31. 12. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 356/35 
Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για τις προτάσεις της Επιτροπής για την εφαρμογή της Ενιαίας Πράξης 
στο γεωργικό τομέα 
(87/C 356/09) 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε στις 29 Ιουνίου 1987, σύμφωνα με το άρθρο 20, 
παράγραφος 4 του ΕΚ της να καταρτίσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση 
του στις 5 Νοεμβρίου βάσει της προφορικής εισηγητικής έκθεσης του κ. Flum. 
Κατά τη 250ή σύνοδο της ολομέλειας, που πραγματοποιήθηκε στις 18 και 19 Νοεμβρίου 1987 (συνεδριά­
σεις της 18ης και 19ης Νοεμβρίου 1987) η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 91 
ψήφους υπέρ, 26 κατά και 11 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας: 
1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 
1.1. Η γεωργία έχει ζωτική σημασία για την Κοινότητα 
και αποτελεί από οικονομική, κοινωνική και στρατηγική 
άποψη ένα θεμελιώδη τομέα για την Ευρώπη. Μια γεωργική 
κρίση επομένως αποτελεί επίσης και κοινοτική κρίση για 
την επίλυση της οποίας πρέπει να συνεργασθούν όλες οι 
κοινωνικές δυνάμεις. 
1.2. Περίπου 9 % του συνόλου του ενεργού πληθυσμού της 
Κοινότητας απασχολείται ακόμη στη γεωργία ως επιχειρημα­
τίες, συμβοηθούντα μέλη και αγρεργάτες (το 1960, το ποσο­
στό αυτό ανερχόταν — στην Ευρώπη των 10 — σε 18,4%). 
Το 1985, η καθαρή προστιθέμενη αξία που δημιουργήθηκε 
από τη γεωργία εκφρασμένη σε αγοραίες τιμές ανερχόταν 
σε σχεδόν 71 δισεκατ. ECU (Ευρ. 10)· ο γεωργικός τομέας 
απορρόφησε αγαθά πριν από το στάδιο της παραγωγής των 
οποίων η αξία σε αγοραίες τιμές ανήλθε, κατά προσέγγιση, 
σε 55 δισεκατ. ECU (Ευρ. 10 — 1985). Αν ληφθούν υπόψη οι 
οικονομικοί τομείς, από τους οποίους εξαρτάται η γεωργία, 
και εκείνοι που εξαρτώνται από αυτήν, τουλάχιστον κάθε 
έκτη θέση απασχόλησης συνδέεται άμεσα με τη γεωργία. 
1.3. Οι «γεωργικές περιοχές» — περιοχές όπου η αναλογία 
των απασχολούμενων στη γεωργία υπερβαίνει κατά 50 % τον 
κοινοτικό μέσο όρο — αποτελούν το ένα τρίτο περίπου όλων 
των περιοχών της Κοινότητας. Στις εν λόγω περιοχές κατοι­
κεί το 23 % του ενεργού πληθυσμού της ΕΚ, αλλά το 58 % 
εκείνων που δραστηριοποιούνται στη γεωργία. Μερικές 
χώρες της Κοινότητας, ιδίως οι μεσογειακές, καθώς και η 
Ιρλανδία, έχουν μεγάλο αριθμό παρόμοιων γεωργικών περιο­
χών. 
1.4. Η ΟΚΕ έχει ήδη ασχοληθεί εμπεριστατωμένα, κατά 
τις συξητήσεις της για το έγγραφο της Επιτροπής με τίτλο 
«Προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής», με την ιστο­
ρική εξέλιξη της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΓΪ), των 
επιτυχιών και των δυσκολιών της. Παραπέμπει σ'αυτά τα 
βασικά έγγραφα, η ουσία των οποίων δεν μεταβλήθηκε καθό­
λου μέσα στα δύο περασμένα χρόνια. Αναφέρεται όμως και 
στο γεγονός ότι η ειδική κατάσταση της γεωργικής οικονο­
μίας δεν επιτρέπει από τη μία μέρα στην άλλη την εφαρμογή 
μιας τελείως διαφορετικής γεωργικής πολιτικής. Επίσης τα 
όργανα και οι υπηρεσίες της Κοινότητας παραμέλησαν κατά 
τις πρώτες δεκαετίες της Κοινότητας, να προειδοποιήσουν 
με μεγαλύτερη έμφαση για τον υπερβολικά έντονο προσανα­
τολισμό της γεωργικής πολιτικής προς την πολιτική αγοράς 
και τιμών ως μέσου εξασφάλισης εισοδήματος για το γεωρ­
γικό πληθυσμό και για τα συνακόλουθα μειονεκτήματα μιας 
αυξανόμενης πλεονασματικής παραγωγής. Η ΟΚΕ εξέφρασε ήδη σε προηγούμενα χρόνια τη γνώμη 
ότι μια πολιτική που επιδιώκει να δώσει στη γεωργία νέες 
κατευθύνσεις και νέες προοπτικές, μπορεί κάλλιστα, να κατα­
στήσει αναγκαία για ορισμένη περίοδο στο μέλλον την 
ανάληψη αυξημένων δαπανών, για να δημιουργήσει τις προϋ­
ποθέσεις εξυγίανσης και μιας μακροπρόθεσμης σταθεροποίη­
σης του οικονομικού αυτού κλάδου. 
1.5. Η απόφαση του Συμβουλίου των Υπουργών Γεωργίας 
της 13ης Ιουλίου 1987, όσον αφορά την προχρηματοδότηση 
των δαπανών εγγύησης μετά την εξάντληση των κοινοτικών 
πόρων, και οι πρόσφατες προτάσεις των Ηνωμένων Πολιτει­
ών που αποβλέπουν σε μια πλήρη κατάργηση, σε διεθνές 
επίπεδο, των γεωργικών επιδοτήσεων, εκφράζουν οπωσδή­
ποτε μια νέα επιδείνωση των δημοσιονομικών και εμπορικών 
όρων που διέπουν την ΚΓΠ. Οι ώς τώρα θετικές μεταβολές 
στις γεωργικές αγορές χάρη στα μέτρα για τη μείωση των 
πλεονασμάτων, δεν άρκεσαν ώς τώρα για την εναρμόνιση 
των εσόδων και εξόδων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Η ΕΚ 
εξακολουθεί να δαπανά υψηλά ποσά για επιστροφές κατά 
τις εξαγωγές, για την αποθεματοποίηση αλλά και για την 
καταστροφή ή αχρήστευση γεωργικών προϊόντων. Η σημα­
ντική αυτή δαπάνη της Κοινότητας δεν απέβη προς όφελος 
του συνόλου των γεωργών, αλλά προς ενίσχυση ιδιαίτερων 
καταστάσεων από την πλευρά του εισοδήματος στους τομείς 
της γεωργικής παραγωγής της εμπορίας και ιδίως των ιδοκτη-
τών αποθηκών, που προορίζονται για την αποθεματοποίηση 
των πλεονασμάτων. Επιπλέον η εξέλιξη της αγοράς εργασίας, 
η οποία διαδραματίζει ένα τόσο καθοριστικό ρόλο στη διαδι­
κασία της γεωργικής αναδιάρθρωσης, παραμένει ιδιαίτερα 
δυσμενής: σε σχέση με το Μάϊο 1986, ο αριθμός των ανέργων 
το Μάϊο 1987 μειώθηκε μόνο κατά 20 000, και ανέρχεται τώρα 
σε 15,6 εκατομ. άτομα. Αυτά τα προβλήματα της αγοράς 
εργασίας δυσχεραίνουν τις διαδικασίες μετατροπής και προ­
σαρμογής στη γεωργία και εμποδίζουν ιδίως τη διαρθρωτική 
μεταβολή στις μειονεκτικές περιοχές. 
1.6. Η ΟΚΕ δέχθηκε με ενδιαφέρον την ανακοίνωση της 
Επιτροπής (έγγρ. COM(87) 100) προς το Συμβούλιο — 
«Προϋποθέσεις επιτυχίας της Ενιαίας Πράξης: Νέοι 
ορίζοντες για την Ευρώπη», στην οποία διαβλέπει τις βάσεις 
για μια μακροπρόθεσμα αποτελεσματική γεωργική μεταρρύθ­
μιση και διατυπώνει κατωτέρω τη θέση της για θεμελιώδεις 
πτυχές της αναγκαίας γεωργικής μεταρρύθμισης, στην Κοινό­
τητα. 
Αριθ. C 356/36 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 87 
2. Στόχοι και αρχές της ΚΓΠ 
2.1. Κατά την ιδρυτική φάση της ΕΚ η διασφάλιση του 
εφοδιασμού του πληθυσμού αποτελούσε έναν από τους κατά 
προτεραιότητα στόχους της γεωργικής πολιτικής. Η μεταγε­
νέστερη πλεονασματική παραγωγή λόγω της τεχνικής προό­
δου και της διαρθρωτικής μεταβολής δεν εκτιμήθηκε ακόμη 
ως προς την έκταση και τις συνέπειες της. Παρά τα σημερινά 
γεωργικά πλεονάσματα και το συνακόλουθο κόστος τους οι 
στόχοι και οι αρχές της ΚΓΠ που αναπτύχθηκαν στις αρχές 
της δεκαετίας του '60 πρέπει να διατηρήσουν την ισχύ τους. 
Η υψηλή «παραγωγικότητα της γεωργικής παραγωγής» και 
«η συνεπόμενη αύξηση του κατά κεφαλήν εισοδήματος των 
ατόμων που απασχολούνται στη γεωργία» εξακολουθούν να 
είναι οι ιδιαίτεροι στόχοι της ΚΓΠ. Η αύξηση της παραγωγι­
κότητας πρέπει επομένως να επιτευχθεί, και αυτό ισχύει σε 
μεγαλύτερο βαθμό απ'ό,τι κατά το παρελθόν, διαμέσου μιας 
καλύτερης προσαρμογής της προσφοράς στη ζήτηση, κυρίως 
όσον αφορά την ποιότητα της παραγωγής, τη βελτίωση των 
συνθηκών εργασίας και ορισμένες απαιτήσεις για την 
προστασία του περιβάλλοντος. Οι αυξήσεις όμως της παρα­
γωγής δεν μπορούν πια να εκφράζονται σε αυξημένες ποσότη­
τες, αλλά πρέπει να προσανατολίζονται στην αύξηση της 
αποτελεσματικότητας χρησιμοποιούμενων συντελεστών της 
παραγωγής. Πρέπει επίσης να στραφεί η παραγωγή σε προϊ­
όντα υψηλής ποιότητας, να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας 
και να αναπτυχθούν μέθοδοι καλλιέργειας και κτηνοτροφίας 
που να συμβιβάζονται με την προστασία του περιβάλλοντος. 
Η παραγόμενη ποσότητα διάφορων γεωργικών προϊόντων 
πρέπει, λαμβανομένου υπόψη της κατάστασης στην απασχό­
ληση και συνεπώς του συνακόλουθου κοινωνικού κόστους, 
να μειωθεί, για να εναρμονισθεί η προσφορά προς τη ζήτηση. 
Ο παραπάνω στόχος μιας λογικής εξασφάλισης εισοδήματος 
για όλους τους απασχολούμενους, στη γεωργία δεν έχει 
επιτευχθεί από την ΚΓΠ, αν και οι δαπάνες έχουν αυξηθεί 
σημαντικά — όπως αποδεικνύουν τα δεδομένα για την προστι­
θέμενη αξία. 
2.2. Ο στόχος «Σταθεροποίηση των γεωργικών αγορών» 
σύμφωνα με το άρθρο 39 της Συνθήκης ΕΟΚ υλοποιείται 
προς το παρόν ελάχιστα. Γι'αυτό ο εν λόγω στόχος αποκτά 
για ορισμένη περίοδο στα πλαίσια της μεταρρύθμισης της 
ΚΓΠ πρωταρχική σημασία. Τα αποθέματα πρέπει να περιο­
ρισθούν κατά το δυνατό ταχύτερο σε ένα γενικά αποδεκτό 
επίπεδο από πλευράς πολιτικής καταναλωτών και κοινωνικής 
πλευράς. Ταυτόχρονα πρέπει να ληφθεί μέριμνα, ώστε να μην 
προκύπτουν νέα, απαράδεκτα υψηλά πλεονάσματα. 
Ήδη μεσοπρόθεσμα περαιτέρω στόχοι έχουν ανάλογη σημα­
σία για τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ. Η μεταρρύθμιση καθώς 
και τα συναφή μέτρα πρέπει να συμβάλλουν στην υλοποίηση 
περαιτέρω στόχων, και συγκεκριμένα για το γεωργικό πλη­
θυσμό και τις περιοχές της υπαίθρου πρέπει να αναφερθούν 
ιδιαίτερα η εγγύηση ενός εισοδήματος, η κονωνική ασφά­
λιση, οι διαρθρωτικές βελτιώσεις σε μειονεκτικές περιοχές 
και η προστασία του περιβάλλοντος. Η μεταρρύθμιση πρέπει 
ακόμη να εξασφαλίζει λογικές τιμές για τον καταναλωτή και 
μια διαρκή εξασφάλιση εφοδιασμού. 
2.3. Η ενότητα της αγοράς, η κοινοτική προτίμηση και η 
οικονομική αλληλεγγύη διατηρούνται και απο την Επιτροπή 
ως βασικές αρχές της ΚΓΠ. Η ΟΚΕ υποστηρίζει αυτή τη 
σαφή αναγνώριση του παρελθόντος και του μέλλοντος της 
ΚΓΠ. 2.4. Για τη σταθεροποίηση της Κοινότητας ως συνόλου, 
των καλλιεργούμενων εκτάσεων και της γεωργίας καθώς και 
προς το συμφέρον μιας περιφερειακής ισορροπίας είναι όμως 
απαραίτητο όπως η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση επιταχυνθεί 
επίσης σε όλους τους άλλους τομείς όπως, π.χ., διαμέσου 
μιας νομισματικής ένωσης καθώς και μιας πολύ ευρύτερης 
εναρμόνισης της εξωτερικής, οικονομικής, περιβαλλοντο­
λογικής, διαρθρωτικής, κοινωνικής και μεταφορικής πολιτι­
κής. Με τον τρόπο αυτό θα εβοηθείτο η εξάλειψη των στρε­
βλώσεων του ανταγωνισμού. 
2.5. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει την υποχρέωση της Κοινότητας 
σύμφωνα με το άρθρο 25 της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης, 
όπως καταστήσει τις «ανάγκες της προστασίας του περιβάλ­
λοντος» ουσιαστικό στοιχείο των άλλων πολιτικών, και 
επομένως και της ΚΓΠ. Εξάλλου η οικονομική και κοινωνική 
συνοχή, που θεσπίσθηκε από την Ενιαία Πράξη, αποτελεί 
και για την ΚΓΠ ένα στόχο με θεμελιώδη σημασία. Εξ'αυτού 
προκύπτουν — επιπλέον των ήδη αναγνωρισμένων εξαρχής, 
στο άρθρο 39, συγκρούσεων μεταξύ επιδιωκόμενων στόχων 
— νέες απαιτήσεις για τον προσανατολισμό της ΚΓΠ οι 
οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη. 
2.6. Η μεταρρύθμιση της ΚΓΠ πρέπει επίσης να συμβάλει 
στη δημιουργία περιθωρίου δημοσιονομικών ελιγμών για την 
υλοποίηση της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης. 
3. Οικονομικές και πολιτικές γενικές συνθήκες 
3.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί στα κύρια σημεία με την ανάλυση 
έτης Επιτροπής όσον αφορά τις οικονομικές και πολιτικές 
συνθήκες στις οποίες πραγματοποιείται η γεωργική εξέλιξη. 
Πράγματι, τόσο η γενική οικονομική συγκυρία όσο και η 
κατάσταση των γεωργικών αγορών έχουν μεταβληθεί ριζικά 
από τότε που ιδρύθηκε η ΕΟΚ. 
3.2. Η οικονομική ανάπτυξη περιορίσθηκε, ενώ η ανεργία 
αποτελεί ένα από τα βασικά προβλήματα στην Κοινότητα. 
Ασυνήθεις αυξήσεις της παραγωγής τη στιγμή που η ζήτηση 
των γεωργικών προϊόντων ήταν στάσιμη ή και μειωμένη, 
προκάλεσαν σοβαρές ανισορροπίες στις γεωργικές αγορές. 
Παρόμοιες δυσκολίες αντιμετώπισαν και άλλες βιομηχανικές 
χώρες όπως και πολλές χώρες του τρίτου κόσμου. 
3.3. Οι παγκόσμιες αγορές έχουν κορεσθεί και συνεπεία 
τούτου τα γεωργικά πλεονάσματα μπορούν να διατεθούν μόνο 
με σημαντικές επιστροφές κατά τις εξαγωγές. Το κόστος αυτό 
συμβάλλει σημαντικά στη συνεχιζόμενη κρίση του κοινο­
τικού προϋπολογισμού, που οξύνεται περισσότερο λόγω των 
σημαντικών συναλλαγματικών διακυμάνσεων και της συνεχι­
ζόμενης αδυναμίας του αμερικανικού δολλαρίου. Τα γεωρ­
γικά πλεονάσματα επηρεάζουν όμως δυσμενώς προπάντων 
την ανταγωνιστικότητα των απαπτυσσόμενων χωρών, που 
για την ανάπτυξη της οικονομίας τους εξαρτώνται από τη 
γεωργία. Με τις επιστροφές στις εξαγωγές των μεγάλων οικο­
νομικών συγκροτημάτων των ΗΠΑ και της ΕΚ οι τιμές των 
διεθνών αγορών διατηρούνται σε τόσο χαμηλό επίπεδο, ώστε 
επηρεάζεται δυσμενώς ακόμη και η γεωργική παραγωγή για 
τον αυτοεφοδιασμό αναπτυσσόμενων χωρών. 
3.4. Παράλληλα με τις δυσκολίες που χαρακτηρίζουν τον 
προϋπολογισμό και τις γεωργικές αγορές της Κοινότητας, 
σημειώθηκε και μια δυσμενής εξέλιξη της κοινωνικής κατά-
31. 12.87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 356/37 
στάσης στους περισσότερους από όσους δραστηριοποιούνται 
στον τομέα της γεωργίας. Αυτό ισχύει τόσο για τα εισοδήματα 
πολλών ιδιοκτητών γεωργικών εκμεταλλεύσεων και των οικο­
γενειών τους όσο και για την κοινωνική κατάσταση των 
αγρεργατών. 
3.5. Η πολιτική τιμών δεν μπορεί να είναι το αποκλειστικό 
μέσο της πολιτικής αγοράς, εισοδημάτων και της κοινωνικής 
πολιτικής. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο, εφόσον οι 
αγορές επιβαρύνονται με πλεονάσματα. 
3.6. Όλες αυτές οι γενικές συνθήκες που περιγράφονται 
στο σημείο αυτό καθιστούν απαραίτητη την προσαρμογή της 
γεωργικής πολιτικής στη νέα κατάσταση. Επιβάλλεται να 
καθορισθούν οι στόχοι, οι όροι και τα μέσα της μεταρρύθμι­
σης της ΚΓΠ ώστε να προωθείται τόσο για τον ενεργό γεωρ­
γικό πληθυσμό όσο και τους εγγενείς οικονομικούς τομείς η 
δημιουργία σταθερών σημείων αναφοράς για τον μελλοντικό 
προγραμματισμό των δραστηριοτήτων τους. 
4. Οι προϋποθέσεις για τη μεταρρύθμιση 
4.1. Η ΟΚΕ επικροτεί την πρόθεση της Επιτροπής να 
λάβει υπόψη τις ιδιαιτερότητες του τομέα της γεωργίας στα 
πλαίσια της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ. Έτσι, η διαδικασία 
προσαρμογής πρέπει να ολοκληρωθεί ενώ θα διατηρηθούν οι 
στόχοι και οι αρχές της ΚΓΠ. 
4.2. Οι στρεβλώσεις της ΚΓΠ επιδείνωσαν τις ανισορρο­
πίες της κοινοτικής γεωργίας. Οι ανισορροπίες αυτές 
βρίσκονται τόσο στο επίπεδο των διάφορων προϊόντων και 
εκμεταλλεύσεων, όσο και στο επίπεδο των περιφερειών. Η 
αναμόρφωση της ΚΓΠ οφείλει να επιδιώξει την εξάλειψη 
αυτών των ανισορροπιών. 
4.3. Όπως και σε άλλους τομείς, η διαδικασία προσαρμο­
γής πρέπει να γίνει κατά τρόπον κοινωνικώς αποδεκτό· 
δηλαδή στα άτομα που θα υποστούν τις αρνητικές συνέπειες 
χρειάζεται να προσφερθούν εναλλακτικές λύσεις οι οποίες, 
ενώ δεν θα παρεμποδίζουν τη μείωση της παραγωγικής ικανό­
τητας θα εγγυώνται ωστόσο ότι δεν θα υπάρξουν ανυπόφορες 
δυσχέρειες. 
4.4. Η μείωση των πλεονασμάτων παραγωγής και της υπο­
απασχόλησης στη γεωργία απελευθερώνει εργατικό δυνα­
μικό, ιδίως στις μειονεκτικές γεωργικές περιοχές. Επειδή η 
αποχώρηση τους θα εξασθένιζε μόνιμα τις δομές αυτών των 
περιοχών, πρέπει να δημιουργηθούν εκεί νέες θέσεις απασχό­
λησης. Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί π.χ. στις θέσεις 
απασχόλησης στην δασοκομία, στις βιομηχανίες που συνδέο­
νται με αυτή, στην επεξεργασία ξυλείας, στην προστασία 
της φύσης και του περιβάλλοντος, καθώς και στον τομέα 
υπηρεσιών. 
4.5. Τα μέτρα για τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ πρέπει να 
λαμβάνουν υπόψη το γεγονός ότι η πλειοψηφία των γεωργι­
κών εκμεταλλεύσεων αποτελεί οικογενειακές επιχειρήσεις. 
Επιπλέον πρέπει να δοθεί προσοχή στην κοινωνική κατά­
σταση των εργαζομένων που απασχολούνται στη γεωργία, 
σε εγγενείς βιομηχανίες, και κυρίως σε βιομηχανίες όπου 
πραγματοποιείται το πρώτο στάδιο επεξεργασίας των γεωργι­
κών προϊόντων. 
4.6. Σε πολλές περιοχές της Κοινότητας η γεωργία έχει 
ιδιαίτερη σημασία, που δεν περιορίζεται μόνο στην παραγωγή 
γεωργικών προϊόντων. Η σημασία αυτή πρέπει στο πλαίσιο 
της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ να ληφθεί με έντονο βαθμό 
υπόψη σε άλλους τομείς πολιτικής. 4.7. Οι φορολογούμενοι και οι καταναλωτές πρέπει να 
δυνηθούν να αντιληφθούν ότι η αναμόρφωση της ΚΓΠ λαμ­
βάνει υπόψη τα συμφέροντα τους. Έτσι δεν πρέπει η διάθεση 
των προϊόντων διατροφής να παρεμποδίζεται από την επιβολή 
νέων φορολογιών ούτε οι καταναλωτές να επωμίζονται 
συμπληρωματικές επιβαρύνσεις. 
4.8. Τέλος, έχει αποφασιστική σημασία, όπως η επίπονη 
διαδικασία προσαρμογής της ΚΓΠ συνοδεύεται σε διεθνές 
επίπεδο από σχετικές συνθήκες και συμφωνίες στα πλαίσια 
της ΓΣΔΕ όπως ληφθούν με ουσιαστικό τρόπο υπόψη τα 
συμφέροντα χωρών του Τρίτου Κόσμου, και όπως όλα τα 
κράτη μέλη σαν σύνολο συμμετάσχουν στην ουσιαστική 
μεταρρύθμιση της ΚΓΠ με την ίδια αποφασιστικότητα ενώ 
παράλληλα θα πρέπει να συμβάλουν στη μείωση των πλεονα­
σμάτων. 
5. Μέσα για τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ 
5.1. Στην «Πράσινη Βίβλο» η Επιτροπή διατυπώνει τη 
στρατηγική που υιοθέτησε μετά τις διαβουλεύσεις σχετικά 
με το έγγραφο αυτό. Η εν λόγω στρατηγική περιλαμβάνει τα 
εξής στοιχεία: 
— περιοριστική πολιτική τιμών, 
— πλέον ευέλικτη εφαρμογή των διατάξεων περί εγγυήσεων, 
— νέο προσανατολισμό των μηχανισμών παρέμβασης, 
— μεγαλύτερη συνυπευθυνότητα των παραγωγών, 
— καθιέρωση και αυστηρότερη τήρηση των ρυθμίσεων περί 
ποσοστώσεων και 
— συναφή υποστήριξη μέσω μεταβίβασης εισοδήματος. 
5.2. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της επειδή μέχρι στιγμής 
δεν έχει γίνει καμία ανάλυση των ενδεχόμενων επιπτώσεων 
αυτής της στρατηγικής σε ιδιαίτερες ομάδες απασχολούμε­
νων στον τομέα της γεωργίας καθώς και στις περιοχές της 
Κοινότητας, παρά το γεγονός ότι διάφορες πλευρές, και ιδιαί­
τερα η ΟΚΕ, έχουν ρητώς ζητήσει μια τέτοια ανάλυση. Η 
ανάλυση αυτή είναι ιδιαιτέρως αναγκαία, διότι μόνο μέσω 
αυτής εξασφαλίζεται ότι: 
— η ένταση με την οποία εφαρμόζονται τα διάφορα μέσα 
θα ρυθμισθεί σωστά, αφού ληφθούν υπόψη οι γενικές 
συνθήκες που περιγράφονται ανωτέρω, και ότι 
— τα σχετικά μη γεωργικής φύσεως μέτρα θα επιλεγούν 
ταυτόχρονα. 
Η ΟΚΕ βλέπει ωστόσο με ανησυχία τις αποφάσεις εκείνες 
για τη γεωργική πολιτική που δεν προσανατολίζονται προς 
την εξεύρεση των κατάλληλων λύσεων στα πλαίσια των προα-
ναφερθεισών συνθηκών που πρέπει να συντρέχουν για να 
γίνει δυνατή η μεταρρύθμιση αλλά, μάλλον, καθορίζονται 
αποκλειστικά με βάση δημοσιονομικές πιέσεις. Κατά την 
άποψη της ΟΚΕ, είναι απόλυτα δυνατό να λαμβάνονται ταυ­
τόχρονα υπόψη τόσο τα δημοσιονομικά κριτήρια όσο και η 
ανάγκη εξεύρεσης των κατάλληλων λύσεων. Από πολιτική 
άποψη, παρόμοια στάση γίνεται όλο και περισσότερο 
αναγκαία, αφού αποτελεί το μοναδικό τρόπο επίτευξης της 
απαραίτητης συμφωνίας όλων των ενδιαφερόμενων μερών. 
Αριθ. C 356/38 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.87 
5.3. Η ΟΚΕ έχει ήδη εκφράσει, σε προηγούμενες ευκαι­
ρίες, την άποψη ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη σημασία 
στη διαρθρωτική πολιτική από ό,τι στην πολιτική τιμών 
και αγοράς. Η πολιτική τιμών πρέπει να υπόκειται σε μια 
μεταβολή προσανατολισμών. Μια συνετή πολιτική επί των 
τιμών προειδοποιεί κατάλληλα τους παραγωγούς σε μια 
εποχή κατά την οποία υπάρχουν ανισορροπίες στις αγορές 
γεωργικών προϊόντων. Οφείλει, όπως σωστά παρατηρεί η 
Επιτροπή, να συμβάλει στη δημιουργία προσόντων προοπτι­
κών από την πλευρά της αγοράς, σε ό,τι αφορά κυρίως 
χρήσεις οι οποίες σήμερα είναι απαγορευτικές λόγω υψηλού 
κόστους. 
5.3.1. Χρειάζεται μια πολιτική που δεν θα παρέχει κίνητρα 
(εκ των υστέρων) στην υπερπαραγωγή και θα περιορίζει τα 
υφιστάμενα πλεονάσματα και αυτό θα είναι δυνατό να τηρηθεί 
ευκολότερα, αν η παρέμβαση τροποποιείται ανάλογα με την 
ποσότητα και την ποιότητα των προϊόντων που παραδίδονται. 
Επιβάλλεται — λαμβανομένου ιδιαιτέρως υπόψη του άρθρου 
39, παράγραφος 2 εδάφιο (α) — να συνοδεύεται από μέτρα 
εισοδηματικού, κοινωνικού και διαρθρωτικού χαρακτήρα 
καθώς και σχετικά με την αγορά. Τα διαρθρωτικά πλεονά­
σματα χρειάζεται μέχρι την εξάλειψη τους και μέχρι μια 
προθεσμία να αντιμετωπισθούν και με μια περιοριστική πολι­
τική τιμών. Η πολιτική τιμών πρέπει να δημιουργήσει για 
τον κοινοτικό προϋπολογισμό μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών 
ώστε να γίνει δυνατή η εφαρμογή της Ενιαίας Ευρωπαϊκής 
Πράξης. Περαιτέρω μια παρόμοια πολιτική συμβάλλει στην 
καταπράϋνση των φιλονικιών, οι οποίες γίνονται συνεχώς 
οξύτερες, σχετικά με τις συναλλαγές γεωργικών προϊόντων 
στις διεθνείς αγορές και θα παράσχει επιτέλους τις καλύτερες 
προοπτικές για μια αυξημένη χρήση γεωργικών προϊόντων 
σε τομείς που δεν αφορούν τη διατροφή. 
5.3.2. Η Κοινότητα θα πρέπει να εγκαταλείψει κάθε μέτρο 
που ευνοεί την παραγωγή και εμπορία προϊόντων απομίμησης 
και επηρεάζει δυσμενώς την ανάπτυξη και εξασφάλιση 
αγορών διάθεσης στον τομέα ειδών διατροφής και πρώτων 
υλών. 
5.3.3. Εξάλλου θα πρέπει το Συμβούλιο να εξετάσει μια 
μεγαλύτερη κοινοτική προστασία των εισαγωγών ορισμένων 
προϊόντων και πρώτων υλών. 
5.4. Δεν είναι λογικό να απαιτούμε, μόνο με μια μεταβολή 
της πολιτικής τιμών, την εξάλειψη των σημερινών πλεονα­
σμάτων και ανισορροπιών στις γεωργικές αγορές, διότι δια­
φορετικά η πολιτική τιμών θα έθετε σε κίνδυνο την ύπαρξη 
της πλειονότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Θα σημει­
ώνονταν απώλειες εισοδήματος για τους παραγωγούς, που για 
λόγους διάρθρωσης και κοινωνικής πολιτικής είναι απαρά­
δεκτες. Η πολιτική τιμών πρέπει να συνοδεύεται μεταξύ των 
άλλων από μέτρα για την ρύθμιση των αγορών που θα 
αποσκοπούν στη μείωση των πλεονασμάτων και στη μείωση 
των τιμών κατανάλωσης. Βέβαια θα χρειασθούν άμεσες εισο­
δηματικές ενισχύσεις σύμφωνα με τα κοινωνικά κριτήρια για 
να αποζημιωθούν οι παραγωγοί για την συνεπόμενη απώλεια 
εισοδήματος. 
5.4.1. Η παρέμβαση δεν επιτελεί πλέον την αρχική λει­
τουργία της ως δικλείδας ασφάλειας κατά των εποχικών δια­
κυμάνσεων της προσφοράς, αλλά μια επιπλέον, τεχνητή, 
«αγορά» διάθεσης προϊόντων. Οι τιμές παρέμβασης θα πρέπει 
να είναι διαφοροποιημένες και προσαρμοσμένες, ως προς το 
ύψος τους, στις τιμές προσανατολισμού. Κατ'αυτόν τον τρόπο 
οι τιμές θα λειτουργούν ως ρυθμιστές των ποσοτήτων και θα συμβάλλουν στη δημιουργία κινήτρων για τη διαφοροποίηση 
της προσφοράς και της βελτίωσης της ποιότητας. Όσο διά­
στημα είναι επικερδέστερη η αποθεματοποίηση, η 
ανακύκλωση και η διάθεση σε τιμές χαμηλότερες του κόστους 
(οπότε το κόστος επιρρίπτεται στο φορολογούμενο, δηλ. στον 
καταναλωτή), οι παραγωγοί και έμποροι οι οποίοι ενδιαφέ­
ρονται για καινούρια προϊόντα και νέες αγορές, δεν θα έχουν 
πολλές ευκαιρίες. Η ΟΚΕ, συνεπώς, επικροτεί βασικά την 
πρόθεση της Επιτροπής να εφαρμόσει με πιο ευέλικτους 
τρόπους τους μηχανισμούς παρέμβασης. Επισημαίνει, 
ωστόσο, τον κίνδυνο από ενδεχόμενες διαρκείς μεταβολές 
στον προσανατολισμό μέσα στο ίδιο οικονομικό έτος, διότι 
παρόμοια εξέλιξη θα αλλοίωνε τα στοιχεία στα οποία στη­
ρίζουν τα σχέδια τους οι παράγοντες της αγοράς. Η ΟΚΕ 
αντιτίθεται επίσης σε κάθε παρέμβαση τόσο στην καλλιέρ­
γεια όσο και στη διάθεση στην αγορά νέων ή βιομηχανικά 
αξιοποιήσιμων προϊόντων κατά τρόπο που να παραποιεί τον 
ανταγωνισμό. 
Επίσης, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει αν και σε ποιο 
βαθμό η μείωση των ποσοτήτων για τις οποίες επιτρέπεται η 
παρέμβαση διαμέσου ποσοτικών περιορισμών και περιο­
ρισμών που αφορούν τις ποικιλίες ανά προϊόν και περιοχή, 
συμβάλλει αποτελεσματικά στη μείωση της πλεονασματικής 
παραγωγής καθώς επίσης και αν λαμβάνονται ταυτόχρονα 
υπόψη οι ειδικές και περιφερειακές συνθήκες της κάθε περιο­
χής καθώς και οι κοινωνικές και διαρθρωτικές ανάγκες τους. 
5.4.2. Για κάθε γεωργικό προϊόν, θα πρέπει να διαμορφωθεί 
μια μακροπρόθεσμη πολιτική αγοράς. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει 
τη μέριμνα που επιδεικνύει η Επιτροπή για την υλοποίηση 
των εξαγγελιών της. Απόδειξη, τα μέτρα που ελήφθηκαν 
στους τομείς του γάλακτος και του βοείου κρέατος. Η ΟΚΕ 
επιθυμεί ειδικά να ενθαρρύνει την Επιτροπή να εξακολουθή­
σει να αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην παραγωγή προϊόντων 
υψηλής ποιότητας εφαρμόζοντας όμως σε μεγαλύτερη έκταση 
ουσιαστικά ποιοτικά κριτήρια. 
5.4.3. Τα πλεονάσματα σιτηρών εξελίχθηκαν τελευταία σε 
βασικό πρόβλημα της ΕΚ. Η ΟΚΕ προτείνει να υποχρεωθούν 
σε ορισμένη προθεσμία οι παραγωγοί να μειώσουν τη γεωρ­
γική παραγωγή στις καλλιεργημένες εκτάσεις (μονάδες σιτη­
ρών). Η Επιτροπή θα πρέπει να καθορίσει το απαιτούμενο 
χρονικό διάστημα και να προσφέρει εναλλακτικές δυνατότη­
τες για την υλοποίηση της πολιτικής αυτής με τις οποίες 
μπορούν να ενεργήσουν οι χώρες ανάλογα με τις ειδικές 
συνθήκες που επικρατούν στην επικράτεια τους. Για παρά­
δειγμα η μείωση της παραγωγής θα μπορούσε να γίνει μέσω 
περιστολής της καλλιεργητικής έντασης, οπότε θα αντιμετω­
πίζονταν ταυτόχρονα οι ζημίες του περιβάλλοντος από την 
είσοδο λιπασμάτων και φυτοπαρασιτοκτόνων στα υπόγεια 
ύδατα· θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν και αλλαγές στο 
είδος εκμετάλλευσης των εκτάσεων ή αγρανάπαυσης. 
Οι πολύ μικρές εκμεταλλεύσεις θα πρέπει να απαλλαγούν από 
την υποχρέωση αυτή, εφόσον οι ιδιοκτήτες τους τις ασκούν 
ως κύριο επάγγελμα. Επίσης λόγω μειώσεων της παραγωγής 
θιγόμενοι γεωργικοί μισθωτοί πρέπει για ορισμένο χρόνο 
να λάβουν μια ανάλογα με το μέγεθος της εκμετάλλευσης 
ελαττούμενη εισοδηματική αντιστάθμιση, που θα ρυθμίζεται 
σύμφωνα με το ύψος των συνήθων για την περιοχή μισθώσεων 
και με κοινωνικά κριτήρια. Ακόμη θα πρέπει να διασφαλισθεί 
η φιλικότητα ενός τέτοιου μέτρου για το περιβάλλον. Για 
31. 12. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 356/39 
άλλα γεωργικά προϊόντα είναι ανάγκη ενδεχομένως να λη­
φθούν ανάλογα μέτρα. 
5.5. Οι ζημίες στο περιβάλλον, που προκαλούνται ιδίως 
από διάφορες βιομηχανίες, κατοικίες και μεταφορές, αλλά 
και μεθόδους της σύγχρονης γεωργίας υποσκάπτουν τα θεμέ­
λια της κοινωνίας. Η γεωργία ανήκει ταυτόχρονα στους 
τομείς της οικονομίας που επιβαρύνονται σημαντικά από 
ζημίες του περιβάλλοντος. Οι ζημίες του περιβάλλοντος πρέ­
πει πρωτίστως να αποσοβούνται και να αποτελούν αντικεί­
μενο εντονότερων κυρώσεων οικονομικού τύπου σύμφωνα με 
τις αρχές του υπαιτίου. Οι οικολογικές επιδόσεις της γεωρ­
γίας πρέπει να αμοίβονται ιδιαίτερα, πράγμα για το οποίο 
απαιτούνται νέα κριτήρια. 
5.6. Η ανάπτυξη της τεχνολογικής προόδου και ιδίως της 
βιοτεχνολογίας παρακολουθείται με μεγάλη ανησυχία από 
την ΟΚΕ. Δεν πρέπει πλέον να θυσιάζονται τα πάντα για 
την τεχνολογική πρόοδο και την συνεπόμενη οικονομική 
ανάπτυξη. Οι νέες εξελίξεις πρέπει να ελέγχονται πριν από 
την καθιέρωση τους όσον αφορά τις παρεπόμενες επιδράσεις 
τους και να είναι αποδεκτές από κοινωνικής πλευράς όσο και 
περιβάλλοντος. Ιδίως στη γεωργική οικονομία διαγράφονται 
εξελίξεις, που είναι ανάγκη να αντιμετωπίζονται περιο­
ριστικά με κοινωνικοπολιτικά μέτρα. 
5.7. Πολλά από τα προβλήματα που πιέζουν ιδιαίτερα την 
ΚΓΠ σήμερα δεν είναι δυνατόν να λυθούν παρά μόνο με 
τρόπο ανεπαρκή ή σχεδόν καθόλου στα πλαίσια της εσωτε­
ρικής γεωργικής πολιτικής. Η ΟΚΕ το έχει αποδείξει αυτό 
σε πολλές περιπτώσεις. Έτσι η ανακύκλωση των ποσοτήτων 
της παραγωγής καθώς και η επιδοτούμενη εξαγωγή γεωργι­
κών προϊόντων της ΕΚ μπορεί να είναι επιτυχής μόνον εάν 
συμφωνούνται παράλληλα περιορισμοί της εισαγωγής γεωρ­
γικών προϊόντων και ιδίως υποκατάστατων των ζωοτροφών 
στα πλαίσια της ΓΣΔΕ. Τα μέτρα που θα μπορούσε να λάβει 
η ΕΟΚ για να διορθώσει αυτή την κατάσταση, θα πρέπει, 
πριν από την εφαρμογή τους, να αποτελέσουν αντικείμενο 
ταυτόσημων διατάξεων εκ μέρους όλων των μεγάλων οικονο­
μικών δυνάμεων, ιδίως στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων 
της ΓΣΔΕ. 
5.7.1. Οι σπουδαιότερες παραβιάσεις της αρχής της κοινο­
τικής προτίμησης απορρέουν από το αρχικό στάδιο της ΚΓΠ. 
Στη σημερινή διαφορετική κατάσταση, η πικρία για τα αποτε­
λέσματα των παραβιάσεων αυτών είναι κατανοητή, όπως 
ακριβώς σαφής είναι η ανάγκη να βρεθούν συμβατικές λύσεις 
σε περιπτώσεις που έχουν αναληφθεί δεσμεύσεις έναντι τρί­
των. 
5.7.2. Η απειλή κατά του τρόπου λειτουργίας των διεθνών 
γεωργικών αγορών από τα υψηλά πλεονασματικά αποθέματα 
σε αριθμό σημαντικών κρατών γεωργικών εξαγωγών, οι σημα­
ντικές διακυμάνσεις τιμών των γεωργικών προϊόντων στα 
διεθνή χρηματιστήρια εμπορευμάτων και οι νομισματικές 
διακυμάνσεις απαιτούν σημαντικές προσπάθειες της ΕΚ και 
των εμπορικών τους εταίρων. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρό­
θεση της Επιτροπής, να προσαρμόσει τις αντίστοιχες δια­
πραγματευτικές της στρατηγικές — μεταξύ άλλων στα πλαί­σια των διαπραγματεύσεων της ΓΣΔΕ — στις απαιτήσεις της 
οικονομικής αποτελεσματικότητας, αλληλεγγύης και διευθέ­
τησης των καλλιεργούμενων εκτάσεων και να αντισταθεί 
στους προστατευτικούς πειρασμούς. Οι περιορισμοί στην 
παραγωγή μέσα στην ΕΚ όμως δεν πρέπει να εκμηδενίζονται 
με εισαγωγές από τρίτες χώρες. 
5.7.3. Το ίδιο ισχύει και για τα γεωργο-νομισματικά προ­
βλήματα που απορρέουν από τη νομισματική πολιτική των 
κρατών μελών ελλείψει οικονομικής και νομισματικής 
ένωσης. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει τις δυσκολίες που αντιμετω­
πίζουν η Επιτροπή και το Συμβούλιο για να διεκπεραιώσουν 
το διπλό καθήκον τους δηλ.: 
— αφενός να προσαρμόσουν ρυθμίσεις αποκλειστικά γεωρ­
γικού χαρακτήρα προς το γενικό νομισματικό σύστημα, 
και 
— αφετέρου να αποτρέψουν την εξαιτίας της κατάργησης 
των νομισματικών εξισωτικών ποσών επιδείνωση του 
πληθωρισμού, να αποτρέψουν την εκδήλωση ανεπιθύμη­
των δυσχερειών και ακόμη την εμφάνιση τάσεων υπερπα­
ραγωγής εξαιτίας νομισματικών παραγόντων. 
Δεδομένου ότι τα σχετικά προβλήματα είναι τόσο περίπλοκα, 
δεν φαίνεται πιθανό ότι οι συνέπειες της νομισματικής πολιτι­
κής στο γεωργικό τομέα θα αντισταθμισθούν μόνο ή κυρίως 
με τα μέσα της γεωργικής πολιτικής. 
Ταυτόχρονα, η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι οι πράσινες ισοτιμίες 
θα πρέπει να καταργηθούν, ώστε να καταστεί πραγματικότητα 
η προτεινόμενη στην Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη εσωτερική 
αγορά. 
5.8. Μια πολιτική που αποβλέπει στην επιβολή τάξης στις 
αγορές των γεωργικών προϊόντων απαιτεί θυσίες από τους 
δραστηριοποιημένους στο γεωργικό τομέα, οι οποίες θα είναι 
ανεκτές μόνο εφόσον πληρούνται οι όροι που εκτίθενται στο 
σημείο 5. Από την άποψη αυτή, η ΟΚΕ επικροτεί τη δήλωση 
της Επιτροπής ότι οι προτάσεις της πρέπει να λαμβάνουν 
υπόψη τη διαφορετική κατάσταση του γεωργικού τομέα στις 
12 χώρες της Κοινότητας, συνεκτιμώντας τον παράγοντα 
περιφέρεια, κοινωνικοδιαρθρωτικούς και φυσικούς παράγο­
ντες καθώς και το μέγεθος της αντιπροσωπευτικής γεωργικής 
εκμετάλλευσης. 
5.8.1. Αν αγνοηθούν οι παραπάνω διαρθρωτικές διαφορές, 
οι τάσεις για την ανάληψη της ΚΓΠ από τα κράτη μέλη που 
είναι ήδη έκδηλες θα ενισχυθούν, πράγμα που πρέπει να 
αποφευχθεί για το καλό της Ευρώπης. Έτσι, τα μέτρα που 
στηρίζουν τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ αποκτούν μεγάλη 
σημασία. 
5.8.2. Η Επιτροπή έχει ήδη καταστρώσει μέτρα για μια 
πολιτική αγοράς — επιβολή φόρου στους παραγωγούς γάλα­
κτος, ενισχύσεις σε μικρούς παραγωγούς δημητριακών, συνε­
κτίμηση πτυχών της περιφερειακής πολιτικής κατά την εφαρ­
μογή ποσοστώσεων παραγωγής — τα οποία αποτελούν τα 
πρώτα στάδια μιας διαφοροποιημένης γεωργικής πολιτικής. 
Όσο λιγότερο η πολιτική τιμών μπορεί να ανταποκριθεί στις 
απαιτήσεις της εισοδηματικής και κοινωνικής πολιτικής, 
τόσο περισσότερο πρέπει να διαμορφωθούν αυτοί οι πολιτι­
κοί τομείς είτε μόνοι τους είτε με σχετική ενίσχυση. Έτσι 
για παράδειγμα: 
Αριθ. C 356/40 Επίσημη Εφημερίδα των 
— είναι περισσότερο αναγκαίες οι μεταφορές εισοδήματος 
σε ιδιοκτήτες μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, σε 
μειονεκτικές γεωργικές περιοχές ή σε γεωργούς και τους 
μισθωτούς τους σε περιοχές, η εκμετάλλευση των οποίων 
για οικολογικούς λόγους πρέπει να διατηρηθεί. Το ύψος 
των πληρωμών αυτών πρέπει να προσαρμόζεται στο 
επίπεδο εισοδήματος του υπολοίπου πληθυσμού αυτών 
των περιοχών, 
— πρέπει να ληφθούν μέτρα για την ενοποίηση της κοινω­
νικής ασφάλισης ανάμεσα στις χώρες της ΕΚ, 
— πρέπει να χορηγηθεί βοήθεια, όπως για τους ανέργους 
άλλων οικονομικών τομέων, στους γεωργούς που είναι 
υποχρεωμένοι να εγκαταλείψουν τις εκμεταλλεύσεις τους 
για διαρθρωτικούς λόγους. 
Η ΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής ότι πρέπει να 
υπάρχουν όρια όσον αφορά την εν λόγω διαφοροποίηση 
προκειμένου να μην παραβιασθεί η αρχή της «ενιαίας 
αγοράς». Εκφράζει γι'αυτό την ικανοποίηση της σχετικά 
για την κατάθεση του εγγράφου της Επιτροπής, στο οποίο 
προβλέπονται 
— ένα συμπληρωματικό μέσο για την ενίσχυση εισοδημά­
των, 
— ένα πλαίσιο μέτρων σε εθνικό επίπεδο, και 
— ένα πρόγραμμα πρόωρης συνταξιοδότησης για τους εργα­
ζόμενους του γεωργικού τομέα. Η ΟΚΕ βρίσκεται στο 
στάδιο της προετοιμασίας σχετικής γνωμοδότησης. 
Παραπέμπει στο αντίστοιχο έγγραφο καθώς και στις προ­
γενέστερες παρατηρήσεις της. 
5.8.3. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει προηγούμενες εκκλήσεις για 
— υποστήριξη των ορεινών και των μειονεκτικών περιοχών, 
— εποικοδομητικά εθελοντικά μέτρα για τη βελτίωση του 
περιβάλλοντος και προτρέπει για ενίσχυση των προσπα­
θειών στον τομέα των γεωργικών ερευνών και συμβουλευ­
τικών υπηρεσιών. Οι εν λόγω προσπάθειες θα πρέπει να 
συγκεντρώνονται κυρίως στην ενίσχυση της παραγωγής 
και εμπορίας βιομηχανικών υλών και εναλλακτικά χρη­
σιμοποιημένων, αβλαβών για το περιβάλλον, προϊόντων. 
Ομοίως, εξαιρετικής σημασίας είναι η επιμόρφωση — σε 
βασικό και προχωρημένο επίπεδο — των εργαζομένων 
του γεωργικού τομέα, σε σχέση κυρίως με την εισαγωγή 
των νέων τεχνολογιών που θα είναι κοινωνικά και περι­
βαλλοντικά αποδεκτές. 
5.8.4. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για την πρό­
θεση της Επιτροπής να μελετήσει ειδικώς την ανάγκη δη­
μιουργίας θέσεων εργασίας εκτός γεωργικού τομέα σε αγρο­
τικές περιοχές και να αφιερώσει μεγαλύτερες προσπάθειες 
γι'αυτό το σκοπό στα πλαίσια της περιφερειακής πολιτικής. 
Η καταπολέμηση της μαζικής ανεργίας στην Κοινότητα είναι 
ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους για την προώ­
θηση της διαδικασίας της διαρθρωτικής προσαρμογής στο 
Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 1987. Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 87 
γεωργικό τομέα. Πιστεύει επίσης ότι έχει ουσιαστική σημα­
σία να βελτιωθεί ο συντονισμός μεταξύ κοινοτικών πολιτικών 
και εθνικών μέτρων για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. 
Θέσεις απασχόλησης που συμβάλλουν στην προστασία των 
φυσικών προϋποθέσεων ζωής, απαιτούν μία ιδιαίτερη ενθάρ­
ρυνση εκ μέρους της Κοινότητας. 
5.8.5. Η ΟΚΕ επιθυμεί να επαναλάβει τις εισαγωγικές και 
γενικές παρατηρήσεις της που περιέχονται στις προτάσεις 
για τις τιμές των γεωργικών προϊόντων 1987/1988. 
5.9. Μια ορθολογική διαδικασία για την κατάρτιση του 
προϋπολογισμού έχει ιδιαίτερη σημασία σε περίοδο προσαρ­
μογής της γεωργικής πολιτικής. 
5.10. Οι απάτες για λήψη των επιδοτήσεων που κατ'επανά-
ληψη επισημαίνονται από την επιτροπή δημοσιονομικού 
ελέγχου βάσει ερευνών του Ελεγκτικού Συνεδρίου, πρέπει να 
αντιμετωπισθούν με πιο δραστικά μέτρα για οικονομικούς και 
νομικούς λόγους, αλλά και για έναν ακόμη λόγο, όχι λιγότερο 
σημαντικό, δηλαδή την υπόθεση της Ευρώπης. Ο «κακός 
καταμερισμός» των κοινοτικών πόρων υπονομεύει την 
εμπιστοσύνη προς τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα που σήμερα 
ακριβώς είναι τόσο αναγκαία. 
6. Συμπεράσματα 
Η πορεία των πραγμάτων στον τομέα της γεωργίας και της 
γεωργικής πολιτικής έχει γίνει δυσχερέστερη. Μια τέτοια 
πορεία μπορεί να διανυθεί μόνο μέσα σε πνεύμα εποικοδομη­
τικής συνεργασίας και κατανόησης για τα συμφέροντα όσων 
θίγονται σοβαρότερα από τη μεταρύθμιση, των απασχολούμε­
νων δηλαδή στο γεωργικό τομέα. Η Κοινότητα θα υπερβεί 
την κρίση στη γεωργία μόνο, αν, από κοινού με τους εμπο­
ρικούς της εταίρους, εφαρμόσει πολιτικές οι οποίες θα περιο­
ρίσουν την παραγωγή εμπορευματικών προϊόντων που παρου­
σιάζουν σήμερα διαρθρωτικά πλεονάσματα. Οι εν λόγω πολι­
τικές θα πρέπει οπωσδήποτε να προβλέπουν σειρά μέτρων 
ένα από τα οποία επιβάλλεται να είναι μια συνεπής πολιτική 
τιμών. Εντούτοις, η πολιτική τιμών στη γεωργία έχει μόνο 
βραδείες επιδράσεις και απαιτούνται εσπευσμένες ενέργειες 
για να τεθούν υπό έλεγχο τα πλεονάσματα της παραγωγής 
χωρίς να ζημιώνονται περαιτέρω τα εισοδήματα των γεωργών. 
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στους 
ελέγχους της παραγωγής. 
Το σημαντικότερο όμως είναι, κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, όπως 
εξασφαλισθεί ότι η μέθοδος που θα επιλεγεί για τη λύση του 
προβλήματος έχει την έγκριση των ευρωπαίων πολιτών. 
Η απάντηση σ'αυτό το ερώτημα θα αποτελέσει μια καλή 
ένδειξη για το κατά πόσο, μέχρι το 1992, η Ευρώπη θα έχει 
αποκτήσει ορισμένη κοινωνική διάσταση και θα αποτελεί 
πολιτική επικύρωση της βασικής ευρωπαϊκής ιδέας, ή κατά 
πόσο θα έχουμε απλώς μια Ευρώπη των ελεύθερων συναλλα­
γών. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
31. 12.87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 356/41 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
(Άρθρο 43, παράγραφος 4 του Εσωτερικού Κανονισμού) 
Οι παρακάτω τροπολογίες απορρίφθηκαν κατά τη σύνοδο ολομέλειας: 
Να προστεθεί η ακόλουθη παράγραφος 4.5.β. 
«Οι φορολογούμενοι και οι καταναλωτές οφείλουν να αναγνωρίσουν ότι η ΚΓΠ έλαβε υπόψη τα συμφέροντα τους, 
εφόσον πιστεύεται ότι τα 70% του τελικού κόστους των τροφίμων αντιπροσωπεύεται από το κόστος μεταποίησης 
και διανομής.» 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 34, ψήφοι κατά: 60, αποχές: 8. 
Να προστεθεί νέα παράγραφος 5.2.α. 
«Τα μέτρα «προσαρμογής» της ΚΓΠ σχετικά με την επανεξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης είναι αναγκαία 
αλλά όχι ικανά. Μια απλή συμμόρφωση στους νόμους της προσφοράς και της ζήτησης δεν συνιστά την καλύτερη 
μεταρρύθμιση της ΚΓΠ. 
Η ΚΓΠ πρέπει να εξακολουθήσει να διαδραματίσει καθοδηγητικό ρόλο στην κοινοτική ανάπτυξη. 
Βασικό εργαλείο της μεταρρύθμισης πρέπει να είναι η καθιέρωση του προγραμματισμού και της προνοητικής 
διαχείρισης της παραγωγής. 
Η Κοινότητα οφείλει να αποφασίζει τι θέλει να παράγει, που και πως. 
Οι επιλογές αυτές θα προσδιορίσουν τον τρόπο παρέμβασης των εργαλείων της ΚΓΠ: τιμές, παρεμβάσεις, πολιτική 
της ποιότητας των προϊόντων, πολιτική εξωτερικού εμπορίου, διαρθρωτικές ενισχύσεις, ενισχύσεις εισοδήματος, 
κλπ. 
Θα πρέπει να απορριφθούν τα ομοιόμορφα μέτρα που εφαρμόζονται παντού με τον ίδιο τρόπο και να καθιερωθεί η 
υποστήριξη προγραμμάτων που έχουν εκπονηθεί σε περιφερειακό επίπεδο και στα πλαίσια μιας συνεπούς ευρωπαϊκής 
οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής. Τα προγράμματα αυτά θα πρέπει να αποβλέπουν στη μορφή που πρέπει να 
αποκτήσει η γεωργία σε επίπεδο προϊόντων, σε κοινωνικό επίπεδο, σε επίπεδο περιβάλλοντος και σε επίπεδο 
διαχείρισης του αγροτικού χώρου. 
Το σύνολο των εργαλείων που απαριθμούνται στα προηγούμενα θα πρέπει να αποτελέσει το πλαίσιο «προσανα­
τολισμένων εγγυήσεων» που θα χρησιμεύσει για την πραγματοποίηση τέτοιων προγραμμάτων και για την υποστήριξη 
των αγροτικών πληθυσμών συμβάλλοντας έτσι στην περιφερειακή ανάπτυξη.» 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 34, ψήφοι κατά: 66, αποχές: 9. 
Να προστεθεί το εξής στο σημείο 5.7.1: 
«Η ΟΚΕ μπορούσε να υποστηρίξει τις προτάσεις της Επιτροπής για την εκ νέου εξισορρόπηση των γεωργικών 
ενισχύσεων στα πλαίσια των οποίων θα μπορούσε να ενυπάρξει ένα εντονότερο στοιχείο προστασίας από τις 
εισαγωγές υποκατάστατων των σιτηρών, ελαιόσπορων και προτείνων.» 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 29, ψήφοι κατά: 71, αποχές: 8.