24. 11. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 296/3 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τους κανόνες επισήμανσης των ειδών διατροφής 
που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή σε ό,τι αφορά τις θρεπτικές ιδιότητες (*) 
COM(89) 420 τελικό — SYN155 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή βάσει τον άρθρον 149 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ στις 5 
Σεπτεμβρίου 1989) 
(89/C 296/04) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΏΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινό­
τητας, και ιδίως το άρθρο 100 Α, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι είναι σημαντικό να ληφθούν μέτρα με στόχο την προο­
δευτική καθιέρωση της εσωτερικής αγοράς στις 31 Δεκεμ­
βρίου 1992* 
ότι η εσωτερική αγορά θα περιλαμβάνει μια περιοχή χωρίς 
εσωτερικά σύνορα στην οποία θα εξασφαλίζεται η ελευ­
θερία κίνησης των αγαθών, των προσώπων, των υπηρεσιών 
και των κεφαλαίων 
ότι υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον του κοινού στη σχέση 
ανάμεσα στον τρόπο διατροφής και την υγεία και την επι­
λογή του κατάλληλου τρόπου διατροφής ανάλογα με τις 
ατομικές ανάγκες* 
ότι το Συμβούλιο και οι εκπρόσωποι των κυβερνήσεων των 
κρατών μελών στα πλαίσια του Συμβουλίου στην απόφαση 
τους στις 7 Ιουλίου 1986 (2) για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα 
κατά του καρκίνου, αποφάσισαν τη βελτίωση της διατροφής 
του πληθυσμού κατά προτεραιότητα-
ότι η γνώση των βασικών αρχών της διατροφής και η 
κατάλληλη επισήμανση των ειδών διατροφής θα είναι απο­
φασιστικής σημασίας για την ενθάρρυνση των επιλογών 
σ' αυτόν τον τομέα εκ μέρους του καταναλωτή · 
(') ΕΕ αριθ. C 282 της 5. 11. 1988, σ. 10 [COM(88) 489 τελικό τις 5 
Οκτωβρίου 1988]. 
(2) ΕΕ αριθ. C 184 της 23. 7. 1986, σ. 19. ότι η ύπαρξη επισήμανσης των θρεπτικών ιδιοτήτων των 
ειδών διατροφής θα ενθαρρύνει πρόσθετες δράσεις στον 
τομέα της ενημέρωσης του καταναλωτικού κοινού σε ό,τι 
αφορά τα είδη διατροφής· 
ότι προς όφελος του καταναλωτή αφενός, και για την απο­
φυγή ενδεχομένων τεχνικών εμποδίων στο εμπόριο αφε­
τέρου, η επισήμανση των ειδών διατροφής θα μπορούσε να 
πραγματοποιηθεί σύμφωνα με μια τυποποιημένη μορφή σε 
όλο το έδαφος της Κοινότητας· 
ότι τα είδη διατροφής που φέρουν τη σχετική επισήμανση 
των θρεπτικών ιδιοτήτων θα πρέπει να συμμορφώνονται με 
τους κανόνες που διατυπώνονται στην παρούσα οδηγία-
ότι όλες οι άλλες μορφές επισήμανσης των θρεπτικών ιδιο­
τήτων των ειδών διατροφής θα πρέπει να απαγορεύονται 
αλλά απεναντίας είδη διατροφής που δεν φέρουν επισή­
μανση θα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα-
ότι, για να προσελκυστεί ο μέσος καταναλωτής και για να 
εξυπηρετηθούν οι σκοποί για τους οποίους εισάγεται, και 
δεδομένου του σημερινού χαμηλού επιπέδου γνώσεως του 
προβλήματος της διατροφής, η πληροφορία που παρέχεται 
θα πρέπει να είναι απλή και να κατανοείται εύκολα1 
ότι οι κανόνες που διατυπώνονται στην παρούσα οδηγία θα 
πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τις οδηγίες του Codex 
Alimentarius για την επισήμανση των θρεπτικών ιδιοτήτων 
των ειδών διατροφής-
ότι οι γενικές διατάξεις για την επισήμανση και οι ορισμοί 
περιέχονται ήδη στην οδηγία 79/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου 
της 18ης Δεκεμβρίου 1978 για την προσέγγιση των νομοθε­
σιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, παρου­
σίαση και διαφήμιση των ειδών διατροφής προς πώληση 
στον τελικό καταναλωτή (3), και επομένως δεν υπάρχει 
ανάγκη να επαναληφθούν 
ότι η παρούσα οδηγία μπορεί επομένως να περιοριστεί στις 
διατάξεις αυτές που αφορούν την επισήμανση των θρε­
πτικών ιδιοτήτων των ειδών διατροφής, 
(3) ΕΕ αριθ. 33 της 8. 2. 1979, σ. 1. 
Αριθ. C 296/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. Π. 89 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Άρθρο 1 
1. Η παρούσα οδηγία αφορά την επισήμανση των θρε­
πτικών ιδιοτήτων των ειδών διατροφής που προορίζονται 
για τον τελικό καταναλωτή. Αφορά επίσης τα είδη δια­
τροφής που προορίζονται για τον εφοδιασμό των εστιατο­
ρίων, νοσοκομείων, αναψυκτηρίων και παρομοίων επιχειρή­
σεων διάθεσης φαγητού. 
2. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας: 
α) ο όρος «επισήμανση των θρεπτικών ιδιοτήτων των 
ειδών διατροφής» θα δηλώνει κάθε στοιχείο που εμφανί­
ζεται στην ετικέτα και θα είναι σχετικό με: 
i) το ενεργειακό περιεχόμενο, 
ii) τα θρεπτικά συστατικά: πρωτείνες, υδατάνθρακες, 
λίπη, διαιτητικές ίνες, βιταμίνες και ανόργανα άλατα1 
6) η «Δήλωση θρεπτικής αξίας» θα υπονοεί κάθε ανα­
γραφή η οποία αναφέρει, προτείνει ή συνεπάγεται ότι η 
συγκεκριμένη τροφή έχει ορισμένες ιδιότητες όσον 
αφορά το ενεργειακό της περιεχόμενο ή/και τα θρε­
πτικά της συστατικά" εντούτοις, η αναγραφή ορισμένων 
ποσοτικών ή ποιοτικών συστατικών, αν απαιτείται από 
την νομοθεσία, δεν αποτελεί δήλωση θρεπτικής αξίας" 
γ) ο όρος «πρωτείνες» εννοεί το περιεχόμενο σε πρωτεΐνες 
υπολογιζόμενο σύμφωνα με τον τύπο: πρωτεΐνη = 
ολικό άζωτο κατά (Kjeldahl) x 6,25, όμως, θα χρησιμο­
ποιείται ο συντελεστής 6,38 στην περίπτωση που οι 
παρούσες πρωτεΐνες αποτελούνται από πρωτεΐνες γάλα­
κτος" 
δ) ο όρος «υδατάνθρακες» εννοεί όλους τους υδατάν­
θρακες οι οποίοι λαμβάνουν μέρος στο μεταβολισμό του 
ανθρώπου και περιλαμβάνουν πολυαλκοόλες (αλκοολο-
σάκχαρα)" 
ε) ο όρος «σάκχαρα» εννοεί όλους τους μονοσακχαρίτες 
και δισακχαρίτες που περιέχονται στην τροφή εξαιρου­
μένων των πολυαλκοολών 
ζ) ο όρος «λίπη» εννοεί όλα τα λιπίδια περιλαμβανομένων 
και των φωσφολιπιδίων" 
η) ο όρος «κεκορεσμένα» εννοεί τα λιπαρά οξέα, δηλαδή 
λιπαρά οξέα που δεν περιέχουν διπλούς δεσμούς" 
θ) ο όρος «μονοακόρεστα» εννοεί τα λιπαρά οξέα, με ένα 
διπλό δεσμό as · 
ι) ο όρος «πολνακόρεστα» εννοεί λιπαρά οξέα και αλλε­
πάλληλους διπλούς δεσμούς χωριζόμενους από cis-cis 
μεθυλένιο" 
κ) ο όρος «διαιτητικές ίνες» εννοεί το υλικό που προσδιο­
ρίζεται με την αναλυτική μέθοδο που θα εκπονηθεί σε 
συμφωνία με τη διαδικασία του άρθρου 8" λ) ο όρος «μέσες τιμές» θα εννοεί την τιμή μιας θρεπτικής 
ουσίας η οποία αντιπροσωπεύει καλύτερα το ποσό μιας 
δεδομένης θρεπτικής ουσίας και αντικατοπτρίζει τις απο­
κλείσεις ανάλογα με την εποχιακή διακύμανση, τα κατα­
ναλωτικά πρότυπα καθώς και άλλους παράγοντες οι 
οποίοι είναι δυνατό να επηρεάσουν την πραγματική 
τιμή. 
Άρθρο 2 
1. Η επισήμανση η σχετική με τις θρεπτικές ιδιότητες 
είναι υποχρεωτική όταν υπάρχει δήλωση της θρεπτικής 
αξίας στις ετικέτες ή στη διαφήμιση. 
2. Η επισήμανση σχετικά με τις θρεπτικές ιδιότητες είναι 
προαιρετική σε όλες τις άλλες περιπτώσεις. 
Άρθρο 3 
1. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας δημιουργούνται 
δύο είδη πληροφορίας ως εξής: 
Ομάδα 1 
α) ενεργειακό περιεχόμενο* 
β) ποσά πρωτεΐνης, υδατανθράκων και λιπών. 
Ομάδα 2 
α) ενεργειακό περιεχόμενο' 
β) ποσά πρωτεΐνης, υδατανθράκων, σακχάρων, λιπών, κεκο­
ρεσμένων, διαιτητικών ινών και νατρίου* 
Στην περίπτωση που παρέχεται επισήμανση των θρεπτικών 
ιδιοτήτων τότε τα στοιχεία θα περιλαμβάνουν είτε την ομάδα 
1 είτε την ομάδα 2 δοσμένα κατά σειρά. 
2. Η επισήμανση των θρεπτικών ιδιοτήτων θα περιλαμ­
βάνει επίσης τα ποσά ενός ή περισσοτέρων από τα ακό­
λουθα στοιχεία: 
— άμυλο, 
— πολυαλκοόλες, 
— μονοακόρεστα, 
— πολυακόρεστα, 
— κάθε βιταμίνη ή ανόργανο άλας που περιλαμβάνεται στο 
παράρτημα και περιέχεται σε σημαντικά ποσά όπως ορί­
ζεται στο παράρτημα αυτό. 
3. Όταν υπάρχει αναγραφή της θρεπτικής αξίας για σάκ­
χαρα, κεκορεσμένα, διαιτητικές ίνες ή νάτριο η πληροφορία 
που θα δίδεται θα είναι αυτή της ομάδας 2. 
4. Η δήλωση ενός θρεπτικού συστατικού που δίδεται 
στην παράγραφο 2 για το οποίο υπάρχει αναγραφή θρε­
πτικών ιδιοτήτων, θα είναι υποχρεωτική. Επιπλέον, όταν 
δίδεται το ποσό των πολυακορέστων ή/και των μονοακορέ-
24. 11. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 296/5 
στων, 3α πρέπει επίσης να δίδεται το ποσό των κεκορε­
σμένων, ενώ η αναφορά του τελευταίου δεν αποτελεί μια 
δήλωση κατά την έννοια της παραγράφου 3. 
Άρ$ρο 4 
Η ενεργειακή αξία που θα δηλώνεται θα υπολογίζεται σύμ­
φωνα με τους παρακάτω συντελεστές αναγωγής: 
— Υδατάνθρακες 
(εκτός από πολυαλκοόλες): 
— Πολυαλκοόλες: 
— Πρωτεΐνες: 
— Λίπη: 
— Αλκοόλες (αιθανόλη): 
— Οργανικά οξέα: 4 kcal/g — 17 kj/g 
2,4 kcal/g — 10 kj/g 
4 kcal/g — 17 kj/g 
9 kcal/g — 37 kj/g 
7 kcal/g — 29 kj/g 
3 kcal/g — 13 kj/g. 
'Apftpo 5 
1. Η δήλωση για την ενεργειακή αξία και για το θρε­
πτικό περιεχόμενο πρέπει να δίδεται αριθμητικά. Οι 
μονάδες που χρησιμοποιούνται είναι οι ακόλουθες: 
— Ενέργεια: 
— Πρωτεΐνες: 
— Υδατάνθρακες: 
— Λίπη: 
— Διαιτητικές ίνες: 
— Νάτριο: 
— Βιταμίνες και ανόργανα άλατα: kj και kcal 
γραμμάρια (g) 
οι μονάδες 
που αναφέρονται 
στο παράρτημα. 
2. Τα πληροφοριακά στοιχεία θα εκφράζονται ανά 100 g 
ή ανά 100 ml ή ανά συσκευασία όπου η συσκευασία 
περιέχει μόνο μια απλή δόση μικρότερη των 100 g. Επι­
πλέον, η πληροφορία αυτή θα δίδεται ανά υποδεικνυόμενη 
δόση, όπως αυτή ορίζεται ποσοτικά στην ετικέτα ή ανά 
δόση, με την προϋπόθεση ότι αναφέρεται ο αριθμός των 
δόσεων του περιέχονται στη συσκευασία. 
3. Οι αναφερόμενες ποσότητες αντιστοιχούν στο είδος 
διατροφής, όπως αυτό διατίθεται προς πώληση. Εκεί όπου 
ενδείκνυται, μπορούν να δοθούν πρόσθετα στοιχεία για το 
παρασκευασμένο σε φαγητό προϊόν, με την προϋπόθεση ότι 
παρέχονται αρκετά λεπτομερείς οδηγίες παρασκευής και ότι 
τα στοιχεία αφορούν το έτοιμο προς κατανάλωση είδος δια­
τροφής. 
4. α) Τα στοιχεία που αφορούν τις βιταμίνες και τα ανόρ­
γανα άλατα μπορούν επιπλέον να εκφράζονται ως επί 
τοις εκατό ποσοστό των συνιστώμενων ημερησίων 
διαιτητικών παροχών (ΣΗΠ) που δίδονται στο παράρ­
τημα για ποσότητες όπως αυτές ορίζονται παραπάνω' 
6) Το επί τοις εκατό πσοσοστό των συνιστώμενων ημερη­
σίων διαιτητικών παροχών (ΣΗΠ) για τις βιταμίνες και τα ανόργανα άλατα μπορούν επίσης να δίδονται ως 
μέρος γραφικής παράστασης' οι διατάξεις εφαρμογής 
για την υποπαράγραφο αυτή πρέπει να εκδοθούν σε 
συμφωνία με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 8. 
5. Στις περιπτώσεις που αναφέρεται το άμυλο ή/και οι 
πολυαλκοόλες η αναφορά αυτή ακολουθεί αμέσως μετά την 
αναφορά της περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες και σάκ­
χαρα με την ακόλουθη μορφή ανάλογα με την περίπτωση: 
— Υδατάνδρακες g 
— Σάκχαρα g 
— Πολυαλκοόλες g 
— Άμυλο g 
6. Στις περιπτώσεις όπου αναφέρεται η ποσότητα ή/και 
το είδος των λιπαρών οξέων η αναφορά αυτή ακολουθεί 
αμέσως μετά την αναφορά των ολικών λιπαρών ουσιών με 
την ακόλουθη μορφή ανάλογα με την περίπτωση: 
— Λιπαρές ουσίες g 
— Κεκορεσμένα g 
— Μονοακόρεστα g 
— Πολυακόρεστα g 
7. Οι αναγραφόμενοι αριθμοί είναι μέσες τιμές που έχουν 
συναχθεί κατά περίπτωση, με: 
α) ανάλυση του είδους διατροφής από τον παραγωγό" 
6) υπολογισμό με βάση τη γνώση των πραγματικών ή των 
μέσων τιμών των συστατικών που χρησιμοποιήθηκαν • 
γ) υπολογισμούς από γενικώς αποδεκτά δεδομένα. 
Άρ'&ρο 6 
1. Οι πληροφορίες που καλύπτονται από την παρούσα 
οδηγία θα εμφανίζονται ταυτόχρονα σε ένα μέρος υπό 
μορφή πίνακα, αν το επιτρέπει ο χώρος, με τους αριθμούς σε 
κάθετη ευθυγράμμιση. Σε περίπτωση έλλειψης χώρου χρησι­
μοποιείται η οριζόντια ευθυγράμμιση. 
Οι πληροφορίες αυτές θα αναγράφονται σε εμφανή θέση 
κατά τέτοιο τρόπο ώστε να είναι ευδιάκριτες, ευανάγνωστες 
και ανεξίτηλες. Επίσης δεν θα αποκρύπτονται κατά κανένα 
τροπό, δεν θα επικαλύπτονται ή θα διακόπτονται από άλλα 
γραπτά ή ζωγραφικά στοιχεία. 
2. Τα κράτη μέλη θα εξασφαλίσουν ώστε οι πληροφορίες 
που αναφέρονται στην οδηγία αυτή αναγράφονται σε ευνόητη 
γλώσσα από τους προμηθευτές, αν δεν έχουν ληφθεί άλλα 
μέσα για να εξασφαλιστεί η ενημέρωση του προμηθευτή 
αυτού. Η διάταξη αυτή δεν εμποδίζει να αναγράφονται τέτοια 
πληροφοριακά στοιχεία σε διαφορετικές γλώσσες. 
3. Τα κράτη μέλη θα αποφύγουν να επιβάλουν περισσό­
τερο λεπτομερείς απαιτήσεις από αυτές που δίδονται στην 
παρούσα οδηγία σχετικά με την επισήμανση των ειδών δια­
τροφής. 
Αριθ. C 296/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. 11. 89 
Άρ&ρο 7 
Οι τροπολογίες οι απαραίτητες για την προσαρμογή των συ­
ντελεστών μετατροπής που περιλαμβάνονται στο άρθρο 4 και 
στον πίνακα των βιταμινών και των ανόργανων αλάτων και 
των συνιστώμενων ημερησίων διαιτητικών παροχών που 
περιλαμβάνονται στο παράρτημα προσαρμογής στην επιστη­
μονική και τεχνική πρόοδο θα εκδοθούν σε συμφωνία με τη 
διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 8. 
Άρ#ρο 8 
Όταν γίνεται παραπομπή στη διαδικασία που ορίζει το 
παρόν άρθρο , ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλει στη 
μόνιμη επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να λη­
φθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο 
αυτό, μέσα στην προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόε­
δρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και 
αν χρειαστεί προβαίνει σε ψηφοφορία. 
Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον κάθε 
κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί 
η θέση του στα πρακτικά. Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γνώμη της επι­
τροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο 
έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή. 
Άρ&ρο 9 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να συμ­
μορφωθούν με την παρούσα οδηγία. Πληροφορούν αμέσως 
την Επιτροπή σχετικά. Τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται με 
τρόπο ώστε: 
— να επιτρέπεται η εμπορία των προϊόντων που είναι σύμ­
φωνα με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις ...(')' 
— να απαγορεύεται η εμπορία των προϊόντων που δεν έιναι 
σύμφωνα με την παρούσα οδηγία από της ... (2). 
Άρΰρο 10 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
(') 18 μήνες μετά από την κοινοποίηση. 
(2) 36 μήνες μετά την κοινοποίηση. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Βιταμίνες και ανόργανα άλατα που μπορούν να δηλώνονται και οι συνιστώμενες ημερήσιες διαιτητικές παροχές 
(ΣΗΠ) 
Βιταμίνη Α μg 
Βιταμίνη D μg 
Βιταμίνη Ε mg 
Βιταμίνη C mg 
Θειαμίνη mg 
Ριβοφλαβίνη mg 
Νιασίνη mg 
Βιταμίνη Β6 mg 
Φολασίνη μg 1000 
5 
10 
60 
1,4 
1,6 
18 
2 
400 Βιταμίνη Β12 μg 
Βιοτίνη mg 
Παντοθενικό οξύ mg 
Ασβέστιο mg 
Φώσφορος mg 
Σίδηρος mg 
Μαγνήσιος mg 
Ψευδάργυρος mg 
Ιώδιο μg 3 
0,15 
6 
800 
800 
12 
300 
15 
150 
Κατά κανόνα, όταν αποφασίζεται ποια θεωρούνται σημαντικά ποσά, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το 15 °/ο της 
συνιστώμενης πρόσληψης, όπως αυτή καθορίζεται στο παρόν παράρτημα, η οποία παρέχεται από 100 g ή 100 ml ή 
από μια συσκευασία, εφόσον η συσκευασία περιέχει μία μόνο δόση μικρότερη των 100 g.