Ετήσιοι λογαριασμοί των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2001

(καταρτισθέντες σύμφωνα με τα άρθρα 78 και 81 του Δημοσιονομικού Κανονισμού της 21άς Δεκεμβρίου 1977, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 762/2001 του Συμβουλίου της 9ης Απριλίου 2001)

ΤΟΜΟΣ IV

Ενοποιημένες καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού και ενοποιημένεσ δημοσιονομικεσ καταστάσεις

(2002/C 296/01)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Η δημόσια λογιστική, ως σύστημα πληροφόρησης, έχει διευρύνει αισθητά τους στόχους της. Από την απλή καταχώρηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού ασχολείται πιο δυναμικά και σφαιρικά με τη διαχείριση και παρουσιάζει τις οικονομικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις που απορρέουν καθώς και τις επιπτώσεις στα περιουσιακά στοιχεία.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, γεννήθηκε η ανάγκη εκσυγχρονισμού της λογιστικής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ώστε να εξελιχθεί από ένα λογιστικό σύστημα επικεντρωμένο αποκλειστικά και μόνο στην περιγραφή των πράξεων που αφορούν τις δαπάνες και τα έσοδα του προϋπολογισμού σε ταμειακή βάση, σε μια λογιστική περιουσιακών στοιχείων(1). Στόχος της λογιστικής αυτής είναι η πληρέστερη παρουσίαση της χρηματοοικονομικής κατάστασης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ώστε να αντανακλά το σύνολο των στοιχείων του ενεργητικού, των απαιτήσεων και των χρεών των ΕΚ καθώς και των εσόδων και εξόδων του οικονομικού έτους. Επίσης, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να συμμεριστεί σταδιακά την τάση που ακολουθεί ένας μεγάλος αριθμός κρατών μελών με την ενθάρρυνση των διεθνών οργανισμών: της IFAC (Διεθνούς Ομοσπονδίας Ελεγκτών)(2) και του ΟΟΣΑ, χωρίς να μπορεί ακόμη, στο στάδιο αυτό, να εφαρμόσει τους αντίστοιχους λογιστικούς κανόνες.

Ωστόσο, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, η Επιτροπή, για την υποβολή των δημοσιονομικών καταστάσεων, εισήγαγε στοιχεία λογιστικής του δεδουλευμένου. Σήμερα, οι πληροφορίες αυτές δεν προκύπτουν καθ' ολοκληρία από ένα ολοκληρωμένο λογιστικό σύστημα. Στην πραγματικότητα, οι υπηρεσίες της λογιστικής υπηρεσίες πρέπει να κάνουν χρήση μη λογιστικών πληροφοριών από τις διάφορες Γενικές Διευθύνσεις τόσο για τη συμπλήρωση του δημοσιονομικού ισολογισμού όσο και για την κατάρτιση των παραρτημάτων του. Αυτός ο τρόπος αποτελεί μειονέκτημα όσον αφορά την πληρότητα των δεδομένων.

Κατά τη διάρκεια του 2000 και του 2001, καταβλήθηκαν ειδικές προσπάθειες για τη βελτίωση της αξιοπιστίας των πληροφοριών που αφορούν τις ακινητοποιήσεις, τις απογραφές, την καταγραφή των οικονομικών διαμεσολαβητών, και την αποτίμηση των απαιτήσεων. Από κει και πέρα, η Επιτροπή πρέπει να αναπτύξει ένα πολυετές σχέδιο δράσης το οποίο, αφενός, να εξασφαλίζει την ποιότητα των πληροφοριών που περιέχουν οι δημοσιονομικές καταστάσεις και, αφετέρου, να εφαρμόζει αποτελεσματικότερα εργαλεία λογιστικής διαχείρισης και ελέγχου.

Με λίγα λόγια, οι μεταρρυθμίσεις αυτές προσανατολίζονται στα εξής:

1. Διατήρηση της κατάρτισης εκθέσεων για την εκτέλεση του προϋπολογισμού σε ταμειακή βάση (βάσει εισπράξεων/εκταμιεύσεων) και εξέλιξη προς μια γενική λογιστική βασισμένη στην αρχή του δεδουλευμένου. Το διπλό αυτό σύστημα επιλέχθηκε και από αρκετά κράτη μέλη.

2. Ενιαίο λογιστικό σύστημα: ο εμπλουτισμός των λογαριασμών του προϋπολογισμού πρέπει να καταστήσει δυνατή την ορθή λογιστική εγγραφή των συναλλαγών. Έτσι, θα σταματήσει η προσφυγή σε εξωλογιστικές απογραφές για την κατάρτιση των δημοσιονομικών καταστάσεων.

3. Ανάπτυξη γενικής λογιστικής ώστε να καταστεί δυνατή η εξέλιξή της από μια λογιστική βασισμένη στις ταμειακές αρχές προς τη λογιστική του δεδουλευμένου, η οποία παρέχει μια πιστή εικόνα της πραγματικότητας.

4. Ορισμός του ενοποιημένου ισολογισμού. Προσαρμογή του ενοποιημένου ισολογισμού σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα.

5. Στην ουσία, οι δημοσιονομικές καταστάσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΚ) πρέπει να αναπτυχθούν έτσι ώστε να ευθυγραμμιστούν με τα διεθνή πρότυπα. Οι καταστάσεις αυτές αντιπροσωπεύουν την κατάληξη του λογιστικού συστήματος. Στόχος τους είναι να αντανακλούν πιστά την εικόνα των περιουσιακών στοιχείων, της δημοσιονομικής κατάστασης, της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των αποτελεσμάτων του φορέα και της χρηματοοικονομικής ροής κατά τη διάρκεια του έτους.

Η εφαρμογή αυτής της νέας προσέγγισης θα υποδιαιρεθεί σε διαδοχικά στάδια που θα αφορούν τις δημοσιονομικές καταστάσεις αρκετών οικονομικών ετών.

ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

1. Οι ετήσιοι ενοποιημένοι λογαριασμοί των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καταρτίζονται σύμφωνα με τα άρθρα 78, 80 και 81 του Δημοσιονομικού Κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1977 που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ) αριθ. 762/2001 του Συμβουλίου της 9ης Απριλίου 2001.

Καταρτίζονται κάθε χρόνο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Περιέχουν τα δημοσιονομικά και λογιστικά στοιχεία όλων των κοινοτικών οργάνων.

2. Οι ετήσιοι λογαριασμοί των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καταρτίζονται σε τέσσερις τόμους, ως εξής:

Τόμος I - Επιτροπή - Ανάλυση της δημοσιονομικής διαχείρισης

Τόμος II - Μέρος I: Επιτροπή - Καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού

- Μέρος II: Επιτροπή και Οργανισμός Εφοδιασμού Ευρατόμ - Δημοσιονομικές καταστάσεις

Τόμος III - Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Συμβούλιο, Δικαστήριο, Ελεγκτικό Συνέδριο, Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, Επιτροπή των Περιφερειών και Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Τόμος IV - Ενοποιημένες καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού και ενοποιημένες δημοσιονομικές καταστάσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2001

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αναφέρεται στο πλαίσιο του τομέα Ι.Α.1 στο παθητικό του ενοποιημένου ισολογισμού.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΤΙΤΛΟΥ 1: ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΤΙΤΛΟΥ 3: ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑΤΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ (RAL)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 1

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001 ΜΕ ΤΟ 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 2

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΑΝΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 3

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 4

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 5

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 6

ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΧΩΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΜΕΝΑΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2001

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Οι πίνακες 6 έως 8 δεν περιλαμβάνουν τις εναπομένουσες προς εκκαθάριση αναλήψεις υποχρεώσεων που καταλογίστηκαν στους λογαριασμούς. Συνεπώς, πρέπει να προστεθεί το ποσό των 18,4 εκατ. ευρώ για να φθάσουμε στο συνολικό υπόλοιπο προς εκκαθάριση ύψους 86763,27 εκατ. ευρώ.

Πίνακας 7

ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΧΩΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΕΜΕΝΑΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2001

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 8

ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΧΩΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΗΚΑΝ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ Ι ΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΠΑΘΗΤΙΚΟ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III

(1) "Accrual accounting" = λογιστική του δεδουλευμένου ή λογιστική βάσει περιουσιακών στοιχείων.

(2) Οι εργασίες της IFAC "Διεθνούς Ομοσπονδίας Ελεγκτών" έχουν στόχο την παραγωγή διεθνών προτύπων, για τα κράτη μέλη, άμεσα εμπνευσμένων από την πρακτική της λογιστικής των επιχειρήσεων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ, ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ

ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

1. Οι δημοσιονομικές καταστάσεις πρέπει να παρουσιάζουν τη φύση και το φάσμα των δραστηριοτήτων των οργάνων, να εξηγούν τους τρόπους χρηματοδότησής τους και να περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο που έγιναν οι παρεμβάσεις τους.

Αυτοί είναι αναμφισβήτητα οι στόχοι των ενοποιημένων δημοσιονομικών καταστάσεων που καταρτίζει κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο τρόπος με τον οποίο έγιναν οι χρηματοοικονομικές παρεμβάσεις κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους περιγράφονται στον τόμο 1 - "Ανάλυση της δημοσιονομικής διαχείρισης".

Στόχος των δημοσιονομικών καταστάσεων δεν είναι μόνο η παροχή αληθινών και αξιόπιστων πληροφοριών αλλά πρέπει επίσης να πληρούν ορισμένα κριτήρια σαφήνειας, κατανόησης, σκοπιμότητας και συγκρισιμότητας των λογιστικών στοιχείων από το ένα οικονομικό έτος στο άλλο. Το παρόν έγγραφο καταρτίστηκε στο πλαίσιο αυτό.

2. Οι λογαριασμοί των ευρωπαϊκών οργάνων αποτελούνται από τους γενικούς λογαριασμούς και τους λογαριασμούς του προϋπολογισμού. Τηρούνται δε σε ευρώ για κάθε ημερολογιακό έτος.

2.1. Οι λογαριασμοί του προϋπολογισμού καθιστούν δυνατή τη διεξοδική παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού και βασίζονται στην αρχή της τροποποιημένης λογιστικής βάσει ταμειακών συναλλαγών(1).

2.2. Οι γενικοί λογαριασμοί περιλαμβάνουν το σύνολο των δαπανών και των εσόδων του οικονομικού έτους και βάσει αυτών καταρτίζεται ο δημοσιονομικός ισολογισμός που εγκρίνεται στις 31 Δεκεμβρίου του διαρρεύσαντος οικονομικού έτους.

Οι γενικοί λογαριασμοί βασίζονται στις ακόλουθες αρχές:

- αρχή της συνέχειας των δραστηριοτήτων,

- αρχή της συνέχειας των δραστηριοτήτων,

- αρχή της υπεροχής της ουσίας επί της μορφής,

- αρχή του μη συμψηφισμού των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού.

Οι δημοσιονομικές καταστάσεις λαμβάνουν υπόψη ορισμένα στοιχεία της αρχής της σύνεσης και της λογιστικής του δεδουλευμένου, όπως είναι για παράδειγμα οι διορθώσεις αξίας επί απαιτήσεων, οι αποσβέσεις και ορισμένες προβλέψεις και η λογιστική καταχώρηση των πιστώσεων πληρωμών που μεταφέρονται ως επιβαρύνσεις και χρέη του οικονομικού έτους.

ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

1. Νομικές διατάξεις

Οι λογαριασμοί καταρτίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Δημοσιονομικού Κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1977, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ) αριθ. 762/2001 του Συμβουλίου, της 9ης Απριλίου 2001, και τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚΑΧ, ΕΚ) αριθ. 3418/93 της Επιτροπής, της 9ης Δεκεμβρίου 1993, περί λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή ορισμένων διατάξεων του Δημοσιονομικού Κανονισμού, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1687/2001 της 21ης Αυγούστου 2001.

Οι ίδιοι κανόνες αξιολόγησης και οι ίδιες λογιστικές μέθοδοι εφαρμόζονται σε όλα τα κοινοτικά όργανα, τα οποία περιλαμβάνονται σήμερα στον ενοποιημένο ισολογισμό, δηλαδή, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, το Δικαστήριο, το Ελεγκτικό Συνέδριο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Επιτροπή των Περιφερειών και τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, και αυτό με σκοπό να εξασφαλιστεί η εναρμόνιση των λογαριασμών και η συνεκτικότητα των δεδομένων.

2. Βάσεις μετατροπής

2.1. Η μονάδα μέτρησης των λογαριασμών είναι το ευρώ.

2.2. Τα στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού μετατρέπονται σε ευρώ με βάση την ισοτιμία της 28ης Δεκεμβρίου 2001, με εξαίρεση τους ακόλουθους τομείς:

- τις ασώματες και ενσώματες ακινητοποιήσεις: αποτίμηση στην τιμή αγοράς, η οποία μετατρέπεται σε ευρώ με βάση την ισοτιμία που ίσχυε κατά την αγορά τους,

- τις πιστώσεις προς μεταφορά, ένα μέρος των οποίων αντιστοιχεί σε αναλήψεις υποχρεώσεων σε εθνικά νομίσματα, μετατρεπόμενες σε ευρώ βάσει της μηνιαίας λογιστικής ισοτιμίας του Δεκεμβρίου. Το άθροισμα σε ευρώ αυτών των προς μεταφορά πιστώσεων δεν μπορεί να αναπροσαρμοσθεί εκ των υστέρων,

- τις προκαταβολές που καταβάλλονται στο πλαίσιο του τμήματος εγγυήσεων του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, οι οποίες μετατρέπονται βάσει της ισοτιμίας της 10ης ημέρας του μήνα που έπεται εκείνου κατά τη διάρκεια του οποίου χορηγούνται,

- τους μεταβατικούς λογαριασμούς, οι οποίο διατηρούν την αξία τους σε ευρώ υπολογιζόμενη βάσει των λογιστικών ισοτιμιών που ίσχυαν κατά τη λογιστική συναλλαγή.

-

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

2.3. Οι νομισματικές θέσεις, εξαιρουμένων των προαναφερομένων, αποτελούν, κατά την ημερομηνία κλεισίματος των λογαριασμών, αντικείμενο επανεκτίμησης βάσει της ισοτιμίας του ευρώ την ημερομηνία κλεισίματος. Το ποσό επανεκτίμησης διακρίνεται ως εξής:

- ταμειακά περιουσιακά στοιχεία: το αντιστάθμισμα των θετικών και αρνητικών διαφορών μετατροπής σχετικά με τα ταμειακά περιουσιακά στοιχεία εγγράφεται στους λογαριασμούς αποτελεσμάτων·

- νομισματικές θέσεις, εξαιρουμένων των ταμειακών περιουσιακών στοιχείων: όταν, συνολικά, οι αρνητικές διαφορές μετατροπής που αφορούν τα περιουσιακά στοιχεία και τις αναλήψεις σε συγκεκριμένο νόμισμα υπερβαίνουν τις θετικές διαφορές επί των περιουσιακών στοιχείων και των αναλήψεων στο ίδιο νόμισμα, το πλεόνασμα εγγράφεται στους λογαριασμούς αποτελεσμάτων. Στην αντίθετη περίπτωση, το πλεόνασμα εγγράφεται στον τομέα "Μεταβατικοί λογαριασμοί παθητικού"·

- το αποτέλεσμα της επανεκτίμησης των συναλλαγών σε νομίσματα που αποτελούν μέρος της ζώνης του ευρώ μεταφέρθηκε στους λογαριασμού κερδών και ζημιών. Οι συναλλαγές αυτές δεν θα αποτελέσουν άλλο αντικείμενο επανεκτίμησης τα επόμενα έτη.

3. Τα έσοδα

3.1. Οι ίδιοι πόροι και οι χρηματοδοτικές συνεισφορές καταχωρούνται βάσει των ποσών που πιστώνονται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους στους λογαριασμούς που τηρούνται εν ονόματι της Επιτροπής από τις διοικήσεις των κρατών μελών.

Η διαφορά μεταξύ του αθροίσματος των ιδίων πόρων που προέρχονται από τον ΦΠΑ, εκείνων που υπολογίζονται επί του ΑΕΠ των κρατών μελών και των χρηματοδοτικών συνεισφορών που προβλέπονται στον προϋπολογισμό, αφενός, και του πράγματι απαιτητού ποσού, αφετέρου, υπολογίζεται το αργότερο την 1η Ιουλίου του επόμενου οικονομικού έτους, οπότε και εγγράφεται στο διορθωτικό προϋπολογισμό του έτους αυτού.

3.2. Τα λοιπά έσοδα καταχωρούνται βάσει των ποσών που εισπράχθηκαν πράγματι κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

4. Οι δαπάνες

4.1. Για τον υπολογισμό του υπολοίπου του οικονομικού έτους, ως δαπάνες θεωρούνται οι πληρωμές από πιστώσεις πληρωμών του ενλόγω οικονομικού έτους, στις οποίες προστίθενται οι πιστώσεις πληρωμών του ίδιου έτους που μεταφέρονται στο επόμενο.

4.2. Οι πληρωμές από πιστώσεις πληρωμών ενός οικονομικού έτους είναι εκείνες των οποίων τα εντάλματα περιέρχονται στο δημοσιονομικό ελεγκτή το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου και εκτελούνται από τον υπόλογο το αργότερο στις 15 Ιανουαρίου του επόμενου οικονομικού έτους.

Όσον αφορά το Τμήμα Εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ, ως πληρωμές καταχωρούνται εκείνες που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη από τις 16 Οκτωβρίου 2000 ως τις 15 Οκτωβρίου 2001, υπό την προϋπόθεση ότι η ανάληψή τους και το αντίστοιχο ένταλμα περιέλθουν στον υπόλογο το αργότερο μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2002.

5. Οικονομικό αποτέλεσμα του οικονομικού έτους

Συνίσταται στο αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους και στο αποτέλεσμα των προσαρμογών.

5.1. Αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους περιλαμβάνει δύο συνιστώσες: το αποτέλεσμα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και το αποτέλεσμα της συμμετοχής των χωρών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ. Συνίσταται στη διαφορά μεταξύ:

- του συνόλου των εσόδων που εισπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του ενλόγω οικονομικού έτους,

- και του ποσού των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν από τις πιστώσεις του έτους αυτού, προσαυξημένου κατά το ποσό των πιστώσεων του ιδίου έτους που μεταφέρονται στο επόμενο(2).

Η διαφορά αυτή προσαυξάνεται ή μειώνεται:

- κατά το καθαρό ποσό που προκύπτει από τις ακυρώσεις πιστώσεων που μεταφέρθηκαν από προηγούμενα οικονομικά έτη και από τις ενδεχόμενες, λόγω διακυμάνσεων των ισοτιμιών του ευρώ, καθ' υπέρβαση πληρωμές από μη διαχωριζόμενες πιστώσεις που μεταφέρθηκαν από το προηγούμενο οικονομικό έτος και,

- κατά το υπόλοιπο που προκύπτει από τα συναλλαγματικά κέρδη και ζημίες κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού επιστρέφεται στα κράτη μέλη, το επόμενο έτος.

5.2. Αποτέλεσμα των προσαρμογών

Κατά τη διάρκεια του έτους, η λογιστική βασίζεται στην αρχή των ταμειακών συναλλαγών. Για την κατάρτιση ενός ισολογισμού που να αντανακλά πιστά την εικόνα τόσο της περιουσιακής και δημοσιονομικής κατάστασης όσο και του αποτελέσματος, πρέπει να γίνει μια σειρά προσαρμογών.

Οι προσαρμογές αυτές καθιστούν δυνατή την υποβολή ετήσιων λογαριασμών σύμφωνα με την αρχή της τροποποιημένης λογιστικής του δεδουλευμένου ("modified accrual accounting") χάρη στην τροποποιημένη λογιστική του προϋπολογισμού βάσει ταμειακών συναλλαγών.

5.3. Αποτέλεσμα των δανειοληπτικών-δανειοδοτικών δραστηριοτήτων

6. Κανόνες αποτίμησης

Εάν δεν υπάρχει ειδική ένδειξη στις επεξηγηματικές σημειώσεις του ισολογισμού, οι διάφορες θέσεις αποτιμούνται ως εξής:

6.1. Ενσώματες και ασώματες ακινητοποιήσεις: αποτιμούνται με βάση τη διαχρονική τους αξία που έχει μετατραπεί σε ευρώ με την ισοτιμία που ίσχυε κατά την αγορά τους. Με εξαίρεση τα γήπεδα, οι ακινητοποιήσεις αυτές πρέπει να αποσβένυνται σύμφωνα με γραμμική μέθοδο και ανά ολόκληρο έτος (τίτλος IV, κεφάλαιο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της 29 Δεκεμβρίου 2000, για τη λογιστική διαχείριση των μη χρηματοπιστωτικών ακινητοποιήσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων).

6.2. Αποθεματικά: αποτιμούνται με βάση την πιο πρόσφατη τιμή αγοράς. Τα ποσά σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ.

6.3. Χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις: αποτιμούνται με βάση το κόστος αγοράς. Εάν είναι σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται με βάση την ισοτιμία του ευρώ, την ημερομηνία κλεισίματος του οικονομικού έτους. Με βάση την αρχή της σύνεσης, όταν υπάρχει κίνδυνος απώλειας, καταχωρείται διόρθωση της αξίας.

6.4. Απαιτήσεις: καταχωρούνται με την ονομαστική τους αξία, όπως έχουν μετατραπεί βάσει της ισοτιμίας του ευρώ την ημερομηνία κλεισίματος του οικονομικού έτους, εκτός από τις απαιτήσεις με σταθερό συντελεστή. Οι απαιτήσεις καταχωρούνται λογιστικώς με βάση την εκτιμώμενη αξία είσπραξης. Κατά συνέπεια, εφαρμόζεται μείωση της αξίας για τα ποσά που κρίνονται μη επιστρέψιμα, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων και των δικαστικών εξελίξεων.

Υπάρχουν δύο είδη μείωσης της αξίας:

- η ειδική μείωση της αξίας, η οποία εφαρμόζεται όταν ένα δεδομένο ποσό κρίνεται μη ανακτήσιμο, ανεξάρτητα από την ενδεχόμενη δικαστική εξέλιξη (στην περίπτωση αυτή, ο κίνδυνος μη ανάκτησης αναλύεται ανά απαίτηση),

- η κατ'αποκοπή μείωση της αξίας, η οποία εφαρμόζεται όταν οι μη ανακτήσιμες απαιτήσεις δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί.

6.5. Τοποθετήσεις ταμειακών διαθεσίμων και διαθέσιμες αξίες: αποτιμούνται με βάση την ονομαστική τους αξία σε ευρώ σύμφωνα με την ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος. Βάσει της αρχής της σύνεσης, καταχωρείται διόρθωση της αξίας όταν υπάρχει κίνδυνος ζημίας.

6.6. Οφειλές: αποτιμούνται με βάση την ονομαστική τους αξία σε ευρώ με την ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος, εάν είναι σε ξένο νόμισμα.

7. Πληρωμές προκαταβολών

Οι προκαταβολές στο πλαίσιο των επιχειρηματικών δαπανών περιλαμβάνονται στις δαπάνες του οικονομικού έτους και δεν εντάσσονται στα ενοποιημένα στοιχεία ενεργητικού.

Οι προκαταβολές που χορηγήθηκαν σε ενδιαμέσους φορείς του δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα, οι οποίες στις 31 Δεκεμβρίου 2001 δεν είχαν φθάσει στους τελικούς δικαιούχους και οι οποίες περιλαμβάνονται στις δαπάνες του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους, εγγράφονται ως βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις στο ενεργητικό του ισολογισμού.

8. Συμμετοχή των χωρών ΕΖΕΣ στο γενικό προϋπολογισμό 2001

Όσον αφορά τις πιστώσεις σχετικά με τη συμμετοχή των χωρών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ), μελών του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, στον κοινοτικό προϋπολογισμό, τα σχετικά στοιχεία περιλαμβάνονται στους διάφορους πίνακες του παρόντος εγγράφου.

9. Ενοποίηση

Οι ενοποιημένοι λογαριασμοί περιλαμβάνουν τους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου, της Επιτροπής (συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας Επισήμων Εκδόσεων και του Κοινού Κέντρου Ερευνών), του Δικαστηρίου, του Ελεγκτικού Συνεδρίου, της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της Επιτροπής των Περιφερειών και του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή.

Για την ενοποίηση χρησιμοποιείται η μέθοδος της ολικής ενσωμάτωσης.

(1) Διακρίνεται από την εκτέλεση βάσει της ταμειακής αρχής, χάρη σε ορισμένα στοιχεία, όπως είναι οι μεταφερθείσες πιστώσεις.

(2) Όσον αφορά τις χώρες ΕΖΕΣ-ΕΟΧ το ποσό των μεταφερόμενων πιστώσεων από το οικονομικό έτος Ν προς το οικονομικό έτος Ν+ 1 γίνεται γνωστό μετά το κλείσιμο των λογαριασμών. Κατά συνέπεια, κατά τον υπολογισμό του υπολοίπου λαμβάνονται υπόψη οι μεταφορές πιστώσεων από το οικονομικό έτος Ν-1 προς το οικονομικό έτος Ν.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΆΣΕΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

Ο γενικός προϋπολογισμός, το κύριο όργανο της δημοσιονομικής πολιτικής των Κοινοτήτων, είναι η πράξη που προβλέπει και εγκρίνει, κάθε χρόνο, τα έσοδα και τις δαπάνες των Κοινοτήτων.

Με το άρθρο 272 της συνθήκης ΕΚ οργανώνεται η διεξαγωγή της διαδικασίας του προϋπολογισμού και καθορίζεται η αυτόματη διαδοχή των διαφόρων σταδίων της στο πλαίσιο των προθεσμιών που ορίζει η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, η οποία έχει δύο σκέλη - το Συμβούλιο Υπουργών και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι προθεσμίες αυτές τηρούνται αυστηρά.

Κάθε χρόνο, η Επιτροπή εκτιμά τα έσοδα και τις δαπάνες του συνόλου των κοινοτικών οργάνων για το επόμενο οικονομικό έτος και καταρτίζει προσχέδιο προϋπολογισμού το οποίο διαβιβάζει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

Βάσει αυτού του προσχεδίου προϋπολογισμού, το Συμβούλιο εκπονεί το σχέδιο προϋπολογισμού που θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο σκελών της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής.

Η έγκριση του προϋπολογισμού βεβαιώνεται από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πράγμα το οποίο καθιστά δυνατή την εκτέλεσή του. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού είναι κύριο καθήκον της Επιτροπής.

1. ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Ο γενικός προϋπολογισμός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων διέπεται από διάφορες θεμελιώδεις αρχές:

- ενότητα: το σύνολο των δαπανών και των εσόδων της Κοινότητας πρέπει να συγκεντρώνεται σε ένα και μοναδικό έγγραφο προϋπολογισμού·

- καθολικότητα: η αρχή αυτή περιλαμβάνει δύο κανόνες:

- τον κανόνα του μη καταλογισμού, σύμφωνα με τον οποίο τα έσοδα του προϋπολογισμού δεν πρέπει να καταλογίζονται σε συγκεκριμένες δαπάνες (το σύνολο των εσόδων καλύπτει το σύνολο των δαπανών)·

- τον κανόνα της μη προσαρμογής, σύμφωνα με τον οποίο τα έσοδα και οι δαπάνες πρέπει να εγγράφονται στον προϋπολογισμό για ολόκληρο το ποσό τους, χωρίς προσαρμογή μεταξύ τους·

- ενιαύσιο: οι εγγεγραμμένες πιστώσεις εγκρίνονται για ένα οικονομικό έτος, και πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια του έτους αυτού·

- ισοσκέλιση: ο προϋπολογισμός ισοσκελίζεται σε έσοδα και δαπάνες (οι προβλέψεις εσόδων πρέπει να καλύπτουν τις πιστώσεις πληρωμών)·

- ειδικότητα: κάθε πίστωση πρέπει να έχει συγκεκριμένο προορισμό και να καταλογίζεται σε συγκεκριμένο σκοπό.

2. ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει:

α) γενική κατάσταση εσόδων·

β) τμήματα υποδιαιρούμενα σε καταστάσεις εσόδων και δαπανών κάθε οργάνου: Τμήμα I: Κοινοβούλιο, τμήμα ΙΙ: Συμβούλιο, τμήμα III: Επιτροπή, τμήμα IV: Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, τμήμα V: Ελεγκτικό Συνέδριο, τμήμα VΙ: Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, τμήμα VΙΙ: Επιτροπή των Περιφερειών, τμήμα VIII: Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής.

Τα έσοδα και οι δαπάνες κάθε οργάνου ταξινομούνται σε τίτλους, κεφάλαια, άρθρα και θέσεις ανάλογα με τη φύση ή τον προορισμό τους.

3. ΕΙΔΗ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Μόνο ο προϋπολογισμός της Επιτροπής περιέχει διοικητικές πιστώσεις (οι οποίες εξακολουθούν να ονομάζονται πιστώσεις λειτουργίας) και επιχειρησιακές πιστώσεις. Τα άλλα όργανα, στην ουσία, διαθέτουν μόνο πιστώσεις λειτουργίας.

Στον προϋπολογισμό διακρίνονται δύο είδη πιστώσεων: οι "μη διαχωριζόμενες" πιστώσεις (ΜΔΠ) και οι "διαχωριζόμενες πιστώσεις (ΔΠ)."

Οι μη διαχωριζόμενες πιστώσεις προορίζονται για τη δημοσιονομική κάλυψη των πράξεων που έχουν ετήσιο χαρακτήρα (και που ανταποκρίνονται στην ενιαύσιο αρχή του προϋπολογισμού). Οι διαχωριζόμενες πιστώσεις καθιερώθηκαν, αφενός, για τον συμβιβασμό της αρχής του ενιαυσίου του προϋπολογισμού και, αφετέρου, την ανάγκη χρηματοδότησης πολυετών ενεργειών, η εκτέλεση των οποίων κατανέμεται σε αρκετά χρόνια. Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος οικονομικού έτους, οι διαχωριζόμενες πιστώσεις καλύπτουν το συνολικό κόστος των νομικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται για μέτρα των οποίων η πραγματοποίηση εκτείνεται σε περισσότερα του ενός έτους.

α) Οι μη διαχωριζόμενες πιστώσεις αντιστοιχούν:

- στο σύνολο του τομέα διοικητικής λειτουργίας (μέρος Α του τμήματος της Επιτροπής και των τμημάτων όλων των άλλων οργάνων),

- στις πιστώσεις του ΕΓΤΠΕ-τμήματος Εγγυήσεων, ετήσιου χαρακτήρα,

- σε ορισμένες τεχνικές πιστώσεις (ιδίως: επιστροφές, ενεργοποίηση της εγγύησης για δανειοδοτήσεις/δανειοληψίες, κ.λπ.).

Όσον αφορά τις ΜΔΠ, το ποσό των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων είναι το ίδιο με εκείνο των πιστώσεων πληρωμών.

β) Οι διαχωριζόμενες πιστώσεις προορίζονται για την κάλυψη πράξεων πολυετούς χαρακτήρα. Οι πιστώσεις που ανήκουν στο μέρος B του τμήματος της Επιτροπής (εκτός του ΕΓΤΠΕ) αντιστοιχούν στην κατηγορία αυτή.

Αυτές οι ΔΠ υποδιαιρούνται σε πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων (ΠΑΥ) και σε πιστώσεις πληρωμών (ΠΠ):

- οι πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων: καλύπτουν το σύνολο των νομικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για μέτρα που εκτείνονται σε αρκετά οικονομικά έτη(1).

- οι πιστώσεις πληρωμών: καλύπτουν τις δαπάνες που προκύπτουν από την εκτέλεση των υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους ή/και προηγούμενων οικονομικών ετών(2)

4. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Το άρθρο 22 παράγραφος του Δημοσιονομικού Κανονισμού προβλέπει ότι: "Η Επιτροπή εκτελεί τον προϋπολογισμό σύμφωνα με τον παρόντα Δημοσιονομικό Κανονισμό, με δική της ευθύνη και εντός των ορίων των πιστώσεων που έχουν εγκριθεί".

Στην παράγραφο 2 προσδιορίζεται ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει στα όργανα τις αναγκαίες εξουσίες για την εκτέλεση των τμημάτων του προϋπολογισμού που τα αφορούν.

4.1. Εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τα έσοδα

Στον προϋπολογισμό εγγράφονται οι προβλέψεις εσόδων με την επιφύλαξη ενδεχόμενων αλλαγών λόγω της έγκρισης ΔΣΠ (διορθωτικών και συμπληρωματικών προϋπολογισμών) με τις οποίες προσαρμόζονται οι προβλέψεις του αρχικού προϋπολογισμού ανάλογα με τις μειώσεις ή τις αυξήσεις των ιδίων πόρων που βεβαιούνται κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης. Τα έσοδα του προϋπολογισμού καλύπτουν τις πιστώσεις πληρωμών.

Η εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τα έσοδα περιλαμβάνει τους βεβαιωθέντες δασμούς, τα έσοδα που πράγματι εισπράχθηκαν επί αυτών των βεβαιωθέντων δασμών και το υπόλοιπο προς είσπραξη.

Τα πραγματικά έσοδα ενός δημοσιονομικού έτους αντιστοιχούν στα έσοδα που εισπράχθηκαν επί των βεβαιωθέντων δασμών κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους και τις εισπράξεις που υπολείπονται προς είσπραξη από τα προηγούμενα οικονομικά έτη.

4.2. Εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τις δαπάνες

Οι δαπάνες, όπως και τα έσοδα, αποτελούν αντικείμενο προβλέψεων εγγεγραμμένων στον αρχικό προϋπολογισμό.

Η δημοσιονομική εκτέλεση των δαπανών καταδεικνύει την εξέλιξη, τη χρησιμοποίηση, τις μεταφορές και τις ακυρώσεις των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων(3) και των πιστώσεων πληρωμών(4) κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

4.2.1. Σύνθεση των διαθέσιμων πιστώσεων

- Πιστώσεις εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό: αρχικός προϋπολογισμός + διορθωτικός και συμπληρωματικός προϋπολογισμός (ΔΣΠ) + μεταφορές πιστώσεων,

- Πιστώσεις του οικονομικού έτους: οριστικές πιστώσεις + συμπληρωματικά έσοδα (συμμετοχές τρίτων),

- Πρόσθετες πιστώσεις: συμπληρωματικά έσοδα (συμμετοχή τρίτων) + πιστώσεις που μεταφέρθηκαν από το προηγούμενο οικονομικό έτος + άλλες πιστώσεις (πιστώσεις επαναχρησιμοποίησης + πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων ανασυσταθείσες μετά από αποδεσμεύσεις + πιστώσεις ανασυσταθείσες μετά από επιστροφή προκαταβολών,

- Σύνολο εγκεκριμένων πιστώσεων: οριστικές πιστώσεις του προϋπολογισμού + πρόσθετες πιστώσεις,

- Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων και πιστώσεις πληρωμών του προηγούμενου οικονομικού έτους: αρχήν, οι πιστώσεις πρέπει να χρησιμοποιούνται πριν από το τέλος του οικονομικού έτους και αυτό βάσει του κανόνα του ενιαυσίου. Έτσι, τα ποσά που δεν καταναλώνονται ακυρώνονται, εκτός και γίνει μεταφορά βάσει αυστηρών κριτηρίων(5).

4.2.2. Χρησιμοποίηση των πιστώσεων

- Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων: οι οριστικές πιστώσεις διατίθενται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για την ανάληψη υποχρεώσεων.

- Πιστώσεις πληρωμών: οι οριστικές πιστώσεις διατίθενται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για την πραγματοποίηση πληρωμών.

4.2.3. Μεταφορές πιστώσεων στο επόμενο οικονομικό έτος

- Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων: οι πιστώσεις του οικονομικού έτους που δεν αναλήφθηκαν μπορούν να μεταφερθούν στο επόμενο έτος είτε νομότυπα (αυτόματη μεταφορά) είτε κατόπιν εγκρίσεως της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής (μη αυτόματη μεταφορά).

Οι μεταφορές των ΔΠ πρέπει να εγκρίνονται από την Επιτροπή και να ενημερώνεται επίσης η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή

- Πιστώσεις πληρωμών: - όσον αφορά τις ΜΔΠ: η μεταφορά τους πραγματοποιείται εν γένει αυτόματα, εφόσον αντιστοιχεί σε υποχρέωση που δεν έχει ακόμη πληρωθεί. Όσον αφορά τις άλλες περιπτώσεις μεταφοράς απαιτείται η προηγούμενη έγκριση της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής.

- όσον αφορά τις ΔΠ: οι μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις πληρωμών κατά γενικό κανόνα ακυρώνονται. Ωστόσο, μπορούν να μεταφερθούν κατόπιν σχετικής απόφασης της Επιτροπής, εφόσον οι πιστώσεις πληρωμών του επόμενου οικονομικού έτους αποδεικνύονται ανεπαρκείς για την εκκαθάριση των υποχρεώσεων παρελθόντων ετών ή υποχρεώσεων συσχετιζόμενων με τις πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων που οι ίδιες έχουν μεταφερθεί.

4.2.4. Ακύρωση των πιστώσεων

Το υπόλοιπο των πιστώσεων (δηλαδή, των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων και των πιστώσεων πληρωμών που δεν χρησιμοποιήθηκαν ή δεν μεταφέρθηκαν) ακυρώνεται στο τέλος του οικονομικού έτους.

5. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΜΕΝΟΥΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ (RAL)

Η καθιέρωση των ΔΠ οφείλεται στις αποκλίσεις μεταξύ των υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται και τις πληρωμές που πραγματοποιούνται: πράγματι, η απόκλιση που αντιστοιχεί στις υποχρεώσεις που απομένουν προς εκκαθάριση, αντιπροσωπεύει τη χρονική υστέρηση από τη στιγμή που αναλαμβάνονται οι υποχρεώσεις μέχρι τη στιγμή που εκκαθαρίζονται οι αντίστοιχες πληρωμές.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Το 2001, είναι το δεύτερο οικονομικό έτος που καλύπτεται από το πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών 2000-2006. Η συμφωνία αυτή συνάφθηκε στις 6 Μαΐου 1999, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, βάσει των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Βερολίνου στις 24 και 25 Μαρτίου 1999, και αποσκοπεί στη βελτίωση τόσο της δημοσιονομικής πειθαρχίας όσο και της διαδικασίας του προϋπολογισμού.

Με τη σύναψη μιας τέτοιας συμφωνίας, τα κοινοτικά αυτά όργανα συμφώνησαν εκ των προτέρων για τις μεγάλες δημοσιονομικές προτεραιότητες της ερχόμενης περιόδου και δημιούργησαν ένα πλαίσιο για τις κοινοτικές δαπάνες με τη μορφή των δημοσιονομικών προοπτικών. Οι δημοσιονομικές προοπτικές δείχνουν το μέγιστο ποσό καθώς και τη σύνθεση των προβλέψιμων κοινοτικών δαπανών.

Δεδομένου ότι οι αρχικές δημοσιονομικές προοπτικές καταρτίστηκαν με βάση τις σταθερές τιμές του 1999, το σημείο 15 της συμφωνίας ορίζει ότι η Επιτροπή προβαίνει κάθε χρόνο στην τεχνική προσαρμογή των δημοσιονομικών προοπτικών σε συνάρτηση με την εξέλιξη του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των τιμών.

Ωστόσο, συμφωνήθηκε ότι για τη γεωργία και τα διαρθρωτικά ταμεία πρέπει να χρησιμοποιηθεί αποπληθωριστής 2 %.

Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τις δημοσιονομικές προοπτικές προσαρμοσμένες με βάση τις τιμές του 2001.

Το συνολικό ανώτατο όριο των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων για το 2001, ανέρχεται σε 97189 εκατ. ευρώ, πράγμα το οποίο αντιπροσωπεύει 1,19 % του ΑΕΠ.

Το συνολικό ανώτατο όριο που ανταποκρίνεται στις πιστώσεις πληρωμών ανέρχεται σε 94730 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου στο 1,11 % του ΑΕΠ.

Βάσει των τρεχουσών οικονομικών προβλέψεων, η προσαρμογή αυτή αφήνει περιθώριο 13643 εκατ. ευρώ μεταξύ του ανώτατου ορίου των πιστώσεων πληρωμών και των ιδίων πόρων, δηλαδή, 0,16 % του ΑΕΠ. Το περιθώριο του οικονομικού έτους 2000, ενημερώθηκε σε σχέση με την τεχνική προσαρμογή του 2001, με βάση τις τελευταίες εκτιμήσεις του ΑΕΠ 2000, ώστε να καταστεί δυνατή η διεξαγωγή συγκρίσεων μεταξύ πολλών ετών.

Αντίθετα, τα ανώτατα όρια όσον αφορά τις πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και πληρωμών, όπως προέκυψαν από την προσαρμογή, παραμένουν αμετάβλητα.

Το δεύτερο μέρος του πίνακα παρουσιάζει ενδεικτικά το δημοσιονομικό πλαίσιο των 21 προσαρμοσμένο σε τιμές 2001.

Τα αριθμητικά στοιχεία που αφορούν το ΑΕΠ περιλαμβάνουν τις τελευταίες διαθέσιμες εκτιμήσεις του ΑΕΠ των έξι χωρών του πρώτου κύματος προσχώρησης (Πολωνίας, Δημοκρατίας της Τσεχίας, Ουγγαρίας, Εσθονίας, Σλοβενίας, Κύπρου).

Για το 2001, το συνολικό ΑΕΠ των χωρών αυτών υπολογίζεται σε 315 δισεκατ. ευρώ.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ: ΝΕΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 2000-2006

Τα Διαρθρωτικά Ταμεία (ΔΤ) των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων περιλαμβάνουν το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ, το ΕΓΤΠΕ, τμήμα "προσανατολισμού" και το ΧΜΠΑ(6). Τα ΔΤ εγγράφονται στον τομέα 2 "Διαρθρωτικές ενέργειες" των δημοσιονομικών προοπτικών (ΔΠ) ο οποίος περιλαμβάνει και το Ταμείο Συνοχής. Στον προϋπολογισμό, τα ΔΤ είναι συγκεντρωμένα στον τίτλο B2-1.

Αυτή η περίοδος προγραμματισμού βασίζεται στη νέα νομοθεσία για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, τα κυριότερα στοιχεία της οποίας είναι τα εξής:

1. ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ

Τα διαρθρωτικά ταμεία αποτελούν το κυριότερο μέσο ενίσχυσης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας. Με τις πιστώσεις των ΔΤ, ο Ευρωπαϊκές Κοινότητες στηρίζουν τρεις ειδικούς στόχους:

Στόχος 1: ανάπτυξη και διαρθρωτική προσαρμογή των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών

Στόχος 2: οικονομική και κοινωνική μετατροπή των περιοχών που πλήττονται από διαρθρωτικά προβλήματα

Στόχος 3: προσαρμογή και εκσυγχρονισμός των πολιτικών και των συστημάτων για την εκπαίδευση, την κατάρτιση και την απασχόληση.

Μια ειδική παρέμβαση προορίζεται για τις αλιευτικές διαρθρώσεις εκτός του στόχου 1. Οι ενέργειες για την ανάπτυξη της υπαίθρου εφαρμόζονται σε όλη την επικράτεια της ΕΕ και χρηματοδοτούνται είτε από τις πιστώσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων είτε από τις πιστώσεις της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής.

Επίσης, οι κοινοτικές πρωτοβουλίες αφορούν τους ακόλουθους τομείς:

α) Interreg: Διασυνοριακή, διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία που αποσκοπεί στην προώθηση της αρμονικής, ισόρροπης και αειφόρου ανάπτυξης όλου του κοινοτικού χώρου·

β) Urban: Οικονομική και κοινωνική αναβάθμιση των πόλεων και των προαστίων που διέρχονται κρίση με σκοπό την προώθηση βιώσιμης αστικής ανάπτυξης·

γ) Leader: Ανάπτυξη της υπαίθρου·

δ) Equal: Διακρατική συνεργασία για την προαγωγή νέων μεθόδων καταπολέμησης πάσης φύσεως διακρίσεων και ανισοτήτων σε σχέση με την αγορά εργασίας.

2. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Οι ΔΠ 2000-2006 ορίζουν το συνολικό και το ετήσιο ποσό για το σύνολο των ΔΤ. Καταρτίστηκαν σε τρέχουσες τιμές 1999, και έτσι αποτελούν αντικείμενο ετήσιας τιμαριθμικής αναπροσαρμογής κατά 2 % (αν χρειασθεί, το 2003, θα γίνει τεχνική αναθεώρηση για τα έτη 2004-2006) ώστε να λαμβάνεται υπόψη η εξέλιξη του ποσοστού του κοινοτικού πληθωρισμού.

Ο αρχικός προγραμματισμός του προϋπολογισμού καταρτίστηκε με βάση τα ετήσια κονδύλια που ορίζονται από τις δημοσιονομικές προοπτικές για το σύνολο των Ταμείων και που αντιστοιχούν στα σχέδια χρηματοδότησης των εγγράφων προγραμματισμού που εγκρίθηκαν αρχικά.

3. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

3.1. Μηχανισμός ανάληψης υποχρεώσεων

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων στο πλαίσιο του προϋπολογισμού, που πραγματοποιούνται σε ετήσιες δόσεις, βασίζονται στα αρχικά ή αναθεωρημένα σχέδια χρηματοδότησης των εγγράφων προγραμματισμού. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων της πρώτης ετήσιας δόσης γίνεται όταν η Επιτροπή εγκρίνει την απόφαση σχετικά με την παρέμβαση.

Στη συνέχεια, η Επιτροπή αναλαμβάνει τις ετήσιες δόσεις, το αργότερο μέχρι τις 30 Απριλίου κάθε έτους και αποδεσμεύει αυτόματα τα μη εκτελεσθέντα μερίδια των αναλήψεων στο τέλος του δεύτερου έτους μετά το έτος ανάληψης.

3.2. Μηχανισμός πληρωμών

Η Επιτροπή καταβάλλει προκαταβολή ίση με το 7 % της συνολικής συμμετοχής των ΔΤ αμέσως μετά την έγκριση του προγράμματος. Η πληρωμή αυτή μπορεί να καταβληθεί τμηματικά επί δύο οικονομικά έτη. Η προκαταβολή πρέπει να επιστραφεί εφόσον δεν δηλωθούν δαπάνες εντός 18 μηνών. Στη συνέχεια, η Επιτροπή προβαίνει σε προσωρινές πληρωμές βάσει των δαπανών που πραγματικά κατέβαλε και βεβαίωσε το κράτος μέλος. Το υπόλοιπο 5 % καταβάλλεται κατά τη λήξη του προγράμματος, όταν όλα τα απαιτούμενα έγγραφα υποβληθούν και εγκριθούν από την Επιτροπή.

Οι πληρωμές διατίθενται για την αρχαιότερη εκκρεμή ανάληψη υποχρεώσεων.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001

1. Προκαταβολές και οριστικές πληρωμές

Στην τροποποιημένη πρόταση του Δημοσιονομικού Κανονισμού διακρίνονται τέσσερα είδη πληρωμής:

- πληρωμή του συνόλου των οφειλόμενων ποσών,

- προχρηματοδότηση, ενδεχομένως υποδιαιρούμενη σε περισσότερες καταβολές,

- ενδιάμεσες πληρωμές,

- πληρωμή του υπολοίπου των οφειλόμενων ποσών.

Η λογιστική πρέπει στο μέλλον να διακρίνει αυτά τα διαφορετικά είδη πληρωμής τη στιγμή της εκτέλεσής τους, πράγμα το οποίο θα έχει το πλεονέκτημα της άρσης κάθε ασάφειας όσον αφορά την εκτέλεση της πληρωμής.

Η Επιτροπή θα προσαρμόσει το λογιστικό της σύστημα με την οριστική έγκριση αυτής της πρότασης.

Εντωμεταξύ, υπέβαλε τις πληροφορίες όπως στους ετήσιους λογαριασμούς του προηγούμενου οικονομικού έτους.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

2. Πιστώσεις σχετικές με τις συμμετοχές τρίτων

Οι μεταφερθείσες πιστώσεις από το προηγούμενο οικονομικό έτος οι σχετικές με τις συμμετοχές τρίτων, οι οποίες από τη φύση τους δεν ακυρώνονται ποτέ, περιλαμβάνονται στις πρόσθετες πιστώσεις του οικονομικού έτους. Έτσι, εξηγείται η διαφορά μεταξύ των μεταφερθεισών πιστώσεων από το προηγούμενο οικονομικό έτος που περιλαμβάνονται στις καταστάσεις εκτέλεσης του προϋπολογισμού 2001 και των μεταφερθεισών πιστώσεων στο επόμενο οικονομικό έτος στις καταστάσεις εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

3. Αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2001

Οι πιστώσεις επαναχρησιμοποίησης και οι ανασυσταθείσες πιστώσεις μετά από επιστροφή προκαταβολών δεν αποτελούν μέρος του υπολογισμού του αποτελέσματος του οικονομικού έτους.

Το καθαρό ποσό των εσόδων του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους ανέρχεται σε 95681018503,82 ευρώ, λαμβανομένων υπόψη των εξόδων των κρατών μελών για την είσπραξη των ιδίων πόρων (1391761486,91 ευρώ). Το καθαρό ποσό των δαπανών του προϋπολογισμού ανέρχεται σε 82197431606,82 ευρώ, λαμβανομένων υπόψη των αρνητικών εξόδων που καταλογίζονται στο ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεων (2804019125,79 ευρώ).

Οι πιστώσεις ΕΖΕΣ-ΕΟΧ που μεταφέρθηκαν από το 2001 στο 2002, δεν συμπεριλαμβάνονται στο υπόλοιπο του οικονομικού έτους 2001, στο βαθμό που η μεταφορά των αντίστοιχων πιστώσεων έγινε μετά το κλείσιμο των καταστάσεων για την εκτέλεση του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2001.

Το ποσό των μεταφερθεισών πιστώσεων της Επιτροπής που ακυρώθηκαν αυξήθηκε κατά το ποσό των πιστώσεων συμμετοχών τρίτων που μεταφέρθηκαν από το 2001 στο 2002 (330125378,03 ευρώ), λόγω του ότι οι πιστώσεις αυτές περιλαμβάνονται στις πιστώσεις του οικονομικού έτους.

(1) Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων = ΠΑΥ +ΜΔΠ.

(2) Πιστώσεις πληρωμών = ΠΠ +ΜΔΠ.

(3) ΠΑΥ + ΜΔΠ.

(4) ΠΠ + ΜΔΠ.

(5) Άρθρο 7 του Δημοσιονομικού Κανονισμού.

(6) ΕΤΠΑ: Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

ΕΚΤ: Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

ΕΓΤΠΕ: Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων.

ΧΜΠΑ: Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού της Αλιείας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001

1. Κατάρτιση του ισολογισμού

Ο ισολογισμός καταρτίζεται με βάση:

- το Δημοσιονομικό Κανονισμό της 21ης Δεκεμβρίου 1977, ο οποίος εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ) αριθ. 762/2001 του Συμβουλίου, της 9ης Απρίλου 2001 (ΕΕ L 111 της 20.4.2001) όσον αφορά το διαχωρισμό των καθηκόντων εσωτερικού ελέγχου από τα καθήκοντα του εκ των προτέρων δημοσιονομικού ελέγχου,

- το κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚΑΧ, ΕΚ) αριθ. 3418/93 της Επιτροπής, της 9ης Δεκεμβρίου 1993, περί λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή ορισμένων διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού (ΕΕ L 315 της 16.12.1993), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1687/2001 της 21ης Αυγούστου 2001 (ΕΕ L 228 της 24.8.2001),

- τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της Επιτροπής, της 29ης Δεκεμβρίου 2000, για τη λογιστική διαχείριση των μη χρηματοπιστωτικών ακινητοποιήσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 336 της 30.12.2000),

- το εγχειρίδιο των ΕΚ σχετικά με τη λογιστική καταχώρηση και την ενοποίηση, που συντάχθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το οποίο περιγράφει του κανόνες αξιολόγησης και τις λογιστικές μεθόδους που πρέπει να εφαρμόζονται από όλα τα κοινοτικά όργανα, ώστε να εξασφαλίζεται μια ενιαία δέσμη κανόνων λογιστικής καταχώρησης, υπολογισμού της αξίας και παρουσίασης των λογαριασμών με στόχο την εναρμόνιση των διαδικασιών σύνταξης των δημοσιονομικών καταστάσεων και ενοποίησης

2. Προσαρμογή του ισολογισμού έναρξης

Τα υπόλοιπα ορισμένων τομέων στις 31 Δεκεμβρίου 2000, που ορίζονται στις δημοσιονομικές καταστάσεις της Επιτροπής για οικονομικό έτος 2001, τροποποιήθηκαν σε σύγκριση με τις δημοσιονομικές καταστάσεις για το οικονομικό έτος 2000.

Το σύνολο του ισολογισμού μειώνεται κατά 212 εκατ. ευρώ, κυρίως μετά από τις προσαρμογές των δημοσιονομικών καταστάσεων του προγράμματος ECIP(1)και του ΝΚΜ(2).

Ο ισολογισμός έναρξης προσαρμόστηκε ως εξής:

- Για το ECIP, τα ποσά των δανείων και των συμμετοχών υπολογίστηκαν εκ νέου και τα ποσά αποσύρθηκαν από τους τομείς "Διάφοροι χρεώστες" και "Διαθεσιμότητες", γιατί είχαν ήδη καταχωρηθεί σε άλλους τομείς,

- Όσον αφορά τα διάφορα μέσα δανειοληπτικών-δανειοδοτικών δραστηριοτήτων, ορισμένες "προβλέψεις" αναταξινομήθηκαν ως "αποθεματικά" γιατί τα ενλόγω ποσά είναι αποθεματικά για μελλοντικές επιβαρύνσεις που δημιουργούνται μετά τον καταλογισμό του αποτελέσματος.

Επίσης, για να παρουσιαστεί η κατάσταση που αντιπροσωπεύει την οικονομική πραγματικότητα, το ενεργητικό και το παθητικό της Επιτροπής έναντι της ΕΤΕπ αναταξινομήθηκαν σε έναν προσωρινό λογαριασμό του παθητικού,

- Όσον αφορά τα δάνεια επιχειρηματικών κεφαλαίων, προσαρμόστηκε το υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2000.

Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στις μεμονωμένες δημοσιονομικές καταστάσεις κάθε σχετικού μέσου και προγράμματος (βλέπε τόμο II - μέρος II).

Η παρουσίαση του τομέα του παθητικού του ισολογισμού "I. Ίδια Κεφάλαια" βελτιώθηκε. Το αποτέλεσμα του οικονομικού έτους των δανειοληπτικών-δανειοδοτικών δραστηριοτήτων παρουσιάζεται στο εξής στον τομέα I.A.3.

ΤΟΜΕΙΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ - ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΤΟΜΕΙΣ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ - ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

3. Προσαρμογή του συστήματος ιδίων πόρων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

Η απόφαση του Συμβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 2000, σχετικά με το σύστημα ιδίων πόρων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(3) εκδόθηκε μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Βερολίνου στις 24 και 25 Μαρτίου 1999.

Το άρθρο 2 παράγραφος 3 αυτής της απόφασης προβλέπει ότι τα κράτη μέλη κρατούν, ως έξοδα είσπραξης, το 25 % αντί του 10 % των παραδοσιακών ιδίων πόρων.

Η απόφαση επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί την τελευταία κοινοποίηση εκ μέρους των κρατών μελών όσον αφορά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών για την έγκριση της απόφασης σύμφωνα με τους αντίστοιχους συνταγματικούς κανόνες.

Ο Γενικός Γραμματέας δέχθηκε την τελευταία κοινοποίηση στις 5 Φεβρουαρίου 2002 και επομένως η απόφαση τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2002. Η απόφαση ισχύει αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2001.

Συνεπώς, ο προϋπολογισμός 2002, πρέπει να υπολογιστεί εκ νέου και να γίνουν προσαρμογές για το 2001.

Καμία διόρθωση δεν έγινε στις λογιστικές καταστάσεις του οικονομικού έτους 2001. Με βάση την αρχή της ισοσκέλισης του προϋπολογισμού, δεν επηρεάζεται το αποτέλεσμα του οικονομικού έτους.

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

II. ΑΣΩΜΑΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Θεωρούνται ως ασώματες ακινητοποιήσεις τα αναγνωρίσιμα μη χρηματικά και χωρίς υλική υπόσταση στοιχεία του ενεργητικού. Για να συμπεριληφθούν στο ενεργητικό του ισολογισμού, πρέπει να τελούν υπό τον έλεγχο του αντίστοιχου οργάνου και να αποτελούν την απαρχή μελλοντικών οικονομικών οφελών για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες.

Τα λογισμικά προγράμματα που εκπονούνται εντός των κοινοτικών οργάνων δεν αποτελούν ασώματες ακινητοποιήσεις.

Το Κοινό Κέντρο Ερευνών καταχώρισε για πρώτη φορά στον ισολογισμό τα λογισμικά προγράμματα των χώρων Geel, Ispra, Petten και Séville καθαρής λογιστικής αξίας 0,18 εκατ. ευρώ. Το επιστημονικό λογισμικό πρόγραμμα του χώρου της Karlsruhe περιλαμβάνεται πάντα στο ίδιο βιβλίο απογραφής με το σύστημα στο οποίο εγκαταστάθηκε, ενώ αντίθετα, η εγγραφή του διοικητικού λογισμικού προγράμματος στο βιβλίο απογραφής και στον ισολογισμό προβλέπεται για το 2002.

Η Γενική Διεύθυνση RELEX απέσυρε τα λογισμικά προγράμματα των αντιπροσωπειών που δεν καλύπτονται από άδεια χώρου ή σύμβαση μεγάλου λογαριασμού. Η καθαρή λογιστική αξία ανερχόταν σε 0,1 εκατ. ευρώ.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

III. ΕΝΣΩΜΑΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

A. Γήπεδα και κτίρια

Κοινό Κέντρο Ερευνών

Για την αποτίμηση των γηπέδων και των κτιρίων του ΚΚΕρ στο Geel, στο τέλος του οικονομικού έτους 2001, χρησιμοποιήθηκε η ίδια μέθοδος αποτίμησης και υπολογισμού των αποσβέσεων που χρησιμοποιήθηκε από την Ispra, το 2000.

Λόγω της απουσίας πραγματικών στοιχείων για το κόστος κτήσης και το κόστος των ετήσιων βελτιώσεων πριν από το 1998, η αποτίμηση της αξίας που πραγματοποιήθηκε από εξωτερικό φορέα στις 31 Δεκεμβρίου 1997 χρησιμοποιήθηκε ως βάση υπολογισμού της αξίας κτήσης. Οι τροποποιήσεις που επήλθαν κατά τα έτη 1998, 1999 και 2000 κατέστη δυνατόν να υπολογισθούν.

Η μέθοδος υπολογισμού της απόσβεσης είχε ως εξής:

1. Για τα κτίρια που είχαν εξ ολοκλήρου αποσβεσθεί την 1η Ιανουαρίου 1998, καταρτίσθηκε ένα νέο σχέδιο απόσβεσης.

2. Για τα κτίρια που δεν είχαν αποσβεσθεί εξ ολοκλήρου την 1η Ιανουαρίου 1998, η απόσβεση υπολογίσθηκε για την υπολειπόμενη περίοδο χρήσης βάσει της νέας αξίας την 1η Ιανουαρίου 1998.

Αντιπροσωπείες

Σε ορισμένες χώρες δεν είναι δυνατό να γίνει διάκριση ανάμεσα στην αξία του οικοπέδου και την αξία του κτιρίου.

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Το Μάιο του 1998 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε χρήση του δικαιώματος προαίρεσης για να αγοράσει ένα κτιριακό συγκρότημα στις Βρυξέλλες, του οποίου το τελικό κόστος επένδυσης (συμπεριλαμβανομένου του κόστους του οικοπέδου) ανερχόταν σε 1097 εκατ. ευρώ.

Με δύο πρωτόκολλα συμφωνίας της 23ης Ιουλίου 1998 μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και του Βελγίου, το Βέλγιο συγχρηματοδότησε τόσο την αγορά του οικοπέδου όσο και τη σύνδεσή του με τα δίκτυα παροχών που συνδέονται με το τη διαμόρφωση και την ανακαίνιση του τρίτου κτιρίου. Μια ρήτρα του πρωτοκόλλου ορίζει ότι, εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκατασταθεί σε άλλο μέρος, το οικόπεδο θα παραχωρηθεί στο Βελγικό κράτος αντί αντιτίμου 0,025 ευρώ, δηλαδή θα ισούται με την αγοραία αξία του. Κατά συνέπεια διορθώθηκε η αξία του οικοπέδου και στον ισολογισμό εμφανίζεται με αξία 0,025 ευρώ.

Συμβούλιο

Για τον ισολογισμό στις 31 Δεκεμβρίου 2001, το Συμβούλιο μετέφερε την αξία του κτιρίου Justus Lipsius από τον τομέα "Τρέχουσες ακινητοποιήσεις και πληρωθείσες προκαταβολές" στον τομέα "Οικόπεδα και κτίρια".

Το κτίριο αποσβέστηκε για πρώτη φορά μετά την έναρξη λειτουργίας του, το 1995. Το συνολικό ποσό ανέρχεται σε 95 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 81 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στην περίοδο 1995-2000 και 14 εκατ. ευρώ αποτελούν μέρος της χορήγησης για απόσβεση του οικονομικού έτους 2001.

B. C. D. Εγκαταστάσεις, μηχανήματα και εξοπλισμός

Έπιπλα και μεταφορικά μέσα

Υλικό πληροφορικής

Κατά τη διάρκεια του 2001, οι πέντε χώροι του ΚΚΕρ και τα γραφεία των αντιπροσωπειών της Επιτροπής στην Ευρωπαϊκή Ένωση μεταπήδησαν από την παλιά στην νέα ονοματολογία των περιουσιακών στοιχείων της Επιτροπής, με αποτέλεσμα πολυάριθμες μεταφορές μεταξύ των τομέων.

Η φυσική απογραφή άρχισε στο Geel και στη Σεβίλλη, το 2001, αλλά πρέπει να συνεχιστεί, το 2002. Στο Petten και στην Karlsruhe, θα γίνει εντός του 2002. Στο Petten, δεν μπόρεσε να καταχωρηθούν στο βιβλίο απογραφής όλα τα περιουσιακά στοιχεία που αγοράστηκαν, το 2001.

Η Γενική Διεύθυνση ADMIN προέβη στην ταξινόμηση των περιουσιακών στοιχείων με βάση το είδος τους και όχι το κέντρο διαχείρισης στο οποίο ανήκουν, όπως γινόταν τα προηγούμενα χρόνια. Οι απαιτούμενες προσαρμογές καταδεικνύονται στο κονδύλιο "Προσαρμογές με βάση τα αριθμητικά στοιχεία του προηγούμενου οικονομικού έτους" του πίνακα III - Ενσώματες ακινητοποιήσεις.

Το 2001, η Γενική Διεύθυνση PRESS απόσβεσε για πρώτη φορά τα περιουσιακά στοιχεία των γραφείων των αντιπροσωπειών της Επιτροπής, που ανήκουν στον τομέα "Εγκαταστάσεις, μηχανήματα και εξοπλισμός". Το ποσό της απόσβεσης αυτής ανέρχεται σε 1,4 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 0,1 εκατ. ευρώ ήταν για το οικονομικό έτος 2001. Τα προηγούμενα οικονομικά έτη, η απόσβεση των περιουσιακών στοιχείων δεν γινόταν το έτος θέσης σε λειτουργία. Αυτό διορθώθηκε, το 2001.

E. Χρηματοδοτική μίσθωση και συναφή δικαιώματα

Το κριτήριο που ίσχυσε για την κατάταξη των αγαθών υπό χρηματοδοτική μίσθωση ως ανηκόντων στα πάγια στοιχεία βασίζεται στο μερίδιο των εγγενών κινδύνων και πλεονεκτημάτων της κυριότητας ενός στοιχείου που επωμίζονται ο εκμισθωτής και ο μισθωτής. Εξαρτάται μάλλον από την ουσία της συναλλαγής παρά από τη μορφή της σύμβασης(4).

Τα υπό χρηματοδοτική μίσθωση στοιχεία, η κυριότητα των οποίων παρουσιάζει εγγενείς κινδύνους και πλεονεκτήματα που δεν μεταβιβάζονται κατ'ουσίαν στον μισθωτή, καθώς και τα στοιχεία που εκμισθώνονται για περισσότερο από πέντε έτη αποτελούν το αντικείμενο εγγραφής στο παράρτημα των δημοσιονομικών καταστάσεων "Υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού".

Στις 15 Νοεμβρίου 1994, το Δικαστήριο υπέγραψε με την Κυβέρνηση του Λουξεμβούργου σύμβαση μίσθωσης/αγοράς για τρία κτίρια παρακείμενα στο Δικαστικό Μέγαρο (Palais). Για όλη τη διάρκεια της σύμβασης, το Δικαστήριο είναι ο μισθωτής των ακινήτων αυτών, μπορεί δε να ασκήσει το δικαίωμα αγοράς αφότου θα έχει καταβληθεί πλήρως η τιμή πώλησης, και τούτο το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2015. Την τιμή πώλησης καθορίζει ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας.

Τα κτίρια αυτά καταχωρίστηκαν λογιστικά στο ενεργητικό του ισολογισμού και τα οφειλόμενα τέλη που καταχωρίστηκαν στο παθητικό του ισολογισμού υπολογίζονται σε 47,19 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την εκτίμηση του ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Η αξία αυτή είναι προσωρινή δεδομένου ότι εξακολουθούν να συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις λόγω ορισμένων κατασκευαστικών ελαττωμάτων που διαπιστώθηκαν.

Η αξία των τριών παρακείμενων κτιρίων προσαρμόστηκε, το 2001, έτσι ώστε, αφενός, να αφαιρεθεί το ποσό των 3 εκατ. ευρώ σχετικά με τις αμοιβές και διάφορα έξοδα που πληρώθηκαν μέχρι το 2000, και, αφετέρου, να αφαιρεθούν 0,26 εκατ. ευρώ για την αξία μιας παρακαμπτήριας οδού του κτιρίου.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Η αξία του οικοπέδου του κτιρίου Montoyer δεν ήταν δυνατό να υπολογιστεί. Κατά συνέπεια, η απόσβεση που έγινε, το 2001, κατά 3 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 2 εκατ. ευρώ για την ΟΚΕ και 1 εκατ. ευρώ για την ΕτΠ en conséquence, είναι υπερτιμημένη κατά το ποσό που αντιστοιχεί στην απόσβεση του οικοπέδου. Το κτίριο Belliard θα αποσβεστεί μόνο μετά την παράδοση των τρεχουσών εργασιών.

Z. Τρέχουσες ακινητοποιήσεις και προκαταβολές που πληρώθηκαν έναντι ενσώματων ακινητοποιήσεων

Το Ελεγκτικό Συνέδριο ενέγραψε στον τομέα αυτόν ποσό ύψους 10 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στα απαιτούμενα κεφάλαια για την επέκταση του κτιρίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Τα κεφάλαια αυτά διετέθησαν στον υπεύθυνο διαχείρισης του έργου μέσω μεταφοράς σε τραπεζικό λογαριασμό που έχει ανοιχτεί για την περίπτωση αυτή. Οι τόκοι αυτού του λογαριασμού καταχωρούνται ως έσοδα του προϋπολογισμού.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατέθεσε προκαταβολή 26 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση έργων με σκοπό τη διευθέτηση του κτιρίου Belliard. Το ποσό αυτό περιλαμβάνεται στα προβλεπόμενα τέλη της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης που αναφέρεται στον τομέα E "Χρηματοδοτική μίσθωση και συναφή δικαιώματα".

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

IV. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Οι χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις περιλαμβάνουν τις επενδύσεις κεφαλαίου που αποσκοπούν στη δημιουργία δεσμών διαρκείας με σκοπό τη στήριξη των δραστηριοτήτων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, καθώς και τις απαιτήσεις που συνδέονται με αυτές τις επενδύσεις, χωρίς διάκριση ως προς την ημερομηνία λήξης, την προέλευση ή τη μορφή.

Περιλαμβάνονται επίσης στον τομέα αυτόν και οι εγγυήσεις και οι διαρκείς προκαταβολές καθώς και το καθαρό ενεργητικό του Ταμείου Εγγυήσεων. Θα πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα στις εγγυήσεις που χορηγεί η Ευρωπαϊκή Κοινότητα προς τρίτους και στις εγγυήσεις που χορηγεί το Ταμείο Εγγυήσεων για την κάλυψη των κινδύνων που έχουν σχέση με τα δάνεια τα οποία χορηγούνται προς τρίτες χώρες.

A. Επενδύσεις σε συνδεδεμένους οργανισμούς

Συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (ΕΤΑΑ)

Η (ΕΤΑΑ) χρηματοδοτήθηκε με αρχικό κεφάλαιο 10 δισεκατ. ευρώ, στο οποίο η Ευρωπαϊκή Κοινότητα ενεγράφη κατά το 3 %. Έχει ήδη καταβληθεί εξ ολοκλήρου το 30 % του κεφαλαίου αυτού.

Επισημαίνεται ότι οι διοικητές της εν λόγω τράπεζας, συνελθόντες κατά την ετήσια γενική συνέλευση, απεφάσισαν στις 15 Απριλίου 1996 να διπλασιάσουν το εγκεκριμένο μετοχικό κεφάλαιό της. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, η Κοινότητα ενεγράφη για 30000 επιπλέον μετοχές των 10000 ευρώ εκάστη. Η πράξη αυτή αφορά τόσο μετοχές άμεσης εξόφλησης όσο και άλλες των οποίων το αντίτιμο θα καταβληθεί μεταγενέστερα, και τούτο με την εξής αναλογία: το 22,5 % των μετοχών της εγγραφής αφορά εξ ολοκλήρου εξοφλημένες μετοχές και το υπόλοιπο μετοχές των οποίων το αντίτιμο θα καταβληθεί μεταγενέστερα.

Αυτή η θέση του ισολογισμού αντιπροσωπεύει το σύνολο του κεφαλαίου για το οποίο η Επιτροπή ενεγράφη και το οποίο εξόφλησε στην ΕΤΑΑ. Οι καταβολές που πρέπει ακόμη να γίνουν σχετικά με το άμεσης εξόφλησης τμήμα του κεφαλαίου, ύψους 43,9 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνονται, αφενός, στις βραχυπρόθεσμες οφειλές (8,4 εκατ. ευρώ) και, αφετέρου, στις μακροπρόθεσμες οφειλές (35,5 εκατ. ευρώ). Οι καταβολές που πρέπει ακόμη να γίνουν σχετικά με το μεταγενέστερης εξόφλησης τμήμα του κεφαλαίου (442,5 εκατ. ευρώ) περιλαμβάνονται στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.

Συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ)

Με βάση την απόφαση του Συμβουλίου της 6ης Ιουλίου 1994, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα, εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή, συμμετέχει στο κεφάλαιο του ΕΤΕ με συνολικό ποσό ύψους 600 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο 30 % του κεφαλαίου του ΕΤΕ. Η Επιτροπή έχει ήδη καταβάλει το 20 % αυτού του κεφαλαίου, δηλαδή το τμήμα άμεσης εξόφλησης.

Όπως και για τις συμμετοχές στην ΕΤΑΑ, οι καταβολές που πρέπει ακόμη να γίνουν σχετικά με το μεταγενέστερης εξόφλησης τμήμα του κεφαλαίου, δηλαδή το 80 % ή ποσό 480 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνονται στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.

B. Άλλες χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις

B.1. Συμμετοχές

Στον παρόντα τομέα περιλαμβάνονται οι συμμετοχές που σκοπό έχουν να βοηθήσουν τους δικαιούχους να αναπτύξουν τα σχέδιά τους.

Συμμετοχές στο πρόγραμμα ECIP

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τους τίτλους και τα δάνεια συμμετοχής της Κοινότητας στο κεφάλαιο των κοινών επιχειρήσεων ("joint ventures") οι οποίες δημιουργήθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος "European Community Investment Partners" (ECIP).

Eurotech capital, Venture consort και JOP

Το μέσο Eurotech capital έχει ως στόχο την ενθάρρυνση της χρηματοδότησης, με ιδιωτικά κεφάλαια, σχεδίων υψηλής τεχνολογίας που υλοποιούνται από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μέσω ενός δικτύου επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων. Πρόκειται για συνεισφορές οι οποίες επιστρέφονται υπό ορισμένους όρους μετά τη λήξη της σύμβασης.

Το μέσο Venture consort έχει ως στόχο την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας των επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Αντιπροσωπεύει τις συνεισφορές που κατεβλήθησαν από το 1985 και μετά με στόχο την πραγματοποίηση επενδύσεων στις ΜΜΕ που αναπτύσσουν καινοτόμα σχέδια.

Το μέσο Joint Venture των προγραμμάτων PHARE-TACIS (JOP) έχει ως στόχο τη διευκόλυνση της δημιουργίας και ανάπτυξης κοινών επιχειρήσεων στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης καθώς και στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη.

Επειδή και στις τρεις περιπτώσεις πρόκειται για επιχειρηματικά κεφάλαια, η αποτίμηση της σημερινής πραγματικής αξίας αυτών των συνεισφορών αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη. Κατ' εφαρμογή της αρχής της σύνεσης, η αξία αυτών των συνεισφορών αποτέλεσε αντικείμενο διόρθωσης κατά 100 %, με συνέπεια να εμφανίζεται στον ισολογισμό ως μηδενική.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

B.3. Χορηγηθείσες εγγυήσεις και προκαταβολές

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει τα πάγια στοιχεία του ενεργητικού που δεν εντάσσονται στις ενσώματες ακινητοποιήσεις, όπως είναι οι καταβληθείσες εγγυήσεις και λοιπές εξασφαλίσεις, οι πάγιες προκαταβολές για τα κοινόχρηστα κτιρίων καθώς και το Ταμείο Εγγυήσεων.

Ταμείο Εγγυήσεων

Με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 του Συμβουλίου, της 31ης Οκτωβρίου 1994, ιδρύθηκε Ταμείο Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις, το οποίο έχει ως στόχο την εξόφληση των πιστωτών της Κοινότητας σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του αποδέκτη ενός δανείου που έχει χορηγήσει ή εγγυηθεί η Κοινότητα.

Ο ως άνω μηχανισμός καλύπτει δάνεια που καλύπτονται από εγγύηση της Κοινότητας μετά από απόφαση του Συμβουλίου, ιδίως δε δανειοδοτικές πράξεις της ΕΤΕ εκτός Ένωσης, τα δάνεια μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και χρηματοδοτικής συνδρομής Ευρατόμ εκτός Ένωσης.

Η διοργανική συμφωνία της 29ης Οκτωβρίου 1993, σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού, προέβλεπε, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Εδιμβούργου, την εγγραφή, ως πρόβλεψης, στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ενός αποθεματικού για την εγγύηση των δανείων προς τις τρίτες χώρες. Το αποθεματικό αυτό προορίζεται για την αντιμετώπιση των αναγκών τροφοδότησης του Ταμείου Εγγυήσεων και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, για τις καταπτώσεις εγγυήσεων που υπερβαίνουν το διαθέσιμο ποσό του εν λόγω ταμείου, έτσι ώστε να είναι δυνατός ο καταλογισμός τους στον προϋπολογισμό.

Η δημοσιονομική διαχείριση του εν λόγω ταμείου έχει ανατεθεί στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ), στα πλαίσια της εντολής της να ενεργεί εξ ονόματος της Κοινότητας.

Το Ταμείο Εγγυήσεων τροφοδοτείται με τα ποσά που καταβάλλονται από τον γενικό προϋπολογισμό, με τους τόκους των χρηματοοικονομικών τοποθετήσεων των διαθεσίμων του ταμείου και με τις εισπράξεις ποσών από τους οφειλέτες που αθέτησαν τις υποχρεώσεις τους, εφόσον το ταμείο έχει κληθεί να παρέμβει ως εγγυητής.

Το ποσό που αναφέρεται στο ενεργητικό του δημοσιονομικού ισολογισμού της Επιτροπής ανταποκρίνεται στα καθαρά στοιχεία ενεργητικού του ως άνω ταμείου στις 31 Δεκεμβρίου 2001.

Δεδομένου ότι το ταμείο αυτό έχει ως αποστολή να καλύπτει ανά πάσα στιγμή τις υποχρεώσεις που αθετούν οι οφειλέτες και λαμβανομένης υπόψη της αρχής της σύνεσης, δημιουργήθηκε μια πρόβλεψη για κινδύνους και επιβαρύνσεις. Το ποσό της πρόβλεψης αυτής (1402 εκατ. ευρώ) αντιστοιχεί στο ποσό-στόχο(5) του Ταμείου Εγγυήσεων, το οποίο υπολογίστηκε βάσει του τρέχοντος υπολοίπου στις 31 Δεκεμβρίου 2001.

Σύμφωνα με τις ισχύουσες κανονιστικές διατάξεις, "το υπερβάλλον ποσό στο τέλος του έτους εγγράφεται σε ειδική γραμμή της κατάστασης εσόδων του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων".

Το ποσό (372 εκατ. ευρώ) που αντιστοιχεί στο πλεόνασμα του Ταμείου Εγγυήσεων προς επανακαταβολή στον κοινοτικό προϋπολογισμό κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 2002 περιλήφθηκε στα ίδια κεφάλαια.

Χορηγηθείσες εγγυήσεις και προκαταβολές και άλλες χρηματοπιστωτικές ακινητοποιήσεις

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

V. ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται οι διάρκειας άνω του έτους απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας από τα κράτη μέλη, από τρίτες χώρες και από τρίτους λόγω δανείων που χορήγησε είτε από κεφάλαια που δανείσθηκε είτε από πιστώσεις του προϋπολογισμού. Επίσης, στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις από τρίτους στο πλαίσιο του προγράμματος MEDIA.

A. Δάνεια χορηγηθέντα από πιστώσεις του προϋπολογισμού

Η θέση αυτή περιλαμβάνει κυρίως τα δάνεια που χορηγήθηκαν στα πλαίσια της συνεργασίας με τις τρίτες χώρες. Σε αυτά προστίθενται τα δάνεια που χορηγήθηκαν για την προώθηση της σύστασης κοινών επιχειρήσεων (joint ventures), για επενδύσεις στην Ασία, στη Λατινική Αμερική, στη Λεκάνη της Μεσογείου και στη Νότια Αφρική, στο πλαίσιο του προγράμματος ECIP.

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται και οι απαιτήσεις που αφορούν το πρόγραμμα MEDIA II, λόγω του ότι η Επιτροπή έχει συνάψει συμβάσεις κατευθείαν με τους δικαιούχους των δανείων. Δεδομένου ότι, σύμφωνα με τις συμβάσεις, η εξόφληση των δανείων εξαρτάται από την επιτυχία των σχεδίων, η οποία είναι πάντα αβέβαιη, κατά τη διάρκεια αυτού του οικονομικού έτους καταχωρήθηκε μια διαγραφή όσον αφορά τα δάνεια τα οποία μετετράπησαν οριστικά σε επιχορηγήσεις.

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται και άλλα, πολύ μικρότερα, δάνεια που χορηγήθηκαν από πιστώσεις του προϋπολογισμού. Πρόκειται για τα δάνεια που χορηγήθηκαν υπέρ των διακινούμενων εργαζομένων και για τα στεγαστικά δάνεια που χορηγήθηκαν στους μονίμους υπαλλήλους των Κοινοτήτων.

B. Δάνεια χορηγηθέντα από κεφάλαια ληφθέντων δανείων

Σύμφωνα με τη συνθήκη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το Συμβούλιο μπορεί να εγκρίνει, με ομοφωνία, τα προγράμματα εγγυήσεων ή λαμβανόμενων δανείων που θεωρεί απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Τα λαμβανόμενα δάνεια της ΕΚ αποτελούν άμεσες υποχρεώσεις της και όχι υποχρεώσεις του ενός ή του άλλου κράτους μέλους(6).

Επειδή πρόκειται για χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού που καλύπτονται από ληφθέντα δάνεια, και για να δίδεται πιστή και πλήρης εικόνα τόσο των περιουσιακών στοιχείων όσο και της δημοσιονομικής κατάστασης καθώς και των επιτυγχανόμενων αποτελεσμάτων, το σύνολο αυτών των χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων παρουσιάζεται στο εξής υπό μορφή ισολογισμού και λογαριασμού εσόδων και εξόδων(7).

Οι ισολογισμοί αυτών των χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων ενσωματώθηκαν στον δημοσιονομικό ισολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με τη μέθοδο της ολικής ενοποίησης.

Ως προς τις δανειοληπτικές-δανειοδοτικές πράξεις, τα έσοδα από τα χορηγηθέντα δάνεια και τα έξοδα για τα ληφθέντα δάνεια κατά το οικονομικό έτος 2001, αναλύονται ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Κατόπιν συμφωνίας που επετεύχθη με την ΕΤΕ, η τράπεζα αυτή αναλαμβάνει τον κίνδυνο του μέσου ΝΚΜ-Ταμειακά διαθέσιμα. Ως εκ τούτου, το υπερβάλλον των εξόδων έναντι των εσόδων καταλογίζεται στην ΕΤΕ.

Η εξέλιξη του συνόλου των δανείων που χορήγησε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αναλύεται ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Στις 31 Δεκεμβρίου 2001, το τρέχον υπόλοιπο των χορηγηθέντων δανείων εμφανίζεται στον τομέα των μακροπρόθεσμων απαιτήσεων, όσον αφορά το μέρος των δανείων με λήξη πέραν του ενός έτους, και στον τομέα των βραχυπρόθεσμων απαιτήσεων όσον αφορά το μέρος με λήξη εντός του έτους. Όσον αφορά τα δάνεια MEDIA II, και λόγω της αβέβαιης διάρκειας αυτών των δανείων, το τρέχον υπόλοιπο τις 31 Δεκεμβρίου 2001 περιλαμβάνεται στις μακροπρόθεσμες απαιτήσεις.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Γ. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις

1. Κοινοτικές συντάξεις

Σύμφωνα με το άρθρο 83 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, η πληρωμή των παροχών που προβλέπονται από το σύστημα συνταξιοδότησης βαρύνει τον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων (μέσω του διοργανικού κεφαλαίου A.19 "Συντάξεις και επιδόματα αποχώρησης"). Τα κράτη μέλη εγγυώνται συλλογικά την καταβολή αυτών των παροχών σύμφωνα με την κλίμακα κατανομής που καθορίζεται για τη χρηματοδότηση των δαπανών αυτών (παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο).

Το ποσό των 15,3 δισεκατ. ευρώ, ως απαίτηση έναντι των κρατών μελών, καταχωρίστηκε για πρώτη φορά στο ενεργητικό του ισολογισμού. Αυτό εξηγεί τη μεγάλη αύξηση του υπολοίπου του 2001, σε σύγκριση με το 2000.

Οι μόνιμοι υπάλληλοι συμβάλλουν κατά το 1/3 στη χρηματοδότηση του μακροχρόνιου κόστους χρηματοδότησης του εν λόγω συστήματος μέσω της υποχρεωτικής συνεισφοράς που έχει καθορισθεί στο 8,25 % του βασικού μισθού (παράγραφος 2).

2. Χρηματοδοτική παρέμβαση του Βελγικού κράτους

Πρόκειται για την παρέμβαση όσον αφορά την αγορά και τη διευθέτηση του κτιρίου Δ3 του Κοινοβουλίου που ανέρχεται σε 176 εκατ. ευρώ και που πρέπει να πληρωθεί μέσα σε ελάχιστη περίοδο δέκα ετών. Η τελευταία δόση της προβλέπεται να καταβληθεί, το 2008.

VI. ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ

Η θέση αυτή περιλαμβάνει και τον επιστημονικό και τεχνικό εξοπλισμό του Κοινού Κέντρου Ερευνών. Με βάση την αρχή της σύνεσης, τα αποθέματα βαρέος ύδατος, σχάσιμων υλικών και δειγμάτων βιομηχανικής και επιστημονικής χρήσης αποτιμώνται κάθε χρόνο και εγγράφονται στον ισολογισμό με τη χαμηλότερη από τις εξής δύο αξίες: αξία κτήσης ή τιμολογιακή αξία των τελευταίων καταγραφέντων ειδών, αφενός, και εμπορική αξία αφετέρου(8).

Η θέση αυτή περιλαμβάνει το απόθεμα των δημοσιεύσεων που διατηρεί η Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και το οποίο αποτιμήθηκε σύμφωνα με ειδικούς κανόνες αποτίμησης. Φέτος, έγιναν για πρώτη φορά μειώσεις της αξίας.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

VII. ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

B. Τρέχουσες απαιτήσεις

B.2. Απαιτήσεις έναντι των κρατών μελών

1. ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις

Η θέση αυτή περιλαμβάνει, αφενός, τις απαιτήσεις από τα κράτη μέλη που συνδέονται με τα οφειλόμενα στο ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων ποσά (2263 εκατ. ευρώ) τα οποία δηλώθηκαν από τα κράτη μέλη και εγγράφηκαν στο γενικό καθολικό των οφειλετών στο τέλος του οικονομικού έτους και, αφετέρου, 58 εκατ. ευρώ της απόφασης εκκαθάρισης που εκδόθηκε τον Δεκέμβριο 2001.

Κατ' εφαρμογή της αρχής της σύνεσης, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα θα πρέπει να δημιουργήσει πρόβλεψη για το μέρος του ποσού ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις που είναι απίθανο αν ανακτηθεί. Από το οικονομικό έτος 2001, μετά την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2761/1999, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να κοινοποιούν κάθε εξάμηνο τα ποσών που εγγράφονται στο γενικό καθολικό οφειλετών, πράγμα το οποίο θα βελτιώσει την αποτίμηση των απαιτήσεων.

Όσον αφορά το οικονομικό έτος 2001, η μείωση της αξίας εκτιμήθηκε σε 1641 εκατ. ευρώ. Επίσης, η λογιστική καταχώριση αυτής της μείωσης αξίας δεν συνεπάγεται παραίτηση εκ μέρους των ΕΚ, όσον αφορά τη μελλοντική ανάκτηση των ποσών που προβλέπονται στο πλαίσιο της μείωσης.

2. ΦΠΑ που καταβλήθηκε και που θα πρέπει να ανακτηθεί από τα κράτη μέλη

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις απαιτήσεις σχετικά με το ποσό των φόρων που κατέβαλαν τα κοινοτικά όργανα και θα πρέπει να το ανακτήσουν από τα κράτη μέλη. Περιλαμβάνεται η μείωση αξίας κατά 1,5 εκατ. ευρώ.

3. Λοιπές απαιτήσεις έναντι των κρατών μελών

Το ποσό των 722,8 εκατ. ευρώ αντιστοιχεί στις απαιτήσεις έναντι των κρατών μελών με ύψος που έχει δεόντως προσδιορισθεί και βεβαιωθεί. Άλλες απαιτήσεις, που δεν έχουν ακόμη προσδιορισθεί ως βέβαιες, εκκαθαρισμένες και απαιτητές, αποτελούν το αντικείμενο των προβλέψεων απαιτήσεων και έχουν καταχωρηθεί στη λογιστική της Επιτροπής με την ένδειξη "προς υπόμνηση" (p.m.). Εμφαίνονται δε κατωτέρω στον πίνακα 3.

Οι απαιτήσεις επί των ιδίων πόρων, εν προκειμένω 2119,4 εκατ. ευρώ, οι οποίες, δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1552/89, έχουν βεβαιωθεί από τα κράτη μέλη αλλά δεν έχουν αποδοθεί στις Κοινότητες διότι είτε δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί ή αποτελέσει αντικείμενο εγγύησης είτε αποτελούν αντικείμενο αμφισβήτησης. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει υπερεκτίμηση των πραγματικών απαιτήσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, και τούτο λόγω του ότι η χωριστή λογιστική των παραδοσιακών ιδίων πόρων περιλαμβάνει κατά μεγάλο μέρος ποσά των οποίων η πραγματική είσπραξη είναι πολύ αμφίβολη.

Πάντως, είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί με ακρίβεια η επίδραση αυτής της υπερεκτίμησης, γιατί τα διαθέσιμα λεπτομερή στοιχεία για την ενδεχόμενη είσπραξη των απαιτήσεων αυτών είναι ελάχιστα και αποσπασματικά. Σύμφωνα με την αρχή της σύνεσης, υπολογίσθηκε μείωση αξίας κατά 1581 εκατ. ευρώ, βάσει των στατιστικών για τις εισπράξεις των παρελθόντων ετών (1055 εκατ. ευρώ) και βάσει της εξέτασης ορισμένων περιπτώσεων (526 εκατ. ευρώ). Αυτή η μείωση αξίας έχει αφαιρεθεί από τις απαιτήσεις έναντι των κρατών μελών κατά την καταχώρηση στο ενεργητικό του ισολογισμού.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 1

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Α: ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΣ ΕΙΣΠΡΑΞΗ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 2

ΧΩΡΙΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ: ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΣ ΕΙΣΠΡΑΞΗ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 3

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

B.3. Απαιτήσεις έναντι των κοινοτικών οργανισμών

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις διάφορες απαιτήσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έναντι κοινοτικών οργανισμών οι οποίοι δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο της ενοποίησης και για τους οποίους τα κοινοτικά όργανα πληρώνουν ορισμένες δαπάνες που επιστρέφονται στη συνέχεια.

B.4. Διάφοροι οφειλέτες

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις που προκύπτουν από τις δραστηριότητες των Κοινοτήτων, μεταξύ άλλων και οι εξής:

1. Οι εντολές είσπραξης που είναι καταχωρημένες στις 31 Δεκεμβρίου 2001, στους λογαριασμούς εσόδων ως βεβαιωμένες απαιτήσεις που πρέπει να εισπραχθούν.

Καταχωρήθηκε διόρθωση αξίας για τις μη εισπράξιμες απαιτήσεις που δεν έχουν ακόμη προσδιορισθεί. Οι απαιτήσεις που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες πριν ένα έτος και πλέον οδηγούν σε μείωση κατά 20 %. Για κάθε επιπλέον έτος, υπολογίζεται ένα 20 % επιπλέον.

2. Το ποσό των προστίμων που επέβαλε η Επιτροπή λόγω παρεμπόδισης του ελεύθερου ανταγωνισμού για το οποίο ο οφειλέτης δεν προέβη σε καμία πληρωμή (2,8 δισεκατ. ευρώ). Πράγματι, μετά την απόφαση επιβολής προστίμου, ο οφειλέτης διαθέτει προθεσμία 3 μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης:

- είτε να δεχθεί την απόφαση και επομένως οφείλει να πληρώσει το ποσό του προστίμου εντός της προθεσμίας που έχει οριστεί. Το ποσό αυτό εισπράττεται οριστικά από την Επιτροπή,

- είτε να μη δεχθεί την απόφαση και τότε ασκεί προσφυγή στο κοινοτικό δικαστήριο. Παρόλα αυτά, το βασικό ποσό του προστίμου πρέπει να καταβληθεί εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, δεδομένου ότι η προσφυγή δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα (άρθρο 242 της sυνθήκης ΕΚ). Στην περίπτωση αυτή, ο οφειλέτης έχει δύο επιλογές: παρουσιάζει τραπεζική εγγύηση ή καταβάλει, σε προσωρινή βάση, το ποσό του προστίμου.

Όσον αφορά το ποσό των εκκρεμών προστίμων στις 31 Δεκεμβρίου 2001, εισπράχθηκαν 338,5 εκατ. ευρώ σε προσωρινή βάση και υποβλήθηκαν τραπεζικές εγγυήσεις για ποσό ύψους 731,6 εκατ. ευρώ(9).

3. Το σύνολο των οφειλετών που έχουν σχέση με δάνεια τα οποία χορηγήθηκαν από κεφάλαια ληφθέντων δανείων.

4. Στις 31 Δεκεμβρίου 2001, το Ταμείο Εγγυήσεων δεν περιέχει πλέον κανένα έλλειμμα όσον αφορά τα εγγυημένα δάνεια και εισέπραξε το σύνολο των απαιτήσεων έναντι τρίτων (συμπεριλαμβανομένων των τόκων υπερημερίας).

5. Το ποσό που καταβάλλεται στους χρηματοοικονομικούς ενδιάμεσους αλλά δεν έχει ακόμη εμβασθεί στους τελικούς δικαιούχους. Πιο συγκεκριμένα, η θέση αυτή περιλαμβάνει το ποσό των προκαταβολών από τον προϋπολογισμό που κατεβλήθησαν σε ενδιάμεσους του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα τους οποίους η Επιτροπή επιφόρτισε να τις διαχειρισθούν και να τις εμβάσουν στους τελικούς δικαιούχους, δυνάμει είτε κανονιστικών είτε συμβατικών διατάξεων. Το ποσό αυτό, που ανέρχεται σε 980 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών τόκων ύψους 73 εκατ. ευρώ), αντιπροσωπεύει συνεπώς κεφάλαια τα οποία, στις 31 Δεκεμβρίου 2001, βρίσκονταν στην κατοχή των ενδιαμέσων.

Λόγω αφενός του εξωλογιστικού χαρακτήρα της διαδικασίας που εφαρμόσθηκε και αφετέρου του αριθμού και της γεωγραφικής διασποράς των ενδιάμεσων, είναι πιθανό, το ποσό που ενεγράφη στον ισολογισμό να μην είναι πλήρες. Πάντως, πρέπει να επισημανθεί η βελτίωση των πληροφοριών σχετικά με τους χρηματοοικονομικούς ενδιάμεσους του οικονομικού έτους 2001, σε σχέση με τα στοιχεία για το οικονομικό έτος 2000.

Το σύνολο των μειώσεων αξίας για τις τρέχουσες απαιτήσεις έχει ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Γ. Διάφορες απαιτήσεις

Η θέση αυτή περιλαμβάνει κυρίως τις απαιτήσεις των οργάνων έναντι του προσωπικού τους. Πρόκειται βασικά για προκαταβολές επί των αποδοχών και για άλλα ποσά που θα πρέπει να ανακτηθούν.

VIII. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

IX. ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΑΞΙΕΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει το σύνολο των ρευστών διαθεσίμων των οργάνων που είναι κατατεθειμένα σε λογαριασμούς σε κάθε κράτος μέλος καθώς και στις χώρες ΕΖΕΣ (δημόσιο ταμείο ή κεντρική τράπεζα), σε λογαριασμούς όψεως, σε λογαριασμούς πάγιων προκαταβολών και σε μικρά ταμεία, καθώς και τα διαθέσιμα για τα δάνεια που χορηγούνται από κεφάλαια ληφθέντων δανείων και για τα δάνεια που χορηγούνται για τη βελτίωση των συνθηκών στέγασης των διακινούμενων εργαζομένων.

Επισημαίνεται ότι, μετά την πτώχευση δύο τραπεζών σε τρίτες χώρες, μπορεί να προβλεφθεί ότι τα ποσά που ήσαν κατατεθειμένα σε αυτές σε λογαριασμούς όψεως, συνολικού ύψους 1,5 εκατ. ευρώ, δεν μπορούν να ανακτηθούν. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός αυτό και την αρχή της σύνεσης, έγινε διόρθωση της αξίας των χρηματοοικονομικών λογαριασμών και ενεγράφη στο ενεργητικό (μειώνοντας την αξία της θέσης "Πάγιες προκαταβολές").

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

X. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Δεδομένου ότι οι μεταφερθείσες πιστώσεις πληρωμών εμφανίζονται ήδη στο αποτέλεσμα του οικονομικού έτους, μόνο οι δαπάνες που πρέπει να καταλογιστούν στις μεταφερθείσες πιστώσεις περιλαμβάνονται σ'αυτό τον τομέα. Οι άλλες δαπάνες προς καταλογισμό, δηλαδή οι δαπάνες των οποίων ο οριστικός καταλογισμός στον προϋπολογισμό δεν μπόρεσε να γίνει πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2001, εντάσσονται στο αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών και δεν καλύπτονται από αυτόν τον τομέα.

ΠΑΘΗΤΙΚΟ

I. ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

Ο τομέας των ιδίων κεφαλαίων περιλαμβάνει:

A. Το οικονομικό αποτέλεσμα του οικονομικού έτους:

1. Αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού

2. Αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών

3. Αποτέλεσμα των δανειοληπτικών/δανειοδοτικών δραστηριοτήτων

B. Το αποτέλεσμα που μεταφέρεται από τα προγενέστερα οικονομικά έτη:

Αυτό καλύπτει μόνο τα σωρευτικά αποτελέσματα των οικονομικών προσαρμογών, δεδομένου ότι το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού επιστρέφεται στα κράτη μέλη και το αποτέλεσμα των δανειοληπτικών-δανειοδοτικών δραστηριοτήτων μεταφέρεται εν μέρει στα αποθεματικά και εν μέρει στα έσοδα του προϋπολογισμού της Επιτροπής.

Γ. Τα αποθεματικά:

1. Το αποθεματικό επανεκτιμήσεων: περιλαμβάνει τις διαρκείς επανεκτιμήσεις των ασώματων και των ενσώματων ακινητοποιήσεων

2. Το αποθεματικό των δανειοληπτικών και δανειοδοτικών πράξεων: περιλαμβάνει ένα ειδικό αποθεματικό το οποίο δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια των προηγούμενων οικονομικών χρήσεων για την κάλυψη των μελλοντικών επιβαρύνσεων που συνδέονται με τις δανειοληπτικές-δανειοδοτικές δραστηριότητες.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

II. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Δανειοδοτική δραστηριότητα σε τρίτες χώρες

Λόγω των κινδύνων που εμπεριέχει η χορήγηση δανείων προς τις τρίτες χώρες, δημιουργήθηκε για το καθαρό ενεργητικό του Ταμείου Εγγυήσεων μια πρόβλεψη για κινδύνους και επιβαρύνσεις, χωρίς το πλεόνασμα του Ταμείου που έπρεπε να επανακαταβληθεί στον γενικό προϋπολογισμό κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του έτους 2002 (βλέπε σημείωση IV.B.3 του ενεργητικού).

Παροπλισμός των πυρηνικών εγκαταστάσεων του ΚΚερ

Το 2000, δημιουργήθηκε πρόβλεψη για την αποξήλωση των πυρηνικών εγκαταστάσεων του ΚΚΕρ όσον αφορά τις κλειστές εγκαταστάσεις. Το ποσό για τις εγκαταστάσεις που είναι ακόμη σε λειτουργία συμπεριλήφθηκε στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού, δεδομένου ότι όλες οι πληροφορίες για τον υπολογισμό της πρόβλεψης δεν ήταν ακόμη γνωστές.

Το 2001, έγινε μια πιο αξιόπιστη εκτίμηση του κόστους αποξήλωσης.

Η πρόβλεψη βασίζεται σε λεπτομερή και μεμονωμένο υπολογισμό, ο οποίος πραγματοποιήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2001, βάσει των διαθέσιμων γνώσεων και τεχνικών εμπειριών.

Το συνολικό κόστος του παροπλισμού των πυρηνικών εγκαταστάσεων του ΚΚΕρ εκτιμήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2001 σε 570 εκατ. ευρώ, τα οποία κατανέμονται ως εξής: 190 εκατ. ευρώ για τις εγκαταστάσεις που είναι ακόμη σε λειτουργία και 380 εκατ. ευρώ για τις κλειστές εγκαταστάσεις (εκ των οποίων 6 εκατ. ευρώ καταβλήθηκαν ήδη). Λαμβανομένων υπόψη αυτών των ποσών, η πρόβλεψη στα τέλη του 2001, ανέρχεται σε 564 εκατ. ευρώ.

Συντάξεις

Οι διατάξεις του καθεστώτος των κοινοτικών συντάξεων περιλαμβάνονται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης των μονίμων υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο 3 "Συντάξεις" του τίτλου V "Καθεστώς χρηματικών απολαβών και κοινωνικά πλεονεκτήματα των υπαλλήλων", καθώς και στο παράρτημα VIII "Συνταξιοδοτικό καθεστώς". Ισχύουν δε άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη.

Το καθεστώς καλύπτει τους διάφορους τύπους συντάξεων (αρχαιότητας, αναπηρίας, επιζώντων) καθώς και την πληρωμή των οικογενειακών παροχών.

Σύμφωνα με το άρθρο 83 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης η πληρωμή των παροχών που προβλέπονται από το σύστημα συνταξιοδότησης βαρύνει τον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων (μέσω του διοργανικού κεφαλαίου A.19 "Συντάξεις και επιδόματα αποχώρησης"). Τα κράτη μέλη εγγυώνται συλλογικά την καταβολή αυτών των παροχών σύμφωνα με την κλίμακα κατανομής που καθορίζεται για τη χρηματοδότηση των δαπανών αυτών (παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο).

Εξάλλου, οι μόνιμοι υπάλληλοι συμβάλλουν κατά το 1/3 στη χρηματοδότηση του εν λόγω συστήματος μακροχρόνια μέσω της υποχρεωτικής συνεισφοράς που έχει καθορισθεί στο 8,25 % του βασικού μισθού (παράγραφος 2).

Τα προηγούμενα έτη, τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα ήταν καταχωρημένα στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού (σημείο 8).

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές καταστάσεις του οικονομικού έτους 2001, αποφασίστηκε η εγγραφή πρόβλεψης στο παθητικό του ισολογισμού για την εκτίμηση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.

Η εκτίμηση του ποσού των υποχρεώσεων όσον αφορά τις συντάξεις (σύμφωνα με τη χρηματοδότηση που προβλέπεται από το άρθρο 83 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης) γίνεται με βάση τη μέθοδο ΙΑS.19. Πρόκειται για μια διεθνή λογιστική μέθοδο σύμφωνα με την οποία ο εργοδότης καθορίζει τη δική του ασφαλιστική υποχρέωση με βάση τη συνέχεια του ασφαλιστικού συστήματος και τις εκτιμώμενες παροχές καθόλη τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής των εργαζομένων καθώς και με βάση τις προβλεπόμενες αυξήσεις των μισθών.

Η μέθοδος ασφαλιστικής αποτίμησης που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό αυτής της υποχρέωσης είναι η μέθοδος της παρέκτασης της πιστωτικής μονάδας (ή μέθοδος των συσσωρευμένων δικαιωμάτων).

Η εκτίμηση του ποσού των υποχρεώσεων όσον αφορά τις συντάξεις βασίζεται σε μια μελέτη ασφαλιστικής αποτίμησης που έγινε με βάση τα στοιχεία στις 31 Δεκεμβρίου 1997, όπως προσαρμόσθηκαν στις 31 Δεκεμβρίου 2001 με βάση τα πρόσθετα δικαιώματα που αποκτήθηκαν το 1998, το 1999, 2000 και 2001.

Οι υποχρεώσεις αφορούν τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα για τις ακόλουθες κατηγορίες:

1. το εν ενεργεία προσωπικό μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2001 σε όλα τα όργανα και οργανισμούς που διέπονται από το κοινοτικό σύστημα συνταξιοδότησης·

2. τους δικαιούχους σύνταξης αρχαιότητος·

3. τους δικαιούχους σύνταξης επιζώντων·

4. τα ορφανά·

5. τους δικαιούχους σύνταξης αναπηρίας·

6. τα μέλη και τα πρώην μέλη της Επιτροπής.

Η ασφαλιστική αποτίμηση γίνεται με βάση την μέθοδο IAS 19 και ειδικά με τις ακόλουθες παραμέτρους:

1. τους ενημερωμένους πίνακες θνησιμότητας·

2. ένα επιτόκιο υπολογισμού σύμφωνα με τη μέθοδο IAS 19: 2,5 % σύνθετο·

3. το πρότυπο της κλειστής ομάδας (πληθυσμός στις 31 Δεκεμβρίου 2001)·

4. την εφαρμογή της αρχής του εν ενεργεία έγγαμου προσωπικού χωρίς να ληφθούν υπόψη οι συντάξεις ορφανών·

5. την πραγματική οικογενειακή κατάσταση των συνταξιούχων, λαμβάνοντας υπόψη τις συντάξεις ορφανών·

6. την αφαίρεση της επίπτωσης του διορθωτικού συντελεστή, του πληθωρισμού ή της γενικής αναπροσαρμογής των μισθών/συντάξεων·

7. τη μέση αύξηση των μισθών του εν ενεργεία προσωπικού που είναι 2 % περίπου·

8. την ημερομηνία συνταξιοδότησης στα 60 χρόνια·

9. οι στατιστικές σχετικά με την παύση των καθηκόντων πριν την ηλικία συνταξιοδότησης και οι αποχωρήσεις λόγω αναπηρίας καταρτίζονται με βάση τα σημερινά δεδομένα.

Οι υπολογισμοί της μικτής σύνταξης και των οικογενειακών επιδομάτων γίνονται με βάση τις διατάξεις του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης.

Σύμφωνα με τη μέθοδο IAS 19, η υποχρέωση ασφαλιστικής αποτίμησης υπολογίστηκε με βάση πραγματικό επιτόκιο 3,35 % (το ποσοστό στις 31 Δεκεμβρίου 2001) και ανέρχεται σε 15,3 δισεκατ. ευρώ (εκ των οποίων 0,04 για τα μέλη). Αν είχε εφαρμοστεί το ποσοστό 2,5 % του 1998, το ποσό θα ήταν 17,7 δισεκατ. ευρώ (εκ των οποίων 0,04 δισεκατ. ευρώ για τα μέλη).

Το 2001, το κόστος της υπηρεσίας ανέρχεται σε 0,7 δισεκατ. ευρώ (πραγματικό επιτόκιο 2,5 %) και οι ονομαστικοί τόκοι υπολογισμένοι επί της υποχρέωσης ασφαλιστικής αποτίμησης ανέρχονται σε 0,8 % δισεκατ. ευρώ (ονομαστικό επιτόκιο 4,75 %).

Με ποσοστό 3,82 % προσαρμοσμένο σε 20 έτη (με πραγματικό σταθερό επιτόκιο 3,9 % για την περίοδο μέχρι το 1998 - πρόταση KPMG), η ανάληψη υποχρεώσεων θα ανερχόταν σε 14,2 δισεκατ. ευρώ.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

III. ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ

Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται οι οφειλές διάρκειας μεγαλύτερης του ενός έτους.

Οι χρηματοοικονομικές οφειλές περιλαμβάνουν τις οφειλές των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που έχουν προκύψει στο πλαίσιο των δανειοδοτικών-δανειοληπτικών πράξεων(10).

Η θέση "Λοιπές μακροπρόθεσμες οφειλές" περιλαμβάνει όλες τις άλλες υποχρεώσεις των οποίων το ύψος είναι βέβαιο και η λήξη τοποθετείται πέραν του έτους.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ταμείο προσωπικού: Η θέση αυτή περιλαμβάνει το ταμείο ανεργίας για το έκτακτο προσωπικό όλων των κοινοτικών οργάνων και το ταμείο πρόνοιας για τους τοπικούς υπαλλήλους της Επιτροπής που υπηρετούν σε τρίτες χώρες.

Εισπραχθείσες εγγυήσεις: Πρόκειται για τα ποσά που παρακρατήθηκαν ως εγγύηση κατά την πληρωμή τεχνικών κατασκευών και για τους λογαριασμούς εγγύησης των υπολόγων, των βοηθών υπολόγων και των υπολόγων παγίων προκαταβολών.

Χρηματοδοτική μίσθωση: Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις οφειλές για τις χρηματοδοτικές μισθώσεις διάρκειας μεγαλύτερης του ενός έτους.

Συμμετοχές στο κεφάλαιο της ΕΤΑΑ: Πρόκειται για το καταβληθέν μέρος του κεφαλαίου της προεγγραφής (βλέπε σημείωση ΙV.Α του ενεργητικού).

Λοιπές: Δεδομένου ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε χρήση του δικαιώματος αγοράς για ένα κτιριακό συγκρότημα, το βαρύνει η υποχρέωση να επιστρέψει το κόστος της επένδυσης (βλήπε σημείωση III.A του ενεργητικού).

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Το τρέχον υπόλοιπο των ληφθέντων δανείων στις 31 Δεκεμβρίου 2001, εμφανίζεται στον τομέα των μακροπρόθεσμων οφειλών κατά το τμήμα των δανείων με λήξη πέραν του έτους και στον τομέα των βραχυπρόθεσμων οφειλών κατά το τμήμα με λήξη εντός του έτους. Το χρέος των ληφθέντων δανείων τυγχάνει εγγύησης από τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

IV. ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ

A. Βραχυπρόθεσμες οφειλές που λήγουν εντός του έτους

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται τα ληφθέντα δάνεια των οποίων η λήξη τοποθετείται εντός του έτους, καθώς και οι μακροπρόθεσμες οφειλές που λήγουν εντός του έτους και αφορούν τη χρηματοδοτική μίσθωση, τις συμμετοχές στο κεφάλαιο της ΕΤΑΑ και την αγορά του κτιριακού συγκροτήματος του Κοινοβουλίου (βλέπε ανωτέρω πίνακα).

B. Λοιπές χρηματοοικονομικές οφειλές

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις πληρωμές οι οποίες είχαν καταλογισθεί στον προϋπολογισμό κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 2001 αλλά εκτελέσθηκαν από τον αρμόδιο υπόλογο μετά το κλείσιμο των λογαριασμών, και το αργότερο στις 15 Ιανουαρίου 2002 (άρθρο 6 του Δημοσιονομικού Κανονισμού).

Γ. Τρέχουσες οφειλές

Γ.1. Κράτη μέλη και χώρες ΕΖΕΣ που είναι πιστωτές

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις οφειλές έναντι των χωρών της ΕΖΕΣ που είναι μέλη του ΕΟΧ.

Γ.2. Κοινοτικοί οργανισμοί

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις οφειλές της Κοινότητας προς ορισμένους κοινοτικούς οργανισμούς που δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο της ενοποίησης.

Γ.3. Πιστώσεις προς μεταφορά

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Γ.4. Διάφοροι πιστωτές

Στη θέση αυτή περιλαμβάνοντα οι οφειλές που απορρέουν από τις δραστηριότητες των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καθώς και οι εντολές είσπραξης εκτός προϋπολογισμού.

Δ. Λοιπές οφειλές

Πρόκειται κυρίως για τις οφειλές προς το προσωπικό και για τα έσοδα που πρέπει να μεταφερθούν σε διάφορους οργανισμούς ή σε άλλους τρίτους.

V. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει αφενός τα έσοδα προς καταλογισμό, δηλαδή τα έσοδα των οποίων ο οριστικός καταλογισμός στον προϋπολογισμό δεν μπόρεσε να γίνει πριν την ημερομηνία κλεισίματος, καθώς και τα έσοδα που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν. Περιλαμβάνει επίσης τους δεδουλευμένους αλλά μη ληξιπρόθεσμους τόκους επί ληφθέντων δανείων και τις συμφωνίες ανταλλαγής (swaps).

Οι απαιτήσεις προς είσπραξη στις περιπτώσεις επαναχρησιμοποίησης στο εξής περιλαμβάνονται στον τομέα αυτόν. Οι απαιτήσεις επιστροφής των προκαταβολών περιλαμβάνονται στο εξής στο αποτέλεσμα των προσαρμογών, λόγω του μικρού ποσοστού επαναχρησιμοποίησής τους.

Από την άλλη πλευρά, ο τομέας αυτός περιλαμβάνει και τα κέρδη από συναλλαγματικές μετατροπές των θέσεων με ρευστά διαθέσιμα, εκτός των ταμειακών διαθεσίμων.

(1) ECIP: European Community Investment Partners.

(2) Το ΝΚΜ (Νέο Κοινοτικό Μέσο) είναι ένα μέσο δανειοληπτικών-δανειοδοτικών δραστηριοτήτων.

(3) ΕΕ L 253 της 7.10.2000.

(4) Ο τομέας αυτός βασίζεται στο πρότυπο IAS 17 του φορέα "International Accounting Standards Committee".

(5) Το ποσό-στόχος αντιστοιχεί στο 9 % του τρέχοντος υπολοίπου.

(6) Οι λεπτομερείς πίνακες των δανείων αυτών περιλαμβάνονται στον τόμο II.

(7) Οι ισολογισμοί, οι λογαριασμοί εσόδων και εξόδων και η εξέλιξη των χορηγηθέντων δανείων που αναφέρονται στις χρηματοοικονομικές δραστηριότητες του τομέα αυτού εμφαίνονται σε λεπτομερείς πίνακες, που περιλαμβάνονται στον τόμο ΙΙ.

(8) Εξαιρουμένων των εγκαταστάσεων του Petten, όπου τα σχάσιμα υλικά αποτιμήθηκαν με τις τιμές των τελευταίων αγορών.

(9) Βλέπε σημείο 11 του παραρτήματος 4: υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.

(10) Οι λεπτομερείς πίνακες των ληφθέντων δανείων περιλαμβάνονται στον τόμο II.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΚΤΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΠΙΘΑΝΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΣΤΙΣ 31.12.2001

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Όλες αυτές οι πιθανές οφειλές, με εξαίρεση όσες αναφέρονται στα σημεία 4.1 και καταστούν απαιτητές, πρέπει να χρηματοδοτηθούν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό των επομένων ετών. Ο κοινοτικός προϋπολογισμός χρηματοδοτείται από τα κράτη μέλη. Οι υποχρεώσεις όσον αφορά τις συντάξεις και το κόστος παροπλισμού των πυρηνικών εγκαταστάσεων του ΚΚΕρ περιλαμβάνονται στο παθητικό του ισολογισμού, στον τομέα "προβλέψεις".

ΠΙΘΑΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ 31.12.2001(1)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΚΤΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: ΠΙΘΑΝΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Για τη βελτίωση των δημοσιονομικών πληροφοριών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού περιλαμβάνονται στο παράρτημα των δημοσιονομικών καταστάσεων. Πρόκειται για υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν ή έγιναν δεκτές, οι οποίες, μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, μπορεί να αντιπροσωπεύσουν σημαντική δημοσιονομική πρόκληση.

ΣΗΜΕΙΟ 1: ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΜΕΝΟΥΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ (RAL)

Το ποσό των αναλήψεων υποχρεώσεων που αφορά τις διαχωριζόμενες πιστώσεις που απέμειναν προς εκκαθάριση στις 31 Δεκεμβρίου 2000, ανέρχεται σε 86,8 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 0,9 εκατ. ευρώ καλύπτονται από πιστώσεις πληρωμών που έχουν μεταφερθεί από το 2001 στο 2002. Πρόκειται για τη μέγιστη δυνατότητα ανάληψης υποχρέωσης.

Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, το συνολικό ποσό των υπολοίπων προς εκκαθάριση χαρακτηρίζεται από αυξητική τάση, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης συνδέεται με τη συνακόλουθη αύξηση των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων και αντιστοιχεί στη μεταγενέστερη εκτέλεση των πράξεων που καθιστούν δυνατές οι αναλήψεις υποχρεώσεων στο πλαίσιο του προϋπολογισμού. Αυτά τα "φυσιολογικά υπόλοιπα προς εκκαθάριση" αποτελούν άμεση και έννομη συνέπεια της εκτέλεσης του κοινοτικού προϋπολογισμού.

Η Επιτροπή, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σε κοινή δήλωσή τους στις 20 Νοεμβρίου 2001, με στόχο τον έλεγχο των υπολοίπων προς εκκαθάριση και τη μεσοπρόθεσμη κατάργηση των "μη φυσιολογικών υπολοίπων προς εκκαθάριση", υπογράμμισαν το γεγονός ότι τα μη φυσιολογικά υπόλοιπα προς εκκαθάριση μπορούν να μειωθούν όχι μόνο με την αύξηση των πιστώσεων πληρωμών αλλά και με τη μεγαλύτερη χρησιμοποίηση των αποδεσμεύσεων. Τα εν δυνάμει μη φυσιολογικά υπόλοιπα προς εκκαθάριση ορίζονται στη δήλωση αυτή, κατόπιν κοινή συμφωνίας, ότι συνίστανται σε αδρανείς αναλήψεις υποχρεώσεων για τις οποίες δεν έγινε καμία πληρωμή κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων οικονομικών ετών και σε παλιές αναλήψεις υποχρεώσεων, που είναι εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό επί τουλάχιστον πέντε οικονομικά έτη.

Μετά τη δήλωση, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρουσιάσει, το αργότερο, μαζί με το προσχέδιο προϋπολογισμού για το 2003, ένα σχέδιο δράσης που να προβλέπει την εξέταση όλων των εν δυνάμει μη φυσιολογικών περιπτώσεων που είναι εγγεγραμμένες στην αρχή του οικονομικού έτους 2002. Το σχέδιο αυτό θα περιέχει τα εξής στοιχεία, για κάθε κονδύλιο που αναφέρεται στο παράρτημα της δήλωσης:

- τον αριθμό των εν δυνάμει μη φυσιολογικών περιπτώσεων στις 31 Δεκεμβρίου 2001, συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων ποσών,

- τον αριθμό των περιπτώσεων που έγιναν αντικείμενο εξέτασης κατά τη διάρκεια των δώδεκα τελευταίων μηνών,

- για τις άλλες περιπτώσεις, προβλέπεται χρονοδιάγραμμα εξέτασης, τις εξής ημερομηνίες:

- 30 Απριλίου 2002

- 31 Αυγούστου 2002

- 31 Δεκεμβρίου 2002

- 30 Απριλίου 2003

Σε κάθε μια από τις ημερομηνίες αυτές, η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή θα ενημερώνεται για τα αποτελέσματα της εξέτασης και για τις αποφάσεις που λαμβάνονται για τις περιπτώσεις αυτές: πληρωμή, κλείσιμο, αποδέσμευση και ειδική παρακολούθηση.

Στη συνέχεια, θα διαβιβάζεται κάθε χρόνο στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ένα έγγραφο εργασίας για την εξέλιξη των υπολοίπων προς εκκαθάριση, φυσιολογικών και μη, ανά τομέα, μαζί με το προσχέδιο προϋπολογισμού. Στο έγγραφο αυτό θα περιγράφονται επίσης τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή για να αποφευχθεί η μελλοντική επανεμφάνιση μη φυσιολογικών υπολοίπων προς εκκαθάριση. Συνεπώς, είναι πιθανό ότι, μέχρι το τέλος του 2003, θα αρχίσουν να ελέγχονται οι μη φυσιολογικές συνιστώσες των υπολοίπων προς εκκαθάριση καθώς και η τακτική ενημέρωση της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής για τις προόδους που επιτυγχάνονται.

Τέλος η προτεινόμενη ανασύνταξη του Δημοσιονομικού Κανονισμού, θα δημιουργήσει ένα αυστηρό πλαίσιο παρακολούθησης των παλαιών και των αδρανών αναλήψεων υποχρεώσεων.

Ο υπολογισμός των δυνητικά μη φυσιολογικών υπολοίπων προς εκκαθάριση όσον αφορά τους κυριότερους τομείς, στις 31 Δεκεμβρίου 2001, είχε ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Οι πρώτες αυτές αριθμητικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι η μη φυσιολογική συνιστώσα των υπολοίπων προς εκκαθάριση ανερχόταν σε περίπου 11,7 δισεκατ. ευρώ, αλλά ότι συνολικά παραμένει μικρή σε σχέση με το σύνολο των εναπομενουσών αναλήψεων υποχρεώσεων και άνισα κατανεμημένη μεταξύ των τομέων των Δημοσιονομικών Προοπτικών. Το σύνολο των εναπομενουσών αναλήψεων υποχρεώσεων καταλογίζεται κατά δύο τρίτα στα διαρθρωτικά ταμεία, όπως και το ποσό των μη φυσιολογικών εναπομενουσών αναλήψεων υποχρεώσεων. Για το λόγο αυτό, τα μέτρα μείωσης των μη φυσιολογικών εναπομενουσών αναλήψεων υποχρεώσεων συγκεντρώνονται στις εξωτερικές ενέργειες.

ΣΗΜΕΙΟ 2: ΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΔΕΝ ΑΝΑΛΗΦΘΗΚΕ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ

Οι δυνητικές αυτές οφειλές οφείλονται στο γεγονός ότι η Επιτροπή αποφάσισε να δεσμευθεί νομικά για ποσά που δεν καλύπτονταν από τις εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων.

Σύμφωνα με τις διατάξεις της διοργανικής συμφωνίας, και γενικά της ισχύουσας νομοθεσίας στον τομέα του προϋπολογισμού, οι ακόλουθες δαπάνες πρέπει να αναφέρονται ως αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού, λόγω της σημασίας των χρηματοδοτικών υποχρεώσεων που απορρέουν από αυτές.

- Τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής αποτελούν ένα στόχο δαπανών και, επομένως, το σύνολο της επιχορήγησης που αναγράφεται στις δημοσιονομικές προοπτικές πρέπει κανονικά να αποτελέσει αντικείμενο αποφάσεων. Έτσι, πρόκειται για τη μέγιστη αξιολόγηση των δυνητικών αναλήψεων υποχρεώσεων (σημεία 2.1 και 2.2).

Ένα δεύτερο επίπεδο αναλήψεως υποχρεώσεων πιο δεσμευτικό υφίσταται από τη στιγμή που υπάρχει νομική απόφαση ανά πρόγραμμα ή ανά σχέδιο (βλέπε τον παρακάτω πίνακα).

- ISPA: ISPA (μέσο προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών): ο κανονισμός ISPA δεν οδηγεί από μόνος του σε αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός-ισολογισμού. Πράγματι, δεν προβλέπει ούτε ετήσιες επιχορηγήσεις, ούτε καν συνολική επιχορήγηση. Προβλέπεται ότι η συνολική επιχορήγηση θα καθορίζεται κάθε χρόνο από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή βάσει των δημοσιονομικών προοπτικών. Τα ανώτατα όρια του τομέα 7 (προένταξη) δεν είναι στόχοι δαπανών και η διοργανική συμφωνία δίνει τη δυνατότητα αρκετής ευελιξίας ανάμεσα στα διάφερα προενταξιακά μέσα. Αντίθετα, το ISPA δημιουργεί δυνητικές οφειλές στο επίπεδο των μεμονωμένων σχεδίων γιατί περιλαμβάνει πολλές ετήσιες δόσεις εκ των οποίων μόνο η πρώτη αποτελεί αντικείμενο δημοσιονομικής δέσμευσης κατά την έκδοση της απόφασης (σημείο 2.3).

- Οι υποχρεώσεις οι οποίες, βάσει ορισμένων εξωτερικών ενεργειών του τομέα 4, αναλαμβάνονται με τρίτους που ορίζονται μεμονωμένα, για καθορισμένα ποσά, σε μια δεδομένη περίοδο (σημεία 2.4 έως 2.6).

Τα άλλα πολυετή προγράμματα δεν περιέχουν αναλήψεις υποχρεώσεων που πρέπει να συμπεριληφθούν στις δυνητικές οφειλές: οι δαπάνες για τα μεταγενέστερα οικονομικά έτη εξακολουθούν να εξαρτώνται από τις ετήσιες αποφάσεις της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής ή από τις εξελίξεις της σχετικής νομοθεσίας.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Οι νομικές υποχρεώσεις για τις οποίες δεν αναλήφθηκε υποχρέωση στον προϋπολογισμό ανέρχονται σε 144098 εκατ. ευρώ και αντιστοιχούν στη διαφορά ανάμεσα στην αξία των προγραμμάτων που αποφάσισε η Επιτροπή στις 31 Δεκεμβρίου 2001, και στο ποσό των δημοσιονομικών υποχρεώσεων που αντιστοιχούν στα προγράμματα αυτά και που πραγματοποιήθηκαν τα έτη 2000 και 2001.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΣΗΜΕΙΟ 3: ΕΓΤΠΕ-ΤΜΗΜΑ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ

3.1. Δαπάνες από τις 16.10.2001 έως τις 31.12.2001

Όσον αφορά το Τμήμα Εγγυήσεων του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, οι δαπάνες που λαμβάνονται υπόψη είναι αυτές που γίνονται από τα κράτη μέλη από τις 16 Οκτωβρίου 2000, μέχρι τις 15 Οκτωβρίου 2001, υπό τον όρο ότι η ανάληψή τους και η εντολή εκτέλεσής τους έχουν κοινοποιηθεί στον υπόλογο το αργότερο μέχρι τις 31 Ιανουαρίου του επόμενου έτους. Οι δαπάνες πληρωμές που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη από τις 16 Οκτωβρίου μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2001 περιλαμβάνονται στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.

3.2. Εκκαθάριση των λογαριασμών

Δυνητικές επιβαρύνσεις έναντι των κρατών μελών στο πλαίσιο των διαδικασιών εκκαθάρισης των λογαριασμών. Ο καθορισμός του οριστικού ποσού των επιβαρύνσεων και ο καταλογισμός τους στον προϋπολογισμό εξαρτώνται από τη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

ΣΗΜΕΙΟ 4: ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΕΞΟΦΛΗΣΗΣ

4.1. Δάνεια που χορήγησε η ΕΤΕπ από δικούς της πόρους σε τρίτες χώρες

Η εγγύηση ορίζεται νομικά βάσει των δανείων που υπέγραψε η ΕΤΕπ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2001 (περιλαμβάνονται και τα δάνεια που χορηγήθηκαν σε τρία κράτη μέλη πριν την προσχώρησή τους). Ωστόσο, επισημαίνεται ότι τα δάνεια αυτά δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί εξ ολοκλήρου. Στις 31 Δεκεμβρίου 2001, το υπόλοιπο προς εκταμίευση ανερχόταν σε 13770 εκατ. ευρώ (13736 εκατ. ευρώ, εάν δεν περιληφθούν τα νέα κράτη μέλη), ποσό στο οποίο περιορίζεται εκ των πραγμάτων ο κίνδυνος που διατρέχει η Ένωση. Από το συνολικό εκταμιευθέν ποσό (19363 εκατ. ευρώ), επιστράφηκαν 5593 εκατ. ευρώ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2001.

Τα δάνεια που χορηγεί η ΕΤΕπ από τους ιδίους πόρους της υπέρ τρίτων χωρών είναι εγγυημένα από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Όσον αφορά τα δάνεια που χορήγησε η ΕΤΕπ, τα οποία είναι εγγυημένα από τον κοινοτικό προϋπολογισμό (19363 εκατ. ευρώ), εξασφαλίστηκαν εγγυήσεις τρίτων.

4.2. Δάνεια υπογεγραμμένα από το ΕΤΑΕ (Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων)

Στις 31 Δεκεμβρίου 2001, οι εγγυήσεις που υπογράφθηκαν από το ΕΤΑΕ ανέρχονται συνολικά σε 2789,6 εκατ. ευρώ, πράγμα το οποίο ισοδυναμεί για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, σε μέγιστο δυνητικό κίνδυνο 836,9 εκατ. ευρώ. Λόγω του ότι οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες συμμετέχουν στο κεφάλαιο του ΕΤΑΕ με συνολικό ποσό 600 εκατ. ευρώ, αυτό σημαίνει ότι στη χειρότερη των περιπτώσεων θα αναγκαστούν να αποδώσουν το ποσό των 236,9 εκατ. ευρώ. Επισημαίνεται ότι το μέρος του κεφαλαίου που έχουν καλύψει αλλά που δεν έχουν ακόμα καταβάλει οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες, ανερχόμενο σε 80 % (480 εκατ. ευρώ), περιλαμβάνεται επίσης στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού ως πιθανή οφειλή (σημείο 9).

4.3. Δάνεια χορηγηθέντα στο πλαίσιο δανειοληπτικών-δανειοδοτικών δραστηριοτήτων

Όσον αφορά τις εγγυήσεις που παρέχουν οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες για τα δάνεια που χορηγούνται στο πλαίσιο των δανειοληπτικών/ανειοδοτικών της δραστηριοτήτων, οι Κοινότητες έχουν εξασφαλίσει εγγυήσεις από τριτεγγυητές. Οι εγγυήσεις αυτές μπορούν να ταξινομηθούν ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Επισημαίνεται ότι η Κοινότητα δεν εξασφάλισε εγγυήσεις τριτεγγυητών για τα δάνεια που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο της χρηματοοικονομικής συνδρομής. Πρέπει να επισημανθεί εντούτοις ότι αυτά τα δάνεια, ύψους 1614 εκατ. ευρώ, είναι εγγυημένα από το Ταμείο Εγγυήσεων.

ΣΗΜΕΙΟ 5: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΜΙΣΘΩΣΗ

5.1. Ακίνητα

Η θέση αυτή αφορά τα κεκτημένα αγαθά που υπάγονται σε μακροχρόνια μίσθωση (αρχική διάρκεια της μίσθωσης άνω των πέντε ετών) και που δεν πληρούν τους όρους υπαγωγής στο ενεργητικό του ισολογισμού. Τα αναγραφόμενα ποσά αντιστοιχούν στις αναλήψεις υποχρεώσεων που απομένουν προς πληρωμή καθόλη της διάρκεια της σύμβασης, εκτός από το κεντρικό κτίριο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (Palais) το οποίο διέπεται από σύμβαση μίσθωσης απεριόριστης διάρκειας. Το δε αναγραφόμενο ποσό αφορά τα μισθώματα ενός έτους.

Το σύνολο των μισθωμένων ακινήτων κατανέμεται ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Όσον αφορά την Επιτροπή, το σχετικό ποσό περιλαμβάνει τον φόρο ακίνητης περιουσίας ο οποίος ανέρχεται σε 5,9 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τη σύμβαση-πλαίσιο σχετικά με την κατασκευή μιας ή περισσότερων επεκτάσεων του κτιρίου του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, που υπογράφηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1999, το κράτος του Λουξεμβούργου δεσμεύεται να παραχωρήσει στο Ελεγκτικό Συνέδριο δικαίωμα επιφανείας στο οικόπεδο που προορίζεται για την κατασκευή της πρώτης επέκτασης στην τιμή του 1 (ενός) ευρώ και για διάρκεια όχι μεγαλύτερη των εννέα ετών. Κάθε μεταγενέστερη παραχώρηση δικαιώματος επιφανείας που αφορά άλλα οικόπεδα απαραίτητα για την κατασκευή των άλλων επεκτάσεων, δεν μπορεί να υπερβεί τη λήξη του δικαιώματος που συμφωνήθηκε για την κατασκευή της πρώτης επέκτασης.

Επιπλέον, το κράτος του Λουξεμβούργου δεσμεύεται να πουλήσει τα οικόπεδα ανά πάσα στιγμή και στην τιμή αγοράς που αποφασίστηκε με διασταυρούμενη πραγματογνωμοσύνη.

Από την πλευρά του, το Ελεγκτικό Συνέδριο δεσμεύεται να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αγοράσει από το κράτος του Λουξεμβούργου τα οικόπεδα. Για το σκοπό αυτό, θα ζητήσει τα απαιτούμενα κονδύλια από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

Λόγω διοικητικής καθυστέρησης, το κράτος του Λουξεμβούργου δε μπόρεσε να υλοποιήσει ακόμη τις υποχρεώσεις αρχής που ανέλαβε.

ΣΗΜΕΙΟ 8: ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΣΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ

Πιθανές οφειλές από τη συμμετοχή σε διαφόρους συνδεδεμένους οργανισμούς.

Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει τις πληρωμές που πρέπει ακόμη να γίνουν σε σχέση με το κεφάλαι