Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα μεταξύ κρατών μελών

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Εισαγωγη

Το άρθρο 62, παράγραφος 2, της συνθήκης ΕΚ χορηγεί στην Κοινότητα γενική αρμοδιότητα στον τομέα των "μέτρων που αφορούν τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών". Αυτά τα μέτρα αποτελούν μέρος εκείνων τα οποία, δυνάμει του άρθρου 61, σημείο α), της συνθήκης ΕΚ, πρέπει να θεσπισθούν εντός πέντε ετών από την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ.

Εντούτοις, τα μέτρα που αφορούν ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν, το οποίο ενσωματώθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ειδικότερα, το άρθρο 3, παράγραφος 1, της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν προσδιορίζει ότι, παρά το γεγονός ότι η διέλευση των εξωτερικών συνόρων μπορεί κατ'αρχήν να γίνεται μόνο στα σημεία συνοριακής διέλευσης και κατά τη διάρκεια καθορισμένων ωρών λειτουργίας, λεπτομερέστερες διατάξεις καθώς και εξαιρέσεις από αυτήν την αρχή και ειδικές ρυθμίσεις θεσπίζονται από την "εκτελεστική επιτροπή Σένγκεν" (αντικαταστάθηκε από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ) όσον αφορά κυρίως την "τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία" (η οποία αποκαλείται επίσης "μικρή", "μικρής κλίμακας" ή "για λόγους αναψυχής" κυκλοφορία).

Δεδομένου ότι δεν είχαν θεσπισθεί μέτρα αυτού του είδους, η ανακοίνωση της Επιτροπής "Ολοκληρωμένη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης" (COM(2002)233, 7.5.2002), συμπεριέλαβε την ανάπτυξη του κεκτημένου όσον αφορά την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία και την ανάγκη προσδιορισμού κοινών ελάχιστων κανόνων στα θέματα που πρέπει να εξετασθούν για να συμπληρωθεί και να διευκρινισθεί το κοινοτικό νομικό πλαίσιο για τα εξωτερικά σύνορα. Το σχέδιο για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ΔΕΥ της 13ης Ιουνίου 2002, και στη συνέχεια θεσπίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης της 21ης και 22ας Ιουνίου, συμπεριλάμβανε τη θέσπιση μέτρων για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία μεταξύ των δράσεων που πρέπει να αναληφθούν βραχυπρόθεσμα.

Η ανάγκη διευκρίνισης των κανόνων που ισχύουν για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία αποτελεί μια από τις συστάσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν οι οποίες διατυπώθηκαν από την ομάδα "Αξιολόγηση Σένγκεν" και θεσπίστηκαν από το Συμβούλιο "Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις" στις 28 Φεβρουαρίου 2002.

Επιπλέον, αυτό το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία με την προοπτική της διεύρυνσης, δεδομένου ότι είναι πολύ σημαντικές από αριθμητική άποψη οι διασυνοριακές μετακινήσεις μεταξύ των μελλοντικών κρατών μελών και μεταξύ αυτών των τελευταίων και των γειτόνων τους. Όπως τόνισε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της με τον τίτλο "Διευρυμένη Ευρώπη" (COM(2003)104 τελικό, 11.3.2003), η ΕΕ και οι γείτονές της, παρόντες και μέλλοντες, έχουν κοινό συμφέρον ώστε τα νέα εξωτερικά σύνορα να μην εμποδίζουν τις εμπορικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανταλλαγές ούτε την περιφερειακή συνεργασία.

Αποτελεσματικοί κανόνες για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία θα συμβάλουν κατά συνέπεια στην προώθηση της ανάπτυξης των παραμεθόριων περιοχών και στη διευκόλυνση της διέλευσης των συνόρων από τους καλόπιστους κατοίκους αυτών των περιοχών, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη την ανάγκη αποτροπής της λαθρομετανάστευσης καθώς και αντιμετώπισης των ενδεχόμενων απειλών που εκπροσωπούν για την ασφάλεια οι εγκληματικές δραστηριότητες.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποφάσισε να ξεκινήσει τις συζητήσεις για την θέσπιση κοινοτικών κανόνων για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία, παρουσιάζοντας ένα έγγραφο εργασίας σχετικά με το θέμα (Ανάπτυξη του κεκτημένου σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία, SEC(2002)947, της 9.9.2002).

Η Επιτροπή, αφού συγκέντρωσε τις αντιδράσεις και τις συμμετοχές των παρόντων και μελλοντικών κρατών μελών στο έγγραφο εργασίας, αποφάσισε να υποβάλει δύο προτάσεις για τον καθορισμό κοινών κανόνων σχετικά με τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις εγκαθίδρυσης ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας και για την θέσπιση προς το σκοπό αυτό ειδικής θεώρησης.

2. Ο ΛΟΓΟΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΔΥΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

Ένας από τους λόγους θέσπισης κανόνων για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία είναι, όπως εξηγείται ανωτέρω, η απουσία σαφούς και συνεκτικού νομοθετικού πλαισίου σχετικά με το θέμα. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει ούτε καν ορισμός της "τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας". Το μόνο υπάρχον "κεκτημένο" αποτελείται από τις διμερείς συμφωνίες για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία τις οποίες έχουν συνάψει ορισμένα κράτη μέλη με τις γειτονικές τρίτες χώρες [1]. Αυτές οι συμφωνίες όμως παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές από πολλές απόψεις, όπως για παράδειγμα όσον αφορά το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής τους, τις κατηγορίες προσώπων που καλύπτουν καθώς και τα απαιτούμενα είδη εγγράφων για τη διέλευση των συνόρων.

[1] Ορισμένες εξ αυτών είναι τώρα υπό προσχώρηση χώρες (Πολωνία, Σλοβενία και Τσεχική Δημοκρατία).

Υπάρχει όμως ένας ακόμη λόγος: η ανάγκη να ληφθούν υπόψη και να ρυθμιστούν οι νέες καταστάσεις που απορρέουν από την προσχώρηση νέων κρατών μελών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πρέπει κατ'αρχάς να τονισθεί ότι, αντίθετα προς την παρούσα κατάσταση, οι περισσότερες από τις τρίτες γειτονικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι χώρες των οποίων οι υπήκοοι οφείλουν να διαθέτουν θεώρηση για την είσοδο στην κοινοτική επικράτεια [2]. Αυτό είναι προφανώς ένα στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας σε αυτά τα σύνορα και για αυτή την κατηγορία προσώπων.

[2] Κανονισμός ΕΚ αριθ. 539/2001 όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό ΕΚ αριθ. 2414/2001 και από τον κανονισμό ΕΚ αριθ. 453/2003.

Τέλος, λόγω της διαδικασίας εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν σε δύο στάδια (βλ. κάτωθι, σημείο 6), τα νέα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόζουν σε όλα τα σύνορά τους, από την προσχώρησή τους, το σύνολο του καθεστώτος ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα που προβλέπεται από το Σένγκεν. Αυτό συνεπάγεται ότι θα συνεχίσουν να ισχύουν οι συνοριακοί έλεγχοι, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετά την προσχώρηση, μεταξύ των νέων κρατών μελών και των κρατών που συμμετέχουν τώρα στο Σένγκεν, καθώς και μεταξύ αυτών των ίδιων των νέων κρατών μελών (αποκαλούμενα "προσωρινά εξωτερικά σύνορα"). Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή θεωρεί ενδεδειγμένο - μέχρι την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν από τα νέα κράτη μέλη, όταν θα έχουν πραγματικά αρθεί οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα - να εφαρμόζει εξίσου σε αυτά τα "προσωρινά εξωτερικά σύνορα" το καθεστώς της απλουστευμένης διέλευσης των συνόρων που προβλέπεται για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών.

Προτείνονται ως εκ τούτου δύο πράξεις:

- ένας πρώτος κανονισμός που ορίζει γενικούς κανόνες σχετικά με τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις εγκαθίδρυσης ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών και προβλέπει προς το σκοπό αυτό ειδική θεώρηση εισόδου (σημείο 2.1).

-ένας δεύτερος κανονισμός που εφαρμόζει τους κανόνες που ορίζονται από την προηγούμενη πράξη στα "προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα" μεταξύ κρατών μελών (σημείο 2.2).

2.1. Ο κανονισμός που θεσπίζει τις γενικές αρχές της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας με γειτονικές τρίτες χώρες

Η πρώτη πρόταση κανονισμού έχει σαν στόχο να ορίσει γενικούς κανόνες σχετικά με τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις εγκαθίδρυσης ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών.

Προβαίνει κατ'αρχάς στον ορισμό της "τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας", που είναι η τακτική διέλευση των εξωτερικών χερσαίων συνόρων κράτους μέλους από πρόσωπα που κατοικούν νόμιμα στην παραμεθόρια περιοχή γειτονικής τρίτης χώρας, με σκοπό τη διαμονή στην παραμεθόρια περιοχή αυτού του κράτους μέλους για περιορισμένο χρονικό διάστημα (επτά συνεχείς ημέρες κατ'ανώτατο όριο και, σε κάθε περίπτωση, για διάστημα που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες ανά εξάμηνο).

Όσον αφορά τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών που δεν χρειάζονται θεώρηση, η προβλεπόμενη απλούστευση αφορά κυρίως τα ταξιδιωτικά έγγραφα που απαιτούνται για τη διέλευση των συνόρων (αρκεί δελτίο ταυτότητας ή ειδική άδεια διέλευσης των συνόρων.

Η υποχρέωση θεώρησης δεν καταργείται για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών που χρειάζονται θεώρηση. Εντούτοις, καθιερώνεται ειδική θεώρηση ("L", που προέρχεται από το "Local"). Αυτή η θεώρηση χορηγείται στους καλόπιστους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών, για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, οι οποίοι πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις που ορίζονται από τον κανονισμό.

Αυτή η ειδική θεώρηση θα έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

- η εδαφική ισχύς της θα περιορίζεται στην παραμεθόρια περιοχή του κράτους μέλους το οποίο την εκδίδει. Η μέγιστη διάρκεια διαμονής σε αυτήν την περιοχή θα ανέρχεται σε επτά συνεχείς ημέρες και δεν θα μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει τους τρεις μήνες ανά εξάμηνο.

- θα επιτρέπει στον κάτοχό της να διέρχεται κατ'επανάληψη από τα σύνορα του κράτους μέλους το οποίο την εξέδωσε. Η ελάχιστη διάρκεια ισχύος αυτής της θεώρησης θα ανέρχεται σε ένα έτος και η μέγιστη σε πέντε έτη..

- θα περιλαμβάνει τα ίδια χαρακτηριστικά ασφάλειας με την κανονική θεώρηση για διαμονή μικρής διάρκειας [3].

[3] Βλ. τον κανονισμό ΕΚ αριθ. 1683/95 όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό ΕΚ αριθ. 334/2002.

- Θα είναι δυνατή η μείωση ή η μη επιβολή των τελών θεώρησης.

Οι διαδικασίες και τα κριτήρια έκδοσης αυτών των θεωρήσεων θα είναι σύμφωνα με τις διατάξεις της κοινής προξενικής εγκυκλίου (ΚΠΕ) [4], λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη το μηχανισμό εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν σε δύο στάδια. Αυτό σημαίνει ότι, μέχρι την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν (και κατά συνέπεια της ΚΠΕ), τα νέα κράτη μέλη θα εφαρμόζουν την εθνική νομοθεσία τους, η οποία, σαφώς, θα πρέπει να τηρεί τις αρχές που ορίζονται από τον παρόντα κανονισμό.

[4] ΕΕ C 313, της 16.12.2002, σ.1.

Και στις δύο περιπτώσεις, οι κάτοικοι παραμεθόριων περιοχών δεν θα είναι υποχρεωμένοι να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν επαρκή μέσα διαβίωσης αλλά θα τους ζητείται ενδεχομένως να αποδείξουν ότι κατοικούν πράγματι στην παραμεθόρια περιοχή καθώς και τους λόγους της τακτικής διέλευσης των συνόρων για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

Τέλος, οι κοινές προϋποθέσεις που ισχύουν για τις δύο κατηγορίες παραμεθόριων κατοίκων αναφέρουν την δυνατότητα να επιτρέπεται η διέλευση των συνόρων σε ειδικά σημεία ή διαδρόμους συνοριακής διέλευσης και/ή εκτός των επιτρεπόμενων σημείων και ωρών συνοριακής διέλευσης.

Η δυνατότητα πρόβλεψης ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας με γειτονικές τρίτες χώρες συνεπάγεται την ανάγκη να κατοχυρωθεί ότι αυτές οι τρίτες χώρες θα επιφυλάσσουν -τουλάχιστον - ισότιμη μεταχείριση στους πολίτες της ΕΕ και τους υπηκόους τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα στην παραμεθόρια περιοχή κράτους μέλους, οι οποίοι επιθυμούν να διέλθουν από τα σύνορα τρίτης γειτονικής χώρας και να διαμείνουν στην παραμεθόρια περιοχή της για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

Παρά το γεγονός ότι ο παρών κανονισμός θεσπίζει ένα κοινοτικό καθεστώς τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, γεγονός που απονέμει στην Κοινότητα εξωτερική αρμοδιότητα στο συγκεκριμένο ζήτημα, κρίθηκε ενδεδειγμένο - λαμβάνοντας υπόψη τον ειδικό χαρακτήρα του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, του οποίου η εγκαθίδρυση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τοπικούς γεωγραφικούς, κοινωνικούς, οικονομικούς και άλλους παράγοντες - να ανατεθεί στα κράτη μέλη η εφαρμογή αυτού του καθεστώτος μέσω διμερών συμφωνιών.

Ο παρών κανονισμός εξουσιοδοτεί τοιουτοτρόπως τα κράτη μέλη να διαπραγματεύονται διμερώς με τους γείτονές τους, εφ'όσον χρειάζεται, τις ειδικές ρυθμίσεις που ισχύουν για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία στα κοινά χερσαία σύνορά τους, υπό τον όρο ότι αυτές οι ρυθμίσεις θα συμφωνούν και δεν θα θίγουν τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού (βλέπε άρθρο 17).

2.2. Η εφαρμογή ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα "προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα" μεταξύ κρατών μελών

Όπως προαναφέρεται (σημείο 2), η διαδικασία εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν σε δύο στάδια συνεπάγεται ότι συνεχίζουν να ισχύουν τα "προσωρινά εξωτερικά σύνορα" μεταξύ των νέων κρατών μελών και των παρόντων κρατών Σένγκεν, καθώς και μεταξύ αυτών των ίδιων των νέων κρατών μελών. Σύμφωνα με το άρθρο 3 της πράξης προσχώρησης, θα πρέπει να εφαρμόζεται σε αυτά τα σύνορα το σύνολο του καθεστώτος για τα εξωτερικά σύνορα που προβλέπεται από το Σένγκεν.

Για το λόγο αυτό, φαίνεται ενδεδειγμένη η πρόταση κανονισμού ο οποίος επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής των κανόνων που προβλέπονται για τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις εγκαθίδρυσης ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα "προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα".

Η εφαρμογή αυτών των κανόνων επεκτάθηκε, σαν θέμα αρχής, αποκλειστικά στους υπηκόους τρίτων χωρών (υπόχρεοι ή μη υπόχρεοι θεώρησης) οι οποίοι κατοικούν νόμιμα στην παραμεθόρια περιοχή κράτους μέλους. Αυτό συμβαίνει επειδή το κοινοτικό δίκαιο χορηγεί ήδη στους πολίτες της Ένωσης ειδικά δικαιώματα όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία τα οποία, γενικά, υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα από τις παρούσες προτάσεις (για παράδειγμα, όσον αφορά τη διάρκεια διαμονής και τις προϋποθέσεις εισόδου). Πρέπει ως εκ τούτου να τονισθεί ότι οι κοινοτικοί κανόνες που αφορούν την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία δεν επηρεάζουν αυτά τα δικαιώματα ούτε τα δικαιώματα εκείνων των υπηκόων τρίτων χωρών που απολαμβάνουν αντίστοιχα δικαιώματα ελεύθερης κυκλοφορίας με αυτά των πολιτικών της ´Ένωσης..

Εντούτοις, όταν οι διευκολύνσεις που παρέχονται σύμφωνα με ένα καθεστώς τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας σε υπηκόους τρίτων χωρών που κατοικούν στην παραμεθόρια περιοχή υπερβαίνουν τα δικαιώματα των πολιτών της Ένωσης προβλέπεται ότι αυτές οι διευκολύνσεις επεκτείνονται αυτομάτως σε αυτούς. Αυτό ισχύει ειδικότερα στην περίπτωση κατά την οποία παρέχεται η δυνατότητα διέλευσης των συνόρων σε καθορισμένα σημεία διέλευσης ή εκτός των επιτρεπομένων σημείων διέλευσης και των καθορισμένων ωρών λειτουργίας.

3. ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ

Η προτεινόμενη νομική βάση για τον κανονισμό που ορίζει τους κανόνες για τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις εγκαθίδρυσης ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας είναι το άρθρο 62, παράγραφος 2, της συνθήκης ΕΚ, επειδή αυτό το νομικό μέσο καλύπτει "μέτρα για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών", τα οποία καθορίζουν "προδιαγραφές και διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούν τα κράτη μέλη κατά τη διενέργεια ελέγχων προσώπων στα εξωτερικά σύνορα" (άρθρο 62, παράγραφος 2, σημείο α) και "κανόνες για τις θεωρήσεις, όταν υπάρχει πρόθεση διαμονής όχι άνω των τριών μηνών" (άρθρο 62, παράγραφος 2, σημείο β).

Το άρθρο 62, παράγραφος 2, είναι επίσης η κατάλληλη νομική βάση για τον κανονισμό που επεκτείνει την εφαρμογή των κανόνων για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία στα "προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα" μεταξύ των κρατών μελών, επειδή το καθεστώς των εξωτερικών συνόρων που προβλέπεται από το Σένγκεν θα εφαρμόζεται πλήρως σε αυτά τα σύνορα από την προσχώρηση των νέων κρατών μελών (βλ. τα σημεία 2 και 6.2).

Δεδομένου ότι οι δύο προτάσεις θεμελιώνονται στον τίτλο IV της συνθήκης ΕΚ, "θεωρήσεις, άσυλο, μετανάστευση και άλλες πολιτικές σχετικές με την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων", θα πρέπει να υποβληθούν και να θεσπισθούν τηρώντας τα πρωτόκολλα που επισυνάπτονται στη συνθήκη του Άμστερνταμ για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιρλανδίας και της Δανίας. Οι συνέπειες που έχουν σχέση με αυτά τα διάφορα πρωτόκολλα εξετάζονται στο σημείο 5 κάτωθι.

4. ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

Το άρθρο 62, παράγραφος 2, της συνθήκης ΕΚ παρέχει αρμοδιότητα στην Κοινότητα να θεσπίζει μέτρα για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών. Αυτά τα μέτρα πρέπει να θεσπισθούν εντός περιόδου πέντε ετών από την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ. Οι κοινοτικοί κανόνες που αφορούν τα εξωτερικά σύνορα πρέπει να θεωρούνται ως "συνοδευτικά μέτρα" που πρέπει να θεσπίζονται από κοινού με "μέτρα για την εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων" προκειμένου να υλοποιηθεί ο στόχος της προοδευτικής εγκαθίδρυσης ενός "χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης" (άρθρο 61).

Οι ισχύουσες κοινοτικές διατάξεις σχετικά με τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών αποτελούν μέρος του κεκτημένου του Σένγκεν που ενσωματώθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως αυτό το κεκτημένο πρέπει να αναπτυχθεί και να συμπληρωθεί. Η ανακοίνωση της Επιτροπής με τον τίτλο "Προς μια ολοκληρωμένη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης' [5] συμπεριέλαβε τη θέσπιση κανόνων για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία μεταξύ των μέτρων που πρέπει να θεσπιστούν βραχυπρόθεσμα. Αυτό το κείμενο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο και ενσωματώθηκε στο "Σχέδιο για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης" της 13ης Ιουνίου 2002.

[5] COM(2002)233 τελικό, της 7.5.2002.

Είναι ως εκ τούτου σαφές ότι το ισχύον κεκτημένο για τα εξωτερικά σύνορα θα μπορέσει να αναπτυχθεί μόνον με την έκδοση κοινοτικών μέτρων που θα το συμπληρώσουν. Εντούτοις, λόγω του χαρακτήρα του, ένα καθεστώς τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη μόνο με πρωτοβουλία των σχετικών κρατών μελών, τα οποία εξουσιοδοτούνται κατά συνέπεια να συνάπτουν διμερείς συμφωνίες με γειτονικές τρίτες χώρες, εφόσον αυτό κρίνεται απαραίτητο, για την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, τηρώντας ταυτόχρονα τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια που ορίζονται από το κοινοτικό δίκαιο.

Το άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι "η δράση της Κοινότητας δεν υπερβαίνει αυτά τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων της παρούσας συνθήκης".

Η επιλεγείσα για την κοινοτική δράση μορφή θα επιτρέψει στην πρόταση να επιτύχει το στόχο της και να εφαρμοστεί όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερα.

Με αυτό το πνεύμα, τα νομικά μέσα που επιλέγονται για τη θέσπιση γενικών κανόνων στον τομέα της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας είναι δύο κανονισμοί των οποίων αποδέκτες είναι τα κράτη μέλη, οι οποίοι ορίζουν τις αρχές που πρέπει να τηρούνται από τα κράτη μέλη κατά τη θέσπιση καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας με γειτονικές χώρες. Δεδομένου ότι οι προτεινόμενες πρωτοβουλίες αναπτύσσουν το κεκτημένο Σένγκεν, επελέγη ως μορφή ο κανονισμός για να εξασφαλίσει εναρμονισμένη εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το κεκτημένο Σένγκεν.

5. ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΠΟΥ ΕΠΙΣΥΝΑΠΤΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

Η νομική βάση των προτάσεων για τα μέτρα που αφορούν τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών υπάγεται στον τίτλο IV της συνθήκης ΕΚ και συνεπάγεται τις διάφορες καταστάσεις που προβλέπονται από τα πρωτόκολλα για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιρλανδίας και της Δανίας. Οι παρούσες προτάσεις συμπληρώνουν το κεκτημένο Σένγκεν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να εξετασθούν οι ακόλουθες συνέπειες σε σχέση με τα διάφορά πρωτόκολλα:

Ηνωμένο Βασίλειο και Ιρλανδία

Σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5 του πρωτοκόλλου για την ενσωμάτωση του κεκτημένου Σένγκεν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, "η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας που δεν δεσμεύονται από το κεκτημένο Σένγκεν, μπορούν, ανά πάσα στιγμή, να ζητήσουν να συμμετάσχουν σε μερικές ή όλες τις διατάξεις του κεκτημένου αυτού".

Οι παρούσες προτάσεις αναπτύσσουν τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν, στις οποίες δεν συμμετέχουν το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία, σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 2000/365/EΚ του Συμβουλίου της 29ης Μαίου 2000 σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας να συμμετάσχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν και την απόφαση αριθ. 2002/192/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002 σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετάσχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν. Συνεπώς, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δεν συμμετέχουν στη θέσπιση των εν λόγω κανονισμών, οι οποίοι δεν τις δεσμεύουν και δεν ισχύουν σε αυτές.

Δανία

Δυνάμει του πρωτοκόλλου που προσαρτάται στη συνθήκη του Άμστερνταμ για τη θέση της Δανίας, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση από το Συμβούλιο μέτρων σχετικών με τον τίτλο IV της συνθήκης ΕΚ, εκτός από "μέτρα περί καθορισμού των τρίτων χωρών των οποίων οι υπήκοοι πρέπει να διαθέτουν θεώρηση για να διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών ή μέτρα που αφορούν τη θεώρηση ενιαίου τύπου" (πρώην άρθρο100γ της συνθήκης ΕΚ).

Αυτές οι προτάσεις αναπτύσσουν το κεκτημένο Σένγκεν, και σύμφωνα με το άρθρο 5 του πρωτοκόλλου, "η Δανία αποφασίζει εντός εξαμήνου αφότου το Συμβούλιο αποφασίσει μετά από πρόταση ή πρωτοβουλία να αναπτύξει περαιτέρω το κεκτημένο Σένγκεν δυνάμει των διατάξεων του τίτλου IV της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, εάν θα εφαρμόσει την απόφαση αυτή στο εθνικό της δίκαιο".

Νορβηγία και Ισλανδία

Σύμφωνα με το άρθρο 6 πρώτο εδάφιο του πρωτοκόλλου για την ενσωμάτωση του κεκτημένου Σένγκεν, στις 18 Μαίου 1999 υπεγράφη συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου, της Νορβηγίας και της Ισλανδίας για τη σύνδεση των δύο αυτών κρατών με τη θέση σε εφαρμογή, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν [6].

[6] ΕΕ L 176, της 10.07.1999, σ. 35

Το άρθρο 1 της εν λόγω συμφωνίας ορίζει ότι η Νορβηγία και η Ισλανδία συνδέονται με τις δραστηριότητες της ΕΚ και της ΕΕ στους τομείς που καλύπτουν οι διατάξεις των παραρτημάτων Α (διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν) και Β (διατάξεις των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας που αντικατέστησαν τις αντίστοιχες διατάξεις της σύμβασης Σένγκεν ή θεσπίστηκαν σύμφωνα με αυτή ) της συμφωνίας ως έχουν και όπως θα εξελιχθούν.

Κατ'εφαρμογή του άρθρου 2 της συμφωνίας, οι διατάξεις και τα μέτρα που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την τροποποίηση ή τη συμπλήρωση του κεκτημένου Σένγκεν που ενσωματώθηκε (παραρτήματα Α και Β) τίθενται σε ισχύ και εφαρμογή από τη Νορβηγία και την Ισλανδία.

Οι παρούσες προτάσεις αναπτύσσουν περαιτέρω το κεκτημένο Σένγκεν, όπως καθορίζεται στο παράρτημα Α της συμφωνίας .

Πρέπει κατά συνέπεια να εξετασθεί το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο της "μικτής επιτροπής", όπως προβλέπεται στο άρθρο 4 της συμφωνίας, για να δοθεί η δυνατότητα στη Νορβηγία και την Ισλανδία "να εκθέσουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σε σχέση με το μέτρο" και "να εκφράσουν τις απόψεις τους για οποιοδήποτε θέμα περαιτέρω ανάπτυξης των διατάξεων το οποίο τις απασχολεί καθώς και τη θέση σε εφαρμογή".

6. ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΕ ΔΥΟ ΣΤΑΔΙΑ ΠΡΑΞΕΩΝ ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΚΕΚΤΗΜΕΝΟ ΣΕΝΓΚΕΝ

6.1

Το άρθρο 3 της πράξης προσχώρησης περιλαμβάνει ένα άρθρο το οποίο ορίζει ότι οι διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν και οι πράξεις που το συμπληρώνουν ή σχετίζονται με αυτό, που περιέχονται στο παράρτημα του εν λόγω άρθρου, είναι δεσμευτικές και εφαρμόζονται στα νέα κράτη μέλη από την ημερομηνία προσχώρησης. Οι διατάξεις και οι πράξεις που δεν αναφέρονται στο συγκεκριμένο παράρτημα, αν και δεσμευτικές για τα νέα κράτη μέλη από τη στιγμή της προσχώρησης, εφαρμόζονται σε ένα νέο κράτος μέλος μετά από σχετική ειδική απόφαση του Συμβουλίου η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο.

Αυτή είναι η αποκαλούμενη "διαδικασία εφαρμογής του Σένγκεν σε δύο στάδια", σύμφωνα με την οποία ορισμένες διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν θα είναι δεσμευτικές και θα εφαρμοστούν από την προσχώρηση στην Ένωση, ενώ άλλες, κυρίως εκείνες που συνδέονται αναπόσπαστα με την άρση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, θα είναι δεσμευτικές από την ημερομηνία προσχώρησης αλλά θα εφαρμόζονται στα νέα κράτη μέλη μόνο μετά από την προαναφερόμενη απόφαση του Συμβουλίου.

Οι διατάξεις Σένγκεν που αφορούν τα εξωτερικά σύνορα (άρθρο 3-8 της σύμβασης Σένγκεν και οι σχετικές αποφάσεις εφαρμογής τους, κυρίως το κοινό εγχειρίδιο) περιλαμβάνονται στο συγκεκριμένο παράρτημα και είναι κατά συνέπεια δεσμευτικές και εφαρμόζονται στα νέα κράτη μέλη από την προσχώρηση [7]. Όπως τονίσθηκε ανωτέρω αυτές οι διατάξεις εφαρμόζονται εξίσου στα "προσωρινά εξωτερικά σύνορα", δηλαδή στα κοινά σύνορα μεταξύ των νέων κρατών μελών και των παρόντων κρατών Σένγκεν, καθώς και μεταξύ αυτών των ίδιων κρατών μελών.

[7] Εξαιρουμένου του άρθρου 5, παράγραφος 1, σημείο δ), που έχει σχέση με το σύστημα πληροφοριών Σένγκεν.

Οι διατάξεις Σένγκεν που αφορούν τις θεωρήσεις (άρθρα 9 έως 18 της σύμβασης Σένγκεν και αποφάσεις εφαρμογής τους, κυρίως η κοινή προξενική εγκύκλιος) δεν απαριθμούνται στο συγκεκριμένο παράρτημα και, παρά το γεγονός ότι είναι δεσμευτικές από την ημερομηνία προσχώρησης, δεν θα εφαρμόζονται στα νέα κράτη μέλη παρά μόνο μετά την προαναφερόμενη απόφαση του Συμβουλίου. Εντούτοις, ο κανονισμός ΕΚ αριθ. 539/2001 περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή, όπως τροποποιήθηκε από τους κανονισμούς ΕΚ αριθ. 2414/2001 και αριθ. 453/2003, και ο κανονισμός ΕΚ αριθ. 1683/1995 για την καθιέρωση θεώρησης ενιαίου τύπου (αυτοκόλλητη θεώρηση), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό ΕΚ αριθ. 334/2002, περιλαμβάνονται στο συγκεκριμένο παράρτημα και είναι κατά συνέπεια δεσμευτικοί και εφαρμοστέοι στα νέα κράτη μέλη από την ημερομηνία της προσχώρησης.

Οι παρούσες προτάσεις που θεσπίζουν κανόνες για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία και εισάγουν ένα νέο είδος θεώρησης προς το σκοπό αυτό είναι δεσμευτικές και εφαρμόζονται στα νέα κράτη μέλη από την προσχώρηση. Είναι όμως ευνόητο ότι τα νέα κράτη μέλη δεν θα είναι υποχρεωμένα να εφαρμόζουν πλήρως τις διατάξεις των παρόντων κανονισμών που παραπέμπουν στις διατάξεις Σένγκεν για τις διαδικασίες και προϋποθέσεις έκδοσης θεώρησης (κυρίως στην κοινή προξενική εγκύκλιο) παρά μόνο μετά την έναρξη ισχύος της απόφασης του Συμβουλίου που τα εξουσιοδοτεί να εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν.

6.2

Άλλη συνέπεια της "διαδικασίας εφαρμογής Σένγκεν σε δύο στάδια", είναι το γεγονός. ότι οι έλεγχοι στα σύνορα μεταξύ των παρόντων και των νέων κρατών μελών, καθώς και εκείνοι που πραγματοποιούνται στα κοινά σύνορα μεταξύ των νέων κρατών μελών (τα "προσωρινά εξωτερικά σύνορα") θα διατηρηθούν μέχρι την έναρξη ισχύος της προαναφερόμενης απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την άρση αυτών των συνοριακών ελέγχων.

Για το λόγο αυτό προτείνεται ένας δεύτερος κανονισμός ο οποίος επεκτείνει την εφαρμογή των κανόνων που προβλέπονται για τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις εγκαθίδρυσης ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα "προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα" μεταξύ των κρατών μελών (βλ. επίσης ανωτέρω, σημείο 2.1).

7. ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

7.1. Κανονισμός ΕΚ αριθ. ........ του Συμβουλίου για την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών.

Άρθρο 1

Αυτό το άρθρο προσδιορίζει το στόχο του κανονισμού, ο οποίος συνίσταται στην εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών και στην παροχή εξουσιοδότησης στα κράτη μέλη να συνάπτουν ή να διατηρούν προς το σκοπό αυτό διμερείς συμφωνίες με γειτονικές τρίτες χώρες.

Ο κανονισμός θεσπίζει επίσης ειδική θεώρηση (άρθρο 9) η οποία θα χορηγείται στους καλόπιστους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών που χρειάζονται θεώρηση για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

Άρθρο 2

Η παράγραφος 1 του συγκεκριμένου άρθρου εξειδικεύει ότι ο προτεινόμενος κανονισμός δεν επηρεάζει τα δικαιώματα ελεύθερης κυκλοφορίας ορισμένων κατηγοριών προσώπων, τα οποία έχουν ήδη το δικαίωμα εισόδου και διαμονής στη βάση άλλων διατάξεων του κοινοτικού δικαίου, κυρίως:

- των πολιτών της Ένωσης, κατά την έννοια του άρθρου 17, παράγραφος 1, της συνθήκης ΕΚ.

- των υπηκόων τρίτων χωρών που αποτελούν μέλη της οικογένειας πολιτών της Ένωσης, οι οποίοι έχουν ασκήσει το δικαίωμά τους ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της ΕΕ. Η οικογενειακή σχέση ορίζεται από το άρθρο 10 του κανονισμού αριθ. 1612/68.

- των υπηκόων τρίτων χωρών που καλύπτονται από συμφωνίες που έχουν συναφθεί από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη της με τρίτες χώρες (για παράδειγμα, η συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο).

Η παράγραφος 2 προσδιορίζει περαιτέρω ότι ο κανονισμός δεν στοχεύει να ρυθμίσει και κατά συνέπεια δεν επηρεάζει διατάξεις που αφορούν τη διαμονή μακράς διάρκειας και ζητήματα σχετικά με τους δασμούς και τους φόρους. Αυτά τα ζητήματα συνεχίζουν ως εκ τούτου να ρυθμίζονται από το ισχύον κοινοτικό ή εθνικό δίκαιο.

Άρθρο 3

Αυτό το άρθρο αποσαφηνίζει τους όρους που χρησιμοποιούνται στην πρόταση.

(α) Ο ορισμός αποσαφηνίζει ότι ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται αποκλειστικά στα χερσαία σύνορα μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας.

(β) Αυτός ο ορισμός εμπνέεται από τις κοινοτικές πράξεις που αναφέρονται στην παραμεθόρια περιοχή σε σχέση με τελωνειακούς δασμούς, παρά το γεγονός ότι η μέγιστη έκταση της παραμεθόριας περιοχής ορίζεται στο προκείμενο λαμβάνοντας υπόψη την υπάρχουσα διμερή πρακτική. Στόχος δεν είναι ο καθορισμός συγκεκριμένης έκτασης της παραμεθόριας περιοχής που να ισχύει για όλα τα χερσαία σύνορα, αλλά ο καθορισμός τουλάχιστον της μέγιστης έκτασης της παραμεθόριας περιοχής για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

(γ) Δεν υπάρχει ακόμα ο ορισμός της "τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας". Αυτός ο ορισμός απορρέει ως εκ τούτου από την ισχύουσα πρακτική (κυρίως, διμερείς συμφωνίες). Δύο στοιχεία φαίνονται ουσιαστικά για τον καθορισμό της "τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας": η κατοικία στην παραμεθόρια περιοχή και η τακτική διέλέυση των συνόρων με σκοπό την διαμονή, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, στην παραμεθόρια περιοχή της γειτονικής χώρας.

(δ) Η έννοια των υπηκόων τρίτων χωρών ορίζεται αρνητικά, αποκλείοντας τους πολίτες της Ένωσης κατά την έννοια του άρθρου 17, παράγραφος 1, της συνθήκης ΕΚ.

(ε) Αυτός ο ορισμός εμπνέεται από το άρθρο 2 του κανονισμού ΕΚ αριθ. 539/2001. Όμως η έννοια της θεώρησης περιορίζεται στο προκείμενο στη θεώρηση μικρής διάρκειας (και δεν περιλαμβάνει τις θεωρήσεις διέλευσης), η οποία επιτρέπει την είσοδο και την διαμονή μόνο στην επικράτεια του κράτους μέλους που την εξέδωσε.

(στ) (ζ)Δύο προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται για την ιδιότητα του "κατοίκου παραμεθόριας περιοχής": η πραγματική κατοικία στην παραμεθόρια περιοχή, όπως ορίζεται ανωτέρω στο σημείο β) και ελάχιστη περίοδος διαμονής τουλάχιστον ενός έτους στη συγκεκριμένη περιοχή. Γίνεται διάκριση μεταξύ υπόχρεων και μη υπόχρεων θεώρησης κατοίκων παραμεθόριων περιοχών, επειδή οι όροι που ισχύουν σε αυτές τις δύο κατηγορίες προσώπων είναι διαφορετικοί. Συμπεριλαμβάνονται εξίσου οι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες και οι απάτριδες, οι οποίοι εμπίπτουν σε μια από τις δύο κατηγορίες που εξειδικεύονται ανωτέρω σύμφωνα με τη διάκριση που γίνεται από το άρθρο 3 του κανονισμού του Συμβουλίου ΕΚ αριθ. 539/2001.

(η) Αυτός ο ορισμός λαμβάνεται από το άρθρο 2, παράγραφος ζ), της πρότασης της Επιτροπής για την έκδοση οδηγίας του Συμβουλίου για τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό τη μισθωτή απασχόληση και την άσκηση ανεξάρτητων οικονομικών δραστηριοτήτων (COM(2001)386).

Άρθρο 4

Αυτή η γενική ρήτρα προβλέπει την τήρηση της αρχής της μη διακριτικής μεταχείρισης κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Είναι σύμφωνη με το άρθρο 21 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 5

Οι προϋποθέσεις που απαριθμούνται στο συγκεκριμένο άρθρο για την είσοδο μη υπόχρεων θεώρησης κατοίκων παραμεθόριων περιοχών επαναλαμβάνουν κατ'ουσία τις διατάξεις του άρθρου 5, παράγραφος 1, της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν. Οι διαφορές αφορούν τα ακόλουθα στοιχεία:

- τα έγκυρα έγγραφα που επιτρέπουν τη διέλευση των συνόρων (βλ. κάτωθι το σχόλιο του άρθρου 6).

- την ανάγκη απόδειξης, ενδεχομένως, της κατοικίας στην παραμεθόρια περιοχή και τους λόγους της τακτικής διέλευσης των συνόρων για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας (όχι όμως τις προϋποθέσεις της προβλεπόμενης διαμονής ούτε την ύπαρξη μέσων διαβίωσης).

Όσον αφορά το άρθρο 5, σημείο γ), το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 5, παράγραφος 1, σημείο δ) της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν, είναι ευνόητο ότι, στο μέτρο που αναφέρεται το σύστημα πληροφοριών Σένγκεν (SIS), τα νέα κράτη μέλη θα το εφαρμόζουν μόνο από τη στιγμή της πλήρους εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν, η οποία θα γίνει μετά από απόφαση του Συμβουλίου που τα εξουσιοδοτεί να εφαρμόζουν αυτό το κεκτημένο στο σύνολό του.

Άρθρο 6

Τα έγκυρα έγγραφα που επιτρέπουν στους υπηκόους τρίτων χωρών τη διέλευση των εξωτερικών χερσαίων συνόρων κράτους μέλους είναι, εν γένει, το διαβατήριο ή αντίστοιχο διεθνές ταξιδιωτικό έγγραφο (για παράδειγμα, το ταξιδιωτικό έγγραφο που εκδίδεται στους αναγνωρισμένους πρόσφυγες).

Στο πλαίσιο της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, προτείνεται η απλούστευση της διέλευσης των συνόρων για τους μη υπόχρεους θεώρησης καλόπιστους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών παρέχοντάς τους τη δυνατότητα εξίσου να διέρχονται από τα εξωτερικά χερσαία σύνορα με:

- δελτίο ταυτότητας, υπό τον όρο ότι αναφέρεται ή μπορεί να αποδειχθεί με οποιοδήποτε άλλο μέσο η κατοικία στην παραμεθόρια περιοχή..

- ειδική άδεια διέλευσης των συνόρων, εκδιδόμενη από το κράτος κατοικίας.

Άρθρο 7

Η μέγιστη διάρκεια διαμονής στην παραμεθόρια περιοχή κράτους μέλους για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας ορίζεται σε επτά συνεχείς ημέρες. Αυτός ο αριθμός βασίζεται στην τρέχουσα πρακτική (διμερείς συμφωνίες). Εμφανώς, η μέγιστη διάρκεια διαμονής στην παραμεθόρια περιοχή δεν μπορεί να υπερβεί εκείνη που προβλέπεται εν γένει για την διαμονή μικρής διάρκειας, που είναι οι τρεις μήνες ανά εξάμηνο.

Παράταση των προαναφερόμενων προθεσμιών μπορεί να χορηγηθεί μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως για ανθρωπιστικούς λόγους, ασθένεια, ατυχήματα κλπ.

Άρθρο 8

Υπάρχουν ορισμένες διαφορές ως προς τις προϋποθέσεις εισόδου που πρέπει να πληρούνται από τους υπόχρεους θεώρησης υπηκόους τρίτης χώρας σε σύγκριση με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται για τους μη υπόχρεους θεώρησης υπηκόους τρίτης χώρας, κυρίως:

- η διέλευση των εξωτερικών χερσαίων συνόρων κράτους μέλους δεν μπορεί να επιτρέπεται στη βάση δελτίου ταυτότητας ή άδειας διέλευσης των συνόρων. Τα μόνα έγκυρα έγγραφα είναι εκείνα στα οποία μπορεί να επικολληθεί θεώρηση (π.χ. διαβατήριο ή άλλο αντίστοιχο διεθνές ταξιδιωτικό έγγραφο).

- απαιτείται θεώρηση, η οποία πρέπει να έχει τα ειδικά χαρακτηριστικά που ορίζονται από τα άρθρα 9 έως 13 του κανονισμού.

Άρθρο 9

Προβλέπεται ειδική θεώρηση η οποία χορηγείται στους καλόπιστους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών, για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας (παράγραφος 1).

Η παράγραφος 2 προσδιορίζει ότι η εδαφική ισχύς της περιορίζεται στην παραμεθόρια περιοχή του κράτους μέλους που την εκδίδει.

Η παράγραφος 3 αναφέρει περαιτέρω ότι η ειδική θεώρηση που εκδίδεται για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας επιτρέπει στον κάτοχό της την πολλαπλή διέλευση των συνόρων του εκδίδοντος κράτους μέλους. Η μέγιστη διάρκεια διαμονής στην παραμεθόρια περιοχή στη βάση αυτής της θεώρησης μπορεί να ανέρχεται σε επτά συνεχείς ημέρες και δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση, να υπερβαίνει τους τρεις μήνες ανά εξάμηνο.

Άρθρο 10

Ο τύπος της θεώρησης που εκδίδεται για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας είναι ο ίδιος με αυτόν που χρησιμοποιείται για άλλα είδη βραχυπρόθεσμων θεωρήσεων, σύμφωνα με τους κανόνες και τις προδιαγραφές που ορίζονται από τον κανονισμό ΕΚ αριθ. 1683/95 της 29ης Μαίου 1995 για την καθιέρωση θεώρησης ενιαίου τύπου (όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό ΕΚ αριθ. 334/2002 της 18ης Φεβρουαρίου 2002).

Η θεώρηση που εκδίδεται για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας θα φέρει το διακριτικό γράμμα "L" (από το "Local") στη στήλη που φέρει τον τίτλο "είδος θεώρησης" για να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγχυση με άλλα είδη βραχυπρόθεσμων θεωρήσεων και με μακροπρόθεσμες θεωρήσεις.

Άρθρο 11

Η παράγραφος 1 εξειδικεύει ότι η θεώρηση "L" μπορεί να χορηγείται στους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών οι οποίοι πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 8, σημεία α), γ) δ) και ε) της πρότασης.

Η παράγραφος 2 προσθέτει ότι η θεώρηση "L" δεν μπορεί να χορηγείται στα σύνορα, ακόμα και σε εξαιρετικές περιπτώσεις, δεδομένου του χαρακτήρα της και των ειδικών χαρακτηριστικών της.

Άρθρο 12

Δεδομένου ότι η θεώρηση "L" είναι, από το χαρακτήρα της, θεώρηση πολλαπλών εισόδων που χορηγείται στους καλόπιστους τακτικούς ταξιδιώτες, φαίνεται ενδεδειγμένο να προβλεφθεί μία ελάχιστη διάρκεια ισχύος ενός έτους και μια μέγιστη διάρκεια ισχύος πέντε ετών..

Άρθρο 13

Tα τέλη που αντιστοιχούν στα διοικητικά έξοδα εξέτασης της αίτησης θεώρησης "L" είναι, κατ'αρχήν αντίστοιχα με εκείνα που εισπράττονται για άλλα είδη θεώρησης πολλαπλών εισόδων ταυτόσημης διάρκειας ισχύος.

Εντούτοις, κατά παρέκκλιση της προηγούμενης παραγράφου, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν ή να καταργήσουν τα έξοδα της θεώρησης "L".

Άρθρο 14

Η παράγραφος 1 του συγκεκριμένου άρθρου επιβεβαιώνει ότι σε περίπτωση απουσίας ιδιαίτερων κανόνων οριζόμενων από τον παρόντα κανονισμό σχετικά με τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες έκδοσης της θεώρησης "L", εφαρμόζονται οι διατάξεις της κοινής προξενικής εγκυκλίου.

Η παράγραφος 2 εξειδικεύει εντούτοις ότι εκείνα τα κράτη μέλη τα οποία, λόγω του μηχανισμού εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν σε δύο στάδια, δεν εφαρμόζουν την κοινή προξενική εγκύκλιο, εφαρμόζουν προσωρινά την εθνική τους νομοθεσία, σχετικά τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες έκδοσης της θεώρησης, μέχρις ότου το Συμβούλιο τους επιτρέψει να εφαρμόσουν το σύνολο του κεκτημένου Σένγκεν, συμπεριλαμβανόμενης της κοινής προξενικής εγκυκλίου. Είναι σαφές ότι αυτές οι εθνικές διατάξεις πρέπει να συμμορφώνονται με τους κανόνες που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό.

Άρθρο 15

Αυτό το άρθρο προσδιορίζει ότι οι διασυνοριακοί εργαζόμενοι, λόγω του χαρακτήρα της δραστηριότητάς τους, δεν δεσμεύονται από τις ανώτατες διάρκειες διαμονής στην παραμεθόρια περιοχή για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, και κυρίως από την περίοδο "των τριών μηνών εντός εξαμήνου". Αυτή η διαμονή περιορίζεται εντούτοις από τους χρονικούς περιορισμούς που περιλαμβάνονται στον ίδιο τον ορισμό "του διασυνοριακού εργαζόμενου" (βλ. ανωτέρω το σχολιασμό του άρθρου 3, σημείο η)).

Άρθρο 16

Αυτό το άρθρο εισάγει παρέκκλιση από την υποχρέωση τοποθέτησης σφραγίδας εισόδου και εξόδου στα ταξιδιωτικά έγγραφα των κατοίκων παραμεθόριων περιοχών που διαβαίνουν τα εξωτερικά χερσαία σύνορα κράτους μέλους για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας. Η σφράγιση των ταξιδιωτικών εγγράφων θα ήταν πράγματι πρακτικά αδύνατη επειδή ο ίδιος ο χαρακτήρας της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας συνεπάγεται την πολύ συχνή διέλευση των συνόρων. Επιπλέον, όσον αφορά τους μη υπόχρεους θεώρησης κατοίκους παραμεθόριων περιοχών, τα δελτία ταυτότητας και οι άδειες διέλευσης των συνόρων είναι έγγραφα επί των οποίων δεν μπορεί να τοποθετηθεί σφραγίδα.

Αυτή η παρέκκλιση δεν εμποδίζει εμφανώς τα κράτη μέλη να ελέγχουν την τήρηση των προθεσμιών διαμονής με οποιοδήποτε άλλο μέσο (κυρίως με ηλεκτρονικά μητρώα).

Οι προσαρμογές του κοινού εγχειριδίου που καθίστανται απαραίτητες από την εισαγωγή αυτής της παρέκκλισης θα εξετασθούν στο πλαίσιο της αναδιατύπωσης του εγχειριδίου.

Άρθρο 17

Η παράγραφος 1 του συγκεκριμένου άρθρου εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να διατηρούν ή να συνάπτουν συμφωνίες με γειτονικές τρίτες χώρες για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία, υπό τον όρο ότι αυτές οι συμφωνίες θα είναι συμβιβάσιμες με τους κανόνες που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό. Ταυτόχρονα, τα κράτη μέλη εξαλείφουν οποιαδήποτε ασυμβατότητα μεταξύ των υφιστάμενων συμφωνιών και των κανόνων του παρόντος κανονισμού.

Η παράγραφος 2 θεσπίζει την υποχρέωση των κρατών μελών να διαβουλεύονται με την Επιτροπή όταν προτίθενται να συνάψουν ή να τροποποιήσουν συμφωνίες για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία. Σε περίπτωση που η συμφωνία θεωρηθεί ότι δεν συμβιβάζεται με τον παρόντα κανονισμό, τα κράτη μέλη οφείλουν να την τροποποιήσουν ώστε να εξαλειφθούν οι δημιουργηθείσες ασυμβατότητες.

Τέλος, η παράγραφος 3 αξιώνει από τα κράτη μέλη να κοινοποιούν στην Επιτροπή αυτές τις συμφωνίες και να την ενημερώνουν για κάθε τροποποίηση ή καταγγελία.

Άρθρο 18

Αυτό το άρθρο, το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα απλούστευσης της διέλευσης των συνόρων από κατοίκους παραμεθόριων περιοχών για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την ισχύουσα πρακτική. Προτείνονται τρεις μορφές απλούστευσης:

(α) καθορισμός συγκεκριμένων σημείων συνοριακής διέλευσης (για παράδειγμα, για τα χωριά που ευρίσκονται επί των συνόρων ή πολύ κοντά σε αυτά).

(β) δημιουργία ειδικών διαδρόμων για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών.

(γ) παροχή στους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών δυνατοτήτων διέλευσης των συνόρων εκτός των επιτρεπομένων σημείων διέλευσης και των καθορισμένων ωρών λειτουργίας. Αυτή η δυνατότητα προβλέπεται ήδη στο άρθρο 3, παράγραφος 1, της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν και στο σημείο 1.3, πρώτο μέρος, του κοινού εγχειριδίου

Άρθρο 19

Η εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας με τρίτη γειτονική χώρα στοχεύει στην απλούστευση της διέλευσης των εξωτερικών χερσαίων συνόρων κράτους μέλους από καλόπιστους υπηκόους τρίτης χώρας, οι οποίοι κατοικούν στην παραμεθόρια περιοχή αυτής της γειτονικής χώρας. Το συγκεκριμένο άρθρο καλεί τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι επιφυλάσσεται τουλάχιστον ισότιμη μεταχείριση στους πολίτες της Ένωσης και στους υπηκόους τρίτων χωρών, οι οποίοι κατοικούν νόμιμα στην παραμεθόρια περιοχή τους, οι οποίοι επιθυμούν να διέλθουν από τα σύνορα και να διαμείνουν στην παραμεθόρια περιοχή της τρίτης γειτονικής χώρας.

Άρθρο 20

Αυτό το άρθρο τροποποιεί την κοινή προξενική εγκύκλιο προκειμένου να θεσπισθεί το νέο είδος θεώρησης ("L"), και προσδιορίζει τα χαρακτηριστικά.

Οι άλλες τεχνικές τροποποιήσεις της κοινής προξενικής εγκυκλίου που είναι απαραίτητες για να μπορεί να εκδοθεί η θεώρηση "L" θα εξετασθούν στο μέλλον σε χωριστή πράξη.

Άρθρο 21

Το άρθρο 136, παράγραφος 3, της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν, καταργείται και αντικαθίσταται από τις διατάξεις του άρθρου 17 του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 22

Γενική διάταξη.

7.2. Κανονισμός του Συμβουλίου ΕΚ αριθ. ... για την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα μεταξύ των κρατών μελών

Άρθρο 1

Αυτό το άρθρο προσδιορίζει ότι στόχος του παρόντος κανονισμού είναι να εφαρμόσει τους κανόνες για την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής παραμεθόριας κυκλοφορίας, που προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ...., στα "προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα" μεταξύ κρατών μελών.

Αυτή η επέκταση προβλέπεται επειδή το καθεστώς συνοριακού ελέγχου που ισχύει σε αυτά τα "προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα" είναι ταυτόσημο με αυτό που ισχύει στα εξωτερικά χερσαία σύνορα μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας.

Άρθρο 2

Αυτό το άρθρο αποσαφηνίζει την έννοια των "προσωρινών εξωτερικών χερσαίων συνόρων", τα οποία είναι χερσαία σύνορα μεταξύ δύο κρατών μελών που δεν έχουν ακόμη καταργήσει τους συνοριακούς ελέγχους στα κοινά τους σύνορα. Αυτή η κατάσταση αποτελεί συνέπεια του μηχανισμού εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν σε δύο στάδια, δυνάμει του οποίου τα νέα κράτη μέλη θα εφαρμόζουν μόνο ορισμένα μέρη του κεκτημένου Σένγκεν κατά τη στιγμή της προσχώρησής τους (βλ. ανωτέρω σημεία 2 και 6). Τοιουτρόπως, κατά την προσχώρηση των νέων κρατών μελών, τα "προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα" θα είναι τα σύνορα μεταξύ:

- κράτους μέλους το οποίο εφαρμόζει πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν και γειτονικού κράτους μέλους το οποίο δεν εφαρμόζει αυτό το κεκτημένο στο σύνολό του (για παράδειγμα, τα σύνορα μεταξύ της Γερμανίας και της Πολωνίας).

- δύο γειτονικών κρατών μελών τα οποία δεν εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν (για παράδειγμα, τα σύνορα μεταξύ της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας).

Είναι σαφές ότι, μόλις το Συμβούλιο επιτρέψει στα κράτη μέλη που δεν εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν να το εφαρμόσουν στο σύνολό του και κατ'αυτόν τον τρόπο τα "προσωρινά εξωτερικά σύνορά τους" καταστούν εσωτερικά σύνορα, ο παρών κανονισμός δεν θα εφαρμόζεται πλέον σε αυτά τα σύνορα.

Άρθρο 3

Η παράγραφος 1 του συγκεκριμένου άρθρου επεκτείνει την εφαρμογή του συνόλου των κανόνων για τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις εγκαθίδρυσης ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών, όπως ορίζονται από το κεφάλαιο ΙΙ του κανονισμού ΕΚ αριθ. ..... , στη διέλευση των προσωρινών εξωτερικών χερσαίων συνόρων κράτους μέλους από υπηκόους τρίτης χώρας, οι οποίοι κατοικούν στην παραμεθόρια περιοχή γειτονικού κράτους μέλους.

Η παράγραφος 2 εξειδικεύει ότι τα δικαιώματα ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών της Ένωσης και των μελών της οικογένειάς τους, καθώς και εκείνα των υπηκόων τρίτων χωρών και των μελών της οικογένειάς τους, οι οποίοι βάσει συμφωνιών μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφ'ενός, και αυτών των χωρών, αφ'ετέρου, απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα ελεύθερης κυκλοφορίας με αυτά των πολιτών της Ένωσης, δεν επηρεάζονται από τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 4

Αυτή η τυποποιημένη ρήτρα προβλέπει την τήρηση της αρχής της μη διακριτικής μεταχείρισης κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Είναι σύμφωνη με το άρθρο 21 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 5

Η παράγραφος 1 αυτού του άρθρου εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να διατηρούν ή να συνάπτουν μεταξύ τους συμφωνίες στον τομέα της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, υπό τον όρο ότι αυτές συμβιβάζονται με τον παρόντα κανονισμό. Είναι σαφές ότι, αυτές οι συμφωνίες θα στερούνται αντικειμένου μετά την κατάργηση των συνοριακών ελέγχων στα "προσωρινά εξωτερικά σύνορα".

Η παράγραφος 2 εξειδικεύει ότι αυτές οι συμφωνίες μπορεί ενδεχομένως να περιλαμβάνουν διατάξεις για την απλούστευση της διέλευσης των συνόρων, όπως η δημιουργία ειδικών συνοριακών σημείων διέλευσης, η επιφύλαξη ειδικών διαδρόμων στους παραμεθόριους κατοίκους ή η άδεια διέλευσης των συνόρων εκτός των συνοριακών σημείων διέλευσης και των καθορισμένων ωρών λειτουργίας. Αν ένα κράτος μέλος αποφασίσει να χορηγήσει αυτά τα είδη διευκολύνσεων, αυτά θα ισχύουν τόσο για τους πολίτες της Ένωσης όσο και για τους υπηκόους τρίτων χωρών.

Τέλος, η παράγραφος 3 καλεί τα κράτη μέλη να απευθύνουν αντίγραφο αυτών των συμφωνιών στην Επιτροπή και να την ενημερώνουν για οποιαδήποτε τροποποίηση ή καταγγελία των συμφωνιών αυτών.

Άρθρο 6

Γενική διάταξη.

2003/0194 (CNS)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα μεταξύ κρατών μελών

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και κυρίως το άρθρο 62, σημείο 2,

την πρόταση της Επιτροπής, [8],

[8] ΕΕ C , της , σ. .

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [9],

[9] ΕΕ C , της , σ. .

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [10],

[10] ΕΕ C , της , σ. .

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [11],

[11] ΕΕ C , της , σ. .

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Ενόψει της προσχώρησης νέων κρατών μελών, η Κοινότητα οφείλει να λάβει υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση που δημιουργεί η διαδικασία εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν σε δύο στάδια από τα νέα κράτη μέλη, και ειδικότερα την προσωρινή διατήρηση των ελέγχων στα κοινά σύνορα μεταξύ των νέων κρατών μελών τα οποία δεν εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν [12] και μεταξύ αυτών των τελευταίων και των κρατών μελών που το εφαρμόζουν πλήρως.

[12] EE L 239, 22.9.2000

(2) Δεδομένου ότι τα νέα κράτη μέλη, δυνάμει του άρθρου 3 της πράξης προσχώρησης, οφείλουν να εφαρμόζουν πλήρως και σε όλα τα σύνορά τους τις διατάξεις του κοινοτικού κεκτημένου για τα εξωτερικά σύνορα, πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη που δεν έχουν καταργήσει μεταξύ τους τούς συνοριακούς ελέγχους να εφαρμόζουν το καθεστώς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας που θεσπίζεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. ....του Συμβουλίου της ...., για την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών [13]

[13] Βλέπε σελίδα ... της Επίσημης Εφημερίδας

(3) Το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας το οποίο αναγνωρίζεται στους πολίτες της Ένωσης και στα μέλη της οικογενείας τους καθώς και στους υπηκόους τρίτων χωρών και στα μέλη της οικογενείας τους, οι οποίοι δυνάμει συμφωνιών μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφ'ενός, και αυτών των χωρών, αφ'ετέρου, απολαμβάνουν ανάλογα δικαιώματα ελεύθερης κυκλοφορίας με αυτά των πολιτών της Ένωσης, δεν πρέπει να επηρεασθεί από τη θέσπιση κανόνων για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία σε κοινοτικό επίπεδο. Ταυτόχρονα, όταν αυτοί οι κανόνες προβλέπουν την δυνατότητα ευνοϊκότερης μεταχείρισης των υπηκόων τρίτων χωρών για τις ανάγκες της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, αυτή η μεταχείριση επεκτείνεται αυτομάτως στους πολίτες της Ένωσης.

(4) Τα κράτη μέλη διατηρούν τη δυνατότητα να διαπραγματεύονται μεταξύ τους συμφωνίες τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, εφ'όσον είναι απαραίτητο, υπό τον όρο ότι αυτές είναι σύμφωνες με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.

(5) Δεδομένου ότι ο στόχος της προβλεπόμενης δράσης, δηλαδή η εφαρμογή στα προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα μεταξύ των κρατών μελών του καθεστώτος που ισχύει για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών, επηρεάζει άμεσα το κοινοτικό κεκτημένο σχετικά με τα εξωτερικά σύνορα και τις θεωρήσεις και δεν μπορεί ως εκ τούτου να υλοποιηθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, η Κοινότητα μπορεί να θεσπίζει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που αναφέρεται στο άρθρο 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως αυτή ορίζεται στο συγκεκριμένο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει αυτό που είναι απαραίτητο για την επίτευξη αυτού του στόχου.

(6) Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και, ως εκ τούτου, δεν δεσμεύεται από αυτόν και δεν υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου, ωστόσο, ότι ο παρών κανονισμός βασίζεται στο κεκτημένο Σένγκεν δυνάμει των διατάξεων του τίτλου IV της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία αποφασίζει, σύμφωνα με το άρθρο 5 του προαναφερθέντος πρωτοκόλλου, εντός εξαμήνου αφότου το Συμβούλιο εγκρίνει τον παρόντα κανονισμό, εάν θα μεταφέρει τον κανονισμό αυτό στο εθνικό της δίκαιο.

(7) .Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας που έχει συναφθεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας για τη σύνδεση των δύο αυτών κρατών με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν [14], το οποίο υπάγεται στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1, σημείο Β) της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου της 17ης Μαίου 1999, σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες εφαρμογής αυτής της συμφωνίας [15].

[14] ΕΕ L 176, της 10.7.1999, σ.36.

[15] ΕΕ L 176, της 10.7.1999, σ.31.

(8) Ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, στις οποίες δεν συμμετέχει το Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με την απόφαση 2000/365/EΚ του Συμβουλίου της 29ης Μαίου 2000, σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν [16]. Το Ηνωμένο Βασίλειο συνεπώς δεν συμμετέχει στην έγκριση του εν λόγω κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.

[16] ΕΕ L 131, της 1.6.2000, σ.43.

(9) Ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, στις οποίες δεν συμμετέχει η Ιρλανδία, σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν [17]. Η Ιρλανδία συνεπώς δεν συμμετέχει στην έγκριση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.

[17] ΕΕ L 64, της 7.3.2002, σ.20.

(10) Ο παρών κανονισμός αποτελεί πράξη που θεμελιώνεται στο κεκτημένο Σένγκεν ή αναφέρεται σε αυτό, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, της πράξης προσχώρησης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1 Αντικείμενο

Ο παρών κανονισμός προβλέπει την εφαρμογή του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας που θεσπίζεται από τον κανονισμό ΕΚ αριθ........, στα προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα μεταξύ κρατών μελών.

Άρθρο 2 Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού:

"Προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα" είναι τα κοινά χερσαία σύνορα μεταξύ:

(α) κράτους μέλους το οποίο εφαρμόζει πλήρως το κεκτημένο που ορίζεται στο Παράρτημα Α της απόφασης (ΕΚ) αριθ. 435/1999 [18] ("το κεκτημένο Σένγκεν) και κράτους μέλος το οποίο έχει την υποχρέωση να το εφαρμόσει πλήρως, σύμφωνα με το άρθρο 3 της πράξης προσχώρησης αλλά για το οποίο δεν έχει ακόμα τεθεί σε ισχύ η απόφαση του Συμβουλίου που το εξουσιοδοτεί να εφαρμόσει πλήρως αυτό το κεκτημένο.

[18] ΕΕ L 176, 10.7.1999, σ. 1

(β) δύο κρατών μελών τα οποία έχουν την υποχρέωση να εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν, σύμφωνα με το άρθρο 3 της πράξης της προσχώρησης για τα οποία δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ η απόφαση του Συμβουλίου που τα εξουσιοδοτεί να εφαρμόζουν πλήρως αυτό το κεκτημένο.

Άρθρο 3 Εφαρμογή του καθεστώτος

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν το καθεστώς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας που θεσπίζεται από το κεφάλαιο ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. ..... στους υπηκόους τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα στην παραμεθόρια περιοχή γειτονικού κράτους μέλους, υπό τους όρους του παρόντος κανονισμού.

2. Ο παρών κανονισμός δεν επηρεάζει τα δικαιώματα:

(α) που έχουν σχέση με την ελεύθερη κυκλοφορία την οποία απολαμβάνουν οι πολίτες της Ένωσης ή οι υπήκοοι τρίτων χωρών οι οποίοι είναι μέλη της οικογένειας πολίτη της Ένωσης.

(β) που αναγνωρίζονται στους υπηκόους τρίτων χωρών και στα μέλη της οικογενείας τους, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, οι οποίοι δυνάμει συμφωνιών μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφ'ενός, και αυτών των χωρών, αφ'ετέρου, απολαμβάνουν ανάλογα δικαιώματα ελεύθερης κυκλοφορίας με αυτά των πολιτών της Ένωσης.

Άρθρο 4 Ρήτρα μη διακριτικής μεταχείρισης

Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού χωρίς διακρίσεις που να θεμελιώνονται, στο φύλο, τη φυλή, το χρώμα, την εθνική ή κοινωνική καταγωγή, τα γενετικά χαρακτηριστικά, τη γλώσσα, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, τις πολιτικές ή άλλες απόψεις, την ιδιότητα μέλους εθνικής μειοψηφίας, την περιουσία, τη γέννηση, κάποιο μειονέκτημα, την ηλικία ή το σεξουαλικό προσανατολισμό.

Άρθρο 5 Συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών

1. Για τους σκοπούς της εφαρμογής του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορά τους τα κράτη μέλη εξουσιοδοτούνται να συνάπτουν συμφωνίες μεταξύ τους σύμφωνες με τον παρόντα κανονισμό.

Τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρούν συμφωνίες που έχουν ήδη συνάψει μεταξύ τους. Στο μέτρο που αυτές οι συμφωνίες δε συμβιβάζονται με τον παρόντα κανονισμό, τα κράτη μέλη τροποποιούν τις συμφωνίες κατά τρόπον ώστε να εξαλειφθούν οι διαπιστωθείσες ασυμβατότητες.

2. Οι αναφερόμενες στην παράγραφο 1 συμφωνίες μπορούν να περιλαμβάνουν διατάξεις για την απλουστευμένη διέλευση των συνόρων, δυνάμει των οποίων τα κράτη μέλη:

(α) δημιουργούν ειδικά σημεία διέλευσης των συνόρων μόνον για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών.

(β) δημιουργούν ειδικούς διαδρόμους για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών στα κανονικά σημεία διέλευσης των συνόρων.

(γ) επιτρέπουν τη διέλευση των συνόρων από τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών εκτός των επιτρεπομένων σημείων διέλευσης και των καθορισμένων ωρών λειτουργίας.

Αυτές οι διατάξεις ισχύουν τόσο για τους υπηκόους τρίτων χωρών όσο και για τους πολίτες της Ένωσης οι οποίοι κατοικούν νόμιμα στην παραμεθόρια περιοχή των συγκεκριμένων κρατών μελών.

3. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή αντίγραφο των αναφερομένων στην παράγραφο 1 συμφωνιών και την ενημερώνουν για κάθε καταγγελία ή τροποποίηση αυτών των συμφωνιών.

Άρθρο 6 Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος