Πίνακα αποτελεσμάτων για τις κρατικές ενισχύσεις

Πίνακας αποτελεσμάτων για τις κρατικές ενισχύσεις 2001

Πίνακας Περιεχομένων

1 Εισαγωγή

2. Διάρθρωση, Περιεχόμενα, Ανάπτυξη και Περιορισμοί του πίνακα αποτελεσμάτων για τις κρατικές ενισχύσεις

2.1. Διάρθρωση και Περιεχόμενα

2.2. Ανάπτυξη

2.3. Περιορισμοί

3. Γενική επισκόπηση των κρατικών ενισχύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

3.1. Δείκτης της Στοκχόλμης - Πρόοδος προς τη σωστή κατεύθυνση

3.2. Επικέντρωση στους τομείς της βιομηχανίας, του άνθρακα και των υπηρεσιών

3.3. Σταδιακή μεταβολή της κατανομής των οριζοντίων ενισχύσεων

4. Φόρουμ των κρατών μελών για τις κρατικές ενισχύσεις

4.1. Υποβολή πληροφοριών για τις κρατικές ενισχύσεις από τα κράτη μέλη

4.2. Θέση των κρατών μελών σχετικά με το μελλοντικό προσανατολισμό των εθνικών πολιτικών για τις κρατικές ενισχύσεις

5. Επιδόσεις σε θέματα διαδικασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση

5.1. Επιδόσεις σε θέματα διαδικασίας

5.2 Ανάκτηση των κρατικών ενισχύσεων

6. Στόχοι των κρατικών ενισχύσεων

6.1. Κρατικές ενισχύσεις για οριζόντιους στόχους

6.2. Κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα

6.3. Κρατικές ενισχύσεις για συγκεκριμένους τομείς

6.4. Κρατικές ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης

7. Πολιτική των κρατικών ενισχύσεων στην εσωτερική αγορά

7.1. Μείωση της απόκλισης των κρατικών ενισχύσεων μεταξύ των κρατών μελών

7.2. Κρατικές ενισχύσεις και συντονισμός των οικονομικών πολιτικών

7.3. Κρατικές ενισχύσεις και διαρθρωτικές αλλαγές

7.4. Πολιτική κρατικών ενισχύσεων στην εσωτερική αγορά

Διαγράμματα και Πίνακες

Διάγραμμα 1: Μακροπρόθεσμη μείωση του συνολικού επιπέδου των κρατικών ενισχύσεων σε ποσοστό του κοινοτικού ΑΕΠ 1990-1999

Διάγραμμα 2: Οι κρατικές ενισχύσεις σε ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκαν στα περισσότερα κράτη μέλη μεταξύ του 1997 και του 1999

Διάγραμμα 3: Συνεχής μείωση των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στους τομείς της βιομηχανίας, του άνθρακα και των υπηρεσιών από το 1993

Διάγραμμα 4: Μερίδιο των ενισχύσεων που χορηγούνται στο πλαίσιο οριζοντίων και περιφερειακών στόχων και σε συγκεκριμένους τομείς εκφρασμένο σε ποσοστό των συνολικών ενισχύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την αφαίρεση των ενισχύσεων στη γεωργία, την αλιεία και τους σιδηροδρόμους

Διάγραμμα 5: Σταδιακή μεταβολή της κατανομής των ενισχύσεων ανά οριζόντιους στόχους στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 1990

Διάγραμμα 6: Ενισχύσεις που δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή ως ποσοστό όλων των ενισχύσεων για τα έτη 1997, 1998 και 1999

Διάγραμμα 7: Ενισχύσεις που δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή ως ποσοστό όλων των κρατικών ενισχύσεων από το 1997 ως το 1999, ανά κράτος μέλος.

Διάγραμμα 8: Ποσοστό του συνολικού αριθμού των περιπτώσεων για τις οποίες ελήφθη απόφαση μετά την έναρξη της επίσημης διαδικασίας έρευνας τα έτη 1997, 1998 και 1999

Διάγραμμα 9: Ποσοστό του συνολικού αριθμού των υποθέσεων για τις οποίες ελήφθη απόφαση μετά την έναρξη επίσημης διαδικασίας έρευνας μεταξύ του 1997 και του 1999, ανά κράτος μέλος.

Διάγραμμα 10: Δείκτης συμβιβασιμότητας για την ΕΕ κατά τα έτη 1997, 1998, και 1999

Διάγραμμα 11: Δείκτης συμβιβασιμότητας για την περίοδο 1997 ως 1999. Κατανομή ανά κράτος μέλος

Διάγραμμα 12: Επίπεδο των κρατικών ενισχύσεων που χορηγήθηκαν για την E&A, τις ΜΜΕ, την προστασία του περιβάλλοντος και την εξοικονόμηση ενέργειας, σε ποσοστό του συνόλου των ενισχύσεων, εκτός των ενισχύσεων για τη γεωργία, την αλιεία και τους σιδηροδρόμους, τα έτη 1997, 1998 και 1999

Διάγραμμα 13: Μέσες περιφερειακές κρατικές ενισχύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ των επιλέξιμων περιοχών 1996-1998

Διάγραμμα 14: Κρατικές ενισχύσεις για συγκεκριμένους τομείς, εκτός της γεωργίας, της αλιείας και των σιδηροδρόμων, σε ποσοστό του ετήσιου συνόλου των κρατικών ενισχύσεων, 1990-1999

Διάγραμμα 15: Ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς ως ποσοστό του συνόλου των κρατικών ενισχύσεων εκτός γεωργίας, αλιείας και σιδηροδρόμων, 1990-1999

Διάγραμμα 16: Διασπορά του συνόλου των ενισχύσεων, εκτός των ενισχύσεων για τη γεωργία, την αλιεία και τους σιδηροδρόμους, σε ποσοστό του ΑΕΠ στην ΕΕ (1990-1999)

Διάγραμμα 17: Κρατικές ενισχύσεις που χορήγησαν τα κράτη μέλη, εκτός γεωργίας, αλιείας και σιδηροδρόμων, σε ποσοστό των δημοσίων δαπανών από το 1997 ως το 1999

Διάγραμμα 18: Σχέση μεταξύ της διακύμανσης σε ποσοστό της συμβολής της βιομηχανίας στο συνολικό εθνικό ΑΕΠ και σχέση του μεριδίου των ενισχύσεων για τη βιομηχανία έναντι των συνολικών ενισχύσεων, εκτός γεωργίας, αλιείας και σιδηροδρόμων, από το 1990 ως το 1999

Πίνακας 1: Αποφάσεις ανάκτησης για τα έτη 1990-1999 σε τομείς εκτός της γεωργίας και της αλιείας

Πίνακας 2: Εντολές ανάκτησης που εκκρεμούσαν στις 31.12.2000 σε τομείς εκτός της γεωργίας και της αλιείας

Πίνακας 3: Κρατικές ενισχύσεις εκτός γεωργίας, αλιείας και σιδηροδρόμων, ανοίγματος εμπορίου και άμεσων ξένων επενδύσεων , εκφρασμένο σε ποσοστό του ΑΕΠ.

1. Εισαγωγή

Ο αυστηρός έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων έχει ιδιαίτερη σημασία για την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Τα τελευταία έτη, η Επιτροπή ενίσχυσε τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων έτσι ώστε τα κράτη μέλη να χορηγούν ενισχύσεις μόνο στις περιπτώσεις που είναι προς όφελος του κοινού συμφέροντος. Ωστόσο, το ετήσιο επίπεδο του συνόλου των κρατικών ενισχύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθούσε να αντιπροσωπεύει πάνω από 79 δισεκατ. Ευρώ το 1999. Μολονότι κάθε κρατική ενίσχυση χορηγείται ατομικά υπό τις προϋποθέσεις που δέχεται η Επιτροπή, είναι αναμφισβήτητο ότι νοθεύουν τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά.

Το γεγονός αυτό το αναγνωρίζουν τόσο τα κράτη μάλη όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το 1996, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνου [1] συμπέραινε ότι η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα πρέπει να ενισχυθεί, ειδικότερα με τη συνέχιση του διαλόγου μεταξύ του Συμβουλίου και της Επιτροπής ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων και να ενισχυθούν οι μηχανισμοί ελέγχου. Το 1998, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Cardiff [2] υπογράμμιζε εξάλλου την αναγκαιότητα να ενθαρρυνθεί ο ανταγωνισμός και να μειωθούν οι νοθεύσεις όπως οι κρατικές ενισχύσεις. Στην αρχή του περασμένου έτους, το Συμβούλιο Εσωτερικής Αγοράς [3], στα συμπεράσματά του για τη διαδικασία της οικονομικής μεταρρύθμισης του Cardiff, διευκρίνιζε ότι πρέπει να εκπονηθούν στρατηγικές ενόψει της συνολικής μείωσης των κρατικών ενισχύσεων, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στην παρακολούθηση του επιπέδου αυτών των ενισχύσεων και στην αξιολόγηση των οικονομικών επιπτώσεών τους, ειδικότερα βάσει στατιστικών στοιχείων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας του Μαρτίου 2000 [4] ανανέωνε τη δέσμευσή του να ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό και ζητούσε από τα κράτη μέλη να μειώσουν το γενικό επίπεδο των κρατικών ενισχύσεων δίνοντας ιδιαίτερη σημασία, όχι πλέον στη στήριξη των μεμονωμένων εταιρειών ή τομέων, αλλά περισσότερο στην υλοποίηση οριζοντίων στόχων κοινοτικού ενδιαφέροντος, όπως η απασχόληση, η περιφερειακή ανάπτυξη, το περιβάλλον και η κατάρτιση ή η έρευνα. Στη σύστασή της σχετικά με τους Γενικούς Προσανατολισμούς των Οικονομικών Πολιτικών του 2000 [5], η Επιτροπή υπογράμμιζε επίσης ότι έπρεπε να μειωθεί ο όγκος των κρατικών ενισχύσεων. Συνιστούσε στα κράτη μέλη να συνεχίσουν να μειώνουν τις τομεακές ενισχύσεις και ειδικότερα τις ενισχύσεις ad hoc. Το Μάρτιο του τρέχοντος έτους, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης [6] καλούσε τα κράτη μέλη να αποδείξουν, ως το 2003, ότι οι κρατικές τους ενισχύσεις βρίσκονται σε πτωτική τροχιά σε σχέση με το ΑΕΠ, λαμβάνοντας υπόψη την αναγκαιότητα να επαναπροσανατολιστούν οι ενισχύσεις σε οριζόντιους στόχους κοινού συμφέροντος, περιλαμβανομένων και των στόχων της συνοχής. Συνεπώς, καθοριζόταν ένας αντικειμενικός δείκτης που θα επέτρεπε στα κράτη μέλη να μετρήσουν τις επιδόσεις τους. Προκειμένου να βελτιωθεί η διαφάνεια στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, η Επιτροπή θα μεριμνούσε ώστε μέχρι τον Ιούλιο να καταρτιστεί ένα μητρώο και ένας πίνακας αποτελεσμάτων για τις κρατικές ενισχύσεις στα οποία να έχει πρόσβαση το κοινό. Στους Γενικούς Προσανατολισμούς των Οικονομικών Πολιτικών του 2001 [7], η Επιτροπή επιβεβαίωσε την ανάγκη να μειωθούν συνολικά οι κρατικές ενισχύσεις και να βελτιωθεί η διαφάνεια. Συνέστησε να μειώσουν τα κράτη μέλη το συνολικό επίπεδο των κρατικών ενισχύσεων σε σχέση με το ΑΕΠ ως το 2003 και να τις επαναπροσανατολίσουν εκτός των ενισχύσεων ad hoc και των τομεακών ενισχύσεων και να αυξήσουν τη διαφάνεια τους.

[1] SN 401/1/96 Παράρτημα II, σ. 3.

[2] 00150/98 σημείο 17.

[3] 248ο Συμβούλιο Εσωτερικής Αγοράς - 16 Μαρτίου 2000, Συμπεράσματα, σημείο 20.

[4] SN 100/1/100 σημείο 17.

[5] Com(2000) 214 τελικό της 4ης Απριλίου 2000, σημείο 3.6iii.

[6] SN 100/01 σημεία 20 και 21.

[7] Com(2001) 224 τελικό της 25ης Απριλίου 2001, σημείο 3.4ii.

Προκειμένου να αξιολογηθεί η δυνατότητα μείωσης της νόθευσης του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά που προκαλείται από τα σωρευτικά αποτελέσματα του συνολικού επιπέδου των κρατικών ενισχύσεων, τα κράτη μέλη πρέπει να ελέγξουν ποια είναι τα περιθώρια κίνησής τους σε ό,τι αφορά τις καταλληλότερες δυνατότητες παρέμβασης του δημοσίου. Οι κρατικές ενισχύσεις δικαιολογούνται όταν πρόκειται να διορθώσουν ελλείμματα της αγοράς. Αν είναι απαραίτητη μία παρέμβαση, οι κρατικές ενισχύσεις αποτελούν ένα μόνο από τα πιθανά μέσα, που περιλαμβάνουν επίσης τη νομοθεσία, την άμεση προμήθεια από το δημόσιο τομέα ορισμένων αγαθών ή υπηρεσιών, τη φορολογία, κλπ. Συνεπώς, μπορούν να υπάρξουν καταστάσεις στις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να προσφύγουν σε μέτρα διαφορετικά από τις κρατικές ενισχύσεις και θα ήταν περισσότερο προσαρμοσμένα στον επιδιωκόμενο στόχο. Μία δράση που να βασίζεται στην καλύτερη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των πολιτικών χορήγησης κρατικών ενισχύσεων θα μπορούσε να βελτιώσει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Θα μπορούσε επίσης να βελτιωθεί ο προσανατολισμός των κρατικών ενισχύσεων και να μην χορηγούνται κρατικές ενισχύσεις, με τη δημιουργία μέσων καλύτερα προσαρμοσμένων και που να προκαλούν μικρότερη νόθευση του ανταγωνισμού, έτσι ώστε να ενισχυθεί η τάση μείωσης του συνολικού επιπέδου των κρατικών ενισχύσεων σε σχέση με το ΑΕΠ.

Η πολιτική των κρατών μελών για τις ενισχύσεις επηρεάζεται από ένα συνδυασμό παραγόντων, τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Στο κοινοτικό επίπεδο πρόκειται για τις απαιτήσεις για τον συντονισμό της οικονομικής πολιτικής, τα δημοσιονομικά κριτήρια του Συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης και τις προτεραιότητες συγχρηματοδότησης στο πλαίσιο της περιφερειακής πολιτικής της Κοινότητας. Οι εν λόγω παράγοντες ανταποκρίνονται και σε εθνικές ιδιαιτερότητες οι οποίες μπορεί να διαφέρουν στο χρόνο. Ορισμένα κράτη μέλη μπορεί να υποχρεωθούν να επικεντρώσουν τις ενισχύσεις σε στόχους περιφερειακής πολιτικής για λόγους οικονομικής και κοινωνικής συνοχής ενώ άλλα, για ένα διάστημα, αντιμετωπίζουν διαδικασίες αναδιάρθρωσης μεγάλου εύρους σε ορισμένους τομείς. Είναι πιθανό, μερικά κράτη μέλη να μην είναι υποχρεωμένα να χορηγούν τις ίδιες κρατικές ενισχύσεις με άλλα για τη στήριξη των ΜΜΕ αν το νομοθετικό τους περιβάλλον και οι κεφαλαιαγορές τους διευκολύνουν ήδη την ανάπτυξη αυτού του είδους των επιχειρήσεων.

Θα πρέπει να συζητηθούν ανοιχτά οι διαφορετικές ανάγκες των κρατών μελών σχετικά με την εξάρτηση από τις κρατικές ενισχύσεις, όχι μόνο σε ό,τι αφορά το συνολικό ύψος τους, αλλά και τους σχετικούς στόχους. Η ανοιχτή αυτή συζήτηση θα επιτρέψει να αξιολογηθεί πλήρως το περιθώριο κίνησης βάσει του οποίου θα επιλέγεται το οικονομικά αποτελεσματικότερο μέσο και συνεπώς το δυναμικό μείωσης της νόθευσης που προκαλούν οι ενισχύσεις αυτές στον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά. Προκειμένου να ενθαρρυνθεί αυτή η ευρεία συζήτηση και να επιταχυνθεί η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών, ο αρμόδιος Επίτροπος κ. Monti κατάρτισε δύο νέα μέσα ώστε να βελτιωθεί η διαφάνεια για θέματα κρατικών ενισχύσεων, ένα μητρώο κρατικών ενισχύσεων, που είναι ήδη διαθέσιμο στον εξυπηρετητή Internet EUROPA [8] της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον παρόντα πίνακα αποτελεσμάτων για τις κρατικές ενισχύσεις.

[8] http://europa.eu.int/comm/competition/state_aid/register/

2. Διάρθρωση, Περιεχόμενα, Ανάπτυξη και Περιορισμοί του πίνακα αποτελεσμάτων για τις κρατικές ενισχύσεις

2.1. Διάρθρωση και Περιεχόμενα

Ο πίνακας αποτελεσμάτων αποτελεί μία πηγή διαφανών και εύκολα προσβάσιμων πληροφοριών σχετικά με τη γενική κατάσταση στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για τις σημερινές δραστηριότητες της Επιτροπής σε ό,τι αφορά τις κρατικές ενισχύσεις. Ο πίνακας αποτελεσμάτων κοινοποιείται στα κράτη μέλη τα οποία συμβάλλουν στην κατάρτισή του. Η πρώτη έκδοση περιέχει μία σειρά από δείκτες που περιγράφουν την κατάσταση σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις. Η πρώτη έκδοση περισσότερο θέτει παρά απαντά σε ερωτήματα. Καταγράφει τις διαφορές, χωρίς όμως να τις εξηγεί απαραίτητα. Τα ερωτήματα που τίθενται και οι διαφορές που περιγράφονται θα αποτελέσουν αναμφισβήτητα μία ισχυρή βάση συζήτησης μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής αλλά επίσης, όπως ελπίζουμε, και μεταξύ των ίδιων των κρατών μελών. Θα επιτρέψει να ευαισθητοποιηθεί η κοινή γνώμη σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις και κυρίως να αυξηθεί ο βαθμός κατανόησης, που συχνά είναι ανύπαρκτος, ως προς την αναγκαιότητα του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων από την Επιτροπή.

Ο πίνακας αποτελεσμάτων περιλαμβάνει πέντε μέρη: μια γενική επισκόπηση των κρατικών ενισχύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση την τελευταία δεκαετία και κατά το πρόσφατο παρελθόν, ένα φόρουμ για τις κρατικές ενισχύσεις, την επίδοση σε θέματα διαδικασιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τη σημερινή πολιτική για τις κρατικές ενισχύσεις και τις κρατικές ενισχύσεις στην εσωτερική αγορά. Επιπροσθέτως, τεχνικό παράρτημα απεικονίζει τα υπογραμμισμένα στοιχεία για κάθε διάγραμμα και πίνακα. Τα στοιχεία του πίνακα αποτελεσμάτων και του παραρτήματος είναι εκφρασμένα σε σταθερές τιμές του 1998.

Το πρώτο μέρος του παρόντος πίνακα περιλαμβάνει τις δαπάνες για κρατικές ενισχύσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 1990 σε ποσοστό του ΑΕΠ και σε απόλυτες τιμές. Υπάρχει επίσης το συνολικό ύψος των ενισχύσεων σε ποσοστό του ΑΕΠ σε κάθε κράτος μέλος για το 1997, το 1998 και το 1999. Οι ενισχύσεις αυτές κατανέμονται στη συνέχεια ανάλογα με τους κυριότερους επιδιωκόμενους στόχους: οριζόντιους στόχους όπως έρευνα και ανάπτυξη, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις ή κατάρτιση, αλιεία και γεωργία, τομέας των μεταφορών, άλλοι συγκεκριμένοι τομείς όπως ο άνθρακας, τα ναυπηγεία ή η χαλυβουργία, περιοχές που υστερούν ως προς την ανάπτυξη. Την κατανομή αυτή ακολουθεί μία λεπτομερέστερη, για τους ίδιους στόχους ως προς τα κυριότερα σημεία τους.

Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται οι πρώτες ιδέες για ένα φόρουμ των κρατών μελών με πληροφορίες για το επίπεδο διαφάνειας που πρέπει να αποτελέσουν τον καταλύτη για τις συζητήσεις μεταξύ των κρατών μελών.

Το τρίτο μέρος περιέχει ένδειξη σχετικά με την επιτυχία των κρατών μελών σε ό,τι αφορά την τήρηση των διαδικαστικών κανόνων ώστε να καταγραφούν τα προβλήματα και συνεπώς να αναφερθούν οι βελτιώσεις που θεωρούνται απαραίτητες. Το μέρος αυτό περιέχει επίσης στοιχεία για την επιστροφή των κρατικών ενισχύσεων που χορηγήθηκαν παράνομα.

Προκειμένου να καθοριστούν οι τομείς στους οποίους μπορεί να είναι απαραίτητη ή επιθυμητή η δράση της Επιτροπής κατ' εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, το τέταρτο μέρος του πίνακα αποτελεσμάτων υπογραμμίζει ορισμένα θέματα και κατατάσσει τα κράτη μέλη ως προς τα θέματα αυτά. Τα κράτη μέλη καλούνται να συζητήσουν ορισμένες τάσεις και πρακτικές σχετικά με τις δαπάνες τους που θα μπορούσαν να έχουν θετικά αποτελέσματα στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Το τελευταίο μέρος του πίνακα αποτελεσμάτων επιδιώκει να τοποθετήσει τις κρατικές ενισχύσεις στο ευρύτερο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που αναλήφθηκαν στα κράτη μέλη. Ακόμη και αν τηρούν τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού, οι κρατικές ενισχύσεις επηρεάζουν τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά, το συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και την προσαρμογή της κοινοτικής οικονομίας στους νέους όρους του ανταγωνισμού. Βάσει των ευρύτερων επιπτώσεων των κρατικών ενισχύσεων και πέρα από την απλή τήρηση των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού, τα κράτη μέλη μπορεί να οδηγηθούν σε επαναξιολόγηση των πολιτικών τους σε ό,τι αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για λόγους οικονομικής αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας.

2.2. Ανάπτυξη

Ο πίνακας αποτελεσμάτων θα αναπτυχθεί σταδιακά ανάλογα με τις ανάγκες των διαφόρων κατηγοριών χρηστών του. Θα βασίζεται σε ένα σύνολο βασικών δεικτών που θα αντικατοπτρίζουν την εξέλιξη της πολιτικής καθώς και την εξέλιξη των δαπανών για κρατικές ενισχύσεις. Οι βασικοί αυτοί δείκτες θα συνοδεύονται σε κάθε πίνακα αποτελεσμάτων από άλλους δείκτες οι οποίοι θα αφορούν συγκεκριμένα θέματα που απαιτούν λεπτομερέστερη ανάλυση. Ο πίνακας αποτελεσμάτων θα αναπτυχθεί επίσης έτσι ώστε να προσδώσει προστιθέμενη αξία σε άλλα έγγραφα της Επιτροπής, μεταξύ των οποίων οι συστάσεις για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, οι διαρθρωτικοί δείκτες και το χρονοδιάγραμμα της πολιτικής των επιχειρήσεων. Η αρχική αυτή διάρθρωση θα πρέπει να δώσει την κατεύθυνση προς την οποία θα αναπτυχθεί στο μέλλον ο πίνακας αποτελεσμάτων.

2.3. Περιορισμοί

Τα στοιχεία σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις που συλλέγονται για τον πίνακα αποτελεσμάτων κατανέμονται σύμφωνα με τους βασικούς στόχους. Πρέπει να παρατηρηθεί ότι οι στόχοι αυτοί δεν μπορούν να δίνουν πάντα μία πιστή εικόνα των τελικών δικαιούχων. Έτσι, ένα μέρος των περιφερειακών ενισχύσεων καταβάλλεται στην πράξη σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενισχύσεις για την έρευνα και την ανάπτυξη κατευθύνονται σε συγκεκριμένους τομείς κλπ.

Στο σύνολο του πίνακα αποτελεσμάτων περιλαμβάνονται ορισμένοι δείκτες. Υπογραμμίζουμε ότι στόχος τους είναι να αναδειχτούν οι πραγματικές εξελίξεις, χωρίς να καθορίζεται σχέση αιτίου και αιτιατού. Στόχος του πίνακα αποτελεσμάτων δεν είναι να εξαχθούν κρίσεις, αλλά να παρασχεθούν συγκεκριμένα στοιχεία που επιτρέπουν την έναρξη συζητήσεων χωρίς να προδικάζεται το αποτέλεσμά τους. Η επιφύλαξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χρήση των στοιχείων του πίνακα αποτελεσμάτων.

3. Γενική επισκόπηση των κρατικών ενισχύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Στο παρόν κεφάλαιο γίνεται επισκόπηση των ενισχύσεων που προηγήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 1990 και εμφανίζεται η διαφορετική εξέλιξη των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στη γεωργία και την αλιεία, τους σιδηροδρόμους, τη βιομηχανία, τον τομέα του άνθρακα και των υπηρεσιών. Παρατίθεται κατανομή των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στο βιομηχανικό τομέα και τον τομέα των υπηρεσιών και των ενισχύσεων για ορισμένους οριζόντιους στόχους.

3.1. Δείκτης της Στοκχόλμης - Πρόοδος προς τη σωστή κατεύθυνση

Το συνολικό επίπεδο των κρατικών ενισχύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκφρασμένο σε ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε αφού έφτασε στο ανώτατο σημείο του το 1993. Δεδομένου ότι με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία το επίπεδο των ενισχύσεων τοποθετείται στο 1% του κοινοτικού ΑΕΠ, είναι δυνατό να μειωθεί ακόμη περισσότερο στο μέλλον. Τα κράτη μέλη συμφώνησαν το 2001 στη Στοκχόλμη να χρησιμοποιήσουν το περιθώριο που είναι ακόμη διαθέσιμο για τη μείωση του επιπέδου των ενισχύσεων.

Διάγραμμα 1: Μακροπρόθεσμη μείωση του συνολικού επιπέδου των κρατικών ενισχύσεων σε ποσοστό του κοινοτικού ΑΕΠ 1990-1999

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 2: Οι κρατικές ενισχύσεις σε ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκαν στα περισσότερα κράτη μέλη μεταξύ του 1997 και του 1999

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Από το 1997 ως το 1999, οι συνολικές ενισχύσεις εκφρασμένες σε ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκαν στα περισσότερα κράτη μέλη. Μόνο στη Δανία, την Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και τις Κάτω Χώρες καταγράφηκαν μικρές αυξήσεις.

Διάγραμμα 3: Συνεχής μείωση των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στους τομείς της βιομηχανίας, του άνθρακα και των υπηρεσιών από το 1993

Σε απόλυτες τιμές, το ύψος των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκφρασμένων σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998, μειώθηκε κατά περισσότερο από 20% σε σχέση με το επίπεδο ρεκόρ του 1993. Η μείωση αυτή καθίσταται ακόμη πιο σημαντική αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι από το 1995, η Ένωση περιλαμβάνει δεκαπέντε κράτη μέλη. Περισσότερο μειώθηκε το επίπεδο των ενισχύσεων προς τους τομείς της βιομηχανίας, του άνθρακα και των υπηρεσιών.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

3.2. Επικέντρωση στους τομείς της βιομηχανίας, του άνθρακα και των υπηρεσιών

Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας το 2000, τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι είναι αναγκαίο να διατηρήσουν τους οριζόντιους στόχους κοινοτικού συμφέροντος, όπως η απασχόληση, το περιβάλλον, η κατάρτιση, η έρευνα και η περιφερειακή ανάπτυξη. Συνεπώς, ο πίνακας αποτελεσμάτων επικεντρώνεται στους στόχους αυτούς στο πλαίσιο των τομέων της βιομηχανίας, του άνθρακα και των υπηρεσιών.

Σημαντικές πτυχές των τομέων της γεωργίας και της αλιείας επωφελούνται παραδοσιακά από ουσιαστική συνδρομή του κοινοτικού προϋπολογισμού. Θα αποτελέσουν αντικείμενο χωριστής ανάλυσης σε μελλοντικούς πίνακες αποτελεσμάτων.

Στο σιδηροδρομικό τομέα, χορηγούνται συνήθως κρατικές ενισχύσεις σε επιχειρήσεις που έχουν αναλάβει υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας. Παρά την ιδιαιτερότητά τους, οι ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας αποτελούν, σύμφωνα με πρόσφατες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, κρατικές ενισχύσεις. Η δυνατότητα ανάλυσης των ενισχύσεων που χορηγούνται στον τομέα αυτό εξετάζεται για το μέλλον.

Για τους προαναφερθέντες λόγους, κρατική ενίσχυση στη γεωργία, αλιεία και στους σιδηρόδρομους δεν συμπεριλαμβάνεται σ'αυτό το κεφάλαιο.

Διάγραμμα 4: Μερίδιο των ενισχύσεων που χορηγούνται στο πλαίσιο οριζοντίων και περιφερειακών στόχων και σε συγκεκριμένους τομείς εκφρασμένο σε ποσοστό των συνολικών ενισχύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την αφαίρεση των ενισχύσεων στη γεωργία, την αλιεία και τους σιδηροδρόμους

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Το διάγραμμα 4 δείχνει τη σταδιακή υποχώρηση του σχετικού μεριδίου των ενισχύσεων σε συγκεκριμένους τομείς (βιομηχανία, άνθρακας, υπηρεσίες) προς όφελος των οριζοντίων ενισχύσεων. Εξάλλου, η σημαντική μείωση του μεριδίου των ενισχύσεων προς συγκεκριμένους τομείς - ιδίως τη χαλυβουργία, τα ναυπηγεία, ορισμένους άλλους μεταποιητικούς τομείς, τα ανθρακωρυχεία, τις εναέριες μεταφορές, τον τουρισμό, τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τα ΜΜΕ και τον πολιτισμό - που σημειώθηκε το 1999 συνέπεσε με αισθητή αύξηση του μεριδίου των ενισχύσεων για οριζόντιους στόχους - έρευνα και ανάπτυξη, προστασία του περιβάλλοντος και εξοικονόμηση ενέργειας, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, απασχόληση και κατάρτιση.

3.3. Σταδιακή μεταβολή της κατανομής των οριζοντίων ενισχύσεων

Οι περισσότερες κατηγορίες οριζοντίων ενισχύσεων θεωρείται ότι προσφέρουν περισσότερα πλεονεκτήματα σε σχέση με το κόστος τους αν μετρηθεί αποκλειστικά ως προς το ύψος των ενισχύσεων. Με τη στενή έννοια του όρου, οι ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση επιχειρήσεων αποτελούν επίσης οριζόντιες ενισχύσεις δεδομένου ότι δεν περιορίζονται σε μία οικονομική δραστηριότητα ή σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή. Οι ενισχύσεις αυτού του είδους είναι ωστόσο πιθανό να νοθεύουν περισσότερο τον ανταγωνισμό σε σχέση με άλλες οριζόντιες ενισχύσεις και εξετάζονται χωριστά.

Διάγραμμα 5: Σταδιακή μεταβολή της κατανομής των ενισχύσεων ανά οριζόντιους στόχους στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 1990

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Επί μία δεκαετία περίπου, η σχετική σημασία των ενισχύσεων για έρευνα και ανάπτυξη και, σε μικρότερο βαθμό, των ενισχύσεων για την προστασία του περιβάλλοντος και την εξοικονόμηση ενέργειας αυξήθηκε, ενώ το μερίδιο των ενισχύσεων για τις ΜΜΕ παρέμεινε σταθερό.

4. Φόρουμ των κρατών μελών για τις κρατικές ενισχύσεις

4.1. Υποβολή πληροφοριών για τις κρατικές ενισχύσεις από τα κράτη μέλη

Ένα από τα σημαντικά στοιχεία της διαδικασίας αξιολόγησης που επιθυμεί να ενθαρρύνει η Επιτροπή με τον πίνακα αποτελεσμάτων είναι η διαφανής ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ κρατών μελών σχετικά με τις διαφορετικές πτυχές της πολιτικής τους για τις κρατικές ενισχύσεις και τον ανταγωνισμό. Συνεπώς, ο πίνακας αποτελεσμάτων έχει σχεδιαστεί για να προσφέρει συνδέσεις με τις ιστοσελίδες που διαθέτουν τα κράτη μέλη. Έτσι, θα βελτιωθεί η πρόσβαση στις πληροφορίες που έχουν ήδη δημοσιεύσει τα κράτη μέλη σχετικά.

Κάθε κράτος μέλος θα δημοσιεύει σταδιακά και άλλα στοιχεία στις ιστοσελίδες που περιέχουν πληροφορίες για τις εθνικές δραστηριότητες στον τομέα του ανταγωνισμού.

Σήμερα, στοιχεία και εκθέσεις για τις κρατικές ενισχύσεις, τις επιδοτήσεις και θέματα ανταγωνισμού υπάρχουν στις ακόλουθες διευθύνσεις στη Γερμανία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αντίστοιχα του γερμανικού ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομικών, του ιταλικού Υπουργείου Παραγωγικών Δραστηριοτήτων και του βρετανικού Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας:

- http://dip.bundestag.de/btd/14/015/1401500.pdf

- http://www.minindustria.it/dgcii/Relazione/relazione.htm

- http://www.dti.gov.uk/opportunityforall/indicators2/index.htm

4.2. Θέση των κρατών μελών σχετικά με το μελλοντικό προσανατολισμό των εθνικών πολιτικών για τις κρατικές ενισχύσεις

Προκειμένου να προστεθεί μια νέα διάσταση στην πληροφόρηση για τις εθνικές δραστηριότητες, τα κράτη μέλη παρέχουν διευκρινίσεις από τις επίσημες πηγές τους πληροφόρησης σχετικά με τους νέους προσανατολισμούς σε ό,τι αφορά τις κρατικές ενισχύσεις. Στο πλαίσιο αυτό, τα έγγραφα για το δημοσιονομικό σχεδιασμό των κρατών μελών δίνουν συνήθως μια πρώτη εικόνα για την εξέλιξη των πολιτικών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις.

Το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτει την ακόλουθη διεύθυνση:

http://www.dti.gov.uk/europe/stateaid/index.htm

Στην ιστοσελίδα αυτή παρέχονται πληροφορίες του βρετανικού Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας για τις κρατικές ενισχύσεις.

http://www.hm-treasury.gov.uk/docs/2001/enterprise_1806.html

Στην παραπάνω διεύθυνση υπάρχει σύνδεση με ένα κοινό έγγραφο του βρετανικού Υπουργείου Οικονομικών και του βρετανικού Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας, που αφορά κυρίως τις μεταρρυθμίσεις στο βρετανικό καθεστώς ανταγωνισμού και που συνδέεται επιπλέον με το κοινοτικό πρόγραμμα ανταγωνισμού. περιλαμβάνει σχόλια για τις κρατικές ενισχύσεις.

Δημοσιονομικός σχεδιασμός της Γερμανίας για την περίοδο 2001 - 2005:

http://www.bundesfinanzministerium.de/fach/abteilungen/bundhaus/bhh2002.pdf (βλέπε σελίδα 10 του εγγράφου).

Αναφορικά με τη Φιλανδία, η Πράξη του 1998 για την Κρατική Ενίσχυση των Επιχειρήσεων (Γενικοί Όροι( αναφέρεται ενδεικτικά. Σύμφωνα με την πράξη αυτή, η κρατική ενίσχυση επιχειρήσεων ( εξαιρουμένης της γεωργίας και της αλιείας( πρέπει να στοχεύει πρωταρχικά στη διόρθωση των μειονεκτημάτων της αγοράς. Παράλληλα, η Πράξη υπογραμμίζει ότι τα προγράμματα κρατικής ενίσχυσης επιχειρήσεων πρέπει να σχεδιαστούν με τέτοιο τρόπο, ώστε να μειωθεί στο ελάχιστο δυνατό η νόθευση του ανταγωνισμού. Κεντρικής σημασίας είναι επιπλέον το γεγονός, ότι η Πράξη απαιτεί από τις αρχές να εκτιμούν τις πιθανότητες πραγματοποίησης και αποτελεσματικότητας των στόχων που τίθενται για την ολοκλήρωση των προγραμμάτων ενίσχυσης, ούτως ώστε να καταλήγουν αυτές στο αν η ενίσχυση καθίσταται απαραίτητη καθώς επίσης και σε ποιο σημείο χρήζει η τελευταία περαιτέρου ανάπτυξης.

Στην επίτευξη του σκοπού αυτού αναφορικά με τον πίνακα των αποτελεσμάτων των Κρατικών Ενισχύσεων, στοχεύει αφενός, η μελλοντική χορήγηση των δεδομένων όλων των υπηρεσιών που επιβλέπουν και χορηγούν Κρατικές Ενισχύσεις και αφετέρου, οι περιγραφές των κρατικών αναπτυξιακών έργων.

5. Επιδόσεις σε θέματα διαδικασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση

5.1. Επιδόσεις σε θέματα διαδικασίας

Η Επιτροπή ελέγχει τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων από τα κράτη μέλη μέσω μιας τυπικής και διαφανούς διαδικασίας, που καθορίζει ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου. Στη συνέχεια, χρησιμοποιούνται τρεις δείκτες προκειμένου να μετρηθεί η τήρηση από τα κράτη μέλη αυτής της διαδικασίας ελέγχου (περισσότερες πληροφορίες στο τεχνικό παράρτημα).

Στο διάγραμμα 6 αναφέρεται το μερίδιο των εξετασθεισών ενισχύσεων που δεν κοινοποίησαν τα κράτη μέλη στην Επιτροπή, δηλαδή οι περιπτώσεις κατά τις οποίες, αντίθετα με τους διαδικαστικούς κανόνες, δεν είναι το κράτος μέλος, αλλά η Επιτροπή που με δική της πρωτοβουλία ανέλαβε τη διαδικασία ελέγχου αφού έλαβε γνώση της ενίσχυσης, για παράδειγμα μετά από καταγγελία. Το ποσοστό του συνόλου των κρατικών ενισχύσεων που χορηγήθηκαν χωρίς να κοινοποιηθούν στην Επιτροπή δείχνει το διαφορετικό βαθμό σωστής κατανόησης της έννοιας των κρατικών ενισχύσεων, διαφορές στην πολυπλοκότητα των περιπτώσεων και μπορεί επίσης να είναι ενδεικτικό των διοικητικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη στην εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις.

Διάγραμμα 6: Ενισχύσεις που δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή ως ποσοστό όλων των ενισχύσεων για τα έτη 1997, 1998 και 1999

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Το ακόλουθο διάγραμμα απεικονίζει την κατανομή των παραπάνω πληροφοριών ανά κράτος μέλος.

Διάγραμμα 7: Ενισχύσεις που δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή ως ποσοστό όλων των κρατικών ενισχύσεων από το 1997 ως το 1999, ανά κράτος μέλος.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Στη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, το ποσοστό των μη κοινοποιηθεισών υποθέσεων είναι ίσο ή μεγαλύτερο με το μέσο όρο για την ΕΕ.

Διάγραμμα 8: Ποσοστό του συνολικού αριθμού των περιπτώσεων για τις οποίες ελήφθη απόφαση μετά την έναρξη της επίσημης διαδικασίας έρευνας τα έτη 1997, 1998 και 1999

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Όταν η Επιτροπή διατηρεί αμφιβολίες σχετικά με τη συμβιβασιμότητα ορισμένων ενισχύσεων με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, διενεργεί επίσημη έρευνα κατά τη διάρκεια της οποίας καλούνται να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους τρίτοι και όλα τα κράτη μέλη. Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις, η Επιτροπή δεν έχει καμιά αμφιβολία σχετικά με τη συμβιβασιμότητα των ενισχύσεων με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις και επιτρέπει στα κράτη μέλη να τις χορηγήσουν χωρίς έναρξη επίσημης διαδικασίας έρευνας. Η διαδικασία έρευνας πραγματοποιείται μόνο αν υπάρχουν αμφιβολίες. Στο διάγραμμα 8 εμφανίζεται το ποσοστό των τελικών αποφάσεων που έλαβε η Επιτροπή μετά από επίσημη διαδικασία έρευνας ως ποσοστό του συνόλου των τελικών αποφάσεων μεταξύ της 1.1.1997 και της 31.12.1999. Στο διάγραμμα 8 απεικονίζεται επίσης το γεγονός ότι μολονότι ο αριθμός των αποφάσεων που έλαβε η Επιτροπή σχετικά μειώθηκε από το 1997 ως το 1999, ο αριθμός των επίσημων διαδικασιών έρευνας αυξανόταν συνεχώς κατά την ίδια περίοδο, γεγονός που συνεπάγεται αύξηση των πολύπλοκων περιπτώσεων.

Το ακόλουθο διάγραμμα απεικονίζει την κατανομή των παραπάνω πληροφοριών ανά κράτος μέλος.

Διάγραμμα 9: Ποσοστό του συνολικού αριθμού των υποθέσεων για τις οποίες ελήφθη απόφαση μετά την έναρξη επίσημης διαδικασίας έρευνας μεταξύ του 1997 και του 1999, ανά κράτος μέλος.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Στη Γερμανία, την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Ιταλία και το Λουξεμβούργο το ποσοστό των αποφάσεων για ενισχύσεις που ελήφθησαν μετά την έναρξη επίσημης διαδικασίας έρευνας είναι πάνω από το μέσο όρο για την ΕΕ.

Όταν μετά από επίσημη διαδικασία έρευνας, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η εξεταζόμενη ενίσχυση δεν είναι συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά, λαμβάνει αρνητική απόφαση.

Στο διάγραμμα 10 στη συνέχεια, απεικονίζεται η σχέση μεταξύ μη συμβιβάσιμων και συμβιβάσιμων ενισχύσεων που εξέτασε η Επιτροπή. Ο συνολικός αριθμός των αποφάσεων από την 1.1.1997 ως τις 31.12.1999, κατανέμεται σε αρνητικές και θετικές αποφάσεις, με τις τελευταίες να συνοδεύονται συχνά από προϋποθέσεις. Το μερίδιο αυτών των αποφάσεων υπό αίρεση έναντι του συνολικού αριθμού των αποφάσεων δεν υπερβαίνει το 2% για την εν λόγω περίοδο.

Διάγραμμα 10: Δείκτης συμβιβασιμότητας για την ΕΕ κατά τα έτη 1997, 1998, και 1999

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Το 1977, η Επιτροπή έλαβε τέσσερις αποφάσεις υπό αίρεση για υποθέσεις από τη Γερμανία, την Ιταλία και τη Γαλλία. Το 1998 έλαβε οκτώ τέτοιες αποφάσεις για υποθέσεις από την Αυστρία, τη Γερμανία, την Ιταλία και τη Γαλλία και, το 1999, ακόμη τρεις αποφάσεις υπό αίρεση για υποθέσεις από τη Γερμανία, την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες.

Στο ακόλουθο διάγραμμα απεικονίζεται η κατανομή των παραπάνω πληροφοριών ανά κράτος μέλος.

Διάγραμμα 11: Δείκτης συμβιβασιμότητας για την περίοδο 1997 ως 1999. Κατανομή ανά κράτος μέλος

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Το ποσοστό των αρνητικών αποφάσεων για τη Γερμανία, την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Ιταλία και το Λουξεμβούργο είναι μεγαλύτερο από το μέσο όρο για την ΕΕ.

5.2. Ανάκτηση των κρατικών ενισχύσεων

Όταν η Επιτροπή συμπεραίνει ότι μία ενίσχυση είναι μη συμβιβάσιμη με τη συνθήκη ΕΚ, λαμβάνει αρνητική απόφαση και, συνήθως, καλεί τα κράτη μέλη να ανακτήσουν την ενίσχυση από το δικαιούχο αν έχει ήδη καταβληθεί.

Στον ακόλουθο πίνακα απεικονίζεται για την τελευταία δεκαετία η κατανομή των αποφάσεων της Επιτροπής σχετικά με την επιστροφή κρατικών ενισχύσεων σε τομείς εκτός της γεωργίας και της αλιείας.

Πίνακας 1: Αποφάσεις ανάκτησης για τα έτη 1990-1999 σε τομείς εκτός της γεωργίας και της αλιείας

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Στον ακόλουθο πίνακα παρατίθεται ο αριθμός των εντολών ανάκτησης των οποίων η εκτέλεση εκκρεμούσε ακόμη στα τέλη του 2000. Αναφέρεται επίσης το ποσοστό των υποθέσεων ανάκτησης στις οποίες υπάρχουν νομικές εκκρεμότητες ή που αποτελούν αντικείμενο διαδικασίας πτώχευσης.

Πίνακας 2: Εντολές ανάκτησης που εκκρεμούσαν στις 31.12.2000 σε τομείς εκτός της γεωργίας και της αλιείας

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

6. Στόχοι των κρατικών ενισχύσεων

Αυτό το κεφάλαιο πραγματεύεται τους στόχους των κρατικών ενισχύσεων εξαιρουμένης της βοήθειας που χορηγείται στους τομείς της γεωργίας, αλιείας και σιδηροδρόμων.

6.1. Κρατικές ενισχύσεις για οριζόντιους στόχους

Οι κρατικές ενισχύσεις για οριζόντιους στόχους, δηλαδή ενισχύσεις που δεν αφορούν συγκεκριμένους τομείς ή συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές, συνήθως νοθεύουν λιγότερο τον ανταγωνισμό από τις τομεακές και τις ad hoc ενισχύσεις, όπως οι ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης. Η δυνατότητα χορήγησης οριζόντιων ενισχύσεων σε όλους τους τομείς συνεπάγεται ότι το αποτέλεσμά τους είναι λιγότερο επιλεκτικό από τα άλλα είδη ενισχύσεων. Τα θετικά τους αποτελέσματα στην αντιμετώπιση των αδυναμιών της αγοράς είναι συνεπώς πιο πιθανό να αντισταθμίζουν τις αρνητικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό.

Τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Λισσαβόνας και της Στοκχόλμης αναγνώρισαν τη σημασία επαναπροσανατολισμού των ενισχύσεων προς οριζόντιους στόχους κοινού συμφέροντος. Η έρευνα και η ανάπτυξη, η προστασία του περιβάλλοντος, η εξοικονόμηση ενέργειας και η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αποτελούν τους κυριότερους οριζόντιους στόχους στους οποίους θα πρέπει να επικεντρώνονται οι κρατικές ενισχύσεις. Στο ακόλουθο διάγραμμα απεικονίζονται οι προσπάθειες που κατέβαλαν τα κράτη μέλη για να επιτύχουν τους στόχους αυτούς με τη χορήγηση συγκεκριμένων κρατικών ενισχύσεων. Μέχρι να ταξινομηθούν τα στοιχεία σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις ανάλογα με τους στόχους και τα τελικά αποτελέσματα, δεν μπορούν να περιληφθούν οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν επίσης για τους στόχους αυτούς, αλλά στην πράξη καταβλήθηκαν για άλλους πρωταρχικούς στόχους, όπως οι περιφερειακές ενισχύσεις. Ωστόσο, συνάγεται από την ιδιαίτερα άνιση κατανομή αυτών των οριζόντιων ενισχύσεων ότι σε ορισμένα κράτη μέλη ο επαναπροσανατολισμός που ζητήθηκε στη Στοκχόλμη θα πρέπει να αποτελέσει στόχο προτεραιότητας για την εθνική πολιτική κρατικών ενισχύσεων. Πάντως, με ελάχιστες μόνο εξαιρέσεις, η εξέλιξη στο χρόνο δείχνει να ακολουθεί την κατεύθυνση την οποία επιθυμεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Διάγραμμα 12: Επίπεδο των κρατικών ενισχύσεων που χορηγήθηκαν για την E&A, τις ΜΜΕ, την προστασία του περιβάλλοντος και την εξοικονόμηση ενέργειας, σε ποσοστό του συνόλου των ενισχύσεων, εκτός των ενισχύσεων για τη γεωργία, την αλιεία και τους σιδηροδρόμους, τα έτη 1997, 1998 και 1999

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

6.2. Κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα

Θεωρείται γενικά ότι και οι περιφερειακές ενισχύσεις νοθεύουν συνήθως λιγότερο τον ανταγωνισμό από τις ενισχύσεις που κατευθύνονται σε συγκεκριμένους τομείς ή είναι ενισχύσεις ad hoc. Θεωρείται επίσης ότι πρόκειται για ένα αποδεκτό εργαλείο για τη βελτίωση της συνοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεπώς, το Συμβούλιο της Στοκχόλμης ζήτησε από τα κράτη μέλη να επαναπροσανατολίσουν τις κρατικές ενισχύσεις και προς τέτοιους στόχους συνοχής.

Τα αποτελέσματα στις περιφερειακές οικονομίες από την προσφυγή στις κρατικές ενισχύσεις για την επίλυση των περιφερειακών προβλημάτων απεικονίζονται στο διάγραμμα 13 στη συνέχεια, που εκφράζει τις περιφερειακές ενισχύσεις σε ποσοστό του ΑΕΠ των επιλέξιμων περιοχών, με εξαίρεση την Ελλάδα, την Ισπανία, τη Φινλανδία, την Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και την Πορτογαλία όπου εκφράζεται σε ποσοστό του συνολικού ΑΕΠ. Πρέπει να τονιστεί ότι επιπλέον των περιφερειακών αυτών ενισχύσεων, η Κοινότητα στηρίζει και προγράμματα που χρηματοδοτούνται από κοινού με τα κράτη μέλη. Ωστόσο, στην περίπτωση αυτή δεν περιλαμβάνεται η κοινοτική χρηματοδότηση.

Διάγραμμα 13: Μέσες περιφερειακές κρατικές ενισχύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ των επιλέξιμων περιοχών 1996-1998

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Πέρα από τις αρκετά σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών που εμφανίζονται στο διάγραμμα, φαίνεται ότι τα κράτη μέλη είτε μειώνουν τα επίπεδα των περιφερειακών κρατικών ενισχύσεων είτε διατηρούν ένα σχετικά χαμηλό αλλά σταθερό επίπεδο περιφερειακών ενισχύσεων. Από τις τέσσερις "χώρες συνοχής", η Ισπανία και η Ιρλανδία έχουν το 1997, σχετικά χαμηλά επίπεδα περιφερειακών ενισχύσεων, ενώ τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Πορτογαλία, από το 1997 ως το 1998 το επίπεδο των περιφερειακών ενισχύσεων φαίνεται να μειώνεται ταχύτατα.

Πληροφόρηση για το μέγιστο επιτρεπόμενο βαθμό κρατικής ενίσχυσης σε κάθε Κράτος Μέλος το 1999 χορηγείται στην κάτωθι ψηφιακή διεύθυνση (

http:europa.eu.int/comm/competition/state_aid/regional/

6.3. Κρατικές ενισχύσεις για συγκεκριμένους τομείς

Οι ενισχύσεις για τη στήριξη συγκεκριμένων τομέων είναι πιθανό να νοθεύουν τον ανταγωνισμό σε βαθμό μεγαλύτερο από τις ενισχύσεις που κατευθύνονται προς τους οριζόντιους στόχους στους οποίους αναφερόταν η παράγραφος 6.1. Οι ενισχύσεις για τον άνθρακα και ορισμένους μεταποιητικούς τομείς έχουν κυρίως ως στόχο είτε τις φθίνουσες βιομηχανίες, ώστε να περιορίσουν τις κοινωνικές επιπτώσεις των διαρθρωτικών αλλαγών που πραγματοποιούνται στις βιομηχανίες αυτές, είτε τον αθέμιτο ανταγωνισμό στο επίπεδο των τιμών στην παγκόσμια αγορά της ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας. Αντίθετα, οι ενισχύσεις προς συγκεκριμένους τομείς των υπηρεσιών, ευνοούν τους τομείς δραστηριότητας των οποίων αυξάνεται η σημασία, όπως ο τουρισμός ή, τομείς που ελευθερώθηκαν πρόσφατα όπως οι εναέριες μεταφορές και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Στο διάγραμμα 14 απεικονίζεται το σχετικό επίπεδο των κρατικών ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στους τομείς αυτούς σε σχέση με τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στον άνθρακα και το βιομηχανικό τομέα.

Διάγραμμα 14: Κρατικές ενισχύσεις για συγκεκριμένους τομείς, εκτός της γεωργίας, της αλιείας και των σιδηροδρόμων, σε ποσοστό του ετήσιου συνόλου των κρατικών ενισχύσεων, 1990-1999

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Στις βιομηχανίες περιλαμβάνεται η χαλυβουργία, τα ναυπηγεία και άλλοι μεταποιητικοί τομείς. Στις υπηρεσίες περιλαμβάνονται τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ο πολιτισμός, ο τουρισμός, ο χρηματοπιστωτικός τομέας και ο τομέας των εναέριων μεταφορών.

6.4. Κρατικές ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης

Τα διαγράμματα των προηγουμένων παραγράφων για τις οριζόντιες και τις περιφερειακές ενισχύσεις αντικατοπτρίζουν τις διαφορές μεταξύ των πολιτικών των κρατών μελών ανάλογα με τους μακροπρόθεσμους πολιτικούς στόχους. Μία πληρέστερη εικόνα πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τις άλλες ανάγκες των κρατών μελών οι οποίες συχνά εντοπίζονται στη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων. Το σύνολο των ενισχύσεων διάσωσης και αναδιάρθρωσης χορηγείται ad-hoc.

Ωστόσο, αυτή η κατηγορία ενισχύσεων είναι πιο πιθανό να νοθεύσει τον ανταγωνισμό από τις ενισχύσεις που κατευθύνονται στους προαναφερθέντες οριζόντιους στόχους. Συνεπώς, οι ενισχύσεις ad-hoc δεν πρέπει να χορηγούνται στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων πολιτικών για τις κρατικές ενισχύσεις, αλλά περισσότερο για την αντιμετώπιση προσωρινών και μειούμενων αναγκών.

Διάγραμμα 15: Ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς ως ποσοστό του συνόλου των κρατικών ενισχύσεων εκτός γεωργίας, αλιείας και σιδηροδρόμων, 1990-1999

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Στο διάγραμμα 15 απεικονίζονται οι κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση για διάσωση και αναδιάρθρωση επιχειρήσεων σε διάφορους τομείς από το 1990 ως το 1999. Το διάγραμμα αντικατοπτρίζει τους διάφορους κύκλους αναδιάρθρωσης που παρατηρήθηκαν την τελευταία δεκαετία στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες σε οικονομικούς τομείς όπου η ανάγκη να πραγματοποιηθεί η αναδιάρθρωση ήταν εντονότερη.

7. Πολιτική των κρατικων ενισχύσεων στην εσωτερική αγορά

7.1. Μείωση της απόκλισης των κρατικών ενισχύσεων μεταξύ των κρατών μελών

Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης τα κράτη μέλη κλήθηκαν να μειώσουν τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγούν σε σχέση με το ΑΕΠ ως το 2003. Το γεγονός αυτό θα πρέπει να ενταχθεί στο πλαίσιο της ευθυγράμμισης των οικονομικών πολιτικών στην εσωτερική αγορά. Στο διάγραμμα 16 στη συνέχεια, απεικονίζεται η μείωση του ετήσιου επιπέδου των κρατικών ενισχύσεων που χορηγήθηκαν την τελευταία δεκαετία, εκφρασμένων σε ποσοστό του ΑΕΠ, για τη μεταποιητική βιομηχανία, τον άνθρακα και τον τομέα των υπηρεσιών. Φαίνονται επίσης και σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών ως προς τις ενισχύσεις που χορηγούν, δηλαδή η απόκλιση μεταξύ του υψηλότερου και του χαμηλότερου επιπέδου των ενισχύσεων σε σχέση με το ΑΕΠ.

Διάγραμμα 16: Διασπορά του συνόλου των ενισχύσεων, εκτός των ενισχύσεων για τη γεωργία, την αλιεία και τους σιδηροδρόμους, σε ποσοστό του ΑΕΠ στην ΕΕ (1990-1999)

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Το 1990 και το 1991, η Ιταλία χορήγησε το υψηλότερο ποσό ενισχύσεων, σε ποσοστό του ΑΕΠ, και οι Κάτω Χώρες το χαμηλότερο. Από το 1992 ως το 1994, η Γερμανία χορήγησε, κυρίως στα νέα Lδnder, sχετικά υψηλές ενισχύσεις σε ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Κάτω Χώρες, οι κρατικές ενισχύσεις παρέμειναν στο χαμηλότερο επίπεδο για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από το 1994, το χαμηλότερο επίπεδο των κρατικών ενισχύσεων σε ποσοστό ΑΕΠ στην Ένωση παρατηρείται στις Κάτω Χώρες.

7.2. Κρατικές ενισχύσεις και συντονισμός των οικονομικών πολιτικών

Ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων στην ΕΕ αφορά κυρίως τη νόθευση του ανταγωνισμού που προκαλούν οι κρατικές ενισχύσεις οι οποίες επηρεάζουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Ωστόσο, υπάρχουν και πρόσθετοι λόγοι για τον έλεγχο και τη συγκράτηση των κρατικών ενισχύσεων, οι οποίοι αναφέρονται στην αποτελεσματικότητα των αγορών προϊόντων των κρατών μελών και τη λειτουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ).

Αποτελεσματικές αγορές προϊόντων και Γενικοί Προσανατολισμοί των Οικονομικών Πολιτικών

Οι κρατικές ενισχύσεις νοθεύουν τον ανταγωνισμό και, ανεξάρτητα με το αν έχουν επιπτώσεις στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών, μπορούν να είναι επιζήμιες για την αποτελεσματική κυκλοφορία των πόρων στην ευρωπαϊκή οικονομία. Ειδικότερα, μεταβάλλουν τα οικονομικά κίνητρα και έτσι μπορούν να οδηγήσουν σε αναποτελεσματική διάθεση ιδιωτικών πόρων που σπανίζουν προς βιομηχανίες οι οποίες επωφελούνται από ενισχύσεις αντί για άλλες. Οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν επίσης να ενθαρρύνουν συμπεριφορά ή "παγίδευση" των κυβερνήσεων από βιομηχανίες, καθώς και να προκαλέσουν κινδύνους στην περίπτωση βιομηχανιών που πτωχεύουν. Όπως και άλλες δημόσιες δαπάνες, η χρηματοδότηση των κρατικών ενισχύσεων θέτει επίσης το θέμα του οριακού κόστους των δημόσιων πόρων, δηλαδή την απώλεια αποτελεσματικότητας λόγω της φορολογίας.

Οι επιπτώσεις των κρατικών ενισχύσεων σε ό,τι αφορά την αναποτελεσματική λειτουργία των αγορών προϊόντων συνεπάγονται ότι ο έλεγχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις πρέπει να συμπληρώνεται από μία προσπάθεια αυτοπειθαρχίας από την πλευρά των ίδιων των κρατών μελών. Ενόψει των διασυνοριακών επιπτώσεων των κρατικών ενισχύσεων, η αυτοπειθαρχία αυτή θα είναι αυστηρότερο και πιο αποδεκτή πολιτικά αν οι προσπάθειες των κρατών μελών είναι συντονισμένες. Για το σκοπό αυτό, από το 1999 οι Γενικοί Προσανατολισμοί των Οικονομικών Πολιτικών (ΓΠΟΠ) περιλαμβάνουν και συστάσεις για τις κρατικές ενισχύσεις.

Οι ΓΠΟΠ βρίσκονται στο επίκεντρο της διαδικασίας πολυμερούς παρακολούθησης των οικονομικών πολιτικών στην ΕΕ, και δίνουν ιδιαίτερη ώθηση στα κράτη μέλη σε ό,τι αφορά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη μείωση των κρατικών ενισχύσεων μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Cardiff του 1998, που επισήμανε την ανάγκη να προωθηθεί ο ανταγωνισμός και να μειωθούν οι νοθεύσεις στις αγορές προϊόντων. Οι συστάσεις της Επιτροπής για τους ΓΠΟΠ του 2001 συνεχίζουν να δίνουν υψηλή προτεραιότητα στη συγκράτηση των κρατικών ενισχύσεων, και τα κράτη μέλη καλούνται να "μειώσουν το συνολικό επίπεδο των κρατικών ενισχύσεων σε σχέση με το ΑΕΠ ως το 2003 και να επαναπροσανατολίσουν τις ενισχύσεις μειώνοντας τις ενισχύσεις ad hoc και τις τομεακές ενισχύσεις, και αυξάνοντας τη διαφάνεια των πολιτικών για τις κρατικές ενισχύσεις".

Δημοσιονομική πειθαρχία και Οικονομική και Νομισματική Ένωση

Σε δημοσιονομικούς όρους, οι δαπάνες για τις κρατικές ενισχύσεις στην ΕΕ όπως απεικονίζονται στο διάγραμμα 17, δεν είναι πολύ υψηλές: κατά μέσο όρο αντιπροσωπεύουν 1% των δαπανών της γενικής κυβέρνησης το 1999. Ωστόσο, οι κρατικές ενισχύσεις χρησιμοποιούν σπανίζοντες δημοσιονομικούς πόρους που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για άλλες σημαντικές δραστηριότητες. Από την άποψη των δημοσίων οικονομικών, τίθεται το θέμα του καθορισμού των προτεραιοτήτων, δεδομένων των περιορισμών που επιβάλλονται στον προϋπολογισμό από το πολιτικά αποδεκτό επίπεδο της φορολογίας και του δημοσίου χρέους.

Διάγραμμα 17: Κρατικές ενισχύσεις που χορήγησαν τα κράτη μέλη, εκτός γεωργίας, αλιείας και σιδηροδρόμων, σε ποσοστό των δημοσίων δαπανών από το 1997 ως το 1999

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Ειδικότερα, στο πλαίσιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να ακολουθούν τη δημοσιονομική πειθαρχία προκειμένου να στηρίξουν μία νομισματική πολιτική προσανατολισμένη στη σταθερότητα των τιμών. Με τη δημοσιονομική πειθαρχία αποφεύγονται οι κίνδυνοι επιπτώσεων από ακατάλληλες φορολογικές πολιτικές και παρέχεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να διαθέτουν αρκετά περιθώρια κίνησης ώστε μέσω των φορολογικών τους πολιτικών να αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες περιπτώσεις για κάθε χώρα. Πιο πρόσφατα, τα υγιή δημόσια οικονομικά συνδυάστηκαν επίσης με την αναγκαιότητα προετοιμασίας έναντι των δημοσιονομικών επιπτώσεων από τη γήρανση των πληθυσμών.

Το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης καθορίζει τις βασικές αρχές για τη φορολογική πολιτική στο πλαίσιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ). Προβλέπει μια συνολική διαδικασία παρακολούθησης και συντονισμού προκειμένου να διασφαλιστούν βιώσιμα δημόσια οικονομικά και δημοσιονομική πειθαρχία κατά τη διάρκεια του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ.

Συνεπώς, η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων γίνεται στο πλαίσιο σχετικά αυστηρών δημοσιονομικών ορίων, μηχανισμών αυστηρής εποπτείας και αυξημένης προσοχής για την ποιότητα των δημόσιων οικονομικών. Οι περιορισμοί αυτοί συμβάλλουν στην αύξηση του κόστους των δημοσίων πόρων, δεδομένου ότι στο πλαίσιο των υπαρχόντων περιορισμών για τις δαπάνες, οι κρατικές ενισχύσεις "ανταγωνίζονται" πιο έντονα με άλλες πιθανές χρήσεις των κυβερνητικών πόρων. Τα κράτη μέλη, αντιμετωπίζουν συνεπώς ένα ακόμη ισχυρότερο κίνητρο για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των κρατικών ενισχύσεων που χορηγούν.

Από το 1997 ως το 1999, παρατηρείται αύξηση των κρατικών ενισχύσεων σε ποσοστό των δημοσίων δαπανών στο Βέλγιο, τη Δανία, την Ιρλανδία και τη Σουηδία.

7.3. Κρατικές ενισχύσεις και διαρθρωτικές αλλαγές

Σε ένα εξελισσόμενο περιβάλλον, η ανταγωνιστικότητα των εταιρειών, των βιομηχανιών και των εθνών εξαρτάται από την ικανότητά τους να αντιδρούν ταχύτατα σε νέες ευκαιρίες και προκλήσεις: η προσαρμογή, όπως υλοποιείται με τις διαρθρωτικές αλλαγές, αποτελεί εκδήλωση ανταγωνισμού. Οι διαδικασίες εθνικής ή περιφερειακής ειδίκευσης, συγκέντρωσης της βιομηχανίας σε ορισμένες τοποθεσίες και μεταβολής των τομεακών μεριδίων στην οικονομία υπακούουν, φυσικά, στις αποφάσεις των μεμονωμένων εταιρειών και επενδυτών. Η ταχύτητα των αλλαγών εξαρτάται κυρίως από τις οικονομικές δυνάμεις όπως οι μεταβαλλόμενοι συντελεστές τιμών, τα τεχνολογικά σοκ και οι μεταβαλλόμενες προτιμήσεις των καταναλωτών. Οι ανοιχτές και ανταγωνιστικές αγορές καθώς και η παράδοση ενεργητικής επιχειρηματικότητας διευκολύνουν την αλλαγή.

Η ταχύτητα των διαρθρωτικών αλλαγών συσχετίζεται θετικά με την αύξηση της παραγωγής (ΑΕΠ) και της παραγωγικότητας. Σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, η Ευρώπη τείνει να είναι βραδύτερη ως προς την προσαρμογή της οικονομίας της.

Καταρχάς, οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να συνεισφέρουν στις διαρθρωτικές αλλαγές επιταχύνοντας, για παράδειγμα, την προσαρμογή του εργατικού δυναμικού ή τη μεταφορά τεχνολογίας. Ένας από τους στόχους του Πίνακα των αποτελεσμάτων των κρατικών ενισχύσεων είναι και να εκτιμίσει το βαθμό συνεισφοράς της κρατικής ενίσχυσης στη διευκόλυνση της πραγματοποίησης της διαρθρωτικής αλλαγής.

Ακόμη και αν πληρούν τους άμεσους στόχους τους στο πλαίσιο μιας περιοχής ή μιας χώρας, οι κρατικές ενισχύσεις δημιουργούν προβλήματα σε ό,τι αφορά τη συνοχή. Πράγματι, μπορούν να συμβάλουν στην επιβράδυνση της οικονομικής σύγκλισης, δεδομένου ότι οι "πρωτοπόροι" κινητοποιούν περισσότερους δημόσιους πόρους για ενισχύσεις σε σχέση με αυτούς που προσπαθούν να καλύψουν την καθυστέρησή τους.

Στο επίπεδο των επιχειρήσεων, τα στοιχεία δεν επιτρέπουν να απαντήσουμε σε ερωτήματα όπως σε ποιο βαθμό έχουν επιτύχει οι δικαιούχοι των κρατικών ενισχύσεων αναδιάρθρωσης, πόσες θέσεις εργασίας έχουν διατηρηθεί και ποιο είναι το συνολικό κόστος αυτών των εγχειρημάτων. Λαμβανομένων υπόψη αυτών των δυσκολιών, οι κρατικές ενισχύσεις αναδιάρθρωσης πρέπει να παρακολουθούνται στενά.

Στο διάγραμμα 18 στη συνέχεια απεικονίζεται η εξέλιξη της συμβολής της βιομηχανίας στο συνολικό ΑΕΠ καθώς επίσης και η εξέλιξη του συνολικού ύψους των ενισχύσεων εκτός γεωργίας, αλιείας και σιδηροδρόμων, για τα έτη 1990 ως 1999. Το διάγραμμα αυτό δεν απεικονίζει κανένα συσχετισμό μεταξύ Κρατικής Ενίσχυσης και διαρθρωτικής αλλαγής.

Διάγραμμα 18: Σχέση μεταξύ της διακύμανσης σε ποσοστό της συμβολής της βιομηχανίας στο συνολικό εθνικό ΑΕΠ και σχέση του μεριδίου των ενισχύσεων για τη βιομηχανία έναντι των συνολικών ενισχύσεων, εκτός γεωργίας, αλιείας και σιδηροδρόμων, από το 1990 ως το 1999

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

* Τα στοιχεία για την Αυστρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία καλύπτουν μόνο την περίοδο από το 1995 ως το 1999.

Σε όλα τα κράτη μέλη, η συμβολή του βιομηχανικού τομέα στο εθνικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά την εξεταζόμενη περίοδο, αλλά σε έξι από αυτά, την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γερμανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία και τη Σουηδία, το σχετικό μερίδιο των ενισχύσεων για τη βιομηχανία ως προς το σύνολο των ενισχύσεων, εκτός της γεωργίας, της αλιείας και των σιδηροδρόμων αυξήθηκε.

7.4. Πολιτική κρατικών ενισχύσεων στην εσωτερική αγορά

Οι κρατικές ενισχύσεις αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο στην υπηρεσία της πολιτικής των αρχών, η χρήση του οποίου μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στους όρους του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά, αλλά δεν είναι το μοναδικό. Και άλλα νομοθετικά, κανονιστικά και πολιτικά μέσα που διαθέτουν οι αρχές μπορούν να έχουν επιπτώσεις στην εσωτερική αγορά.

Μία συνολική εκτίμηση των όρων του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά θα πρέπει να λαμβάνει επίσης υπόψη το βαθμό, τη φύση και την εξέλιξη των δημοσίων παρεμβάσεων και σε άλλα επίπεδα. Τα θετικά αποτελέσματα από τη σταδιακή μείωση των δαπανών για τις κρατικές ενισχύσεις μπορούν να εξανεμιστούν αν οι αρχές αναλάβουν άλλες πολιτικές με στόχο, για παράδειγμα, την αντικατάσταση των προστατευτικών επιδοτήσεων με μη δασμολογικά εμπόδια ή με τη χαλάρωση της εφαρμογής των οδηγιών για την εσωτερική αγορά. Αφετέρου, τα θετικά αποτελέσματα από τη μείωση των δαπανών για κρατικές ενισχύσεις θα ενισχυθούν στο πλαίσιο ολοένα και πιο ανοικτών, διαφανών και ανταγωνιστικών αγορών.

Είναι δύσκολο να δοθεί μια εικόνα όλων των πιθανών νομοθετικών, κανονιστικών και πολιτικών δυνατοτήτων που διαθέτουν οι αρχές. Στον πίνακα 3 απεικονίζεται η κρατική βοήθεια καθώς και δύο δείκτες αναφορικά με το άνοιγμα της αγοράς, που συνδέονται αντίστοιχα με το εμπόριο και τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τις δημόσιες παρεμβάσεις, αλλά η αυξημένη έκθεση στον εξωτερικό ανταγωνισμό συμβάλλει ιδιαίτερα θετικά στη βελτίωση του ανταγωνισμού.

Ο πίνακας απεικονίζει τη θετική συνολική εξέλιξη των όρων του ανταγωνισμού. Στις περισσότερες χώρες, η μείωση των κρατικών ενισχύσεων συνοδεύεται από διαρκώς αυξανόμενες ανοικτές αγορές.

Πίνακας 3 Δείκτες των δημοσίων παρεμβάσεων που επηρεάζουν τον ανταγωνισμό και δείκτες ανοίγματος.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Οι αριθμοί εντός παρενθέσεων αναφέρουν την κατάταξη κάθε κράτους μέλους μεταξύ των 15. Η ένδειξη + (-) αντικατοπτρίζει θετική (αρνητική) εξέλιξη του δείκτη. Έτσι, η ένδειξη + δίπλα στον αριθμό των παραβάσεων σημαίνει μείωση αυτού του αριθμού. Ωστόσο, η ένδειξη + όταν αναφέρεται στη δημοσίευση δημόσιων διαγωνισμών αναφέρει αύξηση της αξίας των δημόσιων διαγωνισμών σε ποσοστό του ΑΕΠ.

TEXNIKO ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Τα στοιχεία αναφέρονται στην εφαρμογή αποφάσεων της Επιτροπής και όχι σε υποθέσεις υπό εξέταση, οι οποίες μετά την ολοκλήρωσή τους μπορούν να επηρεάσουν τα στοιχεία αυτά. Οι δαπάνες για κρατικές ενισχύσεις εντάσσονται στο έτος κατά το οποίο πραγματοποιήθηκαν. Σε περίπτωση πολυετών δαπανών, η συνολική δαπάνη αναφέρεται σε κάθε έτος κατά το οποίο πραγματοποιήθηκε.

Διάγραμμα 1

Πηγή: // Βάση της ΓΔ Ανταγωνισμού για τις δαπάνες σχετικά με κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη. ΑΕΠ στις τιμές αγοράς από τη βάση Newcronos της Eurostat.

Παρατηρήσεις // Όλα τα στοιχεία είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998.

Στοιχεία:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Διάγραμμα 2

Πηγή: // Βάση της ΓΔ Ανταγωνισμού για τις δαπάνες σχετικά με κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη. ΑΕΠ στις τιμές αγοράς από τη βάση Newcronos της Eurostat.

Παρατηρήσεις // Όλα τα στοιχεία είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998.

Στοιχεία: Συνολικές κρατικές ενισχύσεις

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Στοιχεία για το ΑΕΠ

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 3

Πηγή: // Βάση της ΓΔ Ανταγωνισμού για τις δαπάνες σχετικά με κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη.

Παρατηρήσεις: // Όλα τα στοιχεία είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998.

Στοιχεία: // Βλέπε διάγραμμα 1

Διάγραμμα 4

Πηγή: // Βάση της ΓΔ Ανταγωνισμού για τις δαπάνες σχετικά με κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη.

Παρατηρήσεις: // Όλα τα στοιχεία είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998.

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 5

Πηγή: // Βάση της ΓΔ Ανταγωνισμού για τις δαπάνες σχετικά με κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη.

Παρατηρήσεις: // Όλα τα στοιχεία είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998.

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Μεθοδολογία που χρησιμοποιείται για τα διαγράμματα 6 ως 11: Η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται είναι η ακόλουθη: έχουν εξεταστεί οι υποθέσεις και οι αποφάσεις για όλους τους τομείς εκτός της γεωργίας, της αλιείας και του άνθρακα. Όλες οι τελικές αποφάσεις, κατά την έννοια του κανονισμού διαδικασίας 659/99 του Συμβουλίου (ΕΕ 83/1 της 27.03.1999), έχουν ληφθεί μη υπολογιζομένων των "κατάλληλων μέτρων", των περιπτώσεων "παραπομπής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ή το Συμβούλιο", των "γλωσσικών αναθεωρήσεων" και των "διορθωτικών προηγουμένων αποφάσεων". Προκειμένου να εξομαλυνθούν οι ιδιαιτερότητες κατά τον υπολογισμό των ποσοστών μικρών δειγμάτων επελέγη μία τριετής περίοδος για τα κράτη μέλη. Πηγή: Ετήσιες εκθέσεις ανταγωνισμού 1997, 1998 και 1999. Δείκτης μη κοινοποιηθεισών προς κοινοποιηθείσες υποθέσεις: Τύπος: (Μη κοινοποιηθείσες υποθέσεις / όλες οι καταγραφείσες υποθέσεις με την εξαίρεση των εκκρεμουσών) * 100 = X% Δείκτης έναρξης επίσημης διαδικασίας έρευνας προς εγκρίσεις χωρίς έναρξη της επίσημης διαδικασίας έρευνας: Έχουν ληφθεί υπόψη για το δείκτη των ερευνών μόνο οι τελικές αποφάσεις με τις οποίες έκλεισαν οι υποθέσεις κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Η καταγραφή της υπόθεσης ή η απόφαση για το άνοιγμα της διαδικασίας για μια καταγεγραμμένη υπόθεση μπορεί να έχει συμβεί εκτός της εξεταζομένης περιόδου. Για το Λουξεμβούργο πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή έχει λάβει μόνο τρεις τελικές αποφάσεις για το κλείσιμο επίσημης διαδικασίας. Τύπος: (θετικό κλείσιμο διαδικασίας + αρνητικό κλείσιμο διαδικασίας + υπό αίρεση κλείσιμο διαδικασίας) /(κλείσιμο όλων των διαδικασιών + έγκριση χωρίς άνοιγμα διαδικασίας) 100 = X% Οι τελικές αποφάσεις για το κλείσιμο επίσημης διαδικασίας μετά από απόσυρση των κρατών μελών δεν έχουν ληφθεί υπόψη για το δείκτη αυτό. Δείκτης αρνητικών αποφάσεων προς θετικές αποφάσεις: Στην περίπτωση του Λουξεμβούργου η Επιτροπή έλαβε μόνο τρεις τελικές αποφάσεις για μέτρα ενίσχυσης. Τύπος: (αρνητικό κλείσιμο διαδικασίας) /(κλείσιμο όλων των διαδικασιών + έγκριση χωρίς άνοιγμα διαδικασίας) 100 = X % Οι τελικές αποφάσεις για το κλείσιμο επίσημης διαδικασίας μετά από απόσυρση των κρατών μελών δεν έχουν ληφθεί υπόψη για το δείκτη αυτό. Διάγραμμα 6

Πηγή: // XXVIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1997

// XXVIIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1998

// XXIXη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1999

Παρατηρήσεις: // Τα στοιχεία του 1999 διαφέρουν από αυτά που δημοσιεύτηκαν στην Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1999 γιατί 5 κοινοποιηθείσες υποθέσεις που καταγράφηκαν το 1999 διαχωρίστηκαν σε 9 υποθέσεις και 1 μη κοινοποιηθείσα υπόθεση (ΝΝ) που καταγράφηκε το 1999 διαχωρίστηκε στη συνέχεια, έτσι ώστε δημιουργήθηκε 1 επιπλέον υπόθεση ΝΝ.

// Τα στοιχεία για τις εκκρεμούσες υποθέσεις παρατίθενται μόνο ενδεικτικά και δεν λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο του παρόντος διαγράμματος.

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 7

Πηγή: // XXVIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1997

// XXVIIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1998

// XXIXη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1999

// Η κατανομή ανά κράτος μέλος προέρχεται από το μητρώο κοινοποιήσεων της Επιτροπής.

Παρατηρήσεις: // Τα στοιχεία του 1999 διαφέρουν από αυτά που δημοσιεύτηκαν στην Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1999 γιατί 5 κοινοποιηθείσες υποθέσεις που καταγράφηκαν το 1999 διαχωρίστηκαν σε 9 υποθέσεις και 1 μη κοινοποιηθείσα υπόθεση (ΝΝ) που καταγράφηκε το 1999 διαχωρίστηκε στη συνέχεια, έτσι ώστε δημιουργήθηκε 1 επιπλέον υπόθεση ΝΝ.

// Τα στοιχεία για τις εκκρεμούσες υποθέσεις παρατίθενται μόνο ενδεικτικά και δεν λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο του παρόντος διαγράμματος.

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 8

Πηγή: // XXVIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1997

// XXVIIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1998

// XXIXη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1999

Παρατηρήσεις: // Τα ακόλουθα είδη αποφάσεων, όπως ορίζονται στον κανονισμό διαδικασίας 659/99 (ΕΕ L 83/1 της 27.03.1999) δεν έχουν ληφθεί υπόψη στα πλαίσια του παρόντος πίνακα: - Διαταγές παροχής πληροφοριών - Αποφάσεις για την κίνηση διαδικασίας έρευνας - Αποφάσεις για το κλείσιμο της διαδικασίας λόγω απόσυρσης της κοινοποίησης - Κατάλληλα μέτρα για την τροποποίηση των υφισταμένων μέτρων ενίσχυσης - Παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ή το Συμβούλιο.

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 9

Πηγή: // XXVIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1997 XXVIIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1998 XXIXη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1999 Η κατανομή ανά κράτος μέλος προέρχεται από το μητρώο κοινοποιήσεων της Επιτροπής.

Παρατηρήσεις: // Τα ακόλουθα είδη αποφάσεων, όπως ορίζονται στον κανονισμό διαδικασίας 659/99 (ΕΕ L 83/1 της 27.03.1999) δεν έχουν ληφθεί υπόψη στα πλαίσια του παρόντος πίνακα: - Διαταγές παροχής πληροφοριών - Αποφάσεις για την κίνηση διαδικασίας έρευνας - Αποφάσεις για το κλείσιμο της διαδικασίας λόγω απόσυρσης της κοινοποίησης - Κατάλληλα μέτρα για την τροποποίηση των υφισταμένων μέτρων ενίσχυσης - Παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ή το Συμβούλιο.

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 10

Πηγή: // XXVIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1997 XXVIIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1998 XXIXη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1999

Παρατηρήσεις: // Τα ακόλουθα είδη αποφάσεων, όπως ορίζονται στον κανονισμό διαδικασίας 659/99 (ΕΕ L 83/1 της 27.03.1999) δεν έχουν ληφθεί υπόψη στα πλαίσια του παρόντος πίνακα: - Διαταγές παροχής πληροφοριών - Αποφάσεις για την κίνηση διαδικασίας έρευνας - Αποφάσεις για το κλείσιμο της διαδικασίας λόγω απόσυρσης της κοινοποίησης - Κατάλληλα μέτρα για την τροποποίηση των υφισταμένων μέτρων ενίσχυσης - Παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ή το Συμβούλιο.

Στοιχεία: // Βλέπε τα στοιχεία του διαγράμματος 8

Διάγραμμα 11

Πηγή: // XXVIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1997

// XXVIIIη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1998

// XXIXη Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 1999

// Η κατανομή ανά κράτος μέλος προέρχεται από το μητρώο κοινοποιήσεων της Επιτροπής

Παρατηρήσεις // Τα ακόλουθα είδη αποφάσεων, όπως ορίζονται στον κανονισμό διαδικασίας 659/99 (ΕΕ L 83/1 της 27.03.1999) δεν έχουν ληφθεί υπόψη στα πλαίσια του παρόντος πίνακα: - Διαταγές παροχής πληροφοριών - Αποφάσεις για την κίνηση διαδικασίας έρευνας - Αποφάσεις για το κλείσιμο της διαδικασίας λόγω απόσυρσης της κοινοποίησης - Κατάλληλα μέτρα για την τροποποίηση των υφισταμένων μέτρων ενίσχυσης - Παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ή το Συμβούλιο.

Στοιχεία: // Βλέπε τα στοιχεία του διαγράμματος 9

Πίνακας 1

Πηγή: // ΓΔ Ανταγωνισμού και ΓΔ Μεταφορών και Ενέργειας

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Πίνακας 2

Πηγή: // ΓΔ Ανταγωνισμού και ΓΔ Μεταφορών και Ενέργειας

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 12

Πηγή: // Βάση δεδομένων της ΓΔ Ανταγωνισμού για τις δαπάνες σχετικά με κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη.

Παρατηρήσεις: // Όλα τα στοιχεία είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998.

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 13

Πηγή: // Τα στοιχεία για τις κρατικές ενισχύσεις προέρχονται από τη βάση δεδομένων της ΓΔ Ανταγωνισμού σχετικά με τις δαπάνες για κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη.

// Τα περιφερειακά στοιχεία για το ΑΕΠ προέρχονται από τη βάση δεδομένων Newcronos της Eurostat.

Παρατηρήσεις: // Τα στοιχεία για τις ενισχύσεις είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998.

// Τα περιφερειακά στοιχεία για το ΑΕΠ επελέγησαν στο επίπεδο NUTS 3. Δεν διατίθενται στοιχεία για το ΑΕΠ της Ιταλίας στο επίπεδο NUTS 2.

Στοιχεία: Κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Στοιχεία για το ΑΕΠ

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 14

Πηγή: Βάση δεδομένων της ΓΔ Ανταγωνισμού σχετικά με τις δαπάνες για κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη.

Παρατηρήσεις: Όλα τα στοιχεία είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998.

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 15

Πηγή: Βάση δεδομένων της ΓΔ Ανταγωνισμού σχετικά με τις δαπάνες για κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη.

Παρατηρήσεις: Όλα τα στοιχεία είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998.

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 16

Πηγή: // Τα στοιχεία για τις κρατικές ενισχύσεις με εξαίρεση όσες χορηγούνται στη γεωργία, την αλιεία και τους σιδηροδρόμους προέρχονται από τη βάση δεδομένων της ΓΔ Ανταγωνισμού σχετικά με τις δαπάνες για κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη.

// Το ΑΕΠ σε τιμές αγοράς προέρχεται από τη βάση δεδομένων Newcronos της Eurostat.

Παρατηρήσεις: // Όλα τα στοιχεία είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998.

Στοιχεία: Συνολικές κρατικές ενισχύσεις εκτός των ενισχύσεων προς τη γεωργία, την αλιεία και τους σιδηροδρόμους.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Στοιχεία για το ΑΕΠ: Βλέπε διάγραμμα 2.

Διάγραμμα 17

Πηγή: // Τα στοιχεία για τις κρατικές ενισχύσεις προέρχονται από τη βάση δεδομένων της ΓΔ Ανταγωνισμού σχετικά με τις δαπάνες για τις κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη.

// Δαπάνες της δημόσιας διοίκησης, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1500/2000 της Επιτροπής όσον αφορά τις δαπάνες και τα έσοδα του δημοσίου (ΕΕ L 172 της 10.07.2000). τα στοιχεία προέρχονται από τη βάση δεδομένων AMECO της ΓΔ Οικονομικές και Χρηματοδοτικές Υποθέσεις.

Παρατηρήσεις: // Όλα τα στοιχεία είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998.

Στοιχεία: // Συνολικές κρατικές ενισχύσεις εκτός των ενισχύσεων προς τη γεωργία, την αλιεία και τους σιδηροδρόμους, βλέπε τα στοιχεία του διαγράμματος 16.

Δημόσιες δαπάνες

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Διάγραμμα 18

Πηγή: // Το γενικό σύνολο και το σύνολο των κρατικών ενισχύσεων προς τη βιομηχανία προέρχονται από τη βάση δεδομένων της ΓΔ Ανταγωνισμού σχετικά με τις δαπάνες για τις κρατικές ενισχύσεις. Για την Αυστρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία, η σύγκριση των στοιχείων περιορίζεται στην περίοδο 1995 - 1999.

// Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία στις βασικές τιμές - σύνολο της βιομηχανίας (με εξαίρεση τις κατασκευές) - σε ποσοστό του ΑΕΠ προέρχεται από τη βάση δεδομένων Newcronos της Eurostat. Τα στοιχεία που δεν διατίθενται στη Newcronos αντικαταστάθηκαν από τους δείκτες που χρησιμοποιούνται στη βάση δεδομένων της ΓΔ Ανταγωνισμού σχετικά με τις δαπάνες για τις κρατικές ενισχύσεις. Για την Αυστρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία, η σύγκριση των στοιχείων περιορίζεται στην περίοδο 1995 - 1999.

Παρατηρήσεις: // Όλα τα στοιχεία είναι εκφρασμένα σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 1998

Στοιχεία:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΠΙΝΑΚΑΣ 3

Πηγή(

// Βάση δεδομένων της ΓΔ Ανταγωνισμού σχετικά με τις δαπάνες για τις κρατικές ενισχύσεις. Τα στοιχεία για τις άμεσες ξένες επενδύσεις και για το άνοιγμα του εμπορίου προέρχονται από τη ΓΔ Αγοράς. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν στις τιμές αγοράς προέρχεται από τη βάση Newcronos της Eurostat.

Παρατηρήσεις( // Για το ΑΕΠ βλέπε σχεδιάγραμμα 2. Για την κρατική ενίσχυση βλέπε σχεδιάγραμμα 16.