[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 22.3.2006

COM(2006) 136 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΝΑ ΓΙΝΕΙ Η ΕΥΡΩΠΗ ΠΟΛΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΝΑ ΓΙΝΕΙ Η ΕΥΡΩΠΗ ΠΟΛΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η εταιρική κοινωνική ευθύνη είναι μια έννοια σύμφωνα με την οποία οι εταιρείες ενσωματώνουν, σε εθελοντική βάση, κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες στις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και στις επαφές τους με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη[1]. Πρόκειται για επιχειρήσεις που αποφασίζουν να προχωρήσουν πέρα από τις ελάχιστες νομικές υποχρεώσεις που τις βαρύνουν και οι οποίες απορρέουν από συλλογικές συμβάσεις, με σκοπό να ανταποκριθούν στις ανάγκες κοινωνικών ομάδων. Μέσα από την εταιρική κοινωνική ευθύνη, οι επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους, μπορούν, σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα μέρη, να βοηθήσουν στο συνδυασμό οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών φιλοδοξιών. Η έννοια της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης αποκτά διαρκώς μεγαλύτερη σημασία, σε παγκόσμιο επίπεδο και εντός της ΕΕ, και αποτελεί μέρος της συζήτησης για την παγκοσμιοποίηση, την ανταγωνιστικότητα και την αειφορία. Στην Ευρώπη, η προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης ανταποκρίνεται στην ανάγκη προάσπισης των κοινών αξιών, καθώς και στην ανάγκη να αυξηθεί η αλληλεγγύη και η συνοχή.

Από το τέλος του ψυχρού πολέμου έχει επικρατήσει στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου η οικονομία της αγοράς. Η κατάσταση αυτή δημιούργησε νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις αλλά οδήγησε και στην ανάγκη για αυτοπεριορισμό και κινητοποίηση της επιχειρηματικής κοινότητας προς όφελος της κοινωνικής σταθερότητας και της ευημερίας στις σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες. Επιπλέον, μέσα στην ΕΕ, η βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου και η προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος έχουν καταλάβει πλέον μια από τις πρώτες θέσεις στην ευρωπαϊκή ατζέντα, όπως επιβεβαιώθηκε από την ετήσια έκθεση προόδου σχετικά με τη μεγέθυνση και την απασχόληση που δημοσίευσε η Επιτροπή το 2006[2]. Η Επιτροπή έχει δεσμευτεί για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας για τη μεγέθυνση και την απασχόληση. Καλεί, με τη σειρά της, την ευρωπαϊκή επιχειρηματική κοινότητα να εκδηλώσει δημόσια τη δέσμευσή της για την αειφόρο ανάπτυξη, την οικονομική μεγέθυνση και τη δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων εργασίας, αλλά και να επιταχύνει την υιοθέτηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, συμπεριλαμβανομένης και της συνεργασίας με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ, η Ευρώπη χρειάζεται δραστήριους επιχειρηματίες, θετικές συμπεριφορές απέναντι στο επιχειρηματικό πνεύμα και εμπιστοσύνη στις επιχειρήσεις. Η Ευρώπη χρειάζεται ένα κλίμα στο οποίο οι επιχειρηματίες θα είναι σεβαστοί όχι μόνον επειδή παράγουν κέρδη αλλά και για τη σωστή συνεισφορά τους και την ανταπόκρισή τους σε ορισμένες κοινωνικές προκλήσεις.

Συνεπώς, η Επιτροπή επιθυμεί να δώσει μεγαλύτερη πολιτική προβολή στην εταιρική κοινωνική ευθύνη, να επιβραβεύσει όσα έχουν ήδη επιτύχει στον τομέα αυτό οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και να τις ενθαρρύνει να καταβάλουν μεγαλύτερες προσπάθειες. Δεδομένου ότι η εταιρική κοινωνική ευθύνη αφορά βασικά εθελοντική επιχειρηματική συμπεριφορά, μια προσέγγιση που συνεπάγεται πρόσθετες υποχρεώσεις και διοικητικές απαιτήσεις για τις επιχειρήσεις ενδέχεται να είναι αντιπαραγωγική και θα ήταν οπωσδήποτε αντίθετη με τις αρχές της βελτίωσης του κανονιστικού πλαισίου. Αναγνωρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην εταιρική κοινωνική ευθύνη, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μπορεί να επιτύχει καλύτερα τους στόχους της συνεργαζόμενη στενότερα με τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και, κατά συνέπεια, εξαγγέλλει ότι υποστηρίζει τη δρομολόγηση μιας ευρωπαϊκής συμμαχίας για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, μία έννοια που διαμορφώνεται βάσει των προτάσεων των επιχειρήσεων που εμφανίζουν μεγάλη δραστηριότητα στην προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Θα είναι μια ανοιχτή συμμαχία ευρωπαϊκών επιχειρήσεων την οποία καλούνται να υποστηρίξουν επιχειρήσεις κάθε είδους. Πρόκειται για μια πολιτική ομπρέλα για νέες ή υπάρχουσες πρωτοβουλίες στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης από μεγάλες εταιρείες, από ΜΜΕ και τα ενδιαφερόμενα μέρη. Δεν είναι μια νομική πράξη και δεν πρόκειται για σύμβαση που θα υπογραφεί από επιχειρήσεις, την Επιτροπή ή άλλη τυχόν δημόσια αρχή. Είναι μια πολιτική διεργασία για την αύξηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης μεταξύ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Η υποστήριξη προς τη νέα συμμαχία θα πρέπει να εννοηθεί ως συνιστώσα-κλειδί για μια ευρύτερη σύμπραξη την οποία επιθυμεί να επιδιώξει η Επιτροπή με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Για την υποβολή της παρούσας ανακοίνωσης η Επιτροπή βασίζεται στο δημόσιο διάλογο και τις διαβουλεύσεις με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, που διήρκεσαν αρκετά χρόνια και πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού πολυμερούς φόρουμ σχετικά με την εταιρική κοινωνική ευθύνη, το οποίο υπέβαλε την τελική έκθεσή του το 2004. Η Επιτροπή εξακολουθεί να αποδίδει τη μέγιστη σημασία στο διάλογο με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, και μεταξύ αυτών, και προτείνει την επανασύγκληση των συνεδριάσεων του πολυμερούς φόρουμ, σε τακτικά διαστήματα, κατά τρόπον ώστε να επανεξετάζεται συνεχώς η πρόοδος για την εταιρική κοινωνική ευθύνη στην ΕΕ.

2. Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

Τόσο η διατήρηση της ανάπτυξης όσο και η ποιοτική και ποσοτική βελτίωση της απασχόλησης είναι οι δύο προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει η ΕΕ σε συνάρτηση με τον παγκόσμιο ανταγωνισμό και τη δημογραφική γήρανση για να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα του μοντέλου της ευρωπαϊκής κοινωνίας που βασίζεται στις ίσες ευκαιρίες, την υψηλή ποιότητα διαβίωσης, την κοινωνική ένταξη και ένα υγιές περιβάλλον. Για το σκοπό αυτό η Επιτροπή ζήτησε να γίνει μια νέα αρχή όσον αφορά την ημερήσια διάταξη της Λισσαβώνας με τη δρομολόγηση μιας «εταιρικής σχέσης για την ανάπτυξη και την απασχόληση» το Φεβρουάριο του 2005 και την ανανέωση της στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη το Δεκέμβριο του 2005. Για το λόγο αυτό, επίσης, οι επικεφαλής κρατών και κυβερνήσεων, ζήτησαν κατά την άτυπη σύνοδο Hampton Court τον Οκτώβριο του 2005, να δοθούν απαντήσεις με στοιχεία καινοτομίας για να εξασφαλιστεί ταυτόχρονα και η αντιμετώπιση της πρόκλησης του ανταγωνισμού αλλά και να κατοχυρωθούν οι ευρωπαϊκές αξίες.

Η αναθεωρημένη στρατηγική της Λισσαβώνας προάγει τη μεγέθυνση και την απασχόληση κατά τρόπο απόλυτα συνεπή με την αειφόρο ανάπτυξη που παραμένει ο κυρίαρχος μακροπρόθεσμος στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι επιχειρήσεις ως κινητήρια δύναμη της οικονομικής μεγέθυνσης, της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της καινοτομίας, είναι οι πρωταγωνιστές όσον αφορά τις προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της Λισσαβώνας και της αειφόρου ανάπτυξης.

Η Ευρώπη χρειάζεται τις επιχειρήσεις για να εξακολουθήσει να κάνει αυτό που κάνει καλύτερα: να παράγει προϊόντα και να παρέχει υπηρεσίες με προστιθέμενη αξία για την κοινωνία και να αναπτύσσει το επιχειρηματικό πνεύμα και τη δημιουργικότητα κατά τρόπον ώστε να δημιουργείται προστιθέμενη αξία και απασχόληση. Ωστόσο, η Ευρώπη δεν χρειάζεται απλά και μόνο επιχειρήσεις αλλά κοινωνικά υπεύθυνες επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν το μερίδιο της ευθύνης τους για την ευρωπαϊκή επιχειρηματικότητα. Η Επιτροπή στο έγγραφο που κατέθεσε στο Εαρινό Συμβούλιο το Μάρτιο του 2005, αναγνώρισε ότι η εταιρική κοινωνική ευθύνη « μπορεί να διαδραματίσει βασικό ρόλο στην αειφόρο ανάπτυξη και παράλληλα να ενισχύσει το δυναμικό της Ευρώπης σε καινοτομία και ανταγωνιστικότητα» .[3] Στην «ατζέντα κοινωνικής πολιτικής»[4], η Επιτροπή εξήγγειλε ότι είχε την πρόθεση να παρουσιάσει, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη, πρωτοβουλίες για την περαιτέρω ενίσχυση της ανάπτυξης και της διαφάνειας της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Στην αναθεωρημένη στρατηγική για την αειφόρο ανάπτυξη[5], η Επιτροπή κάλεσε « τους επιχειρηματίες και άλλους σημαντικούς παράγοντες της Ευρώπης να διενεργήσουν επειγόντως διαβουλεύσεις με τους πολιτικούς ηγέτες σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες πολιτικές που απαιτούνται για την αειφόρο ανάπτυξη και να προτείνουν φιλόδοξες επιχειρηματικές απαντήσεις που να υπερβαίνουν τις ισχύουσες ελάχιστες νομικές απαιτήσεις».

Tο Μάρτιο του 2005 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογράμμισε ότι « για να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις και να δημιουργηθεί ελκυστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να ολοκληρώσει την εσωτερική της αγορά και να εξοπλιστεί μ' ένα ρυθμιστικό πλαίσιο ευμενέστερο προς τις επιχειρήσεις, οι οποίες με τη σειρά τους οφείλουν να αναπτύξουν κοινωνική υπευθυνότητα.» Στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη και την απασχόληση (2005-8), το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να αναπτύξουν εταιρική κοινωνική ευθύνη. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνέβαλε με αξιόλογες προτάσεις στο διάλογο για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, ιδίως με τα ψηφίσματα του 2002[6] και του 2003[7].

Έχοντας αυτά υπόψη, η Επιτροπή μελέτησε την πρόοδο που έχει συντελεστεί στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στην ΕΕ, με σκοπό να ευθυγραμμίσει την προσέγγισή της με τις προτεραιότητες και τις μεθόδους εργασίας της στρατηγικής για τη μεγέθυνση και την απασχόληση. Η Επιτροπή πιστεύει ότι οι δυνατότητες των επιχειρήσεων μπορούν και πρέπει να αξιοποιηθούν καλύτερα για τη στήριξη της αειφόρου ανάπτυξης και της στρατηγικής για τη μεγέθυνση και την απασχόληση. Με δεδομένα τα ανωτέρω και τις προτεραιότητες στην ετήσια έκθεση προόδου του 2006 για τη μεγέθυνση και την απασχόληση, η Επιτροπή καλεί τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να «ανεβάσουν ταχύτητα» και να δραστηριοποιηθούν περισσότερο στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Με τον τρόπο αυτό η Επιτροπή επιθυμεί να δημιουργήσει ένα ευνοϊκότερο περιβάλλον για όλους τους συντελεστές της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και να διερευνήσει, μαζί με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, τις δυνατότητες συμβολής της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στην ανάπτυξη των ευρωπαϊκών κοινωνιών.

Οι πρακτικές στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης δεν αποτελούν πανάκεια και δεν μπορούν, από μόνες τους, να παραγάγουν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Δεν αποτελούν υποκατάστατο της δημόσιας πολιτικής αλλά μπορούν να συνεισφέρουν στην επίτευξη πολλών στόχων δημόσιας πολιτικής, όπως:

- Στη διαμόρφωση πιο ολοκληρωμένων αγορών εργασίας και υψηλότερων επιπέδων κοινωνικής ένταξης, δεδομένου ότι οι επιχειρήσεις με εταιρική κοινωνική ευθύνη επιδιώκουν να προσλαμβάνουν άτομα από λιγότερο πλεονεκτικές ομάδες.

- Σε επενδύσεις στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, τη διά βίου μάθηση και την απασχολησιμότητα, που είναι απαραίτητες για την εξασφάλιση της ανταγωνιστικότητας στην παγκόσμια οικονομία της γνώσης και στην αντιμετώπιση της γήρανσης του ενεργού πληθυσμού στην Ευρώπη.

- Σε βελτιώσεις στη δημόσια υγεία ως αποτέλεσμα εθελοντικών πρωτοβουλιών των επιχειρήσεων σε τομείς όπως είναι η προώθηση προϊόντων (μάρκετινγκ) και η επισήμανση σε τρόφιμα και μη τοξικά χημικά προϊόντα.

- Στη βελτίωση των επιδόσεων στον τομέα της καινοτομίας, ιδίως όσον αφορά καινοτομίες που απαντούν σε κοινωνικά προβλήματα, ως αποτέλεσμα εντονότερης διάδρασης με εξωτερικά ενδιαφερόμενα μέρη και δημιουργία εργασιακού περιβάλλοντος που προάγει την καινοτομία.

- Στην ορθολογικότερη χρήση των φυσικών πόρων και σε μειωμένα επίπεδα ρύπανσης, ιδίως χάρη σε επενδύσεις σε οικολογικά καινοτομικά προϊόντα και στην εθελοντική υιοθέτηση συστημάτων διαχείρισης και επισήμανσης φιλικών προς το περιβάλλον.

- Στη διαμόρφωση θετικότερης εικόνας για τις επιχειρήσεις και τους επιχειρηματίες μέσα στην κοινωνία, γεγονός που μπορεί να βοηθήσει στην καλλιέργεια ευνοϊκότερων στάσεων απέναντι στην επιχειρηματικότητα.

- Στο μεγαλύτερο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της προστασίας του περιβάλλοντος και των βασικών κανόνων εργασίας, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες.

- Στη μείωση της φτώχειας και στην επίτευξη προόδου σε σχέση με τους στόχους της χιλιετίας για την ανάπτυξη.

3. ΝΑ ΓΙΝΕΙ Η ΕΥΡΩΠΗ ΠΟΛΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Αξιόλογη πρόοδος έχει συντελεστεί στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης μετά το Μάρτιο του 2000 όταν το Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε στη Λισσαβώνα κάλεσε τις εταιρείες να δραστηριοποιηθούν στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Οι σημαντικότερες εξελίξεις από τότε ήταν η πράσινη βίβλος (2001)[8], μια ανακοίνωση (2002)[9], και η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πολυμερούς φόρουμ για την ευρωπαϊκή κοινωνική ευθύνη.

Το πολυμερές φόρουμ για την ευρωπαϊκή κοινωνική ευθύνη έφερε σε επαφή εκπροσώπους των επιχειρήσεων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων και της κοινωνίας των πολιτών σε ένα σχήμα στο οποίο η Επιτροπή είχε ένα διαμεσολαβητικό ρόλο. Η Επιτροπή καλωσορίζει τις εργασίες του φόρουμ καθώς και την τελική έκθεση που υπέβαλε το φόρουμ τον Ιούνιο του 2004 και συμφωνεί με τα ενδιαφερόμενα μέρη στο εξής: εάν υλοποιηθούν πλήρως οι συστάσεις της έκθεσης από τους συντελεστές, αυτό θα βοηθήσει την Ευρώπη αλλά και γενικότερα στην προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Στο φόρουμ επιτεύχθηκε σε κάποιο βαθμό συναίνεση μεταξύ των συμμετεχόντων αλλά αναδείχθηκαν και οι σημαντικές διαφορές γνώμης μεταξύ των επιχειρήσεων και όσων εκπροσωπούν το μη επιχειρηματικό κόσμο. Η βάση για την αμοιβαία κατανόηση στην Ευρώπη σχετικά με το περιεχόμενο της έννοιας της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης ετέθη με τον ορισμό που έδωσε η Επιτροπή ως μια έννοια σύμφωνα με την οποία οι εταιρείες ενσωματώνουν σε εθελοντική βάση κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες στις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και στις επαφές τους με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Στο πολυμερές φόρουμ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη επιβεβαιώθηκε ο ορισμός αυτός και διερευνήθηκαν περαιτέρω το πεδίο εφαρμογής και τα όριά του. Στο φόρουμ επιτεύχθηκε επίσης συναίνεση σχετικά με την ανάγκη για μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και για περισσότερες δραστηριότητες που θα αναπτύξουν τις ικανότητες των επιχειρήσεων στον τομέα αυτό. Δεν επιτεύχθηκε όμως συναίνεση για θέματα όπως η υποχρέωση αναφοράς των αποτελεσμάτων για τις εταιρείες ή η ανάγκη για ευρωπαϊκά πρότυπα στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

Η ευαισθητοποίηση, η κατανόηση και η ανάληψη εταιρικής κοινωνικής ευθύνης βελτιώθηκαν τα τελευταία χρόνια, εν μέρει χάρη στο πολυμερές φόρουμ και σε άλλες ενέργειες που υποστήριξε η Επιτροπή. Ταυτόχρονα, διάφορες πρωτοβουλίες από τις επιχειρήσεις και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη προώθησαν την ανάπτυξη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στην Ευρώπη και παγκοσμίως. Ο κοινωνικός διάλογος, ιδίως σε τομεακό επίπεδο, αποδείχθηκε αποτελεσματικό μέσο για την προώθηση πρωτοβουλιών στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, αλλά και οι ευρωπαϊκές επιτροπές επιχείρησης διαδραμάτισαν εποικοδομητικό ρόλο στην ανάπτυξη βέλτιστων πρακτικών στον τομέα αυτό.

Παρόλα αυτά, η ανάληψη, υλοποίηση και στρατηγική ενσωμάτωση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης από ευρωπαϊκές επιχειρήσεις πρέπει να βελτιωθεί σε σημαντικό βαθμό. Ο ρόλος των εργαζομένων, των εκπροσώπων τους και των συνδικαλιστικών οργανώσεων στην ανάπτυξη και την υλοποίηση των πρακτικών στον τομέα της ευρωπαϊκής κοινωνικής ευθύνης πρέπει να ενισχυθεί. Εξωτερικά ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των ΜΚΟ, καταναλωτών και επενδυτών, πρέπει να διαδραματίσουν ισχυρότερο ρόλο στην ενθάρρυνση και την ανταμοιβή υπεύθυνων επιχειρηματικών συμπεριφορών. Οι δημόσιες αρχές σε όλα τα επίπεδα πρέπει να βελτιώσουν τη συνέπεια των πολιτικών τους ως προς το στόχο της αειφόρου ανάπτυξης, της οικονομικής μεγέθυνσης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας.

Το όραμα της ΕΕ για μακροχρόνια ευημερία, αλληλεγγύη και ασφάλεια εκτείνεται και στη διεθνή σφαίρα. Η Επιτροπή αναγνωρίζει τους δεσμούς μεταξύ της ανάληψης εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στην ΕΕ και διεθνώς, και πιστεύει ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες πρέπει να συμπεριφέρονται υπεύθυνα όπου και αν δραστηριοποιούνται, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αξίες και τους διεθνώς συμφωνημένους κανόνες και πρότυπα.

Η Επιτροπή προβληματίστηκε σχετικά με το πώς θα δώσει, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, νέα ώθηση ώστε να γίνει η Ευρώπη πόλος αριστείας σε θέματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Εξέτασε την τελική έκθεση του πολυμερούς φόρουμ, καθώς και τις απόψεις των ενδιαφερόμενων μερών που δεν είχαν καταγραφεί στην έκθεση. Η πρόκληση για την Επιτροπή συνίσταται στο να χαράξει μια νέα προσέγγιση που να εμπνέει περισσότερες επιχειρήσεις να αναλάβουν εταιρική κοινωνική ευθύνη, δεδομένου ότι αυτές πρωταγωνιστούν στον τομέα αυτό.

4. ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΉ ΕΥΘΥΝΗ

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή υποστηρίζει τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής συμμαχίας για τη εταιρική κοινωνική ευθύνη, όπως περιγράφεται στο έγγραφο που επισυνάπτεται στην παρούσα ανακοίνωση. Η συμμαχία είναι μια πολιτική ομπρέλα για νέες ή υπάρχουσες πρωτοβουλίες στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, που έχουν αναλάβει μεγάλες εταιρείες, ΜΜΕ και τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Η συμμαχία έχει ανοιχτό χαρακτήρα και καλούνται οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κάθε μεγέθους να εκδηλώσουν εθελοντικά την υποστήριξή τους. Δεν είναι ένα νομικό μέσο και δεν πρόκειται για σύμβαση που θα υπογραφεί από τις επιχειρήσεις, την Επιτροπή ή τυχόν άλλη δημόσια αρχή. Δεν υπάρχουν επίσημες διατυπώσεις για την εκδήλωση στήριξης προς τη συμμαχία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα τηρεί κατάλογο με τις εταιρείες που στηρίζουν τη συμμαχία. Η συμβολή της Επιτροπής στη συμμαχία θα είναι η περαιτέρω προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης σύμφωνα με τα σημεία που αναφέρονται στο κεφάλαιο 5 της παρούσας ανακοίνωσης. Αυτό δεν συνεπάγεται οικονομικές υποχρεώσεις για την Επιτροπή.

Η Επιτροπή προσδοκά ότι η συμμαχία θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στη συμπεριφορά των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων όσον αφορά την εταιρική κοινωνική ευθύνη, καθώς και στη θετική δέσμευσή τους για κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα. Αναμένεται να δημιουργηθούν νέες συμπράξεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη αλλά και νέες ευκαιρίες, όσον αφορά τις προσπάθειες που καταβάλλονται για την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης· είναι συνεπώς ένα όχημα για την κινητοποίηση πόρων και ικανοτήτων από την πλευρά των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και των ενδιαφερόμενων μερών. Η εθελοντική δέσμευση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων απέναντι στη συμμαχία και ο υποστηρικτικός ρόλος της Επιτροπής, στο πλαίσιο των πολιτικών και των μέσων που διαθέτει, θα ενισχύσει την ανάπτυξη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης μέσα στην ΕΕ και στο εξωτερικό. Τα αποτελέσματα της συμμαχίας θα πρέπει να εννοηθούν ως μια εθελοντική συμβολή των επιχειρήσεων στην επίτευξη των στόχων της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας και της αναθεωρημένης στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά θα εξαρτώνται από τη δέσμευση των ενδιαφερόμενων μερών τα οποία καλούνται να αξιοποιήσουν πλήρως τις ευκαιρίες που θα προσφέρει η συμμαχία.

Για την αύξηση της διαφάνειας, της προβολής και της αξιοπιστίας των πρακτικών στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, η Επιτροπή ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις που στηρίζουν τη συμμαχία να ενημερώνουν σχετικά με την εταιρική κοινωνική ευθύνη όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των καταναλωτών, των επενδυτών και του ευρύτερου κοινού. Ειδικότερα οι μεγάλες εταιρείες πρέπει να επιδιώκουν να παρουσιάζουν τις στρατηγικές, τις πρωτοβουλίες και τα αποτελέσματα ή τις καλύτερες πρακτικές στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης κατά τρόπο ώστε το κοινό να έχει εύκολη πρόσβαση σε αυτά τα στοιχεία. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή θα συνεχίσει να υποστηρίζει τα ενδιαφερόμενα μέρη όσον αφορά την ανάπτυξη της ικανότητάς τους να αξιολογούν και να αποτιμούν πρακτικές στον τομέα αυτό.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι χωρίς την ενεργό υποστήριξη και την εποικοδομητική κριτική από την πλευρά των ενδιαφερόμενων μερών που δεν αποτελούν τμήμα του επιχειρηματικού κόσμου, δεν θα ευδοκιμήσει το σχέδιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Η υποστήριξη που θα προσφέρει η Επιτροπή στη συμμαχία δεν είναι υποκατάστατο του διαλόγου που θα πρέπει να συνεχιστεί με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Η Επιτροπή εξακολουθεί να δεσμεύεται ως προς τη διευκόλυνση του εν λόγω διαλόγου, μεταξύ άλλων και με τις τακτικές συνεδριάσεις του πολυμερούς φόρουμ.

5. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ

Σε ό,τι αφορά την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, η Επιτροπή θα δώσει έμφαση στις ακόλουθες πτυχές:

- Ευαισθητοποίηση και ανταλλαγή των καλύτερων πρακτικών . Η Επιτροπή θα επιδιώξει να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση για θέματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και να προαχθεί η ανταλλαγή καλύτερων πρακτικών, στο μέτρο που θα εξελίσσεται η εταιρική κοινωνική ευθύνη, με έμφαση στις ΜΜΕ και σε εκείνα τα κράτη μέλη όπου η εταιρική κοινωνική ευθύνη είναι λιγότερο γνωστή έννοια, καθώς και στις προσχωρούσες και τις υποψήφιες χώρες. Θα το πράξει αυτό μέσω της ενισχυμένης σύμπραξης με τις επιχειρήσεις και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών και των περιφερειακών αρχών. Η Επιτροπή θα προωθήσει εθελοντικά περιβαλλοντικά μέσα, όπως συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης και το σύστημα απονομής οικολογικού σήματος (Ecolabel). Θα αναληφθούν επίσης και άλλες πρωτοβουλίες για την καλύτερη ενημέρωση των πολιτών σχετικά με κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα και σχετικά με τον αντίκτυπο των καταναλωτικών και επενδυτικών επιλογών τους.

- Υποστήριξη σε πολυμερείς πρωτοβουλίες . Η ανάμειξη των ενδιαφερόμενων μερών ενισχύει την αποτελεσματικότητα των πρωτοβουλιών στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και για το λόγο αυτό η Επιτροπή θα διοργανώνει τακτικές συνεδριάσεις του πολυμερούς φόρουμ. Για τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σε θέματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και την αύξηση της αξιοπιστίας της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, η Επιτροπή θα συνεχίσει να προαγάγει και να υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων και των ΜΚΟ, και ειδικότερα σε τομεακό επίπεδο. Η ευρωπαϊκή πλατφόρμα για τη διατροφή είναι ένα καλό παράδειγμα τέτοιας πρωτοβουλίας. Οι επιτροπές τομεακού κοινωνικού διαλόγου αποτελούν επίσης ένα σημαντικό μηχανισμό στο πεδίο αυτό.

- Συνεργασία με τα κράτη μέλη . Στην Ευρώπη υπάρχει ευρεία συναίνεση σχετικά με τον ορισμό της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, αν και η ακριβής φύση και τα χαρακτηριστικά της διαφέρουν ανάλογα με τα διαφορετικά εθνικά και πολιτισμικά πλαίσια. Επιπλέον, τα κράτη μέλη διαθέτουν ένα ευρύ φάσμα εργαλείων για την ενθάρρυνση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Η συνεργασία με τα κράτη μέλη και τις προσχωρούσες χώρες, ιδίως μέσω της ομάδας υψηλού επιπέδου εθνικών αντιπροσώπων για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, είναι μια σημαντική πτυχή της πολιτικής της Επιτροπής για την εταιρική κοινωνική ευθύνη. Μέσα στα κράτη μέλη, το περιφερειακό επίπεδο μπορεί να είναι το κατάλληλο επίπεδο δράσης για την στήριξη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, ιδίως σε ό,τι αφορά τις ΜΜΕ.

- Ενημέρωση των καταναλωτών και διαφάνεια . Οι καταναλωτές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο όσον αφορά την παροχή κινήτρων για υπεύθυνη παραγωγή και υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά. Αναμένεται από αυτούς να κάνουν επιλογές με κριτική σκέψη και να ενθαρρύνουν τα σωστά προϊόντα και τις καλές εταιρείες. Προς το παρόν οι καταναλωτές δεν διαθέτουν σαφή πληροφόρηση για τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιδόσεις αγαθών και υπηρεσιών ούτε πληροφόρηση για την αλυσίδα εφοδιασμού. Η Επιτροπή θα εξετάσει, σε συνεννόηση με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, τη ανάγκη για περαιτέρω εθελοντικές ενέργειες για την επίτευξη των στόχων της διαφάνειας και της ενημέρωσης των καταναλωτών, και στη θεματική της θα περιληφθούν και ζητήματα δημόσιας υγείας.

- Έρευνα . Υπάρχει ανάγκη για περισσότερη διεπιστημονική έρευνα στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, ιδίως σχετικά με τα εξής: συσχέτιση, σε μακροεπίπεδο και μεσοεπίπεδο, της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης με την ανταγωνιστικότητα και την αειφόρο ανάπτυξη· αποτελεσματικότητα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης ως προς την επίτευξη κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων· και ζητήματα όπως η καινοτομία, η εταιρική διακυβέρνηση, οι εργασιακές σχέσεις και η αλυσίδα εφοδιασμού. Η εταιρική κοινωνική ευθύνη, όπως εφαρμόζεται στην πράξη από ορισμένες ΜΜΕ, είναι ένα σημαντικό ζήτημα για την έρευνα, από μόνο του, αλλά θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται επίσης επαρκώς και σε άλλους τομείς έρευνας στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Επιπροσθέτως, πρέπει να διερευνηθεί περισσότερο ο κοινωνικός αντίκτυπος του κύκλου ζωής διεργασιών, προϊόντων και υπηρεσιών. Η Επιτροπή, βασιζόμενη στα τέσσερα ερευνητικά σχέδια για την εταιρική κοινωνική ευθύνη που χρηματοδοτούνται από το 6ο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα, θα διερευνήσει τις δυνατότητες για την περαιτέρω στήριξη της έρευνας στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, στο πλαίσιο του προσεχούς 7ου προγράμματος-πλαισίου.

- Εκπαίδευση . Για να γίνει η εταιρική κοινωνική ευθύνη συνήθης επιχειρηματική πρακτική, πρέπει να αναπτυχθούν οι κατάλληλες δεξιότητες μεταξύ των μελλοντικών επιχειρηματιών, των επικεφαλής επιχειρήσεων, των διευθυντικών στελεχών των εταιρειών και των εργαζομένων. Η εταιρική κοινωνική ευθύνη είναι ένα ζήτημα διά βίου μάθησης. Η Επιτροπή καλεί τις σχολές επιχειρήσεων, τα πανεπιστήμια και άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα να ενσωματώσουν την εταιρική κοινωνική ευθύνη στην εκπαίδευση, ως διατομεακό ζήτημα, ιδίως στο πρόγραμμα σπουδών των μελλοντικών διευθυντικών στελεχών και αποφοίτων πανεπιστημίου.

- ΜΜΕ . Ο συλλογικός αντίκτυπος της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, όπως αυτή εφαρμόζεται στην πράξη από τις ΜΜΕ, έχει καίρια σημασία για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης όσον αφορά τη συμβολή της στη μεγέθυνση και την απασχόληση και την αειφόρο ανάπτυξη στην Ευρώπη. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσέγγιση για την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στις ΜΜΕ. Μια τέτοια προσέγγιση απαιτεί μεγαλύτερη αναγνώριση των όσων ήδη πράττουν οι ΜΜΕ στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Απαιτεί επίσης την ενεργό συμμετοχή των κύριων ενδιάμεσων οργανώσεων για τις ΜΜΕ και των φορέων παροχής υποστηρικτικών υπηρεσιών. Η Επιτροπή θα διευκολύνει επίσης την ανταλλαγή εμπειριών σχετικά με τον καλύτερο τρόπο προώθησης της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στις ΜΜΕ στην Ευρώπη.

- Η διεθνής διάσταση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης . Η Επιτροπή θα συνεχίσει να προαγάγει την εταιρική κοινωνική ευθύνη σε παγκόσμιο επίπεδο με σκοπό να μεγιστοποιηθεί η συμβολή των επιχειρήσεων στην επίτευξη των στόχων που έχει θέσει ο ΟΗΕ για τη χιλιετία. Η τριμερής δήλωση αρχών του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας σχετικά με τις πολυεθνικές εταιρείες και την κοινωνική πολιτική, οι κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές εταιρείες και το παγκόσμιο σύμφωνο των ΗΕ για τις επιχειρήσεις καθώς και άλλες πράξεις αναφοράς και πρωτοβουλίες, παρέχουν τους διεθνείς όρους αναφοράς για υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά. Η Επιτροπή δεσμεύεται να προωθήσει την ευαισθητοποίηση σε σχέση με τα ανωτέρω έγγραφα καθώς και την εφαρμογή τους και να συνεργαστεί στενά με άλλες κυβερνήσεις και ενδιαφερόμενα μέρη για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς τους.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στην προώθηση αυστηρών περιβαλλοντικών προτύπων διεθνώς. Η Επιτροπή στοχεύει στην ενίσχυση της διάστασης της αειφόρου ανάπτυξης κατά τις διμερείς διαπραγματεύσεις για το εμπόριο και αποβλέπει στην προώθηση των βασικών κανόνων εργασίας στις διμερείς συμφωνίες. Η Επιτροπή θα ενθαρρύνει την ενσωμάτωση διατάξεων για την στήριξη διεθνών συμφωνιών σχετικά με την εταιρική κοινωνική ευθύνη και θα επιδιώξει την εξέταση ζητημάτων σχετικών με την εταιρική κοινωνική ευθύνη κατά το διμερή διάλογο μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών. Η Επιτροπή δεσμεύεται επίσης να χρησιμοποιήσει τα εμπορικά κίνητρα ως μέσο παρότρυνσης για το σεβασμό των βασικών διεθνών εργασιακών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της προστασίας του περιβάλλοντος και των αρχών διακυβέρνησης, ιδίως μέσω του νέου συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων της ΕΕ («GSP+») που άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2006. Η Επιτροπή θα ενισχύσει τη συνεργασία της με το Διεθνές Γραφείο Εργασίας για την προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας και, μεταξύ άλλων, θα υποστηρίξει ένα πιλοτικό έργο σχετικά με δείκτες για το εμπόριο και την αξιοπρεπή εργασία στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης ανακοίνωση για την αξιοπρεπή εργασία στη διάρκεια του 2006.

Η Επιτροπή σκοπεύει να συζητήσει με άλλες χώρες εταίρους και ενδιαφερόμενα μέρη για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προωθηθεί η εταιρική κοινωνική ευθύνη στο πλαίσιο της συμφωνίας του Κοτονού και της νέας στρατηγικής για την Αφρική[10], και θα προτείνει να συζητηθεί το ζήτημα αυτό κατά τη διάρκεια του φόρουμ επιχειρήσεων ΕΕ - Αφρικής που θα πραγματοποιηθεί το φθινόπωρο του 2006.

Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει και τις λοιπές διεθνείς διεργασίες όπως το έργο του ειδικού αντιπροσώπου των ΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις πολυεθνικές εταιρείες και άλλες επιχειρήσεις, την ενδεχόμενη καθιέρωση ενός καθοδηγητικού προτύπου του ISO για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, καθώς και τομεακές πρωτοβουλίες όπως το σύστημα πιστοποίησης της διαδικασίας Κίμπερλυ για τα ακατέργαστα διαμάντια.

6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι η εταιρική κοινωνική ευθύνη έχει σημασία για όλους τους Ευρωπαίους και τον καθένα ξεχωριστά, διότι είναι μία πτυχή του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Η εταιρική κοινωνική ευθύνη μπορεί να συνεισφέρει στην αειφόρο ανάπτυξη και παράλληλα να ενισχύσει τις δυνατότητες της Ευρώπης για καινοτομία και ανταγωνιστικότητα κατά τρόπον ώστε να συμβάλει στην απασχολησιμότητα και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Η μεγαλύτερη προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης είναι καίριο ζήτημα για τη νέα εταιρική σχέση για τη «μεγέθυνση και την απασχόληση» καθώς και για την υλοποίηση των στόχων για την αειφόρο ανάπτυξη. Η Επιτροπή καλεί όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να συμβάλουν στην υλοποίηση αυτής της νέας φιλόδοξης πρωτοβουλίας. Η Επιτροπή θα εξασφαλίσει τη στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τις επιχειρήσεις (μέσω της συμμαχίας που περιγράφεται στο παράρτημα) καθώς και με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη για να γίνει η Ευρώπη πόλος αριστείας σε θέματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, δεδομένου ότι η εταιρική κοινωνική ευθύνη αντικατοπτρίζει τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ. Η Επιτροπή θα επαναξιολογήσει τις εξελίξεις στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στην Ευρώπη ύστερα από ένα έτος, αφού προηγηθεί συζήτηση στο πλαίσιο του πολυμερούς φόρουμ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΕΙ Η ΕΥΡΩΠΗ ΠΟΛΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ

Η εταιρική κοινωνική ευθύνη είναι σημαντική διότι αντικατοπτρίζει τις θεμελιώδεις αξίες της κοινωνίας στην οποία επιθυμούμε να ζούμε. Έχει σημασία για τις επιχειρήσεις, μεγάλες ή μικρές, οι οποίες μέσα από προϊόντα και υπηρεσίες με χαρακτήρα καινοτομίας, νέες δεξιότητες και δέσμευση όλων των ενδιαφερόμενων μερών μπορούν να βελτιώσουν τις οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιδόσεις τους τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Έχει σημασία για όσους εργάζονται μέσα σε εταιρείες και γι’ αυτές, διότι μπορεί να δημιουργήσει στη δημιουργία ενός εργασιακού περιβάλλοντος με καλύτερα κίνητρα και ανταμοιβές. Έχει σημασία για όσους αγοράζουν από εταιρείες, για τους καταναλωτές που δίνουν όλο και μεγαλύτερη προσοχή στα κοινωνικά και περιβαλλοντικά διαπιστευτήρια των προϊόντων και των υπηρεσιών που αγοράζουν. Έχει σημασία για τις τοπικές κοινότητες στις οποίες λειτουργούν οι εταιρείες, οι οποίες επιθυμούν να γνωρίζουν ότι φιλοξενούν οργανισμούς που μοιράζονται τις ίδιες αξίες και ανησυχίες με αυτές. Έχει σημασία για τους επενδυτές που πιστεύουν ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί η υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά. Έχει σημασία για τους ανθρώπους σε άλλα μέρη του πλανήτη που αναμένουν από τις εταιρείες που έχουν την έδρα τους στην Ευρώπη να συμπεριφέρονται σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές και διεθνείς αξίες και αρχές. Έχει σημασία για τα παιδιά μας και τις μελλοντικές γενιές που προσδοκούν να ζήσουν σ’ έναν κόσμο που θα σέβεται τους ανθρώπους και τη φύση.

ΓΙΑ ΜΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

Η τάση για υιοθέτηση από τις επιχειρήσεις της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης καθώς και ο υποστηρικτικός, συνολικά, ρόλος των δημόσιων αρχών απέναντι στην εταιρική κοινωνική ευθύνη, έχουν αποκτήσει μεγάλη σημασία τα τελευταία 15 χρόνια όσον αφορά τη συμβολή της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το κράτος δικαίου, καθώς και τη βιώσιμη λειτουργία της δημοκρατίας και της οικονομίας της αγοράς, σε τοπική, εθνική, ευρωπαϊκή ή παγκόσμια κλίμακα. Για να είναι η οικονομία της αγοράς ένα επιτυχημένο οικονομικό μοντέλο, πρέπει να βασίζεται σε ορισμένες θεμελιώδεις προϋποθέσεις: αφενός, σε ένα αποτελεσματικό και συνεκτικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο· αφετέρου, στον αυτοπεριορισμό και στον αυτοέλεγχο καθώς και σε ένα προδραστικό κλίμα καινοτομίας και επιχειρηματικότητας, ευθυδικίας και εμπιστοσύνης: αυτά είναι τα αναγκαία στοιχεία για το συνδυασμό οικονομικής επιτυχίας, προστασίας του περιβάλλοντος, κοινωνικής συνοχής και ευημερίας. Για το σκοπό αυτό οι κορυφαίες επιχειρήσεις στην Ευρώπη διέρχονται, σήμερα παρά ποτέ, ένα στάδιο αναζήτησης, μάθησης και καινοτομίας όσον αφορά τη διακυβέρνηση, τη διαχείριση, το διάλογο των μετόχων και την ανάπτυξη των προϊόντων, καθιστώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την εταιρική ευθύνη αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής επιχειρηματικής πρακτικής τους και της ανταγωνιστικότητας. Οι μικρές εταιρείες, ο κινητήριος μοχλός της μεγέθυνσης και της απασχόλησης στην Ευρώπη, έχουν να προσφέρουν τόσα όσα και οι μεγάλες εταιρείες στην εταιρική ευθύνη, αν και συχνά υιοθετούν μια πιο άτυπη και διορατική προσέγγιση. Έχοντας ως σκηνικό την παγκοσμιοποίηση και τις συναφείς με αυτήν διαρθρωτικές αλλαγές, οι εταιρείες κάνουν αυτές τις αλλαγές προσδοκώντας ότι και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη θα συνταχθούν και θα επωμιστούν το μερίδιο των ευθυνών και των ευκαιριών για καινοτομία που τους αναλογεί. Ο διάλογος με τα ενδιαφερόμενα μέρη βοηθά τις εταιρείες να προβλέψουν και να αντιμετωπίσουν τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα που ενδέχεται να έχουν επίδραση στην ανταγωνιστικότητά τους μελλοντικά.

ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει τα μέλη της επιχειρηματικής κοινότητας που βάζουν τα θεμέλια μιας ευρωπαϊκής συμμαχίας για την εταιρική κοινωνική ευθύνη. Πρόκειται για μια συμμαχία επιχειρήσεων που τις ενώνει μια κοινή φιλοδοξία: να γίνει η Ευρώπη πόλος αριστείας στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης που θα υποστηρίζει μια ανταγωνιστική και βιώσιμη οικονομία της αγοράς και των επιχειρήσεων. Η ουσία της πρωτοβουλίας είναι η σύμπραξη. Η σύμπραξη αυτή βασίζεται στη συμφωνία ότι οι προτεραιότητες της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη μεγέθυνση και την απασχόληση ανταποκρίνονται πλήρως στις προκλήσεις του αυξανόμενου παγκόσμιου ανταγωνισμού, στις δημογραφικές τάσεις και σε ένα βιώσιμο μέλλον.

Η αποτελεσματικότητα της στρατηγικής έχει καίρια σημασία για τη διατήρηση της μεγέθυνσης στην Ευρώπη αλλά και για την εξασφάλιση του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής. Η συμμαχία βασίζεται στην πεποίθηση ότι η εταιρική κοινωνική ευθύνη μπορεί να συμβάλει στην αειφόρο ανάπτυξη, ενώ ταυτόχρονα θα ενισχύσει το δυναμικό της Ευρώπης για καινοτομία και ανταγωνιστικότητα και θα συμβάλει κατ’ αυτόν τον τρόπο στην απασχολησιμότητα και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Η συμμαχία επιδιώκει την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης ως μια ευκαιρία για τις επιχειρήσεις για εξασφαλισμένο κέρδος (win-win situations), αλλά και για την κοινωνία, και αναγνωρίζει ότι η εταιρική κοινωνική ευθύνη είναι μια προσέγγιση που αντανακλά την πολυμορφία του ευρωπαϊκού επιχειρηματικού τοπίου. Οι επιχειρήσεις είναι φυσικά οι πρωταγωνιστές στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης αλλά και οι δημόσιες αρχές, σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, πρέπει να διαδραματίζουν υποστηρικτικό ρόλο για την προώθησή της. Η πρωτοβουλία για τη συμμαχία αυτή βασίζεται σε προηγούμενες συζητήσεις με τις επιχειρήσεις και τα ενδιαφερόμενα μέρη. Ειδικότερα, αντλεί από τα διδάγματα του ευρωπαϊκού πολυμερούς φόρουμ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, μια σημαντικότατη πρωτοβουλία της οποίας την υλοποίηση διευκόλυνε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το φόρουμ παρείχε την πλατφόρμα για να μπορέσουν οι ευρωπαίοι εκπρόσωποι των επιχειρήσεων, των εργοδοτών, των συνδικαλιστικών οργανώσεων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών να συμμετάσχουν σε μια πρωτοποριακή διαδικασία μάθησης και διαλόγου και να συμφωνήσουν επί συστάσεων για περισσότερες και αποτελεσματικότερες πρακτικές στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Θα αξιοποιήσει επίσης την ευρωπαϊκή εκστρατεία για την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης μεταξύ των ΜΜΕ, καθώς και πολλές άλλες πρωτοβουλίες που ξεκινούν από τις επιχειρήσεις και τους εργοδότες. Ένα άλλο καθοδηγητικό εργαλείο για τη συμμαχία είναι ο ευρωπαϊκός χάρτης πορείας για τις επιχειρήσεις στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης - 2010, όπου οι κορυφαίες εταιρείες και τα επιχειρηματικά δίκτυα έχουν διατυπώσει το όραμά τους και τις προτεραιότητές τους για μια ανταγωνιστική και βιώσιμη επιχείρηση από την ευρωπαϊκή σκοπιά.

Η συμμαχία βάζει τα θεμέλια για την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στο μέλλον. Θα εξελιχθεί με άξονα τους τρεις ακόλουθους τομείς δραστηριοτήτων:

- Αύξηση της ευαισθητοποίησης και βελτίωση των γνώσεων για την εταιρική κοινωνική ευθύνη και αναφορά των αποτελεσμάτων

- Παροχή βοήθειας για την καθιέρωση και την ανάπτυξη ανοιχτών συνασπισμών συνεργασίας

- Εξασφάλιση ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για την εταιρική κοινωνική ευθύνη

ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Η συμμαχία θα διερευνήσει και θα υποστηρίξει δημιουργικούς τρόπους ανταλλαγής και διάδοσης των βέλτιστων πρακτικών, πρωτοβουλιών και εργαλείων στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, με σκοπό να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους επιχειρηματίες, τους πολιτικούς ιθύνοντες, τους καταναλωτές, τους επενδυτές και το ευρύτερο κοινό, σε κάθε ενδεδειγμένο επίπεδο, στην Ευρώπη και στο εξωτερικό. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στις επιχειρήσεις κάθε μεγέθους κατά τρόπον όσο το δυνατό πιο συντονισμένο με τις σημερινές και αυριανές πραγματικότητες και προκλήσεις.

Η συμμαχία επιβεβαιώνει ότι, βάσει των υφιστάμενων πρωτοβουλιών, διαπιστώνεται η ανάγκη για την περαιτέρω προώθηση της διεπιστημονικής έρευνας σε θέματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδίως για τον αντίκτυπό της στην ανταγωνιστικότητα και την αειφόρο ανάπτυξη. Η στενότερη συνεργασία με τα πανεπιστήμια και ειδικούς επιστήμονες καθώς και ο συνεχής διάλογος και η συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών, κρίνονται αναγκαία για το σκοπό αυτό.

Σημαντική συμβολή στη μελλοντική ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα της Ευρώπης θα εξαρτηθεί από το εάν η εκπαίδευση θα έχει απόλυτη προτεραιότητα στην ημερήσια διάταξη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Η συμμαχία θα ενθαρρύνει την ενσωμάτωση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και ζητημάτων σχετικών με την αειφόρο ανάπτυξη στα παραδοσιακά προγράμματα σπουδών, στη διδακτέα ύλη για τα μελλοντικά διευθυντικά στελέχη και τους αποφοίτους πανεπιστημίων, στην εκπαίδευση διοικητικών στελεχών και σε άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Παροχή βοήθειας για την καθιέρωση και την ανάπτυξη ανοιχτών συνασπισμών συνεργασίας

Με βάση το ευρύ φάσμα των ζητημάτων που καλύπτει η εταιρική κοινωνική ευθύνη και την πολυμορφία του ευρωπαϊκού και διεθνούς επιχειρηματικού τοπίου, οι εταίροι της συμμαχίας εντοπίζουν τους εξής τομείς προτεραιότητας για δράση:

- Ενίσχυση της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας σε βιώσιμες τεχνολογίες, προϊόντα και υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της κοινωνίας

- Παροχή βοήθειας στις ΜΜΕ για να αναπτυχθούν και να ευημερήσουν

- Στήριξη των επιχειρήσεων ώστε να ενσωματώσουν κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες στη λειτουργία τους, ιδίως αυτών που εντάσσονται στην αλυσίδα εφοδιασμού

- Βελτίωση και ανάπτυξη δεξιοτήτων για την απασχολησιμότητα

- Καλύτερη ανταπόκριση στην πολυμορφία και την πρόκληση των ίσων ευκαιριών λαμβάνοντας υπόψη τις δημογραφικές αλλαγές μαζί με την ταχεία γήρανση του πληθυσμού της Ευρώπης

- Βελτίωση των εργασιακών συνθηκών, επίσης σε συνεργασία με την αλυσίδα εφοδιασμού

- Καινοτομία στον τομέα του περιβάλλοντος με ιδιαίτερη έμφαση στην ενσωμάτωση της οικολογικής απόδοσης και της εξοικονόμησης ενέργειας στη διεργασία παραγωγής του προϊόντος και της υπηρεσίας

- Ενίσχυση του προδραστικού διαλόγου και δέσμευση μαζί με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη

- Καλύτερη ανταπόκριση στην πρόκληση της διαφάνειας και της επικοινωνίας ώστε το μη οικονομικό κομμάτι της επίδοσης των εταιρειών και των οργανώσεων να γίνει περισσότερο κατανοητό από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και να ενσωματωθεί καλύτερα στην χρηματοοικονομική επίδοση

- Υπεύθυνη, κοινωνικά και περιβαλλοντικά, λειτουργία εκτός των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανάλογη με τη λειτουργία της επιχείρησης μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η δραστηριοποίηση σ’ αυτούς τους τομείς προτεραιότητας «ανοιχτούς συνασπισμούς συνεργασίας» εντός των οποίων θα συνεργάζονται οι ενδιαφερόμενες εταιρείες για να εντοπίζουν τα θέματα υπό τη μορφή «εργαστηριακών συνεδριάσεων» για τη διερεύνηση και την ανάπτυξη κοινών επιχειρησιακών σχεδίων, σε συνεργασία με εμπειρογνώμονες και τα ενδιαφερόμενα μέρη και την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΥΝΟΪΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Με την ευρωπαϊκή στρατηγική για τη μεγέθυνση και την απασχόληση και μέσω της πρωτοβουλίας για τη βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν δεσμευθεί να διαμορφώσουν και να καλλιεργήσουν ένα φιλικό στις επιχειρήσεις περιβάλλον, μέσα στο οποίο οι επιχειρηματίες και οι επιχειρήσεις θα μπορούν να αναπτύσσονται.

Επιπροσθέτως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επιταχύνει τις πολιτικές της για την προώθηση των εθελοντικών και καινοτόμων προσπαθειών που καταβάλλουν οι εταιρείες στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, ενθαρρύνοντας τις καλές πρακτικές και τη διάδοσή τους, μέσω μιας ενισχυμένης σύμπραξης με τις επιχειρήσεις και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, καθώς και με τις εθνικές αρχές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επιδιώξει επίσης να είναι συνεπής σε όλους τους τομείς πολιτικής και να ενσωματώσει την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης όπου αυτό αρμόζει. Για να επιτύχουν στην κοινή τους αποστολή οι εταίροι της συμμαχίας θα αξιοποιήσουν την εμπειρία από ανάλογες πρωτοβουλίες σε εθνικό επίπεδο και θα υποκινήσουν και θα υποστηρίξουν παρόμοιες πρωτοβουλίες στις χώρες όπου υπάρχει ενδιαφέρον για να γίνει αυτό. Η συμμαχία υποστηρίζει τη διοργάνωση συνεδριάσεων επανεξέτασης με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, αρχίζοντας από το 2006, ώστε να καταγράφεται η πρόοδος σε σχέση με τις συστάσεις του ευρωπαϊκού πολυμερούς φόρουμ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη και σε σχέση με άλλες τάσεις, εξελίξεις και καινοτομίες στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΚΑΙ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ

Η δέσμευση, η αμοιβαία εμπιστοσύνη και ο διάλογος έχουν καίρια σημασία για την επιτυχία της συμμαχίας αυτής. Η συμμαχία θα είναι αυτό που θα επιτύχουν οι εταίροι βάσει των πρωτοβουλιών και των τομέων προτεραιότητας για τους οποίους έχει επέλθει συμφωνία. Οι εταίροι συμφωνούν ότι για λόγους συντονισμού και επικοινωνίας, η συμμαχία θα βασίζεται στις δομές που έχουν ήδη δημιουργηθεί με πρωτοβουλία των επιχειρήσεων και δραστηριοποιούνται στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Οι εταίροι της συμμαχίας συμφωνούν να καταγράφουν την πρόοδο σε συνεδριάσεις υψηλού επιπέδου και να κοινοποιούν τα αποτελέσματα της συμμαχίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη μεγέθυνση και την απασχόληση.

Η Ευρώπη είναι έτοιμη να γίνει πόλος αριστείας στην εταιρική κοινωνική ευθύνη. Η συμμαχία είναι το ενδεδειγμένο μέσο για την επίτευξη αυτού του στόχου.

[1] COM(2001)366 τελικό

[2] COM(2006)30 τελικό

[3] COM(2005)24 τελικό

[4] COM(2005)33 τελικό

[5] COM(2005)658 τελικό

[6] P5_TA(2002)0278

[7] P5_TA(2003)0200

[8] COM(2001)366 τελικό

[9] COM(2002)347 τελικό

[10] COM(2005)489 τελικό