Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τρoπoπoίηση της oδηγίας 76/207/ΕΟΚ περί της εφαρμoγής της αρχής της ίσης μεταχείρισης των αvδρώv και των γυvαικώv όσov αφoρά τηv πρόσβαση στηv απασχόληση, στηv επαγγελματική εκπαίδευση και πρoώθηση και τις συvθήκες εργασίας (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 7 Ιουνίου 2000 [1] η Επιτροπή υπέβαλε την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας του Συμβουλίου 76/207/EΟΚ περί της εφαρμoγής της αρχής της ίσης μεταχείρισης των αvδρώv και των γυvαικώv όσov αφoρά τηv πρόσβαση στηv απασχόληση, στηv επαγγελματική εκπαίδευση και πρoώθηση και τις συvθήκες εργασίας [2]. Στην παρούσα πρόταση οδηγίας πρέπει να ληφθούν υπόψη οι τροποποιήσεις της συνθήκης, η νομολογία του Δικαστηρίου και να εξασφαλιστεί η συνοχή με άλλες διατάξεις της δευτερεύουσας νομοθεσίας για όμοια θέματα, όπως με τις οδηγίες που βασίζονται στο άρθρο 13 της συνθήκης [3].

[1] COM(2000)334 τελικό

[2] COM(2000)334 τελικό

[3] Οδηγίες 2000/48/EΚ και 2000/73/EΚ

2. Η νομική βάση αυτής της πρότασης οδηγίας είναι το άρθρο 141, παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Η προτεινόμενη τροποποίηση αφορά την εφαρμογή του άρθρου ίσης μεταχείρισης των ανδρών και των γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης. Σύμφωνα με το άρθρο 141 παράγραφος 3 της συνθήκης, το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 και μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, θεσπίζει μέτρα με τα οποία εξασφαλίζεται η εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της ισότητας αμοιβής για όμοια εργασία ή για εργασία της αυτής αξίας.

3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, μετά από διαβουλεύσεις βάσει του εν λόγω άρθρου, γνωμοδότησε ευνοϊκά σχετικά με την πρόταση αυτή. Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην σύνοδό του ολομέλειας το Μάιο του 2001 ενέκρινε αρκετές τροπολογίες στο κείμενο της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Η Επιτροπή αποδέχθηκε πρόθυμα τις περισσότερες από αυτές τις τροπολογίες, εφόσον πολλές από αυτές βελτιώνουν τη σαφήνεια και τη νομική αξιοπιστία του κειμένου και εξασφαλίζουν τη συνοχή με ορισμένες διατάξεις που περιέχονται στις οδηγίες που εκδόθηκαν με βάση το άρθρο 13.

4. Συνεπώς η Επιτροπή, με βάση το άρθρο 251, παράγραφος 2 προτείνει να τροποποιηθεί η αρχική της πρόταση προκειμένου να ληφθούν υπόψη ορισμένες τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο νομοθετικό του ψήφισμα.

II. ΣΧΟΛΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ

5. Η πρώτη τροποποίηση αφορά την αιτιολογική σκέψη 1, στην οποία καθορίζεται το πλαίσιο εντός του οποίου τοποθετείται η οδηγία με παραπομπή στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και στις νέες διατάξεις της συνθήκης με τις οποίες ενισχύεται η ίση μεταχείριση.

6. Η δεύτερη τροποποίηση αντικαθιστά την προηγούμενη αιτιολογική σκέψη 2 και παραπέμπει στο άρθρο 141 παράγραφος 3, που αποτελεί τη νομική βάση της πρότασης οδηγίας.

7. Με την τρίτη τροποποίηση προστίθεται μια νέα αιτιολογική σκέψη 3, η οποία αναφέρεται στην ανάγκη να συμπεριληφθεί ορισμός σχετικά με την άμεση ή έμμεση διακριτική μεταχείριση στην πρόταση οδηγίας, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή με τις οδηγίες που βασίζονται στο άρθρο 13.

8. Με την τέταρτη τροποποίηση προστίθεται μια νέα αιτιολογική σκέψη 3α,η οποία διευκρινίζει τη δυνατότητα να λαμβάνονται υπόψη στατιστικά αποδεικτικά στοιχεία σε περιπτώσεις έμμεσης διακριτικής μεταχείρισης,

9. H πέμπτη τροποποίηση αφορά τη μετατροπή της προηγούμενης αιτιολογικής σκέψης 3 σε αιτιολογική σκέψη 4. Με αυτή την τροποποίηση διευκρινίζεται ότι η σεξουαλική παρενόχληση μπορεί να συντρέξει σε όλους τους τομείς που καλύπτονται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας πρότασης της οδηγίας.

10. Με την έκτη τροποποίηση προστίθεται μια νέα αιτιολογική σκέψη 4α, στην οποία επισημαίνεται ότι οι αρμόδιοι φορείς πρέπει να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την πρόληψη της σεξουαλικής παρενόχλησης.

11. Με την έβδομη τροποποίηση διαγράφεται η αρχική αιτιολογική σκέψη 4.

12. Η σγδοη τροποποίηση αφορά την αιτιολογική σκέψη 5, στην οποία διευκρινίζονται οι όροι σύμφωνα με τους οποίους ορισμένες επαγγελματικές δραστηριότητες μπορούν να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας πρότασης οδηγίας.

13. Η ένατη τροποποίηση αφορά την αιτιολογική σκέψη 6, που αναφέρεται στο θέμα της προστασίας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή της άδειας μητρότητας καθώς και στις αποφάσεις του Δικαστηρίου όσον αφορά τα δικαιώματα των γυναικών που επιστρέφουν στην εργασία μετά την εγκυμοσύνη και την άδεια μητρότητας.

14. Με την δέκατη τροποποίηση προστίθεται μια νέα αιτιολογική σκέψη 7, που αναφέρεται στο συνδυασμό της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής, παραπέμποντας στις σχετικές αποφάσεις του Δικαστηρίου, στην οδηγία 96/34/EΚ περί γονικής άδειας και στην ευρωπαϊκή κοινωνική ατζέντα και διευκρινίζει ότι η παρούσα οδηγία δεν θίγει τα δικαιώματα ορισμένων κρατών μελών, τα οποία αναγνωρίζουν το δικαίωμα άδειας πατρότητας.

15. Η ενδέκατη τροποποίηση αφορά την μετατροπή της αρχικής αιτιολογικής σκέψης 7 σε αιτιολογική σκέψη 8. Με την τροποποίηση αυτή προστίθεται μια παραπομπή στη Διακήρυξη 28, σύμφωνα με το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

16. Η δωδέκατη τροποποίηση αφορά τη μετατροπή της αιτιολογικής σκέψης 8 σε αιτιολογική σκέψη 9 και αφορά την προστασία από αντίποινα (κατατρεγμό).

17. Η δέκατη τρίτη τροποποίηση αφορά τη διαγραφή της αρχικής αιτιολογικής σκέψης 9.

18. Με τη δέκατη τέταρτη τροποποίηση προστίθεται μια νέα αιτιολογική σκέψη 10, στην οποία αναφέρεται ότι, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της οδηγίας, τα κράτη μέλη πρέπει να φροντίσουν για την επιβολή αποτελεσματικών κυρώσεων σε περίπτωση διακριτικής μεταχείρισης, όπως ορίζεται ήδη από τη σχετική νομοθεσία.

19. Με τη δέκατη πέμπτη τροποποίηση προστίθεται μια νέα αιτιολογική σκέψη 11, που αναφέρεται στην ανάγκη να ενθαρρύνονται οι εργοδότες ώστε να καταρτίζουν ετήσια προγράμματα για την ισότητα.

20. Η δέκατη έκτη τροποποίηση αφορά τη μετατροπή της αρχικής αιτιολογικής σκέψης 10 σε αιτιολογική σκέψη 12 και αναφέρεται στην ανάγκη να εξασφαλιστεί η δέουσα νομική προστασία στα θύματα διάκρισης λόγω του φύλου. επίσης προβλέπεται η δυνατότητα να εξουσιοδοτηθούν διάφορες ενώσεις, οργανώσεις ή νομικά πρόσωπα να αναλαμβάνουν την υπεράσπιση ή να ασκούν δικαστικές αγωγές εξ ονόματος ή για την υποστήριξη ατόμων ή ομάδων με την έγκριση ή τη συγκατάθεσή τους.

21. Στη δέκατη έβδομη τροποποίηση αντικαθίσταται η παραπομπή στη οδηγία 76/207/EΟΚ με την παραπομπή στην παρούσα πρόταση οδηγίας.

ΑΡΘΡΑ

22. Η δέκατη όγδοη τροποποίηση αφορά το άρθρο 1, παράγραφος 1, στο οποίο διευκρινίζεται, χρησιμοποιώντας τη διατύπωση του άρθρου 141, ότι η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται,σε όλες τις σχέσεις απασχόλησης άσχετα από το νομικό χαρακτήρα της σχέσης, στο πλαίσιο της οποίας εργάζεται ή επαγγέλλεται ένα άτομο.

23. Η δέκατη ένατη τροποποίηση αφορά τη διαγραφή του άρθρου 1, παράγραφος 2, το οποίο είναι πλέον περιττό, εφόσον έχουν ήδη ληφθεί τα αναγκαία μέτρα από την Κοινότητα στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης.

24. Η εικοστή τροποποίηση αφορά το άρθρο 1, παράγραφος 1α, στο οποίο διευκρινίζεται σαφώς η υποχρέωση των κρατών μελών να καταβάλουν προσπάθειες για την προώθηση της ίσης μεταχείρισης και την εξάλειψη των ανισοτήτων.

25. Με την εικοστή πρώτη τροποποίηση προστίθεται, στην πρώτη παράγραφο ένα νέο άρθρο 1α, στο οποίο ενσωματώνονται οι ορισμοί της άμεσης και έμμεσης διακριτικής μεταχείρισης, της παρενόχλησης λόγω του φύλου, και της σεξουαλικής παρενόχλησης. Η τροποποίηση αυτή αποσκοπεί στην επίτευξη της συνοχής με τις οδηγίες που βασίζονται στο άρθρο 13, οι οποίες περιέχουν μια σειρά παρόμοιων ορισμών.

26. Με την εικοστή δεύτερη τροποποίηση προστίθεται ένα νέο άρθρο 1β, το οποίο περιέχει τον ορισμό των όρων "παρενόχληση" και "σεξουαλική παρενόχληση" ως διάκριση λόγω του φύλου και στο οποίο διευκρινίζεται ότι τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την πρόληψη της παρενόχλησης, μεταξύ άλλων μέσω ενός συστήματος έμπιστων συμβούλων στο χώρο εργασίας.

27. Με την εικοστή τρίτη τροποποίηση προστίθεται νέο άρθρο 1γ με το οποίο απαγορεύεται η προτροπή ή η άσκηση πίεσης με στόχο τη διακριτική μεταχείριση λόγω του φύλου.

28. Με την εικοστή τέταρτη τροποποίηση διαγράφεται το εδάφιο του άρθρου 2 παράγραφος 1 σχετικά με την έμμεση διάκριση, εφόσον το νέο άρθρο 1α περιέχει τώρα αντίστοιχο ορισμό. Επίσης τροποποιείται το άρθρο 2 παράγραφος 2, στην οποία διευκρινίζονται οι συνθήκες κάτω από τις οποίες ένα κράτος μέλος μπορεί να επιτρέψει διαφορετική μεταχείριση λόγω του φύλου και ορίζεται ότι αυτό είναι δυνατόν μόνον εάν ο λόγος για μια τέτοια μεταχείριση είναι νόμιμος και εάν τηρείται η αρχή της αναλογικότητας.

29. Με την εικοστή πέμπτη τροποποίηση προστίθενται στο άρθρο 2, οι παράγραφοι 3α και 3β, οι οποίες αναφέρονται ξεχωριστά στην άδεια μητρότητας και πατρότητας. Όσον αφορά την άδεια μητρότητας, διευκρινίζεται ότι, μετά από την άδεια αυτή, οι γυναίκες πρέπει επίσης να επωφελούνται από τυχόν βελτιώσεις των συνθηκών εργασίας τις οποίες θα δικαιούνταν κατά τη διάρκεια της απουσίας τους.

30. Η εικοστή έκτη τροποποίηση αφορά τη νέα διατύπωση του άρθρου 2 παράγραφος 4, στην οποία αναφέρεται η υποχρέωση των κρατών μελών να υποβάλλουν εκθέσεις στην Επιτροπή ανά διετία σχετικά με τα μέτρα θετικής δράσης, αντί ανά τριετία, όπως πρότεινε αρχικά η Επιτροπή και αντί ετησίως όπως πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Επίσης παραπέμπει στη Δήλωση 28 που επισυνάπτεται στη συνθήκη.

31. Με την εικοστή έβδομη τροποποίηση προστίθεται άρθρο 2α που παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να εγκρίνουν καλύτερα μέτρα προστασίας από αυτά που προβλέπει η οδηγία. ο βαθμός όμως της προστασίας αυτής δεν επιτρέπεται να μειωθεί.

32. Με την εικοστή όγδοη τροποποίηση προστίθεται νέο άρθρο 3, παράγραφος 1 στο οποίο ορίζεται το ακριβές πεδίο εφαρμογής της παρούσας πρότασης οδηγίας όσον αφορά την απασχόληση και εργασία, την κατάρτιση και τις συνθήκες εργασίας.

33. Η εικοστή ένατη τροποποίηση αφορά την εισαγωγική φράση του άρθρου 3 παράγραφος 2 με στόχο να συμπεριληφθεί παραπομπή στο άρθρο 141 παράγραφος 4 σχετικά με τα μέτρα θετικής δράσης.

34. Η τριακοστή τροποποίηση αφορά το άρθρο 3 παράγραφος 2 ψηφίο β στο οποίο κηρύσσονται άκυρες οι διατάξεις που αντιτίθενται στην αρχή της ίσης μεταχείρισης και διαγράφεται η ένδειξη σχετικά με τη δυνατότητα τροποποίησης.

35. Η τριακοστή πρώτη τροποποίηση αφορά το άρθρο 3 παράγραφος 2δ με τη διατύπωση "η αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών" όπως αναφέρεται στη συνθήκη (άρθρο 141 παράγραφος 3).

36. Η τριακοστή δεύτερη τροποποίηση αφορά την διατύπωση των άρθρων 4 εδάφιο β και 5 εδάφιο β που αντικαθίσταται από τη διατύπωση που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2β.

37. Η τριακοστή τρίτη τροποποίηση αφορά το άρθρο 6 παράγραφος 2 στο οποίο προστίθεται η διατύπωση σχετικά με το ότι τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα να εξασφαλίζουν την πρόβλεψη και την επιβολή πραγματικών και αποτελεσματικών κυρώσεων.

38. Η τριακοστή τέταρτη τροποποίηση αφορά το άρθρο 7 στο οποίο η προστασία από κατατρεγμό δεν καλύπτει μόνον στους εργαζόμενους αλλά επεκτείνεται και επίσης στους αντιπροσώπους των συνδικαλιστικών οργανώσεων που τους υποστηρίζουν καθώς και στους μάρτυρες.

39. Η τριακοστή-πέμπτη τροποποίηση αφορά το άρθρο 8α. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό τα κράτη μέλη καλούνται να φροντίσουν για τη σύσταση ανεξάρτητου φορέα αρμόδιου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης. οι αρμοδιότητες αυτών των φορέων καλύπτουν τους τομείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των οδηγιών σχετικά με την ίση μεταχείριση που αναφέρονται αναλυτικά στο άρθρο αυτό. Επίσης περιέχει την πρόταση να εμπλέκονται οι φορείς αυτοί στις δικαστικές διαδικασίες σε περίπτωση διακριτικής μεταχείρισης με τη συγκατάθεση του θύματος.

40. Η τριακοστή έκτη τροποποίηση αφορά το άρθρο 8β στο οποίο προστίθενται δύο νέες παράγραφοι 2α και 2β, οι οποίες απαιτούν από τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν το διάλογο σχετικά με το θέμα αυτό με τις ΜΚΟ, να ενθαρρύνουν τους εργοδότες προκειμένου να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την προώθηση της ισότητας και να εκπονούν ετήσιες εκθέσεις για την ισότητα, βάσει των οποίων πρέπει ενδεχομένως να λάβουν μέτρα για να βελτιώσουν την κατάσταση.

41. Με την τριακοστή έβδομη τροποποίηση αλλάζει η ημερομηνία εφαρμογής της τροποποιημένης οδηγίας και καθορίζεται στις 31 Δεκεμβρίου 2002.

2000/0142(COD)

Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τρoπoπoίηση της oδηγίας 76/207/ΕΟΚ περί της εφαρμoγής της αρχής της ίσης μεταχείρισης των αvδρώv και των γυvαικώv όσov αφoρά τηv πρόσβαση στηv απασχόληση, στηv επαγγελματική εκπαίδευση και πρoώθηση και τις συvθήκες εργασίας [Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ]

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο της 141 παράγραφος 3,

την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [4],

[4] ΕΕ C

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [5],

[5] ΕΕ C

ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 251 της συνθήκης [6],

[6] ΕΕ C

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών αποτελεί θεμελιώδη αρχή, σύμφωνα με τα άρθρα 2 και 3 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ και της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Με αυτές οι διατάξεις της συνθήκης η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών ανακηρύσσεται ως "καθήκον" και "στόχος" της Κοινότητας και επιβάλλεται η θετική υποχρέωση για την "προώθησή" της σε όλες τις δραστηριότητές της.

(2) Στο άρθρο 141 της συνθήκης και ιδίως στην παράγραφο 3 αναφέρονται συγκεκριμένα 'ίσες ευκαιρίες και η ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης.'

(3) Η οδηγία 76/207/EΟΚ δεν περιέχει ορισμούς των εννοιών της άμεσης και έμμεσης διάκρισης. Σύμφωνα με το άρθρο 13 της συνθήκης, το Συμβούλιο ενέκρινε την οδηγία 2000/43/EΚ περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ασχέτως φυλετικής ή εθνοτικής τους καταγωγής και την οδηγία του Συμβουλίου 2000/78/EΚ για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία η οποία περιέχει ορισμούς σχετικά με την άμεση και έμμεση διάκριση. Συνεπώς είναι σωστό να συμπεριληφθούν ορισμοί παρόμοιοι με αυτούς των οδηγιών αυτών όσον αφορά το φύλο.

(3α) Η εκτίμηση των γεγονότων από τα οποία μπορεί να διαπιστωθεί ότι υπάρχει άμεση ή έμμεση διάκριση έγκειται στα εθνικά δικαστικά ή άλλα αρμόδια όργανα, σύμφωνα με τις διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας ή της πρακτικής εφαρμογής του δικαίου. Τέτοιου είδους διατάξεις μπορούν ιδίως να προβλέπουν ότι η ύπαρξη έμμεσης διάκρισης μπορεί να εξακριβωθεί με διάφορα μέσα, ακόμη και με βάση τα στατιστικά στοιχεία.

(4) Στο ψήφισμά του της 29ης Μαΐου 1990 για την προστασία της αξιοπρέπειας γυναικών και ανδρών στην εργασία [7], το Συμβούλιο επιβεβαίωσε ότι η παρενόχληση στο χώρο εργασίας αντιτίθεται στην αρχή της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών με την έννοια της οδηγίας του Συμβουλίου 76/207/EΟΚ [8]. . Στη συνάρτηση αυτή πρέπει να τονιστεί ότι σεξουαλική παρενόχληση δεν συμβαίνει μόνον στο χώρο εργασίας, αλλά επίσης στο πλαίσιο της πρόσβασης στην απασχόληση και στην κατάρτιση, κατά τη διάρκεια της απασχόλησης και εργασίας.

[7] ΕΕ C 157, 27.6.1990, σ. 3

[8] ΕΕ L 39, 14.2.1976, σ. 40

(4α) Συνεπώς πρέπει να ληφθούν μέτρα με τα οποία τα άτομα που, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία είναι αρμόδια για την πρόσβαση στην κατάρτιση, απασχόληση ή εργασία και στους όρους που έχουν σχέση με την πρόσβαση αυτή, θα υποχρεώνονται να θεσπίζουν διαδικασίες για την πρόληψη της σεξουαλικής παρενόχλησης, μεταξύ των οποίων μπορεί να συγκαταλέγεται και ένα σύστημα έμπιστων συμβούλων στο χώρο εργασίας.

(5) Οι επαγγελματικές δραστηριότητες που τα κράτη μέλη ενδεχομένως εξαιρούν από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 76/207/EΟΚ πρέπει να περιορίζονται σ' αυτές οι οποίες απαιτούν την απασχόληση ενός προσώπου συγκεκριμένου φύλου λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα των εν λόγω επαγγελματικών δραστηριοτήτων, με την προϋπόθεση ότι ο στόχος που επιδιώκουν είναι νόμιμος και συμβιβάζεται με την αρχή της αναλογικότητας σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

(6) Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναγνώρισε επανειλημμένα τη νομιμότητα, όσον αφορά την αρχή της ίσης μεταχείρισης, της προστασίας της βιολογικής κατάστασης της γυναίκας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και ύστερα από αυτή. Επιπλέον αποφάσισε επανειλημμένα ότι τυχόν δυσμενής μεταχείριση των γυναικών λόγω εγκυμοσύνης ή μητρότητας αποτελεί άμεση διάκριση λόγω φύλου. Η οδηγία του Συμβουλίου 92/85/ΕΟΚ, της 19ης Οκτωβρίου 1992 σχετικά με την εισαγωγή μέτρων για τη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων, στοχεύει στην εξασφάλιση της προστασίας της σωματικής και ψυχικής υγείας των εγκύων, λεχώνων ή γαλουχουσών γυναικών [9].Στο αιτιολογικό της οδηγίας αυτής αναφέρεται ότι η προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων δεν πρέπει να καθιστά μειονεκτική τη θέση των γυναικών στην αγορά εργασίας και δεν πρέπει να θίγει τις οδηγίες περί ίσης μεταχείρισης των ανδρών και των γυναικών. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει την προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών στην απασχόληση, ιδίως σε ό,τι αφορά το δικαίωμά τους για επιστροφή στην ίδια θέση εργασίας, με τις ίδιες συνθήκες εργασίας, καθώς και να επωφελούνται από τυχόν βελτιώσεις των συνθηκών εργασίας τις οποίες θα δικαιούνταν κατά τη διάρκεια της απουσίας τους.

[9] ΕΕ L 348, 28.11.1992, σ.1

(7) Ο συμβιβασμός της οικογενειακής και της επαγγελματικής ζωής αποτελεί μια αναγνωρισμένη και κατεστημένη από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο [10] αρχή. Επιπλέον, με το ψήφισμά του σχετικά με την ισορροπημένη συμμετοχή των γυναικών και ανδρών στην οικογενειακή και στην επαγγελματική ζωή [11], το Συμβούλιο επιβεβαίωσε ότι η αρχή αυτή αποτελεί κοινοτική νομοθεσία και αντικατοπτρίζεται στην οδηγία του Συμβουλίου 96/34/EΚ σχετικά με τη συμφωνία-πλαίσιο για τη γονική άδεια, που συνήφθη από την UNICE, τη CEEP και τη ΣΕΣ [12]. Επίσης κατοχυρώθηκε ως θεμελιώδης στόχος στην ευρωπαϊκή κοινωνική ατζέντα. Στην οδηγία 96/34/EΚ αναγνωρίζεται ήδη το δικαίωμα επιστροφής στην εργασία για τους γονείς που παίρνουν γονική άδεια. επιπλέον, η οδηγία αυτή δεν θίγει το δικαίωμα των κρατών μελών που έχουν διαφορετική αντίληψη του όρου της γονικής άδειας να καθορίσουν εθνικούς κανονισμούς σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και/ή πράξη για τους εργαζόμενους που ασκούν το δικαίωμα της γονικής άδειας.

[10] ΥπόθεσηCase C-243/95 Hill [1998] ECR I-3739

[11] EE L 218, 31.7.2000 σ 5

[12] Οδηγία 96/34/ΕΚ της 3.6.1996, ΕΕ L 145, 19.6.96

Τα δικαιώματα που έχουν σχέση με το συμβιβασμό της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής δεν πρέπει να θεωρούνται ως εξαιρέσεις της αρχής ίσης μεταχείρισης γυναικών και ανδρών αλλά ως προϋπόθεση και μέσο για την επίτευξη πραγματικής ισότητας στη μεταχείριση.

(8) Το δικαίωμα των κρατών μελών να διατηρούν ή να εγκρίνουν μέτρα θετικής δράσης, με στόχο την εξασφάλιση της πλήρους έμπρακτης ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών, κατοχυρώνεται στο άρθρο 141 παράγραφος 4 της συνθήκης. Αυτή η διάταξη της συνθήκης καθιστά το υπάρχον άρθρο 2 παράγραφος 4 της οδηγίας περιττό.

Στη Δήλωση 28 που επισυνάπτεται στη συνθήκη αναφέρεται ότι τα θετικά μέτρα πρέπει, κατά κύριο λόγο, να αποσκοπούν στη βελτίωση της κατάστασης των γυναικών στο επαγγελματικό περιβάλλον. Η δημοσίευση εκθέσεων ανά δύο έτη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της δυνατότητας που προσφέρεται από το άρθρο 141 παράγραφος 4 θα συμβάλει στη διάδοση των παραδειγμάτων ορθής πρακτικής. Οι εκθέσεις αυτές θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να διαπιστώσουν τη σημασία και την αναγκαιότητα τέτοιου είδους μέτρων και να συγκρίνουν τον τρόπο εφαρμογής τους. Εξάλλου θα προσφέρει στους πολίτες πλήρη εικόνα της σημερινής κατάστασης σε κάθε κράτος μέλος.

(9) Tο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάσισε ότι, έχοντας υπόψη το θεμελιώδες του δικαιώματος για αποτελεσματική δικαστική προστασία, η προστασία αυτή χορηγείται στους εργαζομένους ακόμη και ύστερα από τη λήξη της εργασιακής σχέσης [13]. Η προστασία των εργαζομένων από τα αντίποινα του εργοδότη δεν περιορίζεται στην περίπτωση απόλυσης αλλά καλύπτει κάθε άλλο αντίποινο (κατατρεγμός) ακόμη και εάν ληφθεί μετά τη λήξη της εργασιακής σχέσης. Εξάλλου, σε κάθε άτομο που υποστηρίζει με οποιοδήποτε τρόπο (σε δικαστικές αγωγές ή σε άλλες περιστάσεις) ένα πρόσωπο που θεωρεί τον εαυτό του ως θύμα διακριτικής μεταχείρισης, πρέπει να προσφέρεται η ίδια προστασία.

[13] Case C-185/97 Coote [1998] ECR I-519

(10) Η αρχή της αποτελεσματικής νομικής προστασίας και πραγματικών και αποτελεσματικών κυρώσεων έχει θεσπιστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο [14] σε περιπτώσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 76/207/EΟΚ. Συνεπώς τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν μέτρα που πρέπει να είναι επαρκώς αποτελεσματικά για την επίτευξη του στόχου της οδηγίας και να εξασφαλίζουν ότι ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων θα είναι δυνατή η αποτελεσματική υπεράσπιση των δικαιωμάτων που παρέχονται από αυτήν [15].

[14] Case C-180/95 Draempaehl [1997] ECR I 2195

[15] Case 222/84 Johnston (1986) ECR 1651

Για την πλήρη συμμόρφωση με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, πρέπει να επιβάλλονται οι πιο αποτελεσματικές κυρώσεις, που προβλέπει η εθνική νομοθεσία, σε περιπτώσεις διακριτικής μεταχείρισης. Η δίκαιη αποζημίωση αποτελεί ένα είδος μόνον αυτών των κυρώσεων.

(11) Η προώθηση της ίσης μεταχείρισης γυναικών και ανδρών πρέπει να πραγματοποιείται με προγραμματισμένο και συστηματικό τρόπο, ακόμη και σε επίπεδο επιχειρήσεων, στις οποίες οι εργοδότες πρέπει να ενθαρρύνονται στην εκπόνηση ετήσιων προγραμμάτων ισότητας.

(12) Κάθε πρόσωπο που υφίσταται διακρίσεις λόγω φύλου πρέπει να διαθέτει επαρκή μέσα προστασίας. Επίσης πρέπει να εξουσιοδοτηθούν διάφορες ενώσεις, οργανώσεις ή νομικά πρόσωπα ώστε να μπορούν να αναλαμβάνουν δικαστικές, διοικητικές ή άλλες διαδικασίες εξ ονόματος ή προς ατόμου ή ομάδας ατόμων που είναι θύματα διακρίσεων λόγω του φύλου με την έγκριση ή τη συγκατάθεσή τους.

(13) Τα κράτη μέλη πρέπει να προωθούν τον κοινωνικό διάλογο των κοινωνικών εταίρων με στόχο την αντιμετώπιση διαφορετικών μορφών διάκρισης λόγω φύλου στο χώρο εργασίας και την καταπολέμησή τους.

(14) Τα κράτη μέλη πρέπει να επιβάλλουν αποτελεσματικές αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης των υποχρεώσεων βάσει της παρούσας οδηγίας .

(15) Σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως ορίζονται στο άρθρο 5 της συνθήκης, οι στόχοι της οδηγίας αυτής δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και κατά συνέπεια μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. η παρούσα οδηγία περιορίζεται στο ελάχιστο που απαιτείται για την επίτευξη των στόχων αυτών και δεν ξεπερνά ό,τι είναι αναγκαίο για το σκοπό αυτό,

(16) Η οδηγία 76/207/EΟΚ πρέπει συνεπώς να τροποποιηθεί αντιστοίχως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 76/207/EΟΚ τροποποιείται ως ακολούθως:

1. Το άρθρο 1, παράγραφος 1 τροποποιείται ως εξής:

"Ο στόχος της οδηγίας είναι να τεθεί σε εφαρμογή στα κράτη μέλη η αρχή των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην απασχόληση, εργασία και επαγγελματική κατάρτιση, συμπεριλαμβανόμενων και των συνθηκών εργασίας ασχέτως του νομικού χαρακτήρα της σχέσης απασχόλησης ή εργασίας."

2. Στο άρθρο 1 διαγράφεται η παράγραφος 2 .

3. Στο άρθρο 1 προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 1α:

"1α Τα κράτη μέλη εισάγουν τα μέτρα εκείνα που είναι αναγκαία ώστε να εξαλειφθούν οι ανισότητες και να προωθήσουν δραστήρια και ευκρινώς το στόχο της ισότητας των γυναικών και των ανδρών ιδίως μέσω της ενσωμάτωσής της, σε όλες τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, στις πολιτικές και στις δραστηριότητες στους τομείς που παρατίθενται στην παράγραφο 1".

4. Προστίθεται το ακόλουθο άρθρο 1α

"Άρθρο 1α

Ορισμοί

1. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

- άμεση διάκριση: συντρέχει όταν ένα πρόσωπο υφίσταται μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν την οποία υφίσταται, υπέστη ή θα υφίστατο σε ανάλογη κατάσταση ένα άλλο πρόσωπο για λόγους που οφείλονται στο φύλο.

- έμμεση διάκριση: συντρέχει όταν μια εκ πρώτης όψεως ουδέτερη διάταξη, κριτήριο ή πρακτική ενδέχεται να προκαλέσει μειονεκτική μεταχείριση ενός προσώπου ενός ορισμένου φύλου σε σχέση με άτομα του άλλου φύλου, εκτός εάν, η εν λόγω διάταξη, κριτήριο ή πρακτική δικαιολογείται αντικειμενικά από ένα θεμιτό και ανάλογο στόχο και τα μέσα για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι πρόσφορα και αναγκαία.

- παρενόχληση: είναι η κατάσταση, στην οποία σημειώνεται ανεπιθύμητη συμπεριφορά που οφείλεται στο φύλο κατά την πρόσβαση ή την πρόσληψη σε απασχόληση, εργασία ή κατάρτιση με σκοπό ή αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας ενός προσώπου ή τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού, επιθετικού ή ενοχλητικού περιβάλλοντος.

- σεξουαλική παρενόχληση: είναι η κατάσταση στην οποία παρατηρείται κάθε είδους προφορικής, μη προφορικής ή φυσικής συμπεριφοράς με σεξουαλικό χαρακτήρα κατά την πρόσβαση ή την πρόσληψη σε απασχόληση, εργασία ή κατάρτιση με σκοπό ή αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας ενός προσώπου ή τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού, επιθετικού ή ενοχλητικού περιβάλλοντος".

5. Προστίθεται το ακόλουθο άρθρο 1β:

"Άρθρο 1β

Ως "παρενόχληση" ή "σεξουαλική παρενόχληση" με την έννοια του άρθρου 1α θεωρείται η διακριτική μεταχείριση λόγω του φύλου και συνεπώς απαγορεύεται.

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα που υποχρεώνουν τα άτομα που σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία είναι αρμόδια για την πρόσβαση στην κατάρτιση, απασχόληση ή εργασία ή για τους όρους που σχετίζονται με αυτές, να εισάγουν μέτρα για την πρόληψη της σεξουαλικής παρενόχλησης, μεταξύ των οποίων μπορεί να συγκαταλέγεται και ένα σύστημα έμπιστων συμβούλων στο χώρο εργασίας."

6. Προστίθεται το ακόλουθο άρθρο 1γ:

"Άρθρο 1γ

"Η συμπεριφορά που συνίσταται στην προτροπή, στην ανάθεση ή στην άσκηση πίεσης με στόχο τη διακριτική μεταχείριση εμπίπτει στο πλαίσιο των ορισμών άμεσης και έμμεσης διάκρισης.

7. Το άρθρο 2 τροποποιείται ως εξής:

(α) Η παράγραφος 2 διατυπώνεται ως εξής:

"2. Τυχόν γενική εξαίρεση ή γενικός περιορισμός στην πρόσβαση ενός φύλου σε οποιαδήποτε επαγγελματική δραστηριότητα ή κατάρτιση απαραίτητη για την πρόσβαση σε μια επαγγελματική δραστηριότητα αποτελεί διάκριση σύμφωνα με το πνεύμα της οδηγίας. Σε εξαιρετική περίπτωση, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι η διαφορετική μεταχείριση δεν αποτελεί διάκριση όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, όταν ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα σχετικά με το φύλο συνιστά ουσιαστική και καθοριστική προϋπόθεση για την άσκηση μιας συγκεκριμένης επαγγελματικής δραστηριότητας και εφόσον ο σκοπός είναι νόμιμος και η επαγγελματική προϋπόθεση ανάλογη.

Αποκλίσεις από την αρχή της ίσης μεταχείρισης παραμένουν εντός των ορίων του ορθού και του αναγκαίου προκειμένου να επιτευχθεί ο επιδιωκόμενος στόχος."

(β) Στην παράγραφο 3 προστίθεται το ακόλουθo εδάφιo 3(α):

"Μετά τον τοκετό οι γυναίκες δικαιούνται, ύστερα από τη λήξη της περιόδου της άδειας μητρότητας ή μετά από απουσία που έχει άμεση σχέση με αυτή ή ως συνέπεια της εγκυμοσύνης και/ή του τοκετού, να επιστρέψουν στη θέση τους εργασίας ή σε αντίστοιχη θέση εργασίας σύμφωνα με τους όρους και τις συνθήκες που δεν είναι λιγότερο ευνοϊκές για αυτήν και να επωφεληθούν από τυχόν βελτιώσεις των συνθηκών εργασίας τις οποίες θα δικαιούνταν κατά τη διάρκεια της απουσίας τους." .

(γ) Προστίθεται το ακόλουθo εδάφιo 3(β)

"Τα κράτη μέλη που αναγνωρίζουν το δικαίωμα για την άδεια πατρότητας πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να προστατεύουν τους εργαζόμενους άνδρες από την απόλυση κατά την άσκηση του δικαιώματος αυτού και να εξασφαλίζουν ότι, στο τέλος της άδειας αυτής, θα δικαιούνται να επιστρέψουν στις θέσεις τους εργασίας ή σε αντίστοιχες θέσεις με όρους και συνθήκες που δεν θα είναι λιγότερο ευνοϊκές για αυτούς.

Τυχόν δυσμενής μεταχείριση μιας γυναίκας που οφείλεται στην εγκυμοσύνη ή μητρότητα ή άνδρα ή γυναίκας που οφείλεται στο συμβιβασμό της οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής αποτελεί άμεση διάκριση."

(δ) Η παράγραφος 4 διατυπώνεται ως εξής:

"4. . Τα κράτη μέλη υποβάλλουν ανά δύο έτη εκθέσεις στην Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που εγκρίνουν ή διατηρούν και σχετικά με την εφαρμογή τους, βάσει των οποίων η Επιτροπή εγκρίνει και δημοσιεύει ανά δύο έτη έκθεση στην οποία παρουσιάζεται συγκριτική αξιολόγηση των θετικών μέτρων που ισχύουν σε έκαστο κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 141 παράγραφος 4 της συνθήκης και στο πλαίσιο της Δήλωσης 28 που επισυνάπτεται στη συνθήκη".

8. Προστίθεται το ακόλουθο άρθρο 2α :

"Αρθρο 2α

Tα κράτη μέλη μπορεί να εγκρίνουν ή να διατηρούν διατάξεις που προστατεύουν πιο αποτελεσματικά την αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών από τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας.

Η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να χρησιμοποιηθεί ως αιτία για τη μείωση του επιπέδου προστασίας από τις διακρίσεις που παρέχεται ήδη από τα κράτη μέλη στους τομείς που διέπονται από αυτή την οδηγία."

9. Το άρθρο 3, παράγραφος 1 διατυπώνεται ως εξής:

"1. Η εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν άμεσες ή έμμεσες διακρίσεις λόγω του φύλου στο δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων και των δημοσίων φορέων, όσον αφορά :

(α) τους όρους πρόσβασης στην απασχόληση, την αυτοαπασχόληση και την εργασία, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων επιλογής και των όρων πρόσληψης, ανεξάρτητα από τον κλάδο δραστηριότητας και σε όλα τα επίπεδα της επαγγελματικής ιεραρχίας, συμπεριλαμβανομένων των προαγωγών.

(β) την πρόσβαση σε όλα τα είδη και όλα τα επίπεδα επαγγελματικού προσανατολισμού, επαγγελματικής κατάρτισης, επιμόρφωσης και επαγγελματικού αναπροσανατολισμού, συμπεριλαμβανομένης της απόκτησης πρακτικής επαγγελματικής πείρας.

(γ) τις εργασιακές συνθήκες και τους όρους απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένων των απολύσεων και των αμοιβών.

(δ) την ιδιότητα του μέλους και τη συμμετοχή σε μια οργάνωση εργαζομένων ή εργοδοτών ή σε οποιαδήποτε οργάνωση τα μέλη της οποίας ασκούν ένα συγκεκριμένο επάγγελμα, συμπεριλαμβανομένων των πλεονεκτημάτων που χορηγούνται από τέτοιες οργανώσεις."

10. Στο άρθρο 3 παράγραφος 2 η εισαγωγική φράση τροποποιείται ως ακολούθως:

"2. Προς το σκοπό αυτό και χωρίς να θίγονται οι διατάξεις του άρθρου 141 παράγραφος 4 της συνθήκης, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλιστεί ότι:"

11. Στο άρθρο 3 παράγραφος 2, προστίθεται το ακόλουθο ψηφίο β :

"β. Τυχόν διατάξεις που αντιβαίνουν στην αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που περιλαμβάνονται σε συλλογικές συμβάσεις, συμβάσεις απασχόλησης, στους εσωτερικούς κανονισμούς των επιχειρήσεων ή σε κανονισμούς που διέπουν τα ανεξάρτητα επαγγέλματα κηρύσσονται άκυρες."

12. Στο άρθρο 3 παράγραφος 2, προστίθεται το ακόλουθο σημείο δ:

"(δ) τυχόν διατάξεις που αντιβαίνουν στην αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σχετικά με την ιδιότητα του μέλους ή τυχόν συμμετοχής σε μια οργάνωση εργοδοτών ή εργαζομένων, ή σε οποιαδήποτε οργάνωση, τα μέλη της οποίας ανήκουν σε μια συγκεκριμένη επαγγελματική ομάδα, συμπεριλαμβανομένων και των πλεονεκτημάτων που χορηγούνται από τέτοιες οργανώσεις κηρύσσονται άκυρες."

13. Το άρθρο 4(β) διατυπώνεται ως εξής:

"(β) τυχόν διατάξεις που αντιβαίνουν στην αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που περιλαμβάνονται σε συλλογικές συμβάσεις, ατομικές συμβάσεις εργασίας, εσωτερικούς κανονισμούς επιχειρήσεων ή σε καταστατικά ανεξάρτητων επαγγελμάτων κηρύσσονται άκυρες".

14. Το άρθρο 5(β) διατυπώνεται ως εξής:

"(β) τυχόν διατάξεις που αντιβαίνουν στην αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που περιλαμβάνονται σε συλλογικές συμβάσεις, ατομικές συμβάσεις εργασίας, εσωτερικούς κανονισμούς επιχειρήσεων ή σε καταστατικά ανεξάρτητων επαγγελμάτων κηρύσσονται άκυρες."

15. Το άρθρο 6 διατυπώνεται ως εξής:

"Άρθρο 6

1. Τα κράτη μέλη εισάγουν στην έννομη τάξη τους εκείνα τα μέτρα που απαιτούνται προκειμένου να διασφαλίζουν ότι ένα πρόσωπο που θεωρεί εαυτό ζημιωθέν από τη μη τήρηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών με την έννοια των άρθρων 3, 4 και 5 μπορεί να ικανοποιήσει τα αιτήματά του μέσω δικαστικής διαδικασίας και ύστερα από ενδεχόμενη προσφυγή σε άλλες αρμόδιες αρχές, ακόμη και μετά τη λήξη της σχέσης απασχόλησης.

2. Τα κράτη μέλη εισάγουν στην έννομη τάξη τους τα μέτρα εκείνα που απαιτούνται προκειμένου να διασφαλίζουν ότι η αποκατάσταση της απώλειας και ζημίας που υπέστη ένα πρόσωπο ως συνέπεια της διακριτικής μεταχείρισης σε αντίθεση με τα άρθρα 3, 4, 5 είναι πραγματική, αποτελεσματική, ανάλογη και αποτρεπτική και δεν μπορεί να περιορίζεται από ένα προκαθορισμένο ανώτατο όριο ή με την εξαίρεση της καταβολής τόκων ως αποζημίωσης για την απώλεια που υπέστη ο δικαιούχος της αποζημίωσης ως συνέπεια της παρέλευσης της χρονικής περιόδου έως την τελική καταβολή του ποσού της αποζημίωσης."

16. Το άρθρο 7 τροποποιείται ως ακολούθως:

"Άρθρο 7

" Τα κράτη μέλη εισάγουν στην έννομη τάξη τους τα μέτρα εκείνα που απαιτούνται για την προστασία των προσώπων που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, συμπεριλαμβανομένων και των αντιπροσώπων των εργαζομένων και των συνδικαλιστικών οργανώσεων κατά της απόλυσης ή άλλης δυσμενούς μεταχείρισης ή δυσμενούς συνέπειας, συμπεριλαμβανομένης και της άσκησης δικαστικής αγωγής εναντίον τους που θα συνιστούσε αντίδραση του εργοδότη σε καταγγελία εντός της επιχείρησης ή σε κίνηση δικαστικής διαδικασίας που στοχεύει στην πραγμάτωση της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών".

17. Προστίθενται τα ακόλουθα άρθρα 8α, 8β και 8γ:

"Άρθρο 8α

1. Τα κράτη μέλη φροντίζουν για τη σύσταση ανεξάρτητου φορέα αρμόδιου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης γυναικών και ανδρών. Ο φορέας αυτός μπορεί να αποτελεί μέρος ανεξάρτητου, υφιστάμενου οργανισμού, επιφορτισμένου σε εθνικό επίπεδο, ιδίως, με τη διασφάλιση των ατομικών δικαιωμάτων. Οι αρμοδιότητες αυτών των φορέων καλύπτουν όλους τους τομείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, της οδηγίας του Συμβουλίου 75/117/EΟΚ, της οδηγίας του Συμβουλίου 79/7/EΟΚ, της οδηγίας του Συμβουλίου 86/378/EΟΚ όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 96/97/EΚ, της οδηγίας του Συμβουλίου 92/85/EΚ, της οδηγίας του Συμβουλίου 96/34/EΚ όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/75/EΚ και τη οδηγίας του Συμβουλίου 97/80/EΚ όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 98/52/EΚ.

2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι στα καθήκοντα των ανεξάρτητων φορέων που αναφέρονται στην παράγραφο 1, περιλαμβάνονται η αποδοχή, η εξέταση και η εκδίκαση, με την έγκριση των ενδιαφερομένων μερών, για άτομα ή ομάδες ατόμων και οργανώσεις, προσφυγών διακριτικής μεταχείρισης λόγω του φύλου, η έναρξη εξετάσεων και ερευνών σχετικά με τις διακρίσεις λόγω του φύλου και η δημοσίευση εκθέσεων σχετικά με θέματα που έχουν σχέση με τη διακριτική μεταχείριση λόγω του φύλου.

3. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι ενώσεις, οργανισμοί ή άλλα νομικά πρόσωπα τα οποία έχουν έννομο συμφέρον να διασφαλίσουν ότι τηρούνται οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας, μπορούν να κινήσουν, είτε εξ ονόματος του ενάγοντος είτε προς υπεράσπισή του, και με την έγκρισή του, κάθε δικαστική ή/και διοικητική διαδικασία προβλεπόμενη για την πραγμάτωση των υποχρεώσεων εκ της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 8β

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα ενίσχυσης του κοινωνικού διαλόγου μεταξύ των δύο κοινωνικών εταίρων με σκοπό την προώθηση της ίσης μεταχείρισης, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης των πρακτικών στον εργασιακό χώρο, των συλλογικών συμβάσεων, των κωδίκων δεοντολογίας, της έρευνας ή της ανταλλαγής εμπειριών και ορθών πρακτικών.

2. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τους κοινωνικούς εταίρους, χωρίς να θίγεται η αυτονομία τους, να συνάπτουν στο ενδεδειγμένο επίπεδο, συμφωνίες για τη θέσπιση κανόνων κατά των διακρίσεων στον τομέα της ίσης μεταχείρισης γυναικών και ανδρών.

2α. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν το διάλογο με αυτές τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι οποίες έχουν, σύμφωνα με το εθνικό τους δίκαιο και πρακτική, έννομο συμφέρον να προωθήσουν την ισότητα ευκαιριών.

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλιστεί ότι οι εργοδότες προωθούν την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στο χώρο εργασίας με προγραμματισμένο και συστηματικό τρόπο, συμπεριλαμβανόμενης της ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή για εργασία της αυτής αξίας.

2β Για το λόγο αυτό, τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τους εργοδότες να εκπονούν ετήσιες εκθέσεις για την ισότητα, συμπεριλαμβανομένων και στατιστικών στοιχείων σχετικά με την αναλογία των γυναικών και ανδρών σε διαφορετικά επίπεδα της οργάνωσης. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν διαφορές στο σημείο αυτό, οι εργοδότες ενθαρρύνονται να συμπεριλάβουν στην ετήσια έκθεση μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης.

Άρθρο 8γ

1. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες επιβολής κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλιστεί η θέση τους σε εφαρμογή. Οι κυρώσεις, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν την καταβολή αποζημίωσης στο θύμα, πρέπει να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες με την παράβαση και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις εν λόγω διατάξεις στην Επιτροπή έως τις 31 Δεκεμβρίου2002 το αργότερο και κοινοποιούν κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση το συντομότερο δυνατόν."

Άρθρο 2

1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για τη συμμόρφωση προς την παρούσα οδηγία το αργότερο έως τις 31Δεκεμβρίου 2002 ή εξασφαλίζουν το αργότερο έως την ημερομηνία αυτή την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των εργοδοτών και των εργαζομένων προκειμένου να εγκριθούν οι απαιτούμενες διατάξεις.

Τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να είναι ανά πάσα στιγμή σε θέση να εγγυώνται τα αποτελέσματα που επιβάλλονται από την εν λόγω οδηγία. Αμέσως ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι διατάξεις αυτές περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη έκδοσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή, εντός ενός έτους από την έναρξη ισχύος της οδηγίας, όλες τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες προκειμένου η Επιτροπή να συντάξει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

3. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή, ανά , διετία τα κείμενα των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των θετικών μέτρων που εγκρίθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 141 παράγραφος 4 της συνθήκης"

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος Ο πρόεδρος