ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΟΡΥΦΗΣ METAΞΥ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ, ΚΑΡΑΪΒΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Προοίμιο

Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι να καθοριστούν οι γενικές αρχές και δράσεις που προτίθεται η Επιτροπή να ακολουθήσει ώστε να συμβάλει στην αντιμετώπιση των προτεραιοτήτων που προέκυψαν από τη διάσκεψη του Ρίο που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 1999 μεταξύ της ΕΕ, των κρατών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής. Στόχος είναι να δοθεί ώθηση για συνέχεια της διάσκεψης κορυφής του Ρίο. Στην ανακοίνωση λαμβάνονται υπόψη οι στόχοι της γενικής πολιτικής της ΕΕ στη Λατινική Αμερική και στην Καραϊβική, καθώς και οι περιορισμοί που αντιμετωπίζει η Επιτροπή. Τονίζεται ότι η Επιτροπή δεν προτείνει στην παρούσα ανακοίνωση μία νέα στρατηγική για τις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των κρατών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής.

1. Εισαγωγή

Η πρώτη σύνοδος κορυφής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων των χωρών της Λατινικής Αμερικής, της Καραϊβικής και της ΕΕ, με τη συμμετοχή του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πραγματοποιήθηκε στο Ρίο στις 28 και 29 Ιουνίου 1999.

Η διάσκεψη κορυφής έφερε στο φως ορισμένες κοινές αρχές και στόχους, περιλαμβανομένης της καθολικότητας της αρχής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ανάγκης αναστροφής της περιβαλλοντικής υποβάθμισης και την εστίαση στην αειφόρο ανάπτυξη. Η σύνοδος αντανακλούσε την επιθυμία ενίσχυσης και διαφοροποίησης των σχέσεων οι οποίες συνεχώς προοδεύουν. Κύριος στόχος της ήταν να καθοριστεί μία στρατηγική διπεριφερειακή εταιρική σχέση με τρισδιάστατη υπόσταση:

* Ευρύτερος πολιτικός διάλογος.

* Στέρεες οικονομικές και χρηματοδοτικές σχέσεις που θα βασίζονται σε γενική και ισόρροπη ελευθέρωση του εμπορίου και των ροών κεφαλαίων. και

* Δυναμική συνεργασία σε βασικούς τομείς, ειδικότερα στον εκπαιδευτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό τομέα καθώς και στον τομέα της επιστήμης και τεχνολογικής ανάπτυξης.

Η διάσκεψη κορυφής κατέληξε σε μία κοινή δήλωση και σε ένα σχέδιο δράσης που καθορίζει μεγάλο αριθμό προτεραιοτήτων σε διάφορους τομείς κάθε μίας εκ των τριών διαστάσεων (πολιτικός διάλογος, οικονομικές και χρηματοδοτικές σχέσεις και συνεργασία). Από τις προτεραιότητες αυτές, 11 που θεωρήθηκαν βασικές επελέγησαν στη συνέχεια από μία διπεριφερειακή ομάδα ανώτερων λειτουργών στην Tuusula, με σκοπό να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στη συνολική διαδικασία.

Τα συμπεράσματα της διάσκεψης του Ρίο αφορούν εξίσου σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη: τις χώρες εταίρους της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, τα κράτη μέλη της ΕΕ, το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή, στους αντίστοιχους τομείς αρμοδιότητάς τους.

Μία δεύτερη διάσκεψη κορυφής εγκρίθηκε κατ´αρχήν στο Ρίο και πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην Ισπανία το 2002. Μέχρι τότε θα πρέπει να έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή των δεσμεύσεων του Ρίο - ένα πολύπλοκο έργο - δεδομένου του εντυπωσιακού εύρους των υπό εξέταση τομέων. Όλοι οι εταίροι πρέπει κατά συνέπεια να αποφασίσουν:

(1) ποιoν θα αναλάβουν πρωτοβουλίες στην εφαρμογή των προτεραιοτήτων που έχουν εντοπισθεί και ποιοί θα συμμετέχουν στις προτεινόμενες πρωτοβουλίες.

(2) ποιές είναι οι συγκεκριμένες δραστηριότητες που προτείνονται και βάσει ποιών ρυθμίσεων εφαρμογής.

(3) κατά ποιό τρόπο τα μέρη θα διαχειρίζονται και θα συντονίζουν πρακτικά τις πρωτοβουλίες τους.

Κύριο μέλημα της παρούσας ανακοίνωσης, ενόψει της δεύτερης διάσκεψης κορυφής, είναι η εξέταση της εφαρμογής των συμπερασμάτων του Ρίο που αφορούν τις προτεραιότητες της συνεργασίας (οι οποίες καλύπτουν την πολιτική, οικονομική και κοινωνική διάσταση της εταιρικής σχέσης). Ο πολιτικός και οικονομικός διάλογος θα συνεχίσουν, κυρίως εντός του υφιστάμενου διμερούς και υποπεριφερειακού πλαισίου.

2. Η διάσκεψη του Ρίο και η στρατηγική της ΕΕ για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική

Θα συνεχιστεί η εφαρμογή των βασικών στρατηγικών που εφαρμόζονται προς το παρόν.

Όσον αφορά τη Λατινική Αμερική, οι κατευθυντήριες γραμμές της ανακοίνωσης του Μαρτίου 1999 "Για νέα εταιρική σχέση ΕΕ-Λατινικής Αμερικής στην παραμονή του 21ου αιώνα" [1] επιβεβαιώθηκαν με την κοινή δήλωση του Ρίο. Είναι συνεπώς δυνατό να συνεχιστούν οι προσπάθειες δημιουργίας δυναμικών σχέσεων μεταξύ των δύο μερών, σύμφωνα με τις ισχύουσες πρακτικές, λαμβάνοντας κατάλληλα υπόψη την ανομοιογενή κατάσταση στη Λατινική Αμερική και την ανάγκη προσαρμογής του διαλόγου και της συνεργασίας στις διάφορες αυτές πραγματικότητες, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για μεγαλύτερη ενσωμάτωση της περιφερειακής διάστασης στους τομείς κοινού ενδιαφέροντος όπου δικαιολογείται ή ενδείκνυται καλύτερα κάποια σφαιρική προσέγγιση.

[1] COM (1999) 105 τελικό.

Σχετικά με τις χώρες της Καραϊβικής, οι σχέσεις θα βασίζονται κυρίως από το εξής στη νέα συμφωνία εταιρικών σχέσεων με τις χώρες ΑΚΕ που συνήφθη στις 3 Φεβρουαρίου 2000 και υπεγράφη στις 23 Ιουνίου 2000 στην Κοτονού. Ωστόσο, η νέα περιφερειακή προσέγγιση που θεσπίστηκε στο Ρίο θα χρησιμεύσει οπωσδήποτε στην προώθηση της περιφερειακής ενσωμάτωσης της Καραϊβικής, περιλαμβανομένων των χωρών CARICOM, της Κεντρικής Αμερικής και του βόρειου τμήματος της Νοτίου Αμερικής.

Όσον αφορά το εμπόριο, πέρα και εκτός από τις διμερείς και υποπεριφερειακές συμφωνίες που έχουν συναφθεί ή που ευρίσκονται υπό διαπραγμάτευση, η στρατηγική προβλέπει την ενίσχυση του μελλοντικού μας διαλόγου με τις χώρες της περιοχής σχετικά με τον ΠΟΕ και ιδίως σχετικά με το θέμα ενός μελλοντικού γύρου του ΠΟΕ. Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι καιρός να προωθηθεί το ζήτημα αυτό περαιτέρω με πλέον συγκεκριμένους όρους, μέσω ενός πιο δομημένου, απτού και τακτικού διαλόγου στο κατάλληλο επίπεδο, έτσι ώστε:

α) να διερευνηθεί η εξεύρεση αμοιβαίας συμφωνίας γύρω από τις ιδιαιτερότητες των στόχων των διαπραγματεύσεων και το χρονοδιάγραμμα του νέου γύρου

β) να αποτελέσει ο διάλογος αυτός φόρουμ συνεργασίας, συντονισμού και ανταλλαγής απόψεων κατά τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις και

γ) να ετοιμαστούν και να πλαισιωθούν συζητήσεις σε υπουργικό επίπεδο στο πλαίσιο του ΠΟΕ οι οποίες θα αποτελούν ευρύτερες κατευθυντήριες γραμμές του διαλόγου.

3. Πρόοδος μετά από τη διάσκεψη του Ρίο

Η διάσκεψη θέσπισε μια διττή προσέγγιση για την προώθηση και εφαρμογή του σχεδίου δράσης, η οποία αντανακλά τη μέριμνα αποφυγής νέων δομών, δεδομένου ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο περιλαμβάνει ήδη πολυάριθμα φόρουμ.

Κατά πρώτο λόγο, η διπεριφερειακή ομάδα (βλέπε παραπάνω) σε επίπεδο ανωτέρων υπαλλήλων, η οποία συγκροτήθηκε και θα συνεδριάζει τακτικά (δεν αναφέρεται η συχνότητα) για τον έλεγχο και την προώθηση της εφαρμογής των δράσεων προτεραιότητας βάσει των υφισταμένων μηχανισμών.

Κατά δεύτερο λόγο οι συζητήσεις σε υπουργικό επίπεδο μεταξύ ΕΕ και των χωρών και υποπεριφερειακών ομάδων της Λατινικής Αμερικής αφενός, της ΕΕ και των χωρών της Καραϊβικής, αφετέρου. Οι συζητήσεις αυτές θα πραγματοποιούνται πάντα με την ίδια μορφή και συχνότητα, όπως προβλέπεται στις ισχύουσες συμφωνίες. Θα οργανώνονται επίσης ad hoc υπουργικές συναντήσεις για ορισμένα θέματα κοινού ενδιαφέροντος: (οι τομείς της εκπαίδευσης, της έρευνας και της επιστήμης αναφέρονται ειδικότερα στην κοινή δήλωση).

Ποιά πρόοδος έχει συντελεστεί μετά από τη διάσκεψη του Ρίο βάσει της προσέγγισης αυτής;

Η αρμόδια διπεριφερειακή ομάδα κατάρτισε κατάλογο με 11 βασικές προτεραιότητες [2], στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης. Σ´ αυτές περιλαμβάνονται τομείς που ενδεχομένως να προσφέρουν προστιθεμένη αξία, γρήγορα αποτελέσματα και διαφάνεια στις υπό εκτέλεση ή προετοιμαζόμενες δραστηριότητες. Ωστόσο, δεν σημειώθηκε αξιοσημείωτη πρόοδος ούτε όσον αφορά τον εντοπισμό των εταίρων που θα είναι υπεύθυνοι για την εκτέλεση της κάθε προτεραιότητας, ούτε σχετικά με τον τρόπο συντονισμού.

[2] Οι 11 προτεραιότητες εκτίθενται στο παράρτημα 1. Ο κατάλογος καταρτίστηκε στην Tuusula κατά την πρώτη συνάντηση της διπεριφερειακής ομάδας, το Νοέμβριο 1999. Η δεύτερη συνάντηση πραγματοποιήθηκε στη Vilamoura, στο περιθώριο των υπουργικών συναντήσεων ΕΕ-Λατινικής Αμερικής, κατά το Φεβρουάριο.

Οι πλέον πρόσφατες θεσμοθετημένες υπουργικές διασκέψεις, μετά από το Ρίο πραγματοποιήθηκαν το Φεβρουάριο 2000 στη Vilamoura. Στο πλαίσιο της κάθε διμερούς και υποπεριφερειακής διάσκεψης υπογραμμίστηκε η σημασία της διάσκεψης κορυφής του Ρίο, ως αφετηρία νέας φάσης στις σχέσεις μεταξύ περιφερειών. Όλες οι κοινές δηλώσεις και τα επίσημα ανακοινωθέντα επανέλαβαν την πρόθεση να δοθεί συνέχεια στην πράξη στις προτεραιότητες του Ρίο και στήριξη στις εργασίες της διπεριφερειακής ομάδας. Όπως αναμενόταν, οι υπουργικές διασκέψεις της Vilamoura επιβεβαίωσαν την πολιτική ώθηση που εδόθη στο Ρίο, αφήνοντας στην παρούσα φάση την προαναφερόμενη ομάδα να μετουσιώσει τις κατευθυντήριες γραμμές σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες.

Στο πλαίσιο των συναντήσεων αυτών, η Επιτροπή τόνισε την ανάγκη προόδου πριν τη διάσκεψη κορυφής του 2002 και έκανε έκκληση για θέσπιση πραγματιστικής προσέγγισης και εστιασμού σε μικρό αριθμό τομέων στους οποίους πιθανώς να επιτευχθούν απτά αποτελέσματα. Εδόθη έμφαση στους πολιτικούς στόχους: προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συνεργασία στο πλαίσιο των διεθνών οργανισμών (ιδίως των Ηνωμένων Εθνών) μέσω μηχανισμών για άμεσες διαβουλεύσεις γύρω από τα σημαντικότερα ζητήματα.

Ένα συγκεκριμένο παράδειγμα υλοποίησης των αποφάσεων της διάσκεψης κορυφής του Ρίο στην παρούσα φάση:

- όλα τα σκέλη του μηχανισμού συνεργασίας ΕΕ-Λατινικής Αμερικής-Καραϊβικής για την καταπολέμηση των ναρκωτικών ετέθησαν σε ισχύ την ίδια στιγμή, τόσο από άποψη περιεχομένου, όσο και μέσων παρακολούθησης και συνέχειας. Κατά τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή χρηματοδοτεί ήδη σειρά έργων.

- στην επιστημονική και τεχνολογική έρευνα, μια διπεριφερειακή ομάδα εργασίας συγκροτήθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης των ανώτατων αξιωματούχων τον Ιούνιο 2000. Η ομάδα αυτή θα πρέπει κατά κύριο λόγο να προτείνει συγκεκριμένες προτεραιότητες και μέτρα υλοποίησης για συζήτηση από τους υπουργούς κατά τη σύσκεψή τους το 2001. Θα υποβληθεί ενδιάμεση έκθεση προόδου στους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων κατά τη διάσκεψη κορυφής που προγραμματίζεται για το 2002. Οι εκτελεστικές ρυθμίσεις θα αντανακλούν τους διάφορους μηχανισμούς της συνεργασίας (επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία, οικονομική και αναπτυξιακή συνεργασία), στη διάθεση των κρατών μελών, της Επιτροπής και των χωρών της Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής και θα λαμβάνουν υπόψη φυσικά, την επιστημονική αρτιότητα των προτεινόμενων έργων [3].

[3] Το πρόγραμμα INCO θα δράσει ενδεχομένως καταλυτικά για την κινητοποίηση πόρων στα κράτη μέλη και θα προωθήσει τη συμμετοχή επιστημόνων από τη Λατινική Αμερική/Καραϊβική στο Πέμπτο Πρόγραμμα Πλαίσιο.

Ο παραπάνω απολογισμός της προόδου που συντελέστηκε από το Ρίο και μετά φέρνει στο φως το μέγεθος του έργου που απομένει ώστε να προωθηθεί, στο επίπεδο του συνόλου των εταιριών, η νέα δυναμική η οποία αναμένεται ότι θα προκύψει από τις εν λόγω διασκέψεις κορυφής.

4. Συνέχεια του Ρίο: Θεμέλιο για τις δράσεις της Επιτροπής

Κατά πρώτο λόγο πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η Επιτροπή είναι ήδη δραστηριοποιημένη σε μεγάλο βαθμό στους 11 τομείς προτεραιότητας της Tuusula, [4] καθώς και στους περισσότερους τομείς που καλύπτονται από τη δήλωση του Ρίο και το σχέδιο δράσης. Τα συμπεράσματα της διάσκεψης επιβεβαίωσαν τους ευρύτερους στόχους της Επιτροπής όσον αφορά την πολιτική της στην εν λόγω περιοχή.

[4] Αυτό φαίνεται από τους πίνακες στο παράρτημα 2.

Στο πλαίσιο της συνέχειας του Ρίο, η Επιτροπή προτίθεται να δράσει σε πρώτη φάση σε δύο επίπεδα:

1) Στο άμεσο μέλλον, εν αναμονή της διάσκεψης κορυφής του 2002, η Επιτροπή προτείνει την κλιμάκωση της δράσης της στους τρεις ακόλουθους τομείς προτεραιότητας: προώθηση και προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προώθηση της κοινωνίας των πληροφοριών και τέλος μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Η ιδιαίτερη έμφαση στους τομείς αυτούς αποβλέπει στην κάλυψη του τρισδιάστατου της στρατηγικής εταιρικής σχέσης (πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό σκέλος) και στο να δοθεί απάντηση στις κύριες προκλήσεις στην περιοχή. Οι προτεινόμενες πρωτοβουλίες στους τρεις αυτούς τομείς προτεραιότητας αποτελούν ένα συμπαγές σύνολο μέτρων για την επιτυχία ενός κοινού στόχου: τη θέση της ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού στο επίκεντρο των σχέσεων μεταξύ των δύο περιοχών. Στο πλαίσιο αυτό, η πολιτική πρωτοβουλία στον τομέα των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της χρηστής διακυβέρνησης δεν μπορούν να διαχωριστούν από την πρωτοβουλία στον κοινωνικό τομέα με στόχο τη μείωση της φτώχειας και των ανισοτήτων, εφόσον αμφότερες αποβλέπουν στη δυνατότητα για τις πλέον ευάλωτες ομάδες πληθυσμού να παίξουν πιο ενεργό ρόλο στην κοινωνία. Ταυτόχρονα η πρωτοβουλία στον οικονομικό τομέα αποβλέπει στο να έχει στη διάθεσή της η κοινωνία των πολιτών σύγχρονα μέσα διαχείρισης και επικοινωνίας, με στόχο να διευκολυνθεί η ενσωμάτωσή της στην εθνική και την παγκόσμια οικονομία.

Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι εκτός από τις τρεις νέες πρωτοβουλίες, οι τομείς προτεραιότητας της Tuusula θα εξετάζονται πάντα μέσω των υφισταμένων μέσων συνεργασίας, περιλαμβανομένων των αποκεντρωμένων οριζοντίων προγραμμάτων. [5] Αυτά θα αξιολογηθούν βάσει των προτεραιοτήτων και των άλλων πολιτικών στόχων της Επιτροπής προκειμένου να εξακριβωθεί η αποτελεσματικότητά τους, η συμμόρφωσή τους με τις αρχές της μεταρρύθμισης της Επιτροπής και της πιθανότητας να παράγουν απτά και εξακριβώσιμα αποτελέσματα. Προέχει επίσης να υπάρξει συνεργασία με άλλα προγράμματα. Τα μέσα αυτά θα βοηθήσουν επίσης το διάλογο με την κοινωνία των πολιτών, η οποία αποτελεί μία άλλη βασική προτεραιότητα που εντοπίστηκε κατά τη διάσκεψη του Ρίο.

[5] Ιδίως τα προγράμματα ALINVEST, ALURE, ALFA και URBAL. Εκτός από το ALURE, τα εν λόγω προγράμματα θα έχουν στόχο την ενσωμάτωση της πολιτιστικής διάστασης στις επιλέξιμες δραστηριότητες.

2) Μακροπρόθεσμα, η Επιτροπή θα εξασφαλίσει την κατάλληλη ενσωμάτωση στο διμερή και υποπεριφερειακό διάλογο των προτεραιοτήτων που εντοπίστηκαν στο Ρίο και προσαρμόστηκαν στη συνέχεια στη Tuusula. Κατ´αρχήν, αυτό δεν συνεπάγεται κάποια νέα πρωτοβουλία αλλά μία πιο συστηματική και συνεπή προσέγγιση που να καλύπτει και τους τρεις τομείς της στρατηγικής εταιρικής σχέσης.

Η Επιτροπή θα εξασφαλίσει ότι δεν θα εξετασθεί η κάθε διάσταση του προβλήματος ξεχωριστά, αλλά ότι οι τρεις διαστάσεις θα αλληλοενισχύονται. Θα προσπαθήσουμε να επιτύχουμε συνοχή και συνεργασία μεταξύ πολιτικού, οικονομικού και αναπτυξιακού διαλόγου.

Η επιτυχία της ευρύτερης δράσης της Επιτροπής θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την τήρηση ορισμένων βασικών αρχών και ιδίως:

- από την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας, καθιστώντας τα κράτη μέλη και τις χώρες-εταίρους πλήρως υπεύθυνες για την ολική χρηματοοικονομική πτυχή των μέτρων τα οποία προτίθενται να λάβουν. Το σημείο αυτό απαιτεί συνεργασία και συμπληρωματικότητα των δράσεων.

- από την ισορροπία μεταξύ των γενικών μας σχέσεων με μία περιοχή στο σύνολό της και τις επιμέρους υποπεριφερειακές στρατηγικές, οι οποίες ισχύουν πάντα. Οι προτεραιότητες για κάθε υποπεριοχή θα εφαρμοστούν στο πλαίσιο της διμερούς και υποπεριφερειακής συνεργασίας.

- από τη θέσπιση πραγματιστικής προσέγγισης: η Επιτροπή πρέπει να προσαρμόσει τις φιλοδοξίες της στα μέσα που διαθέτει, κατά την υλοποίηση των πορισμάτων του Ρίο. Πρέπει συνεπώς να επικεντρώσει τις προσπάθειές της σε καίριους πολιτικούς στόχους.

Σύμφωνα με τα παραπάνω κριτήρια και αρχές, να ληφθούν μέτρα τόσο για τις περιοχές, στο σύνολό τους, όσο και για κάθε υποπεριοχή.

5. Επιτάχυνση της δράσης της Επιτροπής στην περιοχή στο σύνολό της: νέα ειδικά μέτρα σε 3 επιλεγμένους τομείς προτεραιότητας

5.1 Στον πολιτικό τομέα, η Επιτροπή προτείνει την ανάληψη περαιτέρω δράσεων στον τομέα προτεραιότητας της προώθησης και προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που αποτελεί σκέλος κλειδί της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ και ακρογωνιαία λίθο της ειδικής σχέσης μεταξύ των δύο περιοχών. Πράγματι, η Επιτροπή διαδραμάτισε ενεργό και διαφανή ρόλο στο θέμα αυτό μέσω πολιτικού διαλόγου καθώς και μέσω δραστηριοτήτων συνεργασίας όπως στήριξη στις ειρηνευτικές διαδικασίες, στην αποκατάσταση της δημοκρατίας και παροχή βοήθειας στους πρόσφυγες - ειδικότερα στην Κεντρική Αμερική.

Γενικά, η κατάσταση στην περιοχή βελτιώθηκε. Αλλά, παρά την πρόοδο, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το κράτος δικαίου και η δημοκρατία χωλαίνουν σε ορισμένες χώρες και πρέπει να ενισχυθούν. Σε μερικές περιπτώσεις σημειώθηκε δυστυχώς επιδείνωση μετά τη διάσκεψη του Ρίο. Η ΕΕ εξέθεσε τη θέση της για τις περιπτώσεις αυτές στα κατάλληλα φόρουμ. Προκειμένου να υλοποιηθεί στην πράξη η αυστηρή υποχρέωση που ανελήφθη στη διάσκεψη του Ρίο, πρέπει να ληφθούν νέα "θετικά" μέτρα ενίσχυσης του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου και των συστημάτων δημοκρατικής διακυβέρνησης.

Με τα παραπάνω δεδομένα και βασιζόμενη στις προηγούμενες δραστηριότητές της, η Επιτροπή προτείνει να αναβαθμίσει τη δράση της όσον αφορά τα εξής:

1. Προώθηση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως των πολιτικών δικαιωμάτων, με τρεις ειδικές ομάδες ενδιαφέροντος:

(α) τα ανεξάρτητα θεσμικά όργανα σε περιφερειακό επίπεδο, περιλαμβανομένων των διαμεσολαβητών για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.

(β) τις τοπικές οργανώσεις (είτε εσωτερικές είτε περιφερειακές ή διεθνείς, περιλαμβανομένων των ΜΚΟ) που ειδικεύονται ιδίως στη διοργάνωση φόρουμ διαλόγου μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και των κυβερνήσεων, ιδιαίτερα στις χώρες όπου εφαρμόζεται εθνικό σχέδιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

(γ) τις περιφερειακές και υποπεριφερειακές οργανώσεις και θεσμικά όργανα που είναι εξειδικευμένες σε θέματα δικαίου.

2. Στήριξη των πολιτικών συστημάτων δημοκρατικής διακυβέρνησης, ιδίως με την παγίωση και τον εκσυγχρονισμό του κράτους δικαίου, χάρη στη στήριξη των μέσων ενημέρωσης και της ελευθερίας του τύπου.

3. Προώθηση και προστασία των οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, ιδίως με στήριξη των οργανισμών και οργάνων για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε εταιρίες και των οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των ευάλωτων στρωμάτων του πληθυσμού.

Με τα δεδομένα αυτά και λαμβάνοντας υπόψη τη θετική εμπειρία από την Κεντρική Ασία, [6] η Επιτροπή προτείνει τη σύσταση ενός φόρουμ συζητήσεων ΕΕ-Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής για την προώθηση και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

[6] Συσκέψεις της επιτροπής ανεξαρτήτων εμπειρογνωμόνων στο πλαίσιο του υφισταμένου πολυετούς προγράμματος για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Κεντρική Ασία, που συστάθηκε βάσει του διαλόγου του San Josι.

Ο κύριος ρόλος του φόρουμ συζητήσεως θα είναι ο ακόλουθος:

(1) Να αρχίσει μια διαδικασία γενικής συζήτησης στους τρεις προαναφερόμενους τομείς με στόχο τον πλέον ακριβή εντοπισμό των ειδικών δυσκολιών της περιοχής και των δυνατών λύσεων.

(2) Να ενθαρρυνθεί την εφαρμογή της αποκτηθείσας εμπειρίας στις ενδιαφερόμενες χώρες και οργανισμούς όσον αφορά τις πλέον αποτελεσματικές πολιτικές στους τρεις υπό εξέταση τομείς.

(3) Να διερευνηθεί, εάν χρειασθεί, η δυνατότητα εφαρμογής νέων προσεγγίσεων στη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των μεθόδων συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής, που να είναι πλέον προσαρμοσμένες στις ανάγκες της περιοχής.

(4) Να υποβληθεί έκθεση με συμπεράσματα και προτάσεις για δράση κατά τη διάσκεψη κορυφής του 2002.

Tο φόρουμ θα απαρτίζεται από αντιπροσώπους των ενδιαφερομένων εταιρικών χωρών της Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής και των κρατών μελών. Θα κληθούν επίσης να συμμετάσχουν διεθνείς, περιφερειακοί ή τοπικοί οργανισμοί και αναπτυξιακοί φορείς που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, περιλαμβανομένης της Αμερικανικής Τράπεζας Ανάπτυξης και της Διεθνούς Τράπεζας.

Προτείνεται επίσης η σύσταση μίας ομάδας εμπειρογνωμόνων ad hoc που να επιφορτιστεί με τη συγκρότηση ειδικής ομάδας ανωτάτων αξιωματούχων οι οποίοι θα εγκρίνουν στη συνέχεια τα αποτελέσματα των εργασιών. [7] Αυτά θα πρέπει να πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια του 2001, και θα έχουν ως επακόλουθο την υποβολή συμπερασμάτων και προτάσεων δράσης προς έγκριση κατά τη διάσκεψη κορυφής του 2002.

[7] Η ομάδα και η εντολή την οποία θα λάβει, πρόκειται να προσδιοριστούν οριστικά κατά το δεύτερο ήμισυ του έτους.

Στην αρχή, αυτό θα απαιτήσει περιορισμένους χρηματικούς πόρους. Τα προγράμματα συνεργασίας θα μπορούσαν συνεπώς να σχεδιάζονται και να προγραμματίζονται βάσει των συμπερασμάτων της διάσκεψης του 2002.

5.2 Στον οικονομικό τομέα, η Επιτροπή προτείνει ένα ειδικό μέτρο για την προώθηση της κοινωνίας των πληροφοριών.

Τώρα αναγνωρίζονται, σε παγκόσμια κλίμακα, οι νέες ευκαιρίες και προκλήσεις της τεχνολογίας των πληροφοριών και της επικοινωνίας ενώ η ανάγκη αντιμετώπισης της συνεπαγόμενης ταχείας αλλαγής των οικονομικών και κοινωνικών δομών λόγω της κοινωνίας των πληροφοριών έχει αναδειχθεί σε πολιτική προτεραιότητα. Η ανάγκη για νέες πολιτικές και κανονιστικά μέτρα προσανατολισμού των εν λόγω εξελίξεων σε επωφελείς δραστηριότητες για τους οικονομικούς φορείς και την κοινωνία των πολιτών αποτελεί επίσης πρόκληση τόσο για τις αναπτυσσόμενες ή αναδυόμενες χώρες όσο και για τις ανεπτυγμένες, έστω και αν αυτά λαμβάνουν διαφορετικές μορφές και αποβλέπουν σε διαφορετικούς στόχους. Η αυξανόμενη ανάγκη συντονισμού και συμβατότητας των διεθνών προσεγγίσεων όσον αφορά τα θέματα αυτά αναγνωρίστηκε κατά τη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Λατινικής Αμερικής του Ρίο, κατά την πρόσφατη διάσκεψη κορυφής των χωρών της Λατινικής Αμερικής στην Μπραζίλια και κατά τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Λισσαβόνας και της Feira όπου θεσπίστηκε η πρωτοβουλία eEurope , με ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη εξέτασης του θέματος σε διεθνές επίπεδο.

Οι κρατικές πολιτικές θα παίξουν βασικό ρόλο στη δημιουργία του κατάλληλου κανονιστικού πλαισίου με στόχο την ανάπτυξη επικοινωνιακής υποδομής, την παροχή επικοινωνιακών υπηρεσιών και εφαρμογών υψηλού επιπέδου και τη διευκόλυνση του εμπορίου. Ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα είναι διπλός: αφενός να αποτελέσει τον κύριο μοχλό των επενδύσεων για τη δημιουργία και ανάπτυξη των εν λόγω υποδομών και υπηρεσιών και, αφετέρου να συμβάλει στη θέσπιση προσεγγίσεων για από κοινού διακανονισμού με το δημόσιο. Πέρα από τον πολιτικό τους ρόλο, οι κυβερνήσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στην παροχή κοινωνικών υπηρεσιών, παιδείας, υγείας, καθώς και στην καταπολέμηση της φτώχειας και της αστικοποίησης και για τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των τοπικών κοινοτήτων, τομείς όπου είναι δυνατό να υπάρξουν ουσιαστικά οφέλη από τη χρήση των τεχνολογιών των πληροφοριών και της επικοινωνίας.

Είναι σημαντικό να διασφαλίσουν οι κυβερνήσεις ότι οι χώρες τους συμμετέχουν πλήρως στη νέα παγκόσμια οικονομία καθώς και στο συνεπαγόμενο διάλογο και ανταλλαγές. Η ΕΕ μπορεί συνεπώς να ωφεληθεί σε μεγάλο βαθμό από πλήρεις εταιρικές σχέσεις με τη Λατινική Αμερική σε οικονομικό, πολιτιστικό, κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο σε θέματα που αφορούν την κοινωνία των πληροφοριών.

Η ανάπτυξη της τηλεπικοινωνιακής υποδομής στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική είναι εντυπωσιακή. Ο αριθμός των τηλεφωνικών συνδέσεων ανά κάτοικο αυξάνεται κατά μέσο όρο κατά 15-20% ετησίως σε όλη τη Νότιο Ήπειρο. Ο αριθμός των συνδέσεων Ιnternet αυξήθηκε κατά 140% το 1999. Οι τοπικές αρχές εφαρμόζουν φιλόδοξα προγράμματα για τη σύνδεση των σχολείων στο Internet, έτσι ώστε να καθίσταται εφικτή η πραγματοποίηση επιδείξεων στο πλαίσιο αυτό.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει ήδη το διάλογο, ιδίως με τις συναντήσεις του Σάο Πάολο μεταξύ ΕΕ-Λατινικής Αμερικής για την κοινωνία των πληροφοριών, όπως αναφέρεται στη δήλωση του Ρίο. Η Επιτροπή συνεισέφερε επίσης σε μελέτες που ανέλαβαν φορείς του χώρου των τηλεπικοινωνιών και των πληροφοριών καθώς και σε συνοδευτικά μέτρα στα προγράμματα ΕΤΑ για τις τεχνολογίες της κοινωνίας των πληροφοριών.

Με τα παραπάνω δεδομένα, η Επιτροπή προτείνει ένα πρόγραμμα καλούμενο ALIS [8] για την προβολή, βάσει συγκεκριμένων περιπτώσεων, των οφελών από τη χρήση των τεχνολογιών της κοινωνίας των πληροφοριών.

[8] Aliance for the Information Society.

Tο πρόγραμμα αυτό:

- θα προτείνει μέτρα για την προσαρμογή του κανονιστικού πλαισίου και των σχετικών πολιτικών ώστε να αυξηθούν οι επενδύσεις στον τομέα της επικοινωνιακής υποδομής και στις επιμέρους παρεχόμενες υπηρεσίες, προσφέροντας κατά τον τρόπο αυτό ευρύτερη πρόσβαση στις δυνατότητες που παρέχει η κοινωνία των πληροφοριών. Θα εξετάζει τις απαιτήσεις για δημιουργία κανονιστικών και πολιτικών ικανοτήτων σε εθνικό επίπεδο στο πλαίσιο της περιφερειακής συνεργασίας στη Λατινική Αμερική και της διαδικασίας ολοκλήρωσης.

- θα ενθαρρύνει την κατάρτιση και εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού καθώς και τη δημιουργία ικανοτήτων στον τομέα της διαχείρισης των τεχνολογιών των πληροφοριών και της επικοινωνίας και ιδιαίτερα στους τομείς της παιδείας, της υγείας, των υποδομών στις μεταφορές, των δημόσιων υπηρεσιών, κ.λ.π.

- θα παράσχει στήριξη σε έργα επίδειξης σε τομείς προτεραιότητας όπως η τηλεκπαίδευση, η υγεία, οι αστικές μεταφορές, το ηλεκτρονικό εμπόριο και η ανάπτυξη ΜΜΕ.

- θα αυξήσει την ικανότητα διασύνδεσης μεταξύ εκπαιδευτικών και ερευνητών της Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής και της Ευρώπης.

Στο παράρτημα 3 περιγράφονται οι ρυθμίσεις εφαρμογής της δράσης αυτής προτεραιότητας.

5.3 Στον τομέα της συνεργασίας, η στήριξη των πλέον ευάλωτων κοινωνικών ομάδων αποτελεί μία από τις 11 προτεραιότητες της Tuusula. H Eπιτροπή έχει επίσης καταστήσει την καταπολέμηση της φτώχειας βασική προτεραιότητα της αναπτυξιακής της συνεργασίας [9].

[9] Αναπτυξιακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας - COM(2000)212 τελικό.

Κατά το παρελθόν, η χρηματοοικονομική και τεχνολογική συνεργασία της Επιτροπής με τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική εστιαζόταν σε συμβατικά έργα κοινωνικού περιεχομένου όπως αγροτική ανάπτυξη, στήριξη στους πρόσφυγες και μέτρα για την κατάρτιση. Στη δεκαετία του 90 και μετέπειτα, η χάραξη των νέων στρατηγικών συνεργασίας με τις χώρες της περιοχής (Country Strategy Papers), έδωσε στην καταπολέμηση της φτώχειας μεγαλύτερη προτεραιότητα. Εδόθη νέα έμφαση στη στήριξη του κοινωνικού τομέα, ιδίως μέσω δραστηριοτήτων στην εκπαίδευση και στην υγεία καθώς επίσης και στη δημιουργία θεσμικών οργάνων.

Πρόσφατα, η Επιτροπή, σε συνεργασία με άλλους κύριους χορηγούς βοήθειας, συμμετείχε στην καταπολέμηση της φτώχειας, στηρίζοντας το πρόγραμμα ΗIPC (Ηeavily Indebted Poor Countries) για τις πολύ χρεωμένες φτωχές χώρες. Στη Λατινική Αμερική, η Ονδούρα, η Νικαράγουα και η Βολιβία επωφελούνται από την πρωτοβουλία αυτή και έχουν αναλάβει την υποχρέωση να ετοιμάσουν γενικές στρατηγικές καταπολέμησης της φτώχειας (Poverty Reduction Strategy Papers). Και άλλες χώρες της περιοχής θα μπορούσαν να ακολουθήσουν την πρακτική αυτή έστω και εάν δεν είναι δικαιούχες των προγραμμάτων μείωσης του χρέους.

Η Επιτροπή προτίθενται να ενισχύσει τη νέα αυτή ευρύτερη προσέγγιση της εξάλειψης της φτώχειας στο πλαίσιο της συνέχειας που θα δοθεί στη διάσκεψη του Ρίο.

Παρά τις προσπάθειες των χωρών της Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής και τη στήριξη της διεθνούς κοινότητας για την καταπολέμηση της φτώχειας στην περιοχή, σημειώνονται πάντα σοβαρές κοινωνικές ανισότητες στις περισσότερες από τις χώρες αυτές. Παρά το γεγονός ότι πολλές από τις παραπάνω χώρες είχαν σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης και επέτυχαν να επανεύρουν κάποια μακροοικονομική ισορροπία σε ένα ορισμένο βαθμό χάρη στις διαρθρωτικές πολιτικές προσαρμογής που εφαρμόστηκαν κατά τα τελευταία έτη - και παρά τις οικονομικές κρίσεις - η Λατινική Αμερική/Καραϊβική παραμένει η περιοχή με την πλέον άνιση κατανομή εισοδημάτων.

Με τα δεδομένα αυτά, η Επιτροπή προτείνει:

τη δημιουργία ενός νέου άξονα αναπτυξιακής συνεργασίας με τη σύσταση μιας "Κοινωνικής Πρωτοβουλίας", ΕΕ-Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής για ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών με στόχο τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων και στήριξη των πλέον ευάλωτων ομάδων πληθυσμού.

Κύρια σκέλη της πρωτοβουλίας θα είναι τα εξής:

(α) Να αρχίσει μια διαδικασία γενικής συζήτησης στους τρεις προαναφερόμενους τομείς με στόχο τον πλέον ακριβή εντοπισμό των ειδικών δυσκολιών της περιοχής και των δυνατών λύσεων.

(β) Να ενθαρρυνθεί την εφαρμογή της αποκτηθείσας εμπειρίας στις ενδιαφερόμενες χώρες και οργανισμούς όσον αφορά τις πλέον αποτελεσματικές πολιτικές στους τρεις υπό εξέταση τομείς.

(γ) Να διερευνηθεί, εάν χρειασθεί, η δυνατότητα εφαρμογής νέων προσεγγίσεων στη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των μεθόδων συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής, που να είναι πλέον προσαρμοσμένες στις ανάγκες της περιοχής).

(δ) Να υποβληθεί έκθεση με συμπεράσματα και προτάσεις για δράση κατά τη διάσκεψη κορυφής του 2002.

Η Πρωτοβουλία θα συνίσταται σε σειρά συναντήσεων στις οποίες θα συμμετέχουν αντιπρόσωποι διαφόρων ομάδων κοινωνικών φορέων: ανώτατα στελέχη επιχειρήσεων [10], κυβερνητικοί παράγοντες, ακαδημαϊκοί κύκλοι, συνδικαλιστικές ενώσεις και ΜΚΟ. Οι συμμετέχοντες θα προέρχονται από τις ενδιαφερόμενες εταιρικές χώρες της Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής και από τα κράτη μέλη. Οι αναπτυξιακοί φορείς που εργάζονται στην περιοχή, περιλαμβανομένης της Αμερικανικής Τράπεζας Αναπτύξεως και της Διεθνούς Τράπεζας θα κληθούν επίσης να συμμετάσχουν.

[10] Η επιχειρησιακή διάσκεψη ΕΕ/ΛΑ/Καραϊβικής θα πραγματοποιηθεί στη Μαδρίτη το Νοέμβριο 2000. Σε περίπτωση επιτυχίας της θα χρησιμοποιηθεί ως πρότυπο προς την κατεύθυνση αυτή.

Tα παραπάνω θα πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί μέσα στο 2001 με επιστέγασμα την υποβολή των συμπερασμάτων και προτάσεων δράσης προς έγκριση κατά τη διάσκεψη κορυφής του 2002.

Tα προγράμματα συνεργασίας πρέπει συνεπώς να καταρτιστούν και να προγραμματιστούν βάσει των συμπερασμάτων της διάσκεψης κορυφής του 2002.

6. Δράσεις σε υποπεριφερειακό επίπεδο

Η Επιτροπή προτείνει ξεχωριστές υποπεριφερειακές προτεραιότητες για τις οποίες θα σχεδιάζονται ενδεχομένως ειδικά μέτρα στο πλαίσιο των ισχυουσών θεσμικών συμφωνιών.

Για την περιοχή Mercosur - Χιλή

Κύρια προτεραιότητα είναι η σύναψη συμφωνίας σύνδεσης η οποία θα καλύπτει το τρισδιάστατο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης. Επιπλέον, στην προσπάθειά της να δώσει συνέχεια στις προτεραιότητες του Ρίο, η Επιτροπή προτίθεται:

- να εισαγάγει μηχανισμούς για αυξημένη συνεργασία στα διεθνή φόρουμ σχετικά με στρατηγικά ζητήματα και άλλα θέματα κοινού ενδιαφέροντος,

- να οργανώσει δομημένο διάλογο και αναβαθμισμένη συνεργασία στο μακροοικονομικό τομέα. Σκοπός είναι να συμβάλει στην οικονομική σταθερότητα της περιοχής και να προαγάγει την οικονομική και χρηματοπιστωτική ενοποίηση στην περιοχή,

- να προωθήσει το διάλογο και τη συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών και τους οικονομικούς φορείς μέσω εμπορικών και επιχειρησιακών φόρουμ, όπως το επιχειρησιακό φόρουμ Ευρώπης-Mercosur, καθώς και με παρόμοιες δραστηριότητες σε περιφερειακό επίπεδο αποφεύγοντας τις αλληλοεπικαλύψεις στον τομέα.

Για την Κοινότητα των Άνδεων

Κύριες προτεραιότητες θα είναι αυτές που έχουν ήδη συμφωνηθεί με τους εταίρους μας στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου στην περιοχή αυτή:

- σε πολιτικό επίπεδο, ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου, ιδίως στις χώρες αυτές για τις οποίες η ΕΕ εξέφρασε πρόσφατα ανησυχίες. Η πολιτική στήριξη της ΕΕ για την ειρηνευτική διαδικασία στην Κολομβία θα πρέπει να εφαρμοστεί στην πράξη.

- σε εμπορικό επίπεδο, συνέχεια στις αποφάσεις της Vilamoura. Για το σκοπό αυτό χρειάζεται μελέτη για τις συναλλαγές μεταξύ ΕΕ και της Κοινότητας των Άνδεων καθώς και για τις σχετικές προοπτικές, έχοντας κατά νου ένα ενδεχόμενο εμπορικό σχήμα αντικατάστασης του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων".

- σε επίπεδο συνεργασίας, τα κύρια θέματα προς επίλυση είναι ο αγώνας κατά των ναρκωτικών και η πρόληψη των φυσικών καταστροφών.

Για την Κεντρική Αμερική

Κύρια προτεραιότητα για το Μεξικό είναι η εφαρμογή της γενικής μας συμφωνίας με τη χώρα αυτή. Οι προτεραιότητες της Tuusula που θα εξετασθούν με ιδιαίτερη προσοχή στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών είναι: η μεταρρύθμιση της διεθνούς χρηματοοικονομικής δομής και η σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών συστημάτων καθώς και η προώθηση του εμπορίου και των επενδύσεων. Για άλλες χώρες της περιοχής θα πρέπει να διατηρήσουμε τις υφιστάμενες προτεραιότητες (κράτος δικαίου/ανθρώπινα δικαιώματα, στήριξη κοινωνικών πολιτικών και στήριξη για ενσωμάτωση στην παγκόσμια οικονομία) μεσοπρόθεσμα, αποφεύγοντας κάθε αλληλοεπικάλυψη με μέτρα που σχεδιάζονται σε περιφερειακό επίπεδο. Επιπλέον, θα πρέπει να δοθεί ειδική σημασία σε δύο προτεραιότητες της Tuusula στο πλαίσιο της συνεργασίας μας: στο περιβάλλον και στις φυσικές καταστροφές/πρόληψη, διαχείριση και παγίωση της περιφερειακής διαδικασίας ολοκλήρωσης. Τα δύο αυτά θέματα παραμένουν βασικές προκλήσεις για την οικονομική και πολιτική ανάπτυξη της υποπεριφέρειας.

Για την Καραϊβική

Σε πολιτικό επίπεδο, η Επιτροπή θα περιλάβει πλήρως τις χώρες της Καραϊβικής στο διάλογο που θα πραγματοποιηθεί στα όργανα που προβλέπονται από τη νέα εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ, ιδίως για να υπάρξει επικέντρωση σε ειδικά προβλήματα στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του εκδημοκρατισμού και της χρηστής διακυβέρνησης. Θα διατηρήσει επίσης την αρχή της ετήσιας συνάντησης του φόρουμ για την Καραϊβική με την Επιτροπή. Η συνάντηση αυτή εστιάζεται προς το παρόν κυρίως σε θέματα συνεργασίας. Η Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα επέκτασης του φόρουμ αυτού σε πλέον πολιτικά ζητήματα όπως η καταπολέμηση των ναρκωτικών, η ασφάλεια και η πρόληψη συγκρούσεων.

Όσον αφορά την εμπορική και οικονομική συνεργασία, ύψιστη προτεραιότητα της Επιτροπής για την περιοχή της Καραϊβικής θα είναι η περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση. Απώτερος στόχος είναι η σύναψη εταιρικής συμφωνίας στην οποία θα προβλέπεται ζώνη ελεύθερου εμπορίου παρόμοια με αυτή που προβλέπεται στη νέα συμφωνία ΑΚΕ-ΕΕ. Αυτός όμως ο στόχος είναι σχετικά μακροπρόθεσμος (οι διαπραγματεύσεις πρόκειται να αρχίσουν το 2003). Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή προτίθεται να βοηθήσει στο έργο προετοιμασίας, για το οποίο θα ήταν δυνατό να παρασχεθεί στήριξη στους ακόλουθους τομείς:

- Δημιουργία θεσμικών ικανοτήτων σε θέματα εμπορικής πολιτικής και ευρύτερου εμπορικού ενδιαφέροντος.

- στήριξη στη διατύπωση μέτρων φορολογικής μεταρρύθμισης.

- μεταβατική δημοσιονομική στήριξη.

- δημιουργία θεσμικών οργάνων στο πλαίσιο περιφερειακών οργανισμών.

- προγράμματα στήριξης για αναδιάρθρωση του ιδιωτικού τομέα.

Όσον αφορά την αναπτυξιακή συνεργασία, ο προγραμματισμός της βοήθειας στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας πρέπει να έχει ολοκληρωθεί για το σύνολο των χωρών της Καραϊβικής πριν από το τέλος Ιουνίου 2001. Θα λάβει τη μορφή εθνικών ενδεικτικών προγραμμάτων καθώς και ενός ενδεικτικού προγράμματος για την όλη περιοχή. Το περιφερειακό πρόγραμμα, το οποίο από τη φύση του εξετάζει θέματα κοινού ενδιαφέροντος, είναι αυτό που θα προβάλει καλύτερα τις προτεραιότητες του Ρίο, ιδίως μέσω της θεσμικής στήριξης του Caricom, προγραμμάτων οικονομικής ανάπτυξης και περιφερειακής ανταγωνιστικότητας και προγραμμάτων στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων.

Η προώθηση και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η προώθηση της ισότητας των φύλων καθώς και η επαγρύπνηση για την αποφυγή ενδεχόμενων συγκρούσεων αποτελούν θέματα κρίσιμης σημασίας στο διάλογο για την περιοχή καθώς και για όλες τις δραστηριότητες συνεργασίας. Στόχος είναι η μείωση της φτώχειας.

7. Διαχείριση και συνέχεια

Προς το παρόν, για τη γενική διαχείριση και το συντονισμό των δράσεων επίβλεψης της συνέχειας της διάσκεψης του Ρίο, υπεύθυνη είναι η διπεριφερειακή ομάδα ανωτάτων λειτουργών. Αυτή συνήλθε δύο φορές μετά το Ρίο, με τα προαναφερόμενα αποτελέσματα. Δεν προβλέπονται συναντήσεις με κάποια καθορισμένη συχνότητα αλλά η δραστηριότητα ενδεχομένως να αυξηθεί καθώς πλησιάζει η δεύτερη διάσκεψη κορυφής.

Ενδεχομένως να συσταθούν σε υπουργικό επίπεδο ad hoc τομεακοί μηχανισμοί στους οποίους θα συμμετέχουν ανώτεροι υπάλληλοι και εξειδικευμένοι φορείς. Ο τομέας έρευνας και επιστημονικής συνεργασίας είναι ο πρώτος που ακολούθησε την κατεύθυνση αυτή, ενώ σύντομα θα ακολουθήσουν και άλλοι, ιδίως ο τομέας της εκπαίδευσης. Οι νέες δραστηριότητες τις οποίες προτείνει η Επιτροπή θα βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στους εν λόγω τομεακούς μηχανισμούς.

Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει ιδίως να γίνει μνεία της υπουργικής διάσκεψης για τη συνεργασία στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης μεταξύ Ευρώπης, Λατινικής Αμερικής και Καραϊβικής που διοργανώθηκε με πρωτοβουλία της γαλλικής προεδρίας και με τη στήριξη της Επιτροπής [11]. Η συνεισφορά της Επιτροπής στη διάσκεψη αυτή θα είναι ουσιαστική και θα εστιάζεται στη βελτίωση των υφισταμένων προγραμμάτων συνεργασίας στον τομέα της εκπαίδευσης, δηλαδή το ALFA, ιδίως στον τομέα της συνεχούς επιμόρφωσης με στόχο τη δια βίου εκπαίδευση. Πρόκειται για χαρακτηριστικό τομέα ο οποίος ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό στις τρεις προτεραιότητες που ορίστηκαν στην παρούσα ανακοίνωση. Η δια βίου εκπαίδευση έχει βασική σημασία για τα ανθρώπινα δικαιώματα (δημοκρατία), την κοινωνία των πληροφοριών (οι νέες τεχνολογίες αποτελούν την πρώτη προτεραιότητα στο πλαίσιο των εν λόγω εκπαιδευτικών προγραμμάτων) και τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων.

[11] Διάσκεψη που οργανώνεται στο Παρίσι (Νοέμβριος 2000).

Γενικά, η επιλογή προσανατολίστηκε σκοπίμως προς ευέλικτες και προσαρμόσιμες δομές, προσέγγιση που εξηγείται από τον ανεπίσημο χαρακτήρα της διαδικασίας, την ύπαρξη πολλαπλών φόρουμ διαλόγου σε διμερές και υποπεριφερειακό επίπεδο, την επιθυμία να εξευρεθούν εταίροι διατεθειμένοι να αναλάβουν την ευθύνη των πρωτοβουλιών τους, τους περιορισμένους διοικητικούς πόρους στις περισσότερες χώρες και στα ενδιαφερόμενα όργανα, περιλαμβανομένης της Επιτροπής.

Όσον αφορά τη συνεργασία, η Επιτροπή προτίθεται να συνεισφέρει στο πλαίσιο της δομής που προβλέπεται στη διάσκεψη κορυφής του Ρίο. Η επιτυχία των τριών νέων προτεινόμενων μέτρων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ευρεία και ενεργό συμμετοχή των χωρών-εταίρων και συνεπώς στον αποτελεσματικό συντονισμό. Για τον τελευταίο απαιτείται η συμμετοχή της διπεριφερειακής ομάδας και η σύσταση διαφόρων ομάδων εξειδικευμένων ανωτέρων υπαλλήλων και ad hoc ομάδων εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή θα παίξει ενεργό ρόλο στο πλαίσιο των ομάδων αυτών, βασιζόμενη στην πρότασή της για συμμετοχή στους τρεις υπό εξέταση τομείς προτεραιότητας.

Η διπεριφερειακή ομάδα πρέπει ακόμα να μεριμνήσει για μια γενική απεικόνιση των εφαρμοζομένων και σχεδιαζόμενων πρωτοβουλιών των κρατών μελών της ΕΕ και των χωρών-εταίρων για στήριξη των προτεραιοτήτων της Tuusula. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής και οι μηχανισμοί συντονισμού για τις εν λόγω πρωτοβουλίες πρέπει επίσης να διασαφηνισθούν.

Η Επιτροπή θα μεριμνήσει ώστε η διπεριφερειακή ομάδα να εξετάσει τα θέματα αυτά και θα ενεργήσει για ουσιαστική πρόοδο στον τομέα.

8. Συμπεράσματα

Ενόψει της διάσκεψης κορυφής του 2002, η Επιτροπή εστιάζει ιδίως τις προσπάθειές της στις τρεις προτεραιότητες που εντοπίστηκαν στην Tuusula: προώθηση και προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προώθηση της κοινωνίας των πληροφοριών και μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων.

Όλες οι άλλες προτεραιότητες του Ρίο θα ενσωματωθούν στις στρατηγικές της Επιτροπής όσον αφορά την κάθε χώρα ξεχωριστά και την κάθε περιοχή, στο πλαίσιο του προγραμματισμού για τη συνεργασία, λαμβάνοντας υπόψη τις δεσμεύσεις και στους στόχους της ίδιας της Επιτροπής.

Η στρατηγική αυτή θα αξιολογηθεί βάσει των αποτελεσμάτων του συνόλου των εταίρων από τώρα έως τη διάσκεψη κορυφής του 2002. Η εμπειρία ενδεχομένως να οδηγήσει σε κάποιες προσαρμογές κατά την πορεία, αλλά οι στόχοι της στρατηγικής εταιρικής σχέσης θα παραμείνουν αναλλοίωτοι: σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ των δύο περιοχών, των οποίων η αλληλοεξάρτηση απαιτεί την από κοινού προσπάθεια εξεύρεσης λύσεων στις προκλήσεις από τις παγκόσμιες εξελίξεις.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

Δραστηριότητες προς εκτέλεση στο πλαίσιο των "δράσεων προτεραιότητας του Ρίο"

Οι 11 βασικές προτεραιότητες που επελέγησαν στην Tuusula για άμεση δράση

Προτεραιότητα 1: Εμβάθυνση και αναβάθμιση της υφιστάμενης συνεργασίας, διαβουλεύσεις στα διεθνή φόρουμ και επέκταση των αρμοδιοτήτων τους για να καλύπτουν όλα τα θέματα κοινού ενδιαφέροντος.

Προτεραιότητα 2: Προώθηση και προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως αυτών των πλέον ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και πρόληψη και καταπολέμηση της ξενοφοβίας, του ρατσισμού και άλλων μορφών μισαλλοδοξίας.

Προτεραιότητα 3: Γυναίκες - θέσπιση προγραμμάτων και έργων σε σχέση με τους τομείς προτεραιότητας που αναφέρονται στη δήλωση του Πεκίνου.

Προτεραιότητα 4: Αναβάθμιση των προγραμμάτων συνεργασίας στον τομέα του περιβάλλοντος και των φυσικών καταστροφών.

Προτεραιότητα 5: Ναρκωτικά - εφαρμογή του Γενικού Σχεδίου Δράσης του Παναμά, περιλαμβανομένων μέτρων κατά του λαθρεμπορίου όπλων.

Προτεραιότητα 6: Διατύπωση προτάσεων διπεριφερειακής συνεργασίας για δημιουργία μηχανισμών προώθησης ενός σταθερού και δυναμικού συνολικού χρηματοοικονομικού συστήματος για την ενίσχυση των εθνικών δημοσιονομικών συστημάτων και για την κατάρτιση ειδικών προγραμμάτων στήριξης των λιγότερο ανεπτυγμένων οικονομικά χωρών.

Προτεραιότητα 7: Προώθηση του εμπορίου, περιλαμβανομένων των ΜΜΕ και των επιχειρησιακών φόρουμ.

Προτεραιότητα 8: Παροχή στήριξης για διπεριφερειακή συνεργασία στους τομείς της εκπαίδευσης και των ανωτάτων σπουδών καθώς και της έρευνας και των νέων τεχνολογιών.

Προτεραιότητα 9: Πολιτιστική κληρονομιά, πολιτιστικό φόρουμ ΕΕ-Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής.

Προτεραιότητα 10: Σχεδιασμός κοινής πρωτοβουλίας για ειδικές πτυχές της κοινωνίας των πληροφοριών.

Προτεραιότητα 11: Δραστηριότητες στήριξης της έρευνας, των μεταπτυχιακών σπουδών και της κατάρτισης στον τομέα της διαδικασίας ολοκλήρωσης.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2.1

ΑΝΑΛΗΨΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1995-1999 [12]

[12] Σε ευρώ.

(Λατινική Αμερική)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2.2

ΑΝΑΛΗΨΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1995-1999 [13] (ΚΑΡΑΪΒΙΚΗ)

[13] Σε ευρώ.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

Δράση - Κοινωνία των πληροφοριών

Διαδικασίες εφαρμογής

1. Περιγραφή του προγράμματος

Το ΑLIS θα περιλαμβάνει σειρά δραστηριοτήτων με στόχο τη δημιουργία μακροπρόθεσμης εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο περιοχών και θα εστιάζεται στις ακόλουθες προτεραιότητες: ανάπτυξη υποδομών, κατάρτιση ανθρώπινου δυναμικού και βελτίωση περιεχόμενου και εφαρμογών, περιλαμβανομένων μέτρων εισαγωγής νέων τεχνολογιών.

Η στήριξη και οι συνεισφορές θα αποβλέπουν σε:

- Προώθηση του κανονιστικού διαλόγου, ιδίως στους τομείς των τηλεπικοινωνιών και προστασίας της ιδιωτικής ζωής, των πνευματικών δικαιωμάτων και των θεμάτων που σχετίζονται με το ηλεκτρονικό εμπόριο. Οι τεχνικές λύσεις και τα νέα πρότυπα που αφορούν τους εν λόγω κανονιστικούς τομείς θα εφαρμοστούν κατά πάσαν πιθανότητα στο πλαίσιο ορισμένων έργων. Με την παρακολούθησή τους θα εμπλουτιστεί ο διάλογος γύρω από τα ζητήματα αυτά, τα οποία είναι πρωταρχικής σημασίας για τους διεθνείς οργανισμούς και θα προωθηθούν προκαταρκτικές διαβουλεύσεις μεταξύ ευρωπαίων και Λατινοαμερικανών, σύμφωνα με την αρχή που προτάθηκε στη συνάντηση της Vilamoura το 2000.

- Στήριξη των συναλλαγών με την ετήσια οργάνωση ετησίου διπεριφερειακού φόρουμ υψηλών υπευθύνων λήψεως αποφάσεων από τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα και αντιπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών. Με το φόρουμ αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα είναι σε θέση να οργανώσει ευρύτερες διαβουλεύσεις σχετικά με τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές και πρωτοβουλίες του ALIS και να διαδώσει περισσότερο τα συγκεκριμένα αποτελέσματα και εμπειρίες από τα έργα που θα έχουν εκτελεστεί.

- Αύξηση της ικανότητας διασύνδεσης των επιστημονικών κοινοτήτων της Ευρώπης, της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής που χρησιμοποιούν κατά το μέγιστο το Internet από τις δύο όχθες του Ατλαντικού σε καθημερινή βάση για από κοινού έρευνα. Με την ενίσχυση της εν λόγω ικανότητας διασύνδεσης, οι δύο αυτές κοινότητες θα συνεισφέρουν στα πρότυπα έργα, χάρη στο ALIS, προδιαγράφοντας τις μελλοντικές χρήσεις των δικτύων.

- Ενθάρρυνση της κατάρτισης του ανθρωπίνου δυναμικού στους ειδικούς τομείς των τεχνολογιών της κοινωνίας των πληροφοριών, ιδίως μέσω των πανεπιστημιακών δικτύων ΕΕ-ΛΑ.

- Εκτέλεση πρότυπων έργων/εισαγωγή νέων τεχνολογιών στους εφαρμοσμένους τομείς, συμπληρώνοντας έτσι το φάσμα μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων και που αντιστοιχούν σε περιφερειακές προτεραιότητες όπως υπογραμμίστηκε τελευταία σε πολλές διεθνείς διασκέψεις για την κοινωνία των πληροφοριών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (ITU, IDB, κ.λπ). Οι επιλέξιμοι τομείς για εφαρμογές αφορούν:

* τον τομέα της εκπαίδευσης σε συνδυασμό με άλλες πρωτοβουλίες (βλ. σημείο 5.1),

* την υγεία, έτσι ώστε να συμμετάσχουν ενεργά οι τοπικές δημόσιες αρχές και να υπάρξει συντονισμός με την οικονομική συνεργασία και τη βοήθεια για ανάπτυξη,

* τις αστικές μεταφορές, όπου υπάρχει σαφώς ανάγκη βελτίωσης,

* τη δημόσια διοίκηση, ιδίως την τοπική η οποία παρέχει καθημερινές υπηρεσίες στον πληθυσμό της περιοχής και είναι υπεύθυνη για την άσκηση της δημοκρατίας καθώς και για τον απεγκλωβισμό των αγροτικών περιοχών, έτσι ώστε να αποφευχθεί "ψηφιακό χάσμα" στις αναδυόμενες οικονομίες της περιοχής,

* δραστηριότητες με προστιθεμένη οικονομική αξία, όπως το ηλεκτρονικό εμπόριο και ο πολιτιστικός τουρισμός.

Για το σχεδιασμό παρόμοιων έργων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα κάνει χρήση των υφιστάμενων δικτύων (όπου αυτά υπάρχουν), τα οποία δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο κοινοτικών προγραμμάτων: π.χ. τα έργα στον εκπαιδευτικό τομέα πρέπει να κινητοποιούν πόρους ALFA ενώ τα έργα στον τομέα των αστικών μεταφορών και της δημόσιας διοίκησης πρέπει να χρηματοδοτούνται από το URBAL με την επιφύλαξη ενδεχόμενων προσαρμογών στο εν λόγω πρόγραμμα. Πρέπει να εξεταστούν ειδικοί μηχανισμοί με σκοπό να υλοποιηθούν έργα επίδειξης σε άλλους τομείς.

2.Στάδια και χρονοδιάγραμμα

- Πρόταση χρηματοδότησης : τέλος του 2000-αρχές του 2001

- Διαγωνισμός για την υποβολή προσφορών: δεύτερο εξάμηνο του 2001

- Προθεσμία για την κατάθεση των προτάσεων από τους φορείς της κοινωνίας των πληροφοριών: αρχές 2002

- Έναρξη της εκτέλεσης του έργου: μέσα 2002

- Διάρκεια των έργων: 1 έως 3 έτη

- Ενδιάμεση αξιολόγηση: τέλη 2003, αρχές 2004

3. Συντονισμός

- Με τα κράτη μέλη: μέσω των επιτροπών ALA και ΕΤΑ καθώς και επιτροπών ad hoc του Συμβουλίου.

- Με όλους τους εταίρους: μέσω της διπεριφερειακής ομάδας ανωτάτων αξιωματούχων. Η Επιτροπή θα προτείνει επίσης τη σύσταση ad hoc ομάδας εμπειρογνωμόνων για την παρακολούθηση και το συντονισμό των δραστηριοτήτων που αφορούν τον τομέα προτεραιότητας της κοινωνίας των πληροφοριών.