Τα έσοδα αυτά ύψους 4 664 εκατ. EUR (2016: 3 858 εκατ. EUR) αφορούν πρόστιμα που έχει επιβάλει η Επιτροπή σε εταιρείες για παραβάσεις των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΕ και πρόστιμα που έχει επιβάλει η Επιτροπή σε κράτη μέλη για παραβάσεις της νομοθεσίας της ΕΕ. Η Επιτροπή αναγνωρίζει τα έσοδα από πρόστιμα όταν εκδίδει την απόφαση περί επιβολής προστίμου και την κοινοποιεί επισήμως στον ενδιαφερόμενο. Τα ποσά των προστίμων για το 2017 είναι κυρίως πρόστιμα στον τομέα του ανταγωνισμού (4 568 εκατ. EUR). Οι μεγαλύτερες υποθέσεις αφορούν παραβάσεις των κανόνων αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας της ΕΕ, δηλαδή πρόστιμο που επιβλήθηκε στην Alphabet Inc. και στην Google Inc. για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά ως μηχανή αναζήτησης (2 424 εκατ. EUR), πρόστιμο στη Scania για συμμετοχή σε καρτέλ στον τομέα κατασκευής φορτηγών (881 εκατ. EUR) και πρόστιμα σε 11 αερομεταφορείς για αθέμιτη σύμπραξη καθορισμού των τιμών (776 εκατ. EUR).





104.ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ

Τα ποσά που αντιπροσωπεύουν την έκθεση της ΕΕ σε πιστωτικό κίνδυνο κατά τη λήξη της περιόδου αναφοράς είναι οι λογιστικές αξίες των χρηματοδοτικών μέσων, όπως αναφέρονται στη σημείωση 2.

Ανάλυση της ηλικίας των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού τα οποία δεν έχουν απομειωθεί

σε εκατ. EUR Σύνολο Μη ληξιπρόθεσμα και μη απομειωμένα Ληξιπρόθεσμα αλλά μη απομειωμένα < 1 έτος 1-5 έτη > 5 έτη Δάνεια 54 981 54 980 0 – – Απαιτήσεις και εισπρακτέα ποσά 12 366 8 905 2 894 359 208 Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος 23 23 – – – Σύνολο στις 31.12.2017 67 369 63 908 2 894 359 208 Δάνεια 55 477 55 476 1 – – Απαιτήσεις και εισπρακτέα ποσά 11 622 10 310 130 909 273 Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος 0 0 – – – Σύνολο στις 31.12.2016 67 099 65 786 131 909 273

Στις απαιτήσεις και εισπρακτέα ποσά με λήξη από 1 έως 5 έτη περιλαμβάνονται εισπρακτέα ποσά που αφορούν πρόστιμα στον τομέα του ανταγωνισμού ύψους 278 εκατ. EUR (2016: 870 εκατ. EUR), τα οποία σε μεγάλο βαθμό καλύπτονται από τραπεζικές εγγυήσεις και, συνεπώς, η Επιτροπή έχει χαμηλή έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο. Οι εγγυήσεις αυτές χορηγούνται από εταιρείες στις οποίες έχουν επιβληθεί πρόστιμα ως εναλλακτική λύση αντί προσωρινής πληρωμής.

Πιστωτική ποιότητα χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που δεν είναι ληξιπρόθεσμα και δεν έχουν απομειωθεί

σε εκατ. EUR 31.12.2017 Διαθέσιμα προς πώληση στοιχεία* Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος** Δάνεια και απαιτήσεις*** Μετρητά Σύνολο Αντισυμβαλλόμενοι με εξωτερική αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας Εξαίρετου και υψηλού βαθμού 8 068 16 3 132 19 261 30 477 Άνω μεσαίου βαθμού 1 794 – 23 879 3 977 29 650 Χαμηλού μεσαίου βαθμού 2 186 – 28 041 463 30 691 Μη επενδυτικού βαθμού – – 4 087 389 4 476 12 048 16 59 139 24 090 95 293 Αντισυμβαλλόμενοι χωρίς εξωτερική αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας Ομάδα 1 – 6 4 745 21 4 772 Ομάδα 2 – – 1 – 1 – 6 4 746 21 4 773 Σύνολο 12 048 23 63 885 24 111 100 067 σε εκατ. EUR 31.12.2016 Διαθέσιμα προς πώληση στοιχεία* Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος** Δάνεια και απαιτήσεις*** Μετρητά Σύνολο Αντισυμβαλλόμενοι με εξωτερική αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας Εξαίρετου και υψηλού βαθμού 6 451 – 3 386 21 990 31 828 Άνω μεσαίου βαθμού 1 412 – 23 826 5 325 30 563 Χαμηλού μεσαίου βαθμού 1 056 – 4 532 492 6 081 Μη επενδυτικού βαθμού – – 27 724 744 28 468 8 920 – 59 469 28 552 96 941 Αντισυμβαλλόμενοι χωρίς εξωτερική αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας Ομάδα 1 – 0 6 238 33 6 272 Ομάδα 2 – – 79 – 79 – 0 6 317 33 6 351 Σύνολο 8 920 0 65 786 28 585 103 292

* Διαθέσιμα προς πώληση χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού (εκτός συμμετοχικών τίτλων και Unitary Fund).

** Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω πλεονάσματος ή ελλείμματος.

*** Στα δάνεια και απαιτήσεις περιλαμβάνονται εισπρακτέα ποσά.

Δεν περιλαμβάνονται στον ανωτέρω πίνακα τα διαθέσιμα προς πώληση χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού με τη μορφή συμμετοχικών τίτλων χωρίς εξωτερική αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας. Οι τέσσερις κατηγορίες κινδύνου που αναφέρονται ανωτέρω βασίζονται καταρχήν στις κατηγορίες αξιολόγησης από εξωτερικούς οργανισμούς αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας και αντιστοιχούν σε:

·Εξαίρετου και υψηλού βαθμού (Prime and high grade): Moody P-1, Aaa – Aa3· S&P A-1+, A-1, AAA – AA -· Fitch F1+, F1, AAA – AA- και ισοδύναμα

·Άνω μεσαίου βαθμού (Upper medium grade): Moody P-2, A1 – A3· S&P A-2, A+ - A-· Fitch F2, A+ - A- και ισοδύναμα

·Χαμηλού μεσαίου βαθμού (Lower medium grade): Moody P-3, Baa1 – Baa3, S&P A-3, BBB+ - BBB-· Fitch F-3, BBBB+ - BBB- και ισοδύναμα

·Μη επενδυτικού βαθμού (Non-investment grade): Moody not prime, Ba1 – C· S&P B, C, BB+ - D· Fitch B, C, BB+ - D και ισοδύναμα

Η ΕΕ χρησιμοποιεί αυτές τις κατηγορίες αξιολογήσεων εξωτερικών οργανισμών ως σημείο αναφοράς, ιδίως για τα χρηματοδοτικά μέσα και τις εμπορικές τράπεζες, αλλά μπορεί, έπειτα από τη δική της ανάλυση των επιμέρους υποθέσεων, να τηρεί τα ποσά σε μία από τις ανωτέρω κατηγορίες κινδύνου, ακόμη και αν ένας ή περισσότεροι από τους ανωτέρω οργανισμούς αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας ενδέχεται να έχουν υποβαθμίσει τον αντίστοιχο αντισυμβαλλόμενο. Όσον αφορά τους μη αξιολογηθέντες αντισυμβαλλομένους, η ομάδα 1 αφορά τους οφειλέτες που δεν έχουν αθετήσει υποχρεώσεις στο παρελθόν και η ομάδα 2 αφορά τους οφειλέτες που έχουν αθετήσει υποχρεώσεις στο παρελθόν.

Τα ποσά που εμφανίζονται ανωτέρω υπό «Δάνεια και απαιτήσεις» τα οποία ταξινομούνται ως μη επενδυτικού βαθμού αφορούν κατά κύριο λόγο τα δάνεια χρηματοδοτικής υποστήριξης που έχουν εκταμιευθεί από την Επιτροπή προς τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και τα εισπρακτέα ποσά από ορισμένα κράτη μέλη βάσει των κανονισμών για τους ίδιους πόρους ή άλλη νομική βάση. Το ποσό στα ταμειακά διαθέσιμα αφορά τραπεζικούς λογαριασμούς ιδίων πόρων που έχουν ανοιχθεί στο Δημόσιο Ταμείο ή στις κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών για να τηρούνται οι συνεισφορές ιδίων πόρων, όπως προβλέπεται στους προαναφερθέντες κανονισμούς. Η Επιτροπή δύναται να κάνει αναλήψεις από τους λογαριασμούς αυτούς αποκλειστικά και μόνον για την κάλυψη των ταμειακών αναγκών που απορρέουν από την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις για χρηματοδοτική συνδρομή

Η διαχείριση του ανοίγματος σε πιστωτικό κίνδυνο αντιμετωπίζεται στην περίπτωση της Ευρατόμ πρώτα με τη χορήγηση εγγυήσεων, κατόπιν μέσω του Ταμείου Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις (ΜΧΣ και Ευρατόμ) και στη συνέχεια με τη δυνατότητα άντλησης των απαιτούμενων κονδυλίων από τους λογαριασμούς ιδίων πόρων που διαθέτει η Επιτροπή στα κράτη μέλη και τέλος μέσω του προϋπολογισμού της ΕΕ.