ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εμπειρία που αποκτήθηκε κατά τη διεξαγωγή της βασικής έρευνας περί των αμπελουργικών εκτάσεων (σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 357/79 του Συμβουλίου περί των στατιστικών ερευνών περί των αμπελουργικών εκτάσεων)

Πίνακας περιεχομένων

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

2. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

3. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

3.1. ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

3.2. ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

3.3. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

3.4. ΣΥΝΟΧΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 357/79 του Συμβουλίου της 5ης Φεβρουαρίου 1979 περί των στατιστικών ερευνών περί των αμπελουργικών εκτάσεων (εφεξής «βασικός κανονισμός») [1] προβλέπει τη διεξαγωγή, κάθε 10 έτη, βασικής έρευνας σχετικά με τη διάρθρωση των αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων και των αμπελώνων. Ωστόσο, προβλέπεται σε ετήσια βάση η διεξαγωγή ενδιάμεσης έρευνας με σκοπό τον εντοπισμό των μεταβολών που επήλθαν κατά τη διάρκεια της προηγούμενης αμπελουργικής περιόδου στην αμπελουργική έκταση που καλλιεργείται με οινοποιήσιμες ποικιλίες [2].

[1] ΕΕ L154 της 5.3.1979, σ.124.

[2] Τα μέτρα εφαρμογής ελήφθησαν με τις ακόλουθες νομοθετικές πράξεις: απόφαση 79/491/ΕΟΚ της Επιτροπής (ΕΕ L129 της 28.5.1979, σ. 9), κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 991/79 της Επιτροπής (ΕΕ L129 της 28.5.1979, σ.1), απόφαση 80/763/ΕΟΚ της Επιτροπής (ΕΕ L213 της 16.8.1980, σ. 26), απόφαση 80/764/ΕΟΚ της Επιτροπής (ΕΕ L213 της 16.8.1980, σ. 28), απόφαση 80/765/ΕΟΚ της Επιτροπής (ΕΕ L213 της 16.8.1980, σ. 34).

- Οι βασικές έρευνες (άρθρα 1 έως 4 του βασικού κανονισμού), οι οποίες αφορούν όλες τις αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις και τους αμπελώνες, συλλέγουν λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις αμπελουργικές εκτάσεις σύμφωνα με την εξειδίκευσή τους για την παραγωγή οινοποιήσιμων ποικιλιών σταφυλιών, επιτραπέζιων ποικιλιών, ποικιλιών σταφιδοποιίας, υλικών αγενούς πολλαπλασιασμού της αμπέλου, καθώς και τις ποικιλίες και την ηλικία των αμπέλων.

- Οι ενδιάμεσες έρευνες (άρθρα 5 και 6 του βασικού κανονισμού) αφορούν τις μεταβολές που μεσολάβησαν στην καλλιεργούμενη με οινοποιήσιμες ποικιλίες αμπελουργική έκταση κατά τη διάρκεια της αμπελουργικής περιόδου μετά τις εκριζώσεις, τις νέες φυτεύσεις και τις επαναφυτεύσεις. Οι έρευνες εξετάζουν επίσης και την παραγωγή των εν λόγω εκτάσεων προκειμένου να ληφθούν ακριβή και επίκαιρα στοιχεία σχετικά με το δυναμικό παραγωγής οίνου και την προσφορά στην αμπελοοινική αγορά.

Η παρούσα έκθεση, η οποία καταρτίστηκε κατ' εφαρμογήν του άρθρου 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 357/79, έχει ως σκοπό να παρουσιάσει τα αποτελέσματα της τρίτης βασικής έρευνας για το σύνολο του κοινοτικού αμπελώνα. Η έρευνα αυτή εξετάζει την κατάσταση της αμπελουργικής έκτασης την 1η Σεπτεμβρίου 1999 (μετά τις εκριζώσεις, τις νέες φυτεύσεις και τις επαναφυτεύσεις της αμπελουργικής περιόδου 1998-1999). Διεξήχθη σε 9 κράτη μέλη (Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία, Αυστρία και Ηνωμένο Βασίλειο). Η Ιταλία διεξήγαγε την έρευνα μεταξύ Οκτωβρίου 2000 και Απριλίου 2001 και η Γαλλία μεταξύ Οκτωβρίου 2000 και Φεβρουαρίου 2001. Για τα δύο αυτά κράτη μέλη η έρευνα αναφέρεται στην κατάσταση της αμπελουργικής έκτασης την 1η Σεπτεμβρίου 2000 [3].

[3] Για τη Γαλλία και την Ιταλία χορηγήθηκε παρέκκλιση από τον κανονισμό (ΕΚ) 2329/98 του Συμβουλίου (ΕΕ L291 της 30.10.1998, σ. 2).

2. Μεθοδολογία

Σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 357/79, τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή με τη βοήθεια λεπτομερούς περιγραφής περί των μεθόδων οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν για τις βασικές έρευνες, προκειμένου να εξασφαλιστεί η στατιστική αξιοπιστία και η συγκρισιμότητα των στοιχείων που προκύπτουν από τις έρευνες.

Το πεδίο εφαρμογής της έρευνας τηρήθηκε από όλες τις χώρες, με τις ακόλουθες παρατηρήσεις:

- Η Γερμανία διεξήγαγε έρευνα σχετικά με τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που καλλιεργούν αμπέλους και έχουν έκταση άνω των 10 ares. Οι εκμεταλλεύσεις με έκταση κάτω των 10 ares εξετάστηκαν επίσης σε περίπτωση που η παραγωγή τους διατέθηκε προς πώληση κατά τη διάρκεια της αμπελουργικής περιόδου 1998-1999. Η γερμανική έρευνα ήταν εξαντλητική και έγινε χρήση των στατιστικών πληροφοριών που περιέχονται στο αμπελουργικό μητρώο. Οι εκτάσεις που εξετάστηκαν είναι οι προοριζόμενες για την παραγωγή οίνων ποιότητας που έχουν παραχθεί σε καθορισμένες περιοχές (v.q.p.r.d.) και υλικών αγενούς πολλαπλασιασμού της αμπέλου (συμπεριλαμβανομένων των νέων φυτεύσεων που δεν έχουν ακόμη παραγωγή). Οι κατηγορίες απόδοσης υπολογίστηκαν με βάση το μέσο όρο των 10 τελευταίων ετών.

- Η Ισπανία διεξήγαγε έρευνα σύμφωνα με τον κανονισμό κατά τη διάρκεια της αμπελουργικής περιόδου με τη βοήθεια του αμπελουργικού μητρώου σε όλες τις εκμεταλλεύσεις που καλλιεργούν άμπελο. Οι κατηγορίες απόδοσης καθορίστηκαν με βάση τις δηλώσεις του υπεύθυνου της εκμετάλλευσης. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η μεθοδολογία που θεσπίστηκε το 1999 διαφέρει αισθητά από εκείνη που θεσπίστηκε το 1989. Οι μεταβολές αυτές δυσκολεύουν τις συγκρίσεις των αποτελεσμάτων των δύο ενεργειών.

- Η Γαλλία διεξήγαγε έρευνα σχετικά με τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις (στο πλαίσιο της γενικής απογραφής γεωργίας), στις οποίες καλλιεργήθηκαν ποικιλίες αμπέλου σε έκταση 5 ares για την παραγωγή καμπανίτη οίνου ή 10 ares για την παραγωγή v.q.p.r.d. ή 20 ares για την παραγωγή κάθε μορφής οίνου, από την 1η Οκτωβρίου 2000 έως την 28η Φεβρουαρίου 2001. Η έρευνα αυτή ήταν εξαντλητική και χρησιμοποιήθηκαν διορθωμένα στοιχεία του αμπελουργικού μητρώου. Οι κατηγορίες απόδοσης καθορίστηκαν με βάση το μέσο όρο για διάστημα 5 ετών, ο οποίος υπολογίστηκε με βάση τα στοιχεία των ετήσιων γεωργικών στατιστικών.

- Η Ελλάδα έλαβε υπόψη όλες τις εκμεταλλεύσεις στις οποίες καλλιεργείται άμπελος, με την προϋπόθεση ότι η παραγωγή τους διατίθεται συνήθως προς πώληση. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε δειγματοληπτικά με τυχαίο δείγμα και μία φάση για όλες τις καλλιεργούμενες εκτάσεις μεμονωμένης αμπέλου, κατά τη διάρκεια της αμπελουργικής περιόδου 1998-1999. Οι κατηγορίες απόδοσης καθορίστηκαν με βάση τις δηλώσεις του υπεύθυνου της εκμετάλλευσης.

- Η Ιταλία εξέτασε τις αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις, χωρίς περιορισμό έκτασης, οι οποίες είχαν οινοποιήσιμες ή επιτραπέζιες ποικιλίες, έστω και αν δεν είχαν ακόμη παραγωγή, ή τις εκτάσεις με υλικά αγενούς πολλαπλασιασμού της αμπέλου, εφόσον η παραγωγή της εκμετάλλευσης διατίθεται κανονικά για πώληση. Η έρευνα κάλυψε την περίοδο από τον Οκτώβριο του 2000 έως τον Απρίλιο του 2001 και ήταν εξαντλητική. Οι κατηγορίες απόδοσης καθορίστηκαν με βάση το μέσο όρο 10 ετών.

- Το Λουξεμβούργο διεξήγαγε την έρευνά του κατά τη διάρκεια της αμπελουργικής περιόδου 1999-2000 με τη βοήθεια του μόνιμα ενημερωμένου αμπελουργικού μητρώου, με πολύ υψηλό βαθμό αξιοπιστίας. Η έρευνα έλαβε υπόψη τις αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις που ταξινομούνται ως εκτάσεις με οινοποιήσιμες ποικιλίες για την παραγωγή οίνων v.q.p.r.d. Οι κατηγορίες απόδοσης καθορίστηκαν με βάση το μέσο όρο 10 ετών.

- Η Πορτογαλία εξέτασε όλες τις εκμεταλλεύσεις που είναι σύμφωνες με τις προδιαγραφές του κανονισμού με την εξαντλητική μέθοδο κατά τη διάρκεια της περιόδου από το Νοέμβριο του 1998 έως τον Οκτώβριο του 1999.

- Η Αυστρία διεξήγαγε έρευνα κατά τη διάρκεια της αμπελουργικής περιόδου 1998-1999 για τις αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις που ταξινομούνται ως εκτάσεις με οινοποιήσιμες ποικιλίες για την παραγωγή οίνων v.q.p.r.d. και για τις εκτάσεις με αμπέλους για την παραγωγή υλικών αγενούς πολλαπλασιασμού. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν με βάση το μητρώο αμπελοκαλλιεργειών.

- Το Ηνωμένο Βασίλειο διεξήγαγε την έρευνά του το Δεκέμβριο του 1999 με τη βοήθεια του αμπελουργικού μητρώου, καλύπτοντας τις εκμεταλλεύσεις που προορίζονται για την παραγωγή οινοποιήσιμων ποικιλιών με σκοπό την παραγωγή άλλων οίνων. Η απογραφή του αμπελώνα δεν είναι υποχρεωτική και δεν περιλαμβάνει τις εκμεταλλεύσεις που έχουν αμπελουργική έκταση μικρότερη των 10 ares.

3. Τα αποτελέσματα

3.1. Διαβίβαση των αποτελεσμάτων

Το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 357/79 ορίζει ότι τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή τα αποτελέσματα της βασικής έρευνας 15 μήνες μετά την πραγματοποίηση της έρευνας εντός των εκμεταλλεύσεων.

Τα οριστικά στοιχεία διαβιβάστηκαν από τους ακόλουθους οργανισμούς, οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με τις βασικές έρευνες στα κράτη μέλη:

Χώρα Οργανισμός Ημερομηνία

Γερμανία Statistisches Bundesamt, Βόννη 22/11/2001

Αυστρία Statistik Austria 25/4/2001

Ισπανία Υπουργείο Γεωργίας, Μαδρίτη 03/9/2001

Γαλλία Υπουργείο Γεωργίας, Παρίσι 31/8/2001

Ελλάδα Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, Αθήνα 13/3/2002

Ιταλία ISTAT, Ρώμη 25/6/2002

Λουξεμβούργο Institut Viti-vinicole, Ρέμιχ 07/9/2001

Πορτογαλία Εθνική Στατιστ. Υπηρεσία, Λισσαβώνα 04/2/2002

Ηνωμ. Βασίλειο Υπουργείο Γεωργίας, Γιόρκ 21/2/2002

Λαμβανομένων υπόψη των δυσκολιών που συνάντησαν τα κράτη μέλη κατά την επεξεργασία των στοιχείων, γενικά, μπορεί να θεωρηθεί ότι οι προθεσμίες τηρήθηκαν.

Τα στοιχεία υποβλήθηκαν υπό μορφή πινάκων τους οποίους είχε προηγουμένως καταρτίσει η Επιτροπή (Eurostat) και αποστείλει σε μορφή αναγνώσιμη από ηλεκτρονικό υπολογιστή.

Οι πίνακες αυτοί, όπως προβλέπει το άρθρο 7 του βασικού κανονισμού, αποτελούν αντικείμενο ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των ενδιαφερόμενων κρατών μελών.

Μετά την παραλαβή τους, τα πινακοποιημένα αυτά στοιχεία επικυρώθηκαν από την Επιτροπή. Η διαδικασία επικύρωσης περιλαμβάνει μια σειρά ελέγχων, τόσο εντός του κάθε πίνακα όσο και των πινάκων μεταξύ τους, στο τέλος της οποίας έγιναν κάποιες διορθώσεις των αρχικών στοιχείων προκειμένου να εξαλειφθούν οι ασυνέπειες και να καταστούν τα στοιχεία συγκρίσιμα και αξιόπιστα.

Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν σύμφωνα με τους καθορισμένους κανόνες και για όλες τις γεωγραφικές μονάδες, όπως προβλέπουν οι αποφάσεις της Επιτροπής σχετικά με τα μέτρα εφαρμογής [4].

[4] Βλέπε παραπομπές στις νομοθετικές πράξεις της Επιτροπής στην υποσημείωση 2

Στο σύνολό τους, τα αποτελέσματα παρέχουν ικανοποιητική πληροφόρηση σχετικά με την αμπελουργική διάρθρωση των συγκεκριμένων κρατών μελών.

3.2. Δημοσίευση των αποτελεσμάτων

Τα αποτελέσματα της βασικής έρευνας θα δημοσιευθούν σε αναλυτική μορφή το 2003 παρέχοντας μια συνοπτική γενική εικόνα της εξέλιξης του κοινοτικού αμπελώνα κατά τη διάρκεια της περιόδου 1989-1999. Τα πλήρη αποτελέσματα διατίθενται στη βάση δεδομένων New Cronos της Eurostat, στον τομέα « VITIS », θέμα 5.

3.3. Γενικές παρατηρήσεις σχετικά με τα αποτελέσματα [5]

[5] Οι παρατηρήσεις αυτές λαμβάνουν υπόψη τα στοιχεία όπως διαβιβάστηκαν από τα κράτη μέλη και ενδέχεται να τροποποιηθούν μετά την ολοκλήρωση των εργασιών που διενεργούνται ήδη για τη βελτίωση της συγκρισιμότητας των αποτελεσμάτων.

Μεταξύ 1989 και 1999, οι αμπελουργικές εκτάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης μειώθηκαν κατά 15,7%. Η μείωση αυτή περιορίστηκε από την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση της Αυστρίας το 1995 και του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο διεξήγαγε την έρευνα για πρώτη φορά το 1999. Αν το πεδίο της έρευνας ήταν το ίδιο με του 1989, η μείωση θα ήταν της τάξης του 32%.

Με 3,2 εκατ. εκτάρια, ο συνολικός αμπελώνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης μειώθηκε κατά 15,7 % μεταξύ 1989 και 1999. Η διαχείριση της έκτασης αυτής γίνεται από 1,8 εκατ. εκμεταλλεύσεις (μείωση κατά 30,5%). Έτσι, η μέση αμπελουργική έκταση ανά εκμετάλλευση αυξήθηκε από 1,8 σε 2,2 εκτάρια, ήτοι σημειώθηκε αύξηση κατά 9 %.

Η τάση αυτή είναι γενική στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο και η Πορτογαλία σημειώνουν μειώσεις του αριθμού εκμεταλλεύσεων άνω του 30 %. Σ' αυτή την ομάδα χωρών, οι αμπελουργικές εκτάσεις ακολουθούν την ίδια κίνηση. Για τη Γερμανία, η μείωση του αριθμού εκμεταλλεύσεων περιορίζεται στο 11%, ενώ οι εκτάσεις αυξάνονται ελαφρώς (1,9%).

Εντός των κρατών μελών που συμμετέχουν στην έρευνα, σημειώνονται σημαντικές διαφορές μεταξύ των περιφερειών, και ιδίως:

- Η Γερμανία παρουσιάζει τις πιο ομοιογενείς εξελίξεις.

- Στην Ελλάδα οι κινήσεις που χαρακτηρίζουν κάθε περιφέρεια τροποποίησαν αισθητά τη γεωγραφική κατανομή του αμπελώνα. Η περιφέρεια «Νησιά», η οποία ήταν πρώτη περιφέρεια το 1989, έχασε το 55% της έκτασής της. Έτσι, παρά το γεγονός ότι σημείωσε μείωση κατά 7,5%, η περιφέρεια «Κεντρική Ελλάδα» γίνεται η περιφέρεια με τη σημαντικότερη παραγωγή.

- Στη Γαλλία, οι νοτιοανατολικές περιφέρειες («Provence-Alpes-Cτte-d'Azur, Languedoc-Roussillon») παρουσιάζουν καθαρή μείωση, ενώ οι νοτιοδυτικές και οι βορειοανατολικές περιφέρειες σημειώνουν αυξήσεις, μερικές φορές μάλιστα σημαντικές (+22,5 στη «Bourgogne»).

- Στην Ιταλία, όπου ο αμπελώνας κατανέμεται στο σύνολο της επικράτειας, η αμπελουργική έκταση παρουσιάζει μείωση σε όλες τις περιφέρειες, εκτός από το «Trentino-Alto Adige» και το «Friuli -Venezia Giulia».

- Η Πορτογαλία βρίσκεται σε παρόμοια κατάσταση: όλες οι περιφέρειες παρουσιάζουν μείωση των εκτάσεων, με εξαίρεση το «Alentejo», όπου οι αμπελουργικές εκτάσεις παρουσιάζουν αύξηση κατά 30 %.

Σημαντική αύξηση των εκτάσεων που παράγουν οίνους ποιότητας

Η άμπελος που καλλιεργείται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προορίζεται ουσιαστικά για την παραγωγή οινοποιήσιμων ποικιλιών [6]. Σε αμπελουργικές εκτάσεις 3,2 εκατ. εκταρίων αφιερώνονται για τη χρήση αυτή άνω των 3 εκατ. εκτάρια, ήτοι ποσοστό 95 %.

[6] Ως "οινοποιήσιμες ποικιλίες" νοούνται εκείνες που προορίζονται για την παραγωγή οίνου ή οινοπνεύματος.

Οι «επιτραπέζιες ποικιλίες» αφορούν 5 κράτη μέλη (Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Πορτογαλία). Παρά τη μείωση κατά 41% των καλλιεργούμενων εκτάσεων, η Ιταλία συγκεντρώνει από μόνη της μόνο 40% αυτού του είδους παραγωγής. Η Γαλλία, η Πορτογαλία, η Ελλάδα και η Ισπανία παρουσιάζουν παρόμοιες μειώσεις.

Η αμπελουργική έκταση που ειδικεύεται στην παραγωγή σταφίδας συγκεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στην Ελλάδα και παρουσιάζει μείωση κατά 20 % έναντι του 1989.

Η παραγωγή οινοποιήσιμων ποικιλιών αφορά το μεγαλύτερο μέρος του ευρωπαϊκού αμπελώνα. Ωστόσο, ο αμπελώνας που χρησιμοποιείται για την παραγωγή οίνου αποτέλεσε αντικείμενο σημαντικής αναδιάρθρωσης.

Οι οίνοι ποιότητας αντικαθιστούν τους υπόλοιπους οίνους. Η κίνηση αυτή είναι γενικευμένη στο πλαίσιο της Ένωσης. Μολονότι ο αριθμός εκμεταλλεύσεων που παράγουν οίνους ποιότητας μειώθηκε κατά 1,9 %, η αύξηση των εκτάσεων ήταν κατά 8,1%. Οι σημαντικότερες αυξήσεις σημειώθηκαν στην Ιταλία και την Πορτογαλία, με ποσοστά 21 % και 18% αντιστοίχως. Στα υπόλοιπα κράτη, η αύξηση ήταν μικρότερη του 10%.

Οι εκτάσεις που αφιερώνονται στην παραγωγή οίνων ποιότητας αποτελούν πλέον πλειονότητα στην Ένωση (56 % το 1999 έναντι 45 % το 1989). Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές μεταξύ των διαφόρων κρατών. Έτσι, το σύνολο του αμπελώνα της Γερμανίας και του Λουξεμβούργου παράγει οίνους ποιότητας, ενώ, παρά την αύξηση κατά 22% που σημείωσε, αντιπροσωπεύει μόλις ποσοστό 36 % του ιταλικού αμπελώνα.

Ποικιλίες προσαρμοσμένες στην περιοχή

Στο πλαίσιο της έρευνας, μόνο οι εκτάσεις με οινοποιήσιμες ποικιλίες υποδιαιρέθηκαν με βάση την ποικιλία και ομαδοποιήθηκαν με βάση το χρώμα των σταφυλιών (λευκό ή μαύρο). Η επιλογή μιας ποικιλίας εξαρτάται από τις γεωλογικές και κλιματικές συνθήκες της περιοχής φύτευσης, αλλά και από τις οικονομικές επιλογές των υπευθύνων των εκμεταλλεύσεων. Έτσι, ο αριθμός διαφορετικών ποικιλιών που παρατηρήθηκαν σε ένα κράτος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διασπορά της αμπέλου στην επικράτεια.

- Στη Γερμανία, όπου η άμπελος συγκεντρώνεται σε 4 κρατίδια, οι λευκές ποικιλίες καταλαμβάνουν ποσοστό άνω του 75% της έκτασης (ουσιαστικά «Riesling, Weisser» και «Mόller-Thurgau»). Η κατάσταση των αμπελουργών του Λουξεμβούργου και της Αυστρίας είναι παρόμοια και επικρατούν και εκεί σαφώς οι λευκές ποικιλίες.

- Στην Ελλάδα, οι λευκές και οι μαύρες ποικιλίες ισοκατανέμονται σχεδόν στις αμπελουργικές εκτάσεις. Οι μαύρες ποικιλίες παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλομορφία (5 ποικιλίες καλύπτουν το ήμισυ της έκτασης που παράγει μαύρα σταφύλια), ενώ, αντίθετα, η ποικιλία «Σαββατιανό» καλύπτει το ήμισυ των εκτάσεων που παράγουν λευκές ποικιλίες. Οι εκτάσεις αυτές παρουσίασαν καθαρή μείωση, δεδομένου ότι αντιπροσώπευαν ποσοστό 63 % του αμπελώνα οινοποιήσιμων ποικιλιών, έναντι 48% το 1999.

- Στην Ισπανία, οι λευκές ποικιλίες υπερισχύουν με ποσοστό 63% των εκτάσεων, παρόμοιο με εκείνο του 1989.

- Στη Γαλλία, οι μαύρες ποικιλίες σημείωσαν μείωση κατά 7%, αλλά εξακολουθούν να υπερισχύουν με ποσοστό 68%. Μεταξύ αυτών, η ποικιλία «Carignan» μειώθηκε κατά 43%, ενώ οι ποικιλίες «Merlot» και «Grenache» παρουσίασαν αύξηση κατά 68% και 10% αντίστοιχα. Μεταξύ των λευκών ποικιλιών, η ποικιλία «Chardonnay blanc» και «Sauvignon blanc» σημείωσαν αύξηση κατά 83% και 74% αντίστοιχα.

- Στην Ιταλία, σημειώθηκε ισορροπία μεταξύ λευκών και μαύρων ποικιλιών καθώς και μεγάλη ποικιλομορφία. Χρειάζονται 7 μαύρες και 9 λευκές ποικιλίες για να καλυφθεί το ήμισυ της αμπελουργικής έκτασης. Μεταξύ των μαύρων ποικιλιών, η «Barbera» και η «Negro amaro» σημείωσαν μείωση κατά 40% και 46% αντίστοιχα.

- Στην Πορτογαλία, οι μαύρες ποικιλίες υπερέχουν ελαφρώς (58% των εκτάσεων). Όπως και στην Ιταλία, ο αμπελώνας παρουσιάζει μεγάλη ποικιλομορφία. Μεταξύ των λευκών ποικιλιών, η «Fernao Pires» και η «Vital» σημείωσαν καθαρή μείωση, -39% και -63% αντίστοιχα.

Οι μισές εκμεταλλεύσεις έχουν λιγότερα από 0,5 εκτάρια αμπέλου

Ο αριθμός εκμεταλλεύσεων με λιγότερα από 0,5 εκτάρια μειώθηκε κατά 33% μεταξύ 1989 και 1999. Ωστόσο, εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει το ήμισυ των αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων της Ένωσης, συγκεντρώνοντας το 5% της έκτασης. Αντίθετα, οι εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 9,5 εκτάρια καλλιεργούν το 50% των αμπέλων της Ένωσης και αντιπροσωπεύουν το 5% των εκμεταλλεύσεων. Έτσι, η μείωση του αριθμού εκμεταλλεύσεων συνοδεύτηκε από συγκέντρωση των εκτάσεων στις εκμεταλλεύσεις μεγάλου μεγέθους. Σε όλες τις εκτάσεις μεγέθους κάτω των 10 εκταρίων μειώθηκε το μερίδιο της αμπελουργικής έκτασης. Αντίθετα, οι εκμεταλλεύσεις άνω των 30 εκταρίων, οι οποίες συγκέντρωναν το 1989 το 15% των εκτάσεων, συγκεντρώνουν τώρα το 19%.

3.4. Συνοχή του συστήματος ερευνών

Το σύστημα ερευνών που θέσπισε ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 357/79 είναι συνεκτικό στο βαθμό κατά τον οποίο επιτρέπει την παρακολούθηση των μεταβολών (μετά τις φυτεύσεις, επαναφυτεύσεις και εκριζώσεις) οι οποίες πραγματοποιούνται στις αμπελουργικές εκτάσεις στο διάστημα μεταξύ δύο βασικών ερευνών.

Λόγω του ότι χρησιμοποιούνται διαφορετικές μεθοδολογίες για τη λήψη των ετήσιων στοιχείων και των βασικών ερευνών, μπορεί να υπάρχουν ελαφρές διαφορές κατά την κατάρτιση των αμπελουργικών εκτάσεων με βάση τα αποτελέσματα των δύο αυτών ενεργειών. Ωστόσο, το επίπεδο των διαφορών αυτών πρέπει να είναι αποδεκτό από στατιστικής απόψεως.

Για 5 από τις 7 χώρες που καλύφθηκαν από τις έρευνες του 1989 και 1999 (Γερμανία, Ελλάδα. Γαλλία, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία), το επίπεδο απόκλισης είναι αποδεκτό. Αντίθετα, η Ιταλία και η Ισπανία παρουσιάζουν αποκλίσεις οι οποίες απαιτούν σημαντική βελτίωση του στατιστικού μηχανισμού.