Κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 51/2000

που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 7 Νοεμβρίου 2000,

για την έκδοση της οδηγίας 2000/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., σχετικά με τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών για ορισμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους

(2000/C 375/01)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών(3),

αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(4),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η γενική προσέγγιση και στρατηγική του πέμπτου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον που εγκρίθηκε με ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών συνελθόντων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 1ης Φεβρουαρίου 1993, σχετικά με κοινοτικό πρόγραμμα πολιτικής και δράσης για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη(5), θέτει το στόχο της μη υπέρβασης κρίσιμων φορτίων και επιπέδων για οξίνιση στην Κοινότητα. Tο πρόγραμμα προβλέπει ότι το κοινό θα πρέπει να προστατεύεται αποτελεσματικά από κινδύνους λόγω της ρύπανσης του αέρα και ότι στα επιτρεπόμενα επίπεδα ρύπανσης θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η προστασία του περιβάλλοντος· σύμφωνα με το εν λόγω πρόγραμμα, οι τιμές των κατευθυντήριων οδηγιών της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) θα πρέπει να καταστούν υποχρεωτικές σε κοινοτικό επίπεδο.

(2) Τα κράτη μέλη έχουν υπογράψει το πρωτόκολλο του Γκέτεμποργκ, της 1ης Δεκεμβρίου 1999, της σύμβασης της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (Unece) σχετικά με τη διαμεθοριακή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση, το οποίο αποβλέπει στη μείωση της οξίνισης, του ευτροφισμού και του όζοντος σε επίπεδο εδάφους.

(3) Η απόφαση αριθ. 2179/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Σεπτεμβρίου 1998, περί αναθεωρήσεως του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σχετικά με την πολιτική και τη δράση για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη "Στόχος η αειφορία"(6) προσδιόρισε ότι θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ανάπτυξη και την εφαρμογή στρατηγικής με στόχο τη μη υπέρβαση των κρίσιμων συγκεντρώσεων σε ό,τι αφορά την έκθεση σε ατμοσφαιρικούς ρύπους που προκαλούν οξίνιση, ευτροφισμό και φωτοχημικές αντιδράσεις.

(4) Σύμφωνα με την οδηγία 92/72/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Σεπτεμβρίου 1992, σχετικά με την ατμοσφαιρική ρύπανση από το όζον(7), η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει στο Συμβούλιο έκθεση για την εκτίμηση της φωτοχημικής ρύπανσης στην Κοινότητα, συνοδευόμενη από οποιαδήποτε πρόταση κρίνει αναγκαία σχετικά με τον έλεγχο της ρύπανσης της ατμόσφαιρας από το όζον σε επίπεδο εδάφους και, εάν χρειάζεται, για τη μείωση των εκπομπών των προδρόμων ουσιών του όζοντος.

(5) Σημαντικές περιοχές της Κοινότητας εκτίθενται σε αποθέσεις ουσιών που προκαλούν οξίνιση και ευτροφισμό σε επίπεδα που θίγουν το περιβάλλον. Σε όλα τα κράτη μέλη, σημειώνεται σημαντική υπέρβαση των κατευθυντήριων τιμών που έχει ορίσει η ΠΟΥ για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και της χλωρίδος από τη φωτοχημική ρύπανση.

(6) Συνεπώς, πρέπει να εξαλειφθούν βαθμιαία οι υπερβάσεις των κρίσιμων φορτίων και να τηρηθούν τα επίπεδα των κατευθυντήριων γραμμών.

(7) Προς το παρόν δεν είναι τεχνικώς εφικτή η επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων για την εξάλειψη των δυσμενών επιδράσεων της οξίνισης και για τη μείωση της έκθεσης του ανθρώπου και του περιβάλλοντος στο όζον σε επίπεδο εδάφους στο επίπεδο των κατευθυντήριων τιμών της ΠΟΥ. Είναι επομένως αναγκαίο τα μέτρα για τη μείωση της ρύπανσης να βασιστούν σε ενδιάμεσους περιβαλλοντικούς στόχους για την οξίνιση και τη ρύπανση από το όζον σε επίπεδο εδάφους.

(8) Για τους ενδιάμεσους περιβαλλοντικούς στόχους και τα μέτρα για την επίτευξή τους θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η τεχνική εφικτότητα και η σχέση κόστους/ωφελείας. Τα μέτρα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οποιαδήποτε αναλαμβανόμενη δράση είναι αποτελεσματική σε συνάρτηση με το κόστος για το σύνολο της Κοινότητας και πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη να αποφευχθεί υπερβολικό κόστος για οποιοδήποτε μεμονωμένο κράτος μέλος.

(9) Η διαμεθοριακή ρύπανση συμβάλλει στην οξίνιση, τον ευτροφισμό του εδάφους και το σχηματισμό όζοντος σε επίπεδο εδάφους, η μείωση των οποίων απαιτεί συντονισμένη κοινοτική δράση.

(10) Η μείωση των εκπομπών ρύπων που προκαλούν οξίνιση και η μείωση της έκθεσης στο όζον σε επίπεδο εδάφους θα οδηγήσουν επίσης σε μείωση του ευτροφισμού του εδάφους.

(11) Η ύπαρξη μιας σειράς εθνικών ανώτατων ορίων για κάθε κράτος μέλος για τις εκπομπές διοξειδίου του θείου, οξειδίων του αζώτου, πτητικών οργανικών ενώσεων και αμμωνίας αποτελεί έναν οικονομικώς αποτελεσματικό τρόπο επίτευξης, σε γενικές γραμμές, των ενδιάμεσων περιβαλλοντικών στόχων. Τα ανώτατα όρια εκπομπών θα παράσχουν στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη ευκαμψία όσον αφορά τον καθορισμό του τρόπου συμμόρφωσης με αυτά.

(12) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή μέτρων συμμόρφωσης με τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών. Είναι αναγκαίο να εκτιμάται η πρόοδος ως προς τη συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια. Θα πρέπει συνεπώς να εκπονηθούν και να ανακοινωθούν στην Επιτροπή εθνικά προγράμματα για τη μείωση των εκπομπών, τα οποία θα πρέπει να περιλαμβάνουν πληροφορίες για τα ληφθέντα ή τα υπό εξέταση μέτρα για την συμμόρφωση προς τα ανώτατα όρια.

(13) Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως εκτίθεται στο άρθρο 5 της συνθήκης και λαμβάνοντας υπόψη, ιδίως, την αρχή της προφύλαξης, ο στόχος της οδηγίας, ήτοι ο περιορισμός των εκπομπών ρύπων που προκαλούν οξίνιση και ευτροφισμό και των προδρόμων του όζοντος, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη λόγω του διασυνοριακού χαρακτήρα της ρύπανσης και κατά συνέπεια μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο· σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας η παρούσα οδηγία περιορίζεται στα αναγκαία όρια για την επίτευξη αυτών των στόχων.

(14) Απαιτείται έγκαιρη ανασκόπηση της προόδου που σημειώνεται στα κράτη μέλη ως προς την επίτευξη των ανώτατων ορίων εκπομπών, καθώς και ανασκόπηση του βαθμού στον οποίο η τήρηση των ορίων αναμένεται να ικανοποιήσει ενδιάμεσους στόχους για την Κοινότητα στο σύνολό της. Η ανασκόπηση θα πρέπει να περιλαμβάνει την επιστημονική και τεχνική πρόοδο, τις εξελίξεις στην κοινοτική νομοθεσία και τις εκτός Κοινότητας μειώσεις εκπομπών, με ειδική έμφαση στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί, μεταξύ άλλων, από τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες. Στην ανασκόπηση, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάζει περαιτέρω και τη σχέση κόστους/ωφελείας των ανωτάτων ορίων εκπομπής, την αποτελεσματικότητά τους από πλευράς κόστους, το οριακό κόστος και ωφέλεια, την κοινωνικοοικονομική επίπτωση και τις τυχόν επιπτώσεις επί της ανταγωνιστικότητας. Θα πρέπει, τέλος, να εξετάσει τους περιορισμούς στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

(15) Η Επιτροπή θα πρέπει για το σκοπό αυτό, να συντάξει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και να προτείνει, εφόσον το θεωρήσει απαραίτητο, κατάλληλες τροποποιήσεις της παρούσας οδηγίας λαμβάνοντας υπόψη την επίπτωση μιας τυχόν κοινοτικής νομοθεσίας που, μεταξύ άλλων, θα έθετε όρια και προδιαγραφές προϊόντων για τις σχετικές πηγές εκπομπών.

(16) Λόγω της διασυνοριακής φύσης της οξίνισης και της ρύπανσης του όζοντος, η Επιτροπή θα πρέπει να εξακολουθήσει να εξετάζει την ανάγκη εκπόνησης εναρμονισμένων κοινοτικών μέτρων, με την επιφύλαξη του άρθρου 18 της οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου, της 24ης Σεπτεμβρίου 1996, σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης(8), με στόχο την αποφυγή της στρέβλωσης του ανταγωνισμού και λαμβάνοντας υπόψη την ισορροπία κόστους/ωφελείας της δράσης.

(17) Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να εφαρμόζονται υπό την επιφύλαξη των διατάξεων της κοινοτικής νομοθεσίας για τις εκπομπές των εν λόγω ρύπων από συγκεκριμένες πηγές και των διατάξεων της οδηγίας 96/61/ΕΚ όσον αφορά τις οριακές τιμές εκπομπών και τη χρήση των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών.

(18) Οι καταγραφές εκπομπών είναι απαραίτητες για την παρακολούθηση της προόδου ως προς την συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια εκπομπών, και πρέπει να γίνονται σύμφωνα με διεθνώς συμφωνημένη μεθοδολογία και να γνωστοποιούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα στην Επιτροπή και στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (ΕΟΠ).

(19) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν κανόνες σχετικά με τις επιβλητέες κυρώσεις για τυχόν παραβάσεις των διατάξεων της παρούσας οδηγίας και να διασφαλίσουν την επιβολή τους· οι κυρώσεις αυτές πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

(20) Τα απαιτούμενα μέτρα για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θεσπίζονται σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(9).

(21) Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεργάζονται σε διεθνές επίπεδο με σκοπό την επίτευξη των στόχων της παρούσας οδηγίας,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Στόχος

Στόχος της παρούσας οδηγίας είναι ο περιορισμός των εκπομπών ρύπων που προκαλούν οξίνιση και ευτροφισμό και της εκπομπής προδρόμων του όζοντος προκειμένου να βελτιωθεί, στην Κοινότητα, η προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας από κινδύνους δυσμενών επιδράσεων από την οξίνιση, τον ευτροφισμό του εδάφους και το όζον σε επίπεδο εδάφους, και να γίνει ένα βήμα προς το μακροπρόθεσμο στόχο της μη υπέρβασης των κρίσιμων επιπέδων και φορτίων και της αποτελεσματικής προστασίας του κοινού από τους αναγνωρισμένους κινδύνους που ενέχει για την υγεία η ρύπανση της ατμόσφαιρας.

Άρθρο 2

Πεδίο εφαρμογής

Η παρούσα οδηγία καλύπτει τις εκπομπές, εντός της επικράτειας των κρατών μελών και των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών τους, από όλες τις ανθρωπογενείς πηγές των ρύπων που αναφέρονται στο άρθρο 4.

Η παρούσα οδηγία δεν καλύπτει:

α) τις εκπομπές από τη διεθνή θαλάσσια ναυσιπλοΐα·

β) τις εκπομπές αεροσκαφών πέραν του κύκλου προσγειώσεως και απογειώσεως·

γ) για την Ισπανία, τις εκπομπές στις Καναρίους Νήσους·

δ) για τη Γαλλία, τις εκπομπές στα υπερπόντια διαμερίσματα·

ε) για την Πορτογαλία, τις εκπομπές στη Μαδέρα και τις Αζόρες.

Άρθρο 3

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:

α) "ΑΟΤ 40": το άθροισμα της διαφοράς μεταξύ των ωριαίων συγκεντρώσεων του όζοντος σε επίπεδο εδάφους που υπερβαίνουν τα 80 μg/m3 (= 40 ppb) και των 80 μg/m3, από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου, σωρευμένο από το Μάιο μέχρι τον Ιούλιο κάθε έτους,

β) "ΑΟΤ 60": το άθροισμα της διαφοράς μεταξύ των ωριαίων συγκεντρώσεων του όζοντος σε επίπεδο εδάφους που υπερβαίνουν τα 120 μg/m3 (= 60 ppb) και των 120 μg/m3, σωρευμένο καθ' όλη τη διάρκεια του έτους,

γ) "κρίσιμο φορτίο": η ποσοτική εκτίμηση της έκθεσης σε έναν ή περισσότερους ρύπους κάτω από την οποία δεν παρατηρούνται σημαντικές δυσμενείς επιδράσεις σε συγκεκριμένα ευαίσθητα στοιχεία του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις υφιστάμενες γνώσεις,

δ) "κρίσιμο επίπεδο": η συγκέντρωση ρύπων στην ατμόσφαιρα πάνω από την οποία ενδέχεται να παρατηρηθούν άμεσες δυσμενείς επιδράσεις σε δέκτες όπως οι άνθρωποι, τα φυτά, τα οικοσυστήματα ή τα υλικά, σύμφωνα με τις υφιστάμενες γνώσεις,

ε) "εκπομπή": η απελευθέρωση μιας ουσίας από σημειακή ή διάχυτη πηγή στην ατμόσφαιρα,

στ) "κυψελίδα": τετράγωνο διαστάσεων 150 km × 150 km, το οποίο ισοδυναμεί με το βήμα που χρησιμοποιείται κατά τη χαρτογράφηση των κρίσιμων φορτίων σε ευρωπαϊκή κλίμακα, και επίσης όταν παρακολουθούνται οι εκπομπές και οι αποθέσεις ατμοσφαιρικών ρύπων δυνάμει του προγράμματος συνεργασίας για τη συνεχή παρακολούθηση και την εκτίμηση της μεταφοράς σε μεγάλη απόσταση των ατμοσφαιρικών ρύπων στην Ευρώπη (ΕΜΕΡ),

ζ) "κύκλος προσγειώσεως και απογειώσεως": ο κύκλος με τους ακόλουθους χρόνους για κάθε φάση: προσέγγιση 4,0 πρώτα λεπτά, τροχοδρόμηση/παραμονή επί του εδάφους με τους κινητήρες στο ρελαντί 26,0 πρώτα λεπτά, απογείωση 0,7 πρώτα λεπτά, αναρρίχηση 2,2 πρώτα λεπτά,

η) "εθνικό ανώτατο όριο εκπομπής": η μέγιστη ποσότητα μιας ουσίας, εκφραζόμενη σε χιλιάδες τόνους, η οποία μπορεί να εκπέμπεται από ένα κράτος μέλος κατά τη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους,

θ) "οξείδια του αζώτου" και "ΝΟx": το οξείδιο και το διοξείδιο του αζώτου, εκφραζόμενα ως διοξείδιο του αζώτου,

ι) "όζον σε επίπεδο εδάφους": το όζον στο χαμηλότερο τμήμα της τροποσφαίρας,

ια) "πτητικές οργανικές ενώσεις" και "ΠΟΕ": όλες οι οργανικές ενώσεις ανθρωπογενούς φύσης, εκτός από το μεθάνιο, που είναι ικανές να παράγουν φωτοχημικά οξειδωτικά μέσω αντιδράσεων με οξείδια του αζώτου παρουσία ηλιακού φωτός.

Άρθρο 4

Εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών

1. Το αργότερο έως το έτος 2010, τα κράτη μέλη περιορίζουν τις εθνικές ετήσιες εκπομπές τους σε διοξείδιο του θείου (SO2), οξείδια του αζώτου (NOx), πτητικές οργανικές ενώσεις (ΠΟΕ) και αμμωνία (NH3) σε ποσότητες που δεν υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια εκπομπών του παραρτήματος Ι, λαμβάνοντας υπόψη τις τυχόν τροποποιήσεις με κοινοτικά μέτρα θεσπιζόμενα σε συνέχεια των εκθέσεων που αναφέρονται στο άρθρο 9.

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την τήρηση των ανώτατων ορίων εκπομπών του παραρτήματος I κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε έτους μετά το 2010.

Άρθρο 5

Ενδιάμεσοι περιβαλλοντικοί στόχοι

Τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών έχουν ως στόχο την επίτευξη, σε γενικές γραμμές, για το σύνολο της Κοινότητας, μέχρι το 2010, των ακόλουθων ενδιάμεσων περιβαλλοντικών στόχων της Κοινότητας:

α) Οξίνιση

Μείωση, κατά 50 % τουλάχιστον, των περιοχών στις οποίες παρατηρείται υπέρβαση των κρίσιμων φορτίων (σε κάθε κυψελίδα σε σχέση με την κατάσταση του 1990).

β) Έκθεση στο όζον σε επίπεδο εδάφους όσον αφορά την υγεία

Το φορτίο όζοντος σε επίπεδο εδάφους που υπερβαίνει το κρίσιμο επίπεδο για την υγεία (ΑΟΤ60=0) πρέπει να μειωθεί κατά δύο τρίτα σε όλες τις κυψελίδες σε σύγκριση με την κατάσταση του 1990. Επιπλέον, το φορτίο όζοντος σε επίπεδο εδάφους δεν πρέπει να υπερβαίνει το απόλυτο όριο των 2,9 ppm.h σε καμία κυψελίδα.

γ) Έκθεση στο όζον σε επίπεδο εδάφους όσον αφορά τη χλωρίδα

Το φορτίο όζοντος σε επίπεδο εδάφους που υπερβαίνει το κρίσιμο επίπεδο για τις καλλιέργειες και την ημιφυσική χλωρίδα (ΑΟΤ40=3ppm.h) πρέπει να μειωθεί κατά το ένα τρίτο σε όλες τις κυψελίδες σε σύγκριση με την κατάσταση του 1990. Επιπλέον, το φορτίο όζοντος σε επίπεδο εδάφους δεν πρέπει να υπερβαίνει το απόλυτο όριο των 10 ppm.h εκφρασμένο ως υπέρβαση του κρίσιμου επιπέδου των 3 ppm.h σε καμία κυψελίδα.

Άρθρο 6

Εθνικά προγράμματα

1. Το αργότερο μέχρι την 1η Οκτωβρίου ...(10), τα κράτη μέλη καταρτίζουν εθνικά προγράμματα για την προοδευτική μείωση των εθνικών εκπομπών των ρύπων που αναφέρονται στο άρθρο 4, για να συμμορφωθούν τουλάχιστον προς τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών, που ορίζονται στο παράρτημα Ι, το αργότερο έως το 2010.

2. Τα εθνικά προγράμματα περιλαμβάνουν πληροφορίες για υιοθετηθείσες και εξεταζόμενες πολιτικές και μέτρα και ποσοτικές εκτιμήσεις της επίδρασης αυτών στις εκπομπές των ρύπων το 2010. Αναφέρουν επίσης τις αναμενόμενες σημαντικές αλλαγές στη γεωγραφική κατανομή των εθνικών εκπομπών.

3. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν και αναθεωρούν τα προγράμματα, ανάλογα με τις ανάγκες, μέχρι την 1η Οκτωβρίου ...(11).

4. Τα κράτη μέλη θέτουν στη διάθεση του κοινού και των αρμόδιων οργανισμών, όπως οι περιβαλλοντικοί οργανισμοί, τα προγράμματα που καταρτίζουν σύμφωνα με τις παραγράφους 1, 2 και 3. Οι πληροφορίες που παρέχονται στο κοινό και τους οργανισμούς βάσει της παρούσας παραγράφου πρέπει να είναι σαφείς, κατανοητές και προσιτές.

Άρθρο 7

Απογραφές εκπομπών και προβλέψεις

1. Για τους ρύπους που αναφέρονται στο άρθρο 4, τα κράτη μέλη συντάσσουν και ενημερώνουν κατ' έτος εθνικές απογραφές εκπομπών καθώς και προβλέψεις εκπομπών για το 2010.

2. Τα κράτη μέλη συντάσσουν τις απογραφές εκπομπών και τις προβλέψεις τους χρησιμοποιώντας τις μεθόδους του παραρτήματος ΙΙ.

3. Επικουρούμενη από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και βάσει των πληροφοριών που της παρέχουν, η Επιτροπή συντάσσει απογραφές και προβλέψεις για τους ρύπους που αναφέρονται στο άρθρο 4. Οι απογραφές και οι προβλέψεις δημοσιοποιούνται.

4. Τυχόν τροποποίηση των μεθόδων που πρέπει να χρησιμοποιούνται σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙ πραγματοποιείται με τη διαδικασία του άρθρου 11 παράγραφος 2.

Άρθρο 8

Εκθέσεις των κρατών μελών

1. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν κάθε χρόνο και το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου, στην Επιτροπή και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, έκθεση σχετικά με τις εθνικές απογραφές εκπομπών και τις προβλέψεις εκπομπών για το 2010, που καταρτίζονται σύμφωνα με το άρθρο 7. Τα κράτη μέλη εκθέτουν τις οριστικές απογραφές εκπομπών για το προ-προηγούμενο έτος και τις προσωρινές απογραφές εκπομπών για το προηγούμενο έτος. Οι προβλέψεις εκπομπών περιλαμβάνουν πληροφορίες για την ποσοτική κατανόηση των βασικών κοινωνικοοικονομικών παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν κατά την κατάρτισή τους.

2. Το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου ...(12), τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για τα προγράμματα που καταρτίζουν σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφοι 1 και 2.

Το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου ...(13), τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τα ενημερωμένα προγράμματα που καταρτίζουν σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 3.

3. Εντός ενός μηνός από την παραλαβή τους, η Επιτροπή κοινοποιεί τα υποβαλλόμενα εθνικά προγράμματα στα άλλα κράτη μέλη.

4. Με τη διαδικασία του άρθρου 11 παράγραφος 2, η Επιτροπή θεσπίζει διατάξεις για τη διασφάλιση της συνοχής και της διαφάνειας των εκθέσεων των εθνικών προγραμμάτων.

Άρθρο 9

Εκθέσεις της Επιτροπής

1. Το 2004 και το 2008 η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο εφαρμογής των εθνικών ανώτατων ορίων εκπομπών που ορίζονται στο παράρτημα Ι και το κατά πόσον είναι πιθανόν να επιτευχθούν μέχρι το 2010 οι ενδιάμεσοι περιβαλλοντικοί στόχοι του άρθρου 5. Στις εκθέσεις αυτές περιλαμβάνεται οικονομική αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένης της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας, οφέλη, εκτίμηση οριακού κόστους και οφέλους και οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις από την εφαρμογή των εθνικών ανώτατων ορίων εκπομπών σε συγκεκριμένα κράτη μέλη και τομείς. Οι εκθέσεις αυτές περιλαμβάνουν επίσης ανασκόπηση των περιορισμών του πεδίου εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, όπως ορίζεται στο άρθρο 2, καθώς και αξιολόγηση του κατά πόσον ενδέχεται να χρειαστούν περαιτέρω μειώσεις εκπομπών για να επιτευχθούν οι ενδιάμεσοι περιβαλλοντικοί στόχοι του άρθρου 5. Στις εκθέσεις αυτές λαμβάνονται υπόψη οι εκθέσεις που υποβάλλουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφοι 1 και 2, καθώς και, μεταξύ άλλων:

α) τυχόν νέα θεσπισθείσα κοινοτική νομοθεσία η οποία καθορίζει όρια εκπομπών και πρότυπα προϊόντων για σχετικές πηγές εκπομπών·

β) εξελίξεις των καλύτερων διαθέσιμων τεχνολογιών στο πλαίσιο της ανταλλαγής πληροφοριών δυνάμει του άρθρου 16 της οδηγίας 96/61/ΕΚ·

γ) στόχοι μείωσης των εκπομπών για το 2008 για τις εκπομπές διοξειδίου του θείου και οξειδίων του αζώτου από υφιστάμενες μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης, οι οποίοι αναφέρονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με την οδηγία 2000/.../ΕΚ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον περιορισμό της εκπομπής στην ατμόσφαιρα ορισμένων ρύπων από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης(14)·

δ) μειώσεις εκπομπών και δεσμεύσεις για μείωση εκ μέρους τρίτων χωρών, με ιδιαίτερο βάρος σε μέτρα που πρέπει να ληφθούν στις υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες και στη δυνατότητα για περαιτέρω μειώσεις εκπομπών σε περιοχές που γειτνιάζουν με την Κοινότητα·

ε) τυχόν νέα κοινοτική νομοθεσία και διεθνείς κανονισμοί σχετικά με τις εκπομπές πλοίων και αεροσκαφών·

στ) η ανάπτυξη των μεταφορών και άλλες περαιτέρω ενέργειες για τον έλεγχο των εκπομπών από τις μεταφορές·

ζ) εξελίξεις στο γεωργικό τομέα, νέες προβλέψεις για το ζωικό κεφάλαιο και βελτιώσεις των μεθόδων μείωσης των εκπομπών στο γεωργικό τομέα·

η) τυχόν σημαντικές αλλαγές της αγοράς ενέργειας σε ένα κράτος μέλος και νέες προβλέψεις που λαμβάνουν υπόψη τις δράσεις τις οποίες αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη για να συμμορφωθούν με τις διεθνείς τους υποχρεώσεις όσον αφορά τις κλιματικές αλλαγές·

θ) εκτίμηση των υφιστάμενων και των προβλεπόμενων υπερβάσεων κρίσιμων φορτίων και των τιμών των κατευθυντήριων γραμμών της ΠΟΥ σχετικά με το όζον σε επίπεδο εδάφους·

ι) δυνατότητα καθορισμού προτεινόμενου ενδιάμεσου στόχου για τη μείωση του ευτροφισμού του εδάφους·

ια) νέα τεχνικά και επιστημονικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένης μιας εκτίμησης της αβεβαιότητας:

i) των εθνικών απογραφών εκπομπών,

ii) των εισαγόμενων δεδομένων αναφοράς,

iii) της γνώσης της διασυνοριακής μεταφοράς και απόθεσης ρύπων,

iv) των κρίσιμων φορτίων και επιπέδων,

v) του χρησιμοποιούμενου μοντέλου,

και μιας εκτίμησης της συνακόλουθης αβεβαιότητας των εθνικών ανώτατων ορίων εκπομπών που απαιτούνται για να επιτευχθούν οι ενδιάμεσοι περιβαλλοντικοί στόχοι του άρθρου 5·

ιβ) ανάγκη αποφυγής υπερβολικού κόστους για οποιοδήποτε κράτος μέλος·

ιγ) η σύγκριση των μοντέλων υπολογισμού, με παρατηρήσεις για την οξίνιση, τον ευτροφισμό και το όζον σε επίπεδο εδάφους, ώστε να βελτιωθούν τα μοντέλα.

2. Το 2012, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση για τη συμμόρφωση προς τα ανώτατα όρια του παραρτήματος Ι και την πρόοδο ως προς τους ενδιάμεσους περιβαλλοντικούς στόχους του άρθρου 5. Κατά την κατάρτιση της έκθεσης λαμβάνονται υπόψη οι εκθέσεις που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφοι 1 και 2, καθώς και τα θέματα που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως ιγ) της παραγράφου 1.

3. Οι εκθέσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 λαμβάνουν υπόψη τους παράγοντες που παρατίθενται στην παράγραφο 1. Βάσει των παραγόντων αυτών, της προόδου ως προς την επίτευξη των ανώτατων ορίων εκπομπών μέχρι το 2010, μιας ανασκόπησης της επιστημονικής και τεχνικής προόδου, της κατάστασης όσον αφορά τις υπερβάσεις των κρίσιμων φορτίων και επιπέδων, και των κατευθυντήριων γραμμών της ΠΟΥ για την ποιότητα του αέρα, η Επιτροπή διερευνά περαιτέρω το εκτιμώμενο κόστος και όφελος των ανώτατων ορίων εκπομπών. Με την επιφύλαξη του άρθρου 18 της οδηγίας 96/61/ΕΚ, με στόχο να αποφευχθεί η στρέβλωση του ανταγωνισμού και λαμβάνοντας υπόψη το ισοζύγιο μεταξύ οφέλους και κόστους δράσης, η Επιτροπή εξετάζει περαιτέρω την ανάγκη ανάπτυξης εναρμονισμένων κοινοτικών μέτρων για τους σημαντικότερους οικονομικούς κλάδους και προϊόντα που συμβάλλουν στην οξίνιση, τον ευτροφισμό και το όζον στο επίπεδο του εδάφους. Οι εκθέσεις, εάν κρίνεται σκόπιμο, συνοδεύονται από προτάσεις για τροποποιήσεις των ανώτατων ορίων εκπομπών του παραρτήματος Ι, για τροποποιήσεις των ενδιάμεσων περιβαλλοντικών στόχων του άρθρου 5, για μέτρα διασφάλισης της συμμόρφωσης με τα ανώτατα όρια και για πιθανές περαιτέρω μειώσεις εκπομπών.

Άρθρο 10

Συνεργασία με τρίτες χώρες

Για να διευκολυνθεί η επίτευξη του στόχου του άρθρου 1, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, ανάλογα με την περίπτωση και με την επιφύλαξη του άρθρου 300 της συνθήκης, επιδιώκουν διμερή και πολυμερή συνεργασία με τρίτες χώρες και αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς, όπως η Οικονομική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (UN/ECE), η διεθνής ναυτιλιακή οργάνωση (ΙΜΟ) και η διεθνής οργάνωση πολιτικής αεροπορίας (ICAO), περιλαμβανομένης της ανταλλαγής πληροφοριών, σχετικά με την τεχνική και επιστημονική έρευνα και ανάπτυξη και με στόχο τη βελτίωση της βάσης για τη διευκόλυνση των μειώσεων των εκπομπών.

Άρθρο 11

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή που έχει συσταθεί βάσει του άρθρου 12 της οδηγίας 96/62/ΕΚ, καλούμενη εφεξής "η επιτροπή".

2. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της ίδιας απόφασης.

Η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ ορίζεται σε τρεις μήνες.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 12

Κυρώσεις

Τα κράτη μέλη καθορίζουν τις κυρώσεις που επιβάλλονται στις παραβάσεις των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται σύμφωνα με την παρούσα οδηγία. Οι κυρώσεις αυτές πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

Άρθρο 13

Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που απαιτούνται για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία πριν από ...(15), ενημερώνουν δε αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομερείς διατάξεις για την αναφορά αυτή καθορίζονται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 14

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 15

Παραλήπτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, ...

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 56 της 29.2.2000, σ. 34.

(2) ΕΕ C 51 της 23.2.2000, σ. 11.

(3) EE C 317 της 6.11.2000, σ. 35.

(4) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Μαρτίου 2000 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα)· κοινή θέση του Συμβουλίου της 7ης Νοεμβρίου 2000 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(5) ΕΕ C 138 της 17.5.1993, σ. 1.

(6) ΕΕ L 275 της 10.10.1998, σ. 1.

(7) ΕΕ L 297 της 13.10.1992, σ. 1.

(8) ΕΕ C 257 της 10.10.1996, σ. 26.

(9) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(10) Ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(11) Πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(12) Ένα έτος από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(13) Πέντε έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(14) Βλέπε σελίδα 12 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.

(15) Δώδεκα μήνες από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΕΘΝΙΚΑ ΑΝΩΤΑΤΑ ΟΡΙΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΓΙΑ SO2, NOX, ΠΟΕ ΚΑΙ ΝΗ3 ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΤΕΥΧΘΟΥΝ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2010(1)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(1) Τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών αποσκοπούν στην επίτευξη, σε γενικές γραμμές, των ενδιάμεσων περιβαλλοντικών στόχων του άρθρου 5. Η επίτευξη των στόχων αυτών αναμένεται να μειώσει την ευτροφισμό του εδάφους έτσι ώστε οι κοινοτικές περιοχές με αποθέσεις θρεπτικού αζώτου που υπερβαίνουν τα κρίσιμα φορτία να μειωθούν κατά 30 % περίπου σε σύγκριση με το 1990.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ

Τα κράτη μέλη συντάσσουν απογραφές και προβλέψεις εκπομπών χρησιμοποιώντας τις μεθοδολογίες που συμφωνούνται από τη σύμβαση σχετικά με τη διαμεθοριακή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση. Κατά την κατάρτιση αυτών των απογραφών και των προβλέψεων πρέπει να χρησιμοποιούν το εγχειρίδιο ΕMΕΡ/Corinair(1).

(1) Απογραφή των ατμοσφαιρικών εκπομπών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 14 Ιουλίου 1999, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο την πρότασή της για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών για ορισμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους(1). Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 175 παράγραφος 1 της συνθήκης.

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδότησε στις 15 Μαρτίου 2000(2).

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 8 Δεκεμβρίου 1999(3).

Η Επιτροπή των Περιφερειών γνωμοδότησε στις 14 Ιουνίου 2000(4).

3. Στις 7 Νοεμβρίου 2000, το Συμβούλιο υιοθέτησε την κοινή του θέση σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ

Στόχος της οδηγίας είναι ο περιορισμός των εκπομπών ρύπων που προκαλούν οξίνιση και ευτροφισμό καθώς και προδρόμων του όζοντος προκειμένου να βελτιωθεί η προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας στην Κοινότητα. Τα προβλεπόμενα από την πρόταση ανώτατα όρια, για κάθε κράτος μέλος, των συνολικών ετήσιων εκπομπών των τεσσάρων ρύπων που συντελούν στην οξίνιση, τον ευτροφισμό και τη ρύπανση του τροποσφαιρικού όζοντος, πρέπει να πληρούνται το αργότερο μέχρι το 2010. Οι σχετικοί ρύποι είναι το διοξείδιο του θείου (SO2), οξείδια του αζώτου (Νοx), πτητικές οργανικές ενώσεις (ΠΟΕ) και αμμωνία (ΝΗ3).

Στην πρόταση ζητείται από τα κράτη μέλη να καταρτίσουν εθνικά προγράμματα που θα τα βοηθήσουν να επιτύχουν τις απαιτούμενες μειώσεις των εκπομπών, αφήνει όμως τα κράτη μέλη να αποφασίσουν τις λεπτομέρειες των συγκεκριμένων πολιτικών και μέτρων. Ζητείται επίσης από τα κράτη μέλη να προετοιμάζουν και να ενημερώνουν ετησίως εθνικές απογραφές εκπομπών και προβλέψεις των εκπομπών για τους τέσσερις ρύπους έως το 2010. Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το 2004 και το 2008, σχετικά με την πρόοδο στην εφαρμογή των εθνικών ανώτατων ορίων εκπομπών και για το κατά πόσον οι ενδιάμεσοι περιβαλλοντικοί στόχοι της πρότασης είναι πιθανό να επιτευχθούν μέχρι το 2010.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

1. Γενικά

Η κοινή θέση του Συμβουλίου, παρόλο που διατηρεί την προσέγγιση που πρότεινε η Επιτροπή, μεταφέρει, σύμφωνα με μία από τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (αριθ. 9), τους προτεινόμενους ενδιάμεσους περιβαλλοντικούς στόχους από τα παραρτήματα στο άρθρο 5 της πρότασης. Οι αλλαγές στο παράρτημα Ι της πρότασης, στο οποίο παρατίθενται τα προτεινόμενα ανώτατα όρια εκπομπών που πρέπει να επιτευχθούν μέχρι το 2010, αντικατοπτρίζουν τις απόψεις των κρατών μελών τα οποία επί του παρόντος δεν είναι σε θέση δεσμευθούν για τα επίπεδα ανώτατων ορίων που προτείνει η Επιτροπή. Εντούτοις, μερικές από τις τιμές αυτές προχωρούν κατά τι πέραν των συμφωνηθέντων από τα κράτη μέλη τιμών κατά την υπογραφή του πρωτοκόλλου του Γκέτεμποργκ του 1999 της σύμβασης της Οικονομικής Επιτροπής του Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (Unece) σχετικά με τη διαμεθοριακή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση, την οξίνιση, τον ευτροφισμό και το τροποσφαιρικό όζον. Οι προσθήκες και η αναδιατύπωση του άρθρου 9 αποτυπώνουν επίσης τις προθέσεις των κρατών μελών να προβούν σε εις βάθος αναθεώρηση αυτών των τιμών κατά το 2004, βάσει νέων πληροφοριών που θα είναι διαθέσιμες τότε.

2. Δεκτές τροπολογίες του ΕΚ

Το Συμβούλιο ενέκρινε τις οκτώ τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έγιναν δεκτές, πλήρως ή εν μέρει, από την Επιτροπή.

3. Σημαντικότερες καινοτομίες που εισήγαγε το Συμβούλιο

Στο άρθρο 5 περιλαμβάνονται οι ενδιάμεσοι περιβαλλοντικοί στόχοι οι οποίοι ήταν στο παράρτημα ΙΙ της πρότασης.

Το άρθρο 9 έχει αναδιαταχθεί και αναδιατυπωθεί, για να ληφθούν υπόψη οι τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και να καταστεί σαφές ότι τυχόν ανάγκη επανεξέτασης των ανωτάτων ορίων θα εκτιμηθεί βάσει της προόδου ως προς τους ενδιάμεσους περιβαλλοντικούς στόχους. Θα εξετασθεί επίσης το υπερβολικό κόστος για οποιοδήποτε μεμονωμένο κράτος μέλος.

Στο άρθρο 10 μνημονεύονται τώρα οι δράσεις που ανέλαβαν τόσο τα κράτη μέλη όσο και η Κοινότητα στο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας με τρίτες χώρες και αρμόδιους οργανισμούς.

Στο άρθρο 11 επήλθαν τροποποιήσεις προκειμένου να εκτίθενται οι νέες διαδικασίες επιτροπολογίας.

Στο παράρτημα Ι περιέχεται τώρα αναφορά στο προσδοκώμενο αποτέλεσμα από τη συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια εκπομπών σχετικά με τον ευτροφισμό του εδάφους.

(1) ΕΕ C 56 της 29.2.2000, σ. 34.

(2) ΕΕ C ....

(3) ΕΕ C 51 της 23.2.2000, σ. 11.

(4) ΕΕ C 317 της 6.11.2000, σ. 35.