Δημοσίευση αιτήσεως καταχωρίσεως κατά την έννοια του άρθρου 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92 για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων

(2003/C 303/02)

Η δημοσίευση αυτή παρέχει το δικαίωμα υποβολής ενστάσεως κατά την έννοια των άρθρων 7 και 12δ του εν λόγω κανονισμού. Οποιαδήποτε ένσταση στην αίτηση αυτή πρέπει να διαβιβάζεται μέσω της αρμοδίας αρχής ενός κράτους μέλους, ενός κράτους μέλους του ΠΟΕ ή μιας αναγνωρισμένης τρίτης χώρας σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 3, εντός προθεσμίας έξι μηνών από την παρούσα δημοσίευση. Η δημοσίευση αιτιολογείται από τα στοιχεία που ακολουθούν, ιδίως το στοιχείο 4.6, με τα οποία θεωρείται ότι η αίτηση δικαιολογείται κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92.

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗΣ: ΑΡΘΡΟ 5

ΠΟΠ (x) ΠΓΕ ( )

Αριθμός φακέλλου που δίδεται από το κράτος μέλος: 6/2002

1. Αρμόδια υπηρεσία του κράτους μέλους Όνομα: Ministero delle Politiche agricole e forestali (/Υπουργείο Γεωργίας και Δασών)

Διεύθυνση: Via XX Settembre, 20 - I-00187 Roma

Τηλ. (39-06) 481 99 68

Φαξ (39-06) 42 01 31 26

E-mail: qualita@politicheagricole.it

2. Αιτούσα ομάδα 2.1. Όνομα: Comitato Promotore della Valorizzazione dell'olio extra di oliva di Trieste

2.2. Διεύθυνση: c/o CCIAA, Piazza della Borsa, 14 - I-34100 Trieste

2.3. Σύνθεση: παραγωγοί/μεταποιητές (x) άλλος ( )

3. Τύπος προϊόντος: κατηγορία 1.5. Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο

4. Προδιαγραφές συγγραφής υποχρεώσεων (σύνοψη των όρων του άρθρου 4 παραπομπή 2)

4.1. Ονομασία: "Tergeste"

4.2. Περιγραφή: εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο με τα ακόλουθα χημικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά:

- Μέγιστη οξύτητα 0,5 %

- Βαθμολογία δοκιμής από ομήγυρη γευσιγνωστών >= 6,8 με τις ακόλουθες αισθητήριες παραμέτρους: γεύση πράσινου καρπού >= 2, πικρή και πικάντικη >= 1

- Δείκτης υπεροξειδίων <= 12 Meq02/kg

- πολυφαινόλες >= 100 mg/kg

- χρώμα: χρυσοπράσινο

- οσμή: μετρίως φρουτώδης

- γεύση: φρουτώδης με μέτρια ή ελαφρά αίσθηση πικάντικου

- ελαϊκό οξύ >= 74 %

- λινελαϊκό οξύ <= 9 %

- Delta K <= 0,01

- K270 <= 0,20

- K230 <= 2,30

4.3. Γεωγραφική περιοχή: Η γεωγραφική περιοχή της προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης "Tergeste" περιλαμβάνει τη διοικητική περιοχή της επαρχίας της Τεργέστης, με τους δήμους: Muggia/Milje, San Dorligo della Valle/Dolina, Trieste/Trst, Duino - Aurisina/Devin-Nabrezina, Sgonico/Zgonik και Monrupino/Repentabor. Η περιοχή οριοθετείται ανατολικά από τα σύνορα με τη Σλοβενία, δυτικά συνορεύει με την επαρχία Gorizia· βόρεια συνορεύει με τη Σλοβενία· νότια βρέχεται από την Αδριατική θάλασσα. Η οροθέτηση της περιοχής παραγωγής εμφαίνεται στη συγγραφή υποχρεώσεων για την παραγωγή.

4.4. Απόδειξη προέλευσης: Tergeste ή Tergestum είναι το αρχαίο τοπωνύμιο της πόλης Τεργέστη ενώ είναι αβέβαιη η ετυμολογία του ονόματος, που ενδεχομένως προέρχεται από το ιλλυρικό φώνημα terg.- αγορά. Ορισμένοι μελετητές θεωρούν ότι ο Αύγουστος ίδρυσε την αποικία της Τεργέστης αλλά εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι τα τείχη της Τεργέστης κτίστηκαν από τον Οκταβιανό πριν ακόμη αναδειχτεί αυτοκράτορας. Οι πρώτες εμφανίσεις της ελιάς στην Τεργέστη και στην Ίστρια ανάγονται στην περίοδο πριν από την έλευση των Ρωμαίων, θέση που ενισχύουν οι μαρτυρίες των Μαρσύα, Πλίνιου και Στράβωνα σχετικά με τα προτερήματα του ελαίου που προέρχεται από τις εν λόγω εκτάσεις. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι άποικοι Φοίνικες (οι Φωκαείς υπήρξαν οι ιδρυτές της Μασσαλίας) που ταξίδευαν στην Αδριατική και Έλληνες (πιθανότατα Συρακούσιοι) έφτασαν πριν από τους Ρωμαίους και εισήγαγαν, εκτός από την καλλιέργεια της ελιάς, σύνολο από τεχνικές και αγρονομικές γνώσεις που αφορούν την καλλιέργειά του.

Η ελαιοκαλλιέργεια από την περίοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας πραγματοποιούταν σε όλη την ανατολική περιοχή της Αδριατικής η οποία εκτεινόταν από βορείως των νησιών Quarnero στην Ίστρια καταλήγοντας ημικυκλικά στα εδάφη με των καρστικών κλιτύων που τελικά καταλήγουν στα νερά της Αδριατικής. Οι πιο παλιές μαρτυρίες ελαιοκαλλιέργειας στη σύγχρονη πολιτική διαμόρφωση της περιοχής αναφέρονται στην τελευταία αυτή λωρίδα που βρίσκεται στην οριοθετημένη περιοχή και στην ενδοχώρα της η οποία αποτελείται από αμμώδη ασβεστολιθικά πετρώματα. Οι Ρωμαίοι αφού συνειδητοποίησαν ότι το έδαφος και το κλίμα των περιοχών αυτών προσφέρεται για την ελαιοκαλλιέργεια άρχισαν να την αναπτύσσουν παραχωρώντας σε κάθε αγρόκτημα ένα πιεστήριο. Η επανεύρεση ορισμένων μυλόπετρων σε οικισμούς της ρωμαϊκής εποχής, μια εκ των οποίων πρόσφατα βρέθηκε σε ένα τμήμα του δήμου San Dorligo della Valle, δείχνει το έργο του αποικισμού που πραγματοποιήθηκε την εποχή εκείνη. Διάφοροι συγγραφείς, μεταξύ των οποίων ο Μαρσύας και ο Πλίνιος, επαίνεσαν το έλαιο που παράγεται στην εν λόγω περιοχή. Στη συνέχεια η σπουδαιότητα της ελιάς χάθηκε με την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ανακτήθηκε μόνο κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας για να διατηρηθεί ακολούθως με τους Φράγκους, εποχή κατά την οποία αποτέλεσε ξανά ένα από τους κύριους πόρους της τοπικής γεωργίας δεδομένου ότι μια μορφή είσπραξης των φεουδαρχικών εισφορών (η λεγόμενη δεκάτη) αποτελούσε η παράδοση ελαίου. Διάφορα ιστορικά έγγραφα επιβεβαιώνουν το εν λόγω έθιμο. Με το πέρασμα των αιώνων η ελαιοκαλλιέργεια πραγματοποιείται από τον τοπικό πληθυσμό και ποικίλες μαρτυρίες επιβεβαιώνουν τον υπάρχοντα δεσμό με την περιοχή, μεταξύ αυτών η σύναψη συμβολαίων ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, συμπεριλαμβάνοντας την υποχρέωση να φυτεύουν ελιές, διαθήκες με κληροδοτήματα ελαίου και κοινοτικές διατάξεις που αφορούν τα πιεστήρια και το μέτρημα των ελιών. Με την έναρξη του τελευταίου αιώνα η ελαιοκαλλιέργεια στην επαρχία δεν υφίσταται σημαντικές διαφοροποιήσεις μέχρι τον πολύ ισχυρό παγετό του 1929. Κατά τη διάρκεια του έτους αυτού, παρεπόμενες αιτίες προκάλεσαν δραστική μείωση της τοπικής ελαιοπαραγωγής. Τα επόμενα έτη δεν έγιναν σημαντικές καλλιεργητικές επενδύσεις εξαιτίας προβλημάτων που συνδέονταν με την ολική αναδιάρθρωση της τοπικής οικονομίας η οποία στηριζόταν σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις, και μόνο η επιμονή ορισμένων γεωργών επέτρεψε τη διατήρηση μέρους της τοπικής κληρονομιάς ελαικαλλιέργειας που βασίζεται σε αυτόχθονες ποικιλίες.

Η παραγωγή, η μεταποίηση και η εμφιάλωση πραγματοποιούνται στην οριοθετημένη ζώνη. Η εμφιάλωση γίνεται εντός της οριοθετημένης ζώνης προκειμένου να διατηρούνται τα χαρακτηριστικά και η ποιότητα του ελαίου "Tergeste" και να διασφαλίζεται ότι οι παραγωγοί παρακολουθούν τους ελέγχους που πραγματοποιεί ο σχετικός ανεξάρτητος οργανισμός ελέγχου. Η προστατευόμενη ονομασία προέλευσης έχει ιδιαίτερη σημασία για τους εν λόγω παραγωγούς διότι, σύμφωνα με τους στόχους και τον προσανατολισμό του κανονισμού, τους δίνει τη δυνατότητα να συμπληρώσουν το εισόδημά τους. Εξάλλου, η εμφιάλωση γινόταν κατά παράδοση στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή.

Οι ελιές προέρχονται από ελαιώνες που βρίσκονται στην περιοχή παραγωγής και για αυτό το σκοπό οι παραγωγοί καταχωρούν τις εγκαταστάσεις τους σε μητρώο που έχει δημιουργηθεί και ενημερώνεται δεόντως. Η εξαγωγή, η συσκευασία και η εμφιάλωση του ελαίου πραγματοποιούνται στην ίδια οριοθετημένη περιοχή, από κατάλληλες εγκαταστάσεις που είναι εγγεγραμμένες σε κατάλληλο μητρώο.

Ο οργανισμός ελέγχου εξετάζει κατά πόσο τηρούνται οι τεχνικές απαιτήσεις που προβλέπονται στη συγγραφή υποχρεώσεων της παραγωγής για την εγγραφή στα μητρώα και κατά πόσο οι επαγγελματίες του κλάδου εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ανιχνευσιμότητα του προϊόντος.

4.5. Μέθοδος παραγωγής: Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο "Tergeste" παράγεται από ποικιλίες ελιάς που αντιπροσωπεύουν στους ελαιώνες τα ακόλουθα ποσοστά: Belica ή Biancheria, σε αναλογία όχι κατώτερη του 20 %, Carbona, Leccino, Leccio del Corno, Frantoio, Maurino, Pendolino η κάθε μια χωριστά ή όλες μαζί για το υπόλοιπο. Οι ελιές συλλέγονται μόλις ωριμάσουν και οι διαδικασίες συγκομιδής δεν πραγματοποιούνται μετά τις 31 Δεκεμβρίου κάθε έτους. Οι ελιές συλλέγονται απευθείας από τα δέντρα, με το χέρι ή με μηχανικά μέσα, και διατηρούνται μέχρι το στάδιο του αλέσματος σε άκαμπτα και καλά αεριζόμενα κοφίνια για τρεις μέρες από τη συλλογή. Η καταπολέμηση των παράσιτων πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τα κριτήρια της καθοδηγούμενης, ολοκληρωμένης ή/και βιολογικής καταπολέμησης. Στις παραγωγικές φυτείες χρησιμοποιούνται παραδοσιακές καλλιεργητικές τεχνικές.

Η μέγιστη παραγωγή ελιών, στους ειδικούς ελαιώνες, δεν υπερβαίνει τα 65 εκατόκιλα ελιών ανά εκτάριο, ενώ σε μικτές καλλιέργειες η μέγιστη παραγωγή ελιών δεν υπερβαίνει τα 50 kg ανά δένδρο. Η μέγιστη απόδοση της ελιάς σε έλαιο δεν πρέπει να είναι ανώτερη του 22 %.

Η εξαγωγή του εξαιρετικού παρθένου ελαιόλαδου "Tergeste" πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω φυσικών και μηχανικών διαδικασιών οι οποίες είναι κατάλληλες να παράγουν λάδι που παρουσιάζει όσο γίνεται πιο πιστά τα ιδιαίτερα πρωτότυπα χαρακτηριστικά του καρπού. Κατά τη διάρκεια του αλέσματος και σε όλα τα στάδια του κύκλου επεξεργασίας πρέπει να τηρούνται οι εξής συνθήκες: η θερμοκρασία της ελαιομάζας δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 30 °C, κατά τη διάρκεια της μάλαξης επιτρέπεται μόνο η χρήση νερού, όλα τα μέσα που χρησιμοποιούνται στην επεξεργασία δεν πρέπει να παρασύρουν υλικά, γεύσεις και οσμές, οι διαδικασίες παραγωγής ελαίου πρέπει να πραγματοποιούνται μέσα σε 36 ώρες από την παράδοση των ελιών στο ελαιοτριβείο οι οποίοι πρέπει να διατηρούνται σε χώρους καλά αεριζόμενους.

4.6. Δεσμός: Η εμφάνιση της ελαιοκαλλιέργειας στις εν λόγω περιοχές καθορίστηκε από διάφορους περιβαλλοντικούς και αγρονομικούς παράγοντες. Το ήπιο κλίμα που λόγω της εγγύτητας με τη θάλασσα είναι λίγο υγρό, ευνοεί την παραγωγικότητα, ενώ το νωπό και στραγγισμένο έδαφος, χαρακτηριστικό των ερυθρόχρωμων εδαφών και των ασβεστολιθικών πετρωμάτων, εξασφαλίζει την άνοιξη και το καλοκαίρι τη συνεχή ανάπτυξη της νέας βλάστησης. Η ελιά στην Τεργέστη διατηρήθηκε ακόμα και μετά από τους τρομερούς παγετούς του 1929 και του 1956 όταν οι θερμοκρασίες - 8 και - 12° C προκάλεσαν σημαντική μείωση της ελαιοκαλλιέργειας. Ωστόσο τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του προϊόντος και ο δυνατός δεσμός που οι γεωργοί της περιοχής εκδήλωσαν για αυτό το είδος δέντρου τους ώθησε να ξαναφυτεύσουν νέους ελαιώνες. Σήμερα στα χωματουργικά έργα της ακτής και στους γειτονικούς λόφους Muggia και S. Dorligo επιβεβαιώνεται η παρουσία της ελιάς, ιδίως στην τοπική ποικιλία "Biancheria", δέντρο το οποίο αντέχει τους θαλάσσιους ανέμους, το κρύο και το κλάδεμα. Ήδη το 19ο αιώνα ορισμένοι συγγραφείς περιέγραφαν αυτή την ποικιλία (Pietro Devitak) και σχολίαζαν πως το έλαιο που παραγόταν στην Τεργέστη λόγω της εξαιρετικής γλυκύτητάς του, το έστελναν ως ένδειξη σεβασμού στην αυτοκράτειρα Μαρία Τερέζα της Αυστρίας.

Η ελαιοκαλλιέργεια κατά παράδοση έχει τις ρίζες της στην οριοθετημένη περιοχή και υπάρχουν διάφορα έθιμα που μεταβιβάστηκαν από γενιά σε γενιά, τα οποία συνδέουν ορισμένες στιγμές της ελαιοκαλλιέργειας, από τις καλλιεργητικές τεχνικές μέχρι το στάδιο συλλογής των ελιών, εξαγωγής και διατήρησης του ελαίου, με πληθυσμούς, με λαϊκές εξιστορήσεις, έθιμα, παροιμίες και μαγειρικές συνταγές.

4.7. Δομή του ελέγχου Ονομασία: Camera di Commercio, Industria, Artigianato e Agricoltura di Trieste

Διεύθυνση: Piazza della Borsa, 14 - I-34100 Trieste.

4.8. Επισήμανση: Olio extra vergine di oliva "Tergeste" Denominazione di Origine Protetta.

Η προστατευόμενη ονομασία πρέπει να αναγράφεται στην ετικέτα με ευανάγνωστους και ανεξίτηλους χαρακτήρες με χρώμα που κάνει μεγάλη αντίθεση σε σχέση με το χρώμα της ετικέτας ώστε να διακρίνεται σαφώς από τις άλλες ενδείξεις της ετικέτας.

Πρέπει να διατίθεται στην κατανάλωση σε δοχεία με μέγιστη περιεκτικότητα 1 λίτρο και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται δοχεία από ρητίνη ή πλαστικό.

Στην ετικέτα πρέπει να αναγράφεται το έτος παραγωγής των ελιών από τους οποίους παρήχθη το λάδι. Στην ετικέτα μετά την προστατευόμενη ονομασία προέλευσης μπορεί να εμφανίζεται η κατά λέξη μετάφραση στα σλοβένικα της ένδειξης του προϊόντος.

4.9. Εθνικές απαιτήσεις: -

Αριθ. ΕΚ: IT/00256/2002.10.21.

Ημερομηνία παραλαβής του πλήρους φακέλου: 21 Οκτωβρίου 2002.