Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέση της Κοινότητας στο πλαίσιο του Συμβουλίου Σύνδεσης όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 65 της ευρωμεσογειακής συμφωνίας, με την οποία θεσπίζεται η σύνδεση μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός και της Δημοκρατίας της Τυνησίας αφετέρου.

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στόχος της παρούσας πρότασης είναι η εφαρμογή διατάξεων σχετικά με το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, οι οποίες περιέχονται στην ευρωμεσογειακή συμφωνία, με την οποία θεσπίζεται η σύνδεση μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός και της Τυνησίας αφετέρου, η οποία συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 17 Ιουλίου 1995 [1]. Στο άρθρο 67 της εν λόγω συμφωνίας προβλέπεται ότι οι διατάξεις αυτές εγκρίνονται από το Συμβούλιο Σύνδεσης.

[1] ΕΕ L 97 της 30ης Μαρτίου 1998.

1. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου Σύνδεσης θεμελιώνεται στα άρθρα 65, 66, 67 και 68 της συμφωνίας σύνδεσης ΕΚ-Tυνησίας.

2. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

2.1. Περιεχόμενο της συμφωνίας.

Οι διατάξεις της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Τυνησίας προβλέπουν την εφαρμογή ενός συστήματος συντονισμού βάσει των ακολούθων:

1. Υπέρ των τυνήσιων εργαζομένων, οι οποίοι κατοικούν και εργάζονται νόμιμα σε κράτος μέλος, καθώς και των μελών της οικογένειάς τους, τα οποία κατοικούν νόμιμα σε κάποιο κράτος μέλος:

α) Έλλειψη κάθε είδους διάκρισης λόγω ιθαγένειας.

β) Συνυπολογισμός των περιόδων ασφάλισης, απασχόλησης ή κατοικίας, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τη νομοθεσία ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών για τη γένεση σε άλλο κράτος μέλος δικαιώματος συντάξεων γήρατος, αναπηρίας και επιζώντων, οικογενειακών παροχών, παροχών ασθένειας και μητρότητας.

γ) Καταβολή οικογενειακών παροχών σε εργαζόμενους οι οποίοι απασχολούνται σε κάποιο κράτος μέλος και τα μέλη της οικογένειάς τους κατοικούν εντός της Κοινότητας.

δ) Εξαγωγή στην Τυνησία των συντάξεων γήρατος, επιζώντων, εργατικών ατυχημάτων ή επαγγελματικών ασθενειών ή αναπηρίας που οφείλεται σε αυτές.

2. Υπέρ των εργαζομένων, υπηκόων κράτους μέλους, οι οποίοι κατοικούν και εργάζονται νόμιμα στην Τυνησία, καθώς και των μελών της οικογένειάς τους που κατοικούν νόμιμα στην εν λόγω χώρα:

Τηρουμένων των αναλογιών χορήγηση των πλεονεκτημάτων που προβλέπονται στα σημεία 1 α), 1 γ) και 1 δ) ανωτέρω.

2.2. Στόχος της συμφωνίας

Στόχος της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Τυνησίας είναι η εφαρμογή ενός συστήματος συντονισμού ώστε να διασφαλισθεί για τους τυνήσιους εργαζομένους προστασία ανάλογη με την προστασία η οποία διασφαλίζεται στους ευρωπαίους πολίτες από την κοινοτική νομοθεσία.

Παρά ταύτα, οι διατάξεις της συμφωνίας δεν εντάσσονται στην προοπτική της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων και δεν αποβλέπουν στη χορήγηση στους τυνήσιους εργαζομένους εξίσου ευνοϊκής μεταχείρισης με εκείνη που διασφαλίζει το σύστημα συντονισμού των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, το οποίο θεσπίζεται με τον κανονισμό 1408/71.

3. ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

3.1. Παρουσίαση του σχεδίου

Η απόφαση πρέπει να περιλαμβάνει διατάξεις που αφορούν τις υποχρεώσεις που βαρύνουν κάθε συμβαλλόμενο μέρος και διατάξεις που αφορούν αποκλειστικά τις υποχρεώσεις των κρατών μελών προς τους τυνήσιους εργαζομένους.

Κατά συνέπεια, το σχέδιο απόφασης καταρτίστηκε βάσει του ακόλουθου σχήματος:

-τα μέρη Α, Γ και Δ αφορούν τα κράτη μέλη και την Τυνησία

-το μέρος Β ισχύει αποκλειστικά για τα κράτη μέλη

-τα παραρτήματα περιλαμβάνουν διευκρινίσεις σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης στις νομοθεσίες των κρατών μελών και της Τυνησίας.

3.2. Περιεχόμενο του σχεδίου απόφασης

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΜΕΡΟΣ Ι - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1

Οι όροι οι οποίοι ορίζονται στο παρόν άρθρο αντιστοιχούν κατ' ουσία στους ορισμούς του κανονισμού 1408/71. Παρά ταύτα, σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας, ως εργαζόμενος νοείται μόνον ο μισθωτός. Τέλος, δεδομένου ότι κάποιοι ορισμοί του κανονισμού 1408/71 αναφέρονται στα κράτη μέλη, κρίθηκε απαραίτητο να γίνει αναφορά και στην Τυνησία.

Άρθρο 2

Με το παρόν άρθρο οριοθετείται το πεδίο των προσώπων που καλύπτονται από την εν λόγω απόφαση ως εξής: οι Τυνήσιοι εργαζόμενοι και οι υπήκοοι κράτους μέλους, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους και οι επιζώντες αυτών, που εργάζονται και κατοικούν νόμιμα σε κράτος μέλος ή στην Τυνησία.

Άρθρο 3

Πρόκειται για την κλασική διατύπωση του κανόνα της ισότητας μεταχείρισης, η οποία αντιστοιχεί, τηρουμένων των αναλογιών, στο άρθρο 3 του κανονισμού 1408/71.

Άρθρο 4

Στο καθ' ύλην πεδίο εφαρμογής λαμβάνεται υπόψη η έννοια της κοινωνικής ασφάλισης όπως ορίζεται στη συμφωνία και αντιστοιχεί στο άρθρο 4 του κανονισμού 1408/71.

Άρθρο 5

Η παρούσα διάταξη αντιστοιχεί στο άρθρο 5 του κανονισμού 1408/71 και επιτρέπει σε κάθε συμβαλλόμενο μέρος να λάβει γνώση των νομοθεσιών και των συστημάτων στα οποία έχει εφαρμογή η εν λόγω απόφαση.

Άρθρο 6

Το παρόν άρθρο, το οποίο θεμελιώνεται στο άρθρο 3.3 του κανονισμού 1408/71, επιτρέπει την επέκταση των προνομίων ορισμένων συμβάσεων κοινωνικής ασφάλισης, οι οποίες έχουν συναφθεί μεταξύ κρατών μελών και αναφέρονται στο παράρτημα III, στους Τυνήσιους εργαζόμενους που καλύπτονται από την εν λόγω απόφαση.

Άρθρο 7

Η παράγραφος 1 αφορά την άρση των ρητρών κατοικίας για τις παροχές που απαριθμώνται στη συμφωνία. Αφενός, οι παροχές που αποκτήθηκαν από Τυνήσιους εργαζόμενους δυνάμει της νομοθεσίας ενός ή περισσότερων κρατών μελών θα εξάγονται σε όλα τα κράτη μέλη. Αφετέρου, οι παροχές που αποκτήθηκαν δυνάμει της νομοθεσίας της Τυνησίας θα εξάγονται σε όλα τα κράτη μέλη και αντιστρόφως οι παροχές που αποκτήθηκαν δυνάμει της νομοθεσίας ενός ή περισσότερων κρατών μελών θα εξάγονται στην Τυνησία.

Άρθρο 8

Η παρούσα διάταξη προβλέπει την καταβολή ειδικών παροχών χωρίς εισφορά στο έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο κατοικεί ο ενδιαφερόμενος, χωρίς δυνατότητα εξαγωγής, αλλά και χωρίς συνυπολογισμό των περιόδων, σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας.

Άρθρο 9

Η παρούσα διάταξη αφορά την αναπροσαρμογή των παροχών και αντιστοιχεί στο άρθρο 11 του κανονισμού 1408/71. Τέτοιου είδους νομοθετικές ρυθμίσεις, εφόσον περιλαμβάνονται στη νομοθεσία ενός κράτους μέλους, εφαρμόζονται στις παροχές που αποκτήθηκαν βάσει της εν λόγω απόφασης.

Άρθρο 10

Η παρούσα διάταξη παραπέμπει στους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 12 του κανονισμού 1408/71 για την εφαρμογή των κανόνων σχετικά με το απαράδεκτο σώρευσης παροχών.

ΜΕΡΟΣ ΙΙ - ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΣΤΟΥΣ ΤΥΝΗΣΙΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΤΟΥΣ

TITΛΟΣ I

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ

Άρθρα 11 έως 18

Οι διατάξεις αυτές επαναλαμβάνουν ουσιαστικά τους κανόνες προσδιορισμού της εφαρμοστέας νομοθεσία βάσει του κανονισμού 1408/71, οι οποίοι ισχύουν για τους μισθωτούς. Στόχος των διατάξεων είναι τα πρόσωπα που καλύπτονται από την εν λόγω απόφαση να μην υπάγονται ταυτοχρόνως σε δύο νομοθεσίες κοινωνικής ασφάλισης (διπλή εισφορά) ή, αντιθέτως, να μην υπάγονται σε καμία (ανυπαρξία προστασίας). Οι εν λόγω κανόνες θεμελιώνονται στην αρχή σύμφωνα με την οποία εφαρμοστέα είναι μία μόνο νομοθεσία, συνήθως η νομοθεσία του κράτους στο οποίο απασχολείται ο εργαζόμενος, αλλά προβλέπουν και ορισμένες ειδικές ρυθμίσεις, ιδίως για τους αποσπασμένους εργαζόμενους.

TITΛΟΣ II

ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΑΡΟΧΩΝ

Άρθρα 19 έως 38

Οι διατάξεις αυτές αντιστοιχούν κυρίως στο κεφάλαιο «Ασθένεια και μητρότητα» του κανονισμού 1408/71.

Άρθρα 39 έως 45

Οι διατάξεις αυτές αντιστοιχούν κυρίως στο κεφάλαιο «Αναπηρία» του κανονισμού 1408/71.

Άρθρα 46 έως 56

Οι διατάξεις αυτές αντιστοιχούν κυρίως στο κεφάλαιο «Γήρας και θάνατος (συντάξεις)» του κανονισμού 1408/71.

Άρθρα 57 έως 68

Οι διατάξεις αυτές αντιστοιχούν κυρίως στο κεφάλαιο «Εργατικά ατυχήματα και επαγγελματικές ασθένειες» του κανονισμού 1408/71.

Άρθρα 69 έως 71

Οι διατάξεις αυτές αντιστοιχούν κυρίως στο κεφάλαιο «Επιδόματα θανάτου» του κανονισμού 1408/71.

Άρθρα 72 έως 76

Οι διατάξεις αυτές αντιστοιχούν στο κεφάλαιο «Οικογενειακές παροχές» του κανονισμού 1408/71.

Άρθρα 77 έως 79

Οι διατάξεις αυτές αντιστοιχούν στο κεφάλαιο «Παροχές για τέκνα συντηρούμενα από δικαιούχους συντάξεως και για ορφανά» του κανονισμού 1408/71.

ΜΕΡΟΣ Γ - ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Οι διατάξεις αυτές, οι οποίες επαναλαμβάνουν ορισμένα άρθρα του κανονισμού 1408/71, ρυθμίζουν κυρίως τη συνεργασία μεταξύ των αρχών των κρατών μελών και της Τυνησίας.

ΜΕΡΟΣ Δ - ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Το μέρος αυτό, το οποίο αφορά τόσο την Τυνησία όσο και τα κράτη μέλη, αναφέρεται στους τελικούς όρους εφαρμογής της εν λόγω απόφασης.

Το Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει απόφαση σχετικά με τη θέση της Κοινότητας στην οποία αντιστοιχεί το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου Σύνδεσης ΕΚ-Τυνησίας στην οποία και επισυνάπτεται.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέση της Κοινότητας στο πλαίσιο του Συμβουλίου Σύνδεσης όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 65 της ευρωμεσογειακής συμφωνίας, με την οποία θεσπίζεται η σύνδεση μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός και της Δημοκρατίας της Τυνησίας αφετέρου.

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το (τα) άρθρο(α) 300, παράγραφος 2, στίχος πρώτος,

την πρόταση της Επιτροπής [2],

[2] ΕΕ C ... της..., σελ ...

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) Η ευρωμεσογειακή συμφωνία, με την οποία θεσπίζεται η σύνδεση μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των μελών τους αφενός και της Τυνησίας αφετέρου, έχει συναφθεί με απόφαση του Συμβουλίου και της Επιτροπής, στις 26 Ιανουαρίου 1998 ;

(2) Στο άρθρο 65 της συμφωνίας προβλέπεται συντονισμός των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τυνησίας.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η θέση που θα λάβει η Κοινότητα στο πλαίσιο του Συμβουλίου Σύνδεσης, το οποίο έχει συσταθεί δυνάμει της ευρωμεσογειακής συμφωνίας μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός και της Τυνησίας αφετέρου, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 67 της εν λόγω συμφωνίας, περιέχεται στο σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου Σύνδεσης, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΣΧΕΔΙΟ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. / ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΝΔΕΣΗΣ

μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός και της Τυνησίας αφετέρου,

της ...

για το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τυνησίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία με την οποία θεσπίζεται σύνδεση μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός και της Τυνησίας αφετέρου [3],

[3] ΕΕ L 97 της 30ής Μαρτίου 1998.

εκτιμώντας ότι τα άρθρα 65, 66, 67 και 68 της συμφωνίας σύνδεσης αποσκοπούν στο συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών της ΕΕ και της Τυνησίας,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

ΜΕΡΟΣ Ι - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1

Ορισμοί

Για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης:

α) Ως «εργαζόμενος» νοείται κάθε πρόσωπο:

i) το οποίο είναι ασφαλισμένο δυνάμει υποχρεωτικής ή προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης κατά ενός ή περισσοτέρων κινδύνων που αντιστοιχούν στους κλάδους συστήματος κοινωνικής ασφάλισης που εφαρμόζεται στους μισθωτούς,

ii) το οποίο είναι ασφαλισμένο υποχρεωτικά κατά ενός ή περισσότερων κινδύνων που αντιστοιχούν στους κλάδους στους οποίους εφαρμόζεται η παρούσα απόφαση, στο πλαίσιο συστήματος κοινωνικής ασφάλισης που καλύπτει όλους τους κατοίκους ή το σύνολο του ενεργού πληθυσμού:

-όταν οι τρόποι διαχείρισης ή χρηματοδότησης του συστήματος αυτού επιτρέπουν το χαρακτηρισμό του ως μισθωτού ή

-ελλείψει τέτοιων κριτηρίων, όταν το πρόσωπο είναι ασφαλισμένο δυνάμει υποχρεωτικής ή προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης κατά άλλου κινδύνου που καθορίζεται στο παράρτημα Ι, στο πλαίσιο συστήματος οργανωμένου υπέρ των μισθωτών ή συστήματος που αναφέρεται στο σημείο iii) ή, ελλείψει τέτοιου συστήματος στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, όταν το πρόσωπο αυτό ανταποκρίνεται στον ορισμό του παραρτήματος Ι,

iii) το οποίο είναι ασφαλισμένο υποχρεωτικά κατά περισσοτέρων κινδύνων που αντιστοιχούν στους κλάδους στους οποίους εφαρμόζεται η παρούσα απόφαση, στο πλαίσιο συστήματος κοινωνικής ασφάλισης οργανωμένου κατά τρόπο ενιαίο υπέρ του συνόλου του αγροτικού πληθυσμού σύμφωνα με τα κριτήρια που καθορίζονται στο παράρτημα I,

iv) το οποίο είναι ασφαλισμένο προαιρετικά κατά ενός ή περισσοτέρων κινδύνων που αντιστοιχούν στους κλάδους στους οποίους εφαρμόζεται η παρούσα απόφαση, στο πλαίσιο συστήματος κοινωνικής ασφάλισης οργανωμένου υπέρ των μισθωτών ή όλων των κατοίκων ή ορισμένων κατηγοριών κατοίκων:

-εάν τούτο ασκεί μισθωτή δραστηριότητα ή

-εάν τούτο είχε προηγουμένως ασφαλισθεί υποχρεωτικά κατά του ίδιου κινδύνου στο πλαίσιο συστήματος οργανωμένου υπέρ των μισθωτών του ίδιου κράτους μέλους.

β) Ως «μεθοριακός εργαζόμενος» νοείται κάθε μισθωτός που ασκεί την επαγγελματική του δραστηριότητα στο έδαφος ενός κράτους μέλους και κατοικεί στο έδαφος άλλου κράτους μέλους όπου επιστρέφει, κατ' αρχήν, κάθε ημέρα ή τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Πάντως, ο μεθοριακός εργαζόμενος που αποσπάται από την επιχείρηση στην οποία κανονικά υπάγεται ή παρέχει υπηρεσίες στο έδαφος του ίδιου κράτους μέλους ή άλλου κράτους μέλους, διατηρεί την ιδιότητα του μεθοριακού εργαζόμενου επί χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους τέσσερις μήνες, ακόμη και αν, κατά τη διάρκεια του χρονικού αυτού διαστήματος, δεν είναι δυνατόν να επιστρέφει κάθε ημέρα ή τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα στον τόπο της κατοικίας του.

γ) Ως «εποχιακός εργαζόμενος» νοείται κάθε μισθωτός που μεταβαίνει στο έδαφος κράτους μέλους άλλου από εκείνο όπου κατοικεί, για να εκτελέσει για λογαριασμό επιχείρησης ή εργοδότη του κράτους αυτού εργασία εποχιακού χαρακτήρα, η διάρκεια της οποίας δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει τους οκτώ μήνες, εφόσον διαμένει προσωρινά στο έδαφος του κράτους αυτού κατά τη διάρκεια της εργασίας του -ως εργασία εποχιακού χαρακτήρα πρέπει να νοείται η εργασία που εξαρτάται από τη διαδοχή των εποχών και επαναλαμβάνεται αυτόματα κάθε έτος.

δ) Ως «μέλος της οικογένειας» νοείται κάθε πρόσωπο που ορίζεται ή αναγνωρίζεται ως μέλος της οικογένειας ή που ορίζεται ως μέλος του νοικοκυριού από τη νομοθεσία δυνάμει της οποίας καταβάλλονται οι παροχές ή, στις περιπτώσεις που προβλέπονται από το άρθρο 22 παράγραφος 1 στοιχείο α) και το άρθρο 34, από τη νομοθεσία του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου κατοικεί. Πάντως, αν οι νομοθεσίες αυτές θεωρούν ως μέλος της οικογένειας ή του νοικοκυριού μόνο το πρόσωπο που ζει υπό τη στέγη του εργαζόμενου, μισθωτού ή μη μισθωτού, ο όρος αυτός θεωρείται ότι πληρούται όταν η συντήρηση του εν λόγω προσώπου βαρύνει κυρίως τον εργαζόμενο. Εάν η νομοθεσία ενός κράτους μέλους σχετικά με τις παροχές ασθένειας ή μητρότητας σε είδος δεν επιτρέπει τη διάκριση των μελών της οικογένειας από τα άλλα πρόσωπα στα οποία εφαρμόζεται, ο όρος «μέλος της οικογένειας» έχει την έννοια που του αποδίδεται στο παράρτημα I.

ε) Ως «επιζών» νοείται κάθε πρόσωπο που ορίζεται ή αναγνωρίζεται ως επιζών από τη νομοθεσία δυνάμει της οποίας χορηγούνται οι παροχές. Πάντως, αν η νομοθεσία αυτή θεωρεί ως επιζώντα μόνο το πρόσωπο το οποίο ζούσε υπό τη στέγη του αποθανόντος, ο όρος αυτός θεωρείται ότι πληρούται όταν η συντήρηση του εν λόγω προσώπου βάρυνε κυρίως τον αποθανόντα.

στ) Ως «κατοικία» νοείται η συνήθης διαμονή.

ζ) Ως «διαμονή» νοείται η προσωρινή διαμονή.

η) Ο όρος «νομοθεσία» προσδιορίζει, για κάθε κράτος μέλος και για την Τυνησία, τους υφιστάμενους ή μελλοντικούς νόμους, τις κανονιστικές πράξεις, τους κανονισμούς και κάθε άλλο μέτρο εφαρμογής, που αφορούν τους κλάδους και τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 2.

Ο όρος αυτός αποκλείει τις υφιστάμενες ή μελλοντικές συμβατικές διατάξεις, ανεξαρτήτως του αν αυτές αποτέλεσαν αντικείμενο αποφάσεων των δημοσίων αρχών με τις οποίες καθίστανται υποχρεωτικές ή επεκτείνεται το πεδίο εφαρμογής τους. Όσον αφορά πάντως τις συμβατικές διατάξεις οι οποίες:

i) χρησιμεύουν για την εκπλήρωση υποχρέωσης ασφάλισης που απορρέει από τους νόμους ή τους κανονισμούς οι οποίοι αναφέρονται στο προηγούμενο εδάφιο ή

ii) δημιουργούν ένα σύστημα η διαχείριση του οποίου διασφαλίζεται από τον ίδιο φορέα που διαχειρίζεται τα συστήματα τα οποία έχουν θεσπισθεί από τους νόμους ή κανονισμούς που αναφέρονται στο προηγούμενο εδάφιο, ο περιορισμός αυτός δύναται να αρθεί οποτεδήποτε με δήλωση του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, στην οποία αναφέρονται τα συστήματα επί των οποίων εφαρμόζεται η παρούσα απόφαση. Η δήλωση αυτή κοινοποιείται και δημοσιεύεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 90.

θ) Ως «σύμβαση κοινωνικής ασφάλισης» νοείται κάθε διμερής ή πολυμερής πράξη που δεσμεύει ή θα δεσμεύσει αποκλειστικά δύο ή περισσότερα κράτη μέλη ή ένα κράτος μέλος και την Τυνησία στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης, για το σύνολο ή μέρος των κλάδων και συστημάτων που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 2, καθώς και συμφωνίες οποιασδήποτε φύσης που συνήφθησαν στο πλαίσιο των πράξεων αυτών.

ι) Ως «αρμόδια αρχή» νοείται, για κάθε κράτος μέλος και για την Τυνησία, ο υπουργός, οι υπουργοί ή άλλη αντίστοιχη αρχή αρμόδια για τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης στο σύνολο ή σε οποιοδήποτε τμήμα της επικράτειας του κράτους αυτού.

ια) Ως «φορέας» νοείται, για κάθε κράτος μέλος και για την Τυνησία, ο οργανισμός ή η αρχή που επιφορτίζεται με την εφαρμογή του συνόλου ή μέρους της νομοθεσίας.

ιβ) Ως «αρμόδιος φορέας» νοείται:

i) ο φορέας στον οποίο υπάγεται ο ενδιαφερόμενος κατά το χρόνο της αίτησης παροχών ή

ii) ο φορέας από τον οποίο ο ενδιαφερόμενος δικαιούται παροχές ή θα δικαιούτο παροχές, αν ο ίδιος ή τα μέλη της οικογένειάς του κατοικούσαν στο έδαφος του κράτους μέλους ή της Τυνησίας, στο οποίο βρίσκεται ο φορέας αυτός ή

iii) ο φορέας που ορίζεται από την αρμόδια αρχή του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους ή της Τυνησίας ή

iv) αν πρόκειται περί συστήματος σχετικού με τις υποχρεώσεις του εργοδότη για τις παροχές που προβλέπονται από το άρθρο 4 παράγραφος 1, είτε ο εργοδότης είτε ο ασφαλιστής που τον υποκαθιστά είτε, ελλείψει αυτών, ο οργανισμός ή η αρχή που ορίζεται από την αρμόδια αρχή του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους ή της Τυνησίας.

ιγ) Ως «φορέας του τόπου κατοικίας» και «φορέας του τόπου διαμονής» νοούνται αντίστοιχα ο φορέας που έχει επιφορτισθεί με την καταβολή των παροχών στον τόπο όπου κατοικεί ο ενδιαφερόμενος και ο φορέας που έχει επιφορτισθεί με την καταβολή των παροχών στον τόπο όπου διαμένει ο ενδιαφερόμενος, σύμφωνα με τη νομοθεσία που εφαρμόζει ο φορέας αυτός ή, ελλείψει τέτοιου φορέα, ο φορέας που ορίζεται από την αρμόδια αρχή του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους ή της Τυνησίας.

ιδ) Ως «αρμόδιο κράτος» νοείται το κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου βρίσκεται ο αρμόδιος φορέας.

ιε) Ως «περίοδοι ασφάλισης» νοούνται οι περίοδοι εισφορών ή απασχόλησης που καθορίζονται ή αναγνωρίζονται ως τέτοιες από τη νομοθεσία υπό την οποία πραγματοποιήθηκαν ή θεωρούνται ότι πραγματοποιήθηκαν, καθώς και κάθε εξομοιούμενη προς αυτές περίοδος, κατά το μέτρο που αναγνωρίζεται από τη νομοθεσία αυτή ως ισοδύναμη προς περίοδο ασφάλισης.

ιστ) Ως «περίοδοι απασχόλησης» νοούνται οι περίοδοι που καθορίζονται ή αναγνωρίζονται ως τέτοιες από τη νομοθεσία υπό την οποία πραγματοποιήθηκαν, καθώς και κάθε εξομοιούμενη προς αυτές περίοδος, κατά το μέτρο που αναγνωρίζεται από τη νομοθεσία αυτή ως ισοδύναμη προς περίοδο απασχόλησης.

ιζ) Ως «περίοδοι διαμονής» νοούνται οι περίοδοι που καθορίζονται ή αναγνωρίζονται ως τέτοιες από τη νομοθεσία υπό την οποία πραγματοποιήθηκαν ή θεωρούνται ότι πραγματοποιήθηκαν.

ιη) Ως «παροχή» και «σύνταξη» νοείται κάθε παροχή και σύνταξη, συμπεριλαμβανομένων και όλων των τμημάτων τους που βαρύνουν το Δημόσιο Ταμείο, οι προσαυξήσεις αναπροσαρμογής ή τα συμπληρωματικά επιδόματα με την επιφύλαξη των διατάξεων του τίτλου II, τμήματος 2, επίσης οι εφάπαξ παροχές οι οποίες δύνανται να υποκαταστήσουν τις συντάξεις, καθώς και οι καταβολές που πραγματοποιούνται λόγω επιστροφής εισφορών.

ιθ) i) Ως «οικογενειακή παροχή» νοείται κάθε παροχή σε είδος ή σε χρήμα που προορίζεται να αντισταθμίσει τα οικογενειακά βάρη στο πλαίσιο των διατάξεων του άρθρου 4 παράγραφος 1 στοιχείο η), με εξαίρεση τα ειδικά επιδόματα τοκετού ή υιοθεσίας που αναφέρονται στο παράρτημα IΙ.

ii) Ως «οικογενειακό επίδομα» νοείται η περιοδική παροχή σε χρήμα που χορηγείται αποκλειστικά ανάλογα με τον αριθμό και, ενδεχομένως, την ηλικία των μελών της οικογένειας.

κ) Ως «επίδομα θανάτου» νοείται κάθε ποσό που καταβάλλεται εφάπαξ σε περίπτωση θανάτου, με εξαίρεση τις εφάπαξ παροχές που προβλέπονται στο στοιχείο ιη).

κα) Ως «κανονισμός 1408/71» νοείται, για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1971 περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας.

Άρθρο 2

Προσωπικό πεδίο εφαρμογής

Εφόσον δεν προβλέπεται άλλως, η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται:

α) στους εργαζόμενους τυνησιακής ιθαγένειας που εργάζονται νόμιμα σε κάποιο κράτος μέλος και υπάγονται ή έχουν υπαχθεί στη νομοθεσία ενός ή περισσότερων κρατών μελών, καθώς και στα μέλη της οικογένειάς τους που κατοικούν νόμιμα στο έδαφος ενός κράτους μέλους και στους επιζώντες τους.

β) στους εργαζόμενους που είναι υπήκοοι ενός κράτους μέλους και εργάζονται νόμιμα στην Τυνησία και οι οποίοι υπάγονται ή έχουν υπαχθεί στην τυνησιακή νομοθεσία, καθώς και στα μέλη της οικογένειάς τους που κατοικούν νόμιμα στην Τυνησία και στους επιζώντες τους.

Άρθρο 3

Ισότητα μεταχείρισης

1 Οι Τυνήσιοι υπήκοοι για τους οποίους ισχύουν οι διατάξεις της παρούσας απόφασης και οι οποίοι κατοικούν στο έδαφος ενός κράτους μέλους, υπόκεινται στις υποχρεώσεις και απολαμβάνουν τα δικαιώματα που απορρέουν από τη νομοθεσία κάθε κράτους μέλους υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους του, με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων της παρούσας απόφασης.

2. Παρομοίως, οι υπήκοοι ενός κράτους μέλους για τους οποίους ισχύουν οι διατάξεις της παρούσας απόφασης και οι οποίοι κατοικούν στην Τυνησία, υπόκεινται στις υποχρεώσεις και απολαμβάνουν τα δικαιώματα που απορρέουν από τη νομοθεσία της Τυνησίας υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους της χώρας αυτής, με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων της παρούσας απόφασης.

3. Οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 ισχύουν ως προς το δικαίωμα εκλογής μελών των οργάνων των φορέων κοινωνικής ασφάλισης ή συμμετοχής κατά την υπόδειξή τους, αλλά δε θίγουν τις διατάξεις της νομοθεσίας των κρατών μελών ή της νομοθεσίας της Τυνησίας όσον αφορά την εκλογιμότητα ή τους τρόπους υπόδειξης των ενδιαφερόμενων στα όργανα αυτά.

Άρθρο 4

Καθ' ύλην πεδίο εφαρμογής

1. Λαμβανομένων υπόψη των ειδικών διατάξεων που περιλαμβάνονται στην παρούσα απόφαση, τούτη ισχύει για όλες τις νομοθεσίες που αφορούν τους ακόλουθους κλάδους κοινωνικής ασφάλισης:

α) παροχές ασθένειας και μητρότητας ;

β) παροχές αναπηρίας ;

γ) παροχές γήρατος ;

δ) παροχές επιζώντων ;

ε) παροχές εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών ;

στ) επιδόματα λόγω θανάτου ;

ζ) παροχές ανεργίας ;

η) οικογενειακές παροχές.

2. Η παρούσα απόφαση ισχύει για τα γενικά και ειδικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, ανταποδοτικά και μη ανταποδοτικά, καθώς και για συστήματα σχετικά με τις υποχρεώσεις του εργοδότη ή του πλοιοκτήτη σε σχέση με τις παροχές που προβλέπονται στην παράγραφο 1.

3. Η παρούσα απόφαση ισχύει για τις ειδικές μη ανταποδοτικές παροχές οι οποίες εμπίπτουν σε νομοθεσία ή καθεστώς εκτός αυτών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 ή που εξαιρούνται δυνάμει της παραγράφου 4, όταν οι παροχές αυτές προορίζονται:

α) είτε για να καλύψουν συμπληρωματικά, εναλλακτικά ή επικουρικά την επέλευση οποιουδήποτε κινδύνου που εμπίπτει στους κλάδους που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως η) της παραγράφου 1,

β) είτε αποκλειστικά για να διασφαλίσουν την ειδική προστασία των ατόμων με ειδικές ανάγκες.

4. Η παρούσα απόφαση δεν ισχύει για τις διατάξεις της νομοθεσίας κράτους μέλους σχετικά με τις ειδικές παροχές χωρίς εισφορά που αναφέρονται στο τμήμα ΙΙ του παραρτήματος ΙΙ, των οποίων η εφαρμογή περιορίζεται σε μέρος του εδάφους του.

5. Οι διατάξεις του τίτλου II του μέρους Β δεν θίγουν πάντως τις διατάξεις της νομοθεσίας των κρατών μελών που αφορούν τις υποχρεώσεις του πλοιοκτήτη.

6. Η παρούσα απόφαση δεν ισχύει για την κοινωνική και ιατρική πρόνοια, ούτε για τα συστήματα παροχών υπέρ θυμάτων πολέμου ή των συνεπειών του.

Άρθρο 5

Δηλώσεις των συμβαλλόμενων μερών σχετικά με το πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης

Τα κράτη μέλη και η Τυνησία αναφέρουν, σε δηλώσεις που κοινοποιούνται και δημοσιεύονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 90, τις νομοθεσίες και τα συστήματα που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 2, τις ελάχιστες παροχές που αναφέρονται στο άρθρο 55, καθώς και τις παροχές που προβλέπονται στα άρθρα 77 και 78.

Άρθρο 6

Συμβάσεις κοινωνικής ασφάλισης που συνάπτονται μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών

Τα πλεονεκτήματα των συμβάσεων κοινωνικής ασφάλισης που συνδέουν αποκλειστικά δύο ή περισσότερα κράτη μέλη και αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ επεκτείνονται στα πρόσωπα για τα οποία ισχύει η παρούσα απόφαση.

Άρθρο 7

Άρση της ρήτρας κατοικίας. Επίπτωση της υποχρεωτικής ασφάλισης στην απόδοση των εισφορών

1. Εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά στην παρούσα απόφαση, οι παροχές γήρατος ή επιζώντων σε χρήμα, οι συντάξεις εργατικών ατυχημάτων ή επαγγελματικής ασθένειας, καθώς και οι παροχές ασθένειας που αποκτώνται δυνάμει της νομοθεσίας ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών δεν είναι δυνατόν να υποστούν καμία μείωση, τροποποίηση, αναστολή, κατάργηση, κατάσχεση επειδή ο δικαιούχος κατοικεί στο έδαφος κράτους μέλους άλλου από εκείνο όπου βρίσκεται ο φορέας οφειλέτης.

Το προηγούμενο εδάφιο ισχύει επίσης για παροχές εφάπαξ που χορηγούνται σε περίπτωση νέου γάμου του επιζώντος συζύγου, ο οποίος είχε δικαίωμα σύνταξης επιζώντος.

2. Η παράγραφος 1 ισχύει, με εξαίρεση παροχές αναπηρίας άλλες από εκείνες που καταβάλλονται σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθένειας, για παροχές που αποκτώνται δυνάμει της νομοθεσίας ενός ή περισσότερων κρατών μελών, όταν ο δικαιούχος είναι υπήκοος Τυνησίας και κατοικεί στην Τυνησία, καθώς και για παροχές που αποκτώνται δυνάμει της τυνησιακής νομοθεσίας, όταν ο δικαιούχος είναι υπήκοος ενός κράτους μέλους και κατοικεί στο έδαφος αυτού ή οποιουδήποτε άλλου κράτους μέλους.

3. Εάν η νομοθεσία ενός κράτους μέλους εξαρτά την απόδοση εισφορών από τον όρο ο ενδιαφερόμενος να έχει παύσει να υπάγεται στην υποχρεωτική ασφάλιση, ο όρος αυτός δε θεωρείται ότι πληρούται εφόσον ο ενδιαφερόμενος υπάγεται υπό την ιδιότητα του εργαζόμενου σε υποχρεωτική ασφάλιση δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους.

Άρθρο 8

Ειδικές μη ανταποδοτικές παροχές

1. Παρά τις διατάξεις του άρθρου 7 και του τίτλου ΙΙ του μέρους Β, τα πρόσωπα στα οποία εφαρμόζεται η παρούσα απόφαση απολαμβάνουν τις ειδικές μη ανταποδοτικές παροχές σε χρήμα της παραγράφου 3 του άρθρου 4 αποκλειστικά στο έδαφος και δυνάμει της νομοθεσίας του κράτους μέλους στο οποίο κατοικούν, εφόσον αυτές περιλαμβάνονται στο παράρτημα IV. Οι παροχές αυτές βαρύνουν το φορέα του τόπου κατοικίας, από τον οποίο και καταβάλλονται.

2. Όταν η νομοθεσία κράτους μέλους εξαρτά το δικαίωμα παροχής που προβλέπεται στην παράγραφο 1 αλλά χορηγείται επικουρικά, από τη λήψη παροχής που εμπίπτει σε ένα από τα στοιχεία α) έως η) της παραγράφου 1 του άρθρου 4, ενώ δεν οφείλεται τέτοια παροχή δυνάμει της νομοθεσίας αυτής, οποιαδήποτε αντίστοιχη παροχή δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους θεωρείται, για τη χορήγηση της επικουρικής παροχής, ως παροχή που καταβάλλεται δυνάμει της νομοθεσίας του πρώτου κράτους μέλους.

3. Όταν η νομοθεσία κράτους μέλους εξαρτά τη χορήγηση παροχών που προβλέπονται στην παράγραφο 1, οι οποίες προορίζονται για άτομα με ειδικές ανάγκες ή αναπήρους, από τον όρο η μειονεξία ή αναπηρία να έχει διαγνωσθεί για πρώτη φορά στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους, ο όρος αυτός θεωρείται ότι πληρούται όταν η διάγνωση γίνεται για πρώτη φορά στο έδαφος άλλου κράτους μέλους.

Άρθρο 9

Αναπροσαρμογή των παροχών

Οι κανόνες αναπροσαρμογής που προβλέπονται από τη νομοθεσία ενός κράτους μέλους ισχύουν για παροχές που οφείλονται, αφού ληφθούν υπόψη οι διατάξεις της παρούσας απόφασης, δυνάμει της νομοθεσίας αυτής.

Άρθρο 10

Απαράδεκτο σώρευσης παροχών

1. Η παρούσα απόφαση δεν είναι δυνατόν να παρέχει ή να διατηρεί δικαίωμα λήψης περισσότερων παροχών της ίδιας φύσης που αφορούν την ίδια περίοδο υποχρεωτικής ασφάλισης. Η διάταξη αυτή δεν ισχύει για παροχές αναπηρίας, γήρατος, θανάτου (συντάξεις) ή επαγγελματικής ασθένειας που καταβάλλονται από τους φορείς δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 43, του άρθρου 45 παράγραφοι 2 και 3, των άρθρων 48, 55 και 56 ή του άρθρου 65 παράγραφος 1 στοιχείο β).

2. Εφόσον δεν προβλέπεται διαφορετικά στην παρούσα απόφαση, οι ρήτρες μείωσης, αναστολής ή κατάργησης που προβλέπονται από τη νομοθεσία κράτους μέλους σε περίπτωση σώρευσης μίας παροχής με άλλες παροχές κοινωνικής ασφάλισης ή με άλλα εισοδήματα πάσης φύσεως προβάλλονται έναντι του δικαιούχου, ακόμη και αν πρόκειται για παροχές που αποκτήθηκαν δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους ή της Τυνησίας ή για εισοδήματα που αποκτήθηκαν στο έδαφος άλλου κράτους μέλους ή της Τυνησίας.

Οι ρήτρες μείωσης, αναστολής ή κατάργησης που προβλέπονται από τη νομοθεσία της Τυνησίας σε περίπτωση σώρευσης μίας παροχής με άλλες παροχές κοινωνικής ασφάλισης ή με άλλα εισοδήματα πάσης φύσεως, προβάλλονται έναντι του δικαιούχου, ακόμη και αν πρόκειται για παροχές που αποκτήθηκαν δυνάμει της νομοθεσίας ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών ή για εισοδήματα που αποκτήθηκαν στο έδαφος ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών.

3. Πάντως η παράγραφος 2 δεν ισχύει όταν ο δικαιούχος λαμβάνει παροχές της ίδιας φύσης για αναπηρία, γήρας, θάνατο (συντάξεις) που καταβάλλονται:

-από τους φορείς δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 48, 56 και 66 της παρούσας απόφασης,

-από κάποιο φορέα της Τυνησίας, σύμφωνα με τις διατάξεις σύμβασης κοινωνικής ασφάλισης η οποία έχει συναφθεί μεταξύ Τυνησίας και ενός κράτους μέλους.

4. Οι ρήτρες μείωσης, αναστολής ή κατάργησης που προβλέπονται από τη νομοθεσία κράτους μέλους σε περίπτωση κατά την οποία ο δικαιούχος παροχών αναπηρίας ή πρόωρων παροχών γήρατος ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα, προβάλλονται έναντι του δικαιούχου αυτού, ακόμη και αν ασκεί τη δραστηριότητά του στο έδαφος άλλου κράτους μέλους ή της Τυνησίας.

Οι ρήτρες μείωσης, αναστολής ή κατάργησης που προβλέπονται από τη νομοθεσία της Τυνησίας σε περίπτωση κατά την οποία ο δικαιούχος παροχών αναπηρίας ή πρόωρων παροχών γήρατος ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα, προβάλλονται έναντι του δικαιούχου αυτού, ακόμη και αν ασκεί τη δραστηριότητά του στο έδαφος κράτους μέλους.

ΜΕΡΟΣ ΙΙ - ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΣΤΟΥΣ ΤΥΝΗΣΙΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΟΥΣ

TITΛΟΣ I

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ

Άρθρο 11

Γενικοί κανόνες

1. Οι εργαζόμενοι για τους οποίους ισχύει η παρούσα απόφαση υπόκεινται στη νομοθεσία ενός μόνον κράτους μέλους. Η νομοθεσία αυτή προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος τίτλου.

2. Με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 12 έως 17:

α) ο εργαζόμενος που απασχολείται στο έδαφος κράτους μέλους υπόκειται στη νομοθεσία του κράτους αυτού, ακόμη και αν κατοικεί στο έδαφος άλλου κράτους μέλους ή αν η επιχείρηση ή ο εργοδότης που τον απασχολεί έχει την έδρα της ή την κατοικία του στο έδαφος άλλου κράτους μέλους,

β) ο εργαζόμενος που απασχολείται σε πλοίο υπό σημαία ενός κράτους μέλους υπόκειται στη νομοθεσία του κράτους αυτού,

γ) ο εργαζόμενος στον οποίο παύει να έχει εφαρμογή η νομοθεσία ενός κράτους μέλους χωρίς να καταστεί εφαρμοστέα η νομοθεσία άλλου κράτους μέλους, σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται στα προηγούμενα στοιχεία ή βάσει των εξαιρέσεων ή των ειδικών κανόνων που προβλέπονται στα άρθρα 12 έως 17, υπόκειται στη νομοθεσία του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου κατοικεί, σύμφωνα με τις διατάξεις αυτής και μόνον της νομοθεσίας.

Άρθρο 12

Ειδικοί κανόνες

1. Ο κανόνας του άρθρου 11 παράγραφος 2 στοιχείο α) ισχύει, με την επιφύλαξη των εξής εξαιρέσεων και ειδικών περιπτώσεων:

α) ο εργαζόμενος που απασχολείται στο έδαφος ενός κράτους μέλους σε επιχείρηση στην οποία κανονικά υπάγεται και η οποία τον αποσπά στο έδαφος άλλου κράτους μέλους προς εκτέλεση εργασίας για λογαριασμό της, εξακολουθεί να υπόκειται στη νομοθεσία του πρώτου κράτους μέλους, υπό τον όρο ότι η προβλεπόμενη διάρκεια της εργασίας αυτής δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες και ότι δεν αποστέλλεται σε αντικατάσταση άλλου εργαζόμενου, του οποίου η περίοδος απόσπασης έληξε,

β) αν η διάρκεια της προς εκτέλεση εργασίας παρατείνεται λόγω απροβλέπτων συνθηκών πέραν της αρχικά προβλεπόμενης διάρκειας και υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες, εξακολουθεί να ισχύει η νομοθεσία του πρώτου κράτους μέλους μέχρι την αποπεράτωση της εν λόγω εργασίας, υπό τον όρο ότι συναινεί η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου είναι αποσπασμένος ο εργαζόμενος ή ο φορέας που ορίζεται από την αρχή αυτή. Η συναίνεση αυτή πρέπει να ζητηθεί πριν λήξει η αρχική περίοδος των δώδεκα μηνών και εν πάση περιπτώσει δεν είναι δυνατόν να δοθεί για περίοδο που υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες.

2. Ο εργαζόμενος ο οποίος κανονικά εργάζεται στο έδαφος δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών υπόκειται στη νομοθεσία η οποία προσδιορίζεται ως εξής:

α) ο εργαζόμενος στις διεθνείς μεταφορές που απασχολείται ως μέλος του προσωπικού που ταξιδεύει δια ξηράς, θαλάσσης ή αέρος στο έδαφος δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών και βρίσκεται στην υπηρεσία επιχείρησης η οποία διενεργεί για λογαριασμό δικό της ή τρίτων σιδηροδρομικές, οδικές, αεροπορικές ή πλωτές μεταφορές επιβατών ή εμπορευμάτων, έχει δε την έδρα της στο έδαφος κράτους μέλους, υπόκειται στη νομοθεσία του τελευταίου αυτού κράτους. Πάντως:

i) ο εργαζόμενος που απασχολείται σε υποκατάστημα ή μόνιμη αντιπροσωπεία που διατηρεί η επιχείρηση αυτή στο έδαφος κράτους μέλους άλλου από εκείνο στο οποίο έχει την έδρα της, υπόκειται στη νομοθεσία του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου βρίσκεται το εν λόγω υποκατάστημα ή η μόνιμη αντιπροσωπεία.

ii) ο εργαζόμενος που απασχολείται κυρίως στο έδαφος του κράτους μέλους όπου κατοικεί, υπόκειται στη νομοθεσία του κράτους αυτού, ακόμη και αν η επιχείρηση η οποία τον απασχολεί δεν έχει ούτε έδρα, ούτε υποκατάστημα, ούτε μόνιμη αντιπροσωπεία στο έδαφος αυτό

β) ο εργαζόμενος, πλην του καλυπτομένου στο στοιχείο α), υπόκειται:

i) στη νομοθεσία του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου κατοικεί, αν ασκεί μέρος της δραστηριότητάς του στο έδαφος αυτό ή αν απασχολείται για λογαριασμό περισσοτέρων επιχειρήσεων ή εργοδοτών που έχουν την έδρα ή κατοικία τους στο έδαφος διαφόρων κρατών μελών.

ii) στη νομοθεσία του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου η επιχείρηση ή ο εργοδότης που τον απασχολεί έχει την έδρα της ή κατοικία του, αν δεν κατοικεί στο έδαφος ενός από τα κράτη μέλη στα οποία ασκεί τη δραστηριότητά του.

3. Ο εργαζόμενος που απασχολείται στο έδαφος κράτους μέλους από επιχείρηση η οποία έχει την έδρα της στο έδαφος άλλου κράτους μέλους και η οποία διασχίζεται από τα κοινά σύνορα των κρατών αυτών, υπόκειται στη νομοθεσία του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου έχει την έδρα της η εν λόγω επιχείρηση.

Άρθρο 13

Ειδικοί κανόνες που ισχύουν για τους ναυτικούς

Ισχύει ο κανόνας του άρθρου 11 παράγραφος 2 στοιχείο β), με την επιφύλαξη των εξής εξαιρέσεων και ειδικών περιπτώσεων:

1. Ο εργαζόμενος που απασχολείται σε επιχείρηση από την οποία κανονικά εξαρτάται, είτε στο έδαφος κράτους μέλους είτε σε πλοίο υπό σημαία κράτους μέλους, και η οποία τον αποσπά προς εκτέλεση εργασίας για λογαριασμό της σε πλοίο υπό σημαία άλλου κράτους μέλους, εξακολουθεί να υπόκειται στη νομοθεσία του πρώτου κράτους, υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 12 παράγραφος 1.

2. Ο εργαζόμενος ο οποίος, ενώ δεν ασκεί συνήθως την επαγγελματική του δραστηριότητα στη θάλασσα, εκτελεί εργασία στα χωρικά ύδατα ή σε λιμένα κράτους μέλους σε πλοίο υπό σημαία άλλου κράτους μέλους που βρίσκεται σε αυτά τα χωρικά ύδατα ή σε αυτόν το λιμένα, χωρίς να ανήκει στο πλήρωμα του εν λόγω πλοίου, υπόκειται στη νομοθεσία του πρώτου κράτους μέλους.

3. Ο εργαζόμενος που απασχολείται σε πλοίο υπό σημαία κράτους μέλους και αμείβεται για την απασχόληση αυτή από επιχείρηση ή πρόσωπο που εδρεύει ή κατοικεί στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, υπόκειται στη νομοθεσία του τελευταίου αυτού κράτους εάν κατοικεί στο έδαφός του. Για την εφαρμογή της νομοθεσίας αυτής, ως εργοδότης θεωρείται η επιχείρηση ή το πρόσωπο που καταβάλλει την αμοιβή.

Άρθρο 14

Ειδικοί κανόνες που ισχύουν για εργαζόμενους που ασκούν ταυτόχρονα μισθωτή και μη μισθωτή δραστηριότητα στο έδαφος διαφόρων κρατών μελών

Το πρόσωπο που ασκεί ταυτόχρονα μισθωτή και μη μισθωτή δραστηριότητα στο έδαφος διαφόρων κρατών μελών υπόκειται στη νομοθεσία του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου ασκεί μισθωτή δραστηριότητα ή, αν ασκεί μισθωτή δραστηριότητα στο έδαφος δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, στη νομοθεσία η οποία καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 12 σημεία 2 ή 3.

Άρθρο 15

Διάφορες διατάξεις

1. Το πρόσωπο που αναφέρεται στο άρθρο 12 παράγραφος 2 και 3 θεωρείται, για την εφαρμογή της νομοθεσίας που καθορίζεται σύμφωνα με αυτές τις διατάξεις, ότι άσκησε το σύνολο της επαγγελματικής του δραστηριότητας ή των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων στο έδαφος του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους.

2. Οι διατάξεις της νομοθεσίας ενός κράτους μέλους που προβλέπουν ότι ο δικαιούχος σύνταξης που ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα δεν υπάγεται σε υποχρεωτική ασφάλιση λόγω της δραστηριότητας αυτής, ισχύουν επίσης για το δικαιούχο σύνταξης η οποία αποκτήθηκε δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους, εκτός αν ο ενδιαφερόμενος ζητήσει ρητά να υπαχθεί στην υποχρεωτική ασφάλιση, απευθυνόμενος στο φορέα που ορίζεται από την αρμόδια αρχή του πρώτου κράτους μέλους.

Άρθρο 16

Κανόνες που αφορούν την προαιρετική ασφάλιση ή την προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης

1. Οι διατάξεις των άρθρων 11 έως 15 δεν ισχύουν για την προαιρετική ασφάλιση ή την προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης, εκτός εάν, για κάποιον από τους κλάδους που αναφέρονται στο άρθρο 4, σε κάποιο κράτος μέλος υπάρχει μόνο προαιρετικό σύστημα ασφάλισης.

2. Σε περίπτωση κατά την οποία η εφαρμογή των νομοθεσιών δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών συνεπάγεται τη σώρευση υπαγωγής:

-σε σύστημα υποχρεωτικής ασφάλισης και σε ένα ή περισσότερα συστήματα προαιρετικής ασφάλισης ή προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης, ο ενδιαφερόμενος υπάγεται αποκλειστικά στο σύστημα υποχρεωτικής ασφάλισης,

-σε δύο ή περισσότερα συστήματα προαιρετικής ασφάλισης ή προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης, είναι δυνατόν ο ενδιαφερόμενος να υπαχθεί μόνο στο σύστημα προαιρετικής ασφάλισης ή προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης της επιλογής του.

3. Πάντως, ως προς την αναπηρία, το γήρας και το θάνατο (συντάξεις), ο ενδιαφερόμενος είναι δυνατόν να γίνει δεκτός στην προαιρετική ασφάλιση ή προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης κράτους μέλους, ακόμη και αν υπόκειται υποχρεωτικά στη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους, κατά το μέτρο που η σώρευση αυτή επιτρέπεται ρητά ή σιωπηρά στο πρώτο κράτος μέλος.

Άρθρο 17

Eξαιρέσεις στις διατάξεις των άρθρων 11 έως 16

Δύο ή περισσότερα κράτη μέλη, οι αρμόδιες αρχές των κρατών αυτών ή οι φορείς που ορίζονται από αυτές τις αρχές είναι δυνατόν να θεσπίσουν εξαιρέσεις από τις διατάξεις των άρθρων 11 έως 16 με κοινή συμφωνία, προς το συμφέρον ορισμένων κατηγοριών εργαζομένων ή ορισμένων εργαζομένων.

Άρθρο 18

Ειδικοί κανόνες για τους δικαιούχους συντάξεων που χορηγούνται δυνάμει της νομοθεσίας ενός ή περισσότερων κρατών μελών

Ο δικαιούχος σύνταξης που οφείλεται βάσει της νομοθεσίας ενός κράτους μέλους ή συντάξεων που οφείλονται βάσει των νομοθεσιών περισσότερων κρατών μελών, ο οποίος κατοικεί στο έδαφος κράτους μέλους, μπορεί να εξαιρεθεί κατόπιν αιτήσεώς του από την εφαρμογή της νομοθεσίας του κράτους μέλους στο οποίο κατοικεί, υπό τον όρο ότι δεν υπόκειται στην εν λόγω νομοθεσία λόγω άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας.

TIΤΛΟΣ II - ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΑΡΟΧΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι

ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑ

Τμήμα 1

Κοινές διατάξεις

Άρθρο 19

Συνυπολογισμός περιόδων ασφάλισης, απασχόλησης ή κατοικίας

1. Ο αρμόδιος φορέας κράτους μέλους η νομοθεσία του οποίου εξαρτά την απόκτηση, διατήρηση ή ανάκτηση του δικαιώματος παροχών από τη συμπλήρωση περιόδων ασφάλισης, απασχόλησης ή κατοικίας, λαμβάνει υπόψη, κατά το μέτρο που απαιτείται, τις περιόδους ασφάλισης, απασχόλησης ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους, σαν να πρόκειτο για περιόδους που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει.

2. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 ισχύουν και για τον εποχιακό εργαζόμενο, ακόμη και αν πρόκειται για περιόδους προγενέστερες από διακοπή ασφάλισης η οποία υπερβαίνει τη διάρκεια που επιτρέπει η νομοθεσία του αρμόδιου κράτους, υπό τον όρο πάντως ότι ο ενδιαφερόμενος δεν έχει παύσει να είναι ασφαλισμένος για χρονικό διάστημα ανώτερο των τεσσάρων μηνών.

Τμήμα 2

Εργαζόμενοι και μέλη της οικογένειάς τους

Άρθρο 20

Κατοικία σε κράτος μέλος άλλο από το αρμόδιο κράτος μέλος Γενικοί κανόνες

1. Ο εργαζόμενος που κατοικεί στο έδαφος κράτους μέλους άλλου από το αρμόδιο κράτος μέλος και πληροί τους όρους που απαιτούνται από τη νομοθεσία του αρμόδιου κράτους για τη γένεση δικαιώματος παροχών, αφού ληφθούν υπόψη εφόσον συντρέχει περίπτωση οι διατάξεις του άρθρου 19, λαμβάνει στο κράτος της κατοικίας του:

α) παροχές σε είδος που χορηγούνται για λογαριασμό του αρμόδιου φορέα από το φορέα του τόπου κατοικίας, σύμφωνα με τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει, σαν να ήταν ασφαλισμένος σε αυτόν,

β) παροχές σε χρήμα που καταβάλλονται από τον αρμόδιο φορέα, σύμφωνα με τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει. Πάντως, οι παροχές αυτές είναι δυνατόν, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ του αρμόδιου φορέα και του φορέα του τόπου κατοικίας, να καταβάλλονται από τον δεύτερο για λογαριασμό του πρώτου, σύμφωνα με τη νομοθεσία του αρμόδιου κράτους.

2. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 ισχύουν κατ' αναλογία για τα μέλη της οικογένειας που κατοικούν στο έδαφος κράτους μέλους άλλου από το αρμόδιο κράτος μέλος, εφόσον δεν δικαιούνται παροχές σε είδος, σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους στο έδαφος του οποίου κατοικούν.

Εφόσον τα μέλη της οικογένειας κατοικούν στο έδαφος κράτους μέλους σύμφωνα με τη νομοθεσία του οποίου το δικαίωμα για παροχές σε είδος δεν εξαρτάται από προϋποθέσεις ασφάλισης ή απασχόλησης, οι παροχές σε είδος θεωρούνται ότι παρέχονται προς τα μέλη αυτά για λογαριασμό του φορέα στον οποίο είναι ασφαλισμένος ο μισθωτός ή μη μισθωτός, εκτός αν ο σύζυγος ή το πρόσωπο που έχει τη μέριμνα των τέκνων ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους.

Άρθρο 21

Μεθοριακοί εργαζόμενοι και μέλη της οικογένειάς τους - Ειδικοί κανόνες

Ο μεθοριακός εργαζόμενος μπορεί επίσης να λάβει τις παροχές στο έδαφος του αρμόδιου κράτους. Οι παροχές αυτές καταβάλλονται από τον αρμόδιο φορέα σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους αυτού, σαν να κατοικούσε εκεί ο εργαζόμενος. Τα μέλη της οικογένειάς του μπορούν να λάβουν παροχές σε είδος υπό τους ίδιους όρους. Η χορήγηση, πάντως, των παροχών αυτών εξαρτάται, εκτός από επείγουσες περιπτώσεις, από συμφωνία μεταξύ των ενδιαφερόμενων κρατών ή μεταξύ των αρμοδίων αρχών των κρατών αυτών ή, ελλείψει αυτής, από προηγούμενη έγκριση του αρμόδιου φορέα.

Άρθρο 22

Διαμονή ή μεταφορά κατοικίας στο αρμόδιο κράτος μέλος

1. Ο εργαζόμενος που αναφέρεται στο άρθρο 20 παράγραφος 1, ο οποίος διαμένει στο έδαφος του αρμόδιου κράτους, δικαιούται παροχές σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους αυτού, σαν να κατοικούσε εκεί, ακόμη και αν είχε ήδη λάβει παροχές για την ίδια περίπτωση ασθένειας ή μητρότητας πριν από τη διαμονή του.

2. Η παράγραφος 1 ισχύει κατ' αναλογία για τα μέλη της οικογένειας που αναφέρονται στο άρθρο 20 παράγραφος 2.

Πάντως, όταν τα μέλη αυτά κατοικούν στο έδαφος κράτους μέλους άλλου από το κράτος στο έδαφος του οποίου κατοικεί ο μισθωτός εργαζόμενος, οι παροχές σε είδος χορηγούνται από το φορέα του τόπου διαμονής για λογαριασμό του φορέα του τόπου κατοικίας των ενδιαφερομένων.

3. Οι παράγραφοι 1 και 2 δεν ισχύουν για μεθοριακούς εργαζόμενους και τα μέλη της οικογένειάς τους.

4. Ο εργαζόμενος και τα μέλη της οικογένειάς του που αναφέρονται στο άρθρο 20, οι οποίοι μεταφέρουν την κατοικία τους στο έδαφος του αρμόδιου κράτους, δικαιούνται παροχές σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους αυτού, ακόμη και αν είχαν ήδη λάβει παροχές για την ίδια περίπτωση ασθένειας ή μητρότητας πριν από τη μεταφορά της κατοικίας τους.

Άρθρο 23

Διαμονή εκτός του αρμόδιου κράτους Επιστροφή ή μεταφορά κατοικίας σε άλλο κράτος μέλος κατά τη διάρκεια ασθένειας ή μητρότητας Ανάγκη μετάβασης σε άλλο κράτος μέλος για υποβολή σε κατάλληλη θεραπευτική αγωγή

1. Ο εργαζόμενος που πληροί τις απαιτούμενες από τη νομοθεσία του αρμόδιου κράτους προϋποθέσεις για να έχει δικαίωμα παροχών, αφού ληφθούν υπόψη ενδεχομένως οι διατάξεις του άρθρου 19, και:

α) του οποίου η κατάσταση απαιτεί άμεση χορήγηση παροχών κατά τη διάρκεια διαμονής στο έδαφος άλλου κράτους μέλους ή

β) ο οποίος, αφού απέκτησε δικαίωμα παροχών εις βάρος του αρμόδιου φορέα, έλαβε την έγκριση του φορέα αυτού να επιστρέψει στο έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο κατοικεί ή να μεταφέρει την κατοικία του στο έδαφος άλλου κράτους μέλους ή

γ) ο οποίος έλαβε την έγκριση του αρμόδιου φορέα να μεταβεί στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, προκειμένου να υποβληθεί στην κατάλληλη για την κατάστασή του θεραπευτική αγωγή, έχει δικαίωμα:

i) παροχών σε είδος που χορηγούνται για λογαριασμό του αρμόδιου φορέα από το φορέα του τόπου διαμονής ή κατοικίας, σύμφωνα με τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει, σαν να ήταν ασφαλισμένος σε αυτόν. Η διάρκεια χορήγησης των εν λόγω παροχών διέπεται, πάντως, από τη νομοθεσία του αρμόδιου κράτους.

ii) παροχών σε χρήμα που καταβάλλονται από τον αρμόδιο φορέα σύμφωνα με τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει. Πάντως, οι παροχές αυτές είναι δυνατόν, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ του αρμόδιου φορέα και του φορέα του τόπου διαμονής ή κατοικίας, να καταβάλλονται από τον τελευταίο φορέα για λογαριασμό του πρώτου, σύμφωνα με τη νομοθεσία του αρμόδιου κράτους.

2. Η έγκριση που απαιτείται δυνάμει της παραγράφου 1 στοιχείο β) είναι δυνατόν να μη δοθεί μόνον αν διαπιστωθεί ότι η μετακίνηση του ενδιαφερομένου θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την κατάσταση της υγείας του ή την εφαρμογή ιατρικής αγωγής.

Η έγκριση που απαιτείται δυνάμει της παραγράφου 1 στοιχείο γ) δεν είναι δυνατόν να μη δοθεί εφόσον η σχετική θεραπευτική αγωγή περιλαμβάνεται στις παροχές που προβλέπονται από τη νομοθεσία του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου κατοικεί ο ενδιαφερόμενος, και εφόσον η αγωγή αυτή δεν είναι δυνατόν να του παρασχεθεί μέσα στα χρονικά όρια που είναι κανονικά αναγκαία για την παροχή της στο κράτος μέλος του τόπου κατοικίας του, εάν ληφθεί υπόψη η τρέχουσα κατάσταση της υγείας του και η πιθανή εξέλιξη της ασθένειας.

3. Οι παράγραφοι 1 και 2 ισχύουν κατ' αναλογία για τα μέλη της οικογένειας του εργαζομένου.

Πάντως, για την εφαρμογή της παραγράφου 1 στοιχείο α) και στοιχείο γ) σημείο i) στα μέλη της οικογένειας τα οποία αναφέρονται στο άρθρο 20 παράγραφος 2 και κατοικούν στο έδαφος κράτους μέλους άλλου από εκείνο στο έδαφος του οποίου κατοικεί ο εργαζόμενος:

α) οι παροχές σε είδος χορηγούνται για λογαριασμό του φορέα του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου κατοικούν τα μέλη της οικογένειας, από το φορέα του τόπου διαμονής κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας που αυτός εφαρμόζει, σαν να ήταν ασφαλισμένος ο εργαζόμενος σε αυτόν. Η διάρκεια χορήγησης των παροχών διέπεται, πάντως, από τη νομοθεσία του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου κατοικούν τα μέλη της οικογένειας,

β) η έγκριση που απαιτείται δυνάμει της παραγράφου 1 στοιχείο γ) χορηγείται από το φορέα του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου κατοικούν τα μέλη της οικογένειας.

4. Το γεγονός ότι ο εργαζόμενος δικαιούται παροχές σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 δεν θίγει το δικαίωμα παροχών των μελών της οικογένειάς του.

Άρθρο 24

Άσκηση δραστηριότητας σε κράτος μέλος άλλο από το αρμόδιο - Διαμονή στο κράτος όπου ασκείται η δραστηριότητα

Ο εργαζόμενος που καλύπτεται στα άρθρα 12, 13, 14 και 17, καθώς και τα συνοδεύοντα μέλη της οικογένειάς του, καλύπτονται από τις διατάξεις του άρθρου 23 παράγραφος 1 στοιχείο α) για κάθε κατάσταση για την οποία απαιτούνται παροχές κατά τη διάρκεια διαμονής στο έδαφος του κράτους μέλους όπου ο εργαζόμενος ασκεί την επαγγελματική του δραστηριότητα ή του οποίου τη σημαία φέρει το πλοίο στο οποίο ο εργαζόμενος ασκεί την επαγγελματική του δραστηριότητα.

Άρθρο 25

Υπολογισμός των παροχών σε χρήμα

1. Ο αρμόδιος φορέας κράτους μέλους, η νομοθεσία του οποίου προβλέπει υπολογισμό των παροχών σε χρήμα βάσει των μέσων αποδοχών ή του μέσου όρου εισφορών, καθορίζει τις μέσες αυτές αποδοχές ή το μέσο όρο εισφορών αποκλειστικά βάσει των αποδοχών που διαπιστώθηκαν ή των εισφορών που εφαρμόσθηκαν κατά τη διάρκεια των περιόδων που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία αυτή.

2. Ο αρμόδιος φορέας κράτους μέλους, η νομοθεσία του οποίου προβλέπει υπολογισμό των παροχών σε χρήμα βάσει κατ' αποκοπήν αποδοχών, λαμβάνει υπ' όψη αποκλειστικά τις κατ' αποκοπήν αποδοχές ή, κατά περίπτωση, το μέσο όρο των κατ' αποκοπήν αποδοχών που αντιστοιχούν στις περιόδους που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία αυτή.

3. Ο αρμόδιος φορέας κράτους μέλους, η νομοθεσία του οποίου προβλέπει κυμαινόμενο ύψος παροχών σε χρήμα ανάλογα με τον αριθμό των μελών της οικογένειας, λαμβάνει υπόψη και τα μέλη της οικογένειας του ενδιαφερόμενου που κατοικούν στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, σαν να κατοικούσαν στο έδαφος του αρμόδιου κράτους.

Άρθρο 26

Παροχές σε είδος εξαιρετικής σημασίας

1. Ο εργαζόμενος στον οποίο ο φορέας κράτους μέλους έχει αναγνωρίσει, για τον ίδιο ή για μέλος της οικογένειάς του, δικαίωμα για τεχνητά μέλη, μεγάλα βοηθητικά μηχανήματα ή άλλες παροχές σε είδος εξαιρετικής σημασίας, πριν να υπαχθεί στο φορέα άλλου κράτους μέλους, λαμβάνει τις παροχές αυτές εις βάρος του πρώτου φορέα, ακόμη και αν κατά το χρόνο της χορήγησής τους ο εργαζόμενος αυτός υπάγεται ήδη στο δεύτερο φορέα.

2. Η Διοικητική Επιτροπή για την Κοινωνική Ασφάλιση των Διακινούμενενων Εργαζομένων που αναφέρεται στο άρθρο 80 του κανονισμού 1408/71, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 στοιχείο κα) της παρούσας απόφασης, συντάσσει τον κατάλογο των παροχών για τις οποίες εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 1.

Τμήμα 3

Άνεργοι και μέλη της οικογένειάς τους

Άρθρο 27

1. Οι διατάξεις του άρθρου 20 ισχύουν κατ' αναλογία για τον πλήρως άνεργο μεθοριακό μισθωτό εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από τη νομοθεσία του αρμόδιου κράτους για την απόκτηση δικαιώματος παροχών ασθένειας, καθώς και για τα μέλη της οικογένειάς του.

2. Εφόσον άνεργος εκτός από εκείνον που καλύπτεται από τις διατάξεις 1,της παραγράφου 1 πληροί τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από τη νομοθεσία του κράτους το οποίο βαρύνουν οι παροχές ανεργίας για τη γένεση δικαιώματος παροχών ασθένειας και μητρότητας, αφού ληφθούν υπόψη ενδεχομένως οι διατάξεις του άρθρου 19, τα μέλη της οικογένειάς του λαμβάνουν τις παροχές αυτές ανεξαρτήτως του κράτους στο έδαφος του οποίου κατοικούν ή διαμένουν. Οι παροχές αυτές καταβάλλονται ως εξής:

i) οι παροχές σε είδος καταβάλλονται από το φορέα του τόπου κατοικίας ή διαμονής, σύμφωνα με τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει, για λογαριασμό του αρμόδιου φορέα του κράτους μέλους το οποίο βαρύνεται με τις παροχές ανεργίας.

ii) οι παροχές σε χρήμα καταβάλλονται από τον αρμόδιο φορέα του κράτους μέλους το οποίο βαρύνεται με τις παροχές ανεργίας σύμφωνα με τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει.

3. Με την επιφύλαξη των νομοθετικών διατάξεων κράτους μέλους που επιτρέπουν τη χορήγηση παροχών ασθένειας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, η διάρκεια που προβλέπεται στην παράγραφο 1 είναι δυνατόν, σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας, να παραταθεί από τον αρμόδιο φορέα μέχρι το ανώτατο όριο που προβλέπεται στη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει.

Τμήμα 4

Αιτούντες συντάξεις και μέλη της οικογένειάς τους

Άρθρο 28

Δικαίωμα παροχών σε είδος σε περίπτωση παύσης του δικαιώματος λήψης παροχών από το φορέα που ήταν αρμόδιος τελευταία

1. Ο εργαζόμενος, τα μέλη της οικογένειάς του ή οι επιζώντες του, οι οποίοι, κατά τη διάρκεια εξέτασης της αίτησης συνταξιοδότησης, παύουν να έχουν δικαίωμα παροχών σε είδος δυνάμει της νομοθεσίας του κράτους μέλους που ήταν αρμόδιο τελευταία, λαμβάνουν παρά ταύτα τις παροχές αυτές υπό τους ακόλουθους όρους: οι παροχές σε είδος χορηγούνται κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου ο ενδιαφερόμενος ή οι ενδιαφερόμενοι κατοικούν, εφόσον έχουν δικαίωμα δυνάμει της νομοθεσίας αυτής ή θα είχαν δικαίωμα δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους, αν κατοικούσαν στο έδαφος του κράτους αυτού, αφού ληφθούν υπόψη ενδεχομένως οι διατάξεις του άρθρου 19.

2. Ο αιτών σύνταξη ο οποίος δικαιούται παροχές σε είδος δυνάμει της νομοθεσίας κράτους μέλους η οποία υποχρεώνει τον ενδιαφερόμενο να καταβάλλει ο ίδιος τις εισφορές για ασφάλιση ασθένειας, κατά την εξέταση της αίτησής του για σύνταξη παύει να έχει δικαίωμα για παροχές σε είδος κατά τη λήξη του δεύτερου μήνα για τον οποίο δεν έχει εξοφλήσει τις οφειλόμενες εισφορές.

3. Οι παροχές σε είδος που χορηγούνται δυνάμει των διατάξεων της παραγράφου 1 βαρύνουν το φορέα ο οποίος, κατ' εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 2, εισέπραξε τις εισφορές. Σε περίπτωση που δεν πρέπει να καταβληθούν εισφορές σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2, ο αρμόδιος φορέας για τη χορήγηση των παροχών σε είδος, μετά την εκκαθάριση της σύνταξης κατ' εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 30, αποδίδει στο φορέα του τόπου κατοικίας το ποσό των παροχών που έχουν χορηγηθεί.

Τμήμα 5

Δικαιούχοι συντάξεων και μέλη της οικογένειάς τους

Άρθρο 29

Συντάξεις που οφείλονται δυνάμει της νομοθεσίας περισσοτέρων κρατών μελών, εφόσον υπάρχει δικαίωμα παροχών στη χώρα κατοικίας

Ο δικαιούχος συντάξεων που οφείλονται κατά τη νομοθεσία δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, μεταξύ των οποίων και εκείνης του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου κατοικεί, και ο οποίος -λαμβανομένων υπόψη ενδεχομένως των διατάξεων του άρθρου 19 και του παραρτήματος VΙ- δικαιούται παροχές σε είδος κατά τη νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο κατοικεί, καθώς και τα μέλη της οικογένειάς του, λαμβάνουν τις παροχές αυτές από το φορέα του τόπου κατοικίας και εις βάρος αυτού, σαν να δικαιούτο σύνταξη ο ενδιαφερόμενος δυνάμει μόνο της νομοθεσίας του κράτους μέλους στο οποίο κατοικεί.

Άρθρο 30

Συντάξεις που οφείλονται δυνάμει της νομοθεσίας ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών, εφόσον δεν υπάρχει δικαίωμα παροχών στη χώρα κατοικίας

1. Ο δικαιούχος σύνταξης που οφείλεται κατά τη νομοθεσία ενός κράτους μέλους ή συντάξεων που οφείλονται κατά τη νομοθεσία δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, ακόμη και αν δεν δικαιούται παροχές κατά τη νομοθεσία του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου κατοικεί, λαμβάνει τις παροχές αυτές για τον ίδιο και για τα μέλη της οικογένειάς του εφόσον -λαμβανομένων υπόψη κατά περίπτωση των διατάξεων του άρθρου 19 και του παραρτήματος VΙ- θα δικαιούτο τις εν λόγω παροχές δυνάμει της νομοθεσίας του κράτους μέλους ή τουλάχιστον ενός από τα κράτη μέλη που είναι αρμόδια στο θέμα της σύνταξης, αν κατοικούσε στο έδαφος του εν λόγω κράτους. Οι παροχές χορηγούνται υπό τους εξής όρους:

α) οι παροχές σε είδος χορηγούνται για λογαριασμό του φορέα που αναφέρεται στην παράγραφο 2 από το φορέα του τόπου κατοικίας, σαν να δικαιούτο ο ενδιαφερόμενος δυνάμει της νομοθεσίας του κράτους στο έδαφος του οποίου κατοικεί σύνταξη και παροχές σε είδος.

β) οι παροχές σε χρήμα καταβάλλονται κατά περίπτωση από τον αρμόδιο φορέα που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2, σύμφωνα με τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει. Πάντως, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ αρμόδιου φορέα και φορέα τόπου κατοικίας, οι παροχές αυτές είναι δυνατόν να καταβάλλονται από το δεύτερο φορέα για λογαριασμό του πρώτου, σύμφωνα με τη νομοθεσία του αρμόδιου κράτους.

2. Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1, ο φορέας που φέρει το βάρος των παροχών σε είδος καθορίζεται βάσει των εξής κανόνων:

α) αν ο δικαιούχος σύνταξης δικαιούται τις παροχές αυτές δυνάμει της νομοθεσίας ενός μόνο κράτους μέλους, βαρύνεται ο αρμόδιος φορέας του κράτους αυτού.

β) αν ο δικαιούχος σύνταξης δικαιούται τις παροχές αυτές δυνάμει της νομοθεσίας δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, βαρύνεται ο αρμόδιος φορέας του κράτους μέλους στη νομοθεσία του οποίου υπαγόταν ο δικαιούχος επί μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Εάν η εφαρμογή του κανόνα αυτού έχει ως συνέπεια την επιβάρυνση περισσοτέρων φορέων με τις παροχές αυτές, τότε από τους φορείς αυτούς βαρύνεται εκείνος για τον οποίο ισχύει η νομοθεσία στην οποία είχε υπαχθεί τελευταία ο δικαιούχος.

Άρθρο 31

Συντάξεις που οφείλονται δυνάμει της νομοθεσίας ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών, άλλων από τη χώρα κατοικίας, εφόσον υπάρχει δικαίωμα παροχών σε είδος στη χώρα κατοικίας

Εφόσον ο δικαιούχος σύνταξης που οφείλεται κατά τη νομοθεσία ενός κράτους μέλους ή συντάξεων που οφείλονται κατά τη νομοθεσία δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών κατοικεί στο έδαφος ενός κράτους μέλους σύμφωνα με τη νομοθεσία του οποίου το δικαίωμα για παροχές σε είδος δεν εξαρτάται από προϋποθέσεις ασφάλισης ή απασχόλησης και δυνάμει της νομοθεσίας του οποίου δεν οφείλεται σύνταξη, το βάρος των παροχών σε είδος που χορηγούνται στο δικαιούχο, καθώς και στα μέλη της οικογένειάς του, φέρει ο φορέας ενός από τα κράτη μέλη που είναι αρμόδια για τις συντάξεις, ο οποίος καθορίζεται σύμφωνα με τους κανόνες του άρθρου 30 παράγραφος 2, εφόσον ο εν λόγω δικαιούχος και τα μέλη της οικογένειάς του θα είχαν δικαίωμα επί των παροχών αυτών δυνάμει της νομοθεσίας που εφαρμόζεται από τον εν λόγω φορέα, αν κατοικούσαν στο έδαφος του κράτους μέλους όπου βρίσκεται ο φορέας αυτός.

Άρθρο 32

Κατοικία των μελών της οικογένειας σε κράτος άλλο από εκείνο όπου κατοικεί ο δικαιούχος - Μεταφορά της κατοικίας στο κράτος όπου κατοικεί ο δικαιούχος

1. Τα μέλη της οικογένειας του δικαιούχου σύνταξης που οφείλεται κατά τη νομοθεσία ενός κράτους μέλους ή συντάξεων που οφείλονται κατά τη νομοθεσία δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, τα οποία κατοικούν στο έδαφος κράτους μέλους άλλου από εκείνο όπου κατοικεί ο δικαιούχος, δικαιούνται παροχές, σαν να κατοικούσε ο δικαιούχος στο έδαφος του ίδιου κράτους με τα μέλη της οικογένειάς του, εφόσον αυτός έχει δικαίωμα επί των παροχών αυτών κατά τη νομοθεσία ενός κράτους μέλος. Οι παροχές αυτές καταβάλλονται υπό τους εξής όρους:

α) οι παροχές σε είδος καταβάλλονται από το φορέα του τόπου κατοικίας των μελών της οικογένειας, κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας που αυτός εφαρμόζει, εις βάρος του φορέα του τόπου κατοικίας του δικαιούχου.

β) οι παροχές σε χρήμα καταβάλλονται κατά περίπτωση από τον αρμόδιο φορέα που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 29 ή του άρθρου 30 παράγραφος 2, κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας που αυτός εφαρμόζει. Πάντως, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ του αρμόδιου φορέα και του φορέα του τόπου κατοικίας των μελών της οικογένειας, οι παροχές αυτές είναι δυνατόν να καταβάλλονται από το δεύτερο φορέα για λογαριασμό του πρώτου, κατά τη νομοθεσία του αρμόδιου κράτους.

2. Τα μέλη της οικογένειας που αναφέρονται στην παράγραφο 1, τα οποία μεταφέρουν την κατοικία τους στο έδαφος του κράτους μέλους όπου κατοικεί ο δικαιούχος, λαμβάνουν:

α) παροχές σε είδος κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας του κράτους αυτού, έστω και αν έχουν ήδη λάβει παροχές για την ίδια περίπτωση ασθένειας ή μητρότητας πριν από τη μεταφορά της κατοικίας τους.

β) παροχές σε χρήμα οι οποίες καταβάλλονται κατά περίπτωση από τον αρμόδιο φορέα που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 29 ή του άρθρου 30 παράγραφος 2, κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας την οποία αυτός εφαρμόζει. Πάντως, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ αρμόδιου φορέα και φορέα τόπου κατοικίας του δικαιούχου, οι παροχές αυτές είναι δυνατόν να καταβάλλονται από το δεύτερο φορέα για λογαριασμό του πρώτου, σύμφωνα με τη νομοθεσία του αρμόδιου κράτους.

Άρθρο 33

Παροχές σε είδος εξαιρετικής σημασίας

Οι διατάξεις του άρθρου 26 ισχύουν κατ' αναλογία για τους δικαιούχους συντάξεων.

Άρθρο 34

Διαμονή του δικαιούχου και /ή των μελών της οικογένειάς του σε κράτος άλλο από εκείνο της κατοικίας τους

Ο δικαιούχος σύνταξης που οφείλεται δυνάμει της νομοθεσίας ενός κράτους μέλους ή συντάξεων που οφείλονται δυνάμει της νομοθεσίας δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, ο οποίος δικαιούται παροχών κατά τη νομοθεσία ενός από αυτά τα κράτη μέλη, καθώς και τα μέλη της οικογένειάς του, κατά τη διάρκεια της διαμονής τους στο έδαφος ενός κράτους μέλους άλλου από εκείνο της κατοικίας τους, δικαιούνται:

α) παροχές σε είδος που χορηγούνται από το φορέα του τόπου διαμονής, κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας που αυτός εφαρμόζει και εις βάρος του φορέα του τόπου κατοικίας του δικαιούχου.

β) παροχές σε χρήμα που καταβάλλονται, κατά περίπτωση, από τον αρμόδιο φορέα που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 29 ή του άρθρου 30 παράγραφος 2, κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας που αυτός εφαρμόζει. Πάντως, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ του αρμόδιου φορέα και του φορέα του τόπου διαμονής, οι παροχές αυτές είναι δυνατόν να καταβάλλονται από το δεύτερο φορέα για λογαριασμό του πρώτου, κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας του αρμόδιου κράτους.

Άρθρο 35

Εισφορές που βαρύνουν δικαιούχους συντάξεων

1. Ο φορέας κράτους μέλους που οφείλει την καταβολή σύνταξης, αν η νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει προβλέπει κρατήσεις εισφορών εις βάρος του δικαιούχου σύνταξης για την κάλυψη των παροχών ασθένειας και μητρότητας, εξουσιοδοτείται να προβαίνει στις κρατήσεις αυτές, οι οποίες υπολογίζονται σύμφωνα με την εν λόγω νομοθεσία επί του ύψους της σύνταξης που αυτός οφείλει, κατά το μέτρο που οι καταβαλλόμενες δυνάμει των άρθρων 29, 30, 31, 32 και 34 παροχές βαρύνουν φορέα του προαναφερθέντος κράτους μέλους.

2. Εφόσον, στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 31, ο δικαιούχος σύνταξης υπόκειται λόγω της κατοικίας του στην καταβολή εισφορών ή ισοδύναμων παρακρατήσεων για την κάλυψη των παροχών ασθένειας και μητρότητας δυνάμει της νομοθεσίας του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου κατοικεί, οι εισφορές αυτές δεν είναι απαιτητές.

Άρθρο 36

Γενικές διατάξεις

1. Για την εφαρμογή των άρθρων 30, 31, 32 και 34 ο δικαιούχος δύο ή περισσοτέρων συντάξεων που οφείλονται δυνάμει της νομοθεσίας ενός μόνο κράτους μέλους θεωρείται δικαιούχος σύνταξης που οφείλεται δυνάμει της νομοθεσίας ενός κράτους μέλους, υπό την έννοια των διατάξεων αυτών.

2. Οι διατάξεις των άρθρων 29 έως 35 δεν ισχύουν για το δικαιούχο σύνταξης ή για τα μέλη της οικογένειάς του που δικαιούνται παροχές δυνάμει της νομοθεσίας ενός κράτους μέλους λόγω άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας. Στην περίπτωση αυτή και για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κεφαλαίου, ο ενδιαφερόμενος θεωρείται μισθωτός ή μέλος οικογένειας μισθωτού.

Τμήμα 6

Διάφορες διατάξεις

Άρθρο 37

Ρύθμιση σε περίπτωση ύπαρξης περισσοτέρων συστημάτων στη χώρα κατοικίας ή διαμονής - Προϋπάρχουσα ασθένεια - Ανώτατη διάρκεια χορήγησης των παροχών

1. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, όταν η νομοθεσία της χώρας διαμονής ή κατοικίας προβλέπει περισσότερα συστήματα ασφάλισης ασθένειας ή μητρότητας, οι διατάξεις που εφαρμόζονται δυνάμει του άρθρου 20, του άρθρου 22 παράγραφος 1, των άρθρων 23, 27, 28, του άρθρου 30 παράγραφος 1, του άρθρου 32 παράγραφος 1 ή του άρθρου 34, είναι οι διατάξεις του συστήματος εκείνου στο οποίο υπάγονται οι χειρώνακτες εργαζόμενοι της βιομηχανίας χάλυβα. Εντούτοις, αν η εν λόγω νομοθεσία προβλέπει ειδικό σύστημα για τους εργαζόμενους σε ορυχεία και παρεμφερείς επιχειρήσεις, εφαρμόζονται στην κατηγορία αυτή των εργαζομένων και στα μέλη της οικογένειάς τους οι διατάξεις του συστήματος αυτού, εφόσον ο φορέας του τόπου διαμονής ή κατοικίας προς τον οποίο απευθύνονται είναι αρμόδιος για την εφαρμογή του συστήματος αυτού.

2. Εάν η νομοθεσία κράτους μέλους εξαρτά τη χορήγηση παροχών από προϋποθέσεις σχετικές με την προέλευση της ασθένειας, οι προϋποθέσεις αυτές δεν ισχύουν για τους εργαζόμενους και τα μέλη της οικογένειάς τους που εμπίπτουν στις διατάξεις της παρούσας απόφασης, ανεξάρτητα από το κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου κατοικούν.

3. Εάν η νομοθεσία κράτους μέλους ορίζει ανώτατη χρονική διάρκεια χορήγησης των παροχών, ο φορέας που εφαρμόζει τη νομοθεσία αυτή μπορεί να λάβει υπόψη ενδεχομένως την περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας οι παροχές έχουν ήδη καταβληθεί από το φορέα άλλου κράτους μέλους για την ίδια περίπτωση ασθένειας ή μητρότητας.

Τμήμα 7

Απόδοση μεταξύ φορέων

Άρθρο 38

1. Οι παροχές σε είδος που χορηγούνται δυνάμει των διατάξεων του παρόντος κεφαλαίου από το φορέα κράτους μέλους για λογαριασμό του φορέα άλλου κράτους μέλους, αποδίδονται πλήρως.

2. Οι αποδόσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 καθορίζονται και πραγματοποιούνται κατά τη διαδικασία που προβλέπεται στην απόφαση που αναφέρεται στο άρθρο 91, είτε βάσει δικαιολογητικών των πραγματικών δαπανών είτε κατ' αποκοπήν.

Στην τελευταία αυτή περίπτωση τα κατ' αποκοπήν ποσά πρέπει να εξασφαλίζουν απόδοση όσο το δυνατόν πλησιέστερη προς τις πραγματικές δαπάνες.

3. Είναι δυνατόν δύο ή περισσότερα κράτη μέλη ή οι αρμόδιες αρχές των κρατών αυτών να προβλέψουν άλλους τρόπους απόδοσης ή να παραιτηθούν κάθε απόδοσης μεταξύ των φορέων που υπάγονται στην αρμοδιότητά τους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Τμήμα 1

Εργαζόμενοι που έχουν υπαχθεί αποκλειστικά σε νομοθεσίες κατά τις οποίες το ύψος των παροχών αναπηρίας είναι ανεξάρτητο από τη διάρκεια των περιόδων ασφάλισης

Άρθρο 39

Γενικές διατάξεις

1. Ο εργαζόμενος που έχει υπαχθεί διαδοχικά ή κατά περιόδους στη νομοθεσία δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών και έχει πραγματοποιήσει περιόδους ασφάλισης αποκλειστικά υπό νομοθεσίες κατά τις οποίες το ύψος των παροχών αναπηρίας είναι ανεξάρτητο από τη διάρκεια των περιόδων ασφάλισης, δικαιούται παροχές σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41. Το άρθρο αυτό δεν αφορά συνταξιοδοτικές προσαυξήσεις ή συνταξιοδοτικά επιδόματα λόγω τέκνων που χορηγούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου 7.

2. Στο παράρτημα V μέρος Α αναφέρονται για κάθε ενδιαφερόμενο κράτος μέλος οι ισχύουσες στο έδαφός του νομοθεσίες, του τύπου που προβλέπεται στην παράγραφο 1.

Άρθρο 40

Συνυπολογισμός των περιόδων ασφάλισης ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό τις νομοθεσίες στις οποίες είχε υπαχθεί ο εργαζόμενος για την απόκτηση, διατήρηση ή ανάκτηση του δικαιώματος παροχών

1. Εάν η νομοθεσία ενός κράτους μέλους εξαρτά την απόκτηση, διατήρηση ή ανάκτηση του δικαιώματος παροχών, δυνάμει ενός συστήματος που δεν είναι ειδικό υπό την έννοια των παραγράφων 2 ή 3, από τη συμπλήρωση περιόδων ασφάλισης ή κατοικίας, ο αρμόδιος φορέας του εν λόγω κράτους μέλους λαμβάνει υπόψη, κατά το μέτρο που απαιτείται, τις περιόδους ασφάλισης ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους, ανεξαρτήτως του αν πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο γενικού ή ειδικού συστήματος. Για το σκοπό αυτό, ο φορέας λαμβάνει υπόψη τις εν λόγω περιόδους σαν να πρόκειτο για περιόδους που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει.

2. Εάν η νομοθεσία ενός κράτους μέλους εξαρτά τη χορήγηση ορισμένων παροχών από τον όρο οι περίοδοι ασφάλισης να έχουν πραγματοποιηθεί μόνο σε επάγγελμα για το οποίο ισχύει ειδικό σύστημα που εφαρμόζεται σε μισθωτούς ή, ενδεχομένως, σε καθορισμένη απασχόληση, οι περίοδοι που πραγματοποιήθηκαν υπό τις νομοθεσίες άλλων κρατών μελών λαμβάνονται υπόψη για τη χορήγηση των παροχών αυτών, μόνον αν έχουν πραγματοποιηθεί υπό αντίστοιχο σύστημα ασφάλισης ή, ελλείψει τέτοιου συστήματος, στο ίδιο επάγγελμα ή ενδεχομένως στην ίδια απασχόληση.

Εάν, αφού ληφθούν υπόψη οι περίοδοι αυτές, ο ενδιαφερόμενος δεν πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις λήψης των εν λόγω παροχών, οι περίοδοι αυτές λαμβάνονται υπόψη για τη χορήγηση των παροχών του γενικού συστήματος ασφάλισης ή, ελλείψει τέτοιου συστήματος, του συστήματος που εφαρμόζεται κατά περίπτωση για τους εργάτες ή τους υπαλλήλους, υπό την προϋπόθεση ότι ο ενδιαφερόμενος είχε υπαχθεί σε κάποιο από τα συστήματα αυτά.

Άρθρο 41

Εκκαθάριση των παροχών

1. Ο φορέας κράτους μέλους η νομοθεσία του οποίου εφαρμοζόταν κατά τη στιγμή επέλευσης της ανικανότητας προς εργασία που είχε ως επακόλουθο αναπηρία, καθορίζει, κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας αυτής, αν ο ενδιαφερόμενος πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για να έχει δικαίωμα παροχών, αφού ληφθούν υπόψη ενδεχομένως οι διατάξεις του άρθρου 40.

2. Ο ενδιαφερόμενος που πληροί τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1, λαμβάνει τις παροχές αποκλειστικά από τον εν λόγω φορέα σύμφωνα με τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει.

3. Ο ενδιαφερόμενος που, κατ' εφαρμογή της παραγράφου 1, δεν δικαιούται παροχές, λαμβάνει παροχές τις οποίες δικαιούται δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους, αφού ληφθούν υπόψη ενδεχομένως οι διατάξεις του άρθρου 40.

4. Εάν η νομοθεσία που αναφέρεται στις παραγράφους 2 και 3 προβλέπει ότι το ύψος των παροχών καθορίζεται αφού ληφθεί υπόψη η ύπαρξη και άλλων μελών της οικογένειας εκτός των τέκνων, ο αρμόδιος φορέας λαμβάνει υπόψη και τα μέλη της οικογένειας του ενδιαφερόμενου που κατοικούν στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, σαν να κατοικούσαν στο έδαφος του αρμόδιου κράτους.

5. Εάν η νομοθεσία που αναφέρεται στις παραγράφους 2 και 3 προβλέπει ρήτρες μείωσης, αναστολής ή κατάργησης σε περίπτωση σώρευσης με παροχές διαφορετικής φύσης, υπό την έννοια του άρθρου 49 παράγραφος 2, ή με άλλα εισοδήματα, εφαρμόζονται κατ' αναλογία οι διατάξεις του άρθρου 49 παράγραφος 3 και του άρθρου 51 παράγραφος 5.

Τμήμα 2

Εργαζόμενοι που έχουν υπαχθεί είτε αποκλειστικά σε νομοθεσίες κατά τις οποίες το ύψος των παροχών αναπηρίας εξαρτάται από τη διάρκεια των περιόδων ασφάλισης ή κατοικίας, είτε σε νομοθεσίες του τύπου αυτού και του τύπου που αναφέρεται στο τμήμα 1

Άρθρο 42

Γενικές διατάξεις

1. Ο εργαζόμενος ο οποίος διαδοχικά ή κατά περιόδους έχει υπαχθεί στις νομοθεσίες δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, εκ των οποίων τουλάχιστον μία δεν είναι του τύπου που αναφέρεται στο άρθρο 39 παράγραφος 1, δικαιούται παροχές σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου 3, οι οποίες εφαρμόζονται κατ' αναλογία, αφού ληφθούν υπόψη οι διατάξεις της παραγράφου 4.

2. Παρά ταύτα, ο ενδιαφερόμενος που προσβάλλεται από ανικανότητα προς εργασία, η οποία έχει ως επακόλουθο αναπηρία, ενώ υπόκειται σε νομοθεσία που αναφέρεται στο παράρτημα V μέρος Α, λαμβάνει τις παροχές σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 παράγραφος 1 υπό τους εξής όρους:

-ότι πληροί τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από τη νομοθεσία αυτή ή από άλλη νομοθεσία του ίδιου τύπου, αφού ληφθούν υπόψη ενδεχομένως οι διατάξεις του άρθρου 40, χωρίς όμως να χρειάζεται προσφυγή σε περιόδους ασφάλισης που πραγματοποιήθηκαν υπό νομοθεσίες που δεν αναφέρονται στο παράρτημα V μέρος Α και

-ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για τη γένεση του δικαιώματος παροχών αναπηρίας δυνάμει νομοθεσίας που δεν αναφέρεται στο παράρτημα V μέρος Α και

-ότι δεν διεκδικεί τυχόν δικαιώματα παροχών γήρατος, λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 46 παράγραφος 2 στίχος δεύτερος.

3. α) Για να καθοριστεί το δικαίωμα παροχών δυνάμει της νομοθεσίας κράτους μέλους η οποία αναφέρεται στο παράρτημα V μέρος Α και η οποία εξαρτά τη χορήγηση των παροχών αναπηρίας από την προϋπόθεση, κατά τη διάρκεια ορισμένης χρονικής περιόδου, ο ενδιαφερόμενος να έχει λάβει παροχές ασθένειας σε χρήμα ή να έχει καταστεί ανίκανος προς εργασία, εφόσον εργαζόμενος που έχει υπαχθεί στη νομοθεσία αυτή προσβληθεί από ανικανότητα προς εργασία με επακόλουθη αναπηρία ενώ υπάγεται στη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους, λαμβάνεται υπόψη, με την επιφύλαξη του άρθρου 39 παράγραφος 1:

i) κάθε περίοδος κατά την οποία έλαβε, δυνάμει της νομοθεσίας του δεύτερου κράτους μέλους γι' αυτή την ανικανότητα προς εργασία, παροχές ασθένειας σε χρήμα ή, αντί για αυτές, διατήρησε το μισθό του.

ii) κάθε περίοδος κατά την οποία έλαβε, δυνάμει της νομοθεσίας του δεύτερου κράτους μέλους, για την αναπηρία που ήταν επακόλουθο αυτής της ανικανότητας προς εργασία, παροχές υπό την έννοια του παρόντος κεφαλαίου 2 και του κεφαλαίου 3, σαν να πρόκειται για περίοδο κατά την οποία του χορηγήθηκαν παροχές ασθένειας σε χρήμα δυνάμει της νομοθεσίας του πρώτου κράτους μέλους, ή κατά την οποία ήταν ανίκανος να εργασθεί υπό την έννοια της νομοθεσίας αυτής.

β) Το δικαίωμα παροχών αναπηρίας γεννάται δυνάμει της νομοθεσίας του πρώτου κράτους μέλους, είτε κατά τη λήξη της περιόδου που προηγείται της αποζημίωσης της ασθένειας, η οποία ορίζεται από την εν λόγω νομοθεσία, είτε κατά τη λήξη της περιόδου που προηγείται της ανικανότητας προς εργασία, η οποία ορίζεται από την εν λόγω νομοθεσία, και το νωρίτερο:

i) κατά την ημερομηνία γένεσης του δικαιώματος των παροχών που αναφέρονται στο στοιχείο α) σημείο ii) δυνάμει της νομοθεσίας του δεύτερου κράτους μέλους ή

ii) την επομένη της τελευταίας ημέρας κατά την οποία ο ενδιαφερόμενος έχει δικαίωμα παροχών ασθένειας σε χρήμα δυνάμει της νομοθεσίας του δεύτερου κράτους μέλους.

4. Η απόφαση που λαμβάνεται από το φορέα κράτους μέλους ως προς το βαθμό αναπηρίας του αιτούντος, δεσμεύει το φορέα οποιουδήποτε άλλου ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση να υπάρχει συμφωνία των όρων σχετικά με το βαθμό αναπηρίας μεταξύ των νομοθεσιών των κρατών αυτών και να έχει αναγνωρισθεί στο παράρτημα V του κανονισμού 1408/71, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 στοιχείο κα) της παρούσας απόφασης.

Τμήμα 3

Επιδείνωση αναπηρίας

Άρθρο 43

1. Σε περίπτωση επιδείνωσης αναπηρίας για την οποία ο εργαζόμενος λαμβάνει παροχές δυνάμει της νομοθεσίας ενός μόνον κράτους μέλους, ισχύουν οι ακόλουθες διατάξεις:

α) αν ο ενδιαφερόμενος, από τότε που λαμβάνει παροχές, δεν έχει υπαχθεί στη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους, ο αρμόδιος φορέας του πρώτου κράτους οφείλει να χορηγήσει τις παροχές, αφού λάβει υπόψη την επιδείνωση, σύμφωνα με τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει.

β) αν ο ενδιαφερόμενος, από τότε που λαμβάνει παροχές, έχει υπαχθεί στη νομοθεσία ενός ή περισσοτέρων άλλων κρατών μελών, του χορηγούνται οι παροχές αφού ληφθεί υπόψη η επιδείνωση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 παράγραφος 1 ή του άρθρου 40 παράγραφος 1 ή 2, ανάλογα με την περίπτωση.

γ) αν το συνολικό ποσό της ή των παροχών που οφείλονται σύμφωνα με τις διατάξεις του στοιχείου β) είναι κατώτερο του ποσού της παροχής την οποία λάμβανε ο ενδιαφερόμενος εις βάρος του προηγούμενου οφειλέτη φορέα, ο φορέας αυτός οφείλει να του καταβάλει συμπλήρωμα ίσο προς τη διαφορά μεταξύ των ποσών αυτών.

δ) αν, στην περίπτωση που αναφέρεται στο στοιχείο β), ο αρμόδιος φορέας για την αρχική ανικανότητα είναι ολλανδικός και αν:

i) η πάθηση που προκάλεσε την επιδείνωση είναι ίδια με εκείνη που έγινε αιτία της χορήγησης παροχών δυνάμει της ολλανδικής νομοθεσίας.

ii) η πάθηση αυτή είναι επαγγελματική ασθένεια υπό την έννοια της νομοθεσίας του κράτους μέλους στην οποία ο ενδιαφερόμενος υπαγόταν τελευταία και γεννά δικαίωμα καταβολής του συμπληρώματος που προβλέπεται στο άρθρο 65 παράγραφος 1 στοιχείο β) και

iii) η νομοθεσία ή οι νομοθεσίες στις οποίες υπαγόταν ο ενδιαφερόμενος από τότε που λαμβάνει παροχές είναι νομοθεσίες που αναφέρονται στο παράρτημα V μέρος Α,

ο ολλανδικός φορέας συνεχίζει να καταβάλλει την αρχική παροχή και μετά την επιδείνωση και η παροχή που οφείλεται δυνάμει της νομοθεσίας του τελευταίου κράτους μέλους στην οποία υπήχθη ο ενδιαφερόμενος μειούται κατά το ποσό της ολλανδικής παροχής.

ε) αν, στην περίπτωση που αναφέρεται στο στοιχείο β), ο ενδιαφερόμενος δεν έχει δικαίωμα παροχών εις βάρος φορέα άλλου κράτους μέλους, ο αρμόδιος φορέας του πρώτου κράτους οφείλει να χορηγήσει τις παροχές σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους αυτού, αφού λάβει υπόψη την επιδείνωση και ενδεχομένως τις διατάξεις του άρθρου 40.

2. Σε περίπτωση επιδείνωσης αναπηρίας για την οποία ο εργαζόμενος λαμβάνει παροχές δυνάμει της νομοθεσίας δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, οι παροχές του χορηγούνται αφού ληφθεί υπόψη η επιδείνωση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 42 παράγραφος 1.

Τμήμα 4

Επανάληψη καταβολής των παροχών μετά από αναστολή ή κατάργηση - Μετατροπή των παροχών αναπηρίας σε παροχές γήρατος - Nέος υπολογισμός των παροχών που εκκαθαρίστηκαν σύμφωνα με το άρθρο 41

Άρθρο 44

Προσδιορισμός του οφειλέτη φορέα σε περίπτωση επανάληψης της καταβολής παροχών αναπηρίας

1. Εάν μετά την αναστολή των παροχών πρέπει να επαναληφθεί η καταβολή τους, αυτή εξασφαλίζεται από το φορέα ή τους φορείς οι οποίοι ήταν οφειλέτες των παροχών κατά τη στιγμή της αναστολής τους, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 45.

2. Εάν μετά την κατάργηση των παροχών η κατάσταση του ενδιαφερόμενου δικαιολογεί τη χορήγηση νέων παροχών, αυτές χορηγούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 παράγραφος 1 ή του άρθρου 42 παράγραφοι 1 ή 2, ανάλογα με την περίπτωση.

Άρθρο 45

Μετατροπή των παροχών αναπηρίας σε παροχές γήρατος - Nέος υπολογισμός των παροχών που εκκαθαρίστηκαν σύμφωνα με το άρθρο 41

1. Οι παροχές αναπηρίας μετατρέπονται ενδεχομένως σε παροχές γήρατος κατά τους όρους που προβλέπονται από τη νομοθεσία ή τις νομοθεσίες δυνάμει των οποίων χορηγήθηκαν και σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου 3.

2. Κάθε φορέας που οφείλει παροχές αναπηρίας δυνάμει της νομοθεσίας κράτους μέλους, συνεχίζει να καταβάλλει στο δικαιούχο των παροχών αναπηρίας ο οποίος, σύμφωνα με το άρθρο 54, μπορεί να διεκδικήσει παροχές γήρατος δυνάμει της νομοθεσίας ενός ή περισσοτέρων άλλων κρατών μελών, τις παροχές αναπηρίας που δικαιούται κατά τη νομοθεσία που εφαρμόζει ο φορέας αυτός, μέχρι τη στιγμή κατά την οποία είναι δυνατόν να εφαρμοστούν οι διατάξεις της παραγράφου 1 για το φορέα αυτό ή, διαφορετικά, καθ' όσο διάστημα ο ενδιαφερόμενος συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για τη λήψη των παροχών αυτών.

3. Όταν οι παροχές αναπηρίας οι οποίες έχουν εκκαθαριστεί σύμφωνα με το άρθρο 41 δυνάμει της νομοθεσίας ενός κράτους μέλους, μετατραπούν σε παροχές γήρατος και ο ενδιαφερόμενος δεν πληροί ακόμα τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από την ή τις νομοθεσίες ενός ή περισσοτέρων άλλων κρατών μελών για να δικαιούται τις παροχές αυτές, ο ενδιαφερόμενος δικαιούται, εκ μέρους αυτού ή αυτών των κρατών μελών από την ημέρα της μετατροπής, παροχές αναπηρίας των οποίων η εκκαθάριση διέπεται από τις διατάξεις του κεφαλαίου 3, σαν να ήταν εφαρμοστέο το κεφάλαιο αυτό κατά τη στιγμή της επέλευσης της ανικανότητας προς εργασία η οποία είχε ως επακόλουθο αναπηρία, μέχρι τη στιγμή κατά την οποία ο ενδιαφερόμενος θα πληροί τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από την ή τις εν λόγω εθνικές νομοθεσίες για να δικαιούται παροχές γήρατος ή, αν δεν προβλέπεται τέτοια μετατροπή, καθ' όσο διάστημα δικαιούται παροχές αναπηρίας δυνάμει της ή των εν λόγω νομοθεσιών.

4. Οι παροχές αναπηρίας που έχουν εκκαθαριστεί σύμφωνα με το άρθρο 39, εκκαθαρίζονται εκ νέου κατ' εφαρμογή των διατάξεων του κεφαλαίου 3, από τη στιγμή που ο δικαιούχος πληροί τους όρους που απαιτούνται για τη γένεση του δικαιώματος παροχών αναπηρίας δυνάμει μιας νομοθεσίας που δεν αναφέρεται στο παράρτημα V μέρος Α ή λαμβάνει παροχές γήρατος δυνάμει της νομοθεσίας ενός άλλου κράτους μέλους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

ΓΗΡΑΣ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ (ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ)

Άρθρο 46

Γενικές διατάξεις για την εκκαθάριση παροχών όταν ο εργαζόμενος έχει υπαχθεί στη νομοθεσία δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών

1. Τα δικαιώματα παροχών εργαζόμενου ο οποίος έχει υπαχθεί στη νομοθεσία δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, ή των επιζώντων αυτού, καθορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου.

2. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 54, όταν ο εργαζόμενος υποβάλλει αίτηση εκκαθάρισης παροχών, λαμβάνονται υπόψη για τη διαδικασία εκκαθάρισης των παροχών αυτών όλες οι νομοθεσίες στις οποίες έχει υπαχθεί ο εν λόγω εργαζόμενος. Παρέκκλιση από τον κανόνα αυτό γίνεται εφόσον ο ενδιαφερόμενος ζητήσει ρητά την αναβολή της εκκαθάρισης των παροχών γήρατος που θα λάμβανε δυνάμει της νομοθεσίας ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών.

3. Το παρόν κεφάλαιο δεν αφορά τις συνταξιοδοτικές προσαυξήσεις ή τα συνταξιοδοτικά επιδόματα λόγω τέκνων, ούτε τις συντάξεις ορφανών που χορηγούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου 7.

Άρθρο 47

Συνυπολογισμός των περιόδων ασφάλισης ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό νομοθεσίες στις οποίες είχε υπαχθεί ο εργαζόμενος για την απόκτηση, διατήρηση ή ανάκτηση του δικαιώματος παροχών

1. Εάν η νομοθεσία κράτους μέλους εξαρτά την απόκτηση, διατήρηση ή ανάκτηση του δικαιώματος παροχών δυνάμει ενός συστήματος το οποίο δεν είναι ειδικό υπό την έννοια των παραγράφων 2 και 3, από την πραγματοποίηση περιόδων ασφάλισης ή κατοικίας, ο αρμόδιος φορέας αυτού του κράτους μέλους λαμβάνει υπόψη, κατά το μέτρο που απαιτείται, τις περιόδους ασφάλισης ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία κάθε άλλου κράτους μέλους, ανεξαρτήτως του αν πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο γενικού ή ειδικού συστήματος. Για το σκοπό αυτό, ο φορέας λαμβάνει υπόψη τις ως άνω περιόδους σαν να πρόκειτο για περιόδους που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει.

2. Εάν η νομοθεσία κράτους μέλους εξαρτά τη χορήγηση ορισμένων παροχών από την προϋπόθεση οι περίοδοι ασφάλισης να έχουν πραγματοποιηθεί αποκλειστικά σε επάγγελμα υπαγόμενο σε ειδικό σύστημα ασφάλισης που εφαρμόζεται σε μισθωτούς ή, ενδεχομένως, σε καθορισμένη απασχόληση, οι περίοδοι που πραγματοποιήθηκαν υπό τις νομοθεσίες άλλων κρατών μελών λαμβάνονται υπόψη για τη χορήγηση των παροχών αυτών μόνον αν έχουν πραγματοποιηθεί υπό αντίστοιχο σύστημα ή, ελλείψει τέτοιου συστήματος, στο ίδιο επάγγελμα ή ενδεχομένως στην ίδια απασχόληση. Εάν, αφού ληφθούν υπόψη οι περίοδοι ασφάλισης που πραγματοποιήθηκαν κατ' αυτόν τον τρόπο, ο ενδιαφερόμενος δεν πληροί και πάλι τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για να λάβει τις παροχές αυτές, οι ως άνω περίοδοι λαμβάνονται υπόψη για τη χορήγηση των παροχών του γενικού συστήματος ή, ελλείψει τέτοιου συστήματος, του συστήματος που εφαρμόζεται ανάλογα με την περίπτωση για τους εργάτες ή τους υπαλλήλους, υπό τον όρο ο ενδιαφερόμενος να είχε υπαχθεί σε κάποιο από τα συστήματα αυτά.

3. Οι περίοδοι ασφάλισης που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο ειδικού συστήματος κράτους μέλους λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο του γενικού συστήματος ή, ελλείψει τέτοιου συστήματος, στο πλαίσιο του συστήματος που εφαρμόζεται, ανάλογα με την περίπτωση, για τους εργάτες ή τους υπαλλήλους άλλου κράτους μέλους, για την απόκτηση, διατήρηση ή ανάκτηση του δικαιώματος παροχών, υπό την προϋπόθεση ο ενδιαφερόμενος να έχει υπαχθεί σε κάποιο απ' αυτά τα συστήματα ακόμη και στην περίπτωση που οι περίοδοι αυτές έχουν ήδη ληφθεί υπόψη στο κράτος αυτό στο πλαίσιο συστήματος που αναφέρεται στην παράγραφο 2 ή στην παράγραφο 3 στίχος πρώτος.

4. Εάν η νομοθεσία κράτους μέλους εξαρτά την απόκτηση, διατήρηση ή ανάκτηση του δικαιώματος παροχών από την προϋπόθεση ασφάλισης κατά τη στιγμή της επέλευσης του κινδύνου, η προϋπόθεση αυτή θεωρείται ότι πληρούται σε περίπτωση ασφάλισης δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο παράρτημα VI για κάθε ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.

Άρθρο 48

Εκκαθάριση παροχών

1. Όταν οι όροι που απαιτούνται από τη νομοθεσία κράτους μέλους για την απόκτηση δικαιώματος παροχών πληρούνται χωρίς να απαιτείται η εφαρμογή του άρθρου 47 ούτε του άρθρου 42 παράγραφος 3, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι κανόνες:

α) ο αρμόδιος φορέας υπολογίζει το ύψος της παροχής το οποίο οφείλεται:

i) αφενός, δυνάμει μόνο των διατάξεων της νομοθεσίας που εφαρμόζει.

ii) αφετέρου, κατ' εφαρμογή της παραγράφου 2.

β) ο αρμόδιος φορέας μπορεί παρά ταύτα να μην πραγματοποιήσει τον υπολογισμό ο οποίος προβλέπεται σύμφωνα με το στοιχείο α) σημείο ii), εάν το αποτέλεσμά του είναι ταυτόσημο ή κατώτερο από το αποτέλεσμα του υπολογισμού που έχει πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τη διάταξη του στοιχείου α) σημείο i), χωρίς να ληφθούν υπόψη οι διαφορές που οφείλονται στη χρήση στρογγυλευμένων αριθμών, στο βαθμό που ο φορέας αυτός δεν εφαρμόζει νομοθεσία η οποία περιλαμβάνει ρήτρες σώρευσης, όπως αυτές που αναφέρονται στα άρθρα 50 και 51 ή, αν η νομοθεσία περιλαμβάνει τέτοιες ρήτρες στην περίπτωση που αναφέρεται στο άρθρο 51, υπό την προϋπόθεση ότι προβλέπει πως οι παροχές διαφορετικής φύσης λαμβάνονται υπόψη μόνο σε συνάρτηση με τη σχέση μεταξύ της διάρκειας των περιόδων ασφάλισης ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν αποκλειστικά υπό τη δική του νομοθεσία και της διάρκειας των περιόδων ασφάλισης και κατοικίας που απαιτούνται από τη νομοθεσία αυτή για το δικαίωμα πλήρους παροχής.

Στο παράρτημα V μέρος B αναφέρονται για κάθε ενδιαφερόμενο κράτος μέλος οι περιπτώσεις στις οποίες οι δύο υπολογισμοί καταλήγουν σε τέτοιο αποτέλεσμα.

2. Όταν οι προϋποθέσεις που απαιτούνται από τη νομοθεσία κράτους μέλους για την απόκτηση δικαιώματος παροχών δεν πληρούνται παρά μόνο μετά την εφαρμογή του άρθρου 47 και/ή του άρθρου 42 παράγραφος 3, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι κανόνες:

α) ο αρμόδιος φορέας υπολογίζει το θεωρητικό ποσό της παροχής την οποία θα μπορούσε να διεκδικήσει ο ενδιαφερόμενος, αν όλες οι περίοδοι ασφάλισης και/ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό τις νομοθεσίες των κρατών μελών στις οποίες είχε υπαχθεί ο μισθωτός ή μη μισθωτός εργαζόμενος, είχαν πραγματοποιηθεί στο εν λόγω κράτος μέλος και υπό τη νομοθεσία που εφαρμόζεται κατά την ημερομηνία εκκαθάρισης της παροχής. Εάν, κατά τη νομοθεσία αυτή, το ύψος της παροχής είναι ανεξάρτητο από τη διάρκεια των περιόδων ασφάλισης, το ποσό αυτό λαμβάνεται ως το θεωρητικό ποσό που αναφέρεται στο παρόν στοιχείο α).

β) ο αρμόδιος φορέας προσδιορίζει κατόπιν το πραγματικό ποσό της παροχής βάσει του θεωρητικού ποσού που αναφέρεται στο προηγούμενο στοιχείο α), κατ' αναλογία προς τη διάρκεια των περιόδων ασφάλισης ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν πριν από την επέλευση του κινδύνου υπό τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει, σε σχέση με τη συνολική διάρκεια των περιόδων ασφάλισης και κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν πριν από την επέλευση του κινδύνου υπό τις νομοθεσίες όλων των σχετικών κρατών μελών.

3. Ο ενδιαφερόμενος δικαιούται, από τον αρμόδιο φορέα κάθε σχετικού κράτους μέλους, το ανώτατο ποσό που υπολογίζεται σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2, με την επιφύλαξη, ενδεχομένως, της εφαρμογής του συνόλου των ρητρών μείωσης, αναστολής ή κατάργησης που προβλέπονται από τη νομοθεσία δυνάμει της οποίας οφείλεται αυτή η παροχή.

Στην περίπτωση αυτή, η σύγκριση που πραγματοποιείται αφορά τα ποσά που καθορίζονται μετά την εφαρμογή των εν λόγω ρητρών.

Άρθρο 49

Γενικές διατάξεις σχετικά με τις ρήτρες μείωσης, αναστολής ή κατάργησης που ισχύουν για τις παροχές αναπηρίας, γήρατος ή επιζώντων δυνάμει των νομοθεσιών των κρατών μελών

1. Ως σώρευση παροχών ίδιας φύσης νοούνται, υπό την έννοια του παρόντος κεφαλαίου, όλες οι σωρεύσεις παροχών αναπηρίας, γήρατος και επιζώντων που υπολογίζονται ή καταβάλλονται βάσει των περιόδων ασφάλισης και/ή κατοικίας οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί από ένα και το αυτό πρόσωπο.

2. Ως σώρευση παροχών διαφορετικής φύσης νοούνται, υπό την έννοια του παρόντος κεφαλαίου, όλες οι σωρεύσεις παροχών οι οποίες δεν μπορούν να θεωρηθούν ίδιας φύσης υπό την έννοια της παραγράφου 1.

3. Για την εφαρμογή των ρητρών μείωσης, αναστολής ή κατάργησης που προβλέπονται από τη νομοθεσία κράτους μέλους σε περίπτωση σώρευσης παροχής αναπηρίας, γήρατος ή επιζώντων με παροχή ίδιας ή διαφορετικής φύσης ή με άλλα εισοδήματα, ισχύουν οι ακόλουθοι κανόνες:

α) οι παροχές που αποκτώνται δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους ή άλλα εισοδήματα που αποκτώνται σε άλλο κράτος μέλος λαμβάνονται υπόψη μόνον εφόσον στη νομοθεσία του πρώτου κράτους μέλους προβλέπεται ο συνυπολογισμός παροχών ή εισοδημάτων που αποκτήθηκαν στο εξωτερικό.

β) λαμβάνεται υπόψη το ποσό των παροχών που πρέπει να καταβληθεί από άλλο κράτος μέλος πριν την αφαίρεση του φόρου, των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και των λοιπών ατομικών κρατήσεων.

γ) δε λαμβάνονται υπόψη τα ποσά των παροχών που έχουν αποκτηθεί δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους και καταβάλλονται βάσει προαιρετικής ασφάλισης ή προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης.

δ) όταν, δυνάμει της νομοθεσίας ενός μόνο κράτους μέλους, ισχύουν ρήτρες μείωσης, αναστολής ή κατάργησης λόγω του ότι ο ενδιαφερόμενος λαμβάνει παροχές ίδιας ή διαφορετικής φύσης που οφείλονται βάσει της νομοθεσίας άλλων κρατών μελών ή άλλα εισοδήματα τα οποία έχουν αποκτηθεί στο έδαφος άλλων κρατών μελών, η παροχή που οφείλεται δυνάμει της νομοθεσίας του πρώτου κράτους μέλους δύναται να μειωθεί μόνο μέχρι του ύψους των παροχών που οφείλονται βάσει της νομοθεσίας άλλων κρατών μελών ή των εισοδημάτων που αποκτήθηκαν στο έδαφος άλλων κρατών μελών.

Άρθρο 50

Ειδικές διατάξεις που ισχύουν σε περίπτωση σώρευσης παροχών ίδιας φύσης που οφείλονται δυνάμει νομοθεσίας δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών

1. Οι ρήτρες μείωσης, αναστολής ή κατάργησης που προβλέπονται από τη νομοθεσία ενός κράτους μέλους δεν ισχύουν για τις παροχές που υπολογίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 48 παράγραφος 2.

2. Οι ρήτρες μείωσης, αναστολής ή κατάργησης που προβλέπονται από τη νομοθεσία ενός κράτους μέλους ισχύουν για τις παροχές που υπολογίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 47 παράγραφος 1 στοιχείο α) σημείο i) μόνο υπό τον όρο ότι πρόκειται:

α) για παροχή το ύψος της οποίας είναι ανεξάρτητο από τη διάρκεια των περιόδων ασφάλισης ή κατοικίας οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί και η οποία αναφέρεται στο παράρτημα V μέρος Γ ή

β) για παροχή το ύψος της οποίας προσδιορίζεται σε συνάρτηση με μία πλασματική περίοδο η οποία θεωρείται ότι έχει πραγματοποιηθεί στο χρονικό διάστημα μεταξύ της ημερομηνίας επέλευσης του κινδύνου και μιας μεταγενέστερης ημερομηνίας. Στην περίπτωση αυτή, οι εν λόγω ρήτρες ισχύουν εάν υπάρχει σώρευση τέτοιας παροχής:

i) είτε με παροχή ίδιας φύσης, εκτός εάν έχει συναφθεί συμφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών ώστε να αποφεύγεται ο υπολογισμός της ίδιας πλασματικής περιόδου δύο ή περισσότερες φορές

ii) είτε με παροχή του τύπου που αναφέρεται στο στοιχείο α).

Οι παροχές και οι συμφωνίες που αναφέρονται στα στοιχεία α) και β) παρατίθενται στο παράρτημα V μέρος Γ.

Άρθρο 51

Ειδικές διατάξεις που ισχύουν σε περίπτωση σώρευσης μιας ή περισσοτέρων παροχών που αναφέρονται στο άρθρο 49 παράγραφος 1 με μία ή περισσότερες παροχές διαφορετικής φύσης ή με άλλα εισοδήματα, όταν εμπλέκονται δύο ή περισσότερα κράτη μέλη

1. Εάν το δικαίωμα παροχών διαφορετικής φύσης ή άλλων εισοδημάτων συνεπάγεται ταυτοχρόνως μείωση, αναστολή ή κατάργηση δύο ή περισσοτέρων παροχών που αναφέρονται στο άρθρο 48 παράγραφος 1 στοιχείο α) σημείο i), τα ποσά τα οποία δε θα καταβάλλονταν σε περίπτωση αυστηρής εφαρμογής των ρητρών μείωσης, αναστολής ή κατάργησης που προβλέπονται από τη νομοθεσία των ενδιαφερόμενων κρατών μελών διαιρούνται δια του αριθμού των παροχών οι οποίες υπόκεινται σε μείωση, αναστολή ή κατάργηση.

2. Εάν πρόκειται για παροχή η οποία υπολογίζεται σύμφωνα με το άρθρο 48 παράγραφος 2, η παροχή ή οι παροχές διαφορετικής φύσης των άλλων κρατών μελών, καθώς και όλα τα άλλα εισοδήματα και στοιχεία που προβλέπονται από τη νομοθεσία του κράτους μέλους για την εφαρμογή αυτών των ρητρών μείωσης, αναστολής ή κατάργησης, λαμβάνονται υπόψη σε συνάρτηση με τη σχέση μεταξύ περιόδων ασφάλισης και/ή κατοικίας που αναφέρονται στο άρθρο 48 παράγραφος 2 στοιχείο β) και έχουν ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό της εν λόγω παροχής.

3. Εάν το δικαίωμα παροχών διαφορετικής φύσης ή άλλων εισοδημάτων συνεπάγεται ταυτοχρόνως μείωση, αναστολή ή κατάργηση μίας ή περισσοτέρων παροχών που αναφέρονται στο άρθρο 48 παράγραφος 1 στοιχείο α) σημείο i), καθώς και μίας ή περισσοτέρων παροχών που αναφέρονται στο άρθρο 48 παράγραφος 2, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι κανόνες:

α) όσον αφορά την παροχή ή τις παροχές που αναφέρονται στο άρθρο 48 παράγραφος 1 στοιχείο α) σημείο i), τα ποσά τα οποία δε θα καταβάλλονταν σε περίπτωση αυστηρής εφαρμογής των ρητρών μείωσης, αναστολής ή κατάργησης που προβλέπονται από τη νομοθεσία των ενδιαφερόμενων κρατών μελών διαιρούνται δια του αριθμού των παροχών οι οποίες υπόκεινται σε μείωση, αναστολή ή κατάργηση.

β) όσον αφορά την παροχή ή τις παροχές που υπολογίζονται σύμφωνα με το άρθρο 48 παράγραφος 2, η μείωση, αναστολή ή κατάργηση πραγματοποιούνται σύμφωνα με την παράγραφο 2.

4. Εάν, στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και στην παράγραφο 3 στοιχείο α), η νομοθεσία ενός κράτους μέλους προβλέπει για την εφαρμογή των ρητρών μείωσης, αναστολής ή κατάργησης, το συνυπολογισμό των παροχών διαφορετικής φύσης και/ή άλλων εισοδημάτων καθώς και όλων των άλλων στοιχείων, βάσει της σχέσης μεταξύ των περιόδων ασφάλισης που ορίζονται στο άρθρο 48 παράγραφος 2 στοιχείο β), η διαίρεση που προβλέπεται στις ως άνω παραγράφους δεν εφαρμόζεται γι' αυτό το κράτος μέλος.

5. Το σύνολο των ως άνω διατάξεων εφαρμόζεται κατ' αναλογία, αν η νομοθεσία ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών προβλέπει ότι δε γεννάται δικαίωμα παροχής σε περίπτωση δικαιώματος παροχής διαφορετικής φύσης που οφείλεται δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους ή άλλων εισοδημάτων.

Άρθρο 52

Συμπληρωματικές διατάξεις για τον υπολογισμό των παροχών

1. Για τον υπολογισμό του θεωρητικού ποσού και του κατ' αναλογία ποσού που αναφέρονται στο άρθρο 48 παράγραφος 2, ισχύουν οι ακόλουθοι κανόνες:

α) αν η συνολική διάρκεια των περιόδων ασφάλισης και κατοικίας που συμπληρώθηκαν πριν από την επέλευση του κινδύνου, υπό τις νομοθεσίες όλων των σχετικών κρατών μελών, είναι μεγαλύτερη από τη μέγιστη διάρκεια που απαιτεί η νομοθεσία ενός από τα κράτη αυτά για τη χορήγηση πλήρους παροχής, ο αρμόδιος φορέας του κράτους αυτού λαμβάνει υπόψη τη μέγιστη αυτή διάρκεια αντί της συνολικής διάρκειας των εν λόγω περιόδων. Αυτή η μέθοδος υπολογισμού δεν πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα την επιβολή στον εν λόγω φορέα της υποχρέωσης παροχής ύψους μεγαλύτερου από το ύψος της πλήρους παροχής που προβλέπεται από τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει. Η διάταξη αυτή δεν ισχύει για παροχές των οποίων το ύψος δεν εξαρτάται από τη διάρκεια των περιόδων ασφάλισης.

β) οι λεπτομέρειες για τον υπολογισμό των περιόδων που συμπίπτουν χρονικά καθορίζονται στην απόφαση εφαρμογής που αναφέρεται στο άρθρο 91.

γ) ο αρμόδιος φορέας κράτους μέλους η νομοθεσία του οποίου προβλέπει υπολογισμό των παροχών βάσει μέσων αποδοχών, μέσης εισφοράς, μέσης προσαύξησης ή βάση της σχέσης η οποία υπήρχε κατά τις περιόδους ασφάλισης μεταξύ των μεικτών αποδοχών του ενδιαφερόμενου και του μέσου όρου των μεικτών αποδοχών του συνόλου των ασφαλισμένων, με εξαίρεση τους μαθητευόμενους, προσδιορίζει τα μέσα ή τα κατ' αναλογίαν αυτά ποσά αποκλειστικά βάσει των ασφαλιστικών περιόδων που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία του κράτους αυτού, ή των μεικτών αποδοχών που εισέπραξε ο ενδιαφερόμενος κατά τη διάρκεια των περιόδων αυτών και μόνον.

δ) ο αρμόδιος φορέας κράτους μέλους η νομοθεσία του οποίου προβλέπει υπολογισμό των παροχών βάσει του ύψους των αποδοχών, των εισφορών ή των προσαυξήσεων, προσδιορίζει τις αποδοχές, τις εισφορές ή τις προσαυξήσεις που πρέπει να ληφθούν υπόψη για τις περιόδους ασφάλισης ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό τις νομοθεσίες άλλων κρατών μελών βάσει του μέσου όρου των αποδοχών, των εισφορών ή των προσαυξήσεων, ο οποίος διαπιστώνεται για τις περιόδους ασφάλισης που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει.

ε) ο αρμόδιος φορέας κράτους μέλους η νομοθεσία του οποίου προβλέπει υπολογισμό των παροχών βάσει κατ' αποκοπήν αποδοχών ή κατ' αποκοπήν ποσού, θεωρεί ότι οι αποδοχές ή το ποσό που πρέπει να ληφθεί υπόψη για τις περιόδους ασφάλισης ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό τις νομοθεσίες άλλων κρατών μελών ισούνται με τις κατ' αποκοπήν αποδοχές ή το κατ' αποκοπήν ποσό ή, κατά περίπτωση, με το μέσο όρο των κατ' αποκοπήν αποδοχών ή ποσών που αντιστοιχούν στις περιόδους ασφάλισης που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία που αυτός εφαρμόζει.

στ) ο αρμόδιος φορέας κράτους μέλους η νομοθεσία του οποίου προβλέπει υπολογισμό των παροχών για ορισμένες περιόδους βάσει του ύψους των αποδοχών και για άλλες περιόδους βάσει κατ' αποκοπήν αποδοχών ή κατ' αποκοπήν ποσού, λαμβάνει υπόψη για τις περιόδους ασφάλισης και κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό τις νομοθεσίες άλλων κρατών μελών, τις αποδοχές ή τα ποσά που προσδιορίσθηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις των στοιχείων δ) ή ε), ή το μέσο όρο αυτών των αποδοχών ή ποσών, ανάλογα με την περίπτωση. Εάν, για όλες τις περιόδους που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία που εφαρμόζει ο φορέας αυτός, ο υπολογισμός των παροχών βασίζεται σε κατ' αποκοπήν αποδοχές ή ποσό, ο φορέας θεωρεί ότι οι αποδοχές που πρέπει να ληφθούν υπόψη για τις περιόδους ασφάλισης και κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό τις νομοθεσίες άλλων κρατών μελών, ισούνται με τις πλασματικές αποδοχές που αντιστοιχούν στις εν λόγω κατ' αποκοπήν αποδοχές ή στο κατ' αποκοπήν ποσό.

ζ) ο αρμόδιος φορέας κράτους μέλους η νομοθεσία του οποίου προβλέπει υπολογισμό των παροχών βάσει του μέσου όρου εισφορών, καθορίζει αυτό το μέσο όρο σε συνάρτηση με τις περιόδους ασφάλισης που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία αυτού του κράτους και μόνο.

2. Οι κανόνες της νομοθεσίας κράτους μέλους περί επανεκτίμησης των στοιχείων που λήφθηκαν υπόψη για τον υπολογισμό των παροχών εφαρμόζονται, εφόσον είναι απαραίτητο, για τα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη από τον αρμόδιο φορέα του κράτους αυτού, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1, σχετικά με τις περιόδους ασφάλισης και κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό τις νομοθεσίες άλλων κρατών μελών.

3. Εάν, δυνάμει της νομοθεσίας κράτους μέλους, το ύψος των παροχών καθορίζεται αφού ληφθεί υπόψη η ύπαρξη και άλλων μελών της οικογένειας εκτός των τέκνων, ο αρμόδιος φορέας του κράτους αυτού λαμβάνει υπόψη και τα μέλη της οικογένειας του ενδιαφερόμενου που κατοικούν στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, σαν να κατοικούσαν στο έδαφος του αρμόδιου κράτους.

Άρθρο 53

Περίοδοι ασφάλισης ή κατοικίας μικρότερες από ένα έτος

1. Παρά τις διατάξεις του άρθρου 48 παράγραφος 2, ο φορέας κράτους μέλους δεν υποχρεούται να χορηγήσει παροχές δυνάμει των περιόδων που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία την οποία εφαρμόζει και οι οποίες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τη στιγμή της επέλευσης του κινδύνου, σε περίπτωση που:

-η συνολική διάρκεια των εν λόγω περιόδων είναι μικρότερη του έτους και

-αν ληφθούν υπόψη οι περίοδοι αυτές και μόνον, δεν αποκτάται δικαίωμα παροχών δυνάμει των διατάξεων της νομοθεσίας αυτής.

2. Οι αρμόδιοι φορείς όλων των άλλων σχετικών κρατών μελών λαμβάνουν υπόψη τις περιόδους που αναφέρονται στην παράγραφο 1 για την εφαρμογή του άρθρου 47 παράγραφος 2, με εξαίρεση το στοιχείο β).

3. Στην περίπτωση που η εφαρμογή της παραγράφου 1 θα είχε ως αποτέλεσμα να απαλλαγούν από τις υποχρεώσεις τους όλοι οι φορείς των εμπλεκόμενων κρατών, οι παροχές χορηγούνται αποκλειστικά κατά τη νομοθεσία του τελευταίου από τα κράτη αυτά οι προϋποθέσεις της οποίας συμβαίνει να πληρούνται, σαν να είχαν πραγματοποιηθεί όλες οι περίοδοι ασφάλισης και κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν και λήφθηκαν υπόψη σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 47 παράγραφοι 1 έως 4, υπό τη νομοθεσία του κράτους αυτού.

Άρθρο 54

Υπολογισμός των παροχών όταν ο ενδιαφερόμενος δεν συγκεντρώνει ταυτοχρόνως τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από όλες τις νομοθεσίες υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκαν περίοδοι ασφάλισης ή κατοικίας ή έχει ζητήσει ρητά την αναβολή της εκκαθάρισης των παροχών γήρατος

1. Εάν ο ενδιαφερόμενος δεν συγκεντρώνει σε δεδομένη στιγμή τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για την καταβολή των παροχών από όλες τις νομοθεσίες των κρατών μελών στις οποίες είχε υπαχθεί, αφού ληφθούν υπόψη ενδεχομένως οι διατάξεις του άρθρου 47 και/ή του άρθρου 42 παράγραφος 3, αλλά πληροί μόνον τις προϋποθέσεις μίας ή περισσοτέρων από αυτές, ισχύουν οι ακόλουθες διατάξεις:

α) καθένας από τους αρμόδιους φορείς οι προϋποθέσεις της νομοθεσίας του οποίου πληρούνται, υπολογίζει το ύψος της παροχής που οφείλεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 48.

β) πάντως:

i) αν ο ενδιαφερόμενος πληροί τις προϋποθέσεις δύο τουλάχιστο νομοθεσιών, χωρίς να παρίσταται ανάγκη προσφυγής σε περιόδους ασφάλισης ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό νομοθεσίες οι προϋποθέσεις των οποίων δεν πληρούνται, οι περίοδοι αυτές δεν λαμβάνονται υπόψη για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 48 παράγραφος 2, εκτός εάν ο συνυπολογισμός των περιόδων αυτών επιτρέπει τον προσδιορισμό μεγαλύτερου ύψους παροχών.

ii) αν ο ενδιαφερόμενος πληροί τις προϋποθέσεις μίας μόνο νομοθεσίας, χωρίς να παρίσταται ανάγκη συνυπολογισμού περιόδων ασφάλισης ή κατοικίας που πραγματοποιήθηκαν υπό νομοθεσίες οι προϋποθέσεις των οποίων δεν πληρούνται, το ύψος της παροχ