Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την επιβολή τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα για τη χρήση ορισμένων έργων υποδομής (97/C 59/06) COM(96) 331 τελικό - 96/0182(SYN)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 13 Νοεμβρίου 1996)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 75 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Γ της συνθήκης,

Εκτιμώντας:

(1) ότι η αποτελεσματική χρήση του συστήματος μεταφορών στην Κοινότητα εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την καθιέρωση δίκαιης και αποδοτικής τιμολόγησης στις μεταφορές, σύμφωνα με την αρχή της επιβάρυνσης του χρήστη 7

(2) ότι η εφαρμογή της εν λόγω αρχής απαιτεί τη θέσπιση κατάλληλου νομικού πλαισίου, τα οποίο θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να καλύψουν το πραγματικό κόστος της οδικής υποδομής τους καθώς και να επιβάλουν επιβαρύνσεις για εξωτερικό κόστος, κατά περίπτωση 7

(3) ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να αποφεύγουν την παρεμβολή εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων ή των υπηρεσιών στην Κοινότητα 7 ότι η εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς μεταφορών απαιτεί μείωση των διαφορών στις συνθήκες ανταγωνισμού των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων λόγω αδικαιολόγητων αποκλίσεων στα επίπεδα μεταφορικών επιβαρύνσεων, περιλαμβανομένων των φόρων και άλλων σχετικών τελών 7 ότι, κατά συνέπεια, πρέπει να καθοριστεί ανώτατο και κατώτατο επίπεδο για τους φόρους οχημάτων και τα τέλη χρήσης 7

(4) ότι για να εξασφαλισθούν βιώσιμες μεταφορές στην Κοινότητα είναι σημαντικό να ενθαρρυνθεί η χρήση μέσων πιο φιλικών προς το περιβάλλον για τη μεταφορά εμπορευμάτων 7

(5) ότι οι στόχοι αυτοί θα πρέπει να επιτευχθούν σταδιακά, ώστε να αποφευχθεί η διαταραχή της ισορροπίας στην αγορά οδικών μεταφορών 7

(6) ότι έχει επιτευχθεί κάποιος βαθμός εναρμόνισης όσον αφορά τα συστήματα επιβολής τελών με την έκδοση της οδηγίας 92/81/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την εναρμόνιση των διαρθρώσεων των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα πετρελαιοειδή (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 94/74/ΕΚ (2) και την οδηγία 92/82/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την προσέγγιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα πετρελαιοειδή (3), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 94/74/ΕΚ 7

(7) ότι το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ακύρωσε με την απόφασή του, της 5ης Ιουλίου 1995 στην υπόθεση C-21/94, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου (4) την οδηγία 93/89/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 1993, σχετικά με την εφαρμογή, εκ μέρους των κρατών μελών, των φόρων επί ορισμένων οχημάτων τα οποία χρησιμοποιούνται για οδική μεταφορά εμπορευμάτων, καθώς και των διοδίων και τελών χρήσης που εισπράττονται για τη χρησιμοποίηση ορισμένων έργων υποδομής (5) ακυρώθηκε διατηρώντας τα αποτελέσματα της εν λόγω οδηγίας έως ότου το Συμβούλιο ψηφίσει νέα σχετική ρύθμιση 7 ότι κατά συνέπεια, η οδηγία 93/89/ΕΟΚ πρέπει να αντικατασταθεί από την παρούσα οδηγία 7

(8) ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες, η προσαρμογή των εθνικών συστημάτων επιβολής τελών θα πρέπει να περιορισθεί στα οχήματα επαγγελματικής χρήσεως, των οποίων το μεικτό βάρος υπερβαίνει ένα καθορισμένο όριο 7

(9) ότι δεν χρειάζεται να εφαρμόζονται κατώτατα επίπεδα φόρων οχημάτων στα κράτη μέλη όπου λειτουργεί σύστημα τελών χρήσης 7

(10) ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η χρήση οχημάτων περισσότερο φιλικών προς το περιβάλλον και τις οδούς μέσω της μεγαλύτερης διαφοροποίησης των φόρων και τελών, στο βαθμό που η διαφοροποίηση αυτή δεν επηρεάζει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 7

(11) ότι, σε ορισμένες εσωτερικές μεταφορές τοπικού χαρακτήρα με ασήμαντο αντίκτυπο στην κοινοτική αγορά μεταφορών, επιβάλλονται σήμερα μειωμένου ύψους φόροι επί των οχημάτων 7 ότι, για να εξασφαλισθεί η απρόσκοπτη μετάβαση, θα πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη να προβλέψουν προσωρινές παρεκκλίσεις από το ελάχιστο ύψος φόρων 7

(12) ότι πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν μειωμένους φόρους ή απαλλαγές από τους φόρους οχημάτων στην περίπτωση οχημάτων, η χρήση των οποίων δεν προβλέπεται να έχει επιπτώσεις στην κοινοτική αγορά μεταφορών 7

(13) ότι οι υφιστάμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού δεν μπορούν να εξαλειφθούν με απλή εναρμόνιση των φόρων ή των ειδικών φόρων κατανάλωσης καυσίμων αλλά ότι, μέχρι να εισαχθούν καταλληλότεροι τρόποι φορολόγησης από τεχνική και οικονομική άποψη, οι στρεβλώσεις αυτές μπορούν να μετριασθούν μέσω της δυνατότητας διατήρησης ή καθιέρωσης διοδίων ή/και τελών χρήσης αυτοκινητοδρόμων 7 ότι, επιπροσθέτως, θα πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη να επιβάλουν τέλη για την χρήση γεφυρών, σηράγγων, οδών που διασχίζουν ορεινούς αυχένες και ευαίσθητων οδών 7

(14) ότι ο καθορισμός των «ευαίσθητων οδών» θα πρέπει να αποφασισθεί από την Επιτροπή με διαδικασία συμβουλευτικής επιτροπής αποτελούμενης από αντιπροσώπους των κρατών μελών 7 ότι η διαθεσιμότητα κατάλληλων υπηρεσιών με άλλα μεταφορικά μέσα θα πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση για το χαρακτηρισμό μιας οδού ως ευαίσθητης 7

(15) ότι τα διόδια και τα τέλη χρήσης δεν πρέπει να εισάγουν διακρίσεις ούτε να συνεπάγονται υπερβολικές διατυπώσεις ή να παρεμβάλλουν εμπόδια στα εσωτερικά σύνορα 7 ότι, κατά συνέπεια, θα πρέπει να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα που να επιτρέπουν την καταβολή διοδίων και τελών χρήσης οποιαδήποτε στιγμή και με διάφορους τρέχοντες τρόπους πληρωμής 7

(16) ότι τα επίπεδα των τελών χρήσης θα πρέπει να βασίζονται στη διάρκεια χρήσης της εν λόγω υποδομής και θα πρέπει να πλησιάζουν όσο το δυνατόν περισσότερο το πραγματικό κόστος που αναλογεί στα οδικά οχήματα 7 ότι αυτό θα πρέπει να επιδιωχθεί βραχυπρόθεσμα μέσω της εισαγωγής περιορισμένης διαφοροποίησης του ύψους των τελών ανάλογα με τις ζημίες που προκαλούνται στην υποδομή και στο περιβάλλον 7

(17) ότι, προκειμένου να εξασφαλισθεί ομοιόμορφη εφαρμογή των τελών χρήσης και των διοδίων, είναι σκόπιμο να τεθούν ορισμένοι κανόνες όσον αφορά τον τρόπο εφαρμογής τους, όπως τα χαρακτηριστικά της υποδομής στην οποία επιβάλλονται αυτά τα τέλη χρήσης και διόδια, τα στοιχεία υποδομής και εξωτερικού κόστους που θα πρέπει να καλύπτουν οι συντελεστές καθώς και το μέγιστο και ελάχιστο ύψος ορισμένων τελών 7 ότι στην περίπτωση των διοδίων στο ύψος τους μπορεί να συνυπολογιστεί επίσης η απόδοση των επενδυμένων κεφαλαίων σε ποσοστό που είναι συγκρίσιμο με αυτό άλλων παρομοίων επενδύσεων 7

(18) ότι, πρέπει να δοθεί η δυνατότητα σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη να συνεργασθούν για να εισαγάγουν ένα κοινό σύστημα τελών χρήσης, τηρουμένων ορισμένων συμπληρωματικών όρων 7

(19) ότι, σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, η παρούσα οδηγία περιορίζεται στα απολύτως απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων που επιδιώκονται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 3 Β τρίτο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ 7

(20) ότι χρειάζεται αυστηρό χρονοδιάγραμμα για την επανεξέταση των διατάξεων της παρούσας οδηγίας και την ενδεχόμενη προσαρμογή τους, εάν είναι αναγκαίο, με σκοπό την ανάπτυξη ενός συστήματος φορολόγησης περισσότερο εδαφικού χαρακτήρα,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1

Η παρούσα οδηγία ισχύει για τους φόρους οχημάτων, τα διόδια και τα τέλη χρήσης που επιβάλλονται στα βαρέα φορτηγά οχήματα, όπως αυτά καθορίζονται στο άρθρο 2 κατωτέρω.

Η παρούσα οδηγία δεν αφορά τα οχήματα που πραγματοποιούν μεταφορές αποκλειστικά στα εκτός Ευρώπης εδάφη των κρατών μελών.

Δεν αφορά ούτε τα οχήματα των οποίων η άδεια κυκλοφορίας έχει εκδοθεί στις Καναρίους Νήσους, στη Θέουτα και Μελίλα, στις Αζόρες και Μαδέρα και τα οποία πραγματοποιούν μεταφορές αποκλειστικά στα συγκεκριμένα εδάφη ή μεταξύ αυτών και του ηπειρωτικού εδάφους της Ισπανίας ή της Πορτογαλίας αντίστοιχα.

Άρθρο 2

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως:

α) «αυτοκινητόδρομος»: κάθε οδός η οποία έχει μελετηθεί και κατασκευαστεί ειδικά για την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων, η οποία δεν εξυπηρετεί τις παρόδιες ιδιοκτησίες και η οποία,

i) εκτός από ορισμένα σημεία της ή εκτός από προσωρινές διευθετήσεις, διαθέτει, για τις δύο κατευθύνσεις της κυκλοφορίας, διακεκριμένα οδοστρώματα τα οποία χωρίζονται μεταξύ τους είτε με διαχωριστική νησίδα που δεν προορίζεται για την κυκλοφορία είτε κατ' εξαίρεση, με άλλα μέσα,

ii) δεν διασταυρώνεται στο ίδιο επίπεδο με άλλη οδό, με σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική γραμμή ή με λωρίδα για πεζούς,

iii) φέρει την ειδική σήμανση αυτοκινητοδρόμου 7

β) «διόδια»: το καταβαλλόμενο καθορισμένο χρηματικό ποσό για την πραγματοποιούμενη από όχημα διαδρομή μεταξύ δύο σημείων ενός των έργων υποδομής που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 7 το ύψος του εν λόγω ποσού καθορίζεται με βάση τη διανυόμενη απόσταση και την κατηγορία του οχήματος 7

γ) «τέλη χρήσης»: το καταβαλλόμενο καθορισμένο χρηματικό ποσό για την απόκτηση του δικαιώματος χρήσης, από ένα όχημα και επί δεδομένο χρονικό διάστημα, της υποδομής που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 7

δ) «όχημα»: όχημα με κινητήρα ή συνδυασμός αρθρωτών οχημάτων που προορίζονται αποκλειστικά για οδικές εμπορευματικές μεταφορές και έχουν μέγιστο επιτρεπόμενο μεικτό βάρος τουλάχιστο ίσο προς 12 τόνους 7

ε) όχημα «Euro I»: το όχημα με τα χαρακτηριστικά που ορίζονται στο στίχο Α του πίνακα του τμήματος 8.3.1.1 του παραρτήματος Ι της οδηγίας 88/77/ΕΟΚ του Συμβουλίου (6) 7

στ) όχημα «Euro II»: το όχημα με τα χαρακτηριστικά που ορίζονται στο στίχο Β του πίνακα του τμήματος 8.3.1.1 του παραρτήματος Ι της οδηγίας 88/77/ΕΟΚ 7

ζ) «ευαίσθητη οδός»: υποδομή για την οποία μπορούν να επιβληθούν διόδια ή τέλη χρήσης σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 και η οποία πληροί τα κριτήρια που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 2 και έχει καθορισθεί σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 10 7

η) «εξωτερικό κόστος»: το κόστος της κυκλοφοριακής συμφόρησης, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και του θορύβου 7

θ) «εγκεκριμένοι μεταφορείς»: οι μεταφορείς που συμμορφώνονται με τις διατάξεις της οδηγίας 95/18/ΕΟΚ του Συμβουλίου (7) στην περίπτωση σιδηροδρομικών επιχειρήσεων και της οδηγίας 87/540/ΕΟΚ του Συμβουλίου (8) στην περίπτωση επιχειρήσεων εσωτερικών πλωτών μεταφορών 7

ι) «ελεύθερη πρόσβαση»: η πρόσβαση κατά την έννοια της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ του Συμβουλίου (9) για τους σιδηροδρόμους και η πρόσβαση κατά την έννοια των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2919/85 (10), (ΕΟΚ) αριθ. 3921/91 (11), και (ΕΚ) αριθ. 1356/96 (12) του Συμβουλίου για την εσωτερική ναυσιπλοΐα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ Φόροι επί των οχημάτων

Άρθρο 3

1. Οι φόροι επί των οχημάτων οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 1 είναι οι ακόλουθοι:

- Βέλγιο: taxe de circulation sur les vιhicules automobiles/verkeersbelasting op de autovoertuigen,

- Δανία: vζgtafgift af motorkψretψjer m.v.,

- Γερμανία: Kraftfahrzeugsteuer,

- Ελλάδα: Τέλη κυκλοφορίας,

- Ισπανία: α) impuesto sobre vehνculos de tracciσn mecαnica

β) impuesto sobre actividades econσmicas (μόνον όσον αφορά το ποσό των τελών που επιβάλλονται για τα αυτοκίνητα οχήματα),

- Γαλλία: α) taxe spιciale sur certains vιhicules routiers

β) taxe diffιrentielle sur les vιhicules ΰ moteur,

- Ιρλανδία: vehicle excise duty,

- Ιταλία: α) tassa automobilistica

β) addizionale del 5 % sulla tassa automobilistica,

- Λουξεμβούργο: taxe sur les vιhicules automoteurs,

- Κάτω Χώρες: motorrijtuigenbelasting,

- Αυστρία: Kraftfahrzeugsteuer,

- Πορτογαλία: α) imposto de camionagem

β) imposto de circulaηγo,

- Φινλανδία: moottoriajoneuvovero/motorfordonsskatt

- Σουηδία: fordonsskatt

- Ηνωμένο Βασίλειο: vehicle excise duty.

2. Όταν ένα κράτος μέλος αντικαθιστά έναν από τους αναφερόμενους στην παράγραφο 1 φόρους με άλλον ανάλογο, οφείλει να ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή, η οποία επιφέρει τις αναγκαίες τροποποιήσεις.

Άρθρο 4

Οι διαδικασίες επιβολής και είσπραξης των φόρων, οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 3, θεσπίζονται από κάθε κράτος μέλος.

Άρθρο 5

Για τα οχήματα των οποίων η άδεια κυκλοφορίας εκδίδεται σε κάθε κράτος μέλος, οι φόροι που αναφέρονται στο άρθρο 3 επιβάλλονται μόνο από το κράτος μέλος έκδοσης της αδείας.

Άρθρο 6

1. Οποιαδήποτε και αν είναι η διάρθρωση των φόρων που αναφέρονται στο άρθρο 3, τα κράτη μέλη καθορίζουν το ύψος των φόρων αυτών έτσι ώστε, για κάθε κατηγορία ή υποκατηγορία οχημάτων που αναφέρεται στο παράρτημα Ι, το ποσό του φόρου να μην είναι μικρότερο από το ελάχιστο όριο ούτε μεγαλύτερο από το μέγιστο όριο τα οποία καθορίζονται στο εν λόγω παράρτημα.

Εντούτοις, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλλουν φόρους οχημάτων μικρότερους από τα εν λόγω ελάχιστα επίπεδα, υπό την προϋπόθεση ότι εφαρμόζουν σύστημα τελών χρήσης σύμφωνα με τη παρούσα οδηγία.

Οι φόροι για οχήματα μη Euro πρέπει να είναι τουλάχιστον κατά 10 % υψηλότεροι από αυτούς των οχημάτων Euro I. Οι συντελεστές των φόρων για οχήματα Euro I πρέπει να είναι τουλάχιστον κατά 10 % μεγαλύτεροι από αυτούς των οχημάτων Euro II.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν μειωμένους συντελεστές φόρων ή φοροαπαλλαγές:

α) για τα οχήματα εθνικής ή πολιτικής άμυνας, τα οχήματα των πυροσβεστικών υπηρεσιών και των άλλων υπηρεσιών εκτάκτου ανάγκης καθώς και των σωμάτων ασφαλείας και για τα οχήματα συντήρησης των οδών 7

β) για τα οχήματα που μόνον περιστασιακά κυκλοφορούν σε δημόσιες οδούς του κράτους μέλους στο οποίο έχει εκδοθεί άδεια κυκλοφορίας και χρησιμοποιούνται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, των οποίων κύρια δραστηριότητα δεν είναι η μεταφορά εμπορευμάτων, υπό τον όρο ότι οι πραγματοποιούμενες από τα οχήματα αυτά μεταφορές δεν συνεπάγονται στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και εφόσον συμφωνήσει η Επιτροπή.

3. Με την επιφύλαξη της επανεξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 13, τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν, έως την 1η Ιουλίου 1998, ειδικές παρεκκλίσεις για τα οχήματα με τρεις το πολύ άξονες, τα οποία πραγματοποιούν αποκλειστικά τοπικές μεταφορές στο εσωτερικό του κράτους μέλους.

4. Σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 10, είναι δυνατόν να επιτραπεί στα κράτη μέλη να διατηρήσουν περαιτέρω απαλλαγές ή μειώσεις των φόρων επί των οχημάτων, που δικαιολογούνται από συγκεκριμένες πολιτικές κοινωνικοοικονομικής φύσης ή συνδεόμενες με την υποδομή του εν λόγω κράτους. Τέτοιου είδους απαλλαγές ή μειώσεις μπορούν να ισχύουν μόνο για οχήματα που φέρουν αριθμό κυκλοφορίας του εν λόγω κράτους μέλους και που πραγματοποιούν μεταφορές αποκλειστικά εντός σαφώς καθορισμένου τμήματος της επικράτειάς του.

5. Με την επιφύλαξη του δευτέρου εδαφίου της παραγράφου 1 ή των παραγράφων 2, 3 και 4 του παρόντος άρθρου και του άρθρου 6 της οδηγίας 92/106/ΕΟΚ του Συμβουλίου (13), τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επιτρέπουν απαλλαγές ή μειώσεις των φόρων που ανφέρονται στο άρθρο 3, οι οποίες θα είχαν ως επακόλουθο το ποσό του επιβαλλομένου φόρου να είναι μικρότερο από το ελάχιστο όριο που αναφέρεται στην παραγράφο 1 του παρόντος άρθρου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III Διόδια και τέλη χρήσης

Άρθρο 7

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρήσουν ή να επιβάλουν διόδια ή/και τέλη χρήσης υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται κατωτέρω στις παραγράφους 2 έως 11.

2. Τα διόδια και τέλη χρήσης επιβάλλονται μόνο στους χρήστες γεφυρών, σηράγγων, οδών που διασχίζουν ορεινούς αυχένες, ευαίσθητων οδών και αυτοκινητοδρόμων ή άλλων οδών με περισσότερες από μια λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, όταν οι οδοί αυτές έχουν χαρακτηριστικά ανάλογα προς τα χαρακτηριστικά των αυτοκινητοδρόμων.

Ωστόσο, σε κράτος μέλος στο οποίο δεν υπάρχει γενικό δίκτυο αυτοκινητοδρόμων ή οδών με δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση (και διαχωριστική νησίδα) που έχουν παρεμφερή χαρακτηριστικά, είναι δυνατόν να εισπράττονται διόδια ή τέλη χρήσης για τη χρησιμοποίηση της ανώτατης κατηγορίας οδών του εν λόγω κράτους μέλους.

Ύστερα από διαβουλεύσεις με την Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στην απόφαση 62/308/ΕΟΚ του Συμβουλίου (14), μπορούν να επιβάλλονται διόδια και τέλη χρήσης και για άλλα τμήματα του βασικού δικτύου, ιδίως όταν συντρέχουν ειδικοί λόγοι ασφαλείας.

Ύστερα από διαβουλεύσεις με την Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στην προαναφερθείσα απόφαση, μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη ειδικό καθεστώς για τις παραμεθόριες περιοχές.

3. Δεν είναι δυνατόν να επιβάλλονται ταυτόχρονα διόδια και τέλη χρήσης για την χρήση του ίδιου τμήματος οδού. Εν τούτοις, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλουν και διόδια σε δίκτυα όπου εισπράττονται τέλη χρήσης, για τη χρήση γεφυρών, σηράγγων, οδών που διασχίζουν ορείνους αυχένες και ευαίσθητων οδών.

4. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 11 του παρόντος άρθρου και του άρθρου 9, τα διόδια και τα τέλη χρήσης δεν επιτρέπεται να εισάγουν, άμεσα ή έμμεσα, διακρίσεις λόγω της ιθαγένειας του μεταφορέα ή της προέλευσης ή του προορισμού του οχήματος.

5. Το διόδια και τέλη χρήσης επιβάλλονται, εισπράττονται και η καταβολή τους ελέγχεται κατά τρόπο ώστε η παρενόχληση της ροής της κυκλοφορίας να είναι η ελάχιστη, αποφεύγοντας κάθε υποχρεωτικό έλεγχο ή εξακρίβωση στα εσωτερικά σύνορα της Κοινότητας. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη συνεργάζονται μεταξύ τους προκειμένου να καθιερώσουν μεθόδους που να επιτρέπουν στους μεταφορείς να καταβάλουν τα τέλη χρήσης όλο το 24ωρο, χρησιμοποιώντας όλα τα συνήθη μέσα πληρωμής, εντός και εκτός των κρατών μελών όπου εφαρμόζονται τα τέλη αυτά. Τα κράτη μέλη παρέχουν τις κατάλληλες εγκαταστάσεις στα σημεία πληρωμής των διοδίων και των τελών χρήσης, προκειμένου να τηρούνται τα συνήθη πρότυπα ασφαλείας των οδών.

6. Από την 1η Ιανουαρίου 1998, τα τέλη χρήσης που περιλαμβάνουν και το διοικητικό κόστος, για όλες τις κατηγορίες οχημάτων καθορίζονται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος σε επίπεδο μεταξύ 50 % και 100 % των μεγιστών ορίων που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ για τις διάφορες κατηγορίες οχημάτων που αναφέρονται στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ. Ανεξάρτητα από το επίπεδο που επιλέγεται, τα τέλη για τις επιμέρους κατηγορίες οχημάτων πρέπει να έχουν την ίδια αναλογία μεταξύ τους όπως τα μέγιστα όρια του παραρτήματος ΙΙΙ.

Την 1η Ιανουαρίου 2001 και ακολούθως ανά διετία, τα μέγιστα όρια επανεξετάζονται. Στο βαθμό του αναγκαίου, η Επιτροπή υποβάλλει προτάσεις για κατάλληλες αναπροσαρμογές και το Συμβούλιο αποφασίζει σχετικά, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στη συνθήκη ΕΚ.

7. Το ύψος των τελών χρήσης είναι ανάλογο με τη διάρκεια της χρήσης της υποδομής.

Τα τέλη χρήσης είναι δυνατόν να καταβάλλονται σε ετήσια, μηνιαία, εβδομαδιαία και ημερήσια βάση, σε ποσοστό ίσο με το >NUM>1

>DEN>1

, το >NUM>1

>DEN>12

, το >NUM>1

>DEN>50

και το >NUM>1

>DEN>250

αντιστοίχως του ετησίου ποσού για κάθε κατηγορία οχήματος.

Κάθε κράτος μέλος μπορεί να εφαρμόζει μόνον ετήσια τέλη χρήσης για τα οχήματα στα οποία έχει χορηγήσει άδεια κυκλοφορίας.

8. Το ύψος των διοδίων καθορίζεται κατά τρόπον ώστε τα προκύπτοντα έσοδα να μην υπερβαίνουν το κόστος κατασκευής, εκμετάλλευσης και επέκτασης της υποδομής για την οποία επιβάλλονται τα διόδια, συμπεριλαμβανομένου ποσοστού απόδοσης που είναι εφικτό για παρόμοια επενδυτικά έργα. Επιπροσθέτως, τα κράτη μέλη μπορούν να προσθέτουν στοιχείο εξωτερικού κόστους σε επίπεδο που αντικατοπτρίζει το αντίστοιχο εξωτερικό κόστος, μέχρι μεγίστου ποσού 0,03 Ecu ανά χιλιόμετρο.

9. Σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 10, μπορεί να επιτραπεί στα κράτη μέλη να καταλογίσουν εξωτερικό κόστος στις ευαίσθητες οδούς το οποίο υπερβαίνει το επίπεδο που προβλέπεται στην παράγραφο 8, υποβάλλοντας την αιτιολόγηση που προβλέπεται από το άρθρο 9 παράγραφος 1. Σε καμία περίπτωση η συνιστώσα εξωτερικού κόστους δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 0,5 Ecu ανά χιλιόμετρο.

Σε ευαίσθητες οδούς, όπου δεν επιβάλλονται διόδια, μπορεί να επιτραπεί στα κράτη μέλη σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 10 να επιβάλουν ειδικό ημερήσιο τέλος για εξωτερικό κόστος, βάσει αιτιολογήσεων όπως προβλέπονται από το άρθρο 9 παράγραφος 1, μέχρι μεγίστου ποσού 15 Ecu ημερησίως.

10. Ο χαρακτηρισμός των ευαίσθητων οδών που αναφέρονται στις παραγράφους 3 και 9 του παρόντος άρθρου, γίνεται βάσει της διαδικασίας που καθορίζεται στο άρθρο 10 και σύμφωνα με τα κριτήρια που προβλέπονται από το άρθρο 9 παράγραφος 2.

11. Κάθε κράτος μέλος εξασφαλίζει ότι η κατάταξη, σε σχέση με τις εκπομπές και τις φθορές του οδικού δικτύου, των οχημάτων για τα οποία έχει εκδώσει άδεια κυκλοφορίας, μπορεί να διαπιστωθεί αμέσως. Ελλείψει σχετικού εγγράφου για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλουν τέλη όπως για τα οχήματα μη Euro και κατηγορίας ζημίας ΙΙΙ.

Άρθρο 8

1. Δύο ή περισσότερα κράτη μέλη μπορούν να συνεργασθούν για τη θέσπιση κοινού συστήματος τελών χρήσης εφαρμοστέων στο σύνολο των επικρατειών τους. Στην περίπτωση αυτή, τα εν λόγω κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η Επιτροπή συμμετέχει πλήρως στις εργασίες αυτές καθώς και στην μετέπειτα λειτουργία και ενδεχόμενη τροποποίηση του συστήματος.

2. Το κοινό αυτό σύστημα υπόκειται στις ακόλουθες προϋποθέσεις, πέραν εκείνων του άρθρου 7:

α) το ύψος των κοινών τελών χρήσης καθορίζεται από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη σε επίπεδα τα οποία δεν υπερβαίνουν το μέγιστο ή δεν κατέρχονται πέραν του ελαχίστου ορίου που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφοι 6, 7 και 9 7

β) η καταβολή των κοινών τελών χρήσης επιτρέπει την πρόσβαση στο δίκτυο όπως καθορίζεται από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 7

γ) τα άλλα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να προσχωρήσουν στο κοινό σύστημα 7

δ) τα συμμετέχοντα κράτη μέλη καθορίζουν κλίμακα καταμερισμού, ώστε το καθένα να λαμβάνει δίκαιο μερίδιο των εσόδων από την είσπραξη των τελών χρήσης.

Άρθρο 9

1. Προκειμένου να χαρακτηρισθούν οι ευαίσθητες οδοί και να καθορισθούν τα τέλη που ισχύουν γι' αυτές σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 10, τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή όλα τα σχετικά στοιχεία και αιτιολογούν τα προτεινόμενα τέλη. Στην αιτιολόγηση των προτεινόμενων τελών, θα πρέπει να περιγράφονται τα ακόλουθα: η μέθοδος και οι υπολογισμοί που χρησιμοποιήθηκαν για τον καθορισμό των τελών, τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τη μείωση του σχετικού εξωτερικού κόστους από όλους τους χρήστες των οδών στην περιοχή και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από όλες τις πηγές της περιοχής.

2. Τα κριτήρια που ισχύουν για το χαρακτηρισμό των ευαίσθητων οδών είναι, κατά περίπτωση: αυτά που χρησιμοποιούνται για να κριθεί αν ένας αυτοκινητόδρομος παρουσιάζει κυκλοφοριακή συμφόρηση ή/και κατά πόσον η κυκλοφορία σε αυτόν συμβάλλει σημαντικά στην κακή ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα ή/και στην ηχορύπανση στις γειτονικές περιοχές, ιδίως στις ζώνες και στους οικισμούς που ορίζονται βάσει του άρθρου 2 της οδηγίας (15) για την αξιολόγηση και τη διαχείριση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα. Συμπληρωματικές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται είναι: η διαθεσιμότητα κατάλληλων υπηρεσιών με άλλα μεταφορικά μέσα, που συνεπάγεται κυρίως, για τους εγκεκριμένους μεταφορείς, ανοιχτή πρόσβαση, χωρίς διακρίσεις, στην υποδομή και η ύπαρξη μέτρων για την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από όλες τις πηγές της περιοχής.

Άρθρο 10

1. Η Επιτροπή επικουρείται από συμβουλευτική επιτροπή που έχει συσταθεί δυνάμει της αποφάσεως 65/270/ΕΟΚ του Συμβουλίου (16) και της οποίας προεδρεύει αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο εντός προθεσμίας την οποία μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και, αν χρειασθεί, προβαίνει σε ψηφοφορία.

Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά 7 επιπλέον, κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γνώμη της επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV Τελικές διατάξεις

Άρθρο 11

Η παρούσα οδηγία δεν εμποδίζει την εφαρμογή εκ μέρους των κρατών μελών:

α) ειδικών φόρων ή τελών που:

- επιβάλλονται κατά την έκδοση της άδειας κυκλοφορίας του οχήματος ή

- επιβάλλονται σε οχήματα ή φορτία βάρους ή διαστάσεων εκτός του συνήθους 7

β) τελών στάθμευσης και ειδικών τελών για την κυκλοφορία σε αστικές περιοχές.

Άρθρο 12

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, η ισοτιμία του Ecu έναντι των εθνικών νομισμάτων καθορίζεται μια φορά το χρόνο. Εφαρμόζονται οι ισοτιμίες της πρώτης εργάσιμης ημέρας του Οκτωβρίου, όπως έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7 οι ισοτιμίες αυτές ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου του επομένου ημερολογιακού έτους.

Άρθρο 13

1. Στις 31 Δεκεμβρίου 1999 το αργότερο, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο έκθεση για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και για τα αποτελέσματα της οδηγίας 93/89/ΕΟΚ, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις όσον αφορά την τεχνολογία και την κυκλοφοριακή συμφόρηση.

Για να είναι σε θέση η Επιτροπή να συντάξει την προαναφερόμενη έκθεση, τα κράτη μέλη της διαβιβάζουν τις αναγκαίες πληροφορίες το αργότερο την 1η Ιουνίου 1999.

Στο μέτρο του αναγκαίου, η εν λόγω έκθεση συνοδεύεται από προτάσεις για την καθιέρωση κοινού συστήματος επιβολής τελών οδικής κυκλοφορίας με βάση την αρχή της εδαφικότητας και με συνεκτίμηση του κόστους υποδομής και του εξωτερικού κόστους καθώς και των πιθανών περιφερειακών επιπτώσεων. Στην περίπτωση αυτή το Συμβούλιο, έως τις 30 Ιουνίου 2000, θα εγκρίνει κοινό σύστημα που θα αρχίσει να ισχύει το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 2001.

2. Επιπλέον, τα κράτη μέλη που εισάγουν ηλεκτρονικό σύστημα είσπραξης των διοδίων ή/και των τελών χρήσης, συνεργάζονται με σκοπό να επιτύχουν διαλειτουργικότητα μεταξύ των συστημάτων αυτών. Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση προόδου στα θέματα αυτά το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1998. Στην έκθεση αυτή, μεταξύ άλλων, θα εξετάζεται η δυνατότητα που παρέχεται από τα συστήματα ηλεκτρονικής είσπραξης τελών με αυτόματη κατάταξη και επιβολή.

Άρθρο 14

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1997. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου, τις οποίες θεσπίζουν στο τομέα ο οποίος διέπεται από την παρούσα οδηγία. Η Επιτροπή πληροφορεί σχετικά τα άλλα κράτη μέλη.

Άρθρο 15

Τα κράτη μέλη καθορίζουν το σύστημα των κυρώσεων που επιβάλλονται στις παραβιάσεις των εθνικών διατάξεων που έχουν θεσπιστεί σε εκτέλεση της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλιστεί η θέση τους σε εφαρμογή. Οι εν λόγω κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν αυτές τις διατάξεις στην Επιτροπή το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997 και κάθε μεταγενέστερη τροποποίησή τους το συντομότερο δυνατόν.

Άρθρο 16

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 17

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ αριθ. L 316 της 31. 10. 1992, σ. 12.

(2) ΕΕ αριθ. L 365 της 31. 12. 1994, σ. 46.

(3) ΕΕ αριθ. L 316 της 31. 10. 1992, σ. 19.

(4) Συλλογή 1995, σ. Ι-1827.

(5) ΕΕ αριθ. L 279 της 12. 11. 1993, σ. 32.

(6) ΕΕ αριθ. L 36 της 9. 2. 1988, σ. 33 7 οδηγία όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/542/ΕΟΚ (ΕΕ αριθ. L 295 της 25. 10. 1991, σ. 1).

(7) ΕΕ αριθ. L 143 της 27. 6. 1995, σ. 70.

(8) ΕΕ αριθ. L 322 της 12. 11. 1987, σ. 20.

(9) ΕΕ αριθ. L 237 της 24. 8. 1991, σ. 25.

(10) ΕΕ αριθ. L 280 της 22. 10. 1985, σ. 4.

(11) ΕΕ αριθ. L 373 της 31. 12. 1991, σ. 1.

(12) ΕΕ αριθ. L 175 της 13. 7. 1996, σ. 7.

(13) ΕΕ αριθ. L 368 της 17. 12. 1992, σ. 38.

(14) ΕΕ αριθ. 23 της 3. 4. 1962, σ. 720/62 7 απόφαση όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση 73/402/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ αριθ. L 347 της 17. 12. 1973, σ. 48).

(15) Κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 5/96 (ΕΕ αριθ. C 59 της 28. 2. 1996, σ. 24).

(16) ΕΕ αριθ. 88 της 24. 5. 1965, σ. 1473/65.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΥΨΟΣ ΦΟΡΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Κατηγορίες οχημάτων που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 6 και στο παράρτημα III

Τα οχήματα κατατάσσονται σε υποκατηγορίες I, II και III ανάλογα με το βαθμό της ζημίας που προκαλούν στο οδόστρωμα και κατ' αύξουσα σειρά (ήτοι η κατηγορία I προκαλεί τις μικρότερες ζημίες στην οδική υποδομή).

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

1. Μέγιστο ποσό των ετησίων τελών χρήσης που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 6

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2. Ελάχιστα ποσά των ετησίων τελών χρήσης που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος στ)

Τα ελάχιστα ποσά των ετησίων τελών χρήσης καθορίζονται στο 50 % των μεγίστων ποσών που προσδιορίζονται ανωτέρω.