P6_TA(2005)0152

Κοινωνική προστασία και ποιοτική υγειονομική περίθαλψη

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον εκσυγχρονισμό της κοινωνικής προστασίας για την ανάπτυξη ποιοτικής υγειονομικής περίθαλψης (2004/2189(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής: Εκσυγχρονισμός της κοινωνικής προστασίας για την ανάπτυξη ποιοτικής, προσιτής και βιώσιμης υγειονομικής περίθαλψης και μακροχρόνιας περίθαλψης: στήριξη των εθνικών στρατηγικών μέσω της "ανοικτής μεθόδου συντονισμού" (COM(2004)0304),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 16ης Φεβρουαρίου 2000 επί της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τη Συντονισμένη στρατηγική για τον εκσυγχρονισμό της κοινωνικής προστασίας [1],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Ιανουαρίου 2003 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα το μέλλον της υγειονομικής περίθαλψης και της περίθαλψης των ηλικιωμένων: διασφάλιση της πρόσβασης, της ποιότητας και της οικονομικής βιωσιμότητας [2],

- έχοντας υπόψη τις συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών της 20ής και 21ης Μαρτίου 2003, καθώς και τα συμπεράσματα των προηγουμένων συνεδριάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Λισσαβώνα, στο Γκέτεμποργκ και στη Βαρκελώνη, σχετικά με την υγειονομική περίθαλψη και τη μακροχρόνια περίθαλψη,

- έχοντας υπόψη το Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής σχετικά με τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (COM(2004)0374),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο "Ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης της στρατηγικής της Λισσαβώνας: εξορθολογισμός του ανοικτού συντονισμού στον τομέα της κοινωνικής προστασίας" (COM(2003)0261),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 11ης Μαρτίου 2004 σχετικά με την πρόταση για κοινή έκθεση "Η υγειονομική περίθαλψη και η μέριμνα για τους ηλικιωμένους: Στήριξη των Εθνικών Στρατηγικών για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου κοινωνικής προστασίας" [3],

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A6-0085/2005),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα στην υγεία είναι βασικό ατομικό δικαίωμα, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο ΙΙ-95 της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος για την Ευρώπη [4] που αναμένεται να επικυρωθεί και λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης [5] αναγνωρίζει το δικαίωμα κάθε ατόμου να έχει πρόσβαση στην πρόνοια στον τομέα της υγείας και να απολαύει ιατρικής περίθαλψης, και το δικαίωμα των ηλικιωμένων να διάγουν αξιοπρεπή και ανεξάρτητη ζωή και να συμμετέχουν στον κοινωνικό, πολιτιστικό και εργασιακό βίο,

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υγεία αποτελεί συμφυή αξία του κάθε ατόμου σε όλα τα στάδια και σε όλες τις καταστάσεις της ζωής και ότι είναι μία από τις βασικές προϋποθέσεις που του δίνουν τη δυνατότητα να λειτουργεί στην κοινωνία, καθώς και ότι η δημόσια υγεία συνιστά αξία της κοινωνίας, ενώ η διατήρησή της είναι ένα από τα βασικά καθήκοντα της κοινωνίας,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υγεία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η γενετική προδιάθεση, ο τρόπος ζωής και η κοινωνική κατάσταση, και ότι η υγειονομική περίθαλψη συμβάλλει σε περιορισμένο μόνο βαθμό (αναφέρεται συχνά το ποσοστό του 10 %) στη συνολική κατάσταση της υγείας του ατόμου,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπιστοσύνη στο γεγονός ότι η υγειονομική περίθαλψη θα είναι διαθέσιμη σε περίπτωση ανάγκης είναι σημαντική για την επιτυχή λειτουργία του ατόμου στην κοινωνία, σε όλα τα στάδια και σε όλες τις καταστάσεις της ζωής του,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των ατόμων (συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων) αποτελεί μία από τις βασικές αρχές της ΕΕ και, ταυτοχρόνως, είναι επίσης σημαντική για την περαιτέρω ανάπτυξη των επιμέρους κρατών μελών και της Ένωσης στο σύνολό της, ενώ μέσω του συντονισμού των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, μπορεί να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των ανθρώπων στη διαθεσιμότητα και την ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης λόγω της κινητικότητάς τους μεταξύ των κρατών μελών,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, δεδομένης της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, θα πρέπει να επιτευχθεί αυξημένη κινητικότητα των ασθενών και παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών, εξέλιξη η οποία, μαζί με την εμβάθυνση της εσωτερικής αγοράς, θα έχει ολοένα και μεγαλύτερη επίδραση επί των εθνικών συστημάτων υγείας, των οποίων οι αρχές και οι στόχοι δεν θα πρέπει να τεθούν σε κίνδυνο λόγω της εξέλιξης αυτής,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρωπαϊκή κάρτα ασφάλισης ασθενείας μπορεί να διασφαλίσει την ελεύθερη κυκλοφορία εντός της ΕΕ, ακόμα και όταν τα επιμέρους συστήματα κοινωνικής ασφάλισης έχουν πολύ διαφορετικές δομές,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναγνώρισε επανειλημμένως το δικαίωμα των ασθενών στην επιστροφή των εξόδων ιατρικής περίθαλψης σε άλλο κράτος μέλος, ξεχωρίζοντας ωστόσο τη νοσοκομειακή από την εξωνοσοκομειακή περίθαλψη, συνδέοντας την άσκηση του δικαιώματος αυτού με ορισμένες προϋποθέσεις, οι οποίες θα πρέπει να διασφαλίζουν ειδικότερα την οικονομική ισορροπία και την κοινωνική ασφάλιση, πάντοτε με στόχο να κατοχυρώνεται υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στο προαναφερθέν ψήφισμά του της 11ης Μαρτίου 2004, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητεί από τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τα ιδρύματά τους που παρέχουν περίθαλψη και αρωγή, τόσο τα δημόσια όσο και τα ιδιωτικά, μέσω της χρήσης της συνολικής προσφοράς που διαθέτει το κράτος προέλευσης των ασθενών,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης στα κράτη μέλη βασίζονται στις αρχές της ισότητας και της αλληλεγγύης που υπαγορεύουν ότι η υγειονομική περίθαλψη και η μακροχρόνια περίθαλψη υψηλής ποιότητας θα πρέπει να είναι διαθέσιμες και προσιτές σε όλους, προσαρμοσμένες στις ανάγκες τους και ανεξαρτήτως της ηλικίας ή του εισοδήματός τους,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η προαγωγή υψηλού επιπέδου κοινωνικής προστασίας αποτελεί μόνιμο στόχο της Ένωσης, και ότι μια αποτελεσματικότερη συνεργασία στους τομείς της υγειονομικής και της μακροχρόνιας περίθαλψης συντελεί στον διαρκή εκσυγχρονισμό του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου και σε μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι η υγειονομική περίθαλψη και η μακροχρόνια περίθαλψη αποτελούν υπηρεσίες κοινωνικής ωφέλειας, στις οποίες ιδιαίτερη προτεραιότητα δίδεται στην αρχή της αλληλεγγύης,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης, ως μέρος των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών, αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις που θέτουν οι νέες τεχνολογίες έρευνας και θεραπείας, η γήρανση του πληθυσμού (ήτοι μια τεράστια αύξηση του αριθμού των ευπαθών ηλικιωμένων που χρήζουν προσαρμοσμένης στις ανάγκες τους εξέτασης και υγειονομικής περίθαλψης), οι αυξανόμενες προσδοκίες του κοινού και η διασφάλιση της καθολικής πρόσβασης για όλους τους πολίτες στα συστήματα αυτά,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η γήρανση του προσωπικού υγειονομικής περίθαλψης αποτελεί πρόκληση σε ορισμένα κράτη μέλη, όπως και η γήρανση πολλών ατόμων που παρέχουν περίθαλψη αμισθί,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι νέες τεχνολογίες διάγνωσης και θεραπείας όχι μόνο διακυβεύουν τη δημοσιονομική σταθερότητα των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης, αλλά επίσης — και κυρίως — εισάγουν νέες επιλογές και δίνουν νέες ελπίδες για τον συνεχή αγώνα του ανθρώπου ενάντια στις ασθένειες και τη γήρανση· λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη ότι θα πρέπει να συνεκτιμηθεί η αυξανόμενη φτώχεια που πλήττει τους ηλικιωμένους,

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόληψη είναι η πιο αποτελεσματική και αποδοτική μορφή υγειονομικής περίθαλψης και ότι η οικονομικά προσιτή και προσβάσιμη για όλους προληπτική περίθαλψη υψηλής ποιότητας οδηγεί σε αύξηση του μέσου όρου ζωής, σε μείωση της συχνότητας ασθενειών και σε μείωση των δαπανών για υγειονομική περίθαλψη και βοηθά στην εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της χρηματοδότησης της υγειονομικής περίθαλψης,

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρόλο που η μεγάλη πλειοψηφία των ηλικιωμένων ζει μια υγιή και ανεξάρτητη ζωή, σημαντικός αριθμός εξ αυτών εξακολουθεί να υποφέρει από ασθένειες και αναπηρίες και κατά συνέπεια χρειάζεται πρόσβαση σε κοινωνικές και υγειονομικές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας οι οποίες να παρέχουν κατάλληλη γηριατρική εξέταση (ήτοι πολυτομεακή και ολιστική) που αποτελεί τη μόνη παρέμβαση που μπορεί να μειώσει την αναπηρία και να προλάβει την περιττή μακροχρόνια περίθαλψη για τα μέλη αυτής της ομάδας,

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το σημείο εστίασης όλων των συνιστωσών της υγείας είναι το άτομο — ο ασθενής — στον οποίον παρέχεται υγειονομική περίθαλψη και ο οποίος πληρώνει για αυτήν είτε άμεσα είτε με τη μορφή ασφάλειας ή φόρων· ότι οι απλοί άνθρωποι έχουν το μέγιστο συμφέρον από τη διαθεσιμότητα, την προσβασιμότητα, την καταλληλότητα και την ποιότητα της περίθαλψης και πρέπει, συνεπώς, να ενημερώνονται πλήρως και να έχουν πλήρη δικαιώματα και επιλογή όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τις εναλλακτικές επιλογές και την κατανάλωση στον τομέα της υγείας,

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης επηρεάζεται κυρίως από το επίπεδο εκπαίδευσης και συνεχούς κατάρτισης των εργαζομένων στον τομέα της υγείας, από το πόσο κατάλληλες είναι οι συνθήκες εργασίας και προστασίας στο χώρο εργασίας τους, από τη διαθεσιμότητα τεχνολογιών έρευνας και θεραπείας υψηλής ποιότητας, από το επίπεδο οργάνωσης των υγειονομικών υπηρεσιών και από την ποιότητα της επικοινωνίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και των ασθενών,

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, δεδομένης της πολύ μεγάλης αύξησης του αριθμού των ηλικιωμένων και ευπαθών ατόμων, είναι επείγουσα ανάγκη να αναπτυχθεί και να προαχθεί η γεροντολογική και γηριατρική εκπαίδευση, τόσο στα προπτυχιακά όσο και στα μεταπτυχιακά προγράμματα κατάρτισης, ώστε όλοι οι επαγγελματίες στον τομέα της υγείας να έχουν τις ειδικές γνώσεις και ικανότητες που είναι αναγκαίες για να παρέχουν καλύτερη και καταλληλότερη περίθαλψη σε αυτή την ομάδα,

Κ. εκτιμώντας ότι το ευρωπαϊκό πρόγραμμα κοινοτικής δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (2003-2008) παρέχει ολοκληρωμένη προσέγγιση στις πολιτικές για την υγεία και την υγειονομική περίθαλψη, η οποία βασίζεται, μεταξύ άλλων, στην προαγωγή της υγείας και της πρωτογενούς πρόληψης, στην αποφυγή κινδύνων για την υγεία, στην ενσωμάτωση της υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας στον ορισμό και την εφαρμογή όλων των επιμέρους τομεακών πολιτικών και στην καταπολέμηση των κοινωνικών ανισοτήτων ως πηγή των προβλημάτων υγείας,

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υγεία είναι — όπως και η οικονομία — ένας πολύ σημαντικός επιστημονικός και ερευνητικός κλάδος, ότι αποτελεί ένα εξαιρετικά μεγάλο πεδίο για επιστημονική ανάπτυξη και έρευνα και, ταυτόχρονα, για την πρακτική καθημερινή εφαρμογή των αποτελεσμάτων των μελετών και της επιστημονικής έρευνας· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως τομέας της οικονομίας, η υγεία δημιουργεί πολλές θέσεις εργασίας και μεγάλη οικονομική αξία,

ΚΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, εκτός της βασικής έρευνας, υπάρχει μεγάλη ανάγκη και για κλινική έρευνα, η οποία να εγκύπτει στα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει σήμερα ο αυξανόμενος αριθμός ευπαθών ηλικιωμένων και να στοχεύει επίσης στην ανάπτυξη νέων παρεμβάσεων για την παροχή της αποτελεσματικότερης και της πλέον κατάλληλης περίθαλψης, συμβάλλοντας έτσι σε υψηλότερη ποιότητα ζωής,

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υγεία αποτελεί τομέα που συνδέεται στενά με την οικονομική μεγέθυνση και την αειφόρο ανάπτυξη και ότι, κατά συνέπεια δεν πρέπει να εκλαμβάνεται μόνον ως κόστος αλλά και ως παραγωγική επένδυση που μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω αποτελεσματικών πολιτικών για την υγεία,

ΚΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεργασία στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης συμβάλλει στη δημιουργία μιας υγιέστερης Ευρώπης, η οργάνωση της οποίας εμπίπτει στην αρμοδιότητα κυρίως των κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, για τη βελτίωση και ανάπτυξη ποιοτικής, προσβάσιμης και αειφόρου υγειονομικής περίθαλψης και φροντίδας, είναι σημαντική η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η υγειονομική περίθαλψη πρέπει να έχει σαφή ρόλο στη στρατηγική της Λισσαβώνας,

ΚΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατ' οίκον περίθαλψη, η οποία επιτρέπει τη φροντίδα σε ένα έμπιστο οικείο περιβάλλον, έχει ολοένα και μεγαλύτερη ζήτηση και αποτελεί το εύλογο συμπλήρωμα της νοσοκομειακής περίθαλψης, καθώς και ότι η υπηρεσία αυτή είναι σημαντική και έχει μεγάλες δυνατότητες όσον αφορά τη δημιουργία απασχόλησης,

ΚΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής για την Ατζέντα Κοινωνικής Πολιτικής (COM(2000)0379), η οποία αναφέρει ότι η εισαγωγή της κοινωνικής ασφάλισης υγείας υπήρξε σημαντικό στοιχείο των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, επισημαίνοντας το γεγονός ότι επτά από τα δέκα νέα κράτη μέλη προτιμούν ένα σύστημα βασιζόμενο στην ασφάλιση παρά ένα σύστημα βασιζόμενο στη φορολογία,

1. διαπιστώνει ότι η Επιτροπή θέλει να στηρίξει, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της ανοικτής μεθόδου συντονισμού, τις εθνικές (και, όπου είναι αναγκαίο, τις περιφερειακές) κυβερνήσεις στην ανάπτυξη και τη μεταρρύθμιση των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης, σεβόμενη παράλληλα πλήρως την απόλυτη κυριαρχία των εθνικών (και, όπου είναι αναγκαίο, των περιφερειακών) κυβερνήσεων στον τομέα της οργάνωσης της υγειονομικής περίθαλψης, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η επίτευξη των από κοινού καθορισθέντων στόχων για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων κοινωνικής προστασίας·

2. σημειώνει ότι η ανοικτή μέθοδος συντονισμού δεν πρέπει να θίγει τις αρμοδιότητες των κρατών μελών στον τομέα της κοινωνικής προστασίας ούτε να υπονομεύει την αρχή της επικουρικότητας· θεωρεί ότι ακόμα και στο μέλλον, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να αποφασίζει μόνο του για το πώς θα επιτύχει τους στόχους οι οποίοι καθορίζονται από κοινού για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων κοινωνικής προστασίας·

3. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λαμβάνουν περισσότερο υπόψη τη σημασία της πρόληψης και της υγείας κατά τον καθορισμό των κοινοτικών στόχων και δεικτών·

4. επικρίνει το ότι η ανοικτή μέθοδος συντονισμού, κατά το σχεδιαζόμενο τρόπο εφαρμογής της στον τομέα της υγείας, ιδίως με τη σαρωτική συγκέντρωση δεδομένων, επιβαρύνει αισθητά το διοικητικό δυναμικό των κρατών μελών· προτείνει να επεκτείνεται, καταρχήν, η συγκέντρωση δεδομένων σε λίγους και ιδιαίτερα σημαντικούς τομείς·

5. επικροτεί την απόφαση του Συμβουλίου για την εφαρμογή της ανοικτής μεθόδου συντονισμού στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και της μακροχρόνιας φροντίδας· επαναβεβαιώνει τη συμφωνία του με τους τρεις θεμελιώδεις στόχους — γενική πρόσβαση, ανεξάρτητα από εισοδήματα και περιουσία, υψηλή ποιότητα και οικονομική βιωσιμότητα· καλεί τα κράτη μέλη να αποσαφηνίσουν τις προτεραιότητες αυτές και να διασφαλίσουν την καθολική πρόσβαση, χωρίς άσκοπες λίστες αναμονής, και επισημαίνει ότι πρέπει να καταβάλλονται σταθερές προσπάθειες για να εξασφαλισθεί ότι αυτοί οι στόχοι είναι συνεπείς μεταξύ τους· θεωρεί ότι χρειάζεται ενίσχυση των δικαιωμάτων των πολιτών για ισότιμη υγειονομική περίθαλψη σε κάθε κράτος μέλος· καλεί το κάθε κράτος μέλος να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να διασφαλίσει ότι γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα αυτά και ότι, ειδικότερα, οι τουρίστες δεν οδηγούνται στη δαπανηρή ιδιωτική υγειονομική περίθαλψη παρά τη θέλησή τους και κατά παράβαση των δικαιωμάτων τους·

6. καλεί επειγόντως τα κράτη μέλη να λάβουν ενεργά μέτρα για να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες των φτωχότερων μελών της κοινωνίας στον τομέα της υγείας, καθώς και την πρόσβασή τους στην υγειονομική περίθαλψη· επισημαίνει ότι η καθολική κάλυψη πρέπει να βασίζεται στην αλληλεγγύη και να παρέχει δίχτυ ασφαλείας κατά της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, συντρέχοντας ιδιαίτερα όσους έχουν χαμηλά εισοδήματα και αυτούς των οποίων η κατάσταση της υγείας απαιτεί εντατική, μακρά ή δαπανηρή αγωγή, συμπεριλαμβανομένης της ανακουφιστικής και της επιθανάτιας αγωγής·

7. αποδοκιμάζει το γεγονός ότι η Επιτροπή προβλέπει τον εκσυγχρονισμό της κοινωνικής προστασίας στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης κατά κύριο λόγο υπό το πρίσμα των απαιτήσεων του Συμφώνου Σταθερότητας· αποδοκιμάζει το γεγονός ότι η Επιτροπή στο κείμενό της δεν αναφέρεται στην εξέλιξη των δαπανών στους διάφορους τομείς υγειονομικής περίθαλψης (θεραπείες, νοσοκομειακή περίθαλψη, κ.ά.) καθώς και στον αντίκτυπο της πρόληψης στα επιμέρους κράτη μέλη·

8. συμφωνεί ότι, λόγω της ιατρικής-τεχνικής προόδου και της εκ παραλλήλου αύξησης του κόστους, της δημογραφικής εξέλιξης, ιδιαίτερα δε του αυξανόμενου αριθμού ευπαθών ηλικιωμένων που πάσχουν από πολλαπλές ασθένειες, οι οποίες συχνά συνδυάζονται με μη ευνοϊκές κοινωνικές καταστάσεις, της αυξανόμενης ζήτησης υπηρεσιών υγείας και ιατρικών προϊόντων, καθώς και λόγω της ολοένα αυξανόμενης κινητικότητας των πολιτών της Ένωσης, τα συστήματα υγείας της Ένωσης αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις·

9. θεωρεί ότι η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί πρόκληση αλλά και ευκαιρία που θα πρέπει να αξιοποιηθεί, προκειμένου να ενταχθούν στενότερα στις επιχειρήσεις και στην κοινωνία, στο πλαίσιο της "ενεργούς γήρανσης", άνθρωποι με μακροχρόνια και πολύτιμη πείρα·

10. επισημαίνει ότι η αύξηση του προσδόκιμου ζωής απαιτεί καλύτερα συντονισμένες ιατρικές και υγειονομικές υπηρεσίες για την περαιτέρω ανάπτυξη των κοινωνικών υποδομών·

11. αναγνωρίζει ότι ένας ολοένα μετακινούμενος κοινοτικός πληθυσμός, καθώς και η μετανάστευση από άλλες χώρες, ενδέχεται να αποτελέσουν διοικητική πρόκληση·

12. τονίζει τη σημασία της πρόληψης και της οικονομικά εφικτής προσωπικής φροντίδας της υγείας ως του πλέον αποτελεσματικού τρόπου δράσης κατά των ασθενειών και καλεί τις κυβερνήσεις των κρατών μελών να προωθήσουν το συντονισμό των προγραμμάτων υγειονομικής πρόληψης που προορίζονται για διάφορες ηλικιακές ομάδες και περιλαμβάνουν μεταξύ των προτεραιοτήτων τους την προαγωγή της υγείας και την εκπαίδευση στον τομέα της υγείας, να δώσουν πολύ μεγαλύτερη σημασία στην πρόληψη, στο πλαίσιο της περίθαλψης, προβλέποντας μεταξύ άλλων τακτικές προληπτικές ιατρικές εξετάσεις και εμβολιασμούς σύμφωνα με τις επιστημονικές γνώσεις και να διασφαλίσουν την καθολική πρόσβαση στα μέτρα αυτά· συνιστά την κατάλληλη γηριατρική εξέταση για τα ευπαθή ηλικιωμένα άτομα, με στόχο να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής τους και να αποφεύγεται αναίτια μακροχρόνια νοσοκομειακή και κατ' οίκον περίθαλψη, κάτι που με τη σειρά του θα συμβάλει σημαντικά στη μείωση των δαπανών για την υγεία·

13. επισημαίνει ότι οι μεγάλες θανάσιμες ασθένειες (δηλ. ο καρκίνος και οι καρδιαγγειακές παθήσεις) καθώς επίσης και οι ασθένειες που προκαλούν αναπηρίες (π.χ. μυοσκελετικές ανωμαλίες και άλλες χρόνιες παθήσεις που συνδέονται με την εργασία, τα προβλήματα υγείας που προκύπτουν από ανθυγιεινές δίαιτες, ναρκωτικά, την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και την περιορισμένη σωματική άσκηση) θα μπορούσαν να μειωθούν αισθητά μέσω των γενικών διατομεακών και επιμέρους προληπτικών πολιτικών και της καλύτερης καταπολέμησης των παθογόνων παραγόντων στον εργασιακό χώρο και στο ιδιωτικό περιβάλλον των ανθρώπων· υπογραμμίζει, συνεπώς, τη σημασία που έχει η ανάπτυξη της ιατρικής της εργασίας, προκειμένου να προλαμβάνονται και να εντοπίζονται έγκαιρα οι ασθένειες και τα προβλήματα υγείας·

14. τονίζει το γεγονός ότι κύριο ρόλο σε κάθε σύστημα υγειονομικής περίθαλψης και μακροχρόνιας περίθαλψης πρέπει να διαδραματίζει το άτομο ως δικαιούχος υπηρεσιών και καταναλωτής στον τομέα της υγείας· τονίζει επίσης ότι τα δικαιώματά του είναι υψίστης σπουδαιότητας, ενώ το κυριότερο εξ αυτών είναι το δικαίωμα της πλήρους ενημέρωσης όσον αφορά την υγεία του, τις επιλογές υγειονομικής περίθαλψης και μακροχρόνιας περίθαλψης και την επιλογή της περίθαλψης που παρέχουν στην αγορά οι επιμέρους πάροχοι·

15. ζητεί από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, ιδίως με τη βοήθεια του προγράμματος δράσης στον τομέα της υγείας, να μεριμνήσουν για την εναρμόνιση της συλλογής δεδομένων και τη βελτίωση της κατάστασης των δεδομένων, καθώς και να δώσουν τη δυνατότητα στους πολίτες και παρόχους υπηρεσιών, μέσω της υπό κατασκευήν διαδικτυακής πύλης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της υγείας, να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες για το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης και την πολιτική υγείας άλλων κρατών μελών·

16. επικροτεί την έμφαση που δίδει η Επιτροπή στη βελτίωση της διατομεακής και διοργανικής επικοινωνίας και της συνεργασίας μεταξύ των επιμέρους παρόχων υγειονομικής περίθαλψης και μακροχρόνιας περίθαλψης για την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία· πιστεύει ότι ο ιατρός που είναι υπεύθυνος για την πρωτογενή περί θαλψη διαδραματίζει βασικό ρόλο σε αυτήν την επικοινωνία και τη συνεργασία, ενώ η ανταλλαγή πληροφοριών οδηγεί σε καλύτερη ποιότητα και αποτελεσματικότητα της παρεχόμενης περίθαλψης, σε μείωση του κινδύνου για πρόκληση βλάβης στους ασθενείς και σε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα όσον αφορά τη χρήση του ανθρώπινου δυναμικού και των πόρων·

17. εκφράζει την ανησυχία του για την ύπαρξη σημαντικών διαφορών μεταξύ των παλαιών κρατών μελών και της μεγάλης πλειοψηφίας των νέων κρατών μελών όσον αφορά την κατάσταση της υγείας του πληθυσμού, καθώς και όσον αφορά την πρόσβαση, την ποιότητα και το ύψος των πόρων που διατίθενται στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και της μακροχρόνιας μέριμνας· καλεί την Επιτροπή και τα παλαιά κράτη μέλη να υποστηρίξουν, με τη βοήθεια του προγράμματος δράσης για την υγεία και άλλων κατάλληλων μέσων, και ειδικότερα της"ανοικτής μεθόδου συντονισμού", τις προσπάθειες των νέων κρατών μελών να βελτιώσουν την υγειονομική και τη μακροχρόνια περίθαλψη·

18. τονίζει τη σημασία της υγειονομικής περίθαλψης, της μακροχρόνιας περίθαλψης και της κοινωνικής αρωγής στις εθνικές οικονομίες, λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό ανθρώπων που απασχολούν και τη δυνατότητα να δημιουργήσουν πληθώρα θέσεων εργασίας στους διάφορους φορείς παροχής περίθαλψης, δημιουργώντας αυξημένο ανταγωνισμό και συγχρόνως αυξημένο δυναμικό ανάπτυξης για τις εθνικές οικονομίες· επισημαίνει ότι η σταδιακή γήρανση του πληθυσμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα απαιτήσει περισσότερους οικονομικούς πόρους και ανθρώπινο δυναμικό για τη φροντίδα των ηλικιωμένων· θεωρεί επίσης ότι σε πολλά κράτη μέλη είναι επείγουσα ανάγκη να ληφθούν ενεργά μέτρα για την πρόσληψη και τη διατήρηση των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης·

19. επισημαίνει ότι η αυξανόμενη ανάγκη παροχής υπηρεσιών στον τομέα της υγείας και της περίθαλψης δημιουργεί πρόσθετες θέσεις εργασίας υψηλότερης ποιότητας·

20. ζητεί από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών να υιοθετήσουν αποτελεσματικά μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης των ατόμων κατά την κατανάλωση υγειονομικής περίθαλψης και μακροχρόνιας περίθαλψης, να στηρίξουν τη βελτίωση της διάθεσης πληροφοριών στο ευρύ κοινό και να βελτιώσουν τις συνθήκες υπό τις οποίες τα άτομα μπορούν να λαμβάνουν ελεύθερα αποφάσεις όσον αφορά την κατανάλωση υγειονομικής περίθαλψης και μακροχρόνιας περίθαλψης· θεωρεί ότι για να γίνει κάτι τέτοιο, θα πρέπει να διατίθεται πληθώρα παρόχων υπηρεσιών και να υπάρχει πρόσβαση στις πληροφορίες σχετικά με έναν υγιεινό τρόπο ζωής και επιλογές πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας, ενώ η πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες δεν πρέπει να περιορίζεται για λόγους εξοικονόμησης δημόσιων πόρων·

21. επισημαίνει ότι μερικά κράτη μέλη αυξάνουν το μερίδιο των εξόδων που βαρύνει τους ασθενείς και απαιτεί, στο πλαίσιο αυτό, όπως οι μειονεκτούσες ομάδες συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση στην κατάλληλη υγειονομική περίθαλψη·

22. εκφράζει την ανησυχία του διότι σε ολοένα και περισσότερα κράτη μέλη υπάρχουν υπερβολικά μεγάλες περίοδοι αναμονής για ορισμένες, επείγουσες ή μη, θεραπείες· ζητεί από τα κράτη μέλη αυτά να καταβάλουν συγκεκριμένες προσπάθειες για τη μείωση των περιόδων αναμονής· καλεί τα κράτη μέλη, όποτε υπάρχουν μακρές περίοδοι αναμονής, ενώ παρεμφερής ή το ίδιο αποτελεσματική θεραπεία για τους ασθενείς δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί στην ίδια τη χώρα, να συνεργάζονται στενά ούτως ώστε, στο πλαίσιο του σεβασμού της αρχής της επικουρικότητας, να διασφαλίζουν την ισορροπία των εθνικών συστημάτων, καθώς και την οικονομική ισορροπία, παρέχοντας υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και κοινωνικής ασφάλειας σε όλους τους πολίτες της ΕΕ·

23. καλεί τις κυβερνήσεις των κρατών μελών να παράσχουν πρακτική στήριξη για την ανταλλαγή πληροφοριών (και μεταξύ των διαφόρων οργανισμών και τομέων που συμμετέχουν στην περίθαλψη των διαφόρων ασθενών) και τη χρήση ηλεκτρονικών τεχνολογιών επικοινωνίας στην υγειονομική περίθαλψη και τη μακροχρόνια περίθαλψη· καλεί την Επιτροπή και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών να παράσχουν μεγαλύτερη και πιο συστηματική στήριξη για την ανάπτυξη της αποκαλούμενης ηλεκτρονικής υγειονομικής περίθαλψης·

24. εκφράζει την ανησυχία του διότι σε πολλά κράτη μέλη — αν και σε διαφορετικό βαθμό — υπάρχει αυξανόμενη έλλειψη καλά εκπαιδευμένων ιατρών, ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού· ζητεί με έμφαση από τα κράτη μέλη να καταβάλουν συγκεκριμένες προσπάθειες για να βελτιώσουν την ποιότητα εργασίας, να κάνουν ελκυστικότερα τα επαγγέλματα αυτά και να εξαλείψουν την υπάρχουσα στενότητα σε επίπεδο προσωπικού· τονίζει την ανάγκη προώθησης της κατάρτισης και της συμπληρωματικής κατάρτισης των εθελοντών και των ειδικευμένων απασχολουμένων στο συγκεκριμένο τομέα·

25. αποδοκιμάζει το γεγονός ότι στα ζητήματα που άπτονται του ενισχυμένου συντονισμού, δεν αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία στις αντιδράσεις των παραγόντων του συγκεκριμένου κλάδου· επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο των λειτουργικών ρυθμιστικών μοντέλων, πρέπει να δίδεται ξεχωριστή προτεραιότητα στη ροή πληροφοριών εκ των κάτω προς τα άνω·

26. αποδοκιμάζει το γεγονός ότι, γενικώς, δεν δίδεται μεγαλύτερη έμφαση στις επιστημονικές αναλύσεις των αναγκών και υπενθυμίζει ότι δεν είναι δυνατό να υιοθετούνται επιστημονικά δεδομένα άλλων οργανισμών χωρίς προηγούμενη εξέταση· συνιστά να διεκπεραιώνεται, σε μεγαλύτερο βαθμό, η επεξεργασία των δεδομένων μέσω των υφιστάμενων ερευνητικών προγραμμάτων·

27. καλεί τις κυβερνήσεις των κρατών μελών να ευθυγραμμίσουν περισσότερο τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης των εργαζομένων στον τομέα της υγείας, να προωθήσουν την αμοιβαία αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και να διευκολύνουν με τον τρόπο αυτό την κινητικότητα των επαγγελματιών στον τομέα της υγείας, και να συντονίσουν, αλλά και να ευθυγραμμίσουν περισσότερο, τις απαιτήσεις που αφορούν τον εξοπλισμό των εγκαταστάσεων υγειονομικής περίθαλψης και τη χρήση νέων τεχνολογιών έρευνας και θεραπείας, προάγοντας έτσι εφάμιλλη ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης σε όλα τα κράτη μέλη·

28. τονίζει ότι η διαρκής διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας προϋποθέτει τη βέλτιστη χρήση των διαθέσιμων πόρων· υπογραμμίζει ότι ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί μόνον εάν η ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης γίνει πιο διαφανής από ό,τι στο παρελθόν, εάν τα κράτη μέλη θεσπίσουν συστηματικά προγράμματα διασφάλισης της ποιότητας και κατευθυντήριες γραμμές θεραπειών, με βάση απτά στοιχεία, και εάν χρησιμοποιούν τα δημόσια κονδύλια μόνο για ιατρικά προϊόντα και τεχνολογίες αποδεδειγμένης ωφέλειας·

29. υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να ελέγχουν σε μεγαλύτερο βαθμό την αποτελεσματικότητα, χρησιμότητα και οικονομική βιωσιμότητα της ιατρικής και ιατροτεχνικής προόδου· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει κατά πόσον είναι δυνατή η διαδικτύωση και ο συντονισμός της αξιολόγησης της τεχνολογίας υγείας και των ιατρικών κατευθυντήριων γραμμών που θεσπίζουν τα κράτη μέλη·

30. προτρέπει τα κράτη μέλη να υποβάλουν εγκαίρως προκαταρκτικές εθνικές εκθέσεις για το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο·

31. θεωρεί ότι η υγειονομική περίθαλψη των ευπαθών ηλικιωμένων ατόμων αποτελεί κατάλληλο πεδίο έρευνας σε ευρωπαϊκό επίπεδο·

32. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις έως τα τέλη του 2005, σχετικά με πολιτικούς προσανατολισμούς, κοινούς στόχους, μεθόδους εργασίας και λεπτομερές χρονοδιάγραμμα, τονίζοντας επίσης ταυτόχρονα ότι η υγειονομική περίθαλψη για τους πολίτες υπάγεται στην αρμοδιότητα των επιμέρους κρατών μελών·

33. τονίζει ότι, κατά τη δημιουργία δεικτών και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων, θα πρέπει να δίδεται μεγάλη προσοχή και να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των συστημάτων υγείας· ζητεί, ειδικότερα, την κατάρτιση δεικτών που θα μετρούν την ισότιμη πρόσβαση στην περίθαλψη, καθώς και την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της περίθαλψης·

34. ζητεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με στόχο τον εξ ορθολογισμό της ανοικτής μεθόδου συντονισμού, να εγκρίνει την άνοιξη του 2006 ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στον τομέα της κοινωνικής προστασίας και έναν ενιαίο κατάλογο κοινών στόχων στους τομείς της κοινωνικής ενσωμάτωσης, των συντάξεων, της υγειονομικής περίθαλψης και της μακροχρόνιας περίθαλψης·

35. καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να ενημερώσουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τις προτάσεις τους·

36. καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να επιδιώξουν μεγαλύτερη από ό,τι μέχρι σήμερα συμμετοχή των οργανώσεων ασθενών στις αποφάσεις της πολιτικής για την υγεία και να υποστηρίξουν δεόντως το έργο τους·

37. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λαμβάνουν δεόντως υπόψη τους τις πτυχές που αφορούν τις γυναίκες σε όλα τα μέτρα για την υγεία· ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει νέα έκθεση για την κατάσταση της υγείας των γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση·

38. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, την Επιτροπή Κοινωνικής Προστασίας και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

[1] ΕΕ C 339 της 29.11.2000, σ. 154.

[2] ΕΕ C 38 Ε της 12.2.2004, σ. 269.

[3] ΕΕ C 102 E της 28.4.2004, σ. 862.

[4] ΕΕ C 310 της 16.12.2004.

[5] ΕΕ C 364 της 18.12.2000, σ. 1.

--------------------------------------------------