Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις:

- «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που αφορά τους κοινούς κανόνες για την ανάπτυξη των ταχυδρομικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών στην Κοινότητα», και

- «Σχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού στον ταχυδρομικό τομέα και ειδικότερα σχετικά με την εκτίμηση ορισμένων κρατικών μέτρων στον τομέα των ταχυδρομικών υπηρεσίων» ()

(96/C 174/14)

Στις 3 Ιανουαρίου 1996 το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει, με βάση το άρθρο 198 της Συνθήκης, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση.

Στις 22 Νοεμβρίου 1995, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει, με βάση το άρθρο 198 της Συνθήκης, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το παραπάνω σχέδιο.

Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 12 Mαρτίου 1996, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Farnleitner.

Κατά την 334η σύνοδο ολομέλειας της 27ης και 28ης Μαρτίου 1996 (συνεδρίαση της 28ης Μαρτίου 1996), η ΟΚΕ υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία, 6 ψήφους κατά και 15 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Ανακοίνωση της Επιτροπής

1.1. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το σύνολο των προτεινόμενων μέτρων για την ανάπτυξη των κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών, τονίζεται η σημασία των ταχυδρομικών υπηρεσιών ως σημαντικό μέσο επικοινωνίας και συναλλαγών, το οποίο καθιστά δυνατή και την ανάπτυξη άλλων κοινωνικών και οικονομικών δραστηριοτήτων στην Κοινότητα. Ο ταχυδρομικός τομέας απασχολεί σε ολόκληρη την Κοινότητα 1,8 εκατομμύρια εργαζόμενους (από τους οποίους περίπου 1,5 εκατ. απασχολούνται στα ταχυδρομεία και περίπου 300 000 στις αρμόδιες υπηρεσίες) και παράγει το 1,3 % του ετήσιου ΑΕΠ. Τα ταχυδρομεία της Κοινότητας μεταφέρουν 80 δισεκατ. αποστολές ετησίως, από τις οποίες 3 δισεκ. είναι διασυνοριακές ενδοκοινοτικές αποστολές. Η ύπαρξη αποτελεσματικών ταχυδρομικών υπηρεσιών έχει εξαιρετική σημασία για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας αλλά και για την απασχόληση στην Κοινότητα.

1.2. Επίσης, εξαιρετική σημασία έχει η παροχή, σε κοινοτικό επίπεδο, καθολικών υπηρεσιών υψηλής ποιότητας στις οποίες να έχει πρόσβαση κάθε χρήστης σε προσιτές τιμές.

1.3. Τόσο στην Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς ταχυδρομικών υπηρεσιών, της 11ης Ιουνίου 1992 (), όσο και κατά τις δημόσιες διαβουλεύσεις που ακολούθησαν, και οι οποίες οδήγησαν στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με θέμα τις κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη των κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών () της 2ας Ιουνίου 1993, αλλά και στις τέσσερεις αποφάσεις που εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 22 Ιανουαρίου, 25 Ιουνίου και 29 Οκτωβρίου 1993 και στις 14 Ιουλίου 1995, η Επιτροπή καλείται να καταρτίσει προτάσεις σχετκά με τον τομέα αυτό ().

Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά τους κοινούς κανόνες για την ανάπτυξη των ταχυδρομικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών στην Κοινότητα

2. Κύρια σημεία της οδηγίας

2.1. Η οδηγία αποτελεί, για πρώτη φορά σε κοινοτικό επίπεδο, μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ανάπτυξη ποιοτικών καθολικών υπηρεσιών σε προσιτές τιμές στον ταχυδρομικό τομεά, τη μερική ελευθέρωση και το άνοιγμα των ταχυδρομικών υπηρεσιών προς τον ανταγωνισμό. Το άνοιγμα της αγοράς θα πραγματοποιηθεί σε δύο στάδια, ώστε να δοθεί στους οργανισμούς των καθολικών υπηρεσιών ο απαραίτητος χρόνος για την προσαρμογή τους στη νέα κατάσταση.

2.2. Η πρόταση οδηγίας παρέχει ένα εναρμονισμένο ρυθμιστικό πλαίσιο για τον τομέα των ταχυδρομείων σε κοινοτικό επίπεδο. Σκοπός της ανακοίνωσης είναι, σύμφωνα με την Επιτροπή, να προσφέρει στους ενδιαφερόμενους την απαραίτητη σαφήνεια σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων της Συνθήκης. Στο έγγραφο θίγονται, ιδιαίτερα, θέματα όπως ο ανταγωνισμός, η ελευθερία παροχής υπηρεσιών και η ελευθερία εγκατάστασης.

2.3. Η προτεινόμενη οδηγία έχει ως νομική βάση το άρθρο 100Α της Συνθήκης και στοχεύει στην εισαγωγή εναρμονισμένων όρων για τις καθολικές υπηρεσίες, καθώς και στη θέσπιση εναρμονισμένων κριτηρίων για τις υπηρεσίες για τις οποίες οι αρμόδιοι φορείς θα μπορούν να έχουν την αποκλειστικότητα. Στο επίκεντρο της οδηγίας βρίσκεται, επίσης, η βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών, καθώς και η προώθηση της τυποποίησης και τα συναφή προβλήματα.

2.4. Η πρόταση οδηγίας προσδιορίζει το ελάχιστο επίπεδο καθολικών υπηρεσιών σε προσιτές τιμές, διαθέσιμες σε όλους τους πολίτες της Κοινότητας, οπουδήποτε και αν βρίσκονται, και οι οποίες θα πρέπει να ανταποκρίνονται σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο ποιότητας. Σκοπός της πρότασης είναι να υποχρεώσει ιδιαίτερα τα κράτη μέλη, στα οποία δεν ισχύουν ακόμη αυστηροί κανόνες για τις καθολικές υπηρεσίες και την ποιότητα των υπηρεσιών, να επιβάλλουν παρόμοιες υποχρεώσεις στους οργανισμούς που προσφέρουν τις υπηρεσίες αυτές.

2.5. Το ελάχιστο επίπεδο καθολικών υπηρεσιών περιλαμβάνει τουλάχιστον τις ακόλουθες παροχές: την ανάληψη, τη μεταφορά και τη διανομή των αντικειμένων αλληλογραφίας προς αποστολή, βιβλίων, καταλόγων, εφημερίδων και περιοδικών προς αποστολή έως 2 χλγρμ. και των ταχυδρομικών δεμάτων προς αποστολή έως 20 χλγρμ. Περιλαμβάνει επίσης τις υπηρεσίες συστημένων αντικειμένων και των αντικειμένων με δηλωμένη αξία.

2.6. Το σχέδιο οδηγίας καθορίζει εναρμονισμένα κριτήρια που ισχύουν για τις υπηρεσίες οι οποίες θα προσφέρονται αποκλειστικά από τους οργανισμούς παροχής καθολικών υπηρεσιών, στο βαθμό που είναι απαραίτητο για τη διατήρηση των υπηρεσιών αυτών, αλλά και για διασφάλιση της οικονομικής ισορροπίας των ενδιαφερόμενων φορέων, όταν προσφέρουν καθολικές υπηρεσίες.

2.7. Οι αποκλειστικές καθολικές υπηρεσίες περιλαμβάνουν τη συλλογή, μεταφορά, διαλογή και διανομή του εγχώριου ταχυδρομείου, το βάρος του οποίου δεν υπερβαίνει τα 350 γραμ. ενώ τα τέλη δεν υπερβαίνουν τα πενταπλάσιο ποσό των βασικών τελών (τέλη για επιστολή που δεν υπερβαίνει τα 20 γραμ.).

2.8. Η εξερχόμενη διασυνοριακή αλληλογραφία, η διεκπεραίωση επείγουσας αλληλογραφίας και οι αποστολές δεμάτων δεν περιλαμβάνονται στις αποκλειστικές υπηρεσίες, διότι οι υπηρεσίες αυτές έχουν ήδη ελευθερωθεί στην πράξη, στα περισσότερα κράτη μέλη.

2.9. Η εισερχόμενη διασυνοριακή αλληλογραφία θα συνεχίσει να υπάγεται στις αποκλειστικές υπηρεσίες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000, στο βαθμό που είναι απαραίτητο για την οικονομική ισορροπία των φορέων καθολικών υπηρεσιών. Η Επιτροπή έχει την πεποίθηση ότι οι επιπτώσεις που θα προκύψουν από το άνοιγμα αυτού του τμήματος της αγοράς θα είναι περιορισμένες και ότι δεν θα αποσταθεροποιήσουν την οικονομική κατάσταση των οργανισμών παροχής καθολικών υπηρεσιών.

2.10. Η άμεση διαφήμιση θα αποτελεί μέρος των αποκλειστικών υπηρεσιών έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000, εάν είναι απαραίτητο για την οικονομική ισορροπία των οργανισμών παροχής καθολικών υπηρεσιών. Η άμεση διαφήμιση αποτελεί, σε κοινοτικό επίπεδο, το 17 % όλων των ταχυδρομικών αποστολών και περίπου 12 % του κύκλου εργασιών των εθνικών ταχυδρομείων. Τα ποσοστά αυτά αυξάνονται με ταχύ ρυθμό. Σε 7 κράτη μέλη (Γερμανία, Φινλανδία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Σουηδία και Ισπανία) ο τομέας αυτός έχει ελευθερωθεί, αν και σε διαφορετικό βαθμό σε κάθε χώρα.

2.11. Το αργότερο έως τις 30 Ιουνίου 1998, η Επιτροπή θα αποφασίσει, ύστερα από τη διεξαγωγή σχετικής μελέτης, αν η άμεση διαφήμιση και η εισερχόμενη διασυνοριακή αλληλογραφία θα μπορούν να αποτελούν μέρος των αποκλειστικών υπηρεσιών και μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2000. Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους 2000 θα λάβει χώρα γενική επανεξέταση της έκτασης των προστατευόμενων υπηρεσιών.

2.12. Η πρόταση οδηγίας στηρίζεται στην αρχή της βιωσιμότητας και στον προσανατολισμό των τελών των καθολικών ταχυδρομικών υπηρεσιών πρός το κόστος. Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να καθορίζουν για κάθε υπηρεσία των καθολικών υπηρεσιών μία ενιαία τιμή για όλη την επικράτειά τους. Οι φορείς παροχής καθολικών υπηρεσιών υποχρεούνται να τηρούν τους λογαριασμούς τους με διαφάνεια και να διαχωρίζουν με σαφή τρόπο το κόστος των αποκλειστικών υπηρεσιών από το κόστος των μη αποκλειστικών υπηρεσιών.

2.13. Τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα να καθορίζουν τα κριτήρια ποιότητας των εσωτερικών υπηρεσιών. Τα κριτήρια ποιότητας για τις ενδοκοινοτικές διασυνοριακές αποστολές θα καθορίζονται, ωστόσο, από την Επιτροπή η οποία θα επικουρείται από συμβουλευτική επιτροπή που θα απαρτίζεται από εκπροσώπους των 15 κρατών μελών.

2.14. Η εκπόνηση και η υιοθέτηση εναρμονισμένων προτύπων θα πραγματοποιηθούν με βάση τις εντολές που έχουν ανατεθεί στην CEN (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης).

2.15. Προκειμένου να τηρηθεί η αρχή του διαχωρισμού των διαδικασιών εποπτείας και των λειτουργικών διαδικασιών, η προτεινόμενη οδηγία απαιτεί την ίδρυση σε όλα τα κράτη μέλη, ενός εθνικού ρυθμιστικού φορέα, ανεξάρτητου από τους φορείς εκμετάλλευσης των ταχυδρομείων.

2.16. Η ανακοίνωση παραπέμπει ρητά στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, σύμφωνα με τις οποίες οι διατάξεις της Συνθήκης, και ιδιαίτερα οι διατάξεις περί ανταγωνισμού, ισχύουν και για τις ταχυδρομικές υπηρεσίες.

3. Σχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού στον ταχυδρομικό τομέα και ειδικότερα σχετικά με την εκτίμηση ορισμένων κρατικών μέτρων στον τομέα των ταχυδρομικών υπηρεσιών (έγγρ. SEC(95) 830 τελικό)

3.1. Το σχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού, για το οποίο ζητήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 1995 η γνωμοδότηση της ΟΚΕ, συμπληρώνει τα προτεινόμενα νομοθετικά μέτρα, καθορίζει και διευκρινίζει τις κατευθυντήριες γραμμές βάσει των οποίων η Επιτροπή θα εφαρμόσει τους κανόνες του ανταγωνισμού της Συνθήκης στον τομέα των ταχυδρομικών υπηρεσιών. Κατ`αυτόν τον τρόπο θα προωθηθεί η σταδιακή και ελεγχόμενη ελευθέρωση των ταχυδρομικών υπηρεσιών και θα διασφαλισθεί η παροχή καθολικών υπηρεσιών. Η ανακοίνωση οριοθετεί με σαφή και βάσιμο τρόπο το πλαίσιο εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού με σκοπό να επιτευχθεί η απαραίτητη νομική ασφάλεια.

3.2. Στην ανακοίνωση αναλύεται ιδιαίτερα η μέθοδος που θα ακολουθήσει η Επιτροπή για να εκτιμήσει αν τα εθνικά μέτρα που αποσκοπούν στον περιορισμό της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών ή/και του ανταγωνισμού στην αγορά των ταχυδρομικών υπηρεσιών συμβιβάζονται με τις διατάξεις της Συνθήκης που αφορούν τον ανταγωνισμό.

3.3. Στην ανακοίνωση επιβεβαιώνεται το δικαίωμα των κρατών μελών να διατηρήσουν, προς το παρόν, έναν σαφώς προσδιορισμένο τομέα προστατευόμενων υπηρεσιών, στο βαθμό που αυτό είναι απαραίτητο.

3.4. Η ανακοίνωση εξετάζει επίσης το ζήτημα της ισότιμης πρόσβασης στο δίκτυο ταχυδρομικών υπηρεσιών, καθώς και τα μέτρα κανονιστικού χαρακτήρα που πρέπει να ληφθούν με σκοπό την εξασφάλιση του θεμιτού ανταγωνισμού στον τομέα αυτό.

3.5. Η Επιτροπή υπογραμμίζει ρητά τη σημασία των ταχυδρομικών υπηρεσιών για τη μελλοντική ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας. Θα πρέπει, ωστόσο, να επιτευχθεί σε κοινοτικό επίπεδο ισορροπία μεταξύ των απαιτήσεων που τίθενται σε μία δημόσια υπηρεσία και της εφαρμογής των διατάξεων περί ανταγωνισμού. Και οι δύο πτυχές πρέπει να αλληλοσυμπληρώνονται και να αλληλοενισχύονται. Στόχος της Επιτροπής είναι η σταδιακή ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης κοινοτικής πολιτικής στον τομέα των ταχυδρομικών υπηρεσιών έχοντας κατά νου, αφενός, την τήρηση των διατάξεων περί ανταγωνισμού και, αφετέρου, τις υποχρεώσεις που της αναθέτει η Συνθήκη.

3.6. Ο στόχος είναι διττός, δηλαδή αφενός, η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και, αφετέρου, η ανάπτυξη κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών. Τα προτεινόμενα μέτρα αποτελούν το πρώτο σημαντικό βήμα προς μια σταδιακή πολιτική που προσανατολίζεται προς το μέλλον.

4. Παρατηρήσεις σχετικά με το σχέδιο οδηγίας, καθώς και σχετικά με το σχέδιο ανακοίνωσης.

4.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η Επιτροπή ανέβαλε την υιοθέτηση του σχεδίου ανακοίνωσης και ότι ζήτησε τη γνωμοδοτήση της ΟΚΕ σχετικά. Η ΟΚΕ θα εξετάσει το σχέδιο ανακοίνωσης με βάση την οδηγία και θεωρεί γι`αυτό την ταύτιση των δύο εγγράφων, τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και την ορολογία, απολύτως απαραίτητη.

4.1.1. Σχετικά με τη διαπίστωση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναγνώρισε ότι οι κανόνες της Συνθήκης της ΕΚ και, ιδιαίτερα, οι κανόνες περί ανταγωνισμού ισχύουν και στο τομέα των ταχυδρομικών υπηρεσιών, την απόφαση Corbeau, υπόθεση C-320/91: Το Δικαστήριο τόνισε ότι η διατήρηση της αποκλειστικότητας κατά τη συλλογή, τη μεταφορά και τη διανομή ταχυδρομικών αποστολών δεν συμβιβάζεται με το άρθρο 90, σε συνδυασμό με το άρθρο 96 της Συνθήκης ΕΟΚ παρά μόνο στις ακόλουθες περιπτώσεις: όταν η αποκλειστική αυτή αρμοδιότητα αφορά και υπηρεσίες που έχουν ειδικό χαρακτήρα και διακρίνονται από τις υπηρεσίες γενικού συμφέροντος 7 όταν οι υπηρεσίες αυτές αντιστοιχούν σε ειδικές ανάγκες παραγόντων της οικονομίας και απαιτούν ειδικές πρόσθετες υπηρεσίες, τις οποίες συνήθως δεν μπορούν να προσφέρουν οι ταχυδρομικοί οργανισμοί, καθώς επίσης όταν είναι δυνατόν να διαχωριστούν οι πρόσθετες αυτές υπηρεσίες από τον μονοπωλιακό τομέα χωρίς να διαταραχθεί η οικονομική ισορροπία της υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος που παρέχεται από τον εκάστοτε ταχυδρομικό οργανισμό.

4.2. Καθολικές υπηρεσίες

4.2.1. Ο καθορισμός μιας καθολικής υπηρεσίας, η οποία συνεπάγεται ορισμένα υποχρεωτικά κατώτερα πρότυπα, είναι προς το συμφέρον των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επικροτείται από την ΟΚΕ. Μια ποιοτικά καλύτερη καθολική υπηρεσία, που καλύπτει μεγάλη έκταση είναι εξίσου αναγκαία, τόσο για ευρέα στρώματα του πληθυσμού, όσο και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και συμβάλλει επιπλέον ουσιαστικά στην προσέγγιση του βιοτικού επιπέδου σε όλες τις περιοχές της ΕΕ.

4.2.1.1. Η διαρκής παροχή παρόμοιας υπηρεσίας απαιτεί έναν ιδιαίτερο χρηματοδοτικό τύπο σχετικά με αποκλειστικά δικαιώματα για εκείνον τον προσφέροντα, ο οποίος παρέχει την καθολική υπηρεσία. Οι αποκλειστικές υπηρεσίες πρέπει να προσδιορισθούν με τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλισθεί η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων στις οπίες τα κράτη μέλη έχουν αναθέσει την παροχή των καθολικών υπηρεσιών.

4.2.1.2. Η λειτουργία της καθολικής υπηρεσίας έχει προτεραιότητα.

4.2.1.3. Ωστόσο, λόγω των διαφορετικών ρυθμίσεων που ισχύουν σε κάθε κράτος μέλος, δεν θα μπορεί πάντα να τηρηθεί το ανώτατο όριο βάρους και τελών που ορίζεται στο άρθρο 8 της οδηγίας. Οι αποστολές των 350 γραμμαρίων δεν είναι πάντοτε δυνατό να μεταφερθούν με την πενταπλάσια τιμή του τέλους που καταβάλλεται για μια βασική αποστολή (20 γραμμάρια). Άλλωστε, στα περισσότερα κράτη μέλη δεν προβλέπεται παρόμοια διαβάθμιση του βάρους. Η Επιτροπή δεν αποδεικνύει το βάσιμο των ανώτατων ορίων βάρους που προτείνει, μέσω ανάλογων στατιστικών.

4.2.1.4. Το ανώτατο όριο των 20 kg για τα δέματα, το οποίο είναι σχετικά υψηλό, προβλέπεται από τη Διεθνή Σύμβαση Ταχυδρομείων και ανταποκρίνεται ιδιαίτερα στις ανάγκες των ΜΜΕ.

4.2.2. Η ΟΚΕ συμφωνεί με το χρονοδιάγραμμα που προτείνει η Επιτροπή για την επανεξέταση της κατάστασης στον ταχυδρομικό τομέα, και τονίζει ότι οι προβλεφθείσες προθεσμίες θα πρέπει να αρχίσουν μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος της οδηγίας, ενώ η σχετική απόφαση θα πρέπει να ληφθεί τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της ισχύος της οδηγίας.

4.2.3. Η αρχή των «ενιαίων τελών στο χώρο» όσον αφορά τις υπηρεσίες διεκπεραίωσης ταχυδρομείου, εξακολουθεί να αποτελεί ένα σπουδαίο πολιτικό μέσο για την εξομοίωση των συνθηκών διαβίωσης σε όλες τις περιοχές της Ένωσης και επιπλέον, είναι απαραίτητο από κοινωνικοπολιτική άποψη. Η εν λόγω αρχή θα πρέπει να ισχύει χωρίς περιορισμούς για τις υπηρεσίες που εμπίπτουν στον προστατευόμενο τομέα. Ωστόσο, για τις ταχυδρομικές υπηρεσίες που εμπίπτουν στην καθολική υπηρεσία, αλλά δεν συγκαταλέγονται στον προστατευόμενο τομέα, πρέπει να υπάρξει μια διαφοροποίηση για να αποφευχθεί η δυσμενής μεταχείριση των επιχειρήσεων που έχουν αναλάβει την παροχή καθολικής υπηρεσίας. Για την περίπτωση των ταχυδρομικών υπηρεσιών που συμπεριλαμβάνονται στην καθολική υπηρεσία και αποτελούν αντικείμενο ανταγωνισμού επιβάλλεται να δημιουργηθεί μια δυνατότητα διαφορισμού των τελών, ιδιαιτέρως για τις μεγάλες αστικές περιοχές.

4.2.3.1. Κατά τις πρώτες συνεδριάσεις της ΟΚΕ διαπιστώθηκε ότι ο ανεπαρκής μηχανισμός που εφαρμοζόταν κατά την περίοδο εκείνη για τη ρύθμιση των καταληκτικών τελών μεταξύ ταχυδρομείων, είχε αποβεί σε οικονομικό πρόβλημα για τις ταχυδρομικές υπηρεσίες. Η ΟΚΕ διαπίστωσε με ικανοποίηση ότι εν τω μεταξύ η συμφωνία σχετικά με την αμοιβή που καταβάλλεται για την υποχρεωτική διανομή διασυνοριακής αλληλλογραφίας (Συμφωνία REIMS) έχει υποβληθεί και καλεί την Επιτροπή να επιμείνει με έμφαση στην υπογραφή και στην εφαρμογή της Συμφωνίας εκ μέρους όλων των δημόσιων φορέων ταχυδρομικών υπηρεσιών των κρατών μελών. Η ΟΚΕ προτείνει στην Επιτροπή να εξετάσει αν είναι σκόπιμο να συμμετάσχει και η ίδια στις διαπραγματεύσεις σχετικά με τα καταληκτικά τέλη, ώστε να καταστεί δεσμευτικό το σύστημα προσδιορισμού των καταληκτικών τελών με κριτήριο το κόστος, για το συμφέρον των ταχυδρομικών οργανισμών. Έως την κατάρτιση ενός τέτοιου συστήματος το οποίο θα αποκλείει τον αθέμιτο ανταγωνισμό, οι ταχυδρομικοί οργανισμοί και οι ταχυδρομικές υπηρεσίες που θίγονται οικονομικά πρέπει να διατηρήσουν τη δυνατότητα να προστατεύονται, με βοήθεια των μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 25 της Παγκόσμιας Ταχυδρομικής Σύμβασης.

4.3. Τήρηση ιδιαίτερων λογαριασμών

4.3.1. Η ΟΚΕ είχε υποστηρίξει και κατά το παρελθόν () την άποψη ότι πρέπει να διαχωρίζονται οι επιμέρους λογαριασμοί. Ωστόσο, θα πρέπει να επιτρέπεται η χορήγηση διασταυρούμενων επιδοτήσεων στον τομέα των καθολικών υπηρεσιών.

4.3.1.1. Ο απαιτούμενος διαχωρισμός των λογαριασμών δεν σημαίνει όμως ότι αυτομάτως πρέπει να υπάρξει πραγματικός διαχωρισμός των επιμέρους μονάδων της επιχείρησης.

4.3.2. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΟΚΕ επισημαίνει την απόσπαση άλλων τομέων των ταχυδρομικών υπηρεσιών και ιδιαίτερα του τομέα των ταχυδρομικών λεωφορείων, τον οποίο σε πολλά κράτη μέλη διαχειρίζονται τα ταχυδρομεία. Σε ορισμένα κράτη μέλη τα ταχυδρομεία παρέχουν και άλλες υπηρεσίες (πληρωμές, τήρηση λογαριασμών ταμιευτηρίου, διαβίβαση δημόσιων εγγράφων) οι οποίες θα πρέπει να διακρίνονται λογιστικώς σαφώς από τις καθολικές υπηρεσίες.

4.3.2.1. Η τήρηση ιδιαίτερων και σαφών λογαριασμών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την απόφαση σχετικά με τη διατήρηση των καθολικών υπηρεσιών.

4.4. Πρότυπα ποιότητας

4.4.1. Η χαμηλή ποιότητα μπορεί να οφείλεται στην έλλειψη οικονομικής υποστήριξης των ταχυδρομείων εκ μέρους των κρατών μελών (π.χ. ανεπαρκής διάθεση πιστώσεων), στην επιβολή υποχρεώσεων που οφείλονται σε πολιτικούς λόγους (π.χ. επιβολή υπερβολικά υψηλών εισφορών προς όφελος των δημοσίων προϋπολογισμών) και σε επαγγελματικές παραλείψεις στις ταχυδρομικές υπηρεσίες. Η ΟΚΕ κρίνει γι`αυτό αναγκαίο όπως τα κράτη μέλη προσδιορίσουν το φάσμα των αποκλειστικών υπηρεσιών κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να επιτρέπεται η αποτελεσματική λειτουργία των επιχειρήσεων με κριτήριο την ποιότητα.

4.4.2. Σε ορισμένα κράτη μέλη, η παράδοση ταχυδρομικών αποστολών στον παραλήπτη, όπως απαιτείται στο σχέδιο οδηγίας είναι προβληματική. Η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ του κανόνα της παράδοσης κατ`οίκον, αλλά κρίνει σκόπιμο να επιτραπεί στα κράτη μέλη να παρέχουν παρεκκλίσεις σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν καλύτερα στις συνθήκες που επικρατούν στις περιφέρειες. Σε ορισμένα κράτη μέλη, π.χ., οι ταχυδρομικές αποστολές στέλλονται σε ειδικές ταχυδρομικές θυρίδες, ενώ σε άλλα κράτη μέλη τα δέματα παραλαμβάνονται μόνο από το ταχυδρομικό κατάστημα.

4.4.3. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία υψηλών ποιοτικών προτύπων και σαφών ποιοτικών κριτηρίων και θεωρεί απαραίτητο να θεσπισθούν κατάλληλες θετικές ρυθμίσεις για τους καταναλωτές, σχετικά με την καταβολή αποζημίωσης σε περίπτωση απώλειας ή καθυστέρησης μιας ταχυδρομικής αποστολής. Είναι απαραίτητο να προσδιοριστούν σαφώς οι ελάχιστες απαιτήσεις που θα ισχύουν σχετικά με την ποιότητα των υπηρεσιών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ τα κράτη μέλη θα έχουν δικαίωμα να καθορίζουν υψηλότερα ποιοτικά πρότυπα.

4.4.4. Γενικά, θα πρέπει να ληφθούν κατάλληλα μέτρα, ώστε το επίπεδο των υπηρεσιών να προσανατολίζεται προς τα άνω. Η τήρηση των ποιοτικών προτύπων θα πρέπει να διασφαλίζεται μέσω τακτικών ελέγχων.

4.5. Ταχυδρομικά τέλη

4.5.1. Τα ταχυδρομικά τέλη πρέπει να αντικατοπτρίζουν το κόστος και να βρίσκονται σε μια λογική σχέση με την ποιότητα των ταχυδρομικών υπηρεσιών και την ποιότητα της εξυπηρέτησης. Εάν καταργηθεί το πρότυπο ενός αντισταθμιστικού ταμείου, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα, ώστε η πολιτική χαμηλών τελών, που ακολουθούν ορισμένα κράτη μέλη, με την οποία εξασφαλίζεται η κάλυψη ενδεχόμενων απωλειών, να μην προκαλέσει στρέβλωση του ανταγωνισμού. Επομένως, είναι κατ`αρχήν απαραίτητο να διασφαλισθεί για τις επιχειρήσεις μια υγιής οικονομική κατάσταση μέσω των προστατευόμενων υπηρεσιών, ώστε να είναι ικανές να προσφέρουν καθολικές υπηρεσίες. Επίσης, θα πρέπει να διατηρηθεί η λογιστική αυτονομία των επιχειρήσεων στα πλαίσια των αποκλειστικών υπηρεσιών. Εν κατακλείδι, η ΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι επιθυμεί μία ποιοτική καθολική υπηρεσία για όλους τους πολίτες, σε τιμές προσιτές για όλους και τονίζει την ανάγκη διασφάλισης της ύπαρξης των υπηρεσιών αυτών.

4.5.2. Η ΟΚΕ εμμένει στη σημασία της ίσης γεωγραφικής κατανομής των ταχυδρομικών τελών ως βασική αρχή της δημόσιας υπηρεσίας.

5. Τελικές παρατηρήσεις

5.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τη δημιουργία καθολικών υπηρεσιών σε προσιτές τιμές για όλους τους πολίτες και πιστεύει ότι οι υπηρεσίες αυτές θα οδηγήσουν σε υψηλότερα ποιοτικά πρότυπα, από τα οποία θα επωφεληθούν όλοι οι χρήστες, τόσο οι καταναλωτές όσο και οι επιχειρήσεις. Θεωρεί ότι η δημιουργία σταθερών βασικών όρων για τα ταχυδρομεία αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την αποφυγή αρνητικών κοινωνικών συνεπειών, καθώς και για τη διευκόλυνση της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς.

5.2. Η ΟΚΕ επικροτεί ακόμη το γεγονός ότι η Επιτροπή δίδει ιδιαίτερη προσοχή στις κοινωνικές επιπτώσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, εντάσσονται και οι συνέπειες που θα έχει η εντονότερη ελευθέρωση των ταχυδρομικών υπηρεσιών στις συνθήκες εργασίας και στα εισοδήματα στον τομέα.

5.2.1. Συνεπώς, πριν από κάθε περαιτέρω ελευθέρωση είναι απαραίτητη μια εμπεριστατωμένη εξέταση των συνεπειών σε σχέση με τις συνθήκες εργασίας και τους μισθούς. Η εξέταση αυτή πρέπει να λάβει υπόψη μεταξύ άλλων τον κίνδυνο του κοινωνικού ντάμπινγκ ή ακόμη της μαζικής εμφάνισης «κακών θέσεων απασχόλησης» και να υποδείξει δυνατότητες για την ενίσχυση και προώθηση των ελάχιστων κοινωνικών προτύπων για τους εργαζόμενους σε ευρωπαϊκή κλίμακα.

5.2.2. Η ΟΚΕ παρακαλεί την Επιτροπή να θέσει σε κίνηση και να υλοποιήσει αυτή την απαραίτητη διαδικασία σε στενή συνεργασία με την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, καθώς και με την Ισομερή επιτροπή για τις ταχυδρομικές υπηρεσίες.

5.3. Η διασυνοριακή αλληλογραφία αποτελεί τμήμα της αγοράς του οποίου η σημασία για τους φορείς παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών διαφέρει σημαντικά, ανάλλογα με τη γεωγραφική και διαρθρωτική κατάσταση των διάφορων χωρών. Η ΟΚΕ κρίνει ότι, κατά την επανεξέταση των ορίων του τομέα των αποκλειστικών υπηρεσιών, πρέπει να ληφθεί υπόψη, για τις χώρες των οποίων η εισερχόμενη διασυνοριακή αλληλογραφία είναι αισθητά μεγαλύτερη από το μέσο κοινοτικό όρο, ότι η αποκλειστικότητα της αλληλογραφίας αυτής αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη χρηματοοικονομική ισορροπία του τομέα παροχής καθολικών υπηρεσιών.

5.4. Σε περίπτωση που καθυστερήσει η υιοθέτηση της οδηγίας, η ΟΚΕ προτείνει να προσδιοριστεί μια τετραετής περίοδος για τη δοκιμαστική εφαρμογή της οδηγίας, καθώς και την έγκαιρη προβλεφθείσα ενδιάμεση επανεξέτασή της, πριν από τη λήψη περαιτέρω αποφάσεων. Στην οδηγία διευκρινίζεται ότι η σχετική απόφαση της Επιτροπής θα πρέπει να ληφθεί σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 21 (βλ. άρθρο 8(2) της οδηγίας). Η ΟΚΕ τονίζει ότι, πριν ληφθεί η απόφαση της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρά 100Α και 189Β της Συνθήκης, θα ήταν ευκταίο να ζητηθεί και η δική της γνωμοδότηση.

5.5. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τον προτεινόμενο διαχωρισμό των λειτουργικών και διοικητικών καθηκόντων των ταχυδρομείων. Σε αυτό το πλαίσιο, έχει ιδιαίτερη σημασία η εποπτεία της τήρησης των κανόνων του ανταγωνισμού μέσω μιας ανεξάρτητης υπηρεσίας.

5.6. Η ΟΚΕ φοβάται ότι η αυξημένη χρήση του «Remailing» (), ιδιαίτερα από τρίτες χώρες θα επιδράσει αρνητικά στους στόχους της οδηγίας. Συνεπώς, επιδοκιμάζει τη δήλωση που διατυπώνει η Επιτροπή στην Ανακοίνωση ότι «τα κράτη μέλη ενδέχεται να θεωρήσουν απαραίτητη, υπό ειδικές περιστάσεις, τη διατήρηση ορισμένων περιορισμών στη διανομή της εισερχόμενης διασυνοριακής αλληλογραφίας, ώστε να αποφευχθεί η τεχνητή εκτροπή της ροής της αλληλογραφίας, γεγονός που θα προκαλούσε διόγκωση του ποσοστού της διασυνοριακής αλληλογραφίας που διακινείται στην Κοινότητα. Οι εν λόγω περιορισμοί επιτρέπεται να αφορούν μόνο αντικείμενα που εμπίπτουν στον προστατευόμενο τομέα παροχής υπηρεσιών.»

5.7. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η Επιτροπή, αφού διαβίβασε τα δύο έγγραφα στα αρμόδια συμβουλευτικά όργανα προς γνωμοδότηση, αποφάσισε να τεθεί σε ισχύ η ανακοίνωση ταυτόχρονα με την οδηγία και σε σύμφωνία με την τελευταία. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την ενέργεια αυτή της Επιτροπής.

5.8. Η αγορά του Direct-Mailing (συμπεριλαμβανομένων και των ηλεκτρονικών υπηρεσιών) αποτελεί έναν ταχύτατα αναπτυσσόμενο τομέα, ο οποίος ελέγχεται ακόμη σε μεγάλο βαθμό από τα ταχυδρομεία. Ωστόσο, η ραγδαία τεχνική εξέλιξη και η ελευθέρωση ενδέχεται να οδηγήσουν στην παράκαμψη των ταχυδρομείων στον τομέα αυτό. Αν και τα μερίδια των ταχυδρομικών υπηρεσιών στην αγορά αυτή φαίνεται να παραμένουν σταθερά, η αυξανόμενη απώλεια μεριδίων στη σημαντική αυτή αγορά ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την παροχή καθολικών υπηρεσιών. Η ΟΚΕ θεωρεί γι`αυτό αναγκαία την αδιάλλειπτη παρακολούθηση των τεχνολογικών εξελίξεων και των συνεπειών τους στον τομέα των καθολικών υπηρεσιών.

Βρυξέλλες, 28 Μαρτίου 1996.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 322 της 2. 12. 1995, σ. 22.

() ΕΕ αριθ. C 129 της 10. 5. 1993, σ. 48.

() COM(93) 247 τελικό.

() ΕΕ αριθ. C 42 της 15. 2 . 1993, σ. 240 7 ΕΕ αριθ. C 194 της 19. 7. 1993, σ. 397 7 ΕΕ αριθ. C 315 της 22. 11. 1993, σ. 643 και ΕΕ αριθ. C 249 της 25. 4. 1995, σ. 42.

() ΕΕ αριθ. C 129 της 10. 5. 1993, σ. 48.

() Σημείωση του μεταφραστή: Remailing: έντυπα που έχουν μεταφερθεί από ένα κράτος σε άλλο από εμπορικές εταιρείες, προκειμένου να διοχετευθούν στο δημόσιο ταχυδρομικό δίκτυο μέσω ενός ταχυδρομικού φορέα του δεύτερου κράτους.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Η ακόλουθη τροπολογία που ψηφίσθηκε από το ένα τέταρτο τουλάχιστον των μελών, αλλά απορρίφθηκε κατά τη συζήτηση:

Σημείο 5.2.1

Να προστεθεί το ακόλουθο κείμενο:

«Μια παρόμοια εξέταση θα πρέπει να έχει και θετικές επιπτώσεις για τη δημιουργία απασχόλησης, οι οποίες θα είναι το αποτέλεσμα της ελευθέρωσης των ταχυδρομικών και των συναφών υπηρεσιών στην ΕΕ και σε άλλες χώρες.»

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 48, ψήφοι κατά: 67, αποχές: 19.