P6_TA(2006)0390

Βελτίωση της οικονομικής κατάστασης του κλάδου της αλιείας

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης του κλάδου της αλιείας (2006/2110(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την αναθεώρηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) τον Δεκέμβριο του 2002, και κυρίως το ψήφισμά του, της 17ης Ιανουαρίου 2002 σχετικά με την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για το μέλλον της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής [1],

- έχοντας υπόψη τη θέση του της 6ης Ιουλίου 2005 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου που αφορά το Ευρωπαϊκό Αλιευτικό Ταμείο [2],

- έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1198/2006 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουλίου 2006, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας [3],

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, της 9ης Μαρτίου 2006, με τίτλο "Βελτίωση της οικονομικής κατάστασης του κλάδου της αλιείας" (COM(2006)0103),

- έχοντας υπόψη τη δημόσια ακρόαση που διοργανώθηκε στις 3 Μαΐου 2006, από την Επιτροπή Αλιείας, με θέμα τις επιπτώσεις της αύξησης των τιμών των καυσίμων στον κοινοτικό κλάδο της αλιείας,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Αλιείας (A6-0266/2006),

Α. λαμβάνοντας υπόψη τη στρατηγική σημασία του αλιευτικού τομέα για την κοινωνικοοικονομική κατάσταση, για τον δημόσιο εφοδιασμό σε νωπούς ιχθείς και για την αποκατάσταση της διατροφικής ισορροπίας στα διάφορα κράτη μέλη και στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και τη σημαντική συμβολή αυτού του τομέα στην κοινωνικοοικονομική ευημερία των παράκτιων κοινοτήτων, στην τοπική ανάπτυξη, στην απασχόληση, στη διατήρηση ή/και στη δημιουργία οικονομικών δραστηριοτήτων και θέσεων απασχόλησης σε όλα τα στάδια, στον εφοδιασμό με νωπούς ιχθείς και στη διατήρηση των τοπικών πολιτιστικών παραδόσεων,

Β. λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξη Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, την οποία βαρύνει η ευθύνη για τη χρηματοδότηση των δαπανών της, και κυρίως των αποφάσεων και των μέτρων που λαμβάνονται στον τομέα της,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να τηρηθούν τα ανώτατα όρια του χρηματοδοτικού πλαισίου 2007-2013, μολονότι θα ήταν επιθυμητό να είχε προβλεφθεί επαρκέστερη χρηματοδότηση για τον κλάδο της αλιείας,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διάφοροι στόλοι των κρατών μελών ανέρχονταν συνολικά, το 2004, σε περίπου 90000 σκάφη και απασχολούσαν άμεσα περίπου 190000 αλιείς,

Ε. εκτιμώντας ότι η ΚΑΠ πρέπει να λάβει υπόψη τις μεγάλες αποκλίσεις που διαπιστώθηκαν μεταξύ των στόλων, των τμημάτων του στόλου, των στοχευόμενων ειδών, των αλιευτικών εργαλείων, της παραγωγικότητας, των προτιμήσεων των καταναλωτών και των ποσοτήτων ιχθύων που καταναλώνονται ανά κάτοικο στα διάφορα κράτη μέλη, εκτός από τα ειδικά χαρακτηριστικά της αλιευτικής δραστηριότητας που προκύπτουν από την κοινωνική δομή αυτής της δραστηριότητας, και τις διαρθρωτικές και φυσικές ανισότητες μεταξύ των διάφορων αλιευτικών περιοχών,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αειφορία των αλιευτικών πόρων είναι απαραίτητη αν επιθυμούμε να διασφαλιστεί, μακροπρόθεσμα, η αλιευτική δραστηριότητα και η βιωσιμότητα του κλάδου της αλιείας,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δραστηριότητα του κλάδου της αλιείας επικεντρώνεται κυρίως σε περιφέρειες με εύθραυστη οικονομία —που υπάγονται, στην πλειονότητά τους, στον στόχο 1— και ότι η κρίση που διέρχεται ο κλάδος έχει σημαντική επίπτωση στο επίπεδο της οικονομικής καικοινωνικής συνοχής των περιφερειών,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΚΑΠ πρέπει να υποστηρίζει την αειφόρο ανάπτυξη του κλάδου της αλιείας,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι όσον αφορά ορισμένες αλιευτικές δραστηριότητες, το επίπεδο εισοδημάτων του πληθυσμού που ζει από την αλιεία είναι αισθητά χαμηλότερο από αυτό των άλλων στρωμάτων του πληθυσμού, και ότι αυτή η ανισότητα επιδεινώνεται από το γεγονός ότι αυτό το επίπεδο συνδέεται με τις αβεβαιότητες της αλιείας, την κυμαινόμενη αξία των ιχθύων και το κόστος ορισμένων παραγωγικών παραγόντων· ότι, ως εκ τούτου, οι κοινοτικές πολιτικές πρέπει να διασφαλίσουν δίκαιο βιοτικό επίπεδο για τους πληθυσμούς που ζουν από την αλιεία, ειδικότερα μέσω της βελτίωσης της ισορροπίας μεταξύ των εισοδημάτων και των δαπανών των επιχειρήσεων,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανασφάλεια των εισοδημάτων και των αποδοχών των επαγγελματιών της αλιείας εξαρτάται από τους κανόνες εμπορίας στον κλάδο, τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών πρώτης πώλησης και τον ακανόνιστο χαρακτήρα της δραστηριότητας, γεγονός που προϋποθέτει ότι πρέπει να διατηρηθεί η χορήγηση ορισμένων μορφών δημόσιων κρατικών και κοινοτικών ενισχύσεων,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση των τιμών των καυσίμων έχει άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στα εισοδήματα των πληρωμάτων, λόγω της σχέσης μεταξύ των αποδοχών και των εισοδημάτων από την πρώτη πώληση των αλιευμάτων, η οποία οδηγεί σε πτώση έως και 25 %,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομική κατάσταση μεγάλου αριθμού αλιευτικών επιχειρήσεων έχει επιδεινωθεί σε τέτοιο βαθμό τα τελευταία χρόνια, ώστε να προκαλεί το κλείσιμο πολλών εξ αυτών, λόγω της μείωσης των εισοδημάτων, με όλες τις αρνητικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις που συνεπάγεται αυτό,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πτώση των εισοδημάτων οφείλεται, αφενός, στους περιορισμούς που επιβάλλονται στην αλιευτική δραστηριότητα (μείωση της αλιευτικής ικανότητας, σύνολο επιτρεπόμενων αλιευμάτων, ποσοστώσεις, μη αλιευτικές ζώνες, σχέδια ανάκτησης αποθεμάτων και μείωση του αριθμού των ημερών αλιείας) και, αφετέρου, στη διατήρηση χαμηλών τιμών πρώτης πώλησης, που συνδέονται με τη δομή του κλάδου (χαμηλή συγκέντρωση προσφοράς, αυξανόμενη συγκέντρωση της ζήτησης, κακή κατανομή της προστιθέμενης αξίας, σταδιακή άνοδος των εισαγωγών των προϊόντων αλιείας, αύξηση της παραγωγής της υδατοκαλλιέργειας),

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομική και κοινωνική κρίση που αντιμετωπίζει ο τομέας της αλιείας πλήττει όλους τους αλιευτικούς στόλους, σε διαφορετικό όμως βαθμό·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά την τελευταία δεκαετία, ο κλάδος της αλιείας βρέθηκε αντιμέτωπος με μείωση κατά 35 % του αριθμού των θέσεων απασχόλησης, κατά 20 % του αριθμού των σκαφών και κατά 28 % των ποσοτήτων αλιευμάτων, παρά τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν για να ανατραπεί αυτή η τάση κατά την αναθεώρηση της ΚΑΠ το 2002,

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, προκειμένου να διασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα του κλάδου της αλιείας, η προσαρμογή του πρέπει να συνοδεύεται από κοινωνικοοικονομικά μέτρα ειδικά σχεδιασμένα για την επίτευξη του υψηλότερου επιπέδου ασφάλειας μέσω του εκσυγχρονισμού των στόλων, για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου κατάρτισης των εργαζομένων στον κλάδο και για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας των ατόμων που ζουν από τη θάλασσα,

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου των προϊόντων αλιείας με τις τρίτες χώρες σημειώνει σταθερή άνοδο εδώ και πολλά χρόνια, και ότι η ΕΕ εισάγει πλέον πάνω από το 40 % των προϊόντων αλιείας που καταναλώνει,

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δυναμική πώλησης εμποδίζει τις διακυμάνσεις των παραγόντων κόστους να επηρεάσουν τις τιμές των ιχθύων και ότι οι μέσες τιμές πρώτης πώλησης παρουσιάζουν στασιμότητα, δηλαδή πτώση από το 2002, χωρίς αυτό να έχει προκαλέσει πτώση των τιμών για τον τελικό καταναλωτή νωπών ιχθύων,

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, η παρούσα κοινή οργάνωση αγοράς (ΚΟΑ) των προϊόντων αλιείας δεν κατάφερε να συμβάλει επαρκώς στη βελτίωση των τιμών πρώτης πώλησης, ούτε στην καλύτερη κατανομή της προστιθέμενης αξίας στην αλυσίδα δημιουργίας αξίας του κλάδου,

Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσαρμογή του μεγέθους του στόλου στους υπάρχοντες αλιευτικούς πόρους οδήγησε στην προώθηση της αδιαφοροποίητης παύσης των αλιευτικών δραστηριοτήτων χωρίς να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες των αντίστοιχων στόλων, των αλιευτικών πόρων και των αναγκών των καταναλωτών των προϊόντων αλιείας σε κάθε χώρα, γεγονός που είχε σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις,

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μείωση της αλιευτικής προσπάθειας έχει επηρεάσει ορισμένα κράτη μέλη περισσότερο από άλλα και ότι υπάρχουν ορισμένοι στόλοι κρατών μελών, οι οποίοι έχουν προβεί σε παγκόσμιες μειώσεις άνω του κοινοτικού μέσου όρου και άλλοι, οι οποίοι αντιθέτως έχουν αυξήσει την αλιευτική προσπάθεια,

ΚΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάργηση ορισμένων αλιευτικών μεθόδων θα οδηγήσει αυτόματα στην εξαφάνιση αρκετών αλιευτικών δραστηριοτήτων με παραδοσιακά μέσα, με σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις,

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση των τιμών των καυσίμων κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών είχε ιδιαίτερα αρνητικές επιπτώσεις στον κλάδο της αλιείας και συνέβαλε στη μεγάλη επιδείνωση της υπάρχουσας κρίσης, των λειτουργικών περιθωρίων του κλάδου και της οικονομικής βιωσιμότητάς του, γεγονός που συνεπάγεται εξαιρετικά αισθητή πτώση των εισοδημάτων των αλιέων,

ΚΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, από το 2004 έως το 2006, οι τιμές των καυσίμων αυξήθηκαν περίπου κατά 100 % και ότι οι τελευταίες αντιπροσωπεύουν πλέον, σε ορισμένα τμήματα του κλάδου, σχεδόν το ήμισυ του συνόλου του λειτουργικού κόστους των αλιευτικών επιχειρήσεων,

ΚΕ. λαμβάνοντας υπόψη την εκτίμηση ορισμένων μελετών ότι η αύξηση των τιμών των καυσίμων θα μπορούσε να προκαλέσει το κλείσιμο χιλιάδων αλιευτικών επιχειρήσεων και την ενδεχόμενη κατάργηση χιλιάδων θέσεων απασχόλησης,

ΚΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφορα κράτη μέλη εφήρμοσαν ειδικά μέτρα για την αποζημίωση των στόλων τους μετά την αύξηση των τιμών των καυσίμων, κυρίως μέσω της δημιουργίας ταμείων εγγυήσεων και βελτιωμένων γραμμών πιστώσεων,

ΚΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυξητική τάση των τιμών των καυσίμων έχει διαρθρωτικό χαρακτήρα,

ΚΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι όσον αφορά τις εξαιρέσεις από τις ειδοποιήσεις χορήγησης κρατικών ενισχύσεων, η Επιτροπή προτείνει την αύξηση του ποσού που προβλέπει ο κανόνας "de minimis" για τον κλάδο της αλιείας ώστε να ανέλθει σε περίπου 30000 ευρώ ανά δικαιούχο εντός περιόδου τριών ετών, ποσό χαμηλότερο από αυτό που ισχύει για άλλους τομείς,

ΚΘ. λαμβάνοντας υπόψη τις περικοπές που αποφάσισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 15 και 16 Δεκεμβρίου 2005 όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας (ΕΤΑ) για την περίοδο 2007-2013 σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής, μειώνοντας το προτεινόμενο ποσό από περίπου 4900000 ευρώ σε περίπου 3800000 ευρώ, επιδεινώνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο ακόμη περισσότερο την ανεπάρκεια των κοινοτικών χρηματοδοτικών πόρων για τον κλάδο της αλιείας,

Λ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική συμφωνία για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας, η οποία επιτεύχθηκε από το Συμβούλιο "Γεωργία και Αλιεία" στις 19 Ιουνίου 2006 στο Λουξεμβούργο, δεν λαμβάνει υπόψη βασικές πτυχές της προαναφερθείσας θέσης του της 6ης Ιουλίου 2005 και περιλαμβάνει προτάσεις της Επιτροπής που περιέχονται στην προαναφερθείσα ανακοίνωσή της,

Η ανακοίνωση της Επιτροπής

1. εκφράζει τη λύπη του για την καθυστέρηση που επιβεβαιώνει η ανακοίνωση της Επιτροπής, όπως και για την έλλειψη δεδηλωμένης φιλοδοξίας· εκτιμά ότι οι προτάσεις που διατυπώθηκαν είναι πράγματι ανεπαρκείς και ορισμένες από αυτές ακατάλληλες, δεδομένου του μεγέθους και της σοβαρότητας της κρίσης που διέρχεται σήμερα ο κλάδος και ότι η Επιτροπή είναι εξάλλου η πρώτη που διαπιστώνει και χαρακτηρίζει αυτήν τη σοβαρότητα·

2. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η προτεινόμενη πολιτική προβάλλει την κοινωνικοοικονομική υποβάθμιση του κλάδου που οφείλεται στην ιλιγγιώδη αύξηση των τιμών των καυσίμων, προκειμένου να προωθήσει την παύση και την οριστική διακοπή της δραστηριότητας αλιευτικών σκαφών·

3. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι τα προτεινόμενα μέτρα δεν διαθέτουν πραγματικά κοινωνικοοικονομική διάσταση και ότι, αντιθέτως, πρόκειται για μέτρα τα οποία προτάθηκαν χωρίς να ληφθούν καθόλου υπόψη οι συνέπειες της εφαρμογής τους για τα πληρώματα των σκαφών·

4. εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής δεν περιλαμβάνει συνεκτική ανάλυση της παρούσας κατάστασης του κλάδου της αλιείας και ιδιαίτερα όσον αφορά την αλιευτική προσπάθεια,

5. υπογραμμίζει ότι μεγάλος αριθμός των διατυπωμένων προτάσεων θα έχουν, στην καλύτερη περίπτωση, αμελητέες επιπτώσεις, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, στην οικονομική κατάσταση του κλάδου της αλιείας·

Άμεσα μέτρα

6. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, στο πλαίσιο των ενισχύσεων διάσωσης και αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή εμμένει στην αντίθεσή της για την ενδεχόμενη καταβολή αντισταθμιστικών αποζημιώσεων και ενισχύσεων λειτουργίας· επιβεβαιώνει κατά συνέπεια, την ανάγκη λήψης συγκεκριμένων και άμεσων μέτρων με σκοπό την αποκατάσταση της αυξημένης αστάθειας των τιμών των καυσίμων για τον συγκεκριμένο κλάδο, κυρίως μέσω της εφαρμογής μέτρων ενίσχυσης· ζητεί, σε αυτό το πλαίσιο, τη δημιουργία ταμείου εγγυήσεων, συγχρηματοδοτούμενου σε κοινοτικό επίπεδο και ικανού να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών των καυσίμων, και τη χορήγηση στις ενδιαφερόμενες αλιευτικές επιχειρήσεις προσωρινής αντισταθμιστικής αποζημίωσης·

7. εκτιμά ότι είναι απαραίτητη η εκμετάλλευση όλων των δυνατοτήτων και των χρηματοοικονομικών περιθωρίων που προσφέρονται στο πλαίσιο του οικονομικού έτους 2006 του προϋπολογισμού της Κοινότητας, για τη χρηματοδότηση εκτάκτων μέτρων ενίσχυσης του κλάδου, προκειμένου ο κλάδος να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες που οφείλονται στην αύξηση των τιμών των καυσίμων, εφόσον δεν εφαρμοστούν μέτρα διαφορετικής φύσης·

8. ζητεί από την Επιτροπή, προκειμένου να εξασφαλισθεί η ανταγωνιστικότητα του στόλου της ΕΕ που αλιεύει εκτός των κοινοτικών υδάτων, ο οποίος πρέπει να ανταγωνίζεται στις ίδιες αγορές στόλους τρίτων χωρών, αν και το κόστος λειτουργίας των κοινοτικών αλιευτικών μπορεί να υπερβαίνει κατά 300 % το κόστος λειτουργίας των πλοίων στόλων τρίτων χωρών, να εξετάσει τις προτάσεις του τομέα για τη δημιουργία πλαισίου όσον αφορά τη χορήγηση φορολογικών απαλλαγών·

9. καλεί την Επιτροπή να θεωρήσει την παρούσα κρίση που συνδέεται με την τιμή των καυσίμων ως μη προβλέψιμο γεγονός, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 16 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2792/1999 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 1999, για καθορισμό των λεπτομερών κανόνων και ρυθμίσεων σχετικά με την κοινοτική διαρθρωτική βοήθεια στον τομέα της αλιείας [4] και ρυθμίζεται από το Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού της Αλιείας (ΧΜΠΑ) με τέτοιον τρόπο ώστε να μπορεί να χορηγεί τις ίδιες ενισχύσεις βραχυπρόθεσμα και σε περίπτωση προσωρινής παύσης της δραστηριότητας, χωρίς κριτήρια μείωσης της δυνατότητας ή βιολογικά κριτήρια· υπενθυμίζει τις πολλές δεσμεύσεις που έχει προ πολλού αναλάβει προς αυτήν την κατεύθυνση·

10. καλεί την Επιτροπή να αυξήσει σε δώδεκα μήνες τη διάρκεια ισχύος των ενισχύσεων διάσωσης·

11. υπογραμμίζει ότι οι κρατικές ενισχύσεις πρέπει επίσης να αποσκοπούν στη διασφάλιση των συμφερόντων των πληρωμάτων των σκαφών, την ικανοποίηση των αναγκών τους και την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν·

12. εκφράζει την απογοήτευσή του όσον αφορά τους κανόνες που ανακοίνωσε πρόσφατα η Επιτροπή, οι οποίοι αυξάνουν το ανώτατο όριο των ελάχιστων ενισχύσεων για τον κλάδο της αλιείας σε ποσό μόνο 30000 ευρώ για διάστημα τριών ετών· υπενθυμίζει τις επίμονες εκκλήσεις του συγκεκριμένου κλάδου και των διοικήσεων πολλών κρατών μελών για αύξηση των ενισχύσεων αυτών στο ποσό των 100000 ευρώ, και συγκρίνει αυτόν τον αριθμό με το ανώτατο όριο που συμφωνήθηκε πρόσφατα για άλλους παραγωγικούς κλάδους, το οποίο αγγίζει έως και τα 200000 ευρώ· υπογραμμίζει τις ανειλημμένες δεσμεύσεις για αύξηση του ποσού που διέπεται από τον λεγόμενο κανόνα de minimis στον κλάδο της αλιείας και καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει επειγόντως προς τα πάνω την προσφάτως εγκριθείσα συμφωνία·

13. καλεί την Επιτροπή να επιτρέψει την πρόβλεψη ενισχύσεων του ΧΜΠΑ ή του ΕΤΑ, προκειμένου να δημιουργήσει γραμμές χρηματοδότησης που θα επιτρέψουν να ελαχιστοποιηθεί η αύξηση του λειτουργικού κόστους·

Μέτρα που έχουν μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Ανανέωση και εκσυγχρονισμός του στόλου

14. σημειώνει την πρόταση της Επιτροπής να εξετάσει, στο πλαίσιο των μελλοντικών προγραμμάτων αναδιάρθρωσης, επενδύσεις προσανατολισμένες στις τροποποιήσεις των αλιευτικών εργαλείων, στην απόκτηση εξοπλισμού και την αντικατάσταση των κινητήρων, έτσι ώστε να συμβάλει στην αναδιάρθρωση, στην ενεργειακή αποδοτικότητα και στην εξοικονόμηση ενέργειας·

15. είναι της γνώμης ότι τα σχέδια αναδιάρθρωσης σε ορισμένα κράτη μέλη πρέπει να αποτελέσουν βασική συνιστώσα της αναδιάρθρωσης του κλάδου της αλιείας·

16. εκτιμά ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να εγκρίνουν συνολικό σχέδιο με σκοπό τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας του στόλου, το οποίο να περιλαμβάνει την ανάπτυξη αλιευτικών μέσων με χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας και ολιγότερο ρυπογόνων κινητήρων και, μακροπρόθεσμα, μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα·

17. εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη οράματος όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο το ΕΤΑ προσεγγίζει τις ενισχύσεις για την αντικατάσταση των κινητήρων· είναι της γνώμης ότι μέτρα όπως η σύνδεση των ενισχύσεων για την αντικατάσταση των κινητήρων των σκαφών που έχουν μήκος μεγαλύτερο των 12 μέτρων με μείωση της ισχύος τους κατά 20 % θα καταστήσουν ορισμένες αλιευτικές μεθόδους πρακτικά μη βιώσιμες και ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφάλεια, ενώ μπορεί παράλληλα να ενθαρρύνουν επίσης την αύξηση των κρουσμάτων απάτης υπό τη μορφή ψευδών δηλώσεων για την ισχύ των κινητήρων·

18. επιμένει ότι είναι ανάγκη να συνεχίσει το ΕΤΑ να χορηγεί ενισχύσεις για την ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου —όσον αφορά κυρίως την αντικατάσταση των κινητήρων για λόγους ασφάλειας, προστασίας του περιβάλλοντος ή εξοικονόμησης ενέργειας— τις οποίες θα πρέπει να λάβουν κατά προτεραιότητα η παράκτια ή η με παραδοσιακά μέσα αλιεία μικρής έκτασης, για την αντικατάσταση σκαφών ηλικίας άνω των είκοσι ετών και των οποίων η λειτουργία δεν μπορεί πλέον να πληροί τις προδιαγραφές ασφαλείας·

Παράκτια αλιεία

19. καλεί την Επιτροπή να αναγνωρίσει την ιδιαιτερότητα της παράκτιας ή με παραδοσιακά μέσα αλιείας μικρής έκτασης στο πλαίσιο της ΚΑΠ και να εξετάσει κατά πόσον τα ισχύοντα μέσα είναι ικανά να ανταποκριθούν στις ανάγκες του κλάδου και να προχωρήσει, εν ανάγκη, στην προσαρμογή τους·

20. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για τη δημιουργία κοινοτικού προγράμματος στήριξης της παράκτιας και με παραδοσιακά μέσα αλιείας μικρής έκτασης, η οποία θα συμβάλει στον συντονισμό των δράσεων και στη δρομολόγηση των χρηματοδοτήσεων από άλλα υπάρχοντα μέσα, με σκοπό την εξάλειψη των ειδικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει αυτό το τμήμα του κλάδου·

Διάθεση στην αγορά

21. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η Επιτροπή προβλέπει εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της υφιστάμενης ΚΟΑ για τα προϊόντα αλιείας· υπογραμμίζει την αναγκαιότητα φιλόδοξης αναθεώρησης της ΚΟΑ, αν επιθυμούμε να βελτιωθεί η διάθεση των ιχθύων και των προϊόντων αλιείας στην αγορά και να ενισχυθεί η προστιθέμενη αξία τους·

22. εκτιμά ότι είναι σημαντικό οι αλιείς να συμμετέχουν πιο άμεσα στη μεταποίηση και την εμπορία, με σκοπό να διευρυνθεί η βάση των εισοδημάτων τους και να βελτιωθεί το βιοτικό τους επίπεδο· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει για τον σκοπό αυτόν προτάσεις αναθεώρησης της ΚΟΑ για τα προϊόντα αλιείας, κυρίως με τη θέσπιση μηχανισμών οι οποίοι θα επιτρέψουν τη βελτίωση των τιμών κατά την πρώτη πώληση και την προώθηση δίκαιης και κατάλληλης κατανομής της προστιθέμενης αξίας στην αλυσίδα αξίας·

23. εκφράζει την απογοήτευσή του διότι σε πολλές περιπτώσεις οι δυνατότητες βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας που παρέχονται στο πλαίσιο της παρούσας ανακοίνωσης δεν έχουν αξιοποιηθεί επαρκώς από τον κλάδο και καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τις εθνικές διοικήσεις και τις διάφορες οργανώσεις που εκπροσωπούν τους παραγωγούς, να καταστήσουν όσον το δυνατό γνωστότερες τις εν λόγω δυνατότητες και τις νέες δυνατότητες που ενδέχεται να προκύψουν από μια μελλοντική αναθεώρηση της ανακοίνωσης·

24. θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να αξιολογηθούν ορισμένες μορφές παρέμβασης ανάλογες προς τις τιμές εγγύησης ή προς τη μέγιστη φορολογία εισοδήματος, προκειμένου να διασφαλιστεί καλύτερη κατανομή της προστιθέμενης αξίας, μειώνοντας τα περιθώρια των μεσαζόντων·

25. υπογραμμίζει ότι τα διαρθρωτικά ταμεία πρέπει να συμβάλουν στον εκσυγχρονισμό και τη δημιουργία υποδομών εμπορίας για τον τομέα της αλιείας·

26. στηρίζει την πρωτοβουλία της κατάρτισης κώδικα συμπεριφοράς για το εμπόριο των κοινοτικών προϊόντων αλιείας·

27. συμφωνεί ότι η οικολογική σήμανση θα μπορούσε να διευκολύνει τη διαφοροποίηση των προϊόντων και να αποτελέσει μέτρο εμπορικού κινήτρου για βιώσιμη αλιεία·

28. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει κατάλληλους μηχανισμούς —για παράδειγμα, ενισχύσεις προς τους καταναλωτές— για την προώθηση της εμπορίας μεταποιημένων προϊόντων αλιείας (κυρίως κονσέρβας) και μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας, κατά το πρότυπο ορισμένων γεωργικών προϊόντων·

29. ζητεί από την Επιτροπή να μεριμνήσει για την εξωτερική προώθηση των κοινοτικών αλιευτικών προϊόντων, όπως για παράδειγμα τις κονσέρβες, χρηματοδοτώντας κυρίως τη διάδοσή τους στο πλαίσιο εκθέσεων και εμπορικών διεθνών εκθέσεων·

30. εκτιμά ότι είναι απαραίτητο η Επιτροπή να υποβάλει μελέτη σχετικά με τον αντίκτυπο των κοινοτικών και εισαγόμενων προϊόντων υδατοκαλλιέργειας στις τιμές των ιχθύων και κυρίως στις τιμές πρώτης πώλησης·

31. καλεί την Επιτροπή να λάβει μέτρα δυνάμει των οποίων τα προϊόντα αλιείας που εισάγονται και διατίθενται στην εσωτερική αγορά θα υπόκεινται στις ίδιες υποχρεώσεις όπως και τα κοινοτικά προϊόντα αλιείας·

32. είναι της γνώμης ότι οι επενδύσεις με σκοπό τη βελτίωση της επεξεργασίας των ιχθύων εν πλω και κυρίως η στήριξη των επενδύσεων στα συστήματα ψύξης, θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση των τιμών πρώτης πώλησης·

Οικονομικά θέματα

33. εκφράζει την ανησυχία του για την ανεπάρκεια των οικονομικών πόρων που διατίθενται στον κλάδο της αλιείας στο δημοσιονομικό πλαίσιο 2007-2013 και κυρίως για το ΕΤΑ, και θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να αυξηθούν αυτοί οι πόροι, αν επιθυμούμε να αντιμετωπιστεί η κρίση που διέρχεται ο κλάδος επί του παρόντος·

Αειφορία των πόρων

34. καλεί εκ νέου την Επιτροπή να υιοθετήσει πιο συνολική προσέγγιση σχετικά με τα μέτρα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και αποκατάστασης των αλιευτικών αποθεμάτων, βασιζόμενη κυρίως στους άλλους παράγοντες που έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο θαλάσσιο περιβάλλον και στην κατάσταση των αλιευτικών πόρων (ρύπανση των ακτών και της θάλασσας, βιομηχανικά λύματα και γεωργικά απόβλητα, εκβάθυνση του θαλάσσιου πυθμένα ή θαλάσσιες μεταφορές), συμπληρώνοντας τις σημερινές μεθόδους διαχείρισης· καλεί την Επιτροπή να αναλάβει κοινοτική πρωτοβουλία σε αυτόν τον τομέα·

35. επισημαίνει ότι έχει θεμελιώδη σημασία η αποκατάσταση ισορροπίας μεταξύ της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, υπογραμμίζοντας ταυτοχρόνως την ανάγκη να τεθεί σε λειτουργία μηχανισμός επιχορήγησης ή αντιστάθμισης των αλιέων που υφίστανται τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις των προγραμμάτων για την αποκατάσταση των αλιευτικών αποθεμάτων ή άλλων μέτρων για την μεγαλύτερη προστασία των οικοσυστημάτων, ειδικότερα στις πλέον υποβαθμισμένες περιφέρειες·

36. υποδεικνύει την ανάγκη θέσπισης κανονιστικού πλαισίου δράσης για την προσαρμογή της αλιευτικής προσπάθειας στους διαθέσιμους πόρους, με ιδιαίτερη αναφορά στο πρόβλημα των μεγάλων σκαφών με μεγάλα αλιευτικά εργαλεία σε μικρές υδάτινες μάζες·

37. υπογραμμίζει ότι η μείωση της αλιευτικής προσπάθειας και ικανότητας πρέπει να πραγματοποιηθεί με σκοπό τη μακροπρόθεσμη διατήρηση του κλάδου·

38. έχει την πεποίθηση ότι τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ευρωπαϊκός αλιευτικός κλάδος δεν μπορούν να επιλυθούν χωρίς καλύτερη διαχείριση των αλιευτικών δραστηριοτήτων, η οποία θα οδηγήσει στην ανάκτηση των αλιευτικών αποθεμάτων, εφόσον χωρίς αλιεύματα δεν μπορεί να υπάρξει αλιεία·

39. υπογραμμίζει ότι η προσαρμογή των εθνικών στόλων στους υπάρχοντες πόρους πρέπει να λάβει υπόψη τη μείωση της αλιευτικής προσπάθειας που έχει ήδη συντελεσθεί·

40. υπενθυμίζει ότι όλα τα μέτρα ανάκτησης των αλιευτικών πόρων πρέπει να ληφθούν σε συνεργασία με τους αλιείς και να είναι βασισμένα στην επιστημονική έρευνα στον τομέα της αλιείας·

41. καλεί την Επιτροπή να προβεί στον διαχωρισμό των αλιευτικών μεθόδων από τον τρόπο εφαρμογής τους· τονίζει ότι ορισμένες αλιευτικές μέθοδοι οι οποίες κρίνονται ως επιβλαβείς όταν χρησιμοποιούνται σε βιομηχανική κλίμακα ενδέχεται να συνάδουν με την αειφόρο προσέγγιση όταν χρησιμοποιούνται σε βιοτεχνική κλίμακα και μπορούν, επομένως, να βοηθήσουν τις αλιευτικές κοινότητες που βρίσκονται σήμερα σε κρίση·

42. καλεί την Επιτροπή να αναγνωρίσει ότι οι αλιευτικές δραστηριότητες δεν είναι αυθύπαρκτες αλλά αποτελούν μέρος ευρύτερου συνόλου σε περιφερειακό επίπεδο· τονίζει ότι τα περιοριστικά μέτρα (απαγορεύσεις ή περιορισμοί) που επιβάλλονται σε έναν ή περισσότερους τύπους δραστηριοτήτων προκαλούν ανισορροπίες και έχουν ως αποτέλεσμα τη μετάθεση της αλιευτικής προσπάθειας σε άλλα είδη, με σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις για τις αλιευτικές κοινότητες και υπεραλίευση ειδών που ήδη αλιεύονται οριακά·

Παράνομη αλιεία

43. εκτιμά ότι είναι θεμελιώδης η λήψη μέτρων για την ενίσχυση της καταπολέμησης της παράνομης, αδήλωτης και άναρχης αλιείας· καλεί μετ' επιτάσεως τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τους μηχανισμούς ελέγχου που διαθέτουν σε αυτόν τον τομέα· θεωρεί ότι χρειάζονται βελτιωμένοι έλεγχοι στα σύνορα της Ένωσης προκειμένου να αποτρέπεται η είσοδος παράνομα αλιευθέντων ιχθύων στην ΕΕ·

44. καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει τις διατάξεις της ισχύουσας ΚΑΠ για την παράνομη, αδήλωτη και άναρχη αλιεία· θεωρεί ότι είναι ιδιαίτερα επιτακτική η ανάγκη θέσπισης κανονισμών ώστε να αποφευχθεί η απόρριψη σημαντικού ποσοστού αλιευμάτων·

Έρευνα

45. υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να προωθηθούν, μέσω του ΕΤΑ και του έβδομου προγράμματος-πλαισίου της Κοινότητας για την έρευνα, την τεχνολογική ανάπτυξη και την επίδειξη κατάλληλες επενδύσεις που θα συμβάλουν στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης του κλάδου της αλιείας και στην αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας·

46. εκτιμά ότι είναι σημαντικό να αξιολογηθούν οι δυνατότητες τροποποίησης του τύπου των καυσίμων, όπως και οι συνεργίες με τον αγροτικό κλάδο που είναι πιθανόν να προκύψουν στον ενεργειακό τομέα·

47. υπογραμμίζει ότι με το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο της Κοινότητας επί θεμάτων Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Επίδειξης, δόθηκε σαφής προτεραιότητα στους θαλάσσιους πόρους και την αλιεία, με κατάλληλη χρηματοδότηση·

Διαχείριση της ΚΑΠ

48. σημειώνει τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με την οικονομική διαχείριση των αλιευμάτων, υπενθυμίζει όμως ότι η κατανομή των ποσοστώσεων και των δικαιωμάτων αλιείας εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών·

Συμμετοχή στη διαχείριση της ΚΑΠ

49. υπογραμμίζει ότι τα Περιφερειακά Γνωμοδοτικά Συμβούλια μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη συμμετοχή των αλιέων στην διαδικασία λήψεως αποφάσεων που αφορούν την ΚΑΠ· υπογραμμίζει ότι έχει ιδιαίτερη σημασία η χορήγηση κοινοτικών ενισχύσεων στα συμβούλια αυτά για τη λειτουργία που επιτελούν και η οποία πρέπει να επανεκτιμηθεί εντός πέντε ετών·

50. επιμένει στην ανάγκη ενίσχυσης των ομάδων των αλιέων και των επαγγελματικών οργανώσεων που είναι διατεθειμένες να μοιραστούν τις ευθύνες στην εφαρμογή της ΚΑΠ (συνδιαχείριση)·

51. ζητεί την περαιτέρω αποκέντρωση της ΚΑΠ, προκειμένου να διασφαλιστεί μεγαλύτερος βαθμός συμμετοχής των αλιέων, των οργανώσεων που τους εκπροσωπούν και των κοινοτήτων αλιέων στην ΚΑΠ και στη βελτίωση της διαχείρισης των αλιευμάτων·

52. σημειώνει την ανάγκη ορθής οργάνωσης των αλιευτικών αγορών, με αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου, σύστημα οικολογικής σήμανσης και τη θέσπιση νομικού κώδικα για τον κλάδο της αλιείας·

*

* *

53. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

[1] ΕΕ C 271 E της 7.11.2002, σ. 401.

[2] EE C 157 Ε της 6.7.2006, σ. 324.

[3] ΕΕ L 223 της 15.8.2006, σ. 1.

[4] ΕΕ L 337 της 30.12.1999, σ. 10.

--------------------------------------------------