A4-0374/96

Ψήφισμα σχετικά με την επίπτωση των νομισματικών πολιτικών στην πραγματική οικονομία, στον πληθωρισμό, στα επιτόκια, στην ανάπτυξη και την απασχόληση κατά το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ, και σχετικά με την οικονομική λειτουργία των κριτηρίων σύγκλισης.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 27ης Οκτωβρίου 1993 ((ΕΕ C 315 της 22.11.1993, σελ. 91)) σχετικά με το ΕΝΣ και το πρόγραμμα για το 1992: διδάγματα από την εφαρμογή της ΟΝΕ και της 15ης Δεκεμβρίου 1993 ((ΕΕ C 020 της 24.01.1994, σελ. 97)) σχετικά με την ανεξαρτησία των εθνικών κεντρικών τραπεζών στο πλαίσιο του δεύτερου και τρίτου σταδίου της ΟΝΕ, της 25ης Οκτωβρίου 1995 ((ΕΕ C 308 της 20.11.1995, σελ. 54)) σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής για τα πρακτικά ζητήματα της μετάβασης στο ενιαίο νόμισμα και της 30ής Νοεμβρίου 1995 ((ΕΕ C 339 της 18.12.1995, σελ. 65)) για την Οικονομική και Νομισματική Ένωση,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (Α4-0374/96),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα θεμελιώδη ζητήματα που σχετίζονται με την κεντρική νομισματική πολιτική κατά το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ είναι:

α) ο σχεδιασμός, η εσωτερική δομή, οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων και οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ),

β) ο δυνητικός ρόλος της ΕΚΤ στον επηρεασμό του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα ή ο κίνδυνος ύφεσης,

γ) ο συντονισμός μιας κεντρικής νομισματικής πολιτικής που επιδιώκεται από μια ενιαία νομισματική αρχή, την ΕΚΤ, και οι αποκεντρωμένες οικονομικές πολιτικές που σχεδιάζονται και υλοποιούνται από τουλάχιστον 15 κυβερνήσεις κρατών μελών,

δ) ο συντονισμός μιας κεντρικής νομισματικής πολιτικής που υλοποιείται από μία αρχή και μιας πολιτικής συναλλαγματικών ισοτιμιών που συνίσταται στη ρύθμιση μιας συναλλαγματικής ισοτιμίας με τρίτες χώρες, την υιοθέτηση κοινών θέσεων από 15 κυβερνήσεις και τη μη καθορισμένη ακόμη εκπροσώπηση της ΕΕ σε διεθνή όργανα,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η θεσμική δομή της ΟΝΕ αντικατοπτρίζει το τί μπορεί και τί δεν μπορεί να επιτύχει η νομισματική πολιτική, κυρίως στην άσκηση μιας νομισματικής πολιτικής με στόχο τη σταθερότητα κάνοντας χρήση ενός ενδιάμεσου πολιτικού στόχου - όπως ο στόχος του εφοδιασμού σε χρήμα - που αφήνει τα ακόλουθα ερωτήματα προς εξέταση:

α) πώς θα μεγιστοποιηθούν τα οφέλη της ανεξαρτησίας στη νομισματική πολιτική χάρη στον καλύτερο συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών των κρατών μελών[semigr ]

β) πώς μπορεί να επιτευχθεί η αμοιβαία ενίσχυση της πολιτικής της ανεξάρτητης νομισματικής αρχής που επιδιώκει τον πρωταρχικό στόχο της σταθερότητας τιμών και της πολιτικής των αποκεντρωμένων δημοσιονομικών αρχών, οι οποίες επιδιώκουν τον πρωταρχικό στόχο της ανάπτυξης[semigr ]

γ) ποιες είναι οι συνέπειες της πολιτικής μιας ανεξάρτητης νομισματικής αρχής η οποία είναι παράλληλα συνυπεύθυνη στον καθορισμό της πολιτικής νομισματικών ισοτιμιών[semigr ]

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι προς το προφανές συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποκτήσει το Ευρώ καθεστώς αποθεματικού νομίσματος και επισημαίνοντας ότι το καθεστώς αποθεματικού νομίσματος θα εξαρτηθεί από το μερίδιο του όγκου του παγκόσμιου εμπορίου της ομάδας χωρών του Εύρω και από τη σταθερότητα του Ευρώ, και συνεπώς πρέπει να επιδιωχθεί μια βέλτιστη ισορροπία μεταξύ του αποτελέσματος αύξησης του εμπορίου και του αποτελέσματος σταθερότητας του Ευρώ,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχές της νομιμότητας, της διαφάνειας και της απόδοσης ευθύνης αποτελούν απαραίτητα στοιχεία μιας κατάλληλης θεσμικής ρύθμισης για την ΟΝΕ, εξασφαλίζοντας κατ' αυτόν τον τρόπο την ανεξαρτησία της Κεντρικής Τράπεζας,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι την πολιτική, νομική και οικονομική ανεξαρτησία της ΕΚΤ την εγγυάται η Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 109 Β, και το καταστατικό της ΕΚΤ, άρθρο 15, πράγμα που σημαίνει ότι:

α) η κυκλική οικονομική διακύμανση που οφείλεται σε εκλογικές εκτιμήσεις δεν αποτελεί διαθέσιμη πολιτική επιλογή,

β) θα είναι περιορισμένη η δυνατότητα των κυβερνήσεων των κρατών μελών να χρηματοδοτήσουν νέες δαπάνες χωρίς αύξηση φόρων ή να μειώσουν άλλες δαπάνες.

γ) δεν θα ισχύει η δυνατότητα των κυβερνήσεων των κρατών μελών να ελαφρύνουν το βάρος του εθνικού χρέους με πληθωριστικές πρακτικές,

ΣΤ. υπενθυμίζοντας το γεγονός ότι το Άρθρο 107 της Συνθήκης ΕΚ εγγυάται την ανεξαρτησία της ΕΚΤ, καθώς και εκείνην των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο συντονισμός μιας ενιαίας νομισματικής πολιτικής με αποκεντρωμένες δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να εγγυάται από δευτερογενή κοινοτική νομοθεσία, η ανεξαρτησία της ΕΚΤ θα πρέπει να ενισχυθεί από το κατάλληλο πλαίσιο απόδοσης λογαριασμού καθησυχάζοντας τους πολίτες για την αποστολή της ΕΚΤ για την εξυπηρέτηση του κοινού εν γένει, η προληπτική εποπτεία θα πρέπει να επανεξετασθεί και να ενδυναμωθεί, και οι διεθνείς πτυχές της ΟΝΕ θα πρέπει να θεωρηθούν ότι συμβάλουν στη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας νομισματικής τάξης,

1. υπογραμμίζει την ανάγκη να υλοποιηθεί η ΟΝΕ υπό τους όρους της Συνθήκης για την ΕΕ και εντός των ορίων του χρονοδιαγράμματος, ώστε να επιτευχθεί το κατάλληλο μείγμα πολιτικής που θα υποστηρίξει την πραγματική οικονομία, με στόχο την αύξηση της εμπιστοσύνης των οικονομικών παραγόντων, καθώς και την προώθηση τόσο των επενδύσεων που δημιουργούν θέσεις εργασίας, όσο και της ανάπτυξης[semigr ]

2. πιστεύει ότι, προετοιμάζοντας παράλληλα το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ και πριν από την απόφαση σχετικά με τα νομισματικά μέσα με τα οποία θα εφαρμοσθεί η ενιαία νομισματική πολιτική, θα πρέπει να επανεξετασθεί η αρχή «τί μπορεί ή δεν μπορεί να επιτύχει η νομισματική πολιτική», λαμβάνοντας υπόψη:

α) τις σοβαρές διαρθρωτικές αλλαγές στις κεφαλαιαγορές και τις οικονομικές αγορές οι οποίες έχουν επέλθει με την άρση των περιοριστικών ρυθμίσεων, την τεχνολογία της πληροφορίας και τη μεγαλύτερη οικονομική αλληλεξάρτηση,

β) τη διαδικασία της μη διαμεσολάβησης, όπου δανειστές και δανειζόμενοι συνέρχονται χωρίς να κάνουν χρήση οικονομικών διαμεσολαβητών,

γ) την κατάλληλη θεσμική ρύθμιση που θα εξασφάλιζε το συντονισμό των πολιτικών, θα ενδυνάμωνε την ανεξαρτησία της ΕΚΤ μέσω δημοκρατικής νομιμότητας και θα καθιστούσε περισσότερο υπεύθυνο έναντι τρίτων το διορισμό μελών στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή[semigr ]

3. υποστηρίζει τη βελτίωση του μείγματος πολιτικής που συνθέτουν η κεντρική νομισματική πολιτική και οι αποκεντρωμένες πολιτικές στον οικονομικό και τον δημοσιονομικό τομέα, καθώς και στην απασχόληση, με στόχο τη συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη και στην αύξηση της απασχόλησης και, για τον λόγο αυτόν, ζητεί τον στενότερο συντονισμό της πολιτικής των επί μέρους τομέων, κάτι το οποίο είναι απαραίτητο για την επίτευξη του βέλτιστου μείγματος πολιτικής[semigr ] προς την κατεύθυνση αυτή[semigr ] ζητεί, επίσης, τη διαμόρφωση ολοκληρωμένων διαρθρωτικών πολιτικών, όπως προτείνεται στη Λευκή Βίβλο του κ. Delors και την περαιτέρω επέκτασή τους[semigr ]

4. είναι της γνώμης ότι η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργήσει σε ένα δημοσιονομικό ή θεσμικό κενό, ούτε μπορεί να απαλλαγεί από εξωτερικές επιρροές και εξωτερικούς περιορισμούς, πράγμα που προϋποθέτει μια λεπτή ισορροπία μεταξύ νομισματικών και δημοσιονομικών πολιτικών και πολιτικών για τις συναλλαγματικές ισοτιμίες[semigr ] ως εκ τούτου το χρηματοδοτικό, θεσμικό και οικονομικό πλαίσιο θα επηρεάσει την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής[semigr ] σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η νομισματική πολιτική και η παροχή πιστώσεων θα καθόριζε κατά κύριο λόγο το επιτόκιο και ως εκ τούτου τη συσσώρευση κεφαλαίου[semigr ] ενδεχομένως να επηρεάσει το ποσοστό ιδιωτικής αποταμίευσης και ιδιωτικών επενδύσεων και κατ' αυτόν τον τρόπο να μεταβάλει την κατανομή εισοδήματος και πλούτου καθώς και την επιβάρυνση της φορολογίας[semigr ]

5. είναι της γνώμης ότι, για να αποφευχθεί ο κίνδυνος που αντιπροσωπεύει η εφαρμογή μιας νομισματικής πολιτικής της Ένωσης ελλείψει μιας πραγματικής δημοσιονομικής πολιτικής του ιδίου επιπέδου, είναι απαραίτητο να δημιουργηθούν τα μέσα για την εφαρμογή μιας γνήσιας πολιτικής δημοσίων δαπανών της Ένωσης, κάτι το οποίο απαιτεί τη σταδιακή αύξηση του μεγέθους του προϋπολογισμού της Ένωσης ώστε να της δοθεί η δυνατότητα χρηματοδότησης μιας σειράς πολιτικών επί των οποίων είναι τύποις αρμόδια, αλλά σήμερα αδυνατεί να τις αναπτύξει στην πράξη, λόγω ανεπάρκειας του προϋπολογισμού[semigr ]

6. επαναλαμβάνει τη γνώμη του ότι, σε κάθε περίπτωση, η μετάβαση στην τρίτη φάση της Νομισματικής Ένωσης και η ανάπτυξη της κοινής νομισματικής πολιτικής θα πρέπει να συνοδεύονται από έναν συνεχώς στενότερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών[semigr ]

7. πεπεισμένο ότι η αλληλεξάρτηση της νομισματικής πολιτικής και των δημοσιονομικών πολιτικών απαιτεί αύξηση του βαθμού εφαρμογής του άρθρου 103 της Συνθήκης ΕΚ σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών καθώς και για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων για τη διαδικασία πολυμερούς εποπτείας[semigr ] καλεί συνεπώς την Επιτροπή να υποβάλει την κατάλληλη πρόταση όπως ορίζεται στο άρθρο 103 παρ. 5[semigr ]

8. επιμένει στο ότι η προαναφερθείσα πρόταση θα πρέπει να βασισθεί στη λογική των αιτιολογικών σκέψεων Β, Γ και Η και να συνδεθεί με την προσπάθεια επίτευξης των κύριων αρχών που αναφέρονται στο άρθρο 2 της Συνθήκης ΕΚ[semigr ]

9. υποστηρίζει την άποψη ότι η δημοκρατία και η οικονομική ελευθερία αποτελούν την ουσία στην περίπτωση της ανεξαρτησίας της ΕΚΤ[semigr ] ωστόσο η ανεξαρτησία μπορεί να διατηρηθεί μόνον εάν βασίζεται στη δημοκρατική νομιμότητα, στη δημόσια υποστήριξη και στη διαφάνεια, εν ολίγοις στην απόδοση ευθύνης[semigr ] πιστεύει συνεπώς ότι η ανεξαρτησία και η απόδοση ευθύνης είναι αμοιβαία αλληλοεξαρτώμενες και ενισχυντικές[semigr ]

10. θεωρεί ότι οι διατάξεις της Συνθήκης που αναφέρονται στην ανεξαρτησία της ΕΚΤ είναι ισχυρές ενώ εκείνες που αναφέρονται στην απόδοση λογαριασμού είναι άτολμες[semigr ] ζητεί τη δημοκρατική απόδοση λογαριασμού εκ μέρους της ΕΚΤ η οποία θα πρέπει να υποβάλει έκθεση στην αρμόδια επιτροπή και στην ολομέλεια του Κοινοβουλίου σε τακτική βάση και να γνωστοποιεί τους λόγους για τις αποφάσεις επί της νομισματικής πολιτικής, και αναμένει να λαμβάνει συνεχείς και κατάλληλες πληροφορίες[semigr ]

11. προτείνει συνεπώς τη σύναψη μιας διοργανικής συμφωνίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκειμένου να καταστεί διαφανής και δημοκρατικά νόμιμη η διαδικασία διορισμού του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και των μελών της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής[semigr ] η διοργανική συμφωνία θα επιδιώξει να διασαφηνισθούν το άρθρο 109 Α, παρ. 2 σχετικά με το διορισμό του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, το άρθρο 109 Β, παρ. 3 σχετικά με την ετήσια έκθεση της ΕΚΤ και το άρθρο 109 Γ, παρ. 2 και 3 σχετικά με το διορισμό των μελών και τη σύνθεση της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής[semigr ]

12. επαναλαμβάνει την άποψή του ότι οι νομισματικές πολιτικές των κρατών μελών θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους, στη διάρκεια της διαδικασίας σύγκλισης, την ανάγκη αντιστάθμισης των συσταλτικών επιπτώσεων της δημοσιονομικής σταθεροποίησης[semigr ] λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, υπενθυμίζει ότι είναι αναγκαίο η Επιτροπή και το ΕΝΙ στις αντίστοιχες εκθέσεις τους που απαιτούνται βάσει του άρθρου 109 Ι, παρ. 1 να αναγνωρίσουν τους δείκτες που καθορίζονται στην εν λόγω παράγραφο και ιδιαίτερα τα ακόλουθα:

(α) το σχηματισμό ακαθάριστου πάγιου κεφαλαίου και τα πρότυπα επενδύσεων,

(β) την εξέλιξη του κατά μονάδα κόστους εργασίας,

(γ) τα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών,

(δ) το ποσοστό ανεργίας,

(ε) την πρόοδο στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς[semigr ]

13. εκφράζει τη βεβαιότητα ότι η υλοποίηση του ενιαίου νομίσματος θα έχει θετικό αποτέλεσμα στο βαθμό που θα επικρατήσει ένα κλίμα σταθερότητας τιμών και χημαλότερων επιτοκίων[semigr ] αυτό θα δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες για τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις (τόσο όσον αφορά τον όγκο όσο και το σκοπό των αποφάσεων για επενδύσεις) και ως εκ τούτου θα έχει θετική επίπτωση στην ανάπτυξη και την απασχόληση[semigr ]

14. ζητεί από την Επιτροπή και το ΕΝΙ να υποβάλουν στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με το κατά πόσον οι διατάξεις της Συνθήκης (άρθρο 105, παρ. 5 και 6 και άρθρο 25 του καταστατικού της ΕΚΤ) που αφορούν την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων είναι κατάλληλες για να αντιμετωπίσουν τους εξωτερικούς κραδασμούς που δημιουργούνται στις παγκόσμιες χρηματοδοτικές αγορές, τον ασαφή διαχωρισμό μεταξύ παραδοσιακών τραπεζιακών εργασιών και δραστηριοτήτων με τίτλους αξιών και ασφαλίσεις, και τη μεταβαλλόμενη φύση των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι χρηματοδοτικοί διαμεσολαβητές[semigr ]

15. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στο Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα και στα εθνικά κοινοβούλια.