Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με ένα πολυετές πρόγραμμα προώθησης της ενεργειακής απόδοσης στην Κοινότητα - SAVE II (95/C 346/06) COM(95) 225 τελικό - 95/0131(SYN)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 7 Νοεμβρίου 1995) ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Σ παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής,

Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Εκτιμώντας:

ότι το άρθρο 130 P της συνθήκης ορίζει ότι ένας από τους στόχους της πολιτικής της Κοινότητας στον τομέα του περιβάλλοντος είναι να διασφαλίσει τη συνετή και ορθολογική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων 7 ότι, στις 29 Οκτωβρίου 1990, το συμβούλιο υπουργών Ενέργειας και Περιβάλλοντος έως το έτος 2000 έθεσε ως στόχο τη σταθεροποίηση των συνολικών εκπομπών CO2 στο επίπεδο εκπομπών του 1990 σε όλη την Κοινότητα 7 ότι, με την απόφαση 93/389/ΕΟΚ του Συμβουλίου (1), θεσπίστηκε μηχανισμός παρακολούθησης των εκπομπών CO2 και άλλων αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου 7 ότι, παρά τις καταβληθείσες προσπάθειες, οι εκπομπές CO2στην Κοινότητα που προκαλούνται από την κατανάλωση ενέργειας πρόκειται να αυξηθούν από 5 έως 8 % μεταξύ 1995 και 2000, με την προϋπόθεση φυσιολογικής οικονομικής ανάπτυξης 7 ότι η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της στις 8 Φεβρουαρίου 1990 για την ενέργεια και το περιβάλλον τόνισε ότι η ενεργειακή απόδοση αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο των μελλοντικών προσπαθειών που αποσκοπούν στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων της ενέργειας στο περιβάλλον 7 ότι η βελτίωση της διαχείρισης της ενέργειας θα έχει θετικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, την ασφάλεια εφοδιασμού σε ενέργεια και την αειφόρο ανάπτυξη 7 ότι η Επιτροπή κοινοποίησε στο Συμβούλιο, υπό μορφή Πράσινης Βίβλου στις 11 Ιανουαρίου 1995, τις απόψεις της για τη μελλοντική ενεργειακή πολιτική στην Κοινότητα, για το ρόλο της εξοικονόμησης ενέργειας και για τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης 7 ότι το άρθρο 130 Α της συνθήκης προβλέπει ότι η Κοινότητα θα αναπτύξει και θα συνεχίσει τις δράσεις που οδηγούν σε ενίσχυση της κοινωνικοοικονομικής συνοχής 7 ότι πρέπει ιδιαίτερα να μειώσει τις διαφορές μεταξύ των διαφόρων περιφερειών και, ιδίως, των λιγότερο ευνοημένων περιοχών, και ότι η ενέργεια πρέπει να ενταχθεί στην προσπάθεια αυτή 7 ότι, με την απόφαση 91/565/ΕΟΚ του Συμβουλίου (2), θεσπίστηκε κοινοτικό πρόγραμμα για την ενεργειακή απόδοση (SAVE) με σκοπό την ενίσχυση των υποδομών ενεργειακής απόδοσης στην Κοινότητα και ότι το πρόγραμμα θα εκπνεύσει στις 31 Δεκεμβρίου 1995 7 ότι η Κοινότητα έχει αναγνωρίσει το πρόγραμμα SAVE ως σημαντικό στοιχείο της κοινοτικής στρατηγικής μείωσης του CO2 7 ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής στις 8 Μαΐου 1991 για τις κοινοτικές δραστηριότητες ενεργειακού προγραμματισμού σε περιφερειακή κλίμακα, το συμπέρασμα του συμβουλίου υπουργών Ενέργειας για την ανακοίνωση αυτή και το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 16 Ιουλίου 1993 (3) αναφέρουν ότι οι δράσεις αυτές πρέπει να συνεχισθούν, να διευρυνθούν και να χρησιμοποιηθούν ως στήριγμα της ενεργειακής στρατηγικής της Κοινότητας και ότι η πρωτοβουλία για τις δράσεις σε περιφερειακή κλίμακα πρέπει πλέον να ενσωματωθεί πλήρως σ' ένα νέο πρόγραμμα SAVE ΙΙ 7 ότι, με την απόφαση 1110/94/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), θεσπίστηκε το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο για δράσεις έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης και ότι η πολιτική ενεργειακής απόδοσης αποτελεί σημαντικό μέσο για τη χρήση και την προώθηση νέων ενεργειακών τεχνολογιών που θα προκύψουν από το πρόγραμμα-πλαίσιο και ότι το SAVE ΙΙ αποτελεί πολιτικό μέσο, το οποίο συμπληρώνει το παρόν πρόγραμμα 7 ότι το συμβούλιο υπουργών Περιβάλλοντος στη συνεδρίασή του στις 15 και 16 Δεκεμβρίου 1994 δήλωσε ότι ο στόχος σταθεροποίησης των εκπομπών CO2 μπορεί να επιτευχθεί μόνον με δέσμη συντονισμένων μέτρων που θα βελτιώσουν την ενεργειακή απόδοση και την ορθολογική χρήση ενέργειας, βασιζόμενων στην προσφορά και τη ζήτηση σε όλα τα επίπεδα της παραγωγής, μετατροπής, μεταφοράς και κατανάλωσης ενέργειας, και θα επιτρέπουν εκμετάλλευση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και ότι ένα πρόγραμμα τοπικής διαχείρισης της ενέργειας θα μπορούσε να είναι ένα από τα μέτρα αυτά 7 ότι η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης θα έχει θετικές συνέπειες τόσο στο περιβάλλον όσο και στην ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού, οι οποίες αφορούν εκ φύσεως όλον τον πλανήτη, και ότι κρίνεται σκόπιμη η ευρεία διεθνής συνεργασία για να παραχθούν θετικότερα αποτελέσματα 7 ότι, με την απόφαση 89/364/ΕΟΚ του Συμβουλίου (5), θεσπίστηκε κοινοτικό πρόγραμμα δράσης με σκοπό να βελτιωθεί η απόδοση στη χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας και ότι το πρόγραμμα θα ενσωματωθεί πλήρως στο πρόγραμμα SAVE ΙΙ 7 ότι, ως εκ τούτου, πρέπει να καταργηθεί η εν λόγω απόφαση 7 ότι, με βελτίωση κατά 5 % της ενεργειακής έντασης της τελικής ζήτησης επιπλέον των συνήθων προσδοκιών, θα μπορούσαν να αποφευχθούν από 180 έως 200 εκατομμύρια τόνων εκπομπών CO2 έως το έτος 2000 7 ότι ένα ενισχυμένο πρόγραμμα SAVE ΙΙ είναι ένα σημαντικό και απαραίτητο μέσο για την προώθηση αυξημένης ενεργειακής απόδοσης 7 ότι είναι πολιτικά επιθυμητό να ανοιχθεί το πρόγραμμα SAVE ΙΙ προς τις συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης σε συμφωνία με τα συμπεράσματα της συνεδρίασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κοπεγχάγη τον Ιούνιο του 1994 και, όπως υπογραμμίσθηκε στην ανακοίνωση του Συμβουλίου για το θέμα αυτό τον Μάιο 1994 7 ότι ο προβλεπόμενος για το πρόγραμμα SAVE ΙΙ προϋπολογισμός αφορά μόνο τους συμμετέχοντες από τα κράτη μέλη ενώ οι πιστώσεις που απαιτούνται για τη συμμετοχή των συνδεδεμένων ΧΚΑΕ στο πρόγραμμα θα διατεθούν από άλλες κοινοτικές πηγές,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Η Κοινότητα υποστηρίζει πενταετές πρόγραμμα δράσεων και μέτρων για να προωθήσει την ενεργειακή απόδοση στην Κοινότητα. Οι γενικοί, συνολικοί στόχοι του προγράμματος αυτού είναι να τονώσει τη λήψη μέτρων ενεργειακής απόδοσης και την αύξηση του επιπέδου των επενδύσεων για εξοικονόμηση ενέργειας και να συμβάλει στη βελτίωση της ενεργειακής ένταξης της τελικής ζήτησης κατά ένα ποσοστό ετησίως, επιπλέον αυτού που θα είχε επιτευχθεί χωρίς την ύπαρξη του παρόντος προγράμματος.

2. Η κοινοτική χρηματοδότηση παρέχεται με βάση το «προγράμμα προώθησης της ενεργειακής απόδοσης στην Κοινότητα SAVE ΙΙ», καλούμενο εφεξής «το πρόγραμμα», για δράσεις οι οποίες εμπίπτουν στους στόχους της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Οι ακόλουθες κατηγορίες δράσεων και μέτρων, στον τομέα της πολιτικής ενεργειακής απόδοσης, χρηματοδοτούνται δυνάμει του προγράμματος:

α) μελέτες και άλλες δράσεις που οδηγούν στην εφαρμογή και τη συμπλήρωση της κοινοτικής νομοθεσίας για την ενεργειακή απόδοση και τα πρότυπα που αφορούν τις επιδόσεις 7

β) πειραματικές δράσεις κατά τομείς με σκοπό να επισπευσθούν οι επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση ή/και να βελτιωθούν οι συνήθειες των καταναλωτών στη χρήση της ενέργειας, οι οποίες θα αναληφθούν ουσιαστικά μέσω δικτύων που θα καλύπτουν όλη την Κοινότητα 7

γ) εστιασμένες πειραματικές δράσεις κατά τομείς με σκοπό να βελτιωθούν οι επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση ή/και να βελτιωθούν οι συνήθειες των καταναλωτών στη χρήση της ενέργειας, οι οποίες θα αναληφθούν ουσιαστικά μέσω δημοσίων και ιδιωτικών επιχειρήσεων 7

δ) μέτρα προτεινόμενα από την Επιτροπή για να ενθαρρυνθεί η ανταλλαγή εμπειριών, κυρίως μέσω δικτύων πληροφοριών, με σκοπό να προωθηθεί ο καλύτερος συντονισμός μεταξύ των δραστηριοτήτων της Κοινότητας και εκείνων σε διεθνές, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο με τη δημιουργία κατάλληλων μέσων ανταλλαγής πληροφοριών 7

ε) μέτρα προτεινόμενα από άλλους πλην της Επιτροπής για να ενθαρρυνθεί η ανταλλαγή εμπειριών, κυρίως, μέσω δικτύων πληροφοριών με σκοπό να προωθηθεί η καλύτερη συνεργασία μεταξύ δραστηριοτήτων της Κοινότητας και εκείνων σε διεθνές, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο με τη δημιουργία κατάλληλων μέσων ανταλλαγής πληροφοριών 7

στ) δράση για τη λεπτομερή και κατά τομέα παρακολούθηση της προόδου στην ενεργειακή απόδοση στην Κοινότητα, σε κάθε κράτος μέλος μεμονωμένα περιλαμβανομένου και του προγράμματος 7

ζ) ειδικές δράσεις για μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ των κρατών μελών και τις περιφέρειες στο πεδίο της ενεργειακής απόδοσης με την υποστήριξη της δημιουργίας υποδομών ενεργειακής απόδοσης σε εκείνα τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες, των οποίων οι πολιτικές ενεργειακής απόδοσης δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς 7

η) ειδικές δράσεις για τη διαχείριση της ενέργειας σε περιφερειακή και αστική κλίμακα 7

θ) μελέτες και άλλες δράσεις για την υποστήριξη πρωτοβουλιών ενεργειακής απόδοσης σε άλλα προγράμματα ή με στόχο την καθιέρωση της ενεργειακής απόδοσης σαν κριτήριο στα ευρωπαϊκά στρατηγικά προγράμματα 7

ι) αξιολόγηση και παρακολούθηση των δράσεων και μέτρων που θα αναληφθούν βάσει των στοιχείων α) έως θ).

Άρθρο 3

1. Η Κοινότητα αναλαμβάνει όλα τα έξοδα των δράσεων και των μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 2 στοιχεία α), δ), στ), θ) και ι).

2. Το ύψος της χρηματοδότησης για τις δράσεις και τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 2 στοιχεία β), γ), ε), ζ) και η) ορίζεται στο 50 % κατ' ανώτατο όριο το συνολικού κόστους τους.

3. Το υπόλοιπο της χρηματοδότησης των δράσεων και των μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 2 στοιχεία β), γ), ε), ζ) και η) μπορεί να επιτευχθεί είτε με δημόσιους είτε με ιδιωτικούς πόρους ή με συνδυασμό των δύο.

Άρθρο 4

1. Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση της χρηματοδότησης και την υλοποίηση του προγράμματος σε κοινοτικό επίπεδο.

2. Οι όροι και οι κατευθυντήριες γραμμές που εφαρμόζονται για τη στήριξη όλων των δράσεων και μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 2 καθορίζονται ετησίως με βάση κριτήρια οικονομικής αποτελεσματικότητας, τον κατάλογο των προτεραιοτήτων που προβλέπεται στο δεύτερο εδάφιο του άρθρου 6, τις τάσεις στην ενεργειακή απόδοση οι οποίες προσδιορίζονται από τη δράση που περιγράφεται στο άρθρο 2 στοιχείο στ) και σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 5.

Άρθρο 5

Η Επιτροπή επικουρείται από μία επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό, μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και, αν χρειασθεί, προβαίνει σε ψηφοφορία.

Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή.

Άρθρο 6

Τα κράτη μέλη, σε τακτά διαστήματα, υποβάλλουν ετησίως έκθεση στην Επιτροπή για τα εθνικά προγράμματα ενεργειακής απόδοσης με σκοπό να συνδράμουν την Επιτροπή στη λήψη των κατάλληλων συνοδευτικών μέτρων.

Η Επιτροπή συντάσσει ετησίως κατάλογο των προτεραιοτήτων προς χρηματοδότηση δυνάμει του προγράμματος, ο οποίος βασίζεται στις εκθέσεις που υποβάλλονται δυνάμει του πρώτου εδαφίου. Ο κατάλογος αυτός λαμβάνει υπόψη τη συμπληρωματικότητα του SAVE ΙΙ με τα εθνικά προγράμματα. Θα δοθεί προτεραιότητα στους τομείς όπου υπάρχει μεγαλύτερη συμπληρωματικότητα.

Άρθρο 7

1. Μετά το τρίτο έτος του προγράμματος, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τα ληφθέντα μέτρα ενεργειακής απόδοσης στο επίπεδο της Κοινότητας και των κρατών μελών και για τα επιτευχθέντα αποτελέσματα, με ιδιαίτερη αναφορά στο στόχο που τίθεται στο άρθρο 1. Η έκθεση συνοδεύεται από προτάσεις για οποιεσδήποτε τροποποιήσεις χρειασθούν με βάση τα αποτελέσματα αυτά.

2. Μετά τη λήξη του προγράμματος, η Επιτροπή θα εκτιμήσει τα επιτευχθέντα αποτελέσματα, την εφαρμογή της παρούσας απόφασης και τη συνοχή των δράσεων στα κράτη μέλη και την Κοινότητα. Θα υποβάλλει στη συνέχεια έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, όπου θα αναφέρεται ειδικότερα ο βαθμός επίτευξης του αναφερόμενου στο άρθρο 1 στόχου.

Άρθρο 8

Η απόφαση 89/364/ΕΟΚ καταργείται.

Άρθρο 9

Το πρόγραμμα είναι ανοικτό στις συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, σύμφωνα με τους όρους που παρέχονται στα πρόσθετα πρωτόκολλα στις συμφωνίες σύνδεσης που αφορούν τη συμμετοχή στα κοινοτικά προγράμματα των χωρών αυτών.

Άρθρο 10

Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 1996 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000.

Άρθρο 11

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ αριθ. L 167 της 9. 7. 1993, σ. 31.

(2) ΕΕ αριθ. L 307 της 8. 11. 1991, σ. 34.

(3) ΕΕ αριθ. C 225 της 20. 9. 1993, σ. 252.

(4) ΕΕ αριθ. L 126 της 18. 5. 1994, σ. 1.

(5) ΕΕ αριθ. L 157 της 9. 6. 1989, σ. 32-34.