8. 8. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 208/11 
Γνωμοδότηση για την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής των ΕΚ για ένα κανονισμό (ΕΟΚ) του 
Συμβουλίου σχετικά με τον έλεγχο των συγκεντρώσεων επιχειρήσεων^) 
(88/C 208/05) 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 5 Μαΐου 1988, σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης για την ίδρυση 
της ΕΟΚ, να ζητήσει από την ΟΚΕ γνωμοδότηση για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 4 Μαΐου 1988 βάσει της εισηγητικής έκθεσης 
του κ. Petersen. 
Η ΟΚΕ εξέδωσε ομόφωνα και με 2 αποχές κατά τη 256η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 2ας 
Ιουνίου 1988) την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η ΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή τον 
Μάρτιο 1988 υπέβαλε τροποποιημένη πρόταση κανονισμού 
(ΕΟΚ) του Συμβουλίου σχετικά με τον έλεγχο των 
συγκεντρώσεων επιχειρήσεων. Πριν από δέκα πέντε χρόνια 
η Επιτροπή ανέλαβε την πρώτη προσπάθεια για την καθιέ­
ρωση του ελέγχου των συγκεντρώσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Παρά τις επανειλημμένες τροποποιήσεις της πρότασης κανο­
νισμού η λήψη της απόφασης του Συμβουλίου — κυρίως 
λόγω πολιτικών προβλημάτων — εξακολουθεί να αναβάλλε­
ται. 
Στις 30 Νοεμβρίου 1987 το αρμόδιο για την εσωτερική αγορά 
Συμβούλιο των Υπουργών εγκατέλειψε επιτέλους την αρνη­
τική τακτική που εφάρμοζε ώς τότε. Έτσι οι προοπτικές 
καθιέρωσης ενός ελέγχου των συγκεντρώσεων σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο έχουν αυξηθεί. Η ΟΚΕ ζητά με τρόπο εμφατικό από 
το Συμβούλιο, να εξετάσει τώρα πια χωρίς καθυστέρηση την 
υποβληθείσα πρόταση κανονισμού της Επιτροπής και να 
θέσει σε ισχύ το δυνατό ταχύτερα τον έλεγχο των συγκε­
ντρώσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
1.2. Η ανάγκη ενός ελέγχου σε ευρωπαϊκό επίπεδο εξακο­
λούθησε να ενισχύεται τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα δεν 
έχει σημασία μόνο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες καθώς και η 
Ιαπωνία έχουν από καιρό ρυθμίσει την ανταγωνιστική τους 
πολιτική σε αγορές εκτός των συνόρων τους, μέχρι τις 
παγκόσμιες αγορές, αλλά και ότι μέσα στην Ευρώπη η ήδη 
επιτευχθείσα οικονομική αλληλεξάρτηση των εθνικών οικο­
νομιών καθιστά απαραίτητο, κατά την εκτίμηση των 
συγκεντρώσεων επιχειρήσεων να λαμβάνεται υπόψη η ευρω­
παϊκή διάσταση. «Κάθε μοφρή διατήρησης των εθνικών οικο­
νομικών χωρών είναι αναχρονιστική, αν θέλουμε να επιτύ­
χουμε έναν επαρκή βαθμό αποτελεσματικής ανταγωνιστι­
κότητας», υπογράμμιζε γι'αυτό η ΟΚΕ ήδη στη γνωμοδότηση 
της για την 15η έκθεση ανταγωνισμού της Επιτροπής, αναφέ­
ροντας στη συνέχεια: «Η γεωγραφική διάσταση της Κοινό­
τητας αποτελεί ήδη ελάχιστο πλαίσιο αναφοράς, ενώ η διε­
θνής διάσταση δεν επιτρέπεται πια να διαφεύγει καθόλου της 
προσοχής.» 
1.2.1. Με την υπογραφή της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης 
τα κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων δεσμεύθηκαν 
να υλοποιήσουν βαθμιαία μέχρι το έτος 1992 μια κοινή εσωτε­
ρική αγορά, στην οποία θα εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλο-
(') ΕΕ αριθ. C 130 της 19. 5. 1988, σ. 4. φορία αγαθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Για τον 
τομέα της πολιτικής ανταγωνισμού στο ευρωπαϊκό επίπεδο 
προκύπτει από το στόχο αυτό ταυτόχρονα η ανάγκη ενός 
ελέγχου των συγκεντρώσεων επιχειρήσεων με βάση ευρωπα­
ϊκά κριτήρια. Τούτο ισχύει ακόμη περισσότερο, επειδή η 
υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς θα προκαλέσει αναγκα­
στικά σημαντικές διαρθρωτικές μεταβολές στην Κοινότητα. 
Παράλληλα η ανάληψη μιας επιχείρησης εκ μέρους μιας 
άλλης αποτελεί έναν από τους τρόπους προσαρμογής της 
ευρωπαϊκής οικονομίας και ενίσχυσης των αγορών. 
Επιπλέον δεν πρέπει να παραβλέπεται ότι η δημιουργία της 
μεγαλύτερης στον κόσμο εσωτερικής αγοράς με 320 εκατομ­
μύρια καταναλωτές, θα προσελκύσει έντονα διεθνείς επιχει­
ρήσεις από τρίτες χώρες. Η συνέπεια που προβλέπεται θα 
είναι ένα «κύμα συγκεντρώσεων» στην Ευρώπη κατά την 
προσεχή δεκαετία. 
1.2.2. Η ανάγκη ενός ευρωπαϊκού ελέγχου των συγκεντρώ­
σεων έχει υπογραμμισθεί τελικά από την απόφαση του Ευρω­
παϊκού Δικαστηρίου στην υπόθεση «Philip Morris» της 17ης 
Νοεμβρίου 1987. Στην απόφαση αυτή το Δικαστήριο δέχεται 
ότι η απαγόρευση ενώσεων του άρθρου 85 της Συνθήκης της 
ΕΟΚ δύναται υπό ορισμένες προϋποθέσεις να εφαρμοσθεί 
στη συμβατική απόκτηση συμμετοχής μειοψηφίας. 
Και αν ακόμη ληφθεί υπόψη η απόφαση του Ευρωπαϊκού 
Δικαστηρίου, «Continental Can» υφίσταται μια νομική 
ανασφάλεια. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ αποτελεί υποχρέωση 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να θέσει στη διάθεση των 
επιχειρηματιών κατά το δυνατό ταχύτερα ένα σαφές νομικό 
πλαίσιο για τις συγκεντρώσεις επιχειρήσεων. 
1.3. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι είχε ήδη γνωμοδοτήσει αναλυ­
τικά για την αρχική πρόταση της Επιτροπής για ένα κανονι­
σμό (ΕΟΚ) του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώ­
σεων επιχειρήσεων και είχε αποφανθεί με τρόπο εξονυ­
χιστικό και για τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις της πρό­
τασης. Λυπηρό όμως είναι ότι η Επιτροπή έως σήμερα προ­
φανώς δεν είχε χρόνο να ασχοληθεί διεξοδικά με τις 
γνωμοδοτήσεις αυτές. 
Αριθ. C 208/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 8. 88 
1.3.1. Ήδη στην πρώτη της γνωμοδότηση του Φεβρουα­
ρίου 1974 (ι) η ΟΚΕ είχε κατ'αρχήν συμφωνήσει με τη γνώμη 
της Επιτροπής για τον έλεγχο ορισμένων συγκεντρώσεων 
επιχειρήσεων, για να διατηρηθεί η λειτουργική ικανότητα 
του ευρωπαϊκού συστήματος ανταγωνισμού. 
1.3.2. Τον Ιούνιο του 1982 (2) η ΟΚΕ υπενθύμισε ότι το 
Συμβούλιο εξακολουθεί να μην έχει λάβει ακόμη μια θετική 
απόφαση για την πρόταση κανονισμού. Σχετικά παρέπεμψε 
στη γνωμοδότηση της του Απριλίου 1981 (3) για την πολιτική 
ανταγωνισμού της Κοινότητας. Σ'αυτήν η ΟΚΕ υπογράμμιζε 
ότι: «Το σχέδιο κανονισμού, που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο 
για έλεγχο, μπορεί να αποτελεί ένα χρήσιμο πλαίσιο αναφο­
ράς, εφόσον ληφθούν υπόψη ρεαλιστικά οι πολύπλευρες 
απόψεις του προβλήματος.» 
1.3.3. Στη γνωμοδότηση της για τη 15η έκθεση της Επιτρο­
πής για την πολιτική ανταγωνισμού η ΟΚΕ κάλεσε εκ νέου 
το Συμβούλιο να εγκρίνει — λαμβάνοντας υπόψη τις επιφυ­
λάξεις και τις τροποποιήσεις που πρότεινε η ΟΚΕ — την 
πρόταση της Επιτροπής. 
1.3.4. Τέλος η ΟΚΕ στη γνωμοδότηση της για την 16η 
έκθεση της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό εξέφρασε πάλι 
την επιθυμία, όπως το Συμβούλιο του Νοεμβρίου 1987 εγκα­
ταλείψει την αναποφασιστικότητα του και «επιληφθεί και 
πάλι ει δυνατόν αμέσως» του θέματος της συγκέντρωσης 
επιχειρήσεων. 
2. Έλεγχος συγκεντρώσεων — Απαραίτητο στοιχείο της κοι­
νοτικής πολιτικής 
2.1. Όπως αναφέρθηκε ήδη η επισήμανση της ΟΚΕ στην 
αρχική πρόταση της Επιτροπής συνοδεύονταν με πολλές 
επιφυλάξεις και προτάσεις τροποποιήσεων. Ιδίως πρέπει να 
υπογραμμισθεί το αίτημα, να υπάρξει, στο πλαίσιο ενός ελέγ­
χου συγκεντρώσεων, ταυτόχρονα και μια ανταπόκριση στις 
ανάγκες της βιομηχανικής και κοινωνικής πολιτικής. Η ΟΚΕ 
υπογράμμισε το αίτημα αυτό τελευταία στη γνωμοδότηση της 
για την 16η Έκθεση της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό: 
«Κάθε αξιολόγηση μιας διαδικασίας συγχώνευσης... (πρέπει) 
να πραγματοποιείται υπό το πρίσμα της συνολικής πολιτικής 
σε κοινοτικό επίπεδο, αφού όμως να λαμβάνονται υπόψη και 
όλοι οι υπόλοιποι παράγοντες σε διεθνές επίπεδο και αφού 
διασφαλισθούν οι κοινωνικές αξίες. Ιδιαίτερη προσοχή απαι­
τεί η διασφάλιση της απασχόλησης, όπου επίσης, για να 
αντιμετωπισθεί η μεταβατική φάση, πρέπει να ληφθούν κοινο­
τικά μέτρα αναδιάρθρωσης.» 
2.2. Ασφαλώς η ΟΚΕ γνωρίζει καλά ότι τα πολυσχιδή 
οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, που μπορεί να συν­
δέονται με συγκεντρώσεις δεν είναι δυνατό να επιλυθούν όλα 
στο πλαίσιο ενός κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώ­
σεων που στηρίζεται σε κριτήρια της πολιτικής αντα­
γωνισμού. Περισσότερο επιτακτική καθίσταται η εναρμόνιση 
(') ΕΕ αριθ. C 88 της 26. 7. 1974. 
(2) ΕΕ αριθ. C 252 της 27. 9. 1982. 
(3) ΕΕ αριθ. C 322 της 10. 12. 1981. των διατάξεων περί ανταγωνισμού με άλλους τομείς πολιτι­
κής, π.χ. της περιφερειακής και της διαρθρωτικής πολιτικής, 
της πολιτικής της έρευνας και ανάπτυξης ή της πολιτικής των 
καταναλωτών. Αλλά και στον τομέα του εταιρικού δικαίου 
καλούνται το Συμβούλιο και η Επιτροπή, να εντείνουν τις 
καθυστερημένες εργασίες τους και να υιοθετήσουν ικανο­
ποιητικές ρυθμίσεις. Σχετικά πρόκειται ιδιαίτερα για θέματα 
πληροφόρησης των και διαβούλευσης με τους εργαζόμενους 
που θίγονται από τις διαδικασίες συγκέντρωσης αλλά και για 
τα φυσικά δικαιώματα των μειοψηφούντων εταίρων και των 
πιστωτών. 
2.2.1. Η ΟΚΕ εκφράζει σχετικά τη λύπη της, διότι το 
Συμβούλιο εξακολουθεί ακόμη να μην έχει λάβει απόφαση 
για την πρόταση της Επιτροπής για μια δέκατη οδηγία για το 
δίκαιο των εταιριών σχετικά με την διακρατική συγχώνευση 
ανωνύμων εταιριών (οδηγία για το εταιρικό δίκαιο περί συγ­
χωνεύσεων) καθώς και για την πρόταση οδηγίας του Συμβου­
λίου σχετικά με το κοινό φορολογικό σύστημα για συγχωνεύ­
σεις, διασπάσεις και την εισφορά μεριδίων επιχειρήσεων που 
αφορούν εταιρίες διάφορων κρατών μελών (οδηγία για τις 
φορολογικές διατάξεις επί συγχωνεύσεων). 
2.2.2. Ανεξάρτητα από αυτό θα πρέπει να διασφαλισθεί ότι 
όταν πρόκειται για συγκεντρώσεις ευρωπαϊκών επιχειρήσεων 
θα λαμβάνονται υπόψη τα κατοχυρωμένα δικαιώματα των 
εργαζομένων. Εδώ θα πρέπει να περιλαμβάνεται και η δυνατό­
τητα της Επιτροπής, σε ορισμένες ενώσεις, ιδίως εξυγιαντι­
κού χαρακτήρα, να αίρει την απαγόρευση υλοποίησης της 
συγκέντρωσης (άρθρο 7, παρ. 4) όταν αυτό φαίνεται απαραί­
τητο έστω και μόνο για την διασφάλιση θέσεων απασχό­
λησης. 
3. Κοινοτικό δίκαιο και εθνικό δίκαιο 
3.1. Με την υπογραφή της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης 
και την αναληφθείσα υποχρέωση ολοκλήρωσης της εσωτε­
ρικής αγοράς το 1992 η σχέση κοινοτικού δικαίου προς το 
εθνικό δίκαιο προσέλαβε νέα διάσταση. Η ΟΚΕ υπογράμμισε 
για το λόγο αυτό στη γνωμοδότηση της για την 16η Έκθεση 
περί ανταγωνισμού εκ νέου την υποχρέωση της Επιτροπής, 
«να εμμείνει στην αρχή της προτεραιότητας του κοινοτικού 
δικαίου έναντι του εθνικού δικαίου και να εποπτεύει της 
τήρησης της αρχής αυτής». 
3.2. Η εν λόγω υποχρέωση επεκτείνεται και στον ευρωπα­
ϊκό έλεγχο συγκεντρώσεων. Δηλαδή οι αρμοδιότητες που 
παρέχονται στην Επιτροπή με την παρούσα πρόταση κανονι­
σμού, δεν επιτρέπεται να θιγούν δυσμενώς από εθνικές δια­
τάξεις. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ αυτό θα είχε ως συνέπεια 
ότι όλες οι ενώσεις, που εμπίπτουν στον τομέα εφαρμογής 
του παρόντα κανονισμού, θα κρίνονται αποκλειστικά βάσει 
ευρωπαϊκών διατάξεων και δεν υπόκεινται σε κανένα έλεγχο 
εκ μέρους των κρατών μελών. 
3.3. Ως παρατήρηση κριτικού χαρακτήρα πρέπει να 
αναφερθεί ότι η πρόταση κανονισμού εξακολουθεί να μην 
επιλύει ικανοποιητικά το θέμα του διαχωρισμού μεταξύ κοι­
νοτικού και εθνικού δικαίου. 
3.3.1. Κατά το προκείμενο σχέδιο λαμβάνεται ως δεδομένο 
ότι η Επιτροπή για την πλειονότητα των συγχωνεύσεων κοι­
νοτικού ενδιαφέροντος μετά από εξέταση του σχεδίου που 
8. 8. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 208/13 
δηλώθηκαν απορρίπτει τη θέσπιση μιας διαδικασίας, διότι 
η ένωση δεν θα οδηγήσει σε «ουσιαστική βελτίωση της 
διάρθρωσης του ανταγωνισμού» και συνεπώς «δεν υφίσταται 
λόγος επέμβασης» (άρθρο 6, παρ. 1). Κατά την άποψη της 
ΟΚΕ το σχέδιο συγκέντρωσης από την πλευρά του αντα­
γωνισμού είναι συνεπώς ακίνδυνο. Η Επιτροπή απλώς επιθυ­
μεί να γνωστοποιήσει το εν λόγω συμπέρασμα στις επιχειρή­
σεις και στις αρχές των κρατών μελών. Έτσι όμως και κατά 
το πνεύμα της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου 
υφίσταται έλλειψη μιας θετικής απόφασης της Επιτροπής, 
που θα ήταν κατάλληλη για την υποκατάσταση των εθνικών 
διατάξεων. 
3.3.2. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ η έλλειψη της θετικής 
απόφασης είναι αντίθετη στην υλοποίηση της κοινής εσωτε­
ρικής αγοράς και δεν ανταποκρίνεται στην αρχή της προ­
τεραιότητας του κοινοτικού δικαίου. Το τμήμα προτείνει λοι­
πόν, να διασφαλισθεί στον κανονισμό με σαφή διαχωρισμό 
ότι ενώσεις επιχειρήσεων κοινοτικής διάστασης δεν υπόκει­
νται σε πρόσθετο έλεγχο σύμφωνα με εθνικό δίκαιο. 
4. Κανονισμός ελέγχου των συγκεντρώσεων και άρθρο 85 της 
Συνθήκης ΕΟΚ 
4.1. Προς το συμφέρον της νομικής ασφάλειας πρέπει στον 
κανονισμό να εκτεθεί με σαφήνεια ότι στις συνενώσεις κοινο­
τικής σημασίας μπορούν να εφαρμόζονται αποκλειστικά οι 
διατάξεις του κανονισμού και όχι επιπροσθέτως και η απαγό­
ρευση για σύσταση συνασπισμών του άρθρου 85 της Συνθή­
κης της ΕΟΚ. 
4.2. Η ΟΚΕ παραδέχεται βέβαια ότι η Επιτροπή προσπαθεί 
να λύσει αυτό το πρόβλημα αποκλείοντας την εφαρμογή 
του εκτελεστικού κανονισμού αριθ. 17 για τις διατάξεις περί 
ανταγωνισμού της Συνθήκης της ΕΟΚ (άρθρο 22) και διατη­
ρώντας για την ίδια (την Επιτροπή) την αρμοδιότητα για 
εφαρμογή του κανονισμού αυτού (άρθρο 21). Συνιστά όμως 
να διευκρινισθεί χωρίς παρανοήσεις ότι ενώσεις που έχουν 
δηλωθεί και παρουσιάζουν σημασία κοινοτικής έκτασης και 
στις οποίες η Επιτροπή δεν θέλει να επέμβει, έχουν εξαιρεθεί 
και από την απαγόρευση για σύσταση συνασπισμών του 
άρθρου 85 της Συνθήκης ΕΟΚ. 
5. Συγκεκριμενοποίηση των κριτηρίων επέμβασης 
5.1. Η αρχική πρόταση κανονισμού της Επιτροπής του 
1973 (ι) έθετε ως προϋπόθεση ότι ασυμβίβαστες με την κοινή 
αγορά είναι οι μονοενώσεις, μέσω των οποίων οι ενδιαφε­
ρόμενες επιχειρήσεις αποκτούν ή ενισχύουν τη δυνατότητα 
στρέβλωσης ενός αποτελεσματικού ανταγωνισμού. 
5.2. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ήδη ότι η Επιτροπή και στη νέα 
της πρόταση χαρακτηρίζει ως ασυμβίβαστες με την κοινή 
αγορά τις ενώσεις που δημιουργούν ή ενισχύουν μια 
δεσπόζουσα θέση τουλάχιστο σε ένα σημαντικό τμήμα της 
Κοινότητας (άρθρο 2, παρ. 2). Έτσι η Επιτροπή εντείνει πάλι 
(·) ΕΕ αριθ. C 92 της 31. 10. 1973. το νομικό έλεγχο των ανταγωνισμών για τις ενώσεις, που ώς 
τώρα μπορούν να εκτιμηθούν μόνο κατά το μέτρο του άρθρου 
86 της Συνθήκης της ΕΟΚ ενώ απαγορεύει αποκλειστικά την 
περίπτωση κατάχρησης μιας δεσπόζουσας θέσης. Η ΟΚΕ 
αποδίδει σημασία στη διαπίστωση ότι η δημιουργία ή η 
επίταση μιας δεσπόζουσας θέσης καθαυτή δεν προκαλεί υπο­
χρεωτικά το ασυμβίβαστο μιας ένωσης με την κοινή αγορά. 
Πολύ μάλλον η Επιτροπή επιτρέπεται να απαγορεύει τέτοιες 
ενώσεις μόνον, όταν δεν συμβάλλουν κατά κανένα τρόπο 
στην υλοποίηση των γενικών συμβατικών στόχων που αναφέ­
ρονται στο άρθρο 2.4. 
5.3. Ταυτόχρονα η Επιτροπή καθιερώνει νέο, επιπρόσθετο 
κριτήριο εκτίμησης, δηλ. το χαρακτηριστικό «ουσιαστικές 
μεταβολές της διάρθρωσης ανταγωνισμού μέσα στην Κοινό­
τητα (άρθρο 6, παρ. 1 και παρ. 2). Το χαρακτηριστικό αυτό θα 
αποφασίζει μελλοντικά, αν η Επιτροπή θα εισάγει διαδικασία 
«για την χορήγηση ή την άρνηση της άδειας». 
5.4. Λόγω της εξέχουσας σημασίας που αποκτά το κρι­
τήριο αυτό επιβάλλεται οπωσδήποτε κατά τη γνώμη της ΟΚΕ 
να συγκεκριμενοποιηθεί η έννοια της έκφρασης «ουσιαστικές 
μεταβολές της διάρθρωσης ανταγωνισμού». Κατά την άποψη 
της ΟΚΕ υφίστανται «ουσιαστικές μεταβολές της διάρθρω­
σης του ανταγωνισμού» μόνον, όταν μια ένωση εμπίπτει στο 
άρθρο 2.2 (βλ. σημείο 6.6.5 κάτω). Συνεπώς θα πρέπει στον 
κανονισμό να διευκρινισθεί ότι ενώσεις κοινοτικής σημασίας 
που δεν δημιουργούν ή επιτείνουν μια δεσπόζουσα θέση, 
λόγω της οποίας ένας αποτελεσματικός ανταγωνισμός μπορεί 
να μειωθεί σημαντικά, συμβιβάζονται με την Κοινή Αγορά 
και εγκρίνονται από την Επιτροπή χωρίς περιορισμούς ή 
ισχύουν ως εγκεκριμένες. 
6. Παρατηρήσεις στις επιμέρους διατάξεις της πρότασης 
κανονισμού 
6.1. Άρθρο 1 (Τομέας εφαρμογής) 
6.1.1. Η ΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι ο προγραμματιζόμε­
νος έλεγχος συγχωνεύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα επεκτα­
θεί μόνο σε ενώσεις «κοινοτικής σημασίας», ενώ οι διαδι­
κασίες συγκέντρωσης με κυρίως εθνικές επιπτώσεις εξακο­
λουθούν να παραμένουν στην αρμοδιότητα των κρατών 
μελών. Ταυτόχρονα ο κανονισμός θα προβλέψει και μια ρύθ­
μιση για τις κοινοτικής σημασίας ενώσεις, οι οποίες — με 
εφαρμογή των γενικών διατάξεων περί ανταγωνισμού — 
υπάγονται στο άρθρο 85, παράγραφο 1, ή 86 της Συνθήκης. 
Από το σχέδιο πάντως κανονισμού δεν προκύπτει, σε ποιες 
συγκεκριμένες νομικές βάσεις στηρίζεται η σχετική πρόταση. 
Οι αιτιολογικές σκέψεις στο θέμα αυτό δεν είναι πολύ κατατο­
πιστικές. Αφενός μνημονεύω ότι «οι ισχύοντες κανόνες αντα­
γωνισμού, ιδίως το άρθρο 87 της Συνθήκης» αποτελούν τη 
νομική βάση του ελέγχου «ορισμένων μορφών και ειδών 
συγκέντρωσης επιχειρήσεων» (αιτιολογική σκέψη 11), αφετέ-
Αριθ. C 208/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 8. 88 
ρου γίνεται παραπομπή στο άρθρο 235 της Συνθήκης, που 
παρέχει στην·Κοινότητα το δικαίωμα, να αποκτήσει «πρόσθε­
τες αρμοδιότητες» (αιτιολογική σκέψη 13). 
Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ θα πρέπει η νομική βάση να 
συγκεκριμενοποιηθεί περαιτέρω. Τούτο φαίνεται απαραίτητο 
και για το λόγο ότι η επιλογή της νομικής βάσης συγκαθορί-
ζει αποφασιστικά την έκταση της νομοθετικής αρμοδιότητας. 
6.1.2. Η ΟΚΕ έχει συναίσθηση των δυσχερειών που προ­
κύπτουν για έναν ικανοποιητικό από πλευράς πολιτικής αντα­
γωνισμού προσδιορισμό της έννοιας «κοινοτική σημασία». 
Συμφωνεί κατ'αρχήν με την Επιτροπή ότι επιβάλλεται να 
συμπεριληφθούν αφενός οι ενώσεις επιχειρήσεων διάφορων 
κρατών μελών, αφετέρου όμως και οι εθνικές ενώσεις επιχει­
ρήσεων επειδή οι ενδιαφερόμενοι επιχειρηματίες ασκούν σε 
μεγάλη έκταση διασυνοριακές δραστηριότητες στην Κοινό­
τητα. Λόγω της σημασίας ωστόσο που αποκτά η απάντηση 
στο θέμα αυτό, αν δηλαδή μια ένωση υπάγεται στον κανονι­
σμό, είναι απαραίτητο προς το συμφέρον της νομικής ασφά­
λειας, να δοθεί ένας κατά το δυνατό σαφής εννοιολογικός 
προσδιορισμός. Περαιτέρω θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι 
και οι ενώσεις, στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις από 
τρίτες χώρες και που θα μπορούσαν να ζημιώσουν τον αντα­
γωνισμό στην Κοινότητα εμπίπτουν στον τομέα εφαρμογής 
του κανονισμού. 
Εξάλλου, θα πρέπει να εκτιμηθεί κατά πόσο είναι σκόπιμο να 
επεκταθεί ο κανονισμός και στις συγκεντρώσεις που αφορούν 
μόνο τις εξωκοινοτικές εταιρίες, οι οποίες όμως έχουν θυγα­
τρικές εταιρίες μέσα στην Κοινότητα. 
6.1.3. Η ανάγκη αυτή δεν καλύπτεται σήμερα στην πρό­
ταση κανονισμού. Πρώτον είναι ασαφής ως προς το σημείο 
αναφοράς των λέξεων «του κύριου τομέα της δραστηριότητας 
τους» στο άρθρο 1, παράγραφο 2, περίπτωση α) και περίπτω­
ση β): Μέγεθος αναφοράς μπορεί να είναι αφενός οι επιχειρή­
σεις, αφετέρου όμως και η Κοινότητα ή τα κράτη μέλη. 
Οπωσδήποτε η έκφραση «του κύριου τομέα της δραστηριότη­
τας τους» θα πρέπει να αντικατασταθεί με τη διατύπωση 
«του μεγαλύτερου μέρους του κύκλου εργασιών τους». Επίσης 
είναι ασαφές τι νοείται με τις λέξεις «επιχειρήσεις που πραγ­
ματοποιούν την ένωση» (άρθρο 1, παρ. 3, περίπτωση γ) και 
«ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις» (άρθρο 1, παρ. 3, περίπτωση 
α) και περίπτωση β). Τέλος είναι αδιευκρίνιστο, αν η μη 
επέμβαση που προβλέπεται στο άρθρο 1, παράγραφο 3, περί­
πτωση γ) (οι επιχειρήσεις επιτυγχάνουν περισσότερο από τα 
25% του συνολικού τους κοινοτικού κύκλου εργασιών σε 
άλλα κράτη μέλη) σημαίνει αυτομάτως, ότι η ένωση έχει 
«κοινοτική σημασία», ή αν χρειάζεται επιπροσθέτως να ελέγ­
χεται, αν οι επιχειρήσεις που «πραγματοποιούν» την ένωση 
ασκούν δραστηριότητες μεγάλης έκτασης και σε άλλα κράτη 
μέλη. Η ΟΚΕ προτείνει λοιπόν μια συγκεκριμενοποίηση με 
την απλούστευση της παραγράφου 2 και παραγράφου 3 του 
άρθρου 1. 
6.1.4. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει βέβαια την ανάγκη περιορισμού 
του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού, διαπιστώνει όμως ότι 
ο προβλεπόμενος μέχρι το ποσοστό αυτό κύκλος εργασιών έχει ανέλθει σημαντικά μετά την πρώτη πρόταση της Επιτρο­
πής του έτους 1973. Το ύψος του κύκλου εργασιών του 
1 δισεκατομμυρίου ECU, που έχει επιλεγεί στην παράγρα­
φο 3, περίπτωση α) και περίπτωση β), φαίνεται επίσης ορθό. 
Εκτός αυτού η ΟΚΕ παρατηρεί ότι με την ψήφιση του κανονι­
σμού ο φόρτος εργασίας της Επιτροπής θα αυξηθεί σημα­
ντικά. Η Επιτροπή συνεπώς θα πρέπει ήδη πριν από την 
έναρξη ισχύος του κανονισμού να προσλάβει επαρκώς καταρ­
τισμένο προσωπικό, για να μπορεί να ανταπεξέλθει στα νέα 
καθήκοντα της με την απαιτούμενη ταχύτητα και αποτελεσμα­
τικότητα. 
6.1.5. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ θα πρέπει οι ενώσεις να 
εμπίπτουν στον κανονισμό μόνον, όταν οι ενδιαφερόμενες 
επιχειρήσεις επιτυγχάνουν στην Κοινότητα έναν ορισμένο 
κύκλο εργασιών. Διαφορετικά υφίσταται, ιδίως σε συγχωνεύ­
σεις αλλοδαπών επιχειρήσεων, ο κίνδυνος, να υπόκεινται οι 
ενώσεις σε υποχρεωτική δήλωση και σε απαγόρευση της 
πραγματοποίησης της ένωσης ακόμη και σε περιπτώσεις, στις 
οποίες η Κοινότητα δεν θίγεται καθόλου από αυτά. Για το 
λόγο αυτό η ΟΚΕ προτείνει την εισαγωγή μιας ανάλογης 
ρήτρας για μικρού μεγέθους ενώσεις. 
6.2. Άρθρο 2 (Εκτίμηση των ενώσεων) 
6.2.1. Κατά την άποψη της ΟΚΕ πρέπει να διευκρινισθεί 
στον κανονισμό ότι μια ένωση δεν είναι ασυμβίβαστη με την 
κοινή αγορά, όταν δημιουργεί ή ενισχύει μια δεσπόζουσα 
θέση. Είναι πολύ περισσότερο τότε μόνον ασυμβίβαστη με 
την κοινή αγορά, όταν στρεβλώνει σημαντικά και μόνιμα ή 
απειλεί να στρεβλώσει έναν αποτελεσματικό ανταγωνισμό 
και δεν συμβάλλει κατά κανένα τρόπο στην υλοποίηση των 
αναφερόμενων στην παράγραφο 4 γενικών συμβατικών στό­
χων. Επιπλέον πρέπει να διευκρινισθεί ότι ενώσεις, οι οποίες 
δεν πληρούν το άρθρο 2, παράγραφο 2, με τρόπο αυτόματο 
συμβιβάζονται με την κοινή αγορά και δε χρειάζονται άδεια 
σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφο 4. Η ΟΚΕ προτείνει 
λοιπόν να συμπεριληφθεί η βασική αυτή σκέψη ρητώς στο 
κείμενο τόυ κανονισμού. 
6.2.2. Για την εκτίμηση του θέματος αν δηλαδή μια ένωση 
δημιουργεί ή ενισχύει μια δεσπόζουσα θέση, και ζημιώνει 
έαν αποτελεσματικό ανταγωνισμό, καθοριστικά είναι κυρίως 
τα ποιοτικά κριτήρια, τα οποία εκφεύγουν ενός ποσοτικού 
καθορισμού στα πλαίσια ενός κανονισμού του Συμβουλίου. 
Τούτο ισχύει ιδίως και για την αντιμετώπιση του διεθνούς 
ανταγωνισμού, που σε πολλές περιπτώσεις παρεμποδίζει ήδη 
στο ξεκίνημα τη δημιουργία δεσποζουσών θέσεων στην Κοι­
νότητα. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει συνεπώς ότι η Επιτροπή οφεί­
λει κατά την εφαρμογή των καθοριζόμενων στην παράγρα­
φο 2 ποιοτικών κριτηρίων να αποφύγει κάθε ανυποχώρητη 
θεώρηση και ιδίως κάθε προσδιορισμό επιμέρους χαρακτη­
ριστικών, για να ανταποκριθεί στην οικονομική διάσταση 
της υπό εξέταση ένωσης. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει σχετικά ότι 
— λόγω του διεθνώς ανοιχτού χαρακτήρα της Κοινής Αγοράς 
— κατά την εκτίμηση της ανταγωνιστικής θέσης ευρωπαϊκών 
επιχειρήσεων πρέπει να ληφθεί υπόψη και η ανταγωνιστική 
ισχύς αλλοδαπών ανταγωνιστών στην Ευρωπαϊκή Αγορά. 
8. 8. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 208/15 
6.2.3. Η ΟΚΕ δείχνει κατανόηση για την πρόταση της 
Επιτροπής, να παράσχει στις επιχειρήσεις ερείσματα με την 
καθιέρωση ενός ενιαίου κριτηρίου που αφορά το ελεγχόμενο 
μερίδιο αγοράς βάσει του οποίου μια ένωση θεωρείται συμβι-
βαστή με την κοινή αγορά. Από την άποψη αυτή και η ΟΚΕ 
είχε συμφωνήσει στην γνωμοδότηση της του Ιουνίου 1982 
για το ενιαίο κριτήριο αγοράς της προηγούμενης πρότασης 
κανονισμού. Η ΟΚΕ ωστόσο αποδίδει σημασία στο γεγονός 
ότι η υπέρβαση του ορίου δεν επιτρέπεται ex argumentum a 
contrario να οδηγεί σε εικασία ως προς το ασυμβίβαστο ή όχι 
της ένωσης. Μια τέτοια σχηματική αξιολόγηση του ενιαίου 
κριτηρίου που αφορά το ελεγχόμενο μερίδιο αγοράς 
αποκλείεται ήδη, λόγω των υπολοίπων, στην παράγραφο 2 
καθοριζομένων ποιοτικών χαρακτηριστικών, που σχετικο-
ποιούν έντονα τη σημασία του ελεγχόμενου μεριδίου της 
αγοράς. Τούτο ισχύει παράλληλα με τον διεθνή ανταγωνισμό 
ιδίως για τα χαρακτηριστικά «νομικοί και αντικειμενικοί 
φραγμοί στην πρόσβαση στην αγορά». 
6.2.4. Η προβλεπόμενη στην παράγραφο 4 άδεια για τέ­
τοιες ενώσεις, που βέβαια επηρεάζουν αρνητικά τον αντα­
γωνισμό κατά την έννοια της παραγράφου 2, εξίσου όμως 
συμβάλλουν στην υλοποίηση των γενικών συμβατικών στό­
χων, υποστηρίζεται από την ΟΚΕ. Η ίδια επικροτεί ιδιαίτερα 
το γεγονός ότι ως κριτήρια για την παροχή της άδειας αναφέ­
ρονται ρητά η «ανάπτυξη της τεχνικής ή οικονομικής προό­
δου» καθώς και η «βελτίωση της ανταγωνιστικής διάρθρωσης 
στην κοινή αγορά, ενώ λαμβάνεται ανάλογα υπόψη η διεθνής 
ανταγωνιστικότητα των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων». Η 
εξέταση των παραγόντων αυτών επείγει, για να διασφαλισθεί 
ότι η ευρωπαϊκή οικονομία μπορεί να αναπτύξει έναντι των 
κυρίων συναγωνιστών της στις διεθνείς αγορές ανταγωνιστι­
κές επιχειρηματικές διαρθρώσεις. Τούτο αποτελεί ταυτό­
χρονα ουσιαστική προϋπόθεση για την ενίσχυση δυναμικού 
ανάπτυξης της συνολικής οικοινομίας και συνεπώς συμβολή 
και στη διασφάλιση και την ανάπτυξη των θέσεων απασχό­
λησης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
6.2.5. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι συνέστησε επανειλημμένα, 
όπως η αξιολόγηση μιας ένωσης γίνεται από την άποψη της 
συνολικής πολιτικής σε κοινοτικό επίπεδο, καθώς και με τη 
συνεκτίμηση ιδίως της διασφάλισης των κοινωνικών αξιών 
και της απασχόλησης (γνωμοδότηση για την 16η έκθεση 
ανταγωνισμού της Επιτροπής). Η ΟΚΕ σημειώνει από την 
άποψη αυτή ότι η πρόταση κανονισμού συνδέει τις άδειες 
σύμφωνα με την παράγραφο 4 με ορισμένους όρους και υπο­
χρεώσεις (άρθρο 8, παρ. 4). Υποστηρίζει αυτή τη ρύθμιση, 
διότι μπορεί να χρησιμεύσει και για τη σύναψη συμφωνιών 
με τις επιχειρήσεις για τη διασφάλιση θέσεων απασχόλησης 
και της εγκατάστασης επιχειρήσεων, π.χ. για την εξουδετέ­
ρωση μακροχρόνιων, περιφερειακών διαρθρωτικών αδυνα­
μιών στην Κοινότητα. 
6.3. Άρθρο 3 (Ορισμός της ένωσης) 
Η ΟΚΕ προτείνει να τροποποιηθεί ως εξής η τελευταία ημιπε-
ρίοδος του άρθρου 3, παράγραφο 5: 
«κατά τη σύσταση ή αύξηση των κεφαλαίων μιας επιχεί­
ρησης ή διαφορετικά στα πλαίσια μιας εργασίας αποκτά 
ποσοστά από μια άλλη επιχείρηση προς τον σκοπό εκποί­
ησης στην αγορά, εφόσον δεν ασκούν το δικαίωμα ψήφου 
των βάσει των ποσοστών αυτών». 6.4. Άρθρο 4 (Προηγούμενη δήλωση) 
6.4.1. Ο κανονιμός προβλέπει ότι όλες οι ενώσεις κοινο­
τικής σημασίας πρέπει να δηλώνονται στην Επιτροπή πριν 
από την πραγματοποίηση τους. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η 
διάλυση μιας συγκέντρωσης μετά την πραγματοποίηση της 
μπορεί να παρουσιάσει σημαντικές δυσχέρειες, και γι'αυτό 
είναι της γνώμης ότι το σύστημα της προηγούμενης δήλωσης 
να εμφανίζει οπωσδήποτε πλεονεκτήματα. 
6.4.2. Πρέπει όμως να διασφαλισθεί ότι οι επιχειρήσεις θα 
μπορούν να απαλλάσσονται από την απαγόρευση πραγματο­
ποίησης της ένωσης αν π.χ. τούτο αποδεικνύεται αναγκαίο 
για τη διασφάλιση θέσεων απασχόλησης σε περίπτωση 
εξυγιαντικών συγχωνεύσεων. 
6.5. Άρθρο 5(Κύκλος εργασιών) 
Η πρόταση κανονισμού προβλέπει για τράπεζες, χρηματο­
δοτικά ιδρύματα καθώς και ασφαλιστικές επιχειρήσεις μια 
ειδική ρύθμιση για τον υπολογισμό του κύκλου εργασιών. 
Τούτο φαίνεται ορθό. Η ΟΚΕ ωστόσο επισημαίνει ότι η 
εισαγωγή των οικονομικών αυτών κλάδων στον κανονισμό 
θα ήταν δυνατό να έχει για τα νέα κράτη μέλη δυσχέρειες, 
οπότε ενδεχομένως καθίστανται απαραίτητες προσαρμοστι­
κές και μεταβατικές ρυθμίσεις. 
Περαιτέρω η ΟΚΕ θεωρεί λογικό να συμπεριληφθεί και για 
το εμπόριο μια ειδική ρήτρα κύκλου εργασιών, για να ληφθεί 
υπόψη η προστιθέμενη αξία του οικονομικού αυτού κλάδου, 
η οποία κατέχει ιδιαίτερη θέση. 
6.6. Άρθρο 6 (Διαδικασία) 
6.6.1. Το κριτήριο «ουσιαστικές μεταβολές των όρων του 
ανταγωνισμού μέσα στην Κοινότητα» αποκτά αποφασιστική 
σημασία κατά το σύστημα της πρότασης κανονισμού. Σε 
κανένα όμως σημείο της πρότασης, έστω και κατά προσέγ­
γιση, δεν εξετάζεται και ιδίως δεν διαχωρίζεται από την 
έννοια «δεσπόζουσα θέση» του άρθρου 2, παράγραφος 2. Οι 
επιχειρήσεις δεν διαθέτουν έτσι βάσεις για τον τρόπο με τον 
οποίο θα αποφασίζει η Επιτροπή σχετικά με μια πρόθεση 
ένωσης. Προς το συμφέρον της νομικής ασφάλειας επιβάλλε­
ται, οπωσδήποτε η συγκεκριμενοποίηση του κριτηρίου. Κατά 
την άποψη της ΟΚΕ υφίσταται «ουσιαστική μεταβολή της 
διάρθρωσης του ανταγωνισμού» μόνον, όταν μια ένωση 
εμπίπτει στο άρθρο 2.2. Συνεπώς η Επιτροπή θα πρέπει να 
εισάγει διαδικασία κατ'άρθρο 6.2 μόνο, όταν υφίσταται 
βάσιμη υποψία ότι πληρούται το άρθρο 2.2. 
6.6.2. Η πρόταση κανονισμού προβλέπει ότι η Επιτροπή 
απορρίπτει την εισαγωγή μιας διαδικασίας ελέγχου, διότι 
μια ένωση δεν οδηγεί σε «ουσιαστική μεταβολή» του όρου 
ανταγωνισμού. Όπως προαναφέρεται, τούτο αντιφάσκει προς 
την αρχή της προτεραιότητας του κοινοτικού δικαίου. Οι 
ενώσεις κοινοτικής σημασίας θα πρέπει να ελέγχονται 
αποκλειστικά από την Επιτροπή, όχι όμως να υπόκεινται 
εκ των υστέρων και σε εθνικούς ελέγχους με τον κίνδυνο 
αντίθετων αποφάσεων. 
Αριθ. C 208/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 8. 88 
6.6.3. Ανεξάρτητα από τον νομοτεχνικό τρόπο με τον 
οποίο θα επιτυγχάνεται η προτεραιότητα του κοινοτικού δι­
καίου, η Επιτροπή χρειάζεται να ανακοινώνει αμέσως μετά 
τη λήψη της δήλωσης στις επιχειρήσεις και τις αρχές των 
κρατών μελών, αν η ένωση εμπίπτει στον κανονισμό και αν 
ταυτόχρονα ανταποκρίνεται στην έννοια της ένωσης κατά το 
πνεύμα του άρθρου 3 του κανονισμού. Μια τέτοια δεσμευτική 
ανακοίνωση είναι απαραίτητη ήδη, για να μην προκαλεί 
αμφιβολία ως προς τις νομικές συνέπειες του άρθρου 22 
(αποκλεισμός της δυνατότητας εφαρμογής των άρθρων 85/86 
της Συνθήκης). 
6.6.3.1. Η προβλεπόμενη δίμηνη προθεσμία, μέσα στην 
οποία πρέπει να κινηθεί η διαδικασία, φαίνεται σκόπιμη· 
φαίνεται όμως ενδεδειγμένο, αντί της αόριστης δυνατότητας 
μιας παράτασης της προθεσμίας αυτής, να διευκρινισθεί ότι 
η προθεσμία μπορεί κατ'εξαίρεση να παραταθεί κατά ένα 
μήνα. 
6.6.4. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι σε όλες τις γνωμοδοτήσεις 
για την αρχική πρόταση κανονισμού απέδωσε μεγάλη σημα­
σία στην εντός βραχέος χρονικού διαστήματος εκτίμηση μιας 
ένωσης. Τούτο είναι αναπόφευκτο για την εξάλειψη αβεβαιο­
τήτων και την αποτροπή των επιδράσεων από τέτοιες 
αβεβαιότητες στον προγραμματισμό των εργασιών μιας 
επιχείρησης καθώς και σχεδίων στον κοινωνικό τομέα. Η 
ΟΚΕ επικροτεί για το λόγο αυτό το γεγονός ότι η νέα πρό­
ταση κανονισμού προβλέπει κατ'αρχήν όσο το δυνατόν πιο 
σύντομες προθεσμίες· συμφωνεί επίσης με τη δυνατότητα μιας 
παράτασης της προθεσμίας. Η δυνατότητα όμως αυτή θα 
πρέπει να περιορισθεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις και η παρά­
ταση της προθεσμίας να μην υπερβαίνει τον ένα μήνα. Η 
σχεδιαζόμενη δέσμευση της Επιτροπής από απόψη προ­
θεσμιών μπορεί επιπλέον να επέλθει μόνον, όταν τα στοιχεία 
που πρέπει, στα πλαίσια της αναγγελίας της ένωσης, να 
ανακοινωθούν, συγκεκριμενοποιούνται σε σημείο, που ο κίν­
δυνος εξ ατελών δηλώσεων αποκλείεται σε μεγάλο βαθμό. 
Διαφορετικά η Επιτροπή θα μπορούσε, και μετά την παρέ­
λευση της δίμηνης προθεσμίας να κινήσει τη διαδικασία με 
το αιτιολογικό της ατελούς δήλωσης. 
6.6.5. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα έπρεπε να τροποποιηθεί το 
κείμενο του σχεδίου κανονισμού, με την παρεμβολή της 
ακόλουθης παραγράφου πριν από την παράγραφο 1 του 
άρθρου 6 του εγγράφου της Επιτροπής: 
«Όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι μια πράξη συγκέντρωσης 
δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού, τότε 
ενημερώνει αμέσως σχετικά τις ενδιαφερόμενες επιχειρή­
σεις καθώς και τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών.» 
Η ΟΚΕ προτείνει επίσης να τροποποιηθούν τα άρθρα 6.1 και 
6.2 του σχεδίου κανονισμού ως εξής: 
«Όταν η Επιτροπή διασπιστώνει ότι μια πράξη 
συγκέντρωσης, που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του 
κανονισμού, δεν προκαλεί ουσιαστική μεταβολή των 
όρων του ανταγωνισμού εντός της Κοινότητας, τότε 
εγκρίνει τη συγκέντρωση και αμέσως ενημερώνει σχετικά 
τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις καθώς και τις αρμόδιες 
αρχές των κρατών μελών. 
Όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι μία πράξη συγκέντρωσης 
προκαλεί ουσιαστική μεταβολή των όρων του αντα­γωνισμού εντός της Κοινότητας, τότε κινεί αμέσως τη 
διαδικασία, προκειμένου να αποδειχθεί, 
α) εάν η πράξη δεν εμπίπτει στην κατάσταση που προ­
βλέπεται στο άρθρο 2.2 οπότε πρέπει να εγκριθεί· 
β) κατά πόσο δεδομένο ότι εμπίπτει στην κατάσταση 
που προβλέπεται στο άρθρο 2.2, είναι δυνατό ή όχι 
να εγκριθεί κατά την έννοια του άρθρου 2.4.» 
6.7. Άρθρο 9 (Α ναστολή της διαδικασίας) 
Η διάταξη αυτή δεν συμβιβάζεται κατά τη γνώμη της ΟΚΕ 
με την αρχή της προτεραιότητας του κοινοτικού δικαίου, 
διότι — όπως ακριβώς στο άρθρο 6, παράγραφος 1 — εγκαι­
νιάζει τη δυνατότητα ελέγχων εκ των υστέρων εκ μέρους 
εθνικών αρχών, αν και η ένωση έχει ήδη ελεγχθεί από την 
Επιτροπή και θεωρήθηκε ακίνδυνη. 
6.8. Άρθρα 10-12 (Πληροφορίες, συμπληρωματικοί έλεγχοι) 
6.8.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει την έλλειψη μιας συγκεκριμενο­
ποίησης, δηλ. υπό ποιες προϋποθέσεις επιτρέπεται η Επι­
τροπή να ασκεί τα δικαιώματα της για ενημέρωση και 
συμπληρωματικό έλεγχο, τα οποία της έχουν παραχωρηθεί. 
Η παραπομπή σε «όλες τις απαραίτητες» πληροφορίες και 
συμπληρωματικούς ελέγχους είναι πολύ αόριστη και παραχω­
ρεί στην Επιτροπή υπερβολικά δικαιώματα κρίσης. 
6.8.2. Η Επιτροπή επιθυμεί να ασκεί τις αρμοδιότητες που 
τις ανατίθενται σε στενή συνεργασία με τις «αρμόδιες αρχές 
των κρατών μελών». Αυτό πρέπει να επικροτηθεί. Από την 
πρόταση όμως κανονισμού δεν εξάγεται ποια είναι η εκάστοτε 
αρμόδια εθνική αρχή. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ θα πρέπει 
έγκαιρα και πριν από την έναρξη ισχύος του κανονισμού να 
ανακοινώνουν τα κράτη μέλη, ποια είναι από την άποψη αυτή 
η «αρμόδια αρχή»· εδώ θα ήταν επιθυμητό να είναι η αρχή 
αυτή μια από τις αρμόδιες για θέματα ανταγωνισμού υπηρε­
σίες. 
6.8.3. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι είχε εκφράσει ενδοιασμούς 
για το αντίστοιχο άρθρο ήδη στην αρχική πρόταση κανονι­
σμού και είχε συστήσει μια αναδιατύπωση, για να περιορι­
σθούν οι αρμοδιότητες της Επιτροπής να απαιτεί από τρίτους, 
ιδίως επαγγελματικές ενώσεις, την παροχή πληροφοριών. 
6.9. Άρθρο 13 (Χρηματικές ποι νές) 
Κατά τον υπολογισμό της χρηματικής ποινής εφαρμόζεται 
το άρθρο 3 για την «αξία των συγκεντρωμένων περιουσιακών 
στοιχείων». Λόγω των εξαιρετικά διαφορετικών μεθόδων 
αξιολόγησης στα κράτη μέλη θα παρουσιάσει η διενέργεια 
της αξιολόγησης αυτής σε αντικειμενικές, ευκολονόητες και 
γενικά αναγνωρισμένες βάσεις. Η ΟΚΕ προτείνει συνεπώς 
μια περαιτέρω συγκεκριμενοποίηση του μέτρου υπολογισμού. 
6.10. Άρθρο 16 (Επαγγελματικό απόρρητο) 
6.10.1. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη, όλα τα στοιχεία 
και οι γνώσεις που αποκτά η Επιτροπή κατά την εφαρμογή 
του κανονισμού, να υπόκεινται σε αυστηρή εχεμύθεια. Η 
εμπιστευτική χρησιμοποίηση γνώσεων, που εμπίπτουν στο 
8. 8. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 208/17 
επαγγελματικό απόρρητο, πρέπει να έχει υψίστη προτεραιό­
τητα. Τούτο ισχύει όχι μόνο για γνώσεις, που αποκτώνται 
κατά την εφαρμογή των άρθρων 10, 11 και 12 αλλά και για 
όλα τα λοιπά, οικειοθελώς παραχωρηθέντα στοιχεία. 
6.10.2. Η ΟΚΕ προτείνει να συμπληρωθεί ανάλογα το 
άρθρο 16. Επιπλέον συνιστά την καθιέρωση ειδικής, κοινο­
τικής, διαδικασίας για τη διασφάλιση της προστασίας του 
εμπιστευτικού χαρακτήρα και εκ μέρους των εθνικών αρχών. 
6.11. Άρθρο 17 (Ακρόαση) 
6.11.1. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της, διότι η πρόταση 
κανονισμού προβλέπει βέβαια την ακρόαση «τρίτων», όχι 
όμως την ακρόαση των εργαζομένων των επιχειρήσεων που 
συμμετέχουν στην ένωση. Η ακρόαση αυτή επιβάλλεται κατά 
τη γνώμη της ΟΚΕ ιδίως στις περιπτώσεις, στις οποίες η 
Επιτροπή θέλει να χορηγήσει άδεια σύμφωνα με το άρθρο 2, 
παρ. 4. Διαφορετικά η αξιολόγηση, που ζήτησε πάντοτε η 
ΟΚΕ, μιας διαδικασίας συγχώνευσης με τη διασφάλιση κοι­
νωνικών αξιών και της απασχόλησης δεν είναι δυνατή. Στον 
κανονισμό θα πρέπει συνεπώς να διευκρινισθεί ότι στα άτομα 
που δικαιούνται ακρόαση ανήκουν και οι εργαζόμενοι των 
ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων ή οι εκπρόσωποι τους. 
6.11.2. Πρέπει να διασφαλισθεί ότι και στην περίπτωση 
ακροάσεων κατ'άρθρο 17 εξακολουθούν να προστατεύονται 
τα απόρρητα επαγγέλματος και εργασιών. 
Βρυξέλλες, 2 Ιουνίου 1988. 6.12. Άρθρο 18 
Η ΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι οι αρχές — που θα καθορι­
σθούν προσεχώς — των κρατών μελών δικαιούνται να εκφρά­
ζονται για τη διαδικασία. Η γνωμοδότηση πάντως επιτρέπεται 
να στηρίζεται αποκλειστικά σε εκτιμήσεις των διατάξεων 
του κανονισμού αυτού και να έχει για την Επιτροπή απλώς 
συμβουλευτικό χαρακτήρα. Τα κυριότερα συμπεράσματα της 
Συμβουλευτικής Επιτροπής θα πρέπει να γνωστοποιηθούν 
κατά το χρονικό σημείο της δημοσίευσης της απόφασης της 
Επιτροπής και να περιλαμβάνουν στοιχεία για ενδεχόμενες 
αποκλίνουσες απόψεις των κρατών μελών. 
6.13. Άρθρο 19 (Προθεσμίες απόφασης) 
Η πρόταση κανονισμού προβλέπει τη δυνατότητα παράτασης 
της τετράμηνης προθεσμίας, εφόσον συμφωνούν οι ενδιαφε­
ρόμενοι. Η ΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο, προς το συμφέρον της 
επιτάχυνσης της διαδικασίας, να περιορισθεί χρονικά και η 
δυνατότητα μιας παράτασης προθεσμιών, όπως στο άρθρο 6. 
6.14. Άρθρο 20 (Δ ημοσίενση αποφάσεων) 
Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η Επιτροπή βέβαια θα ανακοινώνει 
στις επιχειρήσεις «χωρίς καθυστέρηση» την αναστολή της 
διαδικασίας (άρθρα 6 και 9). Ανάλογη όμως υποχρέωση ελλεί­
πει για τις περιπτώσεις, στις οποίες η Επιτροπή λαμβάνει 
απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 8 της πρότασης κανονισμού. 
Συνεπώς ο κανονισμός — προς τον σκοπό διευκρίνισης — 
θε πρέπει να συμπληρωθεί ανάλογα και να προβλέψει μια 
σύμφωνη με τους τύπους επίδοση της απόφασης. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT