Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την ίδρυση του Μέσου Προενταξιακών Διαρθρωτικών Πολιτικών (98/C 164/04) COM(1998) 138 τελικό - 98/0091(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 19 Μαρτίου 1998)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Εκτιμώντας:

ότι τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 12ης και 13ης Δεκεμβρίου 1997 προβλέπουν την ενίσχυση της προενταξιακής στρατηγικής για τις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και μια ειδική προενταξιακή στρατηγική για την Κύπρο 7

ότι, λαμβανομένης υπόψη της πρόοδου που θα επιτευχθεί μελλοντικά προς την κατεύθυνση πολιτικής επίλυσης του κυπριακού προβλήματος, η οποία επιδιώκεται επί του παρόντος υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και προκειμένου να ληφθεί υπόψη η επικρατούσα στη νήσο οικονομική κατάσταση, ενώ οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη εξελίσσονται με βάση τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου, είναι ίσως σκόπιμο να συμπεριληφθεί η Κύπρος στον κατάλογο των δικαιούχων χωρών και να προβλεφθούν, σχετικά με το θέμα αυτό, ειδικοί όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού 7

ότι εντούτοις, τα πορίσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προβλέπουν ότι η ενίσχυση που αναφέρεται στον παρόντα κανονισμό πρέπει να χορηγηθεί στις δέκα υποψήφιες χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης 7

ότι ο κανονισμός αριθ. 622/98/ΕΚ του Συμβουλίου της 16ης Μαρτίου 1998, σχετικά με τη βοήθεια στα υποψήφια κράτη, στο πλαίσιο της προενταξιακής στρατηγικής, και ιδίως για τη θέσπιση εταιρικών σχέσεων ενόψει της προσχώρησης (1) προβλέπει ότι αυτές οι εταιρικές σχέσεις περιλαμβάνουν ενιαίο πλαίσιο για τους τομείς προτεραιότητας και για όλους τους διαθέσιμους πόρους για την προενταξιακή συνδρομή 7

ότι στην προενταξιακή στρατηγική περιλαμβάνεται πρόβλεψη για το μέσο προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών, στο εξής καλούμενο ISPA, το οποίο έχει ως στόχο την ευθυγράμμιση των υποψήφιων χωρών με τα κοινοτικά πρότυπα υποδομών και την παροχή οικονομικής συνδρομής για περιβαλλοντικά μέτρα και μέτρα υποδομής των μεταφορών 7

ότι η κοινοτική συνδρομή στο πλαίσιο του ISPA, μαζί με την κοινοτική συνδρομή στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3906/89 του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 1989 σχετικά με την οικονομική ενίσχυση υπέρ της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας και τη Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας (2), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 753/96 (3) και η κοινοτική συνδρομή δυνάμει του κανονισμού . . . για την κοινοτική στήριξη των προενταξιακών μέτρων για τη γεωργία και την ανάπτυξη της υπαίθρου στις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης κατά τη διάρκεια της προενταξιακής περιόδου συντονίζονται στο πλαίσιο του κανονισμού για τον συντονισμό της βοήθειας προς τις υποψήφιες χώρες στα πλαίσια της προενταξιακής στρατηγικής και υπόκεινται στις διατάξεις της υπό όρους χορήγησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 622/98 και των ατομικών αποφάσεων για τις εταιρικές σχέσεις ενόψει της προσχώρησης 7

ότι πρέπει να επιτευχθεί η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της χρηματοδότησης των μέτρων για τις υποδομές των μεταφορών και των περιβαλλοντικών μέτρων 7

ότι η κοινοτική συνδρομή στο πλαίσιο του ISPA θα πρέπει να διευκολύνει την εκ μέρους των υποψηφίων χωρών υλοποίηση του κοινοτικού περιβαλλοντικού κεκτημένου και θα συμβάλλει στην αειφόρο ανάπτυξη των χωρών αυτών 7

ότι η απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996 περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (4) περιγράφει τις αρχές για την ανάπτυξή του, οι οποίες μετά την προσχώρηση θα πρέπει επίσης να καλύπτουν τις απαιτήσεις των νέων κρατών μελών, ενώ η εν εξελίξει εκτίμηση των αναγκών σε μεταφορικές υποδομές (TINA), την έναρξη της οποίας έδωσε το Συμβούλιο και η οποία ακολουθεί τις αρχές αυτές, θα πρέπει να διευκολύνει τη διαδικασία επιλογής των επιλέξιμων για συνδρομή μέτρων κατά τη διάρκεια της προενταξιακής περιόδου 7

ότι θα πρέπει να προβλεφθεί η εκ μέρους της Επιτροπής ενδεικτική κατανομή, των συνολικών κοινοτικών πόρων που είναι διαθέσιμοι για την ανάληψη υποχρεώσεων μέσω του ISPA, ανάμεσα στις υποψήφιες χώρες για να διευκολυνθεί η προπαρασκευή των μέτρων 7

ότι τα ποσοστά συνδρομής που διαθέτει η Κοινότητα στο πλαίσιο του ISPA θα πρέπει να προσαρμόζονται ώστε να ενισχύουν την μόχλευση των πόρων, να προωθούν τη χρήση ιδιωτικών πηγών χρηματοδότησης και να λαμβάνουν υπόψη την ικανότητα των μέτρων να αποδώσουν σημαντικά καθαρά έσοδα 7

ότι, όσον αφορά την συνδρομή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, πρέπει να εξασφαλίζεται η μέγιστη διαφάνεια κατά την εφαρμογή της οικονομικής συνδρομής, και πρέπει να εφαρμόζονται αυστηροί έλεγχοι στη χρήση των πιστώσεων 7

ότι, προς το συμφέρον της ορθής διαχείρισης της κοινοτικής συνδρομής που χορηγείται μέσω του ISPA, πρέπει να προβλεφθούν αποτελεσματικές μέθοδοι αξιολόγησης, παρακολούθησης, εκτίμησης και ελέγχου των ενεργειών, προσδιορίζοντας τις αρχές που διέπουν την αξιολόγηση, καθορίζοντας τη φύση και τους κανόνες που διέπουν την παρακολούθηση, και καθορίζοντας τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε περίπτωση ατασθαλιών ή αδυναμίας συμμόρφωσης προς τους όρους που καθορίζονται κατά τη χορήγηση της συνδρομής του ISPA 7

ότι, κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου (από 1ης Ιανουαρίου 1999 έως 31 Δεκεμβρίου 2001), κάθε αναφορά στο ευρώ, ως γενικός κανόνας, πρέπει επίσης να νοείται ως αναφορά στο ευρώ ως νομισματική μονάδα σύμφωνα με το άρθρο 2, δεύτερη πρόταση, του κανονισμού . . . για την εισαγωγή του ευρώ.

ότι για την υλοποίηση του παρόντος κανονισμού η Επιτροπή θα επικουρείται από μια επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα 7

ότι η υλοποίηση των μέτρων που προβλέπονται από τον παρόντα κανονισμό συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της Κοινότητας 7 ότι η συνθήκη δεν προβλέπει, για τη θέσπιση του παρόντος κανονισμού άλλη νομική βάση πλην αυτής του άρθρου 235,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ορισμός και στόχος

1. Θεσπίζει το μέσο προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών, καλούμενο στο εξής ISPA.

Το ISPA παρέχει συνδρομή για να συμβάλει στην προπαρασκευή για την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση των ακόλουθων υποψήφιων χωρών: Βουλγαρία, Τσεχία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακική Δημοκρατία και Σλοβενία, που αναφέρονται στο εξής «δικαιούχες χώρες», στον τομέα της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, όσον αφορά ιδίως την πολιτική για το περιβάλλον και τις μεταφορές, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.

2. Η κοινοτική συνδρομή που χορηγείται μέσω του ISPA συμβάλλει στους στόχους που καθορίζονται στις εταιρικές σχέσεις ενόψει της προσχώρησης για κάθε δικαιούχο χώρα και στα αντίστοιχα εθνικά προγράμματα για τη βελτίωση του περιβάλλοντος και των δικτύων υποδομής των μεταφορών.

Άρθρο 2

Επιλέξιμα μέτρα

1. Η κοινοτική συνδρομή, η οποία χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του ISPA, περιλαμβάνει έργα, στάδια έργων που είναι από τεχνική και οικονομική άποψη ανεξάρτητα, ομάδες έργων ή προγράμματα έργων στους τομείς του περιβάλλοντος ή των μεταφορών, συλλογικά καλούμενα στο εξής μέτρα. Ένα στάδιο έργου δύναται επίσης να καλύπτει την προκαταρκτική μελέτη, τη μελέτη σκοπιμότητας ή την τεχνική μελέτη που απαιτείται για την υλοποίηση του έργου.

2. Η Κοινότητα παρέχει συνδρομή μέσω του ISPA βάσει των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 1 για τα εξής:

α) περιβαλλοντικά μέτρα που δίνουν τη δυνατότητα στις δικαιούχες χώρες να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις του κοινοτικού δικαίου για το περιβάλλον και με τους στόχους των εταιρικών σχέσεων ενόψει της προσχώρησης 7

β) μέτρα για την υποδομή των μεταφορών που προάγουν τη διαρκή κινητικότητα, και ιδίως αυτά που συνιστούν έργα κοινού ενδιαφέροντος βάσει των κριτηρίων της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ και αυτά που δίνουν τη δυνατότητα στις δικαιούχες χώρες να συμμορφωθούν προς τους στόχους των εταιρικών σχέσεων ενόψει της προσχώρησης 7 περιλαμβάνεται η διασύνδεση και διαλειτουργικότητα των εθνικών δικτύων καθώς και με τα διευρωπαϊκά δίκτυα, όπως και η πρόσβαση στα δίκτυα αυτά.

Τα μέτρα είναι επαρκούς κλίμακας ώστε να έχουν σημαντική επίπτωση στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος ή στη βελτίωση των δικτύων των μεταφορικών υποδομών. Το συνολικό κόστος κάθε μέτρου πρέπει να υπερβαίνει, καταρχήν, τα 5 εκατ. ευρώ.

3. Επιτυγχάνεται η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ μέτρων στον τομέα του περιβάλλοντος και μέτρων που αφορούν τις μεταφορικές υποδομές.

4. Συνδρομή δύναται να χορηγηθεί επίσης για:

α) προκαταρκτικές μελέτες που αφορούν επιλέξιμα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων αυτών που απαιτούνται για την υλοποίησή τους, και

β) μέτρα τεχνικής στήριξης, συμπεριλαμβανομένων ενεργειών πληροφόρησης και δημοσιότητας ιδίως:

i) οριζόντια μέτρα, όπως συγκριτικές μελέτες για την εκτίμηση των επιπτώσεων της κοινοτικής συνδρομής 7

ii) μέτρα και μελέτες που συμβάλλουν στην αξιολόγηση, παρακολούθηση, εκτίμηση ή έλεγχο των έργων και στην ενίσχυση και εξασφάλιση του συντονισμού και της συνέπειας των έργων με τις εταιρικές σχέσεις ενόψει της προσχώρησης 7 και

iii) μέτρα και μελέτες για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής διαχείρισης και υλοποίησης των έργων και για την πραγματοποίηση των απαιτούμενων προσαρμογών.

Άρθρο 3

Χρηματοδοτικοί πόροι

Η κοινοτική συνδρομή στο πλαίσιο του ISPA χορηγείται κατά την περίοδο από 2000 μέχρι 2006.

Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 4

Ενδεικτική κατανομή

Η Επιτροπή πραγματοποιεί ενδεικτική κατανομή του συνόλου της κοινοτικής συνδρομής στο πλαίσιο του ISPA μεταξύ των δικαιούχων χωρών, βάσει κριτηρίων πληθυσμού, κατά κεφαλή ΑΕΠ εκφραζόμενο σε μονάδες αγοραστικής δύναμης και έκτασης. Η κατανομή αυτή δύναται να προσαρμόζεται ώστε να λαμβάνονται υπόψη για κάθε δικαιούχο χώρα οι επιδόσεις της κατά τα προηγούμενα έτη σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων του ISPA. Λαμβάνονται επίσης δεόντως υπόψη οι αντίστοιχες ελλείψεις των χωρών από άποψη υποδομής στους τομείς του περιβάλλοντος και των μεταφορών.

Άρθρο 5

Συμβιβάσιμο με τις κοινοτικές πολιτικές

1. Τα μέτρα που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα στο πλαίσιο του ISPA συμμορφούνται με τις διατάξεις που περιλαμβάνονται στις ευρωπαϊκές συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων εφαρμογής των διατάξεων για τις κρατικές ενισχύσεις και συμβάλλουν στην επίτευξη κάθε κοινοτικής πολιτικής, ιδίως της πολιτικής για την προστασία και τη βελτίωση του περιβάλλοντος, της πολιτικής μεταφορών και της πολιτικής για τα διευρωπαϊκά δίκτυα.

2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει το συντονισμό και τη συνοχή μεταξύ των μέτρων που αναλαμβάνονται βάσει του παρόντος κανονισμού και των μέτρων που αναλαμβάνονται με συνεισφορές από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, των ενεργειών της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕΠ), συμπεριλαμβανομένων αυτών που χορηγούνται μέσω της προενταξιακής χρηματοδοτικής διευκόλυνσης, καθώς και όλων των άλλων χρηματοδοτικών μέσων της Κοινότητας.

3. Η Επιτροπή επιδιώκει το συντονισμό και τη συνοχή μεταξύ των μέτρων που αναλαμβάνονται βάσει του παρόντος κανονισμού στις δικαιούχες χώρες και των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, της Παγκόσμιας Τράπεζας και άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Άρθρο 6

Μορφές και ποσοστό της συνδρομής

1. Η κοινοτική συνδρομή στο πλαίσιο του ISPA δύναται να λάβει μία από τις ακόλουθες μορφές: δωρεάν άμεση συνδρομή, επιστρεπτέα συνδρομή, επιδότηση επιτοκίου, επιδότηση εξόδων για τη σύσταση εγγυήσεων, συμμετοχή σε επιχειρηματικό κεφάλαιο ή άλλη μορφή χρηματοδότησης.

Η συνδρομή που επιστρέφεται στη διαχειριστική αρχή ή σε άλλη δημόσια αρχή διατίθεται εκ νέου για τον ίδιο σκοπό.

2. Το ποσοστό της κοινοτικής συνδρομής που χορηγείται στο πλαίσιο του ISPA δύναται να ανέλθει σε 85 % της δημόσιας ή ισοδύναμης δαπάνης, συμπεριλαμβανομένων δαπανών από φορείς των οποίων οι δραστηριότητες αναλαμβάνονται εντός του διοικητικού ή νομικού πλαισίου δυνάμει του οποίου θεωρούνται ως ισοδύναμοι προς τους δημόσιους φορείς.

Εκτός από περιπτώσεις επιστρεπτέας συνδρομής ή εάν υπάρχει ουσιαστικό κοινοτικό ενδιαφέρον, το ποσοστό της συνδρομής μειώνεται ώστε να λαμβάνονται υπόψη:

α) η διαθεσιμότητα συγχρηματοδότησης 7

β) η ικανότητα του μέτρου να παράγει έσοδα, και

γ) κατάλληλη εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει».

3. Ως μέτρα που αποδίδουν έσοδα κατά την παράγραφο 2, στοιχείο β), νοούνται:

α) υποδομές η χρήση των οποίων απαιτεί την καταβολή τελών από τους χρήστες,

β) παραγωγικές επενδύσεις στον τομέα του περιβάλλοντος.

4. Οι προκαταρκτικές μελέτες και μέτρα τεχνικής στήριξης δύνανται κατ'εξαίρεση να χρηματοδοτηθούν σε ποσοστό 100 % του συνολικού κόστους.

Η συνολική δαπάνη η οποία πραγματοποιείται με πρωτοβουλία της Επιτροπής ή για λογαριασμό της Επιτροπής, δυνάμει της παρούσας παραγράφου, δεν δύναται να υπερβεί το 2 % των συνολικών πιστώσεων του ISPA.

Άρθρο 7

Αξιολόγηση και έγκριση μέτρων

1. Η Επιτροπή θεσπίζει αποφάσεις επί των μέτρων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του ISPA.

2. Οι δικαιούχες χώρες υποβάλλουν στην Επιτροπή αιτήσεις για συνδρομή. Εντούτοις, η Επιτροπή δύναται να χορηγεί συνδρομή δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 4 με δική της πρωτοβουλία.

3. Οι αιτήσεις περιλαμβάνουν:

α) τα στοιχεία που αναφέρονται στο παράρτημα Ι,

β) όλες τις σχετικές πληροφορίες που αποδεικνύουν ότι τα μέτρα συμμορφώνονται προς τον παρόντα κανονισμό και προς τα κριτήρια που καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙ, και ιδίως ότι τα μεσοπρόθεσμα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη είναι ανάλογα προς τους διατιθέμενους πόρους.

4. Μετά την παραλαβή της αίτησης για χορήγηση συνδρομής και πριν από την έγκριση του μέτρου, η Επιτροπή προβαίνει σε διεξοδική αξιολόγηση ώστε να εκτιμηθεί η συμμόρφωση του μέτρου προς τα κριτήρια που καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙ.

5. Οι αποφάσεις της Επιτροπής για την έγκριση μέτρων προσδιορίζουν το ύψος της χρηματοδοτικής συνδρομής και καθορίζουν το σχέδιο χρηματοδότησης καθώς και όλες τις απαραίτητες διατάξεις και προϋποθέσεις για την υλοποίηση των μέτρων.

Άρθρο 8

Αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές

1. Η Επιτροπή πραγματοποιεί τις δαπάνες στο πλαίσιο του ISPA σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό που ισχύει για το γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, βάσει του χρηματοδοτικού μνημονίου που συντάσσεται μεταξύ της Επιτροπής και της δικαιούχου χώρας.

Εντούτοις, οι ετήσιες αναλήψεις υποχρεώσεων που αφορούν τη χορηγούμενη στα μέτρα συνδρομή πραγματοποιούνται σύμφωνα με έναν από τους ακόλουθους δύο τρόπους:

α) αναλήψεις υποχρεώσεων που αφορούν μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2, η υλοποίηση των οποίων εκτείνεται σε περίοδο δύο ή περισσοτέρων ετών, κατά γενικό κανόνα και με την επιφύλαξη των διατάξεων του εδαφίου β) πραγματοποιούνται σε ετήσιες δόσεις.

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων που αφορούν την πρώτη ετήσια δόση πραγματοποιούνται μετά τη σύνταξη του χρηματοδοτικού μνημονίου. Αναλήψεις υποχρεώσεων που αφορούν τις επόμενες ετήσιες δόσεις βασίζονται στο αρχικό ή το αναθεωρημένο σχέδιο χρηματοδότησης για το εν λόγω μέτρο και χορηγούνται, καταρχήν, στην έναρξη του κάθε οικονομικού έτους και το αργότερο μέχρι την 1η Απριλίου του εν λόγω έτους, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες δαπάνες για την περίοδο αυτή.

β) Για μέτρα η διάρκεια των οποίων είναι μικρότερη των δύο ετών ή για τα οποία η κοινοτική συνδρομή δεν υπερβαίνει τα 20 εκατ. ευρώ, η πρώτη ανάληψη υποχρεώσεων, ύψους έως 80 % της χορηγούμενης συνδρομής, δύναται να πραγματοποιηθεί κατά τη σύνταξη του χρηματοδοτικού μνημονίου. Η ανάληψη των υποχρεώσεων για το υπόλοιπο εξαρτάται από την υλοποίηση του μέτρου.

2. Πλην δεόντως αιτιολογημένων περιπτώσεων, η χορηγούμενη συνδρομή για μέτρο του οποίου οι ουσιαστικές εργασίες δεν έχουν αρχίσει εντός της καθορισμένης συμβατικής περιόδου, αποδεσμεύεται.

3. Οι πληρωμές της χρηματοδοτικής συνδρομής μέτρων δύναται να λάβουν τη μορφή είτε προκαταβολών ή ενδιάμεσων πληρωμών ή πληρωμών υπολοίπου σε σχέση με πιστοποιηθείσες και πραγματοποιηθείσες πληρωμές.

Η Επιτροπή θεσπίζει λεπτομέρειες εφαρμογής για τις πληρωμές σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 14.

4. Οι λεπτομέρειες για τους μηχανισμούς πληρωμής που εφαρμόζονται στα μέτρα καθορίζονται στο χρηματοδοτικό μνημόνιο με κάθε δικαιούχο χώρα.

Άρθρο 9

Διαχείριση και έλεγχος

1. Η Επιτροπή απαιτεί από τις δικαιούχους χώρες:

α) να θεσπίσουν από την 1η Ιανουαρίου 2000 και, εν πάση περιπτώσει, το αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2002, συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που εξασφαλίζουν:

i) την ορθή εφαρμογή της χορηγούμενης συνδρομής δυνάμει του παρόντος κανονισμού σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής οικονομικής διαχείρισης,

ii) το διαχωρισμό των λειτουργιών της διαχείρισης και του ελέγχου,

iii) ότι οι δηλώσεις δαπανών που υποβάλλονται στην Επιτροπή είναι ακριβείς και απορρέουν από λογιστικά συστήματα που βασίζονται σε στοιχεία τεκμηρίωσης που επιτρέπουν την επαλήθευσή τους.

β) εξακριβώνουν σε τακτική βάση ότι τα χρηματοδοτούμενα από την Κοινότητα μέτρα υλοποιούνται ορθώς,

γ) προλαμβάνουν και να διώκουν τις ατασθαλίες,

δ) ανακτούν οποιοαδήποτε ποσά η απώλεια των οποίων οφείλεται σε ατασθαλίες ή αμέλεια.

2. Με την επιφύλαξη ελέγχων που πραγματοποιούνται από τις δικαιούχες χώρες, η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο δύνανται, με τους δικούς τους υπαλλήλους ή δεόντως εξουσιοδοτημένους εκπροσώπους, να πραγματοποιούν επιτόπιους τεχνικούς ή οικονομικούς ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων δειγματοληπτικών και τελικών ελέγχων.

3. Οι λεπτομερείς διατάξεις εφαρμογής των αρχών που καθορίζονται στις παραγράφους 1 και 2 περιλαμβάνονται στο χρηματοδοτικό μνημόνιο, μαζί με τις ρυθμίσεις για τη συνεργασία και τον συντονισμό που αφορούν τον προγραμματισμό και τη μεθοδολογία των ελέγχων μεταξύ της Επιτροπής και της δικαιούχου χώρας.

4. Το χρηματοδοτικό μνημόνιο περιλαμβάνει επίσης διατάξεις σχετικά με τη μείωση, την αναστολή και την ακύρωση της συνδρομής σε περιπτώσεις όπου η υλοποίηση του μέτρου δεν αιτιολογεί, είτε εν μέρει είτε στο σύνολο, την καταλογισθείσα συνδρομή.

Άρθρο 10

Χρήση του ευρώ

1. Τα ποσά στις αιτήσεις συνδρομής, καθώς και στο σχετικό σχέδιο χρηματοδότησης, εκφράζονται σε ευρώ.

2. Τα ποσά της συνδρομής και τα σχέδια χρηματοδότησης που εγκρίνονται από την Επιτροπή εκφράζονται σε ευρώ.

3. Οι δηλώσεις δαπανών που τεκμηριώνουν τις αντίστοιχες αιτήσεις πληρωμής εκφράζονται σε ευρώ.

4. Οι πληρωμές της οικονομικής συνδρομής από την Επιτροπή προς την αρμόδια για την είσπραξη των πληρωμών αυτών αρχή, που έχει καθοριστεί από τη δικαιούχο χώρα, πραγματοποιούνται σε ευρώ.

Άρθρο 11

Παρακολούθηση και εκ των υστέρων εκτίμηση

Οι δικαιούχες χώρες και η Επιτροπή εξασφαλίζουν ότι η υλοποίηση των μέτρων δυνάμει του παρόντος κανονισμού παρακολουθεί και υπόκειται σε εκ των υστέρων εκτίμηση σύμφωνα με τις διατάξεις του Παραρτήματος ΙΙΙ.

Άρθρο 12

Ετήσια έκθεση

Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, ετήσια έκθεση σχετικά με τη χορηγούμενη στο πλαίσιο του ISPA κοινοτική συνδρομή. Οι πληροφορίες που περιέχονται στην ετήσια έκθεση καθορίζονται στο Παράρτημα IV.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκφέρει γνώμη για την έκθεση αυτή το συντομότερο δυνατό. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με το πώς ελήφθησαν υπόψη οι εν λόγω παρατηρήσεις.

Η Επιτροπή εξασφαλίζει την ενημέρωση των κρατών μελών και των δικαιούχων χωρών για τις δραστηριότητες του ISPA.

Άρθρο 13

Πληροφόρηση και δημοσιότητα

1. Οι δικαιούχες χώρες, που είναι αρμόδιες για την υλοποίηση μέτρων που τυγχάνουν κοινοτικής οικονομικής συνδρομής, στο πλαίσιο του ISPA, μεριμνούν ώστε να δίνεται επαρκής δημοσιότητα στο μέτρο αυτό προκειμένου:

α) να ευαισθητοποιηθεί η κοινή γνώμη για το ρόλο της Κοινότητας όσον αφορά το μέτρο αυτό,

β) να ενημερώνονται οι ενδεχόμενοι δικαιούχοι και οι επαγγελματικές οργανώσεις σχετικά με τις δυνατότητες που προσφέρει το μέτρο.

Οι δικαιούχες χώρες μεριμνούν, ιδίως, για την τοποθέτηση εμφανών πινακίδων στις οποίες αναφέρεται ότι το μέτρο συγχρηματοδοτείται από την Κοινότητα, και φέρουν το κοινοτικό έμβλημα, καθώς και τη δέουσα συμμετοχή των αντιπροσώπων των κοινοτικών οργάνων στις σημαντικότερες δημόσιες δραστηριότητες που συνδέονται με την κοινοτική συνδρομή που χορηγείται στο πλαίσιο του ISPA.

Ενημερώνουν την Επιτροπή για τις πρωτοβουλίες που ανέλαβαν για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.

2. Η Επιτροπή θεσπίζει λεπτομερείς διατάξεις όσον αφορά την πληροφόρηση και τη δημοσιότητα, ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 14.

Ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και δημοσιεύει τις εν λόγω διατάξεις στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 14

Επιτροπή του ISPA

Για την υλοποίηση του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ορίζει τον εκπρόσωπό της χωρίς δικαίωμα ψήφου.

Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των αποφάσεων που πρόκειται να ληφθούν. Η συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό, μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και, αν χρειασθεί, προβαίνει σε ψηφοφορία.

Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον, κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή.

Άρθρο 15

Τελικές και μεταβατικές διατάξεις

1. Το Συμβούλιο, βάσει πρότασης της Επιτροπής, επανεξετάζει τον παρόντα κανονισμό το αργότερο προ της 31ης Δεκεμβρίου 2006. Αποφασίζει επί της πρότασης σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 235 της Συνθήκης.

2. Κατά την προσχώρησή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η χώρα παύει να δικαιούται συνδρομή στο πλαίσιο του ISPA.

3. Το υπόλοιπο του αρχικά κατανεμηθέντος ποσού ανακατανέμεται στις εναπομένουσες δικαιούχες χώρες σύμφωνα με το άρθρο 4.

Άρθρο 16

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

(1) ΕΕ L 85 της 20.3.1998, σ. 1.

(2) ΕΕ L 375 της 23.12.1989, σ. 11.

(3) ΕΕ L 103 της 26.4.1996, σ. 5.

(4) ΕΕ L 228 της 9.9.1996, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Περιεχόμενο Αιτήσεων (Άρθρο 7, παράγραφος 3, στοιχείο α))

Οι αιτήσεις περιλαμβάνουν τις ακόλουθες πληροφορίες:

1. τον αρμόδιο για την υλοποίηση φορέα, τη φύση του μέτρου και περιγραφή του 7

2. το κόστος και τη θέση του μέτρου, συμπεριλαμβανομένων, ανάλογα με την περίπτωση, ενδείξεων για τη διασύνδεση και διαλειτουργικότητα των μέτρων που εντάσσονται στον ίδιο άξονα μεταφορών 7

3. χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των εργασιών 7

4. ανάλυση κόστους-ωφελείας, συμπεριλαμβανομένων των αμέσων και εμμέσων επιπτώσεων στην απασχόληση 7

5. εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων όμοια προς τις εκτιμήσεις που προβλέπονται από την οδηγία 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου (1) 7

6. πληροφορίες για τη θέση και την προτεραιότητα του έργου σύμφωνα με την εθνική περιβαλλοντική στρατηγική, όπως καθορίζεται στο εθνικό πρόγραμμα υιοθέτησης του κοινοτικού κεκτημένου 7

7. στοιχεία για την εθνική στρατηγική ανάπτυξης των μεταφορών και τη θέση και την προτεραιότητα του μέτρου στο πλαίσιο της στρατηγικής αυτής 7

8. στοιχεία για τη συμμόρφωση του έργου προς τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού και προς τους κανόνες περί δημοσίων συμβάσεων 7

9. σχέδιο χρηματοδότησης στο οποίο περιλαμβάνονται, όπου είναι δυνατόν, στοιχεία για την οικονομική βιωσιμότητα του έργου, και η συνολική χρηματοδότηση που η δικαιούχος χώρα αιτείται από το ISPA, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) συμπεριλαμβανομένης της προενταξιακής χρηματοδοτικής διευκόλυνσης και οποιασδήποτε άλλης πηγής της Κοινότητας ή κράτους μέλους, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) και της Παγκόσμιας Τράπεζας 7

10. το συμβιβάσιμο των μέτρων με τις κοινοτικές πολιτικές 7

11. πληροφορίες για τις ρυθμίσεις με τις οποίες εξασφαλίζεται η αποδοτική χρήση και συντήρησή των εγκαταστάσεων.

(1) ΕΕ L 175 της 5.7.1985, σ. 40.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Αξιολόγηση των μέτρων (Άρθρο 7, παράγραφος 3 και παράγραφος 4, στοιχείο β))

Α. Κατά την αξιολόγηση των μέτρων εφαρμόζονται τα ακόλουθα κριτήρια για να εξασφαλίσουν την υψηλή ποιότητά τους:

1. τα οικονομικά και κοινωνικά τους οφέλη, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα, που πρέπει να είναι ανάλογα με τους διατιθέμενους πόρους 7 τα μέτρα πρέπει να αξιολογούνται βάσει ανάλυσης κόστους-ωφελείας 7

2. οι ρυθμίσεις για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής διαχείρισης των μέτρων 7

3. οι προτεραιότητες που καθορίζονται από τις «εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση» για τους τομείς παρέμβασης 7

4. η συμβολή των μέτρων στην υλοποίηση της κοινοτικής πολιτικής για το περιβάλλον 7

5. η συμβολή των μέτρων στα διευρωπαϊκά δίκτυα και στις κοινές πολιτικές μεταφορών 7

6. η θέσπιση της κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ των τομέων του περιβάλλοντος και των μεταφορικών υποδομών.

Β. Η Επιτροπή δύναται να καλεί την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης ή την Παγκόσμια Τράπεζα να συμβάλλουν στην αξιολόγηση των μέτρων όταν το κρίνει αναγκαίο. Η Επιτροπή εξετάζει τις αιτήσεις συνδρομής ώστε να επαληθεύσει ιδίως αν οι διοικητικοί και χρηματοδοτικοί μηχανισμοί είναι επαρκείς για την αποτελεσματική υλοποίηση του μέτρου.

Γ. Η Επιτροπή αξιολογεί τα μέτρα για να προσδιορίσει τις αναμενόμενες επιπτώσεις τους σε σχέση με τους στόχους του παρόντος κανονισμού, χρησιμοποιώντας κατάλληλους ποσοτικούς δείκτες. Οι δικαιούχες χώρες παρέχουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία, όπως καθορίζεται στο Παράρτημα Ι, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων των μελετών σκοπιμότητας και της αξιολόγησης, ένδειξης των εναλλακτικών λύσεων που έχουν απορριφθεί και του συντονισμού των μέτρων κοινού ενδιαφέροντος που εντάσσονται στον ίδιο μεταφορικό άξονα, ώστε η αξιολόγηση αυτή να είναι κατά το δυνατόν αποτελεσματική.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

Παρακολούθηση και εκ των υστέρων εκτίμηση (Άρθρο 11)

Α. Η παρακολούθηση πραγματοποιείται βάσει κοινώς αποδεκτών διαδικασιών αναφοράς, δειγματοληπτικών ελέγχων και με τη θέσπιση επιτροπών ad hoc. Πραγματοποιείται βάσει παραπομπών σε φυσικούς και χρηματοοικονομικούς δείκτες. Οι δείκτες σχετίζονται με τον συγκεκριμένο χαρακτήρα του έργου και τους στόχους του. Καθορίζονται εκ των προτέρων ώστε να παρουσιάζουν το στάδιο στο οποίο βρίσκεται το μέτρο σε σχέση με το αρχικά καθορισθέν πρόγραμμα και τους στόχους του, και την επιτευχθείσα πρόοδο από άποψη διαχείρισης και οποιαδήποτε σχετικά προβλήματα.

Β. Οι επιτροπές αυτές συστήνονται σε συνεργασία μεταξύ της ενδιαφερόμενης δικαιούχου χώρας και της Επιτροπής. Στις επιτροπές εκπροσωπούνται οι αρχές ή φορείς που καθορίζονται από τη δικαιούχο χώρα, η Επιτροπή και, κατά περίπτωση, η ΕΤΕΠ. Στις επιτροπές αυτές εκπροσωπούνται επίσης περιφερειακές και τοπικές αρχές και ιδιωτικές επιχειρήσεις που είναι αρμόδιες για την υλοποίηση του έργου και εφόσον εμπλέκονται άμεσα στο έργο.

Γ. Για κάθε μέτρο, ο αρμόδιος για το μέτρο φορέας ή αρχή υποβάλλει εκθέσεις προόδου στην Επιτροπή εντός τριών μηνών από τη λήξη ενός πλήρους έτους υλοποίησης.

Δ. Η τελική έκθεση περιλαμβάνει τις ακόλουθες πληροφορίες:

1. περιγραφή του αναληφθέντος έργου, συνοδευόμενη από φυσικούς δείκτες, ποσοτικό προσδιορισμό των δαπανών ανά κατηγορία εργασιών και των μέτρων που ελήφθησαν σχετικά με τις ειδικές ρήτρες που περιλαμβάνονται στην απόφαση χορήγησης της συνδρομής 7

2. πληροφορίες σχετικά με τις ενέργειες δημοσιότητας 7

3. πιστοποίηση της συμμόρφωσης των εργασιών με την απόφαση χορήγησης της συνδρομής 7

4. μία πρώτη αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο επιτεύχθηκαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, στην οποία περιλαμβάνονται συγκεκριμένα:

α) η πραγματική ημερομηνία υλοποίησης του μέτρου 7

β) ένδειξη του τρόπου με τον οποίο θα πραγματοποιηθεί η διαχείριση του έργου μετά την ολοκλήρωσή του 7

γ) επιβεβαίωση, όπου απαιτείται, των οικονομικών προβλέψεων, ιδίως όσον αφορά λειτουργικές δαπάνες και αναμενόμενα έσοδα 7

δ) επιβεβαίωση των κοινωνικοοικονομικών προβλέψεων, ιδίως όσον αφορά το αναμενόμενο κόστος και τις ωφέλειες 7

ε) ένδειξη των ενεργειών για την εξασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος και για το κόστος τους.

Ε. Βάσει των αποτελεσμάτων της παρακολούθησης και λαμβάνοντας υπόψη τα σχόλια της επιτροπής παρακολούθησης, η Επιτροπή προσαρμόζει τα αρχικώς εγκριθέντα ποσά και όρους χορήγησης της συνδρομής, καθώς και το προβλεπόμενο σχέδιο χρηματοδότησης, έαν παραστεί ανάγκη, βάσει πρότασης της δικαιούχου χώρας.

Η Επιτροπή καθορίζει τις κατάλληλες ρυθμίσεις για τις προσαρμογές αυτές, διαφοροποιώντας τις ανάλογα με τη φύση τους και τη σπουδαιότητά τους.

ΣΤ. Η εκ των υστέρων αξιολόγηση καλύπτει τη χρήση των πόρων και την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα της συνδρομής και την επίπτωσή της. Καλύπτει τους παράγοντες που συμβάλλουν στην επιτυχία ή αποτυχία της υλοποίησης των μέτρων και τα επιτεύγματα και αποτελέσματά τους. Μετά την ολοκλήρωση των μέτρων, η Επιτροπή και οι δικαιούχες χώρες αξιολογούν τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκε, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής και αποδοτικής χρήσης των πόρων. Η αξιολόγηση καλύπτει επίσης την πραγματική επίπτωση της υλοποίησής του, ώστε να εκτιμηθεί αν επιτεύθηκαν οι αρχικοί στόχοι. Η αξιολόγηση αυτή εξετάζει, μεταξύ άλλων, τη συμβολή των μέτρων στην υλοποίηση των κοινοτικών πολιτικών για το περιβάλλον ή τη συμβολή τους στα διευρωπαϊκά δίκτυα και τις κοινές πολιτικές μεταφορών, και εκτιμά επίσης τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των μέτρων.

Ζ. Για να είναι αποτελεσματικότερη η κοινοτική συνδρομή που χορηγείται στα πλαίσια του ISPA, η Επιτροπή μεριμνά ώστε η διοίκηση του ISPA να αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στη διαφάνεια της διαχείρισης.

Η. Οι λεπτομερείς κανόνες για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση καθορίζονται στις αποφάσεις της Επιτροπής για την έγκριση των μέτρων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV

Ετήσια έκθεση της Επιτροπής (Άρθρο 12)

Η ετήσια έκθεση παρέχει πληροφορίες για τα ακόλουθα:

1. το ύψος της οικονομικής συνδρομής ως προς το οποίο πραγματοποιήθηκε ανάληψη υποχρεώσεων και καταβλήθηκε από την Κοινότητα στο πλαίσιο του ISPA, με ετήσια κατανομή ανά δικαιούχο χώρα και ανά είδος έργου (περιβάλλον ή μεταφορές) 7

2. τη συμβολή της Κοινότητας, στο πλαίσιο του ISPA, στις προσπάθειες των δικαιούχων χωρών να υλοποιήσουν την κοινοτική περιβαλλοντική πολιτική και να ενισχύσουν τα διευρωπαϊκά δίκτυα υποδομής των μεταφορών, το ισοζύγιο μεταξύ των μέτρων στον τομέα του περιβάλλοντος και των μέτρων που αφορούν τις υποδομές των μεταφορών 7

3. εκτίμηση του συμβιβάσιμου των ενεργειών της κοινοτικής συνδρομής στο πλαίσιο του ISPA με τις κοινοτικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος, τις μεταφορές, τον ανταγωνισμό και την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων 7

4. τα μέτρα που ελήφθησαν για να εξασφαλίσουν το συντονισμό και τη συνεκτικότητα μεταξύ των μέτρων που χρηματοδοτούνται από το ISPA και μέτρων που χρηματοδοτούνται με συμβολή από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και άλλα χρηματοδοτικά μέσα της Κοινότητας.

5. τις επενδυτικές προσπάθειες των δικαιούχων χωρών στους τομείς της προστασίας του περιβάλλοντος και των μεταφορικών υποδομών 7

6. τις προκαταρκτικές μελέτες και τα μέτρα τεχνικής υποστήριξης που χρηματοδοτήθηκαν 7

7. τα αποτελέσματα της εκτίμησης, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης των μέτρων, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων για οποιαδήποτε προσαρμογή των μέτρων ώστε να συμφωνούν με τα πορίσματα της εκτίμησης, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης 7

8. τη συμβολή της ΕΤΕΠ στην αξιολόγηση των μέτρων 7

9. περίληψη των στοιχείων σχετικά με τα αποτελέσματα των διεξαχθέντων ελέγχων, των διαπιστωθεισών ατασθαλιών και των διοικητικών και δικαστικών διώξεων που βρίσκονται εν εξελίξει 710. πληροφορίες για τις ενέργειες δημοσιότητας.