Πρώτον, προτείνεται να διαγραφεί η δυνατότητα κλεισίματος της αγοράς και τα περιοριστικά μέτρα να μείνουν μόνον στις τιμολογιακές ποινικές κυρώσεις – που πλέον ονομάζονται «μέτρα προσαρμογής των τιμών». Εάν έπειτα από έρευνα της Επιτροπής προκύψει ότι μια χώρα θέτει εμπόδια στη συμμετοχή της ΕΕ στην αγορά δημοσίων συμβάσεων, το μέτρο προσαρμογής των τιμών θα εφαρμόζεται στους προσφέροντες, στα προϊόντα ή στις υπηρεσίες από τη χώρα αυτή. Αντίθετα από την αρχική πρόταση, θα είναι δυνατόν να ανατεθεί η σύμβαση στους προσφέροντες, στα προϊόντα ή στις υπηρεσίες από το εξωτερικό ακόμη και αν τους έχει επιβληθεί το μέτρο προσαρμογής των τιμών για λόγους αξιολόγησης, εάν παρά την προσαρμογή των τιμών η προσφορά παραμένει ανταγωνιστική σε επίπεδο τιμής και ποιότητας.

Δεύτερον, η αναθεωρημένη πρόταση εξαλείφει την πιθανότητα να αποφασίζουν αυτόνομα οι αναθέτουσες αρχές για τον αποκλεισμό ξένων προσφερόντων από την υποβολή προσφορών σ' αυτές, με την κατάργηση του πυλώνα της αποκεντρωμένης διαδικασίας.

Τρίτον, η αναθεωρημένη πρόταση καθιερώνει το τεκμήριο ότι οι προσφορές που υποβάλλονται από εταιρείες οι οποίες προέρχονται από τη στοχευόμενη τρίτη χώρα θα υφίστανται την τιμολογιακή ποινική κύρωση, εκτός εάν μπορούν να αποδείξουν ότι λιγότερο από το 50 % της συνολικής αξίας της προσφοράς τους αποτελείται από μη καλυπτόμενα αγαθά και υπηρεσίες καταγωγής της εν λόγω τρίτης χώρας. Ενώ στην αρχική πρόταση έφεραν το βάρος της απόδειξης οι αναθέτουσες αρχές, τώρα το φέρει ο προσφέρων.

Τέταρτον, προτείνεται ο περαιτέρω περιορισμός του διοικητικού φόρτου, επιτρέποντας στα κράτη μέλη να υποδεικνύουν ποιοι από τους φορείς τους που προβαίνουν σε σύναψη δημοσίων συμβάσεων απαιτούνται για την υλοποίηση του μέτρου προσαρμογής των τιμών. Η παρούσα πρόταση βασίζεται στο πρότυπο του κανονισμού επιβολής. Ένα πέμπτο στοιχείο είναι ότι το μέτρο προσαρμογής των τιμών δεν θα εφαρμόζεται σε σχέση με τις ευρωπαϊκές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και προσφέροντες και προϊόντα με καταγωγή από αναπτυσσόμενες χώρες οι οποίες εντάσσονται στο ΣΓΠ+, σύμφωνα με την πολιτική εμπορίου και ανάπτυξης της ΕΕ απέναντι στις χώρες αυτές. Το ίδιο ισχύει για τον αποκλεισμό από το μέσο των ΜΜΕ, πράγμα που εξασφαλίζει τη συνοχή του IPI και με την ευρύτερη πολιτική της ΕΕ στον τομέα αυτό.

Έκτον, μια νέα διάταξη θα επιτρέπει τη στόχευση εδαφών σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, όπως κρατίδια, περιφέρειες ή ακόμη και δήμους. Έβδομον, εκτός από την πλήρη κατάργηση της αποκεντρωμένης διαδικασίας, προτείνεται να συντομευθεί και ο χρόνος που διαθέτει η Επιτροπή για έρευνα στο πλαίσιο της κεντρικής διαδικασίας. Όγδοον, σύμφωνα με την προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά τη διαφάνεια στην πολιτική για το εμπόριο, προτείνεται να δημοσιοποιούνται τα πορίσματα των ερευνών της Επιτροπής στις οποίες διαπιστώνεται ύπαρξη εμποδίων για την υποβολή προσφορών σε τρίτες χώρες. Ένατον, έχει γίνει σαφές ότι το μέσο θα εφαρμόζεται σε όλες τις δημόσιες συμβάσεις και τις συμβάσεις παραχώρησης οι οποίες καλύπτονται από τις οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις και τις συμβάσεις παραχώρησης που εγκρίθηκαν τον Φεβρουάριο του 2014 (οι οποίες εξαιρούν, για παράδειγμα, τις συμβάσεις παραχώρησης που αφορούν τις υπηρεσίες ύδρευσης).

Όλες οι προαναφερόμενες τροπολογίες συνάδουν πλήρως με την ανακοίνωση, στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής για το 2015, σχετικά με την απλούστευση των διαδικασιών, τη συντόμευση των χρονοδιαγραμμάτων των ερευνών και τη μείωση του αριθμού φορέων στην εφαρμογή.

Συνοχή με τις υφιστάμενες διατάξεις στον τομέα της πρότασης

Η πρωτοβουλία για το μέσο IPI αποτελεί νέα πρόταση στον τομέα της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις διεθνείς δημόσιες συμβάσεις. Όπως και οι προκάτοχοί τους, οι νέες οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εγκρίθηκαν πρόσφατα δεν παρέχουν ένα γενικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση προσφορών που περιέχουν αγαθά και υπηρεσίες από το εξωτερικό στην αγορά της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις. Οι μόνοι συγκεκριμένοι κανόνες ορίζονται στα άρθρα 85 και 86 της οδηγίας 2014/25/ΕΚ. Ωστόσο, οι διατάξεις αυτές περιορίζονται στις συμβάσεις στον τομέα της κοινής ωφέλειας και έχουν τόσο περιορισμένο πεδίο εφαρμογής ώστε δεν έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στις διαπραγματεύσεις σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά. Πράγματι, οι δημόσιες συμβάσεις της ΕΕ στον τομέα της κοινής ωφέλειας αντιπροσωπεύουντο 20% περίπου της συνολικής αγοράς της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις. Στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής προτείνεται η κατάργηση των δύο αυτών άρθρων ταυτόχρονα με την έγκριση της πρότασης για το μέσο IPI.

Συνοχή με τις λοιπές πολιτικές και στόχους της Ένωσης

Η αρχική πρωτοβουλία, όπως και η τροποποιημένη πρόταση, θέτει σε εφαρμογή τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» και την εμβληματική πρωτοβουλία της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» με τίτλο «ολοκληρωμένη βιομηχανική πολιτική για την εποχή της παγκοσμιοποίησης» [COM (2010) 614]. Επίσης εφαρμόζει την πράξη για την ενιαία αγορά [COM (2011) 206] και την ανακοίνωση για το εμπόριο, την ανάπτυξη και τις παγκόσμιες υποθέσεις [COM (2010) 612]. Αποτελεί στρατηγική πρωτοβουλία του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής για το 2011 [COM (2010) 623 τελικό].

Η παρούσα πρόταση είναι επίσης συνεπής με τις αναπτυξιακές πολιτικές και στόχους της Ένωσης, εξασφαλίζοντας ιδίως την γενικότερη προστασία των αγαθών και υπηρεσιών από λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες από τις δράσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του παρόντος μέσου. Από την άποψη αυτή η τροποποιημένη πρόταση προχωρεί ακόμη πιο πέρα εξαλείφοντας από το πεδίο εφαρμογής του IPI όχι μόνον τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, αλλά και εκείνες τις αναπτυσσόμενες χώρες που θεωρούνται ευάλωτες λόγω απουσίας διαφοροποίησης και ανεπαρκούς ενσωμάτωσης στο πλαίσιο του διεθνούς εμπορικού συστήματος και της παγκόσμιας οικονομίας. Η προσαρμογή αυτή αποσκοπεί στην εξασφάλιση ακόμη μεγαλύτερης ευθυγράμμισης με τις πρωταρχικές πολιτικές της ΕΕ για την ανάπτυξη.

3.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

Νομική βάση

Άρθρο 207 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αρχή της επικουρικότητας

Η πρόταση εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως εκ τούτου δεν εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας.

Αρχή της αναλογικότητας

Η πρόταση συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας για τους ακόλουθους λόγους.

Η αρχική πρόταση ήδη είχε επιτύχει μια λεπτή ισορροπία μεταξύ των συμφερόντων όλων των ενδιαφερομένων και του συμφέροντος που προκύπτει από την ύπαρξη ενός μέσου όπως το IPI για την υποστήριξη της πολιτικής της ΕΕ για το εμπόριο. Η τροποποιημένη πρόταση περιόρισε ακόμη περισσότερο τις πιθανές αρνητικές συνέπειες της αρχικής πρότασης χωρίς όμως να εγκαταλείψει βασικές πτυχές της πρότασης, έτσι ώστε να αμβλύνει την αποτελεσματικότητά της ως εργαλείου μόχλευσης στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.

Επιλογή του νομικού μέσου