Ιρλανδία

Διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος και οι πλέον πρόσφατες συστάσεις

Στις 27 Απριλίου 2009, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, ότι στην Ιρλανδία υφίστατο υπερβολικό έλλειμμα και διατύπωσε συστάσεις για τη διόρθωση της κατάστασης υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος το αργότερο έως το 2013. Το Συμβούλιο όρισε επίσης την 27η Οκτωβρίου 2009 ως προθεσμία για την ανάληψη αποτελεσματικής δράσης.

Στις 2 Δεκεμβρίου 2009, το Συμβούλιο συμπέρανε ότι οι ιρλανδικές αρχές είχαν μεν αναλάβει αποτελεσματική δράση συμμορφούμενες προς τις συστάσεις του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2009, αλλά θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι είχαν σημειωθεί στην Ιρλανδία απρόβλεπτα αντίξοα οικονομικά γεγονότα με μείζονες αρνητικές επιπτώσεις για τα δημόσια οικονομικά. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο εξέδωσε αναθεωρημένη σύσταση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της Συνθήκης, με την οποία παρατάθηκε έως το 2014 η προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο συμπέρανε ότι οι ιρλανδικές αρχές είχαν αναλάβει αποτελεσματική δράση συμμορφούμενες προς τις συστάσεις του Συμβουλίου.

Στις 7 Δεκεμβρίου 2010, το Συμβούλιο αναγνώρισε ότι η δημοσιονομική κατάσταση της Ιρλανδίας εμφάνισε απότομη επιδείνωση η οποία προέκυψε ως αντίκτυπος της κρίσης των δημόσιων εσόδων και του χρηματοπιστωτικού τομέα που απαιτούσε την εφαρμογή μέτρων στήριξης του χρηματοπιστωτικού τομέα με πολύ μεγάλα ποσά. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο εξέδωσε αναθεωρημένη σύσταση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της Συνθήκης, με την οποία παρατάθηκε έως το 2015 η προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Ταυτόχρονα, μετά από αίτημα των ιρλανδικών αρχών για χρηματοδοτική συνδρομή από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ και από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), το Συμβούλιο χορήγησε ενωσιακή χρηματοδοτική συνδρομή στην Ιρλανδία[1]. Το Μνημόνιο Κατανόησης για τους Ειδικούς Όρους της Οικονομικής Πολιτικής (εφεξής το «μνημόνιο κατανόησης») μεταξύ της Επιτροπής και των ιρλανδικών αρχών υπογράφηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2010.

Το Συμβούλιο συνέστησε στις ιρλανδικές αρχές να μειώσουν το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης σε επίπεδο κάτω από το 3% του ΑΕΠ κατά τρόπο αξιόπιστο και διατηρήσιμο με τη λήψη μέτρων σε μεσοπρόθεσμο πλαίσιο. Συγκεκριμένα, προς τον σκοπό αυτό, οι ιρλανδικές αρχές θα πρέπει: α) να εφαρμόσουν μέτρα ώστε το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης να μην υπερβαίνει ποσοστό 10,6% του εκτιμώμενου ΑΕΠ το 2011, 8,6% του ΑΕΠ το 2012, 7,5 % του ΑΕΠ το 2013, 5,1 % του ΑΕΠ το 2014 και 2,9 % του ΑΕΠ το 2015, και όπου η εκτιμώμενη πορεία του ετήσιου ελλείμματος δεν ενσωματώνει τις πιθανές άμεσες επενέργειες των δυνητικών μέτρων στήριξης των τραπεζών στο πλαίσιο της στρατηγικής της κυβέρνησης για τον τραπεζικό τομέα όπως διατυπώνεται στο Μνημόνιο Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής (ΜΟΧΠ) και εξειδικεύεται στο μνημόνιο κατανόησης που υπογράφηκε από την Επιτροπή και τις ιρλανδικές αρχές. Η Ιρλανδία θα πρέπει να είναι έτοιμη να λάβει συμπληρωματικά μέτρα εξυγίανσης για να διασφαλιστεί μείωση του ελλείμματος σε επίπεδο κάτω από το 3 % του ΑΕΠ το 2015 σε περίπτωση που επέλθει ο κίνδυνος υστέρησης ως προς τους στόχους για το έλλειμμα. Επίσης, με την πορεία αυτή θα πρέπει να επιτευχθεί βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά τουλάχιστον 9½% του ΑΕΠ στο διάστημα 2011-2015[2].

Επιπροσθέτως, οι ιρλανδικές αρχές θα πρέπει να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δημιουργούν οι καλύτερες οικονομικές συνθήκες, ώστε να επιταχύνουν τη μείωση του δείκτη ακαθάριστου δημόσιου χρέους προς την τιμή αναφοράς του 60% του ΑΕΠ.

Προκειμένου να περιορίσει τους κινδύνους για την προσαρμογή, η Ιρλανδία θα πρέπει να συστήσει ένα γνωμοδοτικό συμβούλιο δημόσιων οικονομικών το οποίο θα προβαίνει σε ανεξάρτητη αξιολόγηση της κατάστασης εκτέλεσης του προϋπολογισμού και των δημοσιονομικών προβλέψεων της κυβέρνησης. Η Ιρλανδία θα πρέπει να ψηφίσει νόμο περί δημοσιονομικής ευθύνης, με τον οποίο να καθιερώνεται μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δαπανών με δεσμευτικά πολυετή ανώτατα όρια δαπανών σε έκαστο πεδίο. Προκειμένου να μειώσουν τους κινδύνους για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, οι ιρλανδικές αρχές θα πρέπει να επιδιώξουν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

Το Συμβούλιο όρισε την 7η Ιουνίου 2011 ως καταληκτική ημερομηνία ανάληψης από την κυβέρνηση της Ιρλανδίας αποτελεσματικής δράσης ώστε να προσδιοριστούν τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος στη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Για την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των ενεργειών θα ληφθούν υπόψη οι οικονομικές εξελίξεις σε σύγκριση με τις οικονομικές προοπτικές των προβλέψεων των υπηρεσιών της Επιτροπής του φθινοπώρου 2010.

Αξιολόγηση της αναληφθείσας αποτελεσματικής δράσης

Οι συστάσεις του Συμβουλίου της 7ης Δεκεμβρίου 2010 βασίζονταν σε προβολές επί των οποίων εδραζόταν το πρόγραμμα χρηματοδοτικής συνδρομής της Ιρλανδίας. Με τις προβολές αυτές επικαιροποιήθηκε το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής «Ευρωπαϊκές Οικονομικές Προβλέψεις Φθινόπωρο 2010» της 29ης Νοεμβρίου 2010 με τα αναλυτικά μέτρα του προϋπολογισμού 2011 που εξαγγέλθηκαν στις 7 Δεκεμβρίου 2010.

Σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες προγνώσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής που συντάχθηκαν στο πλαίσιο της θερινής επισκόπησης του 2011 του προγράμματος χρηματοδοτικής συνδρομής της Ιρλανδίας, οι προοπτικές της πραγματικής οικονομίας στην Ιρλανδία είναι σε γενικές γραμμές παρεμφερείς προς τις προσδοκώμενες κατά το χρόνο διατύπωσης από το Συμβούλιο των συστάσεών του, το Δεκέμβριο του 2010. Το πραγματικό ΑΕΠ υποχώρησε κατά 0,4 % το 2010, αλλά αναμένεται ότι θα επανέλθει σε ρυθμούς μεγέθυνσης του ΑΕΠ κατά 0,6 % το 2011 και 1,9 % το 2012. Η προβλεπόμενη σύνθεση της ανάπτυξης έχει ωστόσο αποτελέσει το αντικείμενο προσαρμογής, αντικατοπτρίζοντας την εντονότερη αδυναμία της εγχώριας ζήτησης, η οποία αντισταθμίζεται από ισχυρότερη εξωτερική ζήτηση.

Το 2010, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης έφθασε το 32,4 % του ΑΕΠ, επίπεδο που είχε προβλεφθεί στις 7 Δεκεμβρίου 2010. Βάσει των αναθεωρήσεων των στοιχείων γενικής κυβέρνησης μειώθηκαν τόσο τα έσοδα όσο και οι δαπάνες της γενικής κυβέρνησης κατά περίπου 0,8 % του ΑΕΠ το 2009, με παράλληλη μεταβολή και της σύνθεσής τους το 2009 και το 2010, είχαν όμως περιορισμένη επίπτωση στο συνολικό ισοζύγιο. Αυτό οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό σε αναθεωρήσεις αναλυτικών λογαριασμών των ΟΤΑ για το 2009 που περιλήφθηκαν στην κοινοποίηση ΔΥΕ του Μαρτίου 2011, οι οποίες εμφάνιζαν έσοδα σε κεφάλαιο και κεφαλαιουχικές δαπάνες χαμηλότερες από αυτές προηγούμενων εκτιμήσεων και οι οποίες χονδρικά αλληλοαναιρούνται.

Με τον προϋπολογισμό του 2011 θεσπίστηκαν μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης ύψους 3,8 % του ΑΕΠ όπου περιλαμβάνονταν διαρθρωτικά μέτρα εσόδων ύψους 0,9 % του ΑΕΠ, διαρθρωτικά μέτρα δαπανών ύψους 2,5 % του ΑΕΠ και έκτακτα μέτρα συνολικού ύψους 0,4 % του ΑΕΠ. Το δημόσιο έλλειμμα προβλέπεται ότι θα φθάσει σε ποσοστό 10,2 % του ΑΕΠ – κάτω από το στόχο 10.6 % του ΑΕΠ που έχει θέσει το Συμβούλιο[3]. Η θετική έκπληξη που εμφανίστηκε στα φορολογικά έσοδα στο τέλος του 2010 και καταχωρήθηκε στο 2011 και οι επιδόσεις του πρώτου εξαμήνου του 2011 υποδηλώνουν έσοδα υψηλότερα των προβολών των υπηρεσιών της Επιτροπής κατά το χρόνο διατύπωσης των συστάσεων του Συμβουλίου, της τάξης του 0,4 % του ΑΕΠ. Αυτό αντιστοιχεί σε κάπως ισχυρότερες ελαστικότητες όσον αφορά τα έσοδα και τους έμμεσους φόρους, παρά τις ασθενέστερες από τις αναμενόμενες συνθήκες στην αγορά εργασίας και στην ιδιωτική κατανάλωση. Μια αρνητική επίπτωση στον παρονομαστή του ΑΕΠ κατά 0,1 %, μικρής σημασίας σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου 2010, αντισταθμίζεται από το θετικό αντίκτυπο των μέτρων που περιλήφθηκαν στη δέσμη μέτρων την οποία εξήγγειλε η νέα κυβέρνηση στις 10 Μαΐου 2011, την «Jobs Initiative» (πρωτοβουλία για την απασχόληση). Η δέσμη μέρων Jobs Initiative σχεδιάστηκε να έχει ουδέτερη δημοσιονομική επίπτωση στο χρονικό διάστημα 2011-2014, αλλά έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του ελλείμματος κατά 0,1 % του ΑΕΠ το 2011, κυρίως λόγω του φόρου στα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων, ο οποίος επιβάλλεται στις 30 Ιουνίου καθενός έτους της περιόδου 2011-2014 και ο οποίος υπεραντισταθμίζει το κόστος των προσωρινών μειώσεων σε συντελεστές ΦΠΑ στον τομέα του τουρισμού και στις ασφαλιστικές εισφορές των χαμηλόμισθων. Οι έκτακτες παροχές κεφαλαίου στο χρηματοπιστωτικό τομέα δυνατόν να έχουν επίπτωση αυξητική του ελλείμματος έως και 12 % του ΑΕΠ το 2011, αλλά δεν θα ληφθούν υπόψη στην αξιολόγηση της τήρησης του στόχου ελλείμματος σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η Irish Central Statistics Office (στατιστική υπηρεσία της Ιρλανδίας) θα αποφασίζει σχετικά με την ταξινόμηση των εν λόγω παροχών κεφαλαίου περιπτωσιολογικά και, εφόσον παρίσταται ανάγκη, σε διαβούλευση με την Eurostat.

Για το 2012, προβλέπεται ότι το έλλειμμα κυβέρνησης θα φθάσει το 8.6 % του ΑΕΠ – ήτοι το στόχο που παρατίθεται στην απόφαση ΔΥΕ. Η πρόβλεψη αυτή διατυπώνεται με την παραδοχή ότι θα υπάρξει προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης ύψους 2,6 % του ΑΕΠ η οποία να περιλαμβάνει την επίπτωση των δημοσιονομικών μέτρων καθόλο το 2011 ύψους 0,7 % του ΑΕΠ, καθώς και νέα μέτρα ύψους 1,9 % του ΑΕΠ τα οποία εγκρίθηκαν βάσει του προγράμματος χρηματοδοτικής συνδρομής και παρουσιάστηκαν στο επικαιροποιημένο κείμενο του προγράμματος σταθεροποίησης, του Απριλίου 2011. Τα φορολογικά έσοδα, σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου 2010 στις οποίες εδράζεται η σύσταση του Συμβουλίου, συνεχίζουν εντός του 2011 να παρουσιάζουν βελτίωση σε σχέση με τα προϋπολογισθέντα και θα υπερβούν και τις προβλέψεις για το 2012. Μετά από μια θετική συμβολή το 2011, η Jobs Initiative θα έχει το 2012 αρνητική καθαρή επίπτωση στα έσοδα, η οποία, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, θα είναι αυξητική του ελλείμματος κατά 0,3 % του ΑΕΠ. Οι αυξημένες δαπάνες για τόκους στο πλαίσιο χρηματοδότησης του προγράμματος χρηματοδοτικής συνδρομής θα επιβαρύνουν το ΑΕΠ κατά 0,1 %, βάσει της παραδοχής ότι θα παραμείνουν αμετάβλητα τα μέχρι σήμερα μέσα επιτόκια του προγράμματος.

Το πρόγραμμα σταθεροποίησης που έχουν εκπονήσει οι αρχές στοχεύει σε βαθμιαία μείωση του ελλείμματος σε επίπεδο κάτω από το 3 % του ΑΕΠ έως το 2015, χρονικό όριο που έχει ορίσει το Συμβούλιο για τη διόρθωση. Για την επίτευξη των στόχων, η προηγούμενη κυβέρνηση είχε αρχικά εξειδικεύσει στο εθνικό σχέδιο ανάκαμψης (National Recovery Plan) του Νοεμβρίου 2010 ορισμένα ευρύτερα μέτρα εξυγίανσης τα οποία στη συνέχεια ενέταξε στο Μνημόνιο Κατανόησης για τους Ειδικούς Όρους της Οικονομικής Πολιτικής. Η σημερινή κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι η αναλυτική σύνθεση της προσαρμογής θα τροποποιηθεί αφού ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα της διεξαγόμενης τώρα διεξοδικής επανεξέτασης των δαπανών. Βάσει των όρων του προγράμματος χρηματοδοτικής συνδρομής θα κατατεθεί στο Κοινοβούλιο, έως το τέλος Οκτωβρίου, με το προσχέδιο προϋπολογισμού (Pre-Budget Outlook) της κυβέρνησης, ένα μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο (2012-2015), το οποίο θα παραθέτει, για κάθε έτος, συνολικά μέτρα εσόδων και δαπανών και θα τηρεί τους στόχους που έχουν οριστεί από το Συμβούλιο. Περισσότερες λεπτομέρειες θα περιληφθούν στον προϋπολογισμό του 2012, στις αρχές Δεκεμβρίου του 2011.

Υπολογίζεται ότι ο δείκτης του ακαθάριστου χρέους προς το ΑΕΠ θα κορυφωθεί το 2013 σε μόλις κάτω του 120% και στη συνέχεια θα μειώνεται, σε κάπως χαμηλότερο επίπεδο από αυτό των προβολών επί των οποίων εδράζονται οι συστάσεις του Συμβουλίου, λόγω του χαμηλότερου από το αναμενόμενο κόστους ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, μετά τους ελέγχους φερεγγυότητας υπό ακραίες συνθήκες που διενεργήθηκαν το Μάρτιο του 2011. Η δυναμική του χρέους επηρεάζεται από διάφορες εκτός προϋπολογισμού πράξεις, περιλαμβανομένων των παροχών κεφαλαίου στις τράπεζες το 2011, με καθαρό αποτέλεσμα αυξητικό του χρέους της τάξης περίπου των 6 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ, από την παραδοχή ότι τα ταμειακά αποθεματικά θα είναι υψηλότερα, και από διαφορές μεταξύ τόκων δεδουλευμένων και εκταμιευθέντων[4].

Όσον αφορά τη σύσταση του Συμβουλίου για περιορισμό των κινδύνων για την προσαρμογή, οι ιρλανδικές αρχές προχώρησαν στην ίδρυση ενός πενταμελούς γνωμοδοτικού συμβουλίου δημόσιων οικονομικών (Fiscal Advisory Council) ενώ μέχρι το τέλος του 2011 θα έχει κατατεθεί νομοσχέδιο περί δημοσιονομικής ευθύνης (Fiscal Responsibility Bill). Με το νόμο αυτό, το εν λόγω συμβούλιο θα προικιστεί με σαφή θεσμική αποστολή και ανεξαρτησία και θα θεσπιστούν δημοσιονομικοί κανόνες που θα αποσκοπούν στη διασφάλιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας σε όλο τον κύκλο του προϋπολογισμού, ενώ θα παρέχεται συγκεκριμένη βάση για την εκτίμηση της καταλληλότητας των επίσημων στόχων και την αξιολόγηση των επιδόσεων.

Αναφορικά με τη σύσταση του Συμβουλίου για μείωση των κινδύνων για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2011 νομοθετική ρύθμιση με την οποία αυξάνεται το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης από το Δημόσιο στα 66 έτη το 2014, στα 67 έτη το 2021 και στα 68 έτη το 2028. Επιπλέον, αναμένεται ότι μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου του 2011 θα κατατεθεί προς έγκριση από το Κοινοβούλιο μια δέσμη μεταρρυθμίσεων των συντάξεων του Δημοσίου για τους νεοπροσλαμβανόμενους. Αυτή θα περιλαμβάνει επανεξέταση της πρόωρης συνταξιοδότησης ορισμένων κατηγοριών δημόσιων υπαλλήλων και την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των συντάξεων. Οι συντάξεις θα βασίζονται στον μέσο όρο των αποδοχών κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας. Επίσης, η ηλικία συνταξιοδότησης των νεοπροσλαμβανόμενων θα συνδέεται με το όριο συνταξιοδότησης από το Δημόσιο.

Συμπεράσματα

Με βάση τις τρέχουσες πληροφορίες φαίνεται ότι η Ιρλανδία έχει αναλάβει δράση που αντιπροσωπεύει επαρκή πρόοδο προς την κατεύθυνση διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος εντός των χρονικών ορίων που έχει θέσει το Συμβούλιο. Ειδικότερα, προβλέπεται ότι, το 2011, το έλλειμμα κυβέρνησης θα διαμορφωθεί κάτω από το στόχο του 10,6 % του ΑΕΠ, σε συμφωνία με τη σύσταση του Συμβουλίου. Για το διάστημα πέραν του 2011, οι αρχές θα καταρτίσουν ένα μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο για τα έτη 2012-2015 μετά τα αποτελέσματα της διεξαγόμενης εκτενούς επισκόπησης των δαπανών. Στο σχέδιο αυτό θα εκτίθενται τα μέτρα κάθε έτους για τις συνολικές δαπάνες και τα έσοδα, τα οποία θα στηρίζουν μια τροχιά δημοσιονομικών ελλειμμάτων σύμφωνη με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Προκειμένου να ενισχυθεί η αξιοπιστία των μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών στόχων, θα είναι σημαντικό να αποσαφηνιστούν τα επιμέρους μέτρα. Η υλοποίηση των μέτρων και η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι ο δείκτης του χρέους θα ξεκινήσει μια καθοδική πορεία προς την τιμή αναφοράς του 60 % επί του ΑΕΠ.

Υπό το πρίσμα της ως άνω αξιολόγησης, η Επιτροπή θεωρεί ότι επί του παρόντος δεν είναι αναγκαία η λήψη περαιτέρω μέτρων στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος της Ιρλανδίας. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί επισταμένως τις δημοσιονομικές εξελίξεις στην Ιρλανδία σε τριμηνιαία βάση σύμφωνα με τη Συνθήκη και το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, και σύμφωνα με τους όρους που διαλαμβάνει το πρόγραμμα χρηματοδοτικής συνδρομής της Ιρλανδίας.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβολών

[1] ΕΕ L 30 της 4.2.2011, σ. 34.

[2] Επιπλέον, η πορεία αυτή θα πρέπει να ανταποκρίνεται στην προκαταρκτική άποψη της Eurostat για την λογιστική μεταχείριση βάσει του ESA95, κατά το χρόνο εγγραφής των πληρωμών τόκων για γραμμάτια πληρωτέα στην Anglo Irish Bank, και άρα η αναθεώρηση της άποψης αυτής θα οδηγούσε σε αναθεώρηση της πορείας του ελλείμματος. Βλέπε:http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/government_finance_statistics/methodology/advice_member_states.

[3] Οι δημοσιονομικές προγνώσεις που αναφέρονται στο παρόν έγγραφο δεν ενσωματώνουν τις όποιες εξοικονομήσεις μπορούν να προκύψουν από τις βελτιώσεις των όρων της ενωσιακής χρηματοδοτικής συνδρομής για την Ιρλανδία, οι οποίες ανακοινώθηκαν μετά τη σύνοδο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ζώνης του ευρώ και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, της 21ης Ιουλίου 2011 (Βλέπε http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/123978.pdf).

[4] Συνολικό εφάπαξ κόστος ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών ποσοστού έως και 12 % του ΑΕΠ το 2011 χρηματοδοτείται εν μέρει από υπάρχοντες πόρους της Ιρλανδίας, και συνεπώς η αύξηση του ακαθάριστου δημόσιου χρέους είναι χαμηλότερη.