A4-0285/97

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Η εξωτερική διάσταση των διευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων» (COM(97)0125 - C4-0167/97)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (COM(97)0125 - C4-0167/97),

- έχοντας υπόψη:

. το ψήφισμά του της 14ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τον εφοδιασμό σε φυσικό αέριο και τις προοπτικές του στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα ((ΕΕ C 362, 2.12.1996, σελ. 291)),

. την απόφασή του της 18ης Φεβρουαρίου 1997, σχετικά με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου και της Επιτροπής που αφορά τη σύναψη από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες της Συνθήκης για τον Χάρτη Ενέργειας και του Πρωτοκόλλου του Χάρτη Ενέργειας για την ενεργειακή απόδοση και τα σχετικά περιβαλλοντικά ζητήματα ((ΕΕ C 85, 17.3.1997, σελ. 34)),

- έχοντας υπόψη τις προηγούμενες γνωμοδοτήσεις του:

. της 18ης 1995, σχετικά με πρόταση απόφασης του ΕΚ και του Συμβουλίου για τον καθορισμό συνόλου προσανατολισμών για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα της ενέργειας ((ΕΕ C 151, 19.6.1995, σελ. 228)),

. της 12ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με πρόταση απόφασης του ΕΚ και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της απόφασης 1254/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί καθορισμου συνόλου προσανατολισμών σχετικά με τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα της ενέργειας ((ΕΕ C 362, 2.12.1996, σελ. 29)),

- έχοντας υπόψη τις προτάσεις της Διάσκεψης του Καΐρου, του Οκτωβρίου 1995, για τη χρηματοδότηση ενεργειακών προγραμμάτων στη Λεκάνη της Μεσογείου,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Διάσκεψης για το Φυσικό Αέριο, το Πετρέλαιο και την Ηλεκτρική Ενέργεια στη Βαλκανική Χερσόνησο, που διεξήχθη τον Οκτώβριο 1995 στη Θεσσαλονίκη,

- έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Ευρωμεσογειακής Διάσκεψης για την Ενέργεια, που διεξήχθη τον Νοέμβριο 1995 στη Μαδρίτη,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Σεμιναρίου για τη διαμεθοριακή συνεργασία στον τομέα του φυσικού αερίου, που διιεξήχθη τον Απρίλιο 1996 στη Μπρατισλάβα της Σλοβακίας,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Ευρωμεσογειακής Διάσκεψης των Υπουργών Ενέργειας, που διεξήχθη τον Ιούνιο 1996 στην Τεργέστη,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Ενέργειας και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Προϋπολογισμών και της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων,(A4-0285/97),

A. υπενθυμίζοντας ότι η απόφαση 1254/96/ΕΚ ((ΕΕ L 161, 29.6.1996, σελ. 147)) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 1996, περί καθορισμού συνόλου προσανατολισμών σχετικά με τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα της ενέργειας, προβλέπει ότι πρέπει να επιταχυνθεί η ανάπτυξη των διασυνδέσεων και της διαλειτουργικότητας των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου μεταξύ της Κοινότητας και τρίτων χωρών της Ευρώπης και της περιοχής της Μεσογείου, τηρουμένων των διατάξεων της Συνθήκης για τον Ενεργειακό Χάρτη όταν πρόκειται για διασυνδέσεις που αφορούν συμβαλλόμενες χώρες,

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι χώρες που μετείχαν στη Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, που συνήλθε το 1996 στη Βουδαπέστη, υιοθέτησαν την ιδέα της δημιουργίας διευρωπαϊκών ενεργιακών δικτύων, και ότι στους όρους του «δομημένου διαλόγου» μεταξύ των υπουργών ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ομολόγων τους των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ) περιλαμβάνονται τα διευρωπϊκά δίκτυα ως ένα από τα στοιχεία που θα απασχολήσουν τις διαπραγματεύσεις εν όψει της ένταξης των χωρών αυτών στην ΕΕ,

Γ. θεωρώντας ότι κατά την ανάπτυξη των διασυνδέσεων μεταξύ διευρωπαϊκών και πανευρωπαϊκών δικτύων η Κοινότητα οφείλει να επιδιώξει, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού[semigr ] και ότι προς τον σκοπό αυτό πρέπει να εξετασθούν και ζητήματα που σχετίζονται με την εξάρτηση από εξωτερικές πηγές εφοδιασμού, με τις οικονομικές δυνατότητες των προμηθευτριών χωρών και ιδίως της Ρωσίας, με την αύξηση της εσωτερικής ζήτησης στις ΧΚΑΕ, με τις απρόβλπτες συνέπειες του ανταγωνισμού στις χώρες αυτές και με τη μελλοντική εξέλιξη των τιμών,

Δ. επισημαίνοντας ότι η Επιτροπή ανεκοίνωσε τους όρους αναφοράς για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ατζέντα 2000) αναφέροντας προτεραιότητες μεταξύ των υποψηφίων προς ένταξη χωρών[semigr ] επισημαίνοντας ότι ο ενεργειακός τομέας είναι θεμελιώδους σημασίας για τις πολιτικές επιλογές που προσφέρονται στις υποψήφιες να ενταχθούν ΧΚΑΕ προκειμένου να μειωθεί η εξάρτησή τους από τη Ρωσία ως προς τον εφοδιασμό τους σε καύσιμα, να εκσυγχρονίσουν τα ενεργεικά συστήματά τους σε επίπεδο αποτελεσματικότητος, ασφάλειας, συμβατότητας με το περιβάλλον, αλλά και να διαχειρισθούν τη σύγκλιση προς τους κανόνες και τις παραμέτρους τις κοινοτικής ενεργειακής αγοράς[semigr ] επισημαίνοντας επίσης ότι η ΕΕ θα πρέπει να υποστηρίξει την περαιτέρω διαρθρωτική ανάπτυξη του ενεργειακού τομέα στις υποψήφιες να ενταχθούν χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης,

Ε. επισημαίνοντας ότι η προαναφερθείσα απόφαση 1254/96/ΕΚ δεν περιλαμβάνει κατευθυντήριες γραμμές σχετικές με τους πετρελαιαγωγούς[semigr ] ότι, εντούτοις, το πρόγραμμα TACIS προβλέπει τη χορήγηση κονδυλίων για την εκτέλεση της πρωτοβουλίας με την ονομασία «Interstate oil and gas to Europe» (INOGATE), που περιλαμβάνει πιστώσεις ύψους 50 εκατ. ecu για πενταετή περίοδο ως ενισχύσεις για την υποστήριξη των προσπαθειών της KAK για την καλύτερη διαχείριση των αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και για τον εντοπισμό σχεδίων περιφερειακού ενδιαφέροντος που αφορούν τη δημιουργία ενεργειακών δικτύων,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι η εξωτερική διάσταση των διευρωπαϊκών δικτύων συνεπάγεται την απαίτηση οι προδιαγραφές των σχεδίων που μπορούν κατάρχήν να εξετασθούν στο πλαίσιο των προτάσεων της Επιτροπής που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα να περιέχουν όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται προκειμένου να αξιολογείται πλήρως ο χαρακτήρας τους ως σχεδίων κοινού ενδιαφέροντος, ιδίως εάν η Επιτροπή σκοπεύει να υποβάλει εκ των υστέρων σχετική νομοθετική πρόταση που θα ορίζει κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας,

Ζ. θεωρώντας ότι η εντεινόμενη τάση προς τη διασύνδεση των δικτύων σε πανευρωπαϊικό επίπεδο επισκιάζει, σε κάποιο βαθμό, τη σημασία που αποδίδει στην ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων η Συμφωνία Σύνδεσης Ευρώπης- Μεσογείου για τον ενεργειακό τομέα, με στόχο να βελτιωθούν οι όροι του εφοδιασμού και να αντιμετωπισθεί η αύξηση της ενεργειακής ζήτησης,

Η. θεωρώντας ότι η ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας έχει ως συνεπακόλουθο την παράλληλη επέκταση των τεχνικών διασυνδέσεων και την εναρμόνιση της σχετικής νομοθεσίας στις ενδιαφερόμενες χώρες, καθώς και την προοδευτική οικονομική ολοκλήρωση,

1. καλεί την Επιτροπή να υλοποιήσει τη δέσμευση που έχει αναλάβει να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τα τεχνικά χαρακτηριστικά των προγραμμάτων κοινού ενδιαφέροντος που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα της πρότασής της, και να δώσει περισσότερα στοιχεία για τον χαρακτηρισμό ως κοινού ενδιαφέροντος των προγραμμάτων που περιλαμβάνονται στους καταλόγους των παραρτημάτων, ιδίως σε σχέση με ενδεχόμενη τροποποίηση των προγραμμάτων που αναφέρονται στην απόφαση 1254/96/ΕΚ και την απόφαση 1047/97ΕΚ ((ΕΕ L 152 της 11.6.1997, σελ. 12)) με την οποία τροποποιείται η πρώτη απόφαση[semigr ]

2. καλεί την Επιτροπή να ρυθμίσει κατά τρόπο ικανοποιητικό τη χρήση των πόρων που προέρχονται από την εφαρμογή κοινοτικών προγραμμάτων όπως τα PHARE, TACIS, MEDA, SYNERGY, από τα δάνεια της ΕΤΕ και τις εγγυήσεις δανείων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων, ούτως ώστε να δίδεται προτεραιότητα, π.χ. σε ό,τι αφορά τα περιφερειακά δίκτυα πετρελαιαγωγών, στην προαγωγή των διασυνδέσεων και της διαλειτουργικότητας και στην ανάπτυξη των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου που χαρακτηρίζονται ως κοινού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο των κατευθύνσεων που καθορίζει η απόφαση 1254/96/ΕΚ, με κριτήριο την αύξηση της ασφάλειας εφοδιασμού στην Κοινότητα υπό τους ποσοτικούς, ποιοτικούς και τιμολογιακούς όρους που εξυπηρετούν κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ανάγκες της ενεργειακής πολιτικής[semigr ]

3. καλεί την Επιτροπή να τεκμηριώσει τις προτεραιότητες που προκύπτουν από την πρότασή της σε ό,τι αφορά τις διασυνδέσεις και την ανάπτυξη των δικτύων, λαμβάνοντας υπόψη τη μεγάλη σημασία που πρέπει να αποδίδεται στην κάλυψη των αναγκών που εντάσσονται στο πλαίσιο της Συμφωνίας Σύνδεσης Ευρώπης- Μεσογείου για τον ενεργειακό τομέα, ιδίως σε σχέση με την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και των χωρών του Μαγκρέμπ με στόχο την βελτιστοποίηση των αντιστοίχων συστημάτων δικτύων[semigr ]

4. λαμβάνει υπό σημείωσιν τις αδυναμίες που διαπιστώνει η Επιτροπή σε ό,τι αφορά τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις με τη Λεκάνη της Μεσογείου και τις διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου με τις περιοχές της Βαλκανικής και της Βαλτικής, και πιστεύει ότι η επίλυση των προβλημάτων αυτών θα συμβάλει στην εξισωση των δυνατοτήτων καθώς και του κόστους πρόσβασης των διαφόρων χωρών στους κοινούς πόρους[semigr ]

5. θεωρεί ότι η ανάπτυξη των πανευρωπαϊκών δικτύων φυσικού αερίου συνεπάγεται την αύξηση της εξάρτησης της Κοινότητας από μία ενεργειακή πηγή, και τούτο παρά την αύξηση του αριθμού των προμηθευτών[semigr ] προειδοποιεί ότι αυτή η πολιτική εφοδιασμού οδηγεί μακροπρόθεσμα στην αύξηση του κόστους για τον τελικό χρήστη αυτού του - εν τούτοις τόσο ακριβού πόρου, δεδομένου ότι το κόστος μεταφοράς του φυσικού αερίου σε μεγάλες αποστάσεις θα μπορούσε να ξεπεράσει αυτό τούτο το κόστος παραγωγής, και επισημαίνει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα ιδεατό δίκτυο εφοοδιασμού με υγροποιημένο φυσικό αέριο θα ήταν ίσως καλύτερη εναλλακτική λύση από τον αγωγό φυσικού αερίου[semigr ]

6. φρονεί ότι οι διαπραγματεύσεις της ΕΕ με τρίτες χώρες στον τομέα αυτόν πρέπει να συνοδεύονται από μέτρα που θα αποτρέπουν την σχεδόν μονοπωλιακή κυριαρχία ενός ή ορισμένων προμηθευτών, αλλά ταυτόχρονα, θα ελαχιστοποιούν τις επιπτώσεις απο ενδεχόμενη πολιτική αστάθεια, ιδίως σε εδάφη από όπου περνούν δίκτυα μεγάλων αποστάσεων, και θα αυξάνουν την ευελιξία σε ό,τι αφορά τις συμβάσεις εφοδιασμού, με παράλληλη υιοθέτηση μέτρων για την αντιμετώπιση καταστάσεων κρίσεως[semigr ]

7. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα συμπληρωματικής οικονομικής ενίσχυσης των μέτρων για την προστασία του περιβάλλοντος σε περίπτωση προγραμμάτων διαπεριφερειακής συνεργασίας[semigr ]

8. καλεί την Επιτροπή να προσδιορίσει τα τεχνικά σημεία συμφόρησης στις διευρωπαϊκές και πανευρωπαϊκές διασυνδέσεις δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και τα μέτρα τυποποίησης που εφαρμόζονται για την επίλυση των προβλημάτων του είδους αυτού προκειμένου να καταστεί δυνατόν η υλοποίηση, π.χ., του αποκαλουμένου «δικτύου της Βαλτικής»- η Φινλανδία έχει ήδη συνδεθεί με τη Σουηδία με υποθαλάσσιο καλώδιο, η Σουηδία είναι συνδεδεμένη με τη Δανία και τη Γερμανία, αλλά η διασύνδεση της Γερμανίας με τις Βαλτικές Χώρες, μέσω Πολωνίας, παρουσιάζει ελλείψεις[semigr ]

9. καλεί την Ευρώπη να εξασφαλίσει ότι τα προγράμματα του διευρωπαϊκού δικτύου τα σχετικά με τον ηλεκτρισμό και το αέριο θα λαμβάνουν πλήρως υπόψη τη μακροπρόθεσμη στρατηγική και το χρονοδιάγραμμα διεύρυνσης της Ένωσης, καθώς και τις αναφερόμενες στο πρόγραμμα Ατζέντα 2000 προτεραιότητες[semigr ]

10. με αυτά τα σχόλια, εγκρίνει τα συμπεράσματα της ανακοίνωσης της Επιτροπής[semigr ]

11. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή και το Συμβούλιο.