Η κατάσταση της γεωργίας στην Ευρωπαϊκή ´Ενωση ´Εκθεση 2001 - Εκδίδεται σε συνδυασμό με τη γενική έκθεση επί της δραστηριότητας της Ευρωπαϊκής ´Ενωσης - 2001 - BRUXELLES-LUXEMBURG, 2002

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Συγκυριακη κατασταση και γεωργικα εισοδηματα

1.1. Γενική επισκόπηση

1.2. Επίπεδα παραγωγής

1.3. Τιμές παραγωγού και αγοραίες τιμές

1.4. Τιμές των μέσων παραγωγής

1.5. Γεωργικά εισοδήματα

1.6. Δίκτυο γεωργικής λογιστικής πληροφόρησης (ΔΓΛΠ)

1.6.1. Γεωργικά εισοδήματα

1.6.2. Εισοδήματα ανά γεωργική δραστηριότητα

2. εξελιξεισ στισ ασκουμενεσ πολιτικεσ και νομοθετικεσ πρωτοβουλιεσ κατα το 2001

2.1. Πολιτική για την ποιότητα

2.1.1. Προστατευόμενη ονομασία προέλευσης / Προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη / Ειδικό παραδοσιακό προϊόν εγγυημένο

2.1.2. Συμφωνία TRIP

2.1.3. Καταχώρηση νέων προϊόντων

2.2. Βιολογική γεωργία

2.3. Προώθηση των γεωργικών προϊόντων

2.4. Απλούστευση της νομοθεσίας στο γεωργικό τομέα

2.4.1. Εισαγωγή

2.4.2. Διαφάνεια και δυνατότητα πρόσβασης στη γεωργική νομοθεσία

2.4.3. Μηχανισμοί εμπορίας

2.4.4. Καθεστώς για τους παραγωγούς μικρής κλίμακας

2.4.5. Έργο ΗΛ-ΚΓΠ

2.4.6. Υποβολή προτάσεων για απλουστεύσεις από τα κράτη μέλη

2.4.7. Μεταρρύθμιση του καθεστώτος για τα αιγοπρόβατα

2.5. Κρατικές ενισχύσεις

2.5.1. Εισαγωγή

2.5.2. Έκτακτα γεγονότα: η κρίση της ΣΕΒ

2.5.3. Ζωονόσοι: αφθώδης πυρετός στο Ηνωμένο Βασίλειο

2.5.4. Κίνηση επίσημης διαδικασίας

2.5.4.1. Κίνηση επίσημης διαδικασία

2.5.4.2. Iταλικός χρηματοδοτικός νόμος για το 2001

2.5.4.3. Πρόγραμμα AIMA: ενίσχυση για τη βιομηχανία πουλερικών της Ιταλίας

2.5.4.4. Παρεμβάσεις για τη βελτίωση των συνθηκών μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων - άρθρο 35 ΠΝ 5/2000 - Ιταλία (Veneto).

2.5.4.5. Καθεστώτα-πλαίσιο ενισχύσεων στην Ιταλία

2.5.5. Ενίσχυση προς αμπελουργούς της Ιταλίας (Σικελία)

2.5.6. Ενίσχυση υπέρ παραγωγών οπωροκηπευτικών στην Ελλάδα

2.5.7. Πρόγραμμα ελέγχου της ρύπανσης γεωργικής προέλευσης στη Γαλλία

2.6. Βοήθεια στους απόρους της Κοινότητας

2.7. Οι εξόχως απόκεντρες περιοχές

2.8. Υπερπόντιες χώρες και εδάφη (ΥΧΕ)

2.9. Mέτρα πληροφόρησης σχετικά με την ΚΓΠ

2.10. Τεχνολογία πληροφόρησης και επικοινωνίας (ICT)

2.11. Συμβουλευτικές επιτροπές και σχέσεις με οργανισμούς που εκπροσωπούν τον κοινωνικο-επαγγελματικό τομέα της ΕΕ

3. ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

3.1. Φυτικά προϊόντα

3.1.1. Σιτηρά

3.1.1.1. Παγκόσμια αγορά

3.1.1.2. Κοινοτική αγορά

3.1.2. Ελαιούχοι σπόροι

3.1.3. Πίσα, κουκιά, φούλια και γλυκά λούπινα

3.1.4. Ελαιούχος λίνος

3.1.5. Οσπριοειδή (ρεβίθια, λαθούρια και φακές)

3.1.6. Μη εδώδιμη παραγωγή

3.1.7. Ρύζι

3.1.8. Άμυλα

3.1.9. Ζάχαρη

3.1.9.1. Παγκόσμια αγορά

3.1.9.2. Κοινοτική αγορά

3.1.9.3. Βασικές νομοθετικές και πολιτικές εξελίξεις

3.1.10. Γεώμηλα

3.1.11. Αποξηραμένες ζωοτροφές

3.1.12. Κλωστικός λίνος και κάνναβη

3.1.12.1. Κλωστικός λίνος

3.1.12.2. Κάνναβη

3.1.13. Βαμβάκι

3.1.13.1. Μεταρρύθμιση του καθεστώτος της ενίσχυσης στο βαμβάκι

3.1.13.2. Παγκόσμια και κοινοτική αγορά

3.1.14. Μεταξοσκώληκες

3.1.15. Ελαιόλαδο

3.1.16. Νωπά οπωροκηπευτικά

3.1.16.1. Κατάσταση της παγκόσμιας αγοράς

3.1.16.2. Διεθνείς συναλλαγές

3.1.16.3. Κοινοτική αγορά

3.1.16.4. Η μεταρρύθμιση του τομέα των οπωροκηπευτικών

3.1.17. Μπανάνες

3.1.17.1. Μεταρρύθμιση της κοινής οργάνωσης αγοράς μπανάνας

3.1.17.2. Κοινοτική παραγωγή

3.1.17.3. Εισαγωγές ΑΚΕ

3.1.18. Μεταποιημένα οπωροκηπευτικά

3.1.18.1. Παγκόσμια και κοινοτική αγορά

3.1.18.2. Βασικές νομοθετικές και πολιτικές εξελίξεις (βλέπε σημείο 3.2.16.4.)

3.1.19. Αμπελοοινικός τομέας

3.1.20. Καπνός

3.1.20.1. Εξελίξεις της αγοράς

3.1.20.2. Οι σημαντικότερες νομοθετικές και πολιτικές εξελίξεις

3.1.21. Σπόροι προς σπορά

3.1.21.1. Εξελίξεις των αγορών

3.1.21.2. Οι βασικές νομοθετικές και πολιτικές εξελίξεις

3.1.22. Λυκίσκος

3.1.22.1. Παγκόσμια αγορά

3.1.22.2. Κοινοτική αγορά

3.1.23. Ζωντανά και φυτά και προϊόντα ανθοκομίας

3.1.24. Ζωοτροφές

3.2. Εξελίξεις των αγορών - ζωική παραγωγή

3.2.1. Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα

3.2.1.1. Παγκόσμια αγορά

3.2.1.2. Κοινοτική αγορά

3.2.2. Βόειο κρέας

3.2.2.1. Παγκόσμια αγορά

3.2.2.2. Οι σημαντικότερες νομοθετικές και πολιτικές εξελίξεις

3.2.2.3. Σήμανση του βοείου κρέατος

3.2.3. Πρόβειο και αίγειο κρέας

3.2.3.1. Οι σημαντικότερες νομοθετικές και πολιτικές εξελίξεις

3.2.4. Χοίρειο κρέας

3.2.4.1. Η κατάσταση της παγκόσμιας αγοράς

3.2.4.2. Κοινοτική αγορά

3.2.5. Κρέας πουλερικών

3.2.6. Αυγά

3.2.7. Μέλι

3.2.7.1. Παγκόσμια κατάσταση

3.2.7.2. Ευρωπαϊκή αγορά

4. ΓΕΩΡΓΟΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

4.1. Εξελίξεις κατά το 2001

4.2. Γεωργονομισματικές ενισχύσεις

5. Η ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΟ 2001

5.1. Βέλγιο

5.1.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.1.1.1. Τροποποίηση του ΣΑΑ

5.1.1.2. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000- 15 Οκτωβρίου 2001

5.1.2. Επιχειρησιακά προγράμματα ή ενιαία έγγραφα προγραμματισμού (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.1.3. Προγράμματα LEADER+

5.2. Δανία

5.2.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.2.1.1. Έγκριση νέου ΣΑΑ

5.2.1.2. Τροποποίηση του ΣΑΑ

5.2.1.3. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.2.2. Προγράμματα LEADER+

5.2.2.1. Έγκριση νέων προγραμμάτων

5.3. Γερμανία

5.3.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.3.1.1. Το ΣΑΑ για το Βερολίνο εγκρίθηκε το 2001.

5.3.1.2. Τροποποίηση του ΣΑΑ

5.3.1.3. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.3.2. Επιχειρησιακά προγράμματα (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.3.2.1. Επίπεδο πληρωμών το 2001

5.3.3. Προγράμματα LEADER+

5.4. Ελλάδα

5.4.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.4.1.1. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.4.1.2. Ετήσια έκθεση

5.4.2. Επιχειρησιακά προγράμματα ή ενιαία έγγραφα προγραμματισμού (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.4.2.1. Έγκριση νέων επιχειρησιακών προγραμμάτων ή ενιαίων εγγράφων προγραμματισμού.

5.4.2.2. Τροποποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων ή ενιαίων εγγράφων προγραμματισμού

5.4.2.3. Ετήσια έκθεση

5.4.3. Προγράμματα LEADER+ (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.4.3.1. Έγκριση νέων προγραμμάτων

5.5. Ισπανία

5.5.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.5.1.1. Τροποποίηση του ΣΑΑ

5.5.1.2. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.5.2. Επιχειρησιακά προγράμματα συμπληρώματα προγραμμάτων (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.5.2.1. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001.

5.5.3. Προγράμματα LEADER+

5.5.3.1. Έγκριση εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων LEADER

5.5.3.2. LEADER II

5.6. Γαλλία

5.6.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.6.1.1. Έγκριση νέου ΣΑΑ

5.6.1.2. Τροποποίηση του ΣΑΑ

5.6.1.3. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.6.2. Επιχειρησιακά προγράμματα ή ενιαία έγγραφα προγραμματισμού (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.6.2.1. Επιχειρησιακά προγράμματα ή τροποποιημένα ενιαία έγγραφα

5.6.2.2. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.6.3. Προγράμματα LEADER+

5.7. Ιρλανδία

5.7.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.7.2. Επιχειρησιακά προγράμματα (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.7.3. Προγράμματα LEADER+

5.8. Ιταλία

5.8.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.8.1.1. Έγκριση νέων ΣΑΑ

5.8.1.2. Τροποποίηση του ΣΑΑ

5.8.1.3. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.8.1.4. Προγραμματισμός 1994-1999 (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.8.2. Επιχειρησιακά προγράμματα ή ενιαία έγγραφα προγραμματισμού (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.8.2.1. Τροποποίηση επιχειρησιακών προγραμμάτων ή ενιαίων εγγράφων προγραμματισμού

5.8.2.2. Επίπεδο πληρωμών το 2001

5.8.3. Προγράμματα LEADER+ (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.8.3.1. Έγκριση νέων προγραμμάτων

5.8.3.2. Επίπεδο πληρωμών το 2001

5.9. Λουξεμβούργο

5.9.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.9.1.1. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.10. Κάτω Χώρες

5.10.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.10.1.1. Τροποποίηση του ΣΑΑ

5.10.1.2. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.10.2. Προγράμματα LEADER+

5.10.2.1. Έγκριση νέων επιχειρησιακών προγραμμάτων ή ενιαίων εγγράφων προγραμματισμού

5.11. Αυστρία

5.11.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.11.1.1. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από τις 16 Οκτωβρίου 2000 έως τις 15 Οκτωβρίου 2001

5.11.2. Το πρόγραμμα στόχου 1 για το Burgenland

5.11.2.1. Επίπεδο πληρωμών το 2001

5.11.3. Προγράμματα LEADER+ (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.11.3.1. Νέο επιχειρησιακό πρόγραμμα ή ενιαίο έγγραφο προγραμματισμού

5.11.3.2. Επίπεδο πληρωμών το 2001

5.12. Πορτογαλία

5.12.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.12.1.1. Έγκριση νέων ΣΑΑ

5.12.1.2. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.12.2. Προγράμματα LEADER+ (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.12.2.1. Έγκριση νέων προγραμμάτων

5.12.2.2. Επίπεδο πληρωμών το 2001

5.12.3. Επιχειρησιακά προγράμματα (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.12.3.1. Επιχειρησιακό πρόγραμμα « Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη»

5.12.3.2. Περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα

5.13. Φινλανδία

5.13.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.13.1.1. Τροποποίηση των ΣΑΑ

5.13.1.2. Επίπεδο πληρωμών το 2001

5.13.2. Επιχειρησιακά προγράμματα ή ενιαία έγγραφα προγραμματισμού (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.13.2.1. Επίπεδο πληρωμών το 2001

5.13.3. Προγράμματα LEADER+ (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.13.3.1. Έγκριση του προγράμματος LEADER+

5.13.3.2. Επίπεδο πληρωμών το 2001

5.14. Σουηδία

5.14.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.14.1.1. Τροποποίηση των ΣΑΑ

5.14.1.2. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.14.2. Επιχειρησιακά προγράμματα ή ενιαία έγγραφα προγραμματισμού (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.14.2.1. Ετήσιες εκθέσεις και πληρωμές

5.14.2.2. Επίπεδο πληρωμών κατά την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2000 ως 15 Οκτωβρίου 2001

5.14.3. Προγράμματα LEADER+ (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.14.3.1. Έγκριση του προγράμματος LEADER+

5.14.3.2. Επίπεδο πληρωμών το 2001

5.15. Ηνωμένο Βασίλειο

5.15.1. Σχέδια αγροτικής ανάπτυξης (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Εγγυήσεων)

5.15.1.1. Επίπεδο πληρωμών το 2001

5.15.2. Επιχειρησιακά προγράμματα ή ενιαία έγγραφα προγραμματισμού (ΕΓΤΠΕ - τμήμα Προσανατολισμού)

5.15.2.1. Ετήσιες εκθέσεις και πληρωμές

5.15.2.2. Έγκριση προγραμμάτων LEADER+

5.15.2.3. Ετήσιες πληρωμές

6. Περιβαλλον και Δαση

6.1. Περιβαλλοντικά μέτρα

6.2. Μέτρα στον δασικό τομέα

7. Η χρηματοδοτηση της ΚΓΠ το 2001

7.1. Συμφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Βερολίνου και δημοσιονομική πειθαρχία

7.2. Το τμήμα Εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ

7.2.1. Εξέλιξη της δημοσιονομικής διαδικασίας

7.2.1.1. Νομισματικό αποθεματικό

7.2.2. Θέση του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις στο γενικό προϋπολογισμό

7.2.3. Το ΕΓΤΠΕ και οι χρηματοδοτικοί πόροι του

7.2.4. Η φύση των δαπανών του τμήματος Εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ

7.2.4.1. Δημόσια αποθέματα

7.2.5. Εκκαθάριση των λογαριασμών

7.2.6. Εξέλιξη των δαπανών των γεωργικών αγορών το 2001

7.3. Τμήμα Προσανατολισμού του ΕΓΤΠΕ

7.3.1. Πραγματοποιηθείσες χρηματοδοτήσεις

7.3.2. Εκτέλεση του προϋπολογισμού

7.4. Αξιολόγηση

7.4.1. Αξιολόγηση των μέτρων της αγοράς

7.4.2. Αξιολόγηση των διαρθρωτικών μέτρων και των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης

8. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗΣ

8.1. Κύριες εξελίξεις

8.1.1. Διαπραγματεύσεις για την ένταξη

8.1.2. Τακτικές εκθέσεις

8.1.3. Sapard

8.1.4. Σταδιακή ελευθέρωση των διμερών εμπορικών συναλλαγών στον τομέα της γεωργίας στις ΧΚΑΕ

8.1.4.1. Κατάλογος 1:

8.1.4.2. Κατάλογος 2:

8.1.4.3. Κατάλογος 3:

8.1.5. Αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων

9. Εξωτερικές σχέσεις

9.1. Διεθνείς οργανισμοί και συμφωνίες

9.1.1. Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ)

9.1.1.1. Διαβουλεύσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ και διακανονισμός των διαφορών

9.1.1.2. Προς ένα νέο γύρο εμπορικών διαπραγματεύσεων

9.1.2. Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (OΟΣΑ)

9.1.3. Το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΠ)

9.1.4. Oργάνωση των Ηνωμένων Εθνών για τη διατροφή και τη γεωργία (FAO)

9.1.5. Η διεθνής συμφωνία για τα σιτηρά (ΔΣΣ)

9.1.5.1. Σύμβαση για τα σιτηρά

9.1.6. Διεθνής οργάνωση για τη ζάχαρη

9.2. Διμερείς και περιφερειακές εμπορικές σχέσεις

9.2.1. Ηνωμένες Πολιτείες

9.2.2. Καναδάς

9.2.3. Μεξικό

9.2.4. Mercosur

9.2.5. Χιλή

9.2.6. Νότιος Αφρική

9.2.7. Ιαπωνία και Νότιος Κορέα

9.2.7.1. Διμερείς εμπορικές σχέσεις με την Κορέα και την Ιαπωνία το 2001

9.2.8. Νέα Ζηλανδία

9.2.9. Οι Μεσογειακές χώρες

9.2.10. Δυτικά Βαλκάνια

9.2.11. ΑΚΕ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

1. Συγκυριακη κατασταση και γεωργικα εισοδηματα

1.1. Γενική επισκόπηση

1. Το γεωργικό έτος 2001 χαρακτηρίσθηκε κυρίως από τους ακόλουθους παράγοντες: α) την γενικώς δύσκολη διεθνή οικονομική συγκυρία η οποία επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά τα τραγικά συμβάντα της 11ης Σεπτεμβρίου. β) τις σχετικά υψηλές τιμές του πετρελαίου κατά το μεγαλύτερο μέρος του έτους (οι οποίες όμως ήταν σαφώς χαμηλότερες από τις πολύ υψηλές τιμές που σημειώθηκαν κατά τους τελευταίους μήνες του 2000), που οδήγησαν και πάλι σε υψηλές δαπάνες για ενεργειακά προϊόντα και λιπάσματα. ωστόσο, οι τιμές μειώθηκαν αισθητά κατά τα μέσα Σεπτεμβρίου και παρέμειναν σε χαμηλότερα επίπεδα κατά το υπόλοιπο έτος. γ) την αιφνίδια αύξηση των τιμών των τροφίμων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001 η οποία οδήγησε σε αύξηση του πληθωρισμού και μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης. δ) την συνεχιζόμενη προβληματική κατάσταση του τομέα του κρέατος, μετά τα νέα κρούσματα ΣΕΒ που εκδηλώθηκαν προς τα τέλη του 2000 και είχαν σαν αποτέλεσμα την αισθητή πτώση της κατανάλωσης και των τιμών βοείου κρέατος και, δεύτερον, την επιδημία αφθώδους πυρετού που εκδηλώθηκε στις αρχές του 2001. και ε) γενικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες καθ' όλη τη διάρκεια του γεωργικού έτους, οι οποίες έπληξαν τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ και οδήγησαν σε μειωμένη εσοδεία σιτηρών.

2. Λόγω της γενικά δυσμενούς εγχώριας και διεθνούς οικονομικής συγκυρίας, οι εξαγωγές σημείωσαν αιφνίδια μείωση σε όρους παγκοσμίων συναλλαγών, ιδίως λόγω της σημαντικής επιβράδυνσης της αμερικανικής οικονομίας. Εξάλλου, παρά την ευνοϊκή ισοτιμία του ευρώ, οι κοινοτικές εξαγωγές γεωργικών προϊόντων κατά το 2001 επηρεάσθηκαν αισθητά από τις κρίσεις στον τομέα του κρέατος και από τον αυξημένο ανταγωνισμό από τρίτες χώρες στον τομέα των σιτηρών.

3. Γενικά, οι αρχικές εκτιμήσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2001 έδειχναν ότι τα γεωργικά εισοδήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίαζαν ανοδική τάση της τάξεως του 2,7 % σε πραγματικούς όρους (υπολογιζόμενη ως πραγματική καθαρή προστιθέμενη αξία στο κόστος των συντελεστών ανά ετήσια μονάδα εργασίας), στη συνέχεια της αύξησης που είχε ήδη παρατηρηθεί το 2000 (+ 3,7 %, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία). Παρά τα υγειονομικά προβλήματα που προέκυψαν στον ζωικό τομέα, τα οποία συνδέονταν με τις επιδημίες ΣΕΒ και αφθώδους πυρετού, η ευνοϊκή εξέλιξη των τιμών, ιδίως στον τομέα των ζωικών προϊόντων (αλλά εξαιρουμένου σαφώς του βοείου κρέατος), σε συνδυασμό με την νέα, αν και περιορισμένη, μείωση του γεωργικού εργατικού δυναμικού (-1,6 % το 2001), θα έπρεπε να έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση του μέσου γεωργικού εισοδήματος ανά μονάδα εργασίας σε επίπεδα ρεκόρ το 2001, δείχνοντας σημεία ανάκαμψης μετά τις πτώσεις που σημειώθηκαν το 1998 και το 1999. Ωστόσο, οι αρχικές εκτιμήσεις πρέπει να λαμβάνονται πάντα υπόψη με κάποια επιφύλαξη. Επιπλέον, πίσω από την αναμενόμενη γενική αύξηση του μέσου εισοδήματος κρύβονται αρκετά μεγάλες διακυμάνσεις στην εξέλιξη των γεωργικών εισοδημάτων ανάλογα με το είδος της γεωργικής δραστηριότητας.

4. Όσον αφορά τις καιρικές συνθήκες, το γεωργικό έτος 2001 ξεκίνησε υπό γενικά αντίξοες συνθήκες κατά την διάρκεια της φθινοπωρινής περιόδου σποράς. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίσθηκε από υπερβολική βροχόπτωση, η οποία παρεμπόδισε ή κατέστησε αδύνατη την σπορά χειμερινών σιτηρών στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία, την Γαλλία και τις χώρες του Μπενελούξ και μείωσε την καλλιεργούμενη έκταση σαν αποτέλεσμα των πλημμύρων και των ζημιών στις καλλιέργειες. Μεγάλες βροχοπτώσεις σημειώθηκαν επίσης στην Ισπανία και τη Βόρειο Ιταλία, οι οποίες επέτρεψαν μεν να γεμίσουν οι δεξαμενές ύδατος αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, προκάλεσαν τοπικές πλημμύρες.

5. Παρόλα αυτά, οι υπερβολικά υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ιδίως στις κεντρικές και βόρειες περιοχές της Ευρώπης, συνέβαλαν στην επιτάχυνση της βλάστησης των χειμερινών καλλιεργειών αλλά, αν και στις νότιες χώρες της ΕΕ παρατηρήθηκε μεγαλύτερη του κανονικού ξηρασία, στις υπόλοιπες χώρες οι βροχοπτώσεις ήταν περισσότερες από το κανονικό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, υπερβολικές. Την άνοιξη, οι βροχοπτώσεις εξακολουθούσαν να είναι υπερβολικές και να δυσχεραίνουν τις γεωργικές δραστηριότητες στις κεντρικές και βόρειες περιοχές, ενώ στις νότιες περιοχές της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας οι βροχοπτώσεις ήταν ανεπαρκείς και οι θερμοκρασίες ήταν ανώτερες του κανονικού, ενισχύοντας τις επιπτώσεις της ξηρασίας επί των χειμερινών σιτηρών. Ειδικότερα, ο μήνας Ιούνιος ήταν ιδιαίτερα ξηρός και ζεστός στις τρεις αυτές χώρες, με αρνητικές επιπτώσεις στα σιτηρά, ιδίως την κριθή και τον σίτο.

6. Κατά τη διάρκεια του θέρους, η υπερβολική υγρασία σε ορισμένες κεντρικές και βόρειες περιοχές εμπόδισε ή καθυστέρησε την συγκομιδή, ενώ αρκετές εβδομάδες πολύ υψηλών θερμοκρασιών και ξηρασίας είχαν αρνητικές επιπτώσεις στις καλλιέργειες χειμερινών και εαρινών σιτηρών στις νότιες χώρες, που είχαν γενικά ως αποτέλεσμα την μείωση της απόδοσης για το σχετικό έτος. Όσον αφορά τις θερινές καλλιέργειες, οι αποδόσεις τόσο των τεύτλων όσο και των γεωμήλων ήταν κατώτερες σε σχέση με το 2000, επειδή οι δύο αυτές καλλιέργειες επλήγησαν από τις υπερβολικές φθινοπωρινές βροχοπτώσεις στον βορρά οι οποίες καθυστέρησαν την συγκομιδή στις περισσότερες περιοχές.

7. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η εσωτερική κατανάλωση σιτηρών αυξήθηκε ελάχιστα το 2001 (μόλις κάτω του 1 %) μετά την αύξηση της τάξεως του 4 % που είχε σημειώσει το προηγούμενο έτος (λόγω της σημαντικής αύξησης της χρήσης σιτηρών για ζωοτροφές). Στον τομέα του βοείου κρέατος, η απώλεια εμπιστοσύνης εκ μέρους των καταναλωτών σαν αποτέλεσμα της ανακάλυψης νέων κρουσμάτων «τρελών αγελάδων» στο τέλος του προηγουμένου έτους οδήγησε σε μείωση κατά 5 % της συνολικής κατανάλωσης στην ΕΕ το 2000 σε σχέση με το 1999. Η μεγάλη αυτή μείωση της κατανάλωσης συνεχίσθηκε και το 2001, ιδίως στην Γερμανία, την Ελλάδα και την Ισπανία, αλλά κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους παρατηρήθηκε ανάκαμψη με αποτέλεσμα η αναμενόμενη συνολική μείωση να φθάνει κατά μέσο όρο το 5,7 % σε συνάρτηση με το 2000.

8. Όπως και κατά το παρελθόν, η πτώση της κατανάλωσης βοείου κρέατος είχε θετική επίπτωση στην κατανάλωση κρέατος πουλερικών και χοιρινού, η οποία θα πρέπει να παρουσιάσει αύξηση (κατά κεφαλή) κατά 6,5 % και περίπου 2 % αντίστοιχα σε σχέση με τα επίπεδα του 2000. Αντίθετα, η κατά κεφαλή κατανάλωση προβείου και αιγείου κρέατος θα πρέπει να μειωθεί κατά 5,8 %, κυρίως εξ αιτίας των περιορισμών των εξαγωγών λόγω των κρουσμάτων αφθώδους πυρετού που οδήγησαν σε έλλειψη των κρεάτων αυτών στις χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης οι οποίες εξαρτώνται κατά παράδοση από τις εξαγωγές του Ηνωμένου Βασιλείου.

9. Η συνολική κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων (δηλαδή που καλύπτουν όλες τις χρήσεις του γάλακτος) παρουσιάζει αύξηση στην ΕΕ από το 1997, και το 2001 η κατανάλωση αναμένεται να φθάσει 115,2 εκατ. τόνους (σε ισοδύναμο γάλατος), που αντιστοιχεί σε αύξηση της τάξεως του 0,3 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ενώ η κατανάλωση βουτύρου παρέμεινε αμετάβλητη σε σχέση με το 2000, η κατανάλωση τυριού αναμένεται να συνεχίσει την ανοδική της τάση και να αυξηθεί κατά περίπου 0,5 % το 2001, αν και η αύξηση αυτή είναι σαφώς κατώτερη σε σχέση με τις αυξήσεις που είχαν σημειωθεί κατά τελευταία έτη.

10. Το γενικό οικονομικό κλίμα το 2001 χαρακτηρίσθηκε από την αποδυνάμωση της παγκόσμιας οικονομίας (το παγκόσμιο ΑΕΠ για το 2001 αναμένεται να είναι μόνον 2,1 %), η οποία οφείλεται κυρίως στην επιβράδυνση της οικονομίας των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του έτους και επιδεινώνεται από το αίσθημα ανασφάλειας και αβεβαιότητας που προκάλεσαν τα τραγικά γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου. Η ΕΕ δεν μπόρεσε να μην επηρεασθεί από αυτήν την σοβαρή και συγχρονισμένη επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας: η οικονομική ανάπτυξη στην ΕΕ σημείωσε πτώση το 2001 (στην περιοχή του ευρώ η ανάπτυξη αναμένεται να είναι μόνον 1,6% σε σχέση με το 3,4 % του προηγούμενου έτους) ενώ οι εξαγωγές πλήττονται από την αιφνίδια επιβράδυνση της ανάπτυξης των διεθνών συναλλαγών η οποία το 2001 πιθανά θα είναι κατώτερη από το 1 % (κατ' όγκο), επίπεδο που είχε να παρατηρηθεί από τις αρχές της δεκαετίας του '80.

11. Μετά την αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά την περίοδο 1999/2000, η αύξηση των τιμών των τροφίμων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001 οδήγησε σε αύξηση του πληθωρισμού που περιόρισε την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και την ιδιωτική κατανάλωση, με ποσοστό πληθωρισμού για το έτος αυτό που αναμένεται να φθάσει το 2,8 % κατά μέσον όρο στην περιοχή του ευρώ (σε σύγκριση με 2,4 % το 2000). Οι τιμές του πετρελαίου παρέμειναν γενικά υψηλές στην αρχή του 2001, αν και ήταν κάπως χαμηλότερες από τις πολύ υψηλές τιμές που είχαν παρατηρηθεί στα τέλη του 2000, και παρέμειναν αρκετά σταθερές ως τα μέσα Σεπτεμβρίου αλλά στη συνέχεια μειώθηκαν απότομα και έφθασαν επίπεδο που είχε να παρατηρηθεί από τα μέσα του 1999. Όσον αφορά το συνάλλαγμα, το ευρώ παρέμεινε σχετικά αδύναμο έναντι του δολαρίου καθ' όλο το 2001, γεγονός που βοήθησε τις κοινοτικές εξαγωγές να παραμείνουν γενικά ανταγωνιστικές στις παγκόσμιες αγορές.

12. Συμβαδίζοντας με τη γενική κάμψη της παγκόσμιας οικονομίας, οι διεθνείς γεωργικές αγορές παρουσίασαν και αυτές κάμψη για μεγάλο μέρος του 2001. Οι διεθνείς τιμές των περισσοτέρων σιτηρών παρουσίασαν μικρή αύξηση στις αρχές του δευτέρου εξαμήνου, αφού είχαν μειωθεί κατά το πρώτο εξάμηνο, αλλά η οικονομική αβεβαιότητα που ακολούθησε τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου άσκησε και πάλι πίεση στις τιμές με αποτέλεσμα να υπάρξουν λίγες μεταβολές κατά τους τελευταίους μήνες του έτους.

13. Οι διεθνείς τιμές σιτηρών παρέμειναν σχετικά υψηλές καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και πολύ ανώτερες από τα επίπεδα του προηγούμενου έτους ως τον Σεπτέμβριο, γεγονός στο οποίο συνέβαλαν η μείωση της παραγωγής σε ορισμένες κύριες εξαγωγικές χώρες και η αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης. Ωστόσο, από τον Οκτώβριο και μετά τα επίπεδα των τιμών, αν και παρέμειναν αρκετά υψηλά, ήταν κατά τι χαμηλότερα από τα επίπεδα κατά την αντίστοιχη περίοδο στο τέλος του 2000, λόγω της μειωμένης ζήτησης και της ύπαρξης σημαντικών πλεονασμάτων προς εξαγωγή σε πολλές χώρες οι οποίες δεν θεωρούνταν, κατά παράδοση, εξαγωγικές. Οι τιμές στην παγκόσμια αγορά αραβόσιτου σημείωσαν πτώση της τάξεως του 10 % ανάμεσα στον Ιανουάριο και τον Ιούνιο, συνήλθαν ελαφρά τον Αύγουστο, αλλά στη συνέχεια έδειξαν και πάλι πτωτική τάση λόγω των αβέβαιων προοπτικών. Οι τιμές μειώθηκαν δραστικά ανάμεσα στον Αύγουστο και τον Οκτώβριο, λόγω της διαθεσιμότητας μεγάλων ποσοτήτων και της ασθενούς ζήτησης, αλλά αυξήθηκαν ελαφρά προς το τέλος του έτους ενόψει της μειωμένης αμερικανικής παραγωγής.

14. Στις αγορές κρεάτων, οι τιμές ενισχύθηκαν κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001, κυρίως λόγω της μεγάλης αύξησης των τιμών των πουλερικών. Ωστόσο, η επιδείνωση της παγκόσμιας οικονομικής συγκυρίας και η εκδήλωση, τον Σεπτέμβριο, των πρώτων κρουσμάτων ΣΕΒ στην Ασία εμπόδισαν περαιτέρω αύξηση των τιμών του κρέατος επειδή οδήγησαν σε μείωση της παγκόσμιας κατανάλωσης κρέατος. Επιπλέον, οι τιμές του βοείου κρέατος, οι οποίες είχαν παρουσιάσει μικρή ανάκαμψη κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, πιέσθηκαν προς τα κάτω κατά το τέλος του έτους σαν αποτέλεσμα των νέων κρουσμάτων αλλά και λόγω της γενικότερης μετατόπισης των καταναλωτών από το βόειο κρέας σε άλλα κρέατα. Οι διεθνείς τιμές των γαλακτοκομικών προϊόντων παρουσίασαν σημαντική πτώση κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ακολουθώντας την γενική επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης και, ιδίως, την μείωση της ζήτησης στις περιοχές οι οποίες αποτελούσαν τις αναπτυσσόμενες αγορές κατά τα τελευταία έτη, με αποτέλεσμα τον Δεκέμβριο οι τιμές όλων των γαλακτοκομικών προϊόντων εκτός του τυριού Cheddar να είναι πολύ χαμηλότερες από τις τιμές του παρελθόντος έτους.

15. Τα επιτεύγματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις διεθνείς γεωργικές αγορές το 2001 ήταν μάλλον μεικτά. Αν και το αδύνατο ευρώ αύξησε την ανταγωνιστικότητα των κοινοτικών εξαγωγών, η κάμψη τη παγκόσμιας οικονομίας σε συνδυασμό με την χαμηλή συγκομιδή σιτηρών, ο αυξημένος ανταγωνισμός από τρίτες χώρες στον τομέα των σιτηρών και οι πρόσφατες κρίσεις στον τομέα του κρέατος είχαν σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στις κοινοτικές εξαγωγές.

16. Κατά τους πρώτους 10 μήνες του 2001 η συνολική αξία των κοινοτικών εξαγωγών γεωργικών προϊόντων παρουσίασε μικρή αύξηση (περίπου 2,3 %) σε σύγκριση με την ίδια περίοδο το 2000. Ωστόσο, πίσω από το ποσοστό αυτό κρύβονται μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ των διαφόρων τομέων προϊόντων. Οι εξαγωγές σιτηρών μειώθηκαν σημαντικά, κατά περίπου 30 % κατ' όγκο και 15 % κατ' αξία (σε όρους ευρώ), λόγω, εν μέρει, του αυξημένου ανταγωνισμού από τις χώρες της ανατολικής Ευρώπης και τις δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, όπου η εσοδεία του 2001 είχε βελτιωθεί σε σχέση με το χαμηλό επίπεδο που είχε φθάσει λόγω της ξηρασίας κατά το προηγούμενο έτος. Επίσης, σημειώθηκε μεγάλη πτώση της αξίας των εξαγωγών ζωοτροφών (-19 %) και ελαιόλαδου (-9,5 %). Αντίθετα, αύξηση παρουσίασαν οι εξαγωγές ζάχαρης (+ 36 %), φρούτων (+ 16 %) και λαχανικών (+ 17 %).

17. Όσον αφορά τις εξαγωγές κρέατος, ο όγκος των εξαγωγών κατά τους πρώτους 10 μήνες του έτους, σε σχέση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους, μειώθηκε σαν αποτέλεσμα των κρουσμάτων ΣΕΒ και αφθώδους πυρετού που σχεδόν σταμάτησαν για μια ορισμένη περίοδο τις κοινοτικές εξαγωγές κρεάτων. Οι εξαγωγές βοείου κρέατος μειώθηκαν κατά περισσότερο από 20 % τόσο κατ' όγκο όσο και κατ' αξία, ενώ οι εξαγωγές χοιρινού μειώθηκαν αισθητά κατ' όγκο (-περίπου 34 %) αλλά λιγότερο κατ' αξία (-13 %). Οι εξαγωγές κρέατος πουλερικών μειώθηκαν κατ' όγκο (- περίπου 4 %) αλλά σημείωσαν αύξηση κατ' αξία (κατά 13 %). Αν και ο όγκος των εξαγωγών προϊόντων γάλακτος μειώθηκε αισθητά, η αξία ορισμένων εξαγωγών αυξήθηκε, ιδίως του τυριού (+ 8 %) και του συμπυκνωμένου γάλακτος (+ 35 %), αλλά οι εξαγωγές αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη σημείωσαν μεγάλη πτώση (περίπου 50 % κατ' αξία) σαν αποτέλεσμα τόσο της περιορισμένης διαθεσιμότητας στην ΕΕ όσο και της μείωσης του επιπέδου των επιστροφών κατά την εξαγωγή.

18. Σε γενικές γραμμές, τα δημόσια αποθέματα για τα περισσότερα γεωργικά προϊόντα τα οποία υπάγονται σε καθεστώς παρέμβασης αυξήθηκαν κατά το 2001. Όσον αφορά τα σιτηρά, τα αποθέματα παρέμβασης αυξήθηκαν από περίπου 6,6 εκατ. τόνους στο τέλος του 2000 σε περίπου 7,0 εκατ. τόνους στα τέλη του 2001. Ωστόσο, παρατηρήθηκαν πολύ μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ των επιπέδων των αποθεμάτων των διαφόρων σιτηρών. Ενώ διατέθηκε μεγάλο μέρος των αποθεμάτων σίτου κατά το 2001 (που μειώθηκαν σε περίπου 0,66 εκατ. τόνους στο τέλος του έτους από 1,8 εκατ. τόνους τον Δεκέμβριο 2000), τα αποθέματα κριθής αυξήθηκαν κατά την ίδια περίοδο από 1,2 σε 1,7 εκατ. τόνους και τα αποθέματα σίκαλης αυξήθηκαν από 3,6 σε 4,7 εκατ. τόνους και εξακολουθούν να αποτελούν πρόβλημα. Τα δημόσια αποθέματα γάλακτος σε σκόνη εξαντλήθηκαν τον Οκτώβριο 2000 και η κατάσταση παρέμεινε αμετάβλητη και κατά το 2001, ενώ τα αποθέματα βουτύρου μειώθηκαν από σχεδόν 64 000 στις αρχές του 2001 σε περίπου 54 000 τόνους. Μετά τις πρόσφατες κρίσεις στον τομέα του κρέατος, τα δημόσια αποθέματα βοείου κρέατος, τα οποία είχαν σχεδόν εξαντληθεί κατά το 2000, αυξήθηκαν σημαντικά το 2001 και έφθαναν περίπου 250 000 εκατ. τόνους στο τέλος του έτους.

1.2. Επίπεδα παραγωγής

19. Συνολικά, οι τελευταίες εκτιμήσεις (διαθέσιμες στα τέλη Δεκεμβρίου) δείχνουν ότι η παραγωγή σιτηρών ήταν χαμηλή το 2001 φθάνοντας επίπεδο λίγο ανώτερο από 201 εκατ. τόνους αλλά κατώτερο κατά περίπου 12,7 εκατ. τόνους (ή περίπου 6 %) σε σχέση με την εσοδεία ρεκόρ του προηγουμένου έτους, αν και λίγο ανώτερο από την εσοδεία του 1999. Η συνολική μείωση σε σχέση με το 2000 οφείλεται κυρίως στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες οι οποίες έπληξαν τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ κατά τη διάρκεια του έτους. Το μεγαλύτερο ποσοστό μείωσης παρατηρήθηκε στην Γαλλία (-6 εκατ. τόνοι, ή 9 %), την Ισπανία (-6,9 εκατ. τόνοι, ή 29 %), και το Ηνωμένο Βασίλειο (-4,4 εκατ. τόνοι, ή 18 %), ενώ η παραγωγή στην Γερμανία αυξήθηκε σημαντικά (+ 4,8 εκατ. τόνοι, ή 11 %) με τη βοήθεια μιας συμπληρωματικής καλλιέργειας, γεγονός που επέτρεψε για πρώτη φορά στη Γερμανία να καταστεί ο μεγαλύτερος παραγωγός σιτηρών στην Ευρώπη, ξεπερνώντας και την Γαλλία. Η γενική μείωση της παραγωγής οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην μείωση της παραγωγής μαλακού σίτου (- περίπου 11,4 εκατ. τόνοι, ή 12 %, σε σχέση με το προηγούμενο έτος). Η παραγωγή κριθής αναμένεται και αυτή να παρουσιάσει μείωση της τάξεως των 3,3 εκατ. τόνων περίπου (ή 6,4 %) σε σύγκριση με το 2000, ενώ η παραγωγή σκληρού σίτου μειώθηκε κατά 1,1 εκατ. τόνους (ή 12,4 %). αντίθετα η παραγωγή αραβοσίτου αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 2,4 εκατ. τόνους (περίπου 6 %) σε σχεδόν 41 εκατ. τόνους, και η παραγωγή σίκαλης κατά 0,8 εκατ. τόνους (ή 15 %), σαν αποτέλεσμα της αύξησης της παραγωγής στην Γερμανία κατά 1 εκατομμύριο τόνους.

20. Η συνολική μείωση της παραγωγής σιτηρών αντικατοπτρίζει τόσο την μείωση των καλλιεργούμενων με σιτηρά εκτάσεων όσο και την συγκομιδή του 2001. Η συνολική καλλιεργούμενη με σιτηρά έκταση μειώθηκε κατά 2,8% (περίπου 1,1 εκατ. εκτάρια) σε σχέση με το προηγούμενο έτος, γεγονός που οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην μείωση των εκτάσεων που καλλιεργούνται με μαλακό σίτο (- περίπου 8 %). Η μόνη σημαντική αύξηση σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος αφορά τις εκτάσεις που καλλιεργούνται με αραβόσιτο (+ περίπου 5 %, ή περίπου 0,2 εκατ. εκτάρια σε σχέση με το προηγούμενο έτος), ενώ οι εκτάσεις που καλλιεργούνται με κριθή και σκληρό σίτο παρέμειναν μάλλον σταθερές.

21. Από τις τελευταίες εκτιμήσεις προκύπτει ότι η απόδοση των σιτηρών μειώθηκε κατά 3 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος, φθάνοντας τους 5,5 τόνους/ha, δηλαδή σε επίπεδο κατά 4 % κατώτερο της μακροχρόνιας τάσης. οι μεγαλύτερες μειώσεις αφορούσαν τις αποδόσεις της κριθής (-6 %) και του σκληρού σίτου (-12 %). Επίσης μειώθηκε η μέση απόδοση του μαλακού σίτου (κατά 4 %), αλλά η απόδοση του αραβόσιτου αυξήθηκε ελαφρά (κατά 1 %) ενώ αυτή της σίκαλης αυξήθηκε αισθητά (κατά 19 %). Ωστόσο, η απόδοση των καλλιεργειών διαφέρει πολύ από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Για παράδειγμα, οι αποδόσεις μαλακού σίτου μειώθηκαν σημαντικά στην Ισπανία (κατά περίπου ένα τρίτο), και σε μικρότερο βαθμό στη Γαλλία (-6 %), την Ιταλία (-4 %) και το Ηνωμένο Βασίλειο (-10 %), σημείωσαν αισθητή αύξηση (περίπου 8 %) στην Ιρλανδία και τη Γερμανία και αλματώδη αύξηση στην Αυστρία (περίπου 16 %). Κατά τον ίδιο τρόπο, η απόδοση της σίκαλης αυξήθηκε σημαντικά στην Γερμανία (κατά 25 %) και την Αυστρία (κατά 20 %), αλλά μειώθηκε δραστικά στην Ισπανία (κατά 44 %) και την Πορτογαλία (κατά 30 %). Ωστόσο, όσον αφορά τον αραβόσιτο, η διακύμανση ανάμεσα στα διάφορα κράτη μέλη ήταν λιγότερο εντυπωσιακή, με αύξηση της απόδοσης σε σχεδόν όλα τα κράτη.

22. Η συνολική παραγωγή ελαιούχων σπόρων (κράμβης, ηλιάνθου και σόγιας) ύψους 13,4 εκατ. τόνων, η οποία καλύπτει το σύνολο των προϊόντων που προορίζονται για την ανθρώπινη διατροφή και όχι, είναι σχεδόν όμοια με αυτή του προηγούμενου έτους και πολύ χαμηλότερη από την συγκομιδή ρεκόρ του 1999. Τόσο η συνολική καλλιεργούμενη έκταση όσο και η συνολική απόδοση ελαιούχων σπόρων παρέμειναν σχεδόν οι ίδιες όπως και κατά το 2000. Όσον αφορά την κατάσταση των μεμονωμένων καλλιεργειών, η παραγωγή σόγιας ήταν λίγο ανώτερη από 6 %, σαν αποτέλεσμα της κατά 50 % αύξησης των καλλιεργούμενων εκτάσεων στην Γαλλία, η παραγωγή κραμβόσπορων και ηλιανθόσπορων ήταν ελαφρά μειωμένη σε σχέση με το προηγούμενο έτος (λόγω των σχετικά χαμηλότερων μέσων αποδόσεων), ενώ δεν παρατηρήθηκαν ιδιαίτερα σημαντικές μεταβολές σε εθνικό επίπεδο.

23. Αν και η καλλιέργεια πρωτεϊνούχων καρπών αυξήθηκε ελαφρά (κατά 3 %) σε σχέση με το προηγούμενο έτος, οι συνολικές αποδόσεις μειώθηκαν, με αποτέλεσμα η συνολική απόδοση να είναι κατά περίπου 3 % χαμηλότερη από ό,τι το 2000, φθάνοντας τα 3,7 εκατ. τόνους, το χαμηλότερο επίπεδο από το 1995. Οι εκτάσεις με καλλιέργειες κλωστικού λίνου μειώθηκαν από 227 000 εκτάρια το 2000 σε 105 000 εκτάρια το 2001, λόγω των τροποποιήσεων της σχετικής κοινής οργάνωσης αγοράς. Ωστόσο, λόγω της καλύτερης συγκομιδής, η μείωση της συνολικής παραγωγής ήταν λιγότερο δραματική εφόσον από 260 000 τόνους το 2000 κατήλθε σε 150 000 τόνους το 2001.

24. Από τις τελευταίες εκτιμήσεις προκύπτει ότι η κοινοτική παραγωγή ζάχαρης μειώθηκε κατά περίπου 15 % σχέση με το επίπεδο του προηγουμένου έτους, κυρίως λόγω της μειωμένης παραγωγής στην Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία. Αν και η συνολική έκταση που καλλιεργείται με τεύτλα μειώθηκε ελάχιστα (αλλά είχε μειωθεί δραστικά κατά το προηγούμενο έτος), οι αποδόσεις μειώθηκαν σημαντικά λόγω των κακών καιρικών συνθηκών και ιδίως της δυσμενούς περιόδου τον Σεπτέμβριο, όταν οι υπερβολικές βροχοπτώσεις στις βασικές περιοχές παραγωγής όπως η Γερμανία και η Γαλλία εμπόδισαν την συγκομιδή.

25. Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η παραγωγή ελαίου, που ανήλθε σε περίπου 2,1 εκατ. τόνους, ήταν κατά πολύ ανώτερη από αυτήν του 2001.

26. Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η παραγωγή τόσο φρούτων (-2,5 % το 2000) όσο και νωπών λαχανικών (-1,1 %) μειώθηκε το 2001. Η παραγωγή γεωμήλων εκτιμάται ότι μειώθηκε κατά 8 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος, επειδή οι περίοδοι ξηρασίας και οι υψηλές θερμοκρασίες επηρέασαν τις μη αρδευόμενες ποικιλίες στις νότιες περιοχές, ενώ οι υπερβολικές βροχοπτώσεις είχαν δυσμενή επίπτωση στην παραγωγή της βόρειας Ευρώπης.

27. Μετά την εξαιρετική συγκομιδή του 1999, όταν η παραγωγή βρισκόταν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών, και την λίγο χαμηλότερη παραγωγή του 2000, από τις τελευταίες εκτιμήσεις προκύπτει ότι η παραγωγή οίνου θα πρέπει να έχει μειωθεί το 2001 κατά περίπου 7,6 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος, σε 169,5 εκατομμύρια εκατόλιτρα. Μεγάλη μείωση παρατηρήθηκε στην Ισπανία (άνω του 20 %), ενώ τόσο στην Γαλλία όσο και στην Ιταλία παρατηρήθηκαν μειώσεις μεταξύ 2,2 και 4,7 %. Αντίθετα, εκτιμάται ότι η παραγωγή οίνου στην Αυστρία και την Πορτογαλία αυξήθηκε κατά περισσότερο από 15 % μετά την μεγάλη πτώση που είχε σημειωθεί κατά το προηγούμενο έτος.

28. Μετά την κατάρρευση της κατανάλωσης στα τέλη του 2000, που συνεχίσθηκε και το 2001, η παραγωγή βοείου κρέατος το 2001 αντιμετώπισε σειρά βραχυπρόθεσμων προβλημάτων. Πρώτον, η μεταφορά μεγάλου αριθμού ζώων που είχαν μείνει στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις στο τέλος του 2000, λόγω της μείωσης των τιμών και της μεγάλης μείωσης της ζήτησης, είχε σαν αποτέλεσμα να υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο ζώα προς σφαγή. Αν και μεγάλο μέρος των ζώων αυτών επρόκειτο να σφαγεί το 2001, πολλά ζώα διατηρήθηκαν ως το επόμενο έτος λόγω των χαμηλών τιμών. Δεύτερον, η παραγωγή επηρεάσθηκε σημαντικά από τα διάφορα μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση των πρόσφατων κρουσμάτων ΣΕΒ και αφθώδους πυρετού και την στήριξη της αγοράς. Στο πλαίσιο των μέτρων αυτών, εκτιμάται ότι αποσύρθηκαν από την αγορά πάνω από 800 000 τόνοι κρέατος. Λαμβάνοντας υπόψη όλους αυτούς τους παράγοντες, σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις η παραγωγή βοείου κρέατος που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση θα ανέλθει σε περίπου 7,4 εκατ. τόνους 2001, δηλαδή θα φθάσει το ίδιο σχεδόν επίπεδο με το προηγούμενο έτος αλλά θα είναι κατά 4 % κατώτερη από το επίπεδο του 1999.

29. Όπως και το 1996, η πρόσφατη κρίση της ΣΕΒ οδήγησε σε αύξηση της ζήτησης χοιρινού και σε αυξημένες τιμές το 2001. Ωστόσο, η εκδήλωση αφθώδους πυρετού, κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Κάτω Χώρες και, στη συνέχεια, τα κρούσματα κλασσικής πανώλης των χοίρων στην Ισπανία και, σε μικρότερο βαθμό, στην Γερμανία οδήγησαν σε σοβαρές διαταραχές στον τομέα του χοιρείου κρέατος εξ αιτίας τόσο των ζώων που καταστράφηκαν για υγειονομικούς λόγους όσο και των περιορισμών στην μετακίνηση των ζωικών κεφαλαίων και των πολυάριθμων απαγορεύσεων των εξαγωγών που επέβαλαν τρίτες χώρες. Παρόλα αυτά, η κατάσταση βελτιώθηκε κάπως κατά τους τελευταίους μήνες του έτους και το συνολικό επίπεδο της παραγωγής για το 2001 αναμένεται να αυξηθεί ελαφρά (κατά περίπου 0,5 %) σε σχέση με το προηγούμενο έτος, κατά το οποίο είχε σημειωθεί μείωση της παραγωγής κατά 2,4 % σε σύγκριση με το 1999.

30. Σε αντίθεση με την στασιμότητα που χαρακτήρισε την παραγωγή το 1999 και το 2000, η οποία οφειλόταν εν μέρει στην περιορισμένη ανάπτυξη των εξαγωγών και, εν μέρει, στην κρίση της διοξίνης που έπληξε το Βέλγιο το 1999, η παραγωγή κρέατος πουλερικών το 2001 αυξήθηκε κατά περίπου 4 % σε σχέση με το 2000. Αυτό οφείλεται κυρίως στην τελευταία κρίση ΣΕΒ η οποία μετατόπισε την ζήτηση από το βόειο κρέας σε άλλα είδη κρεάτων, γεγονός που ωφέλησε κυρίως τον τομέα των πουλερικών λόγω της ικανότητάς του να ανταποκρίνεται σχετικά γρήγορα στην αυξημένη ζήτηση για εναλλακτικά κρέατα.

31. Αντίθετα με την σχετικά σταθερή κατάσταση που παρατηρήθηκε το 1999 και το 2000, το 2001 ήταν δύσκολο έτος για τον τομέα του προβείου και αιγείου κρέατος. Η επιδημία αφθώδους πυρετού στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε ορισμένες άλλες ευρωπαϊκές χώρες διατάραξε σοβαρά τον τομέα, προκαλώντας μεγάλες ζημίες μέσω της επιλεκτικής σφαγής (σχεδόν αποκλειστικά στο Ηνωμένο Βασίλειο), και περιορισμών του εμπορίου. Για τους λόγους αυτούς, σε συνδυασμό με τις δυσκολίες διάθεσης λόγω του περιορισμού των μετακινήσεων προκειμένου να αποφευχθεί η εξάπλωση της επιδημίας, η συνολική κοινοτική παραγωγή για το 2001 αναμένεται να είναι κατά 8% κατώτερη σε σχέση με το 2000, και να φθάσει επίπεδο πολύ χαμηλότερο από τα υψηλά επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί στις αρχές της δεκαετίας του '90.

32. Ο αριθμός των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής στην Κοινότητα υπολογιζόταν σε περίπου 20,5 κεφαλές στα τέλη του 2001, γεγονός που αντιπροσωπεύει μικρή μείωση κατά 0,6 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Αντίθετα, η αποδόσεις γάλακτος θα πρέπει να αυξηθούν κατά 2 %, με αποτέλεσμα να αναμένεται ότι η συνολική παραγωγή γάλακτος για το 2001 θα είναι κατά τι μεγαλύτερη από 122 εκατ. τόνους, δηλαδή σχεδόν αμετάβλητη σε συνάρτηση με τα επίπεδα του 1999 και του 2000. Οι παραδόσεις στα γαλακτοκομεία αυξήθηκαν ελάχιστα (0,5 %) σε σχέση με το 2000, λόγω αυξήσεων που παρατηρήθηκαν σε διάφορα κράτη μέλη και παρά τις αναμενόμενες μειώσεις στην Γαλλία και την Φινλανδία.

33. Η παραγωγή βουτύρου το 2001 αναμένεται να έχει μειωθεί κατά 1,8 % σε σύγκριση με το 2000, ακολουθώντας παρόμοια μικρή πτώση που σημειώθηκε το προηγούμενο έτος. Η παραγωγή τυριού, ωστόσο, αυξήθηκε κατά 4 %, σαν αποτέλεσμα της αυξημένης κατανάλωσης και της αύξησης κατά 2,4 % της παραγωγής που είχε ήδη παρατηρηθεί το 2000. Η παραγωγή αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη έπεσε και πάλι το 2001 (-6,4 % σε σχέση με το 2000), συνεχίζοντας την ραγδαία πτώση που είχε ήδη παρατηρηθεί το προηγούμενο έτος (-5,7 %).

1.3. Τιμές παραγωγού και αγοραίες τιμές

34. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που ήταν διαθέσιμες στα τέλη Δεκεμβρίου 2001, ο δείκτης των τιμών παραγωγού αναμένεται να έχει αυξηθεί, το 2001, κατά 5 % κατά μέσον όρο στην ΕΕ και σε ονομαστικούς όρους, σαν αποτέλεσμα της αύξησης κατά 5,8 % των τιμών των ζωικών προϊόντων και της αύξησης κατά 4,1 % των τιμών των φυτικών προϊόντων. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις των τιμών φυτικών προϊόντων παρατηρήθηκαν στους τομείς των γεωμήλων (+ 27,1 %), των ελαιούχων σπόρων (+ 15 %), του σκληρού σίτου (+ 14,7 %) και των φρούτων (+ 11,5 %). Η ανοδική τάση περιορίσθηκε μόνον από τις τιμές των ελαιών και του ελαιόλαδου, που μειώθηκαν κατά 4 %. Όσον αφορά τα ζωικά προϊόντα, οι τιμές του χοιρινού παρουσίασαν αλματώδη αύξηση της τάξεως του 20 %, συνεχίζοντας την έντονη αύξηση του προηγούμενου έτους. Σημαντικές αυξήσεις σημειώθηκαν και στους τομείς των προβάτων και των αμνών (+ 10,6 %), των πουλερικών (+ 6,4 %) και του γάλακτος (+ 7,8 %). Αντίθετα, οι τιμές του βοείου κρέατος και κρέατος μόσχου παρουσίασαν ραγδαία πτώση (κατά 11,3 % και 7,7 % αντιστοίχως), ενώ η τιμή των αυγών μειώθηκε κατά 2,1 %.

35. Αφού ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός, εκτιμάται ότι ο δείκτης τιμών παραγωγού για την Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της αυξήθηκε κατά 2,6 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν στην Αυστρία (+ 4,4 %), τη Δανία (+ 4,8 %), τη Γερμανία (+ 6,8 %), την Πορτογαλία (+ 5,3 %) και το Ηνωμένο Βασίλειο (+ 6,5 %). Οι τιμές παραγωγού αυξήθηκαν επίσης στα περισσότερα άλλα κράτη μέλη : στο Βέλγιο (+ 3,2 %), την Ελλάδα (+ 3,2 %), τη Γαλλία (+ 2,3 %), την Ιρλανδία (+ 1,8 %), την Ιταλία (+ 2,5 %), τις Κάτω Χώρες (+ 1,0 %), την Φινλανδία (+ 1,6 %) και τη Σουηδία (+ 2,9 %). Ωστόσο, οι πραγματικές τιμές παραγωγού παρέμειναν σχετικά σταθερές στην Ισπανία και μειώθηκαν στο Λουξεμβούργο (κατά 3,0 %).

36. Κατά το 2001, η τιμή παρέμβασης σιτηρών μειώθηκε κατ' εφαρμογή του προγράμματος δράσης 2000, από 110,25 ευρώ σε 101,31 ευρώ/τόνο και οι ενισχύσεις αυξήθηκαν σε 63 ευρώ/τόνο απόδοσης αναφοράς αντί για 58,76 ευρώ προηγουμένως. Το επίπεδο της υποχρεωτικής παύσης καλλιέργειας (set-aside) διατηρήθηκε σε 10 %. Στο πλαίσιο αυτό, σε συνδυασμό με την γενικά χαμηλότερη εσοδεία σιτηρών σε σχέση με το 2000, οι μέσες κοινοτικές αγοραίες τιμές σιτηρών παρέμειναν γενικά σταθερές καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, ενώ η μόνη σημαντική μεταβολή αφορούσε τον σκληρό σίτο (του οποίου η τιμή αυξήθηκε από περίπου 150 ευρώ/τόνο στις αρχές του έτους σε σχεδόν 200 ευρώ/τόνο στα μέσα Δεκεμβρίου, λόγω της μεγάλης πτώσης της παραγωγής και της έλλειψης αποθεμάτων παρέμβασης ).

37. Οι μέσες τιμές του σίτου αρτοποιήσιμης ποιότητας παρέμειναν ιδιαίτερα σταθερές καθ' όλο το έτος, σε επίπεδο περίπου 140 ευρώ/τόνο. Οι κοινοτικές τιμές αραβοσίτου παρέμειναν και αυτές αρκετά σταθερές από τον Ιανουάριο ως τα μέσα Αυγούστου, αλλά στη συνέχεια μειώθηκαν σε περίπου 130 ευρώ/τόνο λόγω της αναμενόμενης καλής εσοδείας αραβοσίτου, και παρέμειναν σε αυτό το επίπεδο για το υπόλοιπο έτος.

38. Οι μέσες κοινοτικές τιμές κριθής παρουσίασαν μικρές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια του έτους, εξαιρουμένων των τιμών κριθής που προορίζεται για την ζυθοποιία οι οποίες έπεσαν από το επίπεδο των 140 ευρώ/τόνο κατά τα μέσα του έτους αλλά επανήλθαν στο επίπεδο αυτό από τον Αύγουστο και μετά. Όσον αφορά τη σίκαλη, οι μέσες κοινοτικές τιμές αυξήθηκαν γενικά κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, αλλά μειώθηκαν κατά το δεύτερο λόγω της αναμενόμενης μεγάλης εσοδείας στην Γερμανία. Αυτό συνέβη ειδικά στην περίπτωση των μέσων τιμών της αρτοποιήσιμης σίκαλης που αυξήθηκαν από 123 ευρώ/τόνο τον Ιανουάριο σε 135 ευρώ/τόνο τον Ιούλιο, αλλά στη συνέχεια έπεσαν στο επίπεδο των 115 ευρώ/τόνο όπου και παρέμειναν ως το τέλος του έτους.

39. Οι τιμές του ελαιόλαδου βελτιώθηκαν γενικά το 2001 σε σχέση με τα χαμηλά επίπεδα του προηγουμένου έτους, αλλά μειώθηκαν ελαφρά προς το τέλος του έτους στην Ισπανία και την Ιταλία μετά από πληροφορίες ότι αναμενόταν μεγάλη εσοδεία στις εν λόγω χώρες. Όσον αφορά το ιταλικό ελαιόλαδο ποιότητας εξαιρετικά παρθένο και lampante, τα στοιχεία για τον Δεκέμβριο 2001 δείχνουν ότι οι τιμές του ελαιόλαδου παρέμειναν σχετικά αμετάβλητες σε σχέση με το προηγούμενο έτος, πάνω από το όριο ενεργοποίησης της ιδιωτικής αποθεματοποίησης. Εξάλλου, οι τιμές του ισπανικού ελαιόλαδου αυξήθηκαν σημαντικά κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2001 σε σύγκριση με την ίδια περίοδο το 2000, για τις ποιότητες εξαιρετικά παρθένο και lampante, και οι τιμές του εξαιρετικά παρθένου ελαιόλαδου ήταν ως επί το πλείστον άνω του ορίου ενεργοποίησης της ιδιωτικής αποθεματοποίησης από τον Σεπτέμβριο 2001 και έπειτα. Σε αντίθεση με την γενικότερη βελτίωση στις αγορές ελαιόλαδου το 2001, οι τιμές και οι πωλήσεις πυρηνελαίου κατέρρευσαν στη συνέχεια κρίσης στον τομέα των τροφίμων λόγω της παρουσίας πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων .

40. Οι τιμές του οίνου συνέχισαν γενικά να μειώνονται το 2001 φθάνοντας σε επίπεδο κατώτερο από αυτό του προηγούμενου έτους. Σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, στις αρχές Δεκεμβρίου 2001 οι αγοραίες τιμές του ερυθρού οίνου ήταν χαμηλότερες κατά 15 % στη Γαλλία και κατά 24 % στην Ισπανία, έχοντας παρουσιάσει ακόμα μεγαλύτερη μείωση νωρίτερα, ενώ οι τιμές στην Ιταλία παρέμειναν μάλλον αμετάβλητες. Οι τιμές του λευκού οίνου παρουσίασαν λιγότερο εντυπωσιακές μεταβολές και μειώθηκαν κατά περίπου 5 % στην Ισπανία, 7 % στην Ιταλία και 10 % στη Γαλλία κατά την ίδια περίοδο. Ωστόσο, αν και οι τιμές του λευκού οίνου παρέμειναν σταθερές στην Ισπανία και την Ιταλία, στη Γαλλία παρουσίασαν μεγάλες διακυμάνσεις καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.

41. Η μέση κοινοτική τιμή του βουτύρου στην αρχή του έτους αντιστοιχούσε στο 97,5 % της τιμής παρέμβασης, αλλά στη συνέχεια μειώθηκε κατά τα μέσα Μαρτίου σε περίπου 93,5 % για να αυξηθεί εκ νέου προς τα τέλη Ιουλίου και να φθάσει σχεδόν το επίπεδο της τιμής παρέμβασης. Οι τιμές άρχισαν και πάλι να παρουσιάζουν πτώση κατά τους επόμενους μήνες και έφθασαν περίπου στο 91 % της τιμής παρέμβασης κατά τα μέσα Δεκεμβρίου. Λόγω της μείωσης της παραγωγής και τα περιορισμένα αποθέματα, η μέση τιμή του αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη παρέμεινε σε επίπεδο ανώτερο της τιμής παρέμβασης για τους περισσότερους μήνες του έτους. Η τιμή αυτή, η οποία στην αρχή του έτους αντιστοιχούσε στο 131 % της τιμής παρέμβασης, μειώθηκε κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες σε περίπου 112 %, παρουσίασε αύξηση τον Μάιο σε περίπου 127 % και μειώθηκε και πάλι μέχρι το τέλος του έτους σε περίπου 5 % υπό την τιμή παρέμβασης. Η μέση τιμή που καταβάλλεται στους παραγωγούς γάλακτος αυξήθηκε κατά 6,5 % το 2001.

42. Οι τιμές του βοείου κρέατος το 2001 ήταν αισθητά κατώτερες από αυτές του προηγούμενου έτους (πριν από την κρίση της ΣΕΒ). Επιπλέον, κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους παρατηρήθηκε σημαντική πτώση των τιμών των σφαγίων βοοειδών, ιδίως στις Κάτω Χώρες και τη Γερμανία. Αν και επρόκειτο εν μέρει για εποχιακή τάση, το γεγονός αυτό αντανακλούσε επίσης τον σημαντικό αριθμό ζώων που είχαν διατηρηθεί στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις τους προηγούμενους μήνες, κυρίως λόγω της μείωσης των εξαγωγών στη συνέχεια των πρόσφατων κρίσεων ΣΕΒ και αφθώδους πυρετού, τα οποία προορίζονταν να σφαγούν προοδευτικά αργότερα.

43. Το ειδικό σύστημα αγορών και τα άλλα μέτρα που ελήφθησαν έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην στήριξη της αγοράς το 2001 και, σε συνδυασμό με την ανάκαμψη της κατανάλωσης βοείου κρέατος, κατέστησαν δυνατή την προοδευτική ανάκαμψη της αγοράς βοείου κρέατος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις αρχές Δεκεμβρίου, οι τιμές των σφαγίων νεαρών ταύρων και μόσχων είχαν φθάσει το 86,2 % και το 83,6 % αντίστοιχα της τιμής παρέμβασης, αν και οι τιμές για τα σφάγια αγελάδων εξακολούθησαν να είναι χαμηλότερες. Ωστόσο, τα πρώτα κρούσματα ΣΕΒ που παρουσιάσθηκαν στην Αυστρία και τη Φινλανδία οδήγησαν σε πτώση των τιμών κατά τα μέσα Δεκεμβρίου.

44. Όσον αφορά τον υπολογισμό του μεγέθους των ζημιών που προκάλεσαν οι πρόσφατες κρίσεις στον τομέα του βοείου κρέατος, η σύγκριση των τιμών βοείου κρέατος τον Οκτώβριο 2001 με αυτές του προηγούμενου έτους (στην αρχή της κρίσης της ΣΕΒ), δείχνει κατ' αρχήν πολύ μεγάλη μείωση των τιμών (για παράδειγμα, οι τιμές των νεαρών ταύρων μειώθηκαν κατά 18,5 %, των μόσχων κατά 15 % και των αγελάδων κατά περισσότερο από 30 %). Ωστόσο, πρέπει να υπογραμμισθεί ότι το έτος 2000 γενικά θεωρείται εξαιρετικά καλό έτος σε όρους τιμών αγοράς και ότι θα ήταν σκοπιμότερο να γίνει σύγκριση με τις τιμές του 1999. Λαμβάνοντας ως βάση τις τιμές αυτές, η μείωση ήταν λιγότερο δραματική (για παράδειγμα, οι τιμές των νεαρών ταύρων μειώθηκαν κατά 15,5 %, των μόσχων κατά 9,4 % και των αγελάδων κατά λίγο περισσότερο από 22 % σε σύγκριση με τα επίπεδα τιμών το 1999). Οι εν λόγω μειώσεις των τιμών πρέπει επίσης να εξετασθούν υπό το φως της κατά 13,4 % μείωσης των τιμών παρέμβασης που αποφασίσθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Δράσης 2000 για τις οποίες οι κάτοχοι των γεωργικών εκμεταλλεύσεων έλαβαν αντιστάθμιση μέσω αυξημένων άμεσων πληρωμών, η οποία κάλυψε μέρος των ζημιών που υπέστησαν και συνέβαλε στην εξομάλυνση της κατάστασης της αγοράς.

45. Στη συνέχεια της σημαντικής ανάκαμψης της αγοράς πουλερικών το 2000, η θετική επίπτωση της τελευταίας κρίσης ΣΕΒ στον τομέα των πουλερικών αύξησε τις τιμές σε επίπεδο ρεκόρ, σχεδόν 170 ευρώ/100 kg, τον Φεβρουάριο 2001. οι τιμές αυτές ήταν πολύ υψηλότερες σε σχέση με αυτές της αντίστοιχης περιόδου κατά τα τελευταία έτη. Οι μέσες τιμές στη συνέχεια μειώθηκαν μέχρι το τέλος του 2001, αλλά παρέμειναν υψηλότερες από τις τιμές των τελευταίων ετών μέχρι το τέλος Αυγούστου και έπειτα μειώθηκαν σε επίπεδα κοντά στον μέσο όρο των τελευταίων ετών. Η μέση τιμή άρχισε να παρουσιάζει πάλι αύξηση τον Νοέμβριο, κυρίως σαν αποτέλεσμα των αυξήσεων τιμών στην Ισπανία, για να μειωθούν και πάλι τον Δεκέμβριο και ως το τέλος του έτους σε περίπου 133 ευρώ/100 kg και γύρω στη μέση τιμή των τελευταίων ετών, αν και ήταν πολύ χαμηλότερες (περίπου 15 %) από τις τιμές που είχαν παρατηρηθεί 12 μήνες πριν.

46. Λόγω της μετατόπισης της ζήτησης από το βόειο προς άλλα κρέατα λόγω της κρίσης της ΣΕΒ, η οποία εν μέρει ωφέλησε τον τομέα του χοιρείου κρέατος, η ραγδαία αύξηση των τιμών χοιρινού που παρατηρήθηκε το 2000 συνεχίσθηκε και κατά το πρώτο τρίμηνο του 2001, φθάνοντας το ανώτατο επίπεδο των περίπου 200 ευρώ/100 kg τον Μάρτιο. Αν και οι αγοραίες τιμές στην ΕΕ παρέμειναν γενικά υψηλές, σημείωσαν πτώση σε σχέση με το ανώτατο επίπεδο του Μαρτίου κυρίως λόγω των δυσκολιών κατά τις εξαγωγές και την ανάκαμψη της κατανάλωσης βοείου κρέατος. Τον Οκτώβριο, οι τιμές είχαν επανέλθει στα επίπεδα της αρχής του έτους, φθάνοντας τα 136 ευρώ/100 kg προς το τέλος του έτους, ενώ ήταν κατά 15 % χαμηλότερες από τις τιμές στις αρχές του 2001.

47. Οι αγορές προβείου και αιγείου κρέατος παρέμειναν ζωηρές καθ' όλο το 2001, εξαιρουμένης της αγοράς του Ηνωμένου Βασιλείου, με τιμές οι οποίες γενικά υπερέβαιναν κατά πολύ τα επίπεδα των τελευταίων ετών. Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, οι μέσες κοινοτικές τιμές έφθασαν, στα τέλη Απριλίου, σε επίπεδο ανώτερο κατά 12% περίπου από αυτό της αρχής του έτους, αλλά μειώθηκαν τον Ιούλιο σε επίπεδο κατά 8 % κατώτερο από την τιμή στην αρχή του έτους. Η εκδήλωση αφθώδους πυρετού στο Ηνωμένο Βασίλειο στα τέλη Φεβρουαρίου προκάλεσε μεγάλη αναταραχή στην αγορά με αποτέλεσμα οι τιμές του προβείου κρέατος να μειωθούν στο κράτος αυτό κατά 25% αμέσως μετά την ανακοίνωση της επιδημίας και να συνεχίσουν να μειώνονται, και να απαγορευθούν οι εξαγωγές. Μετά το καλοκαίρι, όμως, οι μέσες τιμές βελτιώθηκαν φθάνοντας και πάλι το υψηλό επίπεδο που είχε παρατηρηθεί την άνοιξη, ενώ τον Δεκέμβριο, στη συνέχεια της αύξησης των τιμών στο Ηνωμένο Βασίλειο και της επανάληψης των εξαγωγών, οι τιμές έφθασαν το υψηλότερο παρά ποτέ επίπεδο των περίπου 470 ευρώ /100 kg το οποίο ήταν ανώτερο κατά 21 % από αυτό του προηγούμενου έτους.

1.4. Τιμές των μέσων παραγωγής

48. Το 2001, ο δείκτης αγοραίων τιμών αγαθών και υπηρεσιών τρέχουσας κατανάλωσης στην γεωργία αυξήθηκε κατά 4,5% κατά μέσον όρο σε ονομαστικούς όρους σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν στους τομείς των λιπασμάτων (+ 13 %) και των ζωοτροφών (+ 6 %).

49. Αφού ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός, η πραγματική αύξηση του δείκτη αγοραίων τιμών αγαθών και υπηρεσιών τρέχουσας κατανάλωσης στην γεωργία από το 2000 ήταν 2,2 % για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυξήσεις άνω του μέσου όρου παρατηρήθηκαν στη Δανία (+ 5,7 %), τη Γερμανία (+ 3,3 %), τη Γαλλία (+ 2,3 %), τις Κάτω Χώρες (+ 2,7 %), την Πορτογαλία (+ 4,1 %) και τη Σουηδία (+ 5,4 %). Ο δείκτης παρουσίασε επίσης αύξηση στο Βέλγιο (κατά 1,3 %), την Ιρλανδία (κατά 1,0 %) και την Ιταλία (κατά 2,1 %), και παρέμεινε σχετικά σταθερός στην Αυστρία, την Ελλάδα, το Λουξεμβούργο, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Αντίθετα, στην Φινλανδία ο δείκτης μειώθηκε κατά 1,5 %.

1.5. Γεωργικά εισοδήματα

50. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της Eurostat, οι οποίες βασίζονται σε πληροφορίες που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη ως τις αρχές Δεκεμβρίου 2001, το μέσο γεωργικό εισόδημα (υπολογιζόμενο ως καθαρή προστιθέμενη αξία στο κόστος των συντελεστών ανά μονάδα εργασίας) στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξήθηκε κατά 2,7 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Παρατηρήθηκε αύξηση στα γεωργικά εισοδήματα στην πλειονότητα των κρατών μελών, ενώ μείωση μόνον σε δύο. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν στη Δανία (+ 12,5 %), την Πορτογαλία (+ 9,5 %), την Αυστρία (+ 8,5 %), την Ιρλανδία (+ 7,3 %), το Βέλγιο (+ 6,2 %) και τη Γερμανία (+ 5,7 %). Η μεγάλη αύξηση των τιμών χοιρείου κρέατος αποτελεί τον κοινό συντελεστή της αύξησης των γεωργικών εισοδημάτων στις περισσότερες από τις χώρες αυτές αν και, όσον αφορά την Ιρλανδία, η αύξηση των εισοδημάτων οφείλεται κυρίως στην σημαντική μείωση του γεωργικού εργατικού δυναμικού. Άλλοι βασικοί παράγοντες που συνέβαλαν στην γενική αύξηση του μέσου εισοδήματος ανά μονάδα εργασίας είναι η αύξηση του επιπέδου των επιδοτήσεων που χορηγούνται στον γεωργικό τομέα στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ που προβλέπεται στο Πρόγραμμα Δράσης 2000 και των μέτρων που εφαρμόσθηκαν μετά τις υγειονομικές κρίσεις στον ζωικό τομέα, σε συνδυασμό με τη νέα, αν και περιορισμένη, μείωση του κοινοτικού γεωργικού εργατικού δυναμικού (-1,6 % το 2001). Όσον αφορά τα υπόλοιπα κράτη μέλη, τα εισοδήματα αυξήθηκαν στις Κάτω Χώρες (κατά 4,3 %), το Ηνωμένο Βασίλειο (κατά 4,3 %), την Φινλανδία (κατά 3 %), τη Σουηδία (κατά 2,8 %), την Ισπανία (κατά 2,7 %) και την Ελλάδα (κατά 1,4 %), ενώ παρέμειναν αμετάβλητα στη Γαλλία. Οι μόνες χώρες όπου τα εισοδήματα έπεσαν κάτω από το επίπεδο του 2000 ήταν η Ιταλία (-0,8 %) και το Λουξεμβούργο (-2,4 %).

51. Η γενική αύξηση των μέσων γεωργικών εισοδημάτων καλύπτει τις αρκετά μεγάλες διακυμάνσεις που εξαρτώνται από το είδος της γεωργικής δραστηριότητας. Το μέσο εισόδημα θα πρέπει να αυξηθεί σε σχέση με τα επίπεδα του 2000 στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που ειδικεύονται στην παραγωγή πουλερικών και χοιρείου κρέατος (+ 30 %), στην μεικτή παραγωγή (φυτικά και ζωικά προϊόντα) (κατά 10,1 %), την παραγωγή γάλακτος (+ 5,8 %), και την παραγωγή δενδροκηπευτικών (+ 3,2 %), ενώ τα εισοδήματα αναμένεται να παραμείνουν σταθερά στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που ειδικεύονται στις υπαίθριες καλλιέργειες. Αντίθετα, το εισόδημα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που ειδικεύονται σε ζωικά κεφάλαια βοσκής μειώθηκε κατά 1,7 %, ενώ το εισόδημα των οινοπαραγωγικών εκμεταλλεύσεων υπέστη μεγάλη μείωση της τάξεως του 12,6 % περίπου.

Μεταβολή των ονομαστικών τιμών παραγωγού γεωργικών προϊόντων το 2001 και το 2000

(%)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πηγή: Eurostat.

Μεταβολή των ονομαστικών τιμών αγοράς των μέσων γεωργικής παραγωγής το 2001 και το 2000

(%)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πηγή: Eurostat.

Αποπληθωρισμένοι δείκτες τιμών παραγωγού

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πηγή: Eurostat.

Αποπληθωρισμένοι δείκτες τιμών των αγαθών και υπηρεσιών τρέχουσας κατανάλωσης της γεωργίας

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πηγή: Eurostat.

1.6. Δίκτυο γεωργικής λογιστικής πληροφόρησης (ΔΓΛΠ)

1.6.1. Γεωργικά εισοδήματα

52. Το ΔΓΛΠ χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της απόδοσης, του κόστους και των εισοδημάτων των επαγγελματικών εκμεταλλεύσεων στην ΕΕ, βάσει δεδομένων που συλλέγονται στο πλαίσιο έρευνας επί των εναρμονισμένων λογαριασμών των γεωργικών εκμεταλλεύσεων (βλέπε κεφάλαιο VII, πίνακα 3.2.1.). Η έρευνα παρέχει αξιόλογες πληροφορίες σχετικά με την διακύμανση των γεωργικών εισοδημάτων ανάλογα με το είδος και την τοποθεσία της γεωργικής εκμετάλλευσης, η οποία καλύπτεται πίσω από τους γενικούς μέσους όρους και τα αποτελέσματα που αφορούν το σύνολο του γεωργικού τομέα. Το παρόν τμήμα περιλαμβάνει ορισμένες πληροφορίες ανά είδος παραγωγής και ανά χώρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τα είδη παραγωγής, βλέπε κεφάλαιο VII, πίνακα 3.2.2.

53. Τη στιγμή της δημοσίευσης, δεν ήταν ακόμα διαθέσιμα ορισμένα αποτελέσματα για το 1999 και αυτά που ήταν διαθέσιμα ήταν προσωρινά για ορισμένες χώρες. Λεπτομερέστερες πληροφορίες σχετικά με τα διάφορα είδη γεωργικών δραστηριοτήτων και τα διάφορα οικονομικά μεγέθη αναφέρονται στο κεφάλαιο VII, πίνακες 3.2.3. και 3.2.4.

1.6.2. Εισοδήματα ανά γεωργική δραστηριότητα

54. Οι μεγάλες διαφορές που υφίστανται μεταξύ των μέσων εισοδημάτων των κρατών μελών απορρέουν από την ίδια την διάρθρωση της γεωργίας των χωρών αυτών (Πίνακες 1, 2 και 3).

55. Τα κράτη μέλη που έχουν τα υψηλότερα εισοδήματα είναι, εν γένει, αυτά που έχουν σημαντικό αριθμό γεωργικών εκμεταλλεύσεων μεγάλου μεγέθους οι οποίες ειδικεύονται στις αροτραίες καλλιέργειες, τα γαλακτοκομικά προϊόντα ή τους λιγότερο ρυθμιζόμενους τομείς παραγωγής (χοίροι, πουλερικά, δενδροκηπευτικά, κλπ.). Τα κράτη μέλη του νοτίου τμήματος της Ευρώπης, με μεγάλο αριθμό μικρών εκμεταλλεύσεων, επιδίδονται στην μεικτή παραγωγή (καλλιέργεια και κτηνοτροφία) ή προσανατολίζονται προς άλλες «μόνιμες καλλιέργειες» (μείγμα διαφόρων δραστηριοτήτων καλλιέργειας) έχουν μέσο εισόδημα κατώτερο από το μέσο όρο της ΕΕ.

56. Ο πίνακας 3 δείχνει το ευρύ φάσμα οικονομικών αποτελεσμάτων των κρατών μελών για κάθε είδος γεωργικής δραστηριότητας, όπως υπολογίζεται από την καθαρή γεωργική προστιθέμενη αξία (ΚΓΠΑ). Ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα αρνητικά στοιχεία σχετικά με τα εισοδήματα που προκύπτουν σε αρκετά κράτη μέλη το 1998 και αφορούν γεωργικές εκμεταλλεύσεις που ειδικεύονται σε χοίρους/πουλερικά ή μεικτή παραγωγή. Το γεγονός αυτό απλώς αντικατοπτρίζει την σοβαρότητα της κρίσης στο τομέα των χοίρων κατά το εν λόγω έτος. Το 1999, η κατάσταση ομαλοποιήθηκε και μόνον η Σουηδία είχε αρνητική ΚΓΠΑ στον τομέα των χορτοφάγων ζώων.

57. Ο πίνακας 4 δείχνει την συμμετοχή των επιδοτήσεων και των φόρων στην ΚΓΠΑ. Για την Ευρώπη των 15, το 1998, το ποσοστό των επιδοτήσεων μετά την αφαίρεση των φόρων ήταν 35 % αλλά υπήρχαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών και των ειδών γεωργικών δραστηριοτήτων.

58. Το έτος εκείνο, η Φινλανδία και η Σουηδία είχαν μέση ΚΓΠΑ η οποία ήταν κατώτερη από το ισοζύγιο επιδοτήσεων και φόρων. Αυτό σημαίνει ότι τα εισοδήματα από την αγορά δεν επαρκούσαν για την κάλυψη του κόστους παραγωγής. Από την άλλη πλευρά, η αναλογία των επιδοτήσεων στο εισόδημα ήταν χαμηλότερη στις Κάτω Χώρες, το Βέλγιο, την Ιταλία και την Ισπανία.

59. Εξάλλου, υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάλογα με το είδος γεωργικής δραστηριότητας. Οι καθαρές επιδοτήσεις στην εκτροφή χορτοφάγων ζώων, τις αροτραίες καλλιέργειες και την μεικτή παραγωγή ήταν οι υψηλότερες σε αναλογία με το εισόδημα. Οι τομείς των δενδροκηπετικών και του οίνου έλαβαν τις χαμηλότερες, κατά πολύ, επιδοτήσεις.

60. Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του ΔΓΛΠ: http://europa.eu.int/comm/agriculture/ rica

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

2. εξελιξεισ στισ ασκουμενεσ πολιτικεσ και νομοθετικεσ πρωτοβουλιεσ κατα το 2001

2.1. Πολιτική για την ποιότητα

2.1.1. Προστατευόμενη ονομασία προέλευσης / Προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη / Ειδικό παραδοσιακό προϊόν εγγυημένο

61. Τα προϊόντα που φέρουν αναφορά σε γεωγραφική προέλευση και παράγονται με παραδοσιακές μεθόδους ανταποκρίνονται στις προσδοκίες των καταναλωτών από δύο απόψεις:

- πρώτον, διότι συχνά παρουσιάζουν εξαίρετα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και

- δεύτερον, διότι οι παραδοσιακές μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή αυτών των προϊόντων αποκαθιστούν τον κρίκο εμπιστοσύνης ανάμεσα στο προϊόν, τον τόπο προέλευσής του και τουλάχιστον τους ανθρώπους που ζουν εκεί και το αναπτύσσουν.

62. Η μεταρρύθμιση της ΚΓΠ το 1992 έθεσε τα θεμέλια για να δοθεί συγκεκριμένη μορφή στις αρχές αυτές. Η μεταρρύθμιση επέτρεψε επίσης στην ΚΓΠ να ενταχθεί στη νέα παγκόσμια οικονομική τάξη που προέκυψε από το Γύρο της Ουρουγουάης.

63. Ακολουθώντας αυτή τη νέα τάση, θεσπίστηκαν οι κανονισμοί του Συμβουλίου (EΟΚ) αριθ. 2081/92 και 2082/92 με τους οποίους δημιουργήθηκαν συστήματα προώθησης της αξίας και της προστασίας συγκεκριμένων προϊόντων διατροφής. Η ιδιαιτερότητα αυτών των προϊόντων μπορεί να εξαρτάται από τη γεωγραφική προέλευσή τους (Προστατευόμενες Ονομασίες Προέλευσης και Γεωγραφικές Ενδείξεις: ΠΟΠ και ΠΓΕ) ή από παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής (Ειδικό Παραδοσιακό Προϊόν Εγγυημένο: ΕΠΠΕ).

64. Η προστασία βασίζεται στο γεγονός ότι, εφόσον η φήμη κάποιου προϊόντος διατροφής εκτείνεται πέραν του τόπου προέλευσής του ή παράγεται με κάποια ειδική μέθοδο, είναι πολύ πιθανόν να αντιμετωπίσει αθέμιτες χρήσεις ή απομιμήσεις της ονομασίας του.

65. Επιπλέον, χρησιμοποιώντας κοινή γλώσσα για όλα τα κράτη μέλη, η προστασία διευκολύνει το ελεύθερο εμπόριο των εν λόγω προϊόντων.

2.1.2. Συμφωνία TRIP

66. Το ζήτημα της προστασίας των ονομασιών προέλευσης και των γεωγραφικών ενδείξεων έχει τεθεί διεθνώς. Η Συμφωνία TRIP (πτυχές των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σχετικά με το εμπόριο) καλύπτει την έννοια των γεωγραφικών ενδείξεων, η οποία αντιστοιχεί προς την κοινοτική έννοια που εισήγαγε ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92. Ο κανονισμός αυτός θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως, ώστε να ληφθούν υπόψη οι διατάξεις της Συμφωνίας TRIP. Οι παραγωγοί χωρών μη μελών, οι οποίες είναι μέλη του ΠΟΕ, θα είναι σε θέση να αντιτάσσονται στις αιτήσεις για καταχώρηση στην Ένωση, εφόσον έχουν έννομο συμφέρον.

67. Οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενέκριναν πρόταση που θα διαβιβαστεί στο Συμβούλιο και έχει ως αντικείμενο τη συμμόρφωση προς τις υποχρεώσεις της Επιτροπής οι οποίες περιέχοντα στη Συμφωνία TRIP (το δικαίωμα προβολής αντιρρήσεων για καταχωρήσεις επεκτείνεται στους υπηκόους των μελών του ΠΟΕ). Πέραν της Συμφωνίας TRIP και με στόχο την καλύτερη προστασία των ευρωπαϊκών γεωγραφικών ενδείξεων, προτείνονται τροποποιήσεις ούτως ώστε να ανοίξει το σύστημα αυτό σε τρίτες χώρες επί τη βάσει ισοτιμίας και αμοιβαιότητας. Επιπλέον, προτείνονται περαιτέρω τροποποιήσεις, για παράδειγμα με στόχο να περιληφθεί στο πεδίο εφαρμογής του το ξύδι από κρασί και να εξαιρεθούν τα μεταλλικά και πηγαία επιτραπέζια νερά, καθώς και να καταργηθεί η ταχεία διαδικασία καταχώρησης.

68. Από την άλλη πλευρά, στο πολυμερές επίπεδο, έχει αρχίσει η διευκρίνιση ορισμένων πτυχών του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92 σε σχέση με τη Συμφωνία TRIP. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται για την επίτευξη προόδου μέσω προτάσεων για σύστημα κοινοποίησης και καταχώρησης των γεωγραφικών ενδείξεων, το Πολυμερές Μητρώο και για την επέκταση της προστασίας γεωγραφικών ενδείξεων σε προϊόντα διαφορετικά από τον οίνο και τα οινοπνευματώδη. Η Κοινότητα έχει δώσει προτεραιότητα στο στόχο αυτό, ο οποίος θα βοηθήσει τους κοινοτικούς παραγωγούς που δικαιούνται να χρησιμοποιούν μια γεωγραφική ένδειξη να προστατευθούν αποτελεσματικότερα και να στραφούν στο συγκεκριμένο αγοραστικό κοινό στο οποίο απευθύνεται το προϊόν τους στη διεθνή αγορά.

2.1.3. Καταχώρηση νέων προϊόντων

69. Στο πλαίσιο της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92 του Συμβουλίου [1], η Επιτροπή προέβη σε προσθήκες στον κατάλογο προστατευομένων ονομασιών προέλευσης (ΠΟΠ) και προστατευομένων γεωγραφικών ενδείξεων (ΠΓΕ), το αθροιστικό σύνολο των οποίων φθάνει πλέον τις 584. Τόσο από άποψη αριθμού κρατών μελών όσο και τύπων των σχετικών προϊόντων, οι καταχωρήσεις νέων προϊόντων αντικατοπτρίζουν το αυξανόμενο ενδιαφέρον για την παραγωγή τροφίμων τα οποία οι καταναλωτές να μπορούν να συνδέσουν με μια συγκεκριμένη μέθοδο παραγωγής και γεωγραφική προέλευση.

[1] ΕΕ L 208 της 24.7.1992, σ. 1.

70. Μία νέα καταχώρηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2082/92 για τις βεβαιώσεις ιδιοτυπίας, με τον οποία θεσπίζεται η ένδειξη "ειδικό παραδοσιακό προϊόν εγγυημένο" (ΕΠΠΕ). [2] Γενικά, εντούτοις, ο κανονισμός έχει χρησιμοποιηθεί ελάχιστα με συνολικά 10 μόνον καταχωρήσεις ΕΠΠΕ μέχρι σήμερα. Κατόπιν έκθεσης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής των εν λόγω κανόνων, εκπονείται και συζητείται κανονισμός, ο οποίος ελπίζεται ότι θα επιλύσει τις δυσχέρειες που ανέκυψαν. Ο στόχος είναι, ιδίως, να διευκρινιστούν οι βάσιμοι λόγοι ένστασης.

[2] ΕΕ L 208 της 24.7.1992, σ. 9.

Κατάλογος των καταχωρήσεων ΠΟΠ, ΠΓΕ και ΕΠΠΕ το 2001

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.2. Βιολογική γεωργία

71. Στις 2 Μαρτίου 2001, η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 436/2001 [3] με τον οποίο ενημερώθηκε το τεχνικό Παράρτημα II του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91 [4] όσον αφορά ορισμένα λιπάσματα και βελτιωτικά του εδάφους.

[3] ΕΕ L 63 της 3.3.2001, σ. 16.

[4] ΕΕ L 198 της 22.7.1991, σ. 1.

72. Στις 7 Σεπτεμβρίου 2001, η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1788/2001 [5] σχετικά με το πιστοποιητικό ελέγχου για εισαγωγές από τρίτες χώρες. Το πιστοποιητικό υποβάλλεται μαζί με τα προϊόντα στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους εισαγωγής και θα τεθεί σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου 2002.

[5] ΕΕ L 243 της 13.9.2001, σ. 3.

73. Στις 19 Δεκεμβρίου 2001, η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2491/2001 [6] ο οποίος τροποποίησε ουσιαστικά το Παράρτημα III του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91 όσον αφορά τις ελάχιστες απαιτήσεις ελέγχου και τα μέτρα ασφαλείας.

[6] ΕΕ L 337 της 20.12.2001, σ. 9.

74. Κατόπιν της έγκρισης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1804/1999 [7] που συμπεριλαμβάνει τη ζωική παραγωγή στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91, η Επιτροπή εγκαινίασε πρόγραμμα εργασίας με σκοπό να διευκρινιστούν ορισμένα θέματα που αφορούν τις βιολογικές μεθόδους ζωικής παραγωγής, τα οποία είχαν θιγεί από το Συμβούλιο κατά την έγκριση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1804/1999. Τα κύρια ζητήματα που καλύπτει επί του παρόντος το εν λόγω πρόγραμμα είναι τα ακόλουθα:

[7] ΕΕ L 222 της 24.8.1999, σ. 1.

- εκπόνηση κανονισμού που θα θεσπίζει απαιτήσεις σήμανσης και επιθεώρησης για τις ζωοτροφές,

- προσθήκες στα τμήματα A και B του παραρτήματος VI όσον αφορά τα μη γεωργικά συστατικά και τις ενισχύσεις για τη μεταποίηση που χρησιμοποιούνται στα μεταποιημένα ζωικά προϊόντα,

- παραγωγή συμπληρωμάτων ζωοτροφών με συνθετικά προϊόντα, όπως βιταμίνες και αμινοξέα.

75. Στο πλαίσιο της εν εξελίξει διαδικασίας ενημέρωσης των παραρτημάτων του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91 συζητήθηκε:

- η περίοδος μετατροπής,

- η τροποποίηση των προθεσμιών χρησιμοποίησης ορισμένων εισροών,

- η παρέκκλιση για τη χρησιμοποίηση μη βιολογικών σπόρων.

76. Εκπονήθηκαν κατευθυντήριες γραμμές επιθεωρήσεων για τους οργανισμούς και τις αρχές που διενεργούν επιθεωρήσεις.

77. Συζητήθηκε η δυνατότητα ανάπτυξης Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης για τα βιολογικά παραγόμενα τρόφιμα και τη βιολογική γεωργία και ζητήθηκαν τα σχόλια των κρατών μελών μέσω ερωτηματολογίου.

78. Η αξιολόγηση της ισοδυναμίας που προβλέπεται στο άρθρο 11(1) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2092/91 πραγματοποιείται επί του παρόντος για πολλές τρίτες χώρες. Στις 21 Φεβρουαρίου και στις 27 Δεκεμβρίου 2001, η Επιτροπή εξέδωσε αντιστοίχως τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 349/2001 [8] με τον οποίο επεκτάθηκε η αναγνώριση ισοδυναμίας στα προϊόντα που εισάγονται από την Ουγγαρία και παρατάθηκε η προθεσμία υπαγωγής για την Αργεντινή και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2589/2001 [9] με τον οποίο παρατάθηκε η αναγνώριση ισοδυναμίας στα ζωικά προϊόντα της Τσεχικής Δημοκρατίας.

[8] ΕΕ L 52 της 22.2.2001, σ. 14.

[9] ΕΕ L 345 της 29.12.2001, σ. 18.

2.3. Προώθηση των γεωργικών προϊόντων

79. Στο πλαίσιο του νέου καθεστώτος σχετικά με ενέργειες ενημέρωσης και προώθησης για τα γεωργικά προϊόντα στις τρίτες χώρες, το οποίο θέσπισε ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2702/1999 του Συμβουλίου, η Επιτροπή ενέκρινε, το Δεκέμβριο 2001, 18 από τα 33 προγράμματα που υπέβαλαν οι επαγγελματικές οργανώσεις μέσω των αντίστοιχων εθνικών διοικήσεων.

80. Οι εκστρατείες αυτές στοχεύουν κυρίως τις χώρες της Άπω Ανατολής, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βραζιλία και τις ΧΚΑΕ. Τα προϊόντα τα οποία αφορούν είναι κυρίως τα γαλακτοκομικά, τα νωπά και μεταποιημένα οπωροκηπευτικά, το κρασί και το χοιρινό κρέας. Η συγχρηματοδότηση εκ μέρους της Ένωσης ανέρχεται σε 19,5 εκατομμύρια ευρώ για τρία έτη, εκ των οποίων 9,8 εκατομμύρια ευρώ θα δοθούν από την Κοινότητα κατά το πρώτο έτος.

81. Στον τομέα του βοείου κρέατος, η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1358/2001 για την πρόβλεψη ειδικών μέτρων σε θέματα επικοινωνίας στον τομέα του βοείου κρέατος με στόχο να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη του καταναλωτή προς το εν λόγω προϊόν. Βάσει του κανονισμού αυτού, η Επιτροπή ενέκρινε, το Δεκέμβριο 2001, 13 από τα 19 προγράμματα που υποβλήθηκαν από τις επαγγελματικές οργανώσεις ή από τα κράτη μέλη. Τα προγράμματα αυτά, διάρκειας ενός έτους, λαμβάνουν κοινοτική συνδρομή ύψους 8,3 εκατομμυρίων ευρώ. Στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι να ενημερωθούν οι ευρωπαίοι καταναλωτές, αφενός, σχετικά με τους κοινοτικούς και εθνικούς κανόνες που εφαρμόζονται όσον αφορά την ασφάλεια (εντοπισμός προέλευσης, σήμανση κλπ.) και τον έλεγχο σε ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα και, αφετέρου, σχετικά με τη θρεπτική αξία του προϊόντος.

82. Τέλος, όσον αφορά την προώθηση στο εσωτερικό της Κοινότητας, η Επιτροπή προσδιόρισε τις λεπτομέρειες εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2826/2000 του Συμβουλίου, και ιδίως τις κατευθυντήριες γραμμές της ανακοίνωσης στους επιλεγέντες τομείς. Το εν λόγω σχέδιο κανονισμού εγκρίθηκε από τη διαχειριστική επιτροπή το Δεκέμβριο 2001.

2.4. Απλούστευση της νομοθεσίας στο γεωργικό τομέα

2.4.1. Εισαγωγή

83. Το έργο της απλούστευσης που πραγματοποιήθηκε από την Επιτροπή σχετικά με τη νομοθεσία στο γεωργικό τομέα εστιάστηκε 1) στο να καταστεί η γεωργική νομοθεσία όσο το δυνατόν περισσότερο σαφής, διαφανής και ευχερώς προσπελάσιμη και 2) στο να μειωθεί ο γραφειοκρατικός φόρτος που επιβάλλει η ΚΓΠ στους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων και στις διοικητικές αρχές.

84. Η απλούστευση της νομοθεσίας στο γεωργικό τομέα απετέλεσε μόνιμο θέμα των συζητήσεων του Συμβουλίου το 2001, ενώ συζητήθηκε και από την ομάδα εμπειρογνωμόνων για την απλούστευση της νομοθεσίας στο γεωργικό τομέα, την οποία συνέστησε η Επιτροπή κατόπιν των συμπερασμάτων του Συμβουλίου Γεωργίας που συνήλθε τον Οκτώβριο 2000. Η ομάδα επεσήμανε διάφορα θέματα και προσδιόρισε προτεραιότητες για απλούστευση στο εγγύς μέλλον. Μια από τις κύριες προτεραιότητες πρόκειται να είναι η εκπόνηση μελέτης για τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων εκ μέρους των κρατών μελών προς την Επιτροπή.

85. Στην έκθεσή της προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την απλούστευση της νομοθεσίας στο γεωργικό τομέα [10], η Επιτροπή ανέφερε λεπτομέρειες σχετικά με την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από τη δημοσίευση της τελευταίας έκθεσής της τον Απρίλιο 1999, και ιδίως για τα διάφορα μέτρα απλούστευσης που έχουν υιοθετηθεί στους τομείς των αγορών.

[10] COM(2001) 48 της 29.1.2001.

2.4.2. Διαφάνεια και δυνατότητα πρόσβασης στη γεωργική νομοθεσία

86. Η εργασία για το πρόγραμμα κωδικοποίησης της γεωργικής νομοθεσίας συνεχίστηκε το υπόψη έτος. Στόχος του προγράμματος είναι η κωδικοποίηση της γεωργικής νομοθεσίας σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ και η παροχή δυνατότητας πρόσβασης στο ευρύ κοινό μέσω του Διαδικτύου. Οι τροποποιήσεις των νομοθετικών πράξεων στο γεωργικό τομέα ενσωματώθηκαν στο βασικό κείμενο, έτσι ώστε να μπορεί κανείς να συμβουλευθεί μια ενιαία και ενημερωμένη, αν και όχι νομικά δεσμευτική, εκδοχή. Σήμερα, είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα EUR-LEX περίπου 665 κωδικοποιημένες πράξεις νομικού περιεχομένου.

2.4.3. Μηχανισμοί εμπορίας

87. Τον Ιούνιο 2001, η Επιτροπή υπέβαλε στη διαχειριστική επιτροπή μηχανισμών εμπορίας ενημερωμένη συλλογή ερμηνευτικών σημειώσεων όσον αφορά τις επιστροφές κατά την εξαγωγή.

88. Τον Νοέμβριο 2001, η Επιτροπή εξέδωσε κανονισμό δυνάμει του οποίου εφαρμόστηκαν στην εθνική επισιτιστική βοήθεια μερικές από τις διαδικασίες που ισχύουν σήμερα για την κοινοτική επισιτιστική βοήθεια. Αυτές οι περισσότερο ευέλικτες διαδικασίες θα διευκολύνουν την εκτέλεση των επιχειρήσεων εθνικής επισιτιστικής βοήθειας.

2.4.4. Καθεστώς για τους παραγωγούς μικρής κλίμακας

89. Στις 19 Ιουνίου, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1244/2001 [11], ο οποίος προβλέπει απλουστευμένο καθεστώς για τις πληρωμές που καταβάλλονται στο πλαίσιο ορισμένων καθεστώτων άμεσης στήριξης. Οι κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων οι οποίοι λαμβάνουν μικρά ποσά άμεσης ενίσχυσης μπορούν να επιλέξουν ένα απλουστευμένο καθεστώς στο πλαίσιο του οποίου θα λαμβάνουν μια συνολική πληρωμή ετησίως, αντί περισσότερων μικρών πληρωμών επί τη βάσει της έκτασης ή του αριθμού ζώων. Η συνολική ετήσια πληρωμή θα βασίζεται στο ποσό άμεσης ενίσχυσης που έχει λάβει ο συμμετέχων κατά τη διάρκεια τριετούς περιόδου αναφοράς. Θα ισούται προς το ανώτερο ποσό μεταξύ του μέσου ποσού που είχε εισπραχθεί κατά τη διάρκεια αυτών των τριών ετών και του ποσού που εισπράχθηκε το πλέον πρόσφατο έτος, με ανώτατο όριο τα 1 250 ευρώ. Αφής στιγμής προσδιοριστεί, το ποσό θα καταβάλλεται από το έτος κατά το οποίο ο κάτοχος της γεωργικής εκμετάλλευσης ζητά να συμμετάσχει στο καθεστώς έως το τέλος της περιόδου δοκιμής, το 2005. Tο καθεστώς θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2002, μετά την έγκριση των κανόνων εφαρμογής.

[11] Κανονισμός του Συμβουλίου (EΚ) αριθ. 1244/2001 της 19.6.2001 για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1259/1999 σχετικά με τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής.

2.4.5. Έργο ΗΛ-ΚΓΠ

90. Η επιτροπή εμπειρογνωμόνων για την απλούστευση ενέκρινε το Γενικό Σχέδιο Υλοποίησης του έργου ΗΛ-ΚΓΠ κατά τη συνεδρίασή της στις 22 Οκτωβρίου 2001. Στόχος του έργου είναι η δημιουργία ηλεκτρονικού λεξικού των κωδικών που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της ΚΓΠ, ούτως ώστε να διευκολυνθεί και να απλουστευθεί η ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών.

2.4.6. Υποβολή προτάσεων για απλουστεύσεις από τα κράτη μέλη

91. Κατόπιν της δημοσίευσης του εγγράφου εργασίας του προσωπικού της Επιτροπής [12], τον Οκτώβριο 2000, σε απάντηση στις προτάσεις απλούστευσης που υπέβαλαν οι οργανισμοί πληρωμής του ΕΓΤΠΕ, η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη, στις αρχές του 2001, να υποβάλουν τις προτάσεις τους για απλουστεύσεις στην ομάδα εμπειρογνωμόνων για την απλούστευση. Τα κράτη μέλη υπέβαλαν μεγάλο αριθμό προτάσεων απλούστευσης, τις οποίες η Επιτροπή μελετά επί του παρόντος εις βάθος.

[12] SEC(2000) 1775 της 23.10.2000.

92. Αναμόρφωση του κανονισμού για την υλοποίηση του ΟΣΔΕ

93. Το 2001, η μονάδα που είναι υπεύθυνη για τον έλεγχο των γεωργικών δαπανών ανέλαβε την ενημέρωση και την αναμόρφωση του κανονισμού που διέπει την υλοποίηση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου. Μεταξύ των στόχων αυτής της ανασκόπησης περιλαμβάνεται η διευκρίνηση και η απλούστευση του συστήματος ΟΣΔΕ. Εισάγεται επίσης μια προσέγγιση ανά γεωργική εκμετάλλευση για τον έλεγχο των πολυάριθμων καθεστώτων πριμοδότησης των βοοειδών, απλούστευση η οποία είχε ζητηθεί από το Συμβούλιο Γεωργίας κατά τη συνεδρίασή του στις 23 Οκτωβρίου 2000. Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλ. κεφάλαιο 7.1.5.

2.4.7. Μεταρρύθμιση του καθεστώτος για τα αιγοπρόβατα

94. Το Νοέμβριο 2001, το Συμβούλιο εξέδωσε κανονισμό με τον οποίο μεταρρυθμίστηκε το καθεστώς για τα αιγοπρόβατα. Η κυριότερη μεταβολή ήταν η αντικατάσταση της καταβολής συμπληρωματικών ποσών από πάγια πριμοδότηση. Ο κανονισμός απλουστεύει ουσιαστικά το καθεστώς και αντικαθιστά έξι προϊσχύοντες κανονισμούς. Επιπλέον, η μεταρρύθμιση θα επιτρέψει την απλούστευση των λεπτομερών κανόνων που ισχύουν στον τομέα.

2.5. Κρατικές ενισχύσεις

2.5.1. Εισαγωγή

95. Στις 6 Ιουνίου 2001, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε νέες κατευθυντήριες γραμμές περί κρατικών ενισχύσεων που αφορούν στη διαφήμιση γεωργικών προϊόντων [13]. Tο νέο κείμενο διευκρινίζει τις πολιτικές της Επιτροπής σε σχέση με τη διαφήμιση προϊόντων υψηλής ποιότητας, προϊόντων τοπικής προέλευσης και συστημάτων ιχνηλασιμότητας.

[13] ΕΕ C 252 της 12.9.2001, σ. 5.

96. Η τοπική προέλευση των προϊόντων μπορεί πλέον να προωθηθεί υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι κανόνες για την ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές επιτρέπουν την επιδότηση διαφημιστικών εκστρατειών στις οποίες η καταγωγή του προϊόντος είναι το κύριο μήνυμα, εφόσον η διαφημιστική εκστρατεία αναλαμβάνεται εκτός του κράτους μέλους ή της περιοχής παραγωγής. Ο στόχος θα πρέπει να είναι η παρουσίαση στους καταναλωτές προϊόντων με τα οποία δεν είναι εξοικειωμένοι. Αν η διαφημιστική εκστρατεία στρέφεται προς τους καταναλωτές του κράτους μέλους ή της περιοχής παραγωγής, μπορούν και πάλι να δίδονται πληροφορίες για την καταγωγή. Εντούτοις, στις περιπτώσεις αυτές, η μνεία της καταγωγής πρέπει να παραμένει δευτερεύουσα σε σχέση με τις πληροφορίες για την ποιότητα του προϊόντος.

97. Ενίσχυση για τη διαφήμιση προϊόντων υψηλής ποιότητας μπορεί επίσης να χορηγείται εφόσον τα προϊόντα αυτά πληρούν σαφώς υψηλότερες προδιαγραφές ή φέρουν προστατευόμενη ονομασία προέλευσης. Ισχυρισμοί ότι τα προϊόντα είναι υψηλής ποιότητας όταν, στην πραγματικότητα, τηρούν απλώς τους σχετικούς νομοθετικούς κανόνες που ισχύουν για όλα τα παρεμφερή προϊόντα, μπορεί να παραπλανήσουν τον καταναλωτή. Η κρατική ενίσχυση της διαφήμισης επιτρέπεται μόνον εφόσον δεν παραβιάζονται οι κανόνες της εσωτερικής αγοράς.

98. Στην περίπτωση προϊόντων που φέρουν προστατευόμενη ονομασία προέλευσης καταχωρημένη από την ΕΕ (ΠΟΠ, ΠΓΕ ή ΕΠΠΕ), η Επιτροπή γενικά δεν αντίκειται στη χορήγηση ενισχύσεων για διαφήμιση που περιλαμβάνει αναφορά στην καταγωγή του συγκεκριμένου προϊόντος, υπό τον όρο ότι η αναφορά αντιστοιχεί επακριβώς με την καταχωρηθείσα.

99. Κατόπιν της θέσπισης της υποχρεωτικής επισήμανσης του βοείου κρέατος, οι νέοι κανόνες καθορίζουν επίσης τον τρόπο επιδότησης της διαφήμισης των συστημάτων ιχνηλασιμότητας. Οι κρατικές ενισχύσεις για τη διαφήμιση συγκεκριμένων επιχειρήσεων συνεχίζουν να απαγορεύονται, ενώ προβλέπεται ανώτατο όριο ενίσχυσης 50%, ή 75% για ορισμένα προϊόντα που παράγονται από ΜΜΕ σε μειονεκτικές περιοχές.

100. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές καταργούν τα δύο ισχύοντα κείμενα του 1986 και του 1987. Αυτή η κωδικοποίηση και η διευκρίνηση θα πρέπει να συμβάλει στη διαρκή απλούστευση και στην αυξανόμενη διαφάνεια των κοινοτικών κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές θα ισχύσουν για τις νέες κρατικές ενισχύσεις, συμπεριλαμβανομένων των εκκρεμουσών κοινοποιήσεων, από την 1η Ιανουαρίου 2002.

101. Συνολικά, η Επιτροπή έλαβε 379 κοινοποιήσεις σχεδίων μέτρων για τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων στο γεωργικό και το γεωργοβιομηχανικό τομέα. Η Επιτροπή εγκαινίασε επίσης την εξέταση 39 μέτρων ενίσχυσης που δεν είχαν κοινοποιηθεί προηγουμένως, δυνάμει του άρθρου 88 παρ. 3 της Συνθήκης ΕΚ. Δεν εξέφρασε αντιρρήσεις για 212 μέτρα. Πολλά από τα εν λόγω μέτρα εγκρίθηκαν αφού τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη είτε τα τροποποίησαν είτε δεσμεύτηκαν να τα τροποποιήσουν ούτως ώστε να ευθυγραμμιστούν με τους κοινοτικούς κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων. Η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ για 15 περιπτώσεις, στις οποίες τα συγκεκριμένα μέτρα δημιουργούσαν σοβαρές αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητά τους με την κοινή αγορά. Η Επιτροπή περάτωσε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ σε 5 περιπτώσεις, λαμβάνοντας για 2 από αυτές τελική απορριπτική απόφαση. Σε όλες τις περιπτώσεις για τις οποίες ελήφθη απορριπτική απόφαση και το αντίστοιχο κράτος μέλος είχε ήδη χορηγήσει την κρατική ενίσχυση, η Επιτροπή ζήτησε την επιστροφή των καταβληθεισών ενισχύσεων.

102. Η επισκόπηση των περιπτώσεων που ακολουθούν περιλαμβάνει απάνθισμα των περιπτώσεων που θίγουν τα πλέον ενδιαφέροντα ζητήματα πολιτικής κρατικών ενισχύσεων στο γεωργικό και στο γεωργοβιομηχανικό τομέα το 2001. Για λόγους σαφήνειας, οι περιπτώσεις έχουν ταξινομηθεί ανά θέμα.

2.5.2. Έκτακτα γεγονότα: η κρίση της ΣΕΒ

103. Το κύριο γεγονός του έτους όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις συνδέεται αναμφίβολα με τις επιπτώσεις της "κρίσης της ΣΕΒ". Σύμφωνα με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, τα κράτη μέλη απαγορεύεται κανονικά να καταβάλλουν εισοδηματικές ενισχύσεις στους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων, διότι κάτι τέτοιο μπορεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τη λειτουργία των κοινοτικών οργανώσεων αγορών. Κρατική ενίσχυση μπορεί να δοθεί μόνον στην περίπτωση εκτάκτων γεγονότων για την αποκατάσταση των ζημιών που προκαλούνται από αυτά.

104. Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 2 στοιχείο β ΕΚ, οι ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από έκτακτα γεγονότα συμβιβάζονται με την κοινή αγορά. Η έννοια των εκτάκτων γεγονότων δεν καθορίζεται στη Συνθήκη και η Επιτροπή εφαρμόζει τη διάταξη αυτή σε περιπτωσιολογική βάση, μετά από αξιολόγηση κάθε συγκεκριμένου γεγονότος.

105. Η συνεχιζόμενη κρίση στην αγορά βοείου κρέατος, η οποία προκλήθηκε από την επιδημία ΣΕΒ στα τέλη του προηγούμενου έτους, αναγνωρίστηκε από την Επιτροπή ως έκτακτο γεγονός. Αυτό που κρίθηκε εξαιρετικό δεν είναι η μείωση των πωλήσεων ή του κύκλου εργασιών. Η Επιτροπή θεωρεί τη μείωση των πωλήσεων συνέπεια ενός εξαιρετικού και σπάνιου συνδυασμού συμβάντων που προκάλεσαν τις απώλειες εισοδήματος των κτηνοτρόφων: του κλεισίματος εξαγωγικών αγορών για το κοινοτικό βόειο κρέας και του εύρους της αρνητικής αντίδρασης των ευρωπαίων καταναλωτών, πριν και μετά από τα οποία σημειώθηκε μια σειρά γεγονότων, όπως τα πρώτα κρούσματα ΣΕΒ που ανιχνεύθηκαν σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία, η απαγόρευση διάθεσης στο εμπόριο σε κοινοτικό επίπεδο οποιουδήποτε είδους κρεαταλεύρων και οστεαλεύρων για ζωοτροφή, καθώς και η συχνά αμφιλεγόμενη διαχείριση της κρίσης σε εθνικό επίπεδο.

106. Έτσι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέτρεψε στην Αυστρία, στο Βέλγιο, στη Γαλλία, στη Γερμανία, στην Ιταλία και στην Ισπανία να καταβάλουν εισοδηματική ενίσχυση στους εκτροφείς βοοειδών που υπέστησαν ζημίες κατά το διάστημα μεταξύ Νοεμβρίου 2000 και Ιουνίου 2001 λόγω των συνεπειών της κρίσης της ΣΕΒ. Τα υπόλοιπα κράτη μέλη δεν ζήτησαν να τους επιτραπεί να καταβάλουν ανάλογη ενίσχυση. Σε όλες τις περιπτώσεις, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η αποζημίωση δεν υπερέβη την πραγματική ζημία είτε σε τομεακό επίπεδο είτε σε επίπεδο μεμονωμένων γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Οι εν λόγω κρατικές ενισχύσεις μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

- Aυστρία: στις 25 Ιουλίου, η Επιτροπή ενέκρινε εισοδηματική ενίσχυση ύψους περίπου 2,9 εκατομμυρίων ευρώ (περίπου 40 εκατομμυρίων σελινιών Αυστρίας) που χορηγήθηκε σε ένα Bundesland (ομόσπονδο κρατίδιο): Kδrnten [14],

[14] Tο κείμενο των αποφάσεων θα δημοσιευθεί στο Διαδίκτυο, στη διεύθυνση http://europa.eu.int/comm/ secretariat general/sgb/droit com/index en.htm

aides. Η απόφαση παρατίθεται με αριθμό ενίσχυσης NN 58/2001.

- Bέλγιο: στις 7 Νοεμβρίου, η Επιτροπή επέτρεψε στο Βέλγιο να καταβάλει τη δεύτερη δόση άμεσης ενίσχυσης προς τους εκτροφείς βοοειδών ύψους περίπου 29,7 εκατομμυρίων ευρώ (1 200 εκατομμυρίων βελγικών φράγκων) [15]. Η Επιτροπή είχε ήδη εγκρίνει αντίστοιχο ποσό στις 25 Ιουλίου, στο πλαίσιο του καθεστώτος ενίσχυσης N 437/2001. Η ενίσχυση αφορά συγκεκριμένα τους εκτροφείς βοοειδών που επλήγησαν ιδιαίτερα από τις συνέπειες της ΣΕΒ λόγω της εξάρτησης του εισοδήματός τους από την παραγωγή βοείου κρέατος,

[15] Αριθ. ενίσχυσης N 437/2001 και N 657/2001.

- Γαλλία: το συνδυασμένο ύψος της εισοδηματικής ενίσχυσης [16] που ενέκρινε η Επιτροπή στις 25 Ιουλίου ανέρχεται σε 259 εκατομμύρια ευρώ περίπου (1 700 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα) και περιλαμβάνει άμεση ενίσχυση 152,4 εκατομμυρίων ευρώ περίπου (1 000 εκατομμυρίων γαλλικών φράγκων), επιστροφή πληρωμών τόκων με εκτιμώμενο ύψος ενίσχυσης 60,9 εκατομμύρια ευρώ (400 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα), και δάνεια ενοποίησης με εκτιμώμενο ύψος ενίσχυσης 45,7 εκατομμύρια ευρώ (περίπου 300 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα),

[16] Αριθ. ενίσχυσης NN 46/2001.

- Γερμανία: στις 25 Ιουλίου, η Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση των ακόλουθων εισοδηματικών ενισχύσεων από τη Γερμανία: στα ομόσπονδα κράτη: Βαυαρία [17]: 28 εκατομμύρια ευρώ περίπου (55 εκατομμύρια μάρκα), Θουριγγία [18]: εισοδηματική ενίσχυση 4 εκατομμυρίων ευρώ περίπου (8 εκατομμύρια μάρκα), Κάτω Σαξωνία [19]: 5 εκατομμύρια ευρώ περίπου (10 εκατομμύρια μάρκα).

[17] Αριθ. ενίσχυσης N 193/2001.

[18] Αριθ. ενίσχυσης N 170/2001.

[19] Αριθ. ενίσχυσης N 164/2001.

Στις 2 Οκτωβρίου 2001, η Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση από τη Γερμανία (Βάδη-Βυρτεμβέργη) [20] εισοδηματικής ενίσχυσης ύψους 5,1 εκατομμυρίων ευρώ περίπου (10 εκατομμύρια μάρκα) σε εκτροφείς βοοειδών που υπέστησαν ζημίες μεταξύ του Νοεμβρίου 2000 και του Ιουνίου 2001 λόγω της κρίσης της ΣΕΒ.

[20] Αριθ. ενίσχυσης N 150/B/2001.

Στις 30 Οκτωβρίου 2001, η Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση από τη Γερμανία (Έσση) [21] ενίσχυσης σε εκτροφείς βοοειδών που υπέστησαν ζημίες μεταξύ του Νοεμβρίου 2000 και του Δεκεμβρίου 2001 λόγω της κρίσης της ΣΕΒ. Ειδικότερα, σύμφωνα με το πρόγραμμα έκτακτης ανάγκης της Έσσης για τη ΣΕΒ, χορηγείται εισοδηματική ενίσχυση ύψους 766 937,82 ευρώ (15 εκατομμυρίων μάρκων) υπό μορφή επιδοτουμένων δανείων προς κτηνοτρόφους που επλήγησαν από την κρίση της ΣΕΒ.

[21] Αριθ. ενίσχυσης N 249/2001.

- Ιταλία: στις 25 Ιουλίου, η Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση εισοδηματικής ενίσχυσης ύψους 77 εκατομμυρίων ευρώ περίπου (περίπου 154 δις ιταλικές λίρες) σε εκτροφείς βοοειδών [22].

[22] Αριθ. ενίσχυσης N 113/A/2001.

Στις 30 Οκτωβρίου 2001, η Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση από την Ιταλία (Λομβαρδία) [23] ενίσχυσης ύψους 2,32 εκατομμυρίων ευρώ περίπου σε εκτροφείς βοοειδών που αντιμετώπιζαν προβλήματα ρευστότητας λόγω της μείωσης του εισοδήματός τους κατά την περίοδο της κρίσης της ΣΕΒ. Η ενίσχυση, η οποία είχε τη μορφή επιδοτουμένων βραχυπρόθεσμων δανείων, έγκειται σε συνδρομή ποσοστού 3,5% του επιτοκίου του δανείου εκ μέρους της περιφέρειας, ενώ το υπόλοιπο (τουλάχιστον 1,5%) βαρύνει τους κτηνοτρόφους.

[23] Αριθ. ενίσχυσης N 411/2001.

- Ισπανία: η ενίσχυση που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 25 Ιουλίου αφορά δύο περιφέρειες: Asturias [24]: εισοδηματική ενίσχυση 6 εκατομμυρίων ευρώ περίπου (1 δις πεσέτες) και Cantabria [25]: εισοδηματική ενίσχυση 5,98 εκατομμυρίων ευρώ περίπου (994 εκατομμύρια πεσέτες).

[24] Αριθ. ενίσχυσης N 269/2001.

[25] Αριθ. ενίσχυσης N 377/2001.

107. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 87(3)(γ) ΕΚ, η Επιτροπή ενέκρινε μια σειρά άλλων κρατικών ενισχύσεων συναφών προς τη ΣΕΒ, συγκεκριμένα στην Αυστρία, στην Ιταλία και στη Γερμανία. Τα μέτρα αυτά αφορούν, για παράδειγμα, το κόστος των δοκιμών ανίχνευσης ΣΕΒ, την αποζημίωση σφαγείων, την αξία των σφαγιασθέντων ζώων, την ανασυγκρότηση αγελών στις εκμεταλλεύσεις όπου ανιχνεύθηκε ΣΕΒ, την αποθήκευση, τη μεταφορά και το κόστος διάθεσης των μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών και ζωοτροφών. Στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις, η Επιτροπή έκρινε ότι το μέτρο συμβιβαζόταν με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται στο πλαίσιο προγραμμάτων για την καταπολέμηση των ζωονόσων, όπως καθορίζεται στο σημείο 11.4 των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στο γεωργικό τομέα [26]. Για παράδειγμα:

[26] ΕΕ C 28 της 1.2.2000, διορθωτικό ΕΕ C 232 της 12.8.2000.

- Αυστρία: στις 2 Οκτωβρίου 2000, η Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση από την Αυστρία διαφόρων ενισχύσεων συναφών προς τη ΣΕΒ προϋπολογισμού άνω των 29 εκατομμυρίων ευρώ. Αυτό το αυστριακό μέτρο [27] έχει πολλαπλές πτυχές. Χορηγείται ενίσχυση ως αποζημίωση για τη μείωση της αξίας των μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών και των συμπληρωμάτων σε ζωοτροφές και προαναμεμιγμένες ζωοτροφές που περιέχουν τέτοιες μεταποιημένες ζωικές πρωτεΐνες. Μπορεί επίσης να χορηγηθεί ενίσχυση για το κόστος αποθήκευσης, μεταφοράς και διάθεσης μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών και ζωοτροφών, συμπληρωμάτων ζωοτροφών και προαναμεμιγμένων ζωοτροφών που περιέχουν τέτοιες μεταποιημένες ζωικές πρωτεΐνες, επικίνδυνων υλικών και γάλακτος που δεν μπόρεσε να χρησιμοποιηθεί ή των παράγωγων προϊόντων τους. Τέλος, μπορεί επίσης να χορηγηθεί ενίσχυση για την αντιστάθμιση της απώλειας εισοδήματος σε εκμεταλλεύσεις οι οποίες αποκλείστηκαν λόγω της ΣΕΒ και, τέλος, για την κάλυψη του κόστους των δοκιμών ανίχνευσης της ΣΕΒ.

[27] Αριθ. ενίσχυσης N 114/2001.

- Γερμανία: με απόφαση που εξέδωσε στις 25 Οκτωβρίου 2001, η Επιτροπή ενέκρινε την καταβολή δύο κρατικών ενισχύσεων, εκ των οποίων η μία αφορά τη Βαυαρία [28] και ανήρχετο σε 10 εκατομμύρια ευρώ περίπου (20 εκατομμύρια μάρκα), για την κάλυψη της αξίας ζωοτροφών που χρειάστηκε να καταστραφούν, και 6 εκατομμύρια ευρώ περίπου (12 εκατομμύρια μάρκα) για την αποζημίωση κτηνοτρόφων στις εκμεταλλεύσεις των οποίων ανιχνεύθηκε ΣΕΒ. Η δεύτερη αφορά τη Σαξωνία [29] και ανέρχεται σε 2 εκατομμύρια ευρώ περίπου (4 εκατομμύρια μάρκα) για την ανασυγκρότηση αγελών σε εκμεταλλεύσεις όπου το ζωικό κεφάλαιο σφαγιάσθηκε κατόπιν εντολής των δημοσίων αρχών.

[28] Αριθ. ενίσχυσης N 174/2001.

[29] Αριθ. ενίσχυσης N 248/2001.

Στις 30 Οκτωβρίου 2001, η Επιτροπή ενέκρινε πρόγραμμα έκτακτης ανάγκης για τη ΣΕΒ στην Έσση [30]. Μεταξύ των μέτρων που απαριθμούνται στο πρόγραμμα, η Έσση θα καλύψει ποσοστό έως 100% του κόστους μεταφοράς και διάθεσης ζωοτροφών που περιέχουν οστεάλευρα και κρεατάλευρα και έχουν παραχθεί πριν τις 2 Δεκεμβρίου 2000, το κόστος των δοκιμών ανίχνευσης ΣΕΒ για βοοειδή ηλικίας άνω των 24 μηνών και για πρόβατα, την καταστροφή και την οικονομική αξία των σφαγίων και του γάλακτος, σε περίπτωση υποψιών ή επιβεβαίωσης της ύπαρξης κρουσμάτων ΣΕΒ. Το συνολικό ποσό της ενίσχυσης που χορηγείται στο πλαίσιο του εγκριθέντος καθεστώτος ανέρχεται σε 1 955 689 ευρώ.

[30] Αριθ. ενίσχυσης N 249/2001.

Στις 7 Σεπτεμβρίου 2001, η Επιτροπή επέτρεψε στη Γερμανία (Βάδη-Βυρτεμβέργη) [31] να καταβάλει ενίσχυση για δοκιμές ανίχνευσης ΣΕΒ, για την αποζημίωση των σφαγείων για την αξία των σφαγιασθέντων ζώων και για εκμεταλλεύσεις όπου ανιχνεύθηκε ΣΕΒ. Και τα τρία μέτρα ενίσχυσης ήταν χρονικά περιορισμένα: έως τα τέλη του 2002 για τις δοκιμές ανίχνευσης ΣΕΒ και την αποζημίωση προς τις εκμεταλλεύσεις που επλήγησαν από τη ΣΕΒ και έως τα τέλη του 2001 για τα μέτρα που αφορούν τα σφαγεία. Στα τέλη του 2002, η ενίσχυση για δοκιμές ανίχνευσης ΣΕΒ και η αποζημίωση προς τις εκμεταλλεύσεις που επλήγησαν από τη ΣΕΒ θα επανεξεταστούν υπό το φως της στρατηγικής που θα εφαρμόζεται τότε για την καταπολέμηση της ΣΕΒ.

[31] Αριθ. ενίσχυσης N 150/B/2001.

- Ιταλία: Το καθεστώς που εγκρίθηκε στις 25 Ιουλίου 2001 (N 113/A/2001), περιλαμβάνει κρατικές ενισχύσεις εκτός εισοδηματικής ενίσχυσης - π.χ. αποζημίωση σε κτηνοτρόφους στις εκμεταλλεύσεις των οποίων ανιχνεύθηκε ΣΕΒ, ενίσχυση για την ανασυγκρότηση του ζωικού κεφαλαίου και εθνικό τμήμα της χρηματοδότησης για το 'καθεστώς αγοράς για σφαγή'. Έτσι, το συνολικό ύψος ενισχύσεων, συμπεριλαμβανομένης της εισοδηματικής ενίσχυσης 77 εκατομμυρίων ευρώ, ανέρχεται σε 150 εκατομμύρια ευρώ (περίπου 300 δις ιταλικές λίρες).

2.5.3. Ζωονόσοι: αφθώδης πυρετός στο Ηνωμένο Βασίλειο

108. Το μεγαλύτερο μέρος των ενισχύσεων που κοινοποιήθηκαν από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Επιτροπή κατά τη διάρκεια του 2001 αφορούσε μέτρα που αποσκοπούσαν να βοηθήσουν τους κτηνοτρόφους να ξεπεράσουν τις χρηματοπιστωτικές και οικονομικές δυσχέρειες που προκάλεσε η επιδημία αφθώδους πυρετού, η οποία επηρέασε το μεγαλύτερο μέρος της χώρας με σοβαρότατες επιπτώσεις στο γεωργικό τομέα.

109. Σχετικά, η Επιτροπή ενέκρινε δύο σημαντικά καθεστώτα ενίσχυσης: στις 3 Απριλίου 2001, η Επιτροπή ενέκρινε το καθεστώς 'Outgoers mark 2 scheme' [32] στόχος του οποίου ήταν να βοηθήσει τους παραγωγούς χοιρείου κρέατος που επλήγησαν από τον αφθώδη πυρετό και επιθυμούσαν να εγκαταλείψουν την εκτροφή χοίρων, να το πράξουν μονίμως. Ο προβλεπόμενος προϋπολογισμός του καθεστώτος ενίσχυσης ανήρχετο σε 5 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας. Λίγο αργότερα, στις 6 Ιουνίου 2001, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης το καθεστώς 'livestock welfare disposal scheme' [33], με στόχο την αντιμετώπιση των προβλημάτων διαβίωσης των ζώων λόγω περιορισμών μετακίνησης οι οποίοι επεβλήθησαν για να τεθεί υπό έλεγχο ο αφθώδης πυρετός. Το καθεστώς ενίσχυσης, ο προβλεπόμενος προϋπολογισμός του οποίου ανήρχετο σε 6 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας εβδομαδιαίως, περιελάμβανε πληρωμές για την κάλυψη του κόστους μεταφοράς, σφαγής, απόδοσης, αποτέφρωσης και διάθεσης των σφαγίων, κτηνιατρικά έξοδα, καθώς και αποζημίωση προς τους κτηνοτρόφους στους οποίους επεβλήθησαν περιορισμοί μετακίνησης και στους οποίους προσφέρθηκε η δυνατότητα να διαθέσουν τα ζώα τους, εφόσον είχε επιβεβαιωθεί από κρατικούς κτηνιάτρους ότι οι περιορισμοί μετακίνησης επηρέαζαν την καλή διαβίωση των ζώων.

[32] Αριθ. ενίσχυσης NN 24/2001.

[33] Αριθ. ενίσχυσης NN 25/2001.

2.5.4. Κίνηση επίσημης διαδικασίας

2.5.4.1. Κίνηση επίσημης διαδικασία

110. Ισπανία: ενίσχυση για την αποζημίωση των γεωργών για τις υψηλές τιμές των καυσίμων

Στις 11 Απριλίου 2001, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει επισήμως τη διαδικασία έρευνας κρατικής ενίσχυσης για μια σειρά φορολογικών μέτρων υπέρ της γεωργίας τα οποία θέσπισε η Ισπανία μετά την αύξηση των τιμών των καυσίμων το 2000. Η Επιτροπή αμφισβήτησε τη συμβατότητα των μέτρων που θέσπισε η ισπανική κυβέρνηση με την κοινή αγορά. Στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποκλείσει την πιθανότητα τα υπό εξέταση μέτρα να αποτελούν απλή ενίσχυση λειτουργίας η οποία χορηγείται ως αποζημίωση προς το γεωργικό τομέα για την αύξηση των τιμών των καυσίμων. Κατά γενικό κανόνα, η Επιτροπή δεν μπορεί να εγκρίνει τέτοιες ενισχύσεις λειτουργίας. Εφόσον οι ενισχύσεις αυτές έχουν ήδη καταβληθεί, και υπό την προϋπόθεση ότι οι επιφυλάξεις της Επιτροπής θα τεκμηριωθούν από την έρευνα, η Επιτροπή θα αναγκαστεί να ζητήσει από τις ισπανικές αρχές την ανάκτηση των ενισχύσεων αυτών από τους δικαιούχους.

111. Ιταλία (Σαρδηνία): ενίσχυση αποζημίωσης των κατόχων γεωργικών εκμεταλλεύσεων για τις υψηλές τιμές των υγρών καυσίμων

Στις 25 Ιουλίου 2001, η Επιτροπή κίνησε επισήμως διαδικασία έρευνας για κρατική ενίσχυση που χορήγησε η Ιταλία (Σαρδηνία) με στόχο την αποζημίωση των κατόχων γεωργικών εκμεταλλεύσεων για τις υψηλότερες τιμές των υγρών καυσίμων σε σχέση με τις τιμές του φυσικού αερίου. Το μέτρο περιλαμβάνεται σε νόμο γενικού περιεχομένου για τη Σαρδηνία με την ονομασία Testo Unico, ο οποίος ρυθμίζει τη χορήγηση μεγάλου αριθμού διαφόρων ενισχύσεων προς το γεωργικό τομέα. Η Επιτροπή δεν έχει αντιρρήσεις για τις υπόλοιπες διατάξεις του Testo Unico.

112. Σύμφωνα με τις αρχές της Σαρδηνίας, η νήσος δεν διαθέτει δίκτυο αγωγών φυσικού αερίου, πράγμα που αναγκάζει τους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων να χρησιμοποιούν τα πολύ πιο δαπανηρά υγρά καύσιμα. Στόχος της ενίσχυσης είναι η αντιμετώπιση αυτού του διαρθρωτικού μειονεκτήματος και συνεπώς η αποκατάσταση αυτών που η κυβέρνηση της Σαρδηνίας θεωρεί φυσιολογικούς όρους ανταγωνισμού. Εντούτοις, στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή κρίνει ότι μια κρατική ενίσχυση με αποκλειστικό στόχο την τεχνητή μείωση του κόστους παραγωγής για τους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων πρέπει να θεωρηθεί ενίσχυση λειτουργίας. Μια τέτοια ενίσχυση φυσιολογικά δεν επιφέρει κάποια μακροπρόθεσμη βελτίωση στον κλάδο. Αμέσως μόλις διακοπεί, το προηγούμενο πρόβλημα επανεμφανίζεται. Λύσεις για προβλήματα αυτού του τύπου πρέπει να αναζητηθούν αλλού. Για παράδειγμα, οι κανόνες της Επιτροπής σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος επιτρέπουν τη χορήγηση ενίσχυσης για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που είναι διαθέσιμες επιτόπου. Η προτεινόμενη ενίσχυση, ωστόσο, δεν φαίνεται να ενθαρρύνει τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά μάλλον να παρακωλύει ανάλογες διαρθρωτικές μεταβολές.

2.5.4.2. Iταλικός χρηματοδοτικός νόμος για το 2001

113. Η Επιτροπή κίνησε επισήμως διαδικασία έρευνας όσον αφορά τη συμπληρωματική χρηματοδότηση ύψους 119 εκατομμυρίων ευρώ (230 δις λίρες Ιταλίας) για ένα πακέτο έκτακτων ενισχύσεων 100 εκατομμυρίων ευρώ (200 δις λίρες Ιταλίας), το οποίο είχε εγκριθεί από το Συμβούλιο το 1997 δυνάμει του άρθρου 88 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο της Συνθήκης ΕΚ. Τότε, η Ιταλία είχε ζητήσει από το Συμβούλιο την κατ' εξαίρεση έγκριση του μέτρου ενίσχυσης με ομοφωνία, αφού η Επιτροπή είχε κινήσει επισήμως διαδικασία για την ενίσχυση. Το εν λόγω μέτρο προέβλεπε ανάληψη από το δημόσιο της ευθύνης για την πληρωμή ποσών που όφειλαν μέλη γεωργικών συνεταιρισμών τα οποία είχαν παράσχει προσωπικές εγγυήσεις υπέρ των συνεταιρισμών για την περίπτωση που οι τελευταίοι κηρύσσονταν αφερέγγυοι.

114. Η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία διότι έκρινε ότι στόχος του μέτρου ήταν να εξασφαλίσει την αναδρομική καταβολή ενίσχυσης για τη λειτουργία των συνεταιρισμών και ότι η ίδια η λειτουργία των συνεταιρισμών απαιτούσε την αναδρομική απόσβεση των υποχρεώσεών τους. Λόγω της εξαιρετικής φύσης της, η έγκριση του εν λόγω μέτρου ενίσχυσης από το Συμβούλιο δεν μπορεί να θεωρηθεί ως de facto έγκριση περαιτέρω αναχρηματοδότησης του ίδιου μέτρου ενίσχυσης, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των σοβαρών αμφιβολιών που είχε εκφράσει την πρώτη φορά η Επιτροπή. Συνεπώς, η Επιτροπή πιστεύει ότι το νέο κονδύλιο χρηματοδότησης πρέπει να αξιολογηθεί αυτοτελώς βάσει των ισχυουσών κοινοτικών διατάξεων.

115. Η Επιτροπή κίνησε επίσης επισήμως διαδικασία έρευνας όσον αφορά ενίσχυση για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση εταιρειών που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες, καθώς και ενίσχυση για προώθηση και για έρευνα και ανάπτυξη. Το τελευταίο αυτό μέτρο θα χρηματοδοτηθεί εν μέρει μέσω τέλους φορολογικού χαρακτήρα που θα επιβληθεί τόσο στα εθνικά όσο και στα εισαγόμενα προϊόντα. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή ακολούθησε την καθιερωμένη πρακτική της και τη νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με τις οποίες ενισχύσεις που χρηματοδοτούνται από επιβαρύνσεις φορολογικού χαρακτήρα (οι οποίες επιβάλλονται και στα εισαγόμενα προϊόντα) είναι, κατ' αρχήν, ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά υπό την έννοια ότι τα εισαγόμενα προϊόντα δεν μπορούν να επωφεληθούν από το καθεστώς ενίσχυσης κατά τον ίδιο τρόπο όπως τα εγχώρια. Εφόσον το κράτος μέλος δεν είναι σε θέση να αποδείξει το αντίθετο, η ενίσχυση που χρηματοδοτείται κατ' αυτό τον τρόπο ενδέχεται να επιφέρει σαφή νόθευση του ανταγωνισμού. Αυτό θα εξεταστεί κατά τη διάρκεια της έρευνας. Εντούτοις, η Επιτροπή έκρινε ότι ορισμένα από τα μελετώμενα μέτρα έρευνας και ανάπτυξης δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση δεδομένου ότι θα εκτελεστούν από δημόσιους οργανισμούς προς το δημόσιο συμφέρον.

2.5.4.3. Πρόγραμμα AIMA: ενίσχυση για τη βιομηχανία πουλερικών της Ιταλίας

116. Ο ιταλικός οργανισμός παρέμβασης 'Ένωση Εναλλακτικής Διαχείρισης Επενδύσεων' (AIMA) προτίθεται να χορηγήσει αποζημίωση σε ιταλούς παραγωγούς πουλερικών για την απώλεια εισοδήματος που υπέστησαν λόγω της κρίσης της διοξίνης στο Βέλγιο το 1999, η οποία εικάζεται ότι προκάλεσε σημαντική περιστολή της παραγωγής και του εμπορίου και απότομη μείωση της κατανάλωσης προϊόντων πουλερικών στην Ιταλία. Το ποσό της ενίσχυσης - 10 323,138 ευρώ (20 δις λίρες Ιταλίας) - ισούται προς τη διαφορά μεταξύ των μέσων τιμών σε χώρες που δεν επηρεάστηκαν από την κρίση και των τιμών στην Ιταλία τον Ιούνιο και τον Ιούλιο 1999 (περίοδος την οποία αφορά η αποζημίωση). Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η αναστάτωση που προκλήθηκε στην αγορά λόγω των ανησυχιών των καταναλωτών σχετικά με τη διοξίνη δεν αποτελεί αφεαυτής έκτακτο γεγονός. Συνεπώς, αν η Ιταλία δεν μπορέσει να αποδείξει ότι η αναστάτωση ήταν έκτακτη, η ενίσχυση δεν μπορεί να εγκριθεί.

2.5.4.4. Παρεμβάσεις για τη βελτίωση των συνθηκών μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων - άρθρο 35 ΠΝ 5/2000 - Ιταλία (Veneto).

117. Οι ιταλικές αρχές επιθυμούν να χορηγήσουν, βάσει του άρθρου 35 του περιφερειακού νόμου 5/2000 [34], κρατικές ενισχύσεις για επενδύσεις (εντάσεως έως 40 %) που αφορούν τη μεταποίηση και την εμπορία των γεωργικών προϊόντων, σε 36 γεωργο-βιομηχανικές επιχειρήσεις που είχαν υποβάλει αίτηση χρηματοδότησης στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 951/97 [35] κατά την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999 [36], εξετέλεσαν συγκεκριμένες εργασίες, αλλά δεν μπόρεσαν να λάβουν συγχρηματοδοτούμενη δημόσια ενίσχυση λόγω ανεπάρκειας κονδυλίων.

[34] Ο νόμος αφορά ένα "γενικό μέτρο αναχρηματοδότησης και τροποποίησης των περιφερειακών νόμων που αφορούν την κατάρτιση του ετήσιου και του πολυετούς προϋπολογισμού της Περιφέρειας".

[35] Κανονισμός για τη βελτίωση των συνθηκών μεταποίησης και εμπορίας των γεωργικών προϊόντων, ΕΕ L 142 της 2.6.1997, σ. 22.

[36] Το επιχειρησιακό πρόγράμμα για την περιφέρεια Veneto εγκρίθηκε με την απόφαση 96/2598/ΕΚ της Επιτροπής της 2ας Οκτωβρίου 1996.

118. Βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο ν