Τροποποιημένη πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (πρόγραμμα Daphne) (2000-2004) σχετικά με μέτρα που αποσκοπούν στην πρόληψη της βίας εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών (1) (1999/C 89/05) COM(1999) 82 τελικό - 98/0192(COD)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 189 Α παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ στις 17 Φεβρουαρίου 1999)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 129,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 189 Β της συνθήκης,

Εκτιμώντας:

(1) ότι οι πράξεις σωματικής, σεξουαλικής και ψυχολογικής βίας εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών συνιστούν σοβαρή απειλή για τη σωματική και πνευματική υγεία των θυμάτων αυτών των μορφών βίας, και μπορούν να θεωρηθούν σοβαρότατη μάστιγα της υγείας 7

(2) ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στα ψηφίσματά του της 19ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με τους ανηλίκους που είναι θύματα βίας (2), της 12ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με τα μέτρα προστασίας των ανηλίκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (3), της 16ης Σεπτεμβρίου 1997 σχετικά με την ανάγκη διεξαγωγής εκστρατείας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μηδενική ανοχή της βίας κατά των γυναικών (4), και της 16ης Δεκεμβρίου 1997 για την καταπολέμηση της σωματεμπορίας γυναικών με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση (5), κάλεσε την Επιτροπή να καταρτίσει και να εφαρμόσει προγράμματα δράσης για την καταπολέμηση αυτής της βίας 7

(3) ότι στην ανακοίνωση της 24ης Νοεμβρίου 1993 για πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (6), η Επιτροπή επισήμανε, μεταξύ άλλων, την πρόληψη των τραυματισμών ως σημαντικό πεδίο δράσης στο χώρο της δημόσιας υγείας 7 ότι υπό το πρίσμα αυτό, θεσπίστηκε στις 25 Ιανουαρίου 1999 απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με πρόγραμμα κοινοτικής δράσης για την πρόληψη των τραυματισμών 7

(4) ότι με την παροχή στήριξης για την επίτευξη της καλύτερης γνώσης και κατανόησης, καθώς και για την ευρύτερη διάδοση της πληροφορίας σχετικά με τη βία εις βάρος γυναικών, εφήβων και παιδιών, και με την ανάπτυξη δράσεων συμπληρωματικών προς τα υφιστάμενα κοινοτικά προγράμματα και δράσεις, το πρόγραμμα θα συμβάλει στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου υγειονομικής προστασίας του ανθρώπου, αποφεύγοντας παράλληλα την άσκοπη επανάληψη ενεργειών 7

(5) ότι η ανάληψη άμεσης δράσης όσον αφορά τη βία εις βάρος των γυναικών, των εφήβων και των παιδιών υπάγεται ουσιαστικά στη δραστηριότητα των κρατών μελών σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο 7

(6) ότι η Κοινότητα μπορεί να παράσχει προστιθέμενη αξία στις ενέργειες των κρατών μελών για την πρόληψη της βίας εις βάρος των γυναικών, των εφήβων και των παιδιών μέσω της διάδοσης πληροφοριών και εμπειρίας, του κοινού προσδιορισμού προτεραιοτήτων, της ανάπτυξης της δικτύωσης όπου αυτό είναι αναγκαίο, της επιλογής σχεδίων κοινοτικής διάστασης και της δραστηριοποίησης και κινητοποίησης όλων των ενδιαφερομένων 7

(7) ότι το παρόν πρόγραμμα μπορεί να έχει προστιθέμενη αξία προσδιορίζοντας και προωθώντας τις καλύτερες πρακτικές, ενθαρρύνοντας την καινοτομία και την ανταλλαγή σχετικών εμπειριών στο πλαίσιο δράσεων που έχουν αναληφθεί σε επίπεδο κρατών μελών 7

(8) ότι, συνεπώς, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως αυτές καθορίζονται στο άρθρο 3 Β της συνθήκης, οι στόχοι του προτεινόμενου μέτρου μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο 7 ότι η παρούσα απόφαση περιορίζεται στα απολύτως απαραίτητα προκειμένου να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι και δεν επεκτείνεται πέραν των όσων εξυπηρετούν τον εν λόγω σκοπό 7

(9) ότι χρειάζεται να προωθηθεί στο συγκεκριμένο τομέα η ενεργή εταιρική σχέση μεταξύ της Επιτροπής, των κρατών μελών και των μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ), και ιδιαίτερα των οργανώσεων γυναικών και παιδιών, και να ενθαρρυνθεί η συνδυασμένη δράση μεταξύ όλων των σχετικών πολιτικών και μέτρων προωθώντας τη συνεργασία μεταξύ ΜΚΟ και περιφερειακών και τοπικών αρχών 7

(10) ότι, για να επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος και να γίνει η πλέον αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων πόρων, πρέπει να επιλεγούν προσεκτικά οι τομείς στους οποίους πρέπει να διεξαχθούν εργασίες και να γίνει επιλογή σχεδίων που προσφέρουν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία και ανοίγουν το δρόμο προς τη δοκιμή και διάδοση καινοτόμων ιδεών για την πρόληψη της βίας 7

(11) ότι πρέπει να προωθηθεί η συνεργασία με τις διεθνείς οργανώσεις αρμόδιες μεταξύ άλλων και στον τομέα της υγείας, με τις τρίτες χώρες, καθώς και με όλους όσους μπορούν να εμπλακούν στην πρόληψη κάθε μορφής βίας 7

(12) ότι πρέπει να γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες ώστε να μπορούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα αυτό οι υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες που βρίσκονται σε προενταξιακό στάδιο, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στις αντίστοιχες συμφωνίες, ιδίως στις συμφωνίες σύνδεσης και στα πρόσθετα πρωτόκολλα στις συμφωνίες αυτές 7

(13) ότι, προκειμένου να αυξηθεί η αξία και ο αντίκτυπος του προγράμματος, πρέπει να γίνεται διαρκής αξιολόγηση των διεξαγόμενων ενεργειών, κυρίως όσον αφορά την αποτελεσματικότητά τους και την επίτευξη των καθορισθέντων στόχων, με σκοπό να γίνονται, όπου χρειάζεται, οι απαραίτητες προσαρμογές 7

(14) ότι το παρόν πρόγραμμα πρέπει να είναι πενταετούς διάρκειας ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για να μπορεί η εφαρμογή των μέτρων να επιτύχει τους καθορισθέντες στόχους 7

(15) ότι για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης η Επιτροπή πρέπει να επικουρείται από συμβουλευτική επιτροπή 7

(16) ότι στις 20 Δεκεμβρίου 1994, συνήφθη μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής συμφωνία για το modus vivendi σχετικά με τα μέτρα για την εφαρμογή πράξεων που έχουν θεσπιστεί σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 189 Β της συνθήκης 7

(17) ότι η παρούσα απόφαση καθορίζει το δημοσιονομικό πλαίσιο που αποτελεί το κύριο σημείο αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 1 της δήλωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής της 6ης Μαρτίου 1995, για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού 7

(18) ότι το δημοσιονομικό πλαίσιο για το πρόγραμμα (2000-2004) θα καθοριστεί μετά την θέσπιση των επόμενων δημοσιονομικών προοπτικών,

ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:

Άρθρο 1 Καθορισμός του προγράμματος

1. Με την παρούσα απόφαση εγκρίνεται πρόγραμμα κοινοτικής δράσης σχετικά με μέτρα που αποσκοπούν στην πρόληψη της βίας εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών, εφεξής καλούμενο «το πρόγραμμα», για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2000 έως 31 Δεκεμβρίου 2004.

2. Στόχος του προγράμματος είναι να συμβάλει στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της σωματικής και πνευματικής υγείας των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών που είναι ή μπορεί να πέσουν θύματα βίας. Περαιτέρω αποσκοπεί στην αύξηση της γνώσης και εμπειρογνωμοσύνης σε κοινοτικό επίπεδο όσον αφορά μεθόδους και τεχνικές που αποβλέπουν στην πρόληψη και την άμβλυνση των συνεπειών της βίας εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών.

3. Οι ενέργειες που πρέπει να εφαρμοσθούν σύμφωνα με το πρόγραμμα και οι ειδικοί στόχοι τους αναφέρονται στο παράρτημα και αφορούν:

α) τη σύσταση διϋπηρεσιακών δικτύων, την ανταλλαγή πληροφοριών, το συντονισμό και τη συνεργασία σε κοινοτικό επίπεδο 7

β) τη συνειδητοποίηση της κατάστασης από την κοινή γνώμη και την ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών 7

γ) συμπληρωματικές ενέργειες.

Άρθρο 2 Εφαρμογή

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την εφαρμογή των ενεργειών που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 3, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη.

2. Η Επιτροπή συνεργάζεται με τα όργανα και τους οργανισμούς που δρουν στον τομέα της πρόληψης της βίας και της προστασίας των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών, ειδικότερα με τις ΜΚΟ και τις εθελοντικές οργανώσεις.

Άρθρο 3 Προϋπολογισμός

1. Το δημοσιονομικό πλαίσιο για την εφαρμογή του πενταετούς προγράμματος (2000-2004) καθορίζεται σε 25 εκατομμύρια ευρώ.

2. Οι ετήσιες πιστώσεις καθορίζονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σύμφωνα με τις δημοσιονομικές προοπτικές.

Άρθρο 4 Συνοχή και συμπληρωματικότητα

Η Επιτροπή εξασφαλίζει τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των κοινοτικών ενεργειών που πρέπει να εφαρμοσθούν στο πλαίσιο του προγράμματος και εκείνων που εφαρμόζονται στο πλαίσιο άλλων σχετικών κοινοτικών προγραμμάτων και μέτρων, ειδικότερα των προγραμμάτων στον τομέα της δημόσιας υγείας, συμπεριλαμβανομένου και του προγράμματος για την πρόληψη τραυματισμών.

Άρθρο 5 Επιτροπή

1. Για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα, η οποία απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και προεδρεύεται από τον αντιπρόσωπο της Επιτροπής.

Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στη συμβουλευτική επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο εντός προθεσμίας την οποία ορίζει ο Πρόεδρος ανάλογα με το επείγον του θέματος και, εφόσον χρειάζεται, προβαίνοντας σε ψηφοφορία.

Η γνώμη της επιτροπής καταχωρείται στα πρακτικά 7 εξάλλου, κάθε κράτος μέλος έχει δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή λαμβάνει σοβαρά υπόψη της τη γνώμη που διατυπώνεται από την επιτροπή. Ενημερώνει την επιτροπή για τον τρόπο με τον οποίο ελήφθη υπόψη η γνώμη της.

2. Η επιτροπή θεσπίζει τους εσωτερικούς κανόνες διαδικασίας της.

Άρθρο 6 Καθήκοντα της επιτροπής

1. Η επιτροπή, δρώντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 5, επικουρεί την Επιτροπή κυρίως όσον αφορά:

α) τα κριτήρια και τις διαδικασίες επιλογής και χρηματοδότησης σχεδίων στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος 7

β) τη διαδικασία παρακολούθησης και αξιολόγησης.

2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής τηρεί την επιτροπή τακτικά ενήμερη για τη συνολική πορεία του προγράμματος.

Άρθρο 7 Διεθνής συνεργασία

1. Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του προγράμματος ενθαρρύνεται η συνεργασία με τις τρίτες χώρες και με τους διεθνείς οργανισμούς που είναι αρμόδιοι στον τομέα της δημόσιας υγείας καθώς και εκείνους που ενδέχεται να εμπλακούν στην πρόληψη κάθε μορφής βίας.

2. Το πρόγραμμα είναι ανοιχτό στη συμμετοχή των χωρών ΕΖΕΣ/ΕΟΧ σύμφωνα με τους όρους που έχουν καθοριστεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Το πρόγραμμα είναι ανοιχτό στη συμμετοχή των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής Ευρώπης (ΧΚΕ), σύμφωνα με τους όρους που καθορίστηκαν στις συμφωνίες σύνδεσης ή στα σχετικά πρόσθετα πρωτόκολλα για τη συμμετοχή σε κοινοτικά προγράμματα. Στο πρόγραμμα μπορεί να συμμετέχει η Κύπρος στη βάση πρόσθετων κονδυλίων, σύμφωνα με διαδικασίες που θα συμφωνηθούν με αυτή τη χώρα.

Άρθρο 8 Παρακολούθηση και αξιολόγηση

1. Κατά την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσει την παρακολούθηση και τη συνεχή αξιολόγηση του προγράμματος λαμβάνοντας υπόψη τους γενικούς και ειδικούς στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 1 και στο παράρτημα.

2. Κάθε έτος η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση προόδου. Κατά το τρίτο έτος του προγράμματος η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση αξιολόγησης.

3. Η Επιτροπή υποβάλλει τελική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο κατά το πέρας του προγράμματος.

4. Η Επιτροπή συμπεριλαμβάνει στις εκθέσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3 πληροφορίες για την κοινοτική χρηματοδότηση στους διάφορους τομείς δράσης και για τη συμπληρωματικότητα με άλλες δράσεις που αναφέρονται στο άρθρο 4, καθώς επίσης και για τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων. Επίσης, διαβιβάζει αυτές τις εκθέσεις στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών.

(1) ΕΕ C 259 της 18.8.1998, σ. 2.

(2) ΕΕ C 320 της 28.10.1996, σ. 190.

(3) ΕΕ C 20 της 20.1.1997, σ. 170.

(4) ΕΕ C 304 της 6.10.1997, σ. 55.

(5) ΕΕ C 14 της 19.1.1998, σ. 39.

(6) COM(93) 559 τελικό.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

I. ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΔΙΥΠΗΡΕΣΙΑΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

Στόχος: να ενισχυθούν και να ενθαρρυνθούν οι μη κυβερνητικές και εθελοντικές οργανώσεις (ΜΚΟ) για να συνεργασθούν μεταξύ τους και με τους υπαλλήλους δημόσιων οργανισμών

1. Υποστήριξη της σύστασης διυπηρεσιακών δικτύων με τη συμμετοχή των ΜΚΟ διαφόρων κρατών μελών προκειμένου να διευκολυνθεί η ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών και εμπειριών για ενέργειες που αναλαμβάνονται στα κράτη μέλη.

2. Ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ ΜΚΟ των κρατών μελών και υπαλλήλων δημόσιων οργανισμών για να βελτιωθεί και από τις δυο πλευρές το επίπεδο γνώσης και κατανόησης του ρόλου καθενός και για να υπάρξει ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών και εμπειριών για ενέργειες που έχουν αναληφθεί στα κράτη μέλη.

Με τα δίκτυα θα διεξάγονται ειδικότερα ενέργειες που θα στρέφονται προς την αντιμετώπιση προβλημάτων βίας και:

1. χαρακτηρίζουν διάφορους τύπους βίας και αξιολογούν τα αίτια και τις επιπτώσεις της βίας στη δημόσια υγεία 7

2. αξιολογούν τους τύπους και την αποτελεσματικότητα των μέτρων για την πρόληψη της βίας και την άμβλυνση των επιπτώσεών της 7

3. προωθούν ενέργειες για την αντιμετώπιση του προβλήματος τόσο σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο.

II. ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΟΥ ΑΠΟΣΚΟΠΟΥΝ ΣΤΗ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΤΩΝ ΒΕΛΤΙΣΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

Στόχος: να συνειδητοποιήσει η κοινή γνώμη τη βία που ασκείται εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών, καθώς και την ανάγκη πρόληψής της, και να ενθαρρυνθεί η ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών.

3. Προώθηση εκστρατειών ενημέρωσης, πιλοτικών σχεδίων και δραστηριοτήτων ενημέρωσης της κοινής γνώμης, κυρίως των παιδιών και των εφήβων, των εκπαιδευτικών κύκλων και άλλων εμπλεκόμενων κατηγοριών, για τους ενδεχόμενους κινδύνους βίας και για τα μέσα αποφυγής τους.

4. Δημιουργία μιας κοινοτικής πηγής πληροφοριών που θα βοηθά και θα ενημερώνει τις ΜΚΟ σχετικά με τις ευρέως διαθέσιμες πληροφορίες που συγκεντρώνουν διάφορες κρατικές, μη κυβερνητικές και ακαδημαϊκές υπηρεσίες σχετικά με τον τομέα της βίας και τα μέσα πρόληψής της, καθώς και παροχή πληροφοριών σχετικά με όλα τα μέτρα και τα προγράμματα που αφορούν το θέμα αυτό και διεξάγονται υπό την αιγίδα της ΕΚ. Με τον τρόπο αυτό θα καταστεί δυνατή η ενσωμάτωση των πληροφοριών στο σύστημα πληροφοριών για τη δημόσια υγεία που καταρτίστηκε στο πλαίσιο του προγράμματος πρόληψης των τραυματισμών.

5. Ερευνητικά προγράμματα στον τομέα της βίας και της σεξουαλικής κακοποίησης, και τα μέσα πρόληψής τους, με στόχο, μεταξύ άλλων, την επισήμανση των πλέον αποτελεσματικών διαδικασιών για την πρόληψη της βίας και την εξέταση του κοινωνικού και οικονομικού κόστους που συνεπάγεται.

6. Προώθηση και ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών σε κοινοτικό επίπεδο για την παροχή υποστήριξης και προστασίας σε παιδιά, εφήβους και γυναίκες που εκτίθενται σε κινδύνους, με ειδική έμφαση στην πρόληψη.

III. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

Συμπληρωματικά, το πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει μελέτες, συσκέψεις εμπειρογνωμόνων, σεμινάρια, ενημέρωση και δημοσιεύσεις που συνδέονται άμεσα με την υλοποίηση της δράσης της οποίας αποτελούν εγγενές μέρος, καθώς και τις δαπάνες τεχνικής και διοικητικής βοήθειας, προς το αμοιβαίο συμφέρον τόσο της Επιτροπής όσο και των αποδεκτών της δράσης, εφόσον τα ανωτέρω δεν υπάγονται στις πάγιες υποχρεώσεις της δημόσιας διοίκησης που συνδέεται με την επισήμανση, προετοιμασία, διαχείριση, παρακολούθηση, και πάσης φύσεως έλεγχο του προγράμματος ή του σχεδίου.