C 429/44

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Προς μια διαρθρωμένη συμμετοχή των νέων όσον αφορά το κλίμα και τη βιωσιμότητα στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων της ΕΕ»

(γνωμοδότηση πρωτοβουλίας)

(2020/C 429/07)

Εισηγητής: ο κ. Cillian LOHAN (IE-III)

Απόφαση της συνόδου ολομέλειας 20.2.2020 Νομική βάση Άρθρο 32 παράγραφος 2 του Εσωτερικού Κανονισμού Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας Αρμόδιο τμήμα Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον Υιοθετήθηκε από το τμήμα 8.7.2020 Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια 18.9.2020 Σύνοδος ολομέλειας αριθ. 554 Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές) 216/0/2

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1. Η διαγενεακή διάσταση των πολιτικών για το κλίμα και τη βιώσιμη ανάπτυξη και των μηχανισμών εφαρμογής πρέπει να αντικατοπτρίζεται σε ισχυρή και ουσιαστική συμμετοχή των νέων σε όλα τα στάδια των διαδικασιών λήψης των αποφάσεων της ΕΕ, από την ανάληψη εκπόνησης νομοθετικών προτάσεων και πρωτοβουλιών έως την εφαρμογή, την παρακολούθηση και τη συνέχεια που δίδεται.

1.2. Η υλοποίηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης μέσω της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας απαιτεί μια νέα προσέγγιση για ένα μοντέλο πολυμερούς διακυβέρνησης με λιγότερους αποκλεισμούς που θα θέσει τους νέους στο επίκεντρο της διαδικασίας συνεργασίας και θα υπερβαίνει τις ειδικές συνεδριάσεις και τα απλά αιτήματα για διαβούλευση.

1.3. Η ΕΟΚΕ προτείνει τη διοργάνωση στρογγυλών τραπεζών νέων για το κλίμα και τη βιωσιμότητα υπό την αιγίδα της ΕΟΚΕ σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

1.4. Προτείνει επίσης να συμπεριληφθεί ένας εκπρόσωπος των νέων στην επίσημη αντιπροσωπεία της ΕΕ στις συνεδριάσεις της διάσκεψης των μερών της σύμβασης πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ προτείνει να συμπεριληφθεί ένας εκπρόσωπος των νέων ως πρόσθετο μέλος της αντιπροσωπείας της ΕΟΚΕ που διαθέτει καθεστώς παρατηρητή σε τέτοιες εκδηλώσεις.

1.5. Η ΕΟΚΕ θα επιχειρήσει να ενισχύσει τις φωνές των νέων και των οργανώσεων νέων μέσω προσεκτικής ένταξης των απόψεών τους σε γνωμοδοτήσεις που σχετίζονται με το κλίμα και τη βιωσιμότητα, επιδιώκοντας προορατικά τη συμβολή των εκπροσώπων των νέων και απευθύνοντας διαρκείς προσκλήσεις σε αυτούς να συμμετέχουν ως ομιλητές σε εκδηλώσεις της ΕΟΚΕ· θα ζητήσει επίσης να εξασφαλισθούν για τους εκπροσώπους των νέων οι ίδιες δυνατότητες ακρόασης στα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ, όπως για παράδειγμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

2. Εισαγωγή

2.1. Το Θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030 και οι 17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) ( 1 ) αποτελούν σημείο καμπής αναφορικά με τον τρόπο με τον οποίο αποφάσισε η διεθνής κοινότητα να αντιμετωπίσει παγκόσμια ζητήματα συνενώνοντας την οικονομική, την περιβαλλοντική και την κοινωνική διάσταση με ολοκληρωμένο τρόπο. Το Θεματολόγιο του 2030 αποτελεί ανθρωποκεντρικό εγχείρημα που έχει ως στόχο την ένταξη όλων των ομάδων και η δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών αποτελεί έννοια εγγενή στη βιωσιμότητα. Η νέα γενιά δεν θα πρέπει να χρειαστεί να αντιμετωπίσει τις συνέπειες μη βιώσιμων πολιτικών, στη διαμόρφωση των οποίων δεν συνέβαλε η ίδια.

2.2. Ο κόσμος σήμερα αντιμετωπίζει μια κλιματική έκτακτη ανάγκη. Η ανταπόκριση των κυβερνήσεων στην κλιματική κρίση μέχρι στιγμής δεν ήταν επαρκής και ο κόσμος δεν ακολουθεί θετική πορεία όσον αφορά την επίτευξη του στόχου της συμφωνίας του Παρισιού και των ΣΒΑ. Η κοινωνία των πολιτών ζητεί δυναμικά περισσότερο φιλόδοξες και επείγουσες δράσεις για το κλίμα. Η πιο δραματική απόδειξη αυτών των εκκλήσεων είναι οι απεργίες των νέων για το κλίμα.

2.3. Το πρώτο ήμισυ του 2020 χαρακτηρίστηκε από την παγκόσμια πανδημία που προκάλεσε η νόσος COVID-19. Η πρωτόγνωρη αντιμετώπιση του εν λόγω ιού θα έχει μακροχρόνιο αντίκτυπο στις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες οικονομικές προβλέψεις. Ο σχεδιασμός των δεσμών μέτρων οικονομικής απόκρισης δεν μπορεί να αγνοηθεί. Καθώς οι σημερινοί νέοι εισέρχονται στην αγορά εργασίας, θα συνεχίσουν να βιώνουν τον οικονομικό αντίκτυπο της κρίσης που προκλήθηκε εξαιτίας της νόσου COVID-19. Επιπλέον, οι νέοι θα συνεχίσουν να νιώθουν τον αντίκτυπο της νόσου στην ψυχική τους υγεία, την εκπαίδευση και τη συνολική συμμετοχή τους στην κοινωνία. Η προσέγγιση της βιώσιμης ανάπτυξης που περιλαμβάνει εξισορρόπηση των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών αναγκών καθίσταται ακόμα πιο σημαντική εν προκειμένω.

2.4. Η οικονομική στήριξη που ανακοινώθηκε για την οικονομική ανάκαμψη θα επιβαρύνει τις μελλοντικές γενιές. Θα πρέπει να υπάρξει δίκαιος τρόπος αξιοποίησης των πόρων και των δυνατοτήτων μεταξύ των γενεών. Η στήριξη που παρέχεται σε τομείς αναφορικά με τα σχέδια μετά το πέρας της νόσου COVID-19 θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις απαιτήσεις των νέων σχετικά με το κλίμα και το δικαίωμά τους σε ένα περισσότερο υγιές και βιώσιμο μέλλον.

2.5. Το σχέδιο ανάκαμψης για την Ευρώπη ( 2 ) , όπως ανακοινώθηκε από την Πρόεδρο της Επιτροπής κ. von der Leyen, αντικατοπτρίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η οικονομική ανάκαμψη θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ και να αποφέρει οφέλη τόσο για το κλίμα όσο και για τη βιωσιμότητα. Το πρόγραμμα ανάκαμψης έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει μια μετασχηματιστική δέσμη κινήτρων.

2.6. Ο David Boyd, ειδικός εισηγητής των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, απηύθυνε έκκληση στα μέσα Απριλίου, αναφέροντας ότι οι χώρες δεν πρέπει να χρησιμοποιήσουν την πανδημία COVID-19 ως δικαιολογία για να αποδυναμώσουν την προστασία του περιβάλλοντος και την επιβολή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, σε συνέχεια της ανακοίνωσης, εκ μέρους πολλών κυβερνήσεων, σχεδίων για τη μείωση της αυστηρότητας των περιβαλλοντικών προτύπων ή τον περιορισμό άλλων συναφών μέτρων, όπως η παρακολούθηση και η επιβολή των περιβαλλοντικών απαιτήσεων ( 3 )

2.7. Με δεδομένη την παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση που προηγήθηκε της νόσου COVID-19, οι ενέργειες αυτές είναι παράλογες και ανεύθυνες και θέτουν σε κίνδυνο τα δικαιώματα των ευάλωτων και περιθωριοποιημένων ατόμων. Τέτοιου είδους πολιτικές αποφάσεις ενδέχεται να επιφέρουν ταχύτερη υποβάθμιση του περιβάλλοντος και να έχουν επιπτώσεις σε ευρύ φάσμα ανθρώπινων δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων στο δικαίωμα στη ζωή, στην υγεία, στο νερό, στον πολιτισμό και στην τροφή, καθώς και στο δικαίωμα διαβίωσης σε υγιές περιβάλλον. Η νόσος COVID-19 κατέδειξε τη σημασία της ύπαρξης ασφαλούς, καθαρού και βιώσιμου φυσικού περιβάλλοντος.

2.8. Δεδομένου ότι οι ΣΒΑ πρόκειται τώρα να υλοποιηθούν μέσω της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, θα πρέπει κατ’ αρχήν να ανοίξει η συζήτηση σχετικά με μια αλλαγή πλεύσης προς ένα πιο συμμετοχικό μοντέλο πολυμερούς διακυβέρνησης για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Οι νέοι θα πρέπει να αποτελούν μέρος αυτού του νέου μοντέλου διακυβέρνησης και θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε επίπεδο ΕΕ με δομημένο και επίσημο τρόπο πέρα από τις απλές διαβουλεύσεις και τις ειδικές συνεδριάσεις.

2.9. Οι οργανώσεις νέων διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο εν προκειμένω, διότι αντιπροσωπεύουν τα συμφέροντα εκατομμυρίων νέων στην Ευρώπη και ανά τον κόσμο μέσω των εκτεταμένων δικτύων τους. Αποτελούν βασικούς παράγοντες που διασφαλίζουν όχι μόνο ότι οι νέοι είναι παρόντες στα θεσμικά όργανα αλλά και ότι έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων με ουσιαστικό τρόπο.

2.10. Οι οργανώσεις νέων μπορούν να διαδραματίσουν πολλούς άλλους ρόλους. Η εργασία των νέων και μη τυπική μάθηση έχουν θετικό αντίκτυπο στη βιώσιμη ανάπτυξη, διότι σκοπός τους είναι η δημιουργία δυναμικών νεαρών ατόμων που συμβάλλουν ενεργά στην κοινωνία μας. Οι οργανώσεις νέων μπορούν να βοηθήσουν επίσης να ενισχυθούν οι φωνές των νέων προκειμένου να διεκδικήσουν από κοινού βιώσιμη ανάπτυξη σε τοπικό, εθνικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο και να υποχρεώσουν τις κυβερνήσεις και τα θεσμικά όργανα να λογοδοτούν σχετικά με τις δεσμεύσεις τους.

2.11. Οι ποιοτικοί μηχανισμοί συμμετοχής και εκπροσώπησης των νέων δημιουργούν δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ των φορέων χάραξης πολιτικής, των νέων και των οργανώσεων νέων, ούτως ώστε να διαμορφώνουν αποφάσεις που θα έχουν αντίκτυπο στις ζωές των νέων. Είναι σημαντικό να αξιοποιηθεί αυτή η δυνατότητα ώστε να διασφαλισθεί επίσης η σταθερότητα και η ανθεκτικότητα των δημοκρατιών μας· προϋπόθεση για αυτό είναι η συμμετοχή όλων των κοινωνικών ομάδων στις διαδικασίες λήψης των αποφάσεων.

2.12. Όλες οι πτυχές των πολιτικών πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τον αντίκτυπο στους νέους και στις προοπτικές τους, καθώς και στις μελλοντικές γενιές. Από τις επενδύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ως τη στρατηγική «από το αγρόκτημα στο πιάτο», ο ρόλος των νέων είναι ιδιαίτερα σημαντικός εάν ληφθούν υπόψη οι κοινωνικές πτυχές και οι πολιτικές για τη διασφάλιση του μέλλοντος.

2.13. Η παρούσα γνωμοδότηση θα εξετάσει τις δυνατότητες επίσημης συνεργασίας με τους νέους σε θεσμικό επίπεδο. Θα προσφέρει τα δομικά στοιχεία για μια νέα διαρθρωμένη προσέγγιση της συμμετοχής των νέων σε επίπεδο ΕΕ. Τέλος, η γνωμοδότηση θα προτείνει επίσης συστάσεις προς την ΕΟΚΕ σχετικά με τον τρόπο καλύτερης ενσωμάτωσης των νέων στις διαδικασίες εργασίας της, προκειμένου να βοηθήσουν στη διαβίβαση του μηνύματός τους και, κατά συνέπεια, να καταστεί το μήνυμα της ΕΟΚΕ πιο δίκαιο σε διαγενεακό πλαίσιο.

3. Η σύνδεση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και της ανάγκης για συμμετοχή των νέων

3.1. Οι νέοι έχουν δικαίωμα να έχουν λόγο σχετικά με τα ζητήματα που τους αφορούν. Το δικαίωμα συμμετοχής κατοχυρώνεται στο θεματολόγιο του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030, το οποίο αναγνωρίζει τους νέους ως «κρίσιμους παράγοντες αλλαγής», όπως ορίζεται στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης.

3.2. Κανένα άλλο ζήτημα δεν έχει κινητοποιήσει περισσότερους νέους ανά τον κόσμο τα τελευταία έτη όσο η κλιματική αλλαγή. Οι νέοι ηλικίας μεταξύ 15 και 24 ετών αντιπροσωπεύουν ποσοστό 16 % του παγκόσμιου πληθυσμού και θα φτάσουν τα 1,3 δισεκατομμύρια ως το 2030. Οι αποφάσεις σχετικά με την κλιματική αλλαγή και άλλα ζητήματα περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος που λαμβάνονται από τους πολιτικούς ηγέτες σήμερα θα επηρεάσουν τις επόμενες γενιές. Η αρχή αυτή είναι γνωστή ως δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών.

3.3. Οι νέοι διαθέτουν την ενέργεια, τη δημιουργικότητα και τα κίνητρα για να θέσουν υπό αμφισβήτηση τα ισχύοντα μη βιώσιμα μοντέλα. Η κοινωνική αλλαγή που προέρχεται από τους νέους υπερβαίνει τα γενεακά, πολιτισμικά και γεωγραφικά όρια. Όντας λιγότερο δεσμευμένοι από ιδεολογικά και θεσμικά μορφώματα, οι νέοι έχουν καταδείξει την ικανότητά τους να σκέφτονται με ευρηματικό τρόπο και να αναπτύσσουν καινοτόμες λύσεις για την κοινωνία στο σύνολό της.

3.4. Δεδομένου ότι η κλιματική αλλαγή διαταράσσει τις βασικές ανάγκες της ζωής –στέγαση, τροφή και νερό– θεωρείται η μεγαλύτερη παγκόσμια απειλή για την ανθρώπινη υγεία κατά τον 21ο αιώνα. Τα παιδιά και οι νέοι συγκαταλέγονται στις πλέον ευάλωτες ομάδες όσον αφορά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι τα παιδιά θα πληγούν σε ποσοστό άνω του 80 % από ασθένειες, τραυματισμούς και θανάτους που οφείλονται σε αυτήν. Τα παιδιά είναι επίσης περισσότερο ευάλωτα στις έμμεσες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως η έλλειψη τροφίμων, οι συγκρούσεις στο εσωτερικό ομάδων, ο εκτοπισμός για οικονομικούς λόγους και η μετανάστευση. Η ευπάθεια των παιδιών κατέστη εμφανής από την πανδημία COVID-19, καθώς έγινε σαφής η έκθεσή τους ως ομάδας εξαρτώμενων ατόμων.

3.5. Επιπλέον, οι ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής απορρέουν όχι μόνο από την άμεση βίωση των συνεπειών της, αλλά και από τις εμπειρίες τρίτων και τη γνώση της απειλής που συνεπάγεται για το μέλλον. Υπάρχουν σαφή στοιχεία που καταδεικνύουν εκτεταμένες συναισθηματικές αντιδράσεις στην κλιματική αλλαγή, ακόμα και σε χώρες υψηλού εισοδήματος που δεν βιώνουν μέχρι στιγμής τις άμεσες συνέπειές της. Από έρευνες έχει βρεθεί ότι πολλοί νέοι νιώθουν φόβο, θλίψη, θυμό και αίσθημα αδυναμίας.

3.6. Ακόμα, η κλιματική κρίση προκαλεί διάλυση των οικείων δομών οικονομικής και κοινωνικής στήριξης. Οι νέοι πρέπει να αντιμετωπίσουν τα σοβαρά οικονομικά, κοινωνικά, πολιτισμικά, πολιτικά και περιβαλλοντικά προβλήματα που έχουν κληρονομήσει από τις προηγούμενες γενιές. Οι νέοι επηρεάζονται σε δυσανάλογο βαθμό από τις οικονομικές κρίσεις και τα μέτρα λιτότητας που απορρέουν από αυτές. Οι πλέον μειονεκτούσες ομάδες μεταξύ των νέων βιώνουν εργασιακή ανασφάλεια και παρατεταμένη φτώχεια. Αντιμετωπίζουν πρόσθετα εμπόδια, όπως δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και φραγμούς στην απασχόληση, λόγω του κοινωνικοοικονομικού τους υποβάθρου, του γενετήσιου προσανατολισμού, της ταυτότητας φύλου και της έκφρασης φύλου, της εθνοτικής καταγωγής ή της φυλής, της ιδιότητας του μετανάστη, τυχόν αναπηρίας και/ή άλλης κατάστασης.

4. Άντληση διδαγμάτων από υφιστάμενες δομές και διαδικασίες

4.1. Τους τελευταίους 18 μήνες έχουμε δει παιδιά και νέους από ολόκληρο τον κόσμο να απεργούν και να χρησιμοποιούν τη φωνή τους για να απαιτήσουν αλλαγή. Κάποιοι εμπνέονται από γνωστούς ακτιβιστές σε διεθνές ή σε εθνικό επίπεδο· άλλοι εμπνέονται ο ένας από τον άλλο· κάποιοι δεν μπορούν να ανεχθούν άλλο τη συνεχιζόμενη στήριξη σε μια κοινωνία που πρεσβεύει την «ανάπτυξη με κάθε κόστος» ή χρησιμοποιεί τους δημόσιους πόρους για τη στήριξη μη βιώσιμων πρακτικών, για παράδειγμα για επιδοτήσεις των ορυκτών καυσίμων και άλλες επιβλαβείς επιδοτήσεις. Από την έναρξη του κινήματος FridaysForFuture (Παρασκευές Για το Μέλλον) τον Αύγουστο του 2018, 13 εκατομμύρια συμμετείχαν σε απεργίες για το κλίμα σε 228 χώρες ( 4 )

Συμμετοχή των νέων σε εθνικό επίπεδο

4.2. Ορισμένες χώρες της ΕΕ έχουν δημιουργήσει ήδη μηχανισμούς προκειμένου να συμπεριλάβουν τη φωνή των εκπροσώπων των νέων στη χάραξη πολιτικής για το κλίμα. Το Συμβούλιο Νέων για το Κλίμα στη Δανία αποτελεί ανεξάρτητο όργανο νέων που παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες στον υπουργό Κλίματος. Συγκεντρώνει στοιχεία από νέους από ολόκληρη τη χώρα και διατυπώνει συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής που υποβάλλει στον υπουργό. Στη συνέχεια, οι προτάσεις περιλαμβάνονται στις διαδικασίες χάραξης πολιτικής προκειμένου να παράσχουν έναν δίαυλο στους νέους ώστε να επηρεάζουν άμεσα την ανάπτυξη των πολιτικών για το κλίμα. Επιπλέον, τοπικά Συμβούλια Νέων για το Κλίμα υπάρχουν σε αρκετές πόλεις της Δανίας ( 5 )

4.3. Πολλοί νεαροί επιχειρηματίες υπολογίζουν εξαρχής τις οικολογικές και κοινωνικές πτυχές των δραστηριοτήτων τους. Οι επιχειρηματικές πρακτικές που έχουν στόχο να μειωθεί ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος θα πρέπει να λαμβάνουν στήριξη σε εθνικό επίπεδο, για παράδειγμα μέσω φοροαπαλλαγών, και να ενθαρρύνονται ως θετικές τάσεις που θα κινητοποιήσουν τους νεαρούς επιχειρηματίες να χρησιμοποιήσουν την ενέργειά τους για να δημιουργήσουν βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα.

4.4. Πρωτοβουλίες, όπως τα Πράσινα Κοινοβούλια των Φοιτητών στην Ουγγαρία, που υποβάλλουν προτάσεις σχετικά με ζητήματα περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος στις διοικήσεις των δήμων είναι σημαντικές, διότι όχι μόνον εκπαιδεύουν αλλά παρέχουν επίσης στα σχολεία τη δυνατότητα να ενισχύσουν τους δεσμούς με τους κατοίκους των πόλεων και μεταξύ σχολείων και γονέων.

Συμμετοχή των νέων σε ευρωπαϊκό επίπεδο

4.5. Ο διάλογος της ΕΕ για τη νεολαία συνιστά μια συμμετοχική διαδικασία της ΕΕ που επιτρέπει στους νέους να έρθουν σε επαφή με τους υπεύθυνους για τη λήψη των αποφάσεων σχετικά με κάποιο ζήτημα και να εκφράσουν τις ιδέες και τις προτάσεις τους σχετικά με ζητήματα που άπτονται των πολιτικών για τους νέους στην ΕΕ. Στηρίζει την υλοποίηση της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία 2019-2027 και οργανώνεται σε κύκλους εργασιών διάρκειας 18 μηνών.

4.6. Η Συμβουλευτική Επιτροπή για τη Νεολαία του Συμβουλίου της Ευρώπης αποτελεί τον μη κυβερνητικό εταίρο στη δομή συν-διαχείρισης που θεσπίζει πρότυπα και προτεραιότητες εργασιών του τομέα του Συμβουλίου της Ευρώπης που ασχολείται με τους νέους και υποβάλλει συστάσεις σχετικά με τις μελλοντικές προτεραιότητες, μελλοντικά προγράμματα και προϋπολογισμούς. Απαρτίζεται από 30 εκπροσώπους ΜΚΟ και δικτύων νέων στην Ευρώπη και βασικός σκοπός της είναι να παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες στην Επιτροπή Υπουργών σχετικά με κάθε ερώτημα που αφορά τους νέους. Προωθεί σύστημα συν-διαχείρισης στο πλαίσιο των διαδικασιών λήψης των αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα ως χρηστή πρακτική για τη συμμετοχή των νέων, τη δημοκρατία και την ένταξη.

Συμμετοχή των νέων σε επίπεδο Ηνωμένων Εθνών

4.7. Σε επίπεδο Ηνωμένων Εθνών, η μεγάλη ομάδα για τα παιδιά και τους νέους (UN MGCY/ Major Group for Children and Youth ) αποτελεί τον επίσημο μηχανισμό που λειτουργεί κατ’ εντολή της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, διαθέτει δική της οργάνωση και διευκολύνει την ουσιαστική συμμετοχή των νέων στα Ηνωμένα Έθνη. Η UN MGCY διαθέτει δομές εργασίας και συντονισμού αρμόδιες για τους διάφορους τομείς των εργασιών της, καθώς και αρκετές επίσημες θέσεις.

4.8. Αναφορικά με το κλίμα, η YOUNGO αποτελεί τον επίσημο χώρο για τους νέους στη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC). Η YOUNGO αποτελείται από οργανώσεις και άτομα που αυτοχαρακτηρίζονται νέοι. Δεν αποτελεί οργάνωση αλλά μάλλον έναν ενιαίο ανοιχτό επίσημο μηχανισμό συμμετοχής για ομάδες και/ή άτομα που συμβάλλουν στις διαδικασίες της UNFCCC με τακτικό, τυποποιημένο, δημοκρατικό τρόπο χωρίς αποκλεισμούς.

4.9. Η ανάγκη για μεγαλύτερη συμμετοχή των νέων αναγνωρίστηκε τον Σεπτέμβριο κατά τη σύνοδο κορυφής των νέων με θέμα το κλίμα που διεξήχθη στη Νέα Υόρκη στις 21 Σεπτεμβρίου. Ο όρκος Kwon-Gesh που καλεί τους νέους να υποχρεώσουν τις κυβερνήσεις και τους ηγέτες τους να λογοδοτήσουν, έχει προσυπογραφεί από περισσότερες από 50 χώρες μετά τη σύνοδο κορυφής.

4.10. Η στρατηγική των Ηνωμένων Εθνών για τους Νέους με ορίζοντα το 2030 στοχεύει να ανταποκριθεί στις ανάγκες, να στηρίξει την εκπροσώπηση και να προαγάγει τα δικαιώματα των νέων, καθώς και να διασφαλίσει τη συμμετοχή τους στην υλοποίηση, την αναθεώρηση και την παρακολούθηση του Θεματολογίου του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη, αλλά και άλλων σχετικών διεθνών θεματολογίων και πλαισίων.

Μαθαίνοντας από άλλες πλατφόρμες

4.11. Η πολυσυλλεκτική πλατφόρμα για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης που συστήθηκε από την Επιτροπή το 2017, στην οποία η ΕΟΚΕ διαδραμάτισε ενεργό ρόλο, είναι σημαντική αλλά επιδέχεται πολλές βελτιώσεις ως προς τους πόρους που παρέχονται για τις εργασίες της, τη συχνότητα των συνεδριάσεων, την κυριότητα του καθορισμού της ημερήσιας διάταξης, τις δυνατότητες για εκτεταμένο διάλογο και συμμετοχή μεταξύ των μελών και τη διευκόλυνση τακτικότερων, περισσότερο διαφανών και προσβάσιμων δημόσιων διαβουλεύσεων.

4.12. Η ευρωπαϊκή πλατφόρμα ενδιαφερόμενων μερών για την κυκλική οικονομία (ECESP), η οποία λειτουργεί από κοινού από τις υπηρεσίες της ΕΟΚΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρέχει χώρο σε ευρεία ομάδα ενδιαφερόμενων μερών να προβούν σε ανταλλαγή ορθών πρακτικών και ιδεών και στη δημιουργία πολύτιμων δικτύων. Η απόκτηση κυριότητας της πλατφόρμας από τα ενδιαφερόμενα μέρη αποτελεί τη βασική διαφορά με την πολυσυλλεκτική πλατφόρμα για τους ΣΒΑ και συνιστά ορθή πρακτική που θα πρέπει να ακολουθείται κατά την κατάρτιση άλλων διαρθρωμένων μηχανισμών συμμετοχής.

5. Όραμα για την ουσιαστική συμμετοχή των νέων

Αρχές

5.1. Είναι σαφές ότι οι οργανώσεις νέων δεν επιθυμούν να δημιουργήσουν νέους μηχανισμούς συμμετοχής για διαδικασίες που δεν κρίνονται ουσιαστικές ευθύς εξαρχής. Η κλιματική κρίση έχει βαθύτερες ρίζες και η υποβολή προτάσεων για την επίλυσή της σημαίνει να τεθούν τα θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με την κοινωνία στην οποία επιθυμούμε να ζούμε στο μέλλον και το όραμα για την οικονομία που επιθυμούμε να δημιουργήσουμε προκειμένου να διατηρήσουμε την κλιματικά ουδέτερη κοινωνία μας. «Εάν ο σκοπός είναι να αλλάξουμε το βασικό σύστημα και όχι το κλίμα, τότε ίσως να πρέπει να κάνουμε περισσότερα από το να μαθαίνουμε απλώς στους νέους σχετικά με την κλιματική αλλαγή και να ενθαρρύνουμε τον ακτιβισμό των νέων. Αντ» αυτού, ίσως είναι ώρα να αναγνωρίσουμε τις πολλές όψεις, τις μορφές, τους χώρους και τις εκφράσεις της διαφωνίας των νέων.» ( 6 ) Ως εκ τούτου, τα οριζόντια ζητήματα που συνδέονται στενά με την αποτελεσματική πολιτική για το κλίμα, όπως ζητήματα νομισματικού χαρακτήρα, θα πρέπει και αυτά με τη σειρά τους να διευκολύνουν τη συμμετοχή των νέων.

5.2. Προκειμένου να είναι αποτελεσματική η συμμετοχή, οι νέοι θα πρέπει να συμμετέχουν σε ολόκληρη τη θεσμική διαδικασία: στις προπαρασκευαστικές φάσεις, στην υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των πρωτοβουλιών και των διαδικασιών χάραξης πολιτικής. Πολλοί δίαυλοι διαβούλευσης έχουν ήδη δημιουργήσει το πλαίσιο και έχουν οδηγήσει σε έλλειψη ισορροπίας δυνάμεων. Είναι σημαντικό να νιώθουν οι νέοι ότι έχουν την κυριότητα της συμμετοχής τους και να είναι σε θέση να διαμορφώσουν την ημερήσια διάταξη από κοινού με τα θεσμικά ενδιαφερόμενα μέρη.

5.3. Ως σημείο αφετηρίας, θα ήταν επωφελές να εντοπιστούν τα εμπόδια για τη συμμετοχή των νέων, τα οποία θα μπορούσαν να είναι νομικής ή διοικητικής φύσεως ή να οφείλονται στην έλλειψη ευαισθητοποίησης ή πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με τη συμμετοχή των νέων και τους μηχανισμούς εκπροσώπησης. Τα κοινωνικού, οικονομικού και πολιτισμικού χαρακτήρα εμπόδια που αποτρέπουν τη συμμετοχή των νέων θα πρέπει να ληφθούν επίσης υπόψη. Ο ρόλος ανεπίσημων κοινωνικών και πολιτιστικών συζητήσεων και ανταλλαγών πληροφοριών δεν θα πρέπει να υποτιμάται, για παράδειγμα στο πλαίσιο ομάδων ομοτίμων ή εντός των οικογενειών. Η συμμετοχή πρέπει να είναι σαφώς κατανοητή για όλους.

5.4. Είναι αυτονόητο ότι χρειάζονται πόροι προκειμένου να παρασχεθεί στήριξη για την απόκτηση των αναγκαίων γνώσεων και δεξιοτήτων και να διασφαλισθούν ίσες ευκαιρίες ουσιαστικής συμμετοχής, καθώς και ίσες ευκαιρίες για τους νέους που συμμετέχουν σε μηχανισμούς συμμετοχής και εκπροσώπησης των νέων. Οι κυβερνήσεις και τα αρμόδια θεσμικά όργανα θα πρέπει να παράσχουν επαρκείς, διαρθρωτικούς, αξιόπιστους και βιώσιμους πόρους και την αναγκαία πολιτική στήριξη προκειμένου να μπορέσουν οι οργανώσεις νέων να συμμετάσχουν σε μηχανισμούς συμμετοχής και εκπροσώπησης των νέων.

5.5. Το κίνημα των νέων για το κλίμα και οι ακτιβιστές του έχουν δικαίωμα να εισακουστεί η φωνή τους στο πλαίσιο των διαδικασιών λήψης αποφάσεων που θα επηρεάσουν τη ζωή τους. Αυτό αποτελεί επίσης σαφές στοιχείο της διαγενεακής πτυχής της κλιματικής δικαιοσύνης.

5.6. Η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να ηγείται στον τομέα της καινοτόμου συνεργασίας με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Ως το κατεξοχήν θεσμικό όργανο της κοινωνίας των πολιτών, η ΕΟΚΕ αποτελεί τον φυσικό δίαυλο και εταίρο για την επίτευξη της διαρθρωμένης συμμετοχής.

Συγκεκριμένη πρόταση

5.7. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ΕΟΚΕ έχει επανειλημμένα δηλώσει ( 7 ) ότι η δομημένη συμμετοχή της κοινωνίας πολιτών είναι απαραίτητη και χρειάζεται να ανατεθεί σαφής εντολή για τη συμμετοχή της στην ανάπτυξη, την υλοποίηση και την παρακολούθηση πολιτικών και στρατηγικών που αποσκοπούν στην επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας. Η ΕΕ έχει σήμερα τη δυνατότητα να δημιουργήσει μηχανισμούς συμμετοχής μέσω ενός ευρωπαϊκού συμφώνου για το κλίμα. Ο μηχανισμός συμμετοχής των νέων για το κλίμα και τη βιωσιμότητα θα πρέπει να αποτελέσει αναπόσπαστο τμήμα αυτού του συμφώνου, που θα διευκολυνθεί από τις οργανώσεις νέων.

5.8. Οι φορείς λήψης των αποφάσεων της ΕΕ θα πρέπει να δημιουργήσουν έναν χώρο για τακτικό και ουσιαστικό διάλογο με τους νέους σχετικά με προτάσεις πολιτικής και στρατηγικές στον τομέα του κλίματος και της βιωσιμότητας. Οι στρογγυλές τράπεζες νέων για το κλίμα και τη βιωσιμότητα που διοργανώνονται από τον πρώτο εκτελεστικό αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει να πραγματοποιούνται δύο φορές τον χρόνο στις Βρυξέλλες.

5.9. Αυτές οι στρογγυλές τράπεζες θα πρέπει να τελούνται υπό την αιγίδα της ΕΟΚΕ σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

5.10. Η συμβολή των νέων στις στρογγυλές τράπεζες θα πρέπει να συγκεντρώνεται και να αποστέλλεται επισήμως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με αμφότερα τα θεσμικά όργανα να παρέχουν έγγραφη απάντηση, στην οποία θα αναφέρονται οι προτάσεις που μπορούν κι εκείνες που δεν μπορούν να υλοποιηθούν και για ποιο λόγο. Οι στρογγυλές τράπεζες δεν θα πρέπει να εξαντλούνται στα λόγια, αλλά θα πρέπει αντίθετα να καταδεικνύουν ουσιαστική συμμετοχή και αποκρίσεις από τους φορείς χάραξης των πολιτικών.

5.11. Πέραν των συναντήσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θα πρέπει να προσκαλούνται και οι αντίστοιχες Προεδρίες. Αυτό θα διασφαλίσει ότι οι νέοι θα μπορούν να προβούν σε διάλογο με το Συμβούλιο της ΕΕ. Οι στρογγυλές τράπεζες θα μπορούσαν να συμπέσουν με την εναλλαγή της Προεδρίας του Συμβουλίου, ώστε οι νέοι να μπορούν να επηρεάζουν πραγματικά την ημερήσια διάταξη της εκάστοτε Προεδρίας.

5.12. Προκειμένου να δημιουργηθεί ένας δίαυλος επικοινωνίας με τους νέους, θα πρέπει να δημιουργηθεί «κατάλογος ταχυδρομικών διευθύνσεων για τον διάλογο των νέων για το κλίμα και τη βιωσιμότητα», υπό τη διαχείριση των υπευθύνων για τις στρογγυλές τράπεζες νέων για το κλίμα και τη βιωσιμότητα, που θα βασίζονται στο παράδειγμα της οργάνωσης των ομάδων νέων των Ηνωμένων Εθνών. Ο κατάλογος διευθύνσεων θα πρέπει να είναι διαθέσιμος σε όλα τα νεαρά ενδιαφερόμενα μέρη για το κλίμα και να διευκολύνει την καλή επικοινωνία και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της ομάδας και των θεσμικών οργάνων.

5.13. Οι φορείς λήψης των αποφάσεων της ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίσουν υψηλής ποιότητας συμμετοχή των οργανώσεων νέων στην ανάπτυξη, την υλοποίηση και την παρακολούθηση των διαφόρων μηχανισμών για διαρθρωμένη συμμετοχή των νέων όσον αφορά το κλίμα και τη βιωσιμότητα στο πλαίσιο των διαδικασιών λήψης των αποφάσεων της ΕΕ. Αυτό θα συμβάλει στη δημιουργία δεσμεύσεων που θα προωθούν τη δημιουργικότητα και τις ιδέες των νέων ενώ παράλληλα θα διασφαλίζει τη μετατροπή των ιδεών αυτών σε πολιτικές.

6. Πρακτική εφαρμογή του οράματος από όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ

Θεσμικά όργανα της ΕΕ

6.1. Δεκάδες εκπρόσωποι νέων από ολόκληρο τον κόσμο συμμετέχουν στις ετήσιες διασκέψεις για το κλίμα προκειμένου να υποβάλουν συστάσεις, να ασκήσουν πίεση στους αντιπροσώπους, να παρακολουθήσουν την πρόοδο, να διοργανώσουν και να παρευρεθούν σε παράλληλες εκδηλώσεις και να αναπτύξουν τα δίκτυά τους. Η προσθήκη ενός εκπροσώπου των νέων στην αντιπροσωπεία της ΕΕ για το κλίμα στις συνεδριάσεις της διάσκεψης των μερών της σύμβασης πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή θα δείξει ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ αντιμετωπίζουν με σοβαρότητα την ουσιαστική συμμετοχή των νέων.

6.2. Η Σύμβαση του Aarhus, μέλος της οποίας αποτελεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, θα πρέπει να εφαρμοσθεί στο έπακρο, παρέχοντας δυνατότητες στους νέους και σε οργανώσεις νέων και στηρίζοντας την πρόσβασή τους στη δικαιοσύνη ενώπιον του Δικαστηρίου της ΕΕ με σκοπό να διασφαλισθεί το δικαίωμά τους να λαμβάνουν περιβαλλοντική πληροφόρηση από τις δημόσιες αρχές ή το δικαίωμά τους να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων που αφορούν το περιβάλλον ( 8 )

6.3. Οι νέοι και οι οργανώσεις νέων θα πρέπει να συμμετέχουν στη συνεχιζόμενη απόκριση της ΕΕ στην κρίση που προκλήθηκε λόγω της νόσου COVID-19 και να εργάζονται με σκοπό την εκ βάθρων αλλαγή των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών μας συστημάτων· στο επίκεντρο δε των εργασιών τους θα πρέπει να βρίσκονται οι αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης. Η δέσμη μέτρων απόκρισης στην κρίση αξίας άνω των 500 δισεκατ. ευρώ που ανακοινώθηκε τον Απρίλιο του 2020 πρέπει να διασφαλίσει ότι οι αρχές αυτές θα βρίσκονται στον πυρήνα της χρήσης της. Πρόκειται για ευκαιρία που παρουσιάζεται μόνο μία φορά στη διάρκεια μιας γενιάς να αντιμετωπιστούν οι συστημικές ανισότητες και να επέλθει απομάκρυνση από μη βιώσιμες πρακτικές.

6.4. Είναι σημαντικό να επωφεληθούν οι οργανώσεις νέων από προσπάθειες δημιουργίας ικανοτήτων που θα τους βοηθήσουν να πλοηγηθούν σε ρυθμιστικά και διοικητικά περιβάλλοντα. Η παροχή δημιουργίας ικανοτήτων, πολιτικής και χρηματοδοτικής στήριξης, καθώς και η διευκόλυνση της δικτύωσης και της διασύνδεσης θα ενισχύσουν τους νέους και θα διευκολύνουν τη συμμετοχή τους στις διαδικασίες λήψης των αποφάσεων.

Η ΕΟΚΕ

6.5. Η ΕΟΚΕ θα πρέπει να λειτουργήσει ως υπόδειγμα συμπεριλαμβάνοντας εκπρόσωπο των νέων της ΕΕ στην αντιπροσωπεία της στις συνεδριάσεις της διάσκεψης των μερών της σύμβασης πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή, που διαθέτει καθεστώς παρατηρητή στο εσωτερικό της αντιπροσωπείας της ΕΕ. Αυτός ο εκπρόσωπος των νέων θα συμμετέχει στις διμερείς συνεδριάσεις της ΕΟΚΕ και στις παράλληλες εκδηλώσεις. Θα μπορεί να επικοινωνεί σχετικά με τη διαδικασία και τα αποτελέσματα με τις οργανώσεις και τα δίκτυα νέων, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου της στρογγυλής τράπεζας νέων για το κλίμα και τη βιωσιμότητα. Θα λαμβάνει γραμματειακή υποστήριξη από την ΕΟΚΕ για τις αποστολές αυτές.

6.6. Η ΕΟΚΕ θα μπορούσε να δεσμευτεί να συνεργάζεται με έναν εκπρόσωπο των νέων σε κάθε γνωμοδότησή της που σχετίζεται με το κλίμα και τη βιωσιμότητα. Το πρόσωπο αυτό θα συνδράμει τον εισηγητή ενημερώνοντάς τον σχετικά με τις απόψεις των νέων και θα καλείται να παρουσιάζει στοιχεία στο πλαίσιο ακρόασης, συνεδρίασης ομάδας μελέτης ή συνεδρίασης τμήματος, κατά περίπτωση. Ο εκπρόσωπος των νέων θα μπορούσε να επιλέγεται από τον εισηγητή της ΕΟΚΕ βάσει σύστασης από τους υπεύθυνους για τη διοργάνωση του διαλόγου νέων για το κλίμα και τη βιωσιμότητα. Ο ρόλος αυτός θα μπορούσε να περιγραφεί ως ρύθμιση τύπου ανεπίσημου σκιώδους εισηγητή.

6.7. Η ΕΟΚΕ έχει ξεκινήσει ήδη να παρέχει δυνατότητες σε εκπροσώπους των νέων προκειμένου να μιλούν τακτικά σε δημόσιες εκδηλώσεις με επίκεντρο το κλίμα και τη βιωσιμότητα. Κατά την επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο, η πρακτική αυτή θα πρέπει να επεκταθεί ώστε να περιλαμβάνει όλες τις δημόσιες εκδηλώσεις που αφορούν προσανατολισμένα στο μέλλον ζητήματα και να επωφελείται από τη συμβολή των νέων.

6.8. Η ευρωπαϊκή σύνοδος κορυφής των νέων για το κλίμα που διοργανώνεται από κοινού από την ΕΟΚΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα μπορούσε να αποτελέσει ετήσια εκδήλωση για νέους. Η εκδήλωση αυτή μπορεί να ενισχύσει την προάσπιση των συμφερόντων των νέων, να συμβάλει στη δημιουργία ικανοτήτων και στην ενίσχυση των νέων και να οικοδομήσει σχέσεις μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, που θα είναι ζωτικής σημασίας για την ουσιαστική, δομημένη και διαρκή συμμετοχή των νέων στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων της ΕΕ.

6.9. Η ΕΟΚΕ ζητεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να θεσπίσει ομοίως επίσημη διαδικασία διαβούλευσης με εκπροσώπους των νέων κατά την κατάρτιση των προσχεδίων των θέσεών του για προτάσεις πολιτικής που συνδέονται με το κλίμα και τη βιωσιμότητα.

6.10. Η ΕΟΚΕ θα μπορούσε να προβάλει τη σύνθεσή της προς το μέλλον για να εξασφαλίσει επαρκή εκπροσώπηση των οργανώσεων νέων σε αυτήν, καθώς και να μοιραστεί εμπειρίες και γνώσεις με τα τμήματα νεολαίας των οργανώσεων μελών της ΕΟΚΕ. Πολλές οργανώσεις μέλη της ΕΟΚΕ διαθέτουν τμήματα νεολαίας — πολλά δε μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνονται ενεργά να συνεργάζονται με πιθανά μελλοντικά μέλη από τέτοια τμήματα των οργανώσεων τους. Η ΕΟΚΕ εξακολουθεί να χρησιμοποιεί την εξαιρετική εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή» για να εξασφαλίσει τη συμμετοχή των νέων και, παρά το γεγονός ότι αναβλήθηκε για το τρέχον έτος λόγω της νόσου COVID-19, θα συνεχίσει το επόμενο έτος με επίκεντρο το κλίμα και τη βιωσιμότητα.

7. Με όραμα ένα καλύτερο μέλλον

7.1. Οι χειρότερες συνέπειες της κλιματικής κρίσης απέχουν ακόμα κάποια χρόνια για τους περισσότερους Ευρωπαίους. Η πανδημία COVID-19 μας παρέχει ένα πρακτικό παράδειγμα του τι μπορεί να συμβεί εάν αγνοούμε τους επιστήμονες και τους εμπειρογνώμονες. Κατέδειξε επίσης ότι η διαμόρφωση πολιτικών με βάση ακριβή επιστημονικά στοιχεία μπορεί να αποδειχτεί αποτελεσματική για την αντιμετώπιση μιας κρίσης. Το δίδαγμα αυτό πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης: έχουμε ακόμα χρόνο για να αποτρέψουμε ορισμένες από τις χειρότερες συνέπειες και να προετοιμαστούμε για τις υπόλοιπες.

7.2. Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση της ανάκαμψης από τον οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας πρέπει να διατηρήσει τη δράση για το κλίμα και τις δεσμεύσεις στον τομέα της βιωσιμότητας στο προσκήνιο των πολιτικών. Το Θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών για το 2030 και η συμφωνία του Παρισιού αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της διεθνούς πολυμέρειας κατά την αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών, και η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία πρέπει να ενισχυθεί ώστε να οδηγήσει στη βιώσιμη και με ουδέτερο ισοζύγιο εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα μελλοντική κοινωνία που θα εκπληρώσει τις διαγενεακές δεσμεύσεις.

7.3. Το κίνημα των νέων επέδειξε μεγάλη προσαρμοστικότητα κατά τη διάρκεια του περιορισμού της κυκλοφορίας λόγω της πανδημίας. Το μήνυμά τους ακούστηκε μέσω της διαδικτυακής κινητοποίησης και των καινοτόμων τρόπων διάδοσής του με χρήση όλων των μορφών επικοινωνίας, από τα αιτήματα προς τους πολιτικούς έως το χιούμορ. Αυτή η καινοτόμος και φιλόδοξη προσέγγιση στον σχεδιασμό του μέλλοντός μας πρέπει να αναγνωριστεί και να συμπεριληφθεί.

7.4. Κατά τη διάρκεια των κατά τα άλλα φρικτών επιπτώσεων της νόσου COVID-19 αποκτήσαμε ένα όραμα για ένα καλύτερο μέλλον. Αναγνωρίστηκε ο ουσιαστικός ρόλος των χαμηλότερα αμειβομένων εργαζόμενων των οικονομιών μας. Το εργατικό δυναμικό μας είναι περισσότερο ευέλικτο από ό, τι νομίζαμε. Η σχέση με την οικογένεια και τον άμεσο κοινωνικό περίγυρό μας αποδείχτηκε ιδιαίτερα επωφελής και πολύτιμη. Εκτιμήσαμε την υγεία και τα ευεργετικά αποτελέσματα της πρόσβασης στη φύση. Τώρα έχουμε την ευκαιρία να αξιοποιήσουμε τα θετικά διδάγματα και να τα εφαρμόσουμε ως βασικά στοιχεία της νέας ομαλότητας.

Βρυξέλλες, 18 Σεπτεμβρίου 2020. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Luca JAHIER

(1) Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

(2) Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Η ώρα της Ευρώπης: ανασύνταξη και προετοιμασία για την επόμενη γενιά COM(2020) 456 final και το συνοδευτικό έγγραφο Ο προϋπολογισμός της ΕΕ τροφοδοτεί το σχέδιο ανάκαμψης για την Ευρώπη.

(3) https://news.un.org/en/story/2020/04/1061772

(4) Πηγή: Fridays for future: strike statistics.

(5) Πηγή: UN Youth Climate Council (Συμβούλιο Νέων για το Κλίμα).

(6) Πηγή: Ecology and Society: Exploring youth activism on climate change: dutiful, disruptive, and dangerous dissent (Διερεύνηση του ακτιβισμού των νέων για την κλιματική αλλαγή: δέουσα, ανατρεπτική και επικίνδυνη διαφωνία).

(7) Βλ.: γνωμοδότηση ΕΟΚΕ με θέμα «Ενίσχυση της κλιματικής δράσης των μη κρατικών φορέων: Ένα ενωσιακό πλαίσιο για την ενθάρρυνση περισσότερων και καλύτερων δράσεων» (ΕΕ C 227, της 28.6.2018, σ. 35) και τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα Ευρωπαϊκό σύμφωνο για το κλίμα (ΕΕ C 364 της 28.10.2020, σ. 67).

(8) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής της 28ης Απριλίου 2017 σχετικά με την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα» (ΕΕ C 129 της 11.4.2018, σ. 65).