιολογήσεις εξακολουθούν να βασίζο ‑
νται σε μεγάλο βαθμό στις πληροφορίες 
που περιέχονται στο έντυπο της αίτησης 
επιχορήγησης και, επομένως, να περιο ‑
ρίζονται από αυτές. Στις περιπτώσεις των 
έργων που εξετάστηκαν, κατά την αξιο ‑
λόγηση ελάχιστη σημασία δόθηκε στον 
προνομιακό χαρακτήρα, τη βιωσιμότητα 
του χρέους, το ύψος της επιχορήγησης 
ή την οικονομική βιωσιμότητα. Η Επιτρο ‑
πή δεν έχει θεσπίσει κριτήρια για την οι ‑
κονομική βιωσιμότητα. Συγκεκριμένα, δεν 
έχει θεσπίσει σαφείς κανόνες και δεν έχει 
καταρτίσει κατευθυντήριες οδηγίες όσον 
αφορά το είδος των αναπτυξιακών επεν ‑
δύσεων που θα πρέπει να χρηματοδοτού ‑
νται μέσω επιχορηγήσεων ή δανείων, ή με 
συνδυασμό των δύο αυτών μέσων.
26 
Σταδιακά, η Επιτροπή άρχισε να επιδιώκει 
τη συμμετοχή των οικείων αντιπροσωπει ‑
ών της ΕΕ, ζητώντας τη γνώμη τους στο 
πλαίσιο της αξιολόγησης των αιτήσεων 
επιχορήγησης. Από την εξέταση έργων 
και τις συνεντεύξεις με υπαλλήλους 
αντιπροσωπειών που πραγματοποίησε 
το Συνέδριο προέκυψε ότι η συμμετοχή αυτή παραμένει ανεπαρκής, ιδίως κατά το 
στάδιο του εντοπισμού των έργων. Μόλις 
το 59 % των 22 αντιπροσωπειών της ΕΕ 
που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο του 
Συνεδρίου δήλωσε ότι είχε συμμετάσχει 
στη διαδικασία εντοπισμού έργων για 
συνδυαστική χρηματοδότηση. Η κατά ‑
σταση αυτή συνεπάγεται περιορισμό του 
αισθήματος ιδίας ευθύνης των αντιπρο ‑
σωπειών για τα έργα. Ωστόσο, μετά την 
υποβολή αίτησης επιχορήγησης από τα 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, η Επιτροπή 
ζητούσε από τις περισσότερες αντιπρο ‑
σωπείες να διατυπώσουν τις απόψεις τους 
σχετικά με τα έργα που επελέγησαν για 
τις αντίστοιχες χώρες.
27 
Ο μέσος αριθμός ημερών που απαιτείται 
από την έναρξη της διαδικασίας έως την 
τελική έγκριση από το συμβούλιο είναι 
215 στην περίπτωση του ITF, 257 στην πε ‑
ρίπτωση του LAIF και 290 στην περίπτω ‑
ση του NIF17. Στις περιπτώσεις του LAIF και 
του NIF, απαιτείτο προσωρινή και οριστι ‑
κή έγκριση για κάθε έργο τόσο σε τεχνικό 
επίπεδο όσο και σε επίπεδο συμβουλίου, 
κάτι που καθιστούσε την όλη διαδικασία 
χρονοβόρα. Η αντίστοιχη διαδικασία ήταν 
λιγότερο επαχθής στην περίπτωση του 
ITF, το οποίο δεν απαιτούσε προσωρινές 
εγκρίσεις18.
Επιλογή είδους και ύψους 
επιχορήγησης
28 
Τα είδη επιχορήγησης που επελέγησαν 
(βλέπε σημείο 1) ήταν τα ενδεδειγμένα 
από την άποψη της επιδιωκόμενης προ ‑
στιθέμενης αξίας. Μόνον το ITF παρείχε 
επιδοτήσεις επιτοκίου. Οι άλλες περιφε ‑
ρειακές επενδυτικές διευκολύνσεις δεν 
παρείχαν επιδοτήσεις επιτοκίου, μολονότι 
αυτό επιτρεπόταν από το κανονιστικό και 
συμβατικό τους πλαίσιο.
16 Παρατηρήσεις
19 Όπως ήδη παρατήρησε το 
Συνέδριο στο σημείο 3.2 της 
ειδικής έκθεσής του αριθ. 3/99 
σχετικά με τη διαχείριση και 
τον έλεγχο των επιδοτήσεων 
επιτοκίων από τις υπηρεσίες 
της Επιτροπής (ΕΕ C 217 
της 29.7.1999, σ. 1).29 
Επί συνόλου 30 επιχορηγήσεων που εξέτα ‑
σε το Συνέδριο, οι 11 αποσκοπούσαν στη 
διασφάλιση του ελάχιστου απαιτούμενου 
από το ΔΝΤ επιπέδου ευνοϊκών όρων του 
δανείου (35 %) (βλέπε πλαίσιο 1 ). Στις επτά 
περιπτώσεις από τις 11 αυτές επιχορη ‑
γήσεις, το Συνέδριο δεν κατέστη δυνατό 
να συγκεντρώσει ούτε από την Επιτροπή 
ούτε από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα 
στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το επί ‑
πεδο ευνοϊκών όρων δεν ήταν υψηλότερο 
από το αναγκαίο για τη συμμόρφωση με 
την απαίτηση του ΔΝΤ. Σε μία περίπτωση, 
το επίπεδο ευνοϊκών όρων υπερέβαινε το 
ελάχιστο ποσοστό του 35 %, χωρίς η Επι ‑
τροπή να είναι ενήμερη σχετικά.
30 
Δεν είχαν θεσπιστεί κριτήρια για τον κα ‑
θορισμό του ύψους των επιχορηγήσεων 
στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο κύριος 
στόχος δεν ήταν η συμμόρφωση με τις 
απαιτήσεις του ΔΝΤ. Στις εξετασθείσες 
περιπτώσεις, συχνά δεν ήταν σαφές με 
ποιον τρόπο είχε αποφασιστεί το ύψος 
των επιχορηγήσεων. Επιπλέον, η Επιτρο ‑
πή δεν έκρινε αναγκαία την ενδελεχή 
επαλήθευση του τρόπου υπολογισμού 
του ύψους των επιχορηγήσεων που ζητή ‑
θηκαν από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
31 
Θεωρητικά, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύμα ‑
τα δύνανται να ορίζουν επιτόκιο υψηλό ‑
τερο του συνήθους και να εξασφαλίζουν 
την αποδοχή του δικαιούχου συμπεριλαμ ‑
βάνοντας στο χρηματοδοτικό πακέτο μια 
επιχορήγηση. Συνεπώς, υπάρχει κίνδυνος 
ο δικαιούχος να μην καρπωθεί πλήρως 
το όφελος των επιχορηγήσεων. Μολο ‑
νότι οι δημόσιοι φορείς αναπτυξιακής 
χρηματοδότησης είναι υπεύθυνοι για τη 
χορήγηση των καταλληλότερων όρων 
χρηματοδότησης, ούτε η Επιτροπή ούτε 
το Συνέδριο μπορούν να αποκλείσουν την 
επέλευση του κινδύνου αυτού, δεδομέ ‑
νου ότι δεν διαθέτουν τα μέσα για να 
εξετάσουν το ενδεχόμενο αυτό, λόγω του 
απόρρητου χαρακτήρα του καθορισμού 
των επιτοκίων19.Η Επιτροπή προβαίνει σε 
αδικαιολόγητα υψηλές εκτα -
μιεύσεις προπληρωμών
32 
Μετά την έγκριση των επιχορηγήσεων 
και την υπογραφή των σχετικών συμφω ‑
νιών, πραγματοποιήθηκαν εκταμιεύσεις 
προπληρωμών σημαντικού ύψους. 
Η Επιτροπή διέθετε τα απαιτούμενα 
κεφάλαια και τα μεταβίβασε πριν κατα ‑
στούν αναγκαία. Ο δικαιούχος χρησιμο ‑
ποίησε τα εν λόγω κεφάλαια με βραδύ 
ρυθμό, δεδομένου ότι απαιτήθηκε 
χρόνος για την οργάνωση του έργου και 
την ανάθεση των αναγκαίων συμβάσεων 
παροχής υπηρεσιών και έργων, καθώς 
και λόγω της μακράς διάρκειας της 
υλοποίησης. Επομένως, τα μεταβιβασθέ ‑
ντα κεφάλαια παρέμειναν αναξιοποίητα 
για σημαντικά χρονικά διαστήματα, 
αντίθετα προς τις αρχές της χρηστής 
δημοσιονομικής διαχείρισης (βλέπε 
παράδειγμα στο πλαίσιο 3 ). Συνεπώς, το 
αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋ ‑
πολογισμού δεν αντικατοπτρίζει την 
πραγματική υποκείμενη δραστηριότητα 
των διευκολύνσεων.
33 
Στην περίπτωση του ITF, η Επιτροπή μετα ‑
φέρει κονδύλια στο ταμείο και, στη συνέ ‑
χεια, η ΕΤΕπ, ως διαχειριστής του ταμείου, 
μεταφέρει τα ποσά των επιχορηγήσεων 
από το ταμείο στο επικεφαλής χρημα ‑
τοπιστωτικό ίδρυμα. Το εκτελεστικό 
συμβούλιο εγκρίνει τις επιχορηγήσεις έως 
ένα συνολικό ποσό που δεν υπερβαίνει 
το διαθέσιμο ταμειακό υπόλοιπο του ITF. 
Η συνετή αυτή προσέγγιση διασφαλίζει 
την ικανότητα του ITF να ανταποκρίνεται 
στις δεσμεύσεις του. Δεδομένου ότι απαι ‑
τείται ορισμένο χρονικό διάστημα έως 
την έναρξη της υλοποίησης του έργου, 
ο δικαιούχος εκταμιεύει τα σχετικά ποσά 
αρκετά έτη αργότερα. Συνεπεία αυτού, 
μεγάλα χρηματικά ποσά παραμένουν 
αναξιοποίητα στον τραπεζικό λογαριασμό 
του ταμείου για χρόνια (βλέπε  γράφημα ).
17 Παρατηρήσεις ΓράφημαΚινήσεις ταμειακών ροών του ITF
Πηγή:  Γ ραμματεία του ITF.Έργο NIF — Δεύτερη φάση της κατασκευής του σιδηροδρομικού δικτύου υψηλής 
ταχύτητας της Τύνιδας
Το συγκεκριμένο έργο, ύψους 550 εκατομμυρίων ευρώ, χρηματοδοτεί την κατασκευή τμημάτων προτεραιότητας δύο 
νέων γραμμών του αστικού σιδηροδρομικού δικτύου υψηλής ταχύτητας της Τύνιδας. Η ύψους 28 εκατομμυρίων ευρώ 
επιχορήγηση της NIF προορίζεται για την παροχή τεχνικής βοήθειας στην αναθέτουσα αρχή και τον επόπτη.
Αδικαιολόγητα υψηλή εκταμίευση προπληρωμής από την επιχορήγηση της NIF
Το 2010 η Επιτροπή μεταβίβασε το σύνολο του ποσού της επιχορήγησης στον δικαιούχο. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύ ‑
ματα εκταμίευσαν τα δάνειά τους μόνον όταν ο δικαιούχος χρειάστηκε τα σχετικά κεφάλαια. Καθώς η υλοποίηση του 
έργου καθυστέρησε σημαντικά, η πρώτη εκταμίευση δανείου πραγματοποιήθηκε μόλις το 2013. Λόγω των καθυστε ‑
ρήσεων, ποσό ύψους 24,5 εκατομμυρίων ευρώ της επιχορήγησης της NIF παρέμεινε αχρησιμοποίητο για διάστημα 
μεγαλύτερο των τριών ετών.Πλαίσιο 3
0100200300400500600700
2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013Μετρητά στο τα/uni03BCείο(εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ)
Σωρευτικέ/uni03C2 τα/uni03BCειακέ/uni03C2 εισροέ/uni03C2
Σωρευτικέ/uni03C2 τα/uni03BCειακέ/uni03C2 εκροέ/uni03C2
18 Παρατηρήσεις
Στις περιπτώσεις των επιμέ -
ρους διευκολύνσεων, τα κρι -
τήρια χορήγησης υποδα -
νείων ήταν είτε αόριστα είτε 
γενικά
34 
Στις περιπτώσεις των οκτώ επιμέρους 
διευκολύνσεων (βλέπε σημείο 11) που 
εξέτασε το Συνέδριο (βλέπε παράρ -
τημα VIII ), δεν υπήρχε πρόβλεψη για 
εκ των προτέρων και κατά περίπτω ‑
ση έγκριση από την Επιτροπή των 
δραστηριοτήτων που επρόκειτο να χρηματοδοτηθούν από την επιμέρους 
διευκόλυνση και μόνο σε μία περίπτωση 
οι δραστηριότητες αυτές εγκρίθηκαν 
από το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα. 
Παράλληλα, στην πλειονότητα των 
περιπτώσεων, τα κριτήρια επιλογής 
των επιλέξιμων για υποδάνεια δραστη ‑
ριοτήτων ήταν αόριστα ή υπερβολικά 
γενικά20 χωρίς να γίνεται αναφορά στους 
καλυπτόμενους τομείς ή τις καλυπτόμε ‑
νες προτεραιότητες. Επομένως, η Επι ‑
τροπή δεν ήταν δυνατό να αποκομίσει 
βεβαιότητα σχετικά με την εστίαση των 
δαπανών στις προτεραιότητες της ΕΕ 
(βλέπε παράδειγμα στο πλαίσιο 4 ).20 Με την εξαίρεση της 
διευκόλυνσης μετριασμού 
του κινδύνου σε σχέση με 
τη γεωθερμική ανάπτυξη 
(Geothermal Risk Mitigation 
Facility).
Έργο NIF — Χρηματοδοτική διευκόλυνση ΜΜΕ
Η χρηματοδοτική διευκόλυνση ΜΜΕ, με συνολικούς πόρους προς διάθεση ύψους 150 εκατομμυρίων ευρώ, απο ‑
τελείτο από δύο προϊόντα. Το πρώτο παρείχε τεχνική βοήθεια στα τοπικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα‑εταίρους, 
καθώς και διευκόλυνση επιμερισμού του κινδύνου ζημίας σε χαρτοφυλάκια δανείων. Το δεύτερο παρείχε τεχνική 
βοήθεια και άτοκα δάνεια με σκοπό τη μείωση των επιτοκίων και την παροχή προστασίας μέσω του επιμερισμού 
των ζημιών / του κινδύνου. Η επιχορήγηση από τη NIF για το έργο αυτό ανήλθε σε 15 εκατομμύρια ευρώ.
Γενικά κριτήρια για την επιλογή των δραστηριοτήτων προς χρηματοδότηση από την επιμέρους διευκόλυνση
Από το έντυπο αίτησης επιχορήγησης που παρείχαν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν προέκυπτε με σαφήνεια το 
επίπεδο στο οποίο έπρεπε να εγκριθούν τα υποδάνεια. Ακόμη, δεν διευκρινιζόταν η ευθύνη του επικεφαλής χρημα ‑
τοδότη στο πλαίσιο της διαδικασίας αξιολόγησης και επιλογής. Στο πλαίσιο της διαδικασίας επιλογής δεν προβλε ‑
πόταν η συνεκτίμηση των προτεραιοτήτων της ΕΕ, δεδομένου ότι, βάσει των κριτηρίων επιλεξιμότητας, γίνονταν 
δεκτές επενδύσεις σε όλους τους τομείς. Επιπλέον, δεν προσδιορίζονταν σαφώς οι απαιτήσεις υποβολής στοιχείων 
για την παρακολούθηση των έργων.Πλαίσιο 4
Ο βαθμός παρακολούθησης 
της εκτέλεσης των επιχορη -
γήσεων από μέρους της Επι -
τροπής δεν ήταν πάντοτε 
ο ίδιος
35 
Οι γραμματείες των περιφερειακών 
επενδυτικών διευκολύνσεων είναι 
υπεύθυνες για τη συνολική δημοσιονο ‑
μική παρακολούθηση των διευκολύν ‑
σεων. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα 
παρακολουθούν τα ίδια την υλοποίηση των έργων. Στο επίπεδο της Επιτροπής, 
αρμόδιες για την παρακολούθηση των 
επιχορηγήσεων είναι οι αντιπροσωπείες 
της ΕΕ. Ο βαθμός της παρακολούθησης 
δεν ήταν πάντοτε ο ίδιος λόγω της έλ ‑
λειψης σαφών εσωτερικών κατευθυντή ‑
ριων οδηγιών (βλέπε σημείο 19) και των 
διαφορετικών επιπέδων εμπλοκής των 
αντιπροσωπειών στον εντοπισμό των 
έργων (βλέπε σημείο 26). Επιπλέον, οι 
συμβατικές διευθετήσεις με τα χρημα ‑
τοπιστωτικά ιδρύματα για την παροχή 
πληροφοριών ήταν ασαφείς και ανεπαρ ‑
κώς απαιτητικές.
19 Παρατηρήσεις
36 
Η παρακολούθηση των επιδόσεων 
υπήρξε μέχρι στιγμής περιορισμένη και 
ανοργάνωτη. Στο πλαίσιο της πλατφόρ ‑
μας της ΕΕ για τον συνδυασμό μέσων 
χρηματοδότησης στον τομέα της εξωτε ‑
ρικής συνεργασίας, σχεδιάζεται σύστη ‑
μα παρακολούθησης βασισμένο στα 
αποτελέσματα, το οποίο θα περιλαμβά ‑
νει ένα σύνολο τυποποιημένων δεικτών 
για τους σκοπούς της παρακολούθησης.
37 
Όπως συμβαίνει και με άλλα αναπτυ ‑
ξιακά έργα που χρηματοδοτούνται 
από την ΕΕ, η Επιτροπή επέλεξε τυχαία 
έργα συνδυαστικής χρηματοδότησης 
στο πλαίσιο της προσανατολισμένης 
στα αποτελέσματα παρακολούθησης 
(Results Oriented Monitoring, ROM). 
Η διαδικασία αυτή περιελάμβανε σύντο ‑
μες, εστιασμένες, επιτόπιες αξιολογήσεις 
από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, βά ‑
σει συνεπούς μεθοδολογίας. Στο πλαίσιο 
των αξιολογήσεων ROM εξετάστηκαν 
πολλές πτυχές της υλοποίησης των έρ ‑
γων επί τη βάσει των ακόλουθων πέντε 
κριτηρίων: συνάφεια, αποδοτικότητα, 
αποτελεσματικότητα, δυνητικός αντί ‑
κτυπος και πιθανότητα βιωσιμότητας. 
Ωστόσο, οι αξιολογήσεις δεν επικεντρώ ‑
θηκαν συγκεκριμένα στην προστιθέμενη 
αξία των επιχορηγήσεων. Όσον αφορά 
τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων 
ROM, δεν ήταν σαφές εάν αρμόδιο να 
δώσει συνέχεια στα συμπεράσματα 
και τις συστάσεις που διατυπώθηκαν 
ήταν το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ή η 
αντιπροσωπεία της ΕΕ. Ωστόσο, τα έργα 
που λαμβάνουν στήριξη από το ITF δεν 
υποβλήθηκαν σε αξιολόγηση ROM.Τα επιδιωκόμενα οφέλη 
του συνδυασμού επιχορη -
γήσεων και δανείων δεν 
έχουν επιτευχθεί πλήρως 
μέχρι στιγμής
38 
Το Συνέδριο αξιολόγησε τον βαθμό στον 
οποίο έχουν επιτευχθεί τα επιδιωκόμενα 
οφέλη του συνδυασμού μέσων χρημα ‑
τοδότησης. Σε αυτά περιλαμβάνονται 
η κινητοποίηση πρόσθετης χρηματοδό ‑
τησης, εκτός των επιχορηγήσεων, η συμ ‑
μετοχή στη διαμόρφωση πολιτικών, 
ο αντίκτυπος στον τρόπο οργάνωσης και 
διαχείρισης των έργων, η βελτίωση του 
συντονισμού των χορηγών και η αύξηση 
της προβολής της ευρωπαϊκής βοήθειας 
για την αναπτυξιακή συνεργασία (βλέπε 
σημείο 4).
Η ανάγκη παροχής επιχο -
ρήγησης προκειμένου να 
καταστεί δυνατή η σύναψη 
δανείου αποδείχθηκε για 
το ήμισυ μόνον των έργων 
που εξετάστηκαν
39 
Τα έργα που έλαβαν στήριξη από τις πε ‑
ριφερειακές επενδυτικές διευκολύνσεις 
προσέλκυσαν επίσης σημαντικούς χρη ‑
ματοδοτικούς πόρους από μη ευρωπαϊ ‑
κά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς 
και από δικαιούχους. Επί του συνόλου 
του δείγματος έργων που εξέτασε το Συ ‑
νέδριο, τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα παρείχαν από κοινού το 45 % 
του συνολικού κόστος των επενδύσεων, 
το 20 % περίπου εξασφαλίστηκε από μη 
ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα 
και το 25 % προήλθε από ίδιες συνεισφο ‑
ρές των δικαιούχων. Η συμμετοχή των 
δικαιούχων αποτελεί ορθή πρακτική, 
καθώς διασφαλίζει ότι οι δικαιούχοι ανα ‑
λαμβάνουν την ευθύνη των επενδύσεων. 
Επομένως, η χρηματοδότηση προέρ ‑
χεται μέχρι στιγμής ως επί το πλείστον 
από θεσμικές αναπτυξιακές τράπεζες, 
ενώ ο δανεισμός από τον ιδιωτικό τομέα 
κινείται σε χαμηλά επίπεδα.
20 Παρατηρήσεις
21 Τα ποσοστά αυτά 
αντιστοιχούν στην περίπτωση 
του ITF στο 18 % των ποσών 
για τα οποία είχε αναληφθεί 
δέσμευση, στην περίπτωση 
της NIF στο 10 % και στην 
περίπτωση του WBIF στο 35 %.
Έργο ITF — Αεροδρόμιο Μαπούτο
Το ITF χρηματοδότησε την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών κατά το προπαρασκευαστικό στάδιο των εργασιών 
στο διεθνές αεροδρόμιο της Μαπούτο (Μοζαμβίκη). Η σχεδιαζόμενη επένδυση αφορά την αποκατάσταση και τη 
βελτίωση των διαδρόμων προσγείωσης/απογείωσης, των τροχοδρόμων και του φωτισμού του αεροδρομίου. Οι 
συμβουλευτικές υπηρεσίες, το κόστος των οποίων ανήλθε σε 0,6 εκατομμύρια ευρώ, περιελάμβαναν την εκπόνηση 
μελέτης σκοπιμότητας για τον σχεδιασμό του έργου και την προετοιμασία της διαδικασίας διαγωνισμού.
Ορθή πρακτική τεχνικής βοήθειας κατά τη διάρκεια του προ -επενδυτικού σταδίου για τη μόχλευση 
της χρηματοδότησης επένδυσης
Η τεχνική βοήθεια συνετέλεσε στην επιτυχή προετοιμασία του έργου. Το κόστος της επένδυσης ανήλθε σε 52 εκατομ ‑
μύρια ευρώ και χρηματοδοτήθηκε μέσω δανείων από ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Οι κατασκευαστικές 
εργασίες πρόκειται να αρχίσουν εντός του δεύτερου εξαμήνου του 2014.Πλαίσιο 540 
Το ITF χορήγησε επιδοτήσεις επιτοκίου 
οι οποίες αποσκοπούσαν να καταστή ‑
σουν τον δανεισμό από χρηματοπιστω ‑
τικό ίδρυμα προνομιακό σύμφωνα με 
τα κριτήρια του ΔΝΤ (βλέπε σημείο 29). 
Επομένως, η επιχορήγηση κατέστησε 
δυνατή την πραγματοποίηση της επέν ‑
δυσης. Στο τέλος του 2013 αυτός ήταν 
ο στόχος 14 επί συνόλου 71 έργων για 
τα οποία το ITF είχε προβεί σε αναλήψεις 
υποχρεώσεων. Τα έργα αυτά αντιστοι ‑
χούσαν σε 217 εκατομμύρια ευρώ επί 
συνολικών ανειλημμένων υποχρεώσεων 
ύψους 494 εκατομμυρίων ευρώ.41 
Μέσω των περιφερειακών επενδυτικών 
διευκολύνσεων χρηματοδοτήθηκε επίσης 
σημαντικός αριθμός δραστηριοτήτων 
κατά τη διάρκεια του προεπενδυτικού 
σταδίου. Επρόκειτο κυρίως για μελέτες, 
παραδείγματος χάριν μελέτες σκοπιμό ‑
τητας, αναγκαίες για τον σχεδιασμό του 
επενδυτικού έργου, για την πραγματο ‑
ποίηση των οποίων τα χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα κατά κανόνα διέθεταν περιορι ‑
σμένους μόνον χρηματοδοτικούς πόρους. 
Τα έργα αυτά αντιστοιχούσαν στο 46 % 
των εξετασθέντων έργων του ITF, στο 
20 % των εξετασθέντων έργων της NIF 
και στο 70 % του συνόλου των έργων του 
WBIF21. Η συντριπτική πλειονότητα των 
μελετών αυτών οδήγησε ή αναμένεται να 
οδηγήσει στην πραγματοποίηση επενδυ ‑
τικών έργων και, επομένως, τουλάχιστον 
σε ορισμένο βαθμό, μπορεί να θεωρηθεί 
ότι οι μελέτες διευκόλυναν τη χρηματο ‑
δοτηθείσα μέσω δανεισμού επένδυση 
(βλέπε παράδειγμα στο πλαίσιο 5 ).
42 
Γ ια 15 από τα 30 έργα που εξέτασε το Συ ‑
νέδριο, δεν κατέστη δυνατό να καταδει ‑
χθεί με πειστικά επιχειρήματα ότι ήταν 
αναγκαία η επιχορήγηση για τη σύναψη 
του δανείου (βλέπε παράρτημα IX ). 
Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα 
υπήρχαν ενδείξεις ότι οι επενδύσεις θα 
είχαν πραγματοποιηθεί και ελλείψει της 
επιχορήγησης:α) Σε μία περίπτωση, σκοπός της επιχο ‑
ρήγησης ήταν να καταστεί το δάνειο 
προνομιακό. Ωστόσο, η δικαιούχος 
χώρα δεν δεσμευόταν πλέον από 
τους κανόνες του ΔΝΤ περί δανει ‑
σμού υπό ευνοϊκούς όρους.
21 Παρατηρήσεις
β) Σε δύο περιπτώσεις, σημαντικό τμή ‑
μα της επένδυσης χρηματοδοτήθη ‑
κε απευθείας από το ΕΤΑ. Επομένως, 
δεν ήταν αναγκαία η επιχορήγηση 
προκειμένου να καταστεί προνομια ‑
κό το χρηματοδοτικό πακέτο.
γ) Σε τέσσερις περιπτώσεις, η επιχορή ‑
γηση ήταν επουσιώδης σε σύγκριση 
με το συνολικό κόστος της επένδυ ‑
σης και δεν αύξησε σημαντικά τη 
συνολική οικονομική αποδοτικότητα 
του έργου.
δ) Σε μία περίπτωση, το έργο θα ήταν 
οικονομικά βιώσιμο και χωρίς την 
επιχορήγηση.
ε) Σε άλλη περίπτωση, η κυβέρνηση 
επιθυμούσε διακαώς να πραγματο ‑
ποιήσει μια φιλόδοξη επένδυση με 
περιβαλλοντικά οφέλη, παρά την 
πολύ περιορισμένη οικονομική απο ‑
δοτικότητά της. Η επιχορήγηση δεν 
ήταν αναγκαία προκειμένου η κυ ‑
βέρνηση να δεσμευθεί να καλύψει 
πιθανές μελλοντικές ζημίες.
στ) Σε πέντε περιπτώσεις, η επιχορή ‑
γηση χρησίμευσε κατά κύριο λόγο 
ώστε το χρηματοδοτικό πακέτο που 
πρότειναν τα χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα να γίνει δεκτό από τις 
κυβερνήσεις των δικαιούχων χωρών, 
παραδείγματος χάριν υποβάλλοντας 
προσφορές αντίστοιχες με εκείνες 
άλλων χρηματοδοτών για τα σχετικά 
έργα.
ζ) Μία περίπτωση αφορούσε τη δημι ‑
ουργία επιμέρους διευκόλυνσης για 
την παροχή στήριξης υπό μορφή 
πιστωτικής ενίσχυσης. Η επιμέρους 
διευκόλυνση περιελάμβανε δύο 
πανομοιότυπα προϊόντα, ένα εκ των 
οποίων κατέστη δυνατό να λειτουρ ‑
γήσει με επιτυχία χωρίς χρηματοδό ‑
τηση μέσω επιχορήγησης.Δεν αξιοποιήθηκαν πλήρως 
οι δυνατότητες της Επι -
τροπής να συμμετέχει στη 
διαμόρφωση των πολιτικών 
και να επηρεάζει τον τρόπο 
οργάνωσης και διαχείρισης 
των έργων
43 
Οι επιχορηγήσεις από περιφερειακές 
επενδυτικές διευκολύνσεις συχνά έχουν 
θετικό αντίκτυπο στον οργανωτικό 
σχεδιασμό και τη διαχείριση των έργων 
(βλέπε σημείο 3). Στις περιπτώσεις των 
30 έργων που εξέτασε το Συνέδριο, αυτό 
επιτεύχθηκε με διάφορους τρόπους, 
ανάλογα με το έργο:
α) Σε 11 περιπτώσεις, η επιχορήγηση 
κατέστησε δυνατή την προσθήκη 
στα έργα συνιστωσών οι οποίες 
πιθανότατα δεν θα είχαν χρηματο ‑
δοτηθεί σε άλλη περίπτωση. Παρα ‑
δείγματα τέτοιων συνιστωσών είναι, 
μεταξύ άλλων, η παροχή χρήσιμης 
τεχνικής βοήθειας και η εστίαση 
του έργου στην καταπολέμηση της 
φτώχειας (βλέπε παράδειγμα στο 
πλαίσιο 6 ).
β) Σε τρεις περιπτώσεις, η Επιτροπή 
συμμετείχε άμεσα στον οργανωτικό 
σχεδιασμό του έργου, καθώς υπέ ‑
βαλε την σχετική πρόταση, χρημα ‑
τοδότησε τη μελέτη σκοπιμότητας 
και/ή συγχρηματοδότησε το έργο 
μέσω άμεσης συνεισφοράς.
γ) Σε δύο περιπτώσεις, με την επιχορή ‑
γηση χρηματοδοτήθηκαν μελέτες 
σκοπιμότητας, οι οποίες συνετέλε ‑
σαν σημαντικά στη λήψη των απο ‑
φάσεων σχετικά με τον χαρακτήρα 
και το αντικείμενο των επενδυτικών 
έργων.
δ) Σε άλλη περίπτωση, η επιχορήγηση 
κατέστησε δυνατή τη σημαντική 
διεύρυνση του αντικειμένου του 
έργου.
22 Παρατηρήσεις
44 
Ωστόσο, στα 13 άλλα έργα που εξέτασε 
το Συνέδριο δεν προέκυψαν στοιχεία 
που να αποδεικνύουν ότι οι συνεισφορές 
των περιφερειακών επενδυτικών διευ ‑
κολύνσεων επηρέασαν καθ’ οιονδήποτε 
τρόπο την οργάνωση των έργων.
45 
Επί του συνόλου των έργων που εξέ ‑
τασε το Συνέδριο, σε 10 περιπτώσεις 
η επιχορήγηση είχε επίσης θετικό 
αντίκτυπο στην πολιτική της δικαιούχου 
χώρας στον συγκεκριμένο τομέα. Στην 
πλειονότητα των περιπτώσεων αυτών, 
η επιχορήγηση ενίσχυσε τον εν εξελίξει 
περί πολιτικής διάλογο με την Επιτροπή 
στον τομέα που αφορούσαν τα υλοποι ‑
ούμενα έργα. Ο περί πολιτικής διάλογος 
είχε μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας 
στις περιπτώσεις που η επιχορήγηση είχε 
πράγματι ως αποτέλεσμα την κινητοποί ‑
ηση πρόσθετης χρηματοδότησης (βλέπε 
σημείο 42).46 
Στις περιπτώσεις των 20 άλλων έργων, 
δεν υπήρχαν στοιχεία που να αποδεικνύ ‑
ουν ότι οι επιχορηγήσεις είχαν ευρύτερο 
αντίκτυπο στη διαμόρφωση της πολι ‑
τικής στον τομέα τον οποίο αφορούσε 
η στήριξη. Όταν τα δάνεια των χρημα ‑
τοπιστωτικών ιδρυμάτων συνοδεύονταν 
από επιβολή όρων, αυτοί σχετίζονταν 
ως επί το πλείστον με την υλοποίηση του 
έργου. Η Επιτροπή δεν συμμετείχε στην 
παρακολούθηση και την αξιολόγηση της 
συμμόρφωσης και, στην πλειονότητα 
των περιπτώσεων, δεν υποχρέωνε τις 
περιφερειακές επενδυτικές διευκολύν ‑
σεις να συνοδεύουν τις επιχορηγήσεις με 
όρους σχετικούς με τις πολιτικές στους 
συναφείς τομείς.Έργο ITF — Έργο ύδρευσης και αποχέτευσης στη Λίμνη Βικτώρια — Έργο ύδρευ -
σης στην Καμπάλα
Το έργο αποσκοπούσε στην αύξηση της οικονομικής και επιχειρησιακής ικανότητας της εθνικής εταιρείας ύδρευσης 
και αποχέτευσης στην Καμπάλα (Ουγκάντα). Στόχος ήταν η ενίσχυση της αξιοπιστίας και η βελτίωση της πρόσβα ‑
σης του πληθυσμού της Καμπάλα και των γειτονικών περιοχών σε υπηρεσίες ύδρευσης. Το συνολικό κόστος του 
έργου ανήλθε σε 212 εκατομμύρια ευρώ. Το ITF χρηματοδότησε τεχνική βοήθεια αξίας 8 εκατομμυρίων ευρώ για 
την προετοιμασία του έργου και χορήγησε επιδότηση επιτοκίου ύψους 14 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία διασφάλισε 
το επίπεδο ευνοϊκών όρων του 35 % που απαιτεί το ΔΝΤ.
Ορθή πρακτική όσον αφορά τον αντίκτυπο στην οργάνωση του έργου
Η επιχορήγηση επέφερε κοινωνικά οφέλη μέσω της εστίασης του έργου στην καταπολέμηση της φτώχειας. Ειδικό ‑
τερα, το έργο είχε ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της παροχής πόσιμου νερού και βασικών υποδομών αποχέτευσης 
στις φτωχότερες περιοχές πέριξ της Καμπάλα. Τα οφέλη της επιχορήγησης μεταβιβάστηκαν στους τελικούς δικαιού ‑
χους μέσω της παροχής υπηρεσιών ύδρευσης στα φτωχότερα νοικοκυριά σε μειωμένες τιμές. Χωρίς την επιχορήγη ‑
ση, το έργο θα είχε επικεντρωθεί αποκλειστικά στις περισσότερο εύπορες περιοχές.Πλαίσιο 6
23 Παρατηρήσεις
Ο συνδυασμός μέσων χρη -
ματοδότησης βελτίωσε 
τον συντονισμό μεταξύ 
των χορηγών βοήθειας, αλλά 
η προβολή της χρηματοδότη -
σης της ΕΕ παραμένει μέχρι 
σήμερα περιορισμένη
Συντονισμός των χορηγών 
βοήθειας
47 
Οι περιφερειακές επενδυτικές διευκο ‑
λύνσεις ενθαρρύνουν τον συντονισμό 
μεταξύ των αναπτυξιακών εταίρων 
παρέχοντας στα χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα ένα πλαίσιο εντός του οποίου 
μπορούν να συζητούν τα επενδυτικά 
σχέδιά τους και να συντονίζουν τις 
προσπάθειές τους πέραν του πεδίου 
των συγκεκριμένων έργων. Η ορθή αυτή 
αναπτυξιακή πρακτική είναι σύμφωνη 
με τις αρχές της δήλωσης του Παρισιού22.
48 
Από τα 38 επενδυτικά έργα του ITF και τα 
73 της NIF23 για τα οποία τα εκτελεστικά 
συμβούλια διέθεσαν επιχορηγήσεις έως 
το τέλος του 2013, 26 και 52 έργα αντί ‑
στοιχα έλαβαν δάνεια από περισσότερες 
της μίας πηγές.
49 
Ο συνδυασμός χρηματοδοτικών μέσων 
κατέστησε δυνατή τη χρηματοδότηση 
μεγάλων έργων μέσω του συνδυασμού 
διαφορετικών πηγών χρηματοδότησης 
στο πλαίσιο των επιμέρους έργων. Στο 
τέλος του 2013 το ITF και η NIF δεσμεύ ‑
θηκαν να επιχορηγήσουν 22 και 26 επεν ‑
δυτικά έργα αντίστοιχα, τα οποία χρη ‑
ματοδοτήθηκαν με δάνεια συνολικού 
ύψους άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ. 
Τέτοιου είδους έργα δύσκολα θα μπο ‑
ρούσαν να είχαν χρηματοδοτηθεί από 
ένα μόνο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα.50 
Η πρωτοβουλία αμοιβαίας εμπιστοσύ ‑
νης (ΠΑΕ), η οποία θεσπίστηκε από τρία 
ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, 
ενίσχυσε περαιτέρω τη συνεργασία και 
τον συντονισμό. Η ΠΑΕ αποτελεί ένα 
επίσημο πλαίσιο που θεσπίστηκε το 2009 
από τον γαλλικό οργανισμό AFD, την ΕΤΕπ 
και τον γερμανικό οργανισμό KfW με 
σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικό ‑
τητας της συγχρηματοδότησης αναπτυ ‑
ξιακών έργων. Τα κύρια χαρακτηριστικά 
της είναι η ανάθεση της πλειονότητας των 
καθηκόντων στον επικεφαλής χρηματο ‑
δότη μιας πράξης, καθώς και η αμοιβαία 
αναγνώριση διαδικασιών. Με τον τρόπο 
αυτό επιτυγχάνεται μείωση του κόστους 
συναλλαγών για τον δικαιούχο, πρακτική 
που είναι σύμφωνη με τις αρχές της απο ‑
τελεσματικότητας της βοήθειας. Ωστόσο, 
κάθε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα παραμέ ‑
νει αρμόδιο για τη λήψη αποφάσεων και 
την ανάθεση των συμβάσεων.
Προβολή της χρηματοδότησης 
της ΕΕ
51 
Το κανονιστικό πλαίσιο των περιφερεια ‑
κών επενδυτικών διευκολύνσεων προ ‑
βλέπει γενικούς κανόνες σχετικά με την 
προβολή24. Η κύρια αρχή είναι ότι ο επι ‑
κεφαλής χρηματοδότης διασφαλίζει προ ‑
βολή της ΕΕ τουλάχιστον αντίστοιχη με 
τη δική του. Οι συμβατικές ρυθμίσεις που 
αφορούν τα επιμέρους έργα προβλέπουν 
επίσης κατά κανόνα την ανάγκη για επαρ ‑
κή προβολή25, μολονότι δεν περιέχουν 
συγκεκριμένους κανόνες ή οδηγίες. Από 
την εξέταση των επιμέρους έργων από 
το Συνέδριο, καθώς και από το ερωτημα ‑
τολόγιο στο οποίο απάντησαν ορισμένες 
αντιπροσωπείες της ΕΕ προέκυψε ότι, 
μέχρι στιγμής, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύ ‑
ματα έχουν εξασφαλίσει περιορισμένη 
μόνον προβολή των επιχορηγήσεων της 
ΕΕ. Αυτό οφείλεται σε μια σειρά λόγων:
α) το συμβατικό πλαίσιο δεν προβλέπει 
σαφείς και ειδικούς κανόνες ή οδη ‑
γίες προς τα χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα σε σχέση με την προβολή·22 Η δήλωση του Παρισιού (2005) 
περιγράφει τις αρχές που 
αποσκοπούν στην ενίσχυση 
της αποτελεσματικότητας της 
βοήθειας. Πρόκειται για τις 
αρχές της ιδίας ευθύνης, της 
ευθυγράμμισης, της 
εναρμόνισης, της διαχείρισης 
της βοήθειας με γνώμονα τα 
αποτελέσματα και της κοινής 
ανάληψης ευθύνης.
23 Μη λαμβανομένων υπόψη των 
33 προεπενδυτικών έργων του 
ITF και των 18 προεπενδυτικών 
έργων της NIF (βλέπε 
σημείο 41).
24 Παραδείγματος χάριν, στο 
άρθρο 10 της συμφωνίας για 
τη θέσπιση των κανόνων 
εφαρμογής του ITF και στην 
παράγραφο 13 της 
συμφωνίας‑πλαισίου για τη NIF 
μεταξύ των 
χρηματοπιστωτικών 
ιδρυμάτων και της Επιτροπής.
25 Στην περίπτωση των 
διευκολύνσεων τύπου NIF, 
όλες οι συμφωνίες 
συνεισφοράς περιλαμβάνουν 
ρήτρα που προβλέπει ότι το 
χρηματοπιστωτικό ίδρυμα 
οφείλει να αναφέρει ρητά τη 
στήριξη της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης μέσω της NIF.
24 Παρατηρήσεις
β) με την εξαίρεση του εγχειριδίου 
επικοινωνίας και προβολής των εξω ‑
τερικών δράσεων της ΕΕ, το οποίο 
καταρτίστηκε για έργα που υλοποιεί 
η Επιτροπή, δεν υφίστανται επί του 
παρόντος ειδικοί κανόνες ή συγκε ‑
κριμένες οδηγίες προσαρμοσμένες 
στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της 
συνδυαστικής χρηματοδότησης·
γ) εξαιρουμένων ελάχιστων περιπτώ ‑
σεων, δεν προβλέπονται κονδύλια 
ειδικά για την προβολή·
δ) δεν απαιτείται υποβολή στοιχείων 
σχετικά με τις προσπάθειες προβο ‑
λής της ΕΕ.
52 
Την περίοδο αυτή η Επιτροπή εντείνει 
τις προσπάθειές της για τη βελτίωση της 
προβολής της ΕΕ στο πλαίσιο των έργων 
που χρηματοδοτούνται με συνδυασμό 
μέσων χρηματοδότησης. Στην τελευταία 
έκδοση του εντύπου αίτησης επιχορήγη ‑
σης ζητείται περιγραφή των σχεδιαζόμε ‑
νων δραστηριοτήτων επικοινωνίας και 
προβολής. Επιπροσθέτως, σε ορισμένες 
περιπτώσεις, η Επιτροπή υποχρέωσε 
τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να 
καταρτίσουν σχέδιο επικοινωνίας, κάτι 
που συνιστά ορθή πρακτική. Μολονότι 
δεν υφίστανται σαφείς κατευθυντήριες 
οδηγίες, ορισμένες αντιπροσωπείες 
της ΕΕ έλαβαν την πρωτοβουλία να 
δώσουν δημοσιότητα στις επιχορηγή ‑
σεις των περιφερειακών επενδυτικών 
διευκολύνσεων.
25
 Συμπεράσματα και 
συστάσεις
Συμπεράσματα
53 
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα 
ότι ο συνδυασμός επιχορηγήσεων από 
τις περιφερειακές επενδυτικές διευκο ‑
λύνσεις με δάνεια από χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα για τη στήριξη των εξωτερι ‑
κών πολιτικών της ΕΕ υπήρξε σε γενικές 
γραμμές αποτελεσματικός. Μολονότι οι 
περιφερειακές επενδυτικές διευκολύνσεις 
οργανώθηκαν ορθά, τα δυνητικά οφέλη 
της συνδυαστικής χρηματοδότησης δεν 
αξιοποιήθηκαν πλήρως λόγω αδυναμιών 
στη διαχείριση της Επιτροπής.
54 
Από κοινού με τα κράτη μέλη, η Επιτρο ‑
πή δρομολόγησε με επιτυχία τις περιφε ‑
ρειακές επενδυτικές διευκολύνσεις, και 
ο οργανωτικός σχεδιασμός τους είναι σε 
γενικές γραμμές επαρκής. Προσελκύ ‑
στηκαν ορισμένα ευρωπαϊκά χρηματο ‑
πιστωτικά ιδρύματα, τα οποία εντόπισαν 
επαρκή αριθμό έργων για τη χορήγηση 
της διαθέσιμης χρηματοδότησης. Τα 
ελεγχθέντα έργα ανταποκρίνονταν 
στις αναπτυξιακές ανάγκες των οικείων 
περιφερειών και χωρών. Μολονότι τα 
είδη επιχορήγησης που επελέγησαν 
ήταν τα ενδεδειγμένα, η αξιολόγηση των 
αιτήσεων για επιχορήγηση από την Επι ‑
τροπή βασίστηκε σε ελλιπείς πληροφο ‑
ρίες και δεν επικεντρώθηκε σε επαρκή 
βαθμό στην προστιθέμενη αξία των 
επιχορηγήσεων. Μετά την έγκριση των 
επιχορηγήσεων, οι εκταμιεύσεις προπλη ‑
ρωμών ήταν αδικαιολόγητα υψηλές και 
η παρακολούθηση της Επιτροπής δεν 
διασφάλισε σε όλες τις περιπτώσεις την 
προστιθέμενη αξία των επιχορηγήσεων.
55 
Οι περιφερειακές επενδυτικές διευκο ‑
λύνσεις κατέστησαν ευχερέστερο τον 
συντονισμό μεταξύ των αναπτυξιακών 
εταίρων στα διάφορα επίπεδα και 
επέτρεψε τη χρηματοδότηση έργων 
τα οποία, λόγω της μεγάλης κλίμα ‑
κάς τους, δεν θα μπορούσαν να είχαν χρηματοδοτηθεί από έναν μόνο χορηγό 
βοήθειας ή από ένα χρηματοπιστωτικό 
ίδρυμα. Ωστόσο, τα άλλα δυνητικά οφέ ‑
λη του συνδυασμού επιχορηγήσεων και 
δανείων δεν έχουν εξασφαλιστεί ακόμη 
πλήρως. Στο ήμισυ των περιπτώσεων, 
ο συνδυασμός μέσων χρηματοδότησης 
κατέστησε δυνατή τη σύναψη δανείων, 
προσδίδοντάς τους, παραδείγματος 
χάριν, προνομιακό χαρακτήρα, σύμφω ‑
να με τις απαιτήσεις του ΔΝΤ. Ωστόσο, 
στο άλλο ήμισυ των περιπτώσεων δεν 
υπήρχαν στοιχεία που να αποδεικνύουν 
με πειστικό τρόπο την αναγκαιότητα 
της επιχορήγησης προκειμένου να 
συναφθούν δανειακές συμβάσεις με 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Επιπλέον, 
η Επιτροπή δεν αξιοποίησε πλήρως 
τη δυνατότητα να εξασφαλίσει θετικό 
αντίκτυπο στον τρόπο σχεδιασμού των 
έργων ή να επηρεάσει ευρύτερα τη σχε ‑
τική τομεακή πολιτική. Η προβολή της 
στήριξης της ΕΕ υπήρξε μέχρι στιγμής 
περιορισμένη, μολονότι η Επιτροπή 
άρχισε να λαμβάνει σχετικά μέτρα.
Συστάσεις
56 
Έπειτα από επτά έτη λειτουργίας των 
περιφερειακών επενδυτικών διευκολύν ‑
σεων, η Επιτροπή επιθυμεί να βελτιώσει 
την οργάνωση και τη λειτουργία τους, 
παραδείγματος χάριν μέσω της κατάρ ‑
τισης κατευθυντήριων οδηγιών και της 
συμμετοχής στην πλατφόρμα της ΕΕ για 
τον συνδυασμό μέσων χρηματοδότησης 
στην εξωτερική συνεργασία. Στο πλαίσιο 
της διαδικασίας αυτής, το Συνέδριο 
καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη της 
τις ακόλουθες συστάσεις.
57 
Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει ότι 
η διάθεση των επιχορηγήσεων της ΕΕ 
βασίζεται σε τεκμηριωμένη αξιολόγηση 
της προστιθέμενης αξίας που απορρέει 
από τις επιχορηγήσεις όσον αφορά την 
επίτευξη των στόχων της ΕΕ στους το ‑
μείς της ανάπτυξης, της γειτονίας και της 
26 Συμπεράσματα και συστάσεις
διεύρυνσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτρο ‑
πή πρέπει:
α) να μεριμνήσει για την έγκριση και την 
εφαρμογή κατάλληλων κατευθυντή ‑
ριων οδηγιών, οι οποίες θα κατευθύ ‑
νουν τη συμμετοχή της Επιτροπής 
σε όλα τα στάδια των διαδικασιών 
έγκρισης και παρακολούθησης·
β) να αναλάβει μεγαλύτερο βαθμό 
πρωτοβουλίας, ιδίως σε επίπεδο 
αντιπροσωπειών της ΕΕ, όσον αφορά 
τον εντοπισμό και την επιλογή των 
έργων·
γ) να διασφαλίσει ότι οι αιτήσεις επι ‑
χορήγησης που υποβάλλονται στα 
εκτελεστικά συμβούλια για οριστική 
έγκριση αφορούν αποκλειστικά 
ώριμα έργα και είναι πλήρεις. Ειδι ‑
κότερα, στις αιτήσεις επιχορήγησης 
πρέπει να τεκμηριώνεται λεπτομε ‑
ρώς η αναγκαιότητα και η προστι ‑
θέμενη αξία των επιχορηγήσεων και 
να διευκρινίζεται ο τρόπος υπολογι ‑
σμού των αναφερόμενων ποσών·
δ) να μειώσει τη μέση διάρκεια της δια ‑
δικασίας έγκρισης επανεξετάζοντας 
τη συστηματική ανάγκη για προσω ‑
ρινές εγκρίσεις.
58 
Η Επιτροπή θα πρέπει να προβαίνει 
στην εκταμίευση χρηματοδότησης 
μόνον όταν ο δικαιούχος χρειάζεται 
πράγματι τα σχετικά κεφάλαια.59 
Η Επιτροπή θα πρέπει να βελτιώσει τον 
τρόπο με τον οποίο παρακολουθεί την 
εκτέλεση των επιχορηγήσεων της ΕΕ. Γ ια 
τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή πρέπει:
α) να εφαρμόσει ένα πλαίσιο μέτρησης 
αποτελεσμάτων, το οποίο θα περι ‑
λαμβάνει δείκτες για την παρακολού ‑
θηση του αντικτύπου των επιχορηγή ‑
σεων της ΕΕ·
β) να παράσχει σαφείς οδηγίες στις αντι ‑
προσωπείες της ΕΕ όσον αφορά τον 
ρόλο που πρέπει να διαδραματίζουν 
στην παρακολούθηση της στήρι ‑
ξης της ΕΕ για έργα συνδυαστικής 
χρηματοδότησης·
γ) να συμπεριλάβει το ITF στη διαδι ‑
κασία ROM και να προσαρμόσει τη 
μεθοδολογία ROM στα ιδιαίτερα 
χαρακτηριστικά της συνδυαστικής 
χρηματοδότησης.
60 
Η Επιτροπή πρέπει να εντείνει τις προ ‑
σπάθειές της να διασφαλίσει την επαρκή 
προβολή της χρηματοδότησης της ΕΕ, 
επιβάλλοντας σαφείς απαιτήσεις στα 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όσον αφο ‑
ρά την προβολή και απαιτώντας από τις 
αντιπροσωπείες της ΕΕ να συμμετέχουν 
σε σχετικές δράσεις.
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα III, του οποίου προεδρεύει ο κ. Karel 
PINXTEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη 
συνεδρίασή του της 8ης Ιουλίου 2014.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Πρόεδρος

27
 Παραρτήματα
Περιοχές που καλύπτουν οι περιφερειακές επενδυτικές διευκολύνσεις διεθνώς
Πηγή:  Βάσεις δεδομένων των γραμματειών των περιφερειακών επενδυτικών διευκολύνσεων.Παράρτημα I 
Επενδυτική διευκόλυνση
για την Κεντρική Ασία (IFCA) — 2010
Σύνολο επιχορηγήσεων: 64 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώΣύνολο δανείων: 317 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ
Επενδυτική διευκόλυνσηγια την Ασία (AIF) — 2012
Σύνολο επιχορηγήσεων:36 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώΣύνολο δανείων :358 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ
Επενδυτική διευκόλυνσηγια τη Λατινική Α/uni03BCερική (LAIF) — 2010
Σύνολο επιχορηγήσεων:190 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώΣύνολο δανείων:4 515 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώΕπενδυτική διευκόλυνσηΚαραϊβική/uni03C2 (CIF) — 2012
Σύνολο επιχορηγήσεων:35 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώΣύνολο δανείων:67 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώΕπενδυτική διευκόλυνσηΓειτονία/uni03C2 (NIF) — 2008
Σύνολο επιχορηγήσεων:953 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώΣύνολο δανείων:9 626 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ
Επενδυτική διευκόλυνση
για τον Ειρηνικό (IFP) — 2012
Σύνολο επιχορηγήσεων:δεν υπάρχουν διαθέσι/uni03BCα στοιχείαΣύνολο δανείων:δεν υπάρχουν διαθέσι/uni03BCα στοιχεία
Καταπιστευ/uni03BCατικόΤα/uni03BCείο ΕΕ-Αφρική/uni03C2 για
τον το/uni03BCέα των υποδο/uni03BCών
(ITF) — 2007
Σύνολο επιχορηγήσεων:762 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ
Σύνολο δανείων: 4 549 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώΠλαίσιο επενδύσεων γιατα ∆υτικά Βαλκάνια(WBIF) — 2008
Σύνολο επιχορηγήσεων:302 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώΣύνολο δανείων:2 720 εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ
28 Παραρτήματα Παράρτημα IIΠοσά για τα οποία αναλήφθηκαν υποχρεώσεις και υπογράφηκαν συμβάσεις, καθώς 
και ποσά που καταβλήθηκαν από την Επιτροπή, ανά περιφερειακή επενδυτική διευ -
κόλυνση, ως είχαν στις 31 Δεκεμβρίου 2013
(εκατομμύρια ευρώ)
Ποσά για τα οποία αναλήφθηκαν 
υποχρεώσειςΠοσά για τα οποία υπογράφηκαν 
συμβάσειςΚαταβληθέντα ποσά 
ITF 638 638 459
WBIF 274 260 214
NIF1789 477 422
LAIF1179 160 78
IFCA 86 66 22
AIF 60 34 9
CIF 70 2 1
IFP 10 - -
Σύνολα 2 106 1 637 1 205
1 Δεν περιλαμβάνεται πρόσθετο ποσό ύψους 17 εκατομμυρίων ευρώ που δεσμεύθηκε το 2011 για τη διευκόλυνση για την κλιματική αλλαγή, 
προκειμένου να κατανεμηθεί μεταξύ της NIF και της LAIF.
Πηγή:  Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
29 Παραρτήματα Παράρτημα IIIΑριθμός εγκριθέντων έργων ανά περιφερειακή επενδυτική διευκόλυνση για την περί -
οδο 2007-2013
2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Σύνολα
ITF 4 4 9 13 13 11 15 69
WBIF - 18 47 16 42 31 24 178
NIF - 14 13 15 15 18 17 92
LAIF - - - 5 3 12 5 25
IFCA - - - 1 3 3 4 11
AIF - - - - - 3 5 8
CIF - - - - - - 4 4
Σύνολα 4 36 69 50 76 78 74 387
Πηγή:  Βάσεις δεδομένων των γραμματειών των περιφερειακών επενδυτικών διευκολύνσεων.
30 Παραρτήματα Παράρτημα IVΣυνεισφορές στα 387 έργα που εγκρίθηκαν ανά περιφερειακή επενδυτική διευκό -
λυνση για την περίοδο 2007-2013
(εκατομμύρια ευρώ)
ITF1WBIF NIF LAIF IFCA AIF CIF Σύνολα
ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ
Επενδυτική 
διευκόλυνσηΕπιτροπή 383 226 696 190 64 36 35 1 630
Λοιποί χορηγοί 114 - - - - - - 114
Εθνικά/
Περιφερειακά ενδεικτικά 
προγράμματα80 - 200 - - - - 280
Λοιποί χορηγοί 185 76 57 - - - - 318
Σύνολο επιχορηγήσεων 762 302 953 190 64 36 35 2 342
ΔΑΝΕΙΑ
EΕ Πολυμερή 1 237 2 360 7 095 209 312 110 - 11 323
Διμερή 1 127 360 2 531 1 992 5 248 37 6 300
Εκτός ΕΕΠεριφερειακά 1 174 - - 2 314 - - 30 3 518
Πολυμερή 826 - - - - - - 826
Διμερή 185 - - - - - - 185
Σύνολο δανείων 4 549 2 720 9 626 4 515 317 358 67 22 152
1 Οι συνεισφορές της Επιτροπής και λοιπών χορηγών βοήθειας στο ITF υπολογίστηκαν κατ’ αναλογία προς τις πληρωμές προς το Ταμείο.
Πηγή:  Βάσεις δεδομένων των γραμματειών των περιφερειακών επενδυτικών διευκολύνσεων.
31 Παραρτήματα Παράρτημα VΔάνεια χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ανά περιφερειακή επενδυτική διευκόλυνση 
για την περίοδο 2007-2013
(εκατομμύρια ευρώ)
ΕΤΕπ ΕΤΑΑ AFD KfWΛοιπά χρημα -
τοπιστωτικά 
ιδρύματαΣύνολο
ITF 1 237 - 881 246 - 2 364
WBIF 1 760 600 200 160 - 2 720
NIF 4 498 2 588 1 100 1 429 11 9 626
LAIF 209 - 823 772 397 2 201
IFCA 170 142 - 4 1 317
AIF 110 - 203 45 - 358
CIF - - 37 - - 37
Σύνολο 7 984 3 330 3 244 2 656 409 17 623
Πηγή:  Βάσεις δεδομένων των γραμματειών των περιφερειακών επενδυτικών διευκολύνσεων.
32 Παραρτήματα Παράρτημα VI Δείγμα 15 εξετασθέντων έργων του ITF
Πηγή:  Βάσεις δεδομένων των γραμματειών των περιφερειακών επενδυτικών διευκολύνσεων.
ZAMΠIA,NAMIΜΠIA-
ΝΟΤΙΑ ΑΦΡΙΚΗΓρα/uni03BC/uni03BCή διασύνδεση/uni03C2 Caprivi
Συνολικό κόστο/uni03C2: 321 εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 15 εκατ. ευρώΚΑΜΕΡΟΥΝ,ΤΣΑΝΤ,ΚΕΝΤΡΟΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΠρόσβαση στη Douala
Συνολικό κόστο/uni03C2: 66 εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 6 εκατ. ευρώ
ZAMΠIAItezhi Tezhi
Συνολικό κόστο/uni03C2: 286 εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 18 εκατ. ευρώΜΟΖΑΜΒΙΚΗ –ΝΟΤΙΑ ΑΦΡΙΚΗΑεροδρό/uni03BCιο Μαπούτο
Συνολικό κόστο/uni03C2: 58 εκατ. ευρώ
Συνεισφορά ITF: 2 εκατ. ευρώΜΟΖΑΜΒΙΚΗ,ΖΙΜΠΑΜΠΟΥΕ,
ΖΑΜΠΙΑ,ΜΑΛΑΟΥΙ ∆ιάδρο/uni03BCο/uni03C2 Beira
Συνολικό κόστο/uni03C2: 230 εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 29 εκατ. ευρώΖΑΜΠΙΑ,ΜΑΛΑΟΥΙ,ΜΟΖΑΜΒΙΚΗΑποκατάσταση του /uni03BCεγάλουανατολικού οδικού άξονα 
Συνολικό κόστο/uni03C2: 285  εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 40 εκατ. ευρώTANZANIAΚεντρική γρα/uni03BC/uni03BCή διασύνδεση/uni03C2
Συνολικό κόστο/uni03C2: 388 εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 14 εκατ. ευρώTANZANIAΎδρευση και αποχέτευσηΛί/uni03BCνη Βικτώρια Mwanza
Συνολικό κόστο/uni03C2: 122 εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 18 εκατ. ευρώΤΑΝΖΑΝΙΑ,ΚΕΝΥΑ,ΟΥΓΚΑΝΤΑ,ΡΟΥΑΝΤΑ,ΜΠΟΥΡΟΥΝΤΙ - ΛΑΪΚΗ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥ ΚΟΝΓΚΟ∆ιάδρο/uni03BCο/uni03C2 /uni03BCεταφορών Ανατολική/uni03C2Αφρική/uni03C2
Συνολικό κόστο/uni03C2: 146 εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 17 εκατ. ευρώ
ΜΠΟΥΡΟΥΝΤΙ,ΡΟΥΑΝΤΑ – ΛΑΪΚΗ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥ ΚΟΝΓΚΟΑποκατάσταση Ruzizi I και II
Συνολικό κόστο/uni03C2: δεν έχει προσδιοριστεί ακό/uni03BCηΣυνεισφορά ITF: 3 εκατ. ευρώ
ΟΥΓΚΑΝΤΑ,ΚΕΝΥΑ,TANZANIAΎδρευση Κα/uni03BCπάλα –Ύδρευση/αποχέτευση Λί/uni03BCνη Βικτώρια
Συνολικό κόστο/uni03C2: 234 εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 22 εκατ. ευρώ
ΡΟΥΑΝΤΑ, ΑΙΘΙΟΠΙΑ, ΚΕΝΥΑ,ΟΥΓΚΑΝΤΑ, ΤΑΝΖΑΝΙΑ, ΜΠΟΥΡΟΥΝΤΙδιευκόλυνση /uni03BCετριασ/uni03BCού τουκινδύνου σε σχέση /uni03BCε τη γεωθερ/uni03BCικήανάπτυξη για την Ανατολική Αφρική
Συνολικό κόστο/uni03C2: δεν έχει προσδιοριστεί ακό/uni03BCηΣυνεισφορά ITF: 30 εκατ. ευρώΜΑΛΙ,ΜΑΥΡΙΤΑΝΙΑ,ΣΕΝΕΓΑΛΗΥδροηλεκτρικό/uni03C2 σταθ/uni03BCό/uni03C2 Félou
Συνολικό κόστο/uni03C2: 112 εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 9 εκατ. ευρώ
ΜΠΕΝΙΝ,ΤΟΓΚΟΑναβάθ/uni03BCιση εγκαταστάσεωνπαραγωγή/uni03C2 ενέργεια/uni03C2
Συνολικό κόστο/uni03C2: 86 εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 12 εκατ. ευρώΑΚΤΗ ΕΛΕΦΑΝΤΟΣΤΟΥ – ΣΙΕΡΑ ΛΕΟΝΕ,ΛΙΒΕΡΙΑ,ΓΟΥΙΝΕΑΓρα/uni03BC/uni03BCή διασύνδεση/uni03C2 συστη/uni03BCάτων/uni03BCεταφορά/uni03C2 ηλεκτρική/uni03C2 ενέργεια/uni03C2
Συνολικό κόστο/uni03C2: 387 εκατ. ευρώΣυνεισφορά ITF: 13 εκατ. ευρώ
33 Παραρτήματα Παράρτημα VIIΔείγμα 15 εξετασθέντων έργων της NIF
Πηγή:  Βάσεις δεδομένων των γραμματειών των περιφερειακών επενδυτικών διευκολύνσεων.
ΤΥΝΗΣΙΑ
2η φάση του σιδηροδρο/uni03BCικού
δικτύου υψηλή/uni03C2 ταχύτητα/uni03C2 τη/uni03C2 Τύνιδα/uni03C2 
Συνολικό κόστο/uni03C2: 550 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 28 εκατ. ευρώΓΕΩΡΓΙΑ
Αυτοκινητόδρο/uni03BCο/uni03C2 Ανατολή/uni03C2-/uni0394ύση/uni03C2
Συνολικό κόστο/uni03C2: 592 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 20 εκατ. ευρώ
ΜΟΛ∆ΑΒΙΑ
Πρόγρα/uni03BC/uni03BCα ανάπτυξη/uni03C2υποδο/uni03BCών ύδρευση/uni03C2
Συνολικό κόστο/uni03C2: 32 εκατ. ευρώ
Συνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 10 εκατ. ευρώ
Μηχανισ/uni03BCό/uni03C2 χρη/uni03BCατοδότηση/uni03C2 ΜΜΕ
Αρ/uni03BCενία, Αζερ/uni03BCπαϊτζάν, Γεωργία,
Μολδαβία, Ουκρανία, ΛευκορωσίαΣυνολικό κόστο/uni03C2: 150 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 15 εκατ. ευρώ
Μηχανισ/uni03BCό/uni03C2 εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ
Ιορδανία, Λίβανο/uni03C2, Αίγυπτο/uni03C2, Τυνησία,ΜαρόκοΣυνολικό κόστο/uni03C2: 320 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 24 εκατ. ευρώAΡMENIA
Έργο ύδρευση/uni03C2 /uni03BCικρών δή/uni03BCων
Συνολικό κόστο/uni03C2: 21 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 8 εκατ. ευρώΟΥΚΡΑΝΙΑ
Στήριξη προ/uni03C2 δή/uni03BCου/uni03C2
Συνολικό κόστο/uni03C2: 135 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 5 εκατ. ευρώ
MΑΡΟΚΟ
Πρόγρα/uni03BC/uni03BCα αποδοτική/uni03C2 χρήση/uni03C2πόσι/uni03BCου ύδατο/uni03C2
Συνολικό κόστο/uni03C2:101 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 7 εκατ. ευρώ
ΑΙΓΥΠΤΟΣ
/uni0394ίκτυο /uni03BCεταφορά/uni03C2 ηλεκτρική/uni03C2ενέργεια/uni03C2
Συνολικό κόστο/uni03C2: 762 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 20 εκατ. ευρώ
ΓΕΩΡΓΙΑ
Εκσυγχρονισ/uni03BCό/uni03C2 των υποδο/uni03BCώνύδρευση/uni03C2 ΙΙ  
Συνολικό κόστο/uni03C2: 80 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 8 εκατ. ευρώ
AΙΓΥΠΤΟΣ
Ολοκληρω/uni03BCένο και βιώσι/uni03BCο κοινοτικόκαι οικιστικό αναπτυξιακό πρόγρα/uni03BC/uni03BCα
Συνολικό κόστο/uni03C2: 175 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 30 εκατ. ευρώΑΙΓΥΠΤΟΣ
Πρόγρα/uni03BC/uni03BCα βελτίωση/uni03C2 τωνυπηρεσιών ύδρευση/uni03C2 καιαποχέτευση/uni03C2
Συνολικό κόστο/uni03C2: 295 εκατ. ευρώ
Συνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 5 εκατ. ευρώ
AΙΓΥΠΤΟΣ
Φάση 3 τη/uni03C2 γρα/uni03BC/uni03BCή/uni03C2 3 του /uni03BCετρό
του Καΐρου
Συνολικό κόστο/uni03C2: 2 075 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 40 εκατ. ευρώΜΑΡΟΚΟ
Τρα/uni03BC του Rabat
Συνολικό κόστο/uni03C2: 346 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 5 εκατ. ευρώ
MΑΡΟΚΟ
Ηλιακó/uni03C2 σταθ/uni03BCó/uni03C2ηλεκτροπαραγωγή/uni03C2 Ourzazate
Συνολικό κόστο/uni03C2: 807 εκατ. ευρώΣυνεισφορά τη/uni03C2 NIF: 30 εκατ. ευρώ
34 Παραρτήματα Παράρτημα VIΙΙΔείγμα έργων για τη δημιουργία επιμέρους διευκολύνσεων
Διευκόλυνση Τίτλος ΕργαλείοΠοσό 
επιχορήγησης
(εκατομμύρια 
ευρώ)Χώρα/περιφέρειαΕπικεφαλής 
χρηματο -
πιστωτικό 
ίδρυμαΛοιπές πηγές 
εξωτερικής 
χρηματοδότησης
ITFΤαμείο εγγυήσεων του ενερ -
γειακού τομέα της ΑφρικήςΤεχνική βοήθεια 1 Περιφερειακή ΕΤΕπ -
ITFΑφρικανική διευκόλυνση 
βιώσιμης ενέργειας Τεχνική βοήθεια /
Επιχορήγηση8 Περιφερειακή ΕΤΕπ -
ITFΔιευκόλυνση μετριασμού 
του κινδύνου σε σχέση με τη 
γεωθερμική ανάπτυξηΕπιχορήγηση 30 Ρουάντα, 
Αιθιοπία, Κένυα, 
Ουγκάντα, Τανζανία, 
ΜπουρούντιKfW -
NIFΜηχανισμός εγγυήσεων υπέρ 
των ΜΜΕΕπιχορήγηση 24 Ιορδανία, Λίβανος, 
Αίγυπτος, Τυνησία, 
ΜαρόκοΕΤΕπAFD, Παγκόσμια Τρά -
πεζα, Eιδικό Tαμείο 
του OΠEΚ
NIFΜηχανισμός χρηματοδότη -
σης ΜΜΕΤεχνική βοήθεια /
Επιχορήγηση15 Αρμενία, Αζερμπαϊ -
τζάν, Γεωργία, Μολ -
δαβία, Ουκρανία, 
ΛευκορωσίαΕΤΑΑ ΕΤΕπ, KfW
NIFΤαμείο Μέσης Ανατολής και 
Βόρειας Αφρικής για πολύ 
μικρές, μικρές και μεσαίες 
επιχειρήσειςΤεχνική βοήθεια /
Επιχορήγηση10 Περιφερειακή KfW -
IFCAΧρηματοδοτική διευκόλυνση 
βιώσιμων έργων ενεργειακής 
αποδοτικότητας της Κιργιζίας Τεχνική βοήθεια /
Επιχορήγηση7 Κιργιζία ΕΤΑΑ -
IFCAΧρηματοδοτική διευκόλυνση 
ΜΜΕ για την Κεντρική ΑσίαΤεχνική βοήθεια /
Επιχορήγηση11 Περιφερειακή ΕΤΑΑ -
35 Παραρτήματα
Έργα που αναφέρονται στο σημείο 42
Διευκόλυνση Τίτλος έργου ΕργαλείοΠοσό 
επιχορήγησης
(εκατομμύρια ευρώ)Χώρα/περιφέρειαΕπικεφαλής 
χρηματοπιστω -
τικό ίδρυμα
ITFΓραμμή διασύνδεσης συστημάτων 
μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειαςΕπιδότηση επιτοκίου 13Ακτή Ελεφαντοστού, 
Σιέρα Λεόνε, Λιβερία, 
ΓουινέαΕΤΕπ
ITF Γραμμή διασύνδεσης Caprivi Επιδότηση επιτοκίου 15 Ζάμπια ΕΤΕπ
ITFΑποκατάσταση του μεγάλου ανατολι -
κού οδικού άξονα Επιδότηση επιτοκίου 25Ζάμπια, Μαλάουι, 
 ΜοζαμβίκηΕΤΕπ
ITFΔιάδρομος μεταφορών Ανατολικής 
ΑφρικήςΕπιδότηση επιτοκίου 17Τανζανία, Κένυα, 
 Ουγκάντα, Ρουά -
ντα,  Μπουρούντι, Λαϊκή 
Δημοκρατία του ΚονγκόΕΤΕπ
ITF Itezhi Tezhi Επιδότηση επιτοκίου 18 Ζάμπια ΕΤΕπ
NIFΠρόγραμμα βελτίωσης των υπηρεσιών 
ύδρευσης και αποχέτευσηςΕπιχορήγηση 5 Αίγυπτος KfW
NIF Τραμ του Ραμπάτ Τεχνική βοήθεια 5 Μαρόκο AFD
NIF2η φάση του σιδηροδρομικού δικτύου 
υψηλής ταχύτητας της ΤύνιδαςΕπιχορήγηση 28 Τυνησία AFD
NIFΕκσυγχρονισμός των υποδομών 
ύδρευσης ΙΙΤεχνική βοήθεια /
Επιχορήγηση8 Γεωργία ΕΤΕπ
NIF Μηχανισμός χρηματοδότησης ΜΜΕΤεχνική βοήθεια /
Επιχορήγηση15Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, 
Γεωργία, Μολδαβία, 
Ουκρανία, ΛευκορωσίαΕΤΑΑ
NIFΔίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής 
ενέργειαςΤεχνική βοήθεια /
Επιχορήγηση16 Αίγυπτος ΕΤΕπ
NIF Αυτοκινητόδρομος Ανατολής -Δύσης Επιχορήγηση 20 Γεωργία ΕΤΕπ
NIFΗλιακóς σταθμóς ηλεκτροπαραγωγής 
Ouarzazate Επιχορήγηση 30 Μαρόκο ΕΤΕπ
NIFΠρόγραμμα αποδοτικής χρήσης 
πόσιμου ύδατοςΤεχνική βοήθεια /
Επιχορήγηση7 Μαρόκο KfW
NIFΦάση 3 της γραμμής 3 του μετρό του 
ΚαΐρουΤεχνική βοήθεια /
Επιχορήγηση40 Αίγυπτος AFDΠαράρτημα IX
36
Η Επιτροπή έχει επινοήσει αυτό τον σχεδιασμό λαμβά ‑
νοντας πλήρως υπόψη τα δυνητικά οφέλη των διευ ‑
κολύνσεων και θεωρεί ότι η διαχείρισή τους υπήρξε 
επαρκής.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι για την επίτευξη των δυνητικών 
οφελών θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το είδος των 
επιχορηγήσεων (π.χ. τεχνική βοήθεια) και τα αποτελέ ‑
σματα της υλοποίησης των έργων.
VI
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαδικασία έγκρισης ήταν 
εμπεριστατωμένη: συμμετέχουν επαρκώς όλα τα 
σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη και η Επιτροπή προ ‑
σαρμόζει τη διαδικασία διαβούλευσης στις ιδιαιτερό ‑
τητες των έργων. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας 
λήψης αποφάσεων διατίθενται επαρκείς και πλήρεις 
πληροφορίες.
Σε όλες τις περιπτώσεις, η προστιθέμενη αξία είναι 
διασφαλισμένη: τα έργα υποβάλλονται στο αρμό ‑
διο επιχειρησιακό συμβούλιο μόνον εφόσον έχουν 
αποσαφηνιστεί όλες οι συνιστώσες των έργων και έχει 
καταστεί εμφανής η προστιθέμενη αξία τους.
Οι ρυθμίσεις για τις εκταμιεύσεις προπληρωμών 
επανεξετάζονται στα νέα υποδείγματα συμβάσεων για 
χρηματοδοτικά μέσα.
VII
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η χορήγηση της χρηματοδό ‑
τησης ήταν σαφώς αιτιολογημένη σε όλες τις περι ‑
πτώσεις. Οι εν λόγω περιπτώσεις περιγράφονται στο 
σημείο 42 της έκθεσης και έχουν ελεγχθεί και αιτιολο ‑
γηθεί δεόντως από την Επιτροπή. Βλέπε απάντηση της 
Επιτροπής στο σημείο 42, στοιχεία α) έως ζ).
Σε όλες τις περιπτώσεις, οι προτεραιότητες των 
διευκολύνσεων έχουν ευθυγραμμιστεί με τις τομεακές 
πολιτικές της ΕΕ για καθεμία από τις περιφέρειες (ανα ‑
φέρονται ρητώς στους αντίστοιχους στρατηγικούς 
προσανατολισμούς).
Εντούτοις, η Επιτροπή θα εξετάσει τρόπους για την 
επίτευξη ευρύτερου αντικτύπου στην τομεακή πολι ‑
τική, καθώς και για τη βελτίωση της προβολής των 
ενισχύσεων της ΕΕ.Σύνοψη
I
Η Επιτροπή επικροτεί την εν λόγω ειδική έκθεση, 
καθώς και τις συστάσεις που θα βελτιώσουν περαι ‑
τέρω τη διαχείριση των διευκολύνσεων συνδυαστικής 
χρηματοδότησης, μιας καινοτόμου προσέγγισης για 
τη χρηματοδότηση της αναπτυξιακής συνεργασίας.
Οι επενδυτικές ανάγκες στις χώρες ‑εταίρους της ΕΕ 
είναι μεγάλες. Οι κρατικοί πόροι και τα κεφάλαια των 
χορηγών βοήθειας κάθε άλλο παρά επαρκούν για την 
κάλυψη των εν λόγω αναγκών. Οι χώρες πρέπει να 
προσελκύσουν πρόσθετη δημόσια και ιδιωτική χρη ‑
ματοδότηση ώστε να προωθήσουν την οικονομική 
ανάπτυξη ως βάση για τη μείωση της φτώχειας.
Στο «πρόγραμμα δράσης για αλλαγή», η στήριξη της 
ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας 
χωρίς αποκλεισμούς επισημαίνεται ως βασική προτε ‑
ραιότητα της εξωτερικής συνεργασίας της ΕΕ. Σ’ αυτό 
το πλαίσιο, η συνδυαστική χρηματοδότηση αναγνωρί ‑
ζεται ως σημαντικό μέσο για τη μόχλευση πρόσθετων 
πόρων και την αύξηση του αντικτύπου της βοήθειας 
της ΕΕ.
Μέσω της κάλυψης των χρηματοδοτικών κενών σε 
επενδυτικά έργα, η επιχορήγηση της ΕΕ συχνά καθιστά 
δυνατή την υλοποίηση έργων στο σύνολό τους και, 
ως εκ τούτου, μπορεί να κινητοποιεί περισσότερους 
πρόσθετους χρηματοδοτικούς πόρους πέραν των 
δανείων από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Επιπλέον, 
τα δημόσια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που συμ ‑
μετέχουν άμεσα στη συνδυαστική χρηματοδότηση 
παρέχουν και άλλες μορφές χρηματοδότησης πέραν 
των δανείων, όπως η συμμετοχή στα ίδια κεφάλαια 
ή τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης.
IV
Η Επιτροπή είναι αρμόδια για τον σχεδιασμό των 
διευκολύνσεων, ο οποίος αξιολογείται θετικά στο 
πλαίσιο της έκθεσης. Η διαχείριση των έργων πραγ ‑
ματοποιείται βάσει συμφωνίας εταιρικής σχέσης. 
Η Επιτροπή διαχειρίζεται τις διευκολύνσεις, ενώ 
τα αναπτυξιακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είναι 
αρμόδια για την καθημερινή διαχείριση των έργων. 
Ασκούν τα δημοσιονομικά καθήκοντα που τους έχουν 
ανατεθεί σύμφωνα με τους κανόνες του καθεστώτος 
έμμεσης διαχείρισης που ορίζονται στον δημοσιονο ‑
μικό κανονισμό.Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Απαντήσεις της Επιτροπής 37
Η Επιτροπή είναι αρμόδια για τον σχεδιασμό των 
διευκολύνσεων, ο οποίος αξιολογείται θετικά στο 
πλαίσιο της έκθεσης. Η διαχείριση των έργων πραγ ‑
ματοποιείται βάσει συμφωνίας εταιρικής σχέσης. 
Η Επιτροπή διαχειρίζεται τις διευκολύνσεις, ενώ 
τα αναπτυξιακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είναι 
αρμόδια για την καθημερινή διαχείριση των έργων. 
Ασκούν τα δημοσιονομικά καθήκοντα που τους έχουν 
ανατεθεί σύμφωνα με τους κανόνες του καθεστώτος 
έμμεσης διαχείρισης που ορίζονται στον δημοσιονο ‑
μικό κανονισμό.
Η Επιτροπή έχει επινοήσει αυτό τον σχεδιασμό 
λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τα δυνητικά οφέλη των 
διευκολύνσεων.
18
Η Επιτροπή εξετάζει το ζήτημα της διαχείρισης του ITF 
και του περιορισμού που εντόπισε το Συνέδριο, όπως 
οι περιορισμοί στα περιφερειακά προγράμματα (π.χ. 
άνοιγμα σε εθνικά προγράμματα, διαφορετικοί τομείς ‑
ίδια δικαιώματα ψήφου, διαχείριση από την Επιτροπή).
20
Ο εντοπισμός έργων είναι αποτέλεσμα αλληλεπιδρά ‑
σεων και συζητήσεων μεταξύ διαφόρων ενδιαφερόμε ‑
νων μερών, συμπεριλαμβανομένων των χωρών‑εταί ‑
ρων ή σχετικών περιφερειακών οργανισμών, της 
Επιτροπής και των αντιπροσωπειών της ΕΕ, άλλων 
χορηγών βοήθειας, των χρηματοπιστωτικών ιδρυ ‑
μάτων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, του ιδιωτικού 
τομέα, καθώς και εκπροσώπων της κοινωνίας των 
πολιτών.
Ο εντοπισμός έργων βασίζεται στη διαδικασία προ ‑
γραμματισμού και στις προτεραιότητες πολιτικής που 
έχουν εγκριθεί από την Επιτροπή, την ΕΥΕΔ και τις 
χώρες‑εταίρους. Ο εντοπισμός έργων βασίζεται επίσης 
στις στρατηγικές συζητήσεις που πραγματοποιού ‑
νται στο πλαίσιο κάθε διευκόλυνσης συνδυαστικής 
χρηματοδότησης στους κόλπους του στρατηγικού 
συμβουλίου / της διευθύνουσας επιτροπής, καθώς και 
στις συζητήσεις που πραγματοποιούνται σχετικά με 
την ανάλυση του χαρτοφυλακίου των εγκεκριμένων 
έργων και το κοινό χαρτοφυλάκιο έργων.VIII
Η Επιτροπή σημειώνει ότι οι συστάσεις που διατύπωσε 
το Ελεγκτικό Συνέδριο εναρμονίζονται απόλυτα με τη 
μεταρρύθμιση των διευκολύνσεων την οποία ξεκίνησε 
η Επιτροπή στα τέλη του 2013 και η οποία εισέρχεται 
πλέον στο στάδιο της έγκρισης.
Εισαγωγή
Πλαίσιο 1
Το ΔΝΤ δεν θέτει πλέον απαιτήσεις ευνοϊκότερης 
χρηματοδότησης ανά δάνειο, αλλά καθορίζει ένα 
συνολικό μέσο σταθμισμένο επίπεδο προνομιακών 
όρων για όλους τους δανεισμούς. Συνεπώς, η εν λόγω 
μηχανιστική προσέγγιση δεν θα εφαρμόζεται αυτομά ‑
τως στο μέλλον.
08
Η Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος το ενδεχό ‑
μενο να τροποποιήσει το Καταπιστευματικό Ταμείο 
ΕΕ‑Αφρικής (ITF) ούτως ώστε η διαχείρισή του να 
είναι ίδια με εκείνη των υπολοίπων έξι περιφερειακών 
διευκολύνσεων και να εφαρμόζονται οι ίδιοι κανόνες 
για όλες και, κατά συνέπεια, να ενισχυθεί η διαφάνεια 
και η προβλεψιμότητα της διαδικασίας για όλους τους 
εταίρους και να εξασφαλιστούν ίσα δικαιώματα για 
όλα τα κράτη μέλη στα επιχειρησιακά συμβούλια. 
Επιπλέον, τα ειδικά κονδύλια που διαθέτουν τα κράτη 
μέλη στη συνδυαστική χρηματοδότηση μπορούν να 
συνεχίσουν να τελούν υπό τη διαχείριση της ΕΤΕπ, εάν 
τα κράτη μέλη το επιθυμούν.
12
Η Επιτροπή προωθεί ενεργά τη συμμετοχή περισσό ‑
τερων οργανισμών των κρατών μελών στην εκτέλεση 
των διευκολύνσεων με στόχο την εξασφάλιση ίσων 
ευκαιριών και την ενίσχυση της ανταλλαγής βέλτιστων 
πρακτικών.
Παρατηρήσεις
16
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαχείριση των περιφερεια ‑
κών επενδυτικών διευκολύνσεων υπήρξε ορθή.
Απαντήσεις της Επιτροπής 38
Εναπόκειται στους χρηματοδότες να προβαίνουν 
στους αναγκαίους υπολογισμούς σύμφωνα με τα 
διεθνή πρότυπα, την αρχή της δέουσας επιμέλειας και 
τις συμφωνημένες μεθόδους σε ένα πλαίσιο εταιρι ‑
κής σχέσης και αποτελεσματικού καταμερισμού των 
εργασιών.
Ενδελεχής αξιολόγηση των έργων διενεργείται από 
εξειδικευμένες ομάδες των χρηματοπιστωτικών ιδρυ ‑
μάτων σύμφωνα με τις αρχές της δέουσας επιμέλειας.
Οι βασικές μελέτες εκπονούνται πρωτίστως από το 
επικεφαλής ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα 
και είναι διαθέσιμες όταν υπάρχουν προβληματισμοί 
σχετικά με την καταλληλότητα των έργων ή όταν 
απαιτούνται πρόσθετες πληροφορίες πέραν των πλη ‑
ροφοριών που περιέχει η αίτηση.
Η Επιτροπή δεν θεωρεί απαραίτητο οι χρηματοδότες 
να παρέχουν συστηματικά τις μελέτες, καθώς αυτό 
θα οδηγήσει μόνο σε αύξηση του διοικητικού φόρτου 
χωρίς να δημιουργείται ουσιαστική προστιθέμενη αξία 
στην πλειονότητα των περιπτώσεων.
24
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οι συνεισφορές της ΕΕ 
εγκρίνονται μόνον εφόσον έχουν ληφθεί οι απαραίτη ‑
τες πληροφορίες με τις οποίες τεκμηριώνεται η συμ ‑
μόρφωση με τις βασικές απαιτήσεις που ορίζονται 
στους στρατηγικούς προσανατολισμούς.
Όλες οι πληροφορίες που απαιτούνται για τη λήψη 
απόφασης έχουν παρασχεθεί και συνεκτιμηθεί στο 
πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Σύμφωνα 
με τον δημοσιονομικό κανονισμό και στο πλαίσιο της 
έμμεσης διαχείρισης, η Επιτροπή μπορεί να βασίζεται 
στις εργασίες που έχει ήδη πραγματοποιήσει η εντε ‑
ταλμένη οντότητα σύμφωνα με τις αρχές της δέουσας 
επιμέλειας και του καταμερισμού των εργασιών με 
επίκεντρο την εταιρική μας σχέση με τα χρηματοπι ‑
στωτικά ιδρύματα.
Εξετάζονται προς έγκριση μόνο τα επαρκώς ώριμα 
έργα. Μπορούν, ωστόσο, να πραγματοποιούνται μελέ ‑
τες σκοπιμότητας με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση 
του σχεδιασμού του έργου σύμφωνα με τις ανάγκες 
των δικαιούχων, βελτιώνοντας κατ’ αυτό τον τρόπο 
την ποιότητα του έργου.Η συστηματική  «ανάληψη πρωτοβουλιών» δεν 
αποτελεί αυτή καθαυτή επιχειρησιακό στόχο για την 
Επιτροπή. Αντ’ αυτού, η Επιτροπή καταβάλλει προ ‑
σπάθειες για τη μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας 
και του καταμερισμού των εργασιών κατά τη διαδικα ‑
σία εντοπισμού, καθώς και για την αξιοποίηση των επι ‑
χειρησιακών πλεονεκτημάτων όλων των ενδιαφερόμε ‑
νων μερών. Οι εν λόγω διαδικασίες θα απλουστευτούν 
περαιτέρω με τη μεταρρύθμιση της συνδυαστικής 
χρηματοδότησης κατά το στάδιο της έγκρισής της.
21
Η Επιτροπή σκοπεύει να επανεξετάσει τον σχεδιασμό 
των διευκολύνσεων για την περιοχή της Αφρικής. 
Βλέπε απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 18.
Κοινή απάντηση της Επιτροπής στα 
σημεία 22 έως 31
22
Λόγω της ευέλικτης φύσης και της εκτεταμένης 
τομεακής κάλυψης των διευκολύνσεων, ο καθορισμός 
ενός κοινού δείκτη για την προστιθέμενη αξία για όλα 
τα έργα είναι οπωσδήποτε μια σύνθετη και σχεδόν 
ανέφικτη διαδικασία.
Η προστιθέμενη αξία της επιχορήγησης πάντοτε 
αξιολογείται και η εν λόγω αξιολόγηση έχει ενισχυθεί 
με την πάροδο του χρόνου, ιδίως στο πλαίσιο των 
εργασιών που έχει αναλάβει η πλατφόρμα της ΕΕ.
23
Η Επιτροπή θεωρεί ότι είχε στη διάθεσή της τα σχετικά 
απαιτούμενα στοιχεία στα διάφορα στάδια έγκρισης 
(προσωρινής και οριστικής). Τα δημοσιονομικά στοι ‑
χεία στο στάδιο προσωρινής έγκρισης είναι πιθανόν 
να μεταβληθούν. Ωστόσο, στο στάδιο της οριστικής 
έγκρισης οι εν λόγω πληροφορίες αξιολογούνται.
Επιπλέον, ορισμένοι όροι των δανείων ενδέχεται να 
τροποποιηθούν στο διάστημα που μεσολαβεί από το 
στάδιο της υποβολής της αίτησης μέχρι το στάδιο της 
οριστικής έγκρισης λόγω οικονομικών διακυμάνσεων. 
Συνεπώς, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορούν 
να ολοκληρώνουν τις διαπραγματεύσεις σχετικά με 
τους ακριβείς όρους του δανείου τους (επιτόκιο, έτη 
διάρκειας κ.λπ.) μετά την έγκριση του συμβουλίου της 
διευκόλυνσης.
Απαντήσεις της Επιτροπής 39
Ο προνομιακός χαρακτήρας, η βιωσιμότητα του 
χρέους, το ποσό της επιχορήγησης και η οικονομική 
βιωσιμότητα αποτελούν στοιχεία τα οποία βρίσκονται 
όλα στο επίκεντρο της ανάλυσης που διενεργούν τα 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και η Επιτροπή.
26
Η Επιτροπή εξασφαλίζει τη συμμετοχή των αντιπρο ‑
σωπειών της Ένωσης στην εξέταση της καταλληλότη ‑
τας της επιχορήγησης και ζητεί τη γνώμη τους όποτε 
απαιτείται για τη διαδικασία επιλογής.
Το 96 % των αντιπροσωπειών που απάντησαν στο 
ερωτηματολόγιο δήλωσαν ότι συμμετέχουν στη 
διαδικασία επιλογής. Το χαμηλότερο ποσοστό (59 %) 
αντιστοιχεί στη συμμετοχή στο πρώιμο στάδιο εντοπι ‑
σμού στο πλαίσιο της συνολικής διαδικασίας επιλογής.
Η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες για την ενίσχυση 
της συμμετοχής των αντιπροσωπειών της Ένωσης στην 
προετοιμασία και την παρακολούθηση των πράξεων 
συνδυασμού μέσων χρηματοδότησης. Αυτό είναι απα ‑
ραίτητο προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή των 
δραστηριοτήτων της ΕΕ, να αυξηθεί η προβολή της ΕΕ 
και να ενισχυθεί ο ρόλος της ΕΕ στον διάλογο πολιτικής.
27
Η ημερομηνία έναρξης για τον υπολογισμό δεν θα 
πρέπει να είναι η ημερομηνία καταχώρισης του έργου 
στο χαρτοφυλάκιο. Το χαρτοφυλάκιο αποτελεί μόνο 
μια προκαταρκτική ένδειξη πιθανών έργων με πολύ 
διαφορετικό επίπεδο ανάπτυξης και διαφορετικούς 
βαθμούς ωριμότητας.
Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι ο καταλληλότερος 
δείκτης είναι το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί 
μεταξύ της έγκρισης από το τεχνικό συμβούλιο και 
της έγκρισης από το επιχειρησιακό συμβούλιο κατά το 
στάδιο της οριστικής έγκρισης.
Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα να απαιτούνται 
περίπου 4 μήνες για τα έργα της LAIF, 3 μήνες για τη 
CIF, 6 ½ μήνες για τη NIF, 5 ½ μήνες για την AIF και 
περίπου 4 μήνες για την IFCA. Το εν λόγω χρονοδιά ‑
γραμμα φαίνεται εύλογο αν ληφθεί υπόψη η τεχνική 
πολυπλοκότητα των συνδυαστικών έργων και ο πιθα ‑
νός αριθμός συμμετεχόντων εταίρων.
Απόδειξη του ότι η διάρκεια της διαδικασίας 
είναι κατάλληλη και εύλογη αποτελεί το γεγονός 
ότι δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής στοιχεία που να Πλαίσιο 2
Όπως έχει καταγραφεί στα πρακτικά της 9ης συνεδρί ‑
ασης της εκτελεστικής επιτροπής του ITF, παρασχέ ‑
θηκαν στα μέλη της πρόσθετες πληροφορίες σχετικά 
με το εν λόγω έργο κατόπιν προηγούμενου αιτήματός 
τους.
Το εν λόγω έργο εγκρίθηκε το 2009. Έκτοτε, το έντυπο 
αίτησης επιχορήγησης έχει βελτιωθεί σημαντικά ώστε 
να συμπληρώνονται οι πληροφορίες που παρέχονται 
από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
25
Όλα τα έργα που χρηματοδοτούνται μέσω των διευκο ‑
λύνσεων αναλύονται τόσο από οικονομική άποψη όσο 
και από άποψη βιωσιμότητας του χρέους. Ένας από 
τους βασικούς στόχους της Επιτροπής και των χρη ‑
ματοδοτών είναι η διατήρηση των προβλεπόμενων 
επενδύσεων και της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς 
τους και του αναπτυξιακού τους αντικτύπου.
Ωστόσο, δεν είναι δυνατό να θεσπιστούν ενιαία κριτή ‑
ρια, όπως ελάχιστα κατώτατα όρια, για την αξιολόγηση 
της οικονομικής βιωσιμότητας. Η ομάδα εργασίας σχε ‑
τικά με την προσθετικότητα των επιχορηγήσεων στο 
πλαίσιο μηχανισμών συνδυαστικής χρηματοδότησης 
κατέληξε το 2009 στο συμπέρασμα ότι η ίδια η φύση 
των συνδυαστικών πράξεων απαιτεί μια κατά περί ‑
πτωση προσέγγιση όσον αφορά την αξιολόγηση του 
ύψους, της μορφής και της φύσης της απαιτούμενης 
στήριξης. Η εν λόγω προσέγγιση επιβεβαιώθηκε στο 
πλαίσιο των πιο πρόσφατων εργασιών της πλατφόρ ‑
μας της ΕΕ για τον συνδυασμό μέσων χρηματοδότησης 
στον τομέα της εξωτερικής συνεργασίας (EUBEC).
Ο οικονομικός συντελεστής εσωτερικής απόδοσης 
(EIRR) για έργα αξιολογείται πάντοτε στο πλαίσιο της 
δέουσας επιμέλειας. Οι αποφάσεις για τη χορήγηση 
επιχορηγήσεων λαμβάνονται βάσει της οικονομικής 
και χρηματοπιστωτικής ανάλυσης των έργων, καθώς 
και βάσει των αναμενόμενων κοινωνικών οφελών 
(οικονομικά προσιτός χαρακτήρας, αντίκτυπος στην 
υγεία, κοινωνική κατάσταση).
Η εν λόγω εξέταση βασίζεται στις πληροφορίες που 
περιέχει το έντυπο αίτησης επιχορήγησης, καθώς και 
στις πρόσθετες πληροφορίες που προέρχονται από 
τις ανταλλαγές μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών της 
Επιτροπής και των αντιπροσωπειών της, του χρημα ‑
τοπιστωτικού ιδρύματος και οποιωνδήποτε σχετικών 
ενδιαφερόμενων μερών πριν, κατά τη διάρκεια και 
μετά τις συνεδριάσεις τεχνικού χαρακτήρα.
Απαντήσεις της Επιτροπής 40
Παρότι η αξιολόγηση ήταν δύσκολη λόγω απουσίας 
συγκρίσεων μεταξύ παρόμοιων έργων κατά τα πρώτα 
έτη λειτουργίας του συνδυασμού διευκολύνσεων, 
η Επιτροπή αξιοποιεί την πείρα που έχει αποκτηθεί με 
την πάροδο των ετών προκειμένου να βελτιώσει τη 
διαδικασία αξιολόγησης.
Πράγματι, με τη μεταρρύθμιση του συνδυασμού 
μέσων χρηματοδότησης που συζητήθηκε και συμφω ‑
νήθηκε προσφάτως, το ποσό της επιχορήγησης που 
παρέχεται ως χρηματοδότηση θα αξιολογείται επι ‑
πλέον βάσει συγκρισιμότητας και βελτιωμένης σχέσης 
κόστους‑οφέλους.
31
Δεν υπάρχουν στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι έχει 
επέλθει τέτοιος κίνδυνος μέχρι στιγμής. Οι εταίροι της 
Επιτροπής είναι αναπτυξιακές τράπεζες, όχι εμπορικές 
τράπεζες· βασικός τους στόχος είναι να συνεισφέ ‑
ρουν στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης. Ωστόσο, 
η εμπιστευτικότητα που περιβάλλει τα μοντέλα και τις 
αποφάσεις τιμολόγησης έχει πράγματι σταθεί εμπόδιο 
στην ευρέως εκτεταμένη χρήση του μέσου επιδότη ‑
σης επιτοκίου.
Όταν χρησιμοποιούνται επιδοτήσεις επιτοκίου, 
η Επιτροπή βασίζεται ιδίως στη δική της επίβλεψη των 
πολυμερών ιδρυμάτων (π.χ. μέσω αξιολόγησης βάσει 
πυλώνων) και στην εθνική εποπτεία και ρύθμιση στην 
οποία υπόκεινται τα διμερή ιδρύματα ως στοιχεία που 
μετριάζουν τον εν λόγω κίνδυνο.
Ο υπολογισμός των επιτοκίων που πραγματοποιείται 
από τις τράπεζες θα υπόκειται σε έλεγχο και συγκρι ‑
τική αξιολόγηση.
32
Στο πλαίσιο της έμμεσης κεντρικής ή από κοινού 
διαχείρισης, οι εκταμιεύσεις προπληρωμών ήταν 
πράγματι υψηλές κατά τη στιγμή της δημιουργίας των 
πρώτων διευκολύνσεων. Το γεγονός αυτό οφειλόταν 
στην ανάγκη να προωθηθεί ένας νέος μηχανισμός 
παροχής βοήθειας και να ενθαρρυνθούν τα χρημα ‑
τοπιστωτικά ιδρύματα να αναλάβουν τη διαχείριση 
σύνθετων έργων.
Οι ρυθμίσεις για τις εκταμιεύσεις προπληρωμών έχουν 
επανεξεταστεί στα νέα υποδείγματα συμβάσεων για 
χρηματοδοτικά μέσα, με αποτέλεσμα τη μείωση του 
επιπέδου προχρηματοδότησης.αποδεικνύουν τυχόν μη εφαρμογή σχετικού έργου 
λόγω καθυστερήσεων στη διαδικασία έγκρισης. 
Αντιθέτως, η διαδικασία έγκρισης χαρακτηρίζεται από 
επαρκή ευελιξία ώστε να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες 
των εταίρων, καθιστώντας δυνατή την επίσπευση της 
διαδικασίας, εάν παραστεί ανάγκη.
29
Η Επιτροπή επιθυμεί να διευκρινίσει ότι η επίτευξη 
του επιπέδου ευνοϊκών όρων του ΔΝΤ μπορεί να είναι 
απαραίτητη αλλά όχι επαρκής υπό το πρίσμα ζητημά ‑
των που αφορούν συγκεκριμένα έργα. Η τήρηση του 
κατώτατου ορίου του 35 % μπορεί να θεωρηθεί ως 
πρώτη, απαραίτητη προϋπόθεση για την αποδοχή του 
χρηματοδοτικού πακέτου από τον δικαιούχο βάσει 
των περιορισμών του ΔΝΤ. Ωστόσο, δεν αποτελεί 
αυτομάτως επαρκή προϋπόθεση από μόνη της. Γ ια 
ορισμένα έργα ενδεχομένως να απαιτείται μεγαλύ ‑
τερη συνιστώσα επιχορήγησης του χρηματοδοτικού 
πακέτου από το 35 %, χωρίς να αμφισβητείται ο σημα ‑
ντικός αντίκτυπός τους στην ανάπτυξη.
30
Η αιτιολόγηση για τα ποσά επιχορήγησης που ζητού ‑
νται μπορεί να ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με τον 
συγκεκριμένο φραγμό της αγοράς υπό εξέταση, τον 
οικονομικά προσιτό χαρακτήρα για την ομάδα‑στόχο, 
την ωριμότητα του έργου, τις συνθήκες της τοπικής 
αγοράς, τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων από άλλους χρη ‑
ματοδότες και την ικανότητα και τη διάθεση ανάληψης 
κινδύνου των φορέων υλοποίησης του έργου, μεταξύ 
άλλων συνθηκών. Η εν λόγω απόκλιση, σε συνδυα ‑
σμό με την έλλειψη αξιόπιστων πληροφοριών για την 
αγορά στις χώρες‑εταίρους, καθιστά δύσκολο το εγχεί ‑
ρημα της θέσπισης κριτηρίων για τον καθορισμό των 
ποσών των επιχορηγήσεων που θα καλύπτουν κάθε 
πιθανή παρέμβαση σε κάθε πιθανό δυναμικό πλαίσιο 
αγοράς. Εντέλει, η Επιτροπή πρέπει να βασίζεται σε 
ορισμένο βαθμό στην ικανότητα των χρηματοπιστω ‑
τικών ιδρυμάτων‑εταίρων να διαπραγματεύονται για 
το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, δηλαδή το ελάχιστο 
ποσό επιχορήγησης, με στόχο την προώθηση ενός 
συγκεκριμένου έργου. Δεν υπάρχουν βιώσιμες εναλλα ‑
κτικές λύσεις σε σχέση με αυτή τη διαδικασία «τιμο ‑
λόγησης» για ορισμένα έργα. Γ ια παράδειγμα, το ύψος 
μιας εγγύησης πρώτης ζημίας για τη δανειοδότηση 
των ΜΜΕ δεν καθορίζεται εν γένει βάσει της ιστορικής 
πείρας (εάν υπάρχει), αλλά περισσότερο βάσει του 
κινδύνου που αντιλαμβάνονται οι δανειστές —μιας 
υποκειμενικής παραμέτρου που μπορεί να προσδιορι ‑
στεί μόνο μέσω επιδέξιων διαπραγματεύσεων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 41
35
Σε συνέχεια της έγκρισης του έργου, οι αντιπροσω ‑
πείες της Ένωσης και/ή οι κεντρικές υπηρεσίες της Επι ‑
τροπής (ανάλογα με το πεδίο εφαρμογής του έργου) 
εξασφαλίζουν την κατάλληλη παρακολούθηση.
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής διατηρούν τακτικές 
επαφές με τα εθνικά γραφεία της τράπεζας στις οικείες 
χώρες, ενώ παράλληλα πραγματοποιούνται συνεδριά ‑
σεις με την αντιπροσωπεία και τους τοπικούς συντονι ‑
στές του έργου των επικεφαλής χρηματοπιστωτικών 
ιδρυμάτων. Τα επικεφαλής χρηματοπιστωτικά ιδρύ ‑
ματα υπέχουν τη συμβατική υποχρέωση να υποβάλ ‑
λουν εκθέσεις στην αντιπροσωπεία σε ετήσια βάση. 
Επιπλέον, όπως προβλέπεται στις συμβάσεις που 
υπογράφονται στο πλαίσιο συνεργασίας κατ’ ανάθεση, 
η Επιτροπή συμμετέχει, ενημερώνεται και προσκαλεί ‑
ται σε αποστολές παρακολούθησης τις οποίες διεξάγει 
το επικεφαλής χρηματοπιστωτικό ίδρυμα επιτόπου.
Οι συμβατικές ρυθμίσεις είναι αρκούντως σαφείς για 
τη διασφάλιση επαρκούς παρακολούθησης.
Με την ενίσχυση της συμμετοχής της αντιπροσωπείας 
σε πρωιμότερο στάδιο της διαδικασίας θα ενισχυθούν 
επίσης οι δράσεις συνέχειας και παρακολούθησης. Γ ια 
τον σκοπό αυτό, θα επικαιροποιηθούν οι οδηγίες προς 
τις αντιπροσωπείες.
36
Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την αναφορά στις εν 
εξελίξει εργασίες για τους δείκτες που βασίζονται στα 
αποτελέσματα και τους οποίους πρέπει να χρησιμο ‑
ποιούν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για σκοπούς 
παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων και τονίζει 
ότι για την παρακολούθηση των επιδόσεων αρμόδιο 
είναι το επικεφαλής χρηματοπιστωτικό ίδρυμα.
37
Όλα τα έργα υποβάλλονται σε παρακολούθηση και 
αξιολόγηση/αξιολογήσεις. Ορισμένες ενδιάμεσες αξι ‑
ολογήσεις έχουν ολοκληρωθεί, όπως στην περίπτωση 
της NIF, ή θα δρομολογηθούν σύντομα, όπως στην 
περίπτωση της LAIF.Πλαίσιο 3
Η Επιτροπή ενήργησε σε πλήρη συμμόρφωση με τους 
εφαρμοστέους κανόνες και κανονισμούς.
Η ρύθμιση για την εκταμίευση που επεξηγείται στο 
πλαίσιο 3 πραγματοποιήθηκε το 2010. Όσον αφορά τη 
NIF, η Επιτροπή προέβη σε τροποποίηση της εν λόγω 
πολιτικής εκταμίευσης το 2012 (πρβλ. σημείο 32).
Επιπλέον, η αξιολόγηση του εν λόγω έργου NIF λαμ ‑
βάνει δεόντως υπόψη την έκτακτη κατάσταση και τα 
γεγονότα που έχουν σημειωθεί στη χώρα‑εταίρο από 
τον Ιανουάριο του 2011 και που έχουν επιπτώσεις στην 
υλοποίηση του έργου.
33
Προβλέπεται η επανεξέταση του συστήματος προπλη ‑
ρωμών για το ITF.
34
Τα έργα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο των εν 
λόγω διευκολύνσεων εγκρίνονται και επιλέγονται 
απευθείας από τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα σε πλήρη συμμόρφωση με τους στόχους, τις 
δραστηριότητες και τα κριτήρια που έχουν τεθεί για το 
έργο. Η επιλογή των υποδανείων και των εγγυήσεων 
καθορίζεται βάσει των παραμέτρων που σχετίζονται 
με το έργο (περιγράφονται λεπτομερώς στο δελτίο), 
και ιδίως εκείνων που προσδιορίζουν τους επιδιω ‑
κόμενους στόχους του έργου. Τα πρότυπα δέουσας 
επιμέλειας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων εφαρ ‑
μόζονται κατά τη διάρκεια των διαδικασιών έγκρισης 
και επιλογής. Οι εν λόγω διαδικασίες ακολουθούν έναν 
συμφωνημένο και οικονομικά αποδοτικό καταμερισμό 
των εργασιών μεταξύ των εταίρων, ο οποίος περιλαμ ‑
βάνει ρυθμίσεις για την επιλογή των δράσεων μειω ‑
μένης εξασφάλισης. Τα επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα υποβάλλουν λεπτομερείς εκθέσεις σχετικά 
με τα έργα που περιλαμβάνονται στη διευκόλυνση 
τόσο σε τακτική βάση όσο και σε ad hoc βάση ή όποτε 
ζητείται από την Επιτροπή.
Πλαίσιο 4
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το έντυπο αίτησης επιχορήγη ‑
σης για το έργο NIF της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης 
ΜΜΕ περιείχε όλα τα απαραίτητα στοιχεία.
Απαντήσεις της Επιτροπής 42
42 α) 
Γ ια την πιθανή χρηματοδότηση χωρίς συνεισφορά του 
ITF στο πλαίσιο του προγράμματος του ΔΝΤ υπήρχε 
πράγματι ένα ανώτατο όριο για τον δανεισμό χωρίς 
ευνοϊκούς όρους (βλέπε πίνακα 1 των εκθέσεων 
χωρών του ΔΝΤ για το 2009 και το 2010)· συνεπώς, 
οποιοσδήποτε πρόσθετος δανεισμός έπρεπε να 
πραγματοποιηθεί υπό ευνοϊκούς όρους. Η απόφαση 
για οποιοδήποτε συγκεκριμένο έργο που εξετάζεται 
για δανεισμό με προνομιακό ή μη χαρακτήρα απο ‑
τελεί κρατική απόφαση που εναπόκειται στη Ζάμπια 
κατόπιν συζήτησης με τη διεθνή κοινότητα, ανάλογα 
με τα οικονομικά κάθε έργου.
42 β) 
Η επιχορήγηση του ΕΤΑ είχε αποδειχθεί ανεπαρκής 
από μόνη της για την κάλυψη της χρηματοδότησης 
των έργων. Η εξασφάλιση πρόσθετης χρηματοδότη ‑
σης, η οποία ήταν απαραίτητη για την κάλυψη του 
χρηματοδοτικού κενού, κατέστη εφικτή μόνο με την 
κινητοποίηση πόρων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων 
μέσω της συνεισφοράς του ITF.
42 γ) 
Οι επιχορηγήσεις μπορούν να αποφέρουν υψηλή 
προστιθέμενη αξία ακόμη και αν το ποσό τους είναι 
μικρό, για παράδειγμα μέσω της κάλυψης ενός 
χρηματοδοτικού κενού, της βελτίωσης της ποιότητας 
του έργου κ.λπ. Σε τρεις από τις εν λόγω περιπτώσεις, 
η επιχορήγηση συνέβαλε στην ελαστικοποίηση των 
συνολικών χρηματοδοτικών όρων, καθώς το χρημα ‑
τοδοτικό πακέτο που πρότειναν οι συγχρηματοδότες 
δεν κρίθηκε πλήρως αποδεκτό από τον δανειολήπτη. 
Όσον αφορά το άλλο έργο, η επιχορήγηση κατέστησε 
δυνατή την αύξηση του δυνητικού αντικτύπου των 
έργων, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών 
οφελών.
42 δ) 
Η Επιτροπή δεν συμφωνεί με το συμπέρασμα του Ελε ‑
γκτικού Συνεδρίου. Ο τελικός δικαιούχος θα μπορούσε 
να είχε επιλέξει άλλη, πιο επικερδή εναλλακτική λύση, 
η οποία ωστόσο θα είχε επιφέρει αρνητικές περιβαλ ‑
λοντικές επιπτώσεις. Η επιχορήγηση του ITF συνέβαλε 
στη διευκόλυνση της επένδυσης στην προτιμώμενη 
από περιβαλλοντική άποψη λύση και στην αντιστάθ ‑
μιση του υψηλότερου επενδυτικού κόστους.Επιπλέον, η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει τα εξής:
i) οι διαδικασίες ROM για τις περιφερειακές επενδυτικές 
διευκολύνσεις που διαχειρίζεται η DEVCO είναι ίδιες με 
εκείνες που εφαρμόζονται για τα υπόλοιπα έργα της 
DEVCO· και
ii) η DEVCO λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για τη διαχείριση 
των αποτελεσμάτων της διαδικασίας ROM: για τα έργα 
που έχουν υποβληθεί σε διαδικασία ROM, τα αποτε ‑
λέσματα αποστέλλονται στην αντιπροσωπεία της ΕΕ /
στις μονάδες της κεντρικής υπηρεσίας που συμμετέχει 
στη διαχείριση του έργου. Αναμένεται απάντηση από 
την αντιπροσωπεία, η οποία συνήθως υποβάλλεται στο 
επικεφαλής χρηματοπιστωτικό ίδρυμα. Εφόσον απαι ‑
τείται, διοργανώνεται κατ’ αντιπαράθεση συνεδρίαση, 
η οποία αποσκοπεί στην αποσαφήνιση των πορισμά ‑
των της διαδικασίας ROM. Επιπλέον, οι εκπρόσωποι 
της Επιτροπής συναντώνται με τους συμβούλους που 
πραγματοποίησαν τις επισκέψεις ROM για τακτικές συ ‑
νεδριάσεις απολογισμού ώστε να ενημερωθούν σχετι ‑
κά με την επιτόπια κατάσταση.
Προβλέπεται η επανεξέταση της διαχείρισης των έργων 
ITF στο μέλλον με στόχο την πιθανή ευθυγράμμισή της 
με τις υπόλοιπες διευκολύνσεις.
Κοινή απάντηση της Επιτροπής 
στα σημεία 39-42
39
Η Επιτροπή δεν συμφωνεί με την ανάλυση του Ελεγκτι ‑
κού Συνεδρίου όσον αφορά την απόδειξη της ανάγκης 
παροχής επιχορήγησης προκειμένου να καταστεί 
δυνατή η σύναψη δανείου. Το έντυπο αίτησης επιχο ‑
ρήγησης παρέχει τη βάση για την αξιολόγηση, η οποία 
αποτελεί μια μελετημένη απόφαση που βασίζεται 
σε στοιχεία που παρέχουν θεματικές και γεωγραφι ‑
κές μονάδες, καθώς και οι αντιπροσωπείες της ΕΕ και 
η γραμματεία, τα οποία συχνά συμπληρώνονται από 
πρόσθετες ερωτήσεις. Η αξιολόγηση της Επιτροπής που 
υποστηρίζεται από συνεδριάσεις τεχνικού χαρακτήρα 
με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και επιχειρησιακά συμ ‑
βούλια, παρουσία των κρατών μελών, είναι αξιόπιστη 
και τεκμηριωμένη. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαδικασία 
επιλογής των επιχορηγήσεων παρέχει επαρκή βεβαιό ‑
τητα και αποδεικνύει την αναγκαιότητά της.
42
Η Επιτροπή δεν συμφωνεί με την εν λόγω ανάλυση για 
τους εξής λόγους:
Απαντήσεις της Επιτροπής 43
46
Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι οι διευκολύνσεις 
αποφέρουν εν γένει σημαντικά οφέλη σε επίπεδο 
πολιτικής.
Το πλαίσιο πολιτικής αποτελεί αναπόσπαστο μέρος 
της έγκρισης του έργου. Κάθε έργο έχει τους δικούς 
του ειδικούς στόχους και αναμενόμενο αντίκτυπο, 
που διαφέρουν ανάλογα με το είδος του έργου. Ένα 
μεμονωμένο έργο δεν αναμένεται να έχει αντίκτυπο 
σε όλους τους στόχους (επιπλέον, κάτι τέτοιο δεν 
συνιστάται).
Στην περίπτωση του ITF, όταν το έργο συμπίπτει με 
τον τομέα εστίασης της αντιπροσωπείας, υπάρχει 
πράγματι περιθώριο για από κοινού επηρεασμό της 
τομεακής πολιτικής. Δεν ισχύει το ίδιο στις περιπτώ ‑
σεις όπου ένα έργο δεν εμπίπτει στον τομέα εστίασης 
της αντιπροσωπείας, παρότι διαθέτει περιφερειακή 
εμβέλεια.
51
Γ ια πολιτικούς και στρατηγικούς λόγους, η Επιτροπή 
(παρότι θεωρεί ότι τηρήθηκαν οι κατευθυντήριες 
οδηγίες για την προβολή της ΕΕ) θα βελτιώσει τις ρυθ ‑
μίσεις για την προβολή και θα ενισχύσει τη συμμετοχή 
των αντιπροσωπειών στη διαδικασία.
51 α) 
Υπάρχουν ειδικά άρθρα σε όλες τις συμβάσεις (τόσο 
στους γενικούς όρους όσο και στο παράρτημα όπου 
παρέχεται η περιγραφή της δράσης) για τα έργα που 
χρηματοδοτούνται μέσω του συνδυασμού περιφερει ‑
ακών διευκολύνσεων. Στα εν λόγω άρθρα προβλέπεται 
ότι το επικεφαλής χρηματοπιστωτικό ίδρυμα μεριμνά 
για την επαρκή προβολή της επιχορήγησης.
Επιπλέον, στη νέα συμφωνία ανάθεσης έμμεσης 
διαχείρισης που θα αρχίσει να χρησιμοποιείται από 
το 2014 για όλες τις αναθέσεις έργων στο πλαίσιο του 
συνδυασμού περιφερειακών διευκολύνσεων περι ‑
λαμβάνεται παράρτημα που αφορά ειδικά το σχέδιο 
επικοινωνίας και προβολής το οποίο θα καταρτίζεται 
για κάθε μεμονωμένο έργο.42 ε) 
Η Επιτροπή δεν συμφωνεί με το συμπέρασμα του Ελε ‑
γκτικού Συνεδρίου, για το οποίο δεν υπάρχουν επαρκή 
αποδεικτικά στοιχεία.
Η επιχορήγηση της NIF ήταν απαραίτητη για την 
αποδέσμευση του συνολικού επενδυτικού πακέτου 
του έργου και ήταν πλήρως εναρμονισμένη με τους 
στόχους πολιτικής της ΕΕ και της χώρας‑εταίρου.
42 στ) 
Η Επιτροπή δεν συμφωνεί με την αξιολόγηση. Η αξιο ‑
λόγηση συνεπάγεται ότι η επιχορήγηση ήταν ανα ‑
γκαία για την αποδοχή των σχετικών δανείων από 
τον δικαιούχο και ότι το συνδυασμένο πακέτο ήταν 
συγκρίσιμο με άλλες χρηματοδοτικές προσφορές και 
δεν ήταν υπέρμετρα επιχορηγούμενο.
42 ζ) 
Η εν λόγω παρατήρηση δεν λαμβάνει υπόψη ότι το 
«μη επιδοτούμενο» προϊόν λειτούργησε βάσει της 
υπόθεσης ότι η επιδότηση θα εξασφαλιζόταν μελλο ‑
ντικά. Η συνεισφορά της NIF σε ένα τέτοιο καθεστώς 
είναι ασφαλώς αναγκαία ώστε τα ευρωπαϊκά χρημα ‑
τοπιστωτικά ιδρύματα να είναι σε θέση να χορηγούν 
δάνεια σε ποσοστό που παρέχει κίνητρα στις τράπεζες 
να δανειοδοτούν τις ΜΜΕ. Το γεγονός ότι η συνει ‑
σφορά της NIF δεν δαπανάται (ή δαπανάται εν μέρει) 
αποτελεί μάλλον ένδειξη επιτυχίας. Προετοιμάζει το 
έδαφος για μια διευκόλυνση παρακολούθησης με 
χαμηλότερο επίπεδο συνεισφοράς από τη NIF (χωρίς 
αυτό να συνεπάγεται ότι η επιχορήγηση της NIF θα 
πρέπει να είναι μικρότερη σε περίπτωση άλλης πρώ ‑
της πράξης σε μια χώρα).
44
Η Επιτροπή επηρεάζει προληπτικά τον σχεδιασμό 
των έργων. Το είδος της επιρροής εξαρτάται σε πολύ 
μεγάλο βαθμό από το είδος του έργου, δεδομένου 
ότι τα έργα έχουν διαφορετικούς στόχους και δια ‑
φορετικό αναμενόμενο αντίκτυπο. Τα συνδυαστικά 
έργα προσδιορίζονται στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης 
και επιμερισμού αρμοδιοτήτων μεταξύ των χορηγών 
βοήθειας. Η Επιτροπή διαδραματίζει καίριας σημασίας 
ρόλο στην εν λόγω εταιρική σχέση, ασκώντας ευρεία 
επιρροή σε όλες τις σχετικές πτυχές των έργων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 44
54
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαδικασία έγκρισης ήταν 
εμπεριστατωμένη: συμμετέχουν επαρκώς όλα τα 
σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη και η Επιτροπή προ ‑
σαρμόζει τη διαδικασία διαβούλευσης στις ιδιαιτερό ‑
τητες των έργων. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας 
λήψης αποφάσεων διατίθενται επαρκείς και πλήρεις 
πληροφορίες.
Σε όλες τις περιπτώσεις, η προστιθέμενη αξία είναι 
διασφαλισμένη: τα έργα υποβάλλονται στο αρμό ‑
διο επιχειρησιακό συμβούλιο μόνον εφόσον έχουν 
αποσαφηνιστεί όλες οι συνιστώσες των έργων και έχει 
καταστεί εμφανής η προστιθέμενη αξία τους.
Οι ρυθμίσεις για τις εκταμιεύσεις προπληρωμών 
επανεξετάζονται στα νέα υποδείγματα συμβάσεων για 
χρηματοδοτικά μέσα.
55
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η χορήγηση της χρηματοδό ‑
τησης ήταν σαφώς αιτιολογημένη σε όλες τις περι ‑
πτώσεις. Οι εν λόγω περιπτώσεις περιγράφονται στο 
σημείο 42 της έκθεσης και έχουν ελεγχθεί και αιτιολο ‑
γηθεί δεόντως από την Επιτροπή. Βλέπε απάντηση της 
Επιτροπής στο σημείο 42, στοιχεία α) έως ζ).
Σε όλες τις περιπτώσεις, οι προτεραιότητες των 
διευκολύνσεων έχουν ευθυγραμμιστεί με τις τομεακές 
πολιτικές της ΕΕ για καθεμία από τις περιφέρειες (ανα ‑
φέρονται ρητώς στους αντίστοιχους στρατηγικούς 
προσανατολισμούς).
Εντούτοις, η Επιτροπή θα εξετάσει τρόπους για την 
επίτευξη ευρύτερου αντικτύπου στην τομεακή πολι ‑
τική, καθώς και για τη βελτίωση της προβολής των 
ενισχύσεων της ΕΕ.
57
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Στο νέο έντυπο 
αίτησης προσδιορίζονται με σαφήνεια οι διάφορες 
μορφές προστιθέμενης αξίας που μπορεί να παράσχει 
η επιχορήγηση.Όσον αφορά το WBIF, η ΓΔ Διεύρυνσης έχει εξα ‑
σφαλίσει μέσω των συμβάσεων τεχνικής βοήθειας 
(IPF και IFICO) ότι όλα τα εργαλεία επικοινωνίας και 
προώθησης (ιστότοπος, εκθέσεις, κατευθυντήριες 
οδηγίες, ενημερωτικά δελτία, σεμινάρια, εργαστήρια 
κ.λπ.) προβάλλουν τον ρόλο της ΕΕ στον μηχανισμό. 
Επιπλέον, αναπτύσσεται μεγαλύτερη συνεργασία με 
τις μονάδες επικοινωνίας των διεθνών χρηματοδο ‑
τικών οργανισμών και οι αυξημένες αναφορές στην 
ΕΕ και στο WBIF είναι πλέον εμφανείς. Η προβολή και 
η συνεκτικότητα θα πρέπει να βελτιωθούν περαιτέρω, 
καθώς όλες οι δραστηριότητες επικοινωνίας του WBIF 
θα τεθούν υπό κεντρική διαχείριση στο πλαίσιο της 
νέας διευρυμένης σύμβασης IFICO.
52
Η Επιτροπή τονίζει ότι το εγχειρίδιο επικοινωνίας 
και προβολής των εξωτερικών δράσεων της ΕΕ είναι 
έγκυρο και εφαρμόζεται σε όλα τα έργα στον τομέα 
των εξωτερικών δράσεων.
Συμπεράσματα και συστάσεις
53
Η Επιτροπή είναι αρμόδια για τον σχεδιασμό των 
διευκολύνσεων, ο οποίος αξιολογείται θετικά στο 
πλαίσιο της έκθεσης. Η διαχείριση των έργων πραγ ‑
ματοποιείται βάσει συμφωνίας εταιρικής σχέσης. 
Η Επιτροπή διαχειρίζεται τις διευκολύνσεις, ενώ 
τα αναπτυξιακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είναι 
αρμόδια για την καθημερινή διαχείριση των έργων. 
Ασκούν τα δημοσιονομικά καθήκοντα που τους έχουν 
ανατεθεί σύμφωνα με τους κανόνες του καθεστώτος 
έμμεσης διαχείρισης που ορίζονται στον δημοσιονο ‑
μικό κανονισμό.
Η Επιτροπή έχει επινοήσει αυτό τον σχεδιασμό λαμβά ‑
νοντας πλήρως υπόψη τα δυνητικά οφέλη των διευ ‑
κολύνσεων και θεωρεί ότι η διαχείρισή τους υπήρξε 
επαρκής.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι για την επίτευξη των δυνητικών 
οφελών θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το είδος των 
επιχορηγήσεων (π.χ. τεχνική βοήθεια) και τα αποτελέ ‑
σματα της υλοποίησης των έργων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 45
59 α)
Στο έντυπο αίτησης έχει ήδη περιληφθεί ένα πλαίσιο 
για τη μέτρηση των αποτελεσμάτων, με συνοδευτικές 
κατευθυντήριες γραμμές που διευκρινίζουν τις ζητού ‑
μενες πληροφορίες. Συχνά ο αντίκτυπος της ειδικής 
επιχορήγησης της ΕΕ δεν μπορεί να διαχωρίζεται από 
το συνολικό έργο. Ωστόσο, όσον αφορά την επιχορή ‑
γηση της ΕΕ, η προστιθέμενη αξία πρέπει να επισημαί ‑
νεται με σαφήνεια (βλέπε ανωτέρω).
59 β)
Έχουν αποσταλεί οδηγίες σε όλες τις αντιπροσωπείες 
της ΕΕ, ενώ επί του παρόντος καταρτίζονται κατευθυ ‑
ντήριες γραμμές.
59 γ)
Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει τη σύσταση. Η Επι ‑
τροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα προσαρμογής της 
μεθοδολογίας ROM στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του 
συνδυασμού μέσων χρηματοδότησης.
60
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Επί του παρόντος, καταρτίζεται νέα συμφωνία ανά ‑
θεσης έμμεσης διαχείρισης για όλες τις αναθέσεις 
έργων στο πλαίσιο του συνδυασμού περιφερειακών 
διευκολύνσεων. Το εν λόγω υπόδειγμα σύμβασης θα 
περιλαμβάνει παράρτημα το οποίο θα αφορά ειδικά 
το σχέδιο επικοινωνίας και προβολής που θα καταρτί ‑
ζεται για κάθε μεμονωμένο έργο.57 α)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Η κατάρτιση 
κατευθυντήριων γραμμών για την αναθεώρηση της 
διακυβέρνησης με στόχο την καθοδήγηση της συμμε ‑
τοχής της Επιτροπής σε όλα τα στάδια της διαδικασίας 
έγκρισης, καθώς και για την παρακολούθηση του 
έργου, βρίσκεται σε εξέλιξη στο πλαίσιο της πλατφόρ ‑
μας της ΕΕ.
57 β)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Η διαδικασία 
βρίσκεται σε εξέλιξη και πιθανότητα θα ολοκληρωθεί 
κατά τα τέλη του 2014.
57 γ)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Στο πλαίσιο του 
αναθεωρημένου σχεδιασμού της διακυβέρνησης των 
συνδυαστικών διευκολύνσεων, προτάθηκε τα έργα 
να υποβάλλονται μόνο για οριστική έγκριση (κατάρ ‑
γηση της προσωρινής έγκρισης). Το έντυπο αίτησης 
περιλαμβάνει λεπτομερή περιγραφή της ανάγκης και 
της προστιθέμενης αξίας της επιχορήγησης, καθώς και 
του τρόπου με τον οποίο έχει καθοριστεί/υπολογιστεί 
το ποσό.
Η διαδικασία πρέπει να περιλαμβάνει προκαταρκτική 
ανάλυση και συζητήσεις για τα έργα τα οποία περιλαμ ‑
βάνονται στο χαρτοφυλάκιο και τα οποία πρέπει να 
αποσαφηνιστούν πριν από την υποβολή προς ορι ‑
στική έγκριση, με στόχο την εξασφάλιση της ωριμό ‑
τητας των έργων, του αντικτύπου και της βέλτιστης 
σχέσης κόστους‑οφέλους.
57 δ)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
58
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Στο μέλλον, οι 
ταμειακές ανάγκες θα συνεκτιμώνται πριν από την 
εκταμίευση. Επί του παρόντος, καταρτίζεται νέο υπό ‑
δειγμα σύμβασης για τα χρηματοδοτικά μέσα. Το μέτρο 
θα τεθεί πιθανότατα σε ισχύ έως τα τέλη του 2014.
59
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•  ένα αντίτυπο: 
από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu)·
•  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσες/χάρτες: 
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης( http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή 
καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που  πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσεις επί πληρωμή:
• από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu).
Συνδρομές επί πληρωμή:•  μέσω των εμπορικών αντιπροσώπων της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm).
QJ‑AB‑14‑016‑EL‑C ISSN 1831 ‑0826Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν συστήσει 
οκτώ περιφερειακές επενδυτικές διευκολύνσεις 
για τη στήριξη των εξωτερικών πολιτικών της ΕΕ. 
Σκοπός των εν λόγω επενδυτικών διευκολύνσεων 
είναι ο συνδυασμός επιχορηγήσεων που 
παρέχονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με 
δάνεια από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα 
(συνδυαστική χρηματοδότηση). Συνεισφέρουν 
στη χρηματοδότηση καίριων έργων υποδομών, 
για την υλοποίηση των οποίων απαιτούνται 
σημαντικοί χρηματοδοτικοί πόροι.
Το Συνέδριο αξιολόγησε την αποτελεσματικότητα 
του συνδυασμού επιχορηγήσεων της ΕΕ με δάνεια 
από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και κατέληξε 
στο συμπέρασμα ότι αυτός ο συνδυασμός υπήρξε 
σε γενικές γραμμές αποτελεσματικός. Μολονότι 
οι περιφερειακές επενδυτικές διευκολύνσεις 
οργανώθηκαν ορθά, τα δυνητικά οφέλη της 
συνδυαστικής χρηματοδότησης δεν 
αξιοποιήθηκαν πλήρως. Το Συνέδριο διατυπώνει 
σειρά συστάσεων προς την Επιτροπή, οι οποίες 
αφορούν την επιλογή των έργων και την έγκριση 
των επιχορηγήσεων, την εκταμίευση των 
κεφαλαίων, την παρακολούθηση της εκτέλεσης 
των επιχορηγήσεων της ΕΕ και τη βελτίωση της 
προβολής των ενισχύσεων της ΕΕ.
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ