Αριθ.C287/18 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 4.11.92
Γνωμοδότησησχετικάμετην«Υιοθεσία»
(92C287/08)
Στις23Απριλίου1991,καισυμφωνάμετοάρθρο20παράγραφος4τουεσωτερικούτηςΚανονισμού ,η
ΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήαποφάσισεναεκπονήσειγνωμοδότησηγιατην«Υιοθεσία».
Τοτμήμακοινωνικών,οικογενειακών ,εκπαιδευτικώνκαιπολιτισμικώνθεμάτων,στοοποίοανατέθηκε
ηπροετοιμασίατωνσχετικώνεργασιώντηςΟΚΕ,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις18Ιουνίου1992
μεβάσητηνεισηγητικήέκθεσητουκ.Burnel.
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή,κατάτη298ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης1ηςΙουλίου
1992),υιοθέτησεομόφωνατηνακόλουθηγνωμοδότηση .
ΟΡΙΣΜΟΣ .ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΟΡΩΝ
Εγκατάλειψη :Πράξημετηνοποίαοιφυσικοίγονείς(καιπιοσυχνάοιμόνεςμητέρες)απαρνούνται
τουςγονικούςδεσμούςπουτουςενώνουνμετοπαιδίτους,καθώςκαιόλαταδικαιώματακαιυποχρεώσεις
πουσυνεπάγονται .
Οικογένειαυποδοχής:Οικογένειαπουέχουνορίσειοιδημόσιεςαρχέςγιανααναλάβειτηνανατροφή
καιτηνεκπαίδευσηενόςπαιδιούτουοποίουτηνευθύνηέχουνοιαρχέςαυτέςαντίγιατουςγονείςτου.
Πρόκειταισυνήθωςγιανομικώςεγκαταλελειμμένα παιδιά,άραγιαπαιδιάπουμπορούνναυιοθετηθούν ,
ήγιαπαιδιάτωνοποίωνηεπιμέλειαέχειπροσωρινάαφαιρεθείαπότουςγονείςτουςγιανααποφευχθεί
τοενδεχόμενοναεκτεθείσεσοβαρούςκινδύνουςόσοναφοράτηνυγείακαιτηνανατροφήτου.
Πλήρηςυιοθεσία:Δικαστικήπράξηπου,σεπερίπτωσηεγκατάλειψηςενόςπαιδιού,υποκαθιστάτη
φυσικήσχέσηγονέα/παιδιούμεμιασχέσηυιοθεσίαςηοποίασυνεπάγεταιγιατουςθετούςγονείς
πλήρειςγονικέςυποχρεώσειςκαιδικαιώματα .Παρομοίως ,τοθετόπαιδίέχειέναντιτωνθετώντου
γονέωνυποχρεώσειςκαιδικαιώματαφυσικούπαιδιού.Χάνεικάθενομικόδεσμόμετουςφυσικούς
γονείςτου.
Απλήυιοθεσία:Νομικήρύθμισηπουεφαρμόζεταικυρίωςσεενδοοικογενειακές καταστάσεις ,π.χ.
υιοθέτησηανηψιούαπόθείοχωρίςoπρώτοςνααπωλέσειτησυγγενικήτουσχέσημετηφυσικήτου
οικογένεια .Ενπροκειμένω ,oθείοςαναλαμβάνειτηνανατροφήκαιεκπαίδευσητουανηψιού,oοποίος
θαμπορείναλάβειτοόνοματουθείουκαινατονκληρονομήσεισανναήτανφυσικόπαιδί.Τοπαιδί
θαδιατηρήσεισχέσειςμετηνφυσικήτουοικογένεια .
Προθεσμίαανάκλησης:Περίοδοςκατάτηνοποίαοιγονείς,καικυρίωςημητέρα,μπορούννα
ανακαλέσουντηναπόφασηεγκατάλειψηςτουπαιδιούτους.
Φυσικήσχέσηγονέα/παιδιού:Σχέσηγονέα/παιδιούεξαίματος.
1ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1.1.HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήείναιπλήρως
αρμόδιαγιαναεξετάσειτοθέματηςυιοθεσίαςβ)τηςεπιτάχυνσηςτουρυθμουανταλλαγήςιδεώνκαι
εμπειριώνγιαθέματακοινωνικής ,οικογενειακής και
εκπαιδευτικής φύσης·
γ)τουανοίγματοςτωνσυνόρωνστηνελεύθερηκυκλοφορία
τωνατόμων
δ)τηςαύξησηςτωνυιοθετήσεωνσεδιεθνέςεπίπεδο.
Περαιτέρω,θαπρέπειναεπισημανθείηαύξησητωνερευνών
καιτωνμελετώνσχετικάμετηνυιοθεσία,καικυρίωςοι
εργασίεςτηςδιάσκεψηςνομικώνιδιωτικούδικαίουπουπραγ­
ματοποιήθηκετο1990στηΧάγη.
1.1.3.Ορισμένοιμπορούνναυποστηρίξουνότιoαριθμός
πουδηλώνεταικάθεχρόνοεντόςτηςΚοινότητας—30000
έως35000—δενείναιπολύσημαντικόςεάνσυγκριθείμετα
3,4εκατομ.τωνγεννήσεωνπουδηλώνονταικατάτηδιάρκεια
τηςίδιαςπεριόδου :σχέση1προς100.Προςαπάντησησε
εκείνουςπουδιατείνονταιότιτοενδιαφέροντηςεξέτασης
τουθέματοςτηςυιοθεσίαςκαιτηςεκπόνησηςσχετικήςγνω­
μοδότησηςθαήτανμικρό,αντιπαραθέτουμε δύοεπιχειρή­
ματα:1.1.1.HΟΚΕπρεπειναγνωμοδοτείγιαταπροβλήματα
τηςκοινωνίας .Εκτόςαπότιςνομικέςπτυχές,τοθέματης
υιοθεσίας,λόγωτηςσυναισθηματικής ,ψυχολογικής ,ηθικής
καιεκπαιδευτικής τουφύσηςκαθώςκαιλόγωτουαντικτύπου
τουστηδιαμόρφωσητηςκοινήςγνώμης,αποτελείένααπό
ταπροβλήματατηςκοινωνίας .
1.1.2.Hεπικαιρότηταενόςπροβλήματοςήμιαςκατάστα­
σηςωθείκατάπερίπτωσητηνΟΚΕνακάνειχρήσητου
δικαιώματοςτηςγιατηνέκδοσηγνωμοδοτήσεων πρωτοβου­
λίας.Τούτοσυμβαίνεισήμεραμετοπρόβληματηςυιοθεσίας,
καισυγκεκριμέναλόγωτωνακόλουθωνεξελίξεων :
α)τηςόλοκαιμεγαλύτερηςπροσοχήςπουαποδίδεταιστη
μέριμνακαιτηνπροστασίατουπαιδιούκαθώςκαιστο
σεβασμότωνδικαιωμάτωντουκαιτωνσυμφερόντωντου·

4.11.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C287/19
τοδικαίωμανακαταλογίσειεκπροοιμίουσφαλμαστους
γονείςτουκαιειδικότεραστημητέρατου.Ανοιγονείςέχουν
διαπράξεισφάλμασύμφωναμετοισχύονΔίκαιο,αρμόδια
γιανατοκρίνουνείναιταδικαστήρια ,καιμόνοναυτά.H
κοινήγνώμηδενέχειδικαίωμανατουςκαταδικάσει .
Hεντιμότηςυπαγορεύεινααντιμετωπίζονται αντικειμενικά
οιαιτίες(μετηνπολιτικήβούλησηδιόρθρωσήτους)που
αναγκάζουνμιαμητέραναπαραιτηθείοριστικάαπότους
φυσικούςδεσμούςπουτησυνδέουνμετοπαιδίτης.Πρέπει
ναλάβειτηναπόφασήτηςυπότηνπίεσηανυπόφορηςυλικής
καιηθικήςκατάπτωσης—γιατίείναιτιςπερισσότερεςφορές
μόνη.
Μήπως,ότανεμπιστεύεταιτοπαιδίτηςστιςδημόσιεςαρχές
μεσκοπότηνυιοθεσίατου,δενεπιθυμείνατουπαράσχει
τηνασφάλειακαιτηντύχηπουηίδιαδενμπορείνατου
εξασφαλίσει ;Hμητέραπουενεργείμετοντρόποαυτόθέτει
τοσυμφέροντουπαιδιούτηςυπεράνωτηςδικήςτηςψυχολο­
γικήςκαιηθικήςγαλήνης—τόσοείναιδιαπιστωμένοότι
«ηεγκατάλειψη»ενόςπαιδιούαφήνεισημάδιασυχνάπολύ
βαθειάστημητέρα.
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήτόνισετο1981(')
τιςκύριεςαιτίεςτηςμεγάληςψυχολογικήςκαιηθικήςκατά­
πτωσηςοιοποίες,σεσυνδυασμόμεκοινωνικάαπαράδεκτες
καιανθρώπινααφόρητεςκαταστάσεις (έλλειψηστέγης,εργα­
σίας,κατάρτισηςκαικοινωνικώνσχέσεων...)ήμεταεπακό­
λουθάτους,οδηγούνστηναπώλειατηςαυτονομίας,τηνπερι­
θωροποίησηκαιτοναποκλεισμό .Έναάτομοπουβρίσκεται
σεκατάστασημεγάληςφτώχειαςδενείναι,πολύσυχνά,σε
θέσηναδιεκδικήσεικαιναασκήσειταδικαιώματαπουανα­
γνωρίζονταιστιςκοινωνίεςμαςκαιστακράτημαςσεόλους
τουςανθρώπουςμεβάσητηνΟικουμενικήΔιακήρυξητων
ΑνθρωπίνωνΔικαιωμάτων .Δενμπορείναέχειπρόσβαση
ούτεστακοινωνικάδικαιώματαούτεστηστοιχειώδηκοινω­
νικήκαιυγειονομικήπροστασία .
Ωστόσο,θαπρέπειναγίνειδιάκρισημεταξύτωνμονίμων
καταστάσεωνπουθέτουνσεδιαρκήκίνδυνοτομέλλοντου
παιδιού,καιτωνκαταστάσεωνπουσεσύντομοχρονικόδιά­
στημαμπορούνναδιορθωθούν .Οιλύσειςδενείναιοιίδιες
καιστιςδύοπεριπτώσεις .Μόνοεάνδιαπιστωθείέκδηληκαι
συνεχήςανικανότητατωνγονέωννααναθρέψουνκανονικά
τοπαιδίμπορούμεναμιλήσουμε,νομικά,γιαεγκατάλειψη .
Hενλόγωδιάταξη,πουδενείναιπάντοτεεύκολοναεφαρμο­
σθεί,συμπεριλαμβάνεται στιςπερισσότερεςεθνικέςνομοθε­
σίες.
1.2.5.Επιθυμίαγιαπαιδί
Είναιανθρωπίνωςκατανοητόέναζευγάριήέναμόνοάτομο
ναεπιθυμείνααποκτήσειπαιδί.
α)Ορισμένεςφορέςγόνιμαζευγάριααναγκάζονταιναμην
αποφασίσουντηγέννησηενόςπρώτουπαιδιού(ήάλλου)
επειδήδενσυγκεντρώνουν τιςαπαραίτητεςυλικέςκαι
ψυχολογικέςπροϋποθέσειςγιατημέριμνάτου,τηνανα­
τροφήτουκαιτηνεκπαίδευσήτου.Στημελέτητηςγιατην
δημογραφικήκατάσταση(2),ηΟΚΕεπεσήμανεορισμένες
απότιςαιτίεςκαισυνέπειεςτηςκατάστασηςαυτής,που
είναιδύσκολοναιεραρχηθούν ,γιατίσυχνάέχουνσωρευ­
τικόχαρακτήρα .Ενπροκειμένω,υπενθύμισετησπουδαιό­
τητααφενόςτηςεκπαίδευσηςόσοναφοράτιςγονικές
ευθύνεςκαιτηνοικογενειακήπολιτική(κυρίωςόσον
αφοράτημέριμναγιατοπαιδί,τηνκατοικίακαιτηνα)Οιαιτήσειςγιαυιοθεσίαπαιδιούπουπληρούντιςνομικές
προϋποθέσειςαλλάδενικανοποιούνται επειδήδενυπάρχει
επαρκής«προσφορά»παιδιώνπροςυιοθέτηση,αντιστοι­
χούντουλάχιστονσε4προς1.
β)Ότανπρόκειταιγιατηνευτυχίαενόςπαιδιού—ανείναι
μόνοένα—καιακόμηπερισσότεροεάνπρόκεταιγιατην
υιοθεσίαπερισσότερωντουενόςπαιδιώνστηνΚοινότητα
ήαλλού,ημαθηματικήακρίβειατωναριθμώνδενμπορεί
νααποτελέσειδικαιολογίαούτεγιασιωπήούτεγιαπολι­
τικήήκοινωνικήαδράνεια.
1.1.4.HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή,βασιζό­
μενηστουςλόγουςπουεκτίθενταιστασημεία1.1.2και1.1.3,
θαδιατυπώσειπροτάσειςστοκεφάλαιο2τηςπαρούσαςγνω­
μοδότησης .
ΉδηηΟΚΕεκφράζειτρειςευχές:
—κάθεμιααπότιςοργανώσειςπουεκπροσωπούνται στην
ΟΚΕκαικαθένααπόταμέλητηςναεπιστήσει,ανχρειάζε­
ταιτηνπροσοχήτωνδημόσιωναρχών,τωνμέσωνμαζικής
ενημέρωσηςκαιτηςκοινήςγνώμηςτηςχώραςτουστην
ανθρώπινηκαικοινωνικήσημασίατηςυιοθεσίας·
—τοΕυρωπαϊκόΣυμβούλιοΥπουργώνΟικογενειακών Υπο­
θέσεωνναεγγράψειστηνημερήσιαδιάταξήτουταπρο­
βλήματαπουσυνδέονταιμετηνυιοθεσία,ώστεναγίνει
ανταλλαγήπληροφοριώνσχετικάμετιςεθνικέςκαταστά­
σειςκαιεμπειρίεςκαιναεκτιμηθούνσυγκεκριμέναοι
συνέπειεςπουθαμπορούσανναπροκύψουναπότηνελεύ­
θερηκυκλοφορίαατόμων·
—ηΕπιτροπήνασυμπεριλαμβάνει τοθέματηςυιοθεσίας
στιςμελέτεςκαιαποφάσειςτηςότανχρειάζεται .
1.2.Hυιοθεσίατύπτειτιςσυνειδήσεις
1.2.1.Hυιοθεσίαθέτεισημαντικάερωτήματαπουπροκα­
λούναπαντήσειςπουκυμαίνονταιαπότηνκαταδίκηέωςτο
θαυμασμό .
1.2.2.Αυτόισχύει:
α)γιατηνιδέαπουέχειoκαθέναςσχετικάμετοσυμφέρον
τουπαιδιού·
β)γιατηνεγκατάλειψηενόςπαιδιούκαιτιςεπιπτώσειςπου
θαέχειγι'αυτό,γιατουςφυσικούςτουγονείςκαικυρίως
γιατημητέρατου·
γ)γιατηναγωνιώδηαναμονήτωνυποψηφίωνπροςυιοθέ­
τηση·
δ)γιατηδυνατότητα—πουδενείναιάμεσαπροφανής—
γονέωννααντικαταστήσουν τιςσχέσειςαίματοςμεμια
δικαστικήαπόφαση.
1.2.3.Hκάθεπερίπτωσηεγκατάλειψηςκαιυιοθεσίαςείναι
οπωσδήποτεδιαφορετική .Γι'αυτό,θαπρέπεινααποφεύγο­
νταιοιγενικεύσειςσταπλαίσιατωνοποίωντείνουμενα
αναγάγουμεσεγενικόκανόναμιαμεμονωμένηπερίπτωση
πουενδεχομένωςγνωρίσαμεήζήσαμε.
1.2.4.Εγκατάλειψη παιδιού
Oόρος«εγκατάλειψη»θαπρέπεινανοηθείυπότηνομικήτου
έννοιακαιναμηφορτισθείμεπεριεχόμενοηθικήςενοχής.
Όσοκατανοητήκαιανείναιηοργήπουμπορείνααισθανθεί
κανείςγιατηνεγκατάλειψηενόςπαιδιού,δενδίνεισεκανέναν(')Hφτώχεια(αριθ.καταλόγουCES89/013).
(2)HδημογραφικήκατάστασηστηνΕυρώπη.

Αριθ.C287/20 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 4.11.92
αντιστάθμισητωνοικογενειακών βαρών)καιαφετερουτα
σημαντικάπροβλήματαπουσυνεπάγεταιηανεργία.H
ανασφάλειαγιατομέλλοναποτελείαναχαιτιστικό παρά­
γονταγιαπολλάζευγάριαπουέχουνσυνειδητοποιήσει τη
βραχυπρόθεσμη καιμακροπρόθεσμη ευθύνηπουσυνεπά­
γεταιηγέννησηενόςπαιδιού.κοινωνίακαιτωνδικαιωματωντουπαιδιούπουσήμεραανα­
γνωρίζονται(2).
1.3.4.Προοδευτικάλοιπόνοινομοθεσίεςπροέβαλαντο
συμφέροντουπαιδιού:
α)σεέναγενικότεροπλαίσιο,διαμέσουενδεδειγμένωννομο­
θετημάτων :θέσπισητουΟικογενειακού Δικαίουστο
οποίοεντάσσεταικαιτο«Δίκαιοτουπαιδιού»καιθέσπιση
νομοθετημάτων κοινωνικού ,οικονομικούκαιπολιτιστι­
κούπεριεχομένουπουλαμβάνουνυπόψηταοικογενειακά
προβλήματα ,...·
β)καιόσοναφοράτηνεπιμέλειακαιτηνυιοθεσίαπαιδιών:
ειδικήνομοθεσία,διαδικασίεςκαιμέτρα.
1.3.5.Hέννοιατου«συμφέροντοςτουπαιδιού»(3)στο
Δίκαιοεμφανίσθηκεστιςαρχέςτουεικοστούαιώνα.Hεν
λόγωέννοιαοδήγησεκυρίωςστονεπαναπροσδιορισμό του
δικαίουέναντιτηςυιοθεσίας(αντιμετώπισηκαινομοθετή­
ματα).
Είναισήμερααναμφισβήτητο ότιηυιοθεσία,ωςδικαστική
απόφαση,αποτελείγενναιόδωρηενέργειαμιαςοικογένειας
προςένασυγκεκριμένοπαιδί.Λόγωτηςφύσηςκαιτωνσυνε­
πειώντης,αποτελείέναδεσμόαγάπηςτελείωςδιαφορετικό
απόμιαπράξηευσπλαχνίαςέναντιενόςδυστυχισμένου παι­
διού.
1.4.Τοσυμφέροντουπαιδιού
1.4.1.Hπρόοδοςπουεπετεύχθηστοντομέατηςβιολογίας
καιτηςιατρικήςεπιτρέπεισταζευγάριακαιτιςγυναίκεςνα
ελέγχουντηνγονιμότητάτους.Ζούμεστηνεποχήτου«παι­
διούκατόπινεπιλογής».Παράλληλα ,οιεξελίξειςστοντομέα
τηςεκπαίδευσηςκαιτηςαγωγήςτωνγονέωνμετέβαλαντη
νοοτροπίατωνατόμωνκαιτωνκοινωνικώνομάδωνόσον
αφοράτημέριμναγιατοπαιδί,γεγονόςόμωςπουδεναπο­
κλείειδυσκολίεςκαιλάθη.
Hέννοιαενός«Δικαίουτουπαιδιού»πουναβασίζεταιστο
συμφέροντου,διαμορφώθηκε υπόκανονικέςσυνθήκεςενώ
υπεγράφη«ΔιεθνήςΣύμβασηΔικαιωμάτωντουΠαιδιού».
Πολλάκράτητηνέχουνήδηεπικυρώσει .
1.4.2.Χωρίςναεξετάσουμεπλήρωςτοθέμα,θαπαραθέσου­
μεενσυντομίαορισμένααπόταθεμελιώδησυμφέροντακαι
δικαιώματατουπαιδιού(σύμφωνακυρίωςμετη«ΔιεθνήΣύμ­
βασητωνΔικαιωμάτωντουΠαιδιού»πουαντανακλάτις
ανθρωπιστικές αξίεςστιςοποίεςβασίζεταιηΟικουμενική
ΔιακήρυξητωνΑνθρωπίνωνΔικαιωμάτων ):
α)Τοπαιδίείναιέναάτομοπουπρέπεινααντιμετωπίζεται
ωςάτομο.Τοπαιδίέχειδικαίωμαστηνπαιδικήηλικία,
κατάτηνοποίατοπαιδίανακαλύπτεικαιαντιλαμβάνεται
πολλάπράγματαόσοναφοράτοάτομότουκαιτοκοινω­
νικότουπεριβάλλον·
β)Τοπαιδίέχειδικαίωμαναέχειμιαπραγματικήοικογένεια
πουνατοαναγνωρίζειωςπαιδίτηςκαιαυτόμετησειρά
τουνατηναναγνωρίζειωςοικογένειάτου·β)Ενπροκειμενωθαπρεπειναεξετασθείηειδικήπερίπτωση
τωνστείρωνζευγαριών :
—βάσειστατιστικώνστοιχείων,παρατηρείταιότιτο
ποσοστόστειρότηταςανέρχεταιπερίπουσε3%και
αφοράεξίσουτιςγυναίκες,τουςάνδρεςκαιταζευγά­
ρια·
—ωστόσο,κανέναςδενμπορείνααπαιτήσειδικαίωμα
στηναπόκτησηπαιδιού(').
1.3.Ναδοθείπαιδίσεέναζευγάριήναδοθείοικογένειασε
έναπαιδί;
1.3.1.Στιςπεριπτώσειςπουήτανδυνατόν,ηυιοθεσίααντα­
ποκρίθηκειστορικώςσεορισμένοαριθμόκοινωνικώνλει­
τουργιών,όπωςείναιημεταβίβασητηςπεριουσίαςότανδεν
υπάρχεικληρονόμος ,ησυνέχισητωνεθίμωντηςοικογένειας ,
ηενίσχυσητωνσχέσεωνμεταξύτωνκοινωνικώνομάδωνκαι
ηαύξησητηςδύναμηςτηςκάσταςήτηςφυλής.Λόγωκυρίως
τηςθνησιμότηταςτωνπαιδιών,πουδημιούργησεγιαπολύ
καιρόμιαεφήμερηαντίληψηόσοναφοράτοπαιδίκαιτην
παιδικήηλικία,ησχέσημεταξύγονέακαιπαιδιούείχεθεω­
ρηθείαρχικάωςκοινωνικόφαινόμενοανεξάρτητοτηςβιολο­
γικήςσχέσης.
1.3.2.ΣτηναρχαίαΡώμη,ηυιοθεσίαεθεωρείτοωςένας
τρόποςκοινωνικήςενσωμάτωσηςεξίσουφυσικόςμετηγέν­
νηση.Oαρχηγόςτηςοικογένειαςαποφάσιζεγιατιςσχέσεις
γονέα/παιδιούείτεαποδεχόμενος ήαρνούμενοςτοπαιδίτης
γυναίκαςτου,είτεμέσωυιοθέτησης .Έτσιηυιοθεσία,που
αποτελούσεαποκλειστικόδικαίωματηςανώτερηςκοινωνι­
κήςτάξης,ανταποκρινόταν σελειτουργίεςθρησκευτικού
χαρακτήρα(στηνπερίπτωσηπουoπατέραςδενείχεπαιδίγια
νασυνεχίσειτηθρησκείατωνπρογόνωντου),σελειτουργίες
μεταβίβασηςκληρονομιάς (όνομακαιπεριουσία)καθώςκαι
σελειτουργίεςκοινωνικήςανακατάταξης ,αφούτουιοθετη­
μένοπαιδίανατρεφότανωςπολίτηςκαιέτσιμετατρεπότανo
πληβείοςσεπατρίκιο.(Τοπλέονενδεικτικόπαράδειγμαείναι
ηυιοθέτησητουΟκτάβιου,πουμετονομάσθηκε αργότερασε
Αύγουστο,απότονΙούλιοΚαίσαρα.)
1.3.3.Θαπερατώσουμεεδώτησύντομηιστορικήανα­
δρομήχωρίςνααναφερθούμεστηνεξέλιξητηςυιοθεσίας
μέσααπόταγεγονότα,ταήθηκαιτοΔίκαιοόλωντωνχωρών
τηςΚοινότητας ,πολύπερισσότεροπουοιομοιότητεςείναι
πολλές.Θαπρέπειεπίσηςναυπογραμμισθεί oρόλοςτων
εκκλησιώνόσοναφοράτημέριμνατωνεγκαταλελειμμένων
παιδιώνκαθώςκαιτηνεπίδρασητωνδιαφόρωνθρησκευτικών
τάσεων.Τόσοοιμενόσοκαιοιδεσυνέβαλανστηναναβάθ­
μισητουρόλουτηςοικογένειας ,τηςθέσηςτουπαιδιούστην
(')Πολλοίνομικοίυπενθυμίζουνότι,ωςεκτηςφύσεωςκαιτου
αντικείμενουτου,τοΔίκαιοπρέπεινασυμβάλλειστονέλεγχο
τωνυπερβάσεωνπουέρχονταισεαντίθεσημετιςθεμελιώδεις
ανθρωπιστικέςαξίες.(«L'envienecréepasledroit»«Hεπιθυμία
δενσυνεπάγεταιδικαίωμα»,CatherineLabrusse.)(2)ΔιεθνήςΣύμβασηγιαταΔικαιώματατουΠαιδιού.
(3)Τίτλοςενόςβιβλίου(πουεκδόθηκετο1900)τουγάλλουνομικού
Leroy.

4.11.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C287/21
Τακράτηείναιαρμόδιαγιατηναυστηρήεφαρμογήτων
ρυθμίσεωνπουπροβλέπονταιγιατηνυιοθεσίαδιεθνούςεπι­
πέδουπροκειμένουναγίνονταισεβαστάταδικαιώματατου
ατόμου(γονέωνκαιπαιδιών)καιναπρολαμβάνεται ,κυρίως,
οποιαδήποτεμορφήπραγματικήςήσυγκεκαλυμμένης «πώλη­
σης»ήακόμηκλοπήςπαιδιούκαθώςκαιοποιαδήποτεμορφή
άσκησηςπίεσηςπροςτουςφυσικούςγονείς,πουβρίσκονται
σεκατάστασηψυχολογικήςκατάστασηςγιαναεγκαταλεί­
ψουντοπαιδίτους.
Οιθετοίγονείςθαπρέπεινατυγχάνουνπληροφόρησης και
ουσιαστικήςπροστασίαςστοπλαίσιοτηςάσκησηςτωνγονι­
κώντουςδικαιωμάτων .Αυτόυπαγορεύειτοσυμφέροντου
παιδιούπουσυνδέεταιακριβώςμετοαίσθημαασφάλειαςμε
τοοποίοβιώνουνοιγονείςτηνιδιότητατουθετούπατέρα
καιμητέρα.
1.4.6.Hπρόσβασησεπληροφορίεςγιατηνκαταγωγήτου
αποτελείστοιχείοπουσυνδέεταιμετοσυμφέροντουυιοθετη­
μένουπαιδιούκαιεφήβου.
1.4.6.1.Ορισμένοιυιοθετημένοινέοικαιέφηβοιθέλουν
ναεξιχνιάσουντομυστήριοτηςεγκατάλειψήςτουςσαννα
επρόκειτοηεξακρίβωσήτηςναεξορκίσειτηνταραγμένη
ιστορίατηςκαταγωγήςτους.Όλοιοιάνθρωποιέχουνανάγκη
ενόςσημείουαναφοράςστοχρόνοκαιστοντόπο.Hεξακρί­
βωσητηςκαταγωγήςδενσημαίνειαπαραίτηταεξακρίβωση
τηςταυτότηταςτωνφυσικώνγονέων.
1.4.6.2.Ενείδειπαραδείγματος ,θαπρέπειναυπενθυμιστεί
ότιμιαέρευνα(πουέγινεστηΓαλλία)κατέληξεστοσυμπέρα­
σμαότιτο85%τωνυιοθετημένωνπαιδιώνπουείχανεκδηλώ­
σειτηνεπιθυμίαναεξακριβώσουντηνκαταγωγήτουςδενθα
επιθυμούσανναγνωρίσουντηνταυτότητατωνφυσικώντους
γονέων.Ενδεχομένωςταενλόγωάτομαπουήτανπιαυιοθετη­
μέναφοβήθηκανότιθαέπρεπείσωςνακρίνουντουςγονείς
τουςπουταεγκατέλειψαν .Hγνώσηδενσυνεπάγεταιαπαραί­
τηταψυχικήκαιπνευματικήγαλήνη.Είναιδύσκολοναπρο­
βλεφθούνοιαντιδράσειςπουθαπροκύψουναπόμιασυνά­
ντησημεταξύενόςπαιδιούπουεγκαταλείφθηκε καιτωνφυσι­
κώντουγονέωνήαντιστρόφως .Θαπρέπειεπίσηςναεπιση­
μανθείότιηεξακρίβωσητηςταυτότηταςτουπατέραείναι
κατάκανόναδυσκολότερηαπόαυτήτηςμητέρας.Είναιπολύ
άδικοναυφίσταταιμόνηημητέρατιςσυνέπειεςτηςεγκατά­
λειψηςενόςπαιδιού,καιόχιτοζευγάρι.
1.4.6.3.Όσοναφοράτηνπρόσβασησεπληροφορίεςγια
τηνκαταγωγή,είναιγνωστόότιδενείναιεύκολονακαθορι­
σθείέναςκανόναςβάσειμεμονωμένωνπεριπτώσεωνστις
οποίεςσωρεύονταιήαντιπαρατίθενται διαφορέςκαιαντιθέ­
σεις,ελπίδακαιφόβος.Εάνπρέπειναεξευρεθούνλύσεις,
αυτέςθαπρέπεινασυνοδευθούναπόπροληπτικάμέτραπρο­
κειμένουναδιασφαλισθείτοέννομοσυμφέρονόλωντων
ατόμων(εγκαταλελειμμένο παιδί,φυσικοίκαιθετοίγονείς).γ)Τοπαιδίέχειδικαίωμανατυγχάνειτουσεβασμούκαι
τηςπροστασίαςπουσυνεπάγονταιταπροβλήματάτου,οι
ελπίδεςτουκαιοιδυνατότητέςτου.
Πρόκειταιγιαθεμελιώδειςαρχέςπουπρέπεινααποσαφηνι­
σθούνσυναρτήσειτωνδιαφόρωνσταδίωντηςυιοθεσίας.
1.4.3.Ορισμένεςφορέςκαταβάλλονται προσπάθειεςγια
νακαθορισθούνπροτεραιότητες ήναεξευρεθούναντιθέσεις
μεταξύτουσυμφέροντοςτουπροςυιοθεσίαπαιδιούκαιτων
υποψηφίωνθετώνγονέων.Παρόμοιεςσυζητήσειςείναιπεριτ­
τέςκαιπεριπλέκουνακόμηπερισσότεροτοθέμα.Ευτυχι­
σμένοπαιδίείναιεκείνοπουπεριβάλλεταιαπόαγάπηκαι
στοργή,είτεπρόκειταιφυσικόπαιδίείτεπρόκειταιγιαθετό
παιδί.
Οιυποψήφιοιθετοίγονείςεκδηλώνουνζωηρήεπιθυμίανα
αποκτήσουνέναπαιδί.Θαανοίξουντιςαγκάλεςωςζευγάρι
σεέναπαιδίτοοποίοσυχνάείναιπολύδιαφορετικόαπό
αυτούςλόγωφυλής,πολιτιστικήςκληρονομιάςκαιιστορίας,
πουτιςπερισσότερεςφορέςδενγνωρίζουν .Θαήτανπρο­
σβολήγιατουςθετούςγονείςναθεωρηθείότιηευγενήςαυτή
τουςπροσπάθειααπορρέειαπόεγωιστικόυπολογισμό .H
υιοθεσίακαθιστάσαφέςότιοιδεσμοίαίματοςδενείναιοι
μόνοιπουμπορούνναδημιουργήσουν σχέσειςπατρικήςκαι
μητρικήςαγάπης,καθώςκαιαγάπηςπαιδιώνπροςγονείς.
1.4.4.Τοσυμφέροντουπαιδιούεπιβάλλει :
α)Κατάτηνεγκατάλειψήτου,οιγονείς—καικυρίωςη
μητέρατου—νατύχουνψυχολογικήςκαικοινωνικής
αρωγήςπροκειμένουνασυνειδητοποιήσουν τησπουδαιό­
τητατηςαπόφασήςτους.Hδυνατότηταανάκλησηςτης
απόφασηςεπιτρέπειστημητέραναεπιβεβαιώσειήακυρώ­
σειμιααπόφασηπουενδεχομένωςέλαβευπόσυνθήκες
ψυχικήςσύγχυσηςήπανικού·
β)Πριναπότηνυιοθεσίατου,ναεξασφαλίζεται ηφύλαξή
τουσεέναενδεδειγμένοπλαίσιοκαιυπόσυνθήκεςπου
διευκολύνουνκαιπροετοιμάζουν τηνυιοθεσίατου.Κατά
τηδιάρκειατηςπεριόδουαυτής,ηπροστασίατωνσυμφε­
ρόντωνκαιδικαιωμάτωντουπαιδιούαναλαμβάνεται από
τιςδημόσιεςαρχές,οιοποίεςείναικαθόλααρμόδιεςγια
τησυντήρησηκαιδιαπαιδαγώγησή του.Ταπρώταχρόνια
τηςπαιδικήςηλικίαςεπηρεάζουνσεμεγάλοβαθμό,συχνά
καθοριστικό ,τηνεφηβικήκαιενήλικηφάσητηςζωήςτου
ατόμου,οπότεέχειμεγάλησπουδαιότητα ναυπάρξειη
ενδεδειγμένηπαρακολούθηση τουπαιδιού·
γ)Κατάτιςδιοικητικέςκαιδικαστικέςδιαδικασίεςτηςυιοθε­
σίας,ναυφίστανταιόροιπουναεπιτρέπουνστουςυποψή­
φιουςθετούςγονείςναεκτιμήσουντησοβαρότητατης
ενέργειάςτουςκαιπουναεπιτρέπουνστιςδημόσιεςαρχές
πουείναιυπεύθυνεςγιατηνπροστασίατωνσυμφερόντων
τουπαιδιούναλάβουντααπαραίτηταμέτραώστεταεν
λόγωσυμφέρονταναδιασφαλισθούν πλήρωςμέσωτης
υιοθεσίας .
1.4.5.Hειδικήπερίπτωσητηςυιοθέτησηςαλλοδαπώνπαι­
διώνδενείναιένανέοφαινόμενο,αλλάφαινόμενοπουτείνει
ναεπεκτείνεται .
Καθιστάπροφανή—καιαυτόείναιθετικό—τηδυνατότητα
τωνγυναικώνκαιτωνανδρώνναυπερβαίνουντιςφυλετικές
καιπολιτιστικέςδιαφορέςπουορισμένεςφορέςείναιμεγάλες.2ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
A)Σχετικάμετηφιλοσοφίαπερίυιοθεσίας
2.1.Τοσυμφέροντουπαιδιούθαπρέπεινααποτελείπάντα
τηθεμελιώδησυνιστώσατωννομοθεσιών ,τωνδιαδικασιών
καιτωνμέσωνπουσυνδέονταιμετηνυιοθεσία.Αυτήείναιη
φιλοσοφίαπουδιαπνέειτηστάσητωνκρατώνμελώντης
Κοινότητας .

Αριθ.C287/22 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 4.11.92
Στοπλαίσιοτηςελεύθερηςκυκλοφορίαςτωνατόμων,θαήταν
επιθυμητόναδιεξαχθούνδιακρατικέςδιαβουλεύσειςσχετικά
μετουςκανόνεςστουςοποίουςβασίζονταιοινομοθεσίες .
Σημαντικέςστρεβλώσειςθαήτανεπιζήμιεςτόσογιατοσυμ­
φέροντουπαιδιούόσοκαιτωνθετώνκαιφυσικώντουγονέων.
Όσοναφοράτοπροσωπικόκαθεστώςτωνατόμων(σχέση
γονέα/παιδιού),θαπρέπειναδιατηρηθείπλήρωςηευθύνη
καιηδικαιοδοσίατωνκρατών.
2.6.1.Συχνάοιυποψήφιοιθετοίγονείςδιακατέχονταιαπό
άγχος.Οιυπερβολικέςδιαδικασίεςστιςοποίεςυποβάλλο­
νται,χωρίςνατουςδίδονταιεπαρκείςπληροφορίεςόσον
αφοράτολόγοκαιτηχρησιμότητάτους,έρχονταισυχνάσε
αντίθεσημετοσεβασμόμετονοποίοθαπρέπειναπεριβάλλε­
ταιτοπρόσωποτουςκαιτοσχέδιοτους.Οιυποψήφιοιθετοί
γονείςθαπρέπεινατυγχάνουνβοήθειαςκατάτηνπερίοδο
υλοποίησηςτουσχεδίουτουςκαιόχι,όπωςορισμένεςφορές
συμβαίνει,να«κρίνονται».Oρόλοςτωνσυλλόγωνοικογε­
νειώνκαιθετώνγονέωνείναισημαντικόςόσοναφοράτην
προστασίατωνδικαιωμάτωντουςκαιτηνυποστήριξήτους.
2.6.2.Κατάτηνπερίοδοκαθοδήγησηςτωνυποψηφίων
θετώνγονέων,είναιπολύεπιθυμητόναπραγματοποιούνται ,
καιμάλισταταχέως,μόνοοιαπολύτωςαπαραίτητοιέλεγχοι
καιέρευνες,χωρίςωστόσοαυτόνααποβαίνειειςβάροςτης
ποιότητάςτους.Ενπροκειμένω,ηδράσητωνδιαφόρωνυπη­
ρεσιώνθαπρέπειναείναισυντονισμένη .Οιενλόγωυπηρε­
σίεςθαπρέπειναείναιεπανδρωμένεςμεεπαρκέςκαικαλώς
καταρτισμένοπροσωπικό .Ανληφθείυπόψηότιoαριθμός
τωνυιοθεσιώνείναισχετικάχαμηλός,θαμπορούσανναεπι­
τευχθούνβελτιώσειςτηςδιαδικασίαςχωρίςνακαταβληθούν
τεράστιεςπροσπάθειες .
2.7.Οιυποψήφιοιθετοίγονείςθαπρέπειναείναισεθέση
ναεπικαλούνταιτιςδιοικητικέςκαιδικαστικέςαποφάσεις
πουτουςαφορούν.Σχετικά,θαπρέπεινατουςπαρέχεται
αρωγήτηςεπιλογήςτους.Ότανταπαιδιάείναισεηλικίανα
μπορούνναεκφράζουντηγνώμητους,θαπρέπεινατους
παρέχεταιηδυνατότητααυτήυπόενδεδειγμένεςσυνθήκες.B)Σχετικάμετηνεγκατάλειψηπαιδιού
2.2.Οικαταστάσειςπουοδηγούντουςγονείς—καισυχνά
τιςμητέρεςπουβρίσκονταισεκατάστασηψυχικήςκατάπτω­
σης—ναεξετάσουντοενδεχόμενοεγκατάλειψηςενόςπαι­
διούθαπρέπειναεξεταστούνρεαλιστικότερα :εκπαίδευση ,
κατοικία,κατάρτισηκαιαπασχόληση ,κοινωνικέςπαροχές,
πρόσβασηστιςπληροφορίεςκαιταμέσαγιααντισύλληψη
κ.λπ.μεσκοπότηνπρόληψητωναιτιώνπουέχουνπάντα
πολύσοβαρέςσυνέπειες.
2.3.Κατάτηλήψηαπόφασηςγιατηνεγκατάλειψητου
παιδιούτους,οιγονείςτου-—καικυρίωςημητέρατου—θα
πρέπεινατυγχάνουνψυχολογικήςυποστήριξης ,καθώςκαι
ηθικής,κοινωνικήςκαιοικονομικήςαρωγήςανάλογαμετην
λύσηπουθαεπιλεγεί.Hψυχολογικήυποστήριξηπροςτη
μητέραθαπρέπειναπαρέχεταιεπίμακρόν.
2.3.1.Hπροθεσμίαανάκλησηςτηςαπόφασηςκατάτην
οποίαοιγονείςήημητέραθαμπορούνναεπανεξετάσουν
τηναπόφασηεγκατάλειψης ,θαπρέπειναείναισύντομηκαι
θαπρέπειναέχειαπολύτωςωςγνώμονατοσυμφέροντου
παιδιού.Έναπαιδίδενθαπρέπειποτέναυιοθετείταιπριν
απότηλήξητηςπροθεσμίαςπουπροβλέπεταιγιατηνανά­
κλησητηςαπόφασης .Κατάτηδιάρκειατηςενλόγωπεριό­
δου,οιγονείςθαπρέπειναβοηθούνταιπροκειμένουνασυνει­
δητοποιούντοναμετάκλητοχαρακτήρατηςαπόφασήςτους.
2.4.Hεπιμέλειατουεγκαταλελειμμένου παιδιούανατίθε­
ταιστιςδημόσιεςαρχέςοιοποίεςείναιυπεύθυνεςγιατη
συντήρησήτου,τηνεκπαίδευσήτουκαιτηνπροστασίατου.
2.4.1.Συγκεκριμένα ,τοεγκαταλελειμμένο παιδίανατίθεται
είτεσεμιαοικογένειαυποδοχής,ηοποίαδενθαείναιαπαραί­
τηταημελλοντικήθετήτουοικογένεια,είτεσεειδικόίδρυμα.
2.4.2.Στοπλαίσιοτηςεξεύρεσηςλύσης,θαπρέπειναλαμ­
βάνονταιυπόψηταιδιαίτεραχαρακτηριστικά τουπαιδιού.H
αρχικήεπιλογήθαπρέπειναπροσαρμόζεται ανάλογαμε
τηνηλικίακαιτιςανάγκεςτουπαιδιού.Hπερίπτωσητων
αναπήρωνπαιδιώνθαπρέπειναέχειειδικήαντιμετώπιση .
Επειδήτοπαιδίέχειανάγκηαπόασφάλειαγιατηνψυχολο­
γικήισορροπίακαιανάπτυξήτου,ηαλλαγήιδρυμάτωνή
οικογενειώνυποδοχήςθαπρέπειναγίνεταιαποκλειστικά
συναρτήσειτουσυμφέροντοςτου.Οιδημόσιεςαρχές,που
είναιυπεύθυνεςγιαταεγκαταλελειμμένα παιδιά,έχουνκαθή­
κονναελέγχουνκαιναεγκρίνουντιςδιάφορεςμορφέςεπιμέ­
λειαςσυναρτήσειτουσυμφέροντοςτουπαιδιού.
2.5.Κατάτηνπερίοδοεπιμέλειας,πουθαπρέπειναείναι
όσοτοδυνατόνσυντομότερη ,θαπρέπειναπροετοιμασθεί η
υιοθεσίατουπαιδιούαφούληφθείυπόψηαφενόςότιτοπαιδί
θαπρέπειναζήσεισεμιαοικογένειαπουνατηναναγνωρίζει
ως«δικήτου»καιαφετέρουότιοιυποψήφιοιθετοίγονείς
στιςπερισσότερεςπεριπτώσειςεπιθυμούνναυιοθετήσουνένα
παιδίσεπολύμικρήηλικίαπροκειμένουναδιευκολυνθείη
ενσωμάτωσήτουστηνοικογένεια .Δ)Σχετικάμετηνυλοποίησητηςυιοθεσίας
2.8.Οιδημόσιεςαρχέςείναιφυσικόναφροντίζουνώστε
οιγονείςναασκούντακαθήκοντάτουςπροςτοσυμφέρον
τωνπαιδιώντους.Hενλόγωπαρατήρησηισχύειτόσογια
όλαταπαιδιάόσοκαιγιαόλουςτουςγονείςανεξάρτητααπό
τοεάνείναιφυσικοίήθετοί.
2.9.Τοναείναιοιδικαστικέςαποφάσειςπερίπλήρους
υιοθεσίαςαμετάκλητεςείναιπροςτοσυμφέροντόσοτων
θετώνπαιδιώνόσοκαιτωνθετώνγονέων.
2.10.Εάνκινηθούννομικέςδιαδικασίεςμετάτηνυιοθεσία
καισχετικάμεαυτήν,τότεθαπρέπειναληφθούνόσοτο
δυνατόπερισσότερεςπροφυλάξειςπροςτοσυμφέροντουπαι­
διούώστεναμηθιγείκαιναμηντραυματισθεί—τοίδιοδε
ισχύεικαιγιατουςθετούςγονείς.
2.10.1.Hπαρατήρησηαυτήαποτελείεπίσηςσύστασηδεο­
ντολογικήςφύσεωςπροςταμέσαμαζικήςενημέρωσης .Γ)Σχετικάμετιςδιαδικασίεςυιοθεσίας
2.6.Οιενλόγωδιαδικασίεςθαπρέπειναείναιαυστηρές
χωρίςωστόσοναείναιανώφελασχολαστικές .

4.11.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C287/23
2.11.Οισύλλογοιοικογενειώνκαιθετώνγονέωνθαπρεπει
ναενθαρρύνονταικαινατυγχάνουναρωγήςγιατιςενέργειες
αλληλεγγύηςπουαναλαμβάνουν έναντιτωνθετώνοικογε­
νειών.Οισύλλογοιθετώνγονέωνσυνέβαλανσεμεγάλο
βαθμόστονακαταδειχθείηπροτεραιότητα πουπρέπεινα
δίδεταιστοσυμφέροντουπαιδιού.
E)Σχετικάμετιςυιοθεσίεςδιεθνούςεπιπέδου
2.12.Βάσειμελετώνπουθαεκπονηθούναπόκοινούμετα
κράτημέλη,τακοινοτικάόργαναθαπρέπειναπαροτρύνουν
όλατακράτημέληναρυθμίσουν,μέσωενδοκοινοτικών και
εξωκοινοτικώνσυμβάσεων,τουςόρουςοργάνωσηςυιοθεσίας
διεθνούςεπιπέδουστηνοποίαείτεοιγονείςείτεταπαιδιά
είναιπολίτεςτους.Ταμέτρααυτάκαθίστανταιακόμηπιο
αναγκαίαστοπλαίσιοτηςελεύθερηςκυκλοφορίαςτωνατό­
μων.
2.13.Όλατακράτημέληθαπρέπειναενθαρρυνθούννα
δημιουργήσουν ειδικέςυπηρεσίεςπουθαπαρέχουνπληροφο­
ρίεςστουςυποψήφιουςθετούςγονείςαλλοδαπώνπαιδιώνκαι
πουθατουςσυνδράμουνστοπλαίσιοτωνενεργειώντους.
Κατάαυτότοντρόπο,θααποφευχθούνταενδεχόμεναμεταγε­
νέστεραπροβλήματανομικούπεριεχομένου ,ταοποίαείναι
δύσκολοναεπιλυθούνκαιταοποίασυνεπάγονταισημαντικές
συνέπειεςηθικής,ψυχολογικής ήακόμηκαιπολιτικής
φύσεως.
2.14.Οισύλλογοικαιτατρίταάτομαπουμεσολαβούνγια
τηνεπίλυσητωνπροβλημάτωντηςυιοθέτησηςαλλοδαπών
παιδιών,θαπρέπειυποχρεωτικάνατυγχάνουντηςεγγυήσεως
τουκράτουςτουοποίουοιίδιοιείναιπολίτεςτουκράτους
στοοποίοαναπτύσσουνδραστηριότητα καιναυπόκεινταισε
έλεγχο.
ΣΤ)Σχετικάμετηνπρόσβασηστιςπληροφορίεςγιατην
καταγωγή
2.15.Όσοκατανοητήκαιανείναιηεπιθυμίαενόςυιοθετη­
μένουατόμουναέχειπρόσβασησεπληροφορίεςγιατην
καταγωγήτουθαπρέπειναπεριβάλλεταιαπόπολλέςπροφυ­
λάξειςπροκειμένουναναμηπληγούνστοάμεσομέλλονή,
μεταγενέστερα ,οιγονείς(καικυρίωςημητέρα)πουεγκατέ­
λειψαντοπαιδίτους,τοπαιδίτοοποίομπορείνααντιμετωπί­
σειαργότερααρνητικάτιςψυχολογικέςκυρίωςσυνέπειες,και
οιθετοίγονείς.Γιατολόγοαυτό,θαμπορούσεναπροταθείη
προσφυγήσεένανδιαιτητήτουοποίουηουδετερότητακαι
οιικανότητεςθαείναιαναγνωρισμένες ,προκειμένουναεξη­
γήσειστοναιτούντατιςδυσκολίεςκαιτιςσυνέπειεςτης
ενέργειαςπουσχεδιάζεικαιναεξακριβώσεικατάπόσονo
στόχοςπουεπιδιώκεταιείναιλογικός.Τοπεριεχόμενοσχετι­κήςγνωμάτευσηςθαπρέπειναμπορείναπροσκομισθείστο
εφετείο.
2.15.1.Παρόλοπουηπρόσβασησεπληροφορίεςγιατην
εθνικήήγεωγραφικήκαταγωγήδενδημιουργείπροβλήματα ,
ηεξακρίβωσητηςταυτότηταςτωνφυσικώνγονέωνθαπρέπει
νααποτελέσειεκτωνπροτέρωναντικείμενοπολύσοβαρών
αναλύσεωνπροσαρμοσμένων σεκάθεπερίπτωση .
Z)Σχετικάμετηνπνευματικήυιοθεσίαωςεναλλακτική
λύσηαντίγιατηνυιοθεσία
2.16.Ταπαιδιάχωρίςγονείςείναιπολλά.Ορισμένααπό
αυτάείναινομικώςεγκαταλελειμμένα ,αλλάδενέχουνυιοθε­
τηθεί.Άλλα,χωρίςναείναινομικώςεγκαταλελειμμένα ,είναι
εγκαταλελειμμένα στηνπράξη,λόγωτηςέλλειψηςσχέσεων
συνεχούςενδιαφέροντος εκμέρουςτηςφυσικήςτουςοικογέ­
νειας.Όλαταπαιδιάαυτάκινδυνεύουνναμεγαλώσουνσε
ιδρύματαχωρίςναγνωρίσουνποτέτηνθαλπωρήμιαςπραγμα­
τικήςοικογένειας .
2.16.1.Γιαταπαιδιάαυτά,ενδείκνυταινααναπτυχθούν
διάφορεςμορφέςπνευματικήςυιοθεσίας .Hπνευματικήυιοθε­
σίαδενσυνεπάγεταιδεσμούςγονέα/παιδιού.Επιτρέπειτην
ανάπτυξηαισθημάτωνστοργήςκαιαλληλεγγύηςμεταξύτου
πνευματικούγονέα(πουσυχνάείναιμιαοικογένειαμεπαιδιά)
καιτουπνευματικούγιουήκόρης.Όλατακράτημέληθα
πρέπειλοιπόννακληθούνναενθαρρύνουντηνμέθοδοτης
πνευματικήςυιοθεσίαςκαιναεξετάσουνταπροβλήματαπου
μπορούνναδημιουργηθούν απότηνεφαρμογήτης,γιαπαρά­
δειγμαόσοναφοράτηναστικήευθύνητουπνευματικού
γονέα.
3ΕΡΙΛΟΓΟΣ
Hέννοιατηςυιοθεσίαςείναιάρρηκτασυνδεδεμένημετην
έννοιατηςοικογένειας :«οικογένειαείναιησχέσηγονέα/
παιδιούπουγίνεταιαποδεκτήκαικαλλιεργείταιυπόόλεςτις
έννοιεςτουόρου».Hσχέσηγονέα/παιδιούαποτελείσημα­
ντικόστοιχείοτωναστικώνδικαιωμάτωνδεδομένουότικαθο­
ρίζειτοκαθεστώςτουατόμου,τιςυποχρεώσειςκαιταδικαιώ­
ματάτου.Υπάγεταιστοοικογενειακόδίκαιο.
Τοπαιδίδενείναιυπεύθυνοούτεγιατηνκατάστασητων
γονέωντουούτεγιατηστάσητουςαπέναντιστηζωήκαιτις
αποτυχίεςτους:δενθαπρέπειποτέναείναιτοθύμαόλων
αυτών.
Τοπρωταρχικόσυμφέροντουπαιδιούκαικατ'επέκτασητο
πρωταρχικότουδικαίωμαείναιηδυνατότηταναζήσεισεμια
οικογένειαόπουθαείναιχαρούμενοεπειδήαυτήτοαγαπάει
καιεπειδήαυτόμπορείνατηναγαπήσειυπόσυνθήκεςασφά­
λειας.Είναιλοιπόναναγκαίονααναληφθείεξέτασηκαινα
διεξαχθείεπικίνδυνοςδιάλογοςσχετικάμετορόλοπουμπο­
ρούνναδιαδραματίσουν οισχέσειςαίματοςκαιμόνοσ'αυτή
τηναγάπηκαιτηνπροτεραιότητα πουέχουν;
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
ΣΥΓΚΡΙΣΗΤΩΝΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΩΝ ΠΕΡΙΥΙΟΘΕΣΙΑΣ
Στοπλαίσιοτηςπροσπάθειαςγιακαλύτερηκατανόησητωνδιαφόρωννομοθεσιώνπερίυιοθεσίαςπουισχύουν
σήμεραστιςδιάφορεςχώρεςτηςΕυρώπης,διανεμήθηκεσταμέλητηςομάδαςμελέτης«Υιοθεσία»τουτμήματος
κοινωνικών ,οικογενειακών ,εκπαιδευτικών καιπολιτισμικώνθεμάτωνερωτηματολόγιο σχετικάμετιςλεπτομέρειες
εφαρμογήςτους.
Ακολουθείσύνοψητωναπαντήσεωνπουέλαβεoεισηγητής .

Αριθ.C287/24 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 4.11.92
Ερώτησηαριθ.1:Ποιεςείναιοιδιάφορεςμορφέςυιοθεσίας;
Hπλήρηςυιοθεσία(υιοθεσίαμεδικαστικήαπόφασηστηνΙταλία)προβλέπεταισεόλατακράτημέληκαιαφορά
μόνοταανήλικαπαιδιά.ΣτηΜεγάληΒρεττανία,τιςΚάτωΧώρεςκαιτηνΙρλανδίαδενπροβλέπεταιάλλημορφή
υιοθεσίας .Σταάλλακράτημέληπροβλέπεταιπεραιτέρωηυιοθεσίαενηλίκων.
Ερώτησηαριθ.2:Προβλέπεταιανώτατοκαικατώτατοόριοηλικίαςγιαταπροςυιοθέτησηπαιδιά;Αν«ναι»,ποιό
είναι;
Σεόλεςτιςχώρεςπροβλέπεταιανώτατοόριοηλικίαςγιατηνπερίπτωσητηςπλήρουςυιοθεσίας :18ετώνστοΒέλγιο,
τηνΙρλανδίακαιτηΜεγάληΒρεττανία,16ετώνστοΛουξεμβούργο ,15ετώνστηΓαλλία,14ετώνστηνΙταλία,την
ΙσπανίακαιτηνΠορτογαλία(').
Εξάλλου,γιατηνπερίπτωσητηςπλήρουςυιοθεσίας,προβλέπεταικατώτατοόριοηλικίας3μηνώνστοΛουξεμβούργο
καιτηΓαλλία,8εβδομάδωνστηΓερμανίακαι6εβδομάδωνστηνΙρλανδία.
Ερώτησηαριθ.3:Προβλέπονται όριαηλικίαςγιατουςυιοθετούντεςγονείς;Ποιόείναιτοκατώτατοκαιανώτατο
όριοηλικίαςενπροκειμένωκαιτιπροβλέπεταιόσοναφοράτηδιαφοράηλικίαςμεταξύυιοθετού­
ντωνγονέωνκαιυιοθετουμένουπαιδιού;
ΕκτόςαπότηνΠορτογαλία ,όπουoυιοθετώνγονέαςθαπρέπειναείναικάτωαπό60ετών,στιςλοιπέςχώρεςδεν
προβλέπεταιαπότονόμοανώτατοόριοηλικίας,ενώ,επίτουπαρόντος,τοενλόγωθέμαεξετάζεταιυπότοπρίσμα
τουσυμφέροντοςτουυιοθετούμενουπαιδιού.
Αντιθέτως ,σεόλεςτιςυπόεξέτασηχώρεςπροβλέπεταικατώτατοόριοηλικίαςγιατουςυιοθετούντεςγονείς.Αυτό
είναι25ετώνστοΒέλγιο,τηΓερμανία(21ετώνγιατονάλλοσύζυγο),τηνΠορτογαλίακαιτοΛουξεμβούργο ,
30ετώνστηΓαλλία,τηνΙσπανίακαιτηνΙρλανδία(25ετώνγιαταζευγάριαπουείναιέγγαμαεπίπερισσότερααπό
3χρόνια)και21ετώνστοΗνωμένοΒασίλειο .Τοενλόγωόριοηλικίαςμπορείναμειωθείστηνπερίπτωσηυιοθεσίας
παιδιούενόςεκτωνσυζύγων(21ετώνστηνΙρλανδίακαιτοΗνωμένοΒασίλειο).
Εξάλλου,στηΓαλλία,τοΒέλγιοκαιτοΛουξεμβούργο προβλέπεταικατώτατοόριοδιαφοράςηλικίας15ετώνμεταξύ
τουυιοθετούντοςγονέακαιτουυιοθετουμένου παιδιού,ενώστηνΙσπανίατοόριοαυτόέχεικαθορισθείστα16έτη.H
ενλόγωπροϋπόθεσηδενπροβλέπεταιστηνΙρλανδίακαιτηΜεγάληΒρεττανία .ΣτηνΙταλία,ηδιαφοράηλικίαςμεταξύ
τουυιοθετούντοςγονέακαιτουυιοθετουμένουπαιδιούδενπρέπειναείναιμεγαλύτερητων40ετών.ΣτιςΚάτωΧώρες,
oυιοθετώνγονέαςπρέπειναείναιτουλάχιστον 18ετώνκαιηδιαφοράηλικίαςναμηνυπερβαίνειτα50έτη.
Ερώτησηαριθ.4:Hυιοθεσίαπροβλέπεταιγιαταμηέγγαμαζευγάριαήγιαταάτομαπουζουνμόνα;
Σεόλεςτιςυπόεξέτασηχώρεςταμηέγγαμαζευγάριαδενέχουνδικαίωμαυιοθεσίας,ενώ,εκτόςτηςΙταλίας,αυτό
ισχύεικαιγιαταάτομαπουζουνμόνα.
Ερώτησηαριθ.5:Είναιδυνατήηυιοθεσίααλλοδαπών;
Hενλόγωδυνατότηταπροβλέπεταισεόλεςτιςυπόεξέτασηχώρες.ΣτιςΚάτωΧώρεςπροβλέπεταιότιτοπαιδίθα
πρέπειναέχειζήσει,προηγουμένως ,τουλάχιστονγιαέναέτοςμαζίμετηνυιοθετούσαοικογένεια .
Ερώτησηαριθ.6:Ποιοίείναιοιόροιυιοθεσίαςενόςπαιδιούπουπροέρχεταιαπότρίτηχώρα;
Οιδιεθνείςόροιυιοθεσίαςδιέπονται,ανάλογαμετηνπερίπτωση,απότουςεθνικούςνόμουςτηςχώραςτου
υιοθετουμένουπαιδιούήτωνυιοθετούντωνγονέωνκαιέτσιευθυγραμμίζονται μετουςόρουςπουδιέπουντηνυιοθεσία
ημεδαπώνπαιδιών.
Ερώτησηαριθ.7:Τουιοθετημένοπαιδίέχειδικαίωμαναγνωρίσειτηνταυτότητατωνγονέωντου;
Σεορισμένεςπεριπτώσεις ,ηπρόσβασηστηνκαταγωγήμέσωτηςληξιαρχικήςπράξηςγεννήσεωςείναιδυνατήστο
ΗνωμένοΒασίλειο,τοΒέλγιοκαιτηνΠορτογαλία .Στιςάλλεςχώρες,ταυιοθετημέναπαιδιάδενέχουν,κατάκανόνα,
τηδυνατότηταναγνωρίσουντηνταυτότητατωνφυσικώντουςγονέων.ΣτιςΚάτωΧώρες,τοθέμααυτόβρίσκεται
επίτουπαρόντοςυπόεξέταση.
Ερώτησηαριθ.8:Οιφυσικοίαδελφοίκαιαδελφέςθαπρέπειναυιοθετούνταιαπότηνίδιαοικογένεια;
Σεόλεςτιςχώρες,εκτόςτηςΙταλίας,δενπροβλέπεταικαμίαυποχρέωσηενπροκειμένω .Ωστόσο,στοπλαίσιοτου
δυνατούκαιπροςτοσυμφέροντωνυιοθετημένωνπαιδιών,επιδιώκεταιναμηνδιαλυθείoαδελφικόςδεσμός.
Ερώτησηαριθ.9:Ταυιοθετημέναπαιδιάέχουνταίδιαδικαιώματαμεταφυσικάπαιδιά;
Στοσύνολοτωνυπόεξέτασηχωρών,ταδικαιώματατωνυιοθετημένωνπαιδιώνείναιταυτόσημαμεαυτάτωνφυσικών
παιδιών.Ορισμένοιπεριορισμοίπροβλέπονταιγιατηνπερίπτωσητηςαπλήςυιοθεσίαςήτηςυιοθεσίαςπαιδιούενός
εκτωνσυζύγων(Λουξεμβούργο ,Γαλλία,ΒέλγιοκαιΓερμανία),καθώςκαιγιατημεταβίβασητίτλωνευγενείαςή
τιμής(ΜεγάληΒρεττανία).
Ερώτησηαριθ.10:Διατηρούνoφυσικόςπατέραςκαιμητέραδικαιώματαεπίτωνπαιδιώντουςμετάτηνυιοθεσία;
Κατάκανόνα,οιφυσικοίγονείςδενέχουνδικαιώματαεπίτουυιοθετημένουπαιδιούεκτόςαπότηνπερίπτωσητης
απλήςυιοθεσίαςστιςχώρεςπουπροβλέπετιααυτή.Αυτάείναι,ενπροκειμένω,τοδικαίωμαεπίσκεψης(Βέλγιο),η
υποχρέωσηδιατροφής(Βέλγιο,Λουξεμβούργο καιΓαλλία)και,υπόορισμένεςπροϋποθέσεις ,τοκληρονομικό
δικαίωμα(Βέλγιο,Λουξεμβούργο καιΓαλλία).
Ερώτησηαριθ.11:Τοπροςυιοθέτησηπαιδίπρέπεινασυναινέσειγιατηνυιοθεσίατου;Αν«ναι»,απόποιάηλικία
καιμετά;
Στιςπερισσότερεςαπότιςυπόεξέτασηχώρες,πρέπειναζητείταιησυναίνεσητουπροςυιοθέτησηπαιδιούμετά
απόμιαορισμένηηλικία(13ετώνστηΓαλλία,14ετώνστηΓερμανίακαιτηνΠορτογαλία ,15ετώνστοΒέλγιοκαι
τοΛουξεμβούργο και12ετώνστιςΚάτωΧώρες).ΣτοΗνωμένοΒασίλειοκαιτηνΙρλανδία,δενπροβλέπεταιτίποτα
σχετικάαπότηνυφιστάμενηνομοθεσία,αλλάείναιδυνατόνναζητηθείηγνώμητουπαιδιού.Τούτοισχύεικαιστην
Ιταλία,όταντοπαιδίείναιηλικίας12έως14ετών.
(')Κατάπαρέκκλισηαπότηγενικήαρχήηπορτογαλικήνομοθεσία
παραδέχεται ,σεειδικέςπεριστάσειςπουκαθορίζεταιαπόαυτή,
τηνπλήρηυιοθεσίαανήλικωνηλικίαςκάτωτων18ετώνπουδεν
έχουνχειραφετηθεί (βλ.άρθρο1980αριθ.2τουαστικούΚώδικα).

4.11.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C287/25
Ερώτησηαριθ.12:Προβλέπεται«δοκιμαστικήπερίοδος»πριναπότηνυιοθεσία;
ΤέτοιουείδουςδοκιμαστικήπερίοδοςπροβλέπεταισεόλεςσχεδόντιςυπόεξέτασηχώρεςεκτόςτουΛουξεμβούργου .
Συγκεκριμέναπροβλέπεται 1έτοςστιςΚάτωΧώρες,6μήνεςστηΓαλλίακαι3μήνεςστοΒέλγιο,ενώστηΓερμανία
ηδιάρκειάτηςκαθορίζεταιαπότοδικαστή.
Ερώτησηαριθ.13:Δίδεταιστουςυιοθετούντεςγονείςειδικήάδειααπότηνεργασίατουςγιαναενσωματώσουν το
υιοθετούμενοπαιδίστηνοικογένεια;
ΠαρόμοιοδικαίωμαπροβλέπεταιστηΓαλλία,τηνΙταλία,τοΛουξεμβούργο καιτηνΠορτογαλία .
Ερώτησηαριθ.14:Ποιέςαρχέςείναιυπεύθυνεςγιατηνυιοθεσία(δικαστικές,διοικητικές ,εξειδικευμένες ήόχι);
Κατάτηδιαδικασίαυιοθεσίας,παρεμβαίνουνδιάφορεςαρχές(ομοσπονδιακήυπηρεσίανεολαίαςκαιομόσπονδων
κρατιδίωνστηΓερμανία).Hδιαδικασίααυτήωστόσο,στοσύνολοτωνυπόεξέτασηχωρώνέχειδικαστικόχαρακτήρα
(Γερμανία,Βέλγιο,Λουξεμβούργο ,Ιταλία,Γαλλία,ΗνωμένοΒασίλειο,ΚάτωΧώρες,Πορτογαλία).Προβλέπεται
επίσηςπαρέμβασητωντοπικώναρχών(ΗνωμένοΒασίλειο,ΓαλλίακαιΙταλία),καθώςκαιεξειδικευμένων υπηρεσιών
(Ιρλανδία,ΗνωμένοΒασίλειο).
Ερώτησηαριθ.15:Είναιδυνατήηυιοθεσίαπαιδιούαπόμέλοςτηςοικογένειαςυπότηνευρύτερηέννοια;
Hυιοθεσίααπόμέλοςτηςοικογένειαςυπότηνευρύτερηέννοιαείναιδυνατήσεόλεςτιςυπόεξέτασηχώρεςεκτός
τηςΙταλίας.ΣτοΒέλγιοωστόσοηνομολογίαείναιεπιφυλακτικήόσοναφοράτηνυιοθεσίαπαιδιούαπότονπαππού
ή/καιτηγιαγιάτου,ηοποίααπαγορεύεταιστιςΚάτωΧώρες.ΣτηΓαλλία,αυτήημορφήυιοθεσίαςαφοράκυρίως
τηναπλήυιοθεσία.
Ερώτησηαριθ.16:Είναιδυνατήηυιοθεσίαπαιδιούαπότον/τηνσύζυγοενόςεκτωνφυσικώνγονέωντου;Αν«ναι»
υπόποιάμορφή(πλήρηςυιοθεσία/απλήυιοθεσία)καιυπόποιούςόρους;
Hδυνατότητααυτήπροβλέπεταισεόλεςτιςυπόεξέτασηχώρες.Ωστόσο,προβλέπονταιορισμένεςπαρεκκλίσειςσε
ορισμένεςχώρες:σχέσημετουςφυσικούςγονείςστηΓαλλία,όριοηλικίαςστοΒέλγιοκαιτοΛουξεμβούργο .
Ερώτησηαριθ.17:Oφυσικόςπατέραςκαιμητέραπρέπεινασυναινέσουνγιατηνυιοθεσίατουπαιδιούτους
(προβλήματατουμηέγγαμουφυσικούπατέρακαιτουδιαζευγμένουγονέαπουδενέχειτην
επιμέλειατουπαιδιού);
Σεόλεςτιςυπόεξέτασηχώρεςησυναίνεσητωνφυσικώνγονέωνείναιαπαραίτητηστοβαθμόπουηνομοθεσίατους
αναγνωρίζειδικαιώματαεπίτουπαιδιού.ΣτηνΙταλία,αυτόδενείναιαπαραίτητογιατιςπεριπτώσειςεγκατάλειψης .
ΌσοναφοράτιςΚάτωΧώρες,ησυναίνεσητωνγονέωνδενείναιαπαραίτητη,εκτόςαπότηνπερίπτωσηυιοθεσίας
παιδιούαπόπατρυιόήμητρυιάστηνοποίαοιγονείςμπορούννααντιταχθούνμιαφορά,ενώ,ανυποβληθείδεύτερη
αίτηση,oδικαστήςμπορείναλάβειδιαφορετικήαπόφαση.
Ερώτησηαριθ.18:Τίείδουςνομικάμέτραπαρακολούθησης προβλέπονταιγιατηνπερίπτωσητωνανήλικωνπαιδιών
πουβρίσκονταισειδρύματακαιενδεχομένωςέχουνεγκαταλειφθεί ,εκτωνπραγμάτων ,απότους
γονείςτους;
ΣτοΒέλγιο,τοΛουξεμβούργο ,τηνΙταλίακαιτηΓαλλία,οιαρμόδιεςγιαταπαιδιάδιοικητικέςαρχέςεξασφαλίζουν
τηνπαρακολούθηση τωνμεμονωμένωνπεριπτώσεωνκαι,εάνκριθείαπαραίτητο,λαμβάνουνπρωτοβουλίαγιανα
διαπιστώσουντηνεγκατάλειψηκαθιστώνταςέτσιδυνατήενδεχόμενηυιοθεσία.
Ερώτησηαριθ.19:Ταάτομαπουεπιθυμούνναυιοθετήσουνπαιδιάείναιυποχρεωμέναναλάβουνσχετικήάδεια;
Αν«ναι»,,σεποιέςπεριπτώσειςκαιυπόποιούςόρους;Ποιάείναιηαρμόδιααρχήγιατη
χορήγησητέτοιουείδουςάδειας;
Διαδικασίαχορήγησηςάδειαςμεστόχοναεκτιμηθούνοιικανότητεςτωνυποψήφιωνθετώνγονέωνόσοναφοράτην
ανατροφήπαιδιώνπροβλέπεταιστηΓαλλία(χορηγείταιαπότιςτοπικέςαρχές),τηνΙρλανδίακαιτηΜεγάλη
Βρετανία(χορηγείταιαπότιςυπηρεσίεςυιοθεσίας),τιςΚάτωΧώρες(χορηγείταιαπότοΣυμβούλιοΠροστασίας
τωνΠαιδιών)καιτηνΠορτογαλία .HενλόγωυποχρέωσηδενπροβλέπεταιστοΒέλγιοκαιτοΛουξεμβούργο .
Ερώτησηαριθ.20:Ποιοίτρίτοιμεσολαβούννομίμωςκατάτηδιαδικασίαυιοθεσίαςστηχώρασας;Ποιέςείναιοι
υποχρεώσειςτουςέναντιτωνφυσικώνγονέωντουπαιδιούκαθώςκαιέναντιτωνυιοθετούντων
γονέων;
Σεόλεςτιςυπόεξέτασηχώρεςμπορούνναπαρέμβουνκατάτηδιαδικασίατηςυιοθεσίαςμόνοοιαρμόδιεςδημόσιες
αρχέςήεγκεκριμένοιιδιωτικοίοργανισμοί(ΓραφείοΥιοθεσίαςστηΓαλλία,ΓραφείοΥιοθεσίαςστοΗνωμένο
ΒασίλειοκαιτηνΙρλανδία,φιλανθρωπικέςκαικοινωνικέςοργανώσειςεργαζομένωνστηΓερμανία).Oρόλοςτους
συνίσταταικυρίωςστηνπληροφόρησηκαιτηδιασφάλισητωνδικαιωμάτωντόσοτωνυιοθετουμένωνπαιδιώνόσο
καιτωνυιοθετούντωνγονέων.
Ερώτησηαριθ.21:Προβλέπεταιαπότονόμουποχρεωτικήπερίοδοςσκέψηςγιατοφυσικόπατέρακαιμητέρα,που
αρχίζειναυπολογίζεταιαπότηνημερομηνίαγεννήσεωςτουπαιδιού,πριναυτοίσυναινέσουν
γιατηvυιοθεσίατου;
Σεόλεςτιςυπόεξέτασηχώρες,εκτόςτηςΙταλίαςκαιτωνΚάτωΧωρών,προβλέπεταιτέτοιουείδουςπερίοδος:
3μήνεςστηΓαλλίακαιτοΛουξεμβούργο ,2μήνεςστοΒέλγιοκαι6εβδομάδεςστηνΙρλανδίακαιτοΗνωμένο
Βασίλειο.ΌσοναφοράτιςΚάτωΧώρες,στην«πράξη»προβλέπεταιπερίοδοςσκέψης3μηνών.

Αριθ.C287/26 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 4.11.92
Ερώτησηαριθ.22:Hσυναίνεσητουφυσικούπατέρακαιμητέραςγιατηνυιοθεσίαείναιαμετακλητη;Αν«ναι»,
ποιάείναιηπροθεσμίακαιποιόείναιτονομικόαποτέλεσματηςανάκλησηςτης;
Hσυναίνεσηγιατηνυιοθεσίαείναιμετακλητήσεόλεςτιςυπόεξέτασηχώρεςεντόςπροκαθορισμένων προθεσμιών :
έωςτηνέκδοσηδικαστικήςαπόφασηςγιαυιοθεσίαστοΒέλγιοκαιτοΗνωμένοΒασίλειο,εντόςτουλάχιστον
3μηνώνκαιέωςτηφύλαξητουπαιδιούσείδρυμαενόψειτηςυιοθεσίαςτουστηΓαλλία,εντός3μηνώνστο
Λουξεμβούργο καιεντός6μηνώνστηνΙρλανδία.
Ερώτησηαριθ.23:Hσυναίνεσητουφυσικούπατέρακαιμητέραςμπορείναδοθείχωρίςαυτοίναγνωρίζουντην
ταυτότητατωνυποψηφίωνθετώνγονέων(συναίνεσηincognito)ήχωρίςοιτελευταίοιναέχουν
καθορισθεί(συναίνεσηενλευκώ);
ΕκτόςαπότηνΙταλία,όπουδενπροβλέπεταισυναίνεση,οιγονείς,κατάκανόνα,δίδουντησυναίνεσήτουςγια
υιοθέτησηχωρίςναέχουνκαθορισθείεκτωνπροτέρωνοιυιοθετούντεςγονείς.Αυτόσυμβαίνεισυνήθωςστην
περίπτωσητηςανώνυμηςγέννησης(Λουξεμβούργο ,Γαλλία).
Ερώτησηαριθ.24:Υπόποιεςπροϋποθέσειςμπορείναμηνείναιαπαραίτητηησυναίνεσητουφυσικούπατέρακαι
μητέραςκαιυπόποιάμορφή;
ΕκτόςαπότηνΙταλία,όπουησυναίνεσηδενείναιαπαραίτητη ,σεόλεςτιςάλλεςχώρεςαυτόισχύειστηνπερίπτωση
πουοιγονείςδενείναισεθέσηναδώσουνυλικά,ηθικάήνομικάτησυναίνεσήτους.Hκαταχρηστικήάρνηση,η
έκδηληαδιαφορίακαιoκίνδυνοςγιατηνυγείατουπαιδιούαποτελούνεπίσηςβάσιμουςλόγουςγιαναμηνείναι
απαραίτητηήσυναίνεση .Hπαρέμβασητουδικαστηρίουείναιορισμένεςφορέςαπαραίτητη :Γαλλία,Λουξεμβούργο ,
ΒέλγιοκαιΙρλανδία(ΑνώτατοΔικαστήριο).ΣτηνΠορτογαλία ,τοδικαστήριομπορείνααποφασίσειναμηνζητηθεί
απότουςγονείςνασυναινέσουνεάναυτοίδενείναισεθέση,πνευματικάήηθικά,νατοπράξουν.
Ερώτησηαριθ.25:Οιφυσικοίγονείςτουυιοθετημένουπαιδιούμπορούνκατ'εξαίρεσηναεπισκεφθούντουιοθετη­
μένοπαιδίτουςμετάτηνυιοθεσία;
ΤοδικαίωμααυτόπροβλέπεταιστοΒέλγιοκαιτοΛουξεμβούργοστηνπερίπτωσητηςαπλήςυιοθεσίας,στοΗνωμένο
ΒασίλειοστηνπερίπτωσητηςπλήρουςυιοθεσίαςκαιστιςΚάτωΧώρεςστηνπερίπτωσητηςυιοθεσίαςπαιδιούαπό
πατρυιόήμητρυιά.ΤούτοδενισχύειούτεστηνΙταλίαούτεστηνΙρλανδία,ούτεστοΛουξεμβούργο γιατις
περιπτώσειςπλήρουςυιοθεσίας,ενώστοΒέλγιοδενέχειπαράμόνονομολογιακόχαρακτήρα .ΣτηνΙσπανία,oνόμος
απαγορεύειστοφυσικόπατέρακαιμητέραναέλθουνσεεπαφήμεταανήλικαπαιδιάτουςπουυιοθετήθηκανβάσει
τηςδιαδικασίαςπλήρουςυιοθεσίας .
Ερώτησηαριθ.26:Tiείδουςλύσειςπροβλέπονταιαπότονόμοσεπερίπτωσηαποτυχίαςμιαςυιοθεσίας;
Στιςχώρεςπουισχύειηαπλήυιοθεσία,αυτήμπορείναανακληθείστηνπερίπτωσηαποτυχίαςκαιναακολουθηθεί
ενδεχομένωςαπόάλληυιοθεσία(Γερμανία,Βέλγιο,ΓαλλίακαιΛουξεμβούργο ).
Αντιθέτως,ηπλήρηςυιοθεσίαείναικαταρχήναμετάκλητηκαιδενπροβλέπεταιουδεμίανομικήλύσησεπερίπτωση
αποτυχίαςστηΓαλλία,τοΒέλγιο,τηνΙρλανδίακαιτηνΙταλία,εκτόςαπότηντοποθέτησητουπαιδιούσεκέντρο
υποδοχής .ΣτοΗνωμένοΒασίλειο,τοπαιδίμπορείενδεχομένωςναυιοθετηθείγιαδεύτερηφορά.ΣτηΓερμανία,η
πλήρηςυιοθεσίαμπορείναανακληθείγιασοβαρούςλόγουςκαιπροςτοσυμφέροντουπαιδιού,οπότετοπαιδίθα
πρέπειναυιοθετηθείεκνέου.ΣτηνΙσπανία,ηυιοθεσίαμπορείναακυρωθείδικαστικώςεντόςπροθεσμίας2ετών
καιυπόορισμένεςπροϋποθέσειςκατόπιναιτήσεωςτουπαιδιούήτωνγονέωντου,ποτέόμωςμεπρωτοβουλίατου
θετούγονέα.ΣτιςΚάτωΧώρες,ηυιοθεσίαμπορείναανακληθείκατόπιναιτήσεωςτουυιοθετημένουπαιδιούτο
ενωρίτεροεντόςπροθεσμίας2ετώνμετάτηνενηλικίωσήτουκαιτοαργότερο3χρόνιααργότερα.
Όπωςμπορείναγίνειαντιληπτόαπότησύνοψηαυτή,οινομοθεσίεςτωνδιαφόρωνχωρώνσυγκλίνουνσεπολλά
σημείαενώτομόνοσημαντικόσημείοαπόκλισηςαφοράτηνύπαρξηήόχιτηςμορφήςαπλήςυιοθεσίας.
Απότησύντομηαυτήανασκόπησητωννομοθεσιώνπροκύπτειότιπολλάσημείαθαμπορούσανναεξετασθούν
διεξοδικότερα .Hεξέτασηαυτή,χωρίςναείναιπεριοριστική ,θαμπορούσε,στοπλαίσιοτουσεβασμούτουδικαίου
τουπαιδιού,νααρθρωθείγύρωαπότιςεγγυήσειςπουπαρέχονταισταπροςυιοθέτησηπαιδιά,καισυγκεκριμένα :
—παρακολούθηση τηςκατάστασήςτους,
—πρόσβασηστιςπληροφορίεςσχετικάμετηνκαταγωγήτους,και
—συνθήκεςτηςδιεθνούςυιοθεσίας.
Βρυξελλες,1ηΙουλίου1992.
OΠρόεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
MichaelGEUENICH