Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την Ανακοίνωση της Επιτροπής για το «Πρόγραμμα δράσης της κοινής πολιτικής μεταφορών 1995-2000»

(96/C 337/03)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιροπής για το «πρόγραμμα δράσης της κοινής πολιτικής μεταφορών 1995-2000» (COM (95) 302 τελικό) 7

Έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής από 1ης Αυγούστου 1995 με την οποία ζήτησε τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών 7

Έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής των Περιφερειών από 18ης Ιουλίου 1995 με την οποία η προετοιμασία της γνωμοδότησης αυτής ανατέθηκε στην επιτροπή 3 7

Έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 406/95 αναθ.) που υιοθετήθηκε από την επιτροπή 3 στις 8 φεβρουαρίου 1996 (εισηγητές: οι κ. Farm και Weingartner) 7

Κατά την 13η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 13ης Ιουνίου 1996), υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Στόχοι και κύρια σημεία

Η Συνθήκη του Μάαστριχτ χαρακτηρίζει μια νέα εποχή για την κοινή πολιτική μεταφορών, κατά την οποία παράλληλα με τη διατήρηση και την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, υπογραμμίζεται η σημασία των ακόλουθων στόχων:

- βιώσιμη ανάπτυξη με σεβασμό προς το περιβάλλον,

- βελτίωση της ασφάλειας και της αποδοτικότητας της υποδομής μεταφορών.

Η σαφής αναγνώριση της αρχής της επικουρικότητας απαιτεί οι αποφάσεις στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής μεταφορών να λαμβάνονται και να εκτελούνται στο πλέον κατάλληλο επίπεδο.

Το πρόγραμμα δράσης περιλαμβάνει βασικές αρχές και πρωτοβουλίες σε τρεις κύριους τομείς:

- βελτίωση της ποιότητας με την ανάπτυξη ολοκληρωμένων συστημάτων μεταφορών, τα οποία βασίζονται σε προηγμένες τεχνολογίες και συμβάλλουν στην επίτευξη των περιβαλλοντικών και οικονομικών στόχων καθώς και των στόχων ασφαλείας 7

- βελτίωση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς προκειμένου να προαχθεί η αποτελεσματικότητα, οι δυνατότητες επιλογής και το εύχρηστο των μεταφορών, με παράλληλη διαφύλαξη των κοινωνικών προτύπων 7

- διεύρυνση της εξωτερικής διάστασης με τη βελτίωση των μεταφορικών συνδέσεων με τρίτες χώρες και προώθηση της πρόσβασης επιχειρήσεων της ΕΕ σε άλλες αγορές μεταφορών.

Η ΕΤΠ θεωρεί κύριο καθήκον της να θέσει στο προσκήνιο τις απόψεις και τα συμφέροντα των πολιτών των ενδιαφερόμενων ΟΤΑ (Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης) και περιφερειών με την ιδιότητά τους του καταναλωτή, του χρήστη των μεταφορών και του ενδιαφερόμενου.

Η ΕΤΠ τονίζει ότι η αρχή βιωσιμότητας που περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα δράσης είναι πολύ σημαντική. Η αρχή αυτή σημαίνει ότι η επιβάρυνση των περιφερειών που περιλαμβάνονται στο σύστημα μεταφορών δεν πρέπει να αυξηθεί, διότι η αντίδραση του πληθυσμού μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή της πολιτικής μεταφορών. Μια βιώσιμη πολιτική μεταφορών που βασίζεται σε μια χωροταξική στρατηγική πρέπει να αποφεύγει εκ των προτέρων τέτοιου είδους καταστάσεις.

Η ΕΤΠ συμφωνεί με τους τρεις στόχους του προγράμματος δράσης 7 ωστόσο, επιθυμεί να ενημερωθεί καλύτερα όσον αφορά δύο πτυχές του ζητήματος της βελτίωσης της ποιότητας: η πρώτη είναι η πτυχή του χρήστη/πελάτη και η δεύτερη η πτυχή του ισοδύναμου ανταγωνισμού μεταξύ των μέσων μεταφορών.

Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η πτυχή του χρήστη/πελάτη παραχωρεί στους ΟΤΑ και τις περιφέρειες, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, ένα πολύ σημαντικό ρόλο στην κατάρτιση της κοινής πολιτικής μεταφορών. Προκειμένου να αναπτυχθεί η εν λόγω πτυχή, θα πρέπει να βελτιωθούν οι γνώσεις σχετικά με τις ανάγκες και τις εκτιμήσεις των διαφόρων ομάδων πελατών. Τούτο ισχύει τόσο για το σημερινό όσο και το μελλοντικό επιβατικό κοινό στα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά την κατάρτιση του Πράσινου Βιβλίου «Δίκτυα Πολιτών-Τρόποι χρησιμοποίησης του δυναμικού των μέσων μαζικής μεταφοράς προσώπων στην Ευρώπη».

Οι βασικές συνθήκες του ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων μέσων, ιδίως μεταξύ οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου, πρέπει να συνεκτιμούν το σύνολο του κόστους που συνεπάγεται κάθε μέσο μεταφοράς. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη σχετική πρόταση που διατυπώνεται στο πρόσφατο Πράσινο Βιβλίο με τίτλο «Θεμιτό και αποτελεσματικό σύστημα καθορισμού των τιμών στις μεταφορές. Πολιτικές επιλογές για την ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους των μεταφορών στην ΕΕ».

Ακόμη πρέπει να ληφθούν ειδικά μέτρα σε ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς για την προστασία των πολιτών και του περιβάλλοντός τους προκειμένου η μετάβαση σε άλλα φιλικότερα προς το περιβάλλον μέσα μεταφοράς να μην διατυπώνεται ως γενικός στόχος αλλά να μπορεί να εφαρμοστεί και στην πράξη. Για το ζήτημα αυτό, σημαντική προϋπόθεση αποτελεί και η δυνατότητα της εγκάρσιας χρηματοδότησης του σιδηροδρομικού δικτύου από το οδικό προκειμένου να δημιουργηθεί η κατάλληλη σιδηροδρομική υποδομή.

Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι το παρόν πρόγραμμα δράσης βασίζεται στο Λευκό Βιβλίο για τη «μελλοντική ανάπτυξη της κοινής πολιτικής μεταφορών» και, συνεπώς, έχει ως στόχο τη λήψη μέτρων υπέρ μιας κινητικότητας τόσο βιώσιμης όσο και αποδεκτής από τον πληθυσμό. Αφενός, τούτο απαιτεί να δοθεί προτεραιότητα στα μέσα και συστήματα μεταφοράς που σέβονται το περιβάλλον. Αφετέρου, είναι απαραίτητο να ενημερωθεί το ευρύ κοινό σχετικά με το παρόν πρόγραμμα δράσης και με τα προβλεπόμενα μέτρα προκειμένου να επιτευχθεί μεγαλύτερη διαφάνεια

2. Συνοπτική παρουσίαση της πολιτικής και των μέτρων

2.1. Βελτίωση της ποιότητας

2.1.1. Ανάπτυξη συστημάτων

2.1.1.1. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για την καλύτερη ένταξη των μέσων μεταφοράς με την εντονότερη συμμετοχή εκείνων των μέσων που σέβονται περισσότερο το περιβάλλον και καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια.

Επί του παρόντος, μεγάλο μέρος του πληθυσμού αντιμετωπίζει κακές συνθήκες μαζικής μεταφοράς προς τον τόπο εργασίας και κακές υπηρεσίες. Για το λόγο αυτό, η ΕΤΠ θεωρεί απαραίτητη τη βελτίωση της γενικότερης κινητικότητας των διαφόρων δραστηριοτήτων. Η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει ιδιαίτερα τη σημασία ανάπτυξης στρατηγικών για την εξεύρεση και τη δημιουργία σημείων διασύνδεσης για τις μεταφορές επιβατών καθώς και τη δημιουργία μιας διαχείρισης συνδυασμένων μεταφορών. Στα σημεία αυτά, θα πρέπει να μπορεί να επιτευχθεί ταχεία, άνετη και ασφαλής ανταπόκριση μεταξύ ιδιωτικού μέσου μεταφοράς, λεωφορείου και σιδηροδρόμου. Ακόμη, πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι θαλάσσιες και οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές. Τα καλά παραδείγματα που προέρχονται στον τομέα αυτό από την κοινοτική πρωτοβουλία Thermie, αποτελούν αξιόλογη βάση.

Στη συνέχεια, η ΕΤΠ θεωρεί ότι και οι περιφερειακοί αερολιμένες αποτελούν σημαντικά σημεία διασύνδεσης και για το λόγο αυτό θα πρέπει να δημιουργηθούν τα κατάλληλα κίνητρα, ιδίως εκεί όπου ο σιδηρόδρομος δεν αποτελεί ικανοποιητική εναλλακτική λύση. Για παράδειγμα, στις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές μπορούν να αποτελέσουν προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη της περιφέρειας. Οι υψηλές απαιτήσεις για την ασφάλεια της πτήσης και των επιβατών και για την προστασία του περιβάλλοντος καθώς και η ανάγκη επίγειων μεταφορών επιβαρύνουν με υψηλό κόστος τις περιφέρειες κατά την κατασκευή περιφερειακών αεροδρομίων.

2.1.1.2. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι πρέπει να προωθηθούν νέες τεχνολογίες μεταφορών και πληροφορικής. Στο πλαίσιο της πολιτικής έρευνας της ΕΕ, πρέπει να διατεθούν περισσότερες πιστώσεις για τη βελτίωση της ποιότητας των συστημάτων μεταφορών και για την ενίσχυση της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Η ΕΤΠ επιθυμεί να υπογραμμίσει ιδιαίτερα τη σημασία της ανάπτυξης τεχνικών λύσεων που να διευκολύνουν τις μετακινήσεις. Είναι απαραίτητη η δημιουργία και η προτυποποίηση συστημάτων πληροφορικής, στα οποία να είναι δυνατή η πρόσβαση από τον τόπο κατοικίας, εργασίας και από τα κέντρα παροχής υπηρεσιών και να βελτιωθεί η δυνατότητα των χρηστών να επιλέγουν μεταξύ διαφόρων δυνατοτήτων μετακίνησης και συνδυασμών των μέσων μεταφοράς.

Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις εργασίες εισαγωγής συστημάτων τηλεματικής στις οδικές μεταφορές. Η ΕΤΠ συμμερίζεται την άποψη ότι τα κράτη μέλη πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στην καθιέρωση εφαρμογών που μπορούν να τεθούν σε λειτουργία, είναι συμβατές με τους διάφορους εξοπλισμούς και βελτιώνουν την ασφάλεια και την αποδοτικότητα σε όλη την Ευρώπη.

2.1.1.3. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι με τα διευρωπαϊκά δίκτυα (ΔΔ) μπορεί να επιτευχθεί σταδιακή σύσταση ενός ολοκληρωμένου μεταφορικού δικτύου. Λόγω των περιορισμένων χρηματοδοτικών μέσων και της απαίτησης για μεταφορικά μέσα που να σέβονται το περιβάλλον, είναι απαραίτητο να θεσπιστούν κοινοτικές αρχές οι οποίες να καθιστούν δυνατή μια εγκάρσια χρηματοδότηση μεταξύ των διαφόρων μέσων μεταφοράς. Για παράδειγμα, θα πρέπει τα έσοδα από τα τέλη χρήσης του οδικού δικτύου να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή υποδομών άλλων μέσων μεταφοράς στην ίδια περιφέρεια και μάλιστα κατά μήκος των ίδιων αξόνων. Επιπλέον, κατά τη λήψη αποφάσεων για τα σχέδια των ΔΔ, θα πρέπει να δοθεί πολύ μεγαλύτερη προσοχή στην κοινωνική χρησιμότητα, στις οικολογικές πτυχές και στην αύξηση της απόδοσης σύμφωνα με την αρχή της συμβατότητας με το υφιστάμενο δίκτυο γραμμών. Κατά την επιλογή των σχεδίων ΑΔ, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις εξωτερικές μεταφορές της ΕΕ, ιδίως στην εντυπωσιακά μεταβαλλόμενη κατάσταση που επικρατεί στις μεταφορές εμπορευμάτων από την Ανατολή στη Δύση.

2.1.1.4. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι τα μέσα μαζικής μεταφοράς θα πρέπει να αποτελέσουν ελκυστική εναλλακτική λύση στο ιδιωτικό μέσο μεταφοράς και στις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων. Η κοινωνία πρέπει να καταβάλλει προσπάθειες προκειμένου να δημιουργήσει εκείνες τις συνθήκες και δυνατότητες που να επιτρέπουν στο άτομο να επιλέγει το μέσο μεταφοράς που συμβάλει καλύτερα στην επίτευξη του κοινού στόχου της πολιτικής μεταφορών τόσο από την άποψη της προστασίας του περιβάλλοντος, όσο και της ασφάλειας και της αποδοτικότητας.

2.1.2. Περιβάλλον

2.1.2.1. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει ότι στην κοινοτική πολιτική μεταφορών είναι απαραίτητο να συμβαδίζει η ανάγκη μεγαλύτερης κινητικότητας με τις απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος. Η ΕΤΠ ζητεί να ενισχυθεί η έρευνα για τις επιπτώσεις των μεταφορών στο περιβάλλον και για την κλίμακα αξιολόγησής τους, ώστε τα διάφορα μέσα μεταφοράς να μπορούν να επιβαρυνθούν με το εξωτερικό κόστος μέσω φόρων και τελών. Η ΕΕ πρέπει να δώσει μεγαλύτερη ώθηση στην έρευνα και την ανάπτυξη συστημάτων κινητήρων και οχημάτων με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και άλλων ρύπων. Επιπλέον, είναι απαραίτητο να ενταθεί η έρευνα στον τομέα των ανανεώσιμων καυσίμων. Οι εντατικές εργασίες έρευνας και ανάπτυξης συμβάλουν όχι μόνο στη βελτίωση του περιβάλλοντος αλλά και ενισχύουν - γεγονός που είναι πολύ σημαντικό - την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Από γενική οικονομική άποψη, πρέπει το σημείο αυτό να ληφθεί υπόψη.

2.1.2.2. Η πολιτική μεταφορών θα πρέπει να συμβαδίζει με τις ανάγκες των ανθρώπων και της φύσης. Τα περιβαλλοντικά προβλήματα που συνδέονται με τις μεταφορές και έχουν επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων, στη φύση και στο κλίμα πρέπει να περιοριστούν. Πρέπει να δημιουργηθούν καλύτερες περιβαλλοντικές συνθήκες για τις επόμενες γενεές.

2.1.2.3. Η ΕΤΠ ζητεί να συμπληρωθεί το παρόν πρόγραμμα δράσης με ειδικά μέτρα για την προστασία των οικολογικά ευαίσθητων περιφερειών και περιοχών, τις οποίες αφορά το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφορών. Σε αυτές τις ιδιαίτερα εκτεθειμένες περιοχές πρέπει να ληφθούν κατάλληλα μέτρα προστασίας, αφενός, προληπτικά και, αφετέρου, ισχυρότερα από ό,τι στο παρελθόν, τα οποία να συμβαδίζουν με τις εκάστοτε ανάγκες. Τα μέτρα αυτά αποτελούνται από κατάλληλες τεχνικές ρυθμίσεις, ολοκληρωμένες λύσεις για το δίκτυο υποδομών για τις μεταφορές και, κατ'εξαίρεση, σε παραίτηση από την πλήρη ελευθερία επιλογής του μέσου μεταφοράς, στην περίπτωση που μπορούν να παρασχεθούν εναλλακτικές λύσεις με παρόμοιες συνθήκες.

2.1.2.4. Η ΕΤΠ επιθυμεί να τονίσει ιδιαιτέρως ότι είναι απαραίτητο να αντιμετωπισθεί το ζήτημα της επιβάρυνσης της υποδομής διότι τούτο έχει ως συνέπεια τις κακές περιβαλλοντικές συνθήκες, τον υψηλό αριθμό ατυχημάτων, την κακή κυκλοφορία και το υψηλό κόστος τόσο για το άτομο όσο και για την κοινωνία. Η ΕΤΠ προτείνει να καθορίσει η Επιτροπή ένα ευρωπαϊκό σχέδιο «benchmarking», το οποίο να αποτελεί παράδειγμα για τη διαμόρφωση των δημόσιων μεταφορών καθώς και άλλα μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων στο περιβάλλον, καθώς και επιτυχημένα παραδείγματα για την αποτροπή των μετακινήσεων (π.χ. περιορισμός των χώρων στάθμευσης) και εναλλακτικές μορφές μετακίνησης (π.χ. car sharing, car pooling, ευέλικτη λειτουργία των δημοσίων μεταφορών). Η κατασκευή κατοικιών και η δημιουργία θέσεων απασχόλησης πρέπει να συμβαδίζουν καλύτερα με τη διαμόρφωση των δημόσιων συγκοινωνιών και να συμβάλουν στη βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών.

2.1.2.5. Η ΕΤΠ ζητεί με έμφαση να τροποποιηθεί ο τρόπος καθορισμού των τιμών και φορολογίας των διαφόρων καυσίμων και οχημάτων, προκειμένου οι υπεύθυνοι για τις μεταφορές να προβούν στην κατάλληλλη επιλογή από οικολογική άποψη. Η παρούσα αρχή της ίσης φορολογίας των υδρογονανθράκων και των εναλλακτικών μεθόδων πρέπει να τροποποιηθεί κατά τρόπο ώστε να αποτελέσει κίνητρο για τη χρήση εναλλακτικών και φιλικότερων προς το περιβάλλον καυσίμων.

2.1.2.6. Η ΕΤΠ επισημαίνει τα προβλήματα που προκαλούνται από τις ταχέως αυξανόμενες μεταφορές εμπορευμάτων ανά φορτηγό, οι οποίες αποτελούν σημαντικό και εντεινόμενο πρόβλημα για το περιβάλλον, αλλά και για την υψηλή κυκλοφοριακή πυκνότητα στο οδικό δίκτυο. Η ΕΤΠ συνιστά τη δημιουργία ενός ισορροπημένου δικτύου συνδυασμένων μεταφορών, το οποίο να αποτελείται από περιφερειακά κέντρα μεταφορών εμπορευμάτων, καθώς και κέντρα για βελτιωμένη διανομή των εμπορευμάτων στα αστικά βιομηχανικά κέντρα, στα οποία να μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματική μεταφόρτωση στα οποία μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματική μεταφόρτωση των εμπορευμάτων από το ένα μέσο μεταφοράς στο άλλο χωρίς μεγάλη απώλεια χρόνου και προβλήματα μεταφόρτωσης. Ακόμη, η ΕΤΠ θεωρεί απαραίτητο να επηρεαστεί η επιλογή του μέσου μεταφοράς από το κόστος και τους ναύλους προκειμένου να περιοριστούν τα προβλήματα που προκύπτουν από τις μεταφορές εμπορευμάτων. Κατά την προώθηση της κοινοτικής έρευνας, ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στην ανάπτυξη κοινών αρχών για την οργάνωση των υπηρεσιών «City» (συμπεριλαμβανομένων των εφαρμογών τηλεματικής).

2.1.2.7. Η ΕΤΠ συμμερίζεται την άποψη ότι η προσπάθεια μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα πρέπει να συμπεριλάβει όλα τα μέσα μεταφοράς. Ο διεθνής χαρακτήρας των θαλάσσιων και των αεροπορικών μεταφορών, λόγω της έλλειψης σχετικών διεθνών ρυθμίσεων, καθιστούν δυσχερή τη λήψη ταχέων μέτρων π.χ. κατά των διαφορετικών και συγκεκριμένων περιβαλλοντικών προβλημάτων που προκαλούνται από τις θαλάσσιες μεταφορές. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η συνολική διάσταση των εκπομπών CΟ2 καθιστά απαραίτητη την επείγουσα και ενεργό δέσμευση της Επιτροπής σε διάφορες διεθνείς οργανώσεις θαλάσσιων μεταφορών, προκειμένου αυτός ο τρόπος μεταφοράς να συμβάλει στη μείωση των εκπομπών CΟ2. Η ΕΤΠ επισημαίνει ακόμη τα προβλήματα εκπομπών οξειδίων του θείου και του αζώτου που συνδέονται με τις θαλάσσιες μεταφορές. Η παρούσα εργασία για την θέσπιση ενός συστήματος περιβαλλοντικών δεικτών για τα πλοία αποτελεί σημαντικό στοιχείο. Η Επιτροπή θα πρέπει να καταβάλει προσπάθειες σε διεθνές επίπεδο για τη βελτίωση της αποδοτικότητας των θαλάσσιων μεταφορών από κάθε άποψη προκειμένου να ενισχυθεί η συνολική οικολογική εικόνα τους. Όσον αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές, το κύριο στοιχείο των δημόσιων μεταφορών τοπικής κλίμακας είναι ότι θα πρέπει να ισχύουν κατάλληλες περιβαλλοντικές ρυθμίσεις όπως ισχύουν και για τα υπόλοιπα μέσα μεταφοράς. Για παράδειγμα, τούτο σημαίνει ότι τα καύσιμα θα πρέπει να είναι της ίδιας οικολογικής κατηγορίας.

2.1.2.8. Ακόμη, η ΕΤΠ θεωρεί ότι οι αρνητικές επιπτώσεις των μεταφορών στο περιβάλλον δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν μόνο με τη λήψη μεμονωμένων μέτρων στα κράτη μέλη. Στην Ανατολική Ευρώπη η κυκλοφορία των αυτοκινήτων αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς ενώ το οδικό δίκτυο είναι εντελώς ανεπαρκές. Πολλά ανατολικοευρωπαϊκά οχήματα με χαρακτηριστικά που δεν σέβονται το περιβάλλον, κυκλοφορούν στο οδικό δίκτυο της Κοινότητας. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να συνεργαστεί η ΕΕ με τρίτα κράτη με σκοπό τον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων των μεταφορών στο περιβάλλον.

2.1.3. Ασφάλεια

2.1.3.1. Η ΕΤΠ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι η ασφάλεια των μεταφορών αποτελεί πολύ σημαντικό παράγοντα. Η ΕΤΠ επίσης θεωρεί ότι οι μεταφορές αναμένεται να αυξηθούν τόσο εντός όσο και εκτός της Κοινότητας. Σημαντική προϋπόθεση για τη βελτίωση της ασφάλειας των μεταφορών είναι, σύμφωνα με την ΕΤΠ, η απόφαση του κοινού να χρησιμοποιεί σε μεγαλύτερο βαθμό τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Για το λόγο αυτό, τα μέσα αυτά πρέπει να μπορέσουν να προσελκύσουν καλύτερα το κοινό.

Ο αριθμός των νεκρών και τραυματιών από οδικά δυστυχήματα είναι πολύ υψηλός. Τα μέτρα που προτείνει η Επιτροπή, όπως αναλύσεις των ατυχημάτων, τεχνικά πρότυπα για τα οχήματα, βελτίωση των υποδομών ώστε να συμπεριλαμβάνονται και συστήματα τηλεματικής καθώς και η συνεκτίμηση του ανθρώπινου παράγοντα είναι βεβαίως χρήσιμα. Aκόμη η ΕΤΠ προτείνει να εξετασθεί εάν έχει νόημα μια κοινή αρχή για τα όρια ταχύτητας και εάν πρέπει να συμπεριληφθούν στον κατάλογο μέτρων η εναρμόνιση των ορίων ταχύτητας, ο εντονότερος έλεγχος της τήρησης των κανόνων κυκλοφορίας και η ευκολότερη και αποτελεσματικότερη δίωξη των τροχαίων παραβάσεων. Οι πολύ μεγάλες διαφορές στις ρυθμίσεις και διατάξεις ασφάλειας στα κράτη μέλη επηρεάζουν αρνητικά την προσπάθεια επίτευξης μεγαλύτερης ασφάλειας των μεταφορών και ακόμη οδηγούν σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Ακόμη, θα πρέπει να επιδιωχθεί η εφαρμογή των προτύπων ασφάλειας των μεταφορών και στις τρίτες χώρες.

2.1.3.2. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την άποψη ότι οι αυστηρότεροι όροι πρόσβασης στις οδικές μεταφορές μπορούν να βελτιώσουν την ασφάλεια των μεταφορών. Συγκεκριμένα, μπορούν να συμβάλουν σε αύξηση της ασφάλειας των μεταφορών οι περιορισμοί στην πρόσβαση σε συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες για ιδιαίτερα επικίνδυνους τύπους οχημάτων που συχνά προκαλούν ατυχήματα (π.χ. μοτοποδήλατα ισχυρής ιπποδύναμης για νέους).

2.1.3.3. Κατά την άποψη της Επιτροπής των Περιφερειών, οι εργασίες για την επίτευξη της ασφάλειας στις μεταφορές απαιτούν διαφορετική στρατηγική στην ύπαιθρο από ό,τι στις πόλεις. Τούτο πρέπει να ληφθεί πλήρως υπόψη κατά τις δραστηριότητες που προωθεί η ΕΕ. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι πρέπει να προωθηθεί ένα σχέδιο το οποίο θα έχει αντικείμενο μια ευρεία σύγκριση των επιπτώσεων των εργασιών στον τομέα της ασφάλειας στις μεταφορές στις διάφορες χώρες. Αν και διάφορα κράτη μέλη έχουν σε γενικές γραμμές σχεδόν τα ίδια πρότυπα ασφάλειας στις μεταφορές, εμφανίζονται μεγάλες διαφορές στις ομάδες χρηστών των μεταφορών και των μέσων μεταφοράς. Ένα τέτοιο σχέδιο θα προσέφερε στους υπεύθυνους, τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, νέες γνώσεις οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν στη βελτίωση της ασφάλειας στις μεταφορές σε εκείνα τα σημεία όπου οι άλλοι παρουσιάζουν μεγαλύτερη επιτυχία.

2.1.3.4. Κατά την ΕΤΠ, η ήρεμη ροή της κυκλοφορίας συμβάλλει στον περιορισμό των κινδύνων που εμφανίζονται στα σημεία όπου προκαλούνται διαμάχες μεταξύ των διαφόρων ομάδων χρηστών. Τούτο επιτυγχάνεται κυρίως μέσω των μέτρων ανακατασκευής, τα οποία συμβάλλουν και στην αισθητική βελτίωση των οδών. Για το λόγο αυτό, η κυκλοφορία επιβραδύνεται και ο κίνδυνος ατυχημάτων περιορίζεται. Μελέτες που προέρχονται κυρίως από τη Γερμανία δείχνουν ότι οι μέθοδοι αυτές μπορούν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ασφάλεια των μεταφορών. Οι μέθοδοι θα πρέπει να ελεγχθούν μέσω συγκριτικών μελετών σε πόλεις στα διάφορα κράτη μέλη καθώς και να αξιολογηθούν. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι θα πρέπει συνεπώς να αρχίσουν οι εργασίες στον τομέα της ασφάλειας των μεταφορών καθώς και οι εργασίες επίτευξης της ποιότητας στη βιομηχανία προκειμένου να εκπονηθεί η «αλάνθαστη στρατηγική». Η στρατηγική λήψης μέτρων και η επιλογή συγκεκριμένων μέτρων θα επηρεαστούν έντονα από μια τέτοια προσέγγιση. Τούτη οδηγεί μακροπρόθεσμα σε σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα. Η διέλευση σε μια τέτοια προσέγγιση θα διευκολυνθεί περισσότερο όταν οι εργασίες για την ασφάλεια των μεταφορών θα σχετισθούν στενότερα με τον τομέα της δημόσιας υγείας.

2.1.3.5. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι οι ομοιόμορφες ρυθμίσεις στις αεροπορικές μεταφορές οδηγούν σε μεγαλύτερη ασφάλεια. Ταυτόχρονα όμως είναι απαραίτητο κατά τη σύνταξη των κοινών διατάξεων να ληφθεί υπόψη ότι τόσο το μέγεθος όσο και οι κίνδυνοι για την ασφάλεια είναι διαφορετικοί για κάθε αερολιμένα. Σε γενικές γραμμές, οι μεγαλύτεροι αερολιμένες με μεγάλο αριθμό επιβατών παρουσιάζουν υψηλότερο κίνδυνο π.χ. όσον αφορά τρομοκρατικές επιθέσεις. Για το λόγο αυτό, η προστασία πρέπει να προσαρμόζεται στους συγκεκριμένους κινδύνους. Στη συνέχεια, οι μικρότεροι αερολιμένες απαιτούν διαφορετικές διατάξεις ασφαλείας, οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τη σύνταξη των ευρωπαϊκών ρυθμίσεων.

Η ελλιπής ασφάλεια στις θαλάσσιες και αεροπορικές μεταφορές αποτελούν σήμερα σημαντικό εμπόδιο για τη δημιουργία πυκνότερων θαλάσσιων και ακτοπλοϊκών διασυνδέσεων τόσο με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης όσο και με τις χώρες εκτός Ευρώπης. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να συμβάλουν στη βελτίωση της ασφάλειας των θαλάσσιων και των αεροπορικών μεταφορών μέσω, μεταξύ άλλων, της προσπάθειας κατάρτισης και ανάπτυξης.

2.2. Ενιαία αγορά

2.2.1. Δομή της αγοράς και πρόσβαση σε αυτήν

2.2.1.1. Η ΕΤΠ τονίζει ότι στις δημόσιες τοπικές και περιφερειακές μεταφορές, η ορθή λειτουργία του ανταγωνισμού αποτελεί σημαντικό μέσο δημιουργίας μιας αποτελεσματικής αγοράς μεταφορών. Η νομοθεσία για τον ανταγωνισμό καθώς και η νομοθεσία και οι διατάξεις για τις μεταφορές πρέπει να τηρούνται, γεγονός που απαιτεί καλύτερο έλεγχο.

2.2.1.2. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι απαιτείται περαιτέρω νομοθεσία προκειμένου να προωθηθεί ο ανταγωνισμός στον τομέα των μεταφορών. Προκειμένου να αυξηθεί η αποδοτικότητα στον τομέα των μεταφορών και να μειωθεί το κόστος, ιδίως στις δημόσιες μεταφορές, είναι σημαντικό να εξαντληθούν όλες οι δυνατότητες ανταγωνισμού κατά την σύσταση υπηρεσιών μεταφορών. Παράλληλα με την προώθηση του ανταγωνισμού και με τη θέσπιση των συνθηκών ανταγωνισμού για τις δημόσιες τοπικές μεταφορές, θα απελευθερωθούν πιστώσεις, οι οποίες θα μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν για την περαιτέρω βελτίωση των προτύπων και της ποιότητας των δημόσιων μεταφορών, τη μείωση των τιμών και τον περιορισμό των φόρων που προορίζονται για ενισχύσεις. Τούτο ισχύει τόσο για τις λεωφορειακές όσο και τις σιδηροδρομικές μεταφορές.

2.2.1.3. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η ΕΕ θα πρέπει να προβεί σε μακροπρόθεσμο προσδιορισμό των υφιστάμενων και συμφωνηθεισών διαστάσεων και επιτρεπόμενων ανώτατων φορτίων και βάρους για φορτηγά και λεωφορεία, όπως ισχύουν στις διασυνοριακές οδικές μεταφορές. Μια αύξηση των διαστάσεων και του βάρους των βαρέων φορτηγών προκαλεί προβλήματα διότι έτσι θα σημειωθεί υπέρβαση τόσο των ορίων επιβάρυνσης και των δυνατοτήτων δημιουργίας υποδομής μεταφορών όσο και διότι έτσι θα μειωθούν οι τιμές των οδικών μεταφορών. Ακόμη, με αυτόν τον τρόπο οι συνθήκες ανταγωνισμού θα αποβούν προς όφελος των οδικών μεταφορών, προκαλώντας πρόσθετη επιβάρυνση στο περιβάλλον, η οποία δεν μπορεί να γίνει ανεκτή. Εξάλλου υπάρχουν στην ΕΕ, κυρίως στη βόρεια Ευρώπη, περιφέρειες όπου η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική τα βαρέα φορτηγά με υψηλό συνολικό φορτίο διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για την οικονομική ανάπτυξη. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να επιτραπούν στις περιφέρειες αυτές οι μεγαλύτερες διαστάσεις και φορτίο.

2.2.1.4. Η ΕΤΠ ζητεί με εμμονή την εναρμόνιση των φορολογικών επιβαρύνσεων και των κοινωνικών ρυθμίσεων προκειμένου να εξαλειφθούν οι διαφορές στις συνθήκες ανταγωνισμού στον τομέα των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων.

2.2.2. Κόστος, τέλη και καθορισμός ναύλων

2.2.2.1. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για την εναρμόνιση των ρυθμίσεων καταλογισμού του κόστους για το κάθε μέσο μεταφοράς και τις προσπάθειες για τον περιορισμό των διαφορών μεταξύ των μέσων μεταφοράς. Ωστόσο, οι περιφέρειες ζητούν να συμπεριληφθούν ενισχύσεις για τις συνδυασμένες μεταφορές στα απαραίτητα μέτρα για τη βελτίωση της μετάβασης από το ένα μέσο στο άλλο και την ενισχυμένη συμπερίληψη των νέων τεχνολογιών των συνδυασμένων μεταφορών. Για το λόγο αυτό θα πρέπει, αφενός, να μειωθεί η πίεση που ασκείται στα έντονα βεβαρυμένα τμήματα του συστήματος μεταφορών και, αφετέρου, θα πρέπει να γίνει η καλύτερη δυνατή χρήση των ευκαιριών, οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα πραγματοποίησης συνδυασμένων μεταφορών για το συνολικό σύστημα.

2.2.2.2. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δημοσίευση του Πράσινου Βιβλίου σχετικά με την ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους. Αν ληφθούν υπόψη τα ζητήματα του περιβάλλοντος, της ασφάλειας και της αποδοτικότητας, είναι απαραίτητη μια ισότιμη και αποτελεσματική πολιτική για τους φόρους και τα τέλη. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι είναι ιδιαίτερα επείγον να επεξεργαστεί η ΕΕ χωρίς καθυστέρηση προτάσεις προκειμένου να συμπεριληφθούν στην κοινοτική νομοθεσία οι ρυθμίσεις για το εξωτερικό κόστος, για παράδειγμα, στην οδηγία για το κόστος των υποδομών των οδικών μεταφορών. Εξαιρετικά επείγουσα είναι η συνεκτίμηση του εξωτερικού κόστους για τις ευαίσθητες περιοχές και περιφέρειες, όπου τούτο μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω εγκατάστασης διοδίων, αύξησης των τελών στα διόδια ή και περιφερειακά τηλεδιόδια.

2.2.2.3. Θα πρέπει να αναπτυχθεί κοινό σύστημα «τηλεδιοδίων» (road pricing, tιlιpιage), ώστε οι τιμές για τη χρήση του οδικού δικτύου να καθορίζονται κατά τρόπο δίκαιο και αποτελεσματικό. Ένα σύστημα «τηλεδιοδίων» είναι πολύ πιο αποτελεσματικό από το σημερινό σύστημα διοδίων και αυτοκόλλητων σημάτων, όταν πρόκειται για την επίτευξη των κύριων στόχων που αφορούν το περιβάλλον, την ασφάλεια και την αποδοτικότητα. Η επιλογή και η εφαρμογή του τιμολογίου θα πρέπει να ανατεθεί στις κατ'ιδίαν περιφέρειες ή πόλεις. Ωστόσο, η ΕΕ θα πρέπει να επεξεργαστεί ένα κοινό πρότυπο «τηλεδιοδίων» προκειμένου να διασφαλιστεί η συμβατότητα του απαιτούμενου εξοπλισμού.

2.2.2.4. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι είναι σημαντικό για τις περιφέρειες να λειτουργήσει ικανοποιητικά η παραχώρηση διαθέσιμου χρόνου χρήσης (slots) στους αερολιμένες. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό, στις περιφέρειες που παρουσιάζουν οικονομικό ενδιαφέρον, να χορηγηθούν στις περιφερειακές αερομεταφορές καλές χρονικές περίοδοι προσγειώσεως στους μεγαλύτερους αερολιμένες, οι οποίοι συχνά χρησιμεύουν ως αφετηρίες για περαιτέρω μετακινήσεις. Για τις απομακρυσμένες περιφέρειες, τόσο στη Βόρεια όσο και στη Νότια Ευρώπη, το αεροπλάνο αποτελεί τη μοναδική ρεαλιστική εναλλακτική λύση για μετακίνηση, προκειμένου να διατηρηθεί η επαφή με το υπόλοιπο τμήμα της ίδιας της χώρας και με την Ευρώπη. Δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι οι κάτοικοι αυτών των απομακρυσμένων περιοχών, λόγω της έλλειψης διαθέσιμου χρόνου χρήσης (slots) στα αεροδρόμια, είναι αναγκασμένοι να υφίστανται την κατάσταση αυτή. Με την κατάρτιση του κανονισμού 95/93 (ΕΟΚ) του Συμβουλίου της 18ης Ιανουαρίου 1993 σχετικά με τους κοινούς κανόνες κατανομής του διαθέσιμου χρόνου χρήσης (slots) στους κοινοτικούς αερολιμένες, είναι σημαντικό να μην καταργηθούν ή περιοριστούν οι ειδικές ρυθμίσεις για τις περιφερειακές μεταφορές. Ακόμη, θα πρέπει να διασφαλισθεί ότι οι μεταφορές θα συντονίζονται ακόμη περισσότερο στα κράτη μέλη. Οι κατ'ιδίαν χώρες έχουν καλύτερη γνώση των προβλημάτων και των αναγκών μετακίνησης.

2.2.3. Κοινωνική διάσταση

2.2.3.1. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την άποψη ότι η εναρμόνιση των ρυθμίσεων υγιεινής και ασφάλειας στο χώρο εργασίας δεν έχουν μόνο κοινωνική σημασία αλλά συμβάλλουν επίσης σημαντικά στον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Τούτο είναι ουσιαστικό και στις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων.

2.2.3.2. Η ΕΤΠ επιθυμεί να επισημάνει ιδιαίτερα τη σημασία της καλής λειτουργίας των δυνατοτήτων μετακίνησης που παρέχονται στα άτομα με ειδικές ανάγκες. Τα άτομα που χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο δεν αποτελούν το σημαντικό μεγαλύτερο μέρος της ομάδας αυτής. Για το λόγο αυτό, οι προσπάθειες θα πρέπει να επικεντρωθούν στη διευκόλυνση της μετακίνησης με τα δημόσια μέσα μεταφοράς των ατόμων με περιορισμένη κινητικότητα και με τον κατάλληλο για αυτά τρόπο. Επιπλέον, πρέπει να εξευρεθούν ειδικές λύσεις για όσους χρησιμοποιούν αναπηρική πολυθρόνα. Η ΕΤΠ προτείνει να πραγματοποιήσει η Επιτροπή λεπτομερή ανταλλαγή εμπειριών στο εσωτερικό της ΕΕ και να επιδιώξει την εξεύρεση προτύπων σε πολλές περιφέρειες.

2.3. Εξωτερική διάσταση

2.3.1. Η ΕΤΠ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική τη δημιουργία διασυνδέσεων μεταξύ των μεθοριακών περιφερειών της ΕΕ και των γειτονικών τρίτων χωρών, ιδιαίτερα εάν μακροπρόθεσμα προβλέπεται η ένταξή τους. Οι ορθές διασυνδέσεις των μεταφορών αποτελούν προϋπόθεση για ενισχυμένες διαπεριφερειακές επαφές και για διεύρυνση των συνεπόμενων δυνατοτήτων για δημοκρατική, πολιτιστική και οικονομική ανάπτυξη των γειτονικών χωρών της ΕΕ. Στο θέμα αυτό θα πρέπει η ΕΕ να εξετάσει το ενδεχόμενο να ενθαρρύνει και να προωθήσει τη δημιουργία π.χ. οδικών, αεροπορικών και σιδηροδρομικών συνδέσεων.

2.3.2. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προσπάθειες της Επιτροπής να εντείνει τις επαφές της ΕΕ με τους διαφόρους διεθνείς οργανισμούς μεταφορών.

Προτάσεις και μέτρα για την περίοδο 1995-1996

Στο παράρτημα Ι του προγράμματος δράσης περιλαμβάνεται κατάλογος με πολυάριθμες δραστηριότητες, είτε τρέχουσες, είτε σε συγκεκριμένες περιπτώσεις προγραμματισμένες για τα έτη 1995-1996 σε όλους τους τομείς.

Η ΕΤΠ επιθυμεί να υπογραμμίσει τη σημασία των δραστηριοτήτων, οι οποίες αφορούν τους κάτωθι τομείς: εφαρμογή νέων τεχνολογιών, ολοκλήρωση του συστήματος μεταφορών, διαλειτουργικότητα, περιβάλλον, ελευθέρωση, ανταγωνισμός, κόστος, τέλη και καθορισμός τιμών.

Δραστηριότητες για την περίοδο 1997-2000 (και μετέπειτα)

Στο παράρτημα ΙΙ του προγράμματος δράσης περιλαμβάνεται κατάλογος με ιδέες για την ανάληψη δραστηριοτήτων μετά το 1996. Η βαρύτητα δίνεται στις αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές.

Η ΕΤΠ θεωρεί ότι οι δραστηριότητες πρέπει να συμπληρωθούν με εκείνες που προτείνει η ίδια στην παρούσα γνωμοδότηση.

3. Τελικά συμπεράσματα

Η Επιτροπή των Περιφερειών

3.1. εκφράζει την ικανοποίησή της διότι το πρόγραμμα δράσης με τους στόχους που θέτει επιδιώκει μια βιώσιμη κινητικότητα στην Ευρώπη. Η ΕΤΠ τονίζει ότι στο ζήτημα της βιώσιμης κινητικότητας, τα συμφέροντα των πολιτών πρέπει να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο 7

3.2. θεωρεί ότι η άποψη των χρηστών πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από την πολιτική μεταφορών της ΕΕ. Σε μια τέτοια αξιολόγηση, ο ρόλος των δήμων και των περιφερειών είναι ουσιαστικός και τούτο ανταποκρίνεται προς την αρχή της επικουρικότητας 7

3.3. θεωρεί ότι οι απόψεις του ενδιαφερόμενου πληθυσμού αποτελούν ένα δεύτερο σημείο που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από την πολιτική μεταφορών. Η αποδοχή του συστήματος μεταφορών από τον ενδιαφερόμενο πληθυσμό αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη εξασφάλιση της κινητικότητας στην Ευρώπη 7

3.4. επισημαίνει ότι οι ΟΤΑ και οι περιφέρειες θα πρέπει να διαθέτουν περισσότερες δυνατότητες να επηρεάζουν το σχεδιασμό των μεταφορών. Επιδιώκεται η επίτευξη μιας συνολικής προσέγγισης των επικοινωνιακών διασυνδέσεων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, ώστε τα διάφορα μέσα μεταφοράς, η υποδομή και η χωροταξία να λαμβάνονται υπόψη τόσο στο σχεδιασμό όσο και στη λήψη αποφάσεων 7

3.5. εκτιμά ότι οι συνθήκες ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων μέσων μεταφοράς θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το σύνολο του κόστους που προέρχεται από τα κατ'ιδίαν μέσα μεταφοράς. Επιλέον, πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για τη λήψη ειδικών μέτρων σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές και περιφέρειες, τα οποία να ανταποκρίνονται στο στόχο της μετάβασης σε μέσα μεταφοράς φιλικότερα προς το περιβάλλον 7

3.6. ζητεί την εξεύρεση νέας προσέγγισης για την αντιμετώπιση της έντονης επιβάρυνσης του περιβάλλοντος από τις μεταφορές. Όσον αφορά τη μεταφορά επιβατών, τούτο δεν σημαίνει μόνο περισσότερες μετεπιβιβάσεις στα δημόσια μέσα μεταφοράς αλλά και επιβολή νέων λύσεων και μέσων μεταφοράς φιλικότερων προς το περιβάλλον. Όσον αφορά τις μεταφορές εμπορευμάτων, τούτο δεν σημαίνει μετατόπιση όλων των μεταφορών μακρινών αποστάσεων από το οδικό στο σιδηροδρομικό δίκτυο ή στις θαλάσσιες μεταφορές αλλά και εφαρμογή νέων ολοκληρωμένων λύσεων προκειμένου να γίνει χρήση της τεχνολογικής προόδου προς όφελος των πολιτών και της προστασίας του περιβάλλοντος 7

3.7. ζητεί από το Συμβούλιο και την Επιτροπή να υποστηρίξουν επειγόντως και με κατάλληλο τρόπο, φιλικά προς το περιβάλλον σχέδια μεταφορών ευρωπαϊκής εμβέλειας τόσο κατά τη φάση του σχεδιασμού όσο και κατά τη φάση της υλοποίησης 7

3.8. τονίζει τη σημασία της ανάπτυξης στρατηγικών που βελτιώνουν τη γενική κινητικότητα καθώς και την κινητικότητα των επιβατών, οι οποίες θα επιτρέπουν συνδυασμό των διαφόρων μέσων (ιδιωτικά οχήματα, ταξί, λεωφορεία, σιδηρόδρομο, αεροπλάνο) με ταχύτητα, άνεση και αξιοπιστία 7

3.9. τονίζει τη σημασία της δημιουργίας υπηρεσιών μεταφορών για άτομα με μειωμένη κινητικότητα, προκειμένου τα άτομα αυτά να πλησιάσουν τις δημόσιες μεταφορές με τις κατάλληλες συνθήκες 7

3.10. επισημαίνει την ανάγκη ανάπτυξης νέων τεχνολογιών, ιδιαίτερα στον τομέα της τεχνολογίας αυτοκινήτων, της εφαρμογής εναλλακτικών μορφών ενέργειας και των συστημάτων πληροφορικής και διαχείρισης της κυκλοφορίας. Συνεπώς, προτείνεται η προώθηση ερευνητικών σχεδίων στον τομέα αυτό προκειμένου, αφενός, να επιτευχθούν όσο το δυνατόν ταχύτερα οι για οικολογικούς λόγους απαραίτητες βελτιώσεις και, αφετέρου, να παραμείνει στο μέλλον ανταγωνιστική η ευρωπαϊκή οικονομία και σε αυτόν τον τομέα 7

3.11. ζητεί τη βελτίωση της ασφάλειας των μεταφορών, ιδίως μέσω της δημιουργίας και της ελκυστικότερης διαμόρφωσης των δημόσιων μέσων μεταφοράς, με τη βοήθεια μέτρων για την επίλυση των προβλημάτων των μεταφορών και μέσω της εφαρμογής της επονομαζόμενης «αλάνθαστης στρατηγικής» 7

3.12. ζητεί τη συνεκτίμηση του εξωτερικού κόστους κατά τον υπολογισμό και το διακανονισμό του κόστους υποδομής. Θα πρέπει να αναπτυχθεί ένα κοινό σύστημα «τηλεδιοδίων» (road pricing) και να τροποποιηθεί ο καθορισμός των τιμών και η φορολόγηση των διαφόρων καυσίμων και οχημάτων προκειμένου οι υπεύθυνοι για τις μεταφορές να προβούν στη σωστή, από οικολογική άποψη, επιλογή. Η οδηγία για τους υδρογονάνθρακες πρέπει να τροποποιηθεί, προκειμένου να δημιουργηθούν κίνητρα για τη χρήση καυσίμων φιλικότερων προς το περιβάλλον. Ακόμη, η ΕΤΠ ζητεί να επιτραπεί η εγκάρσια χρηματοδότηση στον τομέα των μεταφορών για ορισμένους σημαντικούς άξονες (π.χ. διευρωπαϊκά δίκτυα), όταν με αυτόν τον τρόπο μπορούν να χρηματοδοτηθούν ή να συγχρηματοδοτηθούν απαραίτητες και επείγουσες επενδύσεις υποδομής 7 το σύστημα των ναύλων των οδικών μεταφορών οφείλει, όμως, να λάβει υπόψη τις ιδιαιτερότητες των περιφερειών με ασθενή πυκνότητα πληθυσμού, ιδίως επειδή το σύστημα μεταφορών δεν είναι εντόνως αναπτυγμένο και δεν υπάρχει κυκλοφοριακός κορεσμός. Στις περιοχές αυτές, η εν λόγω κατάσταση ενδέχεται να έχει συνέπειες για τη μετατόπιση του δικτύου προς μορφές επικοινωνίας όπου οι ζημιές στο περιβάλλον μπορεί να είναι βαρύτερες από ό,τι στις κύριες αρτηρίες 7

3.13. τάσσεται υπέρ της εναρμόνισης των ρυθμίσεων για την ασφάλεια των αεροπορικών μεταφορών, η οποία όμως θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες των μικρών αερολιμένων. Κατά την παραχώρηση διαθέσιμου χρόνου χρήσης (slots) στους κοινοτικούς αερολιμένες, σημαντικό είναι να μην καταργηθούν ή περιοριστούν οι ειδικές ρυθμίσεις για τις περιφερειακές μεταφορές 7

3.14. ζητεί να εκπονηθούν πλήρη και μακροπρόθεσμα πρότυπα που να καλύπτουν όλους τους τρόπους διεθνών συνδυασμένων μεταφορών όλων των μέχρι σήμερα απαιτούμενων μέσων (εμπορευματοκιβώτια, κινητές καρότσες φορτηγών κ.λπ.). Τούτο αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την κατά το δυνατόν χωρίς προβλήματα μεταφόρτωση από ένα μέσο μεταφοράς στο άλλο. Στο θέμα αυτό όμως θα πρέπει να πραγματοποιηθεί ένας μακροπρόθεσμος καθορισμός και διατήρηση των τιμών για τη μάζα και το βάρος κάθε οχήματος, τα οποία πρέπει να εφαρμοστούν και στις διασυνοριακές οδικές μεταφορές 7

3.15. επιθυμεί τη συνεργασία των περιφερειών των κρατών μελών της ΕΕ με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης καθώς και με τις τρίτες χώρες, προκειμένου να αντιμετωπιστούν το ταχύτερο δυνατό τα περιβαλλοντικά προβλήματα, να εξετασθούν τα ζητήματα ασφάλειας και να επιταχυνθεί η δημιουργία οικονομικών σχέσεων. Η ΕΤΠ, στο πλαίσιο αυτό, επιθυμεί την προώθηση της ασφάλειας στις θαλάσσιες και αεροπορικές μεταφορές μέσω, μεταξύ άλλων, ενεργειών κατάρτισης και ανάπτυξης καθώς και με τη θέσπιση και προώθηση αποδοτικών οδικών και αεροπορικών διασυνδέσεων μεταξύ μεθοριακών περιφερειών της ΕΕ και περιφερειών των γειτονικών τρίτων χωρών.

Βρυξέλλες, 13 Ιουνίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Pasqual MARAGALL i MIRA