Σύμφωνα με τα αποδεικτικά στοιχεία που συλλέχθηκαν μέσω της διαδικτυακής έρευνας και των επαναληπτικών συνεντεύξεων, φαίνεται ότι οι βασικοί εσωτερικοί παράγοντες που επηρέασαν θετικά την υλοποίηση ενός σχεδίου ήταν οι καλές σχέσεις μεταξύ των εταίρων και η καλή συνεργασία με την Επιτροπή. Δεν εντοπίστηκαν εμπόδια που θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά την υλοποίηση των αποτελεσμάτων ή των στόχων των σχεδίων. Ωστόσο, συντελέστηκαν ορισμένες αλλαγές στην αρχική εκπόνηση ορισμένων σχεδίων για την καλύτερη επίτευξη των προβλεπόμενων αποτελεσμάτων ή την προσαρμογή στις μεταβαλλόμενες περιστάσεις.

Όσον αφορά τις αλλαγές κατά τη διάρκεια σχεδίων/δραστηριοτήτων, επί συνόλου 33 ερωτηθέντων το 55% απάντησε ότι οι αλλαγές δεν είχαν αντίκτυπο στην υλοποίηση των σχεδίων/δραστηριοτήτων και το 42% απάντησε ότι οι προαναφερόμενες αλλαγές είχαν μικρό αντίκτυπο. Μόνο το 3% απάντησε ότι οι αλλαγές είχαν σημαντικό αντίκτυπο. Όσον αφορά την επίδραση των εν λόγω αποτελεσμάτων στα τελικά αποτελέσματα, επί συνόλου 33 ερωτηθέντων το 85% απάντησε ότι οι αλλαγές δεν είχαν κανέναν αντίκτυπο στα τελικά αποτελέσματα των σχεδίων/δραστηριοτήτων, το 12% θεωρούσε ότι υπήρξε μικρός αντίκτυπος και μόνο το 3% δήλωσε ότι οι αλλαγές είχαν σημαντικό αντίκτυπο στα τελικά αποτελέσματα των σχεδίων/δραστηριοτήτων. Κατά τις επαναληπτικές συνεντεύξεις, οι εταίροι που συμμετείχαν στο σχέδιο επίσης ανέφεραν ως θετικούς παράγοντες που συνέβαλαν στην αποτελεσματική υλοποίηση των σχεδίων και των δραστηριοτήτων την ανάπτυξη καλών σχέσεων μεταξύ των εταίρων και τη συνεργασία με την Επιτροπή.

Οι 16 επιδοτήσεις λειτουργίας ολοκληρώθηκαν από το 2007 έως το 2013. Οι δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν αφορούσαν κυρίως την ευαισθητοποίηση, την αμοιβαία μάθηση και την υποστήριξη βασικών φορέων. Για παράδειγμα, η επιδότηση λειτουργίας του 2009 που έλαβε η οργάνωση Save the Children Italy βοήθησε το νομικό τμήμα της να πραγματοποιήσει δραστηριότητες προκειμένου να προαγάγει τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις και να βελτιώσει την πληροφόρηση στα νομικά συστήματα και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη στα κράτη μέλη. Σε αυτές τις δραστηριότητες περιλαμβάνονται η παραγωγή και αποστολή ηλεκτρονικού ενημερωτικού δελτίου σε 1 000 αποδέκτες σε 13 κράτη μέλη, η οργάνωση δύο συσκέψεων για δικαστές και κεντρικές αρχές και τεσσάρων συναντήσεων για την επιμόρφωση των νομικών εμπειρογνωμόνων του Save the Children. Επίσης, συνέβαλε στη δημιουργία του τμήματος ΕΕ της Διεθνούς Ένωσης Δικαστών και Ανακριτών για νέους και οικογένειες (IAYFJM).

Στο πλαίσιο του στοιχείου των δημόσιων συμβάσεων του προγράμματος «Αστική δικαιοσύνη», χορηγήθηκαν 247 συμβάσεις. Οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν για την αξιολόγηση περιλαμβάνουν το συνολικό ποσό της σύμβασης, το όνομα του κύριου ανάδοχου και το κατά πόσο η σύμβαση προορίζονταν για τη διεξαγωγή μελετών, εκδηλώσεων ή εργασιών που αφορούν τις ΤΠ. Από τις πληροφορίες προκύπτει ότι δημόσιες συμβάσεις χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη, εφαρμογή και διάδοση της πολιτικής και της νομοθεσίας της ΕΕ και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των αποτελεσμάτων των σχεδίων.

Οι δημόσιες συμβάσεις χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής ημέρας αστικής δικαιοσύνης που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 25 Οκτωβρίου. Αυτές οι κεντρικές εκδηλώσεις, οι οποίες συνδιοργανώνονται από το Συμβούλιο της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στοχεύουν στο να φέρουν τη δικαιοσύνη πιο κοντά στους πολίτες και να τους ενημερώσουν για τα δικαιώματά τους μέσω της προσομοίωσης διαδικασιών και της διοργάνωσης ενημερωτικών συναντήσεων που είναι ανοικτές σε φοιτητές, ασκούντες νομικά επαγγέλματα και στο ευρύ κοινό, καθώς και μέσω εκδηλώσεων ανοικτής πρόσβασης στα δικαστήρια. Οι δραστηριότητες ευαισθητοποίησης (π.χ. το 2012 μια εκστρατεία για τα δικαιώματα των καταναλωτών) και οι δραστηριότητες διάδοσης (π.χ. εκπόνηση οδηγών σε διάφορες γλώσσες, π.χ. το 2010 Guide du citoyen, το 2011 Practice Guide for the Application of the Regulation on the European Order for Payment και το 2012 Procédure européenne d’injonction de payer επίσης χρηματοδοτήθηκαν μέσω δημόσιων συμβάσεων. Πρέπει επίσης να γίνει μνεία του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Άτλαντα για αστικές υποθέσεις, καθώς και των συμβάσεων που έλαβαν χρηματοδότηση για τη λειτουργία της πύλης ηλεκτρονικής δικαιοσύνης (e-Justice).

2.4ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

Όσον αφορά τη βιωσιμότητα, αναλύθηκε κατά πόσο οι εκροές, τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπος των σχεδίων είναι βιώσιμα και μετά την περίοδο χρηματοδότησης του σχεδίου.

Στην αξιολόγηση προσδιορίστηκαν τρία επίπεδα βιωσιμότητας:

βραχυπρόθεσμη βιωσιμότητα, που επιτυγχάνεται κυρίως μέσω της διάδοσης των αποτελεσμάτων των σχεδίων·

μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα, που περιλαμβάνει τη συνέχεια των αποτελεσμάτων του σχεδίου και/ή των εταιρικών σχέσεων· και

μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα η οποία επιτυγχάνεται κυρίως με τη μεταφορά των αποτελεσμάτων των σχεδίων σε άλλα πλαίσια, οργανώσεις ή κράτη μέλη χωρίς πρόσθετη χρηματοδότηση ή με περιορισμένη χρηματοδότηση.

2.4.1Συνέχιση των δραστηριοτήτων και εκροών και διάδοση του σχεδίου

Η ανάπτυξη ηλεκτρονικών εργαλείων έχει τεθεί ως προτεραιότητα για τα σχέδια που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα «Αστική δικαιοσύνη» από την ανακοίνωση του 2008 και το σχέδιο δράσης για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη. Αυτό εξηγεί ενδεχομένως γιατί οι ερωτηθέντες της έρευνας ανέφεραν ότι συνέχισαν ή επρόκειτο συνεχίσουν να συντηρούν υλισμικό και/ή λογισμικό.

Στις επαναληπτικές συνεντεύξεις, 7 από τους 15 ερωτηθέντες ανέφεραν ότι οι ηλεκτρονικές συσκευές και οι διαδικτυακές πύλες που προέκυψαν από τα σχέδια ήταν εκροές μεγάλης διάρκειας, ενώ 2 από τους 7 ερωτηθέντες επισήμαναν επίσης ότι συνάντησαν δυσκολίες στην επιμέλεια και επικαιροποίησή τους. Ωστόσο, οι υπάλληλοι της Επιτροπής επιβεβαίωσαν ότι η επικαιροποίηση (και η επιμέλεια) των εκροών (π.χ. δικτυακών τόπων, μελετών) συνιστά μείζον μέλημα και μπορεί να έχει αντίκτυπο στην επιλογή του σχεδίου. Το ερώτημα είναι αν θα πρέπει να συνεχιστεί η χρηματοδότηση ενδιαφέροντων σχεδίων με εκροές καλής ποιότητας που μπορεί να μην είναι βιώσιμα μακροπρόθεσμα, εάν οι πληροφορίες δεν επικαιροποιούνται τακτικά.

Από τα αποδεικτικά στοιχεία που συγκεντρώθηκαν μετά τη διαβούλευση με δικαιούχους επιδοτήσεων στο πλαίσιο της παρούσας αξιολόγησης προκύπτει επίσης ότι τα σχέδια βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό στα κονδύλια της ΕΕ για τη διασφάλιση των εκροών. Η χρηματοδότηση της ΕΕ συνέβαλε επίσης σημαντικά στην ικανότητα των οργανώσεων να συνεχίσουν δραστηριότητες που είχαν ήδη υλοποιηθεί.

Συγκεκριμένα, περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες στην έρευνα, ήτοι 27 από τους 52 συμμετέχοντες, ανέφεραν ότι χρειαζόταν περαιτέρω χρηματοδότηση για τη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας του σχεδίου/των δραστηριοτήτων.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δικαιούχοι της επιδότησης ανέφεραν στις επαναληπτικές συνεντεύξεις ότι ειδικά στοιχεία των σχεδίων τους απαιτούσαν περαιτέρω χρηματοδότηση για να εξασφαλιστούν βιώσιμες εκροές —κυρίως για την περαιτέρω διάδοση των αποτελεσμάτων του σχεδίου και για τη μεταφορά τμημάτων του σχεδίου. Τα εν λόγω ειδικά στοιχεία είναι τα εξής:

επιμέλεια δικτυακών τόπων ή ηλεκτρονικών εργαλείων, π.χ. ηλεκτρονικού μητρώου ή «κέντρων πληροφόρησης» όπως οι διαδικτυακές πύλες διαμεσολάβησης·