ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(94) Î66 τβλικό 
Βρυζέλλβς, 24.0β.1994 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
Εγγραφο προβληματισμού για 
την κατάσταση της ευρωπαϊκής μελισσοκομίας 
1. Κατάσταση της μελισσοκομίας 
1.1. Παγκόσμια κατάσταση 
1.1.1. Παραγωγή 
1.1.2. Συναλλαγές 
1.1.2.α Εξαγωγή 
1.1.2.β Εισαγωγή 
1.2. Κατάσταση της μελισσοκομίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση 
1.2.1. Απολογισμός εφοδιασμού 
- Κατανάλωση 
1.2.2. Δομή της παραγωγής 
1.2.2.α Απογραφή 
1.2.2.β Παραγωγή ανά τύπο μελιού 
1.2.2.γ Κόστος παραγωγής 
1.2.3. Δομή της αγοράς 
1.2.3.α Χαρακτηριστικά της αγοράς 
1.2.3.β Διανομή 
1.2.3.γ Τιμές 
- Τιμές στην παραγωγή 
- Τιμές εισαγωγής 
1.2.3.6 Πρόσβαση στην αγορά 
2. Μέτρα υποστήριξης της μελισσοκομίας 
2.1. Μέτρα κατά το παρελθόν 
2.1.1. Το καθεστώς ενίσχυσης για την αγορά ζάχαρης διατροφής 
2.1.2. Το καθεστώς ενίσχυσης ανά κυψέλη 
2.1.3. Μέτρα χρηματοδότησης για την καταπολέμηση της βαρροϊκής 
ακαρίασης 
2.1.4. Μέτρα χρηματοδότησης της έρευνας για τις αρρώστιες των 
μελισσών και την καταπολέμηση της varroase 
2.2. Σημερινά μέτρα 
2.2.1. Διαρθρωτικά μέτρα 
2.2.1.α Μέτρα προσαρμογής των δομών 
2.2.1.β Περιφερειακά μέτρα 
2.2.2. Μέτρα στήριξης της ποιότητας 
2.2.3. Ειδικά μέτρα 
3. Δυσκολίες και αιτήματα του τομέα 
4. Προοπτικές και προτάσεις 
4.1 Προοπτικές 
4.2 Προτάσεις 
lcL· 
Εγγραφο προβληματισμού για την κατάσταση της μελισσοκομίας 
1. Κατάσταση της μελισσοκομίας 
Η μελισσοκομία, δραστηριότητα της οποίας η κύρια παραγωγή είναι το μέλι, 
είναι αλληλεξαρτώμενη από τη γεωργία. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ανάπτυξη της 
μελισσοκομίας και η οικονομική σημασία αυτού του τομέα είναι διαφορετικές 
λόγω των διαφορετικών συνθηκών του κλίματος και της χλωρίδας, της 
ετερογένειας του τομέα, της εσωτερικής ζήτησης, των χαρακτηριστικών των 
αγορών και των άλλων οικονομικών παραγόντων. 
1.1 Παγκόσμια κατάσταση 
Η Ασία με την Κίνα ως πρώτο παραγωγό είναι η πρώτη περιοχή παραγωγής στον 
κόσμο. Οσον αφορά τις συναλλαγές πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η Κίνα είναι ο 
πρώτος διεθνής εξαγωγέας και η Ευρωπαϊκή Ενωση η πρώτη διεθνής αγορά 
ε ισαγωγής. 
1.1.1 Παραγωγή 
Η διεθνής παραγωγή μελιού προσέγγισε το 1.164.000 τόνους το 1992, σύμφωνα με 
τις στατιστικές που δημοσιεύτηκαν από τη FAO (πίνακας 1). Η διεθνής παραγωγή 
μελιού αυξήθηκε κατά 20% μεταξύ του 1982 και 1992. (Διάγραμμα 1) 
Η Ευρωπαϊκή Ενωση με 126.000 τόνους είναι ο τρίτος διεθνής παραγωγός μελιού 
μετά την πρώην ΕΣΣΔ με 231.000 τόνους και την Κίνα με 192.000 τόνους. Αλλες 
χώρες μεταξύ των κύριων διεθνών παραγωγών είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες με 
95.000 τόνους, το Μεξικό με 48.000 τόνους και η Αργεντινή με 61.000 τόνους, 
(πίνακας 2) 
1.1.2. Συναλλαγές 
Οι διεθνείς συναλλαγές αντιστοιχούν στο 25% της συνολικής παραγωγής του 
μελιού στον κόσμο. Γενικά πρέπει να επισημανθεί ότι το ποσοστό εισαγόμενης 
παραγωγής κάθε χώρας εξαρτάται όχι μόνο από την παγκόσμια ζήτηση αλλά και από 
παράγοντες όπως η εσωτερική ζήτηση των χωρών παραγωγής, η ποιότητα του 
μελιού, τα χαρακτηριστικά της ζήτησης της αγοράς προορισμού, η ανάγκη 
εισαγωγής συναλλάγματος της χώρας εξαγωγής και η διεθνής νομισματική 
κατάσταση. 
1.1.2.α Εξαγωγή 
Οι διεθνείς εξαγωγές μελιού προσέγγισαν σχεδόν τις 300.000 τόνους το 1992 
(πίνακας 3α). Η Κίνα εξήγαγε 48% της παραγωγής της μελιού το 1992, ποσοστό 
που αντιστοιχεί στο 32% του συνολικού διεθνούς εμπορίου (πίνακας 3α). 
Οι κύριες αγορές προορισμού των κινεζικών εξαγωγών φυσικού μελιού είναι κατά 
σειρά σημασίας, η Ιαπωνία, οι Ηωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ενωση 
(πίνακας 3β). 
Η κοινοτική αγορά δέχεται το 27% του συνόλου των κινεζικών εξαγωγών εκ των 
οποίων η γερμανική και η βρετανική αγορά απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος. 
Οι υπόλοιπες και κύριες χώρες εξαγωγής είναι η Αργεντινή και το Μεξικό όπου 
εξάγουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους, αντίστοιχα 90% και 75% το 
1992. 
1.1.2.β Εισαγωγές 
Οι διεθνείς εισαγωγές αυξήθηκαν με κανονικό ρυθμό από το τέλος της δεκαετίας 
του εβδομήντα (διάγραμμα 3). Η επέκταση αυτή οφείλεται, μεταξύ άλλων, στους 
εξής λόγους: 
Αύξηση της κατανάλωσης των φυσικών και διαιτητικών προϊόντων, 
Πιο δυναμική πολιτική εμπορίας ορισμένων συσκευαστών και διανομέων για να 
εισαχθούν ειδικά μέλια ή για να αναπτυχθεί μία πελατεία με την πώληση 
μελιού σε χαμηλές τιμές, συνήθως υπό μορφή μειγμάτων, 
Βελτίωση του βιωτικού επιπέδου και αλλαγή των συνηθειών διατροφής σε 
ορισμένες χώρες που έγιναν εισαγωγείς και που ήταν εκ παραδόσεως 
εξαγωγε ίς, 
Αύξηση της ζήτησης για τη βιομηχανική χρησιμοποίηση του μελιού σε 
ορισμένες χώρες. 
Μεταξύ του 1982 και 1992, οι διεθνείς εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 20%. Η κύρια 
διεθνής αγορά εισαγωγής είναι η Ευρωπαϊκή Ενωση που αντιπροσωπεύει 48% αυτής 
της αγοράς. Η Γερμανία με 86.000 τόνους και το Ηνωμένο Βασίλειο με 22.000 
τόνους αντιπροσωπεύουν το 75% της συνολικά εισαγόμενης ποσότητας από την 
Ευρωπαϊκή Ενωση το 1992 (πίνακας 8). 
Οι υπόλοιπες μεγάλες αγορές εισαγωγής του μελιού είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες 
και η Ιαπωνία που αντιπροσώπευαν το 1992 αντίστοιχα 17% και 11% του συνόλου 
του διεθνούς εμπορίου εισαγωγής. 
1.2 Κατάσταση της μελισσοκομία στην Ευρωπαϊκή Ενωση 
Η ευρωπαϊκή μελισσοκομία έχει μία ετερόκλητη δομή τόσο σε επίπεδο παραγωγής 
όσο και σε επίπεδο εμπορίας. Η εκτίμηση των σχετικών στατιστικών στοιχείων 
δίδει κάποιες ενδείξεις για την κατάσταση του τομέα που αντιμετωπίζει υψηλό 
κόστος παραγωγής, τον ανταγωνισμό της παγκόσμιας αγοράς και τις ζημίες που 
προκλήθηκαν από τις ασθένειες του μελισσοκομικού κεφαλαίου. 
1.2.1. Απολογισμός εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης 
Η Ευρωπαϊκή Ενωση είχε ωστόσο πάντα έλλειμα σε μέλι και επομένως είχε πάντοτε 
ανάγκη να εισάγει συνήθως το περισσότερο από το ήμισυ μελιού που καταναλώνει. 
Ο βαθμός αυτοεφοδιασμού το 1989/90 υπερέβη για πρώτη φορά το 50%. 
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των κρατών μελών που ανακοινώθηκαν στην Επιτροπή, 
οι τρεις πρώτοι παραγωγοί μελιού στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι η Γαλλία, η 
Γερμανία και η Ισπανία με αντίστοιχα 36.000, 25.000 και 25.000 τόνους μελιού 
το 1991/1992 (πίνακας 5). Η παραγωγή μελιού στην Ευρωπαϊκή Ενωση αυξήθηκε 
κατά 49% κατά τη διάρκεια της περιόδου 1986/1987-1991/1992. 
Ωστόσο, ο απολογισμός εφοδιασμού πρέπει να ερμηνευθεί προσεκτικά και 
ενδεικτικά διότι τα αριθμητικά στοιχεία παραγωγής είναι εκτιμήσεις που έγιναν 
συνεπεία, αφενός, της αύξησης της παραγωγής με την ανάπτυξη των 
καλλιεργειών κράμβης και ηλιόσπορου και αφετέρου των βελτιώσεων των 
στατιστικών μεθόδων. 
Αντίθετα οι εισαγωγές μελιού μειώθηκαν κατά 7% κατά τη διάρκεια της ίδιας 
περιόδου. Η Αργεντινή έγινε ο πρώτος εξαγωγέας προς την Ευρωπαϊκή Ενωση με 
27% του συνόλου των κοινοτικών εισαγωγών μελιού το 1992, ενώ το Μεξικό πέρασε 
στη δεύτερη θέση με 21% και η Κίνα καταλαμβάνει την τρίτη θέση με 17% 
(πίνακας 8) (Διάγραμμα 4). 
Οι κοινοτικές εξαγωγές με προορισμό τρίτες χώρες, αφορούν περίπου 10.000 
τόνους αντιπρωσοπεύοντας 4% της ανθρώπινης κατανάλωσης το 1992 (πίνακας 10). 
Οι ενδοκοινοτικές συναλλαγές μελιού αφορούν 25.000 τόνους ή 10% της 
ανθρώπινης κατανάλωσης το 1992. 
- Κατανάλωση 
Η μέση κοινοτική κατανάλωση μελιού παρέμεινε σταθερή μεταξύ του 1987 και 
1992. Εκτιμάται σε 250.000 τόνους ή 700 γραμμάρια ανά κάτοικο και έτος. Το 
1992, τα κράτη μέλη με τη μεγαλύτερη κατανάλωση μελιού ήταν η Γερμανία με 1,3 
χιλιόγραμμα ανά κάτοικο και η Ελλάδα με 1,6 χιλιόγραμμα ανά κάτοικο 
(πίνακας 5). 
Το υψηλό ποσοστό κατανάλωσης μελιού στη Γερμανία μπορεί να εξηγηθεί με την 
επένδυση που πραγματοποιήθηκε από τους εμπόρους και τους συσκευαστές του 
τομέα στην προώθηση των πωλήσεων και της διαφήμισης. Τόσο οι μεγάλοι 
συσκευαστές όσο και οι πιο μικρές επιχειρήσεις πραγματοποιούν τακτικά 
διαφημιστικές εκστρατείες. 
Αφετέρου η ένωση μελισσοκόμων Deutcher linker Bund (DIB) ευνόησε την 
κατανάλωση του εθνικού μελιού με διαφημιστικές εκστρατείες, και διατήρησε ένα 
αυστηρό σύστημα ελέγχου των συνθηκών παραγωγής των μελών της. Ετσι ένας 
μελισσοκόμος που εγγυάται υψηλή ποιότητα των συνθηκών παραγωγής μπορεί να 
επωφεληθεί από την ετικέτα πολυτελείας. 
Η Ελλάδα είναι το άλλο κράτος μέλος με υψηλή κατανάλωση μελιού λόγω, μεταξύ 
άλλων, των παραδοσιακών συνθηκών κατανάλωσης (νηστεία κατά την σαρακοστή). 
1.2.2. Δομή της παραγωγής 
1.2.2.α Απογραφή 
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσαν τα κράτη μέλη και οι ενώσεις παραγωγών, η 
απογραφή των μελισσοκόμων στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι 435.000 μελισσοκόμοι 
συνολικά εκ των οποίων 13.000 είναι επαγγελματίες^). 
(1) Η Επιτροπή των Γεωργικών Επαγγελματικών Οργανώσεων της Ευρωπαϊκής 
Ενωσης (COPA) και η Επιτροπή Γεωργικής Συνεργασίας της Ε.Ε. (COGECA) 
θεωρεί ότι η κατηγορία των επαγγελματιών περιλαμβάνει τους 
μελισσοκόμους που εκμεταλλεύονται τουλάχιστον 150 κυψέλες. 
Οι επαγγελματίες μελισσοκόμοι έχουν στην εκμετάλλευση τους περισσότερο από 
τρία εκατομμύρια κυψέλες γεγονός που αντιπροσωπεύει το 42% του συνόλου των 
κοινοτικών κυψελών (πίνακας 6). Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αυτές πέντε κράτη 
μέλη κατέγραψαν περισσότερο από ένα εκατομμύριο κυψέλες, με την Ισπανία να 
έχει τον μεγαλύτερο αριθμό. 
Αφετέρου ο αριθμός των επαγγελματιών σε σχέση με το συνολικό αριθμό 
μελισσοκόμων ανά κράτος μέλος, δείχνει ένα υψηλό βαθμό επαγγελματικότητας 
στην Ισπανία με ποσοστό 22% και στην Ελλάδα με 13%. Αντίθετα η Γερμανία, η 
Ιταλία, η Πορτογαλία και η Γαλλία αντιπροσωπεύουν ποσοστά επαγγελματιών-
μελισσοκόμων χαμηλότερα δηλαδή αντίστοιχα 0,4%, 1,3%, 2% και 3%. 
Οσον αφορά το μέσο μέγεθος των επαγγελματικών εκμεταλλεύσεων, υπάρχει μια 
κάποια διαφορά με 272 κυψέλες ανά εκμετάλλευση κατά μέσο όρο στην Ισπανία, 
257 κυψέλες στην Ελλάδα, και 176 κυψέλες στη Γαλλία. 
Οι επαγγελματίες μελισσοκόμοι συγκεντρώνονται σε τρία κράτη μέλη, στην 
Ισπανία η απογραφή κατέδειξε 34% επαγγελματίες μελισσοκόμους, στη Γαλλία 23% 
του συνόλου και στην Ελλάδα 23% επίσης. 
Η εκτίμηση αυτών των στοιχείων πρέπει να γίνει με προσοχή και ενδεικτικά, 
γιατί δεν λαμβάνονται υπόψη οι ενδεχόμενοι δεσμοί των επαγγελματιών 
μελισσοκόμων με άλλες οικονομικές δραστηριότητες του γεωργικού τομέα. 
1.2.2.β Παραγωγή ανά τύπο μελιού 
Γενικά πρέπει να βεβαιωθεί ότι δύο τρίτα του παραγόμενου μελιού είναι τύπου 
όλων των ανθέων και ένα τρίτο του συνόλου αντιστοιχεί σε μέλια διαφορετικών 
τύπων ενός μόνο άνθους. Ωστόσο αφού γίνουν διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και 
τις ενώσεις των μελισσοκόμων πρέπει, σε ορισμένες περιπτώσεις, να 
διαφοροποιηθούν τα ποσοστά παραγωγής μελιού ανάλογα με τις διάφορες βοτανικές 
ποικιλίες. Ετσι στην Ελλάδα το 60% της παραγωγής μελιού είναι των κατηγοριών 
έλατου και θυμαριού, στην Πορτογαλία 50% της παραγωγής είναι του τύπου 
λεβάντας. Στην περίπτωση της Ισπανίας και της Γαλλίας η παραγωγή μελιού 
μπορεί να κατανεμηθεί όπως και στη γενική εκτίμηση αφού ληφθεί υπόψη το μέλι 
της κράμβης και το μέλι του ηλιανθόσπορου που συμπεριλαμάνονται στην 
κατηγορία όλων των ανθέωνέ (πίνακας 7). 
Στη Γερμανία και στην Ελλάδα το διαφοροποιημένο ποσοστό παραγωγής μελιού 
ανάλογα με τη βοτανική προέλευση, και το υψηλότερο επίπεδο κατανάλωσης 
μπορεί να ερμηνευθεί ως θετική συνέπεια της βοτανικής προέλευσης των 
μελιών ανά καταναλωτή, που οφείλεται στις εκστρατείες προώθησης ή σε 
παραδοσιακές συνήθειες κατανάλωσης. 
1.2.2.γ Κόστος παραγωγής 
Μια έρευνα για το κόστος παραγωγής και τα έσοδα μιας πρότυπης εκμετάλλευσης 
200 κυψελών, πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τις οργανώσεις μελισσοκόμων. 
Η κατανομή των επιβαρύνσεων κάνει διαχωρισμό μεταξύ του μεταβλητού κόστους, 
γενικού κόστους και του κόστους που συνδέεται με τις αποσβέσεις, σύμφωνα με 
τις ενδείξεις του γεωργικού δικτύου λογιστικών στοιχείων της Ευρωπαϊκής 
Ενωσης (RICA-CE). 
Τα προσωρινά αποτελέσματα της μελέτης αυτής δείχνουν ότι α' όλα τα κράτη μέλη 
το μεταβλητό κόστος καλύπτεται από τα έσοδα (πώληση μελιού). Ωστόσο, μόνο στη 
Δανία και στην Ιταλία αυτό το περιθώριο κυμαίνεται σε σημαντικά θετικά 
επίπεδα. Για να συμπληρωθεί η ανάλυση του τομέα είναι απαραίτητα 
λεπτομερέστερα στοιχεία σχετικά με τη δομή των πωλήσεων και των τιμών, τα 
έξοδα εμπορίας, τα δευτερογενή εισοδήματα άλλων προϊόντων εκτός από το μέλι, 
καθώς επίσης και τα λογιστ ικά αποτελέσματα των υπαρχουσών εκμεταλλεύσεων. 
1.2.3 Δομή της αγοράς του μελιού 
Η αγορά του μελιού επηρεάζεται από τα χαρακτηριστικά των προϊόντων που· 
προσφέρονται στους καταναλωτές και στους βιομηχάνους,, μέσω των κυκλωμάτων 
εμπορίας και των όρων πρόσβασης στ ι ς αγορές προορισμού. Ο ανταγωνισμός μεταξύ 
του μελιού κοινοτικής παραγωγής και των μελιών εισαγωγής ασκεί μια ορισμένη 
επίδραση τη στιγμή του καθορισμού των τιμών του μελιού. 
1.2.3α Χαρακτηριστικά της αγοράς ^ 
Η αγορά μελιού χαρακτηρίζεται από την παρουσία δύο πολύ διαφοροποιημένων 
προϊόντων, το επιτραπέζιο μέλι και το βιομηχανικό μέλι. 
Το επιτραπέζιο μέλι χρησιμοποιείται για κατανάλωση στο σπίτι κυρίως για να 
αλειφθεί στο ψωμί. Αλλες χρήσεις είναι η γλύκανση των γευμάτων, ποτών ή 
ζάχαροπλαστικής στο σπ ίτι. 
ΤΟ μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης του μελιού αντιστοιχεί σ' αυτόν τον τύπο, 
και μπορεί να εκτιμηθεί ότι 85% του συνόλου του μελιού που τίθεται σε εμπορία 
είναι επιτραπέζιο μέλι. 
Η εκτίμηση του επιτραπέζιου μελιού από τον καταναλωτή γίνεται με βάση τους 
εξής παράγοντες: προέλευση, χρώμα, υφή και βοτανική ποικιλία. 
Γενικότερα, εκτιμούνται περισσότερο το ανοιχτό χρώμα και η ρευστή υφή από τον 
καταναλωτή παρά τα σκουρότερα χρώματα και η κρεμώδης ή κρυσταλλώδης υφή. Η 
απουσία σωστής πληροφόρησης του καταναλωτή που συνδέει την κακή ποιότητα του 
μελιού με την κρυστάλλωση ή το πιο σκούρο χρώμα, επηρεάζει ίσως την κλίμακα· 
αυτή προτιμήσεων. Το μέλι εθνικής προέλευσης εκτιμάται επίσης περισσότερο απ' 
ό, τι τα εισαγόμενα μέλια. 
Οσον αφορά τη βοτανική ποικιλία, το μέλι που πωλείται περισσότερο είναι το. 
μέλι όλων των ανθέων που είναι το φθηνότερο της αγοράς. Η αγορά μελιού με 
ένδειξη της βοτανικής ποικιλίας απευθύνεται στου καταναλωτές που είναι 
γνώστες και προτιμούν να καταβάλλουν μεγαλύτερη τιμή για το μέλι με τα 
οργανοληπτικά ή θεραπευτικά χαρακτηριστικά χαρακτηριστικά που συνδέονται με 
το βοτανικό είδος. 
Το βιομηχανικό μέλι χρησιμοποιείται στη βιομηχανία τροφίμων (αρτοποιία, 
ζαχαροπλαστική, σιτηρά, ποτά) ως γλυκαντικό και στη φαρμακευτική βιομηχανία 
και τη βιομηχανία καλλυντικών καθώς και στον τομέα του καπνού. Παρά την 
εμφάνιση υποκαταστατικών προϊόντων σε χαμηλότερες τιμές, το μέλι εξακολουθεί 
να χρησιμοποιείται σε ορισμένα τρόφιμα τόσο λόγω της ιδιαίτερης γεύσης που 
δίδει στο τρόφιμο όσο και λόγω της αξίας που του αποδίδει η ένδειξη του 
συστατικού στις ετικέτες. 
Η αγορά μελιού που προορίζεται για τη βιομηχανία ποικίλει σε σημασία ανάλογα 
με τις διάφορες χώρες με κοινοτικό μέσο όρο 10 έως 15% της αγοράς μελιού. Η 
Ιταλία είναι το κράτος μέλος που παρουσιάζει το μεγαλύτερο ποσοστό, με 40% 
βιομηχανικού μελιού επί του συνολικού μελιού που διατίθεται στο εμπόριο. 
Το επιτραπέζιο μέλι βρίσκεται σε ανταγωνισμό στην αγορά με άλλα προϊόντα όπως 
τα ζελέ, μαρμελάδες, τα σιρόπια και το τεχνικό μέλι. Ο μέσος καταναλωτής 
έλκεται από τις χαμηλότερες τιμές αυτών των προϊόντων χωρίς να δίνει σημασία 
στην ειδική θρεπτική αξία του φυσικού μελιού. 
Το βιομηχανικό μέλι βρίσκεται σε ανταγωνισμό με άλλα υποκατάστατα προϊόντα 
παραδείγματος χάρη τη ζάχαρη, το σιρόπι ιμβερτοζάχαρου και τα σιρόπια από 
αραβόσιτο. Η χαμηλότερη τιμή αυτών των υποκατάστατων προτρέπει ορισμένους 
βιομηχάνους να χρησιμοποιούν αυτά τα προϊόντα κυρίως όταν η γεύση δεν είναι 
σημαντική για το τελικό προϊόν. Ωστόσο ορισμένες βιομηχανίες τροφίμων, 
εκδηλώνουν ακόμη ενδιαφέρον για την προσθήκη μελιού στα προϊόντα τους ώστε να 
το εγγράψουν ως συστατικό στην ετικέτα. 
1.2.3.β Διανομή 
Η ευρωπαϊκή αγορά μελιού εκπροσωπείται από τους συσκευαστές, τους εισαγωγείς 
και τους αντιπροσώπους της βιομηχανίας. Ενας αυξανόμενος αριθμός συσκευαστών 
προτιμά να εισάγει άμεσα ένα μέρος του μελιού. Το μέλι φτάνει στους 
καταναλωτές μέσω κανονικών εταιριών διανομής τροφίμων μετά τη συσκευασία του 
(βλέπε διάγραμμα 5). 
Γενικά οι υπάλληλοι που μπορούν να παρέμβουν στην αλυσίδα διανομής του μελιού 
είναι οι εξής: 
Συσκευαστές- παραγωγοί: είναι οι μελισσοκόμοι που διαθέτουν εγκαταστάσεις 
για την επεξεργασία και τη συσκευασία του μελιού. Πωλούν άμεσα στον 
καταναλωτή ή στις εταιρείες λιανικής πωλήσεως. Επίσης ανήκουν στην 
κατηγορία των βιοτεχνών και δεν εμπορεύονται μέλι εισαγωγής. 
Συσκευαστές-συνεταιριστές: είναι οι ενώσεις μελισσοκόμων που αγοράζουν, 
επεξεργάζονται, συσκευάζουν και εμπορεύονται το μέλι συχνά με το δικό τους 
σήμα κατατεθέν. Ορισμένες φορές αγοράζουν μέλι εισαγωγής. 
Συσκευαστές: αγοράζουν το μέλι τόσο από τους μελισσοκόμους όσο και από 
τους εισαγωγείς. Κατέχουν δικό τους σήμα κατατεθέν παρόλο που μπορούν να 
συσκευάζουν για άλλους. Πωλούν τόσο στο λιανικό εμπόριο όσο και στη 
β ιομηχαν ία. 
- Εισαγωγείς: αγοράζουν μέλι στις χώρες παραγωγής, πραγματοποιούν τις 
ανάλογες διοικητικές ενέργειες και παραδίδουν το μέλι στους πελάτες τους 
που είναι συσκευαστές ή βιομήχανοι. 
- Βιομηχανίες: αγοράζουν μέλι από τους εισαγωγείς για να αποφύγουν 
προβλήματα σχετικά με χρηματοδοτικές ή διοικητικές επιβαρύνσεις εισαγωγής. 
Αποδίδουν δε μεγάλη προσοχή στην ποιότητα του αγορασθέντος προϊόντος. Σε 
ορισμένες περιπτώσεις πραγματοποιούν άμεσες σποραδικές εισαγωγές. 
Τη στιγμή αυτή δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για τη διανομή σε όλα τα κράτη 
μέλη, ωστόσο η κατάσταση μπορεί να απεικονιστεί με ορισμένα παραδείγματα. 
Στη Γερμανία το 75% της παραγωγής πωλείται άμεσα στους καταναλωτές και στους 
εμπόρους λιανικής πωλήσεως από τους μελισσοκόμους. Η εθνική ένωση των 
μελισσοκόμων Deutcher Imker Bund (DIB) δημιούργησε μία εικόνα ποιότητας του 
γερμανικού μελιού στην αγορά που κυριαρχείται ευρέως από τα μέλια εισαγωγής 
(20% παραγωγή-80% εισαγωγή) με διαφημιστικές εκστρατείες και εκστρατείες 
προώθησης. Εκτός από τον αυστηρό έλεγχο της ποιότητας της παραγωγής των μελών 
της ένωσης, η DIB οργανώνει την εμπορία του μελιού από τα μέλη της, με 
κοινές προδιαγραφές με μία ετικέτα που φέρει τυπωμένο έναν αριθμό ελέγχου, 
για να είναι δυνατός ο εντοπισμός, ανά πάσα στιγμή του παραγωγού κάθε βάζου 
μελιού που διατέθηκε στο εμπόριο. 
Αφετέρου, όσο οι συσκευαστές όσο και οι έμποροι λιανικής πωλήσεως 
πραγματοποιούν εκστρατείες προώθησης και διαφήμισης τακτικά. 
Στη Γαλλία τα 2/3 της παραγωγής του μελιού πωλούνται άμεσα από τους 
μελισσοκόμους. Οι μεγάλοι συνεταιρισμοί μελισσοκόμων συσκευάζουν κυρίως το 
εθνικό μέλι αν και ορισμένοι απ' αυτούς συσκευάζουν επιπλέον εισαγόμενο μέλι. 
Οι βιομηχανικοί χρήστες προμηθεύονται από τους εισαγωγείς στους οποίους 
χορηγήθηκαν ποσοστώσεις στα πλαίσια του καθεστώτος ποσοτικών περιορισμών που 
ισχύει στη Γαλλία μέχρι τις αρχές του 1994 (βλέπε 1.2.3.6). 
Στην Ισπανία, 75% της παραγωγής πωλείται άμεσα από τους μελισσοκόμους. Η 
βιομηχανία επεξεργασίας του μαντολάνου (Turron) καταναλώνει το μεγαλύτερο 
τμήμα του βιομηχανικού μελιού και ο εφοδιασμός της γίνεται τόσο μέσω των 
εισαγωγέων όσο και των άμεσων εισαγωγών που πραγματοποιεί. Η διαφημιστική 
εκστρατεία που πραγματοποιήθηκε από την πρώτη επιχείρηση συσκευασίας μεταξύ 
των ετών 1977 και 1984 είχε ως αποτέλεσμα το διπλασιασμό της κατανάλωσης μέσα 
σε σύντομο χρονικό διάστημα. 
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένα μεγάλο τμήμα των μελισσοκόμων πωλούν άμεσα το μέλι 
στον καταναλωτή ή στους μικρούς συσκευαστές. Το μέλι εισαγάγεται από τους 
εισαγωγείς και αγοράζεται από τους συσκευαστές που το διαθέτουν μέσω των 
εταιρειών εμπορίας των τροφίμων. Επίσης η βιομηχανία εφοδιάζεται με μέλι μέσω 
των εισαγωγέων. 
Στην Ιταλία το μεγαλύτερο τμήμα της αγοράς επιτραπέζιου μελιού το 
προμηθεύονται από το εθνικό μέλι. Η βιομηχανία περιλαμβάνει 40% του συνόλου 
της αγοράς και το μεγαλύτερο τμήμα χρησιμοποιείται από τη βιομηχανία 
επεξεργασίας του μαντολάνου (torrone). Το εθνικό μέλι συσκευάζεται από τους 
συνεταιρισμούς και τους μικρούς μελισσοκόμους. 
1.2.3.γ Τιμές 
- Τιμές στην παραγωγή 
Γενικά οι τιμές στην παραγωγή είναι αντιστρόφως ανάλογες με το συνολικό όγκο 
παραγωγής, μια πλούσια συγκομιδή αυξάνει την προσφορά μελιού στην αγορά και 
τείνει να ρίξει τις τιμές. 
Οι διάφοροι προσανατολισμοί, όσον αφορά τα εμπορικά κυκλώματα, και η 
ετερογένεια του τομέα καθιστούν πολύ δυσχερή τη διαμόρφωση των τιμών και 
επομένως την εκτίμηση των τιμών στην παραγωγή. 
Οι τιμές που καταβάλλονται στον παραγωγό φαίνεται να διαφέρουν αισθητά από το 
ένα κράτος μέλος στο άλλο. Οι μεγάλες διαφορές που παρατηρούνται στις τιμές 
αυτές στην Ευρωπαϊκή Ενωση για την ανάλυση των απαντήσεων σε ένα 
ερωτηματολόγιο που έχει σταλεί τόσο στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών όσο 
και στις οργανώσεις μελισσοκόμων, είναι η συνέπεια των εξής παραγόντων: 
ετερογένεια του κλάδου διανομής και εμπορίας, 
ο σκόρπιος χαρακτήρας της προσφοράς, 
- απουσία κριτηρίων καθορισμένων με σαφήνεια, για να γίνει η επεξεργασία 
αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων. 
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών ο ανταγωνισμός μεταξύ του εθνικού μελιού 
παραγωγής και του μελιού εισαγωγής έχει εντατικοποιηθεί. Ορισμένοι ουδέτεροι 
τύποι μελιού, που είναι εύκολο να αναμειχθούν, εισαγόμενοι σε χαμηλές τιμές 
μπορούν να επηρεάσουν τις τιμές της εθνικής παραγωγής κυρίως για το μέλι όλων 
των τύπων ανθέων. 
- Τιμή στην εισαγωγή 
Οι τιμές εισαγωγής εξαρτώνται από την κατηγορία του μελιού, την αγορά 
προορισμού και την οικονομική κατάσταση των χωρών εξαγωγής. Ετσι η ζήτηση 
μελιού κάθε αγοράς εξαρτάται άμεσα από το βιωτικό επίπεδο του πληθυσμού, τις 
οικονομικές συνθήκες του πληθυσμού γενικά και τις τοπικές συνήθειες 
κατανάλωσης. 
Οι χώρες εξαγωγής μπορούν να προσφέρουν το μέλι σε χαμηλές τιμές από την 
ανάγκη των οικονομιών τους να εισαγάγουν ισχυρό νόμισμα. 
Οι νομισματικές διακυμάνσεις του δολαρίου και του γερμανικού μάρκου, η 
αυξανόμενη διεθνοποίηση των συναλλαγών, τα δασμολογικά και μη δασμολογικά 
εμπόδια της διεθνούς οικονομικής κατάστασης επηρεάζουν τη δυναμική του 
διεθνούς εμπορίου μελιού. 
Μεσοπρόθεσμα στην Ευρωπαϊκή Ενωση οι τιμές του μελιού εισαγωγής αυξήθηκαν 
σταθερά κατά 12% περίπου από το 1988. Η αύξηση αυτή ήταν στη Γερμανία 15%, 
στη Γαλλία 13% και περίπου 11% στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το τελευταίο αυτό κράτος 
μέλος παρουσιάζει συνήθως χαμηλότερες τιμές εισαγωγής από τις μέσες 
κοινοτικές τιμές (πίνακας 9). 
1.2.3.δ Πρόσβαση στην αγορά 
Το Κοινό Δασμολόγιο που εφαρμόζεται στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι κατά 27% ad 
valorem. Μια μειωμένη τιμή κατά 25% εφαρμόζεται στα πλαίσια του Συστήματος 
Γενικευμένων Προτιμήσεων. Τα προϊόντα καταγωγής των χωρών ΑΚΕ που έχουν 
υπογράψει τη συνθήκη του Λομέ και των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών μπορούν να 
εισέλθουν ελεύθερα στην κοινοτική αγορά. 
Η υπογραφή της συμφωνίας GATT επιβάλλει άνοιγμα της αγοράς με μείωση του 
δασμολογίου. Η μείωση κατά 36% των δασμών μπορεί να πραγματοποιηθεί 
προοδευτικά (6% ετησίως) κατά τη διάρκεια περιόδου έξι ετών με στόχο να 
επιτευχθεί ένας οριστικός δασμός 17,3% ad valorem για το έτος 2000. 
Μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 1994 υπήρχε η δυνατότητα να εφαρμοστούν στην 
Ισπανία και τη Γαλλία ποσοτικοί περιορισμοί εισαγωγής μελιού. Η δυνατότητα 
αυτή δεν υπάρχει πλέον μετά την υποκατάσταση του κανονισμού (ΕΟΚ) 288/82 του 
Συμβουλίου με τον κανονισμό (ΕΚ) 519/94(2) του Συμβουλίου. Αν και οι 
ποσοτικοί περιορισμοί έχουν εξαφανισθεί, ο κανονισμός αυτός επιβάλλει μία 
προστατευτική ρήτρα που επιτρέπει να προστατεύονται οι παραγωγοί από τις 
σοβαρές ζημίες που μπορούν να προκληθούν από τα ανταγωνιστικά προϊόντα τρίτων 
χωρών. 
Αφετέρου, τα μέλια εισαγωγής για να μπορούν να τεθούν σε εμπορία σε κοινοτικό 
έδαφος, πρέπει να είναι σύμφωνα με τους ορισμούς και τις προδιαγραφές που 
έχουν καθορισθεί από την οδηγία 74/409/ΕΟΚ(3) του Συμβουλίου σχετικά με την 
εναρμόνηση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν το μέλι. 
Η οδηγία αυτή πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο αναθεώρησης από τις υπηρεσίες 
της Επιτροπής στα πλαίσια του εξορθολογισμού και της απλοποίησης της 
κοινοτικής νομοθεσίας που αναφέρονται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του 
Εδιμβούργου. 
Ωστόσο, πρέπει να εξετασθεί εκ νέου ο προσανατολισμός που πρέπει να δοθεί 
στις διατάξεις αυτής της οδηγίας και κυρίως υπό το πρίσμα των προδιαγραφών 
εμπορ ίας. 
2. Μέτρα υποστήριξης της μελισσοκομίας 
Τα ευρωπαϊκά όργανα προσέφεραν από τις πρώτες στιγμές της εφαρμογής της 
κοινής γεωργικής πολιτικής, χρηματοδοτική υποστήριξη από τον κοινοτικό 
προϋπολογισμό στον τομέα της μελισσοκομίας. Τα μέτρα υποστήριξης του τομέα 
εξελίχθηκαν συν τω χρόνω και αυτή τη στιγμή ισχύουν ορισμένες ενισχύσεις 
ειδικού χαρακτήρα για τον τομέα. 
2.1. Μέτρα του παρελθόντος 
Η κοινοτική υποστήριξη εξελίχθηκε από καθεστώς ενίσχυσης που ήταν για την 
αγορά ζάχαρης διατροφής στη δεκαετία του εβδομήντα, σε καθεστώς ενίσχυσης ανά 
κυψέλη ή ενίσχυση για την καταπολέμηση των ασθενειών των μελισσών κατά τη 
διάρκεια της δεκαετίας του ογδόντα. 
(2) ΕΕ αριθ. L 67 της 10.03.1994, σ. 77 
(3) ΕΕ αριθ. L 221 της 12.08.1994, σ. 10 
10 
2.1.1 Το καθεστώς ενίσχυσης για την αγορά ζάχαρης διατροφής 
Το 1968, το Συμβούλιο θέσπισε το καθεστώς ενίσχυσης για την αγορά 
μετουσιωμένης ζάχαρης που προορίζεται για τη χειμερινή διατροφή των μελισσών. 
Η μετουσιωμένη ζάχαρη διατροφής μπορούσε να ληφθεί από τα αποθέματα ζάχαρης 
παρέμβασης. Το πολύ υψηλό επίπεδο της τιμής της ζάχαρης στην διεθνή αγορά 
κατά τη διάρκεια της περιόδου 1974-1976 κατέστησε ανεφάρμοστο το καθεστώς 
ενίσχυσης. Σε αντικατάσταση αυτού του καθεστώτος, που καταργήθηκε το 1980, 
χορηγήθηκε στις ενώσεις μελισσοκόμων άμεση ενίσχυση που προορίζονταν για την 
αγορά ζάχαρης διατροφής. 
Στο τέλος της δεκαετίας του εβδομήντα, η κοινοτική μελισσοκομία διήνυσε μια 
κατάσταση χαμηλής απόδοσης με παραγωγές μελιού κάτω του μέσου όρου λόγω των 
δυσοίωνων κλιματολογικών συνθηκών. 
Για το λόγο αυτό και λόγω της τροποποίησης της κοινής οργάνωσης της αγοράς 
ζάχαρης το 1980, το Συμβούλιο δεν θεώρησε σκόπιμη την κατάργηση όλων των 
κοινοτικών ενισχύσεων στον τομέα της μελισσοκομίας. 
2.1.2 Το καθεστώς ενίσχυσης ανά κυψέλη 
Το Συμβούλιο των Υπουργών Γεωργίας εξέδωσε το 1981 τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 
1196/81(4), για τη θέσπιση καθεστώτος ενίσχυσης στη μελισσοκομία κατά τη 
διάρκεια των τριών περιόδων εμπορίας 1981-1983. Ο βασικός στόχος αυτού του 
καθεστώτος ήταν να υποστηριχθούν οι μελισσοκόμοι κατά τη διάρκεια αρκετά 
μακράς περιόδου για να ευνοηθεί η έναρξη της διαδικασίας βελτίωσης και 
ανάπτυξης του τομέα μακροπρόθεσμα. Η άμεση ενίσχυση είχε αφενός ως στόχο τη 
βραχυπρόθεσμη αντιστάθμιση της ανόδου των τιμών ζάχαρης και των δυσοίωνων 
κλιματολογικών συνθηκών, και αφετέρου να εφαρμόσει μαρκοπρόθεσμα προγράμματα 
βελτίωσης και ανάπτυξης του τομέα. 
Η ενίσχυση προορίσθηκε στις ενώσεις μελισσοκόμων, τόσο για την αγορά ζάχαρης 
όσο και για την εφαρμογή γενικών προγραμμάτων βελτίωσης. 
Η χρησιμοποίηση της ενίσχυσης υπήρξε ελεύθερη χωρίς να παρέμβει το Συμβούλιο 
περιορίζοντας την αγορά ζάχαρης για να ευνοηθεί η μεγαλύτερη εφαρμογή των 
γενικών προγραμμάτων* Η η Γαλλία ήταν η μόνη χώρα που προώρισε περισσότερο 
από το 50% του ποσού της ενίσχυσης για ενέργειες ανάπτυξης του τομέα. Τα 
γενικά προγράμματα είχαν τεθεί σε εφαρμογή χάρη στη συνεργασία των ενώσεων 
μελισσοκόμων, το τεχνικό ινστιτούτο μελισσοκομίας και τις αρμόδιες αρχές. Η 
συνεργασία αυτή αφορούσε ένα κοινό πρόγραμμα στους τομείς της κατάρτισης, της 
έρευνας και της εμπορίας και την πρόληψη των ασθενειών. Κατά συνέπεια η 
περίπτωση της Γαλλίας μπορεί να θεωρηθεί ως καλό παράδειγμα χρήσης της 
ενίσχυσης για να επιτευχθεί ο στόχος βελτίωσης του τομέα μακροπρόθεσμα. 
Η έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για την εφαρμογή του καθεστώτος 
ενίσχυσης στη μελισσοκομία, επιβεβαίωσε στα συμπεράσματα της ότι η συνέχιση 
αυτού του καθεστώτος δεν ήταν σκόπιμη με βάση τις παρατηρήσεις οικονομικού 
χαρακτήρα. Το καθεστώς αποδεικνύονταν δαπανηρό, λόγω της διάρθρωσης του τομέα 
με έναν πολύ υψηλό και διασκορπισμένο αριθμό δικαιούχων, οι οποίοι στις 
περισσότερες περιπτώσεις αφιέρωναν στη γεωργική δραστηριότητα μόνο μερικό 
χρόνο εργασίας. 
(4) ΕΕ αριθ. L 122 της 06.05.81, σ. 1 
11 
Ωστόσο η έκθεση συνιστούσε υποστήριξη του τομέα με την ενίσχυση ειδικών 
μέτρων όπως η έρευνα για τις ασθένειες των μελισσών καθώς και μέτρα στα 
πλαίσια της πολιτικής γεωργικών διαρθρώσεων. 
2.1.3 Μέτρα χρηματοδότησης για την καταπολέμηση της βαρροϊκής ακαρίασης. 
Η βαρροϊκή ακαρίαση είναι η παρασιτική ασθένεια που έχει τη μεγαλύτερη 
επίπτωση στη μελισσοκομία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Προκαλείται από την ακαρίδα 
Varroa jacobsoni. Από τη δήλωση των πρώτων περιπτώσεων στην Ευρώπη (το 1975 
στην Ελλάδα) διαδόθηκε με εξαιρετική ταχύτητα και προκάλεσε σημαντικές 
απώλειες στο κοινοτικό κεφάλαιο μελισσών. Οι κλασικές θεραπευτικές μέθοδοι 
εξάλειψης που χρησιμοποιήθηκαν ήδη από την αρχή, ήταν η καταστροφή με φωτιά 
των κυψελών που είχαν προσβληθεί από την ασθένεια, η ακινητοποίηση, και 
τελικά η εφαρμογή αντιπαρασιτικών θεραπευτικών μεθόδων με χημικά προϊόντα. 
Με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι αντιπροσωπευτικές 
αναγνωρισμένες οργανώσεις μελισσοκόμων από την Επιτροπή, έλαβαν ενίσχυση 
καταπολέμησης της βαρροϊκής ακαρίασης στο 1986, 1987 και 1989. 
Ο συντονισμός αυτής της οικονομικής δράσης έγινε από μία ad hoc ομάδα 
εργασίας των αντιπροσώπων των μελισσοκόμων, των επιστημόνων και των 
εμπειρογνωμόνων. 
Η κοινοτική χρηματοδότηση αφορά: 
εκστρατείες πληροφόρησης και ευαισθητοποίησης σε σχέση με τη βαρροϊκή 
ακαρίαση, με δυνατότητα χρηματοδότησης των επιτρεπόμενων θεραπευτικών 
μεθόδων, 
έρευνες για τον καθορισμό του βαθμού μόλυνσης κάθε κράτους μέλους, 
- προγράμματα παροχής συμβουλών, κατάρτισης ή πληροφόρησης υπέρ της 
μελισσοκομίας, - μελέτη για το πόσο εφικτό είναι ένα συναφές πρόγραμμα ΕΚ-
FAO καταπολέμησης της βαρροϊκής ακαρίασης στη λεκάνη της Μεσογείου. 
Πριν από την κατάργηση του, το καθεστώς άμεσης ενίσχυσης κατάρτησε ένα πρώτο 
ad hoc ερευνητικό πρόγραμμα για τη βαρροϊκή ακαρίαση. Είχαν υπογραφεί 
ερευνητικές συμβάσεις με 12 ινστιτούτα σε 7 κράτη μέλη για την περίοδο 1983-
1984. 
2.1.4. Μέτρα χρηματοδότησης της έρευνας για τις ασθένειες των μελισσών 
Το πρώτο αυτό κοινοτικό ερευνητικό πρόγραμμα για τον έλεγχο και την εξάλειψη 
της βαρροϊκής ακαρίασης συνεχίστηκε στα πλαίσια του ερευνητικού γεωργικού 
προγράμματος 1984 έως 1989. Μεταξύ των προτεραιοτήτων που είχαν χαραχθεί, 
μπορεί να αναφερθεί η εφαρμογή μιας πρώιμης διαγνωστικής μεθόδου, η βελτίωση 
των μεθόδων εφαρμογής των θεραπείας με φυτοϋγειονομικά προϊόντα, η εκτίμηση 
της αποτελεσματικότητας των ήδη γνωστών και νέων χημικών ουσιών σε σχέση με 
τη δράση τους υπό ορισμένες περιβαλλοντικές συνθήκες, τα ποσοστά των 
καταλοίπων που είναι παρόντα στα προϊόντα και η επίδραση ενδεχόμενων 
δευτερογενών λοιμώξεων στην εξέλιξη της αθένειας. 
12 
Στο πλαίσιο του ερευνητικού αυτού προγράμματος για τη βαρροϊκή ακαρίαση είχαν 
επιλεγεί οκτώ ερευνητικά σχέδια για τα οποία χορηγήθηκε χρηματοδότηση 
365.000 ECU. 
Η Επιτροπή χρηματοδότησε πρόσφατα δύο τεχνικά σεμινάρια για τη βαρροϊκή 
ακαρίαση στο Ηνωμένο Βασίλειο και το Βέλγιο κατά τα έτη 1992 και 1993. 
Επί του παρόντος, στο πλαίσιο του τρέχοντος γεωργικού και αγροβιομηχανικού 
ερευνητικού προγράμματος (AIR), η Επιτροπή αποδέχθηκε ένα πρόγραμμα επιλογής 
και εκτροφής μελισσών που είναι ανθεκτικές στη βαρροϊκή ακαρίαση. Στο 
πρόγραμμα αυτό έπρεπε να συνεργαστούν τέσσερα κοινοτικά ινστιτούτα. Η 
κατάργηση των χημικών θεραπευτικών μεθόδων και επομένως η πρόληψη των 
καταλοίπων στα προϊόντα της μελισσοκομίας είναι δύο έμμεσοι στόχοι αυτής της 
έρευνας. 
Η πρόοδος των γνώσεων σχετικά με το θέμα αυτό πρέπει να έχει θετικές 
οικονομικές συνέπειες στην κατάσταση των μελισσοκόμων. 
2.2. Σημερινά μέτρα 
Υπάρχουν σήμερα μέτρα πλαισίωσης ορισμένων γενικών διαρθρωτικών ενεργειών, 
μέτρα προστασίας της ποιότητας και ειδικά μέτρα. 
2.2.1 Διαρθρωτικά μέτρα 
Στην κλίμακα των'μέτρων που θεσπίστηκαν από το Συμβούλιο υπάρχουν πολλά που 
είναι ικανά να προσφέρουν βοήθεια τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και σε 
επίπεδο εμπορίας του μελιού. 
2.2.1α Μέτρα προσαρμογής των διαρθρώσεων 
Στο πλαίσιο των διαρθρωτικών μέτρων του στόχου 5 α), οι μελισσοκόμοι μπορούν 
να προσφύγουν ειδικά στα εξής κοινοτικά καθεστώτα: 
1. Κοινοτικό καθεστώς ενίσχυσης στις επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις 
με βάση το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91(5) (άρθρα 5 έως 9). 
Οι εν λόγω ενισχύσεις αναφέρονται στις επενδύσεις που είναι αναγκαίες για την 
υλοποίηση ενός σχεδίου υλικών συνθηκών διαβίωσης (ΡΑΜ). Σύμφωνα με το άρθρο 
11 του ιδίου κανονισμού, οι νέοι γεωργοί μπορούν να λάβουν συμπληρωματική 
ενίσχυση στις επενδύσεις που προβλέπονται στα πλαίσια του κοινοτικού αυτού 
καθεστώτος. 
Η αξία της ενίσχυσης που χορηγείται εκφρασμένη σε ποσοστό του ποσού της 
επένδυσης μπορεί να ανέλθει στις μειονεκτικές ζώνες σε 45% για τα ακίνητα 
αγαθά και σε 30% για τους άλλους τύπους επενδύσεων εκτός των με ιονεκτούντων 
ζωνών . σε 35% για τα ακίνητα αγαθά και σε 20% για τους υπόλοιπους τύπους 
επενδύσεων. 
(5) ΕΕ αριθ. L 218 της 06.08.1991, σ. 1, όπως τροποποιήθηκε με τον 
κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3669/93 (ΕΕ αριθ. L 338 της 31.12.1993, σ. 26). 
13 
Η μέση επένδυση ανά ΡΑΜ έφτασε το 1991 τα 62.000 ECU κατά μέσο κοινοτικό όρο 
επί ενός συνολικού αριθμού 39.000 ΡΑΜ που εγκρίθηκαν κατά το εν λόγω έτος. 
2. Κοινοτικό καθεστώς ενίσχυσης στις ορεινές και μειονεκτούσες ζώνες 
(άρθρα 17 έως 20 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91). 
Το καθεστώς αυτό που θεσπίστηκε για να αντισταθμιστούν τα φυσικά 
μειονεκτήματα αποβλέπει στην αξιοποίηση των γεωργικών επιφανειών (ως 
προϋπόθεση είναι ότι ο δικαιούχος πρέπει να εκμεταλλεύεται τουλάχιστον τρία 
εκτάρια γεωργικής επιφάνειας, δύο εκτάρια σε ορισμένες περιοχές). Επειδή το 
καθεστώς αυτό δεν μπορεί να επιλεγεί για είδη ζώων όπως οι μέλισσες, η 
χορήγηση των ενισχύσεων είναι δυνατή μόνο στην περίπτωση καλλιεργειών φυτών 
που προορίζονται ειδικά για τις μέλισσες και των οποίων η χρησιμοποίηση θα 
προωρίζονταν αποκλειστικά και μόνο στη διατροφή των μελισσών (το 1991 το ποσό 
των αντισταθμιστικών αποζημιώσεων ανά εκτάριο είναι 63 ECU κατά μέσο 
κοινοτικό όρο). 
3. Κοινοτικό καθεστώς ενισχύσεων στην επαγγελματική κατάρτιση 
(άρθρο 28 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91). 
Το ειδικό αυτό καθεστώς ενισχύσεων αποβλέπει στη βελτίωση των γεωργικών 
επαγγελματικών προσόντων των δικαιούχων των ενισχύσεων στις επενδύσεις, 
καθώς και των νέων γεωργών. 
Οι ενισχύσεις αφορούν την επίσκεψη και τη διοργάνωση ολοκληρωμένου ή 
συμπληρωματικού κύκλου μαθημάτων για την κατάρτιση και την επαγγελματική 
τελειοποίηση των γεωργών. Οι δαπάνες αυτές συγχρηματοδοτούνται από τον ΕΓΤΠΕ-
Τμήμα Προσανατολισμού μέχρι 8.457 ECU ανά άτομο, κατά τη διάρκεια του 
επαγγελματικού του βίου, εκ των οποίων 3.020 ECU για τα μαθήματα που αφορούν 
το περιβάλλον, τα δάση και τον επαναπροσανατολισμό της παραγωγής. 
4. Κοινοτικό καθεστώς ενίσχυσης στην έναρξη λειτουργίας των ομάδων παραγωγών 
(κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1360/78)(6). 
Το γενικό καθεστώς ενθάρρυνσης της κατάρτισης της Ομοσπονδίας Παραγωγών και 
των ενώσεων τους, είχε θεσπιστεί για να αντιμετωπισθούν οι διαρθρωτικές 
ελλείψεις τους σε επίπεδο προσφοράς και διάθεσης στην αγορά ορισμένων 
γεωργικών προϊόντων. 
Το γενικό καθεστώς εφαρμόζεται στον τομέα του μελιού, στην Ελλάδα, στην 
Ισπανία, στην Ιταλία και στην Πορτογαλία. 
Οι ενισχύσεις στην έναρξη λειτουργίας των ενώσεων παραγωγών προορίζονται να 
καλύψουν τα πραγματικά έξοδα σύστασης και διοικητικής λειτουργίας. Το ποσό 
των ενισχύσεων μπορεί να καταβληθεί κατά τη διάρκεια των πέντε πρώτων ετών 
μετά τη σύσταση των ομάδων αυτών παραγωγών, με προοδευτική μείωση. Επίσης 
είναι ίσο κατά μέγιστο όρο με το 5%, 5%, 4%, 3% και 2% της αξίας της 
παραγωγής που τίθεται σε εμπορία χωρίς ωστόσο να μπορεί να υπερβαίνει τα 
προαναφερόμενα πραγματικά έξοδα. 
Οσον αφορά τον τομέα του μελιού υπάρχουν 49 εγκεκριμένες οργανώσεις παραγωγών 
στην Ευρωπαϊκή Ενωση: δύο οργανώσεις στην Ισπανία, μία οργάνωση στην Ελλάδα 
και 46 οργανώσεις στην Ιταλία. 
(6) ΕΕ αριθ. L 166 της 23.06.78, σ. 1 που τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 
(ΕΟΚ) αριθ. 764/93 (ΕΕ αριθ. L 77 της 31.03.93, σ. 14) 
14 
5. Κοινοτικό καθεστώς ενίσχυσης στη μεταποίηση και στην εμπορία των γεωργικών 
προϊόντων (κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 866/90)(7). 
Στο πλαίσιο αυτού του καθεστώτος η Ελλάδα έλαβε κατά τη διάρκεια της περιόδου 
1992-1993 περίπου 0,5 εκατ. ECU από τον ΕΓΤΠΕ, για επενδυτικά σχέδια που 
αφορούν τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων επεξεργασίας και συσκευασίας του 
μελιού. 
Η Ιταλία έλαβε για την ίδια περίοδο περίπου 0,8 εκατ. ECU από τον ΕΓΤΠΕ για 
επενδυτικά σχέδια που αφορούν την αναδιάρθρωση των δύο κέντρων επεξεργασίας 
του μελιού και τη δημιουργία των τριών κέντρων επεξεργασίας και 
αποθεματοποίησης του μελιού. 
6. Κοινοτικό καθεστώς ενισχύσεως που προορίζεται να ενθαρρύνει τις μεθόδους 
γεωργικής παραγωγής που είναι συμβιβάσιμες με τις απαιτήσεις της προστασίας 
του περιβάλλοντος καθώς και με τη συντήρηση του φυσικού χώρου (κανονισμός 
(ΕΟΚ) αριθ.2078/92)(8>. 
Το καθεστώς αυτό αγρο-περιβαντολλογικών ενισχύσεων εφαρμόζεται με πολυετή 
προγράμματα ανά ζώνες. 
Τα προγράμματα μπορούν να περιλαμβάνουν δεσμεύσεις που προβλέπονται στο άρθρο 
2 του προαναφερόμενου κανονισμού, μεταξύ των οποίων οι εξής δεσμεύσεις θα 
μπορούσαν να αφορούν τον τομέα της μελισσοκομίας: 
- εκτατικοποίηση της φυτικής παραγωγής ή διατήρηση της εκτατικής παραγωγής 
που έχει ήδη αναληφθεί κατά το παρελθόν (αρθρ. 2β), 
- χρησιμοποίηση άλλων πρακτικών παραγωγής που είναι ευνοϊκές στο περιβάλλον, 
στους φυσικούς πόρους και στη διατήρηση του χώρου και του τοπίου (αρθρ. 2δ). 
Το μέγιστο επιλέξιμο ποσό της ετήσιας πριμοδότησης είναι 250 ECU ανά εκτάριο, 
το ποσοστό της συγχρηματοδότησης είναι 75% στις περιοχές του στόχου 1 και 50% 
στις άλλες περιοχές. Η χρηματοδοτική αυτή συμμετοχή επιβαρύνει τον ΕΓΤΠΕ, 
Τμήμα Εγγυήσεων. 
2.2.1.β Περιφερειακά μέτρα 
Επιπλέον των μέτρων που εφαρμόζονται στο σύνολο των κρατών μελών, ορισμένες 
ειδικές ενέργειες τίθενται σε εφαρμογή στις περιφέρειες του Στόχου 1 και του 
Στόχου 5β. Οι παρεμβάσεις αυτές έχουν γενικά ως στόχο την αξιοποίηση της 
μελισσοκομίας στο πλαίσιο της προσέγγισης ανά κλάδο, σε περιφερειακό ή τοπικό 
επίπεδο. Το εν λόγω γεωγραφικό επίπεδο έχει προσαρμοστεί στην κατάσταση της 
μελισσοκομίας οι εδαφικές ιδιαιτερότητες της οποίας είναι σημαντικές και 
απαιτούν, μαζί με τις ενέργειες που εφαρμόζονται στην Κοινότητα, παρεμβάσεις 
αξιοποίησης σε εδαφική βάση. 
Οι παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται βάσει των προγραμμάτων του Στόχου 1 και 
του Στόχου 5β εντάσσονται στο πλαίσιο της γεωγραφικής διαφοροποίησης και 
διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό: 
(7) ΕΕ αριθ. L91 της 06.04.90, σ. 1 όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 
(ΕΚ) αριθ. 3669/93 
(8) ΕΕ αριθ. L 215 της 30.07.1992, σ. 85 
IS 
- αναλύσεις των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της τοπικής και περιφερειακής 
μελισσοκομίας, 
γενετική βελτίωση των τοπικών φυλών, π.χ. με τη δημιουργία κέντρων 
βελτίωσης ή με την τεχνητή γονιμοποίηση για τη βελτίωση των φυλών, 
- αύξηση και βελτίωση της παραγωγικής ικανότητας, στήριξη σε προσαρμοσμένες 
μορφές παραγωγής (κινητές κυψέλες), 
- κατάρτιση και οργάνωση των παραγωγών, 
- αξιοποίηση στη ζαχαροπλαστική (μέλι, προϊόντα με βάση το μέλι και άλλα 
συστατικά) και στη βιομηχανία (π.χ. καλλυντικά), 
δημιουργία ετικετών και σημάτων ποιότητας 
εμπορική προώθηση από καθορισμένα δίκτυα διανομής που μπορούν να έχουν 
σημαντική συμβολή (διαιτητικά προϊόντα, παραφαρμακευτικά) 
Η μελισσοκομία αξιοποιείται επίσης όταν συνδέεται με άλλες ενέργειες που 
έχουν σχέση με την αγροτική ανάπτυξη π.χ. 
η δημιουργία ενός μουσείου μελιού, που θα είναι πόλος τουριστικής έλξης 
και κέντρο κατάρτισης ή τεχνικής στήριξης της μελισσοκομίας, 
η ενσωμάτωση της μελισσοκομίας στις τουριστικές δραστηριότητες των 
αγροκτημάτων, 
η δημιουργία σημείων πώλησης που θα προτείνουν μια σειρά προϊόντων 
διατροφής και τοπικών βιοτεχνικών προϊόντων (εκ των οποίων το μέλι). 
Τέλος, στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας LEADER, 25 ομάδες τοπικής 
ανάπτυξης (II ισπανικές ομάδες, 7 ιταλικές, 5 ελληνικές, 1 γαλλική και μια 
πορτογαλική) πραγματοποίησαν ανάλογες ενέργειες με αυτές που προαναφέρθηκαν, 
στο πλαίσιο μιας στρατηγικής τοπικής ανάπτυξης και συχνά με έντονο καινοτόμο 
χαρακτήρα. 
2.2.2 Μέτρα στήριξης της ποιότητας 
Από το 1985 η Επιτροπή προτείνει μία πολιτική ποιότητας που αποτελεί 
αναπόσπαστο τμήμα της κοινής αγροτικής πολιτικής. Τα προϊόντα που καλύπτονται 
από την πολιτική αυτή θα μπορούσαν να έτσι να επιδοτούνται σε σχέση με τις 
τιμές μαζικών προϊόντων. 
Ο προσανατολισμός αυτός εντάσσεται στο αναπτυξιακό πλαίσιο του αγροτικού 
τομέα και ευνοεί τα προϊόντα ποιότητας που είναι προσαρμοσμένα στις 
απαιτήσεις της εσωτερικής αγοράς, χάρη στους εξής στόχους: 
η διαφοροποίηση της παραγωγής με τη διατήρηση περιφερειακής ή ειδικής 
παραγωγής, 
την προώθηση των χαρακτηριστικών που αξιοποιούν τα προϊόντα, 
τη διάθεση μέσων για την πιστοποίηση και τον έλεγχο των χαρακτηριστικών, 
την προστασία και την ενημέρωση του καταναλωτή. 
Στο πλαίσιο αυτό το Συμβούλιο εξέδωσε το 1992 δύο κανονισμούς (ΕΟΚ) αριθ. 
2081/92(9) σχετικά με την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των 
ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων και αριθ. 
2082/92(1°), σχετικά με τις βεβαιώσεις ιδιοτυπίας των γεωργικών προϊόντων 
και των τροφίμων που μπορούν να εφαρμοστούν στο μέλι. 
(9) ΕΕ αριθ. L 208 της 24.07.1992, σ. 1 
(10) ΕΕ αριθ. L 208 της 24.07.1992, σ. 9 
16 
Δύο νέοι κανόνες προβλέπουν τη χρησιμοποίηση των ειδικών ενδείξεων για να 
ενημερώνεται ο καταναλωτής ότι πρόκειται για προϊόντα που συμφωνούν με τα 
κοινοτικά κριτήρια. 
Οι μηχανισμοί εφαρμογής αφήνουν την πρωτοβουλία στους παραγωγούς που μπορούν 
να λειτουργούν μέσα στα πλαίσια εθελοντικών συστημάτων και να τηρούν 
ορισμένους όρους παραγωγής που ορίζονται στο βιβλίο επιβαρύνσεων. 
Οι ονομασίες προέλευσης και οι γεωγραφικές ενδείξεις στην περίπτωση της 
μελισσοκομίας φαίνεται να απευθύνονται στους παραγωγούς που είναι 
εγκατεστημένοι σε μια σταθερή περιοχή ή σε μελισσοκόμους που διαχειμάζουν σε 
μία συγκεκριμένη περιοχή. 
Το σύστημα προβλέπει μια απλοποιημένη διαδικασία και μια κανονική διαδικασία 
καταχώρησης. Πράγματι, σύμφωνα με την απλοποιημένη διαδικασία υποβλήθηκαν 
στην Επιτροπή για κοινοτική καταχώρηση ορισμένες γεωγραφικές ονομασίες που 
αφορούν το μέλι και προστατεύονται ήδη στα κράτη μέλη. Οι παραγωγοί έχουν 
πάντα τη δυνατότητα να υποβάλλουν νέες αιτήσεις καταχώρησης με την κανονική 
διαδικασία (π.χ. για την παραγωγή μελιού σε φυσικά πάρκα). 
Οι βεβαιώσεις ιδιοτυπίας επιτρέπουν να αξιοποιηθεί το μέλι που παράγεται με 
παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής ή μεταποίησης ή όταν ο μελισσοκόμος παράγει 
μέλι με χαρακτηριστικά σύνθεσης που το διαχωρίζουν από άλλα παρόμοια 
προϊόντα που ανήκουν στην ίδια κατηγορία. Μέχρι σήμερα, τα κράτη μέλη δεν 
έχουν υποβάλει αιτήσεις σχετικά με το μέλι, αλλά η δυνατότητα αυτή συνεχίζει 
να ισχύει. 
Η Ευρωπαϊκή Ενωση παραχωρεί έτσι μια κοινοτική διάκριση στην ετικέτα και 
ταυτόχρονα εξασφαλίζει ότι τα προϊόντα αυτά, ενδεχομένως τα μέλια αυτά, 
τηρούν τα κριτήρια προστασίας που καθορίζονται από τους δύο κοινοτικούς 
κανονισμούς όταν τίθενται σε εμπορία. 
2.2.3 Ειδικά μέτρα 
Δύο χρηματοδοτικές ενέργειες της Ευρωπαϊκής Ενωσης λαμβάνουν υπόψη την 
ιδιαίτερη γεωγραφική κατάσταση ορισμένων κοινοτικών εδαφών σε σχέση με τις 
πηγές εφοδιασμού με γεωργικά προϊόντα διατροφής, καθώς και τα προβλήματα 
της γεωργικής προστασίας. 
Για να ευνοηθεί η διατήρηση της μελισσοκομίας ως παραδοσιακή δραστηριότητα 
και πηγή συμπληρωματικών εσόδων, χορηγήθηκε ενίσχυση στην παραγωγή μελιού 
ειδικής ποιότητας. Πρόκειται για τους κανονισμούς αριθ. (ΕΟΚ) 1601/92(11)και 
2019/93<12) του Συμβουλίου που καθορίζουν ειδικά μέτρα υπέρ, αντίστοιχα, 
των Καναρίων Νήσων και των μικρών νησιών του Αιγαίου Πελάγους. 
(11) ΕΕ αριθ. L 173 της 27.06.1992, σ. 13 
(12) ΕΕ αριθ. L 184 της 27.07.1993, σ. 1 
17 
Οι ενισχύσεις είναι 20 ECU ανά κυψέλη με μέγιστο αριθμό κυψελών 5000 για τις 
Καναρίους Νήσους και 7 με 10 ECU ανά κυψέλη με αντίστοιχα μέγιστους αριθμούς 
κυψελών 100.000 και 50.000 για τα μικρά νησιά του Αιγαίου Πελάγους, σε 
συνάρτηση με το εάν ανήκει ή όχι ο μελισσοκόμος σε αναγνωρισμένες ομοσπονδίες 
σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1360/78 που αφορά τις ομοσπονδίες 
παραγωγών και τις ενώσεις τους. 
3. Δυσκολίες και αιτήματα του τομέα 
Οι μελισσοκόμοι θεωρούν ότι αντιμετωπίζουν, επί του παρόντος, σημαντικές 
δυσκολίες και εφιστούν την προσοχή σε ορισμένα θέματα, μεταξύ των οποίων 
είναι: 
1. Η έλλειψη αντιπροσωπευτικών στατιστικών τόσο για τον όγκο και για την αξία 
της παραγωγής μελιού όσο και για τον καθορισμό των τιμών αγοράς. Επίσης ούτε 
οι τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές ούτε οι τιμές που καταβάλλονται στους 
παραγωγούς δεν βασίζονται στα ίδια κριτήρια. 
2. Η αποδοτικότητα δεν είναι εξασφαλισμένη διότι η συνεχής αύξηση του κόστους 
παραγωγής και οι διαφορές απόδοσης που επιτυγχάνονται ανά κυψέλη δεν 
επιτρέπουν την απόκτηση ικανοποιητικού εισοδήματος για όλους τους 
επαγγελματίες μελισσοκόμους. 
2. Η αποδοτικότητα δεν είναι εξασφαλισμένη διότι η συνεχής αύξηση του κόστους 
παραγωγής και οι διαφορές απόδοσης που επιτυγχάνονται ανά κυψέλη δεν 
επιτρέπουν την απόκτηση ικανοποιητικού εισοδήματος για όλους τους 
επαγγελματίες μελισσοκόμους. 
3. Η κοινοτική μελισσοκομία συρρικνώνεται λόγω της μείωσης του μελισσοκομικού 
κεφαλαίου και του ανταγωνισμού της προσφοράς των μελιών που εισάγονται από 
χώρες όπου το κόστος παραγωγής είναι χαμηλότερο από εκείνο της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης. 
Λαμβάνοντας υπόψη τις δυσκολίες αυτές, απαιτείται η επείγουσα λήψη μέτρων που 
θα έχουν ως στόχο τη στήριξη της ευρωπαϊκής μελισσοκομίας, ιδίως στα ακόλουθα 
σημε ία: 
Α. Κοινοτική πριμοδότηση για τη γονιμοποίηση, την οποία δικαιούνται όλοι οι 
μελισσοκόμοι, τόσο οι επαγγελματίες όσο και οι μελισσοκόμοι μερικής 
απασχόλησης, με σκοπό να αντισταθμιστεί το κόστος της χειμερινής διατροφής 
των μελισσών. 
Β. Πριμοδότηση για την αντιστάθμιση της απώλειας εισοδήματος που προέκυψε 
λόγω του ανταγωνισμού των εισαγομένων μελιών. 
Γ. Η έγκριση μιας κοινής οργάνωσης αγοράς ειδικά για το μέλι με απλούς 
μηχανισμούς διαχείρισης. 
Δ. Η δημιουργία κοινών κανόνων εμπορίας για το μέλι ή η τροποποίηση της 
οδηγίας 74/409/ΕΟΚ για να ληφθεί υπόψη ο γεωργικός χαρακτήρας του μελιού 
ούτως ώστε να μη θεωρείται ως ένα απλό βιομηχανικό προϊόν, με σκοπό την 
αξιοποίηση του μελιού με τη θέσπιση ειδικών κριτηρίων ποιότητας καθώς επίσης 
και τη βελτίωση της πληροφόρησης του καταναλωτή και της διαφάνειας των 
συναλλαγών. 
18 
Προοπτικέ ς και προτάσε ις 
4.1 Προοπτικές 
Η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο πρόταση τροποποίησης του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθ. 847/68(13), για την κοινή οργάνωση της αγοράς ορισμένων προϊόντων που 
απαριθμούνται στο παράρτημα II της συνθήκης. Η πρόταση αυτή προβλέπει τους 
πιο απλούς μηχανισμούς μιας κοινής οργάνωσης της αγοράς όπως την εφαρμογή του 
Κοινού Δασμολογίου και απουσία εθνικών ποσοτικών περιορισμών, μία ρήτρα 
προστασίας, την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που καθορίζονται από τη 
συνθήκη και την ελεύθερη κυκλοφορία στην Ευρωπαϊκή Ενωση. 
Πρακτικά το μέλι μπορεί να τύχει μιας προστατευτικής ρήτρας που είναι σε θέση 
να αποτρέψει τις ενδεχόμενες ζημιές που προκαλούνται από τις εισαγωγές μελιού 
υπό μή κανονικές συνθήκες. 
Οσον αφορά τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, αυτές θα εξασφαλιστούν με πιο 
περιοριστικές εθνικές προδιαγραφές ή εθνικά προγράμματα υποστήριξης της 
μελισσοκομίας που είναι ικανά να εμποδίσουν το ελεύθερο ανταγωνισμό. 
Στην πραγματικότητα το τελευταίο αυτό σημείο φαίνεται να είναι ένα από τα πιο 
ισχυρά επιχειρήματα που προώθησαν πολλά κράτη μέλη κατά την εξέταση της 
πρότασης αυτής προς το Συμβούλιο, ορισμένα κράτη μέλη έχουν αυτή τη στιγμή 
περιφερειακά καθεστώτα ενίσχυσης στους μελισσοκόμους υπό διάφορες μορφές, 
όπως πριμοδότηση στην γονιμοποίηση, στη διατήρηση του μελισσοκομικού 
κεφαλαίου και πριμοδότηση στην κατάρτιση (πίνακας 11). 
Ωστόσο οι εθνικές ενισχύσεις μπορούν να θεωρούνται σύμφωνες με τις διατάξεις 
της συνθήκης στις περιπτώσεις των διαρθρωτικών μέτρων, των μέτρων για την 
προστασία του περιβάλλοντος, των μέτρων καταπολέμησης των ασθενειών. 
Η μελισσοκομία είναι ένας τομέα της γεωργίας, οι κυριότερες λειτουργίες του 
οποίου είναι η δραστηριότητα της παραγωγής, η συνεισφορά στην οικολογική 
ισορροπία, στην οικονομία και στην αγροτική ανάπτυξη. 
Εξαιτίας της δραστηριότητας γονιμοποίησης των μελισσών υπάρχει αλληλεξάρτηση 
μεταξύ της λειτουργίας της παραγωγής και του θετικού ρόλου για το περιβάλλον. 
Παρά την απουσία αντιπροσωπευτικών στατιστικών και επαρκών πληροφοριών, η 
τάση είναι μάλλον θετική για ένα τομέα στον οποίο τα διαθέσιμα στοιχεία 
δείχνουν την αύξηση του όγκου παραγωγής, τη στασιμότητα του όγκου των 
εισαγωγών, τη μικρή αύξηση του επιπέδου των τιμών στις εισαγωγές και τη 
στασιμότητα της κατανάλωσης. 
Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις εμφανίζουν διαφορετικά αποτελέσματα απόδοσης 
μεταξύ των κρατών μελών, αλλά κατά μέσο όρο δεν φαίνονται να διαφέρουν πολύ 
από τη γενική κατάσταση της γεωργίας. 
(13) ΕΕ αριθ. C 263 της 09.10.1991, σ. 5 [COM(91) 328 τελικό] 
19 
Η εξέταση των διαθέσιμων στοιχείων δείχνει ότι πρόκειται για ένα τομέα του 
οποίου τα χαρακτηριστικά είναι οι διαφορετικές συνθήκες παραγωγής καθώς και η 
διασπορά και η ετερογένεια των φορέων τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και σε 
επίπεδο εμπορίας. 
Η μείωση του τελωνειακού δασμού που εφαρμόζεται μετά την υπογραφή της 
συμφωνίας της GATT μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ένα μεγαλύτερο άνοιγμα της 
αγοράς μελιού. 
Εξάλλου κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου, οι αρχηγοί των κρατών 
και των κυβερνήσεων ζήτησαν να απλουστευθεί η ισχύουσα οδηγία για την εμπορία 
του μελιού (74/409/ΕΟΚ). 
Στο παρελθόν υπήρξαν διαφορετικά καθεστώτα άμεσης στήριξης στον τομέα της 
μελισσοκομίας. Σήμερα, υπάρχουν προγράμματα έρευνας των ασθενειών των 
μελισσών και ορισμένα ειδικά μέτρα ενίσχυσης για απομακρυσμένες ή νησιωτικές 
περιοχές. 
Τέλος, υπάρχει ήδη μια ποικιλία διαρθρωτικών μέτρων που μπορούν να βοηθήσουν 
στην ανάπτυξη του τομέα, τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και σε επίπεδο 
εμπορίας. 
4.2 Προτάσεις 
Λαμβάνοντας υπόψη τη σημερινή κατάσταση του τομέα στο σύνολο της Ευρωπαϊκής 
Ενωσης και δεδομένων των σημερινών γνώσεων για τη μελισσοκομία, δεν είναι 
σκόπιμο να δημιουργηθεί μια νέα ειδική οργάνωση αγοράς για το μέλι. Δεν είναι 
δυνατόν επίσης να επινοηθεί ένα συνολικό σύστημα υποστήριξης όπως οι γενικές 
ενισχύσεις στα εισοδήματα. 
Αντίθετα εκτός από τα διαρθρωτικά μέσα, ένα σύνολο μέτρων θα μπορούσε να 
προταθεί για τη μεσοπρόθεσμη βελτίωση της παραγωγής και της εμπορίας του 
μελιού, που θα εγγράφεται σε ένα κανονισμό πλαίσιο του Συμβουλίου για τη 
μελισσοκομία ό οποίος θα περιλαμβάνει τις εξής κύριες ενέργειες: 
1. Βελτίωση των όρων παραγωγής. Η δράση αυτή αποβλέπει στη συγχρηματοδότηση 
από οργανώσεις παραγωγών εθνικών προγραμμάτων βελτίωσης του τομέα με στόχους: 
την καταπολέμηση της βαρροϊκής ακαρίασης και άλλων συναφών ασθενειών, 
εξορθολογισμός της διαχείμανσης, δημιουργία δικτύου περιφερειακών κέντρων 
μελισσοκομίας και ιδρύματα μελισσοκομικής έρευνας και ανάπτυξης για την 
ποιοτική βελτίωση του μελιού και για τη γενική βελτίωση των μελισσών. 
2. Η μελέτη που θα πραγματοποιήσουν τα κράτη μέλη για τις διαρθρώσεις του 
τομέα τόσο στο επίπεδο της απογραφής και της παραγωγής όσο και στο επίπεδο 
της εμπορίας και διαμόρφωσης των τιμών. 
Εκτός από το πρόγραμμα αυτό, η Επιτροπή θα εκπονήσει μέτρα ώστε να είναι 
δυνατό να εφαρμόσει ο κλάδος πολιτική ποιότητας και ιδίως: 
τον ορισμό των ποιοτικών ιδιαιτεροτήτων όσον αφορά τα διάφορα μέλια, οι 
οποίες απορρέουν από τη βοτανική ή τη γεωγραφική τους προέλευση, 
τον προσδιορισμό εναρμονισμένων μεθόδων αναλύσεως ώστε να είναι δυνατή η 
εξακρίβωση των ιδιαιτεροτήτων αυτών. 
Επί όλων αυτών των παραπάνω σημείων, η Επιτροπή αφού συγκεντρώσει τις απόψεις 
που θα διατυπωθούν για την παρούσα έκθεση θα υποβάλει τις δέουσες προτάσεις 
στο Συμβούλιο το ταχύτερο δυνατόν. 
Ιο 
ΠΙΝΑΚΕΣ 
1. Διεθνής παραγωγή μελιού ανά περιοχή 
2. Διεθνής παραγωγή μελιού ανά χώρα 
3.α Διεθνείς εξαγωγές μελιού 
3.β Εξαγωγές της Κίνας 
4. Διεθνείς εισαγωγές μελιού 
5. Απολογισμός εφοδιασμού μελιού 
6. Απογραφή της μελισσοκομίας 1992 
7. Παραγωγή μελιού ανά τύπο - 1992 
8. Μέλι: εισαγωγές (Ε.Ε.) 
9. Μέλι: τιμές στην εισαγωγή (Ε.Ε.) 
10. Μέλι: εξαγωγές (Ε.Ε.) 
11. Μελισσοκομία: κρατικές ενισχύσεις 
ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ 
Διάγραμμα 1: 
Διάγραμμα 2: 
Διάγραμμα 3: 
Διάγραμμα 4: 
Διάγραμμα 5: Διεθνής παραγωγή μελιού 
Διεθνείς εξαγωγές μελιού 
Διεθνείς εισαγωγές μελιού 
Εισαγωγές και παραγωγή μελιού (ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ 12) 
Δομή του κλάδου εμπορ ίας 
il 
Πίνακας 1 
ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΛΙΟΥ ΑΝΑ ΠΕΡΙΟΧΗ 
(σε 1 000 τ) 
Αφρική 
Βόρειος και Κεντρ. Αμερική 
Νότιος Αμερική 
Ασία 
Ευρώπη (Ηπειρωτική) 
πρώην ΕΣΣΔ 
Ωκεαν ία 
ΣΥΝΟΛΟ 1990 
108 
210 
78 
332 
175 
236 
31 
1 170 1991 
109 
222 
87 
334 
168 
240 
29 
1 189 1992 
112 
210 
79 
332 
174 
231 
28 
1 166 
Πηγή s FAO 
21 
Πίνακας 2 
ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΛΙΟΥ ΑΝΑ ΧΩΡΑ 
(σε 1 000 τ) 
Κίνα 
πρώην ΕΣΣΔ 
ΗΠΑ 
Μεξικό 
Τουρκ ία 
Ινδία 
Αργεντινή 
Καναδάς 
Αυστραλ ία 
Βραζι λ ία 
Ουγγαρ ία 
Κούβα 
Ε.Ε. 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ 1990 
147 
236 
90 
66 
51 
51 
57 
32 
21 
16 
17 
10 
116 
1 170 1991 
195 
240 
100 
69 
55 
51 
54 
32 
21 
17 
10 
10 
112 
1 189 1992 
192 
231 
95 
48 
55 
51 
61 
30 
20 ' 
17 
10 
10 
126 
1 166 (1) 
(1) 
Πηγή: FAO 
Τμήμα Γεωργίας των Ηνωμένων Πολιτειών 
1300 
1200 
> ν 
Ό 
© ο ιοοο ί­ο Διάγραμμα 1 
ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΛΙΟΥ 
/ 
900 
800 / V 
1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 
Ι 
1ί 
Π ίνακας 3α 
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΜΕΛΙΟΥ 
(σε 1 000 τ) 
, Κίνα 
Αργεντινή 
Μεξικό 
πρώην ΕΣΣΔ 
ΗΠΑ 
Εκτός Ε.Ε. 
Εντός Ε.Ε. 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ 1990 
88 
40 
44 
17 
6 
6 
22 
296 1991 
70 
47 
50 
9 
5 
8 
18 
280 1992 
92 
55 
36 
6 
5 
10 
18 
289 
Πηγή: FAO + Context ! Διάγραμμα 2 
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΜΕΛΙΟΥ 
ο > 
Ό Ρ 250 
Ο ο 
Ο 200 
100 ·•— •> ·•• ι- --••'· L ' L 
1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 198S 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 
Πίνακας 3β 
ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ 
ΑΝΑ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ 
(σε 1 000 τ) 
Ιαπων ία 
ΗΠΑ 
Ε.Ε. 
Λοιπές χώρες 
ΣΥΝΟΛΟ 1990 
60 
12 
9 
7 
88 1991 
34 
20 
13 
• 3 
70 1992 
27 
25 
25 
15 
92 
Πηγή Τμήμα της γεωργίας των Ηνωμένων Πολιτειών 
2J\ 
Π ίνάκας 4 
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΜΕΛΙΟΥ 
(σε 1 000 τ) 
ΗΠΑ 
Ιαπων ία 
Κίνα 
πρώην ΕΣΣΔ 
Καναδάς 
Εκτός Ε.Ε. 
Εντός Ε.Ε. 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ 1990 
35 
69 
3 
1 
3 
119 
25 
294 1991 
42 
39 
2 
1 
2 
131 
24 
275 1992 
52 
32 
3 
2 
1 
145 
23 
300 
Πηγή: FAO + Comeχt 
Διάγραμμα 3 
350 
300 
;> 250 
Ό 
Ι­
Ο 
ο 
Ο 200 
150 Ι- •' 
ιοο ' ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΜΕΛΙΟΥ 
/ Nr / 
1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 
α(νάκας 5 
ΑΙΙΟ&ΟΓΙΧΗΟΣ ΚΦΟΑΙΑΧΜΟΥ ΜΕ&ΙΟΥ 
1986/1987 
Zpnot|ioKoto6tievii napayuyA (1 000 T) 
CUVOXIM*; Kioayufi^ 
luvoXixtc c^ayuyti; 
Ev&OMOtvottM<( ouvaXXaytc (etoar.) 
EottteptKfj xpfjor): 
- avBpdmvi) MaxavaXttoi) 
Avapdx i vf) MaTavdXuon (kg/xefaXi^) 
Ba«|i6c auTocfo6iao|ioO (») 
1987/198* 
• 
Zpi)otHOmotoO|ievi) RapatY<*T<1 (1 000 T) 
ZuvoXtM^c tioayufit 
ZuvoXtKtc eJaTuT*? 
EVSOMOIvottK<( ouvaXXaf*? (cioa-f.) 
Eowt ep t MI^ XpiWl: 
- avepdmvt) MaTavaXwot) 
AvSpiinivr) KatavdXwoi) ( kg/xe<faXi^ ) 
•«S|t6( auToe»o6iaoyotS (%) 
1988/1989 
Zpf)0 I|io«oio0|>cvf) napaY«Y^ (1 000 T) 
ZUVOXIMC; €kaayttyt% 
JuvoXiK<t cgaywYtC 
EvAowotvoTIM*C ouvaXXaY'C (ctoaY.) 
EoutcptMt) XP^ar): 
- avBptlmvT) MaTovaXwaq 
Av8pd*ivr| KaTavaXuori (kg/MCtpaXl)) 
Ba8|i6c auTocfo6iao|ioO (%) EYP12 
85 
144 
6 
18 
223 
0,7 
38 
92 
138 
7 
17 
223 
0,7 
41 
94 
136 
8 
20 
222 
0,7 
42 OEBL 
1 
6 
2 
2 
5 
0,5 
20 
1 
5 
1 
1 
5 
0,5 
20 
1 
β 
2 
2 
5 
0,5 
20 DK 
3 
3 
1 
0 
5 
1,0 
«0 
3 
4 
2 
2 
5 
1,0 
60 
3 
4 
2 
2 
5 
1,0 
60 DE 
16 
86 
15 
2 
87 
1,3 
18 
16 
82 
14 
1 
84 
1,4 
19 
18 
86 
17 
2 
87 
1,5 
21 ELL 
12 
2 
0 
1 
14 
1,3 
86 
13 
2 
0 
1 
15 
1,4 
87 
12 
2 
0 
1 
14 
1,3 
86 ESP 
17 
9 
2 
0 
24 
0,6 
71 
22 
9 
2 
0 
29 
0,7 
76 
21 
5 
2 
0 
24 
0,5 
88 FR 
(24) 
11 
2 
5 
33 
0,6 
73 
(24) 
9 
2 
5 
31 
0,6 
77 
(25) 
9 
3 
5 
31 
0,8 
81 IRL 
0 
1 
0 
0 
1 
0,3 
0 
0 
1 
0 
0 
1 
0,3 
0 
0 
1 
0 
0 
1 
0,3 
0 IT 
7 
11 
0 
3 
18 
0,3 
39 
7 
9 
0 
2 
16 
0,3 
44 
8 
10 
0 
2 
18 
0,3 
44 ML 
0 
7 
3 
4 
4 
0,3 
0 
D 
10 
2 
4 
8 
0,5 
0 
0 
8 
2 
4 
6 
0,4 
0 PO 
3 
1 
0 
0 
4 
0,4 
75 
3 
1 
0 
0 
4 
0,4 
75 
3 
1 
0 
0 
4 
0,4 
75 OK 
2 
25 
1 . 
1 
26 
0,5 
8 
3 
23 
1 
1 
1 
25 ! 
0,4 
12 j 
i 
3 ; 
24 
i 
2 
26 
'•* i " 1 
πηγίς: Εαχο·1·ΐ (Οτοοοβ) 
() - Κράτη μίλη 
ιταΧ(κ » Εκτιμήσεις ΓΔ VI. 
DCνάκας 5 (συνέχεια) 
ΑΟΟ&ΟΓΙΧΜΟΕ ΕΘΟΔΙΛΕΜΟΤ NKAIOT 
19*9/1990 
Χρησιμοποιούμενη παραγωγή (1 000 τ) 
Συνολικές εισαγωγές 
Συνολικές εξαγωγές 
Ενδοκοινοτικές συναλλαγές (εισαγ.) 
Εσωτ ερική χρήση : 
- ανθρώπινη κατανάλωση 
Ανθρώπινη κατανάλωση (kg/κεφαλή) 
Βαθμός αυτοεφοδιασμού (>) 
1990/1991 
Χρησιμοποιούμενη παραγωγή (1 000 τ) 
Συνολικές εισαγωγές 
Συνολικές εξαγωγές 
Ενδοκοινοτικές συναλλαγές (εισαγ.) 
Εσωτερική χρήση: 
- ανθρωπινή κατανάλωση 
Ανθρωπινή κατανάλωση (kg/κεφαλή) 
Βαθμός αυτοεφοδιασμού 11β 
121 
β 
23 
0,7 
50,2 21 
2 
0,5 
20 1,0 
«ο 16 
4 
1,5 
31,2 1,3 
85,7 0,5 
110,5 (35) 
8 
4 
4 
0,8 
89,7 1 
0 
ο 
1 
0,3 11 
0 
3 
0,3 
42,1 0,4 
0 0,4 
75 
112,1 
131,7 
7,3 
25,8 
236,5 
0,7 
47,4 (0,2) 
«, * 
2,3 
5,6 
0,5 
3,6 3,5 
1 
1,4 
5,5 
1,1 
54,5 25 
87,8 
11,6 
7,1 
101,2 
1.3 
24,7 8 
2,2 
1,9 
1,6 
8,3 
0,8 
96,4 23 
1,9 
7,2 
0,2 
17,7 
0,5 
129,9 (35) 
7,1 
4,4 
4,8 
37,7 
0,7 
92,8 0,1 
1 
0,1 
0,5 
0,3 
10 8 
11,8 
0,5 
2,4 
19,3 
0,3 
41,5 (0,8) 
8,9 
0,7 
4,8 
9,0 
0,6 
8,9 4 
0,5 
4,5 
0,5 
88,9 
1991/1992 
Χρησιμοποιούμενη παραγωγή (1 000 τ) 
Συνολικές εισαγωγές 
Συνολικές εξαγωγές 
Ενδοκοινοτικές συναλλαγές (εισαγ.) 
Εσωτερική χρήση: 
- ανθρώπινη κατανάλωση 
Ανθρωπινή κατανάλωση (kg/κεφαλή) 
Βαθμός αυτοεφοδιασμού (%) 126,7 
134,7 
9,4 
24,1 
252 
0,7 
50,3 (0,2) 
7,3 
1,5 
1,9 
6,0 
0,6 
3,3 3,6 
1,5 
1,4 
5,1 
1 
58,8 (25) 
90 
12 
3,4 
103 
1,3 
24,3 14 
2,3 
0,3 
1,6 
16 
1,6 
87,5 25 
6,5 
7,1 
1 
0,6 
102,5 (36) 
8,5 
5,1 
6,5 
39,4 
0,7 
91,4 0,1 
1,4 
0,1 
0,6 
1,4 
0,4 
7,1 (12) 
13 
0,4 
2,4 
24,6 
0,4 
48,8 (0,8) 
8,8 
0,6 
4,6 
9,0 
0,6 
8,9 (5,6) 
0,4 
0 
0 
0,6 
93,3 4 
23 
0,5 
15,4 
5 
26,4 
0,7 
30,4 
0,5 
16,4 
5 
17 
0,9 
0,7 
21,1 
0,4 
23,7 
Πηγές: Eurostat (Cronos) 
() - Κράτη μέλη 
ιταλ(κ « εκτιμήσεις ΓΔ VI. 
Διάγραμμα 4 
160 szc&rorsx ΚΑΙ ΟΔΡΔΓΟΧΒ ΝΚΑΧΟΥ - ΒΤΡΟΠΒ vim 12 
140 Εισαγωγές / 
Ο 120 > Κ) 
Ρ 
ο ο ο 
100 -Ρ 
80 
S \ 
(MIELBIL) 60 
82/83 83/84 84/85 85/86 86/87 87/88 88/89 89/90 90/91 91/92 
α% 
Πίνακας 6 
ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ 1992 
(αριθμός) 
Κυψέλες 
σύνολο επαγγελμ. Μελισσοκόμοι 
σύνολο επαγγελμ % επαγγελμ. Κυψέλες 
ανά 
μελισσοκόμο 
(επαγγελμ.) 
Β 
DK 
D 
ELL 
ESP 
F 
IRL 
IT 
LUX 
NL 
PO 
UK 
EYP12 100 
110 
010 
225 
854 
434 
21 
000 
10 
65 
510 
200 000 
000 
000 
000 
000 
000 
960 
000 
213 
000 
000 
000 
7 540 173 20 000 
80 000 
770 000 
1 242 400 
528 000 
3 200 
300 000 
240 
2 500 
177 000 
40 000 
3 163 340 12 000 
8 000 
94 000 
23 000 
20 161 
100 000 
2 250 
80 000 
650 
10 000 
50 000 
35 000 
435 061 100 
400 
000 
560 
000 
64 
000 
1 
10 
000 
200 
13 335 0,0 
1,3 
0,4 
13,0 
22,6 
3,0 
2,8 
1,3 
0,2 
0,1 
2,0 
0,6 
3,1 200 
200 
257 
272 
176 
50 
300 
240 
250 
177 
200 
237 
Πηγή: COPA και κράτη μέλη. 
& 
Πίνακας 7 
ΠΑΡΑΓΟΓΗ ΜΕΛΙΟΥ ΑΜΑ ΤΥΠΟ - 1992 
(σε τόνους) 
Β 
DK 
D 
ESP 
F 
IRL 
IT 
LUX 
NL 
PO 
UK 
EYP 12 Όλων των τύπων 
ανθέων 
π.υ. 
2 940 
15 000 
3 435 
23 000 
26 000 
π.υ. 
9 600 
π.υ. 
π.υ. 
760 
4 000 
84 735 Λοιπά 
π.υ. 
60 
10 500 
10 315 
4 650 
6 000 
π.υ. 
2 400 
π.υ. 
π.υ. 
4 240 
175 
38 340 Σύνολο 
200 
3 000 
25 500 
13 750 
27 650 
32 000 
140 
12 000 
125 
800 
5 000 
4 175 
123 075 % 
Ολων των τύπων 
ανθέων 
π.υ. 
98 
59 
25 
83 
81 
π.υ. 
80 
π.υ. 
π.υ. 
15 
96 
69 
Πηγή: COPA και κράτη μέλη, 
ΜΕΛΙ: ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΕΜΠΟΡΙΑΣ 
ΠΑΡΑΓΩΓΗ 
ΣΥΣΚΕΥΑΣΤΉΣ 
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΤΉΣ ; 
ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΟ |« 
ΜΕΛΟΣ ί ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Τ * 
ΣΥΣΚΕΥΑΣΤΉΣ 
ΛΙΑΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΗ Γ*" 
..__! ._ t 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ 
ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΟΥ ΜΕΛΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΕΑΣ 
• t Τ t 
"Ί 
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ; 
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ | 
ΜΕΛΙ | 
(MIELFLUX) ΛΕΖΑΝΤΑ: σημαντική ροή 
μέση ροή 
χαμηλή ροή 
3>\ 
Πίνακας 8 
ΚΕΛΙ: ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ 
toc τόνους) 
j Καταγωγή 1988 1989 EYP12 
1990 1991 1992 
Αργβντινή 
Μεξικό 
Κίνα 
Κούβα 
Ουρουγουάη 
ουγγαρ ία 
Αυστραλία 
ΕΣΣΔ 
Ρωσία 
ΣΥΝΟΛΟ 27 600 
30 000 
11 800 
100 
500 
200 
400 
10 200 
136 000 23 800 
31 300 
8 100 
3 100 
2 800 
13 700 
9 600 
11 100 
131 000 21 400 
34 500 
350 
000 
400 27 300 
36 600 
13 300 
10 240 
500 
200 400 
880 
750 
400 
800 
119 000 131 600 38 900 
30 200 
24 800 
9 400 
600 
900 
4 400 
600 
200 
145 000 
Καταγωγή 1988 ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
1989 1990 1991 1992 
Μεξικό 
Αργεντινή 
Κίνα 
Ουγγαρία 
ΣΥΝΟΛΟ 21 680 
15 040 
3 350 
5 420 
82 200 22 730 
12 340 
1 620 
8 490 
81 600 24 430 
11 300 
1 600 
4 540 
73 050 27 670 
16 720 
820 
390 
83 560 24 820 
22 290 
9 410 
2 000 
86 180 
Κίνα 
Ουγγαρ ία 
Αργεντινή 
Καναδάς 
Μεξικό 
ΣΥΝΟΛΟ 477 
686 
860 
371 
482 
4 300 335 
841 
819 
624 
382 
3 600 350 
1 316 
313 
357 
189 
2 800 425 
937 
36 
337 
84 
2 100 458 
340 
224 
178 
104 
1 500 
Καταγωγή ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
1988 1989 1990 1991 1992 
Κίνα 
Κούβα 
Μεξικό 
Αυστραλ ία 
Αργεντινή 
ΕΣΣΔ 
ΣΥΝΟΛΟ 800 
160 
170 
500 
400 
0 000 
275 
150 
400 
300 
70 6 150 
930 
8 000 
4 500 
2 200 
0 400 
150 
700 
500 
750 
11 200 
000 
800 
500 
100 
100 
22 250 20 500 24 250 21 500 22 300 
Πηγή : context 
SX 
Πίνακας 9 
ΜΕΛΙ: ΤΙΜΗ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
(ECU εμπορικού/kg) 
Καταγωγή 1988 1989 ΕΥΡ12 
1990 1991 1992 
Αργεντινή 
Μεξικό 
Κίνα 
Κούβα 
Ουρουγουάη 
ουγγαρ ία 
Αυστραλ ία 
ΕΣΣΔ 
Ρωσία 
ΣΥΝΟΛΟ 0,68 
0,76 
0,74 
0,70 
0,65 
1,00 
0,77 
0,52 
0,79 0,74 
0,80 
0,78 
0,69 
0,74 
0,96 
0,78 
0,55 
0,82 0,74 
0,74 
0,75 
0,75 
0,76 
1,12 
0,76 
0,59 
0,81 0,83 
0,82 
0,82 
0,76 
0,81 
1,19 
0,85 
0,65 
0,88 0,81 
0,86 
0,80 
0,78 
0,85 
1,34 
0,87 
0,69 
0,67 
0,89 
Καταγωγή 1988 1989 ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
1990 1991 1992 
Μεξικό 
Αργεντινή 
Κίνα 
Ουγγαρ ία 
ΣΥΝΟΛΟ 0,77 
0,67 
0,78 
0,87 
0,79 0,83 
0,73 
0,89 
0,82 
0,81 0,76 
0,73 
0,94 
0,99 
0,80 0,81 
0,81 
0,92 
1,11 
0,87 0,86 
0,82 
0,84 
1,45 
0,91 
Κίνα 
Ουγγαρ ία 
Αργεντινή 
Καναδάς 
Μεξικό 
ΣΥΝΟΛΟ 0,96 
1,52 
0,68 
1,02 
0,72 
0,98 0,83 
1,63 
0,75 
0,96 
0,75 
1,07 0,76 
1,49 
0,76 
1,10 
0,69 
1,21 0,91 
1,25 
0,97 
1,24 
0,74 
1,16 0,83 
1,37 
0,84 
1,17 
0,91 
ι,ιι 
Καταγωγή ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
1988 1989 1990 1991 1992 
Κίνα 
Κούβα 
Μεξικό 
Αυστραλ ία 
Αργεντινή 
ΕΣΣΔ 
ΣΥΝΟΛΟ 0,69 
0,73 
0,71 
0,77 
0,66 
0,74 0,69 
0,70 
0,72 
0,76 
0,68 
0,58 
0,74 0,65 
0,81 
0,69 
0,75 
0,72 
0,72 0,74 
0,80 
0,83 
0,86 
0,86 
0,91 
0,82 0,72 
0,78 
0,80 
0,85 
0,82 
0,57 
0,82 
Πηγή : Comext 
13> 
Πίνακας 10 
ΜΕΛΙ: ΕΒΑΓΩΓΕΣ 
(σε τόνους) 
Προορισμός ΕΥΡ12: ΕΝΔΟΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ 
1988 1989 1990 1991 1992 
Γαλλία 
Κάτω Χώρες 
Γερμανία 
Ισπανία 
UEBL 
Ελλάδα 
Δανία 
Ιταλ ία 
Ηνωμένο Βασίλειο 
Ιρλανδία 
Πορτογαλία 
ΣΥΝΟΛΟ 700 
390 
650 
45 
875 
130 
975 
1 640 
630 
590 
20 
16 650 3 590 
3 480 
3 590 
240 
1 900 
985 
580 
2 380 
770 
440 
85 
18 040 000 
100 
390 
195 
190 
485 
770 
750 
970 
600 
55 
22 500 330 
740 
680 
120 
030 
200 
865 
1 250 
890 
240 
45 
18 400 140 
980 
130 
520 
400 
300 
130 
110 
380 
250 
60 
18 400 
Προορισμός 1988 ΕΥΡ12: ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
1989 1990 1991 1992 
Ceuta και Melilla 
Σαουδική Αραβία 
Ελβετ ία 
Κανάρια Νησιά 
ΣΥΝΟΛΟ 184 
1 431 
1 711 
481 
6 796 380 
1 014 
1 546 
514 
5 790 1 081 
1 288 
1 235 
388 
6 169 2 286 
1 542 
1 344 
464 
8 330 3 353 
1 534 
1 341 
647 
10 690 
Προορισμός 1988 ΓΕΡΜΑΝΙΑ: ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
1989 1990 1991 1992 
Σαουδική Αραβία 
Ελβετία 
Austria 
Πακιστάν 
SYNOLO 1 330 
780 
150 
100 
3 270 980 
860 
230 
100 
3 040 1 200 
660 
140 
150 
3 030 1 350 
700 
200 
250 
3 640 1 390 
640 
290 
150 
3 540 
Προορισμός 1988 ΙΣΠΑΝΙΑ: ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
1989 1990 1991 1992 
Ceuta και Melilla 
Κανάρια Νησιά 
Ισραήλ 
Σαουδική Αραβία 
ΣΥΝΟΛΟ 180 
460 
60 
60 
1 090 380 
490 
20 
1 430 1 080 
370 
20 
60 
1 920 2 290 
430 
60 
170 
3 460 3 350 
630 
370 
130 
5 140 
Πηγή : Comext 
Πίνακας 11 
ΜΧΛΙΕΕΟΚΟΜΙΑι ΚΡΑΤΙΚΚΕ •ΜΧΕΧΤΧΕΙΕ 
(κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή) 
Συνολικό ποσό (Εκατομμύρια ECO) 
Μεμονωμένο «οσό (ECU/κυψέλη) 
Αιάρκιια 
Στόχος: 
- γονιμοποίηση 
- διατήρηση του μελισσοκομικού 
κε·αλα(ου 
- αύξηση του αριΒμού κυψελών 
- κατάρτιση 
- βελτίωση της (μπορ(ας 
- ογ cιονομικό πρόγραμμα 
- αγροτικός τουρισμός 0,33 Caatilla-
La Mancha 
0,85 Extresa-
dara 
2.5 
indatara. Caatilla 
y L<oa 
1,5 ΕαζωνΙα Beaaan I Bauopl 
0,1 
1993-1995 0,2 
2,5 0,88 
1993-1995 Proxraaa· Κορσική 
0,04 0,04 
indatara. 
$ 
Πηγή: ΓΑ VI. 
ISSN 0254-1483 
COM(94)256 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR ω 
Αριτ3. καταλόγου : CB-CO-94-273-GR-C 
ISBN 92-77-70656-2 
Υπηρεσία Επιστίιιων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·29o5 Luxembourg