15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/31
Γνωμοδότησηγια
—τηνπρότασηοδηγίαςσχετικάμετακοινάπρότυπαγιατηνεσωτερικήαγοράτουηλεκτρισμού,και
—τηνπρότασηοδηγίαςσχετικάμετακοινάπρότυπαγιατηνεσωτερικήαγοράφυσικούαερίου(')
(93/C73/10)
Στις6Μαρτίου1992καισυμφωνάμετιςδιαταξειςτηςπαραγράφου2τουάρθρου57καιτουάρθρου
100AτηςΣυνθήκηςΕΟΚτοΣυμβούλιοαποφάσισεναζητήσειτηγνωμοδότησητηςΟΚΕγιατις
ανωτέρωπροτάσεις.
Τοτμήμαενέργειας,πυρηνικώνθεμάτωνκαιέρευναςπουεπιφορτίσθηκε μετηνπροετοιμασίατων
σχετικώνεργασιώνυιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις12Ιανουαρίου1993(Εισηγητής:oκ.Gafo
Fernandez).
Κατάτην302ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης27ηςΝοεμβρίου1993),ηΟικονομικήκαιΚοινω­
νικήΕπιτροπήυιοθέτησεμε87ψήφουςυπέρ,17κατάκαι32αποχέςτηνακόλουθηγνωμοδότηση .
1.Ιστορικο
1.1.Hεσωτερικήαγοράενέργειας:Προγραμματισμός της
Επιτροπής
1.1.1.ΤονΜάιοτου1988,ηΕπιτροπήυιοθέτησεέγγραφο
εργασίας,γιατηνεσωτερικήαγοράτηςενέργειας[έγγρ.
COM(88)238τελικό].Στοέγγραφοαυτόηεσωτερικήαγορά
τηςενέργειαςοριζότανωςένααναντικατάστατο στοιχείοτης
μεγάληςεσωτερικήςαγοράςπουπροβλέποτανγιατο1992,
καιτονιζότανμεταξύάλλωνότιχωρίςομοιόμορφητιμήκαι
διαθεσιμότητα τωνδιάφορωνπηγώνενέργειαςσεόλεςτις
περιοχέςτηςΚοινότητας,ηεσωτερικήαγοράδενθαήταν
δυνατόναθεωρηθείπλήρης,επειδήηενέργειακαιοισυνα­
φείςπροςαυτήδραστηριότητες παραγωγής,μεταφοράςκαι
διανομήςαποτελείπαραγωγικήεισροή,καισυνεπώςκαιαπό
πλευράςκόστους,στοσύνολοτωνοικονομικώνδραστηριοτή­
των.
1.1.2.Στοίδιοέγγραφοεξετάζοντανοιπεριορισμένεςεπι­
πτώσειςτωνκοινοτικώνανταλλαγώνφυσικούαερίουκαι
ηλεκτρισμούπουβρίσκοντανπολύκάτωαπόταοικονομικά
όριαταοποίαέθετανοιοικονομικέςκαιφυσικέςτουςεξαρτή­
σειςπράγμαπουκαθιστούσεενδεχομένωςφανερήτηνύπαρξη
μιαςσειράςπαραγόντωνπουοριοθέτησαντιςεξαρτήσεις
αυτές.
1.1.3.Σεσχέσημετοφυσικόαέριοκαιτονηλεκτρισμότο
ανωτέρωέγγραφοαπαριθμούσετρειςμεγάλεςομάδεςεμπο­
δίωνπουκαθιστούσανδυσχερήτηνυλοποίησητηςεσωτερι­
κήςαγοράς.Οιομάδεςαυτέςπεριγράφονταν ωςεξήςμετρόπο
περιληπτικό :
1.1.3.1.Ύπαρξηαποκλειστικών δικαιωμάτωνστοσύνολο
τωνήσεορισμέναπεδία(εισαγωγή,παραγωγή,διανομή)των
τομέωντουφυσικούαερίουκαιτουηλεκτρισμού .
1.1.3.2.Περιορισμένηικανότηταδιασύνδεσηςμεταξύ,των
κρατώνμελών,πράγμαπουέθεσεφυσικάόριαστιςενδεχόμε­
νεςσυναλλαγές .
1.1.3.3.Άγνοιατωνσυστημάτωνκαθορισμούτωντιμολο­
γίωνσεκάθεχώρα,καθώςκαιτωντιμώνπουκαταβάλλουν
πράγματισεκαταναλωτές .1.2.Hεσωτερικήαγοραενεργείας:ΓνωμοδότησητηςΟΚΕ
1.2.1.HΟΚΕαναφέρθηκεήδησεδιάφορεςπεριπτώσεις
σταζητήματααυτά.Συγκεκριμέναστιςγνωμοδοτήσεις της
από31.1.1990(2)διατύπωσετιςαπόψειςτηςγιατιςοδηγίες
σχετικάμετηδιαφάνειατωντιμώνηλεκτρισμούκαιαερίου
καιγιατηδιαμετακόμισή τουςμέσωτωνμεγάλωνδικτύων.
Οιγνωμοδοτήσεις αυτέςμπορείνασυνοψισθούνωςεξής:
1.2.2.HΟΚΕυποδέχθηκεευνοϊκάτιςσχετικέςοδηγίες
πουαποβλέπουνστηνυλοποίησητηςεσωτερικήςαγοράςγια
τονηλεκτρισμόκαιτοφυσικόαέριο.
1.2.3.ΣυνιστάταιαπότηνΟΚΕόπωςηΕπιτροπήπροβεί
σεενδελεχήέρευναόλωντωνεπιπτώσεωνπλεονεκτημάτων
καιεξόδωνπουθααπορρεύσουναπότηνκαθιέρωση,του
«commoncarrier»(κοινήμεταφορά)έστωκαιανηέννοιά
τουυπήρξεπεριορισμένη ,ειδικότεραβάσειτωναπαιτήσεων
τεχνικούχαρακτήραπουσυντρέχουνστιςενλόγωπηγές
ενέργειας.
1.2.4.Συνιστάταιότιείναιαναγκαίαηιδιαίτεραενδελεχής
μελέτητωνεπιπτώσεωνγιατηνασφάλειατουεφοδιασμού
μακροπρόθεσμης και,στησυγκεκριμένηπερίπτωσητουφυσι­
κούαερίου,ηενδεχόμενηαπώλειατηςδιαπραγματευτικής
ικανότηταςγιατηναγοράσεσχέσημεμιαπροσφοράεκτός
Κοινότητας,πουαπότηφύσηκαιτησυμπεριφοράτηςέχει
ολιγοπωλιακόχαρακτήρα .
1.2.5.HΟΚΕυποστηρίζειτησυνεκτίμησηορισμένηςδια­
φάνειαςτωνεξόδωνμετρόποανάλογομεεκείνουτηςπρότα­
σηςγιατιςτιμέςκαιτατιμολόγιατουφυσικούαερίουκαι
τουηλεκτρισμού .
1.2.6.ΣυνιστάταιαπότηνΟΚΕόπωςηΕπιτροπήεπιδείξει
εξαιρετικήσωφροσύνηκατάτηνκατάστρωσητωνδιαφόρων
φάσεωνγιατηνυλοποίησητηςεσωτερικήςαγοράςηλεκτρι­
σμούκαιφυσικούαερίου.
(')ΕΕαριθ.C65της14.3.1992,σ.4και14. (2)ΕΕαριθ.C75της26.3.1990,σ.18,20και30.

Αριθ.C73/32 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93
1.3.Προκαταρκτικές σκέψειςτηςΟΚΕγιατηνεαΟδηγία
1.3.1.Μαζίμετακύριασυμπεράσματατωνπροαναφερθει­
σώνγνωμοδοτήσεων διατυπώνονταικαιάλλαπουσυνιστούν
επίσηςβασικάσημείαγιατηνκατανόησητηςσημασίαςτης
προγραμματιζόμενης οικοδόμησηςτηςεσωτερικήςαγοράς
τηςενέργειας.HΟΚΕθεωρείότιαπότηνορθήπροσέγγιση
καιδιάρθρωσηαυτώντωνπαραγόντωνθαεξαρτηθεί,σε
μεγάλομέρος,ηέκβασητηςσημαντικήςκοινοτικήςδράσης.παραγωγήςανάπάσαστιγμήκαιστηνύπαρξησοβαρώνικα­
νοτήτωνγιααποθεματοποίηση πουχρησιμοποιούνται μόνο
μετρόποαπόλυταρυθμισμένο.
1.3.7.Hδυσκολίαγιατηθέσπισηομοιογενώνκριτηρίων
στηνΚοινότηταγιατηνκατανομήτουενιαίουκόστουςτης
παραγωγήςκαιδιανομήςτουηλεκτρισμούκαιτουφυσικού
αερίουμεταξύτωντιμολογίωνπουπρέπειναεφαρμόζονται
επίτωνδιαφόρωνκατηγοριώνχρηστών,λαμβανομένου
υπόψητουόγκουτηςαγοράς,oπροσδιορισμός καιησυνέ­
χισητηςζήτησηςήοισυνθήκεςπουπροσιδιάζουνστην
παράδοσητουπροϊόντοςήστηνπαροχήτηςυπηρεσίας.
1.3.8.Hύπαρξητεχνικώνπροδιαγραφών πουδιαφέρουν
ανάχώραήέχουνεγκριθείμετρόποανεπαρκήστοκοινοτικό
σύστημα.
1.3.9.Οιεπιπτώσειςεπίτωνστόχωνγιατηναποτελεσμα­
τικήχρησιμοποίηση τηςενέργειαςκαιτωνπεριβαλλοντικών
στόχωντηςΚοινότητας,γιατουςοποίουςτόσοηενιαία
πράξηόσοκαιηπρόσφατησυμφωνίατουΜάαστριχταπαι­
τούναυστηρήεπικάλυψη .1.3.2.HΟΚΕθεωρείσυνεπώςότιοφείλεινατουςαπαριθ­
μήσειστοεισαγωγικόμέροςτηςγνωμοδότησηςγιαναχρησι­
μεύσουνσανβάσηαναφοράςπουθαπροηγείταιτουσυνόλου
(τηςγνωμοδότησης),έτσιηανάλυσήτηςγιατησυγκεκριμένη
εφαρμογήθααποτελέσειαντικείμενοσκέψεωςστησφαίρα
τωνγενικώνκαιειδικώνπαρατηρήσεων .Οιπαράγοντεςγια
τουςοποίουςγίνεταιλόγοςείναι.
1.3.3.Oστρατηγικόςχαρακτήραςτηςενεργείας.Oχαρα­
κτήραςαυτόςαφοράτηναπόλυτηανάγκητηςτακτικήςκαι
κανονικήςδιαθεσιμότητάςτηςωςβάσηςτηςκοινωνικήςκαι
οικονομικήςδραστηριότητας .Αυτόςoστρατηγικόςχαρα­
κτήραςπρέπειναγίνειδεκτόςτόσοαπόπλευράςεφοδιασμού
σεπρωτογενήενέργειαόσοκαιαπόπλευράςποιότηταςκαι
διασφάλισηςτηςεξυπηρέτησηςτουτελικούκαταναλωτή .1.3.10.Hίδιαηετερογενειατηςθεσμικήςοργάνωσηςτου
τομέαμεεπιχειρήσειςδημοσίουκαιιδιωτικούχαρακτήρα,
ολοκληρωμένες επιχειρήσειςήτομεακούχαρακτήρα,καιεπι­
χειρήσειςεθνικήςήπεριφερειακήςέκτασης.Τούτοεισάγει
στοιχείαδιαφοροποίησης ,ταοποίαεπιβάλλεταικατ'ανάγκη
νασυνεκτιμηθούνπροτούκαταστρωθείέναομοιογενέςπρό­
τυποστοκοινοτικόσύστημα.1.3.4.Οισημαντικέςσυνεπειεςτωνμέτρωναυτώνσεμερι­
κούςτομείςβραδείαςπαγίωσης,όπωςoτουηλεκτρισμούκαι
τουφυσικούαερίου.Hοικοδόμησητουςαπαίτησεαρκετές
δεκαετίεςβάσειεδαφικώνμονοπωλίων,μετημορφήεπιχείρη­
σηςεκμέρουςτωνκρατών,καιτηνανάπτυξησεπολλές
περιπτώσειςδιεργασιώνκάθετηςολοκλήρωσηςαπόπλευράς
παραγωγής,μεταφοράςκαιδιανομής.Ωςαντιστάθμισμα
τούτοπροκάλεσετηναυξανόμενηπαρέμβασητωνπολιτικών
αρχώνπουπολλέςφορέςεκδηλώθηκεμετονκαθορισμότων
τιμώνπώλησης,εκτόςαπότηνπροηγούμενηυποχρεωτική
άδειαγιατηνανέγερσηνέωνσταθμώνπαραγωγήςήγραμμών
μεταφοράςκαιδιανομής.1.3.11.ΑπότηνάποψηαυτηηΟΚΕεπιθυμείναδιαπιστώ­
σειότιημεγάληπλειοψηφίατωνσυνδικαλιστικών οργανώ­
σεωνκαιεκείνωντωνκαταναλωτώνεκδηλώθηκε,ενμέρειή
στοσύνολο,κατάτωνπροτάσεωντηςΕπιτροπήςστησημε­
ρινήτουςδιατύπωση,καιότιμόνο,κατ'αποκλειστικότητα ,
οιμεγάλοιβιομηχανικοίκαταναλωτέςενέργειας,ετάχθησαν
υπέραυτών.
1.3.12.HΟΚΕυπογραμμίζειοτιανταποκρινόμενο σεπρό­
σκλησητηςΜεγάληςΒρετανίας,τοτμήμαενέργειας,διοργά­
νωσεσεδημόσιαακρόασημεεκπροσώπουςόλωντωνενερ­
γειακώντομέωνπουεμπλέκονταιστηδιεργασίαφιλελευθερο­
ποίησηςτηνοποίαδιέρχεταιτοΗνωμένοΒασίλειο.H
ακρόασηκατέστησεανάγλυφητόσοτησκοπιμότητακαιτο
ενδιαφέρον(πουπροκάλεσε)όσοκαιτηνύπαρξηγνωμώνπου
διαφέρουνκαιστερούνταιτελικούχαρακτήρασχετικάμετα
ευνοϊκάαποτελέσματακαιτιςκριτικέςγιαέναπρόγραμμα
φιλελευθεροποίησης ευρείαςεκτάσεωςκαισημασίαςκαθώς
καιστογεγονόςότιχρησιμοποιείται έναπρότυπο,όμοιο,από
πολλέςπλευρές,μετοπροτεινόμενοαπότηνΕπιτροπή.1.3.5.Ταμεγάλαχρονικάδιαστήματακαικεφαλαίαπου
απαιτούνταιγιατηναξιοποίησητωνεπενδύσεωνστηνπαρα­
γωγή,μεταφοράκαιδιανομήενέργειας.Αρκείνααναφερθεί
γιαπαράδειγμαότιοιδαπάνεςπαραγωγήςτο1992,στους
τομείςηλεκτρισμούκαιφυσικούαερίου,αποτελούναπόρροια
επενδυτικώναποφάσεωνπουελήφθησαντο1990,1985ήκαι
το1980,σεστιγμέςόπουοιπροϋποθέσειςγιατηνκατασκευή
καιχρηματοδότηση δενήτανκαιούτεείναιεπαρκώςεναρμο­
νισμένες.Τογεγονόςαυτόεισάγειπαράγοντεςδιαφοροποιη­
τικούχαρακτήρασχετικάμετοκόστος,πουδενεξαρτώνται
απότηβούλησηήτηναποφασιστικήικανότητατωνμεμονω­
μένωνεπιχειρήσεωνκαιοιοποίοιπιθανόταταστρεβλώνουν
τοθεμιτόανταγωνισμόόπωςπιστεύειηΕπιτροπήτωνΕΚ.1.3.13.HΟΚΕθεωρείενόψειτωνανωτέρωότιηουσίατης
εσωτερικήςαγοράςηλεκτρισμούκαιφυσικούαερίουδενείναι
ηεντατικοποίηση τουανταγωνισμούγιαταπροϊόντααυτά
άλλαηδιαθεσιμότητακαιτοκόστοςτηςενέργειαςυπότους
αυτούςόρουςσεόλεςτιςπεριφέρειεςτηςΚοινότηταςκαι
γιαόλεςτηςκατηγορίεςκαταναλωτώνκαιταυτόχροναη
διατήρησητωνυψηλώνορίωνασφάλειαςκαιποιότηταςεφο­
διασμούπουαξιώνουνκαιοιχρήστεςτουτομέα.1.3.6.Oμητακτικόςχαρακτήραςτηςζήτησηςηλεκτρι­
σμούκαιφυσικούαερίου(εποχιακήκαιωριαία),μαζίμετην
περιορισμένηδυνατότητααποθήκευσης(φυσικόαέριο)ήτη
φυσικήαδυναμίαγιατοσκοπόαυτό(ηλεκτρισμός).Τούτο
υποχρεώνεισεμιαακριβήαντιστοιχίαμεταξύζήτησηςκαι

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/33
ναεξετάσειτασημείααυτακαιναεπεξεργασθείκαιπάλι,
τιςοδηγίεςαφούλάβειυπόψητιςακόλουθεςπροτάσειςκαι
συστάσεις.
2.1.2.HΟΚΕεχειεπίγνωσητουγεγονότοςότιτόσοo
ηλεκτρισμόςόσοκαιτοφυσικόαέριοενσωματώνουν κατά
τηνπαράδοσήτουςεκτόςαπότηναπλήδιακίνησητουφυσι­
κούπροϊόντοςκαιπτυχέςπαροχήςυπηρεσιώνδημόσιου
χαρακτήρα.
2.1.3.HΟΚΕαντιλαμβανεται ότιταστοιχείααυτάδυσχε­
ραίνουναλλάδενπαρακωλύουντηνελεύθερηκυκλοφορία
τωναγαθώναυτώνκαι,οπωσδήποτε,πιστεύειότιδενεπιτρέ­
πεταινααποκλεισθούναπότηνελεύθερηκυκλοφορίααγαθών
πουπροβλέπεταιστιςΣυνθήκες,έστωκαιανσυνίσταταιη
υιοθέτησηεπαρκώνδιασφαλιστικών μέτρωνσεσχέσημετις
ιδιαιτερότητεςπουταχαρακτηρίζουν .1.3.14.Έχονταςλάβειυπόψητηδημοσίασυζήτησηπου
πραγματοποιείται σήμερασχετικάμετιςπροτάσειςοδηγίας,
ειδικότερασεό,τιαφοράστηνπρόσβασητρίτων,στοΔίκτυο
(ΤΤΔ),τουςκίνδυνουςπουυφίστανταιγιατηνασφάλειατων
προμηθειώνστηνΚοινότητακαιτογεγονόςότι,τουλάχιστον
μεσοπρόθεσμα ,θαπρέπειναυπάρξειπρόοδος,ηΟΚΕυποδει­
κνύειστηνΕπιτροπήκαιτοΣυμβούλιο:
—νααναβληθείηοριστικήδιατύπωσητωντελικώνστόχων
τωνοδηγιώνέωςτηστιγμήπουθακαταστείδυνατόνα
αξιολογηθούν μεικανοποιητικότρόποοιεμπειρίεςπου
προωθούνταισταπλαίσιατωνπρογραμμάτωνφιλελευθε­
ροποίησηςτουτομέατηςενέργειας·
—ηαπόφασηαυτήθαεπιτρέψειναυπάρξουνσαφώςκαλύτε­
ρεςβάσειςγιατηνκατάρτισητωνοδηγιών.
HΟΚΕξεκινάαπότηνυπόθεσηότι,μετηνευκαιρίατης
ενδεχόμενηςαναθεώρησηςτωνοδηγιών,θαληφθούνεπίσης
υπόψηοιπολυάριθμεςυποδείξειςτης.
1.4.HστρατηγικήτηςΚοινότητας
1.4.1.Γιατηνεπίτευξηαυτώντωνσκοπώνπουαναφέρο­
νταιστοέγγραφοεργασίαςγιατηνεσωτερικήαγοράενέρ­
γειας,καιτουοποίουτακύριασημείααπαριθμήθηκαν ήδη
στηνπαρούσαγνωμοδότηση ,ηΕπιτροπήκαθόρισετρίαστά­
δια.Στοπρώτο,πουέχειήδηεγκριθείκαιβρίσκεταιστην
φάσητηςυλοποίησης,επιτεύχθηκεηέγκρισητωνοδηγιών
γιατηδιαφάνειατωντιμών(!)καιτηδιαμετακόμισηηλεκτρι­
σμούκαιφυσικούαερίουμέσωτωνμεγάλωνδικτύων(2).
1.4.2.Τοδεύτεροστάδιο,πουαποτελείαντικείμενοτης
παρούσαςοδηγίας,αφοράτηνκατάργησητωναποκλειστικών
δικαιωμάτωνστουςτομείςτηςπαραγωγής,μεταφοράςκαι
διανομής,στολογιστικόδιαχωρισμότωνδραστηριοτήτων
σεεκείνεςτιςεπιχειρήσειςπουέχουνολοκληρωθείμετρόπο
κάθετοκαιστηναρχικήκαθιέρωσητηςέννοιαςτηςΠΤΔ
(πρόσβασητρίτωνστοΔίκτυο),σεμιαομάδαμεγάλωνκατα­
ναλωτώνπουπροσδιορίζονται βάσειαντικειμενικών κριτη­
ρίων.
1.4.3.Απότηνεμπειρίαπουενδεχομένωςθαπροκύψειαπό
αυτότοδεύτεροστάδιο,ηΕπιτροπήπροτίθεται,απότην1η
Ιανουαρίου1996,ναεπεκτείνειτηνΠΤΔ,μετηνεφαρμογή
νέωνκριτηρίωνόσοναφοράτηδυνατότηταεπιλογήςτων
δικαιούχωνπουδιευρύνουνσημαντικάτοπεδίοεφαρμογής
της.2.1.4.ΙδιαίτεραηΟΚΕτάσσεταικατατουσυστήματος
καιτωνημερομηνιώνσχετικάμετηνπρόσβασητρίτωνστο
δίκτυο,όπωςπροβλέπονταιστιςοδηγίες.
2.1.5.Αλλεςπτυχές,πουκατατηγνώμητηςΟΚΕέχουν
αξιολογηθείλίγο,είναιηασφάλειατουεφοδιασμού,τόσοσε
πρωτογενείςπηγέςόσοκαισχετικάμετηδιασφάλισηκαι
ποιότητατηςεξυπηρέτησηςτουκαταναλωτή,ηαναπερκής
ικανότητατωνδιευρωπαϊκώνδικτύωνήηδυνατότηταπροώ­
θησηςαυτήςτηςεσωτερικήςαγοράςχωρίςτηναναζήτηση
μεγαλύτερουσυντονισμούκαιεναρμόνισηςτηςενεργειακής
πολιτικήςτωνκρατώνμελών.
2.1.6.ΤούτοδενεμποδίζειτηνΟΚΕναεκτιμήσειότιστις
παρούσεςπροτάσειςυπάρχουνστοιχείαθετικάπουγίνονται
δεκτάαπόόλουςτουςεμπλεκόμενους καιτωνοποίωνη
έγκρισηκαιυλοποίησηδύναταιναδιευκολύνειτηναναζή­
τησηεναλλακτικώνλύσεων.
2.1.7.ΣυγκεκριμέναηΟΚΕεπιδοκιμάζειτηνκαθιέρωση
των«εμπορικώνκριτηρίων»,όπωςκαιεκείνοτουπροσανατο­
λισμούτωντομέωναυτώνπροςτομέλλον.Επίσηςεπιδοκιμά­
ζειτονφιλελευθερισμό πουεισάγεταιστηφάσητηςπαραγω­
γήςκαιτηνπροοδευτικήαπορρύθμισητωνφάσεωνμεταφο­
ράςκαιδιανομής.Οπωσδήποτεεπισύρειτηνπροσοχήστην
αναγκαίαισορροπίαπουπρέπειναδιατηρήσειαυτόςoνέος
προσανατολισμός μετις«υποχρεώσειςδημόσιαςυπηρεσίας»
πουοφείλουννατηρούνοιενλόγωτομείς.2.Γενικέςπαρατηρήσεις
2.1.Αξιολόγησητηςπρότασης
2.1.1.HΟΚΕυποστηρίζειέστωκαιαπόμερικέςπλευρές
μόνοτιςπροτάσειςτηςΕπιτροπής.Συμμερίζεταιτονεπιδιω­
κόμενοτελικόστόχοαλλάδιατηρείσοβαρέςεπιφυλάξειςγια
μερικάσημείατωνπροτάσεων .ΣυνεπώςκαλείτηνΕπιτροπή2.1.8.Τέλος,ηΟΚΕαντιλαμβανεται οτιηίδιαηανταγωνι­
στικήφύσηαμφότερωντωνπηγώνενέργειαςσταπλαίσια
τηςοποίαςτοφυσικόαέριοεκτόςαπόπρωταρχικήπηγή
ενέργειαςαποτελεί«είσοδο»καιγιατηνπαραγωγήηλεκτρι­
κήςενέργειαςαπαιτείόπωςηδιεργασίαέγκρισηςκαιέναρξης
τηςισχύοςτωνοδηγιώνέχειπαράλληλοχαρακτήραόπως
προβλέπειηπρότασητηςΕπιτροπής,ενώθαγίνονταισεβα­
στάταχαρακτηριστικά πουπροσιδιάζουνσεκάθετομέα.t1)ΕΕαριθ.C185της17.7.1990,σ.16.
(2)ΕΕαριθ.L313της13.11.1990,σ.30καιΕΕαριθ.L147της
12.6.1991,σ.37.

Αριθ.C73/34 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93
2.2.Ασφάλειαεφοδιασμού,ποιότητακαιεγγύησητηςυπη­
ρεσίαςγιατηνικανότητατωνγραμμώνυψηλήςτάσεωςκαιτων
ατρακτοειδώναγωγώνφυσικούαερίουπουεπιτρέπουντην
αύξησητηςκανονικήςροήςτωνενλόγωπροϊόντων,καθώς
καισχεδίωνγιατηδιεύρυνσήτηςστομέλλονκαιτηνικανό­
τηταπουείναιαναγκαία,κατάτηνκρίσητηςΕπιτροπής,για
ναδιευκολυνθείηοικοδόμησητηςεσωτερικήςαγοράςστους
τομείαςαυτούςκαινααυξηθείηγενικήασφάλειατουεφοδια­
σμού.Απότηνπλευράαυτήηπρόσφατηανακοίνωσητης
ΕπιτροπήςπροςτοΣυμβούλιο,γιατιςυποδομέςμεταφοράς
ηλεκτρισμούκαιφυσικούαερίουστηνΚοινότηταf1),κατ'ε­
φαρμογήτουκανονισμού(ΕΟΚ)αριθ.1056/72,δενπαραθέτει
καιστοιχείαμερικούκαιμηπλήρουςχαρακτήρα,πράγμα
πουοφείλεται,κατάμεγάλομέρος,στηνατελήδιάθεσητων
στοιχείωναυτώναπότακράτημέλη.2.2.1.HΟΚΕλαμβανειωςβάσητηναναγνώρισητουγεγο­
νότοςότιμιααρχήεγγενήςστηνανάπτυξητηςεσωτερικής
αγοράςενέργειαςείναιηανάγκηναδιασφαλισθείoκαλύτε­
ροςδυνατόςεφοδιασμόςσεηλεκτρισμόκαιφυσικόαέριοτων
πολιτώντηςΚοινότηταςκαθώςκαιηδημιουργίατωνβάσεων
πουείναιαπαραίτητεςγιαανάπτυξηκαιπρόοδοσεκάθε
κράτοςμέλοςκάιιδιαίτερατωνπλέονμειονεκτικώνπεριο­
χών.
2.3.2.HυποβολήαποτηνΕπιτροπή,τονπαρελθόντα
Φεβρουάριο,τριώνπροτάσεωνκανονισμούσχετικάμεμια
δήλωσηΕυρωπαϊκούενδιαφέροντοςγιαναδιευκολυνθείη
πραγματοποίηση τωνδιευρωπαϊκώνδικτύωναπόπλευράς,
ιδίως,μεταφοράςτουηλεκτρισμούκαιτουφυσικούαερίου(*)
έδωσεστηνΟΚΕτηνευκαιρίανααποφανθείπρόσφαταγιατο
θέμα(3).Οπωσδήποτεηαξιολόγησητωνπροτάσεωνκαθιστά
ανάγλυφεςεύλογεςαμφιβολίεςωςπροςτηνώθησηπουμπο­
ρούνναδώσουνγιατηνκατασκευήνέωνδικτύων.2.2.2.Hασφάλειατουεφοδιασμούδενεξασφαλίζεταιαπο­
τελεσματικάστιςπροτάσειςοδηγίας.Δενπεριλαμβάνεται
στονκατάλογοορισμώντουάρθρου2καιημόνηαναφορά
εμφανίζεταιστοάρθρο16.2στοοποίοθεσπίζεταιότι«τα
κράτημέλημπορούνναεπιβάλουνστιςεταιρείεςδιανομής
τηνυποχρέωσηνατροφοδοτούνπελάτεςπουβρίσκονταισε
καθορισμένηζώνη».Αυτόαποτελείσοβαρόμειονέκτηματων
οδηγιώναυτών,πουυποχρεώνειναδιευκρινιστείότιηεξα­
σφάλισητουεφοδιασμούαφοράκατάπρώτολόγοτιςεταιρεί­
εςδιανομήςφυσικούαερίουκαιηλεκτρικήςενέργειας,οι
οποίεςθαδιαπιστώσουντηνεγγύησητηςυποχρέωσηςαυτής
σταπλαίσιατηςκατάλληληςθεσμικήςδιάταξηςσεκάθε
κράτοςμέλος,σύμφωναμετηναρχήτηςεπικουρικότητας .2.3.3.Ανδενείναιδυνατήηαύξησητηςικανότηταςδια­
σύνδεσηςμεταξύκρατώνμελών(αφαιρούμενηςεκείνηςπου
είναιαναγκαίαγιαλόγουςασφάλειαςτουεφοδιασμού),οι
δυνατότητεςπραγματικήςεφαρμογήςτωνανωτέρωοδηγιών
είναιπερισσότεροθεωρητικέςπαράπρακτικές,καιθαπεριο­
ρισθούν,καιτούτοεξαρτάταιοπωσδήποτεαπότηδιεθνή
κατάσταση,στηνπρόσβασητρίτωνσταεσωτερικάδίκτυα
κάθεκράτους,χωρίςόμωςναμπορείναεφαρμοσθείστην
πράξηέναντιτωνπαραγωγώνκαικαταναλωτώνπουσυνδέο­
νταιμεδύοήπερισσότερακράτημέλη.Τούτοσυγκρούεται
μετηβραχύτητατωνπροθεσμιώνγιατηνυλοποίησηαυτής
τηςδεύτερηςφάσηςκαιτηνεξέλιξητουσυστήματοςπου
προβλέπεταιαπότηνΕπιτροπήπροςτηντρίτηφάση.2.2.3.Hεφαρμογήτηςαρχήςτηςεπικουρικότητας σημαί­
νειότιηδιασφάλισητουεφοδιασμούεπιβάλλεταιναγίνει
απότακράτημέλησεσυνδυασμόμετοναπαραίτητοσυντονι­
σμόσεκοινοτικήβαθμίδα.
2.2.4.Hδιασφάλισηαυτήνοείταιτόσοναπόπλευράς
τακτικήςπρομήθειαςπρωτογενούςενέργειας,όσονκαιαπό
πλευράςποιότηταςκαιασφάλειαςτουεφοδιασμούτου.
2.2.5.Τούτουποχρεώνειστηναναζήτησηισορροπίας,
μεταξύτηςελευθερίαςκινήσεωντωνδυνάμεωντηςαγοράς
καιτηςδιασφάλισηςτουεφοδιασμού,πράγμαπουαποφεύγει
ηυιοθέτησηαποφάσεωνπουστηρίζονταιμόνοσεοικονομι­
κέςκαιχρηματονομικές σκέψεις.2.4.θεσμικήταξινόμησητωντομέωντουηλεκτρισμούκαι
τουφυσικούαερίουσταδιάφορακράτημέλη
2.4.1.Όχιλιγοτεροσημαντικήείναιηανάλυσητηςθεσμι­
κήςταξινόμησηςτωντομέωντουηλεκτρισμούκαιτουφυσι­
κούαερίουσεκάθεκράτοςμέλοςΓHΟΚΕδιατηρείεύλογες
αμφιβολίεςωςπροςτηνεπίτευξητωνστόχωντωνοδηγιών
ελλείψειενόςσοβαρούσυντονισμούτωντομέωναυτών.Επει­
δήηποικιλομορφία τωνθεσμικώνταξινομήσεωνπροστατεύ­
εταιαπότοάρθρο222τηςΣυνθήκηςΕΟΚ,ηΟΚΕεπωφελεί­
ταιτηςευκαιρίαςγιαναεπανεξετάσειταμέσαπουπροβλέπο­
νταιστιςοδηγίεςγιατηνεπίτευξητωνστόχωντης.2.2.6.Συνεπώς,δενείναιδυνατόναλησμονηθούνοιυπο­
χρεώσεις«τηςπαροχήςυπηρεσίαςδημόσιαςωφέλειας»που
βαρύνουντουςτομείς.Επιβάλλεταιεπομένωςνααναζητηθεί
μιαισορροπίαμεταξύτηςεντατικοποίησης τουανταγωνι­
σμού,τηςυιοθέτησηςαποφάσεωνβασιζομένωνσεεμπορικά
κριτήριακαιαυτώντωνυποχρεώσεωνδημόσιαςυπηρεσίας.
Hισορροπίααυτήδύναταιναεπιτευχθείμόνονμέσωμιας
σώφρονοςκαιρυθμισμένηςδιεργασίας,μετηβαθμιαίαεφαρ­
μογήμέσωνκαιμεεπαρκήελαστικότηταγιατηνπροσαρμογή
τωνμέσωναυτώνστουςτελικούςστόχους.
2.4.2.HΟΚΕσημειώνειότιηδιεργασίατηςανάπτυξης
τωντομέωντουηλεκτρισμούκαιτουφυσικούαερίουστα
2.3.Διευρωπαϊκάδίκτυαηλεκτρισμούκαιφυσικουαερίου
HΈγγρ.SEC(92)553τελικό.
(2)ΕΕαριθ.C71της20.3.1992. 2.3.1.HΟΚΕεπιθυμείναδιαδηλώσειτηνανησυχίατης
γιατηνέλλειψηδεδομένωνεπαρκώςευρέωνκαισυγκρίσιμων (3)ΕΕαριθ.C287της4.11.1992,σ.12.

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/35
πτυχέςτουτυπου«δημοσίαωφελεία»πουαπαντώνταισ'αυ­
τούςτουςτομείς.Επίσηςυποστηρίζειπλήρωςτηναναφορά
στηναρχήτηςμη«εισαγωγήςδιακρίσεων»πουεκτείνεται
όχιμόνοστοήστακράτηαλλάκαισεεπιχειρήσειςκαι
καταναλωτέςμετησώφροναεπιφύλαξητωνοικονομικών
δικαιωμάτωνπουέχουναποκτηθεί.διάφορακράτημεληεχειεπηρεασθείσεπολυάριθμεςπερι­
πτώσειςαπόενεργειακέςσκέψειςπολιτικούχαρακτήραόπου
ταοικονομικάκριτήριασυμπληρώνονται απόαπόψειςόπως
εκείνεςπουαναφέρθηκανσχετικάμετηδιασφάλισητου
εφοδιασμού,τηχρήσηενδογενώνπηγώνήσκέψειςκοινωνι­
κούχαρακτήρα.Οιεπιχειρήσειςαντιλαμβάνονται ,όμωςότι
είναιυποχρεωμένες ναπραγματοποιήσουν επενδύσεις,οι
οποίεςδενδικαιολογούνται απόοικονομικήςπλευράς
πάντοτε,καιμεαξιοσημείωτεςδιαφορέςωςπροςτασχετικά
κριτήριαανάλογαμετηχώρα.Hεπιδιωκόμενηταχύτητα
κατάτηνκαθιέρωσητουνέουσυστήματοςμπορείναπαρε­
μποδίζειτιςεπιχειρήσειςνακαλύψουντιςπρόσθετεςδαπάνες
ιστορικούχαρακτήραπουεπίτουπαρόντοςαναγνωρίζονται
κατάτονέναήτονάλλοτρόποσεόλατακράτημέλη.2.5.2.HΟΚΕσυμφωνείμετηνελευθερίακατασκευής
παραγωγικώνσταθμώνηλεκτρικούρεύματος,εγκαταστάσεων
φυσικούαερίουκαιαγωγώνμεταφοράςήδιανομήςηλεκτρι­
σμούκαιφυσικούαερίουπουπροβλέπεταιστιςοδηγίες.Τόσο
οιτεχνικέςπροδιαγραφέςόσοκαιοιπροθεσμίεςκαιοιδιαδι­
κασίεςφαίνονταιεπαρκείςγιατηνεπίτευξητωνστόχωνπου
έχουνκαθορισθείχωρίςτούτονασημαίνειτηθέσπισηενός
κανονιστικούσυστήματοςυπερβολικάανελαστικούκαιπερί­
πλοκου.2.4.3.Hπαρέμβασητωνκρατώνμεταφράσθηκεσεπροσδι­
ορισμένεςεπιλογέςγιατηνπαραγωγήηλεκτρισμούκαιτον
εφοδιασμόσεφυσικόαέριο,γενικά,διαμέσουτηςδιαφορο­
ποίησηςτωνενεργειακώνπηγώνκαιτηςυποστήριξηςτης
εθνικήςπαραγωγής,πράγμαπουσημαίνειεπιδοτήσεις,
γενικά,έντασηςκεφαλαίουκαιμεμακρέςπροθεσμίεςαπο­
πληρωμής.Αντίθετατονέοσχήμαπουπροτείνειηοδηγία
οδηγείσελύσειςμεμικρότερηέντασηκεφαλαίουκαιβραχύ­
τερεςπροθεσμίεςκατασκευήςαλλάκαισεμεγαλύτερηευαι­
σθησίαόσοναφοράτονμακροπρόθεσμο εφοδιασμό,άποψη
πουλόγωτηςστρατηγικήςσημασίαςτηςανησυχείτηνΟΚΕ.2.5.3.Οπωσδήποτεεπισύρειτηνπροσοχήγιατρίαενδεχό­
μεναπροβλήματαπουδύνανταιναεμφανισθούνκατάτην
εφαρμογήτωνοδηγιών.
2.4.4.HΟΚΕεκτιμώνταςτηνευκαιρίαπουδίνεταιστις
επιχειρήσειςαυτέςνααντικαταστήσουν τηνιδέατης«εγγυη­
μένηςκάλυψηςτουκόστους»μεεκείνητων«τιμών,κινδύνων
καικερδών»,πουχαρακτηρίζειτουπόλοιποτωνπαραγωγι­
κώντομέων,επιμένειστηνανάγκημιαςπροσαρμογήςπροο­
δευτικούχαρακτήρα,πουδενθααφήσειτραύματα,καιθα
παραλληλίζεται προςτηνπραγματικότητα τηςαγοράςκαι
στααιτήματατουσυνόλουτηςκοινωνίας,πουαποτελείται
απόμεγάλεςαλλάκαιμικρέςεπιχειρήσειςκαιπολλάεκατομ­
μύριαμικρώνκαταναλωτώνιδιωτικούτύπου.2.5.3.1.Τοπρώτοαφορασταπροβλεπόμενααπότοάρθρο
4.2τηςοδηγίαςγιατηνεσωτερικήαγοράηλεκτρισμού .Στο
άρθροθεσπίζεταιότι«τακράτημέληθαδύνανται,γιαλόγους
πουαφορούντοπεριβάλλονήτηνασφάλειατουεφοδιασμού,
ναπροσθέτουνάλλακριτήριαπουπεριορίζουντοχαρακτήρα
τηςπρωτογενούςπηγήςενέργειαςπουμπορείναχρησιμο­
ποιείταιγιατηνπαραγωγήτουηλεκτρισμού».Hδυνατότητα
αυτή,συμβιβάζεταιμετηναυτονομίατηςεθνικήςενεργειακής
πολιτικήςκαιμετουςάλλουςόρουςπουαναφέρθησανστην
παρούσαγνωμοδότηση ,πουμπορείναεισάγειστρεβλώσεις
στιςδαπάνεςπαραγωγήςηλεκτρισμούπουθίγουντοσχήμα
γιατονέμμεσοανταγωνισμόπουπροτείνειηΕπιτροπή.
2.5.3.2.Τοδεύτεροαφορατηνανάγκηνασυμπεριληφθεί
τοισοζύγιοπροσφορά-ζήτηση ενέργειας,σεπεριφερειακό
επίπεδο,στακριτήριαπαροχήςάδειαςτουάρθρου4.2των
οδηγιών.2.4.5.ΣχετικάηΟΚΕυποστηρίζειτηνιδεατηςπλέον
προοδευτικήςεφαρμογής,χρονικώς,τηςεσωτερικήςαγοράς
στουςτομείςαυτούς,ενώμετρόποπαράλληλοθαπροωθείται
oσυντονισμόςτωνενεργειακώνπολιτικώντωνκρατώνμελών
πουαποβλέπειστανόμιμασυμφέροντατωνκαταναλωτώνστο
σύνολοτουςμέσωενόςτακτικούεφοδιασμούστιςκαλύτερες
δυνατέςοικονομικέςσυνθήκες.Μετηνέννοιααυτή,ηεισα­
γωγή«εμπορικώναρχών»μεσωφροσύνηκαιηαπορρύθμιση,
πουσυνεπάγονταιαυτέςοιοδηγίες,μπορείνασυμβάλουν
στονενλόγωσυντονισμόβάσειαποφάσεωνελεύθερουκαι
ατομικούχαρακτήρα,τηςβιομηχανίαςκαιτωνκαταναλωτών
τωνδιαφόρωνκρατώνμελών.
2.5.Πρόσβασηστηναγορα2.5.3.3.Τοτρίτοαφοράτηναπόρριψηήανάκλησητης
άδειαςγιατηνκατασκευήαγωγώνηλεκτρισμούκαιφυσικού
αερίουπουπροβλέπεταιστοάρθρο5.3τηςοδηγίαςγιατον
ηλεκτρισμόκαι4.3στηνοδηγίαγιατοφυσικόαέριο,όταν
«οιαντίστοιχεςανάγκεςμεταφοράςήδιανομήςδύνανταινα
ικανοποιηθούν μετηνυφιστάμενηικανότηταμεταφοράςκαι
διανομήςτουδιασυνδεδεμένου δικτύουμεμιατιμήλογικήκαι
δίκαιη».Αυτήηδιακριτικήευχέρειατωνεθνικώνδιοικήσεων
είναιανάγκηναπροσδιορισθείμετρόποπιολεπτομερή,τόσο
όσοναφοράτηναπόδειξητηςεπάρκειαςτηςικανότηταςόσο
καιωςπροςτακριτήριατηςτιμολόγησηςγιατηχρησιμοποί­
ησήτης.Επιπλέον,σεσχέσημεταδικαιώματααπαλλοτρίω­
σηςήχρήσηςτουδημόσιουεδάφουςθαείναιαρκετόόπωςη
εκδήλωσήτηςπεριέχειτιςαπαιτήσειςδημόσιουσυμφέροντος
ήκοινωνικήςωφέλειαςπουείναιεγγενείςσ'αυτά.2.5.1.HΟΚΕεπιδοκιμάζειτηναναφοράστις«εμπορικες
αρχές»ωςστοιχείουπουδιέπειτηνοικοδόμησητηςεσωτερι­
κήςαγοράςηλεκτρισμούκαιφυσικούαερίου,έστωκαιανη
αναφοράαυτήεπιβάλλεταιναεμπλουτισθείμετιςειδικές

Αριθ.C73/36 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.3.93
ολοκληρωμένες μεκάθετοτρόποκαι,ειδικώς,ηικανότητα
ανάλυσηςκαιεπαλήθευσηςαπότιςοικείεςαρχές,απαίτησαν
αρκετάχρόνια.
2.6.2.2.Hδεύτερηήτανηενδελεχήςμελετητωνεπιπτώ­
σεωναυτούτου«unbundling»στοντομέατουαερίουμετην
ενδεχόμενηαπώλειατηςδιαπραγματευτικής ικανότηταςτων
κοινοτικώνεπιχειρήσεωνκατάτησύναψησυμβάσεωνμετους
εξωτερικούςπρομηθευτέςτους.Τούτοθαήτανδυνατόνα
προκαλέσειοικονομικήκαιστρατηγικήβλάβησοβαρού
χαρακτήραγιατιςεπιχειρήσειςκαιτουςκαταναλωτές .
2.7.Μεταφοραηλεκτρισμούκαιφυσικούαερίου2.5.3.4.Τοτελευταίοαφοράτονεφοδιασμόμεαπευθείας
γραμμές.Τακριτήριαγιατηνπαροχήάδειαςγιατιςγραμμές
είναιηίδιαόπωςκαιγιατιςγραμμέςγενικήςχρήσης.Οπωσ­
δήποτε,λόγωτηςίδιαςτηςφύσηςτωντελευταίωνγραμμών
καιιδιαίτεραστηνπερίπτωσητουεφοδιασμούμέσωιδίων
εγκαταστάσεων ήθυγατρικώνήσυνεταιρικώνεπιχειρήσεων ,
επιβάλλεταιναθεσπισθούνκριτήριαπολύελαστικάκαιαπλά
γιαναχορηγηθείησχετικήάδεια.
2.5.4.Στηνυποθετικήπερίπτωσητηςπρόσβασηςτρίτων
στοδίκτυο,ταόριαπουκαθορίζονταιγιατηδεύτερηφάση
τηςδιεργασίαςελευθέρωσης(τηςαγοράς)δηλ.100Megabar
γιατονηλεκτρισμόκαι25εκατομμύριακυβικάμέτρααερίου
τοχρόνοφαίνονταιεπαρκήγιατηνπερίπτωσηκαταναλωτι­
κώνκέντρωνόπουεπικρατούνιδιώτεςστουςοποίουςδιοχε­
τεύεταιηπαραγωγή .
2.5.5.Πάντως,γιαναγίνειαναφοράστιςεπιχειρήσειςδια­
νομής,ταόριατου3%τηςσυνολικήςκατανάλωσηςκάθε
κράτουςμέλουςγιατηνπερίπτωσητουηλεκτρισμούκαι
του1%γιατοφυσικόαέριοδύνανταιναδημιουργήσουν
ορισμέναπροβλήματα .Καταρχήνεπειδήτοδιαφορετικό
μέγεθοςτωναγορώντωνκρατώνμελώνδίνει,σεμερικές
περιπτώσεις,ελάχιστοβάροςσταστοιχείααυτά.Δεύτερον,
επειδή,μετηνένδειξητηςδυνατότητας«ενώσεωνεπιχειρή­
σεωνπουασχολούνταιμετηδιανομή»,ανοίγεταιηείσοδος
στηνπαρουσίατωνεπιχειρήσεωνπουμεταπωλούνενέργεια,
πράγμαπουενδέχεταιναεισαγάγειέναστοιχείοκλονισμού
τηςσταθερότηταςτηςαγοράς,χωρίςταπλεονεκτήματα για
τοσύνολοτουσυστήματοςναεμφανίζονταιεπαρκώςδικαιο­
λογημένα,ενώενδεχομένωςθαήτανδυνατόναευνοήσουν
μιαυπερβολικήσυγκέντρωσηπουθαπεριορίσειτονανταγω­
νισμό.
2.5.6.ΓιαόλουςτουςλόγουςπουαναφέρθηκανηΟΚΕ
πιστεύειότιπρέπεινασυστήσειναμηγίνειδεκτήηπρό­
σβασητρίτωνστοδίκτυο.2.7.1.ΣχετικάμετοκεφάλαιοIIIκαιτωνδύοοδηγιών
«εκμετάλλευση τουδικτύουμεταφοράςηλεκτρισμούκαι
φυσικούαερίου»,ηΟΚΕεπιθυμείναδιατυπώσειτιςεξής
παρατηρήσεις :
2.7.2.Hπρώτηαφορατοαμφιλεγόμενοσυμφέροντου
«εκμεταλλευτήτουδικτύουηλεκτρισμού»ήτων«εταιρειών
μεταφοράςαερίου»γιαναδιευρυνθείηυφιστάμενηικανό­
τητα,πράγμαπουσημαίνειότιησχετικήαποδοτικότητα
θαμεταφρασθείστηνκάλυψητωνδαπανών(λειτουργίαςή
επενδύσεων)μεαποτέλεσμαμιαενίσχυσητηςπολυπλοκότη­
ταςτηςλειτουργίαςτωνδικτύων,λόγωτουπολλαπλασιασμού
τωννέωνεκμεταλλευτών .Οιοδηγίεςδενθεσπίζουνμια
δήλωσηπροθέσεων,αλλάδενκαθορίζουνούτετουςοικονομι­
κούςμηχανισμούςεκτίμησης(ηετήσιαέκθεσηδενφαίνεται
επαρκής)ούτετουςδιορθωτικούςμηχανισμούςεκτόςαπότην
υποθετικήελευθερίακατασκευήςανεξάρτητωνδικτύων.
2.6.Διαχωρισμόςκαιδιαφανειατωνλογαριασμών 2.7.3.Τούτοοδηγείστηνενδεχόμενηαντίθεσημεταξύτων
υποχρεώσεωνπουπροβλέπονταισταάρθρα9τηςοδηγίαςγια
τονηλεκτρισμόκαι8τηςοδηγίαςγιατοφυσικόαέριο,
σχετικάμετηδιατήρησημιαςυποδομήςγιατονηλεκτρισμό
καιενόςδικτύουγιατοαέριο,ασφαλούς,αξιόπιστηςκαι
αποτελεσματικής στηνπεριοχή,μετακριτήριατηςαμοιβής
πουπροβλέπονταισταάρθρα14(ηλεκτρισμός)και12(αέριο)
πουθεσπίζουντηνανάκτησητωνεξόδωνμακροπροθέσμως
συντηναμοιβήγιατοκεφάλαιοπουέχειεπενδυθεί.Αόγω
τωνενιαίωνκατωτέρωδιαστάσεωντηςκατασκευήςγραμμών
γιατημεταφοράηλεκτρισμούκαιφυσικούαερίου,θαυπάρξει
υποχρέωσηκατασκευήςχωρίςναδιασφαλίζεται ηζήτηση
τηςπλήρουςικανότηταςμετρόποάμεσο,πράγμα,μπορείνα
αποτελέσειαντικίνητρογιατηνκατασκευήτους.2.6.1.HΟΚΕκαταρχήςυποστηρίζεισχετικάτηνιδεακαι
τηνέκτασηπουπροτείνονταιστιςοδηγίες.
2.6.2.HΟΚΕπάντωςαντιλαμβάνεται ότιωςπρώτοβήμα
πριναπότηνανάλυσητωνδικτύωνμεταφοράςκαιδιανομής
καιτηνπρότασηρύθμισηςείναιανάγκηναδιευκρινισθείη
ιδέακαιηεπίτευξητου«διαχωρισμούκαιτηςδιαφάνειαςτων
τιμολογιών»(unbundling).Σχετικάεπιθυμείνατονίσειδύο
σημαντικούςόρους:
2.6.2.1.Hπρώτηείναιηεπιτάχυνσητηςέναρξηςισχύος
του«διαχωρισμούκαιτηςδιαφάνειαςτωνεξόδων»ωςβήμα
πουπροηγείταιτηςενδεχόμενηςέναρξηςισχύοςτωνπρώτων
μέτρων.Οιπληροφορίεςπουθαπαρασχεθούνέτσιμπορεί
ναείναιθετικέςγιατηβελτίωσητωνζωτικώνπτυχώντης
πραγματοποίησης τηςεσωτερικήςαγοράςηλεκτρισμούκαι
φυσικούαερίου,πράγμαπουθαεπιτρέψειτονεμπλουτισμό
τηςμετάβασηςπροςτιςεπόμενεςφάσεις·επίσηςεπιβάλλεται
νατονισθείηεμπειρίατουΗνωμένουΒασιλείου,όπουη
ενεργόςεφαρμογήτηςαρχής«unbundling»σεεπιχειρήσεις2.7.4.Τρίτο,δενπροβλέπονταιειδικεςμέθοδοιγιατην
ανάπτυξητωνδικτύωνπουδιασυνδέονταιμεταξύτωνκρατών
μελών,οισημερινοίπεριορισμοίτωνοποίωναποτελούντο
κύριοεμπόδιοπουεπιβάλλεταιναυπερπηδηθεί .HΟΚΕαντι­
λαμβάνεταιότιεπιβάλλεταιησύνδεσητωνοδηγιώνμετις
προτάσειςγιαταΔιευρωπαϊκάΔίκτυαΗλεκτρισμούκαιΦυσι­
κούΑερίουπουυποβλήθηκανπρόσφατααπότηνΕπιτροπή
στοΣυμβούλιο.

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C73/37
2.8.Εκμετάλλευση τουδικτυουδιανομής
2.8.1.Πολλέςαποτιςπροηγούμενεςσκέψειςμπορείνα
προβληθούνκαιγιατοκεφάλαιο«Εκμετάλλευσητουδικτύου
διανομής»καιτωνδύοοδηγιών.Πάντως,ηΟΚΕεπιθυμείνα
τονίσειεπίσηςορισμέναειδικάσημείαπουέχουνσχέσημε
τοκεφάλαιοαυτό.2.7.5.Hονομασίαήδιορισμοςενοςεκμεταλλευτήτου
δικτύουμεταφοράςηλεκτρισμούαπονέμεισ'αυτόνμιααναμ­
φισβήτητηκανονιστικήεξουσίασχετικάμετηνέναρξηλει­
τουργίαςτωνσταθμώνπαραγωγήςηλεκτρισμούπουχρειάζε­
ταιναπροσδιορισθείπερισσότερο .Τοίδιοσυμβαίνειμετην
έννοιατης«εύλογηςτιμής»πουπροβλέπεταιστοάρθρο13.5
σεσχέσημεμικρέςεγκαταστάσειςπαραγωγήςηλεκτρισμούή
τηνενδεχόμενηδιάκρισημεταξύεπιχειρήσεων ,πουαπορρέει
απότηνεφαρμογήτωνκριτηρίωνγιατηνπροστασίατων
ενδογενώνπηγώνπουπροβλέπεταιστοάρθρο17.5.Όλααυτά
υπογραμμίζουντηνανάγκηδιασφάλισης,λόγωτηςσημασίας
τηςαποστολήςπουτουανατίθεται,τηςανεξαρτησίαςτου
εκμεταλλευτή ,πράγμαπουδεναναφέρεταιειδικώςστηνπρό­
ταση.2.8.2.Τοπρώτοαφοράτηδυνατότητατωνκρατώνμελών
νακαθιερώνουντιμολόγιαγιατουςπελάτεςεκείνουςπουδεν
έχουντοδικαίωμαεφοδιασμούμέσωτηςπρόσβασηςτρίτων
στοδιασυνδεδεμενο δίκτυοήπουπαραιτούνταιτουεφοδια­
σμού.HΟΚΕθεωρείότιεπιβάλλεταικαταρχήναθεσπισθούν
ορισμέναβασικάεναρμονισμένακριτήριαγιατηνκαθιέρωση
τωνενλόγωτιμολογίων,πουθαεπιτρέψουντηναποφυγή
στρεβλώσεωνασυμβίβαστων μετουςστόχουςτηςεσωτερικής
αγοράςγιατονηλεκτρισμόκαιτοαέριο.2.7.6.HΟΚΕαντιλαμβάνεται οτιηεφαρμογήτηςαρχής
τηςεπικουρικότητας έχεισανσυνέπειαότιτακράτημέλη
είναιεκείναπουρυθμίζουναυτάταθέματαμετρόπολεπτο­
μερή.Επιθυμεί,όμως,ναεπισύρειτηνπροσοχήστογεγονός
ότιηανυπαρξίαομοιόμορφωνκριτηρίωνγιαορισμένεςχώρες
δύναταιναθέσεισεκίνδυνοτηνίδιατηνουσίατωνδιεργα­
σιώνπουπροβλέπονταιστηνοδηγίαγιατηνεπίτευξητης
εσωτερικήςαγοράςτουηλεκτρισμού . 2.8.3.HΟΚΕθεωρείαπαραίτητοοπωςδιασφαλισθείότιη
πρόσβασηνέωνεπιχειρήσεωνσταδίκτυαήστηνπαραγωγή
ηλεκτρικήςενέργειαςήηανάκληση,ύστερααπόαίτηση,της
υπηρεσίας,δενθασυνεπάγεταιαύξησητουκόστουςειςβάρος
τωνκαταναλωτών .2.7.7.Hίδιασκέψημπορείναγίνεισχετικάμετηθέσπιση
τεχνικώνπροδιαγραφών .Ανκαιτοσύστημαπουκαθιερώνε­
ταικαιστιςδύοοδηγίεςείναιτοκατάλληλο,ηπράξηθα
δημιουργήσειδίχωςάλλοπροβλήματαπροσαρμογήςπουθα
απαιτήσουνμιατεχνική«διαιτησία»πουδενπροβλέπεται
στιςοδηγίες.2.8.4.Γιανααναφερθούνμόνονλίγαπαραδείγματαορι­
σμέναπολύχαμηλάτιμολόγιαπουεφαρμόζονταισεμεγάλους
καταναλωτέςθααποτελέσουναντικίνητρογιατημεταστροφή
τουςσεεναλλακτικέςπηγέςδιαμέσουτηςATR.Κατάτον
ίδιοτρόποείναιανάγκηναεναρμονισθούν τακριτήριατης
επίπτωσηςτηςδιαφορετικήςκατανομήςτουγενικούκόστους
τουεφοδιασμούανάκατηγορίεςκαταναλωτώνγιακάθεδιανο­
μέα(εθνικόήειδικότιμολόγιογιατηνεπικράτειακάθεδιανο­
μέα).2.7.8.Ωςπροςτηνετήσιαεκθεσηπουοφείλουνναπροετοι­
μάζουνοιεκμεταλλευτές τωνδικτύωνμεταφοράςηλεκτρι­
σμούκαιοιεταιρείεςμεταφοράςαερίου,ηχρησιμότητάτης
φαίνεταιαναμφισβήτητη στοβαθμόπουθαδιευκολύνειτη
διαφάνειατηςπρόσβασηςστιςπληροφορίεςγιαταδίκτυα,
πράγμαπουθαεπιτρέψειτηνκαλύτερηυιοθέτησηαποφάσεων
σχετικάμετηνπαραγωγή,τηδιανομή,ήκαιτηνκατασκευή
απευθείαςγραμμώνεναλλακτικώνστοσύστημαδιασύνδεσης .
Γιατοσκοπόαυτόεπιβάλλεταιδιεύρυνσητηςέκθεσηςμε
δεδομέναόπωςηπραγματικήχρησιμοποίηση καιτοποσοστό
ωριαίαςαπασχόλησηςτουδιασυνδεδεμένου δικτύουήσχε­
τικάμετοναριθμόαιτήσεωνπληροφοριώνγιατηχρήσητου
δικτύουκαιτοναριθμότωνσυμβάσεωνπουσυνάφθηκαν
πράγματιανάκατηγορίες .Οπωσδήποτε ,ηΟΚΕεκφράζει
ανησυχίαμήπωςταπορίσματατηςέκθεσηςδενμετασχηματι­
σθούνσεαποφάσειςπουθαδιασφαλίζουντηναρμονικήανά­
πτυξη,μακροπροθέσμως ,τωνσυστημάτωνπαραγωγήςκαι
μεταφοράς.2.8.5.Άλλοπαράδειγμαείναιηεφαρμογήτουάρθρου16.3,
σύμφωναμετοοποίοέναςμεγάλοςκαταναλωτήςμπορείνα
αποχωρείαπόμιαζώνηεφοδιασμούσεδιάστηματριώνμηνών
ήεπανέρχεταιστηνίδια,αντοεπιθυμείσεδιάστημαέξι
μηνών.Οιδαπάνεςπουδιενεργήθηκανπρέπειναεπιβαρύνουν
τονυπεύθυνο.Ανδιατηρείταιηυποχρέωσηεπανόδουστο
δίκτυοεφοδιασμούηπαραγωγικήικανότηταδιατηρείται
αφούληφθούνυπόψηοιμελλοντικέςανάγκες.Τούτοσυνεπά­
γεταιμερικέςμεγάλεςδαπάνεςπουθαήτανάδικοναεπιβαρύ­
νουντουςλοιπούςκαταναλωτές .
2.7.9.Τούτοεγείρειτοτελευταίοσημείοτηςαναλυσης
γιατηχρήσητωνδικτύωνμεταφοράς,δηλαδήτοθέματων
συμβάσεωνπουθαυπογραφούνμεταξύτουεκμεταλλευτή
τουδικτύουκαιτωνενδεχόμενωνχρηστώντου.HΟΚΕ
παρατηρείμεανησυχίατηδυνατότηταάρνησηςτηςπαροχής
τηςυπηρεσίας,λόγωέλλειψηςδιαθέσιμηςικανότηταςπου
δενδεσμεύεταιαπόπροηγούμενεςσυμβάσεις,πράγμαπου
συνιστάένααπόταπλέοναμφιλεγόμενασημείατουπροτεινό­
μενουσυστήματος .Συνεπώς,πιστεύειότιθαήτανδυνατόνα
καθιερωθούνπρόσθετεςπροϋποθέσειςγιααμφότεραταμέρη
πουθαβελτιώνουντηνποιότητατηςυπηρεσίαςκαιθαδια­
σφαλίζουντονεφοδιασμό.2.8.6.Σταθμίζονταςτιςμελετεςκαιτιςεγγυήσειςπουπαρέ­
χεισχετικάηΕπιτροπή,ηΟΚΕεπιθυμείναυποδηλώσειτην
ανησυχίατηςγιατηνπιθανήζημίατωνμικρώνκαταναλωτών ,
οιοποίοισεκαμίαπερίπτωσηδενθαέχουνπρόσβασηστα
ευεργετήματαπουαπορρέουναπότημείωσητουκόστους
πουoαυξημένοςανταγωνισμόςθααποφέρειστουςμεγάλους
καταναλωτές .Ακόμηκαιαντατιμολόγιακαθορίζονταιαπό
τιςεθνικέςαρχές,ηίδιαηδυναμικήτουσυστήματοςμπορεί
νασυμβάλεισεμιαεπέκτασητωνυφιστάμενωνσήμεραανι­
σορροπιών,πράγμααντίθετοόχιμόνοστηνοικονομικήκαι
κοινωνικήσυνοχήαλλά,καιστηνίδιατηδομήτηςΕυρωπαϊ­
κήςΚοινότητας .

Αριθ.C73/38 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93
2.9.5.Άλλοπρόβλημαπουαπορρέειαπότηνεφαρμογή
τηςπρόσβασηςτρίτωνείναιτοκριτήριοτης«οικονομικής
προτίμησης»,πουπροβλέπεταιστιςοδηγίες,γιατηνπαροχή
τηςικανότηταςπρόσβασης,ενώπιονμιαςπεριορισμένης
παραγωγικήςικανότητας,τωνδιασυνδεόμενων δικτύων.H
εφαρμογήτουκριτηρίουμπορείναέχεισανσυνέπεια,τουλά­
χιστονβραχυπροθέσμως ,στηνπεριέλευσητωνπιθανώνωφε­
λημάτωντηςελεύθερηςμεταφοράςσεμικρόαριθμόκατανα­
λωτών,αλλάόχιστοσύνολοκαιέτσιθαείναιδυνατό,βραχυ­
προθέσμως,ναεπιτείνειτιςστρεβλώσειςτουανταγωνισμού
πουοιοδηγίεςπροσπαθούνναδιορθώσουν .2.8.7.Δενμπορείνααιτιολογηθείεύκολαηδυνατότητα
εγκατάλειψηςτηςαρχήςτηςεξυπηρέτησηςπουπροβλέπεται
στοάρθρο21.2(ηλεκτρισμός)ή19.2(φυσικόαέριο)στην
περίπτωσητουδικτύουδιανομής.Λόγωτηςίδιαςτηςαντίλη­
ψηςγιατοπεριφερειακόδίκτυοδιανομής,oχρήστηςθα
χρησιμοποιείανάπάσαστιγμήτηδιαθέσιμηικανότητακαι
oεκμεταλλευτήςτουδικτύουθαείναινομίμωςυποχρεωμένος
στηνπαροχήτηςυπηρεσίας.Οπωσδήποτε,ηάρνησηπαρο­
χήςτηςυπηρεσίαςδύναταινααποδοθείμόνοσετεχνικούς
λόγουςδυσχερώςελέγξιμουςαπόδικαστικήςπλευράς.
2.8.8.HΟΚΕθεωρείσκόπιμητηνεπανεξέταση,γιαλόγους
τεχνικήςαπόδοσης,τηςδιατύπωσηςτουάρθρου16.4.Αντι­
λαμβάνεταιότιμόνονοιιδιοκτήτριεςεπιχειρήσειςήεκείνες
πουείναιυπεύθυνεςγιαταδίκτυα(περιλαμβανομένων των
ηλεκτρικώνγραμμώνήτωναγωγώνφυσικούαερίουπουανή­
κουνσ'αυτές)θαορίζουνέναδιαχειριστήτουδικτύου.Το
κράτοςδενθαπαρεμβαίνειπαράγιατηνέγκρισητηςεπιλογής
αυτής.
2.8.9.Τέλος,ηΟΚΕθεωρείαναγκαίατηνανάλυσητων
επιπτώσεωντωνμέτρωναυτώνεπίτωνεπιτόπιωνεπιχειρή­
σεωνεφοδιασμούμεηλεκτρισμόκαι,ιδιαίτερα,φυσικόαέριο.
Οιεπιχειρήσειςαυτές,στιςοποίεςσεπολλέςπεριπτώσεις
έχουνμετοχικόμερίδιοσετοπικέςαρχές,συνιστούνμιαπηγή
σημαντικώνεσόδωνγΓαυτέςκαθώςκαιμιαεγγύησηγιατην
ποιότητακαιτηνεξυπηρέτηση ,πτυχέςπουεπιβάλλεταινα
εξετασθούνενδελεχώς.2.9.6.HΟΚΕεπιμενεικαιπαλιοτιηεσωτερικήαγορά
ηλεκτρισμούκαιφυσικούαερίουδενέχεισανλόγούπαρξης
τηνεπίτασητουανταγωνισμούκαιμόνοαλλάτηδημιουργία
συνθηκώνπουδιασφαλίζουντηνύπαρξηενέργειαςκαι
κόστουςπουθαείναισυγκρίσιμασεόλεςτιςπεριοχέςτης
Κοινότητας,ενώταυτόχροναθαυπάρχειυψηλόςβαθμός
ασφάλειαςκαιποιότηταςαπόπλευράςεφοδιασμού,όπωςαξι­
ώνουνοιχρήστες.
2.9.7.ΣχετικάηΟΚΕχωρίςνααπαρνείταιεντελώςτα
μελλοντικάπλεονεκτήματα απότηνκαθιέρωσητηςATR,
συνιστάτηνυιοθέτησηάλλωνκριτηρίων,όπωςτονεντονό­
τεροανταγωνισμόστηνπαραγωγήηλεκτρισμού,τηνεφαρ­
μογήεμπορικώνκριτηρίωνσταστάδιαμεταφοράςκαιδιανο­
μήςηλεκτρισμούκαιφυσικούαερίουκαιτολογιστικό
σύστημα«unbundling»,ωςπροκαταρκτικό καιάμεσοστάδιο.
Απότηνεμπειρίατηςεφαρμογήςαυτώντωνμέτρωνμαζίμε
τηναναζήτησηεναλλακτικώνλύσεων,θαγίνειδυνατόνα
προκύψειoκαλύτεροςτρόποςγιατηδημιουργίατηςεσωτερι­
κήςαγοράςστουςτομείςαυτούς.Οπωσδήποτεεπιβάλλεται
ηταυτόχρονηεπιδίωξητηςεναρμόνισηςτωνενεργειακών
πολιτικώντωνκρατώνμελώνκαθώςκαιτωνχρηματοδοτικών ,
δημοσιονομικών καιπεριβαλλοντικών συνθηκώνώστεοιεν
λόγωτομείςναλειτουργούνωςπροαπαιτούμενο ήπαράγο­
νταςπροκαταρκτικός τηςυιοθέτησηςμέσωνπουθαεπιτρέ­
πουντηνπρόσβασητρίτωνσταδίκτυα.2.9.Πρόσβασητρίτωνστοδίκτυο
2.10.Μηχανισμοίδιαβούλευσηςκαιμέσαδιασφάλισης2.9.1.HΟΚΕαντιλαμβανεται οτιηεισαγωγήαυτούτου
σχήματος,έστωκαιανέχειπροοδευτικήμορφήεφαρμογής
όπωςπροτείνειηΕπιτροπή,παρουσιάζειαναμφισβήτητους
κινδύνουςδιαταραχήςτωνσυστημάτωνηλεκτρισμούκαι
φυσικούαερίου.Αντιθέτως,δενέχουναποδοθείποσοτικώς
καιμεακριβήκαιλεπτομερήμορφήταενδεχόμεναπλεονε­
κτήματατουνέουσυστήματοςγιατοσύνολο,εκτόςαπό
αόριστεςαναφορέςγιαμεγαλύτερηαποδοτικότητά του.
2.9.2.Αντιθέτως,ηΟΚΕετόνισεσεπροηγούμενακεφά­
λαια,τουςσοβαρούςκινδύνουςκαιδυσκολίεςπουθαπροέκυ­
πτανστουςδιάφορουςτομείς(παραγωγή,μεταφορά,διανομή)
μετηνεφαρμογήτηςιδέαςαυτής.
2.9.3.HΟΚΕεπιθυμείνατονίσειότιαυτήημεγαλύτερη
αποδοτικότηταμπορείναπροέλθειτόσομέσωτωνυπολοίπων
μηχανισμώνπουπροβλέπονταιστιςοδηγίεςόσοκαιμέσω
μιαςεντονότερηςσυνεργασίαςμεταξύκυβέρνησηςκαιβιομη­
χανιώντωνκρατώνμελών.
2.9.4.HεμπειρίααπότηνATR(ΠρόσβασηΤρίτωνστο
Δίκτυο)σεάλλεςπεριοχέςτηςυδρογείου,ήκαιτουΗνωμένου
Βασιλείου,δυσχερώςμπορείναεφαρμοσθείστοσύνολοτης
Κοινότητας,λόγωτωνειδικώνχαρακτηριστικών τωνενεργει­
ακώναγορών,σεμερικέςπεριπτώσεις,ήτηςεγγύτηταςτού­
τωνστιςπηγέςτουεφοδιασμού,σεάλλες.ΕπίσηςηΟΚΕ
επισύρειτηνπροσοχήστηβραχείαιστορικήεμπειρίαπου
εμποδίζειτησυνολικήεκτίμησητωνπλεονεκτημάτων και
τωνμειονεκτημάτων τους.2.10.1.Σχετικάμεταμέσαδιασφάλισηςπουπροβλέπονται
καιστιςδύοοδηγίες,ηΟΚΕεπιδοκιμάζει,μετιςαπαραίτητες
διευκρινήσεις ,τηθέσπισητουςσανεγγύησηότιδενθαπαρα­
βλαβείσεσοβαρόβαθμόησταθερότητατωνσυστημάτωνσε
καταστάσειςκρίσεις.
2.10.2.ΕπίσηςηΟΚΕθεωρείυπερβολικότοβαθμόμεταβί­
βασης(αρμοδιοτήτων )πουοιοδηγίεςπροβλέπουνυπέρτης
Επιτροπής·πιστεύειότιαρκείνααναφερθείότιταμέτραπου
πρέπειναυιοθετούνταισεέκτακτεςκαταστάσεις,δηλαδή
κρίσηςπουσυνδέεταιμετηνασφάλειατουσυστήματος,δεν
θαβλάπτουντηνεσωτερικήαγοράούτετοκοινόσυμφέρον
τωνκρατώνμελών.
2.10.3.Αφετέρουείναιανάγκηνασυνδυασθούνοικατα­
στάσειςκρίσηςστουςτομείςαυτούςμεεκείνεςπουμπορείνα

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/39
προκύψουναπόκρίσειςστοντομέατουπετρελαίου,οπου
ηΕπιτροπήέχειυποβάλλειπρότασηοδηγίαςμεσκοπότο
συντονισμότωνδράσεωντωνκρατώνμελών.2.11.5.ΕπίσηςηΟΚΕεπιθυμείναμνημονεύσειτογεγονος
ότιηεφαρμογήτωνδύοοδηγιώνθασυμπέσει,όπωςπροβλέ­
πεται,μετηνυλοποίησητουΕυρωπαϊκούΟικονομικού
Χώρου.Επειδήηύπαρξηαυτούτουνέουχώρουθαδημιουρ­
γήσεινέουςανταγωνιστικούς παράγοντεςστηνευρωπαϊκή
αγορά,καιστονενεργειακότομέα,ηΟΚΕθεωρείαναγκαίο
νασυστήσειστιςκοινοτικέςαρχέςναεκτιμήσουντηνεφαρ­
μογήπουθαέχουνοιοδηγίεςαυτέςστονέοκοινοτικόπλαί­
σιο.2.10.4.HΟΚΕεφιστάεπίσηςτηνπροσοχήοσοναφορα
τιςσυμβάσειςαγοράςφυσικούαερίουμεπρομηθευτέςεκτός
τηςΚοινότητας,βάσειρητρώντύπου«takeorpay»,που
συμφωνήθηκαν πριναπότηδημοσίευσητηςπαρούσαςοδη­
γίας,και,οιοποίεςμέχριτώρααποτελούσανσύνηθεςστοι­
χείοτουεφοδιασμούσεφυσικόαέριο.Οισυμβάσειςαυτές
δύνανταιναθέσουνσεκίνδυνοτηνεσωτερικήαγοράφυσικού
αερίουστοντομέααυτόόχιμόνονπροσωρινώς,όπωςπροβλέ­
πειηοδηγία,αλλάμονίμως. 3.Ειδικέςπαρατηρήσεις
2.10.5.Τέλος,ηΟΚΕεκτιμάθετικώςτουςμηχανισμούς
διαβούλευσηςμεόλεςτιςκατηγορίεςκαταναλωτών ,πουπρο­
βλέπονταικαιστιςδύοοδηγίες,καιπροτείνειόπωςδώσουν
λαβήσεμιαδιαβούλευσησεεθνικήκλίμακα,πριναπότην
πραγματοποίηση ετήσιαςδιαβούλευσηςσυνοπτικούχαρα­
κτήραστοσύνολοτηςΚοινότητας,πουπεριλαμβάνειτην
εκτίμησηκαιπροβλήματαπουεγείρονταικατάτηνεφαρμογή
τωνμέτρωναυτών.3.1.HΟΚΕπροτείνειόπωςστοάρθρο4.1τηςοδηγίαςγια
τηνηλεκτρικήενέργειααντικατασταθεί ηλέξη«επιτρέπουν»
(πρώτηγραμμή)μετηλέξη«εξουσιοδοτούν«· επίσηςστην
προτελευταίαγραμμήαντικαθίσταται ηλέξη«έγκρισης».Το
κείμενοδηλαδήτελειώνειωςεξής«τωνκριτηρίωνκαιδιαδι­
κασιώνμόνονπουθεσπίζονται...».
2.11.ΠεριβάλλονκαιδιεύρυνσητηςΚοινοτητας3.2.HΟΚΕπιστεύειοτιστοάρθρο4.2τηςίδιαςοδηγίας
πρέπειναπροστεθείηεξήςφράση:«.,ηλεκτρικήςενέργειας,
λαμβανομένωνυπόψητωνπεριορισμώνκατάτηνέναρξητης
λειτουργίαςπουθέτειτοάρθρο13.5.»Επίσηςναπροστεθεί
στοάρθροαυτόέναπρώτοκριτήριοστηνυφιστάμενηδιατύ­
πωση:«τιςπαραγωγικέςανάγκεςτηςπεριοχήςόπουθαεγκα­
τασταθεί»επειδήοιεγκαταστάσειςπαραγωγήςηλεκτρισμού
ενδέχεταιναέχουνσημαντικέςπεριβαλλοντικές επιπτώσεις .
Συνεπώς,δέονναληφθούνυπόψηκατ'αρχήοιενεργειακές
ανάγκεςτηςκαθορισμένηςζώνης,πράγμαπουεπιπλέονθα
εξασφαλίσειτημεγαλύτερησταθερότητατηςυπηρεσίας.2.11.1.HΟΚΕεκδηλώνειτηνανησυχίατηςγιατηνελλει­
ψηοιασδήποτεαναφοράςσταπεριβαλλοντικά προβλήματα
εκμέρουςτωνδύοσχεδίωνοδηγίας.ΠαροτρύνειτηνΕπι­
τροπήναπραγματοποιήσει εξαντλητικήέρευνατωνσχετικών
επιπτώσεων,μετρόποώστεηανάπτυξητωναρχώντουαντα­
γωνισμούκαιφιλελευθεροποίησης δενθαυπονομεύσουντις
απαιτήσειςσταθέματατηςπροστασίαςτουπεριβάλλοντος .
ΩςθέματαπροςεξέτασηηΟΚΕσυνιστάπτυχές,όπωςεκείνες
τωνενδεχομένωνενεργειακώνοικονομιώνπουπροέρχονται
απότηνκαλύτερηαποτελεσματικότητα τουσυστήματος,την
μεταβολήτουσχήματοςπρωτογενώνπηγώνκατάτηνπαρα­
γωγήηλεκτρισμούκαιτησυνολικήπεριβαλλοντική επί­
δρασηαπότηνελευθερίακατασκευήςηλεκτροπαραγωγικών
σταθμώνήτερματικώνσταθμώνφυσικούαερίουκαθώςκαι
γραμμώνμεταφοράςκαιδιανομής.3.3.Τοάρθρο4.8τηςοδηγίαςγιατοφυσικόαερίοκαιτο
άρθρο4.6.τηςοδηγίαςγιατονηλεκτρισμόπρέπει·ναθέτει,
κατάτηγνώμητηςΟΚΕ,έναχρονικόόριογιατηναπαιτού­
μενηγνωστοποίησηστοναιτούμενογιαναμπορείoτελευταί­
οςναασκείπροσφυγή.
2.11.2.ΕπίσηςηΚοινότηταείναιέτοιμηναθεσεισε
κίνησητηδιαδικασίαδιεύρυνσηςκαισυζητάταπρωτόκολλα
γιατηνεφαρμογήτηςΕυρωπαϊκήςΧάρταςΕνέργειας.3.4.Σεσχέσημετοάρθρο5.3τηςοδηγίαςγιατονηλεκτρι­
σμό(άρθρο4.3τηςοδηγίαςγιατοφυσικόαέριο),ηΟΚΕ
θεωρείότιλόγωτηςπιθανότηταςπρόκλησηςζημιώνστο
περιβάλλονμέσωτωνγραμμώνυψηλήςτάσης,οιζημίεςαυτές
πρέπειναεκτιμώνταικατάτηστιγμήτουπροσδιορισμού
τηςανάγκηςγιαεγκατάστασημιαςνέαςγραμμής.Διάτούτο
προτείνειναπροστεθείηεξήςφράση:«Δύνανταιεπίσηςνα
αρνούνταιήνααναβάλουντηνπαροχήμιαςάδειαςήνα
τροποποιούντηχάραξηπουζητείται,ότανηγραμμήμεταφο­
ράςήδιανομήςήoαντίστοιχοςεξοπλισμόςδύνανταινα
προκαλέσουνανεπανόρθωτες ζημιέςστοπεριβάλλον».2.11.3.HΟΚΕθεωρείότιθαήτανσκόπιμονααναλυθούν
οιεπιπτώσειςκαιτωνδύοοδηγιώνστιςπτυχέςαυτές.
2.11.4.Συγκεκριμένα ,ηΟΚΕεκδηλώνειανησυχίαγιατις
ενδεχόμενεςαρνητικέςσυνέπειεςκαιτωνδύοοδηγιώνστις
πιθανέςνέεςπηγέςεφοδιασμούσεφυσικόαέριοπουπροέρχο­
νταιαπότηνΚΑΚήστηνβραχυπρόθεσμη ανάγκηπρομήθει­
αςηλεκτρισμούστιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικής
Ευρώπης,γιανααντισταθμισθεί ηδιακοπήτηςλειτουργίας
εγκαταστάσεων στιςχώρεςαυτέςγιαλόγουςπροστασίαςτου
περιβάλλοντοςκαιπυρηνικήςασφάλειας.3.5.HΟΚΕπροτείνειναπροστεθείστοτέλοςτωνδύο
παραγράφωντουάρθρου6τηςοδηγίαςγιατηνηλεκτρική
ενέργεια(άρθρο5τηςοδηγίαςγιατοφυσικόαέριο),το
ακόλουθοκείμενο:«υπότηνπροϋπόθεσηότιδενυπάρχει
εναλλακτικήγραμμήκαιγίνονταισεβαστέςοιαπαιτήσεις

Αριθ.C73/40 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93
3.12.Στην5ηπαραγραφοτουάρθρου12τηςοδηγίαςγια
τηνηλεκτρικήενέργεια(5ηπαράγραφοςτουάρθρου11της
οδηγίαςγιατοφυσικόαέριο)σχετικάμετηναναγκαιότητα
τηςύπαρξηςενόςοργάνουγιατηνεξομάλυνσητωνδιαφορών
σεπερίπτωσησύγκρουσης,νααντικατασταθούν οιλέξεις
«πρέπεινακαταβάλουντιςαπώτατεςδυνατέςπροσπάθειες»
στιςδύοοδηγίεςμετονκαθορισμόμιαςδιαδικασίαςδιαιτη­
σίας.
3.13.HΟΚΕπροτείνεινατροποποιηθείησημερινήδιατύ­
πωσητης5ηςπαραγράφουτουάρθρου13τηςοδηγίαςγια
τηνηλεκτρικήενέργειαωςεξής:«...εφ'όσονηπαραγωγήδεν
υπερβαίνειανάημερολογιακόέτοςτο20%τηςσυνολικής
πρωτογενούςενέργειας...»,δεδομένουότιησημερινήδιατύ­
πωσητης5ηςπαραγράφουτουάρθρου13τηςοδηγίαςγια
τηνηλεκτρικήενέργειαμπορείναερμηνευθείμετηνέννοια
ότιείναιπάντοτεδυνατόνναδίνεταιπροτεραιότητα σεένα
20%τηςενέργειαςπουπαράγεταιμεεντόπιακαύσιμα,ανε­
ξάρτητααπότοποσοστόαυτήςτηςενέργειας,ηοποία,στην
πράξη,έχειήδηεισέλθειστοσύστημαλόγωτηςαξίαςτης
καιστοοποίογιατολόγοαυτόπροστίθεται .
3.14.HΟΚΕθεωρείσκόπιμο,ναεπανεξετασθεί ,για
λόγουςτεχνικήςαποτελεσματικότητας ,τοπεριεχόμενοτου
κειμένουτης4ηςπαραγράφουτουάρθρου16τηςοδηγίαςγια
τηνηλεκτρικήενέργεια(4ηπαράγραφοςτουάρθρου14της
οδηγίαςγιατοφυσικόαέριο)μετηνέννοιαότιμόνοοι
επιχειρήσειςπουείναιιδιοκτήτριεςήυπεύθυνεςγιαταδίκτυα
(ακόμηκαιτωνηλεκτρικώνγραμμώνπουαποτελούντμήμα
τους)θαμπορούνναορίζουντοδιαχειριστήτουδικτύου,
ζητώνταςστηνπερίπτωσηαυτήαπότοκράτοςτησχετική
κύρωση.προστασίαςτουπεριβάλλοντος ».Τούτοδιότιηκαθιέρωση
τηςαρχήςότιτοκράτοςεπιτρέπειάμεσεςγραμμέςμεταξύ
τωνπαραγωγώνκαιτωνεγκαταστάσεών τους,ήμεταξύπελα­
τώνκαιπρομηθευτών,χωρίςηυποχρέωσηαυτήναυπαχθεί
σεσαφείςπροκαταρκτικούς όρους,μπορείναέχειωςαποτέλε­
σματονπολλαπλασιασμό τωνάμεσωνγραμμώνειςβάροςτης
χρήσηςτωνήδηυφισταμένων,πράγμαπουθαέχειαρνητικές
συνέπειεςστηναποτελεσματικότητα τουσυστήματοςκαιστο
περιβάλλον .
3.6.Ωςπροκαταρκτικό θέμαγιατηνερμηνείατηςπρώτης
παραγράφουτουάρθρου6τηςοδηγίαςγιατηνηλεκτρική
ενέργεια(πρώτηπαράγραφοςτουάρθρου5τηςοδηγίαςγια
τοαέριο)ηΟΚΕκρίνειότιθαπρέπειπροηγουμένως να
ορισθείμεσαφήνειατινοείταιμετηνπαρούσαδιάταξηως
προμηθευτής(όροςπουαναφέρεταιστοάρθρο2.15τηςοδη­
γίαςγιατηνηλεκτρικήενέργεια)καιναπροστεθείεπίσης
τρίτηπαράγραφος :«Στιςπεριπτώσειςπουεπισημαίνονται
στηνπρώτηκαιδεύτερηπαράγραφοτουάρθρουαυτούθα
λαμβάνεταιυπόψηηενεργειακήκατάστασητωνπεριοχών
πουεπηρεάζονταιαπότιςγραμμέςαυτές».
3.7.Σεσυνδυασμόμετηνπρώτηπαράγραφοτουάρθρου8
τηςοδηγίαςγιατηνηλεκτρικήενέργεια,ηΟΚΕθεωρείότι,
σεπερίπτωσηέλλειψηςσυμφωνίαςμεταξύτουκράτουςκαι
τωνεπιχειρήσεων ,ήμεταξύτωντελευταίων,θαπρέπεινα
καθορίζεταιμεσαφήνειαποιοςθααποφασίζειγιατονκαθορι­
σμότουφορέαεκμετάλλευσης ήμέσωποιουμηχανισμού
θαεπιτυγχάνεταιλύσηδιαιτησίαςστηνπερίπτωσηπουδεν
υπάρξεισυμφωνίαγιατοθέμααυτό.
3.8.Στην3ηπαράγραφοτουάρθρου9τηςοδηγίαςγια
τηνηλεκτρικήενέργεια(2ηπαράγραφοςτουάρθρου8της
οδηγίαςγιατοφυσικόαέριο)ηέκφραση«καταβάλλεικαλύτε­
ρεςπροσπάθειεςγια..»πρέπεικατάτηνκρίσητηςΟΚΕνα
αντικατασταθεί με«οφείλεινα...».
3.9.HΟΚΕπροτείνειτηδιαγραφήστην2ηπαράγραφο
τουάρθρόυ10τηςοδηγίαςγιατηνηλεκτρικήενέργειατων
ακόλουθωνπροτάσεων«Προςτοσκοπόαυτό...»και«o
φορέαςεκμετάλλευσης συστήματοςμεταφοράς..»καιστην2η
παράγραφοςτουάρθρου9τηςοδηγίαςγιατοφυσικόαέριο,
ναδιαγραφείηπρόταση:«Προςτοσκοπόαυτόηεταιρεία
μεταφοράς..».
3.10.Στοάρθρο11τηςοδηγίαςγιατηνηλεκτρικήενέργεια
οιλέξεις«σχετικάμετηνικανότηταηλεκτροπαραγωγής που
ενδέχεταινασυνδεθείστοσύστημα»νααντικατασταθούν με
τιςλέξεις«σχετικάμετηνικανότηταηλεκτροπαραγωγής που
είναιαναγκαίονασυνδεθείμετοσύστημα».
3.11.Οιτεχνικοίκανόνεςγιατιςαπευθείαςγραμμές,έτσι
όπωςορίσθηκαν,γιαναμπορούνναείναιξένες,προςτο
σύστημαδενπρέπειναεμπίπτουνστηναποστολήτουίδιου
τουφορέαεκμετάλλευσης .ΓιαλόγοαυτόηΟΚΕθεωρείότι
στοάρθρο12τηςοδηγίαςγιατηνηλεκτρικήενέργεια(1η
παράγραφοςτουάρθρου11τηςοδηγίαςγιατοφυσικόαέριο)
πρέπειναδιαγραφούνοιλέξεις«...καιμεαπευθείαςγραμμές
μεταφοράςκαιδιανομής».Επίσηςσεσχέσημετουςτεχνικούς
κανόνες,τηνκατάρτισηκαιτηνέγκρισήτουςθαήτανσκό­
πιμοναεπισημανθείότιoφορέαςεκμετάλλευσης πρέπεινα
προσβαίνεισεδιαβουλεύσεις μεόλαταενδιαφερόμεναμέρη.3.15.HΟΚΕκρίνειοτι,γιαλόγουςσυντακτικήςσαφήνει­
ας,η2ηπαράγραφοςτουάρθρου24τηςοδηγίαςγιατην
ηλεκτρικήενέργεια(2ηπαράγραφοςτουάρθρου22τηςοδη­
γίαςτοαέριο)πρέπειναδιατυπωθείωςεξής:«Οικαθετοποιη­
μένεςεπιχειρήσειςτηρούν,γιατηνεσωτερικήλογιστική
τους,χωριστούςλογαριασμούςγιακάθετμήμαπουσυγκρο­
τείταισύμφωναμετοάρθρο23(άρθρο21τηςοδηγίαςγιατο
φυσικόαέριο),όπωςακριβώςέπρεπεναπράξουνεάνοιεν
λόγωδραστηριότητες εκτελούντοαπόχωριστέςεπιχειρήσεις,
καιστηνετήσιαέκθεσηπεπραγμένωντηςδιοίκησηςδημοσι­
εύουνγια,κάθετμήμα,ισολογισμόκαιλογαριασμόπουοι
επιχειρήσειςπρέπειναεγκρίνουνγιατοσύνολοτωνδραστη­
ριοτήτωντους».
3.16.HΟΚΕπροτείνεινασυνταχθείωςεξήςτοσημείοα)
της4ηςπαραγράφουτουάρθρου24τηςοδηγίαςγιατην
ηλεκτρικήενέργεια(σημείοα)της6ηςπαραγράφουτου
άρθρου22τηςοδηγίαςγιατοφυσικόαέριο):«τοκόστος
προμήθειαςηλεκτρικήςενέργειας(φυσικούαερίου)απότη
μιαπλευράκαιτοκόστοςδιανομήςκαιάλλατέληαπότην
άλλη».
3.17.HΟΚΕθεωρείότιστην5ηπαράγραφοτουάρθρου
24τηςοδηγίαςγιατηνηλεκτρικήενέργεια(7ηπαράγραφος
τουάρθρου22τηςοδηγίαςγιατοφυσικόαέριο)ότανγίνεται
λόγοςγιατηνετήσιαέκθεσηπεπραγμένων,δεναναφέρεται
σ'αυτότοεμπορικόέγγραφοαλλάστοΥπόμνηματηςενλόγω
εταιρείας,καιγιατολόγοαυτόπροτείνειτηναντικατάσταση
αυτώντωνόρων.

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C73/41
4.Συμπεράσματα
4.1.HΟΚΕυποστηρίζειορισμένεςπτυχέςμόνοτωνπρο­
τάσεωντηςΕπιτροπής .Συμφωνείμετονεπιδιωκόμενοτελικό
στόχο,διατηρείόμωςσοβαρέςεπιφυλάξειςσχετικάμεορι­
σμέναστοιχείαπουπεριλαμβάνονται σ'αυτές.Γιατολόγο
αυτόκαλείτηνΕπιτροπήναεξετάσειτιςπτυχέςαυτέςκαινα
επεξεργασθείεκνέουτασχέδιαοδηγίας,βάσειτωνακόλου­
θωνπροτάσεωνκαιυποδείξεων .
4.2.HΟΚΕδιατηρείεύλογεςαμφιβολίεςωςπροςτοεάν
ηπρότασητηςΕπιτροπήςστηνπαρούσαδιατύπωσήτης
αποτελείτομοναδικόμέσογιατηνεπίτευξητωνκαθορισμέ­
νωνστόχων.Ειδικώς,δενέχουναποδοθείποσοτικώς,με
τρόποακριβήκαιλεπτομερήταπλεονεκτήματα πουθαεπιτύ­
χειτοσύνολομετηνεισαγωγήτουνέουσυστήματοςέναντι
τωνκινδύνωνπουσυνεπάγεταιημεταβολήενόςσυστήματος
σταθερούκαιεδραιωμένου .
4.3.Τονίζειμεκατηγορηματικοτητα ,οτιηυιοθέτησηενός
νέουαπορρυθμισμένου χώρουστουςενλόγωτομείς,όπως
εκείνοςπουπεριέχειηοδηγία,επιβάλλεταιναστηρίζεται
μετρόποισόρροποστιςαρχέςτηςπροοδευτικότητας ,της
εφαρμογήςεμπορικώνκριτηρίωνκαθώςκαιτηςασφάλειας
καιτηςποιότηταςτουεφοδιασμούκαιθεωρείότιηελεύθερη
κυκλοφορίαενεργειακώνπροϊόντων—μεταξύτωνοποίων
τουηλεκτρισμούκαιτουφυσικούαερίου—δενδύναταινα
αποκλεισθείαπότονκοινοτικόχώρο.3.18.Στηνπρώτηκαιδεύτερηπαραγραφοτουάρθρου25
τηςοδηγίαςγιατηνηλεκτρικήενέργεια(άρθρο23τηςοδη­
γίαςγιατοφυσικόαέριο)ηΟΚΕπροτείνειναδιαγραφεί
ηλέξη«απροσδόκητης»,δεδομένουότιανoστόχοςπου
επιδιώκεταιείναιναπροστατευθείηφυσικήασφάλειατων
ατόμων,τωνμηχανισμώνκαιτωνεγκαταστάσεων ,ήηακεραι­
ότητατουδικτύου,δενέχεισημασίαανηκρίσηείναιαπροσ­
δόκητηήσυνέπειαμιαςπροοδευτικήςεξέλιξηςτωνσυμβά­
σεων.Τοθεμελιώδεςπρόβλημαείναιoκίνδυνοςπουδιατρέ­
χουντανομικώςπροστατευόμενα αγαθά.Επίσηςαυτόθα
οδηγήσειστηδιαφοροποίηση τηςέννοιαςτηςκρίσηςαπό
τιςσοβαρέςεπιπτώσειςτεχνικούχαρακτήρα,αφούοιδυσκο­
λίεςπουπροκύπτουνμπορείναείναισύντομηςήμακρόχρο­
νηςδιάρκειαςαποτελούνόμωςπάντοτεδυσκολίεςπουπρέπει
νααντιμετωπίζονται .
3.19.Σεσυνδυασμόμετηντελευταίαπαράγραφοτου
άρθρου25τηςοδηγίαςγιατηνηλεκτρικήενέργειαηΟΚΕ
προτείνειτηνακόλουθηδιατύπωση :«Τοενεχόμενοκράτος
μέλοςγνωστοποιείχωρίςκαθυστέρησηταενλόγωμέτραστα
λοιπάκράτημέληκαιστηνΕπιτροπή,ταοποίαθαπρέπεινα
τροποποιηθούν ήνακαταργηθούνστοβαθμόπουνοθεύουν
τονανταγωνισμόκαιεπηρεάζουναρνητικάτοεμπόριομε
τρόποπουαντιβαίνειστοκοινόσυμφέρον.
3.20.Γιαλόγουςτεχνικήςσαφήνειαςκαιαποτελεσματικό­
τηταςηΟΚΕθεωρείότιτοάρθρο26τηςοδηγίαςγιατην
ηλεκτρικήενέργεια(άρθρο25τηςοδηγίαςγιατοφυσικό
αέριο)πρέπειναδιατυπωθείωςεξής:«Τακράτημέληθεσπί­
ζουν,σεσυμφωνίαμετηνΕπιτροπή,διαδικασίαεπίλυσης,
διαφορών...».
3.20.1.ΟιοδηγίεςαναφέρονταιπολλέςφορέςστηνΕπι­
τροπήωςοργανισμόστονοποίοτακράτηοφείλουνναγνω­
στοποιούντιςαποφάσεις,κανόνες,κλπ.Γιατολόγοαυτό
φαίνεταισκόπιμοόπωςηΕπιτροπήσυμμετέχειστονπροσδιο­
ρισμόενόςδιαιτητικούμηχανισμούγιατηνεπίλυσητων
διαφορώνσταθέματαπουδιέπονταιαπότιςοδηγίες.
3.21.Σχετικάμετηνπροθεσμίαυιοθέτησηςτηςοδηγίας,
στοάρθρο28τηςοδηγίαςγιατηνηλεκτρικήενέργεια(άρθρο
27τηςοδηγίαςγιατοφυσικόαέριο)θαπρέπει,κατάτην
κρίσητηςΟΚΕ,νααντικατασταθούν οιλέξεις«...τοαργότερο
στις28Δεκεμβρίουτου1992»μετιςλέξεις«....τοαργότερο
έναχρόνομετάτηνυιοθέτησήτης».
3.21.1.Είναιπροφανέςότιηαναφερόμενηημερομηνία
είναιπρόωρηκαιαπότηνάλληπλευράφαίνεταιλογικόνα
παραχωρηθείστακράτημέληηπροθεσμία—ελάχιστη—
ενόςέτουςγιατηνπραγματοποίηση τηςνομοθετικήςκαι
κανονιστικήςπροσαρμογήςπουσεπολλέςπεριπτώσειςείναι
τόσοπολύπλοκη,όπωςαυτήπουπαρουσιάζεταιτώρα.
3.22.Hλειτουργίατηςεσωτερικήςαγοράςηλεκτρικής
ενέργειαςκαιφυσικούαερίουπρέπειναείναιπροοδευτικήκαι
συνεχής,γι'αυτόχρειάζεταιναεπιτραπείμιαπιομακρόχρονη
περίοδοςπροσαρμογής .Απότηνάλληπλευρά,είναιανα­
γκαίοναπαρέλθειαρκετάμεγάλοχρονικόδιάστημαγιανα
εκδηλωθούνταπλεονεκτήματακαιοιαδυναμίεςτουσυστήμα­
τος,όπωςκαιηέκτασηκαιοιλύσειςπουπροσφέρει.Γιατο
σκοπόαυτό,ηΟΚΕπροτείνειναδιαγραφείηημερομηνία
της1ηςΙανουαρίου1996στοάρθρο29τηςοδηγίαςγιατην
ηλεκτρικήενέργεια(άρθρο28τηςοδηγίαςγιατοφυσικό
αέριο).4.4.HΟΚΕπιστεύειοτιδενμπορείναγίνεταιλόγοςγια
οικονομικήκαικοινωνικήσυνοχήστοχώροτηςεσωτερικής
αγοράςενέργειαςανδενυφίσταταιηικανότηταδιασφάλισης
τηςκαλύτερηςδυνατήςπρομήθειαςηλεκτρισμούκαιφυσικού
αερίουκαιτιμέςσυγκρίσιμεςσεόλουςτουςπολίτεςόλων
τωνκρατώνμελώντηςΚοινότηταςκαιιδιαίτεραστιςπλέον
μειονεκτικέςπεριοχέςτης.
4.5.HΟΚΕπιστεύει,ενσυνεχεία,ότιηπαροχήυπηρεσιών
στοντομέατουηλεκτρισμούκαιφυσικούαερίουκαιηδια­
σφάλισητουεφοδιασμούόλωντωνπολιτώναποτελούνχωρίς
αμφιβολίακαθήκονγενικούχαρακτήροςκαιότιτοκριτήριο
αυτόεπιβάλλεταινασυνεκτιμηθείκατάτηστιγμήτουπροσδι­
ορισμούτωνσυνθηκώνγιατηνενλόγωπαροχή.
4.6.HΟΚΕσυμφωνείμετηνελευθέρωσητηςκατασκευής
σταθμώνπαραγωγήςηλεκτρισμού,εγκαταστάσεων φυσικού
αερίουκαιγραμμώνδιανομήςηλεκτρισμούκαιαγωγώνφυσι­
κούαερίουπουπροβλέπονταιστιςοδηγίες.Hενλόγωελευθέ­
ρωσηπρέπειναείναισυμβατήμετηνασφάλειατουεφοδια­
σμούκαιτηνπροστασίατουπεριβάλλοντος .
4.7.HΟΚΕτασσεταικατάτουσχήματοςκαιτωνπροθε­
σμιώνγιατηνκαθιέρωσητουσυστήματοςπρόσβασηςτρίτων
στοδίκτυο,πουπροβλέπεταιστιςοδηγίες.Ιδιαίτεραεφιστά
τηνπροσοχήστηνανάγκηαποφυγήςτουκινδύνουριζικών
καινοτομιώνμηεπαρκώςδοκιμασμένωνσετομείςπουεπέδει­
ξαναποτελεματικότητα καιθετικήεξέλιξητωνσυστημάτων
τουςκατάτηδιάρκειαπολλώνδεκαετιών.

ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93 Αριθ.C73/42
4.8.HΟΚΕεπιθυμείνατονίσειεκνέουότιηκατάλληλη
θεσμικήρύθμισησεκοινοτικήκλίμακατωντομέωντουηλε­
κτρισμούκαιτουφυσικούαερίου,πουεπιδιώκουνοιπαρού­
σεςοδηγίες,θαείναιδύσκολοναεπιτευχθείανπροηγουμένως
δενυπάρξειανάλογηεναρμόνισητωνεθνικώνενεργειακών
πολιτικών.
4.9.HΟΚΕυπογραμμίζειότιέχεισημασίαναδιασφαλι­
σθείηανεξαρτησίαεκείνωνπουθέτουνσελειτουργίακαι
διαχειρίζονταιταδίκτυαμεταφοράςκαιδιανομήςτουηλεκ­
τρισμούκαιτουφυσικούαερίου.
4.10.HΟΚΕδιάκειταιευνοϊκώςπροςτηνκατεύθυνση
τηςαρχήςτηςδιαφάνειαςτωνλογαριασμώνκαισυνεπώς
αποδέχεταιτηρύθμισηπουπροβλέπεταιγιατο«unbundling».
ΟπωσδήποτεεπιθυμείόπωςδιασαφηνισθείαπότηνΕπιτροπή
ηκατάστασηπουηεφαρμογήτηςαρχήςαυτήςδύναταινα
δημιουργήσειστιςεπιχειρήσειςφυσικούαερίου.4.11.HΟΚΕεφιστάιδιαιτέρωςτηνπρότασηστοσημα­
ντικόρόλοπουπρέπειναεπιφυλαχθεί,κατάτηνανάπτυξη
καιεφαρμογήαυτώντωνκανόνων,στηδιαβούλευσημετους
καταναλωτές .
4.12.Επαναλαμβάνει επίσης,τηνπεριβαλλοντική ανησυ­
χίατηςσεσχέσημεόλεςτιςενεργειακέςδιατάξειςκαιιδιαιτέ­
ρωςγιαεκείνεςπουαποσκοπούνσεμιανέατάξηήρύθμιση
θεσμικούχαρακτήρατωνσχετικώνυποτομέων .
4.13.YπενθυμίζειότιηδημιουργίαενόςνέουΕυρωπαϊκού
ΟικονομικούΧώρου,μέσωτουοποίουθασυνδεθούνμετους
στόχουςκαικαθήκοντατηςεσωτερικήςαγοράςοιχώρες
τηςΕυρωπαϊκήςΖώνηςΕλεύθερωνΣυναλλαγών(ΕΖΕΣ),θα
προσφέρειένανευρύτεροχώροεναλλακτικώνεπιλογώνκαι
πρότυπαστονκύκλοτηςηλεκτρικήςενέργειαςκαιτουφυσι­
κούαερίου,τωνοποίωνοιενδεχόμενεςεπιπτώσειςστηνεφαρ­
μογήτωνπροτάσεωνοδηγίαςείναιανάγκηναεξετασθούν.
Βρυξέλλες,27Ιανουαρίου1993.
HΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1
στηγνωμοδότησητηςΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
Ταακόλουθαμέλη,παρόνταήμεεκπροσώπουςτους,ψήφισανυπέρτηςγνωμοδότησης τηςΟΚΕ:
ABEJON,ΑΜΑΤΟ,ANDRADE ,ARENA,ATTLEYW.A.,BAGLIANO ,BEALE,BERNABEI ,BLESER,BONVI­
CINI,BORDES-PAGES ,ΒΟΤΤΑΖΖΙ,ΜΠΡΕΔΗΜΑ-ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ ,CAL,CASSINA,CEYRAC,
CHEVALIER ,COLOMBO ,VANDAM,VONDERDECKEN ,DELOROZOY ,VANDIJK,ΝΤΟΥΒΗΣ,DRAIJER,
DUNKEL,ENGELEN-KEFER ,EULEN,FLUM,FORGASICABRERA ,FRANDI,FRERICHS ,GAFOFER­
NANDEZ,GARDNER ,GERMOZZI ,GEUENICH ,G1ACOMELL1 ,GIESECKE ,GOMEZMARTINEZ ,
GROBEN,ΚΑΖΑΖΗΣ,DEKNEGT,LACAMARTIN,LAPPAS,LAUR,LIVERANI,LOW,MARGALEFMASIA,
MARVIER,MAYAYOBELLO,MERCEJUSTE,MEYER-HORN ,MOLINAVALLEJO,MORIZE,MUNIZ
GUARDADO ,NOORDWAL ,OVIDEETIENNE,PANEROFLOREZ,PASQUALI,PELLARINI ,PELLETIER
Ch„PELLETIERR.,PERRIN-PELLETIER ,PETERSEN ,ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ,POMPEN,PRICOLO,QUEVEDO
ROJO,RAMAEKERS ,REBUFFEL ,RODRIGUEZ GARCIA-CARO ,ROMOLI,ROSEINGRAVE ,ΣΑΙΤΗΣ,
SANTILLAN CABEZA,SANTOS,SCHADE-POULSEN ,SCHMIDT,SCHMITZ,SCHNIEDERS ,VON
SCHWERIN ,SEQUEIRA,STECHERNAVARRA,TÊSOROOLIVER,VELASCOMANCEBO,WHITWORTH ,
WICK,ZUF1AURNARVAIZA .
Ταακόλουθαμέλη,παρόνταήμεεκπροσώπουςτους,κατεψήφισαντηγνωμοδότησητηςΟΚΕ:
ASPINALL ,BELTRAMI ,BLACK,BRIESCH,DAWSON,DECAILLON ,DRILLEAUD ,LITTLE,MERCIER,
MORELAND ,MOURGUES ,NIELSENB.,NIELSENP.,PE,ROBINSON ,SALA,TIXIER.
Ταακόλουθαμέλη,παρόνταήμεεκπροσώπουςτουςαπέσχον:
ATAIDEFERREIRA,BARROW,BELL,CARROLL ,CEBALLOHERRERO ,CHRISTIE,CONNELLAN ,
DONCK,FREEMAN ,GUILLAUME ,JANSSEN,JENKINS,KAFKA,LUSTENHOUWER ,LYONS,
MADDOCKS ,McGARRY ,MOBBS,MORRIS,PARDON,PEARSON,PIETTE,PROUMENS ,SAUWENS ,
SMITH,STOKKERS ,STRAUSS,TUKKER,VANDERMEEREN ,VERBOVEN ,WAGENMANS ,WALDACK .

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/43
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2
στηγνωμοδότησητηςΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
Hακόλουθητροπολογία,πουυποβλήθηκε,σύμφωναμετονεσωτερικόκανονισμόγιατηγνωμοδότησητουτμήματος,
απορρίφθηκεκατάτηδιάρκειατωνσυζητήσεων .
Ναδιαγραφείόλοτοκείμενοτηςγνωμοδότησης μετάτοσημείο1.2.6καινααντικατασταθεί μετοακόλουθο:
«1.3.ΠερίληψητηςγνωμοδότησηςτηςΟΚΕ
1.3.1.HπροσέγγισητηςΟΚΕσταδύοσχέδιαοδηγιώντηςΕπιτροπήςείναι,σύμφωναμετοπαράδειγματης
Επιτροπής,ναεξετασθεί,κατ'αρχάς,ηπρότασηγιατηνηλεκτρικήενέργειαμεκάποιαλεπτομέρειακαι,στησυνέχεια,
ναεξετασθούνοιπροτάσειςγιατοαέριοστοβαθμόπουπαρουσιάζονται σοβαρέςδιαφορές.Στησυνέχεια,ηΟΚΕ
αντλείσυμπεράσματα πουκαλύπτουνκαιτιςδύοαγορέςκαι,τέλος,προβαίνεισεορισμένεςυποδείξεις.Hακόλουθη
περίληψητηςγνωμοδότησηςμπορεί,στησυνέχεια,ναείναιεπωφελής.
.3.2.
I.Ηλεκτρικήενέργεια(1-45)
Τεχνικά,τεχνολογικάκαικοινωνικάχαρακτηριστικά τηςηλεκτρικήςενέργειας.(1-6)
ΟιστόχοιτηςΕπιτροπήςγιατηνπρόσβασητρίτωνστοδίκτυο(7-8)
ΟιαντιρρήσειςτηςΟΚΕστοσχέδιοοδηγίας:
(A)Εάνγίνειαποδεκτόςoστόχοςτηςπρόσβασηςτρίτων(9-20)
Μηανεξαρτησίατωνφορέωνεκμετάλλευσης συστήματοςμεταφοράς(11-13)
Δενεξασφαλίζεται ηασφάλειατουεφοδιασμού(14-17)
Ανεπαρκήμέτραγιατηνεφαρμογήκαιτηνυλοποίηση(18-20)
(B)Γιατίδενικανοποιείηεπιχειρηματολογία υπέρτηςπρόσβασηςτρίτων(21-45)
Δενυπάρχεισαφήςένδειξηότιθαπροκύψουνχαμηλότερεςτιμές(22-24)ή
ότιθαπροκύψεισοβαρόςνέοςανταγωνισμός (25-29)
Δενπαρέχονταιεχέγγυαόσοναφοράτηνασφάλειατουεφοδιασμού(30-31)
Οικοινωνικέςεπιπτώσειςδενεξετάσθηκανεμπεριστατωμένα (32-36)
Ανεπαρκήςπρόβλεψηστρατηγικώνγιατοπεριβάλλονκαιτηνενέργεια(37-43)
II.Φυσικόαέριο(46-50)
Διάφορεςμετηνηλεκτρικηενεργεία(47)
HπροσέγγισητηςΕπιτροπής(48-49)
Αντιρρήσειςόσοναφοράδιαφανείςσυμβάσεις(50)
III.Συμπεράσματα (γιαηλεκτρικήενέργειακαιαέριο)(51-54)
ΟιπροτάσειςτηςΕπιτροπήςδενπείθουν(51-52)
ΟιπροτάσειςτηςΕπιτροπήςπρέπεινακριθούνωςσυνεκτικόσύνολο(53)
HΕπιτροπήέχειθέσειτοσωστόστόχοαλλάβασικέςπτυχέςτωνπροτάσεωντηςείναιεσφαλμένες (54)
IV.Υποδείξεις(γιαηλεκτρικήενέργειακαιαέριο)(54,(1)-(7]
Oστόχοςτηςπρόσβασηςτρίτωνπρέπειναεγκαταλειφθείπροςτοπαρόνκαιτασχέδιαοδηγιώννατροποποιηθούν .
Γιατολόγοαυτό,γίνονταιοιακόλουθεςυποδείξεις.
1)Hπρώτηανάγκη:σύγκλισητωννομικών,κανονιστικώνκαιδιοικητικώνδιευθετήσεων .

Αριθ.C73/44 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.3.93
2)Χρειάζεταιναενισχυθούνοιδιακρατικέςδιασυνδέσεις .
3)Πρέπεινακαθιερωθείoανταγωνισμόςμεταξύπαραγωγών .
4)Προςτοσκοπόαυτό,πρέπειναδημιουργηθούν ανεξάρτηταδίκτυαδιακίνησης :
—γιατηναγοράκαιτηνπώλησηηλεκτρικήςενέργειαςκαι
—ναεπιβληθείσεαυτάη«υποχρέωσηναεφοδιάζουν».
Μετοντρόποαυτό,διευκολύνεταιoανταγωνισμόςτηςπαραγωγήςενώεξασφαλίζονται ηασφάλειατουεφοδια­
σμού,θεμιτέςτιμέςστοκοινόκαθώςκαιηικανότηταναγίνονταιστρατηγικέςεπιλογέςσταπεδίατουπεριβάλλο­
ντος,ήτουενεργειακούεφοδιασμού.
5)Παρόμοιαανεξάρτηταδίκτυαμεταφοράςπρέπειναδημιουργηθούνγιατοαέριοαφούαντιμετωπισθούν οιδιαφορές
πουυφίστανταιμετηνηλεκτρικήενέργεια.
6)Στόχοςοιδιαφανείςκαιδιαχωρισμένοιλογαριασμοί .
7)Hπερίπτωσητηςπρόσβασηςτρίτωνστοδίκτυοπρέπειναεπανεξετασθείτο1998.
I.ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Υπόβαθρο
1.Hηλεκτρικήενέργειαδεναποτελείένασυνηθισμένοεμπορεύσιμοαγαθό.Φυσικά,αποτελείεμπόρευμακαιείναι
εμπορεύσιμη .Παρέχει,όμως,μιαυπηρεσίαπουείναιουσιαστικήγιακάθεσύγχρονηκοινωνία.Είναιαναντικατάστατη
ωςπηγήπαροχήςκινητήριαςδύναμηςκαιφωτισμούκαιυπόκειταισεμεγάληζήτησηγιατηνπαραγωγήθερμότητας .
Ωςκαταναλωτήςηλεκτρικήςενέργειας,ηκοινωνίαέχειδύοενδιαφέρονταμόνοωςπροςτοπροϊόναυτό.Αυτάείναι
ητιμήτουκαιηασφάλειατουεφοδιασμού .(Μετονόρο«ασφάλειαεφοδιασμού»ηΟΚΕεννοείστηνπερίπτωση
αυτήτησταθερήδιαθεσιμότητα ,εκτόςέκτακτωνπεριστάσεων,ηλεκτρικήςενέργειας,κάθεστιγμήπουέναάτομο,
επιθυμώνταςνατηχρησιμοποιήσει ,γυρίζειτοδιακόπτητου).Τοσχέδιοοδηγίαςθαπρέπεινααξιολογηθείκαινα
κριθείκατάκύριολόγοαναφορικάμεταδύοαυτάκριτήρια—τιμήκαιασφάλειατουεφοδιασμού .
2.Hπαραγωγήκαιηδιακίνησηηλεκτρικήςενέργειαςσεκάθεκοινωνίαεξαρτάταιαπότουςακόλουθουςτρεις
παράγοντες,ειδικότερα—έναντεχνικό,έναντεχνολογικόκαιένανκοινωνικό.
3.Oτεχνικόςπαράγονταςείναιότιηηλεκτρικήενέργειαδενμπορείναεναποθηκευθείχύμα.Πρέπειναπαραχθεί
(δηλαδήναδημιουργηθεί )καιναμεταφερθείοπουδήποτεκαισεοποιοδήποτεχρόνοτηστιγμήπουτηχρειαζόμαστε .
4.Oτεχνολογικόςπαράγονταςείναιηαπαίτησηγιατεχνολογίαμεγάληςκλίμακαςκαιέντασηςκεφαλαίουτόσο
γιατηνπαραγωγήόσοκαιτηδιακίνηση.Οιχρόνοιαπόδοσηςτωνεπενδυτικώναποφάσεωνείναισυνήθως3-7έτη,
ορισμένεςφορέςπερισσότερο ,είτεπρόκειταιγιασταθμούςπαραγωγήςήγιαδίκτυαδιακίνησης(ήπροσθήκεςσε
δίκτυαδιακίνησης).Δύοπρόσφατεςεξελίξεις—ηαπόφασηναεπιτραπείηχρήσηφυσικούαερίουωςκαύσιμογια
σταθμούςπαραγωγήςκαιηεπιτυχήςανάπτυξητηςτεχνολογίαςστροβίλωνφυσικούαερίουσυνδυασμένου κύκλου
(CCGT)—περιόρισαντοχρόνοαπόδοσηςσε2-3έτηαπότηστιγμήτηςκατασκευήςτουσταθμούπαραγωγήςCCGT
πουχρησιμοποιείωςκαύσιμοφυσικόαέριο.(Οισταθμοίαυτοίείναι,επίσης,φθηνότεροιστηνκατασκευήτουςαπό
τουςμεγάλουςσυμβατικούςσταθμούςτωνπρόσφατωνδεκαετιών).Οιπεριβαλλοντικές προδιαγραφές ,πουκαθίστανται
συνεχώςαυστηρότερεςκαιστιςοποίεςεμμένειηκοινωνία,επιμηκύνουνσυνήθως(όχι,όμως,πάντα)τιςήδημεγάλες
περιόδουςπουαπαιτούνταιγιατοσχεδιασμόκαιτιςεγκρίσειςτωνσχεδίωνγιατηνκατασκευήτόσοτωνσταθμών
παραγωγήςόσοκαιτωνδικτύωνδιακίνησης .
5.Oκοινωνικόςπαράγονταςπουυπεισέρχεταιείναιότιτοευρύτεροκοινόζητείναπαρέχεταιηηλεκτρική
ενέργειασεσταθερήτιμήσέόλεςτιςεποχέςτουέτους.Σταεύκρατακλίματαηζήτησηηλεκτρικήςενέργειας
βρίσκεταιστουψηλότεροσημείοτηςσταμέσατουχειμώνα.Αυτόαπαιτείτηχρησιμοποίηση ,γιαπεριορισμένες
περιόδους,παραγωγικήςικανότηταςπουτονυπόλοιποχρόνοδενχρησιμοποιείται .Hπαροχήαυτήςτηςικανότητας
είναιπολύδαπανηρή.Όμως,ητιμήτηςηλεκτρικήςενέργειαςγιακαταναλωτέςδενμπορείνααυξηθείτηνπερίοδο
αυτήγιατίοικοινωνικέςκαιπολιτικέςεπιπτώσειςδενγίνονταιδεκτές.Ενώ,γιαπαράδειγμα,ηπετρελαιοβιομηχανία
είναισεθέσηνααυξάνειτιςτιμέςτηςσεπερίπτωσηυψηλήςζήτησηςήελλείμματοςπουοδηγούν,π.χ.,σεαυξήσεις
τωντιμώντηςβενζίνης,ηβιομηχανίαπαροχήςηλεκτρικήςενέργειαςδενμπορείνακάνεικάτιτέτοιο.Oκόσμος
μπορείναδεχτείυψηλότερεςτιμέςβενζίνης,αλλάδενμπορείναπαραμείνειχωρίςπροσιτόφωτισμόκαιθέρμανση
σταμέσατουχειμώνα.
6.Γιατουςίδιουςλόγουςδενείναιδυνατόν,εφοδιάζονταςτηνκοινωνίαμεηλεκτρικήενέργεια,ναβασίζεται
κανείςσεόλεςτιςπεριπτώσειςστηφυσιολογικήλειτουργίατωνδυνάμεωντηςαγοράς.Μεδεδομένουςτουςτεχνικούς
καιτεχνολογικούςπαράγοντεςπουδιέπουντηνπαραγωγήηλεκτρικήςενέργειας,δενμπορείκανείςναβασιστείστις
δυνάμειςτηςαγοράςγιαναλειτουργήσειμετηνταχύτητακαιτηνευαισθησίαπουαπαιτούνταιπροκειμένουνα
εξασφαλισθείότιηαπόλυτηαπαίτησητηςκοινωνίαςγιαασφάλειατουεφοδιασμούθακαλύπτεταιπάντα.Αυτός
είναιoλόγοςγιατονοποίο,έωςτώρα,οικυβερνήσεις ,απαιτούσαναπότιςεταιρείεςπαραγωγήςναδεσμευτούνμε
την«υποχρέωσηναεφοδιάζουν»σεαντάλλαγματηςοποίαςτουςείχεπαραχωρηθείκαθεστώςεδαφικούμονοπωλίου
ήημιμονοπωλίου ,υποκείμενουσεδιάφορεςμορφέςρύθμισης.

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/45
θεώρησητωνπροτάσεωντηςΕπιτροπής(Λ)
7.Oκυριότεροςστόχοςτουσχεδίουοδηγίαςείναιναανοιχθείηαγοράηλεκτρικήςενέργειαςστουςπαραγωγούς
καιτουςκαταναλωτέςαπόκοινούέτσιώστε,ενδεχομένως,κάθεπαραγωγόςναείναισεθέσηναπωλείσεκάθε
καταναλωτήκαικάθεκαταναλωτήςθαείναισεθέσηνααγοράζειαπόκάθεπαραγωγό.'Οπωςεξηγείταιστοσημείο
6.3(III)τηςαιτιολογικήςέκθεσηςτηςΕπιτροπής,αυτήείναιηκατάστασηπουηπρόσβασητρίτωνπρόκειταινα
καθιερώσει.Στιςσημερινέςπροτάσειςτης,ηΕπιτροπήεπιδιώκειναξεκινήσειμετηνπρόσβασητρίτωνσεπεριορι­
σμένηβάση,αλλάoτελικόςστόχοςείναινακαταστείαυτήκαθολική.
8.HΟΚΕδεναντιτίθεταιαναγκαστικάστοστόχοτηςΕπιτροπήςωςπροςτηναρχήτου.Ωστόσο,γιατουςλόγους
πουακολουθούνέχει,πράγματι,τηνάποψηότιείναι,τουλάχιστον,ανώριμοναπροχωρήσουμε μετοστόχοτης
πρόσβασηςτρίτων,χωρίςναεξετασθούνπερισσότεροταπροβλήματαπουσυνδέονταιμεαυτήν.Αυτόείναιαναγκαίο,
κατάτηνάποψητηςΟΚΕ,απόδύοεναλλακτικέςσκοπιές.Αφενός,δεδομένουότιoστόχος(μέσωτηςπρόσβασης
τρίτων)είναιηδημιουργίαμιαςανταγωνιστικής αγοράς,όπωςτιςάλλεςανταγωνιστικές αγορέςπουυπάρχουν,το
σχέδιοοδηγίαςπαρουσιάζεισοβαράελλείμματα .Αφετέρου,υπάρχουνσοβαροίλόγοιγιανααμφιβάλλεικανείςκατά
πόσον,βάσειτηςυπάρχουσαςγνώσηςκαιεμπειρίας,θαπρέπειπροςτοπαρόνναπροωθήσεικανείςτηνέννοιατης
πρόσβασηςτρίτωνστοδίκτυο.
9.Ταεπιχειρήματαυπέρτηςκαθιέρωσης,εάνείναιδυνατόν,μιαςπραγματικάανταγωνιστικής αγοράςταυτίζεται
καταρχήνμετογενικότεροθέματουανταγωνισμούέναντιτουμονοπωλίουήτουημιμονοπωλίου .Είναιτοθέματου
πώςθαενθαρρυνθείηεισροήνέουαίματοςσεμιαάκρωςδιαρθρωμένηβιομηχανία·πώςθααποκτήσειηβιομηχανία
αυτήμεγαλύτερηεπίγνωσητωνεμπορικώνκριτηρίωνκαιθαμπορείναανταποκριθείσεαυτά.Είναιτοθέματουπώς
θαπροωθηθείηγενικότερηκαθιέρωσητουελεύθερουεμπορίουμεταξύπαραγωγώνκαικαταναλωτώνοποιουδήποτε
εμπορεύματοςκαιπώςθααποκεντρωθεί ηλήψηαποφάσεωνστομεγαλύτεροδυνατόβαθμό.
10.HεμπειρίατηςκαθιέρωσηςτηςπρόσβασηςτρίτωνστοΗνωμένοΒασίλειοαπέδειξεότιαυτόμπορείναγίνει
τόσοτεχνικάόσοκαιλειτουργικά .Hαντίρρησηστηνπρόσβασητρίτωνδενμπορείναυποστηριχθείσεαυτάτα
πεδία.ΟικύριοιλόγοιγιατουςοποίουςοιπροτάσειςτηςΕπιτροπήςθεωρούνταισοβαράανεπαρκείςγιατηνεπίτευξη
τωνεπιδιωκόμενων στόχωντουςείναιοιακόλουθοιτρεις.
11.α)Hμηανεξαρτησίατωνφορέωνεκμετάλλευσης τουσυστήματοςμεταφοράς .Έχειουσιαστικήσημασίανα
διεξάγεταιηδιακίνηση(έγκειταιστηχύδηνμεταφοράηλεκτρικήςενέργειας,μέσωτουδικτύουμεταξύτωνεταιρειών
παραγωγήςκαιδιανομής)ωςπλήρωςανεξάρτητηδραστηριότητα .Μόνοέτσιθαμπορούνοιεταιρείεςπαραγωγής
καιδιανομήςναείναιβέβαιεςότιγίνονταιαντικείμενοθεμιτήςκαιαντικειμενικήςμεταχείρισηςκάθεστιγμή.Μόνο
μετοντρόποαυτόθαμπορείτοκοινόγενικότεραναδεχτείτηνακεραιότητατηςπροτεινόμενηςδιευθέτησης .
12.HΕπιτροπήσαφώςδενυποστηρίζειτηδημιουργίαανεξάρτητωνφορέωνεκμετάλλευσης συστήματοςμεταφο­
ράς.Τοσχέδιοοδηγίαςαπαιτείναδρούντασυστήματαμεταφοράς«ανεξάρτητα»απότηνπαραγωγήήτιςδραστηριό­
τητεςδιανομής(άρθρο8,παράγραφος2),και«δενκάνειδιακρίσειςμεταξύχρηστώνήκατηγοριώνχρηστών»κλπ.
(άρθρο9,παράγραφος6),καιθαπρέπειναχρησιμοποιήσει «αντικειμενικά»και«διαφανή»κριτήριαμετρόποπου
δενπροκαλείδιακρίσεις(άρθρο13,παράγραφος2).Hλέξη«ανεξάρτητα»δενεμφανίζεταιπουθενάστοκείμενο.
(ΣτΜ:Hπαρατήρησηαυτήδενισχύειγιατοελληνικόκείμενο,όπουηλέξη«ανεξάρτητα»απαντάταιστοάρθρο8,
παράγραφος2).
13.Hπαράλειψηδενείναιτυχαία.Αντιμετωπίζεται σαφώς(π.χ.στοσημείο5.2τηςαιτιολογικήςέκθεσης)ότιοι
φορείςεκμετάλλευσης τουσυστήματοςμεταφοράςμπορούνναπαραμείνουντμήμα,έστωκαιξεχωριστό,μιας
επιχείρησηςηοποίαασχολείταιτόσομετηνπαραγωγήόσοκαιτηδιανομή,υπότηνπροϋπόθεσηότιτηρείδιαφανείς
καιαυτόνομουςλογαριασμούς .Μετοντρόποαυτό,συνεπώς,ηδιαχείρισητουφορέαεκμετάλλευσης τουσυστήματος
διανομήςθαπαραμείνειτμήματηςδιαχείρισηςτουευρύτερουοργανισμούστονοποίοανήκει(π.χ.,σεσχέσημε
σταδιοδρομίες ,κατάρτιση,ευελιξίαδιαχείρισηςκαι,κυρίως,τελικήευθύνη).Στηνπερίπτωσηαυτή,δενμπορείνα
υπάρξειπραγματικήανεξαρτησία .Αυτήείναιμιαυπέρμετραπεριορισμένηκαιασταθήςβάσηστηνοποίαμπορείνα
προωθηθείηπρόσβασητρίτων.Hακεραιότητακαι,συνεπώς,ηανεξαρτησίατωνφορέωνεκμετάλλευσης του
συστήματοςδιανομήςπρέπειναείναιτοκέντρομιαςοποιασδήποτεπροσπάθειαςκαθιέρωσηςμιαςεπιτυχούς
πρόσβασηςτρίτων.
14.β)Ασφάλειαεφοδιασμού .Hασφάλειατουεφοδιασμού(όπωςαυτήορίζεταιστοσημείο1)δενεξετάζεται
σοβαράστοσχέδιοοδηγίας.Δενπεριλαμβάνεται στονκατάλογοτωνορισμώντουάρθρου2.Hμόνηαναφοράγίνεται
στοάρθρο16,παράγραφος2,στοοποίοδηλώνεταιότι«τακράτημέλημπορούνναεπιβάλλουνσεεταιρείεςδιανομής
τηνυποχρέωσηναεφοδιάζουνκαταναλωτέςσυγκεκριμένης περιοχής».Αυτόπρέπεινααντιπαραβληθεί μετις
σημερινέςδιευθετήσειςγιατηνασφάλειατουεφοδιασμούσύμφωναμετιςοποίεςείναιοιεταιρείεςπαραγωγήςαυτές
πουέχουντην«υποχρέωσηναεφοδιάζουν»ηλεκτρικήενέργειαότανυπάρχειζήτησησεαντάλλαγματουεδαφικού
μονοπωλίουήοιονείμονοπωλίου (βλ.σημείο6).(Hυποχρέωσηαυτή,φυσικά,αίρεταιαυτομάτωςαπότηστιγμή
πουκαθιερωθείoανταγωνισμός μεταξύπαραγωγών,δεδομένουότισεμιαεταιρείαπαραγωγήςδενμπορείνα
επιβληθούνυποχρεώσειςαπότιςοποίεςοιάλλεςείναιαπαλλαγμένες ).
15.Υπάρχειμιαμοιραίαέλλειψηστοσχέδιοοδηγίας.Οιεταιρείεςδιανομήςδενμπορούνναφέρουνσεπέρας
την«υποχρέωσηναεφοδιάζουν»δεδομένουότιδενελέγχουνκαιδενμπορούνναελέγχουντηνπαραγωγήπράγμα
πουείναιαναγκαίογιαναγίνειαυτόοικονομικά,εκτόςαπότηνεξαιρετικήπερίπτωσηκατάτηνοποίαμιαεταιρεία
διανομήςλειτουργείσεμιααπόηλεκτρικήάποψηαπομονωμένηκαιαυτάρκηπεριοχή,όπωςείναιένανησί.

Αριθ.C73/46 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93
16.Είναικατανοητό,γιατολόγοαυτό,γιατίοιεκπρόσωποιτηςΕπιτροπής,κάτωαπότηνπίεσητηςΟΚΕ,
εξέφρασαντηνάποψηότιστην,πραγματικότητα ,ηασφάλειατουεφοδιασμούθαπρέπεινααφεθείστηδιάκριση
τωνκρατώνμελώνκαιεισήγαγαν,έτσι,επισήμωςτηναντίληψηότιγιαένατόσοθεμελιώδεςθέμαηΚοινότηταθα
επιτρέψειναισχύουνδιαφορετικέςπροδιαγραφέςασφάλειαςτουεφοδιασμούγιατιςδιαφορετικέςκατηγορίεςτων
πολιτώντηςΚοινότητας,ανάλογαμετιςπολιτικέςτωναντίστοιχωνκρατώνμελώνσταοποίαανήκουν.
17.Είναιαλήθειαότιτακράτημέληείναισήμεραυπεύθυναγιατηνασφάλειατουεφοδιασμούστηνεπικράτειά
τους.Μεταθέτουναυτήτηνευθύνηαπαιτώνταςαπότιςεταιρείεςπαραγωγήςναδεχθούντην«υποχρέωσηνα
εφοδιάζουν»όπωςπεριγράφεταιστοσημείο6.Hδιαφοράείναι,πρώτον,ότιώςτώραδενυπήρχεμιαγενικότερη
κοινοτικήπολιτικήγιατηνεσωτερικήαγοράενέργειαςκαι,δεύτερονότιοιπροτάσειςτηςΕπιτροπήςαφαιρούντην
υποχρέωσητωνπαραγωγώνναεφοδιάζουν,αλλοιώνοντας ,έτσι,τελείωςτηβάσηπάνωστηνοποίαείχεεπιτευχθεί
μέχρισήμεραηασφάλειατουεφοδιασμού .Στομέλλον,τακράτημέληθαπρέπεινααποφασίσουν ,εάνκαθιερωθεί
ηπρόσβασητρίτων,εάνθαυιοθετήσουνμιαπολιτικήγιατηνασφάλειατουεφοδιασμούκαι,εάνναι,θαπρέπεινα
αποφασίσουνένανέομηχανισμόγιατηνεπίτευξήτης.ΣτοΗΒ,απότηστιγμήπουηβιομηχανίαεφοδιασμού
ηλεκτρικήςενέργειαςιδιωτικοποιήθηκε καικαθιερώθηκαν οιαρχέςτηςπρόσβασηςτρίτων,ηαπόφασηήταν
ουσιαστικάνααφεθείηασφάλειατουεφοδιασμούστηλειτουργίατωνδυνάμεωντηςαγοράς.
18.γ)Εφαρμογήκαιυλοποίηση.HτρίτησημαντικήαδυναμίατωνπροτάσεωντηςΕπιτροπήςείναιότιπεριέχει
πολύλίγεςρητέςδιατάξειςγιατηνεφαρμογήκαιτηνυλοποίηση.'Οπωςγίνεταισαφέςστοσημείο6.4της
αιτιολογικήςέκθεσης,τακράτημέληπαραμένουνελεύθερα,πρώτον,«στονκαθορισμότηςέκτασηςκαιτουχαρα­
κτήρατωνδικαιωμάτωντωνεταιρειώνδιανομήςκαθώςκαιτωνυποχρεώσεώντουςωςδημοσίωνυπηρεσιών»,
δεύτερον,«στονκαθορισμόλεπτομερώνκριτηρίων,διαφόρωνβαθμώναυστηρότητας ,γιατηχορήγησηαδειών
κατασκευήςσταθμώνπαραγωγήςενέργειαςκαθώςκαιτωνγραμμώνμεταφοράςκαιδιανομής»και,τρίτον,«να
επιλέξουντοντρόπουλοποίησηςτηςοδηγίας,δηλαδήεάνθαεγκαταστήσουν μιακανονιστικήαρχήήεάνθα
βασισθούνστηνομοθεσίαπερίανταγωνισμού».Γιατολόγοαυτό,τακράτημέληθαπαραμείνουνελεύθερανα
καθορίζουνδιάφορεςπροδιαγραφέςασφάλειαςεφοδιασμούγιατουςπολίτεςτους,όπωςεπισημάνθηκεστασημεία
16και17.
19.Είναιιδιαίτερασημαντικό,δεδομένουότιστιςεταιρείεςδιανομήςθαδοθείμεγαλύτερηεμπορικήελευθερία
απόπριν—ώστεναείναιελεύθερεςγιαπαράδειγμανααναλαμβάνουνκινδύνουςτουςοποίουςμέχριτώραδεν
αντιμετώπιζαν —ναπροστατευθείτοευρύτεροκοινό(αγοράπαραχώρησηςδικαιώματοςεκμετάλλευσης )μέσω
κατάλληληςκαισυνεπούςρύθμισης.Δενυπάρχεικαμίαπροοπτικήστοάμεσομέλλονναμπορούντανοικοκυριάνα
επιλέγουναπόποιονθαλαμβάνουντηνηλεκτρικήενέργεια,και,γιατολόγοαυτό,θαπρέπειναπροστατευθούν και,
όμως,καιαυτόπρόκειταινααφεθείστακράτημέλη.
20.Αυτήηαποτυχίανααντιμετωπισθούν μηχανισμοίεφαρμογήςκαιυλοποίησηςτωνπροτάσεωντουσχεδίου
οδηγίαςείναιπιθανόν,ανόχιβέβαιο,ότιθακαταλήξεισεαρκετάδιαφορετικέςπροδιαγραφέςεφαρμογήςσεόλη
τηνΚοινότητα .Τοαποτέλεσμασχεδόνβέβαια,θαείναινανοθευτείηαγοράενέργειαςκαιπολύπιθανόννα
διευρυνθούνοινοθεύσειςπουυφίστανταιήδη.Επιπλέον,γιατουςλόγουςπουεξηγήσαμε,θαεπιτραπούνδιαφορετικές
προδιαγραφέςκοινωνικήςπρακτικής(πράγματι,μπορείκαινακαθιερωθούν)πουθαέρχονταισεαντίφασημετην
πολιτικήτηςπροώθησηςτηςκοινωνικήςσύγκλισης.Hσυνέπειαστηνεφαρμογήθαέχειζωτικήσημασίαγιατην
επιτυχίατουσχεδίουοδηγίαςακόμηκαιανοιθεμελιώδειςδιαφορέςπουαναφέρθηκανστασημείαα)καιβ)
αντιμετωπιστούν ικανοποιητικά .
Συμπεράσματα τωνπροτάσεωντηςΕπιτροπής(B)
21.Οιεναλλακτικοίλόγοι,πουαναφέρθηκανστοσημείο8,γιατουςοποίουςεκφράζεταιηάποψηότιοιπροτάσεις
τηςΕπιτροπήςείναιτουλάχιστονπρόωρες,είναιεξίσουσοβαροί.Στηνουσία,ηΕπιτροπήαπέτυχεναπαρουσιάσει
μιαπειστικήεπιχειρηματολογία γιατιςμακροπρόθεσμες αλλαγέςπουπροτείνει.Κατωτέρω,διατυπώνονται οι
βασικέςπαρατηρήσειςπουηΟΚΕπιστεύειότιπρέπεινααναφερθούν .
22.(1)Τιμή.Έναστοιχείοσεμεγάληκλίμακατηςπαραγωγήςηλεκτρικούρεύματος,απόσυμβατικάκαύσιμα
(άνθρακα,πετρέλαιοκαιφυσικόαέριο),είναιότιοιηλεκτροπαραγωγικές εταιρείεςυποχρεούνταινασυνάπτουν
μακροπρόθεσμες συμβάσειςκαυσίμωνβάσειτωνοποίωνοφείλουνναπληρώνουνγιαδεσμευτικέςποσότητεςανεξαρ­
τήτωςπαραλαβήςτους.(Είναιαλήθειαότιoάνθρακας,τοπετρέλαιοκαιτοφυσικόαέριομπορούννααγορασθούν
στηδιεθνήαγοράάμεσηςπαράδοσηςαλλάωςοριακέςποσότητεςγιατησυμπλήρωσητωνσυνολικώναπαιτούμενων
ποσοτήτων).Ταμακροπρόθεσμα συμβόλαιακαυσίμωνείναιενγένειυποχρεωτικά,διότιμόνοσεμίατέτοιαβάσηοι
παραγωγοίπρωτογενώνκαυσίμωνεπενδύουνσεαπαραίτητεςπαραγωγικέςεγκαταστάσεις .(Επίσης,οιίδιεςοι
εταιρείεςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειαςεπιθυμούντέτοιουείδουςσυμβόλαια,εφόσοντουςπαρέχεταικατ'αυτόν
τοντρόποαμοιβαίαασφάλεια).Σετέτοιεςκαταστάσεις,επειδήμπορούννασχεδιάσουντηνπαραγωγήτουςγια
πολλάχρόνιαμετηβεβαιότητατωνασφαλώναγορών,μπορούνναδιαθέτουνμεγαλύτερηδιαπραγματευτική ισχύ
έναντιτωνπρομηθευτώνκαυσίμωντουςσεό,τιαφοράτηντιμή,απόό,τιοιμικροί,μεμονωμένοιπαραγωγοί.
23.Μετάαπότακαύσιμα,τοδεύτερομεγαλύτεροστοιχείοκόστουςγιατηνπαραγωγήηλεκτρικούρεύματοςαπό
τονάνθρακα,τοπετρέλαιοκαιτοφυσικόαέριο,συνήθωςείναιtoκεφάλαιο.(Στηνπερίπτωσητηςπυρηνικής
ενέργειας,ήτηςενέργειαςπουπαράγεταιαπόανανεώσιμεςπηγές,τοκόστοςτουκεφαλαίουείναισεπολύμεγάλο
βαθμόoπρωταρχικόςπαράγων.Τοκόστοςτωνκαυσίμωνείναισχετικάμικρόγιατηνπυρηνικήενέργειακαι
μηδενικόγιατηνενέργειααπόανανεώσιμεςπηγές).Σεόλεςτιςπεριπτώσεις,τοκόστοςτουκεφαλαίουαποτελείείτε
τοσημαντικόείτετονπρωταρχικόπαράγονταγιατονκαθορισμότηςτελικήςτιμήςτουηλεκτρικούρεύματοςπου
καταβάλλειoκαταναλωτής .Στοσημείοαυτό,εφαρμόζεταιηίδιααρχήμετηναρχήπουισχύειγιατοκόστος
τωνκαυσίμων:πολυάριθμεςμικρέςηλεκτροπαραγωγικές εταιρείεςείναιυποχρεωμένες ,κανονικά,νακαταβάλλουν
περισσότερογιατοκεφάλαιοτουςαπόό,τιοιολιγάριθμεςμεγάλεςηλεκτροπαραγωγικές εταιρείες.

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C73/47
24.Δεναποτελείπαράλογοσυμπέρασματογεγονόςοτν,ενγενεί,οποιαδήποτεπολιτική,ηοποίααποσκοπείστη
μεγιστοποίηση τουαριθμούτωνανταγωνιζόμενων εταιρειώνπαραγωγήςηλεκτρικούρεύματοςστηναγοράηλεκτρι­
κήςενέργειας,ενδέχεταιναοδηγήσει,ανεπιδειχθείεπιτυχής,σεαύξησητουκόστουςτόσοτωνκαυσίμωνόσοκαι
τουκεφαλαίουπουαπαιτούνταιγιατηνπαραγωγήηλεκτρικήςενέργειαςκαι,κατάσυνέπεια,υψηλότερεςτιμέςτου
ηλεκτρικούρεύματοςγιατοκοινό(διότιοιοικονομίεςόσοναφοράτοκόστοςλειτουργίας,πράγματοοποίοθα
μπορούσενααναμένεται,είναιμάλλοναπίθανονααποτελέσουναντισταθμιστικό παράγοντα).Γιατολόγοαυτό,
μπορείορθάναθεωρηθείότιηπολιτικήπουαποσκοπείστηναύξησητουαριθμούτωνανταγωνιζόμενων ηλεκτροπα­
ραγωγικώνεταιρειώνενδέχεταινααποβείαυτοκαταστρεπτική .
25.(2)Ανταγωνισμός .Hανωτέρωανάλυσηοδηγείστοερώτημαανηεισαγωγήτηςπρόσβασηςτρίτωνστοδίκτυο
κατάτοντρόποπουπροτείνειηΕπιτροπήθαμπορέσει,απόμόνητης,ναέλξειένασημαντικόαριθμόνέων
παραγωγώνστηνκοινοτικήαγοράπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειας.Είναιδυνατόννααναμένεται,πράγματι,μεγάλη
αύξησητουανταγωνισμού ;
26.HεμπειρίατουΗνωμένουΒασιλείουκατάτατελευταίαδύοέτηαξίζειναληφθείυπόψησχετικάμετοανωτέρω
ερώτημα.Έχεισχηματισθείέναςαριθμόςαπόνέεςεταιρείεςπαραγωγήςηλεκτρικούρεύματος,οιοποίεςέχουν
προβείστηδημιουργίανέωνσταθμώνηλεκτρικούρεύματος,ενώάλλεςεταιρείεςεξετάζουντηνπερίπτωσηαυτή.(Σε
κάθεπερίπτωση,ότανξεκινάμιακατασκευή,υπογράφεταιέναμακροπρόθεσμο συμβόλαιο(10-15ετών)πληρωμής
δεσμευτικώνποσοτήτων,ανεξαρτήτωςπαραγωγήςτους,γιατακαύσιμα,τουσταθμούηλεκτρικούρεύματοςκαθώς
καιέναμακροπρόθεσμο συμβόλαιομεμιαήπερισσότερεςεταιρείεςδιανομήςγιατηναγοράτουηλεκτρικούρεύματος
πουπρόκειταιναπαραχθεί).
27.Εκπρώτηςόψεως,ηεμπειρίατουΗνωμένουΒασιλείουαποτελείσαφήεπιτυχίαγιατηνπρόσβασητρίτωνστο
δίκτυο.Μετά,όμως,απόβαθύτεροσυλλογισμό,τοανωτέρωαποδεικνύεταιέναλανθασμένοσυμπέρασμα .Οιαλλαγές
στοσύστηματουΗνωμένουΒασιλείουσυμπίπτουνμετηναπόφασητηςΕπιτροπήςπουεπιτρέπειτηνκαύσητου
φυσικούαερίουωςκαύσιμοσεσταθμούςηλεκτρικήςενέργειας,ενώαυτόαπαγορευότανκατάτοπαρελθόν.Αρχικά
(γιαορισμένουςμήνες),ητιμήτουφυσικούαερίουτηςΒόρειαςθάλασσαςήταναρκετάχαμηλήώστεοιπαραγωγοί
ναπροβούνστηνκατασκευήσταθμώνμετεχνολογίαστροβίλωνφυσικούαερίουσυνδυασμένου κύκλου(CCGT)
(βλέπεσημείο4),οιοποίοιμπορούσανναπαράγουνηλεκτρικόρεύμασετιμήχαμηλότερηαπόοποιοδήποτεάλλο
είδοςκαυσίμου(εκτόςτηςυδροηλεκτρικής ενέργειας).Οιυφιστάμενοιπαραγωγοίηλεκτρικούρεύματοςέκαναντο
ίδιο.Μόλιςμετάαπόμερικούςμήνες,ητιμήτουδιατιθέμενουφυσικούαερίουαυξήθηκεαρκετάσημαντικά,έτσι
ώστεδενείναιδιόλουβέβαιοότιοινεοεισερχόμενοι ,οιοποίοιοφείλουνναπληρώσουνμιαπολύυψηλότερητιμή
γιατοφυσικόαέριο,θαυλοποιήσουντασχέδιαταοποίαείχανεξαγγείλλει,καιταοποία,όμως,δενέχουνεφαρμοσθεί,
γιατηδημιουργίανέαςικανότηταςπαραγωγήςηλεκτρικούρεύματος.
28.Απορρέειωςλογικόσυμπέρασμα ,απότηνεμπειρίατουΗνωμένουΒασιλείου,ότιανδενείχεδιατεθείτο
φυσικόαέριοκαιανδενήταναρχικάφθηνήηαγοράτουαπότηΒόρειαθάλασσα,δενθαείχανεμφανισθείνέοι
παραγωγοί .Τογεγονόςότιπαρουσιάστηκαν ορισμένοιπαραγωγοίοφείλεται,ενπρώτοις,στηνεισαγωγήτης
πρόσβασηςτρίτωνστοδίκτυο,πράγματοοποίοκατέστησεδυνατόκάτιτέτοιο.Hικανότηταχρήσηςτηςτεχνολογίας
εγκατεστημένων σταθμώνστροβίλωνφυσικούαερίουσυνδυασμένουκύκλου(CCGT)συνέβαλεσ'αυτό.Εντούτοις,η
αιφνίδιαδιαθεσιμότητα φυσικούαερίουσεχαμηλήτιμήαποτέλεσετονπρωταρχικόπαράγοντα .Κατ'αυτόντον
τρόπο,ηεμπειρίατουΗνωμένουΒασιλείουαφήνειαναπάντητοτοερώτημαπουτέθηκεστοσημείο25,ανδηλαδήη
εισαγωγήτηςπρόσβασηςτρίτωνστοδίκτυοοδηγεί,στηνπράξη,στηδημιουργίασοβαρώνανταγωνιστώνστις
υφιστάμενεςεταιρείεςπαραγωγήςηλεκτρικούρεύματοςτηςΚοινότητας .
29.Βασισμένηστηνανωτέρωανάλυση,ηΟΚΕκρίνειότιδενμπορείναεξαγάγειτοσυμπέρασμαότιοιτιμέςτου
ηλεκτρικούρεύματοςστηνΚοινότηταθαμειωθούνσημαντικά,ήέστωκαιλίγο,σεπραγματικούςόρους,στην
περίπτωσηπουτοσχέδιοοδηγίαςυιοθετηθεί.Ούτεείναισαφέςότιοιπροτάσειςθααποτελέσουνυποχρεωτικάτο
κίνητρογιατηδημιουργίανέαςικανότηταςπαραγωγήςηλεκτρικούρεύματοςηοποίαθαανταγωνίζεταιτηνήδη
υπάρχουσα .
30.(3)Ασφάλειαεφοδιασμού .Αποτελείτοδεύτεροαπόταδύοβασικάκριτήρια(πουαναφέρονταιστοσημείο(1)
βάσειτωνοποίωνπρέπειναεκτιμηθούνοιπροτάσειςτηςΕπιτροπής.HΟΚΕέχειήδηδιατυπώσειτιςπαρατηρήσεις
τηςσχετικάμεαυτό,στασημεία14έως18.Απότιςπαρατηρήσειςαυτές,είναιεμφανέςότιτοσχέδιοοδηγίαςμπορεί
ναεξαλείψειτηβάσηεπίτηςοποίαςστηρίζεται,καιστηρίχθηκεστοπαρελθόν,ηασφάλειαεφοδιασμούκαινα
αναγκάσειτακράτημέληναεπινοήσουνδιαφορετικέςλύσεις,αναυτέςυπάρχουν,σεένασυνολικάνέοπλαίσιο,
ανάλογαμετιςκατ'ιδίανκαταστάσεις .(Αξίζεινασημειωθεί,παρεπιπτόντως ,ότιδενδόθηκεκαμίαπροσοχήστο
προηγούμενοαίτηματηςΟΚΕγιαμια«διεξοδικήμελέτηγιατιςεπιπτώσειςπουαφορούντηνασφάλειαεφοδιασμού»
—βλ.1.2.4ανωτέρω).
31.Υπάρχουνδύοπεραιτέρωπαρατηρήσεις ,οιοποίεςκατάτηγνώμητηςΟΚΕ,δενδιευθετώνταικατάλληλααπό
τοσχέδιοοδηγίας.
32.(4)Κοινωνικέςεπιπτώσεις.ΟιπροτάσειςτηςΕπιτροπής,ωςέχουν,δενδιασαφηνίζουν τιςενδεχόμενες
κοινωνικέςεπιπτώσειςτους.Μπορείναθεωρείταιότιοιεπιπτώσειςαυτέςθαείναιμικρές,ήότι,ενδεχομένως ,θα
έχουνευτυχήέκβαση.Είναιπιθανότερο,σύμφωναμετηνάποψητηςΟΚΕ,ότιθαείναιάνισεςτόσομεταξύτων
κρατώνμελώνόσοκαιμεταξύτωνδιαφορετικώντμημάτωντουπληθυσμούτωνκρατώνμελών.
33.ΟιμεγάλοιχρήστεςηλεκτρικούρεύματοςυποστηρίζουντιςπροτάσειςτηςΕπιτροπήςδιότιπιστεύουνότι,ως
αποτέλεσμα,θαέχουνηλεκτρικόρεύμασεχαμηλότερητιμή.Εντούτοις,ηεμπειρίατωνμεγάλωνκαταναλωτών
ηλεκτρικούρεύματοςστοντομέατηςβιομηχανίαςστοΗνωμένοΒασίλειοδενμαρτυρείκάτιτέτοιο.Ενδεχομένως ,
όμως,οιχαμηλότερεςτιμέςναοφείλονταισεειδικούςπαράγοντεςστηχώρααυτή.

Αριθ.C73/48 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93
34.Αςυποθέσουμε,όμως,ότιεκπληρώνονται οιπροσδοκίεςτωνμεγάλωνκαταναλωτώνηλεκτρικούρεύματοςστη
βιομηχανία .Θαεπωφεληθείεξίσουoκοινόςκαταναλωτής ;Αυτόθαείναιαπίθανο,ανοιμεγάλοικαταναλωτές
λαμβάνουνηλεκτρικόρεύμασεχαμηλήτιμή,απόμία,κατάταάλλα,σταθερήδιάρθρωσηκόστους.Ανοιάλλοι
παράγοντεςδενμεταβληθούν,αυτόθαγίνειειςβάροςτουκοινούκαταναλωτή .Ενδεχομένως ,ηδιαφοράτιμώνπου
θαπροκύψειναείναιμικρή.Πιθανόνοιμεγάλεςεταιρείεςδιανομήςηλεκτρικούρεύματοςναμπορέσουννα
προσφέρουντιςδικέςτουςτιμέςωςμεγάλοιχρήστεςρεύματος,οπότε,στηνπροκειμένηπερίπτωση,οιμεγάλοι
χρήστεςηλεκτρικούρεύματοςστηβιομηχανίαδενθαέχουν,σεκαμίαπερίπτωση,ταοφέληπουπροέβλεπαν .(Τα
πράγματαθαήτανδιαφορετικάανηπρόσβασητρίτωνστοδίκτυομπορούσεναπροκαλέσειγενικήμείωσητων
τιμώνηΟΚΕ,όμως,έχειήδηεκφράσειτιςαμφιβολίεςτηςσχετικάμετιςπιθανότητεςνασυμβείκάτιτέτοιο).
35.Καιστιςδύοπεριπτώσεις,δενείναισαφέςπώςτανοικοκυριάμπορούνναεπωφεληθούναπότιςπροτάσεις
τουσχεδίουοδηγίας.Hέλλειψηπροτάσεωνγιαουσιαστικούςκανόνεςρύθμισηςπουνααφορούντηνπροστασία
τωννοικοκυριών ,πράγματοοποίοέχειήδησχολιασθείστασημεία18-20,θεωρείταιεκνέουωςτομεγαλύτερο
μειονέκτηματωνπροτάσεων .
36.Επιπλέον,οικάτοικοιπουδιαμένουνκαιεργάζονταισεαπομακρυσμένες και/ήμειονεκτικέςπεριφέρειεςεντός
τωνκρατώνμελώνενδέχεται,ανοιεμπορικέςαξίεςμόνοληφθούνωςδείκτες,νακαταβάλλουνμεγαλύτερεςτιμές
γιατοηλεκτρικόρεύμααπότουςκατοίκουςπουδιαμένουνσεπυκνοκατοικημένες και/ήβιομηχανικάαναπτυγμένες
περιοχές,όπουτοκόστοςτηςηλεκτρικήςπαραγωγής,ημεταφοράκαιηδιανομή,θαέχουναναπόφευκταχαμηλότερη
τιμή.Απαιτείταιαποτελεσματική ρύθμισηγιανααποφευχθούντέτοιεςεξελίξεις,εναπόκειται,όμως,στακράτημέλη
νααποφασίσουνσχετικά.
37.(5)Ενέργειακαιπεριβαλλοντική πολιτική.Δεδομένουότιηηλεκτρικήενέργεια—στηνουσία,ηενέργειαεν
γένει—αποτελείέναιδιαίτεραζωτικόστοιχείοτηςζωήςτηςσύγχρονηςκοινωνίας,οικυβερνήσειςκατάκανόνα
υιοθετούνμίαπολιτικήστρατηγικήςχρήσηςδιαφόρωνειδώνκαυσίμων.Οιανησυχίεςσχετικάμετοπεριβάλλον
έχουν,επίσης,επηρεάσειτατελευταίαχρόνιατηνεπιλογήτωνκαυσίμων.Τοάρθρο130Σ),παράγραφος2,της
ΣυνθήκηςτουΜάαστριχτ,προβλέπειρητάτηνυιοθέτησηεκμέρουςτουΣυμβουλίουμέτρων«πουεπηρεάζουν
αισθητάτηνεπιλογήενόςκράτουςμέλουςμεταξύδιαφορετικώνπηγώνενέργειαςκαιτηγενικήδιάρθρωσητου
ενεργειακούτουεφοδιασμού»,ανπράγματιτοΣυμβούλιοεπιθυμείναενεργήσειμετοντρόποαυτό.
38.Hαναδιάρθρωσητηςβιομηχανίαςπαροχήςηλεκτρικήςενέργειας,ανθεωρηθείαπότηνάποψημίαςολοκληρω­
μένηςαγοράς,φαίνεταιότιπεριορίζει,ήακόμηότιαποτρέπει,τηνυιοθέτησηεκμέρουςτωνκρατώνμελώνήτης
Κοινότητας,μιαςπολιτικής«γενικήςδιάρθρωσης»τουενεργειακούεφοδιασμού,γιαστρατηγικούς ,περιβαλλοντι­
κούςήοποιουσδήποτε άλλουςλόγους.Hπολιτικήανταγωνισμούκανονικάδενσυνδυάζεταιούτεμετηνενεργειακή
ούτεμετηνπεριβαλλοντική πολιτική.
39.Μπορούνναπροσαρμοσθούν μεταξύτους,αλλάαυτόαπαιτείκρατική(ήκοινοτική)παρέμβαση,άμεσηή
έμμεση,γιατηναντικατάσταση τωνδυνάμεωντηςαγοράςσεορισμένεςπτυχές,ήγιατηδιαμόρφωσήτουςσεάλλες.
ΤοΗνωμένοΒασίλειοαντιμετώπισετομεγάλοαυτόπρόβλημαμόλιςπρόσφατα,μετηνταχείασυρρίκνωσητης
βιομηχανίαςτουάνθρακα,ωςαποτέλεσματηςαπόφασηςπουεπέτρεψετηχρήσητουφυσικούαερίουωςκαυσίμου
γιατουςσταθμούςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειας.Oκοινωνικόςκαιπολιτικόςαντίκτυποςπροκάλεσεπολλές
δυσκολίεςπουδύσκολαμπορείνααντιμετωπίσειηκυβέρνηση .Έχειτώραεκκινήσειμιασημαντικήσυζήτησηστο
ΗνωμένοΒασίλειοσχετικάμετοανηχώραπρέπειναπαραιτηθείαπόένανεφοδιασμόσεεγχώριοάνθρακαεπί300
έτημεαντάλλαγμαμιασχετικάβραχυπρόθεσμη εξάρτησηαπότοφυσικόαέριο.Αυτόδενείναιπρόβληματου
ΗνωμένουΒασιλείουαποκλειστικά .OάνθρακαςτουΗνωμένουΒασιλείουαποτελεί,άλλωστε,στρατηγικόαπόθεμα
γιαόλητηνΚοινότητα .
40.HίδιαηΚοινότητααντιμετωπίζειήδησοβαρόπρόβλημα.HΕπιτροπήπροβλέπειότιηπαραγωγήηλεκτρικής
ενέργειαςστηνΚοινότηταθαπροέρχεταιόλοκαιπερισσότεροαπότοφυσικόαέριο.Το40%τουκοινοτικού
φυσικούαερίουπροέρχεταιτηστιγμήαυτή,απόεξωτερικέςπηγές.Προβλέπεταιότιτοέτος2010,το60%θα
προέρχεταιαπότιςενλόγωεξωτερικέςπηγές(αιτιολογικήέκθεση,κεφάλαιοΓ,παράγραφος1-3).
41.Ακόμη,οιεξωτερικέςαυτέςπηγέςθακαθίστανταιόλοκαιπιοαπομακρυσμένες καιθαβρίσκονταισεπεριοχές
τουκόσμουπουδενείναιβέβαιοότιθαπαραμείνουναδιατάρακτες ,θαήταν,άραγε,συνετόναυιοθετήσειη
Κοινότηταμιαπολιτικήστοντομέατωνπρωτογενώνπηγώνενέργειαςμεμοναδικόγνώμονατορόλοτωνσχετικά
βραχυχρόνιων δυνάμεωντηςαγοράς;
42.Oβαθμόςστονοποίοοιπροτάσειςτουσχεδίουοδηγίαςθαεπιτρέψουντηνπραγμάτευσητωνστρατηγικών
αυτώνθεμάτωνείναιασαφής.Τοάρθρο4,παράγραφος2,τουσχεδίουοδηγίαςγιατηνηλεκτρικήενέργειαεπιτρέπει
στακράτημέληνα«συμπληρώσουν »ταάλλακριτήριαπουαναφέρονταιστοάρθρο4,παράγραφος2,γιαλόγους
περιβαλλοντικής πολιτικήςήασφάλειαςτουεφοδιασμού .
43.Ανακύπτουνδιάφοραερωτήματα :Τίσημαίνει«ασφάλειατουεφοδιασμού»;ΕίναιoορισμόςτηςΟΚΕστο
σημείο1συναφήςπροςτοθέμαήμήπωςκαλύπτειτονευρύτεροτομέατωνπρωτογενώνπηγώνενέργειαςπου
εξετάσθηκανπαραπάνω;Αντοτρέχοννόημάτηςείναιτοδεύτερο,μπορείμιαπολιτικήναασκηθείμέσωμιας
συμπληρωματικής διατάξεωςτηςπρότασηςοδηγίας;Μπορείτοάρθρο130Σ,παράγραφος2τηςΣυνθήκηςτου
Μάαστριχτ,ναπροσαρμοσθείμέσωτηςίδιαςσυμπληρωματικής διατάξεωςπαράτογεγονόςότιοποιαδήποτεπολιτική
πουθεσπίζεταιβάσειτουάρθρουαυτούθαείναινομικάδεσμευτική ;

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C73/49
44.Τοάρθρο13,παράγραφος5,τηςπρότασηςοδηγίαςείναι,παρομοίως,δυσνόητο.Απαντώνταςσταερωτήματα
τηςΟΚΕ,ηΕπιτροπήδενήτανσεθέσηναπροσδιορίσεισαφώςούτετοσκοπότης,ούτετοντρόποεφαρμογήςτης.
Φαίνεται,επίσης,ότιπεριορίζειδραστικάτηνικανότητατωνκρατώνμελώνναεφαρμόσουνμιαστρατηγική
ενεργειακήπολιτικήπουνασυνδέεταιμεδιάφορουςδιαθέσιμουςεγχώριουςπόρους.
45.Βάσειτωνεκτιμήσεωναυτών,ηΟΚΕπιστεύειότιηΕπιτροπήπρέπειναεξετάσειενδελεχέστερα τησχέση
μεταξύπεριβαλλοντικών θεμάτωνκαιθεμάτωνενεργειακήςπολιτικήςστιςπροτάσειςτηςγιατηνκαθιέρωσητης
πρόσβασηςτρίτωνστοδίκτυο.
IIΦΥΣΙΚΟΑΕΡΙΟ
46.HΕπιτροπήαφιερώνειτομεγαλύτερομέροςτωναιτιολογικώνεκθέσεωντωνδύοπροτάσεωνοδηγίαςστην
ηλεκτρικήενέργειακαιπροσθέτειστοτέλοςτιςσκέψειςτηςγιατοφυσικόαέριοδεδομένουότιδιαφέρουναπό
εκείνεςγιατηνηλεκτρικήενέργεια.Hδιανομήηλεκτρικήςενέργειαςείναιπιοπερίπλοκηαπότηδιανομήαερίου
καιενώυπάρχουνσημαντικέςδιαφορέςυπάρχουνκαιπολλέςομοιότητες.Συνεπώς,ηΟΚΕακολούθησετην
προσέγγισητηςΕπιτροπήςκατάτηνεκπόνησητηςγνωμοδότησήςτης.
47.Τοφυσικόαέριοδενέχειτηγενικήευκολία,ευελιξίακαικαθολικότητατηςηλεκτρικήςενέργειας.Αντίθετα,
μετηντελευταία,μπορείνααποθηκευθείσεπεριορισμένεςποσότητες,πράγμαπουσυμβάλλειστηδιευθέτησητων
προβλημάτωνεφοδιασμού .Μέχρισήμερα,μεγάλεςποσότητεςφυσικούαερίουδιαθέτουνμόνοπέντεκράτημέλη
τηςΚοινότητας .Στακράτηαυτάχρησιμοποιείται γιαθέρμανσηκαιωςκινητήριαδύναμη,ηδετιμήκαιηασφάλεια
τουεφοδιασμούείναιμόλιςκαιμετάβίαςλιγότεροσημαντικέςαπότιςαντίστοιχεςτηςηλεκτρικήςενέργειας.Το
φυσικόαέριοέχει,επίσης,μιαάλληγενικήχρήσηωςχημικήπρώτηύληκαιτοδυναμικότουείναιαπότηνάποψη
αυτήανεκμετάλλευτο .
48.HΕπιτροπήπαρατηρείότιδενυπάρχειανταγωνισμόςμεταξύτωνπρομηθευτώνφυσικούαερίουγιαπωλήσεις
σετελικούςχρήστεςστηνΚοινότηταγενικότερα.ΕπισημαίνειότιηΚοινότηταεξαρτάταισημαντικάαπότους
προμηθευτέςφυσικούαερίουτρίτωνχωρών,καιότιμέχριτο2010ηεξάρτησηαυτήθααυξηθείκατά50%.H
Επιτροπήδενπιστεύειότιoεφοδιασμόςσεφυσικόαέριοχρειάζεταιένακεντρικάελεγχόμενοδίκτυοκαικρίνειότι
οιμακροχρόνιεςσυμβάσεις«δεσμευτικώνποσοτήτων»μεπαραγωγούςαερίουθατείνουννααπωλέσουντησημασία
τους.
49.HπροσέγγισητηςΕπιτροπήςείναιναυποστείτοφυσικόαέριο,σταπλαίσιατηςεσωτερικήςαγοράς,τηνίδια
μεταχείρισημετηνηλεκτρικήενέργεια,αλλάμεορισμένεςεξαιρέσεις.Αυτόδενείναιεσφαλμένο,αλλά,κατ'επέ­
κταση,ηπρότασηοδηγίαςγιατοφυσικόαέριοεπιδέχεται,τιςίδιεςαντιρρήσειςμεεκείνηγιατηνηλεκτρική
ενέργεια,ιδίωςόσοναφοράτηντιμή,τηνασφάλειατουεφοδιασμούκαιτοερώτημακατάπόσοοιδυνάμειςτης
αγοράςπρέπειναπαραγκωνίσουν εκτιμήσειςγιατηνενεργειακήκαιπεριβαλλοντική πολιτική.
50.ΜίααπότιςπτυχέςτωνπροτάσεωντηςΕπιτροπήςγιατιςοποίεςοιεταιρείεςαερίουέχουνεγείρειτις
εντονότερεςαντιρρήσεις,είναιηπρότασηνακαθιερωθείδιαφάνειατωνλογαριασμών .Οιεταιρείεςαερίουέκριναν
ότιθααποδυναμωθεί ηδιαπραγματευτική τουςθέσησεσχέσημετουςισχυρούςπαραγωγούςαερίου,απότους
οποίουςπρέπεινααγοράσουντοαέριομετοοποίοεφοδιάζουντηνΚοινότητα .
III.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
51.HγνώμητηςΟΚΕείναιότιηΕπιτροπήδενυπεβαλεπειστικεςπροτάσειςστασχέδιαοδηγιώνγιατην
ηλεκτρικήενέργειακαιτοφυσικόαέριο.ΈστωκαιεάνηΟΚΕείχεπεισθείγιατασυνολικάοφέληαπότηνεπιθυμία
τηςΕπιτροπήςνακαθιερωθείηπρόσβασητρίτων,οιπροτεινόμενοιμηχανισμοίδενευσταθούνγιατουςλόγουςπου
επεξηγούνταιστασημεία11έως20.Όμως,ηΕπιτροπήδεναπέδειξεότιαπότιςπροτάσειςτηςθαπροκύψουν
σημαντικάοφέληαπόάποψητιμών.Τοπιοσοβαρό—καιαπαράδεκτο—είναιότιοιπροτάσειςτηςΕπιτροπήςθα
καταστρέψουντησημερινήβάσηστηνοποίαστηρίχθηκεεπιτυχώςηασφάλειατουεφοδιασμούτωνκρατώνμελών
επίπολλέςδεκαετίες,χωρίςναπροταθείωςαντιστάθμισμακαμίαεναλλακτικήρύθμιση.
52.Περαιτέρω,ηΕπιτροπήδενέπεισετηνΟΚΕότιεμελέτησετιςπιθανέςκοινωνικέςεπιπτώσειςτωνπολιτικών
πουεπιθυμείναεφαρμόσει.HΕπιτροπήδενεξέτασε,ενδεδειγμένως ,ταζητήματατηςενεργειακήςήπεριβαλλοντικής
πολιτικής.
53.HΟΚΕεξέτασεκατάπόσοήτανδυνατόναεγκρίνειτιςπτυχέςπουαφορούντην«ελευθέρωση»,καιπεριλαμβά­
νονταιστασχέδιαοδηγίας,καιταυτόχροναναμησυμφωνείμετηνκαθιέρωσητηςπρόσβασηςτρίτου.Κατέληξε
στοσυμπέρασμαότιοιπροτάσειςτηςΕπιτροπήςδενμπορούνναδιαχωρισθούνκατάτοναπλόαυτότρόπο.Ορισμένες
απότιςκριτικέςπουδιατυπώνονταιστηνενλόγωγνωμοδότησηαφορούντόσοτιςπροτάσειςγιατην«ελευθέρωση»
όσοκαιεκείνεςγιατηνπρόσβασητρίτων,όπως,π.χ.τοζωτικόζήτηματηςασφάλειαςτουεφοδιασμού .Οιπροτάσεις
τηςΕπιτροπήςαποτελούνένασυνδεδεμένοσύνολο,τοντελικόκαιανεξάρτητοστόχοτουοποίουαποτελείη
καθιέρωσητηςπρόσβασηςτρίτων.Ωστόσο,είναιεξωπραγματικό νααναμένεταιότιδενθαεφαρμοσθούνπλήρωςοι
διαταξειςτουσχεδίουοδηγίας,όταναυτόυιοθετηθείκαιεγκριθεί.

Αριθ.C73/50 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.3.93
54.ΣτηγνωμοδοτησητηςΟΚΕυποστηρίζεται :
i)ότιηΕπιτροπήδικαίωςζητείνασυμπεριληφθεί oτομέαςτηςενέργειαςστηνενιαίααγοράκαινααναληφθεί,ως
εκτούτου,δράση(βάσειτωνπορισμάτωντουΣυμβουλίουτωνΥπουργώνΕνέργειαςτης30ήςΝοεμβρίου1992)
«προςτηνκατεύθυνσηανοικτότερων ,διαφανέστερων ,αποτελεσματικότερων καιανταγωνιστικότερων αγορών
ηλεκτρικήςενέργειαςκαιφυσικούαερίου»,και
ii)ότιηΕπιτροπήεπιδιώκει,λανθασμένως ,στασχέδιαοδηγιώντηςνακαθιερώσειτηνέννοιατηςπρόσβασηςτρίτων
κατάτοπαρόνστάδιοκαιναυποβάλειπροτάσειςπουκλονίζουντησυνεχήασφάλειατουεφοδιασμούκαιοι
οποίες,παράλληλα,δενμεριμνούνεπαρκώςγιατιςπιθανέςαρνητικέςσυνέπειεςεπίτωνσυμφερόντωντωνκοινών
καταναλωτώνηλεκτρικήςενέργειας.
IV.ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
55.Είναι,λοιπόν,απαραίτητοναεγκαταλειφθείεπιτουπαρόντοςoεπιμέρουςστόχοςτηςκαθιέρωσηςτης
πρόσβασηςτρίτωνωςτρέχουσαπροσέγγισητηςμελλοντικήςεσωτερικήςαγοράςηλεκτρικήςενέργειαςκαιφυσικού
αερίου.ΟιπροτάσειςτηςΕπιτροπήςθαπρέπει,ωςεκτούτου,νατροποποιηθούν προκειμένουνασυμπεριληφθούν
ενπροκειμένωοιαπόψειςτηςOKÈκαθώςκαιταμέτραπουαυτήπροτείνειναληφθούναπότηνΕπιτροπήειςτρόπον
ώστεναυλοποιηθούνοιεπικροτούμενοι στόχοι(54).ΟιπροτάσειςτηςΟΚΕαποβλέπουνστηνανάπτυξητου
ανταγωνισμούγενικάκαθώςκαιστηνπαράλληληασφάλειατουεφοδιασμούκαιτηνενδεδειγμένηπροστασίατων
συμφερόντωντουευρύτερουκοινού.
i)Προώθησητηςσύγκλισης .ΚατάτηνακρόασήτουςστηνΟΚΕ,οιεκπρόσωποιτωνεπιχειρήσεωνηλεκτρικής
ενέργειαςκαιφυσικούαερίουδιατύπωσανσθεναράτηνάποψηότιηΕπιτροπήθαπρέπειπρώταναεπιδιώξειτη
σύγκλισητωννομικών,κανονιστικώνκαιδιοικητικών,ρυθμίσεωνπουισχύουνσήμερασταδιάφορακράτη
μέλη.Επίσης,στομέτροτουδυνατού,θαπρέπειναεναρμονισθούν οιδιάφορεςδιατάξειςπερίφορολογίαςκαι
λοιπώνεπιβαρύνσεων .HΟΚΕυποστηρίζειτιςπροαναφερθείσες απόψειςκαικαλείτηνΕπιτροπήνααναλάβει
σχετικήδράση.
Ν
ii)Ενίσχυσητωνδιακρατικώνσυνδεσεων
α)Πιθανόν,oμόνοςκαιπλέοναποτελεσματικός τρόποςγιαναενισχυθείoανταγωνισμόςστηνκοινοτικήαγορά
ηλεκτρικήςενέργειαςείναιηταχύτερηδυνατήανάπτυξηπερισσότερωνδιακρατικώνσυνδέσεων—οισταθμοί
παραγωγήςηλεκτρικούρεύματοςενπροκειμένωθαείναισεθέσηναδιαθέσουνστηναγοράτοπροϊόντους
—είτεεπειδήείναιφθηνότερο,είτεεπειδήυπάρχειμεγάληζήτηση,είτεγιαλόγουςασφάλειαςτουεφοδιασμού
—μέσωτωνδικτύωνδιανομήςτωνάλλωνκρατών.
β)Όσοναφοράτοφυσικόαέριουπάρχειμεγάληανάγκηνακατασκευαστεί μιαεπαρκήςυποδομήαγωγώνστις
πολυάριθμεςπεριοχέςτηςΚοινότηταςπουσήμεραδενέχουν.Hανάπτυξηδιακρατικώνσυνδέσεωνθα
συμβάλειστηνανάπτυξητουανταγωνισμού κατάτρόποπαρόμοιομεεκείνοπουπροβλέπεταιγιατην
ηλεκτρικήενέργεια.
γ)ΤαυφιστάμενασχέδιαγιατηνανάπτυξητωνδύοενλόγωδικτύωνπεριέχονταιστηνέκθεσητηςΕπιτροπής
προςτοΣυμβούλιογιατις«ΥποδομέςμεταφοράςηλεκτρικήςενέργειαςκαιφυσικούαερίουστηνΚοινότητα»,
της27ηςΜαρτίου1992.Ορισμένααπόταπιόεπείγονταέργαπουαναφέρονταιενπροκειμένωεμπίπτουν
στοΣτόχοIκαιχρηματοδοτούνται απόταδιαρθρωτικάταμείατηςΚοινότητας .Τέτοιουείδουςενισχύσεις
είναιαπαραίτητεςστοπλαίσιοτηςυλοποίησηςτωνστόχωντηςκοινωνικήςσυνοχήςκαιτηςοικονομικής
σύγκλισης,αλλάδενσυμβάλλουνυλικώςστογενικότεροστόχοτηςπροώθησηςτουανταγωνισμούστις
εσωτερικέςαγορέςηλεκτρικήςενέργειαςκαιφυσικούαερίου.
δ)HΟΚΕφρονείότιηΕπιτροπήθαπρέπειναεξετάσειεάνείναιδυνατόνναδιατεθούνπρόσθετακονδύλια
γιατοντελευταίοστόχοήεάνμπορούνναεξευρεθούνάλλαμέσαπουναπροωθούνταχύτερατηνανάπτυξη
τωνδικτύωνηλεκτρικήςενέργειαςκαιφυσικούαερίου.
iii)Προώθησητουανταγωνισμούστοντομέατηςβιομηχανίαςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειαςμεπαράλληλη
ασφάλειατουεφοδιασμούκαιεξασφάλισητηςκοινωνικήςσυνοχής.Εκτόςαπότιςπροαναφερθείσες προτάσεις,
πουσυμβάλλουνκαλύτεραστηνεναρμόνισητωνδύοεπιμέρουςεσωτερικώναγορώνκαιτηνπροώθησητου
ανταγωνισμούενπροκειμένω,ηΕπιτροπήθαπρέπειστομέλλονναεστιάσειτηνπροσοχήτηςστηνπροώθηση
τουανταγωνισμούστοντομέαπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειας.Ανκαιγιατουςλόγουςπουδιατυπώθηκαν
ανωτέρω,ηΟΚΕδενπείσθηκεγιατηναποτελεσματικότητα τωνπροτάσεωντηςΕπιτροπήςόσοναφοράτην
καθιέρωσημεγαλύτερουανταγωνισμούστηναγοράηλεκτρικήςενέργειας,δενυπάρχειλόγοςναμηναναληφθούν
άλλεςενέργειες.HΟΚΕαναγνωρίζειότιεάνμέσωτουανταγωνισμούμπορείναεπιτευχθείμείωσητουκόστους,
τιςμεγαλύτερεςδυνατότητεςπροσφέρειoτομέαςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειας,επειδήoτομέαςαυτός
καλύπτειτο75-80%τουτελικούκόστουςτηςηλεκτρικήςενέργειας.
iv)Δημιουργίαανεξάρτητωνφορέωνεκμετάλλευσης τωνσυστημάτωνμεταφοράς .
α)Σχετικάμετοενλόγωθέμα,ηΕπιτροπήθαπρέπειναεκπονήσειένασχέδιοοδηγίαςτοοποίοναπροβλέπει
τηδημιουργίαφορέωνεκμετάλλευσης τωνσυστημάτωνμεταφοράςκατάτρόπονανάλογομεαυτόνπου
προτείνεταιστοάρθρο8,παράγραφος 1,τουυπόεξέτασησχεδίουοδηγίαςγιατηνηλεκτρικήενέργεια.
Αντιθέτως,όμως,μετιςδιατάξειςτουάρθρου8,παράγραφος2,τέτοιουείδουςφορείςθαπρέπειναδρούν
τελείωςανεξάρτητα,δηλαδή,ανεξάρτητααπότασυμφέροντατουτομέαπαραγωγήςήεκείνωντουτομέα·
διανομής.Οιφορείςαυτοίμπορείναανήκουνυπόμιαήάλλημορφήστοδημόσιοήναανήκουνστον
ιδιωτικόφορέακαιναλειτουργούνβάσειεκχώρησης ,θαπρέπειναυπαχθούνσεκάποιουείδουςρύθμιση.

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/51
β)Βάσειτουσημείου(ζ)κατωτέρω,οιφορείςεκμετάλλευσης τωνσυστημάτωνμεταφοράςθαπρέπεινα
λειτουργούνβάσειτωνδιατάξεωντωνάρθρων9-15τουυπόεξέτασησχεδίουοδηγίαςπληνδύοεξαιρέσεων .
Οιεξαιρέσειςαυτέςείναιτοάρθρο9,παράγραφος2,επειδή,μεταξύάλλων,σκοπόςτουςθαείναιη
αγοραπωλησίαηλεκτρικήςενέργειαςκαιτοάρθρο13,παράγραφος5,oσκοπόςτουοποίουείναιαμφισβητή­
σιμοςενώoτρόποςμετονοποίοπροβλέπεταιναεφαρμοσθείείναιασαφής.Οιπαραπομπέςπουγίνονται
σταάρθρα9-15γιατη«μηστρέβλωσητωνκανόνωνλειτουργίαςτηςεσωτερικήςαγοράς»θαπρέπεινα
διαγραφούνεπειδήηΟΚΕφρονείότιηπρόσβασητρίτωνδενθαπρέπεινακαθιερωθείεπίτουπαρόντος.
γ)Οιφορείςεκμετάλλευσης τωνσυστημάτωνμεταφοράς,οργανωμένοικατάτονπροαναφερθέντα τρόπο,θα
πρέπεινααναλάβουντην«υποχρέωσηναεφοδιάζουν»πουεπίτουπαρόντοςεπιβαρύνειτιςβιομηχανίες
παραγωγήςηλεκτρικήςενέργειας(πρβλ.14).Αυτόαποτελείαπαραίτητηπροϋπόθεσηγιαναγίνειαντιληπτό
ότιηασφάλειατουεφοδιασμούείναιζωτικήςσημασίαςγιατηνανάπτυξητηςεσωτερικήςαγοράς.Οι
φορείςεκμετάλλευσης τωνσυστημάτωνμεταφοράς,οργανωμένοικατάτονπροταθέντατρόπο,θαείναισε
ιδεώδηθέσηγιανααναλάβουντηνευθύνηαυτή.
δ)Hανάληψηαπότουςενλόγωφορείςτης«υποχρέωσηςναεφοδιάζουν»προϋποθέτεικαιτηνανάληψη
τηςσχετικήςνομικήςευθύνης,πλήντωνιδιαιτέρωςεξαιρετικώνπεριπτώσεων ,εξασφάλισηςεπαρκούς
παραγωγήςηλεκτρικήςενέργειαςγιαταδίκτυαπουείναιυπεύθυνοι,ώστενακαλύπτεταιηζήτηση,
συμπεριλαμβανομένης καιτηςμελλοντικήςζήτησης,στοβαθμόπουαυτήμπορείναπρογραμματισθεί .Στην
περίπτωσηπου,κατάτηγνώμηενόςφορέα,υπάρχειήθαυπάρξειανάγκηπρόσθετηςπαραγωγήςηλεκτρικής
ενέργειας,καιδενμπορείναεξευρεθείμέσωρυθμίσεωνμεάλλουςπαρόμοιουςφορείςήαπότηνπαραγωγή
τουιδίουδικτύουτουφορέα,θαέχειτηδυνατότητανασυνάπτεισυμβόλαιαγιαπρόσθετοεφοδιασμόή,
σεεσχάτηανάγκη,νααναλάβειτηνκατασκευήδικούτουσταθμούπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειας.
Ενδεδειγμένεςρυθμίσειςγιαδιαβουλεύσεις ,κλπ,(καιενδεχομένωςγιατηντελικήέγκριση)μετηνκυβέρ­
νησηκαι/ήτιςπεριφερειακέςαρχές,θαπρέπεινασυνδεθούνμετηνεκτέλεσητωνυποχρεώσεων .
ε)Στηνυπόεξέτασηπρότασηδενπροβλέπεταιότιοιβιομηχανίεςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειαςθαείναι
ελεύθερεςνασυνάψουνάμεσεςσυμφωνίεςμεμεμονωμένουςπελάτεςήτανάπαλιν(τοστοιχείοπρόσβασης
τρίτωνστιςυφιστάμενεςπροτάσειςτηςΕπιτροπής).Οιενλόγωφορείςθαπληρώνουντηνηλεκτρική
ενέργειαπουαγοράζουνβάσειτωνδιατάξεωντωνάρθρων9-15,όπωςαυτόαναφέρεταιανωτέρω.Οι
τιμέςτωνδιαφόρωνπελατώνθασυνεχίζουννακαθορίζονται ,κατόπινδιαβουλεύσεων μετιςεπιχειρήσεις
διανομής,τιςκυβερνήσειςήτιςπεριφερειακέςήκανονιστικέςαρχές,ότανενδείκνυται,κατάτρόποπαρόμοιο
μεαυτόνπουισχύεισήμερα.Αυτόθαοδηγήσειστηνεξασφάλισηδίκαιηςμεταχείρισης ,βάσεικαλώς
προκαθορισμένων αρχών,τηςμεγάληςπλειοψηφίαςτωνκαταναλωτώνηλεκτρικήςενέργειας.
στ)Oφορέαςεκμετάλλευσης τωνσυστημάτωνμεταφοράς,όπωςαυτόςπροτείνεταιανωτέρω,θασυμβάλειστην
προώθησητουανταγωνισμούστοντομέατηςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειας,ότανβεβαίωςησυγκυρία
είναικατάλληλη .Όνταςσεθέσηναεξασφαλίσειμακροπρόθεσμα ασφαλήαγοράσεμιαεταιρείαπου
επιθυμείναεισέλθει,γιαπρώτηφορά,στηναγοράηλεκτρικήςενέργειας,oφορέαςεκμετάλλευσης μπορεί
νααντισταθμίσει ,πιθανώςσημαντικά,ταμειονεκτήματα πουμιατέτοιαεταιρείαενδεχομένωςθααντιμετωπί­
σειγιατηναγοράκαυσίμωνκαιτησυγκέντρωσηκεφαλαίων(22-24).Oφορέαςεκμετάλλευσης βεβαίωςθα
πρέπειναεξετάζειτιςτεχνικέςκαιοικονομικέςδυνατότητεςτωναιτουμένωνεπιχειρήσεων ,όπωςαυτό
απαιτείταιβάσειτωνδιατάξεωντουάρθρου4,παράγραφος2,τουυπόεξέτασησχεδίουοδηγίας.
ζ)Οιεργασίεςπουαναφέρονταιστοσημείο50(IV)(β)θααναλαμβάνονται απότουςφορείςεκμετάλλευσης
ωςσυνήθηςτρόποςλειτουργίαςτους,αλλάθαπρέπεινααποσαφηνισθεί ότιτακράτημέλη,ήηΚοινότητα,
ενεργώνταςμέσωτωνκρατώνμελών,θαέχουντηνεξουσίαναζητούντηνενσωμάτωσηπροβλέψεωνγια
περιβαλλοντικές ήενεργειακέςπολιτικέςήναδίδουνπροτεραιότητα ,ανάλογαμετιςπεριστάσεις,ιδιαίτερα
σεσχέσημετηναύξησητηςπαραγωγικήςικανότηταςτουδικτύουτους.Στιςυπόλοιπεςπεριπτώσειςπλην
τωνκαταστάσεωνεκτάκτουανάγκης(π.χ.σοβαράπυρηνικάατυχήματαήαιφνίδιαδιακοπήτηςπώλησης
πετρελαίουήφυσικούαερίουσεεπίπεδοπαγκοσμίουεμπορίου),οιφορείςεκμετάλλευσης δενθαφέρουν
ουδεμίαευθύνηόσοναφοράτηνασφάλειατουεφοδιασμού .
η)Oστόχοςτωνπροτάσεωνγιαδημιουργίαανεξάρτητωνφορέωνεκμετάλλευσης τωνσυστημάτωνμεταφοράς,
πουαναφέρεταιανωτέρωστοσημείο54IVα-ζ,συνίσταταιστηνκαθιέρωσημηχανισμούγιατηνπροώθηση
τουανταγωνισμούστοντομέατηςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειαςκαιτηνπαράλληληπροστασίατου
δημόσιουσυμφέροντοςόσοναφοράτηνασφάλειατουεφοδιασμούκαιτηδιατήρησηδικαίωνκαιεξισορρο­
πημένωντιμών.
v)Φυσικόαέριο.Όσοναφοράτοφυσικόαέριο,ηΟΚΕφρονείότιηέννοιατωνανεξαρτήτωςλειτουργούντων
δικτύωνφυσικούαερίου,όπωςαυτόπροτείνεταιστοσημείοIVανωτέρω,μετουςίδιουςστόχουςκαιαπαιτήσεις
(συμπεριλαμβανομένης καιτηςευθύνηςγιατηνασφάλειατουεφοδιασμού)θαεξυπηρετήσεικαιτηναγορά
φυσικούαερίου,ενώπαράλληλαθαπροστατεύσειτασυμφέροντατουκοινού.Βεβαίως,οιδιαφορέςμεταξύ
φυσικούαερίουκαιηλεκτρικήςενέργειαςθαπρέπειναληφθούνυπόψηβάσεισχετικώνρυθμίσεων,παρόλοπου
ηΟΚΕφρονείότιοιαρχέςπουδιατυπώνονταιστοσημείο55(IV)ισχύουνκαιγιατοφυσικόαέριο.
νί)Λογιστικέςπρακτικές.Οιανωτέρωπροτάσεις(ii—Vσυμπεριλαμβανομένου )θαπρέπειεπίσηςνατροποποιηθούν
όσοναφοράτολογιστικόσκέλος.Οιφορείςεκμετάλλευσης ,μέσωτωνδιαφανώνλογιστικώντουςπρακτικών,
θαπρέπειναείναισεθέσηναεμφανίζουνστηνκοινήγνώμητιςαρχέςσύμφωναμετιςοποίεςλειτουργούνκαι
καθορίζουντιςτιμέςτους.Οιεπιχειρήσειςδιανομής,είτεωςανεξάρτητεςείτευπόμορφήθυγατρικών,θαπρέπει
ναπράττουνανάλογα.Οιβιομηχανίεςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειαςκαιοιεταιρείεςπαροχήςφυσικούαερίου
θαπρέπεινατηρούνχωριστάλογιστικάβιβλία,ιδιαίτεραστηνπερίπτωσηπουασκούνάλλεςδραστηριότητες οι

Αριθ.C73/52 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.3.93
οποίεςσυνδέονταιμετοντομέαπαραγωγήςήπαροχήςφυσικουαερίου.Αντιθέτως,δενκρίνεταιαπαραίτητονα
ζητηθεί,απότιςβιομηχανίεςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειαςκαιτιςεταιρείεςπαροχήςφυσικούαερίουνα
δημοσιεύουνδιαφανείςλογιστικούςλογαριασμούςαπαλλάσσοντας έτσιτιςεπιχειρήσειςπαροχήςφυσικού
αερίουαπότηνυποχρέωσηναθέτουνταλογιστικάτουςβιβλίαστηδιάθεσητωνβιομηχανιώνπαραγωγής
φυσικούαερίουμετιςοποίεςσυνεργάζονται επιχειρηματικά .Εάνκριθείσκόπιμοναδιατηρούνταιδιαφανή
λογιστικάβιβλίααπότιςβιομηχανίεςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειαςκαιτιςεπιχειρήσειςπαροχήςφυσικού
αερίουπροκειμένουναεξασφαλισθείoθεμιτόςανταγωνισμόςμεταξύαυτών,θαήταναρκετόναεπιτραπείστους
φορείςεκμετάλλευσης ναελέγχουνκατάδιαστήματατουςλογαριασμούςτουςσεεμπορικήκαιεμπιστευτική
βάση(π.χ.,χωρίςδημοσίευση).
vii)Περαιτέρωεξέτασητουθέματοςτηςπρόσβασηςτρίτων
α)HΟΚΕυποστήριξεστοσημείο54ότι«oστόχοςγιατηνΠΤθαπρέπειναεγκαταληφθείλόγωτηςσημερινής
προσέγγισηςτουμέλλοντοςτηςεσωτερικήςαγοράςηλεκτρικήςενέργειαςκαιφυσικούαερίου».Στοσημείο
8,ηΟΚΕυποστήριξε«ότικατ'αρχή,δεναντιτίθεταιστοστόχοτηςΕπιτροπής(γιατηνπρόσβασητρίτων)».
β)Οιδύοπροαναφερθείσες θέσειςδενείναιασυμβίβαστες .Hπρόσβασητρίτωνπροϋποθέτειτοάνοιγματων
αγορώνηλεκτρικήςενέργειαςκαιφυσικούαερίουστιςάμεσεςσυναλλαγέςμεταξύτωνβιομηχανιώνπαραγω­
γήςηλεκτρικήςενέργειας(ήεπιχειρήσεωνπαροχήςφυσικούαερίου)καιμεμονομένωνκαταναλωτών .Αυτό
βασίζεταικυρίωςσεθεωρητικούςλόγους,που,όμως,αμφισβητούνται έντονα.Μόνομιαχώρα(τοΗΒ)έχει
αποφασίσειναεφαρμόσειπλήρωςτηνπρόσβασητρίτων.Ωστόσο,ακόμηκαιτοΗΒδενδιαθέτειέναπλήρες
σύστημααγοράςενώυπάρχειμόνοδιετήςεμπειρίακατάτηνοποίαίσχυαν,καιακόμηισχύουν,μεταβατικές
ρυθμίσεις.'ΟπωςηεπιτροπήενέργειαςτηςΒουλήςτωνΚοινοτήτωνπαρατήρησεσεέκθεση,πουεκπόνησε
τοΦεβρουάριοτου1992,γιατιςνέεςρυθμίσεις,ότιείναιπολύνωρίςγιαναεξαχθούντελικάσυμπεράσματα
και,ενδεχομένως ,θαπρέπειναπεράσουνορισμέναακόμηχρόνιαπρινκαταστείδυνατόνναεξαχθούνκάποια
συμπεράσματα .
γ)Λόγωτωνμεγάλωναντιθέσεωνπουπροκάλεσανοιπροτάσειςγιατηνπρόσβασητρίτωνκαιλόγωτης
ανάγκηςναυπάρξειπρόοδος,ηΟΚΕπροτείνειναεπανεξετασθείτοθέμααυτότο1998(σεπέντεμόνο
χρόνια),ότανηεμπειρίατουΗΒθαμπορείνααξιολογηθείορθώς,ενώθαυπάρχεικαιτριετήςήπενταετής
εμπειρίαγιατιςρυθμίσειςπουπροτείνονταιαπότηνΟΚΕ.
δ)ΟιπροτάσειςτηςΟΚΕστοσύνολοτουςδενθαπροωθήσουνμόνοτονανταγωνισμόστοντομέατηςπαραγωγής
ηλεκτρικήςενέργειαςκαιπαροχήςφυσικούαερίουκατάτρόποασφαλήκαιδίκαιουπότοπρίσματου
δημόσιουσυμφέροντοςαλλά,εάνυιοθετηθούν ,θαδημιουργήσουν έναπλαίσιοκαιμιαδομή,πουκαταλλήλως
προσαρμοσμένα θαμπορούνναλάβουνυπόψηκαιτιςαρχέςτηςπρόσβασηςτρίτωνεάν,στησυνέχεια,
αποφασισθείηκαθιέρωσήτης.»
Αιτιολογία
Oπυρήναςτηςδιαφοράςμεταξύτηςπροσέγγισηςτωνσυνάδελφωνμουστοτμήμακαιτηςδικήςμουέγκειται,
νομίζω,στογεγονόςότιαυτοί,ενώήθελανναεγκρίνουντηνέννοιατηςελευθερώσεως ,προέβαλλαναπότηνάλλη
πλευράπολλέςεπιφυλάξειςκαιπροϋποθέσεις .Αυτό,κατάτηνάποψήμου,προκαλείσύγχυσηκαισυνεπάγεται,σε
τελευταίαανάλυση,έλλειψηαξιοπιστίας .Παράλληλα,υπάρχουνμεταξύμαςδιαφορέςκαιεπίειδικώνθεμάτων,εκ
τωνοποίωντοσημαντικότερο είναιηασφάλειαεφοδιασμού .
θεωρώότιοιπροτάσειςτηςΕπιτροπήςέπρεπεναυποβληθούνσεαυστηρότατηεξέτασηκαιναμηναποτέλεσαν
αντικείμενογενικώνεπιφυλάξεωνπερίτουενόςήτουάλλουζητήματος.Λόγωτηςσπουδαιότητος τουθέματος
σκέφθηκαπωςήταναπαραίτητοναπροτείνωορισμένεςλύσειςστασυγκεκριμέναπροβλήματα .Δεδομένουότιτο
έργομαςείναιναεπηρεάζουμετησκέψητηςΕπιτροπής,θεώρησααπαραίτητοναπροβώσεμιαεποικοδομητική
προσέγγισηπάνωστιςβάσειςαυτές.
Hτροπολογίαμουείναισχεδόνμιαπλήρηςαντιγνωμοδότηση ,καιτούτοδιότιόπωςθαφανεί,θεωρώότιδενείναι
ούτεπρακτικήούτεχρήσιμηηυποβολήπληθώραςτροπολογιώνγιατηγνωμοδότηση .
Στιςπαραγράφουςπουακολουθούνεκθέτωτοσκεπτικόμουκάπωςεμπεριστατωμένα .
A.Ασφάλειαεφοδιασμού
Hασφάλειατουεφοδιασμούτόσοσεηλεκτρισμόόσοκαισεφυσικόαέριοπρέπεινακαταστείστομέλλονσημαντική
συνιστώσακάθενέαςρυθμίσεωςαναφορικάμετουςδύοαυτούςτομείς.HίδιαηΟΚΕαποδίδειπρωταρχικήσημασία
στοθέμααυτό,όπως,άλλωστε,αποδεικνύεταικαιαπότοαίτημάτηςπροςτηνΕπιτροπήπουαναφέρεταιστοσημείο
1.2.4τουσχεδίουγνωμοδότησης —αίτηματοοποίοαγνοήθηκεαπότηνΕπιτροπή.
ΜετιςπροτάσειςτηςΕπιτροπήςκαταργείταιηβάσημετηνοποίαδιαφυλάχθηκεεπίδεκαετίεςηασφάλειατου
εφοδιασμού,χωρίςνααντικαθίσταται απόάλλη.θεωρώότιαυτόδενείναιαπλώςκαιμόνοέναθέμαπουγεννά
ανησυχίεςήεπιφυλάξεις,αλλάτομοιραίοελάττωματωνπροτάσεωντηςΕπιτροπής .Δενπιστεύωότιμπορούμενα
εγκρίνουμετηςπροτάσειςτηςΕπιτροπήςέστωκαιγιαλόγουςαρχήςεάνδενείμαστεσεθέσηναπροτείνουμεμια
λύσηγιατοπρόβληματηςασφάλειαςτουεφοδιασμού .Μεχαράλοιπόνέμαθαότι,κατάτησυνεδρίασητης30ής
Νοεμβρίου,τοΣυμβούλιουπουργώνΕνέργειαςεδήλωσεότι«ηασφάλειατουεφοδιασμούπρέπειναπαραμείνειo
βασικόςστόχοςτηςπολιτικήςστοντομέατηςενέργειας».

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/53
Hκριτικήπουαντιτασσωστηγνωμοδότησηείναιοτι,αντίθεταμετοΣυμβούλιοΥπουργών,δενγίνεταιαντιληπτό
τογεγονόςότιηασφάλειατουεφοδιασμούαποτελείτοκεντρικόπρόβληματωνπροτάσεωντηςΕπιτροπής.Δεν
αρκείνααναφέρεταιμόνοότιεπιδεικνύεταιεξαιρετικάπεριορισμένηπροσοχή...στηνασφάλειατουεφοδιασμού»
(2.1.5),ήότι(γιανασυνοψίσωτοσυμπέρασμα)ηδιασφάλισητουεφοδιασμούευνοείαναντίρρητατογενικό
συμφέρονκαιότι«πρέπεινασυνεκτιμάταικατάτηστιγμήτουπροσδιορισμού τωνσυνθηκώνγιατηνενλόγω
παροχή»(4.5).
Β.Συγχυβη
Είναι,πιστεύω,λυπηρότογεγονόςότιηπροσέγγισηπουυιοθετήθηκεαπότουςσυναδέλφουςμουτουτμήματος
προκάλεσε,λόγωαπροσεξίας,σύγχυσησεπολλάτεχνικάζητήματαβασικότωνοποίωνπαράδειγμαείναιηανάπτυξη
τουθέματοςτηςασφάλειαςτουεφοδιασμού .
Έτσι,στοσημείο2.2.5δηλώνεταιότιείναιαπαραίτητηηαναζήτησηισορροπίας«μεταξύτηςελευθερίαςκινήσεως
τωνδυνάμεωντηςαγοράςκαιτηςδιασφάλισηςτουεφοδιασμού»,πράγμαπουεπαναλαμβάνεται καιστοσημείο2.2.6
τοοποίοκαταλήγειότι«ηισορροπίααυτήδύναταιναεπιτευχθείμόνομέσωμιαςσώφρονοςκαιρυθμισμένης
διεργασίας,μετηβαθμιαίαεφαρμογήμέσωνκαιεπαρκήελαστικότηταγιατηνπροσαρμογήτωνμέσωναυτώνστους
τελικούςστόχους».Hεξασφάλισητουεφοδιασμούδενείναιζήτημαισορροπίας,βαθμιαίαςεφαρμογήςμέσωνή
ελαστικότητας .Είναιζήτημαπουαφοράτηνίδιατηδιάρθρωσητουτομέα.
Μπορεί,βεβαίως,ναυποστηριχθείότιηασφάλειαεφοδιασμούθαπρέπει,στοεξής,νααφεθείστηδιάκρισητων
δυνάμεωντηςαγοράς.Αυτήείναικαιηλύσητηνοποίαέχειπροςτοπαρόνπροτείνειηβρετανικήκυβέρνηση,αλλά
βεβαίωςδενείναιηλύσηπουεπιθυμείτοΣυμβούλιοΕνέργειας.Οποιαδήποτεάλληπροσέγγισηαπαιτείμιαορισμένη
οργάνωσηπουθαέχειτηνευθύνηγιατηνασφάλειατουεφοδιασμού .Έωςσήμερα,ηευθύνηαυτήείχεανατεθείστις
επιχειρήσειςπαραγωγήςστιςοποίεςσεαντάλλαγμαείχεπαραχωρηθείμονοπωλιακόήσχεδόνμονοπωλιακόκαθε­
στώς.Ανλοιπόναρθείαπόαυτές,ποιοςφορέαςθατηναναλάβει;
Hευθύνημπορείναμεταβιβασθείστιςκυβερνήσειςπράγμαγιατοοποίοαπαιτείται,όμως,έναςφορέαςπουθα
συμμετέχεικατάτρόποάμεσοστοντομέατουεφοδιασμούμιαςχώραςμεηλεκτρικόρεύμαγεγονόςτοοποίοδεν
συμφωνείμετηνκαθιέρωσητουανταγωνισμούκαικαθίσταταιανεπιθύμητοκαιγιαάλλουςλόγους.Στηνπράξη,μια
κυβέρνησηθαχρειασθείναεπαφίεταιστηγνώμηενόςφορέαμεταφοράς(ήενόςπαρόμοιουοργάνου),δεδομένου
ότιμόνοoφορέαςμεταφοράςδιαθέτειλεπτομερείςπληροφορίεςγιατοσύστημαεφοδιασμούσεηλεκτρικόεπίτου
οποίουμπορείναδιατυπωθείμιακρίση.Γιατολόγοαυτόκαιπροκειμένουoανταγωνισμόςτηςπαραγωγήςνα
καταστείαπτήπραγματικότης ,πρότειναναανατεθείηευθύνηαυτήσεανεξάρτητουςοργανισμούςμεταφοράς.Είναι
οιπλέοναρμόδιοιγιατοέργοαυτότοοποίοείναιεφικτότόσοαπόάποψηλειτουργικήόσοκαιτεχνική.
Hίδιασύγχυσηωςπροςτηνασφάλειατουεφοδιασμούγίνεταιαισθητήστηγνωμοδότησηπου«επιδοκιμάζειτον
φιλελευθερισμό πουεισάγεταιστηνφάσητηςπαραγωγής»(σημείο2.1.7καιπάλιστοσημείο4.5),μολονότιoίδιος
αυτόςφιλελευθερισμός δημιουργείτοπρόβληματηςασφάλειαςτουεφοδιασμούγιατοοποίοεκφράζονταισεάλλο
σημείοανησυχίες .
Τοσημείο2.1.7τοοποίοεγκρίνει«τηνπροοδευτικήαπορρύθμισητωνφάσεωνμεταφοράςκαιδιανομής»παραβλέπει
τογεγονόςότιηαπορρύθμισητωνδύοαυτώνφάσεωνοδηγείκατάτρόποσχεδόνευθύστηνκαθιέρωσητου
συστήματοςτηςπρόσβασηςτρίτωνστοδίκτυο,πουπροβλέπειτοπροοδευτικόάνοιγματωνδικτύωνμεταφοράςκαι
διανομήςπροςμεμονωμένουςπαραγωγούςκαιαγοραστέςοιοποίοιθαταχρησιμοποιούν γιααπευθείαςδοσοληψίες .
Εντούτοιςτοσύστηματηςπρόσβασηςτρίτωναπορρίπτεταισεάλλοσημείοτηςγνωμοδότησης .Οιεπιπτώσειςτης
απορρύθμισηςτηςδιανομήςσυζητούνταικαικρίνονταιστασημεία2.8.1—2.8.6ενώέχουνήδηεγκριθείστοσημείο
2.1.7,καιακόμηστοσημείο4.6.
Είναινομίζωφυσικόεπακόλουθοτογεγονόςότιούτε«oφιλελευθερισμός »ούτεη«πρόσβασητρίτων»,περιγράφονται
σεοποιοδήποτεσημείο,ανκαιοιόροιαυτοίχρησιμοποιούνται ελεύθεραστηγνωμοδότηση .
Γ.Αξιοπιστία
Τέλος,παράλληλαμετιςσκέψειςπουεξέθεσα,πιστεύωότιθαδημιουργηθείμιαγενικήέλλειψηαξιοπιστίαςεάν
καταρτισθείμιαγνωμοδότησηπροςτηνΕπιτροπήηοποία,στηνπραγματικότητα ,θαυποδεικνύεισωφροσύνηαλλά
ταυτόχροναθασυνιστάστηνΕπιτροπήναπροχωρήσειμετιςπροτάσειςτης(εκτόςαπότηνπρόσβασητρίτωνκαι
νααναφέρειότιηΟΚΕ
«επωφελείταιτηςευκαιρίαςγιαναεπανεξετάσειταμέσαπουπροβλέπονταιγιατηνεπίτευξητωνστόχων...»
(2.4.1)·
«ναπραγματοποιήσει εξαντλητικήέρευναγιατιςεπιπτώσειςπουθαέχουνοιπροτάσειςγιατοπεριβάλλον»
(2.11.1)·
«διατηρείεύλογεςαμφιβολίεςωςπροςτοεάνηπρότασητηςΕπιτροπήςστηνπαρούσαδιατύπωσήτηςαποτελεί
τομοναδικόμέσογιατηνεπίτευξητωνκαθορισμένωνστόχων...»(4.2)·
καιστοσημείο2.8.6ναεκφράζειτηνανησυχίατηςγια«τηνπιθανήζημιάτωνμικρώνκαταναλωτών»που
παρουσιάζουνοιπροτάσειςτηςΕπιτροπής.

Αριθ.C73/54 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.3.93
Κατάτηγνώμημου,λόγωτωναμφιβολιώνκαιτωνεπιφυλάξεωναυτών(καιυπάρχουνάλλεςόπωςγιαπαράδειγμα
στασημεία2.1.3,2.1.5,2.4,1,2.4.2,2.4.3,2.4.4,2.6.2.2,καιαλλού),τολογικόορθόσυμπέρασμα,αφούδενπροτείνεται
καμίααπολύτωςλύση,είναιναζητηθείηικανοποιητικήεπίλυσητωνζητημάτωναυτώνπροτούναεγκριθείέστωη
υιοθέτησητωναρχώνπουγεννούνταζητήματααυτά.
Αποτέλεσματηςψηφοφορίας
Ψήφοιυπέρ:13,ψήφοικατά:μεγάληπλειοψηφία,αποχές:26.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3
στηγνωμοδοτησητηςΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
Hακόλουθηγνωμοδότησηπουυποβλήθηκεσύμφωναμετονεσωτερικόκανονισμόγιατηγνωμοδότησητουτμήματος,
απορρίφθηκεκατάτηδιάρκειατωνσυζητήσεων .
Τοσημείο1.2.6ναδιαγραφείκαινααντικατασταθεί απότοακόλουθο:
«2.Γενικέςπαρατηρήσεις
2.1.Μεγαλύτερησυνοχή,διαφάνειακαιανταγωνισμόςαποτελούντουςκυριότερουςστόχουςτωνπροτάσεωντης
Επιτροπήςγιατηνελευθέρωσητωνδικτύωνφυσικούαερίουκαιηλεκτρικήςενέργειας.HΟΚΕυποστηρίζειτηνεν
λόγωπροσέγγισηεπειδήηενέργειααποτελείτοστυλοβάτητηςοικονομίας.Εάνηκοινοτικήβιομηχανίακαιοι
καταναλωτέςοργανωθούνεντόςενόςπλαισίουπουαξιοποιείτιςυφιστάμενεςδυνατότητεςκαιτιςσυνθήκεςτης
ελεύθερηςαγοράςαντίναπροωθείτιςμονοπωλιακέςσυμπεριφορές ,θακαταστείευκολότερηηβελτιστοποίηση των
πλεονεκτημάτων τηςεσωτερικήςαγοράς.
2.2.Hελευθέρωσητωναγορώνφυσικούαερίουκαιηλεκτρικήςενέργειαςείναιαπαραίτητηπροκειμένουνα
κατανεμηθούναποτελεσματικά οιπόροι.Σεμιαανοικτήεσωτερικήαγοράενέργειας,πουβασίζεταιστιςαρχέςτου
ανταγωνισμού ,οιεμπορικοίφραγμοίμπορούνναεξαλειφθούν,ηασφάλειαεφοδιασμούσεενέργειαναβελτιωθεί,
τοκόστοςτηςενέργειαςναμειωθεί—σύνολοπαραμέτρωνπουμπορούννασυμβάλουνστηβελτίωσητηςανταγωνιστι­
κότηταςτωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων .
2.3.HΟΚΕφρονείότιηεισαγωγήστοιχείωνανταγωνισμούστηνπαραγωγή,διανομήκαιδιοχέτευσητουφυσικού
αερίουκαιτηςηλεκτρικήςενέργειαςδενθααποβείειςβάροςτηςοικονομικήςανάπτυξης.Αντιθέτως,ηπρόσβαση
τρίτων(ΠΤ),σεσυνδυασμόμετηδιαδικασίατου«διαχωρισμού»θαβελτιστοποιήσει τιςενεργειακέςαποδόσεις.H
ΟΚΕφρονείότιηεξεύρεσημιαςαποτελεσματικότερης ενεργειακήςκαιπεριβαλλοντικής προσέγγισηςθαπρέπει
νααποτελέσειτοσημαντικότερο στόχοτωνμελλοντικώνενεργειακώνπολιτικών.ΜόνοέτσιηΚοινότητακαιτα
κράτημέληθαμπορούνναλάβουνισορροπημένες βραχυπρόθεσμες καιμακροπρόθεσμες αποφάσεις.
2.4.HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήυποστηρίζειτιςπροτάσειςτηςΕπιτροπήςπουλαμβάνουνυπόψητο
στρατηγικόχαρακτήρατουφυσικούαερίουκαιτηςηλεκτρικήςενέργειας,ενώφρονείότιoανταγωνισμόςαποτελεί
απαραίτητηπροϋπόθεσηγιανακαταστείαποτελεσματικότερη ηευρωπαϊκήβιομηχανίακαινααυξηθείτομερίδιο
τηςστηδιεθνήαγορά.Μιασυνεκτικήεσωτερικήαγοράενέργειαςθασυνέβαλεεπίσηςκαιστημείωσητωντιμών
ενέργειας.ΒάσειτωνπροτάσεωντηςΕπιτροπής,τακράτημέλημπορούνναεξασφαλίσουνότιοιμικροίκαταναλωτές
θαεπωφεληθούναπότηβελτίωσητωνενεργειακώναποδόσεων.Περαιτέρω,οιμεγάλοικαταναλωτές,πουείναισε
θέσηναεπωφεληθούν«τηςελευθερίαςτουαγοράζειν»στοντομέατηςενέργειαςθαμετακυλήσουντηνωφέλειάτους
στουςκαταναλωτέςμέσωανταγωνιστικότερων τιμών,μεγαλύτερωνκερδώνκαικαλύτερωνπροοπτικώναπασχόλησης .
3.Διαχωρισμός(uBbundhng)
3.1.«Unbundling»σημαίνειδιαφορετικήδιαχείρισηκαιλογιστικέςπράξειςγιατιςακόλουθεςδιαδικασίες :
παραγωγή,διανομήκαιτροφοδότησημεηλεκτρικήενέργειακαθώςκαιεφοδιασμό,διαμετακόμισηκαιαποθήκευση
φυσικούαερίου.Τούτοθαεπιτρέψειτηνεπίτευξητηςαπαιτούμενηςδιαφάνειαςπροκειμένουναβελτιστοποιηθεί η
διαχείρισητουόλουσυστήματοςμετηνκαλύτερησυνειδητοποίηση τουκόστουςκαιτονεντοπισμότωνκρατικών
ενισχύσεων .
3.2.HΟΚΕυποστηρίζειμεενθουσιασμότοδιαχωρισμόστοβαθμόπουκαθιερώνειδιαφανείςδιαδικασίες.Τούτο
είναιπολύσημαντικόπροκειμένουναεισέρχονταιοινέοιφορείςεπίίσοιςόροιςστηναγορά.Hέννοιατου
κέρδουςθαπρέπειναβρίσκεταιστοκέντροενδιαφέροντοςόλωντωνδημοσίωνοργανισμώνκοινήςωφελείας.Τούτο
υιοθετήθηκεαπόαυξανόμενοαριθμόμεγάλωνεπιχειρήσεωνόλωντωντομέων(ακόμηκαιεκείνωνπουκατάτο

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/55
παρελθόνελέγχονταναπότοκράτος)χωρίςναπαρουσιαστούν ανηπέρβλητεςδυσκολίεςKatωςεκτούτουκάτι
ανάλογοδενθαθεωρούντανπαράλογοήαντικανονικόστοντομέατηςενέργειας.
4.Ελευθέρωση
4.1.Hδιαδικασίατηςελευθέρωσηςθαεπιτρεψεισεπερισσότερους παραγωγούςκαιπρομηθευτέςναεισέλθουν
στηναγορά.Oανταγωνισμόςθαενταθείβελτιώνονταςπαράλληλατιςαποδόσειςκαιασκώνταςπιέσειςγιαπτώση
τωντιμών.Λόγωτηςαύξησηςτουαριθμούτωνφορέων,αντίνααπορρυθμιστεί ηαγοράόπωςσυχνάδιατείνονταιοι
επιχειρήσειςκοινήςωφελείας,θασταθεροποιηθούν οιτιμέςσταπραγματικάτουςαγοραίαεπίπεδα.
5.Πρόσβασητρίτων
5.1.Επιλογέςτονκαταναλωτή
5.1.1.ΒάσειτωνοδηγιώνπερίελευθέρωσηςπουυπέβαλεηΕπιτροπή,όικαταναλωτέςθαέχουντηνελευθερίανα
αγοράζουντοφθηνότερουπάρχονφυσικόαέριοκαιηλεκτρικήενέργεια,ενώορισμένοικαταναλωτέςθαμπορούν
ναεπιλέξουνμείωσητηςασφάλειαςεφοδιασμούτουςσεενέργειαπροκειμένουνατύχουνχαμηλότερωντιμώνστο
βαθμόβέβαιαπουεπιθυμούνναεκτεθούνσετέτοιουείδουςκίνδυνο.Προκειμένουνακαταστείαυτόεφικτό,η
εταιρείαδιανομήςθαπρέπειναπροσφέρειστουςκαταναλωτέςεναλλακτικέςλύσειςκαιέτσιναεξασφαλίζεται
δικαιότερησχέσημεταξύτωνδύοενδεχομένων .Ωστόσο,οικαταναλωτέςθαπρέπειναείναισεθέσηναεπιλέξουν
άλλεςμορφέςενέργειαςπροκειμένουνακαλύψουντιςενεργειακέςτουςανάγκες.
5.1.2.Γιαπαράδειγμα,μιαμεγάληεπιχείρησημπορείναεξασφαλίσεισημαντικήέκπτωσηστιςτιμέςηλεκτρικής
ενέργειας,εάνείναισεθέσηνααποδεχθείδιακοπήτουεφοδιασμούγιασύντομοχρονικόδιάστημαμετάαπόσύντομη
προειδοποίηση .Ενπροκειμένω,oκαταναλωτήςθαπρέπεινακαλύψειτιςενεργειακέςτουανάγκεςμεάλλεςμορφές
ενέργειας,θαπρέπει,λόγουχάρη,ναπαράγειτηδικήτουενέργειαμέσωσυνδυασμένηςπαραγωγήςηλεκτρισμού
καιθερμότητας.Hενλόγωεναλλακτικήλύσηθακαταστείδελεαστικότερη εάνταενεργειακάπλεονάσματαπωλούνται
σελογικέςτιμές.Επίτουπαρόντος,τούτοδενείναιδυνατόνσεπολλάκράτημέλη.
5.1.3.Οικαταναλωτές ,πουβασίζουντιςεπιλογέςτουςστοκαθεστώςτηςπρόσβασηςτρίτων,θαεπιθυμούν,
ενδεχομένως,ναπροβούνσεεπικουρικέςδιευθετήσειςεφοδιασμούμεμιαήπερισσότερεςεπιχειρήσειςδιανομής
στηνπερίπτωσηπουηβασικήεπιχείρησηδενείναισεθέσηναανταποκριθείστιςυποχρεώσειςτης.
5.1.4.Εάνσυντρέξουνοιαπαραίτητεςπροϋποθέσεις ,ηΟΚΕφρονείότιοιμεγάλοικαταναλωτέςκαιοιεπιχειρήσεις
διανομήςμπορούννααποκομίσουνοφέληαπότιςπροτάσειςτηςΕπιτροπήςμέσωπερισσότερωνεπιλογώνκαι
παροχήςβελτιωμένωνυπηρεσιών .Όσοναφοράτουςπελάτεςπουδενεπιθυμούννακάνουνχρήσητωνδικαιωμάτων
τουςπρόσβασης,καθώςκαιτους«εξαρτημένους»καταναλωτές,ηασφάλειατουεφοδιασμούθαπρέπειναεξασφαλι­
σθείμέσωτηςδιάρθρωσηςτωντιμών.Hφύσημιαςαποτελεσματικής καιανταγωνιστικής αγοράςσεσυνδυασμό
μεπροκαθορισμένα κίνητραγιατιςεπιχειρήσειςδιανομήςθαεξασφαλίσουν τημετακύλισητωνοφελώνστους
«εξαρτημένους»καταναλωτές .Περαιτέρω,θαπρέπειναενθαρρυνθείηδημιουργίαενόςκλίματοςπουναεπιτρέπει
στηνΕπιτροπήτημείωσητωνκατώτατωνορίωντηςκαιέτσιόλοιοικαταναλωτέςναέχουνπρόσβασησταάμεσα
οφέληαπότηνπρόσβασητρίτων.
5.2.Επιχειρήσειςδιανομής
5.2.1.Hδυνατότητατωνμεγάλωνκαταναλωτώνναδιαπραγματεύονται άμεσατιςτιμέςτουφυσικούαερίουκαιτης
ηλεκτρικήςενέργειαςμετουςπαραγωγούςσεσυνδυασμόμετηναύξησητουανταγωνισμούμεταξύτωνεπιχειρήσεων
διανομήςθαδώσειμεγάληώθησηστηνεσωτερικήαγοράενέργειας.Εντόςτουνέουαυτούσυστήματος,οιεπιχειρή­
σειςδιανομήςθασυνεχίσουνναφέρουντηνευθύνηεφοδιασμούβάσειπροκαθορισμένου πλαισίου(π.χ.ενδεχομένως
μέσωανεξάρτητουφορέα).Ταμέσαβάσειτωνοποίωνθαδιατηρηθούνοιπροδιαγραφέςτουυφιστάμενουσυστήματος
θαπρέπειναβασισθούνστηναρχήτηςεπικουρικότητας .
6.Ασφάλειατουεφοδιασμού
6.1.Οιπαραγωγοίδιατείνονταιότιλόγωτηςελευθέρωσηςεκτίθεταισεκίνδυνοηασφάλειατουεφοδιασμού .
ΚατάτηγνώμητηςΟΚΕδενθαπρέπειναυπάρξειδιάστασηαπόψεων,επειδήόπουυπάρχειζήτησηυπάρχεικαι
αγορά.Περαιτέρω,βάσειτωνοδηγιών,οικυβερνήσειςέχουνμεγάληεξουσίαστοντομέατωνεπενδύσεων,της
ασφάλειαςτουεφοδιασμούκαιτηςεπιλογήςτωνκαυσίμων.Ωστόσο,οισοβαροίαγοραστέςπουδιαπραγματεύονται
μηεθνικέςσυμβάσεις,θαπρέπειναδρούνεντόςενόςαποτελεσματικού καιοργανωμένουπλαισίου.
7.Περιβάλλον
7.1.Έγινεαποδεκτοαποολαταενδεχόμεναμέρηότι,λόγωτωνυφισταμένωνσυνθηκών,oμεγαλύτεροςανταγωνι­
σμόςθαενθαρρύνειτιςεπενδύσειςσεσταθμούςηλεκτρικήςενέργειαςπουχρησιμοποιούνφυσικόαέριο.Εάνυπάρξει
πρόοδοςστοντομέατηςσυνδυασμένηςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειαςκαιθερμότηταςησυνεπαγόμενημειωμένη

Αριθ.C73/56 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93
χρήσηλιγότεροαποτελεσματικών σταθμώνηλεκτρικήςενέργειαςθαέχεισαφώςθετικέςεπιπτώσειςστοπεριβάλλον .
Περαιτέρω,στοπλαίσιομιαςανταγωνιστικής αγοράς,οιεπιχειρήσειςθαπρέπειναχρησιμοποιούν προσεκτικότερα
όλεςτιςπηγές,συμπεριλαμβανομένου καιτουπετρελαίου,πράγμαπουθασυμβάλειστηβελτίωσητωνενεργειακών
αποδόσεων .
8.Επενδύσεις
8.1.Οιεπιχειρήσειςκοινήςωφέλειαςδιατείνονταιοτιηελευθερωσηδενθαδημιουργήσειτοκατάλληλοκλίμα
γιαεπενδύσειςστιςυποδομές.HΟΚΕείναιπεπεισμένηότιοιχρηματικοίπόροιπουαπαιτούνταιγιατηναύξηση
τηςπαραγωγήςκαιτηνανάπτυξητωνδικτύωνθακαλυφθούναπότηναυξημένηζήτησηκαιτακέρδητωνεπιχειρή­
σεων.Λόγωτηςάρσηςτωνεμπορικώνφραγμών,οιεταιρείεςθαεπενδύσουνσενέεςεγκαταστάσειςπροκειμένουνα
διατηρήσουντομερίδιοτουςστηνυφιστάμενηαγοράκαιναεξεύρουννέεςαγορές.Oκίνδυνοςθακαταμερίζεται
δικαιότεραμεταξύτουεπενδυτήκαιτουκαταναλωτή ,αντίνααναλαμβάνεται εξολοκλήρουαπότονκαταναλωτή ,
όπωςαυτόγίνεταισήμερα.
8.2.HΟΚΕφρονείότιστηναπίθανηπερίπτωσηπουδενθαπρογραμματισθούν επαρκείςεπενδύσειςγιαυποδομές,
οικυβερνήσεις,βάσειτωνοδηγιών,μπορούνναλάβουνσχετικάμέτρα.ΟιοδηγίεςτηςΕπιτροπής,αντίναέχουν
αποσταθεροποιητικές συνέπειες,δημιουργούνθετικόκλίμαπουενθαρρύνειτηδιαφοροποίηση τωνεπενδύσεωνστον
τομέατηςπαροχής(καιαποθήκευσηςόσοναφοράτοφυσικόαέριο),γεγονόςπουθαμειώσειτιςδιακυμάνσειςτων
τιμώντωνκαυσίμωνκαιθααυξήσειτιςδυνατότητεςπαροχής.
9.Συμπεράσματα
9.1.HΟΚΕυποστηρίζειανεπιφύλακτατηνελευθέρωσητωναγορώνφυσικούαερίουκαιηλεκτρικήςενέργειας
καιωςεκτούτουυποστηρίζειτηνπρόσβασητρίτων.Hδιαδικασίατουδιαχωρισμούθααυξήσειτιςενεργειακές
αποδόσειςκαιτηδιαφάνειατηςευρωπαϊκήςαγοράςενέργειας.
»
9.2.Hπρόσβασητρίτωνθαδημιουργήσειτοκλίμακαιτιςδυνατότητεςπουείναιαπαραίτητεςγιαναεισέλθουν
στηναγοράνέοιπαραγωγοίκαιεπιχειρήσειςδιανομής,γεγονόςπουθαεντείνεικαιτονανταγωνισμό ,θαενθαρρύνει
τηνκαλύτερηχρήσητωνδικτύωνκαιθαπαράσχειμεγαλύτερεςεπιλογέςστουςκαταναλωτέςπουεπιθυμούνκάτι
τέτοιο,ενώέτσιθααποφευχθείκαιηεπικάλυψητωνδικτύων.
9.3.Οιμεγάλοικαταναλωτέςήκοινοπραξίεςθαέχουντηνελευθερίαναδιαπραγματεύονται συμβάσειςμεεπιχειρή­
σειςδιανομήςήπαραγωγήςτηςεπιλογήςτους,ενώοι«εξαρτημένοι»παραγωγοίθαεπωφεληθούνμετησειράτους
απόταοφέληπουσυνεπάγεταιηελευθέρωση .
9.4.Hαγοράθατονωθεί,ενώοιεμπορικοίφραγμοίκαιοισυνέπειέςτουςθααρθούν,ηασφάλειατουεφοδιασμού
θαβελτιωθείκαιτοκόστοςτηςενέργειαςθαμειωθείγιαόλουςτουςκαταναλωτές .
9.5.HκοινοτικήπρωτοβουλίαγιασυμπερίληψηενόςκεφαλαίουσχετικάμεταδιευρωπαϊκάδίκτυαστηΣυνθήκη
τουΜάαστριχτ,πουπροβλέπειαναβάθμισητωνδιασυνδέσεων ,θαενθαρρύνειτηδιασυνοριακήδιέλευσηκαι
διαμετακόμισηενέργειαςενώβάσειτηςπρόσβασηςτρίτωνθαβελτιστοποιηθούν ταοφέλη.
Αποτέλεσμαονομαστικήςψηφοφορίας
Ψήφοιυπερ:9,ψήφοικατά:114,αποχές:15.
Ταακόλουθαμέλη,παρόνταήμεεκπροσώπουςτουςψήφισανυπέρτηςτροπολογίας :
ASPINALL,BARROW,BELL,BLACK,GUILLAUME ,LITTLE,MORELAND ,REA,ROBINSON .
Ταακόλουθαμέλη,παρόνταήμεεκπροσώπουςτους,κατεψήφισαντηντροπολογία :
ABEJON,ΑΜΑΤΟ,ANDRADE,ARENA,W.A.ATTLEY,BAGLIANO,BELTRAMI,BERNABEI,BLESER,BOISSEREE,
BONVICINI ,BORDES-PAGES ,ΒΟΤΤΑΖΖΙ,ΜΠΡΕΔΗΜΑ-ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ ,BRIESCH,VASCOCAL,CARROLL,
CASSINA,CEYRAC,CHEVALIER ,CHRISTIE,COLOMBO ,CONNELLAN ,VANDAM,DAWSON,VONDER
DECKEN,DELOROZOY ,VANDIJCK,DONCK,ΝΤΟΥΒΗΣ,DRAIJER,DRILLEAUD ,DUNKEL,ENGELEN-KEFER ,
EULEN,FLUM,FRANDI,FREEMAN,GAFOFERNANDEZ ,GEUENICH ,GIACOMELLI ,GOMEZMARTINEZ ,
GREDAL,HAGEN,JANSSEN,JENKINS,DEKNEGT,LACAMARTIN,LAPPAS,LARSEN,LAUR,LIVERANI,LÖW,
LYONS,MADDOCKS ,MARGALEFMASIA,MARVIER,MAYAYOBELLO,McGARRY,MERCEJUSTE,MER­
CIER,MEYER-HORN ,MOBBS,MOLINAVALLEJO,MORIZE,MORRIS,MOURGUES ,MULLERR.,
MUNIZGUARDADO ,NIELSENB.,NIELSENP.,NIERHAUS,NOORDWAL ,OVIDEETIENNE,PANEIROFLOREZ,
PARDON,PASQUALI,PE,PELLARINI,PELLETIERCH.,PELLET1ERR.,PERRIN-PELLETIER ,P1ETTE,

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/57
POMPEN,PRICOLO,PROUMENS,QUEVEDOROJO,RAMAEKERS ,RODRIGUEZ GARCIA-CARO ,ROMOLI,
ROSEINGRAVE ,ΣΑΙΤΗΣ,SALA,SANTILLANCABEZA,SANTOS,SAUWENS,SCHADE-POULSEN ,SCHMIDT,
SCHMITZ,SCHNIEDERS ,VONSCHWERIN,SEQUEIRA ",SMITH,STECHERNAVARRA,TESOROOLIVER,
TIXIER,TUKKER,VANDERMEEREN ,VELASCOMANCEBO,VERBOVEN,WAGENMANS ,WALDACK,WICK,
ZUFIAURNARVAIZA .
Ταακόλουθαμέλη,παρόνταήμεεκπροσώπουςτους,απέσχον:
ATAIDEFERREIRA,BEALE,CEBALLOHERRERO,FRERICHS,GARDNER,GIESECKE,GROBEN,ΚΑΖΑΖΗΣ,
LUSTENHOUWEN ,PEARSON,PETERSEN,ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ,STOKKERS,STRAUSS,WHITWORTH .
ΓνωμοδότησηγιατηνΕυρωπαϊκήΚοινότητακαιτηνοικονομικήσυνεργασίαστιςχώρεςτηςΜέσης
Ανατολής
(93/C73/11)
Στις25Μαρτίου1992,καισύμφωναμετοάρθρο20,εδάφιο4,τουΕσωτερικούΚανονισμού,η
ΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήαποφάσισενακαταρτίσειγνωμοδότησηγιατηνΕυρωπαϊκή
ΚοινότητακαιτηνοικονομικήσυνεργασίαστιςχώρεςτηςΜέσηςΑνατολής.
Τοτμήμαεξωτερικώνσχέσεων,εμπορικήςκαιαναπτυξιακήςπολιτικής,στοοποίοανατέθηκεη
προετοιμασίατωνσχετικώνεργασιών,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις15Ιανουαρίου1993,με
βάσητηνεισηγητικήέκθεσητουκ.Beale.
Κατάτην302ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης28ηςΙανουαρίου1993),ηΟικονομικήκαιΚοινω­
νικήΕπιτροπήυιοθέτησεομόφωνατηνακόλουθηγνωμοδότηση .
1.Εισαγωγή
1.1.Στηγνωμοδότησηπρωτοβουλίαςτηςσχετικάμετην
αναθεωρημένηπολιτικήτηςΚοινότηταςγιατηλεκάνητης
Μεσογείου,τονΙούλιο1989,(ι)στηνπρόσθετηγνωμοδότησή
της,τονΑπρίλιο1990(2),καθώςκαιστηδεύτερηπρόσθετη
γνωμοδότησήτηςτονΝοέμβριο1991(3),ηΟΚΕδιατύπωσε
απόψειςκαιπροτάσειςγιατηνκοινοτικήπολιτικήσχετικά
μεολόκληροτοχώροτηςΜεσογείου .Στιςενλόγωγνωμοδο­
τήσεις,υπογράμμιζετηνανάγκηναδοθείπροτεραιότητα
στηνανάπτυξηενόςοικονομικούκαικοινωνικούδιαλόγου,
κατάπροτίμησησεπεριφερειακόεπίπεδο,μετιςκύριεςομά­
δεςοικονομικώνκαικοινωνικώνσυμφερόντων .
1.2.Hπαρούσαγνωμοδότησηθαμπορούσενααποτελέσει
έναυσμαγιατηνανάπτυξηενόςτέτοιουδιαλόγουστηνοτια­
νατολικήΜεσόγειοκαιστηΜέσηΑνατολή.Oδιάλογος
θαμπορούσεναεπικεντρωθεί ,κατ'αρχάς,στιςδυνατότητες
περιφερειακήςσυνεργασίαςκαικοινοτικήςυποστήριξης ,στα
πλαίσιατηςευρω-μεσογειακής συνεργασίας .Hγνωμοδότηση
υπογραμμίζειτοσυμφέροντωνοικονομικώνκαικοινωνικών
ομάδωνγιαοικονομικήσυνεργασίακαισταθερήανάπτυξη
στηνπεριοχήκαιεξετάζειδιάφορεςμορφέςσυνεργασίαςκαι
υποστήριξης .1.3.Μετηνπάροδοτουχρόνουσυνήφθηέναςαριθμός
συμφωνιώνμεταξύτηςΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςκαιτων
χωρώντηςΜέσηςΑνατολής.ΕξαιρέσειτηςΛιβύης,η
Κοινότηταδιατηρείστενέςσχέσειςμεόλεςτιςχώρεςτης
ΝότιαςΜεσογείου,καθώςκαιμετηνΙορδανία.Μετο
Ισραήλέχεισυναφθείεμπορικήσυμφωνία,καισυμφωνία
εμπορικήςσυνεργασίαςτο1975.ΜετηνΑίγυπτο,την
Ιορδανία,τηΣυρίακαιτοΛίβανο,υπεγράφησανσυμφωνίες
συνεργασίαςτο1977.Εξάλλου,ηΚοινότητααποτελείτο
μεγαλύτεροχορηγόβοήθειαςστακατεχόμεναεδάφη.Από
το1973,ηΚοινότηταάρχισενααναπτύσσειτιςσχέσεις
τηςμετονΑραβικόΣύνδεσμο,μέσωτουευρωαραβικού
διαλόγου,μολονότιδενέχειεπιτευχθείπαράελάχιστη,
ανόχιδιόλου,πρόοδος.Πρόσφατα,υπεγράφησυμφωνία
συνεργασίαςμετοΣυμβούλιοΣυνεργασίαςτουΚόλπου,η
οποίασύντομαθασυμπληρωθείμεσυμφωνίαπερίελεύθερου
εμπορίου.Μετηνυιοθέτησητηςνέαςμεσογειακήςπολιτι­
κήςαπότοΣυμβούλιο,τονΔεκέμβριο1989,ηΚοινότητα
κατέστησεσαφέςότιδενέχει,απλώς,στόχοτηνενίσχυση
τωνδιμερώνσχέσεώντηςμετιςγειτονικέςχώρεςτηςN.
Μεσογείου,αλλάαποβλέπει,επίσης,στηνπροώθησητης
συνεργασίαςσεπεριφερειακόεπίπεδο.Αυτόαποδεικνύεται
σαφώςαπότογεγονόςότισχεδόντοήμισυτουσυνολικού
πενταετούςπροϋπολογισμού τηςπολιτικήςγιατηλεκάνη
τηςΜεσογείουπροβλέπεταιγιατησυγχρηματοδότηση των
περιφερειακών προγραμμάτων .(')ΕΕαριθ.C221της28.8.1989,σ.5.
(2)ΕΕαριθ.C168της10.7.1990,σ.14.
(3)ΕΕαριθ.C40της17.2.1992,σ.19.