ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 12.09.1996 
COM(96) 441 τελικό 
Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση των γενικών κατευθύνσεων 
για τα ενδεικτικά προγράμματα MEDA 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
!. Μετά την έκδοση του από το Συμβούλιο, ο κανονισμός MEDA σχετικά με τα 
χρηματοδοτικά και τεχνικά μέτρα που θα πλαισιώσουν τη μεταρρύθμιση των 
οικονομικών και κοινωνικών δομών στο πλαίσιο της ευρωμεσογειακής εταιρικής 
σχέσης ετέθη σε ισχύ στις 2 Αυγούστου 1996. 
2. Το πρόγραμμα MEDA απέκτησε με τον τρόπο αυτό νομική βάση, η οποία 
καθορίζει τους κανόνες ελέγχου της υλοποίησης των μέτρων που πρόκειται να 
ληφθούν σε διάφορους τομείς, όπως είναι η οικονομική μετάβαση, η βιώσιμη 
κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, η περιφερειακή και διασυνοριακή συνεργασία 
και η στήριξη της κοινωνίας των πολιτών. 
3. Ο κανονισμός MEDA προβλέπει μια διαδικασία προγραμματισμού σε τρία 
στάδια. Βάσει του κανονισμού, η Επιτροπή καλείται να προτείνει στο Συμβούλιο μια 
δέσμη γενικών κατευθύνσεων οι οποίες θα ισχύουν για τα ενδεικτικά προγράμματα 
MEDA. Στη συνέχεια, τα ενδεικτικά προγράμματα και οι προτάσεις χρηματοδότησης 
θα εγκρίνονται από την Επιτροπή με βάση τη γνώμη επιτροπής διαχείρισης. 
4. Στις προτεινόμενες γενικές κατευθύνσεις εξηγείται ότι σκοπός των 
ενδεικτικών προγραμμάτων είναι η δημιουργία ενός μέσου για τη στρατηγική 
παρακολούθηση του προγράμματος MEDA. Τα ενδεικτικά προγράμματα πρέπει, 
ειδικότερα, να επιτρέπουν τον καθορισμό προτεραιοτήτων από κοινού με τους 
μεσογειακούς εταίρους και τον συντονισμό με τα κράτη μέλη. 
5. Η Επιτροπή έχει ήδη ενημερώσει μέσω ξεχωριστής διαδικασίας το Συμβούλιο 
σχετικά με τον συνολικό προγραμματισμό της χρηματοδότησης του προγράμματος 
MEDA για το χρονικό διάστημα 1996-98. 
6. Το Συμβούλιο θα κληθεί να εγκρίνει τις κατευθύνσεις αυτές με ειδική 
πλειοψηφία. 
d 
Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση των γενικών κατευθύνσεων 
για τα ενδεικτικά προγράμματα MEDA 
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, 
Έχοντας υπόψη. 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, 
τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1488/96 του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τα 
χρηματοδοτικά και τεχνικά μέτρα που θα πλαισιώσουν (MEDA) τη μεταρρύθμιση των 
οικονομικών και κοινωνικών δομών στο πλαίσιο της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης, 
και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 1, 
Εκτιμώντας. 
ότι το άρθρο 9 του κανονισμού MEDA προβλέπει ότι το Συμβούλιο εγκρίνει, κατόπιν 
προτάσεως της Επιτροπής, γενικές κατευθύνσεις για τα ενδεικτικά προγράμματα, με τα 
οποία πρόκειται να καθοριστούν οι κύριοι στόχοι της συνεργασίας με τους μεσογειακούς 
εταίρους· 
ότι η Επιτροπή υπέβαλε στις 8.3.95 ανακοίνωση με τίτλο "Η ενίσχυση της μεσογειακής 
πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης: προτάσεις για την εφαρμογή μιας ευρωμεσογειακής 
εταιρικής σχέσης"· 
ότι με τη δήλωση της Βαρκελώνης καθιερώθηκε η ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση, 
προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι προκλήσεις στις οποίες καλείται να αντεπεξέλθει η 
περιοχή· 
ότι είναι αναγκαίος ο καθορισμός γενικών κατευθύνσεων για τα ενδεικτικά προγράμματα 
MEDA, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 
Άρθρο 1 
Εγκρίνονται οι γενικές κατευθύνσεις για τα ενδεικτικά προγράμματα τα οποία αφορούν 
τα χρηματοδοτικά και τεχνικά μέτρα που θα πλαισιώσουν τη μεταρρύθμιση των 
οικονομικών και κοινωνικών δομών στο πλαίσιο της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης 
(στο εξής: "τα ενδεικτικά προγράμματα MEDA"), όπως αναπτύσσονται σε παράρτημα της 
παρούσας απόφασης. 
Άρθρο 2 
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει από την ημερομηνία έκδοσης της. 
1^-
ι,α 
ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΕΡΑ 
1. Το πρόγραμμα MEDA αποτελεί το κυριότερο χρηματοδοτικό μέσο που διαθέτει η 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα για την υλοποίηση της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης. Το 
πρόγραμμα αποσκοπεί στην ενθάρρυνση και τη στήριξη της μεταρρύθμισης των 
οικονομικών και κοινωνικών δομών των μεσογειακών εταίρων, ιδίως κατά την 
προετοιμασία για την ελευθέρωση των συναλλαγών με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
2. Το πρόγραμμα MEDA θεμελιώνεται στον σεβασμό των αρχών της δημοκρατίας και 
του κράτους δικαίου, καθώς και στον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και το>ν 
θεμελιωδών ελευθεριών, των οποίων αποτελούν απαραίτητο συστατικό στοιχείο και των 
οποίων η παραβίαση θα δικαιολογούσε τη λήψη των κατάλληλων μέτρων. 
Η εμπειρία που αποκτήθηκε από τα διμερή πρωτόκολλα 
3. Το πρόγραμμα MEDA πρόκειται να βασιστεί στην εμπειρία που αποκτήθηκε από τη 
λειτουργία των μέσων της Αναθεωρημένης Μεσογειακής Πολιτικής, δηλαδή των διμερών 
χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων και της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης για την 
περιφερειακή συνεργασία. Μετά από 4 γενεές χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων με τους 
μεσογειακούς εταίρους, κατέστη αναγκαίο να επιδιωχθεί η βελτίωση του συστήματος 
εκτέλεσης των δραστηριοτήτων συνεργασίας. Είναι απαραίτητο να υπάρχει μεγαλύτερη 
ευελιξία στον προγραμματισμό, ούτως ώστε το πρόγραμμα MEDA να είναι, σε θέση να 
ανταποκριθεί στις προκλήσεις μιας σημαντικά εντατικότερης συνεργασίας τόσο σε νέους 
όσο και σε ήδη υφιστάμενους τομείς. Με αυτόν τον τρόπο θα απος)εύγεται η διασπορά 
της προσπάθειας συνεργασίας σε υπερβολικά ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων και 
δικαιούχων, και θα παρέχεται κίνητρο για την ταχεία και αποδοτική εφαρμογή των 
πιστώσεων για αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές. Επίσης, το μέσο MEDA πρέπει 
να είναι δυνατόν να υποστεί προσαρμογές στο πέρασμα του χρόνου, καθώς θα 
αντλούνται διδάγματα από την εφαρμογή του, ενώ συγχρόνως θα εξελίσσονται οι 
ανάγκες και οι προτεραιότητες των μεσογειακών εταίρων με βάση τις 
κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις. Ειδικότερα, είναι σκόπιμο να διατηρηθεί ένας 
επαρκώς υψηλός βαθμός ευελιξίας κατά τη διάθεση ποσών για άνευ όρων δημοσιονομική 
στήριξη στο πλαίσιο των ενδεικτικών προγραμμάτων, ούτως ώστε οι χορηγήσεις 
χρηματοδότησης να προσαρμόζονται στο ρυθμό των μεταρρυθμίσεων και στις προόδους 
που πραγματοποιούνται προς την κατεύθυνση της μακροοικονομικής σταθεροποίησης. 
Πολυετής προγραμματισμός 
4. Η πρόσθετη ευελιξία του προγράμματος MEDA πρέπει να συμπληρώνεται οιπ,ό σαφή 
μέθοδο προγραμματισμού, ώστε να αυξάνεται η αποτελεσματικότητα του σχεδιασμού και 
της εφαρμογής. Ειδικότερα, είναι απαραίτητο οι εταίροι να ενημερώνονται ενδεικτικά 
για τους πόρους που πρόκειται να διατεθούν κατά τη διάρκεια των επομένων ετών. Με 
τον πολυετή αυτό προγραμματισμό θα αυξάνονται οι δυνατότητες για παρεμβάσεις με 
μεσοπρόθεσμο αντίκτυπο. Ο κανονισμός MEDA προβλέπει ποσό δημοσιονομικής 
αναφοράς ύψους 3,424 δισ. ECU για την περίοδο 1995-991, το οποίο πρόκειται να 
κατανεμηθεί μεταξύ των διμερών προγραμμάτων και ενός περιφερειακού προγράμματος. 
Τα ενδεικτικά προγράμματα MEDA θα πρέπει να καθορίζουν δραστηριότητες οι οποίες 
συμβάλλουν στην επίτευξη των ευρύτερων στόχων της εταιρικής σχέσης. Αυτές μπορεί να 
αναθεωρηθούν, αναλόγως των αποτελεσμάτων από την εκτέλεση τους, όπως και οι 
συνοδευτικές ενδεικτικές διμερείς χρηματοδοτικές χορηγήσεις. Πρόκειται να ληφθεί 
μέριμνα για τη διασφάλιση της διαφάνειας και της συνολικής συνεκτικότητας των 
δράσεων που τίθενται σε εφαρμογή με τη χρήση πιστώσεων από τον προϋπολογισμό. 
Στρατηγικέ€ παοειχβάσε ic 
5. Τελικά, η επιτυχής κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των μεσογειακών εταίρων θα 
εξαρτηθεί από τις προσπάθειες που θα καταβάλουν οι ίδιοι. Επομένως, για να είναι 
αποτελεσματικά τα ενδεικτικά προγράμματα, πρέπει να βασίζονται σε κοινή αντίληψη 
όσον αφορά τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει 
κάθε εταίρος χωριστά και, η περιοχή συνολικά. Κατά συνέπεια, προϋπόθεση για την 
επιτυχία του προγράμματος MEDA αποτελεί η διενέργεια τακτικού και γόνιμου 
διαλόγου τόσο σε διμερές όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Τα ενδεικτικά προγράμματα 
θα επικεντρώνονται σε εκείνους τους τομείς στους οποίους η Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
είναι σε θέση να συμβάλει κατά τον θετικότερο τρόπο, αντλώντας από τα αποθέματα 
εμπειρίας και τεχνογνωσίας που διαθέτει. Με αυτόν τον στόχο η Επιτροπή θα μεριμνήσει 
για τον απαραίτητο συντονισμό με τα κράτη μέλη και με άλλους χορηγούς κατά τον εκ 
μέρους της προγραμματισμό και την εκτέλεση του προγράμματος. 
6. Η Επιτροπή, επιδιώκοντας τον στόχο της αειφόρου ανάπτυξης, θα εξετάζει 
προσεκτικά κατά τον καθορισμό και τον σχεδιασμό των προγραμμάτων συνεργασίας τα 
ζητήματα περιβαλλοντικής ισορροπίας, χρηματοδοτικής και οικονομικής βιωσιμότητας, 
επιπτώσεων στην ισότητα των δύο ς)ύλων και τοπικής θεσμικής ικανότητας, 
συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων που άπτονται της έρευνας και τεχνολογικής 
ανάπτυξης και της μεταφοράς τεχνολογίας, όταν πρόκειται για την αναπαραγωγή ή τη 
συνέχιση δραστηριοτήτων που έχουν ήδη δρομολογηθεί. Σε διμερές επίπεδο, το 
πρόγραμμα MEDA θα παρέχει στήριξη στους εταίρους στους τομείς της οικονομικής 
μετάβασης και της ενίσχυσης της κοινωνικοοικονομικής ισορροπίας. Διάφορες μορφές 
μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων θα απαιτούνται για τα οικεία σχέδια των διμερών 
και περιφερειακών προγραμμάτων, σύμφωνα με τη νομοθεσία που ισχύει για τον 
συγκεκριμένο τομέα στην Ευρωπαϊκή Ενωση. 
7.i) Οι οικονομίες της περιοχής αντιμετωπίζουν την κοινή πρόκληση της δημιουργίας 
ευκαιριών απασχόλησης και της αύξησης του βιοτικού επιπέδου υπό συνθήκες ταχείας 
δημογραφικής αύξησης. Η απαραίτητη επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης μπορεί να 
επιτευχθεί μόνο με την αύξηση της ανταγωνιστικότητας στο πλαίσιο της παγκόσμιας 
οικονομίας. Η αύξηση αυτή προϋποθέτει τη βελτίωση, μεταξύ των άλλων, της ικανότητας 
των εταίρω" να υιοθετούν καινοτομίες. Όσο καθιερώνεται σταδιακά η ελευθέρωση των 
1 Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Καννών της 12ης Ιουνίου 
1995 ενέκρινε τη χορήγηση συνολικού ποσού χρηματοδότησης ύψους 
4,685 δισεκατομμυρίων ECU για τις τρίτες χώρες της Μεοσγείου 
κατά το χρονικό διάστημα 1995-99. Το πρόγραμμα MEDA, 
προϋπολογισμού 3,424 δισεκατομμυρίων ECU περίπου, 
αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος του παραπάνω ποσού. Το 
εναπομένον ποσό αντιστοιχεί σε επιμέρους πρωτόκολλα με 
διάφορες χώρες και σε κονδύλια του προϋπολογισμού για 
συγκεκριμένους τομείς. 
συναλλαγών, τόσο οι κυβερνήσεις πρέπει να αφήσουν χώρο στην καθοδηγούμενη από τον 
ιδιωτικό τομέα ανάπτυξη και στις ξένες επενδύσεις. Η υγιής μακροοικονομική διαχείριση 
πρέπει να συμπληρώνεται με οικονομικές πολιτικές και με ένα κανονιστικό πλαίσιο που 
να προάγουν την οικονομική ανάπτυξη και να ευνοούν τις επενδύσεις. Στα ενδεικτικά 
προγράμματα θα λαμβάνονται υπόψη τα χαρακτηριστικά κάθε οικονομίας κατά τον 
προγραμματισμό των παρεμβάσεων. 
ii) Η οικονομική ανάπτυξη πρέπει να συνοδεύεται από μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή. 
Εξακολουθούν να υφίστανται ανισότητες στην πρόσβαση σε στοιχειώδεις υπηρεσίες 
όπως η εκπαίδευση, η υγεία και η ύδρευση, με αποτέλεσμα να μειώνονται οι δυνατότητες 
επιβίωσης σημαντικών τμημάτων του πληθυσμού των χωρών εταίρων και να 
επηρεάζονται αρνητικά οι μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές τους. Λυτές οι 
ανάγκες πρέπει να αντιμετωπισθούν επειγόντως, με τη βελτίωση της ποιότητας των 
υπηρεσιών και την αποτελεσματικότερη παροχή τους. Απαιτούνται στρατηγικές 
παρεμβάσεις με στόχο την εν γένει ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, που αποτελεί 
το μεγαλύτερο κεφάλαιο της περιοχής για το μέλλον. Ειδικότερα, η ενσωμάτωση των 
νέων και των γυναικών στο εργατικό δυναμικό αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την 
κοινωνική ανάπτυξη της περιοχής. 
Τα δΐίΐεοΐί και τα περιφερειακά προγράμιιατα πρέπει να αλληλοσυιιπλίΐρώνονται 
8. Θα παρασχεθεί στήριξη με την εφαρμογή των μέτρων που καθορίζονται στον 
κανονισμό MEDA. Εξάλλου, ο συνεχιζόμενος διάλογος με τους εταίρους έχει επιτρέψει 
τη διατύπωση των ακόλουθων γενικών προσανατολισμών. 
9. Οι δραστηριότητες που αναλαμβάνονται σε διμερές και περιφερειακό επίπεδο πρέπει 
να αλληλοσυμπληρώνονται, ούτως ώστε να είναι βιώσιμη η πολιτική και οικονομική 
απήχηση του προγράμματος MEDA και να επιτυγχάνονται αποτελεσματικότερα οι 
στόχοι που υιοθετήθηκαν από κοινού με τη Δήλωση της Βαρκελώνης. Κρίνοντας από τη 
δική της εμπειρία, η Ένωση είναι της γνίόμης ότι η μελλοντική ευημερία και, σταθερότητα 
των εταίρων της εξαρτάται από την επέκταση της μ,εταξύ τους συνεργασίας στον 
οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό τομέα. Με την εξάλειψη των εμποδίων θα 
επιτευχθούν οικονομίες κλίμακας και επέκταση των ευκαιριών πρόσβασης στις αγορές, 
με αποτέλεσμα την ενθάρρυνση των επενδύσεων, τη διευκόλυνση της ανταλλαγής ιδεών 
και την αύξηση της αμοιβαίας κατανόησης. Το περιφερειακό ενδεικτικό πρόγραμμα θα 
απεικονίζει την πρόοδο που σημειώνεται στο πλαίσιο της διαδικασίας της Βαρκελώνης 
όσον αφορά την ανάληψη δράσης σε πολυμερές επίπεδο για θέματα κοινού 
ενδιαφέροντος, όπως ορίζονται στην συμφωνηθείσα δήλωση, και θα ενισχύει τις 
δραστηριότητες υπέρ της αποκεντρωμένης συνεργασίας. Παρόλα αυτά, οι περιφερειακές 
δραστηριότητες δεν θα αποσπούν χρηματοδότηση που προορίζεται για διμερείς 
δραστηριότητες. 
Αποκεντρωμένη πρασέγγιση 
10. Προκειμένου να προσεγγίσει αποτελεσματικότερα τους πληθυσμούς στόχους και να 
επεκτείνει τη συμμετοχή στο πρόγραμμα MEDA σε διάφορα τμήματα της κοινωνίας των 
πολιτών που περιλαμβάνονται στο πεδίο της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης, η 
Επιτροπή θα προσπαθήσει να σχεδιάσει και να εφαρμόσει τις δραστηριότητες της σε 
συνεργασία με τους άμεσα ενδιαφερόμενους φορείς οι οποίοι διαθέτουν την 
εμπειρογνωμοσύνη που χρειάζεται για τον επιτυχή σχεδιασμό και την εκτέλεση των 
παρεμβάσεων. 
Αιιιερή ενδεικτικά προγράμματα 
11. Όσον αφορά τα διμερή προγράμματα, οι προτεραιότητες θα καθοριστούν αφού 
συνεκτιμηθεί το στάδιο ανάπτυξης της οικονομίας και της κοινωνίας κάθε χώρας, καθώς 
επίσης και οι δυνατότητες των οργάνων της. Αναλόγως της σύναψης ή εφαρμογής 
συμφωνιών συνδέσεως, οι αποφάσεις για τα ενδεικτικά προγράμματα πρόκειται να 
λαμβάνονται με κριτήριο τις ανάγκες των μεσογειακών εταίρων, την ικανότητα τους να 
απορροφούν χρηματοδότηση και την πρόοδο της διαδικασίας διαρθρωτικών 
μεταρρυθμίσεων, καθώς επίσης με βάση τις προτεραιότητες που καθορίζονται σε 
συνεργασία με τους εταίρους, και ιδίως εκείνες που απορρέουν από τα συμπεράσματα 
του οικονομικού διαλόγου. 
12. Σε ό,τι αφορά το Μαγκρέμπ, θα παρασχεθεί στήριξη στο Μαρόκο με στόχο τη 
βελτίωση των στοιχειωδών κοινωνικών υπηρεσιών (ιδίως στους τομείς της εκπαίδευσης 
και της υγειονομικής περίθαλψης, με ειδική μέριμνα για τις αγροτικές περιοχές)· επίσης 
θα προωθηθούν μέτρα τόνωσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Παράλληλα, 
στο πλαίσιο του προγράμματος θα παρασχεθεί δημοσιονομική στήριξη με στόχο την 
ενίσχυση μιας μεσοπρόθεσμης στρατηγικής μακροοικονομικής σταθεροποίησης και 
εκτεταμένων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Στην Τυνησία, πρόκειται να χορηγηθεί 
βοήθεια για τη διαδικασία απελευθέρωσης της οικονομίας και τόνωσης της 
ανταγωνιστικότητας, μέσω της παροχής κινήτρων για την πρόοδο της διαδικασίας 
ιδιωτικοποιήσεων και της αναμόρφωσης του χρηματοπιστωτικού τομέα. Οι σχετικές 
προσπάθειες θα συμπληρωθούν με μέτρα για τη διευθέτηση ζητημάτων που προκαλούν 
κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες. Όσον αφορά την Αλγερία, με τις 
παρεμβάσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται κρίσιμες κοινωνικές ανάγκες και να 
δημιουργούνται βραχυπρόθεσμα θέσεις απασχόλησης, ενώ ταυτόχρονα να προωθούνται η 
ανάπτυξη των MME, η αναδιάρθρωση ζημιογόνων κρατικών επιχειρήσεων και η λήψη 
μέτρων με στόχο την ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού τομέα και τη μεταρρύθμιση του 
εμπορικού καθεστώτος της χώρας. 
13. Στο Μασρέκ, η ενίσχυση προς την Αίγυπτο θα καλύπτει κυρίως τους τομείς της 
βασικής εκπαίδευσης και της κοινωνικής ανάπτυξης, παρέχοντας ανακούφιση από τη 
φτώχεια και συνδρομή σε καίριους κοινωνικούς τομείς· αυτή η προσπάθεια θα πρέπει να 
συμπληρώνεται με κατάλληλες παρεμβάσεις στους τομείς της οικονομικής 
μεταρρύθμισης, της κατάρτισης και της προστασίας του περιβάλλοντος. Η συνεργασία με 
την Ιορδανία θα πρέπει αρχικά να συμβάλλει στην παροχή της δημοσιονομικής στήριξης 
που απαιτείται για τη επανεξισορρόπηση των υφιστάμενων σοβαρών μακροοικονομικών 
ανισορροπιών και, σε δεύτερο στάδιο, στη βελτίωση της κατάστασης στον τομέα της 
απασχόλησης. Στον Λίβανο, καθώς οι προσπάθειες ανασυγκρότησης ευρίσκονται σε 
πλήρη εξέλιξη, πρέπει πλέον να δοθεί έμφαση στην ενίσχυση της δημόσιας διοίκησης σε 
όλα τα επίπεδα, με ταυτόχρονες στοχοθετημένες παρεμβάσεις για την ανάπτυξη της 
οικονομικής ανταγωνιστικότητας. Όσον αφορά τη Συρία και προκειμένου να συμβαδίσει 
με τη σταδιακή ελευθέρωση της οικονομίας, η συνεργασία πρέπει να εστιάζεται στην 
αναβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών και της διοίκησης, ώστε αφενός να επικρατήσει 
ευνοϊκότερο περιβάλλον για τον ιδιωτικό τομέα και αφετέρου να βελτιωθούν οι 
συνθήκες διαβίωσης του πληθυσμού. Όσον αφορά τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της 
Γάζας, θα εξακολουθήσει να παρέχεται συνδρομή για την ανασυγκρότηση και την 
αποκατάσταση της βασικής υποδομής, καθώς επίσης για τη στήριξη της διαδικασίας 
συγκρότησης παλαιστινιακών θεσμικών οργάνων και για την ανάπτυξη του ιδιωτικού 
τομέα. 
14. Το πρόγραμμα για την Τουρκία θα έχει ως γενικό στόχο την ενίσχυση της 
εγκαθίδρυσης τελωνειακής ένωσης και θα αποδίδει προτεραιότητα σε παρεμβάσεις που 
σχετίζονται αφενός με την απαραίτητη οικονομική προσαρμογή και, αφετέρου με την 
αναβάθμιση των κοινωνικών υπηρεσιών και του περιβάλλοντος. 
Στήριξη xx]C OIXOVOUIXTÎC ιιετάβασηο 
15. Οι μεσογειακές χώρες εταίροι χρειάζονται βοήθεια για την προετοιμασία της 
ελευθέρωσης των συναλλαγα')ν με την Ευρωπαϊκή Ένωση και για την άνοδο του βιοτικού 
επιπέδου τους. Ευρύτερος στόχος το>ν παρεμβάοεονν της Ευρωπαϊκής Κοινότητας θα 
είναι να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα των οικονομιών των χωρών εταίρων, με σκοπό 
την επίτευξη βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης ιδίως με τη βελτίωση των εξαγαηακών 
επιδόσεων τους. 
Προς τούτο, θα παρασχεθεί συνδρομή ιδίως στους ακόλουθους τομείς: 
• Δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος, με την ενίσχυση του μακροοικονομικού 
πλαισίου και την ανάπτυξη της νομοθεσίας και των θεσμών που χρειάζεται μια 
ανταγωνιστική οικονομία αγοράς. Γι' αυτόν τον σκοπό, θα πρέπει να υποστηριχθεί η 
εφαρμογή διαδικασιών διαρθρωτικής προσαρμογής σε στενή συνεργασία με τα ιδρύματα 
του Bretton Woods και όσον αφορά εκείνους τους εταίρους που είναι διατεθειμένοι να 
προβούν στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. 
• Διευκόλυνση των συναλλαγών, που περιλαμβάνει την παροχή συνδρομής στους 
τομείς των τελωνείων και της έμμεσης φορολογίας, την εναρμόνιση των προτύπων και 
των κτηνιατρικών και φυτοΐ)γειονομικών κανονισμών, καθώς και την ανάπτ\)ξη μεσούν 
εμπορικής προώθησης. 
• Εναρμόνιση της νομοθεσίας και των προτύπων που ισχύουν στον περιβαλλοντικό 
τομέα. 
• Ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού τομέα με ενίσχυση σε επίπεδο πολιτικής και 
συνδρομή για την ενδυνάμωση των κεντρικών τραπεζών, την ανάπτυξη των εμπορικών 
τραπεζών και τη διεύρυνση και εμβάθυνση των χρηματοοικονομικών αγορών· ιδιαίτερη 
προσοχή θα αποδίδεται στην ενθάρρυνση της εγχώριας αποταμίευσης και των 
επενδύσεων, καθώς και στην προώθηση της πραγματοποίησης επενδύσεων στην περιοχή, 
ιδίως ευρωπαϊκών. 
• Βελτίωση των επιδόσεων των επιχειρήσεων, ειδικότερα με τον εκσυγχρονισμό 
των MME και την παροχή συμβουλών, κατάρτισης και πληροφοριών στον τομέα των 
επιχειρήσεων. 
• Επιχειρηματική συνεργασία μεταξύ ευρωπαϊκών και μεσογειακών εταιρειών 
(ιδιαίτερα μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων), υλοποιούμενη, για παράδειγμα, με τη 
μορφή δικτυώσεων, κοινών επιχειρήσεων, αδειών εκμετάλλευσης, δικαιόχρησης και 
υπεργολαβίας. 
• Προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων, με σκοπό να εξασφαλιστεί η πραγματική 
μεταβίβαση της ιδιοκτησίας, της διαχείρισης και του ελέγχου στον ιδιωτικό τομέα. 
• Συνεργασία στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών και των 
τηλεπικοινωνιών, με αντικείμενο την πολιτική στους εν λόγω τομείς, τη διασύνδεση και 
διαλειτουργικότητα των υποδομών και των δικτύων, τη βελτίωση της ποιότητας και τη 
μείωση του κόστους των παρεχόμενων υπηρεσιών, τη βιομηχανική συνεργασία, καθώς 
επίσης την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη. 
• Στήριξη των μικροεπιχειρήσεων με στόχο την πρόοδο των επιχειρηματιών και 
την ενίσχυση της ένταξης όλων των κοινωνικών στρωμάτων στη διαδικασία οικονομικής 
ανάπτυξης. 
6 
• Ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού με τη βελτίωση της διαχείρισης, της 
στοχοθέτησης και της ποιότητας της επαγγελματικής κατάρτισης και των σπουδών 
διοίκησης επιχειρήσεων. 
• Βελτίωση των συστημάτων καινοτομίας των εταίρων, μέσω της αναβάθμισης των 
δυνατοτήτων τους στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης, της 
καθιέρωσης μηχανισμών για τη μεταφορά τεχνολογίας και της προώθησης της ανάπτυξης 
κατάλληλων εθνικών πολιτικών για την εισαγωγή καινοτομιών. 
Ενίσχυση ττκ κοινωνικοοικονομικής ισορροπίας 
16. Για να περιοριστεί το βραχυπρόθεσμο κοινωνικό κόστος της οικονομικής μετάβασης 
και να προετοιμαστούν καλύτερα οι κοινωνίες για το μέλλον, είναι ιδιαίτερα σημαντικό 
αυτή η διαδικασία να συνοδεύεται από τα κατάλληλα μέτρα στον τομέα της κοινωνικής 
πολιτικής. 
• Η ολοκληρωμένη αγροτική ανάπτυξη παραμένει η κυριότερη στρατηγική με την 
οποία θα καταπολεμηθεί η ένδεια και θα αποφευχθεί η περαιτέρω διεύρυνση του 
χάσματος ευημερίας μεταξύ των αγροτικών και των αστικών πληθυσμών, καθώς μεγάλο 
μέρος του πληθυσμού των μεσογειακών εταίρων παραμένει προσκολλημένο πολιτιστικά 
και οικονομικά στην ύπαιθρο. Η γεωργική παραγωγή διαδραματίζει κοινωνικό ρόλο, που 
υπερβαίνει κατά πολύ την οικονομική αξία της· κατά συνέπεια, οι κοινωνικές, πολιτικές 
και περιβαλλοντικές συνέπειες μιας ενδεχόμενης επιτάχυνσης της εξόδου προς τις 
αστικές περιοχές θα μπορούσαν να είναι σοβαρές. Απαιτούνται επίσης στοχοθετημένα 
προγράμματα για την αντιμετώπιση στοιχειωδών αναγκών, όπως η ύδρευση, η 
αποχέτευση και η παροχή ενέργειας. 
• Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να αποδοθεί στη διατήρηση της περιβαλλοντικής 
ισορροπίας στις χώρες εταίρους, μέσω της στήριξης της διαδικασίας βελτίωσης των 
ικανοτήτων τους στον τομέα της περιβαλλοντικής αξιολόγησης και διαχείρισης. Μπορεί 
να χορηγείται επιδότηση επιτοκίου για δάνεια που η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων 
χορηγεί για έργα στον τομέα του περιβάλλοντος. 
• Πρέπει να υποστηρίζονται προγράμματα για τη βελτίωση των συνθηκών 
διαβίωσης στις αστικές περιοχές, στα οποία θα περιλαμβάνεται, εφόσον απαιτείται, η 
ανάπτυξη μηχανισμών κοινωνικής προστασίας με την εφαρμογή δυναμικής πολιτικής 
υπέρ της απασχόλησης και μέτρων κατά της ένδειας. Αυτά τα μέτρα μπορεί να 
συγκεκριμενοποιούνται με τη (ΐορφή ενός κοινωνικού ταμείου, με το οποίο θα 
προωθείται η απασχόληση μειονεκτοΰντίον κοινωνικών στρωμάτων και ταυτοχρόνως θα 
υποστηρίζονται στοχοθετημένα μέτρα για την υγεία και την εκπαίδευση. Είναι δυνατόν 
να παρέχεται συνδρομή κατά τη διαμόρφωση της κοινωνικής πολιτικής, ιδίως στους 
τομείς της ασφάλισης υγείας, της ασφάλισης κατά της ανεργίας, καθώς και των 
συνταξιοδοτικών ταμείων. 
• Πρέπει να υποστηρίζονται βελτιώσεις στην κοινωνική υποδομή και στην παροχή 
κοινωνικών υπηρεσιών. Η παροχή πρωτογενούς υγειονομικής περίθαλψης μπορεί να 
χρηματοδοτείται επίσης ως τμήμα του στρατηγικού στόχου για τον περιορισμό της 
αύξησης του πληθυσμού. 
• Πρέπει να υποστηρίζονται βελτιώσεις στην παροχή υπηρεσιών στον τομέα της 
εκπαίδευσης και της κατάρτισης, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την πρωτοβάθμια εκπαίδευση 
και την αρχική κατάρτιση των θηλέων, κυρίως στις αγροτικές περιοχές. 
Η ανάπτυξη xoivomac των πολιτών 
17. Η ανάπτυξη κοινωνίας των πολιτών θα πρέπει να υποστηριχθεί, ιδίως μέσω της 
αποκεντρωμένης συνεργασίας και της χρήσης πρόσφορων τεχνολογιών. Θα ενθαρρυνθεί 
η ανάπτυξη συνεργασίας στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης, καθώς 
και της μεταφοράς τεχνολογίας, μέσω της προσέγγισης του ιδιωτικού και του δημόσιου 
τομέα. Είναι σκόπιμο να ενισχύονται πολιτιστικές δραστηριότητες που προωθούν τον 
διάλογο και τις ανταλλαγές μεταξύ πολιτιστικών ενώσεων και δικτύων. Είναι σκόπιμη η 
στήριξη δραστηριοτήτων ενημέρωσης και επικοινωνίας διαμεσογειακού χαρακτήρα, στο 
πλαίσιο της ανάπτυξης μιας πραγματικά ευρωμεσογειακής κοινωνίας των πληροφοριών. 
Οι κοινωνικοί εταίροι και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις πρέπει να ενθαρρυνθούν να 
διαδραματίσουν ενεργό ρόλο. 
Γενικές κατευθύνσεις για το περιφερειακό ενδεικτικό πρόγραμμα 
18. Η περιφερειακή συνεργασία θα συμπληρώνει τη διμερή συνεργασία και θα καλύπτει 
τους τρεις κύριους τομείς της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης. Θα συνεκτιμάται η 
πρόοδος που πραγματοποιείται κατά τις συναντήσεις οι οποίες θα διοργανώνονται ως 
συνέχεια της διυπουργικής διάσκεψης της Βαρκελώνης. Συνολικός στόχος είναι η 
προώθηση της καλύτερης κατανόησης μεταξύ των εταίρων μέσω της καλύτερης γνώσης 
των περιφερειακών προβλημάτων στον πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό 
τομέα, της διευκόλυνσης της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών, της μεταφοράς 
τεχνολογίας και της προώθησης κοινών σχεδίων κοινού ενδιαφέροντος. Επιπλέον, η 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα θα εξακολουθήσει να παρέχει τη συνδρομή της στην ειρηνευτική 
διαδικασία της Μέσης Ανατολής. 
19. Στον πολιτικό Toula όπως στην περίπτωση των διμερών προγραμμάτων, μπορεί να 
παρέχεται, μέσω μέτρων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού MEDA, 
ενίσχυση για την ανάπτυξη της δημοκρατίας «οι για τον σεβασμό των δικαιωμάτων του 
ανθρώπου, καθώς επίσης και για τη βελτίωση της διαφάνειας χαι της αποδοτικότητας 
των κυβερνητικών οργάνων. Είναι, επίσης δυνατόν να παρέχεται ενίσχυση για την 
προώθηση της οικοδόμησης εμπιστοσύνης στον τομέα της ασφάλ£ΐας. 
20. Στον οικονομικό και νρηματοπιστωτικό τομέα, θα παρέχεται συνδρομή, προκειμένου 
να διευκολυνθεί η ελευθέρωση των συναλλαγών, ιδιαίτερα στους τομείς των τελωνειακοί 
κανονισμών, των κανόνων καταγωγής, της στατιστικής, των προτύπων και το>ν 
κτηνιατρικών και ςτυτούγειονομικών κανονισμών. 
Κατάλληλα μέτρα θα ληφθούν στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας (όπου το 
Ευρωμεσογειακό Φόρουμ Ενέργειας θα επιτελεί συντονιστικό ρόλο), των 
τηλεπικοινωνιών και της τεχνολογίας πληροφοριών, της περιφερειακής συνεργασίας, του 
τουρισμού, του περιβάλλοντος, της επιστήμης και της τεχνολογίας, των υδάτων και της 
αλιείας. Θα υποστηριχθεί επίσης η δικτύωση μεταξύ κέντρων έρευνας και τεχνολογικής 
ανάπτυξης και οικονομικών φορέων, για να διευκολύνεται η μεταφορά τεχνογνωσίας και 
η ανάπτυξη κοινών επιχειρήσεων. 
21. Στον κοινωνικό και πολιτιστικό τοιιέα. θα εφαρμοστούν αποκεντρωμένα 
προγράμματα ανταλλαγών μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ενωσης 
και εκείνης των μεσογειακών εταίρων στους τομείς της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, των 
μέσων ενημέρωσης, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της τεχνολογίας και σε άλλους τομείς 
αμοιβαίου ενδιαφέροντος. 
Θα ληφθούν και άλλα μέτρα, όπως διενέργεια διαλόγου και εκτέλεση έργων κοινού 
ενδιαφέροντος ή δικτύωσης, όπως καθορίζονται στο πλαίσιο της ευρωμεσογειακής 
8 
εταιρικής σχέσης, με στόχο την ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης, του πολιτιστικού 
διαλόγου, των μέσων ενημέρωσης, των προγραμμάτων ανταλλαγών για νέους και των 
ανταλλαγών μεταξύ μελών της κοινωνίας των πολιτών. Η έρευνα και τεχνολογική 
ανάπτυξη, η μεταφορά τεχνολογίας και οι δραστηριότητες ενημέρωσης και επικοινωνίας 
θα ενισχυθούν με τη χρήση σύγχρονης τεχνολογίας πληροφοριών. 
Τέλος, [ΐπορεί να παρέχεται τεχνική βοήθεια μ,ε στόχο την καταπολέμηση της 
τοξικομανίας, της τρομοκρατίας και του διεθνούς εγκλήματος. Τα σχετικά μέτρα είναι 
δυνατό να περιλαμβάνουν την ανταλλαγή πληροφοριών, τη συμβατότητα των δεδομένων 
και την ενίσχυση των νομικών συστημάτων. 

GR ISSN 0254-1483 
COM(96) 441 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
11 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-447-GR-C 
ISBN 92-78-08736-Χ 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
* Ο