ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 29.03.1995 
COM(95) 110 τελικό 
95/ 0078 (COD) 
Η ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ 
Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
και στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης 
ΐΐρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ 
ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για τη θέσπιση κοινοτικου προγράμματος δράσης 
στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς 
RAPHAEL 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 
EL/10/95/05560201.P00 (EL) 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Ot συνεδρίασεις διαβούλευσης που οργανώθηκαν 
προκειμένου να υποβληθεί κοινοτικό πρόγραμμα δράσης στον τομέα της 
πολιτιστικής κληρονομιάς 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ 
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "RAPHAËL" 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΊΙεριγραφή του προγράμματος "Raphaël" 
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 
Λ £L 
mMmsms&miMQ CEL) 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
H παρούσα πρόταση εντάσσεται στο πλαίσιο αναφοράς για την "αράση της 
Ευρωπαϊκής Κο ι νότητας στον πολ ιτιστι κο ταμία** που εγκρί θηκε στ ι ς 27 
Ιουλίου 1994, αφοδ περιλήφθηκε άρθρο για τον πολιτισμό στην Συνθήκη Ε.κΑ 
Δεδομένου ότι η πολιτιστική κληρονομιά, κινητή και ακίνητη, ορίσθηκε ως 
Ινας από τους άξονες προτεραιότητας γ ιαπαρέμβαση στα πλαίσια της 
πολιτιστικής δράσης της Κοινότητας, η πρόταση αυτή αποβλέπει στην θέσπιση 
ειδικού προγράμματος δράσης στον τομέα αυτό. 
Ίο εν λόγω πρόγραμμα δράσης θα συμβάλλει στο να δοθεί μια νέαώθηση στις 
κοινοτικές δραστηριότητες στον τομέατηςπολιτιστικής κληρονομιάς, 
επαναπ ροσανατ ολίζ ον τας και διευρύνοντας τις δραστηριότητες που 
αναπτύσσονται μέχρι σήμερα και εφαρμόζοντας μια προσέγγιση 
χαρακτηριζόμενη από συνοχή στις κοινοτικές ενέργειες και πολιτικέςπου 
αφορούν την πολιτιστική κληρονομιά. 
Ot c ιδικές ενέργε ιες που προτείνονται στο πρόγραμμα αυτό δράσης 
ανταποκρίνονται σε πολλούς από τους στόχους που εκφράζονται στηΣυνθήκη, 
Δεδομένου ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί ταυτόχρονα έκφραση 
διαφόρων ταυτοτήτων και μαρτυρίαγια τις ανταλλαγές μεταξύ των πολιτισμών, 
η κοινοτική δράση στον εν λόγω τομέα καλείται να συμβάλει ιδιαίτερα στην 
ανάπτυξη "μιας διαρκώς στενότερης ένωσης των λαών της Ευρώπης'0 καιηστην 
ανάπτυξη των πολιτισμών των κρατών μελών σεβόμενη την εθνική Kat 
περιφερειακή πολυμορφία τους και προβάλοντας ταυτόχρονα την κοινή 
πολιτιστική κληρονομιά"4. 
Ηπολιτιστική κληρονομιά δημιουργήθηκε στο πέρασμα του χρόνου μέσω των 
ανταλλαγών και των αμοιβαίων επιδράσεων και παρουσίαζε ι κοινά 
χαρακτηριστικά πέραν των εθνικών και περιφερειακών ιδιαιτεροτήτων. Το 
•παιχνίδι αυτό της πολυμορφίας και των σταθερών αποτελεί προνομιούχο μέσο 
για τον πολίτη προκειμίνου να κατανοήσει την περιφερειακή εθνική και 
ευρωπαϊκή του ταυτότητα. Ε κοινοτική δράση στον τομέα της πολιτιστικής 
κληρονομιάς μπορεί έτσι να σύμβαλε ι στην καθιέρωση μιας ευρωπαϊκής 
ιθαγένε ιας που θα βασίζεται στο ότι ο πολίτης Θαγνωρίσε ι καλύτερα όχι 
μόνο τον πολ ι τ ι σμδ του αλλά και εκε ίνον των υ πόλο ιπων χωρών της Ενωσης. 
Το προτεινόμενο πρόγραμμα δράσης αποσκοπεί στην ενθάρρυνση της 
συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και στη στήριξη και συμπλήρωση της 
δράσης τους5. Πράγματι, οι ανάγκες του τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, 
όσον αφορά την τεχνογνωσία και τους ανθρώπινους ή οικονομικούς πόρους 
eivori σημαντικές ενώτα μέσα είναι περιορισμένα.Τίρέπε ι λοιπόν ναγΐνουν 
επιλογές.Το ενδ ιαφέρον στοίχε ίο μιας κο ινοτ ι κής δράσης είναι ότ ι 
καθ ί στα ν τα ι κοινό κ τήμα ο ι απο κτηθείσες εμπειρίες και μπορο ύ ν να 
COM(94)356 τελικό 
Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, άρθρο 128 
Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, άρθρο Α 
Ομοίως, άρθρο 128 § 1 
Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ενωση, άρθρο 128 § 2 
1 
4 
EL/10/95/05560201.P00 (EL) 
πραγματοπο ιηθούν επιλογές με γνώση των πραγμάτων, νααποφευχθούν οι 
επικαλύψεις ή τα λάθη που κοστίζουν και παράλληλα να προωθηθεί η ποιότητα 
πραγματοποιώντας οικονομίες. 
EL/1O/95/O556O201.PÔO (EL) 
Ίαπροβλήματα της δ ιαφύλαξης και της διαχείρι σης της πολ ι τ ιστ ι κής 
κληρονομιάς δεν γνωρίζουν σύνορα: τα κράτη μέλη έχουν να αντιμετωπίσουν 
παρόμοια προβλήματα ορισμένα από τα οποία, όπως για παράδε ιγμα η συντήρηση 
του χάρτου,ξεπερνούν κατάπολύ τις δυνατότητες παρέμβασης των κρατών 
μελών λόγω της πολυπλοκότητας και της έκτασης τους. Στις περιπτώσε ις αυτές, 
μια κοινή δράση αποδίδε ι προστιθέμενη αξία και μπορεί νααποδε ιχθεί 
αποτελεσματικότερη από το σύνολο των ενεργειών που αναλαμβάνονται από 
κάθε κράτος μέλος ξεχωριστά. 
Η δ ιατήρηση της πολιτ ιστ ι κής κληρονομιάς εκτός από την ουσιαστική 
πολιτιστική της α^ία, δημιουργεί διάφορες μορφές δραστηριοτήτων που έχουν 
σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις και συνδέονται με άλλους 
στόχους που προβλέπονται στη Συνθήκη. ΤΙρέπει να υπενθυμιστεί ότι ο τομέας 
αυτός απασχολεί εργατικό δυναμικό πολυάριθμο και συχνά υψηλής ειδίκευσης, 
τόσο στο επίπεδο του "σχεδιασμού" και της "δ ι αχε ίρ ίσης (αρχ ι τέ κ το ν ε ς, 
αρχειοφύλακες, ιστορικοί τέχνης, συντηρητές ) όσο και στο επίπεδο της 
"εκτέλεσης"(συντηρητές - αναστηλωτές, ειδικευμένοι τεχνίτες, προσωπικό 
μουσείων ) καθώς και ότι το εργατικό αυτό δυναμικό-που βασίζεται σε 
μεγάλο βαθμό στη δομή των MME- κάνει χρήση παραδοσιακών τεχνικών αλλά και 
των πιο προωθημένων ερευνών και εφαρμογών της τεχνολογίας. 
Η προώθηση της συνεργασίας μεταξύ ισντιτούτων κατάρτισης, επιμόρφωσης 
ή/και έρευνας κρίνεται καθοριστική για την κοινοτική δράση υπέρ της 
πολιτιστικής κληρονομιάς ενώ πρέπει ακόμη να ληφθεί υπόψη στις 
προτεινόμενες ενέργειες το κεκτημένο των κοινοτικών προγραμμάτων 
κατάρτ ίσης και εκπαίδευσης, έρευνας και τεχν ολογικής ανάπτυ ξης.Κ 
πολιτιστική κληρονομιά μπορεί επίσης να συμβάλει σημαντικά στη δυναμική 
της έρευνας/ανάπτυξης/απασχόλησης, στο μέτρο που ο τομέας απαιτεί την 
καλύτερη εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων των ερευνών κυρίως με την 
ανάπτυξη πρακτικών εφαρμογών προς χρήση του επιτοπίωςαπασχολούμενου 
προσωπικού. 
Ο τομέα της πολιτ ιστ ι κής κληρονομιάς αποτελεί επίσης πηγή θέσεων 
απασχόλησης6 που δημιουργείται από το συνδυασμό του αυξανόμενου 
ενδιαφέροντος για την κληρονομιά σε όλες της τις μορφές και την αύξηση του 
ελεύθερου χρόνου. Οι νέες αυτές θέσεις απασχόλησης οφείλονται τόσο σε μια 
έξαρση των δραστηριοτήτων στον τομέα αυτό (π.χ. επιχειρήσεις συντήρησης και 
αναδ ιαμόρφωσης των μουσείων και των συλλογών τους, εκδήλωσε ις και 
αξιοποίηση της κληρονομιάς, εκθέσε ις, δημιουργία νέων υπηρεσιών για το 
κοινό στα μουσεία κλπ.)όσο και σε ανάπτυξη δραστηριοτήτων που συνδέονται 
με την ύπαρξη και την προβολή της κληρονομιάς όπως γιαπαράδε ιγμα οι 
τουριστικές δραστηριότητες. 
Για τους λόγους αυτούς, τα σχέδ ια αξ ι οπο ίησης της πολ ι τ ιστ ι κής κληρονομιάς 
είναι όλο και περισσότερο ε ν ταγμέ να στις πολιτ ι κ έ ς περί φέρε ιακής 
ανάπτυξης, κυρίως σε ενέργε ιες που αποβλέπουν στην αναζωογόνηση των 
αστικών κέντρων ή στην καταπολέμηση της απερήμωσης ορισμένων περιφερειών. 
Η δ ιατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς συν δέεται,προφανώς, με τις 
πολιτικές χωροταξίας, περιβάλλοντος και ενέργε ιας. 
he. υ κ 6 βιβλίο: Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα, απασχόληση, σ. 21, σ. 107-108 
3 
7 
8 
9 
10 
11 EL/10/95/05560201.P00 (EL) 
Τέλος, η πολιτ ιστ ική κληρονομιά αποτελεί προνομιούχο τομέα για την 
ανάπτυξη εφαρμογών και προτύπων των προωθημένων τεχνολογιών και υπηρεσιών 
της πληροφόρησης και των επικοινων ιών ενώ χαρακτηρίστηκε ως σημαντικός 
τομέας δράσης στην ανακοίνωση "ΗΕυρώπη και η κοινωνία των πληροφοριών: 
πρόγραμμα δράσης"7 μετά από την έκθεση της "ομάδας Bangemann"8. Τα 
αναμενόμενα από τις εργασίες αυτές οφέλη δεν θαγίνουν αντιληπτά μόνο 
στους τομείς της ανάπτυξης, της ανταγων ιστ ι κότητας ή της απασχόλησης αλλά, 
εφόσον ληφθεί υπόψη η πολιτιστική διάσταση, οι επαγγελματίες του τομέα και 
οι πολίτες θα έχουν στη διάθεση τους ένα ολόκληρο φάσμα αποδοτικών νέων 
προϊόντων και πολιτιστικών υπηρεσιών. 
Η Κοινότητα είχε ήδη αναπτύξει ορισμένες δραστηριότητες στον τομέα της 
πολιτιστικής κληρονομιάς στα πλαίσια των στόχων που είχε θέσει. Οι στόχοι 
αυτοί περ ι λάμ/Savav τρεις τύπους ενεργέ ιών: Τις δράστη ρ ιότητες με 
ουσιαστικά πολιτιστικό στόχο,τις δραστηριότητες που ανταποκρίνονται σε 
άλλους στόχους εκπεφρασμένους στη Συνθήκη οι οποίοι όμως αφορούν άμεσα την 
κληρονομιά και τέλος τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται στα πλαίσια 
άλλων στόχων που δεν αφορούν άμεσα την πολιτιστική κληρονομιά αλλά έχουν 
άμεση ή έμμεση επίπτωση στη δ ιατήρηση της στα κράτη μέλη, όπως για 
παράδε ιγμα η γεωργική πολιτ ική που επηρέαζε ι σημαντ ικά κυρίως τη 
δ ιατήρηση της αρχαιολογικής κληρονομιάς και των ιστορικών τοπίων. 
Ενόψει της επεξεργασίας της παρούσας πρότασης απόφασης του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη 
επίτευξης ομοφωνίας λόγω των διαδικασιών λήψης αποφάσεων που πρόβλεπε ι το 
άρθρο 128, και φροντίζοντας να πραγματοπο ιήσε ι ευρείες διαβουλεύσεις, 
οργάνωσε σειρά συνεδριάσεων με θέμα την κινητή και ακίνητη κληρονομιά, με 
συμμετοχή των αρχών των κρατών μελών, των επαγγελματικών φορέων και των 
άλλων ενδιαφερομένων παραγόντων. Παράλληλα, ομάδα εμπειρογνωμόνων που 
σχηματίστηκε μετά από ψήφισμα του Συμβουλίου9, ασχολήθηκε με τον ειδικό 
τομέα των αρχείων. Ο κατάλογος των συνεδριάσεων διαβουλεύσεων 
περιλαμβάνεται στο παράρτημα (σ. 6-7). 
Κ παρούσα πρόταση στηρίζεται στην εμπειρία που έχει αποκτηθεί από τις 
ενέργειες που έχουν αναληφθεί μέχρι το στάδιο αυτό και στα αποτελέσματα 
των διαβουλεύσεων. Εντάσσεται στο πλαίσιο αναφοράς της πολιτιστικής 
δράσης της Κο ι νόττ/τας10 και λαμβάνε ι υπόψη τα ψηφίσματα και τα συμπεράσματα 
που εγκρίθηκαν στον τομέααυτό από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο11 και το 
Συμβούλιο12. 
12 COM(94)347 τελικό 
ΗΕυρώπη και η κοινωνία των πληροφοριών στο επίπεδο του πλανήτη: συστάσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 
Ψήφισμα του Συμβουλίου και τωνΥπουρ·γων ϊίολιτισμού που συνήλθαν στα πλαίσια του Συμβουλίου της 14ης 
Νοεμβρίου 1991 για τις διατά££ΐς που αφορούν τα αρχεία, ΕΕ αριθ. C 314 της 5.12.1991, σ. 2 
COM(94)356 τελικδ 
Ψήφισμα τουΕυρωπαΙκού Κοινοβουλίου για την ανακοίνωση της Επιτροπής που αφορά τις νέες προοπτικές 
•για τη δράση της Κοινότητας στον πολιτιστικό τομέα,$3-0396,EEapifl.C42 της 15.2.1993, σ. 173-181 
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και τη διαφύλαξη 
των πολιτιστικών αγαβών, Α3-0036/96, ΕΕ αριθ. C 72 TTJÇ 15.3.1993, σ. 160-166 
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοι νοβουλίου για την κοινοτική πολιτική στον τομίατου 7τολιτισμο{/,Α3-0386/93, 
ΕΕ αριθ. C44 της 14.2.1994, σ. 184-188 
Συμπεράσματα τουΣυμβουλίου και τωνΥπουργών Πολιτ ι σμού που συνήλθαν σταπλαίσια τουΣυμβουλίου της 
-4-
EL/10/95/05560201.POO (EL) 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ 
ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "RAPHAEL" 
ΐΑξ ι οποί η ση και προβολή της 
πολιτιστικής κληρονομιάς π,Δίκτυα λαι €ταιρικ!ς 
σχίσεις ΠΙ. Πρόσβαση στην κληρονομιά IV. Καινοτομία, en ι μόρφωση και 
κινητικότητα των Επαγγελματιών V. Συνεργασία με τις τρίτες χώρες κ<{| 
τους διεθνείς οργανισμούς 
Ενθάρρυνση της ανάπτυξης και της απ ι 
κοινού χρησιμοποίησης των καλύτερω 
πρακτικών και δημιουργία εννοΐκον 
περιβάλλοντος για τη διατήρηση της 
πολιτιστικής κληρονομιάς Ενίσχυση της διακρατικ'ςη 
συνεργασίας, των ανταλλαγών και της 
κοινοποίησης των εμπειριών καθώς κα 
της παρουσίασης της κληρονομιάς στη 
ευρωπαϊκή της διάσταση Ενθάρρυνση σχεδίων ευαισθητοποίηση 
με ευρωπαϊκή διάσταση και προώθηση 
της χρησιμοποίησης προωθημένων 
τεχνολογιών και υπηρεσιών της 
πληροφόρησης και των επικοινωνιών Προώθηση των ανταλλαγών εμπειριών κ 
ενθάρρυνση της κινητικότητας και τη 
επιμόρφωσης των επαγγελαμτιών του 
τομέα της κληρονομιάς ιΑνάπτνξη σχεδίων με τρίτες χώρες κο 
προώθηση συνεργείων σε σχέση με 
δραστηριότητες που αναπτύσσονται atyS 
άλλους διεθνείς οργανισμοΟς και 
ειδικότερα το Σνμβοΰλιο της Ευρώπη ι 
Ι.Ετήριξη σχεδίων διατήρησης της 
κινητής ή ακίνητης κληρονομιάς που 
μπορούν να χαρακτηρισθούν "ευρωπαϊκά 
εργαστήρια κληρονομιάς" Ι.Ενίσχνση της Ενταξης σε δίκτυα των 
"ευρωπαϊκών εργοταξίων κληρονομιάς" 
ανάλογα με το θέμα τους 
2. Ενίσχυση των "ευρωπαϊκών 
εργοταξίων κληρονομιάς" που 
εργάζονται σε κοινά θέματα σχετικά 
τη διατήρηση της κινητής ή ακίνητης 
κληρονομιάς 
3. Στήριξη της ανάπτυξης καλντέρων 
πρακτικών και "ευρωπαϊκών πρότυπων 
σε θέματα διαχείρισης και διαφ&λαξις 
της κληρονομιάς 
4. Ενθάρρυνση της απόκτησης και της 
συνδιαχείρισης σημαντικών Εργων 
τέχνης 
5. Ανάπτυξη σχεδίων και μελετών που 
είναι συμπληρωματικά προς τις άλλε< 
συμπληρωματικές δραστηριότητες κα 
στα οποία κυριαρχεί το πολιτιστικό 
στοιχείο 2. Ανάπτυξη χάι διάδοση μ ίσων 
πληροφόρησης προς χρήση των δικτύων 
και των επαγγελματιών του τομέα της 
ιεκληρονομιάς π.χ. συγκριτικές μελέτες 
για τις πρακτικές και τα συστήματα π 
εφαρμόζονται στα κράτη μέλη, 
επεξεργασία στατιστικών και 
ευρωπαϊκοί πολιτιστικοί δείκτες, 
πρακτικοί οδηγοί, εγχειρίδια, 
κατάλογοι, συλλογές καινοτόμων 
σχεδίων, πληροφόρηση για τις 
κοινοτικές δραστηριότητες που (χούι 
σχέση με την πολιτισιτκή κληρονομιά 
3.Ενίσχυση σχεδίων διακρατικής 
συνεργασίας μεταξϋ μουσείων ή/και 
μνημείων προκειμένου να παρουσιαστεί 
η κληρονομιά στην ευρωπαϊκή της 
διάσταση 
4.Βνίσχυση σχεδίων συνεργασίας μετά 
επιμορφωτικών ή/και ερευνητικών 
ινστιτούτων π.χ. κατάλογοι, μέθοδοι 
αξιολόγησης, από κοινού εξέταση 
θεμάτων, υποτροφίες, ανταλλαγές, 
διάδοση των πληροφοριών κλπ. Ι.Ενταξη κεφαλαίου για την 
ευαισθητοποίηση του πολίτη στα σχέδ 
που λαμβάνουν χοιονοτική ενίσχυση σ 
πλαίσια του προγράμματος "Raphael" 
2. Ενίσχυση εκδηλώσεων 
ευαισθητοποίησης που 
πραγματοποιούνται σε ευρωπαϊκό 
υεπίπεδο 
π.χ. ευρωπαϊκές ημέρες κληρονομιάς, 
γεγονότα στα πλαίσια της ημέρας της 
Ευρώπης (9 Μαΐου), ευρωπαϊκό βραβείο 
αρχιτεκτονικής Mies van der Rohe, 
Europan 
3. Ενίσχυση για την τοποθέτηση 
πολυγλώσσων παρουσιάσεων σταμουσεί 
μνημεία ή χώρους 
4. Ενίσχυση για εφαρμογές προωθημένα 
τεχνολογιών και υπηρεσιών 
πληροφόρησης και επικοινωνίας που 
παρέχουν στους επαγγελματίες και στ 
κοινό πρόσβαση στην κληρονομιά 
ύπ.χ. πρότυπα σχέδια, μελέτες ή 
σεμινάρια σχετικά με θέμα του τομέα 
του τομία της κληρονομιάς 1. Ενίσχυση για τον προσδιορισμό των 
ααναγκών σε θέματα έρευνας, για την 
ακοινοποίηση των αποτελεσμάτων στους 
επαγγελματίες του τομέα της 
κληρονομιάς και για την ανάπτυξη 
συγκεκριμένων εφαρμογών προς χρήσηι 
ων επιτοπίως εργα{Όμένων 
επαγγελματιών 
2. Ενίσχυση της διοργάνωσης 
διασκέψεων και συνεδρίων με ευρωπαί 
διάσταση 1. Ενίσχυση των σχεδίων διατήρησης 
της κινητής και ακίνητης 
κληρονομιάς, τα οποία αφορούν κυ.ρίω 
μνημεία και χώρους της παγκόσμιας 
κληρονομιάς 
1. Συμμετοχή σε σχέδια που αφορούν 
δίκτυα και εταιρικές σχέσεις ή την 
πραγματοποίηση συμπληρωματικών 
σχεδίων π.χ. διεύρυνση συγκριτικών 
ήμελετών προς άλλες χώρες 
3. Σχέδια συνεργασίας που αποβλέπον 
στην θέσπιση προγραμμάτων ανταλλαγών 
για τους επαγγελματίες τον τομέα τη< 
.κληρονομιάς 
4.Ενίσχυση για την κατάρτιση και την 
επιμόρφωση των επαγγελματιών τον 
τομέα της κληρονομιάς όσον αφορά τη 
χρησιμοποίηση των προωθημένων 
ι τεχνολογιών και υπηρεσιών 
πληροφόρησης και επικοινωνίας 3. Συμμετοχή σε σχέδια που αφορούν 
την πρόσβαση του πολίτη στην 
κληρονομιά π.χ. ευρωπαϊκές ημίρες 
κληρονομιάς 
4. Ενθάρρυνση των επαγγελματιών του 
τομέα να συμμετάσχουν στις ενέργεn 
Ερευνάς, επιμόρφωσης και 
κινητικότητας 
EL/10/95/05560201.P00 (EL) 
Ηκοινοτικη δράση στον τομέα της πολιτ ιστ ι κής κληρονομιάς π ρ έπε ι να 
ανταποκρίνεται στους ακόλουθους στόχους: 
Συμβολή στην αξιοποίηση και την προβολή της πολιτιστικής 
κληρονομιάς. 
Ενθάρρυνση της συνεργασίας και της από κοινού χρησιμοποίησης, σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο, των γνώσεων, της τεχνογνωσίας και των πρακτικών 
που χρησιμοπο ιούνται σε θέματα δ ιατήρησης της κληρονομιάς. 
Βελτίωση της πρόσβασης στην κληρονομιά και της παροχής των σχετικών 
πληροφοριών σε όλους τους πολίτες συμβάλλοντας έτσι, βασιζόμενοι 
στην καλύτερη γνώση της κληρονομιάς, στην επι/3ε/βαιώστ/ της 
Ευρωπαϊκής ιθαγένειας. 
Στήριξη του εμπλουτισμού των γνώσεων και των αμοιβαίων πρακτικών 
και αξιοποίηση του ευρωπαϊκού δυναμικού. 
ΤΙροώθηση της συνεργασίας με τις τρίτες χώρες και με τους άλλους 
αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς και ειδικότερα με το Συμβούλιο της 
Ευρώπης. 
Στοπλαίσιοαυτό, η Επιτροπή προτείνε ι τη θέσπιση ειδικού κοινοτικού 
προγράμματος δράσης στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, το οποίο στο 
εξής καλείται πρόγραμμα "Raphaël", με βάση τις ακόλουθες πέντε ενέργειες 
προώθησης: 
Ι. Αξιοποίηση και ακτινοβολία της πολιτιστικής κληρονομιάς. 
II. Δίκτυα και εταιρικές σχέσεις. 
III. Τίρόσβαση στην πολιτιστική κληρονομιά. 
IV. Και νοτομία, επιμόρφωση και κι νητικότητα των επαγγελματιών. 
V. Συνεργασία με τις τρίτες χώρες και τους δ ιεθνείς οργαν ισμούς. 
Στα πλαίσια του προγράμματος προτείνεται λοιπόν μια στρατηγική η οποία θα 
εφαρμοσθεί με τα διάφορα μέτρα τα οποία θα τεθούν σε εφαρμογή προοδευτικά. 
Κατά την άποψη της Επιτροπής το πρόγραμμα "Raphaël", με τη συνολική 
προσέγγιση του, θα συμβάλει στην αξιοποίηση και στην αίγλη της 
πολιτιστικής κληρονομιάς και θα έχει αυξημένες επιπτώσεις στην ανάπτυηξη 
των πολιτισμών στην Ευρώπη. Εξάλλου, με το πρόγραμμα "Raphaël" η Κοινότητα 
θα εξέταζε ι από ε ι δ ι κ ο πολιτιστικό πρίσμα τις ενέργε ιές της και θα 
μπόρεσε ι να αξιοποίησε ι όπου είναι δυνατόν, την πολιτιστική διάσταση των 
άλλων κοινοτικών μέτρων, σύμφωνα με το άρθρο 128 § 4 της Συνθήκης. 
Ολοκληρώνοντας, η Επιτροπή προτείνει: 
την υποβολή της εν λόγω πρότασης απόφασης του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας που 
πρόβλεπε ι το άρθρο 128 της Συνθήκης. 
12τ/ς Νοεμβρίου 1992γιατις κατευθυντήριες -γραμμές της δράσης τηςΚοινότητας στον πολιτιστικό τομέα, 
ΕΕ αρ ι θ. C 336 της 19.12.1992, α. 1-2 
Συμπεράσματα του Συμβουλίου της Πης Ιουνίου \994σχετικάμε την επεξεργασία σχεδίου κοινοτικής 
δράσης στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, ΕΕ αριβ. C 235 της 23.8.1984, σ. 1 
Συμπεράσματα του Συμβουλίου της Υίης Ιουνίου 1994 σχετικά με την αύξηση της συνεργασίας στον τομέα 
των αρχείων, ΕΕ apiO.C 235 της 23.8.1994, σ.3 
Συμπεράσματα του Συμβουλίου της 10ης Νοεμβρίου 1994σχετικάμε την ανακοίνωση της Επιτροπής που αφορά 
τη δράση της Ευρωπαϊκής Κοιυόττ/τας υπέρ του πολιτισμού, ΕΕ αριθ. C 348 της 9.12.1994, σ. 1-2 
EL710/95/O556O20LFO0 (EL) 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΟΙ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΙΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΟΝ ΠΟΥ ΟΡΓΑΝΩΘΗΚΑΝ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΥΠΟΒΛΗΘΕΙ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ 
Οι yεvικέc διαβουλευ'σε ic Ύΐα την κινητή και ακίνητη κληρονομιά 
ΚΕπιτροπή και το Ευρωπαϊ κό Κο ι νοβούλ ι ο οργάνωσαν στις 1-2ΐουλίου 1993, 
στη Βενετία, μια πρώτη συνεδρίαση με τους διευθυντές κινητής και ακίνητης 
κληρονομιάς των κρατών μελών με θ ε* μα"καθ ο ρ ιστ ι κά στο ιχε ία για τη 
διατήρηση τηςπολιτιστικής κληρονομιάς στηνΕυρωπαϊκήΚοινοτητα".Ε 
συνεδρίαση αυτή είχε ως στόχο να προσδιορισθούν οι τομείς παρέμβασης για 
μια κοινοτική δράση στον τομέα της κληρονομιάς και να εγκριθούν τα θέματα 
για τις τέσσερις πρώτες συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων. 
Διοργανώθηκαν τέσσερις συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων σε συνεργασία με την 
ελληνική και τη βελγική προεδρία. Τα θέματα των συνεδριάσεων αυτών ήταν τα 
ακόλουθα: 
"Κληρονομιά και διαχείριση: Κληρονομιά, οικονομία και απασχόληση, 
και Κληρονομιά, τουρισμός και πε ρ ι βάλλ ο ν "Moras, 27-30 Οκτωβρίου 1993 
"Κληρονομιά, έρευνα και νέες τεχνολογίες"Βρυξέλλες 17-19Νοεμ£ρίου 
1993 
"Κληρονομιά και κατάρτιση "Αμβέρσα, 1- 3 Δεκεμβρίου 1993 
"Άπληροφόρηση, η ευαισθητοποίηση και η κινητοποίηση του κοινού και 
των επαγγελματιών υπέρ της πολιτιστικής κληρονομιάς"0, Αθήνα23-25 
Φεβρουαρίου 1994. 
Η ελληνικήπροεδρίαδιοργάνωσεδύο συμπληρωματικές συνεδρίασεις 
εμπειρογνωμόνων στα πλαίσια των προτεραιοτήτων που ετέθησαν για την 
κληρονομιά, με τη στήριξη της Επιτροπής: 
"Κληρονομιά και περιβάλλον", Αθήνα 29-29 Μαρτίου 1994 
"Ενάλια κληρονομιά", Αθήνα 7-9 Απριλίου 1994 
Στις κλειστές αυτές συνεδρίασεις διαβουλεύσεων συμμετείχαν 
εμπε ιρογνώμονες ορισθέντεςαπό τα κράτη μέλη, εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού* 
Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου τηςΕυρώπης των διακυβερνητικών και μη 
κυβερνητικών οργανισμών καθώς και διάφορες αρμόδιες υπηρεσίες της 
Επιτροπής. 
13 Η συνεδρίαση αυτή είναι συμπληρωματική μιας πρώτης συνεδρίασης Εμπειρογνωμόνων 
με τίτλο "ταμουσε ία και το κοινότους"που οργανώθηκε στις 25-29 Νοεμβρίου στη 
Τλασκώβη, σε συνεργασία με τη βρετανική προεδρία. 
EL/10/95/05560201.POO (EL) 
Ύααποτελέσματα των συνεδριάσεων εμπειρογνωμόνων παρουσιάσθηκαν με την 
ευκαιρία της δεύτερης συνεδρίασης των διευθυντών ακίνητης και κινητής 
κληρονομιάς των κρατών μελών "Η Ευρώπη απίναν τ ι στην κληρονομιά της" που 
πραγματοποιήθηκε στηΚισαβόνα στις27-29Απριλίου 1994.Στην συνεδρίαση 
αυτή έγινε ένα πρώτος απολογισμός των εργασιών, με βάση έγγραφο εργασίας 
που υπε/δαλαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, και επισημάνθηκαν ορισμένα θέματα 
προς εξέταση στα πλαίσια της επεξεργασίας του μελλοντικού προγράμματος 
δράσης. 
Οι ε ιδικέc διαβουλεύσε ic για τα αογεια 
Το 1991, το Συμβούλιο ενέκρινε ψήφισμα με το οποίο καλείται η Επιτροπή να 
συγκροτήσει ομάδα εμπειρογνωμόνων διορισμένων από τα κράτη μέλη "με σκοπό 
να εξετάσουν σε ποιο μέτρο είναι επιθυμητός ο μεγαλύτερος συντονισμός 
μεταξύ των κρατών μελών14 της πολιτικής και των πρακτικών που αφορούν τα 
άρχε ία. H ομάδα εμπειρογνωμόνων στην οποία συμμετείχαν και εκπρόσωποι των 
αρχείων των κοινοτικών οργάνων, του ευρωπαϊκού πανεπιστημιακού 
ινστιτούτου της Φλωρεντίας και των διαφόρων ενδιαφερομένων υπηρεσιών της 
Επιτροπής συνήλθε στις Βρυξέλλες, στις 31 Μαρτίου, ΐ7ΐουνίουκαι24 
Σεπτεμβρίου 1992 καθώς και στις 9Μαρτίου,23 Απριλίου και ΊλΟκτωβρίου 1993 
και οι εργασίες αποτέλεσαν το αντικείμενο έκθεσης15 στην οποία 
περιλαμβάνονται προτάσεις για μια κοινοτική δράση στον συγκεκριμένο αυτό 
τομέα. 
Η διάσκεψη 
Οι πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν κατά τις προηγούμενες συνεδρίασε ις 
παρουσιάσθηκαν σε ένα ευρύτερο ακροατήριο κατά τη δ ιάσκεψη με τίτλο "Ο 
πολίτης και η κληρονομιά του" που οργανώθηκε με τη συνεργασία του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις4-5Οκτωβρίου 1994 στις Βρυξέλλες. Ο στόχος 
της διάσκεψης αυτής ή τα ν πράγματι να συμπληρωθούν τατεχν ικά κυρίως 
αποτελέσματα από έναδιάλογο μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων φορέων, 
ειδικότερα των ενώσεων ιδιοκτητών και εθελοντών καθώς επίσης και των 
ιδρυμάτων που συμβάλλουν στο να προσέγγισε ι ο πολίτης την κληρονομιά του. 
Β. δ ιάσκεψη αποτέλεσε επίσης την ευκαιρία για συνάντηση με τους εκπροσώπους 
των νέων κρατών μελών και των τρίτων χωρών. 
ψήφισμα του Συμβουλίου και των Υπουργών Πολιτισμό0 που συνήλθαν στα πλαίσια του Συμβουλίου της 14ης 
Νοεμβρίου 1991 για τις διάταζε ις που αφορούν τα αρχεία, ΕΕ αριβ. C 314 της της 05.12.1991, σ. 2. 
Τα άρχε ία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τα προβλήματα συντον ι σμού σε 
θέματα αρχείων, SEC(94) 900, 21 Μαρτίου 1994. 
8 
EL/1Ô/95/05560201.P0Ô (EL) 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ 
ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ 
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "RAPHAEL" 
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
έχοντας υπόψη: 
την Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 128, 
την πρόταση της Επιτροπής1, 
την γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών2, 
αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 
189 Β της Συνθήκης, 
εκτιμώντας: 
Οτι η Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (στη συνέχε ια "η Συνθήκη"), 
όπως τρόποιήθηκε από τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, περιλαμβάνε ι πλέον 
τίτλο IXαφιερωμένο ειδικά στον πολιτισμό και προβλέπει ότι η Κοινότητα συμβάλλει 
στηνανάπτυξη των πολιτισμών των κρατών μελών και σέβεται την εθνική και 
περιφερειακή πολυμορφία τους, ενώ ταυτόχρονα πρόβαλε ι την κοινή πολιτ ιστ ική 
κληρονομιά· 
Οτι το άρθρο 128 της Συνθήκης ορίζει την πολιτιστική κληρονομιά ως τομέα ειδικής 
δράσης και Οτι η πολιτ ιστ ική κληρονομιάαποτελεί την έκφραση της εθνικής και 
περιφερειακής ταυτότητας και των δεσμών μεταξύ των λαών και ότι είναι σημαντικό 
να εξασφαλισθεί η 
ΕΕ 
EL/10/95/05560201 .POO (EL) 
διατήρηση και η βελτίωση της πρόσβασης των πολιτών (περιλαμβανομένων και εκείνων 
που αν τ ιμετωπίζουν ε ιδικά προβλήματα πρόσβασης) στην κληρονομιά αυτή 
συμβάλλοντας έτσι στην καλύτερη γνώση και στον αμοιβαίο σεβασμό-
ότι η κοινοτική δράση μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη διατήρηση της κληρονομιάς 
καθόσον ευνοεί την ανταλλαγή εμπε ιριών και τεχνογνωσίας και ενθαρρύνε ι τις 
επιχε ιρησιακές ενέργειες και τις εταιρικές σχέσεις-
ότι η διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, λόγω της κοινωνικοοικονομικής της 
διάστασης, εντάσσεται σε ένα σχέδιο κοινωνίας και μπορεί να σύμβαλε ι σημαντικά 
στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στην περιφερειακή ανάπτυξη καθώς και στη 
βελτίωση της ποιότητας ζωής και του καθημερινού περιβάλλοντος των πολιτών-
ότι ο πολιτιστικός τομέας αποτελεί σημαντικό πεδίο δράσης στην προοπτική της 
κοινωνίας της πληροφόρησης όπως υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής "Η 
Ευρώπη και η κοινωνία των πληροφοριών : πρόγραμμα δράσης"3 
την ανάγκη διεξαγωγής ερευνών σε κοινοτικό επίπεδο σχετικά με τη διατήρηση της 
πολιτιστικής κληρονομιάς και ότι οι κοινοτικές ενέργειες έρευνας, τεχνολογικής 
ανάπτυξης και επί δ ε ι ξης τίθενται σε εφαρμογή σύμφωνα με τις διάταξε ι ς του 
προγράμματος πλαισίου ΕΤΑ4από το οποίο πρέπε ι να επωφεληθεί το παρόν πρόραμμα-
την εμπε ι ρ ία που απέκτησε η Επιτροπή στα πλαίσια των δραστηριοτήτων που έχε ι 
ανάπτυξε ι μέχρι το παρόν στάδιο, ε ιδ ι κότερα στον τομέα της αρχιτεκτονικής 
κληρονομιάς-
τη σημασία που αποδίδει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην κοινοτική δράση υπέρ της 
πολιτ ιστ ι κής κληρονομιάς και ε ιδ ι κότερα στην κατάρτιση, την έρευνα, την 
ευαισθητοποίηση των νέων και των ανηλίκων, τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες και 
το Συμβούλιο της 
3 COM(94) 347 τέλικό 
4 
Απόφαση U10/94/EOK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 26ης Απριλίου σχετικά με το τέταρτο πρόραμμα 
πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότηταςγια ενέργειες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (1994-
1998, ΕΕ L 126 της 18.05.1994, σ. 1-33 
10 
J3Ut&9SmS6em.£M (EL) 
Ευρώπης καθώς και τους δεσμοϋς με τις άλλες κοινοτικές πολιτικές, κυρίως δσον 
αφορά την κατάρτιση και την περιφερειακή ανάπτυξη*· 
ταψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη συνδρομή τη ς Κοινότητας 
ατις εργασίες αποκατάστασης της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς εξαιρετικής 
σημασίας6· 
το ενδιαφέρον που επέδειξε το Συμβούλιο για ευρύτερη συνεργασία στους τομείς της 
αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, των αντικειμένων και έργων τέχνης και των αρχείων, 
κυρίως όσον αφορά τις ανταλλαγές γνώσεων, την τεκμηρίωση'και την κατάρτιση και 
δεδομένου του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν τα δί κτυαπολ ιτ ιστ ι κών 
οργανώσεων στην πολιτ ιστική συνεργασία στην Ευρώπη7· 
ότι ηΕπιτροπή στην ανακοίνωση της για τις '"νέες προοπτ ι κές για τη δράση της 
Κοινότητας στον πολιτιστικό τομία"8, επισημαίνε ι ότι πρέπει να επεκταθεί η 
κοινοτική δράση στην κινητή κληρονομιά και να προωθηθεί ο διάλογος και η 
συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερομένων φορέων καθώς και η διάδοση εμπειριών και 
ειδικευμένων πληροφοριών καθώς και ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο 
ενθάρρυναν την προσέγγιση αυτ'ή9-
Ψήφισμα το» Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διατήρηση της Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής κληρονομιάς,EEC 
62 της 30.05.1974, σ. 5-7 
Ψήφισματου Ευρωπαϊκό ϋ Κοινοβούλιο υ γιατη διατήρηση της αρχιτεκτον ι κής και αρχαιολογικής 
κληρονομιάς, ΕΕ C 267 της 11.10.1982, σ. 25-29 
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκοί; Κοινοβουλίου για τη διατήρηση της αρχιτεκτον ι κής και αρχαιολογικής 
κληρονομιάς της Κοινότητας, BEC309 της 5.12.1988, σ. 423-427 
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και τηνπροστασία 
των πολιτιστικών αγαβών, ΕΕ 72 της 15.3.1993, σ. 160-166 
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επί της οικονομικής ενίσχυσης προς το Ay ι ον Ορος {μοναστική 
περιοχή), ΕΕ C 144 της 15.6.1981, σ. 92 
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για ενίσχυση τηςανοικοδδμησηςτι/ς ζώνης του Chiado στη Λ ι σαβό να, 
ΕΕ C 262 της 10.10.1988, σ. 110 
*ήφισματουΕυρωπαϊκο0Κου'οβουλίονγιατηί'διατήρησητηςαρχιτεκτοΐ'ΐκήςκαιαρχαχολογικής 
κληρονομιάς της Κοινότητας, EEC 309 της 5.12.1988, σ. 424 
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πυρκαγιά στο θέατρο τουLkeoστην Βαρκελώνη, EEC61 της 
28.2.1994, σ. 184 
Ψήφισμα των αρμοδίων για πολιτιστικά θέματα υπουργών που συνήλθαν στα πλαίσια του Συμβουλίου της 13ης 
Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τη διατήρηση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, ΕΕ αριθ.C320 της 
13.12.1986, σ. 1 
Ψήφισμα των αρμοδίων για πολιτιστικά θέματα υπουργών, που συνήλθαν στα πλαίσια του Συμβουλίου της 
13ηςΝοεμβρίου 1986, σχετικάμε τη 6ιατήρησηαντικε ιμένων και έργων τέχνης,EEC320της 13.12.1986, σ. 
3 
ψήφι σμα του Σ υμβουλ ίου των Υπο υργών Πολ ιτ ισμού που συνήλθαν στα πλαίσια το υ Ε υμβουλίο υ της 14ης 
Νοεμβρίου 1991 σχετι κά με διατά£ε ις που αφορούν τα άρχε ία, ΕΕ C 314 της 5.12.1994, σ. 2 
Συμπεράσματα τουΣυμβουλίου της 17ης Ιουνίου 1994 σχετικάμε διεύρυνση της συνεργασίας στον τομέα των 
άρχε ίων, ΕΕ C 235 της 23.8.1994, σ. 3 
Ψήφισμα τουΣυμβουλίου και των Υπουργών Πολιτισμοί που συνήλθαν στα πλαίσια του Συμβουλίου της 14ης 
Νοεμβρίου 1991 για τα ευρωπαϊκά πολιτιστικά δίκτυα, EEC314 της 5.12.1991, α. 1 
COM(92) 149 τελικό 
Ψήφισμα του Ευρωπαϊ κούκοι νοβουλίου γ ια την ανακο ί νωαη της Επιτροπής σχετι κάμε τι ς νί ες προοπτ ικές 
για τη δράση της Κοινότητας στον πολιτιστικό τομέα, EEC42 της 15.2.1993, σ. 173-181 
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την κοινοτική πολιτική στον τομία του πολιτισμοΰ,ΕΕΟΜ της 
142.1994, σ 184-188 
Συμπεράσματα τουΣυμβουλίου και των Υπουργών Πολιτισμού που συνήλθαν στα πλαίσια τουΣυμβουλίου της 
12ης Νοεμβρίου 1992 για τις κατευθυντήριας γραμμές της δράσης της Κοινότητας στον πολιτιστικό τομέα, 
ΕΕ C 336 της 19.12.1992, σ. 1-2 
11 
EL/10/95/05560201.POO (EL) 
ότι τα ευρωπαϊκά όργανα υπογράμμισαν τη σημασία της ένταξης των διαφόρων πτυχών 
της πολιτιστικής κληρονομιάς σε μια κοινοτική ενέργε ια χαρακτηριζόμενη από 
συνοχή που θα λαμβάνε ι υπόψη τον πλούτο και την πολυμορφία της κ ι νητής και 
ακίνητης κληρονομιάς και θα στηρίζεται στο έργο πολλών ενδιαφερομένων 
παραγόντων10· 
ότι η δράση της Κοινότητας πρέπει να λαμβάνε ι υπόψη τον εξελικτικό χαρακτήρα του 
ορ ισμού της κληρονομιάς και ναπερ ιλαμβάνε ι όλες τ ι ς μορφές κληρονομιάς 
ευνοώντας τις πολυδιάστατες προσεγγίσεις· 
ότι η Επιτροπή οργάνωσε διαβουλεύσεις με όλα τα ενδιαφερόμενα μέλη, ειδικότερα 
με τις διοικητικές αρχές των κρατών μελών, τους επαγγελματίες, τις μη κυβερνητικές 
οργάνωσε ις, τα ιδρύματα και τις ενώσε ις,προκε ιμένου να προετοίμασε ι πρόγραμμα 
δράσης στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς-
ότι η πολιτιστική κληρονομιά στην Ευρώπη παρουσιάζει πολλούς δεσμούς με τις χώρες 
εκτός Κοινότητας και αποτελεί κατά συνέπε ια προνομιούχο τομέα ανάπτυξης μορφών 
συνεργασίας με τις τρίτες χώρες και τους αρμόδιους στον τομέααυτό διεθνείς 
οργανισμούς, όπως προβλέπει η Συνθήκη και τα προαναφερόμενα συμπεράσματα και 
ψηφίσματα-
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και τη διαφύλαξη 
των πολιτιστικών αγαβών, ΕΕ 72 της 15.3.1993, σ. 160-166 
Συμπεράσματα του Συμβουλίου της Πης Ιουνίου 1994 σχετικάμε την επεξεργασία σχεδίου κοινοτικής 
δράσης στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, ΕΕ C 235 της 23.8.1994, σ. 1 
12 
EL/10/95/05560201.POO (EL) 
τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης στ ι ς 21-23 Ιου ν ίου 1993 
σχετικάμε το άνοιγμα των κοινοτικών προγραμμάτων προς τις χώρες της Κεντρικής 
και Ανατολικής Ευρώπης που έχουν υπογράψει συμφωνία σύνδεσης καθώς και τις 
συμφωνίες συνεργασίας που έχει υπογράψει ηΕπιτροπή με ορισμένες τρίτες χώρες 
στις οποίες περιλαμβάνεται πολιτ ιστική πτυχή-
ότι η παρούσα απόφαση πρόβλεπε ι γιατη συνολική διάρκε ια του προγράμματος 
κονδύλιο που αποτελεί προνομιακό στο ιχε ί ο αναφοράς κατά την έννοια του σημείου 
1 της διακήρυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και τηςΕπιτροπής 
της 6ης Μαρτίου 1995, για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχ^ στα πλαίσια της 
ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού-
ότι η εφαρμογή του παρόντος προγράμματος στηρίζεται στη στενή συνεργασία με τις 
εθνικές αρχές ώστε να εξασφαλιστεί ότι η κοινοτική δράση στηρίζει και συμπληρώνει 
τις εθνικές δραστηριότητες τηρώντας πάντα την αρχή της επικουρικότητας όπως 
ορίζεται στο άρθρο 3Β της Συνθήκης-
ότι η Επιτροπή βοηθείται στην εκτέλεση του έργου της από συμβουλευτική επιτροπή 
αποτελούμενη από εκπροσώπους των κρατών μελών. 
ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ: 
Άρθρο 1 
Με την παρ ο Οσα απόφαση θεσπίζεται κοινοτικό πρόγραμμα δράσης στον τομέα της 
πολ ιτιστι κής κληρονομιάς, εφε ξής καλούμενο πρόγραμμα "Raphaël". Το πρόραμμα 
"Raphaël" εγκρίνεται για την περίοδοαπό 1ης Ιανουαρίου 1996εως31 Δεκεμβρίου 
2000. 
Άρθρο 2 
Οι συγκεκριμένοι στόχοι του προγράμματος "Raphaël" ε ί να ι οι ακόλουθοι: 
13 
EL/10/95/05560201.POO (EL) 
Συμβολή στην αξιοποίηση και την προβολή της πολιτιστικής 
κληρονομιάς. 
Ενθάρρυνση της συνεργασίας και κοινοποίηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο των 
γνώσεων, της τεχνογνωσίας και των πρακτικών σε θέματα διατήρησης 
της κληρονομιάς. 
Βελτίωση της πρόσβασης στην κληρονομιά και βελτίωση της παροχής 
πληροφοριών για τον τομέα αυτό σε όλους τους πολίτες συμβάλοντας 
έτσι στην επιβεβαίωση μιας ευρωπαϊκές ιθαγένειας που στηρίζεται 
στην καλύτερη γνώση της κληρονομιάς. 
Στήριξη του εμπλουτισμού των γνώσεων και των αμοιβαίων πρακτικών 
και αξιοποίηση του ευρωπαϊκού δυναμικού. 
Ενθάρρυνση της συνεργασίας με τις τρίτες χώρες και τους άλλους 
αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς και ειδικότερα με το Συμβούλιο της 
Ευρώπης. 
Άρθρο 3 
Το πρόγραμμα "Raphaël" καλΟπτει την κινητή και ακίνητη κληρονομιά και 
περιλαμβάνε ι πέντε ενέργειες: 
Ι. Αξιοποίηση και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς 
II. Δίκτυα και εταιρικές σχέσε ις 
III. Πρόσβαση στην κληρονομιά 
IV. Καινοτομία, επιμόρφωση και κινητικότητα των επαγγελματιών 
V. Συνεργασία με τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργαν ισμούς 
Το κονδΟλιογια να τεθεί σε εφαρμογή το πρόγραμμα στο σύνολο του,ανέρχεται σε 67 
εκατ. Ecu για την περίοδο 1996-2000. 
Ηαρμόδιαγια τον προϋπολογισμό αρχή καθορίζει τις διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε 
οικονομικό έτος, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της χρηστής διαχείρισης που 
αναφέρονται στο άρθρο 2 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό 
προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών κοινοτήτων. 
Οι ενέργε ιες που περιγράφονται στο παράρτημα τίθενται σε εφαρμογή για την 
πραγματοποίηση των στόχων που προβλέπει το άρθρο 2, βάσει των προτεραιοτήτων που 
14 
EL/10/95/05560201.P00 (EL) 
καθορίζονται κάθε χρόνο σύμφωνα με τη διαδικασία που πρόβλεπε ι το άρθρο 6. 
Η δ ιάρκε ια του προγράμματος είναι 5 Ι τη και η ημερομηνία έναρξης του η 1η 
Ιανουαρίου 1996. 
Άρθρο 4 
Για την επίτευξη των προαναφερομένων στόχων τα σχεδιαπου αναπτύσσονται στα 
πλαίσια του προγράμματος "Raphaël" πρέπε ι: 
να έχουν ευρωπαϊκή διάσταση και να παρουσιάζουν μια πραγματική 
προστιθέμενη αξία σε σχέση με τις ενέργειες που διεξάγονται στα κράτη μέλη· 
να συμβάλλουν στην προβολή της πολιστικής κληρονομιάς· 
να συμβάλλουν στην ανάπτυξη καλύτερων πρακτικών, γνώσεων και τεχνογνωσίας 
στα θέματα της διατήρησης, 
να παρουσιάζουν ενδιαφέρον σε κοινοτικό επίπεδο λόγω του υποδειγματικού 
ή καινοτόμου ή ενημερωτικού χαρακτήρα τους ή να έχουν πολλαπλασιαστικό 
αποτέλεσμα από άποψη πολιτιστική, μορφωτική και κοινών ικοοικονομική. 
Άρθρο 5 
Η Επιτροπή βοηθείται από τη συμβουλευτική επιτροπή που προβλέπεται στοάρθρο4 
της απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση 
προγράμματος υποστήριξης των καλλιτεχνικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων 
ευρωπαϊκής διάστασης (Πρόγραμμα καλειδοσκόπιο 2000)· η επιτροπή αυτή αποτελείται 
από έναν εκπρόσωπο από κάθε κράτος μέλος και προεδρεύεται από τον εκπρόσωπο της 
Επιτ ροπής.ΗΕπιτ ροπή μπορεί να εξέτασε ι κάθε θέμα που αφορά την εφαρμογή του 
προγράμματος. 
Η Επιτροπή μπορεί να εξετάσει κάθε θέμα που αφορά την εφαρμογή του προγράμματος. 
ΗΕπ ι τ ροπή μπορεί να ζητήσει γνώμη όσον αφορά τις γενικές κατευθύνσεις και κάθε 
άλλο θέμα εκτός αυτών που προβλέπονται στο άρθρο 6. 
15 
EL/10/95/05560201.P00 (EL) 
Άρθρο 6 
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλε ι στην επιτροπή πρόγραμμα με τα μέτρα που 
πρέπει να ληφθούν και ειδικότερα το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας για τις ενέργειες 
Ι„ ΙΙ2, ΙΙΙ3, ΙΙΙ4> V. Η επιτροπή διαβίβαζε ι τη γνώμη της επί του εν λόγω 
προγράμματος εντός προθεσμίας που ορίζε ι ο πρόεδρος σε συνάρτηση με το επείγον 
του εξεταζομένου θέματος και εφόσον χρειαστεί πραγματοποιείται ψηφοφορία. 
Η γνώμη της επιτροπής καταγράφεται στα πρακτικά· εξάλλου κάθε κράτος μέλος 
δ ικαιοϋται να ζητήσει την καταγραφή της θέσης του στα εν λόγω πρακτικά. 
Η Επιτροπή λαμβάνει σοβαρά υπόψη τη γνώμη της επιτροπής και την ενημερώνει για 
τις ενέργε ι ες στις οποίες προβαίνε ι στα πλαίσια αυτά. 
Άρθρο 7 
Η Επιτροπή φρόντιζε ι για την συνοχή και τη συμπληρωματ ι κότητα του προγράμματος 
"Raphaël" σε σχέση με τα άλλα κοινοτικά προγράμματα και πολιτικές που αφορούν την 
πολιτιστική κληρονομιά. 
Άρθρο 8 
Τρία έτη μετά τη θέσπιση του προγράμματος "Raphaël" και πριν την 30f) Σεπτεμβρίου 
1999, η Επιτροπή, υποβάλλε ι στοΕυρωπαϊκόΚοινοβοϋλιο,στοΣυμβοϋλιο και την 
Επιτροπή των Περίφερε ιών, έκθεση αξ ιολόγησης γ ια τα επ ιτευχθέντα αποτελέσματα, 
συνοδευόμενη εφόσον χρειάζεται από τις κατάλληλες προτάσεις αναπροσαρμογής του 
προγράμματος σε συνάρτηση με τις ανάγκες που παρουσιάσθηκαν κατά τη διάρκε ια της 
εκτέλεσης του. 
Στο τέλος του προγράμματος "Raphaël" και πριν την 30^ Σεπτεμβρίου 2001, η Επιτροπή 
υποβάλλε ι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή των 
Περιφερειών έκθεση για την πραγματοποίηση και τα αποτελέσματα του προγράμματος. 
16 
EL/10/95/05560201.P00 (EL) 
Άρθρο 9 
H παρ ο Ο σα απόφαση τίθεται σε ισχύ την 20f) ημέρα μετά τη δημοσίευση της στην 
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Βρυξέλλες 
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο 
ΟΠρόεδρος ΟΠρόεδρος 
17 
EL/10/95/05560201.POO (EL) 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ 
ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "RAPHAEL" 
Το πρόγραμμα "Raphaël" αποσκοπεί στην ενίσχυση ενεργειών σε ευρωπαϊκό επίπεδο σε 
όλους τους τομείς της πολιτ ιστ ι κής κληρονομιάς: ακίνητη κληρονομιά, αρχαιολογική 
κληρονομιά, ενάλια κληρονομιά, κινητή κληρονομιά, μουσεία και συλλογές, αρχεία 
κλπ. 
Ενέργεια Ι - Αξιοποίηση και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς 
Η ενέργεια αυτή έχει ως στόχο να συμβάλει στην αξιοποίηση και στην προβολή 
της πολιτιστικής κληρονομιάς και να ενθαρρύνε ι την ανάπτυξη και την από 
κοινού χρησιμοποίηση των καλύτερων πρακτικών δημιουργώντας ευνοϊκό 
περιβάλλον για τη διατήρηση της πολιτιστικές κληρονομιάς. 
Η ενέργειααυτί? τίθεται σε εφαρμογή με τα ακόλουθα μέτρα: 
1. Στήριξη σχεδίων διατήρησης της κινητής ή ακίνητης κληρονομιάς που 
μπορούν να χαρακτηρισθούν "ευρωπαϊκά εργαστήρια κληρονομιάς" λόγω 
του ενδιαφέροντος και του υποδειγματικοί) χαρακτήρα των 
προγραμματιζόμενων εργασ ιών. Τα σχέδ ια αυτά αφορούν έργα, μνημεία 
ή χώρους που παρουσιάζουν εξαιρετική ιστορική αξία και αποτελούν 
"τόπους μνήμης"για την Ευρώπη.Ία εν λόγω σχέδια, η διεξαγωγή των 
οποίων θα διάρκεσε ι πολλά έτη, αποσκοπούν στην συγκέντρωση των 
καλύτερων ειδικών, εξασφαλίζοντας έτσι τη συμμετοχή στις εργασίες 
μιας ευρωπαϊκής και πολυθεματικής ομάδας η οποία θαμελετήσε ι 
ιδιαίτερα δύσκολα προβλήματα δ ιατήρησης και θα εκπόνησε ι 
προσέγγισεις,μεθόδους ή και κατάλληλες τεχνικές. Ιδιαίτερη προσοχή 
θα δοθεί στη διάδοση της εμπειρίας που θα αποκτηθεί κατά τη διάρκεια 
των εργασιών. 
2. Ενίσχυση των "ευρωπαϊκών εργοταξίων κληρονομιάς" που εργάζονται σε 
κοινό θέμα σχετικό με τη διατήρηση της κινητής ήΐκαι ακίνητης 
18 
EL/10/95/05560201.POO (EL) 
κληρονομιάς.Ία σχέδια πρέπει να διακρίνονται για την υποδειγματική 
τους αξία και να έχουν πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα. Κ ανάπτυξη τους 
μπορεί νασυγχιστεΐ επί πολλά έτη.Οι εμπειρίες που αποκτούνται όσον 
αφορά τη διαχείριση ή/και την εφαρμοσθείσα συντήρηση θα διαδίδονται 
ευρέως στους επαγγελματίες.Τα θέματα επιλέγονται σε συνάρτηση με 
τα ενδιαφέροντα που υπάρχουν στους διάφορους τομείς της 
κληρονομιάς. 
3. Στήριξη της ανάπτυξης "προτύπων" ή/και ευρωπαϊκών συστάσεων που 
αποβλέπουν στη βελτίωση των χρήσεων και πρακτικών σε θέματα 
διαχείρισης και διαφύλαξης της κληρονομιάς και, εφόσον χρειάζεται, 
στη διευκόλυνση των ανταλλαγών. Πρόκε ι τα ι για τη θέσπιση σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο, "προτύπων" ή/και συστάσεων που αφορούν για 
παράδε ιγμα την τεκμηρίωση των πολιτ ιστ ι κών αγαθών, τ ους όρους 
δανεισμού έργων για εκθέσεις, την παθητική συντήρηση των έργων, την 
αντιπυρική προστασία των αντικε ιμένων, έργων, μουσείων κλπ.Β. 
κοινοτική ενίσχυση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τις έρευνες, τις 
συνεδριάσεις εργασίας, τις μελέτες κλπ., που πραγματοποιούνται στα 
πλαίσια των εργασιών αυτών. 
4. Ενθάρρυνση, σε πειραματική βάση, της συνδιαχείρισης σημαντικών 
έργων τέχνης από πολλούς ευρωπαίους εταίρους προκε ιμένου να 
διατηρηθούν και να εκτεθούν τα έργα αυτά στο ευρωπαϊκό κοινό. 
5. Ανάπτυξη σχεδίων και μελετών συμπληρωματικών προς τις άλλες 
κοινοτικές δραστηριότητες στα οποία κυριαρχεί το πολιτιστικό 
στοιχεί ο. Χρηματοδοτική ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί σε σχεδιαπου 
στηρίζουν ή συμπληρώνουν την κοινοτική δράση που αναπτύσσεται 
δυνάμε ι άλλων διατάξεων της Συνθήκης και τα οποία παρουσιάζουν 
ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον τομέα της κληρονομιάς, σε συζητήσεις 
"στρογγυλής τραπέζης" και σε συγκριτικές μελέτες που αποβλέπουν στη 
συγκέντρωση των δεδομένων σχετικάμε την κατάσταση στα κράτη μέλη 
καθώς και σε αξιολογήσεις των επιπτώσεων, στα πλαίσια της 
επεξεργασίας νέων κοινοτικών μέτρων. 
19 
EL/10/95/05560201.POO (EL) 
Ενέργε ι a II - Δίκτυα και εταιρικές σχέσε ι ς 
Η ενέργεια αυτί) αποβλέπει στην ενθάρρυνση της ανάπτυξης δικτύων και στη 
σύναψη εταιρικών σχέσεων προκειμένου να ενισχυθεί η διακρατική 
συνεργασία, οι ανταλλαγές καθώς και η κοινοποίηση των εμπε ιριών και η 
παρουσίαση της κληρονομιάς στην ευρωπαϊκή της διάσταση. 
Η ενέργειααυτί) τίθεται σε εφαρμογή με τα ακόλουθα μέτρα: 
1. Ενίσχυση της ένταξης σε δίκτυα των "ευρωπαϊκών εργοταξίων 
κληρονομιάς".Τα δίκτυα καταρτίζονται με βάση το θέμα και με 
συμμετοχή των αρμοδίων των "εργοταξίων" και, εφόσον χρε ιασθεί, των 
δημοσίων και ιδιωτικών αρχών, των ερευνητικών κέντρων και των 
επιχειρήσεων που ενδιαφέρονται άμεσα για το συγκεκριμένο πρόβλημα. 
Ία δίκτυααποσκοπούν στην προώθηση των ανταλλαγών εμπειριών μεταξύ 
των υπευθύνων των σχεδίων αφενός και των αρμοδίων και των λοιπών 
ενδιαφερομένων φορέων αφετέρου. Β. κοινοτική ενίσχυση μπορεί να 
χρησιμοποιηθεί ειδικότερα για την κατάρτιση των δικτύων, την 
οργάνωση σεμιναρίων για τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται στα 
"εργοτάξια" και τις εργασίες που προγραμματίζονται καθώς και για τη 
διάδοση της αποκτηθείσας εμπειρίας στους ενδιαφερόμενους κύκλους. 
2. Συλλογή και διάδοση των ε ιδικών πληροφοριών που προορίζονται για 
τον τομέα της κληρονομιάς, χρησιμοποιώντας τις κατάλληλες δίαυλους 
πληροφόρησης ή συνδέσμους (αρμόδιες διοικητικές αρχές, 
επαγγελματικές και μη κυβερνητικές οργανώσεις, ενώσεις κλπ....) και 
τα κατάλληλα μέσα (χαρτί, CD-ROM, CD-I, online ...). Η πληροφόρηση 
αφορά την επεξεργασία συγκριτικών μελετών για τις πρακτικές και τα 
συστήματαπου χρησιμοποιούνται στα κράτη μέλη και παρουσιάζουν 
κοινό ενδιαφέρον,για τις στατιστικές και τους ευρωπαϊκούς 
πολιτιστικούς δείκτες, για τους πρακτικούς οδηγούς, τα εγχειρίδια, 
τους καταλόγους και τις συλλογές καινοτόμων σχεδίων καθώς και τις 
κοινοτικές δραστηριότητες που έχουν σχέση με την πολιτιστική 
κληρονομιά. 
20 
EL/10/95/05560201.POO (EL) 
3. Ενίσχυση σχεδίων διακρατικής συνεργασίας μεταξύ των υπευθύνων 
μουσείων ή και μνημείων, χρησιμοποιώντας πολλαπλά ενημέρωσης ή 
άλλες μορφές επικοινωνίας προκειμένου να εκτεθεί η κληρονομιά στην 
ευρωπαϊκή της διάσταση και να παρουσιαστούν στους επισκέπτες ενός 
μουσείου μνημείου ή χώρου αντίστοιχα έργα, μνημεία και χώροι που 
βρίσκονται σε άλλες χώρες της Ευρώπης. 
4. Ενίσχυση σχεδίων συνεργασίας μεταξύ ινστιτούτων κατάρτισης, 
επιμόρφωσης ή/και ερευνητικών κέντρων που αναπτύσσουν 
δραστηριότητα στον τομέα της κληρονομιάς.Ίο μέτρο αυτό απόβλεπε ι 
στην ανάπτυξη των απαιτούμενων μέσων για τη σύσταση δικτύων ή και 
εταιρικών σχέσεων,για την ενίσχυση της συνεργασίας τους και για την 
ανταλλαγή των εμπειριών τους.Η οικονομική ενίσχυση που χορηγείται 
στα πλαίσια των σχεδίων συνεργασίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί 
ε ιδικότερα για: 
την καταγραφή (κατά τομέα) των παρεχομένων καταρτίσεων και 
επιμορφώσεων, 
• την ανάπτυξη μεθόδων αξιολόγησης των καταρτίσεων και μιας 
από κοινού εξέτασης τους, 
την πραγματοποίηση συγκριτικών μελετών για τα 
διπλώματα/προσόντα στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς 
και για την πρόσβαση στα επαγγέλματα του τομέααυτοϋ στα 
κράτη μέλη, 
τη σύσταση δικτύων και την ενημέρωση των μελών τους, 
τις υποτροφίες και τις ανταλλαγές καθηγητών, φοιτητών ή/και 
ερευνητών, 
τη διάδοση των πληροφοριών σχετικά με τις διεξαγόμενες ή ήόη 
διεξαχθείσες έρευνες,κυρίως στους επαγγελματίες του τομέα, 
την πληροφόρηση σχετικάμε τις νέες τεχνολογίες και την 
πρόσβαση σε αυτές καθώς και τη χρησιμοποίηση τους στον τομέα 
της πολιτιστικής κληρονομιάς, κλπ. 
Οι συνεργέ ι ες με τα άλλα κοινοτικά προγράμματα, ιδίως σε θέματα 
εκπαίδευσης και κατάρτισης, έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, π ρέπε ι να 
προσδιορίζονται σαφώς. 
21 
EL/10/95/05560201 .POO (EL) 
Ενέργεια III - Πρόσβαση στην κληρονομιά 
Η ενέργεια αυτή αποβλέπει στη βελτίωση της πρόσβασης του πολίτη στην κοινή 
κληρονομιά ενθαρρύνοντας σχέδια ευαισθητοποίησης με ευρωπαϊκή διάσταση 
και προωθώντας τη χρησιμοποίηση προωθημένων τεχνολογιών και υπηρεσιών της 
πληροφόρησης των επικό ινών ιών. 
Η ενέργε ια τίθεται σε εφαρμογή με τα ακόλουθα μέτρα: 
1. Το πρόραμμα "Raphaël" περιλαμβάνει κεφάλαιο για την ευαισθητοποίηση 
του πολίτη στα σχέ δ ta που ε ν ισχύ οντά ι από την Κο ι ν ό τη τα. Οι 
υπεύθυνοι προώθησης των σχεδίων καλούνται να παρουσιάσουν στο κοινό 
τ ι ς πραγματοπο ιού με ν ες ε ργασ ίεςή τις ήδη πραγματοπο ιηθείσες.Η 
Επιτροπή θα συνεχίσει τις πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται στον τομέα 
αυτό και ειδικότερα τις περιοδεύουσες εκθέσεις και τα 
οπτικοακουστικά προϊόντα που θα αφορούν κυρίως τα"ευρωπαϊκά 
εργαστήρια κληρονομιάς" και τα "ευρωπαϊκά εργοτάξια της 
κληρονομιάς". 
2. Ενίσχυση εκδηλώσεων ευαισθητοποίησηςπου πραγματοποιούνται σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο όπως για παράδειγμα οι ευρωπαϊκές ημέρες για την 
κληρονομιά, γεγονότα που προετοιμάζονται στα πλαίσια της ημέρας της 
Ευρώπης (9 Mai ο υ), το ευρωπαϊκό βραβείο αρχιτεκτον ι κής Mies van der 
Rohe, Europan ... 
3. Ενίσχυση για την τοποθέτηση πολύγλωσσων παρουσιάσεων στα μουσεία, 
μνημεία και χώρους προς χρήση των υπηκόων των άλλων κρατών μελών. Ία 
σχέδια μπορούν να αφορούν τα κείμενα παρουσίασης, τα έντυπα, τις 
πινακίδες, τα συστήματα ηλεκτρονικής ξενάγησης, τα οπτικοακουστικά 
προϊόντα ή τα πολλαπλά μέσα ενημέρωσης κλπ. 
4. Ενίσχυση για εφαρμογές προωθημένων τεχνολογιών και υπηρεσιών 
πληροφόρησης και επικοινωνίας που παρέχουν στους επαγγελματίες και 
στο κοινό πρόσβαση στην κληρονομιά. Ία σχέδια πρέπει να 
παρουσιάζουν ενδιαφέρον σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να έχουν χαρακτήρα 
επίδειξης. 
22 
EL/10/95/05560201.POO (EL) 
Ηκοινοτική ενίσχυση μπορεί ναχρησιμοποιηθεί για μελέτες ή 
σεμινάρια εργασίας που αφορούν συγκεκριμένο πρόβλημα σχετικό με τη 
χρησιμοποίηση των εν λόγω τεχνολογιών και υπηρεσιών στον τομέα της 
κληρονομιάς ή για πρότυπα σχεδιαπου αποβλέπουν στη μελέτη και στην 
εκπόνηση συγκεκριμένων εφαρμογών. 
Ενέργε iaTV-Καινοτομία,επιμόρφωση και κι νητι κδτητα των επαγγελματιών 
Στόχος της δράσης αυτής είναι η προώθηση της ανταλλαγής εμπε ιριών και η 
ενθάρρυνση της συνεργασίας,της κινητικότητας και της επιμόρφωσης των 
επαγγελματιών του τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς. 
Β ενέργε ια τίθεται σε εφαρμογή με τα ακόλουθα μέτρα: 
1. Ενίσχυση για τον προσδιορισμό των αναγκών στον τομέα της έρευνας-
που πρέπει να αναπτυχθεί σε κοινοτικό επίπεδο-όσον αφορά την 
κληρονομιά καθώς και για την κοινοποίηση των ερευνητικών εργασιών 
στους επαγγελματίες του τομέα και την ανάπτυξη συγκεκριμένων 
εφαρμογών προς χρήση των επιτοπϊως εργαζομένων επαγγελματιών. Ία 
μέτρα αυτά θα αναπτυχθούν σε συνεργέ ια με το πρόγραμμα πλαίσιο για 
την έρευνα, την τεχνολογική ανάπτυξη και την επίδειξη- κάθε 
ενδεχόμενη ερευνητική ενέργε ια θα διεξάγεται στα πλαίσια του 
προγράμματος-πλαισίου ΕΤΑ σύμφωνα με τις διατάξε ις του. 
2. Ενίσχυση της διοργάνωσης διασκέψεων συμποσίων ή άλλων παρομοίων 
δραστηριοτήτων επιμόρφωσης με ευρωπαϊκό χαρακτήρα. 
3. Ενίσχυση σχεδίων με τα οποία καταρτίζονται ευρωπαϊκά προγράμματα 
ανταλλαγών επαγγελματιών για τους διάφορους τομείς της κληρονομιάς 
και δίδεται η δυνατότητα σε άτομα που έχουν ήδη ικανή επαγγελματική 
εμπειρία να εργασθούν επί πολλούς μήνες σε ένα αν τ ιστ ο ιχο 
επαγγελματικό περιβάλλον μιας άλλης ευρωπαϊκής χώρας. 
23 
EL/10/95/05560201.POO (EL) 
Η κοινοτική ενίσχυση προορίζεται για την οργάνωση των ανταλλαγών 
και την κάλυψη των επιπλέον εξόδων που προκύπτουν όπως τα έξοδα 
ταξιδιού και διαμονής. 
Ενίσχυση για την κατάρτιση και την επιμόρφωση των επαγγελματιών του 
τομέα της κληρονομιάς όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των προωθημένων 
τεχνολογιών και υπηρεσιών πληροφόρησης και επικοινωνίας. 
Ενεργειαν-Συνεργασίαμε τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς 
Η ενέργε ιααυτή απόβλεπε ι στην ανάπτυξη σχεδίων με τρίτες χώρες και στην 
προώθηση συνεργέ ιών σε σχέση με δραστηριότητες που αναπτύσσονται από 
άλλους διεθνείς οργανισμούς και ε ιδικότερα το Συμβούλιο της Ευρώπης. 
Β ενέργε ια αυτή τίθεται σε εφαρμογή με τα ακόλουθα μέτρα: 
1. Ενίσχυση των σχεδίων διατήρησης της κινητής και ακίνητης 
κληρονομιάς τα οποία αφορούν κυρίως μνημεία και χώρους που έχουν 
περιληφθεί στον κατάλογο της παγκόσμιας κληρονομιάς· 
2. Συμμετοχή σε σχεδιαπου αφορούν τα δίκτυα και τις εταιρικές σχέσεις 
ή διεύρυνση ορισμένων σχεδίων, όπως οι συγκριτικές μελέτες, 
προκειμένου να συμπεριληφθούν τρίτες χώρες-
3. Συμμετοχή σε σχέ δ ι α που αφορούν την πρόσβαση του πολίτη στην 
κληρονομιά, όπως οι ευρωπαϊκές ημέρες της κληρονομιάς-
4. Ενθάρρυνση των επαγγελματιών του τομέα της κληρονομιάς προκε ιμένου 
να συμμετάσχουν σε ενέργειες έρευνας, επιμόρφωσης και 
κινητικότητας. 
Η κοινοτική ενίσχυση που αφορά τα σχέδια πολιτιστικής συνεργασίας με τις 
τρίτες χώρες οργανώνεται με τρόπο ανάλογο εκείνης που αναφέρεται στα 
σχέδ ια των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βάση τις συμφωνίες που 
εφαρμόζονται για τα σχέδια αυτά. θα επιδιωχθεί συνεργεία στην ανάπτυξη της 
δράσης με τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς και κυρίως με το Συμβούλιο 
της Ευρώπης, τηρώντας την ταυτότητα και την αυτονομία δράσης του κάθε 
οργάνου και οργανισμού. 
24 
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 
RAPHAEL - 5 ΕΤΗ 
1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Κοινοτικό πρόγραμμα δράσης στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς 
Τίρόγραμμα "RAPHAEL". 
2. ΣΧΕΤΙΚΟ ΚΟΝΔΥΛΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
Β3-2000: "Διαφύλαξη και αξιοποίηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής 
κληρονομιάς" 
3. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ 
Αρθρο 128 της Συνθήκης 
Απόφαση του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της σχετικά με τη 
θέσπιση κοινοτικού προγράμματος δράσης στον τομέα της πολ ι τ ιστ ι κής 
κληρονομιάς - Πρόγραμμα "RAPHAEL" 
4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
4.1. TeviKÔc OTÔYOC rnc ενέοΎεtac 
Η πολιτιστική δράση της Ενωσης έχε ι ως γενικό στόχο να σύμβαλε ι στην 
προώθηση μιας "διαρκώς στενότερης ένωσης των λαών της Ευρώπης"1 και στην 
"ανάπτυξη των πολιτισμών των κρατών μελών ενώ ταυτόχρονα σέβεται την 
εθν ική και περίφερε ιακή πολυμορφία τους και προβάλλε ι την κοινή 
πολιτ ιστ ική κληρονομιά"2. 
Η πολιτ ιστ ική δράση έχε ι λοιπόν ως στόχο νααξ ι οπο ι ή σε ι την κοι νή 
κληρονομιά των λαών μας και νααναδείξε ι στον καθένα μας την δ ιπλή 
πολιτιστική του ταυτότητα, εθνική και ευρωπαϊκή. 
Συνθήκη για την Ενωση, άρθρο Α 
Συνθήκη για την Ενωση, άρθρο 128 § 1 
-~ιΤ 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
Στο πλαίσιο αυτό η κληρονομιά αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθόσον αποτελεί 
το αποτέλεσμα της ιστορικής εξέλιξης των πολιτισμών των λαών μας σε 
ευρωπαϊκή, εθνική, περιφερειακή και τοπική κλίμακα.Η κληρονομιά αυτή 
χαρακτηρίζεται από μια εντυπωσιακή πολυμορφία και έναν αξιοσημείωτο 
πλούτο που εκφράζουν την πολυπλοκότητα της ταυτότητας μας, ενώ ταυτόχρονα 
αποδεικνύουν την αλληλεπίδραση που προέκυψε από τις πνευματικές και 
καλλ ι τεχν ι κές ανταλλαγές μας. 
Η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί το "γεωμετρικό τόπο" των διαφορών και 
των ομοιοτήτων μας τις οποίες εκφράζει τόσο στο επίπεδο της κινητής όσο 
και της ακίνητης κληρονομιάς. 
Η πολιτ ιστ ική δράση σε θέματα κληρονομιάς έχε ι ως κύριους στόχους τη 
στήριξη και τη συμπλήρωση της δράσης των κρατών μελών στους εξής τομείς: 
της διάδοσης της γνώσης γ ια την κινητή και ακίνητη κληρονομιά σε 
ευρωπαϊκή κλίμακα-
της διατήρησης και της διαφύλαξης της κοινής πολιτιστικής 
κληρονομιάς ευρωπαϊκής σημασίας-
της θέσπισης ενεργειών και τύπων συνεργασίας με τις τρίτες χώρες 
και τους αρμόδιους στον τομέα αυτό διεθνείς οργανισμούς. 
Οι γενικοί αυτοί στόχοι τίθενται σε εφαρμογή με βάση τους εξής πέντε 
άξονες: 
1° Αξιοποίηση και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη 
2° Δίκτυα και εταιρικές σχέσεις 
3° Πρόσβαση στην κληρονομιά 
4° Κα ι νότο μία, νέες τεχνολογίες, επιμόρφωση και κι νητικότητατων 
επαγγελματιών 
5° Συνεργασία με τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργαν ισμούς 
4.1.1. Στον τοαέα Tnc α£ιοποίησησ και Tnc ποοβολΰο Tnc πoλιτιστικήc κληοονοαιάο 
στην Ευρώπη 
Ο στόχος ει ναι να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη τεχν ικών συν τήρησης, μέσω 
συγκεκριμένων σχεδίων, σε όλους τους τομείς της κληρονομιάς (κ ινητή, 
ακίνητη, αρχαιολογική, μουσε ία και συλλογές, άρχε ία, ενάλια κληρονομιά 
κ.λ.π). 
Ο όρος "τεχνικές συντήρησης" καλύπτει όλο το φάσμα δραστηριοτήτων από την 
επισήμανση και την καταγραφή μέχρι την παρουσίαση και την αξιοποίηση 
περνώντας από την διατήρηση και την αποκατάσταση, την τεκμηρίωση, τη 
δ ιαχε ίρ ιση, κλπ... 
Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί ακόμη στην διάδοση των αποτελεσμάτων των 
σχεδίων που θα οργανωθούν σε πέντε μεγάλες κατηγορίες: 
Tlaoεuβάσειc όσον αώοοά κληοονοαιά"αείtovoc", "ε£αΐρετικί?Γ" onuaoiac. αε 
στοΎΟ τη σύσταση ευρωπαϊκών "εοΎαστοίων" Tnc tànoovouiac τα οποία θα 
συγκεντρώνουν τους ευρωπαίους εμπειρογνώμονες σε πολυθεματικές και 
ι& 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
διεθνείς ομάδες προκε ιμένου να μελετήσουν ταπροβλήματα συντήρησης και 
τις κατάλληλες τεχνικές σε σημαντικούς χώρους υποδειγματικού χαρακτήρα 
σε ευρωπαϊκό αλλά και 
Vr 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
παγκόσμιο επίπεδο.Οι συνεργέ ι ες, οι εμπειρίες και τα αποτελέσματα που θα 
προκύψουν με τον τρόπο αυτό θα χρησιμοποιηθούν σε πιο απλές, καθημερινές 
εφαρμογές. 
ΕνίσΎυση σε ευρωπαϊκά εργοτάξια κλnoovoμιάc που εργάζονται για κοινά 
θέματα, τα οποία αναπτύσσονται σε περιφερειακή, τοπική ή εθνική κλίμακα με 
τρόπο ώστε να ευνοείται η ανταλλαγή εμπειριών και να επωφελείται το σύνολο 
του τομέα από τα κο ινά αποτελέσματα, χάρη στη δημιουργία των εν λόγω 
"ευρωπαϊκών εργοταξίων της κληρονομιάς" τα οποία έχουν αξία πειραματικού 
πεδίου εφαρμογής και επίδειξης. 
Ανάπτυξη ευρωπαϊκών "προτύπων" σχετικά με τις πρακτικές συντήρησης που 
αναπτύσσονται από τις διεθνείς επαγγελματικές οργανώσεις (π.χ.: έγγραφα 
τεκμηρίωσης για τα πολιτιστικά αγαθά, τον δανεισμό των έργων, τη διατήρηση). 
Ενθάρρυνση σε πε ιρααατικύ βάση τηο aπôκτησnc και Tnc συνδιαγείρισηο 
ιδιαίτερα σημαντικών έργων τέΎvnc. Η ενέργε ι α αυτή συνίσταται στην 
ενίσχυση της απόκτησης έργων τέχνης από πολλούς ευρωπαίους εταίρους 
προκειμένου να τα συντηρήσουν και να τα εκθέσουν στο κοινό σε όλη την 
Ευρώπη. 
Σνέδια και μελέτεc αε κυοίαργο το πολιτιστικό στο ΙΎ ει ο. τα οποία είναι 
συμπληρωματικά άλλων κοινοτικών δραστηριοτήτων. 
4.1.2. Στον τοαέα των δικτύων και των εταιρικών σνέσεων 
Ο στόχος ει να ι ναενισχυθεί η δ ιακρατ ική συνεργασία, να ευνοηθούν οι 
ανταλλαγές και η κοινοποίηση των εμπειριών και να παρασχεθεί βοήθεια για 
την παρουσίαση της κληρονομιάς στην ευρωπαϊκή της διάσταση.Οι κύριες 
ενέργειες κατατάσσονται σε τέσσερις κατηγορίες: 
ΕνίσΎυση Tnc έντα£ηο σε δίκτυα των ευρωπαϊκών εργοταξίων 
κλησονοιχιάο Με την ενέργε ιααυτή ενθαρρύνονται τα εργοτάξια που 
έχουν το ίδιο θέμα να αποτελέσουν δίκτυο. 
Ανάπτυϋη και διάδοση των μέσων πληpoéόonσηc πooc y ρήση των δικτύων 
και των επαγγελματιών.Ποόκειται κυρίως για ενθάρρυνση επεξεργασίας 
οδηγών, εγχε ι ρ ιδίων, ευρετηρίων, καταλόγων για τις κοινοτικές 
δραστηριότητες πουαφορούν την πολιτιστική κληρονομιάπρος χρήση 
των επαγγελματιών των διαφόρων σχετικών τομέων και των δικτύων, θα 
ευνοηθεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό η διάδοση με βάση σύγχρονα μέσα 
όπως CD ROM, τηλεματ ικές σύνδεσε ι ς, κλπ... 
ΕνίσΥυση σγεδιων διακρατiKnc συvεpyaσίac αεταίϋ αουσείων. Η 
ενέργε ιααυτή ενθαρρύνει την προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς 
στην ευρωπαϊκή της δ ιάσταση χάρη στη συνεργασία μεταξύ πολλών 
μουσείων ή χάρη στην εκπόνηση σχεδίων που αφορούν διάφορα μνημεία-
ΕνίσΥυση σγεδιων συνεργασίαο αεταίϋ ι ν στ ι τούτων. Ποό κ ε ι τα ι 
συγκεκριμένα για ενίσχυση σχεδίων ερευνητικού τύπου, καταγραφών, 
11 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
μεθόδων αξιολόγησης, υποτροφιών, κλπ. που διεξάγονται από κοινού από 
πολλά ινστιτούτα κατάρτισης, επιμόρφωσης ή έρευνας. 
Vf 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
4.1.3. Στον τοαέα Tnc πoόσβaσnc του πολίτη στην κληοονοαιά: 
Ο στόχος ει να ι η ευαισθητοποίηση του πολίτη στην κοινή ευρωπαϊκή 
κληρονομιά και η ενίσχυση σχεδίων με υποδειγματική αξία στον τομέααυτό. 
Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται τρεις τύποι ενεργέ ιών: 
ΕνταΕη στα σγέδιαπου Υοηιχατοδοτούνται από την Κοινότητα κεφαλαίου 
γιατην ευαισθητοποίηση που θαπροβλέπε ι την παρουσίαση των 
εκτελουμένων εργασιών στο ευρύ κοινό κυρίως με τη διοργάνωση 
περιοδευουσών εκθέσεων ή την επεξεργασία οπτικοακουστικών 
προϊόντων. 
ΕνίσΥυση μεγάλων εκδηλώσεων ευρωπαϊκού γαοακτήραπου συμβάλλουν 
στην ευαισθητοποίηση: πρόκειται για τη διοργάνωση ευρωπαϊκών ημερών 
κληρονομιάς,την δ ι οργάνωση και την ενίσχυση του ευρωπαϊκού 
βραβείου αρχ ι τ ε κ το ν ι κής Mies Van derRohe, τη διοργάνωση εκδηλώσεων 
που αφορούν την ευρωπαϊκή κληρονομιά κατά τον εορτασμό της Ημέρας 
της Ευρώπης στις9Μαίου και την ενίσχυση υποδειγματικών σχεδίων. 
ΕνίσΥυση των παρουσιάσεων σε πολλέο Ύλώσσεο.Η ενέργε ιααυτή 
συνίσταται στην προώθηση της τοποθέτησης πολύγλωσσων παρουσιάσεων 
στα δ ιάφορα μουσε ία, μνημε ία ή χώρους των κρατών μελών ώστε ο ι 
πολίτες των άλλων χωρών να έχουν ευκολότερη πρόσβαση στη γνώση της 
ευρωπαϊκής κληρονομιάς. 
ΕνίσΥυση σνεδίων που αποβλέπουν στη διεύρυνση Tnc πoόσβaσηc του 
κοινού και των επαγγελματιών στην κληοονοαιά γάρη στη γοησιαοποϊηση 
σύΎΥΡονων τεγνολογιών πληpoώôonσnc και επικόινωνίαο Πρόκειται 
συγκεκριμέναγια σχέδιααλληλοσύνδεσης των τραπεζών δεδομένων, 
ανάπτυξης προϊόντων πολλπαλών μέσων ενημέρωσης, μελετών ή 
σεμιναρίων που αφορούν συγκεκριμένες πτυχές του τομέα. 
4.1.4. Στον τοαέα Tnc και voToaiac. τηο επιμόpώωσnc και τηο κ ι νητικότηταο των 
επαγγελιιατιών 
Η διατήρηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς συνδέεται στενά με 
την ύπαρξη ικανού α ρ ιθμοϋ επαγγελματιών με υψηλή ειδίκευση στους 
πολυάριθμους περίπλοκους και ετερογενείς τομείς, η συντονισμένη 
συνεισφορά των οποίων είναι απαραίτητη γιατην ορθή διεξαγωγή των σχεδίων. 
Στο πλαίσιο αυτό και σε στενή συνεργέ ια με τις ενέργε ιες που διεξάγονται 
από τις άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής, ειδικότερα την ΓΔΧΙΙ και την Task 
Force Ανθρώπινοι πόροι, ο στόχος προκειμένου να εξασφαλισθεί η 
συμπληρωματ ι κότητα των ήδη αναπτυχθέντων και των μελλοντικών προγραμμάτων 
είναι να ενθαρρυνθούν οι ανταλλαγές, η συ ν εργασία, η κινητικότητα και η 
επιμόρφωση των επαγγελματιών του τομέα της κληρονομιάς αναπτύσσοντας τις 
ακόλουθες τρεις κατηγορίες ενεργέ ιών: 
ενίσνυση για τον ποοσδιοοισαό των ερευνητικών ποοβληαάτων και τη 
δ ιάδοση των αποτελεσμάτων. Η ενέργε ιααυτή έχει ως στόχο να βοήθησε ι 
στον προσδιορισμό των τομέων και των θεμάτων για τα οποία 
χρειάζεται να πραγματοποιηθούν έρευνες σε κοινοτικό επίπεδο, να 
ευνοήσει τη διάδοση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων σε όλους του 
*y° 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
επαγγελματίες του τομέα και να προώθησε ι την ανάπτυξη συγκεκριμένων 
εφαρμογών. 
V 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
Ενίσγυση τηc δ ιooγάvωσηc συνεδρίων, συμποσίων, σεαιναρίων 
ευρωπαϊκού και διεθνούο γαοακτίίρα που συγκεντρώνουν ευρωπαίους 
εμπε ιρογνώμονες και τουςπαρέχουν τη δυνατό τη τα ανταλλαγή ς 
εμπειριών και καινοτομιών στους διάφορους θεματικούς τομείς. 
θέσπιση, σε επαΎΥελαατικό πλαίσιο.προΎΡάιιαατοο ανταλλαγών 
εμπειριών που θα παρέχει τη δυνατότητα σε ειδικούς να διαμένουν επί 
πολλούς μήνες σε αντίστοιχο τεχνικό περιβάλλον άλλου κράτους 
μέλους. 
4.1.5. Στον τοαέα Tnc συvεpyaσίac αε TIC τpίτεc γώρεο και TOUC διεθνείο 
οργαν lotiouc 
Ο στόχος είναι να αναπτυχθούν σχέδια με τις τρίτες χώρες, ειδικότερα στα 
πλαίσια του ανοίγματος του προγράμματος στις χώρες της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης που έχουν υπογράψει συμφωνίες συνεργασίας με την 
Κοινότητα και να αναπτυχθεί συνεργασία σε ορισμένα σχέδια με χώρες της 
Λατ ι ν ι κής Αμερ ι κής και της ΚΑΚ. 
Οσον αφορά τη συνεργασία με τους διεθνείς οργανισισμοϋς, πρόκειται για 
ανάπτυξη συνεργείων κυρίως με τις ενέργειες της UNESCO και του 
Συμβουλίου της Ευρώπης καθώς και συμπληρωματικών ενεργειών και εταιρικών 
σχέσεων. 
Η Επιτροπή επιθυμεί να προώθησε ι τις τακτικές διαβουλεϋσε ι ς με τους 
οργανισμούς αυτούς σε θέματα και ενέργε ι ες κοινού ενδιαφέροντος και 
ενδεχομένως να συμμετάσχει στην κατάρτιση σχεδίου συνεργασίας μεταξύ της 
UNESCO, του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ενωσης που θα αφορά τα μνημεία 
και τους χώρους που έχουν χαρακτηρισθεί ως παγκόσμια κληρονομιά. 
Προβλέπονται τέσσερις κύριες κατηγορίες ενεργειών: 
ενίσγυση σγεδϊων συvτfιoησnc. Οι ενέργε ιες αυτές αφορούν τόσο την 
κινητή όσο και την ακίνητη κληρονομιά και θα εφαρμοσθούν κυρίως για 
μνημεία και χώρους της παγκόσμιας κληρονομιάς. 
Συμμετογή σε σνέδιαπου αώοοοϋν δίκτυα και ετaιpικέcσγέσειc. 
Συααετογή σε σγέδ ιαπουαώοοοϋν την πρόσβαση του πολίτη στην 
κληοονοαιά. 
Συαμετογη" σε ενέργε ιεε καινοτοαίαο επιαόοΦωσηο και κινητικότηταο 
των επαγγελματιών. 
4.2. Χρονική διάρκεια Tnc ενέργε tac και ποοΑλεπόαενεο ουθαίσε te νια την 
ανανέωση η" την παράταση Tnc 
Πέντε έτη (1996-2000) 
Ενδεχόμενη ανανέωση ανάλογα με το αποτέλεσμα της αξιολόγησης 
Σε περίπτωση ανανέωσης, απαιτείται νέα απόφαση του Συμβουλίου 
1"L 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
5. KATATAZH TON ΔΑΠΑΝΟΝ 
5.1 Μη υποχρεωτικές δαπάνες 
5.2 Διαχωρισμένες πίστωσε ις 
6. ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ/ΕΣΟΔΩΝ 
Οι προβλεπόμενες οικονομικές ενισχύσεις καλύπτουν εν μέρει μόνον το 
κόστος των ενεργέ ιών μέχρι μέγιστο ποσοστό 50%. 
Οι μόνες εξαίρεσε ις στις οποίες η χρηματοδότηση υπερβαίνε ι το 50% και 
μπορεί ακόμη να φτάσε ι στο 100% αφορούν: 
την εκπόνηση μελετών και σχεδίων που πραγματοποιούνται από τρίτους με 
άμεσο αίτημα της Επιτροπής από τρίτους. 
Τη διοργάνωση συνεδριάσεων και διασκέψεων μετά από πρωτοβουλία της 
Επιτροπής. 
Τις υποτροφίες που χορηγούνται σε νέους ερευνητές και επαγγελματίες κατά 
τη διάρκεια της κατάρτισης ή στα πλαίσια ανταλλαγών. 
7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 
7.1. TDÔVOC υπολοΥΐσαού τον συνολικού KÔOTOVC TWC ενέογειαο: 
7.1.1. Α£ ι οπο in ση και προβολή" τηοπολιτιστικήο κληοονοιιιάο στην Ευρώπη 
1.1. "Ευρωπαϊκά εργαστήρια της κληρονομιάς": πρόκειται για χρηματοδοτική 
ενίσχυση των σχεδίων "Τόποι μνήμης".Εχε ι προβλεφθεί,για5 έτη, 
συνολικός προϋπολογισμός 10,4 ε κατ. Ecu για τις εν λόγω ενέργε ιες 
40-000.000 BCKJL. 
1.2. Ενίσχυση των "ευρωπαϊκών εργοταξίων κληρονομιάς"που εργάζονται επί 
κοινών θεμάτων σχετικών με την διατήρηση της κινητής ή/και ακίνητης 
κληρονομιάς.Προβλέπεται να ενισχυθούν, σε διάστημα5 ετών,200 έως 
250 εργοτάξια. 
Ί9.2οο οοο ECU, 
1.3. Ενίσχυση της ανάπτυξης ευρωπαϊκών προτύπων "που αποβλέπουν στη 
βελτίωση των πρακτικών και εφόσον χρειάζεται, στη διευκόλυνση των 
ανταλλαγών: ενίσχυση για την πραγματοποίηση μελετών που αφορούν τα 
"πρότυπα"ή/και τις συστάσεις που αναφέρονται στην τεκμηρίωση των 
πολιτιστικών αγαθών, στους όρους δανεισμού για τις εκθέσεις, στην 
παθητική συντήρηση των έργων και ενδεχομένως στην αντιπυρική 
προστασία των αντικειμένων, έργων και μνημείων. Ο προβλεπόμενος για 
5 έτη προϋπολογισμός ανέρχεται σε: 
4*000-000 £oc 
13 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
1.4. Ενθάρρυνση, σε πειραματική βάση, της απόκτησης και της 
συνδιαχείρισης σημαντικών έργων τέχνης από πολλούς ευρωπαίους 
εταίρους προκειμένου να διατηρηθούν και να εκτεθούν τα έργα αυτά 
στο ευρωπαϊκό κοινό.Ο προϋπολογισμός που κρίθηκε απαραίτητος γ ια 
5 έτη ανέρχεται σε : . ,Λ_ ^ 
1.5. Ανάπτυξη σχεδίων και μελετών,με κυρίαρχο το πολιτιστικό στοιχείο, 
σε συμπληρωμάτων λοιπών κοινοτικών δραστηριοτήτων: (κυρίως ΓΔ VI, 
VIII, XI, XII, XIII, XVI, XXII, XXIII) : 
Υποσύνολο της ενέργειας I: 33.~1?°:..ÇC°€tu. 
7.1.2. Δίκτυα και εταιοικέο σγέσειο 
2.1. Ενίσχυση της ένταξης σε δίκτυα των "ευρωπαϊκών εργοταξίων κληρονομιάς": 
κατάρτιση δικτύων και οργάνωση σεμιναρίων για τα προβλήματα που 
αντιμετωπίζονται στα εργοτάξια, δ ιάδ ο ση της αποκτηθείσας εμπειρίας στους 
ενδιαφερόμενους φορεί ς. Ο προϋπολογισμός για 5 έτη υπολογίζεται σε: 
AS'oo. Οοο £dJL. 
2.2. Συλλογή και διάδοση ειδικών πληροφοριών που προορίζονται για τον τομέα της 
κληρονομιάς, χρησιμοποιώντας κατάλληλες διαύλους ή συνδέσμους 
πληροφόρησης και τα κατάλληλα μέσα (χαρτί, CD-I, CD-ROM, on line...): 
επεξεργασία τριάντα περίπου συγκριτικών μελετών επί 5 έτη σχετικάμε τις 
πρακτικές και τα συστήματα που χρησιμοποιούνται στα κράτη μέλη και 
παρουσιάζουν κοινό ενδιαφέρον, τις στατιστικές και τους ευρωπαϊκούς 
πολιτιστικούς δείκτες,τους πρακτικούς οδηγούς, τα εγχειρίδια, τους 
καταλόγους και τις συλλογές καινοτόμων σχεδίων καθώς και τις κοινοτικές 
δραστηριότητες που έχουν σχέση με την πολιτιστική κληρονομιά. Ο 
προϋπολογισμός που εκτιμάται αναγκαίος για 5 έτη ανέρχεται σε: 
Α 6οθ . οοο £ou_ 
2.3. Ενίσχυση 15 έως20σχεδίων διακρατικής συνεργασίας επί 5 έτη,μεταξύ των 
υπευθύνων μουσείων ή/και μνημείων, χρησιμοποιώντας πολλαπλά μέσα 
ενημέρωσης ή άλλες μορφές επικοινωνίας. Ίο ποσό που κρίνεται αναγκαίο για 
5 έτη ανέρχεται σε: 
Q..QOOCXÛO CLUL 
2.4. Ενίσχυση σχεδίων συνεργασίας μεταξύ ινστιτούτων (κατάρτιση, έρευνα, κλπ...) 
με συνολικό προϋπολογισμό για 5 έτη: 
3.100.000 Ccxu„ 
Υποσύνολο της ενέργειας II: tisoo.ooo Ccu-
10 
Vi 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
7.1.3. Πρόσβαση στην κληοονοαιά 
3.1. Παρουσίαση των σχεδίων στα οποία χορηγείται κοινοτ ική ενίσχυση 
(περιοδικές εκθέσεις, οπτικοακουστικά προϊόντα)· ο συνολικός 
προϋπολογισμός για 5 έτη ανέρχεται σε: 
3MOO.O(ÛO QCJUL. 
3.2. Ενίσχυση εκδηλώσεων ευαισθητοποίησης (ευωπαϊκές ημέρες κληρονομιάς, 
ευρωπαϊκές συνάντησε ις για την κληρονομιά, κλπ...) με συνολικό ποσό που 
ανέρχεται για 5 έτη σε: 
•2.&00 oco QLU~ 
3.3. Ενίσχυση της πραγματοποίησης πολύγλωσσων παρουσιάσεων σε σαράντα περίπου 
μουσεία, μνημεία και χώρους,για διάστημα5 ετών,με συνολικό προϋπολογισμό: 
3.4. Ενίσχυση για εφαρμογές με χρήση προωθημένων τεχνολογιών και υπηρεσιών 
πληροφόρησης και επικοινωνίας οι οποίες παρέχουν στους επαγγελματίες και 
στο ευρύ κοινό πρόσβαση στην κληρονομιά: ενίσχυση για την εκπόνηση 25 έως 
35προτύπων σχεδίων σε διάστημαδ ετών προκε ιμένου να μελετηθούν και να 
θεσπισθούν συγκεκριμένες εφαρμογές στα μου σε ία ή/και στ ου ς αρχαιολογικού ς 
χώρους. Ίο ποσό που κρίνεται αναγκαίο για 5 έτη ανέρχεται σε: 
3Μοο. ODO£CCC 
Υποσύνολο της ενέργειας 3 : 
iQ.AOO.OOo (Leu, 
7.1.4. Καινοτομία, vέεc τεγvoλoyίεc και κινητικότητα των επαγγελαατιών 
4.1. Ενίσχυση για το ν προσδιορισμό τω ν προβλημάτων (έρευνα, διάδοση των 
αποτελεσμάτων των ερευνών στους επαγγελματίες, κλπ...)και γιατην διάδοση 
των μεθόδων χρησιμοποιώντας τις νέες τεχνολογίες καθώς και ενίσχυση της 
ανάπτυξης δώδεκα συγκεκριμένων εφαρμογών προς χρήση των επαγγελματιών που 
εργάζονται επιτοπίως.Ο συνολ ικός προϋπολογισμός που κρίνεται αναγκαίος 
για 5 έτη ανέρχεται σε: 
Λ. 4£>θ. ΟΟΟ £~cut-
4.2. Ενίσχυση της διοργάνωσης διασκέψεων,συμποσίων και άλλων δραστηριοτήτων 
επιμόρφωσης με ευρωπαϊκό χαρακτήρα.Ίο συνολικό ποσό που εκτιμάται 
αναγκαίο για τα πέντε έτη ανέρχεται σε : 
2 3θΟ. ΟΟΟ £CUL 
11 
"V-
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
4.3 Ενίσχυση σχεδίων που αφορούν τα ευρωπαϊκά προγράμματα ανταλλαγώ ν 
επαγγελματιών σε διάφορους τομείς της κληρονομιάς με συνολικό ποσό που 
ανέρχεται για^5 έτη σε: 
-2.j2oo.ooo £cuL· 
Υποσύνολο της ενέργειας 4: -
b.£OD. ODOdcuu 
7.1.5. Συνεργασία αε TIC τpίτεc γώρεο και τoυc διεθvείc opyav ισaoϋc 
7.1.5.1 Σχέδια διατήρησης της κ ινητής και ακίνητης κληρονομιάς τα οποία 
αφορούν ειδικότερα, μνημεία και χώρους της παγκόσμιας κληρονομιάς- το 
συνολικό ποσό για 5 έτη ανέρχεται σε: 
2>. Ίοα. οοο £cu-
7.1.5.2. Συμμετοχή σε σχέδια που συνδέονται με δίκτυα και εταιρικές σχέσεις ή 
με την πραγματοποίηση συμπληρωματικών σχεδίων ο προϋπολογισμός των 
οποίων ανέρχεται για 5 έτη σε: 
9θΟ· ΟΟΟ Çci^ 
7.1.5.3. Συμμετοχή σε σχέδια που αφορούν την πρόσβαση του πολίτη στην 
κληρονομιά με συνολικό ποσό για 5 έτη: 
fou ΟΟΟ £cLt 
7.1.5.4. Συμμετοχή σε ενέργε ι ες και ν οτό μου χαρακτήρα, επιμόρφωσης και 
κ ινητ ι κότητας των επαγγελματ ιών του τομέα της κληρονομιάς με 
συνολικό προϋπολογισμό που ανέρχεται για τα 5 έτη σε: 
r Χ , β 9οο. οοο £cu_ 
Υποσύνολο της ενέργειας 5: 
5 'TbfO. coo GCLL 
7.2. Αναλυτική παράθεση των στοΐΥείων του κόστουα: 
Στον πίνακαπου ακολουθεί παρατίθενται αναλυτικά τα διάφορα κεφάλαια των 
ενεργέ ιών που αναπτύσσονται στα σημε ία 7.1.1 έως 7.1.5. 
12 
<κ 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
σε εκατ. Ecu 
Στοιχεία κόστους 
Αξιοποίηση και προβολή τι 
κληρονομιάς 7.1.1. 
Δίκτυα και εταιρικές 
σχέσε ις 7.1.2. 
Πρόσβαση στην κληρονομιά 
7.1.3. 
Καινοτομία, νέες 
τεχνολογίες και 
κ ι νητικότητα 7.1.4. 
Συνεργασία με τις τρίτες 
χώρες και τους διεθνείς 
οργαν ισμούς 7.1.5. 
ΣΥΝΟΛΟ Προυπολο-
γισμός 
1996 
Ç SM 
λΖ 
λ.ο 
0$ 
0.6 
ΊΟ 1997 
Co 
λ Χ 
2.ο 
λ.Ο 
o^e 
Λ\ 1998 
6,6 
Λ* 
1Μ 
Α.λ 
Λ.Ο 
*3 1999 
ιί 
2.1 
v.e 
AJo 
AM 
IS 2000 
tf.6 
•Zé 
23 
j?.<o 
43 
ie ΣΥΝΟΛΟ 
32.Ί 
$£ 
1-2 J 
££ 
5·? 
67 
7.3. Ενδεικτικό γρονοδιάγραιιι*α των πιστώσεων 
7.3.1. Χρονοδιάγοααιια για την περίπτωση που υποβάλλεται πρόταση vέac ενεργειαο 
σε εκατ. Ecu 
Πίστωσε ι ς ανάληψης 
υποχρεώσεων 
Πιστώσεις πληρωμών 
Πιστώσεις πληρωμών 1997 
Πιστώσεις πληρωμών 1998 
Πιστώσεις πληρωμών 1999 
Πιστώσεις πληρωμών 2000 
Πιστώσεις πληρωμών 2001 
ΣΥΝΟΛΟ 1996 
•Ίο 
# 
λ 
-
-
-
-
ΛΌ 1997 
Ή 
-
θ 
£. 
-
-
-
Λ\ 1998 
Ί3 
-
-
ΊΟ 
3 
-
—-
U' 1999 
•45" 
-
-
— 
42 
3 
• — 
(5 2000 
**ρ 
— 
— 
— 
. -
Ι£ 
2 
Ιί ΣΥΝΟΛΟ 
£} 
4> 
WY 
α 
45 
tf 
-2 
£7 
Σημ.:θι δαπάνες μελετών, τεχνι#ef)ç /?of/9etofç, συνεδριάσεων και δημοσιεΟσεων έχουν περιληφθεί και κατανέμονται 
στα διάφορα κεφάλαια και εκτίμησε ι ς του παρόντος πίνακα (+/- 6 εκατ. Ecu συνολικά σε διάστημα 5 ετών) 
13 
^ 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
7.3.2. Χρονοδ ιάγρααααγια την κατάρτιση του ΠΣΠ όσον αώοοά τιοπολυετείο 
ενέργειεο 
Περίοδος εφαρμογής του προγράμματος Raphaël 1996-2000 
σε εκατ. ECU 1996 
ΠΣΠ 1996 
ΛΌ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 
1997 
λ\ 1998 
β 1999 
AS 2000 
ΑΫ ΣΥΝΟΛΟ 
Ο 
8. ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ (ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 
ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥΣ) 
Πρ ι ν την πραγματοποίηση των πληρωμών π ρ έπε ι να υποβληθούν αναλυτ ι κά 
δ ι και ολη τ ι κά έγγραφα των χρηματοδοτικών και λογιστικών καταστάσεων. 
Οι εκθέσεις δραστηριοτήτων πρέπει να υποβάλλονται κατά την τελική πληρωμή για 
τη στήριξη κάθε σχεδίου. 
Εξάλλου, οι διάφοροι οργανισμοί ελέγχου (Ελεγκτικό Συνέδριο, Δημοσιονομικός 
Ελεγχος και Διατάκτης)προβαίνουν σε τακτικούς ελέγχους στα όργανα διαχείρισης 
τνω εφαρμοζόμενων ενεργέ ιών και στους δικαιούχους. 
9. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ-ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
9.1. Ειδικοί και ποσοτικοί στόγοι.πληθυσαόο στον οποίο απευθύνεται η ενέργεια 
9.1.1. Ειδικοί στόχο ι 
Οι σημαντικότεροι ειδικοί στόχοι του προγράμματος RAPHAËL ε ίνα ι: 
Συμβολή στην αξιοποίηση και στην προβολή της πολιτ ιστ ι κής κληρονομιάς στην 
Ευρώπη, συμμετέχοντας στην ανακαίνιση και αξιοποίηση σημαντικού αριθμού 
μνημείων και χώρων κατά τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος (βλ. 7.1.1) 
Δημιουργία συνεργέ ι ας μεταξύ των επαγγελματιών για την από κοινού 
χρησιμοποίηση των γνώσεων, της τεχνογνωσίας κ ια των χρησιμοποιούμενων 
τεχν ικών σε θέματα διατήρησης και αποκατάστασης της κληρονομιάς σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρόκε ιται κυρίως για την ενίσχυση σημαντικού αριθμού 
ευρωπαϊκών εργοταξίων κινητής ή ακίνητης κληρονομιάς ώστε να δοθεί μια 
γεν ική ώθηση στο επίπεδο των επαγγελματιών (ο στόχος είναι η ενίσχυση 200 
έως 250 εργοταξίων σε 5 έτη). 
14 
1* 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
Βελτίωση της πρόσβασης των πολιτών στην κληρονομιά χάρη στην από κοινού 
απόκτηση και διαχείριση ιδιαίτερα σημαντικών έργων,με τρόπο ώστε να κατ στ ει 
δυνατή η παρουσίαση στο ευρύ κοινό, στα διάφορα κράτη μέλη, ενός αριθμού 
έργων που χωρίς την απρέμβαση του προγράμματος θα παρέμεναν διεσπαρμένα, 
αναξιοποίητα και απρόσιτα. 
Συμβολή στη συλλογή, διάδοση και παρουσίαση των πληροφοριών που αφορούν την 
κληρονομιά χρησιμοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες επικοινωνίας και 
ε ιδικότερα πολλαπλά μέσα ενημέρωσης. Ο ε ιδικός στόχος είναι η ανάπτυξη 
πυρήνα συγκριτικών μελετών για τα συστήματα που χρησιμοποιούνται στα κράτη 
μέλη(20περΐπου μελέτες σε 5 έτη) και η κοινοποίηση των αποτελεσμάτων των 
εργασιών αυτών σε όλους τους επαγγελματίες. 
Προώθηση της ένταξης σε δίκτυα των οργανισμών και των επαγγελματιών του 
τομέα της κληρονομιάς. Ο ειδικός στόχος είναι η ενίσχυση 15 έως 20 
διακρατικών σχεδίων στο διάστημα των 5 ετών χρησιμοποιώντας πολλαπλά μέσα 
και σύγχρονες μορφές επικοινωνίας. 
9.1.2. Πληθυσμός στον οποίο απευθύνεται η ενέργεια 
Ίο πρόγραμμα αφορά κατά πρώτο λόγο τους επαγγελματίες διαφόρων τομέων που 
επιτελούν έργο σε σχέση με την κληρονομιά καθώς και τις οργανώσεις και τα δίκτυα 
(μουσεία, συλλογές, κλπ...) 
Απευθύνεται επίσης σε ινστιτούτα έρευνας, αρχικής και συνεχούς κατάρτισης που 
αναπτύσσουν έργο στους διάφορους τομείς της κληρονομιάς. 
Οι ευρωπαίοι πολίτες και το ευρύ κοινό μπορούν χάρη στο πρόγραμμα να αποκτήσουν 
καλύτερη γνώση της έκτασης και της ποιότητας της ευρωπαϊκής κληρονομιάς και να 
ευαισθητοποιηθούν με τον τρόπο αυτό περισσότερο στον πλούτο της κοινής αυτής 
κληρονομιάς. 
9.2. Αιτιολόγηση Tnc ενεργειαο 
Το πρόγραμμα RAPHAËL απόβλεπε ι στην εκπλήρωση των ε ι δ ικών αυτών στόχων 
σύμφωνα με τους πέντε άξονες ενεργειών που περιγράφονται ανωτέρω. Το πρόγραμμα 
αυτό καλύπτε ι τόσο την ακίνητη όσο και την κινητή πολιτ ιστ ική κληρονομιά. 
Ία σχεδιαπου αναπτύσσονται πρέπει να έχουν ευρωπαϊκή διάσταση και να αποφέρουν 
μια προστιθέμενη αξία σε σχέση με τις ενέργειες που διεξάγονται στα κράτη μέλη. 
Η ένταξη των μουσείων σε δίκτυο, σε ευρωπαϊκό επίπεδο,αποτελεί γιαπαράδε ιγμα 
ένα είδος ενέργειας με αναμφισβήτητη προστιθέμενη αξία στο κοινοτικό επίπεδο. 
Ία σχέδια πρέπε ι ακόμη να παρουσιάζουν ενδιαφέρον σε κοινοτικό επίπεδο χάρη 
στον υποδε ιγματικό, καινοτόμο ή ενημερωτικό τους χαρακτήρα και να συμβάλλουν 
στην προβολή της κληρονομιάς στην Ευρώπη. 
Κατά τη λή^η της απόφασης γ ιαχρηματ οδότηση θαληφθοϋν ιδιαίτερα υπόψη ο ι 
πολλαπλασιαστικές επιπτώσε ις του κάθε σχεδίου από άποψη πολιτ ιστ ική. 
Η επικουρικότητα των ενεργέ ιών αποτελεί σημαντικό στοιχείο, θα γίνουν δεκτά 
μόνο τα σχέδια όπου η κο ινοτ ι κή παρέμβαση προσθέτε ι μια συμπληρωματ ική διάσταση 
που είναι απαραίτητη γιατην πραγματοποίηση των ενεργειών και εκεί να που 
φέρνουν σε επαφή ενδιαφερόμενους σε πολλά κράτη μέλη. 
15 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
Κατά τη διαδικασία επιλογής των φακέλων, οι εξεταστικές επιτροπές ελέγχουν εάν 
τα σχέ δ ια μπορούν να χρηματοδοτηθούν σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.Εφόσον 
επαληθευτεί η υπόθεση αυτή, ελέγχεται προσεκτικά η συμπληρωματ ι κότη τα των 
χρηματοδοτήσεων αυτών με τις κοινοτικές ώστε νααποφευχθούν οι επικαλύψεις στη 
χρηματοδότηση. 
Συνοψίζοντας, η επιλογή σχεδίων για χρηματοδότηση στα πλαίσια του προγράμματος 
π ρ έπε ι να δ ι καιολογε ί ται σε συνάρτηση με την προστ ι θ ε μένη αξία τους σε 
κοινοτικό επίπεδο, τον καινοτόμο, υποδειγματικό και ενημερωτικό χαρακτήρα τους, 
τα πολλαπλασιαστικά τους αποτελέσματα και την κο ινοτ ική τους δ ιάσταση. 
9.3. Παρακολούθηση και αξιολόγηση Tnc ενεργειαο: 
9.3.1. Επιλεγμένοι δε ί κτες απόδοσης 
Οι βασικοί δείκτες απόδοσης που προβλέπεται να χρησιμοποιηθούν σε ένα πρώτο 
στάδ ιο είναι: 
-Αριθμός των έργων που έχουν αποκτηθεί με συ ν δ ι αχεί ρ ι ση (αποτέλεσμα) 
-Αριθμός των δικτύων που ενισχύονται ή δημιουργούνται χάρη στην παρέμβαση του 
προγράμματος (αποτέλεσμα) 
-Αριθμός των διακρατικών σχεδίων που αναπτύσσονται με χρήση συγχρόνων τεχν ικών 
(αποτέλεσμα) 
-Αριθμός των επισκεπτών στις περιοδεύουσες εκθέσεις που οργανώνονται (αποτέλεσμα) 
-Αριθμός των εκδηλώσεων ευαισθητοποίησης που ενισχύονται (αποτέλεσμα) 
-Αριθμός των πρότυπων σχεδίων πρόσβασης στην κληρονομιάπου προορίζονται για το 
ευρύ κοινό (αποτέλεσμα) 
-Αριθμός των ενισχυομένων σχεδίων ανταλλαγών (αποτέλεσμα) 
Εκτός από τους δείκτες αυτούς αποτελέσματος, προβλέπεται να χρησιμοποιηθούν σε ένα 
δεύτερο στάδιο δείκτες μέτρησης των επιπτώσεων. Για το σκοπό αυτό θα δ ι εξαχθεί 
μελέτη σε συνεργασία με τη στατιστική υπηρεσία για να εξεταστεί η σκοπιμότητα των 
εν λόγω δεικτών, θα μπορούσαν για παράδειγμα, να χρησιμοποιηθούν οι ακόλουθοι 
δείκτες μέτρησης των επιπτώσεων: 
-Ανάλυση της απήχησης του προγράμματος ως υποδειγματικής ενέργειας στα πλαίσια 
του ευρωπαϊκού τύπου και των ειδικευμένων επαγγελματικών περί οδικών. Προκε ι τα ι 
για εκτίμηση των επιπτώσεων της χρηματοδοτικής ενίσχυσης στη αποκατάσταση 
σημαντικών χώρων κληρονομιάς ευρωπαϊκής ή παγκόσμιας σημασίας (ποιοτικός δείκτης 
επιπτώσεων) 
-Διάδοση σε ευρωπαϊκό επίπεδο των προτύπων, διαδικασιών παθητικής διατήρησης και 
των συστημάτων τεκμηρίωσης που ενισχύονται στα πλαίσια του προγράμματος (δείκτες 
αποτελέσματος και επιπτώσεων) 
16 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
-Διευρωπαϊκή κυκλοφορία των έργων που έχουν αποκτηθεί με συ ν δ ιαχείρ ι ση (δει κτης 
επιπτώσεων) 
-Αναλογία των δικτύων που ενισχύονται από το πρόγραμμα σε σχέση με το συνολικό 
αριθμό των ευρωπαϊκών δικτύων (επίπτωση) 
-Αναλογία των διακρατικών δικτύων που ενισχύονται σε σχέση με το συνολικό αριθμό 
των σχεδίων της κατηγορίας αυτής που αναπτύσσονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο (επίπτωση) 
-Αναλογία των εκδηλώσεων που χρηματοδοτούνται σε σχέση με το συνολικό αριθμό των 
εκδηλώσεων ευρωπαϊκού χαρακτήρα (επίπτωση) 
-Αναλογία των χρηματοδοτούμενων προτύπων σχεδίων σε σχέση με το συνολικό αριθμό 
των προτύπων ευρωπαϊκών σχεδίων (επίπτωση) 
-Αριθμός των σχεδίων ανταλλαγών που ενισχύονται σε σχέση με το συνολικό αριθμό των 
σχεδίων δ ι ευρωπαϊκών ανταλλαγών (επίπτωση) 
9.3.2. Προβλεπόμενη μέθοδος και περιοδικότητα της αξιολόγησης 
9.3.2.1.Προβλεπόμενη μέθοδος της αξιολόγησης 
Ίο πρόγραμμα Raphaël διαδέχεται από το 96 την πρότυπη ενέργε ια για την κληρονομιά που 
ολοκληρώνεται στα τέλη του 95. Τα αποτελέσματα της πρότυπης αυτής ενέργειας αξιολογούνται 
στο στάδιο αυτό από εξωτερικό γραφείο εμπειρογνωμόνων. Η μελέτη κόστους-
αποτελεσματ ικότητας θα ολοκληρωθε ί στα τ έλη Mai ο υ 95 και θα χρησ ιμοπο ιηθε ί για να 
προσδιοριστούν επακριβώς οι μηχανισμοί παρέμβασης και επιλογής καθώς και τα συστήματα 
διαχείρισης και αξιολόγησης του προγράμματος Raphaël. 
Οι άξονες παρέμβασης του προγράμματος Raphael καταρτίσθηκαν μετά από διαβουλεύσεις με 
τους επαγγελματικούς κύκλους και τη διοργάνωση πολλών συζητήσεων με εμπειρογνώμονες του 
τομέα της κληρονομιάς. Οι εν λόγω διαβουλεύσεις, σεμινάρια και συζητήσεις 
πραγματοποιήθηκαν το 93 και 94. 
Προσκλήσε ις για υποβολή προτάσεων θα δημοσιεύονται ετησίως ώστε οι δ ιοργανωτές των 
σχεδίων και οι επαγγελματίες να μπορούν να υποβάλουν υποψηφιότητα με κάθε διάφανε ια 
προκε ιμένου να χρηματοδοτηθούν από το πρόγραμμα Raphaël. 
Η επιλογή των σχεδίων και των φακέλων που θα χρηματοδοτηθούν γίνεται από τις υπηρεσίες 
της Επιτροπής με τη βοήθε ια ομάδας ανεξαρτήτων εμπε ιρογνωμόνων που πραγματοποιούν 
συγκριτική ανάλυση των σχεδίων και μια εκ των προτέρων αξιολόγηση των πλέον ε κτημάτων* κα ι 
του κοινοτικοϋ ενδιαφέροντος που παρουσιάζει κάθε επιχείρηση. 
Το πρόγραμμα Raphaël θαπαρακαλουθείται από συμβουλευτική επιτροπή αποτελούμενη από 
εκπροσώπους που θα ορίσε ι το κάθε κράτος μέλος.Β επιτροπή αυτή θα εκδίδει γνώμες για τα 
θέματα και το περιεχόμενο των ενεργέ ιών που προτίθεται να εν ισχύ σε ι η Επιτροπή. 
Κάθε έτος υποβάλλεται στην επιτροπή αυτή έκθεση αξ ιολόγησης η οποία παράλληλα 
υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στην Επιτροπή των Περίφερε ιών η έκθεση αυτή 
καταρτίζεται με βάση τις εργασίες των εξεταστικών επιτροπών, τις αποφάσε ις και τους 
ελέγχους των υπηρεσιών της Επιτροπής και μιας σύνθεσης των εκθέσεων δραστηριότητας που 
υποβάλλονται μετά την ολοκλήρωση της κάθε παρέμβασης. 
17 
EL/10/95/99990000.P00 (EL) 
/ 
Εξάλλου, στα μέσα της εφαρμογής του προγράμματος, η Επιτροπή θα υποβάλλε ι στο Κοινοβούλιο, 
στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή των Περίφερε ιών, συνολική έκθεση αξιολόγησης που θα 
καταρτισθεί από ανεξάρτητο γραφείο ελέγχου η οποία θα συνοδεύεται, εφόσον αυτό κριθεί 
απαραίτητο, από προτάσεις τροποποιήσεων και βελτιώσεων. 
ΣΤΟ τέλος του προγράμματος, θα γίνε ι ο απολογισμός των έργων και των αποτελεσμάτων του 
Raphaël με μια πλήρη έκθεση αξιολόγησης η οποία θα υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή των Περίφερε ιών πριν την 30ή Σεπτεμβρίου του έτους που 
έπεται της λήξης του προγράμματος. 
9.3.2.2. Περιοδικότητα της αξ ιολόγησης 
Κάθε έτος πραγματοπο ιούνται οι μόνιμεςαξ ιολογήσε ι ς. 
Στα μέσα και στο τέλος του προγράμματος πραγματοπο ιούνται οι εξωτερικές αξιολογήσεις οι 
οποίες είναι αναλυτ ι κές και καλύπτουν το σύνολο των μηχανισμών του προγράμματος και την 
εκτίμηση της αποτελεσματικότητας του. 
9.3.3. Εκτίμηση των αποτελεσμάτων 
Ία αποτελέσματα που επιτυγχάνονται αξιολογούνται κάθε χρόνο σύμφωνα με τις διατάξεις που 
προαναφέρονται στην παράγραφο 9.3.2. ή σύμφωνα με τις περιοδικές ασκήσεις γεν ικής 
αξ ιολόγησης που χρησιμοποιούν οι υπηρεσίες της Επιτροπής για να επιφέρουν τις 
απαιτούμενες τροποποιήσεις στις προτεραιότητες, στους μηχανισμούς παρέμβασης και στις 
τεχνικές ή στη διαχείριση του προγράμματος.Β άσκηση αυτή ανάδρασης (feedback) θα γίνεται 
σε ετήσια βάση στα πλαίσια της Επιτροπής. 
Το Συμβούλιο, το Κοινοβούλιο και η Επιτροπή των Περιφερειών ενημερώνονται για τα ετήσια 
αποτελέσματα και τις ετήσιες ή περιοδικές αξιολογήσεις ενώ υποβάλλονται στα όργανα αυτά 
προτάσε ι ς ουσιαστκών τροποποιήσεων που θα κριθούν ενδεχομένως σε κάπο ι α στιγμή 
απαραίτητες. 
18 
4^ 
ISSN 0254-1483 
COM(95) 110 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 16 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-129-GR-C 
ISBN 92-77-87238-1 
Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο