ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 23.04.1997 
ΓΌΜ(97) 172τπλικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΙ ΤΗΣ ΗΙΙΓΓΡΟΙΙΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΛί ΤΟ ϋΥΡΩΙΙΛΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
Συνδέοντας το δίκτυο 
μεταφορικών υποδομών της Ένωσης 
με τους γειτόνους της 
Προς 
μία συνεργατική πολιτική για το πανευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών 

Περίληψη 
Η σύνδεση του δικτύου μεταφορικά^ υποδομά>ν της Ένωσης με τους γειτόνους της 
απαιτεί μια συνεργατική στρατηγική γιοι το πανευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορά)ν. 
Αυτό το πανευρωπαϊκό δίκτυο είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα, 
την ανάπτυξη και την απασχόληση. 
Η Επιτροπή πιστεύει ακράδαντα ότι χρειάζεται ευρεία προσέγγιση όσον αφορά το 
πανευρωπαϊκό δίκτυο, τόσο από άποψη γε<υγραφικής κάλυψης όσο και από άποψη 
θεμάτων που τίθενται για το δίκτυο, τα οποία πέραν από την ίδια την υποδομή 
καλύπτουν τη διαλειτουργικότητα και τη χρήση ευφυά>ν συστημάτων μεταφοραχν 
και τη συμβατότητα με τους περιβαλλοντικούς στόχους. 
Η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση και η στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση 
αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο κάθε στρατηγικής για ένα ευρωπαϊκό δίκτυο και 
επομένως πρέπει να ενσωματωθούν στα πέντε θέματα που προαναφέρθηκαν. 
Εκτός από τη Δυτική Ευρώπη, το πανευρωπαϊκό δίκτυο θα καλύψει τις χά>ρες της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρά)πης, όπου συμπεριλαμβάνονται οι ευρο)παϊκές 
χώρες της πρά)ην Σοβιετικής Ένίοσης, και οι εταίροι της Ένωσης στη Μεσόγειο. 
Σε μία ευρεία προσέγγιση πρέπει να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη θέση των χωρά>ν που 
είναι υποψήφιες να προσχωρήσουν, οι οποίες τη στιγμή αυτή εκτιμούν μαζί με την 
ΕΕ τις ανάγκες σε μεταφορικές υποδομές στις επικράτειες τους, προκειμένου να 
επεκταθεί το πανευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορά>ν σε αυτές. 
Η προσέγγιση αυτή έχει ενσωματο)θεί στο μηχανισμό μιας κοινοπραξίας για τα 
πανευρωπαϊκά δίκτυα. Η προσέγγιση περιλαμβάνει πέντε θέματα δράσης με βάση 
μία κοινή αντιμετάχπιση για την διαρκή κινητικότητα: 
• Τους πανευρωπαϊκούς διαδρόμους και χώρους ως πλαίσιο που θα 
εξασφαλίζει αποδοτικές υπηρεσίες μεταφορά)ν για όλους τους γειτόνους 
μας. Η Επιτροπή ενθαρρύνει όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, τους διεθνούς 
χρηματοδοτικούς οργανισμούς και τον ιδιωτικό τομέα να καταβάλουν κάθε 
προσπάθεια για να ολοκληρίοθούν οι διάδρομοι αυτοί. Η Επιτροπή 
εκφράζει την ικανοποίηση της για τις προσπάθειες που καταβάλλονται στη 
Λεκάνη της Μεσογείου για να επιτευχθεί μια παρεμφερής συγκεκριμένη και 
πρακτική προσέγγιση για τις επενδύσεις στις μεταφορές στην περιοχή αυτή. 
• Η επέκταση των ΔΕΔ στις υποψήφιες χά)ρες ως μέρος της προενταξιακής 
στρατηγικής τους · 
• Μία κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση για την τεχνολογία των μεταφορά)ν, 
ιδιαίτερα για να εξασφαλισθεί η διαλειτουργικότητα· 
• Ενθάρρυνση των ευφυάκν τεχνολογκόν μεταφορά)ν σε όλο το 
πανευριοπαϊκό δίκτυο· 
• Συνεργασία στην έρευνα και την τεχνολογία. 
Εκτός από τα θέματα αυτά, η κοινοπραξία πρέπει να ασχοληθεί με τα 
χρηματοοικονομικά και θεσμικά/ρυθμιστικά θέματα. 
Λ U-
\Λ joimioi \:w.soo. WOO (FR) 
hi" 
Όίτον αφορά τα χρηματοοικονομικά θέματα, το μεγαλύτερο μερίδιο το>ν 
επενδύσεων στις υποδομές προέρχεται από κρατικούς πόρους· οι αναγκαίες 
υποδομές, όμως, δεν θα πραγματοποιηθούν χωρίς εξωτερική ενίσχυση. 
Όσον αφορά τις χώρες που είναι υποψήφιες να προσχωρήσουν στην Ένο>ση, 
πρέπει να καταρτισθεί ένα πολυεθνικό πρόγραμμα ΔΕΔ. Αυτό θα ενισχύσει τη 
λειτουργία της οικονομίας της αγοράς εν γένει και έτσι θα επισπευσθεί η υιοθέτηση 
του κοινοτικού κεκτημένου και της πλήρους ανάπτυξης κοινά>ν πολιτικάνν. Για τη 
Μεσόγειο, θα εξετασθεί με περισσότερη προσοχή το θέμα τ(»ν δαπανά)ν στα δίκτυα 
μεταφορών. Η Επιτροπή θα προβεί στα αναγκαία μέτρα για να εξαίκραλισθεί 
οριζόντιος συντονισμός και συμβατότητα μεταξύ των διαφόρων κονδυλίου που 
προορίζονται για επενδύσεις στα μετα(ρορικά δίκτυα για τους διαδρόμους και τους 
χώρους. 
Η Επιτροπή θα συνεργασθεί με διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, ιδιαίτερα 
την ΕΤΑΑ, την Διεθνή Τράπεζα, την ETE και το ETE, έτσι άκπε να αντιμετίοπισΟέί 
πλήρως η χρηματοδότηση της δημιουργίας το>ν πανευρο)παϊκά>ν μεταφορικά)ν · 
διαδρόμων και χά>ρων. 
Οι θεσμικές και ρυθμιστικές πτυχές της κοινοπραξίας πρέπει να έχει εξελικτικό 
χαρακτήρα, βασισμένο στο ευρύ φάσμα υπαρχόντοον φορέίον. 
Μία κοινοπραξία σε'πανευρωπαϊκό επίπεδο κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες είναι 
αναγκαία για να ικίχνοποιήσει το ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφοράνν τις ανάγκες του 
εικοστού πρώτου αιώνα. Η Επιτροπή καταστράννει σχέδιο δράσης για το σκοπό 
αυτό, το οποίο καταλήγει στην παρούσα ανακοίνωση. 
Ο τρόπος με τον οποίο έχει συλληφθεί η κοινοπραξία για το πανευρωπαϊκό δίκτυο 
και το συνοδευτικό σχέδιο δράσης θα παρουσιαστεί στο Ελσίνκι στην 
Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη Μεταφορά)ν τον Ιούνιο. 
Α 
Εισαγωγή 
1. Μια υποδομή καλά ανεπτυγμένη και σύγχρονη είναι ζοπική για την 
(χντ(χγο)νιστική δύναμη κάθε οικονομίας. Τα επιχειρήματα υπέρ το>ν ΔΕΔ στην ΕΕ 
ισχύουν επίσης για την επέκταση τους σε όλη την Κυρά>πη. Η επέκταση το>ν 
διευρωπαϊκών δικτύων στους γειτόνους μας μπορεί να συμβάλει άμεσα στην 
ενισχυμένη και διαρκή βελτίωση της ανάπτυξης και της ανταγοονιστικότητας και, 
επομένως της απασχόλησης και της κοινωνικής ευημερίας με το μειωμένο κόστος 
που θα έχει και το καλύτερο εξαγωγικό δυναμικό, τόσο στην ΕΕ όσον και στις 
άλλες ενδιαφερόμενες χά)ρες. 
2. Η περιφερειακή ανάπτυξη όμως είναι επίσης σημαντική για τα ΔΕΔ. Τα 
μειονεκτήματα των περιοχά)ν της περιφέρειας που είναι λιγότερο πλούσιες 
μπορούν να αντιμετωπισθούν μέσω της αυξημένης κινητικότητας και της 
|3ελτίωσης των συνδέσεων. Αυτό ισχύει τόσο μέσα στην ίδια την Ένωση, όσο και 
μεταξύ Δυτικής και Ανατολικής Ευρά)πης και στη Λεκάνη της Μεσογείου. Η 
ολοκλήρωση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφοράκν μέσα στην ΕΕ παραμένει υπ' 
αριθμόν ένα προτεραιότητα. Παράλληλα πρέπει να επιδιωχθεί η συγκρότηση ενός 
συνεκτικού.πλαισίου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο που θα εξασφαλίζει συνδέσεις και 
διαλειτουργικότητα. 
3. Με βάση τις διάφορες συμφωνίες1 της Ένωσης με τους γειτόνους της, η 
Επιτροπή έχει προβεί κατά το παρελθόν σε ορισμένες πρωτοβουλίες όπου 
ενέχονται τέσσερις ομάδες χωρά>ν - οι χά)ρες της Κεντρικής Ευρά)πης(ΧΚΕ), τα 
Νέα Ανεξάρτητα Κράτη(ΝΑΚ), οι χά)ρες ΕΟΧ και η Ελβετία, και οι χά)ρες της 
Λεκάνης της Μεσογείου - με σκοπό να προιοθηθεί η διασύνδεση του Διευρακπχχϊκού 
Δικτύου μεταφορίόν της Ένωσης(ΔΕΔ - Tr) με τα δίκτυα το>ν χωράνν αυτά)ν. 
4. Μολονότι η προσέγγιση που έχει ακολουθηθεί μέχρι σήμερα υπήρξε 
ρεαλιστική και οδήγησε σε ορισμένες θετικές εξελίξεις, ήταν κάπως αποσπασματική 
και εκμεταλλευόταν περισσότερο τις ευκαιρίες που παρουσιάζονταν κατά καιρούς. 
Υπάρχουν επίσης ορισμένα μεγάλα κενά, ιδιαίτερα στην πρά)ην Γιουγκοσλαβία, 
όπου η ειρηνευτική διαδικασία θα δημιουργήσει νέες υποχρεάκτεις και ευκαιρίες, 
και στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου οι πολιτικές τάσεις έχουν δυσχεράνει μέχρι 
στιγμής τη σύλληψη και εφαρμογή μιας συνεκτικής προσέγγισης. Επιπλέον, οι 
μεταβολές στη φύση και την ποιότητα των σχέσεοτν της Ένοκιης με τους διαφόρους 
γειτόνους της, ιδιαίτερα με τις χά>ρες που είναι υποψήφιες να προσχωρήσουν και 
με τις χώρες της Μεσογείου, υπαγορεύουν την κατάστρωση μιας πιο συνεκτικής 
στρατηγικής. 
5. Η στρατηγική αυτή θα βοηθήσει στην εμπέδωση των ποικίλων δράσεο>ν σε 
διάφορα επίπεδα και στην ανάπτυξη μιας πανευρωπαϊκής, ισόρροπης υποδομής 
πολλ(χπλ(όν μέσων μεταφοράς. Ακόμη, θα προωθήσει μία κοινή αντιμετά)πιση για 
το διαρκή σχεδιασμό των δικτύων μεταξύ της Ένωσης και το)ν εταίρων και τέλος 
θα εστιάσει τις επενδύσεις στα έργα υποδομάχν των μεταφορά>ν που έχουν 
προτεραιότητα για την Ένωση και αντίστοιχα για τις χά>ρες ΚΑΕ, ΚΑΚ και τις 
χώρες της Μεσογείου. 
Συνιστώσες μιας στρατηγικής για τα δίκτυα μεταφορών 
Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες (και οι συμ((>ωνίες μεταφορών όπου ισχύουν) με τις χώρες της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, τις συμφωνίες κοινοπραξίας και συνεργασίας με τα 
Νέα Ανεξάρτητα Κράτη και τις ευρω-μεσογειακές συμφοννίες με τις χώρες γύρω από την 
Αεκάνη της Μεσογείου, τη συμ(|><ονία ΕΟΧ με την Νορβηγία, την Ισλανοία και Λιχτενστάϊν, 
συμφωνία μεταφορών με την Ελβετία, οι συμφωνίες σύνοεσης με την Τουρκία, και με την 
Μάλτα και την Κύπρο. 
-1 -
/·' ( 
6. Οι στόχοι που προαναφέρθηκαν πρέπει να εφαρμοσθούν με συνεχιζόμενες 
δραστηριότητες, βασισμένες σε πέντε συνιστούσες μιας στρατηγικής για τα δίκτυα 
μεταφορά)ν: τους πανευρωπαϊκούς διαδρόμους και χά)ρους μετα(ρορά)ν, την 
επέκταση της προσέγγισης για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στα νέα μέλη της Ένωσης, 
μία κοινή προσέγγιση για την χρήση της τεχνολογίας μεταφορά>ν, την ευφυή χρήση 
των δικτύων μεταφοράς και την πανευρωπαϊκή συνεργασία στην Ε&Α. Με βάση 
αυτές τις συνιστούσες αντιλαμβάνεται η Επιτροπή μία κοινοπραξία για τα 
πανευρωπαϊκά δίκτυα μεταφοράκν. 
7. Ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη ενός πανευρίοπαϊκού δικτύο μεταφοράχν με 
διαδρόμους και χά)ρους πρέπει να ενσωματάννει τις περιβαλλοντικές πτυχές και 
των πέντε θεμάτων. Η διαρκής κινητικότητα στην Ευράχπη συνολικά πρέπει vex 
αποτελεί συνεχή στόχο όλης της ανάπτυξης υποδομής μεταφορά)ν. Επομένως, η 
στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση μαζί με τις κοινωνικοοικονομικές 
αξιολογήσεις αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο οιασδήποτε πανευροχπαϊκής 
στρατηγικής για τα δίκτυα. Εφόσον μεταβάλλεται η μεθοδολογία και η Ε&Α 
δημιουργεί συνεχώς νέες εξελίξεις, οι σχεδιαστές και οι μελετητές δικτύίον πρέπει 
επίσης να ανταλλάσσουν συνεχώς γνώσεις με την επιστημονική κοινότητα στο 
πεδίο αυτό. Ιδιαίτερα θα πρέπει να στηριχθούν στις μεθόδους που τη στιγμή αυτή 
αναπτύσσονται από την Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή το>ν κατευ(-)ύνσεο>ν 
ΔΕΔ και το πρόγραμμα Ε&ΤΑ για τις μεταφορές. 
Οι πανευρωπαϊκή διάδρομοι και χώροι μεταφορών 
Πανευρωπαϊκοί διάδρομοι μεταφορών 
8. Η Δεύτερη Πανευρίοπαϊκή Συνδιάσκεψη για τις μεταφορές στην Κρήτη το 
1994 προσδιόρισε εννέα πρωτεύοντες διαδρόμους μεταφορά)ν για την Κεντρική και 
Ανατολική Ευράχπη ως τους κύριους συνδέσμους μεταφορά™ που θα αποτελούν τη 
βάση για τα μελλοντικά έργα. Οι εννέα διάδρομοι (μαίνονται (πους συνημμένους 
χάρτες και θα περιγραφούν σε φυλλάδιο που θα εκδάκτουν οι υπηρεσίες της 
Επιτροπής τον Απρίλιο· οι χάρτες και το φυλλάδιο παρουσιάζουν την κατάσταση 
εργασιών στις αρχές του 1997. Βλ. επίσης το παράρτημα για περισσότερες 
λεπτομέρειες. 
9. Η αρχή σχεδιασμού των διαδρόμων είχε και εξακολουθεί να έχει σημαντική 
επιρροή στην στήριξη που παρέχουν διεθνείς χρηματοδοτικοί οργανισμοί για 
επενδύσεις στις υποδομές μεταφοράνν. Συγκεκριμένοι, οι συνεδριάσεις της ομάδας 
μεταφορών G24 (όπου συμμετέχουν επενδυτές, τράπεζες και διοικητικές αρχές), 
υποστήριξαν προσπάθειες που σκοπό είχαν να υλοποιηθούν οι διάδρομοι αυτοί· η 
αρχή σχεδιασμού των διαδρόμων συνετέλεσε επίσης στον εκσυγχρονισμό πον 
προτάσεων για επενδύσεις στις υποδομές μεταφορά)ν με βάση τους διαθέσιμους 
πόρους. Οι ενδιαφερόμενες χά>ρες έχουν τονίσει στα πρακτικά συμ(ρωνιά)ν μεταξύ 
τους την δέσμευση τους και έχουν αναγάγει τους διαδρόμους σε εστιακά σημεία 
των επενδύσεά>ν τους. 
10. Οι επενδύσεις στις υποδομές (Απαιτούν προσδιορισμό των βκόσιμων έργων 
που πρέπει να χρηματοδοτηθούν από τους κρατικούς προϋπολογισμούς, τον 
προϋπολογισμό της Κοινότητας, με δάνεια από χρηματοδοτικούς οργανισμούς και 
πιθανόν από ιδκότες επενδυτές. Για να επιλεγούν τα έργα που θα εκτελεσθούν, 
τέθηκε μία σειρά από κριτήρια στην έκθεση που υπέβαλε η Επιτροπή στη Διάσκεψη 
της Κρήτης. Τα κριτήρια2 έχουν γίνει κατά το μάλλον ή ήττον πλέον (Αποδεκτά για 
τα σημαντικά έργα υποδομούν στην Κεντρική και Ανατολική Ευρίόπη. Αυτό 
απορρέει από την πράξη κατά τα τελευταία δύο έτη στις ομάδες εργασίας G-24 και 
στα κοινοτικά όργανα συζήτησης που ασχολούνται με τα ΔΕΔ, και παρέχουν μια 
σταθερή βάση για μελλοντικές υποδομές. Η Επιτροπή θα προωθήσει τα κριτήρια 
(Αυτά για την επιλογή όλων τα™ έργο™, στα οπού Α συμμετέχει η Κοινότητα. 
11. Μέχρι στιγμής, κυρίως για ρεαλιστικούς λόγους, οι διάδρομοι καλύπτουν 
κυρίως τις οδικές μεταφορές, τις σιδηροδρομικές μεταφορές και, μέχρις ενός 
σημείου, τις εσωτερικές πλίοτές οδούς (Δούναβης). Ωστόσο, για να επιτευχθεί 
διαρκής κινητικότητα σε όλη την Ευρίόπη πρέπει να εξετασθούν όλα τα μεταφορικά 
μέσα συναρτήσει των συγκριτικά™ πλεονεκτήματος τους: ένας πανευρίοπαϊκός 
διάδρομος πρέπει στη σύλληψη του να συμπεριλαμβάνει τα πολλαπλά μέσα 
μεταφοράς, παρά το γεγονός ότι η υλοποίηση του με βάση μια 
κοινωνικοοικονομική και περιβαλλοντική ανάλυση θα υποδεικνύει ενδεχομένως 
ορισμένα μέσα μεταφοράς. 
Πανευρωπα ϊκοί χώροι μεταφορών 
12. Στα θέματα που εξετάζονται σχετικά με τις υποδομές που απαιτούνται, έχει 
καταστεί εμφανές ότι η σύλληψη διαδρόμίον δεν είναι πλήρως κατάλληλη για 
περιοχές όπως η Μαύρη Θάλασσα και οι συνδέσεις της με το Αιγαίο, την Αρκτική 
περιοχή της Ευρίόπης, ή την Λεκάνη της Μεσογείου και τις θάλασσες που την 
απαρτίζουν όπως η Αδριατική. Οι περιοχές αυτές χρειάζονται ειδική προσοχή για 
να προσδιορισθεί ο βέλτιστος συνδυασμός συνδέσεων, κομβίον και ναυτιλιακά™ 
και αεροπορικίόν διευκολύνσεων. Η Επιτροπή προτείνει επομένως να συμπληρωθεί 
η αρχή των διαδρόμίον με την (Αρχή των χίόρων: τους πανευρωπαϊκούς χίόρους 
μεταφορών, η οποία θα παρουσιασθεί επίσης στην ΙΙανευρωπαϊκή Διάσκεψη στο 
Ελσίνκι. 
13. Η δημιουργία τέτοιων χίόρων θα διέπεται από τους ίδιους κανόνες και 
κριτήρια όπως και στην περίπτωση των διαδρόμίον2. Κκος (Αποδειχθεί σκόπιμο να 
συναφθούν κοινές δηλίόσεις προθέσείον μεταξύ των χίορίόν της περιοχής που θα 
οδηγήσουν σε ειδικά αλλά ρεαλιστικά προγράμματα μελετά™ για να ευνοηθεί η 
απόδοση των υποδομά>ν μεταφοράς στις δεδομένες περιοχές και για να πληρούνται 
υψηλά πρότυπα (Από άποψη ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας, και να 
ωφεληθεί έτσι η πανευρωπαϊκή διαρκής κινητικότητα επιβατ<όν και εμπορεύματος. 
14. Στη Μεσόγειο, πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη διευκόλυνση και στη 
βελτίωση των θαλάσσιο™ μεταφορά™. Ωστόσο, πιο μακροπρόθεσμα, θα είναι 
αναγκαίο να αναπτυχθεί μια συνολική προσέγγιση σχεδιασμού αποτελεσματικά™ 
υποδομών μεταφορά™ στις χώρες του Maghreb, του Mashrak και της Μέσης 
Ανατολής, οι οποίες θα περιλαμβάνουν τις συνδέσεις μέσα> Τουρκίας, και τις 
συνδέσεις τους με το ΔΕΔ - Tr στο Νότο της Ευρίοπαϊκής Ένοκτης και στο 
εξελισσόμενο δίκτυο στη Νοτιοανατολική Ευριόπη και την περιοχή της Μαύρης 
Θάλασσας. Στο θέμα αυτό έχει συμφωνηθεί από τις συμμετέχουσες χά>ρες μία' 
προσέγγιση βασισμένη στην (Ανάπτυξη ενός συνολικού δικτύου πολλαπλά™ μέσων 
μεταφορών. 
Επεκτείνοντας την προσέγγιση για το πανευρωπαϊκό δίκτυο στα νέα μέλη 
της Ένωσης 
Βλ. παράρτημα 
15. Στο πλαίσιο της αναλυτικής "πανευρίοπαϊκής" προσέγγισης που 
υποστηρίζεται στην παρούσα ανακοίνοκιη, είναι σαφές ότι η θέση το™ υποψηφία™ 
μελά™ της ΕΕ πρέπει να εξετασθεί με ιδιαίτερο τρόπο εφόσον οι χίόρες (Αυτές θα 
ενταχθούν τελικά στο σύστημα ΔΕΔ της ΕΕ. Αυτό (Αποτελεί και μέρος της 
προενταξιακής στρατηγικής και συνδέεται στενά με το πρόσφατο υπόμνημα 
πληροφοριών για τον νέο προσανατολισμό του προγράμματος PHARE στο πλαίσιο 
της στρατηγικής προένταξης. 
16. Στις 23 Ιουλίου 1996, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο 
εξέδωσαν τις κοινοτικές κατευθύνσεις για την (Ανάπτυξη του Διευρίοπαϊκού 
Δικτύου Μεταφορά™3 (ΔΕΔ -Tr). Οι κατευθύνσεις (Αυτές θέτουν τους 
προσανατολισμούς, έως το έτος 2Θ1Θ, για την (Ανάπτυξη ενός δικτύου πολλαπλά™ 
μέσων μεταφοράς στην επικράτεια της Ένακιης, ιδίως με την προίόθηση της 
διασύνδεσης και της διαλειτουργικότητας των εθνικό'™ δικτύίον και ενθαρρύνοντας 
ευφυή χρήση και συμβατότητα με τους περιβαλλοντικούς στόχους της Κοινότητας. 
17. Το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορά™ έχει κατ' αρχήν σχεδιασθεί προς 
όφελος των υπηκόων της Ένωσης: σκοπός του είναι να επιτρέψει την ελεύθερη 
διακίνηση προσώπων, εμπορεύματα™ και υπηρεσία™ σε όλη την Ένίοση, 
παρέχοντας σε χίόρες και περιφέρειες κατάλληλη πρόσβαση στα ευρίοπαϊκά κέντρα, 
ενώ ταυτόχρονα θα σέβεται το περιβάλλον. 
18. Όσον αφορά τις χώρες που είναι υποψήφιες να προσχωρήσουν στην 
Ένωση, οι υπηρεσίες της Επιτροπής άρχισαν, ανταποκρινόμενες στην σύσταση 
δομημένου διαλόγου μεταξύ Συμβουλίου και Υπουργό'™ Μεταφορά™ το™ χίορά™ 
ΚΑΕ στις 28 Σεπτεμβρίου 1995, μία διαδικασία - την εκτίμηση το™ αναγκά™ σε 
υποδομές μεταφορά'™ (ΤΙΝΑ) - με την πρόθεση να εντοπισθούν σε γενικές γραμμές 
τα αναγκαία μέτρα που αφορούν τα ΔΕΔ στις υποψήφιες χίόρες, και να τεθούν 
προτεραιότητες και να προσδιορισθούν έργα κοινού ενδιαφέροντος. Συγκεκριμένα, 
θα εξετασθεί η οικονομική βιωσιμότητα των έργο™ και με ποιους τρόπους θα 
χρηματοδοτηθούν. Στη διεργασία ΤΙΝΑ θα ενσωματωθούν οι στρατηγικές 
περιβαλλοντικές εκτιμήσεις. 
19. Η διαδικασία αυτή θα συντονισθεί από την ομάδα ΤΙΝΑ ανάπερο™ • 
αξιωματούχο™ από κράτη μέλη και'υποψήφιες χίόρες. Κατά τα τέλη του 1998 η 
ομάδα προγραμματίζει να υποβάλει ένα πρίότο σχέδιο έκθεσης σχετικά με τον 
τρόπο που μπορεί να επεκταθεί το δίκτυο. 
20. Ενόψει της κατάστρωσης μιας πανευρωπαϊκής στρατηγικής για τα δίκτυα, 
προτείνεται ένα στοιχείο της διαδικασίας ΤΙΝΑ να (Αποτελέσει η (Ανάπτυξη 
συνδέσμων μεταξύ του επεκταθέντος ΔΕΔ - Tr και το™ δικτύίον άλλο™ χίορά™ της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρίόπης (π.χ. Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνα, FYROM), 
τα ευρωπαϊκά ΝΑΚ και άλλες τρίτες χίόρες. 
21. Στις υποψήφιες χίόρες οι διάδρομοι και οι χίόροι με τη διαδικασία ΤΙΝΑ θα 
ενσωματωθούν βαθμιαία σε ένα πυκνότερο πανευρίοπαϊκό δίκτυο μεταφορά™. Οι 
πανευρωπαϊκοί διάδρομοι και χίόροι μεταφορά™ θα παραμείνουν πάνπος 
μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα η βασική υποδομή για το εμπόριο μεταξύ της 
διευρυμένης Ένοκτης, το™ Νέο™ Ανεξάρτητο™ Κρατά™ και το™ περιφέρεια™ τους, 
και της Λεκάνης της Μεσογείου. 
Προς μια κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση για τις τεχνολογίες μεταφορών 
Απόφαση αριΗ. 1692/96/ΕΚ (ΕΕ L 228 της 9ης Σεπτεμβρίου 1996) 
Διαλειτουργικότητα των υποδομών μεταφοράς, των δικτύων και της 
διαχείρισης τους 
22. Η διαλειτουργικότητα μεταξύ άλλίον θεμάτα™4 συνδέεται με τις διά(ρορες 
τεχνικά εφικτές λύσεις σε ένα δίκτυο μεταφορά™ και τις υπηρεσίες μεταφορά™ 
μέσω αυτού. ΣυνήΟίος η τεχνική διαλειτουργικότητα επιτυγχάνεται με την (Ανάπτυξη 
πρότυπο™ και τη σύναψη συμφίονκόν σε επίπεδο οικονομικά™ παραγόντίον: 
προμηθευτές, φορείς παροχής υπηρεσία™ και μεταφορικές εταιρείες. Για λόγους 
ασφάλειας και επειδή μέχρι πρόσφατα οι μεταίρορές ανήκαν κυρίίος στον δημόσιο 
τομέα, οι τεχνικές προδιαγραφές συχνά ήταν ενταγμένες σε ρυθμιστικό πλαίσιο. 
Επειδή ο τομέας των μεταφορά™ στην Ευρίόπη στρέα^εται όλο και περισσότερο 
προς την αγορά, πρέπει να ανευρεθεί η σοχττή ισορροπία μεταξύ τυποποίησης, 
αφενός, και, αφετέρου, ρυθμιστικά™ μέτρο™. 
23. Στα διάφορα μέσα μεταφοράς η διαλειτουργικότητα εξασφαλίζει ότι 
μπορούν να χρησιμοποιηθούν διαφορετικές τεχνολογίες με παράλληλα τρόπο και 
ότι οι υπηρεσίες που κάνουν χρήση διαφορετικά™ τεχνολογία™ μπορούν να 
χρησιμοποιήσουν την ίδια υποδομή. Η διαλειτουργικότητα περιλαμβάνει επίσης 
την διασύνδεση ποικίλίον δημόσιο™ ή ιδκοτικά™ συστήματα™ που υπάρχουν στην 
Ευρά)πη. Στηριζόμενη σε διαλειτουργικά δίκτυα, οι μεταφορικές εταιρείες μπορούν 
να παρέχουν υπηρεσίες μεταφορά™ με τον ασφαλέστερο και οικονομικότερο τρόπο, 
ελαχιστοποιώντας τις ζημίες που προκαλούνται στο περιβάλλον και ταυτόχρονα 
ανταγωνιζόμενες μεταξύ τους προς όφελος το™ μεταφορά™, οι οποίες (Αποτελούν 
κομμάτι της αγοράς. 
24. Η τυποποίηση και οι κοινές προσεγγίσεις με τις οποίες θα εξασφαλισθεί 
διαλειτουργικότητα έχουν συζητηθεί σε διάχρορα όργανα· σε διεθνείς οργανισμούς 
όπως η ΟΕΕ/ΟΗΕ για τις χερσαίες μεταφορές, η Ι MO για τις θαλάσσιες μεταφορές 
και το EUROCONTROL ή η ECAC για τις (Αεροπορικές μεταφορές, οι CEN, 
CENELEC και ETSI για την κατάρτιση ευρίοπαϊκά™ πρότυπο™. 
25. Το κύριο έργο για τις υποδομές το™ δικτύίον στις χερσαίες μεταφορές έχει 
πραγματοποιηθεί (Από την ΟΕΕ/ΟΗΕ στις συμαχονίες σχετικά με τους οδικούς 
άξονες (AGR), τους σιδηροδρόμους5 (AGC), τις συνδυασμένες μεταφορές (AGTC) 
και πιο πρόσφατα σχετικά με τις εσ(οτερικές πλίοτές μεταίρορές (AGN). Όλες (Αυτές 
οι συμφωνίες υπόκεινται σε κύρακιη (Από τις χίόρες μέλη της ΟΕΕ/ΟΗΕ, δεν τις 
έχουν όμως υπογράψει όλες ακόμη. Για να ομαλοποιηθεί η (Ανάπτυξη το™ 
πανευρωπαϊκών υποδομά™ μεταφοράς, η Επιτροπή προτρέπει τις χίόρες να 
κυρώσουν τις συμφίονίες όσον το δυνατόν συντομότερα. 
26. Η διαλειτουργικότητα είναι μία από τις κατ' εξοχήν προτεραιότητες το™ 
κατευθύνσεο™ για τα ΔΕΑ - Τ. Η διασύνδεση και η διαλειτουργικότητα το™ 
δικτύων με τα δίκτυα τρίτο™ χίορά™ πρέπει να προσδιορισθούν κατά περίπτίοση. Η 
συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένοκτη αναφέρει τη δκχλειτουργικότητίχ (ος ένα από τα 
πεδία που μπορούν να (Αποτελέσουν (Αντικείμενο έργο™ αμοιβαίου ενδιαφέροντος 
τόσο στην Ένίοση όσο και στις τρίτες χίόρες. 
Για πλήρη ορισμό της διαλειτουργικότητας βλ. οδηγία 96/48 της 23ης Ιουλίου 1996, άρθρο 2 
παράγραφος β. 
Εκτός από τις προσπάθειες της ΟΕΕ/ΟΗΕ, οι σιδηροδρομικές εταιρείας δημιούργησαν 
πρόσφατα έναν ευρ<ηπαϊκό όμιλο οικονομικού ενδιαφέροντος (ΕΟΕΕ) ειδικά για τις 
τεχνολογίες των τρένων μεγάλης ταχύτητας. 
27. Από τις χώρες που είναι υποψήφιες να προσχίορήσουν στην Ένίοση ζητείται 
να προβούν σε σύγκλιση τα™ νομοΟεσκόν τους προς το κοινοτικό κατεκτημένο. Η 
διαλειτουργικότητα είναι ένα θέμα εν προκειμένίο- στο πλαίσιο δε των δηλίόσεο™ 
κοινό'™ προΟέσείον που ήδη υπάρχουν τα θέματα της διαλειτουργικότητας πρέπει 
να εξετάζονται τακτικά. Η Επιτροπή κρίνει ότι η δκχλειτουργικότητίχ το™ δικτύίον 
αποτελεί κύριο αντικείμενο συνεργασίας στις πανευρίοπαϊκές κοινοπραξίες για τα 
δίκτυα. 
Ευφυής χρήση των δικτύων μεταφορών 
28. Η ευφυής χρήση τα™ δικτύο™ μεταφορά™, κυρίίος με αποδοτικά συστήματα 
διαχείρισης της κυκλοφορίας, παρά το γεγονός ότι δεν χρειάζεται πολλές 
επενδύσεις, μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη βελτύοση τα™ ροίόν της κυκλοφορίας, 
αυξάνοντας έτσι τη χρήση της μεταχρορικής ικανότητας της υπάρχουσας υποδομής. 
Η Επιτροπή υποστηρίζει λοιπόν την εφαρμογή τέτοιο™ ιδεά™. Τα περισσότερα από 
τα συστήματα αυτά διαθέτουν παγκόσμια χαρακτηριστικά εφαρμογής και δεν 
αφορούν μόνο την επικράτεια της Έναχτης. Αυτό ισχύει ιδίίος για το: 
VTMIS: σύστημα διαχείρισης και ενημέρίοσης της κυκλοίρορίας το™ σκαχρά™ 
στα ευρίοπαϊκά ύδατα 
ERNP: μελλοντικό σχέδιο ραδιοναυσιπλοΐας της Ευρίόπης, το οποίο είναι 
υπό εκπόνηση 
ATM: Διαχείριση της Εναερίου Κυκλοφορίας σε συνδυασμό με το 
Ευρίοπαϊκό ΙΙρόγραμμα Εναρμόνισης και Ολόκληρο >σης του 
Ελέγχου της Εναερίου Κυκλοφορίας (EATCHIP) 
GNSS: Παγκόσμιο Δορυφορικό Σύστημα Ναυσιπλοΐας: το οποίο έχει σαφή 
σημασία για τα μελλοντικά συστήματα ATM και πιθανόν να αποβεί 
υψίστης σημασίας για όλα τα είδη συστήματα™ διαχείρισης της 
κυκλοφορίας. 
ERTMS: Ευρίοπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης της Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας, 
το οποίο συνίσταται σε ένα σύστημα ελέγχου το™ χειρισμό'™ στους 
ευριοπαϊκούς σιδηροδρόμους, που είχε αναπτυχθεί στο πλαίσιο πον 
προγράμματα™ και δραστηριότητα™ Ε&Α της Ένίοσης. 
RTT: Η Τηλεματική στις Οδικές Μεταφορές μπορεί να βοηθήσει στη 
βελτιστοποίηση της μεταφορικής ικανότητας πον ήδη υφιστάμενα™ 
υποδομά'™, τη σύνδεση δικτύίον και υπηρεσία'™, τη βελτύοση της 
ασφάλειας και τη μείωση το™ αρνητικά™ επιπτίόσεο™ το™ μεταίρορο'™ 
στο περιβάλλον 
TEDIM: το TEDIM (Τηλεματική στη Διοικητική Οργάνοκτη του Εμπορίου και 
Διαχείριση το™ Παραδόσε(ον) που λειτουργεί στη Φινλανδία, τη 
Ρίοσίίχ και τη Γερμανία στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας θα 
μπορούσε να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές της Ευρίόπης όπίος η 
Μαύρη Θάλασσα ή η Αδριατική. 
Ο κατάλογος δραστηριότητα™ δείχνει τις καταβαλλόμενες προσπάθειες στον τομέα 
το™ μεταφορά'™ για να εισαχθούν οι σύγχρονες τεχνολογίες του τομέα το™ 
πληροφοριών και τίον τηλεπικοινίονκόν. Η Επιτροπή καλεί τους ευρ(οπαίους 
γειτόνους της να συμμετάσχουν στις προσπάθειες αυτές όπου χρειάζεται. 
29. Οι επενδύσεις σε ευφυή δίκτυα μεταφορά™ αποφέρει σημαντικά οφέλη 
ανάλογα με το μέγεθος της επένδυσης: η δημιουργία υποδομά™ με ευφυή χρήση το™ 
δικτύίον μεταίρορο'™ απαιτεί κονδύλια που φθάνουν έο>ς το 10% του κόστους 
κατασκευής το™ υποδομά™ εν<ό ταυτόχρονα επιτρέπουν κατά 30% μεγαλύτερη 
κυκλοφορία χίορίς πρόσθετη επένδυση στην μεταίρορική ικανότητα. ΙΙρόκειται για 
ένα πεδίο όπου η συμμετοχή του ιδκοτικού τομέα φαίνεται (όριμη ιδιαίτερα για τις 
6 
υπηρεσίες που προσφέρουν όπίος λέγεται "προστιθεμένη αξία". Οι κοινοπραξίες 
δημοσίου - ιδκοτικού τομέα έχουν ήδη αρχίσει και θα ενθαρρυνθούν. 
Πανευρωπϊκή συνεργασία στην έρευνα μεταφορών 
30. Οι μεταφορές ήταν ανέκαθεν ένας σημαντικός τομέας για την καινοτομία 
στις οικονομίες μας. Για το λόγο αυτό η Ένίοση έχει αφιερίόσει σημαντικό μέρος 
του προγράμματος πλαισίου στην έρευνα, την ανάπτυξη και τις επιδείξεις για τις 
μεταφορές. Επιπλέον, το θέμα πον πανευρίοπαϊκά™ υποδομά™ μεταχροράς είναι 
ουσιαστική συνιστώσα στα δκίκρορα πεδία στρατηγικής έρευνας στις μεταφορές 
(συγκεκριμένα: την κατανόηση της κινητικότητας, την οικονομία του συστήματος 
μεταφορών, την ανάπτυξη το™ συνδυασμένο™ μέσο™ μεταίρορο'™, την οργάναχτη 
και την διαλειτουργικότητα του συστήματος, την ενσίομάποση νέ(ον τεχνολογία™, 
την εκτίμηση της πολιτικής) στο πλαίσιο του προγράμματος πλαισίου της 
Κοινότητας στην έρευνα, την ανάπτυξη και τις επιδείξεις. Στο πεδίο "εκτίμηση της 
πολιτικής" ένα σημαντικό κεφάλαιο ασχολείται με την "στρατηγική εκτίμηση 
ανάπτυξης πον διάδρομο™, βελτύοσης πον ΔΕΔ και επέκτασης τους στις χίόρες της 
KAE/NÀK". 
31. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η συνεργασία στην Ε&Α στις μεταφορές με τους 
γειτόνους της είναι σημαντικό μέρος της πολιτικής συνεργασίας, καθ(ός επίσης 
είναι σημαντική για τις χώρες που είναι υποψήφιες να προσχίορήσουν διότι θα 
επισπεύσει την προσαρμογή το™ μεταφορά'™ τους σε εκείνες της Ένίοσης. Πολλές 
χώρες στην Ευρίόπη έχουν επίσης κρατικά προγράμματα για να προο)0ήσουν τις 
μεταφορές τους. Με βάση το ισχύον τέπχρτο πρόγραμμα πλαίσιο, το ειδικό 
πρόγραμμα για την έρευνα στις μεταχρορές είναι ανοικτό στις χίόρες ΚΑΕ/ΝΑΚ 
προς συμμετοχή τους. Επίσης, διατίθεται χρηματοδότηση μέαω του Ειδικού 
Προγράμματος για τη Διεθνή Συνεργασία (INCO) για να υποστηριχθεί η συμμετοχή 
οργανισμών από τις χίόρες αυτές σε έργα του προγράμματος μεταφορά'™. Μέχρι το 
Μάρτιο του 1997, συμμετείχαν 25 διαφορετικοί εταίροι από τις εν λόγο) χίόρες σε 
24 έργα και η εισφορά της Κοινότητας στη συμμετοχή τους ανέρχεται σε 1,2 εκατ. 
ECU. Η χρημίχτοδότηση θα συνεχισθεί στο πλαίσιο του πέμπτου προγράμματος 
πλαισίου. 
Προς μία πανευρωπαϊκή κοινοπραξία για τα δίκτυα μεταφοροιν 
32. Εφόσον ο στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα δίκτυο πολλαπλό'™ μέσο™ 
μεταφοράς σε όλη την Ευρίοπαϊκή Ηπειρο, κρίνεται ότι είναι κατάλληλη μια 
κοινοπραξία για τα ευρίοπαϊκά δίκτυα μεταχρορο'™ μεταξύ της Ένίοσης, πον 
κυβερνήσεων των κρατών μελίον, το™ κυβερνήσεα™ άλλα™ ενδιαφερόμενο™ χίορο'™, 
των διεθνών χρηματοδοτικά™ ιδρυμάπον και του ιδκοτικού τομέα ιδιαίτερα για την 
εξέλιξη των ρυθμιστικά™ και οργανίοτικά™ δομά™. 
33. Στηριζόμενη στην προηγούμενη πείρα ανάπτυξης υποδομά™ στη δεδομένη 
περιοχή, μία τέτοια κοινοπραξία θα πρέπει να έχει ίος στόχο να παράσχει στους 
πιθανούς επενδυτές ένα σταθερό πλαίσιο για τις οικονομικές τους συναλλαγές, 
όπίος επίσης με τον ίδιο τρόπο και στους φορείς παροχής υπηρεσία'™ και 
κατασκευής το™ μεταχρορο'™ και της βιομηχανίας εξοπλισμό'™. Οι κυβερνητικοί 
εταίροι θα πρέπει να αναπτύξουν διαχρανείς κανόνες που θα επιτρέπουν στους 
επενδυτές να έχουν σαχρή εικόνα πον πολιτικά™ και διοικητικών κίνδυνο™ που 
διατρέχουν τα έργα τους, ενώ ταυτόχρονα θα εξασφαλίζεται συμμόρφο>ση προς τις 
πολιτικές της ΕΕ που διέπουν π™ ανταγ(ονισμό, το περιβάλλον και τις δημόσιες 
αγορές. 
34. Μία κοινοπραξία σε πανευρίοπαϊκό επίπεδο θα μπορούσε επίσης να 
προίοΟήσει τη συγκρότηση νομικίόν ίρορείον, οι οποίοι με τη σειρά τους θα 
μπορούσαν να βοηθήσουν στην αποτελεσματική διαχείριση επενδυτικά™ έργο™ 
μεγάλης κλίμακας και πανευρίοπα'ικής φύσείος. 
35. Η κοινοπραξία αυτή πρέπει να εξετασθεί από τρεις οπτικές γίονίες: τον 
απαιτούμενο όγκο επενδύσεο™ και τη χρηματοδότηση τους, το ρυθμιστικό και 
θεσμικό πλαίσιο και τους περιορισμούς του και ένα σχέδιο δράσης με το οποίο θα 
(χρχίσει η κοινοπραξία. 
Επενδυτικό κόστος και χρηματοδότηση 
36. Οι επενδύσεις υποδομά™ χρηματοδοτούνται από ορισμένα συμπληρίοματικά 
κεφάλαια, τα οποία ποικίλλουν σημαντικά ανά την Ευρίόπη, μολονότι η 
σημαντικότερη πηγή επενδύσεο™ είναι πάντοτε οι κρατικοί προϋπολογισμοί. Τα 
μέτρα στις υποδομές μετ(xq)oρ(όv at ευρίοπαϊκή κλίμακα έχουν ληφθεί μέχρι 
στιγμής κυρίως από το δημόσιο τομέα. Ωστόσο, ορισμένες δράσεις 
συμπεριελάμβαναν τη συμμετοχή του ιδκοτικού τομέα. Συγκεκριμένα στη 
χρημίχτοδότηση αερολιμένα™ και στις επενδύσεις λιμένα™, ο ιδκοτικός τομέας έχει 
αρχίσει να συμμετέχει σε κοινοπραξίες δημοσίου/ιδκοτικού τομέα. 
37. Οι δαπάνες το™ κραπόν μελά™ για υποδομές που σχετίζονται με την Ένίοση 
ανέρχονται κατά μέσο όρο σε 1,2% του ΑΕΙ Ι της ΕΕ6: σε (Απόλυτους όρους (Αυτό 
φθάνει περίπου τα 600 δισεκατ. ECU/έτος. Οι δαπάνες συμπληρίόνονται από 
κοινοτικά κεφάλαια, π.χ. για τις (Αποκαλούμενες χίόρες του ταμείου συνοχής, από 
διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ και από ειδικό κονδύλι του προϋπολογισμού για τα 
ΔΕΔ. Σε σύγκριση με τις προσπάθειες το™ κρατά™ μελά™, οι κοινοτικές εισφορές 
είναι χαμηλές, επιδρούν όμίος σε μεγάλο βαθμό ο>ς καταλύτης. 
38. Στους γειτόνους μας, διατίθεται ορισμένη χρηματοδοτική χορήγηση, το 
μερίδιο του λέοντος όμχυς το™ επενδύσεο™ προέρχεται (Από τα ΔΧΙ - την ETE, την 
Για λεπτομέρειες βλ. Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μελετο'νν Υπο^ομίόν (ECIS), 
Ρότερνταμ: η κατάσταση των ευρωπαϊκό'™ υποδομούν το 1996 
8 
ΕΤΑΑ και την Διεθνή Τράπεζα - τα οποία από το 1990 έχουν χορηγήσει περίπου 2,6 
δισεκατ. ECU για δάνεια στην Κεντρική και Ανατολική Ευρίόπη (χίόρες ΚΑΕ και 
ΝΑΚ), μαζί με τις τρέχουσες νέες κοινές πισπόσεις συνολικά 500 εκατ. ECU ανά 
έτος για μέτρα υποδομών. Οι δυνατότητες χρηματοδοτικής στήριξης διαφέρουν 
ανάλογα με την φύση της σχέσης που έχει η Κοινότητα με τις εν λόγο) χίόρες και με 
τα διαθέσιμα κονδύλια. 
Κεντροευρωπα ϊκές χίόρες 
39. Επειδή οι σχέσεις με τις υποψήφιες χίόρες θα καταστούν στενότερες κατά τη 
διάρκεια της διαδικασίας' προσχίόρησης, αναμένεται ότι ο όγκος εμπορίου και 
τουρισμού μεταξύ της Ένοκτης και πον υποψηφία™ χίορών θα (Αυξηθεί. Έτσι θα 
αυξηθεί η πίεση που ασκείται στο ήδη υπάρχον μάλλον ακατάλληλο δίκτυο 
μεταφορών και επομένίος θα χρειασθούν ουσιαστικές επενδύσεις στις υποδομές 
μεταφορών κατά τα επόμενα έτη. 
40. Το επενδυτικό κόστος για τη δημιουργία το™ ΔΕΔ - Tr στις χίόρες ΝΑΚ7 
υπολογίζεται σε 50 έως 90 δισεκατ. ECU για τα επόμενα 15 έτη, απλίός και μόνο για 
την αναβάθμιση των οδικό'™ αξόνα™ και πον σιδηρόδρομο™ σύμίρίονα με τα 
δυτικοευραχπαϊκά πρότυπα, ούπος ιόστε να ικανοποιηθούν οι ανάγκες όσον αφορά 
την αναμενόμενη αύξηση της κυκλοφορίας, χίορίς καν να υπολογισθούν τυχόν νέες 
σι™δέσεις. Δεδομένου ότι οι κρατικοί προϋπολογισμοί το™ ΝΑΚ είναι 
περιορισμένοι, και ότι υπάρχει υπέρμετρη καθυστέρηση στον τομέα της 
συντήρησης, θα απαιτηθεί σημαντική εξιυτερική συνδρομή. Τί) Συμβούλιο ECOFIN 
έχει καταλήξει ήδη όσον (Αφορά την συμμετοχή της ETE στη διαδικασία 
προένταξης: " τα κράτη μέλη και η Ευρίοπαϊκή Επιτροπή δηλίόνουν 
ομόφωνα ότι συμφίονούν με τη δημιουργία προενταξιακής χρηματοδοτικής 
στήριξης σεβαστού ύψους: 
41. Από το 1992, το πρόγραμμα PHARE, το οποίο εκτελείπχι σε 10 υποψήφιες 
χώρες, την Αλβανία, την Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το FYROM, έχει χορηγήσει 600 
περίπου εκατ. ECU συνολικά για επενδύσεις στις υποδομές μεταχρορο'™. Μέχρι 
στιγμής το 25% του συνολικού προϋπολογισμού PHARE μπορεί σήμερα να 
χρησιμοποιηθεί για επενδύσεις υποδομιόν. Στις χίόρες ένταξης, πρέπει να 
καταρτισθεί ένα πολυεθνικό πρόγραμμα ΔΕΔ. Έτσι θα ενισχυθεί η λειτουργία της 
οικονομίας της αγοράς συνολικά, και θα επισπευσθεί επομένίος η υιοθέτηση του 
κοινοτικού κεκτημένου και θα αναπτυχθούν πλήρο>ς οι κοινές πολιτικές. Ο 
πρόσφατος αναπροσανατολισμός του προγράμματος PHARE δείχνει ότι τί) 
πρόγραμμα θα εξακολουθήσει να χρηματοδοτεί ή να συγχρηματοδοτεί μαζί με την 
ETE, την ΕΤΑΑ και την Διεθνή Τράπεζα μεγάλα έργα υποδομιόν. Μεγάλος όγκος 
κεφαλαίων από τον ιδκοτικό και το δημόσιο τομέα θα εξακολουθήσουν να 
επενδύονται κάθε χρόνο σε έργα μεταφορά'™, κυρύος στους πανευρίοπαϊκούς 
διαδρόμους. Είναι πιθανόν να χρειασθεί σημαντική αύξηση της χρηματοδότησης 
από τώρα έως το 2005. 
Τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη 
42. Τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη φαίνονται ότι είναι μάλλον έτοιμα να ανοίξουν 
πολλά μέρη το™ υποδομών τους στις πανευριοπαϊκές μεταφορές, ιδιαίτερα όσον 
αφορά τους πανευρίοπαίκούς διαδρόμους και χίόρους μεταφορά™. Αυτό θα έχει (ος 
7 Τα στοιχεία της παραγράίρου αντανακλούν τις σκέψεις που εκτίθενται στο "Χρηματοδότηση 
τίον υποδομών μεταφορών στην Κεντρική και Ανατολική Ευρίόπη" του κυρίου Gaspard που 
δημοσιεύθηκε στο Presses de Γ Ecole National des Ponts et Chaussées, Γαλλία 
9 
(Αποτέλεσμα να (Αυξηθεί η κυκλοφορία, στην οποία θα παρατηρηθεί συμφόρηση 
λόγο) το™ ακατάλληλο™ υποδομά'™. Η χρηματοδοτική στήριξη για επενδύσεις με τις 
οποίες θα απαληφθεί η συμφόρηση, θα (οφελήσει τις πανευρουταϊκές μεταφορές και 
το εμπόριο μεταξύ της Ένοκτης και πον ΝΑΚ. 
43. Η κύρια πηγή χρηματοδότησης στις χίόρες αυτές θα εξακολουθήσει να είναι 
ο Όμιλος της Διεθνούς Τράπεζας και της ΕΤΑΑ ενώ - μέσο) του TACIS - παρέχεται 
τεχνική συνδρομή (Από την Κοινότητα με βάση το (Αποκαλούμενο Διακρατικό 
Πρόγραμμα για την Υλοποίηση του διαδρόμου II του Συμβουλίου Υπουργό'™ στην 
Κρήτη (Γερμανία, Πολίονία, Αευκορίοσία, Ρακιία), όπο>ς επίσης και του διαδρόμου 
IX (Φινλανδία, Ρίοσία, Ουκρανία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Ελλάδα). Ακόμη, (Αρκετά 
έργα χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του διαδρόμου μεταίρορο'™ Ευρίόπης-
Καυκάσιας Ασίας, που ορίσθηκε το 1993. 
44. Το Νέο Πρόγραμμα ΔιαμεΟοριακής Συνεργασίας TACIS όταν ίΑρχίσει VÎA 
λειτουργεί πλήρως θα επιλύσει ειδικά προβλήματα συμίρόρησης σε καίρια σημεία 
διέλευσης των συνόρίον. Στην περίπποση αυτή θα συγχρηματοδοτηθούν μικρές 
βελτιώσεις το™ δικτύίον. Η πείρα από τί) πρόγραμμα (Αυτό θα παράσχει τα μέσα 
εκτίμησης για περαιτέρα) αναπροσαρμογές. 
Μεσόγειος 
45. Οι χρηματοδοτικές (Ανάγκες για τις υποδομές μεταφορά'™ γύρο) (Από την 
Λεκάνη της Μεσογείου πρέπει VÎA προσδιορισθούν. Στις χίόρες (Αυτές, η ETE έχει 
συγχρηματοδοτήσει (Αρκετά έργα κατά τα πρόσφατα έτη, με βάση τα υπάρχοντα 
χρηματοδοτικά πρίοτόκολλα. Το πρόγραμμα MEDA προίοθεί τις 
προπαρασκευαστικές εργασίες για τη διασύνδεση πον δικτύίον πον υποδομά™ 
μεταφορών και για τα έργα υποδομά'™ μεταίρορο'™, ιδιαίτερα με μελέτες 
σκοπιμότητας. Πρέπει VÎA εξετασθεί κατά πόσον πρέπει VÎA επεκταθεί η σειρά αυπόν 
το™ "ήπΐίον" δραστηριότητα™ στο διμερή και περιφερειακό προγραμματισμό του 
MEDA. Ωστόσο, η χρηματοδότηση πον σημερινά'™ επενδύσεο™ πρέπει VÎA 
εξακολουθήσει VÎA παρέχεται από άλλους πόρους όπο>ς η ETE ή η Διεθνής Τράπεζα. 
Όσον αφορά την Ανατολική Μεσόγειο, με βάση το μοντέλο της ομάδας G-24, 
συγκροτήθηκε ένα όργανο συντονισμού πον ενισχύσείον. 
Γενική συνοχή 
46. Τα δίκτυα πρέπει VÎA εξετάζονται με κάποια λογική: η αδυναμία VÎA 
ολοκληρωθεί μία οδική σύνδεση στη Ρίοσία μπορεί VÎA υπονομεύσει πολλά κέρδη 
από σειρά επενδύσεο™ στις χίόρες που πρόκειται VÎA προσχίορήσουν. Δεν υπάρχει 
όμιος κανένα πρόγραμμα που VÎA επιτρέπει στην Ένοκτη VÎA χρηματοδοτήσει τις 
επενδύσεις υποδομών κατά μήκος τιον διάδρομο™ με συνεκτικό τρόπο. Οι κανόνες 
που διέπουν τα κονδύλια προϋπολογισμού για το INTERREG και πΑ ΔΕΔ στην 
επικράτεια της Ένιοσης, οι κανόνες του PHARE για την Κεντρική και 
Νοτιοανατολική Ευρώπη, του TACIS στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, και του 
προγράμματος MEDA είναι όλοι διαφορετικοί. 
47. Επομένίος θα ήταν μεγάλο βήμα προς τα εμπρός εάν ήταν δυνατόν VÎA 
προταθεί μία συντονισμένη αντιμεπόπιση που θα κάλυπτε όλους τους 
πανευρωπαϊκούς διαδρόμους και χώρους μεταφορά'™ με συνεκτικό τρόπο. Αυτή η 
συντονισμένη αντιμεπόπιση απαιτεί επίγνίοση όσον αφορά το ερίότημα εάν πρέπει 
να υπάρχει διαφοροποίηση από ορισμένες απόψεις (π.χ. μέγιστο ποσοστό 
επιχορήγησης) και τιον διαφόρων πολιτικό'™ στόχο™ το™ προγράμματα™, ενο') 
ταυτόχρονα απαιτεί άρση πον μη αναγκαίο™ διάφορα'™ π.χ. όσον αφορά τα 
κριτήρια επιλεξιμότητας, τις ρυθμίσεις συγχρηματοδότησης, τη γείηγραφική 
10 
κάλυψη), πράγμα το οποίο καθιστά δύσκολο VÎA υπάρχει συνεκτική αντιμεπόπιση 
στη χρηματοδότηση δικτύο™. Η συντονισμένη αντιμεπόπιση δεν θα επηρεάσει τους 
υπάρχοντες προϋπολογισμούς για συγκεκριμένες ομάδες χο>ρο>ν, θα εξασφαλίσει 
όμως μάλλον τη συντονισμένη χρήση της χρηματοδότησης στα δίκτυα. 
Μία τέτοια προσέγγιση θα συμβαδίζει με ένα ευρύτερο πλαίσιο συντονισμού με 
άλλους χορηγούς, ουσιαστικά τα ΔΧΙ. 
Ρυθμιστικό και οργανωτικό πλαίσιο 
48. Μία κοινοπραξία μπορεί VÎA δημιουργηθεί με διαφόρους τρόπους: από πολύ 
άτυπες συμφωνίες έιος συνθήκες μεταξύ κυρίίΑρχίον κρίΑτίόν. Η δράση της Ομάδας 
Εργασίας G-24 στις μεταφορές αποτελεί ένα παράδειγμα άτυπης κοινοπραξίας- η 
Επιτροπή είναι έτοιμη VÎA συνεχίσει προς τί) παρόν προς (Αυτή την κατεύθυνση. 
Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες συμφίονίες - οι συμφίονίες της Ευρώπης με τα ΝΑΚ, 
διμερείς συμφωνίες μεταφορά'™ με αρκετά κράτη, οι ευριομεσογειακές συμφίονίες -
και πρακτικά συμφίονιών για αρκετούς διαδρόμους, που η Επιτροπή θα ήθελε VÎA 
χρησιμοποιήσει με συνεκτικό τρόπο ούπος ίόστε VÎA είραρμοσθεί η κοινοπραξία. 
49. Μία σειρά από υπάρχοντα ιδρύματα και φορείς είναι ήδη δραστήρια στο 
χώρο αυτό. Η Επιτροπή κρίνει ότι είναι κατάλληλη μια εξελικτική πορεία προς τη 
θεσμική και ρυθμιστική ανάπτυξη, με βάση τους φορείς που είναι ήδη δραστήριοι 
έτσι ίόστε να εξασφαλισθεί ότι τελικά θα είραρμοσθεί μία .αναλυτική μέθοδος για τα 
πανευρωπαϊκά δίκτυα. Εκτός από την ίδια την Κοινότητα, θα συμμετάσχουν: 
• Η Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη Μεταφορών στο Ελσίνκι, η οποία αναμένεται 
VÎA επικυρίόσει την υποστήριξη της για τη στρατηγική πον διάδρομο™· 
• Η ΕΔΥΜ (Ευρίοπαϊκή Διάσκεψη Υπουργό'™ Μεταφορά'™) για τις χίόρες 
ΚΑΕ και τα ΝΑΚ, η BSEC για τη Μαύρη Θάλασσα, και η Διάσκεψη 
Υπουργών Μεταφορά'™ της Μεσογείου, που θα μπορούσαν VÎA αναλάβουν 
την αναγκαία πολιτική παρακολούθηση της στρατηγικής αυτής. 
• Το πλαίσιο της Ομάδας Εργασίας Μεταίρορο'™ G-24, το οποίο παρέχει το 
αναγκαίο πανευρωπαϊκό όργανο όπου θα συμμετέχουν τα χρηματοδοτικά 
ιδρύματα και ο ιδκοτικός τομέας. Πρόσιρατα δημιουργήθηκε παρεμφερής 
φορέας για την Μεσόγειο. 
• Για τις υποψήφιες χίόρες, ο δομημένος διάλογος, στο πλαίσιο της 
στρατηγικής προένταξης, ο οποίος είναι κατάλληλος για τον 
προγραμματισμό της επίσημης ενσίομάποσης το™ χίορο'™ αυτό'™ στα ΔΕΔ· 
• Η οργανωτικές επιτροπές πον διαφορά™ διάδρομο™ και χίόρο™ που έχουν 
ορισθεί με βάση πρακτικά συμφίονιών μεταξύ των διάφορο™ 
ενδιαφερόμενο™ χίορίόν. 
• Η τρέχουσα συνεργασία με τα διεθνή χρηματοδοτικά ιδρύματα, 
συγκεκριμένα την ΕΤΑΑ, τη Διεθνή Τράπεζα, την ETE και το ETE, που 
πρέπει να εντατικοποιηθεί έτσι ίόστε να αναπτυχθεί συνεκτική προσέγγιση 
στη χρηματοδότηση τα™ πανευρίοπαϊκών διάδρομο™ και χίόρο™ μεταίρορο'™. 
50. Ορισμένες από τις βασικές αρχές που πρέπει VÎA διέπουν τις κοινοπραξίες 
θα πρέπει να είναι: 
11 
i Τί) πλαίσιο προγραμματισμού πον "πανεοροκπαϊκο™ διάδρομο™ και χίόρο™ 
μετίΑίρορίόν" θα πρέπει VÎA αναπτυχθεί πλήρίος (Από όλα τα ενδιαφερόμενα 
μέρη και VÎA εφαρμοσθεί στις συζητήσεις για τις μελλοντικές επενδύσεις-
ϋ Αναλυτική προσέγγιση για τον προσδιορισμό το™ έργο™, με βάση τα 
κριτήρια που έχουν τεθεί στο πλαίσιο της Διάσκεψης της Κρήτης για τους 
διαδρόμους και τις κοινοτικές κατευθύνσεις για τα ΔΕΔ - Tr· 
iii Ανεύρεση επενδυτικό'™ κονδύλια™ για τη χορήγηση ενισχύσειυν σε έργα με 
βάση αρχές και κανόνες όσον τί) δυνατόν περισσότερο παρεμφερείς· 
iv Δημιουργία μιας κοινοπραξίας ιδκοτικού/δημοσίου τομέα ίος σημαντικό 
εργαλείο για ειδικές κοινοπραξίες επενδύσεο™ έργο™, με βάση τα 
αποτελέσματα της Ομάδας Υψηλού Επιπέδου Kinnock για τις κοινοπραξίες 
ιδίίοτικού/όημοσίου τομέα στην Κοινότητα, και τί) μέγεθος το™ 
οργανίοτικών δομών που επιτρέπουν τη δημιουργία φορέα™ για ένα και 
μόνο έργο για μεγάλες επενδύσεις. 
51. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να προβεί στις αναγκαίες πρίοτοβουλίες για να 
δημιουργήσει μία κοινοπραξία για τα διευρίοπαϊκά δίκτυα μεταίρορο'™. Προς το το 
σκοπό αυτό επισυνάπτεται το σχέδιο δράσης με τις πρίοτοβουλίες που έχουν 
ορισθεί. 
12 
Πρόγραμμα δράσης με σκοπό μία κοινοπραξία για τα πανευρωπαϊκά δίκτυα 
μεταφορών 
Για να προωθηθεί στενή συνεργασία μεταξύ όλο™ πον ενδιαφερόμενο™ μερο'™ για 
τα αναγκαία δίκτυα μεταq)oρίόv στην Ευρίοπαϊκή Ήπειρο, η Επιτροπή θα ήθελε να 
δημιουργηθεί μία κοινοπραξία για τα πανευρίοπαϊκά δίκτυα μεταφορών, η οποία 
να λειτουργήσει κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες. Η κοινοπραξία θα πρέπει να 
είναι ένας μηχανισμός για το συντονισμένο προγραμματισμό πον μεταφορά™, τη 
μελέτη το™ ρυθμιστικό'™ μέτριον και τη διευκόλυνση το™ χρηματοδοτικό'™ 
ρυθμίσεο™ σε πανευριοπαϊκό επίπεδο, με βάση τις πρίοτοβουλίες που ακολουθούν. 
Η Επιτροπή θα παρουσιάσει το σχέδιο κοινοπραξίας στη Διάσκεψη του Ελσίνκι. 
Οι θεσμικές και ρυθμιστικές πτυχές της κοινοπραξίας πρέπει VÎA έχουν εξελικτικό 
χαρίΑκτήρα, με βάση το ευρύ φάσμα φορέα™ που ήδη υπάρχουν. Η Επιτροπή OÎA 
επανεξετάσει την περίπποση για τη δημιουργία νέου θεσμικού οργάνου. Η 
Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση το φΟινόπίυρο του 1998 σχετικά με την πρόοδο που 
έχει επιτευχθεί και θα προτείνει ενδεχομένιυς περαιτέρα) δράσεις. 
Λ: Προς ένα συντονισμένο προγραμματισμό των μεταφορών: πέντε Θέματα για 
δράση 
Πανευρωπαϊκοί διάδρομοι και χώροι μεταφορών: μέσο προγραμματισμού 
και εστία επενδύσεων 
1. Η Επιτροπή OÎA συντονίσει τις προπαρασκευατικές εργασίες για την Τρίτη 
Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη ΜετίΑίρορίόν τον Ιούνιο του 1997 στο Ελσίνκι και, μαζί 
με την ΟΕΕ/ΟΗΕ και την ΕΔΥΜ, OÎA προτείνει ένα σύνολο από πριοτεύοντες 
πανευρωπαϊκούς διαδρόμους και χίόρους, έτσι ίόστε VÎA δημιουργηθεί το πλαίσιο 
μακροπρόθεσμου προγραμματισμού για την ανάπτυξη του διευρουταϊκού δικτύου 
μεταφορών. Η Επιτροπή ελπίζει ότι η Διάσκεψη OÎA υποστηρίξει το πλαίσιο αυτό. 
2. Ακολουθώντας την Τρίτη ΙΙανευροΜίαϊκή Διάσκεψη, η Επιτροπή OÎA 
εξακολουθήσει να χρησιμοποιεί τί) πλαίσιο G-24 και συγκεκριμένα τις επί μέρους 
περιφερειακές επιτροπές, μαζί με μία παρεμφερή ομάδα για τη Μεσόγειο ούπος 
ώστε να προωθηθεί η ανάπτυξη υποδομά'™, VÎA προσδιορισθούν τα χρηματοδοτικά 
σχήματα μαζί με τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς. 
3. Βασιζόμενη στην επανεξέταση της προόδου εργασία'™ για τους 
πανευρωπαϊκούς διαδρόμους και χίόρους μεταφορά'™, η Επιτροπή OÎA υποβάλει 
έκθεση, όπου χρειάζεται μαζί με την OEË/OHE και την γραμματεία της ΕΔΥΜ, 
στους υπουργούς μεταφορά'™ στα κατάλληλα όργανα συζήτησης. 
4. Η Επιτροπή θα ενισχύσει δραστήρια τις προσπάθειες το™ κρατά'™ που 
συμμετέχουν στους πανευρουταϊκούς διαδρόμους και χίόρους μεταίρορο'™ για να 
συνάψει κοινές δηλίόσεις προθέσείον, έτσι ίόστε VÎA δημιουργηθούν τα όργανα 
μελέτης εφαρμογής τιον διάδρομο™ και τιον χίόρο™ αυτό'™, και για να δημιουργηθεί 
μία βάση για τη δημιουργία κοινοπραξία'™ ειδικό'™ επενδύσεο™ σε έργα όπου OÎA 
συμμετέχει ο ιδιωτικός τομέας. 
5. Όσον αφορά την Νοτιοανατολική Ευρίόπη, OÎA δοθεί ιδιαίτερη-προσοχή στην 
πλήρη ενσωμάτωση πον χιοριόν της πριόην Γιουγκοσλαβίας στην πανευρουταϊκή 
κοινοπραξία, ούπος ίόστε να υποστηριχθεί η επανένταξη της περιοχής (Αυτής όταν 
δημιουργηθούν οι απαιτούμενες συνθήκες. 
13 
Επέκταση της προσέγγισης για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στα νέα μέλη της 
Ένωσης 
6. Στο πλαίσιο της στρατηγικής προένταξης, η Επιτροπή θα συνεχίσει τη 
διαδικασία εκτίμησης πον ανάγκα'™ σε υποδομές μετίΑίρορίόν (ΤΙΝΑ) με σκοπό VÎA 
επεκταθούν τα ΔΕΔ - Tr στις χώρες που είναι υποψήφιες να προσχωρήσουν στην 
Ένωση. Μία πρώτη έκθεση θα υποβληθεί κατά τα τέλη του 1998, στην οποία θα 
λαμβάνονται υπόψη οι πρίότες εκθέσεις προόδου για την ανάπτυξη του 
Διευρο)παϊκού Δικτύου ΜετίΑίρορίόν τί) 1999, η οποία OÎA ασχολείται με τί) ΘέμίΑ 
επέκτασης των δικτύίον στα πιθανά νέα μέλη. 
Ο δομημένος διάλογος στο πλαίσιο τιον ευρωπαϊκών συμφίονίίόν θα συνεχίσει να 
προσφέρει ένα όργανο πολιτικής κατεύθυνσης για την (Ανάπτυξη πον ΔΕΔ στις 
χίόρες προσχώρησης. 
Κοινή προσέγγιση για τη χρησιμοποίηση της τεχνολογίας στις μεταφορές 
7. Η Επιτροπή θα προίοΟήσει τις δράσεις διαλειτουργικότητας και 
τυποποίησης στο πλαίσιο τιον πανευρίοπαϊκών διάδρομο™ και χίόρο™ μεταφορίόν 
και την ανάπτυξη ενός εκτεταμένου ΔΕΔ - Tr, καΟιός επίσης OÎA ενθαρρύνει τη 
συμμετοχή πον τρίτο™ χίορών στους σχετικούς διεθνείς φορείς. 
Ευφυής χρήση των δικτύων μεταφορών 
8. Ως προτεραιότητες στο δεδομένο πεδίο, η Επιτροπή: 
• στο πλαίσιο της ομάδας G -24, OÎA ίΑρχίσει τις αναγκαίες εργασίες για 
το GNSS (Παγκόσμιο Δορυφορικό Σύστημα Πλοήγησης) 
προκειμένου το σύστημα VÎA καλύψει όλες τις γειτονικές χίόρες στην 
Ευρίόπη, 
• θα προίοΟήσει την ιδέα ενός διαλειτουργικού συστήματος ελέγχου της 
κυκλοφορίας στους πανευρίοπαϊκούς σιδηροδρομικούς διαδρόμους 
και χώρους, 
• θα βοηθήσει στην εφαρμογή ενός συνεκτικού συστήματος επίβλεψης 
το™ σκαφα'™ σε όλα τα ευρίοπαϊκά ύδατα, 
• θα προίοΟήσει την τυποποίηση στα συστήματα διαχείρισης της οδικής 
κυκλοφορίας πέραν το™ συνόρο™ της Ένιοσης, 
• θα ενισχύσει όλες τις δραστηριότητες που οδηγούν σε πιο 
αποτελεσματική διαχείριση της εναερίου κυκλοφορίας σε όλη την 
Ευρίοπαϊκή Ήπειρο. 
9. Προκειμένου η χρηματοδότηση VÎA πραγματοποιηθεί σύμφίονα με τους 
στόχους της κοινοτικής πολιτικής για αειφόρο ανάπτυξη και μεταξύ άλλο™ της 
χρήσης πιο συμβατό'™ με το περιβάλλον συγκοινιονιακο'™ μέσο™, η Επιτροπή OÎA 
ενισχύσει σε μεγάλο βαθμό τα πλέον αποδοτικά συστήματα πληροιμοριο'™ 
διακίνησης με βάση τα μέσα που OÎA παρέχει η κοινιονία τιον πληροφορία'™. 
Πανευρωπαϊκή συνεργασία στην Ε&Α 
14 
10. Η Επιτροπή καλεί τους ερευνητές σε όλη την Ευρώπη να συνεργασθούν 
στενότερα μεταξύ τους για ένα μελλοντικό αποδοτικό δίκτυο μεταφορών στην 
Ευρώπη, το οποίο θα διέπεται από την ιδέα της αειφόρου κινητικότητας ανά την 
Ευρώπη. Όσον αφορά την έρευνα στις μεταφορές με βάση τα προγράμματα 
πλαίσια, η πρόταση είναι να συμπεριληφθεί στον αναπροσανατολισμό του 
προγράμματος PHARE. 
11. Η Επιτροπή θα προτρέψει και θα προίοθήσει την εφαρμογή της εκτίμησης 
των στρατηγικών από περιβαλλοντική άποψη δικτύων μεταξύ άλλα™ με μελέτες 
επίδειξης. 
Β: Χρηματοδοτικές πτυχές 
12. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί την εκτέλεση των 
πανευρωπαϊκών διαδρόμων και χώρων μεταφορών από τα σχετικά κονδύλια του 
κοινοτικού προϋπολογισμού, κατά τον τρόπο που διατίθενται αυτά με το ισχύον 
σύστημα προϋπολογισμού, θα προβεί στα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει 
οριζόντιο συντονισμό και συμβατότητα μεταξύ τα™ διαφορά™ κονδυλίων για τις 
επενδύσεις στα δίκτυα μεταφορών. 
13. Η Επιτροπή συνιστά θερμά, για την Ευρώπη στο σύνολο της, η 
χρηματοδοτική στήριξη από κρατικά ταμεία και προγράμματα και από τους 
διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς να δοθεί κυρίως για τα έργα υποδομών και 
δικτύων, τα οποία θα συμβάλουν στην εφαρμογή των πανευρίοπαϊκών διαδρόμων 
και χώρα™ μεταφορών, ή σε κύριους άξονες τιον πανευριοπαϊκών μεταφορών στην 
επικράτεια της Ένωσης. 
14. Όσον αφορά τις χώρες που είναι υποψήφιες να προσχωρήσουν, η Επιτροπή 
θα προίοθήσει ένα πολυεθνικό πρόγραμμα ΔΕΔ με βάση το πρόγραμμα PHARE. Για 
τη Μεσόγειο, θα επανεξετασθεί η περίπτωση να υπάρξουν μεγαλύτερες δαπάνες για 
τα δίκτυα μεταφορών. 
15. Η Επιτροπή θα συνεργασθεί με τα διεθνή χρηματοδοτικά ιδρύματα, 
συγκεκριμένα την ΕΤΑΑ, τη Διεθνή Τράπεζα, την ETE και το ETE, έτσι ώστε να 
αναπτυχθεί συνεκτική προσέγγιση για τη χρηματοδότηση της εκτέλεσης των 
πανευρωπαϊκών διάδρομο™ και χώρων μεταφορών. 
15 
Παράρτημα 1: Χάρτες: Οι εννέα πανευρωπαϊκοί διάδρομοι μεταφορών και η 
σύνδεση τους με τα ΔΕΔ - Tr 
Κατάσταση το Φεβρουάριο του 1997 
16 

^ 
oG .TOWARDS À PAN-EUROPEAN ν 
TRANSPORT NETWORK Λ • 
RAILWAYS 
LEGEND 
European Union 
EEA countries 
Acceding countries 
Other countries 
Associated countries 
Pan-European Corridors 
(Crete, 1Θ94) status: end of 1996 
Trans-European Transport Network 
. HelslnkJ.Tatlinn-Riga-Kauna«-Wareaw (road componentVla 
BalticaHfail component Rail Baltica) & Rkja-Kalmlngrad-Odansk 
uoad 4 rail section; Via Hanseatica '"'""„.-
8erlin-Warsaw-Minsk-Mo»co« '•·-.-".... 
Beriin/Dresden-Wroctaw-Lvov-Kiev 
BerlinfNUrnberg-Preha-Budapest-
Constanta/ThessaloniWlstanbul 
end Hungary-Dudapest-boundary between Hungary and Ukraine-
Uxgorod-Lvov (Kiev) with branches; Branch 1: Rijeka-Zagreb· " 
boundary between Croatia and Hungaiy-Budapest-boiindary 
between Hungary end Ukraine-Uzgorod-lvov-Kijev and Branch 2; 
Bralislava-ZilinaKoslca-Ufgorod and their Interactions with 
infrastructures and transports In all mode» on the same cr . 
reasonbty related routes -'- ; ;, '_'•- ;. """.,. 
Vl Gdansk-WarsaW-Zilma: 
Vlil Durres-Tirana-Skop|e-Sofla-Vama 
IX Hel$lnki-SI.Pelersburg-Moscow.'Pekov-Vttobsk/-Kiev-L|ubasvika-
KlchliiBY-Oueharest-Olmltrovgrad and branche»: 8A: Odeesa- \. 
.IjubailvskafRazdelnaya: 9B*0: KtQV-Mlnsk-Vilnlus-,. 
; Klaipeda'Kalin|ngrad ..-'., .]•'•;• :i •:".·-.. :":. '" r-v'·': 
ιρρ»ι^ϊΏΙ^:)νΐιΤ:"^ν·^^ΐι*η·ΐιι]!!ΐΐ'νκ·) 
Εφαρμογή των έργων υποδομών μεταφορών προς όφελος των πανευρωπαϊκών 
μεταφορών. 
Η συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας αναφέρει: 
έργα κοινού ενδιαφέροντος: 
για έργα που πρέπει να εκτελεσθούν εντός 
των συνόρων της Ένωσης με βάση τις 
κοινοτικές κατευθύνσεις και να 
χρηματοδοτηθούν από την Ένωση με βάση 
όσα ορίζουν οι κανονισμοί χρηματοδότησης 
των δικτύων και 
έργα αμοιβαίου ενδιαφέροντος: 
Επίπεδο 3: οταν τα έργα εκτείνονται πέραν των συνόρων 
της Ένωσης ή βρίσκονται σε τρίτη χώρα. 
Οι διεθνείς χρηματοδοτικοί οργανισμοί 
περιορίζονται σε όσα ορίζουν ο>ς 
αποδεκτά (από τις τράπεζες) έργα: 
τα οποία είναι πιο περιορισμένα στην έκταση, 
με ανώτατο όριο της τάξεως των 500 εκατ. 
ECU, ενώ τα μικρότερα έργα είναι ακόμη πιο 
ευπρόσδεκτα. Τα έργα αυτά αποτελούν μέρος 
ή είναι τμήματα, έργων μεγαλύτερης κλίμακας 
κοινού/αμοιβαίου ενδιας>έροντος ή είναι 
προντεύοντες διάδρομοι ή χώροι. 
Η Διάσκεψη της Κρήτης πρότεινε να 
εξετασθεί η σχετική πανευροχπϊκή υποδομή 
μεταφορίόν σε τρία επίπεδα (βλ. 
παραπλεύρως). 
Το πρώτο επίπεδο δίνει κυρίως τις 
κατευθύνσεις για τον προγραμματισμό των 
μεταφορίόν με βάση το κοινώς αποδεκτό 
περίγραμμα το)ν δικτύίον της ΟΕΕ/ΟΗΕ, ενώ 
το δεύτερο και το τρίτο επίπεδο παρέχουν τα 
μέσα με τα οποία θα ιεραρχηθούν οι επενδύσεις. 
Το δεύτερο οπτικό επίπεδο βασίζεται εν μέρει ατα δίκτυα ΤΕΜ και TER και σε 
ορισμένες προϋποθέσεις: 
Πρώτον: κάθε συμμετέχουσα χώρα στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη θα πρέπει να 
περιλαμβάνει τουλάχιστον ένα διάδρομο-
Δεύτερον: οι διάδρομοι θα πρέπει να περιληφθούν μόνον εφόσον είναι οικονομικά βκίκιιμοι 
και εφόσον υπάρχει ρεαλιστική προοπτική χρηματοδότησης της ανάπτυξης τους σε 
κατάλληλο επίπεδο έως το έτος 2010· 
Τρίτον: οι επιλεγέντες διάδρομοι θα πρέπει να συμβαδίζουν με μία συνολική άποψη για το 
δίκτυο, οπότε θα ενισχύεται έτσι η βιωσιμότητα τους. Il πρΟΠ ΙΛΌμΐ \Ί| αρ/Ι| U'IV IHKDV OJlllXniV /(ilVImV il lui, 
υποστηρίχθηκε από τη Δήλοιση της δειτερης 
Πανευρωπαϊκής Διάσκεψης Μεταιμοριόν στην Κρήτη από τις 
14-16 Μαρτίου 1994 μπορεί να συνοψισθεί ως εξής: 
Επίπεδο Ι: Η μακροπρόθεσμη προοπτική γι« την 
ανάπτυξη πανευρωπαϊκών υποδομούν 
κοινού ενδιαφέροντος, όπως αντανακλάται 
διεΟνιός στα HGR, AGC, AGTC υπό την 
αιγίδα της ΟΕΕ/ΟΗΕ. Δεν υπάρχει 
καθορισμένο χρονοδιάγραμμα για την 
επίτευξη τ<υν δικτύίον που ορίζονται στις εν 
λόγω συμφωνίες. 
Επίπεδο 2: Οι μεσοπρόθεσμες δραστηριότητες για έργα 
κοινού ενδιαφέροντος έ(»ς το 2010. Για την 
Ευρ<οπαϊκή Ένίοση πρόκειται για το 
ΙΙανευρίοπαϊκά Δίκτυο Μεταφορίόν όπως 
υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο και το 
Ευρίοπαϊκό Κοινοβούλιο τον Ιούλιο του 
1996. Για την Κεντρική και Ανατολική 
Ευρώπη, υπάρχουν ορισμένοι πρωτεύοντες 
διάδρομοι που καλύπτουν όλα τα μέσα 
μεταιροράς, συμπεριλαμβανομένου κυρίιος 
των ΤΕΜ και TER, προς το παρόν δε 
εξετάζονται νέοι διάδρομοι όπιος αυτοί 
εκτίθενται στη Διάσκεψη Υπουργιόν της 
Κρήτης με σκοπό να αναΟείορηΟούν στην 
επόμενη Διάσκεψη στο Ελσίνκι, τον Ιούνιο 
του 1997. 
Οι βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες έργων 
κοινού ενδιαφέροντος (έως πέντε ετο'ιν). Τα 
έργα πρέπει να βρίσκονται πανί ο σε 
διαδρόμους όπιος αυτοί ορίζονται στο 
επίπεδο 2 ή να έχουν προσδιορισθεί στις 
κοινοτικές κατευθύνσεις ως έργα κοινού 
ενδίί «φέροντος. Για την Κεντρική και 
Ανατολική Ευρίόπη, με βάση κατάλογο 
ειδικιόν έργιον που θα υποβληθεί, οι 
προτεραιότητες αυτές πρέπει να 
προσδιορισθούν με την εφαρμογή 
συμφιονημένων επιχειρησιακό'>ν κριτηρίιον 
για την επιλογή τιον προτεραιοτήτιον. Οι 
προτεραιότητες της Ευρίοπαϊκής Ένιοσης 
καθορίζονται στις κοινοτικές κατευθύνσεις-
άλλα έργα θα καθορισθούν σύμφιονα με 
εσιοτερικές διαδικασίες. 
1? 
Κριτήρια επιλογής για το επίπεδο 3 
Τα υποχρεωτικά κριτήρια επιλογής για έργα προτεραιότητας στις πανευροχπαϊκές 
μεταφορές πρέπει να είναι εκείνα τα οποία συμβάλλουν στην εφαρμογή πον 
πανευρωπαϊκών διαδρόμων και χώρο)ν μεταφορά™. ΙΙρέπει να εξετάζεται κατά 
πόσον τα έργα συμβάλλουν στην εφαρμογή των πανευρωπαϊκοί διαδρόμίον και 
χώρων μεταφορίόν που καλύπτουν 
• την αναγκαία και οικονομικά βιώσιμη υποδομή διαδρόμων και χώρων σύμφωνα με Tit σχέδια 
δράσης 
την αναγκαία υποδομή για ετ^>υή χρήση των μεταφορικών συστημάτων 
την προώθηση νέων ή κατάλληλονν τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένου του τροχαίου υλικού, 
όπου βοηθά στην προώθηση της κοινής πολιτικής μεταφορών (π.χ. υλικό συνδυασμένων 
μεταφορίόν) 
τη βελτύοση του τροχαίοι» υλικού, όταν αυτό βοηθά στην αποφυγή δαπανηρών επενδύσεοw στις 
υποδομές 
την απαιτούμενη παροχή υπηρεσιών στους διαδρόμους ή τους χοίρους για διεθνή δρομολόγια, 
και ιδιαίτερα σε διαμεθοριακές όιασταυροχτεις 
Τα έργα αναπτύσσονται σε δύο φάσεις: προτετοιμασία και επένδυση του έργου: η 
φάση προετοιμασίας των έργανν ("φάση μελέτης") περιέχει όλα τα αναγκαία βήματα 
που οδηγούν στην ωριμότητα του έργου. Το στάδιο μελέτης απαιτεί ενίσχυση από 
το δημόσιο ιδιαίτερα στα πρίότα στάδια προετοιμασίας του. Ωστόσο, δεν αποτελεί 
τμήμα των επενδυτικών σχεδύον όπο>ς αυτά εκτίθενται στην παρούσα ανακοίνοκιη. 
Θείορείται υποχρεωτικό αλλά ανεξάρτητο στάδιο ανάπτυξης του έργου. 
Τα επενδυτικά έργα που πρόκειται να επιλεγούν πρέπει να πληρούν τα ακόλουθα 
κριτήρια: 
χρηματοδοτικά - πρέπει να αποδεικνύεται η διάθεση κονδυλύον χρηματοδότησης, 
στην οποία θα αναλύονται με ρεαλιστικό τρόπο οι εισφορές από τους κρατικούς 
προϋπολογισμούς, τις ξένες χορηγήσεις και ενισχύσεις, και την ιδκοτική 
χρηματοδότηση. Τα πιθανά έσοδα από τη λειτουργία του έργου, καθώς επίσης και 
άλλα κίνητρα για τη χρηματοδότηση από τον ιδκοτικό τομέα (μεταφορά εσόδο>ν 
από υπάρχουσες υποδομές, εκχα)ρήσεις γακόν, κ.λπ.), πρέπει να αξιολογούνται και 
όπου χρειάζεται, πρέπει να εκπονούνται σχέδια γ ta την οικονομική βιοχημότητα 
των φορέων εκμετάλλευσης πον υποδομούν. 
οικονομικά - κατά κανόνα, το ποσοστό απόδοσης πρέπει να είναι τουλάχιστον της 
τάξεως του 10%. Ο υπολογισμός πρέπει να βασίζεται σε οικονομική ανάλυση 
σύμφωνα με τα βέλτιστα διεθνή πρότυπα, λαμβανομένου υπόψη των εσο>τερικο')ν 
και εξωτερικών εξόδων και κερδών, όπίος αυτά από το αποτέλεσμα του δικτύου 
του έργου, η αύξηση προσέλκυσης επιχειρήσείον, η τουριστική κυκλο(ρορία, και οι 
περιβαλλοντικές συνέπειες. 
ωριμότητα - έτοιμο προς άμεση εφαρμογή- αυτό σημαίνει ότι το στάδιο μελέτης 
ολοκληρώθηκε με επιτυχία και ότι έχουν επιλυθεί ή ολοκληρο)0εί τα ακόλουθα 
θέματα: 
τελική μορφοποίηση πον οικονομικοί ρυ()μίσεο>ν· 
συμβατότητα με οικονομικούς όρους εάν υπάρχουν 
συνοχή με τη σχετική νομοθεσία και πολιτική για το περιβάλλον, 
συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης περιβαλλοντικοί επιππόσεο)ν και πον 
επάκολουΟίον νομικίόν διαδικασιών 
απόκτηση γης, απαλλοτρκόσεις και επακόλουθες νομικές διαδικασίες 
1β» 
αναγκαία αγορά 
πλήρης μελέτη σκοπιμότητας του έργου σύμφο>να με την τεχνογνοχτία 
διεθνίός 
αυτό σημαίνει συγκεκριμένα ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της κεντρικής 
κυβέρνησης και πον τοπικίόν κυβερνήσεα)ν έχουν περαποΟεί. 
αειφόρο από περιβαλλοντική άποψη - επιλέγεται προκειμένου να συνεισφέρει στην 
ορθή ισορροπία μεταξύ μεταφορικοί μέσίον κ(χι στην ελαχιστοποίηση πον 
επιπτώσεων στο περιβάλλον: τα άμεσα, έμμεσα, επαγίογικά και σο)ρευτικά 
αποτελέσματα του έργου και πον εναλλ(χκτικ(όν του λύσείον πρέπει να μελετηθούν. 
Στην μελέτη αυτή περιλαμβάνονται μεταξύ άλλίον τ(χ (χποτελέσμ(χτ(χ εναλλακτικοί 
τρόπίον μεταφοράς που προκύπτουν (χπό την διαφοροποίηση που προκαλεί το 
έργο, τα επαγωγικά αποτελέσματα της κυκλοφορίας και τα πιθανά αποτελέσματα 
του έργου στο δίκτυο, καθώς επίσης και η συμβολή του έργου σε μία ισόρροπη 
υποδομή, η οποία θα επιτρέπει διαρκή κινητικότητα, προκαλίόνπχς ελάχιστα 
(χρνητικά αποτελέσματα στο περιβάλλον. 
διασύνδεση/διαλειτουργικότητα: βελτύοση της γείογραφικής και τεχνικής 
διασύνδεσης και διαλειτουργικότητας διεθνών και διαπεριφερειακό'™ συνδέσεο>ν: 
πρέπει να αποδεικνύεται σε σημαντικό βαθμό η υπάρχουσα ή πιθανής διεθνής 
κυκλοφορία, λαμβανομένης υπόψη της μέσης διεθνούς κυκλο(ρορίας στο δίκτυο, 
καθώς επίσης και της ειδικής κατάστασης στην χίοροθέτηση του έργου (κοντά σε 
σύνορα ή πόλεις, κ.λπ.). Κατά κανόνα, κανένα έργο δεν πρέπει να συνεπάγεται 
διεθνή κυκλοφορία κάτω του 10% (η οποία μετράται σε PCU (μονάδα επιβατηγού 
αυτοκινήτου)) για την οδική κυκλοφορία και ισοδύναμη μέτρηση για άλλα 
μεταφορικά μέσα). 
Ειδάλλως, ένα έργο προϋποτίθεται ότι εξυπηρετεί τη διασύνδεση και 
διαλειτουργικότητα εφόσον τουλάχιστον τρεις πλευρές δηλίόνουν τη βούληση τους 
να συμμετάσχουν στη χρημίχτοδότηση του έργου ή προτίθενται να συνεχίσουν 
άμεσα τη χρηματοδότηση του. 
Τα κοινά ευρίοπαϊκά τεχνικά πρότυπα, όπίος εκείνα που ορίζονται στις διάφορες 
συμφίονίες ΟΕΕ/ΟΗΕ και στα κοινοτικά όργανα, συγκεκριμένα την CEN, 
CENELEC, και ETSI, πρέπει να τηρούνται ούπος ίόστε να εξασφαλίζεται 
διαλειτουργικότητα. 
* 
ISSN 0254-1483 
COM(97) 172 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 07 il οι 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-173-GR-C 
ISBN 92-78-19002-0 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο