ΔΕΚΑΤΗ ΕΝΑΤΗ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ (2001)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ

1.1. Στατιστική επισκόπηση του έτους 2001

1.2. Η βελτίωση της διαδικασίας προ της προσφυγής το 2001

1.3. Η κατάσταση μεταφοράς των οδηγιών το 2001

1.4. Αιτήσεις παρέκκλισης από τα μέτρα εναρμόνισης - Άρθρο 95 της συνθήκης ΕΚ το 2001

1.5. Η εφαρμογή των διεθνών συμφωνιών που συνάπτει η Κοινότητα και του δικαίου που απορρέει από αυτές

1.6. Παρουσίαση με γραφικές παραστάσεις του συνόλου των διαδικασιών παράβασης τις οποίες κίνησε ή διαχειρίστηκε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια του 2001

1.7. Η εφαρμογή από την Επιτροπή του άρθρου 228 της συνθήκης ΕΚ (εξελίξεις το 2001)

2. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ

2.1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

2.2. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

2.2.1. Χημικές ουσίες

2.2.2. Φαρμακευτικά προϊόντα

2.2.3. Καλλυντικά

2.2.4. Κεφαλαιουχικά αγαθά

2.2.5. Μηχανοκίνητα οχήματα, ελκυστήρες, μοτοσικλέτες

2.2.6. Κανόνες πρόληψης που προβλέπονται από την οδηγία 98/34/ΕΚ

2.2.7. Λοιπά

2.3. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

2.3.1. Τηλεπικοινωνίες

2.3.2. Ταχυδρομεία

2.3.3. Κρατικές ενισχύσεις

2.4. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

2.5. ΓΕΩΡΓΙΑ

2.6. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

2.6.1. Εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου

2.6.2. Ενεργειακή απόδοση

2.6.3. Υδρογονάνθρακες

2.6.4. Εξωτερικές σχέσεις στον ενεργειακό τομέα

2.6.5. Οδικές μεταφορές

2.6.6. Συνδυασμένες μεταφορές

2.6.7. Μεταφορές μέσω του πλωτού δικτύου

2.6.8. Σιδηροδρομικές μεταφορές

2.6.9. Εναέριες μεταφορές

2.6.10. Θαλάσσιες μεταφορές

2.7. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ

2.8. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

2.8.1. Εισαγωγή

2.8.2. Ελεύθερη πρόσβαση στην πληροφόρηση

2.8.3. Αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων

2.8.4. Ατμοσφαιρικός αέρας

2.8.5. Ύδατα

2.8.6. Φύση

2.8.7. Θόρυβος

2.8.8. Χημικές ουσίες και βιοτεχνολογία

2.8.9. Απόβλητα

2.8.10. Περιβάλλον και βιομηχανία

2.8.11. Προστασία από τις ακτινοβολίες

2.9. ΑΛΙΕΙΑ

2.10. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

2.10.1. Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων

2.10.2. Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και δικαίωμα εγκατάστασης

2.10.3. Επιχειρηματικό περιβάλλον

2.10.4. Νομικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα ως προς τα προσόντα

2.11. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

2.11.1. Ανάλυση των αιτίων

2.11.2. Επιπτώσεις των παραβάσεων

2.12. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΗ ΕΝΩΣΗ

2.12.1. Τελωνειακή ένωση

2.12.2. Άμεση φορολογία

2.12.3. Φόρος προστιθέμενης αξίας

2.12.4. Άλλοι έμμεσοι φόροι

2.13. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

2.13.1. Εκπαίδευση

2.13.2. Οπτικοακουστικός τομέας

2.13.2.1. Κατάσταση μεταφοράς της αναθεωρηθείσας οδηγίας

2.13.2.2. Εφαρμογή της οδηγίας

2.13.2.3. Πτυχές συνδεόμενες με τη διεύρυνση

2.14. ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

2.14.1. Κτηνιατρική νομοθεσία

2.14.2. Φυτοϋγειονομική νομοθεσία

2.14.3. Νομοθεσία για τους σπόρους προς σπορά και τα φυτά

2.14.4. Νομοθεσία για τα τρόφιμα

2.14.5. Νομοθεσία για τις ζωοτροφές

2.14.6. Προστασία των καταναλωτών

2.14.7. Κοινοποίηση τεχνικών κανόνων

2.15. ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

2.15.1. Η ανάπτυξη του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης

2.15.2. Ο έλεγχος της εφαρμογής των πράξεων που βασίζονται στον Τίτλο VI της ΣΕΕ

2.15.3. Ο Χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων

2.15.4. Το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών της Ένωσης

2.16. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

2.16.1. Εξελίξεις στις διαδικασίες που είχαν κινηθεί προηγουμένως

2.16.2. Νέες διαδικασίες

2.17. ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

2.18. ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ

Παραρτημα I : Η ανιχνευση των παραβασεων

Παραρτημα II : Διαδικασιεσ παραβασεων - κατανομη ανα σταδιο, νομικη βαση, κρατοσ μελοσ και τομεα

Παραρτημα III : Επισκοπηση των παραβασεων των συνθηκων, κανονισμων και αποφασεων

Παραρτημα IV - Κατασταση εφαρμογησ των οδηγιων

μεροσ 1 : Οδηγιεσ των οποιων η προθεσμια μεταφορασ εληξε το 2001

μεροσ 2 : Ανακοινωση και μη ανακοινωση των ΕΜΕ των οδηγιων

Παραρτημα IV - μεροσ 2 : Ανακεφαλαιωτικοσ πινακασ

μεροσ 3 : Παραβασεισ λογω μη συμμορφωσησ των ΕΜΕ των οδηγιων

μεροσ 4 : Παραβασεισ λογω κακησ εφαρμογησ των ΕΜΕ των οδηγιων

ΠαραρτημαV : Αποφασεισ του δικαστηριου που εκδοθηκαν μεχρι τισ 31 Δεκεμβριου 2000 και δεν εχουν ακόμη εκτελεστει

Παραρτημα VI : Επισκοπηση τησ εφαρμογησ του κοινοτικου δικαιου απο τα εθνικα δικαστηρια

Η έκθεση για τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου συντάσσεται κάθε χρόνο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως απάντηση στα διαδοχικά αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ψήφισμα της 9ης Φεβρουαρίου 1983) και των κρατών μελών (δήλωση αριθ. 19, σημείο 2, που προσαρτάται στη συνθήκη η οποία υπογράφηκε στο Μάαστριχτ στις 7 Φεβρουαρίου 1992). Η έκθεση αυτή ανταποκρίνεται επίσης στα αιτήματα που εκφράστηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ή του Συμβουλίου για ειδικούς τομείς.

1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Παρόλο που, όπως υπογραμμίζεται και στο Λευκό Βιβλίο που δημοσίευσε η Επιτροπή το 2001, "η πρωταρχική ευθύνη της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου βαρύνει τις εθνικές διοικητικές και δικαστικές αρχές", η Επιτροπή είναι εκείνη που ελέγχει τη μεταφορά όσων κανόνων κοινοτικού δικαίου το απαιτούν, τη συμμόρφωση των εθνικών διατάξεων προς το μεταφερόμενο κοινοτικό κανόνα, καθώς και την ορθή εφαρμογή του εν λόγω κοινοτικού κανόνα από τα διάφορα όργανα των κρατών μελών.

Το Λευκό Βιβλίο για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση υπενθυμίζει ότι η αποτελεσματικότητα των κανόνων κοινοτικού δικαίου "εξαρτάται από τη βούληση και την ικανότητα των αρχών των κρατών μελών να εξασφαλίσουν τη μεταφορά τους και την αποτελεσματική, πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή τους."

Η δράση της Επιτροπής στον τομέα του ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου εκτείνεται στο σύνολο του κοινοτικού δικαίου. Έτσι, συχνά, η Επιτροπή ασκεί προσφυγή κατά κράτους μέλους επειδή έθεσε ή διατήρησε σε ισχύ διατάξεις νομοθετικού ή κανονιστικού χαρακτήρα αντίθετες προς τις θεμελιώδεις αρχές του κοινοτικού δικαίου τις οποίες καθιερώνουν οι Συνθήκες.

Στο πλαίσιο αυτής της αποστολής, η συνεργασία μεταξύ των διοικητικών οργάνων των κρατών μελών και των υπηρεσιών της Επιτροπής αποτελεί στοιχείο εκ των ουκ άνευ για την εκπλήρωση της αποστολής του "θεματοφύλακα του κοινοτικού δικαίου", με την οποία έχουν επιφορτίσει την Επιτροπή οι Συνθήκες.

Σε αυτό το πνεύμα, η Επιτροπή ευνοεί, σε όλα τα στάδια της διαδικασίας λόγω παράβασης τις επαφές μεταξύ των υπηρεσιών της και των εθνικών διοικήσεων. Πράγματι, ο πρωταρχικός στόχος της διαδικασίας λόγω παράβασης (άρθρο 226 ΕΚ και 141 Ευρατόμ), ιδίως στην φάση της προ της δικαστικής προσφυγής, είναι η συντομότερη δυνατή εθελούσια συμμόρφωση του οικείου κράτους μέλους. Συνεπώς, η βέλτιστη εκμετάλλευση της φάσης προ της δικαστικής προσφυγής αποτελεί το καλύτερο μέσο επίτευξης των στόχων που έχουν αναθέσει στην Επιτροπή οι Συνθήκες.

Αυτό το καθήκον συνεργασίας θεσμοθετείται ρητώς από το άρθρο 10 της Συνθήκης ΕΚ.

Κατά τη διάρκεια του 2001, οι υπηρεσίες της Επιτροπής αναγκάστηκαν να ενεργοποιήσουν την εν λόγω διάταξη σε 20 περιπτώσεις έναντι κρατών μελών που επεδείκνυαν έλλειψη συνεργασίας στο πλαίσιο της διαδικασίας λόγω παράβασης. 8 από τις διαδικασίες αυτές εκκρεμούσαν ακόμα στις 31/12/2001. Ο αριθμός αυτός είναι αυξημένος σε σχέση με το 2000, οπότε κινήθηκαν μόνον 7 διαδικασίες βάσει του άρθρου 10 της Συνθήκης ΕΚ, εκ των οποίων 4 παρέμεναν ενεργές στις 31/12/2001. Γενικά, η Επιτροπή κινεί τη διαδικασία λόγω παράβασης βάσει του άρθρου 10 της Συνθήκης ΕΚ μόνον μετά από επανειλημμένα κρούσματα έλλειψης συνεργασίας εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους. Έτσι, οι αριθμοί αυτοί δεν λαμβάνουν υπόψη τις καθυστερήσεις στην επεξεργασία των φακέλων λόγω του εξαιρετικά μακρού χρόνου απάντησης των εθνικών διοικήσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας λόγω παράβασης. Μια τέτοια διαδικασία βάσει του άρθρου 10 της Συνθήκης ΕΚ δεν είναι αναγκαία, και συνεπώς δεν χρησιμοποιείται, όταν οι υπηρεσίες της Επιτροπής διαθέτουν τα απαραίτητα στοιχεία για να προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας.

Για το λόγο αυτό, έχει ουσιώδη σημασία να διαθέτουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για την εκπλήρωση της αποστολής τους, ακόμα και εκτός του πλαισίου της άμεσης σχέσης με τις αρχές των κρατών μελών.

Οι πολυάριθμες καταγγελίες που υποβάλλονται από τους ευρωπαίους πολίτες αποτελούν, στο πλαίσιο αυτό, πληροφοριακά στοιχεία απαραίτητα για την επιτυχή εκπλήρωση της αποστολής της Επιτροπής. Εξάλλου, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια στη διεκπεραίωση των καταγγελιών που υποβάλλουν οι πολίτες, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει το 2002 κωδικοποίηση των διοικητικών μέτρων που εφαρμόζει στο πλαίσιο των σχέσεών της με τους καταγγέλλοντες εικαζόμενες παραβάσεις του κοινοτικού δικαίου.

Η 19η έκθεση για τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου αντικατοπτρίζει τη δραστηριότητα της Επιτροπής στον τομέα του ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου κατά τη διάρκεια του 2001.

Για να ανταποκριθεί καλύτερα στην ανησυχία που εξέφρασε το Κοινοβούλιο με το ψήφισμά του για τη 18η ετήσια έκθεση να υιοθετηθεί περισσότερο αναλυτική και λιγότερο περιγραφική προσέγγιση της δράσης της Επιτροπής στον τομέα αυτό, η παρούσα έκθεση αντιπαραθέτει, εφόσον αυτό είναι δυνατόν, το πολιτικονομοθετικό κοινοτικό χρονοδιάγραμμα προς τη δράση ελέγχου, εκ μέρους της Επιτροπής, της εφαρμογής των υιοθετουμένων κοινοτικών κανόνων.

Η κίνηση από την Επιτροπή της διαδικασίας λόγω παράβασης πριν την άσκηση της προσφυγής λόγω παράβασης περιγράφεται γενικά μέσω των ακόλουθων στοιχείων:

-στατιστικής επισκόπησης η οποία αντικατοπτρίζει τις διάφορες φάσεις του ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου και την στατιστική τους εξέλιξη σε σχέση με το προηγούμενο έτος (σημείο 1.1) .

-της βελτίωσης της διαδικασίας προ της δικαστικής προσφυγής (σημείο 1.2).

-της κατάστασης μεταφοράς των κοινοτικών οδηγιών από τα κράτη μέλη (σημείο 1.3).

-των αιτήσεων παρέκκλισης από τα μέτρα εναρμόνισης - άρθρο 95 ΕΚ - το τμήμα αυτό περιελήφθη μετά από τα αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (σημείο 1.4).

-της εφαρμογής των διεθνών συμφωνιών που συνάπτει η Κοινότητα και του δικαίου που απορρέει από αυτές - το τμήμα αυτό περιελήφθη μετά από τα αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (σημείο 1.5)

-της παρουσίασης με γραφικές παραστάσεις, ανά κράτος μέλος, του συνόλου των διαδικασιών παράβασης τις οποίες κίνησε ή διαχειρίστηκε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια του 2001 (σημείο 1.6).

-συνολικής επισκόπησης της χρησιμοποίησης από την Επιτροπή, από την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Μάαστριχτ, του μηχανισμού κυρώσεων που προβλέπεται στο άρθρο 228 της συνθήκης EΚ (σημείο 1.7).

1.1. Στατιστική επισκόπηση του έτους 2001

Τα στατιστικά στοιχεία του 2001 εμφανίζουν και πάλι σχετική σταθεροποίηση του αριθμού των καταγγελιών που κατέγραψε η Επιτροπή: ο αριθμός τους παρουσιάζει ελαφρά αύξηση σε σχέση με το 2000, παραμένοντας όμως μικρότερος από το επίπεδο του 1999. Οι καταγγελίες συνεχίζουν να αποτελούν τον κύριο όγκο των φακέλων παραβάσεων που ανοίγει η Επιτροπή έναντι των κρατών μελών, ενώ ο αριθμός παραβάσεων που αποκαλύπτονται αυτεπαγγέλτως μειώνεται ανάλογα.

Τα στατιστικά στοιχεία του 2001 παρουσιάζονται ως εξής:

- ο συνολικός αριθμός φακέλων παραβάσεων που άνοιξε η Επιτροπή μειώθηκε κατά 11,65%, και είναι ο χαμηλότερος από το 1999.

- ο αριθμός καταγγελιών που κατέγραψαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής αυξήθηκε το 2001 (+ 6,12 % σε σχέση με το 2000), αν και παρέμεινε ελαφρά χαμηλότερος από τον ανώτατο αριθμό που είχε σημειωθεί το 1999. Έτσι, οι καταγγελίες αντιπροσωπεύουν το 2001 6 στους 10 φακέλους παράβασης που άνοιξε η Επιτροπή το εν λόγω έτος.

Αντιστρόφως, οι υπηρεσίες της Επιτροπής άνοιξαν μικρότερο αριθμό φακέλων από ό,τι τα προηγούμενα έτη κατόπιν ιδίας πρωτοβουλίας ("αυτεπαγγέλτως αποκαλυφθείσες περιπτώσεις"). Ο αριθμός αυτός ανήλθε το 2001 σε 273 φακέλους, στους οποίους δεν συνυπολογίζονται οι περιπτώσεις μη ανακοίνωσης των μέτρων μεταφοράς οδηγιών.

Ο αριθμός διαδικασιών που κινήθηκαν για μη ανακοίνωση, από την πλευρά του, μειώθηκε στο κατώτατο επίπεδο από το 1996 και εξής.

- το 2001, απεστάλησαν 1050 προειδοποιητικές επιστολές, αριθμός που εκφράζει μείωση κατά 25,43% σε σχέση με το 2000, οπότε είχαν αποσταλεί 1317 επιστολές. Ωστόσο, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η αύξηση του συνολικού αριθμού των προειδοποιητικών επιστολών το 2000 είχε επηρεαστεί από την εξαιρετικά υψηλό αριθμό προειδοποιητικών επιστολών με εξουσιοδότηση λόγω μη ανακοίνωσης μέτρων μεταφοράς που οφειλόταν στην πλήρη απορρόφηση, στις αρχές του 2000, της συσσωρευμένης καθυστέρησης η οποία είχε σημειωθεί στη διαδικασία έκδοσης προειδοποιητικών επιστολών με εξουσιοδότηση. Συνεπώς, ο αριθμός του 2001 πρέπει να συγκριθεί μάλλον με τον αριθμό του 1999 (1075) και αντικατοπτρίζει έτσι μια κάποια σταθερότητα.

Πρέπει να υπενθυμιστεί στο σημείο αυτό ότι ο χρόνος που απαιτείται για τις διαδικασίες προειδοποιητικής επιστολής λόγω μη ανακοίνωσης μειώθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια του 2000 και ότι η τάση αυτή διατηρήθηκε το 2001, χάρη στη συνεχιζόμενη ανάπτυξη της βάσης δεδομένων για τις οδηγίες Asmodιe II.

- Ο αριθμός αιτιολογημένων γνωμών αυξήθηκε το 2001 από 460 σε 569, ήτοι κατά ποσοστό 23,7%. Εντούτοις, το ποσοστό αιτιολογημένων γνωμών σε σχέση με τον αριθμό εκκρεμών φακέλων παραμένει σταθερό (27,80% το 2001 έναντι 23,76% το 2000). Συνεπώς, η απότομη αύξηση του 2001 φαίνεται να οφείλεται μάλλον κατά μέγα μέρος στη σημαντική αύξηση της ταχύτητας κοινοποίησης στα κράτη μέλη (για υπενθύμιση, από 29 ημερολογιακές ημέρες κατά μέσον όρο σε +/- 24 ώρες): έτσι, οι αιτιολογημένες γνώμες που αποφασίστηκε να εκδοθούν τον Δεκέμβριο 2001 κοινοποιήθηκαν για πρώτη φορά εντός του ίδιου έτους. Συνεπώς, οι αριθμοί του 2001 περιλαμβάνουν τις αιτιολογημένες γνώμες που αποφασίστηκε να σταλούν τον Δεκέμβριο 2000 και τον Δεκέμβριο 2001. Μόνον λοιπόν οι αριθμοί του 2002 θα επιτρέψουν να επαληθευτεί η τάση.

- Ο αριθμός των προσφυγών στο Δικαστήριο μειώθηκε από 172 το 2000 σε 161 το 2001, ήτοι κατά ποσοστό 5,82 %. Η ελαφρά αυτή μείωση πρέπει επίσης να συσχετισθεί με τον μεγαλύτερο αριθμό αιτιολογημένων γνωμών που εκδόθηκαν το 2001 και με τη μείωση του χρόνου εκτέλεσης των αποφάσεων έκδοσης αιτιολογημένης γνώμης και των αποφάσεων προσφυγής. Ωστόσο, το ποσοστό προσφυγών παραμένει μάλλον σταθερό, σημειώνοντας αύξηση από 9,77 σε 10,33%.

- Η ταχύτητα επεξεργασίας των φακέλων διατηρήθηκε, με ελαφρά μείωση, το 2001 για τις προειδοποιητικές επιστολές με το 73 % των προειδοποιητικών επιστολών που κοινοποιήθηκαν να αφορούν φακέλους που ανοίχθηκαν το 2001. Αντιθέτως, η ταχύτητα αυξήθηκε για τις αιτιολογημένες γνώμες με 23 % των αιτιολογημένων γνωμών να αφορούν φακέλους που ανοίχθηκαν το 2001, ενώ το 2000, 14 % των αιτιολογημένων γνωμών που κοινοποιήθηκαν αφορούσαν διαδικασίες που είχαν κινηθεί το 2000. Η ελαφρά μείωση της ταχύτητας επεξεργασίας των φακέλων στο επίπεδο της προειδοποιητικής επιστολής είναι εντούτοις σχετική, λαμβανομένου υπόψη του μεγάλου αριθμού προειδοποιητικών επιστολών με εξουσιοδότηση λόγω μη ανακοίνωσης που απεστάλησαν το 2000. Πράγματι, για τους εν λόγω φακέλους, το άνοιγμα του φακέλου συμπίπτει με την κοινοποίηση της προειδοποιητικής επιστολής, εφόσον η μη ανακοίνωση στοιχειοθετείται από μόνη τη λήξη της προθεσμίας μεταφοράς.

Γενικά ωστόσο, η ταχύτητα εξέτασης των φακέλων δεν έχει μειωθεί. Πράγματι, ενώ 49% των φακέλων που είχαν ανοιχθεί το 2000 παρέμεναν εκκρεμείς στις 31/12/2000, το αντίστοιχο ποσοστό στις 31/12/2001 ήταν 45,77% των φακέλων που είχαν ανοιχθεί το 2001.

- Ταυτόχρονα, η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας προ της προσφυγής επιβεβαιώνεται από τον αριθμό των αποφάσεων θέσης στο αρχείο, που παρέμεινε σταθερός το 2001 (1915 έναντι 1899 το 2000).

- Τέλος, η πολιτική διαφάνειας της Επιτροπής βελτιώθηκε το 2000, ιδίως με την εντονότερη διάδοση των πληροφοριών μέσω του Διαδικτύου (βλ. κατωτέρω). Από τις 17 Ιανουαρίου 2001, όλες οι πρόσφατες αποφάσεις προειδοποιητικής επιστολής, αιτιολογημένης γνώμης, προσφυγής και θέσης στο αρχείο δημοσιεύονται από την Επιτροπή στον εξυπηρετητή "Europa" - ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας στο Διαδίκτυο, στην ακόλουθη διεύθυνση:

http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/droit_com/index_fr.htm

infractions

Τονίζεται ότι όλες αυτές οι πληροφορίες είναι διαθέσιμες σε ελεύθερη πρόσβαση, ενώ προηγουμένως απευθύνονταν αποκλειστικά στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Εξάλλου, η Επιτροπή δημοσίευσε, το 2001, 93 ανακοινωθέντα Τύπου.

1.2. Η βελτίωση της διαδικασίας προ της προσφυγής το 2001

Οι δύο κύριες βελτιώσεις της διαδικασίας προ της προσφυγής το 2001 αφορούν την εκτέλεση των αποφάσεων και τη δημοσιότητα που τους δίδεται:

- όπως αναγγέλθηκε στην προηγούμενη, 18η έκθεση, η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθειες να μειώσει το χρόνο εκτέλεσης που απαιτείται μεταξύ της έγκρισης των αποφάσεών της για θέματα παραβάσεων και της κοινοποίησής τους στα κράτη μέλη. Η προσπάθεια απλούστευσης επέτρεψε έτσι να μειωθεί από 29 ημερολογιακές ημέρες σε 24 ώρες ο απαιτούμενος χρόνος για την κοινοποίηση των προειδοποιητικών επιστολών και των αιτιολογημένων γνωμών στα οικεία κράτη μέλη μέσω της μόνιμης αντιπροσωπείας τους.

Αυτό έγινε δυνατό μέσω μιας προσπάθειας εναρμόνισης των υποδειγμάτων σύνταξης των κειμένων προειδοποιητικής επιστολής και αιτιολογημένης γνώμης και συγχρόνως μέσω της σύντμησης των διοικητικών σταδίων μεταξύ της απόφασης και της κοινοποίησης.

Ο χρόνος εκτέλεσης των αποφάσεων προσφυγής μειώθηκε επίσης, αλλά σε βαθμό λιγότερο σημαντικό. Χρησιμεύει συνήθως για τις ύστατες επαφές με το οικείο κράτος μέλος, ούτως ώστε να επιτύχει την εθελούσια συμμόρφωσή του πριν την προσφυγή στο Δικαστήριο.

- η βελτίωση της διαδικασίας παράβασης αποσκοπούσε επίσης στην ακόμα μεγαλύτερη διαφάνεια των σχετικών αποφάσεων που λαμβάνει η Επιτροπή. Αφενός, όπως αναγγέλθηκε στην προηγούμενη έκθεση, όλες οι πρόσφατες αποφάσεις προειδοποιητικής επιστολής, αιτιολογημένης γνώμης, προσφυγής και θέσης στο αρχείο είναι πλέον προσπελάσιμες στην ιστοθέση "Europa" της Γενικής Γραμματείας της Επιτροπής στην ακόλουθη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/droit_com/index_fr.htm

infractions.

Η δημοσίευση των πληροφοριών αυτών στο Διαδίκτυο επιτρέπει τόσο την πληρέστερη ενημέρωση του κοινού όσο και τη δημιουργία υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών (επίπτωση "peer pressure").

Αφετέρου, αυξήθηκε και η συχνότητα των στατιστικών που δημοσιεύονται στο Διαδίκτυο, η οποία από τον Ιούλιο 2001 κατέστη πλέον εξαμηνιαία.

1.3. Η κατάσταση μεταφοράς των οδηγιών το 2001

Ο κατωτέρω πίνακας παρέχει γενική εικόνα της κατάστασης ανακοίνωσης των εθνικών μέτρων εκτέλεσης για το σύνολο των οδηγιών που ίσχυαν στις 31 Δεκεμβρίου 2001.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2001, τα κράτη μέλη είχαν ανακοινώσει κατά μέσο όρο το 97,41 % των εθνικών μέτρων εκτέλεσης που είναι αναγκαία για την εφαρμογή των οδηγιών. Ο αριθμός αυτός αποδεικνύει σαφή βελτίωση της κατάστασης μεταφοράς σε σχέση με το 2000 (96,59%) και είναι ο υψηλότερος διαπιστωθείς αριθμός από το 1992 και εξής.

Εντούτοις, παραμένει χαμηλότερος από το στόχο του 98,5% τον οποίο καθόρισε το ευρωπαϊκό συμβούλιο της Στοκχόλμης για τη μεταφορά της νομοθεσίας περί εσωτερικής αγοράς. Στο συνολικό επίπεδο της προς μεταφορά κοινοτικής νομοθεσίας, πράγματι, μόνον η Δανία και η Ισπανία επιτυγχάνουν ανάλογο αριθμητικό στόχο.

Η σχετική κατάσταση κάθε κράτους μέλους εμφαίνεται στον κατωτέρω πίνακα.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Ο ανακεφαλαιωτικός πίνακας που παρεμβάλλεται στο τέλος του μέρους 2 του παραρτήματος IV (Τόμος V) της παρούσας έκθεσης εμφανίζει λεπτομερώς, ανά κράτος μέλος και ανά τομέα, το επίπεδο μεταφοράς που επετεύχθη το 2001.

1.4. Αιτήσεις παρέκκλισης από τα μέτρα εναρμόνισης - Άρθρο 95 της συνθήκης ΕΚ το 2001

Το άρθρο 95 (παράγραφοι 4-6) παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να διατηρούν ή να εισάγουν εθνικές διατάξεις παρεκκλίνουσες από μέτρα εναρμόνισης που θεσπίζονται σε κοινοτικό επίπεδο, εφόσον αυτό δικαιολογείται από επιτακτικές ανάγκες, και ιδίως για λόγους προστασίας της υγείας ή του περιβάλλοντος. Συμφώνως προς τη Συνθήκη, η Επιτροπή οφείλει να εγκρίνει ή να απορρίψει τις κοινοποιούμενες εθνικές διατάξεις εντός εξαμήνου. Εάν η πολυπλοκότητα του αντικειμένου το δικαιολογεί και δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία του ανθρώπου, η Επιτροπή μπορεί να παρατείνει την εν λόγω περίοδο μέχρι ένα εξάμηνο.

Το 2001, υποβλήθηκαν συνολικά 7 κοινοποιήσεις δυνάμει του άρθρου 95(4-6) από κράτη μέλη. Αφορούσαν κοινοποίηση της Γερμανίας δυνάμει του άρθρου 95(5) σχετικά με νέες εθνικές διατάξεις που υπερβαίνουν τα μέτρα της οδηγίας 1999/51/ΕΚ (η οποία απαγορεύει τη διακίνηση στο εμπόριο και τη χρησιμοποίηση οργανοκασσιτερικών ενώσεων που δρουν ως βιοκτόνα σε αντιρρυπαντικά χρώματα βαφής ελεύθερης πρόσφυσης), κοινοποίηση της Γερμανίας δυνάμει του άρθρου 95(4) σχετικά με τη διατήρηση εθνικών διατάξεων που παρεκκλίνουν από την οδηγία 2000/38/ΕΚ (προσαρμογή των συστημάτων φαρμακοεπαγρύπνησης), κοινοποίηση των Κάτω Χωρών δυνάμει του άρθρου 95(5) σχετικά με νέες εθνικές διατάξεις που υπερβαίνουν τα μέτρα της οδηγίας 94/60/ΕΚ (η οποία εναρμονίζει, μεταξύ άλλων, τη χρησιμοποίηση και τη διακίνηση του εμπόριο κρεωσότου και παρόμοιων αποσταγμάτων πίσσας, καθώς και παρασκευασμάτων που τα περιέχουν με περιορισμό της περιεκτικότητας B[a]P), κοινοποίηση του Ηνωμένου Βασιλείου δυνάμει του άρθρου 95(4) σχετικά με τη διατήρηση εθνικών διατάξεων που υπερβαίνουν τα μέτρα της οδηγίας 98/79/ΕΚ (η οποία εναρμονίζει τους κανόνες διακίνησης στο εμπόριο και χρησιμοποίησης των ιατροτεχνολογικών βοηθημάτων που χρησιμοποιούνται στη διάγνωση in vitro), και κοινοποιήσεις της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας δυνάμει του άρθρου 95(4) σχετικά με τη διατήρηση εθνικών διατάξεων που παρεκκλίνουν από την οδηγία 76/116/EΟΚ, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 98/97/ΕΚ (που αφορά την ανώτατη επιτρεπτή συγκέντρωση καδμίου σε λιπάσματα και την απαγόρευση της κυκλοφορίας λιπασμάτων που περιέχουν κάδμιο σε συγκεντρώσεις ανώτερες εκείνων που είχαν καθοριστεί σε εθνικό επίπεδο στην Αυστρία, στη Φινλανδία και στη Σουηδία).

Το 2001, η Επιτροπή, με απόφαση που εξέδωσε στις 13.07.2001, απέρριψε το νέο σχέδιο γερμανικών εθνικών διατάξεων που αφορούσαν τη χρησιμοποίηση οργανοκασσιτερικών ενώσεων σε αντιρρυπαντικά χρώματα βαφής. Με απόφαση που εξέδωσε στις 18.07.2001, η Επιτροπή απέρριψε τη διατήρηση των εθνικών διατάξεων της Δανίας όσον αφορά τις υποχρεώσεις ανακοίνωσης των παρενεργειών φαρμακευτικών προϊόντων.

Μετά από παράταση της περιόδου εξέτασης με απόφαση που εκδόθηκε στις 13.07.2001, η Επιτροπή ενέκρινε τις εθνικές διατάξεις των Κάτω Χωρών σχετικά με τη διακίνηση στο εμπόριο και τη χρησιμοποίηση ξύλου που έχει υποστεί επεξεργασία με κρεώσοτο με απόφαση που εξέδωσε στις 23.01.2002. Συνεπώς, συμφώνως προς το άρθρο 95(7) της Συνθήκης, η Επιτροπή εξετάζει αν ενδείκνυται να προτείνει την προσαρμογή στην τεχνολογική πρόοδο, για δεύτερη φορά, των διατάξεων της οδηγίας 94/60/ΕΚ που αφορούν το κρεώσοτο και το ξύλο που έχει υποστεί επεξεργασία με κρεώσοτο επί τη βάσει των επιστημονικών στοιχείων που υπέβαλαν οι Κάτω Χώρες και της γνωμοδότησης που εξέδωσε για το θέμα η CSTEE.

Τέλος, με την απόφασή της από 25.01.2002, η Επιτροπή έκρινε απαράδεκτη την κοινοποίηση του Ηνωμένου Βασιλείου με την οποία ζητούσε τη διατήρηση των μέτρων του Κανονισμού περί Διατάξεων Δοκιμών και Υπηρεσιών HIV του 1992 επικαλούμενο το άρθρο 95(4) της Συνθήκης. Οι αποφάσεις της Επιτροπής για τις κοινοποιήσεις της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας σχετικά με τις συγκεντρώσεις καδμίου στα λιπάσματα βρίσκονται στο στάδιο της προετοιμασίας.

1.5. Η εφαρμογή των διεθνών συμφωνιών που συνάπτει η Κοινότητα και του δικαίου που απορρέει από αυτές

Δυνάμει του άρθρου 300 παράγραφος 7 της συνθήκης, οι συμφωνίες που συνάπτονται υπό τους όρους που καθορίζονται στο εν λόγω άρθρο δεσμεύουν τα όργανα της Κοινότητας και τα κράτη μέλη.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή κίνησε το 1998 διαδικασία λόγω παράβασης κατά της Ιρλανδίας για παραβίαση του άρθρου 5 του πρωτοκόλλου 28 της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Πράγματι, κατά παράβαση της εν λόγω διάταξης, η Ιρλανδία δεν έχει εγκρίνει μέχρι σήμερα τη Σύμβαση της Βέρνης για την προστασία των λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων, όπως τροποποιήθηκε δυνάμει της Πράξης των Παρισίων (1971). Η Επιτροπή προσέφυγε στο Δικαστήριο στις 19 Ιανουαρίου 2000, το οποίο με απόφασή του που εξεδόθη στις 19 Μαΐου 2002, απεφάνθη ότι η Ιρλανδία παραβίασε τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τις διατάξεις του άρθρου 300, παράγραφος 7, ΕΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 5 του πρωτοκόλλου 28 που προσαρτάται στη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο γενικός εισαγγελέας Mischo απέρριψε επίσης την επιχειρηματολογία του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τις ενδεχόμενες επιπτώσεις του μικτού χαρακτήρα μιας συμφωνίας στις αρμοδιότητες της Επιτροπής όσον αφορά τη διαδικασία λόγω παράβασης.

Η Επιτροπή έλαβε επίσης καταγγελίες που αφορούσαν τη μη τήρηση από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Κάτω Χώρες ορισμένων διατάξεων σχετικών με την ελεύθερη εγκατάσταση και την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων που περιέχονται στην Ευρωπαϊκή σύμβαση με την Πολωνία."

1.6. Παρουσίαση με γραφικές παραστάσεις του συνόλου των διαδικασιών παράβασης τις οποίες κίνησε ή διαχειρίστηκε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια του 2001

Οι τρεις πίνακες που ακολουθούν περιλαμβάνουν τον αριθμό των φακέλων παράβασης που βρίσκονταν σε εξέλιξη στις 31 Δεκεμβρίου 2001, αντιστοίχως στο στάδιο της προειδοποιητικής επιστολής, της αιτιολογημένης γνώμης και της προσφυγής ενώπιον του Δικαστηρίου.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

1.7. Η εφαρμογή από την Επιτροπή του άρθρου 228 της συνθήκης ΕΚ (εξελίξεις το 2001)

Το 2001, η Επιτροπή διευκρίνισε τη στάση που ακολουθεί στον καθορισμό των χρηματικών ποινών τις οποίες προτείνει στο Δικαστήριο στο πλαίσιο των προσφυγών δυνάμει του άρθρου 228 ΕΚ. Υπενθυμίζεται ότι ο τρόπος υπολογισμού των προτεινομένων χρηματικών ποινών καθορίζεται σε δύο ανακοινώσεις της Επιτροπής του 1996 [1] και του 1997 [2]. Το 2001, η Επιτροπή διευκρίνισε την πρακτική της καθορίζοντας το συντελεστή "διάρκειας" της παράβασης (από την πρώτη απόφαση του Δικαστηρίου) σε 0,1 εκατοστιαία μονάδα ανά μήνα καθυστέρησης από τον 7ο μήνα από την έκδοση της απόφασης, εντός των ορίων που καθορίζει η ανακοίνωση του 1997.

[1] Ανακοίνωση σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 171 της Συνθήκης ΕΚ, ΕΕΕΚ αριθ. C 242 της 21/08/1996, σελ. 6-8.

[2] Ανακοίνωση σχετικά με τη μέθοδο υπολογισμού της χρηματικής ποινής που προβλέπεται από το άρθρο 171 της Συνθήκης ΕΚ, ΕΕΕΚ αριθ. C 063 της 28/02/1997, σελ. 2-4.

Η Επιτροπή έλαβε επίσης τρεις αποφάσεις δεύτερης παραπομπής με αίτημα επιβολής χρηματικής ποινής κατά της Ισπανίας, της Γαλλίας και του Λουξεμβούργου.

Οι τομείς τους οποίους αφορούν οι αποφάσεις αυτές είναι εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους, εφόσον πρόκειται για μια απόφαση στον τομέα του περιβάλλοντος (Ισπανία), μια απόφαση στον τομέα της αλιείας (Γαλλία) και μία στον τομέα των μεταφορών (Λουξεμβούργο).

Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι η διαδικασία δεύτερης προσφυγής ενώπιον του Δικαστηρίου με αίτημα επιβολής χρηματικής ποινής δεν περιορίζεται πλέον, όπως κατά το παρελθόν, ουσιαστικά στον περιβαλλοντικό και στον κοινωνικό τομέα και συνεπώς αφορά όλο το εύρος των παραβάσεων.

Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η απόφαση δεύτερης προσφυγής κατά της Γαλλίας είναι η πρώτη στον τομέα της αλιείας.

Πολλοί φάκελοι μπόρεσαν επίσης να τεθούν στο αρχείο το 2001 μετά την εκτέλεση των αποφάσεων του Δικαστηρίου από το οικείο κράτος μέλος. Πρόκειται κυρίως για το φάκελο που αφορά τη χωματερή του Κουρουπητού, ο οποίος παραμένει, μέχρι σήμερα, ο μοναδικός φάκελος για τον οποίο το Δικαστήριο καταδίκασε κράτος μέλος να καταβάλει χρηματική ποινή. Οι ελληνικές αρχές ενέκριναν τα μέτρα που εξασφαλίζουν την εκτέλεση της πρώτης απόφασης του Δικαστηρίου στις 26 Φεβρουαρίου 2001 και κατέβαλαν το συνολικό ποσό των 5.400.000 εκατομμυρίων ευρώ ως χρηματική ποινή για την περίοδο από τον Ιούλιο 2000 έως το Μάρτιο 2001. Υπενθυμίζεται ότι η μη εκτελεσθείσα απόφαση αφορούσε την παράλειψη της Ελλάδας να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσει τη διάθεση των τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων στην περιοχή Χανίων Κρήτης (και ιδίως το κλείσιμο της παράνομης χωματερής που βρισκόταν στις εκβολές του χειμάρρου Κουρουπητός), κατά παράβαση των υποχρεώσεων που επιβάλλουν οι οδηγίες 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1975 σχετικά με τα στερεά απόβλητα και 78/319/ΕΟΚ της 20ης Μαρτίου 1978 σχετικά με τα τοξικά και επικίνδυνα απόβλητα.

Η Επιτροπή μπόρεσε επίσης να κλείσει το 2001 προηγούμενους φακέλους, για τους οποίους το κράτος μέλος κατάφερε να δώσει λύση όσον αφορά την εξασφάλιση της εκτέλεσης της απόφασης του Δικαστηρίου.

Πράγματι, στο παρόν στάδιο δεν εκκρεμεί κανένας φάκελος για τον οποίο να έχει ληφθεί απόφαση δεύτερης προσφυγής το 2000 ή προηγουμένως.

Ο ανακεφαλαιωτικός πίνακας κατωτέρω παρουσιάζει το σύνολο των αποφάσεων δεύτερης προσφυγής (και το αποτέλεσμά τους) τις οποίες έλαβε η Επιτροπή μετά την καθιέρωση της διαδικασίας αυτής από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ

2.1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

Ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων

Γενικά, η ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων εφαρμόζεται με ικανοποιητικό τρόπο στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, καθώς και στο πλαίσιο των συναλλαγών με τρίτες χώρες. Ο αριθμός των υποθέσεων παράβασης μειώθηκε κατά τι το υπόψη έτος. Εντούτοις, ορισμένες από αυτές συνιστούν σοβαρά εμπόδια στην ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς και βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας παράβασης.

Το 2001, το Δικαστήριο εξέδωσε μία μόνον απόφαση στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων, η οποία αφορούσε το ασυμβίβαστο εθνικής ρύθμισης που επέβαλλε την εγγραφή στο εθνικό νόμισμα υποθήκης η οποία εξασφάλιζε απαίτηση πληρωτέα στο νόμισμα άλλου κράτους μέλους [3].

[3] Υπόθεση C-464/98 -'Εθνική νομοθεσία που απαγορεύει την εγγραφή υποθηκών σε αλλοδαπό νόμισμα' - απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 2001.

Μεταξύ των σημαντικών παραβάσεων, εκείνες που αφορούν την απονομή στα κράτη μέλη "ειδικών δικαιωμάτων" ελέγχου επί των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας (ενέργεια, τηλεπικοινωνίες κλπ) δεν είναι μόνον πολυάριθμες, αλλά κυρίως παρουσιάζουν ιδιαίτερη σημασία όσον αφορά την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς. Μετά από την πρώτη απόφαση [4] του Δικαστηρίου στον τομέα αυτό, ασκήθηκε προσφυγή για τρεις άλλες περιπτώσεις παρόμοιων παραβάσεων, για τις οποίες ο Γενικός Εισαγγελέας υπέβαλε τα συμπεράσματά του [5] στις 3 Ιουλίου 2001. Η απόφαση του Δικαστηρίου θα επιτρέψει, αφενός, να εμβαθυνθεί η ερμηνεία που πρέπει να δίδεται στην ελευθερία επενδύσεων στο εσωτερικό της ΕΚ και, αφετέρου, να προσδιοριστούν οι ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν για άλλες παρόμοιες περιπτώσεις οι οποίες βρίσκονται σε λιγότερο προχωρημένα στάδια της διαδικασίας λόγω παράβασης.

[4] Υπόθεση C-58/99 -'Ιδιωτικοποίηση δημοσίων επιχειρήσεων - Απονομή ειδικών εξουσιών' - απόφαση της 23ης Μαΐου 2000.

[5] Υπoθέσεις C-367/98, C-483/99, C-503/99 -'Ιδιωτικοποιήσεις επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας - Περιορισμοί στην απόκτηση συμμετοχών και παρέμβαση στη διαχείριση - Ενέργειες και ειδικές εξουσίες του κράτους' - συμπεράσματα της 3ης Ιουλίου 2001.

Εξάλλου, συνεχίζουν να ερευνώνται οι διάφοροι περιορισμοί στην αγορά ακινήτων που ισχύουν σε ορισμένα κράτη μέλη. Οι παραβάσεις αυτές, οι οποίες αποδεικνύουν το σχετικό κατακερματισμό της κοινοτικής αγοράς ακινήτων, περιορίζουν σημαντικά την άσκηση των θεμελιωδών ελευθεριών των ευρωπαίων πολιτών. Επίσης, συνεχίζουν να σημειώνονται άλλες παραβάσεις στον τομέα των περιορισμών στις επενδυτικές δραστηριότητες των επικουρικών συνταξιοδοτικών ταμείων.

Τέλος, οι διατάξεις που αφορούν τη δήλωση της διασυνοριακής διακίνησης μέσων πληρωμής τις οποίες εφαρμόζει ένα κράτος μέλος, και ειδικότερα η αναλογικότητα των επιβαλλομένων χρηματικών ποινών σε περίπτωση παράβασης της διοικητικής υποχρέωσης, αποτελούν επίσης αντικείμενο μιας περίπτωσης παράβασης για την οποία αποφασίστηκε να ασκηθεί προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου.

2.2. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Γενική επισκόπηση

Η ΓΔ Επιχειρήσεων διαχειριζόταν στις 31/12/2001 470 οδηγίες, από τις οποίες 452 εφαρμόζονταν την ημερομηνία αυτή. Οι καταγγελίες και οι παραβάσεις που συνδέονταν με αυτές τις οδηγίες αποτελούσαν περίπου το 4% του συνόλου των περιπτώσεων παράβασης που χειρίστηκε η Επιτροπή το 2001. Διαπιστώθηκε μείωση του αριθμού των φακέλων παραβάσεων που χειρίστηκε η ΓΔ Επιχειρήσεων το 2001 σε σχέση με το 2000.

Η μείωση αυτή οφείλεται, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι τα κράτη μέλη μετέφεραν σημαντικό αριθμό οδηγιών για τις οποίες είχαν κινηθεί διαδικασίες παράβασης λόγω μη μεταφοράς.

Παρά τη μείωση των περιπτώσεων παράβασης, η μη μεταφορά των οδηγιών συνεχίζει να αποτελεί μείζον πρόβλημα για τις επιχειρήσεις των αντίστοιχων τομέων (και συγκεκριμένα του τομέα των αυτοκινήτων, των χημικών ουσιών και των κεφαλαιουχικών αγαθών) και για τους καταναλωτές των προϊόντων αυτών, οι οποίοι δεν μπορούν να επωφεληθούν πλήρως από την ενιαία αγορά. Σήμερα, το ποσοστό μεταφοράς κυμαίνεται, ανάλογα με το κράτος μέλος, μεταξύ 95,19% και 99,12%. Οι περισσότερες περιπτώσεις παραβάσεων λόγω μη μεταφοράς αφορούν τον τομέα των αυτοκινήτων και ακολουθεί ο τομέας των χημικών ουσιών. Είναι σαφές ότι η πλήρης μεταφορά του βιομηχανικού κοινοτικού δικαίου θα επέτρεπε την καλύτερη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Οι δυσχέρειες που παρουσιάζονται στη μεταφορά των οδηγιών οφείλονται συχνά στο γεγονός ότι τα πρόσωπα που είναι επιφορτισμένα με τη διαπραγμάτευσή τους δεν είναι τα ίδια με εκείνα που συντάσσουν τα εθνικά μέτρα μεταφοράς και ασχολούνται στη συνέχεια με την πρακτική εφαρμογή τους.

Εξάλλου, το 2001 παρατηρήθηκε αύξηση των περιπτώσεων μη ορθής εφαρμογής και μη ορθής μεταφοράς. Οι περισσότερες από τις περιπτώσεις αυτές αφορούν τον τομέα των κεφαλαιουχικών αγαθών.

Λόγω της αύξησης αυτής, η ΓΔ Επιχειρήσεων εγγράφει συστηματικά περιπτώσεις μη ορθής εφαρμογής και μη ορθής μεταφοράς στην ημερήσια διάταξη των συνεδριάσεων « πακέτο » που διοργανώνει η Γενική Γραμματεία με θέμα τη μεταφορά των οδηγιών.

Από στατιστική άποψη, διαπιστώνεται ότι από το σύνολο των φακέλων που εξέτασε η ΓΔ Επιχειρήσεων, κινήθηκε διαδικασία λόγω παράβασης στο 80% των περιπτώσεων, αριθμός υψηλός που παραμένει αμετάβλητος από το 2000. Η ίδια τάση διαπιστώνεται όσον αφορά τον αριθμό παραβάσεων για τις οποίες αποφασίστηκε η άσκηση προσφυγής ενώπιον του Δικαστηρίου, ο οποίος παρέμεινε στο 8% του συνόλου των υπό εξέταση φακέλων.

Aνάλυση ανά τομέα

2.2.1. Χημικές ουσίες

Στον τομέα των χημικών ουσιών παρατηρήθηκε σημαντική μείωση των περιπτώσεων μη μεταφοράς. 23 παραβάσεις τέθηκαν στο αρχείο το 2001, από τις οποίες οι 17 αφορούσαν οδηγίες για τις οποίες η προθεσμία μεταφοράς είχε λήξει το 2000. Ωστόσο, δεδομένου ότι το 2001 έληξε η προθεσμία μεταφοράς μιας μόνον οδηγίας, δεν είναι δυνατόν να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι διαμορφώνεται τάση πολύ υψηλού βαθμού μεταφοράς σε εύλογο χρονικό διάστημα.

Η κάλυψη των καθυστερήσεων φαίνεται να επιβεβαιώνει ότι ο κύριος λόγος μη ανακοίνωσης είναι οι καθυστερήσεις τις οποίες παρουσιάζουν οι διαδικασίες μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο και όχι άλλοι παράγοντες.

Η μοναδική περίπτωση μη μεταφοράς που δεν φαίνεται να μπορεί να αποδοθεί στην καθυστέρηση της διαδικασίας μεταφοράς αφορά τον τομέα των εκρηκτικών (οδηγία 93/15/ΕΟΚ) και εξετάζεται σήμερα στο πλαίσιο της διαδικασίας που προβλέπει το άρθρο 228 της Συνθήκης, μετά την απόφαση του Δικαστηρίου η οποία εκδόθηκε το Μάρτιο 2000 και διαπίστωνε την παράλειψη της Γαλλίας να μεταφέρει την οδηγία 93/15/ΕΟΚ (υπόθεση C-327/98). Εντούτοις, φαίνεται ότι τα μέτρα μεταφοράς βρίσκονται στο στάδιο της έγκρισης.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις μη ορθής μεταφοράς ή μη ορθής εφαρμογής, κινήθηκαν δυο νέες διαδικασίες λόγω παράβασης, οι οποίες αφορούν την παραβίαση ορισμένων οδηγιών σχετικών με περιορισμούς στη διακίνηση στο εμπόριο και στη χρησιμοποίηση ορισμένων επικίνδυνων ουσιών (λάμπες πετρελαίου, ενώσεις αρσενικού) ή με κανόνες για την επισήμανση των επικίνδυνων παρασκευασμάτων.

Δυο περιπτώσεις μη ορθής μεταφοράς ή μη ορθής εφαρμογής της οδηγίας για την εμπορία και τον έλεγχο εκρηκτικών υλών εμπορικής χρήσης (οδηγία 93/15/ΕΚ) αφορούν τη Γαλλία και τη Γερμανία. Όσον αφορά τη Γερμανία, η Επιτροπή αποφάσισε στις 23 Οκτωβρίου 2001, να προσφύγει στο Δικαστήριο.

2.2.2. Φαρμακευτικά προϊόντα

Κατά τη διάρκεια του 2001, όλες οι διαδικασίες λόγω μη μεταφοράς των οδηγιών που αφορούν τον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων τέθηκαν στο αρχείο. Εντούτοις, συνεχίζουν να υπάρχουν προβλήματα όσον αφορά την εφαρμογή και την ερμηνεία των φαρμακευτικών οδηγιών από τις εθνικές αρχές, ιδίως όσον αφορά την οδηγία 89/105/ΕΟΚ (οδηγία "διαφάνεια") για τη διαφάνεια του καθορισμού των τιμών των φαρμάκων και της συμπερίληψής τους στο πεδίο εφαρμογής των εθνικών συστημάτων ασφάλισης ασθενείας. Η εν λόγω οδηγία προσφέρει, εντός συγκεκριμένων προθεσμιών, διαδικαστικές εγγυήσεις όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών και του επιπέδου επιστροφής των εξόδων αγοράς φαρμάκων.

Μεγάλος αριθμός κρατών μελών όμως, δεν τηρούν τις απαιτήσεις της οδηγίας, ιδίως όσον αφορά τις προθεσμίες εντός των οποίων πρέπει να εγκρίνεται και να κοινοποιείται η απόφαση που αφορά την τιμή ενός φαρμάκου, την απαίτηση αιτιολόγησης των λαμβανομένων αποφάσεων επί τη βάσει αντικειμενικών και επαληθεύσιμων κριτηρίων, την εξασφάλιση διαδικασιών προσφυγής κατά των εκδιδομένων αποφάσεων ή τους όρους κατάρτισης των « θετικών καταλόγων » φαρμάκων τα οποία καλύπτει το εθνικό σύστημα ασφάλισης ασθενείας.

Στο επίπεδο των διαδικασιών που κινήθηκαν εναντίον κρατών μελών λόγω παράβασης της οδηγίας 89/105/ΕΟΚ, αξίζει να αναφερθεί η απόφαση την οποία εξέδωσε το Δικαστήριο στις 27 Νοεμβρίου 2001 κατά της Αυστρίας, ενώ μια άλλη υπόθεση κατά της Φινλανδίας εκκρεμεί επίσης στο Δικαστήριο. Αποφασίστηκε επίσης να ασκηθεί προσφυγή κατά του Βελγίου, ενώ η προσφυγή που αποφασίστηκε να ασκηθεί κατά της Ελλάδας έχει προς το παρόν ανασταλεί λόγω των συζητήσεων που διεξάγονται μεταξύ της Επιτροπής και των ελληνικών αρχών. Συνεχίζονται επίσης εξαιρετικά έντονες συζητήσεις με άλλα κράτη μέλη σχετικά με την εφαρμογή της ίδιας οδηγίας.

Εκτός από την εφαρμογή της οδηγίας « διαφάνεια », συνεχίζονται δυο σημαντικές διαδικασίες κατά του Βελγίου και της Ιταλίας. Οι εν λόγω υποθέσεις αφορούν αντιστοίχως την εφαρμογή της οδηγίας 89/381/ΕΟΚ για τα παράγωγα του αίματος φαρμακευτικά προϊόντα και τους όρους αναστολής της έγκρισης κυκλοφορίας φαρμάκων στην Ιταλία. Και στις δύο περιπτώσεις, η Επιτροπή απέστειλε το 2001 συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη στις εν λόγω χώρες.

2.2.3. Καλλυντικά

Κατά τη διάρκεια του 2001, η Επιτροπή διαπίστωσε πρόοδο όσον αφορά τη μεταφορά της κοινοτικής νομοθεσίας για τα καλλυντικά και μπόρεσε να θέσει στο αρχείο πολλές διαδικασίες παράβασης που είχε κινήσει κατά κρατών μελών λόγω μη ανακοίνωσης των εθνικών μέτρων μεταφοράς. Πράγματι, όλα τα κράτη μέλη κοινοποίησαν τα μέτρα μεταφοράς των οδηγιών 2000/6/ΕΚ και 2000/11/ΕΚ για την προσαρμογή της οδηγίας 76/768/ΕΟΚ στην τεχνική πρόοδο. Ορισμένα μόνον κράτη μέλη δεν έχουν μεταφέρει ακόμη τις οδηγίες 97/18/ΕΚ και 2000/41/ΕΚ για τη μετάθεση της ημερομηνίας από την οποία απαγορεύονται τα πειράματα σε ζώα με συστατικά ή συνδυασμούς συστατικών καλλυντικών προϊόντων.

Εξάλλου, η Επιτροπή μπόρεσε επίσης να διαπιστώσει κάποια πρόοδο στην εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας για τα καλλυντικά, εφόσον δεν χρειάστηκε να εξετάσει καμία νέα περίπτωση παράβασης.

2.2.4. Κεφαλαιουχικά αγαθά

Στον τομέα των μηχανικών και των ηλεκτρομηχανικών μέσων (συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού ατομικής προστασίας), και λαμβανομένου υπόψη ότι η τελευταία οδηγία που εγκρίθηκε σε αυτόν τον τομέα χρονολογείται από το 1999 (οδηγία 99/5/ΕΚ σχετικά με το ραδιοεξοπλισμό και τον τηλεπικοινωνιακό τερματικό εξοπλισμό και την αμοιβαία αναγνώριση της πιστότητας των εξοπλισμών αυτών), υφίστανται ελάχιστες περιπτώσεις μη μεταφοράς. Σε σχέση με την οδηγία 99/5/ΕΚ, η κατάσταση έχει ως εξής :

-δεδομένου ότι η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιρλανδία και η Ιταλία έχουν πλέον μεταφέρει την οδηγία 99/5/ΕΚ στο εσωτερικό τους δίκαιο, πράγμα που επέτρεψε να κλείσουν οι φάκελοι των παραβάσεων που τις αφορούσαν, παραμένει εν αταξία μόνον η Ελλάδα. Η Επιτροπή προσέφυγε στο Δικαστήριο κατά της Ελλάδας στις 18 Ιουλίου 2001 λόγω μη μεταφοράς της εν λόγω οδηγίας.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις μη ορθής εφαρμογής ή μη ορθής μεταφοράς των οδηγιών, σημειώθηκε σημαντική πρόοδος το 2001. Περισσότερες από το 60% των παραβάσεων που είχαν σημειωθεί σε αυτόν τον τομέα έκλεισαν κατά τη διάρκεια του έτους. Ο συνδυασμός συχνών άμεσων επαφών με τους αρμόδιους για τους φακέλους υπαλλήλους των εθνικών διοικήσεων και αυστηρής εφαρμογής των μέσων που παρέχει στην Επιτροπή το άρθρο 226 ΕΚ είχε ικανοποιητικά αποτελέσματα. Στον τομέα της εποπτείας της αγοράς ιδίως, τα κράτη μέλη αποδείχθηκαν αποτελεσματικότερα από ό,τι κατά το παρελθόν και διενήργησαν τους απαραίτητους ελέγχους.

Στον τομέα της μετρολογίας, οι υφιστάμενες παραβάσεις γενικά αφορούν μόνον μη μεταφορά. Στον τομέα του εξοπλισμού υπό πίεση και των ιατροτεχνολογικών βοηθημάτων, οι περισσότερες παραβάσεις αφορούν την κακή εφαρμογή των σχετικών οδηγιών.

Και στον τομέα των συσκευών αερίου, οι υφιστάμενες παραβάσεις αφορούν αποκλειστικά την κακή εφαρμογή της οδηγίας 90/396/ΕΟΚ για τις συσκευές αερίου.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις μη ανακοίνωσης των εθνικών μέτρων μεταφοράς, η κατάσταση έχει λεπτομερέστερα ως εξής :

-Στις 20 Δεκεμβρίου 2001, αποφασίστηκε να ασκηθεί προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου για τη μη μεταφορά από τη Γερμανία της οδηγίας 97/23/ΕΚ σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση.

-Όσον αφορά την οδηγία 98/79/ΕΚ για τα ιατροτεχνολογικά βοηθήματα που χρησιμοποιούνται στη διάγνωση in vitro, όλα τα κράτη μέλη ανακοίνωσαν τα εθνικά μέτρα μεταφοράς, εκτός της Γαλλίας, η οποία επρόκειτο να ολοκληρώσει τη μεταφορά το 2002.

-Όσον αφορά την οδηγία 1999/103/ΕΚ σχετικά με τις μονάδες μέτρησης, αποφασίστηκε να αποσταλεί αιτιολογημένη γνώμη λόγω μη μεταφοράς της εν λόγω οδηγίας στην Ελλάδα και στην Πορτογαλία.

Γενικά, τα κράτη μέλη δεν αντιμετώπισαν, κατ' αρχήν, ιδιαίτερα προβλήματα κατά τη μεταφορά των τριών προαναφερθεισών οδηγιών. Οι καθυστερήσεις στη μεταφορά οφείλονται μάλλον, εν μέρει, στην πολυπλοκότητα των εσωτερικών διαδικασιών.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης του εθνικού δικαίου με τις οδηγίες, η κατάσταση έχει ως εξής :

-Απεστάλη αιτιολογημένη γνώμη βάσει του άρθρου 228 προς την Ιταλία λόγω μη συμμόρφωσης της εθνικής νομοθεσίας με την οδηγία 90/396/ΕΟΚ για τις συσκευές αερίου, κατόπιν της απόφασης που εξέδωσε το Δικαστήριο το 1999, με την οποία διαπίστωνε τη μη συμμόρφωση της εθνικής νομοθεσίας (υπόθεση C-97/112).

-Απεστάλη προειδοποιητική επιστολή προς την Πορτογαλία το 2001 λόγω μη συμμόρφωσης της εθνικής νομοθεσίας με την οδηγία 93/42 για τα ιατροτεχνολογικά βοηθήματα.

2.2.5. Μηχανοκίνητα οχήματα, ελκυστήρες, μοτοσικλέτες

Ο ρυθμός μεταφοράς οδηγιών που αφορούν την έγκριση τύπου μηχανοκίνητων οχημάτων, τους γεωργικούς ή δασικούς ελκυστήρες και τις μοτοσικλέτες ήταν ικανοποιητικός. Ο σημαντικότερος λόγος γι' αυτό φαίνεται να είναι ότι, σε αντίθεση προς το προηγούμενο έτος, το 2001 έληξε η προθεσμία μεταφοράς για μικρότερο αριθμό οδηγιών (11), πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα σημαντικά μικρότερο νομοθετικό φόρτο στα κράτη μέλη. Η κίνηση διαδικασίας παράβασης γενικά αρκεί για να εξασφαλίσει τη μεταφορά των οδηγιών μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, χωρίς να υπάρχει ανάγκη ανάληψης περαιτέρω δράσης ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Παρόλα ταύτα, πρέπει να σημειωθεί ότι στην υπόθεση C-83/00 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εξέδωσε στις 15 Μαρτίου 2001 απόφαση με την οποία έκρινε ότι το Βασίλειο των Κάτω Χωρών, παραλείποντας να προσαρμόσει τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές του διατάξεις κατά τρόπο που να πληροί τις απαιτήσεις της οδηγίας 97/24/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία και χαρακτηριστικά των δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων με κινητήρα, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΚ.

Πρέπει να σημειωθεί ότι, λόγω της θέσπισης τροποποιητικής νομοθεσίας για την οδική κυκλοφορία στην Αυστρία, ορισμένες περιπτώσεις παραβάσεων λόγω της παράλειψης του εν λόγω κράτους μέλους να μεταφέρει εγκαίρως οδηγίες μπορούν πλέον να τεθούν στο αρχείο.

Η έγκριση τύπου οχημάτων γεννά συχνές δυσκολίες ερμηνείας τόσο λόγω της πολυπλοκότητας της νομοθεσίας όσο και της συνεχώς εξελισσόμενης τεχνολογίας. Η Επιτροπή σημειώνει με ικανοποίηση ότι οι ίδιες οι αρμόδιες για την έγκριση τύπου αρχές προσφεύγουν συχνά στα παγιωμένα δίκτυα αμοιβαίας ενημέρωσης και συζήτησης για την επίλυση ενδεχομένων δυσχερειών στην εφαρμογή των νομοθετικών διατάξεων. Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη για να επισημάνει σε ποια σημεία το νομοθετικό πλαίσιο χρήζει πιθανόν τροποποίησης.

2.2.6. Κανόνες πρόληψης που προβλέπονται από την οδηγία 98/34/ΕΚ

Η ΓΔ Επιχειρήσεων διαχειρίζεται και την οδηγία 98/34/ΕΚ. Η οδηγία αυτή θεσπίζει μια διαδικασία πληροφόρησης η οποία υποχρεώνει τα κράτη μέλη να υποβάλλουν στην Επιτροπή και στους εταίρους τους τα σχέδια τεχνικών κανονισμών προκειμένου να διενεργείται έλεγχος πριν από την οριστική τους έγκριση με βάση τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς. Πρόκειται για θεμελιώδες μέσο πρόληψης των εμποδίων στις συναλλαγές και αμοιβαίας πληροφόρησης.

Το 2001, η Επιτροπή έλαβε 530 σχέδια τεχνικών κανόνων (εκ των οποίων 25 αφορούσαν κανόνες σχετικούς με τις υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας, ενώ τα υπόλοιπα αφορούσαν προϊόντα), τα οποία εξετάστηκαν από τις υπηρεσίες της. Σε σχέση με το 2000, διαπιστώνεται μείωση του αριθμού κοινοποιήσεων. Η μείωση εξηγείται κυρίως λόγω της μείωσης των κοινοποιηθέντων σχεδίων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Πράγματι, η οδηγία 99/5/ΕΚ σχετικά με το ραδιοεξοπλισμό και τον τηλεπικοινωνιακό τερματικό εξοπλισμό, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή τον Απρίλιο 2000, ανάγκασε τα κράτη μέλη να κοινοποιήσουν τις ραδιοφωνικές τους διεπαφές, πράγμα που έκαναν κυρίως το 2000.

Εντούτοις, ο αριθμός των υποθέσεων για τις οποίες εκδόθηκε αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία το σχεδιαζόμενο μέτρο πρέπει να τροποποιηθεί ούτως ώστε να αρθούν τα μη αιτιολογημένα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών ή των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας που θα μπορούσαν ενδεχομένως να προκύψουν από αυτό, αυξήθηκε κατά τι το 2001. Αυτό αποδεικνύει ότι, παρόλο που ο αριθμός των κοινοποιουμένων σχεδίων μειώθηκε, η πολυπλοκότητά τους και τα εμπόδια που ενδέχεται να δημιουργήσουν για την εσωτερική αγορά αυξήθηκαν. Παράλληλα προς τις παραβάσεις της συνθήκης ΕΚ, ένα μεγάλο μέρος των αιτιολογημένων γνωμών που απεστάλησαν από την Επιτροπή ανέφεραν ότι τα κοινοποιηθέντα σχέδια ήταν ικανά να παραβιάσουν τις κοινοτικές οδηγίες που συνδέονται με την ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων ή υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας.

Η οδηγία διευκόλυνε επίσης, σε δεκαπέντε περίπου περιπτώσεις, τις εργασίες εναρμόνισης σε κοινοτικό επίπεδο, εμποδίζοντας την έγκριση εθνικών μέτρων που θα μπορούσαν να παγιώσουν τη στάση ορισμένων κρατών μελών σε ζητήματα όπου αναζητούνται κοινές λύσεις. Οι περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις συνδέονταν με την πρόταση οδηγίας για τα όργανα μέτρησης (COM (2000)566 τελικό), καθώς και την πρόταση κανονισμού για τις προϋποθέσεις υγειονομικής αστυνόμευσης που εφαρμόζονται στη μη εμπορική κυκλοφορία ζώων συντροφιάς (COM/2000/529 τελικό).

Μετά τη διαπίστωση παράβασης της οδηγίας, είτε λόγω έγκρισης νομοθετικού κειμένου που περιέχει τεχνικούς κανόνες οι οποίοι δεν έχουν κοινοποιηθεί κατ' εφαρμογή της οδηγίας 98/34/ΕΚ, είτε λόγω μη τήρησης των περιόδων status quo που προβλέπει η οδηγία 98/34/ΕΚ, η Επιτροπή αρχίζει διάλογο με το οικείο κράτος μέλος με στόχο την τακτοποίηση της κατάστασης (π.χ. μέσω της κοινοποίησης νέου σχεδίου), ή ακόμα και της κίνησης διαδικασίας λόγω παράβασης. Έως τα τέλη του 2001, συγκεντρώνονταν στοιχεία για δεκαπέντε περίπου διαδικασίες παράβασης, κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ο οποίος από τις 5 Αυγούστου 1999, περιλήφθηκε στη διαδικασία κοινοποίησης. Η αύξηση των περιπτώσεων παράβασης στον τομέα των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας οφείλεται στο ότι πρόκειται για νέο και πολύπλοκο τομέα στον οποίο τα κράτη μέλη συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν δυσχέρειες για την εξασφάλιση της ορθής εφαρμογής της οδηγίας 98/34/ΕΚ.

Με την απόφασή του στην υπόθεση Επιτροπή κατά Γαλλίας που εκδόθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2001 (C-230/99), το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο διευκρίνισε τη σχέση μεταξύ της αιτιολογημένης γνώμης που εκδίδεται κατ' εφαρμογή της οδηγίας 98/34/ΕΚ και των προειδοποιητικών επιστολών που αποστέλλονται βάσει του άρθρου 226 ΕΚ στο πλαίσιο των διαδικασιών παράβασης. Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι μια αιτιολογημένη γνώμη που εκδίδεται κατ' εφαρμογή της οδηγίας 83/189 (όπως κωδικοποιήθηκε από την οδηγία 98/34/ΕΚ), δεν μπορεί να θεωρηθεί ισοδύναμη προς προειδοποιητική επιστολή, διότι κατά το χρόνο έκδοσης της αιτιολογημένης γνώμης, το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται δεν θεωρείται ότι έχει διαπράξει παράβαση του κοινοτικού δικαίου, εφόσον η πράξη υφίσταται μόνον ως σχέδιο.

Με σκοπό να ενταθεί ο διάλογος με τις επιχειρήσεις, δημιουργήθηκε δικτυακός τόπος ο οποίος περιλαμβάνει τα κοινοποιηθέντα σχέδια και βρίσκεται στη διάθεση των επιχειρήσεων στη διεύθυνση http://europa.eu.int/comm/enterprise/tris/index_fr.htm

2.2.7. Λοιπά

Στους υπόλοιπους τομείς ευθύνης της ΓΔ Επιχειρήσεων (όπως τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα παιχνίδια, οι κατασκευές, ο τουρισμός κλπ), διαπιστώθηκαν ελάχιστες περιπτώσεις παραβάσεων. Αξίζει να αναφερθούν οι τρεις ακόλουθες περιπτώσεις :

-Το 2001, η Επιτροπή απηύθυνε προειδοποιητική επιστολή προς το Βέλγιο για μη ορθή εφαρμογή της οδηγίας 94/25/ΕΚ για τα σκάφη αναψυχής.

-Η τελευταία διαδικασία λόγω παράβασης που παρέμενε εκκρεμής στον τομέα των κατασκευών και αφορούσε τον ποιοτικό έλεγχο ορισμένων τύπων εισαγόμενου χάλυβα στην Ελλάδα, μπόρεσε να τεθεί στο αρχείο μετά την έγκριση από την Ελλάδα υπουργικής απόφασης με την οποία τροποποιείται η νομοθεσία που ήταν αντίθετη προς το κοινοτικό δίκαιο.

-Αποφασίστηκε η εκτέλεση της προσφυγής κατά της Ιταλίας σχετικά με τα προτιμησιακά τιμολόγια που εφαρμόζονται μόνον στους ιταλούς πολίτες για την είσοδο στα ιταλικά δημόσια μουσεία και μνημεία.

2.3. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Το 2001, η Επιτροπή εξέδωσε αποφάσεις σε 36 υποθέσεις τις οποίες χειρίστηκε η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού. [6] Για 32 από αυτές, ο φάκελος έκλεισε, ενώ στις υπόλοιπες περιπτώσεις, αποφασίστηκε να ασκηθεί προσφυγή κατά του οικείου κράτους μέλους ενώπιον του Δικαστηρίου. Παρόλο που είναι δύσκολο να εξαχθούν συμπεράσματα ευρείας κλίμακας από αυτά τα στοιχεία, μπορεί να διαπιστωθεί με βεβαιότητα ότι, γενικά, τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για να συμμορφωθούν με το κοινοτικό δίκαιο ανταγωνισμού. Πράγματι, οι υποθέσεις ανταγωνισμού αντιπροσωπεύουν μικρό μόνον μέρος των εικαζομένων παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου από τα κράτη μέλη τις οποίες εξετάζει αυτή τη στιγμή η Επιτροπή. Οι περισσότερες από τις καταγγελίες που υποβάλλονται στην Επιτροπή φαίνεται να είναι αβάσιμες, να μην αποτελούν προτεραιότητα ελλείψει κοινοτικής διάστασης, ή μπορεί να απορριφθούν διότι το οικείο κράτος μέλος έλαβε τα ενδεδειγμένα μέτρα κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης. Σημαντικό τμήμα των υποθέσεων παράβασης που εξετάζει η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού αφορά την εφαρμογή των οδηγιών ανταγωνισμού στον τομέα των τηλεπικοινωνιών ή της διαφάνειας των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημοσίων επιχειρήσεών τους. Τέλος, υπάρχει ένας αυξανόμενος αριθμός υποθέσεων που αφορούν τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, όπου η Επιτροπή πρέπει να εξασφαλίσει ότι οι περιορισμοί του ανταγωνισμού δεν υπερβαίνουν το βαθμό που είναι απαραίτητος για να εξασφαλιστεί η πραγματική εκπλήρωση της αποστολής των φορέων παροχής της υπηρεσίας.

[6] Σημειωτέον ότι η παρούσα έκθεση δεν καλύπτει την εξέταση των εικαζομένων παραβάσεων των κοινοτικών κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις από την Επιτροπή.

2.3.1. Τηλεπικοινωνίες

Η Επιτροπή συνέχισε να παρακολουθεί την πραγματική εφαρμογή στα κράτη μέλη των οδηγιών για τον ανταγωνισμό που βασίζονται στο άρθρο 86(3) ΕΚ, καθώς και τη δημιουργία του κανονιστικού πλαισίου στην Ελλάδα, μετά την πλήρη ελευθέρωση των αγορών που άρχισε να ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2001. Συνέχισε τις διαδικασίες του άρθρου 226 ΕΚ οι οποίες είχαν ήδη κινηθεί εναντίον ορισμένων κρατών μελών.

Εξάλλου, η Επιτροπή εξέτασε λεπτομερώς με τα κράτη μέλη και τους λοιπούς ενδιαφερομένους την πραγματική εφαρμογή των οδηγιών με την ευκαιρία της προετοιμασίας της έβδομης έκθεσης για την εφαρμογή των κανονιστικών ρυθμίσεων σε θέματα τηλεπικοινωνιών που εγκρίθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2001 [7].

[7] COM (2001) 706 τελικό.

Το 2001, εκκρεμούσαν ακόμα 20 διαδικασίες λόγω παράβασης κατά κρατών μελών που δεν είχαν μεταφέρει ορθώς τις εν λόγω οδηγίες ή είχαν παραλείψει να κοινοποιήσουν τα μέτρα μεταφοράς, 6 από τις οποίες έκλεισαν.

Μεταξύ άλλων, η Επιτροπή συνέχισε τη διαδικασία κατά του Λουξεμβούργου για το θέμα της χορήγησης δικαιωμάτων διέλευσης, η οποία κατέληξε σε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου το Φεβρουάριο 2001. Το Λουξεμβούργο κατηγορείται ότι δεν θέσπισε σαφείς κανόνες που να εγγυώνται τη μη διακριτική μεταχείριση των φορέων παροχής υπηρεσιών όσον αφορά τα δικαιώματα διέλευσης.

Στις 16 Οκτωβρίου 2001, το Δικαστήριο δικαίωσε την Επιτροπή στις διαδικασίες που είχε κινήσει κατά της Πορτογαλίας και της Ελλάδας. Στην απόφαση που αφορά την Πορτογαλία (υπόθεση C-429/99), το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι οι υπηρεσίες επανάκλησης δεν είναι υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας κατά την έννοια της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ και ότι συνεπώς η πορτογαλική κυβέρνηση κακώς επεφύλαξε τις υπηρεσίες αυτές στον ιστορικό φορέα παροχής υπηρεσιών έως την ελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών. Στην απόφαση που αφορά την Ελλάδα (συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-396/99 και C-397/99), το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι σύμφωνα με την προαναφερόμενη οδηγία, η πρόσβαση στην αγορά κινητής τηλεφωνίας δεν μπορεί να περιορίζεται για λόγους άλλους εκτός από την έλλειψη συχνοτήτων. Όταν η πρόσβαση αυτή εξαρτάται από τη χορήγηση άδειας, το κράτος μέλος πρέπει να μεριμνά ώστε οι διαδικασίες χορήγησης της άδειας να είναι διαφανείς και δημόσιες και να εκτυλίσσονται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων και κατά τρόπο μη συνεπαγόμενο δυσμενείς διακρίσεις.

Στις 6 Δεκεμβρίου 2001, το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση σε διαφορά μεταξύ της Επιτροπής και της Γαλλίας σχετικά με το μηχανισμό χρηματοδότησης της καθολικής υπηρεσίας που ισχύει στο εν λόγω κράτος μέλος από το 1997. Η Επιτροπή είχε προσφύγει στο Δικαστήριο για το θέμα τον Απρίλιο 2000. Το Δικαστήριο δικαίωσε πλήρως την Επιτροπή, κρίνοντας ότι οι γαλλικές διατάξεις παραβίαζαν τις αρχές της αναλογικότητας, της αντικειμενικότητας και της διαφάνειας που τάσσουν οι οδηγίες και ότι η Γαλλία παραβίασε επίσης τις υποχρεώσεις της όσον αφορά την τιμολογιακή εξισορρόπηση.

Πάντα όσον αφορά την τιμολογιακή εξισορρόπηση, την οποία επιτάσσει η οδηγία 96/19/ΕΚ, η Επιτροπή συνέχισε τη διαδικασία λόγω παράβασης κατά της Ισπανίας, αποστέλλοντας τον Ιούλιο 2001 συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη, στην οποία υπογράμμιζε ιδίως την ασυνέπεια μεταξύ των τιμολογίων αδεσμοποίητης πρόσβασης στον τοπικό βρόχο, τα οποία καθορίστηκαν το Δεκέμβριο 2000 και το καθεστώς ανωτάτου ορίου τιμής (price cap) που τροποποιήθηκε το Μάιο 2001, λόγω της οποίας ενδέχεται να εμφανιστεί φαινομένου ψαλίδας έως το 2003, που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τα αποτελέσματα της αδεσμοποίητης πρόσβασης. Τα μέτρα που ανακοίνωσαν οι ισπανικές αρχές στην απάντησή τους στη συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη κρίθηκαν ανεπαρκή και για το λόγο αυτό, η Επιτροπή άσκησε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου στις 21 Δεκεμβρίου 2001.

Τον Ιούλιο 2001, απεστάλη αιτιολογημένη γνώμη στην Ιταλία για μη έγκαιρη κοινοποίηση των μέτρων εκτέλεσης της οδηγίας 99/64/ΕΚ για τα καλωδιακά τηλεοπτικά δίκτυα. Επειδή το εν λόγω κράτος δεν αντέδρασε στην αιτιολογημένη γνώμη, η Επιτροπή αποφάσισε στις 20 Δεκεμβρίου 2001, να ασκήσει προσφυγή.

2.3.2. Ταχυδρομεία

Στον ταχυδρομικό τομέα, η Επιτροπή εξέδωσε στις 23 Οκτωβρίου 2001 απόφαση δυνάμει του άρθρου 86(3) ΕΚ σχετικά με τον έλεγχο των σχέσεων μεταξύ της γαλλικής εταιρείας La Poste και επιχειρήσεων που ειδικεύονται στη σύνθεση και στην προετοιμασία της αλληλογραφίας. Η Επιτροπή εκτιμά ότι υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων στις σχέσεις μεταξύ της εταιρείας La Poste και των ιδιωτικών επιχειρήσεων προετοιμασίας της αλληλογραφίας στην οποία η εταιρεία La Poste είναι συγχρόνως ανταγωνιστής των επιχειρήσεων αυτών και αναπόφευκτος εταίρος τους, λόγω του ταχυδρομικού μονοπωλίου της. Η γνώμη της Επιτροπής είναι ότι η εν λόγω σύγκρουση συμφερόντων ενθαρρύνει την εταιρεία La Poste σε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης. Δεδομένου ότι η γαλλική νομοθεσία δεν προβλέπει επαρκώς αποτελεσματικό ή ανεξάρτητο έλεγχο ώστε να εξουδετερώσει την εν λόγω σύγκρουση συμφερόντων, η Επιτροπή έκρινε ότι η Γαλλία παραβιάζει το άρθρο 86 σε συνδυασμό με το άρθρο 82 ΕΚ.

2.3.3. Κρατικές ενισχύσεις

To 2001, η Επιτροπή εξέτασε τα εθνικά μέτρα εφαρμογής της οδηγίας 2000/52/ΕΚ [8] που κοινοποίησαν τα κράτη μέλη. Κίνησε διαδικασίες παράβασης έναντι όλων των κρατών μελών για τη μη κοινοποίηση ανάλογων μέτρων εντός της προθεσμίας που έτασσε η οδηγία. Στις 20 Δεκεμβρίου 2001, η Επιτροπή μπόρεσε να κλείσει τις διαδικασίες κατά της Δανίας, της Γερμανίας, της Αυστρίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, μετά των ανακοίνωση των εν λόγω μέτρων.

[8] Οδηγία της Επιτροπής της 26ης Ιουλίου 2000 για την τροποποίηση της οδηγίας 80/723/ΕΟΚ περί της διαφάνειας των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημοσίων επιχειρήσεων.

2.4. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

Οι κοινωνικές υποθέσεις εμπίπτουν στη αρμοδιότητα της ΓΔ Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, όσον αφορά τους διάφορους τομείς (ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, ίση μεταχείριση μεταξύ ανδρών και γυναικών, συνθήκες εργασίας και υγεία και ασφάλεια στο χώρο εργασίας) και τα διάφορα νομικά μέσα (Συνθήκη, κανονισμοί, οδηγίες). Μπορούν να γίνουν οι ακόλουθες γενικές παρατηρήσεις : Όσον αφορά τον τομέα την ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων, διαπιστώνονται κυρίως προβλήματα (εντοπισμένα) μη ορθής εφαρμογής ορισμένων διατάξεων της Συνθήκης και κανονισμών. Στους υπόλοιπους τομείς (ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών, συνθήκες εργασίας και υγεία και ασφάλεια στο χώρο εργασίας) υπάρχουν κυρίως προβλήματα μη συμμόρφωσης και καμία φορά μη ανακοίνωσης των εθνικών μέτρων μεταφοράς των οδηγιών.

Πρέπει ωστόσο να υπογραμμιστεί ότι από την ανάλυση της εμπειρίας που αποκτήθηκε στο πλαίσιο της διεκπεραίωσης των παραβάσεων αποδεικνύεται ότι οι λόγοι και η προέλευση των παραβάσεων ποικίλλουν. Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφερθεί και ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων, οι οποίοι διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο πλαίσιο της εκπόνησης και της εφαρμογής του κοινωνικού δικαίου. Φαίνεται λοιπόν δύσκολο να εξευρεθεί ενιαία λύση, αλλά μάλλον επιβάλλεται κατά περίπτωση προσέγγιση.

Από τα πιο σημαντικά συγκεκριμένα προβλήματα, θα μπορούσαν να αναφερθούν τα ακόλουθα.

Όσον αφορά τον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων, συνεχίζουν να υπάρχουν (εντοπισμένα) προβλήματα μη ορθής εφαρμογής των διατάξεων της Συνθήκης και των κανονισμών 1408/71 και 1612/68 που ισχύουν σχετικά. Πολλές διαδικασίες που είχαν ήδη κινηθεί συνεχίστηκαν. Ως παραδείγματα μπορούν να αναφερθούν η προβληματική που αφορά την αναγνώριση της επαγγελματικής εμπειρίας των δημοσίων υπαλλήλων, η οποία συνεχίζει να θέτει προβλήματα σε πολλά κράτη (απεστάλη αιτιολογημένη γνώμη προς τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Βέλγιο, ενώ η υπόθεση κατά της Αυστρίας συνεχίζει να εξετάζεται και αποφασίστηκε η προσφυγή στο Δικαστήριο όσον αφορά την Ιρλανδία). Οι υποθέσεις κατά της Γαλλίας που αφορούν την επιβολή της γενικευμένης κοινωνικής εισφοράς και της συνεισφοράς για την εξόφληση του κοινωνικού χρέους στα εισοδήματα των μεθοριακών εργαζομένων συνεχίζουν να εξετάζονται υπό το πρίσμα του άρθρου 228 της Συνθήκης, μετά τις αποφάσεις του Δικαστηρίου [9]. Παρόλο που εντωμεταξύ εγκρίθηκαν εκτελεστικά μέτρα, τα πρακτικά προβλήματα που συνεχίζουν να υφίστανται σχετικά με τον εφαρμοστέο τρόπο επιστροφής και το χρόνο παραγραφής εμπόδισαν την Επιτροπή να κλείσει τις υποθέσεις. Λόγω της έλλειψης ενημέρωσης όσον αφορά τα εθνικά μέτρα που ελήφθησαν για τη συμμόρφωση προς την απόφαση [10] που καταδικάζει την Ιταλία λόγω της μη αναγνώρισης των κεκτημένων δικαιωμάτων πρώην λεκτόρων ξένων γλωσσών ('Lettori') από ορισμένα ιταλικά πανεπιστήμια, και η εν λόγω διαδικασία συνεχίζεται υπό το πρίσμα του άρθρου 228 της Συνθήκης. Ωστόσο, η διαδικασία παράβασης κατά του Βελγίου [11] σχετικά με τη δυνατότητα επιστροφής του τέλους πανεπιστημιακής εγγραφής ('minerval') το οποίο εισπράττεται αχρεωστήτως από τους φοιτητές που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη, η οποία συνεχιζόταν υπό το πρίσμα του άρθρου 228, είχε θετική εξέλιξη και συνεπώς μπόρεσε να κλείσει.

[9] 15 Φεβρουαρίου 2000, υπόθεση C-169/98 και C-34/98.

[10] απόφαση της 26ης Ιουνίου 2001, υπόθεση C-212/99.

[11] Λόγω μη εκτέλεσης της απόφασης της 3ης Μαΐου 1994 στην υπόθεση C-47/93.

Όσον αφορά τον τομέα της ίσης μεταχείρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών, η διαδικασία του άρθρου 228 της Συνθήκης κατά της Γαλλίας σχετικά με την απαγόρευση της νυκτερινής εργασίας των γυναικών στη βιομηχανία, μπόρεσε τελικά να τεθεί στο αρχείο μετά την έγκριση εθνικών μέτρων που καταργούν την εν λόγω εθνική διάταξη. Μετά την ανακοίνωση των εθνικών μέτρων για τη μεταφορά της οδηγίας 96/97 [12] και τη συμμόρφωση προς την απόφαση του Δικαστηρίου [13], η διαδικασία κατά της Γαλλίας λόγω μη ανακοίνωσης, η οποία συνεχιζόταν υπό το πρίσμα του άρθρου 228 τέθηκε στο αρχείο.

[12] Που τροποποιεί την οδηγία 86/378 για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης.

[13] απόφαση της 8ης Ιουλίου1999, υπόθεση C-354/99.

Η διαδικασία κατά της Ελλάδας λόγω μη ανακοίνωσης εθνικών μέτρων συμμόρφωσης προς την απόφαση του Δικαστηρίου που την καταδικάζει για τη μη ανακοίνωση της ίδιας οδηγίας [14], συνεχίζεται. Η υπόθεση μη ορθής εφαρμογής της οδηγίας 75/117 και 79/7 από την Ελλάδα (μη κατάργηση, με αναδρομική ισχύ, των διατάξεων των συλλογικών συμβάσεων που έθεταν προϋποθέσεις για τη χορήγηση επιδόματος γάμου και οικογενειακού επιδόματος στις γυναίκες εργαζόμενες οι οποίες δεν επιβάλλονται στους νυμφευμένους άνδρες εργαζομένους) [15] συνεχίζεται υπό το πρίσμα του άρθρου 228 της συνθήκης.

[14] Απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 2000, υπόθεση C-457/98.

[15] Απόφαση της 28ης Οκτωβρίου 1999, υπόθεση C-187/98

Απεστάλη αιτιολογημένη γνώμη προς τις βρετανικές αρχές για μη ορθή μεταφορά της οδηγίας 96/34 που αφορά τη γονική άδεια [16].

[16] Βλ. και την προδικαστική υπόθεση C-243/00 που εκκρεμεί.

Στον τομέα των συνθηκών εργασίας, συνεχίζουν να υφίστανται τα προβλήματα μη ορθής μεταφορά της οδηγίας 77/187 [17] στην Ιταλία (όπου δεν εφαρμόζεται σε ορισμένες περιπτώσεις κρίσης, όπως για παράδειγμα, ο προληπτικός δικαστικός πτωχευτικός συμβιβασμός και η διαδικασία έκτακτης διαχείρισης) και αποφασίστηκε η άσκηση προσφυγής ενώπιον του Δικαστηρίου. Μετά τη λήψη εθνικών μέτρων εκτέλεσης των αποφάσεων του Δικαστηρίου που καταδίκαζαν τη Γαλλία λόγω της μη ανακοίνωσης των μέτρων μεταφοράς των οδηγιών 94/33 [18] και 93/104 [19] οι διαδικασίες αυτές τέθηκαν στο αρχείο. Δεν υπάρχουν πληροφορίες όσον αφορά τα μέτρα που έλαβαν οι ιταλικές αρχές για να συμμορφωθούν με την απόφαση που καταδικάζει την Ιταλία λόγω μη ανακοίνωσης των εθνικών μέτρων μεταφοράς της οδηγίας 93/104 [20], και έτσι η διαδικασία συνεχίζεται υπό το πρίσμα του άρθρου 228 της συνθήκης.

[17] Σχετικά με τη διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβίβασης της επιχείρησης.

[18] σχετικά με την προστασία των νέων στην εργασία, απόφαση της 18ης Μαΐου 2000, υπόθεση C-45/99.

[19] σχετικά με ορισμένες πτυχές της διευθέτησης του χρόνου εργασίας, απόφαση της 8ης Ιουνίου 2000, υπόθεση C-46/99.

[20] Απόφαση της 9ης Μαρτίου2000, υπόθεση C-386/98.

Όσον αφορά την οδηγία 93/104 (ωράριο εργασίας) πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι απεστάλη αιτιολογημένη γνώμη στη Δανία λόγω του ότι η μεταφορά της οδηγίας έγινε με συλλογικές συμβάσεις που δεν καλύπτουν όλους τους εργαζομένους. Όσον αφορά τη μεταφορά της οδηγίας 98/59 (ομαδικές απολύσεις) από την Ιταλία και την Πορτογαλία, κινήθηκαν διαδικασίες παράβασης λόγω μη συμμόρφωσης και αποφασίστηκε να ασκηθεί προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου. Αποφασίστηκε επίσης να ασκηθεί προσφυγή όσον αφορά τα προβλήματα που συνδέονται με τη μη ορθή μεταφορά από τη Γερμανία της οδηγίας 96/71 [21], πράγμα που θα επιτρέψει στο Δικαστήριο να αποφανθεί σχετικά με την ερμηνεία της έννοιας του "ποσοστού κατώτατου μισθού".

[21] Σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών.

Στον τομέα της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία, η καταδίκη της Αυστρίας από το Δικαστήριο λόγω μη ανακοίνωσης όλων των εθνικών μέτρων μεταφοράς των οδηγιών 95/30 [22], 97/59 [23] και 97/65 [24] (οι οποίες αφορούν τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε βιολογικούς παράγοντες κατά την εργασία) αποδεικνύει κυρίως την ύπαρξη ενός σοβαρού διαρθρωτικού προβλήματος. Εντούτοις, οι περισσότερες διαδικασίες λόγω παράβασης που αφορούν τη μη συμμόρφωση των εθνικών μέτρων μεταφοράς των βασικών οδηγιών και ορισμένων ισοδύναμων με αυτές ειδικών οδηγιών, περιορίζονται στις διατάξεις του σκληρού πυρήνα των εν λόγω οδηγιών. Για παράδειγμα, όσον αφορά τη μεταφορά της οδηγίας πλαίσιο 89/391, συνεχίζονται οι διαδικασίες λόγω μη ορθής μεταφοράς κατά της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Σουηδίας (και της Ισπανίας). Απεστάλη αιτιολογημένη γνώμη στην Ιρλανδία και στη Φινλανδία, ενώ αποφασίστηκε η άσκηση προσφυγής για τις υποθέσεις που αφορούν την Πορτογαλία, τις Κάτω Χώρες και το Λουξεμβούργο. Η διαδικασία που αφορούσε τη μεταφορά από το Βέλγιο, ωστόσο, μπόρεσε να τεθεί στο αρχείο μετά τη λήψη ικανοποιητικών εθνικών μέτρων. Με απόφαση που εκδόθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2001 [25] η Ιταλία καταδικάστηκε για μη πλήρη μεταφορά της ίδιας οδηγίας. Προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου ασκήθηκε και για την μη συμμόρφωση των ιταλικών μέτρων μεταφοράς της οδηγίας 90/270 (εργασία με οθόνες τερματικών) [26].

[22] Απόφαση της 14ης Ιουνίου 2001, υπόθεση C-473/99.

[23] Απόφαση της 11ης Οκτωβρίου 2001, υπόθεση C-110/00.

[24] απόφαση της 11ης Οκτωβρίου 2001, υπόθεση C-111/00.

[25] Υπόθεση C-49/00

[26] υπόθεση C-455/00

2.5. ΓΕΩΡΓΙΑ

Στο γεωργικό τομέα, η δράση ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου προσανατολίστηκε προς δύο άξονες, εκ των οποίων ο ένας αποσκοπεί στην κατάργηση των εμποδίων της ελεύθερης κυκλοφορίας των γεωργικών προϊόντων και ο άλλος στην πραγματική και ορθή εφαρμογή των ειδικότερων μηχανισμών της γεωργικής νομοθεσίας.

Στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των γεωργικών προϊόντων, θα πρέπει να παρατηρηθεί γενικά ότι επιβεβαιώθηκε η τάση μείωσης των κλασσικών εμποδίων της ελεύθερης κυκλοφορίας των γεωργικών προϊόντων, όπως οι συστηματικοί έλεγχοι κατά την εισαγωγή ή η απαίτηση πιστοποιητικών. Η δράση ελέγχου στράφηκε προς τις παρεμβάσεις των κρατών μελών που συνίστανται στην επιφύλαξη της χρησιμοποίησης σημάτων ποιότητας στα προϊόντα των χωρών ή των περιφερειών τους.

Στον τομέα αυτόν, η Επιτροπή αντιμετωπίζει παραδοσιακά μια σειρά πρωτοβουλιών προερχομένων από τα κράτη μέλη ή τους περιφερειακούς οργανισμούς τους με σκοπό να τονιστεί η ποιότητα των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων, ευνοώντας μεταξύ άλλων τη δημιουργία ειδικών σημάτων. Η Επιτροπή, φυσικά, ευνοεί κάθε πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην πραγματική προώθηση μιας εγγενούς ποιότητας των γεωργικών προϊόντων ή τροφίμων που φέρουν σήμα ποιότητας και συνεπώς της δημιουργίας νέων δυνατοτήτων διάθεσης των προϊόντων, της βελτίωσης του εισοδήματος των παραγωγών και της προσφοράς μεγαλύτερης επιλογής στους καταναλωτές.

Εντούτοις, η Επιτροπή κινεί συστηματικά διαδικασίες λόγω παράβασης έναντι σημάτων ποιότητας τα οποία, κατά παράβαση του άρθρου 28 ΕΚ, όπως ερμηνεύτηκε από το Δικαστήριο με τις αποφάσεις Eggers της 12.10.1978 (υπόθεση C-13/78) και Montagne της 07.05.1997 (υπόθεση C-321/94), επιφυλάσσονται de jure ή de facto σε εθνικά ή περιφερειακά προϊόντα τα οποία όμως δεν παρουσιάζουν μια εγγενή ποιοτική ιδιαιτερότητα δεόντως αναγνωρισμένη ως τέτοια. Υπ' αυτές τις συνθήκες, τα εν λόγω σήματα δημιουργούν μια αυθαίρετη διάκριση εις βάρος των παραγωγών και παραγόντων άλλων κρατών μελών, καθώς και αδικαιολόγητα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή προσέφυγε στο Δικαστήριο για την υπόθεση του γερμανικού σήματος « CMA », που συνοδεύεται από τη μνεία "Markenqualitδt aus deutschen Landen", απαιτώντας μερικό εντοπισμό στο κράτος μέλος της διαδικασίας μεταποίησης των γεωργικών προϊόντων ή τροφίμων που το φέρουν (εκκρεμής υπόθεση C-325/00). Αποφασίστηκε επίσης προσφυγή στο Δικαστήριο για 11 γαλλικά περιφερειακά σήματα [27], ενώ απεστάλη αιτιολογημένη γνώμη στην Ιταλία για δύο περιφερειακά σήματα ποιότητας [28].

[27] Στην περίπτωση της Γαλλίας οι διαδικασίες παράβασης που κινήθηκαν αφορούσαν τα ακόλουθα περιφερειακά σήμερα ποιότητας: "Normandie", "Nord-Pas-de-Calais", "Ardennes de France", "Limousin", "Languedoc-Roussillon", "Lorraine", "Savoie", "Franche-Comtι", "Corse", "Midi-Pyrιnιes", "Salaisons d'Auvergne" και "Qualitι France".

[28] Στην περίπτωση της Ιταλίας, οι διαδικασίες παράβασης που κινήθηκαν αφορούσαν τα περιφερειακά σήματα ποιότητας "Regione Siciliana-Marchio Qualitΰ", "Abruzzo Qualitΰ"

Όσον αφορά τα λιγότερο κλασσικά εμπόδια, όπως οι επανειλημμένες βιαιοπραγίες από ιδιώτες στη Γαλλία κατά των οπωροκηπευτικών προέλευσης άλλων κρατών μελών, και ιδίως Ισπανίας, και το γεγονός ότι οι δημόσιες αρχές δεν έλαβαν τα απαιτούμενα μέτρα για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση, πρέπει να υπενθυμιστεί ότι με την απόφαση της 9/11/1997 στην υπόθεση C-265/95 [29] το Δικαστήριο αποφάνθηκε με ισχύ δεδικασμένου ότι "Η Γαλλική Δημοκρατία, παραλείποντας να λάβει όλα τα αναγκαία και ανάλογα μέτρα προκειμένου να μην εμποδίζεται από ενέργειες ιδιωτών η ελεύθερη κυκλοφορία οπωροκηπευτικών, παρέβη τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΚ (ήδη άρθρο 28 ΕΚ) σε συνδυασμό με το άρθρο 5 της εν λόγω συνθήκης (ήδη άρθρο 10 ΕΚ) και από την κοινή οργάνωση των αγορών των γεωργικών προϊόντων". Η ειρηνική εξέλιξη των τελευταίων περιόδων εμπορίας οπωροκηπευτικών προελεύσεως, μεταξύ άλλων, Ισπανίας, δείχνει ότι τα μέτρα δημόσιας τάξης που έλαβε η γαλλική κυβέρνηση για να συμμορφωθεί προς την απόφαση του Δικαστηρίου υπήρξαν αρκετά αποτελεσματικά σε σύγκριση με τις προηγούμενες καταστάσεις. Εντούτοις, το 2001 συνέβη ένα σημαντικό επεισόδιο, όταν παραγωγοί βοείου κρέατος επιτέθηκαν σε εργοστάσιο μεταποίησης που χρησιμοποιούσε κρέατα προερχόμενα από άλλα κράτη μέλη.

[29] Απόφαση της 6.11.1997, Συλλογή 1997, σελ.I-6959

Όσον αφορά τον έλεγχο της εφαρμογής των ειδικών μηχανισμών της κοινής οργάνωσης των αγορών, η Επιτροπή συνέχισε να αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη προσοχή την εφαρμογή των μέσων συγκράτησης της παραγωγής ή ολοκληρωμένης διαχείρισης και ελέγχου των κοινοτικών ενισχύσεων.

Οι διαδικασίες λόγω παράβασης που κινήθηκαν στον γαλακτοκομικό τομέα αφορούσαν τα κενά που διαπιστώθηκαν στην εφαρμογή του καθεστώτος γαλακτοκομικών ποσοστώσεων, και ιδίως την παράλειψη των ιταλικών και των ισπανικών αρχών να θέσουν σε πλήρη εφαρμογή το καθεστώς γαλακτοκομικών ποσοστώσεων, συγκεκριμένα όσον αφορά την καθυστέρηση που διαπιστώθηκε στην οριστική μεταφορά της οφειλόμενης συμπληρωματικής εισφοράς στους παραγωγούς που είναι υπεύθυνοι για την υπέρβαση της παραγωγής.

Στην Ιταλία η διαδικασία αφορούσε αρχικά την παράλειψη της Ιταλίας να επιβάλει την καταβολή στην αρμόδια αρχή της συμπληρωματικής εισφοράς που παρακρατούν οι αγοραστές λόγω της υπέρβασης των ατομικών ποσοστώσεων των παραγωγών για τις περιόδους 1995-96 και 1996-97.

Οι ιταλικές αρχές είχαν θεωρήσει ότι η καταβολή των εισπραχθέντων ποσών από τους αγοραστές δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί πριν από νέο εμπεριστατωμένο έλεγχο όσον αφορά το επίπεδο της ατομικής ποσότητας αναφοράς κάθε παραγωγού και το επίπεδο της πραγματικής παραγωγής του. Πράγματι, από τις εργασίες μιας εξεταστικής επιτροπής προέκυψε ότι είχαν σημειωθεί σημαντικές παρατυπίες σχετικά, σε σημείο να αμφισβητηθεί η ίδια η ύπαρξη της υπέρβασης. Η Επιτροπή παρακολούθησε από κοντά τις εργασίες ελέγχου των ιταλικών αρχών, και μάλιστα διεξήγαγε η ίδια πολλές αποστολές ελέγχου επιτόπου. Οι εργασίες περιελάμβαναν επαναπροσδιορισμό κάθε ατομικής ποσόστωσης, της παραγωγής, νέα αντιστάθμιση για τις παραδόσεις κάθε περιόδου σύμφωνα με τα νέα στοιχεία και νέα κοινοποίηση της οφειλομένης εισφοράς. Η Επιτροπή ενημερώθηκε για τους λόγους ορισμένων καθυστερήσεων που σημειώθηκαν κατά τη διαδικασία, ιδίως λόγω της ανάγκης να αποφανθεί το Συμβούλιο της Επικρατείας σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες. Όταν αποδείχθηκε ότι, παρά το κλείσιμο των πράξεων αυτών με νέα κοινοποίηση της οφειλόμενης εισφοράς, τα ποσά (εκτός εκείνων που δεν είναι δυνατόν να εισπραχθούν αμέσως λόγω δικαστικών αποφάσεων αναστολής των ενταλμάτων πληρωμής και αντιπροσωπεύουν ένα έως δύο τρίτα του συνόλου, ανάλογα με την περίοδο) συνέχιζαν κατά το μεγαλύτερο μέρος να οφείλονται, η Επιτροπή αναγκάστηκε να συνεχίσει τη διαδικασία και να την διευρύνει ώστε να καλύπτει τις περιόδους έως το 1999-2000.

Η συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη εκδόθηκε το Δεκέμβριο 2001. Πρέπει να σημειωθεί ότι η γενική δυνατότητα εξόφλησης με δόσεις που αποτελούσε μία από τις πτυχές της διαδικασίας καταργήθηκε.

Στην Ισπανία, οι παραγωγοί κατέβαλαν τμήμα μόνον της οφειλόμενης εισφοράς για τις περιόδους 1993-94, 1995-96 και 1996-97. Τόσο οι παραγωγοί όσο και οι αγοραστές κατέθεσαν μαζικές προσφυγές κατά των εναντίον τους αποφάσεων.

Μετά την κίνηση της διαδικασίας λόγω παράβασης, οι ισπανικές αρχές ενέκριναν νέα μέτρα διαχείρισης του καθεστώτος, με σκοπό ιδίως την αποφυγή νέων μαζικών προσφυγών στα δικαστήρια στο μέλλον. Βασικά στοιχεία των νέων μέτρων αποτελούσαν το υποχρεωτικό καθεστώς είσπραξης προκαταβολών από τους παραγωγούς που σημειώνουν υπέρβαση κατά τη διάρκεια της περιόδου και η επιβολή περιοριστικών όρων για την έγκριση των αγοραστών. Από τη διαχείριση του καθεστώτος κατά την περίοδο 1998-99 και εξής δεν προέκυψαν τα γενικευμένα προβλήματα που είχαν εντοπιστεί προηγουμένως.

Όσον αφορά τις δίκες που είχαν ήδη αρχίσει, οι ισπανικές αρχές προέβησαν στη σύσταση ασφαλειών για τα διεκδικούμενα ποσά σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων όπου αυτό είχε παραληφθεί προηγουμένως. Οι εν λόγω αρχές θεωρούν επί του παρόντος ότι η οφειλόμενη εισφορά έχει εξ ολοκλήρου καλυφθεί, είτε από ανάλογες ασφάλειες είτε από αναγκαστικώς εκτελούμενα εντάλματα είσπραξης.

Η καθυστέρηση που σημείωσε η Ελλάδα, λόγω εσωτερικών διοικητικών δυσχερειών, στην εφαρμογή του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου σχετικά με ορισμένα καθεστώτα κοινοτικών ενισχύσεων, όπως αυτό καθορίστηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3508/92, αποφασίστηκε ότι δικαιολογεί προσφυγή στο Δικαστήριο. Ο εν λόγω κανονισμός αποβλέπει στην εναρμόνιση και στον εξορθολογισμό των μέτρων διαχείρισης και ελέγχου των καθεστώτων κοινοτικών ενισχύσεων, ιδίως στον τομέα των αροτραίων καλλιεργειών και του βοείου, προβείου και αιγείου κρέατος, με σκοπό να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητά τους μέσω μιας πολιτικής για την πρόληψη και καταστολή των παρατυπιών που ενδέχεται να προκύψουν στο πλαίσιο ενεργειών χρηματοδοτούμενων από το ΕΓΤΠΕ. Το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3508/92, όπως τροποποιήθηκε, απαιτεί από κάθε κράτος μέλος τη δημιουργία, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1997, ολοκληρωμένου συστήματος που περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: μηχανογραφημένη βάση δεδομένων, αλφαριθμητικό σύστημα αναγνώρισης των αγροτεμαχίων, αλφαριθμητικό σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των ζώων, αιτήσεις ενίσχυσης και, τέλος, ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχου. Ωστόσο, οι ελληνικές αρχές δεν ανταποκρίθηκαν πλήρως στις προαναφερθείσες απαιτήσεις που προορίζονταν να εξασφαλίσουν τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πληρωμών που καταβάλλονται από τις κοινοτικές αρχές. Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι η αναγνώριση και η αρίθμηση των αγροτεμαχίων δεν έχει καν αρχίσει, ενώ η διαδικασία καταγραφής και αναγνώρισης των ζώων βρίσκεται σε εμβρυακό στάδιο. Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν υπάρχουν λειτουργικές βάσεις δεδομένων.

Τέλος, μετά την απόφαση της 16/07/1998 στην υπόθεση C-136/96 [30], οι γαλλικές αρχές εγκατέλειψαν τη στάση ανοχής απέναντι στην εμπορία και τον τρόπο παρουσίασης, κατά παράβαση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1576/89, αλκοολούχων ποτών με προσθήκη ορισμένου ποσοστού νερού στο ουίσκι και τη χρησιμοποίηση του γενικού όρου "ουίσκι" στους όρους ονομασίας πώλησης. Η διαδικασία λόγω παράβασης που είχε κινηθεί για το θέμα μπόρεσε να τεθεί στο αρχείο. Υπενθυμίζεται ότι η Επιτροπή είχε εκδώσει αιτιολογημένη γνώμη κατά της Γαλλικής Δημοκρατίας, διότι η τελευταία επέτρεπε την εμπορία στο έδαφός της αλκοολούχων ποτών που παράγονται με την προσθήκη ορισμένου ποσοστού νερού στο ουίσκι και τη χρησιμοποίηση του γενικού όρου "ουίσκι" στους όρους ονομασίας πώλησης. Όμως, μεταξύ των χαρακτηριστικών που προβλέπονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1576/89 τα οποία πρέπει να πληροί το ουίσκι, συγκαταλέγεται η απαίτηση αλκοολικού τίτλου τουλάχιστον 40 βαθμών και η απαγόρευση προσθήκης νερού σε αλκοολούχο ποτό για να αποφεύγεται η αλλοίωση της φύσης του προϊόντος.

[30] Απόφαση της 16.07.1998, Συλλογή 1998, σελ.I-4571

Όσον αφορά τη μεταφορά των γεωργικών οδηγιών, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία λόγω παράβασης έναντι 7 κρατών μελών που δεν είχαν μεταφέρει εγκαίρως την οδηγία 1999/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Φεβρουαρίου 1999 για τα εκχυλίσματα καφέ και τα εκχυλίσματα κιχωρίου. Η ανακοίνωση των εθνικών μέτρων μεταφοράς επέτρεψε πλέον να τεθούν στο αρχείο οι εν λόγω διαδικασίες.

Σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 98/34/ΕΚ, που επιβάλλει στα κράτη μέλη και στις χώρες ΕΖΕΣ τη γνωστοποίηση πριν από τη θέσπιση οποιουδήποτε σχεδίου νομοθεσίας που περιέχει τεχνικά πρότυπα και κανονισμούς, τα οποία ενδέχεται να δημιουργήσουν εμπόδια στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές στο γεωργικό τομέα, θα πρέπει να παρατηρηθεί ότι το 2001 υπήρξε, για άλλη μια φορά, καρποφόρο όσον αφορά την κοινοποίηση σχεδίων στην Επιτροπή στο πλαίσιο της εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας.

Έτσι, στο γεωργικό τομέα, εξετάστηκαν κατά τη διάρκεια του 2001, σε σχέση με το άρθρο 28 της Συνθήκης ΕΚ και με το παράγωγο δίκαιο, 143 σχέδια νομοθετικών κειμένων που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη και τις χώρες ΕΖΕΣ (για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία κοινοποίησης που θεσπίστηκε από την οδηγία 98/34/ΕΚ, βλέπε το κεφάλαιο 2.2.6).

2.6. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

Κατά τη διάρκεια του 2001, η ΓΔ Ενέργειας και Μεταφορών εξέτασε 230 φακέλους παραβάσεων, εκ των οποίων 126 αφορούσαν παραβάσεις λόγω μη ανακοίνωσης μέτρων μεταφοράς οδηγιών και 104 παραβάσεις λόγω μη ορθής μεταφοράς των οδηγιών ή μη ορθής εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου. Διαπιστώνεται σημαντική μείωση του αριθμού παραβάσεων, η οποία οφείλεται στην αύξηση του αριθμού των φακέλων που τέθηκαν στο αρχείο κατά την εν λόγω περίοδο (114, εκ των οποίων 62 φάκελοι παραβάσεων λόγω μη ανακοίνωσης). Η κατάσταση αυτή είναι το άμεσο αποτέλεσμα της θεαματικής βελτίωσης του ποσοστού μεταφοράς των οδηγιών « Μεταφορές » που αυξήθηκε σημαντικότατα από 88,5% στις 31 Δεκεμβρίου 2000, σε 94% στις 31 Δεκεμβρίου 2001. Ανοίχτηκαν 62 νέοι φάκελοι παραβάσεων (εκ των οποίων 48 περιπτώσεις μη ανακοίνωσης), ενώ η ΓΔ Ενέργειας και Μεταφορών εξέτασε κατά την ίδια περίοδο 10 υποβληθείσες καταγγελίες. Τέλος, το Δικαστήριο εξέδωσε 10 αποφάσεις λόγω παράβασης.

Ενέργεια

2.6.1. Εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου

Η οδηγία 96/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μεταφέρθηκε στο εσωτερικό δίκαιο όλων των κρατών μελών. Πρέπει να σημειωθεί ότι το Βέλγιο, που έπρεπε να μεταφέρει την οδηγία το αργότερο μέχρι τις 19 Φεβρουαρίου 1999, δεν την έχει ακόμα μεταφέρει πλήρως και αναμένονται ακόμα τα διατάγματα εφαρμογής. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει ενώπιον του Δικαστηρίου. Η διαδικασία παράβασης κατά της Γαλλίας λόγω ελλιπούς μεταφοράς και μη συμμόρφωσης των εθνικών μέτρων εκτέλεσης της εν λόγω οδηγίας τέθηκε στο αρχείο κατά τη διάρκεια του 2001.

Η οδηγία 98/30/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου έπρεπε να έχει μεταφερθεί το αργότερο μέχρι τις 10 Αυγούστου 2000. Η Γαλλία δεν έχει μεταφέρει μέχρι σήμερα την οδηγία και, συνεπώς, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο. Οι διαδικασίες λόγω μη ανακοίνωσης κατά του Λουξεμβούργου και της Πορτογαλίας τέθηκαν στο αρχείο κατά τη διάρκεια του 2001. Εξάλλου, η Γερμανία μετέφερε μόνον εν μέρει την οδηγία και, για το λόγο αυτό, κινήθηκε διαδικασία παράβασης εναντίον της. Στις 13 Ιουνίου 2001, κοινοποιήθηκε στις γερμανικές αρχές αιτιολογημένη γνώμη.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής συνεχίζουν να αναλύουν τη συμμόρφωση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των δύο αυτών οδηγιών για όλα τα κράτη μέλη.

2.6.2. Ενεργειακή απόδοση

Όλες οι οδηγίες εφαρμογής της οδηγίας 92/75/ΕΟΚ της 22ας Σεπτεμβρίου 1992 για την ένδειξη της κατανάλωσης ενέργειας και των λοιπών πόρων των οικιακών συσκευών με την επισήμανση και την παροχή ομοιόμορφων πληροφοριών σχετικά με τα προϊόντα [31] έχουν πλέον μεταφερθεί από όλα τα κράτη μέλη.

[31] -Οδηγία 94/2/ΕΚ, Οδηγία 95/13/ΕΚ, Οδηγία 95/12/ΕΚ, Οδηγία 96/60/ΕΚ, Οδηγία 96/89/ΕΚ, Οδηγία 97/17/ΕΚ, Οδηγία 1999/9/ΕΚ και Οδηγία 98/11/ΕΚ για την ένδειξη της κατανάλωσης ενέργειας ορισμένων οικιακών συσκευών.

Η προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας 2000/55/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 2000 σχετικά με τις απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για τα στραγγαλιστικά πηνία που προορίζονται για τους λαμπτήρες φθορισμού έληξε στις 20 Νοεμβρίου 2001, αλλά μόνον 4 κράτη μέλη έχουν κοινοποιήσει μέτρα μεταφοράς.

Οι διαδικασίες παράβασης σχετικά με τη μη ορθή μεταφορά της οδηγίας 93/76/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 1993, για τον περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακος με τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης (Save) τέθηκαν στο αρχείο μετά τη διαβίβαση των εκθέσεων για την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας από τα κράτη μέλη, εκτός από τις διαδικασίες κατά της Ιρλανδίας και του Λουξεμβούργου στα οποία κοινοποιήθηκαν αιτιολογημένες γνώμες στις 23 Οκτωβρίου 2001.

2.6.3. Υδρογονάνθρακες

Η οδηγία 98/93/ΕΚ του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 1998 για την τροποποίηση της οδηγίας 68/414/ΕΟΚ περί υποχρεώσεως διατηρήσεως ενός ελαχίστου επιπέδου αργού πετρελαίου ή/και προϊόντων πετρελαίου από τα κράτη μέλη, η οποία έπρεπε να έχει μεταφερθεί το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999, έχει μεταφερθεί από όλα τα κράτη μέλη. Εντούτοις, κινήθηκε διαδικασία λόγω μη ορθής μεταφοράς της εν λόγω οδηγίας κατά της Ελλάδας προς την οποία απεστάλη προειδοποιητική επιστολή στις 23 Οκτωβρίου 2001.

2.6.4. Εξωτερικές σχέσεις στον ενεργειακό τομέα

Στις 20 Δεκεμβρίου 2001, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία παράβασης με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής προς την Ιρλανδία σχετικά με την παράβαση της υποχρέωσης ενότητας στη διεθνή εκπροσώπηση της Κοινότητας στο πλαίσιο του Διεθνούς Γραφείου Ενέργειας, την οποία τάσσει το άρθρο 10 ΣΕΚ.

Μεταφορές

Στον τομέα της κοινοτικής νομοθεσίας των μεταφορών, κατά τη διάρκεια του 2001, έληξε η προθεσμία μεταφοράς για 6 νέες οδηγίες, αλλά το ποσοστό μεταφοράς βελτιώθηκε σαφώς. Ο αριθμός καταγγελιών που καταγράφηκαν (10) από τις υπηρεσίες παραμένει σταθερός από το ένα έτος στο άλλο. Αντιθέτως, ο αριθμός διαδικασιών λόγω παράβασης για τις οποίες λαμβάνεται απόφαση άσκησης προσφυγής ενώπιον του ΔΕΚ εκ μέρους της Επιτροπής παραμένει σημαντικός με 24 προσφυγές το 2001 (έναντι 39 το 2000 και 30 το 1999). Έτσι, ο συνολικός αριθμός των φακέλων για τους οποίους η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο ανέρχεται πλέον σε 61. Τέλος, πρέπει να επισημανθεί ο μεγάλος αριθμός αποφάσεων λόγω παράλειψης που δεν εκτελούνται από τα κράτη μέλη (15 έναντι 9 το 2000) και να υπογραμμιστεί η περίπτωση της Ιρλανδίας με 6 μη εκτελεσθείσες αποφάσεις [32].

[32] Τρεις φάκελοι λόγω μη εκτέλεσης απόφασης ενδέχεται να τεθούν οριστικά στο αρχείο εντός του πρώτου τριμήνου του 2002.

2.6.5. Οδικές μεταφορές

Η μεταφορά της οδηγίας 98/76/ΕΚ που έχει ως στόχο να διευκολύνει την πραγμάτωση του δικαιώματος εγκαταστάσεως των οδικών μεταφορέων στον τομέα των εσωτερικών και διεθνών μεταφορών τροποποιώντας την οδηγία 96/26/ΕΚ περί προσβάσεως στο επάγγελμα του οδικού μεταφορέα εμπορευμάτων και επιβατών, παραμένει ανησυχητική, εφόσον εκκρεμούν ενώπιον του Δικαστηρίου 4 διαδικασίες λόγω μη ανακοίνωσης κατά της Γαλλίας, του Λουξεμβούργου, του Βελγίου και της Σουηδίας [33]. Μάλιστα, στις 13 Δεκεμβρίου, εκδόθηκε απόφαση κατά του Λουξεμβούργου η οποία διαπίστωσε την παράβαση. Οι διαδικασίες κατά της Ιταλίας και της Ελλάδας τέθηκαν στο αρχείο κατά τη διάρκεια του 2001. Οι φινλανδικές αρχές ανακοίνωσαν τις διατάξεις σχετικά με τη μεταφορά της οδηγίας 96/26/ΕΚ για τις νήσους Εland και η παράβαση μπόρεσε να τεθεί στο αρχείο.

[33] Η υπόθεση κατά της Σουηδίας ενδέχεται να τεθεί στο αρχείο το πρώτο τρίμηνο του 2002.

Στον τομέα της ασφάλειας της οδικής μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων, η Ιρλανδία δεν έχει ακόμα εκτελέσει τις δύο αποφάσεις [34] που εκδόθηκαν το 2000 σχετικά με τη μη ανακοίνωση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των οδηγιών 94/55/ΕΚ και 96/86/ΕΚ που επιτρέπουν την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών όσον αφορά την οδική μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων σε συσκευασίες ή χύμα και της οδηγίας 95/50/ΕΚ για την καθιέρωση ενιαίων διαδικασιών στον τομέα του ελέγχου των οδικών μεταφορών των επικίνδυνων εμπορευμάτων. Λόγω του ότι η οδηγία 99/47/ΕΚ που αποτελεί τη δεύτερη προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο της οδηγίας 94/55/ΕΚ για την οδική μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων, δεν έχει μεταφερθεί από την Ιρλανδία, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο. Από την άποψη αυτή, πρέπει να σημειωθεί, όπως και το προηγούμενο έτος, ότι η Ιρλανδία δεν έχει μεταφέρει καμία σχεδόν οδηγία σχετικά με την οδική ή σιδηροδρομική μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων. Αντίθετα, 3 διαδικασίες παράβασης μπόρεσαν να τεθούν στο αρχείο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2002.

[34] Υπόθεση C-1999/408 - Απόφαση του Δικαστηρίου της 26ης Σεπτεμβρίου 2000 - Επιτροπή κατά Ιρλανδίας -

Στον ίδιο τομέα, όλα τα κράτη μέλη μετέφεραν τις οδηγίες 96/35/ΕΚ και 2000/18/ΕΚ σχετικά με το διορισμό και την επαγγελματική κατάρτιση συμβούλων ασφαλείας για την οδική, σιδηροδρομική και πλωτή μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων.

Η Ιρλανδία είναι το μόνο κράτος μέλος που δεν έχει μεταφέρει ακόμα την οδηγία 1999/52/ΕΚ για την προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο της οδηγίας 96/96/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τον τεχνικό έλεγχο των μηχανοκίνητων οχημάτων και των ρυμουλκουμένων τους. Στις 20 Δεκεμβρίου 2001, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει για το θέμα στο Δικαστήριο.

Στον τομέα της οδικής φορολόγησης, η παράβαση κατά του Βελγίου λόγω μη συμμόρφωσης των μέτρων εκτέλεσης της οδηγίας 93/89/ΕΟΚ (σχετικά με τους φόρους, τα διόδια και τα τέλη χρήσης) τέθηκε στο αρχείο. Η απόφαση του Δικαστηρίου κατά της Αυστρίας στην υπόθεση που αφορά τα διόδια του Brenner [35] δεν έχει ακόμα εκτελεστεί πλήρως και για το λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε, στις 20 Δεκεμβρίου 2001, να αποστείλει προειδοποιητική επιστολή δυνάμει του άρθρου 228 παρ. 2. Η οδηγία 99/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 1999, περί επιβολής τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής, μεταφέρθηκε από όλα τα κράτη μέλη, εκτός του Βελγίου.

[35] Υπόθεση C-1998/205 - Απόφαση του Δικαστηρίου της 26ης Σεπτεμβρίου 2000 - Επιτροπή κατά Aυστρίας -

Όσον αφορά το φάκελο των αδειών οδήγησης, η συμμόρφωση της μεταφοράς της οδηγίας 91/439/ΕΟΚ εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά ανησυχητική. Πράγματι, από την ανάλυση των εθνικών μέτρων μεταφοράς διαπιστώθηκαν πολυάριθμα σημεία μη συμμόρφωσης σε 6 κράτη μέλη Γαλλία, Ισπανία, Γερμανία, Δανία, Κάτω Χώρες και Ελλάδα [36], όπως η ελάχιστη ηλικία για μια κατηγορία οχημάτων, η ανανέωση της άδειας οδήγησης για τους πολίτες που δεν κατοικούν πλέον στο κράτος μέλος χορήγησής της, τα κριτήρια των οχημάτων που χρησιμοποιούνται για την εξέταση, η διάρκεια της πρακτικής δοκιμασίας, οι ελάχιστοι κανόνες σχετικά με τη σωματική και την πνευματική ικανότητα. Επιπλέον, οι διαδικασίες συστηματικής καταχώρησης των αδειών οδήγησης των οποίων οι κάτοχοι αλλάζουν κράτος κατοικίας, αντίκεινται στην αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των αδειών οδήγησης.

[36] Η παράβαση κατά της Ελλάδας θα τεθεί στο αρχείο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2002

Η απόφαση του Δικαστηρίου της 29ης Ιανουαρίου 1998 [37], με την οποία διαπιστώθηκε η παράλειψη της Ιταλίας να εκτελέσει την απόφαση αριθ. 93/496 σχετικά με τις παράνομες κρατικές ενισχύσεις προς τον τομέα των μεταφορών στην Ιταλία παραμένει ανεκτέλεστη. Για το λόγο αυτό, κοινοποιήθηκε στις 11 Ιουλίου 2001 στις ιταλικές αρχές αιτιολογημένη γνώμη δυνάμει του άρθρου 228. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του κοινοτικού δικαίου που διαδικασία λόγω μη επιστροφής παράνομων ενισχύσεων φθάνει σε αυτό το διαδικαστικό στάδιο.

[37] Υπόθεση C-1995/280 - Απόφαση του Δικαστηρίου της 29ης Ιανουαρίου 1998 - Επιτροπή κατά Iταλίας

2.6.6. Συνδυασμένες μεταφορές

Το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση στη διαδικασία που είχε κινηθεί κατά της Ιταλίας για μη ορθή εφαρμογή της οδηγίας 92/106/ΕΟΚ σχετικά με τη θέσπιση κοινών κανόνων για ορισμένες συνδυασμένες εμπορευματικές μεταφορές μεταξύ των κρατών μελών [38]. Εντούτοις, η εν λόγω διαδικασία θα τεθεί στο αρχείο εντός του πρώτου τριμήνου του 2002, μετά από νομοθετικές τροποποιήσεις που εγκρίθηκαν το 2001 στην Ιταλία.

[38] Υπόθεση C-1999/444 - Απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Μαΐου 2001 - Επιτροπή κατά Iταλίας

2.6.7. Μεταφορές μέσω του πλωτού δικτύου

Η Επιτροπή κίνησε διαδικασίες παράβασης κατά της Φινλανδίας λόγω μη μεταφοράς 5 οδηγιών σχετικά με την εσωτερική ναυσιπλοΐα [39] και αποφάσισε, στις 21 Δεκεμβρίου, 2001, να αποστείλει αιτιολογημένες γνώμες. Η μεταφορά της οδηγίας 96/50/ΕΚ για την εναρμόνιση των προϋποθέσεων απόκτησης εθνικού πιστοποιητικού κυβερνήτη σκάφους εσωτερικής ναυσιπλοΐας, της οποίας η προθεσμία μεταφοράς έληξε το 1998, οδήγησε σε διαδικασίες λόγω μη ανακοίνωσης των εθνικών μέτρων εκτέλεσης. Όσον αφορά τη Γαλλία, το Δικαστήριο διαπίστωσε την παράβαση με απόφασή του που εκδόθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2001 [40]. Ο φάκελος κατά των Κάτω Χωρών μπόρεσε τελικά να τεθεί στο αρχείο.

[39] -Οδηγία 96/50/ΕΚ, Οδηγία 91/672/ΕΟΚ, Οδηγία 87/540/ΕΟΚ, Οδηγία 82/714/ΕΟΚ και Οδηγία 76/135/ΕΟΚ.

[40] Υπόθεση C-2000/468 - Απόφαση του Δικαστηρίου της 20ης Σεπτεμβρίου 2001 - Επιτροπή κατά Γαλλίας

Τέλος, οι διαδικασίες οι οποίες είχαν κινηθεί κατά της Γερμανίας και του Λουξεμβούργου, που είχαν συνάψει διμερείς συμφωνίες με τρίτες χώρες στον τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας, συνεχίζονται με την απόφαση της Επιτροπής να προσφύγει στο Δικαστήριο, διότι ο τομέας αυτός υπάγεται στην αποκλειστική δικαιοδοσία της Κοινότητας. Εντούτοις, η απόφαση αυτή ανεστάλη, μέχρις ότου το Δικαστήριο λάβει θέση επί των εκκρεμών υποθέσεων για τους φακέλους « open skies ».

2.6.8. Σιδηροδρομικές μεταφορές

Όσον αφορά την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών επικίνδυνων εμπορευμάτων, η οδηγία 96/49/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 96/87/ΕΚ επιτρέπει την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τη μεταφορά εμπορευμάτων καθορίζοντας στον τομέα αυτό ομοιόμορφους κανόνες ασφαλείας, προκειμένου να βελτιωθεί η ασφάλεια και η κυκλοφορία των εξοπλισμών σε όλη την Κοινότητα. Όμως, οι οδηγίες αυτές, που εφαρμόζονται στη σιδηροδρομική μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων στο εσωτερικό ή μεταξύ κρατών μελών δεν έχουν ακόμα μεταφερθεί από την Ιρλανδία, η οποία δεν έχει επίσης εκτελέσει την απόφαση που εκδόθηκε το 2001 [41] σχετικά με τη μη μεταφορά των δύο αυτών οδηγιών. Η οδηγία 99/48/ΕΚ για δεύτερη προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο της οδηγίας 96/49/ΕΚ σχετικά με τις σιδηροδρομικές μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων, δεν έχει μεταφερθεί από την Ιταλία και την Ιρλανδία, συνεπώς η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο.

[41] Υπόθεση C-2000/370, Απόφαση του Δικαστηρίου της 20ης Σεπτεμβρίου 2001, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας

Όσον αφορά την οδηγία 1999/36/ΕΚ σχετικά με το μεταφερόμενο εξοπλισμό υπό πίεση και την οδηγία 2001/2/ΕΚ για το ίδιο θέμα, η προθεσμία μεταφοράς των οποίων έληξε την 1η Ιουλίου 2001, διαπιστώνεται ότι δεν έχουν μεταφερθεί ακόμα από το Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ιρλανδία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία.

Τέλος, η κατάσταση της οδηγίας 96/48/ΕΚ για τη διαλειτουργικότητα του διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος μεγάλης ταχύτητας, της οποίας ο στόχος έγκειται στην προώθηση της διασύνδεσης και της διαλειτουργικότητας των εθνικών δικτύων τρένων μεγάλης ταχύτητας με τα διάφορα στάδια σχεδιασμού, κατασκευής και θέσης σε λειτουργία, καθώς και εκμετάλλευσης και πρόσβασης στα δίκτυα, εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά ανησυχητική, παρόλο που βελτιώθηκε το 2001. Πράγματι, 4 κράτη μέλη δεν έχουν ακόμα ανακοινώσει μέτρα μεταφοράς και η Επιτροπή αναγκάστηκε να προσφύγει στο Δικαστήριο για όλους αυτούς τους φακέλους (Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Αυστρία και Φινλανδία). Οι παραβάσεις κατά της Γαλλίας, της Ελλάδας και της Σουηδίας μπόρεσαν να τεθούν στο αρχείο κατά τη διάρκεια του 2001. Το Δικαστήριο διαπίστωσε παράλειψη της Ιρλανδίας με απόφαση που εκδόθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2001. Σχετικά, πρέπει να υπογραμμιστεί, αφενός, ότι η μεταφορά είναι απαραίτητη, ακόμα και ελλείψει τρένων μεγάλης ταχύτητας στην Ιρλανδία και, αφετέρου, ότι από την οδηγία δεν προκύπτει η υποχρέωση κατάρτισης τεχνικών προδιαγραφών διαλειτουργικότητας πριν από τη μεταφορά.

2.6.9. Εναέριες μεταφορές

Στους τομείς δραστηριοτήτων των εναέριων μεταφορών, το ποσοστό μεταφοράς των οδηγιών είναι πολύ ικανοποιητικό και ανέρχεται στο 98% περίπου. Αυτή η κατάσταση οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι το 2000 και το 2001 δεν έληξε η προθεσμία μεταφοράς κάποιας οδηγίας. Το ποσοστό μεταφοράς φθάνει μάλιστα το 100% για όλα τα κράτη μέλη, εκτός του Λουξεμβούργου και της Ιρλανδίας. Η Ιρλανδία δεν έχει μεταφέρει μέχρι σήμερα τις οδηγίες 98/20/ΕΚ και 1999/28/ΕΚ που έχουν ως στόχο τον περιορισμό της χρησιμοποίησης ορισμένων τύπων πολιτικών υποηχητικών αεριωθουμένων αεροσκαφών, παρά τις υποσχέσεις που δόθηκαν το προηγούμενο έτος, και αποφασίστηκε η προσφυγή στο Δικαστήριο και για τις δύο περιπτώσεις. Η οδηγία 94/56/ΕΚ για τις βασικές αρχές που διέπουν τις έρευνες ατυχημάτων και συμβάντων στην πολιτική αεροπορία δεν είχε μεταφερθεί από το Λουξεμβούργο, πράγμα που οδήγησε στη λήψη της απόφασης της 16ης Δεκεμβρίου 1999 [42] και απόφασης για την άσκηση προσφυγής δυνάμει του άρθρου 228 της συνθήκης.

[42] Υπόθεση C-1999/138 - Απόφαση της 16ης Δεκεμβρίου 1999 - Επιτροπή κατά Λουξεμβούργου

Η παράβαση κατά της Γαλλίας όσον αφορά τη μη ορθή εφαρμογή της οδηγίας 91/670/ΕΟΚ σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση των αδειών προσωπικού που ασκεί καθήκοντα στην πολιτική αεροπορία τέθηκε τελικά στο αρχείο.

Μετά από καταγγελίες σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 96/67/ΕΚ για την πρόσβαση στην αγορά υπηρεσιών εδάφους σε δύο κράτη μέλη, κινήθηκαν διαδικασίες παράβασης κατά της Γερμανίας και της Ιταλίας, στην οποία κοινοποιήθηκε αιτιολογημένη γνώμη στις 24 Ιουλίου 2001.

Οι παραβάσεις στον τομέα των αερολιμενικών τελών συνεχίζονται. Όσον αφορά τα τέλη αυτά, ορισμένα κράτη μέλη εφαρμόζουν διαφορετικό τέλος ανάλογα με τον προορισμό των επιβατών (εσωτερικές πτήσεις/ενδοκοινοτικές ή/και διεθνείς αεροπορικές συνδέσεις), πράγμα που δεν συμβιβάζεται με την αρχή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών η οποία εφαρμόστηκε στον τομέα των εναέριων μεταφορών με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92. Εκδόθηκαν αποφάσεις λόγω παράβασης [43] κατά της Ιταλίας και της Πορτογαλίας, οι οποίες όμως δεν εκτελέστηκαν. Συνεπώς, συνεχίζεται η διαδικασία του άρθρου 228, παράγραφος 2. Η διαδικασία κατά των Κάτω Χωρών συνεχίζεται στο Δικαστήριο. Οι διαδικασίες κατά της Ισπανίας και της Ελλάδας τέθηκαν στο αρχείο κατά τη διάρκεια του 2001.

[43] Υπόθεση C-1999/447, Απόφαση της 4ης Ιουλίου 2001 Επιτροπή κατά Ιταλίας, Υπόθεση C-1999/070, Απόφαση της 26ης Ιουλίου 2001 Επιτροπή κατά Πορτογαλίας

Οι διαδικασίες παράβασης σχετικά με τις διμερείς συμφωνίες τις επονομαζόμενες « open skies » με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, οι οποίες είχαν κινηθεί κατά 7 κρατών μελών (Βελγίου, Δανίας, Γερμανίας, Φινλανδίας, Λουξεμβούργου, Αυστρίας, Σουηδίας), και η διαδικασία λόγω παράβασης κατά του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τη διμερή συμφωνία "Bermuda II" συνεχίζονται στο Δικαστήριο. Οι διαδικασίες λόγω παράβασης κατά της Γαλλίας και των Κάτω Χωρών σχετικά με τις συμφωνίες τις επονομαζόμενες « open skies » αποτέλεσαν το αντικείμενο απόφασης για την άσκηση προσφυγής.

Τέλος, συνεχίζεται η διαδικασία λόγω μη ορθής εφαρμογής του κανονισμού 3922/1991 για την εναρμόνιση τεχνικών κανόνων και διοικητικών διαδικασιών στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας η οποία είχε κινηθεί κατά της Ελλάδας.

2.6.10. Θαλάσσιες μεταφορές

Στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, οι υπηρεσίες της Επιτροπής παρατήρησαν βελτίωση της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου σε όλες τις πτυχές που αφορούν τη θαλάσσια ασφάλεια, ενώ αντίθετα η κατάσταση είναι περισσότερο αμφίρροπη ως προς την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. Το ποσοστό μεταφοράς αυξήθηκε από 88% το 2000, σε 96,9% το 2001. Καμία προθεσμία μεταφοράς οδηγίας δεν έληξε το 2001. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι Κάτω Χώρες δεν έχουν μεταφέρει καμία από τις οδηγίες που εγκρίθηκαν το 1999 και των οποίων η προθεσμία μεταφοράς έληξε το 2000.

Η οδηγία 99/35/ΕΚ σχετικά με το σύστημα υποχρεωτικών επιθεωρήσεων για την ασφαλή εκτέλεση δρομολογίων από οχηματαγωγά ro-ro και ταχύπλοα επιβατηγά σκάφη, μεταφέρθηκε από όλα τα κράτη μέλη [44] (εκτός των Κάτω Χωρών, της Φινλανδίας, της Πορτογαλίας, της Αυστρίας και του Λουξεμβούργου), ενώ η οδηγία 99/97/ΕΚ σχετικά με τον έλεγχο από το κράτος λιμένα δεν έχει μεταφερθεί ακόμα από τις Κάτω Χώρες και το Λουξεμβούργο.

[44] Ο φάκελος κατά της Σουηδίας θα τεθεί στο αρχείο στις αρχές του 2002

Στον τομέα της ασφάλειας της θαλάσσιας μεταφοράς επιβατών, οι οδηγίες 98/18/ΕΚ και 98/41/ΕΚ μεταφέρθηκαν τελικά από όλα τα κράτη μέλη. Η παράβαση κατά της Πορτογαλίας πρόκειται να τεθεί στο αρχείο στις αρχές του 2002. Στόχος των οδηγιών αυτών είναι η ενίσχυση της ασφάλειας και των δυνατοτήτων διάσωσης των επιβατών και των μελών του πληρώματος που βρίσκονται σε επιβατηγά πλοία τα οποία εκτελούν δρομολόγια προς ή από λιμένες των κρατών μελών της Κοινότητας και η εξασφάλιση της περισσότερο αποτελεσματικής διαχείρισης των συνεπειών ενδεχομένου ατυχήματος. Εντούτοις, οι διαδικασίες λόγω μη ορθής μεταφοράς συνεχίζονται κατά της Ιταλίας και της Γαλλίας, ενώ ο φάκελος σχετικά με το Βέλγιο εκκρεμεί ενώπιον του Δικαστηρίου.

Αντιθέτως, όλες οι διαδικασίες παράβασης λόγω μη ορθής μεταφοράς της οδηγίας 94/57/ΕΚ σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να τηρούνται από τα κράτη μέλη και από τους οργανισμούς που είναι επιφορτισμένοι με την επιθεώρηση, την επίσκεψη και την πιστοποίηση των σκαφών προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με τις διεθνείς συμβάσεις για την ασφάλεια των θαλασσίων μεταφορών και την πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης μπόρεσαν να τεθούν στο αρχείο κατά τη διάρκεια του 2001.

Η οδηγία 95/21/ΕΚ (έλεγχος από το κράτος λιμένα) που εναρμονίζει τα κριτήρια επιθεώρησης των σκαφών, τους όρους ακινητοποίησής τους ή/και άρνησης πρόσβασης στους κοινοτικούς λιμένες, μεταφέρθηκε τελικά από όλα τα κράτη μέλη και η διαδικασία κατά της Ιταλίας τέθηκε στο αρχείο. Εξάλλου, η Ιταλία μετέφερε επίσης τις τροποποιητικές οδηγίες 98/25/ΕΚ και 98/42/ΕΚ (έλεγχος από το κράτος λιμένα).

Πρέπει να σημειωθεί ότι συνεχίζονται οι παραβάσεις κατά της Γαλλίας και της Ιρλανδίας λόγω μη ορθής εφαρμογής της οδηγίας 95/21/ΕΚ επειδή δεν τηρούν την υποχρέωση επιθεώρησης ελέγχου τουλάχιστον του 25 % του αριθμού των πλοίων με αλλοδαπή σημαία που χρησιμοποιούν τους λιμένες τους ή διέρχονται από τα ύδατα που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους.

Όσον αφορά το ανθρώπινο στοιχείο, το Λουξεμβούργο και οι Κάτω Χώρες δεν έχουν ακόμα κοινοποιήσει πλήρως τα μέτρα μεταφοράς της οδηγίας 98/35/ΕΚ που τροποποιεί την οδηγία 94/58/ΕΚ σχετικά με το ελάχιστο επίπεδο κατάρτισης των ναυτικών. Το Λουξεμβούργο καταδικάστηκε λόγω παράβασης με απόφαση του Δικαστηρίου που εκδόθηκε στις 3 Ιουλίου 2001 [45].