Κρατική ενίσχυση - Γαλλία

Ενίσχυση C 27/2002 (ex N 1/2002) - Περιβαλλοντική ενίσχυση υπέρ της Sollac, χάλυβας EKAX

Πρόσκληση για υποβολή παρατηρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 5 της απόφασης αριθ. 2496/96/EKAX της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικών κανόνων για τις ενισχύσεις προς τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα

(2002/C 95/03)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Με επιστολή της 9ης Απριλίου 2002, που αναδημοσιεύεται στην αυθεντική γλώσσα του κειμένου της επιστολής στις σελίδες που ακολουθούν την παρούσα περίληψη, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Γαλλία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 6 παράγραφος 5 της απόφασης αριθ. 2496/96/EKAX της Επιτροπής σχετικά με την προαναφερθείσα ενίσχυση.

Τα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί των ενισχύσεων για τις οποίες η Επιτροπή κινεί τη διαδικασία μέσα σε ένα μήνα από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας περίληψης και της επιστολής που ακολουθεί, στην ακόλουθη διεύθυνση: European Commission Directorate-General for Competition

Directorate H

State Aid Registry

B - 1049 Brussels Φαξ (32-2) 296 12 42.

Οι παρατηρήσεις αυτές θα κοινοποιηθούν στη Γαλλία. Το απόρρητο της ταυτότητας του ενδιαφερόμενου μέρους που υποβάλλει τις παρατηρήσεις μπορεί να ζητηθεί γραπτώς, με μνεία των σχετικών λόγων.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

1. Με επιστολή της 21ης Δεκεμβρίου 2001, οι γαλλικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή ένα σχέδιο περιβαλλοντικής ενίσχυσης υπέρ της χαλυβουργικής επιχείρησης Sollac. Η Επιτροπή ζήτησε πρόσθετες πληροφορίες με επιστολή της 10ης Ιανουαρίου 2002 οι οποίες της διαβιβάσθηκαν με επιστολή της 18ης Μαρτίου.

2. Οι γαλλικές αρχές ζητούν, επίσης, από την Επιτροπή να προβεί σε ανάλυση της ενίσχυσης βάσει του κοινοτικού πλαισίου σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος της 3ης Φεβρουαρίου 2001(1), ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η πραγματοποίηση μερικών πληρωμών μετά τις 22 Ιουλίου 2002, ημερομηνία λήξης του κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία.

Αναλυτική περιγραφή της ενίσχυσης

3. Η Sollac ειδικεύεται στην παραγωγή και την έλαση χαλύβδινων λαμαρινών. Η ετήσια παραγωγή της ανέρχεται σε 4400000 τόνους. Το σχέδιο το οποίο αφορά η κοινοποίηση συνίσταται στην κατασκευή μιας μονάδας τύπου oxy-Claus για την αποθείωση της αμμωνιούχου ιλύος που παράγεται κατά την κατεργασία των αερίων αποβλήτων της μονάδας οπτάνθρακα. Το συνολικό κόστος του σχεδίου ανέρχεται σε δώδεκα εκατομμύρια ευρώ, αλλά οι γαλλικές αρχές θεώρησαν ως επιλέξιμο μόνον το ποσό των 9,3 εκατομμυρίων. Η προτεινόμενη ενίσχυση ανέρχεται σε 2,79 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει ένταση 30 %. Η ενίσχυση συγχρηματοδοτείται κατά 50 % από το ΕΤΠΑ, στόχος 2.

4. Σήμερα, η ιλύς αυτή υφίσταται κατεργασία σε αποτεφρωτήρα, πράγμα που έχει ως συνέπεια την εκπομπή οκτώ τόνων διοξειδίου του θείου (SO2) ημερησίως. Η νέα μέθοδος συνίσταται στην κατεργασία των αερίων που περιέχουν διοξείδιο του θείου μετατρέποντάς το σε υγρό θείο, πράγμα που επιτρέπει και την ανάκτηση της ουσίας αυτής. Η νέα εγκατάσταση θα επιτρέψει τη μείωση των σημερινών εκπομπών διοξειδίου του θείου σε επίπεδο μονάδας οπτάνθρακα (κωκ), από 8 σε 2,2 τόνους ημερησίως (δηλαδή κατά 72,5 %). Αυτό μεταφράζεται σε συνολική μείωση 17 % στη συγκεκριμένη χαλυβουργική μονάδα. Οι γαλλικές αρχές ανέφεραν ότι ούτε σε εθνικό επίπεδο ούτε σε επίπεδο Κοινότητας, δεν υπάρχει πρότυπο ή σύσταση όσον αφορά τις ημερήσιες ποσότητες εκπομπής διοξειδίου του θείου στις μονάδες κατεργασίας των αερίων αποβλήτων των μονάδων οπτάνθρακα.

5. Οι γαλλικές αρχές ανέφεραν ότι η νέα εγκατάσταση αντιπροσωπεύει πρώτης τάξεως τεχνολογική καινοτομία, δεδομένου ότι η εν λόγω μέθοδος δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ στις μονάδες οπτάνθρακα. Αποτελεί εγκατάσταση επίδειξης βιομηχανικού επιπέδου που ενέχει μεγάλους, τεχνικής φύσεως, κινδύνους αποτυχίας. Για τους λόγους αυτούς ο αποτεφρωτήρας θα διατηρηθεί, έτοιμος να λειτουργήσει σε περίπτωση ανάγκης.

6. Η γαλλικές αρχές ανέφεραν, επίσης, ότι η νέα εγκατάσταση θα επιτρέψει την ανάκτηση προϊόντων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν εκ νέου στην παραγωγική διαδικασία, σε ποσότητες τις οποίες εκτιμά σε 3 τόνους θείου και 3,6 τόνους ατμού μέσης πιέσεως ημερησίως. Υπολογίζουν τη συνολική αξία των προϊόντων αυτών σε 410000 ευρώ ανά έτος. Οι γαλλικές αρχές ανέφεραν, επίσης, ότι το κόστος εκμετάλλευσης της νέας αυτής εγκατάστασης θα ανέλθει σε 498000 ευρώ ετησίως με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν οικονομίες, και η επιχείρηση να μην δύναται, εξαιτίας αυτού, να αφαιρέσει κανένα ποσό από το επενδυτικό κόστος.

7. Οι γαλλικές αρχές αναφέρουν επίσης ότι η υπολειμματική διάρκεια ζωής των σημερινών εγκαταστάσεων υπερβαίνει τα δεκαπέντε έτη και ότι η επένδυση αποφασίσθηκε για περιβαλλοντικούς λόγους. Απόδειξη του τελευταίου ισχυρισμού αποτελεί το γεγονός ότι το ετήσιο κόστος εκμετάλλευσης των νέων εγκαταστάσεων θα είναι ανώτερο των ετήσιων οικονομιών που αναμένονται σε επίπεδο προϊόντων.

Αξιολόγηση της ενίσχυσης

Α. Νομική βάση

8. H Sollac είναι επιχείρηση παραγωγής χάλυβα υπαγόμενη στον ορισμό του παραρτήματος Ι της συνθήκης ΕΚΑΧ. Πρόκειται, επίσης, για χαλυβουργική επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 80 της συνθήκης ΕΚΑΧ. Οι κρατικές ενισχύσεις υπέρ αυτής, συνεπώς, διέπονται από τον κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία.

9. Ο κώδικας προβλέπει στο άρθρο 3 ότι οι ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος μπορούν να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι κανόνες του κοινοτικού πλαισίου σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος όπως δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων C 72 της 10ης Μαρτίου 1994 (στο εξής "πλαίσιο 1994"), σύμφωνα με τα κριτήρια εφαρμογής στον τομέα της χαλυβουργίας ΕΚΑΧ που καθορίζονται στο παράρτημα του κώδικα.

Β. Αξιολόγηση της προτεινόμενης ενίσχυσης

10. Οι γαλλικές αρχές αναφέρουν ότι η επένδυση πραγματοποιήθηκε για οικολογικούς λόγους και θεωρούν ότι το γεγονός ότι το προβλεπόμενο ετήσιο κόστος εκμετάλλευσης της νέας εγκατάστασης υπερβαίνει τα κέρδη από την ανάκτηση προϊόντων, αποτελεί επαρκή απόδειξη τούτου. Αυτό δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της κοινοτικής νομοθεσίας σύμφωνα με τα παραπάνω. Δεν είναι βέβαιο ότι η επιχείρηση δεν προέβη στην εν λόγω επένδυση για οικονομικούς λόγους. Τα κέρδη είναι, στην ουσία, σημαντικά και μια νέα εγκατάσταση προσφέρει σαφώς πλεονεκτήματα έναντι μιας παλαιότερης εγκατάστασης όσον αφορά κάποια στοιχεία του κόστους λειτουργίας. Οι γαλλικές αρχές ισχυρίζονται, επίσης, ότι η παλαιότητα των εγκαταστάσεων δεν απετέλεσε καθοριστικό στοιχείο για τη λήψη της απόφασης αντικατάστασής τους, δεδομένου ότι η υπολειμματική διάρκεια ζωής τους ήταν τουλάχιστον μια δεκαπενταετία, χωρίς ωστόσο να τεκμηριώνουν τη διάρκεια αυτή. Η συνολική ωφέλιμη ζωή του αποτεφρωτήρα ούτε καν αναφέρεται.

11. Οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει λόγος αφαίρεσης των οικονομικών οφελών από την ανάκτηση προϊόντων ενόψει του κόστους εκμετάλλευσης της νέας εγκατάστασης. Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να εξασφαλίσει ότι δεν χορηγούνται ενισχύσεις για παραγωγικές επενδύσεις υπό το πρόσχημα της προστασίας του περιβάλλοντος. Συνεπώς, τα οικονομικά οφέλη που απορρέουν από την επένδυση πρέπει να αφαιρεθούν από τις επιλέξιμες επενδυτικές δαπάνες, στις οποίες δεν περιλαμβάνονται τα έξοδα εκμετάλλευσης της εγκατάστασης, πράγμα το οποίο συμβαίνει στην προσέγγιση που προτείνουν οι γαλλικές αρχές. Επιπλέον, όταν δεν καθορίζεται εκ του νόμου προθεσμία για την αφαίρεση των σχετικών δαπανών, η Επιτροπή επιμένει πάντοτε στην αφαίρεσή τους κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των εγκαταστάσεων ή του εξοπλισμού για τον οποίο χορηγείται ενίσχυση. Οι γαλλικές αρχές δεν διαβίβασαν καμία πληροφορία ως προς το σημείο αυτό.

12. Όσον αφορά το ότι οι γαλλικές αρχές ζήτησαν την εξέταση της ενίσχυσης βάσει του πλαισίου του 2001 για τις περιβαλλοντικές ενισχύσεις, η Επιτροπή παραπέμπει στις διατάξεις του κώδικα για τις ενισχύσεις στη χαλυβουργία, και ιδίως στο άρθρο 1 παράγραφος 3 το οποίο απαγορεύει εξέταση του είδους αυτού.

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ

"Par la présente, la Commission a l'honneur d'informer la France qu'après avoir examiné les informations fournies par vos autorités sur l'aide citée en objet elle a décidé d'ouvrir la procédure prévue à l'article 6, paragraphe 5, de la décision n° 2496/96/CECA de la Commission du 18 décembre 1996 instituant des règles communautaires pour les aides à la sidérurgie(2) (ci-après référencé code des aides à la sidérurgie).

Procédure

1. Par lettre du 21 décembre 2001 les autorités françaises ont notifié à la Commission un projet d'aide à l'environnement en faveur de l'entreprise sidérurgique Sollac. La Commission a demandé des renseignements supplémentaires par lettre du 10 janvier 2002; ces renseignements lui ont été transmis par lettre du 18 mars.

2. Les autorités françaises demandent également à la Commission d'analyser l'aide à la lumière de l'encadrement communautaire des aides d'État pour la protection de l'environnement du 3 février 2001(3), pour pouvoir effectuer des paiements partiels après le 22 juillet 2002, date d'expiration du code des aides à la sidérurgie.

Description détaillée de l'aide

3. Sollac est une entreprise spécialisée dans la production et le laminage de tôles en acier. Sa production annuelle est de 4400000 tonnes. Le projet pour lequel l'aide est notifiée consiste en la construction d'une unité du type oxy-Claus pour la désulfuration des buées ammoniacales issues du traitement des gaz de la cokerie. Le coût total du projet est de 12 millions d'euros, mais les autorités françaises ont considéré que seul un montant de 9,3 millions d'euros était éligible. L'aide proposée est de 2,79 millions d'euros, ce qui représente une intensité de 30 %. L'aide est à cofinancer à 50 % par le FEDER, objectif 2.

4. Actuellement ces buées sont traitées dans un incinérateur, ce qui donne lieu à une émission de SO2 de 8 tonnes par jour. Le nouveau procédé consiste dans le traitement des gaz contenant de l'anhydride sulfuré en transformant ce dernier en soufre liquide, ce qui permet aussi sa récupération. La nouvelle installation permettra une réduction, au niveau de la cokerie, des émissions actuelles de dioxyde de soufre de 8 tonnes à 2,2 tonnes par jour (-72,5 %). Ceci se traduira par une réduction globale sur le site de 17 %. Les autorités françaises informent qu'il n'existe pas, tant au niveau national que communautaire, de norme de rejet ou de recommandation par jour des émissions atmosphériques de dioxyde de soufre pour les unités destinées à traiter les gaz de cokerie.

5. Les autorités françaises indiquent que cette nouvelle installation représente une innovation technologique de premier ordre, ce procédé n'ayant jamais été utilisé auparavant dans les cokeries. Elle constitue une opération de démonstration au niveau industriel qui comporte des risques techniques d'échec élevés. Pour ces raisons le four d'incinération restera en place, prêt à fonctionner en cas de besoin.

6. Les autorités françaises indiquent également que cette nouvelle installation permettra la récupération de produits qui peuvent être réutilisés dans le processus de production, qu'elles estiment à environs 3 tonnes par jour de soufre et à 3,6 tonnes par jour de vapeur moyenne pression. Elles valorisent l'ensemble de ces produits à 410000 euros par an. Elles informent en outre que le coût d'exploitation de cette nouvelle installation sera de 498000 euros par an et de ce fait elles concluent qu'il n'y pas lieu de déduire aucune épargne faite par l'entreprise du coût des investissements.

7. Les autorités françaises indiquent également que les installations actuelles ont une vie résiduelle supérieure à quinze ans et que l'investissement a été décidé pour des raisons purement environnementales. La preuve de cette dernière affirmation résiderait dans le fait que les coûts d'exploitation annuels de l'installation seront supérieurs à l'épargne annuelle attendue au niveau des produits.

Appréciation de l'aide

A. Base juridique

8. Sollac est une entreprise qui produit de l'acier, selon la définition de l'annexe I du traité CECA. Elle est une entreprise sidérurgique au sens de l'article 80 du traité CECA. Les aides d'État en sa faveur sont donc régies par le code des aides à la sidérurgie.

9. Le code des aides à la sidérurgie prévoit dans son article 3 que les aides en faveur de la protection de l'environnement peuvent être jugées compatibles avec le marché commun à condition qu'elles respectent les règles établies par l'encadrement communautaire des aides d'État pour la protection de l'environnement telles qu'elles sont exposées au Journal officiel des Communautés européennes C 72 du 10 mars 1994 (ci-après référencé 'encadrement 1994'), en conformité avec les critères d'application au secteur sidérurgique CECA définis dans l'annexe du code.

10. L'article 6 établit sous son paragraphe 1 que les notifications de projets d'aides doivent parvenir à la Commission au plus tard le 31 décembre 2001.

11. L'article 1er établit sous son paragraphe 3 que les aides visées par le code ne peuvent être accordées qu'à l'issue des procédures prévues à l'article 6 et ne peuvent donner lieu à aucun paiement après le 22 juillet 2002.

12. Conformément à l'encadrement 1994, les aides apparemment assignées à des mesures de protection de l'environnement, mais qui, en réalité, sont destinées à un investissement général, ne sont pas couvertes par l'encadrement. Les coûts admissibles doivent être strictement limités aux coûts d'investissement supplémentaires nécessaires pour atteindre les objectifs de protection de l'environnement(4). L'encadrement 1994 prévoit également que les aides aux investissements permettant d'atteindre des niveaux de protection de l'environnement très nettement supérieurs à ceux imposés par les normes obligatoires peuvent être autorisées, à concurrence d'un niveau maximal de 30 % brut des coûts d'investissement éligibles. Le niveau de l'aide accordée pour le dépassement de ces normes doit être proportionné à l'amélioration de l'environnement ainsi réalisée et à l'investissement nécessaire pour parvenir à cette amélioration(5). Dans les domaines où il n'y a pas de norme obligatoire, les entreprises peuvent bénéficier d'aides aux mêmes niveaux et sous réserve des mêmes conditions de proportionnalité que ceux autorisés pour le dépassement des normes(6).

13. L'annexe au code des aides à la sidérurgie établit que la Commission imposera à l'octroi de toute aide d'État en faveur de la protection de l'environnement toutes les conditions et toutes les garanties nécessaires afin d'éviter que de nouvelles installations et de nouveaux équipements ne bénéficient d'investissements à caractère général sous couvert de protection de l'environnement. Dans le cas des aides visant à encourager les entreprises à fournir une contribution importante à la protection de l'environnement, la Commission analysera le contexte économique et écologique dans lequel la décision a été prise de remplacer les installations ou les équipements. En principe, la décision de procéder à de nouveaux investissements qui auraient de toute manière été nécessaires pour des raisons économiques ou du fait de l'ancienneté des installations ou des équipements (durée de vie restante de 25 % au moins) ne pourra pas bénéficier de l'aide. L'investisseur sera tenu de démontrer qu'il a clairement décidé de choisir des normes plus rigoureuses nécessitant des investissements supplémentaires. Tout avantage lié aux coûts de production devra être déduit.

B. Évaluation de l'aide proposée

14. Les autorités françaises déclarent que l'investissement a été fait pour des raisons écologiques et considèrent comme preuve suffisante que le coût d'exploitation annuel prévu pour la nouvelle installation dépasse les gains obtenus au niveau des produits récupérés. Ceci ne répond pas aux exigences de la législation communautaire, telles que reprise ci-dessus. Il n'est pas certain que l'entreprise n'a pas fait cet investissement pour des raisons économiques. Les gains obtenus sont en effet considérables et une installation nouvelle a certainement des avantages sur une installation ancienne au niveau de certains coûts de fonctionnement. Les autorités françaises déclarent également que l'ancienneté des installations n'a pas été déterminante dans la décision de remplacement, l'ancienne installation ayant encore une durée de vie d'au moins quinze ans, mais cependant aucune justification n'est apportée. La durée de vie totale de l'incinérateur n'a même pas été indiquée.

15. Les autorités françaises déclarent qu'il n'y a pas lieu de déduire les avantages financiers obtenus avec la récupération des produits, au vu des coûts d'exploitation de la nouvelle installation. Toutefois, la Commission est tenue de s'assurer que des investissements productifs ne sont pas aidés sous couvert de protection de l'environnement. Ainsi, les avantages financiers obtenus à cause de l'investissement doivent être déduits des coûts éligibles de l'investissement. Les coûts éligibles ne comportent pas les frais d'exploitation de l'installation, or c'est ce qui est proposé en pratique par les autorités françaises. En plus, en l'absence d'une période légale fixe pour la déduction de ces coûts, la Commission a toujours insisté sur le fait que ces coûts doivent être déduits pendant la durée de vie de l'installation ou de l'équipement aidé. Aucune information n'est donnée par les autorités françaises à ce sujet.

16. En ce qui concerne la demande des autorités françaises d'analyser l'aide sous l'encadrement de 2001 pour les aides à l'environnement, la Commission ne peut que renvoyer aux dispositions du code des aides à la sidérurgie, citées ci-dessus, qui ne permettent pas une telle analyse.

17. Compte tenu des considérations qui précédent, la Commission invite la France, dans le cadre de la procédure de l'article 6, paragraphe 5, du code des aides à la sidérurgie, à présenter ses observations et à fournir toute information utile pour l'évaluation de l'aide notifiée dans un délai d'un mois à compter de la date de réception de la présente. Elle invite vos autorités à transmettre immédiatement une copie de cette lettre au bénéficiaire potentiel de l'aide. La Commission rappelle à la France que toute aide illégale pourra faire l'objet d'une récupération auprès de son bénéficiaire."

(1) ΕΕ C 37 της 3.2.2001.

(2) JO L 338 du 28.12.1996.

(3) JO C 37 du 3.2.2001.

(4) Point 3.2.1.

(5) Point B, paragraphe 1.

(6) Point C.