Κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 2/2003

που καθορίσθηκε από το Συμβούλιο στις 5 Δεκεμβρίου 2002

για την έκδοση της οδηγίας 2003/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., σχετικά με την αρχική επιμόρφωση και την περιοδική κατάρτιση των οδηγών ορισμένων οδικών οχημάτων τα οποία χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά εμπορευμάτων ή επιβατών, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του Συμβουλίου και της οδηγίας 91/439/ΕΟΚ του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 76/914/ΕΟΚ του Συμβουλίου

(2003/C 32 E/02)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 71,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

Αφού ζητήθηκε η γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(3),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Το άρθρο 5 παράγραφοι 1, 2 και 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85(4) προβλέπει ότι ορισμένοι οδηγοί που απασχολούνται στις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων ή επιβατών οφείλουν, ανάλογα με την ηλικία τους, την κατηγορία των χρησιμοποιούμενων οχημάτων και τη διανυόμενη απόσταση, να είναι κάτοχοι πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας, σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες σχετικά με το ελάχιστο επίπεδο κατάρτισης ορισμένων οδηγών οχημάτων οδικής μεταφοράς. Το ελάχιστο αυτό επίπεδο ορίζεται στην οδηγία 76/914/ΕΟΚ(5).

(2) Δεδομένου ότι οι ανωτέρω διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 εφαρμόζονται σε πολύ μικρό ποσοστό των οδηγών και ότι η κατάρτιση των οδηγών δεν είναι σήμερα υποχρεωτική παρά μόνο σε ορισμένα κράτη μέλη, η πλειοψηφία των οδηγών που οδηγούν στο έδαφος της Κοινότητας ασκεί το επάγγελμα μόνο βάσει της άδειας οδήγησης.

(3) Προκειμένου να μπορέσουν οι οδηγοί να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις που θέτει η εξέλιξη της αγοράς των οδικών μεταφορών, οι κοινοτικοί κανόνες θα πρέπει να εφαρμόζονται στο σύνολο των οδηγών, είτε είναι ανεξάρτητοι επαγγελματίες είτε μισθωτοί, είτε εργάζονται για ίδιο λογαριασμό είτε υπέρ τρίτων.

(4) Ο καθορισμός νέων κοινοτικών κανόνων αποσκοπεί στη διασφάλιση της ποιότητας του οδηγού, μέσω επιμόρφωσης, τόσο για την πρόσβαση όσο και για την άσκηση της δραστηριότητας του οδηγού.

(5) Ειδικότερα, η υποχρέωση αρχικής επιμόρφωσης και περιοδικής κατάρτισης αποσκοπεί στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και της ασφάλειας του οδηγού, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειών του οδηγού όταν το όχημα ευρίσκεται εν στάσει. Εξάλλου, ο σύγχρονος χαρακτήρας του επαγγέλματος αναμένεται να δημιουργήσει στους νέους ενδιαφέρον για το επάγγελμα αυτό συμβάλλοντας έτσι στην πρόσληψη νέων οδηγών σε μια εποχή σπάνεως.

(6) Προς αποφυγή ανισοτήτων στις συνθήκες ανταγωνισμού, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται στη δραστηριότητα της οδήγησης τόσο για τους υπηκόους των κρατών μελών όσο και για τους υπηκόους τρίτων χωρών, οι οποίοι απασχολούνται ή χρησιμοποιούνται από μια επιχείρηση εγκατεστημένη σε κράτος μέλος.

(7) Προκειμένου να μπορεί να αποδεικνύεται η συμμόρφωση του οδηγού προς τις υποχρεώσεις του, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χορηγούν στον οδηγό πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας, στο εξής αποκαλούμενο "ΠΕΙ", που βεβαιώνει την αρχική επιμόρφωσή του ή την περιοδική κατάρτισή του.

(8) Λόγω των διαφορών μεταξύ των υφιστάμενων συστημάτων σε ορισμένα κράτη μέλη και προκειμένου να διευκολύνουν την εφαρμογή των διατάξεων για την αρχική επιμόρφωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να επιλέγουν μεταξύ διάφορων εναλλακτικών λύσεων.

(9) Προκειμένου να διατηρείται η επιμόρφωση των ήδη υφιστάμενων οδηγών θα πρέπει αυτοί να υπόκεινται σε περιοδική μετεκπαίδευση σε θέματα ουσιώδη για το επάγγελμά τους.

(10) Οι ελάχιστες απαιτήσεις που πρέπει να τηρούνται ως προς την αρχική επιμόρφωση και την περιοδική κατάρτιση αφορούν τους κανόνες ασφάλειας που πρέπει να τηρούνται κατά την οδήγηση και όταν το όχημα ευρίσκεται εν στάσει. Η ανάπτυξη της αμυντικής οδήγησης - πρόβλεψη των κινδύνων, συνυπολογισμός των άλλων χρηστών του δρόμου - η οποία συμβαδίζει με την ορθολογική κατανάλωση καυσίμου, θα έχει θετικά αποτελέσματα τόσο στην κοινωνία όσο και στον ίδιο τον τομέα των οδικών μεταφορών.

(11) Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να θίγει κεκτημένα δικαιώματα του οδηγού που έχει λάβει την άδεια οδήγησης την απαραίτητη για την άσκηση της δραστηριότητας της οδήγησης προ της ημερομηνίας που προβλέπεται για την απόκτηση του ΠΕΙ το οποίο βεβαιώνει την αντίστοιχη αρχική επιμόρφωση ή την περιοδική κατάρτιση.

(12) Μόνο τα κέντρα κατάρτισης που έχουν λάβει σχετική έγκριση από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να μπορούν να διοργανώνουν τα μαθήματα κατάρτισης που προβλέπονται στο πλαίσιο της αρχικής επιμόρφωσης και της περιοδικής κατάρτισης. Προς διασφάλιση της ποιότητας των εν λόγω εγκεκριμένων κέντρων, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να θεσπίσουν εναρμονισμένα κριτήρια έγκρισης.

(13) Η αρμοδιότητα της διοργάνωσης των προβλεπόμενων εξετάσεων αρχικής επιμόρφωσης και περιοδικής κατάρτισης θα πρέπει να ανατίθεται όχι μόνο στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών αλλά και σε κάθε οντότητα που αυτές ορίζουν. Λόγω της σπουδαιότητας που έχει για την οδική ασφάλεια και την ισότητα των συνθηκών ανταγωνισμού η παρούσα οδηγία, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να εποπτεύουν τις εν λόγω εξετάσεις.

(14) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιβάλλουν την ολοκλήρωση της πρώτης περιοδικής κατάρτισης και να χορηγούν στον οδηγό το αντίστοιχο ΠΕΙ εντός πέντε ετών είτε από την ημερομηνία έκδοσης του ΠΕΙ που βεβαιώνει την αρχική επιμόρφωση είτε από τη λήξη της προθεσμίας για την άσκηση από ορισμένους οδηγούς των κεκτημένων δικαιωμάτων τους. Θα πρέπει να επιτρέπονται επίσης επιμηκύνσεις ή συντομεύσεις των προθεσμιών αυτών. Έπειτα από την πρώτη περιοδική κατάρτισή του, ο οδηγός θα πρέπει να πραγματοποιεί περιοδική κατάρτιση ανά πέντε χρόνια.

(15) Προκειμένου να πιστοποιείται ότι ένας οδηγός ενός κράτους μέλους είναι κάτοχος ενός από τα ΠΕΙ που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία και να διευκολύνεται η αμοιβαία αναγνώριση των διαφόρων ΠΕΙ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιθέτουν τον ειδικά προβλεπόμενο κοινοτικό εναρμονισμένο κωδικό, μαζί με τη διάρκεια ισχύος του, είτε στην άδεια οδήγησης είτε στο νέο δελτίο επιμόρφωσης οδηγού, το οποίο θα αναγνωρισθεί αμοιβαία από τα κράτη μέλη και το εναρμονισμένο υπόδειγμα του οποίου προβλέπεται στην παρούσα οδηγία. Το δελτίο αυτό θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις ίδιες απαιτήσεις ασφάλειας, όπως η άδεια οδήγησης, λόγω της σπουδαιότητας των δικαιωμάτων που παρέχει σχετικά με την οδική ασφάλεια και την ισότητα των συνθηκών ανταγωνισμού. Η δυνατότητα που δίνεται στα κράτη μέλη να επιθέτουν τον κοινοτικό κωδικό στο νέο δελτίο θα πρέπει να επιτρέπει στα εν λόγω κράτη μέλη να προβλέπουν διάρκεια ισχύος της άδειας οδήγησης που δεν συμπίπτει με την ημερομηνία λήξης της ισχύος μιας περιοδικής κατάρτισης, δεδομένου ότι η οδηγία 91/439/ΕΟΚ(6) προβλέπει ότι κάθε κράτος μέλος διατηρεί το δικαίωμα να καθορίζει, με εθνικά κριτήρια, τη διάρκεια ισχύος των αδειών οδήγησης που εκδίδει.

(16) Είναι σκόπιμο να τροποποιηθούν τα παραρτήματα Ι και Ια της οδηγίας 91/439/ΕΟΚ προκειμένου να προστεθεί στον κατάλογο των εναρμονισμένων κωδικών και υποδιαιρέσεων που καθορίζεται στα εν λόγω παραρτήματα, ο νέος κοινοτικός κωδικός που ορίζει την ημερομηνία έως την οποία ο οδηγός συμμορφούται προς την υποχρέωση επαγγελματικής ικανότητας, είτε πρόκειται για αρχική επιμόρφωση είτε για περιοδική κατάρτιση.

(17) Όσον αφορά τους οδηγούς οι οποίοι καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, και είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, θα πρέπει να θεσπισθούν ειδικές διατάξεις πιστοποίησης.

(18) Η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, ιδίως λόγω των διαφορετικών συστημάτων αρχικής επιμόρφωσης τα οποία προβλέπει και θα πρέπει επίσης να υποβάλει σχετική έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.

(19) Λόγω του σημαντικού αριθμού οδηγών που εμπίπτουν στην παρούσα οδηγία, θα πρέπει να προβλεφθεί η εφαρμογή σε δύο φάσεις των διατάξεων περί αρχικής επιμόρφωσης, ανάλογα με το εάν πρόκειται για τη μεταφορά επιβατών ή εμπορευμάτων. Η σταδιακή εφαρμογή της παρούσας οδηγίας όσον αφορά την αρχική επιμόρφωση για τους οδηγούς οχημάτων μεταφοράς εμπορευμάτων και επιβατών, θα πρέπει επίσης να επιτρέψει την προοδευτική δημιουργία της περιοδικής κατάρτισης.

(20) Τα απαραίτητα μέτρα για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να θεσπισθούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(7).

(21) Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η εφαρμογή σε δύο διαφορετικές ημερομηνίες των διατάξεων περί αρχικής επιμόρφωσης, θα πρέπει να καταργηθούν οι αντίστοιχες διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 και της οδηγίας 76/914/ΕΟΚ.

(22) Ωστόσο, προκειμένου να τηρηθούν οι αρχές του κοινοτικού δικαίου, θα πρέπει να εξαιρεθούν της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας οι οδηγοί οχημάτων χρησιμοποιουμένων για μεταφορές, εφόσον αυτές έχουν ήσσονα επίπτωση στην οδική ασφάλεια, ή εφόσον οι απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας θα συνιστούσαν δυσανάλογο οικονομικό ή κοινωνικό βάρος.

(23) Δεδομένου ότι ο στόχος της προβλεπόμενης δράσης, δηλαδή η θέσπιση ενός διακοινοτικού προτύπου για την αρχική επιμόρφωση και την περιοδική κατάρτιση, είναι αδύνατον να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύναται συνεπώς, λόγω των διαστάσεων και των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης να επιτευχθεί καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία αναφέρεται στο άρθρο 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια προς επίτευξη του στόχου αυτού,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Πεδίο εφαρμογής

Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στη δραστηριότητα της οδήγησης από:

α) υπηκόους κράτους μέλους, και

β) υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι απασχολούνται ή χρησιμοποιούνται από επιχείρηση εγκατεστημένη σε κράτος μέλος,

εφεξής αποκαλούμενους "οδηγούς", οι οποίοι πραγματοποιούν οδικές μεταφορές εντός της Κοινότητας στο δημόσιο οδικό δίκτυο με:

- οχήματα για τα οποία απαιτείται άδεια οδήγησης μίας από τις κατηγορίες C1, C1+E, C, C+E, όπως αυτές ορίζονται στην οδηγία 91/439/ΕΟΚ, ή άδεια οδήγησης η οποία αναγνωρίζεται ως ισοδύναμη,

- οχήματα για τα οποία απαιτείται άδεια οδήγησης μίας από τις κατηγορίες D1, D1+E, D, D+E, όπως αυτές ορίζονται στην οδηγία 91/439/ΕΟΚ, ή άδεια οδήγησης η οποία αναγνωρίζεται ως ισοδύναμη.

Άρθρο 2

Εξαιρέσεις

Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στους οδηγούς:

α) οχημάτων, των οποίων η μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα δεν υπερβαίνει τα 45 km/h·

β) οχημάτων τα οποία χρησιμοποιούνται από τις υπηρεσίες των ενόπλων δυνάμεων, της πολιτικής άμυνας, της πυροσβεστικής υπηρεσίας και των δυνάμεων που είναι αρμόδιες για την τήρηση της δημόσιας τάξης, ή τα οποία τίθενται υπό τον έλεγχο των υπηρεσιών αυτών·

γ) οχημάτων που υποβάλλονται σε δοκιμές επί της οδού για λόγους τεχνικής βελτίωσης, επισκευής ή συντήρησης, και νέων ή μεταποιημένων οχημάτων που δεν έχουν ακόμα τεθεί σε κυκλοφορία·

δ) οχημάτων που χρησιμοποιούνται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή για εργασίες διάσωσης·

ε) οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τα μαθήματα οδήγησης αυτοκινήτων για τη λήψη άδειας οδήγησης ή ΠΕΙ, όπως προβλέπεται στο άρθρο 6 και στο άρθρο 8 παράγραφος 1·

στ) οχημάτων που χρησιμοποιούνται για μη εμπορικές μεταφορές επιβατών ή εμπορευμάτων, για ιδιωτικούς σκοπούς·

ζ) οχημάτων που μεταφέρουν υλικό ή εξοπλισμό, ο οποίος πρόκειται να χρησιμοποιηθεί στην άσκηση του επαγγέλματος του οδηγού τους, υπό την προϋπόθεση ότι η οδήγηση του οχήματος δεν αποτελεί την κύρια δραστηριότητα του οδηγού.

Άρθρο 3

Επιμόρφωση και κατάρτιση

1. Η δραστηριότητα της οδήγησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 1, υπόκειται σε υποχρέωση αρχικής επιμόρφωσης και σε υποχρέωση περιοδικής κατάρτισης. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη προβλέπουν:

α) σύστημα αρχικής επιμόρφωσης

Τα κράτη μέλη επιλέγουν μεταξύ των ακόλουθων δύο εναλλακτικών δυνατοτήτων:

i) εναλλακτική δυνατότητα που περιλαμβάνει παρακολούθηση μαθημάτων και εξέταση

Σύμφωνα με όσα ορίζει το παράρτημα Ι τμήμα 2 σημείο 2.1, αυτό το είδος αρχικής επιμόρφωσης περιλαμβάνει την υποχρεωτική παρακολούθηση μαθημάτων προκαθορισμένης διάρκειας. Η κατάρτιση αυτή ολοκληρώνεται με εξέταση. Σε περίπτωση επιτυχίας στην εξέταση, η επιμόρφωση πιστοποιείται με τη χορήγηση του ΠΕΙ που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο α).

ii) εναλλακτική δυνατότητα που περιλαμβάνει μόνο εξέταση

Σύμφωνα με όσα ορίζει το παράρτημα Ι τμήμα 2 σημείο 2.2, αυτό το είδος αρχικής επιμόρφωσης δεν περιλαμβάνει την υποχρεωτική παρακολούθηση μαθημάτων, αλλά μόνο θεωρητική και πρακτική εξέταση. Σε περίπτωση επιτυχίας σε αυτές τις εξετάσεις, η επιμόρφωση πιστοποιείται με τη χορήγηση του ΠΕΙ που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β).

Εντούτοις, ένα κράτος μέλος μπορεί να επιτρέπει στον οδηγό να οδηγεί στο έδαφός του πριν αποκτήσει ΠΕΙ, όταν παρακολουθεί μαθήματα επαγγελματικής κατάρτισης σε εθνικό επίπεδο επί έξι τουλάχιστον μήνες, για ελάχιστη περίοδο τριών ετών. Στο πλαίσιο αυτών των μαθημάτων επαγγελματικής κατάρτισης, οι εξετάσεις των σημείων i) και ii) μπορούν να διεξάγονται κατά στάδια·

β) σύστημα περιοδικής κατάρτισης

Σύμφωνα με το παράρτημα Ι τμήμα 4, η περιοδική κατάρτιση περιλαμβάνει υποχρεωτική παρακολούθηση των μαθημάτων. Πιστοποιείται με τη χορήγηση του ΠΕΙ που προβλέπεται στο άρθρο 8 παράγραφος 1.

2. Επίσης, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ένα σύστημα ταχύρρυθμης αρχικής επιμόρφωσης, ώστε να μπορεί ο οδηγός να οδηγεί στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο α) σημείο ii) και στοιχείο β) και το άρθρο 5 παράγραφος 3 στοιχείο α) σημείο i) και στοιχείο β).

Σύμφωνα με το παράρτημα Ι τμήμα 3, η ταχύρρυθμη αρχική επιμόρφωση περιλαμβάνει υποχρεωτική παρακολούθηση των μαθημάτων. Η επιμόρφωση αυτή ολοκληρώνεται με εξέταση. Σε περίπτωση επιτυχίας στην εξέταση, η επιμόρφωση πιστοποιείται με τη χορήγηση του ΠΕΙ που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2.

3. Τα κράτη μέλη μπορούν να απαλλάσσουν τον οδηγό που έχει λάβει το πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας που προβλέπεται στην οδηγία 96/26/ΕΚ(8) από τις εξετάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο α) σημεία i) και ii) και στην παράγραφο 2, όσον αφορά την ύλη που καλύπτει η προβλεπόμενη στο πλαίσιο της ανωτέρω οδηγίας εξέταση, και, ενδεχομένως, από την παρακολούθηση των μαθημάτων εκείνων που αντιστοιχούν στη συγκεκριμένη ύλη.

Άρθρο 4

Κεκτημένα δικαιώματα

Απαλλάσσονται της υποχρέωσης αρχικής επιμόρφωσης οι οδηγοί που είναι:

α) κάτοχοι άδειας οδήγησης μίας από τις κατηγορίες D1, D1+E, D, D+Ε ή άδειας η οποία αναγνωρίζεται ως ισοδύναμη, οι οποίες έχουν εκδοθεί το αργότερο δύο έτη μετά το τέλος της προθεσμίας μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο·

β) κάτοχοι άδειας οδήγησης μίας από τις κατηγορίες C1, C1+E, C, C+E ή άδειας η οποία αναγνωρίζεται ως ισοδύναμη, οι οποίες έχουν εκδοθεί το αργότερο τρία έτη μετά το τέλος της προθεσμίας μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο.

Άρθρο 5

Αρχική επιμόρφωση

1. Για την αρχική επιμόρφωση δεν απαιτείται η εκ των προτέρων απόκτηση της αντίστοιχης άδειας οδήγησης.

2. Οι οδηγοί οχημάτων που προορίζονται για τη μεταφορά εμπορευμάτων μπορούν να οδηγούν:

α) από ηλικίας 18 ετών:

i) όχημα των κατηγοριών άδειας οδήγησης C1 και C+E, υπό τον όρο ότι είναι κάτοχοι του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1,

ii) όχημα των κατηγοριών άδειας οδήγησης C1 και C1+E, υπό τον όρο ότι είναι κάτοχοι του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2·

β) από ηλικίας 21 ετών, όχημα των κατηγοριών άδειας οδήγησης C1 και C+E, υπό τον όρο ότι είναι κάτοχοι του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2.

3. Οι οδηγοί οχημάτων που προορίζονται για τη μεταφορά επιβατών μπορούν να οδηγούν:

α) από ηλικίας 21 ετών:

i) όχημα των κατηγοριών άδειας οδήγησης D και D+E για τη μεταφορά επιβατών σε τακτικές γραμμές των οποίων η διαδρομή δεν υπερβαίνει τα 50 χιλιόμετρα, καθώς και όχημα των κατηγοριών άδειας οδήγησης D1 και D1+E, υπό τον όρο ότι είναι κάτοχοι του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2.

Κάθε κράτος μέλος μπορεί να επιτρέπει στους οδηγούς οχημάτων μιας εκ των ανωτέρω κατηγοριών να οδηγούν στο έδαφός του τα οχήματα αυτά από ηλικίας 18 ετών, υπό τον όρο ότι είναι κάτοχοι του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1,

ii) όχημα των κατηγοριών άδειας οδήγησης D και D+E, υπό τον όρο ότι είναι κάτοχοι του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1.

Κάθε κράτος μέλος μπορεί να επιτρέπει στους οδηγούς οχημάτων μιας εκ των ανωτέρω κατηγοριών να οδηγούν στο έδαφός του τα οχήματα αυτά από ηλικίας 20 ετών, υπό τον όρο ότι είναι κάτοχοι του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1. Η ηλικία αυτή μπορεί να ορισθεί σε 18 έτη, εφόσον οι οδηγοί οδηγούν τα οχήματα αυτά χωρίς επιβάτες·

β) από ηλικίας 23 ετών, όχημα των κατηγοριών άδειας οδήγησης D και D+E, υπό τον όρο ότι είναι κάτοχοι του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2.

4. Με την επιφύλαξη των ορίων ηλικίας της παραγράφου 2, οι οδηγοί που εκτελούν μεταφορές εμπορευμάτων και είναι κάτοχοι του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6 για μία εκ των κατηγοριών οχημάτων που προβλέπονται στην παράγραφο 2, απαλλάσσονται από την απόκτηση τέτοιου ΠΕΙ για κάποια άλλη από τις κατηγορίες οχημάτων που προβλέπονται στην εν λόγω παράγραφο.

Οι διατάξεις αυτές ισχύουν υπό τους ίδιους όρους για τους οδηγούς που εκτελούν μεταφορές επιβατών για τις κατηγορίες της παραγράφου 3.

5. Οι οδηγοί που πραγματοποιούν μεταφορές εμπορευμάτων, οι οποίοι διευρύνουν ή αλλάζουν τις δραστηριότητές τους προκειμένου να πραγματοποιούν μεταφορές επιβατών, ή αντιστρόφως, και οι οποίοι είναι κάτοχοι του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6, δεν οφείλουν πλέον να επαναλαμβάνουν τα κοινά τμήματα της αρχικής επιμόρφωσης, παρά μόνο τα τμήματα που αφορούν ειδικώς τη νέα επιμόρφωση.

Άρθρο 6

ΠΕΙ το οποίο πιστοποιεί την αρχική επιμόρφωση

1. ΠΕΙ το οποίο πιστοποιεί αρχική επιμόρφωση

α) ΠΕΙ χορηγούμενο με βάση την παρακολούθηση μαθημάτων και εξέταση

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο α) σημείο i), το κράτος μέλος επιβάλλει στον υποψήφιο οδηγό να παρακολουθήσει μαθήματα σε κέντρο κατάρτισης εγκεκριμένο από τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με το τμήμα 5 του παραρτήματος Ι, το οποίο στη συνέχεια καλείται "εγκεκριμένο κέντρο κατάρτισης". Τα μαθήματα αυτά περιλαμβάνουν όλα τα θέματα που αναφέρονται στο παράρτημα Ι τμήμα 1. Η κατάρτιση αυτή ολοκληρώνεται με την επιτυχία στην εξέταση που προβλέπεται στο παράρτημα Ι τμήμα 2 σημείο 2.1. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή η οντότητα που ορίζουν διοργανώνουν αυτή την εξέταση η οποία αποσκοπεί στο να επαληθεύσει εάν ο υποψήφιος οδηγός διαθέτει το επίπεδο των γνώσεων που απαιτείται από το παράρτημα Ι τμήμα 1, όσον αφορά τα προαναφερθέντα θέματα. Οι εν λόγω αρχές ή οντότητες επιβλέπουν την εξέταση και, σε περίπτωση επιτυχίας, χορηγούν στον οδηγό ΠΕΙ το οποίο πιστοποιεί αρχική επιμόρφωση·

β) ΠΕΙ χορηγούμενο βάσει εξετάσεων

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο α) σημείο ii), το κράτος μέλος επιβάλλει στον υποψήφιο οδηγό να υποβληθεί με επιτυχία στις θεωρητικές και πρακτικές εξετάσεις που προβλέπονται στο παράρτημα Ι τμήμα 2 σημείο 2.2. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή η οντότητα που ορίζουν διοργανώνουν αυτή την εξέταση η οποία αποσκοπεί στο να επαληθεύσει εάν ο υποψήφιος οδηγός διαθέτει το επίπεδο των γνώσεων που απαιτείται από το παράρτημα Ι τμήμα 1, όσον αφορά όλα τα προαναφερθέντα θέματα. Οι εν λόγω αρχές ή οντότητες επιβλέπουν τις εξετάσεις και, σε περίπτωση επιτυχίας, χορηγούν στον οδηγό ΠΕΙ το οποίο πιστοποιεί αρχική επιμόρφωση.

2. ΠΕΙ το οποίο πιστοποιεί ταχύρρυθμη αρχική επιμόρφωση

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2, το κράτος μέλος επιβάλλει στον υποψήφιο οδηγό να παρακολουθήσει μαθήματα σε εγκεκριμένο κέντρο κατάρτισης. Τα μαθήματα αυτά περιλαμβάνουν όλα τα θέματα που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι τμήμα 1.

Η κατάρτιση αυτή ολοκληρώνεται με την εξέταση που προβλέπεται στο παράρτημα Ι τμήμα 3. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή η οντότητα που ορίζουν διοργανώνουν αυτή την εξέταση η οποία αποσκοπεί να επαληθεύσει εάν ο υποψήφιος οδηγός διαθέτει το επίπεδο των γνώσεων που απαιτείται από το παράρτημα Ι τμήμα 1, όσον αφορά τα προαναφερθέντα θέματα. Οι εν λόγω αρχές ή οντότητες επιβλέπουν τις εξετάσεις και, σε περίπτωση επιτυχίας, χορηγούν στον οδηγό ΠΕΙ το οποίο πιστοποιεί ταχύρρυθμη αρχική επιμόρφωση.

Άρθρο 7

Περιοδική κατάρτιση

Η περιοδική κατάρτιση συνίσταται σε κατάρτιση που επιτρέπει στους κατόχους του ΠΕΙ που αναφέρονται στο άρθρο 6 καθώς και στους οδηγούς που αναφέρονται στο άρθρο 4, να επικαιροποιούν τις βασικές γνώσεις για την άσκηση του επαγγέλματός τους με ιδιαίτερη έμφαση στην οδική ασφάλεια και την ορθολογική κατανάλωση καυσίμων.

Η κατάρτιση αυτή διοργανώνεται σε εγκεκριμένο κέντρο κατάρτισης, σύμφωνα με το τμήμα 5 του παραρτήματος Ι. Αν ο οδηγός μετακινηθεί σε άλλη επιχείρηση, η περιοδική κατάρτιση που έχει ήδη πραγματοποιήσει συνυπολογίζεται.

Σκοπός της περιοδικής κατάρτισης είναι η εμβάθυνση και η επανάληψη ορισμένων θεμάτων του τμήματος 1 του παραρτήματος Ι.

Άρθρο 8

ΠΕΙ το οποίο πιστοποιεί την περιοδική κατάρτιση

1. Μετά την ολοκλήρωση της περιοδικής κατάρτισης που αναφέρεται στο άρθρο 7, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή το εγκεκριμένο κέντρο κατάρτισης χορηγούν στον οδηγό ΠΕΙ το οποίο πιστοποιεί την περιοδική κατάρτιση.

2. Μια πρώτη περιοδική κατάρτιση πρέπει να παρακολουθείται:

α) από τον κάτοχο του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6, εντός της πενταετίας που ακολουθεί την ημερομηνία χορήγησης του ΠΕΙ·

β) από τους οδηγούς που αναφέρονται στο άρθρο 4, εντός της πενταετίας που ακολουθεί τις ημερομηνίες που αναφέρονται στο άρθρο 14 παράγραφος 2, σύμφωνα με χρονοδιάγραμμα που καθορίζουν τα κράτη μέλη.

Τα κράτη μέλη μπορούν να παρατείνουν ή να συντομεύουν τις προθεσμίες των στοιχείων α) και β), μεταξύ άλλων, για να συμπίπτουν με την ημερομηνία λήξεως ισχύος της άδειας οδήγησης ή για να καθίσταται δυνατή η σταδιακή εισαγωγή του συστήματος περιοδικής κατάρτισης. Ωστόσο, η προθεσμία δεν μπορεί να είναι μικρότερη των τριών ετών ούτε μεγαλύτερη των επτά ετών.

3. Ο οδηγός που έχει παρακολουθήσει την πρώτη περιοδική κατάρτιση που αναφέρεται στην παράγραφο 2 πρέπει να παρακολουθεί περιοδική κατάρτιση ανά πενταετία, πριν από το τέλος της περιόδου ισχύος του ΠΕΙ που πιστοποιεί την κατάρτιση αυτή.

4. Ο κάτοχος του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6 ή του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 1, καθώς και ο οδηγός που αναφέρεται στο άρθρο 4, οι οποίοι έχουν παύσει την άσκηση του επαγγέλματος και δεν πληρούν τις απαιτήσεις των παραγράφων 1, 2 και 3, πρέπει να παρακολουθούν περιοδική κατάρτιση πριν αρχίσουν και πάλι να ασκούν το επάγγελμα.

5. Οι οδηγοί οι οποίοι εκτελούν οδικές μεταφορές εμπορευμάτων ή επιβατών και έχουν παρακολουθήσει μαθήματα περιοδικής κατάρτισης για μία από τις κατηγορίες αδειών που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 2 και 3, απαλλάσσονται από την υποχρέωση παρακολούθησης περαιτέρω περιοδικής κατάρτισης για άλλη κατηγορία οχημάτων που προβλέπεται στις παραγράφους αυτές.

Άρθρο 9

Τόπος της κατάρτισης

Οι οδηγοί που αναφέρονται στο άρθρο 1 στοιχείο α) παρακολουθούν την αρχική επιμόρφωση που αναφέρεται στο άρθρο 5 στο κράτος μέλος όπου έχουν τον τόπο συνήθους διαμονής τους, όπως ορίζεται στο άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3821/85(9).

Οι οδηγοί που αναφέρονται στο άρθρο 1 στοιχείο β παρακολουθούν την επιμόρφωση αυτή στο κράτος μέλος όπου είναι εγκατεστημένη η επιχείρηση ή στο κράτος μέλος που τους έχει χορηγήσει άδεια εργασίας.

Οι οδηγοί που αναφέρονται στο άρθρο 1 στοιχεία α) και β) παρακολουθούν την περιοδική κατάρτιση που αναφέρεται στο άρθρο 7 στο κράτος μέλος όπου έχουν τον τόπο διαμονής τους ή στο κράτος μέλος στο οποίο εργάζονται.

Άρθρο 10

Κοινοτικός κωδικός

1. Βάσει του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 6 και του ΠΕΙ που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 1, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφοι 2 και 3 καθώς και του άρθρου 8, επιθέτουν δίπλα στις αντίστοιχες κατηγορίες άδειας τον κοινοτικό κωδικό που προβλέπεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου:

- είτε πάνω στην άδεια οδήγησης,

- είτε στο δελτίο επιμόρφωσης οδηγού το οποίο καταρτίζεται σύμφωνα με το υπόδειγμα που εμφαίνεται στο παράρτημα ΙΙ.

Τα δελτία επιμόρφωσης οδηγού που εκδίδουν τα κράτη μέλη αναγνωρίζονται αμοιβαία. Κατά την έκδοση του δελτίου, οι αρμόδιες αρχές βεβαιώνονται ότι η άδεια οδήγησης, ο αριθμός της οποίας αναφέρεται στο δελτίο, ευρίσκεται σε ισχύ.

2. Στον πίνακα των εναρμονισμένων κοινοτικών κωδικών που ορίζονται στα παραρτήματα Ι και Ια της οδηγίας 91/439/ΕΟΚ, προστίθεται ο κάτωθι κοινοτικός κωδικός:

"95. Οδηγός, κάτοχος ΠΕΙ, ο οποίος ανταποκρίνεται στην υποχρέωση επαγγελματικής ικανότητας που αναφέρεται στο άρθρο 3 έως την ... (π.χ. 95.01.01.2012).".

3. α) Ο οδηγός για τον οποίο γίνεται λόγος στο άρθρο 1 στοιχείο β), και ο οποίος εκτελεί οδικές μεταφορές εμπορευμάτων, αποδεικνύει την κατάρτιση και την επιμόρφωση που προβλέπει η παρούσα οδηγία με τη βεβαίωση οδηγού που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 484/2002(10).

Το κράτος μέλος μπορεί, επιπροσθέτως της βεβαίωσης αυτής, να χορηγεί στον οδηγό αυτόν το δελτίο επιμόρφωσης οδηγού που προβλέπεται στο παράρτημα ΙΙ, στο οποίο έχει επιτεθεί ο αντίστοιχος κοινοτικός κωδικός.

β) Ο οδηγός για τον οποίο γίνεται λόγος στο άρθρο 1 στοιχείο β), και ο οποίος εκτελεί οδικές μεταφορές επιβατών, αποδεικνύει την κατάρτιση και την επιμόρφωση που προβλέπει η παρούσα οδηγία:

- είτε με τον κοινοτικό κωδικό στην άδεια οδήγησης κοινοτικού τύπου της οποίας είναι κάτοχος,

- είτε με το δελτίο επιμόρφωσης οδηγού που προβλέπεται στο παράρτημα ΙΙ, στο οποίο έχει επιτεθεί ο αντίστοιχος κοινοτικός κωδικός,

- είτε με εθνικό πιστοποιητικό, η ισχύς του οποίου αναγνωρίζεται αμοιβαία από τα κράτη μέλη στο έδαφός τους.

Άρθρο 11

Προσαρμογή στην επιστημονική και τεχνική πρόοδο

Οι τροποποιήσεις που είναι αναγκαίες για την προσαρμογή των παραρτημάτων Ι και ΙΙ στην επιστημονική και τεχνική πρόοδο θεσπίζονται με τη διαδικασία του άρθρου 12 παράγραφος 2.

Άρθρο 12

Διαδικασία επιτροπής

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή.

2. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 5 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 αυτής.

Η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 6 της απόφασης 1999/468/ΕΚ καθορίζεται σε τρεις μήνες.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 13

Έκθεση

Η Επιτροπή υποβάλλει, πριν από τις ...(11), έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, για την αρχική αξιολόγηση της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, ιδίως όσον αφορά την ισοδυναμία των διαφόρων συστημάτων αρχικής επιμόρφωσης που προβλέπονται στο άρθρο 3. Η έκθεση αυτή συνοδεύεται, ενδεχομένως, από κατάλληλες προτάσεις.

Άρθρο 14

Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο και εφαρμογή

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία, πριν από τις ...(12). Ενημερώνουν αμέσως σχετικά την Επιτροπή.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομερείς διατάξεις για την αναφορά αυτή καθορίζονται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν αυτές τις διατάξεις:

- όσον αφορά την αρχική επιμόρφωση για την οδήγηση οχημάτων των κατηγοριών αδείας D1, D1+E, D και D+E, από τις ...(13),

- όσον αφορά την αρχική επιμόρφωση για την οδήγηση οχημάτων των κατηγοριών αδείας C1, C1+E, C και C+E, από τις ...(14).

Τα κράτη μέλη ενημερώνουν αμέσως σχετικά την Επιτροπή και επικουρούνται αμοιβαία για την εφαρμογή των διατάξεων αυτών.

Άρθρο 15

Κατάργηση

1. Το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 τροποποιείται ως εξής:

α) η παράγραφος 1 καταργείται από τις ...(15)·

β) οι παράγραφοι 2 και 4 καταργούνται από τις ...(16)·

2. Η οδηγία 76/914/ΕΟΚ καταργείται από τις ...(17)·

3. Οι νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που εκδόθηκαν για τη συμμόρφωση προς την οδηγία 76/914/ΕΟΚ δεν εφαρμόζονται πλέον:

- από τις ...(18), για τους οδηγούς οδικών μεταφορών επιβατών,

- από τις ...(19), για τους οδηγούς οδικών μεταφορών εμπορευμάτων.

Άρθρο 16

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 17

Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

...

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 154 E της 29.5.2001, σ. 258.

(2) ΕΕ C 260 της 17.9.2001, σ. 90.

(3) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Ιανουαρίου 2002 (ΕΕ C 271 E της 7.11.2001, σ. 381), κοινή θέση του Συμβουλίου της 5ης Δεκεμβρίου 2002 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(4) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1985, για την εναρμόνιση ορισμένων κοινωνικών διατάξεων στον τομέα των ειδικών μεταφορών (ΕΕ L 370 της 31.12.1985, σ. 1).

(5) Οδηγία 76/914/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1976, περί της στοιχειώδους καταρτίσεως ορισμένων οδηγών οχημάτων οδικών μεταφορών (ΕΕ L 357 της 29.12.1976, σ. 36).

(6) Οδηγία 91/439/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουλίου 1991, για την άδεια οδήγησης (EE L 237 της 24.8.1991, σ. 1)· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 2000/56/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 237 της 21.9.2000, σ. 45).

(7) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23 (διορθωτικό στην ΕΕ L 269 της 19.10.1999, σ. 45).

(8) Οδηγία 96/26/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 1996, για την πρόσβαση στο επάγγελμα του οδικού μεταφορέα εμπορευμάτων και επιβατών και αμοιβαίας αναγνώρισης των διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων τίτλων που διευκολύνουν την πραγμάτωση του δικαιώματος εγκαταστάσεως των μεταφορέων αυτών στον τομέα των εσωτερικών και διεθνών μεταφορών (ΕΕ L 124 της 23.5.1996, σ. 1)· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 98/76/ΕΚ (ΕΕ L 277 της 14.10.1998, σ. 17).

(9) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3821/85 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1985, σχετικά με τη συσκευή ελέγχου στον τομέα των οδικών μεταφορών (ΕΕ L 370 της 31.12.1985, σ. 8)· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1360/2002 της Επιτροπής (ΕΕ L 207 της 5.8.2002, σ. 1).

(10) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 484/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 1ης Μαρτίου 2002, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 881/92 και (ΕΟΚ) αριθ. 3118/93 του Συμβουλίου με σκοπό την καθιέρωση βεβαίωσης οδηγού (ΕΕ L 76 της 19.3.2002, σ. 1).

(11) Οκτώ έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(12) Τρία έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(13) Πέντε έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(14) Έξι έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(15) Έξι έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(16) Πέντε έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(17) Έξι έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(18) Πέντε έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(19) Έξι έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ

ΤΜΗΜΑ 1

Περιεχόμενα

Οι γνώσεις που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τα κράτη μέλη για τη διαπίστωση της αρχικής επιμόρφωσης και της περιοδικής κατάρτισης του οδηγού πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον τα θέματα του παρόντος καταλόγου. Οι υποψήφιοι οδηγοί πρέπει να αποκτούν το απαραίτητο επίπεδο γνώσεων και πρακτικών ικανοτήτων για την οδήγηση υπό συνθήκες απόλυτης ασφάλειας οχημάτων της αντίστοιχης κατηγορίας αδείας.

Το ελάχιστο επίπεδο γνώσεων δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από το επίπεδο 2 της διάρθρωσης των επιπέδων εκπαίδευσης που προβλέπεται στο παράρτημα Ι της απόφασης 85/368/ΕΟΚ(1), ήτοι το επίπεδο που επιτυγχάνεται κατά την υποχρεωτική εκπαίδευση συμπληρούμενη από επαγγελματική εκπαίδευση.

1. Εις βάθος κατάρτιση της ορθολογικής οδήγησης βάσει των κανόνων ασφαλείας

Όλες οι άδειες οδήγησης

1.1. Στόχος: γνώση των χαρακτηριστικών του συστήματος μετάδοσης της κίνησης για τη βελτιστοποίηση της χρήσης του.

Καμπύλες ροπής, ισχύος και ειδικής κατανάλωσης του κινητήρα, περιοχή βέλτιστης χρήσης του στροφόμετρου, διαγράμματα επικάλυψης των σχέσεων μετάδοσης του κιβωτίου ταχυτήτων.

1.2. Στόχος: γνώση των τεχνικών χαρακτηριστικών και της λειτουργίας των οργάνων ασφαλείας με στόχο τον έλεγχο του οχήματος, την ελαχιστοποίηση της φθοράς του και την πρόληψη δυσλειτουργιών.

Ιδιαιτερότητες του υδροπνευματικού κυκλώματος των φρένων, όρια χρήσης των φρένων και των επιβραδυντών, συνδυασμένη χρήση φρένων και επιβραδυντή, επιδίωξη του καλύτερου συνδυασμού ταχύτητας και των σχέσεων του κιβωτίου, χρήση της αδράνειας του οχήματος, χρήση των μέσων επιβράδυνσης και πέδησης σε κατωφέρεια, στάση που πρέπει να ακολουθείται σε περίπτωση βλάβης.

1.3. Στόχος: δυνατότητα βελτιστοποίησης της κατανάλωσης καυσίμου.

Βελτιστοποίηση της κατανάλωσης του καυσίμου με την εφαρμογή της τεχνογνωσίας των σημείων 1.1 και 1.2.

Άδειες οδήγησης C, C+E, C1, C1+E

1.4. Στόχος: ικανότητα να εξασφαλίζεται η φόρτωση με τήρηση των κανόνων ασφαλείας και της ορθής χρήσης του οχήματος.

Δυνάμεις που ασκούνται στα εν κινήσει οχήματα, χρήση των σχέσεων μετάδοσης του κιβωτίου συναρτήσει του φορτίου του οχήματος και των χαρακτηριστικών της οδού, υπολογισμός του ωφέλιμου φορτίου οχήματος ή συνόλου, υπολογισμός του ωφέλιμου όγκου, κατανομή του φορτίου, συνέπειες της υπερφόρτωσης επί του άξονα, ευστάθεια του οχήματος και κέντρο βάρους, τύποι συσκευασίας και υποστηρίγματα φορτίου.

Κύριες κατηγορίες εμπορευμάτων που απαιτούν πρόσδεση, τεχνικές σφήνωσης και πρόσδεση, χρήση ιμάντων πρόσδεσης, έλεγχος των διατάξεων πρόσδεσης, χρήση των μέσων μετακίνησης φορτίων, τοποθέτηση και αφαίρεση καλυμμάτων του φορτίου.

Άδειες οδήγησης D, D+E, D1, D1+E

1.5. Στόχος: εξασφάλιση της ασφάλειας και άνεσης των επιβατών.

Συνυπολογισμός των διαμήκων και πλάγιων μετατοπίσεων, κατανομή της χρήσης της οδού, θέση στο οδόστρωμα, απαλότητα της πέδησης, κινήσεις των προβόλων, χρήση ειδικών έργων υποδομής (δημόσιοι χώροι, οδοί περιορισμένης χρήσης), διαχείριση από την οπτική γωνία του οδηγού των αντικρουόμενων στοιχείων της ασφαλούς οδήγησης και των άλλων λειτουργιών, συνεργασία με τους επιβάτες, ιδιαιτερότητες της μεταφοράς ορισμένων ομάδων επιβατών (άτομα μειωμένης κινητικότητας, παιδιά).

1.6. Στόχος: ικανότητα να εξασφαλίζεται η φόρτωση με τήρηση των κανόνων ασφαλείας και της ορθής χρήσης του οχήματος.

Δυνάμεις που ασκούνται στα εν κινήσει οχήματα, χρήση των σχέσεων μετάδοσης του κιβωτίου συναρτήσει του φορτίου του οχήματος και των χαρακτηριστικών της οδού, υπολογισμός του ωφέλιμου φορτίου ενός οχήματος ή ενός συνόλου, υπολογισμός του ωφέλιμου όγκου, κατανομή του φορτίου, συνέπειες της υπερφόρτωσης επί του άξονα, ευστάθεια του οχήματος και κέντρο βάρους.

2. Εφαρμογή των κανονιστικών ρυθμίσεων

Όλες οι άδειες οδήγησης

2.1. Στόχος: γνώση του κοινωνικού περιβάλλοντος των οδικών μεταφορέων και του κανονιστικού του πλαισίου.

Μέγιστη διάρκεια εργασίας ειδικά για τις μεταφορές, αρχές, εφαρμογή και συνέπειες των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85 και (ΕΟΚ) αριθ. 3821/85, κυρώσεις σε περίπτωση μη χρήσης, κακής χρήσης ή παραποίησης του χρονοταχυγράφου, γνώση του κοινωνικού περιβάλλοντος του οδικού μεταφορέα: δικαιώματα και υποχρεώσεις των οδηγών ως προς την αρχική επιμόρφωση και την περιοδική κατάρτιση.

Άδειες οδήγησης C, C+E, C1, C1+E

2.2. Στόχος: γνώση του κανονιστικού πλαισίου των μεταφορών εμπορευμάτων.

Άδειες εκμετάλλευσης μεταφορών, υποχρεώσεις των τυποποιημένων συμβάσεων μεταφοράς εμπορευμάτων, σύνταξη των εγγράφων που συνιστούν τη σύμβαση μεταφοράς, άδειες διεθνών μεταφορών, υποχρεώσεις της CMR ("σύμβαση περί του συμβολαίου διά την διεθνή οδικήν μεταφοράν εμπορευμάτων"), σύνταξη της διεθνούς φορτωτικής, διέλευση συνόρων, πράκτορες μεταφορών, ειδικά συνοδευτικά έγγραφα εμπορευμάτων.

Άδειες οδήγησης D, D+E, D1, D1+E

2.3. Στόχος: γνώση του κανονιστικού πλαισίου της μεταφοράς επιβατών.

Μεταφορά ειδικών ομάδων, εξοπλισμός ασφαλείας του λεωφορείου, ζώνες ασφαλείας, φόρτωση του οχήματος.

3. Υγεία, οδική ασφάλεια και περιβαλλοντική ασφάλεια, εξυπηρέτηση, υλικοτεχνική υποστήριξη.

Όλες οι άδειες οδήγησης

3.1. Στόχος: ευαισθητοποίηση στους κινδύνους της οδού και στα εργατικά ατυχήματα.

Τυπολογία των εργατικών ατυχημάτων στον κλάδο των μεταφορών, στατιστικές τροχαίων ατυχημάτων, συμμετοχή των βαρέων οχημάτων/πούλμαν στα ατυχήματα, συνέπειες στον άνθρωπο, υλικές και οικονομικές συνέπειες.

3.2. Στόχος: ικανότητα πρόληψης της διακίνησης λαθρομεταναστών.

Διακίνηση λαθρομεταναστών και παράνομη μετανάστευση: γενική ενημέρωση, συνέπειες για τους οδηγούς, προληπτικά μέτρα, κατάλογος σημείων επαλήθευσης, νομοθεσία σχετική με την ευθύνη των μεταφορέων.

3.3. Στόχος: ικανότητα πρόληψης των φυσικών κινδύνων.

Εργονομικές αρχές: επικίνδυνες κινήσεις και σωματικές στάσεις, φυσική κατάσταση, ασκήσεις χειρισμού, μέσα ατομικής προστασίας.

3.4. Στόχος: συνειδητοποίηση της σημασίας της φυσικής και πνευματικής ικανότητας.

Αρχές υγιούς και ισορροπημένης διατροφής, επιπτώσεις της κατανάλωσης οινοπνεύματος, φαρμάκων ή κάθε άλλης ουσίας που μπορεί να μεταβάλει τη συμπεριφορά, συμπτώματα, αιτίες, αποτελέσματα της κόπωσης και του άγχους, θεμελιώδης ρόλος του βασικού κύκλου εργασίας/ανάπαυσης.

3.5. Στόχος: ικανότητα εκτίμησης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

Συμπεριφορά σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης: αξιολόγηση της κατάστασης, αποτροπή του δευτερεύοντος ατυχήματος, ειδοποίηση των υπηρεσιών άμεσης βοήθειας, περίθαλψη των τραυματιών και παροχή πρώτων βοηθειών, αντίδραση σε περίπτωση πυρκαϊάς, απομάκρυνση των επιβαινόντων του φορτηγού/των επιβατών του λεωφορείου, διασφάλιση της ασφάλειας όλων των επιβατών, αντιδράσεις σε περιπτώσεις επιθέσεων, βασικές αρχές της σύνταξης της φιλικής δήλωσης τροχαίου ατυχήματος.

3.6. Στόχος: συμπεριφορά η οποία θα συμβάλει στην ανάδειξη του γοήτρου της εταιρείας.

Συμπεριφορά του οδηγού και γόητρο της εταιρείας: σημασία για την επιχείρηση της ποιότητας εργασίας του οδηγού, διάφοροι ρόλοι του οδηγού, διάφοροι συνομιλητές του οδηγού, συντήρηση του οχήματος, οργάνωση της εργασίας, εμπορικές και οικονομικές συνέπειες μιας διαφοράς.

Άδειες οδήγησης C, C+E, C1, C1+E

3.7. Στόχος: γνώση του οικονομικού περιβάλλοντος των οδικών εμπορευματικών μεταφορών και οργάνωση της αγοράς.

Σχέση των οδικών μεταφορών με τους άλλους τρόπους μεταφοράς (ανταγωνισμός, φορτωτές), διάφορες δραστηριότητες οδικών μεταφορών (μεταφορές για λογαριασμό τρίτου, για ίδιο λογαριασμό, βοηθητικές δραστηριότητες των μεταφορών), οργάνωση των κύριων τύπων επιχειρήσεων μεταφορών ή βοηθητικών δραστηριοτήτων των μεταφορών, διάφορες εξειδικεύσεις μεταφορών (βυτιοφόρα οχήματα, ελεγχόμενη θερμοκρασία κτλ.), εξελίξεις του κλάδου (διαφοροποιήσεις των παρεχόμενων υπηρεσιών, συνδυασμένες σιδηροδρομικές - οδικές μεταφορές, υπεργολαβία κτλ.),

Άδειες οδήγησης D, D+E, D1, D1+E

3.8. Στόχος: γνώση του οικονομικού περιβάλλοντος της οδικής μεταφοράς επιβατών και οργάνωση της αγοράς.

Σχέση των οδικών μεταφορών επιβατών με τους άλλους τρόπους μεταφοράς επιβατών (σιδηρόδρομοι, Ι.Χ. αυτοκίνητα), διάφορες δραστηριότητες οδικών μεταφορών επιβατών, διέλευση συνόρων (διεθνείς μεταφορές), οργάνωση των κύριων τύπων επιχειρήσεων μεταφορών επιβατών.

ΤΜΗΜΑ 2

Υποχρεωτική αρχική επιμόρφωση, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο α)

2.1. Επιλογή παρακολούθησης μαθημάτων και εξετάσεων.

Η αρχική επιμόρφωση περιλαμβάνει τη διδαχή όλων των θεμάτων που απαριθμούνται στον κατάλογο του τμήματος 1. Η αρχική αυτή επιμόρφωση πρέπει να έχει διάρκεια 280 ωρών.

Κάθε υποψήφιος οδηγός πρέπει να πραγματοποιήσει τουλάχιστον είκοσι ώρες ατομικής οδήγησης σε όχημα της οικείας κατηγορίας, το οποίο να ανταποκρίνεται τουλάχιστον στα κριτήρια των οχημάτων εξέτασης όπως ορίζονται στην οδηγία 91/439/ΕΟΚ.

Στη διάρκεια της ατομικής οδήγησης που προβλέπεται ανωτέρω, ο υποψήφιος οδηγός πρέπει να συνοδεύεται από εκπαιδευτή, ο οποίος απασχολείται από ένα εγκεκριμένο κέντρο κατάρτισης. Κάθε οδηγός μπορεί να πραγματοποιεί οκτώ το πολύ από τις είκοσι ώρες ατομικής οδήγησης σε ειδικό γήπεδο ή σε προσομοιωτή υψηλής τεχνολογίας για να αξιολογηθεί η εις βάθος γνώση της ορθολογικής οδήγησης βάσει των κανόνων ασφαλείας, ιδίως όσον αφορά τον έλεγχο του οχήματος σε συνάρτηση με την κατάσταση των διαφόρων οδοστρωμάτων καθώς και τις αλλαγές τους με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες την ημέρα ή τη νύχτα.

Για τους οδηγούς που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 5 η διάρκεια της αρχικής επιμόρφωσης πρέπει να είναι 70 ώρες εκ των οποίων πέντε ώρες ατομικής οδήγησης.

Κατά το πέρας της κατάρτισης αυτής, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή η οντότητα που ορίζουν υποβάλλουν τον οδηγό σε γραπτή ή προφορική εξέταση. Η εξέταση αυτή περιλαμβάνει τουλάχιστον μία ερώτηση ανά στόχο ο οποίος απαριθμείται στον κατάλογο θεμάτων του τμήματος 1.

2.2. Επιλογή εξετάσεων.

Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή η οντότητα που ορίζουν διοργανώνουν θεωρητικές και πρακτικές εξετάσεις, οι οποίες αναφέρονται ανωτέρω, για να επαληθεύσουν εάν οι υποψήφιοι οδηγοί διαθέτουν το επίπεδο των γνώσεων που απαιτείται από το τμήμα 1 όσον αφορά τους αναφερόμενους στόχους και θέματα.

α) Η θεωρητική εξέταση αποτελείται από δύο τουλάχιστον δοκιμασίες:

i) ερωτήματα που περιλαμβάνουν είτε ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών είτε ερωτήσεις που απαιτούν άμεση απάντηση είτε συνδυασμό των δύο συστημάτων,

ii) μελέτες συγκεκριμένων περιπτώσεων.

Οι θεωρητικές εξετάσεις διαρκούν τουλάχιστον τέσσερις ώρες.

β) Η πρακτική εξέταση αποτελείται από δύο δοκιμασίες:

i) δοκιμασία οδήγησης που προορίζεται να αξιολογήσει την εις βάθος γνώση της ορθολογικής οδήγησης βάσει των κανόνων ασφαλείας. Η δοκιμασία αυτή διεξάγεται, κατά το δυνατόν, επί οδών εκτός κατοικημένων περιοχών, σε οδούς ταχείας κυκλοφορίας και σε αυτοκινητοδρόμους (ή παρόμοιες οδούς), καθώς και σε όλους τους τύπους των αστικών οδών. Οι οδοί αυτές πρέπει να παρουσιάζουν διάφορους τύπους δυσκολιών που ενδέχεται να συναντήσει ένας οδηγός. Είναι επιθυμητό η δοκιμασία αυτή να διεξάγεται κάτω από διαφορετικές συνθήκες πυκνότητας της κυκλοφορίας. Ο χρόνος οδήγησης σε οδό πρέπει να χρησιμοποιείται κατά βέλτιστο τρόπο ούτως ώστε να αξιολογείται ο υποψήφιος σε όλες τις ζώνες κυκλοφορίας που θα μπορούσε να συναντήσει. Η ελάχιστη διάρκεια της δοκιμασίας αυτής είναι 90 λεπτά,

ii) πρακτική δοκιμασία ως προς τα σημεία 1.4, 1.5, 1.6, 3.2, 3.3 και 3.5.

Η ελάχιστη διάρκεια της δοκιμασίας αυτής είναι 30 λεπτά.

Τα οχήματα που χρησιμοποιούνται κατά τις πρακτικές εξετάσεις ανταποκρίνονται τουλάχιστον στα κριτήρια των οχημάτων εξέτασης, όπως ορίζονται στην οδηγία 91/439/ΕΟΚ.

Η πρακτική άσκηση μπορεί να συμπληρωθεί από τρίτη δοκιμασία σε ειδικό γήπεδο ή σε προσομοιωτή υψηλής τεχνολογίας για να αξιολογηθεί η εις βάθος γνώση της ορθολογικής οδήγησης βάσει των κανόνων ασφαλείας, ιδίως όσον αφορά τον έλεγχο του οχήματος σε συνάρτηση με την κατάσταση των διαφόρων οδοστρωμάτων καθώς και τις αλλαγές τους με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες την ημέρα ή τη νύχτα.

Η διάρκεια αυτής της προαιρετικής δοκιμασίας δεν έχει καθορισθεί. Εφόσον ο οδηγός εξετασθεί στην ανωτέρω δοκιμασία, η διάρκειά της μπορεί να αφαιρεθεί από τη διάρκεια των 90 λεπτών της δοκιμασίας οδήγησης του σημείου ι). Η μείωση αυτή δεν μπορεί όμως να υπερβαίνει τα 30 λεπτά κατ' ανώτατο όριο.

Για τους οδηγούς που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 5, η θεωρητική εξέταση περιορίζεται στα θέματα του τμήματος 1 που αφορούν τα οχήματα της νέας αρχικής επιμόρφωσης. Οι οδηγοί αυτοί οφείλουν ωστόσο να υποστούν το σύνολο της πρακτικής εξέτασης.

ΤΜΗΜΑ 3

Ταχεία αρχική επιμόρφωση που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2

Η ταχεία αρχική επιμόρφωση περιλαμβάνει τη διδαχή όλων των θεμάτων που απαριθμούνται στον κατάλογο του τμήματος 1. Η ταχεία αυτή αρχική επιμόρφωση έχει διάρκεια 140 ωρών.

Κάθε υποψήφιος οδηγός πρέπει να πραγματοποιήσει τουλάχιστον δέκα ώρες ατομικής οδήγησης σε όχημα της οικείας κατηγορίας, το οποίο να ανταποκρίνεται, τουλάχιστον, στα κριτήρια των οχημάτων εξέτασης, όπως ορίζονται στην οδηγία 91/439/ΕΟΚ.

Στη διάρκεια της ατομικής οδήγησης, ο υποψήφιος οδηγός συνοδεύεται από εκπαιδευτή, ο οποίος απασχολείται από ένα εγκεκριμένο κέντρο κατάρτισης. Κάθε οδηγός μπορεί να πραγματοποιεί τέσσερις το πολύ από τις δέκα ώρες ατομικής οδήγησης σε ειδικό γήπεδο ή σε προσομοιωτή υψηλής τεχνολογίας για να αξιολογηθεί η εις βάθος γνώση της ορθολογικής οδήγησης βάσει των κανόνων ασφαλείας, ιδίως όσον αφορά τον έλεγχο του οχήματος σε συνάρτηση με την κατάσταση των διαφόρων οδοστρωμάτων καθώς και τις αλλαγές τους με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες την ημέρα ή τη νύχτα.

Για τους οδηγούς που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 5, η διάρκεια της ταχείας αρχικής επιμόρφωσης είναι 35 ώρες εκ των οποίων δύο ώρες ατομικής οδήγησης.

Κατά το πέρας της κατάρτισης αυτής, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή ο φορέας που ορίζουν υποβάλλουν τον οδηγό σε γραπτή ή προφορική εξέταση. Η εξέταση αυτή περιλαμβάνει τουλάχιστον μία ερώτηση ανά στόχο ο οποίος απαριθμείται στον κατάλογο θεμάτων του τμήματος 1.

ΤΜΗΜΑ 4

Υποχρεωτική περιοδική κατάρτιση που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β)

Τα μαθήματα υποχρεωτικής περιοδικής κατάρτισης πρέπει να διοργανώνονται από εγκεκριμένο κέντρο κατάρτισης. Η διάρκειά της είναι 35 ώρες ανά πενταετία, παρέχεται δε κατά περιόδους επτά τουλάχιστον ωρών.

ΤΜΗΜΑ 5

Έγκριση της αρχικής επιμόρφωσης και της περιοδικής κατάρτισης

5.1. Τα κέντρα κατάρτισης που παρεμβαίνουν στην αρχική επιμόρφωση και την περιοδική κατάρτιση πρέπει να είναι εγκεκριμένα από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Η έγκριση αυτή χορηγείται μόνο με γραπτή αίτηση. Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από έγγραφα που περιέχουν:

5.1.1. κατάλληλο πρόγραμμα κατάρτισης και επιμόρφωσης, όπου διευκρινίζονται τα διδασκόμενα θέματα και αναφέρεται το προτεινόμενο σχέδιο εκτέλεσης και οι προτεινόμενες μέθοδοι διδασκαλίας,

5.1.2. τα προσόντα και τα πεδία δραστηριότητας των διδασκόντων,

5.1.3. πληροφορίες σχετικά με τους χώρους όπου πραγματοποιούνται τα μαθήματα, το παιδαγωγικό υλικό, τα μέσα που διατίθενται για την πρακτική εξάσκηση, το στόλο των χρησιμοποιούμενων οχημάτων,

5.1.4. οι όροι συμμετοχής στα μαθήματα (αριθμός συμμετεχόντων).

5.2. Η αρμόδια αρχή οφείλει να χορηγεί την έγκριση γραπτώς και με την επιφύλαξη των κάτωθι όρων:

5.2.1. η κατάρτιση πρέπει να παρέχεται σύμφωνα με τα έγγραφα που συνοδεύουν την αίτηση,

5.2.2. η αρμόδια αρχή πρέπει να έχει τη δυνατότητα αποστολής εξουσιοδοτημένων ατόμων για να παρίστανται στα μαθήματα κατάρτισης των εγκεκριμένων κέντρων, και πρέπει να έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τα κέντρα αυτά όσον αφορά τα χρησιμοποιούμενα μέσα και την ορθή διεξαγωγή των μαθημάτων κατάρτισης και των εξετάσεων,

5.2.3. η έγκριση μπορεί να ανακαλείται ή να αναστέλλεται όταν δεν πληρούνται πλέον οι όροι έγκρισης.

Το εγκεκριμένο κέντρο κατάρτισης πρέπει να εξασφαλίζει ότι οι εκπαιδευτές γνωρίζουν καλά τις τελευταίες εξελίξεις των κανονιστικών ρυθμίσεων και των οδηγιών κατάρτισης. Στο πλαίσιο διαδικασίας ειδικής επιλογής, οι εκπαιδευτές πρέπει να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν διδακτικές και παιδαγωγικές ικανότητες. Όσον αφορά την πρακτική πλευρά της κατάρτισης, οι εκπαιδευτές πρέπει να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν εμπειρία ως επαγγελματίες οδηγοί ή ανάλογη εμπειρία οδήγησης, όπως οι εκπαιδευτές οδήγησης βαρέων οχημάτων.

Το πρόγραμμα διδασκαλίας πρέπει να καταρτίζεται σύμφωνα με την έγκριση και πρέπει να περιλαμβάνει τα θέματα που αναφέρονται στον κατάλογο του τμήματος 1.

(1) Απόφαση 85/368/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 16ης Ιουλίου 1985, για την αντιστοιχία των τίτλων επαγγελματικής εκπαίδευσης μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΕΕ L 199 της 31.7.1985, σ. 56).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΔΗΓΟΥ

1. Τα φυσικά χαρακτηριστικά του δελτίου είναι σύμφωνα με τα πρότυπα ISO 7810 και ISO 7816-1.

Οι μέθοδοι ελέγχου των χαρακτηριστικών των δελτίων επιμόρφωσης οδηγού οι οποίες αποσκοπούν στην εξασφάλιση της συμφωνίας τους προς τα διεθνή πρότυπα είναι σύμφωνες με το πρότυπο ISO 10373.

2. Το δελτίο περιλαμβάνει δύο όψεις:

Η πλευρά 1 περιλαμβάνει:

α) την ένδειξη "δελτίο επιμόρφωσης οδηγού", τυπωμένη με παχιά γράμματα στην ή στις γλώσσες του κράτους μέλους που εκδίδει το δελτίο·

β) την αναγραφή του ονόματος του κράτους μέλους που εκδίδει το δελτίο (προαιρετική εγγραφή)·

γ) το διακριτικό σήμα του κράτους μέλους που εκδίδει το δελτίο, τυπωμένο αρνητικά μέσα σε ένα μπλε παραλληλόγραμμο και περιβαλλόμενο από δώδεκα κίτρινα αστέρια· τα διακριτικά σήματα είναι τα ακόλουθα:

B: Βέλγιο

DK: Δανία

D: Γερμανία

GR: Ελλάδα

E: Ισπανία

F: Γαλλία

IRL: Ιρλανδία

I: Ιταλία·

L: Λουξεμβούργο

NL: Κάτω Χώρες

A: Αυστρία

P: Πορτογαλία

FIN: Φινλανδία

S: Σουηδία

UK: Ηνωμένο Βασίλειο

δ) τις ειδικές πληροφορίες του δελτίου, οι οποίες αριθμούνται ως εξής:

1. το επώνυμο του δικαιούχου,

2. το όνομα του δικαιούχου,

3. την ημερομηνία και τον τόπο γέννησης του δικαιούχου,

4. α) την ημερομηνία έκδοσης·

β) την ημερομηνία λήξης ισχύος·

γ) το όνομα της αρχής που εκδίδει το δελτίο (μπορεί να τυπώνεται στη σελίδα 2)·

δ) αριθμό διαφορετικό από τον αριθμό της αδείας οδήγησης, για διοικητικούς σκοπούς (προαιρετική εγγραφή),

5. α) τον αριθμό της άδειας οδήγησης·

β) τον αύξοντα αριθμό,

6. τη φωτογραφία του δικαιούχου,

7. την υπογραφή του δικαιούχου,

8. τον τόπο διαμονής, τον τόπο κατοικίας ή την ταχυδρομική διεύθυνση (προαιρετική εγγραφή).

9. τις (υπο)κατηγορίες οχημάτων για τις οποίες ο οδηγός ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις αρχικής επιμόρφωσης και περιοδικής κατάρτισης·

ε) την ένδειξη "υπόδειγμα Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων" στην ή στις γλώσσες του κράτους μέλους που εκδίδει το δελτίο και την ένδειξη "δελτίο επιμόρφωσης οδηγού" στις άλλες γλώσσες της Κοινότητας, τυπωμένες σε μπλε χρώμα, ώστε να αποτελούν το φόντο του δελτίου:

tarjeta de cualificación del conductor

chaufføruddannelsesbevis

Fahrerqualifizierungsnachweis

δελτίο επιμόρφωσης οδηγού

driver qualification card

carte de qualification de conducteur

cárta cáilíochta tiomána

carta di qualificazione e formazione del conducente

kwalificatiekaart bestuurder

carta de qualificação de motorista

kuljettajan ammattipätevyyskortti

yrkeskompetensbevis för förare·

στ) τα χρώματα αναφοράς:

- μπλε: Pantone Reflex blue,

- κίτρινο: Pantone yellow.

Η πλευρά 2 περιλαμβάνει:

α) 9. τις (υπο)κατηγορίες οχημάτων για τις οποίες ο οδηγός ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις αρχικής επιμόρφωσης και περιοδικής κατάρτισης,

10. τον κοινοτικό κωδικό που προβλέπεται στο άρθρο 10 της παρούσας οδηγίας,

11. χώρο για την ενδεχόμενη αναγραφή, από το κράτος μέλος που εκδίδει το δελτίο, των ενδείξεων οι οποίες είναι απαραίτητες για τη διαχείρισή του ή οι οποίες αφορούν την οδική ασφάλεια (προαιρετική εγγραφή). Όταν μια εγγραφή αφορά ένα σημείο που ορίζεται στο παρόν παράρτημα, της εγγραφής αυτής πρέπει να προηγείται ο αριθμός του αντίστοιχου σημείου·

β) επεξήγηση των αριθμημένων σημείων των πλευρών 1 και 2 του δελτίου [τουλάχιστον των σημείων 1, 2, 3, 4α), 4β), 4γ), 5α), 5β) και 10].

Όταν ένα κράτος μέλος επιθυμεί να αναγράψει τις ενδείξεις αυτές σε εθνική γλώσσα διαφορετική από τις ακόλουθες: αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, δανικά, ελληνικά, ισπανικά, ιταλικά, ολλανδικά, πορτογαλικά, σουηδικά και φινλανδικά, καταρτίζει δίγλωσσο κείμενο του δελτίου χρησιμοποιώντας μία από τις προαναφερόμενες γλώσσες, με την επιφύλαξη των λοιπών διατάξεων του παρόντος παραρτήματος.

3. Ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δεδομένων

Τα διάφορα στοιχεία που απαρτίζουν το δελτίο αποσκοπούν στην αποφυγή οποιασδήποτε παραποίησης ή αθέμιτης παρέμβασης και στην ανίχνευση οποιασδήποτε τέτοιας απόπειρας.

Το κράτος μέλος μεριμνά ώστε το επίπεδο ασφαλείας του δελτίου να είναι τουλάχιστον ανάλογο προς το επίπεδο ασφαλείας της άδειας οδήγησης.

4. Ειδικές διατάξεις

Ύστερα από διαβούλευση με την Επιτροπή, τα κράτη μέλη μπορούν να προσθέτουν χρώματα ή σημάνσεις, όπως ραβδωτούς κωδικούς, εθνικά σύμβολα και στοιχεία ασφαλείας, με την επιφύλαξη των λοιπών διατάξεων του παρόντος παραρτήματος.

Στο πλαίσιο της αμοιβαίας αναγνώρισης των δελτίων, ο ραβδωτός κωδικός δεν επιτρέπεται να περιέχει άλλες πληροφορίες πλην εκείνων οι οποίες είναι ήδη ορατές στο δελτίο επιμόρφωσης οδηγού ή οι οποίες είναι απαραίτητες για τη διαδικασία έκδοσης του δελτίου.

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΔΕΛΤΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΔΗΓΟΥ

Πλευρά 1

>PIC FILE= "CE2003032EL.002301.TIF">

Πλευρά 2

>PIC FILE= "CE2003032EL.002302.TIF">

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Έχοντας υπόψη το άρθρο 71 της συνθήκης ΕΚ, και στα πλαίσια της διαδικασίας συναπόφασης σύμφωνα με το άρθρο 251 της συνθήκης ΕΚ, το Συμβούλιο καθόρισε στις 5 Δεκεμβρίου 2002 την κοινή του θέση σχετικά με το σχέδιο οδηγίας για την κατάρτιση των επαγγελματιών οδηγών οι οποίοι μεταφέρουν οδικώς εμπορεύματα ή επιβάτες.

Για τον καθορισμό αυτής του της θέσης, το Συμβούλιο έλαβε υπόψη του τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά την πρώτη του ανάγνωση στις 17 Ιανουαρίου 2002(1) και τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής η οποία εκδόθηκε στις 11 Ιουλίου 2001(2). Η Επιτροπή των Περιφερειών παραιτήθηκε του δικαιώματός της να εκφέρει γνώμη(3).

Στόχος του σχεδίου οδηγίας είναι να εισαγάγει υποχρεωτική αρχική και συνεχή κατάρτιση για επαγγελματίες οδηγούς. Δυνάμει του ισχύοντος κοινοτικού δικαίου, μόνον ορισμένες κατηγορίες οδηγών - που αντιστοιχούν σε ένα σχετικώς μικρό αριθμό οδηγών - οφείλουν να διαθέτουν πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας συμμορφούμενο προς τους κανόνες σχετικά με το ελάχιστο επίπεδο κατάρτισης ορισμένων οδηγών οδικών μεταφορών. Αφετέρου, επί του παρόντος μόνον λίγα κράτη μέλη απαιτούν την υποχρεωτική κατάρτιση των οδηγών. Εν γένει, η μεγάλη πλειοψηφία των επαγγελματιών οδηγών των κρατών μελών ασκούν το επάγγελμά τους μόνον δυνάμει της άδειας οδήγησης.

II. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

Το Συμβούλιο ενστερνίζεται πλήρως το στόχο και τις αρχές της πρότασης της Επιτροπής. Το Συμβούλιο τάσσεται υπέρ της καθιέρωσης ενός συστήματος αρχικής επιμόρφωσης και περιοδικής κατάρτισης προς όφελος των επαγγελματιών οδηγών. Το Συμβούλιο φρονεί - συνεκτιμώντας την τρέχουσα κατάσταση στα κράτη μέλη αφενός, και τόσο το πεδίο εφαρμογής (κατηγορίες των καλυπτόμενων οδηγών) του σχεδίου οδηγίας όσο και τη φύση της επιμόρφωσης και της κατάρτισης που θα παρέχεται βάσει της οδηγίας αφετέρου - ότι το εν λόγω σύστημα θα προσδώσει μια σημαντική προστιθέμενη αξία στο εγχείρημα. Θα δώσει τη δυνατότητα στους οδηγούς να ανταποκριθούν καλύτερα στις απαιτήσεις του επαγγελματικού τους περιβάλλοντος. Κατά συνέπεια, και πέρα από την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, θα ανυψωθεί το επίπεδο της οδικής ασφάλειας και της ασφάλειας των ίδιων των οδηγών. Το σύστημα αυτό θα συμβάλει επίσης στην εναρμόνιση των κοινωνικών συνθηκών των οδηγών και των συνθηκών απασχόλησής τους. Τέλος, θα καταστήσει περισσότερο ελκυστικό αυτόν τον επαγγελματικό κλάδο στους νέους, τη στιγμή που υπάρχει έλλειψη οδηγών στην αγορά απασχόλησης.

Το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι είναι εξίσου σημαντικό να σχεδιαστούν οι μηχανισμοί εφαρμογής του σχεδίου οδηγίας, λαμβάνοντας ταυτοχρόνως υπόψη τις ιδιομορφίες των κρατών μελών, από πλευράς, όποτε χρειάζεται, των υφισταμένων σε αυτά προγραμμάτων κατάρτισης - τα οποία αποδείχθηκαν πρόσφορα - και γενικότερα τη λειτουργία του τομέα των μεταφορών στα μεμονωμένα κράτη μέλη. Ωστόσο, αποτελεί πάγια αντίληψη ότι δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να διακυβευτούν οι βασικές αρχές της πρότασης της Επιτροπής σε ό,τι αφορά την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της επαγγελματικής κατάρτισης που πρέπει να επιτευχθούν. Η προσέγγιση αυτή οδήγησε το Συμβούλιο να εισαγάγει, σε σχέση με την αρχική πρόταση της Επιτροπής - ορισμένα ενίοτε ουσιαστικά - νέα στοιχεία στην κοινή του θέση. Ειδικότερα, ενώ προβλεπόταν ένα σύστημα αρχικής επιμόρφωσης, τα κράτη μέλη έχουν πλέον δύο επιλογές: η μια επιλογή είναι η παρακολούθηση μαθημάτων και οι εξετάσεις, και η άλλη αφορά μόνον εξετάσεις.

Τα κύρια γνωρίσματα του σχεδίου οδηγίας είναι τα ακόλουθα:

Ως προς το πεδίο εφαρμογής, το σχέδιο οδηγίας εφαρμόζεται σε όλους τους οδηγούς οδικών μεταφορών στην Κοινότητα οι οποίοι χρησιμοποιούν οχήματα για τα οποία απαιτείται άδεια οδήγησης (ή άδεια η οποία αναγνωρίζεται ως ισοδύναμη) των κατηγοριών C1, C1+E, C ή C+E και D1, D1+E, D ή D+E (όπως ορίζονται στην οδηγία 91/439/ΕΟΚ). Στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας εμπίπτουν οι υπήκοοι των κρατών μελών καθώς και οι υπήκοοι τρίτων χωρών που είναι υπάλληλοι ή απασχολούνται σε επιχείρηση με έδρα της ένα κράτος μέλος.

Η οδήγηση ως δραστηριότητα υπόκειται σε υποχρεωτική αρχική επιμόρφωση και περιοδική κατάρτιση. Όπως προαναφέρθηκε, η κοινή θέση του Συμβουλίου προβλέπει ένα διττό σύστημα για την αρχική επιμόρφωση. Έτσι, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν εάν θα ορίσουν στη νομοθεσία τους ότι η υλοποίηση αυτής της αρχικής επιμόρφωσης συνεπάγεται την παρακολούθηση υποχρεωτικών μαθημάτων και την επιτυχία στις εξετάσεις ή μόνον την επιτυχία στις εξετάσεις. Επιπλέον, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να προβλέψουν ένα σύστημα εντατικής αρχικής επιμόρφωσης. Σε αυτή την περίπτωση, ο οδηγός μπορεί να παρακολουθεί "εντατικά μαθήματα υποχρεωτικής αρχικής κατάρτισης", πράγμα που συνεπάγεται μαθήματα βραχύτερης διάρκειας αλλά υποχρεωτικής παρακολούθησης.

Ο πρώτος κύκλος περιοδικής κατάρτισης θα πρέπει να ολοκληρώνεται εντός πέντε ετών είτε από την ημερομηνία χορήγησης του πιστοποιητικού αρχικής κατάρτισης είτε από το χρονικό όριο που έχει τεθεί για ορισμένους οδηγούς για τη διεκδίκηση των κεκτημένων δικαιωμάτων τους. Ύστερα από αυτή την πρώτη περιοδική κατάρτιση, ο οδηγός θα πρέπει να υποβάλλεται σε περιοδική κατάρτιση ανά πέντε έτη. Τα "ιστορικά δικαιώματα" προβλέπουν ότι οι οδηγοί που είναι κάτοχοι της αντίστοιχης άδειας οδήγησης η οποία χορηγήθηκε το πολύ δύο ή τρία έτη - ανάλογα με το είδος της άδειας οδήγησης - μετά την τελική ημερομηνία μεταφοράς του παρόντος σχεδίου οδηγίας στην εθνική νομοθεσία, απαλλάσσονται από την απαίτηση απόκτησης αρχικής επιμόρφωσης.

Η πρόταση της Επιτροπής προέβλεπε ότι η χορήγηση πιστοποιητικού(-ών) κατάρτισης στον οδηγό πρέπει να επισημαίνεται στην άδεια οδήγησης μέσω κοινοτικού κωδικού. Ωστόσο, δεδομένου ότι η συχνότητα ανανέωσης της άδειας οδήγησης μπορεί να διαφέρει από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, το Συμβούλιο προτείνει τώρα εναλλακτικά ο εν λόγω κωδικός πιστοποίησης να μην αναγράφεται στην άδεια οδήγησης (κάτοχος "πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας" ή "ΠΕΙ") αλλά σε ένα νέο "δελτίο κατάρτισης και επιμόρφωσης του οδηγού". Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται το ενδεχόμενο οι περίοδοι και τα χρονικά όρια συμμόρφωσης του οδηγού με τις απαιτήσεις (αρχικής) επιμόρφωσης και (περιοδικής) κατάρτισης να πρέπει αναγκαστικά να συμπίπτουν με την περιοδική ανανέωση της άδειας οδήγησης. Και οι δύο δυνατότητες βασίζονται στην αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης από τα κράτη μέλη.

Κάποιες άλλες αλλαγές που περιέχονται στην κοινή θέση του Συμβουλίου αφορούν μεταξύ άλλων την ορολογία και τους ορισμούς, την προσθήκη εξαιρέσεων από το πεδίο εφαρμογής για οχήματα που χρησιμοποιούνται σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης ή σε αποστολές διάσωσης και για οχήματα που χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια μαθημάτων οδήγησης, το εκάστοτε απαιτούμενο ελάχιστο όριο ηλικίας των οδηγών, τις ημερομηνίες μεταφοράς και την έναρξη ισχύος καθώς και τις αντίστοιχες ημερομηνίες για την κατάργηση της οδηγίας 76/914/ΕΟΚ και των σχετικών άρθρων του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3820/85.

III. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Το Συμβούλιο, αφού εξέτασε τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά την πρώτη ανάγνωση, σημειώνει ότι οι περισσότερες από τις τροπολογίες αυτές αντιστοιχούν κατά πολύ, ως προς το στόχο και το πνεύμα, στις διατάξεις της κοινής θέσης του Συμβουλίου. Το Συμβούλιο, παρότι δεν είναι σε θέση να αποδεχθεί ως προς το γράμμα τις περισσότερες από τις τροπολογίες αυτές (με εξαίρεση την τροπολογία αριθ. 15) - μεταξύ άλλων λόγω της διαφορετικής προσέγγισης επί ορισμένων βασικών πτυχών (π.χ. το διττό σύστημα για την αρχική κατάρτιση) - φρονεί ότι το κείμενο της κοινής του θέσης διασφαλίζει κατά πολύ τον επιδιωκόμενο στόχο των ειδικών αυτών τροπολογιών. Αυτό ισχύει κυρίως για τις τροπολογίες αριθ. 1, 3, 4, 6 (εν μέρει), 7, 8, 9, 11, 12 (εν μέρει), 14, 16, 17, 18, 20, 21, 24 και 43.

(1) ΕΕ C 271 Ε της 7.11.2002, σ. 381.

(2) ΕΕ C 260 της 17.9.2001, σ. 90.

(3) Επιστολή της 15ης Οκτωβρίου 2001.