Αριθ. C 23/54 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 1.84 
τητές της να επιτύχει ή όχι την εσωτερική ισορροπία που 
αναμφισβήτητα είναι απαραίτητη για το μέλλον της. 
7. Η ΟΚΕ καλεί λοιπόν, τις αρμόδιες κοινοτικές αρχές 
και ιδιαίτερα το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα συνεδριά-
Βρυξέλλες, 24 Νοεμβρίου 1983. 
1. Η ΟΚΕ θεωρεί την πρόταση της Επιτροπής για μία 
σύσταση του Συμβουλίου προς τα κράτη μέλη ως μία 
σημαντική αν και μερική συμβολή στην πραγματοποίηση 
σημαντικών μειώσεων και πραγματικής αναδιοργάνωσης 
της εργασίας' η ΟΚΕ, λοιπόν, κρίνει θετικά το σχέδιο 
σύσταση*; για τους λόγους που ακολουθούν. σει στην Αθήνα το Δεκέμβριο 1983, να πάρουν, στα πλαί­
σια των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, τις απαραίτητες 
αποφάσεις για την ταχεία ανάληψη της δράσης αυτής 
προς όφελος των περισσότερο μειονεκτικών περιοχών της 
Κοινότητας. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Francis CEYRAC 
2. Η πρωτοβουλία της Επιτροπής εντάσσεται στα πλαί­
σια των γνωμοδοτήσεων που εκδόθηκαν προηγούμενα 
από την ΟΚΕ και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το 
οποίο τάχθηκε υπέρ μιας σημαντικής μείωσης της ημερή­
σιας, εβδομαδιαίας ή/και ετήσιας διάρκειας του χρόνου 
εργασίας, καθώς επίσης και της διάρκειας της επαγγελμα-Γνωμοδότηση για σχέδιο σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τη μείωση και την 
αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας 
(84/C 23/19) 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 290 της 26ης Οκτωβρίου 1983, σελίδα 4. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 6 Οκτωβρίου 1983 να ζητήσει προαιρετικά, σύμφωνα με τις δια­
τάξεις της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμοδό­
τηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το ανωτέρω σχέδιο. 
Διαδικασία 
Το τμήμα κοινωνικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η επεξεργασία της γνωμοδότησης 
αυτής, όρισε ως εισηγητή τον κ. Beretta. 
Η γνωμοδότηση του τμήματος υιοθετήθηκε με 24 ψήφους υπέρ, 16 κατά και 6 αποχές κατά τη 
συνεδρίαση της 10ης Νοεμβρίου 1983. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής υιοθετήθηκε με 76 ψήφους υπέρ, 
53 κατά και 11 αποχές (ονομαστική ψήφος) κατά τη διάρκεια της συνόδου ολομέλειας που 
πραγματοποιήθηκε στις 23 και 24 Νοεμβρίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
30. 1.84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 23/55 
τικής ζωής, μείωσης που να μπορεί να προκαλέσει ένα 
αισθητό αποτέ^σμα στην αύξηση της απασχόλησης. 
3.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, στις γνω­
μοδοτήσεις της σχετικά με την οικονομική και κοινωνική 
κατάσταση στην Κοινότητα ('), που υιοθετήθηκαν σχε­
δόν ομόφωνα τον περασμένο Ιούλιο, υποστήριξε τα εξής: 
«πρέπει, εκτός από την πολιτική για την προώθηση των 
επενδύσεων και της ανάπτυξης, να ληφθούν και ειδικά 
μέτρα στον τομέα της απασχόλησης, καθώς και μέτρα για 
τη μείωση του χρόνου εργασίας, αν θέλουμε να σημειωθεί 
αισθητή επιτυχία στην καταπολέμηση της ανεργίας, και 
πρέπει η μείοκτη του χρόνου εργασίας να ενταχθεί στα 
πλαίσια μιας μεικτής πολιτικής για την ενίσχυση της ανά­
πτυξης και της απασχόλησης ...». 
3.2. Η ΟΚΕ υπογράμμισε, επίσης, ότι «η πολιτική για τη 
μείωση του χρόνου εργασίας μπορεί να ενταχθεί στα 
πλαίσια μιας αναπτυξιακής πολιτικής γιατί η αύξηση του 
ελεύθερου χρόνου θα δημιουργήσει νέες ανάγκες οι 
οποίες θα πρέπει να ικανοποιηθούν». 
3.3. Εξάλλου, η ΟΚΕ, αφού παρατήρησε ότι «οι διάφο­
ρες πτυχές της μείωσης και αναδιοργάνωσης του χρόνου 
εργασίας ... έχουν καταστεί κατά τον τελευταίο αιώνα 
ένα σημαντικό όργανο κοινωνικής πολιτικής» και ότι 
«στην εποχή μας που χαρακτηρίζεται από συνεχή 
έλλειψη σταθερότητας της οικονομικής ανάπτυξης ..., 
μπορούν να καταστούν ένα μέσο για την αύξηση του 
ποσοστού της απασχόλησης», υπογράμμισε την ανάγκη 
«να καθοριστούν τα μέσα για την επίτευξη μιας οικονο­
μικά και κοινωνικά αποδεκτής κατανομής μεταξύ των 
ενδιαφερόμενων μερών του κόστους που συνεπάγεται η 
μείωση του χρόνου εργασίας, σύμφωνα με συγκεκριμένες 
παραμέτρους παραγωγής και αποδοτικότητας». Αυτό 
σημαίνει, κατά την ΟΚΕ, ότι η μείωση του χρόνου εργα­
σίας «δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση, να θέσει σε κίν­
δυνο την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονο­
μίας ...». 
3.4. Όσον αφορά τα μέσα πραγματοποίησης της, η 
ΟΚΕ θεωρεί ότι, επειδή είναι σκόπιμο να αποφευχθούν οι 
γενικεύσεις, η «μείωση και αναδιοργάνωση του χρόνου 
εργασίας θα έτ:ρεπε να επαφεθούν στη φαντασία και την 
εφευρετικότητα των κοινωνικών εταίρων», οι οποίοι θα 
μπορούσαν να ανταποκριθούν με τον κατάλληλο τρόπο 
στις ποικίλες συνθήκες παραγωγής και ιδιαίτερα στους 
παραγωγικούς τομείς στους οποίους υπερισχύουν οι 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Εξάλλου, η ΟΚΕ, αναγνωρί­
ζοντας ότι «η μείωση του χρόνου εργασίας έχει επίσης 
μια ευρωπαϊκή διάσταση, σημειώνει τις προσπάθειες της 
Επιτροπής για να διευκρινίσει εάν και σε ποιο βαθμό η 
Κοινότητα είναι σε θέση να προωθήσει ένα νομικοπολι-
τικό όργανο-πλαίσιο που να προσφέρει τις καλύτερες 
προοπτικές στους κοινωνικούς εταίρους για να επιτύ-
(!) ΕΕ αριθ. C :!86 της 24.10.1983. χουν, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, την προσέγγιση των θέσεων 
που έχουν στο συγκεκριμένο θέμα». 
3.5. Εξάλλου, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, 
στη γνωμοδότηση της σχετικά με την απασχόληση των 
νέων(2), που υιοθετήθηκε σχεδόν ομόφωνα τον περα­
σμένο Ιούνιο, υποστήριξε μεταξύ άλλων ότι γενικά «είναι 
αναγκαία μία καλύτερη κατανομή της εργασίας μέσω 
ποικίλων μορφών μείωσης του χρόνου εργασίας και 
οργάνωσης της εργασίας», ιδιαίτερα για να ευνοηθεί η 
πρόσβαση των νέων στην εργασία. 
3.6. Η ΟΚΕ διαπιστώνει τελικά ότι το σχέδιο σύστασης 
σχετικά με τη μείωση και αναδιοργάνωση του χρόνου 
εργασίας συνδέεται με το σύνολο των κοινοτικών πρωτο­
βουλιών, και έρχεται να προστεθεί στη σύσταση που υιο­
θετήθηκε από το Συμβούλιο σχετικά με την ελαστική 
συνταξιοδότηση και στο σχέδιο οδηγίας σχετικά με την 
εθελοντική εργασία κατά μερική απασχόληση για το 
οποίο η ΟΚΕ έλαβε ευνοϊκή θέση (3). 
4.1. Η ΟΚΕ λαμβάνει υπόψη, επιπλέον, το περιεχόμενο 
των γνωμοδοτήσεων της που υιοθετήθηκαν σχετικά με τις 
νέες τεχνολογίες της πληροφόρησης και την επαγγελμα­
τική κατάρτιση, καθώς επίσης και σχετικά με την πολι­
τική της επαγγελματικής κατάρτισης στην Κοινότητα. Η 
ΟΚΕ κρίνει, ωστόσο, ότι μία διαφορετική χρησιμοποίηση 
του χρόνου εργασίας και τη μείωσης του μπορεί να ευνο­
ήσει, ακόμα και μέσω της πληροφόρησης και της συμμε­
τοχής των εργαζομένων και των αντιπροσώπων τους, την 
εισαγωγή νέων τεχνολογιών, καθώς επίσης και την επαγ­
γελματική κατάρτιση και επιμόρφωση, που είναι ανα­
γκαίες για την προσαρμογή στις νέες μεθόδους παραγω­
γής. 
4.2. Επειδή τέτοιες θετικές παρεμβάσεις μπορούν να 
διευκολύνουν τις αναγκαίες για την αναθέρμανση της 
οικονομίας βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές, η ΟΚΕ κρίνει 
ότι η αναπροσαρμογή και η μείωση του χρόνου εργασίας 
δε διαγράφονται μόνο ως πτυχές της κοινωνικής πολιτι­
κής αλλά και ως ένα σημαντικό μέτρο οικονομικής πολι­
τικής, και υπογραμμίζει τη συμπληρωματικότητα που 
υπάρχει μεταξύ των μέτρων που προορίζονται για την 
αναθέρμανση της οικονομίας και των συγκεκριμένων 
μέτρων που ευνοούν την απασχόληση. 
5. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για το γεγονός 
ότι η Επιτροπή έλαβε υπόψη σε μεγάλο βαθμό τόσο τις 
γνωμοδοτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσο και 
τις δικές της σχετικά με το θέμα αυτό και έδωσε την ανά­
λογη προσοχή στην εξέλιξη, στην πράξη, των συμβατικών 
πειραματισμών. 
(2) ΕΕ αριθ. C 211 της 8. 8.1983. 
(3) ΕΕ αριθ. C 178 της 15. 7.1983. 
(4) ΕΕ αριθ. C 77 της 21. 3. 1983 και ΕΕ αριθ. C 124 της 9. 5. 
1983. 
Αριθ. C 23/56 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 1.84 
6.1. Η ΟΚΕ, με τη σειρά της, δεν παραβλέπει την εξέλιξη 
των πειραματισμών για τη μείωση και την αναδιοργά­
νωση του χρόνου εργασίας που πραγματοποιήθηκαν στο 
συμβατικό τομέα σε διάφορα επίπεδα και διαπιστώνει ότι 
αποβλέπουν, συγχρόνως ή παράλληλα, στην καλύτερη 
χρησιμοποίηση των εγκαταστάσεων, στην ύπαρξη συνο­
χής στις συμφωνίες που αφορούν την προσφυγή στην 
έκτακτη εργασία, στη βελτίωση της παραγωγικότητας 
και στην προσαρμογή των συνθηκών της αγοράς εργα­
σίας, και ότι προβλέπουν ιδιαίτερη ελαστικότητα για τις 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις. 
6.2. Η ΟΚΕ διαπιστώνει, εξάλλου, ότι τα εμπόδια και οι 
καθυστερήσεις όσον αφορά την πραγματοποίηση σημα­
ντικών μειώσεων του χρόνου εργασίας συνδέονται, επί­
σης, με ιη δυσκολία που συνεπάγεται η επενέργεια συγ­
χρόνως και σε άλλους παράγοντες όπως είναι η φορολο­
γική πολιτική, η πιστωτική πολιτική, τα κίνητρα ή η 
βιομηχανική μετατροπή, παράγοντες στους οποίους θα 
ήταν αναγκαία η παρέμβαση για να επεκταθούν οι δυνα­
τότητες δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας και να εξα­
σφαλιστούν συγχρόνως περισσότερο η διαφύλαξη της 
ανταγωνιστικότητας και η αγοραστική ικανότητα των 
εργαζομένων στο γενικότερο πλαίσιο της πολιτικής στον 
τομέα της απασχόλησης. 
Γενικές παρατηρήσεις 
7. Κάτω από τους όρους αυτούς, η ΟΚΕ συμφωνεί με 
τον τρ07ίο με τον οποίο αντιμετωπίζει η Επιτροπή την 
προώθηση μιας ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μείωση και 
αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας, και διατυπώνει τις 
παρατηρήσεις που ακολουθούν. 
8.1. Η Επιτροπή αποδίδει την ανάλογη σημασία στην 
εξέλιξη των συγκεκριμένων συμβατικών πειραματισμών 
και τοποθετεί το σχέδιο σύστασης στο πλαίσιο των πρω­
τοβουλιών που αποβλέπουν στη βελτίωση της παραγωγι­
κότητας, στην ενθάρρυνση των επενδύσεων, στη διευκό­
λυνση της βιομηχανικής αναδιάρθρωσης και, γενικά, στη 
διαφύλαξη της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων 
πέρα από τη θετική επίδραση που θα έχουν στον τομέα 
της απασχόλησης. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι, παράλληλα με τη 
μείωση και την αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας, θα 
ήταν επίσης σκόπιμο να επιδιωχθεί η προοδευτική σύ­
γκλιση των συνθηκών απασχόλησης του εργατικού δυνα­
μικού μεταξύ των επιχειρήσεων που ανήκουν στους ίδι­
ους παραγωγικούς τομείς στο χώρο της Κοινότητας. 
8.2. Αυτό θα επέτρεπε να υπάρξει εντονότερη επίδραση 
στην πολιτική της απασχόλησης, στο μέτρο που θα μπο­
ρούσε να αυξήσει το βαθμό στον οποίο συμβιβάζεται η 
μείωση και αναδιοργάνωση του πραγματικού χρόνου 
εργασίας με την ανάγκη για τη διαφύλαξη της ανταγωνι­
στικής ικανότητας των επιχειρήσεων. 
8.3. Πράγματι, αν υπήρχαν περισσότερο συγκλίνουσες 
οργανώσεις παραγωγής, θα παρείχαν στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να ξεπεράσουν τα προβλήματα που δημιουρ­
γούνται από τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά και 
θα ευνοούσαν τη δημιουργία μιας κοινοτικής βιομηχανι­
κής στρατηγικής που θα μπορούσε να βελτιώσει την 
ανταγωνιστικότητα τους στις εξωτερικές αγορές. 
9.1. Για το σκοπό αυτό, η ΟΚΕ εύχεται οι συζητήσεις 
που διεξάγονται μεταξύ των εκπροσώπων των επιχειρη­
ματιών και των εργαζομένων, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να 
μπορέσουν να καταλήξουν σε εποικοδομητικές συμφω­
νίες που να αποβλέπουν στη διευκόλυνση και την επιτά­
χυνση της ανάπτυξης μιας δραστικής πολιτικής για την 
απασχόληση. 
9.2. Συνεπώς, η ΟΚΕ πιστεύει ότι η έκκληση που απευ­
θύνεται στα κράτη μέλη για έναν κοινό τρόπο αντιμετώ­
πισης του θέματος της μείωσης και αναδιοργάνωσης του 
χρόνου εργασίας πρέπει, επίσης, να ενισχύσει την τάση 
για μία προοδευτική σύγκλιση των συνθηκών απασχόλη­
σης του εργατικού δυναμικού μεταξύ επιχειρήσεων του 
ίδιου τομέα στις διάφορες χώρες της Κοινότητας. 
9.3. Εξάλλου, ο στόχος της επίτευξης συγκλινόντων 
αποτελεσμάτων όσον αφορά το χρόνο εργασίας δεν πρέ­
πει να αποτελέσει εμπόδιο στις περιπτώσεις στις οποίες, 
λόγω της κατάστασης του παραγωγικού τομέα, θα ήταν 
δυνατό να υιοθετηθούν ευνοϊκότερες λύσεις που θα απέρ­
ρεαν από διαπραγματεύσεις. 
Ειδικές παρατηρήσεις 
10. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τους στόχους που καθορίζο­
νται στα άρθρα 2 και 3 του σχεδίου σύστασης, υπογραμ­
μίζει όμως ότι οι στόχοι αυτοί πρέπει να πραγματοποιη­
θούν χωρίς να προκληθεί επιδείνωση των συνθηκών εργα­
σίας. 
11. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι το άρθρο 7 θα μπορούσε να δια­
τυπωθεί με τέτοιον τρόπο ώστε να προσδιορίζει καλύτερα 
το στόχο της μείωσης του χρόνου εργασίας και να υπο­
δεικνύει προθεσμίες για την πραγματοποίηση του. 
12. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι, στο άρθρο 8, ο προσδιορισμός 
του κόστους ανά μονάδα παραγωγής θα έπρεπε να είναι 
πιο σαφής. Χρειάζεται να διευκρινιστεί ότι δεν πρέπει να 
λαμβάνονται υπόψη μόνο τα βιομηχανικά στοιχεία αλλά 
επίσης και τα κοινωνικά, τα οποία ωστόσο μπορούν 
έμμεσα να έχουν σημασία ανάλογα με τη σοβαρότητα 
της ανεργίας που υπάρχει στο γενικό πλαίσιο μέσα στο 
οποίο λειτουργεί η επιχείρηση. 
13. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι το άρθρο 11 μπορεί να οδηγήσει 
σε ερμηνείες οι οποίες θα μπορούσαν να θέσουν σε αμφι­
σβήτηση τα μέτρα κοινωνικής προστασίας και τους κανό­
νες που διέπουν την απασχόληση με κίνδυνο να θεσμο­
ποιηθεί η προσωρινή εργασία" συνεπώς, θεωρεί σκόπιμη 
την κατάργηση του άρθρου αυτού ή τουλάχιστον τον 
περιορισμό της πρόβλεψης νομοθετικών προσαρμογών 
στην εξέλιξη του συστήματος των συλλογικών συμβά­
σεων. 
30. 1.84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 23/57 
15. Η ΟΚΕ διατυπώνει στις απαιτούμενες προθεσμίες τη 
γνωμοδότηση της για την πρόταση σύστασης, γιατί έχει 
την πεποίθηση ότι έχει εξαιρετική σημασία για την οικο­
νομία και την κοινωνική κατάσταση της Κοινότητας να 
αρχίσουν ενέργειες, χωρίς καθυστέρηση, για την εξά­
λειψη των εμποδίων και την άρση των δυσκολιών που 
συναντά η κοινοτική πολιτική στον τομέα της απασχόλη­
σης. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Francois CEYRAC 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
Ψηφοφορία 
Η ψήφος στο σύνολο της γνωμοδότησης αποτέλεσε αντικείμενο ονομαστικής ψηφοφορίας, κατά τη διάρ­
κεια της οποίας οι παρακάτω σύμβουλοι, παρόντες ή αντιπροσωπευόμενοι, ψήφισαν υπέρ: 
Amato, Μπαζιάνας, Beretta, Berger, Boddy, Bonety, Bordes-Pages, Bornard, Brassier, Briganti, Burnel, Carroll, 
Cavazzuti, Chappie, Colle, Cremer, Curlis, Ντάσης, Δασούλας, De Grave, d'Elia, Delia Croce, Delourme, 
Drago, Drain, Dunet, κυρία Engelen-Kefer, Etty, Flum, Glesener, van Greunsven, Χατζηβασιλείου, κυρία 
H«:user, Hilkens, Houthuys, Jaschick, Jenkins, Καμιζόλας, Kelly, Kirschen, Κίτσιος, Kolble, Lojewski, 
Masucci, Meraviglia, Milne, Mols Serensen, Morselli, Mourgues, Miihr, Murphy, Nielsen B., Nielsen P., 
Nierhaus, κυρία Patterson, Pfeiffer, Pronk, Ραυτόπουλος, Rainero, van Rens, Roseingrave, Rouzier, Schneider, 
Sclioepges, Smith A.R., Smith L.J., Soulat, Σπάχος, κυρία Strobel, Tixier, Vander Broucke, Βασιλαράς, Vercel-
lino, Wagenmans, κυρία Weber, Zoli. 
Οι παρακάτω σύμβουλοι, παρόντες ή αντιπροσωπευόμενοι, ψήφισαν κατά: 
An tonsen, Bernasconi, Berns, Binnenbruck, κυρία Μπρεδήμα, Breitenstein, Broicher, de Caffarelli, Cammann, 
De Bievre, De Tavernier, Δράκος, Emo Capodilista, Fortuyn, Fuller, Germozzi, Goris, Hovgaard Jakobsen, 
Kenna, Kiibler, Lauga, Lauhr, Law, Loughrey, Low, Marvier, Masprone, Noordwal, de Normann, Paggi, Pear­
son, Pelletier, Poeton, Querleux, Regaldo, Romoli, Schnieders, Stahlmann, Staratzke, Storie-Pugh, Storm Han­
sen, Strauss, Swift, Tamlin, Van Der Mensbrugghe, Van Melckenbeke, Vasseur, van der Veen, Wagner, Wick, 
de Witt, Yverneau Zinkin. 
Οι παρακάτω σύμβουλοι, παρόντες ή αντιπροσωπευόμενοι, δήλωσαν αποχή: 
Arena, Bagliano, De Bruyn, von der Decken, Eelsen, Hemmer, Margot, Miiller, Plank, Roycroft, Sir George 
Sharp. 14. Η ΟΚΕ, κρίνοντας σκόπιμη την ετήσια ενημέρωση 
που ζητήθηκε να παρέχεται από τα κράτη μέλη όσον 
αφορά τις εξελίξεις της πρωτοβουλίας για τον επανα­
προσδιορισμό του χρόνου εργασίας, καλεί την Επιτροπή 
να την ενημερώσει με τη σειρά της, ώστε να της επιτρέψει 
να προβεί έγκαιρα σε μία συνολική αξιολόγηση των απο­
τελεσμάτων, καθώς επίσης και των προοπτικών που δημι­
ουργούνται στο γενικότερο πεδίο μιας πολιτικής δραστη­
ριότητας για την απασχόληση. 
Βρυξέλλες, 24 Νοεμβρίου 1983. 
Αριθ. C 23/58 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 1.84 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 
Δήλωση μειοψηφίας 
Μετά την ονομαστική ψηφοφορία για το σύνολο της γνωμοδότησης, τα παρακάτω μέλη της ομάδας «Εργο­
δότες», που είχαν ψηφίσει κατά, έκαναν την ακόλουθη δήλωση: 
«Τα μέλη της ομάδας Ι διαβλέπουν τα μεγάλα προβλήματα που προέκυψαν και μπορούν να προκύψουν 
ακόμη από την ανησυχητική ανεργία σε όλα τα κράτη της Κοινότητας. Δεν μπορούν όμως να παρακο­
λουθήσουν, σε ουσιαστικά σημεία, τις συστάσεις της Επιτροπής καθώς και τις σκέψεις που περιγράφο­
νται στη γνωμοδότηση της ΟΚΕ γι' αυτό το έγγραφο. Ιδιαίτερα είναι της γνώμης ότι οι γενικές μειώ­
σεις του χρόνου εργασίας, άσχετα αν πρόκειται για τον εβδομαδιαίο, τον ετήσιο ή το χρόνο εργασίας 
όλης της ζωής, δεν αποτελούν ουσιαστικές συμβολές στην καταπολέμηση της ανεργίας. 
Η προσφορά θέσεων εργασίας δεν αποτελεί αμετάβλητο μέγεθος, αλλά κάτι που καθορίζεται αποφασι­
στικά από δαπάνες, τιμές και το καθαρό κέρδος των επιχειρήσεων. Πραγματική προοπτική επιτυχίας 
για την περιστολή της ανεργίας υπάρχει κατά τη γνώμη της ομάδας Ι μόνο όταν επιτευχθεί η επάνοδος 
σε μια σταθμισμένη οικονομική ανάπτυξη. Η πιθανότητα επιτυχίας σ' αυτή την προσπάθεια καθορίζε­
ται ουστιαστικά από τις δαπάνες και την παραγωγικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. 
Γενικές μειώσεις χρόνου εργασίας, ασχέτως μορφής, συνεπάγονται νέες επιβαρύνσεις δαπανών για τις 
επιχειρήσεις και θα κατέληγαν στην επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρή­
σεων έναντι των ανταγωνιστών της διεθνούς αγοράς. 
Μια κατανομή του ελλείμματος σε θέσεις απασχόλησης, διαμέσου μιας μείωσης του χρόνου εργασίας, 
δεν αποτελεί λύση για τα σημερινά προβλήματα. Θα μπορούσε, επιπλέον, να σημαίνει ότι ακόμη περισ­
σότερες θέσεις απασχόλησης θα τεθούν σε κίνδυνο αν οι επιχειρήσεις, σαν συνέπεια πιέσεων που προ­
έρχονται από τις δαπάνες που προκύπτουν από την αύξηση του κόστους της εργασίας, αναγκαστούν να 
προβούν σε μεγαλύτερο ορθολογισμό. Εκεί όπου έχουν ήδη δημιουργηθεί «αποθέματα ορθολογισμού», 
η μείωση του χρόνου εργασίας θα πρέπει να προκαλέσει μείωση της παραγωγής. 
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις διαβλέπουν τις αρχές μιας λύσης διαμέσου μέτρων τα οποία συνεπάγονται 
μεγαλύτερη ελαστικότητα από την πλευρά των επιχειρήσεων σχετικά με το χρόνο εργασίας και ιδιαί­
τερα διαμέσου: εργασίας κατά μερική απασχόληση, Job sharing, ελαστικής διαμόρφωσης του τερματι­
σμού της εργασίας. Τέτοιες προσφορές θα ήταν προς όφελος μεγάλου μέρους τόσο ανέργων όσο και 
απασχολούμενων ατόμων. Παρόμοιες ρυθμίσεις έχουν, έναντι των κατ' αποκοπή μειώσεων του χρόνου 
εργασίας, το πλεονέκτημα ότι θα μπορούσαν να προσαρμοστούν τόσο στο επίπεδο της ατομικής επιχεί­
ρησης όσο και με τις ανάγκες των εργαζομένων. 
Η πρόταση της Επιτροπής για μείωση των υπερωριών βρίσκεται σε διαμετρική αντίθεση με παρόμοιες 
σκέψεις. Θα πρέπει, επομένως, να αποφασιστεί η απόρριψη της. 
Η ομάδα εργοδοτών εκδηλώθηκε το καλοκαίρι στην πλειοψηφία της για ελαστικές λύσεις της διαμόρ­
φωσης της εργασίας. Ωστόσο, κατέστησε επίσης σαφές ότι οι λύσεις δε θα μπορούσαν να βρεθούν στη 
γενική μείωση του χρόνου εργασίας, ιδιαίτερα όχι στο κοινοτικό επίπεδο, αλλά ιδιαίτερα διαμέσου των 
κοινωνικών εταίρων στους ιδιαίτερους τομείς ή επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
Η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη τις σκέψεις αυτές. Η πρόταση της θα πρέπει, επομένως, να απορριφθεί. 
Παρά το γεγονός ότι εξέφρασε την άποψη αυτή, η ομάδα Ι πιστεύει ότι μεταξύ των δύο πλευρών της 
βιομηχανίας πρέπει να συνεχιστεί ένας διάλογος για να βρεθούν τρόποι και μέσα μείωσης της ανεργίας 
που έχει εξαιρετική σημασία για την ευημερία της Ευρώπης.» 
Antonsen, Binnenbruck, κυρία Μπρεδήμα, Breitenstein, Broicher, Cammann, De Bievre, Δράκος, Fortuyn, 
Fuller, Kenna, Law, Loughrey, Low, Masprone, Noordwal, de Normann, Paggi, Pearson, Pelletier, Poeton, 
Querleux, Regaldo, Romoli, Schnieders, Stahlmann, Staratzke, Storm Hansen, Swift, Tamlin, Van Der 
Mensburgghe, Van Melckenbeke, Wagner, Wick, de Wit, Zinkin.