ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (ΕΚ) αριθ. 20/97 η οποία καθορίστηκε απο το Συμβούλιο στις 17 Απριλίου 1997 για την έκδοση της απόφασης αριθ. . . ./97/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της . . ., περί αναθεωρήσεως του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σχετικά με την πολιτική και τη δράση για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη «στόχος η βιωσιμότητα»

(97/C 157/04)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Σ παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (3),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της συνθήκης (4),

Εκτιμώντας:

(1) ότι η Επιτροπή ενέκρινε στις 18 Μαρτίου 1992 το πρόγραμμα πολιτικής και δράσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη - «Στόχος η Αειφορία», (εφεξής: το πρόγραμμα) 7

(2) ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε την ικανοποίησή του, στο ψήφισμα της 17ης Νοεμβρίου 1992 (5), για τις κατευθυντήριες γραμμές που καθορίζονται στο πρόγραμμα 7

(3) ότι η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ενέκρινε, στη γνώμη που εξέδωσε την 1η Ιουλίου 1992, τις αρχές και την κατεύθυνση του προγράμματος 7

(4) ότι το Συμβούλιο και οι αντιπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών ενέκριναν, στο ψήφισμα της 1ης Φεβρουαρίου 1993 (6), τη γενική προσέγγιση και στρατηγική του προγράμματος 7

(5) ότι, παρόλο που πολλά μέτρα και δράσεις του προγράμματος έχουν ως χρονικό ορίζοντα το 2000, το πρόγραμμα προβλέπει την αναθεώρησή του εντός του 1995 7

(6) ότι αφότου θεσπίστηκε το πρόγραμμα σημειώθηκαν ορισμένες εξελίξεις που συνδέονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη, όπως η έγκριση του προγράμματος δράσης «21ος αιώνας» ως αποτέλεσμα της συνδιάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη, και η έκδοση από την Επιτροπή του Λευκού Βιβλίου για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση 7

(7) ότι η αναθεώρηση πρέπει να αναφέρεται στις υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί και στα συμπεράσματα που ενεκρίθησαν ως αποτελέσμα των διεθνών διαδικασιών 7

(8) ότι ένας από τους στόχους τους οποίους πρέπει να επιδιώκει η κοινοτική περιβαλλοντική πολιτική είναι η προστασία της ανθρώπινης υγείας 7

(9) ότι η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρία νέα κράτη μέλη, την Αυστρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία, δημιουργεί νέες περιβαλλοντικές προκλήσεις για την Ένωση 7 ότι η Κοινότητα δεσμεύθηκε να επανεξετάσει ορισμένες διατάξεις της περιβαλλοντικής της νομοθεσίας 7

(10) ότι πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες διαβουλεύσεις στο πλαίσιο της αναθεώρησης που διεξήχθη από την Επιτροπή με αντικείμενο την επιτευχθείσα πρόοδο και τα εμπόδια στην εφαρμογή του προγράμματος 7

(11) ότι ως συμβολή στη διαδικασία αναθεώρησης ο ευρωπαϊκός οργανισμός περιβάλλοντος παρουσίασε στις 10 Νοεμβρίου 1995 μια ενημερωμένη έκθεση για την κατάσταση του περιβάλλοντος 7

(12) ότι η Επιτροπή παρουσίασε τον Ιανουάριο του 1996 μια έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος 7

(13) ότι η γενική στρατηγική, οι στόχοι και οι ενδεικτικές δράσεις του αρχικού προγράμματος εξακολουθούν να ισχύουν και ότι το πρόγραμμα αποτελεί κατάλληλη αφετηρία για την εφαρμογή του προγράμματος δράσης «21ος αιώνας» από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη 7

(14) ότι η βασική στρατηγική του προγράμματος αποσκοπεί στην πλήρη ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών και άλλων συναφών πολιτικών μέσων της ενεργού συμμετοχής των κύριων κοινωνικών φορέων στη διεύρυνση και εμβάθυνση του φάσματος των μέσων, ώστε να επιτευχθεί η αλλαγή της συμπεριφοράς 7

(15) ότι τα συμπεράσματα της έκθεσης προόδου καταδεικνύουν ότι έχει συντελεστεί πρόοδος σε ορισμένα ζητήματα αλλά και ότι πολλά απομένει ακόμα να γίνουν προς την κατεύθυνση της βιωσιμότητας 7

(16) ότι στην έκθεση προόδου προσδιορίζονται οι βασικές προτεραιότητες που είναι αναγκαίες ώστε να δοθεί μεγαλύτερη ώθηση στη διαδικασία της βιώσιμης ανάπτυξης, και ότι η Κοινότητα θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της σε πέντε βασικές προτεραιότητες και πέντε άλλα θέματα για την υποστήριξη της εφαρμογής του προγράμματος 7

(17) ότι κατά την υλοποίηση του γενικού προγράμματος δράσης η Κοινότητα θα ενεργεί μέσα στα όρια των αρμοδιοτήτων της 7 ότι στο ψήφισμα της 1ης Φεβρουαρίου 1993, το Συμβούλιο και οι αντιπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών καλούν την Επιτροπή να υποβάλει κατάλληλες προτάσεις για την εφαρμογή του προγράμματος στο βαθμό που αφορά δράση σε κοινοτικό επίπεδο 7

(18) ότι η παρούσα απόφαση δεν πρέπει να προδικάζει τη νομική βάση των μέτρων, τα οποία ενώ συμβαδίζουν με τους στόχους των δράσεων που προβλέπει η παρούσα απόφαση, θεσπίζονται στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολιτικής και άλλων κοινοτικών πολιτικών 7

(19) ότι η περαιτέρω ενσωμάτωση των απαιτήσεων περιβαλλοντικής προστασίας σε άλλους τομείς πολιτικής θεωρείται καθοριστικό στοιχείο για την επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης 7 ότι κατά την εκτέλεση της προσέγγισης που καθορίζεται στο πρόγραμμα η ανάγκη ενσωμάτωσης περιβαλλοντικών παραμέτρων στην κοινοτική πολιτική και δράση πρέπει να λάβει πιο λειτουργική μορφή 7 ότι, για το σκοπό αυτό, προσδιορίστηκαν ορισμένες προτεραιότητες όπου μπορεί να αναληφθεί αποτελεσματικότερα δράση σε κοινοτικό επίπεδο, σε συνάρτηση με τους τομείς-στόχους της γεωργίας, των μεταφορών, της ενέργειας, της βιομηχανίας και του τουρισμού 7

(20) ότι η διεύρυνση του φάσματος των μέσων αποδείχθηκε δυσκολότερη απ' ό,τι αναμενόταν 7 ότι είναι αναγκαία η ανάπτυξη και εφαρμογή και άλλων μέσων για τη συμπλήρωση της νομοθεσίας ώστε να υπάρξουν ουσιαστικές αλλαγές στις σημερινές τάσεις και πρακτικές για τη βιώσιμη ανάπτυξη, τηρουμένης της επικουρικότητας 7 ότι, για το σκοπό αυτό, χρειάζεται περαιτέρω δέουσα ανάπτυξη αποτελεσματικών μέσων βασισμένων στην αγορά και άλλων οικονομικών και οριζοντίων μέσων, καθώς και ορθότερη χρήση των κοινοτικών χρηματοδοτικών μηχανισμών ως μέσου για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης 7

(21) ότι απαιτείται καλύτερη εφαρμογή και επιβολή των περιβαλλοντικών μέτρων, γεγονός που συνεπάγεται την ανάληψη δράσης σε όλα τα επίπεδα του ρυθμιστικού πλαισίου 7

(22) ότι η επικοινωνία, η ενημέρωση, η εκπαίδευση και η κατάρτιση είναι ζωτικής σημασίας για να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση και την αλλαγή της συμπεριφοράς σε όλους τους τομείς της κοινωνίας 7

(23) ότι η Κοινότητα έχει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διεθνή δράση για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη 7 ότι είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστούν οι διεθνείς προκλήσεις, ειδικότερα το ενδεχόμενο προσχώρησης των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της Κύπρου, η ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας με τις χώρες της Μεσογείου και τις χώρες της Βαλτικής Θάλασσας, η ανάγκη συνέχισης της διαδικασίας που ξεκίνησε από τη συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον και την ανάπτυξη, καθώς και των συζητήσεων για το εμπόριο και το περιβάλλον 7

(24) ότι απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για τη βελτίωση της βάσης της περιβαλλοντικής πολιτικής με τη μορφή αξιόπιστων και συγκρίσιμων δεδομένων, στατιστικών και δεικτών, και μεθόδων για την εκτίμηση του κόστους και των ωφελειών που μπορούν να προκύψουν από τη δράση ή την αδράνεια 7

(25) ότι είναι αναγκαίο να αναπτυχθούν περαιτέρω οι προσεγγίσεις που μπορούν να προωθήσουν βιώσιμα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης, και να προωθηθεί η βέλτιστη χρήση νέων τεχνικών και τεχνολογιών 7

(26) ότι είναι αναγκαίο να αναπτυχθεί περαιτέρω η ιδέα της συνυπευθυνότητος, ιδίως μέσω της ενίσχυσης του διαλόγου και της συμμετοχής των ενδιαφερομένων φορέων στην προετοιμασία των πολιτικών και των δράσεων της Κοινότητας 7

(27) ότι η κοινοτική στήριξη μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση πιό συνεκτικών και συντονισμένων προσεγγίσεων όσον αφορά τις δραστηριότητες που αναλαμβάνονται σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο σχετικά με θέματα ζωτικής σημασίας για την επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης και την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών 7

(28) ότι η Κοινότητα θα αναπτύξει περαιτέρω τις πολιτικές της όσον αφορά τα περιβαλλοντικά θέματα που καλύπτονται από το πρόγραμμα με βάση υψηλά πρότυπα περιβαλλοντικής προστασίας, και ότι θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις δράσεις που μπορούν να αναληφθούν αποτελεσματικότερα σε κοινοτικό επίπεδο,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ:

Άρθρο 1

Η Κοινότητα επιβεβαιώνει την προσήλωσή της στη γενική προσέγγιση και τη στρατηγική του προγράμματος «Στόχος η βιωσιμότητα», το οποίο εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 18 Μαρτίου 1992, κρίθηκε ευνοϊκά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο ψήφισμα της 17ης Νοεμβρίου 1992 και εγκρίθηκε με το ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου την 1η Φεβρουαρίου 1993. Τα κοινοτικά όργανα, τα κράτη μέλη, οι επιχειρήσεις και οι πολίτες ενθαρρύνονται να αναλάβουν τις ευθύνες του, να διαδραματίσουν πλήρως το ρόλο τους στη συνεχιζόμενη εφαρμογή του προγράμματος και να επιδιώξουν την επιτάχυνση της διαδικασίας.

Για να επιταχυνθεί η επίτευξη των στόχων και να εξασφαλιστεί η βέλτιστη υλοποίηση του προγράμματος, λαμβανομένης υπόψη της έκθεσης προόδου της Επιτροπής για την υλοποίηση του προγράμματος καθώς και της ενημερωμένης έκθεσης του ευρωπαϊκού οργανισμού περιβάλλοντος σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος, η Κοινότητα θα εντείνει τις προσπάθειές της σε πέντε βασικές προτεραιότητες και σε πέντε άλλα ζητήματα που θα δώσουν πρόσθετη ώθηση στην εφαρμογή του προγράμματος, επιδιώκοντας παράλληλα ένα υψηλό επίπεδο προστασίας και λαμβάνοντας υπόψη τις τοπικές ενδοκοινοτικές ιδιαιτερότητες.

Πέρα από αυτές τις ειδικές προτεραιότητες, η Κοινότητα θα συνεχίσει εντατικά την υλοποίηση όλων των λοιπών δράσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του προγράμματος.

Για την εφαρμογή του προγράμματος, η Κοινότητα ενεργεί στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της. Η παρούσα απόφαση δεν προδικάζει τη νομική βάση των μέτρων τα οποία, ενώ συμβαδίζουν με τους στόχους των δράσεων που προβλέπει η παρούσα απόφαση, θεσπίζονται στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολιτικής και άλλων κοινοτικών πολιτικών.

ΤΜΗΜΑ 1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Άρθρο 2 Ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού παράγοντα σε άλλες πολιτικές

Η Κοινότητα θα αναπτύξει βελτιωμένες και συνεκτικότερες προσεγγίσεις για την ενσωμάτωση των απαιτήσεων προστασίας του περιβάλλοντος σε άλλους τομείς πολιτικής, διευκολύνοντας τη διαδικασία προς τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Όσον αφορά τους τομείς-στόχους του προγράμματος, η Κοινότητα θα εστιάσει τις προσπάθειές της στις παρακάτω προτεραιότητες, όπου μπορεί να αναληφθεί αποτελεσματικότερη δράση σε κοινοτικό επίπεδο.

1. Στον γεωργικό τομέα, οι προτεραιότητες είναι:

α) καλύτερη ενσωμάτωση των πολιτικών της αγοράς, της αγροτικής ανάπτυξης και του περιβάλλοντος προκειμένου να εξασφαλιστεί μια βιώσιμη γεωργία δια των εξής μέσων:

- περαιτέρω σύνδεση της γεωργικής πολιτικής με τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις, στα πλαίσια της μεταρρύθμισης της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής,

- εξέταση κατά πόσον είναι δυνατή η ενσωμάτωση προσθέτων περιβαλλοντικών προβληματισμών στις γεωργικές πολιτικές,

Όλα τα μέτρα πρέπει να περιλαμβάνουν προσήκουσες υποχρεώσεις ελέγχου, υποβολής εκθέσεων και αξιολόγησης 7

β) τακτική υποβολή εκθέσεων και συλλογή συγκρίσιμων στοιχείων σχετικά με τις πιέσεις και τις επιπτώσεις που συνεπάγονται οι γεωργικές πρακτικές, όπως η χρήση λιπασμάτων και παρασιτοκτόνων, για το περιβάλλον και τη βιολογική ποικιλομορφία, καθώς και στοιχείων για την ποιότητα και τη χρήση του ύδατος και τη χρήση του εδάφους 7

γ) προώθηση της βιώσιμης γεωργικής παραγωγής, συμπεριλαμβανομένων των ολοκληρωμένων τεχνολογιών διαχείρισης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, της βιολογικής γεωργίας και, ενδεχομένως, των μεθόδων εκτατικής παραγωγής, (με σεβασμό και της βιοποικιλότητας), σε στενή συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους φορείς. Η Κοινότητα θα συνεχίσει να ενθαρρύνει την ανάπτυξη τοπικών πρωτοβουλιών και να μεριμνά για τη διάδοση των συναφών πληροφοριών 7

δ) περαιτέρω ανάπτυξη ολοκληρωμένης στρατηγικής για τη μείωση των κινδύνων για την υγεία και το περιβάλλον από τη χρήση φυτοφαρμακευτικών προϊόντων και παρασιτοκτόνων, καθώς και λεπτομερέστερων διατάξεων σχετικά με την διάθεση και πώληση των ουσιών αυτών, και περιορισμός της χρήσης και, ενδεχομένως, υποκατάσταση των πλέον επικίνδυνων φυτοφαρμακευτικών προϊόντων και παρασιτοκτόνων 7

ε) περαιτέρω επεξεργασία σφαιρικών προσεγγίσεων της αγροτικής ανάπτυξης, που να λαμβάνουν υπόψη τον περιβαλλοντικό προβληματισμό και τη διατήρηση της βιολογικής ποικιλομορφίας, μέσω, μεταξύ άλλων, της παρακολούθησης και του συντονισμού των διαφόρων μέσων άσκησης της σχετικής πολιτικής 7

στ) εξέταση μέτρων για την ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού κόστους στο κόστος των γεωργικών προϊόντων και διαδικασιών παραγωγής 7

Η Κοινότητα επιδιώκει τη βελτίωση του συντονισμού και της συνοχής των δράσεων και πολιτικών που έχουν επιπτώσεις στα δάση, με σκοπό να διευκολύνει τη διαχείριση (στην οποία περιλαμβάνεται η αναδάσωση και η πυροπροστασία), τη διατήρηση και τη βιώσιμη ανάπτυξή τους και να ανταποκριθεί στις διεθνείς εξελίξεις όσον αφορά τα δάση.

2. Στον τομέα των μεταφορών, οι προτεραιότητες είναι:

α) να θεσπιστούν ακόμη αυστηρότερες διατάξεις για τις εκπομπές καυσαερίων και το θόρυβο που προκαλούν τα οδικά και μη οδικά οχήματα και, εν όψει των οικείων διεθνών εξελίξεων, τα αεροσκάφη, καθώς και για την ποιότητα των καυσίμων, να αναληφθεί δράση για τη μείωση των εκπομπών CO2 από τα οδικά οχήματα, ιδίως με την προώθηση της χρήσης οχημάτων χαμηλής κατανάλωσης και τεχνολογιών περιορισμού των εκπομπών, και να ενισχυθούν οι κοινοτικές διατάξεις όσον αφορά τον έλεγχο και τη συντήρηση των οχημάτων 7

β) να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στους παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση στον τομέα των μεταφορών, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές καταστάσεις που επικρατούν στις διάφορες περιοχές της Κοινότητας, μέσω:

- την ανάπτυξης και προώθησης μέτρων καλύτερου συνυπολογισμού του εξωτερικού κόστους στις τιμές των μεταφορών, ιδίως για τα λιγότερο φιλικά προς το περιβάλλον μέσα μεταφοράς, ως προϋπόθεσης επηρεασμού των επιλογών των χρηστών ώστε να επιτευχθεί ένα επίπεδο ζήτησης στον τομέα των μεταφορών, το οποίο να ανταποκρίνεται περισσότερο στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης,

- της προώθησης μιας συνεκτικότερης πολιτικής μεταφορών, με την οποία να βελτιώνεται η οικονομική αποτελεσματικότητα του τομέα των μεταφορών και οι παράμετροι που αφορούν το περιβάλλον, την ασφάλεια και τη δυνατότητα πρόσβασης, προωθώντας, μεταξύ άλλων, την καλύτερη ολοκλήρωση του σχεδιασμού στον τομέα της χωροταξίας και των μεταφορών, καθώς και μέτρα διαχείρισης της ζήτησης, π.χ. τη χρήση της τηλεματικής 7

γ) να επιδιωχθούν οι κοινοτικοί στόχοι όσον αφορά τον περιορισμό των ανισορροπιών μεταξύ των διαφόρων τρόπων μεταφοράς και την ενθάρρυνση των φιλικότερων προς το περιβάλλον τρόπων μεταφοράς, ιδίως μέσω:

- την ανάπτυξης πιθανών μεθόδων στρατηγικής αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, καθώς και πιθανών μεθόδων συστηματικής ανάλυσης όλων των συναφών τρόπων μεταφοράς, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη σύνδεσης όλων των κρατών μελών και περιφερειών εντός του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών και ειδικότερα την ανάγκη σύνδεσης των νησιωτικών, μεσόγειων και περιφερειακών περιοχών με τις κεντρικές περιοχές της Κοινότητας,

- της διερεύνησης των δυνατοτήτων χρησιμοποίησης της κοινοτικής χρηματοδότησης προς εξασφάλιση καλύτερης ισορροπίας μεταξύ των τρόπων μεταφοράς, της διευκόλυνσης του συνδυασμού μεταφορών και της δυνατότητας εναλλαγής μεταξύ αυτών,

- της ανάπτυξης ενός πλαισίου για την επίλυση των περιβαλλοντικών προβλημάτων που θέτει η η κυκλοφορία βαρέων επαγγελματικών οχημάτων,

- της προώθησης της χρήσης φιλικότερων προς το περιβάλλον τρόπων μεταφοράς, π.χ. μέσω της ενθάρρυνσης των δημοσίων ή/και συλλογικών μεταφορών και των οχημάτων χαμηλής εκπομπής καυσαερίων.

3. Στον τομέα της ενέργειας, οι προτεραιότητες είναι:

α) η προώθηση της αποδοτικής και ορθολογικής χρήσης της ενέργειας και η στήριξη της ανάπτυξης και της εφαρμογής τεχνολογιών και πρακτικών για την εξοικονόμηση ενέργειας, μεταξύ των οποίων οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας, μέσω καταλλήλων προγραμμάτων και μέτρων ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης, καθώς και ο καθορισμός κριτηρίων ελέγχου των επιδοτήσεων ώστε να αρθούν τυχόν αντικίνητρα 7

β) η ενθάρρυνση της εφαρμογής μέτρων διαχείρισης της ζήτησης ενέργειας περιλαμβανομένων των μέτρων εξοικονόμησης της ενέργειας, του εσωεπιχειρησιακού καταλογισμού του εξωτερικού κόστους/ ωφελείας, μέσω οικονομικών και άλλων μέτρων καθώς και του βελτιωμένου συντονισμού των πρωτοβουλιών ευαισθητοποίησης των καταναλωτών στα κοινοτικά προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας 7

γ) η ενίσχυση ενεργειακά αποδοτικών προδιαγραφών για τις συσκευές και η αναγραφή της ενεργειακής αποδοτικότητας επί των συσκευών.

4. Στον τομέα της βιομηχανίας, οι προτεραιότητες είναι:

α) η προώθηση της συνεχούς ανάπτυξης συστημάτων οικολογικής διαχείρισης από το βιομηχανικό τομέα και η ανάπτυξη προγραμμάτων για τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση της βιομηχανίας, ιδιαίτερα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), απέναντι στα περιβαλλοντικά ζητήματα, καθώς και προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης και τεχνικής στήριξης, καθώς και η επανεξέταση του συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης και ελέγχου 7

β) η ανάπτυξη ενός πλαισίου για μία ολοκληρωμένη πολιτική προϊόντων με βάση τη διάρκεια ζωής τους, η οποία θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, την περαιτέρω ανάλυση της διάρκειας ζωής, όπου συμπεριλαμβάνεται και η μείωση των παραγόμενων αποβλήτων, και θα λαμβάνει υπόψη τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στην εσωτερική αγορά, καθώς και η προώθηση της ανάπτυξης καθαρότερων προϊόντων μέσω της ενσωμάτωσης του περιβαλλοντικού παράγοντα και της ελαχιστοποίησης της χρήσης μη αποικοδομήσιμων οργανικών ουσιών, βαρέων μετάλλων και ουσιών που επιφέρουν ανήκεστο βλάβη της υγείας 7

γ) η βελτίωση της νομοθεσίας και άλλων μέσων όσον αφορά τον συνεκτικό και ολοκληρωμένο έλεγχο της ρύπανσης από βιομηχανικές εγκαταστάσεις, η ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων για ένα συμπληρωματικό πλαίσιο ολοκληρωμένου ελέγχου της ρύπανσης για τις μικρότερες εγκαταστάσεις, στο οποίο θα λαμβάνονται υπόψη τα ιδιαίτερα προβλήματά τους, και η ενθάρρυνση του καλύτερου εσωεπιχειρησιακού καταλογισμού του εξωτερικού κόστους 7

δ) η ανάπτυξη δράσεων προκειμένου να ενισχυθεί η ευαισθητοποίηση της βιομηχανίας στα περιβαλλοντικά θέματα, όπως τα μέσα καλύτερης επιχειρηματικής ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης για τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές, μεταξύ άλλων, με τη χρησιμοποίηση των εγγράφων EuroBVT, η προώθηση καθαρότερων τεχνολογιών καθώς και βέλτιστων περιβαλλοντικών πρακτικών 7

ε) η διασαφήνιση του ορισμού των οικολογικών επιχειρήσεων και η διευκόλυνση της ανάπτυξής τους 7

στ) η έμφαση στα προβλήματα των ΜΜΕ όσον αφορά τα τεχνικά και χρηματοδοτικά αντικίνητρα που εμποδίζουν τη χρήση περιβαλλοντικώς καθαρών τεχνολογιών 7

ζ) η ανάπτυξη και η εφαρμογή πολιτικών που να αποσκοπούν στη βιώσιμη βιομηχανική ανάπτυξη, πράγμα που απαιτεί τη διατύπωση της έννοιας της οικολογικής αποδοτικότητας και την εστίαση των προσπαθειών στις συμπράξεις μεταξύ κυβερνήσεων και βιομηχανίας, χρησιμοποιώντας το καινοτόμο δυναμικό της βιομηχανίας και τα κατάλληλα κίνητρα προς την πλευρά τόσο της ζήτησης όσο και της προσφοράς.

5. Στον τομέα του τουρισμού, οι προτεραιότητες είναι:

α) τακτική ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις επιπτώσεις του τουρισμού στο περιβάλλον 7

β) η στήριξη εκστρατειών ευαισθητοποίησης με στόχο να προωθηθεί η φιλική προς το περιβάλλον χρήση των τουριστικών δυνατοτήτων 7

γ) η προώθηση της εφαρμογής καινοτόμων ορθών πρακτικών, μεταξύ άλλων μέσω προτύπων πειραματικών σχεδίων στο πλαίσιο υφισταμένων χρηματοδοτικών μέσων στον τομέα της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης 7

δ) η επιδίωξη της ενσωμάτωσης, εφόσον ενδείκνυται, του θέματος «περιβάλλον και τουρισμός» σε διεθνείς συμφωνίες.

Άρθρο 3 Διεύρυνση του φάσματος των μέσων

Η Κοινότητα θα αναπτύξει, θα εφαρμόσει ή άλλως θα ενθαρρύνει μια ευρύτερη δέσμη μέσων ώστε να επέλθουν ουσιαστικές αλλαγές στις σημερινές τάσεις και πρακτικές ως προς τη βιώσιμη ανάπτυξη, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της επικουρικότητας.

1. Όσον αφορά την ανάπτυξη, σε κατάλληλο επίπεδο, αποτελεσματικών μέτρων βασισμένων στην αγορά και άλλων οικονομικών μέτρων, ως μέσων εφαρμογής πολιτικής, ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί:

α) στην εξέταση των εμποδίων όσον αφορά την εισαγωγή των οικονομικών μέτρων και στον εντοπισμό των πιθανών λύσεων 7

β) στην επιβολή περιβαλλοντικών εισφορών 7

γ) στον εντοπισμό των επιδοτήσεων εκείνων που έχουν δυσμενή επίδραση στις πρακτικές βιώσιμης παραγωγής και κατανάλωσης, με στόχο την επανεξέτασή τους 7

δ) στην ενθάρρυνση της εφαρμογής της έννοιας της περιβαλλοντικής ευθύνης, σε επίπεδο κρατών μελών 7

ε) στη σύναψη οικειοθελών συμφωνιών με περιβαλλοντικούς στόχους, τηρουμένων των κανόνων του ανταγωνισμού 7

στ) στην ενθάρρυνση της χρήσης φορολογικών κινήτρων προς επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

2. Όσον αφορά τα οριζόντια μέσα, οι προτεραιότητες είναι:

α) ανάπτυξη μεθόδων για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίων και προγραμμάτων, και προώθηση της ανάπτυξης μεθόδων και υλικού κατάρτισης και καθοδήγησης για την εκτίμηση τόσο των έργων όσο και των σχεδίων και προγραμμάτων 7

β) εξέταση του ενδεχομένου να επεκταθεί το σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης και ελέγχου και σε τομείς δραστηριοτήτων πέραν της μεταποιητικής βιομηχανίας 7

γ) όπου απαιτείται, προώθηση της τυποποίησης σε σχέση με περιβαλλοντικά θέματα και ενίσχυση της ενσωμάτωσης των περιβαλλοντικών πτυχών στην κατάρτιση βιομηχανικών προτύπων 7

δ) ανάπτυξη κριτηρίων για την εκτίμηση του κατά πόσον οι υφιστάμενες κοινοτικές πολιτικές και μέσα, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης, συμβιβάζονται με τις απαιτήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης 7

ε) επανεξέταση των κοινοτικών κανόνων όσον αφορά ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού παράγοντα στην εφαρμογή τους, τηρουμένου πάντοτε του θεμιτού ανταγωνισμού.

3. Προτεραιότητα θα δοθεί στη βελτιωμένη χρήση των μηχανισμών χρηματοδοτικών ενισχύσεων της Κοινότητας ως μέσου προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης. Αυτό προϋποθέτει μια καλύτερη ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού παράγοντα, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας της φύσης, και αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων αυτών των μηχανισμών προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα των δράσεων στήριξης από περιβαλλοντική και οικονομική άποψη.

4. Η Κοινότητα θα συνεχίσει τις προσπάθειες για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι νέες τεχνικές και τεχνολογίες στο θέμα της βιωσιμότητας σε τομείς όπως η γεωργία, η επεξεργασία τροφίμων, οι χημικές ουσίες και τα φαρμακευτικά προϊόντα, ο καθαρισμός του περιβάλλοντος και η ανάπτυξη νέων υλικών και ενεργειακών πηγών.

Άρθρο 4 Εφαρμογή και επιβολή του νόμου

Η Κοινότητα θα ενισχύσει τις προσπάθειες σε όλα τα επίπεδα διασφαλίζοντας την καλύτερη εφαρμογή και επιβολή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Οι προτεραιότητες είναι:

α) να βελτιωθεί το νομικό πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολιτικής με τη θέσπιση συνεκτικότερων και πιο σφαιρικών και ολοκληρωμένων προσεγγίσεων για ορισμένους τομείς, με την απλούστευση, εφόσον απαιτείται, των νομοθετικών και διοικητικών διαδικασιών και τη χρησιμοποίηση οδηγιών-πλαισίων, καθώς και με έμφαση στη δυνατότητα μεταφοράς και πρακτικής εφαρμογής των μέτρων που θα θεσπιστούν 7

β) να βελτιωθεί η τήρηση των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων, που προβλέπει η κοινοτική νομοθεσία, μεταξύ άλλων με καλύτερο εξορθολογισμό και τυποποίηση των σχετικών απαιτήσεων, και να αξιοποιούνται ευρύτερα οι εκθέσεις αυτές στην διαδικασία λήψης αποφάσεων 7

γ) να ενισχυθεί και να ενταθεί η συνεργασία μεταξύ των αρχών που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή και την τήρηση της νομοθεσίας, μεταξύ άλλων μέσω του δικτύου επιθεωρητών περιβάλλοντος 7

δ) να μελετηθούν κίνητρα ευρύτερης συμμετοχής του κοινού στην εφαρμογή και τήρηση των περιβαλλοντικών πολιτικών και να εξετασθεί μήπως είναι αναγκαία η βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της επικουρικότητας και τα διαφορετικά νομικά συστήματα των κρατών μελών.

Άρθρο 5 Ευαισθητοποίηση

Η Κοινότητα τονίζει τη σημασία της επικοινωνίας, της ενημέρωσης, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης ως μέσων ευαισθητοποίησης του κοινού απέναντι στα προβλήματα της βιώσιμης ανάπτυξης και την αλλαγή της συμπεριφοράς σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. Η Κοινότητα θα εντείνει τις προσπάθειές της ώστε να βελτιώσει το επίπεδο ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης των πολιτών της σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης.

Οι προτεραιότητες είναι:

α) η πρόσβαση στις πληροφορίες για την κατάσταση του περιβάλλοντος και την εφαρμογή της κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας 7

β) η αυξημένη εισαγωγή της έννοιας της βιώσιμης ανάπτυξης στα κοινοτικά προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης 7

γ) η ενθάρρυνση περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και κατάρτισης σε όλα τα οικεία επίπεδα, μεταξύ άλλων ως συμβολή στην αλλαγή της ατομικής συμπεριφοράς προς την κατεύθυνση μιας πιο βιώσιμης ανάπτυξης 7

δ) η βέλτιστη αξιοποίηση του συστήματος για τη συνεχή αξιολόγηση και τη δέουσα δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των σχεδίων του προγράμματος LIFE, τόσο στον τομέα της προστασίας της φύσης όσο και σε άλλους περιβαλλοντικούς τομείς 7

ε) η περαιτέρω προώθηση της «πράσινης διαχείρισης» των ίδιων των κοινοτικών θεσμικών οργάνων και η διευκόλυνση της ανταλλαγής των βέλτιστων πρακτικών, της πρόσβασης στις σχετικές πληροφορίες και της κατά το δυνατόν ευρύτερης διάδοσης αυτών 7

στ) η προώθηση της στενής συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών στον τομέα της επικοινωνίας και ενημέρωσης σε περιβαλλοντικά θέματα 7 η ανάπτυξη μιας κοινοτικής στρατηγικής επικοινωνίας σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων με την αξιοποίηση των υφιστάμενων πρωτοβουλιών συνεργασίας 7

ζ) η διευκόλυνση του καταναλωτή να λαμβάνει υπόψη περιβαλλοντικά κριτήρια, μέσω της οικοσήμανσης και της παροχής περιβαλλοντικών πληροφοριών επί των προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των χημικών ουσιών 7

η) η ενθάρυνση των χρηματοοικονομικών οργανισμών, όπως οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρείες, να ενσωματώνουν περιβαλλοντικές παραμέτρους στις συναλλαγές τους.

Άρθρο 6 Διεθνής συνεργασία

Η Κοινότητα θα ενισχύσει το ρόλο της στη διεθνή δράση για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Αυτό συνεπάγεται ειδικότερα μια ενισχυμένη συνεργασία με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου, ενίσχυση του ρόλου της απέναντι στα περιβαλλοντικά ζητήματα όπως αυτά προσδιορίζονται στο πρόγραμμα δράσης «21ος αιώνας» καθώς και απέναντι στη διμερή και πολυμερή συνεργασία σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης.

1. Όσον αφορά την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη οι προτεραιότητες είναι:

α) η περαιτέρω ανάπτυξη μιας συνολικής προσέγγισης των περιβαλλοντικών ζητημάτων στο πλαίσιο της προετοιμασίας των υποψηφίων προς ένταξη συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 7

β) η συνέχιση της συνεργασίας με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και η προώθηση της μεταξύ τους συνεργασίας στον τομέα αυτό, μέσα στο πλαίσιο που προβλέπεται από τις ευρωπαϊκές συμφωνίες. Αυτό συνεπάγεται ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της δημιουργίας υποδομής, συνέχιση της χρηματοδοτικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της τεχνικής βοήθειας ειδικά όσον αφορά την προσέγγιση, την εφαρμογή και την τήρηση της νομοθεσίας, επενδυτική στήριξη της περιβαλλοντικής υποδομής και συνεργασία για καλύτερη περιβαλλοντική πρακτική, μεταξύ άλλων μέσω της μεταφοράς τεχνολογίας.

2. Όσον αφορά τις μεσογειακές χώρες και τη λεκάνη της Μεσογείου, οι προτεραιότητες είναι:

α) η ανάπτυξη, στο πλαίσιο της διακήρυξης της Βαρκελώνης του Νοεμβρίου 1995, μίας περιφερειακής προσέγγισης μέσω του τακτικού διαλόγου, μεταξύ άλλων μέσω υπουργικών διασκέψεων, και της ευρύτερης και βελτιωμένης συνεργασίας, ιδίως όσον αφορά τη χρηματοδοτική και τεχνική βοήθεια 7

β) η κατάρτιση βραχυπρόθεσμου και μεσοπρόθεσμου προγράμματος δράσεων προτεραιότητας για τη Λεκάνη της Μεσογείου και η δημιουργία ενός μηχανισμού ελέγχου της εκτέλεσής του.

3. Όσον αφορά τη Βαλτική οι προτεραιότητες είναι να ενισχυθεί η συνεργασία για θέματα περιβάλλοντος εντός των υφιστάμενων περιφερειακών πλαισίων και να προωθηθεί ο συντονισμός των σχετικών πόρων προς υποστήριξη των δραστηριοτήτων της επιτροπής του Ελσίνκι (HELCOM) και, ιδίως, η εφαρμογή του κοινού συνολικού προγράμματος περιβαλλοντικής δράσης.

4. Όσον αφορά την διαδικασία του Ρίο, οι προτεραιότητες είναι να εξασφαλισθεί η ενεργός συμμετοχή της Κοινότητας στην διαδικασία και στην παρακολούθηση της ειδικής συνόδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για το 1997 και, μεταξύ άλλων, η συμβολή

α) στην ενίσχυση της σύμβασης - πλαίσιο για τις κλιματολογικές μεταβολές, σύμφωνα με την εντολή του Βερολίνου και τις μετέπειτα αποφάσεις 7

β) στην εκπόνηση της σύμβασης για την βιολογική ποικιλομορφία, καθώς και την προώθηση των εθνικών στρατηγικών εφαρμογής και έγκαιρης κατάρτισης του πρωτοκόλλου για την βιολογική ασφάλεια 7

γ) στην ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας στο πλαίσιο της σύμβασης για την καταπολέμηση της απερήμωσης.

5. Όσον αφορά άλλα διεθνή περιβαλλοντικά θέματα οι προτεραιότητες είναι:

α) η αναθεώρηση της πολιτικής όσον αφορά την ένταξη της βιώσιμης ανάπτυξης στην εκτέλεση της 4ης σύμβασης ΑΚΕ-ΕΚ, η αξιολόγηση της συνολικής κοινοτικής αναπτυξιακής βοήθειας ώστε να εξασφαλισθεί ότι εφαρμόζονται τα συστήματα περιβαλλοντικής εκτίμησης 7

β) η ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνιστώσας στα πλαίσια της συνεργασίας με τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, με επίκεντρο τη δημιουργία υποδομής και την τεχνική βοήθεια στο πλαίσιο του προγράμματος TACIS 7

γ) η ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνιστώσας στο πλαίσιο της συνεργασίας με χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 443/92, της 25ης Φεβρουαρίου 1992, περί χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας καθώς και οικονομικής συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας (7) και με τις γενικές κατευθύνσεις για τη συνεργασία μεταξύ της Κοινότητας και των εν λόγω περιφερειών 7

δ) η προώθηση της ενεργού συμμετοχής σε περιφερειακές διασκέψεις και συνθήκες στην Ευρώπη και στην διαδικασία «Περιβάλλον για την Ευρώπη» 7

ε) η υποστήριξη των διεθνών εργασιών στον τομέα των δεικτών βιώσιμης ανάπτυξης 7

στ) η θέσπιση αυστηρότερων διατάξεων για την τήρηση και την διευθέτηση των διαφορών κατά την αναθεώρηση των διεθνών συμφωνιών 7

ζ) η ενεργός συμμετοχή στη διαπραγμάτευση ενός νομικώς δεσμευτικού κειμένου για τη διαδικασία «συναίνεσης μετά από ενημέρωση» όσον αφορά το εμπόριο ορισμένων επικινδύνων χημικών ουσιών και παρασιτοκτόνων.

6. Όσον αφορά το εμπόριο και το περιβάλλον, οι προτεραιότητες είναι:

α) η ενεργός συμμετοχή στις διεθνείς συζητήσεις, κυρίως στα πλαίσια του ΠΟΕ, για θέματα εμπορίου και περιβάλλοντος, όπου η Κοινότητα, σύμφωνα με τον γενικό στόχο της βιώσιμης ανάπτυξης θα προωθήσει μια ισορροπημένη προσέγγιση των αντίστοιχων προβλημάτων περιβάλλοντος και εμπορίας, η οποία θα επικεντρώνεται στην ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών απαιτήσεων στο σύστημα πολυμερών εμπορικών συναλλαγών 7

β) η κατά προτίμηση εξεύρεση πολυμερών λύσεων για τα προβλήματα εμπορίου και περιβάλλοντος, με τήρηση των αρχών του περιβάλλοντος και του εμπορίου και προώθηση της διαφάνειας στην επιλογή και την εφαρμογή των περιβαλλοντικών μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των νέων μέσων της περιβαλλοντικής πολιτικής.

ΜΕΡΟΣ 2

ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΟΠΟΙΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΟΘΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ

Άρθρο 7 Βελτίωση της βάσης της περιβαλλοντικής πολιτικής

Η Κοινότητα μεριμνά ώστε η περιβαλλοντική πολιτική της να βασίζεται σε αξιόπιστα και συγκρίσιμα στοιχεία, στατιστικές και δείκτες, σε ορθές επιστημονικές πληροφορίες και σε αξιολόγηση κόστους/ωφελείας της δράσης ή της αδράνειας. Η Κοινότητα εξασφαλίζει το συντονισμό και τη συνεργασία με τα αρμόδια κοινοτικά όργανα και φορείς και συνεργάζεται με τους αρμόδιους φορείς σε διεθνές επίπεδο. Ο ευρωπαϊκός οργανισμός περιβάλλοντος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο κατά την παρακολούθηση και την αναφορά της κατάστασης του περιβάλλοντος.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί:

α) στον εντοπισμό και την κάλυψη ελλείψεων των υφιστάμενων βασικών στατιστικών στοιχείων για το περιβάλλον, στην ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής συνιστώσας στα στοιχεία και τις στατιστικές άλλων πολιτικών, και στην εξασφάλιση της πρόσβασης στα στοιχεία αυτά 7

β) στην προαγωγή της ανάπτυξης περιβαλλοντικών δεικτών, δεικτών επιδόσεων όλων των σχετικών θεμάτων πολιτικής, καθώς και δεικτών βιώσιμης ανάπτυξης ως σημείων αναφοράς για τη μέτρηση της προόδου προς τη βιώσιμη ανάπτυξη και ως βάσης για τον καθορισμό γενικών και επιχειρησιακών στόχων 7

γ) στη βελτίωση του συντονισμού κατά την ανάπτυξη και την εξασφάλιση αμοιβαίας ανάδρασης μεταξύ της επιστημονικής έρευνας, των αναπτυξιακών πολιτικών και της περιβαλλοντικής πολιτικής 7

δ) στην περαιτέρω διάδοση αξιολόγησης για το περιβάλλον της χρήσης τεχνικών οικονομικής αξιολόγησης (τεχνικές οικονομικής αποδοτικότητας, ανάλυσης κόστους/ωφελείας και επιπτώσεων της επιχειρηματικής δράσης 7

ε) στην προαγωγή της δημιουργίας περιβαλλοντικών «δορυφορικών» λογαριασμών στο πλαίσιο των εθνικών λογαριασμών ως πρώτο βήμα για την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής συνιστώσας στις εν γένει εθνικές λογιστικές πρακτικές.

Άρθρο 8 Αυτοσυντηρούμενες μορφές παραγωγής και κατανάλωσης

Η Κοινότητα θα αναπτύξει περαιτέρω τη δράση της για τη διευκόλυνση και την ενίσχυση της καινοτομίας στη βιομηχανία σε σχέση με τη βιώσιμη ανάπτυξη και θα προωθήσει την ευαισθητοποίηση και την αλλαγή συμπεριφοράς της βιομηχανίας και των καταναλωτών, με στόχο την επίτευξη πλέον αυτοσυντηρούμενων μορφών παραγωγής και κατανάλωσης.

Άρθρο 9 Συνυπευθυνότης και σύμπραξη

Η Κοινότητα θα ενθαρρύνει πρακτικές μεθόδους για τη βελτίωση των προσεγγίσεων που βασίζονται σε κοινή δράση και σύμπραξη ώστε να εξασφαλιστεί η βιώσιμη ανάπτυξη. Η Κοινότητα θα αναπτύξει καλύτερα μέσα διαλόγου και θα εξασφαλίσει ότι, κατά την εκπόνηση και την εφαρμογή των πολιτικών και των δράσεών της, θα λάβουν μέρος οι κατάλληλοι φορείς.

Άρθρο 10 Προαγωγή τοπικών και περιφερειακών πρωτοβουλιών

Η Κοινότητα θα ενθαρρύνει περαιτέρω τις τοπικές και περιφερειακές δραστηριότητες για θέματα ζωτικής σημασίας για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης.

Προς το σκοπό αυτόν, θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή:

α) στην προώθηση της χωροταξίας ως μέσου για τη διευκόλυνση της βιώσιμης ανάπτυξης, στην πρώθηση του προγράμματος «Ευρώπη 2000+», και στην υποβοήθηση της ανάπτυξης της προοπτικής ευρωπαϊκής χωροταξιακής ανάπτυξης ως βάσης για την επίτευξη συναίνεσης μεταξύ των αρμοδίων, μεταξύ άλλων, σε σχέση με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των τομεακών αναπτυξιακών πολιτικών 7

β) στην ανάπτυξη συγκροτημένης προσέγγισης των προβλημάτων των πόλεων, με ιδιαίτερη έμφαση στη βοήθεια που απαιτείται για την υποστήριξη των δράσεων που αναλαμβάνουν οι τοπικές αρχές κατ' εφαρμογή του προγράμματος και του τοπικού προγράμματος δράσης «21ος αιώνας» 7

γ) στην προαγωγή της ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ τοπικών αρχών σε σχέση με βιώσιμες πρωτοβουλίες στον τομέα των μεταφορών 7

δ) στην ανάπτυξη ενός προγράμματος επίδειξης για την ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών ώστε να καταδειχθεί η συμβολή των βελτιωμένων μηχανισμών ενημέρωσης και συνεννόησης στην υλοποίηση της βιώσιμης ανάπτυξης, και στον προσδιορισμό των αναγκών για περαιτέρω δράση σε κοινοτικό και άλλα επίπεδα 7

ε) στην ανάπτυξη στρατηγικής για να ενθαρρυνθούν οι τοπικές πρωτοβουλίες ανάπτυξης και αποσχόλησης να συμβάλουν στη διατήρηση του φυσικού χώρου, ενδεχομένως με την υποστήριξη των διαρθρωτικών ταμείων 7

στ) στην ενθάρρυνση μέτρων σε ευαίσθητες περιοχές, σύμφωνα με τη σύμβαση για την καταπολέμηση της απερήμωσης, τα οποία αποσκοπούν στην μείωση του φαινομένου αυτού μέσω διαχειριστικής πολιτικής και ορθολογικής χρήσης των φυσικών πόρων και με την βοήθεια μιας καλύτερης δημοσιοποίησης και συντονισμού των συνεχιζομένων δράσεων.

Άρθρο 11 Περιβαλλοντικά θέματα

Η Κοινότητα θα αναπτύξει περαιτέρω τις πολιτικές της στα περιβαλλοντικά θέματα του προγράμματος βάσει υψηλών προτύπων περιβαλλοντικής προστασίας, και, όσον αφορά τα θέματα αυτά, θα επικεντρώσει ιδιαίτερα τις εργασίες της στις δράσεις που μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικότερα σε κοινοτικό επίπεδο.

Θα δοθεί ιδιαίτερη σημασία:

α) στις πολιτικές και τα μέτρα που απαιτούνται, σύμφωνα με την εντολή του Βερολίνου, για την επίτευξη των στόχων μείωσης του διοξειδίου του άνθρακος (CO2) και άλλων αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, οι οποίοι πρέπει να επιτευχθούν εντός συγκεκριμένων προθεσμιών, όπως 2005, 2010 και 2020 7

β) στην ενίσχυση των κοινοτικών μέτρων ελέγχου των ουσιών που μειώνουν τη στοιβάδα του όζοντος, και στην ενίσχυση της έρευνας για την εξεύρεση κατάλληλων υποκαταστάτων για τις ουσίες αυτές 7

γ) στη θέσπιση ή την τροποποίηση ποιοτικών στόχων για συγκεκριμένους ρύπους, και στην ανάπτυξη κοινών διαδικασιών για την αξιολόγηση και την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα 7

δ) στην ανάπτυξη και την εφαρμογή στρατηγικής, της οποίας μακροπρόθεσμος στόχος θα είναι να μην σημειώνεται υπέρβαση των κρίσιμων συγκεντρώσεων σε σχέση με την έκθεση σε ατμοσφαιρικούς ρύπους που προκαλούν οξίνιση, ευτροφισμό και φωτοχημικές αντιδράσεις 7

ε) στην ανάπτυξη και την προαγωγή της εφαρμογής μιας γενικής ολοκληρωμένης στρατηγικής για την προστασία και τη διαχείριση των υπόγειων και επιφανειακών υδάτινων πόρων 7

στ) στην ανάπτυξη κατάλληλης δράσης για την υλοποίηση της κοινοτικής στρατηγικής διαχείρισης των αποβλήτων 7

ζ) στην ενίσχυση των προσεγγίσων για την προστασία της φύσης και την βιολογική ποικιλομορφία, μέσω, μεταξύ άλλων, μιας στρατηγικής για τη βιολογική ποικιλομορφία, ώστε να εξασφαλιστεί η πληρέστερη ενσωμάτωσή τους στον καθορισμό και την εφαρμογή των λοιπών κοινοτικών πολιτικών 7

η) στην ανάπτυξη ενός προγράμματος για τη μείωση του θορύβου, συμπεριλαμβανομένου ιδίως του θορύβου που εκπέμπεται από προϊόντα 7

θ) στην εκπόνηση και την υποβολή στρατηγικής η οποία θα οδηγήσει, μεταξύ άλλων, στην περαιτέρω ανάπτυξη πολιτικών για την πλήρη εφαρμογή του προγράμματος δράσης «21ος αιώνας» όσον αφορά τις χημικές ουσίες των οποίων η χρήση δημιουργεί απαράδεκτους κινδύνους για την υγεία και το περιβάλλον, με ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη, την αποκατάσταση ή τη σταδιακή απαγόρευση των τοξικών ουσιών, και την ενημέρωση των χρηστών για τους κινδύνους 7

ι) την περαιτέρω επανεξέταση της νομοθεσίας περί βιοτεχνολογιών, εξασφαλίζοντας παράλληλα την ασφαλή χρήση τους 7

κ) στην αναθεώρηση ορισμένων διατάξεων της κοινοτικής νομοθεσίας, όπως έχει συμφωνηθεί στις κοινές δηλώσεις 6 και 7 της πράξης προσχώρησης του 1994.

Βρυξέλλες, . . .

Για το ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ αριθ. C 140 της 11. 5. 1996, σ. 5 και ΕΕ αριθ. C 28 της 29. 1. 1997, σ. 18.

(2) ΕΕ αριθ. C 212 της 22. 7. 1996, σ. 1.

(3) ΕΕ αριθ. C 34 της 3. 2. 1997, σ. 12.

(4) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 13ης Νοεμβρίου 1996 (ΕΕ αριθ. C 362 της 2. 12. 1996, σ. 112). Κοινή θέση του Συμβουλίου της 17ης Απριλίου 1997 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της . . . (δεν έχει δημοσιευθεί ακόμα στην Επίσημη Εφημερίδα την Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων).

(5) ΕΕ αριθ. C 337 της 21. 12. 1992, σ. 16.

(6) ΕΕ αριθ. C 138 της 17. 5. 1993, σ. 1.

(7) ΕΕ αριθ. L 52 της 27. 2. 1992, σ. 1.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 29 Φεβρουαρίου 1996, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση, με βάση το άρθρο 130 Σ παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ (1), όσον αφορά την αναθεώρηση του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σχετικά με την πολιτική και τη δράση για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη «Στόχος η βιωσιμότητα».

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδότησε σε πρώτη ανάγνωση στις 13 Νοεμβρίου 1996 (2) και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 29-30 Μαΐου 1996 (3).

3. Στις 4 Δεκεμβρίου 1996, η Επιτροπή υπέβαλε τροποποιημένη πρόταση (4) αφού έλαβε υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

4. Στις 17 Απριλίου 1997 το Συμβούλιο καθόρισε κοινή θέση σύμφωνα με το άρθρο 189 Β της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ

Το Συμβούλιο και οι αντιπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών που συνήλθαν στα πλαίσια του Συμβουλίου ενέκριναν, με το ψήφισμα της 1ης Φεβρουαρίου 1993 (5), τη γενική προσέγγιση και στρατηγική του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας που υπέβαλε η Επιτροπή σχετικά με την πολιτική και τη δράση για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Το πρόγραμμα προέβλεπε, μεταξύ άλλων, ότι πριν από το τέλος του 1995 θα γίνει συνολική αναθεώρησή του.

Με βάση αξιολόγηση της προόδου υλοποίησης του προγράμματος και ενημερωμένη έκθεση για την κατάσταση του περιβάλλοντος που συνέταξαν και οριστικοποίησαν στα τέλη του 1995 αντίστοιχα η Επιτροπή και ο ευρωπαϊκός οργανισμός περιβάλλοντος, η Επιτροπή υπέβαλε την πρόταση απόφασης περί αναθεώρησης.

Η πρόταση επιβεβαιώνει την προσέγγιση που εκτίθεται στο πρόγραμμα αλλά επιδιώκει την αποτελεσματικότερη υλοποίησή του για το υπόλοιπο διάστημα μέχρι το έτος 2000 εντοπίζοντας πέντε νευραλγικής προτεραιότητας τομείς στους οποίους επιβάλλεται να ενισχυθεί η δράση (ενσωμάτωση του περιβάλλοντος σε άλλες πολιτικές, διεύρυνση του φάσματος των χρησιμοποιούμενων μέσων, εφαρμογή και τήρηση της νομοθεσίας, ευαισθητοποίηση απέναντι στο περιβάλλον και διεθνής συνεργασία) καθώς και πέντε περαιτέρω θέματα που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή στην παρούσα φάση (βελτίωση της βάσης για την περιβαλλοντική πολιτική, προώθηση βιώσιμων μορφών παραγωγής και κατανάλωσης, ανάπτυξη της συμμετοχικής ευθύνης και των εταιρικών σχέσεων, προώθηση τοπικών και περιφερειακών πρωτοβουλιών, εμβάθυνση ορισμένων περιβαλλοντικών θεμάτων).

Τα χαρακτηριστικά της πράξης που θα πρέπει να εκδώσει το Συμβούλιο έχουν μεταβληθεί ουσιαστικά λόγω της έναρξης ισχύος της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση: ενώ μια γενική πολιτική επιδοκιμασία υπήρξε αρκετή για το πρόγραμμα, η αναθεώρηση υπάγεται σε νομική διαδικασία με έκδοση ειδικών διατάξεων.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

Το Συμβούλιο συμμερίζεται επί της ουσίας την προσέγγιση της Επιτροπής. Κατά την εξέταση της πρότασης, το Συμβούλιο καθοδηγήθηκε συνεπώς από δύο αλληλοσυνδεόμενες σκέψεις:

- επρόκειτο για μερική και όχι ριζική αναθεώρηση του προγράμματος,

- κατά τη σύνταξη των κατευθυντήριων γραμμών της αναθεώρησης, έπρεπε να ληφθεί υπόψη το σχετικά σύντομο διάστημα κατά το οποίο θα εφαρμοστούν μέχρι την εκπνοή του προγράμματος.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, το Συμβούλιο έκρινε ότι έπρεπε πρωταρχικά να καθορίσει το συντομότερο δυνατόν μια κοινή θέση που θα επέτρεπε την έγκαιρη δεύτερη ανάγνωση.

Α. Τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής

Υπό τις συνθήκες αυτές, το Συμβούλιο συμφώνησε να λάβει όσο το δυνατόν ταχύτερα απόφαση για την πρόταση της Επιτροπής.

Το Συμβούλιο πάντως διευκρίνισε ότι η απόφασή του να προχωρήσει στην έγκριση της πολιτικής συμφωνίας στη σύνοδο της 9ης Δεκεμβρίου 1996 δεν προεδίκαζε τη θέση του για τις τροπολογίες και ότι θα ήταν πρόθυμο να προβεί στο μέλλον σε διαβουλεύσεις, με την απαιτούμενη ταχύτητα, σχετικά με τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπως προβλέπει το άρθρο 189 Β της συνθήκης.

Β. Ουσιαστικές καινοτομίες που θεσπίστηκαν από το Συμβούλιο

1. Προοίμιο

Το προοίμιο δεν τροποποιήθηκε ουσιαστικά, εκτός από την προσθήκη δύο νέων αιτιολογικών, την οποία ζήτησε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου αναγνωρίζεται η ανάγκη να ληφθούν υπόψη κατά την αναθεώρηση οι δεσμεύσεις που απορρέουν από διεθνείς διαδικασίες καθώς και η σημασία της προστασίας της ανθρώπινης υγείας ως ενός από τους στόχους της περιβαλλοντικής πολιτικής. Το προοίμιο τροποποιήθηκε επίσης ελαφρώς σε ορισμένα σημεία ως αποτέλεσμα αλλαγών του διατακτικού όπως και η σειρά των αιτιολογικών για καλύτερη αντιστοιχία με τη ροή του διατακτικού.

2. Ενσωμάτωση του περιβάλλοντος στην πολιτική στους τομείς της γεωργίας, των μεταφορών, της βιομηχανίας και του τουρισμού (άρθρο 2)

Το τμήμα αυτό, το οποίο αναγνωρίζεται ως θεμελιώδες, επαναδιατυπώθηκε εν μέρει από το Συμβούλιο, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι πρόσφατες εξελίξεις στους οικείους τομείς και να προσαρμοστεί αντίστοιχα το κείμενο, αποδίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στη συμβατότητα του βαθμού λεπτομέρειάς του με τις ρεαλιστικές προσδοκίες και δυνατότητες υλοποίησης.

Ειδικότερα, όσον αφορά τη γεωργική πολιτική (άρθρο 2 παράγραφος 1), το κείμενο τροποποιήθηκε ώστε να παρέχει σαφείς κατευθύνσεις για τη μελλοντική εξέλιξη της κοινής γεωργικής πολιτικής χωρίς να θίγει την εν εξελίξει διαδικασία αναμόρφωσής της. Επιπλέον, το Συμβούλιο κατέστησε σαφές το ενδιαφέρον του για την προστασία της βιοποικιλότητας κατανομάζοντάς την ως στοιχείο άξιο ιδιαίτερης προσοχής. Όσον αφορά την ενέργεια (άρθρο 2 παράγραφος 3), το Συμβούλιο προσέθεσε μεταξύ άλλων την προώθηση της συμπαραγωγής ως προτεραιότητα, όπως ζήτησε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όσον αφορά τη βιομηχανία (άρθρο 2 παράγραφος 4) προστέθηκε παράγραφος για την ανάπτυξη βιώσιμων πολιτικών συμπεριλαμβανομένων των εννοιών της οικολογικής αποτελεσματικότητας και της εταιρικής σχέσης μεταξύ κυβερνήσεων και βιομηχανίας, μέσω κατάλληλων κινήτρων για καινοτομία. Όσον αφορά τον τουρισμό (άρθρο 2 παράγραφος 5) υπογραμμίστηκε η ανάγκη ενσωμάτωσης της τουριστικής/περιβαλλοντικής διάστασης στις διεθνείς συμφωνίες.

3. Διεύρυνση του φάσματος των μέσων (άρθρο 3)

Το Συμβούλιο επιθυμούσε κυρίως να τονίσει την ανάγκη να βελτιωθούν οι συνθήκες για την ανάπτυξη αποτελεσματικών μέσων βασισμένων στην αγορά και άλλων οικονομικών μέσων, ιδίως με τον εντοπισμό των εμποδίων στη θέσπισή τους και με τον εντοπισμό συστημάτων επιδότησης που επηρεάζουν αρνητικά βιώσιμες πρακτικές, στην προοπτική της αναμόρφωσής τους. Επανέλαβε επίσης τη σημασία που έχει η εφαρμογή των εν λόγω μέσων στο κατάλληλο επίπεδο.

4. Εφαρμογή και τήρηση της νομοθεσίας (άρθρο 4)

Το Συμβούλιο ενίσχυσε τις προτεραιότητες που πρότεινε η Επιτροπή τονίζοντας ιδίως την ανάγκη βελτίωσης τόσο της ποιότητας όσο και την ανατροφοδοτική αξία των εκθέσεων για την εφαρμογή. Σημείωσε επίσης τη λειτουργία του δικτύου επιθεωρητών περιβάλλοντος.

Εξάλλου, ενώ αναγνώρισε την ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής του κοινού στην εφαρμογή και τήρηση της νομοθεσίας, παρατήρησε ότι η ανάγκη καλύτερης πρόσβασης στη δικαιοσύνη πρέπει να αξιολογηθεί προσεκτικά λαμβάνοντας υπόψη τις διάφορες νομικές παραδόσεις. Το Συμβούλιο θεώρησε επίσης ότι δεν ήρθε ακόμη η στιγμή να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των κυρώσεων για μη συμμόρφωση.

5. Ευαισθητοποίηση (άρθρο 5)

Το Συμβούλιο ενίσχυσε το στοιχείο αυτό κατά τρόπο ουσιαστικό, αναφέροντας ιδίως περαιτέρω προτεραιότητες σχετικά με την εκπαίδευση και κατάρτιση, την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μέλων, τη διευκόλυνση της ενημέρωσης των καταναλωτών για τις περιβαλλοντικές πτυχές των προϊόντων και την ενθάρρυνση των παρεχόντων χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες να λαμβάνουν υπόψη τις περιβαλλοντικές διαστάσεις.

6. Διεθνής συνεργασία (άρθρο 6)

Το Συμβούλιο ενίσχυσε το κεφάλαιο αυτό με την προσθήκη παραγράφου για την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας αναγνωρίζοντας έτσι το μεγαλύτερο ενδιαφέρον της περιοχής αυτής έπειτα από τις πρόσφατες προσχωρήσεις. Προσέθεσε επίσης ειδική μνεία στην ανάγκη ενεργού κοινοτικής συμμετοχής στις διεξαγόμενες διαπραγματεύσεις στα πλαίσια των συμβάσεων περί κλιματικών μεταβολών, βιολογικής ποικιλότητας και απερήμωσης και για την έγκριση διαδικασίας συναίνεσης μετά από ενημέρωση καθώς και στη συμμετοχή σε περιφερειακά όργανα στην Ευρώπη.

7. Βελτίωση της βάσης για την περιβαλλοντική πολιτική (άρθρο 7)

Το Συμβούλιο επέμεινε στην ανάγκη συνεργασίας με τους σχετικούς φορείς σε διεθνές επίπεδο και συντονισμού με τα κοινοτικά όργανα. Υπογράμμισε ιδιαίτερα το ρόλο του ευρωπαϊκού οργανισμού περιβάλλοντος στην παρακολούθηση των περιβαλλοντικών εξελίξεων και στην υποβολή σχετικών εκθέσεων, όπως ζητήθηκε και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

8. Προαγωγή τοπικών και περιφερειακών πρωτοβουλιών (άρθρο 10)

Το Συμβούλιο προσέθεσε ένα ακόμη θέμα στο οποίο θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή: η Κοινότητα θα πρέπει να ενθαρρύνει μέτρα που ευθυγραμμίζονται με τη σύμβαση για την καταπολέμηση της απερήμωσης.

9. Περιβαλλοντικά θέματα (άρθρο 11)

Σύμφωνα με τη γενική του προσέγγιση, το Συμβούλιο κατέβαλε προσπάθειες για τον εξορθολογισμό και τη διευκόλυνση της εφαρμογής των προτεινόμενων δράσεων. Ειδικότερα, τροποποίησε τις προτάσεις της Επιτροπής που είχαν ξεπεραστεί από τις εξελίξεις των οικείων τομέων.

Για παράδειγμα, το στοιχείο α) τροποποιήθηκε με βάση τις νεότερες εξελίξεις στην πολιτική κλιματικών μεταβολών, το στοιχείο στ) αντικατέστησε διάφορα χωριστά σημεία έπειτα από την πρόσφατη θέσπιση μιας συνολικής κοινοτικής πολιτικής για τη διαχείριση των αποβλήτων, το στοιχείο δ) περί κρίσιμων φορτίων επαναδιατυπώθηκε σε πιο πραγματιστική προοπτική, το στοιχείο ε) περί θορύβων περιορίστηκε κάπως σε σχέση με τη διατύπωση της Επιτροπής συνεκτιμώντας και την αρχή της επικουρικότητας και το στοιχείο θ) περί χημικών περιέλαβε συνολικότερα τα αντίστοιχα σημεία της πρότασης της Επιτροπής. Τέλος, προστέθηκε το στοιχείο κ) για να τονιστεί η ανάγκη σεβασμού των αναληφθεισών υποχρεώσεων στο πλαίσιο της προσχώρησης.

(1) ΕΕ αριθ. C 140 της 11. 5. 1996, σ. 5.

(2) ΕΕ αριθ. C 362 της 2. 12. 1996, σ. 112.

(3) ΕΕ αριθ. C 212 της 22. 7. 1996, σ. 1.

(4) ΕΕ αριθ. C 28 της 29. 1. 1997, σ. 18.

(5) ΕΕ αριθ. C 138 της 17. 5. 1993, σ. 1.