ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία 92/6/EΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την εγκατάσταση και τη χρήση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας σε ορισμένες κατηγορίες οχημάτων με κινητήρα στην Κοινότητα

2001/0135 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία 92/6/EΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την εγκατάσταση και τη χρήση διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας σε ορισμένες κατηγορίες οχημάτων με κινητήρα στην Κοινότητα

1- ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και το Συμβούλιο (έγγραφο COM(2001) 318 - 2001/0135(COD)): // 14.6.2001

Ημερομηνία έκδοσης γνώμης από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή: // 28.11.2001

Ημερομηνία έκδοσης γνώμης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πρώτη ανάγνωση: // 7.2.2002

Ημερομηνία έκδοσης κοινής κατεύθυνσης από το Συμβούλιο: // 7.12.2001

Ημερομηνία έκδοσης κοινής θέσης από το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία: // 25.6.2002

2- ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΌΠΗΣ

Μετά την ανακοίνωση της Επιτροπής για την οδική ασφάλεια το Μάρτιο του 2000 (COM(2000) 125 τελικό) και τη θετική ανταπόκριση που είχε στα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπου οι διατάξεις περιορισμού της ταχύτητας χαρακτηρίσθηκαν ως ένα από τα αποτελεσματικότερα μέτρα για την οδική ασφάλεια, η Επιτροπή προτείνει να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 92/6/EΟΚ και να απαιτούνται διατάξεις περιορισμού της ταχύτητας που δεν θα επιτρέπουν στις ελαφρύτερες κατηγορίες φορτηγών μεταξύ 3,5 και 12 τόνων (κατηγορία Ν2) να αναπτύσσουν ταχύτητα άνω των 90 km/h και διατάξεις περιορισμού της ταχύτητας που δεν θα επιτρέπουν στα μικρά λεωφορεία άνω των οκτώ θέσεων καθημένων εκτός της θέσης του οδηγού και βάρους έως 10 τόνων (κατηγορία Μ2 και μέρος της κατηγορίας Μ3) να αναπτύσσουν ταχύτητα άνω των 100 km/h. Τα φορτηγά οχήματα άνω των 12 τόνων (κατηγορία N3) και τα επιβατικά οχήματα άνω των 10 τόνων (υπόλοιπο της κατηγορίας M3) καλύπτονται ήδη από την οδηγία 92/6/EΟΚ.

Η Επιτροπή προτείνει επίσης περιορισμένη εκ των υστέρων εγκατάσταση των διατάξεων αυτών κατά τρόπο ώστε να έχει μεγαλύτερο αποτέλεσμα η οδηγία και να αποφευχθεί η στρέβλωση του ανταγωνισμου στην αγορά.

3 ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

3.1 Γενικές παρατηρήσεις

Η Επιτροπή σημειώνει ότι η κοινή θέση που εξέδωσε το Συμβούλιο ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό στην αρχική πρόταση της Επιτροπής και ότι είναι ταυτόσημη με την τροποποιημένη πρότασή της. Η κοινή θέση διαπνέεται από ένα πνεύμα δίκαιου και ισόρροπου συμβιβασμού.

3.2 Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην πρώτη ανάγνωση

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην πρώτη ανάγνωση της πρότασης ενέκρινε συνολικά 10 τροπολογίες.

Οι τροπολογίες αυτές αφορούν:

- τον ορισμό ορισμένων κατηγοριών των μηχανοκίνητων οχημάτων στις αιτιολογικές σκέψεις 3, 4 και 5 ως "ελαφρύτερων εμπορικών οχημάτων" (τροπολογίες 1, 2 και 3), που δεν περιελήφθηκε ούτε στην τροποποιημένη πρόταση ούτε στην κοινή θέση.

- τη δυνατότητα των κρατών μελών να απαιτούν χαμηλότερο όριο για τις διατάξεις περιορισμού της ταχύτητας των οχημάτων μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων (τροπολογία 4), που ενσωματώθηκε στην τροποποιημένη πρόταση και στην κοινή θέση με ορισμένες τυπικού ή συντακτικού χαρακτήρα αλλαγές.

- το διαχωρισμό μεταξύ των ήδη καλυπτόμενων οχημάτων στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της τροποποιημένης οδηγίας 92/6/EΟΚ και των οχημάτων που εμπίπτουν στην επέκταση του πεδίου εφαρμογής στο άρθρο 4 παράγραφος 2 (τροπολογία 5), που ενσωματώθηκε ως προς την αρχή της στην τροποποιημένη πρόταση και την κοινή θέση.

- τη δυνατότητα των κρατών μελών να εφαρμόζουν ευέλικτα την οδηγία όσον αφορά τα πολύ ελαφρά οχήματα (M2, N2 κάτω ή ίσων των 7,5 τόνων) και η οποία στην ΕΕ θα περιορίζεται στο εθνικό έδαφος (τροπολογία 6), που ενσωματώθηκε στην τροποποιημένη πρόταση και στην κοινή θέση με με ορισμένες τυπικού ή συντακτικού χαρακτήρα αλλαγές.

- τη δυνατότητα να εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούνται τα εθνικά πρότυπα έγκρισης των διατάξεων περιορισμού της ταχύτητας πριν την έναρξη ισχύος της οδηγίας (τροπολογία 7), που ενσωματώθηκε ως προς την αρχή της στην τροποποιημένη πρόταση και στην κοινή θέση.

- τις περιορισμένες χρονικά δυνατότητες εξαίρεσης από την εγκατάσταση διάταξης περιορισμού της ταχύτητας (τροπολογία 8), που δεν ενσωματώθηκε ούτε στην τροποποιημένη πρόταση ούτε στην κοινή θέση.

- την έκθεση της Επιτροπής για την Έξυπνη Διαχείριση της Ταχύτητας (ISA) και τις διατάξεις περιορισμού της ταχύτητας σε 18 μήνες (τροπολογία 9), που ενσωματώθηκε ως προς την αρχή της στην τροποποιημένη πρόταση και στην κοινή θέση.

- την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής της οδηγίας από τα κράτη μέλη (τροπολογία 10), που ενσωματώθηκε ως προς την αρχή της στην τροποποιημένη πρόταση και στην κοινή θέση.

Εν περιλήψει, από τις δέκα τροπολογίες η Επιτροπή αποδέχθηκε 2 (τις 4 και την 6) με κάποιες τυπικού ή συντακτικού χαρακτήρα αλλαγές, αποδέχθηκε 3 ως προς την αρχή τους (τις 5, 7 και 10), αποδέχθηκε 1 εν μέρει (9) και απέρριψε 4 (τις 1, 2, 3 και 8).

Οι τροπολογίες 4 και 6 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έγιναν δεκτές στην κοινή θέση με ορισμένες τυπικού ή συντακτικού χαρακτήρα αλλαγές.

Οι τροπολογίες 5, 7 και 10 έγιναν δεκτές ως προς την αρχή τους στην κοινή θέση: στην τροπολογία 5 οι ημερομηνίες ευθυγραμμίσθηκαν με εκείνες της τροπολογίας 6 που έγινε δεκτή και διευκρινίσθηκε ότι η εκ των υστέρων εγκατάσταση των διατάξεων θα περιορισθεί μόνον στα οχήματα που πληρούν τα πρότυπα εκπομπών Euro 3. στις τροπολογίες 7 και 10 οι ημερομηνίες ευθυγραμμίσθηκαν με εκείνες της τροπολογίας 6 που έγινε δεκτή έτσι ώστε να επιτευχθεί ένα σύστημα εφαρμογής 2-3-4-5, π.χ. εφαρμογή από τα κράτη μέλη και εγκατάσταση στα νέα οχήματα δύο χρόνια από την έναρξη ισχύος της οδηγίας, εκ των υστέρων εγκατάσταση στα οχήματα που χρησιμοποιούνται στις διεθνείς μεταφορές τρία χρόνια μετά, εκ των υστέρων εγκατάσταση σε άλλα οχήματα τέσσερα χρόνια μετά και λήξη των πιθανών εθνικών παρεκκλίσεων πέντε χρόνια μετά.

Η τροπολογία 9 έγινε δεκτή εν μέρει στην κοινή θέση ως μελέτη στο πλαίσιο της Οδικής ασφάλειας έως το 2010.

3.3 Nέες πτυχές που εισήγαγε το Συμβούλιο

Η κοινή θέση εισάγει τις εξής αλλαγές στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής:

- η αιτιολογική σκέψη 2 χωρίσθηκε σε δύο προτάσεις εκ των οποίων η μια αφορά την οδική ασφάλεια και η άλλη την προστασία του περιβάλλοντος. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, το κείμενο είναι σαφέστερο έτσι.

- η αιτιολογική σκέψη 3 διαγράφηκε ως άσκοπη. Η Επιτροπή συμφωνεί.

- οι αιτιολογικές σκέψεις 4 και 5 (νέες αιτιολογικές σκέψεις 3 και 4) τροποποιήθηκαν και προστέθηκε η νέα αιτιολογική σκέψη 5 έτσι ώστε να αναφερθεί το ιστορικό της οδηγίας 92/6/EΟΚ, η ανακοίνωση της Επιτροπής για την οδική ασφάλεια της 20ής Μαρτίου 2000 και το Ψήφισμα του Συμβουλίου για την οδική ασφάλεια της 26ης Ιουνίου 2000, καθώς και για να γίνει ρητή αναφορά στις κατηγορίες των σχετικών οχημάτων. Στην ουσία λαμβάνεται έτσι υπόψη ο ορισμός των κατηγοριών των οχημάτων που εξέφρασε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις τροπολογίες 2 και 3 (η τροπολογία 1 αφορούσε μια αιτιολογική σκέψη που διαγράφηκε). Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, η διατύπωση των αιτιολογικών σκέψεων 3, 4 και 5 δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας και για το λόγο αυτό γίνεται δεκτή.

- στο άρθρο 2 της τροποποιημένης οδηγίας 92/6/EΟΚ η εγκατάσταση της διάταξης περιορισμού της ταχύτητας στα οχήματα των κατηγοριών Μ2 και Μ3 καθορίζεται κατά τρόπο ώστε η ταχύτητά τους να μην μπορεί να υπερβαίνει τα 100 χιλιόμετρα την ώρα. Στην πρόταση η ταχύτητα των 100 χιλιομέτρων την ώρα είναι η καθορισμένη ταχύτητα για τα οχήματα αυτά. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, η αλλαγή αυτή καθιστά την εφαρμογή της οδηγίας πιο ομοιόμορφη διότι διαπνέεται από την ίδια φιλοσοφία και για τα εμπορικά οχήματα και για τα επιβατικά οχήματα.

4- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η κοινή θέση αποτελεί σημαντικό βήμα προς την οδική ασφάλεια, την προστασία του περιβάλλοντος και το δίκαιο ανταγωνισμό στην ΕΕ και εκφράζει ευνοϊκή γνώμη για την κοινή θέση συνολικά.