Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού ΕΟΚ αριθ. 295/91 για την θέσπιση κοινών κανόνων σχετικών με ένα σύστημα αντισταθμιστικών παροχών σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης κατά τις τακτικές αεροπορικές μεταφορές (98/C 120/09) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(1998) 41 τελικό - 98/0022(SYN)

(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στις 30 Ιανουαρίου 1998)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 84, παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής,

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται το άρθρο 189 Γ σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Εκτιμώντας:

ότι η δράση της Κοινότητας στον τομέα των αερομεταφορών πρέπει να αποσκοπεί στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των συμφερόντων των χρηστών 7

ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 295/91 του Συμβουλίου (1) έχει θεσπίσει ορισμένους ελάχιστους κοινούς κανόνες επί του θέματος 7

ότι, βάσει της εφαρμογής του προαναφερθέντος κανονισμού, είναι σκόπιμο να εξασφαλιστεί ενισχυμένη προστασία των δικαιωμάτων των επιβατών επί του θέματος 7

ότι οι επιβάτες πρέπει να ενημερώνονται καλύτερα για τα δικαιώματά τους σε περίπτωση που οι αερομεταφορείς αρνηθούν την επιβίβασή τους 7

ότι είναι σκόπιμο να διευκρινιστούν ορισμένες διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 295/91 7

ότι, για να αποφευχθεί οιαδήποτε διαφωνία όσον αφορά την προθεσμία που απαιτείται για να παρουσιαστεί ένας επιβάτης στον έλεγχο εισιτηρίων πριν την αναγγελθείσα αναχώρηση είναι σκόπιμο να οριστεί η προθεσμία αυτή σε 30 λεπτά εκτός εάν κοινοποιηθεί προηγουμένως γραπτώς στον επιβάτη άλλη προθεσμία 7

ότι, δεδομένου ότι η διαφορά μεταξύ τακτικών και μη τακτικών αεροπορικών δρομολογίων τείνει από εμπορική άποψη να αμβλυνθεί, ο περιορισμός του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 295/91 μόνο στις τακτικές πτήσεις δεν έχει πλέον λόγο ύπαρξης 7 ότι αρμόζει επομένως να επεκταθεί ο κανονισμός και στους επιβάτες των μη τακτικών πτήσεων 7

ότι για να εξασφαλιστεί αποτελεσματική προστασία των επιβατών, χρειάζεται να διευκρινιστεί ότι δεν είναι δυνατόν μέσω συμβατικής ρήτρας να υπάρχει απόκλιση από τις υποχρεώσεις του αερομεταφορέα βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 295/91 7

ότι, για να εξασφαλιστεί ταχεία και αποτελεσματική προστασία των επιβατών, χρειάζεται να προβλεφθεί ότι βάσει του παρόντος κανονισμού οι υποχρεώσεις έναντι του επιβάτη σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης βαρύνουν τον αερομεταφορέα ο οποίος αρνείται την επιβίβαση χωρίς να θίγεται το δικαίωμα του εν λόγω αερομεταφορέα να ζητήσει επανόρθωση από τρίτους σύμφωνα με το ισχύον εθνικό δίκαιο 7

ότι, για να εξασφαλιστεί ότι ο αερομεταφορέας δεν μπορεί να εκφύγει των υποχρεώσεων που έχει σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, πρέπει να ληφθεί επίσης υπόψη η ανάπτυξη των νέων μορφών τίτλων μεταφοράς.

ότι, για να εξασφαλιστεί μεταχείρηση των επιβατών σύμφωνα με τους στόχους του παρόντος κανονισμού, η επιβεβαίωση κράτησης θέσης δείχνει την ύπαρξη μιας σύμβασης μεταφοράς μεταξύ του αερομεταφορέα και του επιβάτη και ότι η επιβεβαιωμένη κράτηση θέσης δεν μπορεί να υπόκειται σε επιπλέον όρους, όπως η εκ νέου επιβεβαίωση 7

ότι, για να κρατείται κατάλληλα ενήμερος ο επιβάτης σχετικά με τα δικαιώματά του σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, χρειάζεται να αναρτώνται πληροφορίες στις θυρίδες ελέγχου των εισιτηρίων, ότι, προς το σκοπό αυτό, είναι ιδιαίτερα σημαντικό τα κράτη μέλη να μεριμνούν για την τήρηση των διατάξεων αυτών σε όλους τους αερολιμένες της επικρατείας τους 7

ότι ο αερομεταφορέας θα χρησιμοποιεί όλη τη διαθέσιμη χωρητικότητα πριν αρνηθεί την επιβίβαση, ακόμα και αν αυτό συνεπάγεται ότι ο επιβάτης θα ταξιδέψει σε άλλη θέση απ' αυτήν που προβλέπεται η τιμή του εισιτηρίου του 7

ότι, σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, η κατάλληλη αντισταθμιστική παροχή προς τον επιβάτη συνίσταται στην επιστροφή του αντιτίμου του εισιτηρίου που σχετίζεται με οποιοδήποτε τμήμα του ταξιδίου το οποίο εξαιτίας της εν λόγω άρνησης δεν θα πραγματοποιήσει ο επιβάτης ή με οποιοδήποτε τμήμα που κατέστη άρχηστο σύμφωνα με το πρόγραμμα ταξιδίου του 7

ότι λόγω της εξέλιξης της οικονομικής κατάστασης είναι πλέον αναγκαίο να αναπροσαρμοσθούν τα ανώτατα όρια αντισταθμιστικών παροχών 7

ότι για να τηρούνται οι σχετικές διατάξεις πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή κυρώσεις επαρκώς αποτρεπτικές και ταυτόχρονα ανάλογες και ότι πρέπει συνεπώς να καθιερωθεί ένα κατάλληλο σύστημα που θα επιτρέπει την αναπτροσαρμογή τους 7

ότι κατά συνέπεια πρέπει να τροποποιηθεί ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 295/91,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 295/91 τροποποιείται ως εξής.

1) Απαλείφεται η λέξη «τακτικές» στον τίτλο του κανονισμού.

2) Τα άρθρα 1 έως 4 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 1

1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τους ελάχιστους κοινούς κανόνες που ισχύουν για τους επιβάτες σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης σε μια πτήση με υπεράριθμη κράτηση θέσεων για την οποία διαθέτουν επιβεβαιωμένη κράτηση θέσης, κατά την αναχώρησή τους από αερολιμένα ευρισκόμενο στην επικράτεια ενός κράτους μέλους και υποκείμενο στις διατάξεις της συνθήκης, ανεξαρτήτως του κράτους όπου είναι εγκατεστημένος ο αερομεταφορέας, της εθνικότητας του επιβάτη και του τόπου προορισμού του.

2. Οι υποχρεώσεις των αερομεταφορέων κατ' εφαρμογήν του παρόντος κανονισμού δεν μπορούν να περιοριστούν ή να αρθούν έναντι του επιβάτη ιδίως με ρήτρα περιορισμού ή απαλλαγής προβλεπόμενη στη σύμβαση μεταφοράς.

Άρθρο 2

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοείται ως:

α) "άρνηση επιβίβασης" η άρνηση επιβίβασης των επιβατών οι οποίοι:

- διαθέτουν επιβεβαιωμένη κράτηση θέσης για τη συγκεκριμένη πτήση

και

- έχουν παρουσιαστεί στον έλεγχο εισιτηρίων με τους απαιτούμενους όρους και 30 λεπτά πριν την αναγγελθείσα αναχώρηση, ή σε περίπτωση άλλης απαιτούμενης προθεσμίας, εντός της προθεσμίας όπως αυτή έχει ανακοινωθεί προηγουμένως γραπτώς στον επιβάτη από τον αερομεταφορέα ή από τον εγκεκριμένο πράκτορά του 7

β) "εισιτήριο", εισιτήριο ή ισοδύναμος τίτλος μεταφοράς, υλικός ή άϋλος, που μπορεί να έχει και ηλεκτρονική μορφή, έγκυρος, ο οποίος έχει πωληθεί από τον αερομεταφορέα ή από τον εγκεκριμένο πράκτορά του 7

γ) "επιβεβαιωμένη κράτηση θέσης", το γεγονός, ότι ο επιβάτης διαθέτει, εξαιρούμενου κάθε άλλου όρου, εισιτήριο, το οποίο:

i) εφόσον πρόκειται για εισιτήριο

- αναφέρει τον αριθμό, την ημερομηνία και την ώρα της πτήσης

και

- φέρει στο αντίστοιχο τετραγωνίδιο τη μνεία "OK",

ή

ii) εφόσον πρόκειται για υλικό ή άϋλο τίτλο μεταφοράς ισοδύναμο ενός εισιτηρίου, δείχνει στον επιβάτη ότι η κράτηση θέσης έχει καταχωρηθεί και επιβεβαιωθεί 7

δ) "πτήση με υπεράριθμη κράτηση θέσεων", οιαδήποτε πτήση πραγματοποιούμενη έναντι αμοιβής, στην οποία ο αριθμός επιβατών που διαθέτουν επιβεβαιωμένη κράτηση θέσης και έχουν παρουσιαστεί στον έλεγχο εισιτηρίων εντός των προθεσμιών και των όρων που απαιτούνται υπερβαίνει τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων κατά τις οποίες το αεροσκάφος που προβλεπόταν να πραγματοποιήσει την πτήση αντικαταστάθηκε από άλλο 7

ε) "εθελοντής", πρόσωπο το οποίο:

- διαθέτει επιβεβαιωμένη κράτηση θέσης

και

- είναι έτοιμο να παραχωρήσει, όταν του το ζητήσει ο αερομεταφορέας, την επιβεβαιωμένη κράτηση θέσης έναντι αντισταθμιστικής παροχής 7

στ) "τελικός προορισμός", ο προορισμός που αναγράφεται στο εισιτήριο κατά τον έλεγχο εισιτηρίων ή, εφόσον υπάρχουν περισσότερες διαδοχικές πτήσεις, ο προορισμός που αντιστοιχεί στην τελευταία πτήση. Οι πτήσεις ανταπόκρισης που μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς πρόβλημα, ακόμη και αν η άρνηση επιβίβασης προκάλεσε καθυστέρηση, δεν λαμβάνονται υπόψη.

Άρθρο 3

1. Ο αερομεταφορέας οφείλει να χρησιμοποιεί όλη τη διαθέσιμη χωρητικότητα του αεροπλάνου πριν αρνηθεί την επιβίβαση.

Εάν ο επιβάτης τοποθετηθεί σε θέση ανώτερη από εκείνη για την οποία πληρώθηκε το εισιτήριο, ο αερομεταφορέας δεν ζητεί συμπληρωματική πληρωμή.

Εάν ο επιβάτης δεχθεί να ταξιδέψει σε θέση κατώτερη από εκείνη για την οποία πληρώθηκε το εισιτήριο, δικαιούται, εκτός της αντισταθμιστικής παροχής βάσει των πραγράφων 2, 4 και 5 του άρθρου 5, να του επιστραφεί η διαφορά της τιμής.

2. Κάθε αερομεταφορέας οφείλει να καθορίζει τους κανόνες που θα ακολουθήσει σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης επιβατών σε μία πτήση με υπεράριθμη κράτηση θέσεων, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων που ορίζουν τις προτεραιότητες επιβίβασης των επιβατών. Οι εν λόγω κανόνες πρέπει να περιλαμβάνουν όλες τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον παρόντα κανονισμό. Ο αερομεταφορέας κοινοποιεί τους κανόνες αυτούς και όλες τις τυχόν τροποποιήσεις τους στο αντίστοιχο κράτος μέλος και στην Επιτροπή, η οποία θα τους διαβιβάσει στα υπόλοιπα κράτη μέλη. Οι τυχόν τροποποιήσεις αρχίζουν να ισχύουν ένα μήνα μετά την κοινοποίησή τους.

3. Οι κανόνες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 γνωστοποιούνται στο κοινό από τους αερομεταφορείς.

Το νομικό πρόσωπο που είναι αρμόδιο για τον έλεγχο εισιτηρίων των επιβατών οφείλει να εξασφαλίσει ότι αναρτάται το κείμενο που ακολουθεί, με χαρακτήρες ύψους τουλάχιστον 2 εκατοστομέτρων στις θυρίδες ελέγχου των εισιτηρίων έτσι ώστε να είναι ευδιάκριτο στους επιβάτες:

"Εάν σας αρνηθούν την επιβίβασή σας, ζητήστε από τον υπάλληλο της θυρίδας ελέγχου εισιτηρίων το κείμενο με τα δικαιώματα σας ιδίως σε ό,τι αφορά τις αντισταθμιστικές παροχές σας".

4. Οι κανόνες που αναφέρονται στην παράγραφο 2, πρέπει, εφόσον από τεχνική άποψη είναι δυνατόν, να προβλέπουν τη δυνατότητα να καλούνται εθελοντές διαθετημένοι να μην επιβιβαστούν.

5. Σε οιαδήποτε περίπτωση, ο αερομεταφορέας οφείλει να λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα των επιβατών που δικαιολογημένα πρέπει να επιβιβαστούν κατά προτεραιότητα, όπως τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα και τα ασυνόδευτα παιδιά.

6. Οι κανόνες που περιέχονται στην παράγραφο 2 αποτελούν μέρος των όρων μεταφοράς του αερομεταφορέα.

Άρθρο 4

1. Σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, ο αερομεταφορέας που αρνείται την επιβίβαση οφείλει να προσφέρει στον επιβάτη επιλογή μεταξύ:

- της επιστροφής χωρίς κυρώσεις της τιμής του εισιτηρίου για το τμήμα του ταξιδίου που δεν πραγματοποιήθηκε, ή κατέστη άχρηστο σε σχέση με το αρχικό πρόγραμμα ταξιδίου του,

- της παραιτέρω μεταφοράς του υπό συγκρίσιμους όρους αερομεταφοράς το ταχύτερον δυνατόν έως τον τελικό προορισμό του

ή

- της περαιτέρω μεταφοράς του υπό συγκρίσιμους όρους μεταφοράς σε μεταγενέστερη ημερομηνία για την οποία θα συμφωνήσει ο επιβάτης.

2. Ανεξαρτήτως της επιλογής του επιβάτη στην περίπτωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1, ο αερομεταφορέας που αρνείται την επιβίβασή του, καταβάλλει αμέσως μετά την άρνηση επιβίβασης, ελάχιστη αντισταθμιστική παροχή, με την επιφύλαξη των παραγράφων 4 και 5 ίση προς:

- 185 ιcus για τις πτήσεις απόστασης έως 3 500 χιλιομέτρων,

- 370 ιcus για τις πτήσεις απόστασης άνω των 3 500 χιλιομέτρων,

λαμβανομένου υπόψη του τελικού προορισμού που αναγράφεται στο εισιτήριο.

3. Η Επιτροπή, σύμφωνα με την διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 9α μπορεί να αναπτροσαρμόσει τα ποσά που αναγράφονται στη παράγραφο 2 εφόσον η οικονομική εξέλιξη το καθιστά αναγκαίο.

4. Όταν ο αερομεταφορέας που αρνείται την επιβίβαση προσφέρει περαιτέρω μεταφορά έως τον τελικό προορισμό με άλλη πτήση, της οποίας η ώρα άφιξης δεν υπερβαίνει κατά δύο ώρες την προγραμματισμένη ώρα άφιξης της πτήσης για την οποία είχε αρχικά κρατηθεί η θέση στην περίπτωση των συνδέσεων απόστασης 3 500 χιλιομέτρων και κατά τέσσερις ώρες στην περίπτωση των συνδέσεων άνω των 3 500 χιλιομέτρων, οι αντισταθμιστικές παροχές που προβλέπονται στην παράγραφο 2 μπορούν να μειωθούν κατά 50 %.

5. Τα ποσά των αντισταθμιστικών παροχών μπορούν να περιοριστούν στην τιμή του εισιτηρίου που αντιστοιχεί στον τελικό προορισμό.

6. Οι αντισταθμιστικές παροχές καταβάλλονται σε χρήμα ή, με τη γραπτή σύμφωνη γνώμη του επιβάτη, σε κουπόνια ταξιδίου ή/άλλες υπηρεσίες.

7. Οι αποστάσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 4 μετρώνται βάσει της μεθόδου της απόστασης μεγίστου κύκλου (απόσταση ορθοδρομίας).»

3) Η εισαγωγική φράση του άρθρου 6 παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το εξής κείμενο:

«Εκτός από τις ελάχιστες αντισταθμιστικές παροχές που προβλέπονται στο άρθρο 4, ο αερομεταφορέας που αρνείται την επιβίβαση προσφέρει δωρεάν στους επιβάτες στους οποίους έχει αρνηθεί την επιβίβαση:»

4) Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 6α:

«Άρθρο 6α

Σε περίπτωση που ο αερομεταφορέας έχει καταβάλει αντισταθμιστική παροχή ή εκπληρώσει τις υπόλοιπες υποχρεώσεις που έχει βάσει του παρόντος κανονισμού, καμία διάταξη του κανονισμού δεν μπορεί να ερμηνευθεί ότι περιορίζει το δικαίωμά του να ζητήσει αποζημίωση από τρίτους σύμφωνα με το ισχύον εθνικό δίκαιο.»

5) Το άρθρο 8 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 8

Οι αερομεταφορείς που αρνούνται την επιβίβαση οφείλουν να παρέχουν σε κάθε επιβάτη στο οποίο έχουν αρνηθεί την επιβίβαση έντυπο στο οποίο εκτίθενται οι κανόνες αντισταθμιστικής παροχής σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης.»

6) Παρεμβάλλονται τα ακόλουθα άρθρα 9α, 9β και 9γ:

«Άρθρα 9α

Η Επιτροπή επικουρείται από μια επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό μέσω προθεσμίας την οποία μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος εφόσον το θέμα επείγει, προβαίνοντας ενδεχομένως σε ψηφοφορία.

Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή.

Άρθρο 9β

Τα κράτη μέλη καθορίζουν τις κυρώσεις που πρέπει να επιβάλλονται στις περιπτώσεις παραβιάσεων των διατάξεων του παρόντος κανονισμού και λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες της παράβασης και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις εν λόγω διατάξεις στην Επιτροπή το αργότερο στις 30 Ιουνίου 1998 και κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση τους το συντομώτερο δυνατόν.

Άρθρο 9γ

Τα κράτη μέλη συντάσσουν ετησίως συνοπτική έκθεση των περιπτώσεων άρνησης επιβίβασης που συνέβησαν στους αερολιμένες της επικράτειάς τους εξαιτίας υπεράριθμης κράτησης θέσεων. Οι εν λόγω εκθέσεις διαβιβάζονται στην Επιτροπή πριν τις 31 Μαρτίου του έτους που έπεται του έτους που καλύπτει η έκθεση.»

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Το σημείο 5 του άρθρου 1 εφαρμόζεται έξι μήνες μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

(1) ΕΕ L 36 της 8.2.1991, σ. 5.