Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Η ανταγωνιστικότητα της υπεργολαβίας στη βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ενδύσεως της Ευρωπαϊκής Ενώσεως»

(97/C 66/06)

Στις 30 Μαΐου 1996, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω ανακοίνωση.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 6 Nοεμβρίου 1996 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Malosse.

Κατά την 340ή σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 27ης Νοεμβρίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 105 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 5 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης υπέρ της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας (COM(94) 319 τελικό), καταρτίσθηκε κατόπιν αιτήσεως του Συμβουλίου των Υπουργών Βιομηχανίας της 28ης Μαρτίου 1996. Το εν λόγω αίτημα αιτιολογείται πλήρως τόσο διότι η βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ενδύσεως αποτελεί έναν από τους κυριότερους βιομηχανικούς κλάδους της Ευρώπης, από την άποψη του αριθμού των εργαζομένων που απασχολούνται σε αυτήν, όσο και διότι η ανταγωνιστικότητα του εν λόγω τομέα παρουσιάζει ανησυχητική μείωση. Υπολογίζεται ότι επί του παρόντος, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο της βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ενδύσεως (OETH), κατά την περίοδο 1988-1995, καταργήθηκαν περισσότερες από 800 000 θέσεις απασχόλησης, στον τομέα αυτό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

1.2. Οι υπεργολαβικές δραστηριότητες στον εν λόγω βιομηχανικό κλάδο διαδραματίζουν ένα ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία σε αυτές, διότι αφορούν κατά κύριο λόγο τις ΜΜΕ και τις βιοτεχνικές επιχειρήσεις, οι δραστηριότητες των οποίων έχουν ιδιαίτερα σημαντικές επιπτώσεις στην απασχόληση. Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι υπεργολαβικές δραστηριότητες στον εν λόγω τομέα απασχολούν 650 000 άτομα, αριθμός στον οποίο θα πρέπει να προτεθούν 150 000 περίπου εργαζόμενοι οι οποίοι δεν έχουν δηλωθεί επισήμως. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι προαναφερθέντες αριθμοί είναι σημαντικά κατώτεροι του πραγματικού αριθμού των απασχολουμένων.

1.3. Η υπεργολαβία έχει ζωτική σημασία για τον εν λόγω τομέα, διότι προσδίδει σε αυτόν την αναγκαία ευελιξία. Θα πρέπει επίσης να επισημανθούν οι διαφορές που παρουσιάζει η υπεργολαβία στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων - τομέας στον οποίο οι υπεργολαβικές δραστηριότητες είναι δυνατόν να αφορούν την υψηλή τεχνολογία - σε σχέση με την υπεργολαβία στον τομέα των ειδών ενδύσεως που αφορά κυρίως την εργασία κατ'αποκοπή, η οποία αποτελεί κατά παράδοση δραστηριότητα εντάσεως εργασίας. Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι οι υπεργολαβικές δραστηριότητες στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των ειδών ενδύσεως, είναι συχνά γεωγραφικά εντοπισμένες στις ορεινές περιοχές ή σε αγροτικές περιοχές και αστικά κέντρα που διέρχονται κρίση. Η προοδευτική κατάργησή τους θα είχε ως αποτέλεσμα να επιταθούν τα προβλήματα χωροταξίας και οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.

1.4. Σε μία περίοδο κατά την οποία κύριο χαρακτηριστικό του εν λόγω τομέα είναι τα φαινόμενα μετεγκατάστασης και διεθνοποίησης που παρατηρούνται, είναι σημαντικό να υπογραμμισθεί η σημασία της υπεργολαβίας για τη διατήρηση ενός ολοκληρωμένου και οργανωμένου κλάδου στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που περιλαμβάνει τόσο τη μεταποίηση του προϊόντος, δηλαδή την επεξεργασία των πρώτων υλών (φυσικές, όπως το βαμβάκι, το μαλλί, ο λίνος), τη νηματοποίηση, την ύφανση, τη λεύκανση καθώς και την επεξεργασία των χημικών ινών (συνθετικών ή τεχνητών), όσο και τον τομέα της μηχανικής υφαντουργίας και της κατασκευής των ειδών ένδυσης, κλάδος που επίσης παρουσιάζει σημαντική πολυμορφία, δεδομένου ότι περιλαμβάνει τη μόδα, την υψηλή ραπτική, τις μεγάλες επιχειρήσεις και βιοτεχνίες κατασκευής ετοίμων ενδυμάτων και τέλος τη διανομή.

1.5. Παρατηρείται στο σύνολο του τομέα μία διαρκώς ενισχυόμενη τάση επίδειξης «αλληλεγγύης» μεταξύ των διαφόρων παραγόντων του κλάδου, συμπεριλαμβανομένων και των επιχειρήσεων εξειδικευμένης διανομής, οι οποίοι θεωρούν ότι υφίσταται ένα απαραβίαστο όριο ως προς τα φαινόμενα μετεγκατάστασης και διεθνοποίησης και ότι στην περίπτωση που παύσει να υφίσταται μία από τις δραστηριότητες του κλάδου στην Ευρώπη, θα δημιουργηθούν προβλήματα για το σύνολο του τομέα.

1.6. Το 80 % των ατόμων που απασχολούνται στον τομέα της υπεργολαβίας των ειδών ενδύσεως στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι γυναίκες, με αποτέλεσμα η κρίση που διέρχεται ο τομέας να έχει ιδιαίτερα σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις σε αυτή την κατηγορία του πληθυσμού.

1.7. Στο πλαίσιο αυτό η συμβολή της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά την Επιτροπή, το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Επιτροπή των Περιφερειών καθώς και την Ομάδα «ανταγωνιστικότητα» που συγκρότησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τη διάρκεια του Φόρουμ «Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα/Είδη ενδύσεως», που πραγματοποιήθηκε στις 19 Ιουνίου 1996, ως προς τη διασαφήνιση ορισμένων ζητημάτων. Πράγματι, σήμερα η επιβίωση του εν λόγω τομέα δραστηριότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ζήτημα ζωτικής σημασίας, λόγω των σημαντικών κοινωνικών και βιομηχανικών επιπτώσεων που έχει και για τον λόγο αυτό η επίλυσή του αποτελεί σημαντικό κοινωνικό στόχο.

2. Ανάλυση των προτάσεων της Επιτροπής

2.1. Ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης

2.1.1. Η ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης που παρουσίασε η Επιτροπή συμφωνεί σε μεγάλο βαθμό με την άποψη που έχουν διαμορφώσει τα μέλη της ΟΚΕ: διεθνοποίηση της παραγωγής και φαινόμενα μετεγκατάστασης των επιχειρήσεων, ενίσχυση του ειδικού βάρους των μεγάλων εταιρειών διανομής, επιπτώσεις της αυτοματοποίησης, παράνομη εργασία.

2.1.2. Εντούτοις η ΟΚΕ εκτιμά ότι η εν λόγω ανάλυση θα πρέπει να συμπληρωθεί με ορισμένα επιπλέον στοιχεία όπως:

α) Η έντονη αλληλεξάρτηση της υπεργολαβίας και του συνόλου του τομέα. Θα πρέπει να υπάρξει συνολική στρατηγική για ολόκληρο τον τομέα.

β) Η διάκριση που θα πρέπει να γίνει μεταξύ της υπεργολαβίας στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, που είναι αποδοτική και αποτελεί δραστηριότητα έντασης κεφαλαίου, και της υπεργολαβίας στον τομέα των ειδών ενδύσεως, η οποία αποτελεί δραστηριότητα έντασης εργασίας και παρουσιάζει σημαντική καθυστέρηση σε σχέση με την τεχνολογική πρόοδο.

γ) Οι δυσκολίες που συναντούν γενικά τα προϊόντα του εν λόγω τομέα για να εισχωρήσουν στις αγορές τρίτων χωρών, ενώ οι ευρωπαϊκές αγορές είναι σε μεγάλο βαθμό ανοικτές.

δ) Μία πλέον εμπεριστατωμένη ανάλυση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν αποκλειστικά οι ΜΜΕ λόγω του μεγέθους τους (παραδείγματος χάρη η πρόσβαση στην κατάρτιση και στην ενημέρωση).

ε) Ανάλυση των εξελίξεων στον τομέα της διαδικασίας παθητικής ή ενεργού τελειοποίησης στον εν λόγω τομέα και των συμπερασμάτων που μπορούν να εξαχθούν.

2.2. Οι στρατηγικές λειτουργίας της υπεργολαβίας

2.2.1. Για την αντιμετώπιση των εν λόγω προβλημάτων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τέσσερις λογικές επιχειρησιακής στρατηγικής: τη λογική «άμεσης ανταπόκρισης και ευελιξίας», τη λογική «εξειδικευμένης γνώσης και τεχνογνωσίας», τη «λογική υπηρεσιών» και τη «λογική κόστους».

2.2.2. Η ΟΚΕ δεν διαφωνεί με τις λογικές αυτές. Κρίνει όμως ότι θα πρέπει να συμπληρωθούν και θεωρεί ότι η «λογική κόστους» - ιδιαίτερα για μία υπεργολαβική δραστηριότητα - αποτελεί έναν από τους απαράβατους νόμους της οικονομικής ζωής, χωρίς εντούτοις να αποτελεί και το μοναδικό σημείο αναφοράς. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι οι υπεργολάβοι θα πρέπει να καταβάλλουν κάθε προσπάθεια προκειμένου να εφαρμόσουν στην πράξη τις τέσσερις αυτές λογικές, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να υιοθετηθεί μία πραγματικά ευρωπαϊκή στρατηγική που να διασφαλίζει την ύπαρξη των κατάλληλων συνθηκών για την επίτευξή τους.

2.2.3. Όσον αφορά τη «λογική κόστους», η ΟΚΕ εκτιμά ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να προβεί στην ουσιαστική εξέταση του θέματος προκειμένου να διασφαλισθεί η ανταγωνιστικότητα των δραστηριοτήτων έντασης εργασίας. Αποτελεί γεγονός ότι, σήμερα, στα περισσότερα κράτη μέλη, η φορολογία και οι κοινωνικές εισφορές επιβαρύνουν κατά κύριο λόγο την εργασία, με αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση και τις επιχειρήσεις, ενώ ευνοεί την προσφυγή στην παράνομη εργασία, συχνά σε απαράδεκτες συνθήκες εργασίας. Αντιθέτως, η λήψη φορολογικών μέτρων που ενθαρρύνουν την πραγματοποίηση επενδύσεων εκ μέρους των επιχειρήσεων στους τομείς της κατάρτισης και της εκπαίδευσης, ιδιαίτερα όσον αφορά τις γυναίκες, θα είχε ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και τον περιορισμό των περιπτώσεων μετεγκατάστασης. Στο ευρωπαϊκό επίπεδο, στους ενδιαφερόμενους τομείς και στις ΜΜΕ η λήψη μέτρων σχετικά με την ελαστικότητα και την επαναδιευθέτηση του χρόνου εργασίας, ιδιαίτερα όσον αφορά τον υπολογισμό του χρόνου εργασίας, θα συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.

2.3. Παράγοντες βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας

2.3.1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει, δικαιολογημένα, στην ανακοίνωσή της, την ανάγκη ανάπτυξης της καινοτομίας, της ενημέρωσης, της κατάρτισης ή της συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων, κρίνοντας ότι οι εν λόγω παράγοντες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.

2.3.2. Η ΟΚΕ εκφράζει την επιθυμία να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στα ακόλουθα θέματα:

α) στην βελτίωση των επαγγελματικών ικανοτήτων των εργαζομένων στον τομέα, των υπευθύνων των επιχειρήσεων, των βιοτεχνών και των ανεξαρτήτων, μέσω της βελτίωσης της πρόσβασής τους στις δραστηριότητες κατάρτισης και ενημέρωσης 7

β) τη βελτίωση της πρόσβασης στη τεχνολογική πρόοδο και στα σύγχρονα μέσα επικοινωνιών, ιδιαίτερα όσον αφορά την τηλεργασία, που επιτρέπει τη διατήρηση της κατ'οίκον απασχόλησης ή της απασχόλησης σε μικρές μονάδες που εγκαθίστανται σε περιοχές που παρουσιάζουν δυσκολίες πρόσβασης 7

γ) τη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων που έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της προστιθέμενης αξίας της παραγωγής, συμπεριλαμβανομένης και της κατασκευής τελικών προϊόντων, παραδείγματος χάρη μέσω της παραχώρησης βιομηχανικών δικαιωμάτων δικαιόχρησης (franchise), που καθιστά δυνατή την απόκτηση των δικαιωμάτων στο «σχέδιο» και στην «επωνυμία», που επιτρέπουν τη διάθεση στην αγορά των ετοίμων ενδυμάτων 7

δ) την ανάληψη «κλαδικών» δράσεων, εθελοντικού χαρακτήρα και σε πνεύμα συνεργασίας, με τη συμμετοχή μικρού και μεσαίου μεγέθους εταιρειών διανομής, συμπεριλαμβανομένης και της υιοθέτησης μίας πολιτικής τιμών, προκειμένου να καταστούν οι εν λόγω επιχειρήσεις ανταγωνιστικές έναντι των μεγάλων επιχειρήσεων διανομής 7

ε) την προώθηση του ποιοτικού ελέγχου και την προσφυγή σε συμβουλευτικές υπηρεσίες που σε συνδυασμό με την τεχνογνωσία του εργατικού δυναμικού, είναι δυνατόν να δώσουν στους ευρωπαίους υπεργολάβους τη δυνατότητα να προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα κόστους-οφέλους, σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους των αναπτυσσομένων χωρών, στις οποίες τα εν λόγω κριτήρια είναι λιγότερο αυστηρά 7

στ) την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης μεταξύ των υπεργολάβων, με σκοπό να ενθαρρυνθούν οι συγχωνεύσεις και οι ανταλλαγές τεχνογνωσίας και προϊόντων. Στις εν λόγω εταιρικές σχέσεις θα πρέπει να προβλεφθεί και η συμμετοχή των διαμεσολαβητών και των υπεύθυνων αγορών, οι οποίοι σε ορισμένα κράτη μέλη διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον τομέα της αξιολόγησης της εργασίας των υπεργολάβων εκ μέρους των παραγγελιοδοτών, όπως επίσης τη χρήση των υπηρεσιών υπεργολαβίας 7

ζ) την ενθάρρυνση των παραγγελιοδοτών προκειμένου να συνάπτουν πλέον ισόρροπες σχέσεις με τους υπεργολάβους, που να βασίζονται στην αρχή της εταιρικής σχέσης. Οι εν λόγω σχέσεις θα πρέπει να ενταχθούν σε ένα πλαίσιο αναφοράς, με στόχο την καλύτερη εξισορρόπηση των συμφερόντων των εταίρων και την ανάληψη δεσμεύσεων σχετικά με τις προθεσμίες πληρωμής, τη διάρκεια των συμβάσεων, τη συμμετοχή στην κατάρτιση ανδρών και γυναικών και τη μεταφορά τεχνογνωσίας, ως αντιστάθισμα στην ανάληψη δεσμεύσεων εκ μέρους των υπεργολάβων σχετικά με την ποιότητα και την τήρηση των προθεσμιών παράδοσης. Το εν λόγω πλαίσιο αναφοράς μπορεί να βασίζεται τόσο σε υφιστάμενες εθνικές νομοθετικές διατάξεις ή σε διατάξεις που θα θεσπισθούν, όσο και, κατά προτίμηση, στην εθελούσια ανάληψη δεσμεύσεων εκ μέρους των επαγγελματιών του κλάδου 7

η) το μεγαλύτερο άνοιγμα των αγορών των τρίτων χωρών στα ευρωπαϊκά προϊόντα, γεγονός που θέτει το ζήτημα της συνοχής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε σχέση με την στρατηγική της για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι οι αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι γενικά περισσότερο ανοικτές στις εξωτερικές συναλλαγές από ότι οι αγορές των κυριότερων εταίρων της, η ΟΚΕ θεωρεί ότι αποτελεί νόμιμο δικαίωμα της ΕΕ, να θέσει, κατά προτεραιότητα, ως αναγκαία προϋπόθεση για το άνοιγμα των αγορών της, το προηγούμενο άνοιγμα των αγορών των τρίτων χωρών, κατά τη διάρκεια των μελλοντικών εμπορικών διαπραγματεύσεων. Η ΟΚΕ ζητεί την πραγματική εφαρμογή των μηχανισμών παρακολούθησης των εμπορικών συμφωνιών, τη βελτίωση της πρόσβασης των ΜΜΕ της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους μηχανισμούς εμπορικής προστασίας, με δυνατότητα αυτόματης επιβολής κυρώσεων στους παραβάτες 7

θ) την επίδειξη μεγαλύτερης προσοχής στο πολυμερές πλαίσιο του ΠΟΕ ως προς την καταπολέμηση της απάτης, των πρακτικών ντάμπινγκ, της αντιγραφής, της εισαγωγής προϊόντων τα οποία κατασκευάσθηκαν υπό συνθήκες που αντίκεινται στις κοινωνικές και ηθικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στα πρότυπα της ΔΟΕ, όπως παραδείγματος χάρη η καταναγκαστική εργασία των φυλακισμένων, η εκμετάλλευση των παιδιών, η έλλειψη συνδικαλιστικών ελευθεριών ή η μή τήρηση των στοιχειωδών κανόνων προστασίας του περιβάλλοντος, καταστάσεις που αποτελούν πραγματικές πληγές τόσο για τον τομέα στο σύνολό του όσο και για την υπεργολαβία ειδικότερα 7

ι) την καταπολέμηση της παράνομης εργασίας, μέσω αύξησης της αξίας των θέσεων εργασίας και των επαγγελματικών προσόντων.

2.4. Δράσεις προαγωγής της ανταγωνιστικότητας

2.4.1. Στο πρώτο μέρος η Επιτροπή προβαίνει στην παρουσίαση των μέσων που διαθέτει (Διαρθρωτικά Ταμεία, προγράμματα κατάρτισης) και τα οποία δεν αφορούν ειδικά τον τομέα. Η ΟΚΕ διαπιστώνει, γενικά, ότι τα εν λόγω μέσα χαρακτηρίζονται από την έλλειψη διαφάνειας, ενώ είναι ιδιαίτερα δύσκολη η πρόσβαση των ΜΜΕ σε αυτά. Εκφράζει ιδιαίτερα τη λύπη της για το γεγονός ότι τα κοινοτικά μέσα για την εκπαίδευση, η οποία αποτελεί καθοριστικής σημασίας παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα, είναι τόσο δύσκολο να τεθούν σε εφαρμογή. Προβαίνει επίσης στη διαπίστωση ότι η Επιτροπή δεν είναι σε θέση, στο πλαίσιο των εν λόγω χρηματοδοτήσεων, να προσδιορίσει με ακρίβεια τα ποσά που διατίθενται για την ενίσχυση του τομέα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ενδύσεως.

2.4.2. Όσον αφορά το πρόγραμμα δράσης υπέρ των ΜΜΕ, το οποίο διαχειρίζεται η Γενική Διέυθυνση ΧΧΙΙΙ, η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο, για την ικανοποίηση των αναγκών που επισημάνθηκαν προηγουμένως, κυρίως όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ των ΜΜΕ στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς. Εντούτοις, η ΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της, ως προς την ενδεχόμενη μείωση των, ήδη περιορισμένων, πιστώσεων που προβλέπεται να διατεθούν για την υλοποίηση του εν λόγω προγράμματος 1997-1999 (180 εκατομμύρια Ecu). Η ΟΚΕ θεωρεί ενδιαφέρον το σχέδιο, που περιλαμβάνεται στο δεύτερο ολοκληρωμένο πρόγραμμα, για την θέσπιση πρότυπου μέσου χρηματοδότησης μικτών επιχειρήσεων μεταξύ των ευρωπαϊκών ΜΜΕ. Ζητεί να δοθεί άμεση προτεραιότητα στη σύσταση παρόμοιων επιχειρήσεων στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των ειδών ένδυσης, κατά την εφαρμογή της εν λόγω πρότυπης δράσης.

2.4.3. Στο δεύτερο μέρος η Επιτροπή, προβαίνει στην παρουσίαση των ειδικών μέσων για την υπεργολαβία στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των ειδών ένδυσης. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν τα προβλεπόμενα μέσα, ιδιαίτερα όσον αφορά την προώθηση (εκθέσεις και άλλες ανάλογες εκδηλώσεις), την εκπαίδευση και τη συνεργασία μεταξύ των παραγγελιοδοτών και των υπεργολάβων. Δεδομένου ότι οι προβλεπόμενοι, για την επίτευξη των προαναφερθέντων στόχων, πόροι είναι ιδιαίτερα περιορισμένοι (150 000 Ecu είναι ο προϋπολογισμός για το 1996 + 32 000 Ecu για έξοδα συνεδριάσεων), και έχοντας επίσης συνείδηση της ανάγκης εφαρμογής της αρχής της επικουρικότητας στον εν λόγω τομέα, η ΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή την παρουσίαση σαφέστερου προγράμματος που να περιλαμβάνει:

α) χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του προγράμματος διάρκειας τριών ή τεσσάρων ετών 7

β) διασαφηνίσεις ως προς τον τρόπο χρηματοδότησης των εν λόγω δράσεων (συμπεριλαμβανομένης της ενδεχόμενης συμμετοχής των κρατών μελών καθώς και των επαγγελματιών) 7

γ) καινοτόμα συμπληρωματικά μέτρα, που να μπορούν ενδεχομένως να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο των ήδη υφιστάμενων προγραμμάτων, όπως παραδείγματος χάρη, η ευρωπαϊκή διασύνδεση των τεχνικών κέντρων διάδοσης των καινοτομιών, η ανάληψη συλλογικών δράσεων σε πολλά υποσχόμενες αγορές όπως η Ιαπωνία, οι ΗΠΑ ή οι χώρες του Κόλπου.

δ) μέτρα υποστήριξης της συνεργασίας μεταξύ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, όπως παραδείγματος χάρη η θέσπιση προτύπων προγραμμάτων με στόχο τη δημιουργία κοινών διαρθρώσεων στον τομέα της δημιουργίας ετοίμων ενδυμάτων και της διανομής προκειμένου να αυξηθεί η παραγόμενη προστιθέμενη αξία.

3. Ψηφίσματα και συμπεράσματα

Η ΟΚΕ

3.1. Έχοντας υπόψη τη σημασία που έχει η διατήρηση ενός αποδοτικού τομέα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ένδυσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που παράγει πλούτο και δημιουργεί θέσεις απασχόλησης.

3.2. Έχοντας υπόψη τον ρόλο που διαδραματίζει η κοινοτική υπεργολαβία, δεδομένου ότι αποτελεί φορέα ευελιξίας και ζωτικής σημασίας δραστηριότητα του κλάδου, και τέλος εναλλακτική λύση για την αντιμετώπιση του φαινομένου μετεγκατάστασης των επιχειρήσεων στο εξωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

3.3. Αναγνωρίζοντας την πρωταρχική σημασία της υπεργολαβίας κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ενδύσεως για τη διατήρηση του οικονομικού και κοινωνικού ιστού πολλών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω του ρόλου που διαδραματίζει στον τομέα της χωροταξίας και τις δεκάδες χιλιάδες μικρές, ατομικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις που περιλαμβάνει.

3.4. Έχοντας υπόψη τα σημαντικά πλεονεκτήματα που διαθέτει η ευρωπαϊκή βιομηχανία, όπως η ποιότητα του εργατικού δυναμικού της, η δημιουργικότητα, η καινοτομία, οι τεχνολογικές επιδόσεις της, η φήμη που συνοδεύει τα ευρωπαϊκά είδη ένδυσης.

3.5. Έχοντας πλήρη συνείδηση των αρνητικών γι'αυτούς υφιστάμενων ανισορροπιών, στη σχέση παραγελλιοδοτών και υπεργολάβων 7

3.6. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει τον βάσιμο χαρακτήρα της ανακοίνωσης της Επιτροπής για την ανταγωνιστικότητα της υπεργολαβίας στη βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ένδυσης.

3.7. Εντούτοις η ΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για την έλλειψη φιλοδοξιών της εν λόγω ανακοίνωσης, η οποία δεν αναφέρει ότι ως λογική συνέπεια των διαπιστώσεων στις οποίες προβαίνει.

3.7.1. Θα πρέπει να υπάρξει προβληματισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών σχετικά με την ανάγκη περιορισμού των κοινωνικών και φορολογικών επιβαρύνσεων της εργασίας.

3.7.2. Θα πρέπει να αναθεωρηθούν οι στόχοι της εξωτερικής εμπορικής πολιτικής προκειμένου να καταστεί το άνοιγμα των αγορών των τρίτων χωρών στόχος άμεσης προτεραιότητας και αναγκαία προϋπόθεση για κάθε νέο άνοιγμα των αγορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

3.7.3. Θα πρέπει να επιδειχθεί ιδιαίτερη προσοχή ως προς την αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων που διέπουν το διεθνές εμπόριο, όπως προβλέπουν ο ΠΟΕ και η ΔΟΕ, κανόνες που απαγορεύουν την εφαρμογή πρακτικών ντάμπινγκ, την αντιγραφή, την εκμετάλλευση παιδιών και φυλακισμένων και επιβάλλουν την ύπαρξη συνδικαλιστικών ελευθεριών και την τήρηση των κανόνων προστασίας του περιβάλλοντος 7 η εφαρμογή των εν λόγω κανόνων θα πρέπει να ελέγχεται αποτελεσματικά και να προβλέπεται η επιβολή κυρώσεων.

3.7.4. Θα πρέπει να εφαρμοσθούν οι κοινοτικές διαδικασίες εμπορικής προστασίας, με την θέσπιση απλοποιημένων διαδικασιών πρόσβασης για τις ΜΜΕ και ενός συστήματος αυτόματης επιβολής κυρώσεων για τους παραβάτες.

3.7.5. Θα πρέπει να αναζητηθούν νέες ισορροπίες όσον αφορά τις υπεργολαβικές σχέσεις, που να ευνοούν τις ΜΜΕ έναντι των παραγγελιοδοτών.

3.7.6. Να ενθαρρυνθεί η συνεργασία μεταξύ των ΜΜΕ, που θα πρέπει να συμπεριλάβει το λιανικό εμπόριο, με στόχο την οργάνωση των κύριων φορέων της ευρωπαϊκής μόδας, προκειμένου να μπορέσουν, μέσω μίας πολιτικής ποιότητας και ανταγωνιστικών τιμών, να ανταγωνισθούν τα εισαγόμενα προϊόντα και να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους έναντι των μεγάλων επιχειρήσεων διανομής.

3.7.7. Να υποβληθεί πρόγραμμα δράσης που να βασίζεται σε συγκεκριμένους αριθμούς και να συνοδεύεται από πολυετές χρονοδιάγραμμα και πρότυπα σχέδια, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, για τη βελτίωση των επαγγελματικών ικανοτήτων, την επίσπευση των διαδικασιών εισαγωγής νέων τεχνολογιών, ιδιαίτερα στον τομέα της πληροφορίας και τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών επιχειρήσεων, διευκόλυνση που αφορά επίσης τις σχέσεις των παραγγελιοδοτών με τους υπεργολάβους.

3.7.8. Να ζητήσει από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να δώσει συγκεκριμένη μορφή στην προτεραιότητα που δίδεται στις ΜΜΕ, διαθέτοντας τα αναγκαία μέσα, για την υλοποίηση των ειδικών προγραμμάτων που τις αφορούν προκειμένου να επιτευχθούν ουσιαστικά αποτελέσματα και να μην καταλήξουν τα εν λόγω προγράμματα να έχουν μόνο συμβολικό χαρακτήρα.

3.7.9. Να δοθεί ουσιαστική προτεραιότητα στις ΜΜΕ, στο πλαίσιο της λειτουργίας των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών μέσων και ιδιαίτερα του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, μέσω της αποκεντρωμένης διαχείρισης σε επίπεδο επαγγελματικών οργανώσεων η εμπορικών επιμελητηρίων, που βρίσκονται πλησιέστερα στις επιχειρήσεις και γνωρίζουν τις ανάγκες τους, κυρίως μέσω της διαδικασίας της συνολικής επιχορήγησης.

3.7.10. Να θεσπισθεί σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ένα ουσιαστικό χρηματοδοτικό μέσο, όπως προτείνεται στο δεύτερο ολοκληρωμένο πρόγραμμα, για την ενθάρρυνση της σύναψης εταιρικών σχέσεων μεταξύ ΜΜΕ στο εσωτερικό της ΕΕ, λαμβανομένου υπόψη ότι παρόμοια μέσα ήδη υφίστανται όσον αφορά τη σύναψη εταιρικών σχέσεων με τρίτες χώρες (ECIP, JOP).

3.8. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την ιδέα της σύστασης Ομάδας Υπεργολαβίας για τη βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ένδυσης, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της εν λόγω βιομηχανίας, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, και των συνδικαλιστικών οργανώσεων. Η ΟΚΕ θα συμβάλει στο έργο της εν λόγω ομάδας, στο πλαίσιο της λειτουργίας της ως διαρκούς παρατηρητηρίου της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς. Ένας από τους στόχους της εν λόγω Ομάδας θα μπορούσε να είναι η καλύτερη οργάνωση των συμβάσεων που συνάπτονται στο εσωτερικό του κλάδου. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι θα πρέπει να υπάρξει διεύρυνση της σύνθεσης της εν λόγω επιτροπής, ανάλογα με το εξεταζόμενο θέμα, ώστε να καταστεί δυνατή η συμμετοχή εκπροσώπων των ενδιαφερομένων μερών, όπως των επιχειρήσεων διανομής ή των οργανώσεων των καταναλωτών.

Βρυξέλλες, 27 Νοεμβρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS