Ψήφισμα της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με την "Ετήσια δήλωση για τις προτεραιότητες της Επιτροπής των Περιφερειών"

(2001/C 148/09)

H ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για τους "Στρατηγικούς Στόχους 2000-2005 - η διαμόρφωση της Ευρώπης" (COM(2000) 154 τελικό)·

έχοντας υπόψη το πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2001 (COM(2001) 28 τελικό)·

έχοντας υπόψη τις Πολιτικές Προτεραιότητες της Επιτροπής των Περιφερειών·

έχοντας υπόψη το ψήφισμα της ΕΤΠ σχετικά με το 5ετές Στρατηγικό Πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και με το πρόγραμμα εργασίας για το 2000 (CdR 125/2000 fin)(1)·

έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 5ετές Στρατηγικό Πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (B5-0143, 0144 και 0145/2000)·

εκτιμώντας ότι η ακριβέστερη ευθυγράμμιση των προτεραιοτήτων και των στόχων όλων των οργάνων της ΕΕ θα ενισχύσει τον αντίκτυπο των πρωτοβουλιών και των δράσεων των μεμονωμένων οργάνων·

εκτιμώντας ότι στα περισσότερα κράτη μέλη υπάρχει αυξανόμενη τάση προς την αποκέντρωση και την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων των υποεθνικών διοικητικών βαθμίδων και ότι, κατά συνέπεια, οι εν λόγω διοικητικές βαθμίδες συμμετέχουν όλο και περισσότερο στις ευρωπαϊκές πολιτικές·

εκτιμώντας ότι η Επιτροπή των Περιφερειών, ως εκπρόσωπος των τοπικών και περιφερειακών αρχών της Ευρώπης, επιθυμεί να λάβει θέση επί των προτεραιοτήτων που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή·

εκτιμώντας ότι η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να εκθέσει τις προτεραιότητές της για το προσεχές έτος, ενόψει της επικείμενης υιοθέτησης του προγράμματος εργασίας της για το διάστημα 2001-2002·

εκτιμώντας ότι η συμμετοχή της Επιτροπής των Περιφερειών, ως εκπροσώπου των τοπικών και περιφερειακών αρχών στο θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ, θα ενισχύσει τη δημοκρατική νομιμότητα και τη διαφάνεια·

Η Επιτροπή των Περιφερειών κατά την 37η σύνοδο ολομέλειας της 14ης και 15ης Φεβρουαρίου 2001 (συνεδρίαση της 15ης Φεβρουαρίου)

1. επιδοκιμάζει το πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2001 και εκφράζει την ικανοποίησή της τόσο έναντι των στόχων της Σουηδικής Προεδρίας όσο και εκείνων της επερχόμενης Βελγικής Προεδρίας·

2. λυπάται διότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν κατόρθωσε ακόμη να ακολουθήσει τη σύστασή της όσον αφορά την κατάρτιση ορθώς στοχοθετημένου ετήσιου προγράμματος εργασίας και, ως εκ τούτου, επαναλαμβάνει ότι απαιτούνται λιγότερες δράσεις εστιασμένες σε ζητήματα καθοριστικής σημασίας·

3. υποστηρίζει την παρούσα δέσμευση και πρόοδο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τη συνεκτίμηση της ισότητας των δύο φύλων και της μη διακριτικής μεταχείρισης στις πολιτικές της ΕΕ, αντί της αντιμετώπισής τους ως αυταπόδεικτων δικαιωμάτων·

A. Νέες μορφές διακυβέρνησης

4. αναμένει με ενδιαφέρον την προβλεπόμενη δημοσίευση του Λευκού Βιβλίου της Επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση, το οποίο έχει ως πρωταρχικό στόχο να πλησιάσει η Ευρώπη τους πολίτες προκειμένου να ανταποκριθεί αποτελεσματικότερα στις ανάγκες και στις προσδοκίες τους·

5. επ' αυτού, επικροτεί το νέο πλαίσιο για την πολιτική ενημέρωσης και επικοινωνίας της Ένωσης, το οποίο αντιστοιχεί σε μία από τις δράσεις προτεραιότητας που ανελήφθησαν από την ΕΤΠ και αποσκοπεί στη βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχονται στο κοινό, καθώς και στην προαγωγή της εταιρικής σχέσης με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, ως βασικής συνιστώσας μιας προοδευτικής Ευρώπης·

6. ευελπιστεί ότι οι νέες μορφές διακυβέρνησης θα καταστήσουν εφικτή την αποτελεσματικότερη και εποικοδομητικότερη συνεργασία των διαφόρων βαθμίδων διακυβέρνησης, κυρίως δε επί των θεμάτων μείζονος σημασίας· επαναδιατυπώνει την άποψή της, σύμφωνα με την οποία η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών είναι κεφαλαιώδης για την επιτυχημένη περαιτέρω ευρωπαϊκή ενοποίηση·

7. συμφωνεί ότι η ανάγκη αποτελεσματικότερης διακυβέρνησης στην Ευρώπη συνδέεται στενά με την ανάγκη εις βάθος μεταρρύθμισης των οργάνων της ΕΕ και των μεθόδων αλληλεπίδρασής τους·

8. επισημαίνει ότι απαιτείται μεγαλύτερη διασαφήνιση της πολιτικής ευθύνης στο πλαίσιο των πολιτικών της ΕΕ προκειμένου να επιτευχθεί μεγαλύτερη εγκυρότητα· επικροτεί, ως προς τούτο, τις σχετικές αποφάσεις της τελευταίας Διακυβερνητικής Διάσκεψης·

9. ζητεί να υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια και ευρύτητα στις εργασίες όλων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε έγγραφα και πληροφορίες·

10. δηλώνει απολύτως πεπεισμένη ότι το όλο εγχείρημα πρέπει να καθοδηγείται από την αρχή της επικουρικότητας, κατά τρόπο ώστε να διασφαλισθεί ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται όσο το δυνατόν πλησιέστερα στους πολίτες·

11. επαναλαμβάνει, συνεπώς, την επιθυμία της περί ενίσχυσης των εξουσιών και της θέσεώς της στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής διαδικασίας λήψεως αποφάσεων - κατά την επικείμενη θεσμική μεταρρύθμιση μετά από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Νίκαιας - και την πρόθεσή της να λάβει, εν τω μεταξύ, συγκεκριμένα μέτρα για την απτή εφαρμογή της υφιστάμενης διαδικασίας διαβούλευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επί κρίσιμων θεμάτων·

12. τονίζει ότι θεωρεί σημαντικό να διερευνηθεί πώς είναι δυνατό να επιτευχθεί μεγαλύτερη αλληλεπίδραση μεταξύ της Επιτροπής των Περιφερειών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γεγονός το οποίο θα μπορούσε να σχηματοποιηθεί με συμφωνία συνεργασίας·

13. επαναδιατυπώνει τη βούλησή της να συμμετέχει, μαζί με τις περιφέρειες που διαθέτουν νομοθετικές εξουσίες, στην ανταλλαγή απόψεων επί θεμάτων περιφερειακού ενδιαφέροντος κατά τα άτυπα Συμβούλια Υπουργών·

14. επικροτεί την εισήγηση του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περί "ευρείας δημόσιας συζήτησης για το μέλλον της Ευρώπης με τη συμμετοχή όχι μόνον των κυβερνήσεων της ΕΕ, αλλά και των υποψηφίων προς ένταξη χωρών και όλων των ενδιαφερομένων, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειών, των τοπικών θεσμών και της κοινωνίας των πολιτών", και επιθυμεί την πλήρη ανάμειξή της στη συζήτηση αυτή·

15. υποστηρίζει τις προτάσεις για τη σύσταση Συνελεύσεως ή συναφούς σώματος (αντίστοιχου προς εκείνο που ανέλαβε την προετοιμασία του σχεδίου Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων) στο πλαίσιο της μετά τη Νίκαια διαδικασίας, ως δημοκρατικότερης, εναργέστερης και πλουραλιστικότερης μεθόδου διαπραγμάτευσης για την προετοιμασία της επόμενης Διακυβερνητικής Διάσκεψης και εμμένει σθεναρά στην πλήρη εξ αρχής συμμετοχή της ως πολιτικού οργάνου στις συζητήσεις της προαναφερθείσας Συνέλευσης·

16. επιδοκιμάζει τον ενισχυμένο ρόλο που ανατίθεται στα Ευρωπαϊκά Πολιτικά Κόμματα από τη Συνθήκη της Νίκαιας τόσο για την προαγωγή της δημοκρατίας όσο και για την έκφραση της βούλησης των πολιτών και τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των ευρωπαϊκών οργάνων και των πολιτών της Ευρώπης·

17. δίδει προτεραιότητα στην απλοποίηση και στον εξορθολογισμό των Συνθηκών εντός θεσμικού πλαισίου, προκειμένου να καταστούν σαφέστερες και κατανοητότερες για τους πολίτες·

B. Διεύρυνση

18. επικροτεί τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εντείνει τη στρατηγική επικοινωνίας της όσον αφορά τη διεύρυνση και ζητεί εκ νέου το συντονισμό των δράσεων και την καθιέρωση συνεργασίας με την ΕΤΠ και τα όργανα της ΕΕ σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα·

19. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δώσει σημαντικότερη βαρύτητα στον θεμελιώδη στόχο - ο οποίος διαφυλάσσεται από τις Συνθήκες - της επίτευξης κοινωνικής και οικονομικής συνοχής στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες, όπου υφίστανται αισθητές ανισότητες οι οποίες ενδέχεται να διευρυνθούν ακόμη περισσότερο, ως άμεση απόρροια της τρέχουσας οικονομικής ανάπτυξης·

20. εκφράζει την υποστήριξή της τόσο έναντι της διαδικασίας αποκέντρωσης και περιφερειακής οργάνωσης στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες όσο και της ανάπτυξης οικονομικής και διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των περιφερειών·

21. εκδηλώνει την ανησυχία της όσον αφορά την ανεπαρκή διαβούλευση με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, οι οποίες έχουν καθοριστική συνεισφορά στην επιτυχή εφαρμογή των πολιτικών της ΕΕ στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες· κατά συνέπεια, προτείνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη διαμόρφωση, σε στενή συνεργασία με την ΕΤΠ, ειδικού προγράμματος κατάρτισης για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές ενόψει της προσχώρησης·

22. στηρίζει την επιθυμία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιταχυνθεί η επανέναρξη της διαδικασίας της Βαρκελώνης και εκφράζει ορισμένες ανησυχίες για τα πενιχρά αποτελέσματα της συνάντησης που πραγματοποιήθηκε το 2000 στη Μασσαλία· υπό αυτό το πρίσμα, η ΕΤΠ υπογραμμίζει τη σημασία της αποκεντρωμένης συνεργασίας και του ρόλου των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την προαγωγή του διαλόγου, της ειρήνης και της δημοκρατικής ανάπτυξης στο πλαίσιο της Ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης·

Γ. Προς μία νέα οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή

23. επιδοκιμάζει την υιοθέτηση της Δεύτερης Έκθεσης για την Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή, καθώς και την εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διενέργεια εκτεταμένου διαλόγου με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων φορέων και, ειδικότερα, των τοπικών και περιφερειακών αρχών· η ΕΤΠ εκτιμά ότι θα πρέπει να γίνει σχετική αναφορά στο πρόγραμμα της ΓΔ Περιφερειακή Πολιτική για το 2001 και επιθυμεί να συμμετάσχει ενεργά στην εν λόγω διαδικασία·

24. κρίνει σκόπιμη τη συνεκτίμηση της έννοιας της εδαφικής συνοχής ως συμπληρωματικής συνιστώσας της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, η οποία αποσκοπεί στην εξάλειψη των ανισοτήτων, όπως ορίζεται στις Συνθήκες·

25. τονίζει εκ νέου ότι για την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς πρέπει να ληφθεί υπόψη ο στόχος της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, ο οποίος μπορεί να συμβάλει στην ολοκλήρωσή της· ως προς τούτο, η ΕΤΠ είναι απολύτως πεπεισμένη ότι οι υπηρεσίες γενικού συμφέροντος θα διαδραματίσουν μείζονα ρόλο, δεδομένου ότι επηρεάζουν άμεσα τις τοπικές και περιφερειακές αρχές·

26. εμμένει στη σημασία της αστικής διάστασης σε θέματα ευρωπαϊκής πολιτικής, εφόσον το 80 % των ευρωπαίων πολιτών κατοικεί σε αστικές περιοχές και οι πόλεις είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα των περιφερειών και, κατ' επέκταση, της Ευρώπης· επισημαίνει ότι η ανάπτυξη των αστικών, των αγροτικών και των απομακρυσμένων περιοχών απαιτείται να πραγματοποιηθεί κατά τρόπο ισορροπημένο, συντονισμένο και βιώσιμο·

27. υπενθυμίζει τον εξέχοντα ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την εισαγωγή του ευρώ και συνιστά ενθέρμως να ληφθούν ιδιαιτέρως υπόψη οι πλέον ευάλωτες ομάδες χρηστών· επικροτεί την πρόταση του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ζητηθεί η υποστήριξη της ΕΤΠ προς το σκοπό αυτό·

28. υποστηρίζει τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προαγωγή υψηλού επιπέδου απασχόλησης, εστιασμένης στην ποιότητα, η οποία να συνδυάζει την ανταγωνιστικότητα με την κοινωνική συνοχή· υπό αυτό το πρίσμα, επιδοκιμάζει την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιδιώξει "μια πιο στρατηγική συνεργασία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και τοπικές εταιρικές σχέσεις" και, συνεπώς, τονίζει εκ νέου τη σημασία της εκστρατείας για την απασχόληση και τη δια βίου κατάρτιση σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα (π.χ. τα Περιφερειακά Σύμφωνα για την Απασχόληση)·

29. συμμερίζεται την ανάγκη εκσυγχρονισμού και ανάπτυξης βιώσιμων συστημάτων κοινωνικής προστασίας και συνταξιοδότησης·

30. εκδηλώνει την επιθυμία να συμβάλει στην κατάρτιση του προεξαγγελθέντος Λευκού Βιβλίου για τη Νεολαία και δίδει έμφαση στο σημαίνοντα ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την προαγωγή της κοινωνικής ένταξης και συνοχής διαμέσου της εκπαίδευσης και της κατάρτισης·

31. υποστηρίζει τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκειμένου να καταστεί η Ευρώπη αναπόσπαστο τμήμα της κοινωνίας των πληροφοριών και της γνώσης και, παράλληλα, επισημαίνει ότι οι νέες τεχνολογίες δημιουργούν νέες κοινωνικές ανάγκες·

32. επαναλαμβάνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται επειγόντως μια κοινή πολιτική μετανάστευσης και ασύλου, με τη συμμετοχή όλων των βαθμίδων διακυβέρνησης (εθνικής, περιφερειακής και τοπικής)·

Δ. Βιώσιμη ανάπτυξη

33. επιδοκιμάζει τη συνολική ολοκληρωμένη στρατηγική για την ανάπτυξη, καθώς και τη σημαντικό πρόοδο που επετεύχθη προς την κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης των μεταφορών, της ενέργειας, της έρευνας, της γεωργίας και άλλων κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών· συμμερίζεται την επιτακτική ανάγκη συμφιλίωσης της οικονομικής ανάπτυξης με την κοινωνική συνοχή και την προστασία του περιβάλλοντος·

34. εκφράζει την ικανοποίησή της για τις πρόσφατα διατυπωθείσες προτάσεις για το περιβάλλον, οι οποίες αποσκοπούν στην αρμονική συνύπαρξη της οικονομικής ανάπτυξης με την προστασία του περιβάλλοντος· εντούτοις, τονίζει ότι επιβάλλεται να εφαρμοσθεί η υφιστάμενη περιβαλλοντική νομοθεσία στα κράτη μέλη· η εμπειρία έχει δείξει ότι η ενεργός συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών είναι υψίστης σημασίας για την υλοποίηση της συνολικής δράσης·

35. υποστηρίζει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά, αφενός, την ευρύτερη διαβούλευση με το κοινό κατά την προετοιμασία ορισμένων περιβαλλοντικών σχεδίων και προγραμμάτων και, αφετέρου, την ευχερέστερη πληροφόρηση των μεμονωμένων πολιτών επί περιβαλλοντικών θεμάτων, με στόχο τη δημιουργία πλαισίου το οποίο δεν θα θέτει μακροπρόθεσμα σε κίνδυνο τη δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να καλύπτουν τις ανάγκες τους· υποστηρίζει επίσης την έκκληση για εξ ολοκλήρου βιώσιμη αλιεία·

36. προωθεί την επιδίωξη μιας πιο βιώσιμης γεωργίας, εστιασμένης στην ανάπτυξη της υπαίθρου, στην υιοθέτηση φιλικών προς το περιβάλλον μεθόδων παραγωγής, στη βελτίωση της ποιότητας και στην προάσπιση των συμφερόντων των καταναλωτών και της υγείας τους, η οποία θα μπορούσε να συντελέσει καθοριστικά στην επίτευξη οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής·

37. ελπίζει ότι το υπό έκδοση Λευκό Βιβλίο για τις μελλοντικές εξελίξεις στον τομέα της κοινής πολιτικής μεταφορών, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εδαφών, θα ευνοήσει την ανάπτυξη αποτελεσματικών και οικονομικά βιώσιμων μεταφορικών συστημάτων, επικεντρωμένων κατά προτεραιότητα στην ασφάλεια και στο περιβάλλον·

38. θα υιοθετήσει το ετήσιο Πρόγραμμα Εργασίας της βάσει του παρόντος ψηφίσματος·

39. καλεί τον Πρόεδρό της να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο Συμβούλιο της ΕΕ, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Βρυξέλλες, 15 Φεβρουαρίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jos Chabert

(1) ΕΕ C 226 της 8.8.2000, σ. 46.