Αριθ. C 139/50 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 6. 89 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Οι ακόλουθες τροπολογίες που έλαβαν λιγότερο από το ένα τέταρτο των ψήφων απερρίφθηκαν κατά 
τη διάρκεια της συζήτησης. 
Σημείο 2.2, άρθρο 3 
Να διαγραφεί η δεύτερη παράγραφος. 
Αιτιολογία 
Να καταστεί σαφές ότι η πρόσβαση στην πληροφόρηση δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο σε όσους 
έχουν προσωπικό ή άμεσο συμφέρον. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 18, ψήφοι κατά: 24, αποχές: 2. 
Σημείο 2.6.3 
Να διαγραφεί ολόκληρο το σημείο. 
Αιτιολογία 
Η «προστασία του απόρρητου χαρακτήρα» περιέχεται ήδη στην πρόταση της Επιτροπής. Η αποτε­
λεσματικότητα των διοικητικών μέτρων είναι μία διφορούμενη έννοια στα πλαίσια αυτής της πρότασης. 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 16, ψήφοι κατά: 28, αποχές: 4. 
Γνωμοδότηση για τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τις νέες βιομηχανικές χώρες (ΝΒΧ) της 
νοτιοανατολικής Ασίας 
(89/C 139/14) 
Στις 7 Ιουλίου 1988, και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20, εδάφιο 4, του εσωτερικού κανονισμού, 
η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να εκδώσει γνωμοδότηση για τις σχέσεις της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τις νέες βιομηχανικές χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας. 
Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής, στο οποίο είχε ανατεθεί η 
προετοιμασία των σχετικών εργασιών, εξέδωσε τη γνωμοδότηση του στις 10 Μαρτίου 1989 με βάση 
εισηγητική έκθεση του κ. Collas. 
Κατά τη 264η σύνοδο ολομέλειας, συνεδρίαση της 31ης Μαρτίου 1989, η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή εξέδωσε χωρίς ψήφους κατά και με τέσσερις αποχές την παρακάτω γνωμοδότηση. 
1. Η κατάσταση 
1.1. Η οικονομική ανάπτυξη των περισσότερων από τις 
χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας, δηλαδή των χωρών 
ASEAN (Brunei, Ινδονησία, Μαλαισία, Φιλιππίνες, 
Σιγκαπούρη, Ταϊλάνδη) και επιπλέον της Νότιας Κορέας, του 
Χόνγκ-Κόνγκ και της Ταϊβάν, είναι εντυπωσιακή. Εκφρα­
ζόμενη σε ακαθάριστο εθνικό προϊόν κατά κεφαλήν, η ανάπτυξη αυτή κατά την τελευταία εικοσαετία κυμάνθηκε 
από 2,3 % για τις Φιλιππίνες μέχρι 7,6% για τη Σιγκαπούρη, 
με μέσο όρο μεταξύ 4 και 5 %. 
Σε ορισμένες από αυτές τις χώρες και εδάφη (Ν. Κορέα, 
Ταϊβάν, Σιγκαπούρη, Χόνγκ-Κόνγκ) το κατά κεφαλήν ακαθά­
ριστο εθνικό προϊόν ξεπέρασε το αντίστοιχο των λιγότερο 
ανεπτυγμένων χωρών του Οργανισμού οικονομικής συνεργα­
σίας και ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), και μάλιστα της ΕΟΚ. Οι εν 
5. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 139/51 
λόγω χώρες και εδάφη χαρακτηρίζονται ως νέες βιομηχανικές 
χώρες ή νέες βιομηχανικές οικονομίες. Φαίνεται πως η Ταϊ­
λάνδη θα βρεθεί σύντομα στην πρώτη σειρά. 
Η ανάπτυξη αυτή περιέχει στοιχεία ενδιαφέροντος και ελπί­
δας για την Κοινότητα· ορισμένες πλευρές της όμως είναι, 
για την Κοινότητα πάλι, ανησυχητικές. 
Το 1986, η ΟΚΕ εξέδωσε μια γνωμοδότηση και μια έκθεση 
για τις σχέσεις της με τις χώρες ASEAN. Στην παρούσα 
γνωμοδότηση επισυνάπτεται μια καινούρια έκθεση, συμπλη­
ρωματική εκείνων, στην οποία τρία κεφάλαια αφιερώνονται 
στη Ν. Κορέα, το Χονγκ-Κόνγκ και την Ταϊβάν. 
1.2. Η ΟΚΕ δεν μπορεί παρά να εκφράσει καταρχήν ικανο­
ποίηση για την οικονομική ανάπτυξη των χωρών αυτών, 
πράγμα άξιο θαυμασμού το οποίο θα μπορούσε, υπό ορισμένες 
επιφυλάξεις, μερικές από τις οποίες εκφράζονται παρακάτω, 
να αποτελέσει υπόδειγμα για τις άλλες υπό ανάπτυξη χώρες. 
Η εν λόγω ανάπτυξη, αναμφιβόλως εξαιρετικά ευκταία σε 
ανθρώπινο και πολιτικό επίπεδο, δεν μπορεί παρά να αποβεί 
ευνοϊκή για την ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου και την 
οικονομική ανάπτυξη των ανεπτυγμένων χωρών εφόσον 
πραγματοποιείται μέσα στο πνεύμα των κανόνων (σημερινών 
και μελλοντικών) της Γενικής Συμφωνίας δασμών και εμπο­
ρίου (ΓΣΔΕ) και με ολόενα αυστηρότερη εφαρμογή αυτών 
των κανόνων. 
1.3. Η ανάπτυξη της βιομηχανίας και των υπηρεσιών στις 
εν λόγω χώρες, αντίστοιχη της οικονομικής τους ανάπτυξης, 
και με την προϋπόθεση ότι αποφεύγονται επενδύσεις γοήτρου 
που δεν ανταποκρίνονται ούτε στους φυσικούς τους πόρους 
ούτε στις ανάγκες τους, πρέπει να έχει θετικό αντίκτυπο στην 
οικονομία των ανεπτυγμένων χωρών ακόμη και αν τα νέα 
προϊόντα αντικαθιστούν ορισμένα από τα εξαγόμενα από 
αυτές προϊόντα. 
Οι πόροι τους οποίους αποδεσμεύει η εν λόγω εκβιομηχάνιση 
θα επιτρέψουν την εισαγωγή πιο τελειοποιημένων προϊόντων 
και υπηρεσιών προερχόμενων από τις ανεπτυγμένες χώρες. 
Από τη διαδικασία αυτή θα προκύψει μια κάποια επίταση του 
διεθνούς καταμερισμού της εργασίας (για τον οποίο θα δούμε 
άλλωστε ότι έχει τα όρια του) που ενδέχεται να προκαλέσει 
κάποια γενική πτώση του κόστους, άρα γενική άνοδο του 
βιοτικού επιπέδου, και στις ανεπτυγμένες χώρες. Εξάλλου, η 
εν λόγω πτώση του κόστους, με μια συνετή διαχείριση, θα 
μπορούσε να έχει θετικά αποτελέσματα για τον τομέα της 
απασχόλησης. 
2. Τα προβλήματα 
2.1. Δυστυχώς, η εκβιομηχάνιση των χωρών της ανατο­
λικής Ασίας συνοδεύεται μερικές φορές από ορισμένες μεθο­
δεύσεις ανησυχητικές για την Κοινότητα. 2.2. Μεταξύ αυτών είναι καταρχάς το αυξανόμενο και 
ήδη μεγάλο πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου και του 
ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αρκετών από τις χώρες 
αυτές, και κυρίως της Ν. Κορέας και της Ταϊβάν. Το πλεόνα­
σμα αυτό παρουσιάζει επιπλέον τάσεις επαναπροσανα-
τολισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Κοινότητα. 
2.2.1. Να σημειωθεί ότι το πλεόνασμα του ισοζυγίου 
τρεχουσών πληρωμών των τεσσάρων «τίγρεων» (Ν. Κορέα, 
Ταϊβάν, Σιγκαπούρη, Χόνγκ Κόνγκ) ανήλθε σε 30 δισεκατομ­
μύρια δολάρια κατά το 1987, ήτοι το μισό του αντίστοιχου της 
Ιαπωνίας, και επηρέασε σημαντικά το έλλειμμα των ΗΠΑ. 
2.2.2. Η ΟΚΕ ανησυχεί λόγω των ενδεχομένων διατα­
ράξεων του διεθνούς εμπορίου που μπορεί να προκύψουν από 
σημαντικά πλεονάσματα, στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλα­
γών και από τα σχετικά ελλείμματα, όπως μαρτυρεί το παρά­
δειγμα του αμερικανικού ελλείμματος πράγμα που θα 
μπορούσε να καταλήξει στον προστατευτισμό και στην καθιέ­
ρωση διμερών σχέσεων. 
Τέτοια πλεονάσματα δικαιολογούνται βεβαίως από την 
ανάγκη εξόφλησης ενός υψηλού χρέους, όπως συμβαίνει με 
ορισμένες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Σίγουρα όμως δεν 
συμβαίνει το ίδιο και με την Κορέα, της οποίας το καθαρό 
ισοζύγιο εξωτερικού χρέους είναι πιστωτικό, πολύ δε λιγό­
τερο με την Ταϊβάν η οποία κατέχει την τρίτη θέση 
παγκοσμίως σε συναλλαγματικό απόθεμα. 
Η Ιαπωνία παρά τις αναντίρρητες προσπάθειες αποτελεί τον 
κύριο αυτουργό αυτών των ανισορροπιών. Θα ήταν ενοχλη­
τικό αν την μιμηθούν άλλες χώρες. 
Εξάλλου, η ΟΚΕ παρατηρεί σχετικά ότι η Κοινότητα στο 
σύνολο της (εφόσον η εμπορική της πολιτική εκτιμηθεί συνο­
λικά) έχει να επιδείξει παραδειγματικά αποτελέσματα αφού 
το εξωτερικό της εμπόριο είναι ισοσκελισμένο, ή, αν υπάρχει 
ανισορροπία, αυτή αντιστοιχεί σε πολύ μικρό ποσοστό του 
ακαθάριστου εθνικού προϊόντος της. 
2.2.3. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι πρέπει να αποφευχθεί 
η τάση να θεωρούνται ως νίκη κατά κάποιο τρόπο και ως 
δείγμα οικονομικής υπεροχής τα τεράστια εμπορικά πλεονά­
σματα που συνεχίζουν να υφίστανται. Πρέπει να γίνει σαφές 
ότι ο κανόνας ορθής συμπεριφοράς πρέπει να συνίσταται 
στην επίτευξη ενός ισόρροπου εξωτερικού εμπορίου στο 
υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Η Κοινότητα, σε συνεννόηση με 
τις ΗΠΑ, οφείλει να ασκήσει όλη την επιρροή της για την 
εφαρμογή αυτού του κανόνα. 
2.2.4. Βέβαια, με ορθούς οικονομικούς όρους (αν και κάτι 
τέτοιο αμφισβητείται σήμερα περισσότερο) η ισορροπία θα 
έπρεπε να αποκαθίσταται, μακροπρόθεσμα τουλάχιστον, 
εφόσον τα νομίσματα διακυμαίνονται ελεύθερα. Προς τα εκεί 
πρέπει να οδηγεί η άνοδος του νομίσματος των χωρών που 
παρουσιάζουν πλεόνασμα. 
Η ΟΚΕ δεν μπορεί παρά να επαναλάβει την ευχή του όπως 
το πρόβλημα των ισοτιμιών ρυθμίζεται μέσα από διεθνείς 
συμφωνίες οι οποίες αποτελούν το απαραίτητο συμπλήρωμα 
των εμπορικών συμφωνιών που συνάπτονται στα πλαίσια της 
ΓΣΔΕ. 
Εδώ χρειάζεται να γίνουν δύο παρατηρήσεις: 
2.2.5. Μια χώρα δεν πρέπει να διατηρεί την τιμή του νομί­
σματος της σε τεχνητά χαμηλό επίπεδο. Οι κυβερνήσεις 
Αριθ. C 139/52 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 6. 89 
έχουν πάντοτε τρόπους προς αυτήν την κατεύθυνση, όπως 
προφανώς συμβαίνει όταν ένα νόμισμα δεν είναι ελεύθερα 
μετατρέψιμο αλλά ελεγχόμενο, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα 
με τα νομίσματα όλων των χωρών για τις οποίες γίνεται λόγος 
στην παρούσα γνωμοδότηση. 
Είναι πολύ δυσάρεστο που γΓαρκετό καιρό τα νομίσματα 
των εν λόγω χωρών παραμένουν αγκιστρωμένα στο δολάριο 
επωφελούμενα της μη μετατρεψιμότητας τους, με συνέπεια 
να έχουν υποτιμηθεί τεχνητά, τη στιγμή που κάθε άλλο παρά 
είχαν τους ίδιους λόγους να πέφτουν. Αυτό έκανε πολύ πιο 
δύσκολη την ανάκαμψη του εμπορικού ισοζυγίου των ΗΠΑ, 
ανάκαμψη της οποίας το κόστος χρειάσθηκε να επωμισθούν 
μόνες τους οι χώρες του ΟΟΣΑ. 
Φαίνεται ευτυχώς ότι αναχαιτίστηκε σε μεγάλο βαθμό η 
υποτίμηση των κυριότερων από τα εν λόγω νομίσματα, κυρίως 
κάτω από τις αμερικανικές πιέσεις στις οποίες δικαίως 
προστέθηκαν και οι κοινοτικές. Η αναχαίτιση αυτή πρέπει 
να συνεχισθεί και να γενικευθεί, και τα νομίσματα των πλου­
σιότερων από τις ΝΒΧ πρέπει να γίνουν ελευθέρως μετατρέ­
ψιμα. Το αποτέλεσμα θα ήταν εξάλλου μια ανύψωση του 
βιοτικού επιπέδου σ'αυτές τις χώρες, η οποία είναι από κάθε 
άποψη επιθυμητή, χώρια που θα ευνοούσε τις εισαγωγές. 
2.2.6. Μια σωστή λειτουργία του νομισματικού συστή­
ματος θα εξισορροπούσε το ισοζύγιο των λογαριασμών, όχι 
όμως και το εμπορικό ισοζύγιο ή το ισοζύγιο τρεχουσών 
πληρωμών που μπορεί μακροπρόθεσμα να παραμένει μη 
εξισορροπημένο. 
Πλην όμως σημαντική ανισορροπία του ισοζυγίου τρεχουσών 
συναλλαγών, σε συνδυασμό με ανισορροπία του ισοζυγίου 
λογαριασμών, προϋποθέτει σημαντική μεταφορά κεφαλαίων 
στο εξωτερικό· και δεν είναι ούτε επιθυμητό αλλά ούτε και 
εφικτό μακροπρόθεσμα, η μεταφορά αυτή να γίνεται υπό τη 
μορφή μόνο δανείων, αφού πρόκειται για πολύ μεγάλα ποσά. 
Ούτε όμως και μπορεί να περιορισθεί στην αγορά έργων 
τέχνης ή σε επενδύσεις σε ακίνητα. Εφόσον διαρκέσει, θα 
συνίσταται αναπόφευκτα σε παραγωγικές επενδύσεις ή επεν­
δύσεις στον τομέα των υπηρεσιών. 
Οι επενδύσεις του είδους αυτού (οι οποίες σε «μικρές δόσεις» 
μπορεί να είναι επωφελείς) δεν πρέπει να πάρουν υπερβολική 
έκταση πράγμα που περικλείει τον κίνδυνο να έχει ενοχλη­
τικές αντιδράσεις εκ μέρους των οικείων χωρών. 
2.3. Εξάλλου, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει ή όχι πλεόνα­
σμα, σε αρεκετές από τις εν λόγω χώρες απαντά δυστυχώς 
μια πρακτική η οποία κατά τη γνώμη της ΟΚΕ είναι καταδι­
καστέα· πρόκειται για τη στοχοθεσία. 
Η πρακτική αυτή, η οποία για πρώτη φορά αντιμετώπισε το 
«κατηγορώ» των ΗΠΑ εδώ και μερικά χρόνια, συνίσταται 
στο να επιλέγεται μια βιομηχανία που παρουσιάζει πολλά 
υποσχόμενες προοπτικές σε ό,τι αφορά τις εξαγωγές κυρίως, 
και να επιστρατεύεται για την προώθηση της ευρύ φάσμα 
κρατικών πόρων και μέσων όπως: 2.3.1. Επιδοτήσεις και διάφορες ενισχύσεις για επενδύσεις 
και εκμετάλλευση, προσπάθειες για έρευνα και κατάρτιση 
με την υποστήριξη του κράτους, ενισχύσεις διάφορες για 
εξαγωγές, συντονισμός κατά το μάλλον ή ήττον αυταρχικός 
της δραστηριότητας των εθνικών επιχειρήσεων (ενδεχόμενη 
ίδρυση κρατικοποιημένων εταιρειών ή εταιρειών μεικτής 
οικονομίας), συμπίεση της εσωτερικής τιμής των πρώτων 
υλών, των ημικατεργασμένων προϊόντων (του χάλυβα για 
παράδειγμα) και των ηλεκτρονικών στοιχείων, απαγόρευση 
de jure ή de facto της εισαγωγής ανταγωνιστικών προϊόντων 
(ή επιβολή τελωνειακών δασμών σε απαγορευτικό επίπεδο). 
2.3.2. Έτσι εξηγείται ο λόγος για τον οποίο, αντί να 
βλέπουμε τις βιομηχανίες μιας υπό ανάπτυξη χώρας να 
αναπτύσσονται σταδιακά και αρμονικά, βλέπουμε να εμφανί­
ζονται ξαφνικά, σε ορισμένο τομέα, μια ή περισσότερες 
επιχειρήσεις πολύ καλά εξοπλισμένες και με τις καλύτερες 
τεχνολογίες στη διάθεση τους, όπου όμως το κόστος για 
μισθούς και ημερομίσθια είναι πολύ χαμηλό εξαιτίας της 
καθυστερημένης γενικότερης ανάπτυξης της αντίστοιχης 
χώρας, όπως ένας γίγαντας εν μέσω νάνων. Επόμενο είναι, 
μια τέτοια επιχείρηση, ή το σύνολο των επιχειρήσεων του 
τομέα, να έχει δυναμικότητα πολύ ανώτερη από τις εσωτε­
ρικές ανάγκες και τις καταναλωτικές δυνατότητες της χώρας 
και να εξάγει σημαντικό μέρος της παραγωγής της. 
(Γενικώς, εξάλλου διαπιστώνουμε ότι οι εξαγωγές αυτές θα 
είναι «στοχοθετημένες» κατά πρώτο λόγο, προς χώρες σε 
χαμηλό βαθμό προστατευόμενες και κατά δεύτερο, προς 
χώρες όλο και περισσότερο προστατευόμενες, με στήριξη 
όμως συχνά σε τοπικά εργοστάσια, κατά το μάλλον ή ήττον 
«κοχλιοστρόφια»). 
2.3.3. Είναι προφανώς πολύ δύσκολο για τις επιχειρήσεις 
των ανεπτυγμένων χωρών, και της Κοινότητας συνεπώς, να 
ανταγωνισθούν τέτοιες επιχειρήσεις από τη στιγμή που το 
ποσοστό των δαπανών για μισθούς που υπεισέρχεται στην 
τιμή κόστους υπερβαίνει το 20 ή 30%. 
Πράγματι, αν υποτεθεί ότι οι δαπάνες για μισθούς στις ΝΒΧ 
αντιστοιχούν στο 20 % εκείνων στις ανεπτυγμένες βιομηχανι­
κές χώρες της Κοινότητας (και συχνά είναι πολύ χαμηλότε­
ρες), η τιμή κόστους υπολείπεται, με όλες τις άλλες παραμέ­
τρους ίσες, κατά 16 έως 24%. Οπωσδήποτε καταδικαστέα, η 
στοχοθεσία για την οποία γίνεται λόγος παραπάνω, στηρίζε­
ται λοιπόν σε ένα «κοινωνικό ντάμπινγκ» το οποίο μάλιστα 
ανακόπτει την άνοδο του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού. 
2.3.4. Η στοχοθεσία έχει ήδη προκαλέσει στην Ευρώπη 
απώλεια του μεγαλύτερου μέρους της βιομηχανίας μοτοποδη­
λάτων (προς όφελος της Ιαπωνίας), της ναυπηγικής της βιο­
μηχανίας (προς όφελος της Ιαπωνίας και της Κορέας) και 
ορισμένων οπτικών ειδών (φωτογραφικές μηχανές κυρίως). 
Σήμερα δέχονται επιθέσεις, από την Ταϊβάν κυρίως αλλά 
προπάντων από την Κορέα, όπως αναφέρεται και στην έκθεση 
του τμήματος, η αυτοκινητοβιομηχανία και η ηλεκτρονική 
(και μάλιστα τα υψηλής τεχνολογίας ηλεκτρονικά στοιχεία). 
Επιθέσεις δέχονται επίσης ορισμένοι κλάδοι όπως ο 
εφοπλιστικός αφού, λόγω των επιδοτήσεων, των χαμηλών 
μισθών και των χαμηλού επιπέδου συστημάτων κοινωνικής 
ασφάλισης, η Ν. Κορέα και η Ταϊβάν κατάφεραν να προκαλέ­
σουν σοβαρή ζημία στον αντίστοιχο κοινοτικό κλάδο. 
5. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 139/53 
Η ΟΚΕ οφείλει να τονίσει ότι ο διεθνής καταμερισμός της 
εργασίας έχει κι αυτός τα όρια του και ότι αποκλείεται να 
μπορέσει η Ευρώπη να εγκαταλείψει, ή έστω να αφήσει να 
τεθούν σε σοβαρό κίνδυνο, βιομηχανίες τόσο βασικές για την 
απασχόληση και την ασφάλεια της όσο η χαλυβουργία, η 
αυτοκινητοβιομηχανία και η ηλεκτρονική. 
Και κάτι τέτοιο δικαιολογείται πολύ περισσότερο που οι 
μέθοδοι οι οποίες χρησιμοποιούνται για επίθεση ενάντια 
σ'αυτές τις βιομηχανίες είναι εξαιρετικά κατακριτέες. 
3. Οι προτεινόμενες λύσεις 
Συνεπώς η ΟΚΕ προβληματίσθηκε σχετικά με τις αντιδράσεις 
τις κατά τη γνώμη του καταλληλότερες, και τις κατέταξε σε 
τρεις κατηγορίες. 
3.1. Η συνεργασία 
Επιβάλλεται η συνεργασία με τις χώρες όπου ο ανταγωνισμός 
είναι οικονομικώς υγιής και θεμιτός. 
3.1.1. Η γνωμοδότηση επισημαίνει πιο πάνω ότι οι βιομη­
χανικές χώρες πρέπει κανονικά να επωφελούνται από την 
ανάπτυξη των ΝΒΧ, αρκεί αυτή να λαμβάνει χώρα στα πλαί­
σια ενός θεμιτού ανταγωνισμού. 
Μπορεί να ενδείκνυται η μεταφορά βιομηχανικών μονάδων 
προς χώρες με χαμηλά ημερομίσθια σε τομείς μεγάλης έντα­
σης εργατικού δυναμικού και όπου η αυτοματοποίηση είναι 
δύσκολη και δαπανηρή· η μεταφορά δε αυτή θα συνέβαλλε 
σε άνοδο των αποδοχών και σε βελτίωση των συστημάτων 
κοινωνικής ασφάλισης των εν λόγω χωρών. 
Σε τέτοιες περιπτώσεις, θα ήταν ίσως σκόπιμες η δημιουργία 
ενώσεων ευρωπαϊκών και ασιατικών επιχειρήσεων, η παροχή 
αδειών και η μεταβίβαση τεχνογνωσίας και η μετατόπιση 
βιομηχανικών μονάδων. 
Μια τέτοια όμως μετατόπιση δεν πρέπει να γενικευθεί διότι 
δεν θα ήταν ρεαλιστικό ούτε φρόνιμο να σκεφθούμε ότι η 
Ευρώπη θα μπορούσε να ζήσει μόνο με τις υπηρεσίες. Η 
Κοινότητα οφείλει προφανώς να διατηρήσει στο έδαφος της 
μια ισχυρή και ανταγωνιστική βιομηχανία αν θέλει να 
προστατεύσει την απασχόληση και να αναχαιτίσει την ανερ­
γία. 
Υπάρχουν εξάλλου και άλλες δυνατότητες συνεργασίας χωρίς 
αρνητικές επιπτώσεις για την απασχόληση στην Κοινότητα· 
το περιεχόμενο μιας τέτοιας συνεργασίας θα μπορούσε να 
είναι η επί τόπου παραγωγή προϊόντων για την κάλυψη των 
τοπικών αναγκών που δημιουργούνται ή πολλαπλασιάζονται 
λόγω ανόδου του βιοτικού επιπέδου. 
3.1.2. Με τις επιφυλάξεις αυτές, οι εταίροι δεν μπορεί παρά 
να ωφεληθούν από τέτοιες ανταλλαγές, και δεν θα πρέπει να 
αφεθεί στην Ιαπωνία, που αποβλέπει σίγουρα στη δημιουργία 
μιας ασιατικής ζώνης «προνομιακής συνεργασίας», το συνε­
ταιριστικό μονοπώλιο με τις εν λόγω χώρες. 3.1.3. Είναι λοιπόν θεμελιώδους σημασίας η αναζήτηση 
των τρόπων με τους οποίους θα αναπτυχθεί η συνεργασία 
μεταξύ επιχειρήσεων της Κοινότητας και των χωρών αυτών. 
Στην από 3ης Ιουλίου 1986 γνωμοδότηση της ΟΚΕ για τις 
χώρες ASEAN, περιέχονταν πολλές υποδείξεις σχετικά. 
Οι υποδείξεις εκείνες διατηρούν την αξία τους- και γι'αυτό, 
το πρώτο πράγμα που επιθυμεί η ΟΚΕ είναι η εφαρμογή τους. 
Το ζήτημα βεβαίως δεν είναι απλό. 
Η Επιτροπή, με τη βοήθεια των τοπικών οργανώσεων των 
κρατών μελών, θα μπορούσε οπωσδήποτε να διαδραματίσει 
σημαντικό ρόλο στην εν λόγω συνεργασία. Οι κοινοτικές 
ενισχύσεις, εμφανώς υπερβολικά προσανατολισμένες προς τη 
γεωργία, πρέπει κατά μεγάλο μέρος τους να επαναπροσανα-
τολισθούν προς τη βιομηχανία και τις υπηρεσίες ώστε να 
προσαρμοσθούν καλύτερα με την ανάπτυξη των ΝΒΧ. 
Μια προσπάθεια πολύ λίγο δαπανηρή και αναμφισβήτητα 
αρκετά αποτελεσματική θα ήταν ενίσχυση της ήδη υπάρχου­
σας πανεπιστημιακής συνεργασίας (με γερμανικά πανεπιστή­
μια στη Μπανγκόκ, με γαλλικά στη Σιγκαπούρη, κλπ.) και η 
ανάπτυξη της αδελφοποίησης των πανεπιστημίων και της 
υποδοχής των ασκουμένων. 
3.1.4. Για να αναπτυχθούν όμως οι πωλήσεις της Κοινό­
τητας προς τις ΝΒΧ, οι τελευταίες αυτές είναι εξίσου απαραί­
τητο να ανοίγουν την αγορά τους στο μέτρο που αναπτύσσο­
νται περισσότερο και, κυρίως, στο μέτρο που είναι σε θέση 
να εξισορροπούν το ισοζύγιο τρεχουσών πληρωμών τους και, 
ενδεχομένως, να αποπληρώνουν το εξωτερικό τους χρέος. 
Οι χώρες αυτές θα πρέπει να ενθαρρυνθούν όπως αναθερμά­
νουν την οικονομία τους και αναπτύξουν την εσωτερική κατα­
νάλωση που η πολιτική τους τείνει να περιορίζει (το ποσοστό 
αποταμίευσης στη Ν. Κορέα είναι 38 %!). Το βιοτικό επίπεδο 
θα πρέπει να αντλήσει πλήρη οφέλη από την οικονομική 
ανάπτυξη της εκάστοτε χώρας. 
Για τις εν λόγω χώρες ισχύει αριθμός παρατηρήσεων της 
έκθεσης Maekawa (όπου προτείνονται λύσεις για τα προβλή­
ματα της ανάπτυξης της κατανάλωσης στην Ιαπωνία). 
Όλα αυτά αποτελούν μια από τις όψεις της βαθμιαίας προσαρ­
μογής στα πλαίσια της ΓΣΔΕ: οι ΝΒΧ που φθάνουν το 
επίπεδο ανάπτυξης των χωρών του ΟΟΣΑ οφείλουν βαθμιαία 
να αποδεχθούν όλους τους περιορισμούς της ΓΣΔΕ. 
Αυτό αποκτά μεγαλύτερη σημασία στο βαθμό που το παρά­
δειγμα της Κορέας, από πολλές πλευρές αξιοθαύμαστο όπως 
έχουμε πει, τείνουν να ακολουθήσουν και άλλες υπό ανάπτυξη 
ασιατικές χώρες οι οποίες διαπιστώνουν ότι η τύπου Κορέας 
ανάπτυξη με άξονα τις εξαγωγές δίνει αποτελέσματα πολύ 
πιο γρήγορα από την ανάπτυξη που έχει άξονα την ικανο­
ποίηση των εσωτερικών αναγκών, όπως είναι η ανάπτυξη 
τύπου ΝΒΧ της Λατινικής Αμερικής. Πλην όμως οι οικονο­
μίες της Κοινότητας και των ΗΠΑ δεν θα μπορούσαν 
μακροπρόθεσμα να αντέξουν πολλαπλασιασμό των εμπο-
Αριθ. C 139/54 Επίσημη Εφημερίδα των 
ρικών πλεονασμάτων και των στοχοθετη μένων επιθέσεων 
τύπου Κορέας. 
Η ΟΚΕ πιστεύει σχετικά ότι είναι λυπηρό ότι δεν συζητήθηκε 
το πρόβλημα της βαθμιαίας προσαρμογής κατά τη mid-term 
review του Μόντρεαλ. Θα πρέπει να τεθεί εκ νέου στις επόμε­
νες συζητήσεις. 
3.2. Ο ανταγωνισμός 
Στους άλλους τομείς, η Ευρώπη θα πρέπει πρώτα να αντιμετω­
πίσει την πρόκληση. 
3.2.1. Και θα το κάνει αυτοματοποιώντας ό,τι μπορεί να 
αυτοματοποιηθεί. Η General Motors δαπανά αυτή τη στιγμή 
— όχι χωρίς κάποιες δυσχέρειες — πάνω από 3 δισεκατομμύ­
ρια δολάρια για το πρόγραμμα «Saturne» που αφορά την 
ίδρυση εργοστασιακής μονάδας αυτοκινήτων σχεδόν εξ 
ολοκλήρου αυτοματοποιημένης. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες 
έχουν σχέδια λιγότερο μεγαλόπνοα, ανάλογης όμως υφής. 
3.2.2. Θα το κάνει επίσης πολλαπλασιάζοντας τις προσπά­
θειες της για να διατηρήσει το προβάδισμα στην τεχνολογία 
και τη «γραμμή» κατά τον σχεδιασμό των προϊόντων. Η 
παραγωγή της θα πρέπει να προσανατολισθεί ακόμη περισσό­
τερο προς την αγορά σε τρόπο ώστε να ανταποκρίνεται περισ­
σότερο στις ανάγκες των καταναλωτών, σε ό,τι αφορά κυρίως 
την ποιότητα, την ασφάλεια, τη διαθεσιμότητα και τις συνα­
φείς υπηρεσίες. Αυτό θα είναι ευκολότερο για προϊόντα με 
σύντομη διάρκεια ζωής, όπως είναι τα ενδύματα. 
Να ευχηθούμε επίσης ότι αυτό μπορεί να συμβεί και για τα 
προϊόντα της ηλεκτρονικής και της αυτοκινητοβιομηχανίας. 
Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν σχέδια για 
«αυτοκίνητα του μέλλοντος» που μπορούν να τις θέσουν σε 
πλεονεκτική θέση. 
Προφανής όμως προϋπόθεση γι' αυτά είναι η απόλυτη 
αναγκαιότητα να αναπτύξει η Ευρώπη τις ερευνητικές της 
προσπάθειες, ώστε να επιτύχει περισσότερα από τους αντα­
γωνιστές της και να συντονίζει τις προσπάθειες αυτές καλύ­
τερα με σκοπό να αντλεί όλο το δυνατό όφελος από την 
τεράστια αγορά της. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει για μια ακόμη 
φορά ότι πρέπει να ενθαρρυνθούν οι σχετικές προσπάθειες 
της Επιτροπής και να αυξηθούν σημαντικά οι αντίστοιχοι 
πόροι, που είναι σήμερα απαράδεκτοι χαμηλοί. Μέσα στο 
ίδιο πνεύμα, θα πρέπει να αναπτυχθούν ακόμη περισσότερο 
η εκπαίδευση, η αρχική κατάρτιση αλλά και η εν συνέχεια 
επιμόρφωση. Στα θέματα αυτά, η Ευρώπη δεν πρέπει να 
αφήσει να την ξεπεράσουν, και κυρίως οι χώρες της Απω 
Ανατολής όπου η σχετική πρόοδος είναι θεαματικής. Η ΟΚΕ 
δεν μπορεί παρά να υπενθυμίσει εδώ τις πολυάριθμες σχετικές 
γνωμοδοτήσεις της. 
3.3. Τααμυντι κά μέτρα Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 6. 89 
παρακάτω δεν ισχύουν παρά στις περιπτώσεις μόνο όπου δεν 
τηρείται ούτε το πνεύμα ούτε το γράμμα των κανόνων της 
ΓΣΔΕ και όπου κατά συνέπεια οι βιομηχανίες της Κοινότητας 
υφίστανται, η' κινδυνεύουν να υποστούν, σοβαρές ζημίες- με 
άλλα λόγια, τα παρακάτω ισχύουν σε έναν πολύ περιορισμένο 
αριθμό περιπτώσεων. 
3.3.1. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει είναι να μην 
αντιμετωπίζονται ως υπό ανάπτυξη χώρες, χώρες οι οποίες 
αναπτύσσονται όλο και περισσότερο, ήτοι: 
— να πάψουν να επωφελούνται του συστήματος των γενικευ­
μένων δασμολογικών προτιμήσεων χώρες όπως η Κορέα, 
το Χονγκ-Κόνγκ και η Σιγκαπούρη στις οποίες το βιοτικό 
επίπεδο είναι το ίδιο ή υψηλότερο από εκείνο των λιγό­
τερο ανεπτυγμένων χωρών της Κοινότητας, και πρώτα 
απ'όλα εκείνα από τα προϊόντα τους που είναι υπεραντα-
γωνιστικά (η Κορέα π.χ. εξακολουθεί να επωφελείται του 
συτήματος των γενικευμένων προτιμήσεων για τα αυτοκί­
νητα της παρά το γεγονός ότι το εν λόγω πλεονέκτημα 
αυτή τη στιγμή βρίσκεται υπό αναστολή!). Από τις ποσο­
στώσεις που θα αποδεσμευθούν με τον τρόπο αυτό θα 
μπορέσουν να επωφεληθούν οι λιγότερο ανεπτυγμένες 
χώρες που τις έχουν πραγματικά ανάγκη, 
— να απαιτηθεί από τις εν λόγω χώρες να εφαρμόζουν ολοένα 
και πληρέστερα τους διάφορους κώδικες της ΓΣΔΕ. 
Πρόκειται για το πρόβλημα της βαθμιαίας προσαρμογής για 
το οποίο έχει ήδη γίνει λόγος στα προηγούμενα: 
— να απαιτηθεί από τις εν λόγω χώρες να πάψουν την κατα­
χρηστική διαχείριση του νομίσματος τους (πράγμα το 
οποίο, για να λέμε την αλήθεια, έχει σε μεγάλο βαθμό 
επιτευχθεί), 
— να απαιτηθεί τέλος από τις ίδιες αυτές χώρες (και γενικό­
τερα από όλα τα μέλη της ΓΣΔΕ που περνούν στο στάδιο 
των ανεπτυγμένων χωρών) να υιοθετήσουν και εφαρμό­
σουν αποτελεσματικά τις διεθνείς διατάξεις που θεωρού­
νται ουσιαστικές για κάθε προσπάθεια η οποία αποβλέπει 
σε επιτάχυνση της κοινωνικής προόδου, και κυρίως τους 
κανόνες της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) (οι 
εντός παρενθέσεων αριθμοί παραπέμπουν στις συμβάσεις 
της ΔΟΕ): δικαίωμα του συνδικαλίζεσθαι (87), δικαίωμα 
οργάνωσης και συλλογικής διαπραγμάτευσης (88). ίσες 
αμοιβές για γυναίκες και άνδρες (100), διακρίσεις αναφο­
ρικά με την απασχόληση (111), μέτρα για την προστασία 
της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων (155), πολι­
τική για την απασχόληση (122) και τις απολύσεις (158). 
Τα δικαιώματα αυτά, με την ονομασία «στοιχειώδεις κοι­
νωνικοί κανόνες» για παράδειγμα, πρέπει να διασφαλι­
σθούν με την προσθήκη μιας κοινωνικής ρήτρας στη 
ΓΣΔΕ. Οι ίδιοι κανόνες θα πρέπει επίσης να συμπεριλαμ­
βάνονται και στις εμπορικές συμφωνίες που υπογράφει 
η Κοινότητα με εταίρους οι οποίοι δεν έχουν ακόμη 
υπογράψει τις συμβάσεις και συστάσεις της ΔΟΕ. Στη 
συνέχεια, η Κοινότητα οφείλει να καταβάλει προσπάθειες 
για την τήρηση τους. 
Η ΟΚΕ δεν διστάζει τέλος να πει ότι η Ευρώπη οφείλει και 
να αμυνθεί δεδομένου ότι πρέπει να καταστεί σαφές πως τα 3.3.2. Στη συνέχεια, κάθε φορά που είναι δυνατόν, πρέπει 
να εφαρμόζονται τα αντίποινα που μας επιτρέπει η ΓΣΔΕ, σε 
5. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 139/55 
ό,τι κυρίως αφορά τις επιδοτήσεις. Η καταχρηστική στοχοθε-
σία πρέπει να καταπολεμηθεί όπως της αξίζει με περαιτέρω 
βελτίωση του νέου κοινοτικού μέσου ώστε αυτό να καταστεί 
τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματικό ενώ θα γίνονται σεβα­
στές οι διατάξεις της GATT με το άρθρο 301 του νόμου Trade 
Act των ΗΠΑ. 
3.3.3. Αυτό όμως προϋποθέτει να διαθέτει η Επιτροπή τα 
υλικά μέσα για μια τέτοια πολιτική. Τα 70 περίπου άτομα που 
διαθέτει προς τούτο η Επιτροπή θα πρέπει το συντομότερο 
δυν,ατό να αυξηθούν και τα αντίστοιχα μέσα να φτάσουν το 
επίπεδο που απαιτείται για την πλήρη απόδοση τους. (Το 
τμήμα υπενθυμίζει σχετικά ότι το αντίστοιχο προσωπικό στην 
Washington ανέρχεται σε 400 με 800 άτομα. Οι σχετικές 
δαπάνες του προϋπολογισμού θα ήταν αμελητέες αν ληφθούν 
υπόψη οι οικονομικές ζημίες που θα αποτρέπονταν. 
Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών θα μπορούσαν να συμμε­
τάσχουν σ'αυτήν την ενέργεια (πολύ περισσότερο που η κα­
τάργηση των ενδοκοινοτικών φραγμών θα τους δημιουργήσει 
πληθώρα υπαλληλικού δυναμικού). 
Στο μέτρο που η στοχοθεσία, συνδυαζόμενη και με άλλες 
αθέμιτες μεθοδεύσεις, θα έθετε σε κίνδυνο ορισμένες βιομη­
χανίες της Κοινότητας, η ΟΚΕ πιστεύει ότι θα ήταν εντελώς 
θεμιτό, όχι μόνο επειδή δεν τηρούνται οι κανόνες της ΓΣΔΕ 
αλλά και για να αποτραπεί χιονοστιβάδα δικαστικών διώξεων 
κατά των εν λόγω χωρών, να γίνουν διαπραγματεύσεις για 
συμφωνίες αυτοπεριορισμού. (Δεν πρόκειται για επιλεκτική 
εφαρμογή της ρήτρας διασφάλισης αφού αυτή αφορά εταί­
ρους που τηρούν τους κανόνες. Η ρήτρα διασφάλισης, ως εκ 
του γενικής εφαρμογής χαρακτήρα της, ως προσωρινή και 
φθίνουσα, δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στα τιθέμενα προ­
βλήματα.) Εξάλλου, τα υπέρμετρα εμπορικά πλεονάσματα 
των εν λόγω χωρών θα δικαιολογούσαν — αν χρειαζόταν κάτι 
τέτοιο — τις συμφωνίες αυτές. 
θα χρειασθεί εξάλλου να εξετασθεί περίπτωση προς περί­
πτωση κατά πόσον μια συμφωνία αυτοπεριορισμού είναι 
πράγματι η καλύτερη λύση για την απειλούμενη κοινοτική 
βιομηχανία. Οι συμφωνίες αυτές παρουσιάζουν πράγματι το 
μειονέκτημα να αυξάνουν τα περιθώρια οφέλους των συμβαλ­
λομένων και να τους προσανατολίζουν προς τα συμφορότερα 
τμήματα της αγοράς (βλ. σχετικό σημείωμα του ΟΟΣΑ, 21 
Μαΐου 1985). Εξάλλου, συμβάλλουν στην ανάπτυξη των διμε­
ρών σχέσεων, πράγμα που δεν είναι επιθυμητό σε επίπεδο 
αρχών. 
Βρυξέλλες, 31 Μαρτίου 1989. Οι συμφωνίες αυτές εξακολουθούν ωστόσο να είναι αναγκαίες 
σε πολλές περιπτώσεις, λόγω κυρίως της απειλής που εν 
δυνάμει εμπεριέχουν, πρέπει όμως να χρησιμοποιούνται με 
σύνεση. 
3.3.4. Τέλος, υπάρχουν ελπίδες ότι οι «επιθεωρήσεις» της 
εμπορικής πολιτικής στις οποίες οφείλει να προβεί η ΓΣΔΕ 
μεταξύ των μελών της, θα παροτρύνουν τις εν λόγω χώρες να 
ασκήσουν πολιτικές που να ανταποκρίνονται περισσότερο 
στους κανόνες της ΓΣΔΕ. 
Οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού μπορούν επίσης να υποκι­
νήσουν την εξαγωγική χώρα να εγκαταστήσει εργοστασιακές 
μονάδες στο έδαφος της Κοινότητας· αυτό βέβαια κάθε άλλο 
παρά παρουσιάζει μειονεκτήματα, υπό τον όρο ότι σε ανάλο­
γες περιπτώσεις λαμβάνεται μέριμνα ώστε το κοινοτικής 
παραγωγής ποσοστό ενός προϊόντος να είναι αρκετά υψηλό. 
3.4. Τέλος, είναι απαραίτητο οι κοινοτικές αρχές να έχουν 
στη διάθεση τους όλα τα αναγκαία μέσα για τη μελέτη της 
πολιτικής των χωρών της Απω Ανατολής, η σημασία των 
οποίων σε παγκόσμιο επίπεδο αυξάνεται ολοένα και περισσό­
τερο, και για να χαράξουν την πολιτική της Κοινότητας 
απέναντι σ'αυτές. 
Πλην όμως, από τη μια το προσωπικό, για ιστορικούς λόγους, 
φαίνεται πως είναι ανεπαρκέστατο και πρέπει να αυξηθεί 
πάρα πολύ, και από την άλλη τίθεται πρόβλημα συντονισμού 
των αντίστοιχων υπηρεσιών. 
Πράγματι, η Ιαπωνία, η Κίνα, η Κορέα, η Ταϊβάν και το 
Χονγκ-Κόνγκ υπάγονται στην αρμοδιότητα ενός Επιτρόπου, 
η υπόλοιπη Ασία (οι χώρες ASEAN κυρίως) ενός άλλου, και 
οι χώρες της Αφρικής, των Καραϊβικών και του Ειρηνικού 
(ΑΚΕ) (όπου «Ε» σημαίνει όπως ξέρουμε «Ειρηνικός») ενός 
τρίτου. 
Υπ'αυτές τις συνθήκες, δεν είναι εύκολο να πραγματοποιηθεί 
μια συνολική μελέτη για τις χώρες της ασιατικής ακτής του 
Ειρηνικού, και μάλλον είναι απαραίτητο να καθορισθούν 
συντονιστικά μέσα. Επιβεβλημένη φαίνεται πως είναι μια 
πολύ εμπεριστατωμένη μελέτη επί της πολιτικής της Κοινό­
τητας απέναντι στις χώρες της Απω Ανατολής. Η ΟΚΕ 
εύχεται να βρει η Επιτροπή τα προς τούτο μέσα. Έτσι, η 
συνοχή και η ταχύτητα της σχετικής κοινοτικής δράσης θα 
μπορέσουν να φτάσουν το απαραίτητο επίπεδο σε ένα τομέα 
του οποίου η σπουδαιότητα είναι αναπόφευκτο να αυξηθεί. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE