B4-0802/98

Ψήφισμα σχετικά με τις κλιματικές αλλαγές ενόψει της Διάσκεψης στο Μπουένος Άιρες (Νοέμβριος 1998)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 2ας Μαρτίου 1995 σχετικά με στρατηγική για την προστασία του κλίματος στην ΕΕ ((ΕΕ C 68 της 20.3.1995, σελ. 47.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Μαρτίου 1997 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για Κοινή Πλατφόρμα: Γενικές Κατευθύνσεις σχετικά με την προετοιμασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ειδική σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη τον Ιούνιο του 1997 με στόχο την αναθεώρηση της Ατζέντα 21 και τα σχετικά αποτελέσματα της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον και την ανάπτυξη που πραγματοποιήθηκε στο Ρίο ντε Τζανέιρο τον Ιούνιο του 1992 ((ΕΕ C 115 της 14.4.1997, σελ. 228.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα που εγκρίθηκε από την Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ/ΕΕ στις 30 Οκτωβρίου 1997 στο Λομέ (Τόγκο) σχετικά με τη συνεργασία ΑΚΕ/ΕΕ για τις κλιματικές αλλαγές και την τρίτη Διάσκεψη των Μερών στη συμφωνία-πλαίσιο του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές αλλαγές,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 30ής Ιανουαρίου 1997 σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής «Πολιτικές επιλογές για την εσωτερίκευση των εξωτερικών στοιχείων του κόστους των μεταφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση» ((ΕΕ C 55 της 24.2.1997, σελ. 41)) και τη γνωμοδότησή του της 17ης Ιουλίου 1997 για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την επιβολή τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα για τη χρήση ορισμένων έργων υποδομής ((ΕΕ C 286 της 22.9.1997, σελ. 217)),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής για την αλλαγή του κλίματος - Θέσεις της ΕΕ για τη συνδιάσκεψη του Κυότο (COM(97)0481) και την ανακοίνωση της Επιτροπής για την ενεργειακή διάσταση της αλλαγής του κλίματος (COM(97)0196),

- έχοντας υπόψη το Πρωτόκολλο των 36 χωρών AOSIS (συμμαχία μικρών νησιωτικών κρατών) σχετικά με την μείωση κατά 20% των εκπομπών CO2 στις ανεπτυγμένες χώρες έως το 2005,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Νοεμβρίου 1997 για τη Διάσκεψη του Κυότο για τις κλιματικές αλλαγές ((ΕΕ C 371 της 8.12.1997, σελ. 79.)),

- έχοντας υπόψη το Πρωτόκολλο του Κυότο στη συμφωνία-πλαίσιο του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος της 10ης Δεκεμβρίου 1997,

- έχοντας υπόψη τη δήλωση του Επιτρόπου Περιβάλλοντος στο Κοινοβούλιο στις 18 Δεκεμβρίου 1997,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Φεβρουαρίου 1998 για την περιβαλλοντική πολιτική και την αλλαγή κλίματος μετά από τη Διάσκεψη Κορυφής του Κυότο ((ΕΕ C 80 της 16.3.1998, σελ. 227)),

- έχοντας υπόψη τις δηλώσεις του Συμβουλίου και του Επιτρόπου Περιβάλλοντος στις 17 Φεβρουαρίου 1998,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής «Αλλαγή του κλίματος - Κατάστρωση στρατηγικής της ΕΕ μετά τη συνδιάσκεψη του Κυότο» (COM(98)0353),

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Περιβάλλοντος κατά τις συνεδριάσεις του στις 23 Μαρτίου και 16 Ιουνίου 1998,

- έχοντας υπόψη τη δήλωση της Συνόδου Κορυφής των Αρχηγών των Αδεσμεύτων Χωρών που πραγματοποιήθηκε στη Νότιο Αφρική από 29 Αυγούστου έως 4 Σεπτεμβρίου 1998 σχετικά με την κατανομή δικαιωμάτων εκπομπών σε δίκαια βάση,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής «Εφαρμογή της κοινοτικής στρατηγικής για τη μείωση των εκπομπών CO2 από τα αυτοκίνητα: μια περιβαλλοντική συμφωνία με την ευρωπαϊκή βιομηχανία αυτοκινήτων» (COM(98)0495),

- έχοντας υπόψη την επίσημη διακήρυξη της Στουτγάρδης της 19ης Ιουνίου 1983 όσον αφορά τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη σύναψη σημαντικών διεθνών συμφωνιών,

Α. έχοντας υπόψη την αποτυχία της Διάσκεψης Κορυφής G8 στο Μπίρμιγχαμ (Αγγλία) τον Μάιο του 1998 να αναλάβει ρόλο αιχμής στο θέμα αυτό,

Β. έχοντας υπόψη την αποτυχία του Επικουρικού Σώματος για την παροχή επιστημονικών και τεχνολογικών συμβουλών (SUBSTA) κατά τη συνειδρίασή του τον Ιούνιο του 1998 να προωθήσει τα θέματα που πρέπει να επιλυθούν κατά τη συνδιάσκεψη COP 4 στο Μπουένος Άιρες,

Γ. έχοντας υπόψη τις επισκέψεις στην Κίνα του Προέδρου Κλίντον και του Βρετανού Αντιπροέδρου της κυβέρνησης John Prescott υπό την ιδιότητά του ως προέδρου του Συμβουλίου τον Ιούνίο/Ιούλιο 1998, κατά τη διάρκεια των οποίων το θέμα της αλλαγής κλίματος είχε εξέχουσα θέση,

Δ. έχοντας υπόψη τη σοβαρότητα των πυρκαγιών δασών το 1998 στην Ινδονησία, τη Βραζιλία, τις ΗΠΑ και αλλού,

Ε. εκτιμώντας ότι οι υποχρεώσεις που ανελήφθησαν από τις χώρες που παρατίθενται στο παράρτημα I του πρωτοκόλλου του Κυότο αποτελούν την πρώτη απτή και ορατή απόδειξη για τις χώρες που δεν περιέχονται στο πάράρτημα 1 ότι οι ανεπτυγμένες χώρες επιδεικνύουν σοβαρότητα στην ανάληψη του μέρους της «κοινής αλλά διαφοροποιημένης» ευθύνης που τους αναλογεί για τον περιορισμό και τον έλεγχο της αλλαγής κλίματος,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι οι συνολικές συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα αυξήθηκαν κατά 30% και έφθασαν τα 385 ppmv το 1995 σε αντίθεση με το προ-βιομηχανικό επίπεδο των περίπου 280 ppmv και αυξάνονται με ρυθμό 1,5 ppmv το χρόνο (0,4% ετησίως),

Ζ. εκτιμώντας ότι το σύνολο συγκεντρώσεων μεθανίου ήταν περίπου 1.720 ppbv, περίπου 2,5 φορές περισσότερες σε σύγκριση με την προ-βιομηχανική συγκέντρωση που ήταν περίπου 700 ppbv, και αυξάνονται, επί του παρόντος, κατά 8 ppbv το χρόνο (0,46% ετησίως),

Η. εκτιμώντας ότι οι συνολικές συγκεντρώσεις νιτρικών οξέων στην ατμόσφαιρα το 1995 είχε υπολογισθεί σε 312 ppbv, 15% περισσότερο από το προ-βιομηχανικό επίπεδο, και αυξάνονται κατά 0,5 ppbv το χρόνο (0,16% ετησίως),

Θ. εκτιμώντας ότι το 1997 ήταν το θερμότερο έτος του αιώνα μας στο βαθμό που σημείωσε 0,43o C περισσότερους από τη μέση θερμοκρασία κατά την περίοδο 1960-1990,

Ι. εκτιμώντας ότι, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος κατά την πρόσφατη μελέτη της «Το περιβάλλον της Ευρώπης: η δεύτερη εκτίμηση», η παλαιά υπόσχεση της ΕΕ να σταθεροποιηθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στα επίπεδα του 1990 έως το έτος 2000 δεν θα τηρηθεί κατά τα φαινόμενα,

ΙΑ. εκτιμώντας ότι η έλλειψη συμφωνίας μεταξύ των 15 κυβερνήσεων της ΕΕ για την επιβολή σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης φορολογίας σε ενέργεια/άνθρακα με βάση τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης του 1995 καθιστά δύσκολη για την ΕΕ την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από το Κυότο για την μείωση κατά 8% των εκπομπών αερίων οφειλομένων στο φαινόμενο του θερμοκηπίου έως το 2010 περίπου,

ΙΒ. εκτιμώντας ότι, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, στην πρόσφατη μελέτη της «Περιβάλλον της Ευρώπης: η δεύτερη εκτίμηση», προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι οι μελλοντικές θερμοκρασίες δεν θα αυξάνονται πέραν του 0,1o C και ότι τα επίπεδα της θάλασσας δεν θα ανέρχονται πέραν των 2 εκ. τη δεκαετία (προσωρινά επίπεδα για τη βιωσιμότητα) απαιτείται από τις βιομηχανικές χώρες (χώρες του παραρτήματος 1) να μειώσουν τις εκπομπές αερίων φαινομένου του θερμοκηπίου κατά 30% τουλάχιστον (ή και 55% ακόμη) έως το 2010 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990,

ΙΓ. εκτιμώντας ότι το Πρωτόκολλο του Κυότο θα αποβεί μία ασήμαντη πράξη εάν δεν επικυρωθεί; ότι, προκειμένου να αρχίσει να ισχύει, το Πρωτόκολλο, χρειάζεται να επικυρωθεί από 55 τουλάχιστον συμβαλλόμενα μέρη στο πλαίσιο συμφωνίας του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή κλίματος (UNFCCC), συμπεριλαμβανομένων και των μερών του παραρτήματος 1 στα οποία αναλογεί το 55% τουλάχιστον των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για το 1990 του συνόλου των μερών που περιλαμβάνονται στο εν λόγω παράρτημα,

ΙΔ. εκτιμώντας ότι, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών καταβάλλει προσπάθειες για την επίτευξη της επικύρωσης, όπως φαίνεται από τις πρόσφατες ομιλίες του Αντιπροέδρου Gore, και ότι η κοινή γνώμη αρχίζει να στρέφεται προς την ίδια κατεύθυνση, η γνώμη του Κογκρέσσου των Ηνωμένων Πολιτειών εξακολουθεί να παραμένει υπερβολικά αρνητική όσον αφορά το Πρωτόκολλο του Κυότο δεδομένου ότι δεν ανταποκρίνεται στα κριτήρια του ψήφισματος Byrd, το οποίο απαιτεί παγκόσμια λύση για ένα παγκόσμιο πρόβλημα,

ΙΕ. εκτιμώντας, ως εκ τούτου, ότι το κύριο καθήκον των διαπραγματευτών ενόψει της συνδιάσκεψης COP 4 στο Μπουένος Άιρες είναι η επιδίωξη συμφωνίας για σειρά κοινών αρχών και διαπραγματευτικό πλαίσιο για την περίοδο μετά το Μπουένος Άιρες επί τη βάσει του οποίου το Πρωτόκολλο του Κυότο θα μπορεί να επικυρωθεί από όλες τις χώρες του παραρτήματος 1 και, ως εκ τούτου, όλες οι χώρες που δεν περιέχονται στο παράρτημα 1 θα μπορούν προοδευτικά να αναλάβουν την υποχρέωση της εισαγωγής ορίων εκπομπών,

1. εκφράζει τη λύπη του για τους περιορισμούς του εγγράφου στρατηγικής της Επιτροπής και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναλάβουν ρόλο αιχμής για την επίτευξη συμφωνίας επί σειράς κοινών αρχών και διαπραγματευτικό πλαίσιο για την περίοδο μετά το Μπουένος Άιρες;

2. επαναλαμβάνει και τονίζει εκ νέου την άποψή του ότι η σειρά κοινών αρχών θα πρέπει να βασίζεται, κυρίως, στα ακόλουθα:

- συμφωνία για δεσμευτικά όρια, σε παγκόσμιο επίπεδο, των συνολικών εκπομπών, συμβατή με την ανώτατη ατμοσφαιρική συγκέντρωση 550 ppmv ισοδυνάμου CO2

- αρχική κατανομή των δικαιωμάτων εκπομπών σύμφωνα με τους στόχους του Κυότο,

- προοδευτική σύγκλιση για ισομερή κατανομή των δικαιωμάτων εκπομπών με μία βάση per capita από τώρα έως μία ημερομηνία που θα συμφωνηθεί κατά τον επόμενο αιώνα,

- μεταγενέστερες γραμμικές μειώσεις στα δικαιώματα εκπομπών προκειμένου να επιτευχθεί η μείωση που συνιστάται από τη Διακυβερνητική Ομάδα για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC),

- συμφωνία για την επίτευξη ποσοτικού περιορισμού όσον αφορά τη χρησιμοποίηση μηχανισμών ευελιξίας προκειμένου να διασφαλισθεί ότι στο εσωτερικό της χώρας η πλειοψηφία των μειώσεων των εκπομπών πραγματοποιείται σύμφωνα με το πνεύμα των άρθρων 6, 12 και 17 του Πρωτοκόλλου του Κυότο; στο πλαίσιο αυτό οι εμπορικές συναλλαγές πρέπει να υπόκεινται σε κατάλληλη παρακολούθηση, αποτίμηση και εφαρμογή,

- επαρκώς χρηματοδοτούμενος μηχανισμός για την προαγωγή της μεταφοράς τεχνολογίας από τις χώρες του παραρτήματος 1 στις χώρες που δεν υπάγονται σ' αυτό;

3. εν αναμονή συμφωνίας για τον ορισμό σειράς κοινών αρχών, καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να προβούν στην έγκριση στην Ευρώπη όλων των προτάσεων που παρατίθενται στο έγγραφό του «Στοιχεία για στρατηγική αλλαγής κλίματος» του Οκτωβρίου 1997. Καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν κατεπειγόντως τις πολιτικές και τα μέτρα που θα πρέπει να λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του Κυότο;

4. κρίνει ότι το Πρωτόκολλο του Κυότο δημιουργεί τις επιθυμητές συνθήκες για τη συνέχιση των εργασιών σχετικά με τις κλιματικές αλλαγές και απευθύνει έκκληση για μια ταχεία επικύρωση του πρωτοκόλλου αυτού ώστε να διασφαλισθεί η επίτευξη των μειώσεων που αποφασίσθηκαν;

5. αναλαμβάνει τη δέσμευση να μεριμνήσει ώστε το πρωτόκολλο του Κυότο να εξασφαλίσει μία πραγματική μείωση των εκπομπών αερίων με αποτέλεσμα τη δημιουργία του φαινομένου του θερμοκηπίου εκ μέρους των βιομηχανικών χωρών έως το έτος 2008/2012;

6. προτίθεται να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να θεσπισθούν στο πλαίσιο της COP μη διφορούμενοι, σαφείς και ακριβοδίκαιοι κανόνες οι οποίοι θα διέπουν την κοινή εφαρμογή, τους καθαρούς μηχανισμούς ανάπτυξης και τις διαπραγματεύσεις σχετικά με το δικαίωμα εκπομπών;

7. τονίζει συγκεκριμένα ότι η Επιτροπή θα πρέπει, κατεπειγόντως, να προωθήσει το Πράσινο Βιβλίο για την εφαρμογή των οικονομικών και φορολογικών μέσων που αποσκοπούν συγκεκριμένα στην αντιστροφή της αλλαγής κλίματος και την άρση των αντιπαραγωγικών επιδοτήσεων;

8. καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, και ιδιαίτερα το Συμβούλιο, να επισπεύσει την έγκριση οδηγίας για την εισαγωγή φόρου στις εκπομπές ενέργειας και διοξειδίου του άνθρακα και οδηγίας για την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου για τη φορολόγηση ενεργειακών προϊόντων;

9. καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να υποστηρίξει προτάσεις για υπουργική συνάντηση στην Ιαπωνία το Σεπτέμβριο 1998 και για συνάντηση των «Friends of the Chair» στον Καναδά τον Οκτώβριο 1998 προκειμένου να καθιερωθεί η πολιτική ώθηση που είναι απαραίτητη για να στεφθεί η συνδιάσκεψη στο Μπουένος Άιρες (COP 4) με επιτυχία;

10. καλεί τις Ηνωμένες Πολιτείες να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να επιτύχουν την έγκαιρη επικύρωση του Πρωτοκόλλου του Κυότο;

11. διατυπώνει τις ακόλουθες παρατηρήσεις σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής COM(98)0495:

α) επισημαίνει ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής και η δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τα επιβατικά αυτοκίνητα δεν δίδει ικανοποιητική απάντηση σε μια σειρά επειγόντων ζητημάτων τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για μια επιτυχή εφαρμογή:

- δεν υπάρχουν ρυθμίσεις για τη συνέχιση της δεσμεύσεως σε περίπτωση που δεν επαληθευθούν μια ή περισσότερες από τις υποθέσεις στις οποίες έχουν βασισθεί η ACEA και η Επιτροπή,

- το «κατά προσέγγιση φάσμα στόχων» ύψους 165-170g CO2/km έως το 2003 που αναφέρεται στη δέσμευση της ACEA συνιστά λίαν ανακριβές κριτήριο και μπορεί να αποδειχθεί από μόνο του πολύ ασθενής δείκτης για τυχόν ανάγκη αναθεωρήσεως,

- η ανακοίνωση της Επιτροπής δεν περιγράφει τη διαδικασία ενδεχόμενης αναθεωρήσεως το 2003; η αναφορά σε μια μελλοντική ανταλλαγή επιστολών μεταξύ Επιτροπής και ACEA δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής,

- η διαδικασία για τη θέσπιση ενός κοινού συστήματος παρακολουθήσεως από την ACEA και την Επιτροπή, η εφαρμογή του οποίου δεν αναμένεται στο εγγύς μέλλον, παραμένει αβέβαιη; και εν προκειμένω η αναφορά σε μελλοντικές ρυθμίσεις που θα συμφωνηθούν μέσω ανταλλαγής επιστολών μεταξύ Επιτροπής και ACEA δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής,

- δεν υπάρχει πρόβλεψη για το ενδεχόμενο να αποτύχουν οι κατασκευαστές που είναι μέλη της ACEA να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους με βάση τη Συμφωνία,

- η προταθείσα διαδικασία μειώσεως των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από αυτοκίνητα Ι.Χ. θα μπορούσε να φανεί χρήσιμη από τη σκοπιά της περιβαλλοντικής και οικονομικής πολιτικής, μόνο εάν η Επιτροπή επρόκειτο να συνάψει συγχρόνως παρόμοιες σε μεγάλο βαθμό συμφωνίες με κατασκευαστές που εισάγουν αυτοκίνητα στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα,

β) υπογραμμίζει ότι η προταθείσα δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) δεν μπορεί να διασκεδάσει τις βάσιμες αμφιβολίες ως προς την αποτελεσματικότητα των οικειοθελών δεσμεύσεων, τις οποίες το Κοινοβούλιο έχει διατυπώσει επανειλημμένα;

γ) συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι η προταθείσα δέσμευση της ACEA απαιτεί κοινοποίηση με βάση το άρθρο 85 της ΣΕΚ;

δ) υπενθυμίζει ότι το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν διατυπώσει από κοινού ένα στόχο ύψους 120g/km (5 l/100km για βενζινοκινητήρες και 4,5 l/km για πετρελαιοκινητήρες) ως μέση τιμή για εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως το 2005; ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί μόνο σε συνδυασμό με μέσα που προβλέπουν φορολογικά κίνητρα και ρυθμίσεις σχετικά με την ενιαία περιγραφή της μέσης καταναλώσεως νέων οχημάτων;

ε) μπορεί να συμφωνήσει με τη διαδικασία που ανακοίνωσε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της μόνο υπό τη προϋπόθεση ικανοποιητικής επιλύσεως των παραπάνω εκκρεμών ζητημάτων στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με την ACEA και τις άλλες ενώσεις;

12. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών και τη Γραμματεία του πλαισίου συμφωνίας του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή κλίματος, με το αίτημα να κυκλοφορήσει σε όλα τα συμβαλλόμενα μέρη που δεν είναι χώρες της ΕΕ.