EL    EL EL 
 
EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 25.7.2008 
SEC(2008) 2279 
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
Έγγραφο  συνοδευτικό  της πρότασης  ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  σχετικά  µε 
το κοινοτικό  νοµικό πλαίσιο  των Ευρωπαϊκών  Ερευνητικών  Υποδο µών (ΕΕΥ ) 
  
ΠΕΡΙΛΗΨΗ  ΤΗΣ  ΜΕΛΕΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
 
 
{COM(2008) 467 τελικό } 
{SEC(2008) 2278} 
 
EL 2   EL ΠΕΡΙΛΗΨΗ  ΤΗΣ  ΜΕΛΕΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ   
 
Η παρούσα  εκτίµηση επιπτώσεων  συνοδεύει  την πρόταση  "ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ  σχετικά  µε το 
κοινοτικό  νοµικό πλαίσιο  των Ευρωπαϊκών  Ερευνητικών  Υποδο µών (ΕΕΥ )", η οποία  
περιλα µβάνεται  στο νοµοθετικό  πρόγρα µµα και πρόγρα µµα εργασίας  της Επιτροπής  για το 
2008 ως µία από τις πρωτοβουλίες  προτεραιότητας .  
Από τη στιγµή που η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  εξέδωσε  την ανακοίνωση  µε τίτλο  "Για έναν 
ευρωπαϊκό  χώρο  στον  τοµέα της έρευνας ", τον Ιανουάριο  του 2000, το όραµα ενός κοινού  
Ευρωπαϊκού  Χώρου  Έρευνας  (ΕΧΕ ) αποτελεί  την κατευθυντήρια  αρχή  όλων  των 
κοινοτικών  µέτρων  για την έρευνα  και την ανάπτυξη , και κεντρικό  πυλώνα  των 
προσπαθειών  υλοποίησης  των ερευνητικών  στόχων  της στρατηγικής  της Λισαβόνας  υπέρ  
της ανάπτυξης , της απασχόλησης  και µιας ευρωπαϊκής  οικονο µίας της γνώσης . Στην  
Πράσινη  Βίβλο  του 2007 µε τίτλο  "Ευρωπαϊκός  Χώρος  Έρευνας : Νέες  προοπτικές " 
προσδιορίστηκαν  ορισµένοι καίριοι  τοµείς στους  οποίους  η ανάληψη  ουσιαστικών  
δράσεων  µέσω συµπράξεων  µεταξύ  κρατών  µελών  µπορεί  να αποφέρει  σηµαντικά  οφέλη  
για το ευρωπαϊκό  ερευνητικό  σύστη µα και να συµβάλει  στη δηµιουργία  µιας "πέµπτης 
ελευθερίας " – της ελεύθερης  κυκλοφορίας  της γνώσης  – στην  Ευρώπη . Στο πλαίσιο  αυτό , 
η "ανάπτυξη  ερευνητικών  υποδο µών παγκόσ µιας εµβέλειας " προτείνεται  ως ένας από τους 
πυλώνες  του φιλόδοξου  οράµατος του ΕΧΕ . 
Οι ερευνητικές  υποδο µές διαδρα µατίζουν  όλο και πιο σηµαντικό  ρόλο  στην  πρόοδο  της 
γνώσης  και της τεχνολογίας . Για παράδειγ µα, οι εγκαταστάσεις  ακτινοβόλησης , οι 
τράπεζες  δεδοµένων  γονιδιω µατικής  και οι τράπεζες  δεδοµένων  κοινωνικών  επιστη µών, 
τα παρατηρητήρια  για τις περιβαλλοντικές  επιστή µες, τα συστή µατα απεικόνισης  ή τα 
"καθαρά  δωµάτια" για τη νανοηλεκτρονική , βρίσκονται  στο επίκεντρο  των διαδικασιών  
έρευνας  και καινοτο µίας. Προσφέροντας  µοναδικές  ερευνητικές  υπηρεσίες  σε χρήστες  από 
διαφορετικές  χώρες , προσελκύοντας  τους νέους  στον  χώρο  των επιστη µών και 
δικτυώνοντας  τις εγκαταστάσεις , οι ερευνητικές  υποδο µές συµβάλλουν  στη δόµηση της 
επιστη µονικής  κοινότητας  και εποµένως  διαδρα µατίζουν  καθοριστικό  ρόλο  στη 
δηµιουργία  ενός αποδοτικού  περιβάλλοντος  έρευνας  και καινοτο µίας. Λόγω  της 
ικανότητάς  τους να συγκεντρώνουν  "κρίσι µη µάζα" ανθρώπινων  πόρων  και επενδύσεων , 
συµβάλλουν  στην  εθνική , περιφερειακή  και ευρωπαϊκή  οικονο µική ανάπτυξη . Βρίσκονται  
εποµένως  στο επίκεντρο  του "τριγώνου  της γνώσης " (έρευνα , εκπαίδευση  και καινοτο µία).  
Καθώς  µεταβάλλονται  και επεκτείνονται  τα σύνορα  της έρευνας  και εξελίσσονται  οι 
τεχνολογίες  µας, η πολυπλοκότητα  και το κόστος  των ερευνητικών  υποδο µών αυξάνονται  
συνεχώς , υπερβαίνοντας  τις δυνατότητες  µιας µεµονωµένης ερευνητικής  οµάδας , 
περιφέρειας , έθνους  ή και ηπείρου . Ο κατακερ µατισµός των ερευνητικών  προσπαθειών  
στην  Ευρώπη  δεν διευκολύνει  την αντιµετώπιση  αυτών  των προκλήσεων .  
Αυτό  αναγνωρίστηκε  από τα Συµβούλια  Ανταγωνιστικότητας  που συνεδρίασαν  στις 1-3 
Ιουλίου  2004 και στις 25-26 Νοεµβρίου  2004, στα πλαίσια  των οποίων  οι συµµετέχοντες  
Υπουργοί  συµφώνησαν  ότι, για την περαιτέρω  ανάπτυξη  του ΕΧΕ , είναι  απαραίτητο  να 
ενισχυθεί  η ανταγωνιστική  έρευνα , να προληφθεί  ο κατακερ µατισµός των προσπαθειών  
και να ενισχυθεί  η συνεργασία  στον  τοµέα των ερευνητικών  υποδο µών. Οι Υπουργοί  
έδωσαν  έµφαση  στην  αναγκαιότητα  ανάπτυξης  µιας ευρωπαϊκής  στρατηγικής  στον  τοµέα 
των ερευνητικών  υποδο µών, η οποία  θα πρέπει  να προβλέπει  την αύξηση  του συντονισ µού 
σε ευρωπαϊκό  επίπεδο , αλλά  και διαφορετικές  προσεγγίσεις  ανάλογα  µε το µέγεθος  και το 
πεδίο  δραστηριότητας  των εκάστοτε  ερευνητικών  µονάδων . Οι Υπουργοί  ανέθεσαν  στο 
 
EL 3   EL ESFRI, το Ευρωπαϊκό  Στρατηγικό  Φόρου µ για τις Ερευνητικές  Υποδο µές, να αναπτύξει  
έναν στρατηγικό  ευρωπαϊκό  χάρτη  πορείας  για την επόµενη γενιά  ερευνητικών  υποδο µών. 
Μετά  την έκδοση  του Χάρτη  Πορείας  του ESFRI, τον Οκτώβριο  του 2006, πολλά  
Συµβούλια  Ανταγωνιστικότητας , αλλά  και το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο , κάλεσαν  τα κράτη  
µέλη να συµµετάσχουν  ενεργά  στην  υλοποίηση  ερευνητικών  υποδο µών πανευρωπαϊκού  
ενδιαφέροντος , και αναγνώρισαν  τον σηµαντικό  ρόλο  της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής  στη 
συγκεκρι µένη διαδικασία . 
Ένα σηµαντικό  ωστόσο  εµπόδιο  στη δηµιουργία  νέων  ευρωπαϊκών  ερευνητικών  
υποδο µών, εκτός  από την ανεπάρκεια  των πόρων  και την πολυπλοκότητα  των τεχνικών  
και οργανωτικών  πτυχών , είναι  η έλλειψη  επαρκούς  νοµικού πλαισίου  το οποίο  να 
επιτρέπει  τη δηµιουργία  κατάλληλων  εταιρικών  σχηµάτων  µε εταίρους  από διάφορες  
χώρες . Οι εργασίες  που διεξήχθησαν  προσφάτως  υπό την αιγίδα  του ESFRI κατέδειξαν  τα 
όρια των νοµικών  µορφών  που προβλέπονται  σήµερα και την αναγκαιότητα  ανάπτυξης  
ενός νέου κοινοτικού  νοµικού πλαισίου  που θα αφορά  ειδικά  τη σύσταση  ευρωπαϊκών  
ερευνητικών  υποδο µών µε συµµετοχή  περισσότερων  του ενός κρατών  µελών .  
Για αυτούς  ακριβώς  τους λόγους , η Επιτροπή  αποφάσισε  να συµπεριλάβει , στο νοµοθετικό  
πρόγρα µµα και πρόγρα µµα εργασίας  της για το 2008, ως πρωτοβουλία  προτεραιότητας , 
µια πρόταση  "ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ  σχετικά  µε το κοινοτικό  νοµικό πλαίσιο  των Ευρωπαϊκών  
Ερευνητικών  Υποδο µών (ΕΕΥ )".  
Στο πλαίσιο  της προετοι µασίας  της πρωτοβουλίας  αυτής , διεξήχθη  ευρεία  διαβούλευση  µε 
τα ενδιαφερό µενα µέρη. Η εκτίµηση επιπτώσεων  άντλησε  πληροφορίες  από διάφορες  
πηγές : i) µια ανάλυση  που διενεργήθηκε  από εµπειρογνώ µονες· ii) τις διαβουλεύσεις  µε τα 
ενδιαφερό µενα µέρη και iii) τις εισηγήσεις  µιας διυπηρεσιακής  οµάδας  και µιας 
ανεξάρτητης  οµάδας  διαβούλευσης  ("sounding board") που συγκροτήθηκε  ειδικά  για την 
παρακολούθηση  της εν λόγω  πρωτοβουλίας .  
Εξετάστηκαν  τέσσερις  επιλογές  πολιτικής :  
• Επιλογή  1: Η επιλογή  "µη ανάληψη  συγκεκρι µένης δράσης  από την ΕΕ" σηµαίνει  
διατήρηση  της παρούσας  κατάστασης  πραγ µάτων , όπου  κάθε  κοινοπραξία  επιχειρεί , 
µέσω µιας ad hoc διαδικασίας , να εντοπίσει  µεταξύ  των υφιστά µενων  νοµικών  µορφών  
εκείνη  που είναι  η καταλληλότερη  για το έργο της·  
• Η επιλογή  2 αντιστοιχεί  σε µια "ελαφριά " µορφή  παρέ µβασης  εκ µέρους  της 
Ευρωπαϊκής  Επιτροπής , η οποία  θα συνίσταται  στην  παροχή  βοήθειας  στα µέρη που 
ασχολούνται  µε τη δηµιουργία  ευρωπαϊκών  υποδο µών ώστε  να εντοπίζουν  τα 
προβλή µατα και τις ανάγκες , να ανταλλάσσουν  πληροφορίες  σχετικά  µε τους τρόπους  
αντιµετώπισης  αυτών  των προβλη µάτων  και να προσδιορίζουν  τις βέλτιστες  πρακτικές .  
• Η επιλογή  3 αντιστοιχεί  στη σύσταση  από την Κοινότητα  κοινών  επιχειρήσεων , 
σύµφωνα  µε το άρθρο  171 της συνθήκης  ΕΚ, κατά  περίπτωση , κάθε  φορά  που 
ανακύπτει  ανάγκη  σύστασης  τέτοιας  επιχείρησης ·  
• Η επιλογή  4 αποτελεί  αµεσότερη  απάντηση  στο υπό εξέταση  πρόβλη µα. Συνίσταται  
στην  ανάληψη  νοµοθετικής  δράσης , και συγκεκρι µένα στη θέσπιση  µια νέας νοµικής 
πράξης  η οποία  θα ανταποκρίνεται  στις ανάγκες  των ευρωπαϊκών  ερευνητικών  
υποδο µών και θα συµπληρώνει  τις υφιστά µενες σε εθνικό  και ευρωπαϊκό  επίπεδο  
µορφές · η επιλογή  αυτή  προβλέπει  επίσης  τη δυνατότητα  ανάθεσης  από τον νοµοθέτη  
 
EL 4   EL στην  Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  αρµοδιοτήτων  απονο µής του καθεστώτος  της "Ευρωπαϊκής  
Ερευνητικής  Υποδο µής".  
Η συγκριτική  αξιολόγηση  των διαφόρων  πολιτικών  επιλογών  κατέδειξε  σαφώς  ότι η 
επιλογή  4 είναι  η πλέον  κατάλληλη  και αποτελεσ µατική  για την επίτευξη  των πολιτικών  
στόχων  της πρότασης .  
 
Στόχοι  πολιτικής  Επιλογή  
1 Επιλογή  
2 Επιλογή  
3 Επιλογή  
4 
Ευκολία  και ταχύτητα  της διαδικασίας  σύστασης  
νέων  ευρωπαϊκών  ερευνητικών  υποδο µών  Γενικά  
µικρή Γενικά  
µικρή Μέτρια  Μεγάλη  
Αύξηση  του αριθµού των ευρωπαϊκών  
ερευνητικών  υποδο µών  Πολύ  µικρή Μέτρια  Μέτρια  Μεγάλη  
Συµβολή  στην περαιτέρω  ανάπτυξη  µιας 
ευρωπαϊκής  πολιτικής  για τις ερευνητικές  
υποδο µές Πολύ  µικρή Μέτρια  Μέτρια  Μεγάλη  
Αποδοτικότητα , ως προς  το κόστος , της 
διαδικασίας  σύστασης  νέων  ευρωπαϊκών  
ερευνητικών  υποδο µών Γενικά  
µικρή Γενικά  
µικρή Μικρή  Μεγάλη  
Κάλυψη  όλων  των χαρακτηριστικών  που 
χρειάζεται  να διαθέτει  µια νοµική µορφή  
κατάλληλη  για τις ευρωπαϊκές  ερευνητικές  
υποδο µές  Ανάλογα  µε 
το 
καθεστώς  Ανάλογα  µε 
το 
καθεστώς  Μέτρια   Υψηλή  
Ενίσχυση  της θετικής  εικόνας  της ΕΕ σε διεθνές  
επίπεδο , µέσω της ενίσχυσης  του ΕΧΕ Πολύ  µικρή Μέτρια  Μέτρια  Μεγάλη  
Συµβολή  στην παραγωγή  κοινωνικοοικονο µικών, 
περιβαλλοντικών  και κοινωνικών  οφελών  Γενικά  
µικρή Μέτρια  Μέτρια  Μεγάλη