ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Συνοδευτικό του εγγράφου

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την επιβολή της οδηγίας 96/71/EΚ σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) και Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την άσκηση του δικαιώματος ανάληψης συλλογικής δράσης στο πλαίσιο της ελευθερίας εγκατάστασης και της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. Εισαγωγή

Η οδηγία 96/71/ΕΚ[1] (στο εξής: «η οδηγία»), η οποία έχει ως βάση της το άρθρο 53 παράγραφος 1 και το άρθρο 62 ΣΛΕΕ, ορίζει τον πυρήνα των όρων εργασίας που πρέπει να τηρούνται υποχρεωτικά στη χώρα υποδοχής από τις εταιρείες που αποσπούν εργαζομένους προσωρινά στην εν λόγω χώρα. Αυτό διευκολύνει τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών σε σημαντικό βαθμό, επειδή ο πάροχος των υπηρεσιών δεν χρειάζεται να γνωρίζει και να εφαρμόζει ολόκληρο το σύνολο των κανόνων απασχόλησης στη χώρα υποδοχής. Ταυτοχρόνως, η οδηγία προβλέπει σημαντικό επίπεδο προστασίας των αποσπασμένων εργαζομένων και αποτρέπει την υπονόμευση των όρων εργασίας στη χώρα υποδοχής λόγω ανταγωνισμού.

Οι αποσπασμένοι εργαζόμενοι εμπίπτουν σε τρεις κατηγορίες: εργαζόμενοι που έχουν αποσπαστεί στο πλαίσιο σύμβασης παροχής υπηρεσιών, εργαζόμενοι που έχουν μετατεθεί στο πλαίσιο της εταιρείας τους ή εργαζόμενοι που έχουν αποσπαστεί από εταιρεία παροχής προσωπικού προσωρινής απασχόλησης. Ο σκληρός πυρήνας των όρων εργασίας και απασχόλησης, όπως ορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας (στο εξής επίσης: ισχύοντες όροι εργασίας), περιλαμβάνει: τις μέγιστες περιόδους εργασίας και τις ελάχιστες περιόδους ανάπαυσης· την ελάχιστη διάρκεια ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών· τις ελάχιστες αμοιβές, συμπεριλαμβανομένων των αποζημιώσεων υπερωριακής εργασίας· τους όρους εκμίσθωσης εργαζομένων, ιδίως τη διάθεση εργαζομένων από εταιρείες παροχής προσωπικού προσωρινής απασχόλησης· την υγεία, την ασφάλεια και την υγιεινή στην εργασία· τα προστατευτικά μέτρα σχετικά με τους όρους εργασίας και απασχόλησης των γυναικών σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή λοχείας, των παιδιών και των νέων· την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών και άλλες διατάξεις για την απαγόρευση των διακρίσεων.

Στον βαθμό που οι εν λόγω όροι απασχόλησης θεσπίζονται με νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις, τα κράτη μέλη οφείλουν να τους εφαρμόζουν στους εργαζομένους που αποσπώνται στο έδαφός τους. Τα κράτη μέλη οφείλουν επίσης να τους εφαρμόζουν σε αποσπασμένους εργαζομένους, εάν προβλέπονται από συλλογικές συμβάσεις ή διαιτητικές αποφάσεις οι οποίες έχουν αναγορευθεί σε κανόνες γενικής εφαρμογής κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 8. Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν τους όρους απασχόλησης που καθορίζονται από τις συλλογικές συμβάσεις ή τις διαιτητικές αποφάσεις που αφορούν δραστηριότητες πέραν των δραστηριοτήτων στον τομέα των οικοδομών (άρθρο 3 παράγραφος 10 δεύτερη περίπτωση) και θέματα πέραν εκείνων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1, εφόσον πρόκειται για διατάξεις δημόσιας τάξης (άρθρο 3 παράγραφος 10 πρώτη περίπτωση), σύμφωνα με το πρωτογενές δίκαιο.

Η οδηγία περιλαμβάνει επίσης, στα άρθρα 4, 5 και 6, διατάξεις για την παροχή πληροφοριών, τη διοικητική συνεργασία, την επιβολή των διατάξεων της οδηγίας και τη δικαστική αρμοδιότητα.

2. Συγκεντρωση πληροφοριων και διαβουλευση με τα ενδιαφερομενα μερη

Από το 2009 η Επιτροπή ξεκίνησε τέσσερις μελέτες εκ των υστέρων αξιολόγησης σχετικά με τις κοινωνικές, τις οικονομικές και τις νομικές πτυχές της απόσπασης. Για τη σύνταξη της εκτίμησης επιπτώσεων εκπονήθηκε μελέτη εκ των προτέρων αξιολόγησης από εξωτερικό σύμβουλο το 2011. Ελήφθησαν υπόψη οι εργασίες της επιτροπής εμπειρογνωμόνων για την απόσπαση εργαζομένων (ECPW), ειδικότερα δε το πιλοτικό σχέδιο για την ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών, που χρησιμοποιεί μια ξεχωριστή και ειδική εφαρμογή του ηλεκτρονικού συστήματος πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά (IMI) στον τομέα της απόσπασης εργαζομένων.

Η Επιτροπή διεξήγαγε δημόσια διαβούλευση με θέμα 50 προτάσεις για την επαναδρομολόγηση της ενιαίας αγοράς (ανακοίνωση με τίτλο «Προς μια Πράξη για την Ενιαία αγορά», της 27ης Οκτωβρίου 2010), συμπεριλαμβανομένων δύο προτάσεων σχετικά με τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που αξιολογούνται από την παρούσα εκτίμηση επιπτώσεων. Στις 27/28 Ιουνίου 2011 η Επιτροπή διοργάνωσε στις Βρυξέλλες συνέδριο για τα θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα και την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών, το οποίο συγκέντρωσε τα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη (κράτη μέλη, κοινωνικούς εταίρους σε ενωσιακό και σε εθνικό επίπεδο, θεσμικά όργανα της ΕΕ και διεθνείς οργανισμούς, όπως επίσης πανεπιστημιακούς και ερευνητές). Με την ευκαιρία αυτή, τα ενδιαφερόμενα μέρη και οι βασικοί πολιτικοί παράγοντες είχαν μια επιπλέον δυνατότητα να εκφράσουν τις απόψεις τους για τις ιδέες της Επιτροπής όσον αφορά τις ρυθμιστικές επιλογές και το πιθανό περιεχόμενο των νομοθετικών πρωτοβουλιών που εξαγγέλθηκαν στην πράξη για την ενιαία αγορά: τον λεγόμενο «κανονισμό Monti II» και την οδηγία επιβολής.

3. Ορισμός του προβλήματος

3.1. Το φαινόμενο της απόσπασης

3.1.1. Έκταση του φαινομένου

Η μόνη διαθέσιμη πηγή δεδομένων σε επίπεδο ΕΕ βασίζεται στη συστηματική συλλογή δεδομένων από πιστοποιητικά Ε101 (2005-2009) του τομέα της κοινωνικής ασφάλισης, συλλογή η οποία διενεργείται από την Επιτροπή σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές[2]. Ωστόσο, αυτή η βάση δεδομένων έχει πολλούς περιορισμούς. Μετράει τον αριθμό των αποσπάσεων και όχι τον αριθμό των αποσπασμένων ατόμων (το ίδιο άτομο μπορεί να έχει αποσπαστεί πολλές φορές). Επιπλέον, το έντυπο Ε101 της κοινωνικής ασφάλισης δεν εκδίδεται για όλους τους αποσπασμένους εργαζομένους, είτε επειδή δεν απαιτείται (η απόσπαση για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 12 μηνών δεν λαμβάνεται υπόψη για σκοπούς κοινωνικής ασφάλισης) είτε επειδή μερικές εταιρείες δεν ζητούν έντυπα Ε101 όταν αποσπώνται εργαζόμενοι, ιδίως όταν πρόκειται για πολύ σύντομες αποσπάσεις.

Με τις διευκρινίσεις αυτές, εκτιμάται ότι κάθε χρόνο αποσπώνται περίπου ένα εκατομμύριο εργαζόμενοι από τους εργοδότες τους από το ένα κράτος μέλος στο άλλο.

Όσον αφορά την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού μέσα στην ΕΕ, ο αριθμός των αποσπάσεων αντιπροσώπευε, το 2007, το 18,5% του εργατικού δυναμικού που ήταν υπήκοοι άλλου κράτους μέλους της ΕΕ-27. Ωστόσο, οι αποσπάσεις αφορούν μικρό μόνο ποσοστό του συνολικού ενεργού πληθυσμού (0,4% του ενεργού πληθυσμού των χωρών αποστολής της ΕΕ-15 και 0,7% του ενεργού πληθυσμού των χωρών αποστολής της ΕΕ-12). Ενώ σε μερικές χώρες και σε μερικούς τομείς η απόσπαση εργαζομένων αποτελεί σημαντικό φαινόμενο από άποψη κινητικότητας εργατικού δυναμικού, στην αγορά εργασίας της ΕΕ παραμένει ένα μάλλον οριακό φαινόμενο[3].

3.1.2. Τομεακή ανάλυση

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το 2009 περίπου το 55% των αποσπασμένων εργαζομένων κατά μέσο όρο αποσπάστηκαν σε βιομηχανικούς τομείς. Ο σημαντικότερος από τους τομείς αυτούς είναι ο τομέας των κατασκευών, που αντιπροσωπεύει το 24% του συνόλου των αποσπάσεων. Ο τομέας των υπηρεσιών αντιπροσωπεύει κατά μέσο όρο το 44% των αποσπάσεων· το σημαντικότερο ποσοστό (16%) είναι οι δραστηριότητες χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης και οι επιχειρηματικές δραστηριότητες και, στη συνέχεια, (ποσοστό 7%) ακολουθούν οι μεταφορές, η αποθήκευση και οι επικοινωνίες. Όσον αφορά τον τομέα των κατασκευών, οι ΜΜΕ έχουν ισχυρή παρουσία στις αποσπάσεις, κυρίως με την ιδιότητα του υπεργολάβου[4].

Σύμφωνα με τα πορίσματα δύο ακόμη μελετών[5] που αξιολογούν τους παράγοντες που επηρεάζουν το φαινόμενο της απόσπασης, οι ακόλουθοι παράγοντες είναι οι σημαντικότεροι: η γεωγραφική εγγύτητα φαίνεται να είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που εξηγεί την κατανομή των ροών των αποσπάσεων (την κατεύθυνση και την έκταση του φαινομένου)· το κόστος εργασίας για τις χώρες υποδοχής· οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, καθώς και ειδίκευσης, ιδίως για την απόσπαση από χώρες με υψηλό κόστος εργασίας προς άλλα κράτη μέλη· το ποσοστό ανεργίας για τις χώρες αποστολής (ιδίως σε χώρες χαμηλού κόστους εργασίας)· ο βαθμός οικονομικής ολοκλήρωσης της αγοράς μεταξύ κρατών μελών (αν και αυτός είναι λιγότερο σημαντικός παράγοντας).

3.1.3. Επιπτώσεις της απόσπασης

Παρά το μικρό ποσοστό που αντιπροσωπεύει σε σύγκριση με το συνολικό εργατικό δυναμικό, η απόσπαση εργαζομένων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών σε ορισμένους τομείς. Η δυνατότητα παροχής υπηρεσιών διεθνώς αντιπροσωπεύει μια ευκαιρία επιχειρηματικής επέκτασης σε όλη την Ευρώπη, ιδίως για τις ΜΜΕ. Η απόσπαση προσφέρει επιχειρηματικές ευκαιρίες και ευκαιρίες απασχόλησης και αποτελεί πηγή πρόσθετου εισοδήματος στις χώρες αποστολής. Συμβάλλει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της αποδοτικότητας στις χώρες υποδοχής.

Η απόσπαση έχει επιπτώσεις στις αγορές εργασίας τόσο των χωρών αποστολής όσο και των χωρών υποδοχής. Προσφέρει ευκαιρίες απασχόλησης στις χώρες αποστολής και καλύπτει ελλείψεις δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού στις χώρες υποδοχής. Συνεπώς, η απόσπαση εργαζομένων συμβάλλει στην αποδοτικότερη κατανομή της εργασίας διασυνοριακά. Ωστόσο, μπορεί να έχει επιπτώσεις «εκτόπισης» στις αγορές εργασίας των χωρών υποδοχής, όπου οι ντόπιοι εργαζόμενοι υποκαθίστανται από τους αποσπασμένους. Η ένταση αυτού του φαινομένου εξαρτάται από την ύπαρξη υπερπροσφοράς εργασίας σε ορισμένους τομείς και επαγγέλματα. Ταυτοχρόνως, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, επειδή η δημιουργία απασχόλησης στην ΕΕ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης αγοράς υπηρεσιών, η απόσπαση μπορεί όντως να συμβάλει στην υποστήριξη της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης.

3.2. Τα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν

3.2.1. Προβλήματα που αφορούν την εφαρμογή, την παρακολούθηση και την επιβολή των όρων εργασίας που ισχύουν για τους αποσπασμένους εργαζομένους, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δικαιωμάτων των εργαζομένων

3.2.1.1. Πρόβλημα 1α: Ελλείψεις όσον αφορά την ενημέρωση των εργοδοτών και των αποσπασμένων εργαζομένων

Παρά την υποχρέωση που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της οδηγίας, οι πληροφορίες που αφορούν τους ισχύοντες όρους εργασίας στο κράτος μέλος υποδοχής είναι πολλές φορές δύσκολο να ληφθούν, είναι άνισες και ανεπαρκούς ποιότητας. Οι πληροφορίες αυτές είναι καθοριστικής σημασίας, αφενός, για τους παρόχους υπηρεσιών, ώστε να εγγυώνται τους ισχύοντες όρους εργασίας, και, αφετέρου, για τους αποσπασμένους εργαζομένους, ώστε να διεκδικούν τα δικαιώματά τους.

3.2.1.2. Πρόβλημα 1β: Ανεπάρκειες όσον αφορά τις ενέργειες ελέγχου, παρακολούθησης και επιβολής

Σύμφωνα με το άρθρο 5 της οδηγίας, τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας με τη λήψη κατάλληλων μέτρων, ειδικότερα δε να εξασφαλίσουν κατάλληλες διαδικασίες για την επιβολή των ισχυόντων όρων εργασίας. Ο τρόπος παρακολούθησης και επιβολής των δικαιωμάτων που απονέμει η οδηγία επαφίεται στις εθνικές αρχές. Οι ανεπάρκειες όσον αφορά τις ενέργειες ελέγχου, παρακολούθησης και επιβολής θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο την τήρηση των ισχυόντων όρων εργασίας στο κράτος υποδοχής, ιδίως όσον αφορά τους μισθούς, τον χρόνο εργασίας και τους όρους υγείας και ασφάλειας. Ενδέχεται να διευκολύνουν επίσης την αντιανταγωνιστική συμπεριφορά. Τα κενά αυτά, σε συνδυασμό με τον βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα πολλών αποσπάσεων, δυσχεραίνουν το έργο των ελεγκτικών αρχών.

3.2.1.3. Πρόβλημα 1γ: Περιττές διοικητικές απαιτήσεις και μέτρα ελέγχου που επιβάλλονται στους παρόχους υπηρεσιών

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να τηρούν την υποχρέωση που εγγράφεται στο άρθρο 5 της οδηγίας, σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο της ΕΕ, συγκεκριμένα, την ελευθερία παροχής υπηρεσιών, όπως ερμηνεύεται από το Δικαστήριο. Η διαδικασία παρακολούθησης του 2007 απέδειξε ότι πολλά κράτη μέλη επιβάλλουν στους παρόχους υπηρεσιών διοικητικές απαιτήσεις και μέτρα ελέγχου που δεν συμβιβάζονται με το ισχύον δίκαιο της ΕΕ[6].

3.2.1.4. Πρόβλημα 1δ: Ανεπάρκειες όσον αφορά τη διοικητική συνεργασία

Το άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 2 της οδηγίας ορίζει υποχρεώσεις για τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών διοικήσεων και αναθέτει στα κράτη μέλη την ευθύνη της δημιουργίας των απαραίτητων συνθηκών για τη συνεργασία αυτή. Ωστόσο, οι διατάξεις που περιλαμβάνονται στην οδηγία δεν είναι αρκετά ακριβείς. Η ομαλή διοικητική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών είναι βασικό μέσο για τον έλεγχο της συμμόρφωσης. Η ουσιαστική ανυπαρξία διοικητικής συνεργασίας που αναφέρεται στο έγγραφο COM(2007) 304 υπονομεύει την εφαρμογή της οδηγίας και εξηγεί, τουλάχιστον εν μέρει, άλλα προβλήματα, όπως τα δυσανάλογα εθνικά μέτρα ελέγχου.

3.2.1.5. Πρόβλημα 1ε: Οι αποσπασμένοι εργαζόμενοι δεν προστατεύονται επαρκώς σε διαφορές που αφορούν τους ατομικούς όρους απασχόλησης

Το άρθρο 6 της οδηγίας περιλαμβάνει ρήτρα δικαστικής αρμοδιότητας, η οποία δίνει τη δυνατότητα στον αποσπασμένο εργαζόμενο να ασκήσει τα δικαιώματα που του αναγνωρίζει η οδηγία στο κράτος υποδοχής. Ωστόσο, υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι αποσπασμένοι εργαζόμενοι δεν προστατεύονται επαρκώς σε διαφορές που αφορούν τους ατομικούς όρους απασχόλησης.

3.2.2. Κατάχρηση του καθεστώτος των αποσπασμένων εργαζομένων με σκοπό την παράκαμψη ή καταστρατήγηση της νομοθεσίας

3.2.2.1. Πρόβλημα 2α: Η απόσπαση δεν έχει πλέον προσωρινό χαρακτήρα ή γίνεται εκ περιτροπής

Για να δικαιολογηθεί η διαφορετική μεταχείριση μεταξύ αποσπασμένων εργαζομένων (βασική προστασία) και μεταναστών (ίση μεταχείριση), η απόσπαση πρέπει να έχει προσωρινό χαρακτήρα. Εάν η διάρκεια της απόσπασης είναι υπερβολική, εάν δηλαδή η απόσπαση γίνεται μόνιμη, ακυρώνεται το τεκμήριο του διαφορετικού νομικού καθεστώτος των δύο αυτών κατηγοριών εργαζομένων. Η ίδια κατάσταση παρατηρείται όταν ο ίδιος εργαζόμενος ή άλλοι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται επανειλημμένως από επιχείρηση με σκοπό να αποσπαστούν σε άλλο κράτος μέλος για την εκτέλεση της ίδιας εργασίας (αποσπάσεις εκ περιτροπής).

Το πρόβλημα οφείλεται κυρίως στην απουσία κριτηρίων που θα επέτρεπαν στις αρχές των κρατών μελών να καθορίσουν πότε μια απόσπαση είναι προσωρινού χαρακτήρα. Η οδηγία ορίζει ως αποσπασμένο εργαζόμενο τον εργαζόμενο ο οποίος, για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα, εκτελεί την εργασία του στο έδαφος κράτους μέλους άλλου από εκείνο στο έδαφος του οποίου εργάζεται συνήθως. Ωστόσο δεν υπάρχει καμία ένδειξη ως προς τον προσωρινό χαρακτήρα της απόσπασης[7]. Η οδηγία δεν προβλέπει συγκεκριμένο χρονικό όριο ούτε άλλα κριτήρια για τον καθορισμό του προσωρινού χαρακτήρα της παραμονής στο κράτος μέλος υποδοχής[8]. Ούτε υπάρχει κάποια αναφορά στη δυνατότητα επανειλημμένης απόσπασης για την ίδια θέση εργασίας. Ωστόσο, η νομοθεσία για την κοινωνική ασφάλιση που ισχύει για τους αποσπασμένους εργαζομένους[9] θέτει χρονικό όριο διετίας για την απόσπαση και αποκλείει τη δυνατότητα επανειλημμένης απόσπασης για την ίδια θέση εργασίας.

3.2.2.2. Πρόβλημα 2β: Ο εργοδότης δεν έχει γνήσια σχέση με το κράτος μέλος αποστολής

Η οδηγία προβλέπει ότι η επιχείρηση που αποσπά εργαζομένους πρέπει να είναι «εγκατεστημένη» σε κράτος μέλος. Αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη γνήσιας σχέσης μεταξύ της επιχείρησης και του κράτους μέλους αποστολής. Ωστόσο, η οδηγία δεν θέτει κριτήρια καθορισμού της ύπαρξης γνήσιας σχέσης. Οι διοικητικοί κανόνες της κοινωνικής ασφάλισης που ισχύουν για την απόσπαση είναι πιο σαφείς, επειδή θεσπίζουν κριτήρια για τον ορισμό της απόσπασης με μεγαλύτερη ακρίβεια. Όσον αφορά τις δραστηριότητες στο κράτος μέλος αποστολής, οι κανόνες αυτοί ορίζουν ότι μια επιχείρηση πρέπει να ασκεί κανονικά σημαντικό αριθμό δραστηριοτήτων στην επικράτεια του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένη, ώστε να επιτρέπεται να αποσπά τους εργαζομένους της σε άλλο κράτος μέλος[10]. Για να παρακάμψουν ή να καταστρατηγήσουν τη νομοθεσία για την απασχόληση ή τη νομοθεσία για την κοινωνική ασφάλιση, ασυνείδητοι εργοδότες μπορεί να στρέψουν τις δραστηριότητές τους που συνεπάγονται απόσπαση εργαζομένων αποκλειστικά προς την αγορά άλλου κράτους μέλους, χωρίς να έχουν στην πραγματικότητα καμία συναφή οικονομική δραστηριότητα στη χώρα στην οποία είναι επισήμως εγκατεστημένοι.

Η χρήση «εταιρειών-γραμματοκιβωτίων» είναι ιδιαίτερα προβληματική από αυτή την άποψη. Αυτές οι εταιρείες ιδρύονται στη χώρα αποστολής με αποκλειστικό σκοπό την παράκαμψη της νομοθεσίας κοινωνικής ασφάλισης και του εργατικού δικαίου, πολλές φορές ενός συγκεκριμένου κράτους μέλους υποδοχής.

3.2.3. Προβλήματα που αφορούν την ασαφή ή αμφιλεγόμενη ερμηνεία των όρων απασχόλησης δυνάμει της οδηγίας

3.2.3.1. Πρόβλημα 3α: Το πεδίο εφαρμογής και το επίπεδο εφαρμογής των όρων απασχόλησης

Σε χώρες όπου οι κατώτατοι μισθοί ορίζονται με νόμο ή με συλλογικές συμβάσεις καθολικής εφαρμογής, η εφαρμογή των κατώτατων μισθών στους αποσπασμένους εργαζομένους είναι απλό θέμα, ωστόσο σε χώρες στις οποίες δεν υπάρχουν τέτοια εργαλεία, δημιουργείται μια κατάσταση ανασφάλειας για επιχειρήσεις και εργαζομένους.

Οι αρχές των χωρών στις οποίες δεν προβλέπεται κατώτατος μισθός εκ του νόμου ή βάσει συλλογικής σύμβασης καθολικής εφαρμογής δεν υπολόγισαν το πλήρες εύρος των συνεπειών της ανασφάλειας που δημιουργεί η απουσία διατάξεων σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων ή θέλησαν επίμονα να διατηρήσουν ανεπηρέαστα τα παραδοσιακά τους συστήματα εργασιακών σχέσεων από την εφαρμογή της οδηγίας.

3.2.3.2. Πρόβλημα 3β: Ασαφές επίπεδο προστασίας όσον αφορά την έννοια «ελάχιστες αμοιβές»

Είναι ασαφές από νομική άποψη ποια συστατικά της αμοιβής που καταβάλλεται αποτελούν μέρος της ελάχιστης αμοιβής στο κράτος μέλος υποδοχής. Ο ορισμός της έννοιας της ελάχιστης αμοιβής αποτελεί κατ’ αρχήν θέμα του κράτους μέλους υποδοχής, πράγμα το οποίο δηλώνεται ρητά στο άρθρο 3 παράγραφος 1 τελευταία περίοδος, ωστόσο εντός των ορίων της νομολογίας του ΔΕΕ[11]. Ο ορισμός μπορεί επομένως να διαφέρει από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίζουν σχετικά με τα διάφορα επιδόματα και τα δώρα που περιλαμβάνονται στην ισχύουσα ελάχιστη αμοιβή. Μερικά κράτη μέλη περιορίζουν την ελάχιστη αμοιβή στον ελάχιστο μισθό, ενώ άλλα περιλαμβάνουν διάφορα είδη δώρων, επιδομάτων ή εισφορών σε ταμεία. Η υφιστάμενη νομολογία[12] δεν έχει αποσαφηνίσει το θέμα αυτό.

3.2.4. Πρόβλημα 4: Οι εντάσεις μεταξύ της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών/εγκατάστασης και των εθνικών συστημάτων εργασιακών σχέσεων

Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου που ερμηνεύουν τις διατάξεις της οδηγίας και της Συνθήκης στις υποθέσεις Viking και Laval ανέδειξαν τις υφιστάμενες εντάσεις μεταξύ, αφενός, της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών και εγκατάστασης και, αφετέρου, της άσκησης θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων όπως το δικαίωμα της συλλογικής διαπραγμάτευσης και το δικαίωμα εργατικής κινητοποίησης. Ειδικότερα, τα συνδικάτα κατανόησαν τις αποφάσεις ως προσπάθεια ελέγχου του δικαιώματος εργατικής κινητοποίησης από τα ενωσιακά ή τα εθνικά δικαστήρια κάθε φορά που η εργατική αυτή κινητοποίηση μπορεί να θίξει ή να βλάψει την άσκηση της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών ή της ελευθερίας εγκατάστασης. Αυτή η αντίληψη οδήγησε, κατά το πρόσφατο παρελθόν, σε αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις, όπως καταδείχθηκε από κάποιες διακρατικές εργατικές διαφορές.

Η σοβαρότητα αυτού του προβλήματος επισημάνθηκε στην έκθεση του 2010 της επιτροπής εμπειρογνωμόνων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) για την εφαρμογή συμβάσεων και συστάσεων, στην οποία εκφράστηκαν «σοβαρές ανησυχίες» σχετικά με τους πρακτικούς περιορισμούς που έθεσαν οι αποφάσεις του ΔΕΕ στην ουσιαστική άσκηση του δικαιώματος της απεργίας. Το δικαίωμα της απεργίας κατοχυρώνεται στη σύμβαση αριθ. 87, η οποία έχει υπογραφεί από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

3.2.5. Οι απόψεις των κοινωνικών εταίρων για τα προβλήματα που εντοπίστηκαν

Για τα προβλήματα 1α, 1β, 1δ και 2β εκφράζουν κοινές ανησυχίες η ETUC και η BUSINESSEUROPE. Ωστόσο, σύμφωνα με την BUSINESSEUROPE, μόνο τα προβλήματα 1δ και 2β δικαιολογούν παρέμβαση σε επίπεδο ΕΕ. Όσον αφορά το πρόβλημα 1ε, η ETUC τάσσεται υπέρ ενός φιλόδοξου συστήματος από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνης, ενώ η BUSINESSEUROPE τάσσεται εναντίον. Σχετικά με το πρόβλημα 1α, η ETUC υποστηρίζει μάλλον τον καθορισμό σαφούς χρονικού ορίου για την απόσπαση, ενώ η BUSINESSEUROPE δεν τον υποστηρίζει. Οι κοινωνικοί εταίροι έχουν αποκλίνουσες απόψεις για τα προβλήματα 3α και 4, οι οποίες εκπηγάζουν κυρίως από τη διαφορετική κατανόηση της νομολογίας του ΔΕΕ.

4. Στόχοι

4.1. Γενικοί στόχοι

Η πρωτοβουλία αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη των ακόλουθων στόχων πολιτικής οι οποίοι βασίζονται στη Συνθήκη:

· Αειφόρος ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς, με γνώμονα την κοινωνική οικονομία της αγοράς με υψηλό βαθμό ανταγωνιστικότητας (άρθρο 3 ΣΕΕ)

· Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών διασυνοριακά και προαγωγή ίσων όρων ανταγωνισμού (άρθρο 56 ΣΛΕΕ)

· Βελτίωση των όρων διαβίωσης και εργασίας, ώστε να καταστεί δυνατή η εναρμόνισή τους με παράλληλη διατήρηση της προόδου (άρθρο 151 ΣΛΕΕ)

· Σεβασμός της ποικιλομορφίας των εθνικών συστημάτων εργασιακών σχέσεων στα κράτη μέλη και προαγωγή του διαλόγου μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων (άρθρο 152 ΣΛΕΕ).

4.2. Ειδικοί και επιχειρησιακοί στόχοι

4.2.1. Καλύτερη προστασία των δικαιωμάτων των αποσπασμένων εργαζομένων

Οι ακόλουθοι επιχειρησιακοί στόχοι συνδέονται με τον παρόντα ειδικό στόχο:

· Βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με τους ισχύοντες όρους εργασίας για τους αποσπασμένους εργαζομένους

· Παροχή της δυνατότητας στους αποσπασμένους εργαζομένους να υπερασπίζονται καλύτερα τα δικαιώματά τους, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο αλυσίδων υπεργολαβίας

· Αποσαφήνιση του ρόλου των κοινωνικών εταίρων σε δραστηριότητες επιβολής

· Βελτίωση της παρακολούθησης και επιβολής των ισχυόντων όρων εργασίας

· Μεγαλύτερη σαφήνεια όσον αφορά την ερμηνεία των διατάξεων της οδηγίας που αφορούν τους όρους απασχόλησης

4.2.2. Διευκόλυνση της διασυνοριακής παροχής υπηρεσιών και βελτίωση του κλίματος θεμιτού ανταγωνισμού

Οι ακόλουθοι επιχειρησιακοί στόχοι συνδέονται με τον παρόντα ειδικό στόχο:

· Παροχή ακριβέστερου ορισμού της απόσπασης

· Βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων όσον αφορά τους ισχύοντες όρους εργασίας για αποσπασμένους εργαζομένους

· Παροχή σαφήνειας όσον αφορά τις διοικητικές απαιτήσεις και τα εθνικά μέτρα ελέγχου

· Βελτίωση της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών

· Βελτίωση της παρακολούθησης και επιβολής των ισχυόντων όρων εργασίας

· Μεγαλύτερη σαφήνεια όσον αφορά την ερμηνεία των διατάξεων της οδηγίας που αφορούν τους όρους απασχόλησης

4.2.3. Βελτίωση της ασφάλειας δικαίου όσον αφορά την ισορροπία μεταξύ κοινωνικών δικαιωμάτων και οικονομικών ελευθεριών, ιδίως στο πλαίσιο της απόσπασης εργαζομένων

Οι ακόλουθοι επιχειρησιακοί στόχοι συνδέονται με τον παρόντα ειδικό στόχο:

· Αποσαφήνιση του γεγονότος ότι δεν υπερισχύει η ελευθερία παροχής υπηρεσιών/ελευθερία εγκατάστασης έναντι του δικαιώματος συμμετοχής σε συλλογικές κινητοποιήσεις, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος της απεργίας.

· Αποσαφήνιση του γεγονότος ότι οι εργαζόμενοι μπορούν να εξακολουθήσουν να υπερασπίζονται τα δικαιώματά τους είτε ατομικά είτε συλλογικά, με συνδικαλιστικές κινητοποιήσεις σε διασυνοριακές καταστάσεις.

5. Ανάλυση τησ επικουρικοτητασ

Τα προβλήματα που εντοπίστηκαν συνδέονται με τους στόχους του άρθρου 3 παράγραφος 3 ΣΕΕ και των άρθρων 56 και 151 ΣΛΕΕ. Η απουσία σαφήνειας από το ισχύον νομικό πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ είναι η αιτία των προβλημάτων που εντοπίστηκαν. Ούτε η ισχύουσα οδηγία, η οποία αφήνει μεγάλα περιθώρια στα κράτη μέλη όσον αφορά την ενσωμάτωση, την εφαρμογή και την επιβολή των διατάξεών της, ούτε οι προηγούμενες προσπάθειες αντιμετώπισης των υφιστάμενων προβλημάτων με μη δεσμευτικά μέτρα στάθηκαν αρκετές για την επίλυση των προβλημάτων που εντοπίστηκαν. Επομένως, είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα 1, 2 και 3 σε επίπεδο ΕΕ, ώστε να επιτευχθούν καλύτερα οι στόχοι της Συνθήκης. Η σαφήνεια και η ασφάλεια του δικαίου όσον αφορά το πρόβλημα 4 μπορεί να επιτευχθεί μόνο σε επίπεδο ΕΕ. Η ανάληψη δράσης είναι απαραίτητη και αναλογική ώστε να επιτευχθούν καλύτερα οι στόχοι της Συνθήκης.

6. Επιλογές πολιτικής

6.1. Επιλογές και υποεπιλογές σε σχέση με τα προβλήματα 1, 2 και 3

· Επιλογή 1: Καμία αλλαγή πολιτικής (το βασικό σενάριο)

· Επιλογή 2: Μη ρυθμιστική παρέμβαση

– Υποεπιλογή 2α: Αποσαφήνιση των υποχρεώσεων των κρατών μελών σε σχέση με την ενσωμάτωση, την παρακολούθηση και την επιβολή των διατάξεων της οδηγίας, μεταξύ άλλων, σε σχέση με την προστασία των δικαιωμάτων των αποσπασμένων εργαζομένων (αντιμετώπιση των αιτίων του υφιστάμενου προβλήματος 1)

– Υποεπιλογή 2β: Αποσαφήνιση των συνιστωσών της έννοιας «απόσπαση», για την καλύτερη καταπολέμηση της καταστρατήγησης και των παραβιάσεων των κανόνων (αντιμετώπιση των αιτίων του υφιστάμενου προβλήματος 2)

– Υποεπιλογή 2γ: Αποσαφήνιση ορισμένων θεμάτων που αφορούν την ερμηνεία διάφορων πτυχών των όρων απασχόλησης που προβλέπει η οδηγία (αντιμετώπιση των αιτίων του υφιστάμενου προβλήματος 3)

· Επιλογή 3: Ρυθμιστική παρέμβαση

– Υποεπιλογή 3α: Θέσπιση ακριβέστερων διατάξεων σε σχέση με την ενσωμάτωση, την παρακολούθηση και την επιβολή των διατάξεων της οδηγίας, μεταξύ άλλων, σε σχέση με την προστασία των δικαιωμάτων των αποσπασμένων εργαζομένων (αντιμετώπιση των αιτίων του υφιστάμενου προβλήματος 1)

– Υποεπιλογή 3β: Θέσπιση περισσότερων κριτηρίων με νομοθετικά μέσα για την αποσαφήνιση των συνιστωσών της έννοιας «απόσπαση», ώστε να καταπολεμηθούν καλύτερα η καταστρατήγηση και οι παραβιάσεις των κανόνων (αντιμετώπιση των αιτίων του υφιστάμενου προβλήματος 2)

– Υποεπιλογή 3γ: Τροποποίηση του πεδίου εφαρμογής και του επιπέδου εφαρμογής των όρων απασχόλησης βάσει της οδηγίας (αντιμετώπιση των αιτίων του υφιστάμενου προβλήματος 3)

· Επιλογή 4: Κατάργηση της υφιστάμενης ρυθμιστικής παρέμβασης (της οδηγίας)

6.2. Επιλογές σε σχέση με το πρόβλημα 4

· Επιλογή 5: Καμία αλλαγή πολιτικής (το βασικό σενάριο)

· Επιλογή 6: Μη ρυθμιστική παρέμβαση

– Αποσαφήνιση της άσκησης της ελευθερίας εγκατάστασης και της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών παράλληλα με την άσκηση των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων, με την έκδοση μιας ανακοίνωσης

· Επιλογή 7: Ρυθμιστική παρέμβαση

– Θέσπιση κανόνων, με νομοθετικά μέσα, με σκοπό να αποσαφηνιστεί ο τρόπος με τον οποίο μπορούν να συμβιβαστούν, αφενός, η άσκηση των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων για συλλογικές κινητοποιήσεις και, αφετέρου, η ελευθερία της εγκατάστασης και η ελευθερία παροχής υπηρεσιών

7. Κυριοτερεσ οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των επιλογών πολιτικής

Όσον αφορά τις επιλογές πολιτικής σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων, εκτιμάται ο αντίκτυπος των διάφορων συνδυασμών υποεπιλογών σε σχέση με το βασικό σενάριο (επιλογή 1). Οι συνδυασμοί αυτοί αντιμετωπίζουν όλα τα αίτια των υφιστάμενων προβλημάτων 1, 2 και 3 είτε με νομοθετικά είτε με μη νομοθετικά μέσα, ώστε να εξασφαλίζεται συγκρισιμότητα. Οι συνδυασμοί που αντιμετωπίζουν τα προβλήματα που αναφέρονται με τον αριθμό 1 με μη νομοθετικά μέσα (βλέπε τμήμα 6.1) δεν θα ληφθούν υπόψη για περαιτέρω ανάλυση, επειδή οι προηγούμενες προσπάθειες αντιμετώπισης των προβλημάτων αυτών με μη νομοθετικά μέσα δεν πέτυχαν τους στόχους τους. Συνεπώς, θα εξεταστούν οι ακόλουθοι συνδυασμοί υποεπιλογών.

|| Υποεπιλογή που αντιμετωπίζει τα αίτια του υφιστάμενου προβλήματος 1 || Υποεπιλογή που αντιμετωπίζει τα αίτια του υφιστάμενου προβλήματος 2 || Υποεπιλογή που αντιμετωπίζει τα αίτια του υφιστάμενου προβλήματος 3

Συνδυασμός A || 3α || 2β || 2γ

Συνδυασμός B || 3α || 3β || 2γ

Συνδυασμός Γ || 3α || 2β || 3γ

Συνδυασμός Δ || 3α || 3β || 3γ

παρέμβαση με μη νομοθετικά μέσα· παρέμβαση με νομοθετικά μέσα

Όσον αφορά τις επιλογές πολιτικής σχετικά με τις εντάσεις μεταξύ της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών/εγκατάστασης και των εθνικών συστημάτων εργασιακών σχέσεων (πρόβλημα 4) αξιολογούνται η επιλογή 6 (παρέμβαση με μη νομοθετικά μέσα) και η επιλογή 7 (νομοθετική παρέμβαση) σε σχέση με το βασικό σενάριο (επιλογή 5).

7.1. Επιλογή 1: Βασικό σενάριο απόσπασης εργαζομένων

7.1.1. Οικονομικός αντίκτυπος

Οι μόνιμες ελλείψεις όσον αφορά την ενημέρωση, την παρακολούθηση και την επιβολή, η ανασφάλεια δικαίου όσον αφορά τις διοικητικές απαιτήσεις καθώς και οι παραβιάσεις και η καταστρατήγηση των ισχυόντων κανόνων θα εξακολουθήσουν να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στον θεμιτό ανταγωνισμό και στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Οι ΜΜΕ είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στον αθέμιτο ανταγωνισμό όσον αφορά το κόστος εργασίας και θα εξακολουθήσουν να πάσχουν από τέτοιες αδυναμίες.

7.1.2. Κοινωνικός αντίκτυπος

Ο αρνητικός αντίκτυπος στον θεμιτό ανταγωνισμό θα πλήξει έμμεσα τις αγορές εργασίας, τις ευκαιρίες απασχόλησης και τα δικαιώματα των εργαζομένων σε τομείς και περιφέρειες όπου συγκεντρώνονται οι αποσπάσεις στις χώρες υποδοχής. Λόγω σύγκλισης των μισθών, η επίπτωση αυτή ίσως υποχωρήσει ελαφρά.

7.2. Συνδυασμός Α (Ρυθμιστικά μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος 1, σε συνδυασμό με μη ρυθμιστικά μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων 2 και 3)

7.2.1. Οικονομικός αντίκτυπος

Ο συνδυασμός Α (υποεπιλογή 3α) θα συμβάλει στον θεμιτό ανταγωνισμό και στη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού, παρέχοντας μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά την παρακολούθηση, τους ελέγχους, την επιβολή (συμπεριλαμβανομένης της από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνης) και τη διοικητική συνεργασία. Θα διευκολύνει τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών, διευκρινίζοντας τις διοικητικές απαιτήσεις που μπορούν να επιβάλουν τα κράτη μέλη στους παρόχους υπηρεσιών. Η αυξημένη ασφάλεια δικαίου και η αυξημένη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών θα μειώσουν τα εμπόδια στην παροχή υπηρεσιών και θα έχουν θετικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη της ενιαίας αγοράς. Η εύκολη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών θα αυξήσει τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά υπηρεσιών.

Οι ΜΜΕ είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στον αθέμιτο ανταγωνισμό. Συνεπώς, θα επωφεληθούν από την καλύτερη επιβολή των διατάξεων της ισχύουσας οδηγίας, από τους περισσότερο ισότιμους όρους ανταγωνισμού και από τον πιο θεμιτό ανταγωνισμό. Όσον αφορά τον αθέμιτο ανταγωνισμό σχετικά με το κόστος εργασίας, ο θετικός αντίκτυπος στις ΜΜΕ των χωρών υποδοχής θα είναι ακόμη σημαντικότερος. Οι ουσιαστικές και επαρκείς επιθεωρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης επικινδυνότητας, η βελτιωμένη διοικητική συνεργασία, η διασυνοριακή είσπραξη προστίμων και η από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνη (όσον αφορά το κόστος, βλέπε παρακάτω) θα συμβάλουν στην καλύτερη επιβολή των διατάξεων της οδηγίας. Ωστόσο, ο θετικός αντίκτυπος θα είναι λιγότερο σημαντικός σε σύγκριση με τους συνδυασμούς Β και Δ, επειδή ο συνδυασμός Α δεν προβλέπει δεσμευτικές διατάξεις για τη σαφήνεια δικαίου όσον αφορά τον ορισμό της απόσπασης ούτε διατάξεις για την περιστολή των παραβιάσεων. Οι ΜΜΕ, ιδίως στις χώρες αποστολής, θα επωφεληθούν από τη βελτιωμένη ενημέρωση σχετικά με τους ισχύοντες όρους εργασίας και από τη σαφήνεια δικαίου σχετικά με τις διοικητικές απαιτήσεις στο κράτος μέλος υποδοχής. Θα επωφεληθούν ιδιαίτερα από την άρση ορισμένων δυσανάλογων μορφών μέτρων ελέγχου, που συνεπάγονται επιπλέον κόστος.

Κόστος για τα κράτη μέλη: Προβλέπεται ότι ο διοικητικός φόρτος που συνδέεται με την πρόσβαση στις πληροφορίες θα ανέλθει περίπου σε 90.000 ευρώ (εφάπαξ κόστος) και σε 180.000 ευρώ (επαναλαμβανόμενο κόστος ανά έτος) για την ΕΕ συνολικά. Τα κράτη μέλη θα επωφεληθούν από τη χρήση του συστήματος πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά (ΙΜΙ), από την καλύτερη διοικητική συνεργασία και από τη διασυνοριακή επιβολή προστίμων. Η χρήση του ΙΜΙ θα μειώσει το κόστος για τα κράτη μέλη. Κόστος για τις εταιρείες: Κανένας διοικητικός φόρτος για τις εταιρείες δεν συνδέεται με τον συνδυασμό Α. Ένα επιπλέον έμμεσο κόστος συμμόρφωσης ύψους 2 εκατομμυρίων ευρώ περίπου μπορεί να αναμένεται από επιχειρήσεις που θα προσαρμόσουν την εκτίμηση επικινδυνότητας που εφαρμόζουν για την επιλογή υπεργολάβων στη θεσμοθέτηση της από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνης σε εκείνα τα κράτη μέλη στα οποία δεν υπάρχει τέτοιο σύστημα. Ωστόσο, μπορεί να αναμένεται μείωση του κόστους συμμόρφωσης ως αποτέλεσμα της καλύτερης πρόσβασης στις πληροφορίες και των μειωμένων διοικητικών απαιτήσεων των κρατών μελών (εθνικά μέτρα ελέγχου) που θα επιφέρει ο συνδυασμός Α.

7.2.2. Κοινωνικός αντίκτυπος

Η περιστολή της αθέτησης των ισχυόντων όρων εργασίας και η καλύτερη επιβολή των δικαιωμάτων των αποσπασμένων εργαζομένων θα έχουν θετικό αντίκτυπο στις υφιστάμενες εντάσεις σε σχέση με την απόσπαση στις χώρες υποδοχής με υψηλό κόστος εργασίας. Ωστόσο, ο αντίκτυπος θα είναι λιγότερο σημαντικός σε σύγκριση με τους συνδυασμούς Β και Δ, επειδή ο συνδυασμός Α δεν προβλέπει δεσμευτικές διατάξεις για τη σαφήνεια δικαίου όσον αφορά τον ορισμό της απόσπασης ούτε διατάξεις για την περιστολή των παραβιάσεων. Η διαφάνεια των πληροφοριών και η σαφήνεια των διοικητικών απαιτήσεων θα επηρεάσουν θετικά τις εμπορικές ευκαιρίες για τις εταιρείες αποστολής. Οι όροι εργασίας και απασχόλησης των αποσπασμένων εργαζομένων θα βελτιωθούν χάρη στην καλύτερη ενημέρωση, παρακολούθηση και επιβολή. Ταυτοχρόνως, η πίεση προς επιδείνωση των όρων εργασίας των ντόπιων εργαζομένων στις χώρες υποδοχής θα ελαττωθεί.

7.3. Συνδυασμός Β (Ρυθμιστικά μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων 1 και 2, σε συνδυασμό με μη ρυθμιστικά μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος 3)

Ο συνδυασμός Β είναι σε μεγάλο βαθμό ταυτόσημος με τον συνδυασμό Α. Ωστόσο, προβλέπει δεσμευτικούς κανόνες για τον ορισμό της απόσπασης και πρόσθετες διατάξεις για την περιστολή των παραβιάσεων και της καταστρατήγησης των ισχυόντων όρων εργασίας. Συνεπώς, ο θετικός αντίκτυπος όσον αφορά τον θεμιτό ανταγωνισμό και τους πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού, τα δικαιώματα των εργαζομένων και την ποιότητα των θέσεων εργασίας, καθώς και η ελάττωση της ενδεχόμενης πίεσης προς την επιδείνωση των ντόπιων μισθών είναι σημαντικότερα στοιχεία σε σύγκριση με τον συνδυασμό Α (καμία αλλαγή στο κόστος).

7.4. Συνδυασμός Γ (Ρυθμιστικά μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων 1 και 3, σε συνδυασμό με μη ρυθμιστικά μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος 2)

7.4.1. Οικονομικός αντίκτυπος

Ο συνδυασμός Γ (υποεπιλογή 3γ) αναμένεται να δώσει στο κράτος μέλος υποδοχής τη δυνατότητα να επιβάλει σε ξένες επιχειρήσεις ευρύτερο σύνολο όρων απασχόλησης από εκείνο που προβλέπεται σήμερα από το άρθρο 3 της οδηγίας. Αναμένεται επίσης να δώσει τη δυνατότητα καθορισμού των μισθών για αποσπασμένους εργαζομένους πέρα από τον κατώτατο μισθό που ορίζεται από τον νόμο ή από συλλογικές συμβάσεις.

Όπως και οι συνδυασμοί Α και Β, αυτή η υποεπιλογή θα διευκολύνει τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών, αποσαφηνίζοντας τις διοικητικές απαιτήσεις που μπορούν να επιβάλουν τα κράτη μέλη στους παρόχους υπηρεσιών. Η αυξημένη ασφάλεια δικαίου και η αυξημένη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών θα μειώσουν τα εμπόδια στην παροχή υπηρεσιών και θα έχουν θετικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη της ενιαίας αγοράς. Ωστόσο, τα οικονομικά κίνητρα για την απόσπαση και, επομένως, για τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών αναμένεται να μειωθούν σε μεγάλο βαθμό με τον συνδυασμό αυτό. Οι ξένες επιχειρήσεις θα έπρεπε να γνωρίζουν λεπτομερώς ολόκληρο το σώμα κανόνων του εργατικού δικαίου όλων των κρατών μελών στα οποία σκοπεύουν να αποσπάσουν εργαζομένους. Η ίση μεταχείριση των αποσπασμένων εργαζομένων όσον αφορά τους μισθούς αναμένεται ότι θα καταργήσει τη διαφορά μισθολογικού κόστους, που αποτελεί κίνητρο για απόσπαση. Πράγματι, αναμένεται να δημιουργήσει αντικίνητρο, δεδομένου του επιπλέον κόστους που συνεπάγεται η απόσπαση (μεταφορά, στέγαση, διοικητικές διατυπώσεις). Συνεπώς, η επιλογή αυτή θα μειώσει τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά υπηρεσιών σε ορισμένους τομείς και περιφέρειες. Οι ντόπιες εταιρείες σε χώρες με υψηλό κόστος εργασίας θα επωφεληθούν από τον μειωμένο ανταγωνισμό στο κόστος εργασίας. Ωστόσο, οι εταιρείες στις χώρες αποστολής θα χάσουν επιχειρηματικές ευκαιρίες.

7.4.2. Κοινωνικός αντίκτυπος

Η διεύρυνση της προστασίας των αποσπασμένων εργαζομένων πέρα από τον πυρήνα των υποχρεωτικών όρων εργασίας και απασχόλησης και/ή η παροχή ίσης αμοιβής με τους ντόπιους εργαζομένους ίσως μειώσει τις ροές απόσπασης και ίσως έχει αρνητικό αντίκτυπο στις ευκαιρίες απασχόλησης σε χώρες με χαμηλό κόστος εργασίας. Οι ντόπιες εταιρείες και οι εργαζόμενοι σε χώρες υποδοχής με υψηλό κόστος εργασίας θα επωφεληθούν κατ’ αρχάς από τον μειωμένο ανταγωνισμό στο κόστος εργασίας. Η καλύτερη επιβολή των δικαιωμάτων των αποσπασμένων εργαζομένων θα έχει θετικό αντίκτυπο στον θεμιτό ανταγωνισμό στις χώρες υποδοχής με υψηλό κόστος εργασίας όσον αφορά την απόσπαση. Ωστόσο, ο θετικός αντίκτυπος στον θεμιτό ανταγωνισμό είναι λιγότερο σημαντικός ως προς το βασικό σενάριο σε σχέση με τον συνδυασμό Β ή Δ, επειδή ο συνδυασμός Γ δεν θα περιστείλει τις παραβιάσεις και την καταστρατήγηση των ισχυόντων κανόνων, προβλέποντας δεσμευτικές διατάξεις για τη σαφήνεια δικαίου όσον αφορά τον ορισμό της απόσπασης και διατάξεις για την περιστολή των παραβιάσεων. Ο αντίκτυπος από αυτή την άποψη είναι παρόμοιος με τον αντίκτυπο του συνδυασμού Α. Ταυτοχρόνως, η σημαντική άνοδος του επιπέδου προστασίας των αποσπασμένων εργαζομένων μπορεί να αυξήσει τις παραβιάσεις και την καταστρατήγηση των ισχυόντων κανόνων, καθώς και την αδήλωτη εργασία, εάν δεν αντισταθμιστεί από την καταβολή μεγαλύτερης προσπάθειας στην παρακολούθηση, στους ελέγχους και στην επιβολή. Οι ίσοι όροι εργασίας για ντόπιους και αποσπασμένους εργαζομένους θα μειώσουν σε μεγάλο βαθμό τις ροές νόμιμων αποσπάσεων.

7.5. Συνδυασμός Δ (Ρυθμιστικά μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων 1, 2 και 3)

Ο αντίκτυπος του συνδυασμού Δ πλησιάζει τον αντίκτυπο του συνδυασμού Γ. Ωστόσο, ο θετικός αντίκτυπος του συνδυασμού Δ στον θεμιτό ανταγωνισμό και στους πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού είναι σημαντικότερος ως προς το βασικό σενάριο απ’ ό,τι ο αντίκτυπος του συνδυασμού Γ, επειδή ο συνδυασμός Δ θα περιστείλει τις παραβιάσεις και την καταστρατήγηση των ισχυόντων κανόνων, προβλέποντας δεσμευτικές διατάξεις για τη σαφήνεια δικαίου όσον αφορά τον ορισμό της απόσπασης και διατάξεις με σκοπό την περιστολή των παραβιάσεων. Από αυτή την άποψη, ο αντίκτυπος είναι παρόμοιος με τον αντίκτυπο του συνδυασμού Β.

7.6. Επιλογή 5: Το βασικό σενάριο που συνδέεται με τις εντάσεις μεταξύ της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών/εγκατάστασης και των εθνικών συστημάτων εργασιακών σχέσεων (πρόβλημα 4)

7.6.1. Οικονομικός αντίκτυπος

Η ανασφάλεια δικαίου σε περιπτώσεις εργατικών διαφορών θα επηρεάσει αρνητικά τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η πιθανή απώλεια υποστήριξης για την ενιαία αγορά από την πλευρά ενός σημαντικού μεριδίου ενδιαφερόμενων μερών αναμένεται να έχει σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο. Αναμένεται να δημιουργήσει ένα μη φιλικό περιβάλλον για τους παρόχους υπηρεσιών και μπορεί ίσως να συνεπιφέρει προστατευτική συμπεριφορά.

7.6.2. Κοινωνικός αντίκτυπος

Η ανασφάλεια δικαίου σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ του δικαιώματος απεργίας και των θεμελιωδών οικονομικών ελευθεριών δημιουργεί κίνδυνο αιτήσεων αποζημίωσης. Οι αμφιβολίες που υπάρχουν όσον αφορά τον ρόλο των εθνικών δικαστηρίων σε σχέση με την εφαρμογή του κριτηρίου αναλογικότητας για τις απεργίες σε διασυνοριακές εργατικές διαφορές μπορεί να εμποδίσει τα συνδικάτα να ασκήσουν τον ρόλο τους όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Αυτό συνεπάγεται αρνητικό αντίκτυπο στην προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Υπάρχει άμεσος αρνητικός αντίκτυπος στο άρθρο 28 του Χάρτη (δικαίωμα της συλλογικής διαπραγμάτευσης και της συλλογικής δράσης), επειδή η ανασφάλεια δικαίου σ’ αυτό το πλαίσιο θα εξασθενίσει τη συμμετοχή των συνδικάτων στην προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων.

7.7. Επιλογή 6: Μη νομοθετική παρέμβαση

7.7.1. Οικονομικός αντίκτυπος

Η διευκρίνιση του βαθμού στον οποίο μπορούν τα συνδικάτα να κάνουν χρήση του δικαιώματος της απεργίας σε διασυνοριακές καταστάσεις που έχουν σχέση με την ελευθερία παροχής υπηρεσιών και με την ελευθερία της εγκατάστασης αναμένεται να έχει θετικό αντίκτυπο στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, στον βαθμό που θα μειώσει την ανασφάλεια δικαίου.

7.7.2. Κοινωνικός αντίκτυπος

Υπάρχει ένας έμμεσος θετικός αντίκτυπος στην προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων, επειδή αυτή η επιλογή αναμένεται να αποσαφηνίσει τον ρόλο των κοινωνικών εταίρων στην προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περιπτώσεις διασυνοριακών κοινωνικών διαφορών, καθώς και στην παροχή μεγαλύτερης ασφάλειας δικαίου σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ του δικαιώματος της απεργίας και των θεμελιωδών οικονομικών ελευθεριών. Αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει τη συμμετοχή των συνδικάτων στην προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων με την παροχή περισσότερης σαφήνειας δικαίου σε περιπτώσεις σύγκρουσης μεταξύ του δικαιώματος της απεργίας και των θεμελιωδών οικονομικών ελευθεριών. Αυτή η αποσαφήνιση θα μπορούσε να έχει έναν έμμεσο θετικό αντίκτυπο στη λειτουργία των εθνικών συστημάτων εργασιακών σχέσεων. Επειδή το ουσιαστικό περιεχόμενο του δικαιώματος της απεργίας διαφέρει από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, η υπογράμμιση του σημαντικού ρόλου των εθνικών δικαστηρίων για την εφαρμογή του κριτηρίου της αναλογικότητας κατά περίπτωση και, ταυτοχρόνως, ο συμβιβασμός μεταξύ της άσκησης των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων και των οικονομικών ελευθεριών αναμένεται να έχουν θετική επίδραση στα εθνικά συστήματα εργασιακών σχέσεων.

7.8. Επιλογή 7: Νομοθετική παρέμβαση

Η επιλογή 7 έχει τον ίδιο θετικό αντίκτυπο με την επιλογή 6, στον βαθμό που επιδιώκει τον ίδιο στόχο αποσαφήνισης της νομολογίας του ΔΕΕ. Ο αντίκτυπος αναμένεται να είναι σημαντικότερος, επειδή ο κανονισμός προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου από μια προσέγγιση μη δεσμευτικής πράξης (επιλογή 6). Μια ακόμη διάταξη σχετικά με τη δημιουργία μηχανισμού συναγερμού θα έχει πρόσθετο θετικό αντίκτυπο. Επιπλέον, η νομοθετική παρέμβαση εκφράζει ίσως μια περισσότερο στρατευμένη πολιτική προσέγγιση από πλευράς Επιτροπής για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που εξετάζεται με αίσθημα σοβαρής ανησυχίας από τα συνδικάτα και από τμήματα του Κοινοβουλίου.

7.8.1. Οικονομικός αντίκτυπος

Η δημιουργία ενός μηχανισμού συναγερμού για καταστάσεις που προκαλούν σοβαρή ζημία ή διατάραξη ή που δημιουργούν κοινωνική αναταραχή θα έχει έμμεσο θετικό αντίκτυπο, στον βαθμό που θα αυξήσει τη διαφάνεια και θα παράσχει εγκαίρως πληροφορίες στην Επιτροπή, στις εθνικές αρχές και στα ενδιαφερόμενα μέρη των οικείων κρατών μελών, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να παρέμβουν, εάν είναι απαραίτητο.

7.8.2. Κοινωνικός αντίκτυπος

Στον βαθμό που αυτή η επιλογή αποσαφηνίζει τη νομολογία του Δικαστηρίου ότι δεν υπάρχει εγγενώς σύγκρουση μεταξύ της άσκησης του δικαιώματος εργατικής κινητοποίησης, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ή της ελευθερίας απεργίας, και της άσκησης των ελευθεριών εγκατάστασης και παροχής υπηρεσιών ούτε υπερίσχυση του ενός έναντι του άλλου, η επιλογή θα έχει θετικό αντίκτυπο στο άρθρο 28 του Χάρτη. Η αναγνώριση του βασικού ρόλου των κοινωνικών εταίρων να κινητοποιούνται για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένης της οργάνωσης εργατικών κινητοποιήσεων, θα αποσαφηνίσει επίσης ότι δεν υπάρχει ασυμβίβαστο με τη σύμβαση αριθ. 87 της ΔΟΕ.

7.9. Οι απόψεις των κοινωνικών εταίρων για τις επιλογές πολιτικής

Όσον αφορά την απόσπαση εργαζομένων και οι δύο πλευρές των κοινωνικών εταίρων συμφωνούν ότι είναι απαραίτητη η δράση σε επίπεδο ΕΕ, αποκλείοντας την επιλογή 1 (καμία ενέργεια) και την επιλογή 4 (κατάργηση της οδηγίας). Η επιλογή που προτιμά η ETUC είναι ο συνδυασμός Δ. Σύμφωνα με την BUSINESSEUROPE τα υφιστάμενα προβλήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με καλύτερη διοικητική συνεργασία. Ως αποτέλεσμα, ο συνδυασμός Α θεωρείται ήδη υπερβολικά φιλόδοξος, ιδίως το θέμα της από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνης.

Όσον αφορά το πρόβλημα των εντάσεων μεταξύ των εθνικών συστημάτων εργασιακών σχέσεων και των οικονομικών ελευθεριών, η ETUC τάσσεται υπέρ της νομοθετικής παρέμβασης που προβλέπει υπερίσχυση των κοινωνικών δικαιωμάτων έναντι των οικονομικών ελευθεριών. Αυτό υπερβαίνει τα προβλεπόμενα σύμφωνα με την επιλογή 7. Η BUSINESSEUROPE δεν θεωρεί τη δράση της ΕΕ απαραίτητη.

8. Σύγκριση των επιλογών και προτιμωμενη επιλογη

Οι επιλογές συγκρίθηκαν ως προς την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνέπειά τους με τους γενικούς στόχους της ΕΕ.

Η προτιμώμενη επιλογή είναι ένας συνδυασμός του συνδυασμού Β και της επιλογής 7. Ο συνδυασμός Β είναι γενικά αποτελεσματικότερος και αποδοτικότερος για την επιδίωξη των ειδικών στόχων «καλύτερη προστασία των δικαιωμάτων των αποσπασμένων εργαζομένων», «βελτίωση του κλίματος θεμιτού ανταγωνισμού» και «διευκόλυνση της διασυνοριακής παροχής υπηρεσιών». Είναι επίσης συνεπέστερος προς τους γενικούς στόχους. Η επιλογή 7 είναι αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη για τον στόχο «μείωση των εντάσεων μεταξύ των εθνικών συστημάτων εργασιακών σχέσεων και της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών». Η επιλογή είναι επίσης συνεπέστερη προς τους γενικούς στόχους.

Η προτιμώμενη επιλογή είναι αναλογική, επειδή το κόστος είναι σχετικά μικρό, ενώ τα οφέλη είναι σημαντικά.

Ο συνδυασμός Β μπορεί να υλοποιηθεί με νέα, χωριστή οδηγία επιβολής, η οποία θα εκφράζει σαφέστερα τους στόχους πολιτικής της Επιτροπής –βελτίωση και ενίσχυση της μεταφοράς της οδηγίας, ενσωμάτωση και επιβολή της οδηγίας στην πράξη, συμπεριλαμβανομένων μέτρων πρόληψης και επιβολής κυρώσεων για κάθε παραβίαση και καταστρατήγηση των ισχυόντων κανόνων–, παρά με μια πρόταση τροποποίησης της ισχύουσας οδηγίας. Η οδηγία επιβολής θα πρέπει να έχει την ίδια νομική βάση με την οδηγία 96/71 (τα άρθρα 53 και 62 ΣΛΕΕ).

Μια νομοθετική πρωτοβουλία για την αποσαφήνιση της άσκησης του θεμελιώδους δικαιώματος για συλλογική κινητοποίηση στο πλαίσιο της ελευθερίας εγκατάστασης και της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών θα πρέπει να εγκριθεί με βάση το άρθρο 352 ΣΛΕΕ. Η πρωτοβουλία αυτή δεν αναμένεται να θεσπίσει κανόνες για την άσκηση του δικαιώματος της απεργίας.

9. Παρακολούθηση και αξιολόγηση

9.1. Παρακολούθηση

Η παρακολούθηση θα διενεργείται μέσω των εκθέσεων για την εφαρμογή της οδηγίας τις οποίες θα εκδίδει η Επιτροπή. Η επιτροπή εμπειρογνωμόνων για την απόσπαση εργαζομένων (ECPW) αναμένεται να εξακολουθήσει να ασκεί ένα ρόλο στην παρακολούθηση της εφαρμογής της οδηγίας. Μόλις αποσαφηνιστεί το περιεχόμενο της μελλοντικής δράσης, η Επιτροπή, μαζί με την ECPW, θα αναπτύξουν μια αυστηρά περιορισμένη σειρά δεικτών που θα καλύπτει συναφείς πτυχές της εφαρμογής της οδηγίας. Η αρχική πρόταση για έναν κατάλογο δεικτών που θα παρακολουθούνται είναι η εξής (μετά από κάθε δείκτη παρέχεται η πηγή των πληροφοριών): i) αριθμός αναζητήσεων σε εθνικούς δικτυακούς τόπους για απόσπαση (παρέχεται από τα κράτη μέλη)· ii) αριθμός διακρατικών σχεδίων συνεργασίας για την απόσπαση που προωθούνται από εθνικές αρχές ή από κοινωνικούς εταίρους (κράτη μέλη)· iii) αριθμός αιτήσεων απόσπασης μέσω της ειδικής εφαρμογής IMI (Επιτροπή)· iv) αριθμός υποθέσεων δικαστικών διαφορών στα εθνικά δικαστήρια (κράτη μέλη)· v) ποσοστό επιθεωρήσεων που κατέληξαν στην επιβολή κυρώσεων (κράτη μέλη)· vi) αριθμός υποθέσεων που αναφέρθηκαν στο πλαίσιο του μηχανισμού συναγερμού για διασυνοριακές εργατικές διαφορές (Επιτροπή). Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να συλλέγει διοικητικά στοιχεία για την απόσπαση με βάση τα στοιχεία της κοινωνικής ασφάλισης. Όσον αφορά τη συχνότητα χρήσης, οι δείκτες αυτοί θα υποβάλλονται τακτικά και θα συζητούνται στην ECPW και θα αποτελούν επίσης μέρος του συνόλου δεικτών που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση που αναφέρεται στη συνέχεια.

9.2. Αξιολόγηση

Πέντε χρόνια έπειτα από την προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας θα διεξαχθεί διαδικασία συνεχούς αξιολόγησης. Η αξιολόγηση αυτή θα επικεντρωθεί κυρίως στην εκτίμηση της αρχικής αποτελεσματικότητας της οδηγίας, όπως τροποποιήθηκε. Η έμφαση θα δοθεί στην ανάλυση των συμφωνιών αναβαθμισμένης συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών και στην ποιότητα των πληροφοριών που παράγονται από αυτές τις συμφωνίες. Αυτή η αξιολόγηση θα διεξαχθεί από την Επιτροπή με τη βοήθεια εξωτερικών εμπειρογνωμόνων. Τα καθήκοντα θα καθοριστούν από την Επιτροπή. Τα ενδιαφερόμενα μέρη θα ενημερωθούν και θα τους ζητηθεί να υποβάλουν παρατηρήσεις σχετικά με τα καθήκοντα μέσω της ECPW, ενώ θα ενημερώνονται επίσης τακτικά σχετικά με την πρόοδο της αξιολόγησης και με τα συμπεράσματά της. Τα συμπεράσματα θα δημοσιοποιηθούν.

[1] Οδηγία 96/71/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών.

[2] Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2001), «Posting of workers in the European Union and EFTA countries: Report on E101 certificates issued in 2008 and 2009» (Απόσπαση εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις χώρες της ΕΖΕΣ: έκθεση για τα πιστοποιητικά Ε101 που εκδόθηκαν το 2008 και το 2009) Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2011), «Administrative data collection on E101 certificates issued in 2007» (συλλογή διοικητικών δεδομένων για τα πιστοποιητικά Ε101 που εκδόθηκαν το 2007).

[3] Πβ. Idea Consult and Ecorys Netherlands, Study on the economic and social effects associated with the phenomenon of posting of workers in the European Union (Μελέτη των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων του φαινομένου της απόσπασης εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση), Βρυξέλλες, 2011. Διαθέσιμη στην διεύθυνση διαδικτύου: http://www.ec.europa.eu/social/posted-workers, συνοπτική παρουσίαση. Το ποσοστό παρέχει μια κατά προσέγγιση ένδειξη της βαρύτητας που έχει για το εργατικό δυναμικό η απόσπαση υπηκόων άλλου κράτους μέλους της ΕΕ-27 (είναι πιθανό να πρόκειται για υπερεκτίμηση). Αφενός, το πιστοποιητικό Ε101 δεν αντιπροσωπεύει μονάδα ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης ενός έτους και, αφετέρου, η έρευνα εργατικού δυναμικού η οποία παρέχει τα στοιχεία για τους υπηκόους άλλου κράτους μέλους της ΕΕ-27 δεν καλύπτει τους αποσπασμένους εργαζομένους.

[4] Idea Consult (υποσημείωση 3), περιπτωσιολογική μελέτη για τον τομέα των κατασκευών, σ. 164.

[5] Ismeri Europa, Preparatory study for an Impact Assessment concerning the possible revision of the legislative framework on the posting of workers in the context of the provision of services (προπαρασκευαστική μελέτη εκτίμησης επιπτώσεων για την πιθανή αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου της απόσπασης εργαζομένων στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών), Σχέδιο τελικής έκθεσης· Idea Consult (υποσημείωση 3).

[6] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Απόσπαση εργαζομένων στo πλαίσιo παροχής υπηρεσιών: μεγιστοποίηση των οφελών και των δυνατοτήτων και ταυτόχρονα παροχή εγγυήσεων για την προστασία των εργαζομένων, COM(2007) 304 τελικό.

[7] ΔΕΕ, απόφαση της 11ης Δεκεμβρίου 2003, Υπόθεση C-215/01 Schnitzer. Aukje van Hoek και Mijke Houwerzijl, Study on the legal aspects of the posting of workers in the framework of the provision of services in the European Union (Μελέτη για τις νομικές πτυχές της απόσπασης εργαζομένων στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση), 2011. Διαθέσιμη στην διεύθυνση διαδικτύου: http://www.ec.europa.eu/social/posted-workers, σ. 46-48, 187-189 (συστάσεις 1, 11, 12).

[8] Η απαίτηση, στο πλαίσιο της απόσπασης υπηκόων τρίτης χώρας, σχετικά με προηγούμενες περιόδους απασχόλησής τους διάρκειας 6 ή 12 μηνών στο κράτος μέλος αποστολής κρίθηκε ασυμβίβαστη με το άρθρο 56 ΣΛΕΕ από το ΔΕΕ (υπόθεση C-445/03, Επιτροπή κατά Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου· υπόθεση C-168/04, Επιτροπή κατά Αυστρίας· υπόθεση C-244/04, Επιτροπή κατά Γερμανίας. Βλέπε επίσης Aukje van Hoek και Mijke Houwerzijl, Study on the legal aspects of the posting of workers in the framework of the provision of services in the European Union (Μελέτη για τις νομικές πτυχές της απόσπασης εργαζομένων στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση), 2011. Διαθέσιμη στην διεύθυνση διαδικτύου: http://www.ec.europa.eu/social/posted-workers, σύσταση 12 (επιστροφή εξόδων ταξιδίου).

[9] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας.

[10] Άρθρο 12 του κανονισμού (EΚ) 883/2004 σε συνδυασμό με το άρθρο 14 παράγραφος 2 του κανονισμού (EΚ) 987/2009 και απόφαση A2.

[11] Βλέπε ως προς αυτό την υπόθεση C-341/05, Laval, ιδίως τις σκέψεις 60 και 68.

[12] Υπόθεση C-341/02, Επιτροπή κατά Γερμανίας.