ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0ΜΟ0) 516 τελικό 
Βρυξέλλες, 16 Ιανουαρίου 1991 
ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ 
TQN ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ 
1989 

- 1 -
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 
Το Φεβρουάριο του 1987, η Επιτροπή, στην ανακοίνωση της "Προϋποθέσεις για την 
Επιτυχία της Ενιαίας Πράξης" προδιέγραψε τις νέες κατευθύνσεις για την 
διαρθρωτική πολιτική της Κοινότητας. 
Οι κατευθύνσεις αυτές λήφθηκαν κατ'αρχήν υπόψη με συγκεκριμένο τρόπο με τη 
δέσμευση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, το Φεβρουαρίου του 1988, να διπλασιάσει έως 
το 1993 τους πόρους των Διαρθρωτικών Ταμείων, για τα οποία καθορίστηκε 
περιορισμένος αριθμός στόχων με προτεραιότητα. 
Τον Ιούνιο και το Δεκέμβριο του 1988, το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
ενέκρινε τη νομική βάση που διέπει τις παρεμβάσεις των ταμείων και το 
συντονισμό τους με τα άλλα χρηματοδοτικά μέσα της Κοινότητας. 
Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται για το 1989, πρώτο έτος εφαρμογής της 
μεταρρύθμισης των ταμείων, η οποία στηρίζεται σε τρεις βασικές αρχές: 
να καταστούν οι διαρθρωτικές πολιτικές μέσα με πραγματική οικονομική 
επίπτωση· 
να πραγματοποιείται πολυετής προγραμματισμός των δαπανών ώστε να παρασχεθεί 
στα κράτη μέλη η εγγύηση της σταθερότητας και της πρόβλεψης της κοινοτικής 
προσπάθειας· 
• να τεθεί σε εφαρμογή εταιρική σχέση με τους άλλους παράγοντες της 
διαρθρωτικής πολιτικής, ιδίως τις περιφέρειες. 
Η έκθεση αναφέρεται επίσης στις σημαντικές αποφάσεις που ελήφθησαν κατά την 
διάρκεια του 1990. 0 στόχος της έκθεσης δεν είναι να κάνει απολογισμό των 
επιπτώσεων της μεταρρύθμισης των Ταμείων ιδίως σχετικά με την επίτευξη του 
στόχου της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής όπως αναφέρονται στο άρθρο 130Α 
της Συνθήκης. Πριν από το τέλος του 1991, η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει πλήρη 
αξιολόγηση των διαρθρωτικών πολιτικών στις οποίες συμβάλλουν καθοριστικά τα 
Διαρθρωτικά Ταμεία. 
Το 1989, τόσο τα κράτη μέλη όσο και η Επιτροπή όφειλαν να ορίσουν τις βασικές 
αρχές των νέων κανονισμών. 
Για την επίτευξη του στόχου αυτού χρειάσθηκε να αναληφθούν πολλές υποχρεώσεις 
εκ μέρους όλων των εταίρων της διαρθρωτικής δράσης, ώστε να εγκριθούν τα 
κοινοτικά πλαίσια στήριξης που θα εξασφαλίσουν τη συνοχή της διαρθρωτικής 
δράσης για τα τρία έως πέντε επόμενα έτη. 
Οι πρώτοι δεκαοκτώ μήνες της εφαρμογής της μεταρρύθμισης των ταμείων 
αποτέλεσαν, για όλους τους ενδιαφερόμενους εταίρους, μία σημαντική εμπειρία 
σχετικά με τις νέες μεθόδους παρέμβασης καθώς επίσης και μία βάση για την 
ορθολογικοποίηση και την απλούστευση των διαδικασιών. 
Η ε<ραουονή των νέων αογών TIIC υεταοούθυιοηΓ 
Η εφαρμογή των νέων κανονισμών επέβαλε κατ'αρχήν έναν προγραμματισμό στα κράτη 
μέλη που υπέβαλαν πολυετή σχέδια όπου καθορίζονται αφενός η στρατηγική που 
προτίθενται να εφαρμόσουν τα έτη που καλύπτει η μεταρρύθμιση, και, αφετέρου, 
- 2 -
αναφέρονται τα μέσα που θα διατεθούν σε εθνικό επίπεδο για την επίτευξη της 
καθώς και το ύψος της κοινοτικής συνδρομής που επιθυμούν για τη στήριξη της 
εθνικής πολιτικής. Τα σχέδια υποβλήθηκαν γενικά εντός των προθεσμιών. 
Σε απάντηση αυτών των σχεδίων, η Επιτροπή επεξεργάσθηκε σε συνεργασία με κάθε 
κράτος μέλος και τις περιφερειακές αρχές που αυτό όρισε, τα κοινοτικά πλαίσια 
στήριξης (ΚΠΣ) που αποτελούν την κοινοτική απάντηση με τη μορφή αξόνων 
προτεραιότητας καθώς επίσης και κοινοτικών συνεισφορών τις οποίες προτίθεται η 
Επιτροπή να διαθέσει για τη στήριξη κάθε στόχου, ανάλογα με τα ενδιαφερόμενα 
κράτη μέλη. 
Τα ΚΠΣ, που αποτελούν μέσο για ένα πραγματικό πολυετή προγραμματισμό της 
διαρθρωτικής πολιτικής, εγκρίθηκαν εντός των προθεσμιών που προβλέπουν οι 
κανονισμοί, εκτός από ειδικές περιπτώσεις ορισμένων χωρών. Για τον στόχο 5β, 
τα ΚΠΣ εγκρίθηκαν, σύμφωνα με τον κανονισμό, το 1990. 
Τα ΚΠΣ παρόλο που αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τον 
προγραμματισμό των παρεμβάσεων, δεν εξασφαλίζουν απαραίτητα και την 
επιτυχία τους. Η παρακολούθηση του ρυθμού αναλήψεων υποχρεώσεων που θα 
πραγματοποιούνται κάθε χρόνο θα συμβάλλει στο να αξιολογηθεί η επάρκεια 
αυτού του προγραμματισμού. 
Αυτή η γενική προσέγγιση επέτρεψε να συγκεντρωθούν οι διάφοροι εταίροι της 
διαρθρωτικής δράσης σε περιφερειακό, εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. Κατά τη 
διαπραγμάτευση των ΚΠΣ, η Επιτροπή φρόντισε να συνδεθούν όλοι οι εταίροι, ιδίως 
οι αρμόδιοι των περιφερειών, που συμμετείχαν στη λήψη των αποφάσεων για τον 
καθορισμό των αξόνων προτεραιότητας για την κοινοτική παρέμβαση οι οποίοι θα 
επιλεγούν για τις περιφέρειες τους. Πραγματοποιήθηκαν απευθείας από το κράτος 
μέλος ορισμένοι χρηματοοικονομικοί διακανονισμοί. Η εταιρική σχέση θα 
συνεχιστεί και θα ενταθεί κατά τη διάρκεια της εφαρμογής των ΚΠΣ μέσω των 
επιτροπών παρακολούθησης. 
Η επιτυχία του διπλασιασμού των πόρων των ταμείων εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από 
το εάν τα κράτη μέλη θα τηρήσουν την αρχή της "προσθετικότητας" της κοινής 
δράσης. Πιο συγκεκριμένα αυτό συνεπάγεται ότι η κοινοτική προσπάθεια 
συνοδεύεται τουλάχιστον από τη διατήρηση στο ίδιο επίπεδο των εθνικών δημόσιων 
δαπανών σε πραγματικές τιμές κατά τρόπο ώστε το ποσό των διαρθρωτικών 
ενισχύσεων να είναι συνολικά ανώτερο. Τα σχέδια που υπέβαλαν τα κράτη μέλη δεν 
παρείχαν στην Επιτροπή επαρκείς εγγυήσεις ότι θα τηρηθεί αυτή η αρχή. Επίσης 
κρίθηκε σκόπιμο να συνεχιστούν οι έρευνες για το σημείο αυτό και εκτός των 
διαπραγματεύσεων των ΚΠΣ. Το 1990 στάλθηκαν σε κάθε κράτος μέλος επίσημες 
αιτήσεις για τον σκοπό αυτό. 
0 διπλασιασμός των πόρων των ταμείων συνδυάζεται με μία προσπάθεια 
συγκέντρωσης πόρων. Σε σύνολο πολυετών δημοσιονομικών πιστώσεων ύψους 60,3 
δισεκατ. ECU σε τιμές 1989, τα 38,3 δισεκατ. ECU προορίζονται για τις περιοχές 
με αναπτυξιακή καθυστέρηση, οι οποίες καλούνται περιφέρειες που υπάγονται στο 
στόχο 1. Το γεγονός αυτό πρέπει να εξασφαλίσει, ήδη από το 1992, το 
διπλασιασμό των πιστώσεων υπέρ των περιφερειών αυτών σύμφωνα με τις δεσμεύσεις 
που ανέλαβε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Εντός του στόχου 1, η Επιτροπή φροντίζει 
ώστε η συγκέντρωση πόρων να ευνοεί τις λιγότερο προηγμένες από τις επιλέξιμες 
περιοχές σε αυτόν τον στόχο. 
0 θετικός απολογισμός όσον αφορά την υλοποίηση του στόχου για τη συγκέντρωση 
πόρων μετριάζεται σε πολλά σημεία. Διαπιστώνεται ότι τα κράτη μέλη δεν 
εκμεταλλεύθηκαν με τον καλύτερο τρόπο τις νέες δυνατότητες που παρέχει ο 
κανονισμός ο οποίος προβλέπει ότι οι κοινοτικές συνδρομές μπορούν να καλύψουν 
μέχρι το 75% του συνολικού κόστους των μέτρων στις χώρες του στόχου 1 έτσι ώστε 
να επιτραπεί η συγκέντρωση της κοινοτικής συνδρομής σ'αυτές τις περιοχές, όπως 
παραδείγματος χάριν μπορούσε να συμβεί ειδικότερα στην περίπτωση των επενδύσεων 
που δεν επιφέρουν σημαντικά έσοδα. Αυτό συνεπάγεται ότι η προσπάθεια για τη 
συγκέντρωση πόρων που επέτρεπε αυτή η διάταξη δεν πραγματοποιήθηκε επαρκώς στα 
ΚΠΣ που έχουν εγκριθεί με αποτέλεσμα να επιβαρυνθούν οι εθνικοί προϋπολογισμοί. 
Σχετικά με τον στόχο 2, ο κατάλογος των επιλέξιμων περιοχών αποτελεί ένα πρώτο 
μέσο για την συγκέντρωση των πόρων. Η Επιτροπή πραγματοποίησε μία σημαντική 
επιλογή ζωνών ανάμεσα σ'αυτές που είχαν προτείνει τα κράτη μέλη, πράγμα που 
μείωνε την γεωγραφική επιφάνεια των επιλέξιμων περιοχών σε σχέση με το παρελθόν 
(εκτός του Ην. Βασιλείου). Το ποσοστό του πληθυσμού της κοινότητας στον οποίο 
αναφέρεται ο στόχος είναι μεταξύ 16 % και 17 %. 
Η χρηματοδότηση από τον κοινοτικό προϋπολογισμό πρέπει να συνδυάζεται με την 
καλύτερη χρησιμοποίηση των άλλων χρηματοδοτικών οργάνων της Κοινότητας και πιο 
συγκεκριμένα των δανείων τηςΕΤΕ(1).Το 1989, η Επιτροπή και η ΕΤΕ, για να λάβουν 
υπόψη τις νέες απαιτήσεις που προκύπτουν από τη μεταρρύθμιση των ταμείων, 
συμπλήρωσαν τους κανόνες της συνεργασίας τους όσον αφορά ιδίως τον καθορισμό 
των μέγιστων ποσοστών των επιδοτήσεων που θα έπρεπε να διαθέσει η Κοινότητα για 
τη χρηματοδότηση επενδύσεων οι οποίες επιφέρουν ουσιαστικά έσοδα. Αν και, κατά 
την υποβολή των σχεδίων, τα κράτη μέλη έδωσαν μεγαλύτερη βαρύτητα στην 
αναζήτηση επιδοτήσεων, η Επιτροπή και η ΕΤΕ προσπάθησαν να προσδιορίσουν, στο 
πλαίσιο των ΚΠΣ, τα σχέδια για τα οποία θα μπορούσε να γίνει συνδυασμός 
επιδοτήσεων-δανείων. Η συνεργασία αυτή επέτρεψε στην ΕΤΕ να διατυπώσει, για 
τις περιφέρειες που υπάγονται στο στόχο 1, προσφορά δανείων που συμπληρώνει το 
σχέδιο χρηματοδότησης των ενεργειών. Γι'αυτό το πρώτο οικονομικό έτος 
εφαρμογής, ωστόσο, η επιτυχία του συνδυασμού δανείων- επιδοτήσεων εξαρτάται σε 
πολύ μεγάλο βαθμό από τις συγκεκριμένες συνθήκες κατάρτισης των σχεδίων 
χρηματοδότησης των διάφορων λειτουργικών προγραμμάτων και των μεγάλων έργων. 
Το 1989, η εκτέλεση του προϋπολογισμού ήταν ικανοποιητική. Δεσμεύτηκαν 6.137 
εκατ. ΕΟυ υπέρ των περιφερειών του στόχου 1, δηλαδή ποσό ανώτερο από το ποσό 
της ενδεικτικής κατανομής των πιστώσεων ανά στόχο, όπως αναφέρεται στον 
προϋπολογισμό. Το τμήμα των πιστώσεων του ΕΤΠΑ{2} που δεσμεύτηκαν το 1989 υπέρ των 
περιφερειών του στόχου 1, αντιπροσωπεύει το 77,8% του συνόλου των πιστώσεων. 
Ωστόσο, διαπιστώνουμε ότι ο στόχος της συγκέντρωσης πρέπει να εκτιμηθεί στο 
σύνολο της πενταετούς περιόδου. 
Τα ειδικά γαοακτηοιοτικά κάθε στόγου 
Αν και η εφαρμογή των πέντε στόχων βασίζεται σε μία κοινή σφαιρική προσέγγιση, 
εκτός από το στόχο 5α, έχουν ληφθεί υπόψη ορισμένα ειδικά χαρακτηριστικά κατά 
τη διαπραγμάτευση τους. 
Όσον αφορά το ΟΤΟΥΟ 1. βασική επιδίωξη της μεταρρύθμισης των ταμείων, εκτός 
από το διπλασιασμό των πόρων, είναι να καταστούν τα διαρθρωτικά ταμεία μέσο 
στην υπηρεσία της οικονομικής ανάπτυξης των αναπτυξιακά καθυστερημένων 
περιφερειών (ο στόχος αυτός καλύπτει 7 χώρες ή τμήματα χωρών). Το γεγονός αυτό 
οδήγησε την Επιτροπή στο να συγκεντρώσει τις παρεμβάσεις της σε περιορισμένο 
αριθμό αξόνων προτεραιότητας, να αναπτύξει την συνεργία των τριών ταμείων στο 
βαθμό που αυτό ήταν δυνατό, να ενισχύσει το ποσοστό των συνδρομών υπέρ της 
(1) ΕΤΕ:Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. 
(2) ΕΤΠΑ:Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης - 3 -
- 4 -
στήριξης των παραγωγικών επενδύσεων. Αν και η στήριξη των βασικών υποδομών 
εξακολουθεί να είναι σημαντική στις περιφέρειες αυτές, το σύνολοτων ΚΠΣ 
αντανακλά την κοινή θέληση των ενδιαφερομένων κρατών και της Επιτροπής να 
συγκεντρώσουν τη δραστηριότητα των ταμείων για την αύξηση της 
ανταγωνιστικότητας των οικονομιών τους. 
Όσον αφορά το οτόγο 2. η Επιτροπή χρειάσθηκε, να εγκρίνει τον κατάλογο των 
επιλέξιμων περιοχών. Ενώ τα κράτη μέλη υπέβαλαν τον κατάλογο των περιοχών που 
κατά τη γνώμη τους ανταποκρίνονταν στα κριτήρια που καθόρισε το Συμβούλιο, 
επιλέγησαν τελικά 60 περιφέρειες ή τμήματα περιφερειών. Σε επίπεδο δράσης, τα 
εγκριθέντα ΚΠΣ δίνουν κυρίως έμφαση στα μέτρα που αποβλέπουν στην βελτίωση των 
δυνατοτήτων δημιουργίας και ανάπτυξης παραγωγικών δραστηριοτήτων, στην βελτίωση 
του περιβάλλοντος και στην διαγραφή της κακής εικόνας αυτών των παλαιών 
βιομηχανικών περιοχών καθώς επίσης και στην προσέλκυση κυρίως των εταιριών παρά 
στη συγχρηματοδότηση βασικών υποδομών. Τα ΚΠΣ καθορίστηκαν, εκτός από 
εξαιρέσεις, για κάθε περιφέρεια χωριστά. 
Για τους QTOIOVC 3 KO Ι 4, πρέπει να σημειωθεί ότι κατ'αρχήν, ο πολυετής 
προγραμματισμός των κοινοτικών παρεμβάσεων αποτελεί πραγματική καινοτομία. Ως 
στόχοι οριζόντιου χαρακτήρα αφορούν το σύνολο της Κοινότητας. Εάν ληφθούν 
υπόψη οι δυσκολίες όσον αφορά την πρόβλεψη για τομείς που παρουσιάζουν μεγάλες 
μεταβολές όπως η επαγγελματική κατάρτιση και η πολιτική για την απασχόληση, η 
Επιτροπή αποφάσισε να εγκρίνει ένα μόνο ΚΠΣ για τους δύο στόχους. Η 
διαπραγμάτευση αυτού του ΚΠΣ βοήθησε την Επιτροπή να εκτιμήσει την πολιτική για 
την απασχόληση που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη. Η εκτίμηση αυτή ήταν δυσκολότερο 
να γίνει όταν η κοινοτική υποστήριξη χορηγούνταν σε επί μέρους σχέδια, καθόσον 
επίσης η συγκέντρωση πόρων γίνοταν σε μέτρα που εμφανίζονται τα πλέον κατάλληλα 
για την επίλυση των κυρίων προβλημάτων της αγοράς εργασίας. 
0 OTOïoc 5 χωρίστηκε σε δύο επί μέρους στόχους. 0 πρώτος αφορά στα πλαίσια της 
προοπτικής μεταρρύθμισης της ΚΑΠ την ενίσχυση της προσαρμογής των γεωργικών 
διαρθρώσεων (OTOYOC 5α) και σχετικά με την αλιεία, την προσαρμογή των 
διαρθρώσεων μεταποίησης και εμπορίας. Γι'αυτό, τα τέλη του 1989 και κατά τη 
διάρκεια του 1990 το Συμβούλιο ενέκρινε, μετά από πρόταση της Επιτροπής, μία 
σημαντική αναθεώρηση της πολιτικής των γεωργικών διαρθρώσεων με στόχο να 
ενισχύσει την συμπληρωματικότητα με την πολιτική των αγορών και την καλύτερη 
ενσωμάτωση των θεμάτων που έχουν σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος και 
τη διαφοροποίηση των οικονομικών δραστηριοτήτων. Με την (δια ευκαιρία τα 
ισχύοντα οριζόντια μέτρα αποτέλεσαν αντικείμενο μερικών κανονιστικών 
προσαρμογών με στόχο να ενσωματωθούν καλύτερα στα πλαίσια της μεταρρύθμισης των 
ταμείων, καθώς επίσης και με στόχο να επιτευχθεί καλύτερη σύνδεση με τα 
περιφερειακά μέτρα που αναφέρονται στους στόχους 1 και 5β. Αυτά τα μέτρα έχουν 
πράγματι ιδιαίτερη σημασία για τις περιφέρειες του στόχου 1 και τα ΚΠΣ 
περιλαμβάνουν για το σκοπό αυτό σημαντικό τμήμα των πιστώσεων για την υλοποίηση 
αυτών των μέτρων. Το 1989, περισσότερο από το ήμισυ των δαπανών που έχουν 
αναληφθεί για το σκοπό αυτό διατέθηκαν υπέρ των περιφερειών του στόχου 1. Αυτός 
ο στόχος που αναφέρεται σε όλη την Κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων και των 
περιφερειών που καλύπτονται από τους στόχους 1 και 5β, πρέπει να 
πραγματοποιηθεί σε συνδυασμό με τις περιφερειακές δράσεις που μπορούν άλλωστε 
να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα. Για τις ζώνες που δεν καλύπτονται από το 
στόχο 1, ένας δημοσιονομικός προγραμματισμός του 5α μπορεί να θεωρηθεί 
- 5 -
αναγκαίος στο μέλλον εφόσον πρόκειται για μη υποχρεωτικές δαπάνες που 
εγγράφονται σε ένα προαποφασισμένο προϋπολογισμό. 
Ο OTOYOC 5Β αποβλέπει στην επίλυση των αναπτυξιακών προβλημάτων που 
αντιμετωπίζουν πολλές αγροτικές περιοχές της Κοινότητας οι οποίες πλήττονται 
από την αναμόρφωση της ΚΑΠ. Η εφαρμογή του στόχου αυτού βασίζεται σε μια 
προσέγγιση ανά περιοχή. Η κοινοτική ενέργεια στηρίζει τις προσπάθειες για 
ανάπτυξη, διαφοροποίηση, και αναζωογόνηση της αγροτικής οικονομίας αυτών των 
περιοχών οι οποίες είναι κατά κανόνα αρκετά μικρές και στις οποίες παρέχεται 
εύστοχη κοινοτική στήριξη. Τα ΚΠΣ του στόχου αυτού εγκρίθηκαν τον Ιούνιο 1990. 
Η διαπραγμάτευση και η έγκριση των ΚΠΣ επέτρεψε στην Επιτροπή να προσδιορίσει 
ορισμένα προβλήματα που η επίλυση τους απαιτεί πρόσθετη προσπάθεια από πλευρά 
διαρθρωτικών ταμείων. Κατά συνέπεια η Επιτροπή υιοθέτησε μία σειρά πρωτοβουλιών 
με βάση τις οποίες καλεί τα κράτη μέλη να υποβάλλουν προγράμματα στους 
ακόλουθους τομείς μετατροπή της βιομηχανίας άνθρακα, βελτίωση του 
περιβάλλοντος, κυρίως στις παράκτιες περιοχές, την έρευνα και την ανάπτυξη των 
μειονεκτούντων περιοχών, την ανάπτυξη των παραμεθορίων περιοχών, την ανάπτυξη 
των περιοχών που βρίσκονται στην εξωτερική περιφέρεια της κοινότητας. 
Προκαταρκτική εκτίυηοη Tnc 8<DaouoviSc me υεταοούθυισηΕ το 1989 
0 γενικός απολογισμός της εφαρμογής είναι αρκετά θετικός τηρήθηκαν οι 
προβλεπόμενες προθεσμίες, που ήταν το τέλος του 1989 για τη διαπραγμάτευση των 
κοινοτικών πλαισίων στήριξης των στόχων 1 και 2 και λίγο αργότερα, όπως είχε 
αρχικά προβλεφθεί, για το στόχο 5β και για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες. 
Αυτή η τεράστια διαδικασία επέτρεψε την προσέγγιση των διοικητικών υπηρεσιών 
των οποίων οι γνώμες δεν ήταν στην αρχή συγκλίνουσες. Επέτρεψε να 
συγκεντρωθούν γύρω από το ίδιο τραπέζι στα πλαίσια της εταιρικής σχέσης τρία 
διαφορετικά διοικητικά επίπεδα (περιφερειακό, εθνικό και κοινοτικό). Ελάχιστες 
ήταν οι περιπτώσεις στις οποίες οι συναντήσεις αυτές δεν ήταν καρποφόρες για 
όλους όσους έλαβαν μέρος σε αυτήν, ενώ τα βασικά σημεία διαπραγμάτευσης ήταν 
ορισμένες φορές αρκετά διαφορετικά. 
Η διαπραγμάτευση των κοινοτικών πλαισίων στήριξης ήταν επίσης η πρώτη σημαντική 
ευκαιρία ανταλλαγών μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής, και των περιφερειακών 
διοικητικών υπηρεσιών. Οι συζητήσεις αυτές ήταν εποικοδομητικές και συνέβαλαν 
στη δημιουργία μεγαλύτερης αμοιβαίας κατανόησης. Η αξιολόγηση που μπορεί να 
γίνει σχετικά με την εταιρική σχέση πρέπει να λάβει υπόψη της κυρίως την 
θεσμική δομή του κάθε κράτους μέλους, που δεν επέτρεψε πολλές φορές να 
προχωρήσουν τα πράγματα στον επιθυμητό βαθμό. 
Η συζήτηση για τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης και τα λειτουργικά προγράμματα 
έδωσε την ευκαιρία σε ορισμένες μικρές χώρες, με σχετικά ανεπαρκή διοικητικό 
δυναμικό σε περιφερειακό επίπεδο, να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα ενός γενικού 
προγραμματισμού και να θέσουν σε εφαρμογή μεθόδους προγραμματισμού με τις 
οποίες δεν ήταν μέχρι στιγμής οικείες. 
- 6 -
Όλες αυτές οι συναντήσεις και η εφαρμογή των ενεργειών που προέκυψαν από αυτές 
ήταν περισσότερο επίπονη από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί. 
Αυτό εγείρει ένα θέμα καθαρότητας των ειδικών διαδικασιών που προβλέπονται σε 
όλα τα ΚΠΣ. 
Εξάλλου, αποδείχθει τελικά δύσκολο να τηρηθούν οι πολύ περιορισμένες προθεσμίες 
σε συνδυασμό με την τήρηση όλων των κανονιστικών υποχρεώσεων ειδικότερα σε 
σχέση με την εκ προϊμίου (ex-ante) αξιολόγηση των κοινοτικών παρεμβάσεων. 
Ενώ ένας από τους κυριότερους άξονες της μεταρρύθμισης είναι η όσο το δυνατό 
μεγαλύτερη αποκέντρωση λήψεως αποφάσεων για την παροχή κονδυλίων, ένας μεγάλος 
αριθμός συμφωνιών για την συνολική δημοσιονομική δαπάνη (μερικές φορές σχετικά 
χαμηλού ύψους) πρέπει να ληφθεί σε επίπεδο πολύ υψηλό. 
Σχετικά με το περιεχόμενο των ΚΠΣ, διαπιστώνουμε ότι σημαντικές παρεκκλίσεις 
επιτεύχθηκαν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων σε σχέση με τα ΣΠΑ που 
υποβλήθησαν. Αυτές οι μετατροπές αφορούν κυρίως την εξισορρόπηση μεταξύ βασικών 
υποδομών και παραγωγικών επενδύσεων, στην καλύτερη ενσωμάτωση των μέτρων που 
λήφθηκαν για την οικονομική ανάπτυξη με τα μέτρα που αφορούν στην επαγγελματική 
κατάρτιση, στην ενίσχυση των τηλεπικοινωνιών, στην έρευνα και ανάπτυξη και 
τέλος στην προστασία του περιβάλλοντος. 
Πράγματι, όσον αφορά τον προγραμματισμό, στην εφαρμογή των εγκεκριμένων ΚΠΣ 
είναι πρόωρο να θεωρηθεί ότι έχει πάρει τις κατάλληλες αποστάσεις για να κρίνει 
αντικειμενικά τα συστήματα παρακολούθησης και ιδίως οι συνεδριάσεις των 
επιτροπών παρακολούθησης των ΚΠΣ και των λειτουργικών προγραμμάτων θα 
επιτρέψουν το να επαληθεύεται εάν ο ρυθμός εκτέλεσης είναι ικανοποιητικός. Το 
θέμα αυτό αποτελεί έναν από τους βασικότερους στόχους αυτής της μεθόδου 
παρέμβασης η οποία δεν επιτρέπει, όπως στο παρελθόν, στην Επιτροπή να διαθέτει 
λεπτομερείς πληροφορίες για κάθε δράση. Η αποκέντρωση της διαχείρισης των 
κοινοτικών συνδρομών που απορρέει από αυτήν αποτελεί καινοτομία στη διαρθρωτική 
δράση της Κοινότητας. 
Τέλος, η πραγματική ολοκλήρωση των ταμείων αποτελεί ένα από τα δυσκολότερα 
στοιχεία εφαρμογής. Αυτό συνεπάγεται ότι πρέπει να γίνουν τροποποιήσεις και 
όσον αφορά τη συνεργασία των εθνικών διοικήσεων για τον καθορισμό του 
περιεχομένου των πολιτικών. Τα ΚΠΣ συνέβαλαν στο να προσδιοριστούν τις δυνατές 
συνεργίες της δράσης των ταμείων. Τώρα πρέπει να λάβουν συγκεκριμένη μορφή 
ώστε τα διαρθρωτικά ταμεία να καταστούν πράγματι μέσα για την υλοποίηση των 
πρωταρχικών στόχων που όρισε η Κοινότητα για τη διαρθρωτική δράση της. 
Τα νενονότα του 1990 
Συμπληρωματικά στις δράσεις που θα χρηματοδοτηθεί μετά από προτάσεις των κρατών 
μελών, η Επιτροπή διαθέτει τη δυνατότητα να προωθήσει κοινοτιKéc ποωτοθουλIec. 
Στο πλαίσιο αυτό πρότεινε στα κράτη μέλη να υποβάλλουν αίτηση συνδρομής για τις 
ενέργειες ειδικού ενδιαφέροντος για την Κοινότητα. Τα χρηματοδοτικά μέσα που 
είναι διαθέσιμα για τις πρωτοβουλίες αυτές ανέρχονται σε 3.800 εκατ. ECU για 
περίοδο 1989-1993. 
- 7 -
Με το μέτρο αυτό η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να παράσχει κίνητρο στους τομείς 
που θεωρεί πρωταρχικούς ή βασικούς για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και 
την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. 
Επιπλέον των κοινοτικών πρωτοβουλιών που είχαν ήδη εγκριθεί το 1989, η Επιτροπή 
το 1990 ανέλαβε την υποχρέωση να ολοκληρώσει νέες κοινοτικές πρωτοβουλίες που 
προτίθεται να εγκρίνει αφού συλλέξει τις γνώμες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και των Επιτροπών. 
Αυτό το νέο τμήμα των πρωτοβουλιών οικοδομούνται γύρω από τρεις μεγάλες 
προτεραιότητες : 
- την επέκταση μερικών βασικών υποδομών· 
- την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού· 
- την ενίσχυση της ενσωμάτωσης των γεωργικών ζωνών· 
Τέλος, τα πρόσφατα πολιτικά γεγονότα και ειδικά η ενοποίηση της Γερμανίας θα 
οδηγήσουν την Κοινότητα στο να παρέμβει στην τρέχουσα διαδικασία διαρθρωτικής 
μεταβολής στις γερμανικές περιοχές. 
Έτσι, σύμφωνα με την εντολή που της έδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Επιτροπή 
προτείνει νομοθετικές προσαρμογές που θα επιτρέψουν στις περιοχές της 
Ανατολικής Γερμανίας να τύχουν παρεμβάσεων, των ταμείων και αυτό από το 1991. V 
Για την περίοδο 1991-1993 προβλέπεται χρηματοδοτική παρέμβαση 3 εκατ. ECU που 
προστίθενται στις ήδη υπάρχουσες χρηματοδοτικές ενισχύσεις. 
Η κτηθείσα εμπειρία κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας των ΚΠΣ αποτελούν ένα 
πλεονέκτημα για την επέκταση του συστήματος προγραμματισμού στις περιοχές που 
πρόσφατα εντάχθηκαν στην Κοινότητα και θα επιτρέψει να θεσπιστεί σύντομα ένα 
πρόγραμμα δράσης προς όφελος τους. 

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ 
ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ - ΕΤΟΣ 1989 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
Εισαγωγή 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1·. ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 
1. Η ορθολογικοποίηση των μεθόδων παρέμβασης 
1.1. Η προσπάθεια για τον προγραμματισμό 
1.2. Η λειτουργία της εταιρικής σχέσης 
1.3. 0 προσθετικός χαρακτήρας της κοινοτικής δράσης 
1.4. Η συνοχή της διαρθρωτικής πολιτικής με τις υπόλοιπες 
κοινοτικές πολιτικές 
2. Αύξηση των χρηματοδοτικών μέσων και συγκέντρωση 
2.1. Καθορισμός των νέων διαθέσιμων χρηματοδοτικών μέσων 
2.2. Κατανομή των πιστώσεων ανά στόχο 
2.3. Η ενδεικτική κατανομή του 85% των πιστώσεων του ΕΤΠΑ 
2.4. Καθορισμός του πολυετούς χρηματοδοτικού προγράμματος 
που καλύπτει ο κάθε στόχος 
2.5. Τήρηση των αναλήψεων υποχρεώσεων που έχουν γίνει με 
βάση τους κανονισμούς 
2.6. Κατανομή των πιστώσεων μεταξύ των κρατών μελών 
3. Συνδυασμός των κοινοτικών χρηματοδοτικών οργάνων 
επιδοτήσεων και δανείων 
3.1. Οι αρχές 
3.2. Η συμφωνία Επιτροπής - ETE 
3.3. 0 συνδυασμός επιδοτήσεων-δανείων στα ΚΠΣ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II: Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΦΑΣΗ 
1. Προώθηση της ανάπτυξης και της διαρθρωτικής 
προσαρμογής των αναπτυξιακά καθυστερημένων 
περιφερειών (στόχος 1) 
1.1. Ορισμός των γενικών κατευθύνσεων της περιφερειακής 
πολιτικής 
1.2. Αντιπαράθεση των σχεδίων περιφερειακής ανάπτυξης με 
τις κατευθύνσεις της Κοινότητας 
1.3. Προετοιμασία και έγκριση των μορφών παρέμβασης 
1.4. Ολοκλήρωση των μέτρων υπέρ της γεωργίας και της 
ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών 
2. Η μετατροπή των περιφερειών (των παραμεθορίων 
κυρίως), οι οποίες επλήγησαν σοβαρά από τη 
βιομηχανική παρακμή (στόχος 2) 
2.1. Προσδιορισμός των περιοχών και των προτεραιοτήτων 
2.2. Αντιπαράθεση των σχεδίων με τους προσανατολισμούς της 
Κοινότητας 
2.3. Η διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων 
2.4. Προετοιμασία και έγκριση των διαφόρων μορφών 
παρέμβασης 
3. 0 αγώνας κατά της ανεργίας μακράς διαρκείας 
(στόχος 3) και η επαγγελματική ένταξη των νέων 
(στόχος 4) 
3.1. Οι πολυετείς προσανατολισμοί 
3.2. χαρακτηριστικά των σχεδίων που υποβάλλονται από τα 
κράτη μέλη 
3.3. Η ανάπτυξη της εταιρικής σχέσης και προσαρμογές 
3.4. Ειδικά προβλήματα 
4. Προσαρμογή των δομών παραγωγής, μεταποίησης και 
εμπορίας στον τομέα της γεωργίας, της δασοκομίας και 
της αλιείας (στόχος 5α) 
4.1. Οι κυριότερες τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν το 
1989 
4.2. Η εξέλιξη των δαπανών που αφορούν το στόχο 5α το 1989 
και η κατανομή τους μεταξύ των διαφόρων μέτρων 
4.3. Διατάξεις εφαρμογής 
5. Η προώθηση της ανάπτυξης αγροτικών περιοχών 
(στόχος 5β) 
5.1. Η επιλογή των αγροτικών περιοχών 
5.2. Η διάρκεια των σχεδίων και το γεωγραφικό τους επίπεδο 
5.3. Ενδείξεις όσον αφορά τους άξονες προτεραιότητας της 
παρέμβασης 
6. Πρότυπες ενέργειες υπέρ της περιφερειακής ανάπτυξης 
σε κοινοτικό επίπεδο 
7. Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III: ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ 
1. Βελτίωση των βασικών υποδομών 
1.1. Οι υποδομές μεταφορών 
1.2. Οι υποδομές τηλεπικοινωνιών 
1.3. Η ενέργεια 
1.4. Η βελτίωση και η προστασία του περιβάλλοντος 
2. Η ενίσχυση των παραγωγικών τομέων 
2.1. Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων 
2.2. Η προώθηση του τουριστικού δυναμικού 
2.3. Η προώθηση του τεχνολογικού δυναμικού (Ε&ΤΑ) 
3. Οι επιφερθείσες μεταβολές στην κοινοτική πολιτική 
προς όφελος του ανθρωπίνου δυναμικού 
3.1. Μια νέα προσέγγιση σε θέματα εξειδίκευσης του 
ανθρώπινου δυναμικού 
3.2. Η στήριξη του μηχανισμού κατάρτισης 
3.3. Η προσαρμογή των εκπαιδευτικών συστημάτων 
επαγγελματικής κατάρτισης 
3.4. Προτεραιότητα στην καταπολέμηση της ανεργίας μακράς 
διαρκείας 
4. Η βελτίωση των γεωργικών διαρθρώσεων και η αγροτική 
ανάπτυξη 
4.1. Βελτίωση των όρων παραγωγής και αξιοποίηση των 
γεωργικών πόρων 
4.2. Η προστασία του περιβάλλοντος και μέτρα στο δασικό 
τομέα 
4.3. Μετατροπή, διαφοροποίηση και προσαρμογή του γεωργικού 
παραγωγικού δυναμικού 
4.4. Πρόωρη συνταξιοδότηση και εγκατάσταση νέων γεωργών 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΥ: ΜΕΤΡΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
1. Διατάξεις εφαρμογής 
1.1. Δημοσιονομικές διατάξεις 
1.2. Η δημιουργία επιτροπών παρακολούθησης 
1.3. Η εφαρμογή των μορφών παρέμβασης 
2. Η τεχνική βοήθεια 
3. Η επεξεργασία μεθόδων για την αξιολόγηση των ΚΠΣ και 
των μορφών παρέμβασης 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V: Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 1989 
1. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού του 1989 κατά στόχους 
2. Κατανομή των πιστώσεων και εκτέλεση του 
προϋπολογισμού ανά ταμείο. 
- 1 -
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται κατ'εφαρμογή του άρθρου 16 του κανονισμού 
2052/88 του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 1988 σχετικά με την μεταρρύθμιση 
της αποστολής των Διαρθρωτικών Ταμείων, ο οποίος στη συνέχεια θα αναφέρεται 
ως "κανονισμός-πλαίσιο"*1) και του άρθρου 31 του κανονισμού 4253/88 του 
Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1988 σχετικά με τις διατάξεις εφαρμογής του 
προηγουμένου κανονισμού, ο οποίος στην συνέχεια θα αναφέρεται ως 
"κανονισμός συντονισμού"^2^. 
Η έκθεση αυτή δεν φιλοδοξεί να υποκαταστήσει τις ειδικές εκθέσεις σχετικά 
με την παρακολούθηση της δραστηριότητας των Ταμείων αυτών καθαυτών, όπως 
αυτά προβλέπονται στο άρθρο 25 του κανονισμού συντονισμού αλλά αποσκοπεί να 
αποτελέσει απολογισμό της εφαρμογής της μεταρρύθμισης κατά τη διάρκεια του 
έτους 1989. Για να δοθεί μία πληρέστερη εικόνα, αναφέρονται, ακόμη, 
ορισμένες αποφάσεις που ελήφθησαν το 1990. 
Το 1989 χαρακτηρίσθηκε από μιά διττή επιταγή: αφενός να εξασφαλιστεί η 
συνέχεια των κοινοτικών παρεμβάσεων προς όφελος των συμμετεχόντων στην 
υλοποίηση της διαρθρωτικής πολιτικής και, αφετέρου, να προετοιμαστεί το 
πρώτο στάδιο της μεταρρύθμισης, δηλαδή η κατάρτιση των σχεδίων εκ μέρους 
των κρατών μελών, βάσει των οποίων η Επιτροπή ενέκρινε τα Κοινοτικά Πλαίσια 
Στήριξης (ΚΠΣ). Η μεταρρύθμιση αυτή είναι φιλόδοξη όχι μόνο διότι 
κινητοποιεί ένα πολύ σημαντικό μέρος των κοινοτικών πόρων αλλά και διότι 
καθιστά αναγκαία μια σημαντική αλλαγή στάσης εκ μέρους όλων των 
ενδιαφερομένων σε όλες τις βαθμίδες τόσο του κράτους μέλους όσο και της 
ίδιας της Επιτροπής. 
Η Επιτροπή, σε ότι την αφορά, έλαβε μιά σειρά πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της 
εταιρικής σχέσης για να ευθυγραμμιστεί με το πνεύμα των κανονισμών τόσο 
όσον αφορά την προσπάθεια συγκέντρωσης των δημοσιονομικών πόρων όσο και την 
αναζήτηση ενός περισσότερο αποτελεσματικού τρόπου χρησιμοποίησης τους. 
Στην παρούσα έκθεση επιδιώκεται να γίνει απολογισμός της εφαρμογής των 
βασικών αρχών που περιλαμβάνονται στους κανονισμούς, η αξιολόγηση της 
εξέλιξης της εταιρικής σχέσης καθώς και η περιγραφή του τρόπου κατάρτισης 
των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης. Η αξιολόγηση αυτή εξ ορισμού δε μπορεί 
παρά να είναι περιορισμένης έκτασης, δεδομένου ότι η εφαρμογή της 
μεταρρύθμισης θα είναι βαθμιαία. Η παρακολούθηση των κοινοτικών 
παρεμβάσεων, οι μετατροπές που είναι δυνατόν να γίνουν στο μέλλον όσον 
αφορά τα ΚΠΣ, η έγκριση των μορφών παρέμβασης, που αποτελούν τις μόνες 
πραγματικές δεσμεύσεις, θα καταστήσουν βαθμιαία δυνατή την αποκρυστάλλωση 
μιας λεπτομερέστερης άποψης σχετικά με την αποτελεσματικότητα αυτών των 
νέων μεθόδων και τις επιπτώσεις που τα (δια τα Ταμεία έχουν στη διαδικασία 
της συνοχής. 
Πριν αναλυθεί η εφαρμογή των κύριων στοιχείων της μεταρρύθμισης, για το 
1989, είναι σκόπιμο να αναφερθεί εκ νέου το πολιτικό και οικονομικό 
πλαίσιο, στο οποίο αυτή εντάσσεται. Αποτελώντας πράγματι βασικό στοιχείο 
της ενίσχυσης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας, η 
μεταρρύθμιση θα αποδώσει πλήρως τα αποτελέσματα μόνο στο πλαίσιο μιας 
στρατηγικής για ταχύρρυθμη οικονομική ανάπτυξη. 
(1) ΕΕ των ΕΚ L 185/9 της 15.07.1988 
(2) ΕΕ των ΕΚ L 374/1 της 31.12.1988 
- 2 -
1. Η οικονομική και κοινωνική συνοχή και η μεταρρύθμιση των Διαρθρωτικών 
Ταμείων. 
Η επιδίωξη της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας αποτελεί 
έναν από τους στόχους που περιλαμβάνονται στο άρθρο 130Α τηςΣυνθήκης, μετά 
τη θέσπιση της Ενιαίας Πράξης. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, η ενίσχυση της 
οικονομικής και κοινωνικής συνοχής είναι κάτι που αφορά το σύνολο της 
Κοινότητας: τα κράτη μέλη ασκούν και συντονίζουν την οικονομική πολιτική 
τους έχοντας υπόψη τον στόχο αυτό και η Κοινότητα παρέχει τη συνδρομή της 
μέσω, κυρίως, των Διαρθρωτικών Ταμείων, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων 
και των άλλων χρηματοδοτικών μέσων που υπάρχουν. Αυτή η συνολική 
προσπάθεια για την επίτευξη της συνοχής αποσκοπεί, ιδίως, στο να μειώσει τη 
διαφορά ανάπτυξης μεταξύ των διαφόρων περιφερειών καθώς και την καθυστέρηση 
των λιγότερο ευνοημένων περιφερειών, καθώς επίσης και να έχει θετικές 
επιδράσεις προς όφελος όλων των περιοχών της Κοινότητας. 
Η οικονομική και κοινωνική συνοχή της Κοινότητας έχει αποκτήσει μεγάλη 
σημασία αφενός με τη θέσπιση του προγράμματος της δημιουργίας της μεγάλης 
εσωτερικής αγοράς του 1992 και, αφετέρου, με τη διεύρυνση λόγω της 
προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Πράγματι, η δημιουργία της 
εσωτερικής αγοράς θα έχει αφεαυτής διαρθρωτικές επιπτώσεις στις οικονομίες 
της Κοινότητας και κυρίως στις περισσότερο ευάλωτες δομές της. Εξάλλου, η 
προσχώρηση των νέων κρατών μελών αύξησε τις αποκλίσεις στην ανάπτυξη μέσα 
στο χώρο της Κοινότητας. Για να υπάρξουν, συνεπώς, σαφή οικονομικά οφέλη 
από την εσωτερική αγορά είναι αναγκαίο να ενισχυθεί η διαδικασία 
προσαρμογής των πιο αδύνατων οικονομικών δομών με την αύξηση της 
ανταγωνιστικότητας και με την προώθηση της σύγκλισης τους προς περισσότερο 
σύγχρονα και αποδοτικά σχήματα. 
Έπρεπε, λοιπόν, η Κοινότητα να αποκτήσει τα μέσα για να ανταποκριθεί 
ικανοποιητικά στις απαιτήσεις του άρθρου 130Α. Σε θεσμικό επίπεδο, ήταν 
αναγκαία η μεταρρρύθμιση των Διαρθρωτικών Ταμείων με στόχο να καταστούν 
αποτελεσματικότερα και ικανά να διαδραματίσουν το νέο τους ρόλο. Σε 
δημοσιονομικό επίπεδο, ήταν αναγκαίο να εξευρεθούν πόροι επαρκείς ώστε οι 
διαρθρωτικές πολιτικές της Κοινότητας και, ιδίως, οι παρεμβάσεις των 
ταμείων να έχουν πραγματικά οικονομικά αποτελέσματα. Και οι δύο αυτοί 
στόχοι επιτεύχθηκαν: η μεταρρύθμιση των ταμείων άρχισε και ολοκληρώθηκε στα 
τέλη του 1988*1)· και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε, το Φεβρουάριο του 
1988, να 6ιπλασιάσε^το1993σε πραγματικές τιμές, τα χρηματικά ποσά που 
διατίθενται στα ταμεία για την περίοδο 1989-93, σε σχέση με το 1987. 
0 στόχος του να καλυφθεί η καθυστέρηση των λιγότερο αναπτυγμένων 
περιφερειών καθώς και η μείωση της διαφοράς ανάπτυξης μεταξύ περιφερειών 
(1) Η μεταρρύθμιση των Διαρθρωτικών Ταμείων συγκεκριμενοποιείται στους 
ακόλουθους κανονισμούς : 
- κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 του Συμβουλίου, της 24.06.1988 
- κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 του Συμβουλίου, της 19.12.1988 
- κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 του Συμβουλίου, της 19.12.1988 
- κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4255/88 του Συμβουλίου, της 19.12.1988 
- κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4256/88 του Συμβουλίου, της 19.12.1988 
- 3 -
μεταφράστηκε, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης των ταμείων, σε πέντε 
συγκεκριμένους επιμέρους στόχους που είναι οι ακόλουθοι : 
- Στόχος αριθ 1 : 
Προώθηση της ανάπτυξης και της διαρθρωτικής προσαρμογής των αναπτυξιακά 
καθυστερημένων περιφερειών. 0 στόχος αυτός αφορά επτά χώρες ή τμήματα 
χωρών και το 21,5%, περίπου, του πληθυσμού της Κοινότητας. 
- Στόχος αριθ. 2 : 
Μετατροπή των περιφερειών, παραμεθόριων ή τμημάτων περιφερειών 
(συμπεριλαμβανομένων των θυλάκων απασχόλησης και των αστικών περιοχών) 
που πλήγησαν σοβαρά από τη βιομηχανική παρακμή. 0 στόχος αυτός αφορά 60 
περιφέρειες ή τμήματα περιφερειών και το 16% περίπου, του πληθυσμού. 
- Στόχος αριθ. 3 : 
Καταπολέμηση της μακροχρόνιας ανεργίας, 
- Στόχος αριθ. 4 : 
Διευκόλυνση της εισόδου των νέων στην αγορά εργασίας, 
- Στόχος αριθ. 5 : 
Με την προοπτική της αναμόρφωσης της κοινής γεωργικής πολιτικής, 
α) επιτάχυνση της προσαρμογής των δομών της γεωργίας, αυτός ο στόχος 
συμπεριλαμβάνει επίσης την βελτίωση των συνθηκών μεταποίησης και 
εμπορίας των προϊόντων αλιείας· 
β) προώθηση της ανάπτυξης των γεωργικών περιοχών· 0 στόχος 5β αφορά 56 
περιφέρειες ή τμήματα περιφερειών και το 5%, περίπου, του 
πληθυσμού. 
Εκτός από τους πέντε πρωταρχικούς στόχους, η Επιτροπή υποχρεούται να 
τηρήσει τις πολυετείς δεσμεύσεις που είχε αναλάβει προ της μεταρρύθμισης 
υπέρ ορισμένων περιφερειών που δεν είναι πλέον επιλέξιμες. Για το λόγο 
αυτό, και χωρίς να πρόκειται για έναν έκτο στόχο, έχουν διατεθεί πιστώσεις 
για "μεταβατικά μέτρα", προκειμένου να τηρηθούν οι δεσμεύσεις της 
Κοινότητας. 
Οι στόχοι αυτοί καθοδηγούν τις παρεμβάσεις των ταμείων κατά τη διάρκεια της 
περιόδου 1989-93. Οι στόχοι 1, 2 και 5β) έχουν μιά εδαφική διάσταση και 
έτσι, κατέστη αναγκαία μιά ατιόφαοτ) σχετικά με την επιλεξιμότητα των 
περιφερειών/περιοχών ενώ, παράλληλα, οι άλλοι στόχοι έχουν μάλλον οριζόντιο 
χαρακτήρα. Σύμφωνα με το άρθρο 130Α της Συνθήκης, οι παρεμβάσεις των 
ταμείων θα επικεντρωθούν στις λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες. Βάσει των 
κριτηρίων που καθορίστηκαν, τρεις χώρες, στο σύνολο τους (Ελλάδα, Ιρλανδία 
και Πορτογαλία) θεωρήθηκαν ως περιφέρειες του στόχου 1 καθώς και ο ιταλικός 
MEZZ0GI0RN0, το 70%, περίπου, του ισπανικού εδάφους, τα υπερπόντια εδάφη 
της Γαλλίας και η Β. Ιρλανδία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Για τις περιφέρειες 
αυτές, η μεταφορά πόρων των ταμείων στο πλαίσιο των Κοινοτικών Πλαισίων 
Στήριξης (ΚΠΣ) θα έχει πραγματική μακροοικονομική σημασία δεδομένου ότι θα 
αντιπροσωπεύει το 1,6% περίπου του ΑΕΠ τους και το 2,5-3,5% του ΑΕΠ των 
χωρών που καλύπτονται πλήρως από τον εν λόγω στόχο. 
» 4 -
Αν οι παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων βάσει των στόχων 2 και 5β δεν 
έχουν, προφανώς, την (δια μακροοικονομική σημασία αν αναχθούν στα συνολικά 
εθνικά μεγέθη, τοπικά και σε σύγκριση με ισοδύναμα συνολικά μεγέθη, 
δύνανται να έχουν επιπτώσεις καθόλου αμελητέες και που έχουν μεγάλη σημασία 
στο πλαίσιο της πολιτικής για την επιδίωξη της σύγκλισης και της συνολικής 
κοινωνικοοικονομικής συνοχής. Σε μικροοικονομικό επίπεδο συμβάλλουν έτσι, 
στην υλοποίηση των συνολικών οικονομικών πολιτικών. 
Οι οριζόντιοι στόχοι (3 και 4 και, αρκετά διαφορετικά, 5α) έχουν παρόμοιο 
χαρακτήρα με εκείνο των τριών πρώτων. Οι μακροοικονομικές τους επιπτώσεις 
είναι όμως δυσκολότερο να αξιολογηθούν, δεδομένου ότι έχουν συμπληρωματικό 
χαρακτήρα και δύνανται να επιδράσουν ως καταλύτες στις εθνικές πολιτικές 
που δεν είναι γεωγραφικά καθορισμένες. Όσον αφορά την προσαρμογή των 
δομών της γεωργίας (στόχος 5α), αυτή εντάσσεται στην προοπτική της 
αναμόρφωσης της ΚΓΠ και αποσκοπεί να διευκολύνει την εφαρμογή των νέων 
κατευθύνσεων της στον αγροτικό κόσμο. Οι δράσεις που αφορούν την αλιεία του 
στόχου 5α εγγράφονται επίσης στις διαρθρωτικές παρεμβάσεις της κοινής 
πολιτικής για την αλιεία. 
Η κοινοτική υποστήριξη δεν αρκεί από μόνη της για τη δημιουργία μιας 
δυναμικής οικονομικής ανάπτυξης. Εκτός από τον βασικό ρόλο που πρέπει να 
διαδραματίσουν στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς όχι μόνον οι επιχειρήσεις 
αλλά και όλοι οι άλλοι συντελεστές της, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι 
πραγματικές οικονομικές επιπτώσεις που επιδιώκονται με τη μεταρρύθμιση δεν 
θα υπάρξουν αν δεν καταβληθεί προσπάθεια για βελτίωση του μακροοικονομικού 
πλαισίου, εντός του οποίου τα Διαρθρωτικά Ταμεία καλούνται να παρέμβουν. 
Για το σκοπό αυτό, η δυναμική της πραγματοποίησης της ενιαίας αγοράς 
συνέβαλε στην οικονομική ανάπτυξη της Κοινότητας και μέσω αυτής στην 
οικονομική ανάπτυξη των περισσότερο καθυστερημένων περιφερειών της. 
2. Η οικονομία της Κοινότητας σε σχέση με την εφαρμογή της μεταρρύθμισης 
των ταμείων. 
Η έναρξη εφαρμογής, το 1989, της μεταρρύθμισης των ταμείων εντάχθηκε στη 
διαδικασία ανάπτυξης της κοινοτικής οικονομίας του δευτέρου ημίσεος της 
δεκαετίας του '80. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, οι επιδόσεις της 
κοινοτικής οικονομίας βελτιώθηκαν βασικά και αισθητά. Το ποσοστό ανάπτυξης 
του ΑΕΠ της Κοινότητας ακολούθησε συνεχώς ανοδική πορεία και ανήλθε κατά το 
1988 σε 3,8%, ενώ οι επενδύσεις αποτέλεσαν τον κύριο μοχλό της πορείας 
αυτής. Δημιουργήθηκαν θέσεις απασχόλησης και η ανεργία υποχώρησε αν και το 
ποσοστό της εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλό. 0 πληθωρισμός μειώθηκε 
σημαντικά, από 12% το 1981 σε 4,8% το 1989. 
0 αναπροσανατολισμός, στο σύνολο σχεδόν των χωρών της Κοινότητας, της 
νομισματικής πολιτικής προς τη σταθερότητα και της δημοσιονομικής πολιτικής 
προς την εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών καθώς και η πρόοδος όσον αφορά 
την αύξηση της ελαστικότητας των αγορών συνετέλεσαν κατά μεγάλο μέρος στην 
επίτευξη ικανοποιητικών αποτελεσμάτων. Οι μειώσεις των ελλειμμάτων του 
Δημοσίου δημιούργησαν περιθώρια για την ανάκαμψη των ιδιωτικών επενδύσεων, 
έστω και αν πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά σε ορισμένες χώρες. 
- 5 -
Εξάλλου, η μικρότερη αύξηση των μισθών συντέλεσε στην επίτευξη του στόχου 
μείωσης του πληθωρισμού και στη σημαντική αύξηση της αποδοτικότητας. 
Παράλληλα, η νέα πνοή που απέκτησε η ευρωπαϊκή ενοποίηση, οι προοπτικές που 
διανοίγονται για τις επιχειρήσεις με τη δημιουργία της ενιαίας εσωτερικής 
αγοράς και η απόφαση να εφαρμοστούν πολιτικές για την κάλυψη της 
καθυστέρησης των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών ή περιφερειών συνέβαλαν 
σημαντικά στο να αποκτήσει νέο σφρίγος η κοινοτική οικονομία. 
Σε ένα τόσο ευνοϊκό πλαίσιο για την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής 
συνοχής της Κοινότητας εντάσσονται οι ικανοποιητικές επιδόσεις των νέων 
κρατών μελών, των οποίων, εν τούτοις, οι οικονομικές δομές είναι λιγότερο 
ανεπτυγμένες σε σύγκριση με το μέσο κοινοτικό επίπεδο. Φαίνεται, πράγματι, 
ότι η Ισπανία και η Πορτογαλία έχουν εκμεταλλευθεί αρκετά καλά τις 
ευκαιρίες που τους δόθηκαν με την ενσωμάτωση των οικονομιών τους στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Μεταξύ των ετών 1986 και 1989 η Ισπανία και 
Πορτογαλία σημείωσαν αμφότερες μια δυναμική ανάπτυξη μέσω των επενδύσεων : 
κατά μέσο όρο 4,7% για την περίοδο αυτή, ποσοστό μεγαλύτερο από το μέσο όρο 
της Κοινότητας και, ιδίως, από εκείνο των οκτώ περισσότερο ανεπτυγμένων 
χωρών. Η δυναμική των επενδύσεων, από τις οποίες ένα όλο και μεγαλύτερο 
μέρος προέρχεται από το εξωτερικό, υπήρξε πολύ σημαντική στις δύο αυτές 
χώρες με αποτέλεσμα οι επενδύσεις να ανέλθουν το 1989 στην Ισπανία στο 
24,0%(19,2Ζ) το 1985) και στο 27,1% στην Πορτογαλία (21,8% το 1985). 
Οι άλλες δύο λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες της Κοινότητας, οι οποίες 
επίσης περιλαμβάνονται μεταξύ εκείνων που ευνοούνται από τη μεταρρύθμιση 
των Διαρθρωτικών Ταμείων ακολούθησαν πορείες που διαφέρουν αρκετά μεταξύ 
τους. Η Ιρλανδία σημείωσε στο διάστημα 1986-1989 οικονομική ανάπτυξη 3,3% 
ετησίως που προήθλε από την εξωτερική ζήτηση ενώ οι επενδύσεις σημείωσαν 
ανάκαμψη μόνον κατά το 1989 (έτος που το ποσοστό των επενδύσεων ανήλθε σε 
17,7% έναντι 19,6% το 1985). Αντίθετα, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας 
είναι μικρότερη από τον κοινοτικό μέσο όρο (με εξαίρεση το έτος 1988) και η 
πραγματική της καθυστέρηση σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο αυξήθηκε· η 
ανάκαμψη των επενδύσεων, που άρχισε το 1980, δεν υπήρξε καν αρκετή 
ώστε το ποσοστό των επενδύσεων να ανέλθει σε επίπεδο ανώτερο εκείνου του 
1985. 
Η Κοινότητα, έχοντας πια επανεύρει, γενικά, μια στερεότερη οικονομική βάση 
οφείλει, εντούτοις, να διατηρήσει ή, ακόμη και να βελτιώσει τις πρόσφατες 
θετικές οικονομικές της επιδόσεις ούτως ώστε η οικονομική και κοινωνική της 
συνοχή να ενισχυθεί πράγμα που απαιτεί έμμεσα την ανάληψη προσπαθειών για 
την αντιστροφή ορισμένων αρνητικών τάσεων. Το βάρος της προσπάθειας αυτής 
θα πρέπει να αναληφθεί από την Κοινότητα, στο σύνολο της, στο πλαίσιο της 
συνεπούς οικονομικής στρατηγικής που έχει χαραχθεί τα τελευταία χρόνια και 
που περιλαμβάνει: την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, τις πολιτικές για 
την ανάπτυξη και την απασχόληση και τις διαρθρωτικές πολιτικές. 
Τα πιο πρόσφατα οικονομικά γεγονότα που προέκυψαν εκτός Κοινότητας . δεν 
πρέπει να θέσουν υπό αμφισβήτηση την προσέγγιση αυτή. Ιδιαίτερα, η 
αντίδραση των κοινοτικών οικονομιών στην αύξηση των τιμών του πετρελαίου 
που προήλθε από την κρίση του Περσικού Κόλπου πρέπει να είναι τέτοια ώστε 
να εξασφαλιστεί ένα ευνοϊκό οικονομικό πλαίσιο για την ενίσχυση της 
οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας. 
Στις χώρες όπου η προσπάθεια κάλυψης της καθυστέρησης βασίζεται κατά μεγάλο 
μέρος στα Διαρθρωτικά Ταμεία, η μακροοικονομική διαχείριση πρέπει να 
καταστήσει δυνατή την εκδήλωση όλου του φάσματος των ευνοϊκών επιπτώσεων 
των παρεμβάσεων των ταμείων αυτών. Η κοινοτική υποστήριξη δεν επαρκεί, από 
μόνη της, για τη δημιουργία της δυναμικής μιας οικονομικής ανάπτυξης. Η 
εφαρμογή μιας οικονομικής στρατηγικής προσανατολισμένης προς μιά 
- 6 -
ταχύρρυθμη, ισόρροπη και εντατική ανάπτυξη, στο πλαίσιο της οποίας οι 
παρεμβάσεις των ταμείων θα παρεμβάλλονται ορθολογικά θα καταστήσει δυνατή 
την επίτευξη του στόχου αυτού. Επιπλέον, η συνέχιση της εφαρμογής των 
κατάλληλων μικροοικονομικών μεταρρυθμίσεων, με τη βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας των οικονομιών, θα επιτρέψει την πλήρη εκμετάλλευση των 
πλεονεκτημάτων της μεγάλης ενιαίας αγοράς του 1992. 
- 7 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I : 01 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 
1 : Ο ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΣΤΙΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 
Μιά από τις καινοτόμες πτυχές των κανονισμών συνίσταται στη σημαντική 
προσπάθεια ορθολογισμού , την οποία η Επιτροπή πρότεινε στα κράτη μέλη 
και επέβαλε στον ίδιο τον εαυτό της. 
Αν και είναι ακόμη νωρίς να γίνει μιά ακριβής αξιολόγηση του 
ορθολογισμού αυτού όσον αφορά τη βελτίωση της διαχείρισης των ταμείων 
και της αποτελεσματικότητας τους, το έτος 1989 κατέστη δυνατό να 
επιβεβαιωθεί η πραγματική αξία νέων αρχών όπως ο προγραμματισμός, η 
εταιρική σχέση και "η προσθετικότητα" καθώς και η συνοχή της διαρθρωτικής 
πολιτικής με τις άλλες κοινοτικές πολιτικές. 
1.1 Η προσπάθεια, Υ ίο τον ττρρΥοαμμΑτιομό 
1.1.1 Η υποβολή TWV qxsStwv 
Κατ'εφαρμογή του άρθρου 5 του κανονισμού συντονισμού, τα 12 κράτη μέλη 
υπέβαλαν, το 1989, σχέδια στο πλαίσιο των πέντε πρωταρχικών στόχων. Για 
πολλά κράτη μέλη η προσέγγιση αυτή ήταν τελείως πρωτόγνωρη, αν εξαιρεθούν η 
ειδική περίπτωση των σχεδίων περιφερειακής ανάπτυξης που υποβάλλονταν στο 
ΕΤΠΑ, στο πλαίσιο των παλαιών ρυθμίσων και η εμπειρία των ΜΟΠ^1^ και των 
ΟΑΕ^2), που είχαν επιτρέψει σ'αυτά να αντιμετωπίσουν ένα πολυετή 
προγραμματισμό. 
Εκτός από το νεωτεριστικό χαρακτήρα της μεθόδου, τα κράτη μέλη είχαν λίγο 
χρόνο στη διάθεση τους για την υποβολή των σχεδίων : έως τις 31 Μαρτίου 
1989 για το στόχο αριθ. 1, έως τις 24 Ιουνίου 1989 για τους στόχους αριθ. 3 
και 4, έως τον Ιούνιο 1989 για το στόχο αριθ. 2 και έως τις 28 Οκτωβρίου 
1989 για το στόχο 5β. 
Η κατάρτιση των σχεδίων έγινε κατά διάφορους τρόπους, ανάλογα με τη χώρα. 
Για τις χώρες, τις οποίες αφορούσε ο στόχος 1, εκτός της ΓΑΛΛΙΑΣ που 
υπέβαλε πέντε σχέδια (ένα ανά επιλέξιμη περιφέρεια), όλες οι άλλες χώρες 
προτίμησαν να υποβάλουν ένα ενιαίο σχέδιο, αναφέροντας ότι τα μέρη που 
καλύπτονταν από τους στόχους αριθ. 3 και 4 υποβλήθηκαν ξεχωριστά, σύμφωνα 
με τις σχετικές κανονιστικές διατάξεις. Δυστυχώς, μια τέτοια επιλογή δεν 
κατέστησε πάντοτε δυνατή την ικανοποιητική συμμετοχή των περιφερειών στη 
διαδικασία καθορισμού των προτεραιοτήτων τους και οδήγησε στην έγκριση ενός 
ενιαίου ΚΠΣ για τις χώρες του στόχου αριθ. 1, το οποίο συνοδευόταν από 
σημαντικά μέρη που αφορούσαν τις περιφέρειες, θα πρέπει, εντούτοις, να 
σημειωθεί ότι η ουσία του σχεδίου και συγκεκριμένα, η οικονομική ανάπτυξη 
της χώρας ή του μεγαλύτερου τμήματος της ήταν τέτοια ώστε ορισμένες 
στρατηγικές επιλογές δεν μπορούσαν να είναι αποκεντρωμένες. Κατά συνέπεια, 
για τις 7 χώρες, τις οποίες αφορούσε ο στόχος αυτός, η Επιτροπή ενέκρινε 10 
ΚΠΣ στις 31 Οκτωβρίου 1989, ενώ τα σχέδια που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο των 
στόχων αριθ. 3 και 4 εντάχθηκαν σε ενιαία ΚΠΣ. Το ΚΠΣ της Ελλάδας 
εγκρίθηκε στις 30 Μαρτίου 1990. 
Όσον αφορά τους στόχους αριθ. 2 και 5β, όλα τα κράτη μέλη εκτός της 
Ισπανίας προτίμησαν να υποβάλουν σχέδια περιφερειακού επιπέδου. Δεδομένου 
ότι ο πίνακας των επιλέξιμων περιοχών βάσει του στόχου αριθ. 2 εγκρίθηκε 
(1) Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα 
(2) Ολοκληρωμένες Αναπτυξιακές Ενέργειες 
- 8 -
από την Επιτροπή στις 21 Μαρτίου 1989, ορισμένα κράτη υπέβαλαν τα σχέδια 
τους μετά τις 31 Μαρτίου. Το Ιδιο ισχύει και για το στόχο αριθ. 5β, για 
τον οποίο η προθεσμία υποβολής των σχεδίων είναι η 28η Οκτωβρίου 1989. 
Τέλος, τα σχέδια των στόχων αριθ. 3 και 4 υποβλήθηκαν συνολικά : ένα σχέδιο 
ανά χώρα για τους δύο στόχους συνοδευόμενο απο τα τμηματικά σχέδια ανά 
περιφέρεια. 
Συνολικά, η προσπάθεια για τον προγραμματισμό εκφράσθηκε με την κατάρτιση 
(στοιχεία που πρέπει να επιβεβαιωθούν) 140 σχεδίων για τα δώδεκα κράτη 
μέλη, τα οποία κατανέμονται ως ακολούθως : 
- 18 για το στόχο αριθ. 1 
- 57 για το στόχο αριθ. 2 
- 9 για τους στόχους αριθ. 3 και 4 (εκτός των χωρών του στόχου αριθ. 1) 
- 56 για το στόχο αριθ. 5β. 
Οι προθεσμίες υποβολής γενικά τηρήθηκαν και. έτσι η Επιτροπή μπόρεσε να 
εγκρίνει τα ΚΠΣ εντός έξι μηνών από την υποβολή των σχεδίων, εκτός ειδικών 
περιπτώσεων όπου τα συγκεκριμένα κράτη μέλη δε μπόρεσαν να δώσουν τη 
σύμφωνη γνώμη τους για το ΚΠΣ, πράγμα που καθυστέρησε την οριστική του 
θέσπιση. 
1.1.2 Η ανάλυση TWV αναγκών πον αναφέρθηκαν 
Σύμφωνα με τις ισχύουσες ρυθμίσεις, στα σχέδια διατυπώθηκαν τα στοιχεία που 
είναι χαρακτηριστικά του κάθε ταμείου και το ύψος των ζητουμένων συνδρομών. 
0 προγραμματισμός επέτρεψε, έτσι, στην Επιτροπή να σχηματίσει για πρώτη 
φορά και για το σύνολο των χωρών μια ποσοτικά ακριβή και τεκμηριωμένη 
εικόνα των πρωταρχικών στόχων και των αντίστοιχων χρηματοδοτικών αναγκών 
των χωρών καθώς και του μέτρου των χρηματοδοτικών δεσμεύσεων των ίδιων των 
χωρών, έστω και αν τα σχετικά στοιχεία δεν αποτελούν παρά προβλέψεις. 
0 προγραμματισμός αυτός δεν επηρεάστηκε, όπως συνέβαινε στο παρελθόν, από 
ποσοστώσεις ή ψαλίδες, έστω και αν πολλά κράτη μέλη προσπάθησαν να 
χρησιμοποιήσουν την ενδεικτική κατανομή των πιστώσεων του ΕΤΠΑ για να 
επηρεάσουν δεσμευτικά το χρηματοδοτικό προγραμματισμό. 
Σχετικά με τις ανάγκες που εκφράστηκαν, αναφέρονται δύο, γενικού χαρακτήρα, 
σκέψεις : αφενός, το ύψος των ποσών που ζητήθηκαν είναι πολύ σημαντικό και 
υπερβαίνει σημαντικά τα διαθέσιμα κονδύλια· αφετέρου, διαπιστώνεται ότι το 
ΕΤΠΑ παραμένει το πιο περιζήτητο ταμείο. Στα σχέδια του στόχου αριθ. 1 
και, σε μικρότερο βαθμό, του στόχου αριθ. 2, τα κράτη μέλη εξέφρασαν 
ανάγκες που εξακολουθούν πολύ συχνά να αντανακλούν μια αντίληψη της 
περιφερειακής πολιτικής βασισμένης στα έργα υποδομής. Η προσέγγιση αυτή 
δεν είναι αρκετή, από μόνη της, να εξαντλήσει τη νέα προβληματική της 
οικονομικής ανάπτυξης ή της μετατροπής, στις περιπτώσεις των στόχων αριθ. 
1,2 και 5β. 
Για το στόχο αριθ. 2, η σπουδαιότητα των δεσμεύσεων που έχουν ήδη αναληφθεί 
εξηγεί, εν μέρει, τον όγκο των αιτήσεων που έχουν απευθυνθεί στο ΕΤΠΑ. 
Όσον αφορά το ΕΚΤ, η διεύρυνση των κριτηρίων επιλεξιμότητας και 
προτεραιότητας καθώς και η κατάργηση ορισμένων περιοριστικών διατάξεων 
σχετικά, ιδίως, με τη διάρκεια των ενεργειών, δημιούργησε σημαντική ζήτηση, 
ιδίως για τους στόχους αριθ. 3 και 4, αλλά ακόμη, για το στόχο αριθ. 1. 
Όσον αφορά, τέλος, το ΕΓΤΠΕ η μεγάλη ζήτηση για τα σχέδια του στόχου αριθ. 
1 οφείλεται, εν μέρει στην υποχρέωση των κρατών μελών να υποβάλλουν σχέδια 
- 9 -
που περιλαμβάνουν τα οριζόντια διαρθρωτικά μέτρα του στόχου αριθ. 5α. 
1.2 Η λειτουργία τηο εταιοικΛο ογέσηο 
0 κανονισμός-πλαίσιο την καθορίζει ως τη στενή συνεργασία μεταξύ της 
Επιτροπής, του ενδιαφερομένου κράτους μέλους και των αρμοδίων αρχών που 
ορίζονται από το τελευταίο σε εθνικό, περιφερειακό, τοπικό ή άλλο επίπεδο, 
η οποία αφορά την προετοιμασία, τη χρηματοδότηση, την παρακολούθηση και την 
αξιολόγηση των ενεργειών. 
Η εταιρική σχέση απορρέει από την αρχή της επικουρικότητας που καθιερώθηκε 
με το άρθρο 4 του εν λόγω κανονισμού, σύμφωνα με το οποίο, "η κοινοτική 
δράση θεωρείται ως συμπληρωματική των εθνικών δράσεων". 
Η αξιολόγηση της εφαρμογής της εταιρικής σχέσης πρέπει να ποικίλλει ανάλογα 
με τους πρωταρχικούς στόχους αλλά, παράλληλα, να βασίζεται στην αρχή ότι η 
Επιτροπή ενεργεί και θα ενεργεί εντός των ορίων που θέτει το κράτος μέλος, 
προς το οποίο αυτή απευθύνεται. 
1.2.1 Η εταιρική σχέση κατά τπν προετοιμασία, των σχεδίων 
Στο στάδιο αυτό μετρά μόνον η επιλογή που πραγματοποιεί το κράτος μέλος, 
δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν παρεμβαίνει. Η εταιρική σχέση μεταξύ των 
διαφόρων υπηρεσιών σε εθνικό και τοπικό επίπεδο είναι, συνεπώς, δύσκολο να 
αξιολογηθεί. Εν τούτοις, είναι δυνατό να αναζητηθούν δείκτες που αφορούν 
επί μέρους πτυχές της εταιρικής σχέσης κατά την επιλογή και τη μορφή της 
διαδικασίας υποβολής των σχεδίων : 
- αφενός, ο κανονισμός-πλαίσιο που, στο άρθρο 8, προβλέπει ότι τα κράτη 
μέλη δύνανται να υποβάλλουν ένα συνολικό σχέδιο περιφερειακής ανάπτυξης για 
όλες τις περιφέρειες τους που καλύπτονται από το στόχο αριθ. 1. Δεν 
εκπλήσσει το γεγονός ότι η δυνατότητα αυτή αξιοποιήθηκε από όλα τα κράτη 
μέλη εκτός της ΓΑΛΛΙΑΣ και του ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ· 
- αφετέρου, οι κανονιστικοί περιορισμοί που καθορίστηκαν για το στόχο 
αριθ. 2 και το στόχο αριθ. 5β συνηγορούσαν υπέρ μιας υποβολής περιφερειακού 
επιπέδου πράγμα που συνέβη στις περισσότερες χώρες με εξαίρεση την ΙΣΠΑΝΙΑ, 
που υπέβαλε συνολικά σχέδια. 
1.2.2 Η εταιρική σχέση κατά το στάδιο της διαπραγμάτευσης των Κοινοτικών 
Πλαισίων Στήριξης 
Κατά το εν λόγω στάδιο, η Επιτροπή μπόρεσε να αναλάβει μια σειρά 
πρωτοβουλιών για τη συμμετοχή των περιφερειών στη διαδικασία της 
διαπραγμάτευσης. Οι πρωτοβουλίες αυτές βασίζονται στη διαπίστωση ότι σε 
όλα τα κράτη μέλη η ευθύνη της χάραξης της διαρθρωτικής πολιτικής 
κατανέμεται, πλέον, μεταξύ των εθνικών και των περιφερειακών διοικήσεων. 
Κατά συνέπεια, η συνέχιση της κοινοτικής δράσης στον διαρθρωτικό τομέα 
εμπίπτει τόσο στην αρμοδιότητα των κρατών μελών όσον και των περιφερειακών 
διοικήσεων. 
Απέναντι στη διαπίστωση αυτή, η Επιτροπή προσπάθησε να προωθήσει τη δική 
της αντίληψη περί εταιρικής σχέσης σεβόμενη το θεσμικό πλαίσιο της κάθε 
- 10 -
χώρας και σε συμφωνία με αυτήν. Οι κυριότερες από τις μεταβολές που έγιναν 
είναι δύο ειδών: 
- κατ'αρχήν, έπρεπε να αναδειχθεί η περιφερειακή διάσταση στα ΚΠΣ. Για το 
λόγο αυτό, όλα τα ΚΠΣ του στόχου αριθ. 1 περιλαμβάνουν δύο μέρη : το ένα 
μέρος αναφέρεται στις πολυπεριφερειακές ενέργειες και το δεύτερο σε 
ενέργειες που αφορούν συγκεκριμένες περιφέρειες της χώρας. Η κατανομή 
αυτή σε δύο μεγάλες κατηγορίες ενεργειών έχει μιά ιδιαίτερη σημασία, 
διότι έτσι εμφαίνεται το μέρος των κονδυλίων που η Επιτροπή επιθυμεί να 
διατεθεί για τη στήριξη πολιτικών που χρηματοδοτούνται είτε με κρατικές 
πιστώσεις είτε με πιστώσεις δημοσίων προϋπολογισμών άλλων από τον 
κρατικό· 
- κατά δεύτερο λόγο, είχε βασική σημασία η απευθείας συμμετοχή των 
περιφερειών στη διαπραγμάτευση αυτή καθαυτή, ιδίως για τον καθορισμό των 
αξόνων προτεραιότητας της κοινοτικής παρέμβασης και για την εξασφάλιση 
της ισορροπίας μεταξύ των ταμείων. Η προσέγγιση αυτή οδήγησε την 
Επιτροπή να πολλαπλασιάσει τις συνεδριάσεις μεταξύ των διαφόρων εταίρων, 
σε συμφωνία με το κράτος μέλος, με σκοπό να υπάρξει, ήδη από το στάδιο 
του καθορισμού του Πλαισίου, ένας απευθείας διάλογος με τις 
περιφερειακές αρχές που θα είναι επιφορτισμένες με την εφαρμογή των 
ενεργειών και, επίσης, εφόσον κάτι τέτοιο εμπίπτει στην αρμοδιότητα 
τους, με τη χρηματοδότηση τους. 
Η συμμετοχή αυτή πρέπει να συνεχίζεται καθόλη τη διάρκεια της περιόδου, 
ιδίως μέσω των επιτροπών παρακολούθησης των ΚΠΣ και κατά την εφαρμογή των 
λειτουργικών προγραμμάτων ή στο πλαίσιο άλλων μορφών παρέμβασης. 
Η εταιρική σχέση με τις περιφερειακές αρχές υφίστατο προ της μεταρρύθμισης 
των ταμείων. Έτσι προέκυψε μιά νομική βάση, την οποία η Επιτροπή διεύρυνε 
χάρις στη συνεργασία όλων των ενδιαφερομένων μερών. 
1-2.3 Η θέβΠ TWV KQtVWVIKtiV STatPWV 
Σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού-πλαισίου, η Επιτροπή, για την 
εφαρμογή της μεταρρύθμισης, επίκουρε(ται από τρεις επιτροπές. Όσον αφορά 
την εταιρική σχέση, η επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, 
επονομαζόμενη και επιτροπή βάσει του άρθρου 124 της Συνθήκης, έχει 
ιδιαίτερη σπουδαιότητα δεδομένου ότι η τριμερής της σύνθεση εξασφαλίζει την 
εκπροσώπηση των κρατών μελών και των συνδικαλιστικών οργανώσεων εργαζομένων 
και εργοδοτών. 
Κατά το έτος 1989, η επιτροπή διατύπωσε τη γνώμη της τόσο για τις 
κατευθύνσεις που υιοθετήθηκαν όσον αφορά τη διαχείριση του ΕΚΤ όσον και για 
τα σχέδια των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης πριν αυτά εγκριθούν από την 
Επιτροπή. 
Οι διαβουλεύσεις αυτές με την επιτροπή δεν είναι κάτι το καινούργιο. 
Είναι, εντούτοις, η πρώτη φορά που οι κοινωνικοί εταίροι είχαν την ευκαιρία 
να λάβουν άμεσα ή έμμεσα γνώση της δραστηριότητας των τριών ταμείων και όχι 
μόνον μέσω των ενεργειών που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ. 
Αν μπορεί να εκφρασθεί ικανοποίηση για την ύπαρξη ενός κατάλληλου θεσμικού 
πλαισίου για τη διατύπωση της γνώμης των κοινωνικών εταίρων σε εθνικό 
επίπεδο δεν συμβαίνει το ίδιο σε περιφερειακό επίπεδο. 
Έχοντας συναίσθηση της έλλειψης αυτής, η Επιτροπή αποφάσισε να αρχίσει, 
από το τέλος του 1989, ένα πρόγραμμα συναντήσεων με τους κοινωνικούς 
- 11 -
εταίρους σε περιφερειακό επίπεδο, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο την 
εφαρμογή της μεταρρύθμισης των Διαρθρωτικών Ταμείων και, ιδίως, των 
Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης για τις περιφέρειες των στόχων αριθ. 1 και 2. 
Τέλος, η Επιτροπή προτίθεται, με τη σύμφωνη γνώμη του κάθε ενδιαφερομένου 
κράτους μέλους, να προβεί από κοινού με τους κοινωνικούς εταίρους, σε 
ορισμένες περιπτώσεις, στην παρακολούθηση των ίδιων των προγραμμάτων. 
1.3 ο προσθετικός χαρακτήρας της κοινοτικής δράσης 
Η αύξηση των χρηματοδοτικών μέσων που διατίθενται για τα Διαρθρωτικά Ταμεία 
και η συγκέντρωση τους προς όφελος ορισμένων χωρών ή περιφερειών της 
Κοινότητας, μπορεί να έχει πραγματική αξία μόνον εφόσον δεν συνοδεύεται από 
μια αποδέσμευση των κρατών όσον αφορά τις διαρθρωτικές παρεμβάσεις. Για να 
εξασφαλιστεί αυτό, το άρθρο 9 του κανονισμού συντονισμού παρέχει τη νομική 
βάση. Προβλέπει, πράγματι, ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε 
η αύξηση των κοινοτικών πιστώσεων να έχει μεγαλύτερες επιπτώσεις στις 
ενδιαφερόμενες περιφέρειες και να έχει ως επακόλουθο ισοδύναμη τουλάχιστον 
αύξηση με το σύνολο των δημοσίων παρεμβάσεων ή εκείνων που θα μπορούσαν να 
εξομοιωθούν με παρεμβάσεις διαρθρωτικού χαρακτήρα στο συγκεκριμένο κράτος 
μέλος. 
Τα ανωτέρω συνεπάγονται ότι οι εθνικές δημόσιες δαπάνες πρέπει να 
παραμείνουν τουλάχιστον σταθερές σε πραγματικές τιμές. 
Η επαλήθευση της αρχής αυτής πρέπει να πραγματοποιείται, σύμφωνα με το 
άρθρο 9, κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή των Κοινοτικών Πλαισίων 
Στήριξης. Για το λόγο αυτό, πρέπει να σημειωθεί ότι τα σχέδια, που 
υπέβαλαν τα κράτη μέλη, κρίθηκαν ανακριβή ως προς το σημείο αυτό. 
Εξάλλου, κατά τη διαπραγμάτευση των ΚΠΣ, η Επιτροπή επιδίωξε να 
συγκεντρώσει συμπληρωματικές πληροφορίες από κάθε κράτος σχετικά με τις 
δαπάνες διαρθρωτικού χαρακτήρα του έτους ή των ετών που προηγήθηκαν του 
πρώτου έτους της μεταρρύθμισης και, ιδίως, των εθνικών δημοσίων δαπανών 
διαρθρωτικού χαρακτήρα που προβλέπονται εκτός εκείνων που εντάσσονται στα 
ΚΠΣ. 
Στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, συμφωνήθηκε να συνεχιστεί η επαλήθευση 
της "προσθετικότητας" κατά την περίοδο εφαρμογής των ΚΠΣ. Η αρχή αυτή 
περιλήφθηκε κατά τρόπο σαφή σε μία πρότυπη ρήτρα που αναφέρεται σε κάθε 
Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και που ισχύει για όλες τις χώρες και για 
οποιονδήποτε στόχο. Βάσει της ρήτρας αυτής, το κράτος μέλος διακηρύσσει τη 
δέσμευση του να τηρήσει αυτήν την κανονιστική υποχρέωση. Η Επιτροπή, από 
την πλευρά της, θα επαληθεύει κατά κανονικά διαστήματα την τήρηση της 
υποχρέωσης αυτής για όλη τη διάρκεια της εφαρμογής του ΚΠΣ συγκρίνοντας, σε 
πραγματικούς όρους, τις διαρθρωτικού χαρακτήρα ενισχύσεις που χορηγήθηκαν 
κατά το έτος αναφοράς με εκείνες της περιόδου που καλύπτεται από τα ΚΠΣ. 
Για το σκοπό αυτό ζήτησε, από τα Κ0άτη Μέλη τις απαραίτητες πληροφορίες για 
την επαλήθευση/της αρχής της πρσσθετηκότητας. 
1-4 Η ΟννΟϊή ΙΠ£ 6iaoeo^TiKrtc πολιτικά υε TIC υπόλοιπεο κοινοτικέο 
πολιτικές 
Κατ'εφαρμογή του άρθρου 7 του κανονισμού-πλαισίου, η κατάρτιση των ΚΠΣ 
πραγματοποιήθηκε με την ένταξη της δράσης διαρθρωτικού χαρακτήρα στη 
συνολική λειτουργία των κοινοτικών πολιτικών. 
- 12 -
Για το λόγο αυτό και για να εξασφαλισθεί η εκ μέρους των κρατών μελών 
τήρηση τους, παρεμβλήθηκαν κοινές διατάξεις σε κάθε Κοινοτικό Πλαίσιο 
Στήριξης. Δίνοντας τη συγκατάθεση του για τα ΚΠΣ, κάθε κράτος μέλος 
ανανεώνει τη δέσμευση του να τηρεί ορισμένους κανόνες των Συνθηκών και της 
κοινοτικής πολιτικής. 
1-4.1 Kavov8c αντανωνισυού 
Στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων, η Επιτροπή συγχρηματοδοτεί καθεστώτα 
ενισχύσεων που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη. Εξάλλου, κρίθηκε σκόπιμο κατά την 
κατάρτιση των ΚΠΣ να υπογραμμιστεί στα κράτη μέλη το γεγονός ότι μόνον οι 
ενισχύσεις που κοινοποιούνται και εγκρίνονται σύμφωνα με τους κανόνες που 
προβλέπονται στα άρθρα 92 και 93 της συνθήκης της Ρώμης δύνανται να ληφθούν 
υπόψη για συγχρηματοδότηση. 
Για το σκοπό αυτό, παρεμβλήθηκε μιά πρότυπη ρήτρα σε όλα τα ΚΠΣ. Βάσει της 
ρήτρας αυτής, ζητείται, ιδίως, από τα κράτη μέλη να προσδιορίζουν, κατά την 
υποβολή στην Επιτροπή των αιτήσεων συνδρομής, τα μέτρα που αποτελούν 
ενισχύσεις και να κοινοποιούν τις νέες ενισχύσεις και τις τροποποιήσεις των 
ήδη χορηγουμένων ενισχύσεων. Η εν λόγω ρήτρα αναφέρει, εξάλλου, ότι η 
Επιτροπή θα λαμβάνει θέση για τις ενισχύσεις που κοινοποιούνται κατά τον 
ίδιο χρόνο που θα αποφαίνεται για τις αιτήσεις συνδρομής. 
Για τις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1, αυτά τα καθεστώτα ενισχύσεων έχουν 
ιδιαίτερη σημασία διότι προβλέπεται ότι θα διατεθούν γι'αυτά 4.640 εκατ. 
ECU σε μιά πενταετία. 
Για τις περιφέρειες των στόχων 2 και 5(3, ο πίνακας των περιφερειών που 
είναι επιλέξιμες δεν συμπίπτει, πάντοτε, με εκείνον των επιλέξιμων περιοχών 
για το καθεστώς ενισχύσεων που καθορίζεται κατ'εφαρμογή των ανωτέρω άρθρων. 
Στο πλαίσιο αυτό, αποφασίστηκε, όσον αφορά, ιδίως, τις περιφέρειες που δεν 
είναι επιλέξιμες για ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα, ότι η Επιτροπή θα 
προβαίνει κάθε φορά σε διπλό έλεγχο προκειμένου να εξασφαλίζεται η συνοχή 
μεταξύ της περιφερειακής πολιτικής και της πολιτικής ανταγωνισμού. 
Τέλος, για τους στόχους αριθ. 3 και 4, η Επιτροπή ζήτησε να κοινοποιηθούν 
οι μη γενικές ή αυτόματες ενισχύσεις για την απασχόληση. 
1-4.2 Οι vriufaisç ïïpounesisç 
Εφιστάται η προσοχή στο θέμα αυτό κατά την εξέταση των συγχρηματοδοτούμενων 
μέτρων που αφορούν την ανάθεση των συμβάσεων για τις δημόσιες προμήθειες. 
Η τήρηση των οδηγιών που διέπουν τις δημόσιες προμήθειες θα ελέγχεται σε 
τρία επίπεδα. 
Κατ'αρχήν, η Επιτροπή ενέταξε σε κάθε απόφαση έγκρισης ενός σχεδίου ή ενός 
προγράμματος μια ειδική ρήτρα που αναφέρεται στην τήρηση των κανόνων αυτών. 
Κατά δεύτερο λόγο, η Επιτροπή απέστειλε στα κράτη μέλη σημείωμα 
[C.(88).2510 της 04.05.1988], στο οποίο καθορίζονται οι λειτουργικές 
διατάξεις που πρέπει να τηρούνται κατά την υποβολή των λειτουργικών σχεδίων 
και προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία. Ένα 
κατάλληλο ερωτηματολόγιο, υπόδειγμα του οποίου επισυνάπτεται στο εν λόγω 
σημείωμα, πρέπει να συμπληρώνεται από τις αρχές που είναι αρμόδιες για τις 
ενέργειες και να υποβάλλεται στην Επιτροπή συνοδευόμενο από την αίτηση 
συνδρομής. 
- 13 -
Η Επιτροπή επιφυλάσσεται, τέλος, να εξετάσει αργότερα ορισμένες ειδικές 
περιπτώσεις προκειμένου να εξασφαλισθεί η τήρηση των οδηγιών στα σχέδια που 
συγχρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία. 
Το 1990 θα αρχίσει η εφαρμογή ενός προγράμματος ενημέρωσης και κατάρτισης 
στα κράτη μέλη που αποσκοπεί να συνδράμει τις δημόσιες αρχές ώστε να 
μπορέσουν να προσαρμόσουν τα προγράμματα τους στις νέες οδηγίες για τις 
δημόσιες προμήθειες. 
1-4.3. Οι παοευΒάσε^ σε ευαίοθητουο TOU8ÎC ή σε TOU8(C που διέρχονται 
ΚΡίση 
Οι αιτήσεις συνδρομής που θα μπορούσαν να υποβληθούν για ενέργειες στους 
τομείς αυτούς, θα αποτελέσουν το αντικείμενο προσεκτικής εξέτασης με σκοπό 
να αποφευχθούν αρνητικά αποτελέσματα. Πρέπει, κυρίως, να αποφευχθεί η 
περίπτωση, κατά την οποία τα μέτρα για την κατάρτιση και την απασχόληση θα 
ωθούσαν τους δικαιούχους προς τους τομείς αυτούς. 
Παρομοίως, οι αιτήσεις συνδρομής θα εξετάζονται βάσει της κατάστασης, στην 
οποία βρίσκεται η βιομηχανία ορισμένων προϊόντων και ορισμένοι τομείς και 
βάσει της προοπτικής για την κατάργηση των ελέγχων στα'ενδοκοινοτικά σύνορα 
που συνδέεται με την εφαρμογή του άρθρου 115 της συνθήκης της Ρώμης. 
1.4.4. Η προστασία τον π§ριΒάλλοντος 
Σύμφωνα με το άρθρο 130Ρ της Ενιαίας Πράξης, η δράση της Κοινότητας για το 
περιβάλλον έχει ως στόχο όχι μόνο τη διατήρηση, την προστασία και τη 
βελτίωση του περιβάλλοντος και την προστασία της υγείας των ανθρώπων αλλά 
και την εξασφάλιση της ορθολογικής και προσεκτικής χρησιμοποίησης των 
φυσικών πόρων. Για να εξασφαλισθεί η επίτευξη των στόχων αυτών, το ίδιο 
άρθρο αναφέρει ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί μιά συνιστώσα των 
άλλων κοινοτικών πολιτικών. 
Από την πλευρά τους, οι ρυθμίσεις που διέπουν τη μεταρρύθμιση των 
Διαρθρωτικών Ταμείων αναφέρουν ότι η πολιτική περιβάλλοντος περιλαμβάνεται 
μεταξύ εκείνων που επιβάλλεται να συμφωνούν με τις ενέργειες που 
υποστηρίζονται από τα Ταμεία. Οι εν λόγω ρυθμίσεις προβλέπουν, εξάλλου, 
ότι για τις ενέργειες που, ενδεχομένως, έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο 
περιβάλλον, οι αιτήσεις για κοινοτική χρηματοδότηση πρέπει να συνοδεύονται 
από πληροφοριακά στοιχεία που να καθιστούν δυνατή την αξιολόγηση των 
επιπτώσεων των ενεργειών αυτών στο περιβάλλον. 
Η ένταξη της περιβαλλοντικής διάστασης στην περιφερειακή πολιτική έχει ως 
πρακτική συνέπεια την ανάγκη ενσωμάτωσης των στόχων για την προστασία του 
περιβάλλοντος κατά το στάδιο του σχεδιασμού των ενεργειών που προτείνονται 
για κοινοτική χρηματοδότηση δηλαδή, όσον αφορά την εφαρμογή της 
μεταρρύθμισης των Διαρθρωτικών Ταμείων, κατά τη στιγμή της κατάρτισης των 
ΚΠΣ και της προετοιμασίας των λειτουργικών προγραμμάτων. 
Για το λόγο αυτό, οι περιβαλλοντικές ρήτρες των Κοινοτικών Πλαισίων 
Στήριξης για τους στόχους 1, 2 και 5β, όσον αφορά το συντονισμό και την 
τήρηση των κοινοτικών πολιτικών καλύπτουν τις δύο αυτές πλευρές 
διατυπώνοντας την απαίτηση να επιτευχθούν οι στόχοι της σχετικής νομοθεσίας 
- 14 -
και να παρέχονται τα πληροφοριακά στοιχεία που είναι αναγκαία για την 
αξιολόγηση των επιπτώσεων που έχουν οι προτεινόμενες ενέργειες στο 
περιβάλλον. 
Είναι προφανές ότι η προσέγγιση αυτή δεν αρκεί από μόνη της ώστε να 
εξασφαλισθεί η τήρηση της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας και ότι η 
εξασφάλιση της ευθυγράμμισης των προς χρηματοδότηση μέτρων και ενεργειών θα 
πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο ειδικής εξέτασης. Τα περισσότερα ΚΠΣ 
αναφέρουν ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην υλοποίηση των στόχων της 
νομοθεσίας αυτής στην περίπτωση που θα διαπιστώνονταν ελλείψεις στους 
τομείς παρέμβασης των κοινοτικών ταμείων. 
1.4.5 Οι oυvέπειεc από την ολοκλήρωση Tnc εοωτεοικήο avooac 
Η Επιτροπή ανακοίνωσε στα κράτη μέλη ότι δεν θα μπορέσει να παράσχει τη 
χρηματοδοτική της υποστήριξη για σχέδια έργων υποδομής που αφορούν 
αεροδρόμια και λιμένες, τα οποία δεν θα είναι σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 8 παρ. α) της Συνθήκης. 
2 : ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ 
0 καθορισμός των διαθέσιμων χρηματοδοτικών μέσων για την περίοδο 1989-1993 
πραγματοποιήθηκε ύστερα από περίπλοκη διαδικασία που περιλάμβανε πολλές 
πτυχές : 
- τον διπλασιασμό των πιστώσεων σε σχέση με το έτος 1987· 
- την ενδεικτική κατανομή των πιστώσεων αυτών μεταξύ των στόχων της 
μεταρρύθμισης· 
- τον καθορισμό της ενδεικτικής κατανομής του 85% των πιστώσεων του ΕΤΠΑ 
μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών* 
- την κατανομή των διαθέσιμων μέσων για τα τρία ταμεία μεταξύ των δώδεκα 
κρατών μελών. 
2-1 KaPooiouoc των νέων διαθέοιυων νια την πενταετή πεοίοδο Υοηυατοδοτικών 
υέσων 
Βάσει των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών, που 
πραγματοποιήθηκε το Φεβρουάριο του 1988, το άρθρο 12 του κανονισμού-
πλαισίου προέβλεψε, σε τιμές 1988, το ύψος των ετησίων πιστώσεων που θα 
καταστήσουν δυνατό, μεταξύ του 1988 και του 1993, το διπλασιασμό των 
πιστώσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων σε σχέση με το 1987. 
Για να διατυπωθούν οι διατάξεις αυτές με όρους πιστώσεων που είναι 
εγγεγραμμένες στον ετήσιο προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
χρησιμοποιήθηκαν τα τρία ακόλουθα στοιχεία : 
1) Οι πιστώσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων που είχαν εγγραφεί στον 
προϋπολογισμό του 1987 ανέρχονταν σε 6.962 εκατομμύρια ECU (ΕΓΤΠΕ-Τμήμα 
Προϋπολογισμού : 1.017 εκατομμύρια ECU· ΕΤΠΑ : 3.342 εκατ. ECU· ΕΚΤ : 
2603 εκατ. ECU). Σε τιμές 1988^1^, το ποσό αυτό ισοδυναμεί με 7.233 
εκατ. ECU που αποτελεί τη βάση για τον διπλασιασμό και οδηγεί στην 
πρόβλεψη, για το 1993, σε τιμές 1988, ποσού 14.466 εκατ. ECU. 
2) Οι πιστώσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων που είχαν εγγραφεί στον 
προϋπολογισμό του 1988, και που ανέρχονταν σε 7.684 εκατ. ECU (ΕΓΤΠΕ-
Τμήμα προσανατολισμού 1.131 εκατ. ECU· ΕΤΠΑ : 3.684 εκατ. ECU· ΕΚΤ : 
(1) Ποσοστό αύξησης 88/87 : 3.9% 
- 15 -
2.865 εκατ. ECU). Συνοπτική παρουσίαση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού 
αναφέρεται στα παραρτήματα II 1 και II 2. 
3) Το ποσοστό αύξησης των τιμών που εφαρμόστηκε μεταξύ του 1988 και του 
1989 για την προσαρμογή του συνόλου των στοιχείων του προϋπολογισμού 
εκφρασμένων σε σταθερές τιμές (όπως συμβαίνει στην περίπτωση των 
πιστώσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων) ανήλθε σε 3.5%. 
Κατά συνέπεια, οι διαθέσιμες πιστώσεις για τα Διαρθρωτικά Ταμεία είναι οι 
ακόλουθες σε εκατ. ECU : 
Τιμές 1988 Τοέγουοεο Tiuéc 
1987 
1988 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 7.233 
7.684 
8.980 
10.280 
11.580 
12.900 
14.466 6.962 
7.684 
9.295 
Οι πιστώσεις που διατίθενται από τον προϋπολογισμό του 1988 για τα 
Διαρθρωτικά Ταμεία αντιστοιχούν στο πρώτο έτος της περιόδου, κατά το πέρας 
της οποίας θα γίνει ο διπλασιασμός τους. Εντούτοις, τα τρία ταμεία 
εξακολούθησαν να λειτουργούν σύμφωνα με όσα ίσχυαν προ της μεταρρύθμισης. 
Για τον υπολογισμό των διαθεσίμων πιστώσεων σε τιμές 1989 για το σύνολο της 
περιόδου 1989-1993, η Επιτροπή έλαβε υπόψη το επίπεδο της αύξησης των τιμών 
1988-1989 σύμφωνα με τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα στο τέλος του 1989, 
δηλαδή 4,6%. 0 υπολογισμός αυτός οδήγησε στο συνολικό ποσό των 60.315 
εκατ. Ecu για την πενταετή περίοδο. 
2.2 Κατανομή των πιοτώοΈων ανά στόχο 
Βάσει των προτεραιοτήτων που καθόρισε για την πραγματοποίηση της 
μεταρρύθμισης, η Επιτροπή αποφάσισε, τον Οκτώβριο του 1989, την κατανομή 
των πιστώσεων ανά στόχο για την περίοδο 1989-1993: 
Στόχος 1 
Στόχος 2 
Στόχος 3 και 4 
Στόχος 5α) 
Στόχος 5β) 
- μεταβατικά μέτρα και 
ενέργειες καινοτομίας^1) 
Σύνολο 38.300 
7.205 
7.450 
3.415 
2.795 
1,150 
60.315 εκατ. Ecu (σε τιμές 1989) 
Σ'αυτό το στάδιο δεν είχε αποφασισθεί το μερίδιο που αναλογεί σε κάθε 
ταμείο για τους στόχους 1, 2 και 5β. Κατά τις συνεδριάσεις που έγιναν στο 
πλαίσιο της εταιρικής σχέσης μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, και 
αφού επιλέχθηκαν οι άξονες προτεραιότητας, καθορίσθηκαν τα ταμεία που 
πρέπει να παρέμβουν για την επίτευξη των στόχων. 
(1) Το κονδύλιο αυτό καλύπτει τις υφιστάμενες υποχρεώσεις που έχουν 
αναληφθεί προ της μεταρρύθμισης και που δεν μπορούν να ενταχθούν σε 
ένα στόχο. 
- 16 -
Διαπιστώνεται ότι η κατανομή ανά στόχο, που καθορίστηκε κατ'αυτόν τον 
τρόπο, ανταποκρίνεται στα στρογγυλευμένα στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί στα 
προσχέδια των προϋπολογισμών για τα έτη 1989 και 1990 προσαρμοσμένα με 
συντελεστή 3,5% εκτός από τις πιστώσεις για το στόχο 2, οι οποίες αυξήθηκαν 
κατά 600 εκατ. Ecu, μεταφορά από το κονδύλιο "Μεταβατικά μέτρα και 
καινοτόμες δράσεις". 
Η απόφαση αυτή δικαιολογείται από το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια των 
διαπραγματεύσεων, το βάρος των υποχρεώσεων που είχαν αναληφθεί για τις 
επιλέξιμες περιοχές βάσει του στόχου αυτού αποδείχθηκε σημαντικότερο από 
ότι είχε προβλεφθεί. 
2.3 Η ενδεικτική κατανουή του 85% των πιστώσεων του ΕΤΠΑ 
Η Επιτροπή έπρεπε, επίσης, να προβεί στον ενδεικτικό καθορισμό για περίοδο 
πέντε ετών της κατανομής ανά κράτος μέλος του 85% των πιστώσεων του ΕΤΠΑ 
για τους στόχους 1, 2 και 5β. 
Λαμβανομένης υπόψη της προθεσμίας για την υποβολή των σχεδίων περιφερειακής 
ανάπτυξης (ΣΠΑ) του στόχου 1, που ήταν η 31η Μαρτίου 1989, έπρεπε να ληφθεί 
γρήγορα η σχετική απόφαση ούτως ώστε να διευκολυνθεί ο προγραμματισμός από 
τα κράτη μέλη. 
Εξάλλου, με απόφαση της 25ης Ιανουαρίου 1989<1), η Επιτροπή θέσπισε την 
ανά περιφέρεια ενδεικτική κατανομή των κονδυλίων που διατίθενται για τις 
περιφέρειες του στόχου αυτού· η κατανομή αυτή βασίζεται στο μερίδιο κάθε 
ενδιαφερόμενης περιφέρειας ή κράτους επί του επιλέξιμου για το στόχο αυτό 
πληθυσμού, προσαρμοσμένα ανάλογα με το ΑΕΠ της περιφέρειας ανά κάτοικο και 
το ΑΕΠ ανά κάτοικο του συγκεκριμένου κράτους μέλους. 
Για το στόχο 2 έπρεπε, κατ'αρχή, να οριστεί ο αρχικός πίνακας των 
επιλέξιμων περιφερειών. Βάσει του πίνακα αυτού, η Επιτροπή πραγματοποίησε 
την ενδεικτική κατανομή με απόφαση της 8ης Μαρτίου 1989^2^ βάσει των 
ακόλουθων κριτηρίων : μερίδιο επί του επιλέξιμου πληθυσμού κατ'εφαρμογήν 
του ποσοστού ανεργίας στις εν λόγω περιφέρειες του ενδιαφερόμενου κράτους 
μέλους. 0 στόχος αυτός καλύπτει περισσότερο από το 16% του πληθυσμού της 
Κοινότητας. 
Τέλος, για το στόχο 5β, παράλληλα με τον καθορισμό των επιλέξιμων περιοχών, 
η Επιτροπή θέσπισε την ενδεικτική κατανομή στις 10 Μαΐου 1989(3) βάσει 
του μεριδίου κάθε κράτους μέλους επί του επιλέξιμου πληθυσμού 
προσαρμοσμένου βάσει των επιπτώσεων στην απασχόληση στο γεωργικό τομέα της 
αναμόρφωσης της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. 0 στόχος αυτός καλύπτει το 5% 
του πληθυσμού και το 17% του εδάφους της Κοινότητας. 
θα πρέπει να αναφερθεί ότι αυτή η ενδεικτική κατανομή δεν αποτελεί ποσοστό 
που εγγυάται για κάθε κράτος μέλος τη χορήγηση σ'αυτό ενός προκαθορισμένου 
τμήματος ενίσχυσης. Σε ετήσια βάση, το μερίδιο των ενισχύσεων του ΕΤΠΑ 
μπορεί, συνεπώς, να είναι αισθητά διαφορετικό σε σχέση με την ενδεικτική 
κατανομή για την πενταετή περίοδο. 
Εξάλλου, δεν αφορά το 15% των υπόλοιπων διαθέσιμων πιστώσεων για τις 
κοινοτικές πρωτοβουλίες, τις μελέτες και τα σχέδια-πιλότους. 
(1) ΕΕ των ΕΚ L 101 της 13ης Απριλίου 1989 
(2) ΕΕ των ΕΚ L 115 της 26ης Απριλίου 1989 
(3) ΕΕ των ΕΚ L 180 της 27ης Ιουνίου 1989 
- 17 -
2.4 καθοριομός τον πολν6Τθύς χρηματοδοτικού προγράμματος για τις περιόδους 
πον καλνπτ6ΐ ο κάθ§ οτόγος 
Η κατανομή των συνολικών πιστώσεων, υπολογισμένων σε τιμές 1989, 
συμπληρώθηκε με τον καθορισμό των συνολικών κονδυλίων που αναφέρονται μόνο 
στην περίοδο για την οποία θεσπίστηκαν τα ΚΠΣ : 
- Οι αποφάσεις σχετικά με τα ΚΠΣ για τις περιφέρειες του στόχου 1 
καλύπτουν το σύνολο της περιόδου 1989-1993 και προβλέπουν συνολικό ποσό 
36.200 εκατ. Ecu και αποθεματικό 2.100 εκατ. Ecu για τις νέες κοινοτικές 
πρωτοβουλίες, δηλαδή για τα σχέδια κοινοτικού ενδιαφέροντος, των οποίων 
την υλοποίηση προτίθεται, με απευθείας πρωτοβουλία, να αναλάβει η 
Επιτροπή, βάσει των νέων δυνατοτήτων που της παρέχουν οι σχετικοί 
κανονισμοί. Οι πρωτοβουλίες αυτές θα ενταχθούν στις ενέργειες που 
προβλέπονται στα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης. 
- Για το στόχο 5β αποφασίστηκε, επίσης, η διάθεση ποσού που καλύπτει όλη 
την πενταετή περίοδο : ανέρχεται σε 2.607 εκατ. Ecu και σε αποθεματικό 
188 εκατ. Ecu για τις νέες κοινοτικές πρωτοβουλίες. 
Ενώ για τους στόχους 1 και 5β συμπίπτει η διάρκεια του πολυετούς 
προγραμματισμού στο πλαίσιο του προϋπολογισμού με τη διάρκεια των ΚΠΣ (5 
έτη), δεν συμβαίνει το ίδιο με τους στόχους 2, 3 και 4 : 
- όσον αφορά το στόχο 2, το άρθρο 9 του κανονισμού-πλαισίου ορίζει ότι ο 
κατάλογος των περιφερειών δύναται να τροποποιηθεί από το Συμβούλιο τρία 
έτη μετά την έναρξη της ισχύος του κανονισμού ύστερα από πρόταση της 
Επιτροπής η οποία στέλνει περιοδικά τον κατάλογο των επιλέξιμων 
περιοχών. Αποφασίσθηκε η έγκριση του συνόλου των ΚΠΣ για την περίοδο 
1989-1991. 
Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή διέθεσε ποσό 4.400 εκατ. Ecu για το πρώτο 
αυτό στάδιο, από τα οποία τα 500 προορίζονται για τις κοινοτικές 
πρωτοβουλίες. 
- Για τους στόχους 3 και 4 και δεδομένου ότι το έτος 1989 αποτέλεσε, στις 
23 Μαρτίου 1989, το αντικείμενο απόφασης για ανάληψη υποχρέωσης σύμφωνα 
με το άρθρο 9 του κανονισμού αριθ. 4255/88 της 19ης Δεκεμβρίου 1988, η 
Επιτροπή αποφάσισε την έγκριση του συνόλου των ΚΠΣ για την περίοδο 1990-
1992 και δημιούργησε ένα αποθεματικό για το τελευταίο έτος, δηλαδή το 
1993 στο μέτρο που οι εθνικές πολιτικές στον τομέα της απασχόλησης και 
της επιμόρφωσης είναι δύσκολο να προγραμματισθούν για περίοδούς που 
υπερβαίνουν τα 3 έτη. Το σύνολο των ΚΠΣ που εγκρίθηκαν, για τους 
στόχους 3 και 4, εκτός των περιφερειών του στόχου 1 καλύπτουν ποσό 4.128 
εκατ. Ecu, από τα οποία 134 εκατ. Ecu αφορούν ενέργειες που προβλέπονται 
στο άρθρο 1 παρ. 2 του κανονισμού αριθ. 4255/88. Εξάλλου, στο πλαίσιο 
των κοινοτικών πρωτοβουλιών που προβλέπονται στο άρθρο 11 του 
συντονιστικού κανονισμού ποσό 310 εκατ. Ecu εκ των οποίων 217 για την 
περίοδο που καλύπτεται από τα εγκεκριμένα ΚΠΣ, θα καταλογισθεί στο 
κονδύλι των 600 εκατ. Ecu που η Επιτροπή αποφάσισε να διαθέσει για τις 
νέες κοινοτικές πρωτοβουλίες "Ανθρώπινο Δυναμικό, θα διατεθεί εξ 
ολοκλήρου για τους στόχους 3 και 4". 
- Όσον αφορά το στόχο 5α, που διέπεται από διαφορετική διαδικασία σε σχέση 
με εκείνη που ισχύει για τους άλλους στόχους, δεν πραγματοποιήθηκε καμία 
πολυετής κατανομή των πιστώσεων μεταξύ κρατών μελών, εκτός από τις 
ενέργειες που προβλέπονται στους κανονισμούς του Συμβουλίου 4042/89 
- 18 -
(μετατροπή και εμπορία των προϊόντων της αλιείας), 866/90 (μετατροπή και 
εμπορία γεωργικών προϊόντων) και 807/90 (δασοκομία). 
2.5 Tnonon των αναλήωεων υποΥοεώσεων HÛU élfiU* VÎVSI U£ Q&2D TOVÇ 
κανόνιορούς 
Με το άρθρο 12 του κανονισμού-πλαισίου καθορίζονται άλλοι δύο περιορισμοί 
σχετικά με τη συγκέντρωση των πιστώσεων υπέρ των περιοχών του στόχου 1 : 
- Οι συνδρομές των διαρθρωτικών ταμείων πρέπει να διπλασιαστούν πραγματικά 
μέχρι το 1992. Το 1987 οι κοινοτικές αναλήψεις υποχρεώσεων υπέρ των 
περιοχών αυτών ανήλθαν σε 4.084 εκατ. ECU, που στρογγυλοποιούνται σε 
4.100. 
Από το 1988, η Επιτροπή προτείνει ενδεικτικά την κάτωθι εξέλιξη προς τον 
διπλασιασμό των πιστώσεων του στόχου 1. 
Σε δισεκατ. Ecu (1989-1993 σε τις τιμές του 1988) 
1987 1989 1990 1991 1992 1993 ΣΥΝΟΛΟ 89-93 
4,1 5,6 6,6 7,4 8,2 9,2 37,0 
Διαπιστώνουμε ότι αυτή η αριθμητική πρόοδος εγγυάται τον πραγματικό 
διπλασιασμό από το 1992. Για να μπορούν να εκφραστούν στις τιμές του 
τρέχοντος έτους τα ποσά αυτά θα προσαρμόζονται ετησίως σύμφωνα με την 
εξέλιξη του πληθωρισμού. 
Το 1989 το ποσό που έπρεπε να χορηγηθεί στις περιφέρειες του στόχου 
αριθ. 1 έπρεπε να ανέλθει σε 5.918 εκατ. Ecu (σε τιμές 1989). Οι 
πραγματικές χορηγήσεις υπέρ του στόχου αυτού είναι ανώτερες και 
ανέρχονται σε 6.137 εκατ. Ecu. 
- Το ΕΤΠΑ μπορεί να αφιερώσει στο στόχο 1 περίπου το 80% των πόρων του. 
Στο παράρτημα IX αναφαίνεται η κατανομή των αναλήψεων υποχρεώσεων του 
ΕΤΠΑ ανά κράτος μέλος και ανά στόχο που πραγματοποιήθηκαν το 1989. Το 
ποσό υπέρ του στόχου 1 αντιστοιχεί στο 77,8% του συνόλου. Εξάλλου αυτό 
το σύνολο συμπεριλαμβάνει τα μεταβατικά μέτρα δηλαδή τα μέτρα που 
εγκρίθηκαν σύμφωνα με τις προηγούμενες κανονιστικές διατάξεις υπέρ των 
περιφερειών που δεν είναι πλέον επιλέξιμες. Σε σχέση με το σύνολο των 
παρεμβάσεων στις επιλέξιμες περιοχές, οι παρεμβάσεις προς όφελος των 
περιφερειών του στόχου 1 αποτελούν το 80,6. 
Αυτό αποτελεί σημαντική αύξηση των μέσων που αφιερώνει το ΕΤΠΑ στις 
περιφέρειες του στόχου 1 καθότι το 1988 οι αναλήψεις υποχρεώσεων υπέρ 
των περιφερειών αυτών a\tf\\Qav σε 68,6% των πόρων του ταμείου. Αυτό 
οφείλεται εν μέρει το γεγονός ότι ενώ τα ΚΠΣ του στόχου 1 εγκρίθηκαν τον 
Οκτώβριο 1989, ένας σημαντικός αριθμός νέων προγραμμάτων εγκρίθηκε το 
1989 για τις περιφέρειες αυτές. Για τα επόμενα έτη οι δράσεις προς 
όφελος των στόχων 2 και 5β θα απορροφήσουν μεγαλύτερο τμήμα των 
πιστώσεων σε σχέση με το 1989. 
- 19 -
Η Επιτροπή πιστεύει ότι αυτός ο στόχος συγκέντρωσης πρέπει να εκτιμηθεί 
για το σύνολο της πενταετούς περιόδου και όχι σε κάθε έτος. 
Υπενθυμίζεται ότι ο διπλασιασμός των παρεμβάσεων των ταμείων υπέρ του 
στόχου 1 μεταξύ 1987 και 1992 είναι πλήρως εξασφαλισμένος. Η κατανομή 
ανά ταμείο υπήρξε αντικείμενο συμφωνίας στα πλαίσια της εταιρικής 
σχέσης, σύμφωνα με τις ειδικές ανάγκες κάθε περιφέρειας. 
2.6 Η κατανουή των πιστώσεων υεταΕύ των κοατών υελών 
2.6.1 Η ιδιαίτερη περάτωση των επιλέξιμων περιοχών τον οτόχον 1 
Η Επιτροπή, κατά το τελικό στάδιο των διαπραγματεύσεων με τα κράτη μέλη, 
έλαβε αποφάσεις για συνολικά χρηματοδοτικά κονδύλια για κάθε ένα από τα 
εφτά ενδιαφερόμενα κράτη, που λαμβάνουν υπόψη το γεγονός ότι με βάση το 
άρθρο 12 εδάφιο 4 του κανονισμού-πλαισίου πρέπει να καταβληθεί ιδιαίτερη 
προσπάθεια υπέρ των λιγότερο αναπτυγμένων περιφερειών. Κατά τις 
διαπραγματεύσεις του άρθρου αυτού η Επιτροπή δήλωσε^) ότι θα λάμβανε 
υπόψη, εκτός από το κριτήριο του περιφερειακού ακαθάριστου εγχώριου 
προϊόντος, το ακαθάριστο εθνικό προϊόν ανά κάτοικο κάθε ενδιαφερομένου 
κράτους μέλους. Επιπλέον θα λάμβανε υπόψη το μέγεθος' των προβλημάτων που 
τίθενται με την ανάπτυξη των περιοχών προκειμένου να μπορέσουν τα κοινοτικά 
προγράμματα να βελτιώσουν την κατάσταση τους. 
2.6.2 Τα προβλήματα πον τίθενται νια τονς οτόχονς 2 και 5Ρ 
Για τους δύο αυτούς στόχους η κυριότερη μέριμνα της Επιτροπής ήταν να 
προσεγγίσει η κατανομή μεταξύ των κρατών μελών το περισσότερο δυνατόν την 
κατανομή που προκύπτει από την εφαρμογή των κριτηρίων που ισχύουν για τον 
υπολογισμό της ενδεικτικής κατανομής σεβόμενη τις υπάρχουσες υποχρεώσεις 
πριν τη μεταρρύθμιση. Συγχρόνως έπρεπε να τηρηθούν οι υπάρχουσες 
υποχρεώσεις που είχαν αναληφθεί πριν από τη μεταρρύθμιση υπέρ των 
επιλέξιμων περιφερειών για τους δύο αυτούς στόχους. 
Σε πολύ περιορισμένες περιπτώσεις, και ειδικότερα για το στόχο 5β, δεν 
κατέστη δυνατή η αυστηρή εφαρμογή αυτής της ενδεικτικής κατανομής, πράγμα 
το οποίο θα είχε οδηγήσει στην κατάργηση οιασδήποτε δυνατότητας ανάληψης 
νέων ενεργειών για ορισμένες περιφέρειες. 
2-6.3 Η κατανομή TWV χρηματοδοτικών uécwv για τονς οτόχονς 3 και 4 εκτός 
των πεοιωεοειών του στόνου 1 
Η κατανομή που πραγματοποιήθηκε στο συνολικό ποσό μεταξύ του στόχου 3 και 4 
αντικατοπτρίζει σχεδόν στο αναλογικό βάρος που έχουν στη συνολική ανεργία 
της Κοινότητας οι άνεργοι ενήλικες (περίπου 45%) και οι νέοι άνεργοι κάτω 
των 25 ετών (περίπου 55%). Η κατανομή αντιστοιχεί εξάλλου στο σχετικό 
τμήμα των ενεργειών που αφορούν τους ανέργους κατά μεγάλα χρονικά 
διαστήματα και σε εκείνο που αφορά τους νέους κάτω των 25 ετών στη συνολική 
χρηματοδοτική αίτηση που παρουσιάζουν τα κράτη μέλη στα σχέδια περιφερεακής 
ανάπτυξης. 
Για κάθε στόχο, η κατανομή ανά χώρα πραγματοποιήθηκε με βάση αντικειμενικά 
κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη εναρμονισμένες στατιστικές σε κοινοτικό επίπεδο 
(1) Δήλωση αριθ. XII που ανεπτύχθη μετά τη σύνοδο του Συμβουλίου της 20ής 
Ιουνίου 1988 
- 20 -
που εκφράζουν τη σοβαρότητα των προβλημάτων απασχόλησης στα οποία η 
Κοινότητα δίδει προτεραιότητα (ανεργία για μεγάλα χρονικά διαστήματα και 
και ανεργία των νέων). Στο στόχο 3 το ποσό που χορηγήθηκε σε κάθε κράτος 
μέλος καθορίστηκε δυνάμει του σχετικού βάρους που αντιπροσωπεύει ο αριθμός 
των ανέργων για μεγάλα χρονικά διαστήματα στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος σε 
σχέση με το συνολικό αριθμό ανέργων για μεγάλα χρονικά διαστήματα που 
καταλογίζονται στο σύνολο της Κοινότητας. 
Η ίδια προσέγγιση χρησιμοποιήθηκε και για την κατανομή εντός του στόχου 4 : 
αριθμός ανέργων νέων κάτω των 25 ετών σε κάθε κράτος μέλος σε σχέση με το 
σύνολο των ανέργων νέων σε ολόκληρη την Κοινότητα. 
2.6.4 Η KOTavoun των Υοηυατοδοτικών υέοων υεταΕύ των ταυείων 
Η νέα προσέγγιση που προέκυψε από τη μεταρρύθμιση προσδίδει στα ταμεία κατά 
προτεραιότητα στόχους. Στο επίπεδο του προϋπολογισμού αυτό προϋποθέτει ότι 
η πολυετής πρόβλεψη περιορίζεται στους στόχους. 
Λαμβάνοντας υπόψη τις συνέπειες της προσέγγισης αυτής η Επιτροπή δεν έλαβε 
απόφαση για την εκ των προτέρων κατανομή μεταξύ των τριών ταμείων. Στα 
πλαίσια της εταιρικής σχέσης καθορίστηκαν κατ'αρχήν οι άξονες 
προτεραιότητας για την κοινοτική παρέμβαση, από τους οποίους προκύπτουν τα 
αναγκαία χρηματοδοτικά μέσα που αντιστοιχούν σε κάθε ταμείο. 
Η σημερινή κατανομή μεταξύ των διαφόρων οργάνων προκύπτει από τις 
διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν για κάθε ένα από τα Κοινοτικά 
Πλαίσια Στήριξης. Καθότι η διάρκεια τους κυμαίνεται ανάλογα με τους 
στόχους δεν κατέστη δυνατό να δοθεί περιγραφή της κατάστασης για τα πέντε 
έτη 1989-1993. 
Τα παραρτήματα Ι ανακεφαλαιώνουν την κατανομή όπως προκύπτει από τα 
εγκριθέντα ΚΠΣ. 
3 : ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ 
ΔΑΝΕΙΩΝ 
3.1 Οι aoYéc 
Ένα από τα ουσιαστικά χαρακτηριστικά της μεταρρύθμισης είναι η προσφυγή σε 
διαφοροποιημένες μορφές χρηματοδότησης ανάλογα με τη φύση των ενεργειών 
και, ειδικότερα, την ανεύρεση κατάλληλου συνδυασμού των παρεμβάσεων υπό τη 
μορφή κοινοτικών επιδοτήσεων και δανείων. 
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του κανονισμού-πλαισίου, οι 
παρεμβάσεις των διαρθρωτικών μέσων, της ETE και των άλλων κοινοτικών μέσων 
δανειοδότησης (κυρίως των χρηματοδοτικών μέσων της ΕΚΑΧ) πρέπει να 
συνδυάζονται χρησιμοποιώντας τις υπάρχουσες χρηματοοικονομικές τεχνικές, 
προκειμένου να μεγιστοποιούνται τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα των 
χρησιμοποιουμένων πόρων του προϋπολογισμού. 
Όσον αφορά τα δάνεια της ΕΚΑΧ, κατά την εφαρμογή του στόχου 2, η ένταξη 
τους στη διαδικασία προγραμματισμού πρέπει να ενισχυθεί ιδίως εξαιτίας της 
υιοθέτησης νέων κριτηρίων παροχής δανείων^1) και της χρησιμοποίησης 
επιδοτήσεων που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΚΑΧ και που 
ενδεχομένως μπορούν να συμπληρωθούν από τους πόρους του ΕΤΠΑ. 
Η Επιτροπή στην ανακοίνωση της σχετικά με το ρόλο της ETE και των άλλων 
χρηματοδοτικών οργάνων κατά την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής 
συνοχής (C0M(88) 244 τελικό της 23.12.1988), είχε επισημάνει ότι στην 
(1) Ε.Ε. 188 της 28.07.1990 
- 21 -
αναζήτηση του συνδυασμού αυτού επιδοτήσεων/δανείων πρέπει να παίξει 
καθοριστικό ρόλο η χρηματοδοτική αποδοτικότητα και το πλήρες σχέδιο 
χρηματοδότησης των προγραμμάτων που είναι δυνατόν να τύχουν κοινοτικής 
συνδρομής. Έτσι, γενικότερα : 
- για τα επενδυτικά σχέδια με σημαντικά έσοδα, η προσφυγή στους πόρους του 
προϋπολογισμού πρέπει να ελαχιστοποιηθεί υπέρ των χρηματοδοτήσεων μέσω 
δανείων· όσον αφορά τις κοινοτικές επιδοτήσεις που χορηγούνται στα 
σχέδια αυτά πρέπει να τείνουν να ελαχιστοποιούν την προσπάθεια του 
προϋπολογισμού που καταβάλλει το δικαιούχο κράτος· 
- αντίθετα για τα επενδυτικά σχέδια με περιορισμένα έσοδα ή χωρίς ειδικά 
έσοδα, μπορεί να δικαιολογηθεί αυξημένη συμμετοχή των πόρων του 
προϋπολογισμού εις βάρος των δανείων· στην περίπτωση αυτή οι κοινοτικές 
επιδοτήσεις πρέπει να στηρίξουν την αυξημένη προσπάθεια του 
προϋπολογισμού που καταβάλει το δικαιούχο κράτος. 
3.2. Η qvutfttvia Επιτροπής-ΕΤΕ 
Κατά την προετοιμασία των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης η πράξη αυτή, που 
εφαρμόζεται ειδικότερα στις επενδύσεις σε έργα υποδομής, υλοποιήθηκε με 
βάση τις κατευθυντήριες γραμμές που συμφώνησαν τον Μάιο 1989 η Επιτροπή και 
η ETE, προκειμένου να καθοριστούν οι πρακτικές λεπτομέρειες συντονισμού των 
κοινοτικών χρηματοδοτήσεων συνδυάζοντας τα χρηματοδοτικά όργανα επιδοτήσεων 
και δανείων. 
Στο πλαίσιο των προτάσεων αυτών οι επενδύσεις σε έργα υποδομής 
κατανεμήθηκαν ανάλογα με τη δυνατότητα τους να παραγάγουν έσοδα : 
- οι επενδύσεις με σημαντικά έσοδα υπόκεινται σε ανώτατο όριο του 
συντελεστή κοινοτικής επιδότησης (που κυμαίνεται ανάλογα με τις 
περιφέρειες), έτσι ώστε να δίνεται η δυνατότητα για τις 
χρηματοδοτήσεις μέσω δανείων. 
- οι επενδύσεις με περιορισμένα έσοδα ή χωρίς ειδικά έσοδα δεν 
υπόκεινται σε ιδιαίτερα ανώτατα όρια εκτός από αυτά που ισχύουν για 
όλες τις κοινοτικές παρεμβάσεις των διαρθρωτικών ταμείων (βλ. 
παράρτημα III 1). 
3.3 ο οννδναομός επιδοτήοεων-δανείων οτα ΚΠΣ 
Τα κείμενα σχετικά με τη μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών ταμείων προβλέπουν 
ρητώς : 
- ότι ο συνδυασμός δανείων και επιδοτήσεων καθορίζεται με τη συμμετοχή 
της ETE όταν καταρτίζεται το ΚΠΣ· 
- ότι κάθε ΚΠΣ περιέχει ένα ενδεικτικό σχέδιο χρηματοδότησης, σχέδιο που 
προσδιορίζει το ποσό των προβλεπομένων χρηματοδοτικών κονδυλίων για 
τις διάφορες μορφές παρέμβασης, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων των 
κοινοτικών ταμείων και οργάνων παροχής δανείων εφόσον συνεισφέρουν 
άμεσα στο σχετικό σχέδιο χρηματοδότησης. 
Συγκεκριμένες διαδικασίες που επιτρέπουν την υλοποίηση ενός συνετού 
συνδυασμού των παρεμβάσεων της Επιτροπής και των παρεμβάσεων της ETE κατά 
την εφαρμογή των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης έχουν τεθεί σε λειτουργία. 
(3) 
- 22 -
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής και οι υπηρεσίες της Τράπεζας συμφώνησαν έτσι 
για ένα σύνολο κοινών κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με τη συντονισμένη 
εφαρμογή των ΚΠΣ : άμεσες επαφές μεταξύ των υπευθύνων που έχουν αναλάβει 
την εξέταση των λειτουργικών προγραμμάτων ή μεγάλων σχεδίων· πρόωρη 
ανταλλαγή πληροφοριών όσον αφορά τον προγραμματισμό και την εκ των προτέρων 
αξιολόγηση των διαφόρων σχεδίων· παραλληλισμό κατά την εξέταση των φακέλων, 
κλπ. 
Όσον αφορά τα σχέδια χρηματοδότησης, κατά την προετοιμασία των ΚΠΣ 
παρατηρήθηκε ότι ήταν δύσκολο να τηρηθούν αυστηρά αυτές οι διατάξεις και να 
εξασφαλισθεί ο προγραμματισμός της συνεισφοράς των κοινοτικών δανείων στον 
ίδιο βαθμό με τη συνεισφορά των επιδοτήσεων. 
Πράγματι στα χρηματοδοτικά σχέδια των ΚΠΣ, οι εθνικές συνεισφορές αποτελούν 
ανάγκη χρηματοδότησης (καθαρής από τις κοινοτικές επιδοτήσεις) της οποίας 
οι λεπτομέρειες κάλυψης (δημόσιες, εθνικές επιδοτήσεις, ταμεία του 
ιδιωτικού τομέα, κοινοτικά δάνεια ή άλλα) δεν έχουν προγραμματιστεί. Η 
ανάγκη αυτή εθνικής χρηματοδότησης μπορεί να καλυφθεί εν μέρει με την 
προσφορά κοινοτικών δανείων, όπως και έγινε. Η προσφορά αυτή μπόρεσε να 
υπολογιστεί στα ΚΠΣ στόχος 1, αλλά αναφέρεται απλώς "προς υπενθύμιση" στα 
ΚΠΣ στόχος 2. 
Όπως φαίνεται, οι χρηματοδοτικές συνεισφορές της ETE και των άλλων 
κοινοτικών οργάνων παροχής δανείων, όταν αναφέρονται, αποτελούν εκτίμηση. 
0 πραγματικός όγκος δανείων εξαρτάται από τα σχέδια που θα υποβάλλουν οι 
φορείς κατόπιν συμφωνίας με τις αρμόδιες εθνικές αρχές και θα εγκριθούν από 
τα όργανα της ETE και της Επιτροπής κατά την εφαρμογή των ΚΠΣ. 
Υπάρχουν πολλοί λόγοι που μπορούν να εξηγήσουν αυτή τη δυσκολία 
προγραμματισμού της συνεισφοράς των κοινοτικών δανείων στη χρηματοδότηση 
του συνολικού κόστους των αξόνων προτεραιότητας. 
Αξίζει να σημειωθεί, κατ'αρχήν, ότι η εξέταση από τις υπηρεσίες της 
Επιτροπής των Σχεδίων Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΣΠΑ) που υποβάλλουν τα κράτη 
μέλη, δείχνει γενικά ότι υπάρχει υπερβολική ζήτηση διαρθρωτικών κεφαλαίων 
σε σχέση με τα ποσά παρέμβασης που μπορούν λογικά να προβλεφθούν. 
Αντίθετα, το σχετικό μέρος των δανείων στα προτεινόμενα χρηματοδοτικά 
σχέδια ήταν γενικά ανεπαρκές, κυρίως σε σχέση με τον σημαντικό όγκο 
επενδύσεων που είχε προβλεφθεί σε έργα υποδομής που δημιουργούν έσοδα. 
Τέθηκε λοιπόν πρόβλημα συνολικής προσαρμογής του όγκου και του συνδυασμού 
των διαθέσιμων χρηματοδοτικών μέσων με βάση τους περιορισμούς του 
προϋπολογισμού των διαρθρωτικών ταμείων αφενός και της οικονομικής φύσης 
των επενδύσεων που είχαν ληφθεί υπόψη αφετέρου. 
Κατά τις διαπραγματεύσεις που θα οδηγούσαν στην διόρθωση των ΚΠΣ, οι 
κοινοτικές αρχές προσπάθησαν να καλύψουν τους αναγκαίους διακανονισμούς για 
την χρηματοδότηση των διαρθρωτικών ταμείων με κατάλληλες προτάσεις 
χρηματοδότησης μέσω δανείων. Εντούτοις, το ιδιαίτερα φορτωμένο 
χρονοδιάγραμμα των διαπραγματεύσεων καθώς και το νέο οικονομικό έτος δεν 
επέτρεψαν να ολοκληρωθούν τα σχέδια χρηματοδότησης μέσα στις προθεσμίες. Η 
Κοινότητα περιορίστηκε έτσι, ιδίως στο πλαίσιο του στόχου 1, να διατυπώσει 
τις προσφορές κοινοτικών δανείων βασισμένες στο συνολικό κόστος των αξόνων 
προτεραιότητας. Κατά τη διάρκεια της περιόδου εφαρμογής των ΚΠΣ, η 
- 23 -
Επιτροπή και η ETE θα φροντίσουν ώστε οι εθνικές αρχές να δώσουν σαφή 
συνέχεια στην προσφορά αυτή των δανείων, έτσι ώστε τα οριστικά σχέδια 
χρηματοδότησης των διαφόρων ενεργειών που έχουν τεθεί σε εφαρμογή να 
περιέχουν κατάλληλο συνδυασμό επιδοτήσεων και δανείων. 
Παρόλα αυτά όμως για το πρώτο αυτό οικονομικό έτος εφαρμογής της 
μεταρρύθμισης των Ταμείων, μπορεί να μην είναι τελείως ικανοποιητικός ο 
συνδυασμός επιδοτήσεων/δανείων, εάν τα κράτη μέλη, η Επιτροπή και η ETE δεν 
καταβάλουν τις αναγκαίες προσπάθειες. Πράγματι : 
- στα ΚΠΣ παρατηρούνται συντελεστές κοινοτικών επιδοτήσεων που φαίνονται 
σχετικά υψηλοί, συμπεριλαμβανομένων και των επενδύσεων που δημιουργούν 
έσοδα, χωρίς όμως να μπορεί να εξασφαλιστεί ότι η αντίστοιχη συνεισφορά του 
προϋπολογισμού των δικαιούχων κρατών πρόκειται να ελαχιστοποιηθεί· 
- οι πραγματικοί συνδυασμοί επιδοτήσεων/δανείων εξαρτώνται στην ουσία από 
τις αιτήσεις δανείων που εκφράζονται στα προγράμματα και τα σχέδια που 
υποβάλλουν τα κράτη μέλη κατ'εφαρμογήν των ΚΠΣ· 
- οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων καθώς και οι μέθοδοι παρέμβασης της 
Επιτροπής και της ETE δεν είναι ίδιες. 
Μέχρι σήμερα φαίνεται ότι οι προσφορές δανείων που περιλαμβάνονται στα ΚΠΣ 
αποτελούν αντικείμενο ικανοποιητικής εκτέλεσης, αφού το ένα τέταρτο 
περίπου των μεμονωμένων δανείων που εγκρίθηκαν το 1989 συνδέεται με 
κοινοτική επιδότηση επί ολοκλήρου ή μέρους του σχεδίου. 
Εξάλλου, αξίζει να σημειωθεί ότι, ανεξάρτητα από το κατά πόσον εντάσσεται ή 
όχι στα ΚΠΣ, η δραστηριότητα της ETE υπέρ της περιφερειακής ανάπτυξης 
προσανατολίζεται ευρέως προς περιφέρειες επιλέξιμες για τους στόχους 1, 2 
και 5β για σχέδια που ανταπεξέρχονται στη στρατηγική και τους άξονες 
προτεραιότητας των ΚΠΣ. Έτσι το 1989, πάνω από το 85% των δανείων που 
χορηγήθηκαν δυνάμει της περιφερειακής ανάπτυξης αφορούσαν σχέδια που 
εφαρμόζονται στις περιφέρειες αυτές(1), δηλαδή περίπου 6 δισεκατ. ECU. 
(1) Βλ. έκθεση δραστηριότητας της ETE 1989 
- 24 -
ΚΕΦΑΑΑΙΟ ιι : ΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 
1 : ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ 
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ (ΣΤΟΧΟΣ 1) 
1.1 Ooiouoc των νενικών κατευθύνσεων πεοιωεοειακήΓ πολιτική€ 
Κατ'εφαρμογή του άρθρου 8 του Κανονισμού 4254/88, η Επιτροπή έχει συντάξει 
ένα κατευθυντήριο σημείωμα για την περιφερειακή πολιτική πριν από την 
υποβολή των σχεδίων εκ μέρους των κρατών μελών. Σύμφωνα με τη γενική αρχή 
της εταιρικής σχέσης, σκοπός των κατευθύνσεων αυτών δεν είναι να 
υπαγορεύσουν στις περιφέρειες των κρατών μελών τι πρέπει να περιλαμβάνεται 
στα σχέδια τους. Σκοπός τους είναι, απευθυνόμενες προς τους εταίρους της 
Επιτροπής, να διασαφηνίσουν τις γενικές αρχές και τις προτεραιότητες που 
κατευθύνουν την Επιτροπή στα διάφορα στάδια του σχεδιασμού των παρεμβάσεων 
της . 
Μ'αυτό το πνεύμα, η Επιτροπή ενέκρινε στις 15 Φεβρουαρίου 1989 ένα 
κατευθυντήριο σημείωμα σχετικά με τις παρεμβάσεις στις περιφέρειες των 
στόχων 1 και 2. 
Σε αυτό το πλαίσιο επιδιώχθηκε ιδιαίτερα, κατά την κατάρτιση των κοινοτικών 
πλαισίων στήριξης, να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ της δημιουργίας υποδομών 
(οι οποίες είχαν στο παρελθόν, απορροφήσει το κυριότερο μέρος των 
παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ στις μειονεκτικές περιοχές) και της ανάπτυξης των 
παραγωγικών επενδύσεων. 
Όσον αφορά πιο συγκεκριμένα τον στόχο 1 η Επιτροπή, κατά την εξέταση των 
αιτήσεων των κρατών μελών, εξετίμησε ιδιαίτερα τη συμβολή που μπορούν να 
έχουν στην αύξηση του οικονομικού δυναμικού των περιφερειών οι υποδομές που 
προτείνονται για συγχρηματοδότηση. Η εφαρμογή του κριτηρίου αυτού οδήγησε 
στο να επιλεγούν κατά προτεραιότητα οι υποδομές στον τομέα των μεταφορών, 
των τηλεπικοινωνιών, των εξοπλισμών επαγγελματικής κατάρτισης, της 
ενέργειας. 
Εξάλλου, δεδομένου ότι η ανάπτυξη ορισμένων χωρών δεν μπορεί να διαχωριστεί 
από την ανάπτυξη των γεωργικών περιοχών τους, η Επιτροπή απέδωσε ιδιαίτερη 
σημασία στις παρεμβάσεις στις περιοχές αυτές. 
1.2 Σύνκοιοη των σχεδίων πεοιωεοειακήο ανάπτυΕηο ϋε TIC κατευθύνσειο Tnc 
KoivOTnTac 
1-2.1 Χαρακτηριστικά των ονεδίων που υποβλήθηκαν 
Τα σχέδια περιφερειακής ανάπτυξης αποτελούν έγγραφα με ουσιαστικό 
περιεχόμενο, τόσο από την ποσοτική άποψη όσο και σε ό,τι αφορά την ανάλυση 
των περιφερειακών προβλημάτων. 
Από την ανάλυση των αιτήσεων επιχορήγησης προκύπτει ότι οι ανάγκες που 
έχουν εκφραστεί υπερβαίνουν κατά πολύ τα διαθέσιμα μέσα. 
Αν εξαιρεθεί η ιδιαίτερη περίπτωση του στόχου 5α, από την ανάλυση αυτή 
προκύπτει η διαπίστωση ότι το ΕΤΠΑ συνεχίζει να είναι το όργανο προς το 
- 25 -
οποίο απευθύνονται οι περισσότερες αιτήσεις, πράγμα που ισχύει για όλες τις 
χώρες. Υπάρχουν ωστόσο, δύο κατηγορίες προσέγγισης ανάλογα με τις χώρες : 
- οι χώρες ή οι περιφέρειες οι οποίες αποδίδουν πρωταρχική σημασία στο 
ΕΤΠΑ : είναι η περίπτωση της ΙΣΠΑΝΙΑΣ, της ΙΤΑΛΙΑΣ, της ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ, και 
του ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ· 
- οι χώρες που έχουν διαφορετική προσέγγιση είναι η περίπτωση της 
ΓΑΛΛΙΑΣ και της ΕΛΛΑΔΑΣ. 
Όσον αφορά τις ενδείξεις σχετικά με τη χρησιμοποίηση των δανείων της ETE 
και των άλλων χρηματοδοτικών οργάνων, μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι 
ορισμένες χώρες δεν έχουν καθόλου προσφύγει σ'αυτόν τον τρόπο 
χρηματοδότησης στο πλαίσιο του ΣΠΑ : είναι η περίπτωση της ΙΣΠΑΝΙΑΣ, της 
ΕΛΛΑΔΑΣ, και της ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ. Άλλες χώρες (ΙΤΑΛΙΑ, ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ) έχουν 
υποβάλει αιτήσεις δανείων από την υποβολή, ήδη, του σχεδίου, παρόλο που 
αυτός ο τρόπος χρηματοδότησης παραμένει περιθωριακός σε σχέση με την 
επιχορήγηση. 
Χρειάζεται, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι το γεγονός ότι δεν έχουν ζητήσει 
δάνειο στο πλαίσιο του σχεδίου, δεν συνεπάγεται κατά κανένα τρόπο ότι τα 
ενδιαφερόμενα κράτη μέλη δεν χρησιμοποιούν τις πιστώσεις της ETE. 
Οι αναπτυξιακές στρατηγικές περιγράφονται, κατά γενικό κανόνα, 
ικανοποιητικά. Η δυσκολία του σχεδιασμού εμφανίζεται στο στάδιο που 
χρειάζεται να πραγματοποιηθεί η μετάβαση από μία γενική αναπτυξιακή 
στρατηγική στην υλοποίηση της υπό μορφή αξόνων προτεραιότητας για τις 
παρεμβάσεις. Σ'αυτό το στάδιο, χρειάστηκε σε πολλές περιπτώσεις να 
εξεταστεί εις βάθος το περιεχόμενο τους μαζί με το κράτος μέλος. 
Κατά δεύτερο λόγο, δεδομένου ότι τα σχέδια που υποβλήθηκαν περιλάμβαναν 
αναπτυξιακούς άξονες διαφορετικούς ανάλογα με τις χώρες, θα μπορούσαν να 
έχουν ανακύψει προβλήματα συγκρισιμότητας μεταξύ των κρατών μελών και 
δυσκολίας όσον αφορά την μετέπειτα συνέχεια και παρακολούθηση. Αυτός είναι 
ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή, προσπαθώντας συγχρόνως να σεβαστεί τις 
ιδιαιτερότητες κάθε ενδιαφερόμενης περιοχής, προσπάθησε να εναρμονίσει, 
μέχρις ενός ορισμένου σημείου, τους κύριους άξονες της παρέμβασης της. 
1.2.2 Oj gpy Ι κές Κ0Τ6νθύν06ΐς ΤΠς Eπ^τooπήc και οι υετέπειτα 
τροποποιηθείς 
Η Επιτροπή, αφού αξιολόγησε τα σχέδια περιφερειακής ανάπτυξης, άρχισε τις 
διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη. Η διαπραγμάτευση αυτή, ποιοτικού 
χαρακτήρα, αποτέλεσε ένα από τα πιο καθοριστικά στοιχεία καινοτομίας για 
την υλοποίηση της μεταρρύθμισης. Σκοπός ήταν να καθορισθεί, στο πλαίσιο της 
εταιρικής σχέσης, ποια θα ήταν η θέση της Επιτροπής όσον αφορά τις επιλογές 
που έπρεπε να πραγματοποιηθούν από κοινού για να χαραχθεί η αναπτυξιακή 
στρατηγική με την οποία θα μπορούσαν να είναι σύμφωνα τα δύο μέρη, συμφωνία 
που απαιτείται από τον κανονισμό-πλαίσιο. 
Η Επιτροπή, έχοντας, ήδη στο παρελθόν - κατά τη δημιουργία των ΜΟΠ που 
είχαν οδηγήσει στην καθιέρωση προγραμματικής σύμβασης - διαδραματίσει κύριο 
ρόλο χαράζοντας μία πραγματική συμβατική πολιτική, διεύρυνε εν συνεχεία 
αυτό το είδος των διαπραγματεύσεων στο σύνολο των ενδιαφερομένων χωρών. 
Προς αυτόν τον σκοπό, προσπάθησε να χαράξει, βασιζόμενη στο πνεύμα των 
κανονισμών, τις γενικές γραμμές που συνιστούν το δομικό πλέγμα της 
προσέγγισης της όσον αφορά τα προβλήματα διαρθρωτικής πολιτικής σε 
συνδυασμό με την επιδίωξη της βελτίωσης της αποτελεσματικότητας της 
κοινοτικής δράσης, της οποίας οι παρεμβάσεις πραγματοποιούνται, εφεξής, σε 
συγχρηματοδότηση με την εθνική πολιτική. Οι γενικές γραμμές μπορούν να 
συνοψιστούν ως εξής ενίσχυση της συνεργίας μεταξύ των ταμείων, πιο 
ισόρροπη κατανομή των πιστώσεων του ΕΤΠΑ μεταξύ των βασικών υποδομών και 
- 26 -
των παραγωγικών επενδύσεων, συγκέντρωση των παρεμβάσεων σε έναν 
περιορισμένο αριθμό αξόνων προτεραιότητας, επιδίωξη της βελτίωσης της 
κατανομής των χρηματικών πόρων μεταξύ του κεντρικού και του περιφερειακού 
επιπέδου και καθορισμός των μορφών παρέμβασης. 
Η σημασία του μακροοικονομικού πλαισίου ως προϋπόθεση επιτυχίας του 
εγχειρήματος του διπλασιασμού των πιστώσεων διαρθρωτικών ταμείων στις 
περιφέρειες αυτές, είχε ληφθεί υπόψη κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης 
εκπόνησης των ΚΠΣ και είχε αποτελέσει ένα από τα στοιχεία της 
διαπραγμάτευσης των μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών. 
α) Η ενΙοΥυση Tnc ouv8Pvtac υεταΣύ των ταυείων 
Ένας από τους στόχους που είχαν επιλεγεί κατά προτεραιότητα για την 
εκπόνηση των ΚΠΣ, ήταν η επιδίωξη του μεγίστου δυνατού βαθμού 
συμπληρωματικότητας μεταξύ των ταμείων. 
Αποσκοπώντας στη μεγιστοποίηση των αποτελεσμάτων της συμπληρωματικότητας 
αυτής, η Επιτροπή φρόντισε να προσδιορίσει, πριν ακόμα από την καθεαυτή 
προετοιμασία των προγραμμάτων, τους άξονες παρέμβασης στους οποίους θα 
μπορούσαν να επιτευχθούν πραγματικές συνεργίες. 
Η δομή των ΚΠΣ αντικατοπτρίζει αυτή την προσέγγιση, εφόσον μπορεί να 
διαπιστωθεί ότι ο καθένας από τους παρεμβατικούς αξόνες προτεραιότητας 
αποτελείται από πολυάριθμους δευτερεύοντες άξονες οι οποίοι απευθύνονται σε 
δύο ή και τρία ταμεία. 
Οι προσπάθειες συνεργίας καταβλήθηκαν στους ακόλουθους τρεις ουσιαστικούς 
τομείς : 
- στην ενίσχυση των παραγωγικών τομέων η οποία προϋποθέτει ταυτοχρόνως 
ενέργειες όσον αφορά τις επενδύσεις και όσον αφορά την επαγγελματική 
ειδίκευση του ανθρώπινου δυναμικού· 
- στην ανάπτυξη του γεωργικού και αγροτικού τομέα ο οποίος έχει κατ'εξοχήν 
ανάγκη πολύπλευρης παρέμβασης. Έτσι οι ενέργειες του ΕΤΠΑ επί θεμάτων 
τουρισμού θα συμπληρωθούν από παρεμβάσες του ΕΓΤΠΕ επί θεμάτων αγροτικού 
τουρισμού, καθώς και από παρεμβάσεις του ΕΚΤ. 
- στην αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού η οποία θα στηριχθεί 
ταυτοχρόνως σε προσπάθεια όσον αφορά τον εξοπλισμό κατάρτισης που θα 
συγχρηματοδοτηθεί από το ΕΤΠΑ και σε παρέμβαση προς όφελος των ενεργειών 
κατάρτισης μέσω του ΕΚΤ. 
β) Πιο ισόρροπη κατανοιιή των πιστώσεων του ΕΤΠΑ υεταΕύ των Βασικών υποδουών 
και Twv παραγωγικών sngvSOoswv 
Η συμβολή της περιφερειακής πολιτικής στη μείωση των περιφερειακών 
ανισοτήτων στην Κοινότητα, συνίσταται κυρίως στην ενθάρρυνση των 
παραγωγικών επενδύσεων χάρη στις οποίες δημιουργούνται θέσεις απασχόλησης 
και στην ενθάρρυνση των επενδύσεων στον τομέα των υποδομών οι οποίες 
συνδέονται με την ανάπτυξη των οικονομικών δραστηριοτήτων - δεδομένου ότι 
οι περιφερειακές ανισότητες όσον αφορά την παραγωγικότητα, την απασχόληση 
και το εισόδημα, δεν μπορούν να μειωθούν παρά μόνο εάν η παραγωγή και ο 
αριθμός των θέσεων απασχόλησης που δημιουργούνται στα κράτη μέλη και στις 
μειονεκτούσες περιοχές, αυξάνονται με ρυθμό σαφώς ταχύτερο από τον 
κοινοτικό μέσο όρο. 
Βασιζόμενη στις κατευθύνσεις περιφερειακής πολιτικής, η Επιτροπή φρόντισε, 
κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης, να αυξήσει το μέρος των πιστώσεων των 
ταμείων που προορίζονταν για τις παραγωγικές επενδύσεις. Σ'αυτό το γενικό 
πλαίσιο και λαμβανομένης υπόψη της δομής των αιτήσεων που είχαν απευθυνθεί 
στο ΕΤΠΑ όσον αφορά τις βασικές υποδομές, καταβλήθηκαν ιδιαίτερες 
προσπάθειες σχετικά με την αναγκαιότητα της εξισορρόπησης των παρεμβάσεων 
προς όφελος των παραγωγικών επενδύσεων. 
Και, ναι μεν - σύμφωνα με τους όρους της διαπραγμάτευσης - οι βασικές 
- 27 -
υποδομές θα συνεχίσουν να αποτελούν την πρώτη προτεραιότητα για τις 
περιφέρειες του στόχου 1, η υποστήριξη όμως των παραγωγικών τομέων 
αναμένεται ότι θα απορροφήσει ένα σημαντικό μέρος των κονδυλίων που είναι 
εγγεγραμμένα στα ΚΠΣ, δεδομένου ότι οι βασικές υποδομές αντιπροσωπεύουν, 
στα ΚΠΣ, περισσότερο από το ήμισυ των συνολικών πιστώσεων του ΕΤΠΑ (10.381 
εκατ. ECU επί συνόλου 20.960) και το 29 % του συνολικού ποσού το οποίο 
διατίθεται από τα τρία ταμεία για τον στόχο 1, ενώ η ενίσχυση των 
παραγωγικών τομέων απορροφά το 18 % περίπου του ΕΤΠΑ και το 17 % περίπου 
του ΕΚΤ. Σ'αυτή την κατηγορία δαπανών περιλαμβάνονται οι άμεσες επενδύσεις 
στις επιχειρήσεις, οι υπηρεσίες που τους παρέχονται, η έρευνα - ανάπτυξη 
και η τεχνική κατάρτιση. Εξάλλου, οι επενδύσεις σε υποδομές και οι 
δραστηριότητες που είναι άμεσα συνδεδεμένες με τους παραγωγικούς τομείς 
αντιπροσωπεύουν το 9 % περίπου των κονδυλίων του ΕΤΠΑ. Συνολικά για τα επτά 
ενδιαφερόμενα κράτη, το συνολικό ποσό το οποίο διατίθεται γι'αυτές τις δύο 
κατηγορίες παρέμβασης αντιπροσωπεύει το 27 % των συνδρομών του ΕΤΠΑ και το 
21 % του συνολικού ποσού που διατίθεται από τα τρία ταμεία για το στόχο 1. 
Η κατάσταση ποικίλλει σε σημαντικό βαθμό ανάλογα με τα κράτη μέλη. Στην 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ και την ΙΤΑΛΙΑ, το ποσοστό των πιστώσεων που διατίθενται γι'αυτές 
τις δύο κατηγορίες δαπανών υπερβαίνει κατά πολύ τον κοινοτικό μέσο όρο. Για 
την ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ, αντιθέτως, χρειάστηκε να καταβληθούν σημαντικές προσπάθειες 
για να περιοριστεί το μέρος των κονδυλίων του ΕΤΠΑ το οποίο πρόκειται να 
διατεθεί στις βασικές υποδομές, για τις οποίες υπάρχουν ακόμα σημαντικές 
ανάγκες. Στην ΙΣΠΑΝΙΑ, το μέρος που προβλέπεται για τον εκσυγχρονισμό των 
βασικών υποδομών θα συνεχίσει να είναι πολύ σημαντικό (67 % των συνολικών 
πιστώσεων του ΕΤΠΑ, που αντιστοιχούν σε 4.173 εκατ. ECU). Σημειωτέον ότι σε 
κανένα άλλο κράτος μέλος το μέρος που προορίζεται για παραγωγικές 
επενδύσεις και για δραστηριότητες που είναι άμεσα συνδεδεμένες με αυτές, 
δεν είναι κατώτερο από το 10 %. (βλ. παραρτήματα IV2 έως IV9). 
Υ) EvYKEYTPtfon im παο6ϋΒάθ6Μν 0£ έϊαν. nepiopiouévo αοι&ώ oLtem 
προτεραιότητας 
Για να βελτιωθεί η συγκέντρωση των κοινοτικών παρεμβάσεων, οι άξονες 
προτεραιότητας που χαράχθηκαν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων είναι 
περιορισμένοι και αντικατοπτρίζουν έναν ορισμένο αριθμό κατευθύνσεων οι 
οποίες είναι κοινές για το σύνολο των ενδιαφερομένων κρατών μελών. 
Αντικατοπτρίζουν τις κυριότερες κατηγορίες προτεραιότητας της διαρθρωτικής 
δράσης τις οποίες η Επιτροπή έχει την πρόθεση να υποστηρίξει στις χώρες 
αυτές : 
- την άρση της απομόνωσης των περιφερειών πράγμα που συνεπάγεται κυρίως 
τον εκσυγχρονισμό των βασικών υποδομών· 
- την υποστήριξη της βιομηχανίας, της βιοτεχνίας και την παροχή υπηρεσιών 
στις επιχειρήσεις· 
- τον τουρισμό· 
- την αξιοποίηση των γεωργικών πόρων και την ανάπτυξη της υπαίθρου· 
- τις υποδομές στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων· 
- την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού. 
Πριν από την περιγραφή της κατανομής των πιστώσεων, χρειάζεται να 
υπενθυμιστεί ότι οι υφιστάμενες υποχρεώσεις έχουν περιληφθεί στα ΚΠΣ (ΜΟΠ 
και ΟΑΕ). Αποτελούν σημαντικό μέρος των ΚΠΣ δεδομένου ότι, για το σύνολο 
των επτά χωρών, ανέρχονται σε 3.632 εκατ. ECU επί συνολικού διαθέσιμου 
ποσού 36.200 εκατ. ECU. Οι περισσότερες από τις υποχρεώσεις που 
υπολείπονται να πληρωθούν κατά την περίοδο υλοποίησης των ΚΠΣ, θα 
- 28 -
επιβαρύνουν το ΕΤΠΑ (2.930 εκατ. ECU)· οι υπάρχουσες υποχρεώσεις που 
αντιστοιχούν στα άλλα δύο ταμεία είναι περιορισμένες (ΕΚΤ : 426· ΕΓΤΠΕ : 
276 εκατ. ECU). 
Η κατανομή των πιστώσεων των τριών ταμείων, δηλαδή 36.200 εκατ. ECU για το 
σύνολο των ΚΠΣ έχει ως εξής : 
- για την άρση της απομόνωσης θα πρέπει να διατεθούν 10.657 εκατ. ECU, 
δηλαδή το 29 % του συνόλου των πιστώσεων που διατίθενται για τον 
στόχο 1. Το ΕΤΠΑ θα αναλάβει τις περισσότερες από τις παρεμβάσεις των 
οποίων το προβλεπόμενο ποσό ανέρχεται σε 10.381 εκατ. ECU. Αυτός ο 
άξονας περιλαμβάνει ενέργειες οι οποίες θα αναληφθούν γι'αυτόν τον 
εκσυγχρονισμό των βασικών υποδομών : 
* συγκοινωνίες (οδικά δίκτυα, εθνικές οδοί, σιδηρόδρομοι, εσωτερικές 
πλωτές οδοί και λιμενικά έργα, αεροδρόμια, αστικές συγκοινωνίες), 
* τηλεπικοινωνίες, 
* ενεργειακοί και υδραυλικοί εξοπλισμοί, 
* εξοπλισμοί κατάρτισης, 
* κοινωνικές και υγειονομικές υποδομές. 
- Η βιομηχανία, η βιοτεχνία και ο τουρισμός θα πρέπει να λάβουν το 15 % 
της πολυετούς συνολικής χρηματοδότησης. Το ΕΤΠΑ θα συμβάλλει κατά 3.755 
εκατ. ECU και το ΕΚΤ κατά 1.712 εκατ. ECU. Στόχος του άξονα αυτού είναι 
η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων μέσω μέτρων στήριξης 
των παραγωγικών επενδύσεων υπέρ της βιομηχανίας, της βιοτεχνίας, των 
υπηρεσιών και των τουριστικών υποδομών. Επιπλέον, προβλέπονται ενέργειες 
παροχής υπηρεσιών στις επιχειρήσεις, ιδίως στους τομείς της παροχής 
υπηρεσιών συμβούλου και της μεταφοράς τεχνολογίας. Τέλος, προβλέπονται 
επίσης μέτρα υπέρ της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας καθώς 
και μέτρα για την τεχνική και επαγγελματική κατάρτιση· 
- για την αξιοποίηση των γεωργικών και των αλιευτικών πόρων θα χορηγηθούν 
6.364 εκατ. ECU, δηλαδή το 18 % των διαθεσίμων πιστώσεων. Το ΕΓΤΠΕ θα 
εξασφαλίσει το κυριότερο μέρος της χρηματοδότησης ύψους 4.978 εκατ. ECU, 
με την υποστήριξη του ΕΤΠΑ το οποίο θα εξασφαλίσει 1.204 εκατ. ECU και 
του ΕΚΤ που θα εξασφαλίσει 182 εκατ. ECU· 
Ένας μεγάλος αριθμός μεταξύ των περιφερειών του στόχου 1 παρουσιάζουν 
προβλήματα ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών που χαρακτηρίζονται από την 
απομόνωση και την ανάγκη άρσης της, παραγωγικά συστήματα ανεπαρκή και 
ανεπαρκώς διαφοροποιημένα. Δίνεται έμφαση στα μέτρα υπέρ της αξιοποίησης 
των γεωργικών πόρων, στις ενέργειες υπέρ της αγροτικής ανάπτυξης και στα 
οριζόντια μέτρα στο πλαίσιο του στόχου 5α (βελτίωσης της 
αποτελεσματικότητας των γεωργικών και δασικών δομών και των δομών 
μεταποίησης και εμπορίας). Συμπληρωματικά, πρόκειται να αναληφθούν 
ενέργειες υπέρ του αγροτικού τουρισμού με σκοπό τη διαφοροποίηση της 
οικονομικής δραστηριότητας, και υπέρ της επαγγελματικής κατάρτισης για 
τους γεωργούς· 
- για τις υποδομές στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων αναμένεται ότι 
θα διατεθούν 2.184 εκατ. ECU, δηλαδή το 6 % της συνολικής 
χρηματοδότησης. Το ΕΤΠΑ θα διαθέσει το κυριότερο μέρος των μέσων (1.976 
- 29 -
εκατ. ECU). Αυτός ο άξονας περιλαμβάνει κυρίως τα ακόλουθα μέτρα : 
* δημιουργία περιοχών υποδομής για βιομηχανικές και βιοτεχνικές 
επιχειρήσεις, 
* υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών και τεχνικής πληροφόρησης, 
* μέτρα υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος· 
- η αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού αντιπροσωπεύει 7.748 εκατ. ECU, 
δηλαδή το 21 % του διαθέσιμου συνολικού ποσού. 0 άξονας αυτός θα 
χρηματοδοτηθεί από το ΕΚΤ (7.159 εκατ. ECU). Το ΕΤΠΑ θα καλύψει τις 
ανάγκες χρηματοδότησης που θα απαιτηθούν για τη βελτίωση των δομών 
κατάρτισης. 0 άξονας αυτός περιλαμβάνει μέτρα υπέρ της τεχνικής 
εκπαίδευσης, της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και της μαθητείας, ενέργειες 
εκσυγχρονισμού των εξοπλισμών κατάρτισης καθώς και ενέργειες που 
καλύπτουν ένα ή περισσότερους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας και 
που δεν έχουν ενταχθεί στους υπόλοιπους αναπτυξιακούς άξονες. 
Στον άξονα αυτόν έχουν επίσης ενταχθεί ενέργειες που πρέπει να 
διεξαχθούν στα πλαίσια των στόχων 3 και 4. 
ΣΤΟ πλαίσιο των διαπραγματεύσεων δόθηκε προτεραιότητα : 
- στις ενέργειες κατάρτισης-απασχόλησης που χρειάζονται για την ενίσχυση 
των παραγωγικών τομέων, αλλά επίσης και στις ενέργειες που είναι 
σύμφωνες με τις κατευθύνσεις που έχουν χαραχθεί στο ΕΚΤ· 
- η Επιτροπή έχει επίσης επιδιώξει να ενθαρρύνει τα προγράμματα βελτίωσης 
των δομών κατάρτισης, τα είδη κατάρτισης που οδηγούν σε ειδικεύσεις οι 
οποίες είναι αναγκαίες για τα ερευνητικά προγράμματα καθώς και τη 
διοργάνωση ενεργειών υπέρ συγκεκριμένων κατηγοριών : όπως παραδείγματος 
χάρη τις ενέργειες υπέρ των γυναικών, ενέργειες των οποίων έχει 
ενθαρρύνει η Επιτροπή την ανάληψη σε ορισμένα κράτη, όπως η Ιρλανδία. 
Σε όλα τα κράτη τα οποία αφορά ο στόχος 1 χάρη στη διαπραγμάτευση των ΚΠΣ 
δόθηκε η δυνατότητα να προωθηθεί η περιφερειακή προσέγγιση των προβλημάτων 
κατάρτισης και απασχόλησης λαμβανομένων υπόψη, βεβαίως, των διαφορετικών 
συστημάτων που ισχύουν σε κάθε χώρα. 
Κάθε φορά που αυτό ήταν εφικτό, η Επιτροπή ενεθάρρυνε την προσφυγή στις 
παρεμβάσεις στις οποίες συμμετέχουν πολλά ταμεία. Το σύνολο των ΚΠΣ σχετικά 
με τις περιφέρειες του στόχου 1 απευθύνεται έτσι στον πολυταμειακό 
μηχανισμό κατά τρόπο περισσότερο ή λιγότερο έντονο σε συνάρτηση, ιδίως, με 
τις θεσμικές δομές που ισχύουν στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. 
δ) Η επιδίωΕη βελτίωσης της κατανομής TWV χρηματοδοτικών πόρ«ν Μ6ταΣν τον κεντρικού και του πεοιωερειακού επιπέδου 
Κατά πρώτον λόγο, η Επιτροπή μερίμνησε ώστε όλα τα ΚΠΣ, εκτός από τις 
περιπτώσεις της ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ, της ΓΑΛΛΙΑΣ και του ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ (ΒΟΡΕΙΑ 
- 30 -
ΙΡΛΑΝΔΙΑ), χώρες για τις οποίες τα σχέδια είχαν εξαρχής περιφερειακό 
χαρακτήρα, να περιλαμβάνουν δύο σκέλη : 
- ένα σκέλος στο οποίο υπάγονται οι ενέργειες που αφορούν περισσότερες 
από μία περιφέρεια, 
- ένα άλλο σκέλος στο οποίο περιλαμβάνονται τα επιμέρους κοινοτικά 
πλαίσια στήριξης. 
Στις ενέργειες που αφορούν περισσότερες από μία περιφέρειες 
συμπεριλαμβάνονται οι ενέργειες που αναλαμβάνονται στο κεντρικό επίπεδο των 
οποίων οι επιπτώσεις υπερβαίνουν, κατά γενικό κανόνα, το περιφερειακό 
επίπεδο. Στο δεύτερο σκέλος συμπεριλαμβάνονται οι ενέργειες οι οποίες 
έχουν προγραμματιστεί και πραγματοποιούνται στο περιφερειακό ή στο τοπικό 
επίπεδο. 
Αυτή η δίπτυχη προσέγγιση αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και επελέγη 
για την ΙΣΠΑΝΙΑ, την ΕΛΛΑΔΑ, την ΙΤΑΛΙΑ και την ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ. 
Εκ παραλλήλου, πρόθεση της Επιτροπής ήταν να επιτευχθεί ισορροπία όσον 
αφορά την κατανομή των πόρων του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ προς όφελος της 
περιφερειακής δράσης. Ουσιαστικές τροποποιήσεις επετεύχθησαν στην ΙΣΠΑΝΙΑ 
όπου το τμήμα των κονδυλίων που πρόκειται να διατεθούν για ενέργειες οι 
οποίες δεν υπάγονται στην αρμοδιότητα του κεντρικού επιπέδου, θα είναι 
σημαντικότερο από αυτό που προβλέπεται στο σχέδιο (42% αντί για 35%). Στην 
Ιταλία, προβλεπόταν στο ΣΠΑ ισομερής κατανομή μεταξύ των πολυπεριφερειακών 
και των περιφερειακών πιστώσεων - κατανομή που αφορά μόνο τις νέες 
ενέργειες. Παρά τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν κατά τη διαπραγμάτευση, η 
ισορροπία αυτή δεν μεταβλήθηκε σημαντικά (49% για το πολυπεριφερειακό· 51% 
για τις περιφέρειες και 45%, 55% λαμβάνοντας υπόψη μόνο τις νέες 
ενέργειες). 
Δίνοντας κατά τι μικρότερη έμφαση στις βασικές υποδομές, η Επιτροπή έδωσε 
μεγαλύτερο πεδίο δράσης στους περιφερειακούς οργανισμούς της οικονομικής 
ανάπτυξης οι οποίοι υποστηρίζουν, στις περιφέρειες τους, παρεμβάσεις υπέρ 
των επενδύσεων, ενισχύσεις στις MME - ΜΜΒ ή και ενέργειες τοπικής 
ανάπτυξης. 
Έτσι στα ΚΠΣ διατίθεται, όσον αφορά την τοπική ανάπτυξη, κατά μέσον όρο το 
5% περίπου των πόρων γι'αυτό το είδος παρεμβάσεων μετά από τις 
διαπραγματεύσεις, ενώ τα μέτρα αυτά απουσίαζαν παντελώς από τα σχέδια που 
είχαν υποβληθεί από ορισμένα κράτη μέλη. 
ε) Ο KOOPPIOUOC των υοοωών πaoέuβaσnc 
Κατ'εφαρμογή του άρθρου 8 του κανονισμού-πλαισΙου, έπρεπε να 
διευκρινίζονται στα ΚΠΣ οι μορφές παρέμβασης οι οποίες επρόκειτο να 
επιλεγούν από τα κράτη μέλη για την εφαρμογή του ΚΠΣ και οι οποίες 
καθορίζονται στο άρθρο 5 του ίδιου κανονισμού (συγχρηματοδότηση των 
λειτουργικών προγραμμάτων ή ενός καθεστώτος εθνικών ενισχύσεων, ή 
καταλλήλων σχεδίων, παροχή συνολικών επιχορηγήσεων και ενίσχυση της 
τεχνικής βοήθειας). Η έγκριση των μορφών παρέμβασης συνίσταται στην 
απόφαση δέσμευσης των κονδυλίων, δεδομένου ότι το ΚΠΣ δεν αποτελεί, σύμφωνα 
με τον κανονισμό, παρά μόνο μία δήλωση προθέσεων. 
Κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης, η Επιτροπή επεδίωξε να της 
παρασχεθούν εκ μέρους κάθε κράτους μέλους συγκεκριμένες ενδείξεις επ'αυτού 
του σημείου, δεδομένου ότι τα ΣΠΑ ήταν κατά γενικό κανόνα ανεπαρκή. 
Επειδή τα κράτη μέλη είχαν πολύ λίγο χρησιμοποιήσει τη δυνατότητα που τους 
είχε παρασχεθεί να υποβάλλουν ταυτοχρόνως με τα σχέδια αιτήσεις συνδρομής, 
η Επιτροπή ανέπτυξε, στο πλαίσιο του δικαιώματος της για ανάληψη 
πρωτοβουλίας το οποίο προβλέπεται στο προαναφερθέν άρθρο 5, τη δική της 
- 31 -
ν 
άποψη όσον αφορά τις μορφές παρέμβασης. Επέμεινε ιδιαίτερα για να 
εκπονηθούν από τα κράτη μέλη πολυταμειακά προγράμματα για τις περιπτώσεις 
στις οποίες υπάρχουν πράγματι οικονομικές αλληλεξαρτήσεις. Τα προγράμματα 
αυτά, για τα οποία προβλέπεται μία και μόνη απόφαση χορήγησης συνδρομής 
κατ'εφαρμογήν του άρθρου 14.3 του συντονιστικού κανονισμού, συνιστούν 
αποτελεσματικότερο τρόπο διαχείρισης των συνδρομών, δεδομένου ότι 
συμπεριλαμβάνουν μέτρα τα οποία αναπτύσσουν μεταξύ τους συνεργίες και 
επιτρέπουν την συνολική αντιμετώπιση των προβλημάτων. 
Αυτή η προσέγγιση έγινε αποδεκτή, από την εποχή της διαπραγμάτευσης των ΚΠΣ 
ήδη, από ορισμένα κράτη μέλη, όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιρλανδία, η 
Πορτογαλία. 
Από τις αιτήσεις που έχουν υποβληθεί από τα κράτη μέλη, μπορεί να 
διαπιστωθεί ότι το μεγαλύτερο μέρος των ΚΠΣ θα εφαρμοστεί υπό μορφή 
λειτουργικών προγραμμάτων, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στους κανονισμούς. 
Κατά δεύτερο λόγο, οι βασικές υποδομές πολύ μεγάλου μεγέθους θα αποτελέσουν 
αντικείμενο αίτησης υπό τη μορφή του μεγάλου σχεδίου, που είναι ένας 
μηχανισμός ο οποίος φαίνεται ιδιαίτερα κατάλληλος γι'αυτό το είδος 
επένδυσης. 
Η πρακτική των συνολικών επιχορηγήσεων είναι ακόμη αρκετά περιορισμένη, 
πράγμα που μπορεί να δικαιολογηθεί, αφενός από τον καινοτόμο χαρακτήρα 
αυτού του είδους παρέμβασης της οποίας τα πλεονεκτήματα δεν έχουν ακόμα 
πλήρως διαπιστωθεί και, αφετέρου, από το γεγονός ότι ο μηχανισμός αυτός ο 
οποίος αποσκοπεί σε αποκέντρωση της διαχείρισης &πέρ ενός ενδιάμεσου 
οργανισμού, αντιμετωπίζει ορισμένες διοικητικές αντιστάσεις που οφείλονται 
στην εσωτερική οργάνωση που χαρακτηρίζει ορισμένα κράτη μέλη. 
13 Ποοετοιυασία και ένκοιοη των υοοωών παpέuβασnc 
Από την άποψη της δραστηριότητας των ταμείων όσον αφορά τις υποχρεώσεις, το 
έτος 1989 χαρακτηρίζεται από την παράλληλη εφαρμογή διαφορετικών 
κανονιστικών ρυθμίσεων. 
Για το ΕΚΤ το άρθρο 9 του κανονισμού 4255/88 διευκρινίζει ότι οι αιτήσεις 
συνδρομής που έχουν υποβληθεί για το έτος 1989 συνεχίζουν να διέπονται από 
την απόφαση 83/516 του Συμβουλίου σχετικά με τις αποστολές του ταμείου. 
Κατ'εφαρμογή του άρθρου αυτού, οι υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί στον 
προϋπολογισμό του 1989 με απόφαση της 23ης Μαρτίου, έχουν αναληφθεί 
κατ'εφαρμογή της προηγούμενης κανονιστικής ρύθμισης. Οι υποχρεώσεις αυτές 
επανεγγράφονται προς υπόμνηση στα ΚΠΣ. 
Όσον αφορά το ΕΤΠΑ, ο κανονισμός 1784/84 καταργήθηκε με την επιφύλαξη της 
εφαρμογής των μεταβατικών μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 15 του 
συντονιστικού κανονισμού και του άρθρου 33 του ίδιου κανονισμού που 
αποσκοπεί στην εξασφάλιση της συνέχειας της δραστηριότητας των ταμείων κατά 
την περίοδο που εκτείνεται μέχρι την 1η Οκτωβρίου 1989. Το ίδιο ισχύει για 
το ΕΤΓΠΕ για το οποίο ο προηγούμενος κανονισμός 729/70 έχει καταργηθεί, με 
την επιφύλαξη της εφαρμογής του στις δύο προαναφερθείσες διατάξεις. 
Μία λεπτομερής έκθεση για την δραστηριότητα των ταμείων πρόκειται να 
παρουσιαστεί ως συμπλήρωμα της παρούσας έκθεσης, και κατ'εφαρμογή του 
άρθρου 25 παράγραφος 1 εδάφιο 2 του συντονιστικού κανονισμού, σύμφωνα με 
τον οποίο προβλέπεται ότι πρέπει να υποβληθεί στις συμβουλευτικές επιτροπές 
μία έκθεση σχετικά με την πρόοδο που θα έχει επιτευχθεί σχετικά με την 
πραγματοποίηση των συνδρομών των ταμείων. Τα συμπεράσματα της έκθεσης 
αυτής θα ανακοινωθούν προς πληροφόρηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 
Παρόλο που η δραστηριότητα των ταμείων υπάγεται κατά μεγάλο μέρος στην 
προηγούμενη κανονιστική ρύθμιση, έπρεπε, από το 1989 ήδη, τα κράτη μέλη να 
προετοιμάσουν λειτουργικά σχέδια ούτως ώστε οι νέες ενέργειες να αρχίσουν 
να διεξάγονται χωρίς καθυστερήσεις. Η Επιτροπή όφειλε να είναι σε θέση, 
- 32 -
λαμβανομένων υπόψη των δημοσιονομικών διαθεσιμότητων, να εγκρίνει ορισμένα 
από τα σχέδια αυτά. Μ'αυτό το πνεύμα, και καθ'όλη τη διάρκεια της 
διαπραγμάτευσης για τα ΚΠΣ, η Επιτροπή επέμεινε ούτως ώστε τα κράτη μέλη να 
παρουσιάσουν το ταχύτερο δυνατό τις αιτήσεις συνδρομής. 
Εκτός από τον κανονισμό του ΕΚΤ στον οποίο οριζόταν ως ημερομηνία υποβολής 
των αιτήσεων η 31η Αυγούστου 1989 για τις ενέργειες οι οποίες επρόκειτο να 
διεξαχθούν το 1990, για τα δύο άλλα ταμεία δεν ορίστηκαν συγκεκριμένες 
προϋποθέσεις για την παρουσίαση των φακέλων. Όπως προαναφέρθηκε, τα κράτη 
μέλη υπήρξαν συχνά απρόθυμα όσον αφορά την υποβολή σχεδίων, ακόμα και πριν 
από το πέρας της διαπραγμάτευσης για τα ΚΠΣ. Τα κράτη μέλη προτίμησαν να 
αναμείνουν μέχρις ότου η διαπραγμάτευση έχει αρκετά προχωρήσει, ή ακόμα και 
ολοκληρωθεί, για να περάσουν στην άμεσα λειτουργική φάση. 
Παρά τις δυσκολίες αυτές, η Επιτροπή ήταν σε θέση να εγκρίνει σχέδια 
σχετικά με νέες ενέργειες των ΚΠΣ κατά το τέλος του έτους 1989. Η 
διαπίστωση που προκύπτει είναι ότι, κατά πρώτον λόγο, τα κράτη μέλη 
υπέβαλαν με μεγαλύτερη ευκολία εθνικά προγράμματα, τα οποία συνεπάγονται 
μικρότερο αριθμό εταίρων απο τα προγράμματα των περιφερειών. 
Κατά δεύτερο λόγο, καθίσταται προφανές ότι, για το σύνολο των ταμείων, οι 
χώρες του στόχου 1 ή - ενίοτε - ορισμένες περιφέρειες της ίδιας χώρας 
προοδεύουν με διαφορετικό τρόπο, δεδομένου ότι, παρά την ταυτόχρονη έγκριση 
του συνόλου σχεδόν των ΚΠΣ, η πραγματική υλοποίηση των κοινοτικών 
υποχρεώσεων πραγματοποιείται ανάλογα με την ικανότητα των ενδιαφερομένων 
περιφερειών ή χωρών να παρουσιάσουν το ταχύτερο δυνατόν λειτουργικά σχέδια, 
θα πρέπει, κατά συνέπεια, να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην παρακολούθηση και 
στην εκτέλεση του ΚΠΣ ούτως ώστε ο ρυθμός των υποχρεώσεων να είναι 
αρμονικός. 
1.4 θλοκλήρ«οη τν>ν μέτρνιν υπέρ τπς Υ6κργ(ας και της ανάπτνίης της νπαίθρον 
1.4.1 Το γενικό πλαίοιο 
Για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών της Κοινότητας, η 
Επιτροπή αποφάσισε να χαράξει πολιτική ανάπτυξης της υπαίθρου της οποίας 
σκοπός είναι η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των αγροτικών περιοχών -
πράγμα που συνεπάγεται ότι η δράση για τη βελτίωση των γεωργικών δομών θα 
συνεχιστεί αλλά επίσης ότι θα υποστηριχθούν ενέργειες, υπέρ της 
διαφοροποίησης της αγροτικής παραγωγής (π.χ. δάση, αγροτικός τουρισμός), 
της αγροτικής οικονομίας, και της ανάπτυξης των τοπικών υποδομών. Προς 
αυτόν τον σκοπό για την περίοδο 1989-1993, θα διατεθούν στο ΕΓΤΠΕ πιστώσεις 
συνολικού ύψους 5.427 εκατ. Ecu. 
Στο πνεύμα της εταιρικής σχέσης αποφασίστηκε, σε συμφωνία με τα κράτη μέλη 
και τις περιφέρειες, να κατανεμηθούν οι πόροι μεταξύ των οριζοντίων μέτρων 
(στόχος 5α) και των άλλων μέτρων ανάλογα με τις ανάγκες. 
Οι περισσότερες από τις περιφέρειες του στόχου 1 επωφελούνται ήδη από 
ειδικές περιφερειακές ενέργειες υπέρ της ανάπτυξης της γεωργίας και των 
αγροτικών περιοχών. Τα κράτη μέλη είχαν τη δυνατότητα επιλογής να 
συνεχίσουν να εφαρμόζουν τα υφιστάμενα μέτρα μέχρι την εκπνοή τους 
(δεδομένου ότι οι αντίστοιχες συνδρομές συμπεριλαμβάνονται στα ΚΠΣ) ή να 
αρχίσουν να εφαρμόζουν τα νέα μέτρα για τα οποία οφείλουν να παρουσιάσουν 
λειτουργικά σχέδια. 
Εξάλλου, λόγω της μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών ταμείων, ορισμένα 
καθήκοντα του ΕΓΤΠΕ έχουν μεταφερθεί στα άλλα δύο ταμεία. Αυτό ισχύει για 
την επαγγελματική κατάρτιση στον τομέα της γεωργίας η οποία υπάγεται 
κατ'αρχήν στο ΕΚΤ, και για την χρηματοδότηση των αγροτικών υποδομών η οποία 
υπάγεται στο ΕΤΠΑ. 
- 33 -
Εντούτοις, σύμφωνα με το άρθρο 21 του κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 
797/85 της 12ης Μαρτίου 1989, το ΕΓΤΠΕ δύναται να παρεμβαίνει στον τομέα 
της κατάρτισης σε αγροτικά Βέματα, αποκλειστικά και μόνο όμως στον βαθμό 
κατά τον οποίο οι ενέργειες δεν μπορούν να συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ 
και για τις ενέργειες επαγγελματικής ειδίκευσης οι οποίες συνδέονται με 
τελείως ειδικά μέτρα (πριμοδότηση της εγκατάστασης νέων γεωργών· 
πριμοδότηση για τη δημιουργία νέας λογιστικής). 
1.4.2 Η ενοωυάτωοη στα ΚΠΣ ειδικών υέτοων νια τα οποία έγει ήδη ληφθεί ή 
λαυΒάνεται επί του naoovToc απόωαοη στο πλαίσιο του ΕΓΤΠΕ 
Σε όλα τα ΚΠΣ του στόχου 1 έχουν επανεγγραφεί εν μέρει ειδικές και 
περιφερειακές ενέργειες οι οποίες είχαν αποφασιστεί προηγουμένως και των 
οποίων η συνέχιση συνεπάγεται δημοσιονομικές υποχρεώσεις μεταξύ του 1989 
και του 1993. Έτσι, η συμμετοχή του ΕΓΤΠΕ για την περίοδο 1989-1993 
περιλαμβάνει τα οριζόντια μέτρα (στόχος 5α) τα οποία αντιστοιχούν στο 48,5% 
της κοινοτικής χρηματοδότησης, τα ήδη υφιστάμενα περιφερειακά μέτρα των 
οποίων η εφαρμογή συνεχίζεται (25,2%) και τα νέα περιφερειακά μέτρα 
(26,3%). Για τον λόγο αυτό, επιβάλλεται διαχωρισμός μεταξύ των μέτρων που 
είναι εφαρμοστέα το 1989 στα οποία περιλαμβάνονται επίσης τα ΜΟΠ, και των 
προβλεπόμενων μέτρων τα οποία συνιστούν τον κύριο σκελετό των ΚΠΣ. Πρέπει 
να γίνει διαχωρισμός μεταξύ τριών ομάδων μέτρων, ανάλογα με τη φύση και με 
τους στόχους τους : 
Ei6iKéc ενέονειεί που συνδέονται υε ooiouévouc παοανωνικούΓ τουεte 
Στις ενέργειες αυτές περιλαμβάνονται : 
- Η βελτίωση του συστήματος και εμπορίας των εσπεριδοειδών, το οποίο 
εφαρμόζεται στην ΕΛΛΑΔΑ*1), στην ΙΤΑΛΙΑ και την ΚΟΡΣΙΚΗ Έχουν επίσης 
χορηγηθεί ενισχύσεις κατόπιν αιτήσεως των γεωργών που επλήγησαν από 
θεομηνίες το 1987 στην ΕΛΛΑΔΑ*2) και σε τρεις ιταλικές περιφέρειες 
(3). 
Η ισχύς των ενεργειών αυτών πρόκειται να λήξει στο τέλος του 1990 για 
την ΕΛΛΑΔΑ και τον Ιούνιο του 1991 για την ΙΤΑΛΙΑ. 0 βασικός 
κανονισμός για την ΚΟΡΣΙΚΗ έχει εκπνεύσει, αναμένονται να γίνουν 
αισθητές, όμως ακόμα κατά την περίοδο 1989-1993, μικρές χρηματοδοτικές 
επιπτώσεις. 
- Βελτίωση της αμπελουργίας τα μέτρα αναδιάρθρωσης των αμπελώνων 
αφορούν δύο κράτη μέλη την ΕΛΛΑΔΑ*4) και την ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ*5). Τα 
μέτρα αυτά θα έχουν, φυσικά, χρηματικές επιπτώσεις για την περίοδο που 
καλύπτεται από τα ΚΠΣ (1989-1993), δεδομένου ότι η αρχική τους διάρκεια 
εκτείνεται πέραν του 1993. 
- Ενέργειες για την ανάπτυξη των ελαιώνων : από όλες τις περιφέρειες του 
στόχου 1, μόνο η ΕΛΛΑΔΑ επωφελείται ειδικής ενέργειας*6). 
Αντίθετα, για την ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ, έχει επανεγγραφεί δυνάμει του ειδικού 
(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2511/69 - ΕΕ αριθ. L 318 της 18.12.1969 - Όπως 
τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1204/82 - ΕΕ αριθ. L 140 
της 20.05.1982 
(2) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3223/88 - ΕΕ αριθ. L 288 της 21.10.1988 
(3) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1130/89 - ΕΕ αριθ. L 119 της 29.04.1989 
(4) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 895/85 - ΕΕ αριθ. L 97 της 04.04.1985 
(5) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2239/86 - ΕΕ αριθ. L 196 της 18.07.1986 
(6) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3222/88 - ΕΕ αριθ. L 288 της 21.10.1988 
- 34 -
προγράμματος το οποίο αποτελεί μέρος του ΕΠΑΓΠ (PEDAP)*1), μια ενέργεια 
αναδιάρθρωσης ελαιώνων. Το ίδιο ισχύει για τη διαφοροποίηση ορισμένων 
παραγωγών, σχετικά με τη γεωργική ανάπτυξη των υπερπόντιων διαμερισμάτων 
της Γαλλίας (DOM). 
Με τη μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών ταμείων, οι ενέργειες αυτές έχουν 
ενσωματωθεί στα ΚΠΣ και θα συνεχίσουν, με την επιφύλαξη ορισμένων 
εξαιρέσεων, να εφαρμόζονται σύμφωνα με όσα προβλέπονταν πριν από τη 
μεταρρύθμιση. 
Πεοιωεοεια^ ενέρνε^ που αποσκοπούν στην ανάπτυξη Tnc νεωονίαο και Tnc 
νπαίθρον ΟΡιqyévwv π6Ρΐοχών πον αντΐΜ6Τ«π(ζονν δνοκολίες 
Οι ενέργειες αυτές χαρακτηρίζονται από προσέγγιση γεωγραφική περισσότερο 
παρά κλαδική και από συνολική θεώρηση των διαρθρωτικών προβλημάτων των εν 
λόγω περιοχών. Περιλαμβάνουν ευρύ φάσμα παρεμβάσεων οι οποίες αφορούν την 
γεωργική αναβάθμιση των αναπτυξιακά καθυστερημένων περιοχών της ΕΛΛΑΔΑΣ 
*2), της ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ*3) και της ΙΣΠΑΝΙΑΣ*4), την γεωργική εκλαΐκευση 
*5) στην ΙΤΑΛΙΑ*6) καθώς και τη γεωργική ανάπτυξη των υπερποντίων 
διαμερισμάτων της ΓΑΛΛΙΑΣ (5) και της ΒΟΡΕΙΑΣ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ*7) και του 
συνόλου του πορτογαλικού εδάφους (ΕΠΑΓΠ). 
Οι παρεμβάσεις αφορούν, ιδίως : 
- τις υποδομές στην ύπαιθρο (ΕΛΛΑΔΑ, ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ, ΙΣΠΑΝΙΑ, ΙΡΛΑΝΔΙΑ, 
ΒΟΡΕΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ, ΥΠΕΡΠΟΝΤΙΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ), 
_ την άρδευση (ΕΛΛΑΔΑ, ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ, ΙΣΠΑΝΙΑ, ΥΠΕΡΠΟΝΤΙΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 
ΓΑΛΛΙΑΣ), 
- την εδαφική βελτίωση (ΕΛΛΑΔΑ, ΙΣΠΑΝΙΑ, ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ, ΙΡΛΑΝΔΙΑ, ΒΟΡΕΙΑ 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ, ΥΠΕΡΠΟΝΤΙΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ), 
- την ενίσχυση ορισμένων παραγωγικών τομέων όπως η κτηνοτροφία και/ή 
ορισμένων τομέων φυτικής παραγωγής (οπωροκηπευτικά, ελαιώνες ...) για 
τους οποίους ισχύουν μέτρα αναδιάρθρωσης ή μετατροπής (ΕΛΛΑΔΑ, 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ, ΒΟΡΕΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ, ΥΠΕΡΠΟΝΤΙΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ), 
- τα μέτρα που αφορούν τα δάση (ΕΛΛΑΔΑ, ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ, ΙΣΠΑΝΙΑ, ΙΡΛΑΝΔΙΑ, 
ΥΠΕΡΠΟΝΤΙΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ), 
- τις αγροτικές κατοικίες (ΙΣΠΑΝΙΑ), 
- τις υποδομές γεωργικής κατάρτισης (ΕΛΛΑΔΑ, ΙΡΛΑΝΔΙΑ, ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ), 
- τις δραστηριότητες συμπληρώματος (ΙΡΛΑΝΔΙΑ), 
- την τεχνική αρωγή και τη δημοσιότητα (ΥΠΕΡΠΟΝΤΙΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 
ΓΑΛΛΙΑΣ, ΙΡΛΑΝΔΙΑ). 
Οι ενέργειες αυτές, οι οποίες καλύπτουν άνισες περιόδους στα ΚΠΣ, έχουν ως 
ελάχιστο κοινό παρανομαστή τα ακόλουθα δύο στοιχεία : 
(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3828/85 - ΕΕ αριθ. L 372 της 31.12.1985 
(2) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1975/82 - ΕΕ αριθ. L 214 της 22.07.1982 
(3) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1820/80 - ΕΕ αριθ. L 180 της 14.07.1980 
(4) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1118/88 - ΕΕ αριθ. L 107 της 28.04.1988 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3224/88 
Κατεπείγουσα παρέμβαση μετά από τις πλημμύρες του 1987 
(5) Οδηγία 81/527 
(6) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 270/79 - ΕΕ αριθ. L 38 της 14.02.1979 
(7) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1942/81 - ΕΕ αριθ. L 197 της 20.07.1981 
- 35 -
- Ένα λειτουργικό στοιχείο : η σύλληψη και η εφαρμογή τους ανταποκρίνονται 
στην επιδίωξη σφαιρικής προσέγγισης του συνόλου των προβλημάτων των 
ενδιαφερομένων περιοχών· 
- Ένα χρηματικό στοιχείο όλες αυτές οι ενέργειες συνεπάγονται, για 
διαφορετικές βεβαίως περιόδους και ποσά, δαπάνες υπό τη μορφή πιστώσεων 
υποχρεώσεων του ΕΓΤΠΕ κατά τη διάρκεια ενός τουλάχιστον μέρους της 
διάρκειας των αντιστοίχων ΚΠΣ. 
Όπως και για τις ειδικές ενέργειες οι οποίες είναι συνδεδεμένες με τους 
τομείς της παραγωγής, και εκτός ορισμένων εξαιρέσεων, οι εν λόγω ενέργειες 
είναι ενσωματωμένες στα ΚΠΣ. 
- To Y6WPYIKO μέρος των ΜΟΠ 
Σ'αυτά τα δύο είδη ενεργειών, πρέπει να προστεθεί για την ΕΛΛΑΔΑ, τις 
ιταλικές περιφέρειες του στόχου 1 και την ΚΟΡΣΙΚΗ (ΓΑΛΛΙΑ), το γεωργικό 
μέρος των ΜΟΠ το οποίο έχει συμπεριληφθεί στα αντίστοιχα ΚΠΣ. 
- 36 -
2 : Η ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ TON ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ, ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΘΟΡΙΩΝ ΚΥΡΙΩΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΟΙ 
ΟΠΟΙΕΣ ΕΠΛΗΓΗΣΑΝ ΣΟΒΑΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΚΜΗ (ΣΤΟΧΟΣ 2) 
2.1 npoo6iooiouoc των περιογών και των προτεραιοτήτων 
Η κοινοτική πολιτική υπέρ των βιομηχανικά παρακμαζουσών περιφερειών 
αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των προσπαθειών που καταβλήθηκαν για να 
εξασφαλιστεί η οικονομική και κοινωνική συνοχή. 
Ανάμεσα στις 900 περίπου περιοχές που πρότειναν τα κράτη μέλη η Επιτροπή 
αποφάσισε, μετά την γνωμοδότηση της επιτροπής για την ανάπτυξη και την 
ανασυγκρότηση των περιφερειών, ότι είναι επιλέξιμες 60 περιφέρειες 
καθορίζοντας εκείνες που είχαν πληγεί περισσότερο από τη βιομηχανική 
παρακμή με βάση τα κριτήρια που καθόρισε το Συμβούλιο*1). 
Πρόκειται κυρίως για περιφέρειες του επιπέδου NUTS III ή μικρότερες 
περιοχές, οι οποίες ανταποκρίνονται στα τρία βασικά κριτήρια επιλογής που 
προβλέπονται στο άρθρο 9, και άλλες περιοχές που επλήγησαν από την παρακμή 
ζωτικών βιομηχανικών τομέων αλλά και για περιοχές που συνορεύουν με εκείνες 
του βασικού πίνακα καθώς και για ένα μικρό αριθμό αστικών κοινοτήτων στις 
οποίες το ποσοστό ανεργίας είναι ιδιαίτερα υψηλό. 
Οι περιφέρειες αυτές, οι οποίες κατανέμονται σε εννέα κράτη μέλη, 
απαριθμούν 53,2 εκατ. κατοίκους, δηλαδή περίπου 16,36% του πληθυσμού της 
Κοινότητας. Επιπλέον, το Συμβούλιο περιέλαβε αυτεπαγγέλτως το ΒΕΡΟΛΙΝΟ 
στον πίνακα αυτό. 
Το ποσοστό συγκέντρωσης είναι, λαμβανομένου υπόψη του εύρους των προτάσεων 
των κρατών μελών, εΧαφρύς ανώτερο από εκείνο που αναφέρεται στο σημείο 
εκείνο του αιτιολογικού του κανονισμού-πλαισίου, το οποίο προέβλεπε ότι το 
ποσοστό συγκέντρωσης θα μπορούσε να φθάσει έως το 15% του πληθυσμού. 
0 πίνακας των επιλέξιμων περιφερειών παρατίθεται στο παράρτημα 1.8. 
Όπως και για το στόχο 1, η Επιτροπή περιέλαβε, στην απόφαση της 15ης 
Φεβρουαρίου 1989 ένα σημείωμα προσανατολισμού για τις κοινοτικές 
παρεμβάσεις του στόχου 2. 
Οι κύριες κατευθυντήριες γραμμές είναι κοινές για τους δύο στόχους. 
Ωστόσο, έχουν γίνει παρεκκλίσεις όσον αφορά το στόχο 2, αναφορικά με τον 
οποίο η Επιτροπή εύχεται να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στην ανάπτυξη των 
παραγωγικών επενδύσεων ώστε να δημιουργηθούν εναλλακτικές λύσεις για να 
αντισταθμιστούν οι θέσεις απασχόλησης που απωλέσθηκαν στις παρακμάζουσες 
βιομηχανίες. Επειδή πρόκειται για επενδύσεις σε υποδομές, θα πρέπει να 
είναι προσανατολισμένες προς την αναμόρφωση των εγκαταλελειμένων ή σε κακή 
κατάσταση βιομηχανικών χώρων και προς τις υποδομές ο εκσυγχρονισμός των 
οποίων είναι απαραίτητος για τη δημιουργία ή την ανάπτυξη οικονομικών 
δραστηριοτήτων, δεδομένου ότι, το πρόβλημα των περιφερειών αυτών δεν είναι 
κατά κανόνα η δημιουργία βασικών υποδομών οι οποίες υπάρχουν ήδη σε μεγάλο 
αριθμό. 
2.2 Αντιπαράθερη TWV gysgiwy με τονς προοανατολιομονς της Κοινότητας 
Ανάμεσα στο Μάρτιο και το Σεπτέμβριο 1989, οι περιφέρειες υπέβαλαν, μέσω 
των κυβερνήσεων των κρατών μελών, τα σχέδια τους για κοινωνική και 
οικονομική ανασυγκρότηση. Για κάθε μια από τις εξήντα ενδιαφερόμενες 
περιφέρειες, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία εκπόνησης των Κοινοτικών 
(1) Το άρθρο 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 του 
Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 1988 και ΕΕ αριθ. L 112 της 25ης Απριλίου 
1989. 
- 37 -
Πλαισίων Στήριξης σε συνεργασία με τις εθνικές καθώς και με τις 
περιφερειακές αρχές. 
Όλα τα ΚΠΣ εγκρίθηκαν στις 21 Δεκεμβρίου 1989, με εξαίρεση εκείνο που 
αναφέρεται στην ΙΣΠΑΝΙΑ, το οποίο εγκρίθηκε στις 14 Μαρτίου 1990. 
Λαμβανομένων υπόψη των διαφορών των υποβληθέντων από τις εξήντα περιφέρειες 
σχεδίων δεν είναι δυνατόν να αναφερθούμε λεπτομερώς σε καθένα από αυτά. 
Διακρίνονται, ωστόσο, ορισμένα κοινά σημεία στην προσέγγιση που έκαναν τα 
διάφορα κράτη μέλη, κατά την προετοιμασία των σχεδίων. 
Πολλές χώρες φαίνεται ότι συνάντησαν δυσκολίες κατά τον αναπροσανατολισμό, 
σύμφωνα με τις υποδείξεις της Επιτροπής, των αιτήσεων που έπρεπε να 
απευθύνουν στα ταμεία και ειδικότερα στο ΕΤΠΑ. 
Ωστόσο, οι περισσότερες από τις χώρες, με εξαίρεση την ΙΣΠΑΝΙΑ και το 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ, κατάφεραν να ελαχιστοποιήσουν τον αριθμό των συνδρομών 
για την ενίσχυση των βασικών υποδομών. 
Όσον αφορά τη διάρκεια των σχεδίων, εφτά κράτη μέλη επέλεξαν να 
προγραμματίσουν τις παρεμβάσεις τους σε τρία χρόνια. Αντίθετα, η ΙΣΠΑΝΙΑ 
και η ΓΑΛΛΙΑ υπέβαλαν σχέδια διάρκειας πέντε χρόνων, πράγμα που 
ανταποκρίνεται στη διάρκεια του εθνικού τους προγραμματισμού. Αν και η 
μόνη απαίτηση του κανονισμού-πλαισίου είναι ελάχιστη διάρκεια 
προγραμματισμού τρία χρόνια, το γεγονός ότι, ο πίνακας των επιλέξιμων 
περιοχών περιορίζεται σε τρία χρόνια καθιστούσε αδύνατη στην πράξη την 
εκτέλεση ενός ΚΠΣ σε πέντε χρόνια. Άλλωστε, η διαφορά αυτή διάρκειας θα 
έθετε σημαντικά προβλήματα όσον αφορά την κατανομή των πόρων ανάμεσα στα 
κράτη μέλη. Έτσι, η Επιτροπή αποφάσισε, σύμφωνα με τις υποδείξεις που της 
έγιναν, να εγκρίνει το σύνολο των ΚΠΣ για τρία χρόνια. 
Επειδή οι ενδιαφερόμενες περιοχές συνορεύουν συχνά με αγροτικές περιοχές ή 
περιλαμβάνουν αυτές οι ίδιες περιοχές με κυρίαρχο το γεωργικό στοιχείο, 
ορισμένα κράτη μέλη υπέβαλαν σχέδια δράσεων που ετοποθετούντο στο όριο των 
παρεμβάσεων του ΕΓΤΠΕ και του ΕΤΠΑ. θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία 
στο πρόβλημα αυτό ώστε να αποφευχθούν οι κίνδυνοι σώρευσης ανάμεσα στις 
παρεμβάσεις με βάση τους στόχους 2 και 5β. 
Όσον αφορά το ΕΚΤ, διαπιστώθηκε ότι τα σχέδια περιελάμβαναν, σε ορισμένες 
περιπτώσεις, τόσο ενέργειες που υπάγονται στο στόχο 2 όσο και ενέργειες που 
υπάγονται στους στόχους 3 και 4. Κατά τις διαπραγματεύσεις κατεβλήθησαν 
λοιπόν προσπάθειες αποσαφήνισης του σημείου αυτού. 
Τέλος, θα πρέπει οπωσδήποτε να σημειωθεί ότι, το μέρος των αναλήψεων 
υποχρεώσεων το προ του 1989 είναι πολύ υψηλό για το στόχο 2. Οι 
ενδιαφερόμενες περιφέρειες χρειάστηκε να εντάξουν στον προγραμματισμό τους 
το στοιχείο αυτό, το οποίο επχ\ρέαοε την ικανότητα τους να υποβάλουν 
αιτήσεις για νέες δράσεις. 
2.3 Η διεξαγωγή τωγ διαπραγματεύσεων 
2.3.1 Η διαποανυάτευση των ΚΠΣ διεΕήγθη σε πεοιωερειακό επίπεδο 
Σύμφωνα με τον χαρακτήρα των υποβληθέντων σε περιφερειακό επίπεδο σχεδίων, 
η Επιτροπή εξέφρασε την επιθυμία να εκπονηθεί ένα ΚΠΣ ανά ενδιαφερόμενη 
περιοχή. 
Η περιφερειακή αυτή προσέγγιση επέτρεψε την ανάπτυξη μιας στενότερης 
εταιρικής σχέσης με τις περιφέρειες. Έγινε αποδεκτή από οκτώ κράτη μέλη. 
Η ΙΣΠΑΝΙΑ, αντίθετα, εξεδήλωσε την πρόθεση της να διαθέτει ένα ενιαίο ΚΠΣ 
για τις επτά ενδιαφερόμενες περιοχές. Σε αντιστάθμισμα γι'αυτήν την 
ιδιαίτερη παρέκκλιση, η Επιτροπή πέτυχε να έχει εν μέρει περιφερειακό 
χαρακτήρα το ΚΠΣ. 
;4) 
- 38 -
Η εκπόνηση των 54 ΚΠΣ πραγματοποιήθηκε σε στενή συνεργασία με τις 
περιφέρειες. Ωστόσο, η εταιρική σχέση ξεπέρασε το πλαίσιο των 
περιφερειακών αρχών, αφού, επειδή πολλές από τις περιοχές ήταν μικρότερες 
από τις αντίστοιχες περιφέρειες, οι τοπικές αρχές συμμετείχαν ενεργά εξ 
αρχής στην εκπόνηση των πολιτικών ανασυγκρότησης και είναι, επομένως, άμεσα 
συνδεδεμένες με τον καθορισμό των αξόνων προτεραιότητας. 
2.3.2. 0 καθοοιουόο των υπαογουοών αναλΛωεων υπονοεώοεων 
Οι προγενέστερες ενέργειες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων 
ανασυγκρότησης και η ενεργός στήριξη της κοινοτικής διαρθρωτικής πολιτικής 
ήδη κατά το παρελθόν στις παρακμάζουσες βιομηχανικά περιφέρειες 
συνεχίζονται και στην περίοδο των ΚΠΣ. 
Πράγματι, πολλές περιφέρειες έχουν δικαίωμα σε ολοκληρωμένες αναπτυξιακές 
ενέργειες ή σε ΜΟΠ ο αριθμός περιοχών των οποίων είναι μεγαλύτερος από 
εκείνον του πίνακα των επιλεξίμων περιοχών για το στόχο 2, αν και θα πρέπει 
να σημειωθεί ότι οι ολοκληρωμένες αναπτυξιακές ενέργειες που εγκρίθηκαν το 
1988 είχαν εκπονηθεί, όσον αφορά το περιεχόμενο, σύμφωνα με τους 
προσανατολισμούς των νέων κανονισμών. 
0 εντοπισμός των ενεργειών του ΕΤΠΑ καθώς και εκείνων του ΕΚΤ που πρόκειται 
να συνδεθούν με τα ΚΠΣ πραγματοποιήθηκε επομένως σε μια πρώτη φάση με βάση 
τα στοιχεία τα οποία συνέλεξε η Επιτροπή, τα οποία, μετά από σύγκριση τους 
με τα στοιχεία που παρείχαν τα κράτη μέλη, κατέληξαν να αυξήσουν το μέρος 
των συνδρομών που θα έπρεπε να διατεθούν για το στόχο αυτό. 600 εκατ. Εοα 
του ποσού του προβλεπομένου για τα "μεταβατικά μέτρα" διατέθησαν για το 
στόχο 2. 
Το βάρος των υπαρχουσών πολυετών αναλήψεων υποχρεώσεων που καταλογίζονται 
στα ΚΠΣ ανέρχεται σε 938 εκατ. Εοα, από τα οποία 101 εκατ. Εοα αντιστοιχούν 
στις αναλήψεις υποχρεώσεων του ΕΚΤ στα πλαίσια των ολοκληρωμένων 
αναπτυξιακών ενεργειών και 837 εκατ. Εοα στις προηγούμενες πολυετείς 
αναλήψεις υποχρεώσεων, στις οποίες θα πρέπει να ανταποκριθεί το ΕΤΠΑ στα 
πλαίσια των εθνικών προγραμμάτων κοινοτικού ενδιαφέροντος και των 
ολοκληρωμένων αναπτυξιακών ενεργειών. 
Τα στοιχεία αυτά είχαν επιπτώσεις στον προγραμματισμό των νέων δράσεων - οι 
οποίες θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο του στόχου αυτού. 
2.3.3 ο, καθορισμός των αΐόνκν προτεραιότητας των ΚΠΣ 
Η διαφορά ανάμεσα στο ποσό των αιτήσεων, 5.300 εκατ. Εοα, και τα διαθέσιμα 
ποσά για τις νέες δράσεις απαιτούσε σημαντική μείωση των προτεινομένων στα 
σχέδια δράσεων. Η μείωση αυτή εξετάστηκε στα πλαίσια της εταιρικής σχέσης 
και η πραγματοποίηση της κατέστη δύσκολη λόγω της καλής ποιότητας των 
υποβληθεισών σχεδίων. 
Η Επιτροπή ανταποκρινόμενη στην αίτηση των κρατών μελών πρότεινε να 
συγκεντρωθούν οι περιορισμένοι πόροι των ταμείων σε ορισμένες 
προτεραιότητες που έχουν σχέση με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και 
μπορούν να εγγυηθούν για προσθετικά αποτελέσματα της κοινοτικής δράσης. 
Έτσι, αν και η κατάσταση των εξήντα περιφερειών είναι διαφορετική, η φύση 
των προς επίλυση προβλημάτων είναι συχνά παρόμοια. Επομένως, κατέστη 
δυνατόν να προσδιοριστούν παρόμοιες αναπτυξιακές προτεραιότητες σε όλες τις 
περιφέρειες του στόχου 2. Ωστόσο, η βαρύτητα που δίνεται στη μία ή την 
άλλη των προτεραιοτήτων αυτών ποικίλει αισθητά ανάλογα με τις περιφέρειες. 
- 39 -
Η Επιτροπή προέβη επίσης στην κατανομή των χρηματοδοτικών κονδυλίων ανάμεσα 
σε περιφέρειες μιας ίδιας χώρας σε συνεργασία με το ενδιαφερόμενο κράτος 
μέλος. Η κατανομή αυτή βασίζεται στα (δια κριτήρια τα οποία 
χρησιμοποιήθηκαν για την αρχική επιλογή των επιλεξίμων περιφερειών. Κατά 
την κατανομή αυτή ελήφθησαν επίσης υπόψη οι υπάρχουσες αναλήψεις 
υποχρεώσεων. 
2.3.4 Οι Koivéc ποοτεοαιότητεΓ που καθορίστηκαν νια την ανασυγκρότηση των 
περιφερειών 
Οι αναπτυξιακοί άξονες προτεραιότητας υπάγονται στις εξής κατηγορίες : 
- Ενέργειες που αποσκοπούν στη βελτίωση των δυνατοτήτων δημιουργίας και 
ανάπτυξης παραγωγικών δραστηριοτήτων. Πρόκειται, για παράδειγμα, για τη 
θέση σε διάθεση εδαφών και χώρων βιομηχανικού και εμπορικού χαρακτήρα οι 
οποίοι βρίσκονται σε παλιούς εγκαταλελει μένους βιομηχανικούς χώρους. 
Δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην επαναχρησιμοποίηση των εγκαταλελει μένων 
βιομηχανικών χώρων, οι δράσεις αυτές θα συμβάλουν στη βελτίωση του 
περιβάλλοντος και την έλξη προς τις περιοχές που υπάγονται στο στόχο 2. 
Οι δράσεις στα πλαίσια αυτής της προτεραιότητας μπορούν επίσης να 
περιλαμβάνουν σχέδια κατάλληλα για την επαγγελματική κατάρτιση και την 
απασχόληση. 
- Ενέργειες με στόχο να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη νέων επιχειρήσεων, ιδίως 
μικρομεσαίων, και οι οποίες απευθύνονται σε ένα τοπικό δυναμικό. 
Ανάμεσα στις δράσεις αυτές αναφέρονται, παραδείγματος χάριν, σχέδια 
κατάλληλα για την επαγγελματική κατάρτιση και την απασχόληση, τη 
δημιουργία κέντρων παροχής συμβουλών για τις επιχειρήσεις, μέτρα που 
ενθαρρύνουν τη χρησιμοποίηση νέων τεχνολογιών και την παροχή κοινών 
υπηρεσιών. 
Αυτός ο άξονας προτεραιότητας προσπαθεί να επιλύσει τα προβλήματα τα 
σχετικά με μια πολύ στενή πλατφόρμα ανάπτυξης για τις επιχειρήσεις 
σ'αρκετές από τις περιοχές του στόχου 2, τα οποία οφείλονται στην 
υπεροχή, κατά το παρελθόν, μεγάλων βιομηχανιών που σήμερα βρίσκονται σε 
παρακμή, όπως είναι η σιδηρουργία, η εκμετάλλευση γαιανθράκων ή τα 
ναυπηγεία. 
- Ενέργειες οι οποίες αποσκοπούν στη βελτίωση του περιβάλλοντος και της 
κατάστασης γενικά αυτών των παλιών βιομηχανικών περιοχών, ώστε να 
προσελκύσουν νέες επιχειρήσεις και να αναπτυχθούν νέες οικονομικές 
δραστηριότητες. Οι δράσεις στα πλαίσια αυτού του άξονα προτεραιότητας 
θα περιλαμβάνουν την ανακαίνιση ορισμένων εκτάσεων που είχαν 
εγκαταλειφθεί. 
- Ενέργειες οι οποίες αποσκοπούν να προσελκύσουν ή να αναπτύξουν τον 
τουρισμό ως νέο τομέα δραστηριότητας. Ορισμένες παλιές βιομηχανικές 
περιοχές διαθέτουν τοποθεσίες που παρουσιάζουν ιστορικό και πολιτιστικό 
ενδιαφέρον. Η παρέμβαση της Κοινότητας στα πλαίσια αυτού του άξονα 
προτεραιότητας θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη των τοποθεσιών αυτών καθώς και 
άλλων τουριστικών πόλων έλξης. 
- Ενέργειες οι οποίες αποσκοπούν στην ενθάρρυνση της έρευνας και της 
ανάπτυξης, ιδίως παρέχοντας διευκολύνσεις σε θέματα επαγγελματικής 
κατάρτισης. Οι δράσεις στο πλαίσιο αυτού του άξονα προτεραιότητας 
αποσκοπούν στην επίλυση των προβλημάτων τα οποία θέτει στις περιοχές του 
OTÔYJO 2 η ανεπαρκής εξειδίκευση του τοπικού εργατικού δυναμικού σε 
τεχνολογικό επίπεδο. Είναι δυνατόν να συμπεριλάβουν μέτρα για την 
- 40 -
ενίσχυση των δεσμών ανάμεσα στα πανεπιστήμια και τις περιφερειακές 
βιομηχανίες, την εντατικοποίηση της επαγγελματικής κατάρτισης σε 
ορισμένους τομείς-κλειδιά και την παροχή διευκολύνσεων επαγγελματικής 
κατάρτισης. 
- Ενέργειες με στόχο την προώθηση της παραμεθόριας συνεργασίας, ιδίως για 
ορισμένα ειδικά σχέδια περιφερειακής ανάπτυξης και επαγγελματικής 
κατάρτισης. Τα κοινά προγράμματα παραμεθόριας ανάπτυξης τα οποία έχουν 
ήδη αρχίσει να εκτελούνται σε ορισμένες παραμεθόριες περιοχές θα ληφθούν 
υπόψη. 
- Ενέργειες οι οποίες αποσκοπούν στη βελτίωση της υποδομής στον τομέα των 
μεταφορών και οι οποίες θεωρούνται ως ζωτικές, σε ορισμένες περιοχές, 
για την μετέπειτα ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και του 
τουρ ισμού. 
Στις περιοχές αυτές, η Κοινότητα θα συμμετάσχει στη χρηματοδότηση των 
σχεδίων συμβάλλοντας άμεσα στη δημιουργία και τη διατήρηση θέσεων 
απασχόλησης· επιπλέον, τα σχέδια αυτά είναι σημαντικά για την ομαλή 
κυκλοφορία των βιομηχανικών και εμπορικών προϊόντων ή των τουριστών. 
Ορισμένα ΚΠΣ θα συμπεριλαμβάνουν συμπληρωματικούς άξονες προτεραιότητας. 
Κατεβλήθη προσπάθεια σε όλες τις περιοχές για να διατηρηθεί ο αριθμός των 
αξόνων στο ελάχιστο επιθυμητό επίπεδο· για ορισμένες από αυτές - κυρίως 
εκείνες στις οποίες χορηγήθηκε ένα σχετικά μικρό μέρος - τα ΚΠΣ προβλέπουν 
μόνο δύο ή τρεις άξονες προτεραιότητας. 
2.3.5 Η ουυπληοωυατικότητα ανάυεσα στο ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ 
Όπως και για το στόχο 1, η Επιτροπή αναζήτησε την ανώτατη δυνατή συγχώνευση 
των δύο ταμείων. 
Κατ'αρχήν, τη στιγμή του προσδιορισμού των αξόνων προτεραιότητας των ΚΠΣ, 
οι δράσεις επαγγελματικής κατάρτισης και παροχής βοήθειας στην απασχόληση 
επιλέγησαν συναρτήσει των αξόνων οικονομικής ανάπτυξης, δεδομένου ότι, 
σκοπός ήταν να επιτευχθεί η επιλογή των δράσεων κατάρτισης-απασχόλησης που 
ήταν κατάλληλες για τους στόχους οικονομικής ανασυγκρότησης και απαραίτητες 
για την εξασφάλιση της ειδικευμένης εκπαίδευσης των εργαζομένων και της 
αναδιάρθρωσης των μισθωτών. Έτσι, κατά την υποβολή των αξόνων 
προτεραιότητας ο συντονισμός των δύο μέσων δεν προέβλεψε τελικά άξονα 
κατάλληλο για το ανθρώπινο δυναμικό, αλλά περιέλαβε σχέδια κατάλληλα για 
θέματα επαγγελματικής κατάρτισης και απασχόλησης σε διάφορους άξονες. 
Ωστόσο, η συνεργία δεν συνεπάγεται ότι το ΕΚΤ παρεμβαίνει σε κάθε 
αναπτυξιακό άξονα προτεραιότητας αλλά μόνο σε εκείνους όπου η κατάσταση το 
δικαιολογεί (υποστήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων/ΜΟΠ· στήριξη της 
δημιουργίας και της ανάπτυξης παραγωγικών δραστηριοτήτων). 
2.3.6 Οι ιδιαιτεοότητεΓ που ελήωθηοαν υπόφη ανάλονα υε τα κοάτη υέλη 
Τα στοιχεία ανά κράτος μέλος που αναφέρονται στα παραρτήματα δείχνουν 
αισθητές διαφορές της βαρύτητας που δίδεται αντιστοίχως στους άξονες. 
Επιπλέον, για ορισμένα κράτη μέλη, το μέρος των υπαρχουσών πριν τη 
μεταρρύθμιση αναλήψεων υποχρεώσεων αποτελεί σημαντικό μέρος του ΚΠΣ. Είναι 
η περίπτωση του ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ (53%), του ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, (451) του 
ΒΕΛΓΙΟΥ και των KATfl XQPQN (περισσότερο από 30Ζ) 
Αν αφαιρέσουμε τις προγενέστερες της μεταρρύθμισης ενέργειες, το μερίδιο 
που διατίθεται για την παραγωγική επένδυση αντιπροσωπεύει κατά κανόνα 
- 41 -
περισσότερο από το μισό του χρηματοδοτικού κονδυλίου των ΚΠΣ σε όλα τα 
κράτη μέλη, με εξαίρεση το ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ για το οποίο η αναλογία είναι 
μόνο το ένα τρίτο. Η υποστήριξη της επένδυσης στις βασικές υποδομές 
παρουσιάζεται μόνο στα ΚΠΣ της ΙΣΠΑΝΙΑΣ και του ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. 
Σημαντικές διαφορές εμφανίζονται επίσης και όσον αφορά την ισορροπία 
ανάμεσα στα ταμεία. Επί συνολικού χρηματικού κονδυλίου 3.900 εκατ. Ecu που 
χορηγήθηκε στο στόχο 2, για την πρώτη φάση, το ΕΚΤ αντιπροσωπεύει σύνολο 
983 εκατ. Ecu, συμπεριλαμβανομένων και των αναλήψεων υποχρεώσεων στα 
πλαίσια του 1989, δηλαδή 25,20% του διαθέσιμου συνόλου του ποσού. 
Ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη έδωσαν μια περισσότερο ή λιγότερο σημαντική 
θέση στις δράσεις που ενέκρινε το ΕΚΤ. Έτσι, το ΒΕΛΓΙΟ, η ΔΑΝΙΑ, η 
ΓΕΡΜΑΝΙΑ, η ΓΑΛΛΙΑ, η ΙΤΑΛΙΑ και οι ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ θα αφιερώσουν στις δράσεις 
αυτές μεγαλύτερο μέρος από τον κοινοτικό μέσο όρο (από 25,6% έως 40,3% των 
πόρων). 
Για την ΙΣΠΑΝΙΑ και το ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ, το ΕΚΤ αντιπροσωπεύει αντιστοίχως 
21,6% και 23,3% του διαθεσίμου συνόλου για το στόχο 2. 
(0 πίνακας των πιστώσεων αναφέρεται σε παράρτημα) 
2.4. Προετοιμασία και έγκριοη των διαφόρων μορφών παρέμβασης 
Όπως και για το στόχο 1, το ΕΚΤ συνεχίζει να παρεμβαίνει για το 1989 
σύμφωνα με την παλιά ρύθμιση. 
Όσον αφορά το ΕΤΠΑ για ορισμένες χώρες ίσχυσε το δικαίωμα έγκρισης, με 
βάση τα νεα μέτρα, πριν το τέλος του χρόνου, δεδομένου ότι, πολλές 
περιφέρειες είχαν υποβάλει σχέδια αιτήσεων για συνδρομή πριν το τέλος των 
διαπραγματεύσεων των σχετικών με τα ΚΠΣ, όπως το επιτρέπει ο κανονισμός 
4253/88. 
Οι αιτήσεις αυτές συνδρομής, οι οποίες υποβλήθησαν με μορφή λειτουργικών 
προγραμμάτων, ενεκρίθησαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, πριν την 31η 
Δεκεμβρίου 1989. Άλλες ενεκρίθησαν στην αρχή, ήδη, του 1990. 
Στην ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ενεκρίθησαν δύο λειτουργικά 
προγράμματα στις 21 Δεκεμβρίου 1989, για σύνολο πιστώσεων αναλήψεως 
υποχρεώσεων του ΕΤΠΑ 108,3 εκατ. Ecu και 39 εκατ. Ecu αντιστοίχως. 
Στη ΓΑΛΛΙΑ, οι 17 επιλέξιμες για το στόχο περιφέρειες διεβίβασαν στην 
Επιτροπή κατά το τέλος Σεπτεμβρίου 1989, τις αιτήσεις τους για συνδρομή οι 
οποίες αφορούν 21 λειτουργικά προγράμματα ΕΤΠΑ και 4 σχέδια υποδομής. 
Ένα λειτουργικό πρόγραμμα ενεκρίθη στις 21 Δεκεμβρίου για την περιφέρεια 
NORD PAS DE CALAIS και προβλέπει μια παρέμβαση του ΕΤΠΑ ύψους 41,9 εκατ. 
Ecu. 
Στο ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ, τρία λειτουργικά προγράμματα για τις νέες δράσεις του 
ΕΤΠΑ υποβλήθηκαν το 1989. Ένα μόνο πρόγραμμα που αφορά την περιοχή MERSEY 
BASIN ενεκρίθη το 1989. 
3. 0 ΑΓΩΝΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΜΑΚΡΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ 
ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ (ΣΤΟΧΟΙ 3 ΚΑΙ 4) 
Με βάση το άρθρο 3 του κανονισμού-πλαισίου, οι δύο αυτοί στόχοι αποτελούν 
τις αρμοδιότητες με προτεραιότητα του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. Είναι 
κοινοί για τα δώδεκα κράτη μέλη. Ωστόσο, στα ΚΠΣ των χωρών ή περιοχών τις 
οποίες αφορά ο στόχος 1, εντάσσονται ενέργειες αντιμετώπισης της ανεργίας 
(στόχος 3) και της επαγγελματικής ενσωμάτωσης των νέων (στόχος 4). 
- 42 -
3.1 Οι πολυετεί€ ποοσανατολι QUOί νια τη διάγε(οι ση του ΕΚΤ 
Λαμβάνοντας υπόψη το οικονομικό μέγεθος των πολιτικών που ακολουθούν τα 
κράτη μέλη, είναι αναγκαίο, προκειμένου να διευκολυνθεί ο προγραμματισμός, 
να καθοριστούν οι γενικές κατευθυντήριες γραμμές που προβλέπονται στο άρθρο 
10 του κανονισμού-πλαισίου. Κατ'εφαρμογή αυτού του άρθρου η Επιτροπή 
καθόρισε στις 24 Φεβρουαρίου 1989 (1) τις συνολικές κατευθυντήριες γραμμές 
υπογραμμίζοντας τις κοινοτικές επιλογές και τα κοινοτικά κριτήρια που 
αφορούν τους δύο στόχους. 
Σύμφωνα με τη λογική της μεταρρύθμισης που στηρίζεται σε μία αποκεντρωμένη 
διαχείριση των ενισχύσεων των ταμείων, οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές δεν 
φιλοδοξούν πλέον να καθορίσουν τόσο λεπτομερή κριτήρια προτεραιότητας όσο 
κατά το παρελθόν, κριτήρια που δικαιολογούνταν σε ένα σύστημα διαχείρισης 
κάθε σχεδίου ξεχωριστά. 
Η προσέγγιση κάθε προγράμματος, απαίτησε την επεξεργασία ευρύτερων 
κατευθυντήριων γραμμών, στόχος των οποίων είναι να οριστεί το πλαίσιο εντός 
του οποίου προτίθεται να δράσει η Επιτροπή. 
Στις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές δίδεται μεγαλύτερη σημασία στον 
ποιοτικό χαρακτήρα των κριτηρίων επιλογής των ενεργειών που θα 
χρηματοδοτηθούν, οι οποίες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες που 
διαφαίνονται στην αγορά εργασίας καθώς και τις προτεραιότητες που 
περιέχονται στην πολιτική απασχόληση της Κοινότητας. Επίσης δίδουν 
προτεραιότητα στις διακρατικές ενέργειες κατάρτισης, σε εκείνες που αφορούν 
τις τεχνολογίες αιχμής, στις ενέργειες που έχουν καινοτόμο χαρακτήρα, στις 
ενέργειες κατάρτισης ή ενισχύσεων για την απασχόληση, που συνδέονται με τις 
ανάγκες εκσυγχρονισμού ή ακόμα στις ενέργειες που προορίζονται για τις 
κατηγορίες ατόμων που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες στην αγορά 
εργασίας, όπως παραδείγματος χάρη ενέργειες που σκοπό έχουν να βελτιώσουν 
την αποτελεσματικότητα των δομών κατάρτισης. 
3.2 Χαρακτηριοτικά των σχεδίων πον υποβάλλονται από τα κράτη μέλη 
Τα κράτη μέλη διαβίβασαν στην Επιτροπή τα σχέδια τους μεταξύ Ιουνίου και 
Ιουλίου 1989. 
Τα σχέδια περιλαμβάνουν γενικές πληροφορίες για την αγορά εργασίας και την 
πολιτική κατάρτισης-απασχόλησης που εφαρμόζεται σε εθνικό επίπεδο, τη 
συγκέντρωση των μέτρων σε άξονες παρέμβασης για τους οποίους ζητείται η 
κοινοτική ενίσχυση, καθώς και υποδείξεις για τη χρήση των ενισχύσεων του 
Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. 
Υπάρχει μία αρκετά μεγάλη ανισότητα μεταξύ των υποβληθέντων σχεδίων, διότι 
το επίπεδο ανάλυσης των προβλημάτων στον τομέα της απασχόλησης διαφέρει από 
κράτος σε κράτος, ενώ τα τελευταία δεν μπόρεσαν ακόμα μέχρι στιγμής, εντός 
των πολύ μικρών προθεσμιών, να δώσουν όλες τις διευκρινιστικές πληροφορίες 
που θα ήθελε η Επιτροπή στο πλαίσιο του άρθρου 5 του κανονισμού του 
Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. Οι διευκρινιστικές αυτές πληροφορίες αφορούν 
την αγορά εργασίας, κυρίως όσον αφορά τις προοπτικές, τις υπάρχουσες 
ανισορροπίες μεταξύ της ζήτησης και της προσφοράς εργασίας, τη φύση των 
προσφορών εργασίας που δεν έχουν καλυφθεί, καθώς και τους επαγγελματικούς 
κλάδους που εμφανίζονται στην αγορά εργασίας. 
Η ζήτηση από τα κράτη μέλη ξεπέρασε κατά πολύ τα διαθέσιμα μέσα. Η ζήτηση 
αυτή αποτελεί το 289 % της συνολικής χρηματοδότησης που προορίζεται μόνον 
για τους στόχους 3 και 4 εκτός από το στόχο 1. 
Χαρακτηριστικό των σχεδίων είναι ότι υπερτερούν οι ενέργειες υπέρ των νέων. 
(1) ΕΕΕΚ 89 C 45/04 της 24ης ^Φεβρουαρίου 1989 
- 43 -
Σ'αυτό αντανακλώνται δύο φαινόμενα : πρώτον ορισμένες χώρες εξακολουθούν να 
έχουν πολύ υψηλό ποσοστό ανεργίας των νέων (περίπτωση της ΙΣΠΑΝΙΑΣ). 
Δεύτερον, η άνοδος της ανεργίας μακράς διάρκειας δεν εξαρτάται άμεσα από τη 
θέση σε λειτουργία AD HOC μηχανισμών. 
3.3 Η ανάπτυξη εταιρικών ΟΥέσεων και προοαουονέΓ 
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξέφρασαν 
την επιθυμία να αναπτυχθούν ιδιαίτερα τα προγράμματα κατάρτισης για την 
ένταξη στις αποκτήσεις νέων τεχνολογιών και γενικά εκείνα με τα οποία 
επιτυγχάνεται εξειδίκευση ανωτέρου επιπέδου. 
Από την πλευρά τους τα κράτη μέλη αναγκάστηκαν να δώσουν προτεραιότητα σε 
ορισμένες δράσεις όπως παραδείγματος χάρη : 
- στις περιφερειακές ενέργειες που φαίνεται ότι ανταποκρίνονται καλύτερα 
στις τοπικές ανάγκες, ιδίως για τα κράτη μέλη που υπέβαλαν, με βάση τη 
διοικητική τους δομή, σχέδια με δύο πτυχές : κρατική και περιφερειακές· 
- στους νέους και πιο πλήρεις μηχανισμούς υπέρ των ανέργων μακράς 
διάρκειας, που συνίστανται στην παροχή συμβουλών και στον επαγγελματικό 
προσανατολισμό, μέσω σειράς μαθημάτων κατάρτισης, με σκοπό την 
ενσωμάτωση τους στην αγορά εργασίας· 
- στις ενέργειες που επιτρέπουν τη βελτίωση της συνεργασίας και την 
αποτελεσματικότητα στις σχέσεις μεταξύ των εθνικών και τοπικών αρχών· 
- και επίσης στις νέες ενέργειες που εκφράζουν καλύτερα την προστιθέμενη 
αξία των κοινοτικών ενισχύσεων. 
Όλο το βεληνεκές αυτών των προσαρμογών θα λάβει συγκεκριμένη μορφή κατά τη 
διάρκεια της εφαρμογής των κοινοτικών πλαισίων στήριξης και θα επιβεβαιωθεί 
με τον έλεγχο, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση. 
Οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε μία αρκετά τυποποιημένη παρουσίαση των 
κατά προτεραιότητα αξόνων παρέμβασης, στους οποίους υπογραμμίζεται η 
σημασία των εξής ενεργειών : 
- όοον αφορά τον οτόχο 3 
Οι ενέργειες που συνδυάζουν περισσότερους τύπους μέτρων ώστε η κατάρτιση 
να αποτελεί έναν πραγματικό παράγοντα επαγγελματικής ενσωμάτωσης και 
κοινωνικής ένταξης 
εκείνες που αξιοποιούν το τοπικό δυναμικό ανάπτυξης της απασχόλησης και 
που εφαρμόζονται στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων εταίρων 
τους οποίους αφορούν τα προβλήματα απασχόλησης 
εκείνες οι ενέργειες που αποβλέπουν στην ενθάρρυνση της δημιουργίας 
ανεξαρτήτων επαγγελμάτων 
και επίσης οι ενέργειες που έχουν ως στόχο να διευκολύνουν την 
ενσωμάτωση των γυναικών στην αγορά εργασίας (ιδίως εκείνων που διέκοψαν 
για μακρό χρονικό διάστημα την επαγγελματική τους δραστηριότητα), και να 
- 44 -
βελτιώσουν την ένταξη των ατόμων με ειδικές ανάγκες και των 
διακινούμενων εργαζομένων στην αγορά εργασίας. 
- όσον αωοοά τον ΟΤΟΥΟ 4 
οι ενέργειες κατάρτισης που προσανατολίζονται προς ειδικεύσεις που 
καταλήγουν σε μία πρώτη σταθερή εργασία και που απευθύνονται στους νέους 
που εγκατέλειψαν το σχολείο χωρίς να αποκτήσουν μία ειδικότητα 
η κατάρτιση όπου εναλλάσσεται η απόκτηση θεωρητικών γνώσεων με την 
πρακτική εξάσκηση για την απόκτηση επαγγελματικής πείρας στις 
επιχειρήσεις 
και επίσης εκείνες που οδηγούν σε ειδικεύσεις στις νέες τεχνολογίες για 
τις οποίες υπάρχει ζήτηση εκ μέρους των εργοδοτών. 
Γενικά, στο σύνολο αυτών των μέτρων, προτεραιότητα δίδεται στις διακρατικές 
ενέργειες, σε εκείνες που ανταποκρίνονται στις ανάγκες εκσυγχρονισμού του 
μηχανισμού παραγωγής και εμπορίας, ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, 
στην κατάρτιση στις τεχνολογίες αιχμής, κυρίως εκείνες που λαμβάνουν υπόψη 
τα κοινοτικά προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης, στις ενέργειες που αφορούν 
τις πιο ευάλωτες κατηγορίες καθώς και σε εκείνες που έχουν καινοτόμο 
χαρακτήρα. 
Με ποιοτικούς όρους, και εάν ληφθούν υπόψη τα ΚΠΣ των στόχων 3 και 4 εκτός 
των περιφερειών του στόχου 1 και για τα έτη 90-92, οι πιο σημαντικοί άξονες 
είναι : 
- ο άξονας του εκσυγχρονισμού και της βασικής κατάρτισης. 0 άξονας αυτός 
αφορά μέτρα που απευθύνονται ουσιαστικά σε άτομα χωρίς κατάρτιση. 
Αντιπροσωπεύει το 45 % των ενδεικτικών ποσών των ΚΠΣ· 
- η κατάρτιση δευτέρου βαθμού δηλαδή η κατάρτιση για άτομα που ήδη έχουν 
μια πρώτη κατάρτιση ή έχουν απασχοληθεί σε μία θέση εργασίας (332 εκατ. 
ECU δηλαδή 8 % του συνόλου των ΚΠΣ στόχοι 3 και 4)· 
- η κατάρτιση στον τομέα τεχνολογίας και εξειδίκευσης, η κατάρτιση στις 
τεχνολογίες αιχμής που περιλαμβάνουν υψηλές ειδικεύσεις (388 εκατ. ECU 
δηλαδή 9,4 %)· 
- οι ενισχύσεις για προσλήψεις (321 εκατ. ECU δηλαδή 7,7 %)· 
- ένα συνολικό ποσό 134 εκατ. ECU προβλέπεται εξάλλου για τις ενέργειες 
που καθορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού του Κοινωνικού 
Ταμείου (3,3 % του ποσού των ΚΠΣ)· 
- οι ενέργειες που προορίζονται ειδικά για κατηγορίες που αντιμετωπίζουν 
ιδιαίτερες δυσκολίες στην αγορά εργασίας και αντιπροσωπεύουν 804 εκατ. 
ECU δηλαδή περίπου 20 % των ποσών που αναφέρονται στα ΚΠΣ και έχουν 
καθοριστεί για τους στόχους 3 και 4 εκτός από τις περιφέρειες του 
στόχου 1. 
Μόνον ο άξονας υπέρ των ατόμων με ειδικές ανάγκες απορροφάει το ήμισυ 
αυτών των 804 εκατ. ECU απορροφώντας 10 % περίπου του ποσού που 
προβλέπεται στα ΚΠΣ (411 εκατ. ECU), ενώ για τις ειδικές ενέργειες υπέρ 
των γυναικών που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες στην αγορά 
εργασίας, προβλέπονται 239 εκατ. ECU (δηλαδή 5,8 %) και εκείνες που 
αφορούν τους διακινούμενους εργαζόμενους εκτιμώνται σε 154 εκατ. ECU 
(δηλαδή 3,7 %). 
- 45 -
Εάν ληφθούν υπόψη τα ποσά που αφορούν τους στόχους 3 και 4 στο σύνολο των 
ΚΠΣ (συμπεριλαμβανομένου επομένως του μέρους των στόχων 3 και 4 των ΚΠΣ του 
στόχου 1) τότε : τα συνολικά χρηματοδοτικά κονδύλια που αφορούν τα άτομα 
που ορίσθηκαν ως άτομα που αντιμετωπίζουν ειδικές δυσκολίες στην αγορά 
εργασίας, θα έπρεπε να ανέρχονται σε 16 % του συνόλου των μέσων που 
χορηγούνται για τους δύο αυτούς στόχους. 
Για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, τα ποσά που αναφέρονται στα ΚΠΣ 3 και 4 
αφορούν 8,8 % του συνόλου των ενδεικτικών χρηματοδοτικών ποσών (714 εκατ. 
ECU επί 8.100 εκατ. ECU) που χορηγούνται για τους στόχους 3 και 4 (αλλά 
επίσης εκτός των περιφερειών του στόχου 1). 
Για τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες, τα ποσά που 
προβλέπονται στο πλαίσιο των στόχων 3 και 4 (στα ΚΠΣ 3 και 4 αλλά επίσης 
και στα ΚΠΣ των περιφερειών του στόχου 1) αφορούν ένα ποσό μικρότερο από 
373 εκατ. ECU δηλαδή 5 % του συνολικού ποσού των ενεργειών των στόχων 3 
και 4. 
Το συνολικό αυτό ποσοστό καλύπτει μεγάλες διαφορές μεταξύ των λιγότερο 
ανεπτυγμένων περιφερειών της Κοινότητας και των άλλων : 
Με αυτόν τον τρόπο, παραδείγματος χάρη, στη ΔΑΝΙΑ 17,1 % του συνολικού 
ποσού των ενεργειών των στόχων 3 και 4 προορίζεται για τον άξονα 
"γυναίκες", στις ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 15,9 %. Σε ορισμένα κράτη μέλη, όπως στην 
ΕΛΛΑΔΑ, την ΙΡΛΑΝΔΙΑ και την ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ, τα ποσά που διατίθενται για 
ειδικές ενέργειες για τις γυναίκες έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το 
παρελθόν, εντούτοις, σε απόλυτη αξία παραμένουν χαμηλά. 
Επομένως η προσπάθεια μπορεί να εντατικοποιηθεί γι'αυτόν τον τύπο ενεργειών 
σε ορισμένες περιοχές του στόχου 1, οι οποίες θα μπορούσαν κυρίως να 
ωφεληθούν από την πείρα που αποκτήθηκε σε ορισμένα κράτη. 
Εάν ληφθεί υπόψη ότι οι γυναίκες ωφελούνται εξάλλου απ'όλες τις υπόλοιπες 
ενέργειες κατάρτισης και απασχόλησης τις οποίες χρηματοδοτεί το Ευρωπαϊκό 
Κοινωνικό Ταμείο (το 1989 41,35 % αυτών που συμμετείχαν στις ενέργειες 
κατάρτισης-απασχόλησης τις οποίες χρηματοδοτούσε το Ταμείο ήταν γυναίκες), 
πρέπει να τονιστεί η όλο και μεγαλύτερη προσπάθεια που καταβάλλεται από την 
Κοινότητα υπέρ της βελτίωσης της κατάρτισης και της απασχόλησης του 
γυναικείου πληθυσμού. 
3.4 Ειδικά ποοΒλήυατα 
3.4.1 Το σννολικό μέγεθος TWV OTOÏWV 3 και 4 
Η ανάλυση των αριθμών αποτελεί λεπτό θέμα, εφόσον δεν μπορεί να γίνει, όπως 
αναφέρθηκε στο κεφάλαιο ί, παρά μόνο βάσει των ποσών που χορηγήθηκαν 
πραγματικά από τα ΚΠΣ για τους πέντε στόχους. 
Το συνολικό ποσό του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου όπως προβλέπεται στα 
εγκριθέντα ΚΠΣ ανέρχεται σε 15.365 εκατ. ECU. 
Τα ποσά αυτά θα διατεθούν καταρχήν για τον αγώνα κατά της ανεργίας μακράς 
διάρκειας και για την επαγγελματική ενσωμάτωση των νέων σύμφωνα με το άρθρο 
3 του κανονισμού-πλαισίου : 8.100 εκατ. ECU επί συνόλου 15.365 θα διατεθούν 
για το σκοπό αυτό, δηλαδή το 52,71 %. 
Η διαπίστωση αυτή δείχνει ότι διαγράφεται ένας νέος επαναπροσδιορισμός των 
δράσεων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου προς μια φιλοσοφία παρέμβασης που 
είναι πιο κοντά στη φιλοσοφία των συνθηκών, και τούτο υπό τη διπλή επίδραση 
της γεωγραφικής συγκέντρωσης υπέρ των περιφερειών του στόχου 1, και της 
αυξανόμενης συμμετοχής του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου στην υποστήριξη 
της μετατροπής των βιομηχανικών περιοχών και των αγροτικών περιοχών. 
- 46 -
3.4.2 Ενοωμάτωρη TWV OTOXWV 3 και 4 οτα ΚΠΣ τον οτόχον 1 
Οι παρεμβάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου αντιπροσωπεύουν το 27,10 % 
του συνόλου των ποσών που χορηγούνται στα ΚΠΣ του στόχου 1 (9.813 εκατ. ECU 
επί συνόλου 36.200 εκατ. ECU). 
Παρόλο που τα σχέδια αφορούν τους στόχους 3 και 4, υποβλήθηκαν ξεχωριστά, 
υπήρξε ανάγκη να ενταχθούν εκ νέου οι ενέργειες αυτές στα μοναδικά ΚΠΣ που 
εγκρίθηκαν για τις περιοχές τις οποίες αφορά αυτός ο στόχος. Για το σκοπό 
αυτό ένας ειδικός άξονας εισήχθη σε όλα τα πλαίσια, ώστε να καθοριστεί το 
μέρος των πιστώσεων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου που θα χορηγηθεί στα 
μέτρα που υπάγονται στον άξονα "ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρων" καθώς και 
στον άξονα που αφορά τις δράσεις των στόχων 3 και 4. 
Από το κονδύλιο του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου που κατανέμεται στα 
εγκριθέντα ΚΠΣ, διαπιστώνεται ότι οι ενέργειες αυτές αποτελούν κατά μέσο 
όρο 40 % του συνόλου των παρεμβάσεων του Ταμείου. 
Το ποσοστό αυτό διαφέρει, ανάλογα με τις χώρες, οι οποίες μπορούν να 
συγκεντρωθούν στις δύο κατηγορίες : 
- από τη μια πλευρά τα κράτη μέλη που προτίμησαν να επικεντρώσουν τις 
παρεμβάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου στην κατάρτιση δυναμικού 
και κατά τρόπο γενικότερο, στα μέτρα απασχόλησης που έχουν μεγαλύτερη 
σχέση με την οικονομική ανάπτυξη. 
Είναι η περίπτωση της ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ που θα αφιερώσει το 76 % των κεφαλαίων 
του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου στο στόχο 1, εκτός από τις ενέργειες 
που υπάγονται στους στόχους 3 και 4, της ΕΛΛΑΔΑΣ (64 %) και της 
ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ (65 %). 
- αφετέρου, οι χώρες που εξέφρασαν την επιθυμία να αφιερώσουν ένα 
σημαντικό μέρος των πιστώσεων στην υποστήριξη της πολιτικής υπέρ των 
ανέργων μακράς διάρκειας και στην ένταξη των νέων. 
Είναι η περίπτωση της ΙΣΠΑΝΙΑΣ που θα διαθέσει 54 % των πιστώσεων στους 
στόχους 3 και 4, της ΓΑΛΛΙΑΣ (50 %) του ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ (66 %) καθώς 
και της ΙΤΑΛΙΑΣ (49 %). 
Δύο παράγοντες εξηγούν τους διαφορετικούς αυτούς τρόπους προσέγγισης. 
Πρώτον, η διάρθρωση της ανεργίας στα κράτη μέλη αντανακλάται στην επιλογή 
των αναγκών που εκφράζονται στα σχέδια και λαμβάνονται υπόψη στα ΚΠΣ. 
Μ'αυτόν τον τρόπο για την ΕΛΛΑΔΑ και την ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ, τα ουσιαστικά 
προβλήματα αφορούν τη βελτίωση της ειδίκευσης των ενεργών ατόμων. Η ανεργία 
μακράς διάρκειας στις δύο αυτές χώρες είναι λιγότερο σημαντική από ό,τι σε 
πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. 
Δεύτερον, φαίνεται ότι η διεύρυνση των κριτηρίων επιλεξιμότητας, που 
προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 5 και 6 του κανονισμού ΕΚΤ, 
χρησιμοποιήθηκε σε ευρεία κλίμακα από τις περιοχές του στόχου 1 που ανήκουν 
στην πρώτη ομάδα. Με βάση αυτό το άρθρο, το ΕΚΤ μπορεί σε αυτές τις 
περιοχές να αναλάβει το "τμήμα των εθνικών συστημάτων δευτεροβάθμιας 
εκπαίδευσης ή αντίστοιχης, που προορίζεται ειδικά για την επαγγελματική 
κατάρτιση, μετά την περίοδο πλήρους υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης." 
Εξάλλου από τη νέα αυτή δυνατότητα, το ΕΚΤ διατήρησε την ικανότητα 
παρέμβασης του στις ενέργειες εξεύρεσης θέσεων εργασίας και μαθητείας. Το 
σύνολο αυτών των τριών τύπων μέτρων αποτελεί το 10,29 % του χρηματοδοτικού 
κονδυλίου του ΕΚΤ (1.010 εκατ. ECU επί συνόλου 9.813). 
- 47 -
3.4.3 Η επιθυυLo„va_QuiOtf£Vx6QVV οι κίνδννοι QOP^QUCKJII ΟΑΛΤΙΛ^ 
Κατά την παρέμβαση του ΕΚΤ, βάσει πολλών στόχων, στα κράτη μέλη και 
περιφέρειες των στόχων 1, 2 και 5β, μεγαλύτερη προσοχή δόθηκε στους 
κινδύνους σώρευσης, αλληλοεπικάλυψης και διπλής χρηματοδότησης. 
Για να γίνεται ένας καλύτερος διαχωρισμός των παρεμβάσεων του Ταμείου στην 
ίδια περιοχή την οποία αφορούν πολλοί στόχοι, η Επιτροπή έδωσε κυρίως 
προτεραιότητα όσον αφορά τους στόχους 1, 2 και 5β, στις ενέργειες 
κατάρτισης-απασχόλησης υπέρ των ανέργων εκείνων που απειλούνται από την 
ανεργία, ή απασχολούνται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και στις 
ενέργειες που αποτελούν σύνδεσμο με τον άξονα ανάπτυξης που λαμβάνεται 
υπόψη στο πλαίσιο αυτών των στόχων, κατά τρόπο ώστε να επικεντρώνονται οι 
παρεμβάσεις στους ανέργους μακράς διάρκειας και στους νέους κάτω των 25 
χρόνων που αναζητούν μία πρώτη θέση εργασίας μετά από την υποχρεωτική 
σχολική φοίτηση, στα πλαίσια των στόχων 3 και 4. 
Στην πράξη, ο διαχωρισμός δεν κατέστη πάντοτε δυνατός, ιδίως για τους 
μηχανισμούς που αφορούν τις κατηγορίες ατόμων που ανήκουν ειδικότερα στους 
στόχους 3 και 4 αλλά που έχουν συμπεριληφθεί στους στόχους 1, 2 και 5β 
επειδή εντάσσονται σε μια πολιτική μετατροπής ή τοπικής ανάπτυξης. 
Στις περιπτώσεις αυτού του είδους, ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στο πρόβλημα 
της αλληλοεπικάλυψης, στο πλαίσιο της παρακολούθησης, αξιολόγησης και του 
ελέγχου. 
4 : ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΔΟΜΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ. ΤΗΣ ΔΑΣΟΚΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ (ΣΤΟΧΟΣ 5Α) 
4.1 Οι κυοιώτεοεο τροποποίησε ιc που ποανυατοποιήθηκαν το 1989 
Η επίσπευση της προσαρμογής των γεωργικών δομών στο πλαίσιο της αναμόρφωσης 
της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής αποτελεί έναν απο τους πρωταρχικούς στόχους 
της μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών ταμείων. 
Κατά τη διάρκεια του έτους 1989 και στην αρχή του έτους 1990, έγιναν 
σημαντικές τροποποιήσεις από· το Συμβούλιο στους κύριους κανονισμούς που 
διέπουν τη διαρθρωτική πολιτική, ιδίως μέσω του κανονισμού αριθ. 3808/89 
του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1989 (1). 
Σε αντίθεση με τους άλλους στόχους για τους οποίους τα κράτη μέλη εκπόνησαν 
πολυετή σχέδια τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγματεύσεων με την 
Επιτροπή που κατέληξαν στον καθορισμό των κοινοτικών πλαισίων στήριξης, η 
εφαρμογή του στόχου 5α θα συνεχίσει κατά ένα μεγάλο μέρος, να 
πραγματοποιείται όπως και κατά το παρελθόν, με βάση τις προσαρμογές που 
απαιτούνται απο την μεταρρύθμιση των Ταμείων. Πράγματι, αφού εγκριθούν από 
το Συμβούλιο, τα μέτρα του 5α θα είναι μέτρα οριζόντια που θα εφαρμόζονται 
στο σύνολο της Κοινότητας. Εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να θέσει σε 
εφαρμογή τα υποχρεωτικά μέτρα και να χρησιμοποιήσει ή να μην χρησιμοποιήσει 
τις κανονιστικές δυνατότητες που του προσφέρονται όταν πρόκειται για 
προαιρετικά μέτρα. 
(Ι) Ε,ΕΕΚ L 37' της^ 20ής Δεκεμβρίου 1989. 
- 48 -
Οι τροποποιήσεις που έγιναν στα μέτρα 5α θα περιληφθούν διεξοδικά στην 
έκθεση για την κατάσταση της γεωργίας στην Κοινότητα το 1990. Μεταξύ των 
κυριότερων προσαρμογών που κρίθηκαν απαραίτητες για τη μεταρρύθμιση, 
αναφέρεται κυρίως η προσαύξηση των ποσοστών κοινοτικής συμμετοχής για τις 
ενέργειες που πραγματοποιούνται στις περιφέρειες του στόχου 1. 
Σύμφωνα με αυτόν τον κανόνα, η Επιτροπή θέσπισε, τον Ιανουάριο του 1990 
κανονισμό που τροποποιεί τα ποσοστά κοινοτικής συγχρηματοδότηοης για τις 
κοινές ενέργειες που υπάγονται στο στόχο 5α (1). Τα νέα αυτά ποσοστά 
εφαρμόζονται, κατόπιν αιτήσεως του κράτους μέλους, στις δαπάνες που 
πραγματοποιήθηκαν κατά το 1989. 
Τα ποσοστά διαφέρουν επί του παρόντος ανάλογα με τα μέτρα και τις 
περιφέρειες. Κυμαίνονται μεταξύ 50 % και 65 % για τις περιφέρειες του 
στόχου 1 και μεταξύ 25 % και 50 % για τις υπόλοιπες. 
Για το μέτρο που αφορά την εμπορία και τη μεταποίηση των γεωργικών και 
αλιευτικών προϊόντων, η συνδρομή του Ταμείου δεν μπορεί να υπερβεί το 50 % 
των επιλέξιμων εξόδων στις περιφέρειες που υπάγονται στο στόχο 1 και 30 % 
στις υπόλοιπες περιφέρειες. 
Εξάλλου, τα κράτη μέλη διαθέτουν περιθώρια ελιγμού που τους επιτρέπουν να 
διαφοροποιούν τα ποσοστά ενισχύσεων σε συνάρτηση με τις περιφέρειες και τον 
τύπο επένδυσης. Για τις ενισχύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, μπορεί 
παραδείγματος χάρη να χορηγηθεί το μέγιστο ποσοστό στις τουριστικές 
επενδύσεις μόνο στις περιφέρειες που αναφέρονται στους στόχους 1 και 5β. 
Μία δεύτερη προσαρμογή αφορά την εισαγωγή της διαδικασίας κατάρτισης των 
σχεδίων για τις ενέργειες που αφορούν τη βελτίωση των όρων εμπορίας και 
μεταποίησης των γεωργικών (2), αλιευτικών (4) και των προϊόντων δασοκομίας 
(3). Η νέα διαδικασία προβλέπει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν τομεακά σχέδια 
στην Επιτροπή. Βάσει αυτών των σχεδίων η Επιτροπή θα διαπραγματευθεί με το 
κράτος μέλος, στο πλαίσιο των εταιρικών σχέσεων, το αντίστοιχο τομεακό 
κοινοτικό πλαίσιο στήριξης. Με τη νέα αυτή διαδικασία, τα κράτη μέλη 
επιβαρύνονται τα (δια με την επιλογή και την ανάλυση των σχεδίων, και 
πρέπει να σέβονται τα κριτήρια επιλογής που θεσπίζονται από την Επιτροπή. 
Τέλος και παρά το γεγονός ότι οι πιστώσεις που χορηγούνται για το στόχο 5α 
δεν δίνουν αφορμή για μία A PRIORI κατανομή μεταξύ των χωρών κρίθηκε, 
ωστόσο, αναγκαίο να ενταχθεί στα ΚΠΣ των χωρών του στόχου 1 το προβλεπόμενο 
τμήμα των πόρων που χορηγήθηκαν στα μέτρα που υπάγονται στον στόχο 5α. 
Από το άρθρο 8 του κανονισμού-πλαισίου προκύπτει ότι τα ΚΠΣ του στόχου 1 
εξασφαλίζουν το συνολικό συντονισμό της κοινοτικής διαρθρωτικής ενίσχυσης 
υπέρ αυτών των περιφερειών. Επίσης ο στόχος 5α έχει ληφθεί υπόψη με βάση τα 
δεδομένα που τον αφορούν, και ρητή ξεχωριστή μνεία έγινε στο σχέδιο 
χρηματοδότησης. Ωστόσο ο καθορισμός των ενεργειών 5α δεν υπάγεται στα ΚΠΣ 
αλλά στους οριζόντιους κανονισμούς που λαμβάνονται υπόψη για την εφαρμογή 
αυτού του στόχου. 
(1) Κανονισμός ΕΟΚ αριθ. 223/90 της 26ης Ιανουαρίου 1990 EEEK L 22 της 
.27.01.1990.. ....... 
(2) Κανονισμός αριθ. 836/90 της 29ης Μαρτίου 1990 EEEK L 91 της 
06.04. 1990. '? * » 
(3) Κανονισμός αριθ. 867 της 29ης Μαρτίου 1990 EEEK L 91 της 06.04.1990. 
(4) Κανονισμός "άριθ. 4042./88 της 19ης Δεκεμβρίου 1989 EEEK L 388 της 
30.12.1989. 
- 49 -
Το σύνολο των κοινοτικών ενισχύσεων που προβλέπονται στα ΚΠΣ και εκτός των 
ΚΠΓ paoei των μέτρων 5α ανέρχονται oe 0.05? εκατομμύρια ICU, αϊτό τα οιιοία 
157 εκατ. ECU διατίθενται για τη μεταποίηση και την εμπορία των προϊόντων 
της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας (1991-1993). 
4.2. Η εκτίυηοη των δαπανών που αωοοούν το στόχο 5α το 1989 και η κατανομή 
Tooc υεταΕύ των διαωόοων υέτοων 
Το σύνολο των δαπανών 5α αυξήθηκε συνολικά κατά 2,4% από το 1988 έως το 
1989. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα οι δαπάνες που αφορούν τις περιφέρειες 
του οτόχου 1 αυξήθηκαν περίπου κατά 30%. Από αυτό προκύπτει ότι 52,2% των 
συνολικών δαπανών του έτους 1989 για το στόχο 5α πραγματοποιήθηκαν προς 
όφελος τους. 
Δύο μέτρα κινητοποιούν τα τρία τέταρτα των δαπανών του στόχου 5α το 1989 : 
η εμπορία και η μεταποίηση των γεωργικών προϊόντων αφενός, και οι 
αντισταθμιστικές αποζημιώσεις αφετέρου. Εκτός από αυτά, τα μόνα αξιόλογα 
μέτρα είναι οι ενισχύσεις στις επενδύσεις και οι ενισχύσεις στην 
εγκατάσταση των νέων γεωργών. 
Τα παραρτήματα VI και VII ανακεφαλαιώνουν την εξέλιξη των δαπανών για την 
περίοδο 1987-1989 καθώς και την κατανομή τους μεταξύ των διαφόρων μέτρων 
του στόχου 5α. 
4-3 ΔιατάΕΕίς πραγματικής Εφαρμογής 
Επειδή πρόκειται για δράσεις του στόχου 5α πρέπει να διευκρινιστούν δύο 
ιδιαιτερότητες : 
- στις περιοχές του στόχου 1, η εφαρμογή των δράσεων 5α δεν απαιτεί την 
έγκριση λειτουργικών προγραμμάτων. Πραγματοποιείται μετά από τη θέσπιση 
από την Επιτροπή, των μηχανισμών εφαρμογής που υποβάλλονται από τα κράτη 
μέλη σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής STAR. 
- οι διαρθρωτικές δράσεις 5α που αφορούν τη μεταποίηση και την εμπορία των 
προϊόντων της γεωργίας και της αλιείας είναι οι μόνες για τις οποίες 
πρέπει να θεσπιστούν κοινοτικά πλαίσια στήριξης. Τα κράτη μέλη 
υποβάλλουν κλαδικά προγράμματα τα οιτοία ορίζουν το πλαίσιο εντός του 
οποίου πρέπει να ενταχθούν τα σχέδια. 
5 : Η ΠΡΟΩΟΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΣΤΟΧΟΣ 5Β) 
Η κοινοτική βοήθεια όσον αφορά το στόχο 5β συγκεντρώνεται σε περιφέρειες 
που θίγονται περισσότερο από την αναμόρφωση της κοινής γεωργικής πολιτικής 
με σκοπό να υποστηρίξει τις προσπάθειες ανάπτυξης, διαφοροποίησης και 
αναζωογόνησης της αγροτικής οικονομίας. 
Στις περιφέρειες του στόχου 5β συγκεντρώνονται περιοχές με αγροτικά 
χαρακτηριστικά που απαιτούν μια ιδιαίτερη προσπάθεια ανάπτυξης που να 
βασίζεται όχι μόνο στις ιδιαιτερότητες της γεωργίας τους αλλά και να 
εκμεταλλεύεται όλες τις δυνατότητες τους. Έτσι, στις περιοχές αυτές πρέπει 
να παρέμβουν και τα τρία ταμεία. 
5.1 Η επιλονή των ανοοτικών πεοιογών 
Σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 11 του συντονιστικού κανονισμού, η 
Επιτροπή πρέπει να καθορίσει τα κριτήρια επιλεξιμότητας των αγροτικών 
- 50 -
περιοχών και να εγκρίνει τον κατάλογο τους για να επιτρέψει στα κράτη μέλη 
να υποβάλουν τα σχέδια. 
Η Επιτροπή έλαβε υπόψη τα ακόλουθα κριτήρια : 
α) υψηλό ποσοστό απασχόλησης στο γεωργικό τομέα σε σχέση με το σύνολο της 
απασχόλησης, 
(Ι) χαμηλό επίπεδο γεωργικού εισοδήματος, 
Υ) χαμηλό επίπεδο κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης που βασίζεται στο 
ακαθάριστο εσωτερικό προϊόν ανά κάτοικο. 
Η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη, ως συμπλήρωμα αυτών των τριών κριτηρίων, 
αυτά που αφορούν τις αγροτικές περιοχές οι οποίες ανταποκρίνονταν σε ένα ή 
περισσότερα από τα κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 του 
συντονιστικού κανονισμού. 
Μετά από διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή ενέκρινε στις 10 Μαίου 
1989 τον κατάλογο των επιλέξιμων περιοχών στο πλαίσιο του στόχου 5β. 0 
κατάλογος αυτός περιλαμβάνεται στο παράρτημα 1.9. 
Οι επιλεγείσες περιοχές έχουν μικρή έκταση (αναποκρίνονται ιδίως στα NUTS 
III και για ορισμένες στα NUTS II), πράγμα που επιτρέπει την κατάρτιση 
προγραμμάτων που ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες τους. Οι περιοχές 
αυτές αντιπροσωπεύουν το 17% της έκτασης του κοινοτικού εδάφους και το 5% 
του πληθυσμού των χωρών της Κοινότητας. Σε ορισμένες χώρες, καταλαμβάνουν 
σημαντική έκταση (ΓΑΛΛΙΑ : 34,2% της έκτασης της και 10,7% του πληθυσμού 
της. ΟΔΓ 21,1% της έκτασης της και 7,6% του πληθυσμού της). 
Υπενθυμίζεται ότι οι τρεις χώρες που καλύπτονται ολοκληρωτικά από το στόχο 
αριθ. 1 δεν είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο του στόχου 5β. 
5.2 Η διάρκ6ΐα των QÏSÔÎWV και το γεωγραφικό TOVC 6ÏÏ(ÏÏ6$Q 
Μετά από την έγκριση του, ο κατάλογος κοινοποιήθηκε στα κράτη μέλη για να 
τους επιτραπεί να επεξεργαστούν τα περιφερειακά σχέδια πριν τις 28 
Οκτωβρίου 1989. Το σύνολο των κρατών μελών, με εξαίρεση το ΒΕΛΓΙΟ που 
υπέβαλε τα σχέδια στις 22 Νοεμβρίου 1989, διαβίβασε τα σχέδια μέσα στις 
προθεσμίες. Τα σχέδια αυτά καλύπτουν πενταετή περίοδο (1989-1993), εκτός 
από ορισμένα που αφορούν περιοχές όπου η διάρκεια που ελήφθη υπόψη για το 
πρόγραμμα ήταν 3 ή 4 έτη. Πρόκειται για το ΒΕΛΓΙΟ, ορισμένες περιοχές της 
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ και το ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ. Σύμφωνα 
με το πνεύμα του στόχου 5β, τα σχέδια αυτά εκπονήθηκαν για μια περιοχή. Η 
Επιτροπή έλαβε 56 σχέδια, δηλαδή ένα για κάθε περιοχή 5β. 
Αν και η διάρκεια των σχεδίων ποικίλλει ανάλογα με τα κράτη μέλη, η 
Επιτροπή επιθυμεί να θεσπίσει τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης για πενταετή 
περίοδο σε συμφωνία με την περίοδο που λαμβάνεται υπόψη για τις 
χρηματοδοτήσεις. Σε αντίθεση με το στόχο 2, κανένα πρόβλημα που να 
προκύπτει από την αναθεώρηση των καταλόγων δεν απαιτούσε προσέγγιση σε δύο 
φάσει ς. 
Από τα σχέδια αυτά, η Επιτροπή επεξεργάστηκε 44 ΚΠΣ, ορισμένα από τα οποία 
καλύπτουν πολλές περιοχές και τα οποία ολοκληρώθηκαν το 1990. 
Η ΙΣΠΑΝΙΑ, όπως και για τους άλλους στόχους, διατύπωσε την επιθυμία να 
λάβει ένα ενιαίο ΚΠΣ, το οποίο η Επιτροπή διαίρεσε εντούτοις σε 
περιφέρειες. 
Σε σύνολο πιστώσεων 2.795 εκατ. Ecu που διατέθηκαν για το στόχο 5β, η 
Επιτροπή .αποφάσισε στις 20 Δεκεμβρίου 1989 για μία πρώτη κατανομή μεταξύ 
των κρατών μελών 2.493 tKOT. Ecu. Όπως και για τους άλλους στόχους, οι 
- 51 -
ισορροπίες ανάμεσα στα ταμεία πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της εταιρικής 
σχέσης. Σε συμπλήρωμα των 2.493 εκατ. Ecu, 114 εκατ. Ecu κατανεμήθηκαν σε 
μία δεύτερη φάση με σκοπό την ολοκλήρωση των ΚΠΣ το 1990. 
5.3 ΕνδείΕε^ όσον αωοοά TOUC άΕονες προτεραιότητας της παρέμβασης 
Για να μπορέσουν οι διαθέσιμοι γι'αυτό το στόχο πόροι να έχουν πραγματικά 
αποτελέσματα στις περιφέρειες, κατέστη αναγκαίο να συγκεντρωθούν οι 
παρεμβάσεις σε περιορισμένο αριθμό προτεραιοτήτων οι οποίες μπορούν να 
συμβάλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη του ενδογενούς δυναμικού αυτών των 
περιοχών. 
Καθορίστηκαν οι ακόλουθοι άξονες προτεραιοτήτων : 
- η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα (γεωργία, δάση και αλιεία) κατέχει 
σημαντική θέση λόγω του υπερισχύοντος αγροτικού χαρακτήρα αυτών των 
περιοχών. Όπως στην περίπτωση του στόχου 1, πρέπει να ληφθεί υπόψη η 
προσαρμογή της γεωργικής παραγωγής στις αγορές, με την προώθηση της 
διαφοροποίησης των παραγωγών και την αποφυγή της συσσώρευσης των άλλων 
δραστηριοτήτων, και κυρίως αυτών των MME, η οποία θα επιτρέψει τη 
δημιουργία θέσεων απασχόλησης όπου θα δοθεί έμφαση στην ανάπτυξη των 
τοπικών δυνατοτήτων : 
- η επέκταση ή η προώθηση δραστηριοτήτων που έχουν σχέση με τον τουρισμό 
και την αναψυχή, η δημιουργία φυσικών δρυμών, 
- ο σεβασμός του περιβάλλοντος, 
- η επεξεργασία προγραμμάτων κατάρτισης που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ 
και εξυπηρετούν τις γεωργικές και διάφορες άλλες δραστηριότητες. 
Τα ΚΠΣ εγκρίθηκαν στις 6 Ιουνίου 1990 με εξαίρεση τα ΚΠΣ της ΓΑΛΛΙΑΣ που 
εγκρίθηκαν στις 27 Ιουνίου 1990. 
Μία εμπεριστατωμένη ανάλυση των ΚΠΣ στο πλαίσιο αυτού του στόχου θα 
πραγματοποιηθεί στην ετήσια έκθεση του έτους 1990. 
6 : ΠΡΟΤΥΠΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ 
ΕΠΙΠΕΔΟ 
Το άρθρο 10 του κανονισμού 4254/88 για το ΕΤΠΑ προβλέπει την ανάληψη 
ενεργειών υπό μορφή μελετών και προτύπων σχεδίων για την προώθηση της 
περιφερειακής ανάπτυξης σε κοινοτικό επίπεδο. 
Σύμφωνα με τον κανονισμό οι ενέργειες αυτές θα αφορούν : 
- την κατάρτιση ενός διερευνητικού σχεδίου σχετικά με τη χρησιμοποίηση 
του κοινοτικού εδάφους και τις επιπτώσεις μεγάλων έργων υποδομής 
σ'αυτό· 
- τα προβλήματα των διασυνοριακών περιοχών, τις ανταλλαγές εμπειριών και 
τη συνεργασία μεταξύ περιφερειών καθώς και μέτρα που επιφέρουν 
καινοτομίες. 
Οι ενέργειες που προβλέπονται στο άρθρο 10 θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν στο 
σύνολο του εδάφους της Κοινότητας επιτρέποντας έτσι την ουσιαστική σύνδεση 
μεταξύ των περιοχών που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο των στόχων με 
προτεραιότητα της μεταρρύθμισης των ταμείων και αυτών που δεν είναι 
επιλέξιμες.? ; 
Το 1989, η πλειονότητα των πόρων που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του άρθρου 10 
και χρηματοδοτήθηκαν από το κονδύλι 5490 του προϋπολογισμού της Κοινότητας 
χρησίμευσε για τη χρηματοδότηση μελετών και προτύπων σχεδίων που αωοοούν 
- 52 -
ενέργειες διασυνοριακής συνεργασίας. Για τις περιφέρειες όπου άρχισαν ήδη 
προπαρασκευαστικές μελέτες, κυρίως αυτές που βρίσκονται στο κέντρο της 
Κοινότητας, η συνδρομή δόθηκε σε πρότυπα σχέδια που επιφέρουν καινοτομίες 
και αποσκοπούν στην προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας. Σε άλλες, και 
κυρίως σ'αυτές της περιφέρειας, άρχισαν μελέτες για την εξέταση των 
προβλημάτων και των δυνατοτήτων με σκοπό την περαιτέρω συνεργασία μεταξύ 
των διασυνοριακών περιφερειών. 
Εξάλλου, στο πλαίσιο των ενεργειών που αποσκοπούν στη συνεργασία, την 
πληροφόρηση και τη σύνδεση μεταξύ περιφερειών της Κοινότητας, άρχισαν να 
εφαρμόζονται το Δεκέμβριο του 1989 τρία σχέδια ανταλλαγής πληροφοριών ce 
περιφερειακό επίπεδο για να ενθαρρυνθεί και να διευκολυνθεί η επαφή μεταξύ 
περιφερειών και να προωθηθεί η διάδοση καινοτόμων ιδεών. Τα σχέδια αυτά 
άρχισαν να εφαρμόζονται σε συνεργασία με τη Συνέλευση των Ευρωπαϊκών 
Περιφερειών, με το Συμβούλιο Κοινοτήτων και Περιφερειών της Ευρώπης και με 
τη Διεθνή Ένωση Τοπικών Άρχων. 
7 : 01 ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ 
0 συντονιστικός κανονισμός καθορίζει στο άρθρο 11 ότι "η Επιτροπή μπορεί με 
δική της πρωτοβουλία να αποφασίσει να προτείνει στα κράτη μέλη να υποβάλουν 
αιτήσεις συνδρομής για ενέργειες που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για 
την Κοινότητα 
Πιο αναλυτικά, το άρθρο 3 σημείο 2 του κανονισμού ΕΤΠΑ καθορίζει τρία είδη 
κοινοτικών πρωτοβουλιών περιφερειακού χαρακτήρα : αυτές που αποσκοπούν στο 
να συμβάλουν στην επίλυση σοβαρών προβλημάτων που συνδέονται άμεσα με την 
υλοποίηση άλλων πολιτικών της Κοινότητας, αυτές που αποσκοπούν στο να 
ευνοήσουν την εφαρμογή κοινοτικών πολιτικών και αυτές που αποσκοπούν στο να 
συμβάλουν στην επίλυση προβλημάτων που είναι κοινά για ορισμένες κατηγορίες 
περιφερειών. 
Όσον αφορά τα χρηματοδοτικά μέσα που προορίζονται για τις κοινοτικές 
πρωτοβουλίες ένα ποσό 1.700 εκατ. ECU περίπου προβλεπόταν ήδη να διατεθεί 
για τα κοινοτικά προγράμματα που βρίσκονται στο στάδιο της εφαρμογής τους : 
STAR (τηλεπικοινωνίες), VAL0REN (ανανεώσιμες μορφές ενεργείας), RESIDER 
(μετατροπή χαλυβουργικών περιοχών) και RENAVAL (μετατροπή ναυπηγικών 
περιοχών) και για ορισμένες ενέργειες εκτός ποσοστώσεων του ΕΤΠΑ που 
βρίσκονται στο στάδιο αποπεράτωσης. Επιπλέον, η Επιτροπή αποφάσισε τη 
διάθεση 3.800 εκατ. ECU για τη χρηματοδότηση νέων κοινοτικών πρωτοβουλιών. 
Στις 22 Νοεμβρίου 1989, η Επιτροπή αποφάσισε να χορηγήσει συνολικό ποσό 
2.100 εκατ. Ecu για τη χρηματοδότηση μιας πρώτης σειράς πέντε νέων 
πρωτοβουλιών : RECHAR : 300 εκατ. Ecu, ENVI REG : 500 εκατ. Ecu, STRIDE : 
400 εκατ. Ecu, INTERREG : 700 εκατ. Ecu, REGIS : 200 εκατ. Ecu. 
Η πρωτοβουλία RECHAR, την οποία αποφάσισε να αναλάβει η Επιτροπή στις 
17.12.1989, έχει ως σκοπό να ενισχύσει τη διαφοροποίηση των οικονομικών 
δραστηριοτήτων των ανθρακοφόρων λεκανών που έχουν πληγεί περισσότερο από 
την αναδιάρθρωση του τομέα του άνθρακα μέσω μιας προσπάθειας που θα 
προστεθεί σ'αυτήν που προβλέπεται στα κοινοτικά πλαίσια στήριξης. Η 
προβλεπόμενη παρέμβαση ανέρχεται σε 300 εκατ. Ecu όσον αφορά τη συνδρομή 
του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ στα οποία θα μπορούσαν να προστεθούν μέχρι 120 εκατ. 
Ecu υπό μορφή επιδοτήσεων επιτοκίων της ΕΚΑΧ και, περίπου 40 εκατ. Ecu 
συμπληρωματικών ενισχύσεων για την αναπροσαρμογή στο πλαίσιο του άρθρου 56 
της συνθήκης ΕΚΑΧ το 1990· θα μπορούσαν ακόμη να χορηγηθούν πρόσθετες 
- 53 -
πιστώσεις για τα επόμενα έτη σε συνάρτηση με τους διαθέσιμους πόρους. 
Η RECHAR προτείνει την εφαρμογή τριών ειδών μέτρων : 
τη βελτίωση του περιβάλλοντος των περιοχών που έχουν υποβαθμιστεί από 
τις σχετικές με την εξόρυξη του άνθρακα δραστηριότητες. Μπορεί να 
ΐφΛκίΜ ιαι. για παράδειγμα, για τη δημιουργία πράσινων ζωνών, την 
αξιοποίηση των σωρών αδρανών υλικών, τη μετατροπή ανθρακωρυχείων που 
έχουν πάψι:ι να λειτουργούν, τον εκσυγχρονισμό κτιρίων που προορίζονται 
για τις MME, τον εκσυγχρονισμό των μικρών συλλογικών εξοπλισμών στα 
χωριά των ανθρακωρύχων. 
- την προώθηση νέων οικονομικών δραστηριοτήτων και την ανάπτυξη 
υφισταμένων δραστηριοτήτων με τη χρηματοδότηση μέτρων υπέρ των MME που 
αποσκοπούν στην ενθάρρυνση της καινοτομίας, τη δημιουργία κοινών 
υπηρεσιών, την ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων, τη βελτίωση της 
πρόσβασης στα επιχειρησιακά κεφάλαια, την κατασκευή βιομηχανικών κτιρίων 
και εργαστηρίων μετάβασης. 
- την ενίσχυση ενεργειών επαγγελματικής κατάρτισης των ανέργων, των 
προσώπων που απειλούνται από την ανεργία και των προσώπων που 
απασχολούνται στις MME· θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή, χάρη στις 
ενισχύσεις για την αναπροσαρμογή που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του 
άρθρου 56 της συνθήκης ΕΚΑΧ, στην κατάρτιση των ανθρακωρύχων και των 
πρώην ανθρακωρύχων για να διευκολυνθεί η ένταξη τους σε μία οικονομία 
που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. 
Η κοινοτική πρωτοβουλία ENVIREG αποτέλεσε αντικείμενο μιας απόφασης αρχής 
της Επιτροπής της 29ης Νοεμβρίου 1989. Η πρωτοβουλία αυτή, για την οποία 
διατέθηκε ένα ενδεικτικό συνολικό χρηματοδοτικό ποσό 500 εκατ. Ecu περίπου, 
έχει ως σκοπό να βοηθήσει τις περιοχές της Κοινότητας με καθυστερημένη 
ανάπτυξη να επιλύσουν ορισμένα περιβαλλοντικά προβλήματα για να διατηρήσουν 
τις δυνατότητες ανάπτυξης τους, ιδίως στον τουριστικό τομέα. Για το σκοπό 
αυτό προβλέπονται τέσσερις ειδικοί στόχοι : 
- μείωση της ρύπανσης των παρακτίων περιοχών, ιδιαίτερα των μεσογειακών, 
βοηθώντας προπαντός τις μεσαίες πόλεις να δημιουργήσουν συστήματα 
καθαρισμού των λυμάτων και των αστικών αποβλήτων τους καθώς και, σε 
ορισμένες περιπτώσεις, ανακύκλωση τους. 
- προώθηση της διευθέτησης των ακτών ώστε να διατηρηθεί η φυσική τους 
ομορφιά και να αξιοποιηθούν και να προστατευθούν οι βιότοποί τους. 
- βελτίωση της διαχείρισης των τοξικών και επικίνδυνων βιομηχανικών 
αποβλήτων αφενός, παρακινώντας τις επιχειρήσεις να μειώσουν την παραγωγή 
αποβλήτων και να εφαρμόσουν διαδικασίες παραγωγής πιο οικονομικές σε 
νερό και σε πρώτες ύλες και, αφετέρου, ευνοώντας τη δημιουργία 
εγκαταστάσεων κατεργασίας, αποθήκευσης και ανακύκλωσης αυτών των 
αποβλήτων. 
- ανάπτυξη των γνώσεων και της τεχνογνωσίας των τοπικών και περιφερειακών 
κοινοτήτων και των εμπειρογνωμόνων στον τομέα του ελέγχου και της 
διατήρησης του περιβάλλοντος με μέτρα τεχνικής βοήθειας, από κοινού 
χρησιμοποίησης των εμπειριών καθώς και ενεργειών επαγγελματικής 
κατάρτίσης. 
Η Επιτροπή ενέκρινε την πρωτοβουλία αυτή στην οριστική της μορφή, στις 9 
- 54 -
Μαίου 1990, αφού έλαβε τις γνωμοδοτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
της Οικονομικής Κοινωνικής Επιτροπής. 
Όσον αφορά τα προγράμματα STRIDE, INTERREG και REGIS, η Επιτροπή ενέκρινε 
σχέδιο προσανατολισμού στις 13 Μαρτίου 1990 : 
- το STRIDE που αποσκοπεί στην ενίσχυση των περιφερειακών ικανοτήτων 
έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης των περιφερειών του στόχου 1, στην 
προώθηση της συμμετοχής τους σε προγράμματα και στα δίκτυα κοινοτικής 
έρευνας καθώς και στην προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των ερευνητικών 
κέντρων και των βιομηχανικών επιχειρήσεων των περιφερειών των στόχων 1 
και 2 (ενδεικτικό χρηματοδοτικό συνολικό ποσό 400 εκατ. Ecu για την 
περίοδο 1990-1993). 
- το INTERREG που, ενόψει της ενιαίας αγοράς, θα ευνοήσει τη συνεργασία 
μεταξύ των παραμεθορίων περιοχών στο εσωτερικό της Κοινότητας και θα 
βοηθήσει τις παραμεθόριες εξωτερικές ζώνες να ξεπεράσουν τα προβλήματα 
που προκύπτουν από τη σχετική τους απομόνωση (ενδεικτικό συνολικό 
χρηματοδοτικό ποσό 800 εκατ. Ecu για την περίοδο 1990-1993). 
- το REGIS που αφορά τις περιοχές που βρίσκονται στην εξωτερική περιφέρεια 
της Κοινότητας Υ.Δ., Κανάρια Νησιά, Αζόρες και Μαδέρα. Οι στόχοι 
αυτής της πρωτοβουλίας αφορούν τη διαφοροποίηση των οικονομικών 
δραστηριοτήτων, την παγίωση των δεσμών αυτών των περιφερειών με την 
υπόλοιπη Κοινότητα, την προώθηση της συνεργασίας τόσο μεταξύ αυτών των 
περιοχών όσο και αυτών με τις γειτονικές τρίτες χώρες (ενδεικτικό 
συνολικό χρηματοδοτικό ποσό 200 εκατ. Ecu για την περίοδο 1990-1993). 
Στις 2 Μαΐου 1990, η Επιτροπή έδωσε τη συμφωνία αρχής για να αρχίσει μία 
δεύτερη δέσμη πρωτοβουλιών στις οποίες θα αφιερωθούν 1.700 εκατ. Ecu για 
την περίοδο 1990-1993. Ελήφθησαν υπόψη προτάσεις που μπορούν να ενταχθούν 
σ'ένα συνεκτικό σύνολο, να βασίζονται στις πρωτοβουλίες που εγκρίθηκαν το 
1989 και να συμπληρώνουν τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης. 
Γι'αυτή τη δεύτερη φάση καθορίστηκαν τρία πεδία δραστηριοτήτων : 
- η επέκταση ορισμένων υποδομών βάσης· 
- η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού· 
- η ενίσχυση της ολοκλήρωσης των αγροτικών περιοχών. 
Η Επιτροπή ενέκρινε, ως εκ τούτου, τα σχέδια προσανατολισμού για τις 
ακόλουθες πρωτοβουλίες : 
- REGEN (Δίκτυο φυσικού αερίου) 300 εκατ. Ecu 
- TELEMATIQUE (Επέκταση του προγράμματος STAR) 200 εκατ. Ecu 
- PRISMA (Προετοιμασία των επιχειρήσεων στην 
προοπτική της Ενιαίας Αγοράς) 100 εκατ. Ecu 
- Αύξηση της χορηγίας για την 
INTERREG : 100 εκατ. Ecu 
- EUROFORM, VOW, 
HORIZON (Ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού): 600 εκατ. Ecu 
- LEADER (Ενίσχυση της ολοκλήρωσης των 
αγροτικών περιοχών) : 400 εκατ. Ecu 
- 55 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I I I : ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ 
1 : ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ 
Όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο II, η βελτίωση των βασικών υποδομών 
εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα για τις περιφέρειες που υπάγονται στο 
στόχο υπ'αριθ. 1, εφόσον το 50 % των συνδρομών του ΕΤΠΑ για νέες ενέργειες 
θα διατεθεί για το σκοπό αυτό. 
Η προτεραιότητα αυτή αφορά ιδίως τις υποδομές στους τομείς των μεταφορών, 
των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Το ύψος των κοινοτικών συνδρομών για 
τις υποδομές αυτές ανέρχεται περίπου σε 6.500 εκατ. ECU (βλέπε 
παράρτημα VIII). 
1.1 Οι υποδουέο υεταωοοών 
1-1.1 Τα οδικά δίκτυα και τα δίκτυα αυτοκινητοδρόμων 
Τα κράτη μέλη συνεχίζουν να δίνουν προτεραιότητα στη στήριξη αυτών των 
υποδομών για τις οποίες η κοινοτική συνδρομή που προβλέπεται στα ΚΠΣ του 
στόχου υπ'αριθ. 1 ανέρχεται σε 3.647 εκατ. ECU. Οι δαπάνες γι'αυτού του 
είδους τα έργα υποδομής συγκεντρώνονται πράγματι σε ένα μεγάλο βαθμό σε 
ορισμένες χώρες (την ΙΣΠΑΝΙΑ, την ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ και την ΙΡΛΑΝΔΙΑ). 
Γι'άλλες χώρες ή περιφέρειες όπως η ΕΛΛΑΣ και η ΙΤΑΛΙΑ, οι πόροι που 
διατίθενται από τα ΚΠΣ για τα έργα αυτά εξακολουθούν να είναι αρκετά 
χαμηλοί. 
Πρέπει, συνεπώς, να τονιστεί ότι υπάρχει αυτή η τάση για μείωση των 
κοινοτικών πιστώσεων που διατίθενται γι'αυτές τις υποδομές, η οποία μπορεί 
να αποτελέσει κατά τα επόμενα έτη την αρχή ενός αναπροσανατολισμού της 
δραστηριότητας των Ταμείων και ειδικότερα του ΕΤΠΑ. Η παρακολούθηση και η 
εκτέλεση των ΚΠΣ θα συμβάλουν στο να γίνει ακριβέστερη εκτίμηση αυτής της 
εξέλιξης. 
1.1.2 Τα σιδηροδρομικά δίκτυα 
Η ΙΣΠΑΝΙΑ, η ΕΛΛΑΣ, η ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ και η ΒΟΡΕΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ ζήτησαν παρεμβάσεις 
γι'αυτού του είδους τις υποδομές. Συνολικά προβλέπονται στα ΚΠΣ 1.015 εκατ. 
ECU με προτεραιότητα για την ΙΣΠΑΝΙΑ που ζήτησε τη χορήγηση κοινοτικής 
συνδρομής για το δίκτυο τραίνων μεγάλης ταχύτητας (TGV) ύψους 600 εκατ. 
ECU. 
1.2 Οι υποδουέο τηλεπικοινωνιών 
Οι τηλεπικοινωνίες παραμένουν κομβικό σημείο για την οικονομική ανάπτυξη 
των περιφερειών, και ιδίως των περιφερειών που υπάγονται στο στόχο 1 οι 
οποίες πλήττονται από ανεπάρκεια εξοπλισμού. Για το σύνολο των περιφερειών 
αυτών θα διατεθούν 1.162 εκατ. ECU για επενδύσεις στις τηλεπικοινωνίες. 
Όλες οι χώρες που υπάγονται στο στόχο υπ'αριθ. 1 ενδιαφέρονται για την 
ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών, προτεραιότητα που περιλαμβάνεται στα ΚΠΣ όλων 
των ενδιαφερόμενων περιφερειών. Ειδικότερα, η ΙΣΠΑΝΙΑ, η ΕΛΛΑΣ, και η 
ΙΤΑΛΙΑ θα διαθέσουν στον τομέα αυτό ένα σημαντικό μέρος των πολυετών 
πιστώσεων που διατέθηκαν ύψους 311 εκατ. ECU, 345 εκατ. ECU και 308 εκατ. 
ECU αντίστοιχα. 
- 56 -
Η κοινοτική ενίσχυση θα διατεθεί εν μέρει μέσω του προγράμματος STAR το 
οποίο έχει ως κύριο στόχο να υποβοηθήσει τις επενδύσεις στις προηγμένες 
υποδομές τηλεπικοινωνιών και να χρηματοδοτήσει τα μέτρα για τη στήριξη της 
προσφοράς και της ζήτησης προηγμένων υπηρεσιών ιδίως υπέρ των MME. Για την 
ενίσχυση αυτή που εγκρίθηκε για την περίοδο 1987-1991 προβλέφθηκε 
χρηματοδότηση 780 εκατ. ECU. Οι πιστώσεις για την περίοδο 1989-91 
συμπεριλήφθηκαν στα ΚΠΣ. 
Η διαφορά θα χρηματοδοτηθεί με πιστώσεις που διατίθενται για τα νέα μέτρα. 
Συμπληρωματικά προς την προβλεπόμενη χρηματοδότηση των ΚΠΣ, η Επιτροπή 
αποφάσισε να ενισχύσει τον τομέα που αναπτύσσεται με το STAR με την έγκριση 
της κοινοτικής πρωτοβουλίας TELEMATIQUE στην οποία χορηγήθηκαν 200 εκατ. 
ECU. 
1.3 Η ενέργεια 
Οι υποδομές στον τομέα αυτό αποτελούν προτεραιότητα που έχει ληφθεί υπόψη 
στα ΚΠΣ, ειδικά για την ΕΛΛΑΔΑ και την ΙΤΑΛΙΑ, στις οποίες η κοινοτική 
συνδρομή θα χορηγηθεί σε μεγάλα έργα για την παροχή και διανομή φυσικού 
αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος. 
Για το σύνολο των περιφερειών που υπάγονται στο στόχο υπ'αριθ. 1, έχουν 
προβλεφθεί 1.700 εκατ. ECU στα ΚΠΣ. Η κοινοτική ενίσχυση θα χορηγηθεί εν 
μέρει μέσω του προγράμματος VAL0REN. Για την ενίσχυση αυτή που εγκρίθηκε 
για την περίοδο 1987-1991 και για την οποία προβλέφθηκε συνολική 
χρηματοδότηση 393 εκατ. ECU, έχουν εγγραφεί στα ΚΠΣ πιστώσεις ύψους 278 
εκατ. ECU που είναι διαθέσιμες για την περίοδο που καλύπτουν τα ΚΠΣ. 
Υπενθυμίζεται ότι το πρόγραμμα VAL0REN έχει σκοπό να συμβάλει στην ανάπτυξη 
ορισμένων λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών της Κοινότητας με αξιοποίηση 
του εγχώριου ενεργειακού δυναμικού. Για το σκοπό αυτό, το πρόγραμμα 
συμμετέχει στην εκμετάλλευση των τοπικών ενεργειακών πόρων και ειδικότερα, 
των ανανεώσιμων πηγών και των μικρών κοιτασμάτων τύρφης και λιγνίτου, στην 
ορθολογική χρησιμοποίηση ενέργειας στις MME καθώς και στην προώθηση της 
καλύτερης χρησιμοποίησης σε περιφερειακό επίπεδο του ενεργειακού δυναμικού. 
Επιπλέον, η Επιτροπή αποφάσισε να εγκρίνει κοινοτική πρωτοβουλία με την 
ονομασία REGEN, για την οποία χορηγήθηκαν 300 εκατ. ECU υπέρ των δικτύων 
μεταφοράς φυσικού αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος στις περιφέρειες που 
υπάγονται στο στόχο υπ'αριθ. 1. Η δράση αυτή θα συμβάλει στο να επιταχυνθεί 
η εισαγωγή φυσικού αερίου στα κράτη μέλη που δεν διαθέτουν ακόμα τα μέσα 
για τη διαφοροποίηση των πηγών τους σε ενέργεια, μειώνοντας ταυτόχρονα την 
εξάρτηση τους από το πετρέλαιο. Εξάλλου, η ανάπτυξη των συνδέσεων μεταξύ 
των μεγάλων ευρωπαϊκών δικτύων αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος θα προσδώσει 
μεγαλύτερη ευελιξία στα ενεργειακά συστήματα, ενώ με τον τρόπο αυτό 
ανταποκρίνεται στους βασικούς στόχους της Κοινότητας στον τομέα αυτό. 
1-4 Η Βελτίωση και η προστασία του πεoιβάλλovτoc 
Κατά την επιλογή των αξόνων που θα περιληφθούν στα ΚΠΣ, η Επιτροπή 
διατήρησε τα μέτρα για τη βελτίωση και την προστασία του περιβάλλοντος που 
πρότειναν τα κράτη μέλη. 
Για έξι από τις επτά χώρες που αφορά ο στόχος υπ'αριθ. 1, τα ΚΠΣ περιέχουν 
ειδικό άξονα για το περιβάλλον. Αν και το ΚΠΣ για την ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ δεν 
περιλαμβάνει ειδικό άξονα, συμφωνήθηκε, στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, 
να ληφθούν υπόψη σε επίπεδο ενεργειών τα ζητήματα που αφορούν το 
περιβάλλον. Το ποσό των κοινοτικών πιστώσεων που θα διατεθούν για την 
- 57 -
περίοδο 1989-1993 σε άλλες ενέργειες για την προστασία του περιβάλλοντος 
είναι δυνατό να υπολογισθεί σε 1.799 εκατ. ECU. 
Αυτό αναμφίβολα αντιπροσωπεύει σημαντική βελτίωση σε σχέση με τις 
δραστηριότητες των Διαρθρωτικών Ταμείων πριν από τη μεταρρύθμιση. Στις 
περιφέρειες που υπάγονται στο στόχο 1, η δραστηριότητα αυτή συγκεντρώνεται 
κυρίως στις υποδομές που σχετίζονται με το νερό (έλεγχος και προστασία των 
πόρων, εξυγίανση), αλλά δεν αποκλείει και άλλους τομείς, όπως η διαχείριση 
των απορριμμάτων, ή μέτρα που ευνοούν τη θέσπιση "καθαρών" τεχνολογιών. Σε 
αρκετές περιφέρειες του στόχου υπ'αριθ. 2 όπου η έμφαση δίνεται στην 
επανένταξη των εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών περιοχών αυτό δεν αποκλείει 
τις ενέργειες για τη βελτίωση των υποδομών που είναι απαραίτητες για την 
ανάπτυξη καθώς και τη διαχείριση των φυσικών πόρων. Προγραμματίζονται 
επίσης ενέργειες επαγγελματικής κατάρτισης. 
Αν και υπήρξε συνειδητοποίηση του προβλήματος αυτού σε όλες τις 
περιφέρειες, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά προβλήματα. Οι καθυστερήσεις, 
αφενός, που συσσωρεύθηκαν από το παρελθόν δεν θα εξαλειφθούν, ενώ οι 
αναπτυξιακές ενέργειες, αφετέρου, που χρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά 
Ταμεία υπάρχει κίνδυνος να επιτείνουν την πίεση στο περιβάλλον (και να 
δημιουργήσουν το είδος της ζημίας που προσπαθούν ακριβώς να αποκαταστήσουν 
ορισμένα ταμεία), και τέλος η νομοθετική βάση στην οποία στηρίζεται η καλή 
εκτέλεση των ενεργειών των ταμείων εξακολουθεί να είναι ελλιπής σε όλα 
ανεξαιρέτως τα κράτη μέλη. 
2 : ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΤΟΜΕΩΝ 
2.1 Η Βελτίωση Tnc αντανωνιστικότηταο των επιχειρήσεων 
Σύμφωνη με τις κατευθύνσεις περιφερειακής πολιτικής, η Επιτροπή ευνόησε την 
κοινοτική στήριξη που αποβλέπει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των 
επιχειρήσεων καθώς και στην ανάπτυξη τους. 
Η προσπάθεια αυτή συγκεντρώθηκε στις περιφέρειες που είναι επιλέξιμες 
δυνάμει των στόχων 1 και 2. 
Στις περιφέρειες που υπάγονται στο στόχο 1, προβλέπεται να διατεθούν 5.143 
εκατ. ECU ως κοινοτική συνδρομή για την επίτευξη αυτής της προτεραιότητας, 
στα οποία θα προστεθεί το μερίδιο των ΚΠΣ για το στόχο υπ'αριθ. 2, δηλαδή 
1.256 εκατ. ECU. Συνολικά, για την προτεραιότητα αυτή θα διατεθούν 6.699 
εκατ. ECU, εκτός από τις ήδη υπάρχουσες κοινοτικές πρωτοβουλίες και 
δεσμεύσεις. 
Για τις περιφέρειες του στόχου υπ'αριθ. 1, έχουν επιλεγεί τέσσερα βασικά 
μέτρα : 
- οι άμεσες ενισχύσεις στις επιχειρήσεις για την πραγματοποίηση 
παραγωγικών επενδύσεων στη βιομηχανία, τη βιοτεχνία, την παροχή 
υπηρεσιών και τον τομέα του τουρισμού. Για τη χρηματοδότηση των μέτρων 
αυτών έχει διατεθεί σημαντικό μέρος των πιστώσεων (1.334 εκατ. ECU)· 
- η στήριξη της τεχνικής και επαγγελματικής κατάρτισης· 
- η ανάπτυξη των ερευνητικών δυνατοτήτων και των δυνατοτήτων τεχνολογικών 
καινοτομιών· 
- 58 -
- η παροχή υπηρεσιών στις επιχειρήσεις. 
Η κατάσταση των περιφερειών του στόχου υπ'αριθ. 2 είναι λίγο διαφορετική. 
Καταρχήν, ο άξονας που αφορά τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των 
επιχειρήσεων αποτελεί το βασικό άξονα προτεραιότητας έχουν διατεθεί 
γι'αυτόν στα ΚΠΣ 1.256 εκατ. ECU, δηλαδή το 35,38 % των πιστώσεων. 
Κατά δεύτερο λόγο για την άμεση στήριξη των επενδύσεων προβλέπεται χαμηλή 
συνδρομή, επειδή ο βασικός στόχος για τις περιφέρειες αυτές είναι να 
βελτιωθούν οι συνθήκες που καθορίζουν τη δημιουργία και την ανάπτυξη 
επιχειρήσεων. Για το σκοπό αυτό, έχει επιλεγεί στα ΚΠΣ μία σειρά ενεργειών 
για την περίοδο 1989-1991 : 
- ενέργειες που αποβλέπουν στο να ενισχύσουν τον εκσυγχρονισμό και την 
αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων με την επαγγελματική κατάρτιση των 
εργαζομένων ή όσων ζητούν απασχόληση στις νέες τεχνικές μεθόδους 
παραγωγής και με ενισχύσεις για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης προς 
όφελος των δημιουργών των επιχειρήσεων· 
- διάφορες ενέργειες ενδογενούς ανάπτυξης που περιλαμβάνουν : 
* τη δημιουργία φυτωρίων επιχειρήσεων και την ανάπτυξη του δικτύου 
υποδοχής των δημιουργών των επιχειρήσεων· 
* τη στήριξη επενδύσεων που έχουν τη μορφή πρόσληψης στελεχικού 
δυναμικού και παροχής εξωτερικών συμβουλών στις επιχειρήσεις* 
* την εφαρμογή ενεργειών που επιφέρουν τεχνολογικές καινοτομίες (κέντρα 
δημιουργίας πόρων, συνεργασία βιομηχανίας-έρευνας, τεχνικοί 
εμπειρογνώμονες) · 
* τη στήριξη συλλογικών ενεργειών (παροχή κοινών υπηρεσιών, μελέτες για 
τους επιμέρους κλάδους, μελέτες επιχειρηματικών κεφαλαίων) κλπ. 
Πρέπει να τονιστεί ότι, αν και οι παρεμβάσεις υπέρ των MME δεν αποτελούν 
αντικείμενο ενός ειδικού πρωταρχικού άξονα στο εσωτερικό των ΚΠΣ, τα 
πλαίσια αυτά περιλαμβάνουν μία ευρεία κλίμακα μέτρων υπέρ αυτών των 
παρεμβάσεων. 
Στο παρόν στάδιο δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί ποσοτικά η κοινοτική 
προσπάθεια που θα καταβληθεί στο σημείο αυτό. Αυτό θα είναι δυνατό να 
προσδιοριστεί στο πλαίσιο της παρακολούθησης των μέτρων των ίδιων των 
λειτουργικών προγραμμάτων. 
Από ποιοτική άποψη, τα ΚΠΣ του στόχου υπ'αριθ. 1 προκύπτουν από διάφορα 
μέτρα : παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, καλύτερη πρόσβαση στην παροχή 
κεφαλαίων, προώθηση των τεχνολογικών καινοτομιών και της έρευνας, ενέργειες 
επαγγελματικής κατάρτισης. 
Για το στόχο υπ'αριθ. 2 προβλέπονται παρόμοιες παρεμβάσεις, ενώ δίνεται 
έμφαση στη δημιουργία και την ανάπτυξη των MME που αποτελούν σημαντικό 
παράγοντα αναζωογόνησης της τοπικής οικονομίας. 
2-2 Η προώθηση του τουριστικού δυναυικού 
Η σπουδαιότητα του τουρισμού για την ανάπτυξη μιας περιφέρειας απορρέει από 
την ικανότητα του να δημιουργεί θέσεις απασχόλησης, και/ή από τη συμβολή 
του στη διαφοροποίηση των περιφερειακών οικονομικών δραστηριοτήτων. 
Για το λόγο αυτό ο τουρισμός αποτελεί σημαντικό στοιχείο όχι μόνο της 
στρατηγικής για την ανάπτυξη των μειονεκτικών περιφερειών, οι οποίες συχνά 
έχουν φυσικούς πόρους που τις καθιστούν ιδιαίτερα ελκυστικές για τουρισμό 
- 59 -
αναψυχής, αλλά επίσης και ορισμένων βιομηχανικών περιφερειών οι οποίες 
μπορούν να αξιοποιήσουν μια πλούσια πολιτιστική κληρονομιά. 
2.2.1 Η ένταΕη στα ΚΠΣ που εγκρίθηκαν το 1989 
Κατά την επεξεργασία των κοινοτικών πλαισίων στήριξης που αφορούν τις 
περιφέρειες των στόχων 1 και 2, στους άξονες παρέμβασης με προτεραιότητα 
συμπεριλήφθηκε ειδικό κεφάλαιο για τον τουρισμό. 
Για το σύνολο των κοινοτικών πλαισίων στήριξης των περιφερειών του στόχου 
υπ'αριθ. 1, προβλέφθηκε προς άμεσο όφελος του τουρισμού κοινοτική παρέμβαση 
των Διαρθρωτικών Ταμείων ύψους 1.613 εκατ. ECU. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει 
το 5,5 % του συνόλου των διαθέσιμων πιστώσεων για την εξεταζόμενη περίοδο, 
ενώ το 86 % της χορήγησης αυτής προέρχεται από το ΕΤΠΑ. Η χορήγηση αυτή 
κατανέμεται στις χώρες ως εξής : 
1989 - 1993 Εκατομμύρια ECU 
Σύνολο στόχου 1 1.612,8 % της συνολικής 
κοινοτικής συνδρομής 
στο ΚΠΣ 
5,5 
Πρέπει να διευκρινιστεί ότι για την ΕΛΛΑΔΑ τα λειτουργικά προγράμματα που 
προβλέπονται για τις περιφερειακές ενέργειες θα περιλαμβάνουν επίσης μέτρα 
υπέρ του τουρισμού. Στο παρόν στάδιο, δεν έχουν προσδιοριστεί στο σχετικό 
τμήμα του ΚΠΣ. 
Υπενθυμίζεται ότι εδώ πρόκειται για παρεμβάσεις οι οποίες είναι άμεσες. 
Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί με ακρίβεια η συνολική συνεισφορά της Κοινότητας 
υπέρ του τουρισμού, επειδή ορισμένες παρεμβάσεις, ιδίως υπέρ των υποδομών 
μεταφοράς, υποδομών τηλεπικοινωνιών ή περιβάλλοντος επωφελούνται κατά τρόπο 
έμμεσο στον τομέα αυτό. 
Για τις ζώνες του στόχου 2, τα ΚΠΣ προβλέπουν κοινοτική συνδρομή ύψους 267 
εκατομμυρίων ECU υπέρ τουριστικών δραστηριοτήτων. Το ποσό αυτό 
αντιπροσωπεύει το 7,5% της συνολικής κοινοτικής συνδρομής που προβλέπεται 
στα ΚΠΣ. 
- 60 -
Ο παρακάτω πίνακας περιλαμβάνει τη γεωγραφική κατανομή : 
1989 - 1993 Εκατομμύρια ECU % της συνολικής 
κοινοτικής συνδρομής 
στο ΚΠΣ 
Βέλγιο 
Δαν ί α 
Γερμανία 
Ισπαν ία 
Γαλλία 
Ι ταλ ία 
Λουξεμβούργο 
Ολλανδία 
Ηνωμένο Βασίλειο 
: Σύνολο στόχου 2 267,42 7,5 
2.2.2 Η θέση του τουρισυού υέσα OTIC κοινοτικές πρωτοβουλίες 
Ανάμεσα στις κοινοτικές πρωτοβουλίες που προτείνει η Επιτροπή, το πρόγραμμα 
περιφερειακών ενεργειών σε θέματα περιβάλλοντος (ENVIREG) αποτελεί όλο και 
σημαντικότερο στοιχείο για τον τομέα του τουρισμού. 
ειδικούς στόχους του ENVIREG είναι η μείωση της 
περιοχών, και ιδίως της Μεσογείου, των οποίων 
σημαντικά από την τουριστική δραστηριότητα. 
Οι προσανατολισμοί της Επιτροπής, εξάλλου, που 
πρωτοβουλία σχετικά με την οικονομική μετατροπή Πράγματι, ένας απο τους 
ρύπανσης των παράκτιων 
η οικονομία εξαρτάται 
αφορούν την 
των περιοχών κοινοτική 
παραγωγής 
άνθρακα (RECHAR) προβλέπουν και αυτοί κοινοτική στήριξη υπέρ των μέτρων 
προώθησης τουριστικών δραστηριοτήτων. 
Τέλος, στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας που αφορά τις μεθοριακές 
περιοχές (INTERREG), είναι δυνατό να χορηγηθεί κοινοτική συνδρομή σε 
ενέργειες μεθοριακής συνεργασίας υπέρ του τουρισμού. 
2.3 Η προώθηση του τεχνολογικού δυναυικού (Ε & ΤΑ) 
2.3.1 Οι τεχνολογικές ôiacopéc των λιγότερο ποοηνυένων περιωεοειών 
Με το να αναγνωρίσει η Ενιαία Πράξη την πολιτική στον τομέα της έρευνας, 
των καινοτομιών και της τεχνολογικής ανάπτυξης (Ε&ΤΑ) ως μία από τις κοινές 
πολιτικές επιβεβαίωσε το βασικό ρόλο της Ε&ΤΑ στην προώθηση της οικονομικής 
ανάπτυξης και την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. 
Πρέπει, ακόμη, να καταβληθούν προσπάθειες για την καλύτερη διαμόρφωση των 
σχέσεων μεταξύ της επιστήμης και της τεχνολογίας, αφενός, και της 
περιφερειακής ανάπτυξης, αφετέρου, προκειμένου να καταστεί δυνατή η 
απλούστευση της θεσμικής διάρθρωσης που είναι αναγκαία για τον σωστό 
συντονισμό και για τον καθορισμό προτεραιοτήτων, βάσει των οποίων θα 
κινητοποιηθούν οι κατάλληλοι πόροι και μηχανισμοί διαχείρισης. 
- 61 -
Η διαφορά στον τομέα της τεχνολογίας ανάμεσα στις λιγότερο προηγμένες περιοχές, 
και ιδίως αυτές που υπάγονται στο στόχο 1, παραμένει πολύ σημαντική ·. τρεις έως 
τέσσερις φορές ανώτερη από την κοινωνικο-οικονομική διαφορά. Το ποσοστό 
συμμετοχής των περιφερειών αυτών στα κοινοτικά, επιστημονικά και τεχνολογικά 
προγράμματα εξακολουθεί να είναι ανεπαρκές λόγω της έλλειψης πόρων. 
Τα διαρθρωτικά ταμεία παρέχουν τη δυνατότητα να βελτιωθούν οι δυνατότητες των 
περιφερειών αυτών στους τομείς της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης (F & 
ΙΑ). 
Η Επιτροπή επίσης στις προτεραιότητες που καθόρισε κατά την επεξεργασία των ΚΠΣ 
τόνισε τη σπουδαιότητα της Ε & ΤΑ για τη γενικότερη οικονομική ανάπτυξη. Για 
πρώτη φορά κρίθηκαν επιλέξιμες δραστηριότητες υπέρ της Ε & ΤΑ. 
2.3.2 οι οτρατηγικές TWV κρατών ueAtfy 
Όσον αφορά το στόχο 1, τα κράτη μέλη ανταποκρίθηκαν με διάφορους τρόπους στις 
νέες δυνατότητες για να ενισχύσουν τις υποδομές τους για την Ε & ΤΑ. 
Η ίρλανδία κατάρτισε ειδικό σχέδιο και θα λάβει κοινοτική συνδρομή 142 
εκατομμυρίων ecu. 
Σε συνεργασία με την Επιτροπή, η Πορτογαλία υπέβαλε το πρόγραμμα CIENCIA 
συνολικού κόστους 304 εκατομμυρίων ecu, από τα οποία τα 162 θα χρηματοδοτηθούν 
από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. 
Άλλα κράτη μέλη, όπως η Ιταλία και η Ελλάς δήλωσαν ότι τα σχέδια για τις 
υποδομές Ε & ΤΑ θα αποσταλούν αργότερα. Η Ισπανία πρότεινε στην Επιτροπή να της 
διατεθούν συμπληρωματικά κεφάλαια για την ενίσχυση του σχεδίου της υπέρ της Ε & 
ΤΑ που καταρτίστηκε το 1988. 
Όσον αφορά το στόχο 2, οι περιφέρειες έδωσαν προτεραιότητα οτα μέτρα που 
συνδέονται με την Ε & ΤΑ για τη βελτίωση των εξοπλισμών, αλλά επίσης και για την 
δημιουργία στενότερων σχέσεων μεταξύ της Ε & ΤΑ και των επιχειρήσεων, ιδίως των 
MME, και τέλος για την προώθηση μεταφορών τεχνολογίας. 
Όσον αφορά τους στόχους 3 και 4, οι ενέργειες που συνδέονται με την έρευνα στα 
ΚΠΙ προβλέπουν κυρίως επαγγελματική κατάρτιση των νέων στον τομέα των προηγμένων 
τεχνολογιών και των νέων τεχνολογιών. Το ποσοστό των πιστώσεων του ΕΚΤ που 
χορηγούνται για τα μέτρα αυτά διαφέρει σημαντικά στα διάφορα ΚΠΣ γι'αυτούς τους 
δύο στόχους. 
Οι αιτήσεις που υπέβαλαν οι αγροτικές περιφέρειες για τον στόχο 5β είναι λίγες. 
Αν και ορισμένες περιφέρειες δείχνουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για τις ενέργειες 
που συνδέονται με την έρευνα και την τεχνολογία, μόνο το 1.3% του συνόλου των 
αιτήσεων όλων των περιφερειών που είναι επιλέξιμες για τον στόχο αυτό αφορούν 
αυτό το είδος των ενεργειών. Οι ενέργειες αυτές προσανατολίζονται κυρίως στον 
τομέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής (βελτίωση και έλεγχος της ποιότητας), τον 
τομέα του περιβάλλοντος και των νέων τεχνολογιών των πληροφοριών. 
- 62 -
3 : 01 ΕΠΙΦΕΡΘΕΙ ΣΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣ ΟΦΕΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ 
ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ 
Ο ρόλος των ταμείων στον τομέα αυτό διαφοροποιήθηκε και λόγω της διεύρυνσης των 
κριτηρίων επιλεξιμότητας και λόγω της εταιρικής σχέσης. 
3.1 Μία νέα ποοοέννιση σε θέυατα εΕειδίκευοηο του ανθρώπινου δυναυικού 
Η σπουδαιτότητα της επαγγελματικής κατάρτισης και της πολιτικής υπέρ της 
απασχόλησης ως παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης αναγνωρίζεται ρητά στο σύνολο των 
ΚΠΓ για τους στόχους περιφερειακού χαρακτήρα, και ειδικότερα του στόχου 
υπ'αριθ. 1. 
Στο πλαίσιο αυτών των στόχων, εκτός από τη συγκέντρωση χρηματοδοτικών πόρων θα 
πραγματοποιείται στο μέλλον μια περισσότερο ποιοτική συγκέντρωση χορηγούμενων 
μέσων που έχει τη μορφή τριών βασικών κατηγοριών παρέμβασης : 
Η πρώτη κατηγορία παρεμβάσεων συνίσταται σε ενέργειες κατάρτισης ή 
ενισχύσεις στην απασχόληση, που συγχρηματοδοτεί το ΕΚΤ, εντός των αξόνων 
οικονομικής ανάπτυξης (τουρισμός, έρευνα, ανάπτυξη των παραγωγικών τομέων, 
...) 
Η δεύτερη κατηγορία καλύπτει τις παρεμβάσεις του κοινωνικού ταμείου εντός 
του ειδικού άξονα "Ανθρώπινοι Πόροι" που ορίστηκε στα ΚΠΣ του στόχου 1, 
τονίζοντας με τον τρόπο αυτό τη σημασία που δίνεται στην κατάρτιση στον 
τομέα της ανάπτυξης. 0 άξονας αυτός, συγκεντρώνει εν γένει τις ενέργειες 
κατάρτισης για θέματα που αφορούν περισσότερους τομείς, αλλά επίσης και 
υποδομές κατάρτισης καθώς και τις ενέργειες που προβλέπει το άρθρο 1 
παράγραφοι 5 και 6 του κανονισμού 4255/88 της 29.12.88. 
Η τρίτη κατηγορία αφορά τις παρεμβάσεις του ΕΚΤ στο πλαίσιο των στόχων 3 και 
4 στο εσωτερικό των περιφερειών του στόχου 1 οι οποίες περιλαμβάνονται στα 
ΚΠΣ του στόχου 1, αλλά τοποθετούνται σε χωριστό κεφάλαιο αυτών των ΚΠΣ. Οι 
παρεμβάσεις αυτές αφορούν συνολικό ποσό 3.972 εκατ. Ecu. 
Οι προτεραιότητες του ΕΚΤ για τις περιφέρειες αυτές καθορίζονται στο εξής σε ένα 
μεγάλο βαθμό σε συνάρτηση με τους άξονες οικονομικής ανάπτυξης που επιθυμεί να 
προωθήσει η Επιτροπή μέσω των ΚΠΣ. 
Το μέγεθος των πόρων που προβλέπεται να διατεθούν για το σκοπό αυτό αποτελεί 
σημαντικό στοιχείο για τον καθορισμό της κοινοτικής πολιτικής υπέρ του ανθρώπινου 
δυναμικού. 
Η σημασία της επαγγελματικής κατάρτισης και της πολιτικής υπέρ της απασχόλησης ως 
συντελεστής οικονομικής ανάπτυξης αναγνωρίζεται ρητά για τους στόχους 2 και 5β. 
Πράγματι στα εγκριθέντα ΚΠΣ έχουν γίνει αποδεκτές οι ενέργειες που αποβλέπουν 
στην στήριξη των εν ενεργεία (στόχος υπ'αριθ. 2) ή στην ανάπτυξη των 
δραστηριοτήτων των αγροτικών ζωνών (στόχος υπ'αριθ. 5β). 
- 63 -
3.2 Η οτήοιΕη του unxavtouoo κατάρτισης 
Η ανεπάρκεια του μηχανισμού κατάρτισης αποτελούσε και αποτελεί εμπόδιο για την 
εφαρμογή μιας πολιτικής στον τομέα της απασχόλησης όπως αυτό απαιτείται από την 
οικονομική ανάπτυξη. Η βελτίωση του μηχανισμού αποτελεί κοινή προτεραιότητα για 
το σύνολο των περιφερειών του στόχου 1. Η κοινοτική συνδρομή για τις περιφέρειες 
αυτές που προβλέπεται στα ΚΠΣ ανέρχεται σε 514 εκατ. Ecu (τα 341 εκατ. Ecu 
χρηματοδοτούνται από πιστώσεις του ΕΤΠΑ, ενώ τα 173 εκατ. Ecu χρηματοδοτούνται 
από πιστώσεις του ΕΚΤ). 
Πρέπει συγχρόνως να πραγματοποιηθούν επενδύσεις, ιδίως για την κατασκευή και τον 
εξοπλισμό κέντρων κατάρτισης, αλλά και να εξασφαλιστεί επίσης ότι τα κέντρα αυτά 
θα στελεχωθούν με ειδικευμένο προσωπικό. Για το σκοπό αυτό προβλέπονται 
ενέργειες κατάρτισης εκπαιδευτών, καθώς και ενέργειες για εμπειρογνώμονες σε 
θέματα απασχόλησης και επαγγελματικής κατάρτισης. 
Όλες οι χώρες τις οποίες αφορά ο στόχος 1 θεωρούν ότι η δράση αυτή αποτελεί 
προτεραιότητα. Η κοινοτική συνδρομή, εντούτοις, θα συγκεντρωθεί σε ορισμένες 
χώρες, ειδικά στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία. 
3.3 Η ττοοοαρμογή των 6κτταιδ6ντικών ονοτηυάτ«ν ΕίταγγΕλματικής κατάρτι one 
Το άρθρο 1 παράγραφος 5 του κανονισμού του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό 
Ταμείο διεύρυνε τα κριτήρια επιλεξιμότητας του ΕΚΤ για τη στήριξη του μέρους από 
τα εθνικά συστήματα που αφορά τη δευτεροβάθμια ή την αντίστοιχη εκπαίδευση και 
αφιερώνεται ειδικά στην επαγγελματική κατάρτιση μετά την υποχρεωτική εκπαίδευση. 
Τρεις χώρες, η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία χρησιμοποίησαν αυτή τη νέα 
δυνατότητα ανταποκρινόμενες σε μία πραγματική ανάγκη για την ανάπτυξη των 
επαγγελματικών σχολείων ώστε να δοθεί στους νέους η δυνατότητα να ενταχθούν στην 
αγορά εργασίας ή να λάβουν συμπληρωματική τεχνική κατάρτιση. 
Αυτό επιβεβαιώνει τον ειδικό ρόλο της εθνικής εκπαίδευσης στις χώρες αυτές στη 
συνολική διαδικασία βελτίωσης της επαγγελματικής κατάρτισης, με την προϋπόθεση 
ότι θα πραγματοποιηθούν ορισμένες προσαρμογές στη διάρθρωση αυτή. 
Οι παρεμβάσεις αυτές εξακολουθούν, ωστόσο, να καλύπτουν ελάχιστο μέρος της 
δραστηριότητας των ταμείων και ιδίως του ΕΚΤ. 
3.4 Προτεραιότητα οτην καταιτολέυηοη της aveoYlac uaKpac διαρκείας 
Διαπιστώνεται σε όλα τα κράτη μέλη αύξηση της ανεργίας μακράς διαρκείας^1), 
αλλά μέχρι στιγμής η κοινοτική ρύθμιση δεν επέτρεπε να αντιμετωπιστεί το θέμα με 
προσπάθειες αντίστοιχες με αυτές που καταβάλλουν τα κράτη μέλη. 
Το πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, έχει διατεθεί για το σύνολο των ΚΠΣ που έχουν 
εγκριθεί για τις 9 χώρες δυνάμει των στόχων 3 και 4 σημαντικό ποσοστό της 
κοινοτικής συνδρομής για ενέργειες καταπολέμησης της ανεργίας μακράς διαρκείας. 
Η συνδρομή αυτή ανέρχεται σε 1.704 εκατ. Ecu σε σύνολο 4.128 εκατ. Ecu που 
διατίθενται ειδικά γι'αυτούς τους δύο στόχους για την περίοδο 1990-1992, στα 
(1) βλέπε έκθεση για την Απασχόληση στην Ευρώπη 1990 
- 64 -
οποία πρέπει να προστεθούν 1.104 εκατ. Ecu που προβλέπονται για το σκοπό αυτό στα 
ΚΠΣ του στόχου 1. 
4 : Η ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΣΕΩΝ ΚΑΙ Η ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
4.1 Βελτίωση των όρων παραγώνια και αΕι οποί non των γεωργικών πόοων 
Τα στοιχεία για την εκτίμηση των διαρθρωτικών μέτρων που αφορούν τη βελτίωση των 
όρων παραγωγής και την αξιοποίηση των γεωργικών πόρων είναι αρκετά ετερόκλητα. 
Εξάλλου, η επίπτωση των μέτρων αυτών είναι δυνατόν να προσδιοριστεί ποσοτικά μόνο 
σε μεγάλη χρονική περίοδο. 
Όσον αφορά την εφαρμογή των "κλασικών" διαρθρωτικών μέτρων, δηλαδή των μέτρων του 
στόχου 5α, τα στατιστικά στοιχεία των κρατών μελών δημοσιεύονται κάθε έτος με 
σημαντική χρονική διαφορά στην έκθεση για την "κατάσταση της γεωργίας στην 
Κοινότητα". Διαπιστώνεται, εντούτοις, ότι με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθ. 797/85, ο αριθμός των σχεδίων για την υλική βελτίωση των εκμεταλλεύσεων που 
εγκρίνουν τα κράτη μέλη έχει παρουσιάσει σημαντική αύξηση. Το 1988 και το 1989 
εγκρίθηκαν περισσότερα από 70.000 σχέδια. 
Όσον αφορά τα διαρθρωτικά μέτρα ειδικού ή περιφερειακού χαρακτήρα που 
περιλαμβάνονται στα ΚΠΣ των περαφερειών που υπάγονται στο στόχο 1, έχει εγκριθεί 
ένας μεγάλος αριθμός ενεργειών. Οι ενέργειες αυτές αποσκοπούν κυρίως στη 
βελτίωση των αγροτικών υποδομών, στην εκτέλεση εγγειοβελτιωτικών έργων, τη 
στήριξη της κτηνοτροφίας οε ορισμένες ζώνες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Για 
τις ενέργειες αυτές που έχουν στόχο να βελτιώσουν το εισόδημα και τις συνθήκες 
διαβίωσης των αγροτικών πληθυσμών στις εξεταζόμενες περιοχές, έχει διατεθεί 
σημαντικό ποσοστό από τους πόρους που προβλέπονται στα ΚΠΣ. 
4.2 Η__πβοο;ταο1α του περιβάλλοντος και ΜέίΜυοτο οαοικό ÎQUEQ 
Στο πλαίσιο των διαρθρωτικών μέτρων που υπάγονται στο στόχο 5α, ενθαρρύνονται οι 
γεωργικές μέθοδοι παραγωγής που ευνοούν την προστασία του περιβάλλοντος. 
Μέχρι το τέλος του 1989, τρία κράτη μέλη (Ομοσπονδιακή Δημοκρατία Γερμανίας, Κάτω 
Χώρες και Ηνωμένο Βασίλειο) είχαν καθορίσει τις περιοχές τις οποίες μπορούν να 
λάβουν ενισχύσεις οι γεωργοί που εφαρμόζουν τις κατάλληλες μεθόδους γεωργικής 
παραγωγής. Οι διατάξεις αυτές τέθηκαν σε εφαρμογή στα κράτη μέλη για να 
εξασφαλιστεί κυρίως η προστασία των βιοτόπων και των φυσικών πόρων (κυρίως των 
υδάτων). Τα ποσά που χορηγούνται στους γεωργούς διαφέρουν από τη μία περιοχή 
στην άλλη. 
Στο πλαίσιο, εξάλλου, των μέτρων που υπάγονται στο στόχο 5α έχει αποφασιστεί η 
διεξαγωγή ορισμένων ενεργειών στο δασικό τομέα στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Οι 
ενέργειες αυτές (αναδάσωση, βελτίωση των αναδασομένων εκτάσεων, δρόμοι, 
αντιπυρικές ζώνες, ύδωρ) είχαν τεθεί εν μέρει σε εφαρμογή από την Ομοσπονδιακή 
Δημοκρατία Γερμανίας, τη Δανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, και την 
Ισπανία πριν από τις τροποποιήσεις που έγιναν το 1981 με το πρόγραμμα δράσης στο 
δασικό τομέα*1). Στο εξής, όλοι όσοι συμμετέχουν σε ενέργειες αναδάσωσης 
γεωργικών γαιών μπορούν να λαμβάνουν ενίσχυση ανά εκτάριο και έχουν οριστεί τα 
ανώτατα όρια των επενδύσεων. 
(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1609/89 - ΕΕ αριθ. L 165 της 18.06.1989 
- 65 -
Όσον αφορά τα ειδικά μέτρα περιφερειακού χαρακτήρα, έχουν τεθεί σε εφαρμογή οι 
επί μέρους ενέργειες υπέρ του περιβάλλοντος*2^ στο πλαίσιο των ενισχύσεων στις 
επενδύσεις των κτηνοτρόφων, παράλληλα με τις άλλες ενέργειες που συνδέονται με τη 
γεωργική ανάπτυξη αυτών των περιφερειών. Οι ενέργειες αυτές θα ενισχυθούν και θα 
διευρυνθούν και σε άλλες περιφέρειες στο πλαίσιο των λειτουργικών προγραμμάτων, 
ιδίως στην Ιρλανδία, την Ελλάδα και την Ισπανία. Στον τομέα αυτό, έχει αρχίσει η 
διεξαγωγή σημαντικών ενεργειών δυνάμει των ΜΟΠ, ιδίως στον τομέα της διατήρησης, 
της βελτίωσης και της αξιοποίησης των φυσικών δρυμών. 
Εξάλλου, σχεδόν όλες οι περιφέρειες που υπάγονται στο στόχο 1 είναι δυνατόν να 
επωφεληθούν, είτε στο πλαίσιο των ΜΟΠ είτε στο πλαίσιο των ενεργειών 
περιφερειακού χαρακτήρα, με σημαντικά μέτρα υπέρ του δάσους. Υπάρχει στα διάφορα 
ΚΠΣ σημαντικό κεφάλαιο που αφορά την προστασία του περιβάλλοντος. Το πλαίσιο που 
δημιουργήθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος δράσης στο δασικό τομέα θα 
συμβάλλει ασφαλώς στην συμπλήρωση των μέτρων υπέρ του δάσους και του τομέα της 
ξυλείας στις περιφέρειες του στόχου 1. 
Τέλος, διάφορες ειδικές ενέργειες που είχαν διεξαχθεί στο παρελθόν 
περιλαμβάνονται στα ΚΠΣ ορισμένων περιφερειών που έχουν πληγεί από φυσικές 
καταστροφές : στην Ελλάδα υπέρ των ελαιώνων και των οπωρώνων με εσπεριδοειδή, 
στην Ισπανία (Μουρθία, Βαλένθια) υπέρ των γεωργικών υποδομών που έχουν υποστεί 
καταστροφές από τις πλημμύρες. Προβλέπονται επίσης ενέργειες για συγκεκριμένα 
θέματα που προορίζονται για την αντιμετώπιση των άμεσων προβλημάτων που 
δημιουργούνται από τις φυσικές καταστροφές, με βάση διάφορα περιφερειακά 
λειτουργικά προγράμματα στην Ελλάδα και ένα συνολικό λειτουργικό πρόγραμμα στην 
Πορτογαλία, καθώς και ενέργειες έμμεσης πρόληψης που σχετίζονται με φυσικές 
καταστροφές στα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα. 
4-3 Μετατροπή, διαωοοοποίηση και ποοοαουονή του γεωργικού παραγωγικού δυναυικού 
Οι ενέργειες αυτές τίθενται σε εφαρμογή στα διάφορα ΚΠΣ με τη λήψη ειδικών μέτρων 
(αμπέλια, εσπεριδοειδή, ελαιώνες, κτηνοτροφία), με τα ΜΟΠ στις σχετικές 
περιφέρειες (καπνός, οπωροκηπευτικά, βαμβάκι, αμπέλια, μικρόκαρπα και ξηροί 
καρποί, κτηνοτροφία), αλλά και με ενέργειες που υπάγονται στο στόχο 5α (παύση της 
καλλιέργειας των γαιών, επέκταση της παραγωγής). Πρέπει επίσης να προβλεφθούν 
ενέργειες στον τομέα αυτό με τη μορφή λειτουργικών προγραμμάτων σε ορισμένα ΚΠΣ 
(Ισπανία, Ελλάς, Γαλλία, Πορτογαλία, Ιταλία); Στο ίδιο κεφάλαιο, πρέπει επίσης 
να εξεταστούν τα αρδευτικά έργα ως μέσο για την μετατροπή. Διεξάγονται διάφορα 
αρδευτικά έργα στα πλαίσια περιφερειακών ενεργειών και των ΜΟΠ (Ελλάς, Γαλλία, 
Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία) και θα εκτελεστούν νέα έργα στα πλαίσια λειτουργικών 
προγραμμάτων σε ορισμένες περιφέρειες. 
Για να διευκολυνθεί η διαφοροποίηση των πηγών εισοδήματος των κατόχων γεωργικών 
εκμεταλλεύσεων, το καθεστώς παροχής ενισχύσεων στις επενδύσεις που θεσπίστηκε με 
τον κανονισμό 797/85 περιλαμβάνει σήμερα τουριστικές και βιοτεχνικές 
δραστηριότητες στην εκμετάλλευση. Οι εκμεταλλεύσεις, ωστόσο, πρέπει να ασκούν 
υποχρεωτικά ένα ελάχιστο βαθμό γεωργικής δραστηριότητας. 
Εξάλλου, χορηγούνται ήδη για μέτρα περιφερειακού χαρακτήρα ενισχύσεις στο πλαίσιο 
των ΜΟΠ υπέρ του αγροτικού τουρισμού. Τα μέτρα αυτά που είναι πολύ σημαντικά για 
(2) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1820/80 (ΙΡΛΑΝΔΙΑ) 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1942/81 (ΒΟΡΕΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ), 
που ήδη έχουν αναφερθεί 
- 66 -
την ισόρροπη αγροτική ανάπτυξη των ενδιαφερόμενων περιφερειών θα περιληφθούν στα 
νέα λειτουργικά προγράμματα ιδίως στην Ιταλία, τα υπερπόντια διαμερίσματα, την 
Ιρλανδία και τη Βόρεια Ιρλανδία. 
0 βασικός, εξάλλου, λόγος για τον οποίο έχουν τεθεί σε εφαρμογή οριζόντια 
διαρθρωτικά μέτρα που αφορούν την παύση της καλλιέργειας των εδαφών και την 
επέκταση της παραγωγής είναι η προσαρμογή της γεωργικής παραγωγικής δυνατότητας. 
Το καθεστώς παύσης της καλλιέργειας των εδαφών*1), έχει ως βασικό στόχο να 
περιοριστεί η προσφορά πλεονασματικών προϊόντων με την μείωση των καλλιεργούμενων 
εκτάσεων. Επειδή υπήρξε καθυστέρηση για την έγκριση των μέτρων εφαρμογής σε 
εθνικό επίπεδο σε ορισμένα κράτη μέλη, τα αποτελέσματα της εφαρμογής αυτής κατά 
το πρώτο έτος δεν είναι ικανοποιητικά. Η επίπτωση στη μείωση της παραγωγής 
υπολογίζεται σε 1 εκατομμύριο τόνους σιτηρών επί μέσης κοινοτικής παραγωγής 163 
εκατομμυρίων τόνων. 
Το καθεστώς επέκτασης της παραγωγής*2) εφαρμόστηκε με καθυστέρηση απ'όλα τα 
κράτη μέλη. Κατά το 1989, έξι κράτη μέλη κοινοποίησαν σχέδια εθνικής ρύθμισης 
για την εφαρμογή του καθεστώτος αυτού, τουλάχιστον σε πειραματική βάση. 
4.4 Ποόωρη συνταξιοδότηση και εγκατάσταση νέων νεωονών 
Η πρόωρη συνταξιοδότηση εφαρμόζεται ως οριζόντιο μέτρο αλλά, όταν συνδυάζεται με 
αναδιάρθρωση, πρέπει να εντάσσεται στα προγράμματα που αφορούν τις περιφέρειες 
των στόχων 1 και 5β. Δύο κράτη μέλη που καλύπτονται από το στόχο 1 (Ελλάς και 
Ισπανία) προτίθενται να θέσουν σε εφαρμογή το καθεστώς πρόωρη συνταξιοδότησης με 
αναδιάρθρωση στο πλαίσιο εθνικών λειτουργικών προγραμμάτων. 
Η εγκατάσταση νέων γεωργών περιλαμβάνει την ενίσχυση στην εγκατάσταση 
(πριμοδότηση) και τη συμπληρωματική ενίσχυση στις επενδύσεις. Προκύπτει από τα 
οριζόντια διαρθρωτικά μέτρα. Η εφαρμογή του μέτρου αυτού διαφέρει σε μεγάλο 
βαθμό στα κράτη μέλη. 
Η εγκατάσταση νέων γεωργών αποτελεί σημαντικό στόχο για το ενεργό δυναμικό στη 
γεωργία, επειδή υπάρχει σοβαρό πρόβλημα γήρανσης του πληθυσμού. 
(1) Κανονισμός ΕΟΚ αριθ. 1094/88 - ΕΕ αριθ. L 106 της 27.04.1988 
Κανονισμός ΕΟΚ αριθ. 1272/88 - ΕΕ αριθ. L 121 της 11.05.1988 
(2) Κανονισμός ΕΟΚ αριθ. 4115/88 - ΕΕ αριθ. L 361 της 29.12.1988 
- 67 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV : ΜΕΤΡΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
1 : ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
1.1 Δημοσιονομικές διατάζεις 
Οι δημοσιονομικές διατάξεις που προβλέπονται στα άρθρα 19 έως 24 του 
συντονιστικού κανονισμού, αποτελούν ένα από τα βασικά στοιχεία για την επιτυχία 
της εφαρμογής της μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών ταμείων. 
Αποκτούν δε ακόμα μεγαλύτερη σημασία, επειδή η γενίκευση της προσέγγισης ανά 
πρόγραμμα επιβάλλει να υπάρχει ειδική μέριμνα για την αδιάκοπη ροή χρηματοδοτικών 
πόρων, αλλά επίσης και εντατικότερη εφαρμογή των διατάξεων ελέγχου που αποτελούν 
αντίβαρο στην αποκεντρωμένη διαχείριση των κοινοτικών συνδρομών υπέρ των κρατών 
μελών. Το περιεχόμενο της κανονιστικής μεταρρύθμισης προσδιορίστηκε στις 
χρηματοοικονομικές διατάξεις εφαρμογής που ενέκρινε η Επιτροπή στις 17 Δεκεμβρίου 
1989. 
Οι διατάξεις αυτές αποβλέπουν στο να διευκρινιστούν τα ακόλουθα σημεία : 
το σύστημα αναλήψεων υποχρεώσεων και πληρωμών· 
οι διαδικασίες δημοσιονομικού ελέγχου· 
η χρησιμοποίση του ECU· 
η μείωση, η αναστολή ή η ακύρωση της κοινοτικής συνδρομής και η επιστροφή 
των αχρεωστήτως καταβληθέντων· 
οι διαδικασίες τροποποίησης· 
οι διαδικασίες κλεισίματος των μορφών παρέμβασης. 
1.1.1 Το ούστηυα αναλήωεων υπογοεώοεων και πληοωυών 
Συμπληρώνοντας τις διατάξεις που προβλέπονται στον κανονισμό, η Επιτροπή 
διευκρίνισε λεπτομερέστερα το σύστημα που επελέγη για τις αναλήψεις των δαπανών. 
Καταρχήν, οι αρχικές και οι μεταγενέστερες αναλήψεις υποχρεώσεων του 
προϋπολογισμού θα εξαρτώνται από το ενδεικτικό πρόγραμμα χρηματοδότησης που 
περιλαμβάνεται σε κάθε απόφαση για την έγκριση ενός λειτουργικού προγράμματος ή 
άλλης μορφής παρέμβασης. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων θα πραγματοποιούνται με 
ετήσιες δόσεις, εκτός από τις ενέργειες διάρκειας κατώτερης των δύο ετών. 
Η ανάληψη της πρώτης ετήσιας δόσης πραγματοποιείται όταν η Επιτροπή εκδίδει την 
απόφαση για την έγκριση της μορφής παρέμβασης. Οι μεταγενέστερες αναλήψεις 
υποχρεώσεων θα πραγματοποιούνται σε συνάρτηση με το επίπεδο των δαπανών. 
Καταρχήν, θα πραγματοποιούνται όταν το κράτος μέλος θα είναι σε θέση να 
πιστοποιήσει στην Επιτροπή ότι οι δαπάνες που ανέρχονται τουλάχιστο στο 60% του 
υπολογιζόμενου συνολικού επιλέξιμου κόστους που αντιστοιχεί στην προηγούμενη 
ανάληψη υποχρέωσης, έχουν διεκπεραιωθεί και ότι η εφαρμογή της μορφής παρέμβασης 
εξελίσσεται σύμφωνα με την απόφαση. 
- 68 -
1-1-2 Η ενίογυση των διατάξεων ελένγου 
Όσον αφορά το δημοσιονομικό έλεγχο, η Επιτροπή έλαβε όλα τα αναγκαία μέτρα για 
την αποτελεσματικότερη δυνατή εφαρμογή της μεταρρύθμισης. 
Καταρχήν, ήδη από την επεξεργασία των μέτρων, τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν, 
εκτός από την αναφορά της αρχής που είναι αρμόδια για την τήρηση των απαιτήσεων 
που καθορίζει το άρθρο 23 του συντονιστικού κανονισμού, περιγραφή του συστήματος 
διαχείρισης και ελέγχου των λειτουργικών προγραμμάτων. 
Κατά δεύτερο λόγο, επιδιώκεται η βελτίωση των μεθόδων διεξαγωγής του ελέγχου. 
Εφόσον η διαχείριση των Διαρθρωτικών Ταμείων γίνεται με όλο και περισσότερο 
αποκεντρωμένο τρόπο υπέρ των κρατών μελών ή των ενδιάμεσων φορέων, υπάρχει το 
ζήτημα της συνολικής εκτίμησης των εθνικών διαρθρώσεων που τίθενται σε λειτουργία 
για τους σκοπούς διεξαγωγής του ελέγχου. Πράγματι, η ποιότητα της διαχείρισης 
και των εθνικών ελέγχων καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο ο κοινοτικός δ ι άτακτης 
και ο δημοσιονομικός έλεγχος θα ασκήσουν τις αρμοδιότητες τους που προκύπτουν από 
τις ρυθμίσεις. Πρέπει, συνεπώς, να επαληθευτεί ότι τα εφαρμοζόμενα συστήματα 
εγγυώνται την ύπαρξη αποτελεσμάτων από τις διαρθρωτικές ενέργειες που διεξάγονται 
στα κράτη μέλη. Με βάση αυτή την προσέγγιση για τον έλεγχο συστημάτων, έχει ήδη 
αρχίσει η διεξαγωγή μιας σειράς αναλύσεων που βασίζονται στις πληροφορίες σχετικά 
με τις διαρθρώσεις και τα συστήματα. Οι αναλύσεις αυτές που ενισχύονται με 
επιτόπιους ελέγχους, θα συνεχιστούν και θα επιταχυνθούν το 1990. 
Εκτός τούτου, εάν ληφθεί υπόψη η βαρύτητα που δίνει η Επιτροπή στα προβλήματα της 
απάτης και των παρατυπιών, αποφασίστηκε να καταρτιστεί κώδικας καλής συμπεριφοράς 
μεταξύ της Επιτροπής και των εταίρων της. Ο κώδικας αυτός αποτελεί σήμερα 
αντικείμενο συζητήσεων και πρέπει να εγκριθεί πριν από το τέλος του 1990. Εκτός 
από τα παραπάνω μέτρα, υπάρχει όλο και στενότερη συνεργασία με τις εθνικές 
υπηρεσίες διεξαγωγής των ελέγχων. Σε οκτώ κράτη μέλη η συνεργασία αυτή ήδη 
πραγματοποιείται και επιτρέπει να διεξάγονται σταδιακά κοινοί έλεγχοι. 
1.1.3 Η γρηοιυοποίηοη του ECU 
Σύμφωνα με το άρθρο 22 του συντονιστικού κανονισμού, τα ποσά των αποφάσεων, των 
αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών της Επιτροπής εκφράζονται και 
καταβάλλονται σε ECU. 
Η διάταξη αυτή αποτελεί σημαντικό βήμα προς τη χρησιμοποίηση του ECU στη 
διαχείριση του προϋπολογισμού της Κοινότητας. Δεν αποβλέπει, εντούτοις, στο να 
υποχρεώσει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν με τη σειρά τους το ECU στο δικό τους 
δημοσιονομικό σύστημα. 
Κατ'εφαρμογή του άρθρου 22, η Επιτροπή ενέκρινε στις 2 Ιουλίου 1990*1^ 
κανονισμό ο οποίος ορίζει ότι οι αποφάσεις σχετικά με τις επιδοτήσεις θα είναι 
εκφρασμένες σε ECU σε σταθερές τιμές. Παρέχει στο κράτος μέλος τη δυνατότητα 
επιλογής να υποβάλλει τα σχέδια του, τις αιτήσεις για τη χορήγηση συνδρομής και 
τις αιτήσεις για την καταβολή του υπολοίπου είτε σε ECU είτε σε εθνικό νόμισμα. 
Επειδή τα ποσά των παρεμβάσεων πρέπει να είναι εκφρασμένα σε ECU σε σταθερές 
τιμές, είναι απαραίτητο να προβλεφθεί μηχανισμός αυτόματης 
(1) ΕΕΕΚ αριθ. L 170 της 3ης Ιουλίου 1990 
_ 69 -
αναπροσαρμογής των ποσών αυτών σε συνάρτηση με την ετήσια μεταβολή των τιμών. 
Τα ποσά που προβλέπονται στα κοινοτικά πλαίσια στήριξης και τις αποφάσεις για τη 
χορήγηση της συνδρομής θα προσαρμόζονται, συνεπώς, για τα υπόλοιπα έτη του 
σχεδίου χρηματοδότησης, σε συνάρτηση με τον δείκτη της τιμής του ΑΕΠ της 
Κοινότητας, που χρησιμοποιείται κάθε έτος για την προσαρμογή των δημοσιονομικών 
προοπτικών που επισυνάπτονται στην οργανική συμφωνία για την δημοσιονομική 
πειθαρχία. 
1.2 Η δηυιουονία επιτροπών παοακολούθηοηΓ 
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 25 του συντονιστικού κανονισμού, η Επιτροπή 
και το κράτος μέλος εξασφαλίζουν την αποτελεσματική παρακολούθηση της εφαρμογής 
της συνδρομής των ταμείων σε επίπεδο κοινοτικών πλαισίων στήριξης και ειδικών 
ενεργειών, ιδίως των προγραμμάτων. 
Για να τεθεί σε εφαρμογή αυτή η διάταξη, η Επιτροπή θέσπισε σύστημα επιτροπών 
παρακολούθησης σε δύο επίπεδα, για τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης και για τα (δια 
τα λειτουργικά προγράμματα. 
Οι κανόνες λειτουργίας των επιτροπών για τα ΚΠΣ όλων των στόχων καθορίστηκαν κατά 
την επεξεργασία τους. Α^ποτελούν ένα από τα στοιχεία κάθε ΚΠΣ. Η επιτροπή που 
συστήνεται περιλαμβάνει τους αντιπροσώπους της Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας 
Επενδύσεων και του κράτους μέλους. Το κράτος μέλος εκπροσωπείται σε τοπικό, 
περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. 
1.3 Η εωαρυονή των υοοωών itaoéuBaanc 
Για να εξασφαλιστεί η συνεπής εφαρμογή των έργων και των λειτουργικών 
προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία, είναι απαραίτητο 
να αντιμετωπίζονται ορισμένα θέματα με ενιαίο τρόπο απ'όλα τα κράτη μέλη. 
Εκτός από τις δημοσιονομικές διατάξεις που προαναφέρθηκαν, αυτά τα άλλα θέματα 
αφορούν την παρακολούθηση και την αξιολόγηση, την πληροφόρηση και τη δημοσιότητα 
και την τήρηση των κοινοτικών πολιτικών. 
Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή επεξεργάστηκε μία σειρά πρότυπων ρητρών στους τομείς 
οι οποίοι, όπως οι δημοσιονομικές διατάξεις, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της 
απόφασης για την έγκριση κάθε μορφής παρέμβασης. 
2. Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ 
Οι κανονισμοί προβλέπουν ότι η Επιτροπή μπορεί να παρέχει στα κράτη μέλη, στο 
πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, κάθε τεχνική βοήθεια που είναι αναγκαία για να 
διευκολύνει την εφαρμογή της μεταρρύθμισης. Η παροχή της τεχνικής βοήθειας 
μπορεί να προβλεφθεί για μέτρα πολύ διαφορετικά που αφορούν τα διάφορα στάδια της 
διαδικασίας προγραμματισμού. 
Για να διευκολυνθεί ο πολυετής προγραμματισμός της διαρθρωτικής παρέμβασης, κατά 
τη διαπραγμάτευση των αξόνων προτεραιότητας στα ΚΠΣ, ένας δημοσιονομικός φάκελος 
προορίστηκε για τη χρηματοδότηση κάθε μέτρου παροχής τεχνικής βοήθειας την οποία 
μπορεί να χρειαστούν οι αρμόδιες αρχές για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή, την 
παρακολούθηση και, ενδεχομένως, την αξιολόγηση των ΚΠΣ. ν 
6) 
- 70 -
Προβλέπεται συνεισφορά των Διαρθρωτικών Ταμείων ύψους 140 εκατ. Ecu για το σύνολο 
των ΚΠΣ του στόχου 1. 
Επειδή οι προθεσμίες για τις διαπραγματεύσεις είναι υπερβολικά περιορισμένες, 
συμφωνήθηκε να διεξαγάγει η Επιτροπή διαπραγματεύσεις με τις αρμόδιες αρχές των 
κρατών μελών για την επεξεργασία λεπτομερούς προγράμματος εργασίας σχετικά με την 
εφαρμογή της τεχνικής βοήθειας. 
Σε λειτουργικό επίπεδο, τα μέτρα παροχής τεχνικής βοήθειας προγραμματίζονται στο 
πλαίσιο των μορφών παρέμβασης. 
Ένα μεγάλο μέρος των νέων προγραμμάτων που εγκρίθηκαν το 1989 περιλαμβάνουν ένα 
υποπρόγραμμα "τεχνικής βοήθειας" που περιέχει μέτρα τα οποία συνοδεύουν τις 
ενέργειες οι οποίες προβλέπονται στο εν λόγω πρόγραμμα (τεχνικές μελέτες, 
οργάνωση της παρακολούθησης, συλλογή δημοσιονομικών δεδομένων, χρηματοδοτική 
στήριξη, μέτρα δημοσιότητας, μέτρα που αφορούν την τήρηση των κοινοτικών 
πολιτικών). 
Τα μέτρα αυτά χρηματοδοτούνται βάσει του άρθρου 16 του κανονισμού για το 
συντονισμό των ταμείων για ότι αφορά την τεχνική βοήθεια που συνδέεται με την 
κοινή χρήση των ταμείων και βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 2β του κανονισμού του 
ΕΚΤ όσον αφορά τους στόχους 3 και 4. 
Εκτός από τις διατάξεις αυτού του άρθρου, οι κανονισμοί για κάθε ταμείο 
προβλέπουν επίσης τη δυνατότητα συμμετοχής σε ενέργειες τεχνικής βοήθειας. 
Όσον αφορά τους στόχους 3 και 4, το άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού του ΕΚΤ 
προβλέπει τη συμμετοχή, εντός ορίου 5% της ετήσιας χορήγησης του, τη 
χρηματοδότηση ενεργειών που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την παροχή τεχνικής 
βοήθειας. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να χρηματοδοτούνται κυρίως ενέργειες που 
αποσκοπούν : στην ανάλυση των διαρθρώσεων της αγοράς εργασίας, τη συλλογή των 
στατιστικών στοιχείων που συμβάλλουν στην επεξεργασία πολιτικής για την 
επαγγελματική κατάρτιση, τη διεξαγωγή αναλύσεων και πραγματογνωμοσύνης για να 
δοθεί βοήθεια στις εθνικές αρχές να επεξεργαστούν τα σχέδια και τα προγράμματα 
κλπ. 
Όσον αφορά το στόχο 5β, το άρθρο 8 του κανονισμού του FEOGA-τμήμα 
προσανατολισμού, επιτρέπει τη συμβολή, εντός ορίου 1% της ετήσιας χορήγησης του, 
στην υλοποίηση μιας σειράς ενεργειών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η παροχή 
τεχνικής βοήθειας. Οι μελέτες, οι αναλύσεις, τα πρότυπα έργα και οι ενέργειες 
που επιφέρουν καινοτομίες και αφορούν τους σημαντικούς οικονομικούς τομείς για τη 
διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων και την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών, καθώς 
και οι ενέργειες πληροφόρησης των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών υπαλλήλων, 
αποτελούν ενδεικτικές περιπτώσεις για τις οποίες είναι δυνατόν να προβλεφθεί η 
παροχή τεχνικής βοήθειας. 
Η Επιτροπή συμμερίζεται την αρχή ότι η εταιρική σχέση αποτελεί τη μεγαλύτερη 
εγγύηση για τη σωστή λειτουργία της τεχνικής βοήθειας. Εκτός, όμως, από τις 
ενέργειες που προβλέπονται στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, προτίθεται να 
αναλάβει με δική της πρωτοβουλία ενέργειες που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των 
κρατών μελών και δεν καλύπτονται από τα ΚΠΣ ή σε δικές της ανάγκες για την 
καλύτερη αντιμετώπιση των προβλημάτων που απορρέουν από τη μεταρρύθμιση των 
ταμείων. Εκτός από τα ήδη προαναφερθέντα άρθρα των κανονισμών που αφορούν την 
παροχή τεχνικής βοήθειας, η Επιτροπή χρηματοδοτεί τις ενέργειες αυτές από το 
κονδύλιο 554 του κοινοτικού προϋπολογισμού. 
- 71 -
3. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΘΟΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΚΠΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 
Για να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα των διαρθρωτικών παρεμβάσεων, το άρθρο 6 
του κανονισμού-πλαίσιο ορίζει ότι πρέπει να πραγματοποιείται εκ των προτέρων και 
εκ των υστέρων αξιολόγηση της κοινοτικής δράσης, ώστε να γίνεται εκτίμηση της 
επίπτωσης της σε σχέση με τους πέντε στόχους προτεραιότητας και να αναλύονται οι 
επιπτώσεις της στα ειδικά διαρθρωτικά προβλήματα. Επίσης, το άρθρο 26 του 
κανονισμού για το συντονισμό των ταμείων καθορίζει τα τρία επίπεδα στα οποία 
πρέπει να γίνεται αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της δράσης : όσον αφορά τη 
γενική επίπτωση στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της 
Κοινότητας, την επίπτωση κάθε Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης και, τέλος, την 
επίπτωση των λειτουργικών παρεμβάσεων. 
Επειδή η εκτίμηση της επίπτωσης στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής 
συνοχής της Κοινότητας είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί μόνο σε ένα πολύ 
προχωρημένο στάδιο της εφαρμογής της μεταρρύθμισης των ταμείων, οι προσπάθειες 
της Επιτροπής σε θέματα εκτίμησης των επιπτώσεων συγκεντρώθηκαν, κατά το 1989, 
κυρίως στο επίπεδο των ΚΠΣ και ιδίως αυτών που αφορούν τις περιφέρειες του στόχου 
1. Η επινόηση, η διαπραγμάτευση και η έγκριση αυτών των ΚΠΣ απορρόφησαν κατά το 
1989 το μεγαλύτερο μέρος των προσπαθειών των υπηρεσιών της Επιτροπής κατά την 
εφαρμογή της μεταρρύθμισης των ταμείων. 
Η προσπάθεια αξιολόγησης πραγματοποιήθηκε σε τρεις παράλληλες κατευθύνσεις. 
Κατ'αρχήν, είχε τη μορφή μιας εσωτερικής αξιολόγησης δηλαδή οι ίδιες οι υπηρεσίες 
της Επιτροπής εκτιμούσαν τις αιτήσεις παρέμβασης που υπέβαλαν τα κράτη μέλη. Στη 
συνέχεια, υπήρξε η εξωτερική αξιολόγηση, δηλαδή ένα ανεξάρτητο όργανο εκτιμούσε 
τη γενική επίπτωση του ΚΠΣ για τα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα για τα οποία 
θεσπίστηκε. Τέλος, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ανέλαβαν να καθορίσουν τις βάσεις 
μιας όσο το δυνατόν γενικότερης μεθόδου που ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της 
αξιολόγησης. 
Κατ'αρχήν οι υπηρεσίες της Επιτροπής αξιολόγησαν τις αιτήσεις παρέμβασης εκ 
μέρους των κρατών μελών. Η αξιολόγηση αυτή αφορούσε κυρίως : 
το αν οι προτεινόμενες διαρθρωτικές δράσεις είναι σύμφωνες με τους 
αναπτυξιακούς στόχους και τις στρατηγικές που προσδιορίζονται στα ΣΠΑ και 
ειδικότερα το αν οι ενέργειες αυτές είναι σύμφωνες με τους άξονες παρέμβασης 
με προτεραιότητα. 
το αν οι παρεμβάσεις είναι σύμφωνες με τους στόχους της Κοινότητας και ιδίως 
με τους στόχους της κοινοτικής πολιτικής στους άλλους τομείς. 
τη συνοχή και τα αποτελέσματα της συνεργίας μεταξύ των διαφόρων 
προτεινόμενων ενεργειών. 
Η αξιολόγηση αυτή από τις διάφορες υπηρεσίες της Επιτροπής κατέληξε στην έγκριση 
των ΚΠΣ του στόχου 1. 
Στη συνέχεια, στα τέλη του 1989 η Επιτροπή ανέθεσε σε διάφορους εξωτερικούς 
συμβούλους, των οποίων η επιλογή έγινε στη χώρα που αφορά η παρέμβαση, να 
εκτιμήσουν την επίπτωση των ΚΠΣ σε σχέση με τους επιδιωκόμενους στόχους. Πιο 
συγκεκριμένα, η κοινή αίτηση για όλους τους συμβούλους περιείχε τις ακόλουθες 
απαιτήσεις : 
συνολική εκτίμηση της ικανότητας του ΚΠΣ να ανταποκριθεί στα 
κοινωνικοικονομικά προβλήματα για τα οποία θεσπίστηκε. 
- 72 -
αξιολόγηση για κάθε άξονα προτεραιότητας της επίπτωσης στην οικονομική και 
κοινωνική ανάπτυξη της χώρας και τη συμβολή του στο κοινωνικό συμφέρον. 
την κατάρτιση θεωρητικού πλαισίου που θα διευκολύνει την εκ των υστέρων 
αξιολόγηση του ΚΠΣ. 
την ανάλυση του περιεχομένου των διαφόρων προτεινόμενων μορφών παρέμβασης 
καταδεικνύοντας τις δυνατότητες και τις αδυναμίες τους και αποκαλύπτοντας 
τις τεχνικές, οικονομικές, πολιτιστικές ή πολιτικές δυσχέρειες που 
συνδέονται με το περιβάλλον στο οποίο εφαρμόζεται η μορφή παρέμβασης. 
Τέλος, κατά ένα τρόπο πιο γενικό οι υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποιούν 
μεθοδολογική ανάλυση που θα συμβάλει στην επιλογή διαδικασίας για την αξιολόγηση 
κοινοτικών διαρθρωτικών παρεμβάσεων. 
Επί του παρόντος οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξετάζουν το βαθμό λειτουργικότητας, 
αξιοπιστίας και απόδοσης των μεθόδων υπολογισμού ή πρόβλεψης της επίπτωσης για 
καθένα από τα τρία εξεταζόμενα επίπεδα. Η αξιολόγηση καθαυτή θα αφορά το βαθμό 
υλοποίησης των διαφόρων στόχων και την εκ των υστέρων σύγκριση των προβλέψεων με 
τα αντίστοιχα αποτελέσματα. Η συστηματική ανάλυση των αιτίων της διαφοράς 
ανάμεσα στις προβλέψεις και τα αποτελέσματα θα συμβάλει στο να περιλαμβάνονται τα 
αποτελέσματα των αξιολογήσεων στην επεξεργασία των μελλοντικών κοινοτικών 
πολι τ ικών. 
- 73 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V - Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 1989 
Το 1989, πρώτο έτος εφαρμογής της μεταρρύθμισης των ταμείων, απλουστεύθηκε η 
ονοματολογία του προϋπολογισμού και συγκεντρώθηκαν σε ένα ενιαίο κονδύλιο οι 
πιστώσεις του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ. Όσον αφορά το FEOGA-τμήμα Προσανατολισμού, η 
προσωρινή διατήρηση ορισμένων δαπανών ως υποχρεωτικών δαπανών οδήγησε την 
Επιτροπή να προτείνει στο προσχέδιο προϋπολογισμού για το 1990 τη διατήρηση δύο 
κονδυλίων. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, ωστόσο, αποφάσισε να διαχωρίσει 
στον προϋπολογισμό το κονδύλιο της κατηγορίας μη υποχρεωτικών δαπανών (ΜΥΔ) σε 
κονδύλιο "προσωρινών υποχρεωτικών δαπανών" και σε κονδύλιο ΜΥΔ. 
(Σύμφωνα με την ταξινόμηση της Επιτροπής, 248 εκατ. Ecu ταξινομήθηκαν σε 
υποχρεωτικές δαπάνες, δηλαδή το 17,6% των πιστώσεων του FEOGA-τμήμα 
Προσανατολι ομού). 
1. Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΎΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 1989 ΚΑΤΑ ΣΤΟΧΟΥΣ 
Για το πρώτο έτος της εφαρμογής της μεταρρύθμισης των Διαρθρωτικών Ταμείων, ο 
γενικός προϋπολογισμός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ανέφερε σε σχόλια την ενδεικτική 
κατανομή κατά στόχο των πιστώσεων όλων των Διαρθρωτικών Ταμείων. 0 παρακάτω 
πίνακας βοηθάει να συγκρίνουμε την κατανομή αυτή με το ποσοστό απορρόφησης τους 
κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 1989 : 
εκατ. Ecu 
Ενδεικτική 
Κατανομή 
Προϋπολογ. 
1989 Απορρόφηση 
Π ιστώσεων 
89 
ΣΥΝΟΛΟ FEOGA-
Τμήμα 
Προσανατο­
λ ι σμού ΕΤΠΑ ΕΚΤ 
Περιφ. Στόχος 1 
Περί φ. Στόχος 2 
Περιφ. Στόχοι 3-4 
Περιφ. Στόχος 5α 
Περιφ. Στόχος 5β 
Μεταβατικά μέτρα και 
ενέργειες καινοτομιών 
Απροσδιόριστο 
ΣΥΝΟΛΟ 5.800,0 
1.022,0 
1.250,0 
661,0 
264,0 
298,0 
9.295,0 6.137 
1.060 
1.332 
516 
232 
326 
9.607 862 
516 
27 
57 
1.462 3.630 
758 
115 
164 
4.667 1.645 
302 
1.332 
90 
105 
4 
3.478 
Όσον αφορά το στόχο 1, υπενθυμίζεται ότι η αύξηση προς τον διπλασιασμό των 
πιστώσεων του 1992 θα είναι γραμμική από το 1988 έως το 1990 και στη συνέχεια 
τουλάχιστον ίση προς την αύξηση των πιστώσεων του συνόλου των Διαρθρωτικών 
Ταμείων*1). 
Δεδομένου ότι οι πιστώσεις που διατέθηκαν για το στόχο 1 το 1987 είχαν 
υπολογιστεί σε 3.931 εκατ. Ecu, δηλαδή 4.084 εκατ. Ecu σε τιμές 1988, από τις 
διατάξεις αυτές συνάγεται ότι πρέπει να προβλεφθούν για τις περιφέρειες του 
στόχου 1 οι ακόλουθες πιστώσεις (εκατ. Ecu - Τιμές 88). 
(1) Βλέπε τη δήλωση υπ'αριθ 
κανονισμού 2052/88 Χ στα πρακτικά του Συμβουλίου για την έκδοση του 
74 -
1987 
1988 
1989 
1990 
1991 
1992 4.084 
4.900,8 
5.717,6 
6.534,4 
7.400 
8.168 
To 1989, το ποσό που έπρεπε να διατεθεί στις περιφέρειες του στόχου 1 έπρεπε να 
ανέλθει σε 5.918 εκατ. Ecu (τιμές 1989) και η Επιτροπή ανέλαβε την υποχρέωση να 
καλύψει κατά τη διάρκεια των επόμενων οικονομικών ετών τη διαφορά των 118 εκατ. 
Ecu ανάμεσα στο ποσό αυτό και το ποσό που ενδεικτικά αναφέρθηκε ως σχόλιο στον 
προϋπολογισμό 1989 (5.800 εκατ. Ecu). 
Τέλος, διαπιστώνεται ότι οι πιστώσεις που απορροφήθηκαν το 1989 ήταν σαφώς 
μεγαλύτερες από το ποσό που είχε προβλεφθεί στον προϋπολογισμό 1989 και από το 
ρυθμό αύξησης που συμφωνήθηκε για το διπλασιασμό των πιστώσεων υπέρ του στόχου 1. 
Όσον αφορά τους άλλους στόχους, η ειδική έμφαση που δόθηκε υπέρ του στόχου 1 ο 
οποίος έχει προτεραιότητα στη μεταρρύθμιση των Διαρθρωτικών Ταμείων, δεν επέτρεψε 
την επίτευξη του ενδεικτικού επιπέδου των στόχων ειδικά στο γεωργικό τομέα· η 
καθυστέρηση αυτή πρέπει να καλυφθεί κατά τη διάρκεια των επόμενων οικονομικών 
ετών. 
2. ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 1989 ΑΝΑ ΤΑΜΕΙΟ 
Οι διαθέσιμες πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων και η εκτέλεση τους είναι η 
ακόλουθη : 
(εκατ. Ecu) 
FEOGA-Τμήμα ΕΤΠΑ ΕΚΤ ΣΥΝΟΛΟ 
Προσανατολ. 
1. Πιστώσεις εγγεγραμμένες 1.413,0 4.494,0 3.387,0 9.295,0 
στον προϋπολογισμό 
2. Εναπομένουσες πιστώσεις+μεταφορά - -
3. Ανασυσταθείσες πιστώσεις 36,9 215,4 147,7 400,0 
4. Μεταφορές +15,0 - - 15,0 
5. Σύνολο διαθέσιμων πιστώσεων 1.464,9 4.710,4 3.519,7 9.695,0 
6. Εκτέλεση 1.461,6 4.666,2 3.478,4 9.606,5 
7. Μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις 3,0 44,2 41,3 88,5 
Οι πιστώσεις που ανασυστάθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 6 σημείο 6 του δημοσιονομικού 
κανονισμού αντιστοιχούν σε πιστώσεις που αποδεσμεύθηκαν το 1988 για αναλήψεις 
υποχρεώσεων του 1987 και των προηγούμενων οικονομικών ετών. Δεν υπάγονται, 
συνεπώς, στον διπλασιασμό των πόρων των Διαρθρωτικών Ταμείων για την περίοδο 
1988-1993. 
Αντίθετα, τα 89 εκατ. Ecu που δεν χρησιμοποιήθηκαν εντάσσονται στον διπλασιασμό 
- 75 -
των πόρων και θα τεθούν και πάλι στη διάθεση των ταμείων, όπως εξάλλου και τα 
ενδεχόμενα ποσά που αποδεσμεύτηκαν με αναλήψεις υποχρεώσεων από την 1η Ιανουαρίου 
1988. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποφάσισε στις 15.02.1990 κατ'εφαρμογή του 
δημοσιονομικού κανονισμού : 
(α) να μεταφέρει στο 1989 συνολικό ποσό 72,2 εκατ. Ecu για τα Διαρθρωτικά Ταμεία 
(2,0 εκατ. Ecu για το FEOGA-τμήμα Προσανατολισμού, 44,2 εκατ. Ecu για το 
ΕΤΠΑ και 26 εκατ. Ecu για το ΕΚΤ) (βλέπε COM(90) 317 της 15.02.1990) 
(β) να περιλάβει στο ποσό για το οποίο ζήτησε μεταφορά στα οικονομικά έτη 1991 
και 1992, σύμφωνα με τα άρθρα 10 και 11 της διοργανικής συμφωνίας, ποσό 15 
εκατ. Ecu που αντιπροσωπεύει το υπόλοιπο των πιστώσεων που δεν χρησιμοποίησε 
το ΕΚΤ το 1988 και οι οποίες δεν μεταφέρθηκαν στο 1989. 
Η κατάσταση των πιστώσεων πληρωμών είναι η ακόλουθη 
(σε εκατ. Ecu) 
FEOGA-Τμήμα 
Προσανατολ. ΕΤΠΑ ΕΚΤ ΣΥΝΟΛΟ 
1. Διαθέσιμες πιστώσεις πληρωμών 
2. Εκτέλεση 
3. Μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις 1.369,0 3.920,0 
1.349,0 3.920,0 
20,0 2.918,5 8.207,5 
2.676,1 7.945,1 
242,4 262,4 
Το ποσό των αναλήψεων υποχρεώσεων που υπολείπονταν προς εκκαθάριση ανερχόταν σε 
(σε εκατ. Ecu) 
31.12.88 31.12.89 
FEOGA-Τμήμα Προσανατολισμού 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΣΥΝΟΛΟ 1.214,2 
6.878,4 
2.059,8 
10.152,4 1.266,7 
7.529,7 
2.261,6 
11.057,3 
0 παραπάνω πίνακας δείχνει την εξέλιξη των ποσών που υπολείπονται προς εκκαθάριση 
στο τέλος του οικονομικού έτους, δηλαδή το ποσό των αναλήψεων υποχρεώσεων των 
προηγούμενων οικονομικών ετών και του οικονομικού έτους για το οποίο πρέπει να 
πραγματοποιηθεί πληρωμή. Οι αριθμοί αυτοί αντιπροσωπεύουν τα ποσά που οφείλει 
κάθε ένα από τα ταμεία στους δικαιούχους συνδρομής και τα οποία πρέπει να 
ρυθμιστούν κατά τη διάρκεια των επόμενων οικονομικών ετών. 
ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ 
TflN ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ 
Κεφάλαιο 
Γλωσσάριο 
1-1 έως 1-10 Κατανομή των πόρων ανά στόχο, επιλέξιμο 
στόχο και περιφέρεια 1 
II—1 και ΙΙ-2 Εκτέλεση των πιστώσεων το 1988 1 
ΙΙΙ-1 έως III—5 Συμφωνία Επιτροπής/ΕΤΕ - Επενδύσεις υποδομών : 
μέγιστο ποσοστό κοινοτικής χρηματοδότησης (σε 
ποσοστό Χ του συνολικού κόστους)..... 1 
IV—1 έως IV-9 Κατανομή της χρηματοδότησης ανά τομέα του 
στόχου 1 2 
V-1 έως V-11 Κατανομή της χρηματοδότησης ανά τομέα του 
στόχου 2 2 
VI Εξέλιξη και κατανομή των δαπανών για τα 
οριζόντια μέτρα : 5α 2 
VII Κατανομή των δαπανών μεταξύ των βασικών μέτρων 
5α), (1989) 2 
VIII Κοινοτική συνδρομή υπέρ των βασικών υποδομών.. 3 
ΙΧ-1 έως ΙΧ-3 Εκτέλεση του προϋπολογισμού 1989 : ΕΤΠΑ, ΚΤΤ, 
ΕΓΤΠΕ-Τμήμα προσανατολισμού 5 
ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ 
ΠΣΠ (ΑΡΒ) 
ETE (BEI) 
ΚΠΣ (CCA) 
ΕΚΑΧ (CECA) 
ΑΜΧ (CLD) 
ΜΥΔ (DNO) 
ΥΔ (DO) 
ΥΔΓ (DOM) 
ECU 
ENVIREG 
EUROFORM 
ΕΤΠΑ (FEDER) 
ΕΤΓΠΕ-Π (FEOGA-O) 
EKT (FSE) 
HORIZON 
ΚΠ (IC) 
INTEREG 
LEADER 
NOW 
NUTS 
OAE (01D) 
ΚΠ (PC) 
ΣΠΑ (PDR) 
PEDAP Προσχέδιο προϋπολογισμού 
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων 
Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα 
Άνεργοι για μεγάλο χρονικό διάστημα 
Μη υποχρεωτικές δαπάνες 
Υποχρεωτικές δαπάνες 
Υπερπόντια διαμερίσματα Γαλλίας 
Ευρωπϊκή Λογιστική Μονάδα 
Περιφεριακό Πρόγραμμα Περιβάλλοντος Ι G 
Πρόγραμμα Κοινοτικών Πρωτοβουλιών 
(IC)Ανάπτυξη νέων ειδικοτήτων και νέων ευκαιριών 
στον τομέα της απασχόλησης. 
Ευρωπϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Γεωρικού Προσανατολισμού και 
Εγγυήσεων - Προσανατολισμός 
Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Ταμείο 
Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας (IC) σχετική με 
τους ανάπηρους και ορισμένες ομάδες μειονεκτούντων 
ατόμων. 
Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας 
Παραμεθόριες περιοχές (ΚΠ) 
Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας (IC) σχετκό με την 
σύνδεση των δράσεων για την ανάπτυξη της οικονομίας 
των αγροτικών περιοχών 
Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας (IC) για την 
προώθηση της ισότητας ευκαιριών στις γυναίκες στον 
τομέα της απασχόλησης και της επαγγελματικής 
κατάρτισης 
Ονοματολογία των στατιστικών εδαφικών μονάδων 
Ολοκληρωμένη αναπτυξιακή ενέργεια 
Κοινοτικά Προγράμματα 
Σχέδιο Περιφερειακής ανάπτυξης 
Ειδικό πρόγραμμα για την ανάπτυξη της γεωργίας της 
Πορτογαλίας 
PEDIP 
ΑΕΠ (PIB) 
ΜΟΠ (PIM) 
MME (PME) 
ΕΠΚΕ (PNIC) 
ΔΧ (PO) 
ΔΠΠ (POP) 
PRISMA 
RECHAR 
REGEN 
REGIS 
EAT (RDT) 
STAR 
STRIDE 
TELMATIQUE Ειδικό πρόγραμμα για την ανάπτυξη της Βιομηχανίας 
της Πορτογαλίας 
Ακαθάριστο εγχώριο προϊόν 
Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα 
Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις 
Εθνικό Πρόγραμμα Κοινοτικού Ενδιαφέροντος 
Διαχειριστικό Πρόγραμμα 
Διαχειριστικό Πρόγραμμα Πολυταμειακό 
Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας (IC) για την 
προετοιμασία των επιχειρήσεων ενόψη της ολοκήρωσης 
της ενιαίας αγοράς 
Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας (IC) για την 
Μετατροπή των περιοχών συγκέντρωσης ανθρακωρυχείων 
Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας (IC) - Δίκτυο 
διανομής αερίου 
Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας (IC) 
Απομονωμένες περιοχές 
Ερευνα - Ανάπτυξη - Τεχνολογία 
Ανάπτυξη ορισμένων περιοχών της Κοινότητας χάρη σε 
βελτίωση της πρόσβασης στις σύγχρονες υπηρεσίες 
τηεπικοινωνιών (ΚΠ/ΠΚΠ) 
Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας (IC) σχεικό με την 
επιστήμη και τεχνολογία για την καινοτομία και την 
περιφερειακή ανάπτυξη στην Ευρώπη 
Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας (IC) για την 
προώθηση της πρόσβασης σε σύγχρονες υπηρεσίες 
τηλεπικοινονιών στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές 
VALOREN Αξιοποίηση του ενδογενούς ενεργειακού δυναμικού (ΚΠ) 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ No 1-1 
(Κεφάλαιο 1) 
ΚΠΣ : ετήσιες χορηγήσεις ανά ταμείο και ανά στόχο.; εκατ. ECU τιμές 1989 
Σύνολο 
Στόχος 1 (1989-93) 
Στόχος 2 (1989-91) (1) 
Στόχος 3/4 (1990-92) ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΚΤ 
Στόχος 5β (1989-93) 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ Σύνολο 
45 241 
36 200 
20 960 
9 Β)3 
5 427 
2.306 
1 691 
615 
4 128 
4 126 
2 607 
] 103 
436 
i 066 1989 1990 1991 1992 
6 330 9 253 10 148 10 021 
5:853; 6 560 
3 392 3 685 
1 662 1 776 
799 1 099 
ϊΜϊ. 
262 
0 722 
295 
1 332 
214 343 
10Β 231 
BO 39 
25 · 74 7 217 
4 196 
1 916 
1 105 
ΪΪ026 
706 
320 
!Τ364· 
1 364 
541 
237 
82 
222 7 868 
4 623 
2 071 
1 174 
*:432-
1 432 
721 
254 
112 
355 1993 
9 490 
8 702 
5 064 
2 388 
1 250 
788 
273 
124 
392 
Σημειώσεις : 
(1) Για το στόχο 2, η ετήσια κατανομή των ΚΠΣ περιλαμβάνε» μόνο τις 
νέες ενέργειες. Η διαφορά των 2.306,2 εκατ. ECU και 3.900 εκατ. ECU - συνολικές 
πιστώσεις του στόχου 2 - οφείλεται : 
αναφερόμενα στα ΚΠΣ 
μη αναφερόμενα στα ΚΠΣ 275,3 εκατ. ECU Κοινοτικά 
Προγράμματα. 
968,6εκατ.ECU τρέχουσες ενέργειες 
(συμπεριλαμβανομένης και της 
χορήγησης του 1989 για την 
Ισπανία) 
238,6 εκατ. ECU ΕΚΤ 1989 (δεν 
συμπεριλαμβάνεται η χορήγηση του 
1989 για την Ισπανία) 
11,4 εκατ. ECU μη εγκριθέντα 
Κοινοτικά Προγράμματα. 
IIAKAKIHMA NO 1-2 
(Κεφάλαιο 1) 
Ενδεικτική κατανομή ανά ταμείο και στόχο, 89-93 
Σύνολο ΕΤΠΑ εκατ. ECU τιμές 1989 
ΕΚΤ ΕΓΤΠΕ 
Σύνολο 
Στόχος 1. 
ΚΠΣ 89-93 
Κοινοτικές πρωτοβουλίες(Ι) 
Στόχος 2 
ΚΠΣ 89-91 
ΚΠΣ · 92-93 
Κοινοτικές πρωτοβουλίες-(!-)-
Στόχος 3 και 4 
Πιστώσεις 1989 
ΚΠΣ 90-92 
ΚΠΣ 93 
Κοινοτικές πρωτοβουλίες^ (1) 
Στόχος 5α 
Κοινοτικές πρωτοβουλίες (1) 
Στόχος 5β 
ΚΠΣ 89-93 
Κοινοτικές πρωτοβουλίες (1) 
Μεταβατικά μέτρα που επιφέρουν 
καινοτομίες 60 315 
38 300 
36 200 
2 100 
7 20&; 
3 900 
2 805 
500 
7 450 
1 353 
4 128 
1 752 
217 
3 415 
2 795 
2 607 
188 
1 150 20 960 
2 917 
1 103 9 813 
983 
4 128 
436 5 427 
3 415 
1 068 
Εγκριθείσες Κοινοτικές Πρωτοβουλίες, εκατ. ECU 
RECHAR 
ENVIREG 
STRIDE 
INTERREG 
REGIS 
Βασικές ολοκληρωμένες υποδομές : 
-Δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου 
-Επέκταση του STAR 
-PRISMA: εσωτερική αγορά και MME 
-INTERREG: αύξηση 
-EUROFORM, NOW, HORIZON: 
αύξηση των ανθρωπίνων πόρων 
-LEADER: ενσωμάτωση των ανθρωπίνων 
πόρων 
Σύνολο (1) 300 
500 
400 
700 
200 
300 
200 
100 
100 
600 
400 
3800 
(ΌΔεν έχουν ακόμη κατανεμηθεί ανά στόχο το σύνολο των πιστώσεων των 
Κοινοτικών Πρωτοβουλιών. 
Οι Κοινοτικές Πρωτοβουλίες που αναφέρονται στον πίνακα αντιστοιχούν 
στην περίοδο που καλύπτεται από τα εγκριθέντα ΚΠΣ. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Kfo ι.3 
(Κεφάλαιο 1) 
Παρεμβάσεις υπέρ του στόχου 1 (1989-93) 
Σύνολο πιστώσεων ΚΠΣ (1) 
Σύνολο Ϊ989 1991 Î99T εκατ. ECU τιμές 1989 
Διάφορα (2) 
1992 1993 
ΕΥΡ. 12 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 36 200 
20 960 
9 813 
5 427 5 853 
3 392 
1 662 
799 6 560 7 217 
3 685 4 196 
1 776 1 916 
1 099 1 105 7 868 
4 623 
2 071 
1 174 8 702 
5 064 
2 388 
1 250 1 084 
Ελλάδα 
Ισπανία ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 6 667 
3 662 
1 728 
1 277 
9 779 
6 199 
2 348 
1 232 1 163 
648 
290 
225 
ί 603 
1 102 
3Β6 
115 1 220. 1 327 
600 726 
330 339 
290 262 
ί 719 
1 090 
394 
235 Ι 914 
1 213 
431 
270 1 419 Ι 538 
792 896 
364 405 
263 237 526 
2 147 
1 361 
486 
300 ;21$6·; 
1 433 
651 
312 
Γαλλία ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 406 
322 
160 150 
62 
64 
24 164 
78 
54 
32 177 
85 
59 
33 187 
85 
69 
33 210 
96 
76 
38 
Ιρλανδία 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 3 672 
1 646 
1 372 
654 616 
273 
235 
108 665 
280 
265 
120 723 
314 
263 
126 784 884 
354 425 
290 299 
140 160 
Ιταλία 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 
Πορτογαλία 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 7 443 
4 942 
3 700 
801 
6 958 
3 757 
2 028 
• 173 1 106 
697 
280 
129 
1 059 
545 
339 
175 1 390 
924 
316 
150 
1 242 
641 
356 
245 1 541 
1 036 
343 
162 
1 378 
753 
400 
225 1 632 
1 101 
360 
171 1 774 
1 184 
401 
189 
1 539 1 740 
859 959 
440 493 
240 288 140 
410 
Ηνωμένο Βασίλειο 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 793 
348 
315 
130 156 
65 
68 
23 160 
72 
61 
27 157 
69 
61 
27 160 
71 
62 
27 160 
71 
63 
26 
Σημειώσεις : 
(1) Το "σύνολο των πιστώσεων" συμπεριλαμβάνει νέες ενέργειες, τρέχουσες 
ενέργειες και το μέρος των Κοινοτικών Προγραμμάτων από το 1989. 
(2) Η στήλη "διάφορα" περιλαμβάνει άλλες χρηματοδοτήσεις, όπως 
συμπληρωματικά κονδύλια των ΜΟΠ, PEDIP και την τεχνική βοήθεια. τα 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ No 1-4 
(Κεφάλαιο 1) 
Παρεμβάσεις υπέρ του στόχου 2 (1989-91) εκατ. ECU τιμές 1989 
ΚΠΣ : Χρηματοδοτικό κονδύλιο 
Κατανομή Σύνολο N^aSVePY€l« 
Ι Σύνολο 1989 1990 1991 (2) ρέχουσες | ΕΚΤ 89 
ΕΥΡ.12 
Βέλγιο *» 
Δανία ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΤΠΑ ΕΚΤ 
Ο.Δ. Γερμανίας 
ΕΚΤ 
Ισπανία 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
Γαλλία 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
Ιταλία 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
Λουξεμβούργο 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
Ολλανδία 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
Ηνωμένο Βασίλειο 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 3 900, 0 
2 916,7 
983.3 
195. 0 
145.0 
50.0 
• so; ο 
22.4 
* 7.6 
= 355, 0 
249. 4 
105.6 
735.0 
576.0 
159,0 
700.0 
514.5 
185.5 
265,0 
179.0 
86.0 
15,0 
15.0 
95,0 
,56.8 
38.2 
1 510,0 
158.6 
351, 4 3 550, 0 
2 804.8 
745.2 
179,0 
145.0 
34.0 
;;:::·-2ΐ,ΐ: 
13.7 
7.4 
335,0 
250.4 
84.6 
723,4 
564.4 
159.0 
606,3 
491.8 
114.5 
221,0 
161.0 
60,0 
15,0 
15.0 
0.0 
77,1 
49.8 
27.3 
1 363, 5 
1 105. 1 
258. 4 2 306,2 
1 691, 1 
615.1 
·:.::• :^78,::8:···: 
67,8 
11.0 
&ÊWM 
10.1 
7.2 :::^263;ϊ! 178.5 
84.6 
531,6 
401.6 
130.0 
439,6 
334.6 
105.0 
209, 0 
149.0 
60.0 
4, 1 
4. 1 
0.0 
55,8 
28.5 
27.3 
707,0 
517.0 
190.0 262,8 
262.4 
0,4 
0.7 
fiïblf 
0.5 
0.3 
41.8 
20,6 
20.6 
64,7 
64.6 
0.1 
0,0 
0, 0 
0,6 
0.6 
0.0 
133,6 
133.6 il :D17;3 
722.4 
294.9 
Ι1§38;-:'8^ 
33.5 
5.3 
5.5 
4,0 
71.6 
38.9 
' :247,3 
188.8 
58.5 
;:ΐ8ΐ,5 
130.1 
51.4 
:-$'03. 9 
74.0 
30.0 
•2,0 
2.0 
26, 9 
13.8 
13.1 
296. 8 
203. 1 
93.7 026,0: 
706.3 
319.7 
33.5 
5,7. II»:;; 
4. 1 
2.9 
iiib^;; 
65.1 
45.7 
263, 7 
192.2 
71.5 
193,3 
139.9 
53.4 
.105, 1 
75.1 
30.0 
2,0 
2.0 
28,3. 
14.0 
14,2 
?276, 6 
180. 4 
96.2 1 243,8 
1 113.7 
130.1 
ΙΙΟΟ, 2; 
77.2 
23.0 §Ιΐ2,:5'> 12.3 
0.2 
ii71,'9'·;. 
71. 9 
191,8 
162.8 
29.0 
166,7 
157.2 
9.5 
12,0 
12.0 
10.9 
10.9 
21,3 
21.3 
656,5 
588.1 
68.4 238,6 
0.0 
238.6 
:;Mi':Ô;·. 
16,0 
WÊM 
0,2 
itt;-P.:? 
21.0 
(29,0)(1 
(29. 0) 
71,5 
71.5 
26, 0 
26.0 
0, 0 
0.0 
10,9 
10,9 
93, 0 
93.0 
Σημειώσεις 
(1) H διαφορά μεταξύ της "Κατανομής και του Συνόλου των Πιστώσεων του 
ΚΠΣ οφείλεται στα 238,6 Mécu του ΕΚΤ για το 1989 (η κατανομή των 
πιστώσεων του ΕΚΤ για την Ισπανία -29 Mécu έχει προϋπολογιστεί στις 
τρέχουσες ενέργειες), και σε 111,4 Mécu των Κοινοτηκών Προγραμμάτων 
που δεν έχουν εγκριθεί ακόμη (Résider - RENAVAL) 
(2) Οι τρέχουσες ενέργειες περιλαμβάνουν τα ΜΟΠ-ΕΠΚΕ-ΟΑΕ και το τμήμα 
των Κοινοτικών Προγραμμάτων από το 1989, καθώς επίσης και την 
κατανομή πιστώσεων ΕΚΤ 89 για την Ισπανία. 
IIAPAPTHMA No 1-5 
(Κεφάλαιο 1) 
Παρεμβάσεις υπέρ των Στόχων 3/4 (1990-92) 
Συνολική χρηματοδότηση από ΕΚΤ. 
ΚΠΣ : Χρηματοδοτικό κονδύλιο 
Ι Σύνολο εκατ. ECU τιμές 1989 
Καταν.1989 (1) 
ΕΥΡ. 12 στοχ.3 
άρβρο^φ 
Βέλγιο 
°W, # στοχ.^ 
άρθρο 1(2) 
Ο.Δ.Γερμανίας 
στοχ.3 
. , στοχ.4 
άρθρο 1(2) 
Δαν Ία 
στοχ.3 
στοχ.4 
στοχ. στο-δ) Ισπανία 
Γαλλία 
στοχ.3 
στοχ.4 
άρθρο 1(2) 
Ιταλία 
στοχ.3 
στοχ.4 
άρθρο 1(2) 
Λουξεμβούργο 
στοχ.3 
στοχ.4 
άρθρο 1(2) 
Ολλανδία 
στοχ.3 
στοχ.4 
άρθρο 1(2) 
Ηνωμένο Βασίλειο 
στοχ.3 
στοχ.4 
άρθρο 1(2) 4 128,0 
1 705.0 
2 288. 3 
134.8 
174,0 
87,3 
79.3 
7.4 
:$73,0 
271,8 
296. 1 
5. 1 
99.0 
46.0 
49.0 
4.0 
563.0 
169.4 
388.1 
5.6 
872.0 
399.3 
437.8 
34.9 
585,0 
92.0 
466.0 
27.0 
7,0 
1.8 
5.2 
0.0 
230,0 
123.5 
96.8 
9.7 
1 025,0 
514.0 
470.0 
41.0 1990 
1 332,4 
532.2 
755.6 
44.6 
•49,7 
24.9 
22.7 
2,1 
77.9 
91.9 
1.5 
34,7 
16.0 
16.7 
2.0 
203, 0 
61. 1 
139.9 
2.0 
290,7 
133. 1 
145.9 
11.6 
167, 1 
26.3 
133.3 
7.6 
2.0 
0.5 
1.5 
65,9 
35. 4 
27.7 
18 
348,0 
157.0 
176.0 
15.0 1991 
1 363, 9 
571.4 
748.6 
43.9 
Υ:Μθ 
29.1 
26.4 
2.5 
ϋ;96,'3:. 
98.2 
98.4 
1.7 
?S3^7 = 
15.0 
16.7 
1.0 
168,2 
50.6 
Π S, 9 
1.7 
;290,7 
133.1 
145.9 
. 11.6 
195,0 
30.6 
155.2 
9.2 
2,3 
0.6 
1.7 
76,7 
41.2 
32.3 
3.2 
342,0 
" 173,0 
156.0 
13.0 1992 
1 431.7 
601. 4 
784. 1 
46.2 
:.::€66,Έ 
33.3 
30,2 
2,8 mm" 
95.7 
105,8 
1.9 
31, θ 
15.0 
15.6 
1.0 
191,8 
57.7 
1312 
1.9 
290;·6 
133. 1 
145.9 
11.6 
222,9 
35.1 
177.5 
10,3 
2,7 
0.7 
2.0 
87,5 
47.0 
36.8 
3.7 
335, 0 
184,0 
138.0 
13.0 1353,0 
25; 0 
137, 0 
: 2δ; Ρ 
173,0 
241,0 
226,0 
2, 0 
69,0 
454,0 
* Οι αριθμοί με τα πλάγια στοιχεία δείχνουν ότι η ετήσια κατανομή του 
άρθρου 1(2) έγινε σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΓΔ V. 
* Το σύνο των πιστώσεων περιλαμβάνει νέες ενέργειες 
1. Οι χορηγήσεις 1989 παρουσιάζονται σε χωριστή στήλη επειδή τα ΚΠΣ 
των στόχων 3/4 καλύπτουν την περίοδο 1990-1992. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ No Ι-fi 
(Κεφάλαιο 1) 
Παρεμβάσεις υπέρ του στόχου 5β (1989-1993) 
ΣΥΝΟΛΟ εκατ.ECU (τιμές 1989) 
ΚΠΣί Σύνολο πιστώσεων 
1989 1990 1991 1992 1993 
ΕΥΡ 12 
ΕΤΠΑ-
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕΪ 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 
ΕΤΠΑ 
Erfliï 
0.Δ.Γερμανίας 
ΕΓΤΠΕ Βέλγιο 
Δανία 
Ισπανία 
Γαλλ ί α 
Ιταλία ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 
Λουξεμβούργο 
ΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 
Ολλανδία 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 2 607, 0 
1 103,0 
435,9 
1 068, 1 
32,5 
11.3 
9.7 
11,5 
23, 0 
12.2 
6.3 
4.5 
525,0 
235.5 
95. 1 
194.4 
285,0 
61. 1 
39.0 
164.9 
960,0 
335.0 
176.0 
449.0 
385,0 
145. 4 
54.7 
184.9 
2,5 
0.9 
0.2 
1. 4 
44,0 
24.9 
6.6 
12.5 
Ηνωμένο Βασίλειο 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 
Σημειώσεις : 
Το σύνολο των 
ενεργεί ες 350,0 
276.8 
4Β. 3 
24.9 
πιστώσεων 
και 213,8 
108, 4 
80,0 
25,4 
"4,0 
3.0 
1.0 
0.6 
1.0 
36,9 
20.9 
16.0 
16,5 
2.6 
9.0 
4.9 
73, 2 
41.3 
23.0 
9.0 
21,5 
3.7 
8.0 
9.7 
4,4 
3. 4 
1,0 
55,8 
36.0 
19.0 
0.8 343,3 
231.0 
38.7 
73,7 
1, 6 
0.5 
0.3 
0.8 
3,6 
3.2 
0.4 
45,2 
38. 4 
2.2 
4.6 
27,7 
6.7 
0.9 
20, 1 
129, 1. 
76.9 
23.4 
28.8 
24,0 
8.7 
2.2 
13.2 
0.3 
0. 1 
0.0 
0.2 
5.4 
4.7 
0.2 
0.5 
106,5 
91.7 
9.2 
5.6 540. 7 
237.2 
81,6 
221,9 
6,5 
2.3 
1.3 
2.9 
4,3 
2.3 
1.0 
1.0 
109.8 
53.9 
16.7 
39.3 
: 55. 4 
11.0 
6.0 
38.4 
189,8 
61.2 
35. 4 
93.2 
75,9 
28.0 
10.6 
37.2 
0,5 
0. 1 
0. 1 
0.3 
10,4 
5.9 
1.4 
3, 1 
88,0 
72.4 
9.2 
6.5 721,0 
253.9 
111,8 
355,3 
10,3 
3.9 
2.3 
4.0 
6,4 
3.0 
2.0 
1.4 
150,7 
55. 1 
28.0 
67,6 
18.5 
10.5 
59. 1 
278.5 
78.3 
45,4 
154.7 
120,8 
47.0 
16.0 
57.8 
0.8 
0.3 
0. 1 
0. 4 
13,8 
7.5 
2.0 
4.3 
51,6 
40.2 
5.5 
5.9 788, 1 
272.5 
123,8 
391,9 
10, 1 
4,6 
2.7 
2.8 
7,1 
3. 1 
1.9 
2. 1 
182.4 
67.2 
32,2 
83,0 
97.4 
22.3 
12.6 
62,5 
289,4 
77.3 
48.8 
163.3 
142,9 
58,0 
17.9 
67.0 
0.9 
0.3 
0. 1 
0.5 
10,0 
3.4 
2.0 
4.6 
48. 1 
36.5 
5.5 
6.1 
περιλαμβάνει νέες 
Κοινοτικά ενέργειες, τρέχουσες 
Προγράμματα. 
(7) 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ No 1-7 
(Κεφάλαιο 1) 
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ... ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΟΧΟ ΑΡΙΘ. 1 
Ιοπανία 
ANDALUCIA 
ASTURIAS 
CASTILLA και LEON 
CASTILLA-LA MANCHA 
CEUTA και MEILLA 
Κοινότητα της VALENCIA 
EXTREMADURA 
GÔLICIA 
Κανάριες Νήσοι 
MURCIA 
Ιταλία 
ABRUZZI 
BASILICATA 
CALABRIA 
CAMPANIA 
MOLISE 
PUGLIA 
Σαρδηνία 
Σικελία Γαλλία 
Υπερπόντια διαμερίσματα της Γαλλίας (D0M) 
Κορσική 
Ελλάδα 
Ολόκληρη η χώρα 
Ιρλανδία 
Ολόκληρη η χώρα 
Πορτογαλία 
Ολόκληρη η χώρα 
Ηνωμένο Βασίλειο 
Βόρεια Ιρλανδία 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ No 1-8 
(Κεφάλαιο 1) 
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΟΧΟ ΑΡΙΘ 2 
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας 
PEINE-SALTZ6ITTER 
EMDEN 
BREMEN 
NORDRHEIM-WESTFALEN 
RHEINHESSEN-PFALZ 
SAARLAND 
Βερολίνο 
Γαλλία * 
PICARDIE 
CHAMPAGNE-ARDENNES 
HAUTE-NORMANDIE 
BASSE-NORMANDIE 
BOURGOGNE 
NORD-PAS-DE CALAIS 
LORRAINE 
FRANCHE-COMPTE 
PAYS DE LA LOIRE 
BRETAGNE 
POITOU-CHARENTES 
AQUITAINE 
MIDI-PYRENEES 
RHONE-ALPES 
AUVERGNE 
LANGUEDOC-ROUSSILLON 
PROVENCE-ALPES-COTE D'AZUR 
Ιταλία 
PIEMONTE 
VALLE D'AOSTA 
LIGURIA 
LOMBARDIA 
VENETO 
TOSCANA 
UMBRIA 
MARCHE 
LAZIO 
Κάτω Χώρες 
GRONINGEN/DRENTHE 
TWENTE 
LIMBURG Βέλγιο 
TURNHOUT 
HAINAUT 
LIEGE PROV. 
LIMBURG 
LUXEMBOURG 
Λουξεμβούργο 
Λουξεμβούργο 
Ηνωμένο Βασίλειο 
NORTH EAST 
EAST 
MIDLANDS 
NORTH WEST 
WEST CUMBRIA 
Βόρεια Ουαλία 
Νότια Ουαλία 
Δυτική Σκωτία 
Ανατολική Σκωτία 
Δαν ί α 
STORSTROM-VESTLOLLAND 
NORDJYLIANDS ΑΜΤ 
Ισπανία 
CANTABRIA 
PAIS VASC0 
NAVARRA 
RIOJA 
ARAGON 
Μαδρ ί τη 
CATALUNA 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ No I-fl 
(Κεφάλαιο 1) 
ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΟΧΟ Αριθ. 5β (1) 
Γερμανία 
BAYERN 
BADEN-WURTTEMBERG 
HESSEN 
NIEDERSACHSEN 
NORDRHEIN-WESTFALEN 
RHEINLAND-PFALZ 
SAARLAND 
SCHLESWIG-HOLSTELN 
Βέλγιο 
WALLONIE 
HAGELAND 
Δανία 
Νησιά 
Ισπαν ί α 
ARAGON 
Βαλεαρίδες Νήσοι 
CANTABRIA Ισπανία (συνέχεια) 
CATALUNA 
Μαδρίτη 
NAVARRA 
LA RI0JA 
PAIS VASCO 
Γαλλία 
ALSACE 
AQUITAINE 
AUVERGNE 
BOURGOGNE 
BRETAGNE 
CENTRE 
CHAMPAGNE-ARDENNES 
FRANCE-COMTE 
LANGUEDOC-ROUSSILLON 
LIMOUSIN 
LORRAINE 
MIDI-PYRENEES 
BASSE-NORMANDIE 
PAYS DE LOIRE 
POITOU-CHARENTES Γαλλία (συνέχεια) 
PROVENCE-ALPES-COTES D'AZUR 
RHONE-ALPES 
Ιταλία 
BOLZANO 
LAZIO 
MARCHE 
PIEMONTE 
TOSCANA 
TRENTO 
UMBRIA 
VENETO 
Κάτω Χώρες 
FRIESLAND 
Ηνωμένο Βασίλειο 
HIGHLANDS και Νησιά της 
Σκωτ ί ας 
DEVON και CORNWALL 
MID-WALES 
DUFRIES και GALLOWAY 
(1) Ο λεπτομερής κατάλογος των αγροτικών περιοχών που περιλαμβάνονται σ'αυτές τις 
περιφέρειες έχει δημοσιευθεί την EEEK L 198 της 12 Ιουλίου 1989. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ No 11-1 
(Κεφάλαιο 1) 
Α. Πιστώσεις υποχρεώσεων ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΤΟ 1988 
εκατ. ECU 
ΕΓΤΠΕ-πρ.. ΕΤΠΑ ΕΚΤ 
2. Εναπομένουσες πιστώσεις + μεταφορές 59,0 3,3 
3. Αποδεσμεύσεις και επανεκτιμήσεις που έχουν 2»8 150,6 
καταχωρηθεί το 1988 
4. Μεταφορές πιστώσεων 1°.° 
5. Σύνολο των διαθέσιμων πιστώσεων 
6. Εκτέλεση 
7. Μη χρησιμοποιημένες πιστώσεις 22,8 10,8 ΣΥΝΟΛΟ 
1. Π ιστώσε ι ς εγγεγραμμένεςστον προϋπολογισμό 1 130,7 3 684,0 2 865,6 7 680,3 
62,3 
33,6 187,0 
10,0 
1 202,5 3 837,9 2 899,2 7 939,6 
•1 179,7 3 827,1 2 870,6 7 877,4 
28,6 62,2 
Φαίνεται ότι η εκτέλεση των πιστώσεων υποχρεώσεων υπερέβη το 99% για το 
σύνολο των ταμείων και για το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ. Τα 62 εκατ. ECU που δεν 
χρησιμοποιήθηκαν δεν απετέλεσαν αντικείμενο μεταφορών και, κατά 
συνέπεια, ακυρώθηκαν.Όσον αφορά τις πιστώσεις που εγγράφονται στο 
πλαίσιο του πολυετούς προγράμματος διπλασιασμού των διαρθρωτικών 
ταμείων, προορίζονται να μετατεθούν ενδεχομένως σε ένα επόμενο 
οικονομικό έτος δυνάμει του άρθρου 11 της διοργανικής συμφωνίας. 
Β. Πιστώσεις πληρωμών 
εκατ. ECU 
ΕΓΤΠΕ-πρ. ΕΤΠΑ ΕΚΤ ΣΥΝΟΛΟ 
1. Διαθέσιμες πιστώσεις πληρωμών 
2. Εκτέλεση 
3. Μη χρησιμοποιημένες πιστώσεις 1 154,8 3 096,2 2 632,4 6 882,4 
1 142,3 3 092,8 2 298,8 6 533,9 
12,5 2,4 333,6 348,5 
Η ατελής χρησιμοποίηση των πιστώσεων πληρωμής του "ΕΚΤ ' εξηγείται" 
ουσιαστικά από το ότι το ύψος των συνδρομών όπως εμφανζόταν κατά την 
παρουσίαση των αιτήσεων υπολοίπων είχε, μέχρις ενός ορισμένου βαθμού, 
υπερεκτιμηθεί, καθώς επίσης και από την καθυστέρηση ορισμένων από αυτές 
τις αιτήσεις. Πρόκειται για επίπτωση του προηγουμένου συστήματος 
διαχείρισης του ΕΚΤ η οποία αναμένεται ότι θα μειωθεί με την εφαρμογή 
στο ΕΚΤ, από το 1990, των νέων κανόνων λειτουργίας των Διαρθρωτικών 
Ταμείων. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Nnïï-P 
(Κεφάλαιο 1) 
Γ. Υποχρεώσεις που εναπουένουν να εκκαθαριστούν. 
εκατ. ECU 
31.12.87 31.12.88 
ΕΤΓΠΕ-ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ 
(FEOGA-0) 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΣγΝΟΛΟ 1 232,2 
6 682,6 
2 137,7 
10 052,5 1 214,2 
6 878,4 
2 059,8 
10 152,4 
Σημειωτέον ότι όλες οι πιστώσεις του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ ήταν 
καταχωρημένες ως μη υποχρεωτικές δαπάνες, ενώ 846,7 εκατ. ECU του 
ΕΤΓΠΕ-Προσανατολισμός (74,9% των πιστώσεων του) ήταν καταχωρημένες ως 
υποχρεωτικές. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ No I I 1-1 
(Κεφάλαιο 1) 
ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ/ETE 
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ 
ΑΝΩΤΑΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ (ΣΕ ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΕ! ΜΟΝΑΔΕΣ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ) 
' Είδος επένδυσης 
Με έσοδα ουσιαστικά (1) 
i% έσοδα περιορισμένα ή 
χωρίς ειδικά έσοδα (2) Περιφέρειες ατόχου 1 
Περιφέρειες ·' 
προτεραιότητας 
45 
75 Ι, Ε 
35 
75 Άλλα 
35-45 
75 Άλλες περιφέρειες Ι 
25 
50 
Οι επενδύσεις ουσιαστικών εσόδων περιλαμβάνουν κατά γενικό κανόνα : τις υποδομές 
τηλεπικοινωνιών'τις ενεργειακές υποδομές'τις υποδομές μεταφορικής ικανότητας 
στον τομέα των υπεραστικών μεταφορών εθνικού ή κοινοτικού ενδιαφέροντος και τις 
συναφείς παραγωγικές επενδύσεις. 
Οι επενδύσεις περιορισμένων εσόδων περιλαμβάνουν κατά γενικό κανόνα : τις υδραυ­
λικές υποδομές, τις υποδομές στον τομέα των αατικών και υπεραστικών μεταφορών 
εθνικού ενδιαφέροντος, τις βιομηχανικές ζώνες κ.τ.λ. 
Οι επενδύσεις χωρ'ις ειδικά έσοδα περιλαμβάνουν κατ'αρχήν : τις εκπαιδευτικές, 
κοινωνικές, υγειονομικές, πολιτιστικές, αθλητικές υποδομές και υποδομές ελεύθερου 
χρόνου, υποδομές για την προστασία του περιβάλλοντος (οδοί χωρίς διόδια, κ.τ.λ ) 
(1) Τα αναφερόμενα ποσοστά μπορεί, κατ'εξαίρεση, να αυξηθούν κατά 10 ποσοστιαίες 
μονάδες (5 μονάδες στις περιφέρειες οι οποίες δεν είναι επιλέξιμες για τον στόχο 
1) ούτως ώστε να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι ορισμένα σχέδια δεν είναι ικανά 
να οδηγήσουν σε φυσιολογικούς ρυθμούς αποδοτικότητας. 
(2) Για τις επενδύσεις χωρίς έσοδα, προβλέπεται επίσης ελάχιστο ποσοστό παρέμβασης 
ύψους 50% των δημοσίων δαπανών για τις περιφέρειες του στόχου 1 (25% για τις 
άλλες περιφέρειες). 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Νο|I|-Ρ 
(Κεφάλαιο 1) 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΚΠΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΑΦΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ. (που ενέκρινε η Επιτροπή έως την 31.12.1989) (τιμές 1989, σε εκατ.ECU) 
• Ι 
! 
| ΕΡΓΑ 
ί Ι 
ΒΕΛΓΙΟ 
Σύν-Στόχος1 (2) 
Συν.-Στόχος 1 (3 
jΣύν.-Στόχος 5β 
! ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
Σύν.-Στόχος 1 Q 
ΙΣύν.-Στόχος 2 (3 
ίΣύν.-Στόχος 5β 
Ι 
|<ΑΤΏ ΆΰΡΕΖ 
ju3v.-Στόχος 1 Λ 2 
fc'jv.-Στόχος 2 (3. 
pjv.-Στόχος 5β 
•Ι ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
Σύν.-Στόχος 1 (2> 
Σύν.-Στόχος 2 (3> 
|Σύν.-Στόχος 5β 
j _ 
ί ΔΑΝΙΑ 
Ι 
|Σύν.-Στόχος 1 (2. 
; Σύν.-Στόχος 2 (3." 
Σύν. -Στόχος 5β 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
Σύν.-Στόχος 1 (.21 
. Τηλεπικοινων. 
. Υποδομές ί%- · 
τα;ρορών 
. Αλλα θ ιαμηχα­
νία-Τουρ ι OJÔC 
Συν.-Στοχος2'(3, 
Σύν.-Στόχος 5β 
ΕΛΛΑΣ 
Σύν.--Στόχος 1 (23 
Εθνικό Σχέδιο 
. Τηλεπικοινων. 
. Ενέργεια 
. Υποδομές ·*ε-
ταυχχχίιν 
. 'Αλλα 
Περιφερ.Σχέδιο 
Σύν.-Στόχου 2 (3ί 
Γύν.-Στόχου 5β |ι 
i ι ΚΠΣ 
ΣΥΝΟΛΙΚΟ 
ΕΚΤΗΜΟΜ. 
ΚΟΣΤΟΣ 
421,81 
96.93 
760,2 
1.625,747 
382.62 
69,3 
-
150 
Ι 
105' 
134.2 
5.4 11.58 
45.70 
5.060,ΒΟ 
4.305,08 
-
9.651,83 
750.05 i 
1.4 66.6 j 
675,3 j 
ί 
1 .914,88 
i . 8 4 5 ΠΡΟΒΛΕ. 
ΠΟΜΕΝΑ 
ΔΑΝΕΙΑ 
ρ .m. 
ρ .m. 
ρ .rn. 
ρ .m. 
ρ .m. 
ρ ,m. 
ρ .m. 
ρ .m. 
ρ .m. 
p.m. 
500 
ρ .m. 
ρ .m. 
ρ .m. 
1.401 ,8 
65 
576 
206 
554.8 
p.m. ΔΑΝΕΙΑ 
ΩΣ %Τ0Υ 
ΣΕΚ 
ρ .m. 
p.m. 
p.m. 
ρ .m. 
p.m. 
ρ .m. 
ρ .m. 
p.m. 
ρ .m. 
p.m. 
9 
p.m. 
ρ .m. 
ρ .m. 
15 
11 
39 
30 
29 
ρ .m. 
Ί ΕΝΙΣΧΥ-c 
ΣΕΙΣ ΩΣ7. 
ΤΟΥ ΣΕΚ 
35 
37 
-
26 
ίο 
22 
35 
34 
51 
55 
65 
35 
45 
49 
35 
52 
34 
58 " —•*-" 
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ 
TiiutfAiutnΊΡΟΒΛΕΠΟ ΔΑΝΕΙΑ ΏΣ 
ΣΥΝΟΛΙΚΟ γ,ΕΝΑ χ τογ ΥΣΚ 
ΚΟΣΤΟΣ U4NFT.A 1 
(ΥΣΚ) / Ι ~~~ ^ 
521,5 
-
-
-
3.627,8 
3.627,8 
•403.23 
403,25 -
p.m. 
-
-
-
-
--
ρ .m. 
-
-
-
-
-ΕΝΙΣΧΥ-
ΣΕΟΣ Ώξ 
%Τ0Υ ΥΣΚ 
-
44 
-
-
-
31 
.31 
38 
38 
(1)το υπολογιζόμενο συνολικό κόστος για το στόχο 1 αφορά έργα για τα 
οποία ε·'.·αι δυνατό νο προβλεφθούν κοινοτικά δάνεια. 
(?)Το υπολογιζόμενο συνολικό κόσμος γ;α TOUT στόχους 2 και 5β αφορά το 
υύνολο των έργων για όλες τις προτεραιότητες των ΚΠΣ: 
HAP_AP_IiMA No I I L=2. 
(Κεφάλαιο 1) 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΚΠΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΑΦΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ. (που ενέκρινε η Επιτροπή έως την 31.12.1989) (τιμές 1989, σε εκατ.ECU 
ΕΡΓΑ 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
Σύν.-Στόχου 1 (2 
. Τηλεπικοινων. 
. Ενέργεια 
. Στήριξη-παοαγ 
επενδύσεων 
. Πα,οαγ.ανασυγκι 
τηςβιαιηχανιο 
. 'Αλλα (τουρ ι συ 
Σύν.-Στόχος 2 (3 
Σύν. ~Σ τάχος 5β 
ΙΤΑΛΙΑ 
Σύν.-Στόχος 1 (2j 
. ιηλεπικοινων. 
. Ενέργεια 
. Υποδομές Με-
ταιοορων . Υδροδότηση 
. 'Αλλα (τουρ ι-
^ομος.βιοτ.ί^Ε' 
! Σύν.-Στόχος 2 (3) 
Συν.-Στόχος 5β 
ΙΣΠΑΜΙΑ 
Σύν,-Στόχος 1 (2) 
. ιηλεπ!κοινων. 
. Ενόργε ι α 
. Υποδομές >ν£τα-'οορων 
. Υποδομές υδρο­
δότησης 
.. Άλλα 
ιΣύν.-στόχος 2 (3) 
|Σύν. -Στόχος 5β 
Ι-Νίΐ-1. ΒΑιΙΛΞΙΟ " 
feov.-Στόχος 1 (2) 
;. Τηλεπικοινων. 
(STAR) 
. Υποδομές ^εταη 
. Αλλα 
Σύν.-Στόχος 2 (3) 
Σύν.-Στόχος 5β 
ι 
ΓΑΛΛΙΑ ί 
Σύν.-Στόχος 1 (2J 
. Υποδομές J 
υδροδότησης 
. Υποδομές με·-
: ταψορων 
Σι/ν.-Στόχος 2 (3/ 
Σύν.-Στόχος 5β 
.... ι 
!' ΚΠΣ 
Συνολικό Προβλε-
ϋπολογιζό- .πόμενα 
.^L:^- δάνεια κήτη or 
ι 11.967.2 
2.272 
757 
5.017 
). 5ϋ° 
ς 
; 3.413,2 
1 
10.520 
729 
2.165 
1 .000 
1.467 
i. 139 
1 .105.85 
1.566,3 
14.238.2 
677.7 
264,7 
1.272 
1.186.4 
10.837.4 
1.Ρ45.97 
693,7 1 
507,4 
43 Ι 
! 
211 
253.Λ 
3.744.64 
738, 12>5 
43J, 18 
139,04 
294,09 
2.029.07 2.805 
918 
293 
1.000 
152 
442 
1.475 
140 
240 
130 
310 
655 
ρ .m. 
p.m. 
1.811 
165 
67 
381 
412 
786 
p.m. 
p.m. 
ρ .m. 
ρ , m. 
ί ρ .m. 
ρ. m. 
ρ .m. 
ρ .m. 
120.9 
17 
103,9 
ρ . m. Δάνεια |Εν ισχύσει 
ως % ;Τθυι ως % του 
ΣΕΚ | ΣΕΚ 
23 
40 
37 
20 
50 
13 
14 
19 
1 1 
13 
21 
13 
ρ .m. 
ρ .m. 
13 
24 
25 
50 
35 
7 
p.m. 
ρ .m. 
ρ .m. 
ρ .m. 
; 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
28 
12 
35 
p.m. 38 
32 
23 
24 
58 
55 
45 
43 
41 
48 
49 
42 
48 
45 
44 
50 
55 
49 
41 
55 
42 
65 
58 
35 
47 
45 
48 
43 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ| 
;Υποβλη3ςν. 
συνολικό 
κόστος 
ΥΣΚ 
1.926.07 
1.292,56 
342,25 
291,206 
3.086 
2Ϊ1 
1.937 
662 
256 
580.82 
425.38 
211 
211 
1.302,65 
189,03 Προβλεπό­
μενα δάτ 
νεια 
317,6 
317,6 
720 
140 
240 
260 
80 
-
168,4 
-Δάνεια 
ύς % του. 
ΥΣΚ 
16 
25 
23 
61 
12 
39 
31 
_ 
13 
-:ν ίσχυσε ι ς 
ως % του 
ΥΣΚ 
55 
44 
60 
61 
44 
35 
40 
50 
50 
44 
33 
65 
65 
33 
42 
Sourc* : BE I 
(1)Το υπολογιζόμενο συνολικό κόστος για το στόχο 1 αφορά έργα για τα 
οποία είναι δυνατό να προβλεφθούν κοινοτικά δάνεια. 
(2)Το υπολογιζόμενο συνολικό κόστος για τους στόχους 2 και 5β αφορά το 
σύνολο των έργων για όλες τις προτεραιότητες των ΚΠΣ: 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ NolV-1 
(Κεφάλαιο 2) 
ΣΤΟΧΟΣ 1 - ανά τουέα 1989-93 
ΤΟΜΕΑΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Παραρτήματα IV-2 έως IV-9. Η κατανομή των 
παρεμβάσεων ανά τομέα δεν βασίζεται σε κανονιστικές διατάζεις αλλά σε 
καταπροσέγγιση εκτίμηση του πεδίου δραστηριότητας που αναφέρονται. 
Τοέχουσεο ενέονε^ και διάφορα. 
ΑυΕηση Tnc ανταγωνιστικότηταο των Επιχειρήσεων 
Παραγωγικές επενδύσεις 
Επενδύσεις στη βιομηχανία 
Επενδύσεις στην παροχή υπηρεσιών 
Επενδύσεις στον τουρισμό 
Παροχή υπηρεσιών στις επιχειρήσεις (παροχή συμβουλών, μεταφορά 
τεχνολογίας...) 
Ερευνα και Ανάπτυξη, καινοτομίες 
Τεχνική και Επαγγελματική Κατάρτηση 
Δoμέc OTnotgnc των οικονομικών δραστηριοτήτων 
Περιοχές υποδοχής (βιομηχανικές, βιοτεχνικές,...) 
Υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών και τεχνικές πληροφοριών 
Προστασία του περιβάλλοντος (εξυγίανση, απορρίμματα,...) 
Αγιοποίηση των ενγώοιων πόοων 
Τουρισμός 
Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη 
Αξιοποίηση των γεωργικών πόρων 
Αγροτική ανάπτυξη 
Στόχος 5α 
Αλι ε ί α 
Αγιοποίηση των ανθρωπίνων πόοων 
Κατάρτιση σε πολλούς τομείς 
Δευτεροβάθμια τεχνική εκπαίδευση, μαθητεία 
Ενισχύσεις στην απασχόληση 
Ενέργειες που επιφέρουν καινοτομίες 
Στόχοι 3 και 4 
Βελτίωση των βασικών υποδουών 
Οδοί πρόσβασης 
Δρόμοι και αυτοκινητόδρομοι 
Σιδηροδρομικά δίκτυα 
Πλωτές οδοί και λιμενικά έργα 
Αστικές συγκοινωνίες 
Τηλεπικοινωνίες 
Ενεργειακός εξοπλισμός 
Εξοπλισμός υδραυλικής 
Κοινωνικό περιβάλλον και συνθήκες διαβίωσης 
Εξοπλισμός κατάρτισης 
Κοινωνική και ιατρική υποδομή 
Τεχνική βοήθεια;, δημοσιότητα, ενέονε^ που επιφέρουν καινοτουίετ 
Στόχος 1 Συνολικές τπ,ρεμβάσε.ς Κατανομή παρεμβάσεων ανά τομέα 1989 - 1993 
εκατ. ΕΟΙΙ, τιμές 1989 ^ > Τ; τι π > ·€ Τ) Ο- Η >* χ Ω 2: - > ο 
ζ 
ΓΟ Ο 
< 
ι Tpexouoeg Evepyeieg Kai 6iatpopa 
Au^rpn TT)C avTaYCJV(OT(K6TnTa^ TWV eiTixEiprpajv 3754M 
bg&c; orf|p<£nc rm OIKOVOLUMJV 6paOTnpioTnTWv _ 1975.86 
A^lOTTOinOT] TUV EyxdJpiUJV TTOpWV ~ 1203.90 
A? 1 OTTO 1 nan TUV av6pannv(jy Tropwv 50920 
EKOUYXPoViopog TOJV (3aotKurv uTrooqj&v 103B0.60 
TEXVIKTI ficf)dei(i, Arjjoai&Tryra .125.39 
luvoXo . 20959.90 ETriA 
147 
10% 
9% 
G7 
37. 
50% 
1% 426.45 
1711.94 
12420 
101.02 
7159.32 
194.69 
15.00 
9013.30 EKT 
47. 
177. 
17. 
27 
737. 
27 
07. 275.60 
0.00 
9320 
4977.80 
0.00 
81.50 
0.00 
5427.90 ErrnE 
57 
07. 
27 
927 
07 
27 
07. 3832t15 
5486.77 
2193.36 
8363*12 
7748.52 
10656.V9 
140.39 
36201.10 ZuvoXo 
107. 
157 
67 
187 
217 
297 
07 
Στόχος 1 Ελλάς Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989-1993 
^ > 
Α -σ η > 
•6 Η ο- χ >* Ϊ: 
ο > 
ο ζ ο 
< ι ω εκατ. ΕΟυ, τιμές 1989 
Tpexouoex; EVEpveiec; (fiictipopa) 
Au^rpn THC ovTaywvtoTiKorrrrac TOJV ETUXESPOOEWV 
AqJEC; OTtpi^rK TOW 0(KOVO|JtKUJV dpaOTTlptOT^TIjJV 
AEiOTTOinon TUN EYxfrpiuv Tf^pwv 
A^toTTOtnori TWV avoparrrivajv iropuiv 
EK0UYXPoviap6c TOJV paoiKUN unooqijv 
TEXVIK/) PofiSeia, finMoaioTrrra 
Fi'ivnho. ,.,.. 1000.00 
340.21 
45.00 
50.00 
0.00 
1512.90 
25.00 
3001.91 ETOA 
467. 
97 
17 
1% 
07 
41% 
17 350.45 
377.90 
7.2B 
0.00 
918.60 
50.69 
15.00 
1728.00 EKT 
217 
227 
07 
07 
537 
37. 
17 270.60 
0.00 
0.00 
1006.40 
0.00 
0.00 
0.00 
1277.00 ErTTlE 
217 
07 
07 
797 
0% 
07 
07 i 
2317.05 
710.19 
53.08 
10&.40 
91A.60 
1563.59 
40.00 
6666.91 ZuvoXo 
357 
117 
17 
167 
147 
237 
17 
Στόχος 1 Ισπανία Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989-1993 εκατ. ΕΟυ, τιμές 1989 
Ζ3 
/-Ν > Α τ: α) > -6 -σ Ο- Η >- χ Ω £ - > Ο 
Ζ 
Ν3 Ο 
< 
Ι Au£nan -me; avTOyujviOTiK6Trrrag TUV ETTixeipfaewv 
AOJJEQ orrpt^nc TUV 0(KOVOM«K<&V opcOTnpiorriTtJV 
A^ioTrotnor) TUJV EYX<JJP<WV nopuv 
A^toTToirjoT) TUN avup&TT ivory n6purv 
EKOUYXPOVIOVICX; TUV POOIKUJV UTTOOOMWV 
TEXVIKTI |3of|8e(a, onpooioTrrra 
luvoXo 707.60 
600.10 
321.60 
19420 
4173.50 
44.00 
6199.00 ETNA 
127 
117 
57 
37 
677 
17. 300.00 
0.00 
0.00 
2040.00 
0.00 
0.00 
2340.00 EKT 
137 
0% 
07 
877 
07 
07. 0.00 
0.00 
123250 
0.00 
0.00 
0D0 
1232.90 EimE 
07 
0% 
1007 
07 
07. 
07 r 1067.60 
69B.10 
.155450 
'224220 
-417350 
44.00 
9779.90 luvoXo 
117 
77 
187 
237 
437 
07 
Στόχος 1 Γαλλία Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989-1993 
εκατ. ΕΟλ τιμές 1989 
Tpexouoeg evEpyEieg (6taipopa) 
AC^rpn Trig avTcrYuviOTtKOTTiTa^ TWV £Tr<xe<P^ceu)v 
AopEq OTfipi^ng TWV OIKOVOJJIKUJV 6paoTrpiOTfrrujv 
A£(OTTO l HOT) TLJV EYX&PIWV TT6pUJV 
A^ioTTOirpn TWV av8pwTTtvujv Tr6purv 
EKOUyXpOVlOUOg TU1V (3O0(K(JJV UTTO6o|idV 
TexviKTi |3of]tteia, orixoiorrrra 
FnvnXn 3.80 
62.62 
45.20 
20.40 
0.00 
270.40 
3.69 
405.99 ETT1A 
17 
ir>7 
117 
57 
07 
077 
17 0.00 
0.00 
0.00 
0.00 
322.00 
0.00 
0.00 
322.00 EKT 
0% 
07 
07 
07 
1007 
07 
07 0.00 
0.00 
ODO 
160.00 
0.00 
0.00 
0.00 
160.00 ErTTlE 
07 
07 
07 
1007 
07 
07 
0% 3.80 
62.62 
4528 
180.40 
322.00 
276.40 
3.S9 
807.99 luvoXo 
07 
77 
57 
207 
367 
307 
07 =3 
^ > Α Τ) 
Ο > 
•6 Τ3 
Ω- Η 
>* Χ 
Ω Σ - > Ο 
Ζ 
Μ Ο 
< 
Ι 
Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989-1993 Στόχος 1 Ιρλανδία εκατ. ΕΟυ, τιμές 1989 •"Ν > 
Α -σ 
ο > 
•6 "Ο Ω» Η >* Χ Ω Σ: - > ο 
ζ 
Ι\3 Ο 
< 
ι Jpt^oooeq evEpyEieg Kai 6iacpopa 
A6^rpn TTK avTayujviOT(K6Trrrag TOJV ETTixeJpnoewv 
AoiJEg OTfpt^nC TOJV OIKOVOMIKUJV dpaornptorriTOJv 
A?(OTToinOTl TDJV EYX^Pt^V TTOpUIV 
A£( OTTO«HOT) TUJV av9pjJTT(VU)V TTOpUJV 
TEXVIKTI |3or)9£<a, orjjootOTnTa 
luvoXo 0.50 
534.00 
102.50 
0.00 
916.00 
6.00 
1040.00 ETT1A 
1% 
327 
117 
07. 
567 
07 0.00 
405.60 
67.40 
015.10 
4.00 
0.00 
1372.00 EKT 
07 
357 
57 
507 
07 
07 0.00 
0.00 
854.00 
0.00 
0.00 
0.00 
854.00 EnTlE 
07 
07 
1007 
07 
07 
07 t 
050 
101950 
903J90 
815.10 
920.Q0 
5.00 
3672.00 luvoXo 
07 
287 
257 
227 
257 
07 
Στόχος 1 Ιταλία Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989-1993 
εκατ. ΕΟΛ τιμές 1989 ^ > 
Α Τ) (*) > 
-6 *υ 
Ω- Η >* χ Ω Σ: - > ο 
ζ 
Ν> Ο 
< 
ι TpEXOUOEC; EVEpyElEg 
Au^rjor] Trig avToyuvioriKOTnTac' TUJV ETu'xeipfaeu/v 
AOMEC OTT^pl^nC TUV OIKOVOIJIKUJV 6^XJ0Tr)PlOTr]TU)V 
A^ionoinor) TOJV EYX^piurv TTopurv 
A^iOTrolnoT) TUN av6p&TTivutv Tr6puiv 
EKOJYXPOVIOVIOC TWV f3ao(Kl!rv urro6o|iJv 
TexvtKri (3or]8E<a, orpooi&TnTa 
luvoXo 1207.40 
063.70 
406.40 
0.00 
2379.00 
24.70 
4942.00 ETT1A 
247 
177 
07 
07 
407 
07 299.00 
34.00 
112.00 
1254.30 
1.00 
0.00 
1700.30 EKT 
107 
27 
77 
74 7 
07 
07 0.00 
9320 
826.30 
0.00 
8150 
0.00 
801.00 EnriE 
07 
127 
787 
07 
107 
07 1506.40 
99050 
1204.70 
1254.30 
2462-10 
24.70 
7443.30 EuvoXo 
207 
137 
167 
177 
337 
07 
Στόχος 1 Πορτογαλία Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989-1993 εκατ.ΕΟυ, τιμές 1989 Ζ3 
π -σ Ρ) > •β "Ό Ω> -Η 
>· Χ 
Ω 2: - > ο 
ζ 
ΓΟ Ο 
< ι 
00 TpEXOUoeg EVEpyeiEC (6id(popa) 
Au^rpn THC C3(VTaYU)viOTiK6TriTac TUTV Errixeiprioeujv 
AoMeq crrnpt^nc TUTV OIKOVOMIKUJV 6paOTnpi0Tr]TUJv 
A2; iOTTOi nor) TUJV £YX&P*WV Tr6pu»v 
A^iorroinori TUJV av9pi)Tuvujv TT6PUJV 
EKOuyxpoviopoc TUJV (3aaiKUw uirooqijv 
TexviKfi (3ofT8e(a, onjjco^Trrra 
ThvnXn 1230.00 
748.00 
323.00 
107.00 
395.00 
934.00 
22.00 
3757.00 ETT1A 
337 
207 
97 
37 
117 
257 
17 68.00 
205.00 
83.00 
0.00 
1533.00 
139.00 
0.00 
2028.00 EKT 
37 
107 
47 
07 
767 
77 
07 5.00 
0.00 
0.00 
1188.00 
0.00 
0.00 
0.00 
1173.00 ErTTlE 
07 
07 
07 
1007 
07 
07 
07 1303.00 
951.00 
406.00 
1275.00 
1928.00 
1073.00 
22.00 
6958.00 luvoXo 
197 
147 
87 
187 
287 
157 
07 
Στόχος 1 Ηνωμένο Βασίλειο Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989 - 1993 
εκατ.ΕΟ/, τ<μές 1989 =3 
^ > 
7*. "υ 
η > 
-β -σ 
Ω- -ι 
>- χ 
Ω Σ: - >. ο ζ 
Ν) Ο 
< 
ι AuHnoT) THC avTaYuiviOT(K6TnTag TUJV ETrtxeiprpeuiv 
A^toTTOtrpn TWV EYX&P*WV TTOPUJV 
A£i OTTO i nan TOJV avGpijjrnvujv Tr6pujv 
EK0UYXPovt0(j6g TUJV (3aoo<6v UTO6OM&N 
TexvtKf) [3or)8E(a, oriooiOTnTa 
luvoXo 97.00 
56.00 
0.00 
194.00 
1.00 
340.00 ETT1A 
207 
167 
07 
567 
07 44.46 
222 
260.32 
0.00 
0.00 
315.00 EKT 
147 
17 
057 
07 
0% 0.00 
130.00 
0.00 
0.00 
0.00 
130.00 .EnrjE 
07 
1007 
07 
07 
07 141.46 
10822 
268.32 
194.00 
1.00 
793.0*0 luvoXo 
187 
247 
347 
247 
.7 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V-1 
(Κεφάλαιο 2) 
ΣΤΟΧΟΣ 2 - 1989-91 
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ : 
- Παράρτημα V - 2 : Το σύνολο των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων" 
- Παραρτήματα V-3 έως V-12 : Κατανομή των παρεμβάσεων του στόχου 2 ανά τομέα 
(χρηματοδοτικό κονδύλιο των ΚΠΣ - δεν συμπεριλαμβάνεται ΕΚΤ 1989). 
Η κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα δεν βασίζεται σε κανονιστικές διατάξεις 
αλλά σε κατά προσέγγιση εκτίμηση του πεδίου δραστηριότητας που αναφέρονται. 
Τρέχουσες ενέργειες και διάφορα 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων 
Παραγωγικές επενδύσεις 
Πλαίσιο λειτουργίας των επιχειρήσεων 
Έρευνα και ανάπτυξη, καινοτομία 
Τεχνική και επαγγελματική κατάρτιση 
Δομές στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων 
Αναβάθμιση των τοπίων 
Εμπορικές υποδομές (κέντρα παροχής υπηρεσιών, εμπορικές εκθέσεις ....) 
Προστασία του περιβάλλοντος (εξυγίανση, απορρίματα ....) 
Αξιοποίηση των εγχώριων υποδομών 
Τουρισμός 
Εκσυγχρονισμός των βασικών υποδομών 
Οδοί πρόσβασης 
Δρόμοι και αυτοκινητόδρομοι 
Τεχνική βοήθεια, δημοσιότητα 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V-2 
(Κεφάλαιο 2) 
ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ (1) 
ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 2 
(1989-1991) 
(εκατ. ECU) 
ΕΤΠΑ ΕΚΤ 
ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΟ 
ΒΕΛΓΙΟ 145 5 Χ 
ΔΑΝΙΑ 22,4 0,8 Χ 
ΓΕΡΜΑΝΙΑ 249,7 8,6 % 
ΙΣΠΑΝΙΑ 576 19,7 Χ 
ΓΑΛΛΙΑ 514 17,6 Χ 
ΙΤΑΛΙΑ 179 6,1 Χ 
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 15 0,5 Χ 
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 56,8 1,9 % 
39,7 Χ ΗΝΩΜ. ΒΑΣΙΛΕΙΟ 1.158,6 50 
7,6 
105,4 
159 
186 
86 
Ο 
38,2 
351,4 5,1 Χ 
0,8 Χ 
10.7 Χ 
16,2 Χ 
18.8 Χ 
8,7 Χ 
Ο Χ 
3,9 % 
35,7 Χ 
ΕΥΡ-12 2.916,5 100 Χ 983,8 100 Χ 
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής 
(1) Συνολικές παρεμβάσεις : 
- για το ΕΤΠΑ περιλαμβάνονται : οι νέες ενέργειες, οι τρέχουσες ενέργειες 
και τα κοινοτικά προγράμματα. 
- για το ΕΚΤ περιλαμβάνονται : οι νέες ενέργειες, οι τρέχουσες ενέργειες 
και οι παρεμβάσεις ΕΚΤ το 1989. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V~5 
(Κεφάλαιο 2) 
Στόχος 2 Συνολικές παρεμβάσεις Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989 - 1993 
εκατ.ECU, τιμές 1989 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ;ΕΠΚΕ,ΟΑΕ)και Κοινοτικά Προγράμμ.952.00 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων 770.23 
Δομές στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων 627.64 
Αξιοποίηση των εγχώριων πόρων 157.77 
Εκσυγχρονισμός των βασικών υποδομών 293.14 
Τεχνική βοήθεια, οημοσιότητα 411 
Σύνολο 2804.89 ΕΤΠΑ 
34% 
27% 
22% 
6% 
10% 
0% 137.30 
485.44 
57.51 
46.27 
5.41 
13.30 
745.23 ΕΚΤ 
18% 
65% 
8% 
6% 
1% 
2% 1089.30 
1255.67 
685.15 
204.04 
298.55 
17.41 
3550.12 Σύνολο 
31% 
35% 
19% 
6% 
8% 
0% 
Τεχνική βοήθεια, ότροσιότητα 
(0,5%) ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ 
Όλα τα Ταμεία 
Εκσυγχρονισμός των μαοϊκών 
(*•*$ υπο­δομών 
_Î57%L Αγιοποίηση των εγχώριων 
Δομές στήριξης των οικονομικών 
όραστηριοτήτων 
(19.3%) 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας 
των επιχειρήσεων 
(35.4%) 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ, ΕΠΚΕ, 
ΟΑΕ) και Κοινοτικά Προγράμ­
ματα 
(30.7%) 
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής Κατανομή ανά Ταμείο 
ΕΚΤ (2ΐ.ο%) 
^^^ 
ΕΤΠΑ 
(79.0%) 
(1 ) Το σύνολο των 3550 εκατ. ECU προέρχεται από το σύνολο των ΚΠΣ (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ - 3275 + ΚΠ 275,3) 
Τα ΚΠ προστέθηκαν στη χορήγηση του ΕΤΠΑ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V-4 
(Κεφάλαιο 2) 
Στόχος 2 Βέλγιο Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989 - 1993 
εκατ. ECU, τιμές 1989 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ,ΕΠΚΕ,ΟΑΕ)και Κοινοτικά Προγράμματα 
Αύξηση της αντα/ωνιστικότητας των επιχειρήσεων 
Δομές στήριξης των οικονομικών δ^χοτηριοτήτων 
Αξιοποίηση των εγχώριων πόρων 
Εκσυγχρονισμός των βασικών υποδομών 
Τεχνική βοήθεια, όημοσιδτητα 
Σύνολο 41.44 
84.75 
11.72 
3.86 
3.17 
0.06 
145.00 ΕΤΠΑ 
29% 
58% 
8% 
3% 
2% 
0% 23.00 
9.76 
0.19 
0.84 
0.00 
0.21 
34.00 ΕΚΤ 
68% 
29% 
1% 
2% 
0% 
1% 64.44 
94.51 
11.91 
4.70 
3.17 
0.27 
179.00 Σύνολο 
36% 
53% 
7% 
3% 
2% 
0% 
Εκσυγχρονισμός των βασ. υποδομών ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ 
'Ολα τα Ταμε ί α 
Ιρ4 Αξιοποίηση ίων εγχώρ.πόρων 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας 
των επιχειρήσεων 
(52.9%) 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ, ΕΠΚΕ, 
και Κοινοτικά Προγράμματα 
(36.1%) QAE) 
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής (1) Βλέπε πίνακα "Συνολικές παρεμβάσεις" 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ -/V-5 
(Κεφάλαιο 2) 
Στόχος 2 Δαν ί α Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989 - 1993 
εκατ. ECU, τιμές 1989 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ,ΕΠΚΕ,ΟΑΕ) και Κοινοτικά Προγράμματα 2.70 
Αύξηση της ανταγΐιΝΐστικδτητα£ των επιχειρήσεων 14.30 
Δομές στήριξης των οικονομικών όροοτηριοτήτων 5.30 
Τεχνική βοήθεια, δημοσιότητα °·10 
Σύνολο 22.40 ΕΤΠΑ 
12% 
64% 
24% 
0% 0.00 
7.30 
0.00 
0.10 
7.40 ΕΚΤ 
0% 
99% 
0% 
1% 2.70 
21.60 
5.30 
0.20 
29.60 Σύνολο 
9% 
72% 
18% 
1% 
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ 
Όλα τα Ταμεία 
Δομές στήριξης των οικονομικών 
oVxcmpioTTTTtdv 
(17.9%) 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας 
των επιχειρήσεων 
(73.0%) 
Τρέχουσες ενέργειεε (ΜΟΠ,ΕΠΚΕ,ΟΑΕ) 
(9.1%) και Κοινοτικά Ποονοάυ. Κατανομή ανά Ταμείο 
ΕΚΤ (24.8%)-
ΕΤΠΑ 
(75.2%) 
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής (1) Βλέπε πίνακα "Συνολικές παρεμβάσεις" 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V-6 
(Κεφάλαιο 2) 
Στόχος 2 Γερμανία Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989 - 1993 εκατ. ECU, τιμές 1989 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ,ΕΠΚΕ,ΟΑΕ)και Κοινοτικά Προγράμματα2250 
Αύξηση της αντοιγοινιστικότητας των επιχειρήσεων 132.10 
Δομές στήριξης των οικονομικών ό^χσττριοτήτων 94.82 
Τεχνική βοήθεια, ότμοσιότητα 110 
Σύνολο 250.52 ΕΤΠΑ 
9% 
53% 
38% 
0% 7.40 
40.66 
34.30 
2.24 
84.60 ΕΚΤ 
9% 
48% 
41% 
3% 29.90 
172.76 
129.12 
3.34 
335.12 Σύνολο 
9% 
52% 
39% 
1% 
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ 
'Ολα τα Ταμε ί α 
Δομές στή^ξης των οικονομικών 
ό^χστηριοτήτων 
(36.9%) 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας 
των επιχειρήσεων 
(52.1%) 
Τρέχουσες ενέονειες (ΜΟΠ,ΕΠΚΕ,ΟΑΕ) 
(9.0%) και Κοινοτικά Προγράμ. Κατανομή ανά Ταμείο 
ΕΚΤ (25.2%) 
ΕΤΠΑ 
(74.8%) 
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής (1)Βλέπε πίνακα "Συνολικές παρεμβάσεις" 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ _V-7 
(Κεφάλαιο 2) 
Στόχος 2 Ισπανία Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989 - 1995 
εκατ.ΕΟϋ, τιμές 1989 
Τρέχουσες ενεργεί ες (ΜΟΠ, ΕΠΚΕ,ΟΑΕίκα ι Κοινοτικά Προγράμματα 16306 
Αύξηση της ανταγωνιστικότηταο των επιχειρήσεων Η2.78 
Δομές στήριξης των οικονομικών οραοπηριοτήτων 88.66 
Εκα>γχρονισμδς των βασικών υττοιόομών 168.71 
Τεχνική βοήθεια, οημοσιότητα ί·41 
Σύνολο ; 564.62 ΕΤΠΑ 
29% 
25% 
16% 
30% 
0% 29.00 
118.01 
5.45 
5.41 
1.15 
159.02 ΕΚΤ 
18% 
74% 
3% 
3% 
1% 192.06 
260.79 
94.11 
174.12 
2.56 
723.64 Σύνολο 
27% 
36% 
13% 
24% 
0% 
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ 
Όλα τα Ταμεία 
Εκσυγχρονισμός των βασικών 
υποδομών 
(24.1%) 
Δομές στήριξης των οικονομικών 
δραστηριοτήτων 
(13.1%) 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας 
των επιχειρήσεων 
(36.2%) 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ,ΕΠΚΕ,ΟΑΕ) 
και Κοινοτικά Προγράμματα 
(26.67.) 
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής Κατανομή ανά Ταμείο 
ΕΚΤ (22.0%) 
ΕΤΠΑ 
(78.0%) 
(1) Βλέπε πίνακα "Συνολικές παρεμβάσεις" 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V-8 
(Κεφάλαιο 2) 
Στόχος 2 Γαλλία Κατανομή των ποιρεμβάσεων ανά τομέα 1989 - 1993 
εκατ. ECU, τιμές 1989 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ, ΕΠΚΕ,ΟΑΕ)κα ι Κοινοτικά Προγράμματα 13532 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας^ των επιχειρήσεων 165.43 
Δομές στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων 155.20 
Εκσυγχρονισμός των βασικών υποδομών 35.00 
Τεχνική βοήθεια, δημοσιότητα 0-39 
Σύνολο 491.34 ΕΤΠΑ 
28% 
34% 
32% 
7% 
0% 9.50 
95.43 
2.45 
1.65 
5.44 
114.47 ΕΚΤ 
8% 
83% 
2% 
1% 
5% 144.82 
260.86 
157.65 
36.65 
5.83 
605.81 Σύνολο 
24% 
43% 
26% 
6% 
1% 
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ 
Όλα τα Ταμεία 
Εκσυγχρονισμός των βασικών υποδο-
J§i3 φ± 
Δομές στήριξης των οικονομικών 
ό^χκ^ριοτήτων 
(26.3%) 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας 
των επιχειρήσεων 
(43.5%) 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ,ΕΠΚΕ,ΟΑΕ) 
και Κοινοτικά Προγράμματα Κατανομή ανά Ταμείο 
ΕΚΤ (18.9%)-
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής (1) Βλέπε πίνακα "Συνολικές παρεμβάσεις" 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V-9 
(Κεφάλαιο 2) 
Στόχος 2 Ιταλ ί α Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989 - 1993 
εκατ. ECU, τιμές 1989 
Τρέχουσες σνέργειες (ΜΟΠ,ΕΠΚΕ,ΟΑΕ)κτχ ι Κο ι νοτ ι κά Προγράμματα 12.οι 
Αύξηση της ανταγωνι^ικότητας των επιχειρήσεων 90.75 
Δομές στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων 37.55 
Εκουγχρονισμος των βασικών υποδομών 19.95 
Τεχνική βοήθεια, δημοσιότητα °·75 
Σύνολο 161.01 ΕΤΠΑ 
7% 
56% 
23% 
12% 
0% 0.00 
46.69 
5.59 
4.72 
3.00 
60.00 ΕΚΤ 
0% 
78% 
9% 
8% 
5% 12.01 
137.44 
43.14 
24.67 
3.75 
221.01 Σύνολο 
5% 
62% 
20% 
11% 
2% 
Τεχνική βοήθεια, δημοσιότητα 
(1.7%) ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ 
Όλα τα Ταμεία 
Εκσυγχρονισμός των βασικών υπι 
(11.2%) 
Δομές στήριξης των οικονομικών 
όραστηριοτήτων 
(19.5%) 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας 
των επιχειρήσεων 
(62.2%) ; 
(5 4%) Τρέχ. ενέργ. (ΜΟΠ, ΕΓΚΕ,ΟΑΕ) κσ i Ko ι νο τ ι (Ρ SEL) Κατανομή ανά Ταμείο 
ΕΚΤ (27.17.) 
(72.9%) 
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής (1) Βλέπε πίνακα "Συνολικές παρεμβάσεις" 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ .V-10 
(Κεφάλαιο 2) 
Στόχος 2 Λουξεμβούργο Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989-1993 
εκατ. ECU, τιμές 1989 
Τρέχουσες ενέργειες (Μ0Π,ΕΠΚΕ,ΟΑΕ);<και Κοινοτικά Προγράμματα 800 
Αύξηση της ΟΛΠ-οιγαΛ/ιστικοτηταα των επιχειρήσεων 700 
Δομές στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων ο.οο 
Σύνολο 15.00 ΕΤΠΑ 
53% 
47% 
0% ΕΚΤ 
0.00 
0.00 
0.00 
0.00 Σύνολο 
8.00 53% 
7.00 47% 
0.00 0% 
15.00 
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ 
Όλα τα Ταμεία 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας 
των επιχειρήσεων 
(46.7%) 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ,ΕΠΚΕ,ΟΑΕ) 
και Κοινοτικά Προγράμματα 
(53.3%) Κατανομή ανά Ταμείο 
ΕΚΤ {0·°^2 
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής (1) Βλέπε πίνακα "Συνολικές παρεμβάσεις" 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V-11 
(Κεφάλαιο 2) 
Στόχος 2 Κάτω Χώρες Κατανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989 - 1993 
εκατ. ECU, τιμές 1989 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ,ΕΠΚΕ,ΟΑΕ)και Κοινοτικά προγράμματα 24.17 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων 13.72 
Δομές στήριξης των οικονομικών δροοτΓρισΓητων 2.83 
Αξιοποίηση των εγχώριων πόρων 8·74 
Τεχνική βοήθεια, δημοσιότητα °·30 
Σύνολο 49.76 ΕΤΠΑ 
49% 
28% 
6% 
18% 
1% 0.00 
25.12 
0.00 
1.06 
1.16 
27.34 ΕΚΤ 
0% 
92% 
0% 
4% 
4% 24.17 
38.84 
2.83 
9.80 
1.46 
77.10 Σύνολο 
31% 
50% 
4% 
13% 
2% 
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ 
'Ολα τα Ταμεί α 
Τεχνική βοήθεια, δημοσιότητα 
JiM 
Αξιοποίηση των εγχώριων πόρων 
(12.7%) 
(37%) Δομές στήρ.των οικον.οραστηρ. sssaa^^ 
Αύξηση της ανταγωνιστικότητας 
των επιχειρήσεων 
(50.4%) 
Τρέχουσες ενέργειες (ΜΟΠ.ΕΠΚΕ,ΟΑΕ ι 
και Κοινοτικά Προγράμματα 
(31.3%) 
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής (1) Βλέπε πίνακα "Συνολικές παρεμβάσεις" 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ν-12 
(Κεφάλαιο 2) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ν-12 
(Κεφάλαιο 2) 
Στόχος 2 Ηνωμένο Βασίλειο Κοττανομή των παρεμβάσεων ανά τομέα 1989 - 1993 
εκατ. ΕΟυ, τιμές 1989 
TOEXOUOEC evEPYE*e<; (M0n,EnKE,0AE) 
A65TOn TTK cwrotyuwiOTiKOTrrrac TUJV emxeipnoewv 
AOM^C OTHPl^n? TUV OIKOVOMIKQJV O^XtOTrpiOTnTUIV 
A*;iOTioir)OTi TUJV eyx^Piwv nopuv 
EKOUYXPOVICM&C TUJV |3OO(K6V uTrooqijv 
TexviKn pontteia, 6riiooi6Tr)Ta 
Z6voXo 542.00 
119.40 
231.56 
90.22 
121.26 
0.00 
1105.24 E7T1A 
49% 
11% 
21% 
8% 
11% 
0% 60.40 
142.47 
9.53 
38.00 
0.00 
0.00 
258.40 EKT 
26% 
55% 
4% 
15% 
0% 
0% 611.20 
261.87 
241.09 
128.22 
121.26 
0.00 
1363.64 l6voXo 
45% 
19% 
18% 
9% 
9% 
0% 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Αριθ. VI 
(Κεφάλαιο 2) 
F^FAIZH ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ 
— ΤΑ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΜΕΤΡΑ 
(σε εκατ. ECU) 
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ 5α ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 1 
1987 
1988 
1989 •-Δαπάνες 5 a 
Περιοχές στόχου . ι 
280.3." 
3 412 
44 3/d ΣύνοΧο^ηξ Κοινότητας 
7i3yj> 
843;9, · 
849^5. Ποσοστό δαπανών περιοχών 
στόχου 1 επί του συνόλου των 
δαπανών ^ . 
39,3 
40,4 
52,2 
Πηγή": Υπηρεσίες της Επιτροπής 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ,VII 
(Κεφάλαιο 2) 
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΜΕΤΡΩΝ 5α (1989) 
Αναλήψεις υποχρεώσεων Ποσοστό για κάθε 
σε εκατ. ECU μέτρο 
επί του συνόλου 
Ενισχύσεις σε επενδύσεις 90,8 10,7 
Εγκατάσταση γεωργών νεαρής ηλικίας 42,6 5,0 
Λογιστική 1,9 0,2 
Αντισταθμιστική αμοιβή 282,7 33,3 
Προστασία περιβάλλοντος 3,3 0,4 
Μέτρα στο δασικό τομέα 2,0 0,2 
Επιμόρφωση 7,3 0,9 
Απόσυρση γαιών 6,0 0,7 
Μεταποίηση και εμπορία 367,6 43,3 
Άλλα μέτρα ' 45,3 5,3 
ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΡΩΝ 5α 849,5 100,0 
ΣΗΜ : Δεν έχουν ληφθεί υπόψη οι αγορές και οι ενέργειες περιφερειακού χαρακτήρα 
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Αριθ..VIII 
'«.Κεφάλαιο 3) 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ 
ΚΠΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ Αριθ. 1 (1989-1993) 
Οδικό δίκτυο _ greQ^JCiJ Α 
συμπεριλαμβανομένων °ΠΡ°αρΦ Λ. ι «ι οικτυο των εθνικών οδών Τηλεπικοινωνίες Ενέργεια 
ΕΛΛΑΔΑ 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
ΓΑΛΛΙΑ 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
ΙΤΑΛΙΑ 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 271 
2 051 
39 
509 
3 66 
438 
14 163 
636 
123 
27 345 
(STAR : 90) 
309 
(STAR : 112) 
20 
(STAR) 
25 
(STAR) 
311 
(STAR : 230) 
121 
(STAR : 77) 
12 
(STAR) 513 
117 
12,5 
(VALOREN) 
(VALOREN) 
879 
172 
(VALOREN) 
ΣΥΝΟΛΟ 3 688 949 1 143 1 711 
X 
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής 
εκατ. ΕΐΙΙ 
KPATOI MEAOI 
BEAriO 
AANIA 
TEPMANIA 
EAAAI 
IinANIA 
TAAAIA 
IPAANAIA 
ITAAiA 
AOYEEMBOYPrO 
KATQ. XftPEI 
nOPTOrAAIA 
HNQM. BAIIAEIO 
KOINOTHTA 
IYNOAO IYNOAO 
40,67 
8,95 
182,47 
647.81 
1.220,5 1 
219.80 
308,37 
910,85 
-
3,46 
592,57 
510.60 
20, 16 
4.666,22 
4.666,22 ITOXOI 1 
85% 
_ 
-
-
596,78 
994,31 
23.85 
281. 18 
781,67 
_ 
_ 
549,66 
73,30 
-
3.300,75 15% 
— 
-
-
51.03 
93,58 
4,43 
27, 19 
91.89 
-
-
42.91 
18, 11 
-
329, 14 
3.629,89 ITOXOI 2 
85% 
18, 15 
2,63 
103.51 
-
118,87 
63.82 
-
-
-
-
-
363.77 
-
670,77 15% 
12,40 
0,46 
7.82 
-
13,75 
27.21 
-
4.42 
-
-
-
21,02 
-
87,08 
757,83 ITOXOI 5(3 
85% 
-
-
19,32 
• -
-
55.89 
-
-
-
3,46 
-
34.40 
-
113,07 15% 
-
0,60 
0,83 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
1,43 
114,50 METOPOTiKO perpa 
(EKTOC; OTOXWV) 
85% 
2,93 
3, 16 
39,41 
-
-
1 25.92 
-
3,05 
-
-
-
-
-
74.47 15% 
7, 19 
2, 10 
11,58 
• -
-
18,68 
-
29,82 
-
-
-
-
0.41 
69,78 
144,25 EVEpYElEC; TTOU £TT lUTE" 
POUV KQlVOTOtJIEi; 
'Ap8po 10 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-15% 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
19,75 
19,75 
19,75 εκατ. ΕΐΙΙ 
KPATOI MEAOI 
BEAriO 
AANIA 
TEPMANIA 
EAAAI 
IinANIA 
TAAAIA 
IPAANAIA 
ITAAiA 
AOYEEMBOYPrO 
KATQ XQPEI 
nOPTOrAAIA 
HNQM. BAIIAEIO 
KOINOTHTA 
IYNOAO IYNOAO 
40,67 
8,95 
182,47 
647.81 
1.220,5 1 
219.80 
308,37 
910,85 
-
3,46 
592,57 
510,60 
20. 16 
4.666.22 
4.666.22 ITOXOI 1 
85% 
_ 
-
-
596,78 
994,31 
23.85 
281. 18 
781,67 
_ 
_ 
549,66 
73,30 
-
3.300,75 15% 
— 
-
-
51.03 
93,58 
4,43 
27, 19 
91,89 
-
-
42.91 
18, 11 
-
329, 14 
3.629,89 ITOXOI 2 
85% 15% 
18,15 12,40 
2,63 0,46 
103.51 7,82 
-
118,87 13.75 
63.82 27.21 
-
4.42 
- -
- -
- -
363.77 21,02 
-
670,77 87,08 
757,83 ITOXOI 5(3 
85% 
-
-
19,32 
• -
-
55.89 
-
-
-
3,46 
-
34.40 
-
113,07 15% 
-
0,60 
0,83 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
1,43 
114,50 METa(3aT i KO perpa 
(EKTOC; OTOXWV) 
85% 
2,93 
3, 16 
39,41 
-
-
1 25.92 
-
3,05 
-
-
-
-
-
74.47 15% 
7, 19 
2, 10 
11,58 
• -
-
18,68 
-
29,82 
-
-
-
-
0.41 
69,78 
144,25 EVEpYElEC; TTOU ETUUTe-
pouv KQivoTotJiec; 
'Ap8po 10 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-15% 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
19,75 
19,75 
19,75 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΧ-1 
(Κεφάλαιο 5) ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 1989 
ΕΤΠΑ 
Πίνακας 1 : Αναλήψεις υποχρεώσεων ανά" στόχο 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΧ-2 
(Κεφάλαιο 5) ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 1989 
ΕΚΤ (εκατ.ECU) 
ΚΡΑΤΗ 
ΜΕΛΗ 
ΒΕΛΓΙΟ 
ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
ΔΑΝΙΑ 
ΕΛΛΑΣ 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
ΓΑΛΛΙΑ 
ΙΤΑΛΙΑ 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
HNHî-i. ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
ΣΥΝΟΛΟ ' / 
ΣΤΟΧΟΙ 
1 
300.865 
386.019 
64. 111 
286.604 
233.082 
338.806 
68.338 
1.677.825 2 
15.876 
20.676 
3.417 
29.379 
71.458 
56.837 
10.920 
92.560 
301. 123 3 
4.292 
17.757 
341 
82.080 
104.432 
14.059 
17.348 
66.642 
306.951 4 
18.022 
120.700 
23.202 
91.275 
136.882 
202.747 
1.907 
48.048 
387.213 
1.029.996 5b 
7.066 
15.984 
3. 104 
9.080 
23.054 
7.606 
5.516 
18.695 
90. 105 ΚΑΙΝΟ­
ΤΟΜΙΕΣ 
2.466 
13. 114 
3.331 
9. 152 
4.497 
37.273 
25.269 
1.895 
587 
6.830 
7.668 
5.843 
117.925 ΣΥΝΟΛΟ 
47.722 
188.233 
33.395 
310.017 
602.323 
437.210 
593. 122 
234.978 
2.494 
88.663 
346.475 
639.292 
3.523.924 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΧ-3 
(Κεφάλαιο 5) 
ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 1989 
ΕΓΤΠΕ 
(σε εκατ. ECU) 
ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
ΒΕΛΓΙΟ 
ΔΑΝΙΑ 
ΓΕΡΜΑΜΙΑ 
ΕΛΛΑΣ 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
ΓΑΛΛΙΑ 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
ΙΤΑΛΙΑ 
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
ΚΑΤΩ XÇIPEI 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΟ 
31,579 
17,294 
127,155 
235,297 
203,890 
179,766 
121,737 
263,610 
3,577 
20,663 
179,395 
78,028 
1.461,991 ΣΤΟΧΟΣ 1 
235,297 
149,390 
44,342 
121,737 
118,714 
179,395 
13,254 
862,129 ΣΤΟΧΟΣ 5α-
27,791. 
17,294 
126,405 
33,961 
123,985 
99,686 
3,577 
20,663 
62,842 
516,204 ΣΤΟΧΟΣ 5β 
1,000 
4,915 
10,134 
9,995 
0,812 26,856 ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ 
2,788 
0,750 
15,624 
1,305 
35,215 
1,120 56,802 -

g^gggggggffgggggg^l^^ ... .-..-.,- ^. .. .. ,,,, .,^ii#¥ft<#t.^,, Av. -, -i» «^-.yef 
ISSN 0254-1483 
COM(90)516 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 01 
Αρι*. καταλόγου : CB-CO-90-543-GR-C 
ISBN 92-77-65466-X 
ΤΙΜΗ ΠΩΛΗΣΗΣ μέχρι 30σε»ίβε<: 3,50 ECU γιακάβε 10 επιπλέον οεΧίβες: 1^5 ECU 
Υπηρεσία Επισήμων Εκβάσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg