Τροποποιημένη πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ που τροποποιεί το δημοσιονομικό κανονισμό της 21ης Δεκεμβρίου 1977 για το διαχωρισμό των καθηκόντων εσωτερικού ελέγχου από τα καθήκοντα του εκ των προτέρων δημοσιονομικού ελέγχου (άρθρο 24, εδάφιο 5 του Δημοσιονομικού Κανονισμού)

(υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Η Επιτροπή ενέκρινε στις 30 Μαΐου 2000 πρόταση κανονισμού (Com (2000) 341 τελικό) που τροποποιεί το δημοσιονομικό κανονισμό της 21ης Δεκεμβρίου 1997 για το διαχωρισμό των καθηκόντων εσωτερικού ελέγχου από τα καθήκοντα του εκ των προτέρων δημοσιονομικού ελέγχου (άρθρο 24, εδάφιο 5 του Δημοσιονομικού Κανονισμού. Η εν λόγω συγκεκριμένη πρόταση δεν επηρεάζει διόλου την πρόταση αναμόρφωσης του δημοσιονομικού κανονισμού την οποία ενέκρινε η Επιτροπή στις 26 Ιουλίου 2000 (COM (2000) 461 τελικό), για τη ριζική αναδιοργάνωση του παραδοσιακού συστήματος εκ των προτέρων συγκεντρωτικού ελέγχου των δημοσιονομικών πράξεων.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ελεγκτικό Συνέδριο εξέδωσαν αμφότερα ευνοϊκή συνολικά γνώμη για την εν λόγω πρόταση στις 5 Οκτωβρίου 2000, δηλαδή πολύ σύντομα, ώστε να εγκριθεί ταχέως η εν λόγω ουσιαστική τροποποίηση του δημοσιονομικού κανονισμού.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ελεγκτικό Συνέδριο συμμερίζονται τη γνώμη της Επιτροπής ότι πρέπει να διαχωριστούν το ταχύτερο τα καθήκοντα του εκ των προτέρων ελέγχου και του εξωτερικού ελέγχου τα οποία επί του παρόντος αναλαμβάνει αμφότερα ο δημοσιονομικός ελεγκτής βάσει του άρθρου 24, εδάφιο 5, 2η φράση του δημοσιονομικού κανονισμού. Ο διαχωρισμός αυτός είναι απαραίτητος για να τεθεί ένα τέλος σε ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων και να επιτευχθεί εξισορρόπηση και μεγαλύτερη αποτελεσμα-τικότητα των δυο καθηκόντων.

2. Η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τροποποιεί την πρόταση της Επιτροπής σε 4 σημεία :

* Προσθήκη ενός άρθρου για την κατάρτιση από το δημοσιονομικό ελεγκτή ετήσιας έκθεσης, την οποία θα διαβιβάζει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή (τροποποιεί τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 24 του ΔΚ)

* Ανασύνταξη του νέου άρθρου 24α του δημοσιονομικού κανονισμού για τον εσωτερικό ελεγκτή, με

- την ανάπτυξη των αποστολών του εσωτερικού ελεγκτή και διευκρίνιση ότι είναι ασυμβίβαστες με εκείνες του διατάκτη ή του υπόλογου,

- την εισαγωγή της ελαστικότητας για τα υπόλοιπα θεσμικά όργανα εκτός από την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο,

- την επιβολή της δημοσίευσης ετήσιας έκθεσης για τον εσωτερικό έλεγχο και ανταλλαγή ορθής πρακτικής μεταξύ θεσμικών οργάνων.

* Προσθήκη μιας αιτιολογικής σκέψης και ενός άρθρου 2α στην πρόταση κανονισμού προς υπενθύμιση της διατήρησης των εκ των προτέρων ελέγχων, με τα μέσα και την ανεξαρτησία που απαιτούνται για την άσκησή του.

3. Το Ελεγκτικό Συνέδριο διατυπώνει, από την πλευρά του, τις ακόλουθες υποδείξεις τροπολογιών :

* Επιβεβαίωση στο δημοσιονομικό κανονισμό μόνον της αρχής ενός καθήκοντος ανεξάρτητου ελέγχου, που να αφήνει στα θεσμικά όργανα την επιλογή του τρόπου εφαρμογής (ονομασία, λεπτομερείς στόχοι της αποστολής, έκταση των εργασιών), ενώ θα τηρούνται τα ισχύοντα διεθνή πρότυπα (τροποποίηση της πρότασης του άρθρου 24α).

* Εγγραφή του διαχωρισμού των καθηκόντων μεταξύ εσωτερικού ελεγκτή, δημοσιονομικού ελεγκτή, διατάκτη και υπολόγου (τροποποίηση του άρθρου 21, 4ο εδάφιο).

* Έμφαση στην ανεξαρτησία του εσωτερικού ελεγκτή, ο οποίος είναι υπεύθυνος μόνον έναντι του οργάνου που τον έχει διορίσει (τροποποίηση της πρότασης άρθρου 24α).

* Προσδιορισμός των διατάξεων για τον εσωτερικό ελεγκτή σε χωριστό τίτλο.

4. Η Επιτροπή μπορεί συνολικά να δεχτεί τις εν λόγω τροπολογίες.

Πράγματι, φαίνεται λογικό να περιοριστεί ο υποχρεωτικός χαρακτήρας του εν λόγω διαχωρισμού στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή. Αυτά τα τρία όργανα είναι όντως τα σημαντικότερα όσον αφορά τις συνολικές πιστώσεις, το συνολικό αριθμό πράξεων, καθώς επίσης και το προσωπικό για τη διαχείριση και τον έλεγχο της εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

Πρέπει στη συνέχεια να διευκρινιστούν στο δημοσιονομικό κανονισμό δυο σημαντικά στοιχεία που αφορούν την ανεξαρτησία του εσωτερικού ελεγκτή : αφενός μεν, όπως ακριβώς και ο σημερινός δημοσιονομικός ελεγκτής, θα αναφέρεται απευθείας στο όργανο που τον έχει διορίσει, αφετέρου δε, το καθήκον αυτό πρέπει να είναι ασύμβατο με εκείνα του διατάκτη ή του υπολόγου.

Μεριμνώντας για τη διαφάνεια, η Επιτροπή προτείνει επίσης να ακολουθηθεί η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δηλαδή να διαβιβάζεται ετήσια στα υπόλοιπα όργανα έκθεση δραστηριότητας του εκ των προτέρων ελέγχου και του εσωτερικού ελέγχου. Θα διευκολυνθεί έτσι η ανταλλαγή ορθής πρακτικής μεταξύ θεσμικών οργάνων.

Τέλος, πρέπει να αποσαφηνιστεί το χρονοδιάγραμμα των τρεχουσών μεταρρυθμίσεων διευκρινίζοντας ότι η παρούσα πρόταση επ' ουδενί τροποποιεί τις αρμοδιότητες εκ των προτέρων ελέγχου του δημοσιονομικού ελεγκτή. Ο εν λόγω ελεγκτής θα συνεχίσει συνεπώς να ασκεί καθήκοντα ελέγχου σύμφωνα με τις διατάξεις τού άρθρου 24 του δημοσιονομικού κανονισμού με την επιφύλαξη της θέσης της Επιτροπής στο λευκό βιβλίο για τη μεταρρύθμιση, ιδιαίτερα όσον αφορά την κατάργηση των συγκεντρωτικών εκ των προτέρων ελέγχων, και η οποία αναπτύσσεται στην πρόταση αναμόρφωσης του Δημοσιονομικού Κανονισμού. Προς τούτο, ο δημοσιονομικός ελεγκτής πρέπει να διαθέτει τα απαραίτητα μέσα και ανεξαρτησία για την άσκηση των καθηκόντων του. Οι εγγυήσεις αυτές προβλέπονται ήδη στα άρθρα 37 και 39 του κανονισμού περί λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού αλλά θα είναι σκόπιμο να προβλεφθούν επίσης σε επίπεδο δημοσιονομικού κανονισμού.

5. Αντίθετα, η Επιτροπή δεν εγκρίνει τις τρεις ακόλουθες τροπολογίες στη τροποποιημένη πρότασή της :

* Κατ' αρχάς, η αρμοδιότητα εσωτερικού ελέγχου, εάν διαχωριστεί από τον εκ των προτέρων έλεγχο, θα πρέπει να οδηγήσει στο διορισμό ενός αρμόδιου υπαλλήλου, μόνιμου ή μη, σε κάθε όργανο. Για να εξασφαλίζεται η πρόσβαση των ελεγκτών σε όλους τους υπαλλήλους, φακέλους και τόπους εργασίας των οργάνων, η ιδέα της εξωτερικής ανάθεσης του εσωτερικού ελέγχου σε ιδιωτικούς ελεγκτές, την οποία υπέδειξε το Ελεγκτικό Συνέδριο, δεν φαίνεται τελικά εφικτή. τούτο δεν επηρρεάζει τη δυνατότητα των οργάνων να καταφεύγουν σε εξωτερικές εταιρείες για την πραγματοποίηση συγκεκριμένων αποστολών ελέγχου με πλήρη τήρηση της αρχής της εμπιστευτικότητας.

* Στη συνέχεια, οι εξελίξεις τις οποίες προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις αποστολές εσωτερικού οικονομικού ελέγχου δεν φαίνονται προσαρμοσμένες στο πλαίσιο συγκεκριμένης τροποποίησης του δημοσιονομικού κανονισμού με συνοπτική διαδικασία. Ο κανονισμός περί λεπτομερών κανόνων εφαρμογής θα συμπληρώσει το δημοσιονομικό κανονισμό στο σημείο αυτό, εν αναμονή της ανάπτυξης του νέου αυτού καθήκοντος από την προτεινόμενη αναμόρφωση (COM (2000) 461 τελικό της 26/7/2000).

* Τέλος, είναι αδιαμφισβήτητο ότι ο εσωτερικός ελεγκτής δεν είναι παράγων κατά την έννοια του δημοσιονομικού κανονισμού. Η πρόταση αναμόρφωσης απομονώνει εξάλλου τις διατάξεις που τον αφορούν σε ένα κεφάλαιο, όπως υποδεικνύει το Ελεγκτικό Συνέδριο. Εντούτοις, δεν προβλέπεται τροποποίηση της δομής του δημοσιονομικού κανονισμού στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης συγκεκριμένου στόχου.

6. Η Επιτροπή έχει συνεπώς θεσπίσει τη συνημμένη τροποποιημένη πρόταση κανονισμού την οποία διαβιβάζει στο Συμβούλιο ενόψει της έγκρισής της το συντομότερο δυνατό, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 250 της συνθήκης ΕΚ.

2000/0135 (CNS)

Τροποποιημένη πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ που τροποποιεί το δημοσιονομικό κανονισμό της 21ης Δεκεμβρίου 1977 για το διαχωρισμό των καθηκόντων του εσωτερικού ελέγχου από τα καθήκοντα του εκ των προτέρων δημοσιονομικού ελέγχου (άρθρο 24, εδάφιο 5 του δημοσιονομικού κανονισμού)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 279,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα και ιδίως το άρθρο78 θ,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και ιδίως το άρθρο 183,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ C της , σ. .

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [2],

[2] ΕΕ C της , σ. .

τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου [3],

[3] ΕΕ C

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) Η σώρευση των καθηκόντων του εσωτερικού ελέγχου και εκείνων του εκ των προτέρων ελέγχου τα οποία δυνάμει του άρθρου 24, εδάφιο 5, 2η φράση του δημοσιονομικού κανονισμού ανατίθενται στο δημοσιονομικό ελεγκτή, ενδέχεται να οδηγήσει σε κατακερματισμό των δύο καθηκόντων, χωρίς απαραίτητα να εξασφαλίζεται η ορθή ισορροπία μεταξύ τους.

(2) Εν αναμονή της έγκρισης του δημοσιονομικού κανονισμού είναι σκόπιμο να γίνει το συντομότερο δυνατόν ο διαχωρισμός των καθηκόντων του εσωτερικού ελέγχου από τα υπόλοιπα καθήκοντα που ασκούνται από το δημοσιονομικό ελεγκτή. Ο διαχωρισμός αυτός θα έχει ως συνέπεια να συνεχίσει ο δημοσιονομικός ελεγκτής να ασκεί τα τρέχοντα καθήκοντά του, περιλαμβανομένου του εκ των προτέρων ελέγχου, με εξαίρεση τον εσωτερικό έλεγχο ο οποίος θα ασκείται από εσωτερικό ελεγκτή ανεξάρτητο από τον δημοσιονομικό ελεγκτή

(3) Δεδομένου εντούτοις, του όγκου των πιστώσεων του προϋπολογισμού, του προσωπικού για τη διαχείριση και τον έλεγχο καθώς και του περιορισμένου συνολικού αριθμού πράξεων ορισμένων ευρωπαϊκών οργάνων (κατά την έννοια του δημοσιονομικού κανονισμού), τα οποία διατρέχουν συνεπώς μικρότερους κινδύνους διαχείρισης, πρέπει να περιοριστεί ο υποχρεωτικός χαρακτήρας του εν λόγω διαχωρισμού στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(4) Ο εσωτερικός ελεγκτής θα απολαύει των ίδιων εκείνων δικαιωμάτων και εξουσιών που προβλέπονται για το δημοσιονομικό ελεγκτή από το άρθρο 24 του δημοσιονομικού κανονισμού και θα αναφέρεται όπως ακριβώς και αυτός στο θεσμικό όργανό του και μόνον.

(5) Για να αυξηθεί η διαφάνεια των πράξεων εκτέλεσης του προϋπολογισμού και να διευκολυνθεί η ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ θεσμικών οργάνων, το κάθε θεσμικό όργανο θα πρέπει να διαβιβάζει στα υπόλοιπα την ετήσια έκθεση δραστηριότητας που καταρτίζει ο δημοσιονομικός ελεγκτής και την ετήσια έκθεση εσωτερικού ελέγχου, οι οποίες θα καταδεικνύουν τα βασικά διδάγματα που εξάγονται από το λήξαν οικονομικό έτος όσον αφορά τον εκ των προτέρων έλεγχο και τον εσωτερικό έλεγχο αντίστοιχα.

(6) Όλα τα όργανα, στα τμήματα του προϋπολογισμού που τους αντιστοιχούν, εγγυώνται στο δημοσιονομικό ελεγκτή τους αναγκαίους πόρους και την αναγκαία ανεξαρτησία για την ορθή εκπλήρωση των καθηκόντων εκ των προτέρων ελέγχου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 24 του δημοσιονομικού κανονισμού.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Το άρθρο 24 του δημοσιονομικού κανονισμού τροποποιείται ως εξής :

1. το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο :

« Ασκεί τα καθήκοντά του σύμφωνα με τις αρχές που διατυπώνονται στο άρθρο 2 και στις διατάξεις του άρθρου 22 παράγραφος 3. Αναφέρεται στο θεσμικό όργανό του για κάθε πρόβλημα που έχει σχέση με τη διαχείριση των κοινοτικών κεφαλαίων. Καταρτίζει ετήσια έκθεση για τις δραστηριότητές του, την οποία το θεσμικό του όργανο κοινοποιεί στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. » .

2. το πέμπτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο :

« Ο έλεγχος που διεξάγεται από τον εν λόγω υπάλληλο πραγματοποιείται στους φακέλους που αφορούν τις δαπάνες και τα έσοδα καθώς και επιτόπου εάν υπάρχει ανάγκη. »

Άρθρο 2

Προστίθεται ένα άρθρο 24 α:

"Άρθρο 24 α

1. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή διορίζουν, έκαστο, έναν εσωτερικό ελεγκτή ανεξάρτητο από το δημοσιονομικό ελεγκτή. Ορίζεται σε κάθε όργανο υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν για το δημοσιονομικό ελεγκτή και απολαύει, κατά την άσκηση των καθηκόντων του, των δικαιωμάτων πρόσβασης στις ίδιες πληροφορίες που παρέχονται σε εκείνον υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στα εδάφια 4, δεύτερη φράση, 5 και 6 του άρθρου 24. Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, ο εσωτερικός ελεγκτής είναι υπεύθυνος μόνον ενώπιον του οργάνου που τον διόρισε. αναφέρεται απευθείας σε αυτό και απολαύει των ίδιων εγγυήσεων με εκείνες που παρέχονται στο δημοσιονομικό ελεγκτή, σύμφωνα με τις διατάξεις των εδαφίων 2, 8 και 9 εδαφίου του άρθρου 24.

Ο εσωτερικός έλεγχος περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου με σκοπό την εξασφάλιση της κανονικότητας των πράξεων. Τα καθήκοντα αυτά ασκούνται σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής που προβλέπονται στο άρθρο 139.

Ο εσωτερικός ελεγκτής δεν είναι ούτε διατάκτης ούτε υπόλογος.

2. Το Δικαστήριο, το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Οικονομικό και Κοινωνική Επιτροπή, η Επιτροπή των Περιφερειών και ο Διαμεσολαβητής, μπορούν να διορίσουν, έκαστο, έναν εσωτερικό ελεγκτή, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1.

Εάν δεν έχει οριστεί εσωτερικός ελεγκτής, ο δημοσιονομικός ελεγκτής εξασφαλίζει τον εσωτερικό έλεγχο του οργάνου, σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής που προβλέπονται στο άρθρο 139.

3. Κάθε όργανο διαβιβάζει στα υπόλοιπα όργανα την ετήσια έκθεση εσωτερικού ελέγχου του στην οποία αναφέρονται ο αριθμός και η φύση των ελέγχων που διενεργήθηκαν, οι κυριότερες συστάσεις στις οποίες οδήγησαν, καθώς και η συνέχεια που δόθηκε σε αυτές τις τελευταίες.

4. Κάθε όργανο εξετάζει εάν οι συστάσεις που περιέχονται στις εκθέσεις εσωτερικού ελέγχου των υπόλοιπων οργάνων μπορούν να εφαρμοστούν στα δικά του συστήματα διαχείρισης και ελέγχου. "

Άρθρο 3

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την έβδομη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο πρόεδρος