ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εφαρμογή της διευκόλυνσης Σένγκεν (2004-2006) /* COM/2013/0115 final */





ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εφαρμογή της διευκόλυνσης Σένγκεν (2004-2006) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διευκόλυνση Σένγκεν ήταν προσωρινό μέσο με στόχο την παροχή βοήθειας στα δικαιούχα κράτη μέλη προκειμένου να χρηματοδοτήσουν μέτρα στα νέα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ για την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν και του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων. Κάλυψε την περίοδο 2004-2006 και διέθετε συνολικό προϋπολογισμό ύψους 961 453 271 ευρώ. Τα δικαιούχα κράτη μέλη ήταν επτά από τις χώρες που προσχώρησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004: Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία, Σλοβακική Δημοκρατία και Σλοβενία. Οι τρεις άλλες προσχωρούσες χώρες δεν συμμετείχαν στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν: Η Τσεχική Δημοκρατία δεν διαθέτει εξωτερικά χερσαία σύνορα, η Μάλτα κάλυψε τους ίδιους τομείς πολιτικής μέσω της μεταβατικής διευκόλυνσης και, την εποχή εκείνη, η Κύπρος δεν ήταν ακόμη έτοιμη να αρχίσει τη διαδικασία αξιολόγησης για την ένταξή της στον χώρο Σένγκεν. Η διευκόλυνση Σένγκεν βοήθησε τους δικαιούχους να συνεχίσουν τις προηγούμενες προσπάθειες και στρατηγικές τους για τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης των συνόρων τους με σκοπό να ενταχθούν στον χώρο Σένγκεν. Συστάθηκε από το άρθρο 35 και το παράρτημα Ι της πράξης προσχώρησης και τελικός στόχος της ήταν να βοηθήσει την προσχώρηση των χωρών στον χώρο Σένγκεν. Οι επιλέξιμες πραγματικές δαπάνες στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν υπερέβησαν το 1 δισεκατ. ευρώ, με συγχρηματοδότηση από την ΕΕ ύψους 85,27% και από τις εθνικές κυβερνήσεις 14,73% του συνόλου. Όπως εμφαίνεται στην κατανομή ανά χώρα (σχήμα 1), το εύρος της χρηματοδότησης της ΕΕ κυμάνθηκε από 53 εκατ. ευρώ για τη Σλοβακική Δημοκρατία έως 283 εκατ. ευρώ για την Πολωνία. Η συνεισφορά της ΕΕ χρησιμοποιήθηκε συνολικά κατά 97,6%. Όλα τα μέτρα έπρεπε να υλοποιηθούν μεταξύ 1ης Μαΐου 2004 και 30ής Σεπτεμβρίου 2007[1]. Η προθεσμία για την εκτέλεση όλων των πληρωμών ήταν η 31η Δεκεμβρίου 2007. Η διευκόλυνση Σένγκεν επικεντρώθηκε σε έξι κατηγορίες μέτρων: συνοριακοί έλεγχοι, επιτήρηση των συνόρων, διαχείριση των θεωρήσεων, συστήματα ΤΠ, κατάρτιση και διαχείριση της διευκόλυνσης Σένγκεν. Μέτρα συγχρηματοδοτούμενα στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν είχαν ως αποτέλεσμα: · την ένταξη και των επτά κρατών μελών στον χώρο Σένγκεν εντός της ταχθείσας προθεσμίας· · τη βελτίωση της ασφάλειας στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ· · την καλύτερη πρόληψη της παράτυπης μετανάστευσης. Όσον αφορά τη διαχείριση των συνόρων, η διευκόλυνση Σένγκεν επέτρεψε να επιτευχθούν τα εξής: · καλύτερη ποιότητα των συνοριακών ελέγχων, βελτίωση της ποιότητας εξυπηρέτησης των επιβατών στα συνοριακά σημεία διέλευσης (ΣΣΔ) και ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών· · βελτιωμένη επιτήρηση των συνόρων χάρη στην αυξημένη κινητικότητα: νέο ψηφιακό ραδιοεξοπλισμό, νέα περιπολικά οχήματα και περισσότερο προσωπικό, με τα οποία αυξήθηκε η ικανότητα αντίδρασης· αμέσως διαθέσιμα και αποδοτικότερα μέσα μεταφοράς· αυξημένη ικανότητα παρέμβασης σε ασυνήθιστες περιστάσεις: τη νύχτα, τον χειμώνα και σε δύσκολες καιρικές συνθήκες με χαμηλή ορατότητα· αυξημένη κάλυψη της επιτήρησης της συνοριακής γραμμής: πρόσθετες θέσεις ραντάρ, βιντεοεπιτήρηση· · βελτιωμένη ανίχνευση της πλαστογράφησης εγγράφων μέσω νέου εξοπλισμού ανίχνευσης· · βελτιωμένη κάλυψη του δικτύου ραδιοεντοπισμού στα πράσινα σύνορα· · αυξημένη ποιότητα και ταχύτητα της διαδικασίας χορήγησης θεωρήσεων· · αποτελεσματική συνεργασία συνοριοφυλακής και αστυνομίας και αυξημένος επιχειρησιακός συντονισμός· · αύξηση του αριθμού των συλλήψεων ατόμων που καταζητούνται από εθνικές και διεθνείς υπηρεσίες ως αποτέλεσμα αποτελεσματικών ελέγχων στη βάση δεδομένων του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν (SIS)· · αύξηση της γνωστικής βάσης για την διαδικασία λήψης επιχειρησιακών αποφάσεων και τη βελτιωμένη ανάλυση των πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών· · δημιουργία άρτιου συστήματος κατάρτισης. Η παρούσα έκθεση βασίζεται στις εκθέσεις εκ των υστέρων αξιολόγησης που παρέχονται από τα επτά δικαιούχα κράτη μέλη της διευκόλυνσης Σένγκεν και στην ανάλυση των σχετικών εγγράφων αναφοράς. 2. ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗΣ Το κεκτημένο του Σένγκεν[2] αποτελούσε το λεπτομερέστερο τμήμα του κεφαλαίου 24 «Δικαιοσύνη, Ελευθερία και Ασφάλεια» στις διαπραγματεύσεις με τις υποψήφιες χώρες. Οι εν λόγω χώρες υπέγραψαν τη συνθήκη προσχώρησης στις 16 Απριλίου 2003 και προσχώρησαν επίσημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004, μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών κύρωσης. Η διευκόλυνση Σένγκεν δημιουργήθηκε βάσει του άρθρου 35 της πράξης προσχώρησης της Κύπρου, της Εσθονίας, της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Σλοβενίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, τη Μάλτας και της Σλοβακικής Δημοκρατίας[3]. Ο γενικός στόχος της εν λόγω διευκόλυνσης ήταν να βοηθήσει τα κράτη μέλη που ορίζονται στο άρθρο 35 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης να χρηματοδοτήσουν μέτρα στα νέα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ για την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν. Οι βασικοί κανόνες που θεσπίστηκαν εντός του πλαισίου Σένγκεν περιλαμβάνουν: · Κατάργηση των ελέγχων των προσώπων στα εσωτερικά σύνορα. · Κοινή δέσμη κανόνων που εφαρμόζονται σε άτομα που διασχίζουν τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ· · Εναρμόνιση των προϋποθέσεων εισόδου και των κανόνων για τις θεωρήσεις μικρής διάρκειας· · Ενίσχυση της αστυνομικής συνεργασίας (συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων διασυνοριακής παρακολούθησης και καταδίωξης πέραν των συνόρων)· · Ενισχυμένη δικαστική συνεργασία μέσω ταχύτερου συστήματος έκδοσης και μεταβίβασης της εκτέλεσης ποινικών αποφάσεων· · Δημιουργία και ανάπτυξη του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν (SIS). Το ειδικό χρηματοδοτικό μέσο είχε ως στόχο τη στήριξη των υποψήφιων χωρών που προσχώρησαν τότε στην ΕΕ κατά την προσχώρησή τους στον χώρο Σένγκεν, και ειδικότερα την άρση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα και την ενίσχυση της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων. Σύμφωνα με το άρθρο 35 της πράξης προσχώρησης, οι δράσεις των ακόλουθων τύπων κρίθηκαν επιλέξιμες για χρηματοδότηση στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν: - επενδύσεις στην κατασκευή, ανακαίνιση ή αναβάθμιση της υποδομής των συνοριακών σημείων διέλευσης και συναφών κτιρίων - επενδύσεις σε λειτουργικό εξοπλισμό κάθε είδους (π.χ. σε εργαστηριακό εξοπλισμό, μέσα ανίχνευσης, υλικό και λογισμικό του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν-SIS 2, μέσα μεταφοράς) - Εκπαίδευση συνοριοφυλάκων - Συνδρομή για την κάλυψη δαπανών υλικοτεχνικής υποστήριξης και επιχειρήσεων. Στις 5 Φεβρουαρίου 2004, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση για τη διαχείριση και παρακολούθηση της διευκόλυνσης Σένγκεν[4], η οποία προσδιόρισε τις διαδικασίες επιλογής και τα κριτήρια επιλεξιμότητας των πραγματοποιούμενων δαπανών. Η εν λόγω απόφαση τροποποιήθηκε με νέα απόφαση[5] η οποία παρέτεινε την προθεσμία για την εκτέλεση των συμβάσεων μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2007 (προηγούμενα: 31 Δεκεμβρίου 2006) Συνεπεία εξαιρετικών περιστάσεων που προκάλεσαν καθυστερήσεις στην εκτέλεση των έργων που αφορούν το SIS II, η ανάθεση συμβάσεων για το SIS II παρατάθηκε μέχρι τις 31 Μαρτίου 2007[6]. Η διευκόλυνση Σένγκεν αποτέλεσε αντικείμενο διαχείρισης σύμφωνα με το σύστημα αποκεντρωμένης διαχείρισης. 3. ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΕ ΠΟΥ ΤΕΘΗΚΑΝ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ Συνολικά, οι πραγματικές επιλέξιμες δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν ανήλθαν σε 1 067 669 235 ευρώ, με συγχρηματοδότηση από την ΕΕ ύψους 910 371 476 ευρώ (85,27%) και εθνική συγχρηματοδότηση ύψους 157 297 780 ευρώ (14,73%). Διάγραμμα 1: Ανάλυση ανά χώρα · Κύριοι δικαιούχοι Πολωνία (283,3 εκατ. ευρώ), Ουγγαρία (153,7 εκατ. ευρώ) και Λιθουανία (149,9 εκατ. ευρώ). Η συνολική χορήγηση πόρων στα τρία αυτά κράτη μέλη ανήλθε στο 65% των συνολικών πόρων που διατέθηκαν για όλα τα συμμετέχοντα κράτη μέλη. · Τα ακόλουθα κράτη μέλη έλαβαν μεταξύ 6% και 13% του συνολικού προϋπολογισμού για την περίοδο 2004-2006: Σλοβενία (113,9 εκατ. ευρώ), η Λετονία (78,9 εκατ. ευρώ), η Εσθονία (77 εκατ. ευρώ) και η Σλοβακική Δημοκρατία (53,5 εκατ. ευρώ). Σύμφωνα με το άρθρο 2 της απόφασης της Επιτροπής C (2004) 248, το ποσοστό της συνδρομής της ΕΕ που χορηγείται από τη διευκόλυνση θα μπορούσε να ανέλθει στο 100%. Δεν καθορίστηκαν σαφή κριτήρια για τον προσδιορισμό του ποσοστού των εθνικών δαπανών με το οποίο θα επιβαρυνθεί η διευκόλυνση Σένγκεν[7]. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη ήταν ελεύθερα να δηλώσουν οιοδήποτε επίπεδο εθνικής συνεισφοράς στη διευκόλυνση. Εντούτοις, οι δαπάνες που καλύπτονται από τη διευκόλυνση δεν θα μπορούσαν να βαρύνουν κανένα άλλο χρηματοδοτικό όργανο της ΕΕ. Το μερίδιο της εθνικής συγχρηματοδότησης ποικίλλει μεταξύ των δικαιούχων κρατών μελών, καθώς η Πολωνία κάλυψε μόνο το 1,88% των επιλέξιμων δαπανών (5 414 201,99 ευρώ), ενώ η συγχρηματοδότηση της Σλοβενίας αντιπροσώπευε μέχρι το 34% (59 036 202,97 ευρώ)· τούτο οφειλόταν κυρίως στις καθυστερήσεις που σημειώθηκαν σε κατασκευαστικές εργασίες, γεγονός που κατέστησε αναγκαία την κάλυψη αυτών των δαπανών από εθνικούς πόρους δεδομένου ότι προέκυψαν εκτός της περιόδου εφαρμογής. Διάγραμμα 2: Εθνική συγχρηματοδότηση Όσον αφορά τη χρήση των κονδυλίων της ΕΕ, το αποτέλεσμα ήταν πολύ υψηλό, κυμαινόμενο από 90,6% για την Ουγγαρία ως άνω του 100% για την Πολωνία[8], με συνολικό ποσοστό χρησιμοποίησης 97,6%. Πίνακας 1: Ποσοστό χρησιμοποίησης || Προγραμματισμένα ποσά || Τελικές επιλέξιμες δαπάνες || Ποσοστό χρησιμοποίησης Εσθονία || € 79 629 000 || € 77 001 525 || 96,70 % Ουγγαρία || € 169 562 611 || € 153 694 401 || 90,64 % Λετονία || € 79 701 739 || € 78 975 718 || 99,09 % Λιθουανία || € 151 657 105 || € 149 862 483 || 98,82 % Πολωνία || € 278 458 520 || € 283 329 466 || 101,75 % Σλοβακική Δημοκρατία || € 53 866 478 || € 53 527 465 || 99,37 % Σλοβενία || € 119 800 000 || € 113 980 418 || 95,4 % ΣΥΝΟΛΟ || € 932 675 453 || € 910 371 475 || 97,61 % 4. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 4.1. Θέσπιση κανόνων διασφάλισης της κανονικότητας και της νομιμότητας των δαπανών Η απόφαση της Επιτροπής για τη διαχείριση και παρακολούθηση της διευκόλυνσης Σένγκεν[9] είχε ως στόχο την εξασφάλιση εναρμονισμένης χρήσης του μέσου και τη θέσπιση κανόνων για τη διαχείριση της διευκόλυνσης. Οι κανόνες ορίζουν διαδικασίες επιλογής και κριτήρια επιλεξιμότητας των δαπανών που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της διευκόλυνσης. Η διαχείριση της διευκόλυνσης Σένγκεν υλοποιήθηκε σύμφωνα με τον αποκεντρωμένο τρόπο διαχείρισης κατά την έννοια του άρθρου 53 στοιχείο γ) του δημοσιονομικού κανονισμού[10]. Μεγάλο μέρος της ευθύνης για τη διαχείριση και τον έλεγχο των πόρων που διατίθενται από την ΕΕ στο πλαίσιο της διευκόλυνσης είχε ανατεθεί στα κράτη μέλη, με διενέργεια εκ των υστέρων ελέγχου από την Επιτροπή. Η απόφαση προσδιόρισε τις ακόλουθες απαιτήσεις: – Στο άρθρο 3 παράγραφος 2: Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι η διαδικασία σύναψης συμβάσεων συνάδει με τις αρχές της διαφάνειας, της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης και της μη διάκρισης. – Στο άρθρο 8: Η Επιτροπή επαληθεύει την ύπαρξη των κατάλληλων συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου. – Στο άρθρο 14 παράγραφος 1: Η Επιτροπή εξασφαλίζει την ύπαρξη διαδικασίας πιστοποίησης. – Στο άρθρο 15 παράγραφος 1: Η Επιτροπή εξασφαλίζει την ύπαρξη συστημάτων επαλήθευσης. Πραγματοποιήθηκαν τακτικά αποστολές παρακολούθησης από το προσωπικό της Επιτροπής για τον έλεγχο των εν λόγω απαιτήσεων. Η Επιτροπή εξέδωσε επίσης: – Παρατηρήσεις σχετικά με τη συμμόρφωση προς τους κανόνες επιλεξιμότητας των μέτρων που προγραμματίστηκαν από τα δικαιούχα κράτη μέλη στα ενδεικτικά χρονοδιαγράμματά τους για την περίοδο 2004-2006. Τα δικαιούχα κράτη μέλη ήταν υπεύθυνα για τον προγραμματισμό, την επιλογή και την εφαρμογή επιμέρους μέτρων και τη διαχείριση πόρων, η ορθή χρήση των οποίων επαληθεύτηκε εκ των υστέρων από την Επιτροπή σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό αριθ. 1605/2002 και τους κανόνες εφαρμογής του[11]. Τα κράτη μέλη ήταν αρμόδια για τον συντονισμό της χρήσης της διευκόλυνσης με τη βοήθεια άλλων μέσων της ΕΕ, ώστε να διασφαλίζεται η συμβατότητα με τις άλλες πολιτικές της ΕΕ και η συμμόρφωση με τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού. Στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν, το σύστημα πληρωμών βασιζόταν στην καταβολή ετήσιων κατ’ αποκοπή ποσών σε κάθε δικαιούχο κράτος μέλος μετά την έγκριση των ετήσιων αποφάσεων χρηματοδότησης από την Επιτροπή για κάθε μία από τις ενδιαφερόμενες χώρες. Η χρησιμοποίηση των κατ' αποκοπήν πληρωμών προβλεπόταν εντός τριών ετών από την πρώτη πληρωμή. Τα αχρησιμοποίητα ή αδικαιολογήτως δαπανηθέντα ποσά προβλεπόταν να ανακτηθούν από την Επιτροπή μετά την εκκαθάριση των λογαριασμών. Έξι μήνες μετά τη λήξη της τριετούς προθεσμίας, τα δικαιούχα κράτη μέλη όφειλαν να υποβάλουν πλήρη έκθεση σχετικά με τη δημοσιονομική εκτέλεση των κατ' αποκοπήν πληρωμών, καθώς και δήλωση αιτιολόγησης των δαπανών. 4.2. Διαμόρφωση των εθνικών στρατηγικών για τη χρήση πόρων της ΕΕ Και τα εν λόγω επτά κράτη μέλη ανέφεραν ότι η γενική τους προσέγγιση όσον αφορά την εφαρμογή της διευκόλυνσης Σένγκεν ήταν να συνεχίσουν τις προηγούμενες προσπάθειες και στρατηγικές τους για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων τους για τη διαχείριση των συνόρων και την αστυνόμευση. Τα κράτη μέλη εξέδωσαν τουλάχιστον δύο ειδικά έγγραφα στρατηγικής για το θέμα αυτό: το σχέδιο δράσης Σένγκεν (ΣΔΣ) και το κατευθυντήριο σχέδιο SIS II. Υπογράμμισαν ότι κύριοι στόχοι τους ήταν η ενίσχυση της ασφάλειας των εξωτερικών συνόρων και η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Συνολικά, οι επενδύσεις που πραγματοποίησαν κατά προτεραιότητα εστιάστηκαν σε παρόμοια στοιχεία: κατασκευή, ανακαίνιση και αναβάθμιση συνοριακών σημείων διέλευσης και άλλων συναφών κτιρίων, λειτουργικός εξοπλισμός επεξεργασίας και ανταλλαγής δεδομένων, μεταφορικά μέσα και ραδιοεπικοινωνία, γλωσσική και τεχνική κατάρτιση. Στις εθνικές στρατηγικές για τη διευκόλυνση Σένγκεν τέθηκαν στόχοι που κυμαίνονται από τέσσερις πιο συνολικούς (Πολωνία, Ουγγαρία) έως 31 πιο λεπτομερείς στόχους (Λετονία). Η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Σλοβακική Δημοκρατία έδωσαν έντονη στρατηγική διάσταση στη διευκόλυνση Σένγκεν με την ενσωμάτωσή της σε γενικά εθνικά έγγραφα στρατηγικής (ΔΣΣ, ολοκληρωμένη στρατηγική διαχείρισης των συνόρων) και τη σαφή σύνδεσή της με άλλες πηγές χρηματοδότησης (προγράμματα Phare, μεταβατική διευκόλυνση, νορβηγικός χρηματοδοτικός μηχανισμός, εθνική χρηματοδότηση). Η Σλοβενία, η Εσθονία, η Λιθουανία και η Λετονία βάσισαν σε μεγάλο βαθμό την εφαρμογή της διευκόλυνσης στα εθνικά τους σχέδια δράσης Σένγκεν[12]. Πριν από τη δημιουργία της διευκόλυνσης Σένγκεν, η Ουγγαρία είχε εκδώσει σειρά κυβερνητικών αποφάσεων (2001-2003) και μεσοπρόθεσμων υπουργικών στρατηγικών που άνοιξαν τον δρόμο για μια κοινή στρατηγική διαχείρισης των συνόρων. Οι τελευταίες εξελίχτηκαν στην ουγγρική ολοκληρωμένη στρατηγική διαχείρισης των συνόρων. Η Ουγγαρία έδωσε προτεραιότητα στον έλεγχο της συνοριακής κυκλοφορίας λόγω της κεντρικής θέσης της στην Ευρώπη. Η συμπληρωματικότητα των πηγών χρηματοδότησης λήφθηκε επίσης προσεκτικά υπόψη. Η Πολωνία ενσωμάτωσε τη στρατηγική της για τη διευκόλυνση Σένγκεν στην ολοκληρωμένη στρατηγική της για τη διαχείριση των συνόρων (2000-2002, στη συνέχεια 2003-2005) με στόχο την ανάπτυξη μοντέλου για την ασφάλεια των συνόρων με σκοπό τη διαφύλαξη της εσωτερικής ασφάλειας και ιδίως την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης. Επίσης συνέδεσε την εν λόγω στρατηγική με ειδική γραμμή του ταμείου PHARE που προοριζόταν για την στήριξη των καθηκόντων που περιγράφονται στα έγγραφα στρατηγικής για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Δόθηκε σαφής προτεραιότητα στον λειτουργικό εξοπλισμό και τα συστήματα ΤΠ. Εκτός από το ταμείο Phare, η Πολωνία χρησιμοποίησε τα προγράμματα Phare 2000, 2001, 2002 και 2003 και τον νορβηγικό μηχανισμό για να εφαρμόσει την στρατηγική της για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Η Σλοβακική Δημοκρατία προχώρησε ένα βήμα περισσότερο από τη ΔΣΣ με τη σλοβακική εθνική στρατηγική για την εφαρμογή της διευκόλυνσης Σένγκεν, η οποία εντόπισε τις ελλείψεις που θα καλύπτονταν μόνο από τη διευκόλυνση Σένγκεν. Οι ανάγκες αυτές αποσαφηνίστηκαν με τον καθορισμό 16 επιχειρησιακών στόχων για τη διευκόλυνση Σένγκεν και τη σύνδεσή τους με τη ΔΣΣ, η οποία περιέλαβε επίσης άλλα μέσα στήριξης της ΕΕ, όπως τα προγράμματα PHARE και τη μεταβατική διευκόλυνση. Η Εσθονία χρησιμοποίησε πόρους της διευκόλυνσης Σένγκεν για την υλοποίηση τμημάτων της ΔΣΣ χωρίς να καταρτίσει ειδική στρατηγική για τη διευκόλυνση Σένγκεν. Δόθηκε προτεραιότητα σε επενδύσεις σε λειτουργικά συστήματα, μεταφορικά μέσα και συστήματα ΤΠ. Η Λιθουανία επέλεξε δύο στρατηγικούς στόχους: 1) την ενίσχυση της ασφάλειας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και, ως εκ τούτου, την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης και της παράνομης εισόδου στην ΕΕ και 2) τον κατάλληλο έλεγχο των ροών ταξιδιωτών. Αποφάσισε να κατανείμει τη συγχρηματοδότηση της ΕΕ αρκετά ισομερώς στους ακόλουθους στόχους: μεταφορικά μέσα, υποδομές, λοιπές ΤΠ και κατάρτιση. Η στρατηγική της Σλοβενίας όσον αφορά τη διευκόλυνση Σένγκεν υπήρξε ευρεία και αποσκοπούσε στην εξασφάλιση των απαραίτητων προϋποθέσεων για την ορθή εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν. Σχεδιάστηκαν επτά στόχοι (στη συνέχεια αυξήθηκαν σε εννέα). Οι τομείς των επενδύσεων προτεραιότητας ήταν οι υποδομές, οι ΤΠ και οι μισθοί του νεοπροσληφθέντος προσωπικού. Εκτός από την ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων και τη δημιουργία συστημάτων πληροφοριών, η Λετονία εστίασε στην αύξηση της ικανότητας των θεσμικών της οργάνων και του προσωπικού της να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του κεκτημένου του Σένγκεν. Δόθηκε έμφαση στο θεσπισμένο ρυθμιστικό πλαίσιο, ιδίως όσον αφορά τον τεχνικό εξοπλισμό (ήδη πριν από τη διευκόλυνση Σένγκεν). Ένας από τους στρατηγικούς της στόχους ήταν να δημιουργηθεί ένα σύστημα διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών. 5. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗΣ ΣΕΝΓΚΕΝ 5.1. Θέσπιση συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου για την εφαρμογή της διευκόλυνσης του Σένγκεν Τα δικαιούχα κράτη μέλη όρισαν είτε το Υπουργείο Εσωτερικών (Εσθονία, Λιθουανία, Σλοβακική Δημοκρατία, Πολωνία, Λετονία) είτε το Υπουργείο Οικονομικών (Σλοβενία, Ουγγαρία) ως αρχή υπεύθυνη για την εφαρμογή του μέσου. Εφαρμόστηκαν διάφορα σενάρια για την οργάνωση της αρμόδιας αρχής: μόνον η Λιθουανία ίδρυσε έναν ειδικό φορέα, ενώ η Εσθονία, η Σλοβακική Δημοκρατία και η Σλοβενία όρισαν μια υφιστάμενη μονάδα ως υπεύθυνη αρχή, και η Πολωνία και η Λετονία όρισαν μια ήδη υφιστάμενη διυπουργική ομάδα. Γενικά, το Υπουργείο Οικονομικών ορίστηκε ως οργανισμός πληρωμών. Οι δικαιούχες χώρες βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στην πείρα που αποκτήθηκε κατά την εκτέλεση και τη διαχείριση των προενταξιακών κονδυλίων. Στις εθνικές τους εκθέσεις αξιολόγησης, όλα τα δικαιούχα κράτη μέλη αναγνώρισαν τη σημασία της διευθύνουσας επιτροπής, της επιτροπής διαχείρισης και της επιτροπής παρακολούθησης που συστάθηκαν για την καθοδήγηση και την επίβλεψη της εφαρμογής της διευκόλυνσης Σένγκεν. Οι επιτροπές αυτές συγκέντρωναν συνήθως όλα τα βασικά ενδιαφερόμενα όργανα και συμμετείχαν σε μεγάλο βαθμό στην επιλογή των σχεδίων, την ανακατανομή κονδυλίων και την παρακολούθηση. Σε γενικές γραμμές, υπογραμμίστηκε εκ νέου η καθοριστική σημασία που είχε για την επιτυχία της διευκόλυνσης Σένγκεν η ευελιξία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, σε συνδυασμό με τον υψηλό βαθμό υπευθυνότητας που παρέχεται στα κράτη μέλη (μέσω των διευθυνουσών επιτροπών). Η Πολωνία, η Εσθονία, η Ουγγαρία και η Λετονία χρησιμοποίησαν τις συμβάσεις τεχνικής βοήθειας για να πραγματοποιήσουν μέρος των δραστηριοτήτων διαχείρισης σχεδίων (προετοιμασία του φακέλου πρόσκλησης για την υποβολή προσφορών, παρακολούθηση, κατάρτιση σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, λογιστικός έλεγχος). 5.2. Ποσοτικές και ποιοτικές πτυχές της εφαρμογής από τα κράτη μέλη Όσον αφορά τις έξι κατηγορίες της διευκόλυνσης Σένγκεν, τα κύρια κονδύλια δαπανών ήταν η επιτήρηση των συνόρων και τα συστήματα ΤΠ, που συνολικά αντιπροσωπεύουν το 74% (672,4 εκατ. ευρώ) των συνολικών επενδύσεων. Η διαχείριση των θεωρήσεων και η κατάρτιση ανέρχονται μόνο στο 6% (57,9 εκατ. ευρώ). Διάγραμμα 3: Κατανομή της συνεισφοράς της ΕΕ ανά κατηγορία Διάγραμμα 4: Δαπάνες ανά χώρα και ανά κατηγορία (συνεισφορά της ΕΕ) Η επιτήρηση των συνόρων αποτέλεσε τον βασικό τομέα επενδύσεων σε όλα τα δικαιούχα κράτη μέλη, εκτός από την Πολωνία (η οποία καταλαμβάνει στον τομέα αυτό τη δεύτερη θέση), με ανώτατο όριο 75% στη Σλοβακική Δημοκρατία. Τα συστήματα ΤΠ αποτέλεσαν επίσης προτεραιότητα σε όλες τις χώρες, είτε ως πρώτος στόχος (Πολωνία) είτε καταλαμβάνοντας τη δεύτερη (Σλοβενία, Εσθονία, Σλοβακική Δημοκρατία, Λιθουανία) ή την τρίτη θέση (Ουγγαρία, Λετονία). Αξίζει να επισημανθούν οι ακόλουθες εθνικές ιδιαιτερότητες: Η Σλοβενία (19,4 %) και η Ουγγαρία (12,8 %) χρησιμοποίησαν πάνω από το 10 % των κονδυλίων για τη διαχείριση της διευκόλυνσης Σένγκεν (προσωπικό). Η Λιθουανία χρησιμοποίησε το 11% των κονδυλίων για την κατάρτιση και την ανάπτυξη ικανοτήτων (δημιουργία της σχολής και του κέντρου κατάρτισης συνοριοφυλάκων). Η Λετονία αφιέρωσε το 11,35% των κονδυλίων στη διαχείριση των θεωρήσεων (ανακαίνιση των προξενικών γραφείων, κατάρτιση του προσωπικού, εξοπλισμός). Όσον αφορά τις υποκατηγορίες, οι βασικές γραμμές του προϋπολογισμού ήταν οι εξής: υποδομές (28%), μεταφορικά μέσα (16,6%) και SIS (12,8 %). Πίνακας 2: Κατανομή της συνεισφοράς της ΕΕ ανά υποκατηγορία Υποκατηγορίες || Ποσό || Μερίδιο της συγχρηματοδότησης της ΕΕ Υποδομές || 255 341 341 ευρώ || 28,0 % Μεταφορικά μέσα || 151 456 150 ευρώ || 16,6 % SIS || 116 578 179 ευρώ || 12,8 % Άλλα συστήματα ΤΠ || 95 313 280 ευρώ || 10,5 % Εξοπλισμός || 88 394 988 ευρώ || 9,7 % Συστήματα || 49 821 637 ευρώ || 5,5 % SIS&VIS || 41 344 964 ευρώ || 4,5 % VIS || 34 176 305 ευρώ || 3,8 % Προσωπικό || 31 743 183 ευρώ || 3,5 % Κατάρτιση || 30 527 698 ευρώ || 3,4 % Υλικοτεχνική υποστήριξη || 15 642 828 ευρώ || 1,7 % Επιχειρησιακές δράσεις || 30 921 ευρώ || < 0,1 % Οι επενδύσεις στις υποδομές είναι κατά πολύ οι μεγαλύτερες. Αντιπροσωπεύουν 255,3 εκατ. ευρώ, ήτοι το 28% του συνόλου της διευκόλυνσης Σένγκεν. Αυτές οι δαπάνες μπορούν να κατανεμηθούν σε τρεις στόχους: συνοριακοί έλεγχοι (36%), επιτήρηση των συνόρων (62%) και διαχείριση των θεωρήσεων (2%). Διάγραμμα 5: Κατανομή της συνεισφοράς της ΕΕ ανά κατηγορία συνόρων 5.3. Προκλήσεις που αντιμετωπίστηκαν κατά τη διάρκεια της εφαρμογής και πώς μετριάστηκαν Τα δικαιούχα κράτη μέλη συμφώνησαν ομόφωνα ότι η εφαρμογή των κανόνων επιλεξιμότητας αποτέλεσε τη μεγαλύτερη δυσκολία. Η Επιτροπή είχε δώσει διευκρινίσεις, με τη βοήθεια διαφόρων τεχνικών δελτίων, όσον αφορά τις δυσκολίες που συναντώνται συχνότερα. Οι δυσκολίες αυτές αφορούσαν τους κανόνες επιλεξιμότητας για τον ΦΠΑ, τους μισθούς, την υλικοτεχνική υποστήριξη και την αγορά γης. Τα περισσότερα δικαιούχα κράτη μέλη ανέφεραν καθυστερήσεις κατά το πρώτο έτος εφαρμογής, κυρίως λόγω της νεωτεριστικής φύσης του μηχανισμού. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη αντιμετώπισαν προβλήματα σχετικά με: · Τους κανόνες εφαρμογής. Μεταξύ των θεμάτων που έθεσαν κράτη μέλη, ζητήθηκαν από την Επιτροπή αναλυτική μεθοδολογική καθοδήγηση και πιο έγκαιρες διευκρινίσεις. · Τα συστήματα διαχείρισης. Υπήρξαν δυσκολίες στη δημιουργία κατάλληλου και αποτελεσματικού συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, καθώς και προβλήματα όσον αφορά την πρόσληψη κατάλληλου προσωπικού με τα απαραίτητα προσόντα. Οι περισσότερες από τις δυσκολίες αυτές ξεπεράστηκαν μέσα σε λίγους μήνες από την έναρξη εφαρμογής του μηχανισμού. Η διαχείριση των δημοσίων συμβάσεων αποτέλεσε επίσης πρόκληση για τις περισσότερες δικαιούχες χώρες. Αυτό είχε ως συνέπεια: – καθυστερήσεις, λόγω καταγγελιών, ιδίως για τις μεγάλες συμβάσεις· – υπερβάσεις προϋπολογισμού, λόγω της υποεκτίμησης των δαπανών, του πληθωρισμού και του περιορισμένου μεγέθους των αγορών, οι οποίες επιδεινώθηκαν από τη διάθεση σημαντικής χρηματοδότησης· – αβεβαιότητα ως προς την επιλεξιμότητα των μέτρων και των δαπανών. Τα διορθωτικά μέτρα που εγκρίθηκαν συνίσταντο ως επί το πλείστον στην ανακατανομή των μη δαπανηθέντων κονδυλίων σε διαφορετικές δραστηριότητες. Για παράδειγμα, λόγω δυσχερειών κατά τη διάρκεια της διαδικασίας δημοπράτησης (υπέρβαση του προϋπολογισμού και έλλειψη χρόνου για νέα προκήρυξη διαγωνισμού), η Πολωνία ακύρωσε το σχέδιό της για τεχνικά συστήματα προστασίας (52 εκατ. ευρώ) και τα κονδύλια επαναδιατέθηκαν σε παρεμφερή σχέδια. Σε παρόμοια κατάσταση (καθυστερήσεις στη διαδικασία προκήρυξης διαγωνισμού και στην εκτέλεση κατασκευαστικών εργασιών), η Σλοβενία αποφάσισε να καλύψει τις δαπάνες με εθνικά κονδύλια και να χρησιμοποιήσει την ενωσιακή συγχρηματοδότηση για άλλες δραστηριότητες. Η Λετονία και η Εσθονία αντιμετώπισαν δυσκολίες κατάρτισης του προϋπολογισμού, λόγω του υψηλού πληθωρισμού που έπληξε τις χώρες αυτές κατά την περίοδο 2004-2005. Αυτό οδήγησε σε υπέρβαση των προϋπολογισμών και στην ακύρωση διαδικασιών υποβολής προσφορών. Κατά συνέπεια, οι εν λόγω χώρες αποφάσισαν να περιορίσουν τον αριθμό των έργων κατασκευών και εξοπλισμού και να επαναδιαθέσουν τα ποσά σε παρόμοιους στόχους. Ορισμένα δικαιούχα κράτη μέλη ανέφεραν επίσης δυσκολίες στην επικοινωνία με την Επιτροπή. Άλλη μια πρόκληση που αντιμετώπισαν τα δικαιούχα κράτη μέλη αφορά την ανάπτυξη συστημάτων ΤΠ με στόχο την εξασφάλιση κατάλληλων μηχανισμών ανταλλαγής πληροφοριών στον χώρο Σένγκεν. Πιο συγκεκριμένα, η τεχνολογική προσαρμογή του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν II (SIS II) θεωρήθηκε ιδιαίτερα απαιτητική. Η Επιτροπή αποφάσισε το 2007[13] να αναπτύξει το σύστημα SISone4all το οποίο επέτρεπε στα κράτη μέλη να προσχωρήσουν στο Σένγκεν χωρίς SIS II. Η πρόταση αυτή έγινε δεκτή ως λύση για την ολοκλήρωση της ανάπτυξης και της εφαρμογής ενός συστήματος ΤΠ, η οποία διαφορετικά δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί εντός του αρχικού χρονοδιαγράμματος. Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, όλα τα δικαιούχα κράτη μέλη θεώρησαν ότι η αρχική καταληκτική ημερομηνία για τη διευκόλυνση Σένγκεν (31/12/2006) ήταν πολύ περιοριστική. Σύμφωνα με όλα τα εν λόγω κράτη, οι δύο αποφάσεις[14] τις οποίες εξέδωσε η Επιτροπή να παρατείνει τις προθεσμίες για τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις πληρωμές συνέβαλαν καθοριστικά στη βελτιστοποίηση της χρήσης της συνεισφοράς της ΕΕ και στο να καταστεί δυνατή η φυσική υλοποίηση των σχεδίων. Τα δικαιούχα κράτη μέλη εκτιμούν ότι περίπου το 50% της υλοποίησης των σχεδίων πραγματοποιήθηκε το 2007. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι δικαιούχοι είχαν τη δυνατότητα να τροποποιήσουν τα προγράμματά τους εγκαίρως, δεδομένου ότι η απόφαση παράτασης της προθεσμίας εκτέλεσης της σύμβασης μέχρι το τέλος του Σεπτεμβρίου του 2007 θεσπίστηκε στις αρχές του 2006. Η απόφαση αυτή διευκόλυνε την αποτελεσματική εφαρμογή των σχεδίων. Επιπλέον, η δημοσιονομική εκτέλεση θα ήταν πολύ χαμηλότερη χωρίς την εν λόγω παράταση. Η Πολωνία εκτιμά ότι 148 385 650 ευρώ (ήτοι 52,37% του συνολικού αιτηθέντος ποσού) δαπανήθηκαν μετά την αρχική προθεσμία της 31/12/2006. Άνω των 25 εκατ. ευρώ (περίπου 8,6% της συνολικής συνεισφοράς της ΕΕ) από τα 148 εκατ. ευρώ συνδέονταν άμεσα με σχέδια του SIS II και, ως εκ τούτου, επωφελήθηκαν από την παράταση της περιόδου επιλεξιμότητας που χορηγήθηκε για τα σχέδια αυτά. Τα ποσά αυτά αφορούσαν ιδιαίτερα σημαντικά και στρατηγικά σχέδια[15] τα οποία κινδύνευαν να μην ενταχθούν στην περίοδο επιλεξιμότητας. Στη Λιθουανία, το 40% των κονδυλίων του προγράμματος για τη διευκόλυνση Σένγκεν διατέθηκαν πριν από τις 2 Οκτωβρίου 2006 και το 96,21% έως τις 31 Δεκεμβρίου 2006. Αν η Επιτροπή δεν είχε εκδώσει την απόφαση να παρατείνει την εκτέλεση των συμβάσεων, θα ήταν αδύνατον να ανατεθούν ή να εκτελεστούν πλήρως οι συμβάσεις. Η Λιθουανία εκτίμησε σε 40% το ποσοστό που δεν θα είχε δαπανηθεί. Μόνο το 26% των δαπανών στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν 2004-2006 είχαν πράγματι καταβληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2006. Η παράταση των προθεσμιών για τις σχετικές με το SIS δραστηριότητες επέτρεψε την υλοποίηση δύο σημαντικών σχεδίων SIS II[16], συνολικού ύψους άνω των 26 εκατ. ευρώ (ήτοι 17% της χρηματοδότησης της διευκόλυνσης Σένγκεν). Στη Σλοβενία, στις 31 Δεκεμβρίου 2006, οι πληρωμές βάσει της διευκόλυνσης Σένγκεν ανέρχονταν σε 48,4 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιπροσώπευε μόνο το 40% της συνολικής συνεισφοράς της ΕΕ. Η τελική υλοποίηση απορρόφησε το 95,11%, πράγμα που σημαίνει ότι πάνω από το 50% της δημοσιονομικής εκτέλεσης πραγματοποιήθηκε το 2007. Στη Λετονία, μόνο το 11% των κεφαλαίων είχαν δεσμευθεί τον Ιούλιο του 2006 και οι περισσότερες συμβάσεις υπογράφηκαν στο τέλος του 2006. Υπολογίστηκε ότι χωρίς την παράταση των προθεσμιών τα δύο τρίτα των κεφαλαίων θα είχαν απολεσθεί. Στη Σλοβακική Δημοκρατία, εκτιμήθηκε ότι χωρίς την πρώτη παράταση των προθεσμιών το 70% των κεφαλαίων δεν θα είχαν δεσμευθεί, η δε απόφαση για τις σχετικές με το SIS δραστηριότητες επηρέασε το 7% των αναληφθέντων κεφαλαίων. 6. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Προκειμένου να αξιολογηθεί η εφαρμογή της διευκόλυνσης Σένγκεν, διεξάχθηκε μια διεξοδική ανάλυση. Η διαδικασία αυτή περιελάμβανε την αξιολόγηση του αντικτύπου της διευκόλυνσης σε εθνικό επίπεδο και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της εφαρμογής του προγράμματος, η οποία μετρήθηκε με βάση μια δέσμη κατάλληλων δεικτών. 6.1. Συνάφεια προς τις εθνικές καταστάσεις Ανάλογα με τα δικαιούχα κράτη μέλη, η διευκόλυνση Σένγκεν παρουσίαζε συνάφεια με την εκάστοτε εθνική κατάσταση από πολλές απόψεις: · Οικονομικά: η διευκόλυνση μείωσε σε σημαντικό βαθμό την οικονομική επιβάρυνση λόγω της εφαρμογής των απαιτήσεων του κεκτημένου του Σένγκεν σε ό,τι αφορά τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη ανέφεραν ότι, χωρίς τη διευκόλυνση Σένγκεν, δεν θα είχαν κατορθώσει να επιτύχουν το ίδιο επίπεδο συμμόρφωσης με το κεκτημένο του Σένγκεν εντός του δεδομένου χρονικού πλαισίου. · Στρατηγικές: η ευέλικτη προσέγγιση της διευκόλυνσης Σένγκεν επέτρεψε σε όλα τα δικαιούχα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν πολύ διαφοροποιημένες στρατηγικές και επιχειρησιακούς στόχους. Η κατανομή σε πέντε «κύριους στόχους», σύμφωνα με το άρθρο 35 της πράξης προσχώρησης του 2003[17], παρείχε επαρκείς κατευθύνσεις στα κράτη μέλη για να χαράξουν τη στρατηγική τους. Η προσέγγιση αυτή θεωρήθηκε εύστοχη από όλα τα κράτη μέλη, καθώς ανταποκρινόταν στις ανάγκες/ελλείψεις[18] που διαπιστώθηκαν κατά την κατάρτιση και την έγκριση του σχεδίου δράσης Σένγκεν. Σχετικά με το θέμα αυτό, επέτρεψε την επιτυχή συνέχιση της στήριξης που παρασχέθηκε από την Επιτροπή μέσω άλλων ταμείων, όπως το πρόγραμμα Phare και τη μεταβατική διευκόλυνση (Πολωνία, Σλοβακική Δημοκρατία, Λετονία και Ουγγαρία). Η διευκόλυνση βοήθησε τις εν λόγω χώρες να εφαρμόσουν τις εθνικές στρατηγικές τους χωρίς να επιβάλει στόχους. Η Πολωνία ανέφερε ότι απαιτήθηκαν ορισμένες αλλαγές στο πλαίσιο της στρατηγικής της για την προσαρμογή στις απαιτήσεις του Σένγκεν (σχέδιο δράσης Σένγκεν, ρυθμιστικό σχέδιο SIS II και ολοκληρωμένη στρατηγική διαχείριση των συνόρων). · Διαχείριση: η ευέλικτη προσέγγιση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου (πολυετής προγραμματισμός και ετήσιο ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα, που επιτρέπουν την ευέλικτη κατανομή των πόρων μεταξύ των σχεδίων με την παραχώρηση ευρείας ευθύνης στα κράτη μέλη) έδωσε τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να προσαρμόσουν ταχέως τις στρατηγικές τους στις εξελισσόμενες ανάγκες. Λόγω του αυστηρού χρονοδιαγράμματος, μόνον η εν λόγω ευελιξία μπορούσε να εξασφαλίσει τον υψηλό βαθμό εφαρμογής της διευκόλυνσης Σένγκεν. 6.2. Αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του προγράμματος Με την αποτελεσματικότητα μετρώνται η επίτευξη των καθορισμένων στόχων μέσω της εφαρμογής του προγράμματος και ο συγκεκριμένος αντίκτυπος της διευκόλυνσης Σένγκεν στον τομέα. Τα κύρια και σημαντικότερα αποτελέσματα που επισημάνθηκαν είναι τα εξής: · επιτυχής ένταξη όλων των δικαιούχων στον χώρο Σένγκεν· · βελτίωση της ασφάλειας στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ (Πολωνία, Λιθουανία, Λετονία)· · ενισχυμένη καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης. Η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της διευκόλυνσης Σένγκεν προκύπτει επίσης από την αυτοαξιολόγηση με βάση τους πέντε επιχειρησιακούς στόχους, στο πλαίσιο της οποίας τα κράτη μέλη αναφέρουν γενικά ένα υψηλό επίπεδο ικανοποίησης. Πίνακας 3: Αυτοαξιολόγηση των κρατών μελών ως προς την επίτευξη των στόχων || Σλοβενία || Πολωνία || Εσθονία || Σλοβακία || Λιθουανία || Ουγγαρία || Λετονία Βελτίωση των συνοριακών ελέγχων || 5 || 4 || 5 || 3 || 5 || 4 || 4 Βελτίωση της επιτήρησης των συνόρων || 5 || 4 || 4 || 4 || 5 || 4 || 4 Βελτίωση της διαχείρισης των θεωρήσεων || 4 || 4 || 4 || 3,5 || 5 || 4 || 4 Βελτίωση των συστημάτων ΤΠ || 4 || 4 || 5 || 4,5 || 4 || 4 || 5 Ενίσχυση της κατάρτισης και βελτίωση των δεξιοτήτων και της τεχνογνωσίας του προσωπικού || 5 || Καμία βαθμολόγηση || 5 || 4 || 5 || 5 || 4 Κλίμακα βαθμολόγησης: 5:—υψηλότερος βαθμός ικανοποίησης,1— χαμηλότερος βαθμός Οι βαθμολογίες πρέπει να ερμηνεύονται με μεγάλη προσοχή, καθώς πρόκειται για αυτοαξιολογήσεις βασιζόμενες σε αντιλήψεις. Για παράδειγμα, η Σλοβακική Δημοκρατία φαίνεται να έχει τη χαμηλότερη αυτοαξιολόγηση αν και δεν επισημαίνει καμία δυσκολία. Θεωρεί μάλιστα ότι η διεξαγωγή των ελέγχων στα σύνορα βελτιώθηκε σημαντικά. Από την άποψη της οικονομικής αποτελεσματικότητας, αξίζει να σημειωθεί ότι ο λόγος των πραγματικών προς τις προγραμματισμένες δαπάνες είναι πολύ υψηλός και κυμαίνεται από 90% (Ουγγαρία) έως 100% (Πολωνία[19]). Η αποτελεσματικότητα της διευκόλυνσης Σένγκεν μπορεί επίσης να μετρηθεί μέσω του αντικτύπου της στη διαχείριση των συνόρων. Οι κύριες εκτιμήσεις είναι οι εξής: · Έλεγχοι στα σύνορα: – μείωση του χρόνου αναμονής στη Σλοβενία και τη Λιθουανία, (κατ’ εκτίμηση έως και 30%, χάρη στον διαχωρισμό των επιβατικών ροών): διαχωρισμός της επιβατικής και της οχηματικής κίνησης, και σύγχρονος εξοπλισμός για τον έλεγχο και τη σάρωση οχημάτων· – αμετάβλητος χρόνος αναμονής στην Ουγγαρία και τη Λετονία με αναβάθμιση όμως των προτύπων ασφαλείας ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, αύξηση του χρόνου αναμονής λόγω αυστηρότερων ελέγχων ασφαλείας (Λετονία)· – καλύτερη ποιότητα των συνεντεύξεων επιβατών χάρη στην κατάρτιση (γλωσσική κυρίως — Λετονία και Λιθουανία) και βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών στους επιβάτες στα συνοριακά σημεία διέλευσης (αλλά δεν υπάρχουν δεδομένα ή έρευνες ικανοποίησης)· – ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μέσω νέων συστημάτων πληροφοριών (Λετονία). · Βελτίωση της επιτήρησης των συνόρων χάρη στην αυξημένη κινητικότητα: – νέος εξοπλισμός ψηφιακών ραδιοεπικοινωνιών, νέα περιπολικά οχήματα και περισσότερο προσωπικό, με αποτέλεσμα την αύξηση της ικανότητας αντίδρασης (Ουγγαρία)· – αμέσως διαθέσιμα και αποτελεσματικότερα μεταφορικά μέσα (Εσθονία, Λετονία)· – αυξημένη ικανότητα παρέμβασης σε έκτακτες περιστάσεις: τη νύχτα (Ουγγαρία, Σλοβενία), τον χειμώνα και σε δύσκολες καιρικές συνθήκες με χαμηλή ορατότητα (Εσθονία, Σλοβενία, Πολωνία)· – ενίσχυση της επιτήρησης της συνοριακής γραμμής (Εσθονία): πρόσθετες θέσεις ραντάρ, βιντεοεπιτήρηση. Κατά συνέπεια, αυξήθηκε ο αριθμός πλαστών εγγράφων και κλεμμένων οχημάτων που εντοπίζονται. Σε όλα τα κράτη μέλη, εκτός από τη Λετονία, παρατηρήθηκε μείωση του αριθμού των προσώπων που συλλαμβάνονται κατά την παράνομη διέλευση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ (έως 50% στην Πολωνία μεταξύ 2003-2007), γεγονός που οφείλεται στο αποτρεπτικό αποτέλεσμα της ενισχυμένης επιτήρησης των συνόρων· – βελτιωμένη ανίχνευση της παραποίησης εγγράφων: έντονη αύξηση της αποτελεσματικότητας του ελέγχου πρώτης γραμμής και κυρίως του ελέγχου δεύτερης γραμμής, χάρη στον νέο εξοπλισμό ανίχνευσης (Πολωνία, Λιθουανία)· – ενισχυμένη κάλυψη του δικτύου ραδιοεντοπισμού στα πράσινα σύνορα (από 55% σε 100% στη Λετονία)· – αύξηση της ποιότητας και της ταχύτητας της διαδικασίας έκδοσης θεωρήσεων χάρη σε νέο εξοπλισμό, σε συστήματα πληροφοριών και στην κατάρτιση (Σλοβενία, Λετονία, Λιθουανία), με αποτέλεσμα την ταχύτερη, ασφαλέστερη και πιο ομοιόμορφη διαχείριση των θεωρήσεων (Λετονία)· βελτιωμένα συστήματα ελέγχου ασφαλείας στα προξενεία (Εσθονία, Λιθουανία)· – αποτελεσματική συνεργασία της συνοριοφυλακής και της αστυνομίας, και ενισχυμένος επιχειρησιακός συντονισμός (Λιθουανία). · Αύξηση του αριθμού συλλήψεων προσώπων που καταζητούνται από εθνικές και διεθνείς υπηρεσίες χάρη σε αποτελεσματικούς ελέγχους στη βάση δεδομένων SIS (Πολωνία). · Αύξηση της γνωστικής βάσης για τη λήψη επιχειρησιακών αποφάσεων και την καλύτερη ανάλυση των πληροφοριών στις υπηρεσίες (Λιθουανία, Σλοβακική Δημοκρατία). · Καθιέρωση ενός άρτιου συστήματος κατάρτισης, που εμπεριέχει ένα σύστημα κατάρτισης των εκπαιδευτών (Σλοβακική Δημοκρατία) και τη γλωσσική κατάρτιση των συνοριοφυλάκων (Λετονία). Πλαίσιο 1: Σύστημα επιτήρησης των συνόρων της Πολωνίας Ένα παράδειγμα αυξημένης ικανότητας επιτήρησης των συνόρων αποτελεί το τμήμα των συνόρων που βρίσκεται κοντά στο πεδίο προσγείωσης ελικοπτέρων της συνοριοφυλακής στο Huwniki (Βοεβοδάτο Podkarpackie). Η αγορά ελικοπτέρων στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν επέτρεψε τον αποτελεσματικό έλεγχο των συνόρων με την Ουκρανία και τη Λευκορωσία, με υψηλή ακρίβεια χάρη στον εξοπλισμό που έχει τοποθετηθεί στις συσκευές (κάμερες υπέρυθρων ακτινών και ισχυροί προβολείς). Εάν μια ομάδα συνοριοφυλάκων με ελικόπτερο εντοπίσει παράνομη διέλευση των συνόρων, η ομάδα συνοριοφυλάκων στο έδαφος κατορθώνει να την εμποδίσει με τη χρήση οχημάτων εκτός δρόμου τα οποία αγοράστηκαν με την ενίσχυση της διευκόλυνσης Σένγκεν. Η μέθοδος αυτή, που καθίσταται δυνατή χάρη στις αγορές που πραγματοποιούνται χρησιμοποιώντας τη διευκόλυνση Σένγκεν, έχει βελτιώσει το επίπεδο ασφάλειας στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Πλαίσιο 2: Ψηφιακό σύστημα ραδιοεπικοινωνιών της Σλοβενίας Το Υπουργείο Εσωτερικών δημιούργησε μια υποδομή ψηφιακού συστήματος ραδιοεπικοινωνιών (TETRA) για να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της διασυνοριακής αστυνομικής συνεργασίας. Ο εξοπλισμός περιλαμβάνει 63 σταθμούς βάσης, τρία κέντρα μεταγωγής και 2 160 ραδιοτερματικά. Αυτό το ψηφιακό σύστημα ραδιοεπικοινωνιών επέτρεψε την επιτυχή ανταλλαγή πληροφοριών τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο Σένγκεν και εξασφάλισε την ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών. Με σκοπό την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της διευκόλυνσης Σένγκεν, έχει επιλεγεί μια σειρά δεικτών. Ωστόσο, λόγω του πολυποίκιλου χαρακτήρα των πληροφοριών που διαβίβασαν τα κράτη μέλη δεν κατέστη δυνατή η συνολική σύγκριση των δεδομένων αυτών. Πίνακας 4: Δείκτες — Αριθμός επιβατών με προέλευση/προορισμό εκτός του χώρου Σένγκεν || Αριθμός επιβατών με προέλευση/προορισμό εκτός του χώρου Σένγκεν, οι οποίοι ελέγχθηκαν με νέες (σύμφωνες με τους κανόνες του Σένγκεν) τεχνολογίες των πληροφοριών στα εξωτερικά σύνορα Εσθονία || 2008 – 5 971 678 2009 – 6 593 361 Ουγγαρία || Το 2009 σχεδόν 33 εκατομμύρια ταξιδιώτες ελέγχθηκαν με τη χρήση νέων συστημάτων ΤΠ στα εξωτερικά σύνορα. Πριν από το 2007 κανείς δεν ελεγχόταν σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Σένγκεν. Λετονία || Το 100% των επιβατών με προέλευση ή προορισμό εκτός του χώρου Σένγκεν ελέγχονται με τη χρήση νέων τεχνολογιών πληροφορίας στα εθνικά σύνορα. Λιθουανία || Όλοι οι επιβάτες τρίτων χωρών οι οποίοι διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα ελέγχονται διεξοδικά με τα νέα συστήματα πληροφοριών (VSATIS, SIS). 2007 – 3 181 764 2008 – 2 266 999 2009 – 2 113 326 Q1-Q2 2010 – 1 183 542 Πολωνία || Μη διαθέσιμα στοιχεία. Σλοβακική Δημοκρατία || 2005 – 1 876 421 2006 – 2 498 308 2007 – 2 540 180 Σλοβενία || Όλοι οι επιβάτες που προέρχονται από τα εξωτερικά σύνορα ελέγχονται με τη χρήση νέων τεχνολογιών της πληροφορίας, χάρη στην εγκατάσταση σε όλα τα συνοριακά σημεία διέλευσης εξοπλισμού που έχει αγοραστεί στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν. Τα δικαιούχα κράτη μέλη διαβίβασαν διάφορες πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των πλαστών ή παραποιημένων εγγράφων που εντοπίζονται μέσω των νέων τεχνολογιών της πληροφορίας. Πίνακας 5: Δείκτες — Αριθμός των πλαστών ή παραποιημένων εγγράφων που εντοπίστηκαν || Αριθμός πλαστών ή παραποιημένων εγγράφων που εντοπίζονται μέσω των νέων τεχνολογιών της πληροφορίας Εσθονία || Έτος — Αριθμός εγγράφων που εντοπίστηκαν 2006 – 63 2007 – 36 2007 – 44 Ουγγαρία || Κανένα στατιστικό στοιχείο δεν είναι διαθέσιμο για πλαστογραφημένα ή παραποιημένα έγγραφα που εντοπίζονται μέσω των νέων τεχνολογιών της πληροφορίας. Ωστόσο, διαφαίνεται σαφώς μια σημαντική πρόοδος. Ο αριθμός των πλαστογραφήσεων που εντοπίστηκαν αυξήθηκε κατά 22% μεταξύ 2003 και 2008, ενώ το μήκος των εξωτερικών συνόρων μειώθηκε κατά το ήμισυ. Λετονία || Το 100% των εγγράφων ελέγχονται με βάση τις νέες τεχνολογίες και τον εξοπλισμό που αγοράστηκε στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν. Ο αριθμός των πλαστογραφημένων εγγράφων που εντοπίστηκαν αυξήθηκε από 71 το 2006 σε 128 το 2010. Λιθουανία || Ο αριθμός των πλαστογραφήσεων σε εντοπισθέντα υψηλού επιπέδου ταξιδιωτικά έγγραφα έχει αυξηθεί. 2007 – 292 2008 – 131 2009 – 203 Q1-Q3 2010 – 233 Πολωνία || Μη διαθέσιμα στοιχεία. Σλοβακική Δημοκρατία || Έτος — Αριθμός περιπτώσεων 2005 – 11 ταξιδιωτικά έγγραφα 2006 – 59 = 29 ταξιδιωτικά έγγραφα, 16 σφραγίδες, 10 άδειες διαμονής, 4 θεωρήσεις. 2007 – 172 = 47 ταξιδιωτικά έγγραφα, 92 σφραγίδες, 21 άδειες διαμονής, 10 θεωρήσεις, 2 άδειες οδήγησης. Σλοβενία || Όλα τα πλαστά ή παραποιημένα έγγραφα εντοπίστηκαν με νέο εξοπλισμό, που αγοράστηκε στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν. Σε όλα τα κράτη μέλη, εκτός από τη Λετονία, σημειώθηκε μείωση του αριθμού των συλληφθέντων λαθρομεταναστών. Το γεγονός αυτό οφείλεται στο αποτρεπτικό αποτέλεσμα του νέου εξοπλισμού και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των συνοριακών ελέγχων. Τα κράτη μέλη επισήμαναν ότι αυτή η ενίσχυση των ανατολικών εξωτερικών συνόρων είχε ως συνέπεια να αλλάξουν οι διαδρομές παράνομης μετανάστευσης. Επίσης, η Λετονία θεωρεί ότι η επιτυχία αυτή οφείλεται στην αποτελεσματικότητα του νέου εξοπλισμού και στη βελτίωση της ικανότητας του προσωπικού. Πίνακας 6: Αριθμός παράνομων εισόδων που εντοπίστηκαν || Αριθμός παράνομων εισόδων που εντοπίστηκαν Εσθονία || Παράνομες διελεύσεις συνόρων: 2003 – 168 είσοδοι 2004 – 160 είσοδοι 2005 – 135 είσοδοι 2006 – 123 είσοδοι 2007 – 113 είσοδοι 2008 – 101 είσοδοι Ουγγαρία || Ο αριθμός προσώπων που συλλαμβάνονται κατά τη διέλευση των πράσινων συνόρων αποδεικνύει τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων στα σύνορα. Το 2003, συνελήφθησαν 6 455 άτομα. Ο αριθμός αυτός μειώθηκε κατά 30%, σε 4 502 άτομα, ενώ το μήκος των εξωτερικών συνόρων μειώθηκε κατά το ήμισυ. Λετονία || Ο αριθμός των παράνομων εισόδων που εντοπίστηκαν αυξήθηκε από 23 το 2006 σε 49 το 2010. Λιθουανία || Τα προληπτικά μέτρα και η βελτίωση των συνοριακών ελέγχων είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση του αριθμού παράνομων εισόδων. Παράνομοι μετανάστες υπό κράτηση: 1 311 (2007), 1.234 (2008), 1 214 (2009). Πολωνία || Σημειώθηκε σημαντική μείωση του αριθμού των ατόμων που συνελήφθησαν κατά την παράνομη διέλευση των ανατολικών συνόρων (από 203 το 2003 σε 93 το 2007 σε τρεις μεθοριακούς σταθμούς στα ανατολικά σύνορα) λόγω της καλύτερης προστασίας των εξωτερικών συνόρων, η οποία αποθαρρύνει την παράνομη μετανάστευση. Σλοβακική Δημοκρατία || Παράνομη διέλευση κρατικών συνόρων: 2005 – 341 μετανάστες υπό κράτηση 2006 – 352 μετανάστες υπό κράτηση 2007 – 400 μετανάστες υπό κράτηση Σλοβενία || Πριν από την εφαρμογή της διευκόλυνσης Σένγκεν, δεν υπήρχαν δραστηριότητες νυχτερινής παρατήρησης ή/και υπό συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Η προμήθεια νέου εξοπλισμού νυκτερινής παρατήρησης, συγκεκριμένα κινητών και φορητών συσκευών λήψης θερμικών εικόνων, καθώς και διόπτρων νυχτερινής παρατήρησης, βοήθησε να καλυφθεί αυτό το κενό. Η βελτίωση αυτή οδήγησε σε γενική μείωση του αριθμού των παράνομων μεταναστών. 6.3. Αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του προγράμματος Η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του προγράμματος μπορεί να μετρηθεί με βάση δύο γραμμές προσέγγισης. Η πρώτη προσέγγιση αφορά την ίδια την εφαρμογή. Η δεύτερη αξιολογεί τις επιπτώσεις της όσον αφορά τη διαχείριση των συνόρων. Ωστόσο, τα κράτη μέλη διαβίβασαν πολύ διαφορετικά στοιχεία όσον αφορά τα έξοδα διαχείρισης και τις επιπτώσεις σε καθένα από τους έξι στόχους. Κατά συνέπεια, μπορούν να εντοπιστούν[20] μόνο γενικές τάσεις. Τα κυριότερα κοινά συμπεράσματα είναι τα εξής: · Διαχείριση. Η διαχείριση της διευκόλυνσης Σένγκεν θεωρήθηκε πολύ αποδοτική από πλευράς κόστους, διότι επέτρεψε να επιτευχθεί ο στόχος προσχώρησης στον χώρο Σένγκεν εντός περιορισμένου χρονικού πλαισίου και με σχετικά χαμηλό κόστος διαχείρισης. Η Λιθουανία, η Σλοβενία, η Λετονία και η Ουγγαρία εκτίμησαν αυτό το κόστος μεταξύ 0,4% και 1,7% των αντίστοιχων συνολικών τους κονδυλίων. Η Πολωνία και η Σλοβενία θεώρησαν ότι το κόστος διαχείρισης ήταν συγκρίσιμο με το κόστος άλλων παρόμοιων προγραμμάτων, ενώ η Λιθουανία το θεώρησε πολύ πιο αποδοτικό οικονομικά (0,4% σε σύγκριση με 1,7% για το Ταμείο Εξωτερικών Συνόρων)[21]. Η Πολωνία έκρινε ότι ο διοικητικός φόρτος μειώθηκε στο ελάχιστο, ενώ η Λετονία τον έκρινε υπερβολικό (ιδίως όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων). · Συνεργασία σε θεσμικό επίπεδο. Η Λιθουανία, η Λετονία και η Ουγγαρία εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων φορέων για τη διαχείριση των συνόρων και την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης, χάρη στην ολοκλήρωση μέτρων, υποδομών και εξοπλισμού. Η κοινή συμμετοχή στη διαχείριση των έργων ενίσχυσε επίσης τις ικανότητες των εν λόγω φορέων και συνέβαλε στην αποτελεσματικότητα μεταγενέστερων συναφών προγραμμάτων, ιδίως του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων και του Ταμείου Επιστροφών. Δεν έχει αναφερθεί αύξηση της διεθνούς συνεργασίας, εκτός από την ανταλλαγή πληροφοριών μέσω των νέων συστημάτων πληροφοριών (SIS, VIS). · Επιπτώσεις στις δαπάνες. Όλα τα κράτη μέλη διαπίστωσαν ισχυρές επιπτώσεις στον προϋπολογισμό για τη φύλαξη των συνόρων. Οι επιπτώσεις αυτές οφείλονται σε πρόσθετα έξοδα συντήρησης (νέος και πιο εξελιγμένος εξοπλισμός, λήξη της περιόδου εγγύησης), υψηλότερες μισθοδοσίες (Σλοβενία) και μεγαλύτερες δαπάνες κατάρτισης (Λετονία)[22]. Η Λετονία επισημαίνει τους κινδύνους που ενέχει ο εξοπλισμός αυτός στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης και της μείωσης των πιστώσεων του προϋπολογισμού. Από το 2008, η Σλοβενία έχει καταλογίσει τις δαπάνες αυτές στα κονδύλια του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων. · Αποτελεσματικότητα του προγράμματος. Όσον αφορά τη διευκόλυνση Σένγκεν στη Σλοβενία, Λετονία και Ουγγαρία παρατηρήθηκε ένα παράπλευρο αποτέλεσμα. Και τα τρία κράτη μέλη ανέφεραν ότι οι δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο αυτού του μέσου ήταν συνήθως υψηλότερες από τις τιμές της αγοράς. Για το θέμα αυτό δόθηκαν οι ακόλουθες εξηγήσεις: μικρές αγορές που ενισχύθηκαν από μεγάλη ροή χρήματος σε σύντομο χρονικό διάστημα, μεγάλες συμβάσεις (ιδίως στη Λιθουανία), γεγονός που οδήγησε σε μείωση του ανταγωνισμού, σε ραγδαία οικονομική ανάπτυξη και σε πληθωρισμό (Λετονία και Σλοβενία). Η Λετονία υλοποίησε διάφορα έργα για να βελτιώσει τις διάφορες πτυχές διαχείρισης των θεωρήσεων, μέσω της Υπηρεσίας Ιθαγενείας και Μετανάστευσης (OCMA) και του Υπουργείου Εξωτερικών: – Συνολικά, 33 διπλωματικές και προξενικές αντιπροσωπείες έλαβαν τεχνολογία πληροφορικής και εξοπλισμό διαβίβασης δεδομένων που τους επιτρέπουν να έχουν πρόσβαση στα συστήματα VIS, SIS II και VISION. Η πρόσβαση σε αυτά τα συστήματα κατέστησε δυνατή την επιτάχυνση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και την έκδοση θεωρήσεων. – Τα κτίρια των πρεσβειών και των προξενείων εκσυγχρονίστηκαν, ώστε να προσφέρεται ένα ασφαλές περιβάλλον για την έκδοση θεωρήσεων Σένγκεν (χωριστές είσοδοι/έξοδοι για το προξενικό προσωπικό, αλεξίσφαιρα γυάλινα κουβούκλια, διαχωριστικά μεταξύ της αίθουσας αναμονής και των κουβουκλίων, φορητοί ανιχνευτές για τον έλεγχο των επισκεπτών). Ο εκσυγχρονισμός αυτός ήταν σύμφωνος με τους κανόνες ασφάλειας και τις απαιτήσεις της κοινής προξενικής εγκυκλίου και του «Καταλόγου συστάσεων για την ορθή εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν και των βέλτιστων πρακτικών: έκδοση θεωρήσεων»[23]. – Η OCMA εξοπλίστηκε με νέους εξυπηρετητές που καταστούν δυνατή την ασφαλή αποθήκευση δεδομένων (μόνον εξουσιοδοτημένοι φορείς έχουν πρόσβαση σε δεδομένα) και τη συνεχή πρόσβαση σε διάφορα μητρώα (μητρώο πληθυσμού, μητρώο προσκλήσεων, μητρώο αδειών εργασίας, μητρώο αδειών διαμονής, μητρώο θεωρήσεων και μαύρη λίστα όσον αφορά την είσοδο στη χώρα). Αυτό το νέο σύστημα συνάδει με τις απαιτήσεις της ΕΕ και με το εθνικό σύστημα πληροφοριών για τις θεωρήσεις σχετικά με την προστασία, την αποθήκευση και την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για 1,1 εκατομμύρια άτομα. Θέση 3: Λετονικά έργα στο πλαίσιο του στόχου «Βελτίωση της διαχείρισης των θεωρήσεων» Θέση 4: Εσθονικά έργα στο πλαίσιο του στόχου «Βελτίωση των συνοριακών ελέγχων» Το σώμα συνοριοφυλάκων εξόπλισε το κέντρο αξιολόγησης ταξιδιωτικών εγγράφων και τους συνοριακούς σταθμούς του με νέες τεχνολογίες για την εξέταση και τη σήμανση των εγγράφων που υποβάλλονται από αλλοδαπούς: – Το κέντρο αξιολόγησης ταξιδιωτικών εγγράφων εξοπλίστηκε με συσκευή φασματικής ανάλυσης (VSC 5000), η οποία έδωσε τη δυνατότητα στους εμπειρογνώμονες να ασκούν κατάλληλο έλεγχο τεκμηρίωσης, να εξετάζουν έγγραφα με υπεριώδη ακτινοβολία και, επομένως, να προβαίνουν στην σφαιρική εξέταση των εγγράφων. Κατά την επαγγελματική και ενδοϋπηρεσιακή κατάρτιση σχετικά με τον έλεγχο εγγράφων, καθώς και για την ανταλλαγή πληροφοριών σε εσωτερικό και διεθνές επίπεδο, χρησιμοποιήθηκαν περιγραφές εγγράφων και πλαστογραφήσεων. Οι συνοριακοί σταθμοί ήταν εφοδιασμένοι με κατάλληλες συνοριακές σφραγίδες, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Σένγκεν. Θέση 5: Σλοβενικά έργα στο πλαίσιο του στόχου «Βελτίωση των συνοριακών ελέγχων» Το υπουργείο δημόσιας διοίκησης είχε προγραμματίσει να κατασκευάσει ή να εκσυγχρονίσει 24 συνοριακά σημεία διέλευσης και να εκτελέσει επτά δραστηριότητες (αγορά και απόκτηση γηπέδων, προετοιμασία της σχετικής τεκμηρίωσης, κατασκευή υποδομών και νέων εγκαταστάσεων, αγορά εξοπλισμού και πρόσληψη μηχανικών). Ωστόσο, αναγκάστηκε να προβεί σε ορισμένες μείζονες αλλαγές σε σχέση με το ενδεικτικό του χρονοδιάγραμμα διότι προέκυψε ότι ορισμένα έργα δεν θα ενέπιπταν στην περίοδο επιλεξιμότητας. Επομένως, μειώθηκε το πεδίο 14 μέτρων και ένα μέτρο αποκλείστηκε τελείως. Οι δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους ο υπουργός δημόσιας διοίκησης εξαίρεσε ορισμένες δραστηριότητες από τη διευκόλυνση Σένγκεν είναι οι εξής: – καθυστερήσεις κατά την υπογραφή της σύμβασης, με αποτέλεσμα το έργο να μην εμπίπτει στην περίοδο επιλεξιμότητας, – δημόσιες συμβάσεις δεν δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω εσφαλμένης εκτίμησης του κόστους των εργασιών πριν από την αποσφράγιση των προσφορών. Ωστόσο, πραγματοποιήθηκαν όλα τα μέτρα και όλες οι δραστηριότητες, δεδομένου ότι οι εξαιρούμενες δραστηριότητες χρηματοδοτήθηκαν από τον εθνικό προϋπολογισμό. Πίνακας 7: Αντίκτυπος στις συνολικές δαπάνες διαχείρισης των συνόρων EE || LT || PL || SI || SK || LV || HU +40 % (2003-2008) || +71 % (2003-2008) || +17 % (2002-2008) || Περίπου 30% (δεν αναφέρεται χρονοδιάγραμμα ) || +40 % (2003-2008)) || Αύξηση (δεν υπάρχουν στοιχεία) || + 20% (εκτίμηση) (2002-2009) 6.4. Συμπληρωματικότητα Όλα τα δικαιούχα κράτη μέλη εξέτασαν το θέμα της συμπληρωματικότητας από πολύ διαφορετικές σκοπιές. Ενώ η Σλοβακική Δημοκρατία και η Λιθουανία ανέφεραν απλώς ότι τα μέτρα στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν συντονίστηκαν με τα προγράμματα PHARE και τη μεταβατική διευκόλυνση, οι άλλες χώρες προσέδωσαν στο ζήτημα ιδιαίτερη προσοχή, με δύο βασικές πτυχές: · Διαχείριση. Σε πέντε κράτη μέλη, ο συντονιστής των ενισχύσεων για τα PHARE, τη μεταβατική διευκόλυνση και τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της Νορβηγίας και του ΕΟΧ ήταν επίσης επιφορτισμένος με τη διευκόλυνση Σένγκεν. Ο εν λόγω διακανονισμός κατέστησε πολύ ευκολότερο τον συντονισμό της διαχείρισης και διάθεσης κεφαλαίων. · Τομείς επενδύσεων. Η συμπληρωματικότητα στους τομείς επενδύσεων πρέπει να αξιολογείται μέσω των εθνικών στρατηγικών για την επίτευξη των στόχων του εθνικού Σχεδίου Δράσης Σένγκεν (ΣΔΣ). Στο πλαίσιο αυτό, χρησιμοποιήθηκαν όλες οι χρηματοδοτικές πηγές σε επίπεδο ΕΕ και σε άλλα επίπεδα ώστε να καλυφθούν οι διαπιστωμένες ανάγκες και αδυναμίες. Η Εσθονία, η Πολωνία, η Λετονία και η Ουγγαρία χρησιμοποίησαν προγράμματα PHARE, πόρους διασυνοριακής συνεργασίας (μόνο η Πολωνία), τον νορβηγικό χρηματοδοτικό μηχανισμό και τη μεταβατική διευκόλυνση, ούτως ώστε να στηρίξουν τις δραστηριότητες της διευκόλυνσης Σένγκεν (εκσυγχρονισμός και απόκτηση του εξοπλισμού τους για τη διαχείριση των συνόρων, συστήματα ΤΠ και υποδομές) σύμφωνα με τη δική τους στρατηγική για το ΣΔΣ. Η Πολωνία επωφελήθηκε επίσης από τους πόρους που προορίζονταν για τα PHARE, προκειμένου να στηρίξει τη στρατηγική της για ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων της. Στη Σλοβενία, τα προγράμματα PHARE για την περίοδο 1999-2003 θεωρούνται πρόδρομοι της διευκόλυνσης Σένγκεν για την απόκτηση επικαιροποιημένου και αναβαθμισμένου εξοπλισμού και πληροφορικών συστημάτων (SIS) στο πεδίο της διαχείρισης συνόρων, της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων. Πόροι της μεταβατικής διευκόλυνσης διατέθηκαν για τη δημιουργία θεσμών και την παροχή διοικητικής και νομικής συνδρομής κατά τη μεταφορά του κεκτημένου του Σένγκεν στο εσωτερικό δίκαιο. Επιπλέον, η Σλοβενία αποφάσισε να μην χρησιμοποιήσει τους πόρους της Νορβηγίας και του ΕΟΧ. Θέση 6: Το σύστημα μεταβίβασης δεδομένων της Πολωνίας στο πλαίσιο του στόχου «βελτιωμένα συστήματα ΤΠ» Η Υπηρεσία Φύλαξης των Συνόρων ανέπτυξε ένα μεγάλο σχέδιο για τον εκσυγχρονισμό του δικτύου ΤΠ των συνοριοφυλάκων. Προοριζόταν να συνδέει διάφορα συστήματα βάσεων δεδομένων όπως SIS/SIS II μέσω ενός κεντρικού κόμβου ο οποίος παρέχει φιλική προς τον χρήστη πρόσβαση στις αστυνομικές μονάδες όλων των επιπέδων. Χάρη στη βελτίωση αυτή, εξασφαλίζεται επίσης η ροή πληροφοριών μεταξύ των κεντρικών συστημάτων SIS II και VIS και των δορυφορικών συστημάτων των θεσμικών χρηστών και του γραφείου SIRENE στην Πολωνία. Το σύστημα ΤΠ για τη φύλαξη των συνόρων ευθυγραμμίστηκε με τις απαιτήσεις Σένγκεν, επιτρέποντας τη βελτίωση της ροής πληροφοριών (συμπεριλαμβανομένου του SIS). Η υλοποίηση του σχεδίου αύξησε το επίπεδο προστασίας στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Συνεπώς, το νέο σύστημα ΤΠ της Πολωνίας συνέβαλε στη μείωση του αριθμού των αλλοδαπών οι οποίοι απελαύνονται από την Πολωνία και του αριθμού των παράνομων προσπαθειών διέλευσης των κρατικών συνόρων. Ορισμένα τμήματα του εν λόγω σχεδίου ευρείας κλίμακας της διευκόλυνσης Σένγκεν ήταν συνέχεια των προγραμμάτων PHARE, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών προγραμμάτων PHARE και της διασυνοριακής συνεργασίας, για παράδειγμα το σχέδιο PNP 2002. Η προετοιμασία των υποδομών ΤΠ για συνεργασία με το SIS επέτρεψε την επιτυχή υλοποίηση των σχεδίων της διευκόλυνσης Σένγκεν στα αρχηγεία της αστυνομίας. Το σχέδιο συνεχίζεται στο πλαίσιο του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων (ΤΕΣ). Η Ουγγαρία ανέφερε άλλα όργανα της ΕΕ όπως το TAIEX, τα υποστηριζόμενα από την OLAF προγράμματα Pericles και Hercules II και τα σχέδια Argo. Ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η Ουγγαρία προέβλεπε επίσης τη συμπληρωματικότητα με μεταγενέστερα σχέδια, προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες εκείνες οι οποίες δεν θα μπορούσαν να καλυφθούν από τη διευκόλυνση Σένγκεν: Ασφάλεια και προστασία των ελευθεριών 2007-2013, ΤΕΣ, το νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα της Ουγγαρίας, το πρόγραμμα ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας και ο πέμπτος (σιδηροδρομικός σταθμός του Eperjeske) και ο έβδομος (εσωτερική πλωτή οδός Mohacs) πανευρωπαϊκός διάδρομος. 7. Συνέχεια με το Ταμείο Εξωτερικών Συνόρων (ΤΕΣ)[24] Για όλα τα κράτη μέλη, η συνέχεια μεταξύ της διευκόλυνσης Σένγκεν και του ΤΕΣ είναι προφανής, τόσο όσον αφορά τη διαχείριση όσο και τους τομείς που καλύπτονται. Όλα τα κράτη μέλη ανέφεραν ότι τα συστήματα διαχείρισης, ελέγχου και παρακολούθησης που δημιουργήθηκαν για τη διευκόλυνση Σένγκεν χρησιμοποιήθηκαν για τη σχεδίαση των συστημάτων για το ΤΕΣ. Τα περισσότερα κράτη (Πολωνία, Εσθονία, Λιθουανία, Λετονία, Ουγγαρία) αποφάσισαν να διατηρήσουν τη θεσμική μνήμη και την οργανωτική νοοτροπία διατηρώντας τις ίδιες αρμόδιες δομές. Η Σλοβενία[25] και η Σλοβακική Δημοκρατία[26] έχουν επιλέξει την αλλαγή των αρμόδιων φορέων. Η Εσθονία και η Πολωνία επεσήμαναν τις βελτιωμένες ικανότητές τους στον στρατηγικό σχεδιασμό (κατανομή των πόρων, σχέδιο εκμετάλλευσης) και την οργάνωση και διαχείριση των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων, οι οποίες οδήγησαν σε αποτελεσματικότερη χρήση των ενισχύσεων (Εσθονία). Η Λιθουανία επεσήμανε ότι η καλή διοργανική συνεργασία η οποία ξεκίνησε με τη διευκόλυνση Σένγκεν διατηρείται σε ό,τι αφορά τη διαχείριση του ΤΕΣ. Όσον αφορά τις δραστηριότητες, η συνέχεια είναι ακόμα πιο συγκεκριμένη για τη Λιθουανία, η οποία αναγνώρισε ευρέως ότι το ετήσιο πρόγραμμα του 2007 στο πλαίσιο του ΤΕΣ βοήθησε στην εφαρμογή μέτρων τα οποία δεν θα μπορούσαν να υλοποιηθούν δυνάμει της διευκόλυνσης Σένγκεν. Καθώς πολλές δικαιούχες χώρες αναγνώρισαν ότι η αγορά σύγχρονου εξοπλισμού δυνάμει της διευκόλυνσης Σένγκεν αυξάνει το υψηλό κόστος συντήρησης, χρησιμοποιούν πόρους από το ΤΕΣ προκειμένου να καλύψουν τις εν λόγω δαπάνες. Τα συστήματα ΤΠ, και ιδίως το SIS II, αποτελούν επίσης τομέα στον οποίο παρέχεται συνεχής υποστήριξη από την ΕΕ. Η Ουγγαρία αναφέρεται επίσης στην ανάγκη να επαναληφθούν και να επικαιροποιηθούν οι δραστηριότητες κατάρτισης. 8. Συμπεράσματα Η διευκόλυνση Σένγκεν υπήρξε γενικά επιτυχής καθώς διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο ώστε να εξασφαλιστεί ότι το σύνολο των επτά ενδιαφερόμενων κρατών μελών θα ανταποκρίνονταν στις απαιτήσεις Σένγκεν σε μία περιορισμένη χρονική περίοδο και θα αποτελούσαν μέρος του χώρου Σένγκεν από την 1/12/2007. Η χρήση των επιχορηγήσεων της ΕΕ είναι ενδεικτική των ορθών διακανονισμών διαχείρισης που εφαρμόστηκαν, κάτι που επιβεβαιώθηκε από τα κράτη μέλη, τα οποία αναγνώρισαν ότι δεν θα ήταν σε θέση να ενταχθούν στον χώρο Σένγκεν εντός τόσο αυστηρού χρονοδιαγράμματος χωρίς τη στήριξη της διευκόλυνσης Σένγκεν. Ο βασικός λόγος για την εν λόγω επιτυχία έγκειται στη δομή του ειδικού προγράμματος, το οποίο βασίζεται σε ετήσια ενδεικτικά χρονοδιαγράμματα τα οποία δεν ήταν οικονομικά δεσμευτικά. Το σύστημα αυτό αποδείχτηκε ευέλικτο και αποτελεσματικό για την ανάθεση ευρείας κλίμακας αρμοδιοτήτων στα κράτη μέλη για τη διάθεση και την ανακατανομή των πόρων. Κατά την επιδίωξη των στόχων που τέθηκαν στο άρθρο 35 της πράξης προσχώρησης, η διευκόλυνση Σένγκεν χρησιμοποιήθηκε κυρίως για επενδύσεις σε υποδομές, μεταφορικά μέσα και συστήματα ΤΠ τόσο στα χερσαία όσο και στα εναέρια σύνορα. Το μέσο αυτό συμπλήρωσε τις εθνικές προσπάθειες για την αποτελεσματική διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και την καταπολέμηση των παράνομων εισόδων στον χώρο Σένγκεν. Η σύνδεση μεταξύ διευκόλυνσης Σένγκεν και Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων είναι σαφής. Βασιζόμενο στα επιτεύγματα πολιτικής και διαχείρισης της διευκόλυνσης Σένγκεν, το ΤΕΣ έχει αναγνωριστεί ευρέως από τις δικαιούχες χώρες της διευκόλυνσης Σένγκεν ως μέσο συνέχισης και, για ορισμένες εξ αυτών, ολοκλήρωσης των δραστηριοτήτων οι οποίες διεξήχθησαν δυνάμει της διευκόλυνσης Σένγκεν. Από την άποψη αυτή, η πλειοψηφία των δικαιούχων χωρών έχει διατηρήσει δομές διαχείρισης παρόμοιες με εκείνες που καθορίζονται για τη διευκόλυνση Σένγκεν. Το υψηλό ποσοστό χρησιμοποίησης των επιχορηγήσεων της ΕΕ και η αποτελεσματική οικονομική διαχείριση καταδεικνύουν την επιτυχή εφαρμογή της διευκόλυνσης Σένγκεν. Το ποσοστό χρησιμοποίησης των επιχορηγήσεων της ΕΕ κυμάνθηκε μεταξύ 90 και 100%. Σε γενικές γραμμές, οι διαθέσιμοι πόροι χρησιμοποιήθηκαν ορθά και εφαρμόστηκαν περιορισμένες μόνο οικονομικές διορθώσεις. Τέλος, η διευκόλυνση Σένγκεν για τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία (2007-2009)[27] βασίστηκε στην εμπειρία που αποκτήθηκε με το προηγούμενο μέσο και θα εξεταστεί ανάλογη διαχείριση για παρόμοια προσωρινή διευκόλυνση η οποία προβλέπεται στην πράξη προσχώρησης της Κροατίας[28]. [1] Πρώτη δέσμη στις 31 Δεκεμβρίου 2006 (με την απόφαση (2004) 248 της Επιτροπής), η προθεσμία για την εκτέλεση των συμβάσεων παρατάθηκε μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2007 με την απόφαση C (2006) 684 της Επιτροπής. [2] Ο χώρος και η συνεργασία Σένγκεν θεσπίζονται με τη συμφωνία Σένγκεν του 1985. Ο χώρος Σένγκεν αντιπροσωπεύει μια περιοχή στην οποία η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων είναι εγγυημένη. Τα συμβαλλόμενα μέλη της συμφωνίας έχουν καταργήσει όλα τα εσωτερικά σύνορα, δημιουργώντας ενιαία εξωτερικά σύνορα. Εδώ εφαρμόζονται κοινοί κανόνες και διαδικασίες όσον αφορά τις θεωρήσεις βραχείας διαμονής, τις αιτήσεις ασύλου και τον έλεγχο των συνόρων. Ταυτόχρονα, για να διασφαλιστεί η ασφάλεια εντός του χώρου Σένγκεν, έχουν ενταθεί η συνεργασία και ο συντονισμός μεταξύ αστυνομικών υπηρεσιών και δικαστικών αρχών. Η συνεργασία Σένγκεν ενσωματώθηκε στο νομικό πλαίσιο της ΕΕ από τη συνθήκη του Άμστερνταμ του 1997. [3] Πράξη περί των όρων προσχωρήσεως της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Λετονίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Μάλτας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημοκρατίας της Σλοβενίας και της Σλοβακικής Δημοκρατίας και των προσαρμογών των Συνθηκών επί των οποίων βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ L 236, 23.9.2003, σ. 44). [4] Απόφαση C(2004) 248 της Επιτροπής. [5] Απόφαση C(2006) 684 της Επιτροπής. [6] Απόφαση C(2007) 494 της Επιτροπής. [7] Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 της απόφασης της Επιτροπής C (2004) 248, το ποσοστό της κοινοτικής συνδρομής που χορηγείται από τη διευκόλυνση θα μπορούσε να ανέλθει στο 100%. Το ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα θα πρέπει να προσδιορίζει τις λοιπές πηγές χρηματοδότησης για κάθε δράση. [8] Σύμφωνα με το άρθρο 7 της απόφασης της Επιτροπής C (2004) 248, η Πολωνία, ως χώρα εκτός της ζώνης του ευρώ, πρέπει να χρησιμοποιεί τη συναλλαγματική ισοτιμία PLN/ευρώ για τις πληρωμές στο πλαίσιο της διευκόλυνσης Σένγκεν. Η συναλλαγματική ισοτιμία για την περίοδο προγραμματισμού (και για τις προκαταβολές που μεταφέρθηκαν από την Επιτροπή) ήταν υψηλότερη σε σχέση με τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν από τους δικαιούχους κατά τη διάρκεια της υλοποίησης του έργου. Αυτό εξηγεί γιατί το ποσοστό χρησιμοποίησης είναι υψηλότερο από 100%. [9] C (2004) 248. [10] Κανονισμός αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. [11] Κανονισμός αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, για τη θέσπιση του Δημοσιονομικού Κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. [12] Το άρθρο 35 της πράξης προσχώρησης προέβλεπε ότι οι πόροι της διευκόλυνσης Σένγκεν προορίζονταν για την κάλυψη επενδύσεων σε υποδομές, λειτουργικό εξοπλισμό, κατάρτιση και δαπάνες υλικοτεχνικής στήριξης. Συνεπώς, η ανάπτυξη θεσμών και η νομική συνδρομή για τη μεταφορά του κεκτημένου στο εθνικό δίκαιο δεν αποτελούσαν μέρος των στόχων της διευκόλυνσης Σένγκεν. Μόνο η Σλοβενία κατάρτισε λεπτομερή στρατηγική για τη χρήση των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων ώστε να καλυφθούν οι εν λόγω διαφορετικές ανάγκες (υποδομές, εξοπλισμός, ανάπτυξη θεσμών, νομική συνδρομή). [13] Απόφαση Ε(2007) 494 της Επιτροπής. [14] Η απόφαση Ε(2006) 684 της Επιτροπής τροποποίησε τις προθεσμίες ως εξής: ανάληψη δαπανών και υπογραφή της σύμβασης έως τις 31/12/2006, τελική εκτέλεση της σύμβασης έως τις 30/09/2007 και τελική πληρωμή έως τις 31/12/2007. Η απόφαση Ε(2007) 494 της Επιτροπής παρέτεινε την προθεσμία για την υπογραφή των συμβάσεων για σχέδια του SIS II έως τις 31/03/2007 και την προθεσμία για την εκτέλεση των συμβάσεων του SIS II έως τις 31/12/2007. Οι προθεσμίες για την ανάληψη υποχρεώσεων και τις πληρωμές δεν τροποποιήθηκαν. [15] B.11. σύστημα μετάδοσης δεδομένων· B.12. Επέκταση της πρόσβασης στους πόρους του SIS για τις αστυνομικές μονάδες — στοιχειώδες επίπεδο· B.15. Κατασκευή και εφαρμογή του Εθνικού Πληροφορικού Συστήματος με το SIS II και τον κεντρικό κόμβο VIS (N-SIS PL)· B.16. Εκσυγχρονισμός του συστήματος ‘Pobyt’ (Διαμονή) ως προς το μέρος που αφορά το άρθρο 96 του SIS II· B.18. Εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν στα δικαστήρια και στα γραφεία της Εισαγγελίας· B.19. Βελτίωση της λειτουργικότητας του συστήματος πληροφοριών Wiza-Konsul· B.20. Οργάνωση του τρόπου επαλήθευσης ταυτότητας ασφαλών χρηστών στο πλαίσιο του SIS· B.21. Προετοιμασία των κεντρικών συστημάτων πληροφοριών για την εφαρμογή των διατάξεων της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν (2005)· B.25. Παροχή πρόσβασης στους πόρους του SIS για όλες τις αστυνομικές μονάδες σε όλα τα επίπεδα (2005). [16] Σχεδιασμός και εφαρμογή ενός ψηφιακού συστήματος κινητής ραδιοεπικοινωνίας (DMRCS) εθνικής κλίμακας (καταλογισμός 22.725.511 ευρώ στη διευκόλυνση Σένγκεν) και σχεδιασμός και εφαρμογή του δικτύου τηλεπικοινωνιών του Υπουργείου Εσωτερικών στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ (καταλογισμός 3.419.457 ευρώ στη διευκόλυνση Σένγκεν). [17] Συνοριακή υποδομή (πρώτη περίπτωση), λειτουργικός εξοπλισμός εκτός από τα συστήματα ΤΠ (δεύτερη περίπτωση), κατάρτιση (τρίτη περίπτωση), υλικοτεχνική υποστήριξη και επιχειρησιακή δράση (τέταρτη περίπτωση). [18] Οι βασικές ελλείψεις που εντοπίστηκαν ήταν: η έλλειψη υποδομών σύμφωνων με τα κριτήρια του Σένγκεν (ανύπαρκτες σε ορισμένα σημεία, πεπαλαιωμένες, μη σύμφωνες με τις ελάχιστες απαιτήσεις) στα συνοριακά σημεία διέλευσης και στα κτίρια των αστυνομικών υπηρεσιών, των προξενικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών συνοριοφυλακής· πεπαλαιωμένα συστήματα και δικτυακές υποδομές για την ανταλλαγή πληροφοριών και δεδομένων (θεωρήσεις, δακτυλικά αποτυπώματα, έλεγχος οχημάτων κ.λπ.)· ανεπαρκής θεσμική συνεργασία (συνοριοφυλακή, αστυνομία, προξενικές υπηρεσίες, δικαιοσύνη)· η ανεπάρκεια μεταφορικών μέσων (σκάφη, ελικόπτερα, οχήματα για χειμερινές καιρικές συνθήκες) και συστημάτων ραδιοεπικοινωνίας· η έλλειψη προσωπικού ικανού να εφαρμόζει τις απαιτήσεις του Σένγκεν (τεχνικά και γλωσσικά προσόντα). [19] Βλέπε υποσημείωση 8. [20] Τα περισσότερα στοιχεία και ιδιαίτερα ποσοστιαία στοιχεία παρέχονται από τα κράτη μέλη χωρίς να εξηγείται η καλυπτόμενη περίοδος ούτε η ακριβής εμβέλεια της δραστηριότητας. [21] Αυτό το χαμηλό ποσοστό διαχειριστικών δαπανών πρέπει να ερμηνευθεί με προσοχή, διότι όπως επισημαίνει ήλωσε η Λετονία, τα περισσότερα κράτη μέλη χρησιμοποίησαν τον κρατικό προϋπολογισμό για να καλύψουν τα έξοδα αυτά, τα οποία συνεπώς δεν λαμβάνονται υπόψη. [22] Αξίζει να σημειωθεί ότι, στη Λιθουανία, το 2003, ο κρατικός προϋπολογισμός για τα συνοριακά θέματα μειώθηκε εν όψει της συμπληρωματικής χρηματοδότησης από τη διευκόλυνση Σένγκεν. [23] Σημείωση από τη Γενική Γραμματεία προς την ομάδα εργασίας για την εξιολόγηση του Σένγκεν (6183/03, 7.2.2003). [24] Το Ταμείο Εξωτερικών Συνόρων (ΤΕΣ) καλύπτει τη χρονική περίοδο 2007-2013. Συνολικά συμμετέχουν στο Ταμείο 23 κράτη μέλη. Ο γενικός στόχος είναι η παροχή βοήθειας στα κράτη μέλη ούτως ώστε να εξασφαλίσουν αποτελεσματικό, υψηλού επιπέδου και ομοιόμορφο έλεγχο στα εξωτερικά σύνορα και να συνεισφέρουν στην ανάπτυξη της κοινής πολιτικής θεωρήσεων. [25] Η αρμόδια αρχή μεταφέρθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών στο Υπουργείο Εσωτερικών. Το Υπουργείο Οικονομικών κατέστη η αρχή πιστοποίησης. [26] Η αρμοδιότητα της διαχείρισης των χρηματοδοτικών μέσων για την περίοδο 2007-2013 μεταφέρθηκε από το Γραφείο Διεθνούς Αστυνομικής Συνεργασίας του Προεδρείου της Αστυνομίας στην Υπηρεσία Εξωτερικής Βοήθειας του Υπουργείου Εσωτερικών. Από το 2006, η Υπηρεσία Εξωτερικής Βοήθειας του Υπουργείου Εσωτερικών έχει ενισχυθεί (αύξηση του προσωπικού και μείωση των εναλλαγών προσωπικού) και έχει αρχίσει να εκπληρώνει την αποστολή της στον τομέα της παροχής καθοδήγησης μεθοδολογικού χαρακτήρα σε όλα τα υπουργικά όργανα (δικαιούχους) σχετικά με τους πόρους της ΕΕ (αυξάνοντας την ευαισθητοποίηση των υπουργικών οργάνων όσον αφορά τους πόρους της ΕΕ, διαβιβάζοντας τις σχετικές προσκλήσεις για προτάσεις σχεδίων στους αρμόδιους επικοινωνίας, προγραμματίζοντας τη διάθεση των πόρων, υποβάλλοντας στοιχεία για τους πόρους κτλ). Η θεσμική μνήμη διατηρήθηκε καθώς το προσωπικό από το Γραφείο Διεθνούς Αστυνομικής Συνεργασίας που συμμετείχε στη διαχείριση της διευκόλυνσης Σένγκεν συμμετείχε στη μεταβίβαση διοικητικής και οργανωτικής ικανότητας και τεχνογνωσίας. [27] Άρθρο 32 του πρωτοκόλλου σχετικά με τους όρους και τις λεπτομέρειες της προσχώρησης της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ΕΕ L 157, της 21.6.2005, σ. 39. [28] Άρθρο 31 της Πράξης περί των όρων προσχωρήσεως της Δημοκρατίας της Κροατίας και των προσαρμογών της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, ΕΕ L 112, της 24.4.2012, σ. 29. Ο πλήρης κατάλογος στόχων των επτά δικαιούχων κρατών μελών Κράτη μέλη || Τελικός αριθμός στόχων || Προσέγγιση των στόχων || Στόχοι Πολωνία || 4 || Γενική προσέγγιση και συνδυασμός στρατηγικής και επιχειρησιακής προσέγγισης || × Στόχος 1: Δημιουργία ή εκσυγχρονισμός των υποδομών των συνοριακών σημείων διέλευσης στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. × Στόχος 2: Λειτουργικός εξοπλισμός που συνδέεται με την προστασία των συνόρων, ιδίως όσον αφορά το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν. × Στόχος 3: Κατάρτιση και υπηρεσίες. × Στόχος 4: Συμμετοχή στις δαπάνες υλικοτεχνικής υποδομής και επιχειρήσεων (τεχνική βοήθεια). Ουγγαρία || 4 || Γενική προσέγγιση και στρατηγική || × Στόχος 1: Ενίσχυση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα. × Στόχος 2: Βελτίωση της ικανότητας ελέγχου μέσω ενίσχυσης της ικανότητας διαβίβασης δεδομένων και πρόσβασης στα δεδομένα. × Στόχος 3: Αύξηση της αποτελεσματικότητας των διεξοδικών ελέγχων. × Στόχος 4: Ανάπτυξη των ικανοτήτων διεθνούς συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις. Εσθονία || 6 Αρχικά 5 || Αναλυτική προσέγγιση και συνδυασμός στρατηγικής και επιχειρησιακής προσέγγισης || × Στόχος 1: Δημιουργία του λειτουργικού συστήματος ραδιοεπικοινωνίας και ανάπτυξη των αναγκαίων τεχνικών λύσεων για τη δημιουργία του τεχνικού πρωτοτύπου του SIS II. × Στόχος 2: Ανάπτυξη των συστημάτων πληροφοριών των αστυνομικών δυνάμεων και ενσωμάτωσή τους στο σύστημα VIS· διασφάλιση της ασφαλούς σύνδεσης με τις αρμόδιες αρχές των άλλων κρατών μελών της ΕΕ όσον αφορά τη μεταφορά δεδομένων. × Στόχος 3: Εναρμόνιση των υποδομών και της υλικοτεχνικής βάσης που είναι αναγκαίες για τη σωστή επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων και για τον έλεγχο των συνόρων με τις απαιτήσεις της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν, τον κατάλογο συστάσεων Σένγκεν και το κοινό εγχειρίδιο. Κατασκευή της αναγκαίας υποδομής για κατάρτιση και δημιουργία της απαραίτητης υλικοτεχνικής βάσης για την επαγγελματική εκπαίδευση συνοριοφυλάκων υψηλής ειδίκευσης, και την προετοιμασία του προσωπικού της συνοριακής φρουράς για την επιτήρηση των συνόρων σύμφωνα με τις απαιτήσεις που προβλέπονται όσον αφορά την επιτήρηση και τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. × Στόχος 4: Δημιουργία κινητών σταθμών εργασίας για τους υπαλλήλους που είναι επιφορτισμένοι με την παρακολούθηση της μετανάστευσης, εφαρμογή του VIS και εγκατάσταση της αναγκαίας υποδομής για την εφαρμογή του· διασφάλιση της ασφάλειας του συστήματος και εφαρμογή βιομετρικών λύσεων. × Στόχος 5: Ευθυγράμμιση της υποδομής των προξενικών γραφείων σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τη συμφωνία Σένγκεν, διασφάλιση της λειτουργίας του κοινού ευρωπαϊκού χώρου θεωρήσεων, προσαρμογή των διαδικασιών χορήγησης θεωρήσεων στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εισαγωγή του αναγκαίου υλισμικού. × Στόχος 6: Δημιουργία ενός εθνικού συστήματος διανομής δεδομένων SIS (NS-SIS) και, προκειμένου να ελεγχθεί η χρήση του και να καταστεί δυνατή η συμπληρωματική ανταλλαγή πληροφοριών, θέσπιση του συστήματος πληροφοριών SIRENE. Λιθουανία || 8 || Αναλυτική προσέγγιση και συνδυασμός στρατηγικής και επιχειρησιακής προσέγγισης || × Στόχος 1: Κατασκευή, ανακαίνιση και αναβάθμιση των υποδομών των συνοριακών σημείων διέλευσης και συναφών κτιρίων. × Στόχος 2: Τεχνικός έλεγχος, εξοπλισμός επιτήρησης, οχήματα και άλλος απαραίτητος εξοπλισμός που θα χρησιμοποιείται στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, σε συνοριακούς σταθμούς και σε συνοριακά σημεία διέλευσης. × Στόχος 3: Δημιουργία νέων δικτύων πληροφοριών και νέων υποδομών επικοινωνίας στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και περαιτέρω ανάπτυξη των ήδη υφιστάμενων. × Στόχος 4: Μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν (SIS II). × Στόχος 5: Τα μέτρα προβλέπουν την απόκτηση εξοπλισμού ανίχνευσης των πλαστογραφημένων εγγράφων και τη χρησιμοποίηση κοινών σφραγίδων εισόδου και εξόδου κατά τη διενέργεια των συνοριακών ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. × Στόχος 6: Βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των συνοριοφυλάκων και των αστυνομικών μονάδων που επιχειρούν στα σύνορα, ώστε να διασφαλίζεται η άμεση αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο αυτών υπηρεσιών καταστολής κατά την αναζήτηση και την κράτηση προσώπων που παραβιάζουν τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. × Στόχος 7: Βελτίωση της εκπαίδευσης, των δεξιοτήτων και της τεχνογνωσίας του προσωπικού. × Στόχος 8: Διαχείριση της διευκόλυνσης Σένγκεν: υλικοτεχνική υποστήριξη και προσωπικό. Σλοβενία || 9 Αρχικά 7 || Γενική και επιχειρησιακή προσέγγιση ανά κατηγορία επενδύσεων || × Στόχος 1: Αναβάθμιση και/ή επέκταση των εγκαταστάσεων των αστυνομικών τμημάτων. × Στόχος 2: Επενδύσεις σε τεχνικό εξοπλισμό και μέσα μεταφοράς. × Στόχος 3: Επενδύσεις σε συστήματα πληροφοριών και επικοινωνιών. × Στόχος 4: Κατάρτιση εκπαιδευτών για την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν και βασικό πρόγραμμα εκπαίδευσης για τους νεοπροσλαμβανόμενους συνοριοφύλακες και αστυνομικούς. × Στόχος 5: Μισθοί και εξοπλισμός του προσωπικού. × Στόχος 6: Επενδύσεις στα συνοριακά σημεία διέλευσης. × Στόχος 7: Συντήρηση των συνοριακών σημείων διέλευσης. × Στόχος 8: Επενδύσεις σε εξοπλισμό ασφαλείας προοριζόμενο για τις διπλωματικές αποστολές και τα προξενικά γραφεία. × Στόχος 9: Λειτουργικές δαπάνες Σλοβακία || 16 || Γενική και επιχειρησιακή προσέγγιση ανά πρόγραμμα || × Στόχος 1: Ανάπτυξη σύνθετων συστημάτων προστασίας των συνόρων Σλοβακίας-Ουκρανίας. × Στόχος 2: Αναβάθμιση των εγκαταστάσεων των μονάδων που είναι επιφορτισμένες με τους συνοριακούς ελέγχους στα σύνορα Σλοβακίας-Ουκρανίας. × Στόχος 3: Εξοπλισμός του διεθνούς αεροδρομίου M.R.Štefánika της Μπρατισλάβας και συμμόρφωσή του με τα πρότυπα Σένγκεν. × Στόχος 4: Προμήθεια στολών και εξοπλισμού για τους αστυνομικούς που είναι επιφορτισμένοι με την προστασία των συνόρων Σλοβακίας-Ουκρανίας. × Στόχος 5: Βελτίωση της προστασίας των διαβαθμισμένων πληροφοριών που μεταφέρονται στο πλαίσιο του δικτύου μονάδων συνοριακών ελέγχων που βρίσκονται στα σύνορα Σλοβακίας-Ουκρανίας. × Στόχος 6: Αύξηση της χωρητικότητας του κέντρου κράτησης στο Sečovce. × Στόχος 7: Εναρμόνιση των συστημάτων πληροφοριών της εθνικής αστυνομίας με το SIS II. × Στόχος 8: Τεχνολογική υποστήριξη προς τα κεντρικά γραφεία SIS/SIRENE και τους τελικούς χρήστες. × Στόχος 9: Ανάπτυξη των συστημάτων πληροφοριών που συνδέονται με το VIS. × Στόχος 10: Βελτίωση της ποιότητας των χορηγούμενων θεωρήσεων και ενημέρωση του Υπουργείου Εσωτερικών σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τις χορηγούμενες θεωρήσεις. × Στόχος 11: Συμπλήρωση του εξοπλισμού για την εξασφάλιση της διασυνοριακής επιτήρησης. × Στόχος 12: Εκσυγχρονισμός του εργαστηριακού εξοπλισμού για τα έγγραφα ταυτότητας. × Στόχος 13: Βελτίωση της λειτουργίας των τελωνειακών υπηρεσιών στα σύνορα Σλοβακίας-Ουκρανίας. × Στόχος 14: Εφοδιασμός με μηχανοκίνητα οχήματα και χρήση ειδικής τεχνολογίας για τον εντοπισμό των κλαπέντων και/ή απολεσθέντων οχημάτων. × Στόχος 15: Υποστήριξη της διαχείρισης της διευκόλυνσης Σένγκεν – υλικοτεχνική υποστήριξη και επιχειρήσεις. × Στόχος 16: Σύστημα ηλεκτρονικής βιντεοπαρακολούθησης στα συνοριακά σημεία σιδηροδρομικής διέλευσης στα σύνορα Σλοβακίας-Ουκρανίας. Λετονία || 33 Αρχικά 25 || Επιχειρησιακή προσέγγιση σε επίπεδο έργων (που κατόπιν συνδέεται με τους «κύριους στόχους»: 9 στο πλαίσιο της επιτήρησης των συνόρων, 8 στο πλαίσιο των συνοριακών ελέγχων, 6 στο πλαίσιο διαχείρισης των θεωρήσεων, 4 στο πλαίσιο της εκπαίδευσης, 2 στο πλαίσιο των συστημάτων ΤΠ, 2 μη προσδιοριζόμενοι) || × Στόχος 1: Υποδομές για τη διαβίβαση δεδομένων στις λετονικές διπλωματικές αντιπροσωπείες ώστε να καθίσταται δυνατή η χορήγηση θεωρήσεων Σένγκεν (ηλεκτρονικός εξοπλισμός διαβίβασης των δεδομένων) × Στόχος 2: Βελτίωση των προτύπων ασφαλείας και εφαρμογή των κοινών προξενικών οδηγιών και του καταλόγου συστάσεων για την ορθή εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν και των βέλτιστων πρακτικών: Χορήγηση θεωρήσεων (6183/03, 07.02.2003) × Στόχος 3: Επαρκής έλεγχος των ταξιδιωτικών εγγράφων και ανίχνευση των πλαστογραφιών στις διπλωματικές και προξενικές αποστολές της Λετονίας. × Στόχος 4: Εφοδιασμός των διπλωματικών και προξενικών αντιπροσωπειών της Λετονίας με τους αναγκαίους πόρους όσον αφορά το εξειδικευμένο προσωπικό, σύμφωνα με τα πρότυπα και τις απαιτήσεις των κοινών προξενικών οδηγιών και του καταλόγου συστάσεων για την ορθή εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν και των βέλτιστων πρακτικών: Χορήγηση θεωρήσεων (6183/03, 07.02.2003) × Στόχος 5: Εξασφάλιση στους υπαλλήλους των πρεσβειών και προξενείων του εξωτερικού των απαραίτητων γνώσεων για τη χορήγηση θεωρήσεων Σένγκεν. × Στόχος 6: Αποτελεσματικός έλεγχος των φυσικών προσώπων και των προσωπικών τους αντικειμένων στα εξωτερικά σύνορα. × Στόχος 7: Απόκτηση σκύλων ανίχνευσης ναρκωτικών ουσιών. × Στόχος 8: Διευθέτηση και εξοπλισμός των χώρων εγκατάστασης των κεντρικών εξυπηρετητών της Υπηρεσίας Ιθαγένειας και Μετανάστευσης. × Στόχος 9: Ανάπτυξη του λετονικού εθνικού συστήματος πληροφοριών στον τομέα των θεωρήσεων. × Στόχος 10: Γλωσσική κατάρτιση των υπαλλήλων της Υπηρεσίας Ιθαγένειας και Μετανάστευσης. × Στόχος 11: Εκπαίδευση των χρηστών του N.SIS, του τμήματος SIRENE και των μελλοντικών χρηστών του SIS. × Στόχος 12: Βελτίωση της ασφάλειας του δικτύου διαβίβασης δεδομένων του Υπουργείου Εσωτερικών. × Στόχος 13: Διοργάνωση μαθημάτων αγγλικών και άλλων ξένων γλωσσών για τα στελέχη της εθνικής αστυνομίας. × Στόχος 14: Βελτίωση των κινητών συστημάτων περιπολίας των συνόρων με τη χρησιμοποίηση οχημάτων παντός εδάφους, μηχανοκίνητων ελκήθρων, «τετρακύκλων» και μηχανοκίνητων λέμβων. × Στόχος 15: Βελτίωση της κινητικότητας των συνοριοφυλάκων μέσω της σύστασης μιας αεροπορικής μονάδας στους κόλπους της Κρατικής Συνοριακής Φρουράς. × Στόχος 16: Βελτίωση της κινητικότητας των συνοριοφυλάκων στη θάλασσα. × Στόχος 17: Βελτίωση της αποτελεσματικότητας του ελέγχου των προσώπων που διέρχονται τα σύνορα, των οχημάτων τους και των προσωπικών τους αντικειμένων χάρη στην απόκτηση τεχνικού εξοπλισμού για τους συνοριακούς σταθμούς διέλευσης. × Στόχος 18: Εγκατάσταση συστήματος βιντεοπαρακολούθησης των θαλάσσιων συνόρων. × Στόχος 19: Τεχνική επιτήρηση των ανατολικών «πράσινων συνόρων». × Στόχος 20: Βελτίωση του εξοπλισμού επιχειρησιακών δραστηριοτήτων μέσω της αγοράς τεχνικών μέσων. × Στόχος 21: Εγκατάσταση τεχνικού εξοπλισμού πληροφοριών, ελέγχου και προστασίας των συνόρων. × Στόχος 22: Εκσυγχρονισμός του δικτύου τηλεπικοινωνιών της Κρατικής Συνοριακής Φρουράς. × Στόχος 23: Ανάπτυξη συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης της Κρατικής Συνοριακής Φρουράς. × Στόχος 24: Ηλεκτρονικό σύστημα αναγνώρισης δακτυλικών αποτυπωμάτων (AFIS). × Στόχος 25: Ανάπτυξη υποδομών της Κρατικής Συνοριακής Φρουράς. × Στόχος 26: Κατασκευή ελικοδρομίου στα σημεία συνοριακής διέλευσης Punduri, Lavošnieki, Šķilbēniu, Pededze και Vientuļi. × Στόχος 27: Επέκταση του συστήματος ραδιοεπικοινωνίας των ανατολικών συνόρων. × Στόχος 28: Απόκτηση σκύλων. × Στόχος 31: Απόκτηση εξοπλισμού. × Στόχος 32: Μαθήματα κατάρτισης. × Στόχος 33: Κόστος διαχείρισης για την εφαρμογή της διευκόλυνσης Σένγκεν.