28. 4. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 101/17 
3.9. Τελευταία παράγραφος: να διαγραφούν οι λέξεις 
«καταναλωτικά προβλήματα» και να αντικατασταθούν 
από τις λέξεις «την κατανάλωση». Να αντικαταστα­
θούν οι λέξεις «μαθημάτων πανεπιστημιακού επιπέ­
δου », με τις λέξεις « μαθημάτων ανωτέρου και μετασχο-
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ θεωρεί τη δέκατη ετήσια έκθεση του 
ΕΤΠΑ (1975-1984), που παρουσίασε η Επιτροπή, σαν 
σημαντική και καθοριστική σε σχέση με τις προηγού­
μενες εκθέσεις και εκτιμά τις αναλύσεις που περιέχο­
νται στο κείμενο. Η έμφαση που δίνεται στον απολογι­
σμό της δεκαετίας δράσης του ΕΤΠΑ, καθώς και οι 
καινούργιες προοπτικές που ανοίγονται με τον νέο 
κανονισμό, της προσδίδουν έντονα στοιχεία ιδιαιτερό­
τητας. 
1.2. Επιθυμεί και πάλι να υπενθυμίσει ότι η αποστο­
λή του ΕΤΠΑ είναι να διορθώνει τις κυριότερες 
περιφερειακές ανισότητες, οι οποίες προκύπτουν κυ­
ρίως από την επικράτηση του γεωργικού τομέα, από τις 
βιομηχανικές ανακατατάξεις και τη διαρθρωτική 
υποαπασχόληση. 
1.3. Η ΟΚΕ επισημαίνει ακόμα μία φορά ότι στα 27 
χρόνια λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και 
στα δέκα χρόνια άσκησης της περιφερειακής πολιτικής 
της, δεν έχει επιτευχθεί ο ανωτέρω στόχος, αλλά, 
απεναντίας, έχουν αυξηθεί ακόμη περισσότερο οι 
οικονομικές ανισότητες στις διάφορες περιοχές της 
Κοινότητας. Στην επιδείνωση των περιφερειακών 
ανισοτήτων έχουν επίσης συμβάλει η επικρατούσα 
οικονομική ύφεση. 
1.4. Στη σημερινή Κοινότητα, των δώδεκα κρατών 
μελών, διευρύνθηκε το πρόβλημα των καθυστερημένων 
περιοχών, αφού το ποσοστό του πληθυσμού που 
κατοικεί σε τέτοιες περιοχές έχει διπλασιαστεί. Σύμφω­
να με εκτιμήσεις της Επιτροπής από 24 εκατομμύρια λικού επιπέδου» επειδή στα διάφορα κράτη μέλη η 
βασική εκπαίδευση και η πρακτική κατάρτιση των 
εκπαιδευτικών δεν εξασφαλίζεται αποκλειστικά από τα 
πανεπιστήμια. 
κάτοικοι το 1980 έχει φθάσει τον αριθμό των 50 
εκατομμυρίων (δέκατη έκθεση, σελίδα 1). 
1.5. Η σύγκλιση των επιπέδων οικονομικής ανάπτυ­
ξης θα πρέπει να αποτελεί κύριο στόχο της Κοινότητας. 
Η διαδικασία ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς δεν 
μπορεί παρά να συμβαδίζει και να πραγματοποιείται 
παράλληλα με την προώθηση της σύγκλισης των 
οικονομιών των περιοχών και κρατών μελών της 
Κοινότητας. 
1.6. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι η δημιουργία του ΕΤΠΑ 
καθυστέρησε σημαντικά σε σύγκριση με τα άλλα 
χρηματοδοτικά περιφερειακής σημασίας όργανα της 
Κοινότητας και ταυτόχρονα λειτούργησε σε περίοδο 
έντονης οικονομικής κρίσης και στασιμοπληθωρι­
σμού, που έπληξε τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες και 
περιοχές, καθώς και εκείνες με προβλήματα βιομηχανι­
κού μαρασμού. 
1.7. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει αφενός μεν ότι οι παρεμβά­
σεις του Ταμείου έχουν γίνει κατά τρόπο μη αποτελε­
σματικό και επαρκώς συντονισμένο, τόσο σε σχέση με 
τα άλλα διαρθρωτικά ταμεία όσο και με τα άλλα 
χρηματοδοτικά όργανα, αφετέρου δε οι διατιθέμενοι 
πόροι είναι περιορισμένοι με συνέπεια να μην επιτυγχά­
νεται η μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα. Ο 
ρόλος του ως διορθωτικού οργάνου των περιφερειακών 
ανισοτήτων υλοποιήθηκε διαμέσου μέτρων κυρίως 
κατασταλτικού και όχι προληπτικού χαρακτήρα. 
1.8. Παρά το μέγεθος της οικονομικής κρίσης που 
πλήττει την Κοινότητα και παρά τις συνεχώς αυξανόμε­
νες ανάγκες των περιφερειών, η αύξηση των πόρων του Βρυξέλλες, 26 Φεβρουαρίου 1986. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την δέκατη ετήσια έκθεση 
της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (1984) 
(86/C 101/07) 
Διαδικασία 
Η Επιτροπή αποφάσισε στις 9 Οκτωβρίου 1985 να ζητήσει, σύμφωνα με το άρθρο 198 της 
συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, από την Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή, γνωμοδότηση για την παραπάνω έκθεση. 
Το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών 
εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 14 Φεβρουαρίου 1986, με βάση το σχέδιο 
γνωμοδότησης του εισηγητή κ. Α. Καμιζόλα. 
Η ΟΚΕ κατά τη 234η σύνοδο ολομέλειας της, στη συνεδρίαση της 26ης Φεβρουαρίου 1986, 
υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία, δύο ψήφους κατά και καμίας αποχής, την ακόλουθη 
γνωμοδότηση: 
Αριθ. C 101/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 4. 86 
Ταμείου σε πραγματικούς όρους είναι σχεδόν μηδενική. 
Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα το Ταμείο να μη δρα 
αποφασιστικά στην αντιμετώπιση των προβλημάτων 
που έχει επιφέρει η κρίση και, κυρίως, στη μείωση της 
ανεργίας και στην άμβλυνση των περιφερειακών 
ανισοτήτων. 
2. Απολογισμός της δεκαετίας δράσης του ΕΤΠΑ 
2.1. Αίτια της όξυνσης των περιφερειακών ανισοτήτων 
2.1.1. Το ΕΤΠΑ έπαιξε το ρόλο ενός διορθωτικού 
χρηματοδοτικού οργάνου και επέφερε περιθωριακές 
βελτιώσεις στα ήδη υπάρχοντα διαρθρωτικά προβλή­
ματα των λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών, καθώς και 
εκείνων με προβλήματα βιομηχανικού μαρασμού. Η 
προιμοδότησή του με πολύ περιορισμένες πιστώσεις 
συντέλεσε στη σχετική μεταφορά πόρων προς τις 
ανωτέρω περιοχές, αλλά δεν συνέβαλε ουσιαστικά στην 
πραγματοποίηση της ανάπτυξης τους. 
2.1.2. Παρά τις επισημάνσεις της Επιτροπής τα 
κράτη μέλη δεν έλαβαν σοβαρά υπόψη, κατά την 
άσκηση της εθνικής περιφερειακής πολιτικής, τον 
ενεργό ρόλο που μπορεί να παίξουν οι τοπικές αρχές και 
κοινωνικο-οικονομικές οργανώσεις στην αποτελεσμα­
τικότερη διαμόρφωση και εφαρμογή της κοινοτικής 
περιφερειακής πολιτικής. Ως εκ τούτου, θεωρείται 
αναγκαία η ενεργοποίηση ενδογενών φορέων ανάπτυ­
ξης όπως οι ΜΜΕ, οι γεωργικοί και βιοτεχνικοί 
συνεταιρισμοί και επιχειρήσεις λαϊκής βάσης. 
2.1.3. Η έλλειψη συνοχής μιας συγκεκριμένης περι­
φερειακής πολιτικής με άλλες τομεακές πολιτικές και 
της γενικότερης στρατηγικής ανάπτυξης σε εθνικό και 
κοινοτικό επίπεδο επέδρασε ανασταλτικά στην αποτε­
λεσματικότητα των μέτρων περιφερειακής ανάπτυξης 
και στην ορθολογική χρησιμοποίηση των χορηγή­
σεων. 
2.1.4. Η μη διαφοροποίηση και ο ανεπαρκής συντο­
νισμός των περιφερειακών ενισχύσεων στα πλαίσια της 
μέχρι τώρα ασκηθείσας κοινοτικής περιφερειακής 
πολιτικής δείχνουν ακριβώς ότι αγνοήθηκε το γεγονός 
ότι οι ανισότητες στο επίπεδο διαφορών ανάπτυξης 
προσδιορίζονται μεταξύ των περιοχών με έντονη 
οικονομική δραστηριότητα και περιοχών με περιορι­
σμένη οικονομική δραστηριότητα. 
2.2. Προϋπολογισμός του ΕΤΠΑ 
2.2.1. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι το ποσοστό αύξησης 
0,9 % των πόρων του ΕΤΠΑ, σε πραγματικές τιμές, ήταν 
ελάχιστο στην περίοδο 1983/84, ενώ ταυτόχρονα οι 
πόροι του Ταμείου αναλογούν στο 0,08 % του κοινοτι­
κού ΑΕΠ για το 1984. Δεδομένου ότι ο νέος κανονισμός 
είναι πιο διευρυμένος και πιο ευέλικτος, καθώς και οι 
ανάγκες σε πιστώσεις είναι υψηλότερες λόγω των 
έντονων περιφερειακών προβλημάτων που υπάρχουν 
και δημιουργούνται με τη νέα διεύρυνση, οι πόροι του 
ΕΤΠΑ δεν μπορούν παρά να χαρακτηριστούν ως 
ανεπαρκείς. 
2.2.2. Παρατηρείται δε επίσης, ότι δεν αρκεί ο 
πολλαπλασιασμός των πόρων του ΕΤΠΑ, σύμφωνα με 
την έκθεση υπεροκταπλασιάστηκαν σε διάστημα δέκα 
ετών, αλλά επισημαίνεται αφενός μεν η μηδενική 
σχεδόν (0,9 %) αύξηση των πόρων του Ταμείου μεταξύ 
1983/84 και αφετέρου ότι το μερίδιο του στο σύνολο των πιστώσεων του κοινοτικού προϋπολογισμού παραμένει 
στάσιμο, 7,3 % για το 1981 και 1984. Παράλληλα για 
την περίοδο 1982/83 η πραγματική αύξηση ήταν 
7,5 % (') (2) αν και ο πληθωρισμός ήταν της τάξης του 
6,2 %, μεγαλύτερος από εκείνον 5,6 % της περιόδου 
1983/84, πράγμα που δείχνει την αρχή μιας τάσης 
ανάκαμψης. Οι πόροι του Ταμείου κατά την προηγούμε­
νη χρονιά έφθασαν τα 2,4 δισεκατομμύρια ECU. 
2.2.3. Οι πιέσεις των κρατών μελών για μια ορθολο­
γικότερη περιφερειακή πολιτική, τουλάχιστον σε ό,τι 
αφορά την αύξηση και διάθεση των πόρων, φαίνεται ότι 
αντιμετωπίστηκε από την Κοινότητα μάλλον σε θεωρη­
τικό επίπεδο και όχι σε πραγματικές ενέργειες οι οποίες 
θα αναγνώριζαν την απόλυτη αναγκαιότητα μιας πιο 
δραστήριας περιφερειακής πολιτικής διαμέσου του 
κύριου χρηματοδοτικού οργάνου, του ΕΤΠΑ. 
2.2.4. Τονίζει επίσης, ότι εκτός του ότι είναι δυσανά­
λογα μικρό το μερίδιο που διατίθεται για το ΕΤΠΑ από 
τον κοινοτικό προϋπολογισμό σε σχέση με τις ανάγκες 
ανάπτυξης των περιοχών, το μερίδιο αυτό είναι επίσης 
πολύ μικρό σε σχέση με τις πιστώσεις που διατίθενται 
για τη στήριξη των τιμών γεωργικών προϊόντων. Αυτό 
έχει σαν αποτέλεσμα την αναπαραγωγή και τη διεύρυν­
ση των περιφερειακών ανισοτήτων στην Κοινότητα. 
2.2.5. Επισημαίνει ότι οι προτάσεις που έχει κάνει ως 
τώρα, προς την Επιτροπή και το Συμβούλιο, για αύξηση 
των πόρων του Ταμείου δεν ελήφθηκαν επαρκώς υπόψη, 
με αποτέλεσμα την μη ικανοποιητική πραγματοποίηση 
των στόχων του. Επαναφέροντας το θέμα προτείνει για 
μία ακόμη φορά το διπλασιασμό των πόρων του ΕΤΠΑ. 
2.3. Γεωγραφική κατανομή των πόρων του Ταμείου 
2.3.1. Όσον αφορά την κατανομή των συνδρομών 
που χορηγεί το ΕΤΠΑ παρατηρείται ότι η Ιταλία 
εξακολουθεί να διατηρεί την πρώτη θέση μεταξύ των 
πέντε κρατών μελών που απορροφούν το μεγαλύτερο 
μέρος των πόρων, με ένα ποσοστό 37,6 % κατά τη 
δεκαετία, που αντιπροσωπεύει περισσότερα από 4,4 
δισεκατομμύρια ECU και ακολουθεί το Ηνωμένο 
Βασίλειο με περισσότερα από 2,8 δισεκατομμύρια 
ECU, δηλαδή το 24,1 % των χορηγήσεων του Ταμείου. 
Στην ανά κάτοικο όμως επιχορήγηση του ΕΤΠΑ, 
προηγείται η Ιρλανδία με 207 ECU, ακολουθούμενη 
από την Ιταλία με 190 ECU, την Ελλάδα με 171 ECU, τη 
Δανία με 165 ECU και το Ηνωμένο Βασίλειο με 133 
ECU. 
2.3.2. Η ΟΚΕ επικροτεί τη διατήρηση του ποσοστού 
91,1 % συγκέντρωσης των πόρων του Ταμείου σε πέντε 
κράτη μέλη, παρατηρεί όμως τη μείωση του βαθμού 
συγκέντρωσης των χορηγήσεων για μέτρα υποστή ριξης 
στις περιοχές προτεραιότητας —Mezzogiorno της 
Ιταλίας, Ελλάδα, Ιρλανδία, Βόρεια Ιρλανδία, γαλλικά 
υπερπόντια διαμερίσματα, Γροιλανδία— από 56,4 % 
κατά μέσο όρο και κατά τη διάρκεια των ετών 1975 έως 
1984, σε 53,3 % το 1984, ενώ για το 1983 το ποσοστό 
αυτό αντιπροσώπευε το 64,1 %. 
2.3.3. Επισημαίνεται ότι ορισμένος αριθμός μεθο­
ριακών περιοχών, που ευρίσκεται σε οικονομικό 
μαρασμό, απαιτεί μία αντιμετώπιση διαπεριφερειακού 
και διαμεθοριακού χαρακτήρα, διαμέσου κυρίως ειδι-
(!) Βλέπε γνωμοδότηση ΟΚΕ για την ένατη ετήσια έκθεση της 
Επιτροπής για το ΕΤΠΑ (ΕΕ αριθ. C 169 της 8. 7. 1985, σ. 
1). 
(2) Βλέπε δέκατη ετήσια της Επιτροπής για το ΕΤΠΑ, σ. 6, 
πίνακας 1. 
28. 4. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 101/19 
κών κοινοτικών δράσεων, τόσο από χρηματοδοτικής 
όσο και από πλευράς απλούστευσης διοικητικών 
διαδικασιών. 
2.3.4. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι οι ορεινές ζώνες 
επωφελήθηκαν μόνο το 1,4 % των πόρων του ΕΤΠΑ το 
1984. Ως εκ τούτου, επιβάλλεται η Επιτροπή να 
επανεξετάσει το θέμα και να προτείνει τα κατάλληλα 
μέτρα που θα αυξήσουν την απορροφητικότητα πόρων 
στις περιοχές αυτές. 
Ο περιθωριακός χαρακτήρας ορισμένων καθυστερημέ­
νων αναπτυξιακά περιοχών, ορεινών και νησιωτικών, 
σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα προβλήματα τους, καθώς 
και η δυσκολία ενός μεγάλου αριθμού ΜΜΕ να 
καθιερώσουν νέες τεχνικές παραγωγής, διαχείρισης και 
εμπορίας, καθιστούν αναγκαία την παρουσία —και 
ιδιαίτερα σ' αυτές τις περιοχές— τοπικών υπηρεσιών 
ενημέρωσης και τεχνικής ενίσχυσης σε άμεση σύνδεση 
με το ΕΤΠΑ. 
2.4. Υποδομές και άμεσα παραγωγικές επενδύσεις 
2.4.1. Παρατηρεί ότι πάνω από τα 4/5 των πόρων του 
Ταμείου διατέθηκαν για έργα υποδομής και κυρίως 
στους τομείς μεταφορών υδραυλικών έργων και ενέρ­
γειας. Μόνο ένα κράτος μέλος μπόρεσε να διατηρήσει 
την προβλεπόμενη αναλογία 30 % διάθεσης των περιφε­
ρειακών ενισχύσεων σε παραγωγικούς τομείς. Πάντως 
το 1984 σημειώθηκε μια ελαφρά αύξηση των ενισχύ­
σεων από το ΕΤΠΑ για βιομηχανικές επενδύσεις. Αυτό 
δείχνει αφενός μεν τις δυνατότητες που παρουσιάζει το 
κάθε κράτος μέλος για παραγωγικές επενδύσεις, πράγμα 
που εξαρτάται από τη γενικότερη οικονομική του 
κατάσταση, αφετέρου τη σημαντική ανάγκη που έχουν 
ορισμένα κράτη μέλη και μειονεκτικές περιοχές σε 
επενδύσεις υποδομών. 
2.4.2. Η ΟΚΕ έβλεπε με ικανοποίηση την τήρηση 
της αναλογίας 70 προς 30 % στους τομείς υποδομών και 
παραγωγικών επενδύσεων αντίστοιχα, χωρίς όμως να 
εμποδίζεται η δυνατότητα ευελιξίας στην κατά τομέα 
κατανομή των πόρων, η οποία θα επέτρεπε την 
ενίσχυση και ανάπτυξη των περιοχών ανάλογα με τις 
πραγματικές τους ανάγκες. 
Η Επιτροπή καλείται να λάβει όλα τα δυνατά μέτρα 
—ανατρέχοντας ακόμη και στα άλλα μέσα επεμβάσεως 
χρηματοδότησης— για να ενισχύσει και υποβοηθήσει 
έργα σε τομείς κρίσιμους και δυνάμενους να δημιουργή­
σουν μόνιμες θέσεις εργασίας, άμεσης παραγωγής 
αγαθών. 
2.4.3. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη ότι οι 
υποδομές παίζουν πολύπλευρο ρόλο σε ό,τι αφορά την 
αύξηση της ζήτησης, την παραγωγικότητα και τη 
δημιουργία απασχόλησης, ιδιαίτερα σε περιόδους 
ύφεσης, και ότι δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέ­
σεις για την ανάπτυξη των οικονομικών και κοινωνικών 
δραστηριοτήτων στις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές. 
Δεν συμφωνεί όμως με τη μικρότερη σημασία που 
δίδεται σε έργα που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την 
κοινωνική υποδομή, ιδίως σε κρίσιμες περιοχές. 
Επίσης, πρέπει να ληφθεί υπόψη από τα όργανα 
περιφερειακής πολιτικής η σημασία του τριτογενούς 
τομέα, ιδιαίτερα των υπηρεσιών, στην ανάπτυξη των 
περιοχών. Η επιλογή του τόπου εγκατάστασης των νέων υπηρεσιών, ειδικότερα εκείνων που έχουν σχέση με τις 
νέες τεχνολογίες πληροφόρησης, να γίνεται με κριτή­
ρια που να συμφωνούν με τους στόχους της περιφερεια­
κής πολιτικής. 
2.4.4. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η προώθηση και ενίσχυση 
των έργων υποδομής, όπως και των μέσων για μεταφο­
ρές σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, για 
τις οποίες τα προβλήματα πρόσβασης είναι μια από τις 
κυριότερες αιτίες υποανάπτυξής τους, συμβάλλουν 
ουσιαστικά στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήμα­
τος. 
2.5. Θέσεις απασχόλησης 
2.5.1. Στους άμεσα παραγωγικούς τομείς (βιομηχα­
νία, βιοτεχνία και υπηρεσίες), σύμφωνα με στοιχεία που 
παρέχει η δέκατη ετήσια έκθεση, και κατ' εκτίμηση της 
Επιτροπής, κατά την περίοδο 1975-1984 δημιουργήθη­
καν το 85 % των προβλεπόμενων θέσεων εργασίας, 
δηλαδή 640 000 περίπου, με τη βοήθεια που χορήγησαν 
τόσο το ΕΤΠΑ όσο και οι Εθνικές Αρχές, ενώ για το 
1984 δημιουργήθηκαν και διατηρήθηκαν 69 000 θέσεις 
εργασίας. Οι συνδρομές που διατέθηκαν για παραγωγι­
κές επενδύσεις αντιπροσωπεύουν το 14 % των πιστώ­
σεων του ΕΤΠΑ. Ως εκ τούτου, η ΟΚΕ καλεί την 
Επιτροπή να λάβει κάθε δυνατή πρωτοβουλία ανατρέ­
χοντας ακόμη και σε άλλα χρηματοδοτικά όργανα για 
την ενίσχυση και προώθηση επενδυτικών έργων σε 
τομείς που δημιουργούν μόνιμες θέσεις εργασίας και 
αυξάνουν άμεσα το εθνικό προϊόν. 
2.5.2. Από την έκθεση διαπιστώνεται ότι τα έργα 
κάτω των δέκα εκατομμυρίων ECU δημιούργησαν 
περισσότερες θέσεις εργασίας κατά τη δεκαετία, 
δηλαδή 430 484, ενώ τα έργα πάνω από 10 εκατομμύρια 
ECU δημιούργησαν 207 840 θέσεις. Επιπλέον, το 
κόστος των θέσεων για έργα κάτω των δέκα εκατομμυ­
ρίων ECU είναι μικρότερο από εκείνο των θέσεων για 
έργα πάνω από δέκα εκατομμύρια ECU. Ειδικότερα, η 
μία θέση εργασίας στα μικρά έργα αντιστοιχεί σε 2 445 
ECU της συνδρομής του Ταμείου και 26 029 ECU του 
συνολικού κόστους επένδυσης, ενώ τα αντίστοιχα ποσά 
στα μεγάλα έργα είναι 4 939 ECU της συνδρομής και 
76 311 ECU του συνολικού κόστους. Εξάλλου, από τα 
25 774 έργα που χρηματοδοτήθηκαν κατά τη δεκαετία, 
το 95,7 % αφορούσε έργα κάτω των δέκα εκατομμυρίων 
ECU. Για το 1984 τα μικρά έργα παραγωγικών 
επενδύσεων παρουσιάζουν αύξηση σε 6,7 %, ενώ για τη 
δεκαετία το ποσοστό αυτό ήταν 5,9 % του συνόλου των 
έργων των παραγωγικών τομέων. 
2.5.3. Η ΟΚΕ επιβεβαιώνοντας τη σημαντική συμβο­
λή των ΜΜΕ στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, 
αναγνωρίζει ότι ορισμένα έργα υποδομής εξαιτίας του 
μεγέθους των απαιτούν τη συνεργασία μεγάλων επιχει­
ρήσεων που διαθέτουν τις κατάλληλες τεχνολογίες. 
Επίσης, σημειώνεται ότι στα κριτήρια επιλεξιμότητας 
των έργων θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη εκτός από τη 
γενικότερη σημασία τους για την ανάπτυξη της 
περιοχής, η οικονομική και κοινωνική παραγωγικότη­
τα των έργων αυτών. 
2.5.4. Θέσεις εργασίας δημιουργούνται όμως άμεσα 
και έμμεσα στους τομείς υποδομής. Σύμφωνα με 
εκτιμήσεις, το ΕΤΠΑ από την ίδρυση του συμμετείχε σε 
έργα υποδομής στον τομέα οικοδομών και δημόσιων 
έργων των οποίων η δραστηριότητα αντιστοιχεί σε 
εργασία ενός εκατομμυρίου ατόμων επί ένα έτος. 
Αριθ. C 101/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 4. 86 
2.6. Μελέτες 
2.6.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση την 
ανάληψη εκ μέρους της Επιτροπής πρωτοβουλιών για 
τη χρηματοδότηση μελετών στα πλαίσια της διαδικα­
σίας για την προετοιμασία των επενδύσεων. Αποδίδει 
μεγάλη σημασία στην εκπόνηση μελετών οι οποίες 
μπορούν να αποτελέσουν ουσιαστική βάση για τη 
βελτίωση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων 
του Ταμείου, την πληρέστερη γνώση των ιδιαιτεροτή­
των στα προβλήματα των κλάδων και των περιοχών, 
καθώς και τη δυνατότητα της Επιτροπής να παίξει ένα 
πιο ενεργό ρόλο στην εφαρμογή ενός αριθμού επενδύ­
σεων από το αρχικό τους στάδιο. 
2.6.2. Η εκπόνηση μελετών πρέπει να αντιμετωπίζε­
ται σαν μέρος μιας πολιτικής που αποσκοπεί στη 
μεγιστοποίηση των ωφελειών εκ των χρηματοδοτήσεων 
του ΕΤΠΑ. Γι' αυτό επικροτεί τον τετραπλασιασμό των 
κονδυλίων για την ανάληψη μελετών, οι οποίες κατά το 
1984 έφθασαν τις 43. 
Παρατηρεί όπως ότι υπάρχει μία συγκέντρωση επιχο­
ρηγήσεων του ΕΤΠΑ που αφορούν μελέτες σε τρία-
τέσσερα κράτη μέλη με πρώτη την Ιταλία με 20,12 
εκατομμύρια ECU, ακολουθούμενη από το Ηνωμένο 
Βασίλειο με 6,49 εκατομμύρια ECU, τη Γαλλία με 6,02 
εκατομμύρια ECU, τη Δανία με 5,74 εκατομμύρια ECU 
για την περίοδο 1980-1984, ενώ παρατηρείται έλλειψη 
μελετών από κράτη μέλη όπως Λουξεμβούργο, Ολλαν­
δία. Ειδικά το 1984 χρηματοδοτήθηκαν 43 μελέτες με 
24,21 εκατομμύρια ECU, επί συνόλου 98 μελετών της 
περιόδου 1980-1984 με 41,27 εκατομμύρια ECU (δέκατη 
έκθεση, σελίδα 32, πίνακας 10). 
2.7. Ειδικές παρατηρήσεις πάνω στη δράση του Ταμείου 
2.7.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η διαχείριση των 
πόρων του Ταμείου εκτιμάται σαν άριστη από την 
Επιτροπή, οι δε πιστώσεις πληρωμών απορροφήθηκαν 
κατά 97 %. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 1984 οι συνολικές 
πληρωμές έφθασαν το 64 % των ανειλημμένων υπο­
χρεώσεων, ενώ για το 1984 το ποσοστό χρησιμοποίη­
σης των πόρων αυξήθηκε σημαντικά (δέκατη έκθεση, 
σελίδα 37, πίνακας 15). 
2.7.2. Αναγνωρίζεται ότι, παρά την πολυπλοκότητα 
στον καθορισμό της προσθετικότητας των συνδρομών, 
το Ταμείο συμβάλλει σημαντικά στην υλοποίηση των 
έργων που επιχορηγούνται από αυτό. 
2.7.3. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλουν τις 
αιτήσεις για έγκριση συνδρομών έγκαιρα, ώστε να 
διευκολύνουν και το έργο της Επιτροπής. Επισημαίνε­
ται όμως ότι το ποσοστό των σχεδίων και μελετών που 
εγκρίθηκαν σε σχέση με το συνολικό αριθμό σχεδίων 
και μελετών που εξετάστηκαν μειώθηκε, από 70,3 % το 
1983 0), σε 67,1 % το 1984 (δέκατη έκθεση, σελίδα 19, 
πίνακας 6). 
2.7.4. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει το μικρό αριθμό επιτόπιων 
ελέγχων από τους αρμόδιους της Επιτροπής. Καλεί την 
Επιτροπή να προβεί στον καθορισμό κριτηρίων προ­
διαγραφών των έργων για την ταχύτερη και αποτελε­
σματικότερη διεξαγωγή των ελέγχων. 
(*) Ένατη ετήσια έκθεση της Επιτροπής για το ΕΤΠΑ, σ. 15, 
πίνακας 6. 2.8. Ειδικά κοινοτικά μέτρα περιφερειακής ανάπτυξης 
2.8.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για την 
εφαρμογή από το 1984 της δεύτερης σειράς ειδικών 
προγραμμάτων περιφερειακής ανάπτυξης με προβλεπό­
μενη χρηματοδοτική συμμετοχή του ΕΤΠΑ ύψους 724 
εκατομμυρίων ECU, τριπλάσιο των ποσών που χορηγή­
θηκαν στην πρώτη πενταετία. 
Ορισμένα από τα προγράμματα αυτά συνδέονται με την 
τρίτη διεύρυνση της Κοινότητας και αναφέρονται στην 
μέσω των ενισχύσεων —βελτίωση του οικονομικού 
περιβάλλοντος— δημιουργία θέσεων εργασίας στις 
ΜΜΕ. 
2.8.2. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει τις δυσκολίες των κρατών 
μελών να προσαρμοστούν στις προϋποθέσεις που 
απαιτούνται για την εφαρμογή των ειδικών κοινοτικών 
μέτρων περιφερειακής ανάπτυξης. Παρατηρεί, όπως, με 
ανησυχία, ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ των 
πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρω­
μών σε ό,τι αφορά τη δεύτερη σειρά των ειδικών 
κοινοτικών μέτρων. 
2.8.3. Προγράμματα που αφορούν μειονεκτικές πα­
ραμεθόριες ή ορεινές περιοχές απαιτούν λύσεις από το 
ΕΤΠΑ, μέσα από ταχύτερους και απλούστερους διοικη­
τικούς μηχανισμούς με αυξημένη ή και πρόσθετη 
κοινοτική συμμετοχή. 
3. Κατευθύνσεις της νέας κοινοτικής περιφερειακής 
πολιτικής 
3.1. Ο αναθεωρημένος κανονισμός του ΕΤΠΑ 
3.1.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για το 
νέο κανονισμό του ΕΤΠΑ (2) (3) στον οποίο έχουν 
συμπεριληφθεί παλαιότερες προτάσεις της σχετικά με 
την ανάληψη νέων πρωτοβουλιών και δραστηριοτήτων 
εκ μέρους του Ταμείου. Ο νέος κανονισμός αποτελεί 
σημαντική πρόοδο προς την κατεύθυνση μιας περιφε­
ρειακής πολιτικής περισσότερο συντονισμένης, ευέλι­
κτης και αποφασιστικής. Παρέχονται οι δυνατότητες 
στις τοπικές αρχές να προγραμματίσουν, να συμμετά­
σχουν και να αναπτύξουν νέες πρωτοβουλίες. Ελπίζει 
ότι η στενότερη σχέση που η Επιτροπή επιδιώκει με τις 
περιφέρειες θα επιτευχθεί προοδευτικά. 
3.1.2. Στο νέο κανονισμό λειτουργίας του ΕΤΠΑ 
δίδεται μεγαλύτερη έμφαση στον κοινοτικό χαρακτήρα 
των συνδρομών του και προσφέρεται στην Επιτροπή η 
δυνατότητα να αναπτύξει δική της στρατηγική παρέμ­
βασης. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι αυτό θα συμβάλλει στην 
επίτευξη μεγαλύτερης σύγκλισης των οικονομιών, 
καθώς και πιο ισορροπημένης κατανομής των πόρων 
και των οικονομικών δραστηριοτήτων. 
3.1.3. Ο συντονισμός των κατευθύνσεων και προτε­
ραιοτήτων της κοινοτικής περιφερειακής πολιτικής και 
των εθνικών περιφερειακών πολιτικών ενισχύεται με το 
(2) ΕΕ αριθ. L 169 της 28. 6. 1984. 
(3) Παραπέμπει στη γνωμοδότηση που υιοθέτησε η ΟΚΕ στις 
25 Σεπτεμβρίου 1985 (ΕΕ αριθ. 303 της 25. 11. 1985, σ. 1). 
28. 4. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 101/21 
νέο κανονισμό. Όργανο του συντονισμού αποτελούν η 
περιοδική έκθεση πάνω στην κατάσταση και εξέλιξη 
των περιφερειών, προγράμματα περιφερειακής ανάπτυ­
ξης και η σε περιφερειακή κλίμακα ανάλυση του 
αντικειμένου των κοινοτικών πολιτικών. 
3.1.4. Στο νέο κανονισμό εφαρμόζεται το σύστημα 
των ανωτάτων και κατωτάτων ορίων χρηματοδότησης 
που αντικαθιστούν τις ποσοστώσεις που προβλέπονταν 
στον προηγούμενο κανονισμό. Επίσης τα ποσοστά 
συγχρηματοδότησης αυξάνονται, ενώ δίνονται δυνατό­
τητες παρέμβασης υπέρ των ΜΜΕ. 
Επίσης προβλέπεται χρηματοδότηση δύο κατηγοριών 
προγραμμάτων με τη μορφή κοινοτικού και εθνικού 
ενδιαφέροντος με παράλληλα αυξανόμενη τάση στη 
χρηματοδότηση ολοκληρωμένων προγραμμάτων. 
3.1.5. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι με τη λειτουργία του νέου 
κανονισμού θα μειωθούν οι γραφειοκρατικές διαδικα­
σίες από την πλευρά της Επιτροπής σχετικά με την 
έγκριση χορηγήσεων για σχέδια επενδύσεων. Τα νέα 
έντυπα αιτήσεων θα πρέπει να επιβεβαιώσουν τέτοιες 
προσδοκίες. 
3.1.6. Οι νέες δυνατότητες που προσφέρονται με τον 
παρόντα κανονισμό θα χρησιμοποιηθούν αποτελεσμα­
τικά μόνο αν όλοι οι ενδιαφερόμενοι, η Επιτροπή, τα 
κράτη μέλη, οι περιφερειακές και τοπικές αρχές, και οι 
κοινωνικοί εταίροι, αναγνωρίσουν την αναγκαιότητα 
μιας σοβαρής συνεργασίας. 
3.1.7. Ιδιαίτερα τονίζεται η σημασία των μέτρων που 
προβλέπονται στο νέο κανονισμό, όσον αφορά την 
ανάπτυξη του ενδογενούς δυναμικού των περιοχών σε 
συνδυασμό με την ενίσχυση των ΜΜΕ και τη χρηματο­
δότηση των μεμονωμένων σχεδίων. Υπενθυμίζει ότι 
λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές έχουν αυξημένες 
ανάγκες σε πόρους, σε τεχνική βοήθεια και στη 
δημιουργία κατάλληλων και επαρκών υποδομών οι 
οποίες θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην προώθηση των 
παραγωγικών επενδύσεων. 
3.2. Προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης 
3.2.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι τα προγράμματα περιφε­
ρειακής ανάπτυξης επιτρέπουν την καλύτερη εκτίμηση 
των επενδυτικών σχεδίων που υποβάλλονται από τα 
κράτη μέλη για τη χορήγηση ενισχύσεων από το 
ΕΤΠΑ. Θεωρεί ότι τα προγράμματα περιφερειακής 
ανάπτυξης μπορεί να αποτελέσουν ένα μέσο συντονι­
σμού μεταξύ κοινοτικής περιφερειακής πολιτικής και 
εθνικών περιφερειακών πολιτικών με την προϋπόθεση 
ότι θα υπάρξει ένας ακριβέστερος προσδιορισμός των 
προτεραιοτήτων μέσα στα προγράμματα περιφερειακής 
ανάπτυξης. Βλέπει επίσης θετικά την εφαρμογή των 
συμβάσεων προγραμμάτων με την οποία κάθε περιφέ­
ρεια και κράτος δεσμεύονται για την εφαρμογή ενός 
προγράμματος δράσης και για τη χρηματοδότηση του. 
3.3. Ολοκληρωμένες ενέργειες περιφερειακής ανάπτυξης 
3.3.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την άμεση προώθηση των 
ολοκληρωμένων ενεργειών περιφερειακής ανάπτυξης, 
καθώς και τα ολοκληρωμένα προγράμματα που θα 
επιτρέψουν στις περιοχές παρέμβασης να έχουν προτε­
ραιότητα πρόσβασης στα διαρθρωτικά Ταμεία και χρηματοδοτικά μέσα, πράγμα που θα συμβάλλει στην 
ταχύτερη και πιο αυτοδύναμη ανάπτυξη των περιοχών 
αυτών. 
Θεωρεί ότι το μέλλον, καθώς και η αύξηση της 
αποτελεσματικότητας της περιφερεακής πολιτικής και 
των χρηματοδοτικών οργάνων της, θα εξαρτηθεί 
σημαντικά από τις ολοκληρωμένες ενέργειες βάσει των 
οποίων η κάθε περιοχή ενισχύεται και αναπτύσσεται 
ανάλογα με τους πόρους που διαθέτει και τις ιδιαιτερό­
τητες των προβλημάτων που παρουσιάζει. 
Προτείνει την ανάληψη μελέτης για την οικονομική 
επίδραση των σχεδίων ολοκληρωμένων και συντονι­
σμένων ενεργειών, στην οποία να περιλαμβάνονται, ει 
δυνατόν, λεπτομερείς αναλύσεις των αποτελεσμάτων 
των συνδυασμένων αυτών ενεργειών, της δημιουργίας 
πρόσθετων θέσεων απασχόλησης και του κόστους 
χορηγήσεων από το Ταμείο. 
3.4. Ολοκληρωμένα Μεσογειακά Προγράμματα 
3.4.1. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία των ολοκλη­
ρωμένων προγραμμάτων ανάπτυξης για την πραγματο­
ποίηση των οποίων απαιτείται ο συντονισμός των 
χρηματοδοτικών παρεμβάσεων της Κοινότητας και των 
κρατών μελών, όπως επιχειρείται με τη μορφή των 
ολοκληρωμένων προγραμμάτων υπέρ των μεσογειακών 
περιοχών της Κοινότητας. Τα ΟΜΠ (Ολοκληρωμένα 
Μεσογειακά Προγράμματα) μεταξύ άλλων έχουν στόχο 
τη βελτίωση των κοινωνικο-οικονομικών διαρθρώσεων 
των περιοχών αυτών, ώστε να διευκολυνθεί η προσαρ­
μογή τους στις νέες συνθήκες που δημιουργούνται από 
τη διεύρυνση με τους καλύτερους δυνατούς όρους. 
4. Συμπεράσματα — Προτάσεις 
4.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για το 
αναλυτικό περιεχόμενο της δέκατης έκθεσης του ΕΤΠΑ 
και επικροτεί την προσπάθεια σαφέστερης και ακριβέ­
στερης παρουσίασης των στόχων και της δράσης του 
Ταμείου. Παράλληλα εισηγείται να γίνεται εκτενέστε­
ρη εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των χορηγή­
σεων για την πραγματοποίηση των στόχων του Τα­
μείου, και υπογραμμίζει την ανάγκη έγκαιρης σύνταξης 
και υποβολής της ετήσιας έκθεσης, έτσι ώστε να 
ολοκληρώνει τη γνωμοδότηση της μέχρι τέλους του 
έτους. 
4.2. Προτείνει και πάλι την υιοθέτηση μιας δυναμι­
κής και πλέον αποτελεσματικής περιφερειακής πολιτι­
κής με πόρους και κριτήρια ανάλογα με την ένταση και 
έκταση των προβλημάτων και ιδιαιτεροτήτων της 
κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης των περιοχών. 
Επίσης, επισημαίνει ότι οι χορηγήσεις του ΕΤΠΑ θα 
πρέπει να κατευθύνονται και σε άλλες διευρυμένες 
δραστηριότητες, όπως αγροτοβιομηχανίες και αγροτι­
κοί και βιοτεχνικοί συνεταιρισμοί σε μια προσπάθεια 
ενεργοποίησης του ενδογενούς δυναμικού παραγωγής 
για μια κοινοτική και χωροταξική ισορροπία. 
4.3. Παρά τον πλούτο των στατιστικών στοιχείων 
που παρατίθενται στην έκθεση, επισημαίνεται ότι δεν 
γίνεται η δέουσα αναφορά στα άλλα χρηματοδοτικά 
όργανα που στηρίζουν την περιφερειακή πολιτική, 
καθώς και στις εκτιμήσεις των επιπτώσεων από την 
άσκηση των τομεακών πολιτικών της Κοινότητας στις 
περιφέρειες. Θεωρεί σκόπιμο η Επιτροπή να παρέχει 
Αριθ. C 101/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 4. 86 
στοιχεία και για τα άλλα διαρθρωτικά ταμεία που θα 
επιτρέπουν την εκτίμηση του συντονισμού μεταξύ των 
παρεμβάσεων των Ταμείων. 
4.4. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η επιτυχία του νέου κανονι­
σμού με τη διεύρυνση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, θα 
εξαρτηθεί άμεσα από το διπλασιασμό τουλάχιστον των 
πόρων του ΕΤΠΑ, τις παραγωγικές επενδύσεις, τη 
συγκέντρωση και διοχέτευση των πόρων στις πράγματι 
προβληματικές περιοχές, καθώς και από τον ορθολογι­
κό συντονισμό των παρεμβάσεων των άλλων διαρθρωτι­
κών ταμείων και χρηματοδοτικών μέσων. Στα πλαίσια 
αυτά προτείνεται η τροποποίηση ορισμένων από τις 
κοινοτικές πολιτικές περιφερειακής σημασίας και η 
συμπλήρωση τους με νέα μέτρα. 
4.5. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προτείνει μέτρα 
και τρόπους, ώστε να συγκεντρωθούν οι ενισχύσεις του 
ΕΤΠΑ σε εκείνους τους τομείς όπου η δημιουργία 
θέσεων απασχόλησης είναι πιο μεγάλη, μικρότερου 
κόστους και ανταποκρίνεται στους στόχους της περιφε­
ρειακής ανάπτυξης. Μπορεί έτσι να συμβάλει αποτελε­
σματικότερα στα πλαίσια των προσπαθειών και της 
πολιτικής υπέρ των ΜΜΕ, οι οποίες συντελούν άμεσα 
στην περιφερειακή ανάπτυξη με τη δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης, με την ευελιξία και προσαρμοστικότητα 
που διαθέτουν, απαραίτητα πλεονεκτήματα για την 
αντιμετώπιση της κρίσης και την αξιοποίηση του 
ενδογενούς δυναμικού των περιοχών. 
4.6. Η ΟΚΕ βλέπει θετικά την άποψη της Επιτροπής 
σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή των έργων υποδομής στη 
δημιουργία θέσεων απασχόλησης με άμεσο ή έμμεσο 
τρόπο. Καλεί την Επιτροπή να ενεργήσει λεπτομερή έρευνα ώστε να μπορεί να παρέχει επίσημα και οσο το 
δυνατό ακριβή στοιχεία που να υποστηρίζουν την 
άποψη αυτή. 
4.7. Παροτρύνει την Επιτροπή να ενεργήσει αποφα­
σιστικά προς την κατεύθυνση της πληροφόρησης, της 
διοικητικής και τεχνικής υποστήριξης των εθνικών και 
τοπικών αρχών, όχι μόνο στην περίπτωση που της 
ζητηθεί αλλά και με άλλους τρόπους, με στόχο την 
επιτυχή και αποτελεσματική εφαρμογή του κανονι­
σμού. 
4.8. Το Συμβούλιο και η Επιτροπή καλούνται να 
λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για την τόνωση του ρόλου 
του ΕΤΠΑ και εντείνουν τις προσπάθειες προκειμένου 
να συμπεριλαμβάνεται επαρκώς η περιφερειακή διά­
σταση στις άλλες κοινές πολιτικές της Κοινότητας. 
4.9. Στις περιοχές που παρουσιάζουν προβληματική 
ανάπτυξη θα πρέπει να προωθηθούν και εφαρμοστούν οι 
κατάλληλες νέες τεχνολογίες ανάλογα με τα συγκριτικά 
πλεονεκτήματα και τους φυσικούς πόρους που διαθέ­
τουν, ώστε να ξεπεράσουν πιο γρήγορα τις διαρθρωτι­
κές τους αδυναμίες. 
4.10. Τέλος, η ΟΚΕ πιστεύει ότι η περιφερειακή 
ανάπτυξη και οι ενισχύσεις των χρηματοδοτικών της 
οργάνων πρέπει να αποτελέσουν έναν από τους καθορι­
στικούς παράγοντες για το ξεπέρασμα της κρίσης με τη 
συμμετοχή και την κινητοποίηση όλων των φυσικών 
παραγωγικών και ανθρώπινων πόρων των περιοχών. Ως 
εκ τούτου, τα μέτρα για την ανάκαμψη πρέπει να είναι σε 
συνάφεια με τα μέτρα περιφερειακής πολιτικής, στα 
πλαίσια της προσπάθειας για τη σύγκλιση των οικονο­
μιών και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. 
Βρυξέλλες, 26 Φεβρουαρίου 1986. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση ψηφίσματος 
του Συμβουλίου σχετικά με πρόγραμμα δράσης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για την 
πρόληψη του καρκίνου 
(86/C 101/08) 
Στις 4 Δεκεμβρίου 1985, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 
της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η 
προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 4 Φεβρουαρίου 
1986 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Brassier. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη 234η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση 
της 27ης Φεβρουαρίου 1986), υιοθέτησε με 63 ψήφους «υπέρ» και 14 αποχές την ακόλουθη 
γνωμοδότηση: