Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την "Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 92/79/ΕΟΚ, της οδηγίας 92/80/ΕΟΚ και της οδηγίας 95/59/ΕΚ όσον αφορά τη δομή και τους συντελεστές των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά"

(2002/C 36/22)

Στις 5 Απριλίου 2001, και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα "Οικονομική και Νομισματική Ένωση, Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 24 Σεπτεμβρίου 2001 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Bento Gonçalves.

Κατά την 385η σύνοδο ολομελείας του, της 17ης και 18ης Οκτωβρίου 2001 (συνεδρίαση της 18ης Οκτωβρίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 87 ψήφους υπέρ, 30 κατά και 15 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Το εν ισχύι σήμερα καθεστώς (οδηγία 95/59/ΕΟΚ) σχετικά με τη δομή και τους συντελεστές των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1993. Κατά τη φάση επεξεργασίας του εν λόγω καθεστώτος, ενώ η Επιτροπή είχε επιδιώξει την ολοκληρωτική εναρμόνιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα βιομηχανοποιημένα καπνά, το Συμβούλιο δεν την ακολούθησε και τελικά ενέκρινε μόνο την εναρμόνιση των δομών φορολόγησης και τον καθορισμό των ελάχιστων συντελεστών.

1.2. Όσον αφορά τα τσιγάρα, η δομή των ειδικών φόρων κατανάλωσης, όπως αυτή καθορίζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιβάλλει στα κράτη μέλη να εισπράττουν ένα αναλογικό (κατ' αξία) στοιχείο που υπολογίζεται βάσει της ανώτατης τιμής λιανικής πώλησης και ένα πάγιο στοιχείο (που επιβάλλεται σε κάθε μονάδα του προϊόντος). Ο συνδυασμός των εν λόγω δύο στοιχείων πρέπει συνολικά να αποτελεί το 57 % τουλάχιστο της τιμής λιανικής πώλησης των τσιγάρων που ανήκουν στην κατηγορία τιμών που έχει την μεγαλύτερη ζήτηση. (Το πάγιο στοιχείο του ειδικού φόρου κατανάλωσης δεν δύναται να είναι μικρότερο του 5 % ή μεγαλύτερο του 55 % της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ).

1.3. Όσον αφορά τα λοιπά βιομηχανοποιημένα καπνά εκτός των τσιγάρων, δηλαδή τα πούρα, τα πουράκια, τον λεπτοκομμένο καπνό που προορίζεται για την κατασκευή χειροποίητων τσιγάρων, κ.λπ., τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν μεταξύ τριών ειδών δομών ειδικών φόρων κατανάλωσης: τον αναλογικό ειδικό φόρο κατανάλωσης, τον πάγιο ειδικό φόρο ή το μικτό ειδικό φόρο κατανάλωσης.

1.3.1. Για τα πούρα και τα πουράκια, η οδηγία 92/80/ΕΟΚ προβλέπει τους εξής ελάχιστους συντελεστές: 5 % της τιμής λιανικής πώλησης, (ή ακόμη 10 ευρώ ανά 1000 τεμάχια), 30 % ή 25 ευρώ ανά χιλιόγραμμο λεπτοκομμένου καπνού για χειροποίητα τσιγάρα, 20 % ή 19 ευρώ για τα άλλα καπνά για κάπνισμα.

1.4. Σύμφωνα με την οδηγία 92/79/ΕΟΚ, η Επιτροπή προβλέπεται να υποβάλλει ανά τριετία στο Συμβούλιο έκθεση, συνοδευόμενη, εάν κρίνεται αναγκαίο, από προτάσεις για τη μεταρρύθμιση των οδηγιών. Με βάση την εν λόγω έκθεση, θα εξετάζονται οι ελάχιστοι συντελεστές των ειδικών φόρων κατανάλωσης και η δομή τους, οι λεπτομέρειες των οποίων καθορίζονται σήμερα από την οδηγία 95/59/ΕΟΚ. Το Συμβούλιο, εφόσον κρίνει σκόπιμο, μπορεί να υιοθετήσει ορισμένες τροποποιήσεις για τις οποίες πρέπει να αποφανθεί ομόφωνα αφού ζητήσει πρώτα τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

1.5. Με βάση την τρίτη αυτή έκθεση, η οποία ακολούθησε τις εκθέσεις του 1995 και του 1998 και κατόπιν αιτήματος ορισμένων κρατών μελών, η Επιτροπή προτείνει μια συνεπέστερη αναθεώρηση των συντελεστών και της δομής των ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα τσιγάρα και τα λοιπά βιομηχανοποιημένα προϊόντα καπνού.

2. Η πρόταση της Επιτροπής

2.1. Στην έκθεσή της, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι παρά την ισχύουσα νομοθεσία όσον αφορά τη δομή των ειδικών φόρων κατανάλωσης υπάρχουν παρόλα αυτά τεράστιες διαφορές τιμών για τα προϊόντα καπνού μεταξύ ορισμένων κρατών μελών. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η διαφορά αυτή όσον αφορά τις φορολογικές εισπράξεις της κατηγορίας των δημοφιλέστερων τσιγάρων ανέρχεται σε 400 %.

2.1.1. Πέραν των δυσλειτουργιών της εσωτερικής αγοράς, η Επιτροπή αιτιολογεί, επίσης, τις προτάσεις της από το γεγονός ότι θα έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση της φοροδιαφυγής και ότι θα συμβάλουν στην καλύτερη υγεία των ευρωπαίων πολιτών.

2.2. Η Επιτροπή, για να μειώσει τις στρεβλώσεις της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς οι οποίες δημιουργούνται από την κατάσταση αυτή, προτείνει στην πρότασή της μια μεγαλύτερη φορολογική σύγκλιση ή εναρμόνιση και, κατά συνέπεια, μεγαλύτερη σύγκλιση του καθεστώτος των ειδικών φόρων κατανάλωσης.

2.2.1. Όσον αφορά το καθεστώς των ειδικών φόρων κατανάλωσης των τσιγάρων, η Επιτροπή προτείνει να καθιερωθεί επιπλέον του ισχύοντος συστήματος ένας πάγιος φόρος ύψους 70 ευρώ ανά 1000 τεμάχια για τις δημοφιλέστερες κατηγορίες. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, συνεπώς, να τηρούν τη διττή υποχρέωση: αφενός, τον ελάχιστο συντελεστή του 57 % και, αφετέρου, το συντελεστή των 70 ευρώ ανά 1000 τεμάχια στην περίπτωση που με το 57 %, δεν επιτυγχάνεται το εν λόγω ποσό.

2.2.1.1. Πλην όμως, η Επιτροπή προτείνει για τα κράτη μέλη που φορολογούν τα τσιγάρα με τουλάχιστο 100 ευρώ ανά 1000 τεμάχια να μην υποχρεούνται πλέον να τηρούν το κριτήριο του 57 %.

2.2.2. Τέλος, η Επιτροπή αμφισβητεί το γεγονός ότι μέχρι σήμερα τα κράτη μέλη μπορούσαν να επιβάλουν ένα ελάχιστο ειδικό φόρο κατανάλωσης ανεξάρτητα από την τιμή των τσιγάρων που "δεν ανήκαν στη δημοφιλέστερη κατηγορία" εφόσον η φορολογική επιβάρυνση δεν αυξανόταν σε ποσοστό μεγαλύτερο του 90 % της φορολογικής επιβάρυνσης των τσιγάρων της δημοφιλέστερης κατηγορίας.

2.2.2.1. Στην πρόταση της, τροποποιεί τον κανόνα του 90 %, και ο μόνος όρος που παραμένει σε ισχύ είναι να μην μπορούν τα κράτη μέλη να εισπράττουν ένα ελάχιστο ειδικό φόρο κατανάλωσης για τα προϊόντα που δεν ανήκουν στη δημοφιλέστερη κατηγορία, ο οποίος θα είναι ανώτερος εκείνου που εισπράττεται για την κατηγορία των δημοφιλέστερων τσιγάρων.

2.2.3. Σχετικά με το "λεπτοκομμένο" καπνό, η Επιτροπή προτείνει να εξομοιωθεί προοδευτικά η φορολογία που εφαρμόζεται για τον καπνό που χρησιμοποιείται για την κατασκευή χειροποίητων τσιγάρων πράγμα που θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του ελάχιστου συντελεστή από 30 σε 39 % ή ακόμη από 25 σε 34 ευρώ ανά κιλό μέχρι το 2004.

2.3. Όσον αφορά τα πούρα και τα πουράκια, η Επιτροπή προτείνει να επαναπροσδιοριστούν τα προϊόντα αυτά προκειμένου να μην πωλούνται ως πούρα ή πουράκια επειδή έχουν έτσι οριστεί για να επωφελούνται ενός προτιμησιακού φορολογικού καθεστώτος ενώ, στην πραγματικότητα, πρόκειται για τσιγάρα και, συνεπώς, θα πρέπει να φορολογούνται με τον αντίστοιχο συντελεστή.

2.4. Τέλος, γενικότερα, η Επιτροπή προτείνει να παραταθεί η πειραματική περίοδος του συντελεστή και της δομής των ειδικών φόρων κατανάλωσης σε τέσσερα χρόνια αντί των τριών πράγμα που θα της επέτρεπε να εκτιμήσει καλύτερα τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της που η Επιτροπή δεν μπόρεσε να αντιληφθεί γενικότερα τις συνέπειες που πιθανόν να έχουν οι προτάσεις της σε ολόκληρο τον τομέα του καπνού (σε αντίθεση με τις βιομηχανίες τσιγάρων και των άλλων βιομηχανοποιημένων προϊόντων καπνού, δεν εζητήθη η γνώμη των ευρωπαίων καπνοπαραγωγών). Η ΟΚΕ, μολονότι αποδέχεται το βάσιμο των στόχων που επιδιώκει η Επιτροπή, ωστόσο αμφιβάλλει εάν είναι δυνατόν να επιτευχθούν, είτε πρόκειται για την βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, είτε για τη μείωση της φοροδιαφυγής, είτε για την υγεία των καταναλωτών, κ.λπ.

3.2. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι η φορολογική πολιτική εξακολουθεί να εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών και ότι η παρέμβαση της Κοινότητας πρέπει να περιορίζεται στον καθορισμό των προϋποθέσεων που είναι απαραίτητες και επαρκείς για την ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων και για την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς. Όμως, αυτή η εσωτερική αγορά, που χαρακτηρίζεται από την κατάργηση των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων μεταξύ των κρατών μελών, λειτουργεί.

3.2.1. Είναι παράλογη η αντίληψη ότι η εναρμόνιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης προς τα άνω θα επιτρέψει την εξάλειψη της φοροδιαφυγής. Βέβαια, η φοροδιαφυγή εντός της Κοινότητας (η οποία δεν είναι πραγματικά φοροδιαφυγή δεδομένου ότι οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης έχουν σαφώς καταβληθεί σε ένα κράτος μέλος) θα είναι λιγότερο "ελκυστική". Όμως, είναι δυστυχώς αναμφισβήτητο ότι η εξωκοινοτική φοροδιαφυγή, προερχόμενη από τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης ή από άλλες περιοχές του κόσμου, θα αυξηθεί σε αριθμό και θα είναι επίσης πιο επικίνδυνη διότι θα μπορούσαν να εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω αυτών των χωρών παράνομα και ακατάλληλα προς κατανάλωση προϊόντα.

3.2.1.1. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι το φαινόμενο της φοροδιαφυγής πρέπει να παταχθεί με βάση ελέγχους που θα ασκούνται από τις αρμόδιες αρχές των ενδιαφερομένων κρατών μελών (σε συνεργασία με τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής), ιδίως στο πλαίσιο των διαδικασιών συνεργασίας των ελεγκτικών οργάνων των διαφόρων χωρών που έχουν αναπτυχθεί.

3.2.2. Στην έκθεσή της, η Επιτροπή αναφέρεται, επίσης, στις διασυνοριακές αγορές, εξαιτίας των οποίων ορισμένα κράτη μέλη υφίστανται απώλειες φορολογικών εσόδων. Υπενθυμίζεται, αφενός, ότι οι αγορές αυτές είναι απολύτως νόμιμες (εφόσον δεν υπερβαίνουν τις ποσότητες που προβλέπονται από την οδηγία 92/12/ΕΟΚ) και, αφετέρου, ότι δεν πρόκειται για ένα πρόβλημα της εσωτερικής αγοράς αλλά για ένδειξη δυναμισμού και καλής λειτουργίας(1).

3.2.2.1. Ορισμένες μελέτες επί του θέματος εμμένουν στο γεγονός ότι δεν είναι δυνατόν να οφείλονται όλες αυτές οι αγορές μόνον στην φορολογική διαφορά που μπορεί να υπάρχει μεταξύ δύο κρατών μελών αλλά ότι υπεισέρχονται και άλλοι παράγοντες. Το φαινόμενο των διασυνοριακών αγορών υπάρχει και σε πολλούς άλλους τομείς της οικονομίας και γίνεται κοινώς αποδεκτό ότι είναι επωφελείς από οικονομική άποψη για τον καταναλωτή.

3.3. Η Επιτροπή, προτείνει την εισαγωγή σταθερού ποσού 70 ευρώ για 1000 τσιγάρα για την κατηγορία με τη μεγαλύτερη ζήτηση επιπλέον του απαιτούμενου ελάχιστου ποσοστού. Η ΟΚΕ φοβάται μήπως κατ' αυτό τον τρόπο προκληθούν υπερβολικές αυξήσεις τιμών σε ορισμένα κράτη μέλη με συνέπειες που δεν έχει προβλέψει η Επιτροπή.

3.3.1. Η ΟΚΕ επιθυμεί να υπενθυμίσει τις παρακάτω δύο αρχές που η Επιτροπή είχε υποστηρίξει το 1972 όταν θεσπίστηκαν τα μέτρα φορολογικής εναρμόνισης για τα τσιγάρα(2):

- η δομή των ειδικών φόρων κατανάλωσης πρέπει να επιτρέπει στις διάφορες τιμές λιανικής πώλησης να αντικατοπτρίζουν δίκαια τις διαφορές των τιμών χωρίς φόρο προκειμένου να μην στρεβλώνονται οι όροι του ανταγωνισμού·

- οι προσπάθειες προσαρμογής που θα απαιτηθούν από τα κράτη μέλη πρέπει να είναι συγκρίσιμες.

3.3.1.1. Συνεπώς, οι προτάσεις της Επιτροπής θα είχαν ως συνέπεια, αφενός, να απαιτηθούν πολύ περισσότερες προσπάθειες προσαρμογής από τις χώρες που εφαρμόζουν "τον αναλογικό φόρο" (οι οποίες είναι γενικά οι παραγωγοί χώρες με τιμές χωρίς φόρο που είναι πολύ χαμηλές) σε σύγκριση με τις χώρες που εφαρμόζουν "τον ειδικό φόρο" και, αφετέρου, δεν θα επέτρεπε πλέον να αντικατοπτρίζονται δίκαια οι διαφορές μεταξύ των τιμών χωρίς φόρο. (Από τις ενδιαφερόμενες χώρες, μόνο η Πορτογαλία εφαρμόζει ειδική νομοθεσία η οποία παρουσιάζει παρέκκλιση από το ελάχιστο υποχρεωτικό ποσοστό, δηλαδή το 5 %)(3).

3.3.1.2. Ο αντίκτυπος επί των τιμών δεν θα ήταν καθόλου αμελητέος και, κατά την Επιτροπή, θα μπορούσαν, κατά προσέγγιση, είναι της παρακάτω τάξης:

- + 11 % για το Λουξεμβούργο·

- + 16 % για την Πορτογαλία·

- + 18 % για την Ελλάδα·

- + 18 % για την Ιταλία·

- + 30 % για την Ισπανία (σύμφωνα με άλλες μελέτες, 38 %).

Όσον αφορά τις ΧΚΑΕ, ο αντίκτυπος στο επίπεδο των τιμών θα ήταν ακόμη μεγαλύτερος· τα ποσοστά θα πλησίαζαν στις περισσότερες περιπτώσεις το 150 % - 200 %, γεγονός που θα μπορούσε να προοιωνίζεται σοβαρές δυσκολίες στην περίπτωση εφαρμογής του νέου αυτού κανόνα.

3.3.1.3. Η ΟΚΕ διερωτάται, συνεπώς, για τους λόγους που ώθησαν την Επιτροπή να μεταβάλει τόσο απότομα τη φιλοσοφία της και να υιοθετήσει μια ειδικότερη πολιτική η οποία μοιάζει περισσότερο με σύστημα υποχρεωτικής προσέγγισης των τιμών. Μολονότι η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι οι διαφορές του ακαθάριστου εγχωρίου προϊόντος (ΑΕγχΠ) που εκφράζονται σε σταθερές τιμές αγοράς (75 %) μεταξύ των κρατών μελών δεν μπορούν να συγκριθούν με τις διαφορές που παρατηρούνται στις τιμές των τσιγάρων (άνω του 400 %), εντούτοις θα μπορούσε κανείς να σκεφθεί εύλογα ότι οι προτάσεις της Επιτροπής θα έχουν ως συνέπεια επίπεδα τιμών που είναι ασυμβίβαστα με το επίπεδο ζωής ορισμένων χωρών.

3.3.2. Αυτή η αλλαγή θα πλήξει άμεσα τους ευρωπαίους παραγωγούς και όλο τον βιομηχανικό τομέα. Συνεπώς, θα μπορεί να προκύψουν σοβαρές συνέπειες για την απασχόληση στις περιοχές που ανήκουν ήδη στις πλέον μειονεκτικές ζώνες της Νότιας Ευρώπης.

3.3.2.1. Οι παραδοσιακές βιομηχανίες της Ευρώπης που κατασκευάζουν εγχώρια προϊόντα σε μέτριες τιμές θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση σε σχέση με τις μεγάλες διεθνείς επιχειρήσεις οι οποίες μπορούν, χάρη στη διαφήμιση και στην προβολή της εικόνας τους, να τοποθετούνται σε τομέα της αγοράς προϊόντων που πωλούνται σε υψηλές τιμές (πράγματι, λόγω της αύξησης της φορολογίας, ο καταναλωτής θα διαλέξει ως υποκατάστατο προϊόν, είτε ένα προϊόν πολύ χαμηλής τιμής είτε ένα προϊόν υψηλής ποιότητας του οποίου, όμως, η τιμή θα πλησιάζει πολύ την τιμή των εγχώριων προϊόντων τα οποία άλλοτε πωλούντο σε λογικές τιμές).

3.4. Η ΟΚΕ εκφράζει, επίσης, αμφιβολίες όσον αφορά τις επιπτώσεις που θα μπορούσαν να έχουν οι προτάσεις αυτές στην υγεία των καταναλωτών. Εξάλλου, μέχρι σήμερα, από καμία μελέτη δεν προκύπτει ότι η κατανάλωση καπνού μειώνεται ως συνέπεια της αύξησης της τιμής του.

3.4.1. Άλλες προτάσεις σχετικά με την επισήμανση των τσιγάρων και άλλων προϊόντων του καπνού αφορούν την πτυχή αυτή και θα τεθούν σε ισχύ προσεχώς(4).

3.4.2. Η αύξηση της φορολογίας των προϊόντων χαμηλής τιμής, του καπνού για την κατασκευή χειροποίητων τσιγάρων (που αποτελούσε μια εναλλακτική λύση για τον καταναλωτή), των προϊόντων που εξομοιώνονται με τα πούρα και τα πουράκια, ενώ πιθανόν δεν θα έπρεπε, θα έχει ως συνέπεια την αύξηση της εξωκοινοτικής απάτης και θα ευνοήσει την εισαγωγή στην ΕΕ προϊόντων ενδεχομένως επικίνδυνων. Η κατάργηση του πλεονεκτήματος της χαμηλής τιμής που θα είχαν, ορισμένα υποκατάστατα προϊόντα μέσω της εξίσωσης των τιμών, αποτελεί μια ιδιαίτερα λυπηρή οπισθοχώρηση στην πολιτική ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πράγματι, θα εζημίωνε μόνο τους καταναλωτές με τη χαμηλότερη αγοραστική δύναμη.

3.4.3. Επειδή οι προτάσεις της Επιτροπής δεν πλήττουν κατά τον ίδιο τρόπο όλους τους καπνοβιομήχανους, δεδομένου ότι αφορούν μόνο την κατηγορία των τσιγάρων με τη μεγαλύτερη ζήτηση, υπάρχει κίνδυνος να εξαπολυθεί ένας πραγματικός "πόλεμος τιμών" εφόσον δεν θα είναι υποχρεωτικά ούτε προς το συμφέρον των πολιτικών για τη δημόσια υγεία, ούτε υπέρ των φορολογικών εσόδων των κρατών.

3.5. Η ΟΚΕ επιθυμεί, επίσης, να εκφράσει την ανησυχία της σχετικά, αφενός, με τις συνέπειες της ένταξης των υποψήφιων χωρών στις εθνικές τους αγορές τσιγάρων και, αφετέρου, με τη σημερινή ενιαία αγορά. Τα μεταβατικά μέτρα που αναφέρονται στην έκθεση της Επιτροπής χωρίς αμφιβολία δεν θα λύσουν το πρόβλημα αυτό.

3.6 Η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει, από κοινού με τα κράτη μέλη, αποτελεσματικά μέτρα για την καταπολέμηση της μαύρης αγοράς καπνού, η οποία συνεπάγεται τεράστιες απώλειες φορολογικών εσόδων και προκαλεί στρεβλώσεις της αγοράς. Η έκθεση που παρουσιάζει η Επιτροπή δεν αναφέρεται στο σημαντικό αυτό ζήτημα.

3.7 Τέλος, η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι μία αναθεώρηση που θα πραγματοποιείται ανά τετραετία, αντί τριετία, θα επιτρέψει καλύτερα στην εκτίμηση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η ΟΚΕ επιθυμεί να υπενθυμίσει εκ νέου ότι βασικά συμμερίζεται τις ανησυχίες (μείωση της απάτης και προστασία της υγείας των καταναλωτών) για τις οποίες η Επιτροπή έχει αναλάβει τη δέσμευση να εξεύρει λύσεις. Ωστόσο, από τους συλλογισμούς της ΟΚΕ διαφαίνεται ότι οι προτάσεις της Επιτροπής δεν θα έχουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα και ότι τα προτεινόμενα μέσα, συνεπώς, δεν είναι κατάλληλα.

4.2. Ούτε οι καταναλωτές, ούτε οι καπνοπαραγωγοί, ούτε η καπνοβιομηχανία (από την άποψη της απασχόλησης), ούτε οι έμποροι, ούτε ακόμη και τα κράτη μέλη θα αποκομίσουν οποιοδήποτε όφελος από την υπό εξέταση πρόταση.

4.3. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η πρόταση της Επιτροπής δεν θα είχε ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του εύρους ανάμεσα στους διάφορους συντελεστές των ειδικών φόρων κατανάλωσης που ισχύουν στα διάφορα κράτη μέλη· αντιθέτως, το εύρος θα αυξανόταν, γεγονός που δεν συμβαδίζει με την έννοια της εναρμόνισης.

4.4. Τέλος, η Επιτροπή αναφέρει στην έκθεσή της ότι η εντολή που έλαβε από τα κράτη μέλη για να μελετήσει το θέμα των ειδικών φόρων κατανάλωσης και της ειδικής φορολογίας "εκτός από τον καπνό, περιελάμβανε τα οινοπνευματώδη ποτά και τα ορυκτέλαια"(5). Επομένως, η ΟΚΕ δεν καταλαβαίνει για ποιο λόγο υποβλήθηκε πρόταση μόνο για τον καπνό.

4.5. Η ΟΚΕ φρονεί, λοιπόν, ότι όσο η εναρμόνιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης για τον καπνό δεν περιλαμβάνεται στην ειδική δέσμη φορολογίας, και το Συμβούλιο δεν είναι διατεθειμένο να αναπτύξει περαιτέρω το εν λόγω θέμα, πρέπει να συνεχιστεί η τρέχουσα κατάσταση. Στο πλαίσιο αυτής της σφαιρικής προσέγγισης (στο επίπεδο των προϊόντων και των διαφόρων συνιστωσών της φορολογίας) που αποδεικνύεται απαραίτητη, θα πρέπει να ληφθούν κυρίως υπόψη οι αποκλίσεις του ΦΠΑ που υπερβαίνουν τις αποκλίσεις όσον αφορά τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης.

Βρυξέλλες, 18 Οκτωβρίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) Εξάλλου, το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων υπενθύμισε την αρχή αυτή σε απόφαση του της 2ας Απριλίου 1998 (υπόθεση C-296/95).

(2) Οδηγίες ΕΚ αριθ. 72/464 και 77/805.

(3) Παράρτημα Γ της έκθεσης της Επιτροπής: EL 5,09 %, ES 5 %, IT 5 %, LU 15 % και PT 41,6 %.

(4) COM(1999) 594 τελικό.

(5) COM(2001) 133 τελικό, Τόμος Ι, Κεφάλαιο ΙΙ, σημείο 2.1, σ. 7.