Πρόγραμμα προβλέψεων χάλυβα για το 2001

(2001/C 71/03)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Έχοντας εισέλθει σε μια περίοδο πιο έντονης και πιο διατηρήσιμης ανάπτυξης από τα μέσα του 1999, η κοινοτική οικονομία, μετά την πολύ ικανοποιητική άνοδο του ΑΕγχΠ κατά το 2000, αναμένεται ότι θα διατηρήσει μια πολύ θετική τάση και το 2001, ακόμη και εάν το προσδοκώμενο ποσοστό ανάπτυξης θα έχει πιο περιορισμένο εύρος.

Το κλίμα εμπιστοσύνης στον επιχειρηματικό κόσμο και στους καταναλωτές, που έφθασε στο ανώτατο επίπεδό τους κατά το πρώτο μέρος του 2000, παραμένει πολύ ευνοϊκό παρά τη μικρή μείωση που διαπιστώθηκε μετά το καλοκαίρι του 2000, μετά την μεγάλη άνοδο των τιμών του πετρελαίου.

Επομένως, οι οικονομικές προοπτικές της Ένωσης για το 2001 είναι πλήρως ικανοποιητικές και υπόσχονται μια νέα βελτίωση της βιομηχανικής δραστηριότητας, που θα επωφεληθεί από τη σταθερή εσωτερική κατανάλωση και από το διεθνές πλαίσιο που εξακολουθεί να είναι ευνοϊκό. Αυτό ισχύει με την προϋπόθεση ότι η επιβράδυνση της αμερικανικής οικονομίας θα παραμείνει περιορισμένη με ρυθμό ανάπτυξης περίπου 2 %.

Οι τομείς - χρήστες χάλυβα, που παρουσίασαν εξαιρετικά αποτελέσματα το 2000, αναμένεται ότι θα διατηρήσουν μια πολύ έντονη δραστηριότητα το 2001, πράγμα που εγγυάται σταθεροποίηση της κατανάλωσης στο πρωτοφανές επίπεδο του προηγούμενου έτους.

Στην κοινοτική αγορά χάλυβα, η προσωρινή μείωση της ζήτησης και των τιμών του φθινοπώρου του 2000, μετά την περίοδο μείωσης των αποθεμάτων αναμένεται ότι θα αντικατασταθεί από σταδιακή ανάκαμψη αυτών των δύο παραγόντων, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τον αναμενόμενο περιορισμό των εισαγωγών και τη διατήρηση της θετικής τάσης των εξαγωγών.

Η κοινοτική χαλυβουργική βιομηχανία αναμένεται έτσι ότι θα επωφεληθεί από τις καλύτερες συνθήκες της αγοράς και θα σημειώσει ικανοποιητικά οικονομικά και χρηματοπιστωτικά αποτελέσματα. Θα πρέπει εντούτοις να μεριμνήσει για την περαιτέρω ενίσχυση της ανταγωνιστικής θέσης της και του επιπέδου ανταγωνιστικότητάς της, για να αντισταθεί καλύτερα στον αντίκτυπο ενδεχόμενων μελλοντικών συγκυριακών κάμψεων.

1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση γνωρίζει την πιο ευνοϊκή οικονομική συγκυρία της τελευταίας δεκαετίας, που οφείλεται τόσο στην στερεότητα των εσωτερικών θεμελίων όσο και στην αύξηση της ζήτησης παγκοσμίως.

Εν τούτοις, η αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής στην ΕΕ, που έφθασε σε σημείο αιχμής ύψους 7,3 % το Μάιο του 2000, αναμένεται ότι θα ανέλθει σε ετήσιους ρυθμούς της τάξης του 4 έως 5 % και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών, όπως φαίνεται από τις δημοσκοπήσεις, σημείωσε κάποια ανάκαμψη το Σεπτέμβριο, αυτή όμως η μείωση δεν συνεχίστηκε τον Οκτώβριο. Έτσι, αν και η εμπιστοσύνη γενικά δεν απομακρύνεται από αυτά τα πρωτοφανή επίπεδα, οι δείκτες αυτοί δίνουν την εντύπωση ότι η ανάπτυξη στην Ένωση έφθασε πιθανώς στο ανώτατο επίπεδό της κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2000 και ότι κατευθυνόμαστε προς επιβράδυνση της δραστηριότητας, κυρίως λόγω των υψηλών τιμών του πετρελαίου που επιβαρύνουν την οικονομία.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής για το φθινόπωρο του 2000, η μέση αύξηση του ΑΕγχΠ στην ΕΕ αναμένεται ότι θα ανέλθει σε 3,4 % το 2000, που είναι ο υψηλότερος ρυθμός ανάπτυξης από το 1989. Αυτή η ανάπτυξη βασίζεται στην στιβαρή εσωτερική ζήτηση, στην ενίσχυση της οποίας συνετέλεσε η σταθερότητα των μακροπρόθεσμων επιτοκίων και στην παγκόσμια ζήτηση που επέτρεψε την επίδοση ικανοποιητικών επιδόσεων όσον αφορά τις εξαγωγές.

Αν και η μέση ανάπτυξη στην Ένωση φαίνεται ότι θα επιβραδυνθεί για να φθάσει σε 3,1 % το 2001, οι προοπτικές εξακολουθούν να είναι πολύ ευνοϊκές. Πράγματι, η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται ότι θα αυξηθεί κατά 2,8 %, η αύξηση των δαπανών για είδη εξοπλισμού αναμένεται ότι θα επιβραδυνθεί ελαφρά σε 6,3 % αντί για 6,6 % το 2000. Τέλος, οι επενδύσεις σε έργα δομικών κατασκευών αναμένεται ότι θα αυξηθούν κατά 3,5 %.

Είναι πιθανό ότι κατά τη διάρκεια του 2000 θα έχουν δημιουργηθεί περίπου 2,6 εκατ. θέσεων απασχόλησης στην Ένωση, πράγμα που ισοδυναμεί με ρυθμό δημιουργίας 1,6 %, που είναι το καλύτερο αποτέλεσμα από το 1990. Ο δυναμισμός της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης αναμένεται ότι θα διατηρηθεί κατά το 2001, παρά μια ελαφρά επιβράδυνση. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το ποσοστό ανεργίας αναμένεται ότι θα μειωθεί, από 8,4 % φέτος σε 7,8 % το 2001.

Ενώ ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε μόλις 1,1 % στη ζώνη ευρώ το 1999, η αύξησή του αναμένεται ότι θα φθάσει το 2,3 % το 2000. Τα κύρια αίτια για αυτή την αφύπνιση του πληθωρισμού είναι η μεγάλη αύξηση των τιμών των εισαγωγών, λόγω της αύξησης των τιμών του πετρελαίου, καθώς και η υποτίμηση του ευρώ. Ο διαρθρωτικός πληθωρισμός, αντίθετα, φαίνεται πολύ χαμηλότερος. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, ο πληθωρισμός θα ανέλθει σε επίπεδο 2,2 % στη ζώνη ευρώ κατά το επόμενο έτος.

Τα δημοσιονομικά υπόλοιπα βελτιώθηκαν σημαντικά στην Ένωση, δεδομένου ότι υπήρξε μετάβαση από το έλλειμμα του 0,7 % του ΑΕγχΠ το 1999 σε πλεόνασμα 1,2 % το 2000, που οφείλεται σε μεγάλο μέρος τα έσοδα τα σχετικά με την πώληση αδειών κινητής τηλεφωνίας (UMTS). Το επόμενο έτος, το πλεόνασμα του προϋπολογισμού αναμένεται ότι θα συρρικνωθεί και ότι θα αντιπροσωπεύει μόνο 0,2 % του ΑΕγχΠ στην Ένωση. Τα ικανοποιητικά αποτελέσματα του 2000 και του 2001, εκτός από το έκτακτο στοιχείο που προαναφέρεται, μπορούν να αποδοθούν σε μεγάλο βαθμό στα φορολογικά έσοδα που ήταν ανώτερα από τις προβλέψεις, με βάση την τάση ελάφρυνσης της φορολογίας σε διάφορα κράτη μέλη.

2. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΑΛΥΒΑ

2.1. Η παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η ανάκαμψη του τελευταίου τριμήνου του 1999, αναμένεται ότι θα επιτρέψει στην κοινοτική παραγωγή χάλυβα να ανέλθει φέτος σε 155 εκατ. τόνους, περιορίζοντας έτσι σε μόνο 2,9 % τη μείωσή του σε σχέση με το απόλυτο ρεκόρ της παραγωγής που είχε σημειωθεί το 1998.

Από την αρχή του 2000, οι μηνιαίες στατιστικές έρευνες δείχνουν, με εξαίρεση το Ηνωμένο Βασίλειο, σαφή βελτίωση του επιπέδου παραγωγής, σημειώνοντας σωρευτικά, για τους έξι πρώτους μήνες, αύξηση κατά περίπου 8 % σε σχέση με το ίδιο εξάμηνο του 1999.

Μια αισθητή τάση υστέρησης σημειώθηκε, εν τούτοις, κατά το τρίτο τρίμηνο, έτσι ώστε η άνοδος της συνολικής παραγωγής κοινοτικού χάλυβα κατά τους 11 πρώτους μήνες του 2000 ανήλθε σε 5,4 % σε σχέση με την ίδια περίοδο του 1999.

Εξάλλου, στο επίπεδο των κυριότερων κρατών μελών, οι στατιστικές αυτές δείχνουν για την ίδια περίοδο μεγάλη αύξηση της παραγωγής χάλυβα στη Γερμανία (+ 12 %), ικανοποιητική πρόοδο στην Ιταλία (+ 7,5 %), στη Γαλλία (+ 5,5 %), και στην Ισπανία (+ 7,5 %), έναντι μείωσης 8,5 % στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Εφόσον δεν υπάρχουν προφανή σημεία αναστροφής της τάσης των κυριότερων τομέων - χρηστών χάλυβα, με εξαίρεση μια προβλέψιμη σταθεροποίηση στον τομέα των δομικών κατασκευών και μια μικρή μείωση της δραστηριότητας στην αυτοκινητοβιομηχανία, η ζήτηση χάλυβα αναμένεται κατ' αρχήν ότι θα διατηρηθεί κατά τους επόμενους μήνες, εξασφαλίζοντας έτσι τη διατήρηση ενός ικανοποιητικού επιπέδου παραγωγής.

Εντούτοις, δεν αποκλείεται, η αναγκαιότητα προσαρμογής των υψηλών σήμερα επιπέδων αποθεμάτων στο σύνολο της οικονομικής αλυσίδας, να έχει ως αποτέλεσμα τη μικρότερη ταχύτητα της απόκτησης παραγγελιών και, κατά συνέπεια, σταδιακή μείωση της παραγωγής χάλυβα, η οποία θα σταθεροποιηθεί σε κάθε περίπτωση σε πολύ ικανοποιητικά επίπεδα, βραχυπρόθεσμα τουλάχιστον.

Έτσι, αναμένεται ότι η συνολική παραγωγή χάλυβα της Ένωσης για το σύνολο του 2000 θα υπερβεί τα 159 εκατ. τόνους που είχαν ανακοινωθεί κατά τη προηγούμενη πρόβλεψη(1) και μπορεί μάλιστα να φθάσει το πρωτοφανές επίπεδο των 163 εκατ. τόνων, πράγμα που θα αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 5,2 % σε σχέση με το επίπεδο του 1999.

Η σταθεροποίηση προς τα πάνω του κλίματος εμπιστοσύνης στον επιχειρηματικό κόσμο στο εσωτερικό της Ένωσης, χάρη στις καλές οικονομικές προοπτικές και στο διεθνές περιβάλλον που εξακολουθεί να είναι ευνοϊκό, επιτρέπει την υπόθεση ότι κατά τη διάρκεια του 2001 η κατανάλωση χάλυβα δεν θα σημειώσει σημαντικές εξελίξεις.

Έτσι, προβλέποντας μια σχετική μείωση των εισαγωγών, ακόμη και με την προσωρινή μείωση της ζήτησης που συνδέεται κατά ένα μέρος με τη μείωση των αποθεμάτων, η παραγωγή κοινοτικού χάλυβα του 2001 αναμένεται ότι θα ανέλθει σε 162 εκατ. τόνους περίπου. Αυτός ο όγκος, με ελαφρά μείωση κατά 0,6 % σε σχέση με την πρωτοφανή παραγωγή που εκτιμάται ότι θα σημειωθεί κατά το 2000, θα εγγυηθεί τη διατήρηση πολύ καλών ποσοστών χρησιμοποίησης των δυνατοτήτων παραγωγής του έτους αυτού.

Οι ανακοινωθείσες προοπτικές δεν πρέπει εντούτοις να αποσπούν την προσοχή από τον κίνδυνο απρόβλεπτης αντιστροφής των πρόσφατων τάσεων, που μπορούν εξάλλου να υποστούν μια υπέρμετρη διεύρυνση λόγω ενδεχομένων παράλληλων ιδιαίτερα διαταρακτικών φαινομένων, όπως διαπιστώθηκε κατά το πρόσφατο παρελθόν. Πράγματι, εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένοι φόβοι σχετικά με το εύρος της οικονομικής επιβράδυνσης των Ηνωμένων Πολιτειών και τους κινδύνους αναπροσανατολισμού των διεθνών εμπορικών ροών λόγω των αμερικανικών μέτρων προστατευτισμού.

Έτσι, παρά το εξαιρετικό επίπεδο ανταγωνιστικότητάς της, η κοινοτική χαλυβουργική βιομηχανία θα πρέπει να επαγρυπνεί, για να μπορεί να αντιδράσει γρήγορα στις παραμικρές εξελίξεις που είναι αισθητές, άμεσα ή έμμεσα, στην κοινοτική αγορά χάλυβα, περιορίζοντας έτσι όσον το δυνατόν καλύτερα τις αρνητικές συνέπειές τους.

Ο συνημμένος πίνακας 1 "προσφορά και ζήτηση ακατέργαστου χάλυβα" παρουσιάζει συνοπτικά τους όγκους και τις τάσεις της κατανάλωσης, του εξωτερικού εμπορίου, των αποθεμάτων και της κοινοτικής παραγωγής χάλυβα των τελευταίων ετών, αφενός, και εκφράζει αριθμητικά τις προσδοκώμενες εξελίξεις των παραγόντων αυτών για το 2001, αφετέρου.

2.2. Προοπτικές για το 2001

Η βελτίωση του διεθνούς περιβάλλοντος, που έδωσε νέα ορμή στην κοινοτική οικονομία από το δεύτερο εξάμηνο του 1999, είχε ως αποτέλεσμα την σημαντική επιτάχυνση της αύξησης του ΑΕγχΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000.

Η αισιοδοξία των καταναλωτών, σε συνδυασμό με την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των βιομηχάνων, εκτός από τους βρετανούς, λόγω της χαμηλότερης ανταγωνιστικότητάς τους που οφείλεται στο ισχυρό νόμισμα, θα είναι αναμφίβολα η βάση αυτών των επιδόσεων, ως συνέπεια της ανάκαμψης του γενικού συγκυριακού κλίματος στην Ένωση.

Εντούτοις, ορισμένοι εσωτερικοί και εξωτερικοί παράγοντες επηρέασαν, μετά το καλοκαίρι του 2000, την άριστη κατάσταση της κοινοτικής οικονομίας, επιφέροντας μια μικρή μείωση της δραστηριότητας στη μεταποιητική βιομηχανία, μια προσωρινή ανάσχεση της αύξησης των επενδύσεων και, κατά συνέπεια, μια συγκυριακή επιβράδυνση που γενικεύθηκε στο τέλος του έτους.

Θα πρέπει πάντως να διαπιστωθεί ότι οι οικονομικές προοπτικές της Ένωσης είναι πλήρως ικανοποιητικές για το 2001, όπως μπορεί να υποτεθεί από τις πιο πρόσφατες συγκυριακές έρευνες, τόσο στον επιχειρηματικό κόσμο όσο και στους καταναλωτές, των οποίων το επίπεδο εμπιστοσύνης εξακολουθεί να είναι γενικά υψηλό.

Σε πρόσφατες συναντήσεις, ακόμη και οι εκπρόσωποι των βιομηχανιών που χρησιμοποιούν χάλυβα εκδήλωσαν μια σχετική αισιοδοξία, η οποία εντούτοις μετριάζεται λόγω της αβεβαιότητας σχετικά με την εξέλιξη των τιμών της ενέργειας. Μάλιστα, οι εκπρόσωποι αυτοί ανέφεραν ότι η αξιοποίηση των παραγωγικών δυνατοτήτων προσεγγίζει τα όριά της και ότι υπάρχουν σοβαρές δυσκολίες πρόσληψης κατάλληλου εργατικού δυναμικού.

Οι εκπρόσωποι του εμπορίου χάλυβα εξέφρασαν επίσης σ' αυτές τις συναντήσεις την αισιοδοξία τους σχετικά με τις προοπτικές της κοινοτικής οικονομίας κατά το 2001, αν και κατά την άποψή τους η πλεονασματική προσφορά και η αύξηση των αποθεμάτων θα μπορούσαν να επηρεάσουν προσωρινά την τάση των τιμών του χάλυβα.

Επομένως, λόγω των αρκετά ευνοϊκών εσωτερικών οικονομικών συνθηκών και του βελτιωμένου διεθνούς πλαισίου, η δραστηριότητα των βασικών κλάδων που απορροφούν χάλύβα (ορισμένοι από τους οποίους καλύπτονται λεπτομερέστερα στο παρόν έγγραφο) αναμένεται ότι θα εξακολουθήσει να είναι πολύ έντονη και κατά το 2001, εξασφαλίζοντας υψηλό επίπεδο ζήτησης των χαλυβουργικών προϊόντων.

Έτσι, για το έτος της πρόβλεψης, θα πρέπει να αναμένεται μια αρκετά σημαντική ανάπτυξη στις βιομηχανίες με περισσότερο εξαγωγικό προσανατολισμό, όπως οι μηχανολογικές και οι ηλεκτρολογικές κατασκευές και η ηλεκτρονική βιομηχανία, των οποίων τα αποτελέσματα για το 2000 αναμένεται ότι θα είναι τουλάχιστον αξιοσημείωτα. Αντίθετα, οι τομείς των δομικών κατασκευών αναμένεται ότι θα δείξουν σημεία επιβράδυνσης, ή ακόμη και σταθεροποίησης, κατά το 2001, ενώ η δραστηριότητα στην αυτοκινητοβιομηχανία θα σημειώσει ελαφρά κάμψη.

Αυτές οι τομεακές εξελίξεις οδηγούν επομένως στην υπόθεση ότι η φαινόμενη κατανάλωση χάλυβα θα σταθεροποιηθεί κατά το 2001 στο πρωτοφανές επίπεδο του προηγούμενου έτους. Το σενάριο αυτό εξακολουθεί να είναι έγκυρο στην προοπτική της περιορισμένης επιβράδυνσης με ανάπτυξη 2 % περίπου στην αμερικανική οικονομία.

Η κοινοτική χαλυβουργική βιομηχανία θα μπορούσε έτσι να επωφεληθεί καλύτερα στο μέλλον, τόσο από αυτό το εξαιρετικό επίπεδο κατανάλωσης όσο και από τις ευκαιρίες που προσφέρει η διεθνής αγορά. Πράγματι, στο εσωτερικό, οι εισαγωγές αναμένεται ότι θα μειωθούν λίγο το 2001, μετά την εμφανή αύξησή τους το 2000, επειδή θα αποθαρρυνθούν από τις λιγότερο ελκυστικές συνθήκες της αγοράς, ενώ οι εξαγωγές κοινοτικών χαλυβουργικών προϊόντων θα ενισχυθούν περισσότερο.

Οι πίνακες 2 και 2α, που εμφανίζονται στα παραρτήματα, περιέχουν τους δείκτες δραστηριότητας των βασικών κλάδων - χρηστών χάλυβα για το 2001. Θα πρέπει, εν τούτοις, να είναι κανείς προσεκτικός στην ανάλυση αυτών των δεικτών, που παρέχονται από τις εθνικές επαγγελματικές ενώσεις, και των οποίων η εγκυρότητα δεν είναι πάντοτε ομόφωνα αποδεκτή.

2.2.1. Κλάδος πρώτης μεταποίησης χάλυβα

Η σχεδόν γενικευμένη ανάκαμψη της δραστηριότητας στους διάφορους κλάδους της βιομηχανίας πρώτης μεταποίησης χάλυβα, που εμφανίστηκε στο τέλος του 1999, ακολουθήθηκε από μεγάλη επιτάχυνση κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000.

Η σημαντική βελτίωση στον εν λόγω τομέα κατά την περίοδο αυτή, σε όλες τις χώρες της Ένωσης εκτός από το Ηνωμένο Βασίλειο, ήταν αποτέλεσμα της σημαντικής αύξησης της ζήτησης ιδίως εκ μέρους της αυτοκινητοβιομηχανίας, των δομικών κατασκευών και των μηχανολογικών κατασκευών, που κατόρθωσαν να επωφεληθούν από τη γενική οικονομική ανάκαμψη τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της Ένωσης.

Εντούτοις, διάφορα σημεία επιβράδυνσης φαίνεται ότι επιβεβαιώνονται από το καλοκαίρι του 2000, από το γεγονός της μείωσης της ζήτησης και από την τάση των χρηστών για αναπροσαρμογή των αποθεμάτων. Επομένως, είναι πιθανό ότι η τάση αυτή θα αντικατασταθεί από προσωρινή σταθεροποίηση μέχρι το τέλος του 2000, του οποίου τα αποτελέσματα θα είναι, εν πάση περιπτώσει, καλύτερα από τα αποτελέσματα του 1999.

Η ανακοίνωση της συνεχούς οικονομικής ανάπτυξης και για το 2001 αναμένεται ότι θα εξασφαλίσει μια μικρή αύξηση της ζήτησης των προϊόντων αυτών των δραστηριοτήτων. Πράγματι, το μεγαλύτερο μέρος των τομέων - χρηστών αναμένεται ότι θα διατηρήσουν ικανοποιητικά επίπεδα παραγωγής και ακόμη και η μικρή προβλέψιμη μείωση της παραγωγής αυτοκινήτων και η επιβράδυνση που έχει αναγγελθεί στον τομέα των δομικών κατασκευών αναμένεται ότι θα αντισταθμιστούν από τις βελτιωμένες προοπτικές εξαγωγών άλλων τομέων.

Α. Παραγωγή σωλήνων χωρίς ραφή και συγκολλητών σωλήνων

Μετά από το πολύ αρνητικό πρώτο εξάμηνο του 1999, που υπέστη τις συνέπειες της πραγματικής κατάρρευσης της ζήτησης και της μεγάλης πίεσης εκ μέρους των εισαγωγών, η συνολική παραγωγή χαλυβδοσωλήνων της Ένωσης σημείωσε σταδιακή ανάκαμψη, σημειώνοντας πτώση της τάξης του 9 % στο τέλος του έτους.

Η ανοδική τάση του τέλους του 1999 ενισχύθηκε εξάλλου κατά τους πρώτους μήνες του 2000, χάρη στην ανάκαμψη της δραστηριότητας στον κλάδο του πετρελαίου ιδιαιτέρως αλλά και στο μεγαλύτερο δυναμισμό των εξαγωγών, που ευνοήθηκαν από την ανατίμηση του δολαρίου σε σχέση με το ευρώ. Έτσι, η κοινοτική παραγωγή χαλυβδοσωλήνων κατόρθωσε να σημειώσει αύξηση κατά 4,3 % στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2000, παρά τη συνεχιζόμενη παράλληλη ενίσχυση των εισαγωγών.

Οι προοπτικές, που εξακολουθούν να είναι ευνοϊκές βραχυπρόθεσμα, λόγω των ίδιων παραγόντων και με βάση την ανάκαμψη που διαπιστώθηκε από το τέλος του 1999, οδηγούν στην υπόθεση μιας σταθεροποίησης της παραγωγής σωλήνων κατά τους επόμενους μήνες, έτσι ώστε να μπορεί να εξασφαλιστεί αύξηση 5 % για το σύνολο του 2000.

Για το 2001, αν δεν υπάρξουν απρόβλεπτες εξελίξεις, μπορεί να αναμένεται μια πολύ μικρή αύξηση κατά 1,5 % το πολύ της συνολικής παραγωγής σωλήνων, που αναμένεται ότι θα υπερβεί το όριο των 13 εκατ. τόνων, επειδή οι έρευνες για πετρέλαιο αναμένεται ότι θα διατηρήσουν το ικανοποιητικό σημερινό επίπεδο της ζήτησης.

Στον τομέα των σωλήνων χωρίς ραφή, η θεαματική πτώση κατά 25 % της παραγωγής του 1999 αναμένεται ότι θα αντισταθμιστεί κατά το 2000, γιατί τα δεδομένα σχετικά με το πρώτο εξάμηνο του έτους αυτού δείχνουν ήδη μεγάλη άνοδο κατά 25,2 %. Οι έρευνες για πετρέλαιο, που συνέβαλαν σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση του δυναμισμού της ζήτησης για σωλήνες που προορίζονται για τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες, είναι πιθανό ότι θα συνεχίσουν να ευνοούν τις μελλοντικές εξελίξεις.

Έτσι, ο συνδυασμός του παράγοντα αυτού με τον καλό προσανατολισμό των εξαγωγών οδηγούν στην πρόβλεψη της αύξησης της κοινοτικής παραγωγής των σωλήνων αυτών κατά 21 % περίπου το 2000.

Οι συνεχιζόμενες ευνοϊκές εξελίξεις των παραγόντων που αποτελούν τη βάση της πρόσφατης ανάπτυξης της δραστηριότητας στον τομέα των σωλήνων χωρίς ραφή οδηγούν στην πρόβλεψη μιας νέας αύξησης της παραγωγής το 2001, που θα μπορούσε να ανέρχεται σε 7 % περίπου σε σχέση με την αύξηση του 2000.

Όσον αφορά τους συγκολλητούς σωλήνες μικρής διαμέτρου (< 406,4 mm), η βελτίωση κατά 5 % της παραγωγής που διαπιστώθηκε το 1999 ακολουθήθηκε από αύξηση κατά 3,5 % κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000.

Εντούτοις, κατά το ίδιο εξάμηνο, οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 44 %, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει στη συσσώρευση αποθεμάτων για κερδοσκοπικούς σκοπούς, εφόσον η κατανάλωση αυξήθηκε μόνο κατά 7 %. Οι συνέπειες του φαινομένου αυτού αναμένεται επομένως ότι θα επηρεάσουν αρνητικά τις εξελίξεις του δευτέρου εξαμήνου και μπορεί να οδηγήσουν σε μείωση της παραγωγής κατά 3 % το 2000.

Το 2001, αναμένεται οπωσδήποτε κάποια μείωση της ζήτησης εκ μέρους της αυτοκινητοβιομηχανίας και του τομέα των δομικών κατασκευών, που μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της παραγωγής αυτών των σωλήνων, ύψους 3 % κατ' εκτίμηση, αν καταστεί δυνατό να διαφυλαχθεί η κοινοτική αγορά από ένα νέο κύμα εισαγωγών.

Η απουσία νέων μεγάλων επενδυτικών σχεδίων επηρέασε τη δραστηριότητα παραγωγής συγκολλητών σωλήνων μεγάλης διαμέτρου ( > 406,4 mm) το 1999, πράγμα που προκάλεσε μείωση της κοινοτικής παραγωγής κατά 18 %. Μια νέα μείωση της παραγωγής αυτής σημειώθηκε κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000, που θα μπορούσε εντούτοις να αντικατασταθεί από σταθεροποίηση ή ακόμη και από μικρή ανάκαμψη της παραγωγής, εάν καταστεί δυνατόν να υπερνικηθούν ορισμένα μέτρα προστατευτισμού. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και οι λίγες επενδύσεις του τομέα του πετρελαίου που έχουν ανακοινωθεί δεν δημιουργούν ελπίδες θετικής εξέλιξης της ζήτησης και της παραγωγής των σωλήνων αυτών για το 2001. Έτσι, η παραγωγή τους θα σταθεροποιηθεί στο επίπεδο των 2 εκατ. τόνων κατ' εκτίμηση κατά το 2000.

Β. Οι δραστηριότητες του κλάδου συρματουργίας

Τα αποτελέσματα της βιομηχανίας συρματουργίας για το 1999 ήταν σύμφωνα με τις προσδοκίες, να βελτιώσει τις καταναλώσεις των προϊόντων της δραστηριότητας αυτής της τάξης του 5 %, που οφείλεται ιδιαίτερα στη μεγάλη ζήτηση συγκολλητών πλεγμάτων.

Διαπιστώθηκε επιτάχυνση της δραστηριότητας του κλάδου αυτού κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000, σημειώνοντας νέα αύξηση της κατανάλωσης κατά 6 %. Η αύξηση αυτή ήταν εν τούτοις πιο ισορροπημένη μεταξύ των συγκολλητών πλεγμάτων και των συρμάτων ψυχρής εξέλασης, λόγω της υψηλής ζήτησης των τομέων των δομικών κατασκευών, της αυτοκινητοβιομηχανίας και των μηχανολογικών κατασκευών.

Πάντως, η ζήτηση έπαψε να αυξάνεται το καλοκαίρι, πράγμα που φαίνεται ότι θα διαρκέσει και θα οδηγήσει έτσι σε μικρότερη αύξηση της κατανάλωσης προϊόντων συρματουργίας για το 2000, που θα ανέλθει σε 3 % περίπου κατ' εκτίμηση.

Για το 2001, λόγω του χαμηλότερου επιπέδου δραστηριότητας που μπορεί να προβλεφθεί στην αυτοκινητοβιομηχανία και στον τομέα των δομικών κατασκευών, το οποίο όμως θα αντισταθμιστεί από την αύξηση του δυναμισμού στη βιομηχανία μηχανολογικών κατασκευών με εξαγωγικό προσανατολισμό, μπορεί να αναμένεται σταθεροποίηση ή, ενδεχομένως, πολύ χαμηλή μείωση της κατανάλωσης κατά 1 % το πολύ.

Ο κλάδος της επεκτατικής ολκής, του οποίου η δραστηριότητα εξαρτάται βασικά από την αυτοκινητοβιομηχανία, δεν παρουσίασε τα αποτελέσματα που ελπιζόταν ότι θα παρουσίαζε το 1999, με πολύ χαμηλή αύξηση της κατανάλωσης, μικρότερη από 1 %.

Από την αρχή του 2000, η ζήτηση των προϊόντων του κλάδου αυτού ενισχύθηκε αρκετά, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα αύξηση κατά 7 % περίπου της φαινόμενης κατανάλωσης κατά το πρώτο εξάμηνο. Με την επιβράδυνση ή ακόμη τη μικρή μείωση της δραστηριότητας στην αυτοκινητοβιομηχανία, που αναμένεται κατά το δεύτερο εξάμηνο, η φαινόμενη κατανάλωση ράβδων όλκησης αναμένεται ότι θα επιβραδυνθεί αισθητά, έτσι ώστε στην καλύτερη περίπτωση θα αυξηθεί κατά 3 έως 4 % το πολύ για το σύνολο του 2000.

Έχοντας υπόψη τις λιγότερο ευνοϊκές προοπτικές για την αυτοκινητοβιομηχανία το 2001, θα πρέπει να αναμένεται συρρίκνωση της κατανάλωσης προϊόντων όλκησης της τάξης του 3 έως 4 %, έτσι ώστε να επανέλθει στο επίπεδο του 1999 που θεωρείται πλήρως ικανοποιητικό.

Γ. Οι δραστηριότητες του κλάδου ψυχρής έλασης και μορφοποίησης χαλυβδοταινιών

Αντίθετα με τις προσδοκίες, τόσο των τομεακών εμπειρογνωμόνων όσο και των βιομηχανιών, ο κλάδος ψυχρής έλασης εκτός ΕΚΑΧ αναμένεται ότι θα κατορθώσει να επιτύχει το 2000 παραγωγή ανώτερη κατά 10 % περίπου της παραγωγής του 1999, πράγμα που θα υπερβεί ακόμη και το πρωτοφανές επίπεδο παραγωγής που σημειώθηκε το 1998.

Πράγματι, η αύξηση της ζήτησης χαλυβδοταινιών ψυχρής έλασης στην Κοινότητα, ήταν πολύ γρήγορη από την αρχή του 2000 προκαλώντας, μέσω αποτελεσμάτων μεταδοτικότητας, περιοδικές δυσκολίες εφοδιασμού, τόσο σε πρώτες ύλες και τέλος, έμμεσα, σε μεταποιημένα προϊόντα.

Έχοντας υπόψη το σημερινό όγκο των βιβλίων παραγγελιών, που καλύπτουν τη δραστηριότητα αυτού του κλάδου σε πλήρη χρήση των παραγωγικών δυνατοτήτων μέχρι τον Ιούνιο του 2001, μπορεί να προβλεφθεί ότι το επίπεδο συνολικής παραγωγής του 2001 θα είναι τουλάχιστον ίσο με αυτό που θα επιτευχθεί κατά το 2000.

Έτσι, παρά τους εγγενείς κινδύνους της προβλέψιμης αύξησης των αποθεμάτων των χρηστών, που μπορούν να επιτείνουν την τάση για έναν ενδεχόμενο μελλοντικό αρνητικό κύκλο, τα προσδοκώμενα αποτελέσματα για το 2001 όσον αφορά τους όγκους θα είναι, χωρίς αμφιβολία, περισσότερο από ικανοποιητικά.

Εντούτοις, ως ενδιάμεσος κλάδος, η βιομηχανία αυτή συνεχίζει να αντιμετωπίζει μείωση των περιθωρίων κέρδους της, λόγω της αύξησης των τιμών της πρώτης ύλης, που είναι αδύνατο να μετακυλιστεί ολόκληρη στη βιομηχανία - πελάτη.

Ο κλάδος της ψυχρής μορφοποίησης πλατέων προϊόντων βρίσκεται σε μια άκρως ευνοϊκή συγκυριακή περίοδο από τα μέσα του 1999, λόγω της ώθησης από τη ζήτηση φύλλων σάντουιτς, που επέτρεψε να σημειωθεί αύξηση της συνολικής παραγωγής του κλάδου κατά 6 % περίπου.

Η επιτάχυνση αυτής της κλαδικής δραστηριότητας κατά το 2000 αναμένεται ότι θα έχει ως αποτέλεσμα την τελική βελτίωση της παραγωγής της τάξης του 8 %. Αυτό θα συμβεί παρά την πολύ βραδύτερη αύξηση της ζήτησης των ραβδωτών λαμαρινών.

Για το 2001, δεν εμφανίζεται σήμερα κανένα σημείο που να οδηγεί σε προβλέψεις ενδεχόμενης μείωσης της κατανάλωσης πλατέων μορφοποιημένων προϊόντων, γιατί αναμένεται ότι ο τομέας των δομικών κατασκευών, που είναι ο κύριος χρήστης των προϊόντων αυτών, θα διατηρήσει μια θετική τάση, αν και κάπως μειωμένη.

Αν και η τάση υποκατάστασης των πλατέων μορφοποιημένων προϊόντων χάλυβα από άλλα υλικά επιβεβαιώνεται, ως σύνολο η χρήση των προϊόντων του κλάδου αυτού βρίσκει άλλες εφαρμογές και αναπτύσσεται περαιτέρω στον τομέα των δομικών κατασκευών, προσφέροντας συνεχιζόμενες ευνοϊκές προοπτικές σε αυτή τη δραστηριότητα μελλοντικά, διασφαλίζοντας έτσι μια αύξηση της κατανάλωσης γαλβανισμένων λαμαρινών.

Η δραστηριότητα του κλάδου μορφοποίησης επιμήκων προϊόντων ψυχρής έλασης συνέχισε να διατηρείται κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000, υπό την επίδραση της σταθερά αυξανόμενης ζήτησης από το δεύτερο εξάμηνο του 1999.

Το σημερινό επίπεδο παραγγελιών θα εξασφαλίσει, χωρίς αμφιβολία, αύξηση της συνολικής παραγωγής μορφοποιημένων επιμήκων προϊόντων για το 2000 κατά + 5 % περίπου σε σχέση με το 1999, παρά τις περιοδικές δυσκολίες εφοδιασμού σε πρώτες ύλες και ιδίως σε γαλβανισμένες λαμαρίνες.

Για το 2001, σύμφωνα με τις προσδοκίες των βιομηχανιών, θα υπάρξει τελική βελτίωση της ζήτησης και, κατά συνέπεια, νέα αύξηση της παραγωγής μορφοποιημένων προϊόντων κατά + 3 %, κατ' εκτίμηση.

Πράγματι, ακόμη και αν ο τομέας των δομικών κατασκευών επιβραδύνει τη δραστηριότητά του, ιδιαίτερα τον χειμώνα, οι παραγωγοί μορφοποιημένων προϊόντων θα μπορούσαν εύκολα να αναπροσανατολίσουν την παραγωγή τους προς άλλους κλάδους, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και οι μηχανολογικές κατασκευές.

2.2.2. Τάσεις του κλάδου δομικών κατασκευών

Μετά από τα μέτρια θετικά αποτελέσματα του 1997 και του 1998, η συνολική δραστηριότητα δομικών κατασκευών στην Ένωση ακολούθησε, με κάποια υστέρηση, την εξέλιξη του γενικού οικονομικού κύκλου, σημειώνοντας μεγαλύτερη διακύμανση του όγκου της παραγωγής κατά το 1999 που ήταν, κατ' εκτίμηση, μεγαλύτερη από 2,5 %.

Αυτή η πιο έντονη θετική τάση εντάθηκε εξάλλου κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001, έτσι ώστε ακόμη και αν προβλέπεται κάποια σταθεροποίηση, της οποίας τα πρώτα σημεία εκδηλώθηκαν μετά το καλοκαίρι, για το 2000 συνολικά αναμένεται ότι θα σημειωθεί νέα αύξηση των όγκων δομικών κατασκευών που δεν θα απέχει πολύ από 3 %.

Αδιαμφισβήτητα, οι γενικές οικονομικές προοπτικές της Ένωσης για το 2001 είναι ευνοϊκές. Εντούτοις, λαμβάνοντας υπόψη την αβεβαιότητα που επικρατεί σήμερα όσον αφορά τη δράση των δημοσίων διοικήσεων στον τομέα αυτόν καθώς και τη σταδιακή άνοδο των επιτοκίων σε μια προσπάθεια κατάπνιξης του πληθωρισμού, θα πρέπει να αναμένεται αισθητή επιβράδυνση της ανάπτυξης του κλάδου που εκτιμάται σε 1,5 %. Η κατασκευή κτιρίων πλην κατοικιών και τα έργα ανακαίνισης αναμένεται ότι θα εξακολουθήσουν χωρίς αμφιβολία να είναι οι υποτομείς που θα υποστηρίζουν την αύξηση αυτή ακόμη και το 2001.

Στον υποτομέα της κατασκευής κατοικιών, η συνολική θετική τάση θα πρέπει μάλλον να αποδοθεί στα έργα εκσυγχρονισμού και συντήρησης, που ευνοούνται από ορισμένα κρατικά μέτρα κινήτρων από ορισμένες χώρες. Ο προσανατολισμός προς την αναδιανομή του προηγούμενου δημοσιονομικού πλεονάσματος, ανάλογα με τους τρόπους εφαρμογής, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την επιτάχυνση αυτής της κλαδικής δραστηριότητας, με μια ανάκαμψη της κατασκευής νέων κατοικιών, ιδίως στη Γερμανία και στην Ιταλία.

Στον τομέα της κατασκευής κτιρίων πλην κατοικιών, οι ιδιωτικές επενδύσεις αναμένεται ότι θα διατηρήσουν το 2001 τη θετική εξέλιξή τους που σημείωσαν κατά τα τελευταία έτη, αν και θα είναι ελαφρά χαμηλότερη λόγω της γενικής οικονομικής επιβράδυνσης.

Αυτός ο υποτομέας μπορεί εντούτοις να βελτιώσει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα για το 2001, σε περίπτωση πιο ενισχυμένων παρεμβάσεων εκ μέρους του δημοσίου.

Στο επίπεδο των κρατών μελών, αναμένεται ότι η Γερμανία θα συμβάλλει περισσότερο στην ανάπτυξη του κλάδου αυτού το 2001, ακολουθούμενη από τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία.

Τα έργα πολιτικού μηχανικού, των οποίων η εξέλιξη εξαρτάται ουσιαστικά από τις επενδύσεις των εθνικών και των τοπικών αρχών, ακόμη και αν από το 1999 σημείωσαν κάποια ανάκαμψη, η μελλοντική τάση τους φαίνεται ότι είναι πιο αβέβαιη.

Πράγματι, για το 2001, τα αποτελέσματα αυτού του υποτομέα θα εξαρτώνται από την έναρξη μεγάλων σχεδίων δημοσίων έργων που έχουν αναγγελθεί και από το γενικό προσανατολισμό των κυβερνήσεων όσον αφορά τις επενδύσεις υποδομής.

Αυτή η δραστηριότητα αναμένεται εν τούτοις ότι θα διατηρήσει μια ελαφρά θετική τάση το 2001, έχοντας υπόψη την ολοκλήρωση των εκτελουμένων έργων και την υλοποίηση ορισμένων νέων σχεδίων που έχουν αναγγελθεί.

2.2.3. Τάση της αγοράς αυτοκινήτων

Ως συνέχεια της συγκυρίας των τελευταίων ετών, η αγορά αυτοκινήτων της Ένωσης σημείωσε πολύ θετικό αποτέλεσμα και το 1999, με αύξηση των καταχωρίσεων κατά 4,9 % σε σχέση με το πρωτοφανές επίπεδο του 1998.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001 οι καταχωρίσεις αυτοκινήτων στην Ένωση συνέχισαν να σημειώνουν αξιοσημείωτη αύξηση, υπό την επίδραση της ενισχυμένης ζήτησης.

Εντούτοις, εδώ και λίγους μήνες, οι καταχωρίσεις επιβατικών αυτοκινήτων και ελαφρών οχημάτων ακολουθούν μια διαταραγμένη εξέλιξη, που χαρακτηρίζεται από εναλλασσόμενες κινήσεις με συνολικά αρνητική τάση. Πράγματι, η πολύ σαφής μείωσή τους κατά 16 % περίπου που διαπιστώθηκε τον Ιούλιο ακολουθήθηκε από σταθερό αποτέλεσμα τον Αύγουστο και από νέα μείωση κατά 5 % τον Σεπτέμβριο και 4 % τον Οκτώβριο, 1 % το Νοέμβριο και 8,2 % το Δεκέμβριο. Έτσι, για το 2000, η σωρευτική μείωση των καταχωρίσεων ήταν 2,2 %, ενώ τα αποτελέσματα του πρώτου μέρους του έτους ήταν ακόμη θετικά (+ 3,2 %).

Θα πρέπει εντούτοις να υπογραμμιστεί ότι οι διαταραχές που οφείλονται στις διαδοχικές διαμαρτυρίες για την άνοδο των τιμών του πετρελαίου καθώς και στα υψηλά αποθέματα μεταχειρισμένων οχημάτων καλής ποιότητας, επηρέασαν χωρίς αμφιβολία την τάση των παραγγελιών και των παραδόσεων, υποθηκεύοντας έτσι σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα αυτό.

Το αποτέλεσμα αυτό θα πρέπει να θεωρείται πλήρως ικανοποιητικό, γιατί παρόλα αυτά πρόκειται για την δεύτερη καλύτερη τομεακή επίδοση σε όλη την ιστορία.

Η σταδιακή υποβάθμιση του πολύ ευνοϊκού οικονομικού περιβάλλοντος των αρχών του 2000 έχει τώρα αρνητικά αποτελέσματα για την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, που είχε ήδη επηρεαστεί από την αύξηση των τιμών της βενζίνης, των επιτοκίων και, πολύ περισσότερο, από την πιο περιορισμένη προσφορά νέων τύπων αυτοκινήτων στην αγορά. Οι αρνητικές συνέπειες των παραγόντων αυτών αναμένεται εν τούτοις ότι θα είναι παροδικές και ότι θα αντισταθμιστούν από τις εντελώς θετικές μεσοπρόθεσμα γενικές οικονομικές προοπτικές στην Ένωση.

Έτσι, για το 2001, μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι πωλήσεις αυτοκινήτων στην Ένωση θα παραμείνουν μάλλον σταθερές, και μπορεί να σημειώσουν ελαφρά αρνητική τάση του 1 ή 2 %. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα δεν θα πρέπει εντούτοις να προκαλέσει απαισιοδοξία στον κλάδο, έχοντας υπόψη το επίπεδο που αντιπροσωπεύει από άποψη παραγωγής και βέλτιστης χρησιμοποίησης των παραγωγικών δυνατοτήτων. Εξάλλου, αναμένεται ότι οι εξαγωγές αυτοκινήτων θα κατορθώσουν να συνεχίσουν τη θετική τάση που παρουσίασαν το 1999 και το 2000, για να αναπτυχθούν κατά 9 % επιπλέον το 2001, υποστηρίζοντας την κοινοτική παραγωγή νέων οχημάτων.

2.3. Προοπτικές εισαγωγών και εξαγωγών χαλυβουργικών προϊόντων

2.3.1. Στατιστικές εξωτερικού εμπορίου της Ένωσης

Οι διαθέσιμες στατιστικές εξωτερικού εμπορίου χάλυβα της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη στιγμή της σύνταξης της παρούσας πρόβλεψης καλύπτουν τους δέκα πρώτους μήνες του 2000. Οι στατιστικές αυτές επιτρέπουν τη σύγκριση με τις διεθνείς συναλλαγές χάλυβα της Ένωσης κατά την ίδια περίοδο το 1999 και διευκολύνουν την εκτίμηση των όγκων και των τάσεων των κοινοτικών εισαγωγών και εξαγωγών χάλυβα για το σύνολο του 2000.

Γενικά, οι στατιστικές αυτές δείχνουν αξιοσημείωτη αύξηση των εισαγωγών χάλυβα της τάξης του 27 % αφενός και παράλληλη αύξηση των κοινοτικών εξαγωγών περιορισμένη, εντούτοις, σε 16 %, αφετέρου.

Όμως, αν στο επίπεδο των εξαγωγών τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν την προηγούμενη πρόβλεψη (1), στο επίπεδο των εισαγωγών οι στατιστικές αυτές δείχνουν αντίθετα μεγάλη άνοδο, αντί για την αναμενόμενη μικρή μείωση.

Αν και πρόκειται για μερικές ενδείξεις, η ανάλυση των στοιχείων αυτών δείχνει εξάλλου ότι το έλλειμμα χάλυβα της Ένωσης γενικεύεται, τόσο στο επίπεδο των έτοιμων πλατέων και επιμήκων προϊόντων όσο και στο επίπεδο των ημικατεργασμένων προϊόντων, πράγμα που επιβεβαιώνει μια δυνητική κατάσταση συνολικού διαρθρωτικού ελλείμματος από το 1998.

Στον τομέα των εισαγωγών, οι κοινοτικές συναλλαγές που ενισχύθηκαν ιδιαίτερα κατά την εξεταζόμενη περίοδο είναι αυτές που προέρχονται από την Κίνα, την Ιαπωνία, ορισμένες χώρες της Λατινικής Αμερικής και ιδιαίτερα τη Βραζιλία, καθώς και τη Ρωσία.

Αντίθετα, από την πλευρά των κοινοτικών εξαγωγών χάλυβα, η συνολική αύξηση κατά 16 % που διαπιστώθηκε κατά την ίδια περίοδο οφείλεται ουσιαστικά στην ευνοϊκή εξέλιξη των συναλλαγών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, τις ΧΚΑΕ και ορισμένες χώρες της Νοτιανατολικής Ασίας.

Αναμφίβολα, η εξέλιξη των κοινοτικών και παγκοσμίων συναλλαγών χάλυβα ευνοήθηκαν από το βελτιωμένο κλίμα που υπάρχει μετά την προηγούμενη κρίση. Εντούτοις, όσον αφορά τις εισαγωγές χάλυβα στην Ένωση, η πολύ υψηλή ζήτηση και ιδιαίτερα το επίπεδο των εσωτερικών τιμών είχαν ένα μη αμελητέο αποτέλεσμα προσέλκυσης, ενώ στο επίπεδο των εξαγωγών η θετική τάση που διαπιστώθηκε οφείλεται κυρίως στην υποτίμηση του ευρώ σε σχέση με το δολάριο.

Κατά τους τελευταίους μήνες του 2000, με τη σχετική σταθεροποίηση των τιμών και της εσωτερικής ζήτησης, οι κοινοτικές εισαγωγές χάλυβα αναμένεται ότι θα επιβραδυνθούν για να φθάσουν, στο τέλος του 2000, περίπου 24 εκατ. τόνους, πράγμα που αντιστοιχεί με αύξηση κατά 16 % περίπου σε σχέση με το 1999.

Οι κοινοτικές εξαγωγές, αντίθετα, θα έπρεπε να αυξηθούν περαιτέρω και να ανέλθουν, στο τέλος του 2000, σε 22 εκατ. τόνους περίπου, επειδή το εξωτερικό περιβάλλον εξακολουθεί να είναι ευνοϊκό και η χαμηλή ισοτιμία του ευρώ βελτιώνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της κοινοτικής βιομηχανίας.

Για το 2001, αν δεν υπάρξει αξιοσημείωτη χειροτέρευση του διεθνούς κλίματος λόγω μιας ενδεχόμενης αλλά απίθανης άτοπης ανόδου των τιμών του πετρελαίου, οι κοινοτικές συναλλαγές χάλυβα αναμένεται ότι θα βελτιωθούν, με σταθεροποίηση ή και ελαφρά μείωση των εισαγωγών αφενός και με τη διατήρηση της θετικής τάσης των εξαγωγών αφετέρου.

Βέβαια, αυτές οι μάλλον ευνοϊκές προοπτικές δεν πρέπει να μας οδηγήσουν να παραβλέψουμε τις αρνητικές πτυχές της ενδεχόμενης επανεμφάνισης αποσταθεροποιητικών φαινομένων, τα οποία έχει ήδη γνωρίσει η κοινοτική αγορά και των οποίων η βαρύτητα επιβάρυνε σημαντικά τα αποτελέσματα των επιχειρήσεων και, έμμεσα, την απασχόληση στη χαλυβουργία.

Θα πρέπει να τονιστεί πράγματι ότι η απειλή της αύξησης του προστατευτισμού, καθώς και οι κίνδυνοι επιβράδυνσης της αμερικανικής οικονομίας, που είναι πιο έντονοι από ότι είχε προβλεφθεί, αποτελούν αρνητικούς παράγοντες με δυσμενείς συνέπειες για την ισορροπία της αγοράς και τις τιμές του χάλυβα.

2.3.2. Η παγκόσμια οικονομία το 2001

Η παγκόσμια οικονομία γνώρισε μια περίοδο υψηλής ανάπτυξης κατά τους έξι πρώτους μήνες του 2000, ενώ στη συνέχεια σημειώθηκε σταδιακή επιβράδυνση, που προκλήθηκε από την αύξηση των τιμών του πετρελαίου, την αύξηση των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων και το λιγότερο ευνοϊκό περιβάλλον των χρηματιστηρίων.

Η κατάσταση αυτή διαφαίνεται από τους δείκτες εμπιστοσύνης που σημείωσαν σύμπτυξη από τον Ιούλιο στις ΗΠΑ, μετά στην Ιαπωνία και στη συνέχεια σε ορισμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εντούτοις, η οικονομία του εκβιομηχανισμένου κόσμου αναμένεται ότι θα σημειώσει μια μη αμελητέα αύξηση κατά 4,3 % το 2000, ενώ στη συνέχεια η άνοδος θα επιβραδυνθεί το 2001, ανερχόμενη, κατ' εκτίμηση, σε 3,3 %.

Εν τούτοις, οι προοπτικές ανάπτυξης αυτής της οικονομίας θα συνεχίσουν να βαρύνονται από τους εγγενείς κινδύνους της εξέλιξης του κόστους της ενέργειας και από τους κινδύνους που συνδέονται με τη συνεχιζόμενη δυσμενή θέση του ευρώ, καθώς και με τις αρνητικές εξελίξεις στην αμερικανική οικονομία.

Σε κάθε περίπτωση, οι βάσεις των οικονομιών των βιομηχανικών χωρών εξακολουθούν να είναι αρκετά υγιείς, πράγμα που επιτρέπει την υπόθεση ότι η διάρκεια της σημερινής επιβράδυνσης θα είναι περιορισμένη διαχρονικά.

Στον τομέα της χαλυβουργίας, η φαινόμενη κατανάλωση αναμένεται ότι θα κατορθώσει να υπερβεί τα 750 εκατ. τόνους το 2000 σε παγκόσμιο επίπεδο, πράγμα που θα αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 5 έως 6 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Για το 2001, υπό την επήρεια της γενικής οικονομικής επιβράδυνσης, η φαινόμενη κατανάλωση χάλυβα παγκοσμίως δεν θα αυξηθεί περισσότερο από 2 % περίπου. Πράγματι, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται η σχετική σταθεροποίηση αυτής της κατανάλωσης, ενώ αναμένονται πιο σημαντικές αυξήσεις στη Νότια Αμερική και στην Ασία.

Στον τομέα των εμπορικών συναλλαγών χαλυβουργικών προϊόντων, αναμένεται ότι το 2001 θα σημειωθεί ελαφρά μεταβολή των ροών και, ιδιαιτέρως, αισθητή μείωση των εισαγωγών στην αμερικανική αγορά και μικρότερη μείωση των εισαγωγών που προορίζονται για την κοινοτική αγορά.

Πάντως, το πλεόνασμα προσφοράς των εξαγωγικών χωρών που αναζητούν επιτακτικά εξωτερικές διεξόδους αναμένεται ότι θα αποτελέσει κίνδυνο για τη σταθερότητα των αγορών και τις τιμές του χάλυβα σε παγκόσμιο επίπεδο.

2.3.2.1. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής

Η αμερικανική οικονομία επιβραδύνεται σταδιακά αλλά εξακολουθεί να αναπτύσσεται, επειδή το κόστος του πετρελαίου δεν έχει μεγάλο αντίκτυπο στις τιμές και τα κέρδη παραγωγικότητας αντισταθμίζουν την αύξηση του κόστους του εργατικού δυναμικού. Η ομαλή προσγείωση που σημειώθηκε κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2000 είναι πλέον όλο και πιο εμφανής, αν και στο επίπεδο της απασχόλησης παρατηρήθηκε, μεταξύ άλλων, μείωση της ανεργίας που έπεσε κάτω από το όριο του 4 %. Σε κάθε περίπτωση, η αύξηση του ΑΕγχΠ της οικονομίας των Ηνωμένων Πολιτειών αναμένεται ότι το 2001 θα είναι της τάξης του 2,5 % και, επομένως, σαφώς μικρότερη από το 5 % που αναμενόταν για το 2000. Μόνο μια μεγάλης έκτασης απώλεια εμπιστοσύνης θα μπορούσε να επηρεάσει τα αποτελέσματα αυτά.

Το 2001, η κατανάλωση χάλυβα των Ηνωμένων Πολιτειών αναμένεται ότι θα συμπτυχθεί κατά 5 % περίπου, μετά από την μείωση των επενδύσεων και της δραστηριότητας στους τομείς των δομικών κατασκευών και της αυτοκινητοβιομηχανίας. Έτσι, λαμβάνοντας υπόψη την αύξηση της εγχώριας παραγωγής χάλυβα που θα οφείλεται στην έναρξη λειτουργίας νέων δυνατοτήτων παραγωγής, οι εισαγωγές στη χώρα αυτή αναμένεται ότι θα μειωθούν ως ένα βαθμό.

2.3.2.2. Η Ιαπωνία

Τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα των τριών πρώτων τριμήνων του 2000 φαίνεται ότι δείχνουν ότι η οικονομία της Ιαπωνίας εξήλθε οριστικά από την ύφεση. Επομένως, η αύξηση του ΑΕγχΠ της Ιαπωνίας αναμένεται ότι θα είναι της τάξης του 2 % το 2000, ιδιαίτερα χάρη στην αύξηση των δημοσίων επενδύσεων.

Οι προοπτικές για το 2001 εξακολουθούν να είναι θετικές, βασιζόμενες στην ανάγκη αναδιάρθρωσης των εταιρειών που αναμένεται ότι θα ευνοήσει τις ιδιωτικές επενδύσεις και στο νέο κρατικό πρόγραμμα στήριξης που αναμένεται ότι θα τονώσει την οικονομική δραστηριότητα της χώρας, με αναμενόμενη αύξηση 2,5 % περίπου.

Η κατανάλωση χάλυβα της Ιαπωνίας, που θα τονωθεί από την οικονομική ανάκαμψη και από την πιο έντονη δραστηριότητα στους τομείς - χρήστες, όπως οι δομικές κατασκευές, η αυτοκινητοβιομηχανία και τα κεφαλαιουχικά αγαθά, αναμένεται ότι θα αυξηθεί κατά 2 % περίπου το 2001.

Η εγχώρια παραγωγή χάλυβα αναμένεται ότι θα αυξηθεί επίσης το 2001 αλλά το πλεονασματικό μέρος της θα προορίζεται περισσότερο για τις αγορές της νοτιοανατολικής Ασίας.

2.3.2.3. Οικονομικές εξελίξεις στην Κίνα και στην νοτιοανατολική Ασία

Ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης των χωρών της νοτιοανατολικής Ασίας, που ανερχόταν, κατ' εκτίμηση, σε 7 % περίπου το 2000, αναμένεται ότι θα καμφθεί ελαφρά το 2001 και θα μειωθεί στο 6 % περίπου. Στο πλαίσιο αυτό, παρατηρείται η πολύ σαφής ανάκαμψη της κορεατικής οικονομίας, της οποίας η ανάπτυξη αναμένεται ότι θα πλησιάσει το 8,5 % το 2000 και ότι θα σημειωθεί νέα αύξηση κατά 6,5 % το 2001.

Στον τομέα της χαλυβουργίας, η κατανάλωση σε αυτή τη γεωγραφική ζώνη αναμένεται ότι θα σημειώσει αύξηση 3,5 % το 2000, για να ανέλθει σε 122 εκατ. τόνους περίπου και η κατανάλωση χάλυβα αναμένεται επίσης ότι θα αυξηθεί κατά 2,5 % περίπου μετά από την έναρξη λειτουργίας νέων δυνατοτήτων παραγωγής. Εν τούτοις, έχοντας υπόψη τις εξελίξεις που αναμένονται για το 2001, με κατανάλωση που θα συνεχίσει να αυξάνεται με ποσοστό 3,5 %, το χαλυβουργικό έλλειμμα της περιοχής αυτής αναμένεται ότι θα υπερβεί τα 20 εκατ. τόνους, παρά τη νέα προβλέψιμη αύξηση της εγχώριας παραγωγής κατά 1 έως 2 %.

Η Κίνα βρίσκεται σε μια πολύ ευνοϊκή συγκυριακή περίοδο, γιατί μετά την αξιοσημείωτη ανάπτυξη του 1999 αναμένεται ότι θα αναπτυχθεί περαιτέρω το 2000, καθώς και το 2001, με ποσοστά της τάξης του 8,3 % και του 8,5 % αντιστοίχως. Πράγματι, κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2000, η ανάπτυξη της κινεζικής οικονομίας ήταν της τάξης του 8,2 %, υπερβαίνοντας αρκετά τον στόχο που είχαν ορίσει οι κινεζικές αρχές (+ 7 %), χάρη στο δυναμισμό των επενδύσεων, στην κατανάλωση, στην εισροή κεφαλαίων και στην γενική οικονομική βελτίωση της ασιατικής ζώνης.

Σε αυτό το ευνοϊκό οικονομικό πλαίσιο, η κατανάλωση χάλυβα αναμένεται ότι θα αυξηθεί κατά 5 % το 2000, και ότι θα συνεχίσει να αναπτύσσεται το 2001 κατά 7 % περίπου. Έχοντας υπόψη τη συνεχή αύξηση της εγχώριας παραγωγής, οι εισαγωγές χάλυβα της Κίνας μπορούν εν τούτοις να σημειώσουν ελαφρά κάμψη το 2001, μετά την αξιοσημείωτη αύξησή τους κατά τα δύο τελευταία έτη.

2.3.2.4. Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής

Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής, υπό την επήρεια της αξιοσημείωτης ανάκαμψης της Βραζιλίας, αναμένεται ότι θα σημειώσουν κατά το 2000 μια μέση ανάπτυξη της τάξης του 4,3 %, που αναμένεται ότι θα επιταχυνθεί ελαφρά το 2001 με ποσοστό 4,5 %. Η κατανάλωση χάλυβα, που θα ωφεληθεί από αυτές τις εσωτερικές οικονομικές εξελίξεις, αναμένεται ότι θα αυξηθεί κατά 11 % περίπου το 2000 και κατά 6 % επιπλέον το 2001. Αυτό θα οφείλεται αποκλειστικά στην αξιοσημείωτη αύξηση της κατανάλωσης χάλυβα της Βραζιλίας, γιατί στην Αργεντινή η κατανάλωση αυτή σημειώνει αρνητική τάση. Όσον αφορά τις διεθνείς συναλλαγές χάλυβα, ακόμη και με την πρόβλεψη της ελαφράς αύξησης των εισαγωγών και της πιο σημαντικής μείωσης των εξαγωγών, το χαλυβουργικό πλεόνασμα της περιφέρειας αυτής αναμένεται ότι θα ανέλθει σε 8 εκατ. τόνους περίπου.

2.3.2.5. Συγκυρία στις ΧΚΑΕ και τις δημοκρατίες της ΚΑΚ

Μετά από κάποια επιβράδυνση στο διάστημα 1998/99, η οικονομική ανάκαμψη που είχε αναγγελθεί για τις χώρες αυτές το 1994 επανήλθε με μια πιο έντονη τάση. Πράγματι, αναμένεται ότι η μέση ανάπτυξη των ΧΚΑΕ θα είναι 4,9 % το 2000, με πιθανή περαιτέρω βελτίωση το 2001 που εκτιμάται σε 4,1 %. Όσον αφορά τον τομέα της χαλυβουργίας, η εγχώρια παραγωγή, που αναμένεται ότι θα σημειώσει αύξηση κατά 4 % το 2000 και κατά 2 % επιπλέον το 2001, αναμένεται ότι θα εξάγεται κατά 25 % περίπου στην κοινοτική αγορά, εφόσον η εγχώρια κατανάλωση δεν αυξάνεται παρά σχετικά με βραδύ ρυθμό.

Στην Ρωσία, η οικονομία σημείωσε σημαντική βελτίωση μετά την υποτίμηση του ρουβλιού και το ποσοστό ανάπτυξής της το 2000 αναμένεται ότι θα είναι σχεδόν 7 %, και ότι θα αυξηθεί, αλλά με σημαντική επιβράδυνση του ποσοστού, κατά 4 % το 2001. Στο χαλυβουργικό τομέα, η παραγωγή σημείωσε αύξηση 13 % το 1999, με παρόμοια τάση το 2000. Εν τούτοις, δεν θα πρέπει να αποκλειστεί μια μικρή συρρίκνωση της παραγωγής χάλυβα της Ρωσίας το 2001, στην προοπτική της συρρίκνωσης της εξαγωγικής αγοράς, για την οποία προορίζεται περισσότερο από το ήμισυ της εγχώριας παραγωγής.

2.4. Εξέλιξη των τιμών

Κατά τους έξι πρώτους μήνες του 2000, η παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα παγκοσμίως αυξήθηκε κατά περισσότερο από 11 % σε σχέση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους. Εν τούτοις, παρά το ευνοϊκό οικονομικό πλαίσιο, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι η αύξηση της πραγματικής κατανάλωσης χάλυβα είχε το ίδιο εύρος. Επομένως, θα πρέπει να υποτεθεί ότι σχηματίστηκαν σημαντικότερα αποθέματα χάλυβα κατά την περίοδο αυτή σε όλα τα επίπεδα της οικονομικής αλυσίδας. Αυτό μπορεί να εξηγήσει τη μείωση των τιμών των ρόλων σύρματος θερμής έλασης ιδιαιτέρως, που παρατηρήθηκε στη διεθνή αγορά, αρχικά στην Ασία και στη συνέχεια στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλα μέρη του κόσμου.

Στην κοινοτική αγορά σημειώθηκε συγκρίσιμη εξέλιξη της κατάστασης, όπου η αύξηση των αποθεμάτων, σε συνδυασμό με την άφιξη μεγάλου όγκου εισαγωγών χάλυβα, προκάλεσε μια σχετική ένταση στις τιμές, οι οποίες μειώθηκαν λίγο για ορισμένα προϊόντα μετά το καλοκαίρι του 2000.

Σε σχέση με το υψηλότερο επίπεδό τους που παρατηρήθηκε στην κοινοτική αγορά κατά τον προηγούμενο Μάιο και Ιούνιο, οι τιμές των ρόλων σύρματος θερμής έλασης σημείωσαν από τότε μείωση της τάξης των 15 με 20 ευρώ ανά τόνο, δηλαδή κατά 8 ως 10 % και προς το τέλος του έτους τα επίπεδά τους τελικά συρρικνώθηκαν ακόμη περισσότερο χωρίς να παρουσιάζουν σημεία σταθεροποίησης.

Εξ άλλου, αναμένεται ότι η αναγκαιότητα αναπροσαρμογής των αποθεμάτων θα αντιπροσωπεύσει έναν επιπλέον παράγοντα κινδύνου για τη σταθερότητα των τιμών στο μέλλον, κυρίως εάν η τάση αυτή γενικευθεί τη στιγμή της προσωρινής μείωσης της ζήτησης και αύξησης των εισαγωγών, πράγμα που φαίνεται ότι μπορεί να αποκλεισθεί, τουλάχιστον για την κοινοτική αγορά βραχυπρόθεσμα.

2.5. Τάσεις ανά προϊόν

Πλατέα προϊόντα

- ρόλοι θερμής έλασης

Οι ανάγκες για ρόλους θερμής έλασης εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλές στην κοινοτική αγορά, όπου η προσφορά είναι εν τούτοις επαρκής. Εν τούτοις, η αύξηση των εισαγωγών και ο σχηματισμός πιο ενισχυμένων αποθεμάτων, με βάση την ανισορροπία προσφοράς/ζήτησης, προκάλεσαν μετά το καλοκαίρι κάμψη της τάσης των τιμών, οι οποίες, αφού αναδιπλώθηκαν, σταθεροποιήθηκαν στη συνέχεια. Φαίνεται ότι θα πρέπει να αποκλειστεί μια σχετική ένταση όσον αφορά τις τιμές κατά τους πρώτους μήνες του 2001, εκτός αν υπάρξει συνεχής αύξηση των εισαγωγών και υπεραφθονία προσφοράς.

- λαμαρίνες ψυχρής έλασης

Αν και εμφανίστηκαν ορισμένες δυσκολίες εφοδιασμού για τα προϊόντα αυτά κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000, φαίνεται ότι αποκαταστάθηκε μια καλύτερη ισορροπία μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης από το φθινόπωρο του 2000, ιδίως χάρη στην αύξηση των εισαγωγών που προσελκύστηκαν από το υψηλό επίπεδο των τιμών. Παρόλα αυτά, η τάση των τιμών των προϊόντων αυτών στην κοινοτική αγορά παραμένει σταθερή, και μάλιστα προσανατολισμένη προς την αύξηση.

- επενδεδυμένες λαμαρίνες

Η ζήτηση για επενδεδυμένα προϊόντα, που προέρχεται από τους δύο κύριους τομείς κατανάλωσης, δηλαδή την αυτοκινητοβιομηχανία και τις δομικές κατασκευές, εξακολουθεί να είναι υψηλή σήμερα, στο τέλος του 2000. Οι τιμές παραμένουν προσανατολισμένες προς την αύξηση, ιδιαίτερα για τις λαμαρίνες με ηλεκτρολυτική επιψευδαργύρωση και τις λαμαρίνες με οργανική επικάλυψη. Το επίπεδο των εισαγωγών καθώς και η έναρξη λειτουργίας νέων παραγωγικών δυνατοτήτων, ιδιαίτερα στον τομέα των γαλβανισμένων λαμαρινών, θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εξέλιξη των τιμών των προϊόντων αυτών βραχυπρόθεσμα, αν η προσφορά εξακολουθεί να αυξάνεται αισθητά.

- Λαμαρίνες quarto

Η σημαντική αύξηση της κατανάλωσης λαμαρινών quarto κατά το 2000 μπορεί να αποδοθεί στην αύξηση των παραγγελιών από ναυπηγεία, από τον τομέα των μηχανολογικών κατασκευών που επωφελείται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγικές δυνατότητες και από τον τομέα των δομικών κατασκευών. Η αγορά λαμαρινών quarto δεν σημείωσε μείωση της ζήτησης μετά το καλοκαίρι του 2000 και οι εσωτερικές τιμές διατήρησαν θετική τάση επειδή, μεταξύ άλλων, οι εισαγωγές στην κοινοτική αγορά σταθεροποιήθηκαν και οι προοπτικές εξαγωγών βελτιώθηκαν ελαφρά. Κατά το 2001, οι τάσεις αυτές δεν αναμένεται ότι θα υποστούν σημαντικές διακυμάνσεις δεδομένου ότι, σε κάθε περίπτωση, οι επενδύσεις στον τομέα των σωλήνων για καύσιμο αέριο και πετρέλαιο καθώς και η δραστηριότητα των ναυπηγείων αναμένεται ότι θα διατηρήσουν την εσωτερική ζήτηση.

Επιμήκη προϊόντα

- βαρείς μορφοχάλυβες και μορφοδοκοί

Η κατανάλωση μορφοδοκών εξελίχθηκε ευνοϊκά κατά το 2000 και οι τιμές της αγοράς διατήρησης θετική τάση μέχρι το τέλος του έτους. Τα αποθέματα μορφοδοκών αναπτύχθηκαν αλλά βρίσκονται σε ισορροπία με τις συνθήκες της κοινοτικής αγοράς όπου η ζήτηση δεν δίνει σημεία κάμψης, ιδιαίτερα για τις μορφοδοκούς μεγάλων διαστάσεων. Η αύξηση των όγκων των εισαγωγών δεν επηρέασε πολύ μέχρι σήμερα την τάση των εσωτερικών τιμών και οι εξαγωγές προς τις αμερικανικές αγορές παρέμειναν ελκυστικές χάρη στη χαμηλή τιμή του ευρώ. Αυτές οι ευνοϊκές συνθήκες της αγοράς μορφοδοκών φαίνεται ότι θα διατηρηθούν κατά τη διάρκεια του 2001.

- χονδρόσυρμα

Ενώ η αμερικανική αγορά γνωρίζει ορισμένες δυσκολίες, ιδίως λόγω του υψηλού επιπέδου των εισαγωγών, η ευρωπαϊκή αγορά συνεχίζει να ευημερεί τόσο για τα χονδροσύρματα που προορίζονται για τις δομικές κατασκευές, όσο και για τα λοιπά χονδροσύρματα που προορίζονται για τους τομείς των μηχανολογικών κατασκευών και της αυτοκινητοβιομηχανίας, ιδιαιτέρως. Επομένως, η κατάσταση αυτή επέτρεψε τη συνεχή άνοδο των εσωτερικών τιμών από την άνοιξη του 1999, πράγμα που επιβεβαιώθηκε εξάλλου φέτος. Εντούτοις, οι κίνδυνοι εντατικοποίησης του υπάρχοντος προστατευτισμού θα μπορούσαν, στο κοντινό μέλλον, να διαταράξουν τις ροές εξαγωγών και να επηρεάσουν, κατά συνέπεια, την τάση των τιμών του εν λόγω προϊόντος, ακόμη και στην κοινοτική αγορά.

- ράβδοι οπλισμού σκυροδέματος

Η εξέλιξη της ζήτησης ράβδων οπλισμού σκυροδέματος ήταν πολύ θετική στις περισσότερες χώρες της Ένωσης κατά το 2000, ακόμη και αν παρατηρήθηκε μια ορισμένη αναπροσαρμογή των αποθεμάτων μετά το καλοκαίρι, που είχε μόνο ένα επιβραδυντικό αποτέλεσμα της τάσης αυτής, με πολύ μικρή διάρκεια. Οι τιμές των ράβδων οπλισμού σκυροδέματος, που ήταν σωστά προσανατολισμένες στο παρελθόν υπέστησαν πίεση από τις εισαγωγές, ιδιαίτερα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2000. Η πίεση αυτή θα μπορούσε εξάλλου να ενταθεί μελλοντικά, αν τα προστατευτικά μέτρα της άλλης πλευράς του Ατλαντικού προκαλέσουν αύξηση των ροών εξαγωγών προς την κοινοτική αγορά, όπου η κατανάλωση αναμένεται ότι θα διατηρηθεί υψηλή.

- μορφοσίδηρος εμπορίου

Όπως και τα λοιπά επιμήκη προϊόντα, ο μορφοσίδηρος εμπορίου επωφελήθηκε κατά τη διάρκεια του 2000 από το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα λόγω της χαμηλής τιμής του ευρώ σε σχέση με το δολάριο. Σε αντίθεση με τις άλλες παγκόσμιες αγορές, οι εσωτερικές τιμές παραμένουν προσανατολισμένες προς την αύξηση εδώ και περισσότερο από 18 μήνες.

2.6. Ισοζύγιο ακατέργαστου χάλυβα για το 2001

Στην προοπτική της πιο έντονης και πιο διατηρήσιμης ανάπτυξης της κοινοτικής οικονομίας, τα πρώτα σημεία της οποίας εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια του 1999, το κλίμα εμπιστοσύνης βελτιώθηκε σημαντικά στην Ένωση, λαμβάνοντας ιδιαιτέρως υπόψη το εξωτερικό περιβάλλον που εξελίσσεται ευνοϊκά.

Για το 2001, οι προβλέψεις εσωτερικής οικονομικής ανάπτυξης παραμένουν επομένως πλήρως θετικές, επιτρέποντας να υποτεθεί, μεταξύ άλλων, ότι θα αυξηθεί η βιομηχανική παραγωγή, ενισχυόμενη από την επιτακτική ανάγκη επενδύσεων και αποκατάστασης των αποθεμάτων και από την εγχώρια και διεθνή ζήτηση που θα συνεχίσει να διατηρείται.

Έτσι, αναμένεται ότι η δραστηριότητα των κυριότερων τομέων - χρηστών χάλυβα θα εξακολουθήσει να είναι πολύ έντονη και θα εξασφαλίσει, κατά συνέπεια, τη διατήρηση της κατανάλωσης χάλυβα στην Ένωση σε αρκετά υψηλά επίπεδα.

Επομένως, αυτές οι προσδοκώμενες εξελίξεις αναμένεται ότι θα επιτρέψουν την αποκατάσταση καλών συνθηκών στην κοινοτική αγορά χάλυβα, λαμβάνοντας εξάλλου υπόψη την προβλέψιμη μείωση των εισαγωγών που αυξήθηκαν αισθητά το 2000 και τη διατήρηση της αυξητικής τάσης των εξαγωγών. Πράγματι, η επιδείνωση της κατάστασης της αγοράς χάλυβα που εμφανίστηκε το φθινόπωρο του 2000 αναμένεται ότι θα έχει μικρή μόνο διάρκεια.

Σ' αυτό το προβλέψιμο εξελικτικό πλαίσιο, το 2001 η κατανάλωση χάλυβα στην Ένωση αναμένεται ότι θα ανέλθει σε 163,0 εκατ. τόνους, πράγμα που αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 0,6 % σε σχέση με το 2000. Αντίθετα, η φαινόμενη κατανάλωση χάλυβα, μάλλον σταθερή σε σχέση με το 2000, θα ανέλθει σε 162,5 εκατ. τόνους. Έτσι, με την πρόβλεψη ενός ελαφρά αρνητικού ισοζυγίου εξωτερικού εμπορίου, με μείωση των εισαγωγών κατά 4,2 % και αύξηση των εξαγωγών κατά 2,3 %, η κοινοτική παραγωγή αναμένεται ότι θα σταθεροποιηθεί στην πράξη στο επίπεδο του 2000 σε 162 εκατ. τόνους.

3. ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ

3.1. Αγορά παλαιοσιδήρου

Οι τιμές του παλαιοσιδήρου παρουσίασαν πτώση στην κοινοτική αγορά προς τα μέσα του 2000, επηρεασμένες όπως φαίνεται από τη μείωση της ζήτησης, ως συνέπεια της επιβράδυνσης της παραγωγής χάλυβα. Η πτωτική τάση των τιμών παλαιοσιδήρου διακόπηκε, εντούτοις, τον Σεπτέμβριο και, μετά από μικρή αύξηση, οι τιμές αυτές σταθεροποιήθηκαν στις περισσότερες χώρες της Ένωσης, περιλαμβανόμενης της Ισπανίας. Αυτή η σταθερότητα των εσωτερικών τιμών φαίνεται ότι οφείλεται σε μια μείωση των εισαγωγών από την Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών, αφενός, και στην αύξηση των κοινοτικών εξαγωγών, που εξακολουθούν να είναι ανταγωνιστικές λόγω της συνεχιζόμενης χαμηλής τιμής του ευρώ, αφετέρου.

Το 2001, η προσφορά και οι τιμές παλαιοσιδήρου δεν αναμένεται ότι θα υποστούν σημαντικές μεταβολές, εκτός από τις συνηθισμένες εναλλαγές, που συνδέονται με τα εποχιακά αποτελέσματα της ζήτησης. Αυτό θα ισχύσει με την προϋπόθεση ότι οι φραγμοί για την εξαγωγή παλαιοσιδήρου που έχουν θεσπιστεί από ορισμένες χώρες δεν θα επιφέρουν μείωση της προσφοράς στη διεθνή αγορά.

3.2. Σιδηρομετάλλευμα

Μετά από σημαντική αύξηση κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000, οι παραδόσεις σιδηρομεταλλεύματος στην παγκόσμια αγορά συρρικνώθηκαν μετά το τέλος του καλοκαιριού, μετά από σταδιακή μείωση της ζήτησης. Αυτή η πτωτική τάση αναμένεται εντούτοις ότι θα διαρκέσει λίγους μόνο μήνες, υπό την επήρεια της πολύ περιορισμένης χρονικά μείωσης της κατανάλωσης. Πράγματι, η αναγκαιότητα αποκατάστασης των αποθεμάτων αναμένεται ότι θα τονώσει την παραγωγή χάλυβα, δίνοντας έτσι εκ νέου μεγαλύτερο δυναμισμό στην κατανάλωση και, κατά συνέπεια, στη ζήτηση αυτής της πρώτης ύλης της χαλυβουργίας.

Η αύξηση της συγκέντρωσης που εκδηλώθηκε στο επίπεδο των παραγωγών σιδηρομεταλλεύματος, με την τροποποίηση της ισορροπίας δυνάμεων που προκάλεσε στην αγορά, δημιουργεί κίνδυνο να καταστεί μελλοντικά πιο απρόβλεπτη η τάση των τιμών, η οποία μέχρι τώρα ακολουθούσε την εξέλιξη της ζήτησης.

3.3. Κασσίτερος, ψευδάργυρος και νικέλιο

Η παγκόσμια παραγωγή κασσιτέρου συνέχισε να αυξάνεται σε όλη τη διάρκεια του 2000, ως αποτέλεσμα της παγκόσμιας ζήτησης που ήταν προσανατολισμένη προς την άνοδο. Για το 2001, η επιβράδυνση της τάσης της κατανάλωσης κασσιτέρου δεν αναμένεται ότι θα συνοδεύεται από ιδιαίτερες αποκλίσεις στο επίπεδο των τιμών επειδή η προσφορά αναμένεται ότι θα είναι επαρκής για τον εφοδιασμό της αγοράς.

Η παραγωγή ψευδαργύρου, μετά την αισθητή ανάπτυξη κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000, σημείωσε αισθητή μείωση κατά την περίοδο των διακοπών, ενώ η ζήτηση διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα. Κατά συνέπεια, τα αποθέματα ψευδαργύρου συρρικνώθηκαν σημαντικά και έφθασαν το χαμηλότερο επίπεδό τους από το 1988. Έτσι, παρά τη μεγάλη αύξηση των κινεζικών εξαγωγών, οι τιμές του κασσιτέρου συνέχισαν να αυξάνονται μέχρι τον Σεπτέμβριο, για να αναδιπλωθούν λίγο στη συνέχεια. Δεδομένου ότι η κατανάλωση πρόκειται να σταθεροποιηθεί σε πολύ υψηλά επίπεδα και το 2001, είναι πιθανό ότι οι τιμές του ψευδαργύρου θα ανακτήσουν γρήγορα την αυξητική τάση τους.

Οι τιμές του νικελίου έφθασαν σε αδιανόητα υψηλά επίπεδα το 2000, αν και υπήρξαν κάποιες εναλλαγές σύντομων περιόδων με πτωτική τάση. Αυτή η εκτόξευση των τιμών του νικελίου μπορεί να αποδοθεί στην έντονη ανάκαμψη της παραγωγής ανοξείδωτων χαλύβων και στα όρια των δυνατοτήτων παραγωγής και των αποθεμάτων όσον αφορά τον εφοδιασμό της αγοράς. Οι τιμές αυτές παρουσίασαν έντονη αναδίπλωση από το φθινόπωρο του 2000 αλλά τα θεμέλια της αγοράς παραμένουν ισχυρά λόγω των καλών προοπτικών ανάπτυξης του τομέα των ανοξείδωτων χαλύβων.

Το επίπεδο των τιμών, παρά την αστάθειά τους, ενθαρρύνει την έναρξη της λειτουργίας νέων δυνατοτήτων παραγωγής και βελτιώνει γενικά την προσφορά νικελίου. Από το 2001, η εξέλιξη των τιμών αυτής της πρώτης ύλης θα εξαρτηθεί από την ισορροπία μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης, καθώς και από τις δυνατότητες των παραγωγών ανοξείδωτου χάλυβα να εφοδιάζονται με παλαιοσίδηρο της ίδιας ποιότητας.

4. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

Η μόνιμη ανάγκη βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της κοινοτικής χαλυβουργικής βιομηχανίας ωθεί τις επιχειρήσεις σε εσωτερική αναδιοργάνωση, σε αναδιάρθρωση, ή και σε ομαδοποίηση με άλλες βιομηχανικές οντότητες, για να εκμεταλλευτεί καλύτερα τις δυνατότητες της ενιαίας αγοράς καθώς και της διεθνούς αγοράς.

Η κοινοτική χαλυβουργία, υπό την επίδραση των τεχνολογικών εξελίξεων και της παγκοσμιοποίησης, διατηρεί επίσης μια όλο και πιο έντονη τάση εξειδίκευσης και παραγωγής προϊόντων καλύτερης ποιότητας και προϊόντων με υψηλότερη προστιθέμενη αξία.

Το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του παρελθόντος, που προκάλεσε πολλές απώλειες θέσεων απασχόλησης στον τομέα, τροποποίησε όχι μόνο τις δομές αλλά και τις μεθόδους εργασίας, την εσωτερική οργάνωση και τις κοινωνικές απαιτήσεις των επιχειρήσεων και επέφερε μείωση της ηλικίας των εργαζομένων στη χαλυβουργική βιομηχανία.

Έτσι, το σύνολο αυτών των αλλαγών, εντασσόμενο στο πλαίσιο της ενίσχυσης του επιπέδου ανταγωνιστικότητας της κοινοτικής χαλυβουργίας, προϋποθέτει τη χρησιμοποίηση καλύτερων πρακτικών, και στον κοινωνικό τομέα μεταξύ άλλων. Επομένως, είναι επιτακτική ανάγκη να διατηρηθεί ένα άριστο επίπεδο ικανοτήτων του εργατικού δυναμικού, με γενίκευση της συνεχούς κατάρτισης, ιδιαιτέρως με διεύρυνση της κατάρτισης αυτής ώστε να συμπεριλάβει τις νέες τεχνολογίες και τις πιο πρόσφατες τεχνολογίες που προσφέρει η ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας.

Σ' αυτό το πλαίσιο των εις βάθος μεταβολών του επιπέδου οργάνωσης της εργασίας, είναι κατά συνέπεια απαραίτητο να ενισχυθεί ο κοινωνικός διάλογος τόσο στο εσωτερικό των επιχειρήσεων μεταξύ των κοινωνικών εταίρων όσο και έξω από τις επιχειρήσεις μεταξύ των παραγόντων της τοπικής ζωής.

Στο πλαίσιο αυτού του ενισχυμένου διαλόγου, θα πρέπει να θεσπιστούν οι καλύτερες δυνατές στρατηγικές που θα αποσκοπούν στην προστασία και την αειφόρο ανάπτυξη της απασχόλησης στη χαλυβουργία, με σκοπό την προετοιμασία για την αντιμετώπιση των προβλέψιμων εξελίξεων της τομεακής δραστηριότητας.

Όσον αφορά την αντιμετώπιση των κοινωνικών συνεπειών των αναδιαρθρώσεων που εξακολουθούν να είναι απαραίτητες, συνεχίζουν να εφαρμόζονται προγράμματα εθνικών και κοινωνικών ενισχύσεων, που χορηγούνται βάσει του άρθρου 56 της συνθήκης ΕΚΑΧ. Έτσι, λόγω των αναδιαρθρώσεων αυτών, οι καθαρές απώλειες θέσεων απασχόλησης το 2001 στην κοινοτική χαλυβουργία εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε 5000, αν κα το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται ότι θα συνεχίσει να είναι, με μεγάλη διαφορά, η χώρα της Ένωσης που θίγεται περισσότερο. Αυτές οι απώλειες θέσεων απασχόλησης δεν αντιστοιχούν εντούτοις με τον αριθμό των εργαζομένων που θα είναι επιλέξιμοι για τις ενισχύσεις ΕΚΑΧ, για διάφορους λόγους και κυρίως λόγω του ότι ορισμένα κράτη μέλη δεν συμμετέχουν στην πολιτική αναπροσαρμογής.

Οι πιστώσεις που είναι εγγεγραμμένες στο σχέδιο προϋπολογισμού ΕΚΑΧ για το 2001 για τη χορήγηση παραδοσιακών ενισχύσεων για την αναπροσαρμογή στη χαλυβουργική βιομηχανία και τη βιομηχανία άνθρακα ανέρχονται σε 80 εκατ. ευρώ. Ενόψει της λήξης της συνθήκης ΕΚΑΧ αποφασίστηκε εν τούτοις να καλυφθούν με τα μέσα αυτά όχι μόνο οι δαπάνες του 2000 αλλά και ένα πρώτο τμήμα των δαπανών των σχετικών με το 2001.

(1) ΕΕ C 27 της 29.1.2000.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

Προσφορά και ζήτηση ακατέργαστου χάλυβα((Συντελεστής μετατροπής των έτοιμων προϊόντων σε ακατέργαστο χάλυβα: 1,11.)), EU-15

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

Δείκτες δραστηριότητας - EU-12((Ελλείψει βασικών δεδομένων για την κατανάλωση χάλυβα κατά κλάδο για την Αυστρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία, οι δείκτες αυτοί αναφέρονται μόνο στις αναμενόμενες εξελίξεις στην Κοινότητα των 12.

Δείκτες του επιπέδου δραστηριότητας των διαφόρων τομέων χρήσης χάλυβα, που ελήφθησαν κατόπιν στάθμισης των εθνικών δεδομένων που παρείχαν αντιπροσωπευτικές ενώσεις αυτών των κλάδων.

Ελλείψει δεδομένων για ορισμένες χώρες, τα στοιχεία εκτιμήθηκαν εν μέρει.))

(από τους δείκτες δεν έχει αφαιρεθεί το εποχιακό αποτέλεσμα)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Δεδομένα της Επιτροπής.

ΠΙΝΑΚΑΣ 2α

Τάσεις των κλάδων χρήσης στις βασικές χώρες((Πηγή:

εθνικές ενώσεις καταναλωτών χάλυβα.))

[Δείκτες δραστηριότητας((Δείκτης αναφοράς: 2000 = 100.))]

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΠΙΝΑΚΑΣ 3

Απόκλιση του εργατικού δυναμικού του χαλυβουργικού κλάδου (συμπεριλαμβανομένων των μαθητευομένων)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Eurostat.