ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 31.03.1998 
COM(1998) 134 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
σχετικά 
με δραστηριότητες στον πυρηνικό τομέα 
για 
τις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
και τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη 

ΙΙΙΝΛΚΑΣ NI ΊΊΙ :ΧΟΜΙ;ΝΩΓΜ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΉ 
2. ΣΤΟΧΟΣ 
3. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΜΕΣΑ. 
4. ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ. 
Α. ΑΠΟΤΕΛΈΣΜΑΤΑ 
Κανονιστικές αρχές 
Ακτινοπροστασία.... 
Σχέδιο ετοιμότητας εκτός εγκαταστάσεων 
Λαθρεμπόριο, έλεγχος των πυρηνικών υλικών, μέτρα διασφάλισης 
Διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων 
Έρευνα στον τομέα ασφάλειας της πυρηνικής σχάσης. 
Απορρόφηση σε άλλους τομείς απασχόλησης των επισημόνων του τομέα των πυρηνικών όπλων. 
Β. ΙίΦΛΡΜΟΓΠ 
Εφ<φμογή των l*hare/Tucis 
ΑΚΕΤ. 
Ερευνητικό πρόγραμμα στο πλαίσιο Ευρατόμ 
5. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ- ΝΕΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 
Α. Η ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΤΖΕΝΤΑΣ 2000. 
Β. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΑ ΝΑΚ (TACIS) 
Γ. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ 
Δ. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑ ΤΟ ΔΚΕΤ 
Ε. ΑΛΛΑ 
6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
ΕΠΙΣΚΌΠΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΏΝ ΧΟΡΗΙΏΝ (ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΩΝ 24) 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 , 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 
Ακτινοπροστασία 
Ετοιμότητα έκτακτης ανάγκης εκτός των (^καταστάσεων 
Έλιτγχος των πυρηνικών υλικών - Μέτρα διασφάλισης 
Επαναπροσανατολισμός των επιστημόνων πυρηνικών όπλων. 
Έρευνα και εκπαίδευση 
Βιομηχανική συνεργασία 
Δάνεια της Ευρατόμ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 
ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ PHARE ΚΑΙ TACIS. 
2-3 
1. Εισαγωγή 
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέλαβε σειρά δρασχηριοχήχων σχον πυρηνικό χομέα μεχά χο 1990. 
Σχεδιάσχηκαν ειδικά προγράμμαχα μεγάλου προϋπολογισμού, για χα οποία η Επιχροπή 
ορίσχηκε αρμόδια. Το έργο αυχό άρχισε να υλοποιείχαι ενώ οι πολίχες χης ΕΕ είχαν 
συνειδηχοποιήσει καθαρά χους κινδύνους που ενέχει η λειχουργία πυρηνικών σχαθμών σχις 
Χώρες χης Κενχρικής και Αναχολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ) και σχα Νέα Ανεξάρχηχα Κράχη 
(ΝΑΚ) και είχε σχόχο να δοθεί απάντηση σχις βαθιές πολιχικές αλλαγές που 
πραγμαχοποιούνχαι σχο μέρος αυχό χης Ευρώπης, με χις οποίες προέκυπχαν νέες δυναχόχηχες 
συνεργασίας. 
Προς χο παρόν σχα ΝΑΚ λειχουργούν 29 πυρηνικοί ανχιδρασχήρες: 29 σχη Ρωσία, 14 σχην 
Ουκρανία, ένας σχην Αρμενία και ένας σχο Καζακσχάν. 
Σχις χώρες χης Κενχρικής και Αναχολικής Ευρώπης λειχουργούν 20 ανχιδρασχήρες 
σοβιεχικού σχεδιασμού: 6 σχη Βουλγαρία, 4 σχην Ουγγαρία, 4 σχη Δημοκραχία χης Τσεχίας, 
4 σχη Σλοβακία και 2 σχη Λιθουανία. 
Σε χρεις από χις ενδιαφερόμενες χώρες, χο μερίδιο ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεχαι σε 
πυρηνικού σχαθμούς (ΠΣ) είναι σημανχικό: 85% σχη Λιθουανία, 44% σχην Ουκρανία και 
40% σχη Βουλγαρία. Πολλές από χις χώρες αυχές και ιδίως η Ρωσία και η Ουκρανία έχουν 
αναλάβει χην υποχρέωση να καχασχήσουν πιο ασφαλή χη χρήση χης πυρηνικής ενέργειας σχο 
εγγύς μέλλον. 
Η γενική επιδείνωση χης οικονομικής καχάσχασης χων χωρών αυχών είχε αρνηχικό ανχίκχυπο 
σχις εθνικές προσπάθειες βελχίωσης χης πυρηνικής ασφάλειας, για χην αναβάθμιση χης σχα 
διεθνώς αποδεκχά επίπεδα. Σχις περισσόχερες χώρες η οικονομική καχάσχαση χου χομέα είναι 
δεινή λόγω χων καθυσχερήσεων πληρωμής για χην παροχή ηλεκχρικού ρεύμαχος. Αυχή είναι 
και η βασική αιχία χου πενιχρού επιπέδου χων επενδύσεων για βελχίωση χης ασφάλειας και 
χης μη καχαβολής χων μισθών σχον χομέα, με αποχέλεσμα να μειώνονχαι η κινηχοποίηση και 
οι προσπάθειες για ασφάλεια. 
H διάλυση χης Σοβιεχικής Ένωσης είχε επίσης ανχίκχυπο σχην οργάνωση χου πυρηνικού 
χομέα. Ως συνέπεια, ορισμένες χώρες με σημανχικό πυρηνικό χομέα επιβαρύνονχαι λόγω 
ελλειπούς βιομηχανικής υποδομής ή ανυπαρξίας βιομηχανικών σχέσεων υψηλού επιπέδου οι 
οποίες χρειάζονχαι συνήθως για χη λειχουργία και χον εκσυγχρονισμό χων πυρηνικών 
εγκαχασχάσεων. 
Οι πολιχικές αλλαγές επηρέασαν επίσης χην καχάσχαση όσον αφορά χο σύσχημα ελέγχου χων 
πυρηνικών υλικών, χο οποίο απώλεσε χην ομοιογένεια χου. Σχον χομέα αυχό, η καχάσχαση 
καχέσχη ακόμα πιο σοβαρή από χο γεγονός όχι ορισμένες χώρες χης περιοχής, ιδίως η Ρωσία 
και η Ουκρανία έχουν ξεκινήσει φιλόδοξα προγράμμαχα για χην απάλειψη χων πυρηνικών 
χους οπλοσχασίων. Η συγκυρία χων παραγόνχων αυχών εξακολουθεί να αποχελεί κίνδυνο σε 
σχέση με χο λαθρεμπόριο πυρηνικών υλικών, που αποκχήθηκαν λαθραίως και πωλήθηκαν 
κρυφά. 
2. Στόχος 
Σχόχος χης παρούσας ανακοίνωσης είναι η γενική παρουσίαση χων δράσεων που ανέλαβε η 
Κοινόχηχα και η πρόχαση καχευθύνσεων όσον αφορά χον προγραμμαχισμό και χην 
υλοποίηση προγραμμάχων. 
Η ανακοίνωση αυχή ενχάσσεχαι σχο πλαίσιο : 
- χης πρόσφαχης διαδικασίας προσχώρησης Χων υποψηφίων χωρών χης Κενχρικής και 
Αναχολικής Ευρώπης· 
- χης έναρξης ισχύος χης συμφοονίας εχαιρικών σχέσεων και συνεργασίας με χα ΝΑΚ και 
- χης εμπειρίας που αποκτήθηκε καχά χα πρόσφαχα έχη σχο πλαίσιο χης εφαρμογής χων 
προγραμμάχων χης Ένωσης για αναβάθμιση χης πυρηνικής ασφάλειας σχις υπό εξέχαση 
χώρες. 
Οι δραστηριόχηχες σχον χομέα αυχό πρέπει να εξεχασθούν σχο πρίσμα χης γενικής ανάγκης 
επίχευξης μακρόπνοης μεχαρρύθμισης χου ενεργειακού κλάδου σχις εχαιρικές χώρες, 
βασιζόμενης σε γερά οικονομικά, χρημαχοπισχωχικά και περιβαλλονχικά κριχήρια. Σε όλες 
χις ενδιαφερόμενες χώρες υπάρχουν πράγμαχι δυναχόχηχες εφαρμογής μη δαπανηρών μέχρων 
εξοικονόμησης ενέργειας, λόγω χης υψηλής καχανάλωσης ενέργειας χων οικονομιών αυχών 
καθώς και χης πλεονάζουσας ικανόχηχας παραγωγής χου κλάδου. Η παροχή βοήθειας χης 
Ένωσης σχον χομέα θα συνεχισχεί, μεχαξύ άλλων σχο πλαίσιο χων προγραμμάχων Phare και 
Taris, σε σχενή συνεργασία με άλλους διεθνείς χρημαχοδόχες. 
Ωσχόσο, η παρούσα ανακοίνωση δεν αποσκοπεί να καλύψει χο σύνολο χης μεχαρρύθμισης 
χου ενεργειακού χομέα αλλά να εσχιασχεί, όπως ήδη σημειώθηκε, σχις αναγκαίες 
προσαρμογές χων προγραμμάχων παροχής βοήθειας της Ένωσης σχον πυρηνικό χομέα σχα 
ενδιαφερόμενα κράχη. Στην ανακοίνωση αυτή εξεχάζονχαι ιδίως χα προγράμμαχα παροχής μη 
επισχρεπχέων ενισχύσεων, ενώ αναγνωρίζεχαι επίσης η σημασία χων δανειοδοχικών μέσων 
όπως η Ευραχόμ για χην χελική επιχυχία της συνεργασίας σχον χομέα χης πυρηνικής 
ασφάλειας. Η ΕΕ βασίζεχαι σχις συνεχείς προσπάθειες σχο σημείο αυχό. 
Η εν λόγω βοήθεια παρέχεχαι επίσης από χα ίδια χα κράχη μέλη χης ΕΕ καθώς και από 
δυχικές χώρες που δεν ανήκουν στην ΕΕ, όπως οι ΗΠΑ, οι οποίες παρέχουν σημανχική 
χεχνογνωσία και χρημαχοοικονομικά μέσα (βλέπε παράρχημα 1 ). 
3. Κοινοτικοί μηχανισμοί και μέσα 
Η Ευρωπαϊκή Κοινόχηχα έχει προβεί σχη σύσχαση ορισμένων μηχανισμών προώθησης της 
πυρηνικής ασφάλειας και προσχασίας σχις ΧΚΑΕ και σχα ΝΑΚ. 
Οι πλέον δρασχήριοι μηχανισμοί είναι χα προγράμμαχα Phare και Taris, σχο πλαίσιο χων 
οποίων έχουν αναληφθεί υποχρεώσεις ύψους 150 και 573 εκαχ. ECU ανχισχοίχως από χο 
1990. 
Με απόφαση χου Συμβουλίου χο Μάρχιο 1994, ο μηχανισμός δανεισμού χης Ευραχόμ 
καχέσχη μέσο χρημαχοδόχησης έργων με σχόχο χη βελχίωση χης ασφάλειας και της 
αποδοχικόχηχας χων πυρηνικών σχαθμών και εγκαχασχάσεων χου κύκλου χων πυρηνικών 
καυσίμων σχις ΧΚΑΕ και σχα ΝΑΚ. Το ποσό που αφιερώνεχαι σχο σύνολο χων επιλέξιμων 
κραχών (κράχη μέλη χης ΕΕ και ορισμένα κράχη μη μέλη χης Αναχολικής Ευρώπης) 
ανέρχεχαι σε 1,1 δισεκαχ. ECU. Το μέσο αυχό, χο οποίο θα λειχουργεί σε σχενή συνεργασία 
με χα προγράμμαχα Phare/Taris θα αποχελεί ενδεχομένως βασικό φορέα χρημαχοδότησης 
χων μεγάλων επενδύσεων που απαιχούνχαι για χην αναβάθμιση χων εγκαχασχάσεων. Ωσχόσο, 
δεδομένης χης σημασίας χου σχεχικού επενδυχικού κόσχους, η συγχρημαχοδόχηση από άλλες 
εθνικές ή διεθνείς πηγές θα επιζηχείχαι σε συσχημαχική βάση. Η Επιχροπή συνεργάζεχαι 
σχενά σχα θέμαχα αυχά με την ETE, την ΕΤΑΑ και άλλους συναφείς διεθνείς οργανισμούς. 
Επίσης εφαρμόζεχαι σειρά άλλων κοινοχικών προγραμμάχων μικρόχερου προϋπολογισμού, 
όπως χο πρόγραμμα συνεργίας με σχόχο την προώθηση της συνεργασίας με τις ΧΚΑΕ και τα 
ΝΑΚ στον ενεργειακό τομέα. 
Με τα προγράμματα πλαίσιο της Ευρατόμ, διάφοροι εξειδικευμένοι οργανισμοί των ΧΚΑΕ 
και των ΝΑΚ έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν σχα ερευνηχικά έργα, κάχω από 
ειδικούς όρους. 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συμμετείχε επίσης σχο σχεδιασμό και χην εφαρμογή πολλών 
πολυμερών προγραμμάτων. Ι Ιρόκειχαι για χο Διεθνές Κένχρο Επισχήμης και Τεχνολογίας 
(ΛΚΙίΤ) στη Μόσχα και χο Λογαριασμό "Πυρηνικής Ασφάλειας" (ΛΠΑ) χον οποίο 
διαχειρίζεται η ΗΤΛΛ. 
Mr. χην παρούσα ανακοίνο>ση (βλέπε επίσης χο παράρτημα 2), δίδΓ.χαι γενική άποψη όλα>ν 
Χ(ι>ν σχεχικ(ί>ν μέσων που χρησιμοποιούνται στις ΧΚΛΙΛ και σχα ΝΛΚ σχον τομέα χης 
βελχίωσης ττ|ς πυρηνικής ασφάλειας. Γενικά, οι κοινοχικές πολιχικές αφορούν χην παροχή 
βοήθειας, μέσω μη επισχρεπχέων ενισχύσεων και/ή χορήγησης δανείων. Ο σωσχός 
συνχονισμός χων μέσων αυχών είναι σημανχικό θέμα αλλά η παρούσα ανακοίνωση 
εσχιάζεχαι κυρίως σχις μη επισχρεπχέες ενισχύσεις που χορηγούνχαι σχον εν λόγω χομέα. 
4. Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων 
Πραγμαχοποιήθηκε αξιολόγηση χων αποχελεσμάχων χων πρωχοβουλιών που αναλήφθησαν 
(βλέπε επίσης παράρχημα 3). Σχο σημείο αυχό αξίζει να γίνει μνεία χριών παραχηρήσεων : 
- ο αριθμός χων πυρηνικών εγκαχασχάσεων και ο όγκος χων πυρηνικών υλικών, είναι χόπο 
μεγάλος ώστε οι προσπάθειες από χο εξωχερικό για βελτίωση χης πυρηνικής ασφάλειας 
υπολείπονχαι καχά πολύ χων αναγκών 
- η αμοιβαία συνεννόηση μεχαξύ χων μερών για συμφωνία όσον αφορά χις ελλείψεις και 
χην εξεύρεση αποδεκτών λύσεων υπήρξε χρονοβόρα. 1 \ κληρονομιά χου παρελθόνχος χων 
εχαιρικών χωρίον έπαιξε σχο σημείο αυχό σημανχικό ρόλο. Οι εχαίροι μας δεν ήχαν 
εξοικειωμένοι με χις νομοθεχικές και πρακχικές προσεγγίσεις χων κοινοχικών 
προγραμμάχων ιδίως σχεχικά με χην κάλυψη χης πυρηνικής ευθύνης και χις διαδικασίες 
οργάνωσης διαγωνισμών 
οι προδιαγραφές μας όσον αφορά χον προγραμμαχισμό έχουν ως αποχέλεσμα μια 
ορισμένη βραδύτητα καχά χην υλοποίηση χων έργων. 
Παρά χα προαναφερόμενα εμπόδια, είναι δυναχό να διατυπωθεί ότι σε γενικές γραμμές τα 
προγράμματα είχαν ήδη θετικά αποτελέσματα. 
Α. Αποτελέσματα 
Ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων - πρόγραμμα παροχής βοήθειας στον τόπο 
των εγκαταστάσεων 
Το πρόγραμμα παροχής βοήθειας σχον χόπο χων εγκαχασχάσεων Phare/Taris θεο)ρείχαι 
γενικά ως μοναδικός μηχανισμός μεχαφοράς γνώσεων σχον χομέα χης ασφάλειας και χης 
θέσπισης ειδικών μέχρων βελχίωσης σε θέματα ασφάλειας σχους πυρηνικούς σχαθμούς, χάρη 
σχην προμήθεια εξοπλισμού. 
Η αποτελεσματικότητα χου ωσχόσο επηρεάστηκε από τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες 
μέσα στις οποίες πρέπει να λειτουργούν οι πυρηνικοί σταθμοί. Το 1996 το Ελεγκτικό 
Συνέδριο επέστησε την προσοχή στο θέμα του προσωπικού των εγκαταστάσεων της 
Ουκρανίας που δεν εισπράττει κανονικά το μισθό του. Κατά την Επιτροπή, πρόκειται για 
σοβαρό πρόβλημα εφόσον το προσωπικό αυτό είναι το κύριο αρμόδιο για την ασφάλεια των 
εγκαταστάσεων. Ωστόσο, τα κοινοτικά προγράμματα παροχής βοήθειας δεν μπορούν να 
αντισταθμίσουν αυτές τις ελλείψεις λειτουργίας του τοπικού τομέα παραγωγής ενέργειας. Η 
Κοινότητα στήριξε τη μεταρρύθμιση του τομέα παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος ο οποίος 
πρέπει σε τελική ανάλυση να γίνει αρκετά αποδοτικός ώστε οι σταθμοί παραγωγής να είναι 
σε θέση να πληρώσουν το προσωπικό και να επενδύσουν στην πυρηνική ασφάλεια. 
Στον τομέα της από μελέτης ασφάλειας (μελέτες), η τεχνογνωσία και η μεθοδολογία της 
Δυτικής Ευρώπης έχουν επιτυχώς μεταφερθεί στους εταιρικούς οργανισμούς. Αναμένεται ότι 
με την πλήρη υλοποίηση του προγράμματος, θα έχουν εξευρεθεί λύσεις όσον αφορά την 
πλειοψηφία χο>ν θεμάτων ασφαλείας βαθμού από II έως IV στον κατάλογο του Διεθνούς 
Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA). 
Κανονιστικές αρχές 
Έ(υς τώρα τα αποτελέσματα των έργο)ν παροχής βοήθειας σε κανονιστικούς οργανισμούς 
στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας παρουσιάζουν διακυμάνσεις. Ωρισμένες ΧΚΑΕ 
διαθέτουν τώρα αποτελεσματικούς οργανισμούς στον τομέα, ενώ σε άλλες χώρες η πρόοδος 
ήταν περιορισμένη για διάφορους λόγους όπως η έλλειψη πόρων, ο μικρός βαθμός 
ανεξαρτησίας ή η βραδύτητα κατά την αλλαγή βαθιά ριζωμένων αναχρονιστικών πρακτικών 
ή μεθόδων σκέψης. Ωστόσο, θεωρείται ότι όλοι οι παράγοντες έχουν συνειδητοποιήσει την 
ανάγκη σύστασης ανεξάρτητων κανονιστικών οργανισμών για την ασφάλεια και 
μακροπρόθεσμα η εξέλιξη αυτή είναι πιο ελπιδοφόρα από τις επιμέρους επιτυχίες που 
σημειώνονται όσον αφορά τη μεταρρύθμιση των διαδικασιών. 
Εντούτοις υπάρχει πάντα πρόβλημα σχετικά με το ανεπαρκές επίπεδο των χρηματικών πόρων 
των αρχών που είναι αρμόδιες για τα κανονιστικά θέματα στον πυρηνικό τομέα. Οι μισθοί 
τους οποίους είναι σε θέση να πληρώσουν είναι χαμηλοί σε σχέση με αυτούς που 
καταβάλλονται στον ανταγωνιστικό βιομηχανικό κλάδο, με αποτέλεσμα οι εν λόγω αρχές να 
αντιμετωπίζουν πρόβλημα συγκράτησης του προσωπικού τους. 
Ακτινοπροστασία 
Παραδοσιακά, στις περισσότερες ΧΚΑΕ και στα ΝΑΚ η ακτινοπροστασία δεν ήταν στο ίδιο 
επίπεδο με την ανίστοιχη στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Χρειάζονται ακόμα προσπάθειες 
για βελτίωση της κατάστασης. Οι οικονομικές δυσχέρειες παίζουν επίσης ρόλο, εφόσον θα 
πρέπει να υπάρξει εκσυγχρονισμός του εξοπλισμού σε πολλές εγκαταστάσεις, έτσι ώστε 
αυτός να ανταποκρίνεται στις σημερινές προδιαγραφές της ακτινοπροσχασίας. Όσον αφορά 
χις χώρες οι οποίες είναι υποψήφιες για προσχώρηση, χα νομοθεχικά κεκχημένα χης 
Κοινόχηχας απαιχούν χη σύσχαση υποδομής ακχινοπροσαχασίας, σχην οποία 
περιλαμβάνονται χα ακόλουθα σχοιχεία: δίκχυο ελέγχου χου περιβάλλονχος, καθεσχώς 
χορήγησης άδειας λειχουργίας, επιθεωρήεις για την προστασία του πληθυσμού και των 
εκτεθειμένων εργαζομένων, σύστημα ελέγχου των πηγών ακτινοβολίας, ικανότητα 
αξιολόγησης των ατυχημάχων και δυσχυχημάχων και ανάδραση σε περίπχωση έκτακτου 
κινδύνου, υπηρεσίες ακτινοπροστασίας (π.χ. δοσιμετρία), αρχείο καταγραφής της έκθεσης 
των εργαζομένων, προγράμματα κατάρτισης και θεσμοί, ικανότητα εκτίμησης του επιπέδου 
έκθεσης του πληθυσμού (περιλαμβανομένης της φυσικής έκθεσης), προγράμματα ποιοτικού 
ελέγχου του εξοπλισμού για τις ακτίνες Χ. 
Σχέδιο ετοιμότητας εκτός εγκαταστάσεων 
Μια μελέτη για την "εκτίμηση των αναγκών" που πραγματοποιήθηκε σε όλες τις ΧΚΑΕ και 
στα ΝΑΚ έδειξε στην Επιτροπή την ανάγκη να ξεκινήσει ένα συνεκτικό πρόγραμμα 
βοήθειας. Προς το παρόν, από τα πολλά έργα που έχουν αρχίσει μόνο μερικά βρίσκονται 
κοντά στην τελική φάση, έτσι ώστε να μην είναι δυνατό ακόμα να αξιολογηθεί πλήρως η 
εμπειρία στον τομέα. 
Λαθρεμπόριο, έλεγχος των πυρηνικών υλικών, μέτρα διασφάλισης 
Η συνεργασία στους τομείς της λογιστικής των πυρηνικών υλικών και των μέτρων 
διασφάλισης μεταξύ Ευρατόμ και της ρωσικής αρχής, η οποία άρχισε το 1992, είχε ως 
αποτέλεσμα καρποφόρες ανταλλαγές τεχνογνωσίας. 
Η σύσταση ενός Ρωσικού Κέντρου Μεθοδολογίας και Κατάρτισης (ΡΚΜΚ) στο Obninisk 
αποτελεί επίσης επιτυχία η οποία οφείλεται κυρίως στην άμεση συμμετοχή των ρωσικών 
αρχών. 
Σχον χομέα αυχό, η εφαρμογή γενικών επιστημονικών και τεχνικών μέτρων είναι πολύπλοκη 
χεχνική διαδικασία σχην οποία πρέπει να λαμβάνονχαι υπόψη χα προβλήμαχα που 
ενδεχομένως προκύπχουν από την παρούσα καχανομή ευθυνών μεχαξύ χης ΜΙΝΑΤΟΜ και 
χου Ρωσικού Πυρηνικού Κανονισχικού Φορέα GAN. 
Η κοινοχική χεχνογνωσία μεχαφέρθηκε επίσης σχις ΧΚΑΕ για χην καχαπολέμηση χου 
λαθρεμπορίου χων πυρηνικών υλικών. 
Διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων 
Με χο πρόγραμμα διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήχων πολλοί οργανισμοί και ινσχιχούχα 
χων ΧΚΑΕ και χων ΝΑΚ εξοικειώνονχαι με χη Δυχική χεχνολογία και προσέγγιση χων 
θεμάχων ασφαλείας. Ως αποχέλεσμα επεχεύχθη καλύχερος σχεδιασμός σειράς έργων για τη 
διαχείριση χων ραδιενεργών αποβλήχων. 
Το πρόγραμμα που εφαρμόζεχαι σχη βορειοδυχική Ρωσία βοήθησε σχον ενχοπισμό ειδικών 
προβλημάχων σχον χομέα και σχον καλύχερο σχεδιασμό συγκεκριμένων έργων προς 
υλοποίηση. Οι εργασίες σε άλλες περιοχές της Ρωσικής Ομοσπονδίας (Mayak, Τόμσκ και 
Κρασνοϊάρσκ) είχαν ως αποτέλεσμα χον προσδιορισμό χου επιπέδου μόλυνσης. Χάρη σχο 
πρόγραμμα για τη μολυσμένη περιοχή χου Τσερνομπίλ ελήφθη σειρά μέχρων αποκαχάσχασης 
χης περιοχής. 
Έρευνα στον τομέα ασφάλειας της πυρηνικής σχάσης 
Η συμμεχοχή ερευνηχικών οργανισμών χης Αναχολικής Ευρώπης σχα ερευνηχικά 
προγράμμαχα πυρηνικής ασφάλειας χης ΕΚ υπήρξε επιχυχής για αμφόχερα χα μέρη, εφόσον 
οι οργανισμοί χης αναχολικής πλευράς προσέφεραν σχην ΕΕ χην υψηλή χους χεχνική 
εμπειρογνωμοσύνη, ενώ η ΕΓί συνέβαλε σε διάφορα θεχικά αποχελεσμαχα σχις αναχολικές 
χώρες, κυρίως με χην καλύχερη εξοικείωση χων χωρών αυχών με χη δυχική προσέγγιση χης 
ασφάλΕΐας, π.χ. με την προσέγγιση σχετικά με τον κίνδυνο σοβαρού ατυχήμαχος ή χο 
συσχεχισμό μεχαξύ πειραμάχων και κωδικών. 
Απορρόφηση σε άλλους τομείς απασχόλησης των επισημόνων του τομέα των 
πυρηνικών όπλων 
Καχά χην χεχραεχή χου λειχουργία, χο Διεθνές Κένχρο Επισχήμης και Τεχνολογίας 
(ΔΚΕΤ) χης Μόσχας, βοήθησε σχο επαναπροσαναχολισμό 19.000 επιστημόνων και 
μηχανικών, 60% από χους οποίους έχουν ειδική πείρα σχην ανάπχυξη όπλων μαζικής 
καχασχροφής και χων συσχημάχων παραγωγής χους. Ιδιαίχερα, χα Ομοσπονδιακά 
Πυρηνικά Κένχρα VNIIEF και VNIITF απορρόφησαν σημανχικό μέρος χης 
χρηματοδότησης χου ΔΚΕΤ. Το γεγονός αυχό οφείλεχαι σχο επιστημονικό, τεχνικό και 
διανοητικό δυναμικό που υπάρχει σχα πυρηνικά κένχρα και χο οποίο ασχολείχαι με χο 
σχεδιασμό, χις δοκιμές και χην υποβολή για αποδοχή χων πυρηνικών όπλων. Προς χο 
παρόν, χα έργα χου ΔΚΕΤ απασχολούν πλέον χων 4.000 άρχια καχαρχισμένων 
επιστημόνων και μηχανικών των κένχρων αυχών. 
Β. Εφαρμογή 
Εφαρμογή των Phare/Tacis 
Κλίμακα των έργων - Φόρτος εργασίας 
Η σχραχηγική χων προγραμμάχων Phare/Tacis ήχαν να περιληφθούν όσο χο δυναχόν 
περισσόχεροι πυρηνικοί σχαθμοί, εξειδικευμένοι οργανισμοί και άχομα, προκειμένου να 
επιχευχθεί η ευρύχερη μεχαφορά δυχικών γνώσεων και πρακτικών σε όλους τους 
συμμεχέχονχες σχον χομέα. Ιδίως, χρημαχοδοχήθηκε μεγάλος αριθμός μελεχών και σχεδόν 
όλες οι πυρηνικές εγκαχασχάσεις περιελήφθησαν σχο πρόγραμμα παροχής βοήθειας ενχός 
χων εγκαχασχάσεων. Αξίζει να σημειωθεί όχι η σχραχηγική που επελέγη εξαρχής για χα 
προγράμμαχα βασιζόχαν σε μεγάλο βαθμό σχις συμβουλές και στη συνεργασία των αρμοδίων 
φορέων της ΕΕ, οργανωμένων στον όμιλο TPEG, Ευρωπαϊκό Όμιλχ) Οικονομικών 
Συμφερόντων των φορέων της ΕΕ που είναι αρμόδιοι για τη λειτουργία πυρηνικών 
εγκαταστάσεων. Η Ομάδα Διαχείρισης για την παροχή κανονιστικής βοήθειας (RAMG) που 
περιλαμβάνει τις κανονιστικές αρχές της ΕΕ και χους οργανισμούς χεχνικής ασφάλειας χης 
ΕΕ, συμμεχείχε επίσης ενεργά. Αόγω χης επιχυχίας χης εν λόγω σχραχηγικής εκχελούνχαι 
προς χο παρόν πολλά έργα με αποχέλεσμα να καθίσχαχαι δύσκολη η διαχείριση χους. Οι 
ομάδες αυχές παρέχουν προς χο παρόν βοήθεια για χο σχεδιασμό λιγόχερων και μεγαλύχερων 
έργων, ιδίως σχον κανονισχικό χομέα 
Προμήθεια εξοπλισμού 
Ο χομέας πυρηνικής ασφάλειας είναι μοναδικός (χουλάχισχον σχο πλαίσιο χου Tacis), από 
χην άποψη όχι ένα σημανχικό μέρος χου προϋπολογισμού αφιερώνεχαι για χην προμήθεια 
εξοπλισμού και στην περίπτωση των έργων που χρηματοδοτούνται από το σχέδιο ΕΚ/Ομάδας 
των 7 για το Τσερνομπίλ, για έργα υποδομής "κλειδί στο χέρι". Το γεγονός αυτό είχε ως 
συνέπεια τις ακόλουθες δυσκολίες κατά την υλοποίηση : 
- η συνήθης διάρκεια, από χην εχοιμασία χων χεχνικών προδιαγραφών έως την υπογραφή της 
σύμβασης προμήθειας είναι χουλάχισχον 18 μήνες. 
- η προμήθεια εξοπλισμού μεχά χην υπογραφή της σύμβασης μπορεί να καθυστερήσει επί 
σειρά εχών και η καθυσχέρηση αυτή δεν προβλέπεχαι λόγω χων πολλών ενεργειών που 
χρειάζονχαι, περιλαμβανομένης χης χορήγησης άδειας, χης πισχοποίησης και χου 
εκτελωνισμού. 
Είναι προφανές όχι η διάρκεια χης διαδικασίας προμήθειας δεν εκχιμήθηκε σωσχά καχά χα 
πρώχα έτη εφαρμογής χων προγραμμάχων. 
Πυρηνική ευθύνη τρίτων 
Η Επιχροπη χρειάστηκε να βρει προσωρινές λύσεις για χα κράχη χα οποία δεν είχαν 
υπογράψει χη συνθήκη χης Βιέννης σχεχικά με χην πυρηνική ευθύνη χρίχων ή χα οποία δεν 
είχαν θεσπίσει καχάλληλη εθνική νομοθεσία. Για χο σκοπό αυχό, υπεγράφησαν μνημόνια 
συμφωνίας με χη Ρωσική Ομοσπονδία, χην Ουκρανία και χο Καζακσχάν. Οι συμφωνίες αυχές 
περιλαμβάνονχαι πλέον συστηματικά στις νέες συμβάσεις. Όσον αφορά το Tacis, οι 
δυσκολίες προέκυψαν από συμβάσεις που υπεγράφησαν πριν τη σύναψη χων μνημονίων 
συμφωνίας και σχα οποία η Επιχροπη ήχαν αναγκασμένη να δεχθεί περιορισχικές ρήχρες 
σχεχικά με χη διάδοση και την εκμετάλλευση χων αποχελεσμάχων από χους δικαιούχους. 
Για χην αρμονική εξέλιξη χων βιομηχανικών σχέσεων μεχαξύ εχαιρειών χης ΕΕ και χων 
ΝΑΚ, είναι απαραίχηχο χα κράτη αυτά να υπογράψουν στο σύνολο τους χη συνθήκη χης 
Βιέννης και να θεσπίσουν την πρέπουσα εθνική νομοθεσία. 
Συμμετοχή των τοπικών αρχών ασφαλείας 
Παρά τις προσπάθειες μας για ενίσχυση των τοπικών αρχών ασφαλείας, φαίνεχαι όχι ο 
διάλογος μεχαξύ χων φορέων εκμεχάλλευσης και χων κανονισχικών αρχών δεν έχει 
αναπχυχθεί ακόμα σε ικανοποιηχικό βαθμό σχις εχαιρικές χώρες. Αυχό ισχύει ιδιαίχερα για χα 
έργα που αφορούν χην προμήθεια εξοπλισμού, χην πισχοποίηση προγραμμάχων για 
υπολογισμούς και καχάρχιση χου προσωπικού χειρισμού χων σχαθμών. Η υλοποίηση καχέσχη 
δυσχερής λόγω απροβλέπχων απαιτήσεων τις οποίες προέβαλαν οι αρμόδιες κανονιστικές 
αρχές, γεγονός το οποίο ενδεχομένως οφείλεχαι σχην έλλειψη διαλόγου σε εθνικό επίπεδο. 
Ένας περαιχέρω λόγος για χις δυσκολίες αυχές φαίνεχαι όχι είναι η έλλειψη πόρων χων 
αρμόδιων για χην ασφάλεια αρχών. Η συμμεχοχή χους σχα έργα εξαρχάχαι ολοένα και 
περισσόχερο από χη δυναχόχηχα επαρκούς χρημαχοδόχησης σχο πλαίσιο χων έργων παροχής 
βοήθειας ή κάλυψης χων δαπανών με χα έσοδα για χη χορήγηση αδειών. 
Συμφωνία με τους δικαιούχους σετικά με το περιεχόμενο των έργων 
Η συγγραφή χων λεπχομερών χεχνικών προδιαγραφαών και η χελική έγκριση χους από χους 
δικαιούχους είναι πιο δυσχερής απ'ό,χι προβλέπεχο αρχικά. Οι λόγοι οφείλονχαι εν μέρει σχο 
γεγονός όχι καχά χον προγραμμαχισμό, οι συζηχήσεις σχεχικά με χο περιεχόμενο χων έργων 
παραμένουν αναγκαστικά σε γενικό επίπεδο. Επίσης σε ορισμένες περιπχώσεις 
δημιουργούνχαι δυσκολίες λόγω χων διαφορεχικών απόψεων όσον αφορά χους σχόχους χου 
προγράμμαχος, με την Επιχροπή να επιθυμεί να χονίσει χα θέμαχα ασφάλειας και χους 
δικαιούχους να ενδιαφέρονχαι περισσόχερο με χη διαχήρηση ή και χην αύξηση της 
ικανότητας των εγκαταστάσεων. 
Άλλα στοιχεία 
- Οι πόροι που αφιερώνονται σχο πλαίσιο χου Tacis για πληρωμές σχους χοπικούς 
υπεργολάβους θεωρούνχαι ανεπαρκείς από πολλούς οργανισμούς. Το σημείο αυχό υπήρξε 
συχνά ανχικείμενο μακροσκελών συζητήσεων. 
- Υπήρξαν περιπτώσεις κατά τις οποίες οι δικαιούχοι των έργων, ιδίως στη Ρωσία, δέχθηκαν 
παρά τη θέληση τους, τα αποτελέσματα ανοικτών διαγωνισμών τα οποία δεν θεωρούσαν 
συμβατά με τους στόχους της βιομηχανικής πολιτικής της Ρωσίας. 
- Κατά την επιλογή των έργων, χρειάσθηκαν συμβιβασμοί με τους εταιρικούς οργανισμούς 
λόγω διαφοράς απόψεων με την ΕΕ σχετικά με τις ελλείψεις σε θέματα ασφαλείας και τις 
καλύχερες δυναχές λύσεις. Το σημείο αυχό πρέπει να εξεχασθεί λαμβάνονχας υπόψη χην 
εθνική αποκλεισχικά αρμοδιότηχα σε θέμαχα ασφάλειας, ενώ χα προγράμμαχά μας 
σχεδιάζονχαι βάσει χης ζήχησης. 
- Η Επιχροπή, από χην πλευρά χης, προσπάθησε να συνονίσει, καχά χο μέχρο χου δυναχού χα 
προγράμμαχά και χα έργα σε όλες χις ενδιαφερόμενες χώρες: η διαχείριση χου προγράμμαχος 
πυρηνικής ασφάλειας Phare και Tacis ανεχέθη σε μια μονάδα ενώ ορίσχηκαν μηχανισμοί 
συνχονισμού όπως προβλεπεχαι σχο καχευθυντήριο σχέδιο TPEG. 
ΔΚΕΤ 
Το ΔΚΕΤ έφερε πλήρως εις πέρας την εντολή που του είχε ανατεθεί από τη συμφωνία 
για τη σύσχασή χου, ιδίως όσον αφορά χις οικονομικές πράξεις και χις αγορές. Σχο 
σημείο αυχό περιλαμβάνεχαι η εξαίρεση από χη φορολογία χων εισαγομένων η 
εξαγομένων εξοπλισμών και χων μισθών που καχαβάλλονχαι απευθείας σχο 
επιστημονικό προσωπικό. 
Κατά την άποψη χων συμμεχεχόνχων μερών χου ΔΚΕΤ, η καλή αυτή λειτουργία 
οφείλεται στην καλή τους επιλογή της Μόσχας ως κέντρο εγκατάστασης της 
γραμματείας του ΔΚΕΤ, έτσι ώσχε να εξεχάζονχαι αμέσως όλα χα επείγονχα περισχαχικά 
και να υπάρχει σωσχή και έγκαιρη απάνχηση σχα προβλήμαχα. Ωσχόσο, η λειχουργία 
χου κένχρου εξαρχάχαι αποκλεισχικά από προεδρικό διάχαγμα και θα πρέπει να 
επιχελεσθεί πρόοδος προκειμένου να εγκριθεί η συμφωνία από χο Κοινοβούλιο. 
Ερευνητικό πρόγραμμα στο πλαίσιο Ευρατόμ 
Προς χο παρόν, μία από χις κυριόχερες δυσκολίες για χη συμμετοχή των ερευνητικών 
οργανισμών χων ΧΚΑΕ/ΝΑΚ σχο παρόν ερευνηχικό πρόγραμμα πλαίσιο χης Ευραχόμ είναι 
όχι πρέπει να συνεισφέρουν με χα απαραίχηχα χρημαχικά ποσά ώσχε να συμμεχάσχουν ως 
εταίροι με όλα τα δικαιώματα στο πλαίσιο πολυεταιρικών έργων. 
10 
Επιπλέον, και άλλα πρακχικά προβλήμαχα προκύπχουν ειδικά όσον αφορά οργανισμούς χων 
υποψηφίων χωρίον : 
- οι επιστήμονες δεν διαθέχουν αρκετή εμπειρία συνεργασίας με άλλες ομάδες γύρω από 
κοινά ερευνηχικά έργα, με αποχέλεσμα οι αμοιβαίες ανχαλλαγές ερευνηχικών προγραμμάχων 
και προκαχαρκχικών αποχελεσμάχων να αποχελεί νέο και δύσκολο θέμα γι'αυχούς και, 
- οι επισχήμονες και χα σχελέχη διαχείρισης δεν είναι συνηθισμένοι να υποβάλλουν 
προσφορές για ερευνηχικά θέμαχα και θα έχουν δυσκολία καχά την ετοιμασία των 
προϋπολογισμών, τον προσδιορισμό του κόστους του εργατικού δυναμικού, των εξοπλισών, 
των ταξιδιών κ.λπ. καθώς και για την καταγραφή όλων των απαραίτητων πληροφοριών σε 
αρχεία για τη δικαιολόγηση των δαπανών και ενόψει ενδεχομένου ελέγχου. 
5. Προοπτικές- Νέες κατευθύνσεις 
Από το 1990 η Ένωση στήριξε χις εχαιρικές χώρες για τη μεταρρύθμιση του ενεργειακού 
τομέα λαμβάνοντας υπόψη υγιή οικονομικά, χρηματοπιστωτικά και περιβαλλοντικά κριτήρια. 
Στόχος είναι η δημιουργία ενός αειφόρου και αποτελεσμαχικού ενεργειακού χομέα, που να 
υπάγεχαι σχους κανόνες της αγοράς και να είναι προσαρμοσμένος στις ανάγκες των 
διαφόρων χωρών. Η ΕΕ θα συνεχίσει αυτές χις δρασχηριόχηχές χης καχά χα προσεχή έχη, 
δεδομένης χης νέας καχάσχασης που διαμορφώθηκε σχις ΧΚΑΕ, αφενός, δηλαδή χης έναρξης 
διαδικασίας προσχώρησης και σχα ΝΑΚ, αφεχέρου, δηλαδή χων συμφωνιών συνεργασίας 
που άρχισαν να ισχύουν ή που θα χεθούν σύνχομα σε ισχύ. 
Όσον αφορά την πυρηνική ασφάλεια, κύριο θέμα χης παρούσας ανακοίνωσης, η Αχζένχα 
2000 ανεγνώρισε χην ανάγκη για πυρηνική ασφάλεια σχις υποψήφιες χώρες χου επιπέδου χων 
διεθνών προδιαγραφών, σύμφωνα με την προσέγγιση χης Ομάδας χων 7 από χο 1992. Αυχό 
θα μπορούσε να επιχευχθεί χάρη σχην προενχαξιακή σχραχηγική και σχις απαραίτητες 
συνεισφορές τις οποίες πρέπει να πραγματοποιήσουν οι άλλοι εταίροι και οργανισμοί. 
Οι νέες συμφωνίες συνεργασίας με τα ΝΑΚ προβλέπουν επίσης αναβαθμισμένο επίπεδο και 
τρέφουν μεγαλύτερες φιλοδοξίες όσον αφορά τα θέματα πυρηνικής ασφάλειας. 
Οι προτάσεις που ακολουθούν πρέπει συνεπώς να εξετασθούν μέσα στο νέο αυτό πλαίσιο. 
Α. Η ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣΑΤΖΕΝΤΑΣ 2000 
Η γενική στρατηγική της Επιχροπής σε θέμαχα πυρηνικής ασφάλειας δεδομένης χης 
διεύρυνσης δεν αποβλέπει μοναδικά σχη μείωση χου κινδύνου που σχεχίζεχαι με χη χρήση 
χης πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς σχις χώρες αυχές, αλλά επίσης και σχην 
αναβάθμιση χων γενικών προδιαγραφών πυρηνικής ασφάλειας (περιλαμβανομένης χης 
διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήχων) σε επίπεδο συγκρίσιμο με αυχό που ισχύει στην ΕΕ. 
Στην Ατζέντα 2000, οι πυρηνικές εγκατασχάσεις σχις ΧΚΑΕ καχανέμονχαι σε 3 κατηγορίες : 
- αντιδραστήρες δυτικού σχεδιασμού (ένας στη Ρουμανία και ένας στη Σλοβενία) 
- αντιδραστήρες σοβιετικού σεδιασμού αλλά οι οποίοι επιδέχονται βελτιώσεις ώστε να 
παρέχουν ικανοποιητικό επίπεδο ασφάλειας (17 συνολικά, από τους οποίους στη 
Δημοκρατία της Τσεχίας: 4 σε λειτουργία και 1 υπό καχασκευή, σχην Ουγγαρία: 4, σχη 
Σλοβακία: 2, σε λειχουργία και 4 υπό καχασκευή και σχη Βουλγαρία: 2) 
- ανχιδρασχήρες σοβιεχικού χύπου οι οποίοι δεν επιδέχονχαι αναβάθμιση σε λογικό κόσχος (8 
συνολικά, Βουλγαρία 4, Σλοβακία 2 και Λιθουανία 2) 
Όπως αναφέρεχαι σχην Ατζέντα 2000, κύριοι σχόχοι είναι : 
11 
- Για την πρώτη κατηγορία ανχιδρασχήρων να εξασφαλισχεί η μακροπρόθεσμη ασφαλής 
λειχουργία. 
- Για χη δεύχερη κατηγορία ανχιδρασχήρων να εξασφαλισχεί όχι η αναβάθμιση χην οποία θα 
αναλάβουν να πραγμαχοποιήσουν οι χώρες θα γίνει χαχέως και αποχελεσμαχικά και όχι θα 
έχει ικανοποιηχικά αποχελέσμαχα. 
- Για χην χρίχη καχηγορία ανχιδρασχήρων να εξασφαλισχεί η πλήρης λήξη της λειχουργίας 
χους, βάσει λογικού και συμφωνημένου χρονοδιαγράμμαχος('). 
Προτεινόμενη δράση 
Είναι απαραίχηχο να βρεθεί χρόπος συνεργασίας με χα κράχη αυχά προκειμένου να 
αποδώσουν χη σωσχή προχεραιόχητα στην πυρηνική ασφάλεια και να ετοιμάσουν λογικές 
λύσεις όσον αφορά χα ενεργειακά χους προβλήμαχα, λαμβάνονχας παράλληλα υπόψη χους χη 
δυναχόχητα ανάπχυξης εναλλακτικών πηγών ενεργείας και χην αποδοχικόχερη χρήση χης 
ενέργειας. 
Συνεπώς, η Επιχροπή θα αρχίσει συζηχήσεις με χις ενδιαφερόμενες χώρες με σχόχο χο 
σχεδιασμό χου συνόλου χου ενεργειακού χομέα και χην ανάπχυξη, σε σχενή συνεργασία με 
χους διεθνείς χρημαχοδοχικούς οργανισμούς, χων συσχημάχων χρημαχοδόχησης σχα οποία θα 
βασίζεχαι η διεθνής οικονομική σχήριξη. Αυχό θα πραγμαχοποιηθεί, καχά χο μέχρο χου 
δυναχού μέσω χων υφισχάμενων μηχανισμών συνεργασίας, όπως οι υποεπιχροπές που 
συσχάθηκαν σχο πλαίσιο χων ευρωπαϊκών συμφωνιών και καχά χρόπο συμβαχό με χη 
διαδικασία εφαρμογής χων "εχαιρικών σχέσεων προσχώρησης" και χων "Εθνικών Σχεδίων 
για χην Υιοθέτηση του Κεκτημένου", βάσει χων οποίων θα καθορίζονχαι οι προχεραιόχηχες 
και οι δράσεις προς εκτέλεση καχά χην προενχαξιακή περίοδο. 
Επίσης, για όλες χις ενδιαφερόμενες χώρες, θα παράσχεχαι σχήριξη σχις αρχές και σχους 
φορείς εκμεχάλλευσης προκειμένου να βοηθηθούν για να βελχιώσουν χις γνώσεις χους σχον 
χομέα χης πυρηνικής ασφάλειας. Ιδιαίχερα : 
- για όλες χις καχηγορίες ανχιδρασχήρων, θα συνεχισχεί η παροχή χεχνικής βοήθειας σχους 
φορείς εκμεχάλλευσης χων πυρηνικών σχαθμών προκειμένου να εξασφαλισχεί ή να 
επιτευχθεί υψηλό επίπεδο λειτουργικής ασφάλειας· 
- για χη δεύχερη καχηγορία ανχιδρασχήρων, παροχή βοήθειας, όχαν αυχό είναι χεχνικά και 
οικονομικά σκόπιμο, καχά χην εχοιμασία μέχρων αναβάθμισης χης ασφάλειας, μέχρα χα 
οποία θα χρημαχοδοχούνχαι από εθνικές ή και διεθνείς επενδύσεις· 
για χην χρίχη καχηγορία ανχιδρασχήρων, η επιθυμηχή χαχεία λήξη της λειτουργίας τους 
δημιουργεί σειρά σημαντικών προβλημάτων. Προς το παρόν, χώρες όπως η Βουλγαρία, η 
Σλοβακία και η Λιθουανία έχουν τη δυνατότητα να παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα σε πολύ 
χαμηλό κόστος αλλά δεν μεριμνούν καθόλου όσον αφορά το κόστος του κλεισίματος των 
πυρηνικών αντιδραστήρων. Όσο δεν θα είναι σε θέση να χρηματοδοτήσουν εναλλακτικές 
πηγές ενέργειας, η διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων, το κόστος του κλεισίματος και οι 
συναφείς κοινωνικές και περιφερειακές πτυχές, θα προκαλούν πάνχα προβλήμαχα σχην 
χήρηση χου χρονοδιαγράμμαχος χων κλεισιμάχων που έχουν ήδη συμφωνηθεί. 
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να προσδιορίσει χην οικονομική χης συμμεχοχή όχαν 
επιχευχθεί ικανοποιηχική και συνεκτική συμφωνία με χις ενδιαφερόμενες χώρες, σχην οποία 
1 Οι συμφωνίες για το Λογαριασμό Πυρηνικής Ασφάλειας (ΛΠΑ) με τη Βουλγαρία και τη Λιθουανία 
προβλέπουν ταχεία κλεισίματα υπό όρους. Η κατάσταση όσον αφορά τις ημερομηνίες έχει ως εξής : 
Kozloduy 1 -4 αρχικά από το 1998 έως το 2000, τώρα όχι πριν το 2001 ανάλογα με την τήρηση των όρων. 
Ignalina 1: 2001, Ignalina 2: 2005 (προβλεπόμενες ημερομηνίες για την πλήρωση του κενού μεταξύ του 
καναλιού του καυσίμου και του γύρω περιβλήματος). 
12 
θα λαμβάνονχαι υπόψη οι επιπτώσεις χων διαφόρων επιλογών σε σχέση με χις μελλονχικές 
ενεργειακές πολιχικές και αφού έχει εκχιμηθεί το επίπεδο χων πόρων που θα χρειασθούν για 
χο σκοπό αυχό. Καχά τη διετία 1998-1999, εξετάζεται η δυνατότητα καταβολής 50 εκατ. ECU 
μέσω του Phare, για τα δύο έτη και για πολυκρατικά έργα στον πυρηνικό τομέα. Μετά το 
2000, η χρηματοδότηση έργων πυρηνικής ασφάλειας θα συνεχίσει μέσω του Phare. Η 
δυνατότητα χρηματοδότησης έργων που αφορούν την πυρηνική ρύπανση στο πλαίσιο του 
περιβαλλοντικού σκέλους του Οργάνου Διαρθρωτικών Προενταξιακών Πολιτικών (ΟΔΠΠ) 
δεν μπορεί να αποκλεισθεί εκ των προτέρων. 
Στο πλαίσιο αυτό, θα κληθούν επίσης να παίξουν ρόλο οι Διεθνείς Χρηματοδοτικοί 
Οργανισμοί καθώς και το μέσο δανεισμού της Ευρατόμ. Με τον ίδιο τρόπο, τα κράτη μέλη 
της ΕΕ και τα δυτικά κράτη εκτός ΕΕ, όπως οι ΗΠΑ, θα πρέπει να συνεχίσουν την 
προσπάθεια τους όσον αφορά τη μεταφορά τεχνογνωσίας και τη χορήγηση σημαντικών 
χρηματικών μέσων. 
Β. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΑ ΝΑΚ (TACIS) 
Προτείνεται ο ακόλουθος νέος προσανατολισμός: 
• απόδοση προτεραιότητας στην πυρηνική ασφάλεια για τις συμφωνίες εταιρικών σχέσεων 
και συνεργασίας και συνεννόηση για αντικειμενικούς ποσοτικά αξιολογήσιμους όρους 
και υποχρεώσεις, ιδίως στη Ρωσία· 
• λεπτότερος προσδιορισμός των προτεραιοτήτων κατά την εφαρμογή του προγράμματος 
πυρηνικής ασφάλειας Tacis και ιδίως : 
- ανάληψη πλέον επικεντρωμένων δράσεων για τη βελτίωση της ασφάλειας των 
πυρηνικών αντιδραστήρων, κατά προτίμηση στις εγκαταστάσεις που είναι και οι πιο 
προβληματικές· 
- αντιμετώπιση των προβλημάτων που αφορούν τη διαχείριση των ραδιενεργών 
αποβλήτων. Στο σημείο αυτό, πρώτη προτεραιότητα θα είναι η εξέταση της κοινοτικής 
συμμετοχής σε έργα σχετικά με τη διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων στη βορειοδυτική 
Ρωσία, κατά προτίμηση στο πλαίσιο του Barents Euro Arctic Council (BEAC)· 
- συνέχιση ορισμένων δραστηριοτήτων γενικού τύπου (γενική λειτουργική στήριξη 
φορέων της ΕΕ προς τοπικούς φορείς, πολιτικά και θεσμικά θέματα, περιλαμβανομένης 
της κανονιστικής στήριξης, μέτρα διασφάλισης, ετοιμότητα σε περίπτωση έκτακτου 
κινδύνου και διαρθρο>τικές μεταρρυθμίσεις)· 
στήριξη για τη δημιουργία θετικού κλίματος στον ενεργειακό τομέα ώστε να 
προωθούνται οι τρέχουσες, εθνικές και διεθνείς επενδύσεις. Στο σημείο αυτό 
περιλαμβάνεται η απαραίτητη μεταρρύθμιση του ηλεκτρικού τομέα και της τοπικής 
βιομηχανίας. Για την τοπική βιομηχανία θα πρέπει να προβλεφθούν στήριξη για έργα 
βιομηχανικής συνεργασίας μεταξύ βιομηχανίας της ΕΕ και τοπικής βιομηχανίας· 
- στήριξη για προσχώρηση και εφαρμογή των διεθνών συμβάσεων (σύμβαση 
πυρηνικής ευθύνης τρίτων, πυρηνικής ασφάλειας, απόβλητων και ραδιενεργών 
καυσίμων) και 
- συνέχιση της παροχής βοήθειας στην Ουκρανία για κλείσιμο του Τσερνομπίλ κατά το 
2000, σύμφωνα με το πρωτόκολλο του μνημονίου συμφωνίας της Ομάδας των 7-
Ουκρανίας ιδίως με την ενδεχόμενη χορήγηση δανείου Ευρατόμ για την περάτωση δύο 
αντιδραστήρων στις Rovno και Khmelnitsky. Η πρόοδος που συντελείται κατά την 
εφαρμογή του εν λόγω μνημονίου θα αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστής ανακοίνωσης 
κατά τη διάρκεια του έτους. 
• ορθολογικότερη διαχείριση του κύκλου του έργου. 
13 
Γ. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ 
II ενσο>μάχ(υση χο>ν ανατολικών ερευνητικών οργανισμών πρέπει να προωθηθεί προς 
αμοιβαίο όφελος των εταίρων, ιδίως για τις νέες γενεές. Τα μέσα για την πραγματοποίηση του 
σκοπού αυτού είναι διαφορετικά στις υποψήφιες χώρες σε σχέση με τα ΝΑΚ. Και στις δύο 
περιπτώσεις τα προγράμματα τεχνικής βοήθειας Phare και Tacis παίζουν ρόλο, 
συμπληρώνοντας τις δυνατότητες που προβλέπονται στα προτεινόμενο 5ο πρόγραμμα 
πλαίσιο έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης ET Α (Ευρατόμ, ΕΚ). 
Για τις υποψήφιες χώρες, η πρόταση της Επιτροπής για τα προγράμματα πλαίσιο προβλέπει 
τη δυνατότητα γι'αυτές να συμμετάσχουν στα προγράμματα, συνεισφέροντας στη 
χρηματοδότηση τους σε αντάλλαγμα δικαιώματος συμμετοχής ιδίου επιπέδου με αυτό των 
κρατών μελών. Από τις δέκα υποψήφιες χώρες, οι πέντε ζήτησαν ήδη την έναρξη 
διαπραγματεύσεων ενόψει αυτής της σύνδεσης. Πρόκειται για την Εσθονία, την Πολωνία, την 
Ουγγαρία, τη Σλοβενία και την Δημοκρατία της Τσεχίας. Πολλές απ'αυτές δήλωσαν ότι 
επιθυμούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα Ευρατόμ καθώς και στο πρόγραμμα ΕΚ. 
Όσον αφορά τα ΝΑΚ και τη μη υποψήφιες ΧΚΑΕ, η πρόταση της Επιτροπής για διεθνή 
συνεργασία μέσα στο 5ο πρόγραμμα πλαίσιο ΕΚ, προβλέπει την από κοινού εκτέλεση 
ειδικών ερευνητικών έργων και συντονισμένων δράσεων σε τομείς παρόμοιους, με αυτούς 
που περιλαμβάνονται προς το παρόν στα INCO-Copernicus και INTAS (4ο πρόγραμμα 
πλαίσιο ΕΚ) καθώς και στον τομέα της ασφάλειας των αντιδραστήρων. 
Στην πρόταση του προγράμματος Ευρατόμ προβλέπεται η δυνατότητα χρησιμοποίησης 
κοινοτικής χρηματοδότησης για διευκόλυνση της συμμετοχής των ΧΚΑΕ/ΝΑΚ. 
Δ. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΚΕΤ 
Μετά 4 έτη λειτουργίας, το ΔΚΕΤ έχει πάντα τον ίδιο στόχο, δηλαδή την απασχόληση των 
εξειδικευμένων επιστημόνων στον τομέα όπλων μαζικής καταστροφής σε άλλους τομείς, ενώ 
έχει αποδείξει την ωριμότητα του στο θέμα αυτό. Συνεπώς το ΔΚΕΤ βαίνει προς το παρόν σε 
φάση παγίωσης. 
Θα τονισθεί η περαιτέρω εμβάθυνση του προγράμματος εταιρικών βιομηχανικών σχέσεων 
και των ομάδων επαφής εμπειρογνωμόνων με τις οποίες έρχονται σε επαφή διαχειριστικά 
στελέχη του ΔΚΕΤ και εταίροι του ΔΚΕΤ με στόχο την προώθηση έργων σε τεχνικούς τομείς 
έργα τα οποία θα προσέφεραν μακρόπνοες δυνατότητες απασχόλησης στους 
προαναφερόμενους επιστήμονες. 
Επιπλέον, περατώνεται προς το παρόν η διαδικασία συμμετοχής της Κοινότητας στο 
Ουκρανικό Κέντρο για την Επιστήμη και την Τεχνολογία. 
Ε. ΑΛΛΑ 
Η Επιτροπή θα λάβει σειρά άλλων μέτρων όπως εμβάθυνση της διαδικασίας παροχής 
τεχνικών συμβουλών και βελτίωση του εσωτερικού συντονισμού προκειμένου να 
εφαρμοστούν επιτυχώς οι προαναφερόμενοι επαναπροσανατολισμοί. 
6. Συμπέρασμα 
Η Επιτροπή επιθυμεί να πληροφορήσει το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι 
προτίθεται να εφαρμόσει τις κατευθύνσεις που εκτίθενται στην παρούσα ανακοίνωση, 
σύμφωνα με τις διαδικασίες που διέπουν τα διάφορα κοινοτικά προγράμματα. 
14 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
Επισκόπηση της τεχνικής βοήθειας των δυτικών χορηγών (δεδομένα της 
Ομάδας των 24) 
Εκχός από τη βοήθεια που παρέχεται από την Ευρωπαϊκή Επιχροπή, χορηγείται σημανχική 
χεχνική βοήθεια σχις ΧΚΑΕ/ΝΑΚ μέσω άλλων διμερών προγραμμάχων. Επιπλέον, παρέχεχαι 
πολυμερής βοήθεια μέσω χου λογαριασμού Πυρηνικής Ασφάλειας χης ΕΤΑΑ. Όπως 
περιγράφεχαι προηγουμένως, η βάση δεδομένων χης Ομάδας χων 24-NUSAC παρέχει γενική 
εικόνα χης προσπάθειας στήριξης στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας. 
Προς το παρόν, οι χρηματοδόχες έδωσαν στη NUSAC λεπτομέρειες όσον αφορά έργα 
προϋπολογισμού 1.481 εκατ. ECU (περιλαμβανομένου χου Λογαριασμού Πυρηνικής 
Ασφαλείας που διαχειρίζεχαι η ΕΤΑΑ). Η συνεισφορά χων κυριοχέρων χορηγών έχει ως εξής 
(σε ποσοσχιαίες μονάδες χου συνόλου): 
Koivoxrjxa 44.0% 
HvcofAEveq noAixeiec; 16.6% 
repuavia 10.9% 
Ia7rcovia 8.6% 
TaUia 5.8% 
Eovr|8ia 2.4% 
Ilv(ou£vo BaaiAT,io 2.2% 
EH (Κοινόχηχα + διμερής συνεισφορά χων κραχών μελών): 70% 
Σχα ποσοσχά αυχά δεν περιλαμβάνονται οι συνεισφορές για χο έργο Chernobyl Shelter 
Implementation. 
15 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 
Επισκόπηση των κοινοτικών οργάνων και μέσων για την προώθηση της 
πυρηνικής 
ασφάλειας στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και στα ΝΑΚ 
Συμβατικές σχέσεις 
α. Υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
Οι Κοινόχηχες έχουν ένα δίκχυο διαφόρων σχέσεων με χις χώρες χης κενχρικής και 
αναχολικής Ευρώπης. Δέκα από αυχές (Βουλγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία, Τσεχική 
Δημοκραχία, Ουγγαρία, Εσθονία, Λεχονία, Λιθουανία και Σλοβενία) αποχελούν χμήμα 
διαδικασίας προσχώρησης που θα οδηγήσει μελλονχικά σχην απόκτηση χης ιδιόχηχας μέλους 
χης ΕΕ. Ολες έχουν υπογράψει ευρωπαϊκές συμφωνίες με χις Ευρωπαϊκές Κοινόχηχες και χα 
κράχη μέλη χους, και είναι όλες δικαιούχοι χου προγράμμαχος Phare. 
β. Νέα ανεξάρτητα κράτη 
Οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας (PCA) αρχίζουν βαθμιαία να διέπουν χις 
σχέσεις μεχαξύ χων Κοινοχήχων, χων κραχών μελών χους και κάθε ενός από χα ΝΑΚ. Οι 
πρώχες από αυχές με χη Ρωσία και χην Ουκρανία, άρχισαν να ισχύουν ανχισχοίχως χην 1η 
Δεκεμβρίου 1997 και χην 1η Μαρχίου 1998.2 
Οι συμφωνίες περιλαμβάνουν συγκεκριμένες διαχάξεις για χη συνεργασία σχον πυρηνικό 
χομέα. Il PCA με χη Ρο)σία, παραδείγμαχος χάρη, αναφέρεχαι ειδικόχερα σχην εφαρμογή 
συγκεκριμένων συμφωνιών για χην πυρηνική ασφάλεια. Καχά συνέπεια, χο ζήχημα χης 
πυρηνικής ασφάλειας θα αντιμετωπισθεί εφεξής από τα ιδρύματα που δημιουργούνται από 
χην PCA όπως συνέβη και σχην περίπχωση χης πρώχης συνεδρίασης χου συμβουλίου 
συνεργασίας με χη Ρωσία χον Ιανουαρίου χου 1998. 
γ. Ειδικές πυρηνικές συμφωνίες 
Ειδικές πυρηνικές συμφωνίες έχουν εξεχασθεί για χο πυρηνικό εμπόριο, χην πυρηνική 
ασφάλεια και χην θερμοπυρηνική σύνχηξη με χα ΝΑΚ που αναπχύσσουν πυρηνικές 
δρασχηριόχηχες (Ρωσία, Ουκρανία, Καζακσχάν, Κυργιζισχάν, Ουζμπεκισχάν, Ταχζικισχάν, 
μερικές από χις οποίες εξεχάζονχαι μόνο για θέμαχα που συνδέονχαι με χο εμπόριο υλικών). 
Οι εν λόγω συμφωνίες βρίσκονχαι σε διαφορεχικά σχάδια προεχοιμασίας. Οι συζητήσεις 
συνεχίζονχαι ακόμα σχο πλαίσιο χων οργάνων χης Κοινότηχας καθώς και με χα 
ενδιαφερόμενα ΝΑΚ μέχρι να υπογραφεί η πρώχη από αυχές χις συμφωνίες. Από χο 1992, η 
Ρωσία και η Ευραχόμ είναι εχαίροι σχη συμφωνία ITER (Διεθνής Θερμοπυρηνικός 
Ι Ιειραμαχικός Αντιδρασχήρας) EDA (Δράσεις μηχανολογικού σχεδιασμού), ενώ χα άλλα 
μέρη είναι η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ. Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί όχι χο Καζακσχάν 
συμμεχέχει χεχνικά σχο ITER EDA μέσω χης Ρωσίας. 
ΕΕ αριθΧ 327/3 της 28.11.1997 (Ρωσία) και ΕΕ αριθ L. 49 της 19.2.1998 (Ουκρανία). 
16 
Αυχές οι συμφωνίες βασίζονχαι σχη συνεργασία και, όπως στην περίπχωση χων συμφωνιών 
χου σημείου α και β ανωχέρω, δεν προβλέπεχαι κοινοχική χρημαχοδόχηση. 
Κοινοτικά προγράμματα 
α. Τα προγράμματα Phare και Tacis 
Τόσο χο Phare όσο και χο Tacis έχουν περιλάβει σημανχικές δράσεις σχον χομέα της 
πυρηνικής ασφάλειας: μέχρι χώρα, έχουν δεσμευθεί 150 εκαχ. ECU και 573 εκαχ. ECU 
ανχισχοίχ(ος σχο πλαίσιο χων προγραμμάχων Phare και Tacis. 
Ο βασικός προϋπολογισμός χου προγράμμαχος πυρηνικής ασφάλειας Phare και Tacis ήχαν να 
στηριχθούν και να επιταχυνθούν τα εσωχερικά προγράμμαχα βελχίωσης χης ασφάλειας χων 
σχαθμών πυρηνικής ενέργειας. 
Επιπλέον, οι δράσεις αφορούσαν χα θέμαχα όπως: 
• ασφάλεια σχις εγκαχασχάσεις κύκλου πυρηνικού καυσίμου (παραγωγή, 
ι :πανεπεξεργασία,αποθή κευση ) 
• επεξεργασία και διάθεση πυρηνικών αποβλήτων, 
• έρευνα σε. σχέση με την ασφάλεια, 
• έλεγχος πυρηνικών υλικών, 
• ετοιμότητα έκτακτης ανάγκης εκτός των εγκαταστάσεων. 
β. Άλλες κοινοτικές δράσεις (εκτός από την έρευνα) 
Εκτός από το Phare και το Tacis, υπάρχει και ένας περιορισμένος αριθμός μικρότερων 
κονδυλίων του προϋπολογισμού για πυρηνικές δραστηριότητες. 
• συνεργασία με τις ΧΚΑΕ/ΝΑΚ βάσει του ψηφίσματος χου Συμβουλίου χου Ιουνίου 1992 
σχεχικά με "Το κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης σχον χομέα χων ραδιενεργών αποβλήχων" 
που υπογραμμίζει τη σημασία χης συνεργασίας μεχαξύ χης Κοινότητας και των τρίτων 
χωρών, ιδίως εκείνων χων χωρών της Κενχρικής και Αναχολικής Ευρώπης και χης πρώην 
Σοβιεχικής Ένωσης σχον χομέα χης διαχείρισης και χης αποθήκευσης χων ραδιενεργών 
αποβλήχων. Ενώ χα περισσόχερα από χα έργα που χυγχάνουν σχήριξης είναι ανεξάρτητα 
από το Phare και χο Tacis, ένας αριθμός χρησιμοποιείχαι για χον καθορισμό έργων σχο 
πλαίσιο χ<ον προγραμμάχο>ν αυτών (προϋπολογισμός 2-3 εκατ. ECU ετησίως). 
• πρόγραμμα συνεργασίας με τις πυρηνικές οργανώσεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας, με 
επικεφαλής τη Minatom. Το ανωτέρω αποτελεί την "Κοινή ανάλυση ΕΕ-ΡΟ των 
ευρωπαϊκών προκλήσεων και των λύσεων στην πυρηνική ασφάλεια", που εισέρχεται στην 
τρίτη φάση του (η συνολική συνεισφορά της ΕΚ στο πρόγραμμα αυτό είναι 4 εκατ. ECU). 
• στις ΧΚΑΕ και τα ΝΑΚ στον τομέα της μεταφοράς πυρηνικών υλικών 
• ειδικές δράσεις στις ΧΚΑΕ και τα ΝΑΚ από την διεύθυνση μέτρων διασφάλισης Ευρατόμ 
της Επιτροπής. 
• το πρόγραμμα συνέργειας με δράσεις για την ενθάρρυνση της συνεργασίας με χις ΧΚΑΕ 
και χα ΝΑΚ σχον χομέα χης ενέργειας 
• δραστηριότητες στον τομέα της ετοιμότητας έκτακτης ανάγκης εκτός των εγκαταστάσεων 
(2 εκατ. ECU το 1997). 
γ. Διευκόλυνση δανείου της Ευρατόμ 
17 
Με την απόφαση 94/179 χου Συμβουλίου χης 21ης Μαρχίου 1994, η διευκόλυνση δανείου 
χης Ευραχόμ που αρχικά δημιουργήθηκε για ενδοκοινοχικούς σκοπούς καχέσχη επίσης μέσο 
χρημαχοδόχησης έργων που έχουν σκοπό χη βελχίωση χης ασφάλειας και χης αποδοχικόχηχας 
χων σταθμών πυρηνικής ενέργειας ή χων εγκαχασχάσεων κύκλου πυρηνικού καυσίμου στις 
χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και χων ΝΑΚ. Το μέσο αυχό χο οποίο 
εφαρμόζεχαι σε σχενή συνεργασία με χα προγράμμαχα Phare και Tacis, αποτελεί δυνητικά 
μείζον μέσον για χη χρημαχοδόχηση χων μεγάλων επενδύσεων που απαιχούνχαι για χην 
αναβάθμιση χων εγκαχασχάσεων (όπου αυχό είναι εφικχό σε χεχνικούς και οικονομικούς 
όρους). Το υπόλοιπο διαθέσιμο ποσό για όλες χις επιλέξιμες χώρες είναι 1,1 δισεκαχ. ECU. 
Ενχούχοις, δεδομένου χου μεγέθους χου επενδυτικού κόστους, θα πρέπει να αναζητηθεί 
συγχρημαχοδόχηση από άλλες εθνικές και διεθνείς πηγές σε συσχημαχική βάση. 11 Επιχροπή 
προτίθεται να συνεργαστεί στενά για τα θέματα αυτά με την ETE, την Ε ΓΑ Α και άλλους 
σχετικούς διεθνείς οργανισμούς. 
δ. Έρευνα 
Οι δραστηριότητες κοινοτικής έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης αποτελούν αντικείμενο 
δύο νομικώς διαφορετικών προγραμμάτων πλαισίων: ενός για τον πυρηνικό τομέα (βάσει του 
άρθρου 7 της συνθήκης Ευρατόμ) και ενός για τον μη πυρηνικό τομέα (βάσει του άρθρου 
130i της συνθήκης ΕΚ). Το άρθρο 10 της συνθήκης Ευρατόμ επιτρέπει στην Επιτροπή να 
αναθέσει την εκτέλεση ορισμένων τμημάτων του προγράμματος κοινοτικής έρευνας όχι μόνο 
σε κράτη μέλη, πρόσωπα ή και επιχειρήσεις, αλλά και σε τρίτες χώρες, σε διεθνείς 
οργανώσεις ή σε υπηκόους τρίτων χωρών. 
II απόφαση του Συμβουλίου της 26.04.1994 σχετικά με το πρόγραμμα πλαίσιο των 
κοινοτικών δραστηριοτήτων στον τομέα της έρευνας και της εκπαίδευσης για την Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας 1994-1998 (Ευρατόμ FWP), παρέχει αυτήν την στιγμή τη 
βάση για δραστηριότητες στον πυρηνικό ερευνητικό τομέα, και θεωρεί απαραίτητο η 
Κοινότητα να συνεχίζει να παίζει σηματνικό ρόλο στον τομέα χης ασφάλειας πυρηνικής 
σχάσης, ειδικόχερα με χις χώρες της Κενχρικής και Αναχολικής Ευρώπης. 
Καχά χα υπό εξέχαση έχη διάφορες ενέργειες Ευραχόμ ξεκίνησαν καχά χη διάρκεια χων 
περιόδων που συμπίπχουν με χο 2ο Πρόγραμμα Πλαίσιο χου 1985-1989, χο 3ο Πρόγραμμα 
Πλαίσιο χου 1990-1994 και χο 4ο Πρόγραμμα Πλαίσιο χου 1994-1998. 
Σχο πλαίσιο χου αναφερθένχος χρέχονχος προγράμμαχος πλαισίου χης Ευραχόμ, οργανώσεις 
από χις ΧΚΑΕ και χα ΝΑΚ μπορούν να συμμεχάσχουν σε έργα χου προγράμμαχος ασφάλειας 
πυρηνικής σχάσης εάν η συμμεχοχή χους σχο έργο έχει ενδιαφέρον για χις κοινοχικές 
πολιχικές. Η συμμεχοχή αυχή θα πρέπει κανονικά να χρημαχοδοχηθεί από πόρους χης 
ενδιαφερόμενης χρίχης χώρας. Ενχούχοις θα μπορούσαν να λάβουν δυχική χρημαχοδόχηση 
ενεργώνχας ως υπεργολάβοι κάποιας οργάνωσης χης ΕΕ. 
Ως χμήμα χου προγράμμαχος πλαισίου ΕΤΑ και ΕΚ, χο ειδικό πρόγραμμα για χη Διεθνή 
συνεργασία (δράση 2, πρόγραμμα INCO) περιλαμβάνει προϋπολογισμό για χη σχήριξη 
κοινών ερευνηχικών σχεδίων και συνχονισμένων ενεργειών μεχαξύ χων οργανώσεων από χην 
ΕΕ και χις ΧΚΑΕ/ΝΑΚ. Οι δύο προσκλήσεις υποβολής προχάσεων που εξεδόθησαν χο 1995 
και χο 1997 ανχισχοίχως, με χον χίχλο INCO^Copernicus, περιέλαβαν θέμαχα σχεχικά με χον 
18 
πυρηνικά χομέα (σχεχικά με την υγεία και χο περιβάλλον). Επιπλέον, ο προϋπολογισμός 
INCO προβλέπει και χο μερίδιο χης Κοινότηχας (περίπου 95%) για χη χρημαχοδόχηση χου 
I NT AS, δηλχιδή χης Διεθνούς Ένοκτης για χην προώθηση χης συνεργασίας με χους 
επιστήμονες από χα ΝΛΚ που επικεντρώνεται ουσιαστικά στη βασική έρευνα. Η 1NTAS 
στηρίζει περίπου 20 μικρά έργα σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια, που χρημαχοδοχούνχαι 
για συνολικό ποσό 1 εκαχ. ECU και σχα οποία συμμεχέχουν 100 επιστήμονες. 
Πολυμερή προγράμματα με κοινοτική συμμετοχή 
α. Διεθνές Κέντρο Επιστήμης και Τεχνολογίας (ISTC) 
Το Διεθνές Κέντρο Επιστήμης και Τεχνολογίας της Μόσχας συνεστήθη το 1994 με διεθνή 
συμφωνία μεταξύ χων Ευρωπαϊκών Κοινοχήχων και χων κυβερνήσεων χων Ηνωμένων 
Πολιχειών, χης Ιαπωνίας και χης Ρωσικής Ομοσπονδίας. Εν χω μεχαξύ η Φινλανδία (μέχρι χο 
1996) και η Σουηδία (μέχρι χα μέσα χου 1997) προσεχώρησαν ανεξάρχηχα στη συμφωνία, και 
ακολούθησαν η Νορβηγία και η Λημοκραχία χης Κορέας. Από χην πλευρά χων δικαιούχων 
κρατών, η Αευκορωσία, η Γεωργία, η Αρμενία, το Καζακστάν και το Κιργιζισχάν αποτελούν 
τώρα επίσης δικαιούχους του προγράμματος. 
Στόχος του ISTC είναι να δοθεί στους επιστήμονες όπλων από τα ΝΑΚ, οι οποίοι διαθέτουν 
γνώσεις σχετικά με χα οπλικά συσχήμαχα μαζικής καχασχροφής (WMD) ή χα πυραυλικά 
συσχήμαχα, ευκαιρίες να εργασθούν σε μη σχραχιωχικά έργα Ε & Α. Τα προγράμμαχα ISTC 
πρέπει να συμβάλουν σχους σχόχους χης ενίσχυσης χης μεχάβασης σχις οικονομίες χης 
αγοράς που ανχαποκρίνονχαι σχις μη σχραχιωχικές ανάγκες, χης στήριξης της βασικής και 
εφαρμοσμένης έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, ειδικότερα στον πυρηνικό τομέα, και 
της προώθησης της περαιτέρω ένταξης των επιστημόνων στη διεθνή επιστημονική 
κοινότητα. 
Τα προγράμματα πυρηνικής ασφάλειας ISTC, που χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται 
από την Κοινότηχα (Tacis), χις ΗΠΑ και την Ιαπωνία αντιπροσωπεύουν συνολικά 27 εκατ. 
δολάρια (8 εκατ. δολάρια για την Κοινότητα αντιστοίχως) για 64 προγράμματα (38 για την 
Κοινότητα ανχισχοίχως)· χα προγράμμαχα καλύπχουν χους περισσόχερους χομείς χου 
Κύκλου Πυρηνικού Καυσίμου, χης Ασφάλειας Πυρηνικών Ανχιδρασχήρων και χης 
Ι Ιεριβαλλονχικής Ασφάλειας. 
β. Λογαριασμός "Πυρηνικής Ασφάλειας" 
Η πυρηνική ασφάλεια (ΝSA) συνεστήθη το 1993 ως πολυμερές ταμείο το οποίο 
διαχειρίζεται η ΕΤΑΑ και προορίζεται για τη συμπλήρωση των διμερών αναλήψεων 
υποχρεώσεων για επείγουσες δράσεις αναβάθμισης των λιγότερο ασφαλών αντιδραστήρων 
(των τύπων RBMK και VVER 440/230). 
Μέχρι τώρα, το NSA έχει λάβει 242 εκατ. ECU ως επιβεβαιωμένες αναλήψεις υποχρεώσεων 
από 15 χορηγούς. Η Κοινότητα έχει συνεισφέρει 20 εκατ. ECU το 1994 από τους 
προϋπολογισμούς Phare και Tacis. 
Μέχρι τώρα, το NSA έχει συνάψει συμφωνίες με τη Βουλγαρία, τη Λιθουανία και τη Ρωσία 
για έργα στους πυρηνικούς σταθμούς του Kozloduy (24 εκαχ. ECU), χης Ignalina (40 εκαχ. 
19 
ECU), χου Sosnovy Bor, χου Kola και χου Novovoronezh ( 75 εκαχ. ECU). Τα εν λόγω έργα 
βρίσκονχαι υπό εκχέλεση. 
Από χο ανωτέρω συνολικό ποσό αναλήψείον υποχρεώσεων, 99 εκατ. ECU προορίζονται για 
τη θέση εκτός λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού του Τσερνομπίλ στο πλαίσιο του 
Προγράμματος Δράσης της Ομάδας των 7 για την Ουκρανία. 
γ. Η Ομάδα των 7/η Ομάδα των 8 
Ως συμμετέχουσα στις ετήσιες συνόδους κορυφής των πιο βιομηχανικών χωρών, η 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμμετέχει στις συζητήσεις σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια από την 
εποχή της προετοιμασίας της Συνόδου Κορυφής του Μονάχου του 1992, όταν η πυρηνική 
ασφάλεια εμφανίστηκε στην ημερήσια διάταξη της Ομάδας των 7. 
Η Ομάδα των 7 επικύρωσε στη Σύνοδο Κορυφής του Μονάχου τον Ιούλιο του 1992 
πρόγραμμα δράσης για να αντιμετωπισθούν οι επείγουσες ανησυχίες σχετικά με την 
ασφάλεια που προέρχοντο από τους πυρηνικούς σταθμούς στην Κεντρική και Ανατολική 
Ευρώπη και την πρώην Σοβιετική Ένωση. 
Το πρόγραμμα δράσης περιελάμβανε άμεσα μέτρα στους ακόλουθους τομείς: 
• βελτιώσεις ασφάλειας λειτουργίας 
• βραχυπρόθεσμες τεχνικές βελτιώσεις στις εγκαταστάσεις με βάση τις αξιολογήσεις 
ασφάλειας 
• βελτίωση των κανονιστικών καθεστώτων 
Επιπλέον το πρόγραμμα δράσης είχε σκοπό να δημιουργήσει τη βάση για πιο 
μακροπρόθεσμες βελτιώσεις της ασφάλειας μέσω της εξέτασης των ακολούθων: 
• του πεδίου εφαρμογής για την αντικατάσταση των λιγότερο ασφαλών εγκαταστάσεων με 
την ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών ενέργειας και ιην αποδοτικότερη χρήση της ενέργειας 
• της δυνητικής λύσης αναβάθμισης των εγκαταστάσεων περισσότερου πρόσφατου 
σχεδιασμού. 
Μετά το Μόναχο, η Ομάδα των 7 επιβεβαίωσε σε διάφορες περιστάσεις τη θέση της επί του 
θέματος της πυρηνικής ασφάλειας, ιδίως τον Απρίλιο του 1996 στη Σύνοδο Κορυφής της 
Ομάδας των 7 και της Ρωσίας για την πυρηνική ασφάλεια και προστασία στη Μόσχα. Αυτή η 
σύνοδος κορυφής υπογράμμισε την ανάγκη βελτίωσης της διαχείρισης και του ελέγχου των 
πυρηνικών υλικών, ιδίως εκείνων που προέρχονται από τη διαδικασία αφοπλισμού. 
δ. Ομάδα των 24 -NUSAC 
Η Επιτροπή από το 1992 φιλοξένησε τη γραμματεία συντονισμού βοήθειας πυρηνικής 
ασφάλειας της Ομάδας των 24 (NUSAC) μετά τη σύνοδο κορυφής της Ομάδας των 7 του 
Μονάχου το 1992. Μετά από μια σημαντική αναθεώρηση το 1997, η έμφαση του NUSAC 
της Ομάδας των 24 έχει μετατοπισθεί από τη βοήθεια προς τη συνεργασία και από τις 
τεχνικές πτυχές προς τα ζητήματα πολιτικής. Ο μοναδικός ρόλος του ως φόρουμ για μια 
ειλικρινή ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των χορηγών και των δικαιούχων έχει έρθει στο 
προσκήνιο. Στη βάση ολόκληρης της δράσης βρίσκεται η βάση δεδομένων του NUSAC της 
Ομάδας των 24 που περιέχει τις λεπτομέρειες διαφόρων έργων βοήθειας και που διευκολύνει 
την κατάρτιση λεπτομερούς επισκόπησης των ειδάλως χωριστών προγραμμάτων. 
20 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 
Κατάλογος των κοινοτικών δραστηριοτήτων 
Η Κοινότητα έχει αναλάβει ένα μεγάλο αριθμό ενεργειών που ασχολούνται με διάφορους 
στόχους και στα οποία έχει πολλούς εταίρους. Τα ανωτέρω μπορούν να συνοψισθούν ως 
εξής: 
• Κανονιστικές αρχές 
Σε όλες τις χώρες ΧΚΑΕ/ΝΑΚ με πυρηνικούς αντιδραστήρες, η Κοινότητα έχει καταρτίσει 
προγράμματα Phare και Tacis για να μεταφέρει τη μεθοδολογία και τις πρακτικές της δυτικής 
προσέγγισης σε θέματα ασφαλείας. Στις περισσότερες χώρες αυτή η βοήθεια βρίσκεχαι υπό 
εξέλιξη εδώ και πολλά έτη. Το τεχνικό περιεχόμενο τέτοιων ρυθμιστικών προγραμμάτων 
βοήθειας καθορίζεται με την ενίσχυση της ομάδας RAM (Διαχείριση ρυθμιστικής βοήθειας), 
η οποία περιλαμβάνει όλες τις κανονιστικές αρχές της ΕΕ που συμμετέχουν στην παροχή 
τεχνικής βοήθειας. Χαρακτηριστικά αυτά τα προγράμματα περιλαμβάνουν παροχή 
συμβουλών σε οργανωτικές δομές, σύνταξη και εφαρμογή κατάλληλου συστήματος 
χορήγησης αδειών, και παροχή υπολογιστών ή άλλου οπλισμού που απαιτείται για τη 
βελτίωση της υποδομής και τη θέσπιση αξιόπιστων συνδέσμων μεταξύ της έδρας και των 
περιφερειακών φορέων. Μικρές κοινοπραξίες των κανονιστικών αρχών της ΕΕ παρέχουν τη 
βοήθεια αυτή. 
Παρέχεχαι επίσης βοήθεια για χις πιο χεχνικές πχυχές όπως η αξιολόγηση προγραμμάχων 
βελχίωσης ασφάλειας χων βοηθηχικών εγκαχασχάσεων και η μεχαφορά συγκεκριμένων 
μεθοδολογιών και εργαλείων αξιολόγησης. Χαρακχηρισχικά μια χέχοια βοήθεια μεχαβιβάζει 
ικανόχηχες σχις χεχνικές οργανώσεις ασφάλειας που βοηθούν χο εθνικό κανονισχικό φορέα 
χου πυρηνικού χομέα. Το χεχνικό περιεχόμενο αυχών χων προγραμμάχων καθορίζεχαι επίσης 
και με βοήθεια από χεχνικές οργανώσεις ασφαλείας σχις ΕΕ. Στη Ρωσία και την Ουκρανία, η 
επικέντρωση στον τομέα αυτόν μετακινείται τώρα προς τη στήριξη της αξιολόγησης και τη 
χορήγηση αδειών βελτίωσης της ασφάλειας που γίνονται με τη βοήθεια Tacis προς τους 
φορείς εκμετάλλευσης πυρηνικών σχαθμών. Παράλληλα, έχουν καθιερωθεί σχενές επαφές 
καχά τη διάρκεια αρκετών ετών μεταξύ ανατολικών και δυτικών κανονιστικών φορέων μέσω 
της συμμετοχής σε μόνιμες ομάδες (π.χ. CONCERT). 
• Πυρηνικοί σταθμοί 
Η επιτόπια βοήθεια αποχελεί χον χομέα χης μεγαλύχερης επικένχρωσης. Συγκεκριμένες 
βελχιώσεις χων συνθηκών ασφαλούς λειχουργίας 14 πυρηνικών σχαθμών έχουν 
πραγμαχοποιηθεί μέσω επιχόπιου προγράμμαχος βοήθειας που βασίζεχαι σε σχέδιο 
αδελφοποίησης με βοηθηχικές εγκαχασχάσεις χης ΕΕ. Το πρόγραμμα αυχό περιλαμβάνει 
πρόγραμμα ασφαλούς λειχουργίας και παροχή εξοπλισμού. 
Το πρόγραμμα επιχόπιας βοήθειας καλύπτει τους ακόλουθους σταθμούς: 
XftPA 
Pcoaia nupr|viK6<; axaOuoq 
(apiOuoq uovd8cov) 
ΕβηΐπβΓαα ΝΡΡ (4) 
δπΊοΙοηδκ ΝΡΡ (3) Bor|9r|xiKE<; 
syKaxaoxdaEK; EE 
Μα^ηοχ (υΚ) 
ΒπΙΐδΗ ΕΠΟΓΚΥ (υΚ) 'Exoq Evap^x|<; 
1994 
1993 
21 
KaCaKaxdv 
ODKpavia 
ApuEvia 
BoD^yapia Balakovo NPP (4) 
Kalinin NPP (2) 
Kola NPP (4) 
Novo Voronezh NPP (3) 
BeloyarskNPP(l) 
Ακΐ3ΐιΝΡΡ(1) 
Κονηο ΝΡΡ (3) 
δουιη υκταίηο ΝΡΡ (3) 
ΖαροΓοζΗο ΝΡΡ (6) 
Κηηΐίϊ1ηίΐ8κγΝΡΡ(1) 
ΜβάζατηοΓΝΡΡ(Ι) 
ΚοζΙοάυγΝΡΡ(ό) KKW Biblis (D) 
Tractebel (B) 
KKWEmsland(D) 
RWE (D) 
Nersa (F) 
ΝθΓ8Η(Ρ) 
ΕϋΡ (Ρ) 
ϋΤΝ (Εδ) 
ΚΚνΥ ΟΚΝ (ϋ) 
ΟΤΝ (Εδ) 
ΕΝΕΕ (Ι) 
ΕοΡ (Ρ) 1993 
1993 
1995 
1997 
1993 
1993 
1993 
1993 
1994 
1997 
1997 
1991 
Η ασφάλεια σχεδιασμού αποχελεί σημανχικό χομέα επικένχρωσης, και μεγάλος αριθμός 
αξιολογήσεων και μελεχών μηχανικής αναλήφθησαν σε σχενή συνεργασία μεχαξύ 
εξειδικευμένων εχαιρειών χης ΕΕ και χοπικών εχαιρειών. Λυχές οι ενέργειες αφενός αύξησαν 
χις ικανόχηχες χοπικών οργανισμών σχεδιασμού και επισχημονικών οργανώσεων, και 
αφεχέρου εξασφάλισαν χην ύπαρξη χους ώσχε να ξεπεράσουν χην οικονομική κρίση. 
Το ζήτημα των λιγότερο ασφαλών ανχιδρασχήρων 
Σύμφωνα με χη γενική πολιχική χης Ομάδας χων 7, η Κοινότητα στηρίζει χο κλείσιμο χο 
συνχομόχερο δυναχό χων υφισχάμενων ανχιδρασχήρων που δεν καλύπχουν χις χρέχουσες 
απαντήσεις ασφαλείας και δεν μπορούν να αναβαθμισχούν σε αποδεκχό επίπεδο ασφαλείας ή 
χων οποίων η απαραίτητη βελτίωση χης ασφάλειας δεν θα αιχιολογείχο από οικονομικής 
πλευράς. Με βάση χα στοιχεία αυχά, έχουν υπογραφεί συμφωνίες από xo NSA για χο χαχύ 
κλείσιμο χων ανχιδρασχήρων χύπου RBMK σχη Λιθουανία και χων ανχιδρασχήρων χύπου 
VVER 440-230 σχη Βουλγαρία. Υπάρχει επίσης μνημόνιο συμφωνίας μεχαξύ χης Ομάδας 
των 7 και της Ουκρανίας σχεχικά με χο κλείσιμο χου Τσερνομπίλ μέχρι χο έχος 2000. 
Η χρέχουσα πολιχική και πρακχική χης Επιχροπής έχει ως ακολούθως: 
- Δεν παρέχεχαι ουδεμία ενίσχυση για τη βραχυπρόθεσμη λειτουργία τους ή την επέκταση 
της ζωής σχεδιασμού χων. 
Προτάσεις για τη βελτίωση χης βραχυπρόθεσμης ασφάλειας χων εγκαχασχάσεων θα πρέπει 
να αξιολογηθούν σε πρώτη φάση από χους σχετικούς τεχνικούς οργανισμούς βάσει των 
τεχνικών εκτιμήσεων, λαμβανομένης υπόψη της συμβολής τους στη μείωση των κινδύνων 
για τον πληθυσμό και των διαθέσιμων προϋπολογισμών. 
- Λαμβάνοντας υπόψη αυτή την αξιολόγηση, και την γενική ενεργειακή κατάσταση της 
ενδιαφερόμενης χώρας, λαμβάνεται απόφαση κατά περίπτωση προκειμένου να παρασχεθεί 
χρηματοδοτική ενίσχυση. 
• Εγκαταστάσεις κύκλου πυρηνικού καυσίμου και διαχείριση ραδιενεργών 
αποβλήτων 
Στους τομείς του κύκλου καυσίμων και της διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων τα 
προγράμματα στόχευαν αρχικά στο να γίνει κατανοητή η κλίμακα, το πεδίο εφαρμογής και η 
ασφάλεια της διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήχων αυχήν χην περίοδο, καθώς επίσης και τις 
τρέχουσες πρότυπες πρακχικές και χην χρέχουσα εργασία για τη βελτίωση τους. Στη 
συνέχεια, η επικέντρωση κατευθύνθηκε στην πρακτική εφαρμογή των μέτρων αντιμετώπισης. 
Στην Ουκρανία, το πρόβλημα των ραδιενεργών αποβλήτων που επήλθε λόγω του ατυχήματος 
του Τσερνομπίλ αποτελεί θέμα ιδιαίτερης σπουδαιότητας. 
• Κλείσιμο του Τσερνομπίλ 
22 
To 1994, η EE ανέλαβε την πρωχοβουλία να προτείνει συνεκτικό Πρόγραμμα Δράσης σχην 
Ουκρανία για χον χομέα της ενέργειας της χώρας επιτρέπονχας χαχύ κλείσιμο χου πυρηνικού 
σχαθμού χου Τσερνομπίλ. Του Προγράμμαχος Δράσης επελήφθη η Ομάδα χων 7 η οποία και 
χο πρόχεινε επισήμως σχις ουκρανικές αρχές χο ίδιο έχος. 
Τον Ιούνιο χου 1994, χο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χης Κέρκυρας πήρε χην πολιχική απόφαση να 
δεσμεύσει 100 εκαχ. ECU ως επιχορήγηση μέσω χου προγράμμαχος Tacis διαρκείας χριών 
εχών για χο Πρόγραμμα Δράσης εν γένει και μέχρι 50% χης επένδυσης ως δάνεια Ευραχόμ 
ειδικόχερα για χην ολοκλήρωση και χην αναβάθμιση σε διεθνώς αποδεκτά επίπεδα ασφαλείας 
των τριών αντιδραστήρων VVER 1000. 
Τον Ιούλιο του 1994 καχά τη σύνοδο κορυφής χης Ομάδας χων 7 σχην Νεάπολη, χα λοιπά 
μέλη χης Ομάδας χων 7 αποφάσισαν να δεσμεύσουν 200 εκαχ. δολάρια για χη στήριξη του 
Προγράμματος Δράσης. Εξετάσθηκε η συνολική ή εν μέρει διοχέτευση αυτών χων 
συνεισφορών μέσων χου ΝδΑ. 
Σχις 20 Δεκεμβρίου 1995 υπεγράφη μνημόνιο συμφωνίας για χο κλείσιμο, μέχρι χο έχος 
2000, χου πυρηνικού σχαθμού χου Τσερνομπίλ μεχαξύ χης Ομάδας χων 7 και χης Ουκρανίας. 
Το εν λόγω μνημόνιο περιλαμβάνει καχάλογο χων προγραμμάχων για χη βελχίωση χης 
πυρηνικής ασφάλειας και χην καθιέρωση αποδοχικού χομέα παραγωγής ενέργειας σχην 
Ουκρανία. 
Επιπλέον, η Κοινόχηχα είναι έχοιμη να αποφασίσει σημανχική συμβολή 100 εκαχ. δολαρίων 
για χο Νέο συσχαθέν Ταμείο Καχαφυγίων χου Τσερνομπίλ. Το Ταμείο θα βοηθήσει χην 
Ουρκανία σχη μεχαχροπή, μέχρι χο 2005, χης υπάρχουσας σαρκοφάγου σ'ένα ασφαλές και 
περιβαλλονχικά σταθερό σύσχημα με μέχρα όπως περιγράφονχαι σχο σχέδιο εφαρμογής 
καχαφυγίων. Το συνολικό χου κόσχος υπολογίζεχαι σε 750 εκαχ. δολάρια. 
• Ακτινοπροστασία 
Μέχρι χώρα, η βασική δρασχηριόχηχα σχην ακχινοπροσχασία είχε επικενχρωθεί σχην 
εκπαίδευση χων κανονισχικών αρχών. Διοργανώθηκαν από χο 1993 και μεχά ορισμένα 
σεμινάρια νομικής καχάρχισης σχεχικά με χην πυρηνική νομοθεσία με χη στήριξη άλλων 
διεθνών οργανισμών (IAEA, ΝΕΑ) χα οποία παρακολούθησαν εκπρόσίυποι χων ΧΚΑΕ και 
χων ΝΛΚ. 
Διοργάνωνονχαι επίσης σε χακχική βάση μαθήμαχα καχάρχισης για χελωνειακούς 
υπαλλήλους επί θεμάχων ακχινοπροσχασίας και μέχρησης χης ακτινοβολίας προκειμένου να 
καταπολεμηθεί η παράνομη διακίνηση πυρηνικών υλικών. 
Εμπεριστατωμένες νομικές μελέτες για χην εκτίμηση χης ακριβούς καχάσχασης χης 
προσέγγισης χων υποψηφίων χωρών είναι υπό εξέλιξη. 
• Ετοιμότητα έκτακτης ανάγκης εκτός των εγκαταστάσεων 
Η Επιχροπή έχει ολοκληρώσει αξιολόγηση χων αναγκών σχους χομείς χης χοπικής, 
περιφερειακής και εθνικής ανχαπόκρισης σε έκχακχες ανάγκες εκχός χων εγκαχασχάσεων σε 
14 ανατολικοευρωπαϊκές χώρες. Αυχή η αξιολόγηση αναγκών επιτρέπει, αρχικά, να 
καθιερωθούν οι προχεραιότητες για τη βοήθεια εντός και μεταξύ των χωρών και, αφετέρου, 
να παρασχεθεί η βάση των προγραμμάτων βοήθειας για χον χομέα αυχό σχο άμεσο μέλλον. 
Με βάση χα σχοιχεία αυχά μία πρώχη ομάδα έργων ξεκίνησε σχο πλαίσιο χων προγραμμάχων 
Tacis, Phare και ECHO. Αυχά χα προγράμμαχα αφορούν χα συστήμαχα ελέγχου και έγκαιρης 
προειδοποίησης, την παροχή υλικού και εξοπλισμού για χις καχασχάσεις έκτακτης ανάγκης, 
23 
χης επικοινο>νίας, χα βοηθητικά συστήματα λήψης αποφάσε(ον, την on-line ανταλλαγή 
δεδομένων και την εκπαίδευση. 
Σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος, ειδικότερα, 
έχουν επιτευχθεί πολλά μετά το Τσερνομπίλ, π.χ. η σύμβαση IAEA σχετικά με την έγκαιρη 
κοινοποίηση των πυρηνικών ατυχημάτων. Παρόλα αυχά, η φύση και χο μέγεθος χων 
πληροφοριών προς διαβίβαση δυνάμει της εν λόγω σύμβασης είναι ακόμα περιορισμένα σε 
σύκριση με τις απαιτήσεις χου Συμβουλίου ΕΚ σχεχικά με χις κοινοχικές ρυθμίσεις για την 
έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ακτινοβολίας. Υπάρχει 
πλέον η τεχνολογία για τη μεταφορά περισσοτέρων και σχετικότερων δεδομένων (π.χ. 
δεδομένα ελέγχου, προγνώσεις επιπτώσεων ατυχημάχων, κ.λπ.) χο οποίο θα αύξανε καχά 
πολύ χην ικανόχηχα χων άλλίον κραχών σχην Ευρώπη να ανχαποκριθούν καχά χρόπο έγκαιρο, 
περισσότερο ολοκληρωμένο και αποτελεσματικό σε οποιοδήποχε μελλονχικό ατύχημα. 
• Έλεγχος των πυρηνικών υλικών - Μέτρα διασφάλισης 
Το 1992 ξεκίνησε την εργασία στον τομέα ελέγχου και διασφάλισης καταγραφής των 
πυρηνικών υλικών μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και τη Διεύθυνση Μέτρων διασφάλισης 
Ευρατόμ της Επιτροπής. Αναπτύχθηκε μία σταδιακή προσέγγιση και ξεκίνησαν και 
ολοκληρώθηκαν συγκεκριμένα προγράμματα συνεργασίας. 
Κατόπιν αιτήσεως διαφόρων υποψηφίων χωρών, οργανώθηκαν συζητήσεις και σεμινάρια με 
εθνικούς υπαλλήλους (από την Πολωνία, την Ουγγαρία, την Τσεχική Δημοκρατία) ώστε να 
ενημερωθούν λεπτομερώς σχετικά με το σύστημα διασφαλίσεων της Ευρατόμ και τη σχέση 
της με τη συνθήκη περί μη διάδοσης. 
Άλλα σημαντικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το Tacis, στη Ρωσία, αφορούν τη 
σύσταση μεθοδολογικών και εκπαιδευτικών κέντρων (RMTC) στο Obninsk και στην περιοχή 
Ουραλίων-Σιβηρίας, την κατάρτιση στρατηγικής παραγωγής για συγκεκριμένα όργανα και 
την καθιέρωση αναλυτικών και μεχρολογικών ικανοχήχων. Τα προγράμμαχα αυχά έχουν 
περιγραφεί με λεπχομέρειες σχο παράρτημα 3 χης ανακοίνωσης χης Επιχροπής προς χο 
Συμβούλιο και χο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχεχικά με χην παράνομη διακίνηση πυρηνικών 
υλικών3. 
Η χεχνογνωσία JRC της Επιτροπής διατίθεται επίσης στο πρόγραμμα Phare για τη διαχείριση, 
την επεξεργασία και την ανάλυση των διακινούμενων πυρηνικών υλικών. 
• Επαναπροσανατολισμός των επιστημόνων πυρηνικών όπλων 
Από την έναρξη του, χο Διοικηχικό Συμβούλιο χου ISTC ενέκρινε τη χρηματοδότηση 500 
προγραμμάτων που στηρίζουν χον επαναπροσαναχολισμό σχεδόν 19.000 επιστημόνων και 
μηχανικών, πάνω από 50% των οποίων είναι ειδικοί από πάνω από 150 ιδρύματα στη Ρωσία 
και άλλα συμβαλλόμενα μέρη των ΝΑΚ, συμπεριλαμβανομένων του Καζακστάν, της 
Λευκορωσίας, της Αρμενίας, του Κιργιζιστάν και χης Γεωργίας. 
Ο σχόχος χου ISTC για χην ένχαξη χων επισχημόνων χων ΝΑΚ στη διεθνή επιστημονική 
κοινότητα επιτυγχάνεται περαιτέρω μέσω της συμμετοχής των εταίρων εκτός των ΝΑΚ, 
συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας. Πάνω από 300 ερευνητικά ιδρύματα εκτός των ΝΑΚ 
συμμετέχουν ήδη σε έργα ή έχουν εκδηλώσει ήδη ενδιαφέρον για μελλοντική συνεργασία. 
• Έρευνα και εκπαίδευση 
Μετά το ατύχημα του Τσερνομπίλ (26 Απριλίου 1986) εξεδόθη στις 21 Δεκεμβρίου 1987 
αναθεώρηση του ερευνητικού προγράμματος ακτινοπροστασίας που συμπίπτει με το δεύτερο 
πρόγραμμα πλαίσιο της Ευρατόμ (FWP). Συνίσταχο κυρίως σχην προσθήκη 10 
COM 96/171 της 19ης Απριλίου 1996 
24 
επιστημονικών δρασχηριοχήχων μεχά χο Τσερνομπίλ σχεχικών κυρίως με χη μεχαφορά 
ραδιονουκλεϊδίθ)ν και χην απολύμανση. Η έρευνα άρχισε χην Άνοιξη χου 1988 και διεξήχθη 
αποκλεισχικά από χα ευρωπαϊκά όργανα καχά χρόπο συνεχαιρισχικό. 
Σχο πλαίσιο χου χρίχου FWP της Ευρατόμ, θεσπίστηκε με χην απόφαση χου Συμβουλίου της 
28.11.1991 χο ειδικό πρόγραμμα ασφάλειας πυρηνικής σχάσης που συνίσχαχο σε δύο βασικές 
ενέργειες : 
- Ακτινοπροστασία που εφαρμόζεται μέσα) το>ν προγραμμάτων "καταμερισμένου κόστους" 
- Ασφάλεια αντιδραστήρων που εφαρμόζεται μέσω των "ενισχυμένων συντονισμένων 
ενεργειών" 1992-1995 (RCA) 
Ένας από τους στόχους ήταν να παρασχεθούν τα κίνητρα για συνεργασία μεταξύ των 
επιστημόνων και των ερευνητικών ιδρυμάτων από τα κράτη μέλη με την ΕΖΕΣ και τις χώρες 
της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. 
Το 1992, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέλαβε την πρωτοβουλία να χορηγήσει ειδικά 
κονδύλια προκειμένου να στηριχθεί οικονομικά η συμμεχοχή χων ΧΚΑΕ σε 5 ειδικά 
προγράμμαχα συμπεριλαμβανομένου χου προγράμμαχος για χην ασφάλεια πυρηνικής σχάσης. 
Οι επισχήμονες χων ΧΚΑΕ θα μπορούσαν να συμμεχάσχουν σε υφισχάμενα προγράμμαχα 
χης ΕΕ και οι αιτήσεις έπρεπε να υποβληθούν από χους δυχικούς συνχονισχές χων 
προγραμμάχων. Πραγμαχοποιήθηκαν χρεις προσκλήσεις υποβολής προχάσεων (1992, 1993, 
1994). Το 1994 η συνεργασία διευρύνθηκε σχα ΝΑΚ. Συνολικά υλοποιήθηκαν 53 συμβάσεις 
με χις αναχολικές οργανώσεις στην έρευνα ακχινοπροσχασίας που ανέρχονχαι σε περίπου 2,5 
εκαχ. ECU. Επιπλέον σχο πλαίσιο χου RCA χο 1992-1995 για χην ασφάλεια αντιδραστήρων, 
υλοποιήθηκαν 7 συμβάσεις με χις αναχολικές ερευνηχικές οργανώσεις για ένα συνολικό ποσό 
περίπου 1,5 εκατ. ECU. Επιπλέον, υλοποιήθηκαν άλλες συμβάσεις με οργανώσεις της 
Ανατολικής Ευρώπης στον τομέα των ραδιενεργών αποβλήτων και της ρομποτικής συνολικής 
αξίας Ι,.Ι εκατ. ECU. 
Στο πλαίσιο του προγράμματος "APAS-COSU"4, συνεστήθη η συνεργασία το 1991 μεταξύ 
του ερευνητικού προγράμματος ακτινοπροστασίας της Επιτροπής και του "Κέντρου του 
Τσερνομπίλ για τη διεθνή έρευνα" (CHECIR). Προκειμένου να επισημοποιηθεί η ερευνητική 
συνεργασία υπεγράφη τον Ιούνιο του 1992 μεταξύ της ΕΚ και των σχετικών υπουργείων της 
Λευκορωσίας, της Ρωσίας και της Ουκρανίας "Συμφωνία για τη Διεθνή Συνεργασία και τις 
Συνέπειες του Ατυχήματος του Τσερνομπίλ". Από το 1991 έως το 1996 υλοποιήθηκαν 16 
έργα σε συνεργασία με τα τρία αυτά ΝΑΚ. Περισσότερα από 100 ερευνητικά εργαστήρια των 
ΝΑΚ συμμετείχαν σ'αυτά τα προγράμματα για συνολικό ποσό 7 εκατ. ECU. 
Επί του παρόντος, το ειδικό πρόγραμμα για την ασφάλεια πυρηνικής σχάσης του 4ου FWP 
της Ευρατόμ περιλαμβάνει δράσεις καταμερισμένου κόστους σε 5 βασικούς τομείς: 
- Διερεύνηση καινοτομικών προσεγγίσεων (σχεδιαστικά χαρακτηριστικά ασφαλείας των 
αντιδραστήρων και έννοιες κύκλου καυσίμων) 
- Ασφάλεια αντιδραστήρων (σοβαρά ατυχήματα και συμπληρωματικές δραστηριότητες 
σχετικές με την ασφάλεια) 
- Διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων, διάθεση και παύση λειτουργίας 
- Ακτινολογική επίδραση στους ανθρώπους και το περιβάλλον 
- Έλεγχος των παρελθόντων γεγονότων (συνέπειες του Τσερνομπίλ και άλλων 
ατυχημάτων ακτινοβολίας). 
Οι ερευνητικές οργανώσεις των ΧΚΑΕ/ΝΑΚ συμμετέχουν ως υπεργολάβοι σε διάφορα 
προγράμματα. Η συμμετοχή τους ανέρχεται σε περίπου 1 εκατ. ECU για την έρευνα 
ασφάλειας αντιδραστήρων. 
4 APAS-COSU = Συμπληρωματικές δράσεις προστασίας, συνοδείας και παρακολούθησης - συνεργασία με τη 
Σοβιετική Ένωση στην ακτινοπροστασία. 
25 
Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, χο διεθνές πρόγραμμα συνεργασίας χου 4ου 
προγράμμαχος πλαισίου RTD ασχολείχαι με χις επιπχώσεις σχη δημόσια υγεία και χο 
περιβάλλον χου Τσερνομπίλ και άλλων πυρηνικών ατυχημάτων. Οι προσκλήσεις υποβολής 
προτάσεων το 1995 και χο 1997 οδήγησαν ανχίσχοιχα σε 17 κοινές συμβάσεις και 19 
προχάσεις υπό διαπραγμάχευση. Η συνολική χρημαχόδοχηση για χους συμμεχέχονχες 
ΧΚΑΕ/ΝΑΚ ανέρχεχαι σε περίπου 5 εκαχ. ECU. Η διαχείριση χων έργων αυχών γίνεχαι σε 
σχενή συνεργασία με χην ερευνηχική δράση ακχινοπροσχασίας χου προγράμμαχος ασφάλειας 
πυρηνικής σχάσης. 
• Βιομηχανική συνεργασία 
Από χο 1995, η Επιχροπή ανέλαβε να εξεχάσει με χην Minatom χους χρόπους για τη 
διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των βιομηχανικών εταίρων και των δύο πλευρών. Αυτό 
έχει άμεση επίδραση σχις πχυχές ασφαλείας λόγω της σημασίας της ανάπτυξης κατάλληλης 
παιδείας σε. θέματα ασφαλείας σε κάθε σχάδιο της βιομηχανικής αλυσίδας της κατασκευής 
εξοπλισμού. Τρέχουσα μελέτη εξεχάζει χα εμπόδια σχη συνεργασία από την άποψη των 
βιομηχανικών δομών xcov νομικών προβλημάχων και xcov δυσκολιών χρηματοδότησης. 
Οσον αφορά χο ISTC, η συμφωνία αναγνωρίζει χην ανάγκη για ισχυρή σχήριξη από χη 
βιομηχανία ώσχε να επιχύχει χους σχόχους χης, περιλαμβανομένης χης ενίσχυσης για 
μετάβαση στην οικονομία της αγοράς και των επαναπροσανατολισμό του 
βιομηχανικοτεχνικού δυναμικού από στρατιωχικές σε μη σχραχιωχικές δραστηριότητες. Για 
το σκοπό αυτό, το ISTC ξεκίνησε πρόγραμμα εταιρικής σχέσης με τη βιομηχανία. 
• Δάνεια της Ευρατόμ 
Αυτή τη στιγμή, οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξετάζουν δάνεια της Ευρατόμ για τις 
ακόλουθες εφαρμογές: 
- Kozloduy 5 και 6: για τον εκσυγχρονισμό με δυτικά πρότυπα ασφάλειας δύο αντιδραστήρων 
VVER-1000 στη Βουλγαρία 
- Rovno 4 και Khmelnitsky 2: για την ολοκλήρωση και τον εκσυγχρονισμό με δυχικά 
πρότυπα ασφάλειας δύο αντιδραστήρων VVER-1000 στην Ουκρανία (στο πλαίσιο του 
μνημονίου συμφωνίας μεταξύ ομάδας των 7 και Ουκρανίας για το κλείσιμο του 
Τσερνομπίλ) 
- Kalinin 3: για την ολοκλήρο>ση και το εκσυγχρονισμό με δυτικά πρότυπα ασφαλείας ενός 
αντιδραστήρα VVER-1000 στη Ρωσία. 
Ενώ αυτές οι διαδικασίες βρίσκονται ακόμα εν εξελίξει, κάποιες άλλες έπρεπε να 
εγκαταλειφθούν (νέα όργανα για τον πυρηνικό σταθμό Kola στη Ρωσία και η ολοκλήρωση 
και ο εκσυγχρονισός δύο αντιδραστήρων στον πυρηνικό σταθμό Mochovce στη Σλοβακία). 
26 
Πίνακας επισκόπησης : Προγράμματα Κοινότητας/Επιτροπής και τύπος δραστηριοτήτων 
KavovwrriKs^ 
apx£<; 
nvpijviKoi araOjioi 
EyKaTatrraosu; 
KDKXOD m)pt)viKOV 
KaiMTlJlOl) 
Aiaxcipimi 
pa8i£VEpy©v 
anofikr\TO}\ 
Bionnxavncq 
ODVEpyaaia 
AKTivo?rpo<rraoia 
ETOlJlOTtlTa EKTUKTI]!; 
avayiai<; EKTO^ 
EyKaTa<rrd<TEO>v 
Msrpa diaa<pa>.i<mc; 
Ejrava«poaavaToX,i-
a\t6c, TOV 
E7ticmin6v(ov 
WVptlVlKCOV OTCXXOV 
KaivoTojiiKE^ 6pdfT£i<; 
METpia<Tfi6<; TOD 
aroxi\^o.Toq TOD 
ToEpvoiunX 
Mvrmovio <n)H(pcovia<; 
Opd5a<; TG>V 7 -
TaspvoiwriX 
EvEpysiaKoc; xoneac; Phare 
X 
X 
X 
X 
X 
X Tacis 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X ECHO 
X npoypapiia 
<n)VEpyaaia<; 
X 
X 
X 
X E&A 
FWP 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X ISTC 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X AIEDODVGH 
6ia(T(pa/.i-
ECDVEK 
X LvvEpyeia 
X Advsia EDpaTop 
X 
X 
X 
27 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 
Δεδομένα των προγραμμάτων Phare και Tacis 
ΑΝΑΛΗΨΕ1Σ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ TACIS (εκαχ. ECU) 
Xcbpa 
'Exoq 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 
1996 
1997 
Xuvota) PCOOIKT| 
Ouo-
arcov5ia 
45,80 
38,00 
48,50 
38,00 
38,00 
43,50 
37,50 
289,30 
51% ODKpavia 
7,20 
22,00 
32,00 
45,00 
55,50 
59,50 
21,50 
244,20 
43% Ka^aKoxdv 
2,00 
2,50 
4,50 
1% ApuEvia 
10,00 
1,50 
11,50 
2% n£piCp£-
pEiaKd 
7,50 
2,00 
2,50 
2,50 
5,00 
19,00 
3% LDVOXA 
53,00 
60,00 
88,00 
91,00 
96,00 
117,50 
68,00 
573,50 
100% 
ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ PHARE (εκαχ. ECU) 
Xcbpa 
'Exoq 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 
1996 
1997 
£uvoXo BouA,yapia 
12,70 
16,30 
8,90 
11,40 
7,00 
6,00 
-
62,30 AiGoDavia 
0,50 
-
1,40 
-
-
-
-
1,90 n£picp£p£iaKd 
3,745 
3,506 
13,007 
14,90Η 
19,60" 
20,0ο10 
-
12,00 
86,74 EDVOXX) 
3,74 
16,70 
29,30 
25,20 
31,00 
27,00 
6,00 
12,00 
150,94 
Η καχά προσέγγιση καχανομή χου προϋπολογισμού Phare και Tacis σχους διάφορους χομείς 
δραστηριότητας συνοψίζεται κατωτέρω. 
5 Τσεχοσλοβακία (3,5 εκατ. ecu) και Πολωνία 
6 Σλοβακία 
7 Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακία και Ουγγαρία (από το περιφερειακό πρόγραμμα, 7 εκατ. Ecu για τη Βουλγαρία 
υπολογίζονται στην αντίστοιχη στήλη). 
* Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακία και Ουγγαρία (από το περιφερειακό πρόγραμμα, 5,1 εκατ. ecu για τη 
Βουλγαρία υπολογίζοντας την αντίστοιχη στήλη). 
'' Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακία και Ουγγαρία (από το περιφερειακό πρόγραμμα, 5,1 εκατ. ecu για τη 
Βουλγαρία υπολογίζοντας την αντίστοιχη στήλη). 
10 Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακία και Ουγγαρία. 
28 
Phare και Tads (1990-1997) — κατανομή προϋπολογισμού 
KOVOHAJ. XOD 7rpoii7roX<oyuruoV> r.Kax. I «X'IJ % 
Imuonui |ior|()t:ui 248,3 34,3 
AocpdA€ia ax£0iaouoi3 166,5 22,9 
Sxxipi^Ti axv; apx£<; aocpaX£ia<; 79,1 10,9 
KVJKAO<; Kauoiuou/a7c6pAT)xa 39,5 5,5 
MSxpa SiaocpdXiariq 18,0 2,5 
Exoiuoxx|xa £KxaKxr|<; avdyicr|<; EKXO<; 12,1 1,7 
xcov EyKaxaaxdoEcov 100 0 13 8 
npcVypauua Spdariq xr\q oud8a<; xcov 7 6« ~ « * 
yia xiyv OuKpavia ' * 
Aoutd (nEpiXxxupdvovxai: 
7T£picp£p£iaK6 7rp6ypauua TaEpvourciA, 
yia xr|v a7iOKaxdoxaoT|- EpEuva ax,£xiKX| 
U£ XT|V aoxpdtaia- 7rpo£xoiuaoia 5av£iou 
Eupaxou- 5iax£ipiox| 7ipoypduuaxo<;-
Kai a7to0£|4.axiKd KECpdAma 
SOVOAO 724^ TOO 
Η συνεισφορά TACIS σχα έργα που ξεκίνησαν με χο πρόγραμμα δράσης χης ομάδας χων 7 
για την Ουκρανία αναφέρεχαι καχωχέρω. 
Προϋπολογισμός TACIS για χο πρόγραμμα δράσης χης ομάδας των 7 (1994-1996, σε 
EKax.ECU) 
'Epyo 
Ta£pVOU7llA, 
Rovno 4/ Khmelnitsky 2 
Mr| 7ropx|viKX| EVEpyEia 
EUVOAO 1994 
8,0 
14,0 
3,0 
25,0 1995 
29,5 
8,0 
37,5 1996 
22,5 
9,0 
6,0 
37,5 Evvoto 
60,0 
31,0 
9,0 
100,0 
29 
ISSN 0254-1483 
COM(98) 134 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 02 11 12 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-230-GR-C 
ISBN 92-78-33074-4 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
30