[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 11.08.2006

COM(2006) 451 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τη λειτουργία του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων κατά το 2005 {SEC(2006) 1070}

1. Εισαγωγη

Η παρούσα έκθεση προς Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπογραμμίζει τα κύρια θέματα και τις προκλήσεις που αντιμετώπισε το σύστημα των Ευρωπαϊκών Σχολείων κατά το έτος 2005. Στα 13 σχολεία φοιτούν σήμερα περίπου 20.400 μαθητές. Κατά το 2005, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγκαινίασε αρκετές πρωτοβουλίες και κατέβαλε ιδιαίτερη προσπάθεια σε ορισμένους τομείς προκειμένου το 2006 να αποτελέσει έτος μεταρρυθμίσεων και απόκρισης σε σοβαρές προκλήσεις. Η μελλοντική μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού κανονισμού αποτελεί ένα μόνο παράδειγμα.

Εξάλλου, πολλά σχολεία αντιμετωπίζουν υπερπληθυσμό συνοδευόμενο από όλα τα συναφή προβλήματα, ενώ άλλα, αντίθετα, ευρίσκονται ενώπιον μείωσης των τμημάτων τους. Στις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις, των Βρυξελλών και του Λουξεμβούργου, συζητήθηκαν λεπτομερώς, κατά το 2005, σχέδια για μεγαλύτερη χωρητικότητα με τη μορφή νέων σχολείων, ως προετοιμασία για τις αποφάσεις που πρόκειται να ληφθούν εντός του 2006.

Το 2004, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με την ανάπτυξη του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων στο σύνολό του[1] και έλαβε, εντός του 2005, ανάδραση από όλους τους ενδιαφερόμενους. Επί πλέον έγινε επί του ιδίου θέματος και μια έρευνα σε επίπεδο προσωπικού.

Μετά από αυτή την ανάδραση που προήλθε από ευρύ φάσμα ενδιαφερομένων, κατέστη σαφές ότι η μεταρρύθμιση είναι αναγκαία και αναμένεται ότι θα προκαλέσει ευπρόσδεκτο εκσυγχρονισμό των παιδαγωγικών, δημοσιονομικών και διοικητικών πλευρών του συστήματος. Πρέπει επίσης να αντιμετωπιστούν πολλά πρακτικά θέματα, και, κατά κυριότατο λόγο, η αρμοδιότητα της χώρας υποδοχής ως προς την παροχή επαρκούς υποδομής προκειμένου να εξασφαλιστεί εγκαίρως η αναγκαία χωρητικότητα. Ειδικότερα αυτό το πρόβλημα κατέστη εξαιρετικά πιεστικό σε διάφορες εγκαταστάσεις Ευρωπαϊκών Σχολείων κατά το 2005.

Το γενικότερο θέμα του μέλλοντος του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων στο σύνολό του θα εξακολουθήσει να αποτελεί το θέμα συζήτησης μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής. Προς τον σκοπό αυτό, ο αντιπρόεδρος Kallas και η ολλανδική προεδρία των Ευρωπαϊκών Σχολείων σύστησαν, το 2005, μια ομάδα υψηλού επιπέδου για την προετοιμασία διακυβερνητικής διάσκεψης επί του θέματος αυτού τον Μάιο 2006.

2. Σημαντικεσ εξελιξεισ το 2005

2.1. Επισκόπηση της σημερινής κατάστασης

Η εικόνα των διαφόρων Ευρωπαϊκών Σχολείων κατά το 2005 ποικίλλει. Η ετήσια έκθεση του Γενικού Γραμματέα του Ανωτάτου Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Σχολείων επισυνάπτεται στο παρόν έγγραφο και περιλαμβάνει τα σχετικά στατιστικά δεδομένα.[2]

2.1.1. Υπερπληθυσμός στις Βρυξέλλες

Η αύξηση του αριθμού των μαθητών στα τρία σχολεία των Βρυξελλών (ευρισκόμενα στις τοποθεσίες Uccle, Woluwe και Ixelles) οδήγησε κατά το 2005 σε υπερπληθυσμό. Αυτό, με τη σειρά του, είχε ως συνέπεια μια πιο περιοριστική πολιτική εγγραφών στις Βρυξέλλες για όλα τα παιδιά προσωπικού που δεν υπάγεται στην ΕΕ. Για ορισμένα γλωσσικά τμήματα σε δύο από τα σχολεία, υπήρξε αναγκαίο να γίνουν περιορισμοί και για τα παιδιά μελών του προσωπικού της ΕΕ, προς μεγάλη δυσκολία και απογοήτευση των ενδιαφερομένων, γονέων και μαθητών, που δεν μπορούσαν να εγγραφούν στο σχολείο της προτίμησής τους. Οι βελγικές αρχές είναι αρμόδιες να προτείνουν προσωρινές εγκαταστάσεις για να λυθεί το πρόβλημα του υπερπληθυσμού, εφόσον, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, το τέταρτο σχολείο, στο Laeken, δεν θα ανοίξει πριν από το 2009.

Η Επιτροπή ενήργησε δραστήρια ώστε ο προσωρινός χώρος να προταθεί το ταχύτερο δυνατόν και πολύ νωρίτερα από τα εγκαίνια του 4ου Σχολείου των Βρυξελλών στο Laeken το 2009. Τόσο ο Πρόεδρος Barroso όσο και ο αντιπρόεδρος Kallas ήσαν σε επαφή με τις βελγικές αρχές για να εξασφαλίσουν τις προτάσεις των προσωρινών εγκαταστάσεων στις αρχές του 2006, έτσι ώστε οι εγκαταστάσεις να είναι λειτουργικές κατά προτίμηση στο τέλος του σχολικού έτους 2006/2007 και οπωσδήποτε τον Σεπτέμβριο 2007. Οι καθυστερήσεις κατά την υποβολή προτάσεων για τις προσωρινές εγκαταστάσεις αποτέλεσαν σοβαρή ανησυχία για την Επιτροπή αλλά και για τους γονείς.

2.1.2. Καθυστερήσεις στα εργοτάξια του Λουξεμβούργου και ιδιωτικοποίηση της καντίνας

Η αύξηση του αριθμού των μαθητών στο Λουξεμβούργο είχε ως συνέπεια μια περιοριστική πολιτική εγγραφών στο Λουξεμβούργο για τα παιδιά προσωπικού που δεν υπάγεται στην ΕΕ. Το νέο σχολείο, που λειτουργεί επί του παρόντος σε προσωρινές εγκαταστάσεις, μπορεί να δεχθεί μόνο μαθητές στα ακόλουθα γλωσσικά τμήματα του Νηπιαγωγείου και του Δημοτικού: EN, FR, DE, HU, CZ, SL, SK, DK, GR, IT. Οι μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης των τμημάτων αυτών θα παραμείνουν στο 1ο Σχολείο του Λουξεμβούργου μέχρις ότου ανοίξει οριστικά το 2ο Σχολείο.

Κατά τη διάρκεια του 2005 αγοράστηκε το οικόπεδο για το νέο σχολείο. Οι αρχές του Λουξεμβούργου ανακοίνωσαν ότι αναμένονται νέες καθυστερήσεις, και είναι πιθανόν ότι το σχολείο δεν θα μπορέσει να ανοίξει το 2008, όπως είχε σχεδιαστεί αρχικά, αλλά μάλλον το 2010. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής στο Ανώτατο Συμβούλιο εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες και παρότρυνε τις αρχές του Λουξεμβούργου να επιταχύνουν τις εργασίες για την παράδοση του νέου κτιρίου.

Αν και τον Ιανουάριο 2003 είχε ληφθεί απόφαση από το Ανώτατο Συμβούλιο (με την έγκριση του συλλόγου γονέων) να γίνει κατανομή των μαθητών μεταξύ του 1ου και 2ου Σχολείου του Λουξεμβούργου ανάλογα με τα γλωσσικά τμήματα, εκπρόσωποι των γονέων τόνισαν, το 2005, ότι προτιμούσαν μια κατανομή με βάση την ομάδα ηλικίας μάλλον παρά το γλωσσικό τμήμα, και κατά συνέπεια ο δευτεροβάθμιος κύκλος θα έπρεπε να στεγαστεί στο 2ο Σχολείο. Το θέμα θα πρέπει να παρακολουθηθεί προσεκτικά κατά το 2006.

Το 2005, οι οικονομικές, νομικές και πρακτικές δυσκολίες διαχείρισης της καντίνας στο Λουξεμβούργο ήσαν οξείες μετά από απόφαση του Ανωτάτου Συμβουλίου το 2004 να αποσύρει αχρεωστήτως καταβληθείσες στην καντίνα πιστώσεις. Το πρόβλημα αποκαταστάθηκε από το διοικητικό συμβούλιο, που αποφάσισε να ανακατατάξει το προσωπικό της καντίνας σε άλλες θέσεις στο ίδιο το Ευρωπαϊκό Σχολείο, και να δημοσιεύσει πρόσκληση για την υποβολή προσφορών σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκειμένου να ανατεθεί σε εξωτερικούς συνεργάτες η λειτουργία της καντίνας και της καφετερίας από την έναρξη του σχολικού έτους 2006/2007, έτσι ώστε να εξασφαλιστούν οι καλύτερες δυνατές συνθήκες και υπηρεσίες για τους μαθητές.

2.1.3. Λοιπά σχολεία

Στα σχολεία των Μπέργκεν, Μολ, Καρλσρούης και Βαρέζε φοιτούν τα παιδιά του προσωπικού που απασχολείται στα ιδρύματα του Κοινού Κέντρου Ερευνών, που αποτελεί Γενική Διεύθυνση της Επιτροπής.

Βαρέζε

Στο Βαρέζε το πρόβλημα του υπερπληθυσμού είναι σοβαρό λόγω της έλλειψης αιθουσών διδασκαλίας. Στις ιταλικές αρχές ασκήθηκε πίεση να εξεύρουν την κατάλληλη λύση στο πρόβλημα αναλαμβάνοντας τις αναγκαίες εργασίες επέκτασης των κτιριακών εγκαταστάσεων. Η ιταλική κυβέρνηση, όπως όλες οι χώρες υποδοχής, οφείλει να παράσχει κατάλληλες εγκαταστάσεις ανάλογες προς τις ανάγκες των Ευρωπαϊκών Σχολείων. Η Επιτροπή υποστηρίζει το αίτημα του Ανωτάτου Συμβουλίου προς τις ιταλικές αρχές να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους.

Υπάρχει ένα νομικό θέμα σχετικά με το προσωπικό της καντίνας του σχολείου στο Βαρέζε. Η διεύθυνση του σχολείου ανέλαβε την υποχρέωση να ρυθμίσει το θέμα, το οποίο θα επανεξεταστεί από το διοικητικό συμβούλιο κατά το 2006.

Φρανκφούρτη και Μόναχο:

Τα δύο Ευρωπαϊκά Σχολεία στη Γερμανία υποφέρουν επίσης από υπερπληθυσμό και ευρίσκονται υπό εξέλιξη μετατροπές για να βελτιωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η κατάσταση στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις. Εντούτοις, είναι πιθανόν ότι θα χρειαστούν κατά τα επόμενα έτη νέοι χώροι για το σχολείο της Φρανκφούρτης λόγω της προβλεπόμενης αύξησης του προσωπικού στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Σχετικό αίτημα έχει υποβληθεί στις γερμανικές αρχές.

Μπέργκεν, Κάλαμ, Μολ και Καρλσρούη:

Το 2004, το Ανώτατο Συμβούλιο επιβεβαίωσε την απόφασή του για σταδιακό κλείσιμο 7 πολύ μικρών γλωσσικών τμημάτων (με συνολικό αριθμό μόνο 17 παιδιών κοινοτικού προσωπικού) στις πόλεις Μπέργκεν, Κάλαμ, Μολ και Καρλσρούη. Η διαδικασία άρχισε τον Σεπτέμβριο 2005 και θα διαρκέσει 7 έτη. Με τη διαδικασία αυτή εξασφαλίζεται ότι οι ενδιαφερόμενοι μαθητές θα μπορέσουν να ολοκληρώσουν τον κύκλο σπουδών τους της πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο σημερινό τους σχολείο. Η Επιτροπή ανέθεσε, το 2005, εξωτερική μελέτη για να εξεταστεί το απώτερο μέλλον αυτών των σχολείων. Τα αποτελέσματα της μελέτης αναμένονται τον Ιούλιο 2006 και θα υποβληθούν σε συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου.

Αλικάντε

Το Ευρωπαϊκό Σχολείο του Αλικάντε λειτουργεί από το 2002 και το σχολικό έτος 2005/6 θα είναι το πρώτο έτος κατά το οποίο θα αποφοιτήσει η πρώτη τάξη του Ευρωπαϊκού Απολυτηρίου. Οι περισσότεροι μαθητές στο Αλικάντε είναι παιδιά μη κοινοτικού προσωπικού (63.6%), γεγονός αξιοσημείωτο δεδομένου ότι τα λεγόμενα κριτήρια Gaignage[3] ορίζουν ότι τουλάχιστον 50% των μαθητών σε Ευρωπαϊκό Σχολείο εκτός των Βρυξελλών και του Λουξεμβούργου πρέπει να είναι παιδιά κοινοτικού προσωπικού. Το 2005 σημειώθηκε αύξηση στον αριθμό των τελευταίων, αλλά το ποσοστό παραμένει πάντα μικρότερο του 50%.

2.2. Παιδαγωγικά θέματα

Με τη δημιουργία πολλών νέων Οργανισμών στα κράτη μέλη, το θέμα της παροχής εκπαίδευσης στα παιδιά του κοινοτικού προσωπικού σε αυτούς τους τόπους γίνεται όλο και οξύτερο. Συχνά ο αριθμός των υπαλλήλων που εργάζονται εκεί είναι σχετικά μικρός, και σε μερικές περιπτώσεις η τοποθεσία είναι αρκετά απομακρυσμένη. Η προοπτική ίδρυσης κλασσικών Ευρωπαϊκών Σχολείων είναι συνεπώς περιορισμένη λόγω του περιορισμένου αριθμού παιδιών κοινοτικού προσωπικού.

Από το Ανώτατο Συμβούλιο συστάθηκε μια ομάδα εργασίας, με την ονομασία "Troika II – Επέκταση του Ευρωπαϊκού Απολυτηρίου", για να εξετάσει αυτά τα θέματα. Μεταξύ άλλων, η ομάδα αυτή προβλέπεται να εξετάσει το εύρος της συνεργασίας μεταξύ Ευρωπαϊκών Σχολείων και άλλων σχολείων, και να μελετηθεί με ποιο τρόπο θα καταστεί ευρύτερα προσιτό το Ευρωπαϊκό Απολυτήριο, ανοίγοντας τις σχετικές δυνατότητες σε άλλα σχολείο που ευρίσκονται εκτός του υπάρχοντος συστήματος. Εξάλλου, η ομάδα εργασίας εξέτασε την παιδαγωγική δομή των Σχολείων υπό την προοπτική της μεγαλύτερης αυτονομίας τους και καθιέρωσε κριτήρια που θα διέπουν την «ευρωπαϊκή εκπαίδευση».

Τον Απρίλιο 2005, το Ανώτατο Συμβούλιο ενέκρινε την έκθεση της εν λόγω ομάδας εργασίας, όπου εκτίθενται τα κύρια χαρακτηριστικά της εκπαίδευσης στα Ευρωπαϊκά Σχολεία και ορίζονται τα βασικά κριτήρια. Στην έκθεση προτείνεται η συνεργασία με τοπικά σχολεία ώστε να παρέχονται τα βασικά στοιχεία της εκπαίδευσης που προσφέρεται στα Ευρωπαϊκά Σχολεία, καθώς επίσης και χρονοδιάγραμμα εντός του οποίου θα επιτευχθεί η συμφωνία με τις ενδιαφερόμενες χώρες.

Η Ιταλία, η Ιρλανδία και η Ελλάδα, και οι τρεις χώρες με ευρωπαϊκό Οργανισμό στο έδαφός τους, εξέφρασαν το ενδιαφέρον τους για τη ρύθμιση αυτή. Οι ιταλικές αρχές ίδρυσαν σχολείο στην Πάρμα με ευρύ φάσμα προγραμμάτων σε τρία γλωσσικά τμήματα, προκειμένου να φοιτήσουν σε αυτό τα παιδιά του προσωπικού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια των Τροφίμων. Το 2005, εγκαινιάστηκε κύκλος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με τις τάξεις 1 έως 3. Οι ιρλανδικές αρχές προέβησαν σε ειδικές ρυθμίσεις στο Dunshaughlin για τα παιδιά των υπαλλήλων του Κτηνιατρικού Οργανισμού στο Grange. Η Ιταλία και η Ιρλανδία έχουν υποβάλει αίτηση για την πιστοποίηση της ευρωπαϊκής εκπαίδευσης που παρέχουν με τα αντίστοιχα πιλοτικά τους έργα.

Στις αρχές του 2006, το Ανώτατο Συμβούλιο έκανε δεκτούς τους φακέλους που υπέβαλαν οι ιταλικές και οι ιρλανδικές αρχές προκειμένου να αποδείξουν τη συμμόρφωσή τους με τις προδιαγραφές των Ευρωπαϊκών Σχολείων του Scuola per l’Europa στην Πάρμα και του Centre for European Schooling στο Dunshaughlin, αντιστοίχως, ως δεύτερο βήμα στην πιστοποίησή τους ως συνδεδεμένων σχολείων του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων. Το Συμβούλιο έκανε επίσης δεκτό το φάκελο που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές το 2005 ως πρώτο βήμα στην αίτησή τους για πιστοποίηση του Σχολείου ευρωπαϊκής εκπαίδευσης στο Ηράκλειο, το οποίο συστάθηκε προκειμένου να φοιτήσουν σε αυτό τα παιδιά του προσωπικού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών.

2.3. Προϋπολογισμός και χρηματοδότηση

Ο προϋπολογισμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων τροφοδοτείται από τις συνεισφορές των κρατών μελών (που καταβάλλουν τους εθνικούς μισθούς του αποσπασμένου διδακτικού προσωπικού), τα έσοδα που προέρχονται από τα δίδακτρα των παιδιών μη κοινοτικού προσωπικού, και ισόρροπη συμβολή από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

2.3.1. Ο προϋπολογισμός του 2005

Η συνεισφορά που χορηγήθηκε αρχικά στα Ευρωπαϊκά Σχολεία από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή της ΕΕ ήταν, το 2005, 127 εκατ. ευρώ, όπως και για το 2004. Η τελική ανάλυση των διαφόρων συνεισφορών στον συνολικό προϋπολογισμό ήταν η ακόλουθη:

- 53% από τον προϋπολογισμό της ΕΕ,

- 23% από τα κράτη μέλη,

- 7% από το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας[4],

- το υπόλοιπο από άλλες πηγές.

Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία δεν απορρόφησαν τα 10,6 εκατ. ευρώ της συνολικής συνεισφοράς που τους χορηγήθηκε το 2005, αλλά έκλεισαν τον ετήσιο προϋπολογισμό τους με θετικό υπόλοιπο περίπου 8,3 εκατ. ευρώ.

2.3.2. Αποφάσεις για τον προϋπολογισμό 2006

Για το 2006, η Επιτροπή και το Γραφείο του Γενικού Γραμματέα (ΓΓΓ) αποφάσισαν να προβούν σε λεπτομερή ανάλυση των λόγων για την επαναλαμβανόμενη μερική χρησιμοποίηση των πιστώσεων και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα των τελευταίων ετών. Λόγω αυτής της κατάστασης, η Επιτροπή ζήτησε για το 2006 συνεισφορά στο ίδιο ύψος με εκείνη του 2005, ήτοι 127,13 εκατ. ευρώ.

Τον Δεκέμβριο 2005, η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή αποφάσισε να παγώσει το 25% της κοινοτικής συνεισφοράς για το 2006 προς το Γραφείο του Γενικού Γραμματέα (ΓΓΓ), που λαμβάνει το 80% της χρηματοδότησής του από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, για να παροτρύνει το ΓΓΓ:

- να εξεύρει λύσεις στο πρόβλημα του υπερπληθυσμού των Ευρωπαϊκών Σχολείων,

- να βελτιώσει τη διοίκηση και τη διαχείριση των Ευρωπαϊκών Σχολείων.

Η Επιτροπή ανακοίνωσε αυτή την απόφαση στον Γενικό Γραμματέα και πρότεινε τις υπηρεσίες της στο ΓΓΓ, ώστε να ληφθούν τα απαιτούμενα μέτρα και να οργανωθούν οι επαφές με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

2.3.3. Νέος δημοσιονομικός κανονισμός για τα Ευρωπαϊκά Σχολεία

Η Επιτροπή και η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή θεωρούν και οι δύο ότι στον τομέα αυτό είναι εντελώς απαραίτητη η μεταρρύθμιση. Με βάση τις συστάσεις στην έκθεση της ομάδας εργασίας Troika Ι με τίτλο «Κατανομή του οικονομικού βάρους και Συγχρηματοδότηση», το Ανώτατο Συμβούλιο ενέκρινε, τον Απρίλιο 2005, τον εκσυγχρονισμό του δημοσιονομικού κανονισμού των Ευρωπαϊκών Σχολείων. Αυτό θα καταστήσει δυνατή την εφαρμογή των συστάσεων για δημοσιονομική αυτονομία. Η προσέγγιση που ακολουθείται αποβλέπει στο να ευθυγραμμίσει τους υφιστάμενους κανόνες με τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται από το 2002 στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Τα κύρια σημεία του είναι τα εξής:

- Αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης,

- Εσωτερικός έλεγχος,

- Προδιαγραφές εσωτερικού ελέγχου,

- Δημόσιες συμβάσεις

- Ετήσια έκθεση,

- Δημοσιονομικό χρονοδιάγραμμα των Ευρωπαϊκών Σχολείων.

Το ΓΓΓ, με τη βοήθεια της Επιτροπής, έθεσε σε κίνηση τη διαδικασία και προτίθεται να προτείνει στο Ανώτατο Συμβούλιο, τον Οκτώβριο του 2006, νέο δημοσιονομικό κανονισμό για τα Ευρωπαϊκά Σχολεία, με στόχο την έναρξη εφαρμογής του την 1η Ιανουαρίου 2007.

2.3.4. Εσωτερικός έλεγχος ΓΓΓ

Τον Νοέμβριο 2005, η Επιτροπή απέστειλε επιστολή στο ΓΓΓ προτείνοντας μια από τις υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής να διεξαγάγει έλεγχο του ΓΓΓ. Το ΓΓΓ εκτίμησε ότι δεν μπορούσε να λάβει τέτοια απόφαση. Το ζήτημα δεν συζητήθηκε στο Ανώτατο Συμβούλιο λόγω έλλειψης χρόνου, δεδομένου ότι ευρίσκετο στο τέλος της ημερήσιας διάταξης και δεν εξετάστηκαν πλήρως όλα τα επιχειρήματα. Το Ανώτατο Συμβούλιο έκανε χρήση της γραπτής διαδικασίας σε απόκριση προς την πρόταση και την απέρριψε τον Φεβρουάριο 2006.

2.4. Διοίκηση

2.4.1. Παρακολούθηση της ανακοίνωσης του 2004

Το 2004, η Επιτροπή υπέβαλε την ανακοίνωση «Διαβούλευση σχετικά με τις προτάσεις για την ανάπτυξη του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων». Η διαβούλευση διεξήχθη κατά τη διάρκεια του 2005 και κατέληξε σε ενδιαφέροντα και ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Έλαβαν μέρος εκπρόσωποι των συλλόγων γονέων, μερικά άτομα από το προσωπικό των ευρωπαϊκών οργάνων και οι εκπρόσωποι του προσωπικού, εκπρόσωποι των μαθητών, εκπρόσωποι των κρατών μελών, τα μέλη του Ανωτάτου Συμβουλίου και εκπρόσωποι των εργαζομένων στα σχολεία.

Για να συμπληρωθεί η διαδικασία της διαβούλευσης, τον Σεπτέμβριο 2005 εστάλη απευθείας στο προσωπικό των ευρωπαϊκών οργάνων μια έρευνα που περιελάμβανε τις βασικές ιδέες της ανακοίνωσης. Στην έρευνα απάντησαν περίπου 4000 άτομα.

Τα πρώτα αποτελέσματα της διαβούλευσης έδειξαν ότι υπάρχει γενική συναίνεση ως προς την ανάγκη μεταρρύθμισης. Η πρόταση να διεξαχθεί εξωτερική αξιολόγηση της λειτουργίας ολόκληρου του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων υποστηρίχτηκε θερμά. Γενική ήταν επίσης η άποψη ότι η διοίκηση των Ευρωπαϊκών Σχολείων θα μπορούσε να καταστεί αποτελεσματικότερη. Το προσωπικό των οργάνων που απάντησε στην έρευνα υποστήριξε θερμά την πρόταση ότι η Επιτροπή θα πρέπει να έχει εξουσία λήψης αποφάσεων ανάλογη προς την οικονομική συμβολή της. Οι περισσότεροι των ενδιαφερομένων υποστήριξαν επίσης ότι θα πρέπει να υπάρξει αυξημένη αυτονομία για τα σχολεία, συνοδευόμενη από μεγαλύτερη λογοδότηση. Υποστηρίχτηκε έντονα η πρόταση να υπάρξει βελτίωση ως προς τις προβλέψεις για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και για μαθητές που δεν έχουν πρόσβαση σε γλωσσικό τμήμα της μητρικής τους γλώσσας. Οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι συμφώνησαν επίσης ότι θα πρέπει να βελτιωθεί και να καταστεί πιο διάφανη η προετοιμασία του προϋπολογισμού και η εκτέλεσή του.

Κατά τη διάρκεια του 2006, θα ολοκληρωθεί και θα δημοσιοποιηθεί μια λεπτομερής ανάλυση των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης και της πλήρους έρευνας.

2.4.2. Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συζήτησε την ανακοίνωση στο πλαίσιο της επιτροπής προϋπολογισμών και της επιτροπής πολιτισμού και εκπαίδευσης, και τον Σεπτέμβριο 2005 ενέκρινε το ψήφισμα P6TA(2005)336, που αντικατοπτρίζει όλα τα βασικά ζητήματα της ανακοίνωσης της Επιτροπής, και συγκεκριμένα, σχετικά με τη διοίκηση: αυξημένος έλεγχος από την Επιτροπή αντίστοιχος προς την οικονομική συμβολή της, καλύτερη διαχείριση των πόρων, λύση για τους Οργανισμούς όσον αφορά την παροχή εκπαίδευσης για τα παιδιά του προσωπικού τους, εξέταση εναλλακτικών συστημάτων χρηματοδότησης, και σχετικά με τα παιδαγωγικά ζητήματα: επέκταση του Ευρωπαϊκού Απολυτηρίου και συνεργασία των Ευρωπαϊκών Σχολείων με άλλα σχολεία, βελτιωμένη παιδαγωγική προσφορά για τα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (SEN)[5], μείωση του αριθμού των μαθητών στις τάξεις και καθιέρωση ενός εναλλακτικού πιστοποιητικού αποφοίτησης.

Ως άμεση απόκριση, η Επιτροπή έλαβε πρωτοβουλίες επί των προαναφερθέντων ζητημάτων που θα καταλήξουν, μεταξύ άλλων, στη σχεδιαζόμενη αναμόρφωση του δημοσιονομικού κανονισμού. Μερικές πλευρές, εν τούτοις, μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο στο πλαίσιο της ευρύτερης συζήτησης του μέλλοντος το συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων. Η Επιτροπή έχει επιδείξει μεγάλη δραστηριότητα στο πλαίσιο της Ομάδας υψηλού επιπέδου (βλ. 3.3) όσον αφορά τις αλλαγές σύμφωνα με τις κοινές απόψεις των οργάνων. Παράλληλα, διάφορες ομάδες εργασίας υπό την εποπτεία του Ανωτάτου Συμβουλίου εργάζονται επί των προτάσεων για παιδαγωγικά ζητήματα.

2.4.3. Προετοιμασία διάσκεψης για το μέλλον του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων

Οι διοικητικές πτυχές του συστήματος αποτελούν σοβαρή ανησυχία και η ανακοίνωση της Επιτροπής για το μέλλουν του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων υπήρξε η απαρχή μιας ευρύτερης συζήτησης. Για παράδειγμα, στο ψήφισμά του της 8ης Σεπτεμβρίου 2005, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπογράμμισε την επείγουσα ανάγκη για δράση. Την άποψη αυτή συμμερίζονται πολλοί παρατηρητές τόσο σε πολιτικό όσο και σε μη πολιτικό επίπεδο.

Έτσι, ο αντιπρόεδρος Kallas και η ολλανδική προεδρία[6] των Ευρωπαϊκών Σχολείων έλαβε την πρωτοβουλία διοργάνωσης μιας διάσκεψης, την οποία προετοίμασε ομάδα υψηλού επιπέδου και η οποία θα διεξαχθεί το 2006 στις Κάτω Χώρες με εκπροσώπους από όλα τα κράτη μέλη, προκειμένου να δοθεί νέα πολιτική ώθηση στον τομέα αυτό. Η Επιτροπή ανέλαβε πολύ ενεργό ρόλο στις εργασίες της ομάδας υψηλού επιπέδου.

Σκοπός της διάσκεψης είναι να υποκινήσει μια υψηλού επιπέδου διαδικασία προβληματισμού και να προετοιμάσει το έδαφος για τη συζήτηση των μεταρρυθμίσεων σε υπουργικό επίπεδο.

Όλα τα κράτη μέλη κλήθηκαν να στείλουν αντιπροσώπους στη διάσκεψη, οι οποίοι θα προβάλουν τις απόψεις των κυβερνήσεών τους στους σχετικούς τομείς, συγκεκριμένα ζητήματα διοίκησης, καθώς και οικονομικά και παιδαγωγικά ζητήματα. Βλ. σχετικά μέρος 3.3.

2.4.4. Ομάδα παρακολούθησης Βρυξέλλες IV στο Laeken

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχουν υποβάλει οι βελγικές αρχές, το 2009 θα ανοίξει ένα 4ο Ευρωπαϊκό Σχολείο στις Βρυξέλλες. Οι εγκαταστάσεις θα παραχωρηθούν από το βελγικό κράτος στο Laeken. Χρειάστηκε να προετοιμαστεί η λήψη αποφάσεων επί δύο θεμάτων: ποια γλωσσικά τμήματα θα υπάρξουν σε αυτό το 4ο σχολείο και πώς θα γίνει η σταδιακή οργάνωση του σχολείου και των διαφόρων τμημάτων του.

Για να οριστούν και να αναλυθούν οι διάφορες δυνατότητες για τις εν λόγω αποφάσεις, που θα έπρεπε να ληφθούν από το Ανώτατο Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Σχολείων τον Απρίλιο 2006, ο γενικός Γραμματέας των Ευρωπαϊκών Σχολείων παρέσχε τις αναγκαίες πληροφορίες και προήδρευσε ομάδας εργασίας υπό την επωνυμία «Ομάδα παρακολούθησης Βρυξέλλες IV» (“Groupe de Suivi Bruxelles IV”). Την ομάδα αυτή συγκρότησαν όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη: σύλλογοι γονέων, τα Ευρωπαϊκά Σχολεία, οι καθηγητές και η Επιτροπή.

Η Επιτροπή ήταν ενεργό μέλος αυτής της ομάδας και ειδικότερα βοήθησε στις λεπτομερείς εκτιμήσεις του μελλοντικού αριθμού των μαθητών. Οι εκτιμήσεις αυτές, βασιζόμενες στις προγραμματιζόμενες προσλήψεις προσωπικού από την Επιτροπή και τον σημερινό αριθμό μαθητών κοινοτικού προσωπικού, συνδυάστηκαν με τις προβολές των διευθυντών των σχολείων και έγιναν δεκτές από την ομάδα εργασίας.

Οι κατευθυντήριες γραμμές για αυτή την ομάδα εργασίας καθορίστηκαν από το Ανώτατο Συμβούλιο στη συνεδρίασή του τον Οκτώβριο 2005, οπότε και θεσπίστηκε κατάλογος κριτηρίων που ελάμβαναν υπόψη τα αιτήματα των εκπροσώπων των συλλόγων γονέων. Τα κριτήρια αυτά αποτέλεσαν τη βάση για να αποφασιστούν αφενός η γλωσσική σύνθεση του Σχολείου του Laeken και αφετέρου ο τρόπος με τον οποίο θα οργανωθούν τα σχετικά τμήματα. Ο κατάλογος των κριτηρίων[7] θεσπίστηκε σχεδόν ομόφωνα από το Συμβούλιο, συμπεριλαμβανομένων και των εκπροσώπων των γονέων, με δύο αποχές (Iταλία και Ισπανία). Η Επιτροπή ψήφισε υπέρ.

Στη συνέχεια αυτή η «Ομάδα παρακολούθησης Βρυξέλλες IV» προετοίμασε το έδαφος για τη συζήτηση και την απόφαση σχετικά με τη σύσταση του σχολείου στο Laeken. Η Επιτροπή διαδραμάτισε καίριο ρόλο στην εν λόγω ομάδα και παρακολουθεί με μεγάλη προσοχή την ανάλυση και την υποβολή των στοιχείων στο Συμβούλιο, το οποίο θα αποφασίσει τη σταδιακή σύσταση του σχολείου και των διαφόρων γλωσσικών τμημάτων του. Η απόφαση αυτή θα πρέπει να θεσπιστεί από πλειοψηφία των 2/3, προβλέποντας από μία ψήφο για κάθε κράτος μέλος και για την Επιτροπή.

2.4.5. Επικοινωνία με ομάδες συμφερόντων και πληροφόρηση

Η πιο περιοριστική πολιτική σχετικά με τις εγγραφές στις Βρυξέλλες για το σχολικό έτος 2005/2006 αποτέλεσε αιτία μεγάλης απογοήτευσης κατά το θέρος 2005, και η Γενική Διεύθυνση ADMIN έλαβε την στρατηγική απόφαση να επικοινωνεί απευθείας με όλο το προσωπικό αποστέλλοντας ηλεκτρονικά μηνύματα του τύπου “μήνυμα προς όλους”. Η τακτική αυτή θεωρήθηκε αναγκαία προκειμένου να αυξηθεί η διαφάνεια, αλλά επίσης και για να τεθεί τέρμα στην παραπληροφόρηση που δημιουργούσε ανησυχίες και άσκοπη αγωνία σε γονείς και μαθητές. Τα μηνύματα αυτά εστάλησαν τον Ιούνιο 2005 και τον Δεκέμβριο 2006 προς όλα τα μέλη του προσωπικού της Επιτροπής[8]. Η μέθοδος αυτή συνεχίστηκε το 2006 προκειμένου να εξασφαλιστεί η σωστή και έγκαιρη πληροφόρηση του προσωπικού. Ο αντιπρόεδρος Kallas ανέλαβε επίσης ενεργό ρόλο στην επικοινωνία με τους άλλους επιτρόπους και την πληροφόρησή τους σχετικά με τις εξελίξεις.

Οι σχετικές υπηρεσίες της Επιτροπής κατέβαλαν σημαντικές προσπάθειες για να ανταποκριθούν σε όλα τα ατομικά αιτήματα πληροφόρησης που έγιναν τηλεφωνικά ή ηλεκτρονικά από γονείς και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Συνολικά, κατά τη διάρκεια του 2005, απεστάλησαν πάνω από 300 γραπτές απαντήσεις. Με τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή μπόρεσε να διατηρήσει άμεση επαφή με πολλούς ενδιαφερόμενους γονείς. Εξάλλου, γονείς με κοινές ανησυχίες σχετικά με ειδικά θέματα συγκρότησαν συχνά ειδικές ομάδες προκειμένου να συντονίσουν τις επαφές τους με την Επιτροπή. Επί πλέον οργανώθηκαν αρκετές συναντήσεις με τους συλλόγους γονέων, τις τοπικές επιτροπές προσωπικού και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις.

Κατά τη διάρκεια του 2005, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπέβαλε στην Επιτροπή 30 επίσημες ερωτήσεις σχετικά με τα Ευρωπαϊκά Σχολεία, οι οποίες έτυχαν όλες προφορικής ή γραπτής απάντησης. Στον διαμεσολαβητή υποβλήθηκαν και έτυχαν του δέοντος χειρισμού τέσσαρις καταγγελίες. Ο αντιπρόεδρος Kallas μετέβη επίσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να συζητήσει ο ίδιος με τους ευρωβουλευτές θέματα σχετικά με τα Ευρωπαϊκά Σχολεία.

2.5. Διαφάνεια

2.5.1. Κώδικας χρηστής διοικητικής συμπεριφοράς

Το 2004, η Επιτροπή υπέβαλε στο Ανώτατο Συμβούλιο το έγγραφο ‘Προτεινόμενα μέτρα για μεγαλύτερη διαφάνεια και ορθή διαχείριση στο σύστημα των Ευρωπαϊκών Σχολείων’, το οποίο εγκρίθηκε τον Απρίλιο 2006. Σκοπός αυτού του κώδικα είναι να εξασφαλίζονται υψηλής ποιότητας υπηρεσίες σε κάθε περίπτωση και για κάθε χρήστη του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων. Η Επιτροπή υποστηρίζει θερμά αυτή τη διαδικασία, η οποία, όταν τεθεί σε εφαρμογή, θα εναρμονίζει την προσέγγιση και τις υπηρεσίες που παρέχονται από όλα τα Ευρωπαϊκά Σχολεία, αυξάνοντας παράλληλα και ενθαρρύνοντας τη διαφάνεια. Η Επιτροπή χαιρετίζει επίσης τις εργασίες του Γενικού Γραμματέα κατά το 2005 που απέβλεπαν στην παγίωση των γενικών κανόνων των Ευρωπαϊκών Σχολείων ως πρώτο βήμα προς τη μεγαλύτερη διαφάνεια.

3. Πορεια προς το μελλον

3.1. Απόφαση για το 4 ο Σχολείο των Βρυξελλών στο Laeken

Μετά από έντονη συζήτηση κατά το 2005 σχετικά με τη γλωσσική συγκρότηση του Σχολείου του Laeken, το Ανώτατο Συμβούλιο αποφάσισε, τον Απρίλιο 2006, την ακόλουθη σύνθεση: DE, EN, FR, IT, NL, συν BG και RO (αν και εφόσον ιδρυθεί). Μόλις είναι διαθέσιμες οι προσωρινές εγκαταστάσεις, θα πρέπει να καταβληθούν σημαντικές προσπάθειες για να προετοιμαστεί η μετάβαση και η υποδοχή των μαθητών στον νέο αυτό χώρο. Η μεγαλύτερη ανησυχία της Επιτροπής είναι κατά πόσο οι βελγικές αρχές θα παράσχουν εγκαίρως τις προσωρινές εγκαταστάσεις ώστε να ανακουφιστεί το σημερινό πρόβλημα υπερπληθυσμού.

Αναγνωρίζεται ότι είναι αναγκαίο να χαραχθούν σχέδια για το πέμπτο μελλοντικά Ευρωπαϊκό Σχολείο στις Βρυξέλλες, δεδομένου ότι οι εκτιμήσεις του αριθμού των μαθητών καταδεικνύουν ότι η ανώτατη ολική χωρητικότητα θα φτάσει και πάλι στα όριά της πολύ σύντομα μετά την έναρξη λειτουργίας του σχολείου του Laeken.

3.2. Ανάθεση μελετών

3.2.1. Μελέτη για 4 μικρά σχολεία[9]

Το 2005, η Επιτροπή ανέθεσε εξωτερική μελέτη για να εξετάσει το απώτερο μέλλον τεσσάρων μικρών σχολείων. Συγκεκριμένα, η μελέτη θα πρέπει να εξετάσει εναλλακτικές μεθόδους εκπαίδευσης για τα παιδιά του προσωπικού της ΕΕ και μεταβατικά μέτρα για όλους τους σημερινούς μαθητές. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης αναμένονται το θέρος 2006, και θα αποτελέσουν τη βάση συζητήσεων στο Ανώτατο Συμβούλιο, το οποίο θα λάβει απόφαση σχετικά με το μέλλον των σχολείων αυτών.

3.2.2. Μελέτη σχετική με τα δίδακτρα

Μετά από τα πορίσματα της ομάδας εργασίας που είχε συσταθεί για να εξετάσει την ενδεχόμενη ανακατανομή του οικονομικού βάρους μεταξύ των κρατών μελών, το Ανώτατο Συμβούλιο ζήτησε από εξωτερικό οικονομολόγο να διεξαγάγει μελέτη για το βέλτιστο ύψος των διδάκτρων προκειμένου για μαθητές που υπάγονται σε ειδικές εταιρικές συμφωνίες και για τα παιδιά μη κοινοτικού προσωπικού. Η μελέτη αυτή θα συζητηθεί από την διοικητική και οικονομική επιτροπή το 2006.

3.3. Το μέλλον του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων

Η υψηλού επιπέδου διάσκεψη που έγινε τον Μάιο 2006 με πρωτοβουλία του αντιπροέδρου Kallas και της ολλανδικής προεδρίας των Ευρωπαϊκών Σχολείων συγκέντρωσε αντιπροσώπους των κρατών μελών και της Επιτροπής προκειμένου να συζητηθεί το μέλλον του συστήματος των Ευρωπαϊκών Σχολείων. Η διάσκεψη παρήγε ιδιαίτερα χρήσιμα αποτελέσματα σχετικά με τις παιδαγωγικές πλευρές του συστήματος και το μέλλον του, με ιδέες για την εκπαίδευση των παιδιών του προσωπικού που απασχολείται στους μικρούς Οργανισμούς σε όλη την Ένωση, και σχετικά με τη δυνατότητα απόκτησης του Ευρωπαϊκού Απολυτηρίου από σχολεία που δεν συνδέονται με τα ευρωπαϊκά όργανα, τα οποία όμως πληρούν ορισμένα αυστηρά κριτήρια.

Η διάσκεψη αναγνώρισε επίσης την ανάγκη μεταρρύθμισης του συστήματος, ειδικότερα όσον αφορά τις διοικητικές και οικονομικές πλευρές του. Αντίθετα, οι απόψεις σχετικά με τα θέματα διοίκησης και τις ενδεχόμενες αλλαγές στη σύμβαση ήσαν μοιρασμένες.

Οι συζητήσεις σχετικά με όλες αυτές τις πλευρές θα συνεχιστούν το 2006.

Μετά τη διάσκεψη, η Επιτροπή είναι έτοιμη να προχωρήσει και να διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο στον εκσυγχρονισμό του συστήματος, ώστε να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της διεύρυνσης και του αυξανόμενου αριθμού των Οργανισμών σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις ανάγκες του προσωπικού.

[1] COM(2004) 519 τελικό.

[2] Στοιχεία αναφοράς:1512-D-2005-en-1. Παράρτημα 1.

[3] Στοιχεία αναφοράς # 2000-D-7510. Παράρτημα 2.

[4] Για το Ευρωπαϊκό Σχολείου του Μονάχου, η συνεισφορά του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (EPO) στον προϋπολογισμό είναι παρόμοια με εκείνη της Επιτροπής στα άλλα Ευρωπαϊκά Σχολεία.

[5] "Special Educational Needs". Η Επιτροπή δεν έχει εντολή διαχείρισης των παιδαγωγικών πλευρών για τα SEN, αλλά παρακολουθεί από κοντά την εξέλιξη στα Ευρωπαϊκά Σχολεία. Το 2005, ο συνολικός προϋπολογισμός για τα SEN στα Ευρωπαϊκά Σχολεία αυξήθηκε κατά 13%.

[6] Από 08-2005 μέχρι 08-2006.

[7] Στοιχεία αναφοράς.: 2005-D-4310-en-2. Παράρτημα 3.

[8] Παράρτημα 4.

[9] Κάλαμ, Μόλ, Μπέργκεν και Καρλσρούη.