Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 96/82/ΕΚ του Συμβουλίου της 9ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων όπου υπεισέρχονται επικίνδυνες ουσίες

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή

2. Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

3. Αιτιολογία της πρότασης

3.1. Τροποποιήσεις κατόπιν του ατυχήματος Baia Mare

3.2. Τροποποιήσεις κατόπιν του ατυχήματος Enschede

3.3. Τροποποιήσεις που αφορούν μελέτες με αντικείμενο καρκινογόνες ουσίες και ουσίες επικίνδυνες για το περιβάλλον

3.3.1. Καρκινογόνες ουσίες

3.3.2. Ουσίες επικίνδυνες για το περιβάλλον

3.4. Συνεκτικές τροποποιήσεις στο παράρτημα I

3.4.1. Νέα σημείωση 6 στην εισαγωγή

3.4.2. Σημείωση 1 στο Μέρος 2

3.4.3. Σημείωση 3 υπό β) 1, δεύτερο εδάφιο, Μέρος 2

3.4.4. Μέρος 2 σημείωση 3 υπό γ) 2

3.4.5. Σημείωση 3 υπό γ) 3, Μέρος 2

3.4.6. Σημείωση 4 στο Μέρος 2

4. Νομική Βάση

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Εισαγωγη

Η οδηγία 96/82/ΕΚ της 9ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων όπου υπεισέρχονται επικίνδυνες ουσίες [1] (η γνωστή ως οδηγία Seveso II) αποσκοπεί στην πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων στα οποία υπεισέρχονται επικίνδυνες ουσίες και στον περιορισμό των συνεπειών τους για τον άνθρωπο και το περιβάλλον, με απώτερο στόχο την εξασφάλιση προστασίας υψηλής στάθμης μέσω της κοινοτικής νομοθεσίας κατά τρόπο συνεπή και αποτελεσματικό.

[1] ΕΕ L 10, 14.01.1997, σ. 13

Ο κύριος νεωτερισμός της νέας οδηγίας, η οποία εφαρμόζεται στα κράτη μέλη από τις 3 Φεβρουαρίου 1999, συνίσταται στην υποχρέωση των βιομηχανικών επιχειρήσεων να θέσουν σε ισχύ συστήματα διαχείρισης της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης μιας αναλυτικής εκτίμησης κινδύνου με βάση διάφορα πιθανά σενάρια ατυχημάτων. Μια τέτοια εκτίμηση κινδύνου κατέχει κεντρικό ρόλο στην πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων. Επιπλέον, η υποχρέωση ενημέρωσης του ευρύτερου πληθυσμού σχετικά με τους βιομηχανικούς κινδύνους και τη στάση που πρέπει να τηρήσει σε περίπτωση ατυχήματος έχει πολύ μεγάλη σημασία για τον περιορισμό των συνεπειών των μεγάλων ατυχημάτων.

Λαμβάνοντας υπόψη τα πρόσφατα βιομηχανικά ατυχήματα στην Baia Mare της Ρουμανίας και το Enschede της Ολλανδίας, καθώς και τις μελέτες που εκτέλεσε η Επιτροπή κατόπιν αιτήματος του Συμβουλίου με αντικείμενο τις καρκινογόνες ουσίες και τις ουσίες που είναι επικίνδυνες για το περιβάλλον, το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας πρέπει να διευρυνθεί ώστε να επιτευχθεί ο περί προστασίας στόχος της οδηγίας.

Η Επιτροπή απέδωσε επίσης τη δέουσα σημασία στο κατά πόσο η έκρηξη στις χημικές εγκαταστάσεις AZF που έλαβαν χώρα στη Τουλούζη στις 21 Σεπτεμβρίου 2001 συνεπάγεται την άμεση κατάθεση τροπολογιών για την οδηγία Seveso II. Ωστόσο, η τοποθεσία καλυπτόταν πλήρως από τις υποχρεώσεις της οδηγίας (σε αντίθεση τις τοποθεσίες στη Baia Mare και το Enschede). Επιπλέον, φαίνεται άστοχο να καθυστερήσει ουσιαστικά η συμπερίληψη των εγκαταστάσεων που θα έπρεπε να καλυφθούν το ταχύτερο δυνατό από το πεδίο εφαρμογής της Seveso II υπό την άποψη της περιβαλλοντικής προστασίας και της ασφάλειας.

Ωστόσο, ένα θέμα που επιδείνωσε τις επιπτώσεις του ατυχήματος στην Τουλούζη καθώς και στο Enschede ήταν η γειτνίαση των αντιστοίχων εγκαταστάσεων προς τις κατοικούμενες περιοχές. Το νέο άρθρο 12 όσον αφορά τον προγραμματισμό της χρήσης γης στην οδηγία Seveso II αποσκοπεί μακροπρόθεσμα στο διαχωρισμό των επικινδύνων βιομηχανικών εγκαταστάσεων και των κατοικίσιμων περιοχών ή άλλων περιοχών στις οποίες συχνάζει το ευρύτερο κοινό. Μολονότι η συμπερίληψη ανάλογης διάταξης στην κοινοτική νομοθεσία για πρώτη φορά αποτελεί μείζον βήμα προς τα εμπρός, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη δεν έχουν εισέτι συγκεντρώσει την απαραίτητη πείρα από την εφαρμογή του. Προκειμένου να διευκολυνθούν τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της αρχής αυτής, δημοσιεύθηκε το 1999 έγγραφο το οποίο περιέχει κατευθύνσεις σχετικά με τον πειραματισμό της χρήσης γης ενώ είχε ήδη αρχίσει πριν να συμβεί το ατύχημα στην Τουλούζη η οργάνωση του ευρωπαϊκού σεμιναρίου σχετικά με τον προγραμματισμό της χρήσης γης, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στη Γαλλία. Στο άμεσο μέλλον, η Επιτροπή θα κλιμακώσει τη συνεργασία με τα κράτη μέλη προκειμένου να δοθεί η δέουσα νομοθετική και/ή μη νομοθετική συνέχεια στα ατυχήματα όσον αφορά τον προγραμματισμό χρήσης γης, τη γραπτή εναρμόνιση των γενικών μεθόδων αξιολόγησης του κινδύνου, τη χαρτογράφηση των κινδύνων και την ενημέρωση του κοινού. Βάσει των αποτελεσμάτων των εργασιών που εκτελέστηκαν και των συμπερασμάτων πολλών υπό εκτέλεση ερευνών για την έκρηξη στους χώρους της AZF, η Επιτροπή θα εξετάσει κατά πόσον είναι απαραίτητο να τροποποιήσει την πρότασή της ή να προτείνει νέα τροποποίηση της οδηγίας προκειμένου να ληφθεί υπόψη και το ατύχημα που έλαβε χώρα στην Τουλούζη.

2. Διαβουλευσεισ με τα ενδιαφερομενα μερη

Μετά από την έγκριση της οδηγίας Seveso II εκ μέρους του Συμβουλίου το Δεκέμβριο του 1996, αναπτύχθηκε συνεχής διαδικασία διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη, όσον αφορά τόσο την εφαρμογή της οδηγίας όσο και τις δυνατότητες βελτίωσης και τροποποίησής της. Κατά την πραγματοποίηση των ως άνω διαβουλεύσεων έλαβαν χώρα διάφορες διεθνείς διασκέψεις και σεμινάρια, τακτικές συνεδριάσεις με την επιτροπή των αρμοδίων αρχών που ιδρύθηκε δυνάμει της οδηγίας Seveso II ενώ παράλληλα συγκροτήθηκαν και άρχισαν να λειτουργούν τεχνικές ομάδες εργασίας για την αντιμετώπιση επιμέρους πτυχών της οδηγίας αυτής.

Όσον αφορά την παρούσα πρόταση, ένα πρώτο σχέδιο δημοσιεύθηκε στο Internet από την Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Επιτροπής τον Απρίλιο του 2001 [2]. Το σχέδιο αυτό απεστάλη επίσης στα κράτη μέλη, τα κράτη του ΕΟΧ, τις χώρες που είναι υποψήφιες για προσχώρηση, τους περιβαλλοντικούς ΜΚΟ, τις ευρωπαϊκές και εθνικές κλαδικές συνομοσπονδίες και ενώσεις και σε ορισμένους διεθνείς οργανισμούς, με το αίτημα να μεριμνήσουν για την περαιτέρω διάδοσή του.

[2] http://europa.eu.int/comm/environment/seveso/consultation.htm

Η προθεσμία υποβολής σχολίων έληξε στις 25 Μαΐου 2001 και εν συνεχεία πραγματοποιήθηκε δημόσια συνεδρίαση διαβούλευσης στις 31 Μαΐου 2001 στις Βρυξέλλες. Μετά από τη συνεδρίαση διαβούλευσης υπεβλήθησαν γραπτά σχόλια τα οποία επίσης δημοσιεύθηκαν στο Internet με την έγκριση των συντακτών.

Όλα τα σχόλια που ελήφθησαν κατά τη διαδικασία διαβούλευσης αξιολογήθηκαν προσεκτικά. Κατωτέρω περιγράφονται οι βελτιώσεις που επήλθαν συνεπεία των υποβληθεισών προτάσεων και παράλληλα συνοψίζονται το σκεπτικό της Επιτροπής στις περιπτώσεις που δεν υιοθέτησε τις προτάσεις αυτές.

3. Αιτιολογια τησ προτασησ

3.1. Τροποποιήσεις κατόπιν του ατυχήματος Baia Mare

Η διαρροή κυανιούχων ενώσεων στον ποταμό Tisza ως αποτέλεσμα της ρήξης ενός φράγματος δεξαμενής υποδοχής απορριμμάτων στη Baia Mare της Ρουμανίας πέρυσι τον Ιανουάριο καθώς και ανάλογο ατύχημα στο Aznalcσllar της Ισπανίας το 1998 όπου ως αποτέλεσμα της ρήξης φράγματος ρυπάνθηκε το περιβάλλον του εθνικού πάρκου Coto Doρana, έχουν εγείρει ερωτήματα ως προς την αποτελεσματικότητα των κοινοτικών πολιτικών που αποσκοπούν στην πρόληψη τέτοιων καταστροφών. Τα ατυχήματα αυτά υπογράμμισαν την ανάγκη να υπάρξει μια πιο στοχοθετημένη περιβαλλοντική πολιτική για την πρόληψη τέτοιων καταστροφών.

Κύριοι αποδέκτες της οδηγίας Seveso II είναι οι χημικές βιομηχανίες και οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης όπου υπάρχουν επικίνδυνες ουσίες σε ποσότητες που υπερβαίνουν ορισμένα ανώτατα όρια. Το άρθρο 4 υπό ε) δεν καλύπτει εργασίες των βιομηχανιών εξόρυξης που ασχολούνται με την ανίχνευση και εκμετάλλευση μεταλλευμάτων σε ορυχεία και λατομεία ή με γεωτρήσεις, ενώ το άρθρο 4 υπό στ) δεν καλύπτει τους χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων.

Οι εξαιρέσεις αυτές ανάγονται στην οδηγία 82/501/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 1982 περί του κινδύνου ατυχημάτων μεγάλης έκτασης εξαιτίας ορισμένων βιομηχανικών δραστηριοτήτων [3] (η αρχική οδηγία Seveso), το πεδίο εφαρμογής της οποίας δεν κάλυπτε εξορυκτικές και άλλες μεταλλευτικές δραστηριότητες ούτε εγκαταστάσεις που εξασφαλίζουν την εξάλειψη τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων που καλύπτονται από κοινοτικές πράξεις εφόσον οι τελευταίες αυτές αποβλέπουν στην πρόληψη μεγάλης έκτασης ατυχημάτων.

[3] ΕΕ L 230, 05.8.1982, σ. 1

Όταν υποβλήθηκε στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η πρόταση για την οδηγία Seveso II [4], στην αιτιολογική έκθεση υποστηριζόταν να διατηρηθούν οι ως άνω εξαιρέσεις με το επιχείρημα ότι μολονότι ο κίνδυνος μεγάλου ατυχήματος είναι αυξημένος, τέτοιου είδους εγκαταστάσεις δεν εμπίπτουν αυτομάτως στο πλαίσιο της πρότασης δεδομένου ότι οι εκάστοτε ανάγκες και κίνδυνοι διαφέρουν.

[4] ΕΕ C 106, 14.4.1994, σ. 4

Στις 23 Οκτωβρίου 2000, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με θέμα "Ασφαλής άσκηση των δραστηριοτήτων εξόρυξης μεταλλευμάτων: συνοδευτικά μέτρα παρακολούθησης των πρόσφατων ατυχημάτων σε μονάδες εξόρυξης" [5]. Στην ανακοίνωση περιγράφονται τα μέτρα που σκοπεύει να πάρει η Επιτροπή για την παρακολούθηση των εν λόγω ατυχημάτων, όπως είχε ήδη εξαγγείλει στην από 3 Μαΐου 2000 ανακοίνωση με θέμα "Για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης στη μη ενεργειακή εξορυκτική βιομηχανία της ΕΕ" [6].

[5] COM (2000) 664 τελικό

[6] COM (2000) 265 τελικό

Στην ανακοίνωση ανακεφαλαιώνεται η σημερινή κατάσταση σε σχέση με την ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία της Κοινότητας που αφορά τις εξορυκτικές δραστηριότητες, και τίθενται τρεις προτεραιότητες με σκοπό τη βελτίωση της ασφάλειας των ορυχείων, οι οποίες αφορούν τη διαχείριση βιομηχανικών κινδύνων, τη διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής δραστηριότητας, καθώς και την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης:

- Τροποποίηση της οδηγίας Seveso II έτσι ώστε να καλύπτει ρητώς την επεξεργασία των μεταλλευμάτων και ειδικότερα τις δεξαμενές υποδοχής απορριμμάτων και τα φράγματα που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της επεξεργασίας. Έτσι, οι βιομηχανικές επιχειρήσεις που θα αναλαμβάνουν αυτές τις δραστηριότητες θα έχουν την υποχρέωση να θέτουν σε ισχύ συστήματα διαχείρισης της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης μιας αναλυτικής εκτίμησης κινδύνου βάσει πιθανών σεναρίων ατυχήματος. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η οδηγία καλύπτει αποκλειστικά και μόνο εξορυκτικές δραστηριότητες που αφορούν επικίνδυνες ουσίες εφόσον ανταποκρίνονται στον ορισμό της οδηγίας και απαντούν σε ποσότητες που υπερβαίνουν τα κατώτερα όρια που ορίζονται σε αυτήν.

- Μια πρωτοβουλία σχετικά με τη διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής δραστηριότητας, η οποία θα καλύπτει περιβαλλοντικά ζητήματα που άπτονται της διαχείρισης αυτής καθώς και τις βέλτιστες πρακτικές με τη βοήθεια των οποίων μπορεί να προληφθεί η επιβάρυνση του περιβάλλοντος εξαιτίας της διαχείρισης των αποβλήτων.

- Ένα έγγραφο αναφοράς για τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνολογίες (BREF) δυνάμει της οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου της 24ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης [7] (οδηγία IPPC), το οποίο θα περιγράφει τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνολογίες για μείωση της συνήθους ρύπανσης και για πρόληψη ή μετριασμό ατυχημάτων στα οποία υπεισέρχονται μη σιδηρούχα μέταλλα.

[7] OJ L 257, 10.10.1996, σ. 1

Η προτεινόμενη τροποποίηση της οδηγίας Seveso II καθώς και η πρωτοβουλία για τη διαχείριση των αποβλήτων της εξορυκτικής δραστηριότητας περιλαμβάνονται και στην ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα το έκτο πρόγραμμα δράσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για το περιβάλλον [8]. Με τις γενικές προσεγγίσεις που προτείνονται στην εν λόγω ανακοίνωση της Επιτροπής συμφωνεί και η τελική έκθεση της Task Force Baia Mare (BMFT) [9], αυτή η διεθνής task force συστάθηκε μετά το ατύχημα για να μελετήσει τι και γιατί συνέβη καθώς και τι πρέπει να γίνει για να μειωθούν στο μέλλον παρόμοιοι κίνδυνοι. Επιπλέον, η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ως άνω ανακοίνωση [10] χαιρετίζει την προτεινόμενη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας Seveso II ώστε να καλύπτονται και οι κίνδυνοι που οφείλονται στην αποθήκευση και τις δραστηριότητες επεξεργασίας κατά την εξόρυξη.

[8] COM (2001) 31 τελικό

[9] Έκθεση της διεθνούς Task Force για την αξιολόγηση του ατυχήματος Baia Mare, Δεκέμβριος 2000

[10] Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Α5-0214/2001

Με τη μορφή που έχει σήμερα υπάρχουν τέτοια περιθώρια να θεωρηθεί ότι το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας Seveso II δεν καλύπτει τις δραστηριότητες μεταποίησης μεταλλευμάτων και/ή τις εγκαταστάσεις διαχείρισης υπολειμμάτων. Οι διαφορετικές αυτές ερμηνείες συνδέονται με το ζήτημα κατά πόσον η όλη δραστηριότητα (εξόρυξη, επεξεργασία και απόθεση) θεωρείται ότι αντιπροσωπεύει μία εγκατάσταση ή δύο ή περισσότερες χωριστές εγκαταστάσεις.

Σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 3 υπό 1 της οδηγίας, με τον όρο 'μονάδα' νοείται η συνολική ζώνη που βρίσκεται υπό τον έλεγχο μιας επιχείρησης και στην οποία υπάρχουν επικίνδυνες ουσίες σε μία ή περισσότερες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των κοινών ή συναφών υποδομών ή δραστηριοτήτων.

Εάν μια εγκατάσταση διαχείρισης υπολειμμάτων θεωρηθεί ως συναφής της εξόρυξης και επεξεργασίας υποδομή ή δραστηριότητα, τότε η όλη δραστηριότητα θα αντιπροσωπεύει μία μονάδα. Σε μια τέτοια περίπτωση, μπορεί να υποστηριχθεί ότι η εξαίρεση του άρθρου 4 υπό ε) καλύπτει όλες τις δραστηριότητες του εξορυκτικού κλάδου ή διαφορετικά μπορεί να υποστηριχθεί ότι ο όρος "εκμετάλλευση" καλύπτει τόσο την εξόρυξη όσο και την επεξεργασία των μεταλλευμάτων. Και στις δύο περιπτώσεις, το σύνολο της μονάδας εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

Εάν μια εγκατάσταση διαχείρισης υπολειμμάτων δεν θεωρείται ως συναφής της εξόρυξης και επεξεργασίας υποδομή ή δραστηριότητα (εάν π.χ. βρίσκεται μίλια μακριά από τον τόπο όπου αναπτύσσονται οι δραστηριότητες αυτές), τότε η εγκατάσταση διαχείρισης θεωρείται ότι αποτελεί χωριστή μονάδα. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να υποστηριχθεί ότι είναι χώρος υγειονομικής ταφής αποβλήτων και ότι ως εκ τούτου εξαιρείται του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας Seveso II, δυνάμει του άρθρου 4, εδάφιο στ).

Για να ξεπεραστούν οι παραπάνω ασάφειες, η Επιτροπή προτείνει να τροποποιηθεί το άρθρό 4 υπό ε) και στ) της οδηγίας Seveso II ώστε να εξασφαλισθεί ότι οι διαδικασίες επεξεργασίας και αποθήκευσης στις οποίες συμμετέχουν επικίνδυνες ουσίες καθώς και οι εγκαταστάσεις διάθεσης που χρησιμοποιούνται εν προκειμένω, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ανεξαρτήτως του ποια των ως άνω ερμηνειών ισχύει.

Η γενική προσέγγιση της οδηγίας Seveso II αποσκοπεί στον έλεγχο των κινδύνων που συνδέονται με την παρουσία επικινδύνων ουσιών, ανεξαρτήτως των επιμέρους βιομηχανικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με αυτές. Αυτό δεν είναι σύμφωνο με την συλλήβδην εξαίρεση όλων των εξορυκτικών δραστηριοτήτων. Η Επιτροπή ως εκ τούτου προτείνει να περιοριστεί η εξαίρεση του άρθρου 4 παράγραφος ε) μόνο την εκμετάλλευση ορυκτών σε ορυχεία και λατομεία, εξαιρουμένων των διαδικασιών χημικής και θερμικής επεξεργασίας και της αντίστοιχης αποθήκευσης. στις οποίες υπεισέρχονται επικίνδυνες ουσίες. Συμπερασματικά αυτό θα σήμαινε ότι οι επιχειρήσεις που φέρουν επικίνδυνες ουσίες σε χώρους ορυχείων ή λατομείων σε επαρκείς ποσότητες στο μέλλον θα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Από κοινού με τον προτεινόμενο περιορισμό των εξαιρεσέων στο άρθρο 4 (στ), αυτό θα σήμαινε ότι οι εγκαταστάσειςπου χρησιμοποιούνται για τη διάθεση των υπολειμμάτων με χημική και θερμική επεξεργασία των μεταλλευμάτων θα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Η Επιτροπή έχει επίγνωση του γεγονότος ότι η πρότασή της ενδέχεται να μην καλύπτει τις εγκαταστάσεις διάθεσης υπολειμμάτων που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της μηχανικής επεξεργασίας εφόσον δεν περιέχουν οιαδήποτε επικίνδυνη ουσία εκτός εκείνων που απαντούν φυσιολογικά στο έδαφος και το υπέδαφος, όπως τα βαρέα μέταλλα. Ως εκ τούτου προτείνει να καλύπτονται τα ζητήματα τα σχετικά προς την ασφάλεια σε ανάλογες εγκαταστάσεις διάθεσης υπολειμμάτων με την πρωτοβουλία για τη διαχείριση των εξορυκτικών αποβλήτων. Επιπλέον, η οδηγία Seveso II δεν αποσκοπεί στο να καλύψει και τις υπεράκτιες δραστηριότητες και η Επιτροπή προτίθεται να διατηρήσει την κατάσταση ως έχει.

Κατά τη διαδικασία των διαβουλεύσεων διατυπώθηκαν δύο κύριες προτάσεις:

- ότι οι εξορυκτικές δραστηριότητες που καλύπτονται ήδη από την 11η και 12η επιμέρους οδηγίες δυνάμει της οδηγίας του Συμβουλίου 89/391/ΕΟΚ σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων θα πρέπει να εξακολουθήσουν να εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Ωστόσο, η οδηγία Seveso II, στο άρθρο 2 παράγραφος 2 ορίζει σαφώς την αρχή της συμπληρωματικότητας μεταξύ της ιδίας και της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ. επιπλέον, οι απαιτήσεις της οδηγίας Seveso II (π.χ. συστήματα διαχείρισης της ασφάλειας του προσωπικού, προγραμματισμός της χρήσης γης, ενημέρωση του κοινού) υπερβαίνουν κατά πολύ τις αντίστοιχες των επιμέρους οδηγιών 11 και 12.

- ότι η συμπερίληψη των εξορυκτικών δραστηριοτήτων θα πρέπει να περιοριστεί στην εξόρυξη και την επεξεργασία σιδηρομεταλλευμάτων. Αληθεύει ότι τα δύο προαναφερθέντα ατυχήματα έλαβαν χώρα σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας σιδηρομεταλλευμάτων, ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι η σταδιακή διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της νομοθεσίας περί ασφαλείας των εργαζομένων μόνο μετά από ατυχήματα αντιβαίνει την αρχή της πρόνοιας και ότι εν προκειμένω απαιτείται μια ενεργός προσέγγιση και όχι απλώς αντιδράσεις. Η θέση αυτή υποστηρίζεται τώρα από το Κοινοβούλιο το οποίο στην έκθεσή του σχετικά με την ως άνω ανακοίνωση χαιρετίζει τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας Seveso II ώστε να καλύπτει τις εξορυκτικές δραστηριότητες ενώ παράλληλα στο κείμενο αυτό απορρίπτεται η πρόταση να περιορισθεί η διεύρυνση αποκλειστικά και μόνο στην επεξεργασία των σιδηρομεταλλευμάτων.

3.2. Τροποποιήσεις κατόπιν του ατυχήματος Enschede

Στις 13 Μαΐου 2000, σειρά εκρήξεων στην εταιρεία Fireworks S.E. όπου αποθηκεύονταν και συναρμολογούνταν πυροτεχνήματα στην πόλη Enschede των Κάτω Χωρών είχαν ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 22 άτομα και να τραυματιστούν περίπου 1000. Το ατύχημα προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές σε μια περιοχή μεγάλης έκτασης γύρω από το εργοστάσιο, όπου υπήρχαν κατοικίες καθώς και η ζυθοποιία Grolsch η οποία διαθέτει ένα μεγάλο ψυκτικό σύστημα αμμωνίας. Στην Επιτροπή Oosting ανατέθηκε από την κυβέρνηση της Ολλανδίας η έρευνα του ατυχήματος αυτού και η έκθεσή της [11] δημοσιεύθηκε το Φεβρουάριο του 2001.

[11] De vuurwerkramp, Eindrapport, ISBN: 90-71082-67-9, 90-71082-68-7, 90-71082-69-5, 90-71082-70-9

Ενώ η έκθεση αυτή αμφισβητεί το κατά πόσον η επιχείρηση τηρούσε τους όρους της αδείας της και κατά πόσον εφάρμοζε ορθά τις αντιστοίχως προβλεπόμενες διαδικασίες τήρησης των όρων, η σοβαρότητα του ατυχήματος υπογραμμίζει σαφώς τους κινδύνους που συνδέονται με την επεξεργασία και την αποθήκευση εκρηκτικών και πυροτεχνικών ουσιών.

Η συνειδητοποίηση των κινδύνων αυτών οδήγησαν στη συμπερίληψη, για πρώτη φορά, των εκρηκτικών και πυροτεχνικών ουσιών στην οδηγία Seveso ΙΙ, σε δύο κατηγορίες με αντίστοιχα μέγιστα επιτρεπτά όρια 10/50 και 50/200 τόνων. Ωστόσο, οι ενδείξεις κινδύνου που χρησιμοποιήθηκαν στην οδηγία δεν είναι πάντοτε οι πλέον ενδεδειγμένες και ενδέχεται να μην απηχούν ουσιαστικές διαφορές όσον αφορά τον κίνδυνο που ενέχουν οι επιμέρους εκρηκτικές ουσίες. Ιδίως, η απλή ταξινόμηση των πυροτεχνικών ουσιών σε μία κατηγορία φαίνεται ότι είναι ακατάλληλη. Επιπλέον, η οδηγία αφήνει υπερβολικά ερμηνευτικά περιθώρια όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ του μεικτού βάρους των πυροτεχνημάτων και της ποσότητας του εκρηκτικού υλικού.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η Fireworks S.E. μολονότι διέθετε άδεια για μεγάλη ποσότητα πυροτεχνημάτων να θεωρείται ότι δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας Seveso II.

Κατόπιν του ατυχήματος αυτού καθώς και άλλων με πυροτεχνήματα, η Επιτροπή Αρμόδιων Αρχών (ΕΑΑ) που συστάθηκε δυνάμει της οδηγίας Seveso II διοργάνωσε το Σεπτέμβριο του 2000 σχετικό σεμινάριο για τη μελέτη αυτών των σοβαρών ατυχημάτων. Αντικείμενο του σεμιναρίου ήταν επίσης η πληρέστερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο συγκροτούνται στα κράτη μέλη οι κανονιστικές ρυθμίσεις ώστε να προλαμβάνονται τέτοια ατυχήματα, οι προκλήσεις που παρουσιάζονται κατά την εφαρμογή των κανονιστικών ρυθμίσεων και οι δυνατότητες βελτίωσης. Το Γραφείο Κινδύνου Μειζόνων Ατυχημάτων (ΓΚΜΑ) του Κοινού Κέντρου Ερευνών εκπόνησε έκθεση με τα συμπεράσματα του σεμιναρίου [12].

[12] Seminar on Explosives and Pyrotechnic Substances (σεμινάριο για εκρηκτικές και πυροτεχνικές ουσίες), 27 Σεπτεμβρίου 2000, Μασσαλία, Report and Conclusions έκθεση και συμπεράσματα)

Στο σεμινάριο φάνηκε ότι η κάλυψη και δομή των κανονιστικών συστημάτων που καλύπτουν τις πυροτεχνικές ουσίες ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό ανάμεσα στα διάφορα κράτη μέλη και ότι οι σημαντικότερες διαφορές εντοπίζονται στις οριακές ποσότητες και στα κριτήρια κατάταξης των εκρηκτικών και πυροτεχνικών ουσιών. Σε έξι κράτη μέλη (Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Σουηδία και Φινλανδία), η κάλυψη των πυροτεχνικών επιχειρήσεων μέσω του εθνικού κανονιστικού συστήματος υπερβαίνει κατά πολύ το αντίστοιχο της οδηγίας Seveso II.

Περαιτέρω σεμινάριο πραγματοποιήθηκε στους χώρους του ΓΚΜΑ το Μάρτιο. Το σεμινάριο χαρακτήρισε την ταξινόμηση των πυροτεχνημάτων ως καθοριστικής σημασίας θέμα. Οι εθνικοί κανονισμοί των περισσοτέρων κρατών μελών σε ό,τι αφορά την αποθήκευση των εκρηκτικών ουσιών βασίζονται στο σύστημα ταξινόμησης της ευρωπαϊκής συμφωνίας των Ηνωμένων Εθνών για την διεθνή οδική μεταφορά επικινδύνων εμπορευμάτων (UN/ADR). Η οδηγία Seveso II πραγματοποιεί διάκριση μεταξύ εκρηκτικών υλών βάσει των ενδείξεων κινδύνου σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΚ για την ταξινόμηση, την επισήμανση και την συσκευασία των επικινδύνων ουσιών. οι ενδείξεις κινδύνου αναφέρονται αποκλειστικά και μόνο στην εκρηξιμότητα των ουσιών (αναφλεξιμότητας). Το σύστημα UN/ADR από την άλλη πλευρά πραγματοποιεί διάκριση μεταξύ των εκρηκτικών υλών με γνώμονα τους κινδύνους που συνεπάγονται - που κυμαίνονται από κίνδυνο μαζικής έκρηξης για τις εκρηκτικές ύλες που ανήκουν στην κατηγορία κινδύνου 1.1 έως τον κίνδυνο πυρός για τις αντίστοιχες ουσίες που ανήκουν στην κατηγορία κινδύνου 1.4. Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα εύστοχη για τις πυροτεχνικές ουσίες και δεν λαμβάνεται δεόντως υπόψη από την παρούσα οδηγία η οποία αντιμετωπίζει τις πυροτεχνικές ουσίες ως μία ενιαία ομάδα.

Κατά την άποψη του σεμιναρίου της Ispra η καθιέρωση του συστήματος ταξινόμησης UN/ADR στην οδηγία Seveso II θα είχε ως αποτέλεσμα την ουσιαστική βελτίωση της αναπαράστασης των κινδύνων των επιμέρους τύπων εκρηκτικών και ιδίως των πυροτεχνημάτων. Θεωρήθηκε επίσης ότι μολονότι η κατηγορία κινδύνου HD 1.4 (βασικά καταναλωτικών) πυροτεχνημάτων αντιπροσωπεύει κίνδυνο, και ως εκ τούτου θα πρέπει να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, ο κίνδυνος αυτός είναι ουσιαστικά μικρότερος εκείνων που οφείλονται σε άλλα πυροτεχνήματα και εκρηκτικά και ως εκ τούτου θα πρέπει να αντιμετωπίζεται διαφορετικά.

Βάσει των ως άνω σεμιναρίων και λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις που εξέφρασε η βιομηχανία και τα κράτη μέλη κατά τη διαδικασία διαβούλευσης, η Επιτροπή προτείνει να αναθεωρηθούν οι ορισμοί που χρησιμοποιήθηκαν στο παράρτημα Ι Μέρος 2 της οδηγίας ώστε να απηχούν τους κινδύνους των επιμέρους τύπων εκρηκτικών ουσιών. Ειδικότερα προτείνεται να τροποποιηθούν οι ορισμοί για τις εκρηκτικές ουσίες στην οδηγία, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο ταξινόμησης UN/ADR όπως αυτή μεταφέρθηκε στην ευρωπαϊκή νομοθεσία με την οδηγία του Συμβουλίου 94/55/ΕΚ, και περιορίζοντας τα υψηλότερα όρια για τις εκρηκτικές ουσίες της κατηγορίας HD 1.4 που ως επί το πλείστον είναι πυροτεχνήματα ευρείας κατανάλωσης.

Η Επιτροπή εξέτασε το ενδεχόμενο μετά από τις συστάσεις του σεμιναρίου της Ispra, να προτείνει τρισκελή διαίρεση των εκρηκτικών ουσιών, προβλέποντας για τις πλέον επικίνδυνες εκρηκτικές ουσίες ουσιαστικά χαμηλότερα όρια (5/20 τόνων). Ωστόσο, η διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης και οι συζητήσεις με τον αντίστοιχο βιομηχανικό κλάδο καθώς και οι μελέτες των επιπτώσεων που εκπόνησαν τα κράτη μέλη οδήγησαν την Επιτροπή στο να τροποποιήσει πλέον την πρότασή της κατά τρόπο που να λάβει τη μορφή που έχει σήμερα.

Εάν υπαχθούν στην οδηγία Seveso II μονάδες όπως η Fireworks S.E., η Επιτροπή πιστεύει ότι οι υποχρεώσεις που συνδέονται με τα συστήματα διαχείρισης της ασφάλειας, με τον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης λόγω εξωτερικών αιτίων και με τον σχεδιασμό των χρήσεων γης πρέπει να συμβάλει σε περιορισμό των συνεπειών ατυχημάτων σαν κι αυτό που συνέβη, αν όχι στην αποτροπή τους. Εξάλλου, είναι σαφές ότι η νομοθεσία δεν μπορεί να επιτύχει τον περί προστασίας στόχο όταν δεν συμμορφώνονται προς αυτήν οι βιομηχανικές επιχειρήσεις ή/και οι δημόσιες αρχές που έχουν την ευθύνη εφαρμογής της.

3.3. Τροποποιήσεις που αφορούν μελέτες με αντικείμενο καρκινογόνες ουσίες και ουσίες επικίνδυνες για το περιβάλλον

Στον κατάλογο των ουσιών που κατονομάζονται στο Παράρτημα Ι Μέρος 1 της οδηγίας Seveso II περιλαμβάνεται ένας κατάλογος καρκινογόνων ουσιών για τις οποίες προβλέπεται οριακή ποσότητα 1 kg. Επιπλέον, στο Παράρτημα Ι Μέρος 2 της οδηγίας προστέθηκε μια κατηγορία ουσιών που επιγράφονται "επικίνδυνες για το περιβάλλον" για να ρυθμιστούν κανονιστικά όσες επικίνδυνες ουσίες θεωρείται ότι μπορεί να προκαλέσουν μεγάλο ατύχημα στο υδατικό περιβάλλον. Είναι ουσίες πολύ τοξικές για τους υδρόβιους οργανισμούς (ένδειξη κινδύνου R50), ή ουσίες που είναι τοξικές για υδρόβιους οργανισμούς (ένδειξη κινδύνου R51) και μπορούν να προκαλέσουν μακροπρόθεσμα δυσμενείς επιπτώσεις στο υδατικό περιβάλλον (ένδειξη κινδύνου R53).

Κατά τις συζητήσεις που έγιναν στο Συμβούλιο με θέμα την οδηγία Seveso II, τέθηκαν διάφορα ζητήματα σχετικά με την επιστημονική και πρακτική σκοπιμότητα της ονομαστικής καταγραφής καρκινογόνων ουσιών και του καθορισμού οριακών ποσοτήτων για ουσίες που θεωρούνται επικίνδυνες για το περιβάλλον. Ως εκ τούτου, κατά την έκδοση της οδηγίας, το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να πραγματοποιήσει σχετικές μελέτες και να υποβάλει εκθέσεις συνοδευόμενες κατά περίπτωση από προτάσεις τροποποίησης της οδηγίας.

Ανταποκρινόμενη στα ως άνω αιτήματα και αφού συζήτησε με την επιτροπή των αρμόδιων αρχών που συστάθηκε δυνάμει της αρχικής οδηγίας Seveso, η Επιτροπή συγκρότησε δυο τεχνικές ομάδες εργασίας (TΟΕ 7 "ουσίες επικίνδυνες για το περιβάλλον" και ΤΟΕ 8 "καρκινογόνα"), καθεμιά από τις οποίες πραγματοποίησε τέσσερις συναντήσεις στο ΓΚΜΑ. Οι τεχνικές ομάδες εργασίας παρουσίασαν τις τελικές εκθέσεις τους τον Απρίλιο του 2000 [13], [14]. Στις εκθέσεις προτείνεται να διευρυνθεί ο κατάλογος με τις καρκινογόνες ουσίες καθορίζοντας αντίστοιχες οριακές ποσότητες και να μειωθούν σημαντικά οι οριακές ποσότητες οι προβλεπόμενες για ουσίες επικίνδυνες για το περιβάλλον.

[13] Τελική έκθεση "Οι καρκινογόνες ουσίες στο πλαίσιο της οδηγίας του Συμβουλίου 96/82/ΕΚ - Έκθεση της Τεχνικής Ομάδας Εργασίας 8", Μιχάλης Χρήστου, Υπηρεσία κινδύνων από μεγάλα ατυχήματα, Ινστιτούτο συστημάτων πληροφορικής και ασφάλειας, Κοινό Κέντρο Ερευνών, Απρίλιος 2000

[14] Τελική έκθεση "Ουσίες επικίνδυνες για το περιβάλλον στο πλαίσιο της οδηγίας του Συμβουλίου 96/82/ΕΚ - Έκθεση της Τεχνικής Ομάδας Εργασίας 7", Μιχάλης Χρήστου, Υπηρεσία κινδύνων από μεγάλα ατυχήματα, Ινστιτούτο συστημάτων πληροφορικής και ασφάλειας, Κοινό Κέντρο Ερευνών, Απρίλιος 2000

3.3.1. Καρκινογόνες ουσίες

Η ΤΟΕ 8 αποφάσισε να δώσει ιδιαίτερη προσοχή σε υψηλής δραστικότητας καρκινογόνες ουσίες και σε καρκινογόνες ουσίες όταν υπάρχουν στοιχεία που υποδεικνύουν ότι υπάρχει πιθανότητα να εμφανιστούν άμεσες επιπτώσεις. Η ομάδα μελέτησε ακόμη όσες μεσαίας δραστικότητας καρκινογόνες ουσίες παράγονται σε μεγάλες ποσότητες στην ΕΕ. Με βάση τις μελέτες, η ΤΟΕ 8 πρότεινε να προστεθούν στον κατάλογο των καρκινογόνων ουσιών που ήδη εμφαίνονται στο Παράρτημα Ι Μέρος 1 της οδηγίας Seveso II οι ουσίες που ακολουθούν:

Ακρυλαμίδιο

1,2-διβρωμο-3-χλωροπροπάνιο

1,2-διμεθυλοϋδραζίνη

Διμεθυλοθειικές ενώσεις

Διαιθυλοθειικές ενώσεις

Βενζοτριχλωρίδιο

Υδραζίνη

1,2-διβρωμοαιθάνιο

Επιπλέον η ΤΟΕ 8 πρότεινε να αυξηθούν οι οριακές ποσότητες για την ομάδα των καρκινογόνων από 1 kg σε 0,5 tn για την εφαρμογή των άρθρων 6 και 7 και σε 2 tn για την εφαρμογή του άρθρου 9. Η αύξηση αυτή συμβάλλει κατά τα φαινόμενα στο να διαμορφωθεί εύλογη σχέση με την οριακή ποσότητα για την ουσία TCDD (1 kg) η οποία είναι δυνάμει πολύ πιο επικίνδυνη από όλες τις άλλες καρκινογόνες ουσίες. Στην πραγματικότητα, εάν εφαρμοζόταν η αρχή της "ισοδύναμης βλάβης" θα έπρεπε να προταθούν οριακές ποσότητες ανάλογες εκείνων των λίαν τοξικών ουσιών, δηλαδή 5 και 20 tn. Εντούτοις, εάν ληφθούν υπόψη η ανησυχία του ευρύτερου πληθυσμού σε σχέση με τις καρκινογόνες ουσίες και η αρχή της προφύλαξης όταν δεν υπάρχουν πλήρη επιστημονικά δεδομένα, κρίθηκε σκόπιμο να καθοριστούν οριακές ποσότητες που θα είναι κατά μία τάξη μεγέθους χαμηλότερες εκείνων των πολύ τοξικών ουσιών.

Το ευεργετικό αποτέλεσμα αυτής της αύξησης θα είναι να αποκλειστούν από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ορισμένες μονάδες (όπως νοσοκομεία και ερευνητικά ιδρύματα) τα οποία δεν αφορούσε αρχικώς η προσθήκη του καταλόγου καρκινογόνων ουσιών.

Η Επιτροπή αρχικά προτίθετο να ακολουθήσει τις συστάσεις αυτές, αλλά συνεπεία των δημοσίων διαβουλεύσεων και των περαιτέρω επιστημονικών δεδομένων, αποφάσισε:

- να αποσύρει το ακρυλαμίδιο από τον προτεινόμενο κατάλογο, θεωρώντας το ισοζύγιο των επιχειρημάτων όσον αφορά το δυναμικό και την άμεση καρκινογεννητική δραστηριότητα, και το γεγονός ότι οι νευρολογικές επιπτώσεις του ακρυλαμιδίου - που ήδη καλύπτονται από την ταξινόμησή του ως τοξικού, στην πράξη θα αποτελούσαν την κύρια πηγή προβληματισμού σε περίπτωση ατυχήματος

- να καθιερώσει ως ελάχιστο όριο συγκέντρωσης το 5% για όλες τις καρκινογενείς ουσίες σε διάλυμα. Σε περίπτωση που το όριο αυτό δεν θεσπιζόταν, ανάλογα διαλύματα θα εθεωρούντο ισοδύναμα της καθαρής ουσίας έως και για συγκέντρωση 0,1% με αποτέλεσμα την υπερεκτίμηση των ουσιαστικών κινδύνων που απορρέουν από αυτά. Η στρέβλωση αυτή θα ήταν ιδιαίτερα σοβαρή στην περίπτωση της υδραζίνης που χρησιμοποιείται στις μονάδες επεξεργασίας του ύδατος ως διάλυμα 1%.

3.3.2. Ουσίες επικίνδυνες για το περιβάλλον

Η μελέτη ατυχημάτων στα οποία υπεισέρχονταν ουσίες επικίνδυνες για το περιβάλλον και άλλα επιστημονικά κριτήρια οδήγησαν την ΤΟΕ 7 στα κύρια συμπεράσματα που ακολουθούν:

- Σε πολλά ατυχήματα με σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις υπεισέρχονταν πάντοτε ουσίες επικίνδυνες για το περιβάλλον ταξινομημένες ως R50, R50/53 και R51/53. Η έκθεση αναφέρει παραδείγματα ατυχημάτων και τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τη μελέτη τους.

- Σχετικά μικρές ποσότητες ανάλογων ουσιών προκάλεσαν σοβαρή περιβαλλοντική επιβάρυνση.

- Ουσίες παραγόμενες από το πετρέλαιο, μολονότι υπεισέρχονται πολύ συχνότερα από άλλες ουσίες που είναι επικίνδυνες για το περιβάλλον σε ατυχήματα που έχουν περιβαλλοντικές επιπτώσεις, προκαλούν εντούτοις, για ίσες ποσότητες, μικρότερη ζημία.

Η ΤΟΕ 7 μελέτησε επίσης επιπτώσεις διαφόρων σεναρίων όσον αφορά τις οριακές ποσότητες για τις επικίνδυνες ουσίες για το περιβάλλον, και στην έκθεσή της περιλαμβάνονται ορισμένοι υπολογισμοί σχετικά με τον αριθμό των επιχειρήσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ανάλογα με τα επιμέρους σενάρια.

Επιπλέον, η ΤΟΕ 7 αναγνώρισε τις πιθανές συνέπειες της υπό εξέλιξη διαδικασίας ταξινόμησης των πετρελαϊκών ουσιών όσον αφορά τις επιπτώσεις τους στο υδατικό περιβάλλον. Συμπέρανε ότι το σκεπτικό που συνδέεται με τις ουσίες αυτές, και η σημασία που έχει η βεβαιότητα και η συνέπεια κατά την εφαρμογή της οδηγίας, δικαιολογούν τη χωριστή αντιμετώπιση των πετρελαϊκών ουσιών, και ότι η καλύτερη δυνατή μέθοδος για την επίτευξη αυτού του στόχου θα ήταν η τροποποίηση της ονομασίας των ουσιών στο παράρτημα Ι, Μέρος 1 σχετικά με τη "βενζίνη αυτοκινήτων και άλλα πτητικά προϊόντα του πετρελαίου".

Με βάση τα παραπάνω συμπεράσματα, η Επιτροπή προτείνει:

- να μετονομαστούν οι ουσίες που αναφέρονται ως "βενζίνη αυτοκινήτων και άλλα πτητικά προϊόντα του πετρελαίου" στο Παράρτημα 1 Μέρος 1 σε "προϊόντα του πετρελαίου: α) βενζίνη και νάφθα, β) κηροζίνη, γ) πετρέλαιο εσωτερικής καύσεως (συμπεριλαμβάνεται το πετρέλαιο ντίζελ) και ουσίες παραγόμενες από το πετρέλαιο με παραπλήσια σημεία ζέσεως", ώστε να συμπεριληφθούν τα μεσαία και βαριά κλάσματα του πετρελαίου και παράλληλα να μειωθούν οι οριακές ποσότητες από 5000 σε 2000 tn για την εφαρμογή των άρθρων 6 και 7 και από 50 000 σε 5000 tn για την εφαρμογή του άρθρου 9.

- να μειωθούν οι οριακές ποσότητες για το Παράρτημα Ι Μέρος 2 υπό 9(i) (ένδειξη κινδύνου R50, συμπεριλαμβανομένων των R50/53) από 200 σε 100 tn για την εφαρμογή των άρθρων 6 και 7 και από 500 σε 200 tn για την εφαρμογή του άρθρου 9.

- να μειωθούν οι οριακές ποσότητες για το Παράρτημα Ι Μέρος 2 υπό 9(ii) (ενδείξεις κινδύνου R51/53) από 500 σε 200 tn για την εφαρμογή των άρθρων 6 και 7 και από 2000 σε 500 tn για την εφαρμογή του άρθρου 9.

Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις όσον αφορά τις οριακές ποσότητες για τις ουσίες που είναι επικίνδυνες για το περιβάλλον θα συμβάλλουν επίσης ώστε να επιτευχθεί συνέπεια μεταξύ των διατάξεων της οδηγίας και των αντιστοίχων της σύμβασης UN/ECE σχετικά με τις διασυνοριακές επιπτώσεις των βιομηχανικών ατυχημάτων.

Η Επιτροπή αποφάσισε να ακολουθήσει τις συστάσεις της ΤΟΕ 7, καθιερώνοντας τρεις τροποποιήσεις ως αποτέλεσμα της διαδικασίας διαβούλευσης:

- μεταβολή του ορισμού που προτείνεται για την τροποποίηση του ονόματος της ουσίας, ώστε να εξασφαλίζεται ότι ο όρος ορίζει δίχως περιθώρια παρανοήσεων και επακριβώς αυτό που προτίθεται να ορίσει, ήτοι τις βενζίνες, τις νάφθες, τις κηροζίνες και το ντίζελ.

- αύξηση του ορίου της κατώτερης βαθμίδας για την εκάστοτε ουσία από 2.000 σε 2.500 τόνους και της ανώτερης βαθμίδας από 5.000 σε 25.000 τόνους προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες ότι το προτεινόμενο όριο θα είχε ως αποτέλεσμα να επιβαρυνθεί περιττά η βιομηχανία και οι αρμόδιες αρχές.

- διαχωρισμός μεταξύ του κανόνα περί σωρευτικών αποτελεσμάτων των τοξικών και οικοτοξικών κινδύνων, ώστε να λαμβάνεται δεόντως υπόψη το γεγονός ότι οι κίνδυνοι αυτοί δεν είναι παρεμφερείς, και οι προβληματισμοί σύμφωνα με τους οποίους ο συνδυασμός τοξικών και οικοτοξικών κινδύνων βάσει του κανόνα σωρευτικών επιπτώσεων θα είχε ως αποτέλεσμα την παράλογη αύξηση του αριθμού των καλυπτόμενων επιχειρήσεων, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη την υπό εξέλιξη διαδικασία ταξινόμησης των ουσιών.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η πρότασή της συνεκτιμά τα επιστημονικά και ρεαλιστικά δεδομένα ενώ παράλληλα εξασφαλίζει τη δέουσα ισορροπία μεταξύ της ενίσχυσης της προστασίας του περιβάλλοντος και των διοικητικών δυνατοτήτων των κρατών μελών.

3.4. Συντακτικές τροποποιήσεις στο παράρτημα I

Στο παράρτημα Ι της οδηγίας Seveso II υπάρχουν κάποιες μικρές ανακρίβειες και ασάφειες. Με την ευκαιρία της τροποποίησης της οδηγίας, κρίνεται συνεπώς σκόπιμο να γίνουν και κάποιες συντακτικές τροποποιήσεις του παραρτήματος, διορθωτικού ή διευκρινιστικού χαρακτήρα. Οι τροποποιήσεις αυτές δεν θίγουν το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

3.4.1. Νέα σημείωση 6 στην εισαγωγή

Στο παράρτημα Ι χρησιμοποιείται ο όρος "αέριο" δίχως ορισμό, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει σε αβεβαιότητα όσον αφορά ουσίες με σημείο ζέσης εντός του συνήθους φάσματος των θερμοκρασιών περιβάλλοντος. Ως εκ τούτου προτείνεται να προστεθεί στο εισαγωγικό τμήμα του παραρτήματος Ι ένας ευρύτατα χρησιμοποιούμενος επιστημονικός ορισμός.

3.4.2. Σημείωση 1 στο Μέρος 2

Πολλά σημεία αντιμετωπίζονται με την παρούσα αναδιατύπωση. Διορθώνονται οι αναφορές στις καταργηθείσες ή αντικατασταθείσες οδηγίες, αντιμετωπίζεται ένα θέμα που θα μπορούσε να αποτελέσει ενδεχομένως πηγή συγχύσεων, ορίζεται ακριβέστερα το πεδίο εφαρμογής του καταλόγου των ουσιών που καλείται να εκπονήσει η Επιτροπή, και διορθώνεται η διαδικασία ενημέρωσης του κειμένου.

3.4.3. Σημείωση 3 υπό β) 1, δεύτερο εδάφιο, Μέρος 2

Κατά τη μεταφορά της πρότασης αυτής από την αρχική οδηγία Seveso, παραλείφθηκε από αβλεψία ο όρος "παρασκευάσματα". Είναι όμως σαφές ότι καλύπτονται εδώ τόσο οι ουσίες όσο και τα παρασκευάσματα.

3.4.4. Μέρος 2 σημείωση 3 υπό γ) 2

Μέρος του κειμένου αυτής της σημείωσης είναι περιττό γιατί καλύπτεται από τα "υγροποιημένα αέρια εξαιρετικώς εύφλεκτα (συμπεριλαμβάνεται το υγραέριο) και φυσικό αέριο" που κατονομάζονται στο Παράρτημα Ι Μέρος 1 για τα οποία προβλέπονται οριακές ποσότητες 50/200 tn. Πρέπει συνεπώς να αρθεί κάθε ενδεχόμενο παρανόησης και να καταστεί σαφές ότι οι οριακές ποσότητες για ουσίες εξαιρετικώς εύφλεκτες στο Παράρτημα Ι Μέρος 2 ισχύουν μόνο για ουσίες που βρίσκονται σε αέρια κατάσταση.

Ένα άλλο ζήτημα που δεν καλύπτεται από την αρχική οδηγία αφορά τις υπερκρίσιμες καταστάσεις, που έχουν τις περισσότερες από τις ιδιότητες ενός αερίου αλλά στις οποίες δεν χρησιμοποιείται συνήθως ο όρος "αέριος". Η ασάφεια αυτή πρέπει να αρθεί με τη διευκρίνιση ότι καλύπτονται και αυτές οι καταστάσεις.

3.4.5. Σημείωση 3 υπό γ) 3, Μέρος 2

Στην πρόταση έκδοσης της οδηγίας Seveso II παραλείφθηκε από αβλεψία η λέξη εύφλεκτες, η οποία όμως εννοείται σαφώς. Εάν δεν γίνει η σχετική διόρθωση, αυτό θα σημαίνει ότι νερό που έχει υπερθερμανθεί μπορεί να θεωρείται ως εξαιρετικά εύφλεκτο, πράγμα το οποίο προφανώς δεν επιδιώκεται.

3.4.6. Σημείωση 4 στο Μέρος 2

Ο κανόνας περί σωρευτικών επιπτώσεων που ορίζεται στην παρούσα σημείωση αποτέλεσε πηγή πολλών αποριών και παρανοήσεων. Ως εκ τούτου προτείνεται να επαναδιατυπωθεί ώστε που να καταστεί σαφέστερος και επιχειρησιακότερος. Προτείνεται επίσης να διαχωριστεί ο κανόνας περί σώρευσης των τοξικών κινδύνων από τον κανόνα σώρευσης των οικοτοξικών κινδύνων - βλ. παράγραφο 3.3.2 ανωτέρω.

4. Νομικη Βαση

Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 175 παράγραφος 1 (διαδικασία συνεργασίας) της συνθήκης ΕΚ που αποτελεί τη σαφή νομική βάση της κοινοτικής πολιτικής για το περιβάλλον.

2001/0257 (COD)

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 96/82/ΕΚ του Συμβουλίου της 9ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων όπου υπεισέρχονται επικίνδυνες ουσίες

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής [15],

[15] ....

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [16],

[16] ....

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [17],

[17] ΕΕ C ...

ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης [18],

[18] ....

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η οδηγία 96/82/ΕΚ της 9ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων όπου υπεισέρχονται επικίνδυνες ουσίες [19] αποσκοπεί στην πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων στα οποία υπεισέρχονται επικίνδυνες ουσίες και στον περιορισμό των συνεπειών τους για τον άνθρωπο και το περιβάλλον, με απώτερο στόχο την εξασφάλιση προστασίας υψηλής στάθμης μέσω της κοινοτικής νομοθεσίας κατά τρόπο συνεπή και αποτελεσματικό.

[19] EE L 10, 14.01.1997, σ 13

(2) Υπό το φως πρόσφατων βιομηχανικών ατυχημάτων καθώς και μελετών που πραγματοποίησε η Επιτροπή, κατόπιν αιτήματος του Συμβουλίου με αντικείμενο τις καρκινογόνες ουσίες και ουσίες επικίνδυνες για το περιβάλλον, το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας πρέπει να διευρυνθεί.

(3) Η διαφυγή υδροκυανίου που ρύπανε το Δούναβη μετά το ατύχημα της Baia Mare στη Ρουμανία τον Ιανουάριο του 2000, απέδειξε ότι ορισμένες εργασίες αποθήκευσης και επεξεργασίας στο πλαίσιο της εξορυκτικής δραστηριότητας ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις. Στις ανακοινώσεις της Επιτροπής για την ασφαλή άσκηση των δραστηριοτήτων εξόρυξης μεταλλευμάτων [20] και το έκτο πρόγραμμα δράσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για το περιβάλλον [21] τονίζονται οι ανάγκες διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας 96/82/EΚ. Στο ψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2001 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για την ασφαλή άσκηση των δραστηριοτήτων εξόρυξης μεταλλευμάτων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χαιρέτησε επίσης θετικά τη διεύρυνση του πεδίου της οδηγίας αυτής ώστε να καλύπτονται και οι κίνδυνοι που απορρέουν από εργασίες αποθήκευσης και επεξεργασίας στα πλαίσια εξορυκτικών δραστηριοτήτων.

[20] COM (2000) 664 τελικό

[21] COM (2001) 31 τελικό

(4) Το ατύχημα με τα πυροτεχνήματα στην πόλη Enschede της Ολλανδίας το Μάιο του 2000 κατέδειξε το μέγιστο δυναμικό κινδύνου εξαιτίας της αποθήκευσης και παραγωγής πυροτεχνικών ουσιών. Κατά συνέπεια, πρέπει να διευκρινιστεί και να απλοποιηθεί ο ορισμός τους στην οδηγία 96/82/ΕΚ.

(5) Οι μελέτες που πραγματοποιήθηκαν από την Επιτροπή σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να διευρυνθεί ο κατάλογος των καρκινογόνων ουσιών με τις δέουσες οριακές ποσότητες και να μειωθούν σημαντικά οι οριακές ποσότητες που καθορίζονται για τις επικίνδυνες για το περιβάλλον ουσίες που περιέχονται στην οδηγία 96/82/ΕΚ.

(6) Κρίνεται σκόπιμο παράλληλα να διευκρινιστούν και να διορθωθούν ορισμένα εδάφια της οδηγίας 96/82/EΚ.

(7) Η οδηγία 96/82/ΕΚ επιβάλλεται να να τροποποιηθεί δεόντως.

(8) Τα προβλεπόμενα μέτρα στην παρούσα οδηγία αποτέλεσαν αντικείμενο δημόσιας διαβούλευσης με τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων μερών,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 96/82/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Τα σημεία ε) και στ) αντικαθίσταται από τα εξής:

"(ε) ηεκμετάλλευση (αναζήτηση, εξόρυξηκαι επεξεργασία ορυκτών σε ορυχεία και λατομεία, εξαιρουμένων των διαδικασιών χημικής και θερμικής επεξεργασίας και της αντίστοιχης αποθήκευσης στις οποίες υπεισέρχονται επικίνδυνες ουσίεςως ορίζονται στο παράρτημα Ι της παρούσας οδηγίας, και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την υπεράκτια αναζήτηση και εκμετάλλευση ορυκτών."

(στ) οι χώροι υγειονομικής ταφής εξαιρουμένων των εγκαταστάσεων διάθεσης υπολειμμάτων στις οποίες απαντούν οι επικίνδυνες ουσίες."

2. Το παράρτημα Ι τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 2

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι απαραίτητες προκειμένου να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία το αργότερο έως [12 μήνες μετά από τη θέση σε ισχύ]. Ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή.

Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι διατάξεις που θεσπίζουν σχετικά να περιέχουν ή να συνοδεύονται από παραπομπή στην παρούσα οδηγία κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τη μορφή της παραπομπής αυτής.

2. Τά κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή το κείμενο των κυρίων διατάξεων του εθνικού δικαίου που εγκρίνουν στον τομέα που καλύπτει η παρούσα οδηγία.

Άρθρο 3

Η οδηγία τίθεται σε ισχύ την εικοστή ημέρα μετά από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

.....,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Το παράρτημα Ι της οδηγίας 96/82/EΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Στην εισαγωγή προστίθεται το εξής σημείο 6:

6. Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, ως αέριο νοείται κάθε ουσία η οποία βρίσκεται σε αέρια κατάσταση σε θερμοκρασία 20ΊC και υπό σταθερή πίεση 101.3 kPa.

2. Στο μέρος 1 η καταχώρηση που αρχίζει με τις λέξεις "Οι ακόλουθες ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΕΣ ουσίες" αντικαθίσταται από το εξής:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

3. Οι ουσίες "βενζίνη αυτοκινήτων και άλλα πτητικά προϊόντα του πετρελαίου" στο μέρος 1 αντικαθίστανται από τα εξής:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. Οι καταχωρήσεις 4 και 5 σχετικά με τις "ΕΚΡΗΚΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ" στο Μέρος 2 αντικαθίστανται από:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

5. Η καταχώρηση 9 "ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ" στο Μέρος 2 αντικαθίσταται από τα εξής:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

6. Στις σημειώσεις του Μέρους 2, η σημείωση 1 αντικαθίσταται από τα εξής:

"1. Οι ουσίες και τα παρασκευάσματα που ταξινομούνται σύμφωνα με τις κάτωθι οδηγίες και κατόπιν της πλέον πρόσφατης προσαρμογής τους στην τεχνική πρόοδο:

Οδηγία του Συμβουλίου 67/548/ΕΟΚ της 27ης Ιουνίου 1967 περί προσεγγίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν στην ταξινόμηση, στη συσκευασία και επισήμανση των επικινδύνων ουσιών [22],

[22] ΕΕ 196, 16. 8. 1967, σ. l. Η οδηγία τροποποιήθηκε για τελευταία φορά από την οδηγία 2000/33/EΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 136, 8. 6. 2000, σ. 90).

Οδηγία 1999/45/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 31ης Μαΐου 1999 για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που αφορούν την ταξινόμηση, συσκευασία και επισήμανση των επικίνδυνων παρασκευασμάτων [23]

[23] ΕΕ L 200, 30.7.1999, σ. 1.

Οδηγία του Συμβουλίου 94/55/ΕΚ της 21ης Νοεμβρίου 1994 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τις οδικές μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάτων [24] (μέθοδος ταξινόμησης UN/ADR )

[24] ΕΕ L 319, 12.12.1994, σ.7. Η οδηγία τροποποιήθηκε για τελευταία φορά από την οδηγία 2001/7/EΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 30,1.2.2000, σ.43).

Στην περίπτωση ουσιών και παρασκευασμάτων που ταξινομούνται ως επικίνδυνα σύμφωνα με οιαδήποτε των ως άνω οδηγιών αλλά εντούτοις εξακολουθούν να υφίστανται, ή ενδέχεται να υφίστανται, σε κάποια επιχείρηση και έχουν ή ενδέχεται να διαθέτουν, υπό συνθήκες που απαντούν στη συγκεκριμένη επιχείρηση, ισοδύναμες ιδιότητες όσον αφορά την ικανότητα πρόκλησης μεγάλου ατυχήματος, ακολουθούνται οι διαδικασίες προσωρινής ταξινόμησης σύμφωνα με το αντίστοιχο άρθρο της πλέον ενδεδειγμένης οδηγίας.

Στην περίπτωση ουσιών και παρασκευασμάτων των οποίων οι ιδιότητες αφήνουν περιθώρια για περισσότερες από μία ταξινομήσεις, για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας ισχύουν τα χαμηλότερα όρια. Ωστόσο, κατά την εφαρμογή του κανόνα περί σωρευτικών επιπτώσεων στην κάτωθι αναφερόμενη σημείωση 4 των εν λόγω σημειώσεων, το χρησιμοποιούμενο όριο είναι πάντα αυτό το οποίο αντιστοιχεί στη σχετική ταξινόμηση.

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, η Επιτροπή εκπονεί και ενημερώνει κατάλογο ουσιών που έχουν ταξινομηθεί στις ως άνω κατηγορίες βάσει εναρμονισμένης απόφασης σύμφωνα με την οδηγία 67/548/ΕΟΚ.

7. Στις σημειώσεις του Μέρους 2, η σημείωση 2 αντικαθίσταται από τα εξής:

2. Ως "εκρηκτικό" νοείται κάθε ουσία ή παρασκεύασμα το οποίο επιγράφεται με την ένδειξη κινδύνου R2 ή R3, ή το οποίο ταξινομείται στις κατηγορίες κινδύνου HD1.1 έως HD1.6 σύμφωνα με την μέθοδο ταξινόμησης UN/ADR. Ο ορισμός αυτός καλύπτει και τις πυροτεχνικές ουσίες ακόμα οι οποίες, για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως ουσίες (ή μείγματα ουσιών) που προορίζονται να παράγουν θερμότητα, φως, ήχο, αέριο ή καπνό ή συνδυασμό των αποτελεσμάτων αυτών μέσω εξώθερμης αυτοσυντηρούμενης χημικής αντίδρασης.

Οι κατηγορίες κινδύνου και οι αντίστοιχες ενδείξεις κινδύνου έχουν ως εξής:

HD 1.1: "Ουσίες και αντικείμενα που ενέχουν κινδύνους μαζικής έκρηξης (ως μαζική έκρηξη ορίζεται η έκρηξη η οποία επηρεάζει ουσιαστικά αυτοστιγμεί σχεδόν το σύνολο της γόμωσης)."

HD 1.2: "Ουσίες και αντικείμενα τα οποία ενέχουν κίνδυνο εκτόξευσης δίχως να ενέχουν κινδύνους μαζικής έκρηξης."

HD 1.3: "Ουσίες και αντικείμενα που εμπεριέχουν κίνδυνο πυρκαγιάς και είτε περιορισμένο κίνδυνο μικρής έκρηξης ή ήσσονος σημασίας κίνδυνο εκτόξευσης ή αμφότερους, δίχως εντούτοις να ενέχουν κίνδυνο μαζικής έκρηξης: (α) των οποίων η καύση έχει ως αποτέλεσμα την ακτινοβόληση σημαντικής θερμότητας. ή (β) καίγονται το ένα μετά το άλλο με περιορισμένες εκρήξεις ή εκτοξεύσεις ή με αμφότερα τα ως άνω φαινόμενα."

HD 1.4: "Ουσίες και αντικείμενα τα οποία συνεπάγονται περιορισμένο κίνδυνο σε περίπτωση ανάφλεξης κατά τη μεταφορά. Τα αποτελέσματα ως επί το πλείστον εκδηλώνονται στο επίπεδο της συσκευασίας και δεν αναμένεται εκτόξευση θραυσμάτων σημαντικού μεγέθους ή σε μεγάλη εμβέλεια. Εξωτερικό πυρ δεν προκαλεί έκρηξη ουσιαστικά αυτοστιγμεί ολοκλήρου του περιεχομένου της συσκευασίας."

HD 1.5: "Λίαν αδρανείς ουσίες που συνεπάγονται κινδύνους μαζικής έκρηξης αλλά είναι τόσο αδρανείς που η πιθανότητα έναρξης του φαινομένου ή μετάβασης από την καύση στην έκρηξη υπό φυσιολογικές συνθήκες μεταφοράς είναι ιδιαίτερα περιορισμένες. Ως ελάχιστη απαίτηση θεωρείται η μη έκρηξή τους κατά τη δοκιμασία εξωτερικού πυρός."

HD 1.6: "Ιδιαζόντως αδρανή αντικείμενα που δεν ενέχουν κινδύνους μαζικής έκρηξης. Τα αντικείμενα αυτά περιλαμβάνουν αποκλειστικά και μόνο εξαιρετικά αδρανείς εκρηκτικές ουσίες και συνεπάγονται αμελητέα πιθανότητα συμπτωματικής έναρξης των εν λόγω φαινομένων ή διάδοσης αυτών. Οι κίνδυνοι περιορίζονται στην έκρηξη αποκλειστικά και μόνο ενός αντικειμένου."

R2: "Ουσίες ή παρασκευάσματα που συνεπάγονται κινδύνους έκρηξης λόγω κρούσης, τριβής, πυρός ή άλλων μορφών ανάφλεξης."

R3: "Ουσίες ή παρασκευάσματα τα οποία συνεπάγονται ιδιαίτερα υψηλούς κινδύνους έκρηξης λόγω κρούσης, τριβής, πυρός ή άλλων μορφών ανάφλεξης."

Σε περιπτώσεις αντικειμένων που περιέχουν εκρηκτικές ή πυροτεχνικές ουσίες ή παρασκευάσματα, εάν είναι γνωστή η ποσότητα της περιεχόμενης ουσίας ή του παρασκευάσματος τότε για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας λαμβάνεται υπόψη η εν λόγω ποσότητα. Εάν η ποσότητα είναι άγνωστη, τότε για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας θεωρείται το σύνολο του αντικειμένου ως εκρηκτική ουσία."

8. Η σημείωση 3 (β) 1, δεύτερο εδάφιο του Μέρους 2 αντικαθίσταται από τα εξής:

"- ουσίες και παρασκευάσματα που έχουν σημείο ανάφλεξης χαμηλότερο των 55°C και που παραμένουν σε υγρή κατάσταση υπό πίεση, στις περιπτώσεις όπου οι ιδιαίτερες συνθήκες επεξεργασίας, όπως υψηλή πίεση και υψηλή θερμοκρασία μπορεί να προκαλέσουν κινδύνους μεγάλου ατυχήματος."

9. Στις σημειώσεις του Μέρους 2, η σημείο 3 (γ) 2 αντικαθίσταται από τα εξής:

"2. αέρια τα οποία είναι εύφλεκτα όταν έρθουν σε επαφή με τον αέρα σε θερμοκρασία και πίεση περιβάλλοντος (ένδειξη κινδύνου R12, δεύτερη περίπτωση), και τα οποία βρίσκονται σε αέρια ή υπερκρίσιμη κατάσταση, και"

10. Στις σημειώσεις του Μέρους 2, η σημείωση 3 (γ) 3 αντικαθίσταται από τα εξής:

"3. εύφλεκτες υγρές ουσίες και παρασκευάσματα που διατηρούνται σε θερμοκρασία υψηλότερη από το σημείο βρασμού τους."

11. Στις σημειώσεις του Μέρους 2, η σημείωση 4 αντικαθίσταται από τα εξής:

"4. Εάν σε επιχείρηση δεν απαντά επιμέρους ουσία ή παρασκεύασμα σε ποσότητα ίση ή μεγαλύτερη των αντιστοίχων οριακών ποσοτήτων, ο κάτωθι κανόνας περί σωρευτικών επιπτώσεων ισχύει προκειμένου να καθοριστεί κατά πόσον η επιχείρηση ανταποκρίνεται στις αντίστοιχες απαιτήσεις της οδηγίας.

Η οδηγία ισχύει εφόσον το άθροισμα

q1/QU + q2/ QU + q3/ QU + q4/ QU + q5/ QU + ... είναι μεγαλύτερο ή ίσ του 1,

όπουqx = η ποσότητα των επικινδύνων ουσιών x (ή κατηγορία των επικίνδυνων ουσιών) που εμπίπτει στα μέρη 1 ή 2 του παρόντος παραρτήματος,

και QU = οι αντίστοιχες οριακές ποσότητες της στήλης 3 μέρη 1 ή 2.

Η οδηγία ισχύει, με εξαίρεση των άρθρων 9, 11 και 13 εφόσον το άθροισμα

q1/QL + q2/ QL + q3/ QL + q4/ QL + q5/ QL + ... είναι μεγαλύτερο ή ίσο του 1,

όπου qx = η ποσότητα των επικινδύνων ουσιών x (ή κατηγορία των επικινδύνων ουσιών) που εμπίπτει στα μέρη 1 ή 2 του παρόντος παραρτήματος,

και QL = η αντίστοιχη οριακή ποσότητα από τη στήλη 2 των μερών 1 ή 2.

Ο κανόνας της σωρευτικής εκτίμησης των επιπτώσεων χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση των συνολικών κινδύνων που σχετίζονται με την: τοξικότητα, αναφλεξιμότητα και οικοτοξικότητα. Κατά συνέπεια επιβάλλεται να εφαρμοστεί τρεις φορές:

για τις σωρευτικές επιπτώσεις των ουσιών και των παρασκευασμάτων που αναφέρονται στο παράρτημα 1 και ταξινομούνται ως τοξικές ή ιδιαζόντως τοξικές, από κοινού με τις ουσίες και τα παρασκευάσματα που εμπίπτουν στις κατηγορίες 1 ή 2.

για τις σωρευτικές επιπτώσεις των ουσιών και των παρασκευασμάτων που αναφέρονται στο μέρος 1 και ταξινομούνται ως οξειδωτικά, εκρηκτικά, εύφλεκτα, πολύ εύφλεκτα ή ιδιαζόντως εύφλεκτα, από κοινού με ουσίες και παρασκευάσματα που εμπίπτουν στις κατηγορίες 3, 4, 5, 6, 7α, 7β ή 8.

για την εκτίμηση των σωρευτικών επιπτώσεων των ουσιών και των παρασκευασμάτων που ανήκουν στις κατηγορίες 9 (i) ή 9 (ii).

Οι αντίστοιχες διατάξεις της οδηγίας ισχύουν εφόσον οιοδήποτε των ως άνω αθροισμάτων (α), (β) ή (γ) είναι μεγαλύτερο ή ίσο προς τη μονάδα.."