ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - 13Η ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ (2001)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1:Τα σημαντικά στοιχεία του έτουσ 2001

1.1 Η 2η έκθεση σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή και το Φόρουμ για τη συνοχή

1.2. Έναρξη της υλοποίησης των καινοτόμων δράσεων

1.3. Ανακοίνωση για τις διαπραγματεύσεις των προγραμμάτων του στόχου 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

2.1. Γενική επισκόπηση

2.1.1. Έγκριση νέων προγραμμάτων

2.1.2. Υλοποίηση των στόχων 1, 2 και 3

2.1.3. Υλοποίηση των κοινοτικών πρωτοβουλιών

2.1.4. Καινοτόμες δράσεις και τεχνική βοήθεια

2.2. Υλοποίηση των προγραμμάτων στα κράτη μέλη

2.2.1. ΒΕΛΓΙΟ

2.2.2. ΔΑΝΙΑ

2.2.3. ΓΕΡΜΑΝΙΑ

2.2.4. ΕΛΛΑΔΑ

2.3.5. ΙΣΠΑΝΙΑ

2.2.6. ΓΑΛΛΙΑ

2.2.7. ΙΡΛΑΝΔΙΑ

2.2.8. ΙΤΑΛΙΑ

2.2.9. ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

2.2.10. ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

2.2.11. ΑΥΣΤΡΙΑ

2.2.12. ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

2.2.13. ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

2.2.14. ΣΟΥΗΔΙΑ

2.2.15. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

2.3. Συντονισμός με τα λοιπά χρηματοδοτικά μέσα

2.3.1. Ταμείο Συνοχής

2.3.2. Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ)

2.3.3. Χρηματοδοτική συνδρομή για τα ΔΕΔ

2.4. Συνοχή με άλλες κοινοτικές πολιτικές

2.4.1. Διαρθρωτικά Ταμεία και πολιτική απασχόλησης

2.4.2. ΔΤ, πολιτική αγροτικής ανάπτυξης και αλιευτική πολιτική

2.4.3. ΔΤ και περιβαλλοντική πολιτική

2.4.4. Διαρθρωτικά Ταμεία και πολιτική ανταγωνισμού

2.4.5. Διαρθρωτικά Ταμεία και πολιτική δημοσίων συμβάσεων

2.4.6. ΔΤ και πολιτική ισότητας ανάμεσα στις γυναίκες και στους άνδρες

2.4.7 Διαρθρωτικά Ταμεία και Κοινωνία της πληροφορίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 :ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

3.1. Αξιολογήσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2001

3.2. Διενεργηθέντες έλεγχοι

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΔΙΑΛΟΓΟΣ/ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

4.1. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

4.2. Επιτροπές των Ταμείων

4.3. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και Επιτροπή των Περιφερειών

4.4. Κοινωνικοί εταίροι

4.5. Ενημέρωση / Δημοσιότητα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

Παράρτημα 1: Εκτέλεση του προϋπολογισμού ανά στόχο

Παράρτημα 2 : Εκτέλεση του προϋπολογισμού των κοινοτικών πρωτοβουλιών

Παράρτημα 3: Εκτέλεση του προϋπολογισμού της τεχνικής βοήθειας

Παράρτημα 4: Εκτέλεση του προϋπολογισμού

ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται κατ'εφαρμογήν του άρθρου 45 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 περί γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία. Στόχος της έκθεσης είναι να παρουσιάσει απολογισμό των δραστηριοτήτων των Διαρθρωτικών Ταμείων και των δραστηριοτήτων συντονισμού μεταξύ των Διαρθρωτικών Ταμείων και των άλλων χρηματοδοτικών οργάνων για το έτος 2001.

Η έκθεση συναρθρώνεται γύρω από τρία κύρια θέματα :

- τα σημαντικότερα στοιχεία της δραστηριότητας για κάθε Ταμείο και για τα άλλα χρηματοδοτικά όργανα

- τον συντονισμό με τα άλλα κοινοτικά μέσα και πολιτικές

- την αξιολόγηση της εφαρμογής των προγραμμάτων και της εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

Τα σημαντικά στοιχεία του έτους 2001

Το σημαντικότερο γεγονός του έτους 2001 ήταν η περάτωση των διαπραγματεύσεων με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του στόχου 1, ο οποίος αντιπροσωπεύει το 70% του προϋπολογισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων για την περίοδο 2000-2006. Η Επιτροπή έκανε απολογισμό των διαπραγματεύσεων των προγραμμάτων του στόχου 1 σε ανακοίνωση η οποία εκδόθηκε στις 5 Ιουλίου 2001. Ο απολογισμός αυτός είναι σε μεγάλο βαθμό θετικός, παρά τις ορισμένες δυσκολίες που ανέκυψαν. Μια από τις δυσκολίες αυτές ήταν η υπέρβαση της περιόδου διαπραγμάτευσης των πέντε μηνών που είχε αρχικά προβλεφθεί για την ολοκλήρωση των εγγράφων προγραμματισμού. Αυτό οφειλόταν στη βούληση να είναι ο προγραμματισμός σωστός. Πράγματι, μια περίοδος πέντε μηνών είναι υπερβολικά μικρή λόγω της πολυπλοκότητας της διαδικασίας. για να καταλήξει η διαδικασία αυτή σε έναν αποτελεσματικό προγραμματισμό, πρέπει αναγκαστικά να λάβουν μέρος σε αυτήν πολλοί φορείς, να ληφθούν υπόψη οι απαιτήσεις που απορρέουν τόσο από τις εθνικές όσο και από τις κοινοτικές πολιτικές και να τεθούν σε εφαρμογή επαρκή συστήματα διαχείρισης και ελέγχου.

Στο επίπεδο της εφαρμογής, η έγκριση του συνόλου των ενιαίων εγγράφων προγραμματισμού/επιχειρησιακών προγραμμάτων επέτρεψε να αναληφθεί το σύνολο των προβλεφθεισών πιστώσεων και να εκκαθαριστεί το 70% των πληρωμών και για τον στόχο 1 και για τον στόχο 2. Αντίθετα, παρουσιάστηκαν ορισμένες καθυστερήσεις για τον στόχο 3.

Ικανοποιητικός ήταν επίσης και ο ρυθμός υλοποίησης των κοινοτικών πρωτοβουλιών:

INTERREG III : εγκρίθηκαν 54 από τα 70 συνολικά προγράμματα.

URBAN II : εγκρίθηκαν και τα 70 προγράμματα. ολοκληρώθηκαν οι αναλήψεις υποχρεώσεων για τις διαθέσιμες πιστώσεις και πραγματοποιήθηκε η πληρωμή της προκαταβολής.

EQUAL : τα κράτη μέλη δημοσίευσαν τις προσκλήσεις υποβολής σχεδίων αμέσως μετά την έγκριση του ΠΚΠ τους. η Επιτροπή δημιούργησε μία κοινή βάση δεδομένων που διευκολύνει την αναζήτηση εταίρων σε διεθνικό επίπεδο. η πρόσβαση σε αυτή τη βάση δεδομένων παρέχεται μέσω του εξυπηρετητή Europa.

LEADER+ : εγκρίθηκαν τα 56 από τα 73 προγράμματα.

Συνολικά, το ποσοστό εκτέλεσης του προϋπολογισμού των κοινοτικών πρωτοβουλιών ανήλθε στο 89%, τόσο σε όρους πιστώσεων υποχρεώσεων όσο και πιστώσεων πληρωμών.

Στον τομέα των καινοτόμων δράσεων, το ΕΤΠΑ ενέκρινε τα 81 από τα 103 έργα που του υποβλήθηκαν. Στο πλαίσιο του ΕΚΤ, επελέγησαν τα 37 από τα 148 έργα που προτάθηκαν για το θέμα «προσαρμογή στη νέα οικονομία» για ποσοστό συγχρηματοδότησης κατά μέσο όρο 72%. Όσον αφορά το δεύτερο θέμα «τοπική στρατηγική απασχόλησης», η πρόσκληση υποβολής σχεδίων δημοσιεύθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2001.

Αναφορικά με το κλείσιμο των προγραμμάτων της περιόδου πριν από το 1994, η εκκαθάριση του κύριου όγκου των υπολοίπων πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του 2001. Τα ποσά που εκκρεμούν προς εκκαθάριση μειώθηκαν από 581 σε 315 εκατ. EUR για το στόχο 1, από 144 σε 88 εκατ. EUR για το στόχο 2 και από 146 σε 62 εκατ. EUR για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες. Τα εκκρεμή ποσά αντιστοιχούν κυρίως είτε σε φακέλους για τους οποίους διενεργούνται ενισχυμένοι έλεγχοι λόγω σοβαρών υπονοιών παρατυπιών, είτε σε υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον των δικαστηρίων.

Συντονισμός με τα άλλα κοινοτικά μέσα και πολιτικές

Το Ταμείο Συνοχής χρηματοδοτεί έργα υποδομής στους τομείς των μεταφορών και του περιβάλλοντος. Η συνοχή με τα χρηματοδοτούμενα από τα Διαρθρωτικά Ταμεία μέτρα εξασφαλίζεται μέσω της εφαρμογής των στρατηγικών πλαισίων αναφοράς.

Επίσης, η συμφωνία συνεργασίας ανάμεσα στην ΕΤΕπ και την Επιτροπή για την περίοδο 2000-2006 επέτρεψε τη δημιουργία ενός μηχανισμού επαφής ανάμεσα στις γεωγραφικές μονάδες των δύο οργάνων. Ο μηχανισμός αυτός βελτιώνει τον συντονισμό ανάμεσα στις αντίστοιχες παρεμβάσεις. Εξάλλου, η ΕΤΕπ έχει λάβει μέρος στην αξιολόγηση 8 μεγάλων έργων που προτάθηκαν για χρηματοδότηση των Διαρθρωτικών Ταμείων.

Όσον αφορά την συνεκτίμηση των άλλων κοινοτικών πολιτικών, οι παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων αναλύθηκαν διεξοδικά, όπως και στο παρελθόν, προκειμένου να εξασφαλισθεί η συμβατότητά τους με την κοινοτική νομοθεσία ανταγωνισμού, και ιδίως με τις διατάξεις για τις δημόσιες ενισχύσεις.

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε επίσης και στη συνοχή των παρεμβάσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων με την πολιτική απασχόλησης. Στον τομέα αυτό, πρέπει ωστόσο να επισημάνουμε ότι η αξιολόγηση της επίπτωσης του ΕΚΤ είναι ενίοτε δύσκολη, εξαιτίας της έλλειψης τυποποίησης στην παρουσίαση των εθνικών σχεδίων δράσης για την απασχόληση.

Τέλος, πραγματοποιήθηκε εκ των προτέρων αξιολόγηση των παρεμβάσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων για να εξασφαλισθεί ότι είναι σύμφωνες με την περιβαλλοντική νομοθεσία. Εντούτοις, η αξιολόγηση αυτή κατέστη δυσχερής λόγω της έλλειψης εναρμονισμένων δεδομένων και δεικτών στα περισσότερα προγράμματα. Κατά τις διαπραγματεύσεις προγραμματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων, η Επιτροπή έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή της οδηγίας Natura 2000.

Αξιολόγηση της εφαρμογής και έλεγχος της εκτέλεσης

Το 2001, το ΕΤΠΑ πραγματοποίησε 27 αποστολές ελέγχου των συστημάτων διαχείρισης των κρατών μελών. Οι έλεγχοι αυτοί, που είχαν προληπτικό χαρακτήρα, απέδειξαν ότι τα κράτη μέλη δίνουν βαρύτητα στην ποιότητα των συστημάτων τους, ιδίως μέσω της δημιουργίας οργάνων εσωτερικού ελέγχου. Δυστυχώς, πάρα πολύ συχνά, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών εξακολουθούν να καταβάλουν πληρωμές χωρίς να ασκούν πραγματικό έλεγχο για την πραγματοποίηση των δαπανών. Οι διενεργηθέντες έλεγχοι απεκάλυψαν επίσης την έλλειψη επίβλεψης στους ενδιάμεσους οργανισμούς και στους εκτελεστικούς οργανισμούς οι οποίοι θα έπρεπε να διαθέτουν ακριβέστερους και εναρμονισμένους κανόνες διαδικασιών.

Το ΕΚΤ, από την πλευρά του, πραγματοποίησε 41 δημοσιονομικούς και φυσικούς ελέγχους και, ενώ το ΧΜΠΑ πραγματοποίησε 12.

Από τους 18 ελέγχους που διενήργησε το ΕΓΤΠΕ αποκαλύφθηκαν κυρίως η ανεπαρκής εφαρμογή του κανονισμού 2064/97, ορισμένες χρηματοδοτήσεις μη επιλέξιμων δαπανών και, υπερβολικά συχνά, έλλειψη συμφωνίας των υποβαλλόμενων στην Επιτροπή δηλώσεων δαπανών με τις αντίστοιχες πράξεις.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1:Τα σημαντικά στοιχεία του έτουσ 2001

1.1 Η 2η έκθεση σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή και το Φόρουμ για τη συνοχή

Με τίτλο «Ενότητα της Ευρώπης, αλληλεγγύη των λαών, πολυμορφία των περιοχών», η δεύτερη έκθεση σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή εκδόθηκε από την Επιτροπή τον Ιανουάριο του 2001. Περιέχει απολογισμό της πολιτικής συνοχής που εφαρμόζεται από το 1989 και παραθέτει τα πρώτα στοιχεία του διαλόγου για το μέλλον αυτής της πολιτικής με την προοπτική της διεύρυνσης της Ένωσης. Η έκθεση αυτή υποβλήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 31 Ιανουαρίου 2001 από τον αρμόδιο Επίτροπο Περιφερειακής Πολιτικής, κ. Barnier.

Από την έκθεση αυτή συνάγεται ότι η συνοχή σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο έχει βελτιωθεί σημαντικά από τα τέλη της δεκαετίας του '80. Οι ανισότητες έχουν μειωθεί κατά το ένα τρίτο μεταξύ των κρατών μελών και σχεδόν κατά ένα πέμπτο μεταξύ των περιφερειών. Στα τρία λιγότερο εύπορα κράτη μέλη (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία), το κατά κεφαλήν εισόδημα αυξήθηκε από το 68% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 1988 στο 79% το 1999. Επιπλέον, η σύγκλιση της Ιρλανδίας με τον κοινοτικό μέσο όρο είχε σαν αποτέλεσμα να μην περιλαμβάνεται πλέον η χώρα αυτή στην ομάδα των επονομαζόμενων χωρών «της συνοχής». Έχουν επίσης ενισχυθεί οι υποδομές συγκοινωνιών και τηλεπικοινωνιών των λιγότερο εύπορων χωρών.

Εντούτοις, στο εσωτερικό αρκετών κρατών μελών, η παρατηρούμενη τάση δεν είναι η μείωση των αναπτυξιακών ανισοτήτων. Αντιθέτως, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ανισότητες διευρύνονται, έστω και αν, στις χώρες της συνοχής, η αύξηση των διαπεριφερειακών ανισοτήτων μπορεί να συνοδεύεται με τη σύγκλιση του συνόλου των περιφερειών προς τον κοινοτικό μέσο όρο σε όρους κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Ορισμένοι άλλοι δείκτες αποκαλύπτουν ότι παρατείνονται οι περιφερειακές ανισότητες, παραδείγματος χάρη η ύπαρξη σημαντικών θυλάκων ανεργίας σε ορισμένες περιφέρειες (στην Ισπανία, την Ιταλία ή στα γαλλικά ΥΧΕ) και η διατήρηση ή η ενίσχυση των περιφερειακών ανισοτήτων στους τομείς της έρευνας, της καινοτομίας ή της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης.

Η ανάλυση της εν λόγω έκθεσης επεκτείνεται και στις υποψήφιες χώρες. Η κατάσταση συνοψίζεται με την εξής διαπίστωση: ενώ η έκταση και ο πληθυσμός της Ένωσης πρόκειται να αυξηθούν κατά ένα τρίτο, το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της διευρυμένης Ένωσης θα αυξηθεί μόνο κατά 5%.

Η έκθεση περιέχει προβολή σύμφωνα με την οποία η διευρυμένη Ένωση θα χωρίζεται σε τρεις ομάδες κρατών με ισοδύναμα επίπεδα ανάπτυξης. Στην πρώτη ομάδα θα περιλαμβάνονταν τα δώδεκα πλουσιότερα κράτη (το ΑΕΠ των οποίων είναι σήμερα ίσο ή υπερβαίνει τον κοινοτικό μέσο όρο). Στη δεύτερη ομάδα θα περιλαμβάνονταν οι τρεις λεγόμενες χώρες της συνοχής (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία), στις οποίες προστίθενται ορισμένες υποψήφιες χώρες (Κύπρος, Μάλτα, Σλοβενία, Τσεχική Δημοκρατία), το ΑΕΠ των οποίων θα προσέγγιζε το 80% του κοινοτικού μέσου όρου. Τέλος, στην τρίτη ομάδα θα συγκαταλέγονταν οι άλλες υποψήφιες χώρες, δηλαδή οκτώ κράτη που αντιπροσωπεύουν περίπου το 16% του πληθυσμού της διευρυμένης Ένωσης και το εισόδημα των οποίων θα ανερχόταν περίπου στο 40% του κοινοτικού μέσου όρου.

Ενόψει των προκλήσεων της διεύρυνσης, πρέπει να αναπτυχθούν νέες μορφές προβληματισμού και δράσης. Καθοριστικό ζήτημα είναι το βασικό κριτήριο προσανατολισμού της περιφερειακής πολιτικής. Εάν διατηρηθεί το κριτήριο του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, θα μειωθεί το μέσο ΑΕΠ της Ένωσης. Με μηχανικό τρόπο, περιφέρειες οι οποίες είναι σήμερα επιλέξιμες για τον στόχο 1 θα αποκλείονταν από την κοινοτική παρέμβαση.

Το δεύτερο φόρουμ για τη συνοχή, που πραγματοποιήθηκε στις 21 και 22 Μαΐου 2001 στις Βρυξέλλες, έδωσε την ευκαιρία στους 1800 παριστάμενους να συμμετάσχουν ενεργά στο διάλογο για το μέλλον της περιφερειακής πολιτικής. Με τον τρόπο αυτό, υπουργοί των κρατών μελών και των υποψήφιων χωρών, ευρωβουλευτές και αντιπρόσωποι των περιφερειακών αρχών της Ένωσης μπόρεσαν να αντιπαραθέσουν τις απόψεις τους και να γνωστοποιήσουν τις προσδοκίες τους, ακόμη και τους φόβους τους, όσον αφορά την εφαρμογή των περιφερειακών ενισχύσεων στη διευρυμένη Ένωση.

Αν και ο στόχος του φόρουμ δεν ήταν τόσο να συζητήσει για τη χρηματοδότηση της μελλοντικής ευρωπαϊκής περιφερειακής πολιτικής όσο για τη φιλοσοφία της, εντούτοις, θίχτηκε συχνά το θέμα των χρηματοδοτικών πόρων. Αρκετοί συμμετέχοντες ζήτησαν να αναθεωρηθούν προς τα άνω τα δύο όρια που είχαν καθοριστεί για τις περιφερειακές ενισχύσεις.

- στο επίπεδο του προϋπολογισμού της Ένωσης: το ισοδύναμο του 0,45% του συνολικού ΑΕΠ.

- στο επίπεδο των μεταφερόμενων χρηματοδοτικών πόρων: το 4% του εθνικού ΑΕΠ για κάθε δικαιούχο χώρα.

Επειδή έγιναν πολλές εισηγήσεις, για τα ζητήματα χωρικής συνοχής που εξετάζονται στη δεύτερη έκθεση για τη συνοχή, όπως τα ζητήματα της αστικής ανάπτυξης και της διαφοροποίησης των αγροτικών περιοχών, των περιοχών με φυσικά και γεωγραφικά μειονεκτήματα, ή ακόμη τα προβλήματα μεταστροφής της οικονομικής δραστηριότητας, ο Επίτροπος κ. Barnier πρότεινε να εξεταστούν διεξοδικά κατά τα επόμενα έτη.

1.2. Έναρξη της υλοποίησης των καινοτόμων δράσεων

Τον Ιανουάριο του 2001, η Επιτροπή ενέκρινε τις νέες κατευθυντήριες γραμμές της για τις καινοτόμες δράσεις του ΕΤΠΑ την περίοδο 2000-06. Βάσει του νέου συστήματος, οι επιλέξιμες περιφέρειες καλούνται να υποβάλουν αίτηση για ανώτατη συνεισφορά του ΕΤΠΑ 3 εκατ. EUR για Περιφερειακό Πρόγραμμα Καινοτόμων Δράσεων που θα βασίζεται σε περιφερειακή στρατηγική για την προώθηση της καινοτομίας και θα λαμβάνει υπόψη τη συγκεκριμένη κατάσταση της κάθε περιφέρειας. Θα περιλαμβάνει επίσης ορισμένες δράσεις και συνοδευτικά πρότυπα έργα που θα επιλέγονται από τους αρμόδιους φορείς της περιφερειακής εταιρικής σχέσης.

Στόχος του εγχειρήματος είναι να αυξηθεί ο αριθμός και να βελτιωθεί η ποιότητα των χρηματοδοτήσεων για την καινοτομία στα προγράμματα του στόχου 1 και του στόχου 2 και να βελτιωθεί το περιεχόμενο άλλων προγραμμάτων περιφερειακής ανάπτυξης. Εκτός τα περιφερειακά προγράμματα, θα είναι επίσης δυνατό να εγκριθεί περιορισμένος αριθμός ειδικών προγραμμάτων οργάνωσης δικτύων στα οποία θα συμμετέχουν τουλάχιστον πέντε περιφέρειες από πέντε κράτη μέλη.

Ο προϋπολογισμός για τις καινοτόμες δράσεις, για κάθε έτος της περιόδου 2000-06, ανέρχεται στο 0,4% του ετήσιου προϋπολογισμού του ΕΤΠΑ, ποσοστό το οποίο αντιπροσωπεύει περίπου 400 εκατ. EUR για το σύνολο της περιόδου.

1.3. Ανακοίνωση για τις διαπραγματεύσεις των προγραμμάτων του στόχου 1

Στις 5 Ιουλίου 2001, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση [1] που περιέχει τα βασικά στοιχεία των κοινοτικών παρεμβάσεων οι οποίες έχουν προγραμματιστεί για τις επιλέξιμες περιφέρειες του στόχου 1 κατά τη νέα περίοδο προγραμματισμού (2000-06), δίνοντας έμφαση στον απολογισμό των διαπραγματεύσεων με τα κράτη μέλη και στην ειδική συνεισφορά της κοινοτικής συνδρομής. Μετά από ενάμισι έτος διαπραγματεύσεων επιβαλλόταν να γίνει απολογισμός, έστω και αν ο απολογισμός αυτός δεν προβλέπεται στον βασικό κανονισμό.

[1] COM(2001) 378 τελικό της 5ης Ιουλίου 2001 και SEC(2001) 1140/2 της 18ης Ιουλίου 2001

Ενημερωτικά αναφέρουμε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Βερολίνου αποφάσισε τη διάθεση ποσού 195 δισεκατ. EUR για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, για την περίοδο 2000-2006, εκ των οποίων το 70% για τα προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης του στόχου 1, ή ποσό 127,5 δισεκατ. EUR. Οι πόροι αυτοί εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στη σημαντική αύξηση του ΑΕΠ σε πραγματικούς όρους έως το 2006 στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη (6% για την Ελλάδα και την Πορτογαλία, 2,4% για την Ισπανία και 4% για τα ομόσπονδα κράτη της Ανατολικής Γερμανίας). Εξάλλου, τα νέα προγράμματα θα συμβάλουν στη σημαντική αύξηση των επενδύσεων μέχρι το 2006 (+20% στην Ελλάδα, +14% στην Πορτογαλία, +6% στα ομόσπονδα κράτη της Ανατολικής Γερμανίας).

Αν και ο απολογισμός των διαπραγματεύσεων με τις εθνικές και περιφερειακές αρχές είναι σε μεγάλο βαθμό θετικός, εξακολουθούν να υπάρχουν σποραδικές δυσκολίες τις οποίες η Επιτροπή επισήμανε στην ανακοίνωσή της:

- Η προβλεφθείσα πεντάμηνη περίοδος για την διαπραγμάτευση των εγγράφων προγραμματισμού αποδείχθηκε υπερβολικά μικρή (μέσος χρόνος έγκρισης: από οκτώ μήνες έως ένα έτος), με βάση τις διεξοδικές συνομιλίες της Επιτροπής με τα κράτη μέλη που είχαν ως στόχο να βελτιωθεί η ποιότητα του προγραμματισμού. Θα πρέπει να βρεθεί η κατάλληλη ισορροπία ανάμεσα στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και την ποιότητα των αποτελεσμάτων, κυρίως στους τομείς της εφαρμογής επαρκών συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, της ενσωμάτωσης της αξιολόγησης πριν από τον προγραμματισμό ή μιας ευρείας διαβούλευσης στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, όπως και της εξακρίβωσης της τήρησης των κοινοτικών πολιτικών, και ιδίως των πολιτικών περιβάλλοντος και ανταγωνισμού. Η Επιτροπή θα μεριμνήσει να τηρήσουν τα κράτη μέλη τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν για το θέμα αυτό.

- Το συμπλήρωμα προγραμματισμού θεωρήθηκε σε ορισμένες περιπτώσεις ως πλήρες στάδιο προγραμματισμού, ενώ η αποστολή του είναι να διευκρινίσει το περιεχόμενο των αξόνων προτεραιότητας των προγραμμάτων, μέσω της λεπτομερούς περιγραφής των μέτρων και του ποσοτικού προσδιορισμού των στόχων και των σχετικών δεικτών, περιλαμβανομένου του αποθεματικού επίδοσης. Αυτό προκάλεσε ενίοτε δυσκολίες διαχείρισης που συνδέονται με το γεγονός ότι άλλες αρχές είναι υπεύθυνες για την προετοιμασία των συμπληρωμάτων προγραμματισμού και άλλες αρχές διαπραγματεύονται τα σχέδια και τα προγράμματα.

- Σε ορισμένα κράτη μέλη, έχουν καθοριστεί οι γενικές κατευθυντήριες γραμμές των συστημάτων διαχείρισης, ελέγχου και παρακολούθησης, αλλά θα πρέπει να καθοριστούν και οι τρόποι εφαρμογής αυτών των συστημάτων, έτσι ώστε να καταστούν πλήρως επιχειρησιακά.

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειές τους σε αυτούς τους βασικούς τομείς, με στόχο την αποτελεσματικότερη χρησιμοποίηση των πόρων των Διαρθρωτικών Ταμείων, σύμφωνα με τις διατάξεις των νέων κανονισμών εφαρμογής, και ιδίως όσον αφορά τα μηχανογραφημένα συστήματα διαχείρισης (έτσι ώστε να αποφευχθούν και οι καθυστερήσεις κατά τις ενδιάμεσες πληρωμές). Η Επιτροπή προτίθεται να πραγματοποιήσει συγκριτική ανάλυση των συστημάτων δημοσιονομικής διαχείρισης και ελέγχου, η οποία θα επιτρέψει τον εντοπισμό των ορθότερων πρακτικών και την προώθηση νέων λύσεων για τα προβλήματα που εντοπίζονται σε αυτόν τον τομέα.

- Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε θέματα εταιρικής σχέσης κατά το στάδιο της προετοιμασίας των σχεδίων και των προγραμμάτων, δεν είναι ακόμη σαφής ο τρόπος με τον οποίο η αρχή αυτή θα εφαρμοστεί κατά την υλοποίηση των παρεμβάσεων.

Η Επιτροπή θα μεριμνήσει να εξασφαλισθεί η ορθή λειτουργία της εταιρικής σχέσης, η οποία θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν ευρύτερη, αλλά και όσο το δυνατόν αποφασιστικότερη και υπεύθυνη για τη συγκεκριμένη διαχείριση των παρεμβάσεων.

Αυτά τα λιγότερο θετικά στοιχεία δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση την ορθότητα των αρχών οι οποίες καθορίστηκαν στους κανονισμούς των Διαρθρωτικών Ταμείων. Το μοντέλο διαχείρισης που αποσκοπεί στην παραγωγή αποτελεσμάτων, το οποίο αποτελεί και ένα από τα κεντρικά στοιχεία αυτής της μεταρρύθμισης, είναι απαιτητικό και δύσκολο να εφαρμοστεί στην πράξη. Παρόλα αυτά, έχει ήδη συμβάλει στην ενίσχυση της διαφάνειας και της ποιότητας του προγραμματισμού για την περίοδο 2000-2006. Η ενδιάμεση αξιολόγηση αυτών των προγραμμάτων θα δείξει σε ποιο βαθμό θα έχει επίπτωση στην εφαρμογή τους. Η Επιτροπή θα συναγάγει τα αναγκαία συμπεράσματα, ιδίως όσον αφορά την απλότητα, την ποιότητα, την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής συζητήθηκε στην άτυπη σύνοδο των αρμόδιων υπουργών περιφερειακής πολιτικής, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Namur στις 13 Ιουλίου 2001. Η συζήτηση αφορούσε τα πρώτα αποτελέσματα της εφαρμογής των εγγράφων προγραμματισμού του στόχου 1. Έδειξε ότι βελτιώθηκε σημαντικά το στρατηγικό περιεχόμενο των περιφερειακών προγραμμάτων, χάρη στη συστηματική χρησιμοποίηση της αξιολόγησης, την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης και στο γεγονός ότι ελήφθησαν υπόψη οι κοινοτικές προτεραιότητες, π.χ. στους τομείς της κοινωνίας της πληροφορίας ή του περιβάλλοντος. Οι αντιπρόσωποι ορισμένων κρατών μελών εξέφρασαν ανησυχία ως προς τον κίνδυνο να μην επιτευχθεί ο στόχος της περαιτέρω απλούστευσης που συνδέεται με την αποκέντρωση, λόγω της εφαρμογής των κανόνων δημοσιονομικής διαχείρισης και ελέγχου από την Επιτροπή. Μετά από τη συζήτηση αυτή, ο Επίτροπος κ. Barnier αποφάσισε να αναλάβει πρωτοβουλία, σε στενή διαβούλευση με τα κράτη μέλη, σχετικά με τρόπους απλούστευσης της λειτουργίας των Διαρθρωτικών Ταμείων, με πλήρη τήρηση όμως των αρχών της χρηστής και αποτελεσματικής διαχείρισης.

Η εμπειρία από αυτές της διαπραγματεύσεις για τον στόχο 1 θα είναι εξαιρετικά χρήσιμη για την προετοιμασία των εγγράφων προγραμματισμού των υποψήφιων για ένταξη χωρών, στο μέσο της περιόδου 2000-2006.

Η τρίτη έκθεση για την οικονομική και κοινωνική συνοχή, η οποία θα υποβληθεί, υπό φυσιολογικές συνθήκες από την Επιτροπή στα τέλη του 2003, θα αποτελέσει την ευκαιρία να αξιολογηθούν οι βελτιώσεις που θα πρέπει να επέλθουν σε κανονιστικό επίπεδο όσον αφορά τη λειτουργία των Διαρθρωτικών Ταμείων για την περίοδο μετά το 2006.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

2.1. Γενική επισκόπηση

2.1.1. Έγκριση νέων προγραμμάτων

Όσον αφορά το στόχο 1, το 2001 εγκρίθηκαν τα ΕΕΠ και τα ΕΠ που δεν είχαν εγκριθεί το 2000. Πρόκειται συνολικά για 55 παρεμβάσεις, κυρίως στην Ελλάδα (25 ΕΠ) και την Ισπανία (17 ΕΠ). Για τα άλλα κράτη μέλη που υπάγονται στον στόχο 1 εκκρεμούσαν προς έγκριση μόνο ορισμένες μεμονωμένες παρεμβάσεις.

Για το στόχο 2, το 2001 εγκρίθηκαν όλες οι προβλεφθείσες παρεμβάσεις. Πρόκειται συνολικά για 86 ΕΕΠ. Υπενθυμίζουμε ότι το 2000 είχαν εγκριθεί μόνο τα ΕΕΠ της Δανίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας. Τα περισσότερα προγράμματα των άλλων χωρών ήταν έτοιμα για έγκριση στο τέλος του 2000, γεγονός που δικαιολογεί τη μεταφορά των αντίστοιχων πιστώσεων. Ορισμένα προγράμματα που αφορούν την Ιταλία, το Βέλγιο, τις Κάτω Χώρες, το Λουξεμβούργο και, εν μέρει, την Γερμανία δεν ήταν έτοιμα για έγκριση στο τέλος του 2000 και χρειάστηκε να προσαρμοστούν μετά την απόφαση επανεγγραφής στον προϋπολογισμό των πιστώσεων οι οποίες είχαν ακυρωθεί στο τέλος του 2000.

Όσον αφορά το στόχο 3, κατά τη διάρκεια του έτους εγκρίθηκαν μόνο 4 ισπανικά ΕΠ που εκκρεμούσαν για έγκριση.

Για το ΧΜΠΑ εκτός του στόχου 1

Η Επιτροπή πραγματοποίησε ανάληψη υποχρέωσης για τις πιστώσεις της δεύτερης δόσης για τα δέκα από τα έντεκα προγράμματα των περιφερειών εκτός του στόχου 1, οι οποίες ανέρχονται σε ποσό 159,4 εκατ. EUR. Επίσης, αναλήφθηκε η πρώτη δόση ύψους 14 εκατ. EUR του ιταλικού προγράμματος από μεταφερθείσες πιστώσεις του έτους 2000. Αν και το πρόγραμμα των Κάτω Χωρών είχε πρακτικά ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του οικονομικού έτους, η Επιτροπή δεν μπόρεσε να λάβει απόφαση πριν από την 31η Δεκεμβρίου 2001. Η Επιτροπή αποφάσισε τη μεταφορά των αντίστοιχων πιστώσεων. Οι πιστώσεις αυτές αναλήφθηκαν πριν τις 31 Μαρτίου 2002.

Όσον αφορά τις κοινοτικές πρωτοβουλίες, κατά τη διάρκεια του 2001 εγκρίθηκε το σύνολο των προγραμμάτων που δεν είχαν εγκριθεί το 2000:

Πρόκειται κυρίως για 53 προγράμματα INTERREG III (συνιστώσες A και B) που εγκρίθηκαν το 2001.

Εξάλλου, τα 70 προγράμματα αστικής ανάπλασης στο σύνολό τους (κοινοτική πρωτοβουλία URBAN II) εγκρίθηκαν κατά τη διάρκεια του 2001.

Όσον αφορά την ΚΠ LEADER+, 56 εθνικά και περιφερειακά προγράμματα εγκρίθηκαν το 2001.

Τα κράτη μέλη υπέβαλαν την (τις) πρόταση(-εις) προγράμματος κοινοτικής πρωτοβουλίας EQUAL το Σεπτέμβριο του 2000 για συνολικό ποσό κοινοτικής χρηματοδότησης 3,026 δισεκατ. EUR. Μέχρι το τέλος της διαδικασίας διαπραγμάτευσης με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή ενέκρινε 17 ΠΚΠ EQUAL από τις 8 Μαρτίου μέχρι τις 22 Μαΐου 2001, δηλαδή ένα ΠΚΠ ανά κράτος μέλος, με εξαίρεση το Βέλγιο και το Ηνωμένο Βασίλειο που έχουν από δύο ΠΚΠ [2].

[2] Ένα πρόγραμμα για το γαλλόφωνο και γερμανόφωνο τμήμα και ένα για το ολλανδόφωνο τμήμα. ένα για τη Μεγάλη Βρετανία και ένα για τη Βόρεια Ιρλανδία

Κατά τη διάρκεια του 2001, εγκρίθηκαν [341] παρεμβάσεις για τους διάφορους στόχους και τις κοινοτικές πρωτοβουλίες.

Ο προγραμματισμός της περιόδου 2000-2006, που μπορούμε να θεωρήσουμε ότι είχε σχεδόν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2001 (με εξαίρεση τα προγράμματα της πρωτοβουλίας INTERREG III-συνιστώσα Γ), υλοποιείται συνεπώς μέσω [452] παρεμβάσεων (ΕΕΠ και ΕΠ). Υπενθυμίζεται ότι ο προγραμματισμός της προηγούμενης περιόδου 1994-1999 περιελάμβανε περισσότερες από 1130 παρεμβάσεις.

2.1.2. Υλοποίηση των στόχων 1, 2 και 3

Στόχος 1:

Όσον αφορά τις πιστώσεις υποχρεώσεων, ο στόχος 1 ενισχύθηκε με μεταφερθείσες πιστώσεις από το έτος 2000 συνολικού ποσού 5,375 δισεκατ. EUR, επιφέροντας αύξηση κατά 25,8% των διαθεσίμων πιστώσεων. Αυτή η μεταφορά πιστώσεων ήταν δικαιολογημένη, επειδή έπρεπε να πραγματοποιηθούν, το 2001, οι αναλήψεις υποχρεώσεων των ετήσιων δόσεων του 2001 για ορισμένα προγράμματα για τα οποία η απόφαση είχε ληφθεί ή ήταν έτοιμη να ληφθεί στο τέλος του 2000.

Σε όρους πιστώσεων πληρωμών, η χορήγηση για το στόχο 1 ενισχύθηκε με μεταφερθείσες πιστώσεις του 2000 συνολικού ποσού 1,02 δισεκατ. EUR. Παρόλα αυτά, κατά τη διαδικασία της ετήσιας συνολικής μεταφοράς που εγκρίθηκε από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, από συνολικό ποσό 209,7 εκατ. EUR, ποσό 160 εκατ. EUR μεταφέρθηκε σε άλλα κεφάλαια των Διαρθρωτικών Ταμείων, ενώ το υπόλοιπο, δηλαδή ποσό 49,7 εκατ. EUR μεταφέρθηκε σε άλλους τίτλους του προϋπολογισμού. Οι μεταφορές αυτές αντιπροσωπεύουν 1,1% των πιστώσεων πληρωμών για τον στόχο 1.

Κατά τη διάρκεια του έτους, εκτελέστηκε το 100% των διαθεσίμων πιστώσεων υποχρεώσεων και το 70% των πιστώσεων πληρωμών. Το μη εκτελεσθέν υπόλοιπο των πιστώσεων πληρωμών ακυρώθηκε σύμφωνα με τον γενικό κανόνα ο οποίος θεσπίστηκε από τον δημοσιονομικό κανονισμό.

Όσον αφορά το κλείσιμο των προγραμμάτων των προηγούμενων περιόδων προγραμματισμού και την εκκαθάριση του υπολοίπου προς εκκαθάριση (του RAL), σημειώθηκε σημαντική πρόοδος το 2001 όσον αφορά τον στόχο 1:

Εξέλιξη του RAL της περιόδου πριν από το 1994 για τα προγράμματα του στόχου 1:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 5 του κανονισμού 1260/1999, το υπόλοιπο προς εκκαθάριση για προγράμματα που αποφασίστηκαν από την Επιτροπή πριν από την 1η Ιανουαρίου 1994, και για τα οποία δεν θα είχε υποβληθεί στην Επιτροπή, το αργότερο μέχρι τις 31 Μαρτίου 2001, αίτηση οριστικής πληρωμής, έπρεπε να αποδεσμευθούν αυτεπαγγέλτως το αργότερο στις 30 Σεπτεμβρίου 2001.

Η παρατεταμένη εκκρεμότητα του RAL όσον αφορά προγράμματα τα οποία εμπίπτουν στην προαναφερθείσα διάταξη εξηγείται από το γεγονός ότι οι αιτήσεις οριστικής πληρωμής, οι οποίες απαιτούνται από την εν λόγω διάταξη, έχουν υποβληθεί μεν για τα προγράμματα αυτά, αλλά:

- είτε λόγω αναμονής της δικαστικής απόφασης για εκκρεμείς υποθέσεις,

- είτε σε αναμονή της εξακρίβωσης υπονοιών παρατυπιών,

είτε και για τους δύο προαναφερόμενους λόγους, δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί η οριστική εκκαθάριση του RAL.

Στόχος 2:

Επειδή τα περισσότερα προγράμματα του στόχου 2 εγκρίθηκαν το 2001, πραγματοποιήθηκε μεταφορά πιστώσεων υποχρεώσεων από το έτος 2000 στο έτος 2001, ποσού 2,652 δισεκατ. EUR, που συνεπάγεται αύξηση κατά 73,4% των πιστώσεων. Παρά την εν λόγω αύξηση των διαθεσίμων πιστώσεων, το 2001 εκτελέστηκε το σύνολο των πιστώσεων υποχρεώσεων, περιλαμβανομένων των μεταφερθεισών πιστώσεων.

Όσον αφορά τις πληρωμές, οι μεταφορές πιστώσεων του έτους 2000 ανήλθαν σε 150 εκατ. EUR. Το 70% περίπου των πιστώσεων πληρωμών εκτελέστηκε κατά τη διάρκεια του 2001. Το μη εκτελεσθέν υπόλοιπο των πιστώσεων πληρωμών ακυρώθηκε, σύμφωνα με το γενικό κανόνα που θεσπίστηκε με το άρθρο 7 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού. Πράγματι, η Επιτροπή έκρινε, με βάση τις πληροφορίες που είχε στη διάθεσή της, ότι οι εγγραφείσες πιστώσεις πληρωμών θα ήταν επαρκείς σε σχέση με τις προβλέψεις εκτέλεσης.

Όσον αφορά το κλείσιμο των παλαιών προγραμμάτων και την εκκαθάριση των εκκρεμών πιστώσεων (RAL), σημειώθηκε σημαντική πρόοδος το 2001, όπως εξάλλου και για τον στόχο 1.

Εξέλιξη του RAL της περιόδου πριν από το 1994 για τα προγράμματα του στόχου 2:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 5, του κανονισμού αριθ. 1260/1999, το υπόλοιπο προς εκκαθάριση προγραμμάτων που αποφασίστηκαν από την Επιτροπή πριν από την 1η Ιανουαρίου 1994, για τα οποία δεν θα υποβαλλόταν η αίτηση τελικής πληρωμής μέχρι τις 31.03.2001, θα έπρεπε να αποδεσμευθεί αυτεπαγγέλτως το αργότερο στις 30.09.2001.

Η παρατεταμένη εκκρεμότητα του RAL για προγράμματα που εμπίπτουν στην προαναφερθείσα διάταξη εξηγείται από το γεγονός ότι οι αιτήσεις τελικής πληρωμής, που απαιτούνται από την εν λόγω διάταξη, υποβλήθηκαν μεν για αυτά τα προγράμματα, αλλά:

- είτε λόγω της αναμονής δικαστικής απόφασης για εκκρεμείς υποθέσεις,

- είτε σε αναμονή της εξακρίβωσης υπονοιών παρατυπιών,

είτε και για τους δύο προαναφερόμενους λόγους, δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί η οριστική εκκαθάριση του RAL.

Στόχος 3:

Μέχρι το τέλος του 2001, οι συνολικές πληρωμές για το στόχο 3 ανήλθαν σε 2,8 δισεκατ. EUR ή στο 40% των συνολικών αναλήψεων υποχρεώσεων για τη διετία 2000-2001. Το ποσοστό αυτό οφειλόταν εν μέρει στην καθυστερημένη έναρξη της εφαρμογής πολλών προγραμμάτων το 2000, η οποία περιορίστηκε σταδιακά σε πολλά κράτη μέλη το 2001. Το σχετικό ποσοστό πληρωμών ήταν υψηλότερο από τον μέσο όρο στην Αυστρία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ισπανία. Σε σύγκριση με τη συνολική περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, οι συνολικές πληρωμές μέχρι το τέλος του 2001 ανήλθαν στο 11%. Το ποσοστό αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, μετά την πρώτη πληρωμή της προκαταβολής του 7%, μόνο σε ορισμένα κράτη μέλη υποβλήθηκαν συμπληρωματικές αιτήσεις πληρωμών πριν από τέλος του 2001.

Οι καθυστερήσεις αυτές δημιούργησαν, σε ορισμένα κράτη μέλη, ανησυχίες για ενδεχόμενο κίνδυνο αποδεσμεύσεων ή επιστροφών προκαταβολών, αν και οι ανησυχίες αυτές μειώθηκαν σύμφωνα με τις ετήσιες συνεδριάσεις επισκόπησης που πραγματοποιήθηκαν το φθινόπωρο του 2001. Εκφράστηκε και μια άλλη συναφής ανησυχία σχετικά με την επίπτωση την οποία θα είχε η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στην εφαρμογή των προγραμμάτων το 2001. Στις συνεδριάσεις του φθινοπώρου, ορισμένες διαχειριστικές αρχές έθιξαν το ζήτημα της δυνατότητας προληπτικής επανεξέτασης των προγραμμάτων, επειδή υπήρχαν δυσκολίες κατά την εφαρμογή ορισμένων ενεργών ή προληπτικών μέτρων λόγω αρνητικού κοινωνικοοικονομικού πλαισίου.

2.1.3. Υλοποίηση των κοινοτικών πρωτοβουλιών

Μετά την έγκριση στις 28 Απριλίου 2003 [3] των κατευθύνσεων για τις πρωτοβουλίες INTERREG III για την περίοδο 2000-2006 (4,875 δισεκατ. EUR σε τιμές 1999), τα κράτη μέλη εκλήθησαν να υποβάλουν λεπτομερείς προτάσεις σε διάστημα δέκα μηνών από τη δημοσίευση της τελικής ανακοίνωσης στην Επίσημη Εφημερίδα [4].

[3] ΕΕ C 143/6 της 23ης Μαΐου 2000

[4] ΕΕ C 143/6 της 23ης Μαΐου 2000

Αν και ένα μεγάλο μέρος των προγραμμάτων (και ιδίως των διασυνοριακών) είχαν υποβληθεί ήδη κατά τη διάρκεια του 2000, η Επιτροπή έλαβε ακόμη 12 προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας (συνιστώσα Α), 9 προγράμματα διεθνικής συνεργασίας (συνιστώσα Β), τα 4 προγράμματα διαπεριφερειακής συνεργασίας (συνιστώσα Γ) και ένα πρόγραμμα δημιουργίας δικτύων βάσει του σημείου 53 των κατευθύνσεων (ORATE, Δικτυακό Παρατηρητήριο της Ευρωπαϊκής Χωροταξίας).

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής άρχισαν να μελετούν και να διαπραγματεύονται αυτά τα προγράμματα, όπως και τα προγράμματα που είχαν ήδη υποβληθεί κατά τη διάρκεια του 2000, με τις αρμόδιες εθνικές και περιφερειακές αρχές, με στόχο την ταχύτερη δυνατή έγκριση των διαφόρων προγραμμάτων.

Κατά τη διάρκεια του 2001, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ενέκριναν 44 προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας (επί συνόλου 53), 8 προγράμματα διεθνικής συνεργασίας (επί συνόλου 13) και 2 προγράμματα διαπεριφερειακής συνεργασίας (επί συνόλου 4).

Κατά συνέπεια, η επί τόπου εφαρμογή ενός μεγάλου μέρους των προγραμμάτων INTERREG III άρχισε το 2001. Εξάλλου, η Επιτροπή έλαβε μέρος σε αρκετές επιτροπές παρακολούθησης, όπως προβλέπει ο γενικός κανονισμός για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, και σε όσες επιτροπές εποπτείας υφίστανται βάσει των κατευθύνσεων της ΚΠ INTERREG III.

Η κοινοτική πρωτοβουλία URBAN II, αποσκοπεί στην οικονομική και κοινωνική αναζωογόνηση των πόλεων και των προαστίων που βρίσκονται σε κρίση, με στόχο την προώθηση μιας αειφόρου αστικής ανάπτυξης. Η πρωτοβουλία URBAN II καλύπτει την περίοδο 2001-2006 και χρηματοδοτεί 70 πόλεις και προάστια που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και προτάθηκαν από τα κράτη μέλη. Η συνολική συνεισφορά του ΕΤΠΑ ανέρχεται σε 743,6 εκατ. EUR [5], στα οποία θα προστεθούν ισόποσες χρηματοδοτήσεις που προέρχονται από το δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Οι χρηματοδοτήσεις αυτές προορίζονται για παρεμβάσεις όπως η ανάπλαση κτιρίων και δημοσίων χώρων, για πρωτοβουλίες υπέρ της απασχόλησης, της βελτίωσης των συστημάτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης για τις ομάδες του πληθυσμού που βρίσκονται στην πλέον δυσχερή θέση, για την ανάπτυξη μη επιβλαβών για το περιβάλλον μεταφορικών μέσων, την εισαγωγή αποτελεσματικότερων συστημάτων διαχείρισης, τη χρησιμοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ανάπτυξη του δυναμικού το οποίο δημιουργούν οι τεχνολογίες της πληροφόρησης και της επικοινωνίας. Πρόγραμμα ανταλλαγής πληροφοριών και εμπειριών για την αναζωογόνηση των αστικών περιοχών θα τεθεί επίσης σε εφαρμογή κατά τη διάρκεια του 2002.

[5] Σε τρέχουσες τιμές.

Παρά το γεγονός ότι πολλά από τα 70 προγράμματα υποβλήθηκαν κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2001, όλα τα προγράμματα εκπονήθηκαν, αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, εγκρίθηκαν και αναλήφθηκαν από την Επιτροπή κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2001. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε και η πληρωμή της προκαταβολής.

Η επιτόπου εκτέλεση των προγραμμάτων ξεκίνησε στο πλαίσιο μια τεράστιας εταιρικής σχέσης ανάμεσα σε όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς (εθνικούς, περιφερειακούς και τοπικούς).

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Όσον αφορά την πρωτοβουλία EQUAL, τα κράτη μέλη άρχισαν την εφαρμογή των προγραμμάτων της, κυρίως μέσω της δημοσίευσης προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, της παραλαβής και επιλογής των σχεδίων έργου EQUAL, βάσει των κατευθύνσεων που έχουν καθοριστεί στα προγράμματά τους. Για όλα τα προγράμματα αναλήφθηκε η δέσμευση να τηρηθεί κοινό χρονοδιάγραμμα, με στόχο να διευκολυνθεί η διεθνική συνεργασία που αποτελεί και καθοριστικό στοιχείο αυτής της πρωτοβουλίας.

Έτσι, η δράση 1 άρχισε να υλοποιείται στις 15 Νοεμβρίου 2001 για 1.500 περίπου αναπτυξιακές εταιρικές σχέσεις EQUAL (ΑΕΣ) μετά από επιλογή στις χώρες τους. Σε δύο κράτη μέλη, τη Γερμανία και την Ελλάδα, παρατηρήθηκε καθυστέρηση κατά την επιλογή, η οποία καλύφθηκε τον Ιανουάριο. Λεπτομερείς πληροφορίες για κάθε ΑΕΣ EQUAL έχουν εισαχθεί στην κοινή βάση δεδομένων EQUAL, η οποία δημιουργήθηκε από την Επιτροπή και τροφοδοτείται τακτικά από τις 15 Νοεμβρίου 2001 από τα κράτη μέλη. Αυτή η βάση δεδομένων αποτελεί ένα μέσο των αναπτυξιακών εταιρικών σχέσεων να αναζητήσουν εταίρους σε διακρατικό επίπεδο, αλλά και πηγή πρωτογενούς ενημέρωσης καθ'όλη τη διάρκεια της υλοποίησης του προγράμματος. είναι διαθέσιμη στον κόμβο EQUAL του EUROPA.

Κατά τη διάρκεια υλοποίησης της δράσης 1, οι ΑΕΣ ολοκλήρωσαν την κατάρτιση του εθνικού προγράμματος εργασίας τους και καθιέρωσαν διεθνική συνεργασία με μία τουλάχιστον ΑΕΣ ενός άλλου κράτους μέλους. Εκτός από τη βάση δεδομένων EQUAL, έχουν αναπτυχθεί και άλλα μέσα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως ο «Οδηγός EQUAL για τη διεθνική συνεργασία» ή το ηλεκτρονικό μέσο «ΕTCIM» που διευκολύνει τις συμφωνίες διεθνικής συνεργασίας ανάμεσα σε ΑΕΣ διαφορετικών χωρών.

Η δράση 2 άρχισε να υλοποιείται στις 15 Μαΐου 2002 και αποτελεί το πραγματικό ξεκίνημα των 1500 αναπτυξιακών εταιρικών σχέσεων σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δύο υποψήφιες για προσχώρηση χώρες έχουν ενταχθεί στην πρωτοβουλία EQUAL, η Τσεχική Δημοκρατία και η Ουγγαρία. Έχουν επιλέξει τις ΑΕΣ EQUAL, οι οποίες συμμετέχουν στην υλοποίηση του προγράμματος μαζί με τους ομολόγους τους των κρατών μελών.

Όσον αφορά την πρωτοβουλία LEADER+, το 2001 εγκρίθηκαν 56 προγράμματα, εκ των οποίων τα 11 σε εθνικό επίπεδο και τα 45 σε περιφερειακό επίπεδο. Τα υπόλοιπα 17 προγράμματα θα εγκριθούν κατά το πρώτο τρίμηνο του 2002. Η συνολκή κοινοτική συνδρομή στο Leader+ κατά την περίοδο 2000-2006 θα ανέλθει σε 2020 εκατ. EUR και θα χρηματοδοτηθεί από το ΕΓΤΠΕ, τμήμα «Προσανατολισμού».

Το 2001 αφιερώθηκε κυρίως στη διαδικασία επιλογής των ομάδων τοπικής δράσης, με βάση τις κατευθύνσεις που ορίστηκαν στα προγράμματα, και έτσι, μέχρι το τέλος του 2001, δεν είχε ακόμη αρχίσει η πραγματική επιτόπου εφαρμογή της πρωτοβουλίας Leader+.

Εκτέλεση του προϋπολογισμού των κοινοτικών πρωτοβουλιών:

Η Επιτροπή δεν ενέκρινε καμία μεταφορά πιστώσεων υποχρεώσεων. Πράγματι, δεν είχαν προχωρήσει ικανοποιητικά οι διαδικασίες έγκρισης των προγραμμάτων μέχρι το τέλος του 2000, για να δικαιολογηθεί αυτή η μεταφορά.

Όσον αφορά τις πιστώσεις πληρωμών, λόγω της καθυστέρησης που παρατηρήθηκε κατά την έγκριση των προγραμμάτων, δεν εγκρίθηκε καμία μεταφορά πιστώσεων πληρωμών, αν και εκτιμάται ότι θα υπάρξει αναγκαστικά σχετική έλλειψη πιστώσεων για την καταβολή της αρχικής προκαταβολής, σε περίπτωση που θα εγκριθούν έγκαιρα όλα τα προγράμματα. Τέλος, κατά τη διαδικασία της ετήσιας συνολικής μεταφοράς, που εγκρίθηκε από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, συνολικό ποσό 160 εκατ. EUR μεταφέρθηκε σε αυτό το κεφάλαιο από τον στόχο 1. Αντιθέτως, επειδή ορισμένες προτάσεις προγραμμάτων INTERREG παρουσίαζαν ατέλειες που καθιστούσαν αδύνατη την έγκρισή τους πριν από το 2001, ποσό 75,75 εκατ. EUR (εκ των οποίων 2,4 εκατ. EUR από την πρωτοβουλία URBAN) πιστώσεων υποχρεώσεων διατέθηκε σε άλλα κεφάλαια των Διαρθρωτικών Ταμείων. Τέλος, η Επιτροπή πρότεινε στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή να μεταφερθούν αυτές οι πιστώσεις, έτσι ώστε να αυξηθούν τα διαθέσιμα κεφάλαια για την έγκριση των προγραμμάτων καινοτόμων δράσεων του ΕΤΠΑ, εφόσον τα κεφάλαια αυτά ήταν ανεπαρκή και δεν επέτρεπαν την έγκριση όλων των προγραμμάτων τα οποία επελέγησαν κατά την εξέταση των προτάσεων.

Όσον αφορά την εκτέλεση των πιστώσεων, διαπιστώνεται ότι οι πιστώσεις υποχρεώσεων εκτελέστηκαν κατά ποσοστό 89%, όπως και οι πιστώσεις πληρωμών.

Το υπόλοιπο που εκκρεμούσε για ανάληψη στο τέλος του οικονομικού έτους, δηλαδή ποσό 161,8 εκατ. EUR, αποφασίστηκε να μεταφερθεί για να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες έγκρισης ορισμένων προγραμμάτων οι οποίες είχαν ουσιαστικά ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους. Αντίθετα, το μη εκτελεσθέν υπόλοιπο των πιστώσεων πληρωμών ακυρώθηκε σύμφωνα με τον γενικό κανόνα που θεσπίστηκε με το άρθρο 7 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού.

Όσον αφορά το κλείσιμο των παλαιών παρεμβάσεων και την εκκαθάριση των εκκρεμών πιστώσεων (RAL), σημειώθηκε σημαντική πρόοδος το 2001:

Εξέλιξη του RAL της περιόδου πριν από το 1994 για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.1.4. Καινοτόμες δράσεις και τεχνική βοήθεια

Όσον αφορά το ΕΤΠΑ, 103 περιφέρειες υπέβαλαν περιφερειακό πρόγραμμα το 2001. Κάθε αίτηση εξετάστηκε από την ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και από άλλες αρμόδιες ΓΔ, σύμφωνα με τα κριτήρια επιλογής που καθορίστηκαν στις κατευθυντήριες γραμμές. Λόγω του περιορισμένου διαθέσιμου προϋπολογισμού, η Επιτροπή όφειλε να επιλέξει τις αρτιότερες αιτήσεις συγχρηματοδότησης, αλλά αναγκάστηκε να απορρίψει ορισμένες αιτήσεις έστω και αν η ποιότητά τους ήταν σχετικά υψηλή. Στις περιπτώσεις αυτές, οι περιφέρειες ενημερώθηκαν για το λόγο για τον οποίο η αίτησή τους δεν αξιολογήθηκε ικανοποιητικά και τους συστάθηκε να υποβάλουν βελτιωμένη αίτηση το επόμενο έτος.

Συνολικά, οι 81 από τις 103 ληφθείσες αιτήσεις συγχρηματοδοτήθηκαν από το διαθέσιμο προϋπολογισμό του ΕΤΠΑ. Η συνολική χρηματοδότηση του ΕΤΠΑ για τα εγκριθέντα προγράμματα ανέρχεται περίπου σε 206 εκατ. EUR και η συνολική αξία τους σε 393 εκατ. EUR.

Όσον αφορά το ΕΚΤ, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 12 Ιανουαρίου 2001, «Ανακοίνωση για την εφαρμογή καινοτόμων μέτρων βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006» [6]. Η ανακοίνωση παρουσιάζει τους τρόπους με τους οποίους η Επιτροπή προτίθεται να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που προσφέρονται από το άρθρο 6 του κανονισμού ΕΚΤ, για να προωθήσει νέες προσεγγίσεις και να εντοπίσει παραδείγματα ορθών πρακτικών για τη στήριξη βασικών ενεργειών του ΕΚΤ. Η εμπειρία της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού δείχνει ότι τα καινοτόμα μέτρα πρέπει να επικεντρώνονται σε περιορισμένο αριθμό προκαθορισμένων θεμάτων και να εστιάζονται σε ειδικά ζητήματα. Η ανακοίνωση καθορίζει τα θέματα προτεραιότητας για το άρθρο 6 το 2001 και το 2002:

[6] COM 894 τελικό.

- προσαρμογή στη νέα οικονομία εντός του πλαισίου κοινωνικού διαλόγου και

- τοπικές στρατηγικές απασχόλησης και καινοτομία.

Προσαρμογή στη νέα οικονομία εντός του πλαισίου κοινωνικού διαλόγου.

Στο πλαίσιο αυτού του θέματος προτεραιότητας, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα πρόσκληση υποβολής προτάσεων στις 27 Φεβρουαρίου 2001 [7]. Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων ήταν η 18η Μαΐου 2001.

[7] OJ C62/5 της 27.2.2001

Ο ανώτατος συνολικός διαθέσιμος προϋπολογισμός ήταν 30 εκατ. EUR. Η αίτηση έπρεπε να αφορά κατώτατη κοινοτική ενίσχυση 300 000 EUR και όχι ανώτερη των 3 εκατ. EUR για διετή περίοδο. Ζητήθηκε από τους αιτούντες να συνεισφέρουν τοις μετρητοίς στο έργο ποσό που να καλύπτει τουλάχιστον το 5% του συνολικού κόστους, ενώ οι συνεισφορές σε είδος περιορίστηκαν σε ανώτατο ποσοστό 10% του συνολικού κόστους.

Τα έργα ήταν δυνατόν να τεθούν σε εφαρμογή κατά την περίοδο από 1ης Σεπτεμβρίου έως 1ης Δεκεμβρίου 2001 για ανώτατη διάρκεια 24 μηνών, με ημερομηνία λήξης το αργότερο τις 30 Νοεμβρίου 2003.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής, οι αιτήσεις έπρεπε να αναφέρονται σε ένα ή περισσότερα από πέντε θέματα, με το γενικό τίτλο «Προσαρμογή στη νέα οικονομία εντός του πλαισίου κοινωνικού διαλόγου»:

- πρόβλεψη της οικονομικής και κοινωνικής αλλαγής.

- χρησιμοποίηση των μέσων της κοινωνίας της πληροφορίας στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου.

- νέες προσεγγίσεις της εταιρικής ευθύνης.

- εκσυγχρονισμός των μεθόδων οργάνωσης της εργασίας.

- προώθηση της δια βίου κατάρτισης.

Η πρόσκληση υποβολής προτάσεων ήταν ανοικτή για ένα ευρύ φάσμα αιτούντων. Καταρχήν, και ανάλογα με την καλυπτόμενη θεματική προτεραιότητα, οι αιτούντες μπορούσαν να είναι οργανώσεις κοινωνικών εταίρων, ιδιωτικές εταιρείες, μη κερδοσκοπικές οργανώσεις ή εκπαιδευτικά ιδρύματα και ιδρύματα επαγγελματικής κατάρτισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εντούτοις, για να εξασφαλιστεί η συνοχή με το συνολικό θέμα, κατά τη διαδικασία αξιολόγησης δόθηκε προτεραιότητα σε έργα που βασίζονται σε εταιρική σχέση με οργανώσεις κοινωνικών εταίρων.

Υποβλήθηκαν συνολικά 148 εμπρόθεσμες αιτήσεις, εκ των οποίων επελέγησαν 35 προτάσεις για τη χρηματοδότηση από το ΕΚΤ. Η μέση συνεισφορά του ΕΚΤ σε μεμονωμένα έργα ανέρχεται σε 785.135 EUR που καλύπτουν το 72% του μέσου συνολικού κόστους των έργων.

Τοπικές στρατηγικές απασχόλησης και καινοτομία

Στις 31 Οκτωβρίου 2001 [8] δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το θέμα προτεραιότητας «Τοπικές στρατηγικές απασχόλησης και καινοτομία». Οι υποψήφιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση σε μία από τις εξής δύο προθεσμίες: 22 Φεβρουαρίου 2002 και 31 Ιανουαρίου 2003. Το γεγονός ότι η πρόσκληση περιλαμβάνει προθεσμίες υποβολής αιτήσεων για δύο διαδοχικά έτη αντανακλά τη σημασία που προσδίδει η Επιτροπή στο ζήτημα αυτό και εγγυάται ότι η χρηματοδότηση έργων για την ανάπτυξη και υλοποίηση τοπικών στρατηγικών απασχόλησης θα συνεχιστεί το 2003.

[8] Επίσημη Εφημερίδα C 306 της 31.10.2001

Στόχος αυτής της πρόσκλησης είναι να στηριχθούν καινοτόμες δράσεις για την ανάπτυξη τοπικών στρατηγικών απασχόλησης, έτσι ώστε να ενισχυθεί η εφαρμογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση σε τοπικό επίπεδο. Οι αιτήσεις πρέπει να αποσκοπούν στην υλοποίηση των προτεραιοτήτων του εθνικού σχεδίου δράσης (ΕΣΔ) για την απασχόληση σε μια δεδομένη περιοχή, με τη μορφή τοπικών στρατηγικών απασχόλησης. Η πρόσκληση υποβολής προτάσεων, συνεπώς, αποσκοπεί στη συγχρηματοδότηση καινοτόμων έργων τα οποία θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τις ακόλουθες δραστηριότητες (μεταξύ άλλων):

- ανάλυση της δεδομένης κατάστασης της απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο.

- ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων σε τοπικό επίπεδο, στις οποίες συμμετέχουν διάφοροι φορείς από διαφορετικούς τομείς.

- συναφείς μελέτες και έρευνα για την προετοιμασία των τοπικών στρατηγικών απασχόλησης.

- ανάπτυξη και εφαρμογή των τοπικών στρατηγικών απασχόλησης.

- παρακολούθηση, καθορισμός όρων αναφοράς και αξιολόγηση.

- ανταλλαγή πληροφοριών, διάδοση πληροφοριών και οργάνωση δικτύων.

Οι φορείς που μπορούν να συμμετάσχουν σε αυτή την πρόσκληση υποβολής προτάσεων είναι, καταρχήν, οι αρμόδιες δημόσιες αρχές και οι τοπικές δημόσιες αρχές που λειτουργούν σε περιοχές των επιπέδων NUTS 2 ή NUTS 3.

Ο προϋπολογισμός που διατίθεται για τον εν λόγω διαγωνισμό είναι κατ'ανώτατο όριο 40 εκατ. EUR το 2002 και κατ'ανώτατο όριο 40 εκατ. EUR το 2003. Η Επιτροπή θα συγχρηματοδοτήσει δράσεις με ανώτατο ποσοστό 75% του συνολικού επιλέξιμου κόστους, με κατώτατο ποσό συγχρηματοδότησης 300.000 EUR και ανώτατο ποσό 3 εκατ. EUR σε διάστημα δύο ετών. Οι υποψήφιοι οφείλουν να καταβάλουν τοις μετρητοίς το 25% του συνολικού κόστους του έργου.

Προβλέπεται ότι οι συμφωνίες χρηματοδότησης για τις επιλεγείσες αιτήσεις, στο πλαίσιο του πρώτου γύρου των αιτήσεων, θα υπογραφούν τον Οκτώβριο του 2002 και η υλοποίηση των έργων θα αρχίσει κατά την περίοδο από 1ης Νοεμβρίου 2002 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2002. Η μέγιστη περίοδος υλοποίησης των έργων είναι 24 μήνες και θα πρέπει να έχει περατωθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2004.

Όσον αφορά το ΧΜΠΑ, το πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας εκτελέστηκε σύμφωνα με τις προβλέψεις το 2001. Συνολικά, πραγματοποιήθηκε ανάληψη υποχρέωσης ποσού 1,127 εκατ. EUR. Αντιθέτως, δεν πραγματοποιήθηκε καμία ανάληψη υποχρέωσης το 2001 για τις καινοτόμες δράσεις και το πρόγραμμα εργασίας μετατέθηκε στο 2002.

2.2. Υλοποίηση των προγραμμάτων στα κράτη μέλη

2.2.1. ΒΕΛΓΙΟ

1994-1999:

Ο προσωρινός ακόμη απολογισμός του ΕΕΠ του στόχου 1 της περιφέρειας Hainaut, παρουσιάζει ποσοστό αναλήψεων υποχρεώσεων που υπερβαίνει το 98%. Τα μέτρα άμεσης ενίσχυσης στις επιχειρήσεις (ενισχύσεις για επενδύσεις και για έρευνα), τα μέτρα έμμεσης στήριξης της οικονομικής ανάπτυξης (διευθέτηση βιομηχανικών ζωνών) και η αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού ήταν οι βασικές παρεμβάσεις των τεσσάρων διαρθρωτικών ταμείων. Η ανάπτυξη και ο εξοπλισμός των ερευνητικών κέντρων και των πόλων επιστημονικής αριστείας συνεχίστηκαν με επιτυχία. Είναι δυνατόν να αξιολογηθεί ευνοϊκά ο αριθμός των θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν. Με βάση τις διαθέσιμες αξιολογήσεις, θεωρείται λογική η εκτίμηση ότι θα δημιουργηθούν 12.000 νέες θέσεις εργασίας.

Οι ενέργειες εκσυγχρονισμού του εκπαιδευτικού συστήματος πραγματοποιήθηκαν σε συνδυασμό με την κατάρτιση του εκπαιδευτικού προσωπικού στις νέες τεχνολογίες. Δόθηκε προτεραιότητα στον τομέα ΝΤΚΠ προς όφελος των νέων, αλλά και όσων ζητούν εργασία και των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων στις ΜΜΕ. Η παρέμβαση αυτή συνέβαλε στη δημιουργία νέων μηχανισμών, όπως το CEMI (Κέντρο Αριστείας Βιομηχανικής Συντήρησης), το Κέντρο Προηγμένων Τεχνολογιών ή CEQUAL. Σε αυτά πρέπει να προσθέσουμε τη δημιουργία πέντε αποδοτικών κέντρων επαγγελματικής ειδίκευσης που έχουν στόχο να εξασφαλίσουν για την περιφέρεια Hainaut ειδικευμένο εργατικό δυναμικό.

Συνεχίζεται η υλοποίηση των δράσεων στο πλαίσιο του ΕΕΠ του στόχου 2 της περιοχής Meuse-Vesdre και έχουν ολοκληρωθεί τα περισσότερα έργα υποδομών (έργα πρόσβασης, υποδομές υποδοχής, Ε&ΤΑ, έργα στον τουριστικό τομέα, αποκατάσταση εγκαταλειμμένων βιομηχανικών χωρών. Όσον αφορά το ΕΕΠ της Aubange, ολοκληρώνεται η κατασκευή του κέντρου τηλεματικής υποστήριξης και των έργων οικονομικής ανάπτυξης.

Στη Φλάνδρα, ολοκληρώθηκαν οι αναλήψεις υποχρεώσεων για όλες τις διαθέσιμες πιστώσεις. Ο ρυθμός εκτέλεσης των δύο προγραμμάτων του στόχου 2 (Λιμβούργου και Turnhout) είναι σύμφωνος με το χρονοδιάγραμμα. Τα προγράμματα αυτών των δύο περιφερειών έχουν ως άξονα την προώθηση του τριτογενούς τομέα, και ιδίως των υπηρεσιών, οι οποίες εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στη δημιουργία πρόσθετων θέσεων απασχόλησης γυναικών.

Οι ολοκληρωμένες δράσεις του ΕΚΤ/ΕΤΠΑ για την ενίσχυση των ερευνητικών κέντρων παρουσίασαν ικανοποιητικά αποτελέσματα για τους στόχους 2 και 5β και, όσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, τα μέτρα ειδικής κατάρτισης των εργαζομένων και των ατόμων που ζητούν εργασία. Τα μέτρα κατάρτισης στον τομέα των νέων τεχνολογιών είχαν πραγματική επιτυχία. Τα μέτρα για την ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας εκτιμάται ότι θα έχουν θετικό αποτέλεσμα, αλλά κατώτερο σε σχέση με τους αναμενόμενους στόχους.

Όσον αφορά τον στόχο 3, χρησιμοποιήθηκαν όλοι οι χρηματοδοτικοί πόροι των πέντε βελγικών προγραμμάτων, ιδίως όσον αφορά τις ενέργειες υπέρ των μακροχρόνια ανέργων, των πρώην φυλακισμένων, των μεταναστών, των ατόμων με αναπηρίες, των ατόμων με χαμηλό επίπεδο σχολικής φοίτησης ή με χαμηλό επίπεδο επαγγελματικής ειδίκευσης. Στηρίχθηκε η εφαρμογή των μηχανισμών επαγγελματικής ένταξης. Τα «Carrefours Formation» αποτελούν πλέον μέσο πληροφόρησης και παροχής συμβουλών και εξασφαλίζουν τη διαφάνεια της προσφοράς και την αποτελεσματική διάδοση των πληροφοριών προς όφελος των τοπικών ενδιαφερομένων και επιχειρηματιών.

Στο πλαίσιο του στόχου 4, έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες στον τομέα της κατάρτισης των εργαζομένων. Σε συνεργασία με τα τομεακά ταμεία, έχει ανατεθεί σε συμβούλους η εργασία προώθησης επαγγελματικής κατάρτισης προσαρμοσμένης στις ανάγκες των επιχειρήσεων. Το Παρατηρητήριο για την απασχόληση της Βαλλονίας, που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του στόχου 4, και το Παρατηρητήριο των Βρυξελλών πραγματοποίησαν μελέτες στους τομείς υπό διαδικασία ριζικής αλλαγής/μετατροπής και στους νέους τομείς. Τα μέτρα υπέρ των ΜΜΕ παρουσίασαν σχετική επιτυχία, όπως το έργο PLATO που συνδυάζει πρόγραμμα επανεκπαίδευσης διευθυντικών στελεχών και εργαζομένων σε ΜΜΕ με τη συμβολή στελεχών μεγάλων επιχειρήσεων και την ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας μεταξύ επιχειρήσεων. Παρά τις επιτυχίες, είναι δυνατόν να προβλεφθεί ήδη ότι δεν θα έχει χρησιμοποιηθεί, μέχρι τη στιγμή του συνολικού απολογισμού, στις 30 Ιουνίου 2002 το σύνολο των πιστώσεων για τα πέντε προγράμματα αυτού του στόχου.

Όσον αφορά το διαρθρωτικό πρόγραμμα αλιείας (στόχος 5α αλιείας), έχει αναληφθεί το σύνολο σχεδόν των κεφαλαίων του ΧΜΠΑ, ύψους 25,4 εκατ. EUR. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, το πρόγραμμα είχε τεθεί σε πλήρη εφαρμογή μέχρι το τέλος του 2001.

Περίοδος 2000-2006:

Το συμπλήρωμα προγραμματισμού (ΣΠ)του ΕΕΠ του στόχου 1 της περιφέρειας Hainaut εγκρίθηκε από την επιτροπή παρακολούθησης, αφού πρώτα τροποποιήθηκε για να αποτελέσει ένα επιχειρησιακό και διαφανές έγγραφο στο οποίο ενσωματώθηκαν οι παρατηρήσεις τις οποίες είχε διατυπώσει η Επιτροπή για την πρώτη διατύπωση που της είχε υποβληθεί στα τέλη του 2000.

Ένα έτος μετά την έγκριση του ΕΕΠ, εγκρίθηκαν περισσότερα από 150 έργα του ΕΤΠΑ για συνολικό ποσό χρηματοδότησης από τα Διαρθρωτικά Ταμεία άνω των 410 εκατ. EUR, που αντιπροσωπεύει ποσοστό άνω των δύο τρίτων του διαθέσιμου προϋπολογισμού αυτού του προγράμματος. Τα βασικά μέτρα για τα οποία ελήφθησαν αποφάσεις ανάληψης υποχρεώσεων είναι τα μέτρα ενισχύσεων για επενδύσεις στους τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών και χρηματοοικονομικής τεχνικής, η στήριξη των πόλων επιστημονικής αριστείας (ερευνητικών κέντρων) και η αξιοποίηση του τουριστικού/πολιτιστικού δυναμικού. Το επίπεδο των δαπανών εξακολουθεί να είναι αρκετά χαμηλό, εφόσον ανέρχεται σε 30 εκατ. EUR, ή το 5% των διαθεσίμων κεφαλαίων.

Έχουν εγκριθεί δύο προγράμματα του στόχου 2 για την περιφέρεια της Βαλλονίας: το ένα αφορά τη λεκάνη Meuse-Vesdre (παρέμβαση του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ: 158, εκατ. EUR) και το άλλο την αγροτική περιοχή του Dinant-Philippeville (παρέμβαση του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ: 58,4 εκατ. EUR).

Βασικός στόχος του σχεδίου του στόχου 2 για την περίοδο 2000-2006 της περιοχής Meuse-Vesdre είναι να ενισχυθεί η οικονομική και κοινωνική ευημερία της επιλέξιμης περιοχής, με την ισχυροποίηση του μητροπολιτικού χαρακτήρα της. Το ΕΕΠ του στόχου 2 περιλαμβάνει πέντε άξονες, στους οποίους προστίθεται η τεχνική βοήθεια. Οι προταθέντες πέντε άξονες προτεραιότητας είναι οι ακόλουθοι: άξονας 1: διαφοροποίηση της οικονομικής βάσης, άξονας 2: ένταξη στην κοινωνία της γνώσης, άξονας 3: ενίσχυση της ικανότητας προς απασχόληση και των τεχνογνωσιών, άξονας 4: παγιοποίηση της διεθνούς λειτουργίας, άξονας 5: προώθηση μιας αειφόρου αστικής ανάπτυξης.

Όσον αφορά το σχέδιο του στόχου 2 της περιφέρειας Dinant-Philippeville, γενικός στόχος είναι να ενισχυθεί και να πλαισιωθεί η ενδογενής ανάπτυξη της περιοχής. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει τρεις άξονες, στους οποίους προστίθεται η τεχνική βοήθεια: άξονας 1: προώθηση και στήριξη της ενδογενούς ανάπτυξης εμπορεύσιμων οικονομικών δραστηριοτήτων, άξονας 2: διάρθρωση του αγροτικού χώρου, άξονας 3: ενίσχυση της ικανότητας προς απασχόληση και των τεχνογνωσιών.

Το 2001 ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις με τις φλαμανδικές περιφερειακές αρχές για την έγκριση των τεσσάρων προγραμμάτων που υπέβαλαν στο πλαίσιο του στόχου 2 και της μεταβατικής στήριξης στο πλαίσιο των στόχων 2 και 5β.

Τα τέσσερα ΕΕΠ εγκρίθηκαν από την Επιτροπή τον Μάιο και Ιούνιο του 2001 και τα τέσσερα συμπληρώματα προγραμματισμού έγιναν αποδεκτά τον Σεπτέμβριο και τον Νοέμβριο. Πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις των επιτροπών παρακολούθησης και έτσι στάθηκε δυνατόν να αρχίσει η υλοποίηση των προγραμμάτων αμέσως μετά τη λήξη των διαπραγματεύσεων με την Επιτροπή.

Για την παρούσα περίοδο προγραμματισμού, η Φλάνδρα θα λάβει συνολική κοινοτική χρηματοδότηση 186,4 εκατ. EUR, εκ των οποίων τα 148,2 εκατ. EUR για το σύνολο των επιλέξιμων περιοχών του καθαυτό στόχου 2 και 38,2 εκατ. EUR στο πλαίσιο της μεταβατικής στήριξης.

Η διαρθρωτική δράση αφορά ζώνες βιομηχανικής μετατροπής, κυρίως την παλαιά ανθρακοφόρα λεκάνη της Φλάνδρας και την ακτή του Βελγίου, αστικές περιοχές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες (Αμβέρσα, Γάνδη) και αγροτικές περιοχές. Έχουν προταθεί τέσσερα προγράμματα (ένα ανά επαρχία), με εξαίρεση τη φλαμανδική Βραβάνδη), η εκπόνηση των οποίων ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο/Μάρτιο του 2001. Οι τελικές αποφάσεις ελήφθησαν τον Μάιο/Ιούνιο του 2001.

Κάθε ένα από τα τέσσερα «επαρχιακά» προγράμματα υποδιαιρείται σε δύο σαφώς διακριτά μεταξύ τους υποπρογράμματα.

Λιμβούργο: το πρόγραμμα αυτό αντιπροσωπεύει χρηματοδοτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ύψους 92,7 εκατ. EUR (82,1 εκατ. EUR του ΕΤΠΑ και 10,6 εκατ. EUR του ΕΚΤ). Σε αυτά τα κοινοτικά κεφάλαια θα προστεθούν ποσά 119 εκατ. EUR σε επενδύσεις από τους δημόσιους τομείς της Φλάνδρας και 28,7 εκατ. EUR του ιδιωτικού τομέα, με αποτέλεσμα οι συνολικές δαπάνες να ανέλθουν σε 240,4 εκατ. EUR. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τις ακόλουθες προτεραιότητες: πρωτοβουλίες από και προς όφελος της ιδιωτικής επένδυσης και της απασχόλησης. βελτιστοποίηση των συνολικών όρων για το τοπικό οικονομικό πλαίσιο. ολοκληρωμένη αγροτική ανάπτυξη της αγροτικής περιοχής Hesbaye.

Kustgebied-Westhoek (Δυτική Φλάνδρα) : Το πρόγραμμα αυτό λαμβάνει χρηματοδοτική συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης 33 εκατ. EUR (30,5 εκατ. EUR του ΕΤΠΑ και 2,5 εκατ. EUR του ΕΚΤ). Αφορά, αφενός, την παράκτια περιοχή, η οποία αντιμετωπίζει ειδικές δυσκολίες που οφείλονται στην παρακμή του τομέα της αλιείας και είναι επιλέξιμη για το λόγο αυτό, για τον στόχο 2 των Διαρθρωτικών Ταμείων και, αφετέρου, το Westhoek, περιοχή που υπαγόταν προηγουμένως στον στόχο 5β και είναι πλέον επιλέξιμη για μεταβατική στήριξη. Σε αυτά τα ευρωπαϊκά κεφάλαια προστίθεται ποσό 70,6 εκατ. EUR δημοσίων επενδύσεων της Φλάνδρας και 13,7 εκατ. EUR του ιδιωτικού τομέα, με αποτέλεσμα το συνολικό κόστος του προγράμματος να ανέρχεται σε 117,4 εκατ. EUR. Το πρόγραμμα συναρθρώνεται γύρω από τις ακόλουθες προτεραιότητες: ανάπτυξη του τουρισμού, ενίσχυση του τοπικού οικονομικού ιστού, διατομεακή αειφόρος ανάπτυξη και ποιοτική βελτίωση της περιοχής ως τόπος διαβίωσης και εργασίας, επαγγελματική κατάρτιση και αγορά εργασίας.

Ανατολική Φλάνδρα: Το πρόγραμμα αυτό λαμβάνει χρηματοδοτική συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης (αποκλειστικά του ΕΤΠΑ), 13,6 εκατ. EUR. Σε αυτά τα ευρωπαϊκά κεφάλαια θα προστεθούν 32 εκατ. EUR δημοσίων επενδύσεων της Φλάνδρας και 13,5 εκατ. EUR του ιδιωτικού τομέα, με αποτέλεσμα το συνολικό κόστος του προγράμματος να ανέρχεται σε 59,1 εκατ. EUR. Το πρόγραμμα συναρθρώνεται γύρω από τις ακόλουθες προτεραιότητες: ανάπτυξη της οικονομικής πρωτοβουλίας και της απασχόλησης, βελτίωση της βιωσιμότητας και της ποιότητας ζωής στα αστικά κέντρα και τις αγροτικές πόλεις, ενθάρρυνση της ανάπτυξης του τουρισμού στην ύπαιθρο.

Επαρχία της Αμβέρσας: Το πρόγραμμα λαμβάνει χρηματοδοτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης 47 εκατ. EUR (41,6 εκατ. EUR του ΕΤΠΑ και 5,5 εκατ. EUR του ΕΚΤ). Στα ποσά αυτά θα προστεθούν 81,5 εκατ. EUR δημοσίων επενδύσεων της Φλάνδρας και 7,3 εκατ. EUR ιδιωτικών επενδύσεων, με αποτέλεσμα το συνολικό κόστος του προγράμματος να ανέλθει σε 135,8 εκατ. EUR. Το πρόγραμμα συναρθρώνεται γύρω από δύο γεωγραφικά καθορισμένες προτεραιότητες: Campine : ενισχύονται μέτρα για την ανάπτυξη και αποκατάσταση των βιομηχανικών χώρων, για την ανάπτυξη της συνεργασίας ανάμεσα στις τοπικές ΜΜΕ, την προώθηση των ΝΤΚΠ και της καινοτομίας, ιδίως μέσω της ανταλλαγής γνώσεων ανάμεσα σε επιχειρήσεις, και την οργάνωση σε δίκτυα για την ανάπτυξη των υποδομών κατάρτισης και έρευνας και για την προώθηση ολοκληρωμένης προσφοράς στον τουριστικό τομέα. Βορειοανατολική Αμβέρσα: η προτεραιότητα αυτή περιλαμβάνει μέτρα για την προώθηση της κατάρτισης και τη βελτίωση των επαγγελματικών προσόντων του τοπικού πληθυσμού για την ανακατασκευή και την ελκυστικότητα του δημόσιου χώρου της πόλης, τη βελτίωση της ποιότητας των τοπικών δημοσίων υπηρεσιών, και την προώθηση των συνεργειών στους σημαντικούς τομείς για την περιοχή, όπως η βιομηχανία τροφίμων, ο σχεδιασμός ενδυμάτων και το σχέδιο.

Η Επιτροπή ενέκρινε 5 ΕΕΠ του στόχου 3 στο Βέλγιο στους τομείς της επαγγελματικής κατάρτισης και της απασχόλησης για συνολικό ποσό 765 εκατ. EUR και ένα πρόγραμμα μεταβατικής στήριξης της περιφέρειας του Hainaut, με χρηματοδότηση από το ΕΚΤ 192 εκατ. EUR. Αυτά τα έξι προγράμματα διευκολύνουν την εφαρμογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση σε αυτή τη χώρα.

ΕΕΠ Ομοσπονδιακού Υπουργείου Απασχόλησης και Εργασίας: 69,1 εκατ. EUR. Το ήμισυ του προϋπολογισμού διατίθεται σε μέτρα επανένταξης στην αγορά εργασίας των ομάδων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση. Άλλα μέτρα αφορούν τη σταθεροποίηση της απασχόλησης στον τομέα των εκ του σύνεγγυς υπηρεσιών και ενέργειες υπέρ της ισότητας των ανδρών και των γυναικών στην αγορά εργασίας.

ΕΕΠ Φλάνδρας: 376,2 εκατ. EUR. Η φλαμανδική αγορά εργασίας αντιμετωπίζει έλλειψη ειδικευμένου εργατικού δυναμικού, χαμηλό ποσοστό απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και σχετικά υψηλό ποσοστό ανεργίας τω νέων, των γυναικών και των μεταναστών. Αυτές είναι και οι προτεραιότητες του ΕΕΠ.

ΕΕΠ Βαλλονίας/Βρυξελλών (πλην Hainaut): 285,5 εκατ. EUR. Η ύψιστη προτεραιότητα αυτού του προγράμματος είναι η καταπολέμηση της ανεργίας. Επιπλέον, ο κοινωνικός και επαγγελματικός αποκλεισμός αφορά πολλούς άνδρες και πολλές γυναίκες. Ευνοείται και προωθείται η προληπτική προσέγγιση στο πλαίσιο αυτού του ΕΕΠ.

ΕΕΠ Βρυξελλών Πρωτευούσης: 23,7 εκατ. EUR. Αν και είναι η μεγαλύτερη αγορά εργασίας της χώρας, η περιφέρεια αυτή έχει το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας του Βελγίου (16,5%). Τα μέτρα που έχουν ληφθεί αποσκοπούν στην κοινωνική και επαγγελματική ένταξη των αιτούντων εργασία.

ΕΕΠ Γερμανόφωνης Κοινότητας: 10,7 εκατ. EUR. Η ενίσχυση αποσκοπεί στη μείωση της μακροχρόνιας ανεργίας, στην ενθάρρυνση της ένταξης στην αγορά εργασίας των ομάδων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, στην προώθηση της κατάρτισης και της εκπαίδευσης, στην ανάπτυξη της ικανότητας προσαρμογής και του επιχειρηματικού πνεύματος και, τέλος, την προώθηση της ισότητας ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες.

ΕΕΠ Hainaut: Συνδρομή του ΕΚΤ 191,9 εκατ. EUR. Οι πόροι αυτοί συγκεντρώνονται κυρίως στο πλαίσιο των δύο αξόνων προτεραιότητας. Προληπτική προσέγγιση για την αγορά εργασίας και επαγγελματική επανένταξη και κοινωνική ένταξη.

Το σύνολο των παρεμβάσεων του ΕΚΤ στο Βέλγιο αναπτύσσεται πλέον με συνολικά ικανοποιητικό τρόπο και σύμφωνα με τους προβλεφθέντες στόχους. Το 2001, οι αναλήψεις υποχρεώσεων υπερέβησαν το 90% των προγραμματισθέντων πόρων του ΕΚΤ. Από τις πολυάριθμες δράσεις, πρέπει να επισημάνουμε τη δημιουργία μονάδας επανειδίκευσης των χιλιάδων εργαζομένων που ήταν θύματα της χρεοκοπίας της SABENA.

ΧΜΠΑ εκτός του στόχου 1: Το εγκριθέν πρόγραμμα χρηματοδοτείται με 35,3 εκατ. EUR για τη μεταποίηση των ιχθύων και την ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου. Στο πρόγραμμα αυτό προστίθεται μέτρο για την υδατοκαλλιέργεια στο ΕΕΠ της περιφέρειας Hainaut.

2.2.2. ΔΑΝΙΑ

Στόχος 2:

Περίοδος προγραμματισμού 1994-1999

Ορισμένα προγράμματα της προηγούμενης περιόδου προγραμματισμού ολοκληρώθηκαν το 2001 και αναμένεται η τελική έκθεση και το κλείσιμό τους. Τα προγράμματα αυτά ήταν:

Τα προγράμματα του στόχου 2 για τις περιοχές Lolland και Nordjylland 1997-99. Τα προγράμματα αυτά έλαβαν συνολική κοινοτική συνεισφορά 68,2 εκατ. EUR.

Το πρόγραμμα του Nordjylland (54,4 εκατ. EUR) είχε ως γενικό στόχο να βελτιωθούν οι όροι για την αύξηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας στην περιοχή και, κατά συνέπεια, να διατηρηθούν και να αυξηθούν οι θέσεις απασχόλησης. Η στρατηγική για την επίτευξη αυτού του στόχου ήταν η «παγκοσμιοποίηση»: ενίσχυση της ανταγωνιστικής ικανότητας των εταιρειών σε διεθνές επίπεδο μέσω της καινοτομίας, της ικανότητας επανειδίκευσης και της βελτίωσης των ικανοτήτων και μέσω της ενίσχυσης της εκπαιδευτικής υποδομής και άλλων βασικών υποδομών.

Οι γενικοί στόχοι του προγράμματος του Lolland (13,8 εκατ. EUR) ήταν να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό της περιφέρειας, να διευρυνθεί η βάση για την ανάπτυξη επιχειρήσεων, να διατηρηθεί και να αυξηθεί ο αριθμός των θέσεων εργασίας βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα και να αυξηθεί το συνολικό εισόδημα της περιοχής.

Οι επιδόσεις και των δύο αυτών προγραμμάτων ήταν ικανοποιητικές κατά την περίοδο 1997-99 σε όρους και εκτέλεσης του προϋπολογισμού και εφαρμογής στην πράξη. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι η δημιουργία θέσεων εργασίας υπερκάλυψε τους καθορισθέντες στόχους των προγραμμάτων. Η ζήτηση για τα προγράμματα αυτά ήταν μεγάλη και, κατά συνέπεια, όλες οι διαθέσιμες πιστώσεις αναλήφθηκαν μέχρι το τέλος του 1999.

Περίοδος προγραμματισμού 2000-2006

Στις 9 Νοεμβρίου 2000, η Επιτροπή έλαβε την τελική απόφαση για το πρόγραμμα του στόχου 2 της Δανίας της περιόδου 2000-2006. Το συνολικό κόστος του προγράμματος ανέρχεται σε 617 εκατ. EUR, εκ των οποίων τα 189 εκατ. EUR προέρχονται από πόρους της ΕΕ, τα 206 εκατ. EUR από τον εθνικό δημόσιο τομέα και τα 222 εκατ. EUR από τον ιδιωτικό τομέα. Ποσό 27 εκατ. EUR διατίθεται σε περιοχές που θα πάψουν να είναι επιλέξιμες.

Στόχος του προγράμματος είναι να δημιουργηθούν οι όροι για την αυτοτροφοδοτούμενη ανάπτυξη στις περιφέρειες της Δανίας που αντιμετωπίζουν διαρθρωτικές δυσκολίες. Το πρόγραμμα συνδυάζει δράσεις του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ), που αντιπροσωπεύουν το 71% και το 29% αντίστοιχα της κοινοτικής χρηματοδότησης.

Το συμπλήρωμα προγραμματισμού, το οποίο αναλύει διεξοδικά τη στρατηγική, ολοκληρώθηκε το φθινόπωρο του 2001. Το συμπλήρωμα προγραμματισμού αποτελείται από ένα «γενικό πλαίσιο» που καλύπτει γενικές πτυχές και από πέντε τμήματα καθένα από τα οποία καλύπτει μία από τις πέντε γεωγραφικές υποπεριοχές: Bornholm (στόχος 2), Lolland, Falster και Mψn (στόχος 2), τμήματα των κομητειών Viborg, Εrhus, Ringkψbing και Sψnderjylland (στόχος 2 και περιοχές που παύουν να είναι επιλέξιμες), Sydfyn και νήσοι που δεν καλύπτονται από τις προαναφερθείσες περιοχές (στόχος 2).

Το ΕΕΠ παρουσιάζει τη γενική στρατηγική για ολόκληρη την περιοχή του στόχου 2, ενώ τα τμήματα που αφορούν τις επιμέρους γεωγραφικές περιοχές ασχολούνται με τις ειδικές συνθήκες της κάθε υποπεριοχής.

Κάθε ένα από αυτά τα περιφερειακά τμήματα είναι δυνατό να θεωρηθεί ως υποπρόγραμμα που περιέχει ανάλυση ειδικών αναγκών, δυνατοτήτων κλπ. και σχετικά με την εστίαση των παρεμβάσεων του ΕΕΠ σε συγκεκριμένες περιοχές. Το πρότυπο αυτό είναι κατ'εξοχήν προσαρμοσμένο στο μικρό μέγεθος της Δανίας και συνδυάζεται με την επιλεξιμότητα περιοχών (που παρουσιάζουν συνοχή μεταξύ τους) σε διαφορετικά τμήματα της χώρας, κάθε μία από τις οποίες έχει τα δικά της κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά.

Το 2001 πραγματοποιήθηκαν δύο συνεδριάσεις της επιτροπής παρακολούθησης Προγράμματος (ΕΠΠ). Η πρώτη συνεδρίαση, που πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαρτίου του 2001, καθόρισε κυρίως τη λειτουργία της εταιρικής σχέσης και της ΕΠΠ και καθόρισε τις διοικητικές και λειτουργικές λεπτομέρειες για την εφαρμογή του προγράμματος. Η δεύτερη συνεδρίαση, που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2001, είχε ως κύριο θέμα την έγκριση του συμπληρώματος προγραμματισμού και κατέβαλε προσπάθεια να πραγματοποιηθούν οι δαπάνες των πιστώσεων του 2000 και της χορήγησης για το 2001. Επιπλέον, κατά τη συνεδρίαση συζητήθηκαν οι δυνατότητες να περιληφθούν δραστηριότητες του τομέα της κινηματογραφικής παραγωγής. Αποφασίστηκε να ζητηθεί η γνώμη της Επιτροπής. Μέχρι στιγμής δεν έχει υποβληθεί συγκεκριμένη πρόταση.

Η ετήσια συνεδρίαση ανάμεσα στις διαχειριστικές αρχές και στην Επιτροπή πραγματοποιήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2001. Εκτιμήθηκε γενικά ότι η εφαρμογή του προγράμματος ήταν πολύ ικανοποιητική, και για το ΕΤΠΑ και για το ΕΚΤ, όσον αφορά τη χρηματοδοτική και φυσική εφαρμογή του.

Μέχρι το τέλος του 2001, απορροφήθηκαν οι πιστώσεις του ΕΤΠΑ για τα δύο πρώτα έτη: το πρόγραμμα έχει σχεδόν καλύψει την καθυστέρηση που παρατηρήθηκε κατά την έναρξη της εφαρμογής. Οι πληρωμές για τα έργα ανήλθαν περίπου στο ένα τρίτο των πιστώσεων του πρώτου έτους, ενώ τα δύο τρίτα θα πληρωθούν το 2002 (μαζί με ένα σημαντικό μέρος της χορήγησης για το 2001), έτσι ώστε να μην υπάρξει απώλεια χρημάτων βάσει του κανόνα ν+2. Παρόλ' αυτά, δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει το πρόγραμμα σημαντικά προβλήματα από αυτή την άποψη.

Στόχος 3

Στις 24 Οκτωβρίού 2000, η Επιτροπή ενέκρινε πρόγραμμα 379 εκατ. EUR για τη στήριξη της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης και της απασχόλησης στη Δανία. Το πρόγραμμα καθορίζει πέντε προτεραιότητες οι οποίες περιλαμβάνονται στο εθνικό σχέδιο δράσης για την απασχόληση του 1999: ενεργός στήριξη των πολιτικών της αγοράς εργασίας για την πρόληψη της μακροχρόνιας ανεργίας και για τη βελτίωση των διαρθρώσεων της αγοράς εργασίας. προώθηση των ίσων ευκαιριών πρόσβασης στην αγορά εργασίας για όλους. ανάπτυξη ικανοτήτων και κατάρτιση. ενθάρρυνση του επιχειρηματικού πνεύματος και της καινοτομίας.

Ένα επιπλέον ποσοστό 3% του προϋπολογισμού (12 εκατ. EUR) έχει φυλαχθεί για την τεχνική βοήθεια για τη διαχείριση, εφαρμογή και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του προγράμματος.

Η αρμόδια για την αγορά εργασίας αρχή στο εσωτερικό του Υπουργείου Εργασίας είναι υπεύθυνη για τον καθημερινό συντονισμό, τη διαχείριση και παρακολούθηση του προγράμματος. Οι περιφερειακές επιτροπές του Κοινωνικού Ταμείου των διαφόρων επαρχιών είναι υπεύθυνες για τη διαχείριση των κεφαλαίων αποκεντρωμένης διαχείρισης που αντιπροσωπεύουν περίπου το 75% των συνολικών πόρων των Ταμείων. Η πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης για τη σύστασή της σε σώμα πραγματοποιήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2001. Η πρώτη συνεδρίαση ετήσιας επισκόπησης με τη διαχειριστική αρχή πραγματοποιήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2001.

Η αρμόδια αρχή διαχείρισης πρόβαλε σημαντικά το πρόγραμμα της Δανίας, με αποτέλεσμα να υποβληθούν πολλές αιτήσεις συμμετοχής στο έργο. Γενικά οι υποβληθείσες αιτήσεις αφορούν πενταπλάσιο ποσό από τον διαθέσιμο προϋπολογισμό. Ολοκληρώθηκαν οι αναλήψεις υποχρεώσεων του 2000 και του 2001. Μέχρι το τέλος του 2001, οι συνολικές πληρωμές ανήλθαν στο 7,12% των συνολικών διαθεσίμων πιστώσεων, περιλαμβανομένης της αρχικής προκαταβολής.

Πρόγραμμα αλιείας εκτός του στόχου 1:

Η Επιτροπή ενέκρινε το διαρθρωτικό πρόγραμμα της περιόδου 2000-2006 στις 8 Αυγούστου 2000. Έχει διατεθεί ποσό 205 εκατ. EUR από τους πόρους του ΧΜΠΑ και εκτιμάται ότι η συνολική επένδυση θα ανέλθει σε 1000 εκατ. EUR. Οι βασικοί τομείς επικέντρωσης είναι η μεταποίηση ιχθύων, οι λιμενικές εγκαταστάσεις και ο εκσυγχρονισμός του αλιευτικού στόλου, με στόχο να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας, οι συνθήκες υγιεινής και η επιλεκτικότητα των αλιευτικών εργαλείων. Μετά την πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης στις 27 Οκτωβρίου 2000 και την τελική έγκριση των προγραμμάτων ενίσχυσης από την Επιτροπή, στις αρχές Ιανουαρίου 2001, άρχισε η υλοποίηση του προγράμματος όπως αναμενόταν. Όμως, οι αρχές της Δανίας ενέκριναν με καθυστέρηση το 2001 τα προγράμματα ενίσχυσης, με αποτέλεσμα να αρχίσει με καθυστέρηση και η υλοποίηση των προγραμμάτων, π.χ. των προγραμμάτων εκσυγχρονισμού και οριστικής διακοπής της αλιευτικής δραστηριότητας πλοίων.

2.2.3. ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Περίοδος 1994-1999

Μέχρι του τέλος του 1999, οι αναλήψεις υποχρεώσεων ανήλθαν στο 99,95% του προϋπολογισμού όλων των προγραμμάτων και το 99,91% του προϋπολογισμού των κοινοτικών πρωτοβουλιών. Οι πληρωμές στους τελικούς δικαιούχους ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθούν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2001. Για ένα πρόγραμμα του στόχου 3 (Μπάντεν-Βυρτεμβέργης) είχε ήδη καταβληθεί η τελική πληρωμή, ενώ συνεχιζόταν η εφαρμογή των 138 προγραμμάτων αυτής της περιόδου και όλα τα κεφάλαια έπρεπε να απορροφηθούν μέχρι το τέλος του 2001. Για έξι κοινοτικές πρωτοβουλίες ή προγράμματα του στόχου 2, η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής θεωρεί ότι οι υποβληθείσες αιτήσεις παράτασης είναι δεόντως αιτιολογημένες είτε λόγω σφάλματος της Επιτροπής ή εξαιτίας φυσικής καταστροφής. Για τις περισσότερες από τις άλλες περιπτώσεις, οι διαχειριστικές αρχές θα μπορούσαν να βρουν εναλλακτικές λύσεις.

Το 2001 άρχισε η διαδικασία κλεισίματος μιας κοινοτικής πρωτοβουλίας (KONVER II στο Αμβούργο).

Όσον αφορά όλα τα προγράμματα, περιλαμβανομένων των κοινοτικών πρωτοβουλιών, οι πληρωμές της Επιτροπής το 2001 ανήλθαν σε 347 εκατ. EUR. Για ένα πρόγραμμα του στόχου 2 οι πληρωμές ανεστάλησαν μέχρις ότου οι περιφερειακές αρχές ενισχύσουν τους ελέγχους.

Περίοδος 2000-2006

Στόχος 1: Το γερμανικό ΚΠΣ εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2000. Το ΚΠΣ υλοποιείται μέσω εννέα επιχειρησιακών προγραμμάτων (έξι για τα ομόσπονδα κράτη και τρία οριζόντια προγράμματα υπό την ευθύνη των ομοσπονδιακών αρχών). Όσον αφορά τα περιφερειακά προγράμματα και τα οριζόντια προγράμματα «αλιείας», οι αποφάσεις της Επιτροπής ελήφθησαν μέχρι το τέλος του 2000. Τα δύο εκκρεμή επιχειρησιακά προγράμματα (για τις μεταφορές και ομοσπονδιακό πρόγραμμα του ΕΚΤ) για την εφαρμογή του ΚΠΣ (με συνολική κοινοτική χρηματοδότηση 20,7 δισεκατ. EUR, εκ των οποίων τα 748 εκατ. EUR αφορούν περιοχές του Βερολίνου που θα πάψουν να είναι επιλέξιμες) εγκρίθηκαν από την Επιτροπή τον Φεβρουάριο του 2001. Ολοκληρώθηκαν οι αναλήψεις υποχρεώσεων για όλες τις διαθέσιμες πιστώσεις και για όλα τα προγράμματα. Μετά τη διενέργεια των απαιτούμενων ελέγχων, η Επιτροπή έκρινε ότι τα συμπληρώματα προγραμματισμού για το Βρανδεμβούργο, το Μεγδεμβούγο - Άνω Πομερανία, τη Σαξωνία - Άνχαλτ, τη Σαξωνία και το Thόringen ήταν σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού 1260/99. Εντούτοις, απαιτούνται σημαντικές τροποποιήσεις των κεφαλαίων των συμπληρωμάτων προγραμματισμού του Βρανδεμβούργου και του Μεκλεμβούργου - Άνω Πομερανίας που αφορούν την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, έτσι ώστε να είναι σύμφωνα με τα αντίστοιχα κεφάλαια του επιχειρησιακού προγράμματος.

Τα εννέα επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΚΤ αποσκοπούν στη δημιουργία συνολικά 370.000 σταθερών θέσεων πλήρους απασχόλησης και συμπληρωματικών θέσεων απασχόλησης ορισμένου χρόνου που ισοδυναμούν με 265.000 θέσεις πλήρους απασχόλησης. Εκτιμάται ότι 1,35 εκατομμύρια άτομα θα είναι δικαιούχοι μέτρων επαγγελματικής ειδίκευσης ή ενισχύσεων για την απασχόληση που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ.

Οι δημοσιονομικοί πίνακες (εθνική συγχρηματοδότηση) για το γερμανικό ΚΠΣ τροποποιήθηκαν μετά από αίτηση των γερμανικών αρχών, χωρίς να αλλάξουν οι στόχοι και το πεδίο εφαρμογής των ενεργειών. Υποβλήθηκε αίτηση τροποποίησης του προγράμματος της Σαξωνίας.

Οι επιτροπές παρακολούθησης όλων των επιχειρησιακών προγραμμάτων πραγματοποίησαν μέχρι και 6 συνεδριάσεις ετησίως. Η επιτροπή παρακολούθησης του ΚΠΣ συγκλήθηκε δύο φορές. Αυξήθηκε η συμμετοχή των κοινωνικών και οικονομικών εταίρων. Στο εξής, θα λαμβάνουν μέρος σε συνεδριάσεις σε επίπεδο ΚΠΣ. Οι κοινωνικοί και οικονομικοί εταίροι συμμετείχαν επίσημα εξαρχής στις επιτροπές παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει λάβει διάφορες πρωτοβουλίες γα να ενθαρρύνει τη συμμετοχή των περιφερειακών αρχών στην ΕΣΑ (Ευρωπαϊκή Στρατηγική Απασχόλήσης) και στο ΕΣΔ (Εθνικό Σχέδιο Δράσης) καθώς και για να ενισχύσει την προτεραιότητα που δίνουν τα περιφερειακά προγράμματα στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού στο πλαίσιο του γερμανικού ΕΣΔ. Υπήρξε επίσης μια πρώτη ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τον Νόμο για την απασχόληση (αναθεώρηση της γερμανικής πολιτικής για την αγορά εργασίας) και την επίπτωσή του στα αναπτυξιακά προγράμματα. Η συζήτηση αυτή συνεχίζεται το 2002.

Ένα σημαντικό έργο υποβλήθηκε στο τέλος του έτους στο πλαίσιο του οριζόντιου προγράμματος «μεταφορών».

Τα έργα για τις μεταφορές εστιάζονται συχνά στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο (ΔΕΔ). Χρηματοδοτούνται ιδίως οι συνδέσεις με τα δίκτυα των υποψήφιων χωρών.

Από τα συμπληρώματα προγραμματισμού συνάγεται ότι τα περισσότερα περιφερειακά προγράμματα περιλαμβάνουν χρηματοοικονομική τεχνική και η χρηματοδότηση αυτών των μέτρων έχει τετραπλασιαστεί σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο.

Η Επιτροπή έλεγξε έγκαιρα τα συστήματα δημοσιονομικού ελέγχου. Γίνονται συζητήσεις για την αναθεώρηση της συμφωνίας για το δημοσιονομικό έλεγχο, η οποία ισχύει από το 1997 μεταξύ της Γερμανίας και της Επιτροπής.

Η Επιτροπή ζήτησε και έλαβε τα σχέδια δράσης για το ζήτημα της επικοινωνίας ανά πρόγραμμα. Η πληροφόρηση και επικοινωνία θα αποτελέσει στοιχείο προτεραιότητας για τη διαχείριση των προγραμμάτων. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι έχει αρχίσει διαδικασία στο πλαίσιο αρκετών προγραμμάτων, για τον καθορισμό ενός «έργου του μήνα» το οποίο προβάλλεται με ιδιαίτερη έμφαση.

Το ΕΤΠΑ κατέβαλε συνολικά 981 εκατ. EUR και το ΕΚΤ συνολικά 1003 εκατ. EUR ως προκαταβολές ή ενδιάμεσες πληρωμές στα προγράμματα του στόχου 1.

Στον τομέα της γεωργίας, έχουν πλέον τεθεί σε εφαρμογή όλα τα μέτρα του ΕΓΤΠΕ που εγκρίθηκαν το 2000. Για το σύνολο της περιόδου, η δαπάνη του ΕΓΤΠΕ ανέρχεται σε 188,7 εκατ. EUR για τους στόχους 1 και 2.

Το πρόγραμμα για την αλιεία εντός των περιφερειών του στόχου 1 προβλέπει χρηματοδότηση 105,2 εκατ. EUR από τους πόρους του ΧΜΠΑ και εστιάζεται ειδικότερα στον τομέα της μεταποίησης ιχθύων και των επενδύσεων στους αλιευτικούς λιμένες. Η υλοποίηση του προγράμματος άρχισε το δεύτερο εξάμηνο του 2000 και συνεχίστηκε το 2001 σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα.

Στόχος 2: Μέχρι το 2006, διατίθενται στη Γερμανία 3096 εκατ. EUR για τον στόχο 2 και συμπληρωματικό ποσό 530 εκατ. EUR για τις περιοχές οι οποίες παύουν να είναι επιλέξιμες.

Η Γερμανία έχει υποβάλει 11 προγράμματα του στόχου 2. Πρόκειται για πολυταμειακά προγράμματα που χρηματοδοτούνται με κεφάλαια του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ, με εξαίρεση τα προγράμματα των περιοχών Μπάντεν-Βυρτεμβέργης, Βρέμης, Αμβούργου και Έσσεν (χρηματοδοτούνται μόνο από το ΕΤΠΑ). Η Επιτροπή ενέκρινε 11 προγράμματα το 2002, ενώ τα συμπληρώματα προγραμματισμού για 6 προγράμματα κρίθηκαν ότι είναι σύμφωνα με τον κανονισμό 1260/99 (Μπάντεν-Βυρτεμβέργης, Βρέμης, Κάτω Σαξωνίας, Βόρειας Ρηνανίας - Βεστφαλίας, Ρηνανίας - Παλατινάτου και Ζάαρλαντ).

Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στις διαπραγματεύσεις για να επιτευχθεί συμπληρωματικότητα ανάμεσα στα προγράμματα του στόχου 2 και σε άλλα προγράμματα της ΕΕ. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το πρόγραμμα του στόχου 2 για την περιφέρεια Μπάντεν-Βυρτεμβέργης αναπτύσσει στενή συνεργασία με το πρόγραμμα του στόχου 3 και της πρωτοβουλίας URBAN της περιοχής Mannheim-Ludwigshafen. Τα μέτρα όλων αυτών των προγραμμάτων συνδέονται μεταξύ τους, έτσι ώστε να αποτρέπεται η επικάλυψη. Η περιφέρεια Βόρειας Ρηνανίας - Βεστφαλίας υπέβαλε δύο προτάσεις μεγάλων έργων.

Η Επιτροπή κατέβαλε προκαταβολές συνολικού ποσού 229 εκατ. EUR στα προγράμματα του στόχου 2 για την περίοδο 2000-2006. Ελήφθησαν οι ετήσιες εκθέσεις για όλα τα προγράμματα με εξαίρεση τα προγράμματα του Αμβούργου, του Βερολίνου και του Μπάντεν-Βυρτεμβέργης.

Στόχος 3 : Μετά την έγκριση του ΕΕΠ του στόχου 3, στις 10 Οκτωβρίου 2000, η επιτροπή παρακολούθησης ενέκρινε καταρχήν το σχέδιο συμπληρώματος προγραμματισμού στις 30 Ιανουαρίου 2001 και, μετά την τελική διατύπωσή του, το διαβίβασε στην Επιτροπή, στις 18 Απριλίου, η οποία το αποδέχτηκε στις 23 Μαΐου.

Στη συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης, στις 4 και 5 Ιουλίου 2001, στην οποία παρουσιάστηκε η συνεισφορά του ΕΕΠ στα εθνικά σχέδια δράσης για την απασχόληση και την κοινωνική ένταξη, παρουσιάστηκαν και τα βασικά αποτελέσματα της εφαρμογής της παρέμβασης το 2000. Το 2000, δαπανήθηκε το 61,5% των προγραμματισθέντων συνολικών πόρων του έτους και το 37,1% των πόρων του ΕΚΤ. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων το 2000 ανήλθαν στο 87% των διαθεσίμων πόρων του ΕΚΤ για το έτος. Γενικά, και όσον αφορά όλες τις προτεραιότητες του ΕΚΤ, τα αποτελέσματα ήταν σύμφωνα με τις προβλέψεις, αν ληφθεί υπόψη ότι η απόφαση για το ΕΕΠ ελήφθη με καθυστέρηση. Από τα μέτρα επωφελήθηκαν περίπου 170.000 άτομα (εκ των οποίων 42% ήσαν γυναίκες) αριθμός που αντιστοιχεί στο 96% του προγραμματισθέντος συνολικού επιπέδου, ενώ τα δύο τρίτα από τα μέτρα αυτά ελήφθησαν από τον ομοσπονδιακό οργανισμό απασχόλησης. Όσον αφορά τις επιμέρους προτεραιότητες και τα μέτρα, δεν είχε αρχίσει ακόμα η υλοποίηση των δράσεων σε όλα τα ομόσπονδα κράτη με την ίδια ταχύτητα και ευρύτητα. Εάν εξαιρέσουμε ορισμένες δυσκολίες χρηματοδότησης, αυτό οφειλόταν κυρίως στο γεγονός ότι χρειαζόταν εντατικότερη προετοιμασία ειδικών ενεργειών της προτεραιότητας υπ'αριθ. 4 (δυνατότητα προσαρμογής και επιχειρηματικό πνεύμα) σε σχέση με άλλα μέτρα, όπως π.χ. τα μέτρα της προτεραιότητας 1 (ενεργός και προληπτική πολιτική για την αγορά εργασίας).

Μέχρι το τέλος του 2001, οι συνολικές πληρωμές ανήλθαν σε 830 εκατ. EUR (332 εκατ. EUR ως προκαταβολές και 498 εκατ. EUR για εκταμιεύσεις) για το πρόγραμμα του στόχου 3, ποσό που αντιστοιχεί σε 17,5 εκατ. του συνολικού προϋπολογισμού του ΕΕΠ.

Το πρόγραμμα για την αλιεία εκτός του στόχου 1 εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 28 Σεπτεμβρίου 2000. Προβλέπει συνολική χρηματοδότηση του ΧΜΠΑ 111,1 εκατ. EUR για το σύνολο ης περιόδου και εστιάζεται κυρίως στη μεταποίηση και διάθεση ιχθύων στην αγορά και στην ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου. Η εφαρμογή του προγράμματος άρχισε το 2001.

2.2.4. ΕΛΛΑΔΑ

2000-2006

Μετά την έγκριση του ΚΠΣ το Νοέμβριο του 2000, σχεδόν όλα τα επιχειρησιακά προγράμματά του εγκρίθηκαν κατά την περίοδο από Φεβρουάριο μέχρι Απρίλιο του 2001, εκτός από το ΕΠ περιβάλλοντος, το οποίο εγκρίθηκε τον Ιούλιο, και το πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας, το οποίο υποβλήθηκε από τις ελληνικές αρχές τον Οκτώβριο και εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2001. Το Δεκέμβριο του 2001, η Επιτροπή ενέκρινε και τη χορήγηση συμπληρωματικού ποσού 165 εκατ. EUR για το ΕΠ περιβάλλοντος.

Από τα 26 τρέχοντα ΕΠ, τα 13 είναι περιφερειακά ΕΠ και τα 13 είναι εθνικά ΕΠ. Η συμμετοχή του ΕΚΤ είναι πλειοψηφική σε τρία εθνικά προγράμματα: «Προώθηση της απασχόλησης και επαγγελματική κατάρτιση», «Εκπαίδευση και αρχική επαγγελματική κατάρτιση» και «Υγεία και πρόληψη», τα οποία εγκρίθηκαν τον Μάρτιο και Απρίλιο του 2001. Το συνολικό ποσό της κοινοτικής συνεισφοράς για σύνολο αυτών των προγραμμάτων ανέρχεται σε 21.320,6 εκατ. EUR, ενω η συνεισφορά του ΕΚΤ είναι 4.241 εκατ. EUR, ποσό που αντιπροσωπεύει το 19,8% της συνολικής συνεισφοράς των Διαρθρωτικών Ταμείων για την περίοδο 2000-2006.

Τα 3 προγράμματα για το ανθρώπινο δυναμικό αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό των δημοσίων υπηρεσιών απασχόλησης, με στόχο να ευνοηθεί μια εξατομικευμένη προσέγγιση και να εφαρμοσθούν οι κατευθύνσεις της ευρωπαϊκής πολιτικής για την απασχόληση, στη σύνδεση της αρχικής κατάρτισης με τη διαρκή κατάρτιση, στην περαιτέρω προώθηση της δια βίου κατάρτισης, στη συνέχιση του εκσυγχρονισμού του εκπαιδευτικού συστήματος, στην μεταρρύθμιση του τομέα της υγείας, με στόχο την καλύτερη δημοσιονομική διαχείριση και την παροχή υπηρεσιών ποιότητας και την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού. Το ΕΠ «Κοινωνία της Πληροφορίας» σχεδιάστηκε με τρόπο που να προωθηθεί ο οριζόντιος χαρακτήρας δράσεων αυτού του τύπου, να ευνοηθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη σύνδεση των ζητημάτων που αφορούν το ανθρώπινο δυναμικό με κάθε προβλεφθείσα δράση. Η υλοποίηση των δράσεων θα πραγματοποιηθεί καταρχήν με αποκεντρωμένο τρόπο και προβλέπεται η συστηματική διαβούλευση ανάμεσα σε όλους τους φορείς. Τα 13 περιφερειακά ΕΠ περιέχουν δράσεις που ευνοούν τις τοπικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες και την απασχόληση. Έχει καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για να ενσωματωθούν τα ζητήματα της ισότητας των ευκαιριών τόσο στις δράσεις του ΚΠΣ όσο και στις ειδικές δράσεις.

Το ΚΠΣ του στόχου 1 προβλέπει τη χρηματοδοτική συμμετοχή του ΕΓΠΤΕ-τμήμα Προσανατολισμού στη συγχρηματοδότηση του άξονα για τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη με συνολικό ποσό 2.260,3 εκατ. EUR για το σύνολο της περιόδου 2000-2006.

Το ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμού χρηματοδοτεί από μόνο του την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης με ποσό 1.233,4 εκατ. EUR.

Συμμετέχει επίσης, από κοινού με τα άλλα Ταμεία, στην υλοποίηση του άξονα περιφερειακής ανάπτυξης, με ποσό 1.026,9 εκατ. EUR.

Τα βασικά μέτρα έχουν στόχο:

- Τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας, μέσω ολοκληρωμένων παρεμβάσεων στο επίπεδο των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, παρεμβάσεων στο επίπεδο της μεταποίησης, της τυποποίησης και διάθεσης των γεωργικών και δασικών προϊόντων στην αγορά και παρεμβάσεων στο επίπεδο των γεωργικών προϊόντων.

- Την αειφόρο και ολοκληρωμένη ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και την αποκατάσταση της κοινωνικής ισορροπίας, μέσω της βελτίωσης της σύνθεσης ηλικιών του αγροτικού πληθυσμού, της βελτίωσης των μηχανισμών στήριξης της ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης του αγροτικού πληθυσμού και ολοκληρωμένων σχεδίων ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών.

- Τη διατήρηση του περιβάλλοντος και την κοινωνική συνοχή για το σύνολο του αγροτικού πληθυσμού, μέσω της ανάπτυξης της προστασίας των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος.

Κατά τη διάρκεια του 2001, οι αναλήψεις υποχρεώσεων από πόρους του ΕΓΤΠΕ-Π ανήλθαν σε 341,2 εκατ. EUR και οι πληρωμές σε 261,1 εκατ. EUR.

Το πρόγραμμα αλιείας (με συνεισφορά του ΧΜΠΑ 211,1 εκατ. EUR), εγκρίθηκε στις 28 Μαρτίου 2001. Οι κατευθυντήριες γραμμές του προγράμματος είναι παρόμοιες με αυτές του προηγούμενου (το 38% διατίθεται σε μέτρα για τον αλιευτικό στόλο, το 17% για την υδατοκαλλιέργεια και το 18% για την μεταποίηση και διάθεση των ιχθύων στην αγορά), με εξαίρεση το γεγονός ότι δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων υδατοκαλλιέργειας και των συνθηκών εργασίας καθώς και στην πρόληψη της περιβαλλοντικής ρύπανσης. Οι πιστώσεις του 2000 κατανεμήθηκαν στα επόμενα έτη.

Μετά την έγκριση του ΚΠΣ και των περισσότερων επιχειρησιακών προγραμμάτων, η πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης του ΚΠΣ πραγματοποιήθηκε στις 23 και 24 Απριλίου. Μετά τη συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης του ΚΠΣ τον Απρίλιο, κατά τους επόμενους μήνες, πριν από τις θερινές διακοπές, συνεδρίασαν όλες οι επιτροπές παρακολούθησης των εγκριθέντων επιχειρησιακών προγραμμάτων. Στις συνεδριάσεις αυτές εγκρίθηκαν τα συμπληρώματα προγραμματισμού και οι ετήσιες εκθέσεις εφαρμογής για το έτος 2000, πριν να υποβληθούν στην Επιτροπή.

Όλες οι ετήσιες εκθέσεις του 2000 υποβλήθηκαν στην Επιτροπή πριν από την τελική προθεσμία της 30ής Ιουνίου 2001. Επειδή σημειώθηκε γενική καθυστέρηση στην έγκριση των ελληνικών ΕΠ, οι ετήσιες εκθέσεις όλων των ΕΠ έχουν τυπικό και περιγραφικό χαρακτήρα και αφορούν σε μεγάλο βαθμό την προετοιμασία του προγραμματισμού, τις μεθόδους διαχείρισης και υλοποίησης, αλλά δεν ασχολούνται σχεδόν καθόλου με την εκτέλεση του προϋπολογισμού των προγραμμάτων.

Οι πρώτες ετήσιες συνεδριάσεις για τα προγράμματα του ΚΠΣ της περιόδου 2000-2006 πραγματοποιήθηκαν στις 23 και 24 Νοεμβρίου 2001. Η συζήτηση σε αυτή τη συνεδρίαση αφορούσε γενικά το ΚΠΣ και τα θέματα που συζητήθηκαν κυρίως ήταν η εφαρμογή των οριζόντιων προτεραιοτήτων, η λειτουργία των διαχειριστικών αρχών, το σύστημα παρακολούθησης και ελέγχου και η τήρηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο του ΚΠΣ.

Η Επιτροπή οργάνωσε, στις 6 και 7 Δεκεμβρίου 2001, εκδήλωση η οποία έτυχε ευρείας συμμετοχής και εκτίμησης και αφορούσε δύο συνέδρια πρακτικής εργασίας που απευθύνονταν στις αρχές διαχείρισης του ΚΠΣ και όλων των επιχειρησιακών προγραμμάτων καθώς και στους ενδιάμεσους οργανισμούς, τους τελικούς δικαιούχους και τους κοινωνικούς εταίρους. Σε αυτά εξετάσθηκαν οι μηχανισμοί εφαρμογής των σχεδίων τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης (περιλαμβανομένων των τοπικών πρωτοβουλιών για την απασχόληση, την καινοτομία και την κοινωνία της πληροφορίας στις περιφέρειες, ολοκληρωμένων δράσεων για τις αστικές και ορεινές περιοχές) καθώς και οι ενέργειες πληροφόρησης και δημοσιότητας κατά την εφαρμογή του ΚΠΣ.

Τέλος, η Επιτροπή κίνησε διαδικασία έρευνας βάσει του άρθρου 24 του κανονισμού 2082/93 αναφορικά με τη χρηματοδότηση έργου για τη δημιουργία κτηματολογίου στην Ελλάδα στο πλαίσιο του ΚΠΣ της περιόδου 1994-1999. Μετά την ολοκλήρωση αυτής της έρευνας, η Επιτροπή αποφάσισε τον Δεκέμβριο του 2001, να προβεί σε δημοσιονομική διόρθωση για ποσό 57,9 εκατ. EUR το οποίο θα επιστραφεί σε δύο δόσεις.

Για το έτος 2001, πραγματοποιήθηκε ανάληψη υποχρέωσης συνολικού ποσού 623,3 εκατ. EUR για το σύνολο των ΕΠ και καταβλήθηκε η προκαταβολή του 7%.

2.3.5. ΙΣΠΑΝΙΑ

Στόχος 1:

Περίοδος 1994-1999

Όσον αφορά τα προγράμματα της περιόδου 1994-1999, έχουν ολοκληρωθεί όλες οι αναλήψεις υποχρεώσεων και το υπόλοιπο για το κλείσιμο των προγραμμάτων αφορά αποκλειστικά τις πληρωμές. Για τρία ΕΠ, το ΕΠ του ΕΓΤΠΕ-Π της Καστίλλης la Mancha, το ΕΠ του ΕΤΠΑ της Εστρεμαδούρας και το ΕΠ του ΕΤΠΑ της Αστούριας, υποβλήθηκε αίτηση παράτασης της τελικής προθεσμίας των πληρωμών. Η Επιτροπή έκανε αποδεκτές μόνο τις δύο πρώτες αιτήσεις.

Περίοδος 2000-2006

Η Επιτροπή ενέκρινε, το 2001, 18 ΕΠ, τα οποία προστέθηκαν στα άλλα που είχαν αποφασιστεί ήδη το 2000, και έτσι ολοκληρώθηκε η έγκριση του συνόλου των 23 προγραμμάτων που αποτελούν το ισπανικό ΚΠΣ της περιόδου 2000-2006. Δώδεκα από τα προγράμματα αυτά είναι ολοκληρωμένα περιφερειακά προγράμματα (ΟΠΠ) τα οποία καλύπτουν κάθε μία από τις περιφέρειες του στόχου 1, ενώ τα υπόλοιπα προγράμματα είναι πολυπεριφερειακά. τα πρώτα προγράμματα αντιπροσωπεύουν το 66% των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων που έχουν εγγραφεί στο ΚΠΣ. Οι Κανάριες νήσοι, όπως και οι άλλες ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες της Ένωσης που ορίζονται στο άρθρο 299 της Συνθήκης, υπάγονται στην απόφαση του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 2001, η οποία επιτρέπει υψηλότερα ποσοστά συγχρηματοδότησης σε ορισμένους τομείς.

Εκτός από την σαφή μείωση του αριθμού των προγραμμάτων σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο (23 έναντι 73), υπήρξαν και οι ακόλουθες βελτιώσεις όσον αφορά τα περιφερειακά προγράμματα:

- Η συνδυασμένη δράση των διαφόρων Ταμείων και ο συνακόλουθος αποτελεσματικός συντονισμός τους στο πεδίο της δράσης. Η αρχή διαχείρισης υποχρεούται να ενημερώνει τακτικά την επιτροπή παρακολούθησης σχετικά με τις δραστηριότητες συντονισμού που αναπτύσσει σε αυτόν τον τομέα.

- Εξασφαλίζεται η καλύτερη ένταξη των προτεραιοτήτων οριζόντιου χαρακτήρα σε θέματα περιβάλλοντος και ισότητας των ευκαιριών ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες. Αυτό αποδίδεται στο γεγονός ότι στις επιτροπές παρακολούθησης συμμετέχουν αντιπρόσωποι του εθνικού δικτύου των περιβαλλοντικών αρχών και τα αρμόδια όργανα για τον τομέα της ισότητας των ευκαιριών.

- Η ενίσχυση της αρχής της εταιρικής σχέσης μέσω της ενεργού συμμετοχής των αντιπροσώπων των κοινωνικών και οικονομικών εταίρων στις επιτροπές παρακολούθησης των προγραμμάτων, με εξαίρεση τις αυτόνομες κοινότητες της Καστίλλης - Leσn και της Βαλένσιας και της πόλης της Μελίλλας, οι οποίες προτίμησαν μια λιγότερο συμμετοχική εταιρική σχέση.

- Τέλος, η αυξημένη και περισσότερο ισορροπημένη συνεργασία ανάμεσα στις κεντρικές και περιφερειακές διοικήσεις χάρη στην έννοια της συνυπευθυνότητας που διέπει το διορισμό των αρχών διαχείρισης.

Με εξαίρεση το πρόγραμμα «Κοινωνία της πληροφορίας» το οποίο διαβιβάστηκε από τις ισπανικές αρχές με καθυστέρηση σε σχέση με τα άλλα προγράμματα και εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2001, οι πρώτες συνεδριάσεις των επιτροπών παρακολούθησης για την έγκριση των συμπληρωμάτων προγραμματισμού πραγματοποιήθηκαν το πρώτο εξάμηνο. Η διαχειριστική αρχή, διαβίβασε, για ενημερωτικούς λόγους, τα συμπληρώματα προγραμματισμού στην Επιτροπή, η οποία εξακρίβωσε ότι είναι σύμφωνα με την ισχύουσα ρύθμιση.

Εξάλλου, για να έχουν στη διάθεσή τους ένα πραγματικό βοήθημα για τη λήψη αποφάσεων, και για να θέσουν σε λειτουργία χωρίς καθυστέρηση το μηχανισμό ενδιάμεσης αξιολόγησης, όπως απαιτούν οι κανονιστικές διατάξεις, οι επιτροπές παρακολούθησης τόσο του ΚΠΣ όσο και του καθενός από τα 23 επιχειρησιακά προγράμματα, δημιούργησαν, τον Οκτώβριο του 2001, τις «τεχνικές ομάδες αξιολόγησης» (ΤΟΑ), οι οποίες είχαν ήδη προβλεφθεί στα έγγραφα προγραμματισμού. Βασικός στόχος των ομάδων αυτών είναι να εξασφαλιστεί η διενέργεια της ενδιάμεσης αξιολόγησης και η μεταγενέστερη επικαιροποίησή τους υπό ικανοποιητικές συνθήκες διαφάνειας και ανεξαρτησίας, με το απαραίτητο επίπεδο ποιότητας που θα εξασφαλίζει την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων και εντός των προβλεπόμενων από τις διατάξεις προθεσμιών. Επιπλέον, οι ΤΟΑ, τα μέλη των οποίων έχουν την άμεση ευθύνη για τη διενέργεια των αξιολογήσεων, θα αποτελέσουν κοινό φορέα ανταλλαγής απόψεων και εμπειριών σε θέματα αξιολόγησης.

Οι ετήσιες συνεδριάσεις της Επιτροπής με τις διαχειριστικές αρχές πραγματοποιήθηκαν τον Ιανουάριο του 2002, βάσει των συμπληρωμάτων προγραμματισμού, των ετήσιων εκθέσεων εφαρμογής για το έτος 2000 και άλλων διαθέσιμων πληροφοριών. Στις συνεδριάσεις αυτές, οι υπηρεσίες της Επιτροπής και η ισπανική διοίκηση είχαν την ευκαιρία να αναπτύξουν γόνιμο διάλογο για την επιβεβαίωση των στρατηγικών θεμάτων του προγραμματισμού, για την τήρηση των κοινοτικών προτεραιοτήτων, για την ποιότητα της εφαρμογής των παρεμβάσεων και την ανάλυση των πρώτων αποτελεσμάτων. Στόχος αυτής της προσπάθειας είναι να βελτιωθούν η φυσική και χρηματοδοτική υλοποίηση, η διαχείριση, η παρακολούθηση και οι έλεγχοι των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων.

Στον γεωργικό τομέα, η πρόοδος εφαρμογής των μέτρων του ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμού παρουσιάζει πολύ μεγάλες διαφορές από περιοχή σε περιοχή. Έτσι, το επίπεδο εκτέλεσης των προγραμμάτων κυμαίνεται από 100% για το οριζόντιο ΕΠ «Βελτίωση των διαρθρώσεων», στο 57,% για το πρόγραμμα της Κανταβρίας και Καστίλλης - Leσn , 28,7% για τη Γαλικία, 22,9% για την Ανδαλουσία, 9% για την Εστρεμαδούρα, 9,3% για την Μουσία, 4,8% για την Βαλένσια, 0,1% για τα Κανάρια και 0% για τις περιοχές Αστούριας, Καστίλης - La Mancha και το πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας.

Στον τομέα της αλιείας, οι προβλεπόμενες συνολικές επενδύσεις ανέρχονται σε 3.122 εκατ. EUR εκ των οποίων τα 1504 εκατ. EUR προέρχονται από τους πόρους του ΧΜΠΑ. Οι προβλεπόμενες επενδύσεις αφορούν κατά προτεραιότητα τη μεταποίηση και διάθεση στην αγορά των προϊόντων της αλιείας καθώς και την αναδιάρθρωση και την ανανέωση του αλιευτικού στόλου.

Στόχος 2:

Περίοδος 1994-1996

Έχει ολοκληρωθεί το κλείσιμο όλων των ΕΠ. Όσον αφορά το ΕΤΠΑ, απορροφήθηκε το σύνολο των κοινοτικών πιστώσεων για τις επτά παρεμβάσεις.

Περίοδος1997-1999

Το 2001, υπεγράφησαν οι δύο τελευταίες αποφάσεις αναπρογραμματισμού (ΕΠ Καταλωνίας και Μαδρίτης).

Το 2001 πραγματοποιήθηκαν αρκετές πληρωμές γι'αυτά τα δύο ΕΠ. Στο τέλος του έτους, εκκρεμούσε η καταβολή μόνο των τελικών υπολοίπων. Όσον αφορά το ΕΤΠΑ, το μέσο επίπεδο πληρωμών του ΚΠΣ ανήλθε στο 87% των συνολικών πιστώσεων αυτού του ταμείου.

Περίοδος 2000-2006

Η Επιτροπή ενέκρινε καταρχήν έξι ΕΕΠ, στις 29 Δεκεμβρίου 2000, και το ΕΕΠ της Μαδρίτης στις 17 Ιανουαρίου 2001. Η υπογραφή των αποφάσεων πραγματοποιήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου για τα ΕΕΠ Αραγωνίας, Βαλεαρίδων, Καταλωνίας και Ναβάρρας και στις 7 Μαρτίου για τα ΕΕΠ της Μαδρίτης, της Ριόχας και της Χώρας των Βάσκων.

Κάθε ένα από τα επτά ΕΕΠ περιλαμβάνει περιοχές υπό «μη μεταβατικό» και υπό «μεταβατικό» καθεστώς. Η κοινοτική συνδρομή για τις περιοχές υπό μη μεταβατικό καθεστώς ανέρχεται σε 2.649 εκατ. EUR, σε τρέχουσες τιμές, πλην της χορήγησης για το αποθεματικό επίδοσης (το αποθεματικό αυτό ανέρχεται σε 115 εκατ. EUR για τα έτη 2004-06). Η χρηματοδότηση αυτή αντιπροσωπεύει το 12,9% της συνολκής ενίσχυσης την οποία παρέχει η Ένωση στις περιοχές του στόχου 2 υπό μη μεταβατικό καθεστώς.

Η κατανομή αυτού του ποσού στα επτά ΕΕΠ πραγματοποιήθηκε αναλογικά προς τον καλυπτόμενο πληθυσμό της κάθε περιφέρειας σε σχέση με το συνολικό ισπανικό πληθυσμό.

Η χρηματοδοτική συνδρομή στις περιοχές υπό μεταβατικό καθεστώς ανέρχεται σε 99 εκατ. EUR, σε τρέχουσες τιμές, εξαιρουμένου του αποθεματικού επίδοσης (το αποθεματικό αυτό είναι 4 εκατ. EUR για τα έτη 2004-05). Η μεταβατική αυτή χρηματοδότηση αντιπροσωπεύει το 3,6% των συνολικών πιστώσεων τις οποίες παρέχει η Ένωση για τις περιοχές υπό μεταβατικό καθεστώς.

Τα επτά ΕΕΠ έχουν πέντε άξονες προτεραιότητας των παρεμβάσεων και έναν έκτο άξονα για τις ενέργειες τεχνικής βοήθειας:

1. Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης και ανάπτυξη του παραγωγικού ιστού.

2. Περιβάλλον, φυσικό τοπίο και υδατικοί πόροι.

3. Κοινωνία της γνώσης (καινοτομία, Ε&ΤΑ, κοινωνία της πληροφορίας).

4. Ανάπτυξη των δικτύων μεταφορών και ενέργειας.

5. Τοπική και αστική ανάπτυξη.

6. Τεχνική βοήθεια.

Οι περιφερειακές και τοπικές αρχές συμμετέχουν πρακτικά σε όλους τους άξονες προτεραιότητας και οι αρμοδιότητές τους καλύπτουν ποσοστό από 65% έως 75% της συνολικής χρηματοδότησης του κάθε ΕΕΠ από το ΕΤΠΑ. Από την πλευρά της, η κεντρική διοίκηση παρεμβαίνει μόνο στις τρεις προτεραιότητες: τον άξονα 3 (μέσω της ανάπτυξης των υποδομών και της στήριξης των έργων στο σύστημα επιστήμης - τεχνολογίας - καινοτομίας) και, σε πολύ περιορισμένο βαθμό, στους άξονες 1 (για την προώθηση της διεθνοποίησης των επιχειρήσεων) και 6 (τεχνική βοήθεια).

Οι συγχρηματοδοτούμενες από το ΕΚΤ δραστηριότητες σε έξι ΕΕΠ αφορούν μόνο το 5% (πέντε παρεμβάσεις) ή το 7% (ΕΕΠ Μαδρίτης) της συνολικής χρηματοδότησης για περιοχές υπό μη μεταβατικό καθεστώς. αντιστοιχούν σε αρμοδιότητες της κεντρικής διοίκησης και εστιάζονται στον άξονα υπ'αριθ. 3. Αντιθέτως, το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το 21% στα ΕΕΠ Καταλωνίας, οι δραστηριότητες του οποίου αναπτύσσονται στους άξονες 1,3 και 5, με τη συμμετοχή της κεντρικής, περιφερειακής και τοπικής δημόσιας διοίκησης.

Επειδή το 2000 ήταν έτος εξέτασης και εκπόνησης των ΕΕΠ, το 2001 ήταν το πρώτο έτος για την ανάπτυξη όλων των άλλων προβλεπόμενων από τις κανονιστικές διατάξεις στοιχείων για την παρακολούθηση των παρεμβάσεων (συμπληρώματα προγραμματισμού, επιτροπές παρακολούθησης, ετήσιες εκθέσεις, ετήσιες συνεδριάσεις).

Οι πρώτες συνεδριάσεις των επιτροπών παρακολούθησης πραγματοποιήθηκαν στις περιφέρειες, από τις 27 Απριλίου, έως τις 5 Ιουλίου, με τη συμμετοχή των αρμόδιων εθνικών δημόσιων διοικήσεων, των διοικητικών υπηρεσιών της Επιτροπής και της διευρυμένης εταιρικής σχέσης (οικονομικοί και κοινωνικοί εταίροι, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, αντιπρόσωποι περιφερειακών αρχών αρμόδιοι για την προστασία και τη βελτίωση του περιβάλλοντος και την εφαρμογή της αρχής της ισότητας των ευκαιριών). Στις συνεδριάσεις αυτές εγκρίθηκαν οι εσωτερικοί κανονισμοί των επιτροπών και αναλύθηκαν τα συμπληρώματα προγραμματισμού.

Τα εν λόγω συμπληρώματα διαβιβάστηκαν επίσημα στην Επιτροπή από τις 6 Αυγούστου έως τις 25 Οκτωβρίου και η Επιτροπή διαπίστωσε στη συνέχεια, ότι είναι σύμφωνα με τις κανονιστικές διατάξεις.

Οι εκθέσεις εκτέλεσης για το έτος 2000 εξετάστηκαν και εγκρίθηκαν από τις επιτροπές παρακολούθησης τον Οκτώβριο. Η αρχή διαχείρισης της διαβίβασης στην Επιτροπή στα μέσα Νοεμβρίου η οποία τις έκρινε ικανοποιητικές.

Βάσει των ετήσιων εκθέσεων και των εγγράφων που αφορούν τα ΕΕΠ, οι πρώτες ετήσιες συνεδριάσεις για τις παρεμβάσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν στις 19 και 20 Δεκεμβρίου και περιελάμβαναν μια αρχική σύνοδο ολομελείας (η οποία αφορούσε τα κοινά ζητήματα για τα επτά ΕΕΠ) και επτά ειδικές συνεδριάσεις.

Η διαχειριστική αρχή και η Επιτροπή, με τη συμμετοχή των αρμόδιων περιφερειακών αρχών, εξέτασαν τα κύρια αποτελέσματα του πρώτου έτους υλοποίησης. Από την ανάλυση αυτή προέκυψαν διάφορα συμπεράσματα σχετικά με τη βελτίωση της εκτέλεσης, την παρακολούθηση και τον έλεγχο των παρεμβάσεων, τα οποία διαβιβάστηκαν στη διαχειριστική αρχή στις αρχές του 2002.

Η εθνική συντονιστική αρχή, που συστάθηκε επί τούτου από την αρχή διαχείρισης για να συντονίζει ορισμένα ζητήματα πληροφόρησης, παρακολούθησης και αξιολόγησης των ΕΕΠ, συνεδρίασε στις 20 Δεκεμβρίου στη Μαδρίτη. Η πρώτη συνεδρίαση κάλυψε τα πρώτα στοιχεία της προετοιμασίας της ενδιάμεσης αξιολόγησης και έδωσε δημοσιονομικές πληροφορίες για τα ΕΕΠ και τις άλλες παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων στις δικαιούχες περιφέρειες του στόχου 2.

Στόχος 3

Το ΚΠΣ του στόχου 3 υλοποιείται μέσω 12 επιχειρησιακών προγραμμάτων (7 περιφερειακών και 5 πολυπεριφερειακών/θεματικών). Οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν στα τέλη του 2000 και τέσσερα πολυπεριφερειακά ΕΠ εγκρίθηκαν τον Ιανουάριο του 2001. Το συνολικό ποσό της κοινοτικής συνεισφοράς για τα προγράμματα αυτά ανέρχεται σε 1338 εκατ. EUR, ποσό που αντιπροσωπεύει το 60,2% συνολικής συνεισφοράς του ΕΚΤ στον στόχο 3 για την περίοδο 2000-2006.

Τα προγράμματα αυτά αποσκοπούν στη στήριξη της ανάπτυξης και τη βελτίωση των συστημάτων επαγγελματικής κατάρτισης, στη στήριξη της ένταξης και επανένταξης των ανέργων στην αγορά εργασίας, δίνοντας προτεραιότητα σε μια προληπτική προσέγγιση που υλοποιείται μέσω των μηχανισμών ένταξης και της στήριξης των τοπικών πρωτοβουλιών για την απασχόληση, την προώθηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου και την προώθηση της ένταξης στην αγορά εργασίας των ατόμων με ειδικές ανάγκες, την προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος και του σχεδίου κατάρτισης των απασχολουμένων.

Τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2001, συνεδρίασαν οι επιτροπές παρακολούθησης των περιφερειακών ΕΠ. Όσον αφορά τα 4 πολυπεριφερειακά προγράμματα, συστάθηκε μια κοινή επιτροπή παρακολούθησης η οποία συνεδρίασε στις 4 Μαΐου 2001. Σε αυτή την πρώτη συνεδρίαση των επιτροπών εγκρίθηκαν τα συμπληρώματα προγραμματισμού.

Επειδή τα ισπανικά ΕΠ της περιόδου 2000-2006 εγκρίθηκαν στο τέλος του 2000 και στις αρχές του 2001, οι ετήσιες εκθέσεις εφαρμογής για το 2000 υποβλήθηκαν στην Επιτροπή με σχετική καθυστέρηση και δεν τηρήθηκε η προθεσμία της 30ής Ιουνίου. Οι ετήσιες εκθέσεις του 2000 εγκρίθηκαν το δεύτερο εξάμηνο του 2001 από τις επιτροπές παρακολούθησης και διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή. Όσον αφορά τα ΕΠ Iniciativa Empresarial y Formaciσn continua (στόχοι 1 και 3) οι ετήσιες εκθέσεις εγκρίθηκαν από την επιτροπή παρακολούθησης το 2001 και διαβιβάστηκαν τον Ιανουάριο του 2002.

Οι πρώτες ετήσιες συνεδριάσεις για τα ΕΠ της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006 πραγματοποιήθηκαν στα τέλη του 2001. Στις 17 και 18 Δεκεμβρίου 2001, οργανώθηκε η ετήσια συνεδρί