Ανακοίνωση η οποία καλεί όλα τα τρίτα μέρη να υποβάλουν παρατηρήσεις σχετικά με τα σχέδια ανακοίνωσης της Επιτροπής

(2003/C 243/04)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η Επιτροπή καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν παρατηρήσεις σχετικά με τα ακόλουθα κείμενα:

1. Σχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τη συνεργασία στο πλαίσιο του Δικτύου των Αρχών Ανταγωνισμού.

2. Σχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των δικαστηρίων των Κρατών Μελών της ΕΕ κατά την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 ΕΚ.

3. Σχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής περί χειρισμού των καταγγελιών από την Επιτροπή βάσει των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης ΕΚ.

4. Ανακοίνωση ανεπίσημης καθοδήγησης σχετικά με καινοφανή ζητήματα που ανακύπτουν κατά την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης ΕΚ σε μεμονωμένες περιπτώσεις (επιστολές καθοδήγησης).

5. Σχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής - Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης.

6. Σχέδιο ανακοίνωσης - κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της Συνθήκης.

Οι παρατηρήσεις πρέπει να σταλούν στην Επιτροπή το αργότερο εντός οκτώ εβδομάδων μετά την ημερομηνία της δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αποτελεί πάγια πρακτική της Επιτροπής η δημοσίευση των παρατηρήσεων που λαμβάνονται ως ανταπόκριση σε δημόσια διαβούλευση. Ωστόσο, μπορείτε να ζητήσετε να παραμείνουν οι παρατηρήσεις σας ή ένα μέρος τους, εμπιστευτικές. Σε αυτήν την περίπτωση παρακαλείστε να σημειώσετε ευκρινώς στην πρώτη σελίδα των παρατηρήσεών σας ότι θέλετε να μην δημοσιοποιηθούν. Πρέπει επίσης να στείλετε στην Επιτροπή μια μη εμπιστευτική εκδοχή των παρατηρήσεών σας, η οποία θα δημοσιευτεί. Μπορείτε να στείλετε τις παρατηρήσεις σας είτε με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, στη διεύθυνση:

COMP-MODERNISATION-PACKAGE@cec.eu.int

Είτε γραπτώς στη διεύθυνση: European Commission Directorate-General for Competition

Unit A 3 - European Competition Network

Modernisation packaget

B - 1049 Brussels.

Σχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τη συνεργασία στο πλαίσιο του δικτύου των αρχών ανταγωνισμού

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου (στο εξής: "ο κανονισμός του Συμβουλίου") καθιερώθηκε ένα σύστημα παράλληλων αρμοδιοτήτων βάσει του οποίου η Επιτροπή και οι αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών (στο εξής: "εθνικές αρχές ανταγωνισμού" ή "ΕΑΑ")(1) δύνανται να εφαρμόζουν τα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ. Από κοινού, οι ΕΑΑ και η Επιτροπή συναποτελούν ένα δίκτυο δημόσιων αρχών: ενεργούν προς χάριν του δημόσιου συμφέροντος και συνεργάζονται στενά με στόχο την προάσπιση του ανταγωνισμού. Το δίκτυο αυτό αποτελεί έναν μηχανισμό για διαβουλεύσεις και συνεργασία με σκοπό την εξασφάλιση της εφαρμογής της πολιτικής ανταγωνισμού της ΕΚ. Το δίκτυο παρέχει ένα πλαίσιο για τη συνεργασία των ευρωπαϊκών αρχών ανταγωνισμού σε περιπτώσεις εφαρμογής των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ και συνιστά τη βάση για τη διατήρηση μιας κοινής αντίληψης περί ανταγωνισμού στην Ευρώπη. Το δίκτυο καλείται "Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ανταγωνισμού" ("ΕΔΑ").

2. Η δομή των ΕΑΑ ποικίλλει από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Σε μερικά κράτη μέλη υπάρχει ένας ενιαίος φορέας ο οποίος διερευνά τις υποθέσεις και λαμβάνει τις πάσης φύσεως αποφάσεις. Σε άλλα κράτη μέλη, οι σχετικές αρμοδιότητες κατανέμονται μεταξύ δύο φορέων, εκ των οποίων ο ένας φέρει την ευθύνη για τη διερεύνηση των υποθέσεων, ενώ ο άλλος, που συχνά είναι πολυπρόσωπος, είναι επιφορτισμένος με την έκδοση απόφασης για την εκάστοτε υπόθεση. Τέλος, σε ορισμένα κράτη μέλη, οι αποφάσεις με τις οποίες επιβάλλεται απαγόρευση ή/και πρόστιμο είναι δυνατό να εκδοθούν μόνο από δικαστήριο· στην περίπτωση αυτή, η αρχή ανταγωνισμού ενεργεί ως εισαγγελέας ο οποίος θέτει την υπόθεση ενώπιον του δικαστηρίου. Με την επιφύλαξη της γενικής αρχής της αποτελεσματικότητας, το άρθρο 35 του κανονισμού του Συμβουλίου παρέχει στα κράτη μέλη την ευχέρεια να επιλέξουν τον φορέα ή τους φορείς που θα αναγορευθούν σε εθνικές αρχές ανταγωνισμού και να κατανείμουν τις σχετικές αρμοδιότητες μεταξύ τους. Σύμφωνα με τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου, τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να συγκροτήσουν ένα σύστημα επιβολής κυρώσεων που να επιτρέπει την επιβολή αποτελεσματικών, μη δυσανάλογων και αποτρεπτικών κυρώσεων για παραβιάσεις της κοινοτικής νομοθεσίας. Τα συστήματα επιβολής κυρώσεων ποικίλλουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, αλλά κάθε κράτος μέλος έχει αναγνωρίσει, ως βάση συνεργασίας, τους κανόνες που διέπουν τα συστήματα των άλλων κρατών μελών(2).

3. Το δίκτυο που συγκροτούν οι αρχές ανταγωνισμού καλείται να μεριμνήσει τόσο για τον αποτελεσματικό καταμερισμό εργασίας όσο και για την ουσιαστική και συνεπή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού. Στον κανονισμό του Συμβουλίου καθώς και στην κοινή δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ανταγωνισμού καθορίζονται οι βασικές αρχές που διέπουν τη λειτουργία του Δικτύου. Στην παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζονται τα λεπτομερή χαρακτηριστικά του συστήματος.

4. Οι διαβουλεύσεις και ανταλλαγές στο πλαίσιο του Δικτύου πραγματοποιούνται αυστηρά μεταξύ των κρατικών αρχών που φέρουν την ευθύνη για την επιβολή του νόμου και δεν αλλοιώνουν τα τυχόν δικαιώματα ή τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το κοινοτικό ή το εθνικό δίκαιο για τις εταιρείες. Κάθε αρχή ανταγωνισμού διατηρεί ακέραια την ευθύνη για τη διασφάλιση της προσήκουσας διεκπεραίωσης των υποθέσεων με τις οποίες ασχολείται.

II. ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

A. Αρχές κατανομής

5. Ο κανονισμός του Συμβουλίου στηρίζεται σε ένα σύστημα παράλληλων αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο του οποίου όλες οι αρχές ανταγωνισμού έχουν την εξουσία να εφαρμόζουν τα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ και φέρουν την ευθύνη για έναν αποτελεσματικό καταμερισμό εργασίας προκειμένου για τις υποθέσεις εκείνες για τις οποίες κρίνεται αναγκαία η διεξαγωγή έρευνας. Συγχρόνως, κάθε μέλος του Δικτύου διατηρεί πλήρη ελευθερία να αποφασίζει κατά τη διακριτική του ευχέρεια κατά πόσον θα διεξαγάγει ή όχι έρευνα για την εκάστοτε υπόθεση. Βάσει αυτού του συστήματος παράλληλων αρμοδιοτήτων, οι υποθέσεις διεκπεραιώνονται:

- από μία και μόνο ΕΑΑ, ενδεχομένως με τη συνδρομή των ΕΑΑ άλλων κρατών μελών· ή

- από περισσότερες ΕΑΑ οι οποίες δρουν εκ παραλλήλου· ή

- από την Επιτροπή.

6. Στις πλείστες περιπτώσεις, η αρχή που λαμβάνει μία καταγγελία ή κινεί αυτεπαγγέλτως διαδικασία παραμένει αρμόδια για τη διεκπεραίωση της υπόθεσης. Η παραπομπή μιας υπόθεσης σε άλλη αρχή είναι δυνατή μόνο στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας (βλ. την παράγραφο 18) σε περίπτωση κατά την οποία είτε η πρώτη αρχή θεωρεί ότι είναι ακατάλληλη για να επιληφθεί της υπόθεσης είτε κάποια άλλη αρχή θεωρεί ότι η ίδια είναι ομοίως κατάλληλη για να επιληφθεί της υπόθεσης (βλ. τα σημεία 8 έως 15 κατωτέρω).

7. Οσάκις διαπιστώνεται ότι είναι αναγκαία η παραπομπή μιας υπόθεσης σε άλλη αρχή προς χάριν της ουσιαστικής προστασίας του ανταγωνισμού και του συμφέροντος της Κοινότητας, τα μέλη του Δικτύου καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ούτως ώστε οι υποθέσεις να παραπέμπονται σε μία και μόνο κατάλληλη αρχή ανταγωνισμού όσο το δυνατόν συχνότερα(3). Σε κάθε περίπτωση, η παραπομπή πρέπει να αποτελεί μία σύντομη και αποτελεσματική διαδικασία και να μη δημιουργεί προσκόμματα στις έρευνες που ενδεχομένως βρίσκονται σε εξέλιξη.

8. Μία αρχή μπορεί να θεωρηθεί κατάλληλη για να επιληφθεί δεδομένης υπόθεσης εάν συντρέχουν οι ακόλουθες τρεις σωρευτικές προϋποθέσεις:

1. η συμφωνία ή πρακτική έχει σημαντικές άμεσες, πραγματικές ή προβλέψιμες, συνέπειες για τον ανταγωνισμό εντός των ορίων της επικράτειας της αρχής, εφαρμόζεται στο εσωτερικό της επικράτειας ή προέρχεται από αυτήν·

2. η αρχή είναι ικανή να θέσει τέλος αποτελεσματικά στην όλη παράβαση, δηλαδή, αφενός, μπορεί να εκδώσει διαταγή παύσης και παράλειψης το αποτέλεσμα της οποίας να αρκεί για τον τερματισμό της παράβασης και, αφετέρου, έχει την εξουσία, οσάκις ενδείκνυται, να επιβάλει την κατάλληλη κύρωση εξαιτίας της παράβασης·

3. η αρχή είναι σε θέση να συγκεντρώσει, ενδεχομένως με τη συνδρομή άλλων αρχών, τα αποδεικτικά στοιχεία που χρειάζονται προκειμένου να αποδειχθεί η παράβαση.

9. Από τις παραπάνω προϋποθέσεις συνάγεται ότι πρέπει να υπάρχει ουσιώδης συνάφεια μεταξύ της παράβασης και του εδάφους ενός κράτους μέλους για να είναι δυνατό να θεωρηθεί κατάλληλη να επιληφθεί η αρχή ανταγωνισμού του εν λόγω κράτους μέλους. Είναι λογικό να υποτεθεί ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι αρχές εκείνων των κρατών μελών όπου ο ανταγωνισμός επηρεάζεται σημαντικά από μία παράβαση είναι κατάλληλες να επιληφθούν αυτής, υπό τον όρο ότι είναι πράγματι ικανές να θέσουν τέλος αποτελεσματικά στην παράβαση, ενεργώντας είτε μόνες είτε εκ παραλλήλου με άλλες αρχές, εκτός αν η Επιτροπή είναι περισσότερο ενδεδειγμένη για την ανάληψη δράσης (βλ. τις παραγράφους 14 και 15 κατωτέρω).

10. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι μία μόνο ΕΑΑ είναι κατάλληλη για να ασχοληθεί με συμφωνίες ή πρακτικές που έχουν σημαντικές συνέπειες για τον ανταγωνισμό, όταν οι συνέπειες αυτές εκδηλώνονται κυρίως εντός των ορίων της επικράτειάς της.

Παράδειγμα 1: Επιχειρήσεις που εδρεύουν στο κράτος μέλος A εμπλέκονται σε καρτέλ με σκοπό τον καθορισμό των τιμών ορισμένων προϊόντων που πωλούνται κυρίως στο κράτος μέλος A.

Κατάλληλη για να επιληφθεί της υπόθεσης είναι η ΕΑΑ του κράτους μέλους A.

11. Εξάλλου, η ανάληψη ενιαίας δράσης από μία ΕΑΑ είναι επίσης πιθανό να ενδείκνυται όταν, καίτοι περισσότερες ΕΑΑ μπορούν να θεωρηθούν ως κατάλληλες, η ανάληψη δράσης από μία και μόνο ΕΑΑ αρκεί για τον τερματισμό της παράβασης στο σύνολό της.

Παράδειγμα 2: Δύο επιχειρήσεις έχουν συστήσει κοινή επιχείρηση στο κράτος μέλος Α. Η κοινή επιχείρηση παρέχει υπηρεσίες στα κράτη μέλη Α και Β και προκαλεί πρόβλημα από την άποψη του ανταγωνισμού. Κρίνεται ότι μία διαταγή παύσης και παράλειψης είναι αρκετή για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κατάστασης, διότι είναι ικανή να θέσει τέλος στην παράβαση συνολικά. Τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία βρίσκονται κατά κύριο λόγο στα γραφεία της κοινής επιχείρησης στο κράτος μέλος A.

Οι ΕΑΑ των κρατών μελών A και B είναι αμφότερες κατάλληλες να επιληφθούν της υπόθεσης, πλην όμως η ανάληψη ενιαίας δράσης από την ΕΑΑ του κράτους μέλους Α θα ήταν αρκετή και πιο αποτελεσματική από την ανάληψη ενιαίας δράσης από την ΕΑΑ του κράτους μέλους B, αλλά και από την εκ παραλλήλου ανάληψη δράσης από τις ΕΑΑ αμφοτέρων των κρατών μελών.

12. Η εκ παραλλήλου ανάληψη δράσης από δύο ή τρεις ΕΑΑ ενδείκνυται ενδεχομένως όταν μία συμφωνία ή πρακτική παράγει σημαντικές συνέπειες για τον ανταγωνισμό οι οποίες εκδηλώνονται κυρίως στην επικράτεια εκάστης ΕΑΑ, ενώ η ανάληψη δράσης από μία και μόνο ΕΑΑ δεν θα αρκούσε προκειμένου να τεθεί τέλος στην παράβαση συνολικά ή/και για να επιβληθεί η δέουσα κύρωση.

Παράδειγμα 3: Δύο επιχειρήσεις συνάπτουν συμφωνία επιμερισμού της αγοράς η οποία προβλέπει ότι η δραστηριότητα της εταιρείας που εδρεύει στο κράτος μέλος A περιορίζεται υποχρεωτικά στο εν λόγω κράτος μέλος και ότι η δραστηριότητα της εταιρείας που εδρεύει στο κράτος μέλος Β περιορίζεται υποχρεωτικά στο εν λόγω κράτος μέλος.

Οι ΕΑΑ των κρατών μελών A και B είναι κατάλληλες για να επιληφθούν εκ παραλλήλου με την υπόθεση, έκαστη ενεργούσα για τη δική της επικράτεια.

13. Οι αρχές οι οποίες αναλαμβάνουν δράση εκ παραλλήλου για δεδομένη υπόθεση ενδέχεται να θεωρήσουν χρήσιμο να ξεχωρίσουν μεταξύ τους μία αρχή και να της αναθέσουν ηγετικό ρόλο σχετικά. Ακόμη, μπορούν να συμφωνήσουν να εκχωρήσουν στην πρωτοστατούσα αυτή αρχή ορισμένα καθήκοντα, όπως είναι, επί παραδείγματι, ο συντονισμός των μέτρων έρευνας και η ενημέρωση των εμπλεκομένων μερών.

14. Η Επιτροπή ενδείκνυται όλως ιδιαιτέρως όταν μία ή περισσότερες συμφωνίες ή πρακτικές, περιλαμβανομένων των δικτύων παρόμοιων συμφωνιών ή πρακτικών, παράγουν συνέπειες για τον ανταγωνισμό σε περισσότερα από τρία κράτη μέλη (διασυνοριακές αγορές οι οποίες εκτείνονται σε περισσότερα από τρία κράτη μέλη ή περισσότερες εθνικές αγορές).

Παράδειγμα 4: Δύο επιχειρήσεις συμφωνούν να επιμερίσουν τις αγορές ή να καθορίζουν τις τιμές σε ολόκληρο το έδαφος της Κοινότητας. Κατάλληλη για να επιληφθεί της υπόθεσης είναι η Επιτροπή.

Παράδειγμα 5: Μία επιχείρηση η οποία κατέχει δεσπόζουσα θέση σε τέσσερις διαφορετικές εθνικές αγορές κάνει κατάχρηση της θέσης της αυτής μέσω της επιβολής εκπτώσεων πιστής πελατειακής σχέσης στους διανομείς της στο σύνολο των υπόψη αγορών. Κατάλληλη για να επιληφθεί της υπόθεσης είναι η Επιτροπή. Η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να ασχοληθεί με μία εθνική αγορά, ούτως ώστε να δημιουργήσει μία "προεξάρχουσα" υπόθεση, ενώ οι υπόλοιπες εθνικές αγορές θα μπορούσαν να εξετασθούν από τις αντίστοιχες ΕΑΑ, ιδίως εάν κάθε εθνική αγορά απαιτεί αυτοτελή αξιολόγηση.

15. Η Επιτροπή πρέπει επίσης να θεωρείται ιδιαιτέρως κατάλληλη οσάκις το συμφέρον της Κοινότητας επιβάλλει την έκδοση κοινοτικής απόφασης με στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη της κοινοτικής πολιτικής ανταγωνισμού ή τη διασφάλιση της ουσιαστικής επιβολής της ή σε περίπτωση που δεδομένη υπόθεση συνδέεται στενά με άλλες κοινοτικές διατάξεις οι οποίες εφαρμόζονται με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα από την Επιτροπή ή για τις οποίες η Επιτροπή είναι αποκλειστικώς αρμόδια.

B. Μηχανισμοί συνεργασίας με σκοπό την κατανομή των υποθέσεων και την παροχή συνδρομής

1. Παροχή πληροφοριών κατά την έναρξη των διαδικασιών (άρθρο 11 παράγραφος 3)

16. Προκειμένου να ανιχνεύονται οι πολλαπλές διαδικασίες και να διασφαλισθεί ότι οι υποθέσεις θα εξετάζονται από μία κατάλληλη προς τούτο αρχή ανταγωνισμού, τα μέλη του Δικτύου πρέπει να ενημερώνονται σε πρώιμο στάδιο σχετικά με τις υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον των διαφόρων αρχών ανταγωνισμού. Εάν μία υπόθεση πρόκειται να παραπεμφθεί από μία αρχή σε άλλη, τα συμφέροντα τόσο του Δικτύου όσο και των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων εξυπηρετούνται όντως καλύτερα με την ταχεία πραγματοποίηση της παραπομπής.

17. Ο κανονισμός του Συμβουλίου προβλέπει τη θέσπιση μηχανισμού για την αλληλοενημέρωση των αρχών ανταγωνισμού, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική και ταχεία ανακατανομή των υποθέσεων. Στο άρθρο 11 παράγραφος 3 του κανονισμού προβλέπεται υποχρέωση ενημέρωσης της Επιτροπής από τις ΕΑΑ πριν ή άνευ χρονοτριβής μετά την έναρξη του πρώτου τυπικού μέτρου έρευνας. Ορίζει επίσης ότι η ενημέρωση μπορεί να παρασχεθεί και σε άλλες ΕΑΑ(4). Το σκεπτικό του άρθρου 11 παράγραφος 3 είναι να μπορεί το Δίκτυο να ανιχνεύει τις πολλαπλές διαδικασίες και να διευθετεί το ζήτημα της τυχόν παραπομπής των υποθέσεων από τη μία αρχή στην άλλη αφ' ης στιγμής μία αρχή αρχίζει να διερευνά την εκάστοτε υπόθεση. Επομένως, είναι σκόπιμη η παροχή πληροφοριών πριν ή αμέσως μετά την πραγματοποίηση οποιασδήποτε ενέργειας παρόμοιας με τα μέτρα έρευνας που νομιμοποιείται να λαμβάνει η Επιτροπή βάσει των άρθρων 18 έως 21 του κανονισμού του Συμβουλίου. Η υποχρέωση ενημέρωσης της Επιτροπής ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις εφαρμογής του άρθρου 81 ή του άρθρου 82 της συνθήκης ΕΚ. Η Επιτροπή υπέχει αντίστοιχη υποχρέωση σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού.

18. Όταν ανακύπτει ζήτημα παραπομπής μιας υπόθεσης από τη μία αρχή στην άλλη, το ζήτημα πρέπει να διευθετείται χωρίς καθυστέρηση, κατά κανόνα εντός δύο μηνών από την ημερομηνία της πρώτης αποστολής πληροφοριών στο Δίκτυο δυνάμει του άρθρου 11 παράγραφος 2 ή 3. Κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα, οι αρχές ανταγωνισμού καταβάλλουν προσπάθεια για τη επίτευξη συμφωνίας σχετικά με την τυχόν παραπομπή, καθώς επίσης, ανάλογα με την περίπτωση, σχετικά με τις ρυθμίσεις που θα διέπουν την εκ παραλλήλου ανάληψη δράσης.

19. Κατά κανόνα, η αρχή ή οι αρχές ανταγωνισμού που ασχολούνται με μία υπόθεση κατά το πέρας της προθεσμίας παραπομπής πρέπει να εξακολουθήσουν να ασχολούνται με αυτήν μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Η παραπομπή μιας υπόθεσης μετά την αρχική δίμηνη προθεσμία ανάθεσης πρέπει κανονικά να γίνεται μόνον εφόσον έχει υπάρξει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ουσιώδης μεταβολή των πραγματικών περιστατικών που είναι γνωστά για την υπόθεση.

2. Αναστολή ή περάτωση της διαδικασίας (άρθρο 13)

20. Όταν η ίδια συμφωνία ή πρακτική υποβάλλεται σε περισσότερες αρχές ανταγωνισμού, είτε επειδή αυτές έλαβαν καταγγελία είτε επειδή κίνησαν διαδικασία αυτεπαγγέλτως, το άρθρο 13 του κανονισμού του Συμβουλίου προβλέπει τη νομική βάση για την αναστολή της διαδικασίας ή την απόρριψη της καταγγελίας με το σκεπτικό ότι με την υπόθεση ασχολείται ήδη ή έχει ασχοληθεί κατά το παρελθόν κάποια άλλη αρχή. Η φράση "ασχολείται με την υπόθεση", η οποία περιλαμβάνεται στη διατύπωση του άρθρου 13, δεν σημαίνει απλώς ότι έχει υποβληθεί καταγγελία σε κάποια άλλη αρχή. Σημαίνει ότι η άλλη αρχή διεξάγει ήδη ή έχει διεξαγάγει κατά το παρελθόν έρευνα σχετικά με την υπόθεση για ίδιον λογαριασμό.

21. Το άρθρο 13 είναι εφαρμοστέο όταν κάποια άλλη αρχή έχει ασχοληθεί ή προβλέπει να ασχοληθεί με το ζήτημα ανταγωνισμού το οποίο έχει εγείρει ο καταγγέλλων, έστω και αν η εν λόγω αρχή έχει ενεργήσει ή ενεργεί επί τη βάσει καταγγελίας που έχει υποβληθεί από διαφορετικό καταγγέλλοντα ή συνεπεία αυτεπάγγελτης διαδικασίας. Τούτο σημαίνει ότι είναι δυνατή η επίκληση του άρθρου 13 όταν η επίμαχη συμφωνία ή πρακτική αφορά την ίδια παράβαση ή τις ίδιες παραβάσεις στις ίδιες γεωγραφικές αγορές αναφοράς και αγορές προϊόντος.

22. Κάθε ΕΑΑ δύναται να αναστείλει ή να περατώσει διαδικασία η οποία εκκρεμεί ενώπιόν της, αλλά δεν είναι υποχρεωμένη να το πράξει. Το άρθρο 13 αφήνει ορισμένα περιθώρια για την εκτίμηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε ατομικής περίπτωσης. Η ευελιξία αυτή έχει μεγάλη σημασία: εάν δεδομένη καταγγελία απερρίφθη από μια αρχή έπειτα από διερεύνηση της ουσίας της υπόθεσης, τότε μια άλλη αρχή είναι πιθανό να μην επιθυμεί να εξετάσει εκ νέου την υπόθεση. Από την άλλη πλευρά, εάν μια καταγγελία έχει απορριφθεί γι' άλλους λόγους (π.χ. η αρχή δεν μπόρεσε να συλλέξει τα αποδεικτικά στοιχεία που ήταν αναγκαία για να αποδειχθεί η παράβαση), ενδέχεται κάποια άλλη αρχή να επιθυμεί να διεξαγάγει η ίδια έρευνα και να επιληφθεί της υπόθεσης. Η ευελιξία αυτή αντανακλάται επίσης, προκειμένου για τις εκκρεμούσες υποθέσεις, στην ευχέρεια κάθε ΕΑΑ να επιλέξει μεταξύ της περάτωσης και της αναστολής της ενώπιόν της διαδικασίας. Μία αρχή ενδέχεται να είναι απρόθυμη να προβεί στην περάτωση δεδομένης υπόθεσης προτού καταστεί σαφής η έκβαση διαδικασίας που διεξάγεται από άλλη αρχή. Η δυνατότητα αναστολής της διαδικασίας επιτρέπει σε μια αρχή να διατηρήσει τη δυνατότητα λήψης απόφασης σε μεταγενέστερη χρονική στιγμή σχετικά με το κατά πόσον θα προβεί ή όχι στην περάτωση της διαδικασίας. Η ευελιξία αυτή διευκολύνει επιπλέον τη συνεπή εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας.

23. Όταν μια αρχή περατώνει ή αναστέλλει μια διαδικασία επειδή κάποια άλλη αρχή ασχολείται με την ίδια υπόθεση, δύναται να διαβιβάσει τα στοιχεία που έχει προσκομίσει ο καταγγέλλων στην αρχή η οποία πρόκειται να επιληφθεί της υπόθεσης δυνάμει του άρθρου 12 του κανονισμού του Συμβουλίου.

24. Το άρθρο 13 είναι επίσης δυνατό να εφαρμοσθεί σε ένα σκέλος δεδομένης καταγγελίας ή σε ένα μέρος της εκάστοτε διαδικασίας. Ειδικότερα, ενίοτε μόνο ένα σκέλος μίας καταγγελίας ή μέρος αυτεπάγγελτης διαδικασίας παρουσιάζει αλληλοεπικάλυψη σε σχέση με υπόθεση που έχει εξετασθεί κατά το παρελθόν ή εξετάζεται ήδη από κάποια άλλη αρχή ανταγωνισμού. Στην περίπτωση αυτή, η αρχή ανταγωνισμού στην οποία υποβάλλεται η καταγγελία δικαιούται να απορρίψει ένα σκέλος της κατ' εφαρμογή του άρθρου 13 και να εξετάσει τα υπόλοιπα σκέλη της καταγγελίας με τον τρόπο που αρμόζει. Η ίδια αρχή ισχύει και για την περάτωση της διαδικασίας.

25. Το άρθρο 13 δεν αποτελεί τη μοναδική νομική βάση για την αναστολή ή περάτωση αυτεπάγγελτης διαδικασίας ή για την απόρριψη καταγγελιών. Κάθε ΕΑΑ μπορεί επίσης να προβεί στις εν λόγω ενέργειες με βάση τις διαδικαστικές διατάξεις της εθνικής της νομοθεσίας. Εξάλλου, η Επιτροπή δύναται και αυτή να απορρίψει μια καταγγελία λόγω ελλείψεως κοινοτικού συμφέροντος ή για άλλους λόγους που σχετίζονται με τη φύση της καταγγελίας(5).

3. Ανταλλαγή και χρήση πληροφοριών εμπιστευτικού χαρακτήρα (άρθρο 12)

26. Ένα καίριο στοιχείο της λειτουργίας του Δικτύου είναι η εξουσία όλων των αρχών ανταγωνισμού να ανταλλάσσουν και να χρησιμοποιούν πληροφορίες (περιλαμβανομένων των εγγράφων, των δηλώσεων και των ψηφιακών πληροφοριών) οι οποίες έχουν συλλεγεί από τις ίδιες ενόψει της εφαρμογής του άρθρου 81 ή του άρθρου 82 της συνθήκης ΕΚ. Η εξουσία αυτή αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την αποτελεσματική και αποδοτική κατανομή και διεκπεραίωση των υποθέσεων.

27. Το άρθρο 12 του κανονισμού του Συμβουλίου ορίζει ότι, προκειμένου για την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή και οι αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών έχουν την εξουσία να ανταλλάσσουν μεταξύ τους και να χρησιμοποιούν ως αποδεικτικό μέσο οποιοδήποτε πραγματικό ή νομικό στοιχείο, περιλαμβανομένων των πληροφοριών εμπιστευτικού χαρακτήρα. Τούτο σημαίνει ότι η ανταλλαγή πληροφοριών δεν είναι δυνατή μόνο μεταξύ μιας ΕΑΑ και της Επιτροπής, αλλά και μεταξύ των διαφόρων ΕΑΑ. Το άρθρο 12 κατισχύει των τυχόν αντίθετων νομοθετικών διατάξεων των κρατών μελών.

28. Για τις ανταλλαγές πληροφοριών προβλέπονται, ωστόσο, ορισμένες ασφαλιστικές δικλίδες για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες.

α) Κατά πρώτον, το άρθρο 28 ορίζει ότι "η Επιτροπή και οι αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών, οι υπάλληλοί τους και το λοιπό προσωπικό τους [...] οφείλουν να μην δημοσιοποιούν τα στοιχεία που συγκεντρώνουν ή ανταλλάσσουν κατ' εφαρμογή του" κανονισμού του Συμβουλίου και τα οποία, "ως εκ της φύσεώς τους, καλύπτονται από την υποχρέωση του επαγγελματικού απόρρητου". Παρόλα αυτά, το νόμιμο συμφέρον των επιχειρήσεων όσον αφορά την προστασία των επιχειρηματικών τους απορρήτων δεν επιτρέπεται να θίγει την κοινολόγηση πληροφοριών οι οποίες είναι απαραίτητες για την απόδειξη παραβιάσεων των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ [βλ. το άρθρο 27 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003]. Ο όρος "επαγγελματικό απόρρητο", που χρησιμοποιείται στο άρθρο 28 του κανονισμού του Συμβουλίου, είναι έννοια του κοινοτικού δικαίου και καλύπτει, ιδίως, τα επιχειρηματικά απόρρητα και τα λοιπά πληροφοριακά στοιχεία εμπιστευτικού χαρακτήρα. Με τον τρόπο αυτό θα θεσπισθεί ένα κοινό ελάχιστο επίπεδο προστασίας σε ολόκληρη την Κοινότητα.

β) Η δεύτερη ασφαλιστική δικλίδα που παρέχεται στις επιχειρήσεις σχετίζεται με τη χρήση πληροφοριών οι οποίες έχουν ανταλλαγεί στο εσωτερικό του Δικτύου. Σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 2, οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται κατ' αυτόν τον τρόπο μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά μέσα μόνο προκειμένου για την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ και για το αντικείμενο για το οποίο συνελέγησαν(6). Σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 2, οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται είναι επίσης δυνατόν να χρησιμοποιηθούν για την εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας ανταγωνισμού εκ παραλλήλου στην ίδια υπόθεση. Τούτο είναι, ωστόσο, δυνατό μόνον εφόσον η εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας δεν οδηγεί σε διαφορετικό αποτέλεσμα όσον αφορά τη διαπίστωση παράβασης σε σχέση με αυτό που προκύπτει σύμφωνα με τα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ.

γ) Η τρίτη ασφαλιστική δικλίδα που παρέχεται με τον κανονισμό του Συμβουλίου σχετίζεται με τις κυρώσεις που επιβάλλονται κατά φυσικών προσώπων επί τη βάσει πληροφοριών που ανταλλάσσονται σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1/2003 προβλέπει μόνο κυρώσεις κατά επιχειρήσεων για παραβιάσεις των άρθρων 81 και 82. Ορισμένες εθνικές νομοθεσίες προβλέπουν επίσης την επιβολή κυρώσεων επί φυσικών προσώπων σε συνάφεια με παραβιάσεις των άρθρων 81 και 82. Κατά κανόνα, τα δικαιώματα υπεράσπισης των ατόμων παρέχουν πιο εκτεταμένη προστασία (π.χ. ένα άτομο έχει το δικαίωμα να παραμείνει σιωπηλό, ενώ στις επιχειρήσεις μπορεί να αναγνωρίζεται απλώς το δικαίωμα να αρνηθούν να απαντήσουν σε ερωτήσεις που θα ισοδυναμούσαν με την παραδοχή της διάπραξης παραβίασης(7)). Με το άρθρο 12 παράγραφος 3 διασφαλίζεται ότι οι πληροφορίες που προέρχονται από επιχειρήσεις δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά τρόπο που να καταστρατηγεί την υψηλότερη προστασία η οποία προβλέπεται για τα άτομα. Η συγκεκριμένη διάταξη ορίζει ότι οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται δυνάμει του κανονισμού δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποδείξεις για την επιβολή κυρώσεων σε φυσικά πρόσωπα εφόσον η διαβιβάζουσα και η παραλαμβάνουσα αρχή δεν έχουν την εξουσία να επιβάλλουν κυρώσεις αναλόγου είδους σε φυσικά πρόσωπα, εκτός αν τα δικαιώματα του εκάστοτε προσώπου έχουν γίνει σεβαστά από τη διαβιβάζουσα αρχή σε βαθμό ίδιο με τον βαθμό κατοχύρωσής τους από την παραλαμβάνουσα αρχή όσον αφορά τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων. Ο χαρακτηρισμός των κυρώσεων από την εθνική νομοθεσία (κύρωση με "διοικητικό" ή "ποινικό" χαρακτήρα), δεν έχει σημασία στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 12 παράγραφος 3. Με τον κανονισμό επιχειρείται να γίνει διάκριση μεταξύ των κυρώσεων που συνεπάγονται στέρηση της ελευθερίας και των άλλων μορφών κυρώσεων, όπως είναι τα πρόστιμα που επιβάλλονται σε φυσικά πρόσωπα και οι λοιπές προσωποπαγείς κυρώσεις. Εάν η έννομη τάξη τόσο της διαβιβάζουσας αρχής όσο και της παραλαμβάνουσας αρχής προβλέπουν κυρώσεις του ίδιου είδους (π.χ. και στα δύο κράτη μέλη είναι δυνατό να επιβληθεί πρόστιμο σε μέλος του προσωπικού επιχείρησης που ενέχεται σε παραβίαση του άρθρου 81 ή του άρθρου 82), τα στοιχεία που ανταλλάσσονται δυνάμει του άρθρου 12 είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν από την παραλαμβάνουσα αρχή. Στην περίπτωση αυτή, οι διαδικαστικές εγγυήσεις των δύο εννόμων τάξεων θεωρούνται ισοδύναμες. Εάν, αντιθέτως, οι κυρώσεις τις οποίες προβλέπουν οι δύο έννομες τάξεις διαφέρουν ως προς το είδος τους, τότε η χρήση των στοιχείων αυτών επιτρέπεται μόνον εφόσον έχει τηρηθεί ο ίδιος βαθμός προστασίας των δικαιωμάτων του εκάστοτε φυσικού προσώπου στην εν λόγω υπόθεση [βλ. το άρθρο 12 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003]. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, ωστόσο, η επιβολή στερητικών της ελευθερίας κυρώσεων είναι δυνατή μόνον εφόσον τόσο η διαβιβάζουσα όσο και η παραλαμβάνουσα αρχή έχουν την εξουσία να επιβάλλουν κυρώσεις αυτής της μορφής.

4. Έρευνες (άρθρο 22)

29. Στον κανονισμό του Συμβουλίου προβλέπεται η ευχέρεια κάθε ΕΑΑ να ζητά τη συνδρομή κάποιας άλλης ΕΑΑ, προκειμένου να συγκεντρωθούν ορισμένα στοιχεία για λογαριασμό της. Μία ΕΑΑ μπορεί να ζητήσει από κάποια άλλη ΕΑΑ να προβεί για λογαριασμό της στη λήψη μέτρων με σκοπό την εξακρίβωση πραγματικών περιστατικών. Σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού του Συμβουλίου, η συνδράμουσα ΕΑΑ έχει την εξουσία να διαβιβάσει τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει στην ΕΑΑ που τα έχει ζητήσει. Οποιαδήποτε ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των ΕΑΑ και η χρήση τους ως αποδεικτικών μέσων από την ΕΑΑ που τις έχει ζητήσει πρέπει υποχρεωτικά να γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του κανονισμού. Όταν μία ΕΑΑ ενεργεί για λογαριασμό κάποιας άλλης ΕΑΑ, εφαρμόζει τους δικούς της διαδικαστικούς κανόνες και κάνει χρήση των εξουσιών έρευνας που αναγνωρίζονται σε αυτήν την ίδια.

30. Βάσει του άρθρου 22 παράγραφος 2, η Επιτροπή μπορεί να ζητά από τις ΕΑΑ να διενεργήσουν ελέγχους για λογαριασμό της. Η Επιτροπή έχει την ευχέρεια είτε να εκδώσει απόφαση κατ' εφαρμογή του άρθρου 20 παράγραφος 4 είτε απλώς να απευθύνει αίτηση στην οικεία ΕΑΑ. Οι υπάλληλοι της Επιτροπής μπορούν να συνδράμουν το προσωπικό της ΕΑΑ κατά τη διενέργεια του ελέγχου.

Γ. Θέση των επιχειρήσεων

1. Γενικές παρατηρήσεις

31. Όλα τα μέλη του Δικτύου καταβάλλουν προσπάθεια έτσι ώστε η διαδικασία ανάθεσης των υποθέσεων να είναι ταχεία και αποτελεσματική. Επειδή ο κανονισμός του Συμβουλίου έχει δημιουργήσει ένα σύστημα παράλληλων αρμοδιοτήτων, η κατανομή των υποθέσεων μεταξύ των μελών του Δικτύου συνιστά απλό καταμερισμό εργασίας βάσει του οποίου ορισμένες αρχές απέχουν από την ανάληψη δράσης. Επομένως, η κατανομή των υποθέσεων δεν συνεπάγεται τη σύσταση ατομικών δικαιωμάτων για τις επιχειρήσεις που εμπλέκονται σε μια παράβαση ή επηρεάζονται από αυτήν, οι οποίες δεν μπορούν συνεπώς να αξιώσουν την εξέταση της εκάστοτε υπόθεσης από μία συγκεκριμένη αρχή.

32. Εάν μία υπόθεση παραπεμφθεί από μία αρχή ανταγωνισμού σε άλλη, τούτο συμβαίνει επειδή η εφαρμογή των κριτηρίων ανάθεσης που περιγράφονται παραπάνω οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η δεύτερη αρχή είναι κατάλληλη για να επιληφθεί της υπόθεσης, είτε μόνη της είτε εκ παραλλήλου με άλλη αρχή. Η αρχή ανταγωνισμού προς την οποία παραπέμπεται δεδομένη υπόθεση θα ήταν σε θέση, ούτως ή άλλως, να κινήσει αυτεπάγγελτη διαδικασία σε σχέση με την υποτιθέμενη παράβαση.

33. Εξάλλου, όλες οι αρχές ανταγωνισμού εφαρμόζουν την κοινοτική νομοθεσία ανταγωνισμού, ενώ ο κανονισμός του Συμβουλίου προβλέπει μηχανισμούς για τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής των σχετικών κανόνων.

34. Οσάκις μία υπόθεση παραπέμπεται από μία αρχή σε άλλη στο εσωτερικό του Δικτύου, οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις και ο καταγγέλλων ή οι καταγγέλλοντες ενημερώνονται σχετικά το συντομότερο δυνατό από τις οικείες αρχές ανταγωνισμού.

2. Θέση των καταγγελλόντων

35. Σε περίπτωση που υποβληθεί στην Επιτροπή καταγγελία δυνάμει του άρθρου 7 του κανονισμού του Συμβουλίου και η Επιτροπή δεν διεξαγάγει έρευνα για την καταγγελία ή δεν απαγορεύσει την καταγγελλόμενη συμφωνία ή πρακτική, ο καταγγέλλων έχει το δικαίωμα να ζητήσει την έκδοση απόφασης με την οποία να απορρίπτεται η καταγγελία του με την επιφύλαξη του άρθρου 7 παράγραφος 3 του κανονισμού εφαρμογής της Επιτροπής(8). Τα δικαιώματα των καταγγελλόντων που υποβάλλουν καταγγελία σε συγκεκριμένη ΕΑΑ διέπονται από την εφαρμοστέα εθνική νομοθεσία.

36. Επιπλέον, το άρθρο 13 του κανονισμού του Συμβουλίου προβλέπει ότι όλες οι ΕΑΑ έχουν τη δυνατότητα να αναστείλουν την εξέταση μιας καταγγελίας ή να την απορρίψουν με το σκεπτικό ότι με την ίδια υπόθεση ασχολείται ήδη ή έχει ασχοληθεί κατά το παρελθόν κάποια άλλη αρχή ανταγωνισμού. Η ίδια διάταξη παρέχει επίσης στην Επιτροπή την εξουσία να απορρίπτει μία καταγγελία για τον λόγο ότι η αρχή ανταγωνισμού ενός κράτους μέλους ασχολείται ήδη ή έχει ασχοληθεί κατά το παρελθόν με την ίδια υπόθεση. Σύμφωνα με το άρθρο 12, επιτρέπεται η διαβίβαση πληροφοριών μεταξύ αρχών ανταγωνισμού στο εσωτερικού του Δικτύου, υπό τον όρο της τήρησης των εγγυήσεων που προβλέπονται στο ίδιο άρθρο (βλ. την παράγραφο 28).

3. Θέση των αιτούντων που επικαλούνται το ευεργέτημα καθεστώτος επιεικείας

37. Η Επιτροπή θεωρεί(9) ότι το συμφέρον της Κοινότητας εξυπηρετείται με την παροχή ευνοϊκής μεταχείρισης σε επιχειρήσεις οι οποίες συνεργάζονται μαζί της κατά τις έρευνες με αντικείμενο παραβιάσεις της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας. Αρκετά κράτη μέλη έχουν ομοίως θεσπίσει καθεστώτα επιεικείας(10) τα οποία αφορούν τέτοιου είδους έρευνες. Σκοπός των εν λόγω καθεστώτων επιεικείας είναι η διευκόλυνση της ανίχνευσης από τις αρχές ανταγωνισμού δραστηριοτήτων που κατατείνουν σε παραβίαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας, πράγμα που λειτουργεί επιπλέον ως παράγοντας αποτροπής της συμμετοχής σε αθέμιτες συμπράξεις (καρτέλ).

38. Μία αίτηση για επιείκεια η οποία έχει υποβληθεί σε συγκεκριμένη αρχή δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ως αίτηση για επιείκεια με αποδέκτη οποιαδήποτε άλλη αρχή. Για τον λόγο αυτό, ο αιτών έχει συμφέρον να υποβάλει αίτηση επιείκειας σε όλες τις αρχές ανταγωνισμού που είναι αρμόδιες να εφαρμόζουν το άρθρο 81 της συνθήκης ΕΚ στο έδαφος όπου εκδηλώνονται οι επιπτώσεις της εκάστοτε παράβασης και οι οποίες είναι πιθανό να θεωρηθούν κατάλληλες να αναλάβουν δράση εναντίον της(11). Λόγω της σπουδαιότητας των χρονικών παραμέτρων στο πλαίσιο των περισσότερων υφιστάμενων καθεστώτων επιείκειας, όσοι ενδιαφέρονται να υπαχθούν στα καθεστώτα αυτά πρέπει επίσης να εξετάζουν κατά πόσον θα ήταν σκόπιμη η ταυτόχρονη υποβολή πολλαπλών αιτήσεων επιείκειας στις αρμόδιες αρχές. Εναπόκειται στον αιτούντα να προβεί στις ενέργειες που θεωρεί απαραίτητες για τη διασφάλιση της θέσης του έναντι των διαδικασιών που θα μπορούσαν να κινήσουν οι εν λόγω αρχές.

39. Όπως συμβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις εφαρμογής των άρθρων 81 και 82, όταν μια ΕΑΑ ασχολείται με υπόθεση η οποία έχει κινηθεί έπειτα από την υποβολή αίτησης επιείκειας, οφείλει να ενημερώσει σχετικά την Επιτροπή και δύναται να ενημερώσει και τα υπόλοιπα μέλη του Δικτύου κατ' εφαρμογή του άρθρου 11 παράγραφος 3. Η Επιτροπή έχει ισοδύναμη υποχρέωση δυνάμει του άρθρου 11 παράγραφος 2 του κανονισμού. Στις περιπτώσεις αυτές, ωστόσο, οι πληροφορίες που υποβάλλονται στο Δίκτυο δυνάμει του άρθρου 11 δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν από άλλα μέλη του Δικτύου ως βάση για την έναρξη έρευνας για δικό τους λογαριασμό, ούτε κατ' εφαρμογή των διατάξεων περί ανταγωνισμού της συνθήκης, ούτε, εάν πρόκειται για ΕΑΑ, βάσει της οικείας εθνικής νομοθεσίας ανταγωνισμού ή λοιπής νομοθεσίας. Η ρύθμιση αυτή δεν θίγει την τυχόν εξουσία της εκάστοτε αρχής να κινήσει έρευνα με βάση πληροφορίες τις οποίες έχει λάβει από άλλες πηγές(12).

40. Με την επιφύλαξη όσων ορίζονται παρακάτω(13), οι πληροφορίες που έχουν υποβληθεί οικειοθελώς από επιχείρηση η οποία έχει ζητήσει την υπαγωγή της σε καθεστώς επιεικείας επιτρέπεται να διαβιβασθούν σε άλλο μέλος του Δικτύου κατ' εφαρμογή του άρθρου 12 μόνο με την έγκριση της εν λόγω επιχείρησης. Άλλες πληροφορίες οι οποίες έχουν συγκεντρωθεί μέσω επιτόπιου ελέγχου ή άλλου μέτρου για την εξακρίβωση πραγματικών περιστατικών που δεν θα ήταν δυνατό να εφαρμοσθεί παρά μόνο συνεπεία της υποβολής αίτησης επιείκειας ομοίως δεν επιτρέπεται να διαβιβασθούν σε άλλη αρχή κατ' εφαρμογή του άρθρου 12 εκτός αν ο αιτών έχει συγκατανεύσει στη διαβίβαση στην εν λόγω άλλη αρχή πληροφοριών που ο ίδιος έχει προσκομίσει οικειοθελώς στο πλαίσιο της αίτησης επιεικείας. Τα μέλη του Δικτύου παροτρύνουν τις επιχειρήσεις που υποβάλλουν αίτηση επιείκειας να παρέχουν τέτοια έγκριση, ιδίως σε σχέση με την κοινολόγηση σε αρχές από τις οποίες οι αιτούντες θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν επιεική μεταχείριση. Αφ' ης στιγμής ο αιτών έχει δώσει την έγκρισή του για τη διαβίβαση πληροφοριών σε άλλη αρχή, η έγκριση αυτή δεν είναι δυνατό να ανακληθεί. Η παρούσα παράγραφος ισχύει, ωστόσο, με την επιφύλαξη της ευθύνης εκάστου αιτούντος να υποβάλει αιτήσεις επιείκειας σε οποιαδήποτε αρχή την οποία ο ίδιος θεωρεί ενδεχομένως ενδεδειγμένη.

41. Κατά παρέκκλιση των παραπάνω, η έγκριση του αιτούντος για τη διαβίβαση πληροφοριών σε άλλη αρχή κατ' εφαρμογή του άρθρου 12 δεν απαιτείται σε καμία από τις ακόλουθες περιπτώσεις:

1. Δεν απαιτείται έγκριση όταν η παραλαμβάνουσα αρχή έχει επίσης παραλάβει αίτηση επιείκειας η οποία αφορά την ίδια παράβαση και προέρχεται από τον ίδιο αιτούντα ο οποίος έχει υποβάλει αίτηση και στη διαβιβάζουσα αρχή, υπό την προϋπόθεση ότι, κατά τον χρόνο διαβίβασης των πληροφοριών, ο αιτών δεν έχει το δικαίωμα να ανακαλέσει τις πληροφορίες που έχει υποβάλει στην παραλαμβάνουσα αρχή.

2. Δεν απαιτείται έγκριση όταν η παραλαμβάνουσα αρχή έχει αναλάβει γραπτώς τη δέσμευση να μην χρησιμοποιήσει, για να επιβάλει κυρώσεις, ούτε καμμία πληροφορία που της έχει διαβιβαστεί, ούτε καμμία άλλη πληροφορία που μπορεί να λάβει βάσει της ημερομηνίας και της χρονικής στιγμής που έχει καταχωρήσει η διαβιβάζουσα αρχή:

α) στην επιχείρηση που έχει υποβάλει αίτηση επιεικείας·

β) σε οποιοδήποτε άλλο νομικό ή φυσικό πρόσωπο το οποίο υπάγεται στην ευνοϊκή μεταχείριση που προσφέρει η διαβιβάζουσα αρχή συνεπεία της αίτησης που έχει υποβληθεί για υπαγωγή στο οικείο καθεστώς επιείκειας·

γ) σε οποιονδήποτε εργαζόμενο ή πρώην εργαζόμενο οποιουδήποτε από τα πρόσωπα που εμπίπτουν στα στοιχεία α) και β).

Στον αιτούντα διατίθεται αντίγραφο της γραπτής δέσμευσης της παραλαμβάνουσας αρχής.

3. Οσάκις πρόκειται για πληροφορίες που έχουν συλλεγεί από μέλος του Δικτύου βάσει του άρθρου 22 παράγραφος 1 εξ ονόματος και για λογαριασμό του μέλους του Δικτύου στο οποίο έχει υποβληθεί αίτηση επιεικείας, δεν απαιτείται έγκριση για τη διαβίβαση των πληροφοριών στο μέλος του Δικτύου που έχει παραλάβει την αίτηση, ούτε για τη χρήση τους από αυτό.

42. Οι αρχές που διατυπώνονται παραπάνω πρέπει να τηρούνται από την Επιτροπή και από τα μέλη του Δικτύου που θα έχουν αναλάβει τη δέσμευση να τις εφαρμόζουν.

III. ΣΥΝΕΠΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ(14)

A. Μηχανισμός συνεργασίας (άρθρο 11 παράγραφοι 4 και 5)

43. Στο πλαίσιο του Δικτύου των αρχών ανταγωνισμού, η Επιτροπή είναι σε τελική ανάλυση, αλλά όχι αποκλειστικά, υπεύθυνη για τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού.

44. Σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 4, το αργότερο 30 ημέρες πριν από την έκδοση απόφασης για την εφαρμογή του άρθρου 81 ή 82 με την οποία διατάσσεται η παύση μιας παράβασης, γίνονται δεκτές αναλήψεις υποχρεώσεων ή ανακαλείται το ευεργέτημα ενός κανονισμού περί απαλλαγής κατά κατηγορία, οι ΕΑΑ ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά και πρέπει να της αποστείλουν, το αργότερο 30 ημέρες πριν από την έκδοση απόφασης, περίληψη της υποθέσεως, την προβλεπόμενη απόφαση ή, εάν δεν πρόκειται να ληφθεί απόφαση, κάθε άλλο έγγραφο που επισημαίνει τον προτεινόμενο τρόπο δράσης.

45. Όπως και στην περίπτωση του άρθρου 11 παράγραφος 3, η υποχρέωση αφορά μεν την ενημέρωση της Επιτροπής, αλλά οι πληροφορίες μπορεί να κοινοποιούνται, από την ΕΑΑ η οποία ενημερώνει την Επιτροπή, και στα άλλα μέλη του Δικτύου.

46. Όταν μία ΕΑΑ έχει ενημερώσει την Επιτροπή κι έχει εκπνεύσει η προθεσμία των 30 ημερών, μπορεί να προβεί στην έκδοση απόφασης, υπό την προϋπόθεση όμως ότι δεν έχει κινηθεί διαδικασία από την Επιτροπή. Η Επιτροπή δύναται να υποβάλει γραπτές παρατηρήσεις επί της υπόθεσης πριν από την έκδοση απόφασης από την ΕΑΑ.

47. Εάν εξαιτίας ειδικών περιστάσεων επιβάλλεται η έκδοση απόφασης σε επίπεδο κράτους μέλους σε λιγότερες από 30 ημέρες από τη διαβίβαση των πληροφοριών κατ' εφαρμογή του άρθρου 11 παράγραφος 4, η οικεία ΕΑΑ μπορεί να ζητήσει από την Επιτροπή να ενεργήσει σε συντομότερο χρονικό διάστημα. Η Επιτροπή καταβάλλει κάθε προσπάθεια προκειμένου να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες το ταχύτερο δυνατό.

48. Ορισμένα άλλα είδη αποφάσεων, όπως είναι οι αποφάσεις για την απόρριψη καταγγελιών, οι αποφάσεις για την περάτωση αυτεπάγγελτων διαδικασιών και οι αποφάσεις με τις οποίες διατάσσονται ασφαλιστικά μέτρα, είναι επίσης πιθανό να έχουν σημασία από την άποψη της πολιτικής ανταγωνισμού, και είναι πιθανό να έχει το Δίκτυο λόγους για να επιθυμεί να τις συζητήσει. Για τον λόγο αυτό, οι ΕΑΑ μπορούν, με βάση το άρθρο 11 παράγραφος 5, να ενημερώνουν την Επιτροπή και, κατ' επέκταση, το Δίκτυο σχετικά με οποιαδήποτε άλλη περίπτωση εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού.

49. Όλα τα μέλη του Δικτύου είναι σκόπιμο να αλληλοενημερώνονται μέσω κοινού ενδοδικτύου σχετικά με την περάτωση διαδικασιών που έχουν διεξαχθεί ενώπιόν τους και έχουν κοινοποιηθεί στο Δίκτυο κατ' εφαρμογή του άρθρου 11 παράγραφος 3(15).

B. Κίνηση διαδικασίας από την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 11 παράγραφος 6

50. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η Επιτροπή, η οποία σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ είναι επιφορτισμένη με τη διασφάλιση της τήρησης των αρχών που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ, είναι υπεύθυνη για την κατάστρωση και την υλοποίηση των προσανατολισμών της κοινοτικής πολιτικής ανταγωνισμού(16). Δύναται να εκδίδει ανά πάσα στιγμή ατομικές αποφάσεις δυνάμει των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ.

51. Το άρθρο 11 παράγραφος 6 του κανονισμού του Συμβουλίου προνοεί ότι η κίνηση διαδικασίας από την Επιτροπή με σκοπό την έκδοση απόφασης κατ' εφαρμογή του κανονισμού συνεπάγεται την απώλεια από τις όλες τις ΕΑΑ της αρμοδιότητάς τους να εφαρμόζουν τα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ. Τούτο σημαίνει ότι, αφ' ης στιγμής η Επιτροπή έχει κινήσει διαδικασία, οι ΕΑΑ δεν μπορούν να ενεργήσουν στηριζόμενες στην ίδια νομική βάση κατά της ίδιας συμφωνίας (ή των ίδιων συμφωνιών) ή πρακτικής (ή πρακτικών) από μέρους της ίδιας επιχείρησης ή των ίδιων επιχειρήσεων και στην ίδια σχετική γεωγραφική αγορά και αγορά προϊόντος.

52. Η κίνηση διαδικασίας από την Επιτροπή είναι τυπική πράξη(17) με την οποία η Επιτροπή εκδηλώνει την πρόθεσή της να εκδώσει απόφαση δυνάμει του κεφαλαίου ΙΙΙ του κανονισμού του Συμβουλίου. Είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της έρευνας που η Επιτροπή διεξάγει για την υπόθεση. Το γεγονός και μόνο ότι η Επιτροπή έχει λάβει καταγγελία δεν αρκεί καθ' εαυτό για να θεωρηθεί ότι οι οικείες ΕΑΑ έχουν παύσει να είναι αρμόδιες για την υπόθεση.

53. Είναι πιθανές δύο περιπτώσεις. Πρώτον, εάν η Επιτροπή είναι η πρώτη αρχή ανταγωνισμού που κινεί διαδικασία σε μία υπόθεση η οποία αφορά την έκδοση απόφασης βάσει του κανονισμού του Συμβουλίου, οι εθνικές αρχές ανταγωνισμού δεν έχουν πλέον την εξουσία να επιληφθούν της υπόθεσης. Το άρθρο 11 παράγραφος 6 του κανονισμού του Συμβουλίου προνοεί ότι, αφ' ης στιγμής έχει κινηθεί διαδικασία από την Επιτροπή, οι ΕΑΑ δεν δύνανται πλέον να κινήσουν αυτοτελή διαδικασία με σκοπό την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ ως προς την ίδια συμφωνία (ή συμφωνίες) ή πρακτική (ή πρακτικές) από μέρους της ίδιας επιχείρησης ή των ίδιων επιχειρήσεων και στην ίδια σχετική γεωγραφική αγορά και αγορά προϊόντος.

54. Η δεύτερη περίπτωση ανακύπτει όταν μία η περισσότερες ΕΑΑ έχουν ενημερώσει το Δίκτυο κατ' εφαρμογή του άρθρου 11 παράγραφος 3 ότι έχουν ήδη επιληφθεί συγκεκριμένης υπόθεσης. Κατά τη διάρκεια της αρχικής περιόδου ανάθεσης (ενδεικτική δίμηνη προθεσμία - βλ. το ανωτέρω σημείο 18), η Επιτροπή δύναται να κινήσει διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 6 αφού διεξαγάγει πρώτα διαβουλεύσεις με τις οικείες αρχές. Μετά τη φάση της ανάθεσης, η Επιτροπή εφαρμόζει καταρχήν το άρθρο 11 παράγραφος 6 μόνον εφόσον συντρέχει μία από τις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) Τα μέλη του Δικτύου σκοπεύουν να εκδώσουν αντικρουόμενες αποφάσεις για την ίδια υπόθεση.

β) Τα μέλη του Δικτύου σκοπεύουν να εκδώσουν απόφαση η οποία έρχεται σε πρόδηλη αντίθεση με παγιωμένη νομολογία· στο πλαίσιο αυτό είναι σκόπιμο να χρησιμοποιούνται ως γνώμονας οι προϋποθέσεις που καθορίζονται σε αποφάσεις των κοινοτικών δικαστηρίων και σε παλαιότερες αποφάσεις και κανονισμούς της Επιτροπής· σε ό,τι αφορά την αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών (π.χ. καθορισμός της εξεταστέας αγοράς), η Επιτροπή παρεμβαίνει μόνο σε περίπτωση που διαπιστωθεί σημαντική απόκλιση.

γ) Ένα ή περισσότερα μέλη του Δικτύου παρελκύουν αδικαιολόγητα τη διαδικασία.

δ) Είναι απαραίτητη η έκδοση απόφασης από την Επιτροπή προς χάριν της περαιτέρω ανάπτυξης της κοινοτικής πολιτικής ανταγωνισμού, ιδίως αν έχει ανακύψει σε περισσότερα κράτη μέλη παρόμοιο ζήτημα ανταγωνισμού ή για να διασφαλισθεί η αποτελεσματική επιβολή της σχετικής νομοθεσίας.

ε) Η οικεία ΕΑΑ ή οι οικείες ΕΑΑ δεν προβάλλουν αντίρρηση.

55. Εάν μία ΕΑΑ προβαίνει ήδη σε ενέργειες για δεδομένη υπόθεση, η Επιτροπή εξηγεί γραπτώς τους λόγους που υπαγορεύουν την εφαρμογή του άρθρου 11 παράγραφος 6 του κανονισμού στην οικεία ΕΑΑ και στα υπόλοιπα μέλη του Δικτύου(18).

56. Η Επιτροπή αναγγέλλει εγκαίρως στο Δίκτυο την πρόθεσή της να εφαρμόσει το άρθρο 11 παράγραφος 6, ούτως ώστε τα μέλη του Δικτύου να έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν τη σύγκληση της συμβουλευτικής επιτροπής σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα πριν από την κίνηση διαδικασίας από μέρους της Επιτροπής.

57. Υπό κανονικές συνθήκες και στον βαθμό που δεν διακυβεύεται το συμφέρον της Κοινότητας, η Επιτροπή δεν εκδίδει απόφαση αντιβαίνουσα σε απόφαση μιας ΕΑΑ εφόσον έχουν τηρηθεί δεόντως οι περί ενημέρωσης διατάξεις του άρθρου 11 παράγραφοι 3 και 4 και η Επιτροπή δεν έχει κάνει χρήση του άρθρου 11 παράγραφος 6.

IV. ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

58. Η συμβουλευτική επιτροπή είναι το όργανο στο οποίο εμπειρογνώμονες από τις διάφορες αρχές ανταγωνισμού συζητούν επιμέρους υποθέσεις και γενικά ζητήματα κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού(19).

A. Αντικείμενο των διαβουλεύσεων

1. Αποφάσεις της Επιτροπής

59. Διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή πραγματοποιούνται πριν από την έκδοση οιασδήποτε απόφασης από την Επιτροπή κατ' εφαρμογή των άρθρων 7, 8, 9, 10, 23, 24 παράγραφος 2 ή 29 παράγραφος 1. Η Επιτροπή οφείλει να λαμβάνει υπόψη στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής και να την ενημερώνει για τον τρόπο κατά τον οποίο ελήφθη υπόψη η γνώμη της.

60. Για τις αποφάσεις που αφορούν τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, οι διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή διεξάγονται σύμφωνα με ταχύτερη και λιγότερο επαχθή διαδικασία, επί τη βάσει σύντομου επεξηγηματικού υπομνήματος και του διατακτικού της απόφασης.

2. Αποφάσεις των ΕΑΑ

61. Για το Δίκτυο είναι επωφελές να μπορούν να συζητούνται στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής οι βαρύνουσας σημασίας υποθέσεις οι οποίες απασχολούν τις ΕΑΑ βάσει των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ. Ο κανονισμός του Συμβουλίου παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να εγγράφει στην ημερήσια διάταξη της συμβουλευτικής επιτροπής μία συγκεκριμένη υπόθεση με την οποία ασχολείται κάποια ΕΑΑ. Την πραγματοποίηση διαβουλεύσεων μπορεί να ζητήσει η Επιτροπή ή οποιοδήποτε κράτος μέλος. Και στις δύο περιπτώσεις, η Επιτροπή εγγράφει την υπόθεση στην ημερήσια διάταξη αφού πρώτα ενημερώσει την οικεία ή τις οικείες ΕΑΑ. Η συζήτηση αυτή στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής δεν οδηγεί στην έκδοση επίσημης γνώμης.

62. Για τις υποθέσεις μεγάλης σημασίας, η συμβουλευτική επιτροπή μπορεί επίσης να χρησιμεύσει ως πλαίσιο για τη συζήτηση του θέματος της ανάθεσης της εκάστοτε υπόθεσης. Ειδικότερα, εάν η Επιτροπή προτίθεται να εφαρμόσει το άρθρο 11 παράγραφος 6 μετά την αρχική περίοδο ανάθεσης, η υπόθεση μπορεί να συζητηθεί στη συμβουλευτική επιτροπή πριν από την κίνηση διαδικασίας από μέρους της Επιτροπής. Η συμβουλευτική επιτροπή δύναται να εκδώσει ανεπίσημη δήλωση επί του θέματος.

3. Μέτρα εφαρμογής, κανονισμοί περί απαλλαγής κατά κατηγορία, κατευθυντήριες γραμμές και λοιπές ανακοινώσεις (άρθρο 33 του κανονισμού του Συμβουλίου)

63. Διεξαγωγή διαβουλεύσεων με τη συμβουλευτική επιτροπή προβλέπεται προκειμένου για τα σχέδια κανονισμών της Επιτροπής, κατά τα προβλεπόμενα στους συναφείς κανονισμούς του Συμβουλίου.

64. Πέραν των κανονισμών, η Επιτροπή μπορεί ακόμη να εκδίδει ανακοινώσεις και κατευθυντήριες γραμμές. Πρόκειται για πιο ευέλικτα εργαλεία, τα οποία παρουσιάζουν μεγάλη χρησιμότητα για την κατάρτιση της πολιτικής ανταγωνισμού και την παροχή διευκρινίσεων σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής των σχετικών κανόνων σε επιμέρους υποθέσεις. Διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή πραγματοποιούνται επίσης για τις εν λόγω ανακοινώσεις και κατευθυντήριες γραμμές.

B. Διαδικασία

1. Τακτική διαδικασία

65. Όταν οι διαβουλεύσεις αφορούν σχέδιο απόφασης της Επιτροπής, η συνεδρίαση της συμβουλευτικής επιτροπής πραγματοποιείται το νωρίτερο 14 ημέρες μετά την αποστολή των προσκλήσεων συμμετοχής από την Επιτροπή. Η Επιτροπή επισυνάπτει στην πρόσκληση περίληψη της υπόθεσης, κατάλογο των σημαντικότερων συναφών εγγράφων (πρόκειται για τα έγγραφα που χρειάζονται για την αξιολόγηση της υπόθεσης) και σχέδιο της απόφασης. Η συμβουλευτική επιτροπή γνωμοδοτεί επί του σχεδίου απόφασης της Επιτροπής. Κατόπιν αιτήσεως ενός ή περισσοτέρων μελών, η γνώμη πρέπει να είναι αιτιολογημένη.

66. Με τον κανονισμό του Συμβουλίου καθιερώθηκε η δυνατότητα των κρατών μελών να συμφωνούν βραχύτερο χρονικό διάστημα μεταξύ της αποστολής της πρόσκλησης και της συνεδρίασης.

2. Έγγραφη διαδικασία

67. Με τον κανονισμό του Συμβουλίου καθιερώθηκε η δυνατότητα διεξαγωγής έγγραφης διαδικασίας διαβουλεύσεων. Εάν κανένα κράτος μέλος δεν έχει αντίρρηση, η Επιτροπή μπορεί να συμβουλευθεί τα κράτη μέλη με την αποστολή σε αυτά των συναφών εγγράφων και με τον προσδιορισμό προθεσμίας εντός της οποίας τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί του σχεδίου. Η προθεσμία αυτή, υπό κανονικές συνθήκες, δεν μπορεί να είναι συντομότερη από 14 ημέρες, με εξαίρεση τις αποφάσεις περί ασφαλιστικών μέτρων κατ' εφαρμογή του άρθρου 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003. Εάν ένα κράτος μέλος ζητήσει την πραγματοποίηση συνεδρίασης, η Επιτροπή οφείλει να φροντίσει για την πραγματοποίησή της.

Γ. Δημοσίευση της γνώμης της συμβουλευτικής επιτροπής

68. Η συμβουλευτική επιτροπή μπορεί να εισηγηθεί τη δημοσίευση της γνώμης της. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή πραγματοποιεί αυτή τη δημοσίευση ταυτόχρονα με την έκδοση της απόφασης, λαμβάνοντας υπόψη το νόμιμο συμφέρον των επιχειρήσεων όσον αφορά την ανάγκη προστασίας των επιχειρηματικών απορρήτων τους.

V. ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

69. Η παρούσα ανακοίνωση δεν θίγει την τυχόν ερμηνεία των εφαρμοστέων διατάξεων της συνθήκης και του κανονιστικού πλαισίου από το Πρωτοδικείο και το Δικαστήριο.

70. Η παρούσα ανακοίνωση υπόκειται σε περιοδική αναθεώρηση, η οποία πραγματοποιείται από κοινού από τις ΕΑΑ και από την Επιτροπή. Με βάση την κτηθείσα πείρα, θα αναθεωρηθεί το αργότερο στα τέλη του τρίτου έτους από την έκδοσή της.

71. Η παρούσα ανακοίνωση αντικαθιστά την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών ανταγωνισμού των κρατών μελών για την εξέταση των υποθέσεων που εμπίπτουν στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ, η οποία δημοσιεύτηκε το 1997(20).

(1) Στην παρούσα ανακοίνωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι ΕΑΑ καλούνται από κοινού "οι αρχές ανταγωνισμού".

(2) Βλ. παράγραφο 8 της κοινής δήλωσης του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τη λειτουργία του Δικτύου· η δήλωση διατίθεται από το μητρώο των εγγράφων του Συμβουλίου, στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://register.consilium.eu.int (έγγραφο υπ' αριθ. 15435/02 ADD 1).

(3) Βλέπε την 18η αιτιολογική σκέψη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 2002 για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης (ΕΕ L 1 της 4.1.2003, σ. 1).

(4) Η πρόθεση να είναι διαθέσιμη και ευπρόσιτη για όλα τα μέλη του Δικτύου κάθε πληροφορία που ανταλλάσσεται δυνάμει του άρθρου 11, εκφράζεται εντούτοις στην κοινή δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τη λειτουργία του Δικτύου, η οποία αναφέρεται στην ως άνω υποσημείωση 2.

(5) Βλ. την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις καταγγελίες.

(6) Βλ. υπόθεση 85/87 Dow Benelux κατά της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [1989] Συλλογή 3137 (σημεία 17-20).

(7) Βλ. υπόθεση 374/87 Orkem κατά της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [1989] Συλλογή 3283, και υπόθεση T-112/98 Mannesmannröhren-Werke AG κατά της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [2000] Συλλογή II-729.

(8) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. .../2004 της Επιτροπής της ..., ΕΕ L ... 2004.

(9) ΕΕ C 45 της 19.2.2002, σ. 3, στην παράγραφο 3.

(10) Στην παρούσα ανακοίνωση, με τον όρο "καθεστώς επιείκειας" νοείται κάθε καθεστώς (περιλαμβανομένου του καθεστώτος της Επιτροπής) το οποίο προσφέρει είτε πλήρη ασυλία είτε σημαντική μείωση της ποινής που θα επιβαλλόταν σε διαφορετική περίπτωση σε μία επιχείρηση λόγω της συμμετοχής της σε αθέμιτη σύμπραξη, με αντάλλαγμα την εξ ελεύθερης βουλήσεως παροχή πληροφοριακών στοιχείων από την επιχείρηση αυτή σχετικά με τη αθέμιτη σύμπραξη· τα πληροφοριακά στοιχεία πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις και να παρέχονται προ ή κατά τη διάρκεια του σταδίου διερεύνησης της υπόθεσης. Ο όρος δεν καλύπτει μειώσεις της ποινής που γίνονται δεκτές γι' άλλους λόγους.

(11) Βλ. τα ανωτέρω σημεία 8 έως 15.

(12) Παρομοίως, οι πληροφορίες που διαβιβάζονται με σκοπό την εξασφάλιση της συνδρομής της παραλαμβάνουσας αρχής σύμφωνα με το άρθρο 20 ή 21 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 ή τη διεξαγωγή έρευνας ή τη λήψη άλλου μέτρου για την εξακρίβωση πραγματικών περιστατικών δυνάμει του άρθρου 22 του εν λόγω κανονισμού μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο για τους σκοπούς της εφαρμογής των προαναφερθέντων άρθρων.

(13) Βλ. το σημείο 41.

(14) Το άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 ορίζει ότι οι ΕΑΑ και η Επιτροπή έχουν την εξουσία να υποβάλλουν γραπτές, καθώς επίσης, με την άδεια του Δικαστηρίου, προφορικές παρατηρήσεις στο πλαίσιο δικαστικών διαδικασιών για την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82. Πρόκειται για ένα σημαντικότατο εργαλείο για τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας. Κατά την άσκηση αυτής της εξουσίας, οι ΕΑΑ και η Επιτροπή αναπτύσσουν στενή συνεργασία.

(15) Βλ. σημείο 24 της κοινής δήλωσης του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τη λειτουργία του Δικτύου, η οποία αναφέρεται στην ως άνω υποσημείωση 2.

(16) Βλ. υπόθεση C-344/98 Masterfoods Ltd κατά HB Ice Cream Ltd, [2000] Συλλογή I-11369.

(17) Το Δικαστήριο έχει αποσαφηνίσει την εν λόγω έννοια στην απόφασή του της 6ης Φεβρουαρίου 1973 επί της υπόθεσης 48/72 SA Brasserie de Haecht κατά Wilkin-Janssen, [1973] Συλλογή 77: "η κίνηση διαδικασίας κατά την έννοια του άρθρου 9 του κανονισμού αριθ. 17 ισοδυναμεί με πράξη άσκησης εξουσίας από μέρους της Επιτροπής, η οποία πιστοποιεί την πρόθεσή της να προβεί στην έκδοση απόφασης".

(18) Βλ. το σημείο 22 της προαναφερθείσας κοινής δήλωσης.

(19) Σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 2, όταν συζητούνται οριζόντια ζητήματα (π.χ. κανονισμοί περί απαλλαγής κατά κατηγορία και κατευθυντήριες γραμμές), τα κράτη μέλη δύνανται να διορίζουν πρόσθετο αντιπρόσωπο αρμόδιο σε θέματα ανταγωνισμού, ο οποίος δεν πρέπει κατ' ανάγκη να ανήκει στην οικεία αρχή ανταγωνισμού.

(20) ΕΕ C 313 της 15.10.1997, σ. 3.

Σχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των δικαστηρίων των κρατών μελών της ΕΕ κατά την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 ΕΚ

I. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ

1. Η παρούσα ανακοίνωση αναφέρεται στη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των δικαστηρίων των κρατών μελών της ΕΕ οσάκις αυτά τα τελευταία εφαρμόζουν τα άρθρα 81 και 82 ΕΚ. Για τους σκοπούς της παρούσας ανακοίνωσης, με τον όρο "δικαστήρια των κρατών μελών της ΕΕ" (στο εξής: "εθνικά δικαστήρια") νοούνται τα δικαστήρια τα οποία λειτουργούν στο πλαίσιο της έννομης τάξης ενός κράτους μέλους της ΕΕ και τα οποία δύνανται να εφαρμόζουν τα άρθρα 81 και 82 ΕΚ και νομιμοποιούνται να υποβάλλουν προδικαστικά ζητήματα στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σύμφωνα με το άρθρο 234 ΕΚ(1).

2. Τα εθνικά δικαστήρια καλούνται ενίοτε να εφαρμόσουν το άρθρο 81 ή το άρθρο 82 ΕΚ στο πλαίσιο νομικών διαφορών μεταξύ ιδιωτών, όπως είναι οι αγωγές που αφορούν συμβάσεις και οι αγωγές για την καταβολή αποζημίωσης. Επιπλέον, είναι δυνατό να ενεργούν ως κρατικοί φορείς επιβολής του νόμου ή ως δικαστήρια που εξετάζουν υποθέσεις μετά την άσκηση ένδικου μέσου. Μάλιστα, ένα εθνικό δικαστήριο ενδέχεται να αναγορευθεί σε αρχή ανταγωνισμού από κράτος μέλος (στο εξής: "εθνική αρχή ανταγωνισμού") κατ' εφαρμογή του άρθρου 35 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 (στο εξής: "ο κανονισμός")(2). Στην περίπτωση αυτή, η συνεργασία μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και της Επιτροπής δεν διέπεται μόνο από την παρούσα ανακοίνωση, αλλά και από την ανακοίνωση για τη συνεργασία στο πλαίσιο του δικτύου των αρχών ανταγωνισμού(3).

II. Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ

A. Αρμοδιότητα των εθνικών δικαστηρίων να εφαρμόζουν την κοινοτική νομοθεσία ανταγωνισμού

3. Στον βαθμό που ένα εθνικό δικαστήριο είναι αρμόδιο να ασχοληθεί με συγκεκριμένη υπόθεση(4), έχει την εξουσία να εφαρμόζει τα άρθρα 81 και 82 ΕΚ(5). Εξάλλου, επειδή τα άρθρα 81 και 82 ΕΚ εμπίπτουν στη σφαίρα του δημόσιου συμφέροντος και έχουν ουσιώδη σημασία για την εκπλήρωση των καθηκόντων που έχουν ανατεθεί στην Κοινότητα και, ειδικότερα, για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς(6), τα εθνικά δικαστήρια που βάσει της εκάστοτε εθνικής νομοθεσίας οφείλουν να εφαρμόζουν αυτεπαγγέλτως την εθνική νομοθεσία που άπτεται του δημόσιου συμφέροντος είναι σκόπιμο να εφαρμόζουν επίσης αυτεπαγγέλτως τα άρθρα 81 και 82 ΕΚ(7). Όταν τα εθνικά δικαστήρια δεν είναι υποχρεωμένα αλλά έχουν την ευχέρεια να εφαρμόζουν αυτεπαγγέλτως εγχώριες διατάξεις υποχρεωτικής ισχύος σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στην εθνική τους νομοθεσία, οφείλουν, οσάκις κάνουν χρήση αυτής της ευχέρειας, να εφαρμόζουν ομοίως τις υποχρεωτικής ισχύος διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας, όπως είναι τα άρθρα 81 και 82 ΕΚ, τηρώντας συγχρόνως τους ίδιους όρους οι οποίοι καθορίζονται στην εθνική νομοθεσία(8).

4. Ανάλογα με τα καθήκοντα που τους ανατίθενται βάσει της εθνικής νομοθεσίας, τα εθνικά δικαστήρια καλούνται ενίοτε να εφαρμόσουν τα άρθρα 81 και 82 ΕΚ σε διοικητικές, αστικές ή ποινικές υποθέσεις(9). Ειδικότερα, εάν ένας πολίτης ζητήσει από εθνικό δικαστήριο να προασπίσει τα υποκειμενικά του δικαιώματα, τα εθνικά δικαστήρια επιτελούν συγκεκριμένο ρόλο για τη διασφάλιση της τήρησης των άρθρων 81 και 82 ΕΚ, πράγμα το οποίο διαφέρει από την επιβολή του νόμου προς χάριν του δημόσιου συμφέροντος από την Επιτροπή και από τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού(10). Ειδικότερα, τα εθνικά δικαστήρια δύνανται να αποφαίνονται σχετικά με τις έννομες συνέπειες που έχει μία παραβίαση των άρθρων 81 και 82 ΕΚ για την επιβολή της εκτέλεσης σύμβασης ή για την επιδίκαση αποζημίωσης.

5. Τα εθνικά δικαστήρια δύνανται να εφαρμόζουν τα άρθρα 81 και 82 ΕΚ, χωρίς να είναι απαραίτητο να εφαρμόζουν εκ παραλλήλου την εθνική νομοθεσία ανταγωνισμού. Παρόλα αυτά, οσάκις ένα εθνικό δικαστήριο εφαρμόζει την εθνική νομοθεσία ανταγωνισμού σε συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων ή εναρμονισμένες πρακτικές οι οποίες είναι πιθανόν να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών κατά την έννοια του άρθρου 81 παράγραφος 1 ΕΚ(11) ή σε οποιαδήποτε κατάχρηση που απαγορεύεται βάσει του άρθρου 82 ΕΚ οφείλει να εφαρμόζει επίσης την κοινοτική νομοθεσία ανταγωνισμού στις εν λόγω συμφωνίες, αποφάσεις ή πρακτικές(12).

6. Με τον κανονισμό δεν εξουσιοδοτούνται απλώς τα εθνικά δικαστήρια να εφαρμόζουν την κοινοτική νομοθεσία ανταγωνισμού. Η παράλληλη εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας ανταγωνισμού σε συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και εναρμονισμένες πρακτικές που επηρεάζουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών δεν επιτρέπεται να οδηγεί σε διαφορετική έκβαση από εκείνη της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού. Το άρθρο 3 παράγραφος 2 προνοεί ότι οι συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές που δεν αντιβαίνουν στο άρθρο 81 παράγραφος 1 ΕΚ ή οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 81 παράγραφος 3 ΕΚ δεν είναι δυνατό να απαγορευθούν ούτε βάσει της εθνικής νομοθεσίας ανταγωνισμού(13). Από την άλλη πλευρά, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι οι συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές που αντιβαίνουν στο άρθρο 81 παράγραφος 1 και δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 81 παράγραφος 3 ΕΚ δεν είναι δυνατό να γίνουν δεκτές με βάση την εθνική νομοθεσία(14). Προκειμένου για την παράλληλη εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας ανταγωνισμού και του άρθρου 82 ΕΚ σε περίπτωση μονομερούς συμπεριφοράς, το άρθρο 3 του κανονισμού δεν προβλέπει ανάλογη υποχρέωση σύγκλισης. Παρόλα αυτά, εάν έχουν εκδοθεί αποκλίνουσες αποφάσεις, η γενική αρχή της πρωτοκαθεδρίας της κοινοτικής νομοθεσίας επιβάλλει στα εθνικά δικαστήρια να μην εφαρμόζουν οποιαδήποτε διάταξη της εθνικής τους νομοθεσίας η οποία αντιβαίνει σε κάποιον κοινοτικό κανόνα, χωρίς να έχει σημασία εάν η επίμαχη διάταξη της εθνικής νομοθεσίας θεσπίστηκε πριν ή μετά τον κοινοτικό κανόνα(15).

7. Εκτός από την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 ΕΚ, τα εθνικά δικαστήρια είναι επίσης αρμόδια να εφαρμόζουν τις νομικές πράξεις που θεσπίζονται από τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚ ή σύμφωνα με τις διατάξεις εφαρμογής της συνθήκης, στο μέτρο που εν λόγω πράξεις παράγουν άμεσο αποτέλεσμα. Τα εθνικά δικαστήρια ενδέχεται συνεπώς να κληθούν να μεριμνήσουν για την εκτέλεση αποφάσεων της Επιτροπής(16) ή κανονισμών της Επιτροπής για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 ΕΚ σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων ή εναρμονισμένων πρακτικών. Κατά την εφαρμογή των συγκεκριμένων κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού, τα εθνικά δικαστήρια ενεργούν εντός του πλαισίου της κοινοτικής νομοθεσίας και, συνεπώς, οφείλουν να συμμορφώνονται με τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου(17).

8. Η εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 ΕΚ από τα εθνικά δικαστήρια εξαρτάται συχνά από περίπλοκες οικονομικές και νομικές αναλύσεις(18). Κατά την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού, τα εθνικά δικαστήρια οφείλουν να συμμορφώνονται με τη νομολογία των δικαστηρίων της Κοινότητας, καθώς και με τους κανονισμούς της Επιτροπής για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 ΕΚ σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων ή εναρμονισμένων πρακτικών(19). Εξάλλου, η εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 ΕΚ από την Επιτροπή σε μια συγκεκριμένη υπόθεση είναι δεσμευτική για τα εθνικά δικαστήρια όταν αυτά εφαρμόζουν την κοινοτική νομοθεσία ανταγωνισμού για την ίδια υπόθεση ταυτόχρονα με τις ενέργειες της Επιτροπής ή κατόπιν αυτών(20). Τέλος, και με την επιφύλαξη της τελικής ερμηνείας της συνθήκης ΕΚ από το Δικαστήριο, τα εθνικά δικαστήρια μπορούν να ανατρέχουν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους σε κανονισμούς και αποφάσεις της Επιτροπής που παρουσιάζουν στοιχεία ομοιότητας με την υπόθεση με την οποία ασχολούνται, ενώ μπορούν ακόμη να συμβουλεύονται ανακοινώσεις και κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής οι οποίες άπτονται της εφαρμογής των άρθρων 81 και 82 ΕΚ(21), καθώς επίσης την ετήσια έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού(22).

B. Διαδικαστικές πτυχές της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού από τα εθνικά δικαστήρια

9. Οι διαδικαστικές προϋποθέσεις της επιβολής της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού από τα εθνικά δικαστήρια και οι κυρώσεις που αυτά δύνανται να επιβάλλουν για παραβάσεις της εν λόγω νομοθεσίας καθορίζονται ως επί το πλείστον από την εθνική νομοθεσία. Παρόλα αυτά, μέχρι ενός σημείου, οι όροι επιβολής της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού καθορίζονται επίσης από την κοινοτική νομοθεσία. Οι διατάξεις αυτές της κοινοτικής νομοθεσίας είναι πιθανό να παρέχουν ορισμένες διευκολύνσεις στα εθνικά δικαστήρια, π.χ. να προβλέπουν ότι αυτά μπορούν να ζητούν από την Επιτροπή να γνωμοδοτήσει επί ζητημάτων που άπτονται της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού(23) ή είναι πιθανό να τους επιβάλλουν υποχρεώσεις, π.χ. σχετικά με την παροχή της δυνατότητας στην Επιτροπή και στις εθνικές αρχές ανταγωνισμού να υποβάλλουν γραπτές παρατηρήσεις σχετικά με διαδικασίες που εκκρεμούν ενώπιόν τους(24). Οι εν λόγω διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας κατισχύουν της νομοθεσίας των κρατών μελών. Κατά συνέπεια, τα εθνικά δικαστήρια είναι υποχρεωμένα να αφήνουν κατά μέρος τις τυχόν εθνικές διατάξεις που τα εμποδίζουν να συμμορφωθούν με υποχρεώσεις που απορρέουν από την κοινοτική νομοθεσία ή να αξιοποιήσουν τις διευκολύνσεις που τους παρέχει η κοινοτική νομοθεσία.

10. Εάν δεν υπάρχουν διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με τις διαδικασίες και τις κυρώσεις που ισχύουν για την επιβολή της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού από τα εθνικά δικαστήρια, αυτά τα τελευταία εφαρμόζουν τους εθνικούς δικονομικούς κανόνες και - στο μέτρο που νομιμοποιούνται να το πράξουν - επιβάλλουν τις κυρώσεις τις οποίες προβλέπει η εθνική νομοθεσία. Πλην όμως, η εφαρμογή των εν λόγω εθνικών διατάξεων πρέπει να συμβιβάζεται με τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου. Σχετικά με το θέμα αυτό, είναι χρήσιμο να υπενθυμισθεί η νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία:

α) όταν υπάρχει παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας, η εθνική νομοθεσία πρέπει να προβλέπει κυρώσεις αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές(25)·

β) όταν μία παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας προκαλεί βλάβη σε ιδιώτη, αυτός πρέπει να μπορεί να προσφύγει στα εθνικά δικαστήρια προκειμένου να του επιδικασθεί αποζημίωση(26)·

γ) οι διατάξεις σχετικά με τις διαδικασίες και τις κυρώσεις που τα εθνικά δικαστήρια εφαρμόζουν στο πλαίσιο της επιβολής της κοινοτικής νομοθεσίας:

- δεν πρέπει να καθιστούν την επιβολή αυτή υπερβολικά δυσχερή ή πρακτικώς αδύνατη (αρχή της αποτελεσματικότητας)(27)· και επίσης

- δεν πρέπει να είναι λιγότερο ευνοϊκές από τις διατάξεις που διέπουν την επιβολή αντίστοιχων κανόνων της εθνικής νομοθεσίας (αρχή της ισοδυναμίας)(28).

Λόγω της πρωτοκαθεδρίας της κοινοτικής νομοθεσίας, ένα εθνικό δικαστήριο δεν δύναται να εφαρμόζει εθνικές διατάξεις οι οποίες δεν συμβιβάζονται με τις ανωτέρω αρχές.

Γ. Παράλληλη ή διαδοχική εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού από την Επιτροπή και τα εθνικά δικαστήρια

11. Ένα εθνικό δικαστήριο ενδέχεται να εφαρμόζει την κοινοτική νομοθεσία ανταγωνισμού σε συμφωνία, απόφαση, εναρμονισμένη πρακτική ή μονομερή συμπεριφορά που επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών ταυτόχρονα με ή έπειτα από ανάλογες ενέργειες της Επιτροπής(29). Στα σημεία που ακολουθούν εξηγούνται μερικές από τις υποχρεώσεις που τα εθνικά δικαστήρια οφείλουν να τηρούν σε τέτοιες περιπτώσεις.

12. Όταν ένα εθνικό δικαστήριο εκδίδει απόφαση πριν από την Επιτροπή, οφείλει να αποφύγει να εκδώσει απόφαση η οποία θα ερχόταν σε αντίφαση με την απόφαση που σκοπεύει να εκδώσει η Επιτροπή(30). Για τον σκοπό αυτό, το εθνικό δικαστήριο δύναται να ζητήσει από την Επιτροπή να του γνωστοποιήσει κατά πόσον έχει κινήσει διαδικασία με αντικείμενο την ίδια συμφωνία, απόφαση ή πρακτική(31), και, αν πράγματι ισχύει κάτι τέτοιο, να το ενημερώσει για την πρόοδο της διαδικασίας και για την πιθανότητα έκδοσης απόφασης επί της συγκεκριμένης υπόθεσης(32). Το εθνικό δικαστήριο δύναται, προς χάριν της ασφάλειας δικαίου, να εξετάσει επίσης τη σκοπιμότητα αναστολής της ενώπιόν του διαδικασίας μέχρι την έκδοση απόφασης από μέρους της Επιτροπής(33). Η Επιτροπή, από την πλευρά της, θα καταβάλλει προσπάθεια προκειμένου να δίδει το προβάδισμα σε υποθέσεις για τις οποίες έχει αποφασίσει την κίνηση διαδικασίας κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../04 της Επιτροπής και οι οποίες εκκρεμούν ενώπιον εθνικού δικαστηρίου που έχει αναστείλει τη σχετική διαδικασία, ιδίως όταν εξαρτάται από αυτές η έκβαση αστικής νομικής διαφοράς. Παρόλα αυτά, σε περίπτωση που το εθνικό δικαστήριο έχει λόγους να μην αμφιβάλλει για την απόφαση που προτίθεται να εκδώσει η Επιτροπή ή σε περίπτωση που η Επιτροπή έχει ήδη εκδώσει απόφαση για παρεμφερή υπόθεση, το εθνικό δικαστήριο δύναται να εκδώσει απόφαση επί της υπόθεσης που εκκρεμεί ενώπιόν του στηριζόμενο στην εν λόγω σχεδιαζόμενη ή παλαιότερη απόφαση, χωρίς να είναι υποχρεωτικό να ζητήσει από την Επιτροπή τις προαναφερθείσες πληροφορίες ή να περιμένει την έκδοση απόφασης από την Επιτροπή.

13. Σε περίπτωση που η Επιτροπή καταλήξει σε απόφαση πριν από το εθνικό δικαστήριο, αυτό το τελευταίο δεν δικαιούται να εκδώσει απόφαση η οποία να έρχεται σε αντίφαση με την απόφαση της Επιτροπής. Η δεσμευτική επίδραση της απόφασης της Επιτροπής δεν θίγει, ασφαλώς, την ερμηνεία της κοινοτικής νομοθεσίας από το Δικαστήριο. Κατά συνέπεια, εάν το εθνικό δικαστήριο διατηρεί αμφιβολίες για τη νομιμότητα της απόφασης της Επιτροπής, δεν έχει τη δυνατότητα να αποφύγει τις δεσμευτικές συνέπειες της εν λόγω απόφασης εφόσον δεν έχει εκδοθεί αντίθετη απόφαση από το Δικαστήριο(34). Επομένως, εάν ένα εθνικό δικαστήριο σκοπεύει να εκδώσει απόφαση μη συμπλέουσα με την απόφαση της Επιτροπής, οφείλει να παραπέμψει το ζήτημα στο Δικαστήριο για την έκδοση προδικαστικής απόφασης (άρθρο 234 ΕΚ). Στην περίπτωση αυτή, το Δικαστήριο αποφαίνεται για το κατά πόσον η απόφαση της Επιτροπής συμβιβάζεται με την κοινοτική νομοθεσία. Ωστόσο, αν ασκηθεί προσφυγή στα δικαστήρια της Κοινότητας κατά της απόφασης της Επιτροπής κατ' εφαρμογή του άρθρου 230 ΕΚ και η έκβαση της δίκης στο εθνικό δικαστήριο εξαρτάται από την εγκυρότητα της απόφασης της Επιτροπής, το εθνικό δικαστήριο οφείλει να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία μέχρι την έκδοση από τα δικαστήρια της Κοινότητας οριστικής απόφασης επί της προσφυγής που έχει ασκηθεί με αίτημα την ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής, ούτως ώστε να αποφευχθεί η έκδοση απόφασης μη συμπλέουσας με την απόφαση της Επιτροπής(35).

14. Όταν ένα εθνικό δικαστήριο αναστέλλει τη διαδικασία που εκκρεμεί ενώπιόν του, παραδείγματος χάρη εν αναμονή απόφασης της Επιτροπής (πρόκειται για την περίπτωση που περιγράφεται στο σημείο της παρούσας ανακοίνωσης) ή μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης από τα δικαστήρια της Κοινότητας, είτε επί προσφυγής με ακυρωτικό αίτημα είτε στο πλαίσιο διαδικασίας για την έκδοση προδικαστικής απόφασης (περίπτωση που περιγράφεται στο σημείο 13), τότε οφείλει να ελέγξει κατά πόσον επιβάλλεται να διατάξει τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, ούτως ώστε να διαφυλαχθούν τα συμφέροντα των μερών(36).

III. Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ

15. Εκτός από τον μηχανισμό συνεργασίας μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και του Δικαστηρίου δυνάμει του άρθρου 234 ΕΚ, η συνθήκη ΕΚ δεν προβλέπει ρητώς ανάλογη συνεργασία μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και της Επιτροπής. Παρόλα αυτά, κατά την ερμηνεία του άρθρου 10 ΕΚ, που προνοεί ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να διευκολύνουν την εκτέλεση της αποστολής της Κοινότητας, τα δικαστήρια της Κοινότητας έκριναν ότι η εν λόγω διάταξη της συνθήκης επιβάλλει στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και στα κράτη μέλη την αμοιβαία υποχρέωση να συνεργάζονται πιστά μεταξύ τους με σκοπό την επίτευξη των στόχων της συνθήκης ΕΚ. Συνεπώς, το άρθρο 10 ΕΚ σημαίνει ότι η Επιτροπή οφείλει να συνδράμει τα εθνικά δικαστήρια κατά την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας από αυτά(37). Παρομοίως, τα εθνικά δικαστήρια είναι δυνατό να κληθούν να συνδράμουν την Επιτροπή κατά την εκπλήρωση των καθηκόντων της.

16. Ενδείκνυται επίσης να υπενθυμισθεί η συνεργασία μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και των εθνικών αρχών, ιδίως των εθνικών αρχών ανταγωνισμού, για την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 ΕΚ. Ναι μεν η συνεργασία μεταξύ των εν λόγω εθνικών αρχών διέπεται πρωτίστως από εθνικές διατάξεις, αλλά το άρθρο 15 παράγραφος 3 του κανονισμού προβλέπει την ευχέρεια των εθνικών αρχών ανταγωνισμού να υποβάλλουν παρατηρήσεις ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων του οικείου κράτους μέλους. Τα σημεία 31 και 33 έως 35 της παρούσας ανακοίνωσης ισχύουν κατ' αναλογία για τέτοιες περιπτώσεις υποβολής παρατηρήσεων.

A. Η Επιτροπή ως amicus curiae

17. Για να υποβοηθούνται τα εθνικά δικαστήρια κατά την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού, η Επιτροπή αναλαμβάνει τη δέσμευση να συνδράμει τα εθνικά δικαστήρια οσάκις αυτά εκτιμούν ότι η συνδρομή της είναι αναγκαία για την έκδοση απόφασης επί συγκεκριμένης υπόθεσης. Στο άρθρο 15 του κανονισμού μνημονεύονται οι συνηθέστερες μορφές αυτής της συνδρομής: διαβίβαση πληροφοριακών στοιχείων (σημεία 21 έως 25) και γνωμοδότηση από μέρους της Επιτροπής (σημεία 27 έως 30), αμφότερες κατόπιν αιτήματος εθνικού δικαστηρίου· επίσης η ευχέρεια που αναγνωρίζεται στην Επιτροπή να υποβάλλει παρατηρήσεις (σημεία 31 έως 35). Επειδή οι παραπάνω μορφές συνδρομής προβλέπονται από τον κανονισμό, η νομοθεσία των κρατών μελών δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θέτει περιορισμούς στις σχετικές του ρυθμίσεις. Εντούτοις, τα κράτη μέλη οφείλουν να θεσπίζουν τους ενδεδειγμένους διαδικαστικούς κανόνες, ελλείψει κοινοτικών διαδικαστικών κανόνων για τον σκοπό αυτό και στο μέτρο που οι κανόνες αυτοί είναι αναγκαίοι για τη διευκόλυνση των συγκεκριμένων μορφών συνδρομής, έτσι ώστε τόσο τα εθνικά δικαστήρια όσο και η Επιτροπή να είναι σε θέση να αξιοποιούν στο έπακρο τις δυνατότητες τις οποίες προσφέρει ο κανονισμός(38).

18. Τα εθνικά δικαστήρια μπορούν να απευθύνουν γραπτώς τις αιτήσεις τους για την παροχή συνδρομής στην εξής διεύθυνση:

European Commission Directorate General for Competition B - 1049 Brussels

ή να τις αποστέλλουν ηλεκτρονικώς στη διεύθυνση: comp-amicus@cec.eu.int

19. Είναι σκόπιμο να υπενθυμισθεί ότι, όποια κι αν είναι κάθε φορά η μορφή της συνεργασίας με τα εθνικά δικαστήρια, η Επιτροπή σέβεται την ανεξαρτησία τους. Κατά συνέπεια, η συνδρομή την οποία παρέχει η Επιτροπή δεν δεσμεύει το εθνικό δικαστήριο. Συγχρόνως, η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να λαμβάνει μέριμνα ώστε να τηρεί την υποχρέωση επαγγελματικής εχεμύθειας την οποία υπέχει, καθώς επίσης να περιφρουρεί τη λειτουργία και την ανεξαρτησία της(39). Δεδομένου ότι το άρθρο 10 ΕΚ αποσκοπεί στην υποβοήθηση του έργου των εθνικών δικαστηρίων κατά την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού, η Επιτροπή παραμένει απαρεγκλίτως ουδέτερη και αντικειμενική κατά την παροχή της συνδρομής της. Ειδικότερα, η συνδρομή της Επιτροπής προς τα εθνικά δικαστήρια εντάσσεται στο καθήκον της να υπεραμύνεται του δημόσιου συμφέροντος. Ως εκ τούτου, πρόθεσή της δεν είναι η εξυπηρέτηση των ιδιωτικών συμφερόντων των διαδίκων της υπόθεσης που εκκρεμεί στο εκάστοτε εθνικό δικαστήριο. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν δέχεται σε ακρόαση κανέναν από τους διαδίκους σχετικά με τη συνδρομή της προς το εθνικό δικαστήριο. Σε περίπτωση που οποιοδήποτε από τα μέρη που εμπλέκονται στην υπόθεση η οποία εκκρεμεί ενώπιον του δικαστηρίου έχει επικοινωνήσει με την Επιτροπή σχετικά με ζητήματα επί των οποίων καλείται να αποφανθεί το εθνικό δικαστήριο, ενημερώνει σχετικά το εθνικό δικαστήριο, χωρίς να έχει σημασία εάν οι σχετικές επαφές πραγματοποιήθηκαν πριν ή μετά την αίτηση συνεργασίας του εθνικού δικαστηρίου.

20. Η Επιτροπή πρόκειται να δημοσιεύει περίληψη σχετικά με τη συνεργασία της με τα εθνικά δικαστήρια κατ' εφαρμογή της παρούσας ανακοίνωσης στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής της επί της πολιτικής ανταγωνισμού.

1. Το καθήκον της Επιτροπής να διαβιβάζει στοιχεία στα εθνικά δικαστήρια

21. Το καθήκον της Επιτροπής να συνδράμει τα εθνικά δικαστήρια κατά την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού αποτυπώνεται κυρίως στην υποχρέωσή της να τους διαβιβάζει πληροφοριακά στοιχεία τα οποία κατέχει. Ένα εθνικό δικαστήριο δύναται, π.χ., να ζητήσει από την Επιτροπή έγγραφα που αυτή κατέχει ή πληροφορίες διαδικαστικού χαρακτήρα, προκειμένου να μπορέσει να εξακριβώσει κατά πόσον δεδομένη υπόθεση εκκρεμεί ενώπιον της Επιτροπής ή κατά πόσον η Επιτροπή έχει κινήσει διαδικασία σχετικά ή κατά πόσον έχει ήδη λάβει θέση επ' αυτής. Ένα εθνικό δικαστήριο μπορεί ακόμη να ρωτήσει την Επιτροπή σχετικά με τον πιθανολογούμενο χρόνο έκδοσης απόφασης, ούτως ώστε να μπορέσει να κρίνει αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την τυχόν αναστολή της διαδικασίας ή αν επιβάλλεται η λήψη ασφαλιστικών μέτρων(40).

22. Προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματικότητα της συνεργασίας με τα εθνικά δικαστήρια, η Επιτροπή καταβάλλει κάθε προσπάθεια για την παροχή στο εκάστοτε εθνικό δικαστήριο των στοιχείων που της έχει ζητήσει εντός ενός μηνός από την ημερομηνία παραλαβής της αίτησης. Σε περίπτωση που η Επιτροπή πρέπει να ζητήσει από το εθνικό δικαστήριο να αποσαφηνίσει περαιτέρω το αίτημά του ή σε περίπτωση που η Επιτροπή πρέπει να έλθει σε συνεννόηση με εκείνους που επηρεάζονται άμεσα από την αποστολή των στοιχείων, η ανωτέρω προθεσμία αρχίζει να τρέχει από τη στιγμή της παραλαβής των στοιχείων που έχουν ζητηθεί.

23. Κατά τη διαβίβαση στοιχείων στα εθνικά δικαστήρια, η Επιτροπή οφείλει να τηρεί τις εγγυήσεις που αναγνωρίζονται στα φυσικά και νομικά πρόσωπα σύμφωνα με το άρθρο 287 ΕΚ(41). Βάσει του άρθρου 287 ΕΚ, τα μέλη, οι υπάλληλοι και το λοιπό προσωπικό της Επιτροπής οφείλουν να μην καθιστούν γνωστές πληροφορίες που καλύπτονται από την υποχρέωση τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου. Οι πληροφορίες που καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο ενδέχεται να είναι τόσο εμπιστευτικές πληροφορίες όσο και επιχειρηματικά απόρρητα. Τα επιχειρηματικά απόρρητα είναι πληροφορίες των οποίων όχι μόνο η κοινολόγηση στο ευρύ κοινό αλλά ακόμη και η απλή διαβίβαση σε άλλο πρόσωπο πλην του προσώπου που διέθεσε την εκάστοτε πληροφορία ενδέχεται να βλάψει σοβαρά τα συμφέροντα αυτού του τελευταίου προσώπου(42).

24. Από το άρθρο 10 σε συνδυασμό με το άρθρο 287 ΕΚ δεν συνάγεται ότι ισχύει απόλυτη απαγόρευση για τη διαβίβαση από την Επιτροπή στα εθνικά δικαστήρια πληροφοριών που υπάγονται στην υποχρέωση τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου. Η νομολογία των δικαστηρίων της Κοινότητας επιβεβαιώνει ότι το καθήκον πιστής συνεργασίας επιβάλλει στην Επιτροπή να παρέχει στα εθνικά δικαστήρια οποιαδήποτε πληροφορία τής ζητείται από αυτά, ακόμη και πληροφορίες που καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο. Παρόλα αυτά, οσάκις η Επιτροπή προσφέρει τη συνεργασία της στα εθνικά δικαστήρια, δεν της επιτρέπεται σε καμία περίπτωση να υπονομεύει τις εγγυήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 287 ΕΚ.

25. Συνεπώς, πριν από τη διαβίβαση σε εθνικό δικαστήριο πληροφοριών που καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο, η Επιτροπή υπενθυμίζει παγίως στο δικαστήριο την υποχρέωσή του βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας να μεριμνά για τον σεβασμό των δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται σε φυσικά και νομικά πρόσωπα δυνάμει του άρθρου 287 ΕΚ και ρωτά το δικαστήριο κατά πόσον μπορεί και προτίθεται να εγγυηθεί την προστασία των τυχόν εμπιστευτικών πληροφοριακών στοιχείων και επιχειρηματικών απορρήτων. Εάν το εθνικό δικαστήριο αδυνατεί να παράσχει τέτοια εγγύηση, η Επιτροπή δεν διαβιβάζει στο εθνικό δικαστήριο πληροφορίες που καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο(43). Η Επιτροπή διαβιβάζει τις πληροφορίες που της έχουν ζητηθεί μόνον εφόσον το εθνικό δικαστήριο έχει ήδη παράσχει την εγγύηση ότι θα προστατεύσει κάθε εμπιστευτική πληροφορία και επιχειρηματικό απόρρητο· στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει τα επιμέρους εκείνα πληροφοριακά στοιχεία τα οποία καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο, καθώς και εκείνα που δεν καλύπτονται κι επομένως μπορούν να κοινολογηθούν.

26. Η κοινολόγηση πληροφοριών από την Επιτροπή στα εθνικά δικαστήρια υπόκειται σε μερικές επιπλέον εξαιρέσεις. Ειδικότερα, η Επιτροπή δύναται να αρνηθεί την αποστολή πληροφοριών σε εθνικό δικαστήριο για λόγους που σχετίζονται με την ανάγκη διασφάλισης των συμφερόντων της Κοινότητας ή προκειμένου να αποτραπεί οποιαδήποτε ανάμειξη στη λειτουργία και ανεξαρτησία της, ιδίως με την υπονόμευση της εκπλήρωσης των καθηκόντων που της έχουν ανατεθεί(44).

2. Αίτηση γνωμοδότησης σχετικά με ζητήματα που άπτονται της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού

27. Όταν καλείται να εφαρμόσει την κοινοτική νομοθεσία ανταγωνισμού σε υπόθεση η οποία εκκρεμεί ενώπιόν του, ένα εθνικό δικαστήριο μπορεί πρώτα να αντλήσει διδάγματα από τη νομολογία των δικαστηρίων της Κοινότητας ή από τους κανονισμούς, τις αποφάσεις, τις ανακοινώσεις και τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής που εντάσσονται στην εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 ΕΚ(45). Εάν οι προαναφερθείσες πηγές γνώσης δεν παρέχουν επαρκή καθοδήγηση, το εθνικό δικαστήριο μπορεί να ζητήσει από την Επιτροπή να γνωμοδοτήσει σχετικά με ζητήματα που άπτονται της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού. Η Επιτροπή, προκειμένου να διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα της συνεργασίας με τα εθνικά δικαστήρια, καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να παράσχει στο εκάστοτε εθνικό δικαστήριο τη γνώμη που αυτό της έχει ζητήσει εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία παραλαβής της αίτησης. Εάν η Επιτροπή είναι αναγκασμένη να ζητήσει συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία από το εθνικό δικαστήριο για να μπορέσει να διατυπώσει τη γνώμη της, η ανωτέρω προθεσμία αρχίζει να τρέχει από τη στιγμή της παραλαβής των συμπληρωματικών πληροφοριακών στοιχείων.

28. Το εθνικό δικαστήριο μπορεί να ζητήσει από την Επιτροπή να γνωμοδοτήσει επί οικονομικών ή νομικών ζητημάτων ή επί ζητημάτων που αφορούν αντικειμενικές καταστάσεις(46). Η ευχέρεια αυτή δεν θίγει, βέβαια, την ευχέρεια ή την υποχρέωση του εθνικού δικαστηρίου να ζητήσει την έκδοση προδικαστικής απόφασης από το Δικαστήριο σχετικά με την ερμηνεία ή την εγκυρότητα της κοινοτικής νομοθεσίας κατ' εφαρμογή του άρθρου 234 ΕΚ.

29. Όταν η Επιτροπή γνωμοδοτεί, περιορίζεται στο να παράσχει στο εθνικό δικαστήριο τα αντικειμενικά στοιχεία ή τις οικονομικές ή νομικές διευκρινίσεις που έχουν ζητηθεί, χωρίς να υπεισέρχεται στην ουσία της υπόθεσης που εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Εξάλλου, σε αντίθεση με την αυθεντική ερμηνεία της κοινοτικής νομοθεσίας από τα δικαστήρια της Κοινότητας, η γνώμη της Επιτροπής δεν είναι νομικώς δεσμευτική για το εθνικό δικαστήριο.

30. Συμφώνως προς όσα εξηγούνται στο σημείο της παρούσας ανακοίνωσης, η Επιτροπή δεν δέχεται σε ακρόαση τα μέρη πριν από την παροχή της γνωμοδότησής της στο εθνικό δικαστήριο. Αυτό το τελευταίο οφείλει να λάβει υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής σύμφωνα με τους οικείους εθνικούς διαδικαστικούς κανόνες, οι οποίοι πρέπει να συνάδουν με τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου.

3. Υποβολή παρατηρήσεων από την Επιτροπή στο εθνικό δικαστήριο

31. Σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 3 του κανονισμού, οι αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών και η Επιτροπή μπορούν να υποβάλλουν παρατηρήσεις επί ζητημάτων που σχετίζονται με την εφαρμογή του άρθρου 81 ή του άρθρου 82 της συνθήκης ΕΚ σε εθνικά δικαστήρια που καλούνται να εφαρμόσουν τις συγκεκριμένες διατάξεις. Ο κανονισμός διακρίνει μεταξύ γραπτών παρατηρήσεων, που οι εθνικές αρχές ανταγωνισμού και η Επιτροπή μπορούν να υποβάλλουν εξ ιδίας πρωτοβουλίας, και προφορικών παρατηρήσεων, οι οποίες επιτρέπεται να υποβληθούν μόνο με την έγκριση του εθνικού δικαστηρίου(47).

32. Στον κανονισμό διευκρινίζεται ότι η Επιτροπή υποβάλλει παρατηρήσεις μόνον όταν το απαιτεί η συνεπής εφαρμογή του άρθρου 81 ή του άρθρου 82 ΕΚ. Εφόσον αυτός είναι ο σκοπός της παρέμβασης της Επιτροπής, οι παρατηρήσεις της περιορίζονται σε οικονομική και νομική ανάλυση των πραγματικών περιστατικών που ισχύουν στην υπόθεση η οποία εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου.

33. Για να είναι σε θέση η Επιτροπή να υποβάλει χρήσιμες παρατηρήσεις, είναι δυνατό να ζητηθεί από τα εθνικά δικαστήρια να διαβιβάσουν τα ίδια ή να φροντίσουν για τη διαβίβαση στην Επιτροπή αντιγράφου όλων των εγγράφων που απαιτούνται για την αξιολόγηση της εκάστοτε υπόθεσης(48). Σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού, η Επιτροπή χρησιμοποιεί τα εν λόγω έγγραφα προκειμένου να προετοιμάσει τις παρατηρήσεις της και μόνο(49).

34. Επειδή ο κανονισμός δεν προβλέπει διαδικαστικές ρυθμίσεις για την υποβολή των παρατηρήσεων, οι σχετικές διαδικαστικές ρυθμίσεις καθορίζονται από τους διαδικαστικούς κανόνες και τις πρακτικές των κρατών μελών. Εάν ένα κράτος μέλος δεν έχει θεσπίσει ακόμη τις σχετικές διαδικαστικές ρυθμίσεις, το εθνικό δικαστήριο πρέπει να αποφασίσει για το ποιοι διαδικαστικοί κανόνες είναι κατάλληλοι για την υποβολή παρατηρήσεων στην υπόθεση που εκκρεμεί ενώπιόν του.

35. Οι διαδικαστικές ρυθμίσεις πρέπει να συνάδουν με τις αρχές που διατυπώνονται στο σημείο της παρούσας ανακοίνωσης. Τούτο σημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι οι διαδικαστικές ρυθμίσεις που διέπουν την υποβολή παρατηρήσεων επί ζητημάτων που σχετίζονται με την εφαρμογή των άρθρων 81 ή 82 ΕΚ:

α) πρέπει να συμβιβάζονται με τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου, και ιδίως με τα θεμελιώδη δικαιώματα των μερών που εμπλέκονται στην εκάστοτε υπόθεση·

β) δεν επιτρέπεται να καθιστούν την υποβολή τέτοιων παρατηρήσεων υπερβολικά δυσχερή ή πρακτικώς αδύνατη (αρχή της αποτελεσματικότητας)(50)· και

γ) δεν επιτρέπεται να καθιστούν την υποβολή τέτοιων παρατηρήσεων δυσχερέστερη σε σύγκριση με την υποβολή παρατηρήσεων στο πλαίσιο διαδικασιών ενώπιον δικαστηρίου για τις οποίες είναι εφαρμοστέες αντίστοιχες διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας (αρχή της ισοδυναμίας).

B. Υποβοήθηση του ρόλου της Επιτροπής από τα εθνικά δικαστήρια κατά την επιβολή της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού

36. Επειδή το καθήκον της πιστής συνεργασίας σημαίνει επίσης ότι οι αρχές των κρατών μελών συνδράμουν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα με σκοπό την επίτευξη των στόχων της συνθήκης ΕΚ(51), ο κανονισμός προβλέπει τρία παραδείγματα τέτοιας συνδρομής: 1) διαβίβαση εγγράφων που απαιτούνται για την αξιολόγηση μιας υπόθεσης σε σχέση με την οποία η Επιτροπή επιθυμεί να υποβάλει παρατηρήσεις (βλ. το σημείο 33)· 2) διαβίβαση δικαστικών αποφάσεων επί της εφαρμογής του άρθρου 81 ή του άρθρου 82 ΕΚ· και 3) ο ρόλος των εθνικών δικαστηρίων κατά τους επιτόπιους ελέγχους της Επιτροπής.

1. Διαβίβαση αποφάσεων εθνικών δικαστηρίων επί της εφαρμογής του άρθρου 81 ή του άρθρου 82 ΕΚ

37. Σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού, τα κράτη μέλη αποστέλλουν στην Επιτροπή αντίγραφο οιασδήποτε γραπτής απόφασης εθνικού δικαστηρίου επί της εφαρμογής του άρθρου 81 ή του άρθρου 82 ΕΚ. Το αντίγραφο αποστέλλεται το συντομότερο δυνατόν μετά την κοινοποίηση στα μέρη της πλήρους γραπτής απόφασης. Η διαβίβαση εθνικών δικαστικών αποφάσεων επί της εφαρμογής του άρθρου 81 ή του άρθρου 82 ΕΚ και η συνακόλουθη πληροφόρηση για διαδικασίες που διεξάγονται ενώπιον εθνικών δικαστηρίων επιτρέπουν, πρωτίστως, στην Επιτροπή να ενημερώνεται εγκαίρως για υποθέσεις σε σχέση με τις οποίες ενδείκνυται ενδεχομένως να υποβάλει παρατηρήσεις σε περίπτωση που ένας εκ των διαδίκων ασκήσει έφεση κατά της δικαστικής απόφασης.

2. Ο ρόλος των εθνικών δικαστηρίων στο πλαίσιο των επιτόπιων ελέγχων της Επιτροπής

38. Τέλος, τα εθνικά δικαστήρια μπορούν να επιτελούν κάποια λειτουργία κατά τους επιτόπιους ελέγχους τους οποίους διεξάγει η Επιτροπή με αντικείμενο επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων. Ο ρόλος των εθνικών δικαστηρίων εξαρτάται από το εάν οι επιτόπιοι έλεγχοι διεξάγονται σε χώρους επιχειρήσεων ή σε άλλου είδους χώρους.

39. Σε ό,τι αφορά τους επιτόπιους ελέγχους που διεξάγονται σε χώρους επιχειρήσεων, η εθνική νομοθεσία ενδέχεται να ορίζει ως υποχρεωτική τη χορήγηση αδείας από εθνικό δικαστήριο προκειμένου να μπορέσει μια εθνική αρχή επιβολής του νόμου να συνδράμει την Επιτροπή σε περίπτωση που η οικεία επιχείρηση εναντιώνεται στον έλεγχο. Η άδεια εθνικού δικαστηρίου μπορεί επίσης να ζητηθεί για προληπτικούς λόγους. Κατά την εξέταση της σχετικής αίτησης, το εκάστοτε εθνικό δικαστήριο έχει την εξουσία να ελέγξει κατά πόσον η απόφαση της Επιτροπής για τη διεξαγωγή του επιτόπιου ελέγχου είναι γνήσια και να βεβαιωθεί ότι τα σχεδιαζόμενα αναγκαστικά μέτρα δεν είναι ούτε αυθαίρετα ούτε υπερβολικά αυστηρά σε σχέση με το αντικείμενο του ελέγχου. Κατά της εξέταση των αναγκαστικών μέτρων υπό το πρίσμα της αρχής της αναλογικότητας, το εθνικό δικαστήριο μπορεί να ζητήσει από την Επιτροπή, είτε απευθείας είτε διαμέσου της εθνικής αρχής ανταγωνισμού, λεπτομερείς εξηγήσεις, ιδίως για τους λόγους στους οποίους βασίζονται οι υπόνοιες της Επιτροπής για παραβίαση των άρθρων 81 και 82 ΕΚ, καθώς επίσης για τη σοβαρότητα της παράβασης για την οποία υπάρχουν υπόνοιες και για το είδος συμμετοχής της ενεχόμενης επιχείρησης(52).

40. Σε ό,τι αφορά τους επιτόπιους ελέγχους που δεν διεξάγονται σε χώρους επιχειρήσεων αλλά σε άλλου είδους χώρους, ο κανονισμός ορίζει ότι είναι υποχρεωτική η λήψη αδείας από εθνικό δικαστήριο, διότι διαφορετικά δεν επιτρέπεται να εκτελεσθεί η απόφαση της Επιτροπής με την οποία διατάσσεται η διενέργεια του ελέγχου. Στην περίπτωση αυτή, το εθνικό δικαστήριο δύναται να ελέγξει κατά πόσον η απόφαση της Επιτροπής για τη διεξαγωγή του επιτόπιου ελέγχου είναι γνήσια και να βεβαιωθεί ότι τα σχεδιαζόμενα αναγκαστικά μέτρα δεν είναι ούτε αυθαίρετα ούτε υπερβολικά αυστηρά σε σχέση, ιδίως, με τη σοβαρότητα της παράβασης για την οποία υπάρχουν υπόνοιες, τη σπουδαιότητα των αναζητούμενων αποδεικτικών στοιχείων, τη συμμετοχή της ενεχόμενης επιχείρησης και την εύλογη πιθανότητα να φυλάσσονται πράγματι επιχειρηματικά βιβλία και στοιχεία συναφή προς το αντικείμενο του ελέγχου στους χώρους για τους οποίους ζητείται άδεια. Το εθνικό δικαστήριο δύναται να ζητήσει από την Επιτροπή, είτε απευθείας είτε διαμέσου της εθνικής αρχής ανταγωνισμού, λεπτομερείς εξηγήσεις για τα στοιχεία εκείνα που είναι απαραίτητα για την εξέταση των σχεδιαζόμενων αναγκαστικών μέτρων υπό το πρίσμα της αρχής της αναλογικότητας(53).

41. Και στις δύο περιπτώσεις που επισημαίνονται στα σημεία 39 και 40, το εθνικό δικαστήριο δεν δύναται να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της απόφασης της Επιτροπής, ούτε την αναγκαιότητα του επιτόπιου ελέγχου, αλλά ούτε και να ζητήσει να του παρασχεθούν πληροφοριακά στοιχεία από τον φάκελο της Επιτροπής(54). Εξάλλου, το καθήκον πιστής συνεργασίας υποχρεώνει το εθνικό δικαστήριο να λάβει απόφαση εντός ενδεδειγμένης προθεσμίας, ούτως ώστε να μπορέσει η Επιτροπή να διεξαγάγει αποτελεσματικά τον επιτόπιο έλεγχο(55).

IV. ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

42. Η έκδοση της παρούσας ανακοίνωσης αποσκοπεί στο να βοηθηθούν τα εθνικά δικαστήρια κατά την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 ΕΚ. Δεν είναι δεσμευτική για τα εθνικά δικαστήρια, ούτε θίγει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κρατών μελών της ΕΕ και των φυσικών και νομικών προσώπων βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας.

43. Η παρούσα ανακοίνωση αντικαθιστά την ανακοίνωση του 1993 σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών δικαιοδοτικών οργάνων για την εφαρμογή των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης ΕΟΚ(56).

(1) Για τις προϋποθέσεις βάσει των οποίων κρίνεται ποιες οντότητες είναι δυνατό να θεωρηθούν δικαστήρια κατά την έννοια του άρθρου 234 ΕΚ, βλ. π.χ. την υπόθεση C-516/99 Schmid [2002] Συλλογή 4573, 34: "Το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ένα σύνολο στοιχείων, όπως είναι η ίδρυση του οργάνου αυτού με νόμο, η μονιμότητά του, ο δεσμευτικός χαρακτήρας της δικαιοδοσίας του, ο κατ' αντιμωλία χαρακτήρας της ενώπιόν του διαδικασίας, η εκ μέρους του οργάνου αυτού εφαρμογή των κανόνων δικαίου, καθώς και η ανεξαρτησία του".

(2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 2002 για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης (ΕΕ L 1 της 4.1.2003, σ. 1).

(3) Ανακοίνωση για τη συνεργασία στο πλαίσιο του δικτύου των αρχών ανταγωνισμού (ΕΕ C ...). Για τους σκοπούς της παρούσας ανακοίνωσης, με τον όρο "εθνική αρχή ανταγωνισμού" νοείται κάθε αρχή που έχει ορισθεί από κράτος μέλος κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 35 παράγραφος 1 του κανονισμού.

(4) Η διεθνής δικαιοδοσία των εθνικών δικαστηρίων εξαρτάται από τους εθνικούς, ευρωπαϊκούς και διεθνείς κανόνες περί δικαιοδοσίας. Επί του προκειμένου, υπενθυμίζεται ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 2000 για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ L 12 της 16.1.2001, σ. 1) είναι εφαρμοστέος σε όλες τις υποθέσεις ανταγωνισμού οι οποίες έχουν αστικό ή εμπορικό χαρακτήρα.

(5) Βλ. το άρθρο 6 του κανονισμού.

(6) Βλ. τα άρθρα 2 και 3 ΕΚ.

(7) Υπόθεση C-126/97 Eco Swiss [1999] Συλλογή I-3055, 35 έως 40.

(8) Συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-430/93 και C-431/93 van Schijndel [1995] Συλλογή I-4705, 13 έως 22.

(9) Σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο της όγδοης αιτιολογικής σκέψης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003, ο κανονισμός δεν εφαρμόζεται σε εθνικές διατάξεις που επιβάλλουν ποινικές κυρώσεις σε φυσικά πρόσωπα, εκτός εάν οι κυρώσεις αυτές συνιστούν το μέσον δια του οποίου επιβάλλονται οι κανόνες ανταγωνισμού που ισχύουν για τις επιχειρήσεις.

(10) Υπόθεση T-24/90 Automec [1992] Συλλογή II-2223, 85.

(11) Για περαιτέρω αποσαφήνιση της έννοιας του "επηρεασμού του εμπορίου", βλ. την ανακοίνωση για το συγκεκριμένο θέμα (ΕΕ C ...).

(12) Βλ. το άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού.

(13) Βλ. επίσης την ανακοίνωση σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 ΕΚ (ΕΕ C ...).

(14) Υπόθεση 14/68 Walt Wilhelm [1969] Συλλογή 1· και συνεκδικαζόμενες υποθέσεις 253/78 και 1 έως 3/79 Giry and Guerlain [1980] Συλλογή 2327, 15 έως 17.

(15) Υπόθεση 106/77 Simmenthal [1978] Συλλογή 629, 21· και υπόθεση C-198/01 Consorzio Industrie Fiammiferi (CIF) [2003] Συλλογή 49.

(16) Π.χ. ένα εθνικό δικαστήριο μπορεί να κληθεί να μεριμνήσει για την εκτέλεση απόφασης της Επιτροπής η οποία έχει ληφθεί δυνάμει των άρθρων 7 έως 10, 23 και 24 του κανονισμού.

(17) Βλ. π.χ. την υπόθεση 5/88 Wachauf [1989] Συλλογή 2609, 19.

(18) Συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-215/96 και C-216/96 Bagnasco [1999] Συλλογή I-135, 50.

(19) Υπόθεση 63/75 Fonderies Roubaix [1976] Συλλογή 111, 9 έως 11· και υπόθεση C-234/89 Δηλιμίτης [1991] Συλλογή I-935, 46.

(20) Σχετικά με την παράλληλη ή διαδοχική εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού από τα εθνικά δικαστήρια και την Επιτροπή βλ. επίσης τα σημεία 11 έως 14.

(21) Υπόθεση 66/86 Ahmed Saeed Flugreisen [1989] Συλλογή 803, 27· και υπόθεση C-234/89 Δηλιμίτης [1991] Συλλογή I-935, 50. Στην παρούσα ανακοίνωση επισυνάπτεται κατάλογος με τις κατευθυντήριες γραμμές, τις ανακοινώσεις και τους κανονισμούς στον τομέα της πολιτικής ανταγωνισμού, ο οποίος περιλαμβάνει ιδίως τους κανονισμούς για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 ΕΚ σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων ή εναρμονισμένων πρακτικών. Σχετικά με τις αποφάσεις της Επιτροπής στο πλαίσιο της εφαρμογής των άρθρων 81 και 82 ΕΚ (από το 1964 κι έπειτα), βλ. http://www.europa.eu.int/comm/ competition/antitrust/cases/.

(22) Συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-319/93, C-40/94 και C-224/94 Dijkstra [1995] Συλλογή I-4471, 32.

(23) Περί της ευχέρειας των εθνικών δικαστηρίων να ζητούν γνωμοδότηση από την Επιτροπή, βλ. επίσης τα σημεία 27 έως 29.

(24) Σχετικά με την υποβολή παρατηρήσεων, βλ. επίσης τα σημεία 31 έως 35.

(25) Υπόθεση 66/88 Επιτροπή κατά Ελλάδας [1989] Συλλογή 2965, 23 έως 25.

(26) Για το θέμα της αποζημίωσης για παραβάσεις επιχειρήσεων βλ. την υπόθεση C-453/99 Courage and Crehan [2001] Συλλογή 6297, 26 και 27. Για το θέμα της αποζημίωσης για παράβαση που έχει διαπράξει κράτος μέλος ή αρχή η οποία αποτελεί προέκταση του κράτους και για τις προϋποθέσεις που διέπουν την ευθύνη του κράτους σε τέτοιες περιπτώσεις, βλ. π.χ. τις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-6/90 και C-9/90 Francovich [1991] Συλλογή I-5357, 33 έως 36· υπόθεση C-271/91 Marshall κατά Southampton and South West Hampshire Area Health Authority [1993] Συλλογή I-4367, 30 και 34 έως 35· συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-46/93 και C-48/93 Brasserie du Pêcheur και Factortame [1996] Συλλογή I-1029· υπόθεση C-392/93 British Telecommunications [1996] Συλλογή I-1631, 39 έως 46· και συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-178/94, C-179/94 και C-188/94 έως 190/94 Dillenkofer [1996] Συλλογή I-4845, 22 έως 26 και 72.

(27) Βλ. π.χ. την υπόθεση 33/76 Rewe [1976] Συλλογή 1989, 5· υπόθεση 45/76 Comet [1976] Συλλογή 2043, 12· και υπόθεση 79/83 Harz [1984] Συλλογή 1921, 18 και 23.

(28) Βλ. π.χ. την υπόθεση 33/76 Rewe [1976] Συλλογή 1989, 5· την υπόθεση 158/80 Rewe [1981] Συλλογή 1805, 44· την υπόθεση 199/82 San Giorgio [1983] Συλλογή 3595, 12· και την υπόθεση C-231/96 Edis [1998] Συλλογή I-4951, 36 και 37.

(29) Το άρθρο 11 παράγραφος 6, σε συνδυασμό με το άρθρο 35 παράγραφοι 3 και 4 του κανονισμού, σημαίνει ότι απαγορεύεται η εκ παραλλήλου εφαρμογή του άρθρου 81 ή του άρθρου 82 ΕΚ από την Επιτροπή και από εθνικό δικαστήριο μόνον όταν αυτό το τελευταίο έχει αναγορευθεί σε εθνική αρχή ανταγωνισμού.

(30) Άρθρο 16 παράγραφος 1 του κανονισμού.

(31) Η Επιτροπή δύναται να δημοσιεύσει στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης την κίνηση διαδικασίας από την ίδια με σκοπό την έκδοση απόφασης κατ' εφαρμογή των άρθρων 7 έως 10 του κανονισμού [βλ. το άρθρο 2 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) της Επιτροπής αριθ. .../04 σχετικά με τις διαδικασίες δυνάμει των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης ΕΕ L.../04)] Κατά το Δικαστήριο, η κίνηση διαδικασίας ισοδυναμεί με πράξη άσκησης εξουσίας από μέρους της Επιτροπής, η οποία πιστοποιεί την πρόθεσή της να προβεί στην έκδοση απόφασης (υπόθεση 48/72 Brasserie de Haecht [1973] Συλλογή 77, 16).

(32) Υπόθεση C-234/89 Δηλιμίτης [1991] Συλλογή I-935, 53· και συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-319/93, C-40/94 και C-224/94 Dijkstra [1995] Συλλογή I-4471, 34. Για το συγκεκριμένο θέμα, βλ. επίσης το σημείο της παρούσας ανακοίνωσης.

(33) Βλ. το άρθρο 16 παράγραφος 1 του κανονισμού, καθώς επίσης την υπόθεση C-234/89 Δηλιμίτης [1991] Συλλογή I-935, 47· και την υπόθεση C-344/98 Masterfoods [2000] Συλλογή I-11369, 51.

(34) Υπόθεση 314/85 Foto-Frost [1987] Συλλογή 4199, 12 έως 20.

(35) Βλ. το άρθρο 16 παράγραφος 1 του κανονισμού, καθώς και την υπόθεση C-344/98 Masterfoods [2000] Συλλογή I-11369, 52 και 57.

(36) Υπόθεση C-344/98 Masterfoods [2000] Συλλογή, I-11369, 58.

(37) Υπόθεση C-2/88 Imm Zwartveld [1990] Συλλογή I-3365, 16 έως 22· και υπόθεση C-234/89 Δηλιμίτης [1991] I-935, 53.

(38) Για το συμβιβάσιμο των υπόψη εθνικών διαδικαστικών κανόνων με τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου, βλ. τα σημεία 9 και 10 της παρούσας ανακοίνωσης.

(39) Σχετικά με τα εν λόγω καθήκοντα, βλ. π.χ. τα σημεία 22 έως 25 της παρούσας ανακοίνωσης.

(40) Υπόθεση C-234/89 Δηλιμίτης [1991] Συλλογή I-935, 53· και συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-319/93, C-40/94 και C-224/94 Dijkstra [1995] Συλλογή I-4471, 34.

(41) Υπόθεση C-234/89 Δηλιμίτης [1991] I-935, 53.

(42) Υπόθεση T-353/94 Postbank [1996] Συλλογή II-921, 86 και 87· και υπόθεση 145/83 Adams [1985] Συλλογή 3539, 34.

(43) Υπόθεση C-2/88 Zwartveld [1990] Συλλογή I-4405, 10 και 11· και υπόθεση T-353/94 Postbank [1996] Συλλογή II-921, 93.

(44) Υπόθεση C-2/88 Zwartveld [1990] Συλλογή I-4405, 10 και 11· υπόθεση C-275/00 First and Franex [2002] Συλλογή I-10943, 49· και υπόθεση T-353/94 Postbank [1996] Συλλογή II-921, 93.

(45) Βλ. το σημείο 8 της παρούσας ανακοίνωσης.

(46) Υπόθεση C-234/89 Δηλιμίτης [1991] Συλλογή I-935, 53· και συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-319/93, C-40/94 και C-224/94 Dijkstra [1995] Συλλογή I-4471, 34.

(47) Σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 4 του κανονισμού, η ρύθμιση αυτή δεν θίγει την ευρύτερη εξουσία υποβολής παρατηρήσεων ενώπιον των δικαστηρίων την οποία παρέχει στις αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών η εθνική τους νομοθεσία.

(48) Πρβλ. την υπόθεση 96/81 Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών [1982] Συλλογή 1791, 7· και υπόθεση 272/86 Επιτροπή κατά Ελλάδας [1988] Συλλογή 4875, 30.

(49) Βλ. επίσης το άρθρο 28 παράγραφος 2 του κανονισμού, σύμφωνα με το οποίο η Επιτροπή οφείλει να μη δημοσιοποιεί τα στοιχεία που συγκεντρώνει και τα οποία καλύπτονται από την υποχρέωση τήρησης του επαγγελματικού απόρρητου.

(50) Συνεκδικαζόμενες υποθέσεις 46/87 και 227/88 Hoechst [1989] Συλλογή 2859, 33. Βλ. επίσης το άρθρο 15 παράγραφος 3 του κανονισμού.

(51) Υπόθεση C-69/90 Επιτροπή κατά Ιταλίας [1991] Συλλογή 6011, 15.

(52) Άρθρο 20 παράγραφοι 6 έως 8 του κανονισμού και υπόθεση C-94/00 Roquette Frères [2002] Συλλογή 9011.

(53) Άρθρο 21 παράγραφος 3 του κανονισμού.

(54) Υπόθεση C-94/00 Roquette Frères [2002] Συλλογή 9011, 39 και 62 έως 66.

(55) Βλ. επίσης ό.π., 91 και 92.

(56) ΕΕ C 39 της 13.2.93, σ. 6.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΠΕΡΙ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΤΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ, ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ο κατάλογος που ακολουθεί δημοσιεύεται επίσης και ενημερώνεται στην ιστοθέση της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

http://europa.eu.int/comm/ competition/antitrust/legislation/

A. Κανόνες που δεν αφορούν επιμέρους κλάδους

1. Ανακοινώσεις γενικού χαρακτήρα

- Ανακοίνωση όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού (ΕΕ C 372 της 9.12.1997, σ. 5)

- Ανακοίνωση σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας οι οποίες δεν περιορίζουν σημαντικά τον ανταγωνισμό σύμφωνα με το άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (de minimis) (ΕΕ C 368 της 22.12.2001, σ. 13)

- Ανακοίνωση σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης (ΕΕ C ...)

- Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης (ΕΕ C ...)

2. Κάθετες συμφωνίες

- Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2790/1999, της 22ας Δεκεμβρίου 1999, για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών (ΕΕ L 336 της 29.12.1999, σ. 21)

- Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς (ΕΕ C 291 της 13.10.2000, σ. 1)

3. Συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας

- Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2658/2000, της 29ης Νοεμβρίου 2000, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81, παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών εξειδίκευσης (ΕΕ L 304 της 5.12.2000, σ. 3)

- Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2659/2000, της 29ης Νοεμβρίου 2000, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών έρευνας και ανάπτυξης (ΕΕ L 304 της 5.12.2000, σ. 7)

- Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή τον άρθρου 81 στις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας (ΕΕ C 3 της 6.1.2001, σ. 2)

4. Συμφωνίες αδειών εκμετάλλευσης για τη μεταφορά τεχνολογίας

- Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. ... σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών μεταφοράς τεχνολογίας (ΕΕ L ...)

- Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ σε συμφωνίες μεταφοράς τεχνολογίας (ΕΕ L ...)

B. Κανόνες που αφορούν επιμέρους κλάδους

1. Ασφάλειες

- Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 358/2003, της 27ης Φεβρουαρίου 2003, για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα των ασφαλίσεων (ΕΕ L 53 της 28.2.2003, σ. 8)

2. Αυτοκινητοβιομηχανία

- Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1400/2002, της 31ης Ιουλίου 2002, για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας (ΕΕ L 203 της 1.8.2002, σ. 30)

3. Τηλεπικ