Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3254/91 του Συμβουλίου για την απαγόρευση της χρήσης παγίδων με σιαγόνες και της εισόδου στην Κοινότητα γουνών και μεταποιημένων προϊόντων από ορισμένα είδη άγριων ζώων καταγωγής χωρών όπου συλλαμβάνονται με παγίδες με σιαγόνες ή με μεθόδους που δεν είναι σύμφωνες με τα διεθνώς συμφωνηθέντα πρότυπα μη βάναυσης παγίδευσης» ()

(96/C 212/11)

Στις 2 Φεβρουαρίου 1996, και σύμφωνα με το άρθρο 130 Σ της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 7 Μαΐου 1996, με βάση εισηγητική έκθεση της κ. Cassina.

Κατά τη 336η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 29ης Μαΐου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε (ομόφωνα), με 109 ψήφους υπέρ, 5 ψήφους κατά και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Ιστορικό

1.1. Με την παρούσα πρόταση κανονισμού, η Επιτροπή προτίθεται να προβεί σε τροποποίηση του Κανονισμού αριθ. 3254/91, ο οποίος εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 4 Νοεμβρίου 1991. Η ΟΚΕ είχε αποφανθεί σχετικά με γνωμοδότησή της στις 26 Απριλίου 1990 ().

1.2. Το άρθρο 3 του εν λόγω κανονισμού απαγόρευε την εισαγωγή τέτοιου είδους εμπορευμάτων (γούνες και συναφή μεταποιημένα προϊόντα από 13 είδη ζώων που παρατίθενται σε παράρτημα) από τρίτες χώρες οι οποίες δεν εφαρμόζουν μεθόδους μη βάναυσης παγίδευσης.

1.3. Η απαγόρευση της εισαγωγής συνοδευόταν από διάταξη η οποία παρείχε στην Επιτροπή τη δυνατότητα να κινεί διαδικασία για τον έλεγχο της εξέλιξης των μεθόδων παγίδευσης στις ενεχόμενες τρίτες χώρες. Κατ`αρχήν, ως ημερομηνία περάτωσης της προαναφερθείσας διαδικασίας ελέγχου είχε ορισθεί η 31η Δεκεμβρίου 1994, αλλά η Επιτροπή μετέθεσε - βάσει του κανονισμού αριθ. 1771/94 - την ημερομηνία αυτή για την 31η Δεκεβρίου 1995, εν αναμονή των πορισμάτων του Διεθνούς Οργανισμού Τυποποίησης (ISO) τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν πλαίσιο αναφοράς για την εναρμόνιση των προτύπων.

1.4. Έχει παρέλθει πλέον και η δεύτερη προθεσμία και, επομένως, η απαγόρευση της εισαγωγής θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ.

1.5. Εντούτοις, με την παρούσα πρόταση τροποποίησης, η Επιτροπή προτείνει να μεταβληθεί το περιεχόμενο των άρθρων 3 και 4 του κανονισμού αριθ. 3254/91 και υποδεικνύει τα εξής:

α) στο άρθρο 3, τον στόχο να αρχίσει ή να συνεχίσει η Κοινότητα διαπραγματεύσεις με τις τρίτες χώρες «προκειμένου να επιτύχει συμφωνία-πλαίσιο για πρότυπα μη βάναυσης παγίδευσης, ιδίως για τα είδη ζώων του παραρτήματος Ι.» Στο ίδιο άρθρο ορίζεται ότι: «Η εν λόγω συμφωνία θα περιλαμβάνει χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της».

β) στο άρθρο 4 ορίζεται η 31η Δεκεμβρίου 1996 ως νέα προθεσμία για τη διαδικασία αξιολόγησης της προόδου των διαπραγματεύσεων και της κατάστασης που επικρατεί στις χώρες που παράγουν και εξάγουν τα εν λόγω εμπορεύματα στην Κοινότητα:

- εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, η Επιτροπή οφείλει να καθορίζει ανά τακτά χρονικά διαστήματα τον κατάλογο των χωρών οι οποίες είτε δεν έχουν πραγματοποιήσει «επαρκή πρόοδο» είτε δεν έχουν απαγορεύσει τις παγίδες και, μετά τη δημοσίευση του καταλόγου, αρχίζει να ισχύει η απαγόρευση εισαγωγής 7

- εάν επιτευχθεί συμφωνία, η Επιτροπή οφείλει να ελέγχει την εφαρμογή της και, σε περίπτωση που οι τρίτες χώρες είτε δεν έχουν «δεσμευθεί επίσημα» να υλοποιήσουν τη συμφωνία εντός συμπεφωνημένου χρονικού πλαισίου είτε δεν έχουν απαγορεύσει τη χρήση των παγίδων, πρώτα θα δημοσιεύεται ο κατάλογος των χωρών που έχουν αθετήσει τη συμφωνία και, εν συνεχεία, θα αρχίζει να ισχύει η απαγόρευση εισαγωγής.

1.6. Η ΟΚΕ καλείται να αποφανθεί επί της εν λόγω πρότασης.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Το πρόβλημα φαίνεται να τίθεται σε τρία επίπεδα, δύο κανονιστικής υφής και ένα εμπορικής υφής:

2.1.1. Ο Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης (ISO) έχει προβεί, εδώ και αρκετό καιρό, στη σύσταση τεχνικής επιτροπής (επονομαζομένης TC 191) η οποία θα έπρεπε να είχε ήδη ολοκληρώσει τις προτάσεις περί διεθνούς διακανονισμού των προτύπων μη βάναυσης παγίδευσης. Ωστόσο, από το Σεπτέμβριο του 1995, η TC 191 ανέστειλε τις εργασίες της σχετικά με τα χαρακτηριστικά των παγίδων, προκειμένου να στραφεί στην ανάπτυξη προτύπων για τον έλεγχο των παγίδων. Για το λόγο αυτό, δεν είναι ακόμη δυνατόν να υπάρξει αναφορά σε πρότυπα που αποφασίσθηκαν στο πλαίσιο του ISO.

2.1.2. Εξαιτίας αυτού και λόγω των δυσκολιών που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι ενεχόμενες τρίτες χώρες εάν τεθεί σε εφαρμογή η απαγόρευση εισαγωγής, η Επιτροπή σύστησε, μαζί με τον Καναδά, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, «ομάδα εργασίας για την ανάπτυξη διεθνών προτύπων μη βάναυσης παγίδευσης». Κατά την Επιτροπή, η ομάδα αυτή εργάζεται ικανοποιητικά και το πόρισμά της αναμένεται έως τον προσεχή Ιούνιο.

2.1.3. Το τρίτο επίπεδο των προβλημάτων φαίνεται να επηρεάζει, και μάλιστα σημαντικά, την πορεία των διαπραγματεύσεων για τις οποίες έγινε λόγος στα σημεία 2.1.1 και 2.1.2: η εισαγωγή στην Κοινότητα των εμπορευμάτων αυτών αντιστοιχεί σε σημαντικό ποσοστό της παραγωγής γουνών κυρίως στον Καναδά, αλλά και στη Ρωσία και στις ΗΠΑ. Ένα επιχείρημα που προτάσσουν εντόνως οι χώρες παραγωγοί συνίσταται στις δυσχέρειες που θα προξενούσε η απαγόρευση εισαγωγής στους αυτόχθονες πληθυσμούς, οι οποίοι επικεντρώνουν τις δραστηριότητές τους στο κυνήγι γουνοφόρων ζώων με παραδοσιακές μεθόδους. Ωστόσο, επ`αυτού πρέπει να επισημανθεί ότι στο άρθρο 4 της πρότασης τροποποίησης προβλέπεται συγκεκριμένη εξαίρεση από την απαγόρευση εισαγωγής, η οποία λαμβάνει υπόψη τους αυτόχθονες πληθυσμούς.

2.1.4. Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο καθώς πολυάριθμοι φορείς εκμετάλλευσης του εν λόγω τομέα, αφενός, υποστηρίζουν ότι ο προβλεπόμενος από το άρθρο 3 περιορισμός στην εισαγωγή αντίκειται στους κανόνες περί ελευθέρωσης των εμπορικών συναλλαγών οι οποίοι καθορίστηκαν στο πλαίσιο του Γύρου της Ουρουγουάης και, αφετέρου, φτάνουν μέχρι του σημείου να εξετάζουν το ενδεχόμενο να καταγγείλουν την Επιτροπή στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.

2.1.4.1. Οι περιορισμοί που προβλέπονται από το παρόν άρθρο 3, αιτιολογούνται δυνάμει των άρθρων 113 (κοινή εμπορική πολιτική) και 130 Σ (περιβάλλον) της Συνθήκης. Το άρθρο αυτό πρέπει να ερμηνεύεται πάντοτε σε συνδυασμό με το άρθρο

130 Ρ το οποίο καθορίζει τους περιβαλλοντικούς στόχους, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται η διατήρηση, προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος, η συνετή και ορθολογική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων και η προώθηση, σε διεθνές επίπεδο, μέτρων για την αντιμετώπιση των περιφερειακών ή παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων.

2.1.4.2. Κατά συνέπεια, η ΕΕ οφείλει να προωθεί προηγμένα περιβαλλοντικά πρότυπα ακόμη και σε διεθνές επίπεδο και, ειδικότερα, να καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια ούτως ώστε η περιβαλλοντική πτυχή να καλύπτεται από τον ΠΟΕ. Επίσης, η ΕΕ έχει αυτή την υποχρέωση έπειτα από την υπογραφή της Σύμβασης της Βέρνης.

2.2. Εξάλλου, είναι λογικό να διερωτηθεί κανείς για ποιο λόγο απαιτήθηκε τόσος πολύς χρόνος για τον καθορισμό προτύπων σε αυτό τον τομέα, είτε σε διεθνές επίπεδο (ISO) είτε σε συνεργασία των χωρών παραγωγών με την Κοινότητα, είτε σε επίπεδο μεμονωμένων χωρών παραγωγών οι οποίες είχαν ενημερωθεί, μέχρι το 1991, για τον κανονισμό αριθ. 3254/91. Επομένως, φαίνεται, επίσης, λογικό να διερωτηθεί κανείς σχετικά με το εάν και κατά πόσον είναι σκόπιμη μια περαιτέρω παράταση της παρέκκλισης, ελλείψει εγγυήσεων για την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων κατά τον καθορισμό των προτύπων αυτών καθεαυτών.

2.3. Η ΟΚΕ εκφράζει σοβαρές ανησυχίες όσον αφορά τόσο τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο της TC 191, τα οποία φαίνονται πενιχρά και μη επιδεχόμενα αξιολόγησης, όσο και των τετραμερών διαπραγματεύσεων που παραμένουν ακόμη ασαφείς και, εκ πρώτης όψεως, δεν δείχνουν να παρέχουν εγγυήσεις.

2.3.1. Σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις σε διάφορα επίπεδα περιέλθουν σε αδιέξοδο ή συνεχισθούν διακεκομμένα χωρίς απτά αποτελέσματα, είναι θεωρητικά πιθανό να προκύψει μια σειρά αναβολών η οποία θα είχε ως συνέπεια να μην μπορέσουν ποτέ να επιτευχθούν οι στόχοι του κανονισμού.

2.4. Κατά τη διάρκεια της συνόδου ολομέλειας του περασμένου Ιανουαρίου, κατά την οποία αποφασίσθηκε να μην συμπεριληφθεί η πρόταση τροποποίησης στην ημερήσια διάταξη, ορισμένοι Ευρωβουλευτές κατήγγειλαν το γεγονός ότι οι εμπορικοί σκοποί επικρατούν των επιδιώξεων που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος, τις συνθήκες διαβίωσης, και τη διατήρηση των ζωϊκών ειδών.

2.5. Η θέση της ΟΚΕ επί περιβαλλοντικών θεμάτων υπήρξε πάντοτε εξαιρετικά ισόρροπη, δεδομένου ότι, σε ανάλογες περιπτώσεις, ουδέποτε αποδέχθηκε μονομερώς τα επιχειρήματα των φιλόζωων χωρίς να επιδιώξει την εξεύρεση συμβιβασμού με τις απόψεις των οικονομικών και εμπορικών κύκλων.

2.6. Ωστόσο, η ΟΚΕ επισημαίνει την αυξανόμενη αντίθεση της κοινής γνώμης στη θανάτωση και την παγίδευση ζώων για την παραγωγή γουνών και εκτιμά ότι η επιβολή της υποχρέωσης στους κυνηγούς γουνοφόρων ζώων να μην τα παγιδεύουν και να μην τα θανατώνουν με βάναυσο τρόπο συνιστά το ελάχιστο δυνατό προαπαιτούμενο. Η προτροπή των τρίτων χωρών σε αποδοχή του ελάχιστου αυτού προτύπου αποτελεί τμήμα του συνόλου των αξιών που η ΕΕ οφείλει να προαγάγει στο πλαίσιο των εξωτερικών σχέσεών της.

2.7. Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η ΟΚΕ αποδοκιμάζει το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει ασκήσει ανεπαρκή πίεση, ώστε να θεσπισθούν διαδικασίες ελέγχου που να διασφαλίζουν τη μη βάναυση παγίδευση και εκτιμά ότι η πρόταση Κανονισμού αριθ. 3254/91 μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνον υπό την προϋπόθεση ότι θα συμπεριληφθούν σε αυτήν στοιχεία και δεσμεύσεις για το σαφή προσανατολισμό των τροποποιήσεων προς την επίτευξη του στόχου της μη βάναυσης παγίδευσης.

Ειδικότερα, η ΟΚΕ ζητεί:

2.7.1. να καθορισθεί χρονοδιάγραμμα εντός του οποίου θα αναφέρεται ότι οι διαπραγματεύσεις με τις ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες θα τερματισθούν κατά το τρέχον έτος (1996) 7

2.7.2. να επιληφθεί η Επιτροπή, στο πλαίσιο των σχέσεων που διατηρεί με τις ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες, τόσο της αντιμετώπισης του προβλήματος των αυτοχθόνων πληθυσμών που κυνηγούν με παραδοσιακές μεθόδους όσο και της παροχής ενδεδειγμένης τεχνικής βοήθειας, προκειμένου οι πληθυσμοί αυτοί να αποδεχθούν και να αναπτύξουν μεθόδους μη βάναυσης παγίδευσης 7

2.7.3. να συμπεριληφθεί στις διαπραγματεύσεις με τις χώρες παραγωγούς, προς όφελος των καταναλωτών, μια «ρήτρα διαφάνειας» βάσει της οποίας τα εισαγώμενα δέρματα και οι γούνες θα συνοδεύονται από βεβαίωση σχετικά με τη μέθοδο παγίδευσης και/ή θανάτωσης, στην οποία θα αναγράφεται επίσης ο τόπος παγίδευσης και/ή εκτροφής 7

2.7.4. να δεσμευθεί, εν γένει, η Επιτροπή να προβεί σε τροποποίηση των υφιστάμενων συμφωνιών με τις τρίτες χώρες, καθώς και σε ενσωμάτωση στις διαπραγματεύσεις των μελλοντικών συμφωνιών ρήτρας κοινής δέσμευσης και συνεργασίας για την προαγωγή της προστασίας του περιβάλλοντος 7

2.7.5. να καταρτίσει η Επιτροπή, εντός σύντομου χρονικού διαστήματος, ανακοίνωση σχετικά με τις στρατηγικές που θα πρέπει να αναπτύξει η ΕΕ στο πλαίσιο του ΠΟΕ, προκειμένου να υποστηριχθεί -εκ παραλλήλου με την πτυχή που διαφυλάσσει το περιβάλλον και την υγεία κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων- η προαγωγή της προστασίας του περιβάλλοντος και στις χώρες παραγωγούς.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Η χρήση στον τίτλο του μέτρου της έκφρασης «ανθρώπινες» όσον αφορά τις μεθόδους παγίδευσης και θανάτωσης, που παρατηρείται σε πολλές γλώσσες, κρίνεται άκρως ακατάλληλη: εάν χρησιμοποιήσουμε τη δική μας ευαισθησία για τα ζώα, τότε καμία μέδοθος θανάτωσης και παγίδευσης χωρίς υπαιτιότητα δεν μπορεί να θεωρηθεί «ανθρώπινη». Αντίθετα, εάν θέλουμε να αναφερθούμε στο πόσο υποφέρουν τα ζώα σε περίπτωση παγίδευσης ή θανάτωσης, τότε η έκφραση «μη βάναυση» είναι σαφώς προτιμότερη.

3.2. Άρθρο 3

Πρέπει να διευκρινισθεί η προθεσμία εντός της οποίας αναλαμβάνει η Επιτροπή να φέρει εις πέρας τις διαπραγματεύσεις.

Η ΟΚΕ συνιστά όπως οι διοικητικές διατάξεις για την εφαρμογή του κανονισμού να τηρούν τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η ΕΕ σε διεθνή κλίμακα.

3.3. Άρθρο 4 (1) - πρώτη παράγραφος

Η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει ενημερωτική έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα (ή, ενδεχομένως, την αποτυχία) των διαπραγματεύσεων εντός προθεσμίας ενός μηνός από την προβλεπόμενη ημερομηνία περάτωσης των διαπραγματεύσεων αυτών καθεαυτών.

3.4. Άρθρο 4 (1) - τρίτη παράγραφος

Πρέπει να διευκρινισθεί η διάρκεια των «τακτών χρονικών διαστημάτων». Προτείνεται ο καθορισμός να πραγματοποιείται ανά διετία.

3.5. Άρθρο 4 (2)

Βλέπε τις παρατηρήσεις που διατυπώνονται στο σημείο 3.3: εάν η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει ενημερωτική έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων το αργότερο εντός προθεσμίας ενός μηνός από την προβλεπόμενη ημερομηνία περάτωσης των διαπραγματεύσεων, η δημοσίευσή της θα πρέπει να πραγματοποιείται πάραυτα (με την επιφύλαξη του χρόνου που απαιτείται για τεχνικούς λόγους προκειμένου να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

3.6. Άρθρο 4 (3) - γ)

Να διαγραφεί ως περιττή επανάληψη, δεδομένου ότι η εν λόγω ρήτρα περιλαμβάνεται ήδη στις ισχύουσες τελωνειακές διατάξεις της ΕΕ.

Βρυξέλλες, 29 Μαΐου 1996.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 58 της 28. 2. 1996, σ. 17.

() ΕΕ αριθ. C 168 της 10. 7. 1990.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης απορρίφθηκε η ακόλουθη τροπολογία, η οποία έλαβε θετικές ψήφους σε ποσοστό υψηλότερο του 25 %.

Στο σημείο 3.2 της γνωμοδότησης να προστεθεί το εξής κείμενο:

Ακόμη, στο άρθρο 3 πρέπει να προστεθεί:

«Οι ποδοπαγίδες που απαγορεύονται θα ορίζονται λεπτομερώς, με βάση τα εν λόγω πρότυπα».

Αιτιολογία

Οι αποφάσεις σχετικά με τη δυνατότητα αποδοχής ή μη οποιασδήποτε παγίδας πρέπει να λαμβάνονται σύμφωνα με τα συμφωνηθέντα πρότυπα. Η άνευ σκέψεως απόρριψη όλων των ποδοπαγίδων με το αιτιολογικό ότι είναι βάναυσες είναι αδικαιολόγητη, δεδομένου ότι υπονομεύει αυτή καθεαυτή την ιδέα περί επίτευξης συμφωνίας σχετικά με τα πρότυπα των παγίδων καθώς και όσον αφορά τη χρήση των εν λόγω προτύπων για τον προσδιορισμό του τι είναι αποδεκτό.

Παγίδες με μαλακή προστατευτική επικάλυψη χρησιμοποιούνται συχνά, παραδείγματος χάρη, στη Βόρειο Αμερική - ακόμη και για ερευνητικούς σκοπούς. Τα ζώα που παγιδεύονται κατ`αυτόν τον τρόπο δεν τραυματίζονται και μπορούν, στη συνέχεια να αφεθούν ελεύθερα. Οι παγίδες τέτοιου είδους δεν θα πρέπει να απορριφθούν, ιδίως εάν συνδυάζονται με τακτικούς ελέγχους, ανά σύντομα χρονικά διαστήματα, εκ μέρους του υπεύθυνου για την παγίδευση, κατά τρόπο ώστε η πρόκληση υπερέντασης να περιοριστεί όσο το δυνατόν περισσότερο.

Οι παγίδες με μαλακή προστατευτική επικάλυψη χρησιμοποιούνται επίσης και ως συσκευές για την πρόκληση πνιγμού, οπότε το ζώο θανατώνεται με πνιγμό και όχι λόγω της άμεσης επίδρασης της παγίδας. Κατά συνέπεια, οι παγίδες με μαλακή προστατευτική επικάλυψη που χρησιμοποιούνται ως συσκευές για την πρόκληση πνιγμού δεν θα πρέπει να θεωρηθούν μη αποδεκτές, σε περίπτωση που διαθέτουν μηχανισμό ο οποίος καθιστά το ζώο αναίσθητο ακαριαία, ή το ταχύτερο δυνατό. Επίσης, όλες οι υπόλοιπες συσκευές για την πρόκληση πνιγμού θα πρέπει να αξιολογούνται βάσει των ανωτέρω.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 42, ψήφοι κατά: 51, αποχές: 14.