Αριθ. C 237/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12.9.88 
Γνωμοδότηση για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς — Θέσπιση ενός μηχανισμού συμψηφισμού 
του ΦΠΑ για τις ενδοκοινοτικές πωλήσεις 
(88/C 237/08) 
Στις 11 Σεπτεμβρίου 1987 το Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 198 της Συνθήκης για την ίδρυση της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς. 
Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων στο οποίο ανατέθηκε η προετοι­
μασία των σχετικών εργασιών, κατήρτισε τη γνωμοδότηση του βάσει της έκθεσης του κ. Delia Croce, 
στις 17 Μαΐου 1988. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε στις 7 Ιουλίου 1988, κατά τη διάρκεια της 257ης 
συνόδου ολομέλειας, με μεγάλη πλειοψηφία, 2 ψήφους κατά και 8 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγή 
Στα πλαίσια της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς της 
Κοινότητας που περιγράφεται στη Λευκή Βίβλο της 14ης 
Ιουνίου 1985 και με σκοπό την κατάργηση των φορολογικών 
συνόρων, η Επιτροπή προτείνει ένα σύστημα συμψηφισμού 
του ΦΠΑ για να εξασφαλισθεί η διάθεση του προϊόντος 
του φόρου στη χώρα όπου γίνεται η πώληση στον τελικό 
καταναλωτή. 
Πράγματι η κατάργηση των φορολογικών συνόρων προβλέ­
πει την κατάργηση των ελέγχων κατά τη διέλευση των 
εμπορευμάτων από το ένα κράτος στο άλλο, ενώ παράλληλα 
οι πωλήσεις και οι αγορές αγαθών και διακοινοτικών υπηρε­
σιών θα αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως εκείνες που 
πραγματοποιούνται στο εσωτερικό των κρατών μελών. 
Συνεπώς ο ΦΠΑ θα καταβάλλεται κατά τρόπο συστηματικό 
στον τόπο αγοράς των αγαθών και κατόπιν θα εκπίπτεται από 
τον αγοραστή που υπόκειται στον φόρο. 
Συνεπώς, η πρόταση βασίζεται στις ακόλουθες αρχές: 
1.1. Ο ΦΠΑ θα τιμολογείται από τον πωλητή στο ίδιο το 
κράτος μέλος εξαγωγής και θα εκπίπτει από τον υποκείμενο 
σε φόρο αγοραστή στο κράτος μέλος εισαγωγής. 
1.2. Καθιερώνεται ένα σύστημα συμψηφισμού για την 
επιστροφή του φόρου που εισπράττεται επί των εξαγωγικών 
πωλήσεων σε ένα κράτος μέλος στα κράτη μέλη στα οποία 
αφαιρείται αυτός ο φόρος. 
1.3. Πυρήνας αυτού του συστήματος θα είναι ένας γενικός 
λογαριασμός τον οποίο θα διαχειρίζονται οι υπηρεσίες της 
Επιτροπής. Οι καθαρά εξαγωγικές χώρες υποχρεώνονται να 
καταθέτουν σ'αυτόν τα ποσά που οφείλουν, ενώ οι χώρες 
εισαγωγής θα πληρώνονται μέσω του λογαριασμού αυτού. 
Οι πληρωμές ή οι αιτήσεις επιστροφής θα υπολογίζονται 
βάσει μηνιαίων δηλώσεων στις οποίες τα κράτη μέλη θα 
γνωστοποιούν τα συνολικά ποσά του ΦΠΑ επί των πωλήσεων 
και των αγορών που πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια των 
διακοινοτικών συναλλαγών. 
Η χρέωση των καθαρά εξαγωγικών χωρών θα ισοδυναμεί με 
τη διαφορά των συνολικών ποσών του ΦΠΑ στα εξαγόμενα 
αγαθά και των συνολικών ποσών ΦΠΑ στα εισαγόμενα αγαθά. Η πίστωση των χωρών εισαγωγής θα αποτελείται από τη 
διαφορά των συνολικών ποσών του ΦΠΑ στα εισαγόμενα 
αγαθά και των συνολικών ποσών του ΦΠΑ στα εξαγόμενα 
αγαθά. 
Κάθε κράτος μέλος θα είναι υπεύθυνο για τον υπολογισμό 
της τελικής θέσης του «έναντι του συμψηφισμού». 
1.4. Ο υπολογισμός των πληρωμών και των επιστροφών θα 
γίνεται από κάθε κράτος μέλος βάσει των δηλώσεων του ΦΠΑ 
των επιχειρήσεων εξαγωγών και των επιχειρήσεων εισαγω­
γών που υπόκεινται σε καταβολή φόρου. 
1.5. Δεδομένου ότι οι δηλώσεις ΦΠΑ για τα εισαγόμενα 
προϊόντα θα γίνονται μόνο βάσει των δηλώσεων που υποβάλ­
λουν οι υποκείμενοι σε φόρο που ενδιαφέρονται για την 
αφαίρεση, και δεν θα μπορούν να συμπεριλαμβάνουν τον 
ΦΠΑ που σχετίζεται με τις πωλήσεις στους ιδιώτες, στους 
οργανισμούς, και στις απαλλασσόμενες επιχειρήσεις, ο 
κεντρικός λογαριασμός θα παρουσίαζε σταθερό πλεόνασμα. 
1.6. Τα πλεονάσματα του λογαριασμού θα διανέμονται στα 
κράτη μέλη βάσει του όγκου των συναλλαγών που δεν έχουν 
δηλωθεί από τους εισαγωγείς. Το σύστημα υπολογισμού δεν 
είναι ακόμα συγκεκριμένο και θα μελετηθεί εμπεριστατωμένα 
στη συνέχεια. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Βρισκόμαστε ενώπιον ενός εγγράφου εργασίας της 
Επιτροπής, μάλλον συγκεχυμένου και πολύπλοκου, και όχι 
μιας πρότασης οδηγίας. 
2.2. Πραγματοποιήθηκε συνεπώς μια επισταμένη ανάλυση 
της πρότασης βασισμένη περισσότερο σε στοιχεία γενικού 
χαρακτήρα παρά σε ειδικούς προσδιορισμούς. 
Από την άλλη πλευρά, επειδή η υπόθεση της Επιτροπής είναι 
αρκετά διαρθρωμένη, είναι αναγκαίο να εξετασθούν επί της 
ουσίας τα ιδιαίτερα σημεία. 
2.3. Η Επιτροπή παρουσίασε το συνολικό σχέδιο της για 
την εναρμόνιση των έμμεσων φόρων στο έγγραφο COM(87) 
320 τελικό/2, και πρότεινε οδηγία για την κατάργηση των 
φορολογικών συνόρων με το έγγρ. COM(87) 322 τελικό/2. 
12. 9. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 237/25 
Εφόσον ο μηχανισμός συμψηφισμού αποτελεί ολοκληρωμένο 
μέρος του σχεδίου της Επιτροπής και συνέπεια της ειδικής 
πρότασης για την κατάργηση των φορολογικών συνόρων, 
μπορεί επομένως να εξετασθεί μόνο στα πλαίσια της υπόθε­
σης μιας γενικότερης αποδοχής της συνολικής πρότασης 
καθώς και εκείνης που προβλέπεται από το έγγραφο COM(87) 
322. 
2.4. Η ορολογία που χρησιμοποιήθηκε από την Επιτροπή 
για την «Κατάργηση των φορολογικών συνόρων» είναι 
βέβαια ικανή να προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον και ενθου­
σιασμό. Ωστόσο, είναι αναγκαίο να υπάρχει επίγνωση των 
δυσκολιών και των ορίων που τίθενται και συνεπώς να 
αποφευχθούν οι υπέρμετρες αυταπάτες. Καθώς η Ευρώπη 
απέχει πολύ ακόμα από το να αποτελεί μία ενιαία πολιτική 
οντότητα, η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά πρέπει να αντιμετωπίσει 
την αυτονομία και τα προνόμια των διάφορων κρατών μελών. 
Δεν είναι δυνατό αφετέρου να λησμονηθεί ότι οιοδήποτε 
σύστημα είσπραξης των φόρων επί του κύκλου εργασιών 
δημιουργεί πολύπλοκα προβλήματα ελέγχου. Οι έλεγχοι 
αυτοί είναι απαραίτητοι για να εξασφαλισθεί ίσος και θεμιτός 
ανταγωνισμός. 
Παρ'όλα αυτά τα κράτη μέλη έχουν επίσημα αποδεχθεί την 
πραγματοποίηση της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Αγοράς. Γι'αυτό 
είναι προς το συμφέρον όλων να υλοποιηθεί αφού εξασφαλι­
σθεί ο ελεύθερος ανταγωνισμός και αφού περιορισθούν οι 
γραφειοκρατικές υποχρεώσεις όλων των εμπορικών επιχειρη­
ματιών. 
2.5. Επειδή η κατάργηση των φορολογικών συνόρων και 
η είσπραξη του ΦΠΑ στο εσωτερικό της Κοινότητας σαν η 
τελευταία να αποτελεί μία ενιαία χώρα προβλέπεται για το 
1992, θα ήταν δυνατό να φανεί ότι δεν επείγει η θέσπιση ενός 
συμψηφιστικού μηχανισμού. 
Αντιθέτως, θα πρέπει να παρατηρηθεί ότι είναι αναγκαίο να 
προσδιορισθεί από τώρα ο μηχανισμός συμψηφισμού τόσο 
γιατί αποτελεί σημαντικό μέρος του γενικότερου σχεδίου, 
όσο και διότι είναι αναγκαίο να δοθούν συγκεκριμένες διαβε­
βαιώσεις στα κράτη μέλη ότι το νέο σύστημα δεν θα θίξει τις 
φορολογικές εισπράξεις από τον ΦΠΑ επί των εισαγόμενων 
προϊόντων και ότι ο ΦΠΑ θα εξακολουθήσει να είναι φόρος 
επί της τελικής κατανάλωσης. 
2.6. Ο μηχανισμός συμψηφισμού που προβλέπεται από την 
Επιτροπή δεν είναι βέβαια ο μόνος δυνατός και θα ήταν 
δυνατόν να διερευνηθούν άλλες εναλλακτικές λύσεις. 
Πρέπει εξάλλου να παρατηρηθεί ότι κάθε διαφορετική πρό­
ταση επιβάλλεται να εξετασθεί στα πλαίσια της συνολικής 
ανακοίνωσης ή ως συνέχεια των ειδικών προτάσεων που θα 
ακολουθήσουν τη γνωμοδότηση για το έγγραφο COM(87) 
322. 
2.7. Για το λόγο αυτό περιοριζόμαστε στην έκφραση γνώ­
μης για την πρόταση χωρίς να λάβουμε υπόψη τις ενδεχόμε­
νες εναλλακτικές λύσεις, και κυρίως έχοντας σαν βάση την 
υπόθεση ότι επιδιώκεται το σύστημα ΦΠΑ να ρυθμισθεί με 
τον ίδιο τρόπο όπως εκείνα με τα οποία πραγματοποιούνται 
οι συναλλαγές στο εσωτερικό των μεμονωμένων κρατών. 
2.8. Ούτε επίσης φαίνεται, τουλάχιστον σ'αυτά τα πλαίσια, 
σκόπιμο να συζητηθεί η δυνατότητα που υπάρχει θεωρητικά να μην επιχειρηθεί κανένας συμψηφισμός γιατί αυτό στην 
πράξη δεν φαίνεται πραγματοποιήσιμο λόγω των προβλε­
πόμενων αντιδράσεων των καθαρά εισαγωγικών κρατών. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Το προτεινόμενο σύστημα μόνο επιφανειακά είναι 
απλό, στην πραγματικότητα όμως περιλαμβάνει πολύ 
συγκεκριμένους ελέγχους εκ μέρους των επιμέρους διοική­
σεων και τη σύσταση μιας κοινοτικής υπηρεσίας αξιοσημείω­
της ευρύτητας. 
3.2. Η Επιτροπή θα πρέπει να επωφεληθεί αυτής της ευκαι­
ρίας για να εξετάσει εάν δικαιολογούνται ορισμένες απαλλα­
γές, στον τομέα των τραπεζιτικών, χρηματοπιστωτικών και 
ασφαλιστικών επιχειρήσεων. 
3.3. Ο υπολογισμός από τα επιμέρους κράτη των 
πιστώσεων που σχετίζονται με τον συμψηφισμό θα περιο­
ριστεί στα αγαθά που αφορούν τους υποκείμενους σε φόρο 
που ενδιαφέρονται να ζητήσουν την φορολογική έκπτωση. 
Για το λόγο αυτό αποκλείονται: 
— όλα τα εμπορεύματα που εξάγονται κατά την κυκλοφορία 
των προσώπων, 
— όλα τα εμπορεύματα που διατίθενται στους οργανισμούς 
και τα πρόσωπα που δεν υπόκεινται σε φόρο, 
— όλα τα εμπορεύματα που εξάγονται από μικρές επιχειρή­
σεις με κύκλο εργασιών κατώτερο των 35 000 ECU. 
3.4. Δεδομένου ότι ως αποτέλεσμα των προαναφερθέντων 
θα προκύψουν αξιοσημείωτα πλεονάσματα στο κεντρικό 
ταμείο, η Επιτροπή αντιμετωπίζει την περίπτωση της διανο­
μής των πλεονασμάτων στα κράτη μέλη σύμφωνα με μακροοι­
κονομικούς υπολογισμούς. Αυτοί οι υπολογισμοί, ωστόσο, 
θα είναι πολύ δύσκολοι, χωρίς τα στατιστικά στοιχεία που 
συγκεντρώνονται στα σύνορα. 
3.5. Η Επιτροπή διαβεβαιώνει ότι οι πωλήσεις δι'αλληλο-
γραφίας μεταξύ των κρατών μελών θα περιλαμβάνονται στο 
σύστημα συμψηφισμού, δεν παρέχει όμως καμία διευκρίνηση 
για το μηχανισμό που θα καταστήσει δυνατή αυτή την επιχεί­
ρηση. 
3.6. Οι καθαρά εξαγωγικές χώρες που θα εισπράττουν 
αμέσως τον ΦΠΑ για όλες τις εξαγωγές δεν αντιμετωπίζουν 
πρόβλημα. 
Επιβάλλεται να καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για να 
αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των ολιγότερο εξοπλισμένων 
φορολογικών αρχών (σε πολλές περιπτώσεις βρίσκονται στα 
λιγότερα ανεπτυγμένα κράτη εισαγωγής). 
Οι καθαρά εισαγωγικές χώρες, αντιθέτως, θα εξασφαλισθούν 
μόνο μέσω της τέλειας λειτουργίας του μηχανισμού και της 
σχολαστικής διόρθωσης των αρνητικών επιπτώσεων που θα 
προκύψουν από τα γνωστά και άγνωστα ελαττώματα του ίδιου 
του μηχανισμού. 
3.7. Η Επιτροπή δεν εξηγεί στο έγγραφο της πως μπορεί 
να υπολογισθεί ο συμψηφισμός του ΦΠΑ στην περίπτωση 
κατά την οποία οι συναλλαγές πραγματοποιούνται σε περισ­
σότερα από δύο κράτη (τριγωνικό εμπόριο) ή διέρχονται από 
τρίτο κράτος. 
Αριθ. C 237/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 9. 88 
3.8. Για τους επιχειρηματίες ένα πλεονέκτημα του προτει­
νόμενου συστήματος έγκειται στο γεγονός ότι θα υπόκεινται 
σε περιορισμένες υποχρεώσεις που συνίστανται κυρίως στην 
προσθήκη δυο συμπληρωματικών τετραγώνων στην δήλωση 
τους σχετικά με τον ΦΠΑ για την ένδειξη του φόρου που 
αναλογεί στις πωλήσεις και τις αγορές. 
Για τους επιχειρηματίες που εισάγουν εμπορεύματα το μεγα­
λύτερο μειονέκτημα έγκειται στην αναγκαιότητα να προ­
βλέπουν προκαταβολικά σε συνάλλαγμα το ποσό του ΦΠΑ 
για τις εισαγωγές τη στιγμή της αγοράς και να μπορούν να 
τον εκπίπτουν μόνο μεταγενέστερα ύστερα από μια λίγο ως 
πολύ μακρόχρονη περίοδο, όταν οι συναλλαγματικές ισοτι­
μίες μπορούν να έχουν μεταβληθεί κατά σημαντικό τρόπο 
και/ή τα επιτόκια να είναι υψηλά. 
Αντιστοίχως, οι επιχειρηματίες που εξάγουν τα αγαθά θα 
επιβαρύνονται με το ενδεχόμενο κόστος που προκύπτει από 
την καταβολή του φόρου στην εθνική διοίκηση προκατα­
βολικά σε σχέση με το πραγματικό υπόλοιπο των τιμολογίων 
τους, αν ληφθεί υπόψη ότι συχνά παρέχεται πίστωση μεταξύ 
εννενήντα και εκατόν είκοσι ημερών. Η ζημιά οπωσδήποτε 
όμως μπορεί να επιδεινωθεί λόγω των διαφορετικών αξιών 
που προβλέπονται από τις ψαλίδες ΦΠΑ. 
3.9. Τα κράτη, σύμφωνα με την Επιτροπή, θα έχουν το 
πλεονέκτημα να υπολογίζουν τη χρέωση και την πίστωση 
τους και να προβαίνουν στον διακανονισμό τους σε σύντομο 
διάστημα με το κεντρικό ταμείο χωρίς να έρχονται σε επαφή 
με τα διάφορα κράτη με τα οποία συναλλάσσονται. 
Ωστόσο έναντι αυτής της διευκόλυνσης θα καταγράφουν την 
πλήρη έλλειψη διαφάνειας των ενδιάμεσων συναλλαγών 
μεταξύ δύο καθορισμένων χωρών της Κοινότητας. 
3.10. Οι έλεγχοι που είναι αναγκαίοι για τη σωστή λειτουρ­
γία του μηχανισμού θα είναι αξιοσημείωτοι. Η ίδια η Επι­
τροπή προτείνει μέτρα ελέγχου που θα συντονίζονται σε κοι­
νοτικό επίπεδο με σαφώς προσδιορισμένες υποχρεώσεις στα 
θέματα της λογιστικής επιθεώρησης, της διοικητικής συνερ­
γασίας μεταξύ των κρατών μελών και μεγαλύτερη προσφυγή 
σε τεχνικές δειγματοληψίες και σε ελέγχους αξιοπιστίας. 
Θα είναι επίσης αναγκαίο να ληφθούν διάφορα συνοδευτικά 
μέτρα από τις εθνικές νομοθεσίες, τα οποία θα εναρμονισθούν 
σε κοινοτικό επίπεδο προκειμένου να καταστούν δυνατοί οι 
έλεγχοι και για να εφαρμοστεί μια αποτελεσματική διοικη­
τική συνεργασία. 
3.11. Ένα νομικό σύστημα ελέγχου και παροχής βοήθειας 
είναι συνεπώς αναγκαίο, και στη σημερινή κατάσταση είναι 
θεμιτό να αμφιβάλει κανείς για την καλή θέληση των μεμονω­
μένων κρατών να προχωρήσουν με ενεργητικότητα σ'αυτό το 
δρόμο επειδή ήδη εφαρμόζουν σε περιορισμένο βαθμό τις 
υπάρχουσες οδηγίες για το θέμα. 
3.12. Συνεπώς είναι αναγκαίο να τονισθεί ότι το σύστημα 
απαιτεί την ενσυνείδητη συνεργασία όλων των κρατών μελών 
καθώς και την απόλυτη αμοιβαία εμπιστοσύνη. Εάν υπάρξουν 
σφάλματα και ολιγωρίες θα προκαλέσουν ζημιές στο επίπεδο 
του κεντρικού λογαριασμού οι οποίες θα απαιτήσουν στη συνέχεια έρευνες και πρόσθετους ελέγχους σε όλα τα κράτη 
μέλη και θα προκαλέσουν τεράστιες δυσκολίες. 
3.13. Όλα τα κράτη μέλη χρειάζεται στη συνέχεια να 
αναλάβουν ιδιαίτερα την πάταξη των φοροδιαφυγών. Επιβάλ­
λεται να ληφθεί, πράγματι, υπόψη ότι οι φοροδιαφυγές στα 
θέματα ΦΠΑ που είναι σήμερα σημαντικές θα είναι δυνατό 
να αυξηθούν, ενώ ο έλεγχος που σήμερα μπορεί να γίνει 
από το μεμονωμένο κράτος τόσο στον πωλητή όσο και στον 
αγοραστή θα γίνεται μόνο στην τελευταία. 
Τίθεται το θέμα αν ένας από τους ρόλους της κοινοτικής 
διοίκησης πρέπει να είναι η συνεργασία κατά την καταστολή 
των εν λόγω αδικημάτων και αν η Επιτροπή πρέπει να περι­
βληθεί με ορισμένες σχετικές εξουσίες. Η εν λόγω διαδικασία 
καθίσταται ακόμη περισσότερο αναγκαία επειδή η φορολο­
γική αρχή που ανακαλύπτει καταδολίευση ενός από τους 
υπηκόους της έναντι άλλου κράτους μέλους θα είναι γενικά 
υποχρεωμένη να επιστρέψει το καταδολιευθέν ποσόν στο 
ταμείο συμψηφισμού. 
Από την άλλη πλευρά όταν οι διαμεθοριακές συναλλαγές θα 
αντιμετωπίζονται ως εσωτερικές συναλλαγές, το φαινόμενο 
των πλαστών τιμολογίων και των πωλήσεων χωρίς τιμολόγιο 
θα παρουσιάσει ίσως την τάση να διευρυνθεί εκτός εάν προ­
βλεφθεί μια σειρά συμπληρωματικών μέτρων που βέβαια δεν 
θα είναι εύκολο να εφαρμοστούν. 
3.14. Όχι μόνο η δημιουργία του κεντρικού λογαριασμού, 
αλλά και όλο το προτεινόμενο σύστημα απαιτεί τη σύσταση 
μιας πλήρους κοινοτικής υπηρεσίας με τα καθήκοντα που 
προβλέπονται στο έγγραφο της Επιτροπής στα σημεία 10.2.1 
έως 10.2.5. 
Είναι βέβαιο ότι μια υπηρεσία αυτού του είδους θα είναι 
αρκετά δαπανηρή. Λιγότερο βέβαιο είναι ότι αυτό το κόστος 
θα αντισταθμιστεί από τη μείωση της δραστηριότητας των 
εθνικών διοικήσεων. 
4. Συμπεράσματα 
Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι δεν εξετάσθηκαν άλλες εναλ­
λακτικές προτάσεις, η ΟΚΕ εκφράζει με επιφυλακτικότητα 
θετική γνώμη για την πρόταση της Επιτροπής κυρίως λαμβά­
νοντας υπόψη ότι στόχος είναι η δημιουργία της ενιαίας 
ευρωπαϊκής αγοράς στην αποία οι εμπορικές συναλλαγές θα 
πραγματοποιούνται υπό τις ίδιες συνθήκες υπό τις οποίες 
πραγματοποιούνται σήμερα στο εσωτερικό των μεμονωμένων 
χωρών. 
4.1. Τα μέτρα σχετικά με την εναρμόνιση των έμμεσων 
φόρων και η υιοθέτηση ενός μηχανισμού συμψηφισμού όπως 
και κάθε άλλη εναλλακτική λύση θα είναι αποτελεσματικά 
μόνο αν συνοδεύονται από ένα σύνολο νέων ρυθμίσεων, 
ικανών να διευκολύνουν το εμπόριο μεταξύ των κοινοτικών 
χωρών, μειώνοντας στο ελάχιστο τα γραφειοκρατικά εμπόδια, 
και καταργώντας τα έγγραφα που σήμερα είναι αναγκαία για 
τη διέλευση των συνόρων. 
12. 9. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 237/27 
4.2. Οπωσδήποτε η λύση των προβλημάτων που αναφέ­
ρονται στο κεφάλαιο 3 θα αποτελέσει προϋπόθεση απαραί­
τητη για τη λειτουργία του μηχανισμού συμψηφισμού σε 
περίπτωση που ο εν λόγω μηχανισμός υιοθετηθεί τελικά. 4.3. Τουλάχιστον μακροπροθέσμως χρειάζεται να προ­
βλεφθεί ο στόχος ενιαίων ποσοστών (συντελεστών) για όλους 
τους έμμεσους φόρους σε ολόκληρη την επικράτεια της Κοι­
νότητας για να απλοποιηθούν τα προβλήματα και να διευκο­
λυνθεί ο ανταγωνισμός. 
Βρυξέλλες, 7 Ιουλίου 1988. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
Γνωμοδότηση σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την καθιέρωση διαδικασίας σύγκλι­
σης των συντελεστών του φόρου προστιθέμενης αξίας και των ειδικών φόρων κατανάλωσης (') 
(88/C 237/09) 
Στις 11 Σεπτεμβρίου 1987, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 198 της Συνθήκης για την ίδρυση της ΕΟΚ, να γνωμοδο­
τήσει σχετικά με την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοι­
μασία των εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 17 Μαΐου 1988 με βάση την 
εισήγηση του κ. Delia Croce. 
Στη 257η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 7ης Ιουλίου 1988) η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία, 4 ψήφους κατά και 3 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η Επιτροπή υπέβαλε στις 21 Νοεμβρίου 1987 στο 
Συμβούλιο πρόταση οδηγίας για την εισαγωγή μιας ρήτρας 
Standstill όσον αφορά τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους 
κατανάλωσης. 
1.2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έλαβε κατ'αρχήν ευνοϊκή 
θέση, πρότεινε όμως ορισμένες τροποποιήσεις, μία από τις 
οποίες έγινε δεκτή από την Επιτροπή, η οποία τροποποίησε 
την αρχική της πρόταση. 
1.3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (2) με βάση 
την εισήγηση του κ. Delia Croce, διετύπωσε ευνοϊκή γνώμη, 
με τις εξής παρατηρήσεις: 
α) η θέσπιση της οδηγίας δεν θα πρέπει να αποτελέσει 
άλλοθι για την παρεμπόδιση ή την επιβράδυνση της εναρ­
μόνισης που είναι αναγκαία για την υλοποίηση της εσωτε­
ρικής αγοράς· 
(') ΕΕ αριθ. C 250 της 18. 9. 1987, σ. 3. 
(2) ΕΕ αριθ. C 207 της 18. 8. 1986. β) ο όρος Standstill δεν ήταν κατάλληλος γιατί ουσιαστικά 
είχε προταθεί μια προαιρετική διαδικασία σύγκλισης των 
συντελεστών 
γ) ήταν λυπηρό το γεγονός ότι δεν προβλεπόταν τίποτα όσον 
αφορά την απαρίθμηση των αγαθών και υπηρεσιών που 
διέπονται από τους διάφορους συντελεστές των εθνικών 
καθεστώτων 
δ) η πρόταση της Επιτροπής δεν εξέταζε τα προβλήματα των 
αγαθών και υπηρεσιών για τα οποία ισχύει σε ορισμένα 
κράτη μηδενικός συντελεστής· 
ε) ήταν απαραίτητο να αναγνωρισθεί η πραγματική υπο­
χρέωση των κρατών μελών να ενεργήσουν προς την κατεύ­
θυνση της σύγκλισης· 
ζ) ο αριθμός των συντελεστών του ΦΠΑ θα έπρεπε να μειω­
θεί· 
η) η προσέγγιση του κανονικού συντελεστή του ΦΠΑ θα 
έπρεπε να έχει ως σημείο αναφοράς τον μέσο όρο όλων 
των κανονικών συντελεστών που ισχύουν στην Κοινό­
τητα. Αυτός ο μέσος όρος θα έπρεπε να υπολογίζεται με 
τρόπο σταθμισμένο, λαμβάνοντας υπόψη τον όγκο των 
εμπορικών συναλλαγών