ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Στρατηγική-πλαίσιο σχετικά με την ισότητα των φύλων Πρόγραμμα εργασίας για το 2001

I - Εισαγωγή

Η ΕΕ έχει μια από μακρού υφιστάμενη δέσμευση για την προώθηση της ισότητας των φύλων, που περιλαμβάνεται στη συνθήκη από το 1957. Για να προωθήσει την πολιτική αυτή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε, τον Ιούνιο του 2000, την κοινοτική στρατηγική-πλαίσιο για την ισότητα των φύλων [1].

[1] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών - Προς μια κοινοτική στρατηγική-πλαίσιο για την ισότητα των φύλων (2001-2005) COM(2000) 335 τελικό

Το κοινοτικό έργο προς την κατεύθυνση της ισότητας των φύλων κατά την περίοδο 2001 έως 2005 θα λάβει τη μορφή μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής, η οποία θα περιλάβει όλες τις κοινοτικές πολιτικές όσον αφορά τις προσπάθειές τους για την προώθηση της ισότητας των φύλων. Κατά τη χρονική περίοδο αυτή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της συμμετοχής όλων των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα εργαστεί προοδευτικά για την επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στη στρατηγική-πλαίσιο.

Η στρατηγική-πλαίσιο συνενώνει και συντονίζει τις διάφορες πρωτοβουλίες και προγράμματα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάτω από ένα ενιαίο σχήμα, σύμφωνα με σαφή κριτήρια αξιολόγησης, την επαλήθευση και αξιολόγηση ως προς την ένταξη της διάστασης του φύλου, τα μέσα παρακολούθησης καθώς και τον καθορισμό οροθετήσεων. Αυτή η νέα προσέγγιση αυξάνει τα γενικά χαρακτηριστικά του φάσματος των υφιστάμενων κοινοτικών δραστηριοτήτων για την προώθηση της ισότητας των φύλων και εξασφαλίζει τη συνολική τους συνεκτικότητα με τον προσδιορισμό επικαλύψεων, βελτιστοποιώντας έτσι την αποτελεσματικότητα και την προβολή εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η στρατηγική υποστηρίζεται από ένα ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, στόχος του οποίου είναι ο προσδιορισμός και η συγκέντρωση των ενεργειών προτεραιότητας που η κάθε υπηρεσία αναπτύσσει κάθε χρόνο με στόχο:

- τη μετατροπή των ιδεαλιστικών τελικών στόχων, όπως διαγράφονται στη στρατηγική-πλαίσιο, σε ρεαλιστικά και μετρήσιμα στάδια ή φάσεις,

- τη διευκόλυνση της μέτρησης της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή της στρατηγικής-πλαισίου και της συνεχούς εσωτερικής αξιολόγησης,

- τη διαμόρφωση της βάσης για την υποβολή εκθέσεων και την αύξηση της προβολής όσον αφορά τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τομέα της ισότητας των φύλων.

Το πρόγραμμα εργασίας για την ισότητα των φύλων περιλαμβάνει προσχεδιασμένες παρεμβάσεις, π.χ. την αναπροσαρμογή πολιτικών με την εφαρμογή παρεμβάσεων ένταξης της διάστασης του φύλου ή / και αντενεργών παρεμβάσεων με την εφαρμογή συγκεκριμένων ενεργειών που αποσκοπούν στη βελτίωση της κατάστασης των γυναικών στην κοινωνία. Οι στόχοι κάθε υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χωρίζονται συνεπώς σε εφαρμογές που αφιερώνονται στην ενσωμάτωση μιας οπτικής του φύλου στις πολιτικές πρωτοβουλίες και σε ειδικές ενέργειες που απευθύνονται στις γυναίκες.

Καθώς το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας εκπονείται από κοινού από τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνει κάθε υπηρεσία θα χρησιμοποιηθούν ως οι δείκτες απόδοσης για την υπηρεσία αυτή. Η πρόοδος και τα επιτεύγματα παρακολουθούνται από την Ομάδα Επιτρόπων για τις Ίσες Ευκαιρίες, που υποστηρίζεται από τη διυπηρεσιακή ομάδα για τις ίσες ευκαιρίες. Η "ετήσια έκθεση για την ισότητα των φύλων" θα υποβάλλει ετησίως έκθεση για τα επιτεύγματα.

II - Τομείς παρέμβασης της στρατηγικής-πλαισίου

Η στρατηγική-πλαίσιο περιλαμβάνει τους ακόλουθους τομείς παρέμβασης:

1. ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ

Ο τομέας αυτός επικεντρώνεται στις ψαλίδες μεταξύ των φύλων που υπάρχουν στην αγορά εργασίας και στους τρόπους για την αντιμετώπισή τους. Οι στόχοι είναι η αύξηση της απασχόλησης των γυναικών, η μείωση των ποσοστών ανεργίας των γυναικών, ο διαχωρισμός των φύλων στην αγορά εργασίας και η σημαντική μείωση της ψαλίδας των αμοιβών των δύο φύλων που εξακολουθεί να παραμένει στο 20%.

2. ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗΣ

Ο τομέας αυτός καλύπτει την έλλειψη της συμμετοχής των γυναικών σε φορείς λήψης αποφάσεων. Οι ενέργειες περιλαμβάνουν στρατηγικές και μέσα για την προώθηση της συμμετοχής των γυναικών στη λήψη αποφάσεων στον πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό τομέα σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων και της συνεργασίας για την ανάπτυξη.

3. ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΙΣΟΤΙΜΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΥΣ ΑΠΟΛΑΒΗΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ

Στον τομέα αυτό, ο στόχος είναι η αποτελεσματική εφαρμογή της ένταξης της διάστασης των φύλων σε όλους τους τομείς πολιτικής που έχουν αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή των γυναικών, όπως οι μεταφορές, η δημόσια υγεία και η καταπολέμηση των διακρίσεων βάσει άλλων λόγων, η συνέχιση της βελτίωσης της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας, ιδίως σχετικά με την κοινωνική προστασία και στους τομείς της γονικής άδειας, προστασίας της μητρότητας και ωραρίου εργασίας καθώς και η εξεύρεση τρόπων και μέσων ευκολότερου συνδυασμού του οικογενειακού και του επαγγελματικού βίου.

4. ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΠΟΛΙΤΩΝ

Ο τομέας αυτός καλύπτει την εφαρμογή των δικαιωμάτων των γυναικών ως ανθρώπινων δικαιωμάτων μέσω της προώθησης των ανθρώπινων δικαιωμάτων των γυναικών, της εφαρμογής των δικαιωμάτων ίσων ευκαιριών και της ενίσχυσης της καταπολέμησης της βίας που συνδέεται με το φύλο και της σωματεμπορίας γυναικών.

5. ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΤΩΝ ΡΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΩΝ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Ο στόχος είναι να ξεπεραστούν οι στερεότυπες εικόνες των γυναικών και των ανδρών και η ανάγκη να αλλάξουν η συμπεριφορά, οι στάσεις, τα πρότυπα και οι αξίες ώστε να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη των ρόλων των ανδρών και των γυναικών στην κοινωνία. Οι ενέργειες καλύπτουν την ένταξη της διάστασης του φύλου ιδίως στις πολιτικές για τους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, του πολιτισμού, της επιστήμης, της νεολαίας και του αθλητισμού.

III - Ενέργειες προτεραιότητας για το 2001

Πέραν των ειδικών πρωτοβουλιών για συγκεκριμένες πολιτικές, που παρατίθενται στο παράρτημα, οι ακόλουθες ενέργειες προτεραιότητας θα εφαρμοστούν από όλες τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

- Διενέργεια εκτίμησης των επιπτώσεων ανάλογα με το φύλο σε επιλεγμένους τομείς πολιτικής, οι οποίοι δεν είχαν έως σήμερα ενσωματώσει τη διάσταση των φύλων, π.χ. για να λάβουν υπόψη τον πιθανό διαφορετικό αντίκτυπο στους άνδρες και τις γυναίκες αντίστοιχα των πολιτικών οι οποίες εμφανίζονται φαινομενικά ουδέτερες ως προς το φύλο. Αυτό θα γίνει στα πλαίσια της εκ των προτέρων ανάλυσης της πολιτικής και του σταδίου προγραμματισμού καθώς και στα στάδια εφαρμογής και αξιολόγησης.

- Καθώς η εκτίμηση των επιπτώσεων ανάλογα με το φύλο απαιτεί στοιχεία κατά φύλο στον αντίστοιχο τομέα πολιτικής, κάθε υπηρεσία θα συγκεντρώσει τα εν λόγω στοιχεία και θα κατανείμει συστηματικά σε γυναίκες και άνδρες όλα τα στατιστικά στοιχεία με πληροφορίες σχετικά με τα άτομα.

- Προσθήκη σε όλες τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και εκδήλωσης ενδιαφέροντος μιας παραπομπής στην πολιτική ισότητας των φύλων της Κοινότητας καθώς και επισήμανση ότι οι γυναίκες ενθαρρύνονται ιδιαίτερα να υποβάλουν προτάσεις / εκδηλώσεις ενδιαφέροντος ή να συμμετέχουν στην υποβολή τους. Παράδειγμα διατύπωσης: "Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έχει ως αποστολή να προάγει την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών και επιδιώκει σε όλες τις δραστηριότητές της να εξαλειφθούν οι ανισότητες των φύλων (άρθρα 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ). Στο πλαίσιο αυτό οι γυναίκες ενθαρρύνονται ιδιαίτερα είτε να υποβάλουν προτάσεις είτε να συμμετέχουν στην υποβολή τους."

IV. - Η αναλογία των φύλων σε επιτροπές και ομάδες εμπειρογνωμόνων

Η εφαρμογή της απόφασης 2000/407/ΕΚ της Επιτροπής, της 19ης Ιουνίου 2000 [2], για τη βελτίωση της ισορροπίας των φύλων στις επιτροπές και στις ομάδες εμπειρογνωμόνων είναι μια εμφανής εκδήλωση της πολιτικής για την ισότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η απόφαση αυτή εφαρμόζεται σε υφιστάμενες και νέες επιτροπές και ομάδες και καθορίζει το 40% ως ποσοστό ελάχιστης συμμετοχής των γυναικών και των ανδρών. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, ιδίως σε επιτροπές και ομάδες που ήδη υφίστανται, η συμμετοχή των ανδρών και των γυναικών μπορεί να εξισορροπηθεί κατά το χρόνο αντικατάστασης των μελών (ή στο τέλος της θητείας τους).

[2] ΕΕ L 154, 27/06/2000 σ. 34-35

Συνεπώς, στο πλαίσιο αυτό, όλες οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ασχολούνται με τέτοιες επιτροπές ή ομάδες θα υπενθυμίσουν στα κράτη μέλη, τους κοινωνικούς εταίρους, τις ΜΚΟ και τους επαγγελματικούς φορείς την αναγκαιότητα να υποβάλουν 4 ονόματα (με τουλάχιστον ένα από κάθε φύλο) έτσι ώστε να καταστεί δυνατό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιτύχει την ισορροπία των φύλων κατά το διορισμό των μελών.

Ύστερα από μια πρώτη εξέταση της τρέχουσας αναλογίας σε επιτροπές και ομάδες μπορεί να διαπιστωθεί η δυνατότητα επίτευξης προόδου:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Όπως ορίζεται στην ανακοίνωση που συνοδεύει την απόφαση αυτή [3], η εφαρμογή της απόφασης αυτής θα αποτελέσει το αντικείμενο μιας έκθεσης με στατιστικά στοιχεία και οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δεν έχουν βελτιώσει την αναλογία ανδρών και γυναικών θα κληθούν να αιτιολογήσουν το γιατί συμβαίνει αυτό.