Αριθ. C 225/48 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 10. 9. 90 
— η προσφυγή στο άρθρο 118 Α προϋποθέτει περαιτέ­
ρω διευκρίνιση ως προς τη συνέπεια απέναντι στα 
συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 
Μαδρίτης, 
— είναι αναγκαίο να αντιμετωπισθεί στα πλαίσια της 
διακυβερνητικής διάσκεψης για την αναθεώρηση 
της συνθήκης το ζήτημα της ισορροπίας και της 
ισοδυναμίας του κοινωνικού και του οικονομικού 
πεδίου. 
5.4. Σε μια γνήσια Ευρώπη των πολιτών θα πρέπει να 
δοθεί πιο συγκεκριμένη μορφή παράλληλα με τον υπό 
διαμόρφωση διευρυνόμενο κοινοτικό ορίζοντα. Λαμβά­
νοντας υπόψη το ζωτικής σημασίας ρόλο της Κοινότη­
τας από την άποψη αυτή (σημείο 3.2) και επιπλέον των 
ειδικών μορφών συνεργασίας που σκιαγραφούνται στο 
σημείο 4.1, το 1992 και η αναδυόμενη Ευρώπη χωρίς 
σύνορα προϋποθέτουν επειγόντως: 
— την έγκαιρη υιοθέτηση του σχεδίου οδηγίας για το 
δικαίωμα ψήφου των κοινοτικών υπηκόων στις 
τοπικές εκλογές στα κράτη όπου διαμένουν (·), 
— ένα νομικό πλαίσιο που θα έχει την κοινή αποδοχή 
των κρατών μελών και θα διέπει τη μετανάστευση 
και ελεύθερη κυκλοφορία κατοίκων τρίτων χωρών 
σε ολόκληρη την Κοινότητα, συμπεριλαμβανομέ­
νων των νομάδων οιασδήποτε υπηκοότητας, 
— την εκ μέρους της Κοινότητας, και σε διεθνές 
επίπεδο εκδήλωση της σταθερής της προσκόλλησης 
(·) Έγγρ. COM(88) 371 τελικό της 25ης Ιανουαρίου 1989. 
1. Η πρόταση της Επιτροπής 
1.1. Το 1987 η Επιτροπή είχε προτείνει ενιαίους 
συντελεστές για όλη την Κοινότητα. 
Ενώ για τον ΦΠΑ είχε θεωρηθεί σκόπιμο να προταθεί, 
ως στοιχείο ευκαμψίας, η καθιέρωση ορίων διακύμαν­
σης που θα επέτρεπαν μια διαφορά έξι εκατοστιαίων προς τα βασικά πολιτικά και δημοκρατικά δικαιώμα­
τα, για παράδειγμα την εκ μέρους της Κοινότητας 
προσυπογραφή της ευρωπαϊκής σύμβασης για την 
προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των 
θεμελιωδών ελευθεριών — κατάλληλη προϋπόθεση 
και σημείο συσπείρωσης που διασφαλίζει μελλοντι­
κές προσχωρήσεις, 
— την επικύρωση εκ μέρους όλων των κρατών μελών 
των συμβάσεων και των συστάσεων της ΔΟΕ. 
5.5. Μαζί με όλα αυτά, θα πρέπει να τονιστεί ο ρόλος 
των κοινωνικών εταίρων και των διαφόρων κοινωνικών 
και επαγγελματικών ομάδων που εκπροσωπούνται στην 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Καθώς θα 
εξελίσσονται οι διεργασίες βάθυνσης και πλάτυνσης, 
και θα αναδεικνύονται νέα κοινωνικά και πολιτικά 
βήματα μαζί με νέα ελεύθερα συνδικάτα και καινούριες 
επιχειρηματικές δραστηριότητες, η ευρωπαϊκή ένωση 
θα χρειασθεί πραγματικά ένα κατάλληλο συμβουλευτι­
κό πλαίσιο για τις βαρυσήμαντες μετατροπές των 
οποίων εμείς είμαστε προνομιούχοι μάρτυρες. Είναι 
λοιπόν καιρός η κοινοτική Ευρώπη να προσδιορίσει τη 
θεσμική θέση και το ρόλο της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής. 
Βρυξέλλες, 5 Ιουλίου 1990. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
μονάδων για τον κανονικό συντελεστή και πέντε για το 
μειωμένο, για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης είχε 
επιλεγεί η άκαμπτη οδός: 
«Η ευκαμψία των συντελεστών, που θα μπορούσε 
ενδεχόμενα να επιτραπεί, θα συνδυαζόταν με το 
περιθώριο που παρέχεται στους συντελεστές ΦΠΑ Γνωμοδότηση για την «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο — Νέα προσέγγιση 
της Επιτροπής στα θέματα των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης» 
(90/C 225/17) 
Στις 22 Ιανουαρίου 1990, και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 της συνθήκης ΕΟΚ το 
Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής για την «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο — Νέα προσέγγιση της 
Επιτροπής στα θέματα των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης». 
Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών θεμάτων, στο οποίο ανατέθηκε η 
προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάσθηκε τη γνωμιδότησή του βάσει της 
έκθεσης του εισηγητή κ. Delia Croce στις 21 Ιουνίου 1990. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε στις 5 Ιουλίου 1990, στη διάρκεια της 
278ης συνόδου ολομέλειας, με μεγάλη πλειοψηφία, επτά ψήφους κατά και τέσσερες αποχές, 
την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
10. 9. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ.^^4^ 
και θα προκαλούσε συνεπώς διαφορές τιμών που θα 
οφείλονταν στη φορολογία, πολΰ μεγαλύτερες από 
Ρ^. ^Επιτροπή ανατρέπει αυτή την επιχειρήματος 
λογία, αποδεχόμενη τις παρατηρήσεις των κρατών 
μελών και του Ευρωπαϊκού κοινοβουλίου, και προτεΡ 
νει τώρα την καθιέρωση ενός στοιχείου ευκαμψίας. 
Ρ1 Ιο στοιχείο αυτό συνίσταταιστον καθορισμό 
ελάχιστων συντελεστών για όλα τα προϊόντα που 
υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης εκτός από 
ορισμένα πετρελαϊκά προϊόντα ^ντήζελ,γκαζολίνη για 
οικιακή χρήση και βαρύ καύσιμο έλαιο^για τα οποία 
προτείνονται όρια διακύμανσης των συντελεστών, 
λόγω ακριβώς του γεγονόντος ότι διαφαίνεται ο 
αυξημένος κίνδυνος στρέβλωσης του ανταγωνισμού. 
Ρ^. ^Επιτροπή προτείνει επίσης α^ίες αναφοράς, 
που αποκαλούνται ^αντικειμενικοί συντελεστές^, οι 
οποίοι είναι υψηλότεροι για τα προϊόντα καπνού και τα 
οινοπνευματώδη από τους ενιαίους συντελεστές που 
είχαν προβλεφθεί στην προηγούμενη πρόταση. 
^ιαςίες αναφοράς θα έπρεπε να αποτελούν μακροπρό 
θεσμό στόχο, προς τον οποίο θα έπρεπε να αποβλέπουν 
όλα τα κράτη μέλη 
Ρ^. ^Επιτροπή εξάλλου δεσμεύεται να υποβάλλει 
προτάσεις για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας των 
εμπορευμάτων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους 
κατανάλωσης και τη λειτουργία των διασυνδεδεμένων 
αποθηκώναποταμίευσης για τα εμπορεύματαγια τα 
οποία έχει ανασταλείηφορολογία. 
^.ί. Ι^οπρόβλημα των ειδικών φόρων κατανάλωσης 
πρέπει να ενταχθεί στην έμμεση φορολογία και, 
γενικότερα, στη συνολική φορολογία. 
Οι ειδικοί φόροι επιβάλλονται στην κατανάλωση και 
ακολούθησανπολύδιαφορετικήε^έλι^ηστιςχώρεςτης 
κοινότητας, χρισμένες φορές ανταποκρίνονται σε 
πρακτικές και επείγουσες ανάγκες του προϋπολογισμού 
και σε άλλες περιπτώσεις αποβλέπουν στην περιστολή 
καταναλώσεων σε συνάρτηση με το γενικό συμφέρονή 
την προστασία της υγείας. 
Ρενικάαντιμετώπισαν,κυρίωςκατάτοπαρελθόν,τη 
λαϊκή αντιπάθεια γιατί μείωναν την αγοραστική 
δύναμη και ορισμένες φορές επιβάλλονταν και σε είδη 
πρώτης ανάγκης. 
^την^οινότηταεπιδιώχθηκεη μείωση του αριθμού 
των προϊόντων στα οποία επιβάλλονται αυτοί οι φόροι, 
και με τον τρόπο αυτό σήμερα φορολογούνται κυρίως 
τα οινοπνευματώδηποτά,τα προϊόντα καπνού καιτα 
ορυκτέλαια.Οισυντελεστέςόμωςκαιοιυπάρχουσες 
διαρθρώσεις στα κράτη μέλη διαφέρουν πολύ και δεν 
είναι εύκολο να εξισωθούν. 
^την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά θα απαιτηθούν οπωσδή 
ποτέ ομοιόμορφες συνθήκες φορολόγησης των προϊόν 
ντων για να καταστεί δυνατήηελεύθερη κυκλοφορία 
τους χωρίς να θιγούν οι κανόνες του ανταγωνισμού,το πρόβλημα όμως δενθαεπιλυθείεύκολααν δεν ενταχθεί 
στο γενικότερο πλαίσιο της φορολογίας, και όχι μόνο 
της έμμεσης. 
^. Είναι αναγκαίο ναεπισημανθεί προπάντων η 
δυσκολίατηςκατάρτισηςγνωμοδότησηςγιαμιαγενική 
ανακοίνωση που ασχολείται μόνο με τους συντελεστές 
ειδικών φόρων,καιδενδιευκρινίζειτη θέσηκαιτις 
προθέσεις της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του 
νέου καθεστώτος. Αείπει η γνώση των διαδικασιών 
είσπραξης των φόρων,των κανόνων κυκλοφορίας και 
αποθήκευσηςτωνπροϊόντων,τωνελέγχωνπουπρέπειή 
μπορείνα γίνονται. 
^ΟΚΕλυπάταιγιατηνέλλειι^η αυτή που περιορίζει 
αντικειμενικά τη γνωμοδότηση. 
^. ^επιχείρηση εναρμόνισης των ειδικών φόρων 
κατανάλωσης περιορίσθηκε στον καθορισμό ελάχι^ 
στων συντελεστών και στην καθιέρωση α^ιώναναφο^ 
ράς για μια μακροπρόθεσμη σύγκλιση. 
Αυτό πραγματοποιείται ε^ ονόματος του κριτηρίου της 
ευκαμψίας, το οποίο μετά από προσεκτικότερη εξέταση 
αποδεικνύεται ακατάλληλο. 
ΙΙράγματι, στις περιπτώσεις που οι σημερινοί συντελε^ 
στές είναι χαμηλότεροι από τους προτεινόμενους 
ελάχιστους συντελεστές, θα είναι αναγκαίαηπροσαρ^ 
μογή τους από την ^η^ανουαρίου Ρ^3, ενώ στις 
περιπτώσεις που είναι υψηλότεροι δεν απαιτείται η 
τροποποίηση τους. 
^ενέργεια όμως αυτή δεν ανταποκρίνεται στο στόχο 
της ενιαίαςευρωπαϊκήςαγοράςκαιτης κατάργησης 
των φορολογικών συνόρων. 
Ε^άλλου,τοί^7ηΕπιτροπή βεβαίωνε ότιοστόχος 
της ενιαίας αγοράς θα είναι δυνατό να επιτευχθεί μόνο 
όταν ισχύουν κοινοί συντελεστές ειδικών φόρων 
κατανάλωσης,που θαεισπράττονται με βάση εναρμονι^ 
σμένες δομές ^. 
Είναι επίσης σκόπιμο να σημειωθεί ότι οι συντελεστές 
θα πρέπει να είναι ευρύτατα δικαιολογημένοι με 
αντικειμενικά φορολογικά κριτήρια για κάθε κατηγο^ 
ρία προϊόντων, για τα οποία υπάρχουν ουσιαστικές 
διαφορές. 
^.^. Ροσύνολο των επιπτώσεων που απορρέουν από 
την εφαρμογή πολύ διαφορετικών α^ιών ^ΙΙΑ και 
αςιώνειδικώνφόρωνκατανάλωσηςμπορείναέχειπολύ 
σημαντικές επιπτώσεις στις τιμές κατανάλωσης και να 
οδηγήσει σε σοβαρή στρέβλωση του ανταγωνισμού. 
^. ^εφαρμογή εξάλλου της πρότασης της Επιτρο^ 
πής, όπως έχει σήμερα, ελάχιστη επίπτωση μπορεί να 
έχει ως προς την πραγματική εναρμόνιση, σε βαθμό 
μάλιστα που να διερωτάται κανείς αν αξίζει πράγματι 
τονκόποναμεταβληθείηυπάρχουσακατάστασηκαινα 
γίνει παρέμβαση σε θέματα των κρατών μελών για ένα 
τόσο αβέβαιοηασήμαντο αποτέλεσμα. 
^. Οπωσδήποτε, η κατάργηση τωνφορολογικών 
συνόρων καιηελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών,που 
αποτελεί πρωταρχικό στόχο, θα καταστήσουν εύκολη 
και συμφέρουσα την αγορά εμπορευμάτων στις χώρες 
που οιτιμές θα είναιχαμηλότερεςκαιθα αυξήσουν 
σημαντικά το σχετικό εμπόριο. 
(') Έγγρ. €ΟΜ(87) 320 τελικό, σ. 16. (2) Έγγρ. ΟΟΜ(87) 320 τελικό. 
Αριθ. € 225/50 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ίθ.9.9θ 
Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιοριστικές 
ρυθμίσεις για τη μεταφορά εμπορευμάτων,πράγμα που 
θα ήταν αντίθετο με την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. 
Ελλείι^εισημαντικήςπροσέγγισηςτωνσυντελεστώνθα 
ήταναναγκαίαηεκπόνησηκανόνωνκαισυμφωνιωνγια 
τις αγορές και τη μεταφορά εμπορευμάτων που υπόκει^ 
νταισεειδικούς φόρους κατανάλωσης,ηεκπόνησή της 
όμως θα μπορούσε να γίνει με τρόπο που να μηνθίγει 
την ελεύθερη κυκλοφορία και τα δικαιώματα των 
ευρωπαϊκών πολιτών.^υνεπώς, οι ενδεχόμενοι έλεγχοι 
θα πρέπει να στοχεύουν αποκλειστικά στην αποτροπή 
φορολογικών απατών και μη επιτρεπόμενου εμπορίου 
και θα πρέπει να πραγματοποιούνται με τον ίδιο τρόπο 
που πραγματοποιούνται σήμερα στα επιμέρους κράτη. 
^ε κανένα τρόπο δεν θα είναι δυνατήηπραγματοποίη^ 
ση ελέγχων όμοιων με εκείνους που γίνονται σήμερα 
στα σύνορα. 
2.7. ^1 εναρμόνιση των συντελεστών των ειδικών 
φόρων κατανάλωσης θα πρέπει να λαμβάνει υπόι^η την 
ανάγκη συγκράτησης τους στο χαμηλότερο δυνατό 
επίπεδο που να ανταποκρίνεται στις οικονομικές 
ανάγκες και στις ανάγκες των πολιτικών για τον 
περιορισμό ορισμένων καταναλώσεων και για προ^λή^ 
ματα υγείας. 
^ εναρμόνιση αυτή θα πρέπει να πραγματοποιηθεί 
συνεκτιμώντας και την ανάγκη για αποφυγή υπερ^ολι^ 
κώνστρεβλώσεων μεταξύ προϊόντωνπου υπόκεινται σε 
ειδικούς φόρους κατανάλωσης και εκείνων που δεν 
υπόκεινται σε περίπτωση που είναι ανταγωνιστικά. 
Εξάλλου, οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης είναι ένα 
απηρχαιωμένο μάλλονείδοςφορολογίαςκαιδενπρέπει 
να αποκλεισθεί η δυνατότητα κατάργησης του στο 
μέλλον. 
^ι οικονομικές απαιτήσεις λόγω της φύσης τους 
υπόκεινται στην αρχή κατά την οποίαοειδικός φόρος 
κατανάλωσης πρέπει να είναι φόρος επί της κατανάλω^ 
σης και να μην πλήττει τους συντελεστές παραγωγής, 
αρχή υπέρ της οποίας συνηγορεί και η Επιτροπή 
^έγγραφο^Ρ^τελικό^ΙηΑυγούστουΙ^ρ 
2.^. ^ρειά^εταιεπιπλέον νααναγνωρισθεί ότιγια 
ορισμένα κράτη μέλη οι ειδικοί φόροι αντιπροσω^ 
πεύουν μια πολύ σημαντικήπηγή εσόδων καιγια το 
λόγο αυτό μια σημαντική μείωση τους θα επέφερε 
ουσιαστικές τροποποιήσεις του φορολογικού τους 
συστήματος οι οποίες θα απαιτούσαν χρονική περίοδο 
όχι ιδιαίτερα σύντομη. 
Αεδομένου ότι αυτή είναιηκατάσταση που πρέπει να 
αντιμετωπισθεί θα πρέπει νακατα^ληθούνπροσπάθειες 
με ρεαλιστικό τρόπο και να προβλεφθούν εγκαίρως οι 
δέουσες προσαρμογές των σημερινών καταστάσεων. 
Είναι ωστόσο ανάγκη να καθορισθούν συγκεκριμένες 
υποχρεώσεις σε όλα τα κράτη μέλη και να προκαθορι^ 
σθούν οι χρόνοι σύγκλισης, έστω και αν θα πρέπει να 
υπερ^αίνουντηνπροθεσμίαυλοποίησηςτηςενιαίας 
αγοράς. 2.9. Εξάλλου, όλη αυτήηεπιχείρηση θα πρέπει να 
τεθεί σε ενέργεια με τρόπο που η κατάργηση των 
συνόρων να μη δίνει λα^ή σε περαιτέρω φορολογικές 
απάτεςκαι φοροδιαφυγές ούτε σε σοβαρές στρεβλώσεις 
τουανταγωνισμού. Επίσης δενθαπρέπειναεπι|3ληθούν 
άσκοπα ρ^άρη στις εμπορικές δραστηριότητες. 
ό5 ^^πε^^^τ^ 
^.1 ^ δικονομική και κοινωνική Επιτροπή τονίζει 
εκ νέου την εγκυρότητα των γνωμοδοτήσεων που 
καταρτίστηκαν το 19^ για τους ειδικούς φόρους με τις 
αναγκαίες προσαρμογές που προκύπτουν από τη 
σημερινή κατάσταση. 
ό52. ^ανακοίνωση της Επιτροπής, με τη σημερινή 
τηςδιατύπωση,δεν είναι αποδεκτήκαιθαπρέπεινα 
γίνουν ουσιαστικές τροποποιήσεις. 
^. Ρια μια σαφή και ολοκληρωμένη εκτίμηση των 
προτάσεων για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης θα 
ήταν σκόπιμο να γνωστοποιηθούν οι προτάσεις για την 
είσπραξη των φόρων,την κυκλοφορία εμπορευμάτων, 
τους ελέγχους, την ενδεχόμενη ρύθμιση των αφορολό 
γητων καταθέσεων, την επισήμανση των επιμέρους 
προϊόντων και,ο,τιδήποτεάλλομπορείνασυμ^άλει 
στην εξακρίβωση ολόκληρου του συστήματος. 
^.4. Ρια όλους τους ειδικούς φόρους είναι αναγκαίο 
να καθορισθούν ελάχιστοι και μέγιστοι συντελεστές, 
που να περιλαμ^άνονταιδηλαδήσε μια ψαλίδα υπο^ 
χρεωτικών τιμών. 
^. Αόγωτωνδυσκολιώνπουμπορούν ναπροκύ 
ι^ουν για ορισμένα κράτη μέλη από μια αισθητή 
τροποποίηση των σημερινών τιμών,ησύγκλιση προς 
τα όρια που περιλαμβάνονται στην^αλίδα θα πρέπει να 
επιτευχθεί σε πιο μακροχρόνια περίοδο απ^αυτήν που 
προβλέπεται για την εγκαθίδρυση της ευρωπαϊκής 
ενιαίας αγοράς. 
^5ό5 ^ε γενικές γραμμέςοιελάχιστοισυντελεστές^ 
στόχοιπου υποδεικνύονται από την Επιτροπή είναι 
υπερβολικά υψηλοί, ^ι ψαλίδες που προτείνονται στην 
παρούσα γνωμοδότηση θαπρέπει να ρ^ασισθούν,κυρίως 
για ορισμένα προϊόντα, σε πιο χαμηλές τιμές. 
^.7. ^γνωμοδοτήσεις που θα καταρτίσειη^Κ^Ε για 
τις προτάσεις που αφορούν τα διάφορα προϊόντα 
μπορούνναπαράσχουνπιοσαφείςκαιειδικέςενδείξεις. 
Βρυξέλλες, 5 Ιουλίου 1990. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
ΑΙοεΠο ΜΑδΡΚΟΝΕ