Ανακοίνωση της Επιτροπής

για την αναθεώρηση της ανακοίνωσης του 1996 για τη μη επιβολή ή τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων

(2001/C 205/05)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η Επιτροπή καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλλουν τις γραπτές παρατηρήσεις τους σχετικά με το προσχέδιο της ανακοίνωσης ως προς την απαλλαγή και τη μείωση από τα πρόστιμα σε περιπτώσεις συμπράξεων, η οποία πρόκειται να αντικαταστήσει την ανακοίνωση του 1996 για τη μη επιβολή ή τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων. Παρατηρήσεις πρέπει να αποσταλλούν σε δύο μήνες από την επομένη της ημερομηνίας της παρούσας δημοσίευσης στην ακόλουθη διεύθυνση: Ευρωπαϊκή Επιτροπή Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού

Τμήμα Α-1

J 70 - 5/065

Rue de la Loi/Wetstraat 200 Β - 1049 Βρυξέλλες. Internet address: COMP-LENIENCY@cec.eu.int

Προσχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής για την απαλλαγή από τα πρόστιμα και την μείωση προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Η παρούσα ανακοίνωση αφορά μυστικές συμπράξεις μεταξύ ανταγωνιστών επιχειρήσεων με στόχο τον καθορισμό τιμών, ποσοστώσεων παραγωγής ή πώλησης, κατανομής των αγορών, συμπεριλαμβανομένων των προσκηνοθετημένων δημοπρασιών, ή περιορισμού των εισαγωγών ή εξαγωγών. Αυτές οι πρακτικές συνιστούν κάποιους από τους σοβαρότερους περιορισμούς του ανταγωνισμού με τους οποίους ασχολείται η Επιτροπή και καταλήγουν σε τελική ανάλυση σε αύξηση των τιμών και σε περιορισμό των δυνατοτήτων επιλογής του καταναλωτή. Επιπλέον, οι πρακτικές αυτές είναι επιβλαβείς για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.

2. Περιορίζοντας τεχνητά τον ανταγωνισμό ο οποίος θα έπρεπε κανονικά να υφίσταται μεταξύ τους, οι επιχειρήσεις αποφεύγουν αυτές ακριβώς τις πιέσεις που θα τις οδηγούσαν στην καινοτομία, τόσο αναφορικά με την ανάπτυξη προϊόντων όσον και την καθιέρωση αποτελεσματικότερων μεθόδων παραγωγής. Αυτές οι πρακτικές συνεπάγονται επίσης ακριβότερες πρώτες ύλες και ενδιάμεσα προϊόντα για τις κοινοτικές επιχειρήσεις που εφοδιάζονται από αυτούς τους παραγωγούς. Μακροπρόθεσμα δε, εξασθενίζουν την ανταγωνιστικότητα και μειώνουν τις δυνατότητες απασχόλησης.

3. Η Επιτροπή έχει επίγνωση ότι ορισμένες επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε αυτού του τύπου τις παράνομες συμφωνίες επιθυμούν να θέσουν τέρμα στη συμμετοχή τους όπως επίσης και να την ενημερώσουν σχετικά με την ύπαρξη αυτών των συμφωνιών, αλλά αποτρέπονται λόγω των υψηλών προστίμων που κινδυνεύουν να τους επιβληθούν. Προκειμένου να διασαφηνίσει την θέση της αναφορικά με αυτές τις καταστάσεις, η Επιτροπή υιοθέτησε την ανακοίνωση σχετικά με την μη επιβολή ή τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων(1), εφεξής "η ανακοίνωση 1996".

4. Στην ανακοίνωση 1996, η Επιτροπή είχε ανακοινώσει ότι θα εξετάσει την σκοπιμότητα τροποποίησής της από τη στιγμή που θα είχε αποκτήσει επαρκή εμπειρία εφαρμογής της. Μετά από πέντε έτη εφαρμογής, η Επιτροπή έχει την απαραίτητη εμπειρία για να τροποποιήσει την προηγούμενη πολιτική της σε αυτό το θέμα. Ιδιαίτερα, η εμπειρία κατέδειξε ότι η αποτελεσματικότητα της ανακοίνωσης θα βελτιωθεί με την αύξηση της διαφάνειας και τη βεβαιότητα αναφορικά με τις συνθήκες βάσει των οποίων θα παρέχεται η μείωση των προστίμων. Μια πιο στενή ευθυγράμμιση μεταξύ του επιπέδου μείωσης των προστίμων και της αξίας με την οποία μια επιχείρηση συνέβαλλε στην απόδειξη της παράβασης θα βελτιώσει αυτή την αποτελεσματικότητα. Η παρούσα ανακοίνωση αναφέρεται σε αυτά τα ζητήματα.

5. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η συνεργασία κάθε επιχείρησης στην ανίχνευση ύπαρξης μιας σύμπραξης έχει ουσιαστική σημασία. Μια αποφασιστική συμβολή στην έναρξη μιας έρευνας μπορεί να δικαιολογήσει την παροχή απαλλαγής οποιουδήποτε προστίμου για την εν λόγω επιχείρηση, υπό την προϋπόθεση ότι ορισμένες επιπρόσθετες προϋποθέσεις πληρούνται.

6. Επιπλέον, συνεργασία από μια ή περισσότερες επιχειρήσεις αφότου η Επιτροπή έχει αρχίσει ήδη την έρευνα για μια υποψιαζόμενη παράβαση μπορεί να δικαιολογήσει τη μείωση του προστίμου από την Επιτροπή. Οποιαδήποτε μείωση του προστίμου πρέπει να αντικατοπτρίζει την πραγματική συμβολή της επιχείρησης όσον αφορά την ποιότητα και τη χρονική στιγμή της απόδειξης της παράβασης από την Επιτροπή. Οι μειώσεις είναι περιορισμένες σε εκείνες τις επιχειρήσεις που παρέχουν στην Επιτροπή αποδείξεις οι οποίες συνιστούν σημαντική προστιθέμενη αξία σε σχέση με τις αποδείξεις που η Επιτροπή έχει ήδη στην κατοχή της.

7. Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι προς το συμφέρον της Κοινότητας να παράσχει ευνοϊκή μεταχείριση στις επιχειρήσεις που συνεργάζονται με αυτή στις περιστάσεις που παρατίθενται παρακάτω. Το όφελος που προκύπτει για τους καταναλωτές και τους πολίτες από την αποκάλυψη και την απαγόρευση των μυστικών συμπράξεων υπερτερεί του συμφέροντος επιβολής προστίμων αυτών των επιχειρήσεων οι οποίες, συνεργαζόμενες με την Επιτροπή, την καθιστούν ικανή να εντοπίσει και να απαγορεύσει αυτές τις πρακτικές.

Α. ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΣΤΙΜΑ

8. Υπό την προϋπόθεση των παρακάτω όρων, η Επιτροπή θα παρέχει σε κάθε επιχείρηση απαλλαγή από οποιοδήποτε πρόστιμο το οποίο θα είχε ούτως ή άλλως επιβληθεί, στην περίπτωση που δεν έχει επίγνωση σχετικά με την ισχυριζόμενη σύμπραξη η οποία θίγει την Κοινότητα και εφόσον η εν λόγω επιχείρηση είναι η πρώτη που ανακοινώνει την ύπαρξη αυτής της σύμπραξης.

9. Η επιχείρηση πρέπει να πληρώσει τις παρακάτω προϋποθέσεις:

α) πρέπει να παρέχει αποδείξεις και πληροφορίες οι οποίες σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής θα την καταστήσουν ικανή να υιοθετήσει μια απόφαση η οποία διατάζει επιτόπια έρευνα σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17(2),

β) πρέπει να παρέχει στην Επιτροπή όλες τις αποδείξεις και πληροφορίες στην κατοχή της ή στη διάθεσή της που αφορούν την υποψιαζόμενη παράβαση και να συνεργαστεί πλήρως σε διαρκή και άμεση βάση καθ' όλη την διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας της Επιτροπής. Δεν θα πρέπει να διαστρεβλώνει οποιαδήποτε πραγματικά περιστατικά. Ιδιαίτερα, θα πρέπει να παραμένει στη διάθεση της Επιτροπής προκειμένου να απαντήσει άμεσα σε κάθε αίτηση που θα συμβάλει στην καθιέρωση των εν λόγω περιστατικών·

γ) θα πρέπει να διακόψει τη συμμετοχή της στην υποψιαζόμενη παράνομη δραστηριότητα το αργότερο τη στιγμή κατά την οποία γνωστοποιεί την υποψιαζόμενη σύμπραξη·

δ) δεν θα υποχρεώσει άλλη επιχείρηση, μέσω της οικονομικής δύναμης ή άλλως, να συμμετάσχει στην παράνομη δραστηριότητα.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

10. Κάθε επιχείρηση που επιθυμεί να υποβάλλει αίτηση για απαλλαγή από τα πρόστιμα θα πρέπει να έρθει σε επαφή με τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Επιτροπής. Η επιχείρηση δύναται να παρέχει στην Επιτροπή όλες τις πληροφορίες και αποδεικτικά έγγραφα που έχει στην κατοχή της σχετικά με την υποψιαζόμενη παράβαση. Αυτές θα πρέπει γενικά να περιλαμβάνουν μια περιγραφή της υποψιαζόμενης παράβασης μαζί με πληροφορίες σχετικά με την φύση της εν λόγω παράβασης, το υποπτευόμενο γεωγραφικό πεδίο, τον αριθμό και ταυτότητα των συμμετεχόντων, καθώς και την έκταση της θιγόμενης αγοράς. Η εν λόγω επιχείρηση θα πρέπει επίσης να παρέχει έναν κατάλογο στον οποίο περιγράφει το περιεχόμενο των εγγράφων που υποβάλλει.

11. Αν κριθεί αναγκαίο, η επιχείρηση μπορεί αρχικά να παρουσιάσει τις πληροφορίες σε υποθετική βάση προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας είναι σε θέση να θεωρηθεί ότι μπορεί να απαλλαγεί από οποιοδήποτε πρόστιμο. Από τη στιγμή που γίνεται αντιληπτό ότι οι προϋποθέσεις που απαριθμούνται στο σημείο 8 δεν έχουν πληρωθεί, η επιχείρηση θα πρέπει αμέσως να πληροφορηθεί επί αυτού του γεγονότος. Διαφορετικά, η επιχείρηση θα πρέπει εντός προθεσμίας όχι ανώτερης των πέντε εργάσιμων ημερών να αποκαλύψει όλες τις πληροφορίες και τα αποδεικτικά στοιχεία που διαθέτει σύμφωνα με την περιγραφή και τους κατάλογους που έχει ήδη υποβάλλει.

12. Η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού θα παράσχει έγγραφη αναγνώριση της υποβολής αίτησης της επιχείρησης για απαλλαγή από τα πρόστιμα, επιβεβαιώνοντας την ημερομηνία κατά την οποία η επιχείρηση είτε υπέβαλλε τις πληροφορίες και τα αποδεικτικά στοιχεία, είτε συμφωνήθηκε να τα υποβάλλει σε προθεσμία πέντε εργάσιμων ημερών.

13. Αφότου η Επιτροπή παραλάβει τις πληροφορίες και αποδεικτικά στοιχεία από τη επιχείρηση και έχει την δυνατότητα να εξακριβώσει και να έλθει στο συμπέρασμα ότι τα παραπάνω στοιχεία πληρούν τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στο παραπάνω σημείο 8 και στο σημείο 9 στοιχείο α), η επιχείρηση θα τύχει μιας έγγραφης υπό αίρεση απαλλαγής από τα πρόστιμα.

14. Η Επιτροπή δεν θα εξετάσει άλλες αιτήσεις για απαλλαγή από τα πρόστιμα έως ότου λάβει θέση ως προς την υφιστάμενη αίτηση αναφορικά με την υποψιαζόμενη παράβαση.

15. Εαν στο τέλος της διοικητικής διαδικασίας η επιχείρηση πλήρωσε τις απαραίτητες προϋποθέσεις όπως αναφέρονται στο παραπάνω σημείο 9, η Επιτροπή, στην σχετική απόφαση, θα παράσχει στην επιχείρηση απαλλαγή από το πρόστιμο.

Β. ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ

16. Από τη στιγμή που η Επιτροπή έχει παραχωρήσει σε μια επιχείρηση υπό αίρεση απαλλαγή από το πρόστιμο ή στην περίπτωση που έχει επίγνωση της υποτιθεμένης σύμπραξης η οποία θίγει την Κοινότητα μέσω άλλου τρόπου, οι επιχειρήσεις μπορούν ακόμη να ευνοηθούν από μείωση του προστίμου.

17. Προκειμένου για μια επιχείρηση να προκριθεί για μείωση, θα πρέπει να παρέχει στην Επιτροπή τέτοια αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την υποψιαζόμενη παράβαση που να αντιπροσωπεύουν σημαντική προστιθέμενη αξία σχετικά με τα αποδεικτικά στοιχεία που έχει ήδη η Επιτροπή στην κατοχή της και θα πρέπει να θέσει τέρμα στην συμμετοχή της στην υποψιαζόμενη παράνομη δραστηριότητα.

18. Η έννοια της "προστιθέμενης αξίας" αναφέρεται στην έκταση την οποία οι παρεχόμενες αποδείξεις μέσω της φύσης τους ή/και του επιπέδου της λεπτομέρειας ενδυναμώνουν την ικανότητα της Επιτροπής να αποδείξει πλήρως τα σχετικά πραγματικά περιστατικά. Σ' αυτή την ανάλυση, η Επιτροπή θα εξετάσει γενικά κατά πόσο οι γραπτές αποδείξεις σχετικές με τη χρονική περίοδο στην οποία αναφέρονται τα πραγματικά περιστατικά έχουν μεγαλύτερη ποιοτική αποδεικτική αξία σε σχέση με τα αποδεικτικά στοιχεία που καθιερώθηκαν μεταγενέστερα.

19. Η Επιτροπή θα καθορίσει, με την υιοθέτηση τελικής απόφασης στο τέλος της διοικητικής διαδικασίας:

α) κατά πόσο τα αποδεικτικά στοιχεία που υποβλήθηκαν από την επιχείρηση σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή αντιπροσώπευαν σημαντική προστιθέμενη αξία σε σχέση με τα αποδεικτικά στοιχεία στη διάθεση της Επιτροπής κατά την ίδια χρονική στιγμή.

Παρόλα αυτά, πληροφορίες και αποδείξεις που υποβάλλονται από μια επιχείρηση που προκρίνεται για απαλλαγή εντός της προθεσμίας που αναφέρεται στο παραπάνω σημείο 11, θα θεωρηθούν ότι έχουν υποβληθεί προγενέστερα κάθε άλλης πληροφορίας και αποδεικτικού στοιχείου που υποβάλλεται από κάθε αιτούντα για μείωση του προστίμου·

β) το ύψος μείωσης από το οποίο επωφελείται η επιχείρηση βάσει της χρονικής στιγμής και της έκτασης της σημαντικής προστιθέμενης αξίας που αντιπροσωπεύουν οι υποβαλλόμενες στην Επιτροπή αποδείξεις. Για αυτούς τους σκοπούς, οι παρακάτω μειώσεις του προστίμου που της θα επιβαλλόταν αν δεν συνεργαζόταν, θα εφαρμοσθούν. Αναφορικά με την:

- πρώτη επιχείρηση που πληρώνει το σημείο 19 στοιχείο α): μείωση της τάξης του 50-30 %,

- δεύτερη επιχείρηση που πληρώνει το σημείο 19 στοιχείο α): μείωση της τάξης του 30-20 %,

- μεταγενέστερες επιχειρήσεις που πληρώνουν το σημείο 19 στοιχείο α): μείωση το ανώτερο μέχρι το 20 %.

20. Εάν μια επιχείρηση γνωστοποιήσει αποδεικτικά στοιχεία που αφορούν αγνοούμενα μέχρι τότε από την Επιτροπή πραγματικά περιστατικά τα οποία έχουν άμεση σχέση με τη βαρύτητα ή τη διάρκεια της υποψιαζόμενης παράβασης ή τα οποία καθιστούν επιβαρυντικές περιστάσεις, η Επιτροπή δεν θα λάβει υπόψη της αυτά τα στοιχεία τη στιγμή που θα καθορίσει το πρόστιμο που θα επιβληθεί στην επιχείρηση που υπέβαλλε αυτά τα αποδεικτικά στοιχεία.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

21. Κάθε επιχείρηση που επιθυμεί να επωφεληθεί με τη μείωση του προστίμου θα πρέπει να υποβάλλει στην Επιτροπή κάθε έγγραφο τεκμηριωμένο αποδεικτικό στοιχείο και πληροφορίες που συνιστούν απόδειξη της εν λόγω σύμπραξης.

22. Η επιχείρηση θα παραλάβει έγγραφη αναγνώριση της υποβολής από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού, στην οποία αναγράφεται η ημερομηνία κατά την οποία τα σχετικά έγγραφα υποβλήθηκαν. Η Επιτροπή δεν θα εξετάσει καμία υποβολή πληροφοριών ή αποδεικτικών στοιχείων από τις αιτούσες για μείωση του προστίμου επιχειρήσεις, πριν λάβει θέση αναφορικά με υπάρχουσα αίτηση για υπό αίρεση απαλλαγή από το πρόστιμο σχετικά με την υποψιαζόμενη παράβαση.

23. Σε περίπτωση που η Επιτροπή καταλήξει σε προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι οι πληροφορίες και τα αποδεικτικά στοιχεία που υποβλήθηκαν από μια επιχείρηση συνιστούν προστιθέμενη αξία σύμφωνα με την έννοια του σημείου 17, θα καταστήσει εγγράφως γνωστή την πρόθεσή της να μειώσει το πρόστιμο αναφορικά με συγκεκριμένη λωρίδα ποσοστού, όπως αυτές παρατίθενται στο σημείο 19 στοιχείο β). Η Επιτροπή θα γνωστοποιήσει την θέση της στην ενδιαφερόμενη επιχείρηση το αργότερο μέχρι την ημερομηνία κοινοποίησης της έκθεσης αιτιάσεων.

24. Η Επιτροπή θα εκτιμήσει την οριστική θέση της κάθε επιχείρησης που επικαλέστηκε τη μείωση του προστίμου στο τέλος της διοικητικής διαδικασίας και θα εξηγήσει τους λόγους των συμπερασμάτων της σε κάθε απόφαση που θα υιοθετήσει.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ

25. Η ανακοίνωση αυτή αντικαθιστά την ανακοίνωση του 1996 για κάθε περίπτωση κατά την οποία επιχειρήσεις δεν έχουν έλθει σε επαφή μέχρι τώρα με την Επιτροπή προκειμένου να επωφεληθούν από την ευνοϊκή μεταχείρηση που παρατίθεται στην παρούσα ανακοίνωση. Η Επιτροπή θα εξετάσει κατά πόσον είναι αναγκαίο να τροποποιήσει την παρούσα ανακοίνωση από τη στιγμή που θα έχει αποκτήσει επαρκή εμπειρία εφαρμογής της.

26. Η Επιτροπή έχει επίγνωση ότι αυτή η ανακοίνωση θα δημιουργήσει δικαιολογημένες προσδοκίες στις οποίες μπορούν να βασιστούν οι επιχειρήσεις όταν αποκαλύπτουν την ύπαρξη μιας σύμπραξης στην Επιτροπή.

27. Ενδεχόμενη αποτυχία πλήρωσης κάποιας από τις προϋποθέσεις που παρατίθενται στα τμήματα Α ή Β, ανάλογα με την περίπτωση, σε όποιο στάδιο της διοικητικής διαδικασίας μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια κάθε ευνοϊκής μεταχείρισης που περιγράφεται σε αυτά.

28. Η συνεργασία από κάθε επιχείρηση συνιστά έναν μόνο από τους παράγοντες τους οποίους η Επιτροπή θα λάβει υπόψη όταν θα προσδιορίζει το ύψος του προστίμου. Η ανακοίνωση αυτή δεν προκαταλαμβάνει την διακριτική ευχέρεια της Επιτροπής να μειώσει το πρόστιμο για άλλους λόγους.

29. Το γεγονός ότι παρέχεται απαλλαγή ή μείωση του προστίμου δεν αποκλείει την επιχείρηση από τις συνέπειες αστικού δικαίου που πηγάζουν από την συμμετοχή της στην παράνομη δραστηριότητα. Αναφορικά με αυτό το σημείο, στη περίπτωση που οι υποβαλλόμενες από την επιχείρηση πληροφορίες σχετικά με μια σύμπραξη οδηγούν την Επιτροπή να λάβει απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, το ποσοστό συμμετοχής στην παράνομη δραστηριότητα της επιχείρησης που ωφελείται από την απαλλαγή ή μείωση του προστίμου θα αναφερθεί πλήρως στην απόφαση. Το γεγονός ότι η εν λόγω επιχείρηση συνεργάστηκε με την Επιτροπή θα αναφερθεί επίσης στην απόφαση, προκειμένου να εξηγηθούν οι λόγοι για την απαλλαγή ή τη μείωση του προστίμου.

(1) ΕΕ C 207 της 18.7.1996, σ. 4.

(2) ΕΕ 13 της 21.2.1962, σ. 204/62. [Ή οι αντίστοιχοι διαδικαστικοί κανονισμοί: άρθρο 21 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1017/68, άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4056/86 και άρθρο 11 παράγραφος 3 του κανονισμού (EOK) αριθ. 3975/87].