Αριθ. C 6/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 1.89 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1989-1992 
ΨΗΦΙΣΜΑ 
που παρουσίασε ο εισηγητής κ. Francois Ceyrac και υιοθέτησε η Οικονομική και Κοινωνική Επι­
τροπή, με 120 ψήφους υπέρ, 23 ψήφους κατά και 9 αποχές, κατά την 260ή σύνοδο ολομέλειας που 
πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 23 και 24 Νοεμβρίου 1988 
(Συνεδρίαση της 23ης Νοεμβρίου) 
(89/C 6/07) 
Εισαγωγή 
1.1. Ύστερα από μια μακρά περίοδο στασιμότητας η 
ανοικοδόμηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σημείωσε 
σημαντική πρόοδο, ιδιαίτερα από το 1985 και μετά. Συγκε­
κριμένα, το Λευκό Βιβλίο για την Ολοκλήρωση της Εσωτε­
ρικής Αγοράς το 1992 κατέστησε δυνατή την κατάρτιση 
ενός συνεκτικού προγράμματος για την κατάργηση των 
συνόρων μεταξύ των κρατών μελών, και η Ενιαία Πράξη 
βελτίωσε την κοινοτική διαδικασία λήψης αποφάσεων για 
να επιτευχθεί ο στόχος αυτός. Η Κοινότητα συνέβαλε απο­
τελεσματικά στη μείωση του πληθωρισμού και χάρη στο 
νομισματικό της σύστημα, μολονότι δεν είναι ακόμη τελειο­
ποιημένο, στη μείωση των διαφορών μεταξύ των συναλλαγ­
ματικών ισοτιμιών των εθνικών συστημάτων. Τα προβλή­
ματα που συνδέονται με τα οικονομικά της Κοινότητας 
υπερβλήθηκαν ενώ διπλασιάστηκαν τα κεφάλαια των διαρ­
θρωτικών ταμείων. Τέλος ο έλεγχος των γεωργικών πλεονα­
σμάτων στέφθηκε από αδιαμφισβήτητη επιτυχία. 
1.2. Ωστόσο, παρά το θετικό αυτό απολογισμό δεν πρέπει 
να αποκρύβονται οι καθυστερήσεις, οι αδυναμίες και οι 
αποτυχίες της κοινοτικής δράσης. Πράγματι, η οικονομική 
ανάπτυξη ήταν ανεπαρκής για να αντισταθμίσει, έστω και 
μερικώς, την ανεργία που παραμένει σε ανεπίτρεπτα επί­
πεδα, θίγει τις συνθήκες ζωής δεκάδων εκατομμυρίων ευρω­
παίων και περιορίζει σε σοβαρό βαθμό το μέλλον των νέων. 
Η τεχνολογική ανάπτυξη επέτρεψε έως σήμερα τη μείωση 
συνολικά της απασχόλησης. Το χάσμα μεταξύ των αναπτυγ­
μένων και των μη αναπτυγμένων περιοχών της Κοινότητας 
αυξάνεται διαρκώς. Αυξάνεται επίσης και ο αριθμός των 
προσώπων που πλήττονται από την φτώχεια. Η Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα παρουσιάζεται με ελλειπή και, σε ορισμένους 
τομείς, σαφώς ανεπαρκή ανταγωνιστικότητα έναντι ορι­
σμένων βιομηχανικών χωρών και ορισμένων χωρών με 
ταχεία βιομηχανική ανάπτυξη. Οι «εσωτερικές» ανησυχίες 
των κρατών μελών εξακολουθούν να έχουν υπερβολική 
σημασία και οι εθνικοί εγωισμοί κινδυνεύουν να θέσουν σε 
κίνδυνο το λίγο εύθραυστο κεκτημένο της υλοποίησης της 
εσωτερικής αγοράς. 1.3. Η πραγματοποίηση της ενιαίας αγοράς, προϋπόθεση 
για την κατάκτηση μιας διεθνούς θέσης αντάξιας της Ευρω­
παϊκής Κοινότητας, θα πρέπει να καταστήσει δυνατό και να 
ενισχύσει έναν τρόπο ζωής και ανάπτυξης που να διασφα­
λίζει στους ευρωπαίους πολίτες: 
— όσον αφορά την επιδίωξη της κοινωνικής δικαιοσύνης, 
έναν χώρο ελευθερίας στα πλαίσια του οποίου θα διατη­
ρείται η ιδιωτική πρωτοβουλία, και η ανάπτυξη της 
δράσης των συλλογικών τοπικών φορέων · 
— τη δυνατότητα σταδιακής και σταθερής βελτίωσης της 
απασχόλησης, και του βιοτικού επιπέδου και της ποιό­
τητας της ζωής-
— μια ασφάλεια που να στηρίζεται στην επαλήθευση μιας 
Ευρώπης εδραιωμένης από την οικονομική και κοινω­
νική της συνοχή. 
Προτεραιότητες 
2.1. Για να μπορέσει αυτή η κοινή αγορά να επιτύχει με 
πληρότητα τα δυναμικά της αποτελέσματα, πρέπει να ξεπε­
ρασθούν οι εθνικοί εγωισμοί με τη σύντονη θέση σε εφαρ­
μογή ορισμένων εθνικών και κοινοτικών συνοδευτικών 
πολιτικών και την αποδοχή ήδη από τώρα των επιβαλλό­
μενων θεσμικών αποτελεσμάτων. Η ΟΚΕ προτείνει: 
2.2. Τη δημιουργία νέων δέσεων απασχόλησης με: 
— την εφαρμογή, στα κράτη μέλη, πολιτικών οικονομικής 
ανάπτυξης που να επιφέρουν σημαντική αύξηση των 
ιδιωτικών και δημοσίων επενδύσεων. Η Κοινότητα θα 
πρέπει να εκμεταλλευθεί τις δανειοληπτικές της δυνατό­
τητες για την άμεση χρηματοδότηση, εφόσον χρειάζεται, 
των προγραμμάτων υποδομής. Θα πρέπει να συνδυάσει 
αυτές τις πολιτικές με μια συντονιστική δράση και τη 
δημιουργία πρόσφορου περιβάλλοντος για την καινο­
τομία και τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων (όπως οι 
μικρομεσαίες). Για να καταπολεμηθεί η ανεργία, η πολι­
τική απασχόλησης θα πρέπει επίσης να προβλέπει μέτρα 
για τη διευθέτηση και μείωση του χρόνου εργασίας που 
να συμβιβάζονται με την ανάπτυξη της παραγωγικό­
τητας" 
7. 1.89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 6/11 
— μία κοινή πολιτική επαγγελματικής κατάρτισης — συ­
μπεριλαμβανομένης της μόνιμης κατάρτισης και της επα­
νεκπαίδευσης — ώστε να διευκολύνεται η γεωγραφική 
και επαγγελματική κινητικότητα, και αυτό σε συν­
δυασμό με κατάλληλες προβλέψεις των αναγκών σε 
εργατικό δυναμικό. Για να είναι αποτελεσματική η ελεύ­
θερη κυκλοφορία θα πρέπει να επιδιωχθεί η αμοιβαία 
αναγνώριση των τίτλων σπουδών και των επαγγελμα­
τικών ικανοτήτων. 
2.3. Τη δημιουργία, ενός χώρου χωρίς σύνορα με: 
— την ενίσχυση, σε θεσμικό επίπεδο επίσης, του Ευρω­
παϊκού νομισματικού συστήματος' 
— την επίτευξη ουσιαστικής προόδου στον φορολογικό 
τομέα και κυρίως όσον αφορά την προσέγγιση των συ­
ντελεστών ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης-
— την ανάπτυξη του κοινωνικού χώρου με τον ορισμό και 
την εφαρμογή μίας κοινοτικής κοινωνικής πολιτικής σε 
στενή σύνδεση με τον οικονομικό χώρο, κυρίως με την 
πλήρη εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που προσφέρει η 
Ενιαία Πράξη και την πρόοδο του διαλόγου σε κοινο­
τικό επίπεδο με την προτετοιμασία ή συμπλήρωση του 
διαλόγου σε εθνικό επίπεδο · 
— την επεξεργασία μιας κοινοτικής στρατηγικής με στόχο 
ένα συνεκτικό προσανατολισμό των εθνικών συστη­
μάτων κοινοτικής προστασίας όπου θα λαμβάνεται 
υπόψη η ιδιαιτερότητα των κεκτημένων κάθε κράτους 
μέλους και οι επιταγές του ανταγωνισμού' 
— την «Ευρωπαϊκή Εταιρεία». Αυτή θα πρέπει να προ­
βλέπει κυρίως κανόνες σχετικά με τις λεπτομέρειες πλη­
ροφόρησης, διαβούλευσης ή συμμετοχής των μισθωτών, 
οι οποίοι να λαμβάνουν υπόψη την ποικιλία των πρα­
κτικών και των καταστάσεων σε εθνικό επίπεδο, όπως 
επίσης και σχετικά με τα νομισματικά και φορολογικά 
προβλήματα· 
— την απόδοση ιδιαίτερης σημασίας εκ μέρους των κοινο­
τικών πολιτικών στον τομέα του περιβάλλοντος-
— μια κοινή γεωργική πολιτική που επεκτείνεται και διευ­
ρύνεται σε πολιτική για τον αγροτικό χώρο-
— τη λήψη υπόψη των συμφερόντων του καταναλωτή και 
του ρόλου που διαδραματίζει στη συζήτηση μέσω μιας 
καλύτερης πολιτικής ανταγωνισμού και την υλοποίηση 
μιας συμπληρωματικής πολιτικής προστασίας και ενημέ­
ρωσης του καταναλωτή, προσαρμοσμένων στη διάσταση 
της εσωτερικής αγοράς-
— μία εξωτερική πολιτική της Κοινότητας, που να είναι 
ανοικτή στον κόσμο, και να αποδέχεται στα πλαίσια της 
ΓΣΔΕ, ένα έντιμο ανταγωνισμό, που να στηρίζεται στην 
πρακτική της αμοιβαιότητας. Αυτή η πολιτική θα έπρεπε 
να διευκολύνει μία περισσότερο ενεργό συνεργασία με 
τις ανατολικές χώρες, από τη μία πλευρά, και τις χώρες 
του Τρίτου Κόσμου, από την άλλη. Μεταξύ των τελευ­
ταίων, οι χώρες ΑΚΕ και οι χώρες της μεσογειακής 
λεκάνης έχουν ιδιαίτερη σημασία. 2.4. Την εφαρμογή μίας ενισχυμένης ερευνητικής και ανα­
πτυξιακής πολιτικής που να επιτρέπει από τη μια πλευρά, 
την αύξηση της κοινοτικής ανταγωνιστικότητας και την 
καινοτομία καθώς και την εφαρμογή νέων τεχνολογιών 
προς νέα προϊόντα και νέες υπηρεσίες, και συνεπώς τη δημι­
ουργία θέσεων απασχόλησης, από την άλλη πλευρά. 
2.5. Την ενσωμάτωση των νέων στη ζωή της Κοινότητας 
και τη συμμετοχή τους στον ευρωπαϊκό πολιτισμό με: 
— τον εξευρωπαϊσμό των προγραμμάτων και των τίτλων 
σπουδών, 
— τις πολιτιστικές ανταλλαγές (προγράμματα, σχέδια, υπο­
τροφίες, κλπ.), 
— προγράμματα που πραγματοποιούνται από και για τους 
νέους Ευρωπαίους, 
ώστε να διευκολυνθεί με τον τρόπο αυτό η πρόσβαση των 
νέων στην εργασία. 
2.6. Τη Φεσμική προσαρμογή. Η Οικονομική και Κοινω­
νική Επιτροπή κρίνει ότι η ενίσχυση του δικαιώματος λήψης 
αποφάσεων σε τομείς όπου τέτοιο προσδίδει μεγαλύτερη 
αποτελεσματικότητα στις αποφάσεις — πρέπει να συνδυά­
ζεται με περισσότερα δικαιώματα για το Ευρωπαϊκό Κοινο­
βούλιο. Συνεπώς, θα πρέπει να παγιωθεί ο ρόλος των αντι­
προσώπων της οικονομικής και κοινωνικής ζωής με μια 
σαφέστερη και πιο αποτελεσματική συμμετοχή της Οικονο­
μικής και Κοινωνικής Επιτροπής στην κοινοτική νομοθετική 
δράση και με μια αναβάθμιση του ρόλου των κοινωνικών 
εταίρων στον κοινωνικό διάλογο. Ενόψει των κινδύνων που 
συνεπάγεται μια γραφειοκρατική και τεχνοκρατική Ευρώπη, 
η ενίσχυση των κοινοτικών οργάνων θα πρέπει λοιπόν να 
επιτευχθεί με περισσότερη δημοκρατία, δηλαδή με μεγαλύ­
τερη ενημέρωση του πολίτη και την πιο ενεργό συμμετοχή 
του πολίτη σ' όλα τα επίπεδα. 
Συμπεράσματα 
Οι επαγγελματικοί κύκλοι που εκπροσωπούνται στην Οικο­
νομική και Κοινωνική Επιτροπή έχουν επίγνωση της σημα­
σίας της Εσωτερικής αγοράς και των όσων συνεπάγεται ως 
προκλήσεις και ευκαιρίες για την Κοινότητα. Πιστοί στο 
ρόλο που διεδραμάτισαν στο παρελθόν υπέρ του ευρω­
παϊκού οικοδομήματος, είναι πρόθυμοι να συμβάλουν και 
τώρα, κυρίως για να επιτευχθούν οι στόχοι, και να πραγμα­
τοποιηθούν οι πολιτικές που προβλέπονται ανωτέρω. Συμπε­
ραίνουν ότι ο οικονομικός χώρος θα πρέπει να συνδυάζεται 
με ένα κοινωνικό χώρο ώστε η κοινοτική ανάπτυξη να έχει 
τη μεγαλύτερη δυνατή συνοχή και να διατηρηθεί το πρό­
τυπο κοινοτικής ζωής και ανάπτυξης. 
Βρυξέλλες, 23 Νοεμβρίου 1988. 
Alberto MASPRONE 
0 Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής