ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ - ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΩΡΟΥ «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ» ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ (ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2002)

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Ο πίνακας αποτελεσμάτων για τη δημιουργία του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης καταρτίζεται σε τακτά διαστήματα από την Επιτροπή για να παρακολουθήσει τις προόδους όσον αφορά τη θέσπιση και την εφαρμογή των μέτρων που είναι απαραίτητα για να επιτευχθούν οι στόχοι που ορίζονται από τη συνθήκη του Άμστερνταμ και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999.

Η παρούσα έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων παρουσιάζει όπως και οι προηγούμενες εκδόσεις τους στόχους και τις προθεσμίες που ορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε, και τις αρμοδιότητες που απονεμήθηκαν σε κάθε περίπτωση για να εξασφαλιστεί η έναρξη, η πρόοδος και η ολοκλήρωση της διαδικασίας. Για να διευκολυνθεί η ανάγνωση της προόδου που σημειώθηκε, οι πίνακες διακρίνουν μεταξύ των προτάσεων και των πρωτοβουλιών που υποβλήθηκαν, της κατάστασης των εργασιών στο Συμβούλιο, και ενδεχομένως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και των προβλεπόμενων για το μέλλον εργασιών. Ένα τμήμα "μεταφορά" στην εθνική νομοθεσία των πράξεων που θεσπίστηκαν παρέχει επίσης στοιχεία για την έναρξη ισχύος και την εφαρμογή των αποφάσεων και μέτρων που θεσπίστηκαν.

Μια εισαγωγική σύνοψη ανακεφαλαιώνει τα κύρια επιτεύγματα που σημειώθηκαν από το Τάμπερε και τις σχετικές μελλοντικές προτάσεις και εργασίες της Επιτροπής προκειμένου να βοηθηθεί ο αναγνώστης στην ερμηνεία της παρουσίασης υπό τη μορφή πινάκων που ακολουθεί.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Σύνοψη

2. Κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου και μετανάστευσης

2.1. Εταιρική σχέση με τις χώρες καταγωγής

2.2. Κοινό ευρωπαϊκό σύστημα χορήγησης ασύλου

2.3. Δίκαιη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών

2.4. Διαχείριση των μεταναστευτικών ροών

3. Ένας αυθεντικός ευρωπαϊκός χώρος δικαιοσύνης

3.1. Καλύτερη πρόσβαση στη δικαιοσύνη εντός της Ευρώπης

3.2. Αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων

3.3. Μεγαλύτερη σύγκλιση σε θέματα αστικού δικαίου

4. Καταπολέμηση του εγκλήματος σε όλη την Ένωση

4.1. Πρόληψη του εγκλήματος στο επίπεδο της Ένωσης

4.2. Ενίσχυση της συνεργασίας κατά του εγκλήματος

4.3. Καταπολέμηση ορισμένων μορφών εγκλήματος

4.4. Ειδική δράση κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες

5. Θέματα που αφορούν τα εσωτερικά και εξωτερικά σύνορα και την πολιτική για τις θεωρήσεις, εφαρμογή του άρθρου 62 ΕΚ και μετατροπή του κεκτημένου του Σένγκεν

6. Ιθαγένεια της Ένωσης

7. Συνεργασία κατά των ναρκωτικών

8. Ισχυρότερη εξωτερική δράση

9. Άλλες αναληφθείσες πρωτοβουλίες

1. ΣΥΝΟΨΗ

Αυτό το τμήμα περιλαμβάνει σύνοψη των κυριότερων επιτευγμάτων που πραγματοποιήθηκαν κατά την εφαρμογή των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε από την τελευταία έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων που υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 30 Μαΐου 2002, καθώς και των προβλεπόμενων από την Επιτροπή εργασιών για το 2003 σύμφωνα με το πρόγραμμά της εργασίας. Αυτά τα επιτεύγματα περιλαμβάνονται λεπτομερώς στους πίνακες που ακολουθούν.

Οι πρόοδοι που σημειώθηκαν αυτούς τους τελευταίους μήνες επιβεβαιώνουν ότι το έναυσμα που δόθηκε κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάκεν συνεχίζει να παράγει καρπούς. Επιβεβαιώθηκαν τυπικά σημαντικές αποφάσεις, των οποίων η αρχή ήταν δεδομένη. Αυτό συνέβη με τη θέσπιση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης και της απόφασης πλαισίου για την τρομοκρατία. Στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις έγιναν σημαντικά βήματα όσον αφορά την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης.

Αυτές οι πρόοδοι όμως πρέπει να αξιολογηθούν σε σχέση με αυτά που εναπομένει να γίνουν για να υλοποιηθεί εμπρόθεσμα το πρόγραμμα του Τάμπερε.

"Η καθυστέρηση" την οποία επικαλέστηκε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάκεν δεν έχει ανακτηθεί σε ορισμένους τομείς, κυρίως όσον αφορά τις κοινές πολιτικές ασύλου και μετανάστευσης, παρά το γεγονός ότι όλες οι απαραίτητες προτάσεις έχουν υποβληθεί στο Συμβούλιο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης επεδίωξε εντούτοις να δώσει νέα ώθηση δηλώνοντας την αποφασιστικότητά του να επιταχύνει την εφαρμογή, από κάθε άποψη, του προγράμματος που θεσπίστηκε στο Τάμπερε για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δόθηκε επανειλημμένα προτεραιότητα στην καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και στις προόδους κατά την εφαρμογή κοινής διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων.

Εναπομένουν εντούτοις, παρά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί και τα αναμφισβήτητα επιτεύγματα, δυσκολίες οι οποίες είχαν επισημανθεί από την Επιτροπή στον πίνακα αποτελεσμάτων της 30ής Οκτωβρίου 2001 με σκοπό την ενδιάμεση αξιολόγηση της εφαρμογής του προγράμματος του Τάμπερε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάκεν. Οι δυσκολίες αυτές αποκαλύπτουν κυρίως τα προβλήματα προσαρμογής των εθνικών προσεγγίσεων σε τόσο ευαίσθητα θέματα, τα οποία δεν μπορούν να επιλυθούν με το θεσμικό πλαίσιο της Ένωσης και τους ισχύοντες μηχανισμούς λήψης αποφάσεων. Η Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με την προσεχή διεύρυνση, το εύρος της οποίας είναι χωρίς προηγούμενο. Εξάλλου, το 2003 θα είναι το τελευταίο έτος από τη λήξη των προθεσμιών που ορίζονται στη Συνθήκη του Άμστερνταμ και στο πρόγραμμα του Τάμπερε. Σε μια φάση που η σύμβαση για το μέλλον της Ευρώπης φτάνει σε κρίσιμο σημείο, θα πρέπει να εξεταστεί πώς θα αποφευχθεί από τώρα ο κατακερματισμός των πρωτοβουλιών για να επιτευχθούν όλες οι προβλεπόμενες δράσεις προτεραιότητας.

Ο αναγνώστης θα μπορεί, διαβάζοντας τους πίνακες, να έχει πιο ακριβή εικόνα των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν καθώς και των προτεραιοτήτων της Επιτροπής για το επόμενο έτος στους τομείς που είναι βασικοί για την υλοποίηση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης όπως το άσυλο, η μετανάστευση, η δικαιοσύνη, η καταπολέμηση της εγκληματικότητας, τα εξωτερικά σύνορα, η ιθαγένεια, και η ενίσχυση της εξωτερικής δράσης.

Κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου και μετανάστευσης

Δεκαοκτώ μήνες πριν από τη λήξη της προθεσμίας που ορίστηκε από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, έχουν επιτευχθεί μόνο μερικοί από τους στόχους που ορίστηκαν για την εφαρμογή κοινής πολιτικής στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης επεδίωξε εντούτοις να εντείνει τη δυναμική που είχε δημιουργηθεί με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάκεν.

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό επίτευγμα αναμένεται να γίνει στον τομέα του ασύλου με την υπολογιζόμενη για το Δεκέμβριο θέσπιση από το Συμβούλιο του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙ που ορίζει τα κριτήρια και τους μηχανισμούς καθορισμού του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου που υποβάλλεται σε άλλο κράτος μέλος, σύμφωνα με το αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης.

Εξάλλου, η Επιτροπή υπέβαλε τον Ιούνιο τροποποιημένη πρόταση οδηγίας για τις ελάχιστες κοινές προδιαγραφές που ισχύουν στις διαδικασίες χορήγησης ή ανάκλησης του καθεστώτος του πρόσφυγα, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λάκεν. Τον Ιούλιο, μετά την απόφαση της επιτροπής μονίμων αντιπροσώπων να καταργήσει τις εργασίες του CIREA (Κέντρο Πληροφόρησης, Μελετών και Ανταλλαγών σε θέματα ασύλου), η Επιτροπή συνέστησε ένα δίκτυο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα επαγγέλματα που ασχολούνται με το άσυλο (EURASIL).

Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει στις αρχές του 2003 έκθεση προόδου για τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με την κοινή διαδικασία ασύλου και το ενιαίο καθεστώς καθώς και με την εφαρμογή των μέσων της πρώτης φάσης. Θα υποβάλει επίσης κατά τα τέλη του 2003 δύο ανακοινώσεις, σχετικά αφενός με την εξέταση των αιτήσεων ασύλου εκτός της ΕΕ και αφετέρου με τη θέσπιση ενιαίας διαδικασίας για την εξέταση των αιτήσεων προστασίας στα κράτη μέλη.

Στον τομέα της μετανάστευσης, η πρόταση οδηγίας για την οικογενειακή επανένωση, η οποία τροποποιήθηκε από την Επιτροπή τον Μάιο κατόπιν αιτήσεως του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λάκεν, βρίσκεται πάντα στο στάδιο της εξέτασης. Οι κανόνες που αφορούν την εισδοχή υπηκόων τρίτων χωρών, όπως ορίζεται κυρίως στην πρόταση οδηγίας για την εισδοχή για λόγους απασχόλησης του Ιουλίου 2001, συμπληρώθηκαν από νέα πρόταση οδηγίας που υποβλήθηκε από την Επιτροπή τον Οκτώβριο για τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής για λόγους σπουδών, επαγγελματικής κατάρτισης ή εθελοντισμού.

Η Επιτροπή προτίθεται επίσης να παρουσιάσει κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου 2003 ανακοίνωση για την ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών, θέμα του οποίου η σημασία τονίστηκε κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης.

Όσον αφορά την αξιολόγηση των μεταναστευτικών ροών, και σύμφωνα με την ανακοίνωσή της του Ιουλίου του 2001 για την εφαρμογή μιας ανοικτής μεθόδου συντονισμού, η Επιτροπή συνέβαλε στην εγκαθίδρυση ενός συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών για το άσυλο, τη μετανάστευση και τις χώρες καταγωγής υποβάλλοντας το Δεκέμβριο ανακοίνωση για την εφαρμογή του σχεδίου δράσης του Συμβουλίου του Απριλίου του 1998 σχετικά με την ανταλλαγή και την ανάλυση στατιστικών πληροφοριών. Επιπλέον το Συμβούλιο θέσπισε, μετά από πρόταση της Επιτροπής, απόφαση για τη θέσπιση ενός προγράμματος δράσης σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της προστασίας των εξωτερικών συνόρων, των θεωρήσεων, του ασύλου και της μετανάστευσης (πρόγραμμα ARGO).

Στον τομέα της καταπολέμησης της λαθρομετανάστευσης, το Συμβούλιο θέσπισε τον Ιούλιο σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης, την απόφαση πλαίσιο σχετικά με την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και το Νοέμβριο την απόφαση πλαίσιο σχετικά με την ευθύνη των μεταφορέων λαθρομεταναστών που συμπληρώθηκε από την οδηγία για την υποβοήθηση της παράνομης εισόδου, διέλευσης και διαμονής. Το 2003, η Επιτροπή θα εκδώσει Λευκή Βίβλο για την ενίσχυση των διατάξεων που αφορούν την ευθύνη των μεταφορέων.

Σχετικά με τη βοήθεια στις χώρες καταγωγής και διέλευσης, και δεδομένου ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης επιβεβαίωσε ότι η Ένωση είναι διατεθειμένη να χορηγήσει την απαραίτητη προς τον σκοπό αυτό τεχνική και οικονομική υποστήριξη, η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει το 2003 πρόταση νομικής βάσης για την κατάρτιση πολυετούς προγράμματος συνεργασίας με τις τρίτες χώρες στον τομέα της μετανάστευσης για να ανταποκριθεί ειδικά και συμπληρωματικά στις ανάγκες των τρίτων χωρών κατά την προσπάθειά τους να εξασφαλίσουν καλύτερη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών σε όλες τις διαστάσεις τους και, ειδικότερα, για να ενθαρρύνει τις τρίτες χώρες να προετοιμασθούν για την εφαρμογή συμφωνιών επανεισδοχής ή να τις συνοδεύσει κατά την ίδια την εφαρμογή. Αυτό το πρόγραμμα θα τεθεί σε εφαρμογή τηρουμένης της συνολικής συνοχής της εξωτερικής δράσης της Κοινότητας και συμπληρωματικά προς τα άλλα κοινοτικά μέσα συνεργασίας και ανάπτυξης..

Η σύναψη συμφωνιών επανεισδοχής με τις τρίτες χώρες αποτελεί μια πτυχή της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών στην οποία το Συμβούλιο της Σεβίλλης έδωσε ιδιαίτερη προσοχή, ζητώντας να επιταχυνθεί η σύναψη των υπό διαπραγμάτευση συμφωνιών και να εγκριθούν νέες εντολές που να επιτρέπουν στην Επιτροπή να ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις με άλλες χώρες.

Επί του παρόντος, μια πρώτη συμφωνία υπεγράφη από την Επιτροπή στις 27 Νοεμβρίου με το Χονγκ Κονγκ. Αυτή η συμφωνία υπήρξε η πρώτη κοινοτική συμφωνία επανεισδοχής που τέθηκε σε ισχύ. Θα ακολουθήσει η συμφωνία με τη Σρι Λάνκα που μονογραφήθηκε στις 30 Μαίου και με το Μακάο που μονογραφήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2002, των οποίων η επικύρωση βρίσκεται καθ' οδό. Ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις το Νοέμβριο με την Ουκρανία και συνεχίζονται, άτυπα, με το Μαρόκο.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης προβλέπει ότι θα ενσωματωθεί ρήτρα για την κοινή διαχείριση των μεταναστευτικών ροών καθώς και για την υποχρεωτική επανεισδοχή σε περίπτωση λαθρομετανάστευσης σε κάθε μελλοντική συμφωνία συνεργασίας, συμφωνία σύνδεσης ή αντίστοιχη συμφωνία την οποία θα συνάψει η Ευρωπαϊκή Ένωση ή η Κοινότητα (βλέπε επίσης τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Γενικές Υποθέσεις της 18.11.2002). Το Συμβούλιο έδωσε τοιουτοτρόπως νέες εντολές στην Επιτροπή για την έναρξη των διαπραγματεύσεων με την Αλβανία, την Αλγερία, την Κίνα και την Τουρκία και εξέδωσε συμπεράσματα για την ενισχυμένη συνεργασία με τις τρίτες χώρες στον τομέα της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.

Τέλος, η πολιτική επιστροφής των προσώπων που διαμένουν παράνομα στην επικράτεια της Ένωσης αποτελεί μια άλλη πτυχή της πολιτικής διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών της Ένωσης. Σύμφωνα με την Πράσινη Βίβλο του Απριλίου, και με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης το οποίο ζήτησε να θεσπιστούν πριν από τα τέλη του έτους τα στοιχεία ενός προγράμματος επαναπατρισμού, η Επιτροπή παρουσίασε σε ανακοίνωση που εκδόθηκε τον Οκτώβριο τους πρώτους προβληματισμούς της για ένα πρόγραμμα δράσης όσον αφορά την επιστροφή. Στη συγκεκριμένη βάση, το Συμβούλιο θέσπισε το Νοέμβριο το πρόγραμμα δράσης για την επιστροφή και δήλωσε τη συμφωνία του για το σχέδιο επιστροφής υπέρ του Αφγανιστάν. Επιπλέον, και σύμφωνα με το αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Επιτροπή διαβίβασε το Δεκέμβριο έκθεση στο Συμβούλιο για τους διαθέσιμους οικονομικούς πόρους σε κοινοτικό επίπεδο σχετικά με τον επαναπατρισμό των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο των οποίων η αίτηση έχει απορριφθεί, με τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και με τα σχέδια ασύλου και μετανάστευσης στις τρίτες χώρες. Η Επιτροπή εξέδωσε αυτήν την ανακοίνωση μαζί με μια ανακοίνωση για τη μετανάστευση και την ανάπτυξη.

Ευρωπαϊκός χώρος δικαιοσύνης

Όσον αφορά τις αστικές υποθέσεις :

Έγιναν σημαντικά βήματα κατά τη διάρκεια του εξαμήνου. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή έφεραν σε πέρας τις προπαρασκευαστικές εργασίες για την έναρξη του δικτύου το οποίο λειτουργεί από την 1η Δεκεμβρίου.

Το Συμβούλιο θα είναι σε θέση να θεσπίσει το Δεκέμβριο την οδηγία για τη νομική συνδρομή (ευεργέτημα πενίας).

Σύμφωνα με την πρόταση κανονισμού για τις μη αμφισβητούμενες αξιώσεις που υποβλήθηκε τον Απρίλιο, η Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει το Δεκέμβριο 2002 Πράσινη Βίβλο για μεγαλύτερη προσέγγιση των δικονομικών κανόνων που αφορούν τις μη αμφισβητούμενες αξιώσεις και τη διαδικασία επίλυσης των μικροδιαφορών, και προτίθεται να υποβάλει το 2003 πρόταση για τη θέσπιση διαδικασίας για την έκδοση ευρωπαϊκής διαταγής πληρωμής.

Με σκοπό τη βελτίωση της προστασίας των δικαιωμάτων και της συνδρομής των θυμάτων, η Επιτροπή υπέβαλε τον Οκτώβριο πρόταση οδηγίας για την αποζημίωση η οποία αποτελεί συνέχεια της Πράσινης Βίβλου η οποία υπεβλήθη τον Σεπτέμβριο του 2001 και αποτέλεσε έκτοτε το αντικείμενο ευρείας συζήτησης.

Τέλος, πολλές συγκεκριμένες πρωτοβουλίες ξεκίνησαν για την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις στην Ένωση. κοινή διάσκεψη με το Συμβούλιο της Ευρώπης τον Οκτώβριο για την πρόσβαση στη δικαιοσύνη, εκστρατεία που θα ξεκινήσει επίσης το 2003, καθώς και πρωτοβουλίες που αποβλέπουν στη βελτίωση της γνώσης των δικαστών και του κοινού όσον αφορά το ευρωπαϊκό δικαστικό δίκτυο για αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

Το Συμβούλιο θέσπισε τον Οκτώβριο οδηγίες διαπραγμάτευσης για μια συμφωνία μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών που συμμετέχουν στη Σύμβαση του Λουγκάνο, και αυτό για να διευκολύνει την αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

Όσον αφορά το δίκαιο που ισχύει στις μη συμβατικές υποχρεώσεις (Σύμβαση της Ρώμης ΙΙ), η Επιτροπή ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση σχετικά με ένα προσχέδιο κανονισμού και πρέπει να υποβάλει την οριστική πρόταση κανονισμού κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου 2003.

Η Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει το Δεκέμβριο 2002 Πράσινη Βίβλο για το θέμα της αναθεώρησης της Σύμβασης της Ρώμης, με σκοπό τον εκσυγχρονισμό και την ενδεχόμενη μετατροπή της σε κοινοτική πράξη.

Όσον αφορά το δίκαιο που ισχύει για το διαζύγιο, το Συμβούλιο και στη συνέχεια η Επιτροπή ξεκίνησαν τη διεξαγωγή μελετών. Τα αποτελέσματα της μελέτης της Επιτροπής υποβλήθηκαν κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου και στη βάση των αποτελεσμάτων αυτών η Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει Λευκή Βίβλο κατά τη διάρκεια του 2003.

Τέλος, το Συμβούλιο κατέληξε το Νοέμβριο σε συμφωνία αρχής όσον αφορά ένα σημαντικό ζήτημα του σχεδίου κανονισμού του Συμβουλίου για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας, συγκεκριμένα το ζήτημα της ρύθμισης των σχετικών δικαιοδοσιών σε περίπτωση απαγωγής τέκνων. Μπόρεσε επίσης να επιτευχθεί συμφωνία για απόφαση του Συμβουλίου που εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να υπογράψουν, για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, τη σύμβαση της Χάγης του 1996.

Όσον αφορά τις ποινικές υποθέσεις :

Η έγκριση από το Συμβούλιο τον Ιούνιο της απόφασης πλαισίου για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης (με βάση πρόταση της Επιτροπής) αποτελεί το πρώτο και αναμφίβολα ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα στον τομέα της εφαρμογής του προγράμματος αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων που εκδίδονται σε ποινικές υποθέσεις. Αντικαθιστά ένα σύστημα, το οποίο ήταν πολύπλοκο λόγω της ανάγκης συνδυασμένης ανάγνωσης πολλών συμβάσεων που αφορούν την έκδοση, με ένα ενιαίο σύστημα παράδοσης που βασίζεται στο ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και καταργεί ειδικότερα την κυβερνητική παρέμβαση στις διαδικασίες. Επιπλέον, αποτελεί σημαντική πρόοδο για την κατάργηση της αξίωσης του διπλού αξιόποινου στη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών στον τομέα 32 κατηγοριών σοβαρών αδικημάτων. Συνεπάγεται επίσης πρόοδο και για άλλα ζητήματα (π.χ παράδοση υπηκόων...). Η προθεσμία εφαρμογής αυτής της απόφασης πλαισίου είναι η 31.12.2003, αλλά παρά το γεγονός αυτό πέντε κράτη μέλη έχουν ήδη δεχθεί να την εφαρμόσουν μεταξύ τους από την 1η Ιανουαρίου 2003.

Εξάλλου, συμπληρωματικά προς το πρόγραμμα που αφορά την αμοιβαία αναγνώριση, η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει το πρώτο εξάμηνο του 2003 Πράσινη Βίβλο για τις δικονομικές εγγυήσεις που χορηγούνται στον ύποπτο, καθώς και ανακοίνωση για τον καθορισμό των κριτηρίων αρμοδιότητας στον ποινικό τομέα.

Στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων που προηγούνται της δικαστικής απόφασης, το Συμβούλιο πρέπει περαιτέρω να εγκρίνει τυπικά και μετά από γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την απόφαση πλαίσιο σχετικά με το πάγωμα των περιουσιακών και αποδεικτικών στοιχείων. Η Επιτροπή από την πλευρά της προτίθεται να παρουσιάσει κατά τη διάρκεια του 2003 πρόταση απόφασης πλαισίου για την αμοιβαία αναγνώριση των μέτρων διεξαγωγής των αποδείξεων.

Το Συμβούλιο προχώρησε το Νοέμβριο τις εργασίες του για απόφαση πλαίσιο σχετικά με την εφαρμογή της αμοιβαίας αναγνώρισης στις χρηματικές ποινές. Η Δανία υπέβαλε τον Ιούνιο ένα σχέδιο απόφασης πλαισίου σχετικά με την εκτέλεση στην Ένωση των αποφάσεων κατάσχεσης. Η Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει το 2003 ανακοίνωση για την προσέγγιση των κυρώσεων στον ποινικό τομέα.

Εξάλλου, όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών για τα ποινικά μητρώα, η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2003 πρόταση απόφασης για τη δημιουργία ενός προτύπου υποδείγματος αίτησης του ποινικού ιστορικού.

Καταπολέμηση του εγκλήματος σε όλη την Ένωση

Η καταπολέμηση του εγκλήματος στις πιο σοβαρές μορφές του, συμπεριλαμβανόμενης της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, αποτελεί περισσότερο από ποτέ προτεραιότητα της Ένωσης.

Όσον αφορά την Ευρωπόλ, το Συμβούλιο θέσπισε στις 28 και 29 Νοεμβρίου πράξη του Συμβουλίου σχετικά με πρωτόκολλο που τροποποιεί τη σύμβαση "Ευρωπόλ" για να προσδιορίσει τις λεπτομέρειες συμμετοχής υπευθύνων της Ευρωπόλ σε κοινές ομάδες έρευνας καθώς και τις αιτήσεις της Ευρωπόλ για έναρξη ποινικών ερευνών.

Εξάλλου, διεξάγεται σειρά διαπραγματεύσεων για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Ευρωπόλ και τρίτων χωρών στις οποίες συμπεριλαμβάνονται κυρίως οι υποψήφιες για προσχώρηση χώρες αλλά εξίσου χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Νορβηγία και η Ισλανδία.

Η θέσπιση από το Συμβούλιο τον Ιούλιο του προγράμματος AGIS για την αστυνομική και δικαστική συνεργασία στον ποινικό τομέα, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2003-2007, έχει σαν στόχο να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των αρχών των κρατών μελών στον αστυνομικό και δικαστικό τομέα. Το πρόγραμμα AGIS περιλαμβάνει εξάλλου τις δραστηριότητες των παλαιών προγραμμάτων συνεργασίας του τίτλου VI, OISIN, FALCONE, GROTIUS, STOP, HIPPOCRATE, καθώς και το κονδύλι του προϋπολογισμού που προορίζεται να θέσει σε εφαρμογή το σχέδιο δράσης της Ένωσης κατά των ναρκωτικών.

Όσον αφορά τις δραστηριότητες πρόληψης της Ένωσης, η πρώτη ετήσια έκθεση του ευρωπαϊκού δικτύου πρόληψης του εγκλήματος είναι σχεδόν έτοιμη. Το φόρουμ για την πρόληψη του οργανωμένου εγκλήματος συνέχισε τις δραστηριότητές του με τη διοργάνωση συναντήσεων εργασίας για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τη μελέτη των επιπτώσεων του εγκλήματος, την παραχάραξη και την πειρατεία και την παράνομη εμπορία πολιτιστικών αγαθών. Η Επιτροπή προτίθεται να προετοιμάσει το 2003 ανακοίνωση για την πρόληψη του εγκλήματος η οποία θα αποτελέσει τη συνέχεια της πρώτης ανακοίνωσής της του Δεκεμβρίου 2000.

Όσον αφορά την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, το Συμβούλιο θέσπισε τον Ιούνιο την απόφαση πλαίσιο για τις κοινές ομάδες έρευνας και ενέκρινε τον εσωτερικό κανονισμό και το διορισμό του Προέδρου της Eurojust. Το Δεκέμβριο, η μονάδα Eurojust μεταφέρθηκε στην Χάγη (προσωρινή έδρα που αποφασίσθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάκεν.

Πραγματοποιήθηκαν πρόοδοι στον τομέα της εναρμόνισης των κοινών ορισμών, ποινικών χαρακτηρισμών και κυρώσεων που εφαρμόζονται σε ορισμένες από τις πλέον σοβαρές μορφές εγκλήματος. Τοιουτοτρόπως το Συμβούλιο θέσπισε τον Ιούνιο την απόφαση πλαίσιο για την τρομοκρατία και τον Ιούλιο την απόφαση πλαίσιο για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Το Συμβούλιο δήλωσε επίσης συμφωνία αρχής τον Οκτώβριο για τη θέσπιση της απόφασης πλαισίου για την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδοπορνογραφίας.

Ενώ έχουν θεσπιστεί οι πρώτες αποφάσεις πλαίσια, το θέμα της ορθής μεταφοράς τους έχει ιδιαίτερη σημασία για να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα αυτών των μέτρων. Τον Φεβρουάριο 2002, το Συμβούλιο θέσπισε την πρώτη έκθεσή του για την απόφαση πλαίσιο που ενισχύει με ποινικές κυρώσεις την προστασία του ευρώ. Πρέπει να τονιστεί ότι η Επιτροπή θα υποβάλει τον Ιανουάριο 2003 τη δεύτερη έκθεση για την εφαρμογή αυτής της απόφασης πλαισίου και, κατά τα τέλη του 2003, έκθεση για τη μεταφορά της απόφασης πλαισίου του Ιουνίου 2002 σχετικά με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Όσον αφορά την ενίσχυση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, η Επιτροπή υπέβαλε σύμφωνα με τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τροποποιημένη πρόταση τον Οκτώβριο. Η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης τον Ιανουάριο 2003 την έκθεση αξιολόγησης της δραστηριότητας της OLAF, που θα ασχολείται κυρίως με τα θέματα που αφορούν τη δικαστική παρακολούθηση των ερευνών της OLAF. Το Μάρτιο 2003, η Επιτροπή θα παρουσιάσει ανακοίνωση για την παρακολούθηση της Πράσινης Βίβλου για τον ευρωπαίο εισαγγελέα.

Όσον αφορά τέλος την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η οποία τροφοδοτεί τόσο το οργανωμένο έγκλημα όσο και την τρομοκρατία, η παρούσα προεδρία υπέβαλε επίσης σχέδιο απόφασης πλαισίου σχετικά με την κατάσχεση καθώς και σχέδιο για μια απόφαση πλαίσιο σχετικά με την εκτέλεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση των αποφάσεων κατάσχεσης. Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει το 2003 πρόταση απόφασης πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες μέσω των πληρωμών σε ρευστό. Θα υποβάλει επίσης ανακοίνωση που θα αξιολογεί τις δράσεις που έχουν αναληφθεί για την καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος στο πλαίσιο του τρίτου πυλώνα.

Πολιτική στον τομέα των εσωτερικών και εξωτερικών συνόρων και στον τομέα των θεωρήσεων εισόδου, Σένγκεν

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης τόνισε την προτεραιότητα που πρέπει να χορηγηθεί στην εφαρμογή κοινής διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης. Μετά την ανακοίνωση της Επιτροπής της 7ης Μαΐου σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα και τη μελέτη σκοπιμότητας που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της Ιταλίας για την ανάπτυξη κοινών δράσεων και μια μελέτη για την αστυνόμευση και την ασφάλεια των συνόρων, το Συμβούλιο θέσπισε τον Ιούνιο σχέδιο για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ένωσης.

Μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης, οι εργασίες εξακολούθησαν για να εξασφαλιστεί καλύτερος συντονισμός των υπαλλήλων των κρατών μελών που είναι αρμόδιοι για τη μετανάστευση. Εξάλλου βρίσκονται υπό προετοιμασία κοινές δράσεις στα εξωτερικά σύνορα και έχουν ξεκινήσει πολλά πιλοτικά σχέδια. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνεται μια ομάδα εργασίας που αποβλέπει στην επεξεργασία ενός κοινού μοντέλου ανάλυσης των κινδύνων, που χαρακτηρίστηκε ως προτεραιότητα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Οι εργασίες θα συνεχιστούν το 2003 όσον αφορά τα διάφορα στοιχεία μιας κοινής διαχείρισης των συνόρων, συμπεριλαμβανόμενης της ενδεχόμενης εγκαθίδρυσης ενός ευρωπαϊκού σώματος αστυνομίας των συνόρων.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε επίσης από την Επιτροπή να "ενοποιήσει" την κοινοτική νομοθεσία σχετικά με τους ελέγχους και την εποπτεία των εξωτερικών συνόρων και η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2003 πρόταση για την αναδιάρθρωση του κοινού εγχειριδίου για τα εξωτερικά σύνορα.

Στο πλαίσιο της ανάπτυξης κοινής πολιτικής στον τομέα των θεωρήσεων, η Επιτροπή υπέβαλε τον Οκτώβριο πρόταση για την τροποποίηση των κοινών προξενικών εγκυκλίων. Ξεκίνησε επίσης τον Σεπτέμβριο μελέτη σκοπιμότητας για την εφαρμογή ενός κοινού συστήματος προσδιορισμού των θεωρήσεων τα αποτελέσματα της οποίας θα διατίθενται κατά τα τέλη του πρώτου τριμήνου του 2003 και η οποία θα αποτελέσει τη βάση πρότασης κανονισμού την οποία η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει για την ανάπτυξη ενός τέτοιου συστήματος.

Τέλος, δεδομένου ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε από το Συμβούλιο και την Επιτροπή να χορηγήσουν απόλυτη προτεραιότητα στην επανεξέταση του καταλόγου των τρίτων χωρών των οποίων οι υπήκοοι υποβάλλονται στην υποχρέωση θεώρησης ή απαλλάσσονται από αυτήν και αυτό στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης της Ένωσης κατά της λαθρομετανάστευσης, η Επιτροπή θέσπισε το Νοέμβριο πρόταση τροποποίησης του κανονισμού 539/01, με βάση τις απαντήσεις των κρατών μελών σε ερωτηματολόγιο που τους απηύθυνε.

Όσον αφορά την καταπολέμηση της πλαστογράφησης εγγράφων, το Συμβούλιο θέσπισε τον Ιούνιο τον κανονισμό για την κοινοτικοποίηση του ενιαίου σχήματος της άδειας διαμονής των υπηκόων τρίτων χωρών, ενώ οι απαραίτητες τεχνικές προδιαγραφές για την εφαρμογή του θεσπίστηκαν τον Αύγουστο.

Τέλος, οι εργασίες σχετικά με την ανάπτυξη του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς συνεχίστηκαν, ενώ η Επιτροπή ξεκίνησε μελέτη σκοπιμότητας τον Ιούλιο 2002.

Ιθαγένεια της Ένωσης

Το Συμβούλιο συζητεί την πρόταση οδηγίας σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών της οικογενείας τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών, ενημερώνοντας τοιουτοτρόπως τους κανόνες σχετικά με το δικαίωμα εισόδου, κυκλοφορίας και διαμονής των πολιτών της Ένωσης.

Επιπλέον η Επιτροπή σκοπεύει να υποβάλει το 2003 πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση ομοιόμορφων χαρακτηριστικών της κάρτας διαμονής των πολιτών της Ένωσης και των μελών της οικογενείας τους.

Συνεργασία κατά των ναρκωτικών

Η εφαρμογή του σχεδίου δράσης κατά των ναρκωτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2000-2004) που εγκρίθηκε κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Φέιρα τον Ιούνιο του 2000, αποτέλεσε το αντικείμενο ενδιάμεσης αξιολόγησης από την Επιτροπή η οποία παρουσίασε ανακοίνωση το Νοέμβριο. Οι προσανατολισμοί που καθορίζονται σε αυτή την ανακοίνωση εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάκεν ζήτησε από το Συμβούλιο να θεσπίσει πριν από τα τέλη Μαίου 2002 την απόφαση πλαίσιο για τον καθορισμό των ελάχιστων διατάξεων όσον αφορά τα στοιχεία της αντικειμενικής υπόστασης των ποινικών αδικημάτων και τις κυρώσεις που ισχύουν στον τομέα του λαθρεμπορίου ναρκωτικών. Το Συμβούλιο συνεχίζει τις συζητήσεις για τη συγκεκριμένη πράξη η οποία περιλαμβάνεται στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου ΔΕΥ του Δεκεμβρίου.

Ισχυρότερη εξωτερική δράση

Η διαπραγμάτευση του κεφαλαίου 24 για τα θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων με τις υποψήφιες χώρες τερματίστηκε προσωρινά με δέκα από αυτές τις χώρες. Συνεχίζεται με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Το Συμβούλιο πραγματοποίησε, κατά τη συνεδρίασή του τον Οκτώβριο, συζήτηση με τους υπουργούς Δικαιοσύνης και Εσωτερικών των υποψηφίων χωρών για τα ζητήματα που αφορούν τη διαδικασία αξιολόγησης Σένγκεν και την αμοιβαία αναγνώριση.

Ενόψει της σημασίας που έχει η συνέχιση της συνεργασίας με τις τρίτες χώρες, πρέπει να τονιστεί ότι η υποστήριξη της Κοινότητας συνεχίζεται παρά το γεγονός ότι περατώθηκαν οι διαπραγματεύσεις. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου τάχθηκε υπέρ της ενσωμάτωσης ρητρών διασφάλισης στις μελλοντικές συνθήκες προσχώρησης.

Όσον αφορά τις μη υποψήφιες χώρες της περιοχής των Βαλκανίων, υπεγράφησαν με την Κροατία και την ΠΓΔΜ οι συμφωνίες σύνδεσης και σταθεροποίησης, οι οποίες περιλαμβάνουν ένα σημαντικό σκέλος δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις. Δόθηκε εντολή διαπραγμάτευσης από το Συμβούλιο για την Αλβανία και πραγματοποιούνται διερευνητικές συζητήσεις με την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας.

Η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες κατέχει θέση προτεραιότητας στην ημερήσια διάταξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετά την εντολή που δόθηκε από το Συμβούλιο τον Απρίλιο, είναι υπό διαπραγμάτευση συμφωνία σχετικά με τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις στη βάση των άρθρων 24 και 38 της ΣΕΕ.

Όσον αφορά τις μη υποψήφιες για προσχώρηση χώρες, η Επιτροπή προσπάθησε να ενσωματώσει ειδικά τα θέματα που έχουν σχέση με τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις στα προγράμματά της συνεργασίας με τις τρίτες χώρες. Προγραμματίσθηκαν σημαντικές ενισχύσεις, κυρίως για την περίοδο 2002-2004, για την άμεση υποστήριξη των προσπαθειών των τρίτων χωρών και κατά κύριο λόγο αυτών που ανήκουν στην περιοχή της Μεσογείου (π.χ. MEDA), των Βαλκανίων, της Ανατολικής Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας.

2. Κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου και μετανάστευσης

Προτεραιότητες του Τάμπερε

Για τους διαφορετικούς αλλά στενά συνδεδεμένους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης, πρέπει να σχεδιαστεί μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης υπενθύμισε αυτή την ανάγκη και όρισε ακριβείς προθεσμίες για τη θέσπιση των νομοθετικών πράξεων [1].

[1] ΕΕ L 161 της 19.6.2002, σ. 11 : Απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2002 σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος δράσης για τη διοικητική συνεργασία στους τομείς των εξωτερικών συνόρων, των θεωρήσεων, του ασύλου και της μετανάστευσης (πρόγραμμα ARGO).

2.1. Εταιρική σχέση με τις χώρες καταγωγής

Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται μια σφαιρική προσέγγιση της μετανάστευσης που να ασχολείται με τα πολιτικά ζητήματα, τα δικαιώματα του ανθρώπου και τα αναπτυξιακά ζητήματα στις χώρες και περιοχές καταγωγής και διέλευσης. Με τον τρόπο αυτό, η εταιρική σχέση με τις ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες θα αποτελέσει επίσης καθοριστικό στοιχείο για την επιτυχία της πολιτικής αυτής, με στόχο την προαγωγή της από κοινού ανάπτυξης.

Από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε, τα θέματα που έχουν σχέση με τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις ενσωματώθηκαν με ειδικό τρόπο στα προγράμματα συνεργασίας με τις τρίτες χώρες (βλέπε για παράδειγμα τα έγγραφα εθνικής και περιφερειακής στρατηγικής που θεσπίστηκαν από την Επιτροπή).

Στόχος: Αξιολόγηση των χωρών και περιοχών καταγωγής και διέλευσης προκειμένου να διατυπωθεί ειδική ολοκληρωμένη προσέγγιση για κάθε χώρα ή περιοχή

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.2. Κοινό ευρωπαϊκό σύστημα χορήγησης ασύλου

Σκοπός είναι η διασφάλιση της πλήρους και συμπεριληπτικής εφαρμογής της σύμβασης της Γενεύης, ώστε να εξασφαλίζεται ότι κανείς δεν θα αποστέλλεται πίσω εκεί όπου θα υποστεί διώξεις, δηλαδή να διατηρηθεί η αρχή της μη επαναπροώθησης.

Τέλος θα πρέπει να θεσπιστεί μια κοινή διαδικασία για το άσυλο και ενιαία νομική κατάσταση για τη χορήγησή του, ισχύουσα σε όλο το έδαφος της Ένωσης.

Οι δευτερογενείς κινήσεις από τους αιτούντες άσυλο μεταξύ των κρατών μελών πρέπει να περιορισθούν.

Αντικείμενο έντονης επιδίωξης θα αποτελέσει η συμφωνία πάνω σε ένα καθεστώς προσωρινής προστασίας ακουσίως μετακινηθέντων με βάση την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.

Στόχος: Καθορισμός του κράτους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης χορήγησης ασύλου

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.3. Δίκαιη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών

Θα υπάρξει προσέγγιση των προϋποθέσεων εισδοχής και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών, η οποία θα βασίζεται σε από κοινού αξιολόγηση των οικονομικών και δημογραφικών εξελίξεων στην Ένωση καθώς και της κατάστασης στις χώρες καταγωγής.

Η πολιτική ένταξης πρέπει να αποβλέπει στη χορήγηση τους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νομίμως σε κράτος μέλος (και ιδίως σε αυτούς που διαμένουν επί μακρό χρονικό διάστημα) δικαιώματα και υποχρεώσεις παραπλήσιες με τα δικαιώματα των υπηκόων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και στη βελτίωση της καταπολέμησης των διακρίσεων, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4. Διαχείριση των μεταναστευτικών ροών

Η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών πρέπει να βελτιωθεί σε κάθε στάδιο με στενή συνεργασία με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάκεν υπενθύμισε τη σημασία που έχει η ένταξη της πολιτικής των μεταναστευτικών ροών στην εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ενίσχυση της καταπολέμησης της λαθρομετανάστευσης καταπολεμώντας τα ενεχόμενα εγκληματικά κυκλώματα και κατοχυρώνοντας ταυτόχρονα τα δικαιώματα των θυμάτων, και ζήτησε να αναπτυχθεί ένα σχέδιο δράσης με βάση την ανακοίνωση της Επιτροπής για την παράνομη μετανάστευση και την εμπορία ανθρώπων. Το Συμβούλιο της Σεβίλλης επιβεβαίωσε αυτούς τους προσανατολισμούς και ζήτησε τα μέτρα που λαμβάνονται να επιδιώκουν την ορθή ισορροπία μεταξύ, αφενός, μιας πολιτικής για την ένταξη των νομίμως εγκατεστημένων μεταναστών και μιας πολιτικής στον τομέα του ασύλου, η οποία θα τηρεί τις διεθνείς συμβάσεις, κυρίως δε τη Σύμβαση της Γενεύης του 1959 και, αφετέρου, της αποφασιστικής καταπολέμησης της λαθρομετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων. Το Συμβούλιο ζήτησε επίσης από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση σχετικά με την αποτελεσματικότητα των χρηματοδοτικών πόρων που διατίθενται σε επίπεδο Κοινότητας για τον επαναπατρισμό των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο των οποίων η αίτηση έχει απορριφθεί, για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και για σχέδια ασύλου και μετανάστευσης στις τρίτες χώρες.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3. Ένας αυθεντικός ευρωπαϊκός χώρος δικαιοσύνης

Προτεραιότητες του Τάμπερε

Το επιδιωκόμενο είναι να δοθεί στους πολίτες ένα κοινό αίσθημα δικαιοσύνης σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο θα πρέπει να διευκολύνει την καθημερινή ζωή των πολιτών και να παρέχει δυνατότητα αντιμετώπισης εκείνων που απειλούν την ελευθερία και την ασφάλεια των ατόμων και της κοινωνίας. Περιλαμβάνει τόσο την καλύτερη πρόσβαση στη δικαιοσύνη όσο και την πλήρη δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών.

Στη σύνοδο κορυφής του Τάμπερε, ζητήθηκε, κατά πρώτο λόγο, να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη στην Ευρώπη και να δημιουργηθούν μηχανισμοί προστασίας των δικαιωμάτων των θυμάτων. Κατά δεύτερο λόγο, ζητήθηκε να θεσπιστούν συστήματα αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων.

3.1. Καλύτερη πρόσβαση στη δικαιοσύνη εντός της Ευρώπης

Ένας αυθεντικός χώρος δικαιοσύνης πρέπει να διασφαλίζει ότι τα άτομα και οι επιχειρήσεις μπορούν να προσφεύγουν στα δικαστήρια και τις αρχές σε κάθε κράτος μέλος τόσο εύκολα όπως στο δικό τους και δεν εμποδίζονται η αποθαρρύνονται από την άσκηση των δικαιωμάτων τους λόγω της πολυπλοκότητας των νομικών και διοικητικών συστημάτων των κρατών μελών.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3.2. Αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων

Ένας αυθεντικός χώρος δικαιοσύνης πρέπει να παρέχει νομική βεβαιότητα στα άτομα και στους οικονομικούς παράγοντες. Για το σκοπό αυτό οι αποφάσεις πρέπει να τηρούνται και να εφαρμόζονται σε όλη την Ένωση.

Η αυξημένη αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων και η αναγκαία προσέγγιση των νομοθεσιών θα διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ των αρχών και τη δικαστική προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και θα επιτρέψει όπως τόνισε τον Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάκεν, « την υπέρβαση των δυσκολιών που συνδέονται με τις διαφορές των νομικών συστημάτων ». Για να διασφαλισθούν τα προαναφερόμενα, η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης πρέπει να αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο της συνεργασίας τόσο σε αστικά όσο και σε ποινικά θέματα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όσον αφορά τις αστικές υποθέσεις :

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3.3. Μεγαλύτερη σύγκλιση σε θέματα αστικού δικαίου

Για την ομαλή δικαστική συνεργασία και τη βελτιωμένη πρόσβαση στη δικαιοσύνη πρέπει να επιτευχθεί καλύτερη συμβατότητα και μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ των νομικών συστημάτων.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. Καταπολέμηση του εγκλήματος σε όλη την Ένωση

Προτεραιότητες του Τάμπερε και στρατηγική της ΕΕ κατά του οργανωμένου εγκλήματος στην αρχή της νέας χιλιετίας :

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε έκανε έκκληση για να επιτευχθεί ισορροπημένη ανάπτυξη σε όλη των Ένωση μέτρων κατά οιασδήποτε μορφής εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένου του σοβαρού οργανωμένου και διεθνικού εγκλήματος, με ταυτόχρονη προστασία της ελευθερίας και των νόμιμων δικαιωμάτων των ατόμων και των οικονομικών παραγόντων. Στο πλαίσιο αυτό η ειδική προσοχή εστιάζεται ιδιαίτερα στην "Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αρχή της νέας χιλιετίας" σχετικά με την πρόληψη και τον έλεγχο του οργανωμένου εγκλήματος. Μερικές συμπληρωματικές δράσεις οι οποίες υπερβαίνουν τα συμπεράσματα του Tάμπερε και εμφανίζονται αναγκαίες σύμφωνα με τις συστάσεις στη στρατηγική αυτή έχουν εισαχθεί σε αυτό το κεφάλαιο.

4.1. Πρόληψη του εγκλήματος στο επίπεδο της Ένωσης

Κάθε αποτελεσματική πολιτική για την καταπολέμηση οιασδήποτε μορφής εγκλήματος, οργανωμένου ή άλλου είδους, πρέπει να περιλαμβάνει και προληπτικά μέτρα που να καλύπτουν πολλές πτυχές του φαινομένου αυτού.

Ένταξη των πτυχών της πρόληψης του εγκλήματος στις δράσεις και τα προγράμματα κατά του εγκλήματος σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο.

Η συνεργασία μεταξύ των εθνικών οργανώσεων πρόληψης του εγκλήματος πρέπει να ενθαρρυνθεί παράλληλα με τον εντοπισμό ορισμένων προτεραιοτήτων.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.2. Ενίσχυση της συνεργασίας κατά του εγκλήματος

Σε ένα αυθεντικό χώρο δικαιοσύνης οι εγκληματίες δεν πρέπει να βρίσκουν τρόπους να εκμεταλλεύονται τις διαφορές στα δικαστικά συστήματα των κρατών μελών. Στο πλαίσιο της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάκεν αναφέρθηκε στη θέσπιση Πράσινης Βίβλου της Επιτροπής για μια ευρωπαϊκή εισαγγελική αρχή και κάλεσε το Συμβούλιο να την εξετάσει τάχιστα.

Η παροχή στους πολίτες υψηλότερου επιπέδου προστασίας προϋποθέτει μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των αρχών που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή του νόμου. Για αυτό το σκοπό θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο αποδοτική η συνεργασία μεταξύ των αρχών των κρατών μελών κατά τη διερεύνηση του διασυνοριακού εγκλήματος.

Η συνθήκη του Άμστερνταμ, με την παροχή περαιτέρω αρμοδιοτήτων στην Ευρωπόλ, αναγνώρισε τον ουσιώδη και κεντρικό ρόλο της στη διευκόλυνση της ευρωπαϊκής συνεργασίας κατά την πρόληψη και την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.3. Καταπολέμηση ορισμένων μορφών εγκλήματος

Όσον αφορά το εθνικό ποινικό δίκαιο, οι προσπάθειες συμφωνίας όσον αφορά κοινούς ορισμούς, αξιόποινο και κυρώσεις πρέπει να εστιάζονται σε πρώτη φάση σε περιορισμένο αριθμό τομέων με ιδιαίτερη σημασία. Πρέπει να επιτευχθούν συμφωνίες όσον αφορά κοινούς ορισμούς, αξιόποινο και κυρώσεις ως προς το σοβαρό οργανωμένο και διεθνικό έγκλημα για την προστασία της ελευθερίας και των νομίμων δικαιωμάτων των ατόμων και των οικονομικών παραγόντων. Εξάλλου, κατά τη συνεδρίαση της 27-28/9/01, το Συμβούλιο ανέλαβε τη δέσμευση να προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση στη συνολική μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθείται όσον αφορά την εναρμόνιση των ποινών και εξέδωσε στις 25-26 Απριλίου 2002 συμπεράσματα για την προσέγγιση που πρέπει να ακολουθηθεί για την εναρμόνιση των ποινών. Η Επιτροπή προβλέπει σχετικά με το θέμα ανακοίνωση για την προσέγγιση του συστήματος κυρώσεων.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.4. Ειδική δράση κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες

Η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο του οργανωμένου εγκλήματος και απαιτείται η εκρίζωσή της όπου εμφανίζεται. Πρέπει να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για τον εντοπισμό, δέσμευση, κατάσχεση και δήμευση των προϊόντων του εγκλήματος. Το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 21ης Σεπτεμβρίου 2001 τόνισε επίσης τη σημασία που έχει η καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και ζήτησε να καταρτιστεί έκθεση σχετικά με το θέμα μέχρι τον Ιούνιο του 2002.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

5. Θέματα που αφορούν τα εσωτερικά και εξωτερικά σύνορα και την πολιτική για τις θεωρήσεις, εφαρμογή του άρθρου 62 ΕΚ και μετατροπή του κεκτημένου του Σένγκεν

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

6. Ιθαγένεια της Ένωσης

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7. Συνεργασία κατά των ναρκωτικών

Προτεραιότητες της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταπολέμηση των ναρκωτικών :

Το πρόβλημα των ναρκωτικών, το οποίο αποτελεί απειλή για την ατομική και συλλογική ασφάλεια, πρέπει να αντιμετωπισθεί με σφαιρικό, πολυδιάστατο και ολοκληρωμένο τρόπο. Τον Νοέμβριο του 2002 εγκρίθηκε από το Συμβούλιο μεσοπρόθεσμη αξιολόγηση του σχεδίου δράσης της ΕΕ για τα ναρκωτικά (2000-2004). Η τελική αξιολόγηση θα υλοποιηθεί με τη βοήθεια του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ) και της Ευρωπόλ.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

8. Ισχυρότερη εξωτερική δράση

Προτεραιότητες των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων του Τάμπερε και της Φέιρα:

Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπογραμμίζει ότι όλες οι αρμοδιότητες και τα μέσα που διαθέτει η Ένωση, ιδίως στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων, θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν κατά ολοκληρωμένο και συνεκτικό τρόπο για την οικοδόμηση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Οι πτυχές που αφορούν τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις θα πρέπει να συνεκτιμώνται στον καθορισμό και την εφαρμογή των άλλων κοινοτικών πολιτικών και δραστηριοτήτων.

Όσον αφορά τις μη υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες, η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθειες για την ένταξη με ειδικό τρόπο (και σύμφωνα με πολυετή προγραμματισμό) των θεμάτων που αφορούν τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις στα προγράμματα συνεργασίας με τρίτες χώρες.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

9. Άλλες αναληφθείσες πρωτοβουλίες

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>