29. 12. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 333/27 
Γνωμοδότηση για την πρόταση τροποποίησης του κανονισμού (ΕΟΚ) αρισθ. 2821/71 του Συμβου­
λίου της 20ής Δεκεμβρίου 1971 σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της 
συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων και συντονισμένων πρακτικών 
(86/C 333/09) 
Στις 19 Σεπτεμβρίου 1986, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει, σύμφωνα με το άρθρο 87 της 
συνθήκης ΕΟΚ, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω 
πρόταση. 
Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών 
εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 19 Νοεμβρίου 1986, με βάση την 
εισηγητική έκθεση του κ. Velasco Mancebo. 
Η ΟΚΕ, κατά τη 241η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 27ης Νοεμβρίου 1986), υιοθέτησε με 
την πλειοψηφία των ψήφων και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Με την επιφύλαξη των ακόλουθων παρατηρήσεων 
η ΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής που έχει 
ως στόχο την ομαδική εξαίρεση από τους κανόνες του 
ανταγωνισμού της συνθήκης, ορισμένων κατηγοριών 
εμπορικών συμφωνιών που συνάπτονται μεταξύ αεροπορι­
κών εταιριών. Η ανάγκη μιας τέτοιας εξαίρεσης είχε εξάλ­
λου τονιστεί από την ΟΚΕ, πριν από μερικά χρόνια, στη 
γνωμοδότηση της της 27ης Ιανουαρίου 1983 (ι) σχετικά 
με προηγούμενες προτάσεις της Επιτροπής που αφορούν 
την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού στις εναέριες 
μεταφορές. 
1.2. Η παρούσα πρόταση της Επιτροπής —καθώς και 
οι άλλες προτάσεις που υποβλήθηκαν με το ίδιο έγγραφο 
και οι οποίες προβλέπουν παρεκκλίσεις από την εφαρ­
μογή των κανόνων περί ανταγωνισμού όσον αφορά 
ορισμένες τεχνικές συμφωνίες και συμφωνίες για «slot 
allocation» (2) στους αερολιμένες— εντάσσεται στον ευρύ­
τερο πλαίσιο της εφαρμογής των κανόνων του αντα­
γωνισμού στις εναέριες μεταφορές. Σχετικά η ΟΚΕ θεωρεί 
λυπηρό το γεγονός ότι δεν ζητήθηκε επίσημα να γνωμοδο­
τήσει για τις προτάσεις που αφορούν τις τεχνικές συμ­
φωνίες και τις συμφωνίες «slot allocation» (οι οποίες 
αποτελούν ένα σύνολο με τις εμπορικές συμφωνίες) όπως 
επίσης και για τις διάφορες προτάσεις που υποβλήθηκαν 
τελευταία από την Επιτροπή για την κοινοτική πολιτική 
των εναέριων μεταφορών και κυρίως για την ανακοίνωση 
της 20ής Ιουνίου 1986 «Πολιτική Αεροπορία». Χωρίς να 
θέλει να υποτιμήσει τις επιπτώσεις των εμπορικών συμ­
φωνιών, η ΟΚΕ κρίνει ωστόσο ότι έχουν σχετική σημασία 
ενόψει του συνόλου της αεροπορικής πολιτικής που 
βρίσκεται σήμερα υπό συζήτηση. 
1.3. Η ΟΚΕ εκφράζει επίσης τη λύπη της επειδή το 
Συμβούλιο δεν έχει ακόμη υιοθετήσει τον κανονισμό 
εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης τον οποίο 
πρότεινε η Επιτροπή το 1981. (Η αρχική πρόταση τρο­
ποποιήθηκε από την Επιτροπή το 1982 και 1984). Η 
επίσπευση των εργασιών του Συμβουλίου στον τομέα αυτό 
(>) EEC 77 της 21. 3. 1983, σ. 20. 
(2) Σημ. της μετ.: Συμφωνίες που αφορούν τις ώρες προσγείωσης 
και απογείωσης αεροσκαφών αλλοδαπών εταιρειών σε ένα 
αεροδρόμιο. έχει καταστεί επιτακτικότερη από κάθε άλλη φορά, λόγω 
της απόφασης του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινο­
τήτων, της 30ής Απριλίου 1986(3) στην υπόθεση «Νέα 
σύνορα», απόφαση η οποία επιβεβαιώνει τη δυνατότητα 
εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της συνθήκης στην 
πολιτική αεροπορία. 
1.4. Οφείλουμε να υπενθυμίσουμε ότι η ΟΚΕ, στη γνω­
μοδότηση της που προαναφέρθηκε καθώς και στη γνω­
μοδότηση της της 26ης Σεπτεμβρίου 1985(4) σχετικά με 
το υπόμνημα αριθ. 2 —«πολιτική αεροπορία»— είχε 
αναγνωρίσει ότι σε γενικές γραμμές οι κανόνες του αντα­
γωνισμού θα πρέπει να είναι δυνατό να εφαρμόζονται στις 
αεροπορικές μεταφορές. Ωστόσο η ΟΚΕ είχε επισύρει 
την προσοχή στην ανάγκη να ληφθούν υπόψη τα ειδικά 
προβλήματα των μεταφορών και κυρίως των διεθνών αερο­
πορικών μεταφορών. 
1.5. Η ΟΚΕ τονίζει επίσης το γεγονός ότι η εφαρμογή 
των κανόνων του ανταγωνισμού βρίσκεται σε αμοιβαία 
εξάρτηση με τις άλλες πτυχές της πολιτικής στον τομέα 
των αεροπορικών μεταφορών και κυρίως τις διατάξεις για 
τους ναύλους, την ικανότητα μεταφοράς και την 
πρόσβαση στην αγορά. Η ΟΚΕ θεωρεί, όπως η Επιτροπή, 
ότι οι προτεινόμενες παρεκκλίσεις από τους κανόνες του 
ανταγωνισμού δεν μπορούν να επιτραπούν παρά μόνο αν 
εξασφαλισθεί επαρκής ευελιξία όσον αφορά την ικανό­
τητα μεταφοράς και τους ναύλους. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει 
επίσης ότι κατά την εφαρμογή των κανόνων του αντα­
γωνισμού πρέπει να ληφθούν υπόψη πλείονες παράγοντες 
για να διασφαλισθεί η διατήρηση μιας ισορροπίας 
ανάμεσα στα κυριότερα συμφέροντα που διακυβεύονται, 
και συγκεκριμένα όχι μόνο τα συμφέροντα των χρηστών 
και των επιχειρήσεων, αλλά και των κυβερνήσεων και 
των απασχολούμενων στον τομέα της αεροπλοΐας, χωρίς 
να τίθεται υπό αμφισβήτηση η τήρηση των προδιαγραφών 
ασφάλειας. Οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις 
μιας πολιτικής ανταγωνισμού στον τομέα των αεροπορι­
κών μεταφορών καθώς και τα χαρακτηριστικά και ειδικά 
προβλήματα κάθε περιοχής στον ίδιο τομέα, θα πρέπει να 
ληφθούν επίσης υπόψη. Όλες αυτές οι σκέψεις έχουν 
ιδιαίτερη σημασία δεδομένου ότι τη στιγμή αυτή συζητεί­
ται στο Συμβούλιο η πολιτική αεροπορικών μεταφορών 
στο σύνολο της. 
(3) ΕΕ αριθ. C 131 της 29. 5. 1986, σ. 4. 
(4) ΕΕ αριθ. C 303 της 25. 11. 1985, σ. 31. 
Αριθ. C 333/28 Επίσημη Εφημερίδα 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ, ενώ επικροτεί την παρούσα πρόταση της 
Επιτροπής, εκφράζει ωστόσο ορισμένες αμφιβολίες όσον 
αφορά την ταξινόμηση των συμφωνιών (τεχνικές συμ­
φωνίες από τη μία πλευρά, εμπορικές από την άλλη). 
Η ΟΚΕ παρατηρεί σχετικά ότι ορισμένα είδη τεχνικών 
συμφωνιών δεν έχουν στην ουσία καθαρά τεχνικό χαρα­
κτήρα, δεδομένου ότι έχουν επίσης οικονομικές και εμπο-
„ ρικές επιπτώσεις (αυτό συμβαίνει π.χ. με το γραφείο συμ­
ψηφισμών —κατηγορία Κ των τεχνικών συμφωνιών). 
2.2. Η ΟΚΕ υποδέχεται ευνοϊκά τη δυνατότητα να εξαι­
ρεθούν από τους κανόνες για τον ανταγωνισμό ορισμένες 
εμπορικές συμφωνίες μεταξύ αεροπορικών εταιριών, 
ωστόσο κρίνει ότι επειδή ορισμένες συμφωνίες που περι­
λαμβάνονται στην παρούσα πρόταση συνδέονται άμεσα 
με την παροχή υπηρεσιών στον τομέα των εναέριων μετα­
φορών, πρέπει να διέπονται από τον κανονσιμό αριθ. 141/ 
62 του Συμβουλίου, όπως επίσης από την πρόταση κανονι­
σμού σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγρα­
φος 3 στις αεροπορικές μεταφορές (με τις συμφωνίες που 
έχουν ως στόχο τον καταμερισμό της ικανότητας μεταφο­
ράς, την κοινοπραξία των εσόδων, των διαβουλεύσεων για 
τους ναύλους και των συνθηκών καθώς και τη «slot 
Βρυξέλλες, 27 Νοεμβρίου 1986. Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 12. 86 
allocation» στους αερολιμένες). Αυτό ισχύει κυρίως για 
τις συμφωνίες μεταξύ εταιριών που αφορούν την αγορά, 
την εκμετάλλευση και την κοινή χρησιμοποίηση 
ηλεκτρονικών συστημάτων πληροφόρησης για τα ωράρια 
των πτήσεων, κράτησης θέσεων και έκδοσης τίτλων μετα­
φοράς. Οπωσδήποτε όμως η ΟΚΕ πιστεύει στην σπουδα­
ιότητα αυτών των συμφωνιών για τις ευρωπαϊκές αεροπο­
ρικές εταιρίες και για την ικανότητα τους να αντισταθούν 
στον ανταγωνισμό των μεγάλων μη ευρωπαϊκών εταιριών. 
Είναι υπέρ της δυνατότητας σύναψης συμφωνιών αυτού 
του χαρακτήρα ωστόσο με την προϋπόθεση ότι δεν θα 
εισαγάγουν καμία διάκριση ανάμεσα στις αεροπορικές 
εταιρίες· είναι ειδικότερα της γνώμης ότι δεν θα πρέπει 
να υπάρξει χωρίς σοβαρό λόγο άρνηση πρόσβασης σ' 
αυτά τα συστήματα πληροφορικής σε μια νέα εταιρία η 
οποία, αν και δεν αποτέλεσε συμβαλλόμενο μέρος στις 
αρχικές συμφωνίες, θα ζητήσει στη συνέχεια να προσχω­
ρήσει σ' αυτές. 
2.3. Η ΟΚΕ είναι σχετικά της γνώμης ότι οι όροι σύμ­
φωνα με τους οποίους ορισμένες συμβάσεις ανάμεσα σε 
αεροπορικές εταιρίες μπορούν να εξαιρεθούν στην απαγό­
ρευση σύναψης συμφωνιών, δεν είναι επαρκώς προσδιο­
ρισμένες, και αυτό καθιστά δύσκολη την εφαρμογή των 
προτεινόμενων διατάξεων. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Alfons MARGOT