ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΟΥ ΑΠΟΒΛΕΠΕΙ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΠΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

2. ΝΕΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ 2000: ΝΕΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ του προγραμματοσ που υποβληθηκε το 1996

2.1. Χάραξη βιώσιμης στρατηγικής για τη βελτίωση του τρέχοντος καθεστώτος

2.2. Η πρόοδος των προτάσεων που έχουν ήδη υποβληθεί στο Συμβούλιο: αδιαμφισβήτητη αναγκαιότητα

2.3. Νέα μέτρα που θα προβλεφθούν

3. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ

3.1. Πρώτο στάδιο: 2000/2001- έγκριση από το Συμβούλιο των προτάσεων που έχουν ήδη υποβληθεί

3.2. Δεύτερο στάδιο: 2000/2001 - υποβολή από την Επιτροπή νέων προτάσεων

3.3. Τρίτο στάδιο: 2001 - αξιολόγηση και καθορισμός των επόμενων προτεραιοτήτων

1. ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΑΒΟΥΝ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

1.1. Καθεστώς που εφαρμόζεται στις ταχυδρομικές υπηρεσίες

1.2. Μεταχείριση του ηλεκτρονικού εμπορίου καθώς και των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπτών

1.3. Κανόνες που αφορούν την τιμολόγηση

1.4. Αναθεώρηση των κανόνων για τη διοικητική συνεργασία και την αμοιβαία συνδρομή

1.5. Καθορισμός του ελάχιστου κανονικού συντελεστή ΦΠΑ

1.6. Έκθεση σχετικά με το πεδίο εφαρμογής του μειωμένου συντελεστή

2. ΑΛΛΕΣ ΠΙΘΑΝΕΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

2.1. Αντιμετώπιση των επιδοτήσεων, των δημοσίων αρχών και των δραστηριοτήτων γενικού ενδιαφέροντος

2.2. Αντιμετώπιση των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών υπηρεσιών

2.3. Συνέχεια της εφαρμογής ορισμένων αποφάσεων του δικαστηρίου

2.4. Κανόνες που αφορούν τις παραδόσεις αγαθών

2.5. Ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας

2.6. Συνοχή τελωνειακών/φορολογικών υπηρεσιών

2.7. Αναθεώρηση του τόπου φορολόγησης των υπηρεσιών γενικά (άρθρο 9)

2.8. Εξορθολογισμός των παρεκκλίσεων που έχουν χορηγηθεί βάσει του άρθρου 27

2.9. Εξορθολογισμός των διαφόρων δυνατοτήτων επιλογής, δικαιωμάτων και παρεκκλίσεων

2.10. Εξορθολογισμός των συντελεστών ΦΠΑ

2.11. Το καθεστώς που εφαρμόζεται στις ΜΜΕ

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

1. Μετά από την έγκριση της πρώτης και της δεύτερης οδηγίας ΦΠΑ τον Απρίλιο του 1967, η Κοινότητα δεσμεύτηκε τόσο νομικά όσο και πολιτικά (στο πλαίσιο του στόχου της όσο δυνατόν αποτελεσματικότερης εγκαθίδρυσης της κοινής αγοράς) να θεσμοθετήσει ένα κοινό σύστημα ΦΠΑ στο οποίο θα έχουν καταργηθεί τόσο η φορολόγηση των εισαγωγών όσο και η απαλλαγή από τη φορολόγηση των εξαγωγών στις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Η δέσμευση αυτή στηριζόταν στο στόχο που αφορούσε τη σχεδίαση ενός συστήματος ΦΠΑ καλώς προσαρμοσμένου στην εσωτερική αγορά που θα λειτουργεί στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τον ίδιο τρόπο που θα λειτουργούσε στους κόλπους μιας και μόνης χώρας.

2. Η επεξεργασία ενός τέτοιου συστήματος θα συνεπαγόταν την τήρηση των δύο κύριων χαρακτηριστικών του ΦΠΑ:

του μηχανισμού τμηματικών καταβολών, που εξασφαλίζει ότι το φορολογικό σύστημα διασφαλίζει, κατά κάποιο τρόπο, τον αυτοέλεγχό του.

του σαφούς διαχωρισμού των ευθυνών μεταξύ του πωλητή (ορθή τιμολόγηση οφειλόμενου φόρου) και του αγοραστή (ακριβής απόδειξη των εκπιπτόντων φόρων).

3. Η Επιτροπή υπέβαλε προτάσεις με σκοπό τη θεσμοθέτηση ενός συστήματος αυτού του είδους κατά το 1987 στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας για τη σύσταση της εσωτερικής αγοράς κατά τον Ιανουάριο του 1993. Τα ουσιαστικά στοιχεία των προτάσεων αυτών τα οποία είχαν σχεδιαστεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να εγκαθιδρύεται μια πραγματική εσωτερική αγορά μέσω της φορολόγησης στη χώρα καταγωγής, ήταν τα εξής:

η εναρμονισμένη φορολογική δομή που περιλάμβανε δύο κατηγορίες συντελεστών.

η προσέγγιση, στο εσωτερικό μιας καθορισμένης ψαλίδας, των συντελεστών που θα εφαρμόζουν τα κράτη μέλη και

ο μηχανισμός αντιστάθμισης για την αναδιανομή των φορολογικών εσόδων.

4. Ήδη από το 1989, φάνηκε σαφώς ότι θα ήταν αδύνατο να εγκριθούν οι προτάσεις της Επιτροπής πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 και το Συμβούλιο ECOFIN αποφάσισε κατά συνέπεια να θεσπίσει ένα μεταβατικό σύστημα που θα επέτρεπε την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα της Κοινότητας ενώ θα συνεχιζόταν η είσπραξη των φόρων στα κράτη μέλη προορισμού σε ορισμένες σαφώς καθορισμένες περιπτώσεις (ιδίως στο πλαίσιο των συναλλαγών μεταξύ υποκείμενων στο φόρο και «πωλήσεων εξ αποστάσεως» σε πελάτες μιας κάποιας σημασίας).

5. Ταυτόχρονα, εντούτοις, το Συμβούλιο επανέλαβε και πάλι τόσο νομικά όσο και πολιτικά τη δέσμευση που είχε αναλάβει τον Απρίλιο του 1967 να θεσμοθετήσει ένα σύστημα «οριστικής» επιβολής φόρου βασισμένου στη φορολόγηση των αγαθών και υπηρεσιών στο «κράτος μέλος καταγωγής» και καθόρισε μια νέα προθεσμία για την επίτευξη του στόχου αυτού, δηλαδή την 31η Δεκεμβρίου 1996.

6. Κατά συνέπεια, για μια φορά ακόμα, αποτελεί υποχρέωση της Επιτροπής, να υποβάλει νέες προτάσεις. Προηγουμένως, η Επιτροπή είχε διενεργήσει μια εις βάθος αξιολόγηση της λειτουργίας του μεταβατικού καθεστώτος [1] καθώς και της συμπεριφοράς των κρατών μελών, πράγμα για το οποίο θα έπρεπε να εγκρίνει μια διαφορετική προσέγγιση από αυτή που καθόρισε το 1987 ώστε να θεσμοθετηθεί ένα σύστημα ΦΠΑ πραγματικά προσαρμοσμένο στην εσωτερική αγορά. Το πρόγραμμα που υποβλήθηκε το 1996 [2] διέφερε σε δύο κύρια σημεία από τις προτάσεις του 1987.

[1] Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη λειτουργία του μεταβατικού καθεστώτος επιβολής του ΦΠΑ στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές (COM (94) 515 τελικό της 23.11.1994 που δεν έχει δημοσιευθεί).

[2] Ένα κοινό σύστημα ΦΠΑ - πρόγραμμα εργασίας για την εσωτερική αγορά (COM (96) 328 τελικό της 22ας Ιουλίου 1996, που δεν έχει δημοσιευθεί).

7. Πρώτον, όσον αφορά το περιεχόμενο, οι προτάσεις του 1987 στηρίζονταν στην αρχή σύμφωνα με την οποία η φορολόγηση θα πρέπει να πραγματοποιείται με βάση τον τόπο καταγωγής των παραδιδομένων εμπορευμάτων (ο τόπος στον οποίο τα αγαθά ευρίσκονταν όταν είχαν πωληθεί, ο τόπος στον οποίο βρίσκεται το ακίνητο ...) και ο μηχανισμός αντιστάθμισης θα πρέπει να στηρίζεται στις δηλώσεις που έχουν υποβάλει οι υποκείμενοι στο φόρο. Στο πρόγραμμα του 1996, η ιδέα που προβλήθηκε ήταν η εξής: η φορολόγηση θα πρέπει να γίνεται με βάση την «φορολογική κατοικία» του ενδιαφερομένου ώστε να μην υπάρχει παρά ένας μόνο τόπος καταγραφής και θα πρέπει να υπάρχει ένας μηχανισμός εκ νέου κατακύρωσης βασισμένος στις επίσημες στατιστικές (μια «νέα μακροοικονομική προσέγγιση») ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα έσοδα από το ΦΠΑ θα δοθούν στο κράτος μέλος στο οποίο έλαβε χώρα η κατανάλωση.

8. Δεύτερον, οι προτάσεις του 1987 είχαν διατυπωθεί με βάση την προσέγγιση της «μεγάλης έκρηξης», δηλαδή της μετάβασης στο οριστικό σύστημα από τη μια μέρα στην άλλη, ενώ το πρόγραμμα του 1996 προέβλεπε μια προοδευτική μετάβαση στο οριστικό σύστημα. Το πρώτο των σταδίων που προβλεπόταν για αυτή την προοδευτική μετάβαση θα έπρεπε να είναι ο εκσυγχρονισμός και μια πιο ομοιόμορφη εφαρμογή του υπάρχοντος συστήματος, συνοδευόμενα από τις τροποποιήσεις που θα οδηγούσαν στο οριστικό σύστημα.

9. Η προοδευτική αυτή προσέγγιση φάνηκε ότι είναι τόσο δύσκολη στην εφαρμογή της όσο η προσέγγιση που αποκλήθηκε «της μεγάλης έκρηξης» του 1987. Πράγματι, από τη στιγμή όπου το σύνολο των οικονομικών δραστηριοτήτων που πραγματοποιήθηκαν από ένα φορέα στην Κοινότητα υπόκειται στον φόρο σε ένα μόνον κράτος μέλος, είναι απαραίτητος ένας πολύ υψηλός βαθμός εναρμόνισης του μηχανισμού φορολόγησης για να διασφαλιστεί η ομοιομορφία εφαρμογής που απαιτούν οι ενδιαφερόμενοι. Επιπλέον, για να διαφυλαχτεί η ουδετερότητα της επίπτωσης του φόρου στους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων, απαιτείται επίσης ένας ορισμένος βαθμός εναρμόνισης των συντελεστών. Εντούτοις φάνηκε αμέσως, όπως και κατά το 1987, ότι ένας τέτοιος βαθμός εναρμόνισης δεν θα ήταν πραγματοποιήσιμος, λαμβανομένης υπόψη της εσωτερικής κατάστασης στα διάφορα κράτη μέλη. Κατά συνέπεια, η πρόοδος που συντελέστηκε στους κόλπους του Συμβουλίου με σκοπό την έγκριση των προτάσεων που υποβλήθηκαν από την Επιτροπή ώστε να υλοποιηθεί το πρόγραμμα του 1996 υπήρξαν πολύ περιορισμένη.

10. Εντούτοις, κανείς δεν αμφισβητεί ότι το παρόν καθεστώς χαρακτηρίζεται από έναν ορισμένο αριθμό παραλείψεων, ιδίως επειδή είναι πολύπλοκο, και ότι είναι ευάλωτο όσον αφορά τις απάτες (το πρόβλημα αυτό αποκαλείται ειδικότερα «απάτη πολλαπλής συμμετοχής» και καθίσταται όλο και περισσότερο ανησυχητικό) ενώ επί πλέον είναι ξεπερασμένο. Είναι λοιπόν προφανές ότι το σύστημα ΦΠΑ θα πρέπει να εκσυγχρονιστεί, να απλοποιηθεί, να ενισχυθεί και να εφαρμοστεί κατά τρόπο πιο ομοιόμορφο για να είναι ενημερωμένο και να ενθαρρύνει τη διεξαγωγή νόμιμων εμπορικών πράξεων στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς παρεμποδίζοντας ταυτόχρονα την επιπλέον αύξηση των διαπραττομένων απατών.

2. ΝΕΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ 2000: ΝΕΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ του προγραμματοσ που υποβληθηκε το 1996

2.1. Χάραξη βιώσιμης στρατηγικής για τη βελτίωση του τρέχοντος καθεστώτος

11. Καταρχάς πρέπει να τονισθεί ότι η εσωτερική αγορά μπορεί να λειτουργήσει και θα λειτουργήσει καλύτερα με ένα σύστημα ΦΠΑ στηριγμένο στη φορολόγηση στο κράτος μέλος καταγωγής, τόσο για τη διοικητική απλούστευση (και, κατά συνέπεια, τη μείωση του κόστους για τις επιχειρήσεις) όσο και για τη μικρότερη ευαισθησία στην απάτη (οπότε θα διασφαλιζόταν καλύτερα η σταθερότητα των φορολογικών εσόδων). Εντούτοις, θα πρέπει επίσης να αναγνωριστεί ότι λόγω του τρέχοντος κλίματος και των τρεχουσών συνθηκών (ειδικότερα, το γεγονός ότι δεν συγκεντρώνονται οι προϋποθέσεις για την ταχεία προώθηση της προσέγγισης των φορολογικών συντελεστών και των νομοθεσιών, καθώς και η δυσκολία θέσπισης ενός πλήρως αξιόπιστου μηχανισμού ανακατανομής των εσόδων), δεν είναι βέβαιο ότι θα συντελεσθεί ουσιαστική πρόοδος προς την κατευθυνση ενός τέτοιου καθεστώτος στο εγγύς μέλλον.

12. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή δεν έχει καθόλου την πρόθεση να αμφισβητήσει την ιδέα ενός οριστικού καθεστώτος φορολόγησης στο κράτος μέλος καταγωγής των συναλλαγών που συνεπάγονται κατανάλωση στην Κοινότητα όπως ήταν ο μακροπρόθεσμος στόχος της Κοινότητας. Εντούτοις, για να βελτιωθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς βραχυπρόθεσμα, ενδείκνυται να επανεξετασθεί το πρόγραμμα είχε υποβάλει η Επιτροπή το 1996 και να καθορισθεί μια βιώσιμη στρατηγική που να προσανατολίζεται σε τέσσερις κύριους στόχους, δηλαδή στην απλοποίηση και στον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων κανόνων, την περισσότερο ομοιόμορφη εφαρμογή των τρεχουσών διατάξεων και τη νέα υλοποίηση της διοικητικής συνεργασίας.

13. Ο στόχος μιας τέτοιας επανεξέτασης είναι να δοθεί νέα ώθηση στους κόλπους του Συμβουλίου, ώστε να καταλήξει βραχυπρόθεσμα στις συγκεκριμένες και απαραίτητες βελτιώσεις του τρέχοντος συστήματος. Εντούτοις αυτό θα καταστεί φυσικά δυνατό μόνον εάν όλα τα κράτη μέλη προτίθενται να εξετάσουν την τροποποίηση του εθνικού τους συστήματος ΦΠΑ (και, ενδεχομένως, να αποδεχθούν τη μείωση του υψηλού αριθμού ειδικών καθεστώτων, επιλογών, παρεκκλίσεων κλπ. που υπάρχουν αυτή τη στιγμή) και εφόσον οι τροποποιήσεις θα βελτιώσουν γενικά τη λειτουργία του κοινού συστήματος ΦΠΑ. Επιπλέον, η διατήρηση σε ισχύ του μεταβατικού συστήματος ΦΠΑ συνεπάγεται ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να αναγνωρίσουν την ανάγκη αύξησης των προσπαθειών για τον ενισχυμένο έλεγχο και τη διοικητική συνεργασία, ώστε να ασχοληθούν με τα προβλήματα που συνδέονται με την απάτη, όπως παρουσιάζονται στην έκθεση που υπέβαλε η Επιτροπή για τη διοικητική συνεργασία και τον έλεγχο του ΦΠΑ [3]. Πράγματι, το γεγονός ότι το μεταβατικό καθεστώς ΦΠΑ συνεπάγεται την κυκλοφορία αφορολόγητων αγαθών μεταξύ των κρατών μελών [4] προξενεί αναπόφευκτα κινδύνους, ιδίως την «απάτη πολλαπλής συμμετοχής», για την αντιμετώπιση των οποίων απαιτούνται αυστηρά μέτρα. Εξαιτίας του γεγονότος αυτού, καθίσταται προφανές ότι «ο εκσυχρονισμός και η απλούστευση» είναι αλληλένδετα με «τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης» και ότι επιβάλλεται η παράλληλη δράση.

[3] Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τρίτη έκθεση για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 218/92 του Συμβουλίου, της 27ης Ιανουαρίου 1992, σχετικά με την διοικητική συνεργασία στον τομέα των έμμεσων φόρων (ΦΠΑ), που έχει συνταχθεί κατ' εφαρμογή του άρθρου 14 και τέταρτη έκθεση για την είσπραξη και τον έλεγχο του ΦΠΑ, που έχει συνταχθεί κατ' εφαρμογή του άρθρου 12 του κανονισμού (ΕΟΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ) αριθ. 1553/89 (COM(2000) 28 τελικό της 28.01.2000) http://europa.eu.int/comm/taxation_customs/french/publications/official_doc/com/com_fr.htm

[4] Το ενδοκοινοτικό εμπόριο απορροφά κάθε έτος περίπου 930 δισεκατομμύρια ευρώ: ο ΦΠΑ αντιπροσωπεύει το 15 έως 25%, σύμφωνα με τα κράτη μέλη, δηλαδή περίπου 162,75 δισεκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, η απάτη αντιπροσωπεύει το 5% αυτού του ποσού, δηλαδή απώλεια φορολογικών εσόδων περίπου 8 δισεκατομμυρίων ευρώ κατ' έτος.

2.2. Η πρόοδος των προτάσεων που έχουν ήδη υποβληθεί στο Συμβούλιο: αδιαμφισβήτητη αναγκαιότητα

14. Τούτο φυσικά δε σημαίνει ότι δεν είναι απαραίτητο να εγκρίνει το Συμβούλιο τις προτάσεις που έχει ήδη υποβάλει η Επιτροπή με βάση το πρόγράμμα του 1996 και στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την απλούστευση της νομοθεσίας στον τομεά της εσωτερικής αγοράς (SLIM). Αντίθετα, οι προτάσεις αυτές είχαν ήδη σχεδιαστεί ακριβώς για να απλοποιήσουν, να εκσυγχρονίσουν, να ενισχύσουν και να διασφαλίσουν μια πλέον ομοιόμορφη εφαρμογή του υφιστάμενου καθεστώτος ΦΠΑ και αφορούν τομείς στους οποίους είναι οπωσδήποτε απαραίτητο να γίνουν βελτιώσεις σχετικά με την παρούσα κατάσταση.

15. Συνεπώς ειδικότερα, οι προτάσεις που αφορούν το δικαίωμα έκπτωσης και την κατάργηση της προβλεπόμενης από την 8η οδηγία διαδικασίας (COM(98)377 [5]) καθώς και τον καθορισμό του οφειλέτη του φόρου επί της προστιθεμένης αξίας (COM(98)660 [6]) αποτελούν βασικές προτάσεις για την απλούστευση των υφιστάμενων διαδικασιών. Αφορούν τομείς, όπως οι δυσκολίες για την επιστροφή των φόρων από άλλα κράτη μέλη, καθώς και το κόστος και η πολυπλοκότητα της χρήσης των φορολογικών αντιπροσώπων, οι οποίοι χαρακτηρίστηκαν ως η κύρια πηγή προβλημάτων για τους επιχειρηματίες που έχουν δραστηριότητες σε άλλα κράτη μέλη, και ιδίως για τις ΜΜΕ που θίγονται άμεσα από το βάρος αυτών των διαδικασιών. Στο πλαίσιο της εξέτασής τους από το Συμβούλιο, οι προτάσεις αυτές θα επανεξεταστούν ωστόσο, για να εξασφαλιστεί ότι προβλέπουν πράγματι την τροποποίηση των υφιστάμενων διατάξεων.

[5] Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ όσον αφορά το καθεστώς του δικαιώματος προς έκπτωση του φόρου προστιθέμενης αξίας - και πρόταση κανονισμού (EK) του Συμβουλίου όσον αφορά τα μέτρα ελέγχου, τα μέτρα σχετικά με το σύστημα επιστροφής και τα μέτρα διοικητικής συνεργασίας που είναι αναγκαία για την εφαρμογή της οδηγίας 98/xxx/EK - Υποβλήθηκαν από την Επιτροπή στις 17 Ιουνίου 1998 (98/C 219/11 και 98/C 219/12) COM(1998) 377 τελικό (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. C 219 της 15/07/1998 σ. 0016 και σ. 0020)

[6] Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τροποποίηση της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τον καθορισμό του οφειλέτη του φόρου προστιθέμενης αξίας - Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 27 Νοεμβρίου 1998 (98/C 409/08) COM(1998) 660 τελικό (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. C 409 της 30/12/1998 σ. 0010)

16. Υπάρχουν δυο άλλες προτάσεις τις οποίες η Επιτροπή εξακολουθεί να θεωρεί σημαντικές, δηλαδή η πρόταση για την τροποποίηση του κανονισμού λειτουργίας της επιτροπής ΦΠΑ (COM(97)325 [7]) και η πρόταση σχετικά με τη βελτίωση της λειτουργίας της αμοιβαίας συνδρομής σε θέματα είσπραξης οφειλών (COM(98)364 [8]). Όσον αφορά την επιτροπή ΦΠΑ, είναι βέβαιο ότι πρόκειται για ένα σημαντικό όργανο για τη διασφάλιση της ενιαίας εφαρμογής των υφιστάμενων διατάξεων, αλλά, για να είναι αποτελεσματική, πρέπει να εξευρεθεί ένα μέσο που να της επιτρέπει τη συμμετοχή σε διαδικασία έγκρισης, από την Επιτροπή, δεσμευτικών αποφάσεων εκτέλεσης. Όσον αφορά την πρόταση σχετικά με την είσπραξη των οφειλών, αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο ενίσχυσης της διοικητικής συνεργασίας και θα πρέπει να εγκριθεί το ταχύτερο δυνατόν. Θα αποτελούσε εξάλλου ένα άριστο συμπλήρωμα της κατάργησης της υποχρεωτικής φορολογικής εκπροσώπησης (πρόταση COM(98) 660 που αναφέρθηκε παραπάνω).

[7] Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (επιτροπή φόρου προστιθέμενης αξίας) - Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 26 Ιουνίου 1997 COM(97) 325 τελικό (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. C 278 της 13/09/97 σ.6 και C 158 της 26/05/1997 σ. 0014)

[8] Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 76/308/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί της αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη απαιτήσεων που προκύπτουν από ενέργειες οι οποίες αποτελούν μέρος του συστήματος χρηματοδότησης του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, καθώς και από γεωργικές εισφορές και δασμούς, και σχετικά με τον φόρο προστιθέμενης αξίας και ορισμένους ειδικούς φόρους κατανάλωσης - Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 26 Ιουνίου 1998 (98/C 269/06) COM(98)364 τελικό (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. C 269 du 28/08/1998 p. 0016) και COM (1999) 183 τελικό (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. C 179 της 24/06/1999, σ. 0006).

2.3. Νέα μέτρα που θα προβλεφθούν

17. Εκτός από τις προτάσεις αυτές που έχουν ήδη υποβληθεί στο Συμβούλιο, προβλέπεται να ληφθούν μέτρα, στο πλαίσιο μιας νέας στρατηγικής, σε ορισμένους τομείς για τους οποίους η τρέχουσα κοινοτική νομοθεσία δεν έχει ακόμη προσαρμοσθεί (όπως, για παράδειγμα, οι ταχυδρομικές υπηρεσίες, το ηλεκτρονικό εμπόριο...).

Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ αναφέρει με λεπτομέρειες τους τομείς πιθανής δράσης. Ο κατάλογος αυτός δεν είναι κατά κανένα τρόπο περιοριστικός και ουδόλως αποκλείει να ληφθούν υπόψη νέες ανάγκες που ενδέχεται να εμφανιστούν στη συνέχεια. Με τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή θα μεριμνά πάντα ώστε να τηρούνται οι διεθνείς υποχρεώσεις της Ένωσης καθώς και οι ενδεχόμενες συνέπειές τους στα θέματα ΦΠΑ.

3. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ

18. Για να καταστεί γνωστή η γνώμη των κρατών μελών όσον αφορά τη διαδικασία αυτή, πραγματοποιήθηκε μια συνεδρίαση της «ομάδας φορολογικής πολιτικής» (TPG) στις 2 Μαρτίου 2000, για να συζητηθεί η νέα προσέγγιση σε θέματα ΦΠΑ και να διαφανούν οι δυνατότητες περαιτέρω προόδου στο θέμα αυτό. Οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών δέχτηκαν πολύ ευνοϊκά την προσέγγιση αυτή που βασίζεται στη λογική και τη βούληση να αντιμετωπισθούν χωρίς καθυστερήσεις οι δυσκολίες που συναντούν οι φορείς, ώστε να τους δοθεί, στο μέτρο του δυνατού, η κατάλληλη απάντηση που θα επιτρέψει να αποκομισθεί το μεγαλύτερο δυνατό όφελος από την εσωτερική αγορά.

19. Κατά την εφαρμογή αυτής της νέας στρατηγικής σε θέματα ΦΠΑ, η Επιτροπή επιθυμεί να καθορίσει στην παρούσα ανακοίνωση ένα πρόγραμμα δράσης με βάση τους τέσσερις παρακάτω στόχους: την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων κανόνων, πλέον ομοιόμορφη εφαρμογή των τρεχουσών διατάξεων και νέα εφαρμογή της διοικητικής συνεργασίας.

3.1. Πρώτο στάδιο: 2000/2001- έγκριση από το Συμβούλιο των προτάσεων που έχουν ήδη υποβληθεί

20. Το πρώτο στάδιο πρέπει να περιλαμβάνει την έγκριση, το συντομότερο δυνατόν, των παρακάτω προτάσεων:

Τροποποίηση του κανονισμού λειτουργίας της επιτροπής ΦΠΑ (COM (1997) 325).

Βελτίωση της αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη (COM (1998) 364).

Πρόταση σχετικά με το δικαίωμα έκπτωσης και την 8η οδηγία (COM (1998) 377).

Πρόταση σχετικά με τον οφειλέτη του φόρου (COM (1998) 660).

3.2. Δεύτερο στάδιο: 2000/2001 - υποβολή από την Επιτροπή νέων προτάσεων

21. Η Επιτροπή πρόκειται να υποβάλει, κατά τη διάρκεια του 2000, προτάσεις οδηγιών στους παρακάτω τομείς:

φορολόγηση των ταχυδρομικών υπηρεσιών (Ιούνιος/Ιούλιος 2000).

ηλεκτρονικό εμπόριο (Ιούνιος/Ιούλιος 2000).

τιμολόγηση, συμπεριλαμβανομένης και της ηλεκτρονικής τιμολόγησης (Φθινόπωρο 2000).

αναθεώρηση των κανόνων για τη διοικητική συνεργασία και την αμοιβαία συνδρομή (Δεκέμβριος 2000).

καθορισμός του ελάχιστου κανονικού συντελεστή ΦΠΑ (Ιούλιος 2000).

Η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης έκθεση για το πεδίο εφαρμογής του μειωμένου συντελεστή (Δεκέμβριος 2000).

3.3. Τρίτο στάδιο: 2001 - αξιολόγηση και καθορισμός των επόμενων προτεραιοτήτων

22. Οι επόμενες προτεραιότητες θα εξαρτηθούν κυρίως από την πρόοδο των εργασιών του Συμβουλίου για την έγκριση των προτάσεων που έχουν ήδη υποβληθεί (των 4 προτάσεων που έχουν ήδη υποβληθεί καθώς και των 5 νέων προτάσεων που θα υποβληθούν κατά τη διάρκεια του 2000). Προς το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα υποβάλει ενδιαμέσως, ήδη από τις αρχές του 2001, έκθεση και, αφού συζητήσει την έκθεση αυτή στο Συμβούλιο, θα καταρτίσει, στη βάση αυτή, το πρόγραμμα εργασίας της και θα καθορίσει τις προτεραιότητες για τα επόμενα στάδια, το πρώτο από τα οποία θα αφορά την περίοδο 2001/2002. Οι προτεραιότητες αυτές θα καθοριστούν με βάση τα αποτελέσματα της επανεξέτασης θεμάτων που περιλαμβάνονται στο παράρτημα, αφού ληφθούν υπόψη οι νέες ανάγκες που θα εμφανιστούν μεταγενέστερα. Τα επόμενα στάδια θα καθοριστούν σε συνάρτηση με την έγκριση από το Συμβούλιο των εν εξελίξει προτάσεων, ώστε να αποφευχθεί η συγκέντρωση πολλών προτάσεων εν αναμονή στο Συμβούλιο.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ τομεισ δρασησ με σκοπο την απλοποιηση, τον εκσυγχρονισμο και την ενισχυση του κοινου συστηματοσ ΦΠΑ

1. ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΑΒΟΥΝ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

1.1. Καθεστώς που εφαρμόζεται στις ταχυδρομικές υπηρεσίες

Δεδομένου ότι οι δημόσιες ταχυδρομικές αρχές λειτουργούν σε όλο και περισσότερο ανταγωνιστικές αγορές ο περιορισμός της απαλλαγής από τον ΦΠΑ σε μόνο το δημόσιο τομέα αναπόφευκτα στρεβλώνει τον ανταγωνισμό. Η κατάσταση αυτή είναι δύσκολο να δικαιολογηθεί και οι ενδιαφερόμενοι διαμαρτύρονται συχνά. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη επιλέξει την φορολόγηση των ταχυδρομικών τους υπηρεσιών που έχουν πλέον ιδιωτικοποιηθεί, πράγμα το οποίο δημιουργεί προβλήματα στις σχέσεις τους με τα άλλα κράτη όπου οι δημόσιες ταχυδρομικές υπηρεσίες εξακολουθούν να απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ.

Τούτο αποδεικνύει ότι η αρχή της ουδετερότητας, που βρίσκεται στο κέντρο του κοινού συστήματος ΦΠΑ, δεν τηρείται πλέον στον τομέα αυτόν. Εάν τροποποιηθεί η έκτη οδηγία κατά τρόπο ώστε να υπόκεινται οι ταχυδρομικές υπηρεσίες στον ΦΠΑ, τούτο θα συμβάλει, κατά συνέπεια, στον εκσυγχρονισμό του συστήματος φορολόγησης.

Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει πρόταση οδηγίας σχετικά με τις ταχυδρομικές υπηρεσίες κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2000.

1.2. Μεταχείριση του ηλεκτρονικού εμπορίου καθώς και των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπτών

Οι γενικές αρχές φορολόγησης των ηλεκτρονικών εμπορικών συναλλαγών είχαν για πρώτη φορά καθοριστεί σε μια ανακοίνωση της Επιτροπής τον Ιούνιο του 1998 [9]. Η πιο σημαντική από τις αρχές αυτές ήταν ότι, για τις ανάγκες του συστήματος ΦΠΑ, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές θα πρέπει να φορολογούνται ως υπηρεσίες και η φορολόγηση θα πρέπει να πραγματοποιείται στη επικράτεια της χώρας στην οποία λαμβάνει χώρα η κατανάλωση. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου ECOFIN του Ιουλίου 1998 επιβεβαίωσαν την ορθότητα της προσέγγισης αυτής και το γεγονός αυτό έγινε διεθνώς εμφανές στη διάσκεψη του ΟΟΣΑ στην Οτάβα τον Οκτώβριο του ιδίου έτους. Κατά συνέπεια, υφίστανται ιδιαίτερα προβλήματα όσον αφορά την παρούσα νομοθετική βάση για την ορθή εφαρμογή αυτών των αρχών στις συναλλαγές που αφορούν την προμήθεια αγαθών και διεξάγονται σε ψηφιακή μορφή μέσω των ηλεκτρονικών δικτύων.

[9] COM(1998) τελικό «Ηλεκτρονικό εμπόριο και έμμεση φορολογία: Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή» http://europa.eu.int/taxation_customs/french/publications/official_doc/com/com_fr.htm

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έχει την πρόθεση να τροποποιήσει τις διατάξεις της 6ης οδηγίας ΦΠΑ που αφορούν τον τόπο παροχής των υπηρεσιών έτσι ώστε οι υπηρεσίες που παρέχονται ηλεκτρονικά, να βαρύνονται με τον ΦΠΑ της ΕΕ όταν αυτές προορίζονται για κατανάλωση μέσα στην ΕΕ και, αντίθετα, να μην επιβαρύντονται με τον ΦΠΑ, όταν προορίζονται για κατανάλωση εκτός της ΕΕ. Η πρόταση αυτή περιέχει επίσης έναν ορισμένο αριθμό μέτρων διευκολύνσεως και απλοποίησεως προκειμένου να διασφαλίζεται το σύστημα διαχείρισης και απόδοσης του ΦΠΑ θα επωφελείται πλήρως από τα πιθανά πλεονεκτήματα που προσφέρει η ηλεκτρονική τεχνολογία. Οι ειδικοί αυτοί στόχοι θα περιλαμβάνουν τη διευκόλυνση της εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων για τους ενδιαφερομένους εκτός ΕΕ και την κατάργηση των εμποδίων που παρεμβάλλει το υπάρχον φορολογικό σύστημα στην ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου.

1.3. Κανόνες που αφορούν την τιμολόγηση

Μετά από την εμπειρία του συστήματος SLIM (απλούστευση της νομοθεσίας στον τομέα της εσωτερικής αγοράς), εκπονήθηκε μια μελέτη σχετικά με την ηλεκτρονική τιμολόγηση, με κύριο στόχο να αναλυθούν οι ήδη ακολουθούμενες πρακτικές στα κράτη μέλη (ενδείξεις που θα έπρεπε να αναφέρονται στο τιμολόγιο και περιπτώσεις όπου επιτρέπονται η ηλεκτρονική τιμολόγηση και αυτοτιμολόγηση) και να προτείνει τον βέλτιστο τρόπο εναρμόνισης των πρακτικών και θέσπισης των κατάλληλων κοινοτικών κανόνων. Τα αποτελέσματα ήδη εξετάζονται από κοινού με τις διοικήσεις και τους επιχειρηματικούς κύκλους. Τα νέα μέτρα στον τομέα της τιμολόγηαης θα επέτρεπαν την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό των σημερινών κανόνων ΦΠΑ ευθυγραμμίζοντάς τους με τον τρόπο κατά τον οποίο χρησιμοποιούνται ήδη από τις επιχειρήσεις οι νέες τεχνολογίες. Μετά από τα πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα των εργασιών που έχουν ήδη διεξαχθεί, φάνηκε ότι θα μπορούσε να υποβληθεί μια επίσημη πρόταση ήδη το φθινόπωρο του 2000.

1.4. Αναθεώρηση των κανόνων για τη διοικητική συνεργασία και την αμοιβαία συνδρομή

Η έκθεση που υπέβαλε η Επιτροπή με βάση το άρθρο 14 του κανονισμού αριθ. 218/92 και το άρθρο 12 του κανονισμού αριθ. 1553/89, καθώς και οι εργασίες που είχαν διεξαχθεί στους κόλπους της ομάδας ad hoc «φορολογική απάτη» του Συμβουλίου καταδεικνύουν ότι η διατήρηση του τρέχοντος καθεστώτος πρέπει να συνοδεύεται από τη δέσμευση για αποτελεσματική ενίσχυση των μέσων και των μεθόδων ελέγχου και διοικητικής συνεργασίας. Προς τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή συνεπέρανε ότι τα υφιστάμενα κοινοτικά νομικά μέσα διοικητικής συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής θα πρέπει να ενισχυθούν. Αρχικά, προτίθεται να προτείνει κατά προτεραιότητα κατάλληλη πρόταση αναθεώρησης του κανονισμού αριθ. 218/92 και της οδηγίας 77/799/ΕΟΚ.

1.5. Καθορισμός του ελάχιστου κανονικού συντελεστή ΦΠΑ

Το άρθρο 12 παράγραφος 3 της έκτης οδηγίας ΦΠΑ [10] καθορίζει σε 15% τον ελάχιστο κανονικό συντελεστή που εφαρμόζεται στα κράτη μέλη έως τις 31/12/2000. Δεν καθορίζει κανένα μέγιστο συντελεστή, παρά το γεγονός ότι η Επιτροπή πρότεινε, δύο φορές ήδη, τον καθορισμό μιας ψαλίδας ώστε να προβεί στη μεγαλύτερη δυνατή προσέγγιση του κανονικού συντελεστή μεταξύ των κρατών μελών. Για να ληφθεί υπόψη η κατάσταση αυτή, η Επιτροπή θα προτείνει την παράταση της ήδη ισχύουσας διάταξης για περίοδο 5 ετών.

[10] Όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 1999/49/ΕΚ του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, για τροποποίηση της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ σχετικά με το κοινό σύστημα του φόρου προστιθέμενης αξίας όσον αφορά το επίπεδο του κανονικού συντελεστή (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 139 της 02/06/1999 σ. 0027 - 0028).

1.6. Έκθεση σχετικά με το πεδίο εφαρμογής του μειωμένου συντελεστή

Όπως το προβλέπει το άρθρο 12 παράγραφος 4, η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στην οποία θα επανεξετάζεται το πεδίο εφαρμογής των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ. Όπως και στις προηγούμενες εκθέσεις της, θα περιγράφει την κατάσταση εναρμόνισης των συντελεστών και θα αξιολογεί τις συνέπειες που έχει η διάρθρωση των συντελεστών στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Τέλος, θα καθορίζει τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσει η περαιτέρω εναρμόνιση του πεδίου εφαρμογής των μειωμένων συντελεστών. Η ανάλυση αυτή θα χαράσσει τις κατευθύνσεις που πρέπει να ακολουθηθούν, χωρίς εντούτοις να συνοδεύεται στο άμεσο μέλλον από επίσημες νομοθετικές προτάσεις: οι προτάσεις αυτές θα δώσουν συνέχεια στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των εμπειριών που βρίσκονται αυτή τη στιγμή εν εξελίξει για τις υπηρεσίες υψηλής έντασης εργασίας, στις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν, έως τις 31/12/2002, μειωμένο συντελεστή με σκοπό την αύξηση της απασχόλησης και τη μείωση της παραοικονομίας.

2. ΑΛΛΕΣ ΠΙΘΑΝΕΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Προκαταρκτική σημείωση: Τα θέματα που αναφέρθηκαν παραπάνω πρέπει να εξεταστούν ως προβλήματα τα οποία, σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής και της ομάδας φορολογικής πολιτικής (TPG), επιβάλλουν τη διεξοδική επανεξέταση. Μετά από την ενδιάμεση έκθεση για την κατάσταση προόδου των εργασιών του Συμβουλίου σχετικά με τις προτάσεις που έχουν ήδη υποβληθεί, η Επιτροπή θα υποβάλει, εάν χρειαστεί, κατάλληλες προτάσεις σύμφωνα με ένα νέο πρόγραμμα δράσης που θα καθοριστεί τη στιγμή εκείνη. Η σειρά με την οποία αναφέρονται δεν προδικάζει καθόλου τη σειρά προτεραιότητας που θα δοθεί.

2.1. Αντιμετώπιση των επιδοτήσεων, των δημοσίων αρχών και των δραστηριοτήτων γενικού ενδιαφέροντος

Η ολοένα αυξανόμενη ιδιωτικοποίηση των δραστηριοτήτων που παραδοσιακά αποτελούσαν αποκλειστικότητα του δημόσιου τομέα είχε ως συνέπεια την αυξημένη στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ των απαλλασσομένων υπηρεσιών, των υποκειμένων και των μην υποκειμένων στον φόρο. Θεωρείται ότι είναι αναγκαίος ο εκσυγχρονισμός του εφαρμοζόμενου καθεστώτος ΦΠΑ στις παροχές αυτές υπηρεσιών μέσω της συνεκτίμησης των διαφόρων στοιχείων και ιδίως των συμφερόντων των πολιτών που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες αυτές. Επιπλέον, το εφαρμοζόμενο καθεστώς ΦΠΑ στις επιδοτήσεις θα πρέπει να επανεξετασθεί ώστε να εξασφαλιστεί η απλούστερη και πιο εναρμονισμένη διαχείρισή του μέσα στην ΕΕ. Τέλος, οι απαλλαγές χωρίς δικαίωμα έκπτωσης για τις δραστηριότητες κοινωνικού, εκπαιδευτικού, μορφωτικού κλπ. χαρακτήρα θα πρέπει να επανεξεταστούν ώστε να αποδειχτεί εάν ανταποκρίνονται ακόμα στις τρέχουσες ανάγκες.

2.2. Αντιμετώπιση των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών υπηρεσιών

Λόγω της αύξησης του μεγέθους και της πολυπλοκότητας του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών καθώς και της τροποποίησης των δομών και των μεθόδων λειτουργίας τους, οι ισχύοντες κανόνες ΦΠΑ προξενούν αυξανόμενα προβλήματα. Με πρωτοβουλία της Επιτροπής, εκπονήθηκε μια διεξοδική μελέτη για την αναζήτηση και τον καθορισμό μιας μεθόδου επιβολής ΦΠΑ στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες με την ευρεία έννοια. Οπωσδήποτε, ακόμα και εάν κρινόταν ότι τούτο δεν είναι επιθυμητό ή πραγματοποιήσιμο, θα πρέπει εντούτοις να ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα που θα καταστήσουν το κοινό σύστημα ΦΠΑ πιο συμβατό με τις εξελίξεις που συντελούνται στον τομέα αυτόν, και που οφείλονται, κυρίως, στις αυξημένες δυνατότητες που έχουν οι καταναλωτές να προβαίνουν σε διασυνοριακές αγορές.

2.3. Συνέχεια της εφαρμογής ορισμένων αποφάσεων του δικαστηρίου

Πολλές αποφάσεις του δικαστηρίου που αφορούν, για παράδειγμα, την εφαρμογή του ΦΠΑ σε ορισμένες πράξεις που εκτελούν οι εταιρείες χαρτοφυλακίου, σε συστήματα προώθησης της πώλησης προϊόντων τα οποία συνίστανται στην έκδοση κουπονιών έκπτωσης και σε ορισμένες δραστηριότητες που ασκούν οι δημόσιοι φορείς, φανερώνουν ότι ορισμένες διατάξεις της έκτης οδηγίας είναι αμφίσημες, ελλιπείς ή μη προσαρμοσμένες στην τρέχουσα οικονομική πραγματικότητα. Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, η Επιτροπή θα επανεξετάσει ενδεχομένως τη σκοπιμότητα τόσο να προτείνει στο Συμβούλιο την τροποποίηση των διατάξεων της έκτης οδηγίας ΦΠΑ, όσο και να θεσπίσει τις κατάλληλες αποφάσεις εκτέλεσης μόλις το Συμβούλιο εγκρίνει την προαναφερθείσα πρόταση τροποποίησης του καταστατικού της επιτροπής ΦΠΑ (COM (97) 325.

2.4. Κανόνες που αφορούν τις παραδόσεις αγαθών

Στο πλαίσιο του ισχύοντος καθεστώτος, ο τόπος παράδοσης των αγαθών καθορίζεται σε σχέση με το χώρο στον οποίο τα αγαθά θεωρείται ότι ευρίσκονται κατά την παράδοσή τους. Η αρχή αυτή θα παραμείνει αμετάβλητη αλλά θα πρέπει να επανεξεταστούν ορισμένοι κανόνες που αποδείχθηκε ότι είναι ελάχιστα προσαρμοσμένοι στις ανάγκες του ενδοκοινοτικού εμπορίου. Μεταξύ αυτών μπορούμε να αναφέρουμε:

Παραδόσεις για τις οποίες ο προμηθευτής αναλαμβάνει τη συναρμολόγηση και την εγκατάσταση στο χώρο του πελάτη: οι ενδιαφερόμενοι είχαν να αντιμετωπίσουν περιττές δυσχέρειες λόγω της συνύπαρξης των σχετικών κανόνων ενδοκοινοτικής παράδοσης/παραλαβής και των κανόνων που αφορούν τη φορολόγηση στον τόπο προορισμού των αγαθών και συνεπάγονται την εγκατάσταση και τη συναρμολόγησή τους από τον προμηθευτή στους χώρους του πελάτη. Οι ισχύουσες διατάξεις θα μπορούσαν ασφαλώς να τροποποιηθούν ώστε να προβλέπεται ένα ενιαίο καθεστώς.

Πωλήσεις αγαθών μέσω του δικτύου διανομής: η αυξανόμενη απελευθέρωση του τομέα διανομής ύδατος, αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος θα μπορούσε να οδηγήσει στην επανεξέταση των ήδη ισχυόντων κανόνων ώστε να επιβεβαιωθεί ότι ανταποκρίνονται όντως στις ανάγκες εξασφάλισης της ορθής και απλής φορολόγησης των πωλήσεων οι οποίες, όλο και περισσότερο, υπόκεινται στον ελεύθερο ανταγωνισμό μεταξύ παραγωγών των διαφόρων κρατών μελών. το γεγονός αυτό αποβαίνει προς μέγιστο όφελος των καταναλωτών που θα μπορούν να απευθύνονται στους πλέον ανταγωνιστικούς προμηθευτές. Στο πλαίσιο αυτό, η τήρηση ενός υγιούς ανταγωνισμού θα πρέπει να διασφαλιστεί.

Πωλήσεις εξ αποστάσεως: όλες οι πληροφορίες που έλαβε η Επιτροπή σχετικά με το θέμα του ελέγχου και της εφαρμογής από τα κράτη μέλη του ιδιαίτερου αυτού καθεστώτος που προβλέπεται από το μεταβατικό καθεστώς αποδεικνύουν ότι το σύστημα δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσει τη φορολόγηση στον προορισμό εάν ο ενδιαφερόμενο δεν τηρεί με δική του πρωτοβουλία τις υποχρεώσεις δήλωσης και πληρωμής στο κράτος μέλος προορισμού στο οποίο επιβάλλεται η καταβολή του φόρου. Υπό τις συνθήκες αυτές, θα μπορούσαν να θεσπιστούν διατάξεις τροποποίησης των ορίων φορολόγησης ώστε να διασφαλίζεται ότι το σύστημα εφαρμόζεται μόνον εάν υπάρχει μια πραγματικά σημαντική δραστηριότητα στο κράτος μέλος προορισμού. Η τροποποίηση αυτή των ορίων θα μπορούσε να συνοδεύεται με την καθιέρωση συστήματος αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των ενδιαφερομένων κρατών μελών όταν το ειδικό καθεστώς εφαρμόζεται στην πραγματικότητα. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη αναγνωρίσει την ανάγκη να προβαίνουν σε πολύ πιο συχνές ανταλλαγές πληροφοριών και έχουν συνάψει διμερείς συμφωνίες προς το σκοπό αυτό. Οι καλές αυτές διοικητικές πρακτικές θα μπορούσαν να επεκταθούν στο σύνολο της Κοινότητας.

2.5. Ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας

Τόσο η Επιτροπή (μέσω των δραστηριοτήτων της στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής διοικητικής συνεργασίας - SCAC) όσο και το Συμβούλιο (μέσω της ad hoc ομάδας εργασίας «φορολογική απάτη») αντιμετωπίζουν το όλο και οξύτερο πρόβλημα της απάτης και ιδίως της διασυνοριακής απάτης. Ένας από τους κύριους λόγους που εξηγούν την αύξηση της απάτης στο πλαίσιο του τρέχοντος καθεστώτος ΦΠΑ αφορά το γεγονός ότι τα προϊόντα κυκλοφορούν, πραγματικά, με απαλλαγή φόρων. Οι εκθέσεις που υπέβαλε η Επιτροπή βάσει του άρθρου 14 του κανονισμού αριθ. 218/92 και του άρθρου 12 του κανονισμού αριθ. 1553/89 αναφέρουν σαφώς ότι οι τρόποι ελέγχου και διοικητικής συνεργασίας που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη απέχουν πολύ από το να είναι επαρκείς για το χειρισμό του προβλήματος αυτού. Η διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος θα πρέπει, κατά συνέπεια, να συνοδεύεται από μια δέσμευση για αποτελεσματική ενίσχυση των μέσων στους τομείς αυτούς. Προς τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα υφιστάμενα κοινοτικά νομικά μέσα διοικητικής συνεργασίας και παροχής αμοιβαίας συνδρομής θα πρέπει να ενισχυθούν. Εκτός από τις τροποποιήσεις που προβλέπονται για το 2000, θα εξακολουθήσει να εξετάζει τις κατάλληλες λύσεις.

2.6. Συνοχή τελωνειακών/φορολογικών υπηρεσιών

Κατά την κοινή συνεδρίαση των γενικών διευθυντών των υπηρεσιών τελωνείων και έμμεσης φορολογίας της 16ης Δεκεμβρίου 1998, αποφασίστηκε η εμβάθυνση του κοινού προβληματισμού με σκοπό την ενίσχυση της συνοχής μεταξύ της τελωνειακής και φορολογικής πολιτικής.

Προς τον σκοπό αυτόν, δημιουργήθηκε μια κοινή ad hoc ομάδα τελωνείων-φορολογίας. Η ομάδα αυτή έχει επιφορτιστεί, αφενός, με την εξέταση της συνοχής μεταξύ της πολιτικής και της νομοθεσίας σε θέματα τελωνείων και έμμεσης φορολογίας με σκοπό να εντοπίσει τις δυσλειτουργίες που θα μπορούσαν να συνεπάγονται δυσχέρειες για τους συναλλασσόμενους καθώς και κινδύνους απάτης και, αφετέρου, να προτείνει πιθανές λύσεις στις δυσλειτουργίες και στις διαπιστούμενες απάτες.

Προβλέπεται ότι η ομάδα ad hoc θα υποβάλει την τελική της έκθεση στους γενικούς διευθυντές τελωνείων και φορολογίας στα μέσα του 2000. Η έκθεση αυτή θα επιτρέψει ιδίως να εκτιμηθεί η ανάγκη και η φύση μιας πρωτοβουλίας που θα αναληφθεί σε κοινοτικό επίπεδο. Σε συνάρτηση με τα συμπεράσματα αυτά, θα υποβληθούν οι κατάλληλες προτάσεις.

2.7. Αναθεώρηση του τόπου φορολόγησης των υπηρεσιών γενικά (άρθρο 9)

Για το 2000 προβλέπεται η υποβολή μιας πρότασης οδηγίας που θα τροποποιεί τους ισχύοντες κανόνες για το ηλεκτρονικό εμπόριο καθώς και τις ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές. Αυτή θα είναι η τελευταία επιμέρους τροποποίηση του άρθρου 9 πριν από τη διεξοδική αναθεώρηση των κανόνων εντοπισμού των υπηρεσιών, όπως προβλέπεται από τη διάταξη αυτή. Το εγχείρημα αυτό δε θα πρέπει εντούτοις να αναληφθεί αμέσως αλλά αφού γίνουν οι τροποποιήσεις στους δύο ειδικούς τομείς όπου επιβάλλεται μια ταχεία ενέργεια.

Μια ορισμένη τάση προτείνει την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της φορολόγησης στο χώρο στον οποίο βρίσκεται ο πελάτης (μηχανισμός της «ανάστροφης φορολόγησης»), που θα μπορούσε να αποτελέσει ακόμη και τον βασικό κανόνα φορολόγησης των υπηρεσιών: η Επιτροπή είναι εντούτοις της γνώμης ότι ενδείκνυται να είναι πολύ προσεκτική πριν αναλάβει πρωτοβουλίες προς την κατεύθυνση αυτή η οποία θέτει υπό αμφισβήτηση μια από τις βασικές αρχές του ΦΠΑ, δηλαδή την αρχή της τμηματικής καταβολής. Πριν αναλάβει πρωτοβουλίες προς την κατεύθυνση αυτή θα ήταν προτιμότερο να εγκριθεί ταχέως η πρόταση COM (98) 377 σχετικά με το καθεστώς του δικαιώματος έκπτωσης και η αντικατάσταση της διαδικασίας επιστροφής που έχει θεσπιστεί με την 8η οδηγία από ένα πραγματικό δικαίωμα διασυνοριακής έκπτωσης και να εξεταστεί η ευεργετική επίδραση που αυτό θα έχει κατά την επίλυση ορισμένων υφισταμένων δυσχερειών (ιδίως όσον αφορά τις δυσλειτουργίες που έχουν διαπιστωθεί στον τομέα της χρηματοδοτικής μίσθωσης των μέσων μεταφοράς).

2.8. Εξορθολογισμός των παρεκκλίσεων που έχουν χορηγηθεί βάσει του άρθρου 27

Η ανάγκη να ληφθούν μέτρα με σκοπό την απλούστευση είσπραξης του φόρου και την αποτροπή ορισμένων περιπτώσεων απάτης ή φοροδιαφυγής οδήγησε τα κράτη μέλη να ζητήσουν και να λάβουν από το Συμβούλιο την άδεια θέσπισης ειδικών μέτρων παρέκκλισης από τις διατάξεις της έκτης οδηγίας ΦΠΑ: η πληθώρα και η ποικιλία των παρεκκλίσεων αυτών έχει εντούτοις δημιουργήσει χάος και θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμο ή ακόμη αναγκαίο να γίνουν βήματα προς κάποιον εξορθολογισμό, ο οποίος θα μπορούσε, εξάλλου να συνίσταται στην επέκταση σε όλα τα κράτη μέλη της ισχύος ορισμένων παρεκκλίσεων οι οποίες έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικές.

2.9. Εξορθολογισμός των διαφόρων δυνατοτήτων επιλογής, δικαιωμάτων και παρεκκλίσεων

Οι ενδιαφερόμενοι συχνά αναφέρονται στις δυσκολίες που συναντούν λόγω των διαφορετικών πρακτικών που διαπιστώνουν μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών.

Είναι γεγονός ότι η έκτη οδηγία ΦΠΑ εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από το μεγάλο αριθμό δυνατοτήτων επιλογής, δικαιωμάτων και παρεκκλίσεων που, πολύ συχνά, αποτέλεσαν το αντίτιμο της ομόφωνης έγκρισης των οδηγιών για θέματα ΦΠΑ. Ακόμη και οι μεταβατικές παρεκκλίσεις που προβλέπονταν αρχικά για πολύ σύντομη περίοδο απεδείχθη αδύνατον να καταργηθούν λόγω της αδυναμίας επίτευξης ομοφωνίας στο Συμβούλιο. Ορισμένες, εντούτοις, είναι τέτοιας φύσεως ώστε να δημιουργούν, κατά περίπτωση πραγματικά εμπόδια στην ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και η κατάργησή τους θα πρέπει να προβλεφθεί ώστε να εξασφαλιστεί μια πλέον ομοιόμορφη εφαρμογή του ΦΠΑ. Άλλες προξενούν δυσχέρειες με τις τρίτες χώρες: έτσι, για παράδειγμα, θα μπορούσε να μελετηθεί η επανεξέταση της 13ης οδηγίας για να βελτιωθεί η κατάσταση των επιχειρηματιών των τρίτων χωρών, στους οποίους επιβάλλεται το ΦΠΑ στην Κοινότητα χωρίς να ασκούν καμία οικονομική δραστηριότητα εντός αυτής.

2.10. Εξορθολογισμός των συντελεστών ΦΠΑ

Μια αναθεώρηση και ένας εξορθολογισμός των κανόνων και των εφαρμοζόμενων παρεκκλίσεων στον καθορισμό των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ θα πρέπει να προβλεφθεί μεσοπρόθεσμα. Είναι προφανές ότι, μετά το εγχείρημα που αναλήφθηκε με την οδηγία 1999/85/ΕΚ (υπηρεσίες υψηλής έντασης εργασίας) θα μπορούσε να αποδειχθεί αναγκαία η διεξοδική αναθεώρηση των ισχυουσών διατάξεων. Με την ευκαιρία αυτή, θα μπορούσε να προβλεφθεί και η κατάργηση των διάφορων ειδικών και προσωρινών παρεκκλίσεων. Θα πρέπει, ιδίως, να δοθεί ιδαίτερη προσοχή στο θέμα των συντελεστών που εφαρμόζονται στα εικονικά προϊόντα σε σχέση με τα παραδοσιακά προϊόντα, όπως και στο θέμα της χρησιμοποίησης των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ κατά την εφαρμογή των διαφόρων κοινοτικών πολιτικών (για παράδειγμα με σκοπό την προαγωγή της προστασίας του περιβάλλοντος, της απασχόλησης ...)

2.11. Το καθεστώς που εφαρμόζεται στις ΜΜΕ

Γίνεται, ακόμη, συχνή μνεία του ότι τα ειδικά καθεστώτα που εφαρμόζονται στις ΜΜΕ, και ιδίως τα καθεστώτα ατελειών που διαφέρουν πολύ μεταξύ των κρατών μελών, πρέπει να επανεξεταστούν εις βάθος. Το σεμινάριο FISCALIS, εξάλλου, θα αφιερωθεί προσεχώς στο θέμα του προσδιορισμού, της στοχοθέτησης και του ελέγχου των καθεστώτων αυτών (Faro, ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ, 9 και 10 Οκτωβρίου 2000). Το σεμινάριο αυτό θα επιτρέψει να δημιουργηθεί μια πλέον σαφής εικόνα της τρέχουσας κατάστασης στα διάφορα κράτη μέλη και να προσδιοριστούν τα μέσα βελτίωσης, όσον αφορά το ΦΠΑ, της κατάστασης των ΜΜΕ στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε συνάρτηση με τα αποτελέσματα που θα ληφθούν θα πρέπει να υποβληθούν οι κατάλληλες προτάσεις.