Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για

- την "Πρόταση Κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με την κοινή οργάνωση αγοράς του ρυζιού", και

- την "Πρόταση Κανονισμού του Συμβουλίου περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1251/1999 για τη θέσπιση καθεστώτος στήριξης των παραγωγών ορισμένων αροτραίων καλλιεργειών, προκειμένου να συμπεριληφθεί το ρύζι"

(2001/C 144/03)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί οργανώσεως κοινής αγοράς στον τομέα του ρυζιού (COM(2000) 278 τελικό - 2000/0051 CNS)·

έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΚ) 1251/99 για την θέσπιση καθεστώτος στήριξης των παραγωγών ορισμένων αροτραίων καλλιεργειών, προκειμένου να συμπεριληφθεί το ρύζι (COM(2000) 278 τελικό - 2000/0052 CNS)·

έχοντας υπόψη τη σχετική γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (CES 1200/2000) που υιοθετήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2000·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της 19ης Ιουνίου 2000 με την οποία ζητούσε τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ βάσει του άρθρου 265, 1 της Συνθήκης ΕΚ·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της ΕΤΠ της 13ης Ιουνίου 2000 με την οποία ανέθεσε στην Επιτροπή 2 "Γεωργία, ανάπτυξη της υπαίθρου, αλιεία" την προετοιμασία των σχετικών εργασιών·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης που υιοθέτησε η επιτροπή 2 στις 25 Οκτωβρίου 2000 (CdR 346/2000 rev. 1) (εισηγητής: κα Aubert, Μέλος του Περιφερειακού Συμβουλίου της Provence - Alpes - Côte d'Azur, Γ, ΕΣΚ)·

υιοθέτησε κατά την 36η σύνοδο ολομέλειας της 13ης και 14ης Δεκεμβρίου 2000 (συνεδρίαση της 14ης Δεκεμβρίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1. συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής όσον αφορά την ύπαρξη μιας αγοράς του ρυζιού που πάσχει σήμερα από δυσαρμονίες και από αποθέματα παρέμβασης που βαίνουν αυξανόμενα και που το κόστος τους καθίσταται πιο επαχθές κάθε χρόνο, αλλά δεν πιστεύει ότι οι λύσεις που προτείνει η Επιτροπή μπορούν να εξασφαλίσουν την επιδιωκόμενη ισορροπία της αγοράς και εκφράζει ανησυχίες όσον αφορά τη βιωσιμότητα της παραγωγής ρυζιού στην Ένωση,

2. υπογραμμίζει ότι το ρύζι δεν είναι καλλιέργεια συγκρίσιμη με τα υπόλοιπα σιτηρά, διότι, αν και η παραγωγή του είναι μεγαλύτερη, το κόστος παραγωγής του είναι σημαντικά υψηλότερο. Η ένταξή του στο γενικό καθεστώς των αροτραίων καλλιεργειών ενδέχεται να αποβεί στο μέλλον επιζήμια για τον τομέα. Αν και μηχανοποιημένη, η ορυζοκαλλιέργεια είναι ακόμη, λόγω της ιδιαιτερότητάς της, η σιτοκαλλιέργεια που χρειάζεται το περισσότερο ανθρώπινο δυναμικό,

3. θεωρεί ακατανόητο να μην επιφυλάσσεται και στο ρύζι, η διαφορετική μεταχείριση που επιφυλάσσεται στον αραβόσιτο, ως αρδευτική καλλιέργεια, που έχει το ίδιο, αν όχι μεγαλύτερο κόστος παραγωγής και που ο κοινωνικός, περιβαλλοντικός και χωροταξικός του ρόλος είναι καθοριστικός στις ευρωπαϊκές ζώνες παραγωγής,

4. σημειώνει ωστόσο ότι η κατάργηση του καθεστώτος παρέμβασης μόνο για τον τομέα του ρυζιού θα έθετε τους ορυζοκαλλιεργητές σε κατάσταση αδυναμίας έναντι της βιομηχανίας όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών. Πράγματι, η τιμή παρέμβασης αποτελούσε πάντα μια ενδεικτική τιμή αγοράς, πράγμα που αναγνωρίζεται από την Επιτροπή. Η προσφυγή των παραγωγών στην παρέμβαση τα τελευταία χρόνια είναι περισσότερο αποτέλεσμα δυσμενών διεθνών συμφωνιών παρά συνδεδεμένη με τις πρακτικές των ιδίων. Εξάλλου, ο καθορισμός της πληρωμής σε 63 ευρώ/τόνο δεν θα επέτρεπε τη διατήρηση του εισοδήματος των παραγωγών και θα οδηγούσε σε πτωχεύσεις εκμεταλλεύσεων,

5. υποστηρίζει ότι εφόσον δεν μπορεί να δοθεί καμία εγγύηση ούτε σχετικά με την έναρξη των διαπραγματεύσεων με τους κύριους εμπορικούς εταίρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε σχετικά με τα συμπεράσματά τους, θα ήταν πιο συνετό προκειμένου να διαφυλαχθεί το μέλλον του τομέα του ρυζιού στην Ευρώπη να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις σχετικά με νέους σταθερούς εισαγωγικούς δασμούς προτού καταργηθεί η παρέμβαση και να πραγματοποιηθούν μεταρρυθμίσεις μόνο κατόπιν συμφωνίας σχετικά με τους νέους σταθερούς δασμούς ανάμεσα στους διάφορους διεθνείς εταίρους,

6. θεωρεί, όπως αναφέρεται και στη γνωμοδότηση της ΟΚΕ, ότι δεν είναι δικαιολογημένος ο φόβος της Επιτροπής για αύξηση των εδαφών καλλιέργειας ρυζιού. Οι συνθήκες που απαιτούνται για αυτό το είδος καλλιέργειας καθώς και ο ειδικός εξοπλισμός που επιβάλλεται απαγορεύουν την μετατροπή της σε εναλλακτικές καλλιέργειες. Πράγματι, οι περισσότερες παραδοσιακές περιοχές ορυζοκαλλιέργειας είναι περιοχές με εδάφη αβαθή και ελώδη, με ελλιπή εσωτερική και επιφανειακή αποστράγγιση, ή περιοχές προσχώσεων στα όρια των ποταμών, με εδάφη που προήλθαν από θαλάσσια ιζήματα και με υψηλή περιεκτικότητα σε άλατα στον υδροφόρο ορίζοντα. Τα προβλήματα υπερβολικής υγρασίας των πρώτων και η αλατότητα των δεύτερων, δεν επιτρέπουν άλλες καλλιέργειες εκτός από το ρύζι. Εξάλλου, το πλημμύρισμα είναι απαραίτητο για να αποτραπεί η άνοδος του υδροφόρου ορίζοντα και να αποφευχθεί η προσρόφηση νατρίου από τα μόρια της αργίλου, φαινόμενο που επιφέρει τη θραύση της, δηλαδή την απώλεια της συνοχής και της υφής του εδάφους, που το καθιστά ακατάλληλο για οποιοδήποτε είδος καλλιέργειας. Από αγρονομική άποψη, η προσωρινή παύση καλλιέργειας γαιών δεν αρμόζει στην καλλιέργεια ρυζιού και μπορεί να αποτελέσει παράγοντα σοβαρής ανισορροπίας για το περιβάλλον σε πολυάριθμες ζώνες τρέχουσας παραγωγής,

7. αναφέρει, όπως διευκρινίζει η ΟΚΕ, ότι η Επιτροπή προβλέπει ότι η ιδιωτική αποθήκευση μπορεί να αποτελέσει ένα από τα μέτρα που θα είναι σε θέση να λάβει η Επιτροπή Διαχείρισης Σιτηρών σε περίπτωση αισθητής και ενδεχομένως συνεχούς πτώσης ή αύξησης των τιμών της αγοράς. Πρόκειται για μια πολύ ασαφή, προαιρετική και πολύ γενική διάταξη που θα μπορούσε να ενταχθεί στον τίτλο Γενικές Διατάξεις, αλλά ποτέ υπό τον τίτλο Εσωτερική Αγορά, όπως συμβαίνει και με τις υπόλοιπες ΚΟΑ. Εκτός αυτού η Επιτροπή δεν προβλέπει στο δημοσιονομικό της δελτίο κανένα κονδύλι για ιδιωτική αποθήκευση. Η ΕΤΠ ζητεί από την Επιτροπή να διευκρινίσει και να προσδιορίσει ποσοτικά τι εννοεί ως ενίσχυση για ιδιωτική αποθήκευση στην περίπτωση που θα επέλθει κρίση στον τομέα,

8. υπογραμμίζει ότι η υποχρεωτική χρήση πιστοποιημένων σπόρων αποτελεί μη αναγκαία επιβάρυνση του κόστους, η οποία ωφελεί μόνον τις επιχειρήσεις που προμηθεύουν με σπόρους. Ο γεωργός χρησιμοποιεί πάντα ένα μέρος πιστοποιημένων σπόρων και σπόρους της παραγωγής του, επιλεγμένους εφόσον η πυκνότητα της σποράς είναι συνάρτηση της θερμοκρασίας που επικρατεί κατά την έναρξη της σποράς και κατά τη διάρκειά της,

9. παρατηρεί ωστόσο ότι η παραγωγή ρυζιού στις περιφέρειες της νότιας Ευρώπης διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην οικονομική δραστηριότητα και στη διατήρηση της απασχόλησης. Επιπλέον, συχνά οι ιδιοκτησίες είναι μικρές ή μεσαίες και καμιά φορά, όπως στην Ισπανία, την Πορτογαλία ή την Ελλάδα, πολύ μικρές εκμεταλλεύσεις, αφού είναι συχνά μικρότερες των 10 εκταρίων. Οι καλλιέργειες αυτές αντιπροσωπεύουν, λοιπόν, για αυτούς τους μικρούς παραγωγούς την ουσία των γεωργικών τους εισοδημάτων. Χωρίς τιμή παρέμβασης, η βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους είναι αμφισβητούμενη,

10. θεωρεί ότι η καλλιέργεια του ρυζιού είναι ουσιώδης παράγοντας για τη διατήρηση του περιβάλλοντος σε ορισμένες περιφέρειες της νότιας Ευρώπης και συμμετέχει έτσι στη διατήρηση ενός οικοσυστήματος που εξασφαλίζει πλούσια και εξειδικευμένη πανίδα και χλωρίδα. Η διατήρηση των υγροτόπων σημαίνει επίσης διατήρηση μοναδικών τοπίων που συνδέονται ακριβώς με την ορυζοκαλλιέργεια,

11. αναφέρει ότι πρέπει οπωσδήποτε να προβλέψει η Επιτροπή, αφενός, μείωση των εισαγωγών ρυζιού κατά 25000 τόνους εξαιτίας της μεταβολής των τελωνειακών δασμών και, αφετέρου, ισοδύναμη μείωση της κοινοτικής παραγωγής με την προσωρινή παύση καλλιέργειας γαιών. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι το επιθυμητό, αλλά αβέβαιο τελικό αποτέλεσμα δεν δικαιολογεί την υιοθέτηση μέτρων που θα έθεταν σε κίνδυνο μια καλλιέργεια ναι μεν περιθωριακή σε σχέση με τις άλλες παραγωγές σιτηρών, αλλά εντούτοις απαραίτητη για την οικονομική, περιβαλλοντική και τοπιακή ισορροπία ορισμένων περιφερειών της νότιας Ευρώπης.

Βρυξέλλες, 14 Δεκεμβρίου 2000.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jos Chabert