Αριθ. C 343/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. 12. 84 
Γνωμοδότηση για μία ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο σχετικά με την τόνωση της 
συνεργασίας και των επιστημονικών και τεχνικών ανταλλαγών στην Ευρώπη (Πρόγραμμα 
1985-1988)0) 
(84/C 343/04) 
Στις 3 Μαΐου 1984, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 της 
συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει τη γνωμοδό­
τηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμ­
βούλιο σχετικά με την τόνωση της συνεργασίας και των επιστημονικών και τεχνικών ανταλλα­
γών στην Ευρώπη (Πρόγραμμα 1985-1988). 
Το τμήμα ενέργειας και πυρηνικών θεμάτων στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετι­
κών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 5 Οκτωβρίου 1984 με βάση την προφορική 
εισήγηση του εισηγητή κ. Jean Querleux. 
Κατά την 220ή σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 25ης Οκτωβρίου 1984) η Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, ομόφωνα, την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Η ΟΚΕ, ωστόσο, πληροφορήθηκε με έκπληξη ότι η γνωμοδότηση αυτή πιθανώς να είναι 
περιττή, επειδή το Συμβούλιο προβλέπει, στο σχέδιο προϋπολογισμού για το 1985, να καταργή­
σει σχεδόν όλες τις πιστώσεις που αποσκοπούσαν στην τόνωση της έρευνας. Η ΟΚΕ λυπάται 
για τη στάση αυτή και έχει την πεποίθηση ότι μια Κοινότητα που παραιτείται, έστω και προ­
σωρινά, από κάθε συντονισμένη δράση στον τομέα αυτό κάνει πολύ σοβαρή πολιτική υποχώ­
ρηση όσον αφορά τη βούληση να λειτουργήσει στον κόσμο σαν ένας χώρος της προόδου. 
Στη γνωμοδότηση που ακολουθεί εκφράζεται η ελπίδα ότι θα αναθεωρηθεί ο προϋπολογισμός 
για το 1985. 
1. Γενική εκτίμηση 
1.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει, στο σύνολο τους, την ανακοί­
νωση της Επιτροπής και το επισυναπτόμενο σχέδιο από­
φασης του Συμβουλίου, με την επιφύλαξη των υποδείξεων 
και παρατηρήσεων που ακολουθούν, ενώ ταυτόχρονα 
υπενθυμίζει ότι εξέτασε το ίδιο θέμα στη γνωμοδότηση 
της της 23ης Φεβρουαρίου 1983 (') για την πρόταση από­
φασης του Συμβουλίου που θεσπίζει κοινοτικά πειραμα­
τικά μέτρα για την τόνωση της αποτελεσματικότητας του 
επιστημονικού και τεχνικού δυναμικού της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας (2). 
2. Γενικές παρατηρήσεις ή υποδείξεις 
2.1. Η ΟΚΕ επιβεβαιώνει την πεποίθηση της ότι έχει 
έλθει η στιγμή να δημιουργήσει η ΕΟΚ έναν πραγματικά 
ευρωπαϊκό επιστημονικό χώρο με διαστάσεις ανάλογες 
προς τις διαστάσεις του αμερικανικού επιστημονικού 
χώρου. Η πεποίθηση αυτή που έχει ήδη εκφραστεί στην 
παραπάνω γνωμοδότηση της του 1983, έχει ενισχυθεί από 
(·) ΕΕ αριθ. C 142 της 29. 5.1984, σ. 4. 
(') ΕΕ αριθ. C 90 της 5.4. 1983. 
(2) ΕΕ αριθ. C 337 της 22.12. 1982, σ. 6. τα ήδη γνωστά αποτελέσματα της «πειραματικής δράσης 
τόνωσης» που άρχισε το 1983 και από τη συμπεριφορά 
διάφορων εθνικών οργανισμών έρευνας και ανάπτυξης, οι 
οποίοι ζητούν επίμονα να δημιουργηθεί ο χώρος αυτός. 
Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, η σκοπιμότητα της δημιουργίας 
ευρωπαϊκού επιστημονικού χώρου, που εκτίθεται σωστά 
στο κείμενο της ανακοίνωσης, διαφαίνεται, αντίθετα, 
κατά τρόπο ανεπαρκή στο έγγραφο «σχέδιο απόφασης 
του Συμβουλίου»: η διαφορά του συντακτικού ύφους 
είναι έντονη, το «σχέδιο απόφασης» περιορίζεται στην 
απαρίθμηση ορισμένων δράσεων (κατά τα άλλα τελείως 
αξιόλογων και επιθυμητών) που πρέπει να αναληφθούν 
χωρίς να τις παρουσιάζει ως συνεκτικές ενέργειες μιας 
μεγάλης νεωτεριστικής και με κίνητρα ιδέας, δηλαδή του 
ευρωπαϊκού επιστημονικού χώρου. Παραδείγματος χάρη, 
στην παράγραφο 1 του παραρτήματος του σχεδίου από­
φασης, σχετικά με την «ευρωπαϊκή» κινητικότητα των 
ερευνητών χρησιμοποιούνται οι λέξεις «ενίσχυση» και 
«στήριξη» εκεί όπου θα μπορούσε να περιμένει κανείς τις 
λέξεις «προώθηση» ή «οργάνωση». 
2.2. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η ουσία του θέματος βρίσκεται 
στην οργάνωση και την τόνωση της διευρωπαϊκής εργα­
σίας στον τομέα της Έρευνας, Επίδειξης και Ανάπτυξης 
στα πλαίσια της ΕΟΚ ευνοώντας την κατά τρόπο εντελώς 
εκούσιο κυκλοφορία και ανταλλαγή των ερευνητών. 
Η ΟΚΕ προτείνει, κυρίως, τη συστηματική και κατά προ­
τεραιότητα σύσταση δικτύων συμβεβλημένων εργαστη-
24. 12. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 343/13 
ρίων. Κάθε δίκτυο θα ειδικεύεται σε μεγάλα ερευνητικά 
θέματα και θα καθοδηγείται από ένα εξειδικευμένο πει­
ραματικό εργαστήριο με κύρος, που θα διαδραματίζει 
συντονιστικό ρόλο. Τα δίκτυα αυτά θα πρέπει να απο­
λαύουν μεγάλης ελευθερίας όσον αφορά την αξιολόγηση 
των καταστάσεων και να ευνοούνται όσον αφορά τη 
χορήγηση πιστώσεων για τακτικές αμοιβαίες ανταλλαγές 
ερευνητών. 
2.3. Η ΟΚΕ εκφράζει το φόβο ότι υπάρχει αντίφαση 
στο να αναγνωρίζεται (άρθρο 2 του σχεδίου απόφασης 
και παράγραφος 2 του παραρτήματος) ότι τα μέτρα τόνω­
σης μπορούν να αφορούν το σύνολο των τομέων που 
περιλαμβάνουν τις θετικές και φυσικές επιστήμες ενώ 
γίνεται επιλογή, υπό τη μορφή παραδειγμάτων, οκτώ 
τομέων που αξίζουν ειδικής προσοχής. Οκτώ παραδείγ­
ματα μετά από σκέψη φαίνονται είτε πάρα πολλά είτε 
πάρα πολύ λίγα. 
Η ΟΚΕ επιθυμεί, κατά συνέπεια, να βεβαιώσει η Επι­
τροπή σαφέστερα ότι μπορεί να επιλέγεται κάθε θέμα που 
ανταποκρίνεται στα εξής κριτήρια επιλογής: επιστημο­
νική ποιότητα, κοινοτικό ενδιαφέρον για τα αναμενό­
μενα αποτελέσματα, ουσιαστικό ενδιαφέρον του κοινοτι­
κού χαρακτήρα της εργασίας. 
Εξάλλου, η ΟΚΕ σημείωσε ότι το πρόγραμμα αυτό τόνω­
σης θα μπορούσε να συμπληρώσει, εφόσον παραστεί 
ανάγκη, τα μέτρα που περιλαμβάνονται στα ειδικά προ­
γράμματα σχετικά με τις τεχνολογίες πληροφόρησης 
(πρόγραμμα ESPRIT) και τις βιοτεχνολογίες (προγράμ­
ματα ΒΕΡ, ΒΑΡ), τομείς με μέλλον στους οποίους η 
Ευρώπη πρέπει να διασφαλίσει και βελτιώσει τις θέσεις 
της, και ειδικότερα να επιδιώξει με σθένος μια βιομηχα­
νική επιτυχία που να υπόσχεται πολλά. 
Τέλος, πάντα σχετικά με το θέμα της απαρίθμησης των 
τομέων που αναφέρθηκαν υπό τη μορφή παραδειγμάτων, 
η ΟΚΕ διαπιστώνει με λύπη, όπως είχε ήδη συμβεί στη 
γνωμοδότηση του το 1983, ότι απουσιάζουν οι κοινωνι­
κές επιστήμες' η ΟΚΕ παρατήρησε ότι η Επιτροπή, μετά 
από σκέψη, προτίμησε, σε αυτό το κεφαλαιώδες θέμα των 
«κοινωνικών επιστημών», να δώσει την προτεραιότητα 
στο πρόγραμμα FAST ώστε να καλύψει κάθε κίνδυνο 
υπερκάλυψης. Η εξήγηση αυτή είναι αποδεκτή από την 
ΟΚΕ, αλλά στην εποχή μας που «η κοινωνική» συνι­
στώσα είναι πρωταρχικής σημασίας, μια πρωτότυπη συμ­
βολή της Ευρώπης στο θέμα αυτό δεν θα μπορούσε παρά 
να επιβεβαιώσει την ανθρωπιστική της προσωπικότητα 
και προορισμό: για το λόγο αυτό η ΟΚΕ ζητά από την 
Επιτροπή να θεσπίσει σύντομα ένα ειδικό ερευνητικό 
πρόγραμμα για τις κοινωνικές επιστήμες. 
2.4. Λόγω του γενικού δημοσιονομικού κλίματος που 
επικρατεί στην Κοινότητα η ΟΚΕ κρίνει επαρκή τη χορή­
γηση που προβλεπόταν στην αρχή των 40 εκατομμυρίων 
ECU που έχει προγραμματισθεί για την περίοδο 1985/86" προτείνει δε τη διάθεση του σημαντικότερου μέρους των 
πιστώσεων αυτών για την προώθηση συνδέσεων εργα­
στηρίων, επιδομάτων έρευνας και συναφών μέτρων που 
να ευνοούν την κινητικότητα και τις ανταλλαγές, τη 
δημιουργία ενός ευρωπαϊκού επιστημονικού χώρου ο 
οποίος οφείλει, σαφώς, να επιτύχει πολύ περισσότερες 
συνεργίες που να συνδέονται με κοινές και συντονισμέ­
νες εργασίες παρά τις τέσσερις ή πέντε συμβάσεις ανάθε­
σης έργου για ειδικές ενέργειες που απορροφούν, αυτές 
και μόνο το 25 °/ο του προϋπολογισμού. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις και υποδείξεις 
3.1. Η ΟΚΕ συνιστά τη συμμετοχή των ιδιωτικών εργα­
στηρίων έρευνας στις ενέργειες κοινοτικής έρευνας" κατά 
την εκτέλεση του πειραματικού προγράμματος τόνωσης, 
διαπιστώθηκε πραγματικά ότι η σχετική πληροφόρηση 
των ιδιωτικών εργαστηρίων έρευνας ήταν ανεπαρκής και 
ότι τα εργαστήρια εκδήλωσαν ελάχιστα το ενδιαφέρον 
τους. Τα μέσα ενημέρωσης της Επιτροπής θα έπρεπε να 
στηριχθούν στις επαγγελματικές οργανώσεις στις οποίες 
υπάγονται τα εργαστήρια αυτά (μικρά και μεγάλα) και 
να γνωστοποιήσουν σαφώς στις προσκλήσεις για την 
υποβολή προσφορών ότι όχι μόνον προβλέπεται αλλά ότι 
είναι έντονα επιθυμητή η συνεργασία των ιδιωτικών 
εργαστηρίων. 
3.2. Η ΟΚΕ, διαπιστώνοντας ότι ένας από τους λόγους 
της αποτελεσματικότητας των Ηνωμένων Πολιτειών 
έγκειται στη μεγάλη κινητικότητα των ατόμων μεταξύ 
πανεπιστημίου και ιδιωτικού βιομηχανικού τομέα, αν και 
έχει συνείδηση ότι τίποτα δεν μπορεί να επιβληθεί στο 
θέμα αυτό, πιστεύει ότι θα έπρεπε να αναληφθεί με πρω­
τοβουλία των κοινοτικών αρχών μια εκστρατεία πληρο­
φόρησης και συστάσεων, ιδίως, για ό,τι αφορά τις εγγυή­
σεις που έχουν θεσπιστεί για τη διαφύλαξη του απόρρη­
του των συγκεκριμένων αποτελεσμάτων των ερευνητικών 
εργασιών που έχουν διεξαχθεί από κοινού και την ενί­
σχυση των γενικών μέτρων προστασίας: γιατί το πραγμα­
τικό ενδιαφέρον της θεμελιώδους έρευνας είναι να κατα­
λήξει το γρηγορότερο δυνατό στην εφαρμοσμένη έρευνα 
που είναι ο μόνος φορέας οικονομικών επιπτώσεων. Υπό 
το πνεύμα αυτό, η ΟΚΕ επιθυμεί να είναι η Επιτροπή ιδι­
αίτερα προσεκτική για την επίτευξη μιας σωστής ισορρο­
πίας ανάμεσα στην τόνωση της θεμελιώδους έρευνας και 
την τόνωση των προόδων στον τομέα της μηχανικής και 
να παρακινήσει έντονα τους επιστήμονες να αναλάβουν 
την πρωτοβουλία να αναπτύξουν αδιάλειπτες σχέσεις με 
τους μηχανικούς. 
3.3. Σχετικά με την αρχή για ένα ταξιδιωτικό δελτίο 
ερευνητών, η ΟΚΕ θεωρεί ότι αυτό το είδος μέτρου πρέ­
πει να μελετηθεί με ιδιαίτερη επιμέλεια στον τρόπο πρα­
κτικής του εφαρμογής ώστε να ανταποκριθεί στο μονα­
δικό του στόχο της παροχής οικονομικής ενίσχυσης για 
τις μετακινήσεις των ερευνητών που επισκέπτονται 
άλλους ερευνητές. 
Αριθ. C 343/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. 12. 84 
Επίσης, αν και η ιδέα της προώθησης της σταδιοδρομίας 
των ερευνητών μεγάλης κινητικότητας φαίνεται καταρ­
χήν δελεαστική, ωστόσο η ακριβής μορφή της εφαρμογής 
της και η πρακτική της αξία παραμένουν ασαφείς. 
3.4. Η ΟΚΕ συμφωνεί απόλυτα για τη δημιουργία μιας 
ευρωπαϊκής τράπεζας δεδομένων: παρά τον αναπόφευκτο 
δαπανηρό της χαρακτήρα, πρόκειται για έργο θεμελιώ­
δους σημασίας. Η ΟΚΕ συνιστά την αποφυγή της λύσης 
με «εγχειρίδια» η ενημέρωση των οποίων είναι σχεδόν 
αδύνατη, και τον άμεσο προσανατολισμό προς μια τρά­
πεζα δεδομένων με εφαρμογή της πληροφορικής τεχνολο­
γίας σχεδιασμένης σύμφωνα με τις πλέον σύγχρονες 
τεχνικές πληροφόρησης. 3.5. Η Codest πρέπει να παραμείνει ο κύριος οργανι­
σμός' είναι ασφαλώς σκόπιμο να γίνει εκ νέου απολογι­
σμός της σύνθεσης του και να διαπιστωθεί, μετά από 
συνεννόηση μεταξύ κρατών μελών, ότι οι προσωπικότη­
τες που τον απαρτίζουν προέρχονται από επαρκώς διαφο­
ροποιημένους (επιστημονικούς) ορίζοντες και είναι ευαι­
σθητοποιημένες στο βιομηχανικό κόσμο. 
3.6. Η ΟΚΕ συμφωνεί όσον αφορά την αρχή της ανά 
δύο χρόνια αξιολόγησης, ενώ ταυτόχρονα συνιστά την 
«εγγυημένη παράταση» ορισμένων ενεργειών που εξαρ­
χής είναι εμφανώς μεγάλης διάρκειας. 
Βρυξέλλες, 25 Οκτωβρίου 1984. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR 
Γνωμοδότηση για τα σημερινά προβλήματα της κοινωνικής ασφάλειας στις χώρες της ΕΟΚ 
(84/C 343/05) 
Διαδικασία 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε, στις 27 Απριλίου 1983, σύμφωνα με την 
παράγραφο 4 του άρθρου 20 του εσωτερικού κανονισμού, να επεξεργαστεί γνωμοδότηση πρω­
τοβουλίας για τα σημερινά προβλήματα της κοινωνικής ασφάλειας στις χώρες της ΕΟΚ. 
Το τμήμα κοινωνικών υποθέσεων στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργα­
σιών υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του, στις 13 Σεπτεμβρίου 1984 με βάση την εισηγητική έκθεση 
της κας Engelen- Keffer. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά την 220ή σύνοδο ολομέλειας, συνεδρίαση της 
25ης Οκτωβρίου 1984, υιοθέτησε, με 56 ψήφους υπέρ, 32 κατά και 11 αποχές, την ακόλουθη 
γνωμοδότηση (ονομαστική ψηφοφορία). 
Εισαγωγή 
1. Μπροστά στη συνεχιζόμενη κρίση στον τομέα της 
απασχόλησης και στο δημοσιονομικό τομέα στα κράτη 
μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας τα συστήματα κοινωνι­
κής ασφάλειας αντιμετωπίζουν αυξανόμενα οικονομικά 
προβλήματα. Πάνω στο θέμα αυτό η Επιτροπή των Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων παρουσίασε σε μια ανακοίνωση 
προς το Συμβούλιο μερικές σκέψεις. Στην ανακοίνωση 
αυτή περιγράφονται το οικονομικό υπόβαθρο, οι μορφές και οι συνθήκες των διαφόρων συστημάτων κοινωνικής 
ασφάλειας στα κράτη μέλη, η εξέλιξη της ανάπτυξης τους 
από την άποψη των εξόδων και εσόδων, αφενός, καθώς 
και της κοινωνικής προστασίας, αφετέρου, και της χρη­
ματοδότησης τους. 
2. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε 
να εκδώσει για το θέμα αυτό μια γνωμοδότηση πρωτο­
βουλίας. Τη βάση της γνωμοδότησης αυτής αποτελούν οι 
εκθέσεις εμπειρογνωμόνων για τα συστήματα κοινωνικής