Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα την "Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών 'Πίνακας αποτελεσμάτων σχετικά με την υλοποίηση της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής'"

(2003/C 66/01)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών "Πίνακας αποτελεσμάτων σχετικά με την υλοποίηση της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής", COM(2002) 89 τελικό·

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 19 Φεβρουαρίου 2002 να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, σύμφωνα με το άρθρο 265 παράγραφος 1 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε το Προεδρείο της ΕΤΠ στις 6 Φεβρουαρίου 2002 να αναθέσει στην επιτροπή "Οικονομική και Κοινωνική Πολιτική" τις προπαρασκευαστικές εργασίες για αυτό το θέμα·

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής "Ατζέντα κοινωνικής πολιτικής", COM(2000) 379 τελικό·

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής "Πίνακας αποτελεσμάτων όσον αφορά την υλοποίηση της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής", COM(2001) 104 τελικό·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την "Ατζέντα κοινωνικής πολιτικής" (CdR 300/2000 fin)(1)·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 167/2002 rev.) της επιτροπής "Οικονομική και Κοινωνική Πολιτική", που υιοθετήθηκε στις 11 Ιουνίου 2002 (εισηγητής: ο κ. Gustav - S - EPP, μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου της Solna)·

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 46η σύνοδο ολομέλειάς της που πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2002 την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Οι απόψεις της ΕΤΠ για την ανακοίνωση

1.1. Η ΕΤΠ θεωρεί πολύ θετικό το γεγονός ότι συνεχίζεται η διαδικασία που ξεκίνησε στη Λισαβόνα. Παρατηρεί με χαρά ότι τονίζεται η σύνδεση μεταξύ οικονομικής πολιτικής, κοινωνικής πολιτικής και πολιτικής για την απασχόληση και ότι θεσπίζεται μια ευρωπαϊκή πολιτική αλληλεγγύης. Ο ετήσιος πίνακας αποτελεσμάτων σχετικά με την υλοποίηση της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής είναι ένα από τα μέσα για την παρακολούθηση της εξέλιξης αυτής της διαδικασίας.

1.2. Η ΕΤΠ επικροτεί την αλλαγή της διάρθρωσης και του περιεχομένου του πίνακα αποτελεσμάτων, στον οποίο συμπεριλαμβάνεται τώρα κατάλογος με τις προγραμματισθείσες πρωτοβουλίες. Παρέχεται έτσι καλύτερη εικόνα της εξέλιξης των εργασιών. Η ΕΤΠ χαίρεται επίσης ιδιαιτέρως για το γεγονός ότι σημαντικό μέρος του πίνακα αποτελεσμάτων είναι αφιερωμένο την παρακολούθηση των κοινωνικών προβλημάτων.

1.3. Η ΕΤΠ λυπάται που παρέλαβε τόσο αργά τον πίνακα αποτελεσμάτων: φρονεί ότι θα έπρεπε να της αποσταλεί αρκετά νωρίς ώστε να μπορέσει να εκδώσει γνωμοδότηση πριν από την εαρινή σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

1.4. Η ΕΤΠ επικροτεί τη σχεδιαζόμενη αξιολόγηση της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής. Είναι σημαντικό να αποτιμηθεί η πρόοδος των εργασιών για την ατζέντα κοινωνικής πολιτικής και να εξεταστούν πιθανές αλλαγές της στο μέλλον. Αυτή είναι μία πτυχή της ευελιξίας της εν λόγω ατζέντας.

1.5. Η ΕΤΠ επικροτεί την υπογράμμιση του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στις εργασίες της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής. Για να έλθει η Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες της και να καταστεί πιο δημοκρατική και πιο ανοικτή, χρειάζεται να συνεχισθεί η ενεργός συνεργασία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και να επιδιωχθεί η περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου τους, σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και Κοινοτικό επίπεδο, ιδίως στο πλαίσιο της ανοικτής μεθόδου συντονισμού. Έτσι η ΕΕ θα κάνει πράξη την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και αναλογικότητας. Κατ' αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται, επίσης, μια διαφοροποιημένη προσέγγιση της υλοποίησης, που υποστηρίζει τους πολίτες στις σχέσεις τους με την τοπική και περιφερειακή δημοκρατία. Πρέπει να ενθαρρυνθούν οι ανταλλαγές εμπειριών και ορθών πρακτικών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

1.6. Η ΕΤΠ επικροτεί την αξιολόγηση της ανοικτής μεθόδου συντονισμού που έχει προγραμματίσει η Επιτροπή για την ετήσια στρατηγική πολιτικής της για το 2003(2). Η Επιτροπή προτίθεται να διαβουλευθεί και με άλλα όργανα σχετικά με την εν λόγω αξιολόγηση και με μελλοντικές προτάσεις για την εφαρμογή της ανοικτής μεθόδου συντονισμού. Η ανοικτή μέθοδος συντονισμού είναι βασικά μια εθελοντική διαδικασία και είναι σημαντικό να παραμείνει εθελοντική.

1.7. Η ΕΤΠ φρονεί ότι ο κοινωνικός διάλογος αποτελεί σημαντικό μέσο και επικροτεί τη σχεδιαζόμενη επανεξέτασή του. Ο κοινωνικός διάλογος συμπεριλαμβάνει τη στενότερη συνεργασία των κοινωνικών εταίρων και ένα κοινό βήμα ανταλλαγής εμπειριών. Έχει συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στην εξέλιξη της ΕΕ στον κοινωνικό τομέα. Ωστόσο, έχει καταλήξει να είναι μια πολυδιάστατη έννοια με πολλές ετερόκλητες συνιστώσες, γι' αυτό και η ΕΤΠ επικροτεί την επανεξέτασή του.

1.8. Η ΕΤΠ τονίζει τη σημασία της σταδιακής ανάπτυξης ποιοτικών και ποσοτικών δεικτών για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση. Θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο δείκτες που μπορούν να ερμηνευθούν εύκολα από τα κράτη μέλη. Οι δείκτες αυτοί θα πρέπει να βασίζονται, στο μέτρο του δυνατού, σε ήδη διαθέσιμα δεδομένα, για να αποφευχθεί η επιβάρυνση των τοπικών και περιφερειακών αρχών με τη συλλογή περαιτέρω δεδομένων.

2. Παρατηρήσεις της ΕΤΠ για την ανακοίνωση

Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΕΤΠ φρονεί ότι στον πίνακα αποτελεσμάτων θα πρέπει να παρουσιάζεται πιο ευδιάκριτα η πρόοδος που έχει συντελεσθεί σε σχέση με τους στόχους της στρατηγικής της Λισαβόνας. Η σαφέστερη αυτή παρουσίαση θα διευκόλυνε την παρακολούθηση και θα επικέντρωνε την προσοχή στα έμπρακτα αποτελέσματα. Θα διευκόλυνε ακόμη τον κοινό πολίτη να μελετήσει τα αποτελέσματα του έργου της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής.

2.2. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι ο ευρύς χαρακτήρας της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής είναι ορθός, αλλά για να μπορέσει η ατζέντα να οδηγήσει σε συγκεκριμένα αποτελέσματα πρέπει να διασαφηνιστούν οι προτεραιότητες, οι οποίες εξακολουθούν να είναι υπερβολικά πολλές και γενικόλογες. Έτσι, δυσχεραίνεται η παρακολούθηση τους, όπως και η κατανόηση των αποτελεσμάτων.

Η ΕΤΠ προτείνει, συνεπώς, να διασαφηνιστούν περισσότερο οι προτεραιότητες κατά την επανεξέταση της ατζέντας το 2003.

2.3. Η ΕΤΠ φρονεί ότι η ατζέντα κοινωνικής πολιτικής και το ευρωπαϊκό μοντέλο ευημερίας αποτελούν εξαιρετικά σημαντικούς παράγοντες στην ΕΕ. Για να εξασφαλιστεί η επιτυχία της εφαρμογής της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής και του ευρωπαϊκού μοντέλου ευημερίας, απαιτείται να δοθεί στις τοπικές και περιφερειακές αρχές η δυνατότητα να βρουν τις ενδεδειγμένες για τους πολίτες λύσεις. Για να γίνει αποδεκτό το σύστημα, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι αξίες και οι παραδόσεις των πολιτών.

Υπάρχουν σημαντικά πλεονεκτήματα σε μια προσέγγιση που βασίζεται στην αρχή της εγγύτητας και στην αποκέντρωση αντί για τη συγκέντρωση των αρμοδιοτήτων. Ως επιχείρημα υπέρ της συγκέντρωσης των αρμοδιοτήτων προβάλλεται συχνά η ισότητα, όμως η ισότητα δεν είναι το ίδιο με την ομοιομορφία. Η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων πρέπει να βασίζεται σε γενικότητες που μειώνουν την κατανόηση για τις ανάγκες που υπάρχουν σε τοπικό επίπεδο και εμποδίζουν την ανάληψη δεσμεύσεων και ευθυνών από το άτομο. Η αρμοδιότητα, σε τοπικό επίπεδο, ενισχύει την επιρροή για την "ευημερία" του ατόμου και αυξάνει τις πιθανότητες για την ανάληψη δεσμεύσεων και πόρων.

Η ΕΤΠ πιστεύει ότι πρέπει να δημιουργηθούν καλύτερες προϋποθέσεις για τοπικές και περιφερειακές λύσεις. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν την ευθύνη στην πράξη για την πολιτική επαφών με τους πολίτες. Η ΕΤΠ προτείνει να εξετασθεί το εν λόγω θέμα κατά την επανεξέταση της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής.

2.4. Η ΕΤΠ φρονεί ότι η αξιολόγηση της ανοικτής μεθόδου συντονισμού θα πρέπει να περιλαμβάνει μια κριτική αποτίμηση της συνολικής εφαρμογής αυτής της μεθόδου συντονισμού στην ατζέντα κοινωνικής πολιτικής. Πρέπει να ληφθούν ιδιαίτερα υπόψη οι τοπικές και περιφερειακές εμπειρίες από τη χρησιμοποίηση της μεθόδου, ιδίως όταν πρόκειται για την υλοποίηση εθνικών προγραμμάτων δράσης. Η ΕΤΠ μπορεί να συνεισφέρει υλικά όσον αφορά τις εμπειρίες αυτές.

Σε πολλά κράτη μέλη η ανοικτή μέθοδος συντονισμού αφορά καίρια τοπικά και περιφερειακά ζητήματα όσον αφορά την ευθύνη αλλά και τις αρμοδιότητες. Γι' αυτό η αρχή της επικουρικότητας πρέπει να είναι εκείνη που καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται η σχετική μέθοδος. Είναι πολύ σημαντικό το να συμμετέχουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές σε μια πραγματικά εθνική μέθοδο για τη διαμόρφωση εθνικών θέσεων, εθνικών σχεδίων δράσης και την επεξεργασία δεικτών.

Η ΕΤΠ φρονεί ότι πρέπει να εισαχθεί μια μέθοδος εργασίας που θα βασίζεται στην τοπική και περιφερειακή συνεργασία σε μια εποικοδομητική διαδικασία διαβούλευσης σε επίπεδο κυβερνήσεων και ΕΕ. Αυτό συμφωνεί και με την εξέταση στην οποία προβαίνει η Επιτροπή στη Λευκή Βίβλος για τις μορφές διακυβέρνησης στην ΕΕ(3). Ευνοεί επιπλέον, το ζωντανό διάλογο γύρω από τα κοινωνικά προβλήματα, σε όλα τα επίπεδα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας.

2.5. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι η διαβούλευση με τις εθνικές αρχές που εκπροσωπούν τις τοπικές και περιφερειακές αρχές ή όργανα χρειάζεται να αναπτυχθεί και να βελτιωθεί σε κοινοτικό επίπεδο. Στην ΕΕ υπάρχουν περισσότερες από 80000 κοινότητες, κομητείες και περιφέρειες, οι οποίες απασχολούν άνω των 9,4 εκατ. εργαζόμενους με κανονικό ωράριο εργασίας. Πρέπει να συμμετάσχουν, μέσω της ευρωπαϊκής οργάνωσης "Συμβούλιο των Κοινοτήτων και των Περιφερειών της Ευρώπης" (CEMR) στην ευρωπαϊκή διαδικασία διαβούλευσης για τα εργασιακά προβλήματα. Η Επιτροπή δημιουργεί πρόβλημα που δεν μεταχειρίζεται τις εν λόγω εργοδότριες ως πλήρη μέλη του κοινωνικού διαλόγου, παρ' όλες τις δημοκρατικές ρίζες που διαθέτουν στην τοπική κοινωνία. Η μελέτη για την αντιπροσωπευτικότητα(4) σχετικά με το δημόσιο ως εργοδότη, που πραγματοποίησε το πανεπιστήμιο της Λουβαίν, κατόπιν παραγγελίας της Επιτροπής, αποτελεί σημαντικότατη συνεισφορά για τη μεγαλύτερη κατανόηση της εν λόγω σημαντικής ομάδας εργοδοτών του δημόσιου τομέα.

Περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας

2.6. Η ΕΤΠ φρονεί ότι είναι σωστή η εξέταση της στρατηγικής για την απασχόληση. Επιθυμεί επίσης να τονίσει ότι χρειάζεται να ενισχυθεί η τοπική και η περιφερειακή διάσταση και να εξετασθεί η προσέγγιση "εκ των κάτω προς τα άνω" όταν πρόκειται για τη στρατηγική απασχόλησης. Τα κοινοτικά και περιφερειακά όργανα πιστεύουν ότι τα κράτη μέλη συνεχίζουν να ελέγχουν στενά τα τοπικά και περιφερειακά αναπτυξιακά θέματα. Έτσι, δεν αρκεί το να αναγνωρίζεται η σημασία του τοπικού και περιφερειακού επιπέδου, χωρίς να του δίνονται οι εξουσίες και τα μέσα να εργασθεί. Ανάλογα με τις περιφερειακές διαφορές θα πρέπει να διαφοροποιούνται και οι δράσεις για τη δημιουργία απασχόλησης.

2.7. Όλες οι κατευθυντήριες γραμμές της στρατηγικής για την απασχόληση, εκτός πιθανόν της 12, αφορούν θέματα για τα οποία είναι αρμόδια τα κοινοτικά και περιφερειακά όργανα, στα περισσότερα κράτη μέλη, ανάλογα με το ρόλο τους. Γι' αυτό η ΕΤΠ προτείνει να καταχωρηθεί μια σαφής παραπομπή στις κατευθυντήριες γραμμές για το 2003 ώστε ο ρόλος των τοπικών και των περιφερειακών αρχών να θεωρείται πρωταρχικής σημασίας κατά την εκτέλεση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση.

2.8. Η ΕΤΠ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι η δια βίου μάθηση αποτελεί το εργαλείο που θα δημιουργήσει υψηλό μορφωτικό επίπεδο στην Ευρώπη, που με τη σειρά του θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη ανάπτυξη.

Πανεπιστήμια και ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα σε στενή συνεργασία με τον επιχειρηματικό κόσμο πρέπει να διαμορφώσουν την εκπαίδευση με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Η συνεργασία πρέπει να διαπνέεται από αμοιβαιότητα και να αποτελεί αυτοτελές μέρος τόσο της εκπαίδευσης όσο και της έρευνας. Η ανάπτυξη δεξιοτήτων σύμφωνα με τις ανάγκες για συγκεκριμένες γνώσεις της αγοράς εργασίας θα συμβάλει, αφενός στη μείωση της ανεργίας, και αφετέρου θα βοηθήσει τους τομείς στους οποίους παρατηρείται έλλειψη εργατικού δυναμικού. Η δια βίου μάθηση για όλους, από την προσχολική ηλικία έως και τα ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα καθώς και η κατάρτιση των ενηλίκων αποτελούν ισχυρά μέσα που συμβάλλουν στην επίτευξη ισότητας, στην προσωπική ανάπτυξη, στη δημοκρατία και στην εύρυθμη λειτουργία της αγοράς εργασίας και έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση της ανάπτυξης.

Η ΕΤΠ ως εκπρόσωπος του τοπικού και περιφερειακού επιπέδου στην Ευρώπη είναι αναγκαίο να συμμετάσχει στο συνεχιζόμενο έργο για τη δια βίου μάθηση.

2.9. Η ΕΤΠ υποστηρίζει το έργο της Επιτροπής ενθαρρύνοντας την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού. Ορισμένες περιφέρειες στην Ευρώπη υποφέρουν από την έλλειψη εργατικού δυναμικού, ενώ άλλες από υψηλή ανεργία. Η ΕΤΠ επιθυμεί να επισημάνει τη δυνατότητα χρήσης του Ε-learning για να δοθούν συμπληρωματικές γνώσεις για τις αγορές εργασίας και άλλων χωρών (συμπεριλαμβανομένης και της πρακτικής άσκησης σε γλώσσες) ώστε να αυξηθεί η κινητικότητα στην Ευρώπη.

Πρόβλεψη και διαχείριση των αλλαγών

2.10. Η ΕΤΠ επιδοκιμάζει το στόχο για την ανάπτυξη κοινοτικής στρατηγικής σχετικά με το εργασιακό περιβάλλον. Είναι συνεπώς ιδιαίτερα σημαντικό να μελετηθεί όχι μόνο το φυσικό εργασιακό περιβάλλον αλλά και το αντίστοιχο ψυχοκοινωνικό. Η ΕΤΠ προτείνει να ενισχυθούν τα μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση του ψυχοκοινωνικού εργασιακού περιβάλλοντος, κατά την εξέταση της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής το 2003.

Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή από τα ενδιαφερόμενα μέρη στη μεταβολή της δομής των ηλικιών στις θέσεις εργασίας καθώς και στις λιγότερο ευέλικτες μορφές εργασίας. Ορθή πρακτική στον τομέα του εργασιακού περιβάλλοντος και συνεργασία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων για την ανάπτυξη του εργασιακού περιβάλλοντος αποτελούν βασικούς παράγοντες προόδου για την επίτευξη των προταθέντων στόχων μέσω της κοινοτικής στρατηγικής.

Προώθηση της κοινωνικής ενσωμάτωσης

2.11. Η ΕΤΠ επικροτεί τη βούληση της Επιτροπής για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό ενόψει του μεγάλου αριθμού των ατόμων που εξαρτώνται από κοινωνικά επιδόματα για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η ΕΤΠ τονίζει ότι είναι σημαντικό να μην είναι οι στόχοι υπερβολικά εξειδικευμένοι.

2.12. Η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει ότι το έργο της καταπολέμησης του αναλφαβητισμού αποτελεί μέρος της καταπολέμησης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

2.13. Η ΕΤΠ, υπενθυμίζοντας τις προηγούμενες παρατηρήσεις της σχετικά με τους δείκτες, επισημαίνει ότι θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο εκείνοι που μπορούν να ερμηνευθούν εύκολα από τα κράτη μέλη και ότι θα πρέπει να βασίζονται, στο μέτρο του δυνατού, σε ήδη διαθέσιμα δεδομένα. Τονίζει ιδιαίτερα ότι οι δείκτες που χρησιμοποιούνται για τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό ερμηνεύονται διαφορετικά από τα κράτη μέλη, είναι όμως σημαντικό να αναπτυχθούν δείκτες που θα συμφωνηθούν από κοινού, με τη συμμετοχή στη συζήτηση και άλλων βασικών ενδιαφερόμενων φορέων, όπως η Επιτροπή των Περιφερειών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και οι περιφερειακές και τοπικές αρχές σε εθνικό. Οι δείκτες θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένοι στις ανάγκες κάθε κράτους μέλους.

2.14. Η ΕΤΠ επικροτεί την ανακήρυξη του 2003 ως Ευρωπαϊκού Έτους των Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες και θα επιδιώξει να διαδραματίσει ενεργό ρόλο κατά τη διάρκειά του. Πιστεύει ότι θα πρέπει να αξιοποιηθεί η ευκαιρία ώστε να υιοθετηθεί κατά τη διάρκεια του Έτους ειδική οδηγία για την ίση μεταχείριση των ατόμων με ειδικές ανάγκες, κατά το πρότυπο της οδηγίας για τη φυλετική καταγωγή.

Εκσυγχρονισμός της κοινωνικής προστασίας

2.15. Η κοινωνική προστασία που παρέχεται στην Ευρώπη είναι από τις καλύτερες παγκοσμίως, υπάρχουν όμως και δυσκολίες που θα πρέπει να εξετασθούν. Μια από αυτές είναι το μεγάλο ποσοστό ατόμων που εξαρτώνται από επιδόματα για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Επειδή πολλές περιοχές της Ευρώπης θα αντιμετωπίσουν σύντομα, σε πολλούς τομείς, έλλειψη εργατικού δυναμικού, απαιτείται η χρησιμοποίηση ολόκληρου του εργατικού δυναμικού και η προώθηση της συμμετοχής του στην αγορά εργασίας από τα συστήματα κοινωνικής προστασίας.

Η ΕΤΠ προτείνει, σχετικά με την αξιολόγηση της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής το 2003, όπως στις εργασίες για τον εκσυγχρονισμό της κοινωνικής προστασίας εξετασθεί και το διαρκώς αυξανόμενο πρόβλημα του μεγάλου αριθμού ατόμων που εξαρτώνται από επιδόματα για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

2.16. Στην Ευρώπη η δημογραφική ανάπτυξη θα επηρεάσει τα συνταξιοδοτικά συστήματα και η ΕΤΠ συμφωνεί ότι είναι ανάγκη να διατηρηθούν οι συντάξεις σε ένα λογικό επίπεδο, να επιδειχθεί αλληλεγγύη από το σύστημα και να διασφαλισθεί οικονομική σταθερότητα. Η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει ότι πρόκειται για τομέα εθνικής σημασίας ότι είναι ευκταία η περαιτέρω εξέταση πριν από τη χρησιμοποίηση της ανοικτής μεθόδου συντονισμού στον εν λόγω τομέα.

2.17. Η ΕΤΠ φρονεί ότι η συνεργασία και η ανταλλαγή εμπειριών είναι σημαντικά στοιχεία όταν πρόκειται για την παροχή μέριμνας προς τους ηλικιωμένους, τις υγειονομικές υπηρεσίες και την ιατρική περίθαλψη. Έτσι, όλες οι προσπάθειες εναρμόνισης πρέπει συνεπώς να απορριφθούν και μόνο τα κράτη μέλη θα είναι αρμόδια για τη ρύθμιση της παροχής υγειονομικών υπηρεσιών και ιατρικής περίθαλψης με τη βοήθεια των δικών τους οργανωτικών και χρηματοδοτικών μεθόδων.

Η ΕΤΠ επιθυμεί τη διεξαγωγή ευρείας συζήτησης για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της χρησιμοποιούμενης ανοικτής μεθόδου συντονισμού στους τομείς της παροχής μέριμνας προς τους ηλικιωμένους, των υγειονομικών υπηρεσιών και της ιατρικής περίθαλψης. Είναι σημαντικό να οδηγήσει η περαιτέρω συνεργασία στον εν λόγω τομέα σε θετικά αποτελέσματα. Σε πολλά κράτη μέλη την ευθύνη για τη δημόσια υγεία, την παρεχόμενη μέριμνα προς τους ηλικιωμένους, τις υγειονομικές υπηρεσίες και την ιατρική περίθαλψη τη φέρουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές. Η ΕΤΠ και οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, που είναι αρμόδιες για τους εν λόγω τομείς επιθυμούν να συμμετάσχουν στο σχετικό αναπτυξιακό έργο και πρέπει να διασφαλισθεί η επιρροή τους στην κοινοτική πολιτική όσον αφορά τους εν λόγω τομείς.

2.18. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι η διατύπωση "οι κατευθυντήριες γραμμές για την παροχή υγειονομικών υπηρεσιών και ιατρικής περίθαλψης και μέριμνας προς τους ηλικιωμένους" δεν αντιβαίνει στην παράγραφο 5 του άρθρου 152(5), που αναφέρει ότι "η δράση της Κοινότητας στον τομέα της δημόσιας υγείας αναπτύσσεται χωρίς να θίγονται στο παραμικρό οι αρμοδιότητες των κρατών μελών σε ό,τι αφορά την οργάνωση και την παροχή των υγειονομικών υπηρεσιών και της ιατρικής περίθαλψης".

Προώθηση της ισότητας των φύλων

2.19. Μια βιώσιμη κοινωνία πρέπει να βασίζεται στην ισότητα των φύλων. Οι γυναίκες θα πρέπει να συμμετέχουν σε μεγαλύτερο βαθμό στη λήψη των αποφάσεων και θα πρέπει να αξιολογείται ο αντίκτυπος των αποφάσεων σε κάθε φύλο. Η ισότητα των φύλων αποτελεί πεδίο προτεραιότητας τόσο για την ΕΤΠ όσο και για την Επιτροπή. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει την έκκληση της για την κατάρτιση ετήσιων στατιστικών σχετικά με την ισορροπία των φύλων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης και ζητά στις έρευνες και στια αναλύσεις που πραγματοποιούνται σε όλους τους αρμόδιους τομείς να λαμβάνεται ως παράμετρος και η διαφορά του φύλου, ώστε να μπορούν να γίνονται αντικειμενικές συγκρίσεις και να προσδιορίζονται οι βέλτιστες πρακτικές.

Η ΕΤΠ φρονεί ότι, όπως για το φύλο και τη φυλετική καταγωγή, θα πρέπει να παρασχεθεί και σε όλες τις άλλες κοινωνικές ομάδες του άρθρου 13 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης η ίδια νομική προστασία για την καταπολέμηση των διακρίσεων π.χ. λόγω ηλικίας, αναπηρίας, θρησκείας ή πεποιθήσεων και γενετήσιου προσανατολισμού και ζητεί να αναληφθούν ειδικές σχετικές πρωτοβουλίες.

Ενίσχυση των κοινωνικών πτυχών της διεύρυνσης και των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ

2.20. Η ΕΤΠ φρονεί ότι είναι σημαντικό να εξετασθούν οι προκλήσεις που πιθανόν να δημιουργηθούν από τη διεύρυνση της ΕΕ, ιδίως στα κοινωνικά θέματα. Ως εκ τούτου, η ΕΤΠ είναι υπέρ των εργασιών αξιολόγησης και παρακολούθησης της κοινωνικής κατάστασης όπως και της θέσπισης της κοινωνικής νομοθεσίας στις υποψήφιες χώρες.

Βρυξέλλες, 10 Οκτωβρίου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Albert Bore

(1) EE C 144 της 16.5.2001, σ. 55.

(2) Ετήσια στρατηγική της πολιτικής για το 2003, SEC(2002) 217/7.

(3) Λευκή Βίβλος - Ευρωπαϊκή διακυβέρνηση, COM(2001) 428.

(4) "Institutional representativeness of local public sector trade union and employer's organisations in the EU" - Final report; Université Catholique de Louvain, Institut des Sciences du Travail (Project V/001/97).

(5) Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.