Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με περιορισμούς κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσης εννεϋλοφαινόλης, αιθοξυλιωμένης εννεϋλοφαινόλης και κονίας (εικοστή έκτη τροποποίηση της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου)

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Η εννεϋλοφαινόλη (NP) χρησιμοποιείται ως ενδιάμεσο στην παραγωγή αιθοξυλιωμένων παραγώγων φαινόλης (ΝΡΕ) (π.χ. σε απορρυπαντικά και χρώματα), στην παραγωγή ρητινών, πλαστικών, σταθεροποιητών στη βιομηχανία πολυμερών, στην παρασκευή φαινολικών οξιμών και σε ορισμένα ειδικά χρώματα.

Οι κίνδυνοι για την υγεία και το περιβάλλον της ΝΡ και της ΝΡΕ αξιολογήθηκαν στο πλαίσιο του κανονισμού (EΟΚ) 793/93 του Συμβουλίου, της 23ης Μαρτίου 1993, για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των κινδύνων από τις υπάρχουσες ουσίες [1]. Η αξιολόγηση κινδύνων προσδιόρισε την ύπαρξη ανάγκης μείωσης των κινδύνων για το περιβάλλον από την ΝΡ και την ΝΡΕ. Στη γνώμη που εξέδωσε στις 6/7 Mαρτίου 2001 η Εετοπ επιβεβαίωσε τα συμπεράσματα της αξιολόγησης και την ύπαρξη ανάγκης μείωσης των κινδύνων για το περιβάλλον.

[1] ΕΕ L 84, 5.4.1993, σ. 1.

Η Επιτροπή εξέδωσε σύσταση στις 7 Nοεμβρίου 2001, στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΟΚ) 793/93, σχετικά με τη στρατηγική περιορισμού των κινδύνων από τη ΝΡ και τη ΝΡΕ, που προβλέπει περιορισμούς στην εμπορία και τη χρήση ώστε να ελεγχθούν οι κίνδυνοι για το περιβάλλον [2].

[2] ΕΕ L 319, 4.12.2001, σ. 30.

Με βάση τις αξιολογήσεις κινδύνων και τη συνιστώμενη στρατηγική για τη μείωση των κινδύνων στο πλαίσιο του κανονισμού (EΟΚ) 793/93, η Επιτροπή προτείνει τον περιορισμό της κυκλοφορίας και της χρήσης της ΝΡ και της ΝΡΕ και των παρασκευασμάτων που τις περιέχουν.

Η κονία χρησιμοποιείται ευρέως στον τομέα κατασκευών. Μπορεί να περιέχει μικρές ποσότητες υδατοδιαλυτού χρωμίου VI, που ταξινομείται ως καρκινογόνος και ευαισθητοποιός ουσία. Το χρώμιο VI στην κονία μπορεί να προκαλέσει σε ανθρώπους που εκτίθενται σε παρασκευάσματα κονιών επώδυνο και αλλεργικό έκζεμα που οδηγεί σε αναπηρία. Υπάρχει μια τεχνική για τη μείωση του χρωμίου VI η οποία έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τις δυσμενείς επιπτώσεις για την υγεία. Σε κράτη μέλη στα οποία εφαρμόζεται ήδη η τεχνική αυτή ο αριθμός των κρουσμάτων εκζέματος που οφείλεται στην έκθεση σε κονία έχει μειωθεί ριζικά. Στη γνώμη που διατύπωσε στις 27 Ιουνίου 2002, η Εετοπ επιβεβαίωσε τα επιστημονικά πορίσματα. Με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία, η Επιτροπή προτείνει να μειωθεί η εμπορία και η χρήση κονίας που περιέχει άνω των 2 εκατομμυριοστών κατά βάρος (ppm) χρώμιο VI.

Η πρόταση οδηγίας θα θεσπίσει εναρμονισμένες διατάξεις για την εμπορία και τη χρήση ΝΡ, ΝΡΕ και κονίας.

2. ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Ποιοι είναι οι στόχοι της πρότασης σε σχέση με τις υποχρεώσεις της Κοινότητας;

Στόχος της πρότασης είναι να θεσπίσει εναρμονισμένες διατάξεις για την ΝΡ, την ΝΡΕ και την κονία, διαφυλάσσοντας έτσι την εσωτερική αγορά, όπως επιτάσσει το άρθρο 95 της Συνθήκης. Στόχος της πρότασης είναι επίσης να εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος, όπως ορίζει το άρθρο 95, παράγραφος 3, της Συνθήκης.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν εθνικές διατάξεις για τον περιορισμό της εμπορίας και της χρήσης επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασμάτων, δημιουργούν εμπόδια στο εμπόριο λόγω των διαφορών στη νομοθεσία μεταξύ κρατών μελών. Η πρόταση οδηγίας αποσκοπεί να βελτιώσει τους όρους λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς προς όφελος της προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος.

Τι κατευθύνσεις δράσης έχει στη διάθεσή της η Κοινότητα;

Μοναδική κατεύθυνση δράσης είναι μια πρόταση τροποποίησης (εικοστής έκτης τροποποίησης) της οδηγίας 76/769/EΟΚ, πρόταση που προβλέπει εναρμονισμένους κανόνες για τη χρήση ΝΡ, ΝΡΕ και κονίας.

Είναι αναγκαίο να υπάρχουν ομοιόμορφοι κανόνες; Δεν αρκεί να καθοριστούν στόχοι για τα κράτη μέλη;

Η προτεινόμενη εικοστή έκτη τροποποίηση θεσπίζει ομοιόμορφους κανόνες για την κυκλοφορία ΝΡ, ΝΡΕ και κονίας. Εγγυάται επίσης υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος. Η προτεινόμενη εικοστή έκτη τροποποίηση είναι ο μόνος τρόπος για την εκπλήρωση των σκοπών αυτών. Ο καθορισμός στόχων θα ήταν ανεπαρκής.

3. ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η προτεινόμενη εικοστή έκτη τροποποίηση επεκτείνει το παράτημα I της οδηγίας 76/769/EΟΚ προσθέτοντας την ΝΡ, την ΝΡΕ και την κονία. Κατά συνέπεια περιορίζεται η χρήση NP, NPE και κονίας.

4. ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΙ ΟΦΕΛΟΣ

4.1. Το κόστος

Τα προβλήματα που αναμένεται να δημιουργήσει η πρόταση οδηγίας στη βιομηχανία ή στο εμπόριο είναι ήσσονος σημασίας, επειδή η χρήση ΝΡ και ΝΡΕ μειώνεται. Στην πραγματικότητα, οι επιχειρήσεις έχουν ήδη αναπτύξει υποκατάστατα ή εναλλακτικές τεχνικές. Όσον αφορά το χρώμιο VI στην κονία, η πρόταση οδηγίας αναμένεται να δημιουργήσει ήσσονος σημασίας προβλήματα στη βιομηχανία ή στο εμπόριο, επειδή η τεχνολογία μείωσης του χρωμίου VI διατίθεται σε χαμηλό κόστος και εφαρμόζεται ήδη από πολυάριθμες επιχειρήσεις σε διάφορα κράτη μέλη.

4.2. Το όφελος

Το όφελος από την πρόταση είναι η δημιουργία μιας εσωτερικής αγοράς και η προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Η προτεινόμενη απαγόρευση θα εξασφαλίσει ότι, για ορισμένες χρήσεις που δημιουργούν κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου ή για το περιβάλλον, δεν θα διατίθενται πλέον στην αγορά ΝΡ, ΝΡΕ και κονία με περιεκτικότητα σε χρώμιο VI άνω των 2 ppm.

5. ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

Με την εικοστή έκτη τροποποίηση θα προκύψουν οφέλη από πλευράς προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Αυτό θα επιτευχθεί με χαμηλό κόστος.

6. ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΕΙΚΟΣΤΗΣ ΕΚΤΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ

Για την εκπόνηση της πρότασης ζητήθηκε η γνώμη ορισμένων φορέων στη διάρκεια συνεδριάσεων που πραγματοποιήθηκαν και συγκεκριμένα ζητήθηκε η γνώμη εμπειρογνωμόνων από τα κράτη μέλη, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χημικής Βιομηχανίας (Cefic), της Eurometaux, της Ευρωπαϊκής Ένωσης Τσιμέντου, της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Οικοδόμων και Ξυλουργών Οικοδομής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση Καταναλωτών Beuc εξέφρασε επίσης τη γνώμη της.

7. ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ

Η πρόταση αποσκοπεί να διαφυλάξει την εσωτερική αγορά και ταυτόχρονα να εξασφαλίσει υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος, ανταποκρίνεται συνεπώς στις απαιτήσεις του άρθρου 95, παράγραφος 3, της Συνθήκης.

8. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Σύμφωνα με το άρθρο 95 της συνθήκης, έχει εφαρμογή η διαδικασία συναπόφασης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πρέπει επίσης να ζητηθεί η γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.

2002/0206 (COD)

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με περιορισμούς κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσης εννεϋλοφαινόλης, αιθοξυλιωμένης εννεϋλοφαινόλης και κονίας (εικοστή έκτη τροποποίηση της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 95,

την πρόταση της Επιτροπής [3],

[3] ΕΕ C .

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [4],

[4] ΕΕ C .

ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία η οποία ορίζεται στο άρθρο 251 της συνθήκης [5],

[5] ΕΕ C .

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Οι κίνδυνοι για το περιβάλλον από την εννεϋλοφαινόλη (ΝΡ) και την αιθοξυλιωμένη εννεϋλοφαινόλη (ΝΡΕ) αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τον κανονισμό (EΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου, της 23ης Μαρτίου 1993, για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των κινδύνων από τις υπάρχουσες ουσίες [6]. Η αξιολόγηση εντόπισε την ανάγκη μείωσης αυτών των κινδύνων και, στη γνώμη που διατύπωσε στις 6/7 Mαρτίου 2001, η Επιστημονική Επιτροπή για την Τοξικότητα, την Οικοτοξικότητα και το Περιβάλλον (Εετοπ) επιβεβαίωσε το συμπέρασμα αυτό.

[6] ΕΕ L 84, 5.4.1993, σ. 1.

(2) Η σύσταση 2001/838/ΕΚ [7], που εξέδωσε η Επιτροπή στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΟΚ) 793/93, πρότεινε μια στρατηγική περιορισμού των κινδύνων από τη ΝΡ και τη ΝΡΕ, συνιστώντας ιδίως την επιβολή περιορισμών στην εμπορία και τη χρήση.

[7] ΕΕ L 319, 4.12.2001, σ. 30.

(3) Για την προστασία του περιβάλλοντος, κρίνεται λοιπόν απαραίτητο να περιοριστεί η διάθεση στην αγορά και η χρήση ΝΡ και ΝΡΕ σε ειδικές χρήσεις.

(4) Επιστημονικές μελέτες κατέδειξαν επίσης ότι τα παρασκευάσματα κονίας που περιέχουν χρώμιο VI ενδέχεται να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις σε ορισμένες περιπτώσεις, εάν υπάρχει άμεση και παρατεταμένη επαφή με την επιδερμίδα του ανθρώπου.

(5) Η Εετοπ επιβεβαίωσε τις βλαβερές επιπτώσεις στην υγεία από το χρώμιο VI της κονίας.

(6) Για την προστασία της υγείας του ανθρώπου, κρίνεται λοιπόν απαραίτητο να περιοριστεί η διάθεση στην αγορά και η χρήση κονίας. Συγκεκριμένα, όσον αφορά τις χειρωνακτικές δραστηριότητες στις οποίες υπάρχει κίνδυνος επαφής με την επιδερμίδα, πρέπει να περιοριστεί η διάθεση στην αγορά και η χρήση κονίας ή παρασκευασμάτων κονίας που περιέχουν άνω των 2 ppm χρώμιο VI.

(7) Η οδηγία 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 27ης Ιουλίου 1976, περί προσεγγίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που αφορούν περιορισμούς κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσεως μερικών επικινδύνων ουσιών και παρασκευασμάτων [8] πρέπει συνεπώς να τροποποιηθεί αναλόγως.

[8] ΕΕ L 262, 27.9.1976, σ. 201.

(8) Στόχος της παρούσας οδηγίας είναι να εισαγάγει εναρμονισμένες διατάξεις όσον αφορά την ΝΡ, την ΝΡΕ και την κονία, διαφυλάσσοντας έτσι την εσωτερική αγορά και εξασφαλίζοντας ταυτοχρόνως υψηλό είπεδο προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος, όπως ορίζει το άρθρο 95 της συνθήκης.

(9) Η παρούσα οδηγία δεν θίγει την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας που ορίζει ελάχιστες απαιτήσεις για την προστασία των εργαζομένων, όπως την εφαρμογή της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία [9], και των ειδικών οδηγιών της και συγκεκριμένα της οδηγίας 90/394/EΟΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1990, σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία [έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ] [10] και της οδηγίας 98/24/EΚ του Συμβουλίου για την προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων κατά την εργασία από κινδύνους οφειλομένους σε χημικούς παράγοντες.

[9] ΕΕ L 183, 29.6.1989, σ. 1.

[10] ΕΕ L 196, 26.7.1990, σ. 1.

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Το παράρτημα I της οδηγίας 76/769/EΟΚ τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 2

Το αργότερο έως τις xx xx 200x [ένα χρόνο από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της οδηγίας], τα κράτη μέλη θεσπίζουν και δημοσιεύουν τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για τη συμμόρφωσή τους με την παρούσα οδηγία. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Εφαρμόζουν τις διατάξεις αυτές από τις xx xx 200x [δεκαοκτώ μήνες μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας].

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την 20ή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Tα ακόλουθα σημεία [XX] και [XX] προστίθενται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 76/769/EΟΚ:

«[ΧΧ]

(1) Εννεϋλοφαινόλη C6H4(OH)C9H19

(2) Αιθοξυλιωμένη εννεϋλοφαινόλη (C2H4O)nC15H24O // Δεν επιτρέπεται να διατίθεται στην αγορά ή να χρησιμοποιείται ως ουσία ή συστατικό παρασκευασμάτων σε συγκεντρώσεις ίσες ή μεγαλύτερες από 0,1 % κατά βάρος εννεϋλοφαινόλης ή 0,1 % κατά βάρος αιθοξυλιωμένης εννεϋλοφαινόλης για τους ακόλουθους σκοπούς:

(1) βιομηχανικό και επαγγελματικό καθαρισμό εκτός:

- από ελεγχόμενα κλειστά συστήματα στεγνού καθαρισμού στα οποία το υγρό καθαρισμού ανακυκλώνεται ή αποτεφρώνεται,

- από συστήματα καθαρισμού με ειδική επεξεργασία στα οποία το υγρό καθαρισμού ανακυκλώνεται ή αποτεφρώνεται.

(2) οικιακό καθαρισμό.

(3) κατεργασία κλωστοϋφαντουργικών ειδών και δερμάτων εκτός:

- από την κατεργασία κατά την οποία δεν υπάρχει έκλυση στα λύματα και η ΝΡΕ είναι δεσμευμένη στην πολυμερική μήτρα (προϊόντα τελειώματος, εκτυπώσεις υφασμάτων, βαφές),

- από συστήματα με ειδική κατεργασία όπου το νερό υφίσταται προεπεξεργασία ώστε να αφαιρεθεί τελείως το οργανικό κλάσμα πριν από τη βιολογική επεξεργασία των λυμάτων (απολίπανση δέρματος προβάτων).

(4) γαλακτοματοποιητής στην εμβάπτιση θηλών στη γεωργία.

(5) κατεργασία μετάλλων εκτός:

- από τη χρήση σε ελεγχόμενα κλειστά συστήματα στα οποία το υγρό καθαρισμού ανακυκλώνεται ή αποτεφρώνεται.

(6) βιομηχανία χαρτοπολτού και χαρτιού.

(7) καλλυντικά, περιλαμβανομένων των σαμπουάν.

(8) άλλα προϊόντα προσωπικής φροντίδας εκτός:

- από σπερμοκτόνα.

[ΧΧ]. Κονία // Δεν επιτρέπεται να διατίθεται στην αγορά ή να χρησιμοποιείται ως ουσία ή συστατικό παρασκευασμάτων σε συγκεντρώσεις άνω των 0,0002 % διαλυτού χρωμίου VI επί του συνολικού βάρους της κονίας σε ξηρά μορφή για χειρωνακτικές δραστηριότητες, όταν υπάρχει κίνδυνος επαφής με την επιδερμίδα.

Επιπλέον, εάν χρησιμοποιείται θειικός σίδηρος ως αναγωγικό μέσο, τότε, με την επιφύλαξη της εφαρμογής άλλων κοινοτικών νομοθετικών διατάξεων που αφορούν την ταξινόμηση, τη συσκευασία και την επισήμανση των επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασμάτων, η συσκευασία κονίας και παρασκευασμάτων κονίας πρέπει να περιέχει με τρόπο ευανάγνωστο και ανεξίτηλο τις ενδείξεις της ημερομηνίας συσκευασίας και της χρονικής περιόδου αποθήκευσης κατά την οποία η περιεκτικότητα σε διαλυτό χρώμιο VI είναι κάτω των 0,0002 % επί του συνολικού βάρους της κονίας σε ξηρά μορφή.»