Ειδική έκθεση Μηχανισμός πολιτικής 
προστασίας της Ένωσης: 
αποτελεσματικός 
σε γενικές γραμμές 
ο συντονισμός των 
επιχειρήσεων αντίδρασης 
στις εκτός ΕΕ καταστροφέςEL 2016  αριθ.  33
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ
Τηλ:. +352 4398-1
Πληροφορίες:  eca.europa.eu/el/Pages/ContactForm.aspx
Ιστότοπος:  eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο ( http://europa.eu ).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2016
Print ISBN 978-92-872-6595-1 ISSN 1831-0826 doi:10.2865/562522 QJ-AB-16-034-EL-C
PDF ISBN 978-92-872-6613-2 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/25684 QJ-AB-16-034-EL-N
EPUB ISBN 978-92-872-6590-6 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/528329 QJ-AB-16-034-EL-E
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2016
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Για οποιαδήποτε χρήση ή αναπαραγωγή των φωτογραφιών 1 και 2, πρέπει να ζητηθεί άδεια απευθείας από τον κάτοχο 
των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.
Μηχανισμός πολιτικής 
προστασίας της Ένωσης: 
αποτελεσματικός 
σε γενικές γραμμές 
ο συντονισμός των 
επιχειρήσεων αντίδρασης 
στις εκτός ΕΕ καταστροφές
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)Ειδική έκθεσηEL 2016  αριθ.  33
02
 Κλιμάκιο ελέγχου
Οι ειδικές εκθέσεις του ΕΕΣ παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των ελέγχων επιδόσεων και των ελέγχων συμμόρφωσης που αυτό 
διενεργεί επί συγκεκριμένων τομέων του προϋπολογισμού της ΕΕ ή επί συγκεκριμένων διαχειριστικών θεμάτων. Το ΕΕΣ επιλέγει 
και σχεδιάζει τα εν λόγω ελεγκτικά έργα κατά τρόπον ώστε αυτά να αποφέρουν τον μέγιστο αντίκτυπο, λαμβανομένων υπόψη 
των κινδύνων για τις επιδόσεις ή για τη συμμόρφωση, του επιπέδου των σχετικών εσόδων ή δαπανών, των επικείμενων εξελίξεων 
και του πολιτικού και δημόσιου συμφέροντος.
Ο εν προκειμένω έλεγχος επιδόσεων διενεργήθηκε από το Τμήμα III, του οποίου προεδρεύει ο Karel Pinxten, Μέλος του Συνε -
δρίου, και το οποίο είναι αρμόδιο για τις εξωτερικές δράσεις, την ασφάλεια και τη δικαιοσύνη. Επικεφαλής του ελέγχου ήταν ο 
Hans Gustaf Wessberg, Μέλος του ΕΕΣ, συνεπικουρούμενος από τon Peter Eklund, προϊστάμενο του ιδιαίτερου γραφείου του, τον 
Εμμανουήλ-Douglas Ελληνάκη, σύμβουλο στο ιδιαίτερο γραφείο του, την Sabine Hiernaux-Fritsch, ανώτερο διοικητικό στέλεχος, 
τον Michiel Sweerts, υπεύθυνο έργου, και τους Mirko Iaconisi, Kristina Maksinen και Dirk Neumeister, ελεγκτές.
Από αριστερά:  M. Iaconisi, D. Neumeister, E.-D. Ελληνάκης, H. G. Wessberg,  
K. Maksinen, M. Sweerts, P . Eklund.

03
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Συντομογραφίες και ακρωνύμια
I - VII Σύνοψη
1 - 11 Εισαγωγή
1 - 2 Πλαίσιο
3 - 4 Νομικό πλαίσιο
5 - 9 Μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης
10 - 11 Χρηματοδότηση του ΜΠΠΕ
12 - 16 Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
17 - 71 Παρατηρήσεις
17 - 48 Η Επιτροπή χρησιμοποίησε τις υπάρχουσες δομές συντονισμού, μολονότι ορισμένα εργαλεία θα 
μπορούσαν να είχαν αξιοποιηθεί περισσότερο
17 - 19 Μολονότι η Επιτροπή ενεργοποίησε τον μηχανισμό και αντέδρασε εγκαίρως σε περιπτώσεις έκτακτης 
ανάγκης, θα μπορούσε να είχε εξοικονομήσει επιπλέον χρόνο για την κινητοποίηση των πόρων εάν είχε 
αξιοποιήσει καλύτερα το στάδιο του προσυναγερμού
20 - 27 Μολονότι οι ομάδες πολιτικής προστασίας της ΕΕ διευκόλυναν τον επιτόπιο συντονισμό, η διαδικασία 
επιλογής τους και οι αναφορές τους από το πεδίο της καταστροφής παρουσίαζαν αδυναμίες
28 - 33 Μολονότι η χρήση της εθελοντικής δεξαμενής ήταν ακόμη περιορισμένη κατά τον χρόνο των υπό εξέταση 
κρίσεων, η Επιτροπή συνέβαλε ενεργά στην επέκταση του πεδίου εφαρμογής της
34 - 37 Οι ομάδες πολιτικής προστασίας της ΕΕ έλαβαν ουσιαστική στήριξη από τις αντιπροσωπείες της ΕΕ
38 - 40 Η Επιτροπή χρησιμοποίησε το υφιστάμενο επιτόπιο δίκτυο της ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής 
Προστασίας, αλλά θα μπορούσαν να διερευνηθούν ευρύτερες συνεργίες πολιτικής προστασίας
41 - 46 Η Επιτροπή σεβάστηκε τον ηγετικό ρόλο του OCHA των Ηνωμένων Εθνών και υιοθέτησε ευέλικτες 
συντονιστικές δομές οι οποίες εναρμονίζονταν με τον συνολικό μηχανισμό των Ηνωμένων Εθνών
47 - 48 Η Επιτροπή έλαβε μέτρα για την ομαλή μετάβαση στο στάδιο της αποκατάστασης
04 Περιεχόμενα 
49 - 69 Παρόλο που η Επιτροπή συγκρότησε ένα πλαίσιο για τη συλλογή, διάδοση και ανταλλαγή 
πληροφοριών, υπάρχει περιθώριο βελτίωσης όσον αφορά την υποβολή αναφορών
49 - 54 Μολονότι η πλατφόρμα επικοινωνίας CECIS της Επιτροπής είναι χρήσιμη για την ανταλλαγή πληροφοριών, 
χρειάζεται περαιτέρω βελτίωση προκειμένου να ενισχυθεί ο αντίκτυπός της
55 - 57 Τα προϊόντα ενημέρωσης και οι χάρτες ανταλλάσσονταν ευρέως και υπάρχουν ενδείξεις περί της 
χρησιμότητάς τους
58 - 60 Η Επιτροπή διοργάνωσε συναντήσεις ευρείας συμμετοχής με τις οποίες επιδίωξε να προωθήσει την 
ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των φορέων της ΕΕ, καθώς και τη συνεκτική προσέγγιση όσον αφορά τη 
χορήγηση βοήθειας
61 - 66 Η ομάδα δράσης για τον Έμπολα προσέθεσε μεν αξία στην αντίδραση, ενεργώντας ως φόρουμ για την 
ανταλλαγή πληροφοριών, θα έπρεπε ωστόσο να έχει συγκροτηθεί νωρίτερα
67 - 69 Η Επιτροπή δεν αξιοποιεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της 
προκειμένου να υποβάλλει αναφορές για τις συνολικές επιδόσεις, τόσο τις δικές της όσο και του ΜΠΠΕ
70 - 74 Συμπεράσματα και συστάσεις
 Παράρτημα I —  Ενεργοποίηση του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της Ένωσης για 
καταστροφές εκτός της Ένωσης
 Παράρτημα IΙ —  Μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης — Σχέσεις μεταξύ των 
διαφόρων παραγόντων στις 31 Αυγούστου 2016
 Παράρτημα IΙΙ — Επισκόπηση των τριών υπό εξέταση καταστροφών
 Παράρτημα IV — Ανάπτυξη επιδημιολόγων της ΕΕ στη Γουινέα
 Παράρτημα V —  Χρονοδιάγραμμα συμβάντων κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης της επιδημίας 
του ιού Έμπολα την περίοδο 2014 2015
 Απάντηση της Επιτροπής
05
 Συντομογραφίες 
και ακρωνύμια
Αντιπροσωπεία της ΕΕ : Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
ΓΔ Ανάπτυξης και Συνεργασίας : Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Συνεργασίας
ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας : Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Πολιτικής Προστασίας και 
Επιχειρήσεων Ανθρωπιστικής Βοήθειας
ΓΔ Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας και Διαπραγματεύσεων για τη Διεύρυνση : Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Πολιτικής 
Γειτονίας και Διαπραγματεύσεων για τη Διεύρυνση
ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων : Γενική Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων
ΓΧΣ : Γιατροί Χωρίς Σύνορα
ΕΥΕΔ : Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης
ΜΠΠΕ : Μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης
ΠΟΥ : Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
ΠΠΕΕ : Πολιτική προστασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ομάδα συντονισμού και αξιολόγησης της πολιτικής προστασίας της ΕΕ)
CECIS : Κοινό σύστημα επικοινωνίας και πληροφόρησης έκτακτης ανάγκης (Common Emergency Communication and 
Information System)
ECDC : Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (European Centre for Disease Prevention and Control)
ERCC : Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (Emergency Response Coordination Centre)
EUFOR : Στρατιωτική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Union Force)
EYA : Επιτροπή Υγειονομικής Ασφάλειας
FPI: Υπηρεσία Μέσων Εξωτερικής Πολιτικής (Foreign Policy Instruments)
GOARN : Παγκόσμιο Δίκτυο Συναγερμού και Αντίδρασης στις επιδημικές εκρήξεις (Global Outbreak Alert and Response 
Network)
OCHA : Γ ραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (Office for the Coordination of Humanitarian Affairs)
OSOCC : Κέντρο επιτόπιου συντονισμού επιχειρήσεων (On-site Operations Coordination Centre)
UNDAC : Αξιολόγηση και συντονισμός των Ηνωμένων Εθνών σε περίπτωση καταστροφής (United Nations Disaster Assessment 
and Coordination)
WFP : Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (World Food Programme)
06
 Συνοπτική παρουσίαση
I
Καταστροφές μπορούν να συμβούν οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Φυσικές ή ανθρωπογενείς, οι καταστροφές μπορεί να έχουν 
σοβαρές επιπτώσεις στους ανθρώπους, το περιβάλλον και την οικονομία. Όταν επέρχεται μια καταστροφή, η αντίδραση πρέπει 
να είναι ταχύτατη. Η σωστή διαχείρισή της σώζει ζωές και ο αποτελεσματικός συντονισμός όσων παρεμβαίνουν στη διαδικασία 
έχει καθοριστική σημασία για την κατάλληλη προετοιμασία και την αντίδραση σε περίπτωση καταστροφής.
II
Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΜΠΠΕ) συγκροτήθηκε για την προώθηση της ταχείας και αποτελεσματικής 
επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των εθνικών υπηρεσιών πολιτικής προστασίας. Δύο είναι οι κύριοι στόχοι του μηχανισμού. 
Πρώτον, στοχεύει στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της Ένωσης και των συμμετεχόντων σε αυτόν κρατών (κράτη μέλη 
της ΕΕ συν έξι τρίτες χώρες). Δεύτερον, επιδιώκει τη διευκόλυνση του συντονισμού στον τομέα της πολιτικής προστασίας, 
προκειμένου να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των συστημάτων πρόληψης, προετοιμασίας και αντίδρασης σε περίπτωση 
καταστροφής.
III
Τη διαχείριση του μηχανισμού έχει αναλάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Θελήσαμε να διαπιστώσουμε κατά πόσον η Επιτροπή 
υπήρξε αποτελεσματική όσον αφορά τη διευκόλυνση του συντονισμού, μέσω του ΜΠΠΕ, των αντιδράσεων σε εκτός Ένωσης 
καταστροφές. Για τον σκοπό αυτό, εξετάσαμε στην ενεργοποίηση του ΜΠΠΕ ως αντίδραση σε τρεις πρόσφατες διεθνείς κατα -
στροφές: τις πλημμύρες στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (2014), την επιδημία του ιού Έμπολα στη Δυτική Αφρική (2014-2016) και τον 
σεισμό στο Νεπάλ (2015).
IV
Καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή υπήρξε αποτελεσματική σε γενικές γραμμές όσον αφορά τη διευκόλυνση του 
συντονισμού των αντιδράσεων σε εκτός Ένωσης καταστροφές από την αρχή του 2014.
V
Για καθεμία από τις τρεις καταστροφές που εξετάσαμε, η ενεργοποίηση του μηχανισμού ήταν έγκαιρη και οι ομάδες πολιτικής 
προστασίας της ΕΕ (ομάδες ΠΠΕΕ) διευκόλυναν τον επιτόπιο συντονισμό με τις ομάδες των συμμετεχόντων κρατών. Η διευ -
κόλυνση του συντονισμού εκ μέρους της Επιτροπής ενισχύεται με την ευρεία διάδοση διαφόρων προϊόντων πληροφόρησης. 
Ο συντονισμός μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής, καθώς και με τους άλλους εντός και εκτός της ΕΕ φορείς, ήταν ανοικτός 
προς όλους τους παρεμβαίνοντες. Επίσης, η Επιτροπή σεβάστηκε τον γενικό ηγετικό ρόλο των Ηνωμένων Εθνών στον τομέα 
αυτό και έλαβε μέτρα για την εξασφάλιση της ομαλής μετάβασης στο στάδιο της αποκατάστασης.
07 Συνοπτική παρουσίαση 
VI
Παρά το γενικό συμπέρασμά μας, εντοπίσαμε αρκετούς τομείς στους οποίους υπάρχει περιθώριο βελτίωσης, εκ των οποίων 
αναφέρουμε ενδεικτικά την πιθανή εξοικονόμηση χρόνου κατά τα πρώτα στάδια της αντίδρασης σε μια καταστροφή, το CECIS 
(την πλατφόρμα επικοινωνίας και πληροφόρησης της Επιτροπής), τον επιτόπιο συντονισμό και τις συνέργιες, τις οικονομικές και 
διοικητικές ρυθμίσεις της Επιτροπής και του ECDC για τη μεγάλης κλίμακας ανάπτυξη επιδημιολόγων μέσω του ΜΠΠΕ και τις 
αναφορές περί των επιδόσεων του μηχανισμού αυτού.
VII
Ως εκ τούτου, συνιστούμε στην Επιτροπή τα εξής:
α) να καθορίσει τρόπους για την εξοικονόμηση πρόσθετου χρόνου κατά το στάδιο του προσυναγερμού, καθώς και κατά το 
στάδιο επιλογής και ανάπτυξης των ομάδων πολιτικής προστασίας της ΕΕ·
β) να αναπτύξει τις δυνατότητες του CECIS κατά τέτοιο τρόπο ώστε να βελτιωθεί η συνολική εικόνα που δίνει η πλατφόρμα 
αυτή όσον αφορά την παρεχόμενη και τη ζητούμενη βοήθεια, να δοθεί η δυνατότητα καλύτερης παρακολούθησης των 
προτεραιοτήτων και η ίδια η πλατφόρμα να καταστεί φιλικότερη προς τον χρήστη·
γ) να ενισχυθεί ο επιτόπιος συντονισμός μέσω της βελτίωσης των αναφορών των ομάδων πολιτικής προστασίας της ΕΕ, της 
αξιοποίησης της παρουσίας των εμπειρογνωμόνων των επιτόπιων δικτύων της ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής 
Προστασίας και της περαιτέρω ανάμειξης των αντιπροσωπειών της ΕΕ·
δ) να αξιολογήσει, σε συνεργασία με το ECDC, τις πιθανές αλλαγές που χρειάζονται για την ενίσχυση των ρυθμίσεων ανάπτυ -
ξης των εμπειρογνωμόνων του ECDC εκτός Ένωσης μέσω του ΜΠΠΕ·
ε) να βελτιώσει την υποβολή αναφορών με την αυτοματοποίηση της κατάρτισης στατιστικών και δεικτών, ενισχύοντας κατ’ 
αυτό τον τρόπο τη λογοδοσία.
08
 Εισαγωγή
Πλαίσιο
01 
Καταστροφές μπορούν να συμβούν οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Φυσικές ή ανθρωπογε -
νείς, οι καταστροφές μπορεί να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στους ανθρώπους, το περι -
βάλλον και την οικονομία. Σύμφωνα με μία εκτίμηση, μεταξύ 1994 και 2013, σημειώθηκαν 
παγκοσμίως 6 873 φυσικές καταστροφές, που κόστισαν τη ζωή σε 1,35 εκατομμύρια 
ανθρώπους, ήτοι περί τους 68 000 κατά μέσο ετησίως1. Εκτίμηση των Ηνωμένων Εθνών 
τοποθετεί τις οικονομικές ζημίες που προκλήθηκαν από καταστροφές κατά την περίοδο 
2005-2015 σε 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ2.
02 
Όταν επέρχεται μια καταστροφή, άνθρωποι, κοινότητες, κυβερνήσεις, διεθνείς οργανι -
σμοί και χορηγοί βοήθειας πρέπει να δράσουν τάχιστα. Η σωστή διαχείριση μιας κα -
ταστροφής3 σώζει ζωές και ο αποτελεσματικός συντονισμός όσων παρεμβαίνουν στη 
διαδικασία έχει καθοριστική σημασία για την κατάλληλη προετοιμασία και την αντίδραση 
σε περίπτωση κρίσης ‘η καταστροφής.
Νομικό πλαίσιο
03 
Οι αρμοδιότητες της ΕΕ στον τομέα της πολιτικής προστασίας κατοχυρώνονται στο άρ -
θρο 196 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο αναφέρει ότι 
η δράσης της Ένωσης έχει ως στόχο να προωθεί την ταχεία και αποτελεσματική επιχει -
ρησιακή συνεργασία στο εσωτερικό της Ένωσης μεταξύ εθνικών υπηρεσιών πολιτικής 
προστασίας, καθώς και τη συνοχή των δράσεων που αναλαμβάνονται σε διεθνές επίπεδο 
στον τομέα της πολιτικής προστασίας.
04 
Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΜΠΠΕ) δημιουργήθηκε για πρώτη φορά 
το 2001. Το ισχύον νομικό πλαίσιο θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 1313/2013, η οποία 
άρχισε να ισχύει από 1ης Ιανουαρίου 2014 (εφεξής «η απόφαση»)4. Δύο είναι οι κύριοι στό -
χοι του μηχανισμού. Πρώτον, στοχεύει στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της Ένωσης 
και των συμμετεχόντων κρατών5. Δεύτερον, επιδιώκει τη διευκόλυνση του συντονισμού 
στον τομέα της πολιτικής προστασίας, προκειμένου να βελτιώσει την αποτελεσματικότη -
τα των συστημάτων πρόληψης, προετοιμασίας και αντίδρασης σε περίπτωση φυσικών και 
ανθρωπογενών καταστροφών.1 Centre for Research on the 
Epidemiology of Disasters, 
«The Human Cost of Natural 
Disasters 2015: A global 
perspective», 2015.
2 Εκτιμήσεις του πλαισίου 
Sendai για τη μείωση του 
κινδύνου καταστροφών την 
περίοδο 2015-2030.
3 Οριζόμενη από τη Διεθνή 
Ομοσπονδία Συλλόγων 
Ερυθρού Σταυρού και 
Ερυθράς Ημισελήνου ως 
η οργάνωση και η διαχείριση 
των πόρων και των 
αρμοδιοτήτων για την 
αντιμετώπιση όλων των 
ανθρωπιστικών πτυχών και 
των ζητημάτων πολιτικής 
προστασίας που ανακύπτουν 
στο πλαίσιο καταστάσεων 
έκτακτης ανάγκης, ιδίως δε 
η ανθεκτικότητα (περιορισμός 
των επιπτώσεων, πρόληψη και 
ετοιμότητα), η αντίδραση 
(βοήθεια και άμεση 
αποκατάσταση) και 
η ανάκαμψη (αποκατάσταση 
και ανασυγκρότηση) για την 
ελαχιστοποίηση των 
επιπτώσεων των 
καταστροφών.
4 Απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 
17ης Δεκεμβρίου 2013, περί 
μηχανισμού πολιτικής 
προστασίας της Ένωσης 
(ΕΕ L 347 της 20.12.2013, 
σ. 924).
5 Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, 
καθώς και η Ισλανδία, 
η Νορβηγία,  το Μαυροβούνιο, 
η πρώην Γιουγκοσλαβική 
Δημοκρατία της Μακεδονίας, 
η Σερβία και η Τουρκία. 
Η Επιτροπή αναφέρεται στα 
κράτη αυτά ως «συμμετέχοντα 
κράτη» και ο όρος αυτός 
χρησιμοποιείται στην 
παρούσα έκθεση.
09 Εισαγωγή 
Μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης
05 
Ο ΜΠΠΕ εμπίπτει στο πεδίο αρμοδιότητας της Γενικής Διεύθυνσης Ανθρωπιστικής Βοήθειας 
και Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Πυρήνας του είναι το Κέντρο Συντονι -
σμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (Emergency Response Coordination Centre, ERCC). 
Το ERCC λειτουργεί ολόκληρο το 24ωρο και διαθέτει κέντρο επιχειρήσεων που λειτουργεί και 
αυτό 24 ώρες το 24ωρο σε καθημερινή βάση. Οι βασικοί επιχειρησιακοί ρόλοι του ERCC είναι 
να ενεργεί ως πλατφόρμα της Επιτροπής και της ΕΕ για την παρακολούθηση των κρίσεων και 
τον σχετικό συντονισμό, να λειτουργεί ως κόμβος επικοινωνίας μεταξύ των συμμετεχόντων 
κρατών, της πληγείσας χώρας και των εμπειρογνωμόνων που αποστέλλονται επί τόπου, να 
αναπτύσσει και να διαδίδει προϊόντα ενημέρωσης και να διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ 
των επιχειρήσεων πολιτικής προστασίας και των επιχειρήσεων ανθρωπιστικής βοήθειας. Οι 
εν λόγω λειτουργίες υποστηρίζονται από διαδικτυακή εφαρμογή συναγερμού και ενημέρω -
σης, γνωστής ως CECIS (Common Emergency Communication and Information System)6.6 Βάσει του άρθρου 8 της 
απόφασης, αρμόδια για τη 
διαχείριση του CECIS είναι 
η Επιτροπή.
7 Στην εκτίμηση αντίκτυπου 
που συνοδεύει τη νομοθετική 
πρόταση για την απόφαση 
δημιουργίας του ΜΠΠΕ 
(έγγραφο εργασίας των 
υπηρεσιών της Επιτροπής με 
τίτλο «Impact Assessment — 
2011 review of the Civil 
Protection regulatory 
framework accompanying the 
document Decision of the 
European Parliament and the 
Council on a Union Civil 
Protection Mechanism and on 
establishing a Civil Protection 
Financial Instrument for the 
period 2014-2020», 
SEC(2011) 1632 final της 
20.12.2011) εντοπίζονταν 
ορισμένες ελλείψεις στην 
ικανότητα αντίδρασης της ΕΕ 
σε καταστροφές, τις οποίες θα 
αποκαθιστούσε η νέα 
νομοθεσία.Το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων 
ΑναγκώνΦωτογραφία 1
© EU/ECHO/Ezequiel Scagnetti, 2015.
06 
Το ERCC λειτουργεί συμπληρωματικά με την ευρωπαϊκή ικανότητα αντιμετώπισης έκτα -
κτων αναγκών, μια «εθελοντική δεξαμενή» πόρων προοριζόμενων για αντίδραση σε κατα -
στροφές, οι οποίοι έχουν προδεσμευτεί από τα συμμετέχοντα κράτη και παραμένουν σε 
ετοιμότητα, εν αναμονή της χρησιμοποίησής τους κατόπιν σχετικού αιτήματος της Επιτρο -
πής. Η εθελοντική δεξαμενή είναι μία από τις καινοτομίες που εισήγαγε η νέα απόφαση για 
την αποκατάσταση των αδυναμιών του προηγούμενου μηχανισμού7. Συγκεκριμένα, σκοπός 
της δεξαμενής αυτής είναι να συμβάλλει στην επίτευξη δύο στόχων, αφενός, της στροφής 
από έναν αντιδραστικό και ad hoc συντονισμό σε ένα προσχεδιασμένο, προσυμφωνημέ -
νο και προβλέψιμο σύστημα και, αφετέρου, του εντοπισμού και της συμπλήρωσης των 
σοβαρών κενών που παρουσίαζε η ικανότητας αντίδρασης σε καταστροφές κατά τρόπο 
αποδοτικό από οικονομική άποψη. Η εθελοντική δεξαμενή περιγράφεται στο πλαίσιο  1.

10 Εισαγωγή Πλαίσιο 1Περιγραφή της εθελοντικής δεξαμενής
Η ευρωπαϊκή ικανότητα αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, άλλως «εθελοντική δεξαμενή», συνενώνει ένα φάσμα ομάδων 
βοήθειας, εμπειρογνωμόνων και εξοπλισμού από διάφορες χώρες της ΕΕ. Οι πόροι αυτοί παραμένουν σε ετοιμότητα και 
διατίθενται μόλις παραστεί ανάγκη για αποστολές πολιτικής προστασίας της ΕΕ ανά τον κόσμο.
Από τη σύστασή της τον Οκτώβριο του 2014, δέκα χώρες έχουν δεσμεύσει τους πόρους ή άλλως την «ικανότητα» αντίδρα -
σης που διαθέτουν, προς όφελος της δεξαμενής αυτής. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν καταχωριστεί τριάντα πέντε «μονάδες», 
οι οποίες περιλαμβάνουν, λόγου χάριν, ομάδες «αστικής έρευνας και διάσωσης», ειδικευμένους πόρους εναέριας ιατρικής 
διακομιδής, εξοπλισμό καθαρισμού των υδάτων, μονάδες άντλησης υψηλής δυναμικότητας και ομάδες δασικής πυρόσβε -
σης. Επί του παρόντος, βρίσκεται σε εξέλιξη καταχώριση και άλλων πόρων από τα κράτη μέλη.
Οι χώρες που συμμετέχουν στη δεξαμενή μπορούν να λάβουν οικονομική στήριξη από την ΕΕ για την αναβάθμιση των 
προσφερόμενων εθνικών πόρων αντίδρασης, την πληρωμή των εξόδων πιστοποίησης και επιμόρφωσης και την κάλυψη 
έως και κατά 85 % των εξόδων μεταφοράς ομάδων και λοιπών πόρων στις πληγείσες περιοχές.
Εξέλιξη της εθελοντικής δεξαμενής πόρων
(μόνο καταχωρισμένες μονάδες — κατάσταση στις 20 Ιουνίου 2016)
Πηγή : Ευρωπαϊκή Επιτροπή· ανάλυση του ΕΕΣ.Αριθ/uni03BCό/uni03C2 καταχωρισ/uni03BCένων /uni03BCονάδωνΜέγεθο/uni03C2 εθελοντική/uni03C2 
δεξα/uni03BCενή/uni03C2Μονάδε/uni03C2 εν ανα/uni03BCονή καταχώριση/uni03C2Μονάδε/uni03C2 που καταχωρίστηκαν και προστέθηκαν στη δεξα/uni03BCενή πόρων
2016-Q2 2016-Q1 2015-Q4 2015-Q3 2015-Q2 2015-Q1 2014-Q440
35
30
25
20
15
10
5
035 3432
2927
43
11 Εισαγωγή 
07 
Ο ΜΠΠΕ ενεργοποιείται κατόπιν αιτήματος παροχής βοήθειας προερχόμενου είτε από την 
πληγείσα χώρα είτε από τα Ηνωμένα Έθνη8. Μπορεί επίσης να ενεργοποιηθεί κατόπιν αι -
τήματος υποστήριξης από κράτος μέλος, προκειμένου να παρασχεθεί προξενική βοήθεια 
σε πολίτες της ΕΕ που καθίστανται θύματα καταστροφής εκτός Ένωσης.
08 
Οι δραστηριότητες πρόληψης, ετοιμότητας και αντίδρασης αφορούν την αντιμετώπιση 
(δυνητικών) καταστροφών εντός της ΕΕ, μολονότι ο μηχανισμός μπορεί να ενεργοποιηθεί 
και για την αντιμετώπιση καταστροφών εκτός Ένωσης. Πράγματι, το 63 % των 224 αιτη -
μάτων παροχής βοήθειας που υποβλήθηκαν κατά το διάστημα 2002-2015 αφορούσε κατα -
στροφές εκτός Ένωσης, όπως φαίνεται στο γράφημα  1. Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί 
ο ΜΠΠΕ παρουσιάζεται στο παράρτημα  Ι.8 Από το 2014, βοήθεια έχουν 
δικαίωμα να ζητήσουν επίσης 
οι οργανώσεις των Ηνωμένων 
Εθνών και ορισμένοι άλλοι 
ειδικώς καθοριζόμενοι 
διεθνείς οργανισμοί — 
Διεθνής Οργανισμός 
Μετανάστευσης (ΔΟΜ), 
Διεθνής Ομοσπονδία των 
Εταιριών του Ερυθρού 
Σταυρού και της Ερυθράς 
Ημισελήνου (IFRC) και 
Οργανισμός για την 
Απαγόρευση των Χημικών 
Όπλων (OPCW).Γράφημα 1Αιτήματα παροχής βοήθειας μέσω του ΜΠΠΕ (εντός και εκτός ΕΕ)
Πηγή : Ευρωπαϊκή Επιτροπή.Εκτό/uni03C2 ΕΕΕντό/uni03C2 ΕΕ
2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005 2004 2003 200230
25
20
15
10
5
012 13
1213
1417 18
1689
6
42
748
411 10
41086
1537
09 
Τα συμμετέχοντα κράτη φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για την πολιτική προστασία και 
καθορίζουν τον βαθμό βοήθειας που θα διαθέσουν ως αντίδραση σε τυχόν καταστροφή, 
καθώς και πόση από τη βοήθεια αυτή θα παρασχεθεί μέσω του ΜΠΠΕ. Η Επιτροπή δεν έχει 
τη διεύθυνση ούτε τον έλεγχο των ομάδων, μονάδων ή άλλων πόρων των συμμετεχόντων 
κρατών, που αναπτύσσονται σε εθελοντική βάση. Ρόλος της ΕΕ είναι περισσότερο να υπο -
στηρίζει τα συμμετέχοντα κράτη στις προσπάθειές τους για ενίσχυση της πρόληψης, της 
ετοιμότητας και της αντίδρασης σε καταστροφές διευκολύνοντας τη συνεργασία και τον 
συντονισμό. Για μια σχηματική παρουσίαση των σχέσεων με τον ΜΠΠΕ βλέπε παράρτημα  II.
12 Εισαγωγή 
Χρηματοδότηση του ΜΠΠΕ
10 
Οι ετήσιες πιστώσεις του προϋπολογισμού για τον ΜΠΠΕ για το διάστημα 2014-2016 πα -
ρουσιάζονται στο γράφημα  2. Για τη λειτουργία του μηχανισμού διατίθενται ετησίως περί 
τα 50 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οπίων το ένα τρίτο περίπου δαπανάται σε επεμβάσεις 
αντίδρασης σε τρίτες χώρες. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται η συγχρηματοδότηση επιχει -
ρήσεων μεταφοράς μονάδων στις πληγείσες περιοχές. Το κόστος λειτουργίας των ομάδων 
και των πόρων πολιτικής προστασίας βαρύνει τα συμμετέχοντα κράτη.
11 
Το 2017 η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει ενδιάμεση αξιολόγηση της εκτέλεσης της 
απόφασης. Γράφημα 2Εκτέλεση του προϋπολογισμού του ΜΠΠΕ κατά το 
διάστημα 2014-2016
σε εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ Πρόληψη καταστροφών και 
ετοι/uni03BCότητα εντό/uni03C2 Ένωση/uni03C2Πρόληψη καταστροφών και 
ετοι/uni03BCότητα σε τρίτε/uni03C2 χώρε/uni03C2Επε/uni03BCβάσει/uni03C2 αντίδραση/uni03C2 εντό/uni03C2 
Ένωση/uni03C2Επε/uni03BCβάσει/uni03C2 αντίδραση/uni03C2 σε τρίτε/uni03C2 
χώρε/uni03C2
2016 2015 201460
50
40
30
20
10
012,01 14,9
11,4
1 2016: προϋπολογισθέντα ποσά.
Πηγή : Ευρωπαϊκή Επιτροπή· ανάλυση του ΕΕΣ.
13
 Εμβέλεια και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
12 
Σκοπός του ελέγχου ήταν να αξιολογηθεί κατά πόσον η Επιτροπή υπήρξε αποτελεσμα -
τική όσον αφορά τη διευκόλυνση του συντονισμού των αντιδράσεων σε καταστροφές 
που έχουν συμβεί εκτός Ένωσης από τη δημιουργία του ΜΠΠΕ το 2014. Συγκεκριμένα, 
η αξιολόγηση αυτή περιλάμβανε τη διευκόλυνση του συντονισμού με τα συμμετέχοντα 
κράτη, τα άλλα θεσμικά και λοιπά όργανα της ΕΕ, τα Ηνωμένα Έθνη, την πληγείσα χώρα 
και τους λοιπούς εμπλεκομένους. Αναλύσαμε τη μορφή που λάμβανε στην πράξη αυτός 
ο συντονισμός στο πλαίσιο των υπαρχουσών δομών και εφαρμοζόμενων διαδικασιών και 
εξετάσαμε τη συλλογή, τη διάδοση και την ανταλλαγή πληροφοριών με όλους τους προα -
ναφερόμενους εμπλεκομένους.
13 
Τα κριτήρια του ελέγχου καθορίστηκαν βάσει των διατάξεων της σχετικής απόφασης 
(βλέπε σημείο 4). Η εμβέλεια του ελέγχου δεν κάλυπτε τις δραστηριότητες πρόληψης και 
ετοιμότητας, την αποτελεσματικότητα των καθαυτό επεμβάσεων ή τον σχεδιασμό του 
μηχανισμού.
14 
Επιλέξαμε για ανάλυση τρεις διεθνείς καταστροφές στο πλαίσιο των οποίων είχε ενεργο -
ποιηθεί ο ΜΠΠΕ9. Οι εν λόγω καταστροφές επελέγησαν βάσει διαφόρων κριτηρίων, συ -
μπεριλαμβανομένων του είδους και της κλίμακας της καταστροφής, του ρόλου του ΜΠΠΕ, 
του μεγέθους της αντίδρασης της ΕΕ και του γεωγραφικού εύρους. Οι καταστροφές που 
εξετάσαμε ήταν οι πλημμύρες στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (Μάιος του 2014), η επιδημία του 
ιού Έμπολα στη Δυτική Αφρική (Μάρτιος 2014-Ιανουάριος 2016) και ο σεισμός στο Νεπάλ 
(25 Απριλίου 2015). Για λεπτομερή επισκόπηση των καταστροφών που εξετάσαμε, βλέπε 
παράρτημα  ΙΙΙ.
15 
Οι ελεγκτικές εργασίες πραγματοποιήθηκαν μεταξύ Δεκεμβρίου 2015 και Μαΐου 2016. 
Συναντήσαμε εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής10, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας 
Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) —συμπεριλαμβανομένης της αντιπροσωπείας της ΕΕ στα 
Ηνωμένα Έθνη στη Γενεύη— και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων 
(ECDC). Επιπλέον, συνομιλήσαμε με εκπροσώπους του Γ ραφείου Συντονισμού Ανθρωπι -
στικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών (OCHA), του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας 
(ΠΟΥ), του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος (WFP) και των Γιατρών Χωρίς Σύνορα 
(ΓΧΣ). Πραγματοποιήσαμε επιτόπια επίσκεψη στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, όπου συνομιλήσα -
με με υπαλλήλους της αντιπροσωπείας της ΕΕ / του γραφείου του ειδικού εντεταλμένου 
της ΕΕ, της στρατιωτικής δύναμης της ΕΕ (EUFOR) και του Προγράμματος Ανάπτυξης των 
Ηνωμένων Εθνών, με εκπροσώπους αρχών, σε επίπεδο κυβέρνησης, φορέων, περιφερειών 
(καντονίων) και δήμων, που είχαν συμμετάσχει στην αντιμετώπιση των πλημμυρών, καθώς 
και με εκπροσώπους του Ερυθρού Σταυρού της χώρας.9 Κατά το διάστημα 2014-2015, 
υποβλήθηκαν 25 αιτήματα 
παροχής βοήθειας εκτός 
Ένωσης. Οι τρεις καταστροφές 
που επελέγησαν 
συγκαταλέγονται μεταξύ των 
μεγαλύτερων αντιδράσεων 
που απαίτησαν μείζονες 
προσπάθειες συντονισμού.
10 Οι εκπρόσωποι αυτοί 
προέρχονταν από τις Γενικές 
Διευθύνσεις Ανθρωπιστικής 
Βοήθειας και Πολιτικής 
Προστασίας, Υγείας και 
Ασφάλειας των Τροφίμων, 
Διεθνούς Συνεργασίας και 
Ανάπτυξης και Γειτονίας και 
Διαπραγματεύσεων για τη 
Διεύρυνση.
14 Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου 
16 
Οι εργασίες μας βασίστηκαν πρωτίστως σε εξέταση των εγγράφων που μας παρείχαν 
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ΕΥΕΔ. Οι ελεγκτές είχαν πρόσβαση στο CECIS. Συλλέξαμε τις 
απόψεις των χρηστών σχετικά με τον μηχανισμό και τις αντιδράσεις στις προαναφερόμε -
νες τρεις κρίσεις μέσω των απαντήσεων σε ερωτηματολόγιο που διαβιβάσαμε σε 11 συμ -
μετέχοντα κράτη. Τον Οκτώβριο του 2015, παρακολουθήσαμε επίσης το συνέδριο που 
πραγματοποίησε η Επιτροπή στο Λουξεμβούργο με θέμα τα διδάγματα που αντλήθηκαν 
από την επιδημία του ιού Έμπολα, καθώς και μία ενημερωτική συνεδρία σχετικά με την 
προετοιμασία των ιατρικών διακομιδών (Medevac) από τις υπηρεσίες της Luxembourg Air 
Rescue τον Φεβρουάριο του 2016.
15
 Παρατηρήσεις
Η Επιτροπή χρησιμοποίησε τις υπάρχουσες δομές 
συντονισμού, μολονότι ορισμένα εργαλεία θα 
μπορούσαν να είχαν αξιοποιηθεί περισσότερο
Μολονότι η Επιτροπή ενεργοποίησε τον μηχανισμό και 
αντέδρασε εγκαίρως σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, θα 
μπορούσε να είχε εξοικονομήσει επιπλέον χρόνο για την 
κινητοποίηση των πόρων εάν είχε αξιοποιήσει καλύτερα το 
στάδιο του προσυναγερμού
17 
Όταν η Επιτροπή λαμβάνει αίτημα παροχής βοήθειας, οφείλει να ενημερώνει το συντομό -
τερο δυνατόν τα συμμετέχοντα κράτη11. Και στις τρεις καταστροφές, η Επιτροπή κοινο -
ποίησε το αίτημα εγκαίρως, ανταποκρινόμενη στην υποχρέωσή της να ενημερώσει τα 
συμμετέχοντα κράτη χωρίς καθυστέρηση.
18 
Η επίσημη έναρξη μιας συντονισμένης αντίδρασης της ΕΕ σε μια καταστροφή εκκινά με 
την ενεργοποίηση του μηχανισμού άμα τη λήψει αιτήματος παροχής βοήθειας. Ωστόσο, 
ενδέχεται να υπάρχουν ενδείξεις επαπειλούμενης καταστροφής πριν από την υποβο -
λή του σχετικού αιτήματος. Η Επιτροπή μπορεί, χωρίς να υποχρεούται, να ανοίξει μια 
διαδικασία έκτακτης ανάγκης στο CECIS, πριν από την ενεργοποίηση του μηχανισμού, σε 
«φάση προσυναγερμού». Κατ’ αυτό τον τρόπο, παρέχεται η δυνατότητα στα συμμετέχο -
ντα κράτη να κινητοποιήσουν τους πόρους τους ενόψει πιθανής ενεργοποίησης. Η φάση 
προσυναγερμού χρησιμοποιήθηκε και στις τρεις καταστροφές. Όσον αφορά τις πλημμύ -
ρες στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (που μπορούν να θεωρηθούν ως καταστροφή βραδείας εξέλι -
ξης), η σοβαρότητα της απειλής είχε ήδη καταστεί σαφής όταν οι τοπικές αρχές κήρυξαν 
κατάσταση φυσικής καταστροφής. Ωστόσο, η φάση προσυναγερμού ενεργοποιήθηκε μία 
ημέρα αργότερα, μόλις τέσσερις ώρες πριν από την επίσημη κινητοποίηση. Εάν η ενεργο -
ποίηση του προσυναγερμού ήταν ταχύτερη ίσως να είχε εξασφαλίσει επιπλέον χρόνο για 
την κινητοποίηση των πόρων.
19 
Η Επιτροπή δεν τήρησε καμία καταγραφή των ανεπίσημων επαφών της με τα συμμετέχο -
ντα κράτη που είχαν στενούς δεσμούς και καλύτερη γνώση της πληγείσας χώρας. Η κα -
ταγραφή αυτή θα παρείχε τη δυνατότητα παρακολούθησης της συνέχειας που δόθηκε σε 
προηγούμενες ενεργοποιήσεις, συμβάλλοντας έτσι στη διαμόρφωση μιας συστηματικής 
προσέγγισης, την εξοικονόμηση χρόνου κατά το στάδιο της ενεργοποίησης και τον ταχύ 
εντοπισμό των συμμετεχόντων κρατών που βρίσκονται στην καταλληλότερη θέση για να 
επικουρήσουν μια πληγείσα χώρα.11 Άρθρο 16, παράγραφος 3, 
στοιχείο α), σημείο i), της 
απόφασης.
16 Παρατηρήσεις 
Μολονότι οι ομάδες πολιτικής προστασίας της ΕΕ 
διευκόλυναν τον επιτόπιο συντονισμό, η διαδικασία επιλογής 
τους και οι αναφορές τους από το πεδίο της καταστροφής 
παρουσίαζαν αδυναμίες
20 
Όταν προκύπτει ανάγκη επιτόπιου συντονισμού από την ΕΕ, αφού οι προσφορές βοήθειας 
των συμμετεχόντων κρατών γίνουν δεκτές από το αιτούμενο τη βοήθεια μέρος, η Επιτρο -
πή οφείλει να συγκροτήσει ομάδα συντονισμού και αξιολόγησης της πολιτικής προστασί -
ας της ΕΕ (ομάδα ΠΠΕΕ) για άμεση ανάπτυξη στην πληγείσα χώρα12. Αποστολή της ομάδας 
είναι ο συντονισμός των εργασιών των διαφόρων επιτόπιων ομάδων και μονάδων των 
συμμετεχόντων κρατών13, η παροχή τεχνικών συμβουλών και η διευκόλυνση του συντονι -
σμού με την πληγείσα χώρα. Όπως φαίνεται στο παράρτημα  Ι, οι ομάδες επιλέγονται από 
την Επιτροπή μετά τον διορισμό εμπειρογνωμόνων από τα συμμετέχοντα κράτη, και κάθε 
ομάδα συνοδεύεται από σύνδεσμο διοριζόμενο από την Επιτροπή.
21 
Για τις εκτός Ένωσης καταστροφές, η ανάπτυξη ομάδων ΠΠΕΕ δεν εξαρτάται από την 
έγκριση της αιτούμενης/πληγείσας χώρας. Ως εκ τούτου, το ERCC έχει δικαίωμα να απο -
στέλλει στα συμμετέχοντα κράτη αιτήματα για διορισμούς άμα τη λήψει του αιτήματος 
παροχής βοήθειας. Στις περιπτώσεις του Νεπάλ και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, υπήρχαν 
πρώτες ενδείξεις ότι οι καταστροφές ήταν μείζονες και ότι, κατά συνέπεια, θα χρειαζόταν 
πιθανότατα συντονισμός από την ΕΕ. Παρά ταύτα, και στις δύο περιπτώσεις, ο χρόνος 
που μεσολάβησε μεταξύ της λήψης του επίσημου αιτήματος παροχής βοήθειας και του 
αιτήματος διορισμών για την πρώτη ομάδα στο CECIS ήταν 21,4 ώρες στην περίπτωση 
της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και 22,8 ώρες στην περίπτωση του Νεπάλ, όπως φαίνεται στα 
γραφήματα  3 και  4.Γράφημα 3Χρονογραμμή της επιλογής εμπειρογνωμόνων για την ομάδα 
ΠΠΕΕ — Βοσνία-Ερζεγοβίνη
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.12 Άρθρο 16, παράγραφος 3, 
στοιχείο α), σημείο ii), της 
απόφασης.
13 COM(2010) 600 τελικό, 
της 26ης Οκτωβρίου 2010, με 
τίτλο «Αναβάθμιση της 
ευρωπαϊκής αντιμετώπισης 
των καταστροφών: ο ρόλος 
της πολιτικής προστασίας και 
της ανθρωπιστικής βοήθειας». 
Οι μονάδες μπορούν να 
συνίστανται είτε σε πόρους 
πολιτικής προστασίας, είτε σε 
ανθρώπινους πόρους, είτε σε 
συνδυασμό και των δύο.
6,4 15,9 21,4 4,1 52,6
Ώρε/uni03C2
Προθεσ/uni03BCία 
υποβολή/uni03C2 
προσφορώνΑίτη/uni03BCα διάθεση/uni03C2 
ε/uni03BCπειρογνω/uni03BCόνωνΑίτη/uni03BCα 
παροχή/uni03C2 
βοήθεια/uni03C2Αποδοχή Προσυναγερ-
/uni03BCό/uni03C2Πλη/uni03BC/uni03BCύρε/uni03C2100 80 60 40 20 01 η/uni03BCέρα και 19 ώρε/uni03C2 /uni03BCεταξύ του αιτή/uni03BCατο/uni03C2 παροχή/uni03C2 
βοήθεια/uni03C2 και του διορισ/uni03BCού τη/uni03C2 ο/uni03BCάδα/uni03C2 ΠΠΕΕ
17 Παρατηρήσεις Γράφημα 4Χρονογραμμή της επιλογής εμπειρογνωμόνων για την ομάδα ΠΠΕΕ — Νεπάλ
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.5,0 21,8 22,8 4,8 8,42 η/uni03BCέρε/uni03C2 και 2 ώρε/uni03C2 /uni03BCεταξύ του αιτή/uni03BCατο/uni03C2 παροχή/uni03C2 βοήθεια/uni03C2 και του διορισ/uni03BCού τη/uni03C2 ο/uni03BCάδα/uni03C2 ΠΠΕΕ
Ώρε/uni03C2
Αποδοχή Προθεσ/uni03BCία 
υποβολή/uni03C2 
προσφορώνΑίτη/uni03BCα 
παροχή/uni03C2 
βοήθεια/uni03C2Προσυναγερ-
/uni03BCό/uni03C2Αίτη/uni03BCα διάθεση/uni03C2 
ε/uni03BCπειρογνω/uni03BCόνωνΣεισ/uni03BCό/uni03C270 60 50 40 30 20 10 0
22 
Τα αιτήματα διορισμού εμπειρογνωμόνων αποστέλλονται μέσω του CECIS με προθεσμία 
που ορίζεται κατά περίπτωση. Η διάρκεια της προθεσμίας αυτής ποίκιλλε: στη Βοσνί -
α-Ερζεγοβίνη ορίστηκε στις 15,9 ώρες (καταστροφή βραδείας εξέλιξης) μετά το αίτημα 
διορισμών, ενώ η αντίστοιχη προθεσμία για το Νεπάλ ήταν 21,8 ώρες (αιφνίδια καταστρο -
φή). Οι ελεγκτές δεν εντόπισαν στοιχεία που να υποδηλώνουν την ύπαρξη εσωτερικών 
κανόνων για τον σκοπό αυτό.
23 
Μετά την παρέλευση της προθεσμίας για τους διορισμούς, για την επιλογή των εμπειρο -
γνωμόνων και του προσωπικού της ομάδας χρειάστηκαν επιπλέον 5-6 ώρες. Μολονότι 
η νομοθεσία ορίζει αυστηρά κριτήρια για την επιλογή των εμπειρογνωμόνων, το Συνέδριο 
διαπίστωσε ότι δεν χρησιμοποιήθηκε προκαθορισμένη προσέγγιση για τον καθορισμό 
του είδους και του αριθμού των εμπειρογνωμόνων που χρειάζονταν. Επιπλέον, δεν εντο -
πίσαμε στοιχεία που να υποδηλώνουν την ύπαρξη προκαθορισμένων κριτηρίων επιλογής 
για κάθε είδος εμπειρογνωμόνων με τη μορφή φύλλων ελέγχου που έπρεπε να χρησιμο -
ποιούνται κατά τη διαδικασία επιλογής. Η απουσία σαφών κριτηρίων επιλογής αναγνω -
ρίστηκε σε αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 201414 και η οποία 
συνιστούσε τη χρήση διαφόρων «προφίλ εμπειρογνωμόνων για την επιλογή της ομάδας 
πολιτικής προστασίας».
24 
Μια προκαθορισμένη και τυποποιημένη σύνθεση των ομάδων βάσει είδους και περιοχής 
της καταστροφής θα συνέβαλε στην εξοικονόμηση πολύτιμου χρόνου για την Επιτρο -
πή, πριν από την αποστολή των πρώτων αιτημάτων για διορισμούς. Για την επακόλουθη 
επιλογή από τους προτεινόμενους υποψηφίους, ένα σαφές φύλλο ελέγχου θα μπορούσε 
να επιταχύνει τη διαδικασία, ακόμα και όταν το ERCC λειτουργεί με περιορισμένη δυνα -
μικότητα (π.χ. νυχτερινές βάρδιες, σαββατοκύριακα). Η διαδικασία αυτή θα μπορούσε 
επίσης να καταστήσει δυνατή την κατάρτιση πινάκων με υποψηφίους που θα μπορούσαν 
να συμμετάσχουν ως μέλη σε ομάδες πριν από την καταληκτική ημερομηνία για τους 
διορισμούς.14 ICF International, «Ex-post 
evaluation of Civil Protection 
Financial Instrument and 
Community Civil Protection 
Mechanism (recast) 2007-
2013», τελική έκθεση, 
16 Δεκεμβρίου 2014.
18 Παρατηρήσεις 
25 
Οι επιδόσεις των διαφόρων εμπειρογνωμόνων δεν αξιολογούνται. Μολονότι η αξιολό -
γηση των εμπειρογνωμόνων που διορίζουν τα συμμετέχοντα κράτη μπορεί να συνιστά 
ευαίσθητο ζήτημα, η υιοθέτηση μιας συστηματικής προσέγγισης για την αξιολόγηση και 
την τεκμηρίωση των επιδόσεών τους θα μπορούσε να συμβάλλει στην εξοικονόμηση 
χρόνου κατά τη διαδικασία επιλογής. Παράδειγμα τέτοιας διαδικασίας εντοπίζεται στις 
χρηματοδοτούμενες από την ΕΕ15 αποστολές εκλογικών παρατηρητών, στο πλαίσιο των 
οποίων η αξιολόγηση από ομοτίμους αποτελεί συνήθη πρακτική και πραγματοποιείται για 
κάθε παρατηρητή που αποστέλλουν τα κράτη μέλη. Κατ’ αυτό τον τρόπο καταγράφονται 
οι επαγγελματικές επιδόσεις και η ατομική συμπεριφορά κατά τη της αποστολής, ώστε 
να διευκολύνεται και να βελτιώνεται η περαιτέρω διαδικασία επιλογής που διεξάγουν τα 
κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή16.
26 
Η Επιτροπή οφείλει να υποστηρίζει τις κοινές αξιολογήσεις αναγκών μέσω της παρουσίας 
εμπειρογνωμόνων του ΜΠΠΕ και/ή να παρέχει συμβουλές σχετικά με την απαιτούμενη 
βάσει των συγκεκριμένων αναγκών υποστήριξη17. Όταν οι ανάγκες διατυπώνονται από 
τον αιτούμενο τη βοήθεια (πληγείσα χώρα ή οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών), το ERCC 
διασφαλίζει την κοινοποίησή τους σε όλα τα συμμετέχοντα κράτη μέσω του CECIS. Υπάρ -
χουν επίσης σαφή στοιχεία που αποδεικνύουν ότι τα μέλη των ομάδων ΠΠΕΕ συμμετείχαν 
σε διάφορες αξιολογήσεις επί τόπου. Όταν τα μέλη των ομάδων ΠΠΕΕ ενσωματώνονται 
στις ομάδες UNDAC του OCHA των Ηνωμένων Εθνών, όπως συνέβη στην περίπτωση του 
Νεπάλ, οι κοινές αξιολογήσεις καταρτίζονται συνήθως από τα Ηνωμένα Έθνη. Μια ακούσια 
συνέπεια αυτής της ενσωμάτωσης, ωστόσο, είναι ότι περιορίζει τη δυνατότητα εντοπι -
σμού της συγκεκριμένης συνεισφοράς της ΕΕ σε αυτές τις αξιολογήσεις (βλέπε επίσης 
σημεία 41 έως 45).15 Ευρωπαϊκό Μέσο για τη 
Δημοκρατία και τα 
Δικαιώματα του Ανθρώπου.
16 Guidelines for EU Election 
Observer Evaluation (FPI 4), 
σ. 1, πρώτη παράγραφος.
17 Άρθρο 16, παράγραφος 3, 
στοιχείο α), σημεία ii) και v), και 
άρθρο 16, παράγραφος 3, 
στοιχείο β).
Εμπειρογνώμονες της ΕΕ επισκέπτονται νοσοκομείο 
στο Κατμαντού μετά τον σεισμόΦωτογραφία 2
© EU/ECHO/Pierre Prakash, 2015.

19 Παρατηρήσεις 
27 
Ακόμη και όταν η συντονιστική δράση της ΕΕ δεν συγχωνεύτηκε πλήρως με την αντίστοι -
χη δράση των Ηνωμένων Εθνών, όπως συνέβη στην περίπτωση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, 
ελάχιστα είναι τα στοιχεία που αποδεικνύουν την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ 
των αξιολογήσεων αναγκών που πραγματοποίησαν επί τόπου τα μέλη της ομάδας ΠΠΕΕ 
και των συγκεκριμένων καταστάσεων αναγκών που διαβιβάζονται στα συμμετέχοντα 
κράτη. Η ποιότητα των αναφορών των διαφόρων ομάδων ΠΠΕΕ παρουσίαζε διακυμάν -
σεις, ωστόσο εστίαζε κατά κανόνα στην ανταλλαγή πληροφοριών και τις προβλεπόμενες 
και τις εκτελούμενες δραστηριότητες. Οι ημερήσιες αναφορές δεν περιλάμβαναν ειδικές 
ενότητες για τον εντοπισμό και τη συγκεκριμένη συνέχεια που δόθηκε στις διάφορες 
ανάγκες.
Μολονότι η χρήση της εθελοντικής δεξαμενής ήταν ακόμη 
περιορισμένη κατά τον χρόνο των υπό εξέταση κρίσεων, 
η Επιτροπή συνέβαλε ενεργά στην επέκταση του πεδίου 
εφαρμογής της
Η χρήση της εθελοντικής δεξαμενής ήταν περιορισμένη κατά τον 
χρόνο των υπό εξέταση κρίσεων
28 
Στις υποχρεώσεις της Επιτροπής έναντι των συμμετεχόντων κρατών περιλαμβάνεται 
η έγκαιρη διατύπωση συστάσεων βάσει των αναγκών που διαπιστώνονται επί τόπου, 
καθώς και αίτημα προς αυτά για την ανάπτυξη συγκεκριμένων πόρων18. Προκειμένου οι 
συστάσεις περί ανάπτυξης πόρων να είναι εύστοχες, η Επιτροπή οφείλει να γνωρίζει τους 
πόρους που είναι διαθέσιμοι για άμεση ανάπτυξη.
29 
Κατά τον χρόνο των υπό εξέταση κρίσεων, ο αριθμός των πόρων που είχαν καταχωριστεί 
στην εθελοντική δεξαμενή ήταν εξαιρετικά περιορισμένος. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή 
δεν ήταν συνήθως σε θέση να διατυπώσει συστάσεις περί ανάπτυξης των πόρων ή να 
ζητήσει από τα συμμετέχοντα κράτη να αναπτύξουν ικανότητες από την εθελοντική 
δεξαμενή.
30 
Τον Οκτώβριο του 2015, ήτοι ένα χρόνο μετά την έναρξη λειτουργίας της εθελοντικής 
δεξαμενής, οι μονάδες που είχαν καταχωριστεί σε αυτήν ήταν ακόμη ελάχιστες. Σύμφωνα 
με τα ερωτηθέντα συμμετέχοντα κράτη, η κύρια αιτία για την αργή ανάπτυξη της δεξα -
μενής ήταν ο μεγάλος διοικητικός φόρτος που συνεπάγεται η καταχώριση και η πιστοποί -
ηση των μονάδων αντίδρασης, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται επίσης να 
απαιτήσουν πρόσθετες διοικητικές ρυθμίσεις σε εθνικό επίπεδο.18 Άρθρο 16, παράγραφος 3, 
στοιχείο β), της απόφασης.
20 Παρατηρήσεις 
Η Επιτροπή διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στη διεύρυνση των 
ικανοτήτων της εθελοντικής δεξαμενής
31 
Η ανάγκη για υπηρεσίες ιατρικής διακομιδής του ιατρικού προσωπικού και των εργαζομέ -
νων στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας που εργάζονταν επί τόπου υπογραμμίστηκε 
από πολλούς εμπλεκομένους κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης της επιδημίας του Έμπολα. 
Το νομικό πλαίσιο19 προέβλεπε μόνο μια γενικότερη υπηρεσία «ιατρικής εναέριας απομά -
κρυνσης/εκκένωσης θυμάτων καταστροφών»20, και όχι μια υπηρεσία ειδικά σχεδιασμένη 
για την απομάκρυνση/εκκένωση του ιατρικού προσωπικού ή των εργαζομένων στον 
τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας που είχαν (πιθανώς) μολυνθεί. Παρά ταύτα, η Επι -
τροπή ανέλαβε ενεργό ρόλο, προωθώντας την ενσωμάτωση στην εθελοντική δεξαμενή 
μιας ευέλικτης προσέγγισης, καθώς και περαιτέρω ικανοτήτων. Ενώ ο ΠΟΥ ήταν το μόνο 
εμπλεκόμενο μέρος που μπορούσε να ζητήσει τη διακομιδή ατόμων για υγειονομικούς 
λόγους («Medevac»), το ERCC διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο ενεργώντας ως κέντρο 
πληροφόρησης, απαντώντας σε ερωτήσεις των ενδιαφερομένων κατά τα διάφορα στάδια 
της διαδικασίας απομάκρυνσης/εκκένωσης (ΠΟΥ, συμμετέχοντα κράτη, οργανώσεις 
των Ηνωμένων Εθνών, ΜΚΟ κ.λπ.) και κινητοποιώντας αεροσκάφη από την εθελοντική 
δεξαμενή. Ο συντονισμός και η συνεργασία που χρειάζονται για την ανάπτυξη αυτών των 
ικανοτήτων αναλύονται περαιτέρω στο σημείο 66.
32 
Αντιδρώντας άμεσα στην έλλειψη ιατρικού προσωπικού κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης 
της επιδημίας του Έμπολα, η Επιτροπή δημιούργησε το Ευρωπαϊκό Ιατρικό Σώμα ως νέα 
συνιστώσα εντός της εθελοντικής δεξαμενής, σκοπός του οποίου ήταν η κινητοποίηση 
ιατρών, καθώς και εμπειρογνωμόνων και ομάδων από τον τομέα της δημόσιας υγείας για 
επιχειρήσεις ετοιμότητας ή αντίδρασης εντός και εκτός ΕΕ21.
33 
Το ECDC συνέβαλε σημαντικά στην αντίδραση της ΕΕ στην εκδήλωση της επιδημίας του 
ιού Έμπολα μέσω των «αξιολογήσεων άμεσου κινδύνου» και του συντονισμού της ανά -
πτυξης ειδικών επιδημιολόγων του ECDC και των κρατών μελών στην πληγείσα περιοχή 
(μολονότι οι περισσότερες από αυτές τις ενέργειες έγιναν μετά την έξαρση του αριθμού 
των κρουσμάτων, όπως φαίνεται στο παράρτημα  IV). Ο ιδρυτικός κανονισμός του ECDC22 
δεν του απαγορεύει την ανάπτυξη επιδημιολόγων σε τρίτες χώρες. Ωστόσο, οι υφιστάμε -
νες οικονομικές και διοικητικές ρυθμίσεις εντός του ECDC, καθώς και μεταξύ αυτού και της 
Επιτροπής, δεν είναι εντελώς κατάλληλες για ευρείας κλίμακας αναπτύξεις εκτός ΕΕ, ιδίως 
μέσω του ΜΠΠΕ. Το ECDC δεν διαθέτει το κατάλληλο βασικό προσωπικό ούτε τις διαδι -
κασίες που απαιτούνται για την υποστήριξη της άρτιας ανάπτυξης πόρων. Δεδομένου ότι 
η εντολή του εστιάζει πρωτίστως στις απειλές που μπορούν να πλήξουν την ΕΕ, στον προ -
ϋπολογισμό του δεν διατίθενται ειδικοί πόροι για την υποστήριξη τέτοιων επιχειρήσεων 
εκτός Ένωσης. Ελλείψει ειδικού μηχανισμού σε επίπεδο ΕΕ για την ανάπτυξη επιδημιολό -
γων, οι εμπειρογνώμονες τοποθετήθηκαν μέσω του παγκόσμιου δικτύου συναγερμού και 
αντίδρασης στις επιδημικές εκρήξεις του ΠΟΥ. Βάσει της εντολής αυτών των αναπτύξεων, 
ωστόσο, επέβαλε περιορισμούς ως προς την κοινοποίηση πληροφοριών και οι εμπειρο -
γνώμονες δεν αναφέρονταν άμεσα στο ECDC ούτε και στην Επιτροπή.19 Εκτελεστική απόφαση 
2014/762/ΕΕ της Επιτροπής, 
της 16ης Οκτωβρίου 2014, για 
τη θέσπιση κανόνων 
εφαρμογής της απόφασης 
αριθ. 1313/2013/ΕΕ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου περί 
μηχανισμού πολιτικής 
προστασίας της Ένωσης και 
για την κατάργηση των 
αποφάσεων της Επιτροπής 
2004/277/ΕΚ, Ευρατόμ και 
2007/606/ΕΚ, Ευρατόμ 
(ΕΕ L 320 της 6.11.2014, σ. 1).
20 Παράρτημα ΙΙ, σημείο 10, της 
εκτελεστικής απόφασης.
21 Η συνιστώσα αυτή λειτουργεί 
από την αρχή του 2016 και τον 
Μάιο του 2016 ομάδα 
επιδημιολόγων από το ECDC 
κινητοποιήθηκε αντιδρώντας 
στην εκδήλωση κίτρινου 
πυρετού στην Αφρική.
22 Κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 851/2004 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, 
της 21ης Απριλίου 2004, για 
την ίδρυση του Ευρωπαϊκού 
Κέντρου Πρόληψης και 
Ελέγχου Νόσων (ΕΕ L 142 
της 30.4.2004, σ. 1).
21 Παρατηρήσεις 
Οι ομάδες πολιτικής προστασίας της ΕΕ έλαβαν ουσιαστική 
στήριξη από τις αντιπροσωπείες της ΕΕ
34 
Η αντιπροσωπεία της ΕΕ στην πληγείσα χώρα έχει υποχρέωση να παρέχει υλικοτεχνική 
υποστήριξη στις ομάδες ΠΠΕΕ οι οποίες, με τη σειρά τους, οφείλουν να συνεργάζονται με 
την αντιπροσωπεία23. Σε όλες τις υπό εξέταση κρίσεις, οι αντιπροσωπείες της ΕΕ παρείχαν, 
στο μέτρο των διαθέσιμων ικανοτήτων, ουσιαστική στήριξη με τη μορφή υλικοτεχνικής 
υποστήριξης, ενημερώσεις σε θέματα ασφάλειας, διευκόλυνσης των συσκέψεων με τις 
τοπικές αρχές, συμβουλών και διερμηνείας με τη χρήση τοπικών υπαλλήλων24.
35 
Οι ελεγκτές εντόπισαν στοιχεία που μαρτυρούν την αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ 
των εμπειρογνωμόνων ΠΠΕΕ και των αντιπροσωπειών της ΕΕ. Οι ομάδες ΠΠΕΕ αντάλλασ -
σαν τακτικά πληροφορίες με το προσωπικό των αντιπροσωπειών και χρησιμοποιούσαν 
συχνά τις εγκαταστάσεις τους ως βάση των επιχειρήσεών τους, πραγματοποιώντας εκεί 
τακτικά συνεδριάσεις συντονισμού.
36 
Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, οι εθνικές αρχές ζήτησαν από την αποστολή της Κοινής Πολιτικής 
Ασφάλειας και Άμυνας «EUFOR Althea» να υποστηρίξει την πρώτη αντίδραση. Η Επιτροπή 
ενέπλεξε εξ αρχής τη EUFOR στις συνεδριάσεις συντονισμού του ERCC, παρέχοντάς της 
κατ’ αυτό τον τρόπο τη δυνατότητα ενημέρωσής της σχετικά με τις δράσεις της. Τον επιτό -
πιο συντονισμό μεταξύ της ομάδας ΠΠΕΕ και της EUFOR διευκόλυνε πρωτίστως το γρα -
φείο του ειδικού εντεταλμένου της αντιπροσωπείας της ΕΕ, το οποίο συντόνιζε επίσης τις 
δραστηριότητες των διαφόρων εμπλεκομένων από την ΕΕ και τις διάφορες αποστολές των 
κρατών μελών. Στο πλαίσιο αυτό, η ομάδα ΠΠΕΕ έλαβε άμεση συνδρομή από τη EUFOR με 
τη διάθεση ελικοπτέρου, το οποίο χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια για την πραγματοποίη -
ση εναέριων αξιολογήσεων της κατάστασης και για μία επιτόπια επίσκεψη.
37 
Οι αντιπροσωπείες της ΕΕ στις πληγείσες χώρες δεν είχαν όλες την ίδια επίγνωση των 
ικανοτήτων που θα μπορούσε να προσφέρει ο ΜΠΠΕ ή τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες 
αυτές θα μπορούσαν να ζητήσουν τη συνδρομή του. Στις αντιπροσωπείες της ΕΕ δεν 
υπάρχουν ειδικά σημεία επαφής για θέματα πολιτικής προστασίας. Μολονότι η αντιπρο -
σωπεία της ΕΕ στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη είχε προηγούμενη εμπειρία με την κινητοποίηση 
του μηχανισμού, οι αντιπροσωπείες στις χώρες που επλήγησαν από την επιδημία του 
Έμπολα, στην αρχή της κρίσης, είχαν περιορισμένες γνώσεις σχετικά με τις δυνατότητες 
που παρείχε ο ΜΠΠΕ, παρά το σημείωμα που τους είχε απευθύνει η ΓΔ Ανθρωπιστικής 
Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας το 201225. Σε συνεδρίαση της επιτροπής υγειονομικής 
ασφάλειας που πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2014, η ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθει -
ας και Πολιτικής Προστασίας ενημέρωσε τα κράτη μέλη ότι είχε λάβει την πρωτοβουλία 
να επικοινωνήσει με τις πληγείσες χώρες. Παρά ταύτα, δεν μπορέσαμε να εντοπίσουμε 
στοιχεία που να αποδεικνύουν άμεσα τις πρωτοβουλίες που έλαβε η Επιτροπή, είτε απευ -
θείας η ίδια είτε μέσω της ΕΥΕΔ, για παρότρυνση των πληγεισών χωρών να ζητήσουν την 
ενεργοποίηση του μηχανισμού.23 Άρθρο 16, παράγραφος5, της 
απόφασης.
24 Στο Νεπάλ, ο επικεφαλής της 
αντιπροσωπείας της ΕΕ είχε 
επισημάνει το ανεπαρκές 
επίπεδο ετοιμότητας της ίδιας 
της αντιπροσωπείας σε 
περίπτωση που θα συνέβαιναν 
τα χειρότερα δύο μήνες πριν 
από τον σεισμό. Μολονότι το 
μέγεθος της καταστροφής 
ήταν εξαιρετικά μεγάλο, ήταν 
λιγότερο σοβαρό από αυτό 
που προέβλεπε αυτό το 
χειρότερο σενάριο και, για τον 
λόγο αυτό, η αντιπροσωπεία 
κατάφερε να παράσχει την 
αναγκαία υποστήριξη στην 
ομάδα ΠΠΕΕ.
25 Η Επιτροπή απέστειλε 
σημειώματα στους 
επικεφαλής των 
αντιπροσωπειών της ΕΕ 
το 2012 και στο τέλος 
του 2014, στα οποία ανέλυε 
την αποστολή του ΜΠΠΕ και 
τον τρόπο με τον οποίο οι 
πληγείσες χώρες θα 
μπορούσαν αν ζητήσουν 
βοήθεια.
22 Παρατηρήσεις 
26 Άρθρο 16, παράγραφος 11, της 
απόφασης.
27 Άρθρο 16, παράγραφος 2, της 
απόφασης. Η υποχρέωση 
ενσωμάτωσης του 
συντονισμού ισχύει μόνο για 
το OCHA και όχι για άλλους 
οργανισμούς των Ηνωμένων 
Εθνών.
28 «Draft operational guidelines 
for field cooperation between 
EU civil protection and UNDAC 
teams: Civil Protection 
Committee, Information 
Exchange on Ongoing 
Activities», 
21-22 Οκτωβρίου 2009.Η Επιτροπή χρησιμοποίησε το υφιστάμενο επιτόπιο δίκτυο 
της ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας, 
αλλά θα μπορούσαν να διερευνηθούν ευρύτερες συνεργίες 
πολιτικής προστασίας
38 
Μετά από κάθε ενεργοποίηση, η Επιτροπή θα πρέπει να αναζητά συνεργίες μεταξύ του 
ΜΠΠΕ και άλλων μηχανισμών της ΕΕ, ιδίως με τον τομέα ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ26. 
Οι εκτελεστικοί κανόνες της απόφασης της Επιτροπής δεν αναφέρονται ρητώς σε συ -
νεργίες και η Επιτροπή δεν έχει προσδιορίσει ποιες συγκεκριμένες ενέργειες χρειάζονται 
προκειμένου να επιτευχθούν οι συνεργίες αυτές. Κατά την ανάλυση των τριών καταστρο -
φών, διαπιστώσαμε ότι καταβλήθηκαν προσπάθειες, παρότι κυρίες περιστασιακά, για τον 
συντονισμό και τη σύνδεση με άλλα μέσα, ιδίως με την ανθρωπιστική και αναπτυξιακή 
βοήθεια.
39 
Και στις τρεις περιπτώσεις που εξετάστηκαν, οι εμπειρογνώμονες του επιχειρησιακού 
δικτύου της ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας αναπτύχθηκαν επί τό -
που συγχρόνως με τις ομάδες ΠΠΕΕ, παρέχοντας συγκεκριμένα πληροφορίες στο ERCC και 
συμμετέχοντας σε συντονιστικές συσκέψεις. Από αυτή την άποψη, η Επιτροπή αξιοποίησε 
σωστά το υφιστάμενο δίκτυο στο πλαίσιο της συνολικής αντίδρασής της.
40 
Παρ’ όλα αυτά, δεν έχουν αξιοποιηθεί πλήρως οι δυνητικές συνεργίες μεταξύ των τομέων 
της πολιτικής προστασίας και της ανθρωπιστικής βοήθειας. Οι εργαζόμενοι στο επιτόπιο 
δίκτυο της ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας διαθέτουν εμπειρογνω -
σία όσον αφορά το σύστημα ανθρωπιστικής βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών, δίχως όμως 
να είναι, κατά κανόνα, εκπαιδευμένοι σε ζητήματα πολιτικής προστασίας. Στην έκθεσή της 
για τα διδάγματα που αντλήθηκαν στο Νεπάλ, η Επιτροπή αναγνώρισε ότι η πολιτική προ -
στασία θα μπορούσε να χρησιμοποιεί περισσότερο και ταχύτερα το δίκτυο των εταίρων 
ανθρωπιστικής βοήθειας για τις αξιολογήσεις που διενεργεί.
Η Επιτροπή σεβάστηκε τον ηγετικό ρόλο του OCHA των 
Ηνωμένων Εθνών και υιοθέτησε ευέλικτες συντονιστικές 
δομές οι οποίες εναρμονίζονταν με τον συνολικό μηχανισμό 
των Ηνωμένων Εθνών
41 
Σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο, οι συντονιστικές δραστηριότητες της Επιτροπής πρέπει να 
είναι πλήρως ενσωματωμένες στις συνολικές συντονιστικές προσπάθειες του OCHA των 
Ηνωμένων Εθνών και να σέβονται τον ηγετικό ρόλο του27. Παρότι η έννοια της πλήρους 
ενσωμάτωσης δεν διευκρινίζεται περαιτέρω, στο σχέδιο των επιχειρησιακών κατευθυ -
ντήριων οδηγιών για τον επιτόπιο συντονισμό μεταξύ της ομάδας ΠΠΕΕ και της UNDAC 
αναφέρονται τρεις τομείς στους οποίους η πλήρης ενσωμάτωση είναι δυνατή και επιθυμη -
τή: αξιολόγηση, συντονισμός και διαχείριση πληροφοριών28.
23 Παρατηρήσεις 
42 
Στην πράξη, ο βαθμός ενσωμάτωσης στο σύστημα των Ηνωμένων Εθνών καλύπτει ευρύ 
φάσμα. Μπορούν κάλλιστα να υπάρχουν κοινές αποστολές αξιολόγησης ΕΕ και UNDAC, 
ομάδες ΠΠΕΕ που είναι ενταγμένες στο συγκροτηθέν εντός της UNDAC επιτόπιο κέντρο 
συντονισμού επιχειρήσεων (OSOCC), ομάδες της ΕΕ και της UNDAC που δρουν εκ παραλ -
λήλου ή να μην υπάρχει καν ομάδα της UNDAC. Δεν ακολουθείται κάποια προσέγγιση 
«ενιαίας αντιμετώπισης». Το πόσο καλά θα ενσωματωθούν οι ομάδες ΠΠΕΕ στην ευρύτερη 
συντονιστική δομή είναι κάτι που εξαρτάται κατά πολύ από τις εκάστοτε συνθήκες: όσο 
μεγαλύτερη είναι η συνεισφορά της ΕΕ στις επιχειρήσεις διάσωσης, τόσο επιτακτικότερη 
είναι η ανάγκη ενός ισχυρού συντονιστικού ρόλου εκ μέρους της ΕΕ.
43 
Η κατάσταση αυτή αναδεικνύεται με σαφήνεια από τη μεγάλη ανομοιογένεια των συντο -
νιστικών δομών που λειτούργησαν στη συνεργασία με τα Ηνωμένα Έθνη για τις τρεις υπό 
εξέταση καταστροφές. Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη δεν υπήρχε ομάδα UNDAC,\ και για τον 
λόγο αυτό ο Μόνιμος Συντονιστής των Ηνωμένων Εθνών και ο επικεφαλής της αντιπρο -
σωπείας της ΕΕ ή ο Ειδικός Εντεταλμένος της ΕΕ συμφώνησαν ανεπίσημα να αναθέσουν 
στην ομάδα ΠΠΕΕ την ευθύνη συντονισμού της εισερχόμενης βοήθειας πολιτικής προστα -
σίας. Παράλληλα, βέβαια, η ΕΕ σεβάστηκε τον ηγετικό ρόλο των Ηνωμένων Εθνών στον 
συντονισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας μέσω του «συστήματος συνεργατικών σχημα -
τισμών»29 που συνέστησε στη χώρα το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. 
Στο Νεπάλ, οι ομάδες ΠΠΕΕ ενσωματώθηκαν στη δομή OSOCC των Ηνωμένων Εθνών και 
στο σύστημα συνεργατικών σχηματισμών. Κατά τη διάρκεια της επιδημικής έκρηξης του 
Έμπολα, στις ομάδες της UNDAC τοποθετήθηκαν εμπειρογνώμονες της ΕΕ ως συνδεδεμέ -
να μέλη. Παρά τις διαφορές κάθε περίπτωσης, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, και στις τρεις 
περιπτώσεις, η Επιτροπή σεβάστηκε την ηγετική θέση των Ηνωμένων Εθνών.
44 
Η ενσωμάτωση των εμπειρογνωμόνων ΠΠΕΕ στη δομή OSOCC των Ηνωμένων Εθνών στο 
Νεπάλ δεν μας επέτρεψε να προσδιορίσουμε με σαφήνεια και να απομονώσουμε τη συνει -
σφορά της ΕΕ στις συνολικές συντονιστικές προσπάθειες ούτε και την προστιθέμενη αξία 
της. Παρότι οι εκθέσεις δραστηριότητας της ομάδας ΠΠΕΕ έδιναν έμφαση στην τακτική 
συνεργασία με τις μονάδες που αναπτύχθηκαν μέσω του ΜΠΠΕ και παρείχαν πληροφορίες 
από πρώτο χέρι για το ERCC και τα συμμετέχοντα κράτη, οι μονάδες συντονίζονταν κυρί -
ως μέσω του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών (π.χ. καθορισμός των περιοχών επιχειρη -
σιακής δράσης ή συγκεκριμένα καθήκοντα).
45 
Παρότι υπάρχει η δυνατότητα τοποθέτησης συνδέσμων και εμπειρογνωμόνων ΠΠΕΕ από 
περιφερειακούς μηχανισμούς όπως ο ΜΠΠΕ σε κέντρα OSOCC των Ηνωμένων Εθνών, η εν -
σωμάτωσή τους δεν αρκεί για να διευκολύνει τον εκ μέρους των περιφερειακών οργανι -
σμών επιχειρησιακό συντονισμό στα μέλη τους30. Ως εκ τούτου, το 2016 τα Ηνωμένα Έθνη 
ζήτησαν από την Επιτροπή να καθορίσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τον συγκεκριμένο ρόλο 
των περιφερειακών συντονιστικών μηχανισμών στο πλαίσιο των επιχειρησιακών δράσεων 
του OSOCC. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η βελτίωση του επιχειρησιακού συντονισμού 
μεταξύ των μελών τους, καθώς παρέχεται η δυνατότητα για διενέργεια περισσότερων 
κοινών αναλύσεων της κατάστασης και αξιολογήσεων αναγκών31.29 Οι συνεργατικοί μηχανισμοί 
είναι ομάδες ανθρωπιστικών 
οργανώσεων, υπαγόμενες 
ή μη στα Ηνωμένα Έθνη, οι 
οποίες δρουν σε καθέναν από 
τους κύριους τομείς της 
ανθρωπιστικής δράσης, π.χ. 
ύδατα, υγεία. Δημιουργούνται 
στις περιπτώσεις όπου, 
πρώτον, υπάρχουν σαφείς 
ανθρωπιστικές ανάγκες στο 
πλαίσιο ενός τομέα, δεύτερον, 
υπάρχουν ποικίλοι φορείς 
εντός των τομέων αυτών και, 
τρίτον, οι εθνικές αρχές 
χρειάζονται υποστήριξη όσον 
αφορά τον συντονισμό.
30 ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας 
και Πολιτικής Προστασίας, 
2016, «A new role for regional 
coordination mechanisms in 
the framework of the OSOCC», 
έγγραφο προβληματισμού 
σχετικά με την εβδομάδα 
Humanitarian Networks and 
Partnership Week , Γε νεύη  
2-5 Φεβρουαρίου.
31 Αυτόθι.
24 Παρατηρήσεις 
46 
Καθώς η συνεργασία βασίζεται εν πολλοίς στο υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης, οι διαπρο -
σωπικές σχέσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο. Ωστόσο η Επιτροπή αναγνωρίζει την 
ανάγκη επισημοποίησης των σχέσεών της τόσο με το OCHA όσο και με άλλα γραφεία των 
Ηνωμένων Εθνών, προκειμένου να ενισχυθούν η συνεργασία και ο συντονισμός όσον 
αφορά την ετοιμότητα και την αντίδραση στις καταστροφές. Από το 2015 έχει συνάψει 
επίσημες συμφωνίες συνεργασίας με το OCHA των Ηνωμένων Εθνών και το Παγκόσμιο 
Επισιτιστικό Πρόγραμμα, ενώ σχεδιάζεται η σύναψη και άλλων συμφωνιών με τον ΠΟΥ και 
τον ΔΟΜ.
Η Επιτροπή έλαβε μέτρα για την ομαλή μετάβαση στο στάδιο 
της αποκατάστασης
47 
Όταν μια κατάσταση καταστροφής οδεύει προς το τέλος της, ήτοι στο στάδιο ολοκλή -
ρωσης της αντίδρασης της πολιτικής προστασίας, η Επιτροπή οφείλει να διευκολύνει την 
ομαλή παράδοση καθηκόντων μεταξύ των διαφόρων εμπλεκομένων32. Για τον σκοπό αυτό, 
και για τις τρεις καταστροφές έλαβαν χώρα τέτοιες συσκέψεις παράδοσης καθηκόντων, οι 
οποίες σκοπό είχαν να διασφαλίσουν την ομαλή μετάβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια / 
σε περαιτέρω επενδύσεις (βλέπε πλαίσιο  2).
48 
Και για τις τρεις περιπτώσεις καταστροφών, οι αξιολογήσεις-εκτιμήσεις των αναγκών μετά 
την καταστροφή διενεργήθηκαν από κοινού με τα Ηνωμένα Έθνη, την Παγκόσμια Τράπεζα 
και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Έπειτα από τις πλημμύρες στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το ERCC 
είχε ενεργό ρόλο στην επιλογή των εμπειρογνωμόνων για την εκτίμηση των αναγκών απο -
κατάστασης και διενήργησε σχετική προπαρασκευαστική αποστολή. Η ΓΔ Ανθρωπιστικής 
Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας είχε επίσης συνεργαστεί στενά με τη ΓΔ Ευρωπαϊκής 
Πολιτικής Γειτονίας και Διαπραγματεύσεων για τη Διεύρυνση ήδη πριν το διεθνές συνέ -
δριο χορηγών βοήθειας που διοργανώθηκε στη χώρα, τον Ιούλιο του 2014.32 Άρθρο 16, παράγραφος 3, 
στοιχείο ε), της απόφασης.Πλαίσιο 2Συντονισμός της μετάβασης στο στάδιο της αποκατάστασης στη 
Βοσνία-Ερζεγοβίνη
Το παράδειγμα της αυστριακής μονάδας καθαρισμού των υδάτων που αναπτύχθηκε στο καντόνι Posavina της Βοσνί -
ας-Ερζεγοβίνης είναι ενδεικτικό μιας περίπτωσης επιμελούς παράδοσης καθηκόντων. Καθώς η χορήγηση βοήθειας όδευε 
προς το τέλος της, η ομάδα ΠΠΕΕ συνεργάστηκε με την τοπική ομάδα εργασίας —στην οποία εκπροσωπούνταν η τοπική 
αυτοδιοίκηση, πάροχοι ύδρευσης, διεθνείς ομάδες και διάφορες ΜΚΟ— προκειμένου να καταλήξουν σε συμφωνία επί της 
στρατηγικής που θα έπρεπε να τηρηθεί για την παροχή πόσιμου ύδατος μέχρι να ελεγχθεί και, κατά περίπτωση, καθαρι -
στεί ο απαραίτητος αριθμός πηγαδιών. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την παραμονή της αυστριακής ομάδας για άλλους δύο 
μήνες. Η μεγάλη τους ικανότητα κατέστησε δυνατή τη σταδιακή αποχώρηση των άλλων ομάδων και επίσης εξασφάλισε 
τη σύνδεση της ομάδας εργασίας με τον εθνικό συνεργατικό μηχανισμό WASH33 που βρισκόταν υπό την καθοδήγηση της 
UNICEF.
33 «Water, sanitation and hygiene».
25 Παρατηρήσεις 
34 European Emergency Disaster 
Response Information System 
(EDRIS). Το EDRIS είναι ένα 
διαδικτυακό σύστημα 
ενημέρωσης και 
χρησιμοποιείται για τον 
εντοπισμό των συνεισφορών 
της ΕΕ στον τομέα της 
ανθρωπιστικής βοήθειας. Το 
EDRIS δεν αποτελεί μέρος του 
ΜΠΠΕ.Παρόλο που η Επιτροπή συγκρότησε ένα πλαίσιο για 
τη συλλογή, διάδοση και ανταλλαγή πληροφοριών, 
υπάρχει περιθώριο βελτίωσης όσον αφορά την 
υποβολή αναφορών
Μολονότι η πλατφόρμα επικοινωνίας CECIS της Επιτροπής 
είναι χρήσιμη για την ανταλλαγή πληροφοριών, 
χρειάζεται περαιτέρω βελτίωση προκειμένου να ενισχυθεί 
ο αντίκτυπός της
49 
Η ανταλλαγή πληροφοριών βρίσκεται στο επίκεντρο του ΜΠΠΕ και η σημασία της είναι 
κεφαλαιώδης για την ύπαρξη αποτελεσματικού συντονισμού. Μέσο για την ανταλλαγή 
πληροφοριών είναι το βασικό εργαλείο επικοινωνίας του ERCC, το CECIS. Το εργαλείο αυτό 
προσφέρει μια κεντρική πλατφόρμα μέσω της οποίας είναι δυνατή η δημοσίευση ενημε -
ρώσεων σχετικά με την εξέλιξη καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, η διάδοση προϊόντων 
ενημέρωσης και η ανά πάσα στιγμή επισκόπηση της βοήθειας που ζητείται, προσφέρεται, 
εγκρίνεται ή απορρίπτεται.
50 
Η επισκόπηση της βοήθειας είναι μια σημαντική λειτουργία του CECIS σε ό,τι αφορά την 
αντίδραση σε μια καταστροφή, για την οποία τα συμμετέχοντα κράτη έχουν εκφράσει 
απερίφραστα την επιδοκιμασία τους. Εντούτοις, διαπιστώσαμε ότι υπήρχε περιθώριο 
βελτίωσης όσον αφορά τόσο την παρουσίαση αυτών των επισκοπήσεων όσο και την 
αποδοτικότητα της διαδικασίας συγκέντρωσης όλων των στοιχείων που τις συναποτελούν. 
Παραδείγματος χάριν, παρότι η εφαρμογή προσφέρει σύνοψη των αιτημάτων και των 
προσφορών, δεν εμφανίζει το σύνολο των προσφορών που έχουν γίνει δεκτές, ούτε το 
σύνολο των εκκρεμών αναγκών ανά αίτημα, αλλά ούτε και την τρέχουσα κατάσταση του 
αιτήματος. Τα αιτήματα που έχουν ήδη εγκριθεί είναι διακριτά από εκείνα που βρίσκονται 
ακόμη εν αναμονή προσφορών, αλλά οι πληροφορίες αυτές δεν είναι διαθέσιμες αυτομά -
τως. Αυτό μπορεί να περιπλέξει τα πράγματα σε περίπτωση πολύ μεγάλου όγκου αιτημά -
των. Τα κωλύματα αυτά δυσχεραίνουν την ανάγνωση των επισκοπήσεων και περιορίζουν 
την ικανότητα του ERCC να παρέχει στα συμμετέχοντα κράτη συνολική εικόνα, σε πραγ -
ματικό χρόνο. Τα συμμετέχοντα κράτη επιβεβαιώνουν ότι αυτό συνιστά ένα σημαντικό 
μειονέκτημα.
51 
Η καταγραφή κάθε εισφοράς σε είδος και σε χρήμα στο πλαίσιο μιας κρίσης με πολλά 
μέτωπα (όπως η έκρηξη της επιδημίας του ιού Έμπολα), όπου συχνά η βοήθεια πολιτικής 
προστασίας και η ανθρωπιστική βοήθεια αλληλοεπικαλύπτονται, συνιστά μία ακόμα πρό -
κληση. Στην έκθεσή της για τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την επιδημία αυτή, η Επι -
τροπή υπογράμμισε τις αδυναμίες του EDRIS34 και σκιαγράφησε τα μέτρα που είχαν ληφθεί 
άμεσα για την αντιμετώπισή τους. Τον Απρίλιο του 2016, η Επιτροπή ενεργοποίησε έναν 
σύνδεσμο με τον οποίο συνδέονταν σε πραγματικό χρόνο EDRIS και CECIS, με στόχο την 
εξαγωγή μιας ολοκληρωμένης επισκόπησης τόσο της βοήθειας πολιτικής προστασίας όσο 
και της ανθρωπιστικής βοήθειας. Η συγκεκριμένη λειτουργία δεν ήταν διαθέσιμη κατά τον 
χρόνο του ελέγχου και επομένως δεν καταφέραμε να αξιολογήσουμε τη χρησιμότητά της.
26 Παρατηρήσεις 
52 
Η αδυναμία εξ αποστάσεως πρόσβασης στο CECIS αποτελεί σημαντικό περιορισμό για τις 
ομάδες ΠΠΕΕ που αναπτύσσονται επί τόπου. Η δυνατότητα απλουστευμένης πρόσβασης 
(με δυνατότητα ανάγνωσης μόνο) στη σύνοψη των αιτημάτων και των προσφορών (βλέπε 
σημείο 50) θα επέτρεπε την εξαγωγή μιας συνολικής εικόνας των προσφορών που έχει 
κάνει δεκτές ή έχει απορρίψει η ΕΕ, και θα παρείχε στην ομάδα τη δυνατότητα να διευκο -
λύνει ακόμη περισσότερο τον συντονισμό επί τόπου.
53 
Η διαλογή των μηνυμάτων που ανταλλάσσονται μεταξύ του ERCC και των συμμετεχόντων 
κρατών στο μητρώο του CECIS, τα οποία μεσούσης μιας καταστροφής μπορεί να είναι 
εκατοντάδες, δεν είναι εύκολη υπόθεση. Από την ανάλυση του μητρώου διαπιστώσαμε 
ότι δεν γίνεται διάκριση μεταξύ μηνυμάτων με επιχειρησιακό περιεχόμενο και διοικητικής 
επικοινωνίας35, γεγονός που μπορεί να μην επιτρέπει την άμεση παρακολούθηση της συ -
νέχειας που δίδεται σε σημαντικά επιχειρησιακά ζητήματα. Στο πλαίσιο εσωτερικού ελέγ -
χου στον οποίο υπέβαλε η Επιτροπή το CECIS το 2012, απεδείχθη ότι το σύστημα διαλογής 
υποχρησιμοποιούνταν, ιδίως από τα συμμετέχοντα κράτη. Η σύσταση που διατυπώθηκε 
σε συνέχεια του ελέγχου αυτού ήταν η διοργάνωση εκστρατείας ενημέρωσης απευθυ -
νόμενης στους αξιωματικούς υπηρεσίας του ERCC και τα συμμετέχοντα κράτη. Παρά την 
πραγματοποίηση της εκστρατείας, η κατάσταση παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητη.
54 
Η διαδικασία που ισχύει επί του παρόντος για την υποβολή αιτημάτων στήριξης των μετα -
φορών είναι σε μεγάλο βαθμό μη αυτοματοποιημένη και, ως εκ τούτου, χρονοβόρα τόσο 
για το ERCC όσο και για τα συμμετέχοντα κράτη. Πρόκειται για μια περιττή διοικητική 
επιβάρυνση, ιδίως όταν αφορά τα αρχικά στάδια μιας κρίσης. Χρήσιμες πληροφορίες που 
αφορούν την αποστολή της βοήθειας (ώρα αναχώρησης, ώρα άφιξης κ.λπ.) είναι αποκλει -
στικά διαθέσιμες σε έντυπη μορφή αντί να βρίσκονται καταχωρισμένες στη βάση δεδομέ -
νων του CECIS, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά την κατάρτιση 
αναφορών και την επισκόπηση των μετακινήσεων στο σύστημα.
Τα προϊόντα ενημέρωσης και οι χάρτες ανταλλάσσονταν 
ευρέως και υπάρχουν ενδείξεις περί της χρησιμότητάς τους
55 
Η Επιτροπή πρέπει να κοινοποιεί αξιολογήσεις και αναλύσεις σε κάθε εμπλεκόμενο εταί -
ρο36. Και για τις τρεις καταστροφές που εξετάστηκαν, εντοπίσαμε επαρκή αποδεικτικά 
στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι η Επιτροπή γνωστοποιούσε στα συμμετέχοντα κρά -
τη αξιολογήσεις και αναλύσεις, μέσω τακτικής ανάρτησης στο CECIS μηνυμάτων πολιτικής 
προστασίας, εκθέσεων για την τρέχουσα κατάσταση και έκτακτων ενημερώσεων για την 
κρίση.35 Παραδείγματος χάριν, 
συνυπάρχουν διάφορα είδη 
επικοινωνίας: σημαντικά 
μηνύματα επιχειρησιακού 
περιεχομένου (όπως αιτήματα 
παροχής βοήθειας ή σχετικές 
υλικοτεχνικές λεπτομέρειες), 
διοικητική επικοινωνία (όπως 
αιτήματα για 
συγχρηματοδότηση 
μεταφορών και 
επιχορηγήσεις), εκθέσεις και 
πρακτικά συνεδριάσεων.
36 Άρθρο 16, παράγραφος 3, 
στοιχείο α), σημείο iii), της 
απόφασης.
27 Παρατηρήσεις 
56 
Η υπηρεσία διαχείρισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης «Κοπέρνικος» της Επιτροπής, 
η οποία παρέχει γεωδιαστημικές πληροφορίες μέσω δορυφορικής τηλεπισκόπησης, είχε 
ενεργοποιηθεί και στις τρεις καταστροφές. Η κατάρτιση χαρτών τελούσε υπό τον συντονι -
σμό της UNOSAT, της υπηρεσίας χαρτογράφησης των Ηνωμένων Εθνών37, και οι ελεγκτές 
δεν εντόπισαν κανένα στοιχείο που να μαρτυρά την ύπαρξη αλληλοεπικαλύψεων. Οι χάρ -
τες που παράγονταν από την υπηρεσία «Κοπέρνικος» ήταν διαθέσιμοι στον προσβάσιμο 
από το κοινό ιστότοπο του «Κοπέρνικου»38.
57 
Καταρτίστηκαν πράγματι πολλοί χάρτες για καθεμία από τις καταστροφές που εξετάστη -
καν, ωστόσο, εκ της φύσεως της διαδικασίας, ήταν δύσκολη η συγκέντρωση τεκμηρίωσης 
που να αποδεικνύει τη χρησιμότητά τους εν μέσω της αντίδρασης. Ωστόσο, οι ελεγκτές 
εντόπισαν μία περίπτωση κατά τη οποία, χάρτης που παρήχθη από τον «Κοπέρνικο» 
συνέβαλε άμεσα στη διαδικασία λήψης αποφάσεων κατά τη διάρκεια των πλημμυρών στη 
Βοσνία-Ερζεγοβίνη (βλέπε πλαίσιο  3).
Η Επιτροπή διοργάνωσε συναντήσεις ευρείας συμμετοχής 
με τις οποίες επιδίωξε να προωθήσει την ανταλλαγή 
πληροφοριών μεταξύ των φορέων της ΕΕ, καθώς και τη 
συνεκτική προσέγγιση όσον αφορά τη χορήγηση βοήθειας
58 
Η Επιτροπή οφείλει να γνωστοποιεί τις αξιολογήσεις και τις αναλύσεις της όχι μόνο στους 
εταίρους της στον τομέα της πολιτικής προστασίας αλλά και στην ΕΥΕΔ, διασφαλίζοντας 
τη συνοχή μεταξύ των δράσεων πολιτικής προστασίας και των ευρύτερων σχέσεων της 
Ένωσης με την πληγείσα χώρα39. Η Επιτροπή δύναται επίσης να αναλαμβάνει επιπλέον 
αναγκαία υποστηρικτική και συμπληρωματική δράση ώστε να διασφαλίζεται η συνεκτι -
κότητα στο πλαίσιο της παροχής βοήθειας40. Και για τις τρεις καταστροφές που εξετάστη -
καν, η ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας διοργάνωσε διυπηρεσιακές 
συντονιστικές συσκέψεις με όλες τις αρμόδιες ΓΔ και τους αρμόδιους φορείς της ΕΕ και την 
ΕΥΕΔ41, χρησιμοποιώντας το ERCC ως κεντρική πλατφόρμα σύγκλησης. Συλλέξαμε απο -
δεικτικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει ευλόγως ότι οι συσκέψεις αυτές ήταν ευρείας 
συμμετοχής και είχαν ως στόχο τον περιορισμό του κινδύνου εμφάνισης περιπτώσεων 
αλληλοεπικάλυψης/επανάληψης κατά την αντίδραση της ΕΕ.37 Έχουμε στη διάθεσή μας 
στοιχεία που αποδεικνύουν 
την ύπαρξη διαλόγου μεταξύ 
της UNOSAT και του ERCC και 
την πρόσβαση καθενός στα 
εργαλεία του άλλου.
38 http://emergency.copernicus.
eu/mapping/
39 Άρθρο 16, παράγραφος 3, 
στοιχείο α), σημείο iii), και 
άρθρο 16, παράγραφος 4, της 
απόφασης.
40 Άρθρο 16, παράγραφος 8, της 
απόφασης.
41 Βοσνία-Ερζεγοβίνη: 
ΓΔ Ευρωπαϊκής Πολιτικής 
Γειτονίας και 
Διαπραγματεύσεων για τη 
Διεύρυνση και EUFOR· 
Έμπολα: ΓΔ Ανάπτυξης και 
Συνεργασίας, Υπηρεσία 
Μέσων Εξωτερικής Πολιτικής, 
ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των 
Τροφίμων, ΓΔ Κινητικότητας 
και Μεταφορών, ΓΔ Έρευνας 
και Καινοτομίας, ECDC, 
Eurocontrol· Νεπάλ: 
ΓΔ Ανάπτυξης και Συνεργασίας 
και Υπηρεσία Μέσων 
Εξωτερικής Πολιτικής.Πλαίσιο 3Ο χάρτης από την υπηρεσία «Κοπέρνικος» συνέβαλε στη βελτίωση της διαδικασίας 
λήψης αποφάσεων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη
Τον Μάιο του 2014 ο δήμος Odžak, μια πόλη στο καντόνι Posavina, στα βόρεια της χώρας, επλήγη βαριά από την υπερχεί -
λιση του ποταμού Sava. Στις 26 Μαΐου 2014, το δανικό κλιμάκιο, με βάση στη Modriča, ήταν έτοιμο να προχωρήσει στην 
άντληση υδάτων από ένα ιδιαίτερα πλημμυρισμένο τμήμα του Odžak. Αργότερα, όταν αποκαταστάθηκε η λειτουργία του 
τοπικού αντλιοστασίου με την υποστήριξη των τοπικών μηχανικών και των Δανών τεχνικών, οι δανική και η γερμανική 
ομάδα αξιολόγησαν από κοινού την περιοχή, χρησιμοποιώντας χάρτες προερχόμενους από τη χαρτογραφική υπηρεσία 
της ΕΕ «Κοπέρνικος». Οι χάρτες παρασχέθηκαν από το κέντρο επιτόπιου συντονισμού επιχειρήσεων που είχε τη βάση του 
στο ποδοσφαιρικό στάδιο του Orašje. Οι χάρτες χρησίμευσαν για να προσδιοριστούν το βάθος της ιλύος και η κατάσταση 
του εδάφους κάτω από αυτή. Συνήχθη το συμπέρασμα ότι ήταν ασφαλές το σκάψιμο απλώς βαθύτερα και ότι η ενέργεια 
αυτή θα επέτρεπε στο νερό να διοχετευτεί στο έδαφος, και απορρίφθηκε η περισσότερο χρονοβόρα λύση της άντλησης 
των υδάτων. Με την επιλογή του σκαψίματος απεφεύχθη και η ανάγκη μεταφοράς των υδάτων μετά την άντλησή τους. 
Χωρίς έναν τέτοιο χάρτη, η ομάδα δεν θα είχε καταφέρει να αξιολογήσει ορθώς την κατάσταση και δεν θα είχε —κατά 
πάσα πιθανότητα— προκρίνει την παρακινδυνευμένη επιλογή του σκαψίματος έναντι της άντλησης.
28 Παρατηρήσεις 
42 Το 2013, στο πλαίσιο κοινής 
διερευνητικής αποστολής της 
ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας 
και Πολιτικής Προστασίας και 
της ΕΥΕΔ στο Νεπάλ, 
προτάθηκε η κατάρτιση 
κοινού σχεδίου ετοιμότητας 
της ΕΕ για την ενίσχυση του 
συντονισμού σε προξενικά 
ζητήματα (σύσταση που 
επαναλήφθηκε στο πλαίσιο 
αποστολής για την 
παρακολούθηση της 
συνέχειας το 2014). Παρότι μια 
τέτοια προορατική αποστολή 
με συγκεκριμένο αντικείμενο 
αποτελεί ένα παράδειγμα 
καλής πρακτικής, το σχέδιο 
ετοιμότητας δεν καταρτίστηκε 
ποτέ.59 
Η Επιτροπή επιδίωξε την ανάμειξη της ΕΥΕΔ (τόσο της κεντρικής υπηρεσίας όσο και των 
αντιπροσωπειών της ΕΕ) από την αρχή των κρίσεων που αναλύθηκαν, καλώντας τη να 
συμμετάσχει σε συντονιστικές συσκέψεις και σε τακτική ανταλλαγή πληροφοριών. Πράγ -
ματι, το ERCC ήταν σε επαφή με την ΕΥΕΔ ακόμη και πριν από κάθε επίσημη ενεργοποίηση 
του ΜΠΠΕ. Σε καμία από τις καταστροφές που εξετάστηκαν, τα κράτη μέλη δεν είχαν 
ζητήσει την ενεργοποίηση του ΜΠΠΕ προκειμένου να εξασφαλίζουν υποστήριξη πολιτι -
κής προστασίας στο πλαίσιο της παροχής προξενικής βοήθειας. Ωστόσο, στην περίπτωση 
του Νεπάλ, η ΕΥΕΔ ενεργοποίησε το εργαλείο «Consular On-Line (CoOL)» για την ανταλ -
λαγή πληροφοριών με τα κράτη μέλη και το ERCC. Οι πληροφορίες που παρείχε ως επί το 
πλείστον στην ΕΥΕΔ η ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας αφορούσαν 
πτήσεις, βάσει των επισκοπήσεων που διετίθεντο στο CECIS42.
60 
Ο συντονισμός και η συνεργασία μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών της Επιτροπής λει -
τούργησαν σε γενικές γραμμές ικανοποιητικά. Η ΓΔ Ανάπτυξης και Συνεργασίας επέδει -
ξε ευελιξία όσον αφορά την έγκαιρη παροχή πρόσθετης ανθρωπιστικής βοήθειας στη 
ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας κατά την έκρηξη της επιδημίας του 
ιού Έμπολα, με το να ανακατανείμει χρηματοδοτικούς πόρους από το απόθεμα Β του ΕΤΑ 
και να επιτύχει την ταχεία ανάπτυξη κινητών εργαστηρίων ανίχνευσης και δειγματοληψίας 
χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών και πυρηνικών ουσιών. Επιπλέον, η ΓΔ Ανθρωπιστικής 
Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας ανέλαβε, σε στενή συνεργασία με τη ΓΔ Ανάπτυξης 
και Συνεργασίας, τον συντονισμό της συνόδου υψηλού επιπέδου τον Μάρτιο του 2015, 
κατά τη διάρκεια της επιδημικής έκρηξης του Έμπολα.
Η ομάδα δράσης για τον Έμπολα προσέθεσε μεν αξία στην 
αντίδραση, ενεργώντας ως φόρουμ για την ανταλλαγή 
πληροφοριών, θα έπρεπε ωστόσο να έχει συγκροτηθεί 
νωρίτερα
61 
Η επιδημική έκρηξη του Έμπολα στη Δυτική Αφρική ήταν μια καταστροφή που δεν εμφά -
νιζε τυπικά χαρακτηριστικά από τη σκοπιά του ΜΠΠΕ. Η Επιτροπή και οι οργανισμοί της ΕΕ 
αντέδρασαν γρήγορα στις πρώτες αναφορές στην επιδημική έκρηξη: η ΕΥΕΔ κυκλοφόρη -
σε την πρώτη ταχεία αξιολόγηση άμεσου κινδύνου επί του θέματος τον Μάρτιο του 2014, 
το ευρωπαϊκό κινητό εργαστήριο αναπτύχθηκε στην περιοχή τον Απρίλιο, η επιδημική 
έκρηξη συζητήθηκε πολλάκις στο πλαίσιο της Επιτροπής για την Υγεία και την Ασφάλεια 
(ΕΥΑ) μεταξύ Απριλίου και Αυγούστου 2014 και η χρηματοδότηση διοχετεύτηκε γρήγορα 
προς ορισμένους βασικούς εταίρους της ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προ -
στασίας. Ωστόσο, η αρχική αντίδραση στερούνταν στρατηγικής προσέγγισης και δεν είχε 
αποφασιστεί ποιος θα ήταν επικεφαλής. Μετά την κλιμάκωση της κρίσης και της ανακή -
ρυξής της από τον ΠΟΥ σε «έκτακτη κατάσταση διεθνούς ενδιαφέροντος στον τομέα της 
δημόσιας υγείας» στις 8 Αυγούστου 2014, διοργανώθηκαν συντονιστικές συναντήσεις, 
παρότι συχνά δεν ακολουθούσαν προσέγγιση βάσει αποτελεσμάτων και δεν διέθεταν 
σημεία αμιγούς δράσης και παρακολούθησης.
29 Παρατηρήσεις 
62 
Τον Οκτώβριο συγκροτήθηκε ομάδα δράσης για τον Έμπολα, περίπου έξι εβδομάδες 
μετά την έκκληση που απηύθυνε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 30 Αυγούστου 2014, για 
αυξημένο συντονισμό και την έγκριση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου παρέμβασης. Το 
ολοκληρωμένο πλαίσιο παρέμβασης αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου 
και υποβλήθηκε σε πολλές αναθεωρήσεις τις επόμενες εβδομάδες. Όλα αυτά συνέβησαν 
αρκετούς μήνες μετά την αρχική εκδήλωση της επιδημίας. Στα τέλη του Οκτωβρίου, ο αρ -
μόδιος για την ανθρωπιστική βοήθεια και τη διαχείριση των κρίσεων επίτροπος ορίστηκε 
από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συντονιστής της ΕΕ για την επιδημία του ιού Έμπολα προ -
κειμένου να εξασφαλίσει τον αναγκαίο πολιτικό συντονισμό.
63 
Ο ρόλος του συντονιστή ήταν σημαντικός καθώς έστρεψε την εστίαση των κρατών μελών 
σε καίριες δράσεις και στη στήριξη που απαιτούνταν για την κλιμάκωση της αντίδρα -
σης (για παράδειγμα, διοργάνωση κοινής επίσκεψης στη Δυτική Αφρική τον Οκτώβριο 
του 2014, καθώς και συσκέψεων υψηλού επιπέδου αλλά και συνόδου χορηγών βοήθει -
ας στις Βρυξέλλες τον Μάρτιο του 2015). Όπως φαίνεται στο παράρτημα  V, όλες αυτές 
οι εξελίξεις, αν και απαραίτητες, έλαβαν χώρα αφού είχε κορυφωθεί ο αριθμός των 
κρουσμάτων.
64 
Η συγκρότηση της ομάδας δράσης για τον Έμπολα, η οποία συστεγαζόταν στο ERCC, έτυ -
χε θετικής υποδοχής από όλους τους ενδιαφερομένους ως ένα σημαντικό βήμα προς την 
ενίσχυση του συντονισμού και της ανάπτυξης της αντίδρασης της ΕΕ. Οι όροι εντολής της 
ομάδας ήταν επιχειρησιακής φύσεως και περιλάμβαναν τη διασφάλιση της συμπληρωμα -
τικότητας και τον εντοπισμό συνεργιών. Η προσέγγισή της ήταν αυτή της ευρείας συμ -
μετοχής: πέραν από άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής, σε συναντήσεις της ομάδας δράσης 
για τον Έμπολα παρευρέθηκαν η ΕΥΕΔ, οργανισμοί της ΕΕ, η γραμματεία του Συμβουλίου 
και κράτη μέλη (περιλαμβανομένων ορισμένων εθνικών συντονιστών για τον Έμπολα) 
και εκπρόσωποι του ΠΟΥ, του OCHA, του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος, της 
UNICEF, της IHP43 και διαφόρων ΜΚΟ που βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή της αντίδρα -
σης. Σύμφωνα με πλήθος ενδιαφερομένων, οι ενημερώσεις για την κατάσταση σε πραγ -
ματικό χρόνο που διαβίβαζαν οι αντιπροσωπείες της ΕΕ και εκπρόσωποι του επιτόπιου 
δικτύου της ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας είχαν ιδιαίτερη αξία. 
Διαπιστώσαμε ότι η ομάδα δράσης για τον Έμπολα λειτουργούσε πρωτίστως ως πλατφόρ -
μα ανταλλαγής πληροφοριών για την προώθηση του συντονισμού και όχι τόσο ως φορέας 
λήψης αποφάσεων.
65 
Παρά τις ορισμένες αδυναμίες στη διαχείριση πληροφοριών (υπερβολικός φόρτος πληρο -
φοριών, κατάλογοι διανομής που δεν ήταν πάντοτε επικαιροποιημένοι), η ομάδα δράσης 
για τον Έμπολα μπόρεσε να συμβάλει στην εξασφάλιση καλύτερου συντονισμού και συνε -
κτικότερης υλοποίησης της αντίδρασης. Ακολουθούν τρία χαρακτηριστικά παραδείγματα:
α) Κατά τη διάρκεια συζητήσεων της ομάδας δράσης για τον Έμπολα έγινε γνωστό ότι 
για τα τέλη Οκτωβρίου του 2014 είχαν προγραμματιστεί δύο χωριστές αποστολές επί 
τόπου, μία της ΕΥΕΔ και μία της Επιτροπής (ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής 
Προστασίας, ΓΔ Ανάπτυξης και Συνεργασίας, ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων 
και Ένταξης, ΓΔ Υγείας και Καταναλωτών και Υπηρεσία Μέσων Εξωτερικής Πολιτικής). 
Προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος αλληλοεπικάλυψης και επανάληψης εργασιών 
ελήφθησαν κάποια μέτρα και συγκεκριμένα η κατάρτιση κοινής έκθεσης αποστολής.43 Η Διεθνής Ανθρωπιστική 
Συνεργασία (International 
Humanitarian Partnership, 
IHP) είναι ένα δίκτυο επτά 
ευρωπαϊκών οργανισμών 
διαχείρισης καταστάσεων 
έκτακτης ανάγκης. Τα κράτη 
μέλη της IHP είναι ταυτόχρονα 
συμμετέχοντα κράτη στον 
ΜΠΠΕ, παρ’ όλα αυτά, 
υπέβαλαν παρουσίαση των 
δραστηριοτήτων τους στην 
ομάδα δράσης για τον Έμπολα 
υπό την ιδιότητά τους ως μέλη 
τ ης I H P.
30 Παρατηρήσεις 
β) Η ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων μπόρεσε να διοχετεύσει προς την ΕΥΑ τις 
πληροφορίες που αντάλλασσε η ομάδα εργασίας, καθώς και να βοηθήσει στον σχε -
διασμό και την ανάπτυξη των εργαστηρίων που διοργανώθηκαν από τη ΓΔ Υγείας και 
Ασφάλειας των Τροφίμων και τη ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστα -
σίας (παραδείγματος χάριν, σχετικά με ζητήματα ασφάλειας και ελέγχου και με το 
Ευρωπαϊκό Ιατρικό Σώμα).
γ) Υπάλληλοι του ECDC και επιδημιολόγοι από προγράμματα υποτροφιών του ECDC επελέ -
γησαν μέσω του Παγκόσμιου Δικτύου Συναγερμού και Αντίδρασης στις επιδημικές εκρή -
ξεις (GOARN) του ΠΟΥ για τη στήριξη επιδημιολογικών ερευνών σε επίπεδο περιοχής, 
περιλαμβανομένων του εντοπισμού κρουσμάτων και επαφών. Μολονότι θεωρήθηκε ότι 
η συνεργασία μεταξύ των επιδημιολόγων και του ΠΟΥ λειτουργούσε ικανοποιητικά στο 
σύνολό της, το ECDC ανέφερε στην ομάδα δράσης για τον Έμπολα ότι οι τοποθετηθέντες 
εμπειρογνώμονες είχαν αντιμετωπίσει σημαντικά υλικοτεχνικά προβλήματα. Η ΓΔ Ανθρω -
πιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας δρομολόγησε, στη συνέχεια, αποστολή για 
να προσδιορίσει τρόπους βελτίωσης της στήριξης που παρέχεται στις ομάδες.Πλαίσιο 4Η ανάπτυξη του συστήματος διακομιδής της ΕΕ ήταν μια σύνθετη και χρονοβόρα 
διαδικασία
Την αδήριτη ανάγκη διακομιδής εργαζομένων στους τομείς της ανθρωπιστικής βοήθειας και της υγειονομικής περίθαλ -
ψης εξέφρασαν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα και τα Ηνωμένα Έθνη τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2014 αντιστοίχως44. 
Η ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας συνεργάστηκε στενά με τη ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των Τροφί -
μων και τον ΠΟΥ για την ανάπτυξη τυποποιημένων επιχειρησιακών διαδικασιών σε σχέση με ένα σύστημα διακομιδής σε 
επίπεδο ΕΕ, οι οποίες εγκρίθηκαν από την ΕΥΑ στις 14 Οκτωβρίου. Παράλληλα, η Επιτροπή αναζήτησε μεταφορικά μέσα 
(αεροσκάφη) τόσο από τον πολιτικό/εμπορικό κλάδο45 όσο και από τον στρατιωτικό46. Μετά την αποτυχημένη απόπειρα 
της Επιτροπής να πείσει τα συμμετέχοντα κράτη να δεσμευτούν να διαθέσουν μη στρατιωτικούς πόρους για τις προσπά -
θειες διακομιδής, στις 5 Σεπτεμβρίου 2014, η ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας ζήτησε επισήμως από 
την ΕΥΕΔ να ενεργοποιήσει τη μονάδα μετακίνησης και σχεδιασμού της ΕΕ (EUMPC) με σκοπό την εξεύρεση λύσης στην 
οποία θα περιλαμβάνονταν στρατιωτικοί πόροι. Παρά τη στενή συνεργασία μεταξύ της ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και 
Πολιτικής Προστασίας και της EUMPC, η προθυμία των κρατών μελών να διαθέσουν στρατιωτικούς πόρους ήταν πολύ 
περιορισμένη. Η έλλειψη προηγούμενης εμπειρίας στον τομέα αυτό, η απουσία έτοιμων τεχνικών λύσεων και ο χρόνος 
που απαιτούνταν για την προσαρμογή των πόρων και την καταγραφή τους έθεσαν σημαντικούς φραγμούς στην έγκαιρη 
παράδοση. Τελικά, το σύστημα διακομιδής της ΕΕ ολοκληρώθηκε όταν το Λουξεμβούργο παραχώρησε δύο αεροσκάφη 
στην εθελοντική δεξαμενή, και κατέστη διαθέσιμο από τα μέσα Φεβρουαρίου του 2015.
44 Η αδήριτη ανάγκη διακομιδής εκφράστηκε ρητώς από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα στις 11 Αυγούστου 2014, το OCHA των Ηνωμένων Εθνών 
απέστειλε στο ERCC αίτημα για ικανότητες διακομιδής
45 Παρόλο που τα κράτη μέλη είχαν τη δυνατότητα να διενεργούν διακομιδές σε διμερή βάση και η Επιτροπή διέθετε εμπορική λύση, αυτά δεν 
θεωρήθηκαν αρκετά.
46 Μπορεί να ενεργοποιηθεί μέσω επίσημου αιτήματος από τη ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας σε περίπτωση που δεν 
υπάρχουν μη στρατιωτικές εναλλακτικές λύσεις που να ικανοποιούν τις ανάγκες που ανακύπτουν στο πλαίσιο συγκεκριμένης κρίσης (κατ’ αρχήν, 
οι στρατιωτικές λύσεις πρέπει να είναι πάντοτε η τελευταία επιλογή).
31 Παρατηρήσεις 
66 
Κατά τη διάρκεια της επιδημικής έκρηξης του Έμπολα, το γεγονός ότι δεν παρεχόταν κα -
μία εγγύηση για τη δυνητική διακομιδή διεθνών εργαζομένων στους τομείς της υγειονομι -
κής περίθαλψης και της ανθρωπιστικής βοήθειας που είχαν μολυνθεί από τον ιό λειτουρ -
γούσε αποτρεπτικά για κάποιους από αυτούς, οι οποίοι απέρριπταν την τοποθέτησή τους 
στην περιοχή. Η συνεργασία τόσο εντός της ομάδας δράσης για τον Έμπολα όσο και εκτός 
αυτής, μεταξύ της ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας, της ΓΔ Υγείας 
και Ασφάλειας των Τροφίμων και του ΠΟΥ για τη δημιουργία ενός συστήματος διακομιδής 
σε επίπεδο ΕΕ συνιστά ένα παράδειγμα αποτελεσματικού συντονισμού, παρότι χρειάστη -
κε πολύς χρόνος για την ανάπτυξη του συστήματος αυτού, λαμβανομένων υπόψη του 
επείγοντος χαρακτήρα και της καίριας σημασίας της υπηρεσίας αυτής (βλέπε πλαίσιο  4).
Η Επιτροπή δεν αξιοποιεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό τις 
πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της προκειμένου να 
υποβάλλει αναφορές για τις συνολικές επιδόσεις, τόσο τις 
δικές της όσο και του ΜΠΠΕ
67 
Στα ετήσια σχέδια διαχείρισης και τις εκθέσεις δραστηριοτήτων της ΓΔ Ανθρωπιστικής Βο -
ήθειας και Πολιτικής Προστασίας, η Επιτροπή έχει ορίσει έναν δείκτη που αντιστοιχεί στο 
στάδιο της αντίδρασης σε μια καταστροφή47, και συγκεκριμένα στον έγκαιρο χαρακτήρα 
της. Εντούτοις, ο δείκτης καλύπτει στοιχεία που εκφεύγουν του ελέγχου της Επιτροπής48. 
Για τον λόγο αυτό καθίσταται δυσχερής η λογοδοσία για τις δικές της επιδόσεις.
68 
Το βασικό εργαλείο επικοινωνίας του ΜΠΠΕ, το CECIS, δεν προσφέρει τη δυνατότητα 
αυτοματοποιημένης και συστηματικής καταχώρισης στοιχείων σχετικών με τις επιδόσεις, 
με αποτέλεσμα ο εντοπισμός των στοιχείων αυτών να γίνεται με το χέρι και, επομένως, 
να συνιστά μια χρονοβόρα διαδικασία. Δεδομένου ότι το σύνολο των δεδομένων που 
μπορούν να αξιοποιηθούν με αυτοματοποιημένο τρόπο από το σύστημα είναι περιορι -
σμένο, το CECIS δεν μπορεί να παράγει λεπτομερείς αναφορές ή πληροφορίες διαχείρισης 
σχετικά με την επιχειρησιακή αποδοτικότητα των διαφόρων σταδίων της διαδικασίας 
αντίδρασης σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ανεξαρτήτως του αν τα στάδια αυτά 
τελούν υπό τον άμεσο έλεγχο της Επιτροπής. Ορισμένα συμμετέχοντα κράτη δήλωσαν ότι 
θα προτιμούσαν το CECIS να παράγει περισσότερες συγκεντρωτικές πληροφορίες σχετικά 
με τις επιδόσεις.
69 
Η απουσία στατιστικών στοιχείων για τις ποσοτικές επιδόσεις, όσον αφορά, παραδείγ -
ματος χάριν, την έγκαιρη υποβολή των αιτημάτων ή τα σε εκκρεμότητα και εν αναμονή 
προσφορών αιτήματα, στερεί από την Επιτροπή και από τα συμμετέχοντα κράτη πληρο -
φορίες που θα ήταν σημαντικές για τη μέτρηση των επιδόσεων του ΜΠΠΕ και της προστι -
θέμενης αξίας του και οι οποίες θα συνέβαλαν στην ενίσχυση της αποδοχής του από τα 
ενδιαφερόμενα μέρη.47 Δείκτης αποτελεσμάτων 1: 
μέση ταχύτητα επεμβάσεων 
στο πλαίσιο του ΜΠΠΕ (από 
την έγκριση της προσφοράς 
μέχρι την επιτόπια ανάπτυξη).
48 Παραδείγματος χάριν, οι πόροι 
που διατίθενται σε 
συμμετέχοντα κράτη ή οι 
ορισμοί εμπειρογνωμόνων 
από συμμετέχοντα κράτη.
32
 Συμπεράσματα 
και συστάσεις
70 
Καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή υπήρξε αποτελεσματική σε γενικές γραμ -
μές όσον αφορά τη διευκόλυνση του συντονισμού των αντιδράσεων σε εκτός Ένωσης 
καταστροφές από την αρχή του 2014. Η συνολική αξιολόγησή μας επιβεβαιώνεται από όλα 
τα συμμετέχοντα κράτη που απάντησαν στο ερωτηματολόγιό μας. Τα κράτη αυτά εξέφρα -
σαν την ικανοποίησή τους για τον ρόλο που διαδραμάτισε η Επιτροπή για τη διευκόλυνση 
του συντονισμού.
71 
Για καθεμία από τις τρεις καταστροφές που εξετάσαμε, η ενεργοποίηση του Μηχανισμού 
Πολιτικής Προστασίας της Ένωσης (ΜΠΠΕ) ήταν έγκαιρη (βλέπε σημεία 17 έως 19) και οι 
ομάδες πολιτικής προστασίας της ΕΕ (ομάδες ΠΠΕΕ) διευκόλυναν τον επιτόπιο συντονισμό 
με τις ομάδες των συμμετεχόντων κρατών (βλέπε σημεία 26 έως 27). Η διευκόλυνση του 
συντονισμού εκ μέρους της Επιτροπής ενισχύεται με την ευρεία διάδοση διαφόρων προϊ -
όντων ενημέρωσης, τα οποία κρίναμε χρήσιμα (βλέπε σημεία 55 έως 57).
72 
Στο πλαίσιο του συντονισμού των διάφορων υπηρεσιών της, καθώς και έναντι άλλων φο -
ρέων τόσο της ΕΕ όσο και τρίτων, η Επιτροπή υιοθέτησε μια προσέγγιση που προήγε την 
ευρεία συμμετοχή (βλέπε σημεία 34 έως 37 και 58 έως 66). Μολονότι ο βαθμός στον οποίο 
οι συντονιστικές δραστηριότητες της ΕΕ ενσωματώθηκαν στο σύστημα των Ηνωμένων 
Εθνών διέφερε ανάλογα με την καταστροφή, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η Επιτρο -
πή σεβάστηκε γενικώς τον ηγετικό ρόλο των Ηνωμένων Εθνών συνολικά (βλέπε σημεία 41 
έως 46). Ο συντονιστικός ρόλος της Επιτροπής διευρύνθηκε ώστε να καλύπτει μέχρι και το 
τελικό στάδιο των αντιδράσεων, λαμβάνοντας μέτρα για την ομαλή μετάβαση στη φάση 
της αποκατάστασης (βλέπε σημεία 47 έως 48).
73 
Μια σημαντική καινοτομία της νομοθεσίας που θεσπίζει τον ΜΠΠΕ είναι η ανάπτυξη της 
ευρωπαϊκής ικανότητας αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, άλλως μιας «εθελοντικής 
δεξαμενής», η οποία συγκεντρώνει προδεσμευμένους για τον σκοπό αυτό πόρους. Η ανά -
πτυξη της εθελοντικής δεξαμενής ήταν βραδεία, καθόσον η Επιτροπή δεν μπόρεσε να 
προτείνει την ανάπτυξη συγκεκριμένων πόρων για τους σκοπούς της αντίδρασης στις κα -
ταστροφές που εξετάσαμε. Παρ’ όλα αυτά, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στο μέτρο που, 
όποτε χρειάστηκε, επέκτεινε το πεδίο εφαρμογής της δεξαμενής (βλέπε σημεία 28 έως 32).
33 Συμπεράσματα και συστάσεις 
74 
Παρά το γενικό συμπέρασμά μας, εντοπίσαμε αρκετούς τομείς στους οποίους υπάρχει 
περιθώριο βελτίωσης. Η Επιτροπή θα μπορούσε εξοικονομήσει πρόσθετο χρόνο κατά 
το στάδιο του προσυναγερμού, καθώς και κατά το στάδιο επιλογής και ανάπτυξης των 
ομάδων ΠΠΕΕ (βλέπε σημεία 20 έως 25). Μια σειρά χαρακτηριστικών του CECIS, της πλατ -
φόρμας επικοινωνίας και ενημέρωσης της Επιτροπής, επιδέχονται περαιτέρω βελτιώσεις 
(βλέπε σημεία 49 έως 54). Υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω ενίσχυση του επιτόπιου συ -
ντονισμού, ενώ πρέπει να εξασφαλιστούν περισσότερες συνεργίες μεταξύ των επιχειρήσε -
ων της πολιτικής προστασίας και της ανθρωπιστικής βοήθειας (βλέπε σημεία 38 έως 40). 
Οι οικονομικές και διοικητικές ρυθμίσεις της Επιτροπής και του ECDC δεν εξυπηρέτησαν 
όπως θα έπρεπε την ευρείας κλίμακας ανάπτυξη επιδημιολόγων μέσω του ΜΠΠΕ κατά τη 
διάρκεια της κρίσης του Έμπολα (βλέπε σημείο 33). Τέλος, η Επιτροπή θα μπορούσε να 
βελτιώσει τη διαδικασία υποβολής αναφορών σχετικών με τις επιδόσεις του ΜΠΠΕ (βλέπε 
σημεία 67 έως 69). Στη συνέχεια διατυπώνουμε πέντε συστάσεις με τις οποίες καλύπτουμε 
τα ανωτέρω σημεία.
Σύσταση 1 — Εξοικονόμηση χρόνου στα πρώτα κρίσιμα 
στάδια της αντίδρασης
Η Επιτροπή οφείλει:
α) να χρησιμοποιεί νωρίτερα το στάδιο του προσυναγερμού στο CECIS στην περίπτωση 
καταστροφών που εξελίσσονται βραδέως —με την εμφάνιση των πρώτων ενδείξεων 
αντίκτυπου ή/και αναγκών— ώστε τα συμμετέχοντα κράτη να είναι σε θέση να κινη -
τοποιούν πόρους προτού ενεργοποιηθεί ο ΜΠΠΕ·
β) κατόπιν της υποβολής αιτήματος παροχής βοήθειας, να αποστέλλει ευθύς αμέσως 
αιτήματα για διορισμούς εμπειρογνωμόνων, εφόσον αναμένεται ευλόγως ότι τα συμ -
μετέχοντα κράτη θα αντιδράσουν ενεργά σε μια μεγάλη καταστροφή·
γ) να αναζητήσει τρόπους με τους οποίους θα επιταχύνει την επιλογή και την ανάπτυξη 
ομάδων ΠΠΕΕ και να καλέσει τα συμμετέχοντα κράτη να επεξεργαστούν από κοινού 
αξιολογήσεις από ομοτίμους των επιδόσεων των εμπειρογνωμόνων και να διοργανώ -
νει συνεδρίες ανατροφοδότησης μετά το τέλος της αποστολής μεταξύ της ομάδας και 
των κεντρικών υπηρεσιών της·
δ) να δημιουργήσει ένα αρχείο καταγραφής κάθε επαφής που γίνεται με συμμετέχοντα 
κράτη που είχαν στενούς δεσμούς με την πληγείσα χώρα και τα οποία, επομένως, 
είναι σε θέση να συνδράμουν.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση της σύστασης: τέλος πρώτου εξαμήνου 
του 2017.
34 Συμπεράσματα και συστάσεις 
Σύσταση 2 — Βελτίωση των λειτουργιών του CECIS
Προκειμένου να βελτιωθεί η επισκόπηση της παρεχόμενης και της ζητούμενης βοήθειας, 
να δοθεί η δυνατότητα καλύτερης παρακολούθησης των προτεραιοτήτων και να κατα -
στεί το σύστημα φιλικότερο προς τον χρήστη, η Επιτροπή οφείλει να επανασχεδιάσει μια 
σειρά βασικών λειτουργιών του CECIS, όπως:
α) αυτοματοποίηση των αναλύσεων των διαφορών μεταξύ των υποβαλλόμενων και των 
διεκπεραιωνόμενων αιτημάτων και εισαγωγή ρύθμισης διαλογής·
β) διανομή στις ομάδες ΠΠΕΕ που εργάζονται επί τόπου, μιας απλουστευμένης εκδοχής 
της σύνοψης των αιτημάτων και των προσφορών σε πραγματικό χρόνο·
γ) αυτοματοποίηση της ροής εργασιών για αιτήματα υποστήριξης των μεταφορών, 
προκειμένου να τεθεί σε λειτουργία μια ταχύτερη διατερματική διαδικασία αλλά και 
να εξασφαλίζεται η παραγωγή στατιστικών και επισκοπήσεων σε πραγματικό χρόνο·
δ) περισσότερα μέτρα για την αποτελεσματική διαλογή των μηνυμάτων επιχειρησιακού 
περιεχομένου και διοικητικής φύσης και προσδιορισμού μέτρων για την προώθηση 
της χρήσης της συγκεκριμένης λειτουργίας.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση της σύστασης:
Επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τις απαιτήσεις και το σχέδιο δράσης με τους ενδια -
φερομένους: τέλος πρώτου εξαμήνου του 2017
Διαδικασία διαγωνισμού, υλοποίηση και δοκιμαστική λειτουργία: τέλη του 2018
Σύσταση 3 — Ενίσχυση του συντονισμού και των πιθανών 
συνεργιών στο πεδίο
Η Επιτροπή οφείλει:
α) να ενισχύσει την υποβολή πληροφοριακών στοιχείων από τις ομάδες ΠΠΕΕ που δρουν 
επί τόπου, απαιτώντας σαφέστερη περιγραφή των αξιολογήσεων αναγκών που διε -
νεργούνται και συγκεκριμένη παρακολούθηση των διαπιστωνόμενων αναγκών·
β) να διερευνήσει τρόπους περαιτέρω αξιοποίησης του επιτόπιου δικτύου της ΓΔ Ανθρω -
πιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας, προκειμένου να στηρίξει το έργο των 
ομάδων ΠΠΕΕ γενικά και τις εκτιμήσεις της κατάστασης και των αναγκών ειδικότερα ·
γ) να διερευνήσει περισσότερες ευκαιρίες για την ενδυνάμωση της εκατέρωθεν ενημέ -
ρωσης των παρόχων πολιτικής προστασίας και ανθρωπιστικής βοήθειας, περιλαμβα -
νομένων όσων συμμετέχουν στο σύστημα συνεργατικών σχηματισμών των Ηνωμέ -
νων Εθνών·
δ) να ορίσει «σημεία επαφής πολιτικής προστασίας» εντός των εθνικών και περιφερεια -
κών γραφείων του επιτόπιου δικτύου της ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής 
Προστασίας και, επίσης, σε συνεργασία με την ΕΥΕΔ, να ορίσει «σημεία επαφής πολιτι -
κής προστασίας» στο προσωπικό των αντιπροσωπειών της ΕΕ σε χώρες που βρίσκο -
νται σε κίνδυνο. Θα μεριμνάται η τακτική επιμόρφωση των εν λόγω σημείων επαφής 
σχετικά με τις εξελίξεις του ΜΠΠΕ και τη διαδικασία ενεργοποίησής του.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση της σύστασης: τέλη του 2017
35 Συμπεράσματα και συστάσεις 
Σύσταση 4 — Διερεύνηση του ενδεχομένου να γίνουν 
αλλαγές στις ρυθμίσεις που διέπουν την ανάπτυξη 
επιδημιολόγων
Εφόσον η ΕΕ αποφασίσει ότι θα αναπτύσσει επιδημιολόγους μέσω του ΜΠΠΕ προκειμέ -
νου να ανταποκρίνεται σε μελλοντικές, ευρείας κλίμακας και εκτός Ένωσης καταστάσεις 
έκτακτης ανάγκης με επιπτώσεις στον τομέα της υγείας και λαμβανομένου υπόψη του 
ηγετικού ρόλου του ΠΟΥ στον συγκεκριμένο τομέα, η Επιτροπή και το ECDC πρέπει να δι -
ερευνήσουν από κοινού πιθανές αλλαγές που μπορεί να γίνουν στις ισχύουσες διοικητικές 
και οικονομικές ρυθμίσεις που θα διευκολύνουν ενδεχομένως την υλοποίηση γρήγορων 
και ευέλικτων αναπτύξεων.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση της σύστασης: αρχές του 2018
Σύσταση 5 — Ενίσχυση της λογοδοσίας μέσω της 
βελτιωμένης υποβολής στοιχείων
Προκειμένου να περιέρχονται στην ίδια αλλά και στο συμμετέχον κράτος πληροφορίες 
που θα μπορούσαν να ενισχύσουν περαιτέρω τις επιδόσεις, την προστιθέμενη αξία και 
την αποδοχή του ΜΠΠΕ, η Επιτροπή πρέπει:
α) να θέσει βασικούς δείκτες επιδόσεων που να αντιστοιχούν σε εκείνα τα στάδια 
της αντίδρασης που εμπίπτουν στον έλεγχό της και για τα οποία υπέχει ευθύνη 
λογοδοσίας·
β) να αναπτύξει αυτόματα παραγόμενες στατιστικές και εκθέσεις βάσει στοιχείων του 
CECIS προκειμένου να συγκρίνει αντιδράσεις που έχουν αναληφθεί μετά από διάφο -
ρες ενεργοποιήσεις και να προσδιορίζει τομείς με περιθώρια βελτίωσης όσον αφορά 
τον ΜΠΠΕ.
Ημερομηνία-στόχος για την υλοποίηση της σύστασης:
Καθορισμός βασικών δεικτών επιδόσεων: τέλος πρώτου εξαμήνου του 2017
Παραγωγή στατιστικών και εκθέσεων: τέλη του 2018 (βλέπε σύσταση 2)
Η παρούσα ειδική έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα ΙII, του οποίου προεδρεύει ο κ. Karel 
PINXTEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του 
της 8ης Νοεμβρίου 2016.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Klaus-Heiner LEHNE
 Πρόεδρος

36
 Παραρτήματα
Ενεργοποίηση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης για καταστροφές 
εκτός της ΈνωσηςΠαράρτημα Ι Ενεργοποίηση του µηχανισµού πολιτικής προστασίας
της Ένωσης για καταστροφές εκτός της Ένωσης
Αίτηµα παροχής βοήθειας
Αίτηµα παροχής βοήθειας µπορεί να υποβάλει:
– το πληγέν κράτος
– διεθνής οργανισµός (Ηνωµένα Έθνη, OPCW, IFRC, ∆ΟΜ)
Στο αίτηµα παροχής βοήθειας περιλαµβάνεταισυνήθως αρχικός κατάλογος των αναγκών.Ενεργοποιήσεις
Από το 2002 ο µηχανισµός πολιτικής προστασίας έχει ενεργοποιηθεί 229* φορές ως «αίτηµα παροχής βοήθειας», κυρίως για καταστροφές εκτός ΕΕ.  [*Στοιχεία Νοεµβρίου 2015]
Σύνολο ενεργοποιήσεων Γεωγραφική κατανοµή
Μεταφορές
Ο ΜΠΠΕ προσφέρει τις ακόλουθες λύσεις:
– Συγχρηµατοδότηση εξόδων µεταφοράς 
 (σε ποσοστό 55%)
– Συγκέντρωση µεταφορικών µέσων σε
   µια δεξαµενή
– Έναν πράκτορα µεταφορών
   σε επίπεδο ΕΕ
Εθελοντική δεξαµενή πόρων
Τα συµµετέχοντα κράτη µπορούν να διαθέτουν στην
εθελοντική δεξαµενή µονάδες για µια διετία, µε αντιστάθµισµα:– Συγχρηµατοδότηση των εξόδων προσαρµογής– Χρηµατοδότηση των εξόδων πιστοποίησης– Αυξηµένο ποσοστό συγχρηµατοδότησης των   εξόδων µεταφοράς (85 %)Εµπειρογνώµονες πολιτικής
προστασίας
Οι εµπειρογνώµονες πολιτικής προστασίας προτείνονται
από τα συµµετέχοντα κράτη και επιλέγονται,ενηµερώνονται και τοποθετούνται από το ERCC. Οι εµπειρογνώµονες µπορούν να σχηµατίσουνµια οµάδα ΠΠΕΕ ή να ενσωµατωθούν στιςοµάδες UNDAC ως συνδεδεµένα µέλη.
Οµάδα ΠΠΕΕ
Οι οµάδες ΠΠΕΕ απαρτίζονται από έναν σύνδεσµο του ERCC και αρκετούς εµπειρογνώµονες πολιτικής προστασίας απότα συµµετέχοντα κράτη. Στα καθήκοντα που ενδεχοµένωςνα αναλάβει µια οµάδα ΠΠΕΕ συγκαταλέγονται:– Επιτόπιος συντονισµός µονάδων της ΕΕ– Αξιολόγηση αναγκών– Υλικοτεχνική υποστήριξηΠόροι/Μονάδες ΕµπειρογνώµονεςΕπέλευση
καταστροφής!
Το ERCC ενεργοποιεί τον ΜΠΠΕ
Τα συµµετέχοντα κράτη
προσφέρουν µονάδες και
πόρους στο CECISΟι αναλυτικές ανάγκες
δηµοσιεύονται στο CECIS,
εν αναµονή προσφορώνΑίτηµαπαροχήςβοήθειας
Ο αιτών αποδέχεται
ή απορρίπτει τις προσφορές
Είναι δυνατή η οργάνωση της
µεταφοράς για τις προσφορές/οµάδες
που γίνονται δεκτές
Οι µονάδες και οι οµάδες αναπτύσσονται 
στην πληγείσα χώραΠροκηρύσσονται θέσεις
εµπειρογνωµόνων πολιτικής
προστασίας στο CECIS
Η επιλογή των
εµπειρογνωµόνων που
προτείνουν τα συµµετέχοντα
κράτη γίνεται από το ERCCΤα συµµετέχοντα
κράτη προσφέρουν τους
εµπειρογνώµονές
τους στο CECISΕκτός ΕΕ
Εντός ΕΕΠαρακολούθησηΠροσυναγερµόςΑίτηµα παροχής
βοήθειας
229113
3734%
66%
CV
Οι εµπειρογνώµονες µπορούν 
να σχηµατίσουν οµάδα ΠΠΕΕ 
ή να συµµετάσχουν σε οµάδα 
UNDAC
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
37 Παραρτήματα 
Μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης — Σχέσεις μεταξύ των διαφόρων 
παραγόντων στις 31 Αυγούστου 2016Παράρτημα II
Μηχανισ/uni03BCό/uni03C2 πολιτική/uni03C2 προστασία/uni03C2 τη/uni03C2 Ένωση/uni03C2 – Σχέσει/uni03C2 /uni03BCεταξύ των διαφόρων παραγόντων
Παροχή ειδική/uni03C2
ε/uni03BCπειρογνωσία/uni03C2
Συνεργίε/uni03C2/uni03BCε τα άλλα όργανα τη/uni03C2 ΕΕ
Γ/uni0394/uni00A0Μετανάστευση/uni03C2 και
Εσωτερικών Υποθέσεων
[...]Ανταλλαγήπληροφοριών
- Συντονισ/uni03BCό/uni03C2 /uni03BCε ανθρωπιστικέ/uni03C2 δράσει/uni03C2- Ανταλλαγή πληροφοριών [...]OXFAM
ΓΧΣ
International
Medical Corps/uni0394ΟΕΕΣ
/uni0394ΟΜ
Παγκόσ/uni03BCια Τράπεζα/uni0394ιεθνεί/uni03C2 οργανισ/uni03BCοί
ΑνταλλαγήπληροφοριώνΣυντονισ/uni03BCό/uni03C2άφιξη/uni03C2 τη/uni03C2 βοήθεια/uni03C2 τη/uni03C2 ΕΕ
- Συντονισ/uni03BCό/uni03C2
- Α/uni03BCοιβαίε/uni03C2  προειδοποιήσει/uni03C2- Ανταλλαγή εκθέσεων- 
Αίτη/uni03BCα παροχή/uni03C2 βοήθεια/uni03C2
- Αίτη/uni03BCα διάθεση/uni03C2 ε/uni03BCπειρογνω/uni03BCόνων
  που θα συ/uni03BC/uni03BCετάσχουν  στην ο/uni03BCάδα UNDAC
Στήριξη των επιχειρήσεων
τη/uni03C2 Γ/uni0394/uni00A0Ανθρωπιστική/uni03C2Βοήθεια/uni03C2 και Πολιτική/uni03C2Προστασία/uni03C2Εταίροι ανθρωπιστική/uni03C2 βοήθεια/uni03C2
(ΜΚΟ/ΟΚΠ)Συ/uni03BC/uni03BCετέχοντα κράτη
Αντιπροσωπείε/uni03C2τη/uni03C2 ΕΕΠαροχή εκθέσεων καιχαρτών
Γ/uni0394/uni00A0Υγεία/uni03C2 και
Ασφάλεια/uni03C2 των Τροφί/uni03BCωνOCHA*Οργανώσει/uni03C2 
των Ηνω/uni03BCένων Εθνών- Αίτη/uni03BCα παροχή/uni03C2 βοήθεια/uni03C2- Αποδοχή/ απόρριψη προσφορών
Γ/uni0394/uni00A0Ανθρωπιστική/uni03C2 Βοήθεια/uni03C2
και Πολιτική/uni03C2 Προστασία/uni03C2- Αίτη/uni03BCα για /uni03BCονάδε/uni03C2 και
   ε/uni03BCπειρογνώ/uni03BCονε/uni03C2- Πρόσκληση για ανάπτυξη   των /uni03BCονάδων
Προσφορά /uni03BCονάδων και
ε/uni03BCπειρογνω/uni03BCόνωνΠληγείσα χώραΑποστολή προσφορών
που έγιναν δεκτέ/uni03C2
JRCΓ/uni0394/uni00A0Κινητικότητα/uni03C2 και
Mεταφορών
SitRoom
EUMPCΓ/uni0394/uni00A0/uni0394ιεθνού/uni03C2 Συνεργασία/uni03C2
και Ανάπτυξη/uni03C2ERCC
ΕΥΕ/uni0394Ανταλλαγή
πληροφοριών
* Πρωταρχικό/uni03C2 παράγοντα/uni03C2 από τη Γρα/uni03BC/uni03BCατεία των Ηνω/uni03BCένων Εθνών
** Ο /uni0394ιεθνή/uni03C2 Οργανισ/uni03BCό/uni03C2 Μετανάστευση/uni03C2 κατέστη συνδεδε/uni03BCένο/uni03C2 οργανισ/uni03BCό/uni03C2 των Ηνω/uni03BCένων Εθνών στι/uni03C2 16 Σεπτε/uni03BCβρίου 2016Παγκόσ/uni03BCιο
ΕπισιτιστικόΠρόγρα/uni03BC/uni03BCαΠΟΥ
Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
38 Παραρτήματα Παράρτημα ΙIΙΕπισκόπηση των τριών υπό εξέταση καταστροφών
Έμπολα στη Δυτική Αφρική Σεισμός στο Νεπάλ Πλημμύρες στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη
Είδος κρίσης Επιδημία Σεισμός Πλημμύρες / κατολισθήσεις
Έναρξη Μάρτιος του 2014 25 Απριλίου 2015 13-15 Μαΐου 2014
Διάρκεια της επιτόπιας 
υποστήριξης22 μήνες ~ 3 εβδομάδες ~ 2,5 εβδομάδες
Πληγείς πληθυσμός> 28 000 κρούσματα
11 200 νεκροί800 000 πληγέντες
8 700 νεκροί
2 200 τραυματίες3 000 000 πληγέντες
76 νεκροί
Αντίκτυπος της κρίσηςΟλέθριες επιπτώσεις στην ασφάλεια, την 
υγεία και την οικονομία ολόκληρης της 
περιοχής.Καταστροφή πολλών χωριών.
> 510 000 σπίτια καταστράφηκαν
> 286 767 σπίτια υπέστησαν ζημίεςΕκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχασαν 
τις περιουσίες τους και υποδομές ζωτι -
κής σημασίας υπέστησαν ζημίες.
Αιτούμενος την 
ενεργοποίηση του ΜΠΠΕΠαγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) 
μέσω του UN OCHAΑρχές του ΝεπάλΥπουργείο Ασφάλειας της 
Βοσνίας-Ερζεγοβίνης
Ημερομηνία 
ενεργοποίησης του ΜΠΠΕ14 Αυγούστου 2014 26 Απριλίου 2015 17 Μαΐου 2014 
Συμμετέχοντα στον 
ΜΠΠΕ κράτη που 
ενεπλάκησαν στην 
αντίδραση14 17 19
Ρόλος των Ηνωμένων 
ΕθνώνΤης αντίδρασης ηγήθηκε ο ΠΟΥ, 
συνεπικουρούμενος από την αποστολή 
των Ηνωμένων Εθνών για την επείγουσα 
δράση κατά του Έμπολα (UNMEER), την 
ΕΕ, τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη 
Γα λ λία
Παρουσία ομάδας UNDACΠαρουσία ομάδας UNDAC και 
ενεργοποίηση του συστήματος των 
συνεργατικών σχηματισμών των 
Ηνωμένων ΕθνώνΑπουσία ομάδας UNDAC και μη επίσημη 
ενεργοποίηση του συστήματος των 
συνεργατικών σχηματισμών, παρά την 
ύπαρξη παρόμοιων δομών
Βασικοί διεθνείς 
εμπλεκόμενοι 
παράγοντεςΠΟΥ, UNMEER, ομάδα δράσης για τον 
Έμπολα της ΕΕ (πυρήνας: ΓΔ Ανθρωπιστι -
κής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας, 
ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης, 
ΓΔ Υγείας και Προστασίας των Καταναλω -
τών, ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών, 
ECDC, ΕΥΕΔ), ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, 
Γαλλία, ΓΧΣ, άλλες ΜΚΟ και διμερείς 
χορηγοί βοήθειας.Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών 
(OCHA, UNDAC, UNICEF, WFP), Relief 
International, διμερείς χορηγοί 
βοήθειας, ΜΚΟ.Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, 
Παγκόσμια Τράπεζα, διμερείς χορηγοί 
βοήθειας, Ερυθρός Σταυρός, EUFOR, 
ΜΚΟ.
Τοποθετηθείσα ομάδα 
ΠΠΕΕ4 εμπειρογνώμονες πολιτικής προστα -
σίας από την ΕΕ (ως μέλη της ομάδας 
UNDAC)
1 περιφερειακός συντονιστής υλικοτεχνι -
κής υποστήριξης από τη ΓΔ Ανθρωπιστι -
κής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας3 σύνδεσμοι από το ERCC
10 εμπειρογνώμονες πολιτικής 
προστασίας από την ΕΕ2 σύνδεσμοι από το ERCC
10 εμπειρογνώμονες πολιτικής προστα -
σίας από την ΕΕ
1 τεχνικός βοηθός από τη ΓΔ Αν -
θρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής 
Προστασίας
Βοήθεια που 
παρασχέθηκε μέσω του 
ΜΠΠΕ •Βοήθεια σε τρόφιμα, ιατρικά κιβώτια 
έκτακτης ανάγκης κ.λπ.
 •Κουβέρτες και χλώριο
 •Κινητά εργαστήρια, κέντρα 
περίθαλψης
 •Νοσοκομειακά και κινητά νοσοκομεία
 •Υλικοτεχνική υποστήριξη, αερομετα -
φορά, πλοία του πολεμικού ναυτικού
 •Medevac •Ομάδες έρευνας και διάσωσης, 
σταθμοί τροφοδοσίας
 •Μηχανισμοί καθαρισμού των 
υδάτων
 •Ιατρικές ομάδες
 •Σκηνές, κουβέρτες, υπνόσακοι, 
κέντρα φιλοξενίας •Αντλίες νερού
 •Μονάδες καθαρισμού των υδάτων
 •Σάκοι άμμου για αντιπλημμυρική 
προστασία
 •Βοήθεια σε τρόφιμα
 •Ελικόπτερα, σωστικές λέμβοι
 •Σκηνές, κουβέρτες, θερμαντήρες, 
πετσέτες
39 Παραρτήματα Παράρτημα ΙVΑνάπτυξη επιδημιολόγων της ΕΕ στη Γουινέα
Πηγές:  ΠΟΥ, ECDC, Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. 02468101214161820
0501001502002503002014-E112014-E122014-E132014-E142014-E152014-E162014-E172014-E182014-E192014-E202014-E212014-E222014-E232014-E242014-E252014-E262014-E272014-E282014-E292014-E302014-E312014-E322014-E332014-E342014-E352014-E362014-E372014-E382014-E392014-E402014-E412014-E422014-E432014-E442014-E452014-E462014-E472014-E482014-E492014-E522015-E022015-E032015-E042015-E052015-E082015-E092015-E102015-E112015-E132015-E142015-E152015-E162015-E172015-E182015-E192015-E202015-E212015-E222015-E232015-E242015-E252015-E262015-E272015-E282015-E292015-E302015-E312015-E322015-E332015-E342015-E362015-E382015-E402015-E412015-E422015-E522015-E53Μέσο/uni03C2 όρο/uni03C2 των επιδη/uni03BCιολόγων που αναπτύχθηκαν επί τόπου
Επιβεβαιω/uni03BCένα κρούσ/uni03BCατα Έ/uni03BCπολα (Πηγή: ΠΟΥ)
Η/uni03BCερολογιακή εβδο/uni03BCάδαΓουινέα - Αριθ/uni03BCό/uni03C2 κρουσ/uni03BCάτων Έ/uni03BCπολα έναντι του αριθ/uni03BCού των επιδη/uni03BCιολόγων
που αναπτύχθηκαν επί τόπου
Κρούσ/uni03BCατα Έ/uni03BCπολα
Επιδη/uni03BCιολόγοι που αναπτύχθηκαν επί τόπου
40 Παραρτήματα Παράρτημα VΧρονοδιάγραμμα συμβάντων κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης της επιδημίας του ιού 
Έμπολα την περίοδο 2014-2015
05001 0001 5002 000E11E12E13E14E15E16E17E18E19E20E21E22E23E24E25E26E27E28E29E30E31E32E33E34E35E36E37E38E39E40E41E42E43E44E45E46E47E48E49E50E51E52E01E02E03E04E05E06E07E08E09E10E11E12E13E14E15E16E17E18E19E20E21E22E23E24E25E26E27E28E29E30E31E32E33E34E35E36E37E38E39Τα αεροσκάφη για ιατρική διακο/uni03BCιδή του Λουξε/uni03BCβούργου τίθενται σε ετοι/uni03BCότητα
Πρώτη ιατρική διακο/uni03BCιδή /uni03BCε τη χρήση πόρων από την εθελοντική δεξα/uni03BCενή
∆ιορισ/uni03BCό/uni03C2 νέα/uni03C2 Επιτροπή/uni03C2 τη/uni03C2 ΕΕ
Ορισ/uni03BCό/uni03C2 συντονιστή τη/uni03C2 ΕΕ για την επιδη/uni03BCία του ιού Έ/uni03BCπολα
Κοινή αποστολή Επιτρόπων στι/uni03C2 πληγείσε/uni03C2 χώρε/uni03C2
Συγκρότηση τη/uni03C2 ο/uni03BCάδα/uni03C2 δράση/uni03C2 για τον Έ/uni03BCπολα
Έγκριση των τυποποιη/uni03BCένων επιχειρησιακών διαδικασιών για το σύστη/uni03BCα
διακο/uni03BCιδή/uni03C2 τη/uni03C2 ΕΕ (Medevac)
Υπογραφή /uni03BCνη/uni03BCονίου συ/uni03BCφωνία/uni03C2 /uni03BCε τι/uni03C2 ΗΠΑ για τη Phoenix
Συγκρότηση UNMEER
Το OCHA ζητεί από την πολιτική προστασία τη/uni03C2 ΕΕ
ιατρικέ/uni03C2 ο/uni03BCάδε/uni03C2 και διακο/uni03BCιδή
Το ECDC απέστειλε τον πρώτο επιδη/uni03BCιολόγο
(/uni03BCέσω του GOARN)
Ο ΠΟΥ κηρύσσει την επιδη/uni03BCία ω/uni03C2 έκτακτη κατάσταση
διεθνού/uni03C2 ενδιαφέροντο/uni03C2 στον το/uni03BCέα τη/uni03C2 δη/uni03BCόσια/uni03C2 υγεία/uni03C2Ενεργοποίηση του ΜΠΠΕ
Οι ΓΧΣ κηρύσσουν την κατάσταση τη/uni03C2 επιδη/uni03BCική/uni03C2
έκρηξη/uni03C2 του ιού Έ/uni03BCπολα ω/uni03C2 εκτό/uni03C2 ελέγχου
Τοποθέτηση του πρώτου κινητού
εργαστηρίου τη/uni03C2 ΕΕ (EMLab)
Πρώτη συντονιστική σύσκεψη για
την επιδη/uni03BCία του ιού Έ/uni03BCπολα /uni03BCε τονσυντονισ/uni03BCό τη/uni03C2 Γ∆ Ανθρωπιστική/uni03C2Βοήθεια/uni03C2 και Πολιτική/uni03C2 Προστασία/uni03C2 
Χρησι/uni03BCοποιείται το BE Lab από την εθελοντική δεξα/uni03BCενή∆εύτερη αποστολή του σκάφου/uni03C2 «Karel Doorman»
Πρώτη ιατρική διακο/uni03BCιδή /uni03BCέσω τη/uni03C2 Phoenix
Ξεκινά στο Λουξε/uni03BCβούργο η προσαρ/uni03BCογή δύο αεροσκαφών για του/uni03C2 σκοπού/uni03C2 του/uni03C2 συστή/uni03BCατο/uni03C2 ιατρική/uni03C2
διακο/uni03BCιδή/uni03C2 τη/uni03C2 ΕΕ (Medevac)Τοποθετούνται τα πρώτα στελέχη του ECDC
Πρώτη αποστολή του σκάφου/uni03C2 «Karel Doorman»
2014 2015
Επιβεβαιω/uni03BCένα κρούσ/uni03BCατα Έ/uni03BCπολα ανά εβδο/uni03BCάδα
κινητό/uni03C2 /uni03BCέσο/uni03C2 όρο/uni03C2 ανά 3 εβδο/uni03BCάδε/uni03C2 (επιβεβαιω/uni03BCένα κρούσ/uni03BCατα Έ/uni03BCπολα ανά εβδο/uni03BCάδα)
∆ιεθνέ/uni03C2 συ/uni03BCβάν
Αντίδραση τη/uni03C2 ΕΕ
Πηγές:  ΠΟΥ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. 
41 Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Συνοπτική παρουσίαση
VI
Η Επιτροπή εκφράζει ικανοποίηση για την εποικοδομητική προσέγγιση που υιοθέτησε το Ελεγκτικό Συνέδριο το οποίο εντοπίζει 
περιθώρια βελτίωσης. Η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει ρεαλιστικές συστάσεις που, όταν τεθούν σε εφαρμογή, θα βελτιώσουν 
τη συμβολή του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της Ένωσης (ΜΠΠΕ) στην ικανότητα των συμμετεχόντων κρατών, καθώς 
στην παροχή διάσωσης και βοήθειας σε άτομα που την έχουν ανάγκη.
VII
Η Επιτροπή αποδέχεται όλες τις συστάσεις.
Εισαγωγή
Πλαίσιο 1 — Περιγραφή της εθελοντικής δεξαμενής
Έως την 1η Οκτωβρίου 2016, 16 κράτη μέλη έχουν καταχωρίσει ή βρίσκονται στη διαδικασία καταχώρισης συνολικά 78 ικανοτή -
των αντίδρασης στην εθελοντική δεξαμενή.
Ικανότητες έχουν δεσμευτεί από το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Δανία, την Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, 
το Λουξεμβούργο, την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία, τη Σλοβενία, τη Σουηδία, την Τσεχική Δημοκρατία και τη Φινλανδία. 
Ικανότητες από την εθελοντική δεξαμενή χρησιμοποιήθηκαν οκτώ φορές μέχρι σήμερα, μεταξύ άλλων στην αντιμετώπιση του 
ιού Έμπολα και της εκδήλωσης κίτρινου πυρετού το 2016, των δασικών πυρκαγιών σε κράτη μέλη της ΕΕ, στον Ισημερινό μετά 
τον σεισμό του 2016 και στην Αϊτή μετά τον τυφώνα Matthew (2016).
Στις εν λόγω επιχειρήσεις συμμετείχαν μονάδες καθαρισμού του νερού, αεροσκάφη δασοπυρόσβεσης, εργαστήρια δημόσιας 
υγείας και κινητά εργαστήρια και ομάδες τεχνικής βοήθειας και υποστήριξης. Οι επιχειρήσεις αυτές αποδεικνύουν την προστιθέ -
μενη αξία της δεξαμενής και καταδεικνύουν ότι πόροι από τη δεξαμενή θα χρησιμοποιούνται ολοένα και συχνότερα.
Παρατηρήσεις
18
Το 2016 η Επιτροπή άρχισε να χρησιμοποιεί τη φάση «προσυναγερμού» κάθε φορά που εντοπίζονται/προβλέπονται σχετικά 
σημάδια, εξετάζοντας ιδίως το ενδεχόμενο να ανοίξει προσυναγερμό όταν εμφανίζεται κόκκινος συναγερμός στο GDACS (το 
οποίο επιβεβαιώνει επίσης τον δυνητικό ανθρωπιστικό αντίκτυπο). Από τότε η φάση «προσυναγερμού» χρησιμοποιήθηκε πάνω 
από 12 φορές. Για παράδειγμα, για τον σεισμό στον Ισημερινό (Απρίλιος 2016, μια αιφνίδια καταστροφή), ο προσυναγερμός 
άνοιξε σχεδόν 2 ώρες πριν από το αίτημα του ΟΗΕ για παροχή εμπειρογνωμοσύνης και 16 ώρες πριν από το αίτημα της πλη -
γείσας χώρας. Ομοίως, κατά τη διάρκεια του τυφώνα Matthew στην Αϊτή (Οκτώβριος 2016, καταστροφή βραδείας εξέλιξης), 
ο προσυναγερμός άνοιξε μιάμιση ημέρα πριν υποβληθεί το αίτημα της πληγείσας χώρας.
21
Η προσέγγιση αυτή ακολουθήθηκε στον σεισμό στον Ισημερινό (Απρίλιος 2016), όταν τα συμμετέχοντα κράτη ενημερώθηκαν 
για την ανάπτυξη της ομάδας ΠΠΕΕ δύο ώρες πριν από την προσφορά και αποδοχή μιας ομάδας έρευνας και διάσωσης.
Απαντήσεις της Επιτροπής 42
Κοινή απάντηση στα σημεία 23 και 24
Η επιτροπή πολιτικής προστασίας συγκρότησε ειδική ομάδα πολιτικής επιμόρφωσης προκειμένου να εξεταστούν τα προφίλ 
των εμπειρογνωμόνων της ΠΠΕΕ και τα καθήκοντά τους εντός των ομάδων. Ωστόσο, συμφωνήθηκε με την επιτροπή πολιτικής 
προστασίας ότι η Επιτροπή θα υποβάλει μια άλλη πρόταση για ενδεχόμενη καταχώριση κατηγοριών εμπειρογνωμόνων στην 
εθελοντική δεξαμενή αντί για ατομικό διορισμό των εμπειρογνωμόνων το πρώτο εξάμηνο του 2017.
25
Η Επιτροπή, στο πλαίσιο του νέου κύκλου επιμόρφωσης που άρχισε τον Μάιο του 2016, έχει αρχίσει να εφαρμόζει στα μαθήματα 
επιμόρφωσης την αρχή ότι οι υποψήφιοι της ΠΠΕΕ αξιολογούνται από τους εκπαιδευτές και λαμβάνουν ατομική ανατροφοδό -
τηση στο τέλος της επιμόρφωσης. Επιπλέον, ο εθνικός συντονιστής επιμόρφωσης μπορεί να ζητήσει να λάβει τα έντυπα αξιολό -
γησης για συγκεκριμένο εμπειρογνώμονα της ίδιας εθνικότητας.
29
Μετά τη σημαντική αύξηση των προσχεδιασμένων πόρων το 2016, αναμένεται ότι η χρήση της εθελοντικής δεξαμενής θα 
αυξηθεί σημαντικά στο μέλλον. Ωστόσο, υπάρχουν και δυσαναλογίες και τους προσεχείς μήνες η Επιτροπή θα εγκρίνει έκθεση 
σχετικά με τα κενά ικανοτήτων στην εθελοντική δεξαμενή.
38
Η Επιτροπή, ως αποτέλεσμα των πρόσφατων διδαγμάτων που αντλήθηκαν από το ERCC, προώθησε την προοδευτική αύξηση 
του επιπέδου στενού συντονισμού και συνεργασίας της ΠΠΕΕ και των μέσων ανθρωπιστικής βοήθειας. Μεταξύ άλλων, εξετά -
στηκαν διάφοροι επίσημοι μηχανισμοί από τους παράγοντες της Επιτροπής που εμπλέκονται αφενός στην πολιτική προστασία 
και αφετέρου στην ανθρωπιστική βοήθεια, περιλαμβανομένων όσων εργάζονται επιτόπου, μέσω περιφερειακών σεμιναρίων και 
σεμιναρίων στις κεντρικές υπηρεσίες.
40
Η βελτίωση της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ της ομάδας ΠΠΕΕ και του δικτύου στον τομέα ανθρωπιστικής βοή -
θειας κατέστησε δυνατό, για παράδειγμα, κατά την πρόσφατη ενεργοποίηση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας για τον 
τυφώνα Matthew στην Αϊτή (Οκτώβριος 2016), τον εντοπισμό των περισσότερων κενών όσον αφορά τις ανάγκες μέσω του 
δικτύου ανθρωπιστικής βοήθειας της ίδιας της Επιτροπής. Ωστόσο, η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι επαφές με συναδέλφους στα 
τοπικά γραφεία της ΓΔ ECHO και στις αντιπροσωπείες της ΕΕ πρέπει να καταστεί πιο συστηματική.
50
Καθώς η Επιτροπή έχει ήδη επισημάνει ότι η «επισκόπηση της βοήθειας» πρέπει να επανασχεδιαστεί σε στενή συνεργασία με 
τους χρήστες, η 12η επιτροπή πολιτικής προστασίας (Ιούνιος 2016) αποφάσισε να συγκαλέσει συνεδρίαση της συντονιστικής 
ομάδας του CECIS με στόχο την αντιμετώπιση και τη ρύθμιση αυτού του είδους αιτημάτων.
51
Η σύνδεση σε πραγματικό χρόνο μεταξύ EDRIS και CECIS εφαρμόζεται πλέον στο CECIS. Όλες οι ενέργειες στο πλαίσιο μιας κρί -
σης, με βάση ένα κοινό αναγνωριστικό, μπορούν πλέον να εμφανίζονται μαζί στην ίδια οθόνη, για την πολιτική προστασία και 
την ανθρωπιστική βοήθεια. Η εν λόγω λειτουργία του EDRIS τέθηκε σε εφαρμογή ήδη από το 2016.
Απαντήσεις της Επιτροπής 43
52
Ενώ η ασφάλεια στο CECIS αποτελεί πραγματικό και μόνιμο μέλημα των συμμετεχόντων κρατών, στο σχέδιο προγράμματος 
εργασίας για την πολιτική προστασία το 2017 αναφέρεται ότι πρέπει να διερευνηθεί η εναλλακτική επιλογή να αναπτυχθεί διε -
παφή διαδικτυακών υπηρεσιών ή ιστοσελίδα για την εξαγωγή πληροφοριών CECIS σε άλλα μέσα ενημέρωσης του ERCC, όπως 
είναι η πύλη ERCC για το πεδίο.
53
Καθώς η Επιτροπή έχει ήδη επισημάνει ότι το μητρώο του CECIS πρέπει να επανασχεδιαστεί σε στενή συνεργασία με τους χρή -
στες, η 12η επιτροπή πολιτικής προστασίας (Ιούνιος 2016) αποφάσισε να συγκαλέσει συνεδρίαση της συντονιστικής ομάδας του 
CECIS με στόχο την αντιμετώπιση και τη ρύθμιση αυτού του είδους αιτημάτων.
54
Το σχέδιο προγράμματος εργασίας για την πολιτική προστασία το 2017 προβλέπει να ενεργοποιηθεί στο CECIS μια ταχύτερη 
διαδικασία για τις μεταφορές και να μειωθεί η διοικητική ροή εργασίας για τα αιτήματα στήριξης.
66
Απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για την καθιέρωση μιας λειτουργικής και ασφαλούς διαδικασίας εκκένωσης, η οποία θα 
συνδυάζει τις ιατρικές και υλικοτεχνικές ανάγκες των ασθενών, την ασφάλεια του αεροσκάφους και των κυβερνητών και την 
ικανότητα του ιατρικού ιδρύματος στο οποίο θα διακομιστούν οι ασθενείς.
Κοινή απάντηση στα σημεία 67-69
Η Επιτροπή αναγνωρίζει τα πορίσματα και θα αξιοποιήσει πλήρως τις συστάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος, επι -
πλέον των ήδη προγραμματισμένων για τα επόμενα χρόνια εξελίξεων με στόχο τη βελτίωση της χρηστικότητας και των επιδό -
σεων του CECIS.
Συμπεράσματα και συστάσεις
73
Η καταχώριση πόρων στην εθελοντική δεξαμενή αυξήθηκε σημαντικά το δεύτερο εξάμηνο του 2016. Έως την 1η Οκτωβρίου 
2016 έχουν καταχωριστεί ή είναι υπό καταχώριση 78 ικανότητες.
74
Η Επιτροπή εκφράζει ικανοποίηση για την εποικοδομητική προσέγγιση που υιοθέτησε το Ελεγκτικό Συνέδριο το οποίο εντοπίζει 
περιθώρια βελτίωσης. Η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει ρεαλιστικές συστάσεις που, όταν τεθούν σε εφαρμογή, θα βελτιώσουν 
τη συμβολή του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της Ένωσης (ΜΠΠΕ) στην ικανότητα των συμμετεχόντων κρατών, καθώς και 
στην παροχή διάσωσης και βοήθειας σε άτομα που την έχουν ανάγκη. Επιπλέον η Επιτροπή θα αξιοποιήσει τις καινοτομίες της 
νομοθεσίας σχετικά με τη θέσπιση του ΜΠΕΕ προκειμένου να επεκταθεί η χρήση των πόρων, όταν παρίσταται ανάγκη.
Σύσταση 1
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Απαντήσεις της Επιτροπής 44
Σύσταση 2
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Τα επόμενα χρόνια έχουν προγραμματιστεί σημαντικές εξελίξεις, προκειμένου να βελτιωθεί 
η χρηστικότητα του CECIS σε διάφορους τομείς. Τα εν λόγω σημεία θα εξεταστούν στο πλαίσιο συντονιστικής ομάδας/ομάδας 
χρηστών, προκειμένου να καθοριστεί η προτεραιότητά τους.
Σύσταση 3
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Σύσταση 4
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Σύσταση 5
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Π/uni03A9Σ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚ/uni0394ΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
/uni0394ωρεάν εκδόσει/uni03C2:
  ένα αντίτυπο:  
από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)·
  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσε/uni03C2/χάρτε/uni03C2:  
από τι/uni03C2 αντιπροσωπείε/uni03C2 τη/uni03C2 Ευρωπαϊκή/uni03C2 Ένωση/uni03C2 (http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπηση/uni03C2 στι/uni03C2 εκτό/uni03C2 ΕΕ χώρε/uni03C2 (http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντα/uni03C2 /uni03BCε την υπηρεσία Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή  
καλώντα/uni03C2 τον αριθ/uni03BCό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικό/uni03C2 αριθ/uni03BCό/uni03C2 από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίε/uni03C2 παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσει/uni03C2 είναι γενικώ/uni03C2 δωρεάν (ενδέχεται ό/uni03BCω/uni03C2 κάποιε/uni03C2 κλήσει/uni03C2 που πραγ/uni03BCατοποιούνται  
/uni03BCέσω ορισ/uni03BCένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικού/uni03C2 θαλά/uni03BCου/uni03C2 ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσει/uni03C2 επί πληρω/uni03BCή:
 από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).
Στάδιο Ημερομηνία
Έγκριση του υπομνήματος σχεδιασμού του ελέγχου / Έναρξη του ελέγχου 24.11.2015
Επίσημη διαβίβαση του σχεδίου έκθεσης στην Επιτροπή (ή σε άλλη ελεγχόμενη μονάδα) 28.9.2016
Έγκριση της τελικής έκθεσης μετά τη διαδικασία εκατέρωθεν ακρόασης 8.11.2016
Παραλαβή των επίσημων απαντήσεων της Επιτροπής (ή άλλης ελεγχόμενης μονάδας) σε 
όλες τις γλώσσες7.12. 2016
Καταστροφές μπορούν να συμβούν οπουδήποτε και 
οποτεδήποτε. Όταν επέρχεται μια καταστροφή, φυσική 
ή ανθρωπογενής, η αντίδραση πρέπει να είναι ταχύτατη. 
Η σωστή διαχείρισή της σώζει ζωές και ο αποτελεσματικός 
συντονισμός όσων παρεμβαίνουν στη διαδικασία έχει 
καθοριστική σημασία για την επιτυχή αντίδραση σε αυτήν. 
Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΜΠΠΕ) 
συγκροτήθηκε για την προώθηση της ταχείας και 
αποτελεσματικής επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των 
εθνικών υπηρεσιών πολιτικής προστασίας, αναθέτοντας 
στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον σημαντικό ρόλο του 
συντονισμού. Για τον σκοπό αυτό, εξετάσαμε κατά πόσον 
η Επιτροπή όντως διευκόλυνε αυτό τον συντονισμό μέσω 
του ΜΠΠΕ στο πλαίσιο τριών πρόσφατων διεθνών 
καταστροφών: της πλημμύρας στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη 
(2014), της επιδημίας του ιού Έμπολα στη Δυτική Αφρική 
(2014-2016) και του σεισμού στο Νεπάλ (2015). 
Καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι, από τις αρχές του 2014 
και εξής, η Επιτροπή υπήρξε γενικώς αποτελεσματική 
όσον αφορά την εκπλήρωση του συντονιστικού ρόλου 
της. Διατυπώνουμε σειρά συστάσεων που σκοπό έχουν 
την περαιτέρω βελτίωση της λειτουργίας του ΜΠΠΕ κατά 
το στάδιο της αντίδρασης.
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ