P6_TA(2006)0467

Ουζμπεκιστάν

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το Ουζμπεκιστάν

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τις Δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας και το Ουζμπεκιστάν και ιδιαίτερα εκείνα της 9ης Ιουνίου 2005 [1] και της 27ης Οκτωβρίου 2005 [2],

- έχοντας υπόψη το Έγγραφο Στρατηγικής της Επιτροπής για την Κεντρική Ασία 2002-2006,

- έχοντας υπόψη τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός και της Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν αφετέρου που ετέθη σε ισχύ από 1ης Ιουλίου 1999,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων της 18ης Ιουλίου και 3ης Οκτωβρίου 2005,

- έχοντας υπόψη τις δηλώσεις της Προεδρίας του Συμβουλίου σχετικά με την κατάσταση όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Ουζμπεκιστάν το 2005 και το 2006,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Ομάδας Εργασίας των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τις διά της βίας και ακούσιες εξαφανίσεις της 27ης Δεκεμβρίου 2005,

- έχοντας υπόψη την έκθεση ελέγχου του Γραφείο Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (OSCE/ODIHR) της 3ης Μαρτίου 2006,

- έχοντας υπόψη την έκθεση του Ειδικού Εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για τα Βασανιστήρια Manfred Nowak σχετικά με τα δικαιώματα του πολίτη και τα πολιτικά δικαιώματα, περιλαμβανομένου του θέματος των βασανιστηρίων και της κράτησης, της 21ης Μαρτίου 2006,

- έχοντας υπόψη την επιστολή σχετικά με την κατάσταση όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Ουζμπεκιστάν της 26ης Ιουνίου 2006 εκ μέρους του Μονίμου Αντιπροσώπου του Ουζμπεκιστάν στον ΟΗΕ προς το Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 115, παράγραφος 5, του Κανονισμού του,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσεχής σύνοδος του Συμβουλίου Συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν έχει προγραμματιστεί για τις 8 Νοεμβρίου 2006,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων αναμένεται να εξετάσει στις 13 Νοεμβρίου 2006 το κατά πόσον θα επεκτείνει τις κυρώσεις που ενέκρινε κατά το παρελθόν έτος μετά τα γεγονότα του Μαΐου 2005 στο Andijan,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν δεν έχει τηρήσει τους όρους που έθεσε το Συμβούλιο όταν εφαρμόστηκαν κυρώσεις,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν δεν έχει ακόμη επιτρέψει κάποια ανεξάρτητη έρευνα σχετικά με τα γεγονότα του Andijan στις 13 Μαΐου 2005, και τούτο παρά τα επανειλημμένα αιτήματα που διατυπώθηκαν σταθερά και επί ένα έτος από διάφορους διεθνείς φορείς,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι μετά τη σφαγή του Andijan το 2005, οι αρχές του Ουζμπεκιστάν προέβησαν σε ενέργειες καταστολής των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ανεξαρτήτων δημοσιογράφων και θεσμών της κοινωνίας των πολιτών και πέρασαν από δίκη εκατοντάδες ατόμων υπόπτων για συμμετοχή στην εξέγερση,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με διεθνείς οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ουδεμία είδηση δόθηκε κατά το παρελθόν έτος για χιλιάδες άτομα που συνελή-φθησαν σε προσπάθεια να καλυφθεί η αλήθεια, ότι οι κρατούμενοι αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο να υποβληθούν σε βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης και ότι δεν επετράπη σε παρατηρητές να παρακολουθήσουν τις δίκες πολλών άλλων ατόμων που κατηγορούνται για εγκλήματα που επισύρουν τη θανατική ποινή,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με την έκθεση του Μαρτίου 2006 του Ειδικού Εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για τα Βασανιστήρια δεν σημειώθηκαν βασικές αλλαγές στη διαδεδομένη χρήση των βασανιστηρίων ή σε πολιτικές και πρακτικές που θα μπορούσαν πράγματι να καταπολεμήσουν την πρακτική αυτή και ότι η κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν δεν έλαβε κάποια μέτρα προκειμένου να τερματιστεί το κλίμα ατιμωρησίας,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR) στην Τασκένδη έκλεισε στις 17 Μαρτίου 2006,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μετά τα γεγονότα του Andijan εκατοντάδες ουζμπέκων πολιτών υποχρεώθηκαν να διαφύγουν στη Δημοκρατία της Κιργισίας και σε άλλες γειτονικές χώρες και ότι οι ουζμπέκοι πρόσφυγες απελάθηκαν στο Ουζμπεκιστάν κατά παράβαση της Σύμβασης του 1951 για το καθεστώς των προσφύγων,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινωνία του Ουζμπεκιστάν είναι σε μεγάλο βαθμό κοσμική και ότι ο περιορισμένος θρησκευτικός εξτρεμισμός τροφοδοτείται ουσιαστικά από την κοινωνική αδικία· τονίζοντας ότι η καταπολέμηση του θρησκευτικού εξτρεμισμού μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με νόμιμα μέσα και όχι με ενέργειες καταστολής,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινωνία των πολιτών στην Κεντρική Ασία, περιλαμβανομένου του Ουζμπεκιστάν, ζητεί όλο και περισσότερο μια πιο ανοικτή κοινωνία στο πλαίσιο της οποίας θα γίνονται πλήρως σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι ατομικές ελευθερίες, καθώς και αλλαγές προς την κατεύθυνση της δημοκρατίας,

1. επαναλαμβάνει τη σημασία των σχέσεων ΕΕ-Ουζμπεκιστάν και αναγνωρίζει τον κρίσιμο ρόλο του Ουζμπεκιστάν στην Κεντρική Ασία, τονίζει όμως ότι οι σχέσεις αυτές πρέπει να βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό των αρχών της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως σαφώς παρατίθενται στη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας ΕΕ-Ουζμπεκιστάν·

2. καλεί το Συμβούλιο να λάβει μια μελετημένη απόφαση εν όψει της βελτίωσης των μελλοντικών σχέσεων στις 13 Νοεμβρίου 2006 ως προς την πιθανή παράταση των κυρώσεων, βασιζόμενη στις δεσμεύσεις που ανέλαβε η πλευρά του Ουζμπεκιστάν στο πλαίσιο του Συμβουλίου Συνεργασίας ΕΕ-Ουζμπεκιστάν στις 8 Νοεμβρίου 2006 και στις πληροφορίες που ελήφθησαν από ευρωπαίους διπλωμάτες που υπηρετούν στην περιοχή·

3. επισημαίνει ότι η πολιτική των στοχοθετημένων κυρώσεων δεν είχε μέχρι σήμερα θετικά αποτελέσματα και καλεί ως εκ τούτου την Επιτροπή και το Συμβούλιο να επανεξετάσουν προσεκτικά την κατάσταση προκειμένου να εξεύρουν τρόπους και μέσα για την επίτευξη των πολιτικών στόχων που έχουν τεθεί·

4. επιμένει στη συνέχιση του αποκλεισμού όσον αφορά τις πωλήσεις όπλων και μεταφορών στρατιωτικής τεχνολογίας·

5. καλεί το Ουζμπεκιστάν να συνεργαστεί πλήρως με τον ΟΑΣΕ και τον ΟΗΕ, ιδίως όσον αφορά την έκκληση για αξιόπιστη και διαφανή ανεξάρτητη έρευνα και να συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο καθώς επίσης και να κινήσει τις οποιεσδήποτε ειδικές διαδικασίες του ΟΗΕ που απαιτούσαν την πρόσκληση παρατηρητών του ΟΑΣΕ και ανεξαρτήτων παρατηρητών·

6. καλεί το Συμβούλιο να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα στο πλαίσιο του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ ώστε να μην αντιμετωπίζεται πλέον το Ουζμπεκιστάν στο πλαίσιο της γνωστής ως "1503" εμπιστευτικής διαδικασίας και να υπαχθεί η χώρα αυτή σε δημόσιο μηχανισμό ελέγχου όπως συνέστησε η Louise Arbour, Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην έκθεσή της του Ιουλίου 2005 σχετικά με τη σφαγή του Andijan·

7. καλεί επειγόντως την κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν να ελευθερώσει όλους τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοσιογράφους και μέλη της πολιτικής αντιπολίτευσης που εξακολουθούν να κρατούνται και να τους επιτρέψει να εργάζονται ελεύθερα και χωρίς φόβο δίωξης όπως επίσης και να τερματίσει τις παρενοχλήσεις στις ΜΚΟ·

8. καλεί επειγόντως τις αρχές του Ουζμπεκιστάν να επιτρέψουν να ανοίξει εκ νέου το Γραφείο της UNHCR στην Τασκένδη·

9. καλεί τη Δημοκρατία της Κιργισίας και τις άλλες γειτονικές χώρες να σεβαστούν πλήρως τη Σύμβαση του 1951 σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων, στο πλαίσιο της οποίας κανένας πρόσφυγας δεν πρέπει να υποχρεώνεται να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του και ως εκ τούτου να μην απελάσουν τους ουζμπέκους πρόσφυγες στο Ουζμπεκιστάν· καλεί σχετικά επειγόντως το Συμβούλιο και την Επιτροπή να παρακολουθήσουν εκ του σύνεγγυς την κατάσταση όλων των ουζμπέκων προσφύγων που έχουν ήδη απελαθεί στο Ουζμπεκιστάν·

10. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στον Ειδικό Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Κεντρική Ασία, στους προέδρους, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια του Ουζμπεκιστάν και της Κιργισίας, στο Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και το Γενικό Γραμματέα του ΟΑΣΕ.

[1] ΕΕ C 124 Ε της 25.5.2006, σ. 560.

[2] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2005)0415.

--------------------------------------------------