ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 24.10.1995 
COM(95) 492 τελικό 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
σχετικά με τα κύρια γεγονότα και τις κύριες εξελίξεις στην αγορά 
πληροφόρησης κατά την περίοδο 1993 - 1994 
Πρόγραμμα IMPACT 
(Πρόγραμμα της ΕΚ για τη δημιουργία μιας αγοράς υπηρεσιών πληροφόρησης) 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 7 
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 9 
1 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ 15 
1.1 Ο Κοινός Ευρωπαϊκός Χώρος Πληροφόρησης 15 
1.2 Η Εθνική Υποδομή Πληροφόρησης των ΗΠΑ 20 
1.3 Οι εξελίξεις στην Ιαπωνία 22 
1.4 Σιγκαπούρη: μια μελέτη περίπτωσης όσον αφορά την ανάπτυξη 
υποδομής πληροφόρησης . 24 
1.5 To Internet 25 
1.6 Αβεβαιότητα 27 
2 Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 29 
2.1 Το φαινόμενο της σύγκλισης 29 
2.1.1 Η σύνθεση του συγκλίνοντος τομέα της πληροφόρησης 30 
2.1.2 Η κλίμακα του συγκλίνοντα τομέα της πληροφόρησης 33 
2.2 Οι τομείς των συστατικών 34 
2.2.1 Ο τομέας του περιεχομένου: Μεταβαλλόμενοι ρόλοι και 
ευκαιρείες 34 
2.2.2 Ο τομέας της παροχής: Τηλεπικοινωνίες, Καλωδιακές και 
Δορυφορικές 37 
2.2.3 Ο τομέας της επεξεργασίας: Υλικός εξοπλισμός, λογισμικό 
και τεχνολογία πληροφόρησης 43 
2.3 Επανατοποθέτηση της βιομηχανίας 45 
2.3.1 Συγχωνεύσεις και εξαγορές 45 
2.3.2 Ιδιοκτησία των σύνθετων μέσων και συγκέντρωση των μέσων 
μαζικής ενημέρωσης 49 -
2.4 Ο ρόλος της διαφημιστικής βιομηχανίας 50 
3 ΣΧΕΤΙΚΑ ΙΣΧΥΡΑ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΗ ΣΗΜΕΙΑ 53 
3.1 Η σχετική θέση 53 
3.2 Η Ευρωπαϊκή Ένωση 54 
3.3 Υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης στις ΗΠΑ 57 
3.4 Υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης στην Ιαπωνία 58 
3.5 Συμπεράσματα 60 
4 Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 63 
4.1 Η αυξανόμενη χρησιμοποίηση των δυνατοτήτων ηλεκτρονικής 
επικοινωνίας 64 
4.1.1 Ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων 64 
4.1.2 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο 66 
4.2 Η χρήση της πληροφόρησης στα πλαίσια επιλεγμένων ευρωπαϊκών 
βιομηχανικών τομέων 67 
4.2.1 Μεταφορές 68 
4.2.2 Ασφαλίσεις 70 
4.2.3 Βιοτεχνολογία 71 
4.3 Απασχόληση, επιπτώσεις στην εκπαίδευση και επιμόρφωση 72 
5 ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (ΕΤΑ) 75 
5.1 Εφαρμογές τηλεπληροφορικής κοινού ενδιαφέροντος 76 
5.2 Τεχνολογίες πληροφόρησης..." 77 
5.3 Προηγμένες τεχνολογίες επικοινωνιών 77 
5.4 Κοινωνικοοικονομική έρευνα 78 
5.5 ΕΤΑ στα πεδία της τεχνολογίας πληροφόρησης, της γλωσσικής 
τεχνολογίας και των βιβλιοθηκών 78 
5.5.1 Τεχνολογία πληροφόρησης 78 
5.5.2 Γλωσσική Τεχνολογία . 80 
5.5.3 Πρόγραμμα βιβλιοθηκών 81 
6 ΒΑΣΙΚΑ ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 83 
6.1 Συγγραφικά Δικαιώματα και Δικαιώματα Πνευματικής 
Ιδιοκτησίας 85 
6.1.1 Παράνομη Αντιγραφή 85 
6.1.2 Παροχή αδείας για συγγραφικά δικαιώματα 86 
6.1.3 Δικαιώματα συγγραφέων 87 
6.2 Νομική προστασία των βάσεων δεδομένων 88 
6.3 Προστασία των δεδομένων 89 
6.4 Η πρόσβαση στις πληροφορίες του δημοσίου 90 
7 ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΟΜΕΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΤΩΝ 
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝΤΟ 1993 93 
7.1 Βάσεις δεδομένων σε απευθείας σύνδεση (on line) 94 
7.1.1 Η αγορά σε απ'ευθείας σύνδεση (online) . 94 
7.1.2 Διαθεσιμότητα και χρησιμοποίηση των βάσεων δεδομένων σε 
απ'ευθείας σύνδεση 98 
7.2 Οπτικά μέσα πληροφόρησης 99 
7.2.1 Φορείς 100 
7.2.2 Εγκατεστημένη βάση μηχανισμών ανάγνωσης 100 
7.2.3 Διαθεσιμότητα τίτλων 101 
7.2.4 Αγορές, πωλήσεις και τιμολόγηση 103 
7.3 Πολυμέσα (Multimedia) 104 
7.4 Τηλεοπτικογραφία (Videotex) 106 
7.5 Τηλεακουστικογραφία (Audiotex) 108 
7.6 Υπηρεσίες πληροφόρησης που βασίζονται στην τηλεομοιοτυπία 
(fax) Ill 
7.7. Υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης κατ'οίκον 113 
7.8 Νεοεμφανιζόμενα μέσα και αγορές 115 
7.8.1 Τα δίκτυα 115 
7.8.2 Φορητά προϊόντα αναφοράς και συσκευές προσωπικής 
επικοινωνίας 120 
7.8.3 Βίντεο κατόπιν αίτησης και διαλογική τηλεόραση 122 
7.9 Οπτικοακουστικός τομέας 124 
7.9.1 Τηλεόραση, κινηματογράφος και βίντεο 126 
7.9.2 Αναπαραγωγή του ήχου 129 
7.10 Έντυπες εκδόσεις 130 
8 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 133 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α 137 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β 145 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ 149 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ 
Αριθ. Τίτλος Σελίδα 
1.1 Στρατηγικά σχέδια για τον Κοινό Χώρο Πληροφόρησης 18 
2.1 Η σύνθεση της ευρύτερης βιομηχανίας της πληροφόρησης 32 
2.2 Βασικά στοιχεία από τον τομέα της πληροφόρησης 33 
2.3 Κατανομή του τομέα πληροφόρησης της ΕΕ, 1992 34 
2.4 Γεωγραφική κατανομή της παγκόσμιας αγοράς για υπηρεσίες 
τηλεπικοινωνιών, 1992 37 
2.5 Κατανομή της αγοράς των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών, 
ανά δραστηριότητα, 1991-1992 38 
2.6 Υποδομή τηλεπικοινωνιών το 1992 39 
2.7 Οι πρώτοι 10 φορείς εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιών, 19.92 41 
2.8 Διείσδυση του καλωδιακού και του δορυφορικού 
τομέα στην Ευρώπη, 1993 42 
2.9 Ποσοστιαία αύξηση (%) της αγοράς ΤΠ ανά γεωγραφική περιοχή, 1990-1994 ... 43 
2.10 Ποσοστιαία αύξηση (%) της αγοράς ΤΠ ανά ομαδοποίηση 
προϊόντων, 1990-1994 44 
2.11 Ευρωπαϊκές αγορές υλικού εξοπλισμού, λογ ισμικού και 
οικιακών ηλεκτρονικών συσκευών, 1992-.1995 45 
2.12 Επιλογή συγχωνεύσεων και εξαγορών στις οποίες συμμετέχουν 
ευρωπαϊκές εταιρείες πληροφόρησης, 1993/L99.4 47 
3.1 Σχετικά μεγέθη του ευρωπαϊκού, του αμερικανικού και του 
ιαπωνικού τομέα υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης. 54 
3.2 Διαβλεπόμενα ισχυρά και ασθενή σημεία του τομέα υπηρεσιών 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης 56 
3.3 Διαβλεπόμενα ισχυρά και ασθενή σημεία του τομέα υπηρεσιών 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης των .ΗΠΑ 58 
3.4 Διαβλεπόμενα ισχυρά και ασθενή σημεία του ιαπωνικού τομέα 
υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης. 59 
4.1 Απόψεις σχετικά με την επίδραση της πληροφόρησης 
στην ανταγωνιστικότητα 68 
4.2 - Οι οργανισμοί μεταφορών αναφέρουν σχετικά με τη χρήση ηλεκτρονικών 
μέσων το 1993 και σχετικά με την αναμενόμενη χρήση τους το 19.9J8 69 
4.3 Οι ασφαλιστικοί οργανισμοί αναφέρουν σχετικά με τη χρήση ηλεκτρονικών 
μέσων το 1993 και σχετικά με την αναμενόμενη χρήση τους το 19.9J8 70 
4.4 Οι οργανισμοί βιοτεχνολογίας αναφέρουν σχετικά με τη χρήση ηλεκτρονικών 
μέσων το 1993 και σχετικά με την αναμενόμενη χρήση τους το 19.9J8 72 
7.1 Έσοδα του επαγγελματικού τομέα σε απ'ευθείας σύνδεση (online) 
της ΕΕ (περιλαμβανομένηςκαι της τηλεοπτικογραφίας), 1989-1992 94 
7.2 Γεωγραφική ανάλυση των εσόδων των τομέων σε απ'ευθείας σύνδεση 
(εξαιρουμένης της τηλεοπτικογραφίας) 95 
7.3 Κατανομή των εσόδων πραγματικού χρόνου/μη πραγματικού χρόνου. 96 
7.4 Θεματική ανάλυση το>ν εσόδων της ηλεκτρονικής 
πληροφόρησης της ΕΕ, 1990-1992. . . . " 97 
7.5 Θεματική ανάλυση των παγκόσμιων εσόδων σε απ'ευθείας 
σύνδεση, 1988-1992 97 
7.6 Προβλέψεις σχετικά με τις παγκόσμιες πωλήσεις των 
υπηρεσιών σε απ'ευθείας σύνδεση 98 
7.7 Βάσεις δεδομένων ανά θεματικό χώρο, 1992 99 
7.8 Εγκατεστημένη βάση και πωλήσεις μηχανισμών CD-ROM 
σε παγκόσμιο επίπεδο, 1993-199.9. 101 
7.9 Οι δέκα μεγαλύτεροι θεματικοί χώροι για CD-ROM 
ανά αριθμό τίτλων, 1994 102 
7.10 Προέλευση των εταιρειών και των τίτλων του τομέα των CD-ROM 
και των CD πολυμέσων 103 
7.11 Ευρωπαϊκές προβλέψεις σχετικά με τις πωλήσεις τίτλων CD-i 106 
7.12 Εγκατεστημένη βάση και διείσδυση των τερματικών 
τηλεοπτικογραφίας, 1993 107 
7.13 Η τηλεοπτικογραφία στην Ευρώπη 108 
7.14 Κατανομή των ευρωπαϊκών αγορών υψηλής τιμολόγησης, 
ημερομηνίες έναρξης των υπηρεσιών και διείσδυση της 
τηλεφωνίας πολυχνότητας διπλού τόνου (DTMF.) 110 
7.15 Κατανομή των οργανισμών στη Γαλλία που παρέχουν υπηρεσίες 
υψηλής τιμολόγησης και ποσοστό των ελεγχόμενων γραμμών 110 
7.16 Διείσδυση της τεχνολογίας στις ευρωπαϊκές και αμερικανικές 
κατοικίες, 1992 114 
7.17 Διείσδυση της τεχνολογίας ανά 1000 κατοίκους,. 19.93 114 
7.18 Ξένιοι υπολογιστές του Internet σε παγκόσμιο επίπεδο 117 
7.19 Ερευνητικά δίκτυα στην Ευρώπη 119 
7.20 Παγκόσμιες πωλήσεις μηχανισμών ηλεκτρονικού βιβλίου (Ε Β) 122 
7.21 Επιλογή εταιρειών που ασχολούνται με το βίντεο κατόπιν αίτησης 
και με τη διαλογική τηλεόραση 124 
7.22 Παγκόσμιες δαπάνες του οπτικοακουστικού τομέα, 1992 125 
7.23 Έσοδα των κυριότερων 50 οπτικοακουστικών ομίλων 
ανά χώρο προέλευσης 125 
7.24 Οι 15 πρώτοι ευρωπαίοι ιδιοκτήτες μέσων μαζικής ενημέρωσης 
κατά σειρά εσόδων που προέρχονται σπό τα μέσα 126 
7.25 Έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου του οπτικοακουστικού τομέα 
της ΕΕ με τις ΗΠΑ, 1990-1992 127 
7.26 Εκτιμήσεις της αμερικανικής αγοράς τηλεοπτικών προγραμμάτων, 19.92 128 
7.27 Κατανομή των παγκόσμιων τηλεοπτικών εισόδων, 1992 128 
7.28 Παγκόσμια μουσική αγορά - συνολικές πωλήσεις και 
προβλέψεις 1991-2000 129 
7.29 Οι 5 πρώτες αγορές μουσικών πωλήσεων, 200Q 130 
7.30 Οι κυριότεροι εκδοτικοί οίκοι της ΕΚ ανά κύκλο εργασιών το L992 131 
7.31' Η εκδοτική αγορά της ΕΕ, 1991 132 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Η παρούσα έκθεση είναι ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, την Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Κατά συνέπεια, απευθύνεται σε 
βασικούς υπεύθυνους για τη διαμόρφωση πολιτικής. Η έκθεση απευθύνεται επίσης σε 
υπεύθυνους λήψης αποφάσεων στις βιομηχανίες που αφορούν το αντικείμενο και έχουν 
σχέση με αυτό, καθώς επίσης και σε όλους όσους ενδιαφέρονται για τα θέματα της αγοράς 
πληροφόρησης. Τα θέματα αυτά επισύρουν, σε όλο αυξανόμενο βαθμό, την πολιτική 
προσοχή και συζητήθηκαν ευρύτατα κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς της παρούσας 
έκθεσης. 
Σήμερα αναγνωρίζεται, γενικά, η στρατηγική αξία της πληροφόρησης. Στη Λευκή Βίβλο της 
Επιτροπής με τίτλο "Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα, απασχόληση - Οι προκλήσεις και η 
αντιμετώπιση τους για τη μετάβαση στον 21ο αιώνα", τονίζεται ότι οι τεχνολογίες 
πληροφόρησης και επικοινωνίας έχουν το δυναμικό να προωθήσουν τη σταθερή και βιώσιμη 
ανάπτυξη, να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα, να δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες εργασίας 
και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής όλων των Ευρωπαίων. 
Η έκθεση ανασκοπεί τις κύριες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αγορά υπηρεσιών πληροφόρησης, 
από την εποχή της ολοκλήρωσης της προηγούμενης έκθεσης σ' αυτή τη σειρά, τον Ιούλιο 
1993. Οι εν λόγω εκθέσεις προέρχονται από την Ομάδα Παρατηρητών της Αγοράς 
Πληροφόρησης (Information Market Observatory - ΙΜΟ) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 
αποστολή της οποίας είναι να βελτιώσει την κατανόηση της αγοράς πληροφόρησης. Οι 
ετήσιες εκθέσεις είναι απλώς και μόνο μία πλευρά του έργου της Ομάδας Παρατηρητών της 
Αγοράς Πληροφόρησης, η οποία επίσης εκδίδει έγγραφα εργασίας, αναθέτει έρευνα σχετικά 
με ειδικά θέματα της αγοράς και οργανώνει επιστημονικές συναντήσεις εργασίας και 
συνεδριάσεις, που παρέχουν ένα βήμα για την παρουσίαση και συζήτηση πρόσφατων 
ευρημάτων. Η Ομάδα Παρατηρητών της Αγοράς Πληροφόρησης είναι μέρος του 
προγράμματος IMPACT (Information Market Policy Actions -Δράσεις Πολιτικής σχετικά με 
την Αγορά Πληροφόρησης) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 
Η παρούσα "Ετήσια Έκθεση 1993" περιλαμβάνει επίσης πληροφορίες που έχουν συλλεχθεί 
κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 1994. Το περιεχόμενο δεν αφορά αποκλειστικά 
τις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ)· όπου είναι δυνατόν, έχουν συμπεριληφθεί 
στοιχεία και αναλύσεις σχετικά με τις χώρες ΕΖΕΣ, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία. Αυτό 
αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη παγκόσμια φύση της βιομηχανίας πληροφόρησης, καθώς 
επίσης και την ανάγκη για διεθνείς συγκρίσεις, με σκοπό να αξιολογείται η ανταγωνιστική 
θέση των ευρωπαϊκών εταιρειών πληροφόρησης στις παγκόσμιες αγορές. 
Προηγουμένως, η Ομάδα Παρατηρητών της Αγοράς Πληροφόρησης και οι ετήσιες εκθέσεις 
της είχαν συγκεντρώσει το ενδιαφέρον τους σε έναν σχετικά στενό κλάδο: δηλαδή στον 
επαγγελματικό τομέα υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησηςκαι στις "κλασικές" υπηρεσίες 
βάσεων δεδομένων σε απευθείας σύνδεση βάσει ASCII, στην τηλεοπτικογραφία (videotex) και 
στις εκδοτικές δραστηριότητες βάσει CD-ROM, καθώς επίσης και σε στενά σχετιζόμενους 
χώρους όπως είναι η ακουστικογραφια (audiotex) και οι βασισμένες σε τηλεομοιοτυπία (fax) 
υπηρεσίες. Κατά τη διάρκεια των ετών 1993 και 1994, το επίκεντρο του έργου της Ομάδας 
Παρατηρητών της Αγοράς Πληροφόρησης διευρύνθηκε για να συμπεριλάβει το ευρύτερο 
πλαίσιο στο οποίο λειτουργεί σήμερα η βιομηχανία υπηρεσιών πληροφόρησης. 
Αντικατοπτρίζει τη σύγκλιση ορισμένων σχετικών με την πληροφόρηση τομέων, στους 
οποίους περιλαμβάνονται οι βιομηχανίες υλικού εξοπλισμού υπολογιστών και λογισμικού, 
Ετήσια έκθεση τηα ΙΜΟ (1993-1994) Εισανωνή 
οι τηλεπικοινωνίες, οι καλωδιακές και δορυφορικές βιομηχανίες, καθώς επίσης και οι 
βιομηχανίες οι οποίες ασχολούνται με το περιεχόμενο των πληροφοριών, όπως είναι ο 
κινηματογράφος, η τηλεόραση, η μουσική, οι έντυπες εκδόσεις και, βεβαίως, ο τομέας 
υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Φαίνεται ότι, τώρα, όλοι οι εν λόγω κλάδοι 
συγκλίνουν στις εμπορικές επιδιώξεις τους και στις κοινές τεχνολογικές εξελίξεις. 
Ως αποτέλεσμα αυτού του εκτεταμένου επικέντρου, η παρούσα έκθεση καλύπτει ένα 
μεγαλύτερο εύρος θεμάτων και τομέων της αγοράς από ότι οι προηγούμενες. Στο μέτρο του 
δυνατού, λαμβάνει υπόψη της διαφορετικά θέματα όπως είναι η ανάπτυξη της υποδομής 
τηλεπικοινωνιών, η αγορά πολυμέσων και η αγορά του βίντεο κατόπιν αίτησης (Video on 
Demand), η υιοθέτηση από τη βιομηχανία εφαρμογών όπως είναι η ηλεκτρονική ανταλλαγή 
δεδομένων (EDI) και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο,καθώς επίσης και οι επιπτώσεις που έχει 
η σύκλιση στον κλάδο του περιεχομένου των πληροφοριών. Αναπόφευκτα, αυτό σημαίνει 
ότι δεν υπήρχε χώρος για να καλυφθούν όλα τα θέματα εξαντλητικά. Όμως, η έκθεση 
παρέχει μια αρκετά περιεκτική ανασκόπηση τόσο των δυνάμεων που επενεργούν στον 
ευρύτερο τομέα της πληροφόρησης, όσο και των σημερινών και μελλοντικών αγορών 
πληροφόρησης. 
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Από όλες τις αγορές, τεχνολογίες και τάσεις που εξετάζονται στην παρούσα έκθεση, πρέπει 
να δοθεί έμφαση σε τέσσερα βασικά θέματα τα οποία εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της 
περιόδου μελέτης της παρούσας έκθεσης. Πρόκειται για θέματα τα οποία επιδρούν κατά 
τρόπο κρίσιμο στις μελλοντικές εξελίξεις στην αγορά πληροφόρησης. 
Πρώτον, πρέπει να τονισθεί τόσο η εμφάνιση των ηλεκτρονικών υπεραρτηριών, όσο και η 
διαμάχη που έχει προκαλέσει το γεγονός αυτό στην κοινωνία της πληροφόρησης. Οι ιδέες 
αυτές έχουν επισύρει την προσοχή του κοινού και έχουν παρουσιάσει για πρώτη φορά σε 
πολλούς την έννοια των υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Η σύγκλιση είναι επίσης 
ένα θέμα το οποίο χρειάζεται ειδική προσοχή. Έχει παρουσιασθεί έντονα στις συζητήσεις 
της επιχειρηματικής κοινωνίας και έχει ήδη αξιοσημείωτες επιπτώσεις όσον αφορά την 
επανατοποθέτησης της βιομηχανίας. Το τρίτο θέμα, το οποίο εξετάζεται στην παρούσα 
περίληψη είναι η δημιουργία ενός σαφούς και σταθερού κανονιστικού πλαισίου. Τέλος, η 
εντυπωσιακή "απογείωση" των δίσκων CD-ROM και των πολυμέσων κατά το δεύτερο 
εξάμηνο του 1993 και κατά το πρώτο εξάμηνο του 1994 πρέπει να τονιστεί ως δείκτης της 
αυξανόμενης δύναμης του τομέα των ηλεκτρονικών εκδόσεων. 
Οι κυβερνήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο είναι πεπεισμένες, σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό, 
ότι η ανάπτυξη των υποδομών πληροφόρησης είναι ουσιαστική για να μπορέσουν οι 
επιχειρήσεις, οι δημόσιες διοικήσεις και τα μεμονωμένα άτομα να επωφεληθούν από την 
"ψηφιακή επανάσταση". Οι περισσότερες από τις πολιτικές και τις δράσεις οι οποίες θα 
απαιτηθούν για να υλοποιηθεί η διόραση μιας παγκόσμιας κοινωνίας της πληροφόρησης 
βρίσκονται μόλις στο στάδιο της διατύπωσης τους. 
Είναι σχεδόν αδύνατο να πραγματοποιηθούν σωστές προβλέψεις ως προς την ακριβή φύση 
της κοινωνίας πληροφόρησης, ή να εισηγηθεί κανείς πότε τελικά θα εμφανισθεί. Όμως οι 
βιομηχανίες και οι κυβερνήσεις των κύριων βιομηχανικών χωρών είναι πεπεισμένες ότι οι 
κοινωνίες τους θα μετασχηματισθούν και ότι τα οφέλη θα είναι ουσιαστικά. Η εκθετική 
αύξηση των χρηστών του Internet κατά τη διάρκεια του έτους (που υπολογίζεται από την 
εταιρεία του Internet ότι έχει φθάσει τα 30 εκατομμύρια τον Ιούνιο 1994) και του αριθμού 
των διαθέσιμων εφαρμογών, μας δίνει μια αίσθηση του επιπέδου των ευκαιριών και της 
ζήτησης που πρέπει να αναμένεται. 
Χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, ο Καναδάς και η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτουν τα θεμέλια 
για μια κοινωνία πληροφόρησης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία είχε υστερήσει σε σχέση με 
τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία στη διαδικασία ψηφιοποίησης, προσπαθεί να καλύψει τώρα το 
χαμένο έδαφος με μια δέσμη πρωτοβουλιών στις οποίες περιλαμβάνεται ο Κοινός 
Ευρωπαϊκός Χώρος Πληροφόρησης, η Λευκή Βίβλος σχετικά με την Ανάπτυξη, την 
Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση, η έκθεση Bangemann και το Σχέδιο Δράσης 
σχετικά με το Δρόμο της Ευρώπης προς την Κοινωνία της Πληροφόρησης. Οι πρωτοβουλίες 
αυτές είναι σημαντικές για την Ευρώπη: θα βοηθήσουν την Ένωση να πάρει τη θέση της 
μεταξύ των χωρών εκείνων οι οποίες καθορίζουν τους βασικούς κανόνες για την παγκόσμια 
κοινωνία της πληροφόρησης. 
Όπως και οι ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι πρωταρχικά ο ιδιωτικός τομέας είναι 
αυτός ο οποίος πρέπει να ανταποκριθεί στην πρόκληση της επανάστασης της πληροφόρησης. 
Οι ιδιωτικές επενδύσεις πρέπει να είναι η κινητήρια δύναμη ακόμα και για τις επενδύσεις 
Ετήσια έκθεση τηα IMP (1993-1994) Εκτελεστική περίληψη 
στην υποδομή. Ο ρόλος της Κοινότητας και των κρατών μελών ()« είναι να υποστηρίξουν 
αυτή την εξέλιξη μέσω της παροχής πολιτικής ώθησης, μέσω της συνεργασίας με τον 
ιδιωτικό τομέα στις πειραματικές εφαρμογές, καθώς επίσης και μέσω της δημιουργίας ενός 
σαφούς και σταθερού κανονιστικού πλαισίου. Το τελευταίο θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό 
όσον αφορά την πρόσβαση στις αγορές, την διαλειτουργικότητα των δικτύων και των 
βασικών υπηρεσιών, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και την προστασία των 
δεδομένων. 
Παραμένει να δούμε πόσο εύκολα ο ιδιωτικός τομέας θα δημιουργήσει την απαιτούμενη 
αρχική επένδυση. Επιπρόσθετα, είναι δύσκολο να αξιολογηθούν οι πλήρεις συνέπειες και 
οι επιπτώσεις της κοινωνίας της πληροφόρησης. Οπωσδήποτε, θα υπάρχουν σημαντικές 
ευκαιρίες, αλλά υπάρχουν επίσης και ανησυχίες σχετικά με τις κοινωνικοοικονομικές και 
πολιτιστικές επιπτώσεις οι οποίες συνοδεύουν την τεχνολογική επανάσταση. 
Ενώ δημιουργούνται οι υποδομές πληροφόρησης, εκτελείται επίσης έργο για την ανάπτυξη 
των εφαρμογών πληροφόρησης και ψυχαγωγίας που θα παρέχονται μέσω των 
υπεραρτηριών. Οι εφαρμογές οι οποίες αναπτύσσονται στο πλαίσιο των ηλεκτρονικών 
υπεραρτηριών κυμαίνονται από τα παιχνίδια σε απευθείας σύνδεση και το βίντεο κατόπιν 
αίτησης (Video on Demand), στην πραγματοποίηση τηλεδιασκέψεων και στην πρόσβαση σε 
βάσεις δεδομένων με τη χρήση πολυμέσων, για να αναφερθούν μόνο λίγα από αυτά που 
εξετάζονται στην παρούσα έκθεση. 
Οι υπηρεσίες, όπως οι προαναφερθείσες, ενδέχεται να απαιτούν διαφορετικές μορφές 
τεχνολογικής εξέλιξης και διαφορετικά επίπεδα επένδυσης. Θα απαιιτούν επίσης συνεργασίες 
μεταξύ προηγουμένως ανόμοιων τομέων της βιομηχανίας, όπως είναι οι κλάδοι των 
καταναλωτικών ηλεκτρονικών προϊόντων και της τεχνολογίας πληροφόρησης (ΤΠ), οι 
προμηθευτές υποδομών όπως είναι οι φορείς εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιών, καλωδιακών 
και δορυφορικών συστημάτων, καθώς επίσης και οι κάτοχοι περιεχομένουπληροφοριώνκαι 
ψυχαγωγίας. Οι τηλεπικοινωνιακές και οι καλωδιακές εταιρείες αρχίζουν ήδη να 
δημιουργούν την απαιτούμενη υποδομή. Οι γίγαντες του λογισμικού και οι κυριώτερες 
εταιρείες περιεχομένου συνεργάζονται με σκοπό να φέρουν τα προϊόντα στην αγορά. Αυτό 
μας οδηγεί στο δεύτερο θέμα της σύγκλισης. 
Η σύγκλιση είναι ένας όρος ο οποίος έχει χρησιμοποιηθεί ευρύτατα από τον τύπο και από 
επιχειρηματικούς αναλυτές και μπορεί να ορισθεί εκφραζόμενη με την ανάπτυξη μιας κοινής 
τεχνολογικής βάσης από κλάδους οι οποίοι έχουν ένα κοινό στόχο: τη δημιουργία μιας 
μαζικής αγοράς για ολοκληρωμένεςεπικοινωνίες, υπολογιστικές διεργασίες, πρόσβαση στις 
πληροφορίες και προϊόντα ψυχαγωγίας. Ένα καλό παράδειγμα είναι η τεχνολογία των CD-
ROM, η οποία βρίσκεται τώρα σε υπολογιστές, σε συσκευές ηλεκτρονικών παιχνιδιών και 
σε συσκευές πολυμέσων για τηλεοπτικές συσκευές. Οι τυποποιημένες κάρτες μνήμης, οι 
ευφυείς κάρτες και οι κάρτες διαποδιαμορφωτή (modem) παρουσιάζονται σε επιτιθέμενα 
κουτιά για συσκευές τηλεόρασης, σε ατζέντες χειρός και σε συσκευές επικοινωνίας καθώς 
επίσης και σε υπολογιστές. Αλλά σε ένα πιο θεμελιώδες επίπεδο η σύγκλιση είναι το 
αποτέλεσμα της ικανότητας μετατροπής όλων των ειδών του περιεχομένου -
περιλαμβανομένωνκειμένου, εικόνων και ήχου - σε ένα κοινό ψηφιακό μορφότυπο το οποίο 
στη συνέχεια θα μπορεί κανείς να χειρίζεται και να αξιοποιεί σε ένα αριθμό φορέων. 
Όλα αυτά αποτελούν καλές ειδήσεις για τον τομέα της πληροφόρησης στον βαθμό κατά τον 
οποίο βοηθούν στην κατασκευή ενός εύρους νέων κυκλωμάτων για τα προϊόντα και τις 
υπηρεσίες πληροφόρησης, τα οποία, παρ'όλα αυτά, έχουν κοινά πολλά από τα τεχνολογικά 
χαρακτηριστικά των υφιστάμενων υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης. 
10 
Ετήσια έκθεση mc IMP Π993-1994) Εκτελεστική πεοίληΦη 
Η σύγκλιση έχει οδηγήσει επίσης στην κατά ένα-βαθμό επανατοποθέτηση της βιομηχανίας. 
Η ανάγκη να καλυφθούν παγκόσμιες αγορές και να προσφερθούν ολοκληρωμένεςυπηρεσίες 
πληροφόρησης, ψυχαγωγίας και επικοινωνίας οδήγησε σε ένα κύμα συγχωνεύσεων και 
εξαγορών καθώς και σε ένα αυξανόμενο αριθμό στρατηγικών συμμαχιών και συμπράξεων. 
Έτσι, βλέπουμε εταιρείες τηλεπικοινωνιών να ενώνουν τις δυνάμεις τους και επιχειρήσεις 
υλικού εξοπλισμού υπολογιστών και λογισμικού να αγοράζουν μέρος του μετοχικού 
κεφαλαίου ανταγωνιστών τους και ομολόγων τους σ'ολόκληροτον κόσμο. Αλλά βλέπουμε 
επίσης εταιρείες του τομέα της πληροφόρησης να εισέρχονται σε συναφείς νέες αγορές μέσω 
εξαγορών. Η αγορά απο τη US West ενός ποσοστού 25% της Time Warner Entertaiment, η 
εξαγορά από την Pearson της Software Toolworks και η αγορά από την US West της Thomson 
Directories αποτελούν όλα πρόσφατα παραδείγματα τέτοιων συμφωνιών. 
Η αυξανόμενη διαθεσιμότητα υποδομής υψηλής ποιότητος θα καταστήσει αναγκαία μια 
μαζική αγορά για προϊόντα και υπηρεσίες πληροφόρησης ως μέσου για την αποδοτικότητα 
των επενδεδυμένωνκεφαλαίων και για τη διασφάλιση μακροπρόθεσμηςαποδοτικότηταςαπό 
πλευράς κόστους. Ως αποτέλεσμα, αναμένεται η αύξηση της σημασίας και της αξίας της 
βιομηχανίας περιεχομένου (όπου περιλαμβάνονται οι έντυπες και ηλεκτρονικές εκδόσεις, 
η παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών, βίντεο, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών 
προγραμμάτων). Η σημερινή επανατοποθέτηση της βιομηχανίας πληροφόρησης υποστηρίζει 
αυτή την άποψη. 
Η βιομηχανία περιεχομένου πρέπει τώρα να ανταποκριθεί σε πολλά. Οι προσδοκίες των 
χρηστών έχουν αυξηθεί και ζητούν περιεχόμενο και παρουσίαση ολοένα και υψηλότερου 
επιπέδου. Οι βιομηχανίες των τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας (ΤΠΕ) 
προσφεύγουν στους τομείς των υπηρεσιών πληροφόρησης και ψυχαγωγίας για την παροχή 
περιεχομένου το οποίο θα προορίζεται για τους υπολογιστές, για τα καταναλωτικά 
ηλεκτρονικά αγαθά και για τα δίκτυα που βρίσκονται σήμερα υπό ανάπτυξη. Οι κυβερνήσεις 
σε ολόκληρο το κόσμο στρέφονται προς τις βιομηχανίες πληροφόρησης στο σύνολο τους, 
για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης. 
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη βιομηχανία περιεχομένου όσον αφορά την ανταπόκριση της 
σε αυτές τις προσδοκίες θα είναι η ικανότητα της να επενδύσει χρόνο, εργασία και 
χρηματοοικονομικούς πόρους στην ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών 
πληροφόρησης. Μια τέτοια επένδυση θα είναι ουσιαστικής σημασίας για να μπορέσουν οι 
ευρωπαϊκές επιχειρήσεις περιεχομένου να ανταγωνιστούν τις ομόλογες τους στις ΗΠΑ και 
την Ιαπωνία και για να μοιρασθούν τα οφέλη της ανάπτυξης του κλάδου με τις βιομηχανίες 
ΤΠΕ. 
Οι τεράστεις επιπτώσεις της σύγκλισης είχαν ως αποτέλεσμα να έρθουν τα νομικά και 
κανονιστικά θέματα στο προσκήνιο των συζητήσεων, και να προβάλονται έντονα στην 
έκθεση Bangemann σχετικά με την κοινωνία της πληροφόρησης. Η φιλελευθεροποίηση των 
τηλεπικοινωνιών και η οδηγία σχετικά με την Παροχή Ανοικτών Δικτύων θα συντελέσουν 
στο να επιτρέψουν στις ευρωπαϊκές εταιρείες τηλεπικοινωνιών να συναγωνίζονται σε 
διεθνές επίπεδο, αλλά υπάρχουν πολλά άλλα κανονιστικά θέματα τα οποία πρέπει ακόμη 
να αντιμετωπισθούν, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ένα απ'αυτά είναι η 
ιδιοκτησία των σύνθετων μέσων και οι περιορισμοί οι οποίοι ενδέχεται να ισχύσουν στις 
εταιρείες τηλεπικοινωνιών και καλωδιακής τηλεόρασης, όσον αφορά την είσοδο των 
εταιρειών του ενός τομέα στις αγορές των εταιρειών του άλλου. 
Στο μεταξύ, προχώρησε κάπως κατά το τελευταίο έτος η συζήτηση σχετικά με τα νομικά 
θέματα κεντρικής σημασίας για τον τομέα ηλεκτρονικού περιεχομένου, αν και πολλά πρέπει 
ακόμη να γίνουν πριν καταστεί δυνατή η έκδοση οδηγιών και ξεκαθαρισθεί η σύγχυση που 
11 
Ετήσια έκθεση τηα 1ΜΟ (1993-1994) Εκτελεστική πεοίληχΰη 
επικρατεί σήμερα στην Ευρώπη. Υπό εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία σύμφωνα με την οποία 
καταβάλεται προσπάθεια για να επιτευχθεί μια ευρωπαϊκή συναίνεση σχετικά με τα κύρια 
νομικά θέματα, όπως είναι η νομική προστασία των βάσεων δεδομένωνκαι η προστασία των 
προσωπικών δεδομένων. Στο μεταξύ, η ίδια η βιομηχανία αναπτύσσει ένα αυτοκανονιστικό 
πλαίσιο για διασυνοριακέςυπηρεσίεςτηλεακουστικογραφίαςκαι τηλεοπτικογραςύαςκαι για 
μεσολαβητές πληροφοριών, πράγμα που μπορεί να γίνει και για άλλους τομείς. 
Λόγω της αναστάτωσης που οφείλεται στο ενδιαφέρον και στον ενθουσιασμό σχετικά με τις 
ηλεκτρονικές υπεραρτηρίες και τη σύγκλιση, και λόγω της προοπτικής διασαφήνισης του 
νομικού πλαισίου, η σημερινή χρονική περίοδος έχει, βέβαια, καταστεί πολύ ενδιαφέρουσα 
για την βιομηχανία υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Αλλά δεν έχουν ακόμα 
δημιουργηθεί άμεσες ευκαιρίες στην αγορά. Ακόμα και το Internet, το οποίο βρίσκεται τώρα 
σταθερά στο επίκεντρο της έρευνας και του πειραματισμού για πολλές υπηρεσίες 
πληροφόρησης, έχει μέχρι στιγμής αποφέρει περιορισμένα οφέλη για τον κλάδο της 
εμπορικής πληροφόρησης. 
Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν πρέπει να μας εκπλήσει το γεγονός ότι πολλές εταιρείες 
περιεχομένου είναι απρόθυμες να επενδύσουν μαζικά στην ανάπτυξη εφαρμογών των 
ηλεκτρονικών υπεραρτηριών. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία περιεχομένου αντιμετωπίζει 
ιδιαίτερες προκλήσεις διότι αποτελείται από έναν μεγαλύτερο αριθμό μικρότερων, λιγότερα 
κάθετα ολοκληρωμένων και με μεγαλύτερο εθνικό επίκεντρο, εταιρειών από ότι ο 
αντίστοιχος κλάδος των ΗΠΑ. Για να επωφεληθεί από τις παγκόσμιες ευκαιρίες που θα 
προκύψουν, οι ευρωπαϊκές εταιρείες περιεχομένου πρέπει συχνά να δημιουργήσουν 
κοινοπραξίες και συμμαχίες με εταιρείες άλλων περιοχών. Ταυτόχρονα, θα απαιτηθούν 
πολιτικές σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, με σκοπό αφ'ενός να εξασφαλισθεί η 
συνεχιζόμενη διαθεσιμότητα ποικίλου και πολυπολιτισμικού περιεχομένου πληροφοριών 
και, αφ'ετέρου, να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των μικρών ευρωπαϊκών εταιρειών. 
Με βάση τα αποτελέσματα του προγράμματος IMPACT, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξετάσει 
τρόπους για να τονωθεί η δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών ώστε να μπορέσουν οι 
προμηθευτές πληροφοριών να προσαρμόσουν τις ικανότητες και τα προϊόντα τους στο 
μεταβαλόμενο περιβάλλον και για να τονωθεί η αυξημένη χρησιμοποίηση τους. 
Καθώς συνεχίζονται οι συζητήσεις σχετικά με τις ηλεκτρονικές υπεραρτηρίες, τη σύγκλιση, 
τη νομοθεσία περί πληροφόρησης και την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, στον κλάδο των 
CD-ROM και των CD πολυμέσων, έχει πραγματοποιηθεί μια εντυπωσιακή "απογείωση". Οι 
μηχανισμοί CD-ROM, που κάποτε σπάνια υπήρχαν στα γραφεία και ήταν ανύπαρκτα στις 
κατοικίες, έχουν γίνει πλέον σύνηθες φαινόμενο. Η εγκαταστημένη βάση μηχανισμών CD-
ROM υπολογίζεται ότι αυξήθηκε κατά 155% κατά το 1993, με αποτέλεσμα το παγκόσμιο 
σύνολο να ανέρχεται σε 11,4 εκατομμύρια περίπου. Στις αρχές του 1994 βρίσκονταν σε 
κυκλοφορία περίπου 5.400 τίτλοι CD-ROM, ενώ τα συνολικά έσοδα από τους εμπορικούς 
τίτλους CD-ROM και από τους τίτλους CD-ROM που χρησιμοποιούνται στο εσωτερικό 
επιχειρήσεων υπολογίζεται ότι ανήλθαν σε 8,25 δισ. ECU. Μόνο οι εμπορικοί τίτλοι CD-
ROM αναμένεται ότι θα αποφέρουν έσοδα της τάξης των 35 δισ. ECU μέχρι το 1996. Οι 
πωλήσεις CD-ROM πολυμέσων μέσω φορέων λιανικού εμπορίου, αυξήθηκε υπερβολικά στις 
ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του δευτέρου εξαμήνου του 1993 και η ίδια τάση αρχίζει να 
εμφανίζεται και στην Ευρώπη. 
Όμως, ο κλάδος σε απευθείας σύνδεση (online industry) εξακολουθεί να δεσπόζει στην αγορά 
επαγγελματικών υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης στην Ευρώπη. Ο επαγγελματικός 
τομέας σε απευθείας σύνδεση παρουσίασε καλές επιδόσεις, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη το 
οικονομικό κλίμα, ο δε κύκλος εργασιών του υπερέβη τα 3,6 δισ. ECU το 1992. Αυτό 
12 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Εκτελεστική πεοίληψη 
αντιπροσωπεύει αύξηση 17% περίπου σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ο κλάδος σε 
απευθείας σύνδεση θα επωφεληθεί από την αυξανόμενη ενημέρωση της επιχειρηματικής 
κοινότητας και του γενικού κοινού σχετικά με τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης. 
Στην Ευρώπη, η ενημέρωση στο παρελθόν ήταν περιορισμένη σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, αλλά 
τώρα φαίνεται ότι αυξάνεται σταθερά. Το επιχείρημα αυτό υποστηρίζεται από τα 
αποτελέσματα μελετών περιπτώσεων στους τομείς των μεταφορών, των ασφαλειών και της 
βιοτεχνολογίας οι οποίες πραγματοποιήθηκαν από την ομάδα παρατηρητών της αγοράς 
πληροφόρησης (Ι MO) το 1993. 
Εντός της ευρωπαϊκής αγοράς σε απευθείας σύνδεση, οι υπηρεσίες χρηματοοικονομικής 
πληροφόρησης βρίσκονται σε ιδιαίτερα ισχυρή θέση. Οι έντυπες εκδόσεις και η δημιουργία 
περιεχομένου είναι επίσης τομείς όπου η Ευρώπη θεωρείται ότι βρίσκεται σε ισχυρή 
ανταγωνιστική θέση. Υπολογίζεται ότι η αξία του συνολικού ευρωπαϊκού τομέα 
πληροφόρησης (όπου περιλαμβάνονται η παραγωγή υλικού εξοπλισμού και λογισμικού, οι 
καταναλωτικές ηλεκτρονικές συσκευές, η παροχή πληροφοριών και ο κλάδος περιεχομένου) 
ανήλθε το 1992 σε 370 δισ. ECU περίπου, από το οποίο ποσό το ένα τρίτο αφορούσε τον 
κλάδο του περιεχομένου. Σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, όμως, φαίνεται ότι υπάρχει ακόμα 
αρκετός χώρος για επέκταση σε αγορές περιεχομένου. 
Η βιομηχανία υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης έχει υψηλή προστιθέμενη αξία και 
μεγάλο δυναμικό ανάπτυξης, αλλά η ευρωπαϊκή αγορά για υπηρεσίες πληροφόρησης 
εξακολουθεί να είναι κατακερματισμένη. Στον χρηματοοικονομικό και στον ακαδημαϊκό 
τομέα υπάρχει σε μεγάλο βαθμό μια πανευρωπαϊκή αγορά. Αλλού, εξακολουθεί να υπάρχει 
ένας αριθμός φραγμών όσον αφορά την εμφάνιση μιας ευρωπαϊκής αγοράς για υπηρεσίες 
πληροφόρησης, ένας από τους οποίους είναι η γλώσσα. Καταβάλονται συνεχείς προσπάθειες 
για την εξεύρεση μιας τεχνολογικής λύσης όσον αφορά τους γλωσσικούς φραγμούς, και στο 
έργο αυτό θα συμβάλλει το πρόγραμμα γλωσσσικής τεχνολογίας της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής. 
Αλλά η τεχνολογία μόνη της δεν θα λύσει όλα τα προβλήματα. Για να αντιμετωπιστούν 
θεμελιώδη προβλήματα, όπως η αυξανόμενη κυριαρχία ορισμένων γλωσσών επί άλλων 
γλωσσών, θα απαιτηθεί η ευαισθητοποίηση και η ανάληψη δράσης εκ μέρους των πολιτικών, 
του δημόσιου τομέα και του γενικού κοινού. Ιδιαίτερα, θα απαιτηθεί να κατανοήσουμε 
καλύτερα τόσο τη χρήση της γλώσσας στην εξελισσόμενη κοινωνία της πληροφόρησης,, όσο 
και τη σχέση μεταξύ του μεγέθους της αγοράς και της γλωσσικής απόδοσης για τα προϊόντα 
της πληροφόρησης. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή προετοιμάζει ένα νέο έγγραφο 
στρατηγικής για το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που θα φέρει τον τίτλο "Η 
γλώσσα και η κοινωνία της πληροφόρησης". 
Η ανόμοια διείσδυση της τεχνολογίας και της υποδομής πληροφοριών στην Ευρώπη 
παρουσιάζει επίσης έναν φραγμό στην ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής αγοράς υπηρεσιών 
πληροφόρησης, ενώ ένας συνδυασμός νομικών και πολιτικών φραγμών εξακολουθεί να 
εμποδίζει την ανάπτυξη πανευρωπαϊκών διασυνδέσεων στον τομέα της τηλεοπτικογραφίας 
και της τηλεακουστικογραφίας. Αλλά έχει επιτευχθεί μεγαλύτερη επικοινωνία και 
συνεργασία μεταξύ ευρωπαϊκών φορέων εκμετάλλευσης δικτύων και καταβάλονται νέες 
προσπάθειες για τη δημιουργία τόσο συνδέσμων μεταξύ των ευρωπαϊκών ερευνητικών 
δικτύων, όσο και διμερών διασυνδέσεων μεταξύ των εθνικών συστημάτων 
τηλεοπτικογραφίαςκαι τηλεακουστικογραφίας. Καταβάλονται επίσης προσπάθειες για την 
άρση των νομικών φραγμών. 
Η υλοποίηση της κοινωνίας της πληροφόρησης που περιγράφεται στην έκθεση Bangemann 
και του σχεδίου δράσης της Επιτροπής θα εξαρτηθεί κατά πολύ από την ικανότητα των 
13 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Εκτελεστική περίληψη 
βιομηχανιών πληροφόρησης να αναλάβουν την πρωτοβουλία για να αντιμετωπίσουν τις νέες 
(χγορές και να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες. Σημαντικό ρόλο θα παίξουν οι εθνικές 
κυβερνήσεις και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τέλος, οι πολίτες της κοινωνίας της 
πληροφόρησης πρέπει να προσαρμοσθούν στο ψηφιακό περιβάλλον για να μπορέσουν να 
επωφεληθούν πλήρως από τις νέες ευκαιρίες που θα προσφέρει στους τομείς της 
απασχόλησης, της ψυχαγωγίας, της εκπαίδευσης και της επιμόρφωσης. 
14 
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ 
Το 1993 ήταν ένα σημαντικό έτος για τον τομέα των υπηρεσιών πληροφόρησης. Τόσο στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν κύρια προγράμματα για 
επενδύσεις στην υποδομή, τα οποία κατά τα επόμενα έτη θα τονώσουν κατά πολύ την 
παροχή και τη ζήτηση πληροφοριών. 
Αυτά τα προγράμματα υποδομής αποτελούν αναγνώριση του γεγονότος ότι η πληροφορία 
είναι σημαντικός πόρος στη σύγχρονη κοινωνία. Η αποτελεσματική επικοινωνία και 
χρησιμοποίηση των πληροφοριών μπορεί να συμβάλει στην αυξημένη παραγωγικότητα και 
ανταγωνιστικότητα στη βιομηχανία και στο εμπόριο· μπορεί να βοηθήσει κατά τρόπο 
πολύτιμο δημόσιες υπηρεσίες όπως είναι η εκπαίδευση και η υγειονομική περίθαλψη· μπορεί 
να καταστήσει αποτελεσματικά τα δικαιώματα των πολιτών· μπορεί να αλλάξει τα πρότυπα 
απασχόλησης και εργασίας και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, και μπορεί επίσης να 
ανοίξει νέες ευκαιρίας και αγορές όσον αφορά τη ψυχαγωγία και τον ελεύθερο χρόνο. 
Από τις εξελίξεις στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες προέκυψε η αναγνώριση του 
γεγονότος ότι, για να γίνουν δυνατά όλα τα προαναφερθέντα, απαιτούνται επενδύσεις 
μεγάλης κλίμακας σε δίκτυα επικοινωνιών. Οι εν λόγω επενδύσεις σε δίκτυα πρέπει να 
υποστηρίζονται από την ανάπτυξη προτύπων, κανονισμών και πρωτοκόλλων και από την 
δημιουργία υπηρεσιών πληροφοριακού περιεχομένου. 
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ιαπωνία, η δημιουργία της 
υποδομής πληροφοριών τονώνεται από την πολιτική των κυβερνήσεων αλλά εξαρτάται από 
την επενδυτική ορμή του ιδιωτικού τομέα. 
1.1 Ο Κοινός Ευρωπαϊκός Χώρος Πληροφόρησης 
Ο στόχος του Κοινού Χώρου Πληροφόρησης είναι να δημιουργήσει, μέσα στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση, ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο η πληροφορία θα κοινοποιείται κατά τρόπο ευρύ 
και εύκολο και θα χρησιμοποιείται ως πόρος για την προαγωγή της ανάπτυξης· για την 
αύξηση της ανταγωνιστικότητας· και για την αύξηση των θέσεων απασχόλησης. 
Τα σχέδια για την ανάπτυξη καθορίζονται στην Λευκή Βίβλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 
που έχει τον τίτλο "Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και απασχόληση: οι προκλήσεις και η 
αντιμετώπιση τους για την μετάβαση στον 21ο αιώνα: 
"Ένα σύστημα αρτηριών της πληροφορίας για την Κοινότητα το οποίο θα επιτρέψει τα 
καλύτερα μέσα για τη δημιουργία, τη διαχείριση, τη μεταφορά και την πρόσβαση στις 
πληροφορίες. Περιλαμβάνει: 
τη δημιουργία υποδομών (καλωδιακή και επίγεια ή δορυφορική επικοινωνία), 
περιλαμβανομένων και των ολοκληρωμένων ψηφιακών δικτύων· 
την ανάπτυξη υπηρεσιών (ηλεκτρονικές εικόνες, βάσεις δεδομένων, ηλεκτρονικό 
ταχυδρομείο· 
15 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 1 
την προώθηση εφαρμογών (τηλεεργασία, τηλεεκπαίδευση, τηλεϊατρική και 
διασυνδεδεμένες δημόσιες διοικήσεις)." 
Το σχέδιο για ένα Κοινό Χώρο Πληροφόρησης αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής 
για την ανάπτυξη και βελτίωση των ευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών, ενέργειας και 
επικοινωνιών. 
Η ιδέα για τη βελτίωση των δικτύων με σκοπό την τόνωση της ανάπτυξης και της 
απασχόλησης διατυπώθηεκ για πρώτη φορά κατά την σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 
στο Εδιμβούργο τον Δεκέμβριο 1992. Αναπτύχθηκε περαιτέρω κατά τη σύνοδο της 
Κοπεγχάγης τον Ιούνιο 1993 και τα πρώτα σχέδια ενσωματώθηκαν στην Λευκή Βίβλο που 
συμφωνήθηκε κατά την σύνοδο των Βρυξελλών τον Δεκέμβριο 1993. Η συζήτηση 
συνεχίστηκε το 1994, με την παρουσίαση μιας έκθεσης με τίτλο "η Ευρώπη και η παγκόσμια 
κοινωνία της πληροφόρησης-συστάσεις προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο", που 
παρουσιάστηκε κατά τη σύνοδο της Κέρκυρας. Τέλος, είχε ως αποτέλεσμα μια ανακοίνωση 
της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο με τίτλο "Ρ δρόμος της Ευρώπης 
προς την κοινωνία της πληροφόρησης- ένα σχέδιο δράσης". 
Οι προτάσεις για τον Κοινό Χώρο Πληροφόρησης περιλαμβάνουν πολύ περισσότερα από 
την δημιουργία δικτύων τηλεπικοινωνιών. Η Λευκή Βίβλος τονίζει τη σημασία της 
ανάπτυξης υπηρεσιών και εφαρμογών που θα τονώσουν τη ζήτηση για τα δίκτυα. Το σχέδιο 
δράσης βασίζεται σε πέντε προτεραιότητες: 
Προώθηση της χρήσης τεχνολογιών πληροφόρησης 
Έναρξη ευρωπαϊκών σχεδίων σχετικά με εφαρμογές και τη δημόσια διοίκηση και 
ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δημόσιων διοικήσεων. 
Προώθηση της τηλεεργασίας. 
Διασφάλιση της στενότερης ανάμιξης των χρηστών στη διαμόρφωση και υλοποίηση 
των πολιτικών σχετικά με την τεχνολογία. 
Παροχή βασικών διευρωπαϊκών υπηρεσιών 
Ανάπτυξη των βασικών δικτύων ISDN και ευρείας ζώνης. 
Εξασφάλιση της διαλειτουργικότηταςτων σχεδίων. 
Εξασφάλιση στενότερης συνεργασίας μεταξύ των πολιτικών στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών και της βοήθειας που προέρχεται από τα διαρθρωτικά ταμεία. 
Δημιουργία ενός κατάλληλου κανονιστικού πλαισίου 
Αρση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. 
Εξασφάλιση μιας καθολικής υπηρεσίας. 
Επιτάχυνση της τυποποίησης. 
16 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τιιήμα 1 
• Προστασία του ιδιωτικού ασύλου και εξασφάλιση της ασφάλειας των συστημάτων 
πληροφόρησης και επικοινωνίας. 
• Επέκταση του δικαίου περί πνευματικής ιδιοκτησίας. 
Ανάπτυξη της εκπαίδευσης σχετικά με τις νέες τεχνολογίες 
Ενθάρρυνση της απόκτησης των βασικών γνώσεων που απαιτούνται για την χρήση 
των νέων τεχνολογιών και για την αξιοποίηση του δυναμικού τους. 
Εξασφάλιση της ευρείας χρήσης των νέων τεχνολογιών στην διδασκαλία και στην 
εκπαίδευση. 
Προσαρμογή της εκπαίδευσης για μηχανικούς και ερευνητές. 
5 Βελτίωση των βιομηχανικών και των τεχνολογικών επιδόσεων 
• Αύξηση των προσπαθειών στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 
(ΕΤΑ) και προσαρμογή τους στις νέες συνθήκες της αγοράς. 
• Προώθηση της βιομηχανικής και τεχνολογικής επαγρύπνησης. 
• Χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων της ΕΤΑ σε βιομηχανικές εφαρμογές. 
• Διαπραγμάτευση δίκαιων συνθηκών πρόσβασης στην ανταγωνιστική αγορά σε 
παγκόσμιο επίπεδο. 
Για την επίτευξη αυτών των στόχων η Λευκή Βίβλος ορίζει εννέα στρατηγικά σχέδια τα 
οποία είναι προγραμματισμένανα υλοποιηθούν στο διάστημα 1994-1999. Τα εν λόγω σχέδια 
αφέρονται στον πίνακα 1.1. 
Από τον πίνακα 1.1 προκύπτει ότι τα στρατηγικά σχέδια θα απαιτήσουν επενδύσεις ύψους 
67 δισ. ECU. Πρόκειται για μέρος μόνο μιας συνολικής επένδυσης ύψους 150 δισ. ECU που 
υπολογίζεται ότι θα απαιτηθεί κατά τα επόμενα 6-10 έτη. Το μεγαλύτερο μέρος της εν λόγω 
επένδυσης θα προέλθει από τον ιδιωτικό τομέα. Τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Ένωση 
θα παίξουν ένα μικρό ρόλο για την παροχή του κινήτρου για τους ιδιωτικούς επενδυτές. 
Από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ένωσης και από το Τέταρτο Πρόγραμμα Πλαίσιο μπορούν 
να προέλθουν 5 δισ. ECU. Όμως, είναι σαφές ότι το κύριο κόστος της δημιουργίας του 
Κοινού Χώρου Πληροφόρησης θα βαρύνει τους ιδιωτικούς επενδυτές. Ο ρόλος της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι ο εξής: 
• Να ενεργήσει ως καταλύτης για την παροχή χρηματοοικονομικής συνδρομής για 
μελέτες εφικτότητας, για πρότυπα δοκιμαστικά σχέδια, για την ανάπτυξη κοινών 
προτύπων, κλπ. 
• Να προάγει τη συνεργασία και το συντονισμό μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης. 
• Να δημιουργήσει βήματα στα οποία θα έρθουν σε επαφή οι πελάτες, η βιομηχανία 
και οι φορείς εκμετάλλευσης που θα έχουν ως κοινό'στόχο την διασυνδεσιμότητα 
και την διαλειτουργικότητα. 
17 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 1 
Να μειώσει την αβεβαιότητα δημιουργώντας ένα σταθερό κανονιστικό πλαίσιο και 
μελετώντας τη ζήτηση της αγοράς. 
Πίνακας 1.1 Στρατηγικά σχέδια για τον Κοινό Χώρο Πληροφόρησης 
Στοιχεία δικτύου Στρατηγικά σχέδια Απαιτούμενη 
επένδυση 
1994-1999 
(δισ. ECU) 
Αλληλοσυνδεδεμένα Δημιουργία δικτύου επικοινωνιών υψηλής 20 
προηγμένα δίκτυα ταχύτητας 
Παγίωση του ψηφιακού δικτύου 15 
ολοκληρωμένων υπηρεσιών 
Γενικές ηλεκτρονικές Ηλεκτρονική πρόσβαση στις πληροφορίες 1 
υπηρεσίες 
Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο 
1 
Ηλεκτρονικές εικόνες: υπηρεσίες διαλογικού 
βίντεο 10 
Εφαρμογές Τηλεεργασία 3 
τηλεπληροφορικής 
Σύνδεσμοι μεταξύ δημόσιων διοικήσεων 7 
Τηλεεκπαίδευση 
3 
Τηλεϊατρική 
7 
Σύνολο 67 
Για προχωρήσουν οι συστάσεις της Λευκής Βίβλου δημιουργήθηκε, με άμεση εντολή από το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, μια ειδική ομάδα (Task Force) για τις υποδομές της Ευρωπαϊκής 
Πληροφόρησης. Πρόεδρος της ομάδας Task Force ήταν ο Martin Bangemann, Επίτροπος για 
τη Βιομηχανία και τις Τηλεπικοινωνίες. Η ομάδα Task Force δημιούργησε δύο ομάδες 
εργασίας. Η πρώτη, με επικεφαλής τον Carlo de Benedetti της Olivetti, εξέτασε τις 
οικονομικές και τεχνικές πλευρές. Η δεύτερη, με επικεφαλής τον Etienne Davignon της 
Société Générale de Belgique, εξέτασε τις κανονιστικές και πολιτικές πλευρές. Η ομάδα Task 
Force ήταν υπεύθυνη για την υποβολή μιας έκθεσης με τίτλο "Η Ευρώπη και η παγκόσμια 
κοινωνία της πληροφόρησης- συστάσεις προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο",κατά την σύνοδο 
της Κερκύρας τον Ιούνιο 1994. 
Στην έκθεση Bangemann τονίζεται το γεγονός ότι η δημιουργία μιας κοινωνίας της 
πληροφόρησης ήταν ένα αναπόφευκτο αποτέλεσμα της τεχνολογικής επανάστασης που 
βρίσκεται υπό εξέλιξη, και ότι, επομένως, ήταν ουσιαστικής σημασίας για τις κυβερνήσεις 
και τη βιομηχανία να αναπτύξουν στρατηγικές για την αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων. 
Η προταθείσα για την Ευρώπη στρατηγική βασίζεται στην διάνοιξη των αγορών στον 
18 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 1 
ανταγωνισμό και στη φιλελευθεροποίηση των υποδομών και το>ν υπηρεσιών στις οποίες 
εξακολουθούν να επικρατούν μονοπώλια. Στόχος μιας τέτοιας δράσης θα ήταν να τονώσει 
τις υποδομές της πληροφόρησης και της αγορές παροχής υπηρεσιών, έτσι ώστε να πετύχουν 
γρήγορα μια κρίσιμη μάζα. 
Οι κύριες συστάσεις της έκθεσης προς τα κράτη μέλη ήταν οι εξής: 
• να επιταχυνθεί η συνεχιζόμενη διαδικασία φιλελευθεροποίησης του τομέα των 
τηλεπικοινωνιών-
• να εφαρμοσθεί η διασύνδεση και η διαλειτουργικότητα των υποδομών και των 
υπηρεσιών πληροφόρησης· 
• να πραγματοποιηθεί ανασκόπηση της διαδικασίας της ευρωπαϊκής προτυποποίησης 
έτσι ώστε να αυξηθεί η ταχύτητα της και ο βαθμός ανταπόκρισης της στις αγορές· 
• να προσαρμοσθούν τα τιμολόγια με σκοπό να συμμορφωθούν με τις τιμές που 
επικρατούν στις άλλες προηγμένες βιομηχανικές περιοχές· 
• να δημιουργηθεί ένα κοινό και συμφωνημένο κανονιστικό πλαίσιο για την 
προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, του ιδιωτικού ασύλου και 
της ασφάλειας· 
• να ληφθεί γρήγορα απόφαση σχετικά με την προτεινόμενη οδηγία της Επιτροπής που 
αφορά την προστασία των δεδομένων· 
• να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στους κανόνες του ανταγωνισμού, ιδιαίτερα στην 
ιδιοκτησία των μέσων μαζικής ενημνέρωσης, για να προστατευθεί ο πλουραλισμός 
και ο ανταγωνισμός· 
• να εξασφαλιστεί η επαρκής εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού για να 
επιτραπεί στις δυνάμεις της αγοράς να προωθήσουν την καινοτομία και την 
ανάπτυξη των νέων αγορών. 
Στην έκθεση τονίζεται η ανάγκη ενίσχυσης της υποδομής των δικτύων, ενώ παρέχεται ειδική 
προτεραιότητα στην επέκταση του δικτύου Euro-ISDN και της ευρυζωνικής υποδομής. 
Εξετάζεται επίσης η ανάγκη για μείωση των τιμολογίων των κινητών και δορυφορικών 
δικτύων καθώς επίσης και η προώθηση των παγκόσμιων συστημάτων τόσο στην Ευρώπη 
όσο και διεθνώς. Πρέπει επίσης να επιδειχθούν άμεσες εφαρμογές για τη νέα υποδομή, και 
στην έκθεση υποδεικνύονται δέκα χώροι προτεραιότητας: τηλεεργασία· μάθηση εξ 
αποστάσεως· ένα δίκτυο για τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα· υπηρεσίες 
τηελέπληροφορικήςγια τις MME· διαχείριση της οδικής κυκλοφορίας· έλεγχος της εναέριας 
κυκλοφορίας· δίκτυα υγειονομικής περίθαλψης· ηλεκτρονική υποβολή προσφορών· 
διευρωπαϊκά δίκτυα δημόσιας διοίκησης και αρτηρίες πληροφόρησης πόλεων. Οι επενδύσεις 
που απαιτούνται για την ανάπτυξη της υποδομής πρέπει να προέλθουν από τον ιδιωτικό 
τομέα, αν και ο δημόσιος τομέας πρέπει να παίξει επίσης το ρόλο του όσον αφορά την εκ 
νέου εστίαση των υφιστάμενων δαπανών. 
Μετά την εξέταση της έκθεσης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Ελληνική Προεδρία 
κατέληξε στο ότι "η σημερινή άνευ προηγουμένου τεχνολογική επανάσταση στον τομέα της 
πληροφόρησης ανοίγει τεράστιες δυνατότητες για απασχόληση και για ποιότητα ζωής ενώ 
ταυτόχρονα αποτελεί μια κύρια πρόκληση". Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών πρέπει να 
19 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 1 
παίξουν σημαντικό ρόλο ενισχύοντας τις τεχνολογικές εξελίξεις, παρέχοντας πολιτική 
ώθηση και εξασφαλίζοντας ένα σαφές κανονιστικό πλαίσιο. Πρέπει επίσης να δώσουν ένα 
παράδειγμα στους δέκα χώρους εφαρμογών που συνιστούνται στην έκθεση. 
Δεδομένου του περίπλοκου χαρακτήρα των θεμάτων που διακυβεύονται, υποβλήθηκε η 
εισήγηση να δημιουργηθεί ένα μόνιμο συντονιστικό όργανο για να εξασφαλισθεί ότι όλοι 
όσοι εμπλέκονται θα εργάζονται σύμφωνα με τις ίδιες γραμμές. Υποβλήθηκε επίσης η 
εισήγηση να ορίσει κάθε κράτος μέλος ένα άτομο σε υπουργικό επίπεδο για να συντονίζει 
τις πολιτικές, χρηματοοικονομικές και κανονιστικές πλευρές και για να εξασφαλίζει μια 
συντονισμένη πρόσβαση στο Συμβούλιο. 
Σε ανταπόκριση της έκθεσης Bangemamwai των συζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά 
τη σύνοδο της Κέρκυρας, υποβλήθηκε στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μια 
ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο "Ρ δρόμος της Ευρώπης προς την κοινωνία της 
πληροφόρησης- Ένα σχέδιο δράσης". 
Η ανακοίνωση συμπεριέλαβε τις αρχές της έκθεσης Bangemam^ai εστιάστηκε ιδιαίτερα στο 
νομικό και κανονιστικό πλαίσιο, στην ανάγκη φιλελευθεροποίησης των δικτύων και 
παροχής βασικών υπηρεσιών, στις εφαρμογές και στο περιεχόμενο, στις κοινωνικές και 
πολιτιστικές επιπτώσεις και στις δραστηριότητες προώθησης της Επιτροπής. Για κάθε χώρο, 
περιελήφθη και ένα χρονοδιάγραμμα, σκιαγραφώντας στόχους για έγκριση οδηγιών, για 
υλοποίηση προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης και για υποβολή προτάσεων της 
Επιτροπής σχετικά με μελλοντική δράση. 
1.2 Η Εθνική Υποδομή Πληροφόρησης των ΗΠΑ 
Η εκλογή της κυβέρνησης Clinton στις Ηνωμένες Πολιτείες σημείωσε την αρχή ενός 
προγράμματος επενδύσεων στην υποδομή της πληροφόρησης. Ο στόχος είναι κατά πολύ 
όμοιος με τον αντίστοιχο στόχο του Κοινού Χώρου Πληροφόρησης: 
να δημιουργήσει "ένα αδιάλειπτο πλέγμα δικτύων επικοινωνιών, υπολογιστών, 
βάσεων δεδομένων και καταναλωτικών ηλεκτρονικών συσκευών που θα θέτουν 
τεράστιες ποσότητες πληροφοριών στη διάθεση των χρηστών. Η ανάπτυξη της 
Εθνικής Υποδομής Πληροφόρησης μπορεί να συμβάλλει στην έκρηξη μιας 
πληροφοριακής επανάστασης, η οποία θα αλλάξει για πάντα τον τρόπο με τον οποίο 
οι άνθρωποι ζουν, εργάζονται και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους." (Η Εθνική Υποδομή 
Πληροφόρησης: ημερήσια διάταξη για δράση 1993). 
Το πρόγραμμα αποτελεί την αποκορύφωση ενός αριθμού πρωτοβουλιών που έλαβε το 
Κογκρέσο των ΗΠΑ κατά τα τελευταία έτη και έχει στενή σχέση με τον αντιπρόεδρο ΑΙ Gore 
ο οποίος, για παράδειγμα, εισήγαγε την πρωτοβουλία υπολογισμών και επικοινωνιών 
υψηλών επιδόσεωντο 1991 όταν ήταν γερουσιαστής. Πολλοί σχολιαστές έχουν σκιαγραφήσει 
την αναλογία μεταξύ του προγράμματος της Εθνικής Υποδομής Πληροφόρησης και της 
δημιουργίας ενός δικτύου αυτοκινητοδρόμων μεταξύ των αμερικανικών πολιτειών κατά τη 
δεκαετία του 1950 μετά από πρωτοβουλία του Προέδρου Eisenhower. 
Η αναμενόμενη κλίμακα ανάπτυξης είναι σημαντική. Αέγεται ότι ο John Scully, πρόεδρος 
της εταιρείας Apple, έχει υπολογίσει ότι κατά την έναρξη του επόμενου αιώνα, η υποδομή 
πληροφοριών θα παράγει ετήσια έσοδα τα οποία θα αντιστοιχούν με το ήμισυ του σημερινού 
ακαθάριστου εθνικού προϊόντος των ΗΠΑ. Τα έσοδα αυτά, όμως, δεν θα είναι δυνατά 
χωρίς κύριες επενδύσεις. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει υπολογίσει ότι μεταξύ των ετών 
20 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 1 
1994 και 1997 θα απαιτηθούν συνολικές επενδύσεις που θα υπερβαίνουν τα 86 δισ. ECU. 
Από το εν λόγω ποσό, 52 δισ. ECU είχαν ανακοινωθεί μέχρι τα τέλη του 1993. Όμως, όπως 
και στην Ευρώπη, ο ιδιωτικός τομέας ήταν αυτός που συνέβαλε κατά το μεγαλύτερο μέρος, 
δεδομένου ότι η συμβολή του δημοσίου ανέρχεται μόνο σε 4,3 δισ. ECU κατά τη διάρκεια 
της περιόδου 1993-1997. 
Ο αναμενόμενος ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης είναι αρκετά σαφής: κύριος σκοπός 
της είναι να δημιουργήσει τις συνθήκες οι οποίες θα τονώσουν τις επενδύσεις του ιδιωτικού 
τομέα. Για το σκοπό αυτό θα υλοποιήσει ένα πρόγραμμα φιλελευθεροποίησης, θα 
δημιουργήσει φορολογικά και άλλα κίνητρα και θα πραγματοποιήσει άμεσες επενδύσεις 
μέσω επιχορηγήσεων για σχέδια του δημόσιου τομέα. Αναμένεται ότι οι εν λόγω άμεσες 
επιχορηγήσεις θα εξασφαλίσουν ότι δημόσιες υπηρεσίες όπως είναι τα σχολεία, τα 
ερευνητικά ινστιτούτα, οι βιβλιοθήκες και οι υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης θα 
επωφεληθούν πλήρως από το πρόγραμμα. 
Κατά το 1993 άρχισε η διαδικασία της φιλελευθεροποίησης. Για παράδειγμα, η νομοθετική 
πράξη περί καλωδιακών φορέων (Cable Act) του 1984 τροποποιήθηκε για να αφαιρεθεί ο 
περιορισμός σχετικά με τη σύνθετη ιδιοκτησία. Έτσι δίνεται η δυνατότητα στις τηλεφωνικές 
εταιρείες να παρέχουν καλωδιακή τηλεόραση. Σε αντάλλαγμα, οι τηλεφωνικές εταιρείες 
πρέπει να διαθέσουν τα δίκτυα τους σε ανεξάρτητους προμηθευτές τηλεφωνικών και 
καλωδιακών υπηρεσιών. Ένας άλλος φραγμός που αφαιρέθηκε κατά τη διάρκεια του έτους 
ήταν η ρύθμιση η οποία εμπόδιζε τις τοπικές τηλεφωνικές εταιρείες να συναγωνίζονται με 
την AT&T και την MCI για κίνηση μεγάλων αποστάσεων. 
Τα εν λόγω μέτρα φιλελευθεροποίησης ενθάρρυναν μια πληθώρα συγχωνεύσεων και 
συμφωνιών για κοινοπραξίες. Μια από τις ευρύτερα αναφερθείσες ήταν η συμφωνία των 
Nylex/Viacom/Paramount, η οποία αντικατοπτρίζει τα συγκλίνοντα συμφέροντα των 
βιομηχανιών τηλεπικοινωνιών, καλωδιακής τηλεόρασης και περιεχομένου. Η μεγαλύτερη 
από τις συμφωνίες που ανακοινώθηκε το 1993 ήταν η προτεινόμενη συγχώνευση, ύψους 28 
δισ. ECU, της εταιρείας Bell Atlantic με την Tele-Communications Inc. Θα επρόκειτο για την 
μεγαλύτερη συγχώνευση επιχειρήσεων που θα είχε ποτέ πραγματοποιηθεί. Αν και η 
συμφωνία ανακλήθηκε στις αρχές του 1994, οι εν λόγω επιχειρήσεις εξακολουθούν να 
συνεργάζονται σε κοινοπραξίες και η αποτυχία της συγχώνευσης θεωρείται από πολλούς 
μια προσωρινή στάση σε μια γενική τάση προς συγχωνεύσεις και προς απόκτηση 
επιχειρήσεων. Αλλες συμφωνίες που ολοκληρώθηκαν με επιτυχία, όπως μεταξύ των 
εταιριών US West και Time Warner, είχαν ως αποτέλεσμα τη συνένωση υπηρεσιών υποδομής 
και περιεχομένου πληροφοριών ώστε να μπορέσουν να επωφεληθούν των ευκαιριών που 
παρέχει η Εθνική Υποδομή Πληροφόρησης, (βλέπε τμήμα 2.3.1.). 
Έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές συζητήσεις σχετικά με την τεχνολογική φύση της 
εξέλιξης. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι στόχος πρέπει να είναι ένα πλήρες δίκτυο οπτικών 
ινών". Αλλοι ισχυρίζονται ότι για τη σύνδεση όλων των κατοικιών και των επιχειρήσεων των 
ΗΠΑ με οπτικές ίνες θα απαιτηθεί ποσό 245 δισ. ECU και θα χρειασθούν περισσότερα από 
20 έτη. Υποστηρίζουν αντίθετα, να χρησιμοποιηθούν οπτικές ίνες για τις κύριες ζευτικές 
αρτηρίες και για τις γραμμές μεγάλων αποστάσεων, αλλά για τις τοπικές συνδέσεις να 
χρησιμοποιηθούν ομοαξονικά χάλκινα καλώδια π®υ έχουν παρόμοια ικανότητα για 
αποστάσεις μέχρι 0,5 km. Ορισμένοι σημαίνοντες σχολιαστές, όπως ο Mitchell Kapor από 
το ίδρυμα Electronic Frontier Foundation, υποστηρίζουν ότι ένα δίκτυο ISDN θα ήταν αρκετό 
για να αντιμετωπιστούν οι προβλεπόμενες ανάγκες, ενώ άλλοι επικρίνουν αυτή την 
προσέγγιση αναφέροντας ότι μπορεί να αποτελεί μόνο μια ενδιάμεση λύση. Είναι σαφές ότι 
ο δρόμος είναι ακόμη πολύ μακρύς πριν αποφασισθούν οι λειτουργικές παράμετροι της 
υποδομής. Κατά το 1993 ορίσθηκαν με μεγαλύτερη σαφήνεια οι όροι της συζήτησης. 
21 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τιχήμα 1 
Για να εκτελέσει την εν λόγο) ανάπτυξη, η αμερικανική κυβέρνηση δημιούργησε μια ειδική 
ομάδα για την υποδομή των πληροφοριών (Information Infrastructure Task Force) υπό την 
προεδρία του Υπουργού Εμπορίου Ron Brown. Η εν λόγω ειδική ομάδα θα λειτουργεί στα 
πλαίσια μιας σειράς τεσσάρων επιτροπών και ενός συμβουλευτικού συμβουλίου. 
Το Σεπτέμβριο 1993, η ομάδα Task Force δημοσίευσε το χρονοδιάγραμμα δράσης της 
(Agenda for action). Το εν λόγω χρονοδιάγραμμα καθορίζει τις βασικές αρχές και στόχους 
που θα διαμορφώσουν τις μελλοντικές εξελίξεις. Οι αρχές και οι στόχοι είναι: 
• να προωθηθούν οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα μέσω κατάλληλων φορολογικών 
και κανονιστικών πολιτικών· 
• να επεκταθεί η έννοια της "καθολικής υπηρεσίας" (universal service), για να 
διασφαλισθεί ότι οι πόροι πληροφόρησης θα είναι διαθέσιμοι σε όλους σε λογικές 
τιμές· 
• να ενεργήσει ως καταλύτης για την προώθηση της τεχνολογικής καινοτομίας και των 
νέων εφαρμογών· 
• να προωθήσει την αδιάλειπτη, διαλογική και ωθούμενη από τον χρήστη λειτουργία 
της Εθνικής Υποδομής Πληροφόρησης· 
• να εξασφαλίσει την ασφάλεια των πληροφοριών και την αξιοπιστία των δικτύων-
• να βελτιώσει τη διαχείριση του φάσματος ραδιοφωνικών συχνοτήτων 
• να προστατεύσει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας· 
• να επιτύχει συντονισμό με άλλα επίπεδα της κυβέρνησης και με άλλα έθνη· 
• να παρέχει πρόσβαση στις κρατικές πληροφορίες και να βελτιώσει τις κρατικές 
προμήθειες. 
Είναι σαφές ότι πολλά πρέπει να επιτευχθούν πριν καταστεί πραγματικότητα η Εθνική 
Υποδομή Πληροφόρησης. Υπάρχουν επίσης προφανείς παραλληλισμοί μεταξύ της ώθησης 
προς μια Εθνική Υποδομή Πληροφόρησης και του Κοινού Χώρου Πληροφόρησης της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προς το παρόν οι ΗΠΑ έχουν ένα σημαντικό προβάδισμα στις 
εξελίξεις. Τα υφιστάμενα δίκτυα είναι καλύτερα παγιωμένα και υπάρχουν λιγότεροι 
φραγμοί απ'ότι στην Ευρώπη, όπου τα εθνικά όρια και οι πολιτιστικές και γλωσσικές 
διαφορές περιπλέκουν την ανάπτυξη διευρωπαϊκών δικτύων. Φαίνεται επίσης ότι η 
ενημέρωση και ο ενθουσιασμός του ευρύτερου κοινού για την ανάπτυξη του δικτύου 
πληροφόρησης είναι μεγαλύτερος στις ΗΠΑ απ'ότι στην Ευρώπη. 
1.3 Οι εξελίξεις στην Ιαπωνία 
Η ιαπωνική κυβέρνηση έχει επίσης προσδιορίσει την ανάγκη ανάπτυξης δικτύων και 
υπηρεσιών πληροφορόρησης για να τονωθεί η οικονομική ανάπτυξη και για να βελτιωθεί 
περαιτέρω η παραγωγικότητα της ιαπωνικής βιομηχανίας και του εμπορίου. Υπάρχουν, 
όμως, σημαντικές διαφορές στον τρόπο κατά τον οποίο οι Ιάπωνες έχουν προσεγγίσει την 
εν λόγω εξέλιξη. 
22 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 1 
Το πρώτο σημείο που πρέπει να σημειωθεί είναι το γεγονός ότι η προσέγγιση ήταν βαθμιαίοι 
και ότι πραγματοποιείται επί σειρά ετών. II ιαποχνική κυβέρνηση παί,ζπ. επίσης ίνα 
σημαντικότερο ρόλο όσον αφορά την τόνωση της ανάπτυξης και την συμμετοχή στο κόστος 
της. 
Η αρχική έμφαση στην ιαπωνική πολιτική για την πληροφόρηση είχε στραφεί σαφώς προς 
την επιστημονική πληροφόρηση/Ομως, στα μεσάτης δεκαετίας ταυ '80, αυξήθηκε το εύρος 
της εν λόγω πολιτικής και άρχισε να αφορά περισσότερο την χρησιμοποίηση των 
πληροφοριών ως βιομηχανικού και εμπορικού πόρου για να βελτιωθεί το συνολικό επίπεδο 
παραγωγικότητας της ιαπωνικής οικονομίας. Διατυπώθηκε ένα σύνολο πολιτικών για την 
τόνωση της βιομηχανίας υπολογιστών, του δικτύου τηλεπικοινωνιών και των τομέων 
υπηρεσιών πληροφόρησης και περιεχομένου. Κατά το 1993, ο ιαπωνικός τομέας 
πληροφόρησης σημείωσε προόδους σε όλα αυτά τα μέτωπα. 
Η ιαπωνική κυβέρνηση επενδύει μαζικά στην υποδομή τηλεπικοινωνιών εδώ και πολλά έτη. 
Προσφάτως, άρχισαν δύο προγράμματα για να αυξηθεί η φέρουσα ικανότητα του δικτύου. 
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για ένα δίκτυο υψηλής ταχύτητας, ποσού 24 εκατ. ECU, 
που θα συνδέει τις ακαδημαϊκές και ερευνητικές κοινότητες μέσω μιας σειράς εθνικών 
ινστιτούτων. Αυτό θα παρέχει πρόσβαση σε υπηρεσίες βάσεων δεδομένων και σε 
υπολογιστικές πηγές. Το δίκτυο πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το 1997. 
Τον Μάϊο 1994, το Συμβούλιο Βιομηχανικής Διάρθρωσης (Industrial Structure Council) του 
Υπουργείου Διεθνούς Εμπορίου και Βιομηχανίας (ΜΠΤ) της Ιαπωνίας δημοσίευσε μια 
έκθεση με τίτλο "Πρόγραμμα για μια υποδομή επικοινωνιών" η οποία αφορούσε την 
διαφοροποίηση της ιαπωνικής στρατηγικής στον τομέα της υποδομής πληροφοριών, 
καλύπτοντας την ανάγκη για δίκτυα οπτικών ινών και για εφαρμογές πολυμέσων. 
Ταυτόχρονα, το Συμβούλιο Τηλεπικοινωνιών του Υπουργείου Ταχυδρομείων και 
Τηλεπικοινωνιών συνέταξε μια έκθεση σχετικά με τις "Μεταρρυθμίσεις για την δημιουργία 
μιας πνευματικώς εντατικοποιημένης κοινωνίας προς τον 21 ο αιώνα". Σύμφωνα με την εν 
λόγω έκθεση, οι βιομηχανίες πολυμέσων θα ξεπεράσουν την αυτοκινητιστική βιομηχανία από 
άποψη οικονομικής σημασίας και δημιουργίας θέσεων απασχόλησης. Η έκθεση προβλέπει 
ότι μέχρι το 2010 θα έχει δημιουργηθεί μια αγορά η αξία της οποίας θα-υπερβαίνει τα 
123.000 δισ. Υ (820 δισ. ECU), χάρη στη διαθεσιμότητα της υποδομής δικτύων υψηλής 
χωρητικότητας. Προβλέπει επίσης 2,4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας μέχρι το ίδιο έτος, ενώ 
75 εκατομμύρια άτομα θα έχουν πρόσβαση, μέσω οπτικών ινών, σε διαλογικές υπηρεσίες και 
σε υπηρεσίες πολυμέσων. Για την εγκατάσταση "ινών μέχρι το πεζοδρόμιο" (fibre to the 
pavement) και "ινών μέχρι την κατοικία" (fibre to the home) θα απαιτηθούν επενδύσεις ύψους 
128.000 δις Υ (850 δισ. ECU), όπου κεντρικό ρόλο θα παίξουν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις. 
Στο μετάξι, η Ιαπωνία υπέγραψε μια συμφωνία με την Νότια Κορέα για την δημιουργία 
ζεύξεων μεταξύ των υποδομών πληροφόρησης των δύο χωρών. Ο Υπουργός Επικοινωνιών 
της Νότιας Κορέας δήλωσε πρόσφατα ότι μέχρι το 2015 θα έχει ολοκληρωθεί ένα δίκτυο 
πληροφόρησης υψηλής ταχύτητας - ένα σχέδιο ύψους 55 δισ. δολαρίων ΗΠΑ (47,3 δισ. 
ECU). Τα επενδυτικά κεφάλαια θα προέλθουν εν μέρει από την πώληση μετοχών της Korea 
Telecom από την κυβέρνηση. 
Στην Ιαπωνία πραγματοποιήθηκε ένας αριθμός άλλων εξελίξεων οι οποίες συνδέονται με 
τη στρατηγική της χώρας σχετικά με τα δίκτυα. Η κυβέρνηση έκανε πολλά για να τονώσει 
την ανάπτυξη της ιαπωνικής βιομηχανίας βάσεων δεδομένων. Υπολογίζεται ότι το 1993 η 
κυβέρνηση δαπάνησε ποσά που υπερβαίνουν τα 400 εκατ. ECU σε άμεσες δραστηριότητες 
για να τονωθεί η βιομηχανία βάσεων δεδομένων και η χρησιμοποίηση υπηρεσιών 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης: Εκτός από τις εγ λόγω άμεσες δραστηριότητες, το Υπουργείο 
23 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 1 
Διεθνούς Εμπορίου και Βιομηχανίας εισήγαγε-ένα μεγάλο εύρος μέτρων για την ενίσχυση 
της ιαπωνικής βιομηχανίας βάσεων δεδομένων, περιλαμβανομένης και της παροχής 
φορολογικών πλεονεκτημάτων για την κάλυψη του κόστους δημιουργίας των βάσεων 
δεδομένων. Αρχικά τα μέτρα αυτά είχαν στόχο την ενίσχυση της εγχώριας ιαπωνικής αγοράς 
υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Κατά τα τελευταία έτη φαίνεται ότι η έμφαση 
άρχισε να στρέφεται προς τον παγκόσμιο χαρακτήρα και τις εξαγωγές. 
Η Ιαπωνία δεν έχει προσδιορίσει ένα συνολικό στόχο που να συγκρίνεται με το Κοινό 
Χώρο Πληροφόρησης ή την Εθνική Υποδομή Πληροφόρησης. Αυτό που έχει είναι ένα εύρος 
πρωτοβουλιών πολιτικής, ορισμένες από τις οποίες άρχισαν 10 ή 15 έτη προηγουμένως και 
οι οποίες υποστηρίζονται από ουσιαστικά επίπεδα δημόσιων επενδύσεων. Το αποτέλεσμα, 
όμως, θα είναι μάλλον παρόμοιο με αυτό που προγραματίζεται για την Ευρώπη και τις 
ΗΠΑ: μια κοινωνία εντατικής πληροφόρησης. 
1.4 Σιγκαπούρη: μια μελέτη περίπτωσης όσον αφορά την ανάπτυξη υποδομής 
πληροφόρησης 
Η χώρα η οποία προχώρησε περισσότερο από όλες τις άλλες στην ανάπτυξη μιας κοινωνίας 
πληροφόρησης είναι η Σιγκαπούρη. Το εύρος επέκτασης της οικονομίας της περιορίζεται 
από το μέγεθος της χώρας και, ιδιαίτερα, από τον αναγκαίο περιορισμό στην αύξηση του 
πληθυσμού. Για την επίτευξη υψηλότερων επιπέδων ευημερίας, η κυβέρνηση ανέλαβε στις 
αρχές της δεκαετίας του '80 την υλοποίηση ενός προγράμματος οικονομικής ανάπτυξης με 
στόχο την αύξηση της προστιθέμενης αξίας ανά εργαζόμενο στη Σιγκαπούρη. Το μέσο για 
την επίτευξη αυτού του στόχο ήταν η δημιουργία μιας κοινωνίας εντατικής πληροφόρησης 
ή, όπως το θέτουν οι ίδιοι, η δημιουργία ενός ευφυούς νησιού. 
Η γενική στρατηγική περιελάμβανε τον συνδυασμό ισχυρής κυβέρνησης και ελεύθερων 
δυνάμεων της αγοράς, συνδεδεμένων με ένα σχέδιο ανάπτυξης το οποίο τόνιζε τόσο την 
πλευρά της προσφοράς όσο και την πλευρά της ζήτησης στον τομέα της τεχνολογίας 
πληροφόρησης, σε συνδυασμό με την εισαγωγή τεχνολογίας και την ανάπτυξη μιας εγχώριας 
βιομηχανίας τεχνολογίας πληροφόρησης. 
Η πρώτη φάση της ανάπτυξης είχε στόχο να τονώσει τη χρησιμοποίηση ηλεκτρονικών 
υπολογιστών στη δημόσια διοίκηση. Από το 1980 έως το 1985 η κυβέρνηση επένδυσε μαζικά 
στην εκπαίδευση και επιμόρφωση ειδικών στον τομέα των υπολογιστών και εργάστηκε για 
να τονώσει την ζήτηση για τεχνολογίες πληροφόρησης εισάγοντας υπολογιστές σε ολόκληρη 
τη δημόσια διοίκηση. Για την επίβλεψη του έργου δημιούργησε το Εθνικό Συμβούλιο 
Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. 
Από το 1985 έως το 1989 η έμφαση μετατοπίσθηκε στην επέκταση της χρήσης των 
υπολογιστών σε ολόκληρη τη χώρα, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη δικτύων 
τηλεπικοινωνιών. Το νησί έχει σήμερα το πλέον σύγχρονο σύστημα τηλεπικοινωνιών του 
κόσμου το οποίο παρέχει υψηλή ταχύτητα και υψηλή χωρητικότητα με πολύ χαμηλό κόστος. 
Για την τόνωση της χρησιμοποίησης των δικτύων, η κυβέρνηση άρχισε ένα αριθμό βασικών 
εφαρμογών όπως η Ηλεκτρονική Ανταλλαγή Δεδομένων για την αντιμετώπιση των 
διοικητικών συναλλαγών στο λιμάνι της Σιγκαπούρης. Μόνο η εν λόγω εφαρμογή απέφερε 
καθαρές οικονομίες που υπολογίζονται σε περισσότερα από 850 εκατ. ECU ανά έτος. 
Η τρίτη φάση, που καλύπτει την περίοδο 1989 έως 2007 είναι η δημιουργία ενός απόλυτα 
ευφυούς νησιού. Κατά την φάση αυτή η έμφαση μετατοπίστηκε από τους υπολογιστές και 
τις τηλεπικοινωνίες στο περιεχόμενο των πληροφοριών. Καταβάλονται περαιτέρω 
προσπάθειες για την εισαγωγή ηλεκτρονικών εφαρμογώνκαι υπηρεσιών πληροφόρησης ώστε 
24 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 1 
να αξιοποιηθεί πλήρως η δυναμικότητα του συστήματος. Παρέχεται επίσης υποστήριξη για 
τη δημιουργία υπηρεσιο>ν πληροφοριακού περιεχομένου, όπως είναι τα εκπαιδευτικά 
προγράμματα τα οποία διατίθενται σήμερα μέσω της υπηρεσίας τηλεοπτικογραφίας 
(videotex) της Σιγκαπούρης. 
Καθ'όλη την διάρκεια της, η εξέλιξη καθοδηγούνταν σταθερά από την κυβέρνηση της 
Σιγκαπούρης και η δημιουργία της υποδομής πληροφοριών θεωρείτο ως βασικό στοιχείο της 
συνολικής εθνικής οικονομικής στρατηγικής. Η κυβέρνηση έχει καθορίσει τους γενικούς 
στόχους και σκοπούς της με σαφήνεια σε έγγραφα πολιτικής και έχει αναλάβει την 
πρωτοπορεία όσον αφορά την ανάπτυξη προϊόντων και υπηρεσιών και όσον αφορά την 
τόνωση της αποδοχής τους από τον ιδιωτικό τομέα. Έχει επίσης επενδύσει μαζικά στην 
εκπαίδευση και επιμόρφωση σε όλα τα επίπεδα και έχει επιδιώξει να εξασφαλίσει ότι όλα 
τα μέρη του δημόσιου τομέα θα αξιοποιούν πλήρως τις υφιστάμενες δυνατότητες 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης. 
Αποτέλεσμα είναι η εμφάνιση ενός ουσιαστικού κόμβου στο καθολικό σύστημα 
πληροφόρησης - μια πλούσια σε πληροφορίες κοινωνία που αποδεικνύεται ότι είναι ένας 
ελκυστικός χώρος για πολυεθνικές εταιρείες. Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι η 
διαδικασία ανάπτυξης συνδέεται με σταθερά υψηλά ετήσια ποσοστά ανάπτυξης του ΑΕΠ. 
Το 1993, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 9,7%. 
1.5 To Internet 
To Internet παρέχει ένα παράδειγμα του τι θα μπορέσει να συμβεί αν προχωρήσουν 
πραγματικά οι εξελίξεις στην υποδομή πληροφόρησης. Στις ΗΠΑ, το Internet αναμένεται ότι 
θα αντιπροσωπεύει μια κύρια εστία για την ανάπτυξη υποδομής, τουλάχιστον 
βραχυπρόθεσμα. (Η ανάπτυξη και χρησιμοποίηση του Internet εξετάζεται αναλυτικότερα στο 
τμήμα 7.8.1). 
Κατά το 1993 η χρήση του Internet αυξήθηκε εκθετικά. Τον Ιούνιο 1994 η εταιρεία Internet 
δήλωσε ότι ήταν συνδεδεμένοι 3,2 εκατομμύρια ξένιοι υπολογιστές, με αποτέλεσμα τη ζεύξη 
45.000 δικτύων και 30 εκατομμυρίων χρηστών σε περισσότερες από 100 χώρες. Ο αριθμός 
των χρηστών και ο όγκος της κίνησης έχει αυξηθεί τόσο γρήγορα ώστε το δίκτυο 
επιβραδύνεται, αλλά προς στιγμή αυτό δεν φαίνεται ότι έχει αποτρέψει νέους χρήστες από 
το να συνδεθούν μαζί του. Ομως, οι μεγάλοι χρόνοι ανταπόκρισης αντιπροσωπεύουν μια 
ενόχληση για τους συχνούς χρήστες. 
To Internet προέρχεται από ένα δίκτυο τηλεπικοινωνιών που αναπτύχθηκε για 
στρατιωτικούς σκοπούς και για σκοπούς πολιτικής άμυνας από την αμερικανική κυβέρνηση. 
Το 1983, οι μη στρατιωτικές λειτουργίες διαχωρίσθηκαν στο σύστημα Arpanet, ένα δίκτυο 
δημόσιας πρόσβασης που χρησιμοποιείταικυρίως για την υποστήριξη επικοινωνιών μεταξύ 
ακαδημαϊκών και ερευνητών, ενώ το εθνικό ίδρυμα επιστημών (National Science Foundation) 
αποτελεί τον συντονιστικό φορέα. Από τότε αυξήθηκε κατά τρόπο ώστε δεν αναγνωρίζεται 
πλέον. 
Είναι παραπλανητικό να περιγράφεται ως δίκτυο. Στην πραγματικότητα είναι μια 
ομοσπονδία δικτύων υπολογιστών σε ολόκληρο τον κόσμο, που συνδέονται μέσω ενός 
συνόλου πρωτοκόλλων γνωστών ως TCP/IP. Τα πρωτόκολλα αυτά υιοθετήθηκαν ευρύτατα 
από πανεπιστήμια των ΗΠΑ και στα τέλη της δεκαετίας του '80 διαδόθηκαν σε παγκόσμια 
κλίμακα μέσω της ενσωμάτωσης τους στο λειτουργικό σύστημα UNIX. Στην Ευρώπη έγινε 
μια προσπάθεια εμμονής στα πρότυπα ISO/CCITT αλλά τα εν λόγο) πρότυπα έχουν 
25 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 1 
εκτοπισθεί σε μεγάλο βαθμό από τα TCP/IP. Το σύστημα ήταν εύκολο στη λειτουργία του 
και η παρεχόμενη πρόσβαση ήταν πολύ φθηνή. Το Internet ξεκίνησε κατ αρχήν στην 
ακαδημαϊκή κοινότητα και, πιο πρόσφατα, επεκτάθηκε στην βιομηχανία και στο εμπόριο. 
Τρεις εφαρμογές δεσπόζουν στην χρήση του Internet: το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, η 
διαλογική πρόσβαση και η μεταφορά αρχείων. Οι εν λόγω εφαρμογές ενθαρρύνουν από 
κοινού τους ενδιαφερόμενους να χρησιμοποιούν κατά πολύ περισσότερο την πληροφορία 
ο)ς πηγή. Οι χρήστες ενθαρρύνονται επίσης από το γεγονός ότι δεν χρειάζονται ειδικές 
συμβάσεις και συνθηματικά για πρόσβαση στις πληροφορίες. 
Όμως, υπάρχουν προβλήματα. Η ποσότητα πληροφοριών που διατίθεται μέσω του Internet 
είναι τόσο μεγάλη ώστε οι χρήστες αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες για να βρουν τον 
δρόμο τους μέσα στο σύστημα. Έχει εισαχθεί λογισμικό ποικίλων βαθμών τεχνολογικής 
προόδου, όπως είναι το World-Wide-Web και το Mosaic, για να μειωθούν τα προβλήματα 
κίνησης μέσα στο σύστημα, αλλά δεν έχει επιτευχθεί η πλήρης επίλυση των εν λόγω 
προβλημάτων. Είναι επίσης εύκολο να υπερφορτωθεί με πληροφορίες μέσω της συμμετοχής 
σε ηλεκτρονικούς πίνακες και άλλες υπηρεσίες. Αλλα προβλήματα αφορούν την ποιότητα 
της πληροφορίας. Η έλλειψη κάθε ελέγχου στη σύνταξη σημαίνει ότι θα υπάρχουν πάντα 
αμφιβολίες σχετικά με την ακρίβεια και τη γενική αποδοχή των πληροφοριών που 
περιέχονται στο σύστημα. 
Οι χρήστες πρέπει επίσης να γίνουν συνδρομητές σε μια υπηρεσία η οποία παρέχει 
συνδέσεις με το Internet. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτές οι υπηρεσίες σύνδεσης είναι οι 
ίδιες δίκτυα που συνδέουν ιδρύματα μεταξύ τους, όπως είναι το ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό 
ερευνητικό δίκτυο (European Academic Research Network - EARN), ή το Ευρωπαϊκό Δίκτυο 
(EUnet) που συνδέει εταιρείες και ιδρύματα. Αλλες διασυνδέσεις παρέχονται από ειδικές 
υπηρεσίες όπως η DEMON. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι υπηρεσίες σύνδεσης παρέχουν ένα 
εύρος υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας. 
Μέχρι τώρα το Internet άσκησε σχετικά μικρή επίδραση στις περισσότερες συμβατικές 
εμπορικές υπηρεσίες βάσεων δεδομένων σε απευθείας σύνδεση. Όμως, όλοι οι χρήστες έχουν 
πρόσβαση μέσω του Internet σε βάσεις δεδομένων, κυρίως σε αυτές που έχουν στόχο τις 
ακαδημαϊκές αγορές, και αναμένεται ότι αυτή η μορφή χρησιμοποίησης θα αυξηθεί 
σημαντικά στο μέλλον. Οι εμπορικοί ξένιοι υπολογιστές, οι εκδότες και οι προμηθευτές 
πληροφοριών αρχίζουν να διερευνούν τις δυνατότητες και αναμένεται ότι θα προκύψει 
βαθμιαία ένα εύρος νέων υπηρεσιών πληροφόρησης στα δίκτυα. Η έκταση κατά την οποία 
το Internet χρησιμοποιείται για την απόκτηση πρόσβασης σε εμπορικές υπηρεσίες 
πληροφόρησης θα εξαρτάται από την δημιουργία διαδικασιών και πρακτικών για την 
αντιμετώπιση θεμάτων όπως είναι η τιμολόγιση, τα συγγραφικά δικαιώματα και η μέτρηση 
της χρήσης. Στον χώρο αυτόν έχει επιτευχθεί κάποια πρόοδος, και το ^ηιηιβΉεΝβίαποτελεί 
ένα ενδιαφέρον πρόσφατο παράδειγμα μιας προσπάθειας για να δημιουργηθεί ένας 
εμπορικός "χώρος" στο Internet όπου θα μπορούν να διεκπεραιώνονται επιχειρηματικές 
συναλλαγές. 
Πάνω από όλα το Internet παρέχει κάποια μορφή επιβεβαίωσης ότι θα γίνει αποδεκτή η 
αυξημένη δυναμικότητα που θα παρέχεται από τον Κοινό Χώρο Πληροφόρησης ή την 
Εθνική Υποδομή Πληροφόρησης. 
26 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τ^μα 1 
1.6 Αβεβαιότητα 
Για την υποστήριξη αυτών των σχεδίων που αφορούν τη μεγάλης κλίμακας ανάπτυξη της 
υποδομής πληροφοριών έχουν γίνει πολλές εμπιστευτικές προβλέψεις. Οι σχολιαστές έχουν 
δημιουργήσει παραλληλισμούς με τη δημιουργία των σιδηροδρομικών και οδικών δικτύων 
και ισχυρίζονται ότι οι υπεραρτηρίες πληροφόρησης θα συμβάλλουν κατά πολύ στη 
μελλοντική οικονομική επιτυχία. Όμως, παρ'όλη αυτή την εμπιστοσύνη και τον 
ενθουσιασμό, εξακολουθεί να υπάρχει ένα σημαντικό ποσοστό αβεβαιότητας σχετικά με τη 
βιωσιμότητα των σχεδίων και ένας βαθμός σκεπτικισμού σχετικά με την απόδοση των 
επενδύσεων που θα πραγματοποιηθούν. 
Η αβεβαιότητα οφείλεται, εν μέρει, στην σύγχυση που περιβάλει τα σχέδια: σύγχυση σχετικά 
με την καταλληλότητα των τεχνολογκΰν· σύγχυση σχετικά με την κλίμακα και τη φύση της 
ζήτησης· σύγχυση σχετικά με τα μέτρα που θα απαιτηθούν για να αρχίσει η χρήση των 
δικτύων· και σύγχυση σχετικά με τους αντίστοιχους ρόλους του δημόσιου και του ιδιωτικού 
τομέα. 
Ο σημερινός ρυθμός της μεταβολής είναι τέτοιος, ώστε αναπόφευκτα στο στάδιο αυτό είναι 
κάπως επιφυλακτική η διατύπωση της πολιτικής σχετικά με την υποδομή. Τα σχέδια που 
βρίσκονται υπό ανάπτυξη στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία αποτελούν θετικές 
αρχικές κινήσεις που θα αποτελέσουντη βάση εκκίνησης καθώς κατασταλάζει το περιβάλλον 
της τεχνολογίας και της αγοράς. Η διασαφήνιση των νομικών θεμάτων πρέπει να φέρει 
κάποια σταθερότητα, καθώς επίσης και οι συντονιστικές δραστηριότητες των κυβερνήσεων 
και η ευρεία διάδοση των εφαρμογών του δημόσιου τομέα. 
27 

Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 
Υπάρχει μια γενική συναίνεση μεταξύ των βιομηχάνων, των τεχνολόγων και των πολιτικών 
σχετικά με το ότι το ξημέρωμα της Εποχής της Πληροφόρησης βρίσκεται μπροστά μας. Η 
πληροφόρηση και η πρόσβαση σε διαύλους παροχής ηλεκτρονικών πληροφοριών αναμένεται 
ότι θα έχει θεμελιώδεις επιπτώσεις στον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, μαθαίνουμε και 
περνάμε τον ελεύθερο χρόνο μας. Η αυξημένη ζήτηση για ηλεκτρονικές πληροφορίες και για 
ηλεκτρονική ψυχαγωγία θα έχει επιπτώσεις σε όλες τις εταιρείες που εμπλέκονται σ'αυτούς 
τους κλάδους, είτε αυτές παρέχουν τα δίκτυα, τους υπολογιστές, τις τηλεοράσεις ή άλλες 
καταναλωτικές ηλεκτρονικές συσκευές. Αναμένοντας αυτήν την ζήτηση, οι εταιρείες των 
τεχνολογιών πληροφόρησης και των επικοινωνιών επενδύουν σε νέες τεχνολογίες από τα 
δίκτυα οπτικών ινών μέχρι τα ευφυή επιτιθέμενα κουτιά για τηλεοράσεις. 
Η αναμενόμενη αύξηση στη ζήτηση ηλεκτρονικών πληροφοριών και ψυχαγωγίας θα τονώσει 
τις επενδύσεις στην ανάπτυξη της τεχνολογίας, ενώ ο τομέας της πληροφόρησης αναμένεται 
ότι θα λάβει μια μεγαλύτερη συνολική σημασία στην ευρωπαϊκή οικονομία. Αν οι 
προβλέψεις αποδεικτούν σωστές, τότε ο τομέας θα αυξηθεί σημαντικά όσον αφορά τα έσοδα 
και την απασχόληση. Φαίνεται ότι τα διάφορα ξεχωριστά στοιχεία του τομέα της 
πληροφόρησης τα οποία προηγουμένως αντιπροσωπεύονταν από ένα αριθμό ξεχωριστών 
βιομηχανικών κλάδων, θα συνεργαστούν σε σχέδια αμοιβαίου ενδιαφέροντος. 
Μακροπρόθεσμα, οι εν λόγω συμμαχίες θα επισημοποιηθούν μέσω συγχωνεύσεων και 
εξαγορών - πράγματι, βλέπουμε ήδη την έναρξη αυτής της διαδικασίας (βλ. τμήμα 2.3.1). Το 
φαινόμενο αυτό είναι ένας από τους παράγοντες οι οποίοι έχουν οδηγήσει στις σχεδόν 
έμμονες συζητήσεις σχετικά με τη "σύγκλιση" στον τομέα της πληροφόρησης, η οποία θα 
περιλαμβάνει τις βιομηχανίες πληροφοριακού περιεχομένουκαι μέσων μαζικής ενημέρωσης, 
τους προμηθευτές δικτύων, τη βιομηχανία λογισμικού, καθώς επίσης και τους 
κατασκευαστές υπολογιστών και καταναλωτικών ηλεκτρονικών συσκευών. 
2.1 Το φαινόμενο της σύγκλισης 
Εκ παραδόσεως, ο κλάδος των υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης θεωρείται ότι 
αποτελείται από τους προμηθευτές των υπηρεσιών πληροφόρησης και, σε μικρότερη έκταση, 
από τους οργανισμούς οι οποίοι ασχολούνται με την παροχή των μέσων διανομής και 
επεξεργασίας αυτών των υπηρεσιών. Έτσι, στα πλαίσια των παραδοσιακών ορίων τους, οι 
κύριοι παράγοντες της βιομηχανίας ήταν οι προμηθευτές και οι πολητές βάσεων δεδομένων 
σε απευθείας σύνδεση, οι προμηθευτές υπηρεσιών πληροφόρησης σε πραγματικό χρόνο, οι 
εκδότες CD-ROM κλπ. Επομένως, η βιομηχανία ηλεκτρονικής πληροφόρησης ήταν μια 
καινοτόμα, ταχέως αναπτυσσόμενη αλλά παρ'όλα αυτά μικρή υπόθεση. 
Όμως, το εύρος των οργανισμών που επιθυμούν τώρα να απαιτήσουν ένα μερίδιο στον 
κλάδο είναι πολύ μεγαλύτερο. Ιδιαίτερα, οι οργανισμοί οι οποίοι παρέχουν την υποδομή 
της διανομής και τον εξοπλισμό τον οποίο χρησιμοποιούμε για να έχουμε πρόσβαση στις 
υπηρεσίες πληροφόρησης, κινούνται συνειδητά προς μια θέση όπου θα σχηματίζουν ένα 
αναπόσπαστο τμήμα της βιομηχανίας πληροφόρησης, αντί να ενεργούν ως προμηθευτές 
προϊόντων ή υπηρεσιών στην εν λόγω βιομηχανία. Ταυτόχρονα, η παραδοσιακή βιομηχανία 
υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης (και ιδιαίτερα αυτοί οι οποίοι παρέχουν το 
περιεχόμενο των πληροφοριών), έχουν αναγνωρίσει την σημασία της σύναψης συμμαχιών 
με τις εταιρείες οι οποίες παρέχουν τα μέσα πρόσβασης στις υπηρεσίες τους. Οι εν λόγω 
29 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 2 
τάσεις, μαζί με τις τεχνολογικές εξελίξεις στους τομείς του περιεχομένου, της παροχής και 
της επεξεργασίας, εξετάζονται όλο και περισσότερο κάτω από τον γενικό όρο "σύγκλιση". 
Η εμφάνιση των πολυμέσο)ν και οι προοπτικές των νέων αγορών όσον αφορά την παροχή 
διαλογικών πληροφοριών και ψυχαγωγίας προς τους καταναλωτές απετέλεσε ίσως το 
καθοριστικό στοιχείο που προκάλεσε αυτές τις τάσεις. Χωρίς τις προοπτικές της διαλογικής 
τηλεόρασης, των βασισμένων σε CD πολυμέσων κλπ., οι δυνατότητες που παρέχονται από 
την παραδοσιακή βιομηχανία πληροφόρησης θα ήταν ίσως ανεπαρκείς για να προκαλέσουν 
το ενδιαφέρον ή τη συμμετοχή γιγάντων από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, όπως είναι οι 
κινηματογραφικές και οι καλωδιακές εταιρείες, καθώς επίσης και των πολιτικών. 
Το γεγονός ότι οι κινηματογραφικές, οι καλωδιακές και οι τηλεπικοινωνιακές βιομηχανίες 
προετοιμάζονται για να συμμετάσχουν στο μέλλον των υπηρεσιών ηλεκτρονικής 
πληροφόρησης και ψυχαγωγίας σημαίνει ότι έχει αυξηθεί σημαντικά η γενική ενημέρωση 
σχετικά με τον κόσμο της ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Για πρώτη ςρορά, η έννοια μιας 
βιομηχανίας πληροφόρησης αρχίζει να έχει σημασία για ένα πολύ μεγαλύτερο εύρος τομέων 
και για το κοινό γενικότερα. Οι κυβερνήσεις έχουν επίσης αναγνωρίσει τη στρατηγική 
σημασία των υποδομών πληροφόρησης, όπως τονίζεται στο πρώτο τμήμα της έκθεσης. 
Η σύγκλιση είναι επίσης ένα χαρακτηριστικό της τεχνολογικής μεταβολής. Από μια άποψη, 
αυτό μπορεί να φανεί από την κίνηση των κατασκευαστών καταναλωτικών ηλεκτρονικών 
συσκευών και υπολογιστών προς μια κοινή τεχνολογική βάση. Σε γενικές γραμμές, ένας 
υπολογιστής προορίζονταν προηγουμένως για την επεξαργασία κειμένων και αριθμών ενώ 
η τηλεόραση προορίζονταν για να βλέπουμε εικόνες - οι εν λόγω διακρίσεις αρχίζουν να μην 
υπάρχουν πλέον και αναμένεται ότι οι υπολογιστές και οι συσκευές τηλεόρασης θα 
μοιάζουν όλο και περισσότερο μεταξύ τους όσον αφορά τα τεχνολογικά συστατικά τους. 
Υπό ευρύτερη έννοια, η τεχνολογική σύγκλιση μπορεί να καταστεί εμφανής στις κινήσεις 
προς τη δημιουργία μιας μηχανής πληροφόρησης η οποία θα συνδυάζει τα πάντα και η 
οποία θα περιλαμβάνει ένα εύρος στοιχείων όπως είναι η φωνητική επικοινωνία και η 
επικοινωνία με τηλεομοιοτυπία (fax), η επεξεργασία κειμένου, η πρόσβαση σε τοπικές και 
απόμακρες συλλογές δεδομένων μέσω φορητών μέσων αποθήκευσης και μέσω δικτύων 
δεδομένων και, βεβαίως, η δυνατότητα παρακολούθησης βιντεοταινιών, κινηματογραφικών 
ταινιών και τηλεοπτικών εκπομπών. Θα απαιτηθεί αρκετός χρόνος για τη δημιουργία μιας 
μηχανής που θα είναι ικανή για όλες αυτές τις λειτουργίες αλλά κατά το 1993 κατέστη 
σαφές ότι είναι τεχνικά δυνατή η ενσωμάτωση τριών ή τεσσάρων από τις εν λόγω 
λειτουργίες με αρκετή επιτυχία. Σε ακόμη πιο θεμελιώδες επίπεδο, η τεχνολογική σύγκλιση 
είναι περίπου η ικανότητα αποθήκευσης όλων των ειδών δεδομένων σε ψηφιακό μορφότυπο 
και η αξιοποίηση αυτών των δεδομένων μέσω ενός συνόλου διαύλων παροχής. 
2.1.1 Η σύνθεση του συγκλίνοντος τομέα της πληροφόρησης 
Γίνεται όλο και δυσκολότερο να ορισθεί η σύνθεση του ευρύτερου τομέα της πληροφόρησης, 
διότι τόσοι πολλοί οργανισμοί κινούνται πέρα από τους παραδοσιακούς χώρους 
δραστηριότητας τους και ενεργούν σε ολόκληρο το εύρος των συναφών με την πληροφόρηση 
βιομηχανιών. Ένα σύμπτωμα αυτής της τάσης είναι ο αυξανόμενος αριθμός συγχωνεύσεων, 
εξαγορών και στρατηγικών συμμαχιών από όλο το φάσμα της βιομηχανίας, καθώς και η 
έκταση κατά την οποία οι επιχειρήσεις πραγματοποιούν κύριες επενδύσεις με σκοπό να 
εισέλθουν σε συναφείς τομείς της βιομηχανίας. Παρ'όλα αυτά, ο πίνακας 2.1 παρέχει μια 
ευρεία άποψη των κύριων συστατικών των παγιωμένων βιομηχανιών πληρoq)όρησης. Οι 
30 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 2 
τρείς ευρείες ομαδοποιήσεις που χρησιμοποιούνται στον πίνακα αποτελούνται από τα 
παρακάτω: 
περιεχόμενο των πληροφοριών - η πνευματική ιδιοκτησία η οποία αποτελεί τη βάση μιας 
υπηρεσίας πληροφόρησης, είτε είναι ένα κείμενο, μια συλλογή φωτογραφιών, μια 
κινηματογραφική ταινία ή ένα μουσικό κομμάτι· 
παροχή των πληροφοριών - ηλεκτρονικοί δίαυλοι επικοινωνίας (όπως είναι οι 
τηλεπικοινωνίες, καλωδιακές και δορυφορικές), ή δίαυλοι διανομής αυτόνομης λειτουργίας 
οι οποίοι χρησιμοποιούνται τόσο από τους προμηθευτές περιεχομένου πληροφοριών για τη 
διανομή των υπηρεσιών τους, όσο και από τους χρήστες για να έχουν πρόσβαση στις εν 
λόγω υπηρεσίες· 
επεξεργασία των πληροφοριών - ο υλικός εξοπλισμός, το λογισμικό και ο εξοπλισμός 
επικοινωνίας που απαιτούν τόσο οι χρήστες για να βλέπουν και να επεξεργάζονται 
υπηρεσίες πληροφόρησης και ψυχαγωγίας, όσο και οι παραγωγοί περιεχομένου 
πληροφοριών για να αναπτύσσουν και να σχεδιάζουν τις υπηρεσίες τους. 
θεωρείται, γενικά, ότι το μεγαλύτερο επίπεδο αξίας βρίσκεται στο περιεχόμενο των 
πληροφοριών. Εξ'άλλου, οι τομείς παροχής και επεξεργασίας υπάρχουν για να 
ανταποκρίνονται στη ζήτηση για πληροφορίες (και για να τονώνουν αυτή τη ζήτηση), αλλά 
χωρίς το ίδιο το περιεχόμενο έχουν πολύ μικρή αξία. Ορισμένοι κατασκευαστές και 
προμηθευτές δικτύων φαίνεται ότι κινούνται τώρα κατά μήκος της αλυσίδας αξίας προς το 
περιεχόμενο των πληροφοριών. Εταιρείες όπως η Microsoft, καθώς επίσης και πολλοί από 
τους δημόσιους φορείς εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιών, πραγματοποιούν επενδύσεις στο 
περιεχόμενο για να εξασφαλίσουν ότι θα έχουν ένα ρόλο στο υψηλής αξίας άκρο της 
αγοράς. Εκ νέου, αυτό εξετάζεται αναλυτικότερα στο παρακάτω τμήμα που αφορά τις 
συγχωνεύσεις και τις εξαγορές. 
Ο πίνακας 2.1 δεν έχει με κανένα τρόπο την πρόθεση να είναι εξαντλητικός όσον αφορά τα 
πρωτογενή και δευτερογενή στοιχεία της βιομηχανίας που περιλαμβάνει, αλλά παρέχει ένα 
δείκτη του εύρους των προϊόντων και των υπηρεσιών που μπορούν να τοποθετηθούν στην 
ομαδοποίηση του τομέα της πληροφόρησης. 
Τα στοιχεία αυτά σχηματίζουν τρεις πολύ διαφορετικούς κλάδους, κάθε ένας από τους 
οποίους έχει τη δική του δομή και τα δικά του στοιχεία υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας, 
ενώ υπάρχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ τους όσον αφορά την κλίμακα και τα έξοδα. 
Παρ'όλα αυτά, οι εν λόγω τρεις βιομηχανίες διαπιστώνουν ότι, χωρίς ένα υψηλό επίπεδο 
συνεργασίας, δεν θα μπορέσουν να επωφεληθούν πλήρως από το μέλλον της πληροφόρησης. 
Χωρίς συμμαχίες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, χωρίς επενδύσεις σε διαύλους παροχής και 
σε εξοπλισμό θέασης/λήψης, οι προμηθευτές του περιεχομένου πληροφοριών έχουν πολύ 
λίγες ελπίδες να φτάσουν οι υπηρεσίες τους στο χρήστη. Κατά τον ίδιο τρόπο, οι 
κατασκευαστές υλικού εξοπλισμού διαπιστώνουν ότι τα προϊόντα τους δεν θα πωλούνται 
εκτός εάν οι δυνητικοί πελάτες τους θα έχουν ένα εύρος κατάλληλων εφαρμογών 
περιεχομένου από το οποίο θα μπορούν να διαλέξουν. Για τις εταιρείες-φορείς, τα 
πολυμέσα, η διαλογική τηλεόραση και το βίντεο κατόπιν αίτησης παρέχουν όλα καλές 
προοπτικές για μεγάλη αύξηση της κίνησης. Είναι επομένως προς το συμφέρον τους να 
εξασφαλίσουν ότι θα υπάρχει μια δραστήρια βιομηχανία περιεχομένου για να τονώνει τη 
ζήτηση και την κίνηση των δικτύων. Επίσης μπορεί να είναι προς το συμφέρον τους να 
καταστούν οι ίδιοι δημιουργοί ή προμηθευτές περιεχομένου. 
31 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τμήμα 2 
Πίνακας 2.1 Η σύνθεση της ευρύτερης βιομηχανίας πληροφόρησης 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΑΡΟΧΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ 1 
ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Ι 
ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Ι 
Εντυπες και ηλεκτρονικές εκδόσεις καθώς και Δημόσιες τηλεπικοινωνίες (Δημόσιο Τηλεφωνικό Κατασκευαστές υπολογιστών και περιφερειακών Ι 
εκδόσεις πολυμέσων Δίκτυο Μεταγωγής) συσκευών 1 
Παραγωγή/έκδοση κινηματογραφικών ταινιών, Δίκτυα οπτικών ινών Παραγωγή επεξεργαστών 
βιντεοταινιών και τηλεοπτικών προγραμμάτων 
Καλωδιακά δίκτυα Καταναλωτικές ηλεκτρονικές συσκευές 
Ηχητικές παραγωγές/εκδόσεις 
Δορυφορικά δίκτυα Εξοπλισμός τηλεπικοινωνιακών/δορυφορικών 
λήψεων 
Δίκτυα ραδιοκυμάτων, κυψελοειδή ασυρματικά 
δίκτυα και κινητά δίκτυα Λειτουργικό λογισμικό 
Λογισμικό εφαρμογών 
ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΜΕΣΟΙ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗ ΠΡΟΪΟΝΤΑ/ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ 
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Ι 
Εμπόριο, λιανική και ειδικευμένη διανομή Δίαυλοι τηλεοπτικών/ραδιοφωνικών εκπομπών Διανομή, δωρεάν παροχή λογισμικού ως μέρος 
πακέτου υλικού εξοπλισμού και αναπαραγωγή 
Σχεδιασμός, ειδικευμένη παραγωγή και Υπηρεσίες δικτύων προστιθέμενης αξίας 
αναπαραγωγή Ειδικευμένος προγραμματισμός/σχεδιασμός 
Ευφυείς "υπεραρτηρίες" διεπαφής Β 
Μεσιτεία και παροχή έγκρισης για συγγραφικά 
δικαιώματα Εργαλεία παραγωγής λογισμικού 
ι ___________________________________________________________ 
Πηγή : Ινστιτούτο Μελετών Πολιτικής 
32 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) ΤμήΜχ 2 
2.1.2 Η κλίμακα του συγκλίνοντα τομέα της πληροφόρησης 
Υπάρχουν, βεβαίως, κίνδυνοι στην υπερφόρτωση του παράγοντα της σύγκλισης και θα ήταν 
ανόητο να εισηγηθεί κανείς σε αυτό το στάδιο ότι θα προκύψει μια συνεκτική βιομηχανία 
η οποία θα ενσωματώνει ηλεκτρονικά, τεχνολογία πληροφόρησης, φορείς, καθώς και 
επιχειρήσεις ψυχαγωγίας και πληροφόρησης. Ούτε, αρχικά, θα συνδυαστούν οι 
συγχωνευμένοι κύκλοι εργασιών, τα ανταγωνιστικά ισχυρά σημεία και οι δυνατότητες 
απασχόλησης κάθε τομέα ώστε να σχηματίσουν μια υπερβιομηχανία που θα ασκεί τεράστια 
επιρροή στο υπόλοιπο της οικονομίας και στη κοινωνία. 
Έχοντας αυτή την επιφύλαξη υπ'όψη, είναι χρήσιμο να εξεταστούν τα συγκριτικά μεγέθη 
των βιομηχανιών που ενδέχεται να παίξουν ένα ρόλο στον ευρύτερο τομέα της 
πληροφόρησης. Ιδιαίτερα, η απασχόληση στον εν λόγω τομέα αποτελεί αντικείμενο μεγάλης 
προσοχής, κυρίως διότι στη Λευκή Βίβλο της ΕΚ σχετικά με την Ανάπτυξη, 
Ανταγωνιστικότητα και Απασχόληση θεωρείται ότι η ανάπτυξη μιας υποδομής 
πληροφόρησης και μιας κοινωνίας πληροφόρησης αποτελεί μια από τις βασικές ευκαιρίες 
για αύξηση της απασχόλησης. (Βλ. επίσης 1.1). 
Πίνακας 2.2 Βασικά στοιχεία από τον τομέα της πληροφόρησης, 1992 
Έντυπες εκδόσεις 
Ηλεκτρονικές εκδόσεις 
Οπτικοακουστικός κλάδος** 
Τηλεπικοινωνίες 
Τεχνολογίες πληροφόρησης 
Καταναλωτικές ηλεκτρονικές συσκευές Απασχολούμενοι 
(Χ 1000) 
ΕΕ 
885,5 
43,5 
313,2 
1.231,8 
670,0 
110,0 ΗΠΑ 
1.500,0 
1.210,0 
1.048,1 
78,0 Μέγεθος της αγοράς 
(δισ. ECU) 
ΕΕ 
93,4 
8,4 
35,6 
118,0 
95,0 
21,0 ΗΠΑ 
128,0 
12,8 
54,1 
145,0 
120,0 
17,0 
Πηγή: Κύριοι δείκτες της βιομηχανίας πληροφόρησης 1992, (Key Indicators of the Information 
Industry), IDATE 
* Σχετίζεται με την περίοδο 1987/8-1992 
** Εξαιρείται η μουσική βιομηχανία 
Ένας από τους κινδύνους της κατάστρωσης συγκριτικών πινάκων όπα>ς είναι ο 
προηγούμενος είναι η δυσκολία της διευθέτησης των ανακολουθειών μεταξύ των στοιχείων 
της αγοράς για τους διάφορους τομείς. Τα στοιχεία του IDATE σχετικά με τις έντυπες 
εκδόσεις, για παράδειγμα, είναι διαφορετικά από τα αντίστοιχα στοιχεία του φορέα 
Cunsulting Trust που αναφέρονται στο τμήμα 7.10 της παρούσας έκθεσης. Ούτε είναι 
ιδιαίτερα εύκολο να γίνει μια συγκριτική κρίση των οπτικοακουστικών στοιχείων του 
IDATE σε σύγκριση με τα στοιχεία του OMSYC που παρέχονται στο τμήμα 7.9. Τέτοιες 
ανακολουθείες μπορούν να εξηγηθούν μόνο εν μέρει μέσω των ελάχιστα διαφορετικών 
περιόδων στις οποίες αναφέρονται. Ενώ δεχόμαστε ότι τα εν λόγω στοιχεία δεν είναι 
33 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 2 
κατ'ανάγκη οριστικά, καθιστούν δυνατή μια προκαταρκτική σύγκριση των διαφόρων 
στοιχείων της βιομηχανίας. 
Αν συγκεντρωθούν όλα τα εν λόγω στοιχεία, από τις εκτιμήσεις του IDATE προκύπτει ότι 
το 1992, η αξία του τομέα πληροφόρησης της ΕΕ ανέρχονταν σε 371 δισ. ECU περίπου, ενώ 
η αξία του αντίστοιχου τομέα στις ΗΠΑ ανέρχονταν σε 477 δισ. ECU. Από τον πίνακα 2.3 
προκύπτει ότι ο τομέας του περιεχομένου στο σύνολο του καλύπτει περισσότερο από το ένα 
τρίτο του εν λόγω συνόλου. 
Πίνακας 2.3 Κατανομή του τομέα πληροφόρησης της ΕΕ, 1992 
Οπτικοακουστικός 
τομέας 10% 
Καταναλωτικές ηλεκτρονικές [^|j|||lHff jw_tWÎr|#â_. Έντυπες εκδόσεις 25% 
συσκευές 6% 
Εξοπλισμός ΤΠ 10% 
Ηλεκτρονικές εκέόσεις 2% 
Υπηρεσίες ΤΠ 15% ___________ 
Υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών 26% 
Εξοπλισμός 
τηλεπικοινωνιών 6% 
Πηγή: IDATE 
2.2 Οι τομείς των συστατικών 
Έχοντας εκτιμήσει την κλίμακα του ευρύτερου τομέα της πληροφόρησης στο σύνολο τους, 
αξίζει να εξετάσουμε αναλυτικότερα τα μεγέθη και τις βασικές τάσεις στους τομείς των 
συστατικών: στο περιεχόμενο, στην παροχή και στην επεξεργασία. 
2.2.l· Ο τομέας του περιεχομένου: Μεταβαλλόμενοι ρόλοι και εύκαιρείες 
Στα πλαίσια αυτού του μεγάλου συστήματος πραγμάτων ο τομέας των παραδοσιακών 
υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης αρχίζει να φαίνεται πολύ μικρός και ασήμαντος. 
Οπωσδήποτε, μπρορεί να υπάρχει μικρή σύγκριση μεταξύ των συνδυασμένων κύκλων 
εργασιών των παραγωγών βάσεων δεδομένου, των εκδοτών CD-ROM και πολυμέσων και 
των αντίστοιχων κύκλων εργασιών των γιγάντων στον τομέα της τεχνολογίας 
πληροφόρησης και των τηλεπικοινωνιών. Ακόμη και στα πλαίσια του τομέα τον οποίο 
καλούμε περιεχόμενο πληροφοριών, ο τομέας των ηλεκτρονικών εκδόσεων επισκιάζεται από 
τους επιχειρηματικούς τομείς του κινηματογράφου και της μουσικής. Σύμφωνα με τους 
υπολογισμούς του IDATE οι ηλεκτρονικές εκδόσεις αντιπροσωπεύουν ένα ελάχιστο 2% επί 
του συνόλου του τομέα της πληροφόρησης. (Αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος 
των αγορών περιεχομένου παρέχονται στο τμήμα 7 της παρούσας έκθεσης.) 
34 
•';«<?> 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τιχύμα 2 
Από την άλλη πλευρά, η διαβλεπόμενη αξία του περιεχομένου των πληροφοριών αυξάνεται 
με ταχύ ρυθμό. Ιδιαίτερα, οι συλλογές δεδομένων από τις οποίες μπορούν να ανακτηθούν 
επιμέρους στοιχεία δεδομένωνγια διαλογική αναζήτηση (σε αντίθεση με τις γραμμικές πηγές 
δεδομένων όπως είναι οι κινηματογραφικές ταινίες) γίνονται όλο και πιο περιζήτητες. 
Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις, αυτό θα εκδηλωθεί με μια πληθώρα εξαγορών, με 
κυκλοφορία μετοχών της βιομηχανίας στο χρηματιστήριο και με επενδύσεις σε εταιρείες 
περιεχομένουστο άμεσο μέλλον, ανεβάζοντας την αγοραία αξία του επιχειρηματικούκλαδου 
του περιεχομένου. 
Φαίνεται ότι ορισμένα στοιχεία του τομέα υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης θα 
συσχετιστούν κατά τρόπο στενό και διαρθρωτικά παρόμοιο με τις βιομηχανίες λογισμικού 
εφαρμογών και λογισμικού παιχνιδιών καθώς και με τις βιομηχανίες βίντεο και 
αναπαραγωγής ήχου. Αυτό θα ισχύει ιδιαίτερα για τους δίσκους CD-ROM και για άλλα 
φορητά μέσα, περιλαμβανομένων και των δισκετών υψηλής χωρητικότητας. Οι εκδότες 
καταναλωτικών CD-ROM και CD-ROM γενικού ενδιαφέροντοςχρησιμοποιούνμηχανισμούς 
διανομής που είναι ήδη παγιωμένοι στους τομείς του κυρίως λογισμικού, των παιχνιδιών 
και της αναπαραγωγής του ήχου, όπως είναι η "δωρεάν" παροχή λογισμικού μαζί με τον 
υλικό εξοπλισμό (bundling), οι ταχυδρομικές παραγγελίες και το ειδικευμένο λιανικό 
εμπόριο. Όσο μεγαλώνει η αγορά, όσον αφορά τον όγκο των ποολήσεων, οι εν λόγω μέθοδοι 
διανομής θα χρησιμοποιούνται, κατά πάσα πιθανότητα, κατά ένα όλο και ευρύτερο τρόπο 
από την βιομηχανία πληροφόρησης,αρχίζοντας στον καταναλωτικό τομέα και προχωρώντας 
στον επιχειρηματικό τομέα. Η βιομηχανία πληροφόρησης, με τη σειρά της είναι σχεδόν 
βέβαιο ότι θα επηρεαστεί από τις δομές τιμολόγησης και συναλλαγών που αφορούν τα 
δικαιώματα και τη διανομή, οι οποίες έχουν παγιωθεί σε άλλους κλάδους λογισμικού. 
Οι τάσεις προς την σύγκλιση οι οποίες εξετάζονται στο σημείο αυτό αντιπροσωπεύουν 
αφ'ενός ένα κίνδυνο και αφ'ετέρου μια ευκαιρία για τον τομέα υπηρεσιών ηλεκτρονικής 
πληροφόρησης. Ο κίνδυνος εμφανίζεται υπό τη μορφή των γιγάντων του λογισμικού, του 
υλικού εξοπλισμού και των δικτύων παροχής, πολλοί από τους οποίους είναι 
αποφασισμένοι να αναπτύξουν το δικό τους ηλεκτρονικό περιεχόμενο, αποφεύγοντας 
δαπανηρές συμφωνίες για συγγραφικά δικαιώματα και αποκτώντας μεγαλύτερο έλεγχο των 
αγορών τους. Για παράδειγμα, σχεδόν όλες οι εταιρείες που ασχολούνται με την ανάπτυξη 
υλικού εξοπλισμού πολυμέσων έχουν τα δικά τους εκδοτικά προγράμματα: η Philips, η Sony, 
η 3DO, η Apple και, βεβαίως, η Microsoft. Μεγάλο μέρος της εκδοτικής δραστηριότητας τους 
εξακολουθεί να βασίζεται στην χρησιμοποίηση κατόπιν αδείας υλικού που παράγεται από 
τρίτους, αλλά κατά πάσα πιθανότητα θα προχωρήσουν επίσης και στην παραγωγή 
περιεχομένου. 
Ένας άλλος κίνδυνος εμφανίζεται με τη μορφή των εκατοντάδων μικρών εταιρειών 
ανάπτυξης πολυμέσων, οι οποίες έχουν εμφανιστεί σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι εν λόγω 
εταιρείες άρχισαν ως οίκοι ανάπτυξης για εκδότες περιεχομένου αλλά πολλές από αυτές 
αποβλέπουν τώρα και σε ηλεκτρονικές εκδόσεις και στην ιδιοκτησία συγγραφικών 
δικαιωμάτων. Η Franklin προήγγηλε αυτή την τάση στις αρχές της δεκαετίας του '90 
αναδιαμορφώνοντας αυτό που ήταν προηγουμένως μια μικρή εταιρεία παραγωγής φορητών 
ηλεκτρονικών συσκευών σε μια εταιρεία ηλεκτρονικών εκδόσεων αυτή καθ' εαυτή και, 
όντως, άλλαξε το όνομα της σε Franklin Electronic Publishers. Κατά παρόμοιο τρόπο, οι 
κινήσεις φορέων εκμετάλλευσης ψυχαγωγικών δικτύων και δικτύων τηλεπικοινωνιών 
σχετικά με την απόκτηση εταιρειών περιεχομένου ή για την πραγματοποίηση επενδύσεων 
σ'αυτές είναι ένα σύμπτωμα της επιθυμίας να αποφεύγουν την εξάρτηση από την εξωτερική 
βιομηχανία περιεχομένου. 
35 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Ταήμα 2 
Κανένας δεν εισηγείται ότι η σύγκλιση θα παραμερίσει τον τομέα των υπηρεσιών 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Οι εν λόγω τάσεις θα ξεπεράσουν χωρίς αμφιβολία ορισμένες 
εταιρείες ηλεκτρονικής πληροφόρησης, ακριβώς όπως οι ηλεκτρονικές εκδόσεις έχουν μέχρι 
τώρα ξεπεράσει ορισμένες εταιρείες έντυπων εκδόσεων. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι οι εν 
λόγω εταιρείες θα καταρρεύσουν, αλλά η ανικανότητα τους να προσαρμοστούν περιορίζει 
τις ευκαιρίες της αγοράς που ανοίγονται σ'αυτές. 
Αραγε, ποιες ευκαιρίες παρέχονται από τις δυνάμεις της αγοράς οι οποίες σχηματίζουν τη 
βάση της σύγκλισης; Οι εταιρείες οι οποίες είναι ιδιοκτήτες περιεχομένου και οι οποίες 
μπορούν να παρουσιάσουν αυτό το περιεχόμενο σε ψηφιακό μορφοτυπο για χρησιμοποίηση 
σε ένα αριθμό εφαρμογών, βρίσκονται σε ισχυρή θέση. Τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα έως 
μεσοπρόθεσμα, αναμένεται ότι θα υπάρχει μεγαλύτερη χωρητικότητα δικτύων απ'ότι 
κατάλληλο περιεχόμενο, προκαλώντας μια αξιοσημείωτη ζήτηση για τους εν λόγω πόρους. 
Η θέση αυτή θα ενισχυθεί εφ'όσον συνεχίζεται η φιλευθεροποίησητων κλάδων και εντείνεται 
ο ανταγωνισμός μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης των διαύλων και δικτύων παροχής. 
Για να αξιοποιήσουν αυτή την ευκαιρία οι εταιρείες περιεχομένου πρέπει να επιδιώξουν 
συμμαχίες με τους προμηθευτές τεχνολογίας και δικτύων, ή να συνάψουν συμφωνίες για 
συγγραφικά δικαιώματα με εταίρους από τον τομέα ηλεκτρονικών εκδόσεων για ανάπτυξη 
από τρίτους σε ένα κατάλληλο εύρος τομέων και τεχνολογιών. Αναμένεται ότι θα περάσει 
λίγος χρόνος μέχρις ότου καταστούν πλήρως λειτουργικά τα δίκτυα υψηλής χωρητικότητας, 
και, επομένως, οι εταιρείες περιεχομένου έχουν στη διάθεση τους λίγο χρόνο για να 
αναπτύξουν τις στρατηγικές τους σχετικά με την απόκτηση συγγραφικών δικαιωμάτων, να 
δημιουργήσουν ένα χαρτοφυλάκιο προϊόντων ηλεκτρονικού χειρισμού και να ενθαρρύνουν 
την απόκτηση εμπειρογνωμοσύνηςγία στην ανάπτυξη λογισμικού. 
Οι επιχειρηματικοί κλάδοι των CD-ROM, των πολυμέσων και οι κλάδοι σε απευθείας 
σύνδεση οι οποίοι έχουν δημιουργηθεί από εκδοτικές εταιρείες και εταιρείες πληροφόρησης 
δεν θα καταστραφούν από τη διαθεσιμότητα άλλων μορφών διανομής ή από τις επιπτώσεις 
της σύγκλισης. Οι προσπάθειες των συγκλινόντων βιομηχανικών κλάδων για να 
δημιουργήσουν μια μαζική αγορά για προϊόντα ηλεκτρονικής πληροφόρησης και 
ψυχαγωγίας δεν μπορούν παρά μόνο να βοηθήσουν την αύξηση της ενημέρωσης και της 
ζήτησης για τέτοια προϊόντα, είτε αυτά παρέχονται σε ψηφιακό δίσκο για χρήση σε 
υπολογιστές, είτε μέσω μιας τηλεφωνικής γραμμής ή ως τμήμα μιας φορητής συσκευής 
αναφοράς. 
Ο τομέας της επαγγελματικής πληροφόρησης θα αντιμετωπίσει μάλλον μικρότερο κίνδυνο 
σε σχέση με τους γίγαντες των τομέων των υπολογιστών και των δικτύων: θα είναι πολύ 
δυσκολότερη η αναπαραγωγή της εμπειρογνωμοσύνης τους και της διείσδυσης που έχουν 
επιτύχει στην αγορά σε σχέση με ορισμένους από τους τομείς ψυχαγωγίας. Επί πρόσθετα, 
οι ικανότητες και η εμπειρογνωμοσύνηπου παρέχει η εκδοτική βιομηχανία όσον αφορά την 
παραγγελία, την επιμέλεια, τον χειρισμό των συγγραφικών δικαιωμάτων και τη διανομή θα 
εξακολουθεί να έχει μια μοναδική αξία στο νέο κόσμο της πληροφόρησης. 
36 
Ετήσια έκθεση της MQ (199^994) Tunua 2 
2.2.2 Ο τομέας της παροχής: Τηλεπικοινωνίες, Καλωδιακές και Δορυφορικές 
Η αξία της παγκόσμιας αγοράς για υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών (σε αντίθεση με υπηρεσίες 
και εξοπλισμό που υποδεικνύονται στον πίνακα 2.2) ανήλθε σε 328,7 δισ. ECU το 1992, 
σύμφωνα με έρευνα που εκτέλεσε ο φορέας IDATE Από το σύνολο αυτό, το ποσοστό της 
Ευρωπαϊκής 'Ενωσης αντιστοιχεί σε 91,9 δισ. ECU περίπου ή στο 28% περίπου του 
συνόλου, όπως υποδεικνύεται στον πίνακα 2.4 παρακάτω. 
Πίνακας 2.4 Γεωγραφική κατομή της παγκόσμιας αγοράς για υπηρεσίες 
τηλεπικοινωνιών, 1992 
Βόρειος Αμερική 38% 
Ιαπωνία 13% 
Αναπτυσσόμβνες χώρες 15% 
Ευρωπαϊκή Ένωση 28% Ωκεανία 2% 
ΕΖΕΣ 4% 
Πηγή: IDATE 
Η κατανομή της αγοράς της ΕΕ ανά τύπο υπηρεσίας που φαίνεται στον πίνακα 2.5 
υποδεικνύει ότι τα δίκτυα δεδομένων, οι υπηρεσίες δικτύων προστιθέμενης αξίας (VANS) 
και οι κινητές υπηρεσίες αντιπροσωπεύουν ένα σχετικά μικρό ποσοστό του συνόλου, αλλά 
εμφανίζουν υψηλά ποσοστά ανάπτυξης. 
37 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 2 
Πίνακας 2.5 Κατανομή της αγοράς των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών της ΕΕ ανά 
δραστηριότητα, 1991-1992 
Υπηρεσίες 
Βασικές υπηρεσίες μέσω δημοσίου τηλεφωνικού δικτύου 
μεταγωγής (PSTN) 
Τηλετυπία (telex), τηλεομοιοτυπία (télétex) και τηλεγραφία 
Μετάδοση δεδομένων 
Γενικευμένες υπηρεσίες και υπηρεσίες δικτύων προστιθέμενη 
αξίας (VANS) 
Υπηρεσίες κινητών τηλεπικοινωνιών 1991 
ôio.ECU 
71,7 
1,1 
6,8 
2,9 
4,2 1992 
oio.ECU 
74,6 
1,0 
7,8 
3,5 
5,0 Ετήσια 
αύξηση % 
+4,1 
-10,0 
+14,0 
+20,0 
+20,0 
Πηγές: Ετήσιες εκθέσεις των φορέων εκμετάλλευσης, IDATE, CIT Research, Sagatel, ITU 
Η διείσδυση των γραμμών του δημοσίου τηλεφωνικού δικτύου μεταγωγής (PSTN) ανά 100 
κατοίκους ποικίλει σημαντικά σε ολόκληρη την ΕΕ, με μόνο 27,3 γραμμές ανά 100 
κατοίκους στην Πορτογαλία το 1992, αλλά με 51,9 στη Δανία. Παρομοίως, ποικίλει 
σημαντικά η ανάπτυξη ψηφιοποιημένων τηλεφωνικών δικτύων στην τοπική περιοχή 
(τοπικός βρόχος). Σύμφωνα με τον πίνακα 2.6, στη Γερμανία υπολογίζεται ότι το ποσοστό 
των ψηφιακών τοπικών βρόγχων ανέρχονταν σε 13% το 1992, ενώ στη Γαλλία μπορεί να 
έφτανε το 83,2%. 
38 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τμτ^α 2 
Πίνακας 2.6 Υποδομή τηλεπικοινωνιών το 1992 
Κύριες τηλεφωνικές 
γραμμές σε 
λειτουργία 
(εκατομμύρια) -Διείσδυση των 
γραμμών PSTN ανά 
100 κατοίκους Ποσοστό 
ψηφιοποίησης του 
τοπικού βρόγχου 
(εκτιμήσεις %). 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ιρλανδία 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ελλάδα 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Πορτογαλία 
Ηνωμένο Βασίλειο 4,3 
3,0 
35,6 
1,1 
13,8 
30,1 
4,4 
23,7 
0,2 
7,4 
2,9 
26,1 42,3 
59,1 
44,8 
31,1 
35,7 
53,0 
43,7 
41,1 
50,6 
49,3 
27,3 
45,9 52,0 
40,0 
13,0 
65,0 
36,4 
83,2 
20,0 
48,4 
56,0 
80,0 
50,0 
61,6 
Σύνολο/Μέσος όρος 152,6 44,3 49,0 
Πηγή: ITU, BIS Strategic Decisions, IDATE 
Η ευρεία διαθεσιμότητα κανονικών και ψηφιακών τηλεφωνικών γραμμών είναι ένα 
ουσιαστικό χαρακτηριστικό της βιομηχανίας ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Επιπρόσθετα, η 
ομαλή κάλυψη της υποδομής τηλεπικοινωνιών είναι ουσιαστικής σημασίας για την έννοια 
του Κοινού Χώρου Πληροφόρησης. Επομένως, υπό το φως αυτών των θεμάτων, θα 
απαιτηθούν αποφάσεις για τη διαμόρφωση πολιτικής και για επενδύσεις (τόσο του δημόσιου 
όσο και του ιδιωτικού τομέα). Στο μεταξύ, καθώς αυξάνεται ο ρυθμός της 
φιλελευθεροποίησηςκαι αποδίνεται μεγαλύτερη προσοχή στη μείωση και στον εναρμονισμό 
των δομών των τιμολογίων, αναμένεται μια αυξημένη ζήτηση για υπηρεσίες 
τηλεπικοινωνιών, ιδιαίτερα για διεθνείς και κινητές επικοινωνίες. 
Τόσο στην έκθεση Bangemann όσο και στο Σχέδιο Δράσης της Επιτροπής, συνιστούνται 
μειώσεις στα τιμολόγια των κινητών επικοινωνιών, ενώ στην Πράσινη Βίβλο σχετικά με τις 
Κινητές και Προσωπικές Επικοινωνίες προτείνεται ένας αριθμός δραστηριοτήτων 
φιλελευθεροποίησηςκαι διασύνδεσης δικτύων. Οι εν λόγω εξελίξεις, μαζί με την προοπτική 
μιας αναζωπύρωσης της ζήτησης, θα ενθαρρύνουν πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα για 
τη δημιουργία παγκόσμιων δικτύων κινητών επικοινωνιών για μια μαζική αγορά. 
Η Πράσινη Βίβλος ορίζει τέσσερις κύριους στόχους: 
• να επιτρέψει τη δημιουργία μιας αγοράς υπηρεσιών, εξοπλισμού και κινητών 
τερματικών στην ΕΕ· 
• να εδραιώσει κοινές αρχές για τη δημιουργία υποδομής για κινητές επικοινωνίες· 
• να προωθήσει τον μετασχηματισμό της αγοράς για κινητές επικοινωνίες σε μια 
μαζική αγορά για προσωπικές επικοινωνίες· 
39 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) ΤμήΜ2 
• να διεκολύνεικαι να προάγει τη δημιουργία πανευρωπαϊκών δικτύων και υπηρεσιών 
και να εξασφαλίσει ότι η ανάπτυξη του τομέα θα πραγματοποιηθεί ανάλογα με το 
δημόσιο συμφέρον. 
Η υποστήριξη που παρέχεται σ'αυτές τις αρχές τόσο από την έκθεση Bangemann όσο και 
από το Σχέδιο Δράσης που συνέταξε η Επιτροπή σε απάντηση της έκθεσης Bangemann, 
αναμένεται να ενθαρρύνει ταχεία δράση. Η ημερομηνία-στόχος που ορίζεται στο Σχέδιο 
Δράσης για έγκριση της Πράσινης Βίβλου σχετικά με τις Κινητές και Προσωπικές 
Επικοινωνίες από την Επιτροπή είναι τα τέλη του 1994 ή οι αρχές του 1995. 
Στο μεταξύ, η φιλελευθεροποίηση στις ΗΠΑ οδήγησε σε μια έξαρση της δραστηριότητας 
στον τομέα των παγκόσμιων δορυφορικών δικτύων για κινητές επικοινωνίες. Κατά την 
άνοιξη του 1994 ορισμένοι γίγαντες του τομέα των επικοινωνιών υπέβαλαν προτάσεις στην 
Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ για την ανάπτυξη τέτοιων δικτύων. 
Για παράδειγμα, η Teledisc είναι μια εταιρεία με έδρα την Ουάσιγκτον στην οποία έχουν 
επενδύσει οι εταιρείες McCaw Cellular και Microsoft. Στην πρόταση της Teledisc 
περιλαμβάνεται η εκτόξευση 840 δορυφόρων με σκοπό την παροχή ασύρματης πρόσβασης 
σε διαύλους επικοινωνίας δεδομένων σε κάθε εύρος ζώνης και τη διάθεση σε χρήστες σε 
παγκόσμιο επίπεδο, ανεξάρτητα από την πολυπλοκότητα της υποδομής των εθνικών 
τηλεπικοινωνιών. Το σύστημα Iridium της Motorola θα χρησιμοποιεί 66 υπερσύγχρονους 
δορυφόρους οι οποίοι θα παρέχουν κινητές υπηρεσίες σ'ολόκληροτον κόσμο. Τέτοια δίκτυα 
θα επιτρέπουν την ταχεία παράδοση περίπλοκων ψηφιακών σημάτων, καθιστώντας δυνατή 
την πραγματοποίηση τηλεσυνεδριάσεων και την πρόσβαση σε \)πηρεσίες πολυμέσων. 
Επομένως, θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη δημιουργία μιας μαζικής αγοράς για τέτοιες 
υπηρεσίες και δεν θα παρεμποδίζονται από την ικανότητα των εθνικών δημόσιων 
διοικήσεων και των οργανισμών ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών να επενδύουν μαζικά 
στην υποδομή οπτικών ινών. 
Όμως, μετά τον ενθουσιασμό που περιέβαλε τις αρχικές αναγγελίες, διατυπώθηκαν 
ορισμένες αμφιβολίες όσον αφορά την ουσιαστική υλοποίηση αυτών των προτάσεων. Στο 
παρόν στάδιο, φαίνεται απίθανο να είναι πλήρως λειτουργικά αρκετά πριν το τέλος του 
αιώνα κινητά δορυφορικάδίκτυα μεγάλου εύρους ζώνης. Αν και υπάρχουν ορισμένα μάλλον 
λιγότερα φιλόδοξα σχέδια τα οποία θα αποδώσουν τους καρπούς τους κατά τα επόμενα έτη 
(η Orbcomm στη Virginia, για παράδειγμα, ελπίζει ότι θα έχει εγκατεστημένο μέχρι το 1996 
ένα δίκτυο 26 δορυφόρων για απλή μετάδοση ψηφιακών μηνυμάτων), αναμένεται ότι, 
βραχυπρόθεσμα, ο αντίκτυπος των κινητών επικοινωνιών στην αγορά των υπηρεσιών 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης και ψυχαγωγίας θα είναι σχετικά μικρός. Όμως, 
μακροπρόθεσμα, οι ενδείξεις είναι ότι θα έχουν θεμελιώδεις επιπτώσεις στη μετάδοση και 
χρησιμοποίηση υπηρεσιών πολυμέσων. 
Σύμφωνα με την " Έκθεση σχετικά με την ανάπτυξη των παγκόσμιων τηλεπικοινωνιών" 
(World Telecommunications Development Report) της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών 
(International Telecommunications Union - ITU) που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο 1994, ο 
παγκόσμιος χαρακτήρας αποτελεί αυξανόμενη τάση στις αγορές τηλεπικοινωνιών και θα 
συνεχίσουν να πραγματοποιούνται διαρθρωτικές αλλαγές στη αγορά σε ανταπόκριση προς 
τον παγκόσμιο χαρακτήρα και τις διαδικασίες φιλελευθεροποίησης, 
Η φιλελευθεροποίηση στην ευρωπαϊκή πολιτική περί τηλεπικοινωνιών έχει ήδη συμβάλλει 
τόσο στην ενθάρρυνση του ανταγωνισμού μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης όσο και στην 
τόνωση των επενδύσεων στην Ευρώπη από αμερικανικές εταιρείες, και ιδιαίτερα από τις 
εταιρείες AT&T, MCI, Srint και Regional Bell. Οι αμερικανικές επενδύσεις και τα σχέδια 
40 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τμήμα 2 
συμπράξεων αναμένεται ότι θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη μιας προηγμένης 
υποδομής πληροφόρησης στην ΕΕ, αλλά διατυπώνονται ανησυχίες από τη βιομηχανίας 
τηλεπικοινωνιών ότι, μακροπρόθεσμα, αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να έχουν οι 
ευρωπαϊκοί φορείς εκμετάλλευσης μικρότερο έλεγχο στις εγχώριες αγορές τους. 
Οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών παρουσίασαν αρκετά καλές 
επιδόσεις σε σχέση με τους ομολόγους τους σε παγκόσμιο επίπεδο, και το 1992 κατέλαβαν 
τις 4 από τις 10 πρώτες θέσεις. Οι ΗΠΑ κατέλαβαν 5 θέσεις και η Ιαπωνία μια (βλ. Πίνακα 
2.7). 
Πίνακας 2.7 Οι 10 πρώτοι φορείς εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιών, 1992 
Φορέας εκμετάλλευσης 
ΝΤΤ 
AT&T 
DBP Telekom 
ΒΤ 
France Telecom 
SIP 
BellSouth 
Nynex 
GTE 
Bell Atlantic Χώρα 
Ιαπωνία 
ΗΠΑ 
Γερμανία 
Ηνωμένο Βασίλειο 
Γαλλία 
Ιταλία 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ Έσοδα 
δισ. $ ΗΠΑ 
51,354 
39,580 
34,550 
23,379 
23,164 
17,492 
15,202 
13,155 
12,644 
12,093 Έσοδα 
δισ. ECU 
44 
34 
30 
20 
20 
15 
13 
11 
11 
10 
Πηγή: International Telecommunications Union 
Ο καλωδιακός και ο δορυφορικός τομέας αυξήθηκαν και οι δύο σημαντικά το 1993, κυρίως 
χάρη στις τηλεοπτικές υπηρεσίες, αλλά με ένα ορισμένο ποσοστό διείσδυσης στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών και με ελπιδοφόρες προοπτικές για βασιζόμενες σε δορυφόρους υπηρεσίες 
που θα εξυπηρετούν τον επιχειρηματικό τομέα. Σύμφωνα με την Cable and Satelite Europe, 
μέχρι το 1993 είχαν εγκατασταθεί τουλάχιστον 10,7 εκατομμύρια δορυφορικές κεραίες στην 
Ευρώπη, από τις οποίες ποσοστό 64% καλύπτουν η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. 
Κατά τη διάρκεια του 1993 υπολογίζεται ότι έχουν εγκατασταθεί περίπου 1,1 εκατομμύριο 
κεραίες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Κατά τρόπο απροσδόκητο, η Πολωνία εμφανίζεται ως 
η τρίτη μεγαλύτερη αγορά της Ευρώπης, δεδομένου ότι η εγκαταστημένη βάση κατά τους 
μετριότερους υπολογισμούς ανέρχεται σε 750.000 κεραίες περίπου. Η διείσδυση των 
καλωδιακών δικτύων, που αναμένεται ότι θα είναι κρίσιμος παράγοντας στην αρχική 
ανάπτυξη υπηρεσιών ευφυών και διαλογικών δικτύων, αυξήθηκε επίσης σημαντικά κατά τη 
διάρκεια του 1993 (βλέπε πίνακα 2.8). 
Τη μερίδα του λέοντος των εσόδων του καλωδιακού και δορυφορικού κλάδου εξακολουθούν 
να έχουν οι καταναλωτικές υπηρεσίες ψυχαγωγίας, αν και υπάρχουν ενδείξεις ότι οι 
επιχειρηματικές αγορές σημειώνουν ταχεία αύξηση. Η αξία της ευρωπαϊκής αγοράς για 
δορυφορικές υπηρεσίες που θα εξυπηρετούν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες 
υπολογίζεται ότι, το 1992, αυξήθηκε κατά 27% περίπου και από 267 εκατ. ECU έφθασε τα 
339 εκατ. ECU (πηγή: CIT Publications, 1994). Μεταξύ των κύριων ευρωπαϊκών παραγόντων 
για την παροχή δορυφορικών επικοινωνιών για επιχειρηματικές δραστηριότητες 
αναφέρονται η DBP Telekom και η Maxat (μια θυγατρική της France Telecom/Cogecom), 
41 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τ^μα 2 
καθώς επίσης και η SIS, ένας ιδιωτικός φορέας εκμετάλλευσης του Ηνωμένου Βασιλείου ο 
οποίος επίσης δεσπόζει στην αγορά για την διανομή δεδομένων που αφορούν τις 
ιπποδρομίες στα γραφεία στοιχημάτων του Ηνωμένου Βασιλείου. 
Οι υπηρεσίες πληροφόρησης του επιχειρηματικού τομέα που παρέχονται μέσω δορυφόρου 
αποτελούν μια μικρή αγορά και συγκεντρώνονται κυρίως στις χρηματοοικονομικές και 
εμπορικές πληροφορίες. Η χρήση δορυφόρων για την πραγματοποίηση τηλεσυνεδριάσεων 
έχει αυξηθεί κατά τρόπο ασήμαντο, κυρίως λόγω της ευρύτερης διαθεσιμότητας του ISDN. 
Το 1992, τα έσοδα της υπηρεσίας πραγματοποίησης τηλεσυνεδριάσεων ανήλθαν σε 11 εκατ. 
ECU περίπου, πράγμα που σημαίνει ότι σημειώθηκε αύξηση ύψους 2 εκατ. ECU σε σχέση 
με το προηγούμενο έτος. Στο μεταξύ, ένας από τους χώρους της δορυφορικής αγοράς στον 
οποίο αναμένεται ότι θα σημειωθεί η μεγαλύτερη αύξηση είναι η επιχειρηματική τηλεόραση. 
Πίνακας 2.8 Διείσδυση του καλωδιακού και δορυφορικού τομέα στην Ευρώπη, 1993 
Χώρα 
Αυστρία 
Βέλγιο 
Δανία 
Φιλανδία 
Γαλλία 
Γερμανία 
Ουγγαρία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Νορβηγία 
Πολωνία 
Πορτογαλία 
Ισπανία 
Σουηδία 
Ελβετία 
Ηνωμένο Βασίλειο Καλωδιακές συνδέσεις 
(χ1000) 
967 
3.725 
1.323 
780 
1.206 
13.116 
749 
400 
αμελητέο 
117 
5.700 
643 
600 
10 
749 
1.931 
1.908 
504 Καλωδιακή διείσδυση 
32,3 
98,0 
57:,3 
36,3 
5,9 
39,3 
21,4 
40,0 
αμελητέο 
81,4 
92,0 
36,6 
6,0 
0,3 
6,6 
50,3 
77,1 
2,3 Δορυφορικές κεραίες 
(χ 1000)** 
500 
10 
150 
15 
350 
4.200 
180 
50 
100 
2 
250 
160 
750 
100 
150 
325 
40 
2.662 
Πηγή: Cable and Satellite Europe, Ιανουάριος 1994 
* υποδεικνύει ποσοσστιαία διείσδυση (%) σε οικιακές τηλεοράσεις 
** μόνο χονδρικές εκτιμήσεις 
42 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 2 
2.2.3 Ο τομέας της επεξεργασίας: Υλικός -εξοπλισμός, λογισμικό και τεχνολογία 
πληροφόρησης 
Η ευρωπαϊκή αγορά τεχνολογιών πληροφόρησης (ΤΠ) υπέφερε μαζί με αρκετές άλλες από 
τις επιπτώσεις της ύφεσης. Ο τομέας του υλικού εξοπλισμού αντιμετώπισε σημαντικές 
δυσκολίες όσον αφορά την προσαρμογή του σε ορισμένες νέες συνθήκες της αγοράς: 
συρρικνούμενη ζήτηση για μεγάλα συστήματα υπολογιστών, εντυπωσιακές πτώσεις στις 
τιμές των προσωπικών υπολογιστών και εμφάνιση μιας νέας μορφής ζήτησης από τον μικρό 
οικιακό τομέα και τον μικρό τομέα των οικιακών γραφείων. Στο μεταξύ, ο ανταγωνισμός 
των τιμών και οι μάχες μεταξύ των κατασκευαστών εφαρμογών για κυριαρχία στην αγορά 
κατέστησαν την εν λόγω περίοδο μια πρόκληση για την βιομηχανία λογισμικού. Τα ποσοστά 
αύξησης του υλικού εξοπλισμού και του λογισμικού κατά τη διάρκεια του δεύτερου 
εξαμήνου του 1992 και του πρώτου εξαμήνου του 1993 επιβραδύνθηκαν σημαντικά σε 
ολόκληρη την Ευρώπη, αν και κατά το 1994 αναμένονταν μια γενική οικονομική ανάκαμψη, 
η οποία θα παρεμπόδιζε την περαιτέρω μείωση των ποσοστών ανάπτυξης. Όμως, διψήφια 
ποσοστά ανάπτυξης αναμένονται μόνο για χώρες στις οποίες η ανάπτυξη της αγοράς ΤΠ 
άρχισε αργότερα, όπως είναι η Ελλάδα και η Πορτογαλία. Ο πίνακας 2.9 παρουσιάζει τα 
ποσοστά ανάπτυξης κατά την περίοδο 1990-1994 στις ευρωπαϊκές χώρες. 
Η έλλειψη σημαντικής ανάπτυξης στον τομέα ΤΠ μπορεί να αποδοθεί κατά πολύ στην 
παρακμή της αγορά υλικού εξοπλισμού, η οποία ήταν ιδιαίτερα έντονη για συστήματα 
πολλαπλών χρηστών, ιδιαίτερα για μεγάλης και μεσαίας κλίμακας υπολογιστές. Η 
Ευρωπαϊκή Ομάδα Παρατηρητών της Τεχνολογίας Πληροφόρησης (European Information 
Technology Observatory - EITO) εκτιμά ότι τα έσοδα από τον υλικό εξοπλισμό μειώθηκαν 
κατά 3,1% κατά το 1993. Ο πίνακας 2.10 δείχνει ότι, συγκριτικά, η αγορά λογισμικού 
παρουσίασε καλές επιδόσεις, επιτυγχάνοντας ποσοστό ανάπτυξης ύψους 8,2%, που 
αναμένεται ότι θα αυξηθεί σε 8,5% κατά το 1994. 
Πίνακας 2.9 Ποσοστιαία αύξηση (%) της αγοράς ΤΠ ανά γεωγραφική περιοχή, 
1990-1994 
Αυστρία 
Βέλγιο 
Δανία 
Φινλανδία 
Γαλλία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Κάτω Χώρες 
Νορβηγία 
Πορτογαλία 
Ισπανία 
Σουηδία 
Ελβετία 
Ηνωμένο Βασίλειο 
Δυτική Ευρώπη 1990/1991 
1,4 
5,9 
3,0 
-2,4 
3,1 
7,7 
19,3 
5,0 
5,8 
4,2 
6,3 
20,6 
5,6 
2,0 
1,2 
1,2 
4,4 1991/1992 
4,1 
1,1 
-1,0 
-6,0 
1,7 
6,2 
16,6 
6,6 
2,0 
2,9 
-1,8 
18,5 
-1,2 
-5,7 
-0,6 
3,5 
2,5 1992/1993 
5,6 
3,0 
3,0 
0,2 
0,6 
2,0 
17,3 
5,2 
0,5 
1,5 
1,0 
16,3 
-0,2 
-0,7 
1,7 
2,4 
1,6 1993/1994 
6,2 
3,2 
3,0 
4,0 
3,2 
4,9 
19,0 
5,5 
2,4 
3,9 
1,4 
16,4 
2,0 
3,2 
3,2 
5,5 
4,2 
Πηγή: ΕΙΤΟ 
Η οικιακή αγορά γίνεται όλο και πιο σημαντική για τη βιομηχανία προσωπικών 
υπολογιστών. Ένα μεγάλο ποσοστό της ζήτησης προέρχεται από τους επαγγελματίες οι 
43 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τμήμα 2 
οποίοι χρησιμοποιούν υπολογιστές στην κατοικία τους, από οιυτοαπασχολούμενους 
επαγγελματίες και από μικρές εταιρείες που έχουν την έδρα τους στην κατοικία τους. Η εν 
λόγα) ζήτηση θεωρείται ήδη ότι έχει ξεπεράσει στις ΗΠΑ την παραδοσιακή ζήτηση για τα 
γραφεία. Το 1993, διοχετεύτηκαν 5,3 εκατομμύρια προσωπικοί υπολογιστές για οικιακή 
χρήση από επαγγελματίες στις ΗΠΑ, σε σύγκριση με 4,3 εκατομμύρια για επαγγελματική 
χρήση στον χώρο εργασίας (Πηγή: Inteco). Τα στοιχεία αυτά αναμένεται να αυξηθούν σε 9,5 
και σε 6,3 εκατομμύρια αντίστοιχα μέχρι το, 1997. Η τεχνολογική βάση στις κατοικίες 
εξετάζεται αναλυτικότερα στο τμήμα 7.7, με τίτλο "Υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης 
στην κατοικία". * 
Στην οικιακή αγορά, οι δαπάνες για καταναλωτικά μέσα ψυχαγωγίας στο σύνολο τους 
αναμένεται ότι θα αυξάνεται κατά 7,9% περίπου ανά έτος, αλλά οι δαπάνες για οικιακές 
ηλεκτρονικές συσκευές αναμένεται ότι θα παραμείνουν αρκετά σταθερές, ενώ αναμένεται 
ότι κατά το δεύτερο μέρος της δεκαετίας του '90 θα σημειωθεί μεγαλύτερη αύξηση. Ο 
πίνακας 2.11 παρουσιάζει τα σχετικά μεγέθη των ευρωπαϊκών αγορών λογισμικού, υλικού 
εξοπλισμού, τεχνολογίαςπληροφόρησηςκαι οικιακών ηλεκτρονικών συσκευών κατά το 1992 
με προβλέψεις για το 1995. 
Πίνακας 2.10 Ποσοστιαία αύξηση (%) της ευρωπαϊκής αγοράς ΤΠ ανά ομαδοποίηση 
προϊόντων, 1990-1994 
Συστήματα μεγάλης κλίμακας 
Συστήματα μεσαίας κλίμακας 
Συστήματα μικράς κλίμακας 
Θέσεις εργασίας 
Προσωπικοί υπολογιστές 
Εκτυπωτές προσωπικών υπολογιστών 
Υλικός εξοπλισμός τοπικών δικτύων (LAN) 
Εξοπλισμός επικοινωνίας δεδομένων 
Εξοπλισμός γραφείων 
- Σύνολο υλικού εξοπλισμού ΤΠ 
- Προϊόντα λογισμικού 
Επαγγελματικές υπηρεσίες 
Υπηρεσίες δικτύων/επεξεργασίας 
- Υπηρεσίες 
- Υπηρεσίες υποστήριξης 
Συνολική αγορά ΤΠ 1991/1990 
-10,0 
-3,7 
1,2 
20,1 
-2,0 
9,0 
17,3 
9,0 
2,1 
-0,2 
12,6 
11,0 
6,7 
9,6 
4,2 
4,4 1992/1991 
-5,8 
-9,0 
-2,5 
11,0 
-4,5 
-2,9 
29,1 
9,0 
2,3 
-1,9 
9,3 
7,6 
5,5 
7,0 
2,1 
2,5 1993/1992 
-19,1 
-11,3 
0,7 
10,8 
-0,8 
-2,8 
15,3 
8,0 
-1,6 
-3,1 
8,2 
7,0 
5,6 
6,6 
0,4 
1,6 1994/1993 
-15,0 
-9,0 
7,1 
13,3 
4,0 
0,0 
5,1 
-0,6 
-1,3 
0,0 
8,5 
8,2 
5,2 
7,8 
1,4 
4,2 
Πηγή: ΕΓΓΟ 
44 
Ετήσια έκθεση trie IMP (1993-1994) Τμήμα 2 
Πίνακας 2.11 Ευρωπαϊκές αγορές υλικού εξοπλισμού, λογισμικού και οικιακών 
ηλεκτρονικών συσκευών, 1992-1995 
Υλικός ιξαχλιομός 
•m Προϊόνχα 
λογισμικού Οικιακές 
ηλχΛροΆκές 
συσχϊυίς 
Πηγή: ΕΓΓΟ-BIS 1 992 1 995 = 
2.3 Επανατοποθέτηση της βιομηχανίας 
Ο παγκόσμιος χαρακτήρας της αγοράς πληροφόρησης και οι τάσεις όσον αφορά τη σύγκλιση 
της τεχνολογίας και της βιομηχανίας έχουν ήδη οδηγήσει σε ένα. ορισμένο ποσοστό 
επανατοποθέτησης. Ορισμένες από τις τάσεις που σημειώνονται στην συζήτηση για την 
σύγκλιση αντικατοπτρίζονται σε συγχωνεύσεις και εξαγορές στις βιομηχανίες 
πληροφόρησης. Αναμένεται, ότι κατά τα επόμενα λίγα έτη θα αυξηθεί ο ρυθμός 
επανατοποθέτησης αυτού του είδους, καθώς οι εταιρείες θα επιδιώκουν να διεισδύσουν σε 
νέες γεωγραφικές αγορές και να ανταποκριθούν στην ζήτηση όσον αφορά την τεχνολογία 
και το περιεχόμενο με ένα εύρος ολοκληρωμένων προϊόντων. Ενώ ένα εύρος εναλλακτικών 
δυνατοτήτων όσον αφορά το περιεχόμενο και τα συστήαατα παροχής συγκεντρώνονται σε 
μία εταιρεία, αρχίζει να μπαίνει στο παιχνίδι το σύστημα της ιδιοκτησίας των σύνθετων 
μέσων (cross-media ownership). Οι εταιρείες από τον ίδιο τομέα οι οποίες συγχωνεύονται με 
σκοπό να αξιοποιήσουν τις τοπικές και παγκόσμιες αγορές μπορεί επίσης να 
αντιμετωπίσουν το κίνδυνο να παραβιάσουν τη νομοθεσία περί συγκέντρωσης των μέσων 
μαζικής ενημέρωσης και τη νομοθεσία περί μχχνοπωλίων. Η ανάγκη για την επίτευξη 
παγκόσμιου χαρακτήρα και για διαφοροποίηση έχει οδηγήσει τις βιομηχανίες περιεχομένου 
και παροχής καθώς επίσης και τους κανονιστικούς φορείς να εξετάσουν εκ νέου το δίκαιο 
περί συγκέντρωσης των μέσων μαζικής ενημέρωσης και να αντιμετωπίσουν την δυνατότητα 
προσαρμογής τους, ανταποκρινόμενοι στις εν λόγω τάσεις. 
2.3.1 Συγχωνεύσεις και εξαγορές 
Οι συγχωνεύσεις και οι εξαγορές οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στον τομέα της 
πληροφόρησης κατά το τελευταίο περίπου έτος μπορούν να ενταχθούν σε δύο κατηγορίες, 
αυτές οι οποίες έχουν την πρόθεση να επεκτείνουν την διείσδυση σε υφιστάμενες ή νέες 
γεωγραφικές αγορές και εκείνες των οποίων η αιτιολογία είναι η διαφοροποίηση σε νέες 
αλλά συναφείς αγορές. Πολλές από τις εντυπωσιακές συμφωνίες πραγματοποιήθηκαν στις 
ΗΠΑ, αν και αυξάνεται ο ρυθμός της ευρωπαϊκής δραστηριότητας. 
45 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 2 
Στην έκθεση της εταιρείας Broadview Associates-με τίτλο "Συγχωνεύσεις και εξαγορές στις 
ευρωπαϊκές εταιρείες τεχνολογίας πληροφόρησης" (Mergers and Acquisitions in European 
Information Technology Companies), αναφέρονται αναλυτικά 895 συγχωνεύσειςκαι εξαγορές 
στον ευρωπαϊκό τομέα ΤΠ κατά το 1993, των οποίων η συνολική αξία ανέρχεται σε 14,3 
δισ. $ ΗΠΑ (12,3 δισ. ECU) περίπου. Σχεδόν οι μισές απ'αυτές αφορούσαν τον τομέα των 
υπηρεσιών πληροφόρησης, όπου το μέσο μέγεθος κάθε συμφωνίας ανέρχονταν σε 11 εκατ. 
$ ΗΠΑ (9,5 εκατ. ECU). Σε ένα έγγραφο εργασίας της ομάδας ΙΜΟ του Μαΐου 1994 
εξετάζονται σχεδόν 45 συμφωνίες στον τομέα των υπηρεσιών βάσεων δεδομένων και 
πληροφόρησης, κατά την περίοδο 1993 έως αρχές του 1994. Είναι αδύνατο σε μια έκθεση 
αυτού του μεγέθους να περιγραφεί το πλήρες εύρος της δραστηριότητας συγχωνεύσεων και 
εξαγορών. Επομένως, στόχος του παρόντος τμήματος είναι να προσδιορίσει μια επιλογή 
συμφωνιών σε βασικούς τομείς και να εξετάσει τις τάσεις που εμφανίζονται. 
Οι συμφωνίες που προκάλεσαν τη μεγαλύτερη προσοχή κατά το τελευταίο έτος περίπου 
ήταν η εξαγορά του 25% των μετοχών της Time Warner Entertainment από την US West, η 
συγχώνευση των εταιρειών Viacom και Blockbuster και η κοινή αγορά εκ μέρους τους της 
Paramount και, βεβαίως, η προτεινόμενη συγχώνευση των TCI και Bell Atlantic, που 
ακυρώθηκε τον Φεβρουάριο 1994. Αυτές οι λίγες συμφωνίες, καθώς και τα όσα προηγήθηκαν 
της πραγματοποίησης τους, ήταν το αντικείμενο ατέλειωτων στηλών εφημερίδων, οι 
περισσότερες από τις οποίες εξηγούσαν τις εν λόγω συμφωνίες με βάση την σύγκλιση. Έτσι, 
η US West επεκτείνεται από τις τηλεπικοινωνίες στο ψυχαγωγικό περιεχόμενο, ενώ οι 
εταιρείες Viacom και Blockbuster ενισχύουν τις θέσεις τους ως διανομείς συνδυάζοντας τις 
δραστηριότητες τους που αφορούν την καλωδιακή παροχή και το λιανικό εμπόριο μέσων 
μαζικής ενημέρωσης. Και οι δύο επεκτείνουν τον έλεγχο τους επί του περιεχομένου μέσω 
της εξαγοράς των κινηματογραφικών ταινιών της Paramount. Τέτοιες αναλύσεις είναι, 
βεβαίως, υπεραπλουστευμένεςαλλά οι συμφωνίες αυτές υποδεικνύο-irv ότι η σύγκλιση είναι 
κάτι περισσότερο από ένας μύθος των μέσων μαζικής ενημέρωσης. 
Στην Ευρώπη, έχει πραγματοποιηθεί ορισμένες συμφωνίες οι οποίες είχαν την τάση να είναι 
ελαφρώς μικρότερες αλλά χωρίς να είναι λιγότερο ενδιαφέρουσες. Από τον τεράστιο αριθμό 
συγχωνεύσεωνκαι εξαγορών οι οποίες πραγματοποιήθηκαν κατά το τελευταίο έτος περίπου, 
έχουμε επιλέξει το δείγμα που παρουσιάζεται στον πίνακα 2.12 παρακάτω. 
46 
^-nife 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua2 
II ίνακας 2.12 Κπιλογή συγχωνεύσεων και εξαγορών στις οποίες συμμετέχουν ευρωπαϊκές 
εταιρείες πληροφόρησης, 1993/1994 
Ετος Εταιρεία στόχος Φύση επιχειρηματικών 
δραστηριοτήτων Αγοραστής Τιμή/σχόλια 
1994 
1993 Thomson Directories 
(ΗΒ) 
Software Toolworks 
(ΗΠΑ) 
Thames TV (ΗΒ) 
Official Airline Guide 
(ΗΠΑ) 
InfoPro (ΗΠΑ) 
Extel (HB) 
Quotron (ΗΠΑ) 
Vamp Health (HB) 
Data-Star (Ελβετία) 
Elsevier (Κάτω 
Χώρες) Τηλεφωνικά ευρετήρια 
Λογισμικό πολλαπλών 
μέσων/ βιντεοπαιχνίδια 
Τηλεοπτικές εκπομπές 
Δεδομένα και κρατήσεις 
αεροπορικών εταιρειών 
Ξένιος υπολογιστής σε 
απευθείας σύνδεση 
Υπηρεσίες 
χρηματοοικονομικών 
δεδομένων 
Υπηρεσίες 
χρηματοοικονομικών 
δεδομένων πραγματικού 
χρόνου 
Μηχανογραφικές 
υπηρεσίες για ιατρούς του 
ΗΒ 
Ξένιος υπολογιστής σε 
απευθείας σύνδεση 
Εκδοτικός οίκος US West 
(ΗΠΑ) 
Pearson (ΗΒ) 
Pearson (ΗΒ) 
Reed/Elsevier 
(Η Β/Κάτω 
Χώρες) 
Questel 
(Γαλλία) 
Financial Times 
(ΗΒ) 
Reuters (Η Β) 
Reuters (ΗΒ) 
Knight Ridder 
(ΗΠΑ) 
Reed (ΗΒ) Είσοδος στον κλάδο 
περιεχομένων/νέα αγορά 
Νέα είσοδος στην αγορά/ 
εμπειρογνωμοσύνη 
(460 εκατ. $ ΗΠΑ) 
Επέκταση στον τομέα της 
τηλεόρασης 
(150 εκατ. $ ΗΠΑ) 
Επέκταση του μεριδίου της 
αγοράς 
(417 εκατ. $ ΗΠΑ) 
Αγορά μεριδίου της αγοράς 
(15 εκατ. $ ΗΠΑ) 
Αγορά μεριδίου της αγοράς 
(110 εκατ. $ ΗΠΑ) 
Αγορά μεριδίου της αγοράς 
των ΗΠΑ 
Επέκταση στον ιατρικό 
τομέα 
(20 εκατ. $ ΗΠΑ) 
Αγορά μεριδίου της αγοράς 
(25 εκατ. $ ΗΠΑ) 
Συγχώνευση 
Πηγή: Συγχωνεύσεις και εξαγορές στη βιομηχανία υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης (Έγγραφο 
εργασίας 94/2 της Ομάδας Ι MO) / Interactive Media International 
Ο εν λόγω πίνακας δεν είναι με κανένα τρόπο πλήρης, αλλά σκοπός είναι να μας δώσει μια 
ένδειξη του εύρους των συμφωνιών που πραγματοποιούνται. Η αγορά από την Microsoft 
ενός μεριδίου, όσον αφορά περιεχόμενο εικόνων, μέσω της Dorling Kindersley αποτελεί 
σήμερα ένα πολυσυζητημένο παράδειγμα επέκτασης στον κλάδο του περιεχομένου από 
εταιρείες υλικού εξοπλισμούκαι λογισμικού. Οι αναφερόμενες συμφωνίες παρέχουν επίσης 
47 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τμήμα 2 
παραδείγματα στα οποία εταιρείες παροχής εισέρχονται μέσω αγορών στον κλάδο του 
περιεχομένουκαι εταιρείες περιεχομένου επεκτείνουν το εύρος των προϊόντων τους και τις 
ικανότητες τους λογισμικού. 
Επίσης, αξίζει να αναφερθεί ιδιαίτερα η αγορά ενός σημαντικού ποσοστού της εταιρείας 
εκδόσεων και πολλαπλών μέσων Andromeda Interactive από τον οργανισμό ταχυδρομείων 
και τηλεπικοινωνιών Mercury του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και η προτεινόμενη εξαγορά 
του οίκου ανάπτυξης και έκδοσης πολυμέσων Broderbund από την Electronic Arts. Η 
εγκατάλειψη της συμφωνίας εκ μέρους του οίκου Broderbund είναι ίσως ενδεικτική του 
γεγονότος ότι οι υπεύθυνοι της εταιρείας συνειδητοποίησαν την αυξανόμενη δυνητική αξία 
της εταιρείας ως παγιωμένου και σεβαστού οίκου ανάπτυξης και έκδοσης λογισμικού, 
ιδιαίτερα υπό το φως της τιμής που κατέβαλε η Pearson για τη Software Toolworks. 
Έξω από τον τομέα υπηρεσιών πληροφόρησης και εκδόσεων, έχει πραγματοποιηθεί ένας 
αριθμός συμφωνιών που έχουν σχέση με τον τομέα της πληρος)όρησης, στις οποίες 
συμμετέχουν ευρωπαϊκές εταιρείες. Το 1993, η British Telecom αγόρασε το 20% των μετοχών 
της αμερικανικής εταιρείας τηλεπικοινωνιών MCI, επεκτείνοντας κατ'αυτόν τον τρόπο τα 
διεθνή συμφέροντα της. Κατά το ίδιο έτος, η εταιρεία PolyGram αγόρασε την εταιρεία 
μουσικών δίσκων Motown, επεκτείνοντας ομοίως τα συμφέροντα της; σε νέες γεωγραφικές 
αγορές. 
Τόσο κατά το 1994 όσο και κατά το 1995 πρέπει να αναμένεται στην Ευρώπη περαιτέρω 
δραστηριότητα συγχωνεύσεων και εξαγορών, ενώ πολλές εταιρείες δεν κρατούν μυστικό το 
γεγονός ότι βρίσκονται στο δρόμο της εξαγοράς. Η Phillips, για παράδειγμα, δήλωσε στον 
τύπο, τον Μάιο 1994, ότι έχει την πρόθεση να επεκτείνει, μέσω εξαγορών, τα συμφέροντα 
της στον τομέα των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Η Thorn EMI δήλωσε ότι με βάση την 
εμπειρία της στην διαχείριση συγγραφικών δικαιωμάτων στην μουσική βιομηχανία, θα 
επεκτείνει τις δραστηριότητες της που αφορούν τις εκδόσεις βιβλίων και CD-ROM. Ο 
πρόεδρος της Pearson, λόρδος Blakenham, μιλώντας σε σχέση με τη προσφορά για την 
Software Toolworks, δήλωσε στην εφημερίδα The Times ότι βλέπει πολλές μελλοντικές 
ευκαιρίες για τις δραστηριότητες έκδοσης βιβλίων και εφημερίδων της Pearson, αλλά ότι 
"εφόσον οι αγορές πολυμέσων έχουν καταστεί μια πραγματικότητα, πρέπει να αυξήσουμε 
τις ικανότητες στον τομέα της τηλεόρασης και του λογισμικού οι οποίες θα απαιτούνται 
μακροπρόθεσμα για να αξιοποιήσουμε αυτό που έχουμε". Αλλες εκδοτικές εταιρείες και 
εταιρείες περιεχομένουπληροφοριών οι οποίες βρίσκονται σε κατάλληλη θέση θα ήταν καλό 
να ακολουθήσουν μια παρόμοια πορεία. 
Εκτός από την επίσημη δραστηριότητα συγχωνεύσεων και εξαγορών, στην Ευρώπη 
ανακοινώθηκαν πολλές συμπράξεις στον τομέα της πληροφόρησης. Οι εταιρείες Springer 
Verlag και AT&T ανακοίνωσαν ότι θα συνεργαστούν στην Ευρώπη για να διερευνήσουν 
δυνατότητες όσον αφορά την παροχή πληροφοριών που αφορούν την επιστήμη, την 
τεχνολογίακαι την ιατρική. Ο ιταλικός οργανισμός ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών και 
οι εταιρείες Stet και Bell Atlantic θα συνεργασθούν σε μια κοινοπραξία για να 
δημιουργήσουν στην Ιταλία το Βίντεο κατόπιν Αίτησης (Video on Demand) καθώς και 
διαλογικές υπηρεσίες πληροφόρησης και για να αναβαθμίσουν το ιταλικό δίκτυο που 
βασίζεται σε χάλκινο σύρμα. Οι εταιρείες Olivetti και Redgate Communications στις ΗΠΑ θα 
σχηματίσουν μια κοινοπραξία για να εκμεταλλευτούν την ευρωπαϊκή αγορά πολυμέσων. Στο 
μεταξύ, ο γαλλικός οργανισμός ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών France Telecom και ο 
αντίστοιχος γερμανικός Deutsche Telekom πρόκειται να σχηματίσουν κοινοπραξία με τη 
Sprint, ενώ λέγεται ότι επιδιώκουν παρόμοιες συμμαχίες στην Ιαπωνία. 
48 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τμήμν 2 
Στον τομέα της πληροφόρησης των ΗΠΑ, οι στρατηγικές συμμαχίες και κοινοπραξίες ήταν 
ακόμη πιό πολλές, με την Microsoft και την TCI να συνεργάζονται σε πειράματα διαλογικής 
τηλεόρασης (λέγεται επίσης ότι η Microsoft συνεργάζεται με την ιαπωνική ΝΤΤ σχετικά με 
δίκτυα πολυμέσων), ενώ η Paramount Publishing θα σχηματίσει κοινοπραξία με την εταιρεία 
λογισμικού πολυμέσων Davidson & Associates, για να αναφέρουμε μόνο δύο συμφωνίες. 
Ορισμένα από τα εν λόγω εγχειρήματα χωρίς αμφιβολία θα αποδειχθούν πρόσκαιρα, στο 
βαθμό που οι εταιρείες θα παγιώσουν τις πρακτικές σχέσεις εργασίας τους - η Microsoft 
γρήγορα υποβάθμισε το ρόλο της στην ανάπτυξη λειτουργικού λογισμικού για την μηχανή 
παιχνιδιών CD-ROM Saturn της Sega, μετά την εκτενή αναφορά στον τύπο της συνεργασίας 
μεταξύ των δύο εταιρειών. 
Ορισμένες από τις συμφωνίες που πραγματοποιήθηκαν στον τομέα της πληροφόρησης ήταν 
χωρίς αμφιβολία καιροσκοπικές, ενώ άλλες αντικατοπτρίζουν μια διαδικασία παγ ίωσης που 
είναι ήδη αρκετά προχωρημένη. Παρ'όλα αυτά, ένα σημαντικό ποσοστό συμφωνιών 
αντικατοπτρίζουν την κίνηση των εταιρειών του τομέα της πληροφόρησης πέρα από τα 
παραδοσιακά όρια της δραστηριότητας τους, καθώς και την επιθυμία τους να διεισδύσουν 
σε διεθνείς αγορές, αποκτώντας ικανότητες στον τομέα του περιεχομένου, της ανάπτυξης 
λογισμικού και της παροχής με σκοπό την αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων της αγοράς. 
2.3.2 Ιδιοκτησία των σύνθετων μέσων και συγκέντρωση των μέσων μαζικής ενημέρωσης 
Η επανατοποθέτηση της βιομηχανίας και οι επακόλουθες συγχωνεύσεις, εξαγορές και 
κοινοπραξίες που έχουν προαναφερθεί συνέβαλαν στο να φέρουν στο προσκήνιο των 
συζητήσεων την ιδιοκτησία των σύνθετων μέσων, τη συγκέντρωση των μέσων μαζικής 
ενημέρωσης, τα μονοπώλια και τις συναφείς ρυθμίσεις, ιδιαίτερα στον οπτικοακουστικό 
κλάδο και στον κλάδο της παροχής. Ειδικότερα, στην Ευρώπη εξετάζονται εξονυχιστικά οι 
ρυθμίσεις που αφορούν τη συμμετοχή εταιρειών σε ένα εύρος δραστηριοτήτων των μέσων 
μαζικής ενημέρωσης. 
Από τα μέσα της δεκαετίας του '80, τα κράτη μέλη έθεσαν σε ισχύ (παράλληλα με το εθνικό 
δίκαιο τους περί ανταγωνισμού) ειδικούς κανόνες σχετικά με τη συγκέντρωση των μέσων 
μαζικής ενημέρωσης με σκοπό να μην καταστεί η εν λόγω συγκέντρωση κίνδυνος για τον 
πλουραλισμό. Σε κοινοτικό επίπεδο, οι ασυμφωνίες μεταξύ των εθνικών κανόνων για την 
ιδιοκτησία των μέσων μαζικής ενημέρωσης δημιουργούν ορισμένα εμπόδια στην ομαλή 
λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. 
Μετά την παρουσίαση της Πράσινης Βίβλου σχετικά με τον "Πλουραλισμό και την 
συγκέντρωση των μέσων μαζικής ενημέρωσης στην εσωτερική αγορά" και μετά από 
περισσότερο από ένα έτος διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερομένους φορείς, η Επιτροπή 
ενέκρινε μια ανακοίνωση σχετικά με τη συνέχεια που θα δοθεί στην Πράσινη Βίβλο. Στην 
ανακοίνωση αναλύονται τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων και διατυπώνονται τα εξής: 
(i) ενδέχεται να απαιτηθεί μια κοινοτική πρωτοβουλία σχετικά με την ιδιοκτησία των μέσων 
μαζικής ενημέρωσης· (ii) κατά συνέπεια, πρέπει να ξεκινήσει μια δεύτερη φάση του έργου 
με σκοπό να εξεταστούν αναλυτικότερα ορισμένα ερωτήματα και ιδιαίτερα τα σχετικά με 
το περιεχόμενο μιας πιθανής πρωτοβουλίας· (iii) μετά την εν λόγω δεύτερη φάση, η 
Επιτροπή θα εγκρίνει κατά τη διάρκεια του 1995 μια οριστική θέση τόσο σχετικά με την 
ανάγκη για μια πιθανή πρωτοβουλία όσο και σχετικά με το περιεχόμενο της. 
Στην έκθεση Bangemann σχετικά με την Ευρώπη και την Παγκόσμια Κοινωνία της 
Πληροφόρησης τονίζεται ότι η ιδιοκτησία των μέσων μαζικής ενημέρωσης αποτελεί έναν 
από τους χώοους ρυθμίσεων όπου απαιτείται ιδαίτερη προσοχή μεταξύ των κρατών μελών. 
49 
Eriow faQtori της IMO (IWM994\ runm 2 
Σύμφωνα με την έκθεση, υπάρχει κίνδυνος, η αντιςρατική εθνική νομοθεσία σχετικά με την 
ιδιοκτησία των μέσων μαζικής ενημέρωσης να παρεμποδίσει τις επιχειρήσεις από το να 
επωφεληθούν των δυνατοτήτων που υπάρχουν στην Ευρώπη και να τις θέσει σε 
ανταγωνιστικό μειονέκτημα στις παγκόσμιες αγορές. Η εξέλιξη των ρυθμίσεων σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο θα είναι ουσιαστική με σκοπό να αποφευχθεί η υπονόμευση της ενιαίας 
αγοράς και να διασφαλισθεί η ανταγωνιστικότητα του κλάδου των μέσων μαζικής 
ενημέρωσης της Ευρώπης. 
Προς το παρόν, για παράδειγμα, δεν επιτρέπεται στον οργανισμό ταχυδρομείων και 
τηλεπικοινωνιών του Ηνωμένου Βασιλείου, British Telecom, να παρέχει υπηρεσίες 
\1τυχαγωγίας, αν και ο εν λόγω φορέας υποστηρίζει ότι η δημιουργία ενός δικτύου οπτικών 
ινών στο Ηνωμένο Βασίλειο θα γίνει οικονομικά βιώσιμη μόνο εάν επιτραπεί στον εν λόγω 
οργανισμό να συμμετάσχει στην επακόλουθη αγορά παροχής περιεχομένου. Στο μεταξύ, 
ορισμένες από τις συμμαχίες που έχουν συνά-ψει ευρωπαϊκοί οργανισμοί ταχυδρομείων και 
τηλεπικοινωνιών με τους αμερικανικούς ομόλογους τους ενδέχεται να ελκύσουν την 
προσοχή των κανονιστικών φορέων των ΗΠΑ. Η προτεινόμενη συμμαχία μεταξύ της France 
Telecom, της Deutsche Telekom και της Sprint έχουν ήδη προκαλέσει έντονες συζητήσεις στις 
ΗΠΑ, όπου η AT&T δήλωσε ότι η συμμαχία πρέπει να παρεμποδισθεί εκτός αν η Γαλλία 
και η Γερμανία ανοίξουν τις αγορές τους στον ανταγωνισμό πριν από το 1998. 
Το περίπλοκο κανονιστικό περιβάλλον θεωρείται ότι είναι μια από τις αιτίες της αποτυχίας 
της συγχώνευσης των εταιρειών TCI και Bell Atlantic. Η προτεινόμενη συγχώνευση των 
εταιρειών Rogers Communications και Maclean Hunter, οι οποίες είναι οι δύο μεγαλύτεροι 
φορείς εκμετάλλευσης καλωδιακής τηλεόρασης του Καναδά, σημείωσε επίσης σημαντική 
καθυστέρηση λόγω μιας έρευνας σχετικά με τη συγκέντρωση των μέσων μαζικής ενημέρωσης. 
Οι ρυθμίσεις όσον αφορά την συγκέντρωση των μέσων μαζικής ενημέρωσης και την 
ιδιοκτησία των σύνθετων μέσων πρέπει να προσαρμοσθούν ώστε να δοθεί η δυνατότητα στις 
επιχειρήσεις να επωφεληθούν πλήρως από τις παγκόσμιες αγορές και τις δυνατότητες που 
παρέχουν τα πολυμέσα. Η δυσκολία θα είναι η εξεύρεση μιας ισορροπίας μεταξύ της 
παρεμπόδισης της κατάχρησης όσον αφορά την ιδιοκτησία των μέσων μαζικής ενημέρωσης 
και της δημιουργίας ενός περιβάλλοντος το οποίο θα τονώνει τον ανταγωνισμό και την 
διαφοροποίηση » καθώς επίσης και στην επίτευξη συναίνεσης σχετικά με τα θέματα αυτά σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο. 
2.4 Ο ρόλος της διαφημιστικής βιομηχανίας 
Η διαφήμιση είναι μια καλά παγιωμένη μορφή παραγωγής εσόδων στους επιχειρηματικούς 
τομείς των έντυπων και οπτικοακουστικών μέσων, αντιπροσωπεύοντας τη μεγαλύτερη 
μεμονωμένη πηγή εισοδήματος για πολλές εφημερίδες, καταναλωτικά και επιχειρηματικά 
περιοδικά, καθώς και ραδιοτηλεοπτικά δίκτυα. Όμως, μόλις τώρα αρχίζει να παγιώνεται 
η σχέση μεταξύ της βιομηχανίας διαφήμισης και της βιομηχανίας ηλεκτρονικής 
πληροφόρησης, όπου ορισμένα νέα μορφότυπα μέσων μαζικής ενημέρωσης αποδεικνύονται 
καταλληλότερα από άλλα ως διαφημιστικοί φορείς. Για παράδειγμα, η διαφήμιση σε 
βιντεογραφία (videotex) και σε εκπεμπόμενητηλεοπτικογραφία (teletext) έχει μακρά ιστορία, 
αλλά είναι σπάνια στις υπηρεσίες σε απευθείας σύνδεση, τουλάχιστον στην Ευρώπη, και 
μόλις τώρα αρχίζει να διεισδύει στα CD-ROM. Στην περίπτωση τα)ν εμφανιζόμενων 
υπηρεσιών, ο ρόλος της διαφήμισης ενδέχεται να ποικίλει από το ένα μορφοτυπο στο άλλο: 
για παράδειγμα, η διαλογική τηλεόραση θα παρέχει σημαντικές δυνατότητες, ενώ προς το 
παρόν υπάρχουν μικρές προοπτικές για διαφήμιση στην οθόνη με το Internet. 
50 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) ; Τμήμα 2 
II διαθεσιμότητα μηχανισμών για την παρακολούθηση της ανάκτησης διαφημιστικών 
πληροφοριών από χρήστες υπηρεσιών θα έχει σημαντικές επιπτώσεις αφ'ενός στην προθυμία 
των διαφημιστών να χρησιμοποιούν νέα μορφότυπα μέσων μαζικής ενημέρακτης και, 
αφ'ετέρου, στην ικανότητα παροχής εικόνων και ήχου ως μέρος μιας διαφήμισης σε 
απευθείας σύνδεση. Πρέπει να δοκιμασθεί εκτεταμένα τόσο η αντίδραση των χρηστών σε 
διαφημίσεις που είναι ενσωματωμένες στο γενικό περιεχόμενο των υπηρεσιών, όσο και η 
ικανότητα τους να διακρίνουν μεταξύ μιας ηλεκτρονικής διαφήμισης και εκδοτικού υλικού. 
Σχετικά με τα παραπάνω, οι εν λόγω διαφημιστικές υπηρεσίες και άλλες μορφές υπηρεσιών 
εμπορικής επικοινωνίας πρέπει να μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα διά μέσου των 
συνόρων, δεδομένης της διεθνούς διάστασης των δικτύων. Σχετικά, στην Πράσινη Βίβλο της 
Επιτροπής για τις εμπορικές επικοινοτνίες θα εξεταστεί, με βάση μια προσφάτως 
ολοκληρωθείσα εκτεταμένη ευρωπαϊκή έρευνα που πραγματοποιήθηκε από τη ΓΔ XV, η 
έκταση κατά την οποία οι διαφορετικές εθνικές ρυθμίσεις μπορούν να εμποδίζουν την 
κυκλοφορία των εν λόγω υπηρεσιών δια μέσου των δικτύων. 
Όποια και αν είναι η κατεύθυνση που θα πάρει η διαφήμιση στα νέα μέσα, είναι σίγουρο 
ότι θα έχει βαθειές επιπτώσεις τόσο στη βιομηχανία μέσων μαζικής ενημέρωσης, όσο και στη 
διαφημιστική βιομηχανία. Η ικανότητα συμπερίληψης διαφημίσεων στα προϊόντα 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης θα ενθαρρύνει περισσότερους εκδότες να αναπτύξουν 
ηλεκτρονικές αποδόσεις των τίτλων τους και θα τους δώσει τη δυνατότητα να τους 
διαθέσουν κατά τρόπο φθηνότερο. Από την άλλη πλευρά, είναι δύσκολο να προβλεφθεί ο 
αντίκτυπος που θα έχουν τέτοιες εξελίξεις στην διαφήμιση που θα πραγματοποιείται μέσω 
άλλων μέσων μαζικής ενημέρωσης. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συνολικά έσοδα από την 
διαφήμιση στην ΕΕ μειώθηκαν για πρώτη φορά το 1993, (τα έσοδα το 1993 ανήλθαν σε 40 
δισ. ECU περίπου, αλλά σύμφωνα με τις προβλέψεις θα αυξηθούν μόνο κατά 1% το 1994), 
φαίνεται πιθανόν ότι θα υπάρξουν τόσο χαμένοι όσο και κερδισμένοι αν η διαφήμιση 
καθιερωθεί σε νέα μορφότυπα μέσων μαζικής ενημέρα>σης. Η δυνητική σημασία της 
διαφήμισης για τη βιομηχανία ηλεκτρονικής πληροφόρησης, και η ευρύτερη σημασία για τις 
βιομηχανίες διαφήμισης και μέσων μαζικής ενημέρωσης έχει αναγνωρισθεί από την 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή και κατά το 1994 άρχισε μια μελέτη του θέματος αυτού από την 
ομάδα παρατηρητών της αγοράς πληροφόρησης (Ομάδα ΙΜΟ) της ΓΔ ΧΙΙΙ/Ε. 
51 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΙΣΧΥΡΑ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΗ ΣΗΜΕΙΑ 
Οι υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης αποτελούν, σε μεγάλη έκταση, αντικείμενο 
εμπορίας σε μια παργόσμια αγορά. Εντός της Ευρώπης, μεγάλο μέρος της ζήτησης για 
ηλεκτρονικές πληροφορίες καλύπτεται από επιχειρήσεις που έχουν τη βάση τους εκτός της 
Ευρώπης. Οι περισσότερες από τις εν λόγω επιχειρήσεις προέρχονται από τις Ηνωμένες 
Πολιτείες. Όμως, θεωρείται, σε συνεχώς αυξανόμενο βαθμό, ότι οι ιάπωνες προμηθευτές 
πληροφοριών καθίστανται δυνητικοί εξαγωγείς πληροφοριών στην Ευρώπη. 
Ταυτόχρονα, οι ευρωπαίοι προμηθευτές πληροφοριών είναι δραστήριοι στις εξαγωγικές 
αγορές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μεγάλο μέρος των εσόδων τους προέρχεται από 
εξαγωγικές πωλήσεις εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι σαφές, ότι σε τέτοιες 
περιπτώσεις η ανταγωνιστική θέση του ευρωπαϊκού τομέα υπηρεσιών πληροφόρησης σε 
σχέση με τους αντίστοιχους τομείς στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία, αποτελεί ένα σημαντικό 
παράγοντα στον καθορισμό της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του κλάδου. Όχι μόνο οι 
ευρωπαίοι προμηθευτές πρέπει να ανταγωνιστούν με επιτυχία στις εγχώριες αγορές, αλλά 
πρέπει επίσης να μπορούν να ανταγωνιστούν και σε παγκόσμιο επίπεδο. 
Κατά το 1993, η ομάδα παρατηρητών ΙΜΟ πραγματοποίησε μια μελέτη για τα σχετικά 
ισχυρά και ασθενή σημεία των τομέων των υπηρεσιών πληροφόρησης στην Ευρώπη, στις 
ΗΠΑ και στην Ιαπωνία. Τα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι οι ευρωπαίοι 
προμηθευτές πληροφοριών αντιμετωπίζουν ένα σύνολο περιορισμών που δεν 
αντιμετωπίζουν οι ομόλογοι τους στις ΗΠΑ. Ιδιαίτερα, οι οικονομίες κλίμακας στην 
εγχώρια αγορά έχουν την τάση να δίνουν μια ανταγωνιστική πρωτοπόρε ία στις επιχειρήσεις 
των ΗΠΑ. Στα πλαίσια της Ευρώπης, η γλώσσα, οι πολιτιστικοί, οι διοικητικοί και οι 
τεχνικοί φραγμοί συντέλεσαν στον κατακερματισμό της αγοράς σε μια σειρά εθνικών 
υποαγορών, μειώνοντας κατ'αυτόν τον τρόπο το δυναμικό για οικονομίες κλίμακας και 
αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και διανομής, με συνέπεια να βρίσκονται οι ευρωπαϊκές 
επιχειρήσεις σε μειονεκτική θέση σε σύγκριση με τους αμερικανούς ανταγωνιστές τους. Οι 
γλωσσικοί φραγμοί στη Ιαπωνία συντέλεσαν στο να αποθαρρύνουν τους ιάπωνες 
προμηθευτές από το να επεκτείνουν τις εμπορικές δραστηριότητες τους σε παγκόσμιες 
αγορές, αν και υπάρχουν ενδείξεις ότι η κυβέρνηση ενθαρρύνει τους ιάπωνες προμηθευτές 
βάσεων δεδομένων να εισέλθουν σε εξαγωγικές αγορές. 
Η ανάπτυξη του Κοινού Χώρου Πληροφόρησης στην Ευρώπη και παρόμοιες εξελίξεις στις 
ΗΠΑ και στην Ιαπωνία ενδέχεται να αυξήσουν τον παγκόσμιο ανταγωνισμό. 
3.1 Η σχετική θέση 
Με τη πρώτη ματιά, μπορεί να δει κανείς ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μεγαλύτερη εγχώρια 
αγορά και από την Ιαπωνία και από τις ΗΠΑ. Ο πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 
1993 ανέρχονταν σε 344 εκατομμύρια κατοίκους σε σύγκριση με 252 εκατομμύρια στις ΗΠΑ 
και 124 εκατομμύρια στην Ιαπωνία. Παρά το γεγονός αυτό, ο τομέας των υπηρεσιών 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης, από πλευράς εσόδων, είναι τουλάχιστον δυόμισυ φορές 
μεγαλύτερος στις ΗΠΑ από ότι στην Ευρώπη. 
53 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua3 
Πίνακας 3.1 Σχετικά μεγέθη του ευρωπαϊκού, του αμερικανικού και του ιαπωνικού 
τομέα υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης 
Έσοδα των υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης (εκατ. ECU) 
ΕΕ 
ΗΠΑ 
Ιαπωνία 1988 
2,5 
5,0 
0,7 1989 
2,8 
6,0 
ι,ο 1990 
3,1 
6,9 
1,2 1991 
3,3 
8,2 
1,3 1992 
3,6 
9,3 
1,3 
Πηγή: Ομάδα Παρατηρητών της Αγοράς Πληροφόρησης (ΙΜΟ) 
Το σχετικά μεγάλο μέγεθος του αμερικανικού τομέα οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι 
περίπου το 30% των εσόδων προέρχονται από τις εξαγωγές υπηρεσιών πληροφόρησης, όπου 
η μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Οι εν λόγω τομέας των ΗΠΑ δεν είναι μόνο μεγάλος από πλευράς εσόδων. Οι ΗΠΑ έχουν 
σχεδόν διπλάσιο αριθμό παραγωγών βάσεων δεδομένων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και 
σχεδόν διπλάσιο αριθμό υπηρεσιών πύλης δικτύων (gateway services). Τα ποσοστά αύξησης 
ήταν υψηλότερα σε σχέση με την Ευρώπη, αν και κατά τα τελευταία έτη ο ρυθμός φαίνεται 
ότι επιβραδύνεται, ίσως λόγω της ύφεσης. 
Η ευρωπαϊκή αγορά είναι τουλάχιστον τριπλάσια σε μέγεθος από την αγορά της Ιαπωνίας 
αλλά αυτό οφείλεται στα σχετικά μεγέθη του πληθυσμού. Μετά από μια ταχεία ανάπτυξη 
κατά τα τέλη της δεκαετίας του '80, ο κύκλος εργασιών των ιαπώνων προμηθευτών βάσεων 
δεδομένων μειώθηκε ελαφρώς στην πράξη στις αρχές της δεκαετίας του '90. Παρά το 
γεγονός αυτό, ο ιαπωνικός τομέας υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης βρίσκεται σε 
ισχυρή θέση, μετά από μια μεγάλη περίοδο υποστήριξης από την κυβέρνηση. Το Υπουργείο 
Διεθνούς Εμπορίου και Βιομηχανίας (ΜΙΤΙ) ενθαρρύνει ενεργητικά τους ιάπωνες 
προμηθευτές πληροφοριών να είναι περισσότερο δραστήριοι στις παγκόσμιες αγορές. 
3.2 Η Ευρωπαϊκή Ένωση 
Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί μια ευρωπαϊκή αγορά για υπηρεσίες ηλεκτρονικής 
πληροφόρησης. Για πολλές από τις υπηρεσίες πληροφόρησης η ζήτηση που δημιουργείται 
εντός της Ευρώπης αποτελεί μέρος μιας πολύ ευρύτερης παγκόσμιας αγοράς. Αλλες 
υπηρεσίες πληροφόρησης ενεργούν σε ορισμένες τοπικές εξειδικευμένες αγορές, τα όρια των 
οποίων συχνά καθορίζονται από εθνικούς, γλωσσικούς, πολιτιστικούς ή κανονιστικούς 
φραγμούς. Η αγορά για τέτοιες υπηρεσίες παραμένει ισχυρή και έχει σημαντικό δυναμικό 
για ανάπτυξη. 
Η ύπαρξη τοπικών, εξειδικευμένων αγορών παρουσιάζει για τους ευρωπαίους προμηθευτές 
πληροφοριών τόσο προβλήματα όσο και δυνατότητες. Το μικρό μέγεθος των αγορών 
εμποδίζει τις εταιρείες από το να επωφεληθούν των οικονομιών κλίμακας στην παραγωγή 
και στη διανομή. Ο κατακερματισμός παρεμποδίζει επίσης την δημιουργία μιας πραγματικά 
κοινής αγοράς για υπηρεσίες πληροφόρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από την άλλη 
πλευρά, ο κατακερματισμός της αγοράς παρέχει δυνατότητες σε ορισμένες ευρωπαϊκές 
επιχειρήσεις γιατί έτσι καθίσταται δύσκολος ο ανταγωνισμός από προμηθευτές εκτός της 
54 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 3 
Ένωσης - υπάρχει, για παράδειγμα, σημαντική ζήτηση από όλους τους τομείς για τοπικές 
υπηρεσίες στην εθνική γλώσσα. 
Ορισμένες μη ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα αυτές που βασίζονται στις ΗΠΑ, έχουν 
σχηματίσει στρατηγικές συμμαχίες με εταιρείες στην Ευρώπη με σκοπό να επωφεληθούν από 
τις δυνατότητες που παρέχουν οι εξειδικευμένες αγορές και να υπερπηδήσουν ορισμένα από 
τα προβλήματα που προκαλεί ο κατακερματισμός της αγοράς. Έχει σημειωθεί επίσης μια 
έξαρση των δραστηριότητας εξαγορών, όπου πρόσφατο σημαντικό παράδειγμα είναι η 
εξαγορά κατά το 1993 της εταιρείας Data-Star, ενός από τους πρωτοπόρους διανομείς 
υπηρεσιών πληροφόρησης σε απευθείας σύνδεση της δυτικής Ευρώπης στους τομείς των 
επιχειρήσεων και της βιο-ιατρικής, από την αμερικανικής ιδιοκτησίας Knight-Ridder Inc. Η 
Knight-Ridder είναι ιδιοκτήτης της εταιρείας DIALOG Information Services που αποτελούσε 
τον βασικό ανταγωνιστή της Data-Star στην προσπάθεια της να διατηρήσει το μερίδιο της 
αγοράς της. Η εξαγορά διπλασίασε την παρουσία της DIALOG στην Ευρωπαϊκή Αγορά 
(λεπτομέρειεςγια άλλες συγχωνεύσεις και εξαγορές υπάρχουν στο τμήμα 2.3). 
Στις ανησυχίες ότι μια τέτοια δραστηριότητα οδηγεί σε αυξανόμενη κυριαρχία των 
αμερικανών προμηθευτών μπορούν να αντιταχθούν επιχειρήματα ότι αυτό στην πράξη θα 
βελτιώσει το επίπεδο των υπηρεσιών που παρέχονται στους χρήστες και επομένως θα 
αυξήσει την συνολική αποτελεσματικότητα (και ανταγωνιστικότητα) των ευρωπαϊκών 
επιχειρήσεων. Η αμερικανική σύμπραξη σε δραστηριότητες Ε&Α αποτελεί επίσης 
πραγματικό πλεονέκτημα για πολλούς ευρωπαϊκούς ξένιους υπολογιστές, για τους οποίους 
αλλιώς δεν θα υπήρχε διαθέσιμο επαρκές κεφάλαιο. 
Η συνεργασία φαίνεται ότι λειτουργεί ιδιαίτερα καλά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
καθ'όσον διανοίγει επιπρόσθετες δυνατότητες διανομής και κατανέμει το κόστος της 
εμπορίας των προϊόντων. Υπάρχουν πολύ λίγες μαρτυρίες από τις οποίες να προκύπτει ότι 
η απώλεια ιδιοκτησίας από παράγοντες της Ευρωπαϊκής Ένωσης οδηγεί αναπόφευκτα σε 
απώλεια παρουσίας στο χώρο της αγοράς. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι πολλές 
από τις λειτουργίες μιας εταιρείας πληροςχί>ρησης αφορούν ειδικούς τόπους. Έτσι, ακόμα 
και στην περίπτωση κατά την οποία ιδιοκτήτης ενός προμηθευτή πληροφοριών είναι μια 
επιχείρηση με δραστηριότητες σε παγκόσμιο επίπεδο, ο έλεγχος της διανομής, της εμπορίας 
και των αναγκών σε προσωπικό θα πραγματοποιείται σε τοπικό επίπεδο. Για παράδειγμα, 
ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές πληροφοριών σχετικά με επιχειρήσεις σε 
παγκόσμιο επίπεδο (Dun & Bradstreet) είναι μια αμερικανική εταιρεία της οποίας το 30% 
των συνολικών εσόδων προέρχεται από την Ευρώπη και η οποία απασχολεί 3.500 άτομα 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Από την πλευρά της προσφοράς, ο τομέας υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης χαρακτηρίζεται από έναν μικρό αριθμό μεγάλων εταιρειών και από 
πολύ μικρότερες επιχειρήσεις, οι οποίες γενικά είναι λιγότερα κάθετα ολοκληρωμένες και 
περισσότερο εθνικά προσανατολισμένες σε σχέση με τους αμερικανούς ομολόγους τους. Οι 
προμηθευτές πληροφοριών της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται, παρ'όλα αυτά, σε ισχυρή 
θέση σε ορισμένους τομείς όπως είναι οι χημικές ουσίες, καθώς και οι φαρμακευτικές και 
οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. 
Η ανταγωνιστικότητα των προμηθευτών υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαρτάται από ορισμένους βασικούς παράγοντες. Σ'αυτούς 
περιλαμβάνονται: η ποιότητα και η αξιοπιστία· η φήμη ή η εικόνα του προϊόντος· το εύρος 
των προϊόντων· η τιμή· η διαφοροποίηση των προϊόντων· η ευχρηστία· η γεωγραφική 
κατανομή ή η κατανομή ανάλογα με την αγορά· η εμπορία των προϊόντων και η υποστήριξη 
μετά την πώληση, καθώς και τα αποκλειστικά δικαιώματα διανομής. 
55 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τμήαα 3 
Τα ισχυρά και ασθενή σημεία των παραγόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην παγκόσμια 
αγορά για υπηρεσίες επαγγελματικής πληροφόρησης αναφέρονται στον πίνακα 3.2. 
Πίνακας 3.2 Διαβλεπόμενα ισχυρά και ασθενή σημεία στον τομέα υπηρεσιών 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
Ισχυρά σημεία Παρουσία μεγάλων συνασπισμών πληροφόρησης και μέσων μαζικής 
ενημέρωσης παγκόσμιας κλίμακας 
Μεγάλη εκδοτική παράδοση και πλούσια βάση σε πληροφοριακό 
περιεχόμενο 
Μεγάλες και παγιωμένες αγορές για επαγγελματικές ηλεκτρονικές 
πληροφορίες σε βασικούς βιομηχανικούς τομείς 
Ευρεία διαθεσιμότητα υπηρεσιών ISDN και ταχεία μετάβαση στα πρότυπα 
Euro-ISDN 
Έμφαση του Τέταρτου Προγράμματος Πλαισίου της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής στις Τεχνολογίες Πληροφόρησης και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) 
Γλωσσική ποικιλομορφία: ένα πλεονέκτημα για τη διείσδυση σε νέες 
αγορές 
Ασθενή σημεία Κατακερματισμός της αγοράς 
Διαβλεπόμενη υπερτιμολόγηση των υπηρεσιών 
Κόστος διασυνοριακών συναλλαγών 
Κανονιστικές και διαρθρωτικές δυσκολίες 
Τεχνικοί φραγμοί, για παράδειγμα, η ασυμβατότητα των εθνικών 
προτύπων 
Περιορισμένη πρόσβαση σε κατεχόμενες από το δημόσιο πληροφορίες σε 
ορισμένα κράτη μέλη 
Σχετικά δαπανηρές υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών 
56 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 3 
3.3 Υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης στις ΗΠΑ 
Η βιομηχανία ηλεκτρονικής πληροφόρησης των ΗΠΑ είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο. Έχει 
εξελιχθεί κατά τη διάρκεια μιας μεγαλύτερης περιόδου. Έχει επωφεληθεί κατά πολύ από την 
ύπαρξη μιας μεγάλης εγχώριας αγοράς η οποία έχει δώσει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις 
να επωφελούνται από τις οικονομίες κλίμακας και, ιδιαίτερα, να κατανέμουν το υψηλό 
κόστος δημιουργίας των βάσεων δεδομένων σε έναν μεγάλο αριθμό χρηστοίτν. Όμως, η 
δύναμη αυτής της εγχώριας αγοράς μπορεί να έχει ενθαρρύνει ορισμένες επιχειρήσεις να 
παραμελήσουν το εξαγωγικό δυναμικό των υπερπόντιων αγορών, ακόμα και αν η 
χρησιμοποίηση της αγγλικής γλώσσας ως παγκόσμιας γλώσσας δίνει στις εν λόγω 
επιχειρήσεις τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται υπό ευνοϊκούς όρους. 
Οι αμερικανοί προμηθευτές έχουν επωφεληθεί, επίσης, από την δημόσια υποστήριξη, τόσο 
στη δημιουργία και ανάπτυξη βάσεων δεδομένων στα πλαίσια ομοσπονδιακών υπηρεσιών 
όσο και όσον αφορά τη σχετική ευκολία και ελευθερία πρόσβασης σε πληροφορίες του 
δημοσίου. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ενεργητικά τη χρησιμοποίηση του ιδιωτικού τομέα για 
τη διάδοση και αξιοποίηση των πληροφοριών του δημοσίου. 
Πολλές αμερικανικές εταιρείες έχουν αξιοποιήσει προς όφελος τους την ανταγωνιστική θέση 
τους στις παγκόσμιες αγορές. Περίπου το 30% των εσόδων του αμερικανικού τομέα 
υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης προέρχεται από τις υπερπόντιες αγορές και ένα 
μεγάλο μέρος του εν λόγω ποσοστού προέρχεται από πωλήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Στις ΗΠΑ αυξάνεται ο αριθμός των χρηστών των υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης. 
Σε πολλούς οργανισμούς υπάρχει μια μεταβολή προς την άμεση χρησιμοποίηση απο 
τελικούς χρήστες, που τονώνεται εν μέρει από την αυξημένη εμφάνιση υπηρεσιών 
πληροφόρησης στις οποίες έχει πρόσβαση το κοινό, όπως είναι ιδιαίτερα το Internet, που 
αυξάνουν την ενημέρωση και την εξοικείωση. Οι πρότασης της Εθνικής Υποδομής 
Πληροφόρησης αναμένεται ότι θα τονώσουν περαιτέρω τη ζήτηση. 
Παρά τις εν λόγω τάσεις, οι μεγαλύτεροι όγκοι χρήσης προέρχονται από τους μεγάλους 
οργανισμούς. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης σχετικά σε χαμηλά επίπεδα. 
57 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τμήμα 3 
Πίνακας 3.3 Διαβλεπόμενα ισχυρά και ασθενή σημεία του τομέα υπηρεσιών 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης των ΗΠΑ 
, ι Ιι) ΙΊΙΙ,ΊΙ " ΊΜΙΙΙΙΙΙ II III II ' Ι II ΙΙΙΙΙ Ι Ι .ι 111 ι '. Ill» Mil r ι,ιι S=S=SSaBaBaSS ΙΙΓ II SSSOSSS —a—sssa " ι Sgas^SSSSBBSSaSB— 
Ισχυρά σημεία · Οικονομίες κλίμακας σε μεγάλη εγχώρια αγορά 
• Η αγγλική γλώσσα παρέχει πρόσβαση στις εξαγωγικές αγορές 
• Οικονομίες εύρους μέσω μεγάλων υπηρεσιών ξένων υπολογιστών 
• Πλήρως αναπτυγμένη αγορά πληροφόρησης 
• Ολο και πιο προηγμένη κοινότητα χρηστών 
• Ισχυρή βιομηχανία υλικού εξοπλισμού και λογισμικού 
• Καλή γενική πρόσβαση σε πληροφορίες του δημοσίου 
• Ωθούμενες από την αγορά επενδύσεις σε οπτικές ίνες 
Ασθενή σημεία · Βραδεία εγχώρια ανάπτυξη που οφείλεται ενδεχομένως στην επίτευξη 
ήδη υψηλού βαθμού ανάπτυξης 
• Σχετικά χαμηλή χρήση υπηρεσιών πληροφόρησης από MME 
• Σχετικά ασθενής συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα 
• Ανάγκη μεγαλύτερης εστίασης στις πραγματικές ανάγκες των 
εξαγωγικών αγορών 
• Σχετικά ασθενής θέση όσον αφορά τις καταναλωτικές ηλεκτρονικές 
συσκευές 
3.4 Υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης στην Ιαπωνία 
Ο ιαπωνικός τομέας υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης αναπτύχθηκε με ταχύ ρυθμό 
καθ'όλη τη δεκαετία του *80 και έχει ακόμη ισχυρό δυναμικό, τόσο όσον αφορά την εγχώρια 
όσο και την εξωτερική αγορά. Η ιαπωνική κυβέρνηση έχει υποστηρίξει ενεργητικά και έχει 
ενθαρρύνει την ανάπτυξη του τομέα μέσω μιας σειράς μέτρων. Για παράδειγμα, υποστηρίζει 
το Κέντρο Προώθησης Βάσεων Δεδομένωνκαι παρέχει φορολογικάκίνητρα και χαμηλότοκα 
δάνεια σε δημιουργούς βάσεων δεδομένων. Μέσω των προαναφερθέντων και άλλων μέτρων, 
έχει εμφανισθεί ένας σχετικά ισχυρός ιαπωνικός τομέας ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Τα 
ισχυρά και τα αθενή σημεία της Ιαπωνίας συνοψίζονται στον πίνακα 3.4 παρακάτω. 
58 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τ^μα 3 
Πίνακας 3.4 Διαβλεπόμενα ισχυρά και ασθενή σημεία του ιαπωνικού τομέα υπηρεσιών 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης 
Ισχυρά σημεία · Μεγάλη δυνητική εγχώρια αγορά 
• Σημαντικό δυναμικό υπερπόντκην αγορών, ιδιαίτερα στην 
Νοτιοανατολική Ασία 
• Ισχυρή θέση όσον αφορά τους υπολογιστές, τις καταναλαπικές 
ηλεκτρονικές συσκευές και τους δίσκους CD-ROM 
• Ιδιαίτερα ανταγωνιστική υποδομή τηλεπικοινωνιών 
• Υψηλές επενδύσεις στις τεχνολογίες πληροφόρησης (ΤΠ) και στην 
συναφή με τις ΤΠ Ε&Α 
• Ισχυρή δέσμευση της πολιτικής όσον αφορά την ανάπτυξη του τομέα 
• Ισχυρή διόραση του δημόσιου τομέα όσον αφορά την οικονομία και 
την κοινωνία πληροφόρησης 
Ασθενή σημεία · Γλωσσικοί φραγμοί 
• Πολιτιστικοί φραγμοί στην πληροφορία ως εμπορεύσιμου αγαθού 
• Μη ανεπτυγμένη αγορά πληροφόρησης 
• Υψηλό κόστος παραγωγής, περιορισμένη δυνατότητα κέρδους 
• Σχετικά ασθενής θέση όσον αφορά το λογισμικό 
• Σχετικά ασθενής θέση όσον αφορά τη δημιουργία, την κατασκευή, την 
ποιότητα και την ανάπτυξη βάσεαιν δεδομένων 
• Ασθενής θέση στις εξαγωγικές αγορές 
Η γλώσσα παραμένει το μεγαλύτερο θέμα στην ανάπτυξη του τομέα και αναμένεται ότι το 
επίκεντρο θα παραμείνει στην εγχώρια βιομηχανία. Με πληθυσμό που υπερβαίνει τα 120 
εκατομμύρια υπάρχει μεγάλο περιθώριο για την υλοποίηση οικονομιών κλίμακας όσον 
αφορά την παραγωγή και διανομή βάσεων δεδομένων. Επιπλέον, ενώ η γλώσσα μπορεί να 
έχει ενεργήσειως φραγμός για την περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα, έχει επίσης παρεμποδίσει 
τις ξένες επιχειρήσεις από το να εισέλθουν στην εγχώρια αγορά και έτσι δόθηκε στις 
ιαπωνικές επιχειρήσεις ένα περιθώριο το οποίο χρησιμοποιούν για να παγιωθούν. Κατά τα 
πρόσφατα έτη, έχουν γίνει μεγάλες επενδύσεις σε έρευνα σχετικά με την αυτόματη 
μετάφραση και ελπίζεται ότι αυτό θα βοηθήσει στην μείωση του κόστους μετάφρασης μεταξύ 
ιαπωνικών και αγγλικών. 
Όμως, υπάρχουν ενδείξεις ότι η έμφαση μετατοπίζεται προς τις εξαγωγικές αγορές. Το 
Υπουργείο Διεθνούς Εμπορίου και Βιομηχανίας έδωσε πρόσφατα την εντολή για την 
πραγματοποίηση μιας μελέτης σχετικά με τις προοπτικές διεθνικοποίησης των ιαπωνικών 
βάσεων δεδομένων και φαίνεται πιθανόν ότι η κυβερνητική πολιτική θα ενθαρρύνει τις 
59 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 3 
επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν κατά πιο δραστήριο τρόπο τις υπερπόντιες αγορές. Το 
μεγαλύτερο δυναμικό για διεθνείς πωλήσεις μπορεί να βρίσκεται κατ'αρχήν στην αγορά της 
Νοτιοανατολικής Ασίας. 
3.5 Συμπεράσματα 
Σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, ο ευρωπαϊκός τομέας υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης 
βρίσκεται σε ασθενή θέση, ενώ η ανταγωνιστικότητα του είναι περιορισμένη. Βρίσκεται σε 
ισχυρότερη θέση από τον αντίστοιχο τομέα της Ιαπωνίας αλλά υπάρχουν ενδείξεις ότι οι 
ιάπωνες προμηθευτές πληροφοριών ενισχύουν τη θέση τους και ότι οι ευρωπαίοι 
προμηθευτές ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σημαντικό ανταγωνισμό από τους ιάπωνες 
ομολόγους τους, ιδιαίτερα στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ασίας. 
Η σχετική θέση των τομέων υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης στις ΗΠΑ, στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ιαπωνία μπορεί να εξηγηθεί, σε μεγάλο βαθμό, από τις 
συνθήκες που επικρατοιύν στις εγχώριες αγορές, στα πλαίσια των οποίων έχουν αναπτυχθεί 
οι εν λόγω τομείς. Οι αμερικανοί προμηθευτές κατόρθωσαν να επωφεληθούν από μια μεγάλη 
και σχετικά πλήρως εξελιγμένη εγχώρια αγορά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές 
οικονομίες κλίμακας. Οι αμερικανικές εταιρείες πληροφόρησης βρίσκονται επίσης σε 
πλεονεκτική θέση λόγω του ότι χρησιμοποιούν την αγγλική γλώσσα για να συναγωνιστούν 
στις παγκόσμιες αγορές. Τα αγγλικά είναι μια διεθνής γλώσσα και είναι, σε όλο και 
αυξανόμενο βαθμό, η κοινή γλώσσα των παγκόσμιων επιχειρήσεων και του εμπορίου καθώς 
επίσης της επιστήμης και της τεχνολογίας. 
Η Ιαπωνία επωφελείται επίσης από μια σχετικά μεγάλη εγχώρια αγορά η οποία παρέχει 
οικονομίες κλίμακας. Όμως, πρόκειται για μια αγορά η οποία είναι απομονωμένη λόγω της 
ιαπωνικής γλώσσας, πράγμα που καθιστά δύσκολο τον ανταγωνισμό εντός της Ιαπωνίας 
από μη ιαπωνικές υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Η γλώσσα αποτελεί επίσης 
φραγμό για τους ιάπωνες προμηθευτές πληροφοριών οι οποίοι θέλουν να 
δραστηριοποιηθούν σε εξωτερικές αγορές. Αναμένεται ότι ο ιαπωνικός τομέας υπηρεσιών 
πληροφόρησης θα συνεχίσει να επεκτείνεται και να ενισχύεται χωρίς κατ'ανάγκη να αποτελεί 
σημαντικό κίνδυνο για τους ευρωπαίους προμηθευτές είτε εντός της Ευρώπης ή στα πλαίσια 
των παγκόσμιων αγορών. 
Οι ευρωπαίοι προμηθευτές παρεμποδίζονται από την έλλειψη μιας μεγάλης εγχώριας 
αγοράς. Εντός της Ευρώπης υπάρχει ένας αριθμός τοπικών αγορών οι οποίες ορίζονται 
κυρίως από γλωσσικούς και πολιτιστικούς παράγοντες. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες 
οι αγορές για υπηρεσίες πληροφόρησης επεκτείνονται σε ολόκληρη την Ευρώπη αποτελούν, 
στην πράξη, μέρος μιας μεγαλύτερης παγκόσμιας αγοράς. Για παράδειγμα, υπάρχουν λίγες 
σημαντικές τοπικές αγορές για χρηματοοικονομικές υπηρεσίες πραγματικού χρόνου εντός 
της Ευρώπης αλλά δεν υπάρχει όμως ούτε και μια συγκεκριμένη πανευρωπαϊκή αγορά. Η 
αγορά για τέτοιες πληροφορίες είναι παγκόσμια. 
Επομένως, οι ευρωπαίοι προμηθευτές βρίσκονται σε μια θέση από την οποία μπορούν να 
σκοπεύουν στην αντιμετώπιση των αναγκών εξειδικευμένων και τοπικών αγορών, οι οποίες 
ορίζονται γλωσσικά και πολιτιστικά. Και στις δύο περιπτώσεις, το μέγεθος της αγοράς δεν 
επιτρέπει οποιαδήποτε σημαντική οικονομία κλίμακας. Αντίθετα, μπορούν να 
συναγωνίζονται στις πολύ μεγαλύτερες παγκόσμιες αγορές οι οποίες παρέχουν οικονομίες 
κλίμακας. Σε τέτοιες αγορές, όμως, ανταγωνίζονται άμεσα τους αμερικανούς προμηθευτές, 
οι οποίοι έχουν επωφεληθεί από τις οικονομίες κλίμακας που παρέχει η μεγάλη εγχώρια 
αγορά τους στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπρόσθετα, με εξαίρεση τους προμηθευτές από τη 
60 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 3 
Βρετανία και την Ιρλανδία, οι ευρα>παίοι προμηθευτές αντιμετωπίζουν το πρόσθετο κόστος 
της παραγωγής υπηρεσιών πληροφόρησης στα αγγλικά ' για να μπορούν να ανταγωνίζονται 
σε παγκόσμιο επίπεδο. 
Φαίνεται ότι, εκτός από ορισμένες εξαιρέσεις, η θέση των ευρωπαίων προμηθευτών 
πληροφοριών είναι προορισμένη να παραμείνει ασθενής σε σχέση με τους ομολόγους τους 
των ΗΠΑ. Θα μπορούν, όμως, να ανταγωνίζονται με επιτυχία τους ιάπωνες προμηθευτές 
στις παγκόσμιες αγορές για ορισμένα έτη. 
Οι αναδυόμενες αγορές στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη ή στην Λατινική Αμερική 
παρέχουν μια σειρά εμπορικών ευκαιριών για τους ευρωπαίους προμηθευτές. Οι εν λόγω 
αγορές μπορούν να θεωρηθούν ως επεκτάσεις των γλωσσικών ή εξειδικευμένων αγορών που 
υπάρχουν ήδη εντός της Ευρώπης. Παρέχουν ελκυστικές δυνατότητες σε προμηθευτές 
υπηρεσιών πληροφόρησης οι οποίοι είναι συνηθισμένοι να εργάζονται στα γερμανικά, στα 
ισπανικά και στα πορτογαλικά. Παρέχουν επίσης δυνατότητες για περαιτέρω αξιοποίηση 
των βάσεων δεδομένων και άλλων πληροφοριακών πόρων που υπάρχουν στις 
προαναφερθείσεςγλώσσες.Όμως, φαίνεται ότι θα απαιτηθεί χρόνος μέχρις ότου οι εν λόγω 
αγορές αναπτυχθούν σε θέση ώστε θα παράγουν σημαντικές ροές εισοδήματος. 
Οι αγορές εντός των οποίων συναγωνίζονται οι επιχειρήσεις υπηρεσιών πληροφόρησης 
είναι πρόσκαιρες. Αυτό παρέχει δυνατότητες στις επιχειρήσεις οι οποίες μπορούν να 
καινοτομήσουν και να αναπτύξουν νέα προϊόντα για να επωφεληθούν από τις απαιτήσεις 
της αγοράς ή από τα νέα ρεύματα στη ζήτηση. Σχετική περίπτωση είναι η ταχέως 
επεκτεινόμενη αγορά για προϊόντα CD-ROM. Αν οι ευρωπαίοι προμηθευτές μπορέσουν να 
καινοτομήσουν με επιτυχία και να φέρουν στην αγορά νέα προϊόντα και υπηρεσίες κατά 
τρόπο ταχύτερο από τους αμερικανούς ανταγωνιστές τους μπορεί να βρεθούν σε καλή θέση 
για να αποκτήσουν ένα σημαντικό μερίδιο της αγοράς. 
Οι πρόσφατες συζητήσεις όσον αφορά τη σχετική ασθενή θέση της Ευρώπης στην αγορά 
πληροφόρησης έχουν εστιαστεί στην συγκριτική διαθεσιμότητα της υποδομής και στην 
έκταση κατά την οποία η εν λόγω υποδομή αξιοποιείται στην ΕΕ. Σε μια εισήγηση που έχει 
τον τίτλο "Construire un Marche Européen de l'Information", ο Rene Mayer υποστηρίζει ότι, 
κατά πολλούς τρόπους, ο ευρωπαϊκός τομέας πληροφόρησης στο σύνολο του βρίσκεται σε 
ισότιμη θέση με τον αντίστοιχο τομέα των ΗΠΑ. Ο κύκλος εργασιών και οι αριθμοί των 
απασχολουμένων στους τομείς ΤΠ και τηλεπικοινωνιών είναι συγκρίσιμοι και, αν και τα 
έσοδα των ΗΠΑ είναι ελαφρώς υψηλότερα στους εν λόγω τομείς σε σύγκριση με την ΕΕ, 
η ευρωπαϊκή ανάπτυξη έχει υπερβεί την αντίστοιχη των ΗΠΑ κατά τα τελευταία έτη. Όμως, 
στους τομείς περιεχομένουοι ΗΠΑ βρίσκονται σαφώς σε πλεονεκτικότερη θέση από την ΕΕ 
όσον αφορά τα εισοδήματα και την απασχόληση. 
Σύμφωνα με τον Mayer, η συγκριτική αδυναμία της βιομηχανίας υπηρεσιών ηλεκτρονικής 
πληροφόρησης της ΕΕ δεν είναι αποτέλεσμα έλλειψης της απαιτούμενης τεχνολογίας. Η 
εγκατεστημένη βάση υπολογιστών είναι παρόμοια, καθώς επίσης και η συνολική 
διαθεσιμότητα τηλεφωνικών γραμμών. Οι δαπάνες σε δορυφορικό εξοπλισμό το 1993 ήταν 
περίπου οι ίδιες στην Ευρώπη όπως και στις ΗΠΑ, ενώ στην Ευρώπη δαπανήθηκαν σε 
δίκτυα οπτικών ινών 784 εκατ. $ ΗΠΑ (682 εκατ. ECU), σε σύγκριση με 424 εκατ. $ ΗΠΑ 
(369 εκατ. ECU) που δαπάνησαν οι ΗΠΑ. 
Το σημείο στο οποίο υστερεί η Ευρώπη σε σχέση με τις ΗΠΑ είναι η ουσιαστική 
χρησιμοποίηση των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών καθώς επίσης και η εγκατεστημένη βάση 
διαποδιαμορφωτών (modems). Κατά τον Mayer, το σημείο αυτό είναι ενδεικτικό του 
γεγονότος ότι η ΕΕ, ενώ διαθέτει μια υγιή βάση υποδομής, έχει καθυστερήσει στο να 
61 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 3 
αξιοποιήσει πλήρως αυτούς τους πόρους. Έτσι, οι ευρωπαίοι μπορεί να είναι εξοπλισμένοι 
με υπολογιστές και να έχουν πρόσβαση στην συναφή υποδομή δικτύων, αλλά έχουν την τάση 
να μη τα χρησιμοποιούν για αναζήτηση και ανάκτηση πληροφοριών από τις υπηρεσίες 
πληροφόρησης που τους είναι διαθέσιμες. 
Πρόκειται κυρίως για ένα πρόβλημα ενημέρωσης και εκπαίδευσης. Τόσο οι πρωτοβουλίες 
του Κοινού Χώρου Πληροφόρησης όσο και η αυξανόμενη προσοχή που παρέχουν τα μέσα 
μαζικής ενημέρωσης στις υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης πρέπει να συμβάλουν στη 
βελτίωση της ενημέρωσης, όπως επίσης πρέπει να συμβάλει και η διδασκαλία της 
υποβοηθούμενης από υπολογιστές έρευνας στα ευρωπαϊκά σχολεία. 
62 
Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 
Εκεί όπου η πληροφόρηση αποτελεί πολύτιμη πηγή, εμφανίζεται μια "κοινοννία της 
πληροφόρησης". Η εύκολη πρόσβαση στις πληροφορίες, η ποιότητα αυτών των 
πληροφοριών και η γρήγορες μέθοδοι ανταλλαγής αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία της 
οικονομικής επιτυχίας. Αυτό αντικατοπτρίζεται στις αναγγελίες των κύριων προγραμμάτων 
επενδύσεων σε υποδομή πληροφόρησης που έγιναν το 1993 από την Ευρωπαϊκή Ένωση και 
από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Κατ'αυτόν τον τρόπο αναγνωρίζεται το γεγονός ότι η 
κινητικότητα της πληροφορίας και η πρόσβαση σ'αυτήν έχουν καταστεί βασικά οικονομικά 
και κοινωνικά θέματα. Στο κλίμα αυτό, αναμένεται ότι θα επεκταθεί κατά τρόπο ταχύτατο 
η ζήτηση για πληροφορίες. 
Από την μαρτυρία προκύπτει ότι οι οργανισμοί εκείνοι οι οποίοι θα κάνουν καλή χρήση 
των πληροφοριών για τη λήψη αποφάσεων και οι οποίοι θα χρησιμοποιούν νέες τεχνολογίες 
για να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες και να τις επεξεργάζονται και να τις 
ανταλλάσουν, θα βρίσκονται στην καλύτερη δυνατή θέση για να επιβιώσουν στις όλο και 
ανταγωνιστικότερες παγκόσμιες αγορές. Η έκταση κατά την οποία αξιοποιείται η 
πληροφόρηση και η τεχνολογία της πληροφόρησης ποικίλει κατά πολύ μεταξύ των 
διαφορετικών τομέων και των συγκεκριμένων περιφερειών της ΕΕ. 
Αλλά η πρόβλεψη δεν είναι ποτέ εύκολη, και η πρόγνωση της ζήτησης για πληροφορίες δεν 
αποτελεί εξαίρεση. Αόγω απουσίας αξιόπιστων δεδομένων, είναι ιδιαίτερα δύσκολο να 
περιγραφεί η σημερινή κατάσταση. Πιο κάτω στο παρόν τμήμα θα εξετασθεί σε ένα σύνολο 
τομέων, μέρος της έρευνας η οποία πραγματοποιείται για την αξιολόγηση της μελλοντικής 
αύξησης της ζήτησης για υπηρεσίες πληροφόρησης. Όμως, είναι κατ'αρχή χρήσιμο να 
ρίξουμε μια πρώτη ματιά στον βαθμό κατά τον οποίο οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν άλλες 
εφαρμογές οι οποίες βασίζονται σε ΤΠ, καθώς το γεγονός αυτό μπορεί να παρέχει ένα 
χρήσιμο δείκτη της ανάπτυξης. 
Υποστηρίζεται ότι η αύξηση της χρήσης των υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης θα 
συνδέεται στενά με τον βαθμό αποδοχής εφαρμογών GJXOJÇ είναι η ηλεκτρονική ανταλλαγή 
δεδομένων (Electronic Data Interchange - EDI) και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (E-mail). Τα 
κέρδη όσον αφορά την απόδοση και το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που παρέχουν τέτοιες 
εφαρμογές είναι προφανή κατά πολύ πιο άμεσο τρόπο και ποσοτικοποιήσιμακατά πολύ πιο 
εύκολο τρόπο από τα αντίστοιχα κέρδη που παρέχει η χρησιμοποίηση υπηρεσιών 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Παρ'όλα αυτά, μέσω της υιοθέτησης της EDI και του 
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, οι επιχειρήσεις θα αποκτούν το μεγαλύτερο μέρος της 
τεχνολογίας που απαιτείται για να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες πληροφόρησης. Επιπλέον, 
είναι όλο και πιθανότερο να καταστούν ενήμερες σχετικά με τις υπηρεσίες πληροφόρησης 
μέσω της χρήσης αυτών των εφαρμογών εκ μέρους τους. Κατά τη χρησιμοποίηση του 
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μπορεί να καταστεί προφανής η διαθεσιμότητα υπηρεσιών 
πληροφόρησης μέσω ηλεκτρονικών πινάκων ανακοινώσεων. Οι χρήστες δικτύων EDI έχουν 
όλο και μεγαλύτρεη πιθανότητα να συναντήσουν υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης. 
Η επιχείρηση Dunn & Bradstreet, για παράδειγμα, ανακοίνωσε το 1994 ότι θα καταστήσει 
διαθέσιμες τις υπηρεσίες πληροφόρησης της επιχείρησης σε δίκτυα EDI, ενώ η ασφαλιστική 
κοινότητα εξυπηρετείται ήδη από υπηρεσίες ειδήσεων και πληροφοριών που παρέχονται 
μέσω εμπορικών δικτύων. 
63 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 4 
Επομένως μπορεί να είναι σημαντικός ο βαθμός αποδοχής της ηλκεκτρονικής ανταλλαγής 
δεδομένων και του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ως δείκτη της δυνητικής αύξησης της 
ζήτησης για υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Ενώ η υιοθέτηση αυτών των 
δυνατοτήτων ήταν βραδύτερη από ότι αρχικά αναμενόταν, υπάρχουν ενδείξεις ότι διαδίδεται 
σήμερα κατά τρόπο ταχύτερο, και ιδιαίτερα στην Ευρώπη. 
4.1 Η αυξανόμενη χρησιμοποίηση των δυνατοτήτων ηλεκτρονικής επικοινωνίας 
Οι επιχειρήσεις, οι οποίες επιθυμούν να ασκήσουν εμπορικές δραστηριότητες κατά τρόπο 
αποτελεσματικό, βρίσκονται υπό αυξημένη πίεση να υιοθετήσουν την ηλεκτρονική 
ανταλλαγή δεδομένων (EDI) και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (E-mail). Οι μεγάλοι 
οργανισμοί, ιδιαίτερα στο τομέα του λιανικού εμπορίου και στον αυτοκινητιστικό τομέα, 
ενδέχεται να επιμένουν να χρησιμοποιούν οι προμηθευτές την ηλεκτρονική ανταλλαγή 
δεδομένων. Βαθμιαία, η τάση αυτή διαδίδεται και στους άλλους τομείς. Υπάρχουν επίσης 
κινήσεις προς εξουδετέρωση της μονόπλευρης φύσης πολλών ζεύξεων EDI μεταξύ μεγάλων 
οργανισμών και μικρότερων προμηθευτών, καθ'όσον αυτό συχνά οδηγεί σε μια κατάσταση 
στην οποία τα εισερχόμενα μηνύματα EDI εκτυπώνονται και επανεισάγονται στο εντός της 
επιχείρησης σύστημα ή υφίστανται χειρονακτική επεξεργασία από εταιρείες χωρίς πλήρως 
ολοκληρωμένες δυνατότητες EDI. Το πρόβλημα αυτό αποτελεί επίσης ένα φραγμό στην 
επικοινωνία μέσω EDI μεταξύ MME. Οι οίκοι λογισμικού δέχονται πίεση να συμπεριλάβουν 
ικανότητα EDI στο τυπικό επιχειρηματικό λογισμικό, και το γεγονός αυτό μπορεί επίσης 
να συμβάλει στο να ενθαρρυνθεί η ευρύτερη υλοποίηση. 
Ο Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Ηλεκτρονικής Ανταλλαγής Μηνυμάτων (European Electronic 
Messaging Association-EEMA), προωθεί την χρήση όλων των μορφών ηλεκτρονικής 
ανταλλαγής μηνυμάτων, περιλαμβανομένης της EDI και του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, 
ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρηματοδοτεί ένα πρόγραμμα με τίτλο "Συστήματα 
ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένωνγια εμπορική χρήση" (Trade Electronic Data Interchange 
Systèmes - TEDIS), το οποίο έχει στόχο να προωθήσει την EDI και να άρει του φραγμούς 
που εμποδίζουν σήμερα την ευρύτερη υλοποίηση της. Υπάρχουν πολλές άλλες ειδικές για 
κάθε τομέα και περιφερειακές πρωτοβουλίες. Στην Ιταλία, για παράδειγμα, το EDIFORUM 
υποστηρίζει ένα δίκτυο περιφερειακών κέντρων που σκοπό έχουν την προαγωγή της 
ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 
4.1.1 Ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων 
Η ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων (EDI) αρχικά ήταν ένα μέσο ηλεκτρονικής ανταλλαγής 
εμπορικών πληροφοριών, απάντηση στα "βουνά από χαρτιά" και μια ενδεχόμενη λύση για 
το γραφείο χωρίς χαρτιά. Μέχρι στιγμής, οι επιπτώσεις είναι λιγότερο εντυπωσιακές 
δεδομένου του γεγονότος ότι μόνο το 1% των συναλλαγών στην Ευρώπη 
πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά. 
Στην Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ένας από τους πρωτοπόρους όσον αφορά τους 
αριθμούς χρηστών της EDI. Όμως, παρά το γεγονός ότι υπήρχαν περίπου 10.000 οργανισμοί 
οι οποίοι χρησιμοποιούσαν την EDI κατά τα τέλη του 1993, οι περισσότεροι από αυτούς 
χρησιμοποιούν μόνο δύο ή τρείς τύπους μηνυμάτων, και χαρακτηριστικά τους αντίστοιχους 
για παραγγελία και τιμολόγηση. Αυτό επιβεβαιώνει το γεγονός ότι ακόμη και στα πλαίσια 
των οργανισμών οι οποίοι έχουν υιοθετήσει την EDI, υπάρχει περιθώριο για μεγαλύτερη 
αξιοποίηση της δυνατότητας. Όμως, παρά την βραδεία αρχή, αναμένεται ότι μέχρι τα τέλη 
64 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τ^μα 4 
του 1994, το 70% των επιχειρήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου που απασχολούν τουλάχιστον 
2.000 άτομα θα χρησιμοποιούν την δυνατότητα EDI. 
Δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο η μη εμπορικής φύσης πληροφορία να μην 
ανταλλάσεται μέσω δυνατοτήτων EDI και πράγματι γίνεται όλο και πιο κοινή η κυκλοφορία 
διοικητικών δεδομένων κατ'αυτόν τον τρόπο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, π.χ., υπάρχει ένας 
αυξανόμενος αριθμός εκπαιδευτικών ιδρυμάτων τα οποία χρησιμοποιούν τη δυνατότητα 
EDI για την ανταλλαγή πληροφοριών. Ένα άλλο παράδειγμα είναι το χρηματοδοτούμενο 
από την Κοινότητα, πανευρωπαϊκό σχέδιο Frame, του οποίου πρόθεση είναι να αναπτύξει 
συστήματα για την επιτήρηση και τον έλεχγο της διακίνησης επικίνδυνων αγαθών. Η 
κατασκευαστική βιομηχανία, μέσω του EDICON, ερευνά την χρήση της δυνατότητας EDI για 
την ανταλλαγή σχεδίων βάσει υπολογιστών (CAD) και για την τεκμηρίωση προγραμμάτων. 
Η ηλεκτρονική μεταβίβαση δεδομένων έχει αρκετά ελκυστικά χαρακτηριστικά: μείωση της 
χειρωνακτικής επεξεργασίας και αποφυγή της επαναλαμβανόμενης εισαγωγής δεδομένων-
μείωση των σφαλμάτων και της επανάλειψης σφαλμάτων· ευελιξία ως προς τον χρόνο· 
μόνιμη διαθεσιμότητα που δεν περιορίζεται από τους φραγμούς των ζωνών χρόνου· και 
ταχεία επεξεργασία για την ανταλλαγή ενημερωμένων πληροφοριών. Είναι επίσης χρήσιμη 
για την εφαρμογή του συστήματος ιδανικών παραγγελιών (just in time ordering) και των 
διαδικασιών αποθήκευσης και παράδοσης. Τα εν λόγω πλεονεκτήματα μπορούν να 
αντιπροσωπεύουν σημαντικές οικονομίες χρόνου και κόστους καθιστώντας τους 
οργανισμούς περισσότερο παραγωγικούς και επαρκείς. 
Πριν όμως η EDI καταστεί μια κοινή μέθοδος ανταλλαγής δεδομένων υπάρχουν, όμως, 
θέματα ασφάλειας και νομιμότητας τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν και να επιλυθούν. 
Δεδομένου ότι ένα από τα κύρια οφέλη της EDI είναι η ευκολία της ανταλλαγής 
ανεξαρτήτως απόστασης και εθνικών συνόρων, όλες οι λύσεις όσον αφορά τα θέματα 
ασφαλείας και τα νομικά θέματα πρέπει επίσης να είναι εφαρμόσιμες και πέρα από τα 
εθνικά σύνορα. Η διερεύνηση αυτών των θεμάτων αποτελεί μέρος του προγράμματος TEDIS 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
Ο φορέας European Article Numbering Association International αναφέρει ότι μεταξύ των 
μελών του (ο χώρος δραστηριοτήτων του επεκτείνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη μέχρι την 
Νότιο και Κεντρική Αμερική, την Ασία τον Ειρηνικό και τη Νότια Αφρική), ο αριθμός των 
τελικών χρηστών των εθνικών προτύπων της EDI ανήλθε σε 18.089 το 1993, πράγμα που 
σημαίνει ότι σημειώθηκε αύξηση κατά 26,7% σε σχέση με το 1992. Το 1994, αναμένεται ότι 
ο εν λόγω αριθμός θα αυξηθεί σε 25.583 (αν και βεβαίως μπορεί να υπάρξουν και άλλοι 
χρήστες που δεν έχουν σχέση με τον προαναφερθέντα φορέα). Επιπλέον, το 1993 υπήρχαν 
2.889 χρήστες του προτύπου ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων EANCOM, πράγμα που 
αποτελεί αύξηση κατά 199%, ενώ για το 1994 προβλέπεται αύξηση κατά 100%. Το πρότυπο 
EANCOM λειτουργεί στα πλαίσια των προτύπων UN/EDIFACT και έχει την πρόθεση να 
παρέχει ένα πολυκλαδικό πρότυπο επικοινωνίας EDI. 
Η δυνητική σημασία της δυνατότητας EDI ως παράγοντα που συμβάλει στο ανταγωνιστικό 
πλεονέκτημα στις παγκόσμιες αγορές, οδήγησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προσπαθήσει 
να εξασφαλίσει ότι όλες οι περιφέρειες και όλοι οι τομείς θα μπορούν να επωφεληθούν από 
τη δυνατότητα της EDI. Ιδιαίτερα, αναγνωρίζει την ανάγκη να εστιαστούν ιδιαίτερα οι MME 
και οι λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες. Ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ένας από τους 
πρωτοπόρους χρήστες της EDI, άλλες χώρες, όπως για παράδειγμα η Ισπανία, μόλις τώρα 
αρχίζουν να συμμετέχουν σε ηλεκτρονικά δίκτυα για εμπορικούς σκοπούς. 
65 
Ετήσια. Wegn της MQ (199Π994) Τμήμα 4 
Στις ΗΠΑ, η EDI προωθήθηκε σημαντικά με την ανακοίνωση της κυβέρνησης Clinton ότι 
"μέχρι το 1997 θα χρησιμοποιούνται οι ηλεκτρονικές εμπορικές συναλλαγές από ολόκληρη 
την κυβέρνηση για κατάλληλες ομοσπονδιακές αγορές". Η ηλεκτρονική υποβολή προσφορών 
ήταν επίσης ένας από του 10 τομείς δραστηριότητος στον οποίο, σύμφιωνα με την έκθεση 
Bangemann που υποβλήθηκε στη σύνοδο της Κερκύρας, συνιστάται η ανάληψη δράσης. 
4.1.2 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο 
Υπολογίζεται ότι κατά το 1993 υπήρχαν σε παγκόσμιο επίπεδο περίπου 30 εκατομμύρια 
χρήστες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Αναμένονται ετήσιοι ρυθμοί ανάπτυξης της τάξης του 
20-30%, με αποτέλεσμα να προβλέπονται, μέχρι το 1995, τουλάχιστον 50 εκατομμύρια 
χρήστες (Πηγή: Electronic Mail Association). 
Είναι σίγουρο ότι αυξάνεται η χρήση του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από τους 
οργανισμούς, ιδιαίτερα υπό τη μορφή εσωτερικού μηχανισμού επικοινωνίας. Οι δημόσιες 
διοικήσεις επίσης, λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να επωφεληθούν από την τεχνολογία 
και να αναλάβουν την πρωτοπορεία για να ενθαρρτϊνουν άλλους οργανισμούς να κάνουν 
το ίδιο. Η Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου των Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
πρόκειται να εφοδιασθεί με λογισμικό ηλεκτρονικού ταχυδρομείου το οποίο θα δίνει 
πρόσβαση σε 1.700 χρήστες που είναι διεσπαρμένοι σε πέντε σημεία στις Βρυξέλλες. Το 
υφιστάμενο σύστημα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Επιτροπής αντικαθίσταται από ένα 
σύστημα Χ.400 το οποίο τελικώς θα παρέχει πρόσβαση σε περισσότερα από 60 σημεία. Η 
Επιτροπή παράγει σήμερα περίπου 180.000 μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου το μήνα 
(στοιχείαγια τον Ιούνιο 1994), από τα οποία περίπου 35.000 είναι εξωτερικές επικοινωνίες. 
Περίπου 13.000 υπάλληλοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ήδη εφοδιασμένοι με 
δυνατότητα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και οι μισοί περίπου το χρησιμοποιούν σε τακτική 
βάση, ενώ προβλέπονται επίσης οι προαναφερθέντες ρυθμοί ανάπτυξης 20-30%. Με την 
αντικατάσταση του υπάρχοντος συστήματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Επιτροπής που 
αναπτύχθηκε στο εσωτερικό της, από ένα πλήρως συμμορφωμένο σύστημα Χ.400 (88), 
στόχος τηε Επιτροπής είναι κάθε θέση εργασίας να είναι εφοδιασμένη με ένα ομοιογενές 
προηγμένο σύστημα μέχρι τα τέλη του 1995. Η επιλογή του Χ.400 (88) σε όλα τα ευρωπαϊκά 
όργανα επιτρέπει μια υψηλής ποιότητας επικοινωνία μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. 
Επιπρόσθετα, κάθε θέση εργασίας της Επιτροπής που είναι εφοδιασμένη με ηλεκτρονικό 
ταχυδρομείο μπορεί επίσης να ανταλλάσσει μηνύματα με το INTERNET και έχει 
ηλεκτρονική πρόσβαση σε υπηρεσίες τηλετυπίας και τηλεομοιοτυπίας. Στις ΗΠΑ είναι 
δυνατόν να αποσταλεί ηλεκτρονικό ταχυδρομείο απευθείας στον Πρόεδρο και στον 
Αντιπρόεδρο μέσω διαφόρων εμπορικών υπηρεσιών όπως επίσης και μέσω του Internet. Η 
βρετανική κυβέρνηση δήλωσε ότι θα υλοποιήσει παρόμοια μέτρα για επικοινωνία με 
υπουργούς της κυβέρνησης. 
Οι κύριες δημόσιες ευρωπαϊκές υπηρεσίες ηλεκτρονικής ανταλλαγής μηνυμάτων 
αλληλοσυνδέονται σήμερα χρησιμοποιώντας το διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο 
πρωτόκολλο επικοινωνιών Χ.400. Η Ευρωπαϊκή Ένωση Ηλεκτρονικής Ανταλλαγής 
Μηνυμάτων (European Electronic Messaging Association - EEMA), προάγει την επικοινωνία 
μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου* εκδίδοντας ένα τακτικά ενημερωνόμενο μητρώο το οποίο 
υποδεικνύει ποιοί τομείς διαχείρισης της ευρωπαϊκής δημόσιας διοίκησης (European 
ADministration Management Domains - ADMD) συνδέονται μεταξύ τους και με άλλους τομείς 
ADMD σε παγκόσμιο επίπεδο. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει αντίστοιχο του πρότυπου 
πρωτοκόλλου Χ.500 για υπηρεσίες ηλεκτρονικού ευρετηρίου. Το πρότυπο Χ.500 έχει την 
πρόθεση να καταστήσει ευκολότερες τις αναζητήσεις σε ευρετήρια μέσω διασύνδεσης 
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με δίκτυα όπως είναι το Internet. 
66 
Ετήσια έκθεση trvz IMP (1993-1994) , Ταήμα 4 
Το 1993, η ένωση ΕΕΜΑ ανέπτυξε στενότερους δεσμούς με την κοινότητα του Internet και 
χρηματοδότησε σχέδια τα οποία θα εξετάσουν τη διασυνεργασία μεταξύ των χρηστών του 
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου Χ.400 και του Internet, αναγνωρίζοντας ότι ο καλύτερος τρόπος 
προώθησης της γενικής ανάπτυξης της κίνησης του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είναι η 
συνεργασία μεταξύ των διαφόρων συστημάτων παροχής 
Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο είναι μια δημοφιλής δυνατότητα σε μεγάλους οργανισμούςπου 
είναι διεσπαρμένοι σε πολλά σημεία, και παρέχει μια αποτελεσματική ως προς το κόστος 
επικοινωνιακή σύνδεση μεταξύ των απασχολουμένων. Ενώ οι μικρότεροι οργανισμοί έχουν 
μια λιγότερο πιεστική ανάγκη για μηχανισμούς εσωτερικής επικοινωνίας, τα οφέλη τα οποία 
μπορεί να προκύψουν από το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο για εξωτερικές επικοινωνίες είναι 
χωρίς αμφιβολία μεγαλύτεραγια τις MME παρά για τους μεγαλύτερους οργανισμούς Όμως 
σήμερα το πλήρες δυναμικό του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου απέχει πολύ από του να έχει 
πλήρως αξιοποιηθεί και υπάρχει περιθώριο για πολύ μεγαλύτερες εφαρμογές του 
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ως οργάνου επικοινωνίας μεταξύ οργανισμών. 
4.2 Η χρήση της πληροφόρησης στα πλαίσια επιλεγμένων ευρωπαϊκών 
βιομηχανικών τομέων 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επιχειρήσει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της έλλειψης 
ακριβών δεδομένων σχετικά με τη ζήτηση πληροφοριών μέσω μιας σειράς ερευνητικών 
μελετών. Η ομάδα παρατηρητών της αγοράς πληροφόρησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 
(ομάδα ΙΜΟ) έχει δώσει εντολή για την πραγματοποίηση έρευνας με σκοπό να 
προσδιορισθούν ο τρόπος κατά τον οποίο οι οργανισμοί χρησιμοποιούν την πληροφορία, 
οι επιπτώσεις που μπορεί να έχει η πληροφορία στην ανταγωνιστικότητα τους, καθώς και 
ο τρόπος κατά τον οποίο θα εξελιχθεί η κατάσταση στο μέλλον. Οι εν λόγω μελέτες είναι 
ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες διότι πραγματοποιούν ανασκόπηση της χρήσης εφαρμογών όπως 
είναι η EDI και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο καθώς επίσης και οι υπηρεσίες ηλεκτρονικής 
πληροφόρησης. 
Το 1993 πραγματοποιήθηκαν μελέτες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στους τομείς των μεταφορών, 
των ασφαλίσεων και της βιοτεχνολογίας. Επιπρόσθετα, πραγματοποιήθηκαν τηλεφωνικές 
έρευνες στις οποίες συμμετείχαν 2.000 στελέχη από όλη την Ευρώπη, εκ των οποίων 750 
προέρχονταν από κάθε έναν από τους τομείς των μεταφορών και των ασφαλίσεων και 500 
από τον τομέα της βιοτεχνολογίας. Κύριος στόχος αυτών των ερευνών ήταν να εξακριβωθεί 
η σημασία της πληροφορίας σε σχέση με την ανταγωνιστικότητα. Τα εν λόγω στελέχη 
ερωτήθηκαν σχετικά με μια ποικιλία θεμάτων σχετικών με την πληροφόρηση και την 
τεχνολογία και τους ζητήθηκε ιδιαίτερα να σχολιάσουν τόσο την τρέχουσα χρήση 
ηλεκτρονικών μέσων από τους οργανισμούς τους, όσο και την αναμενόμενη χρησιμοποίηση 
τους στο μέλλον. 
Στους τρείς τομείς που ερευνήθηκαν το 1993 είναι σαφές ότι, σύμφωνα με τις ενδείξεις, η 
πληροφορία θεωρείται ότι παίζει ένα σημαντικό ρόλο στην ανταγωνιστικότητα. Αυτό 
παρουσιάζεται στον πίνακα 4.1 παρακάτω. 
67 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tuum4 
Πίνακας 4.1 Απόψεις σχετικά με την επίδραση της πληροφόρησης στην 
ανταγωνιστικότητα 
Επίδραση της 
Ι πληροφόρησης στην 
Ι ανταγωνιστικότητα 
Μεγάλη 
Μέση 
Χαμηλή/άγνωστη 
Σύνολο 
Μέγεθος δείγματος Τομέας . 
Μεταφορές 
38% 
43% 
19% 
100% 
750 Ασφαλίσεις 
47% 
40% 
13% 
100% 
750 Βιοτεχνολογία 
40% 
35% 
25% 
100% 
500 
Πηγή: Η Οι επιπτώσεις της χρήσης πληροφοριών στις επιδόσεις των εταιρειών" 
(Impact of Information Usage on Companies Performance), BIS Strategic 
Decisions 
Στις περιπτώσεις όπου οι οργανισμοί αρχίζουν να αναγνωρίζουν τη σχέση μεταξύ 
πληροφόρησης και ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος, ενδέχεται να συνεχισθεί η τάση προς 
μια αυξημένη ζήτηση για αξιόπιστες, έγκυρες και ευκόλως προσβάσιμεςπληροφορίες. Αυτό 
θα ισχύει ιδιαίτερα αν επιτύχουν οι προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να 
κοινοποιηθείσας μικρομεσαίεςεπιχειρήσειςτα εμπορικάπλεονεκτήματατης πληροφόρησης. 
Προς το παρόν, από τη μαρτυρία προκύπτει ότι οι μικρότερες επιχειρήσεις (με λιγότερους 
από 50 απασχολουμένους) πιστεύουν ότι η πληροφόρηση έχει μικρή επίδραση στην 
ανταγωνιστικότητα. Το γεγονός αυτό τονίζει την ανάγκη για ένα συνεχές πρόγραμμα 
εκπαίδευσης και υποστήριξης για τις MME. 
4.2.1 Μεταφορές 
Ο τομέας των μεταφορών στην Ευρώπη πάσχει από πλεονάζουσα δυναμικότητα, ενώ 
εντείνεται ο ανταγωνισμός με την επιπρόσθετη πίεση που προέρχεται από την Ανατολική 
Ευρώπη. Από τις μελέτες περιπτώσεων προκύπτει η μαρτυρία ότι η εφαρμογή της 
τεχνολογίας πληροφόρησης μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την αξιοπιστία και την ταχύτητα 
παράδοσης των μηχανισμών μεταφορών. Αρχίζουν να χρησιμοποιούνται ευρύτερα 
μηχανισμοί όπως είναι η EDI Στα πλαίσια των μεγαλύτερων οργανισμών υπάρχει ήδη η 
διαπίστωση ότι έχουν να επιλέξουν μετάξι της "χρήσης του EDI ή της εξαφάνισης". Στις 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις το μήνυμα δεν έχει φτάσει ακόμα. Σε ένα τομέα ο οποίος 
κυριαρχείται από την τιμή και όχι από την ποιότητα της υπηρεσίας και στον οποίο οι MME 
διστάζουν να επενδύσουν σε τεχνολογία πληροφόρησης που θεωρείται ότι οφελεί κυρίως 
τον πελάτη, υπάρχει σαφώς μια επείγουσα ανάγκη για συνεχή προγράμματα εκπαίδευσης 
και ενημέρωσης. 
Ένας ακόμη φραγμός στη ροή πληροφοριών στον τομέα των μεταφορών είναι η έλλειψη 
τυποποιημένων μηνυμάτων και επικοινωνιακών ζεύξεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
αντιμετωπίζει το θέμα αυτό με δραστηριότητες όπως είναι η υποστήριξη του σχεδίου 
τυποποίησης με τίτλο "Διεθνές Πλαίσιο Μηνυμάτων στον Τομέα της Προώθησης και των 
68 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua4 
Μεταφορών (International Forwarding and Trasporting Message Framework - IFTMR). 
Πρόκειται, κατ'ανάγκη, για μια μακρά και περίπλοκη διαδικασία, η οποία όμως θεωρείται 
ως ουσιαστική συμμετοχή για την άρση των φραγμών στις ηλεκτρονικές εμπορικές 
συναλλαγές και επικοινωνίες. 
Η έκταση κατά την οποία τα ηλεκτρονικά μέσα έχουν διεισδύσει στον τομέα των μεταφορών 
το 1993 απεικονίζεται στον παρακάτω πίνακα 4.2, μαζί με τις προβλέψεις για χρήση το 
1998. 
Πίνακας 4.2 Οι οργανισμοί μεταφορών αναφέρουν σχετικά με τη χρήση των 
ηλεκτρονικών μέσων το 1993 και σχετικά με την αναμενόμενη χρήση τους 
το 1998 
100 
Βάσος Videotex CD-ROM E-Mail EDI Εξαον ΙΙραγμαχο- Κινιρά 
δεδομένων xnijiéva κοίικπ) (πκηήμακα 
oe απευθείας δίχτυα τηλεόια· «luuHwuvuiiv 
σύνδβση κέψαον 
Ϊ993 ^1998 
Μίγεθος δείγματος 750 
Πηγή: "Ρι επιπτώσεις της χρήσης πληροφοριών στις επιδόσεις των εταιρειών (Impact of 
Information Usage on Companies Performance), BIS Strategic Decisions. 
Οι προβλεπόμενες αυξήσεις στη χρήση των CD-ROM (100%), του ηλεκτρονικού 
ταχυδρομείου(55%), της τηλεοπτικογραφίας (videotex) (24%), της ηλεκτρονικής ανταλλαγής 
δεδομένων- EDI (23%), και των εξειδικευμένων δικτύων (22%), καθώς και η συνεχιζόμενη 
δημοτικότητα των βάσεων δεδομένων σε απευθείας σύνδεση, οι οποίες αναμένεται ότι θα 
χρησιμοποιούνται σε 14% περισσότερους οργανισμούς μέχρι το 1998, επιβεβαιώνει το 
γεγονός ότι το μήνυμα της εποχής της ηλεκτρονικής πληροφόρησης φτάνει σε ένα 
μεγαλύτερο ακροατήριο, και ότι οι εν λόγω τεχνολογίες δεν βρίσκονται σε ανταγωνισμό 
μεταξύ τους αλλά αποτελούν ένα συμπληρωματικό σύνολο δυνατοτήτων στο νέο πλαίσιο 
των ηλεκτρονικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. 
69 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua4 
4.2.2 Ασφαλίσεις 
Ο τομέας των ασφαλίσεων είναι, επίσης, πολύ ανταγωνιστικός, με υψηλούς ρυθμούς 
ανάπτυξης όχι μόνο στις λιγότερο αναπτυγμένες αγορές όπως είναι η Ισπανία, η Ιταλία και 
η Πορτογαλία αλλά επίσης και σε περισσότερο αναπτυγμένες αγορές, όπως είναι, π.χ. η 
Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Καθώς προχωρεί η φιλελευθεροποίηση στην Ευρώπη, 
θα αυξηθεί η πίεση για ανταγωνιστικά προϊόντα και αμοιβές σε ολόκληρη την Ευρώπη μέσω 
διεθνών μεσιτών. Οι εξελίξεις αυτές θα αυξήσουν την ανάγκη για ταχεία πρόσβαση σε 
ευέλικτες υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης και ζεύξεις επικοινωνιών. 
Οι συμμετέχοντες στην έρευνα από τον ασφαλιστικό κλάδο ερωτήθιτκαν ποια ηλεκτρονικά 
μέσα χρησιμοποιούνταν στους οργανισμούς τους το 1993 και ποια επρόκειτο να 
χρησιμοποιηθούν το 1998. Οι απαντήσεις τους εμφανίζονται στον πίνακα 4.3 παρακάτω. 
Πίνακας 4.3 Οι ασφαλιστικοί οργανισμοί αναφέρουν σχετικά με τη χρήση ηλεκτρονικών 
μέσων το 1993 και σχετικά με την αναμενόμενη χρήση τους το 1998 
100 
Βάσης Videotex 
δΡδομενων 
σεαπευϋεύις 
σύνδεση 
Μέγεθος δείγματος 750 CD-ROM E-Mai 
1993 ^1998 GÇnov- Πραγματο-
χευμένα ποίηση 
τηλεΜα· 
χέψεων 
Πηγή: Οι επιπτώσεις της χρήσης πληροφοριών στις επιδόσεις των εταιρειών" (Impact of 
Information Usage on Companies Performance), BIS Strategic Decisions. 
Οι ασφαλίζεις είναι ένας τομέας στον οποίο πολλοί οργανισμοί, και ιδιαίτερα οι 
μεγαλύτερες επιχειρήσεις, έχουν ήδη αρχίσει να επωφελούνται από τα πλεονεκτήματα που 
μπορεί να παρέχει η νέα τεχνολογία και ιδιαίτερα η ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών. 
Επομένως, δεν πρέπει να μας εκπλήσει το γεγονός ότι το 72% των οργανισμών 
χρησιμοποιούν ήδη βάσεις δεδομένων σε απευθείας σύνδεση και ότι μέχρι το 1998, 
αναμένεται επίσης ότι το 70% περίπου θα χρησιμοποιεί EDI και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. 
Και αυτό παρά τις αβεβαιότητες σχετικά με το νομικό καθεστώς των ηλεκτρονικών 
εγγράφων. 
70 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 4 
Ο κύριος λόγος για την υιοθέτηση των ηλεκτρονικών μέσων είναι το δυναμικό για 
εξοικονόμηση χρόνου. Στον τομέα αυτόν, όπως και για τους άλλους που ερευνήθηκαν, έχει 
μεγαλύτερη σημασία η πρόσβαση σε ένα μεγαλύτερο εύρος πληροφοριών καλύτερης 
ποιότητας παρά η εξοικονόμηση κόστους. 
4.2.3 Βιοτεχνολογία 
Από τις μελέτες περιπτώσεων και από τηλεφωνικές έρευνες προκύπτει ότι, αν και πρόκειται 
για ένα τομέα ο οποίος είναι ενήμερος της σημασίας της πρόσβασης σε πληροφορίες και των 
πλεονεκτημάτων που μπορούν να προσφέρουν τα μέσα και τα δίκτυα ηλεκτρονικής 
αποθήκευσης πληροφοριών, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για σημαντική αύξηση της 
χρήσης της νέας τεχνολογίας και των νέων πηγών πληροφόρησης. 
Προς το παρόν, τα έντυπα είναι η κυριαρχούσα μορφή ανταλλαγής τόσο εσωτερικών όσον 
και εξωτερικών πληροφοριών. Το ένα τρίτο των οργανισμών ανέφερε ότι χρησιμοποιεί 
ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, αν και επρόκειτο χαρακτηριστικά για εσωτερικό μηχανισμό, που 
επεκτείνεται σε πολλές τοποθεσίες. Από τα σχόλια στις μελέτες περιπτώσεων προκύπτει ότι 
ακόμη και στις περιπτώσεις όπου χρησιμοποιείται ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, δεν 
χρησιμοποιείται το πλήρες δυναμικό του. Ένα παρόμοιο υπόδειγμα προκύπτει και για την 
EDI και τα εξειδικευμένα δίκτυα. 
Ο πίνακας 4.4 παρακάτω απεικονίζει τον τρόπο κατά τον οποίο αναμένεται να εξελιχθεί 
η χρήση των ηλεκτρονικών μέσων κατά τα επόμενα πέντε έτη, δείχνοντας πόσοι οργανισμοί 
χρησιμοποιούσαν κάθε μέσο το 1993 και πόσοι αναμένεται να τα χρησιμοποιούντο 1998. 
Φαίνεται επίσης πιθανό ότι, εκτός από την αύξηση στον αριθμό των χρηστών, θα οι 
υφιστάμενες δυνατότητες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου θα χρησιμοποιούνται ευρύτερα για 
εξωτερικές επικοινωνίες. 
71 
ΒΦν ttfm της IMQ (WW-WQ Τμήμα 4 
Πίνακας 4.4 Οι οργανισμοί βιοτεχνολογίας αναφέρουν σχετικά με την χρήση των 
ηλεκτρονικών μέσων το 1993 και σχετικά με την αναμενόμενη χρήση τους 
το 1998 
% 
Βάσος Videotex CD-ROM E-Miil 
δεδομένων 
οε απευθείας 
σύνδεση • &93@1998 EDI ΠΕειδι- ΙΙραγματο-
κευμένα ποίηοη 
Μκτυα τηλεδια-
κί-ψεων 
Μέγεθος δείγματος S00 
Πηγή: "Ρι επιπτώσεις της χρήσης πληροφοριών στις επιδόσεις των εταιρειών" (Impact of 
Information Usage on Companies Performance), BIS Strategic Decisions. 
Μέχρι το 1998, αναμένεται ότι περισσότερο από το 50% των οργανισμών του τομέα 
βιοτεχνολογίας θα χρησιμοποιούν βάσεις δεδομένων σε απευθείας σύνδεση, EDI, 
ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και τηλεοπτικογραφία (videotex). Επίσης το 44% των οργανισμών 
θα χρησιμοποιούν CD-ROM και το 41% εξειδικευμένα δίκτυα. Υπάρχει μικρότερη ποικιλία 
στους τύπους ηλεκτρονικών μέσων που χρησιμοποιούνται στη βιοτεχνολογία σε σύγκριση 
με τους άλλους τομείς, όπου υπάρχει η τάση να δεσπόζουν η απευθείας σύνδεση, η EDI και 
το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. 
4.3 Απασχόληση, επιπτώσεις στην εκπαίδευση και επιμόρφωση 
Ο αντίκτυπος που θα έχει η αυξημένη ζήτηση για πληροφορίες στην απασχόληση, την 
εκπαίδευση και την επιμόρφωση εξετάζεται από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Για την 
επιτυχία του προτεινόμενου Ευρωπαϊκοί) Κοινού Χώρου Πληροφόρησης, και για να 
μπορέσει η Ευρώπη να αξιοποιήσει το πλήρες δυναμικό της επερχόμενης εποχής της 
πληροφόρησης, θα είναι αναγκαίο να εξασφαλισθεί ότι ο πληθυσμός θα είναι καλά 
εκπαιδευμένοςκαι καταρτισμένος στις δεξιότητες που απαιτούνται από τις νέες τεχνολογίες. 
Υπάρχει η ανάγκη για δέσμευση όσον αφορά την "ισόβια μάθηση". Δεδομένουτου γεγονότος 
ότι οι απαιτούμενες δεξιότητες θα υπόκεινται σε συνεχή και ταχεία μεταβολή, πρέπει να 
υπάρχει πρόσβαση σε δυνατότητες εκπαίδευσης και ανάπτυξης καθ'όλη τη διάρκεια της 
ζωής. Είναι ιδιαίτερα επιθυμητό να έχουν όλα τα τμήματα του πληθυσμού ίση πρόσβαση 
στις πληροφορίες καθώς επίσης και την ικανότητα να τις χρησιμοποιούν. Τα θέματα αυτά 
εξετάζονται σε δύο έγγραφα που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 1993. Το πρώτο 
είναι η Λευκή Βίβλος με τίτλο "Ανάπτυξη, Ανταγωνιστικότητα, Απασχόληση: οι προκλήσεις 
και η αντιμετώπιση τους για τη μετάβαση στον 21ο αιώνα" και το δεύτερο είναι η Πράσινη 
72 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) ΤαίΙμα 4 
Βίβλος με τίτλο "Ευρωπαϊκή βοινωνική Πολιτική: εναλλακτικές δυνατότητες για την 
Ενωση". 
Η απόκτηση μιας ποικιλίας σχετικών με την πληροφόρηση δεξιοτήτων ενδέχεται να καταστεί 
ουσιαστικής σημασίας για την πλήρη συμμετοχή ενός ατόμου στην κοινωνία. Στην εργασία, 
η αύξηση της ζήτησης για πληροφορίες θα συναγωνίζεται την αύξηση της ζήτησης για άτομα 
τα οποία θα μπορούν να έχουν πρόσβαση και να ερμηνεύουν τις εν λόγω πληροφορίες. 
Εκτός από τις αυξημένες δυνατότητες για ειδικούς στον τομέα της πληροφόρησης, θα 
υπάρχει επίσης ανάγκη να προσαρμόζονται και τα άλλα άτομα στους νέους τρόπους 
εργασίας που θα απαιτεί το πλούσιο σε πληροφορίες μέλλον. Θα είναι αναγκαίο να 
βελτιωθούν οι ικανότητες επεξεργασίας πληροφοριών όλων μας, διότι τέτοια θα είναι η 
έκταση της διείσδυσης των εφαρμογών της τεχνολογίας πληροφόρησης σε όλες τις πλευρές 
της ζωής. 
73 
ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (ΕΤΑ) 
Για να μπορέσει ο ευρωπαϊκός τομέας υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης να επιτύχει 
το πλήρες δυναμικό του πρέπει να αρθεί ένας αριθμός φραγμών. Η ποικιλία των γλωσσών 
που υπάρχει στην Ευρώπη σημαίνει ότι για να μπορέσουν οι εταιρείες να απευθυνθούν στην 
πανευρωπαϊκή αγορά, τα προϊόντα και οι υπηρεσίες πρέπει να είναι προσπελάσιμα σε 
πολλές γλώσσες. Η ευκολία πρόσβασης στην τεχνολογία και στην ανάκτηση πληροφοριών 
είναι επίσης κρίσιμης σημασίας. Για την αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων, 
πραγματοποιούνται επενδύσεις από μεμονωμένους οργανισμούς σε ερευνητικά 
προγράμματα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέχει επίσης υποστήριξη σ'αυτόν τον τομέα. Είναι 
ευρύτατα αναγνωρισμένο, ότι η δραστηριότητα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 
(ΕΤΑ) είναι κρίσιμη για την απόδοση της ευρωπαϊκής οικονομίας, ιδιαίτερα στις λιγότερο 
ευνοημένες περιφέρειες, και ότι, επομένως, η ΕΤΑ θα είναι ένας από τους κρίσιμους 
παράγοντες σε οποιαδήποτε οικονομική ανάκαμψη. 
Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ΕΤΑ, στα πλαίσια του Τέταρτου 
Προγράμματος Πλαισίου της, ολοκληρώθηκαν στις 16 Ιουνίου 1993 και στη συνέχεια έγιναν 
αποδεκτές, στις 26 Απριλίου 1994, από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καθώς και από το 
Κοινοβούλιο δύο εβδομάδες αργότερα. Το πρόγραμμα ακολουθεί την επιτυχή ολοκλήρωση 
των τριών προηγούμενων προγραμμάτων. Ενώ το Τέταρτο Πρόγραμμα Πλαίσιο βασίζεται 
στα επιτεύγματα του Τρίτου Προγράμματος Πλαισίου, δίνεται μια νέα έμφαση. Τα 
προηγούμενα προγράμματα εστιάζονταν στην τεχνολογία με μικρό περιθώριο για πρακτική 
εφαρμογή. Τώρα, προτεραιότητες είναι ο συντονισμός της έρευνας και της διάδοσης των 
αποτελεσμάτων, καθώς και η ανάγκη για πρακτικές εφαρμογές. Η μεταβίβαση των 
αποτελεσμάτων από τα ερευνητικά εργαστήρια στις εταιρείες που ανήκουν σε διαφορετικούς 
τομείς θεωρείται ότι αποτελεί βασικό στοιχείο για την τόνωση της καινοτομίας. 
Αναγνωρίζεται η σημασία της ιδιωτικής και της εθνικής δραστηριότητας ΕΤΑ, ενώ σκοπός 
του προγράμματος είναι να υποστηρίξει και να καταστήσει δυνατή την πληρέστερη 
αξιοποίηση αυτών των πρωτοβουλιών, διευκολύνοντας τη συνεργασία μεταξύ των κρατών 
μελών και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Υπάρχει επίσης η πρόθεση να δημιουργηθούν οι 
συνθήκες για συνδυασμένες ερευνητικές προσπάθειες σε κλίμακα που να συναγωνίζεται τις 
ΗΠΑ και την Ιαπωνία. 
Στο σημερινό οικονομικό κλίμα, αποδίδεται υψηλή προτεραιότητα στις δραστηριότητες ΕΤΑ 
οι οποίες θα υποστηρίζουν την τρέχουσα απασχόληση και θα δημιουργήσουν νέες 
δυνατότητες απασχόλησης. Επομένως, η έρευνα θα συμβάλει στην ενίσχυση της 
ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας. Υπάρχει υψηλό δυναμικό ανάπτυξης στις 
νέες αγορές που θα προκύψουν από επιτυχείς εφαρμογές της τηλεπληροφορικής. Υπάρχουν 
δυνατότητες σε πεδία τόσο ποικιλόμορφα όσο είναι η μάθηση εξ αποστάσεως και η 
διαχείριση της οδικής κυκλοφορίας, καθώς και όσον αφορά τη δημιουργία δυνατοτήτων που 
θα διευκολύνουν την ανεξαρτησία των γηραιών ατόμων ή των ατόμων με ειδικές ανάγκες. 
Αναμένεται ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία ηλεκτρονικής πληροφόρησης θα δημιουργήσει νέες 
εμπορικές δυνατότητες για άλλους τομείς. Παρέχοντας πρόσβαση στα προϊόντα και στις 
υπηρεσίες της βιομηχανίας ηλεκτρονικής πληροφόρησης, προσθέτοντας αξία σ'αυτά ή 
χρησιμοποιώντας τα, τομείς όπως είναι η εκπαίδευση, η υγεία, η ψυχαγωγία και η 
μεταποίηση πρέπει να επιτύχουν συμπληρωματική ανάπτυξη. Για να γίνει αυτό δυνατό, τα 
74 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τμήμα 5 
προϊόντα και οι υπηρεσίες πρέπει να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των δυνητικών 
χρηστών και να είναι ευκόλως προσπελάσιμα. 
Για το Τέταρτο Πρόγραμμα Πλαίσιο έχουν διατεθεί 12,3 δισ. ECU. Στόχοι του είναι να 
υλοποιήσει προγράμματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (ΕΤΑ) και προγράμματα 
επιδείξεων, μέσω της προώθησης της συνεργασίας τόσο με επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα 
και πανεπιστήμια όσο και μεταξύ των εν λόγω φορέων, να προωθήσει τη συνεργασία με 
τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς στο πεδίο της κοινοτικής ΕΤΑ και των επιδείξεων· 
να διαδώσει και να αξιοποιήσει τα αποτελέσματα των κοινοτικών δραστηριοτήτων ΕΤΑ και 
επιδείξεων και να τονώσει την κατάρτιση και κινητικότητα των ερευνητών στην Κοινότητα. 
Οι επιστημονικοί και τεχνολογικοί στόχοι βασίζονται σε τέσσερις δραστηριότητες: 
Η πρώτη δραστηριότητα (9.432 εκατ. ECU) καλύπτει προγράμματα έρευνας, 
τεχνολογικής ανάπτυξης και επιδείξεων. Για τις τεχνολογίες πληροφόρησης και 
επικοινωνιών έχουν διατεθεί 3.405 εκατ. ECU, για τις βιομηχανικές τεχνολογίες 
1.995 εκατ. ECU, για το περιβάλλον 1.080 εκατ. ECU, για βιολογικές επιστήμες και 
τεχνολογίες 1.572 εκατ. ECU, για τη μη πυρηνική ενέργεια 1.002 εκατ. ECU, για την 
έρευνα που αφορά μια πολιτική για τις μεταφορές 240 εκατ. ECU και για 
στοχοθετημένη κοινωνικοοικονομική έρευνα 138 εκατ. ECU. 
Η δεύτερη δραστηριότητα (540 εκατ. ECU) καλύπτει την προώθηση της συνεργασίας 
στο πεδίο της κοινοτικής έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης με τρίτες 
χώρες και διεθνείς οργανισμούς. 
Η τρίτη δραστηριότητα (330 εκατ. ECU) καλύπτει τη διάδοση και την αξιοποίηση 
των αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων της κοινοτικής έρευνας, τεχνολογικής 
ανάπτυξης και επίδειξης. 
Η τέταρτη δραστηριότητα (774 εκατ. ECU) θα τονώσει την κατάρτιση και την 
κινητικότητα των ερευνητών στην Κοινότητα. 
Παρακάτω περιγράφονται συνοπτικά ειδικά προγράμματα που είναι σχετικά με τη 
βιομηχανία και την αγορά πληροφόρησης. 
5.1 Εφαρμογές τηλεπληροφορικής κοινού ενδιαφέροντος 
Για το ειδικό πρόγραμμα ΕΤΑ και επιδείξεων στον τομέα των εφαρμογών 
τηλεπληροφορικής κοινού ενδιαφέροντος, που καλύπτει την περίοδο 1994-1998, έχουν 
διατεθεί από τον προϋπολογισμό 843 εκατ. ECU. Στόχος του ειδικού προγράμματος είναι 
να αναπτυχθούν και να επικυρωθούν από τεχνικής πλευράς συστήματα και υπηρεσίες 
τηλεπληροφορικής που να διαλειτουργούνσε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα εν λόγω 
συστήματα και υπηρεσίες πρέπει να ικανοποιούν τις απαιτήσεις των χρηστών και να 
μεγιστοποιούν τη χρησιμοποίηση γενικευμένων υποδομών και εξοπλισμού κατά τρόπο όσο 
το δυνατόν πιο οικονομικά βιώσιμο. 
Το πρόγραμμα αποτελείται από πέντε τομείς δραστηριοτήτων: 
• τηλεπληροφορική για υπηρεσίες δημοσίου ενδιαφέροντος· 
• τηλεπληροφορική για γνώση· 
75 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τ^μα 5 
• τηλεπληροφορική για τη βελτίωση της απασχόλησης και της ποιότητας ζωής· 
• οριζόντιες δραστηριότητες ΕΤΑ· 
• οριζόντιες δράσεις. 
5.2 Τεχνολογίες πληροφόρησης 
Για το ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στο πεδίο των τεχνολογιών 
πληροφόρησης, που καλύπτει την περίοδο 1994-1998, έχουν διατεθεί από τον 
προϋπολογισμό 1.932 εκατ. ECU. Στόχος του ειδικού προγράμματος είναι να συμβάλει προς 
τη δημιουργία μια ευρωπαϊκής υποδομής πληροφόρησης με σκοπό να διασφαλιστεί η 
μελλοντική ανταγωνιστικότητα του συνόλου της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και να βελτιώσει 
την ποιότητα ζωής. 
Οι δραστηριότητες του προγράμματος οργανώνονται στα πλαίσια τριών ενοτήτων: 
• τεχνολογίες λογισμικού· 
• τεχνολογίες για συστατικά μέρη και υποσυστήματα ΤΠ· 
• τεχνολογίες πολυμέσων. 
5.3 Προηγμένες τεχνολογίες επικοινωνιών 
Για το ειδικό πρόγραμμα ΕΤΑ και επιδείξεων στον τομέα των προηγμένων τεχνολογιών και 
υπηρεσιών για επικοινωνίες, που καλύπτει την περίοδο 1994-1998, έχουν διατεθεί από τον 
προϋπολογισμό 630 εκατ. ECU. Στόχος του ειδικού προγράμματος είναι να αναπτυχθούν 
προηγμένα συστήματα και υπηρεσίες επικοινωνιών για την οικονομική ανάπτυξη και 
κοινωνική συνοχή της Ευρώπης, λαμβάνοντας υπόψη την ταχεία εξέλιξη των τεχνολογιών, 
τη μεταβαλλόμενη κανονιστική κατάσταση και τις ευκαιρίες για την ανάπτυξη προηγμένων 
διευρωπαϊκών δικτύων και υπηρεσιών. 
Οι προηγμένες τεχνολογίες επικοινωνιών αποτελούνται από έξι τομείς δραστηριοτήτων: 
διαλογικές ψηφιακές υπηρεσίες πολυμέσων· 
φωτονικές τεχνολογίες· 
δίκτυα υψηλών ταχυτήτων· 
κινητικότητα και δίκτυα προσωπικών επικοινωνιών· 
ευφυία σε τεχνολογία δικτύων και υπηρεσιών· 
ποιότητα και ασφάλεια των υπηρεσιών και συστημάτων επικοινωνιών. 
Υπάρχει ένας αριθμός οριζόντιων δράσεων στις οποίες περιλαμβάνονται: η συναινετική 
ανάπτυξη και ο συντονισμός των εθνικών και περιφερειακών δραστηριοτήτων· η διεθνής 
76 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τ^μα 5 
συνεργασία· η διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων και η επαγγελματική κατάρτιση 
όσον αφορά τις προηγμένες τεχνολογίες επικοινωνιών και τη διαχείριση υπηρεσιών. 
5.4 Κοινωνικοοικονομική έρευνα 
Για το ειδικό πρόγραμμα της στοχοθετημένης κοινωνικοοικονομικής έρευνας, που καλύπτει 
την περίοδο 1994-1998, έχουν διατεθεί από τον προϋπολογισμό 138 εκατ. ECU. Στόχος του 
ειδικού προγράμματος είναι να ρίξει φως στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε 
αποκεντρωμένο, εθνικό ή κοινοτικό επίπεδο και να θέσει τα θεμέλια για τη βιώσιμη 
ανάπτυξη των οικονομιών της Ευρώπης, δίνοντας τους τη δυνατότητα να αντισταθούν στο 
διεθνή ανταγωνισμό και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας. Οι δραστηριότητες θα 
συγκεντρώνονται: 
• στην αξιολόγηση των εναλλακτικών δυνατοτήτων όσον αφορά την πολιτική για την 
επιστήμη και την τεχνολογία στην Ευρώπη· 
• στην έρευνα σχετικά με την επιμόρφωση και την κατάρτιση· 
• στην έρευνα σχετικά με την κοινωνική ολοκλήρωση και τον κοινωνικό αποκλεισμό 
στην Ευρώπη 
5.5 ΕΤΑ στα πεδία της τεχνολογίας πληροφόρησης, της γλωσσικής τεχνολογίας 
και των βιβλιοθηκών 
Οι οριζόντιες δραστηριότητες ΕΤΑ, οι οποίες περιλαμβάνουν την τεχνολογία πληροφόρησης 
και τη γλωσσική τεχνολογία, είναι εκείνες των οποίων οι επιπτώσεις επεκτείνονται πέρα 
από τα όρια των άλλων ερευνητικών τομέων, και οι οποίες έχουν ιδιαίτερη σημασία για την 
ανάπτυξη της αγοράς υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης και της ευρωπαϊκής 
ανταγωνιστικότητας. Τα προγράμματα που σκιαγραφούνται παρακάτω καλύπτουν θέματα 
όπως είναι η δυνατότητα πρόσβασης, η ευκολία της ανάκτησης πληροφοριών και οι 
γλωσσικοί φραγμοί. Παρέχεται επίσης μια συνοπτική περιγραφή του προγράμματος για τις 
βιβλιοθήκες, το οποίο είναι επίσης βασικό για την ανάπτυξη της ηλεκτρονικής 
πληροφόρησης και για την κάλυψη της ζήτησης για την εν λόγω πληροφόρηση. 
5.5.1 Τεχνολογία πληροφόρησης 
Η τεχνολογίαΠληροφόρησης(Ιηίοι·π^ιΐοη Engineering) είναι μια νέα σφαίρα δραστηριοτήτων 
στα πλαίσια του τομέα Εφαρμογών Τηλεπληροφορικής του Τέταρτου Προγράμματος 
Πλαισίου Ε&Α της Επιτροπής. Η κινητήρια δύναμη είναι η συμμετοχή των χρηστών και 
στόχος είναι να επιτρέπεται η ευκολότερη και πιο επιλεκτική πρόσβαση σε πληροφορίες σε 
όλες τις μορφές τους, καθώς και η καλύτερη χρησιμοποίηση των εν λόγω πληροφοριών. 
Πρωταρχική δραστηριότητα θα είναι η ανάπτυξη πρότυπων δοκιμαστικών εφαρμογών που 
θα καλύπτουν τους τρεις κύριους τομείς της αλυσίδας πληροφόρησης 
• τις ηλεκτρονικές εκδόσεις· 
• τη διάδοση των πληροφοριών· 
77 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τμήμα 5 
• την ανάκτηση των πληροφοριοιν 
Μετά από μια πρόσκληση για υποβολή προτάσεων για διερευνητικές δράσεις στις εκδόσεις 
πολυμέσων (βλ. ΕΕ C78/S51 της 15ης Μαρτίου 1994), επιλέχθησαν 22 σχέδια εφικτότητας 
για να λειτουργήσουν κατά τη διάρκεια μιας εξαμηνιαίας περιόδου. Στόχος είναι να οριστεί 
και να δοκιμαστεί η εφικτότητα των πρότυπων δοκιμαστικών εφαρμογών στους παρακάτω 
τομείς: 
• στην εμπορία στοιχείων ενεργητικού· 
• στις τεχνικές υπηρεσίες και τεκμηρίωση· 
• στις ηλεκτρονικές εφημερίδες και περιοδικά· 
• στους καταλόγους πολυμέσων· 
• στις επιστημονικές, τεχνικές και ιατρικές εκδόσεις. 
Τα αποτελέσματα των σχεδίων εφικτότητας θα συμβάλουν στην πρώτη πρόσκληση υποβολής 
προτάσεων για ΤΠ στα πλαίσια του Τέταρτου Προγράμματος Πλαισίου, που θα δημοσιευθεί 
στις 15 Μαρτίου 1995. Έχουν αναληφθεί και άλλες διερευνητικές δράσεις, στις οποίες 
περιλαμβάνονται μελέτες στους παρακάτω τομείς: 
• πανευρωπαϊκό δίκτυο υψηλής χωρητικότητας - τι είναι διαθέσιμο; 
• συναλλαγές πληροφοριών· 
• οργάνωση, διάρθρωση και διαχείριση σχεδίων· 
• έρευνα για τις τηλεεκόόσεις· 
• μελέτη χρησιμότητας· 
• ανασκόπηση της κατάστασης όσον αφορά την ανάκτηση πληροφοριών που δεν 
βασίζονται σε κείμενο· 
• τεχνολογία πληροφόρησης για το 2001 - προσδιορισμός των τεχνολογιών επιρροής 
και των επιπτώσεων τους· 
• εκδόσεις επιχειρήσεων. 
Οι μελέτες θα πραγματοποιηθούν παράλληλα με τα σχέδια εφικτότητας και τα αποτελέσματα 
θα είναι στοιχεία που θα εισαχθούν στην πρόσκληση για πρότυπες δοκιμαστικές εφαρμογές 
οι οποίες θα λειτουργήσουν στα πλαίσια της κύριας φάσης του προγράμματος Εφαρμογών 
Τηλεπληροφορικής. Οι πρότυπες δοκιμαστικές εφαρμογές ΤΠ θα συνοδεύονται από δράσεις 
υποστήριξης στους παρακάτω τομείς: 
• Δίκτυο ερευνητικών κέντρων της τεχνολογίας πληροφόρησης. 
• Ακαδημαϊκές διασυνδέσεις της τεχνολογίας πληροφόρησης. 
• Πρότυπα. 
78 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 5 
• Κέντρα δοκιμής της δυνατότητας χρησιμοποίησης. 
• Διεθνής συνεργασία. 
Έχει ήδη αρχίσει έργο σε δύο από τους εν λόγω τομείς. Έχει δημιουργηθεί μια ερευνητική 
επιτροπή για την ανάπτυξη δεσμών μεταξύ του προγράμματος και της ακαδημαϊκής 
κοινότητας στον τομέα της επιστήμης της πληροφόρησης, ενώ η διερεύνηση της εφικτότητας 
ενός πανευρωπαϊκού δικτύου ερευνητικών κέντρων ΤΠ αποτελεί αντικείμενο μιας 
τρέχουσας μελέτης. 
5.5.2 Γλωσσική Τεχνολογία 
Με την ευρέως διαδεδομένη χρήση της τεχνολογίας πληροφόρησης για την απόκτηση 
πρόσβασης σε ένα αυξανόμενο εύρος υπηρεσιών πληροφόρησης, τόσο στον τόπο εργασίας 
όσον και στην κατοικία, η ανάπτυξη ενός ισχυρού ευρωπαϊκού τομέα υπηρεσιών 
πληροφόρησης θα εξαρτάται κατά μεγάλο μέρος από τον βαθμό επιτυχίας της βιομηχανίας 
όσον αφορά την άρση των γλωσσικών φραγμών στις εγχώριες και παγκόσμιες αγορές. 
Ένας σημαντικός στόχος του προγράμματος Γλωσσικής Τεχνολογίας είναι να υποστηρίζει 
την ενσωμάτωση τεχνικών γλωσσικής τεχνολογίας στα συστήματα τηλεπληροφορικήςγια να 
εξασφαλίζεται ότι η πρόσβαση δεν θα περιορίζεται από τη γλώσσα. Αυτό θα επιτρέψει στις 
εφαρμογές που θα αναπτυχθούν να παίξουν ένα διπλό ρόλο, διευρύνοντας τη βάση 
συμμετοχής σε μια κοινωνία που δεσπόζεται ολο και περισσότερο από την πληροφόρηση, 
και εξασφαλίζοντας ότι η δυνητική αγορά για τις εν λόγω εφαρμογές είναι επαρκής για να 
καταστήσει τα παρόντα και τα μελλοντικά σχέδια βιώσιμες επιχειρηματικές δραστηριότητες, 
ιδιαίτερα για τις MME. 
Οι ερευνητικές δραστηριότητες στον τομέα της γλωσσικής τεχνολογίας βάσει του Τρίτου 
Προγράμματος Πλαισίου παρήγαγαν σημαντικά επιστημονικά και τεχνολογικά 
αποτελέσματα και επεδίωξαν μια ευκαιρία για την επίτευξη βιομηχανικού αντίκτυπου. 
Σήμερα, η ανάγκη για πρακτικές εφαρμογές αποτελεί μια κινητήρια δύναμη πίσω από τις 
δραστηριότητας ΕΤΑ, και θα αναληφθούν σχέδια στους παρακάτω τομείς: 
• Συστήματα διαχείρισης για τον κύκλο ζωής των ηλεκτρονικών εγγράφων σε πολλές 
γλώσσες. 
• Τηλεϋπηρεσίες συναλλαγών όπως είναι οι τηλετραπεζικές συναλλαγές και τα 
ηλεκτρονικά ευρετήρια. 
• Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και δυνατότητες τηλεσυνεδριάσεων. 
• Μεταφραστικές υπηρεσίες τηλεπληροφορικής. 
• Εργαλεία για απόκτηση και χρήση γλωσσών σε ένα διαλογικό περιβάλλον 
πολυμέσων. 
Οι δραστηριότητες ΕΤΑ θα αναβαθμίσουν την γλωσσική υποδομή. Τα λεξικά και οι τυπικές 
εκφράσεις ανήκουν στις σημαντικότερες γλωσσικές βάσεις δεδομένων για τις οποίες θα 
απαιτείται άμεση πρόσβαση από κάθε σύστημα πληροφόρησης που θα συνεπάγεται τη χρήση 
γραπτής ή ομιλούμενης γλώσσας. Θα πραγματοποιηθεί πρόοδος προς ένα "λεπτόκοκκο" 
79 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τ^μα 5 
δίκτυο αυτών των γλωσσικών εργαλείων που- θα είναι προσβάσιμο σε ολόκληρη την 
Ευρώπη. 
5.5.3 Πρόγραμμα βιβλιοθηκών 
Οι εξελίξεις στις βιβλιοθήκες θα επιδράσουν στις εξελίξεις που θα πραγματοποιηθούν στην 
αγορά υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης και θα υποστούν επίδραση απ'αυτές. 
Παρέχοντας ένα σημείο πρόσβασης και προσφέροντας υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας, οι 
βιβλιοθήκες έχουν να παίξουν ένα ρόλο όσον αφορά την τόνωση της ζήτησης για 
συγκεκριμένα προϊόντα και υπηρεσίες. 
Ο μακροπρόθεσμος στόχος του προγράμματος βιβλιοθηκών είναι να συμβάλει στην 
δημιουργία μιας σύγχρονης υποδομής βιβλιοθηκών που θα υποστηρίζουν την οικονομική, 
κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στα πλαίσια του Τέταρτου 
Προγράμματος Πλαισίου, στόχος είναι, αφ'ενός, να επιτευχθεί περαιτέρω πρόοδος με σκοπό 
να καταστεί το μεγάλο εύρος πληροφοριών που υπάρχει στις ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες 
προσπελάσιμο από ένα πολύ μεγαλύτερο ακροατήριο και, αφ'ετέρου, να διευκολυνθεί η 
πρόσβαση των χρηστών μέσω των βιβλιοθηκών στον κόσμο της δικτυωμένης πληροφόρησης. 
Ενώ διασφαλίζει τη συνέχεια με το σημερινό έργο, το νέο πρόγραμμα εστιάζεται κατά τρόπο 
σαφέστερο στις προτεραιότητες τηλεπληροφορικής για βιβλιοθήκες και υποστηρίζεται από 
εντονότερο οριζόντιο συντονισμό. Αποτελείται από τρεις γραμμές δράσης οι οποίες είναι 
σχεδιασμένες να αναβαθμίσουν το ρόλο των βιβλιοθηκών όσον αφορά την παροχή 
υπηρεσιών που θα συνδέουν τους πιο παραδοσιακούς βασιζόμενους στη συλλογή πόρους 
με τον εξελισσόμενο κόσμο της ηλεκτρονικής πληροφόρησης: 
• δικτυοστραφή εσωτερικά βιβλιοθηκονομικά συστήματα, που είναι σχεδιασμένα για 
να προετοιμάσουν τις επιμέρους βιβλιοθήκες να εισέλθουν στον κόσμο της 
δικτύωσης· 
• εφαρμογέςτηλεπληροφορικήςγιαδιασυνδεδεμένεςβιβλιοθηκονομικέςυπηρεσίες,που 
είναι το κύριο σημείο του προγράμματος, εναθαρρύνοντας τις βιβλιοθήκες να 
εργάζονται σε δικτυωμένα περιβάλλοντα τα οποία παρέχουν διασυνδέσεις τόσο 
μεταξύ των ίδιων των βιβλιοθηκών όσο και μεταξύ των προμηθευτών και των 
τελικών χρηστών τους· 
• βιβλιοθηκονομικές υπηρεσίες για πρόσβαση σε δικτυωμένες πηγές πληροφόρησης, 
φροντίζοντας για την ύπαρξη συνδέσμων με τον εξελισσόμενο κόσμο της 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης γενικότερα. 
Έτσι, ο γενικός στόχος του νέου προγράμματος εργασιών είναι η επίτευξη της ολοκλήρωσης 
συστημάτων που θα βασίζεται μάλλον σε μία εφαρμογοστραφή προσέγγιση παρά σε μια 
προσέγγιση που θα ωθείται από την τεχνολογία. 
Έχει δοθεί ειδική έμφαση στη μείωση των ανισοτήτων σε διάφορα επίπεδα (τύποι 
βιβλιοθηκών, βαθμός πρόσβασης στην τεχνολογία,περιφερειακέςκαι πολιτιστικέςδιαφορές), 
στην ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων και δεξιοτήτων καθώς και στην ανάγκη για την 
επίτευξη συγκεκριμένων πρακτικών αποτελεσμάτων (π.χ. μέσω διοπάξεων επίδειξης). 
Επομένως, το νέο πρόγραμμα θα βασίζεται στα επιτεύγματα του εναρκτήριου προγράμματος 
(1990-1994) ενώ θα επιτρέπει στις βιβλιοθήκες να προσαρμόζουν τις δεξιότητες και την 
80 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 5 
εμπειρία τους σε καλύτερες υπηρεσίες που θα βασίζονται στην πρόσβαση για μια μεγάλη 
ποικιλία χρηστών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Προγραμματίζονται δύο προσκλήσεις, εκ των 
οποίων η πρώτη θα δημοσιευθεί στις 15 Μαρτίου 1995. 
81 
ΒΑΣΙΚΑ ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 
Στη βιομηχανία πληροφόρησης απαιτούνται κανονισμοί και νομοθεσία με σκοπό να 
προστατευθούν τα ενδιαφέροντα των χρηστών των υπηρεσιών και να διαφυλαχθούν τα 
δικαιώματα των παραγωγών υπηρεσιών και των ιδιοκτητών περιεχομένου. Στη θεωρία, 
η εν λόγω νομοθεσία και οι κανονισμοί πρέπει να παρέχουν ένα πλαίσιο μέσα στο 
οποίο θα μπορούν να ανθίσουν οι βιομηχανίες πληροφόρησης και επικοινωνιών. Το 
παρόν τμήμα εξετάζει λίγα από τα περισσότερο πιεστικά νομικά θέματα που 
αντιμετωπίζει η βιομηχανία σήμερα. 
Σήμερα, το εθνικό και το ευρωπαϊκό δίκαιο βρίσκεται υπό εξέταση στα πλαίσια των 
εξελίξεων στην κοινωνία της πληροφόρησης. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι 
οι τεχνολογίες μεταβάλονται πολύ γρήγορα και στο ότι οι νομοθεσίες στα κράτη μέλη 
ποικίλουν κατά πολύ. Το θέμα αυτό έχει αποδειχθεί ότι είναι μια σημαντική αιτία 
καθυστέρησης των συζητήσεων σχετικά με την προστασία των δεδομένων, τα 
συγγραφικά δικαιώματα, τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων και, πιο 
πρόσφατα, σχετικά με το δίκαιο που αφορά τη συγκέντρωση των μέσων μαζικής 
επικοινωνίας. Παρά τις προαναφερθείσες δυσκολίες, αναγνωρίζεται ότι πρέπει να 
συνεχιστούν οι προσπάθειες για την επίτευξη συναίνεσης, αν θέλουμε να δημιουργηθεί 
μια πραγματικά ευρωπαϊκή αγορά για τις υπηρεσίες πληροφόρησης και επικοινωνιών. 
Μια από τις κύριες δηλώσεις της έκθεσης Bangemann προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 
σχετικά με την Ευρώπη και την παγκόσμια κοινωνία της πληροφόρησης ήταν ότι είναι 
ουσιαστικής σημασίας η ανάπτυξη "μιας κοινής κανονιστικής προσέγγισης για την 
δημιουργία μιας ανταγωνιστικής και πανευρωπαϊκής αγοράς για υπηρεσίες 
πληροφόρησης". Στην έκθεση επίσης αναγνωρίζεται ότι "οι ανόμοιες εθνικές 
κανονιστικές αντιδράσεις εγκυμονούν τον πολύ πραγματικό κίνδυνο του 
κατακερματισμού της εσωτερικής αγοράς". Οι τομείς οι οποίοι απαιτούν προσοχή κατά 
προτεραιότητα είναι οι εξής: η προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδοκτησίας· 
η προστασία των προσωπικών δεδομένων και το ιδιωτικό άσυλο· η ηλεκτρονική 
προστασία (κρυπτογράφηση), η νομική προστασία και η ασφάλεια· η ιδιοκτησία των 
μέσων μαζικής επικοινωνίας και η πολιτική περί ανταγωνισμού. 
Η ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο "Ρ δρόμος της Ευρώπης προς την κοινωνία της 
πληροφόρησης - Ένα σχέδιο δράσης" εστιάστηκε επίσης στους τομείς που σημειώνονται 
στην έκθεση Bangemann, και όρισε ένα χρονοδιάγραμμα για έγκριση νομοθεσίας. Η 
έμφαση που δίνεται στα νομικά και κανονιστικά θέματα και από τις δύο 
προαναφερθείσες εκθέσεις ενδέχεται να σημαίνει ότι η νομοθεσία και οι κανονισμοί θα 
προωθηθούν κατά τρόπο ταχύτερο από ότι θα γινόταν διαφορετικά. 
Στο μεταξύ, έχει επιτευχθεί ήδη πρόοδος σχετικά με την εναρμόνιση της νομοθεσίας 
που αφορά τα συγγραφικά δικαιώματα στην Ευρώπη. Έχουν εγκριθεί οι παρακάτω 
οδηγίες: 
• σχετικά με τη νομική προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών, 
• σχετικά με το δικαίωμα ενοικίασης και δανεισμού και με ορισμένα συναφή 
δικαιώματα, 
82 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 6 
• σχετικά με τους όρους προστασίας των συγγραφικών και ορισμένων συναφών 
δικαιωμάτα>ν, και 
• σχετικά με ορισμένους κανόνες που αφορούν τα συγγραφικά και συναφή 
δικαιώματα που εφαρμόζονται στις δορυφορικές εκπομπές και στην καλωδιακή 
αναμετάδοση. 
Όμως, υπάρχουν πολλοί χώροι του δικαίου που πολύ απέχουν από το να είναι 
εναρμονισμένοι και το γεγονός αυτό μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία φραγμών στο 
εμπόριο που πραγματοποιείται εκτός των εθνικών ορίων. Επιπρόσθετα, ο βαθμός 
ποικιλομορφίας μεταξύ της σχετικής με πληροφορίες εθνικής νομοθεσίας εκτός της 
Ευρώπης καθιστά δύσκολη για τους εκδότες και για άλλους την προστασία και τη 
διαχείριση των υπηρεσιών πληροφόρησης τους στις εξαγωγικές αγορές. 
Κατά τα έτη 1993 και 1994, η συζήτηση περί συγγραφικών δικαιωμάτων έλαβε μια 
άλλη διάσταση με την έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην εφημερίδα Financial Times 
από την Επιτροπή Μονοπωλίων και Συγχωνεύσεων του Ηνωμένου Βασιλείου (UK 
Monopolies and Mergers Commission - MMC). Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στη βάση 
δεδομένων FT Profile και προκλήθηκε από την απόφαση της εφημερίδας Financial Times 
να σταματήσει την εκχώρηση της βάσης δεδομένων κατόπιν αδείας σε άλλους ξένιους 
υπολογιστές. Το αιτιολογικό πίσω από την έρευνα της Επιτροπής MMC ήταν το 
ερώτημα εάν η διαχείριση του υλικού συγγραφικών δικαιωμάτων εκ μέρους της 
εφημερίδας FT αποτελούσε κατάχρηση της μονοπωλιακής ισχύος στην, σε απευθείας 
σύνδεση, αγορά ειδήσεων που αναφέρονται στο παρελθόν. Μετά από έρευνα η οποία 
διήρκεσε επί ένα έτος, κατά τη διάρκεια της οποίας η Επιτροπή MMC άκουσε 
μαρτυρίες από την εφημερίδα Financial Times, τους ανταγωνιστές της και τις εμπορικές 
ενώσεις που είναι δραστήριες στον κλάδο, η εφημερίδα απαλάχθηκε από την κατηγορία 
για κατάχρηση μονοπωλίου - προς μεγάλη ανακούφιση πολλών άλλων κατόχων 
συγγραφικών δικαιωμάτων, οι οποίοι φοβούνταν ότι μια αντίθετη απόφαση θα 
αποτελούσε πλήγμα στην ικανότητα των μεγάλων υπηρεσιών πληροφόρησης να 
αξιοποιούν δυνατότητες της αγοράς μέσω της δικαιολογημένης διαχείρισης συγγραφικών 
δικαιωμάτων και μέσω της εκχώρησης αδειών. 
Σε άλλους τομείς, επιτεύχθηκε πρόοδος κατά το τελευταίο έτος όσον αφορά την 
αυτοεπιβολή κανονισμών από την ευρωπαϊκή βιομηχανία πληροφόρησης. Στο σημείο 
αυτό περιλαμβάνεται η υποβολή Οδηγιών για τον Διασυνοριακό Έλεγχο της 
τηλεακουστικογραφίας και της τηλεοπτικογραφίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση 
Βιομηχανίας Πληροφόρησης, τον Ιούλιο 1993, οι οποίες αναμένονται ότι θα 
ολοκληρωθούν μέχρι το φθινόπωρο του 1994. Αν και οι εν λόγω οδηγίες δεν θα 
ενσωματωθούν στους εθνικούς κανονισμούς και ακόμη δεν έχει επιτευχθεί πλήρης 
συμφωνία γι'αυτούς, αναμένεται ότι θα διευκολύνουν την ανάπτυξη των διασυνοριακών 
αγορών τηλεακουστικογραφίας (audiotex) και τηλεοπτικογραφίας (videotex), όπου 
υπάρχουν σημαντικές διαφορές στους εθνικούς κανονισμούς. Το 1993 συντάχθηκε επίσης 
ένας κώδικας πρακτικής για μεσίτες πληροφοριών από τους φορείς EUSIDIC, ΕΙΙΑ, 
EIRENE. Πάλι, ο εν λόγω κώδικας δεν έχει την ισχύ του νόμου, αλλά ελπίζεται ότι 
οι μεσίτες πληροφοριών που ακολουθούν τον κώδικα θα αναγνωρισθούν από τους 
πελάτες τους ότι έχουν υγιείς επιχειρηματικές αρχές και μια επαγγελματική προσέγγιση 
στο έργο τους. 
Το θέμα της σύμπραξης μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα στην αγορά 
πληροφόρησης και η αξιοποίηση των κατεχόμενων από το δημόσιο πληροφοριών από 
τον ιδιωτικό τομέα ήταν το αντικείμενο μιας ακόμη μελέτης κατά το 1993. Το 
χρηματοδοτούμενο από την ΕΚ σχέδιο PUBLAW 2 εξέτασε τις επιπτώσεις των οδηγιών 
83 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 6 
για σύμπραξη του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, που είχαν συνταχθεί αρχικά το 
1989. Στην μελέτη διαπιστώνεται ότι η ενημέρωση και η εφαρμογή των οδηγιών 
ποικίλει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, ενώ προβλέπεται να πραγματοποιηθεί 
μια ακόμη μελέτη (PUBLAW 3) για να εισηγηθεί τρόπους προώθησης του θέματος. 
Πολλά έχουν ήδη δημοσιευθεί σχετικά με τις λεπτομέρειες των νομικών εξελίξεων στους 
προαναφερθέντες και σε άλλους σχετικούς με την πληροφόρηση τομείς. Επομένως, ο 
στόχος των παρακάτω τμημάτων είναι να θέσει ορισμένα από τα βασικά νομικά 
πλαίσια σε ένα πρακτικό περιεχόμενο, να αξιολογήσει τις επιπτώσεις που θα έχουν 
στην κοινότητα της πληροφόρησης και να εξετάσει τις πιθανές λύσεις που έχουν 
προκύψει. 
6.1 Συγγραφικά Δικαιώματα και Δικαιώματα Πνευματικής Ιδιοκτησίας 
Η παροχή υψηλών επιπέδων νομικής και τεχνικής προστασίας του δημιουργικού 
περιεχομένου θα είναι μια από τις ουσιαστικές προϋποθέσεις για να εξασφαλιστεί το 
αναγκαίο κλίμα που απαιτείται για την ανάπτυξη της Κοινωνίας της Πληροφόρησης. 
Έτσι, υπάρχει η ανάγκη για διεθνώς αναγνωρισμένη προστασία για τους δημιουργούς 
και τους προμηθευτές που θα διαδοθεί μέσω της Παγκόσμιας Υποδομής Πληροφόρησης, 
όπως συμφωνήθηκε κατά τη διάσκεψη των 7 μεγαλύτερων βιομηχανικών χωρών της 
Δύσης (διάσκεψη G-7) που πραγματοποιήθηκε στις 25-26 Φεβρουαρίου 1995 στις 
Βρυξέλλες. Όμως, μεγάλο μέρος του πλαισίου περί συγγραφικών δικαιωμάτων που 
υπάρχει στην εθνική νομοθεσία και στη νομοθεσία της ΕΕ αναπτύχθηκε αρχικά στα 
πλαίσια των έντυπων μέσων, και υπάρχει μια αυξημένη απαίτηση για επιπρόσθετη 
νομοθεσία για την προστασία άλλων μορφών περιεχομένου, όπως είναι οι ηλεκτρονικές 
βάσεις δεδομένων. 
Τα πρακτικά θέματα που αφορούν τα συγγραφικά δικαιώματα έχουν εκδηλωθεί υπό 
μορφή διαφόρων συγκεκριμένων προβλημάτων. Αυτά τα οποία έχουν προκαλέσει 
σημαντικές δυσκολίες για τη βιομηχανία πληροφόρησης είναι η παρεμπόδιση της 
παράνομης αντιγραφής, η διαχείριση των αδειών παροχής συγγραφικών δικαιωμάτων 
και η διαπραγμάτευση των δικαιωμάτων των συγγραφέων. 
6.1.1 Παράνομη Αντιγραφή 
Τα μέσα ηλεκτρονικής αποθήκευσης είναι πολύ πιο κατάλληλα για την ταχεία και 
φθηνή αντιγραφή απ'ότι τα έντυπα μέσα - και εδώ βρίσκεται ένα από τα προβλήματα 
που αντιμετωπίζει η βιομηχανία ηλεκτρονικής πληροφόρησης από την γέννηση της. 
Προσφάτως, το εν λόγω πρόβλημα έχει επιδεινωθεί απο την αυξημένη ευκολία με την 
οποία πολλαπλά αντίγραφα ηλεκτρονικών αρχείων μπορούν να διανέμονται μέσω 
δικτύων όπως είναι το Internet. Σε αντίθεση με τις περισσότερες μορφές πειρατείας, το 
είδος αυτό της παράνομης αντιγραφής μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς την ανάγκη 
για ένα φυσικό μέσο διανομής (όπως είναι η δισκέτα), με ελάχιστο κόστος και, σε 
πολλές περιπτώσεις, αφήνοντας πολύ λίγα ίχνη. Το ψηφιακό περιβάλλον είναι ιδιαίτερα 
κατάλληλο για την εξαγωγή και τον χειρισμό πληροφοριών, και οι πειρασμοί είναι 
μεγάλοι. Ο φόβος της ανεξέλεγκτης αντιγραφής είναι ίσως ο μεγαλύτερος μεμονωμένος 
παράγων που αποθαρρύνει τους προμηθευτές πληροφοριών από το να καταστήσουν τις 
υπηρεσίες τους διαθέσιμες σε δίκτυα όπως είναι το Internet. 
84 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunuaô 
Όπως και με τα περισσότερα αδικήματα, είναι καλύτερη η παρεμπόδιση παρά η 
θεραπεία στην περίπτωση της παράνομης αντιγραφής. Ο καλύτερος τρόπος 
αντιμετώπισης του προβλήματος είναι να καταστεί η απόκτηση νόμιμων αντιγράφων 
ταχεία, εύκολη και αποτελεσματική ως προς το κόστος, έτσι ώστε να καταστεί άχρηστη 
η παράνομη αντιγραφή σε μεμονωμένη ή σε μεγαλύτερη βάση. Προς το παρόν αυτό 
μπορεί να αποτελεί μη ρεαλιστικό όνειρο, αλλά η έρευνα που πραγματοποιείται σε 
συστήματα για την λήψη πληρωμών σε απευθείας σύνδεση για συναλλαγές πληροφοριών, 
όπως είναι το σχέδιο (EC CITED), αποτελεί βήμα προς την σωστή κατεύθυνση. Επίσης 
σωστά βήματα είναι και οι κινήσεις από την πλευρά των προμηθευτών πληροφοριών 
να καταστήσουν ευκολότερη την πραγματοποίηση νόμιμων αντιγράφων εκ μέρους των 
χρηστών. Την άνοιξη του 1994, για παράδειγμα, η εταιρεία Dialog-DataStar ανακοίνωσε 
ότι θα πρόσφερε σε χρήστες που προέρχονται από επιχειρήσεις μια υπηρεσία μέσω της 
οποίας θα μπορούσαν να δημιουργούν νόμιμα αντίγραφα εντός του οργανισμού τους. 
Για υπηρεσίες όπως είναι η ηλεκτρονική παροχή εγγράφων, θα είναι απόλυτα 
ουσιαστικής σημασίας η δημιουργία ενός ει>χρηστου πλαισίου για συγγραφικά 
δικαιώματα, πράγμα για το οποίο θα απαιτηθούν σημαντικές συζητήσεις και 
διαπραγματεύσεις μεταξύ των προμηθευτών και των χρηστών πληροφοριών. 
Μια πολύ πρόσφατη διάσταση στο πρόβλημα της αντιγραφής είναι το ερώτημα της 
αξιοπιστίας για αρχεία τα οποία έχουν αντιγραφεί παράνομα μέσω ηλεκτρονικών 
πινάκων ανακοινώσεων. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, η CompuServe πραγματοποιεί ένα 
δικαστικό αγώνα κατά μιας αξίωσης που προέρχεται από την Εθνική Ενωση Μουσικών 
Εκδοτών των ΗΠΑ (US National Music Publishers Association), σύμφωνα με την οποία 
η CompuServe είναι υπεύυθυνη για την παράνομη αντιγραφή μουσικών αρχείων MIDI 
μέσω των ηλεκτρονικών πινάκων ανακοινώσεων της. Η CompuServe ισχυρίζεται ότι 
λαμβάνει εξαντλητικά μέτρα για να αποτρέψει την παράνομη αντιγραφή και ότι ως 
διανομέας δεν είναι υπεύθυνη για καταπατήσεις των συγγραφικών δικαιωμάτων από 
τους χρήστες. Το αποτέλεσμα αυτής της διαμάχης και άλλων διαμαχών που αφορούν 
ηλεκτρονικούς πίνακες ανακοινώσεων θα παρακολουθηθεί στενά από τους 
ενδιαφερόμενους στο κλάδο της ηλεκτρονικής πληροφόρησης. 
Εξετάζοντας άλλες βιομηχανίες περιεχομένου, πολλά πρέπει να φοβάται κανείς απο την 
πειρατεία. Η Business Software Alliance (BSA) άρχισε μια εκστρατεία στην Ευρώπη για 
την καταπολέμηση της κλοπής λογισμικού. Διεπίστωσε προσφάτως ότι, το 1993, η 
ισπανική βιομηχανία λογισμικού έχασε 330 εκατ. £ (256 εκατ. ECU) λόγω της 
πειρατείας, και ότι η παράνομη αντιγραφή στην Ιταλία κοστίζει στους οίκους 
λογισμικού περίπου 166,5 εκατ. £ (129 εκατ. ECU) ανά έτος. Όμως, η Οδηγία περί 
Λογισμικού, που εκρίθηκε από το Συμβούλιο το 1991, έπρεπε να είχε μετατραπεί μέχρι 
την 1η Ιανουαρίου 1993 σε εθνική νομοθεσία και υπάρχουν ενδείξεις βελτίωσης. Στην 
Ιταλία, για παράδειγμα, το ποσοστό του χρησιμοποιούμενου λογισμικού που είναι 
αποτέλεσμα πειρατείας μειώθηκε από 86% το 1992 σε 50% το 1993, σύμφωνα με την 
BSA. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η πειρατεία επιχειρηματικού λογισμικού μειώθηκε από 
50% περίπου το 1992 σε 27% το 1993. Στο μεταξύ, η Ένωση Εκδοτών Λογισμικού 
(Software Publishers Association) έχει υπολογίσει ότι το 1993 εκλάπη σε παγκόσμιο 
επίπεδο λογισμικό προσωπικών υπολογιστών αξίας περίπου 4,4 δισ. £ (3,4 δισ. ECU). 
6.1.2 Παροχή αδείας για συγγραφικά δικαιώματα 
Η ευρέως διαδεδομένη ανάπτυξη των εφαρμογών πολυμέσων θα απαιτήσει την παροχή 
έγκρισης για συγγραφικά δικαιώματα που αφορούν μικρά στοιχεία κειμένου, εικόνες, 
βίντεο και ήχο. Ο εκδότης μιας εγκυκλοπαίδειας σε πολυμέσα, π.χ., μπορεί να 
85 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 6 
αντιμετωπίσει την παροχή χιλιάδων, αν όχι εκατομμυρίων, αδειών. Το κόστος αυτής 
της διαδικασίας, (περιλαμβανομένου και ενός τεράστιου διοικητικού κόστους καθώς 
επίσης και της ουσιαστικής πληρωμής των δικαιωμάτων), μπορεί να είναι μεγαλύτερο 
από το κόστος του σχεδιασμού και της ανάπτυξης του λογισμικού στα πλαίσια του 
συνολικού λογαριασμού της παραγωγής. 
Αν και ορισμένες βάσεις δεδομένων σταθερής τιμής, με υλικό για το οποίο έχουν 
παρασχεθεί άδειες συγγραφικών δικαιωμάτων, έχουν τεθεί στη διάθεση των υπεύθυνων 
ανάπτυξης για αξιοποίηση (όπως είναι η Τράπεζα Πηγών - Resource Bank - της 
Andromeda), ο όγκος και το εύρος του υλικού που περιέχουν δεν αντιπροσωπεύει παρά 
μια σταγόνα στον ωκεανό. Το κόστος και η καθυστέρηση της παροχής αδείας για 
συγγραφικά δικαιώματα που αφορούν προϊόντα πολυμέσων είναι δύο από τα 
μεγαλύτερα κίνητρα πίσω από την επένδυση σε ιδιοκτησία περιεχομένου από τους 
υπεύθυνους ανάπτυξης εφαρμογών. Με τη σειρά τους, οι εν λόγω πρακτικές δυσκολίες 
συμβάλουν στο να αυξηθεί η διαβλεπόμενη αξία των δικαιωμάτων σχετικά με το 
περιεχόμενο και των επιχειρήσεων περιεχομένου. 
Μια από τις ενδεχόμενες λύσεις του προβλήματος μπορεί να είναι η δημιουργία ενός 
μόνο οίκου παροχής αδειών συγγραφικών δικαιωμάτων για ηλεκτρονικές πληροφορίες, 
το οποίο θα μπορούσε να συντονίζει λειτουργίες που εκτελούν οργανισμοί όπως η 
Υπηρεσία Παροχής Αδειών για Συγγραφικά Δικαιώματα (Copyright Licensing Agency) 
και η Εταιρεία Δικαιωμάτων Εκτέλεσης (Performing Rights Society) του Ηνωμένου 
Βασιλείου. Κατ'αυτόν τον τρόπο, οι υπεύθυνοι ανάπτυξης θα πρέπει να έρθουν σε 
επαφή με έναν μόνο οργανισμό για την παροχή αδειών και για την πραγματοποίηση 
των συναλλαγών. Η έννοια αυτή αποτελεί ήδη αντικείμενο σημαντικών συζητήσεων στα 
πλαίσια της βιομηχανίας, αλλά για την ανάπτυξη μιας εύχρηστης λύσης θα απαιτηθεί 
πολύ ακόμη έργο. 
6.1.3 Δικαιώματα συγγραφέων 
Τα συμφέροντα των συγγραφέων δεν συμπίπτουν πάντοτε με τα συμφέροντα των 
εκδοτών οι οποίοι επιδιώκουν να μεγιστοποιήσουν τα έσοδα τους μέσω της δημιουργίας 
ηλεκτρονικών εκδόσεων και μέσω της παροχής αδειών που αφορούν ηλεκτρονικά 
δικαιώματα σε τρίτους και, οι οποίοι έχουν την τάση να βλέπουν τις άδειες περί 
συγγραφικών δικαιωμάτων ως κάτι το οποίο πρέπει να πραγματοποιείται με το 
ελάχιστο κόστος και με την ελάχιστη χρονική καθυστέρηση. Οι δημιουργοί μπορεί να 
είναι ενήμεροι των δυνατοτήτων που παρέχουν οι ηλεκτρονικές εκδόσεις, αλλά σπάνια 
βρίσκονται σε θέση ώστε να μπορούν να κρίνουν την αξία των πνευματικών ιδιοτήτων 
σε μια αγορά για την οποία ενδέχεται να έχουν πολύ περιορισμένες γνώσεις και στην 
οποία δεν έχουν προκύψει ακόμη οι τυποποιημένες σχέσεις μεταξύ συγγραφέων και 
εκδοτών όσον αφορά τα τέλη για τα δικαιώματα εκμετάλλευσης. 
Το ίδιο το γεγονός ότι οι εκδότες πρέπει να παίρνουν άδεια από τους συγγραφείς για 
να μπορούν να δημιουργούν ηλεκτρονικές εκδόσεις των έργων τους, γίνεται τώρα 
γνωστό στην εκδοτική κοινότητα. 
Μέχρι στιγμής, οι απόπειρες να έρθουν σε επαφή οι εκδότες και οι δημιουργοί για να 
συζητήσουν τα ηλεκτρονικά δικαιώματα, δεν ήταν ιδιαίτερα παραγωγικές. 
Μακροπρόθεσμα, είναι δυνατόν να αναπτυχθούν φόρμουλες τυποποιημένων δικαιωμάτων 
στα πλαίσια αυτών που χρησιμοποιούνται στις έντυπες εκδόσεις. Στο μεταξύ, οι 
86 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 6 
συγγραφείς, οι πράκτορες τους και οι σύνδεσμοι που τους αντιπροσωπεύουν πρέπει να 
πληροφορηθούν σχετικά με την φύση της δυνατότητας. 
6.2 Νομική προστασία των βάσεων δεδομένων 
Η προτεινόμενη οδηγία για τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων ρυθμίζει τα 
ειδικά προβλήματα τα οποία προκύπτουν λόγω της χρήσης ηλεκτρονικού εξοπλισμού 
επεξεργασίας δεδομένων για την αποθήκευση, την επεξεργασία και την ανάκτηση 
πληροφοριών. Καλύπτει τόσο τη δημιουργική όσο και την οικονομική πτυχή της 
προστασίας των βάσεων δεδομένων με σκοπό την τόνωση των επενδύσεων και την 
κάλυψη της ζήτησης για υπηρεσίες πληροφόρησης σε απευθείας σύνδεση. Σκοπός της 
προτεινόμενης οδηγίας είναι να εναρμονίσει την προστασία των συγγραφικών 
δικαιωμάτων των συλλογών δεδομένων και άλλου υλικού που πληρούν κοινά κριτήρια 
καταλληλότητας όσον αφορά την προστασία. 
Ένα από τα θεμελιώδη προβλήματα που έχουν σχέση με τα συγγραφικά δικαιώματα τα 
οποία αφορούν τις βάσεις δεδομένων είναι η έννοια της πρωτοτυπίας, η οποία αποτελεί 
την βάση για το μεγαλύτερο μέρος της εθνικής νομοθεσίας περί συγγραφικών 
δικαιωμάτων και η οποία ποικίλει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Τα τηλεφωνικά 
ευρετήρια και άλλες βάσεις δεδομένοι αναφοράς απετέλεσαν αντικείμενο συζητήσεων 
σ'αυτό το πλαίσιο, εν μέρει διότι δεν εμπίπτουν στις παραδοσιακές ερμηνείες της 
πρωτοτυπίας και αντιπροσωπεύουν ένα περιεκτικό σύνολο δεδομένων, παρά ένα σύνολο 
δεδομένων το οποίο απαιτεί πρωτοτυπία στη μέθοδο επιλογής. Προς το παρόν, μια 
βάση δεδομένων είναι δυνατόν να προστατεύεται από άποψη συγγραφικών δικαιωμάτων 
στα πλαίσια της νομοθεσίας μιας χώρας και να μην προστατεύεται στα πλαίσια της 
νομοθεσίας μιας άλλης χώρας. 
Επιπρόσθετα, η προτεινόμενη οδηγία προβλέπει μια νομική καινοτομία παρέχοντας 
προστασία στην επένδυση που πραγματοποιείται σε μια βάση δεδομένων. Πρόκειται για 
ένα ιδιόρρυθμο (sui generis) δικαίωμα για να παρεμποδίζεται η μη εξουσιοδοτημένη 
εξαγωγή και/ή η επαναχρησιμοποίηση στοιχείων από τη βάση δεδομένων, που 
αναφέρεται σε καταπατήσεις που διαπράττονται από χρήστες ή ανταγωνιστές. Οι μη 
πρωτότυπες βάσεις δεδομένων δεν καλύπτονται από συγγραφικό δικαίωμα. Το δίκαιο 
περί αθέμιτου ανταγωνισμού παρέχει εκ των υστέρων (a posteriori) προστασία κατά της 
παρασιτικής συμπεριφοράς ανταγωνιστών μόνο σε ορισμένα κράτη μέλη αλλά όχι σε 
άλλα. Επομένως το sui generis δικαίωμα έχει την πρόθεση να δημιουργήσει ένα κοινό 
νομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα τονώνεται η επένδυση και θα προστατεύεται από 
τις καταχρήσεις. 
Η αρχική πρόταση για μια οδηγία είχε ως αποτέλεσμα να πραγματοποιηθούν διάφορες 
τροποποιήσεις κατά την πρώτη ανάγνωση της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μια 
τροποποιημένη πρόταση (που διατυπώθηκε από την Επιτροπή τον Οκτώβριο 1993) 
προσπάθησε να διασαφηνίσει ορισμένα από τα θέματα. Στο μεταξύ, επιτεύχθηκε 
επιπρόσθετη πρόοδος και ελπίζεται ότι η νομθετική διαδικασία θα καταλήξει στην 
έγκριση της οδηγίας χωρίς άσκοπη καθυστέρηση. Πρέπει να θυμηθούμε ότι στο σχέδιο 
δράσης της Επιτροπής σχετικά με την Πορεία της Ευρώπης προς την Κοινωνία της 
Πληροφόρησης υποδεικνύεται ότι η έκριση της οδηγίας σχετικά με τη νομική προστασία 
των βάσεων δεδομένων εκ μέρους του Συμβουλίου έχει τον χαρακτήρα του επείγοντος. 
87 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 6 
H μελλοντική οδηγία θα αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στην κατασκευή του κανονιστικού 
πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα έχει σχέση με τις πτυχές της πνευματικής 
ιδιοκτησίας της Κοινωνίας της Πληροφόρησης. 
6.3 Προστασία των δεδομένων 
Από την εποχή της Σύμβασης για την Προστασία τοτν Δεδομένων του Συμβουλίου της 
Ευρώπης το 1981, η αποθήκευση και η χρησιμοποίηση δεδομένων που αφορούν 
μεμονωμένα άτομα αποτελεί σημαντικό θέμα για τη βιομηχανία γενικότερα και για τη 
βιομηχανία πληροφόρησης ειδικότερα. Μετά την εν λόγω σύμβαση, οι εξελίξεις σε 
εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο είναι τόσο πολυάριθμες και περίπλοκες ώστε 
δεν μπορούν να εξετασθούν στο σημείο αυτό κατά τρόπο εμπεριστατωμένο. Όμως, 
αξίζει να εξετασθούν τα βασικά θέματα που διακυβεύονται καθώς επίσης και οι πιθανές 
επιπτώσεις του σχεδίου οδηγίας της ΕΚ σχετικά με την προστασία των δεδομένων. 
Η νομοθεσία περί προστασίας των δεδομένων έχει την πρόθεση να προστατεύσει τα 
θεμελιώδη δικαιώματα και την ελευθερία των φυσικών προσώπων και, ιδιαίτερα το 
δικαίωμα τους για ιδιωτικότητα. Ανάλογα με την αυστηρότητα της εθνικής 
δικαιοδοσίας, στο σημείο αυτό μπορεί να περιλαμβάνεται κάθε ηλεκτρονικό αρχείο στο 
οποίο βρίσκονται ονόματα ατόμων, ενώ μπορεί επίσης να περιλαμβάνει και αρχεία 
χειρωνακτικού χειρισμού. Επομένως η προστασία των δεδομένων έχει κύριες επιπτώσεις 
για τη βιομηχανία πληροφόρησης: προφανώς έχει κύριες επιπτώσεις για εταιρείες που 
εμπλέκονται σε δραστηριότητες όπως είναι η διαβάθμιση της αξιοπιστίας, οι υπηρεσίες 
καταλόγων και το άμεσο ταχυδρομείο, αλλά επίσης και για εκδότες ευρετηρίων, για 
παραγωγούς βιβλιογραφικών βάσεων δεδομένων και, σε ορισμένες χώρες, για τον τύπο. 
Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι κανονιστικοί φορείς και η βιομηχανία, 
είναι ο βαθμός κατά τον οποίο ποικίλει το εθνικό δίκαιο, ακόμη και εντός της 
Ευρώπης. Όμως, σ'αυτό το πεδίο η Ευρωπαϊκή Ένωση πρωπορεύεται όλων των άλλων 
περιοχών του κόσμου. 
Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες έχουν τον ίδιο χαμηλότερο κοινό παρανομαστή όσον 
αφορά τις απαιτήσεις προστασίας των δεδομένων. Στο σημείο αυτό περιλαμβάνονται 
αρχές όπως είναι η θεμιτή και νόμιμη επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων. 
Επιπρόσθετα, στα άτομα των οποίων τα προσωπικά δεδομένα υφίστανται επεξεργασία 
(υποκείμενα των δεδομένων) έχουν χορηγηθεί ορισμένα δικαιώματα. Για παράδειγμα, 
τα υποκείμενα των δεδομένων έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν τις πληροφορίες που 
τηρούνται σχετικά μ'αυτά, να έχουν πρόσβαση στις εν λόγω πληροφορίες και να 
υποβάλλουν μηνύσεις για βλάβες που θα προκαλούνται από ανακριβή δεδομένα. Φυσικά, 
υπάρχουν εξαιρέσεις στις περιπτώσεις που αφορούν την εθνική ασφάλεια και την 
πρόληψη του εγκλήματος, αλλά γενικά, οι χρήστες προσωπικών δεδομένων πρέπει να 
τηρούν ορισμένες γενικές αρχές και πρέπει να διαθέτουν συστήματα που θα εμποδίζουν 
τη μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση, τη διαγραφή ή την τροποποίηση αρχείων. 
Επιπρόσθετα, σε ορισμένες περιπτώσεις δεν είναι δυνατή η επεξεργασία των 
προσωπικών δεδομένων χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου των δεδομένων. 
Ορισμένες νομοθεσίες αναφέρουν επίσης ότι τα υποκείμενα των δεδομένων πρέπει να 
γνωρίζουν σε ποιόν έχουν διαβιβασθεί δεδομένα σχετικά με τους ιδίους, καθώς και, σε 
ορισμένη έκταση, το σύνολο της νομοθεσίας για ιην προστασία δεδομένου που τους 
αφορά σχετικά με την εκτύπωση αρχείων. 
88 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 6 
Για τη βιομηχανία υπηρεσιών πληροφόρησης,-όπου οι συλλογές δεδομένων είναι όλο 
και περισσότερο παγκόσμιες όσον αφορά την κάλυψη τους, ενώ οι αγορές-στόχοι είναι 
συχνά διεθνείς, ο βαθμός απόκλισης ενδέχεται να παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα. Τα 
διαφορετικά μέσα μπορούν να έχουν διαφορετική αντιμετώπιση· για παράδειγμα, στο 
Ηνωμένο Βασίλειο, στην Ιρλανδία και στο Λουξεμβούργο, τα μικροδελτία (microfilms) 
δεν καλύπτονται από τη νομοθεσία περί προστασίας των δεδομένων, αν και αυτό 
συμβαίνει στις περισσότερες άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Υπάρχουν διαφορές στον ορισμό 
των δεδομένων και των προσωπικών δεδομένων, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε 
διαμάχες σχετικά με το αν τα δεδομένα πραγματικού χρόνου ή άλλα μεταβατικά 
ηλεκτρονικά δεδομένα πρέπει να υπόκεινται σε προστασία δεδομένων. Τα προβλήματα 
επεκτείνονται επίσης και στους χρήστες των πληροφοριών. Για παράδειγμα, οι 
αγοραστές CD-ROM σε ορισμένες χώρες υπόκεινται στο δίκαιο περί προστασίας των 
δεδομένων (με βάση το γεγονός ότι μπορούν να φορτώσουν και να χειρισθούν 
καθ'οιονδήποτε τρόπο τα δεδομένα αν το θέλουν) αν και σε άλλες χώρες δεν 
υπόκεινται σε τέτοια νομοθεσία (με βάση το γεγονός ότι το περιεχόμενο των CD-ROM 
δεν μπορεί να τροποποιηθεί). 
Οι μεγάλες αποκλίσεις των εθνικών νομοθεσιών (μέχρι το σημείο, η Ελλάδα και η 
Ιταλία να μην έχουν ακόμη επικυρώσει τη Σύμβαση του 1981 και να μην έχουν ακόμη 
καμμιά σχετική νομοθεσία) ώθησαν την Επιτροπή να προχωρήσει με μια ευρωπαϊκή 
οδηγία. Το Συμβούλιο ενέκρινε, στις 20 Φεβρουαρίου 1995, την κοινή θέση του σχετικά 
με το σχέδιο οδηγίας για την προστασία των ατόμων όσον αφορά την επεξεργασία των 
προσωπικών δεδομένων και την ελεύθερη διακίνηση των ενλόγω δεδομένων, ενώ η 
τελική έγκριση μειά τη δεύτερη ανάγνωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται 
να πραγματοποιηθεί στις αρχές του 1996. Επιπρόσθετα, πρέπει να συνεχιστούν στο 
Συμβούλιο οι συζητήσεις σχετικά με την πρόταση για μια οδηγία που αφορά την 
προστασία των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικότητας στα πλαίσια των 
ψηφιακών τηλεπικοινωνιακών δικτύων, με σκοπό την υιοθέτηση μιας κοινής στάσης. 
Η γενική οδηγία επιδιώκει να διευκολύνει την ελεύθερη διακίνηση των προσωπικών 
δεδομένων εντός της Κοινότητας παρέχοντας στα άτομα ένα υψηλό επίπεδο προστασίας 
όσον αφορά την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων. Έχει αποδειχθεί ότι είναι 
αναγκαία η εναρμόνιση των σχετικών εθνικών νόμων λόγω της μεγάλης απόκλισης 
μεταξύ τους και λόγω της αυξανόμενης ανάγκης για ανταλλαγή δεδομένων που είναι 
αποτέλεσμα της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς. Η ειδική οδηγία στο πεδίο των 
τηλεπικοινωνιών θα προσαρμόσει και θα συμπληρώσει τις γενικές αρχές με σκοπό να 
εξασφαλιστεί η προστασία σ'αυτό το ειδικό περιβάλλον καθώς και η ελεύθερη διακίνηση 
του τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού και υπηρεσιών στην Κοινότητα. 
Η προστασία των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικότητας είναι ουσιαστικής 
σημασίας για την ανάπτυξη της Κοινωνίας της Πληροφόρησης και της αγοράς 
πληροφοριών σε παγκόσμιο επίπεδο. Επομένως, το έργο σχετικά με τις δύο προτάσεις 
πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομώτερο δυνατόν. Πρέπει επίσης να εντατικοποιηθεί η 
διεθνής συνεργασία με σκοπό τη δημιουργία ενός διεθνούς νομικού πλασίου σχετικά 
με την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την ιδιωτικότητα. 
6.4 Η πρόσβαση στις πληροφορίες του δημοσίου 
Ένας από τους μεγαλύτερους συλλέκτες πληροφοριών είναι η κυβέρνηση και ο 
δημόσιος τομέας, στις διάφορες μορφές του. Στις Ηνωμένες Πολιτείες επιτρέπεται 
νομοθετικά η πρόσβαση του ιδιωτικού τομέα στις ενλόγω πληροφορίες για εμπορικούς 
89 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τμήμα 6 
σκοπούς (τουλάχιστον όσον αφορά τις δραστηριότητες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης 
και των υπηρεσιών της), με αποτέλεσμα να έχει επωφεληθεί η βιομηχανία των 
υπηρεσιών πληροφόρησης. 
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, το δικαίωμα να χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις 
πληροφορίες που έχει συλλέξει ο δημόσιος τομέας είναι πολύ πιο περιορισμένο. Όπως 
επιδεικνύεται και στη μελέτη PUBLAW, η νομική κατάσταση και οι δημόσιες πολιτικές 
ποικίλουν από κράτος μέλος σε κράτος μέλος. Η πρόσβαση σε διαφορετικούς τύπους 
πληροφοριών μπορεί να επιτρέπεται από τη νομοθεσία, ή ενδέχεται να μην υπάρχουν 
γενικές διατάξεις. Η εμπορική επαναχρησιμοποίηση τέτοιων πληροφοριών μπορεί να 
απαγορεύεται ρητά. Ορισμένες χώρες έχουν περιορισμένες νομικές προϋποθέσεις για την 
ελεύθερη πρόσβαση, αλλά στόχος τους είναι η μεγιστοποίηση των χρηματικών οφελών. 
Στη μελέτη PUBLAW 2 εξετάστηκαν οι επιπτώσεις των οδηγιών για τη σύμπραξη 
μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που αρχικά είχαν συνταχθεί το 1989. Από τη 
μελέτη προκύπτει ότι η ευαισθητοποίηση σχετικά με τις οδηγίες και η εφαρμογή των 
ενλόγω οδηγιών ποικίλει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. Εξετάστηκε επίσης 
αναλυτικά η κατάσταση στην Βόρειο Αμερική. Σε μια συνεδρίαση με πολλούς 
συμμετέχοντες που πραγματοποιήθηκε το 1993 εξετάστηκαν τα θέματα αυτά και 
υποδείχθηκε ότι ο ιδιωτικός τομέας ήταν δυσαρεστημένος με τους υφιστάμενους 
κανόνες, ενώ ο δημόσιος τομέας δεν ήταν πεπεισμένος για την ανάγκη παρέμβασης της 
Κοινότητας υπό μορφή οδηγίας. 
Για να μπορέσει η ευρωπαϊκή βιομηχανία πληροφόρησης να ανταγωνιστεί 
αποτελεσματικά στην παγκόσμια αγορά, πρέπει να δοθεί σημαντική προσοχή σε 
πρακτικούς τρόπους ενθάρρυνσης της συνεργασίας, υπό δίκαιους όρους, μεταξύ του 
δημόσιου και του ιδωτικού τομέα. Το επόμενο βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση ήταν 
η έναρξη της μελέτης PUBLAW 3. 
90 
ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΟΜΕΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΤΩΝ 
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΤΟ 1993 
Σκοπός του παρακάτω τμήματος είναι η παροχή μιας ανασκόπησης των εξελίξεων σε 
όλο το εύρος της βιομηχανίας πληροφόρησης κατά το παρελθόν έτος, αν και 
αναπόφευκτα είναι αδύνατο να καλυφθούν όλες οι τεχνολογίες και αγορές που 
αντιπροσωπεύονται από τις συνεχώς αυξανόμενες βιομηχανίες πληροφόρησης. Το εύρος 
της κάλυψης στο παρόν τμήμα, (που ποικίλει από παραδοσιακές βάσεις δεδομένων σε 
απευθείας σύνδεση μέχρι τις μουσικές εκδόσεις και το βίντεο κατόπιν αίτησης), 
αντικατοπτρίζει το διευρυνόμενο πλαίσιο του τομέα ηλεκτρονικής πληροφόρησης όπως 
εξετάζεται στο τμήμα 2.1 της παρούσας έκθεσης. 
Η ποικιλία των μέσων και των φορέων που διατίθενται για την παροχή υπηρεσιών 
πληροφόρησης αυξάνεται ταχέως. Έτσι καθίσταται όλο και πιο δύσκολη για τους 
προμηθευτές πληροφοριών η αξιολόγηση του δυναμικού των διαφόρων τεχνολογιών για 
τις αγορές-στόχους τους. Οι ίδιες οι τεχνολογίες μεταβάλονται τόσο γρήγορα ώστε οι 
εκδότες είναι συχνά απρόθυμοι να αναπτύσσουν ηλεκτρονικά προϊόντα διότι φοβούνται 
ότι νέες τεχνολογίες θα ξεπεράσουν το μέσο παροχής που θα έχουν επιλέξει και ότι 
η επένδυση στην ανάπτυξη ηλεκτρονικών προϊόντων επομένως θα σπαταληθεί. 
Πράγματι, καθίσταται σαφές ότι οι εκδότες και οι προμηθευτές πληροφοριών, οι οποίοι 
θα έχουν τα περισσότερα κέρδη από τις νέες αγορές μέσων μαζικής ενημέρωσης, είναι 
εκείνοι οι οποίοι διατηρούν τις πηγές δεδομένων τους σε τυποποιημένα ψηφιακά 
μορφότυπα, τα οποία θα μπορούν στη συνέχεια να αξιοποιούνται από τον μέγιστο ή 
τον ελάχιστο αριθμό μέσων παροχής, ανάλογα με την περίπτωση. Επιπρόσθετα, η 
εμφάνιση ενός ειδικευμένου τομέα ηλεκτρονικών εκδόσεων και ανάπτυξης σημαίνει ότι 
οι κάτοχοι πληροφοριών μπορούν να αξιοποιούν τις πηγές τους μέσω της παροχής 
αδείας σε τρίτους, ακόμη και αν δεν είναι έτοιμοι να προβούν οι ίδιοι στην ανάπτυξη 
ηλεκτρονικών προϊόντων. 
Η έκταση κατά την οποία οι νέες τεχνολογίες θα εκτοπίσουν τις παλαιότερες είναι ένα 
ερώτημα που αντιμετωπίζει η βιομηχανία σε τακτικά διαστήματα. Στα τέλη της 
δεκαετίας του '80 και στις αρχές της δεκαετίας του '90, ορισμένοι υπεύθυνοι 
προβλέψεων προειδοποιούσαν ότι το CD-ROM θα σημάνει τον θάνατο της απευθείας 
σύνδεσης (online). Η πραγματικότητα ήταν ότι ορισμένες επιχειρηματικές δραστηριότητες 
σε απευθείας σύνδεση μετακόμισαν σε CD-ROM, αλλά και τα δύο μέσα έχουν πολύ 
διαφορετικά πλεονεκτήματα τα οποία τους επιτρέπουν να συνυπάρχουν. Πράγματι, το 
CD-ROM συνέβαλε μάλλον στην επέκταση της συνολικής αγοράς παρά στη διάσπαση 
της. Κατά τους τελευταίους μήνες, ορισμένοι σχολιαστές ισχυρίζονται ότι το Internet 
θα είναι το μέσο το οποίο τελικά θα εξοντώσει όλες τις δραστηριότητες σε απευθείας 
σύνδεση. Αυτό είναι μάλλον απίθανο να συμβεί, αν και οι επιχειρήσεις σε απευθείας 
σύνδεση οι οποίες θα μπορούν να αξιοποιούν τις δυνατότητες δικτύων εκτός από τις 
άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες τους, θα βρίσκονται σε ισχυρή θέση. 
91 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 7 
7.1 Βάσεις δεδομένων σε απευθείας σύνδεση (on line) 
Ο τομέας της απευθείας σύνδεσης είναι ο παλαιότερος και ο πλέον παγιωμένος από 
τις επιχειρηματικές δραστηριότητες που αφορούν την πληροφόρηση και δεν πρέπει να 
μας εκπλήσσει το γεγονός ότι δεν παρουσιάζει πλέον του εκθετικούς ρυθμούς 
ανάπτυξης που εμφανίζονται σε νεότερους τομείς όπως είναι οι δίσκοι CD-ROM και 
τα πολυμέσα. Παρ'όλα αυτά, η αγορά on line αυξήθηκε στην Ευρώπη κατά 13 ή 14% 
στην περίοδο 1989-1991, πράγμα το οποίο είναι ενθαρρυντικό αν ληφθεί υπ'όψη το 
γενικό οικονομικό κλίμα. Από τα στοιχεία για το 1992 προκύπτει ότι η αύξηση σε 
σχέση με το πρτοηγουμενο έτος ενδέχεται να φθάσει μέχρι και 20%. Οι υπηρεσίες 
πληροφόρησης πραγματικού χρόνου εξακολουθούν να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος 
της ευρωπαϊκής αγοράς απευθείας σύνδεσης, και ο όγκος των πωλήσεων εξακολουθεί 
να δημιουργείται από μεγάλες εταιρείες που διαθέτουν προϋπολογισμό για την 
απευθείας σύνδεση και οι οποίες έχουν στη διάθεση τους επαγγελματίες στον τομέα της 
πληροφόρησης. Στο μεταξύ, συνεχίζεται με ταχύ ρυθμό η αύξηση του αριθμού και το 
εύρος των διαθέσιμων βάσεων δεδομένων. 
7.1.1 Η αγορά σε απ'ευθείας σύνδεση (online) 
Η εξεύρεση αξιόπιστων και ενημερωμένων στοιχείων για τον τομέα της απ'ευθείας 
σύνδεσης εξακολουθεί να είναι δύσκολη. Η κοινή Συντονισμένη Έρευνα Ξένιων 
Υπολογιστών της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βιομηχανιών Πληροφόρησης (ΕΙΙΑ) και της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΕΚ) παρέχει χρήσιμα ευρωπαϊκά δεδομένα για την πλευρά 
της προσφοράς μέχρι το 1992, ενώ έχουν δημοσιευθεί ορισμένες εκθέσεις έρευνας της 
αγοράς οι οποίες καλύπτουν την πλευρά της ζήτησης, αν και η ποιότητα και η 
ακρίβεια τους ποικίλει. Η έρευνα για τους ξένιους υπολογιστές (Host Survey) παρέχει 
την πλέον συνεκτική ανασκόπηση της ευρωπαϊκής κατάστασης επί μια σειρά ετών. Στον 
πίνακα 7.1 παρουσιάζονται τα έσοδα του τομέα μεταξύ των ετών 1989 και 1991 και 
υποδεικνύεται ότι, παρά την γενική ύφεση, η βιομηχανία σε απ'ευθείας σύνδεση 
διατήρησε σχετικά υψηλά επίπεδα ανάπτυξης μεταξύ των ετών 1989 και 1991, και ότι 
κατά τη διάρκεια της περιόδου 1991-1992, τα έσοδα αυξήθηκαν σχεδόν κατά 17%. 
Πίνακας 7.1 Έσοδα του επαγγελματικού τομέα σε απ'ευθείας σύνδεση (online) της 
ΕΕ (περιλαμβανομένης και της τηλεοπτικογραφίας), 1989-1992 
Έσοδα του τομέα σε Ποσοστιαία ανάπτυξη 
απ'ευθείας σύνδεση της ΕΕ (%) 
• (εκατ. ECU) 
1989 2.203,1 
1990 2.491,6 13,1 
1991 3.121,7 25,3 
1992 Ι 3.643,2 | \6J 
Πηγή: Τέταρτη Συντονισμένη Έρευνα των ΕΠΑ/ΕΚ 
(Τα στοιχεία επανεκφράζονται σύμφωνα με τις ισοτιμίες του 1992) 
92 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 7 
Στην έκθεση των ΕΙΙΛ/ΕΚ κατανέμονται επίσης τα εν λόγω στοιχεία ανά προέλευση 
των εσόδων (βλέπε πίνακα 7.2). Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί, ότι από τα εν λόγω 
στοιχεία προκύπτει ότι το ποσοστό των συνολικών εσόδων που προέκυψαν στις 
εξαγωγικές αγορές εκτός της ΕΕ μειώθηκε κατά τρόπο βραδύ αλλά σταθερό μεταξύ των 
ετών 1989 και 1992, από 39% σε 32%. Αυτό εν μέρει μπορεί να οφείλεται στις μη 
ευνοϊκές ισοτιμίες. Το ποσοστό των ενδοκοινοτικών πωλήσεων μειώθηκε επίσης ελαφρά 
το 1992, ενώ οι εθνικές πωλήσεις αυξήθηκαν ουσιαστικά ως ποσοστό επί του συνόλου. 
Το μεγαλύτερο ποσοστό των μη κοινοτικών εξαγωγικών πωλήσεων εξακολουθούσε να 
παράγεται στη Βόρεια Αμερική, όπου η αξία των εξαγωγών ανήλθε σε 288,2 εκατ. ECU 
το 1992. Οι πωλήσεις προς τις ΗΠΑ αντιπροσώπευαν το 11,5% επί του συνόλου το 
1992, σε σύγκριση με 14,9% το 1989. 
Πίνακας 7.2 Γεωγραφική ανάλυση των εσόδων των τομέων σε απ'ευθείας σύνδεση 
(εξαιρουμένης της τηλεοπτικογραφίας) 
1989 
ϋΟνιχίς 
πωλήοας 1990 1991 1992 
Evôoxoivotixtç ι—ι Εξαγωγικές 
πωλήορις πώλησης 
Πηγή: Τέταρτη Συντονισμένη Έρευνα (Co-ordinated Survey) των ΕΠΑ/ΕΚ 
(Τα ποσοστά επανεκφράζονται χρησιμοποιώντας τις ισοτιμίες του 1992) 
Από την έκθεση με τίτλο "Υπηρεσίες σε απευθείας σύνδεση" {Pnline Services) των 
εταιρειών Simba/Communications Trends, το 1993, προκύπτει ότι το 1992, οι εταιρείες 
σε απευθείας σύνδεση με βάση την Ευρώπη παρήγαγαν έσοδα ύψους 3,24 δισ. $ ΗΠΑ 
(2,79 δισ. ECU). Σύμφωνα με την εταιρεία Simba, το συνολικό ποσοστό της Ευρώπης 
στην αγορά σε απευθείας σύνδεση μειώθηκε κατά 3% το 1992, και έφθασε το 32%. Τα 
στοιχεία της Simba για την Ευρώπη φαίνονται αρκετά χαμηλά σε σύγκριση με τα 
στοιχεία που προερχόμενα από την έρευνα των ΕΠΑ/ΕΚ. Αυτό εν μέρει μπορεί να 
οφείλεται στο ότι δεν έχουν συμπεριληφθεί οι ανεξάρτητες θυγατρικές εταιρείες που 
έχουν τη βάση τους στην ΕΕ, αλλά οι οποίες σε τελευταία ανάλυση ελέγχονται από 
εταιρείες των ΗΠΑ. 
93 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 7 
Στις ΗΠΑ, η αξία της αγοράς υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης αυξήθηκε κατά 
16% το 1993, σύμφωνα με το US Industrial Outlook του 1994, και έφθασε τα 13,6 δισ. 
$ ΗΠΑ (11,7 δισ. ECU). Θεωρείται ότι περίπου το 65% αυτού του συνόλου (δηλ. 
περίπου 7,6 δισ. ECU) οφείλεται στα έσοδα του τομέα απευθείας σύνδεσης. Η αγορά 
για όλες τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης αναμένεται ότι θα αυξηθεί κατά 
15% ακόμη το 1994 και επομένως τα έσοδα θα φθάσουν τα 15,6 δισ. $ ΗΠΑ (13,4 δισ. 
ECU). 
Οι υπηρεσίες πραγματικού χρόνου εξακολουθούν να παίζουν ένα κρίσιμο ρόλο στην 
βιομηχανία σε απευθείας σύνδεση, και εξακολουθούσαν να αντιπροσωπεύουν 
περισσότερο από το ήμισυ του συνόλου των εσόδων της ΕΕ (σχεδόν 54%) το 1992. 
Παρόλα αυτά, το ποσοστό των εσόδων πραγματικού χρόνου μειώνεται σταθερά από το 
1990, όταν έφτανε το 59%. Η μείωση των ρυθμών αύξησης στις υπηρεσίες πραγματικού 
χρόνου ήταν εν μέρει αποτέλεσμα μιας γενικής ύφεσης στον χρηματοοικονομικό και 
στον τραπεζικό κλάδο, αλλά είναι επίσης ένδειξη της συγκριτικής ωριμότητας του 
τομέα. Από την άλλη πλευρά, οι υπηρεσίες μη πραγματικού χρόνου σημείωσαν αύξηση 
κατά 27% περίπου κατά την περίοδο 1991-1992. 
Πίνακας 7.3 Κατανομή των εσόδων πραγματικού χρόνου/μη πραγματικού χρόνου 
20001 
1989 
Ilçaviuitutoç 
χρόνος 1990 1991 
Μη πραγματιχός 
χρόνος 1992 
Πηγή: Τέταρτη Συντονισμένη Έρευνα (Co-ordinated Survey) των ΕΙΙΑ/ΕΚ 
(Τα.ποσοστά επανεκφράζονται σύμφωνα με τις ισοτιμίες του 1992) 
Οι Reuters και Telekurs εξακολουθούν να δεσπόζουν στην ευρωπαϊκή αγορά 
πραγματικού χρόνου. Το 1993, η εταιρεία Reuters απέκτησε την Quotron, το τμήμα 
ειδήσεων πραγματικού χρόνου, ανάλυσης ιδίων κεφαλαίων και τιμών μετοχών της 
Citicorp. Αν και θεωρείται ευρύτατα ότι η Quotron βρίσκεται σε παρακμή στις ΗΠΑ, 
δίνει στην Reuters ένα μοχλό στην αγορά των ΗΠΑ. Από τα αποτελέσματα της Reuters 
για το 1993 προκύπτει ένας κύκλος εργασιών ύψους 1.874 εκατ. £ (2.436 εκατ. ECU), 
πράγμα που αντιπροσωπεύει μια αύξηση κατά 19,5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. 
Τα κέρδη πριν τη φορολογία ήταν κατά 14,9% υψηλότερα από τα αντίστοιχα κέρδη του 
ποοηγουμένου έτους και έφταναν τα 440 εκατ. £ (572 εκατ. ECU). 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τμήμα 7 
Είναι συγκριτικά εύκολο να γίνει ο διαχωρισμός μεταξύ των εσόδων πραγματικού 
χρόνου και μη πραγματικού χρόνου, αλλά η ανάλυση των εσόδων της βιομηχανίας ανά 
θέμα ή τομέα είναι μάλλον περισσότερο δύσκολη. Η μοναδική θεματική ανάλυση που 
παρέχεται βτην έρευνα των ΕΠΑ/ΕΚ έχει σχέση με τα έσοδα της υπηρεσίας 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης γενικά και όχι με τα έσοδα του τομέα απευθείας σύνδεσης, 
τα δε εν λόγω έσοδα υποδεικνύονται στο πίνακα 7.4. 
Πίνακας 7.4 θεματική ανάλυση των εσόδων της ηλεκτρονικής πληροφόρησης της ΕΕ, 
1990-1992 
Χρηματοοικονομικός τομέας 
Επιχειρηματικός τομέας 
Δημόσια διοίκηση 
Επιστήμη, Τεχνολογία και 
Ιατρική 
Αλλα 1990 
Εκατ. 
ECU 
1.815,6 
649,5 
41,7 
50,3 
15,9 % 
Σύνολο 
70,6 
25,2 
1,6 
2,0 
0,6 1991 
Εκατ. 
ECU 
1.841,7 
883,0 
178,6 
96,7 
60,8 % 
Σύνολο 
60,2 
28,8 
5,8 
3,2 
2,0 1992 
Εκατ. 
ECU 
1611,1 
993,4 
230,2 
104,4 
53,4 % 
Σύνολο 
60,2 
28,8 
5,8 
3,2 
2,0 
Πηγή: Τέταρτη Συντονισμένη Έρευνα (Co-ordinated Survey) των ΕΙΙΑ/ΕΚ 
(Τα στοιχεία επανεκφράζονται σύμφωνα με τις ισοτιμίες του 1992) 
Η Simba παρέχει μια αναλυτικότερη κατανομή των αγορών απευθείας σύνδεσης ανά 
θέμα, (πίνακας 7.5) αν και δυστυχώς τα στοιχεία δεν κατανέμονται ανά περιφέρεια. 
Πίνακας 7.S Θεματική ανάλυση των παγκόσμιων εσόδων σε απ'ευθείας σύνδεση, 
1988-1992 
Μεσιτεία 
Πίστη 
Χρηματοοικονομικές 
ειδήσεις/έρευνα 
Νομικά/περιφερειακά 
θέματα 
Επαγγελματικός τομέας 
Τελικός χρήστης 
Εμπορία (Marketing) 1988 
(Εκατ. 
ECU) 
2.698,2 
1.405,2 
1.051,8 
399,0 
354,5 
90,3 
8,2 1989 
(Εκατ. 
ECU) 
3.055,8 
1.468,9 
1.160,1 
509,7 
446,4 
123,8 
12,9 1990 
(Εκατ. 
ECU) 
3.385,3 
1.493,8 
1.301,2 
577,5 
499,9 
205,3 
19,3 1991 
(Εκατ. 
ECU) 
3.580,9 
1.521,8 
1.426,7 
611,5 
529,0 
295,5 
j 26,7 1992 
(Εκατ. 
ECU) 
3.847,7 
1.633,6 
1.591,0 
649,7 
568,6 
398,5 
34.4 % 
επί του 
συνόλου 
το 1992 
44 
19 
18 
7 
7 
5 
Πηγή: Simba/Communications Trends, 1993 j 
Καθώς εμφανίζονται οι νέες τεχνολογίες καθίσταται όλο και δυσκολότερη η πρόβλεψη 
της αγοράς σε απευθείας σύνδεση. Οι ενδεχόμενες επιπτώσεις του Internet στις 
95 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 7 
παραδοσιακές πωλήσεις σε απευθείας σύνδεση είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αξιολογηθούν 
και εξαρτώνται κατά πολύ από την ικανότητα των επιχειρήσεα>ν σε απευθείας σύνδεση 
να καινοτομήσουν και να διαφοροποιηθούν όσον αφορά τις εναλλακτικές δυνατότητες 
τους όσον αφορά την παροχή των προϊόντων τους . Η Simba έχει υπολογίσει ότι η 
αύξηση των πωλήσεων σε απευθείας σύνδεση σε παγκόσμιο επίπεδο θα ανέλθει σε 8 % 
έως 8.5 % κατά την περίοδο 1994-1997, ενώ τα έσοδα σε παγκόσμιο επίπεδο θα 
ανέλθουν σε 13 δισ. ECU κατά τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου. (Βλέπε πίνακα 7.6.) 
Πίνακας 7.6 Προβλέψεις σχετικά με τις παγκόσμιες πωλήσειις των υπηρεσιών σε 
απ'ευθείας σύνδεση 
Πωλήαεις (Εκατ ECU) 
1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 
Πηγή: Simba/Communications Trends, 1993 
7.1.2 Διαθεσιμότητα και χρησιμοποίηση των βάσεων δεδομένων σε απ'ευθείας 
σύνδεση 
Από έργο που εκτελέστηκε από την Gale Research inc., ως μέρος του Ευρετηρίου τους 
που αφορά τις Βάσεις Δεδομένων, το 1993, προκύπτει ότι ο συνολικός όγκος των 
αναζητήσεων σε απευθείας σύνδεση εξακολουθεί να αυξάνεται με ταχύ ρυθμό, και 
υπολογίζεται ότι κατά το 1992 πραγματοποιήθηκαν 44,4 εκατομμύρια αναζητήσεις, 
εξαιρουμένων των αναζητήσεων μέσω υπηρεσιών συναλλαγής. Το προηγούμενο έτος, 
υπολογίζεται ότι τα αντίστοιχα λόγω στοιχεία ανέρχονταν σε 35,4 εκατομμύρια. Στο 
ίδιο ευρετήριο αναφέρεται ένα σύνολο 7.907 βάσεων δεδομένων, στην έκδοση του για 
το 1993 (στην οποία αντικατοπτρίζεται η θέση του 1992), και επομένως σημειώθηκε 
αύξηση σε σχέση με τις 7.637 βάσεις δεδομένων του προηγουμένου έτους και τις 6.750 
του 1990. Όμως, δεν είναι σαφές το ποσοστό των βάσεων δεδομένων που διατίθεται 
σε φορητά μορφότυπα (όπως είναι το CD-ROM) σε αντίθεση με την απευθείας σύνδεση. 
Επιπλέον, το ευρετήριο Gale είναι ιδιαίτερα προσαρμοσμένο προς την αμερικανική 
αγορά, αν και ισχυρίζεται ότι καλύπτει όλες τις περιοχές. Παρ'όλα αυτά φαίνεται ότι 
96 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τμήμα 7 
είναι το πλέον περιεκτικό από τα ευρετήρια σε απευθείας σύνδεση που διατίθενται 
σήμερα και επομένως είναι χρήσιμο ως γενικός δείκτης των τάσεο3ν. 
Οι κατανομή των υπηρεσιών ανά θεματικό χώρο το 1992 υποδεικνύεται στον πίνακα 
7.7. 
Πίνακας 7.7 Βάσεις δεδομένων ανά θεματικό χώρο, 1992 
Θέμα Αριθμός βάσεων Ποσοστό επί του 
δεδομένων συνόλου 
Επιχειρηματικές δραστηριότητες 2.624 33 
Επιστήμη/Τεχνικός τομέας/ Εφηρμοσμένη μηχανική 1.492 19 
Δίκαιο 885 11 
Υγεία/Βιολογικές επιστήμες 728 9 
Γενικά 700 9 
Κοινωνικές επιστήμες 447 6 
Ειδήσεις 385 5 
Ανθρωπιστικές σπουδές 314 4 
Πολυκλαδικός (ακαδημαϊκός) τομέας 296 4 
Πηγή: Ευρετήριο Βάσεων Δεδομένων Gale, 1993 
Σύμφωνα με την Gale, το ποσοστό των παραγωγών εμπορικών βάσεων δεδομένων 
εξακολουθεί να αυξάνεται σημαντικά, και έφθασε το 75 % το 1992, πράγμα που 
αποτελεί αύξηση από το 70 % του προηγουμένου έτους. Στο μεταξύ, το ποσοστό των 
βάσεων δεδομένων που παράγονται από ιδρύματα του δημοσίου και όχι από 
κερδοσκοπικούς οργανισμούς φαίνεται ότι μειώνεται σιγά-σιγά, με 13 % το 1993 και 
9 % το 1992 αντίστοιχα. Το υπόλοιπο αποτελείται από βάσεις δεδομένων που 
δημοσιεύονται από κοινού από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Εντός της 
Ευρώπης, όμως, το ποσοστό των βάσεων δεδομένων του δημόσιου τομέα είναι 
υψηλότερο, αντικατοπτρίζοντας τον πλέον ενεργητικό ρόλο τον οποίο τείνουν να 
παίξουν οι κυβερνήσεις όσον αφορά την παροχή πληροφοριών. 
Λεπτομέρειες σχετικά με την παροχή και τη χρησιμοποίηση υπηρεσιών σε απευθείας 
σύνδεση κατ'οίκον περιέχονται στο τμήμα 7.7 της παρούσας έκθεσης. 
7.2 Οπτικά μέσα πληροφόρησης 
Από την εποχή της έκδοσης του πρώτου δίσκου CD-ROM στα μέσα της δεκαετίας του 
'80, οι σχολιαστές της βιομηχανίας προέβλεπαν μια έκρηξη στις εκδόσεις οπτικών 
δίσκων. Επί πολλά έτη φαινόταν ότι η πρόβλεψη αυτή ήταν ένα ακόμα παράδειγμα του 
χάσματος μεταξύ της υπερβολής και της πραγματικότητας που είναι χαρακτηριστικό των 
βιομηχανικών υψηλής τεχνολογίας. Όμως, το 1993 θα χαρακτηριστεί ίσως ως το έτος 
κατά το οποίο ο οπτικός δίσκος CD-ROM πραγματικά "απογειώθηκε", υπό την έννοια 
ότι πολύ περισσότεροι οργανισμοί άρχισαν πραγματικά να αποκτούν κέρδη από τις 
εκδόσεις CD-ROM και ότι οι οπτικοί δίσκοι άρχισαν να εισέρχονται στη συνείδηση του 
γενικού κοινού. Το 1993 ήταν επίσης το έτος κατά το οποίο πολλοί κατασκευαστές 
υλικού εξοπλισμού υπολογιστών άρχισαν να συμπεριλαμβάνουν μηχανισμούς CD-ROM 
ως κοινό χαρακτηριστικό των καλύτερων υπολογιστών τους, ενώ οι σειρές (kits) 
97 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) _ ... Τμήυα 7 
αναβάθμισης πολυμέσων χαμηλού κόστους έχουν καταστεί κοινό θέαμα στους γενικούς 
καταλόγους αγοράς υπολογιστών μέσω ταχυδρομικών πωλήσεων και στα καταστήματα 
γενικού εμπορίου. 
7.2.1 Φορείς 
Η διαθεσιμότητα αυτών των σειρών και η αυξανόμενη εγκατεστημένη βάση προσωπικών 
υπολογιστών με δυνατότητες πολυμέσων, σημαίνει ότι οι εκδόσεις πολυμέσων με βάση 
το τυποποιημένο μορφοτυπο CD-ROM ΧΑ (εκτεταμένη αρχιτεκτονική) έγιναν πολύ 
περισσότερο αποδεκτές, αν και εξακολουθεί να αυξάνεται ο αριθμός των ιδιότυπων 
φορέων πολυμέσων που βασίζονται στο πρότυπο CD-ROM. Μέχρι τα τέλη του 1993, 
σ'αυτές δεν περιλαμβάνονταν μόνο το CD-i της Philips, το CD-TV της Commodore, το 
VIS της Tandy, και το Photo CD της Kondak, αλλά επίσης και το 3DO, το MMCD της 
Sony και η κονσόλα παιχνιδιών CD32 της Commodore, για να μην αναφέρουμε την 
βασισμένη σε CD κονσόλα Saturn της Sega. Κατά τα τέλη του 1993 επιτεύχθηκε επίσης 
συμφωνία σχετικά με ένα πρότυπο για βιντεοεκδόσεις σε CD (Video CD) . 
7.2.2 Εγκατεστημένη βάση μηχανισμών ανάγνωσης 
Σύμφωνα με την έκτη έκδοση της εκδιδόμενης από την Infotech έκθεσης σχετικά με την 
Αξιολόγηση της Βιομηχανίας Οπτικών Εκδόσεων (Optical Publishing Industry Assessment 
- ΟΡΙΑ), η εγκατεστημένη βάση μηχανισμών CD-ROM αυξήθηκε κατά 155 % το 1993, 
με αποτέλεσμα η συνολική εγκατεστημένη βάση να ανέρχεται παγκοσμίως σε 11,4 εκατ. 
περίπου. Σύμφωνα με την έκθεση, αυτό οφείλεται κυρίως στην παροχή των μηχανισμών 
ως μέρος πακέτου υλικού εξοπλισμού (bundling) και στις "δραστήριες πωλήσεις των 
μηχανισμών ανάγνωσης που εισέρχονται σε μεταγενέστερο στάδιο στην αγορά (δηλ. 
μηχανισμίόν οι οποίοι αγοράζονται για να συνδεθούν με προσωπικούς υπολογιστές που 
ί3ρίσκονται ήδη σε χρήση), ιδιαίτερα στην αμερικανική και στην ευρωπαϊκή αγορά". Η 
ευρωπαϊκή εγκατεστημένη βάση μέχρι τα μέσα του 1994 υπολογίζεται ότι ανέρχεται σε 
1,2 έως 2 εκατομμύρια, ενώ οι ΗΠΑ προηγούνται κατά πολύ με υπολογισμένη 
εγκατεστημένη βάση που υπερβαίνει ία 7 εκατομμύρια. Η τιμή των μηχανισμών 
CD-ROM μειώθηκε με βραδύτερο ρυθμό στην Ευρώπη απ'ό,τι στις ΗΠΑ, πράγμα που 
εν μέρει εξηγεί τη διαφορά. Όμως, τα πράγματα αλλάζουν: για παράδειγμα στη Γαλλία 
το 1993 πωλήθηκαν 80.000 μηχανισμοί - μία τετραπλάσια αύξηση σε σχέση με το 1992 
όταν πωλήθηκαν 20.000 μηχανισμοί (πηγή: EuroCD). 
Οι υποδείξεις που αφορούν την ανάπτυξη στο επίπεδο που αναφέρεται στην έκθεση 
ΟΡΙΑ, εξέπληξαν κάπως τη βιομηχανία πληροφόρησης, αν και η Infotech ισχυρίζεται ότι 
οι προηγούμενες εκτιμήσεις της είχαν σφάλει λόγω επιφυλακτικότητας και ότι δεν είχε 
αναμείνει μια τέτοια "απογείωση" το 1993. Στις αρχές του 1994, επικρατούσε η άποψη 
ότι περισσότερο από το 10 % των επιτραπέζιων υπολογιστών σε παγκόσμιο επίπεδο 
είχαν μηχανισμούς CD-ROM, ενώ αναμένεται ότι μέχρι το 1999, σχεδόν κάθε 
επιτραπέζιος προσωπικός υπολογιστής θα έχει πρόσβαση είτε σε έναν αυτοδύναμο ή σε 
έναν δικτυωμένο μηχανισμό ανάγνωσης CD-ROM. Σύμφωνα με την έκθεση, προβλέπεται 
ότι η εγκατεστημένη βάση μηχανισμών ανάγνωσης θα υπερδιπλασιαστεί το 1994 για να 
φθάσει σχεδόν τα 24,9 εκατομμύρια. 
Τα εν λόγω στοιχεία υποδεικνύουν μια μεγάλη "απογείωση" των CD-ROM κατά το 
παρελθόν έτος και, ούμφωνα με μία έκθεση που δημοσιεύθηκε από την εταιρεία Freeman 
Associates στην Καλιφόνρνια το Μάϊο 1994, η σημερινή εγκατεστημένη βάση μηχανισμών 
98 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη απ·αυτήν που υπολογίζεται από την ΟΡΙΑ, (βλέπε 
πίνακα 7.8 παρακάτω), αν και ο ρυθμός ανάπτυξης όσον αφορά την εγκατεστημένη 
βάση και τις αποστολές των εμπορευμάτων αναμένεται να μειωθεί μετά το 1994, 
σύμφωνα με την έκθεση Freeman. 
Πίνακας 7.8 Εγκατεστημένη βάση και πωλήσεις μηχανισμών CD-ROM σε παγκόσμιο 
επίπεδο, 1993-1999 
Αποστολές μηχανισμών 
(Χ 1000) Ποσοστό (%) ανάπτυξης 
σε σχέση με το 
προηγούμενο έτος Εγκατεστημένη βάση 
κατά το τέλος του έτους 
(χ 1000) 
1993 
1994 
1995 
1996 
1997 
1998 
1999 8.322 
13.699 
18.600 
22.700 
25.600 
28.150 
29.600 141 
63 
37 
22 
13 
10 
5 12.997 
25.696 
42.141 
60.396 
78.245 
94.597 
108.050 
Πηγή: Freeman Associates Inc. 
Από την άλλη πλευρά, ο φορέας ΟΡΙΑ προβλέπει ακόμα μία φάση ταχείας ανάπτυξης 
μεταξύ των ετών 1997 και 1999, κατά το τέλος της οποίας η παγκοσμίως 
εγκατεστημένη βάση μηχανισμών θα υπερβαίνει τα 250 εκατομμύρια. Από το σύνολο 
αυτό, ο φορέας ΟΡΙΑ προβλέπει ότι περισσότερα από 50 εκατομμύρια θα είναι 
μηχανισμοί επιτιθέμενοι σε συσκευές τηλεόρασης. 
7.2.3 Διαθεσιμότητα τίτλων 
Η εντυπωσιακή αύξηση των διατιθέμενων τίτλων CD-ROM συνεχίστηκε καθ'όλο το 
1993, και σύμφωνα με τα στοιχεία της Task Force Pro Libra (TFPL) δημοσιεύθηκαν 
3.597 τίτλοι σε παγκόσμιο επίπεδο στην αρχή του 1993, αριθμός ο οποίος αυξήθηκε 
σε 4.731 μέχρι τα μέσα του έτους. Από το ευρετήριο CD-ROM του 1994 της TFPL (που 
εκδόθηκε στις αρχές του Ιανουαρίου 1994 και επομένως αντικατοπτρίζει την κατάσταση 
κατά τα τέλη του 1993) προκύπτει ένα ακόμη μεγάλο άλμα στους αριθμούς εφ'όσον 
παρουσιάζονται 5.379 τίτλοι. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της TFPL, αν η αύξηση 
συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό, το 1994 θα παραχθούν 3.000 νέοι τίτλοι. 
Στην έκθεση ΟΡΙΑ υποδεικνύεται ένας ακόμη μεγαλύτερος αριθμός τίτλων από αυτόν 
που εισηγείται η TFPL. Στην ΟΡΙΑ αναφέρονται 8.100 τίτλοι CD-ROM που έχουν 
εκτυπωθεί παγκοσμίως το 1993, αν και ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει σχεδόν 3.600 
τίτλους που έχουν παραχθεί από επιχειρήσεις για εσωτερική χρήση, για εφαρμογές όπως 
είναι η εσωτερική επιμόρφωση και οι αναφορές. Οι τίτλοι αυτοί δεν υπολογίζονται στο 
ευρετήριο της TFPL. Στην έκθεση ΟΡΙΑ υποδεικνύεται αύξηση ύψους 54 % στον αριθμό 
των τίτλων που έχουν εκτυπωθεί κατά το 1992, και διατυπώνεται η πρόβλεψη ότι ο 
αριθμός των τίτλων θα φθάσει τους 10.700 περίπου κατά το 1994 και 13.000 το 1995. 
Ο αυξανόμενος αριθμός καταναλωτικών τίτλων CD-ROM και τίτλων CD-ROM γενικού 
ενδιαφέροντος είναι εν μέρει υπεύθυνος για την ουσιαστική αύξηση του αριθμού των 
99 
Ετήσια έκθεση τη: IMP (1993Ί994) Tunua 7 
διαθέσιμων τίτλων, αν και ο αριθμός των τίτλων που αφορούν τις τέχνες και τις 
ανθρωπιστικές επιστήμες, τον επιχειρηματικό τομέα και τις γλώσσες αυξήθηκε κατά 
ποσοστό που υπερβαίνει το 60 % μεταξύ των ετών 1993 και 1994, σύμφωνα με την 
TFPL. Ο πίνακας 7.9 παρουσιάζει τους μεγαλύτερους θεματικούς χώρους για CD-ROM 
από άποψη αριθμού δημοσιευθέντων τίτλων. 
Πίνακας 7.9 Οι δέκα μεγαλύτεροι θεματικοί χώροι για CD-ROM ανά αριθμό τίτλων, 
1994 
θέμα 
Γενικό ενδιαφέρον, ψυχαγωγία 
Τέχνες, ανθρωπιστικές σπουδές 
Εκπαίδευση, επιμόρφωση, σταδιοδρομία 
Υπολογιστές, προγράμματα υπολογιστών 
Διαφήμιση, σχεδιασμός, εμπορία προϊόντων 
Επιχειρηματικές δραστηριότητες και εταιρείες 
Γλώσσες, γλωσσολογία 
Έγκλημα, δίκαιο, νομοθεσία 
Επιστήμη, τεχνολογία 
Χάρτες, γεωγραφία Αριθμός 
τίτλων 
1.043 
724 
631 
510 
429 
426 
417 
399 
386 
332 Ποσοστό (%) 
επί του 
συνόλου 
19,0 
13,2 
11,5 
9,3 
7,8 
7,7 
7,6 
7,3 
7,0 
6,0 Αύξηση 
(%) 
93/94 
73,8 
61,9 
48,8 
47,8 
53,2 
60,7 
61,6 
34,3 
37,8 
26,7 
Πηγή: TFPL Publishing 
Σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, η Ευρώπη διαθέτει έναν μεγαλύτερο αριθμό εταιρειών που 
ασχολούνται με συναφείς προς τους δίσκους CD-ROM δραστηριότητες, αλλά αυτό είναι 
ένα σύμπτωμα της κατακερματισμένης φύσης της αγοράς. Πράγματι, οι δυσκολίες της 
πραγματοποίησης πωλήσεων προς το σύνολο της ευρωπαϊκής αγοράς 
αντικατοπτρίζονται από το γεγονός ότι υπάρχουν σχεδόν διπλάσιοι διανομείς στην 
Ευρώπη απ'ότι στις ΗΠΑ (829 στην Ευρώπη και 449 στις ΗΠΑ, σύμφωνα με το 
ευρετήριο CD-ROM της TFPL για το 1994). Οι σχετικές θέσεις όσον αφορά τη 
δημοσίευση τίτλων CD-ROM έχουν παραμείνει σχετικά σταθερές από το 1990, όπου 
στις ΗΠΑ αναλογεί ποσοστό λίγο μεγαλύτερο του 60 % των τίτλων και στην Ευρώπη 
περίπου το 30 %. Η γεωγραφική κατανομή των εταιρειών και των τίτλων CD-ROM 
παρέχεται στον πίνακα 7.10. 
100 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τμήμα 7 
Πίνακας 7.10 Προέλευση των εταιρειών και των τίτλων του τομέα των CD-ROM και 
των CD πολυμέσων, 1994 
3500 
Πυρώπη Βόραος/ Λσία Αυατοαλασία Μίαη Λφοιχή 
Νότιος Λν<πολή 
Αμερική 
ΑριΟ 
FTHIQCUÛV Λρ<1). 
τίτλων 
Πηγή: TFPL Publishing 
7.2.4 Αγορές, πωλήσεις και τιμολόγηση 
Από την ΟΡΙΑ υπολογίζεται ότι τα παγκόσμια έσοδα από τίτλους CD-ROM το 1993 
ανήλθαν σε 9,6 δισ. $ ΗΠΑ (8,25 δισ. ECU), αν και στα στοιχεία αυτά 
περιλαμβάνονται τόσο οι δίσκοι που παράγονται στο εσωτερικό επιχειρήσεων όσο και 
οι δημοσίως διαθέσιμοι δίσκοι. Υπολογίζεται ότι τα συνδυασμένα έσοδα από τους 
τίτλους και τους μηχανισμούς ανήλθαν σε 12,2 δισ. $ ΗΠΑ (10,5 δισ. ECU), και 
αναμένεται ότι θα φθάσουν τα 22 δισ. $ ΗΠΑ περίπου (18,9 δισ. ECU) το 1994 και 
τα 56 δισ. $ ΗΠΑ (48,2 δισ. ECU) περίπου το 1995. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, τα 
έσοδα από εμπορικούς τίτλους θα φθάσουν σχεδόν τα 120 δισ. $ ΗΠΑ (103,2 δισ. 
ECU) μέχρι το 1999, πράγμα που σημαίνει ότι θα σημειωθεί σημαντική αύξηση από τα 
40 δισ. $ ΗΠΑ (34,4 δισ. ECU) το 1996. Όμως, τα στοιχεία αυτά πρέπει να 
αντιμετωπίζονται με αρκετή επιφυλακτικότητα. Πρόκειται για μία πολύ δυναμική και 
νέα αγορά και, αν και οι προοπτικές ανάπτυξης είναι καλές, είναι δύσκολο στο παρόν 
στάδιο να ποσοτικοποιηθούν οι επιπτώσεις των εξελίξεων σε άλλους χώρους, ιδιαίτερα 
αυτές που πραγματοποιούνται στο περιβάλλον των δικτύων. 
Σύμφωνα με την ΟΡΙΑ, ο παραδοσιακός τομέας CD-ROM (δηλαδή ο επαγγελματικός 
τομέας, οι βιβλιοθήκες των επιχειρήσεων και το δημόσιο), εξακολουθεί να αποτελεί τον 
πυρήνα της αγοράς, κυρίως λόγω των υψηλότερων περιθωρίων που μπορούν να 
επιτευχθούν σε προϊόντα αυτού του εύρους. Αναφέρεται ότι οι μέσες τιμές των 
επαγγελματικών και επιχειρηματικών CD-ROM κατά το 1993 κυμαίνονταν μεταξύ 700 
και 900 $ ΗΠΑ (600-775 ECU) ενώ οι τιμές των καταναλωτικών τίτλων πολυμέσων, 
που αντιπροσώπευαν ένα μεγάλο ποσοστό των μοναδιαίων πωλήσεων, κυμαίνονταν από 
50 έως 125 $ ΗΠΑ (45-110 ECU). 
Κατά την περίοδο 1991-1992, η Ευρώπη αντιπροσώπευε μόνο το 20 % της παγκόσμιας 
αγοράς CD-ROM, αν και αυτό αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά μέχρι το τέλος του 
1994. Η αύξηση των εσόδων από επαγγελματικούς τίτλους CD-ROM στην Ευρώπη ήταν 
101 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
εντυπωσιακή κατά τα τελευταία έτη. Στην Τέταρτη Συντονισμένη Έρευνα των ΕΙΙΑ/ΕΚ 
υποδεικνύεται ότι τα έσοδα αυξήθηκαν κατά 173 % μεταξύ των ετών 1990 και 1991 
και έφθασαν τα 79,3 εκατ. ECU, και κατά 93 % μεταξύ των ετών 1991 και 1992 και 
έφθασαν τα 152,7 εκατ. ECU. 
Οι λιανικές πωλήσεις των CD-ROM αυξάνονται στην Ευρώπη, καθώς οι μεγάλοι οίκοι 
λιανικού εμπορίου αρχίζουν να δημιουργούν αποθέματα τίτλων παιχνιδιών, ψυχαγωγίας 
και αναφορών για καταναλωτική χρήση. Στα μέσα του 1993, η εταιρεία έρευνας της 
αγοράς Gallup ανέφερε μηδενικές πωλήσεις για CD-ROM που προέρχονται από λιανικό 
εμπόριο στο Ηνωμένο Βασίλειο, δεδομένου ότι τα ποσά ήταν αμελητέα σε σύγκριση με 
άλλα μέσα. Σύμφωνα με άλλη έκθεση της εταιρείας Gallup έξι μήνες αργότερα οι δίσκοι 
CD-ROM αντιπροσώπευαν το 4 % του συνόλου. Κατά γενική ομολογία, οι δίσκοι 
CD-ROM αναφοράς αποτελούσαν ένα μικρό ποσοστό του εν λόγα) συνόλου, ενώ το 
μεγαλύτερο ποσοστό των πωλήσεων αντιπροσώπευαν οι δίσκοι παιχνιδιών (1,4 % για 
δίσκους CD32 και 1,6 % για δίσκους Sega). Παρ'όλα αυτά, ο τομέας των CD-ROM 
παγιώνεται σταθερά στη λιανική αγορά. 
7.3 Πολυμέσα (Multimedia) 
Παρά τον τεράστιο όγκο του υλικού που δημοσιεύθηκε σχετικά με τα πολυμέσα το 
1993, τόσο στον ειδικευμένο όσο και στον ημερήσιο τύπο, εξακολουθεί να υπάρχει 
μεγάλη σύγχυση όσον αφορά την έννοια του όρου. Υπό την ευρύτερη έννοια της, ο 
όρος πολυμέσα είναι μια έκφραση που χρησιμοποιείται για να περιγράψει υπηρεσίες 
στις οποίες συνδυάζεται ένας αριθμός στοιχείων μέσων και δημιουργείται ένα διαλογικό 
περιβάλλον. Στα εν λόγω στοιχεία μέσων μπορεί να περιλαμβάνονται αναζητήσιμο 
κείμενο, ήχος και ακίνητες και κινητές εικόνες. Συχνά τα πολυμέσα συνδέονται με 
προϊόντα που βασίζονται σε CD, αν και δεν περιορίζονται με κανέναν τρόπο σε τέτοια 
μέσα. 
Η διαθεσιμότητα των ευρυζωνικών επικοινωνιών και των τεχνολογιών συμπίεσης 
καθιστά δυνατή την παροχή διαλογικών υπηρεσιών πολυμέσων μέσω δικτύων, αν και 
από πρακτικής απόψεως στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), ο τύπος αυτός των πολυμέσων 
περιορίζεται κατά πολύ σε βασισμένες σε ISDN υπηρεσίες για επιχειρηματικές 
δραστηριότητες. Δύο εταιρείες που έχουν την έδρα τους στο Ηνωμένο Βασίλειο, η 
On-Demand Information και η Perfect Information, άρχισαν να παρέχουν υπηρεσίες 
επιχειρηματικής πληροφόρησης μέσω ISDN κατά το παρελθόν έτος, ενώ αναμένεται να 
ακολουθήσουν και άλλες, ιδιαίτερα στον τομέα πληροφόρησης σχετικά με προϊόντα. Τα 
πλήρως διαλογικά και δικτυωμένα πολυμέσα δεν αναμένεται ότι θα αποτελούν οικιακό 
χαρακτηριστικό παρά μόνον όταν θα υπάρξουν σημαντικές περαιτέρω εξελίξεις στον 
καλωδιακό τομέα, στον τομέα της μεταγωγής με ασύγχρονο τρόπο μεταφοράς και στις 
τεχνικές συμπίεσης. Εν τω μεταξύ, στα πλαίσια των πολυμέσων περιγράφονται επίσης 
και εξελίξεις όπως είναι η διαλογική τηλεόραση, αν και το επίπεδο της αλληλεπίδρασης 
που παρέχουν οι εν λόγω υπηρεσίες ενδέχεται να είναι περιορισμένο σε πρώτη φάση. 
(Βλέπε τμήμα 7.8.3 για περαιτέρω εξέταση των τεχνολογιών και αγορών της καλωδιακής 
τηλεόρασης). 
Ο οργανισμός Information Workstation Group στις ΗΠΑ προβλέπει ότι η αξία των 
πολυμέσων υπό την ευρύτερη έννοια τους θα ανέρχεται σε 30 δισ. $ ΗΠΑ (25,8 δισ. 
ECU) μέχρι το 1988 μόνο στη Βόρειο Αμερική. Στην έκθεση του εν λόγω οργανισμού 
με τίτλο "Δυνατότητες των πολυμέσων" (Multimedia Ppportunities) διατυπώνεται η άποψη 
ότι οι τρεις μεγαλύτεροι τομείς εφαρμογής θα είναι η ψυχαγοαγία, με έσοδα που θα 
102 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
αποδίδονται στα πολυμέσα ύψους 9,1 δισ. $ ΗΠΑ (7,8 δισ. ECU), η εκδοτική 
διαδικασία (παραγωγή πολυμέσων και εκδοτικές δραστηριότητες), με 4,7 δισ. $ ΗΠΑ 
(4 δισ. ECU) και τα ειδικά εφφέ με 3,5 δισ. $ ΗΠΑ (3 δισ. ECU). Αναμένεται ότι 
μέχρι το 1998, οι εφαρμογές εκπαίδευσης και επιμόρφωσης θα παράγουν έσοδα που θα 
οφείλονται σε πολυμέσα ύψους 3,3 $ ΗΠΑ (2,8 δισ. ECU). 
Τα βασισμένα σε CD πολυμέσα αιχμαλωτίσει τη φαντασία του κοινού και του τύπου 
κατά το τελευταίο έτος, αν και η ευρωπαϊκή αγορά για καταναλωτικά πολυμέσα 
εξακολουθεί να είναι μικρή σε σύγκριση με την παραδοσιακή αγορά CD-ROM. Στην 
έκθεση ΟΡΙΑ διατυπώνεται η άποψη ότι τα καταναλωτικά πολυμέσα δεν θα 
αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 20 % των συνολικών εσόδων του τομέα 
CD-ROM. 
Όμως, το 1993 εκδηλώθηκε μία καταναλωτική έξαρση στα CD πολυμέσων και 
παιχνιδιών, κυρίως κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους. Ο Αμερικανικός Σύνδεσμος 
Εκδοτών Λογισμικού (American Software Publishers Association) δήλωσε ότι από τις 
πωλήσεις προϊόντων από 62 κύριους εκδότες λογισμικού σε CD-ROM το 1993 
προέκυψαν 202 εκατ. $ ΗΠΑ (173,7 εκατ. ECU), από 8 εκατομμύρια μονάδες που 
πωλήθηκαν. Από το εν λόγω σύνολο ποσό ύψους 102 εκατ. $ ΗΠΑ (87,72 εκατ. ECU) 
προήλθε κατά το τέταρτο τρίμηνο, όταν πωλήθηκαν 4 εκατομμύρια μονάδες. Τα 
προϊόντα αναφοράς όπως οι εγκυκλοπαίδειες και τα λεξικά αντιπροσώπευαν το 40 % 
των πωλήσεων, τα παιχνίδια και η οικιακή ψυχαγωγία το 30 % και η οικιακή 
εκπαίδευση το 24 %. Το εάν αυτό θα μπορέσει να επαναληφθεί στην Ευρώπη ή όχι, 
θα εξαρτηθεί εν μέρει από την προθυμία των αλυσίδων βιβλιοπωλείων, των μουσικών 
καταστημάτων και των καταστημάτων βίντεο και των λιανικών πωλητών 
καταναλωτικών ηλεκτρονικών συσκευών να δημιουργήσουν αποθέματα προϊόντων 
CD-ROM. 
Μεγάλο μέρος της δραστηριότητας που περιβάλει την ανάπτυξη της τεχνολογίας CD 
πολυμέσων έχει αναληφθεί από εταιρείες υλικού εξοπλισμού υπολογιστών και από 
κατασκευαστές καταναλωτικών ηλεκτρονικών συσκευών. Έτσι, εταιρείες όπως η Philips, 
η Commodore και η Tandy έχουν αναπτύξει συσκευές πολυμέσων που βασίζονται σε 
ιδιότυπες αρχιτεκτονικές για τις οποίες συχνά απαιτείται η καταβολή εκ μέρους των 
υπεύθυνων ανάπτυξης εφαρμογών ενός τέλους αδείας ή συγγραφικών δικαιωμάτων για 
το δικαίωμα έκδοσης τίτλων για τη συσκευή-φορέα. 
Πιο πρόσφατα, οι εξελίξεις στα πρότυπα συμπίεσης σε CD-ROM (ιδιαίτερα το πρότυπο 
βίντεο MPEG), κατέστησαν δυνατή τη δημιουργία εφαρμογών πολυμέσων σε συνήθη 
CD-ROM με εκτεταμένη αρχιτεκτονική (extended Architecture) για οπτικοακουστικό υλικό 
(εξ ου και ο όρος CD-ROM ΧΑ). To CD-ROM ΧΑ είναι ένα βιομηχανικό πρότυπο και 
δεν αποτελεί ιδιότυπο σύστημα κανενός μεμονωμένου κατασκευαστή. Σε αντίθεση με 
συσκευές-φορείς όπως το CD-i ή το 3DO οι χρήστες δεν χρειάζεται να αγοράσουν 
εξειδικευμένο υλικό εξοπλισμό, αν και τα πλήρη πολυμέσα σε CD-ROM ΧΑ απαιτούν 
συμπληρωματικό εξοπλισμό όπως είναι οι κάρτες ήχου και οι βιντεοκάρτες. Σύμφωνα 
με τις ενδείξεις, η εγκατεστημένη βάση προσωπικών υπολογιστών με πολυμέσα 
αυξάνεται εντυπωσιακά και οι υπεύθυνοι ανάπτυξης τίτλων γενικού ενδιαφέροντος και 
τίτλων "ψυχαγωγίας" μπορεί επομένως να αποφασίσουν να στραφούν προς το 
CD-ROM ΧΑ παρά να δεσμεύονται από τη συσκευή-φορέα ενός μεμονωμένου 
κατασκευαστή. Η αύξηση της εγκατεστημένης βάσης προσωπικών υπολογιστών με 
Windows και η δημοτικότητα του περιβάλλοντος Windows οδήγησε πρλλούς εκδότες 
CD-ROM ΧΑ να διαλέξουν αυτό το μορφοτυπο. Ενδέχεται να προκύψουν χωριστές 
αγορές για πολυμέσα που θα βασίζονται σε προσωπικούς υπολογιστές και για πολυμέσα 
103 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
που θα βασίζονται στην τηλεόραση, και ενώ το CD-ROM ΧΑ και το περιβάλλον 
Windows ενδέχεται να δεσπόζουν στον πρώτο τομέα, οι ιδιότυπες συσκευές-φορείς θα 
συνεχίσουν να παίζουν ένα μεγάλο ρόλο στον δεύτερο τομέα. 
Η συσκευή πολυμέσων της Philips, το CD-i, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ 
τον Οκτώβριο 1991, ενώ η πρώτη παρουσίαση του στην Ευρώπη έγινε τον Απρίλιο 
1992. Κατά το τέλος του 1993, η Philips ανακοίνωσε ότι οι πωλήσεις μηχανισμών CD-i 
έφτασαν τις 300.000 παγκοσμίως, ότι υπήρχαν περίπου 150 τίτλοι ήδη στην αγορά και 
ότι 75 ακόμα τίτλοι θα εμφανίζονταν το 1994. Ανέφερε επίσης ότι μέχρι στιγμής είχαν 
πωληθεί 3 εκατομμύρια δίσκοι, πράγμα που σημαίνει ότι για κάθε μηχανισμό έχουν 
αγοραστεί κατά μέσο όρο 10 τίτλοι. Ο αριθμός των καταστημάτων λιανικού εμπορίου 
που πωλούν CD-i λέγεται ότι αυξήθηκε σε 13.000. 
Οι αναβαθμίσεις ψηφιακών βίντεο για συσκευές CD-i πρωτοπαρουσιάστηκαν στις ΗΠΑ 
και το Ηνωμένο Βασίλειο κατά το τελευταίο τρίμηνο του 1993, ενώ η Philips υπέγραψε 
μια συμφωνία με την MGM σύμφωνα με την οποία επιτρέπεται η παραγωγή 
κινηματογραφικών ταινιών από τον κατάλογο της εν λόγω εταιρείας σε μορφοτυπο 
CD-i. Πολλοί σχολιαστές της βιομηχανίας πιστεύουν ότι η διαθεσιμότητα κύριων 
κινηματογραφικών ταινιών σε δίσκο θα είναι η ώθηση που χρειάζονται για μια 
περισσότερο ευρεία "απογείωση" του CD-i και η Philips αναμένεται ότι το 1994 θα 
αρχίσει μία εκστρατεία για το ψηφιακό βίντεο. Στον πίνακα 7.11. παρέχεται μία 
πρόβλεψη της αγοράς για τίτλους CD-i. 
Πίνακας 7.11 Ευρωπαϊκές προβλέψεις σχετικά με τις πωλήσεις τίτλων CD-i 
Ευρώπη (εχοιτ. ECU) ΗΠΑ (εχατ. ECU) 
1994 59,8 39,6 
1997 727,4 545,2 
2000 5.676,0 3.096,0 
Πηγή: The Market for CD-i, Alan Barker 1993 
Η Commodore παρουσίασε την πρώτη καταναλωτική συσκευή πολλαπλών μέσων (CDTV) 
τον Απρίλιο 1991, η οποία αναμενόταν αρχικά ότι θα ανταγωνιστεί άμεσα τη συσκευή 
CD-i της Philips. Όμως, αργότερα επανατοποθετήθηκε ως μηχανή παιχνιδιών μάλλον 
παρά ως συσκευή πολυμέσων και έκτοτε έχει ξεπεραστεί από τη CD32, μια συσκευή-
φορέα παιχνιδιών υπολογιστή των 32 bit. Στο μεταξύ, έχει συνεχιστεί η εμφάνιση 
άλλων ιδιότυπων συσκευών-φορέων πολυμέσων, στις οποίες περιλαμβάνεται η 3DO. Η 
συσκευή 3DO που ανακοινώθηκε στα τέλη του 1992, υποστηρίζεται από τις εταιρείες 
Matsushita, AT&T και Electonic Arts, μεταξύ άλλων, και η πρώτη συσκευή 
παρουσιάστηκε από την Panasonic το 1993. 
7.4 Τηλεοπτικογραφία (Videotex) 
Η τηλεοπτικογραφία έχει ένα πολύ ετερόκλητο ιστορικό στην Ευρώπη, όπου η υπηρεσία 
Télétel της Γαλλίας αποτελεί τη βιτρίνα των πρωτοβουλιών τηλεοπτικογραφίας που 
ωθούνται από την κυβέρνηση, ενώ άλλες αγορές έχουν παρουσιάσει ελάχιστη ανάπτυξη 
κατά τα τελευταία έτη. Μέχρι το Δεκέμβριο 1993, στη Γαλλία ήταν εγκατεστημένα 6,5 
εκατομμύρια τερματικά τηλεοπτικογραφίας, ενώ ακόμη 500.000 υπολογιστές με 
διαποδιαμορφωτές (modem) χρησιμοποιούνταν για πρόσβαση σε τηλεοπτικογραφία 
104 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τμήμα 7 
κάνοντας χρήση των προτύπων εξομοίωσης του Minitel. Το 1993, οι υπηρεσίες 
τηλεοπτικογραφίας είχαν ως αποτέλεσμα 112 εκατομμύρια ώρες χρόνου σύνδεσης και 
απέφεραν έσοδα ύψους περίπου 6,7 δισ. FF (1 δισ. ECU). Αντίθετα, κατά την ίδια 
περίοδο η εγκατεστημένη βάση τερματικών τηλεοπτικογραφίας στο Ηνωμένο Βασίλειο 
μόλις υπερέβαινε τις 100.000 συσκευές. 
Η Γαλλία έχει τη μεγαλύτερη διείσδυση τερματικών τηλεοπτικογραφίας στον κόσμο, ενώ 
η Ισπανία κατέχει τη δεύτερη θέση αλλά με αρκετή απόσταση. Από τον πίνακα 7.12 
παρακάτω προκύπτει ότι η αύξηση στην ισπανική εγκατεστημένη βάση τερματικών 
τηλεοπτικογραφίας υπήρξε εντυπωσιακή κατά τα τελευταία έτη. Η Ιταλία σημείωσε 
επίσης υψηλή ανάπτυξη, αν και η συνολική διείσδυση παραμένει συγκριτικά χαμηλή. 
Πιο πρόσφατα, αυξήθηκε επίσης σημαντικά η διείσδυση τερματικών τηλεοπτικογραφίας 
στη Γερμανία. 
Πίνακας 7.12 Εγκατεστημένη βάση και διείσδυση των τερματικών τηλεοπτικογραφίας, 
1993 
Γερμανία 
Καναδάς 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιταλία 
Ιαπωνία 
ΗΒ Εγκατεστημένη βάση 
(x 100) 
378 
105 
780 
6.540 
200 
128 
104 Διείσδυση ανά 100 
κατοίκους 
4,7 
3,7 
12,3 
113,3 
3,5 
1,0 
1,8 Ποσοστιαία (%) 
μέση ετήσια αύξηση 
της διείσδυσης 
1988-1993 
14,3 
63,8 
185,8 
8,4 
117,8 
15,1 
2,8 
Πηγή: Les Chiffres Clés des Télécommunications Mondiales, OMSYC 
Η Γαλλία ήταν επίσης στο προσκήνιο της ανάπτυξης υπηρεσιών τηλεοπτικογραφίας 
υψηλής ταχύτητας. Αυτό το έτος, θα τεθεί σε λειτουργία η υπηρεσία Télétel Vitesse 
Rapide, επιτρέποντας τη μετάδοση 9.600 bits ανά δευτερόλεπτο, πράγμα που θα 
καταστήσει δυνατή την παροχή φωτογραφικών εικόνων σε τερματικά τηλεοπτικογραφίας. 
Διερευνάται επίσης η δυνατότητα ενσωμάτωσης μηχανισμών ανάγνωσης πιστωτικών 
καρτών στο τερματικό Minitel. Στον Πίνακα 7.13. παρέχεται μία συγκριτική άποψη της 
τηλεοπτικογραφίας στην υπόλοιπη Ευρώπη. 
105 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 7 
Πίνακας 7.13 H τηλεοπτικογραφία στην Ευρώπη 
Χώρα 
Αυστρία 
Βέλγιο 
Δανία 
Φινλανδία 
Γερμανία 
Ιρλανδία 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ελλάδα 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Νορβηγία 
Πορτογαλία 
Ελβετία 
ΗΒ Επωνυμία της 
υπηρεσίας 
Bildschirmtex 
RTT Videotex 
Teledata 
Telesampo 
BTX 
Minitel 
Ibertex 
Télétel 
Hellastel 
Videotel 
Videotex 
Videotex NL 
Teledata 
SPV 
Videotex 
Prestel Έτος 
έναρξης 
1985 
1986 
1988 
1984 
1983 
1990 
1986 
1982 
1993 
1987 
1986 
1990 
1986 
1988 
1987 
1980 Αριθμός 
κλήσεων 
ανά μήνα 
(χ 100) 
250 
25 
320 
9.000 
37 
620 
148.000 
540 
2 
2.200 
55 
1.500 Αριθμός 
οιρών ανά 
μήνα 
(χ 1000) 
30 
4 
33 
2.200 
7 
130 
9.200 
167 
<1 
200 
9 
200 Ημερομηνία 
αναβάθμισης 
01/92 
05/93 
12/91 
05/93 
08/93 
07/93 
12/92 
05/93 
05/93 
10/92 
02/92 
05/93 
02/92 
10/92 
07/93 
12/92 
Πηγή: La Lettre de Télétel et d'Audiotel, France Télécom 
7.5 Τηλεακουστικογραφία (Audiotex) 
Η πρώτη εισαγωγή της τηλεακουστικογραφίας στην Ευρώπη έγινε το 1986 στο Ηνωμένο 
Βασίλειο και στη Γαλλία. Κατά τη διάρκεια των ετών 1987-1993, σχεδόν όλες οι άλλες 
χώρες της δυτικής Ευρώπης άρχισαν είτε εθνικές είτε περιφερειακές υπηρεσίες 
τηλεακουστικογραφίας, αν και σε ορισμένες χώρες οι εν λόγω υπηρεσίες αργότερα 
διεκόπησαν. Ο όρος τηλεακουστικογραφία χρησιμοποιείται για vet περιγράψει υπηρεσίες 
πληροφόρησης και ψυχαγωγίας που παρέχονται μέσω τηλεφώνου. Οι εν λόγω υπηρεσίες 
συχνά διατίθενται μέσω γραμμών υψηλής τιμολόγησης, αν και ορισμένες παρέχονται 
μέσω κανονικών τηλεφωνικών γραμμών και χρεώνονται μέσω τιμολογήσεων πιστωτικών 
καρτών ή μέσω συνδρομών. Άλλοι τύποι υπηρεσιών, όπως αυτές που παρέχουν 
διαφημίσεις ή πληροφορίες του δημοσίου, μπορούν να παρέχονται μέσω δωρεάν 
τηλεφωνικών γραμμών. Όμως, στην Ευρώπη το μεγαλύτερο μέρος της 
τηλεακουστικογραφίας συγκεντρώνεται γύρω από την αγορά υψηλής τιμολόγησης. 
Σε μία έκθεση που δημοσίευσε το ίδρυμα Eurodata Foundation, το φθινόπωρο του 1993, 
με τίτλο "Υπηρεσίες Υψηλής Τιμολόγησης" (Premium Rate Services) διατυπώνεται η 
άποψη ότι η αξία της ευρωπαϊκής αγοράς υπηρεσιών υψηλής τιμολόγησης θα ανέλθει 
σε 2 δισ. $ ΗΠΑ (1,72 δισ. ECU) μέχρι το 1995, ενώ το 1992 ανήλθε σε 1 δισ. $ ΗΠΑ 
(0,86 δισ. ECU). Στην έκθεση της Eurodata διατυπώνονται οι ισχυρισμοί ότι η υψηλή 
τιμολόγηση καθίσταται ένας όλο και πιο αποδεκτός τρόπος πρόσβασης σε υπηρεσίες 
πληροφόρησης, και ότι δεν συνδέεται πλέον έντονα στα μυαλά των ανθρώπων με την 
ψυχαγωγία "ενηλίκων". 
Στη μελέτη της Eurodata περιλαμβάνεται μία έρευνα που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 1.400 
ατόμων σε 12 χώρες κατά την οποία αξιολογήθηκαν, ιδιαίτερα., η ενημέρωση, η χρήση 
106 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
και η προθυμία για πληρωμή τιμολογίων υψηλής χρέωσης. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, 
το 12 % των επιχειρηματιών και το 9 % των καταναλωτών είχαν χρησιμοποιήσει 
τηλεφωνικές υπηρεσίες υψηλής τιμολόγησης, αν και στις Κάτω Χώρες και στο Ηνωμένο 
Βασίλειο τα στοιχεία αυτά ήταν σημαντικά υψηλότερα (20 % των επιχειρηματιών και 
10 % των καταναλωτών στο ΗΒ· 38 % των επιχειρηματιών και 31 % των 
καταναλωτών στις Κάτω Χώρες). Διαπιστώθηκε ότι η προθυμία για πληρωμή υψηλών 
τιμολογίων για πρόσβαση σε υπηρεσίες πληροφόρησης ήταν ιδιαίτερη υψηλή στη Γαλλία, 
όπου η αγορά είναι καλά παγιωμένη και όπου η ευρεία χρήση της τηλεοπτικογραφίας 
έχει αυξήσει τη γενική εξοικείωση με την έννοια της πληρωμής για την παροχή 
πληροφοριών. Οι ενδιαφερόμενοι από τον επιχειρηματικό τομέα έδειχναν ότι ήταν οι 
πλέον πρόθυμοι να πληρώνουν υψηλά τιμολόγια για κρατικές και δημόσιες 
πληροφορίες, ενώ οι καταναλωτές ήταν περισσότερο διατεθημένοι να πληρώνουν για 
γραμμές παροχές συμβουλών και για χρηματοοικονομικές πληροφορίες. Ο πίνακας 7.14 
παρουσιάζει την κατανομή των ευρωπαϊκών αγορών, τις ημερομηνίες έναρξης των 
υπηρεσιών και τη διείσδυση των τηλεφώνων πολυσυχνότητας διπλού τόνου (DTMF). 
Αν και το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων από υπηρεσίες υψηλής τιμολόγησης 
εξακολουθεί να προέρχεται από υπηρεσίες για "ενήλικες", έχει αυξηθεί στην Ευρώπη 
το εύρος των επαγγελματικών και επιχειρηματικών υπηρεσιών που διατίθενται μέσω 
τηλεακουστικογραφίας. Η Τέταρτη Έρευνα Ξένιων Υπολογιστών των φορέων ΕΠΑ/ΕΚ 
(EIIA/EC Host Survey) υποδεικνύει έσοδα της τάξεως των 97,4 εκατ. ECU για 
επαγγελματικές υπηρεσίες τηλεακουστικογραφίας το 1992. Απ'αυτό προκύπτει ότι η 
τηλεακουστικογραφία εξακολουθεί να παίζει έναν μικρότερο ρόλο στην επαγγελματική 
αγορά υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης, εφ'όσον αντιπροσώπευε μόνο το 2,3 % 
των συνολικών εσόδων το 1992. 
Μία μελέτη της Geste με τίτλο "Panorama de l'Edition Audiotel" παρέχει μία αναλυτική 
εικόνα του εύρους των υπηρεσιών που διατίθενται στη Γαλλία και της φύσης των 
οργανισμών που τις παρέχουν. Από ανεπίσημους δείκτες προκύπτει ότι η ευρωπαϊκή 
βιομηχανία τηλεακουστικογραφίας έχει έναν μεγάλο αριθμό μικρών φορέων 
εκμετάλλευσης. Η έκθεση Geste παρέχει μία αναλυτική μελέτη περίπτωσης, η οποία 
φαίνεται ότι επιβεβαιώνει τον εν λόγω ισχυρισμό. Διαπιστώθηκε ότι περίπου το 60 % 
των γάλλων προμηθευτών υπηρεσιών έχουν μόνο μία γραμμή, και ελέγχουν το 10 % 
του συνολικού αριθμού γραμμών, ενώ μόνο το 3 % των προμηθευτών υπηρεσιών έχουν 
περισσότερες από 20 γραμμές, αλλά όλες μαζί ελέγχουν το 40 % του συνόλου. Στον 
πίνακα 7.15. παρέχεται η κατανομή των τύπων οργανισμών που παρέχουν υπηρεσίες 
τηλεακουστικογραφίας. 
107 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
Πίνακας 7.14 Κατανομή των ευρωπαϊκών αγορών υψηλής τιμολόγησης, ημερομηνίες 
έναρξης των υπηρεσιών και διείσδυση της τηλεφωνίας πολυσυχνότητας 
διπλού τόνου (DTMF) 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ελλάδα 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Πορτογαλία 
ΗΒ Μέγεθος της αγοράς 
(εκατ. ECU) 
1992 
10,789 
24,773 
11,712 
54,062 
279,990 
6,503 
741 
99,587 
1,756 
346,707 1993 
15,413 
25,500 
53,678 
117,000 
348,355 
10,100 
8,750 
144,000 
1,000 
105,000 
15,600 
367,934 1995 
23,712 
30,600 
487,981 
139,018 
435,443 
20,200 
14,000 
290,223 
1,600 
127,731 
41,600 
424,540 Ημερομηνία 
έναρξης 
υπηρεσίας 
1989 
1990 
1992 
1992 
1986 
1993 
1986 
1993 
1993 
1990 
1991 
1986 Διείσδυση 
γραμμών 
DTMF 
1992 (%) 
55 
95 
10 
40 
62 
10 
60 
35 
77 
40 
10 
33 
Πηγή: Ανασκόπηση της αγοράς τηλεακουστικογραφίας υψηλής τιμολόγησης, 
(Overview of the Audiotex PRS Service Market), έγγραφο εργασίας της ομάδας 
ΓΝΟ, 93/3, ΕΡ Journal 
Πίνακας 7.1S Κατανομή των οργανισμών στη Γαλλία που παρέχουν υπηρεσίες υψηλής 
τιμολόγησης και ποσοστό των ελεγχόμενων γραμμών 
Ό|ΐιλοι μεοων 
ΐιαζιχής ρνημίρωοης 
27% (18) Αν(£«^τητοι 38% (S7) 
ράπεΟς, χλη 27% (11) 
Λιιμώοιες υπηρκιΐη 
8% (14) 
( ) • Ποσοστό % των ελεγχόμενων γραμμών 
Πηγή: Panorama de TEdiotion Audio te Ι, Geste 
108 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τμήμα 7 
Οι πλέον εξελιγμένες ευρωπαϊκές αγορές τηλεακουστικογραφίας, όπως είναι οι αγορές 
του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας, φαίνεται ότι σταθεροποιούνται και 
παγιώνονται όλο και περισσότερο. Όμως, στις χώρες όπου η τηλεακουστικογραφία έχει 
εισαχθεί σχετικά προσφάτως, είναι ατυχές το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν 
τόσο τα ίδια προβλήματα που έχουν σχέση με τις υπηρεσίες για "ενήλικες" και τις 
υπηρεσίες τηλεφωνικής συμπαράστασης, όσο wxi οι ανησυχίες σχετικά με τα τιμολόγια 
των υπηρεσιών υψηλής χρέωσης. Στην Ιταλία, οι εθνικές υπηρεσίες 
τηλεακουστικογραφίας άρχισαν να λειτουργούν για πρώτη φορά το 1993, αλλά μέχρι 
το τέλος του έτους εκδηλώθηκε τέτοια δημόσια κατακραυγή σχετικά με τα τιμολόγια 
που προέρχονται από τη χρήση των υπηρεσιών Autiotel ώστε ο Ιταλικός Οργανισμός 
Ταχυδρομείων και Τηλεπικοινωνιών αποφάσισε να σταματήσει τις υπηρεσίες 
τηλεφωνικής συμπαράστασης και τις "ζωντανές" υπηρεσίες μέχρι τον Ιούλιο 1994, 
ημερομηνία από την οποία θα καταστεί διαθέσιμη σε εθνικό επίπεδο μια δυνατότητα 
αποχώρησης από τις υπηρεσίες Autiotel 144. 
Η Ισπανία, η οποία αντιμετώπισε παρόμοια προβλήματα κατά τις πρώτες μέρες της 
βιομηχανίας τηλεακουστικογραφίας και της οποίας όλες οι υπηρεσίες έκλεισαν από την 
ισπανική κυβέρνηση τον Δεκέμβριο 1992, άνοιξε εκ νέου τις γραμμές 
τηλεακουστικογραφίας σε όλους τους προμηθευτές υπηρεσιών τον Δεκέμβριο 1993, αλλά 
με τον όρο ότι οι υπηρεσίες τηλεακουστικογραφίας θα είναι μόνο με επιλογή 
συμμετοχής, έτσι ώστε οι πελάτες θα πρέπει να υποβάλλουν αίτηση στον οργανισμό 
ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών Telefonica γι'αυτήν τη δυνατότητα. Εκτός από τις 
γραμμές 903 που αρχικά χρησιμοποιούνταν για υπηρεσίες υψηλής τιμολόγησης, έχει 
εισαχθεί ένα νέο πρόθεμα, το 906, για υπηρεσίες που δεν είναι κερδοσκοπικές, στις 
οποίες περιλαμβάνονται οι μετεωρολογικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες σχετικά με τη 
χρηματαγορά. Αυτές διατίθενται σε όλους τους τηλεφωνικούς συνδρομητές χωρίς 
απαίτηση αίτησης για συμμετοχή. Η βελγική αγορά αυξήθηκε κατά ποσοστό που 
υπερβαίνει το 180 % μεταξύ των ετών 1991 και 1992, και αυτό οφείλεται κυρίως στις 
υπηρεσίες για ενήλικες και στις γραμμές τηλεφωνικής συμπαράστασης, αλλά τώρα έχουν 
επιβληθεί έντονοι κανονιστικοί περιορισμοί και η ανάπτυξη έχει επιβραδυνθεί 
σημαντικά. 
Οι αγορές τηλεακουστικογραφίας στην Ευρώπη είναι σχεδόν εντελώς εθνικές, αν και 
έχουν λάβει χώρα διμερείς συνομιλίες μεταξύ των ευρωπαϊκών οργανισμών 
ταχυδρομείων και τηλεπικοινωνιών με σκοπό την καθιέρωση μηχανισμών για 
διασυνοριακή δραστηριότητα. Επομένως, ήταν αναγκαία η καθιέρωση ενός κώδικα 
πρακτικής για την παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών τηλεακουστικογραφίας, και στο 
μέτωπο αυτό εκτελείται σχετικό έργο από την ΕΠΑ (βλέπε επίσης τμήμα 6). 
7.6 Υπηρεσίες πληροφόρησης που βασίζονται στην τηλεομοιοτυπία (fax) 
Οι βασισμένες σε τηλεομοιοτυπία υπηρεσίες πληροφόρησης αντιπροσωπεύουν έναν 
εξειδικευμένο τομέα της αγοράς και ενώ ο αριθμός των υπηρεσιών πληροφόρησης που 
παρέχονται μέσω τηλεομοιοτυπίας έχει αυξηθεί σημαντικά κατά τα τελευταία λίγα έτη, 
εξακολουθεί να είναι μία μικρή και ειδικευμένη αγορά. Οι πλέον ελπιδοφόρες 
εφαρμογές για την τηλεομοιοτυπία ως μέσω πληροφόρησης είναι αυτές οι οποίες 
παρέχουν πρόσβαση σε καθορισμένα σύνολα πληροφοριών κατόπιν αίτησης 
(τηλεομοιοτυπία κατόπιν αίτησης). 
109 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τ^μα 7 
Οι υπηρεσίες τηλεομοιοτυπίας κατόπιν αίτησης συχνά λειτουργούν μέσω τηλεφωνικών 
γραμμών υψηλής τιμολόγησης, επιτρέποντας στους χρήστες να επιλέγουν τα έγγραφα 
που απαιτούν χρησιμοποιώντας τα τονικά πλήκτρα σε μία συσκευή τηλεφώνου ή 
τηλεομοιοτυπίας. Στις τυπικές εφαρμογές περιλαμβάνονται οι αναλυτικές πληροφορίες 
για τον καιρό, οι τιμές των μετοχών και οι ισοτιμίες του συναλλάγματος, περιλήψεις 
για επιχειρηματικές δραστηριότητες και πληροφορίες για εταιρείες. Αλλη μία εφαρμογή 
η οποία σημείωσε μεγάλη επιτυχία στις ΗΠΑ και η οποία αρχίζει να διαδίδεται στην 
Ευρώπη είναι η κατόπιν αίτησης πρόσβαση σε πληροφορίες που αφορούν ερωτήσεις 
αναγνωστών. Δίπλα σε μία διαφήμιση δημοσιεύεται ένας αριθμός υψηλής τιμολόγησης 
ή ένας δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός, τον οποίο ο αναγνώστης ιιπορεί να σχηματίσει 
με σκοπό να λάβει μέσω τηλεομοιοτυπίας περαιτέρω λεπτομέρειες για το προϊόν ή για 
την εταιρεία που διαφημίζεται. Αυτό επιτρέπει στους εκδότες να παρέχουν μία 
επιπρόσθετη υπηρεσία στους διαφημιστές, η οποία παράγει έσοδα μέσω της χρέωσης 
των αναγνωστών ανά κλήση ή μέσω της χρέωσης των διαφημιστών για αποθήκευση και 
παροχή διαφημιστικών πληροφοριών. 
Ένας από τους λόγους για τους οποίους οι βασισμένες σε τηλεομοιοτυπία εκδόσεις 
έχουν παραμείνει μια πολύ μικρή εμπορική δραστηριότητα είναι η ακαμψία της δομής 
των τιμολογίων υψηλής χρέωσης. Τα τιμολόγια ποικίλλουν από χώρα σε χώρα, αλλά 
ακόμα και στα κράτη μέλη στα οποία επιτρέπεται στους προμηθευτές υπηρεσιών να 
χρεώνουν ανά κλήση (αντί ανά λεπτό), τα τιμολόγια είναι συχνά πολύ χαμηλά για να 
αξίζει τον κόπο η παροχή επιχειρηματικών πληροφοριών υψηλής αξίας. Κατά συνέπεια, 
ορισμένοι φορείς εκμετάλλευσης τηλεομοιοτυπίας έχουν στραφεί σε άλλες μεθόδους 
παροχής της υπηρεσίας. Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα καινοτομίας σχετικά με την 
τηλεομοιοτυπία κατόπιν αίτησης είναι το I-Fax, μία υπηρεσία η οποία παρέχεται από 
μία εταιρεία του ιδίου ονόματος που προέρχεται από τη Nova Scotia και η οποία 
άνοιξε ένα γραφείο στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1993. Η εταιρεία ενεργεί ως υπεύθυνη 
για την ανάπτυξη της υπηρεσίας και ως γραφείο παροχής της εν λόγω υπηρεσίας και 
χρησιμοποιεί τεχνολογία η οποία βασίζεται στην αναγνώριση προτύπων. Οι χρήστες 
συμπληρώνουν ένα έντυπο σκιάζοντας τετράγωνα τα οποία ανταποκρίνονται σε 
γράμματα και αριθμούς, προσδιορίζοντας κατ'αυτόν τον τρόπο τις πληροφορίες που 
θέλουν, και στη συνέχεια στέλνουν με τηλεομοιοτυπία την αίτηση στην I-Fax. Όταν η 
αίτηση παραληφθεί από τον υπολογιστή της I-Fax, μετατρέπεται αυτόματα σε αναζήτηση 
βάσης δεδομένων και τα αποτελέσματα αποστέλλονται με τηλεομοιοτυπία στον 
ενδιαφερόμενο μέσα σε λίγα λεπτά. 
Μέχρι στιγμής, το σύστημα I-Fax χρησιμοποιείται αφ'ενός από τον φορέα ΗΡΙ, (τον 
φορέα βάσης δεδομένων των αριθμών αυτοκινήτων του Ηνωμένου Βασιλείου) για 
πρόσβαση σχετικά με την ιδιοκτησία των οχημάτων και για πληροφορίες σχετικά με τα 
οχήματα και, αφ'ετέρου, από την Infocheck για εκθέσεις σχετικά με εταιρείες και για 
διαβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας. Και στις δύο περιπτώσεις, οι χρήστες έχουν 
καταχωρηθεί εκ των προτέρων και είναι εφοδιασμένοι με αριθμούς λογαριασμού και 
αναγνώρισης, τους οποίους συμπληρώνουν στα έντυπα των αιτήσεων για παροχή 
πληροφοριών. Αυτός ο τύπος συστήματος έχει το πλεονέκτημα ότι επιτρέπει στους 
προμηθευτές πληροφοριών να επιλέγουν τη δική τους δομή τιμολόγησης, ενώ επιτρέπουν 
στο χρήστη να προσδιορίζει τις απαιτήσεις κατά τρόπο ακριβέστερο απ'ότι είναι 
δυνατόν μέσω της χρήσης τονικού πληκτρολογίου ή μέσω της φιονητικής αναγνώρισης. 
Και, βεβαίως, καθιστά δυνατή την αναζήτηση σε βάσεις δεδομένων εξ αποστάσεως χωρίς 
υπολογιστή και χωρίς αναγνωρισμένες ικανότητες αναζήτησης. 
Οι ανάλογες με την προαναφερθείσα μέθοδοι τηλεομοιοτυπίας κατόπιν αίτησης ενδέχεται 
να αντιπροσωπεύουν μία μεγαλύτερη δυνατότητα για τους προμηθευτές επιχειρηματικών 
110 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
πληροφοριών σε σχέση με τις υπηρεσίες υψηλής τιμολόγησης, οι οποίες απαιτούν 
σημαντικούς όγκους κλήσεων πριν καταστούν κερδοφόρες. Η τηλεομοιοτυπία κατόπιν 
αίτησης εξακολουθεί να αποτελεί ένα μικρό ποσοστό του συνόλου υψηλής τιμολόγησης 
(δεν πρέπει να αντιπροσωπεύει περισσότερο από 10 %, ακόμα και στις καλά 
παγιωμένες αγορές), αν και είναι δύσκολο να αποκτηθεί μια ακριβής εικόνα της 
βασισμένης σε τηλεομοιοτυπία αγοράς πληροφόρησης που να είναι χωριστή από τα 
έσοδα των άλλων υπηρεσιών. 
Η παροχή πληροφοριών μέσω τηλεομοιοτυπίας κατόπιν πληρωμής αναμένεται να 
αυξηθεί σημαντικά καθώς θα δημιουργούνται νέες μορφές παροχής εγγράφων και οι 
υπηρεσίες δανεισμού μεταξύ βιβλιοθηκών (Inter-Library Loans service). Ο αριθμός των 
υπηρεσιών ηλεκτρονικής παροχής εγγράφων και των υπηρεσιών CASIAS (Current 
Awareness Services with Individual Article Supply - Τρέχουσες Υπηρεσίες Ενημέρωσης με 
Μεμονωμένη Παροχή Αντικειμένων) που διατίθενται στα δίκτυα αυξάνεται ταχέως, και 
πολλές από αυτές προσφέρουν την τηλεομοιοτυπία ως εναλλακτική δυνατότητα παροχής. 
Πρόκειται για έναν χώρο όπου αναμένεται να σημειωθεί σημαντική ανάπτυξη όσον 
αφορά τον όγκο της κίνησης και τον αριθμό των συναλλαγών, αν και δεν είναι ακόμη 
σαφή τα μακροπρόθεσμα χρηματοοικονομικά οφέλη για τους προμηθευτές τέτοιων 
υπηρεσιών. 
Σε μία έκθεση της Ovum με τίτλο "VANs Markets Europe" διατυπώνεται η άποψη ότι 
οι υπηρεσίες τηλεομοιοτυπίας προστιθέμενης αξίας θα δωδεκαπλασιαστούν μέχρι το 
1997, αν και στον ορισμό της τηλεομοιοτυπίας προστιθέμενης αξίας περιλαμβάνονται 
τόσο τα αναβαθμισμένα δίκτυα επικοινωνιών και ανταλλαγής μηνυμάτων όσο και οι 
υπηρεσίες πληροφόρησης. Στην εν λόγω έκθεση διατυπώνεται επίσης η πρόβλεψη ότι 
η αξία της ισπανικής αγοράς, όπου οι προμηθευτές τηλεομοιοτυπίας προστιθέμενης 
αξίας έχουν τα δικά τους δίκτυα και μπορούν να προσφέρουν τιμές που είναι 
ουσιαστικά χαμηλότερες από τις διεθνείς τιμές PSTN, θα ανέρχεται σε 67 εκατ. ECU 
μέχρι το 1997. Λέγεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει την πλέον αναπτυγμένη αγορά 
τηλεομοιοτυπίας προστιθέμενης αξίας, που αντιπροσωπεύει το 70 % της συνολικής 
ευρωπαϊκής αγοράς το 1992, και ακολουθείται από τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Γερμανία 
και την Ελβετία. 
7.7 Υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης κατ'οίκον 
Το 1993, κατέστη προφανές ότι η κατ'οίκον χρησιμοποίηση υπηρεσιών ψυχαγωγίας και 
παροχής καταναλωτικών πληροφοριών έγινε ένα δεδομένο της ζωής στις περισσότερες 
ευρωπαϊκές χώρες. Όμως, από έναν αριθμό δεικτών προκύπτει επίσης ότι η Ευρώπη 
αρχίζει να αντιγράφει τις ΗΠΑ όσον αφορά την τάση προς την πρόσβαση κατ'οίκον 
σε συναφείς με την εργασία πληροφορίες. Ο μεγαλύτερος μεμονωμένος παράγων σ'αυτήν 
την εξέλιξη ήταν η αυξανόμενη βάση υπολογιστικής τεχνολογίας κατ'οίκον, που ήταν 
κυρίως αποτέλεσμα της μείωσης των τιμών στον εξοπλισμό γραφείων και στις 
προσπάθειες εμπορίας του εξοπλισμού εκ μέρους των κατασκευαστών του, οι οποίοι 
κατέβαλαν προσπάθειες να παγιωθούν στις νέες αγορές πριν επιβραδυνθεί κατά τρόπο 
ανησυχητικό η ανάπτυξη της αγοράς των γραφείων. Ιδιαίτερα, η ανάπτυξη ήταν 
ουσιαστική στους ιδιόκτητους οικιακούς προσωπικούς υπολογιστές και συσκευές 
τηλεομοιοτυπίας (ιδιαίτερα όσον αφορά συνδυασμένες συσκευές 
τηλεφώνου/τηλεομοιοτυπίας χαμηλού κόστους) και στους Οιαποδιαμορφωτές (modems). 
Καθώς μειώνεται η αξία των ενσωματωμένων διαποδιαμορφωτών και οι εν λόγω 
συσκευές καθίστανται συνήθεις στους προσωπικούς υπολογιστές, ενδέχεται να μειωθεί 
κάπως η αύξηση στην εγκατεστημένη βάση συσκευών τηλεομοιοτυπίας. Αλλά σε κάθε 
111 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τ^μα 7 
περίπτωση, η ικανότητα των οικιακών χρηστών να επικοινωνούν κατά τρόπο 
ηλεκτρονικό καθίσταται σημαντικό μέλημα στην παροχή υπηρεσιών πληροφόρησης. 
Έχει αποδειχθεί πολύ δύσκολη η παραγωγή αξιόπιστων στοιχείων όσον αφορά την 
κατ'οίκον εγκατεστημένη τεχνολογική βάση, αλλά ο πίνακας 7.16 παρέχει μία 
ανασκόπηση της συγκριτικής θέσης της ΕΕ και των ΗΠΑ όσον αφορά τον βαθμό 
διείσδυσης τριών ενδεικτικών τεχνολογιών: των μηχανισμών CD-ROM, των συσκευών 
βίντεο και των κυψελοειδών τηλεφώνων. 
Πίνακας 7.16 Διείσδυση της τεχνολογίας στις ευρωπαϊκές και αμερικανικές κατοικίες, 
1992 
Μηχανισμοί CD-ROM 
Συσκευές βίντεο 
Κυψελοειδή τηλέφωνα * Ποσοστό πληθυσμού 
ΕΕ 
0,2 
20,5 
1,2 ΗΠΑ 
1,2 
25,1 
4,0 Ποσοστό νοικοκυριών 
ΕΕ 
0,5 
54,9 
3,2 ΗΠΑ 
3,1 
68,3 
10,7 
Πηγή: IDATE * Αναφέρεται μάλλον σε συνδρομές παρά σε φορητές συσκευές 
Από τα στοιχεία του OMSYC σχετικά με τη διείσδυση των συσκευών τηλεομοιοτυπίας, 
των διαποδιαμορφωτών, των συσκευών τηλεειδοποίησης και των κινητών τηλεφώνων 
ανά 1000 κατοίκους, προκύπτει επίσης μια ενδιαφέρουσα άποψη σχετικά με την 
εισαγωγή της τεχνολογίας στις χώρες της ΕΕ, στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία (βλέπε 
πίνακα 7.17 παρακάτω). Ενώ τα εν λόγω στοιχεία δεν αναφέρονται αποκλειστικά στην 
τεχνολογία κατ'οίκον, φαίνεται ότι επιβεβαιώνουν την εντύπωση που παρέχουν τα 
στοιχεία της IDATE ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να υστερεί, ιδιαίτερα όσον αφορά την 
διείσδυση των κινητών τηλεφώνων. 
Πίνακας 7.17 Διείσδυση της τεχνολογίας ανά 1000 κατοίκους, 1993 
Γερμανία 
Καναδάς 
Ισπανία 
ΗΠΑ 
Γαλλία 
Ιταλία 
Ιαπωνία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο Συσκευές 
τηλεομοιοτυπίας 
17,4 
20,6 
20,5 
48,6 
20,6 
27,2 
55,3 
19,7 Διαποδιαμορφωτές 
9,2 
28,0 
9,7 
76,0 
19,9 
10,0 
na 
13,0 Συσκευές 
τηλεειδοποίησης 
6,4 
17,8 
3,9 
61,9 
5,9 
4,1 
59,4 
12,2 Κινητά 
τηλέφωνα 
17,3 
42,9 
6,9 
52,8 
7,8 
17,3 
18,3 
27,7 
Πηγή: Les Chiffres des Télécommunications Mondiales, OMSYC 
112 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
Τα στοιχεία σχετικά με την κατ'οίκον διείσδυση των προσωπικών υπολογιστών είχαν 
την τάση να είναι αναξιόπιστα και παραπλανητικά. Όμως, υπάρχει μία αυξανόμενη 
συναίνεση ότι στις πλέον προηγμένες περιφέρειες της Ευρώπης, περίπου το 20 % έως 
25 % των κατοικιών το 1994 έχουν προσωπικούς υπολογιστές. 
Η ευρεία διαθεσιμότητα της τεχνολογίας στις κατοικίες των ΗΠΑ συνέβαλε στην 
τόνωση μιας καταναλωτικής αγοράς για υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Στις 
ΗΠΑ, είναι ήδη καλά παγιωμένη η καταναλωτική απ'ευθείας σύνδεση, όπου οι 
επιχειρήσεις Prodigy και CompuServe είναι οι μεγαλύτεροι προμηθευτές υπηρεσιών σε 
απευθείας σύνδεση προς το γενικό κοινό και προς αυτούς οι οποίοι εργάζονται 
κατ'οίκον. τέλη του 1993 η Prodigy είχε 2,1 εκατομμύρια συνδρομητές - πράγμα που 
σημαίνει αύξηση κατά 5 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος - ενώ η CompuServe 
σημείωσε αύξηση 41,6 % και ο συνολικός αριθμός των συνδρομητών της ανήρθε σε 1,6 
εκατομμύρια. Η America Online είναι πολύ μικρότερη από τις δύο προαναφερθείσες, αν 
και οι συνδρομές της αυξήθηκαν κατά 165 % το 1993 και έφτασαν τις 530.000. 
εκατομμύρια. Η καταναλωτική απευθείας σύνδεση στις ΗΠΑ αναμένεται να αυξηθεί 
σημαντικά στον τομέα των ειδικευμένων υπηρεσιών πληροφόρησης μέσοο υπολογιστών. 
Υπάρχει ήδη ένας αριθμός περιοδικών για υπολογιστές σε απευθείας σύνδεση και η 
εταιρεία Apple φαίνεται αποφασισμένη να κάνει μία σοβαρή είσοδο σ'αιπήν την αγορά 
με τη δική της καταναλωτική υπηρεσία, την eWorld. Η εν λόγω υπηρεσία θα αρχίσει 
το 1994 και, σύμφωνα με την Apple, θα προσελκύσει εκατομμύρια χρήστες κατά τα 
πρώτα 5 έτη. Στα τέλη του 1993, η εταιρεία Ziff Davis ανακοίνωσε επίσης ότι θα 
αρχίσει τη δική της υπηρεσία σε απευθείας σύνδεση με στόχο τα 3,5 εκατομμύρια 
συνδρομητές του περιοδικού της για υπολογιστές. Η υπηρεσία Ziff Davis Interactive θα 
αρχίσει κατά το τελευταίο τρίμηνο του 1994 και αναμένεται να προσελκύσει 185.000 
συνδρομητές κατά τους πρώτους 12 έως 18 μήνες της λειτουργίας της. 
Μέχρι πρόσφατα, η καταναλωτική χρησιμοποίηση υπηρεσιών σε απ'ευθείας σύνδεση στην 
Ευρώπη ήταν χαμηλή, αλλά η CompuServe άρχισε να εισέρχεται στην ευρωπαϊκή αγορά, 
με 130.000 συνδρομητές τον Ιούνιο 1994. Σύμφωνα με την CompuServe ο αριθμός των 
ευρωπαίων συνδρομητών έχει διπλασιαστεί σε κάθε ένα από τα τρία τελευταία έτη και 
αναμένεται να διπλασιαστεί εκ νέου και να υπερβεί τους 250.000 συνδρομητές κατά την 
περίοδο 1994/95. Όμως, η αυξανόμενη ενημέρωση και η χρησιμοποίηση του Internet στην 
Ευρώπη μπορεί να καταστήσει δυσκολότερη στο παρόν στάδιο την παγίωση των 
φορέων εκμετάλλευσης καταναλωτικών υπηρεσιών σε απευθείας σύνδεση. Η CompuServe 
αντιμετώπισε αυτό το πρόβλημα αναπτύσσοντας μια πλήρη σύνδεση με το Internet, η 
οποία θα καταστεί διαθέσιμη το 1994. 
7.8 - Νεοεμφανιζόμενα μέσα και αγορές 
7.8.1 Τα δίκτυα 
Κατά τα έτη 1993 και 1994 αυξήθηκε σημαντικά η πρόσβαση σε διεθνή δίκτυα 
δεδομένων όπως είναι το Internet και τα εθνικά αντίστοιχα του, ενώ αυξήθηκε σε 
τεράστιο βαθμό αφ'ενός ο αριθμός των χρηστών και/ή των υπηρεσιών και αφ'ετέρου 
η ποσότητα των πληροφοριών που διατίθεται μέσω των εν λόγω δικτύων. 
Το ιστορικό του Internet έχει ήδη εξεταστεί στο κεφάλαιο 1 της παρούσας έκθεσης, 
αλλά αξίζει να εξετάσουμε με περισσότερες λεπτομέρειες την πρόσφατη ανάπτυξη του. 
113 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τμήμα 7 
Σε μία έκθεση που δημοσιεύθηκε το 1994, η Infonortics έδωσε τους παρακάτω δείκτες 
σχετικά με την ανάπτυξη του Internet: 
• μεταξύ του Ιουλίου 1992 και του Ιουλίου 1993, ο αριθμός των δικτύων που 
ήταν συνδεδεμένα με το Internet αυξήθηκε από 5.739 σε 12.293, και υπολογίζεται 
ότι ο ρυθμός σύνδεσης νέων δικτύων με το Internet ήταν ένα ανά δέκα λεπτά· 
• μεταξύ του Ιουλίου 1993 και του Οκτωβρίου 1993, ο αριθμός των ξένιων 
υπολογιστών που ήταν συνδεδεμένοι με το Internet αυξήθηκε από 1,8 
εκατομμύρια περίπου σε περισσότερους από 2 εκατομμύρια-
• μεταξύ του Φεβρουαρίου 1993 και του Δεκεμβρίου 1993, ο αριθμός των άρθρων 
που απεστάλησαν μέσω του USENET αυξήθηκε από 35.000 σε 43.000. 
Έχει καταστεί σχεδόν αδύνατη η πραγματοποίηση ακριβών υπολογισμών σχετικά με τον 
αριθμό των τελικών χρηστών του Internet αλλά από τα στοιχεία των αρχών του 1994 
προκύπτει ένα σύνολο 25 εκατομμυρίων τελικών χρηστών σε 137 χώρες, οι οποίοι 
χρησιμοποιούν περίπου 2,2 εκατομμύρια ξένιους υπολογιστές. Από τα στοιχεία της 
Εταιρείας του Internet (Internet Society) για τον Ιούνιο του 1994, προκύπτει ότι ο 
αριθμός των ξένιων υπολογιστών έχει αυξηθεί και υπερβαίνει τα 3,3 εκατομμύρια 
(πράγμα που σημαίνει αύξηση κατά 81 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος), και ότι 
ο αριθμός των χρηστών έχει αυξηθεί σε 30 εκατομμύρια. Μόνο κατά τους πρώτους 
μήνες του 1994 προστέθηκαν 1 εκατομμύριο νέοι ξένιοι υπολογιστές, και μεγάλο μέρος 
αυτής της αύξησης οφείλεται σε χώρες εκτός των ΗΠΑ (βλέπε πίνακα 7.18 παρακάτω). 
Οι MME και οι ελεύθεροι επαγγελματίες θεωρούνται ότι αποτελούν ένα αυξανόμενο 
ποσοστό των χρηστών, αν και στο Internet αντιπροσωπεύονται επίσης σοβαρά και 
μεγάλες εταιρείες. Για παράδειγμα, η Digital Equipment Corp, έχει περισσότερους από 
31.000 υπολογιστές που είναι συνδεδεμένοι με το Internet. 
114 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τ^μα 7 
Πίνακας 7.18 Ξένιοι υπολογιστές του Internet σε παγκόσμιο επίπεδο 
Χίήρα Αριθμός 
ξένιων 
υπολογιστών Ποσοστό επί 
του συνόλου Ποσοστιαία 
μεταβολή από 
τον Ιανουάριο 
1994 
ΗΠΑ - εκπαίδευση 
ΗΠΑ - εμπορικός τομέας 
ΗΠΑ - δημόσια διοίκηση 
ΗΠΑ - άμυνα 
ΗΠΑ - μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί 
ΗΠΑ - καθαροί φορείς εκμετάλλευσης 
ΗΠΑ - τοπικό επίπεδο 856.234 
774.735 
169.248 
130.176 
66.459 
30.993 
16.556 27 
24 
5 
4 41 
36 
31 
26 
31 
146 
153 
ΗΠΑ - σύνολο 2.044.401 63 38 
Ηνωμένο Βασίλειο 
Γερμανία 
Καναδάς 
Αυστραλία 
Ιαπωνία 
Γαλλία 
Κάτω Χώρες 
Σουηδία 
Φινλανδία 
Ελβετία 
Νορβηγία 
Ιταλία 
Ισπανία 
Αυστρία 
Νότια Αφρική 
Νέα Ζηλανδία 
Δανία 
Βέλγιο 
Πολωνία 
Πορτογαλία 
Ιρλανδία 
Ελλάδα 
Λουξεμβούργο 155.706 
149.193 
127.516 
127.514 
72.409 
71.899 
59.729 
53.294 
49.598 
47.401 
38.759 
23.616 
21.147 
20.130 
15.595 
14.830 
12.107 
12.107 
7.392 
4.518 
3.308 
2.958 
420 5 
5 
4 
4 
2 
2 
2 
2 
2 
1 
1 
1 
1 
1 
<1 
<1 
<1 
<1 
<1 
<1 
<1 
<1 
<1 37 
51 
48 
42 
69 
117 
43 
40 
24 
22 
38 
79 
30 
42 
157 
175 
147 
55 
25 
103 
249 
37 
Πηγή: Internet Society, Ιούλιος 1994 
Σύμφωνα με την Εταιρεία του Internet (Internet Society), αν συνεχιστεί η αύξηση του 
αριθμού των χρηστών με τον ίδιο ρυθμό όπως έγινε το 1993, μέχρι το 1995 θα 
υπάρχουν 38 εκατομμύρια χρήστες του Internet και 5 εκατομμύρια ξένιοι υπολογιστές 
συνδεδεμένοι με το Internet. Από άλλες εκτιμήσεις προκύπτει ότι μέχρι το 1999, 100 
εκατομμύρια χρήστες θα συνδέονται κάθε μέρα με το Internet για να στέλνουν μηνύματα 
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. 
Στα δίκτυα υπάρχει μια τεράστια ποικιλία υπηρεσιών πληροφόρησης, που ποικίλλουν 
από δυσνόητους ηλεκτρονικούς πίνακες ανακοινώσεων που υπάρχουν στα "κρυφά 
115 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 7 
δωμάτια" μεμονωμένων ατόμων μέχρι επιχειρηματικές και ακαδημαϊκές βάσεις 
δεδομένων που διατίθενται από εμπορικούς εκδότες και από προμηθευτές πληροφοριών. 
Μόνο στις ΗΠΑ, εθεωρείτο ότι υπήρχαν περισσότεροι από 50.000 "ηλεκτρονικοί 
πίνακες ανακοινώσεων του κλάδου της κατ'οίκον εργασίας" στα τέλη του 1993, ενώ 
προστίθενται νέοι με ρυθμό μερικές εκατοντάδες την εβδομάδα (πηγή: The Economist, 
Δεκέμβριος 1993). Όμως, δεν είναι όλοι οι ηλεκτρονικοί πίνακες ανακοινώσεων 
ερασιτεχνικές υπηρεσίες που διατίθενται δωρεάν στους χρήστες, και ούτε ανήκουν όλοι 
στον κλάδο της διάδοσης υλικού αναφοράς ή της παροχής ενός βήματος για σοβαρές 
συζητήσεις. Ο μεγαλύτερος ηλεκτρονικός πίνακας ανακοινώσεων των ΗΠΑ, Event 
Horizons, έχει περισσότερους από 35.000 συνδρομητές και υπολογίζεται ότι ο κύκλος 
εργασιών του ανέρχεται σε 3,5 εκατ. $ ΗΠΑ (3,01 εκατ. ECU) ανά έτος. Παρέχει 
σκληρή πορνογραφία υπό μορφή ενός καταλόγου ακίνητων και κινητών εικόνων οι 
οποίες μπορούν να φορτωθούν σε έναν υπολογιστή και να παρακολουθηθούν μέσω του 
προγράμματος Windows. 
Ένας αυξανόμενος αριθμός ευρωπαϊκών εταιρειών πληροφόρησης διαθέτει τις υπηρεσίες 
του μέσω του Internet και μέσω εθνικών δικτύων. Όμως, πολύ περισσότερες εταιρείες 
περιμένουν μέχρις ότου υπάρξουν εύχρηστοι μηχανισμοί συγγραφικών δικαιωμάτων και 
πληρωμής, ή εξακολουθούν να βρίσκονται σε σύγχυση σχετικά με το τι είναι στην 
πραγματικότητα το internet και τι εμπορικές δυνατότητες μπορεί να προσφέρει. 
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις οι οποίες έχουν δραστηριοποιηθεί στον τομέα των εκδόσεων 
μέσω δικτύων είναι εκείνες οι οποίες παρέχουν ακαδημαϊκές και ερευνητικές 
πληροφορίες ή πληροφορίες που απευθύνονται σε βιβλιοθηκονόμους και σε επιστήμονες 
του κλάδου της πληροφόρησης. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι τα εθνικά 
δίκτυα έρευνας είναι καλύτερα παγιωμένα στην ακαδημαϊκή και βιβλιοθηκονομική 
κοινότητα, καθώς επίσης και στο γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις πανεπιστήμια 
έχουν συνεργαστεί για τη διαπραγμάτευση συμφωνιών με κατ'αποκοπήν τιμές για 
πρόσβαση σε βάση δεδομένων. Αυτό ισχύει στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το 
πανεπιστήμιο του Bath έχει συντονίσει συμφωνίες με προμηθευτές πληροφοριών όπως 
είναι η 1SI και η Βρετανική Βιβλιοθήκη (British Library), όπου τα πανεπιστήμια 
καταβάλλουν ένα κατ'αποκοπή ποσό και οι σπουδαστές και το προσωπικό μπορεί να 
έχουν πρόσβαση στις βάσεις δεδομένων οι οποίες είναι "δωρεάν στο σημείο 
χρησιμοποίησης". Πολύ περισσότερες εταιρείες πληροφόρησης αρχίζουν να 
χρησιμοποιούν το internet για να προωθούν τις υπηρεσίες τους και για να 
υποστηρίζουν τους χρήστες (για παράδειγμα η SilverPlatter παρέχει τον ηλεκτρονικό 
πίνακα ανακοινώσεων SPIN-L για το σκοπό αυτό), καθώς επίσης και για να παρέχουν 
προκαταρκτικές πληροφορίες σχετικά με μελλοντικά άρθρα και εκδόσεις. Ο εν λόγω 
τύπος δραστηριότητος επιτρέπει στις εταιρείες πληροφόρησης να πειραματίζονται με το 
μέσο και παρέχει νέες δυνατότητες εμπορίας. 
Στην Ευρώπη, οι οίκοι Elsevier και Springer Verlag έχουν αναλάβει δραστήριους ρόλους 
όσον αφορά την ανάπτυξη υπηρεσιών για το Internet, πράγμα που έχουν κάνει και 
πολλοί άλλοι μικρότεροι εκδοτικοί οίκοι και ακαδημαϊκές εταιρείες, όπως είναι το 
institute of Physics Publishing και το imperial Cancer Research Fund στο Ηνωμένο 
Βασίλειο. To σχέδιο Tulip του οίκου Elsevier έχει φέρει 60 ηλεκτρονικές εφημερίδες στο 
internet. Οι βιβλιογραφικές βάσεις δεδομένων, οι επίκαιρες υπηρεσίες ενημέρωσης (όπως 
είναι η Journal Preview του οίκου Springer) και οι υπηρεσίες παροχής εγγράφων (όπως 
είναι η υπηρεσία UnCover του οίκου Blackweli) αρχίζουν να έχουν αντίκτυπο στην 
ευρωπαϊκή ακαδημαϊκή κοινότητα. 
116 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
Αν και το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής των μέσων έχει εστιασθεί στο Internet, στην 
Ευρώπη πραγματοποιείται μεγάλο έργο ανάπτυξης σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο 
για τη δημιουργία ακαδημαϊκών και ερευνητικών δικτύων, τα οποία έχουν επεκταθεί 
τελευταία στην εμπορική κοινότητα (βλέπε πίνακα 7.19). Το γαλλικό δίκτυο Renater 
(Réseau national de télécommunications pour la technologie, l'enseignement et la recherche) 
άρχισε ως σύνδεση μεταξύ διάφορων περιφερειακών δικτύων και στη συνέχεια 
επεκτάθηκε σε εθνικό επίπεδο. Προσφάτως άνοιξε στον εμπορικό κόσμο. Τα εθνικά 
δίκτυα στην Ευρώπη συνδέονται μέσω του EuropaNET, ενώ κατά τα τέλη του 1992 
υπεγράφη μια συμφωνία μεταξύ έξι φορέων εκμετάλλευσης δικτύων για την ανάπτυξη 
ενός πρότυπου ερευνητικού δικτύου με ασύγχρονο τρόπο μεταφοράς (δίκτυο ATM). Στο 
μεταξύ, συνεχίζεται η πραγματοποίηση πειραμάτων με δίκτυο ATM και με ευρυζωνικό 
δίκτυο σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Τα εν λόγω δίκτυα διασυνδέονται με το 
Internet, αν και σε ορισμένα μπορεί να έχει πρόσβαση μόνο η ακαδημαϊκή κοινότητα. 
Πίνακας 7.19 Ερευνητικά δίκτυα στην Ευρώπη 
Εθνικά δίκτυα πρώτης γενεάς 
GARR Ιταλία 
JANET ΗΒ 
RCCN Πορτογαλία 
RedlRIS Ισπανία 
RENATER j Γαλλία 
Περιφερειακά πειράματα για δίκτυα ATM 
BBA Βέλγιο 
BREHAT Παρίσι, Rennes και Lannion 
EXPLOIT Basle 
RECIBA Μαδρίτη 
RIA Aveiro 
SGN Στοκχόλμη 
SURFnet Κάτω Χώρες 
Εθνικά ευρυζωνικό δίκτυα 
ΒΑΤ MAN Δανία 
DPN Γερμανία 
SUPERJanet ΗΒ 
Supernet Νορβηγία 
Διασυνοριακά δίκτυα 
EuropaNET Ευρώπη 
BETEL Ελλάδα/Γαλλία/Ελβετία 
HPC-Vision Γαλλία/Γερμανία 
ISABEL Ισπανία/Πορτογαλία 
TIRONET Βόρεια/Νότια Ιρλανδία 
Πηγή: Les réseaux a large-bande en Europe: quel futur? J.P Euzen, ΕΚ Βρυξέλλες 
117 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τ^μα 7 
7.8.2 Φορητά προϊόντα αναφοράς και συσκευές προσωπικής επικοινωνίας 
Από την εποχή της εισαγωγής των πρώτων ηλεκτρονικών λεξικών που έμοιαζαν με 
υπολογιστές, από εταιρείες όπως η Franklin και η Selectrônics στη δεκαετία του '80, έχει 
αναπτυχθεί ταχέως η βιομηχανία των φορητών προϊόντων αναφοράς και των συσκευών 
προσωπικής επικοινωνίας. Ενώ ένας αριθμός φορητών προϊόντων μόνο αναφοράς 
εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο σ'αυτήν την αγορά, τώρα πρέπει να 
ανταγωνιστούν με μία νέα γενεά φορητών προϊόντων τα οποία επίσης παρέχουν 
δυνατότητες εισαγωγής δεδομένων και επικοινωνίας. Απ'αυτά, το προϊόν το οποίο 
πραγματικά άνοιξε νέους δρόμους το 1993 όσον αφορά την κάλυψη των μέσων και τη 
γενική ενημέρωση ήταν το Newton της Apple. Πρόκειται για το πρώτο από μία σειρά 
βασισμένων σε στυλό προϊόντων, τα οποία επιτρέπουν στο χρήστη να γράφει με το 
χέρι μηνύματα στην οθόνη, να τα μετατρέπει σε κείμενο ASCII, και τα μεταδίδει μέσω 
ενός διαποδιαμορφωτή με τηλεομοιοτυπία (συσκευή fax modem)· ταυτόχρονα παρέχουν 
δυνατότητες ημερολογίου και βιβλίου διευθύνσεων και, βεβαίως, δημοσιευμένες σειρές 
δεδομένων για αναφορά και για σημειώσεις. Οι φορητοί βασισμένοι σε στυλό 
υπολογιστές δεν είναι κάτι το νέο (πρωτοπόροι μιας τέτοιας τεχνολογίας ήταν η GO 
Corporation και η ΕΟ Inc), αλλά αυτή είναι η πρώτη σοβαρή απόπειρα από έναν 
κατασκευαστή να προκαλέσει αντίκτυπο στην καταναλωτική αγορά. 
Ορισμένοι ευρωπαίοι κατασκευαστές έχουν εμπλακεί στην αγορά συσκευών προσωπικής 
επικοινωνίας, αν και είχαν την τάση να δραστηριοποιούνται μάλλον μέσω συμμαχιών 
με εταιρείες που έχουν την έδρα τους στις ΗΠΑ, παρά να ενεργούν μόνες τους. Για 
παράδειγμα, η Siemens έχει συμμαχήσει με την Apple και υποστηρίζει την τεχνολογία 
Newton, ενώ η Philips έχει αγοράσει μέρος των μετοχών της General Magic και η 
Olivetti έχει αγοράσει ένα μικρρ μέρος των μετοχών της ΕΟ Inc. Στο μεταξύ, η AT&T 
απέκτησε το 51 % των μετοχών της ΕΟ, η οποία προσφάτως είχε συγχωνευθεί με την 
εταιρεία Active Book Company που είχε την έδρα της στο Ηνωμένο Βασίλειο. 
Η αγορά συσκευών προσωπικής επικοινωνίας και φορητών συσκευών αναφοράς πρέπει 
να είναι μία από τις περισσότερο διαφημισμένες στη βιομηχανία καταναλωτικών 
ηλεκτρονικών συσκευών, ενώ σύμφωνα με τις προβλέψεις η αξία της αγοράς φορητών 
υπολογιστών και συσκευών προσωπικής επικοινωνίας θα ανέλθει το 1997 παγκοσμίως 
σε 7,4 δισ. $ ΗΠΑ (6,7 δισ. ECU) (πηγή: Technologic Partners, Νέα Υόρκη). Η Olivetti 
προβλέπει ότι μόνο στην Ευροόπη μέχρι τα τέλη του 2000 θα χρησιμοποιούνται 40 
εκατομμύρια μονάδες. Όμως, οι εκτιμήσεις που δημοσίευσε η Dataquest τον Μάρτιο 
1993 φαίνεται ότι είναι μάλλον πιο λογικές και προβλέπουν 11,5 εκατ. χρήστες μέχρι 
το 1997. Η Dataquest προτείνει δύο πιθανά σενάρια για την ανάπτυξη της αγοράς 
φορητών υπολογιστών/συσκευών επικοινωνίας. Από το πρώτο προκύπτει ότι η αρχική 
αύξηση στην Ευρώπη θα είναι μικρή, ενώ η πραγματική εκκίνηση δεν θα 
πραγματοποιηθεί παρά μόνο το 1996. Στο σενάριο αυτό κρίσιμοι παράγοντες είναι οι 
εξής: 
® το σημείο στο οποίο τα προϊόντα θα φτάσουν ένα αποδεκτό επίπεδο τιμών στην 
Ευρώπη (περίπου 350 $ ΗΠΑ/301 ECU ή πιο κάτω)· 
® η περαιτέρω ανάπτυξη της αναγνώρισης της γραφής· 
• η υιοθέτηση προτύπων στις τεχνολογίες των κινητών επικοινωνιών δεδομένων, 
γενικότερα· 
• η εξοικείωση της αγοράς στη νέα τεχνολογία. 
118 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
Σύμφωνα με το δεύτερο σενάριο της Dataquest, το σημείο εκκίνησης τοποθετείται στο 
1994/95 και στη συνέχεια ακολουθεί ταχεία ανάπτυξη. Στο σημείο αυτό, ο ζωτικός 
παράγων είναι η καθιέρωση de facto (εκ των πραγμάτων) προτύπων σε όλες τις 
συσκευές προσωπικής επικοινωνίας, επιτρέποντας την πλέον συνεκτική ανάπτυξη της 
αγοράς. Όμως, εκτός από τα επιχειρήματα της Dataquest, το θέμα των πανευρωπαϊκών 
δικτύων κινητών επικοινωνιών και η διαθεσιμότητα του παγκόσμιου συστήματος κινητής 
επικοινωνίας (GSM) είναι κρίσιμης σημασίας στην Ευρώπη. Μέχρι στιγμής, έχει 
επιτευχθεί βραδεία πρόοδος και, επομένως, φαίνεται απίθανο το αρχικό σενάριο 
εκκίνησης της Dataquest. Μετά τα προαναφερθέντα, στην έκθεση Bangemann και στο 
Σχέδιο Δράσης της Επιτροπής που ακολούθησε, δίδεται μεγάλη έμφαση στη διασύνδεση, 
φιλελευθεροποίηση και μείωση των τιμολογίων των πανευρωπαϊκών κινητών δικτύων. 
Ο συνδυασμός των δραστηριοτήτων του δημοσίου και των νέων δυνατοτήτων της 
αγοράς αναμένεται ότι θα προκαλέσει έντονη δραστηριότητα στον τομέα των κινητών 
επικοινωνιών κατά τα προσεχή λίγα έτη (για πληρέστερη εξέταση των κινητών 
επικοινωνιών βλέπε τμήμα 2.2.2 σχετικά με τις τηλεπικοινωνίες). 
Από την εποχή της πρώτης εμφάνισης του στην Ιαπωνία, το ιδιότυπο Ηλεκτρονικό 
Βιβλίο (Electronic Book - ΕΒ) της Sony υπέστη έναν αριθμό τροποποιήσεων με σκοπό 
να βελτιωθεί η λειτουργικότητα του και να καταστεί η συσκευή περισσότερο 
προσπελάσιμη στους παραγωγούς λογισμικού και στους χρήστες. Κατά τα τέλη του 
1993, η Sony ανήγγειλε ότι το περίβλημα γύρω από τον δίσκο EEt θα γινόταν κινητό 
και ότι οι χρήστες θα μπορούσαν τώρα να λειτουργούν το ΕΒ σε έναν μηχανισμό 
CD-ROM που θα ήταν προσαρτημένος σε έναν προσωπικό υπολογιστή. Το ΕΒ είναι 
ένας δίσκος CD-ROM των 20 cm που έχει χωρητικότητα 200 MB, ή με άλλα λόγια 
περίπου 100.000 σελίδες κειμένου, 32.000 γραφικές παραστάσεις ή 5,6 ώρες ψηφιακού 
ήχου. 
Από την εμφάνιση του ΕΒ, η Sony ισχυρίζεται ότι περισσότεροι από 300 τίτλοι 
λογισμικού έχουν παραχθεί σε οκτώ γλώσσες, και ότι οι πωλήσεις έχουν επεκταθεί σε 
17 χώρες, ενώ επίσης οι εταιρείες Panasonic, Sanyo και Sharp έχουν εισάγει στην αγορά 
τους δικούς τους μηχανισμούς ηλεκτρονικών βιβλίων (ΕΒ). Οι ευρωπαϊκές εταιρείες 
κατασκευής υλικού εξοπλισμού υπολογιστών ήταν λιγότερο δραστήριες στην αγορά των 
ηλεκτρονικών βιβλίων (ΕΒ) σε σχέση με τους ιάπωνες ομόλογους τους, αν και 
ορισμένοι ευρωπαϊκοί οίκοι (όπως ο οίκος Langenscheidt) έχουν προχωρήσει στην 
παραγωγή τίτλων ΕΒ. Ο συνολικός αριθμός των μηχανισμών ΕΒ που έχουν πωληθεί 
παγκοσμίως ανέρχεται, σύμφωνα με τη Sony, σε 500.000 στα τέλη του 1993 ενώ οι 
πωλήσεις κατά τη διάρκεια του 1994 αναμένεται ότι κυμανθούν μεταξύ 200.000 και 
300.000 μηχανισμών (βλέπε πίνακα 7.20). 
119 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 7 
Πίνακας 7.20 Παγκόσμιες πωλήσεις μηχανισμών ηλεκτρονικού βιβλίου (ΕΒ) 
ΛριΒ. πωλήικων (χ 1000) 
250 
200 h 230' 
150 
Πηγή: Sony 1990 too 
1991 1992 1993 1994 
Όμως, ο όγκος αυτός των πωλήσεων εξακολουθεί να πραγματοποιείται στην Ιαπωνία, 
δεδομένου ότι οι ιαπωνικές πωλήσεις αντιπροσώπευαν το 65 % του συνόλου των 
πωλήσεων το 1993 και αναμένεται ότι το ίδιο ποσοστό θα ισχύσει και για το 1994. 
7.8.3 Βίντεο κατόπιν αίτησης και διαλογική τηλεόραση 
Το Βίντεο κατόπιν Αίτησης (Video on Demand - VOD) ενδέχεται να είναι μία από τις 
κύριες εφαρμογές για δίκτυα υψηλής χωρητικότητας, ή για υπεραρτηρίες πληροφόρησης. 
Υπό αυτή την έννοια, το βίντεο κατόπιν αίτησης είναι χρήσιμο να εξεταστεί στα 
πλαίσια των εμφανιζόμενων αγορών πληροφόρησης, αν και θα αποτελεί επίσης μία 
σημαντική εξέλιξη για τον ευρύτερο οπτικοακουστικό τομέα που εξετάζεται στο τμήμα 
7.9. 
Το βίντεο κατόπιν αίτησης βασίζεται στην ιδέα ότι μία κινηματογραφική ταινία ή ένα 
βίντεοαρχείο καθίσταται διαθέσιμο σε ένα δίκτυο μέσω του εξυπηρετητή του φορέα που 
παρέχει την υπηρεσία, στο οποίο δίκτυο μπορούν να πραγματοποιούν αναζητήσεις οι 
χρήστες μέσω των τηλεοπτικών συσκευών τους και μέσω των ευφυών επιτιθέμενων στις 
συσκευές κουτιών. Στη συνέχεια γίνεται η επιλογή και πραγματοποιείται μια 
ηλεκτρονική συναλλαγή χρησιμοποιώντας μία πιστωτική κάρτα ή μια ευφυής κάρτα 
πληρωμών. Οι συσκευές αποκρυπτογράφησης και αποσυμπίεσης που βρίσκονται στο 
επιτιθέμενο κουτί θα επιτρέπουν στο χρήστη να φορτώσει την κινηματογραφική ταινία 
για να την παρακολουθήσει στη συσκευή του. Στο μέλλον, θα είναι δυνατόν να γίνει 
μία μαγνητοσκόπηση της κινηματογραφικής ταινίας σε CD, μετά από επιπρόσθετη 
πληρα>μή. Η ταχύτητα ανάπτυξης του βίντεο κατόπιν αίτησης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο 
βαθμό από τη διαθεσιμότητα δικτύων επικοινωνιών μεγάλου ζωνιικού εύρους, και από 
το επίπεδο επιτυχίας που θα επιτύχουν οι αμερικανικές εταιρείες οι οποίες προς το 
παρόν πειραματίζονται με απλές διαλογικές υπηρεσίες. Για την επίτευξη του πλήρους 
βίντεο κατόπιν αίτησης μέσω ευρυζωνικών δικτύων μεταγωγής με ασύγχρονο τρόπο 
μεταφοράς (ATM), θα απαιτηθούν ίσως αρκετά έτη καθώς και επενδύσεις ορισμένων 
δισεκατομμυρίων ECU. 
120 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τ^μα 7 
Παρά τον ενθουσιασμό που επικρατεί στις βιομηχανίες των μέσων μαζικής 
επικοινωνίας, η δυνητική αγορά για το βίντεο κατόπιν αίτησης εξακολουθεί να είναι 
μια άγνωστη ποσότητα. Για το λόγο αυτό, οι φορείς εκμετάλλευσης πειραματίζονται με 
εφαρμογές οι οποίες θα μπορούν να λειτουργήσουν με την υφιστάμενη υποδομή. Για 
παράδειγμα, οι σταθμοί δορυφορικών εκπομπών εργάζονται πάνω στο Σχεδόν Βίντεο 
κατόπιν Αίτησης (Near-Video on Demand), το οποίο θα επιτρέπει την πρόσβαση στις 
υφιστάμενες πηγές προγραμμάτων χρησιμοποιώντας υποδομή που είναι ήδη διαθέσιμη. 
Ένας αριθμός ταινιών εκπέμπεται συνεχώς, και έτσι ο χρήστης μπορεί να κάνει την 
επιλογή του και στη συνέχεια να περιμένει για την επόμενη εκπομπή της ταινίας. 
Ανάλογα με τον αριθμό των διαύλων εκπομπής που χρησιμοποιούνται και τον αριθμό 
των προσφερόμενων ταινιών, η εκπομπή μπορεί να πραγματοποιείται κάθε 10 λεπτά 
έως κάθε μισή ώρα. Κατ' αυτόν τον τρόπο είναι παρόμοιο με την εκπεμπόμενη 
τηλεοπτικογραφία (teletext broadcasting). 
Η πλήρως διαλογική τηλεόραση είναι μία πιο μακρινή προοπτική, εν μέρει λόγω της 
απαίτησης για αμφίδρομη επικοινωνία και εν μέρει λόγω του ότι η ανάπτυξη 
περιεχομένου για διαλογική αναζήτηση ως μέρος μιας κινηματογραφικής ταινίας ή ενός 
τηλεοπτικού προγράμματος θα είναι δαπανηρή και χρονοβόρα. Στο μεταξύ, μπορεί να 
προσφερθεί ένα ορισμένο ποσοστό διαλογικότητας μέσω της σύνδεσης μιας τηλεφωνικής 
συσκευής με μία τηλεόραση μέσω υπηρεσιών τηλεοακουστικογραφίας και 
τηλεοπτικογραφίας. Η εν λόγω τεχνολογία χρησιμοποιείται σήμερα για εφαρμογές όπως 
είναι η τηλεψηφοφορία, τα τηλεοπτικά παιχνίδια και οι τηλεαγορές. 
Στον πίνακα 7.21, παρουσιάζονται ορισμένες από τις εταιρείες οι οποίες ήδη 
ασχολούνται με την παροχή υπηρεσιών, την πραγματοποίηση δοκιμιών και την εκτέλεση 
έργου ανάπτυξης. 
Από το εύρος και τη σπουδαιότητα των εταιρειών που ασχολούνται με τα σχέδια της 
Διαλογικής Τηλεόρασης (Interactive TV) και του Βίντεο κατόπιν Αίτησης (Video on 
Demand) προκύπτει ότι θα πρόκειται για μια πολύ κερδοσκοπική αγορά, τόσο για τους 
προμηθευτές δικτύων όσο και για τους ιδιοκτήτες περιεχομένου. Υπάρχει ήδη έντονος 
ανταγωνισμός για την προμήθεια επιτιθέμενων κουτιών και σύμφωνα με τις ενδείξεις 
οι παραγωγοί καταναλωτικών ηλεκτρονικών συσκευών είναι έτοιμοι να εμπλακούν σε 
μάχη για την κυριαρχία της αγοράς σ' αυτόν τον τομέα. 
Όμως, εκτός από την υπερβολική διαφήμιση, υπάρχουν πολύ λίγα αξιόπιστα δεδομένα 
για να μπορέσει να αποτιμηθεί η αξία τής αγοράς της διαλογικής τηλεόρασης ή να 
γίνουν προβλέψεις για το μέλλον. Σύμφωνα με μια έκθεση της Quadrature, που 
πραγματοποιήθηκε το 1993, με τίτλο "Η διαλογική Τηλεόραση στην Ευρώπη και στις 
ΗΠΑ" (Interactive TV in Europe and the USA), η αξία της αγοράς ίων ΗΠΑ ανερχόταν 
ήδη .σε 1 δισ. $ ΗΠΑ (0,86 δισ. ECU) κατά τα μέσα του 1993. Στην ίδια έκθεση 
διατυπώνεται επίσης ο ισχυρισμός ότι περισσότερα άτομα στην Ευρώπη έχουν 
πρόσβαση σε υπηρεσίες διαλογικής τηλεόρασης σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, κυρίως διότι 
ορισμένες ευρωπαϊκές εταιρείες όπως η Radio Television Luxembourg (RTL), το Canal + 
και η News Corporation έχουν αρχίσει να πειραματίζονται παρέχοντας αρκετά απλές 
διαλογικές υπηρεσίες, όπως είναι απλά παιχνίδια και εφαρμογές ερευνών. Επιπρόσθετη 
ώθηση για την ανάπτυξη διαλογικών υπηρεσιών αναμένεται να προέλθει από εταιρείες 
των ΗΠΑ με ευρωπαϊκά συμφέροντα στον καλωδιακό τομέα. 
121 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Τ^μα 7 
Πίνακας 7.21 Επιλογή εταιρειών που ασχολούνται με το βίντεο κατόπιν αίτησης και 
με τη διαλογική τηλεόραση 
Εταιρεία 
AT&T 
GTE 
Bell Atlantic 
Nynex 
Ameritech 
Microsoft 
TCI 
TV Answer 
Viacom 
Liberty Media 
Time Warner 
QVC 
BT 
France Telecom 
CLT 
Canal + 
France 2/3 Κύρια δραστηριότητα 
ΤηλεπικοιναΜες 
Τηλεπικοινωνίες 
Τηλεπικοινωνίες 
Τηλεπικοινωνίες 
Τηλεπικοινωνίες 
Αογισμικό 
Καλωδιακή τηλεόραση 
Τηλεόραση ραδιοκυμάτων 
Δορυφορική τηλεόραση 
Καλωδιακός τομέας 
Καλωδιακή τηλεόραση 
Καλωδιακή τηλεόραση 
Τηλεπικοινωνίες 
Τηλεπικοινωνίες 
Δορυφορική τηλεόραση 
Τηλεόραση 
Τηλεόραση Προέλευση 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
Ην. Βασίλειο 
Γαλλία 
Λουξεμβούργο 
Γαλλία 
Γαλλία Βασικοί εταίροι 
News Corp. ComStream 
Philips, Discovery Chnl. 
Liberty Cable 
Intel, Gen. Instruments 
Hewlett-Packard 
Prodigy, X*Press 
AT&T, Gen. Instruments 
BSkyB 
IBM 
Lyonnaise Comms. 
News Corp 
Hachette, Virgin Megastore 
3 Suisses 
Πηγή: Quadrature / Delphic, 1993 
7.9 Οπτικοακουστικός τομέας 
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η αξία της παγκόσμιας οπτικοακουστικής αγοράς, 
περιλαμβανομένου του λογισμικού και του υλικού εξοπλισμού, ανήλθε σε 289 δισ. $ 
ΗΠΑ (248 δισ. ECU) το 1992 και, σύμφωνα με τη Διεθνή Ομάδα Παρατηρητών για 
Συστήματα Επικοινωνιών (International Observatory for Communication Systems - OMSYC) 
που βρίσκεται στο Παρίσι, κατά την περίοδο 1993/94 η αύξηση θα είναι περιορισμένη 
έτσι ώστε η αξία της αγοράς να ανέλθει σε 295 δισ. $ ΗΠΑ (254 όισ. ECU) κατά το 
τέλος του εν λόγω έτους. Σε αυτό το χρονικό πλαίσιο, αναμένεται ότι τα έξοδα από 
εξοπλισμό θα αυξηθούν κατά 1,7 %, ενώ τα έσοδα από υπηρεσίες θα αυξηθούν μόνο 
κατά 0,5 %. Έτσι συνεχίζεται η τάση μικρής ανάπτυξης που εμφανίστηκε στις αρχές 
της δεκαετίας του '90 (κατά την περίοδο 1990-92 η συνολική αύξηση ανήλθε σε 0,6 %) 
και σημειώνεται έντονη αντίθεση με τον μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 6,3 % που 
υπολογίστηκε για τα έτη 1985 ως 1990. 
Σύμφωνα με την έκθεση της ομάδας OMSYC με τίτλο "Les Chiffres-Clés de l'Audiovisuel 
Mondial", που δημοσιεύθηκε στα τέλη του 1993, η αγορά κατανέμεται σύμφωνα με τον 
πίνακα 7.22: 
122 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
Πίνακας 7.22 Παγκόσμιες δαπάνες του οπτικοακουστικού τομέα, 1992 
Οπτικοακουστικός υλικός εξοπλισμός* 
Τηλεοπτικά έσοδα** 
Ραδιοφωνικές διαφημίσεις 
Κινηματογραφικές εισπράξεις 
< 
Προεγγεγραμμένες βιντεοταινίες 
Σύνολο Δισ. 
ECU 
114,3 
85,8 
10,7 
11,5 
26,5 
248,8 Ποσοστό 
45,9 
34,5 
4,3 
4,6 
10,7 
100,0 Μέση ετήσια 
αύξηση από το 
1987 
5,4 
4,2 
0,5 
-1,5 
6,1 
4,4 
Πηγή: OMSYC / Television Business International, Ιανουάριος 1994 
* Περιλαμβάνεται ο επαγγελματικός και καταναλωτικός εξοπλισμός 
Ι ** Περιλαμβάνεται η εκπεμπόμενη και η καλωδιακή τηλεόραση 
Από την ίδια έκθεση προκύπτει ότι οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο 
οπτικοακουστικό ποσοστό, με 38,4 % των παγκόσμιων δαπανών, ενώ η Ευρώπη 
αντιπροσωπεύει το 26,4 % και η Ιαπαηάα το 16,8 %. Όμως, ο πίνακας 7.23 δείχνει ότι 
υπάρχει μια συγκέντρωση των οπτικοακουστικών γιγάντοτν στην Ευρώπη, δεδομένου του 
ότι το 34,4 % των εσόδων των μεγαλύτερων οπτικοακουστικών εταιρειών παρήχθησαν 
στην ΕΕ το 1992. Αυτό αντιπροσωπεύει μια ελαφρά μείωση σε σχέση με το 
προηγούμενο έτος, αλλά αποτελεί σημαντική βελτίωση σε σχέση με την κατάσταση του 
1988. 
Πίνακας 7.23 Έσοδα των κυριότερων 50 οπτικοακουστικών ομίλων ανά χώρο 
προέλευσης 
Περιοχή 
ΗΠΑ 
ΕΕ 
Ιαπωνία 
Άλλοι Ποσοστό των εσόδων που παρήχθησαν από τους πρώτους 50 
οπτικοακουστικούς ομίλους 
1988 
41,5 
29,4 
22,5 
6,7 1991 
36,8 
36,4 
23,2 
3,6 1992 
32,6 
34,4 
27,8 
5,2 
Πηγή: IDATE 
Σε μία ανάλυση του 1994 σχετικά με τους 50 μεγαλύτερους ευρωπαίους ιδιοκτήτες 
μέσων μαζικής επικοινωνίας (Top Fifty European Media Owners) που έγινε από την 
εταιρεία Zenith, αναφέρεται ότι αυτοί που κατείχαν τις τρεις πρώτες θέσεις το 1992 
από πλευράς εισόδων που προέρχονται από μέσα μαζικής επικοινωνίας είναι οι ίδιοι 
όπως και κατά το προηγούμενο έτος και πρόκειται για τους οίκους Reed/Elsevier, 
Fininvest και Bertelsmann. Στον ορισμό των εσόδων από μέσα μαζικής ενημέρωσης 
123 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 7 
περιλαμβάνονται οι διαφημίσεις στην τηλεόραση, στο ραδιόφωνο, στις εφημερίδες, στα 
περιοδικά, στον κινηματογράφο και στα υπαίθρια μέσα, ενώ εξαιρούνται οι εκδοτικές 
δραστηριότητες και οι δραστηριότητες παραγωγής που δεν έχουν σχέση με τη διαφήμιση 
(όπως είναι οι εκτυπώσεις, η δημοσίευση βιβλίων και η παραγωγή προγραμμάτων). 
Κατά την κατάρτιση του καταλόγου των πρώτων 50 οργανισμών, η Zenith κατέληξε στο 
συμπέρασμα ότι η εμπορική τηλεόραση εξακολουθεί να παρουσιάζει μεγάλη ανάπτυξη, 
και ότι η επίγεια τηλεόραση που είναι ιδιοκτησία του δημοσίου συχνά βρίσκεται σε 
μειονεκτική θέση, αν γίνει άμεση σύγκριση. Η Zenith συμπέρανε επίσης ότι οι εταιρείες 
μέσων μαζικής ενημέρωσης είχαν αντιδράσει στην ύφεση περιορίζοντας το κόστος, και 
ότι οι απογοητευτικές επιδόσεις των τίτλων του τύπου στην Ευρώπη (ιδιαίτερα στη 
Γαλλία και στη Γερμανία), οδήγησαν πολλούς ιδιοκτήτες του τύπου να 
διαφοροποιήσουν περαιτέρω τις δραστηριότητες τους στα μέσα εκπομπής. Οι επιπτώσεις 
της σύγκλισης και η εμφάνιση των αγορών πολυμέσων δεν ήταν ορατές στην ανάλυση 
της Zenith, εφ'όσον τα δύο αυτά φαινόμενα είχαν μικρό πρακτικό αντίκτυπο στις 
βιομηχανίες μέσων μαζικής ενημέρωσης κατά τη διάρκεια της υπό εξέταση περιόδου. 
Στον πίνακα 7.24 παρακάτω παρουσιάζεται ένα απόσπασμα των 15 πρώτων ιδιοκτητών 
μέσων μαζικής ενημέρωσης, των εσόδων που προέρχονται από τα μέσα μαζικής 
ενημέρωσης και των συνολικών εσόδων τους. 
Πίνακας 7.24 Οι 15 πρώτοι ευρωπαίοι ιδιοκτήτες μέσων μαζικής ενημέρωσης κατά 
σειρά εσόδων που προέρχονται από τα μέσα 
Κατάταξη 
1 
2 
3 
4 
5 
6 
7 
8 
9 
10 
11 
12 
' 13 
14 
15 Εταιρεία 
Reed/Elsevier 
Fininvest 
Bertelsmann 
Axel Springer 
CLT 
Havas 
Heinirich Bauer 
Matra/Hachette 
Hersant 
RCS Editori 
United Newspapers 
Canal Plus 
TFl 
News International 
Daily Mail and General Trust Έσοδα από τα 
MME το 1992 
(εκατ. ECU) 
3.198,3 
2.629,9 
2.067,4 
1.711,1 
1.606,3 
1.569,5 
1.483,5 
1.429,5 
1.397,1 
1.330,9 
1.170,8 
1.112,4 
1.028,3 
1.016,8 
975,5 Συνολικά 
έσοδα το 1992 
(εκατ. ECU) 
9.453,1 
3.739,5 
9.453,1 
1.963,4 
1.680,3 
4.578,3 
1.584,9 
8.950,9 
1.397,1 
2.039,1 
1.263,4 
1.289,3 
1.207,6 
1.057,8 
1.008,4 
Πηγή: Top 50 European Media Owners 1994, Zenith Media Worldwide 
7.9.1 Τηλεόραση, κινηματογράφος και βίντεο 
Από άποψη ανταγωνιστικής θέσης της ΕΕ, είναι σαφές από τα στοιχεία που αφορούν 
την περίοδο 1990-1992 ότι υπάρχει ένα σημαντικό έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο του 
οπτικοακουστικού τομέα μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ. Το 1992, τα έσοδα των ΗΠΑ στην ΕΕ 
124 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
από την τηλεόραση, τον κινηματογράφο και το βίντεο ανέρχονταν σε 3.198 εκατ. ECU 
(3.150 εκατ. ECU το 1992), ενώ τα έσοδα της ΕΕ στις ΗΠΑ ανέρχονταν μόνο σε 212 
εκατ. ECU (248 εκατ. ECU το 1992). Ενώ αυτό αντιπροσωπεύει μια ανεπαίσθητη μείωση 
του χάσματος, το έλλειμμα της ΕΕ το 1992 εξακολουθούσε να ανέρχεται σε 2.902 εκατ. 
ECU (βλέπε πίνακα 7.25). 
Πίνακας 7.25 Έλλειμα του εμπορικού ισοζυγίου του οπτικοακουστικού τομέα της ΕΕ 
με τις ΗΠΑ, 1990-1992 
Κινηματογράφος 
Τηλεόραση 
Βίντεο 
Σύνολο 
Έλλειμμα της ΕΕ Έσοδα των ΗΠΑ στην Ε Ε 
(εκατ. ECU) 
1990 
975,2 
1.099,1 
1.124,0 
3.198,3 1992 
733,6 
1.417,3 
999,3 
3.150,2 Έσοδα της ΕΕ στις ΗΠΑ 
(εκατ. ECU) 
1990 
43,0 
80,8 
88,6 
212,4 
2.985,9 1992 
63,6 
81,7 
102,3 
247,6 
2.902,9 
Πηγή: IDATE 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναγνωρίσει το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή κινηματογραφική 
και τηλεοπτική βιομηχανία θα χρειαστεί μια ριζική αναδιάρθρωση για να μπορέσει να 
συναγωνιστεί στις διεθνείς αγορές, αλλά οι διαφωνίες μεταξύ των κρατών μελών 
σχετικά με τα προτεινόμενα μέτρα κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων GATT 
κατέστησαν δύσκολη την επίτευξη μιας συναίνεσης όσον αφορά την οπτικοακουστική 
πολιτική. Τον Απρίλιο 1994 παρουσιάστηκε από την Επιτροπή μία Πράσινη Βίβλος 
σχετικά με τις Στρατηγικές Εναλλακτικές Δυνατότητες για την Ενίσχυση της 
Ευρωπαϊκής Βιομηχανίας Προγραμμάτων στα Πλαίσια της Ρπτικοακουστικής Πολιτικής 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εν λόγω Πράσινη Βίβλος εξετάστηκε στη συνέχεια κατά 
τη διάρκεια της Ευρωπαϊκής Οπτικοακουστικής Συνόδου στις Βρυξέλλες τον 
Ιούνιο/Ιούλιο 1994 και εγκρίθηκε από την ΕΕ. Περαιτέρω δράσεις στον 
οπτικοακουστικό τομέα συστήθηκαν από την έκθεση Bangemann και στη συνέχεια από 
το σχέδιο δράσης της Επιτροπής. Στο τελευταίο υποδεικνύεται ότι η Επιτροπή πρέπει 
να εγκρίνει κατά το 1994 μία αναθεωρημένη οδηγία σχετικά με την Τηλεόραση Χωρίς 
Σύνορα και ότι βρίσκεται υπό εξέλιξη μια συνέχεια της Πράσινης Βίβλου για τον 
πλουραλισμό των μέσων μαζικής ενημέρωσης. 
Σύμφωνα με τον οργανισμό Forst & Sullivan, η αξία της παγκόσμιας αγοράς 
τηλεοπτικών προγραμμάτων ανήλθε σε 80 δισ. $ ΗΠΑ (69 δισ. ECU) το 1993 και 
αυξάνεται με ρυθμό 10 % ανά έτος. Στο μεταξύ, φαίνεται ότι ο αριθμός των 
ιδιόκτητων τηλεοπτικών συσκευών θα συνεχίσει να αυξάνεται με ρυθμό 5 % μέχρι το 
έτος 2000· παρά την κορεσμένη αγορά, η συνεχιζόμενη αύξηση των πωλήσεων των 
τηλεοπτικών συσκευών οφείλεται κυρίως σε αντικαταστήσεις και σε αγορά δεύτερων 
συσκευών. Από τα στοιχεία που περιέχονται στον πίνακα 7.26, τα οποία έχει συλλέξει 
το περιοδικό The Economist από τους οργανισμούς Morgan Stanley και Forst & Sullivan, 
προκύπτει ότι οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 40 % της αγοράς προγραμμάτων, 
και ότι η τηλεόραση κατόπιν πληρωμής και οι υπηρεσίες τηλεαγορών κατ'οίκον 
παράγουν σήμερα σημαντικά έσοδα. 
125 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
Πίνακας 7.26 Εκτιμήσεις της αμερικανικής αγοράς τηλεοπτικών προγραμμάτων, 
1992 
Λιο ECU 
Διαψημίοεις Οικιακό lUvreo- Uuowo Πωλήσεις Καλωδιακά Αγορές Λιυψημωας 
τηλεοπτικών βίντεο κιιασέτες· καλωδιακό προγραμ- προγράμματα κατ' καλωδιακής 
τρογρα|ίμάτων δίλτυσ μάτων κατόπιν οίκον τηλεόραοης 
πληρωμής 
• Ιίνοικιάοεις και πωλήσεις 
Πηγή: Morgan Stanley, Frost & Sullivan / The Economist, Φεβρουάριος 1994 
To ποσοστό των τηλεοπτικών εσόδων που προέρχονται από τις διαφημίσεις φαίνεται 
ότι αυξάνεται σταθερά, ενώ τα έσοδα από τις καλωδιακές διαφημίσεις αυξάνουν 
ιδιαίτερα γρήγορα. Από τον πίνακα 7.27 παρακάτω προκύπτει ότι οι διαφημίσεις μέσω 
της επίγειας τηλεόρασης αντιπροσώπευαν το μισό σχεδόν των παγκόσμιων τηλεοπτικών 
εσόδων το 1992. 
Πίνακας 7.27 Κατανομή των παγκόσμιων τηλεοπτικών εσόδων, 1992 
Δισ. ECU 
Συνδρομητές 
lyetuç τηλεόραοης 1,5 
Λιαφημίοεις 
καλωδιακής 
τηλεόραοης 3,2 
Συνδρομές 
καλωδιακής 
τηλεόραοης 20,3 Αδειες 
Τέλη/Δημόσιο 13,2 
Πηγή: OMSYC / Television Business International, Ιανουάριος 1994 
126 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Τ^μα 7 
Το οικιακό βίντεο εξακολουθεί να παρουσιάζει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και 
από την τηλεόραση και από τον κινηματογράφο, δεδομένου ότι το ποσοστό της ετήσιας 
αύξησης ανέρχεται σε 6,1 % από το 1987, και έτσι τα παγκόσμια έξοδα από 
ενοικιάσεις ανήλθαν σε 14,4 δισ. ECU το 1992 ενώ τα έσοδα από απ'ευθείας πωλήσεις 
ανήλθαν σε 6,96 δισ. ECU το ίδιο έτος. Η αγορά των απευθείας πωλήσεων αυξάνεται 
κατά ιδιαίτερα γρήγορο ρυθμό (με ετήσιο ποσοστό 26 % σύμφωνα με την OMSYC), 
πράγμα που οφείλεται κυρίως στις φθίνουσες λιανικές τιμές. Στην Ευρώπη, η αξία των 
λιανικών πωλήσεων βίντεο υπερέβη τα 6 δισ. $ ΗΠΑ (5,6 δισ. ECU), σύμφωνα με μία 
έκθεση η οποία έχει τον τίτλο Video Entertainment Europe και η οποία δημοσιεύτηκε 
από την Dodona Research. Η ίδια έκθεση αποκαλύπτει ότι σε 3 έτη η αξία της αγοράς 
θα έχει αυξηθεί κατά 12 % περίπου σε πραγματικούς αριθμούς σε σχέση με το 1993, 
πράγμα που εν μέρει θα οφείλεται σε νέες μορφές παροχής όπως είναι το Βίντεο 
κατόπιν Αίτησης. 
7.9.2 Αναπαραγωγή του ήχου 
Από μία παγκόσμια έκθεση της ΜΒΙ για το 1994 προκύπτει ότι η αξία της παγκόσμιας 
αγοράς μουσικών πωλήσεων θα φθάσει, το 1994,τα 31,65 δισ. $ ΗΠΑ (27,2 δισ. ECU). 
Αυτό αποτελεί αύξηση 5 % σε σχέση με το 1993, όταν τα αντίστοιχα στοιχεία ήταν 
31,14 δισ. $ ΗΠΑ (26,8 δισ. ECU), ενώ η αγορά αναμένεται ότι θα αυξάνεται κατά 
5-7 % ανά έτος για να φθάσει τα 44,2 δισ. $ ΗΠΑ (38 δισ. ECU) μέχρι το έτος 2000 
(βλέπε πίνακα 7.28). 
Πίνακας 7.28 Παγκόσμια μουσική αγορά 
1991-2000 συνολικές πωλήσεις και προβλέψεις 
Μουσικές πωλήσεις (εκατ. ECU) Ποσοστιαία (%) ετήσια 
αύξηση 
1992 24.686 8,0 
1993 25.920 5,0 
1994 27.216 5,0 
1995 28.850 6,0 
1996 30.292 5,0 
1997 32.412 6,5 
1998 34.681 7,0 
1999 36.054 4,5 
' 2000 j 38.015 Ι ^5 
Πηγή: ΜΒΙ World Report, 1994 
Αναμένεται ότι οι ΗΠΑ θα προηγούνται με αρκετή διαφορά όσον αφορά το μεγαλύτερο 
μερίδιο της αγοράς, αν και η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία θα 
εξακολουθούν να συμπεριλαμβάνονται στις πρώτες πέντε θέσεις. Ο πίνακας 7.29 
παρέχει προβλέψεις των γεωγραφικών ποσοστών της αγοράς για το έτος 2000. 
127 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) . Tunua 7 
Πίνακας 7.29 Οι πρώτες πέντε αγορές μουσικών πωλήσεων, 2000 
Εκατ. ECU 
ΗΠΑ 10797 
43% 
Ιαπωνία 5827 ^^^^^•••1 Γαλλία 2626 
Ηνωμένο Βασίλειο 2745 
Γερμανία 3265 11% 
13% 
Πηγή: ΜΒΙ World Report, 1994 
Οι πωλήσεις των ψηφιακών δίσκων (CD) έχουν υπερβεί τις αντίστοιχες πουλήσεις των 
κασετών και των δίσκων βινυλίου σχεδόν σε κάθε εθνική αγορά. 
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Βρετανικής Φωνογραφικής Βιομηχανίας (British 
Phonographic Industry), το 1992 απασχολούνταν στη μουσική βιομηχανία της Ευρώπης 
230.000 άτομα, ενώ ένα υψηλό ποσοστό από το εν λόγω σύνολο απασχολούνταν στο 
λιανικό εμπόριο. Μόνο στη μουσική βιομηχανία του Ηνωμένου Βασιλείου, 
απασχολούνταν 48.600 άτομα, εκ των οποίων το 30 % περίπου απασχολούνταν στο 
λιανικό εμπόριο, το 16 % ήταν επαγγελματίες μουσικοί και το 8 % εργάζονταν σε 
διοικητικές θέσεις και στον τομέα εμπορίας των δισκογραφικών εταιρειών. 
7.10 Έντυπες εκδόσεις 
Τον Φεβρουάριο 1993, η Ομάδα Παρατηρητών της Αγοράς Πληροφόρησης (ΙΜΟ) 
δημοσίευσε μια έκθεση με τίτλο "Νέες δυνατότητες για εκδότες στην αγορά υπηρεσιών 
πληροφόρησης" (New Opprtunities or Publishers in the Information Services Market). Η 
έκθεση καλωσορίστηκε από τους εκδότες έντυπων και ηλεκτρονικών εκδόσεων, ως μία 
από τις πρώτες δημοσιευθείσες μελέτες η οποία αφ'ενός αντιμετωπίζει συστηματικά τις 
επιπτώσεις που θα έχουν οι υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης στη βιομηχανία 
παραδοσιακών εκδόσεων και, αφ'ετέρου, διαγράφει τις νέες δυνατότητες που έχουν 
σχέση με τον τομέα των έντυπων εκδόσεων. Η έκθεση παρέχει επίσης χρήσιμο ιστορικό 
όσον αφορά την ίδια την αγορά των έντυπων εκδόσεων και, αν και έχει συνοψισθεί 
σε ένα έγγραφο εργασίας της ΙΜΟ (93/4) και έχει πολύ καλά διαφημιστεί στην έκθεση 
βιβλίων της Φραγκφούρτης, τα πορίσματα της αξίζει να συνοψιστούν στο σημείο αυτό 
εφ'όσον αποτελούν ένα χρήσιμο σημείο αναφοράς. 
128 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Tunua 7 
Υπολογίζεται ότι τα έσοδα των εκδοτών που έχουν την έδρα τους στην ΕΕ, το 1991, 
ανήλθαν σε 75,5 δισ. ECU· από το σύνολο αυτό, τα έσοδα από εφημερίδες ανήλθαν σε 
25 δισ. ECU, από περιοδικά σε 22 δισ. ECU, από βιβλία σε 18,5 δισ. ECU και από 
εκδόσεις στο εσωτερικό επιχειρήσεων σε 10 δισ. ECU. Το ίδιο έτος, η αξία της 
παραγωγής στις ΗΠΑ υπερέβαινε κατά 39 % την αντίστοιχη της Ευρώπης, σύμφωνα 
με την INTERGAF και ήταν σχεδόν διπλάσια της αντίστοιχης της Ιαπωνίας. Ενώ ο 
όγκος του εμπορίου μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρώπης παρέμεινε χαμηλός, το 
εξαγωγικό εμπορικό ισοζύγιο της ΕΕ παραμένει θετικό από το 1982, αν και, σύμφωνα 
με τη Eurostat, η πραγματική αξία του εμπορικού πλεονάσματος μειώθηκε λίγο το 1992 
σε 2.104 εκατ. ECU από 2.136 εκατ. ECU του προηγουμένου έτους. 
Η Ευρώπη εξακολουθεί να είναι μία δεσπόζουσα δύναμη στις παγκόσμιες αγορές 
έντυπων εκδόσεων, ιδιαίτερα όσον αφορά τις εκδόσεις βιβλίων και τις λόγιες εκδόσεις. 
Μία κατάταξη της Kagan World Media των κύριων 20 εκδοτικών οίκων του κόσμου 
ανά εισόδημα, περιλαμβάνει 10 οικονομικούς συνασπισμούς στον τομέα των εκδόσεων 
και των μέσων μαζικής ενημέρωσης που έχουν τη βάση τους στην ΕΕ, και των οποίων 
ο συνδυασμένος κύκλος εργασιών το 1991 ανήλθε σε 24,1 δισ. ECU. Ο πίνακας 7.30 
παρουσιάζει τους κυριότερους εκδοτικούς οίκους της ΕΕ, ανάλογα με τον κύκλο 
εργασιών τους το 1992, από μια γενική κατάταξη των 500 κυριότερων εκδοτικών οίκων 
ανά κύκλο εργασιών. 
Πίνακας 7.30 Οι κυριότεροι εκδοτικοί οίκοι της ΕΚ ανά κύκλο εργασιών το 1992 
Κατάταξη 
89 
151 
252 
256 
309 
417 
422 
450 
464 
469 
473 
489 Εταιρεία 
Bertelsmann 
Hachette 
Reed Int. 
Pearson 
Axel Springer* 
VNU 
United Newspapers 
Wolters Kluwer* 
Elsevier* 
Mondadori* 
Groupe de la Cité 
Dly Mail/Gen Trust Έδρα 
Γερμανία 
Γαλλία 
ΗΒ 
ΗΒ 
Γερμανία 
Κάτω Χώρες 
ΗΒ 
Κάτω Χώρες 
Κάτω Χώρες 
Ιταλία 
Γαλλία 
ΗΒ Πωλήσεις εκατ. 
ECU 
7.042 
4.360 
2.319 
2.284 
1.795 
1.182 
1.160 
1.030 
982 
958 
951 
920 
Πηγή: International Management, 1993 
* Περιλαμβάνονται λειτουργίες εκτυπώσεων 
Οι ρυθμοί αύξησης στην εκδοτική βιομηχανία της ΕΕ μειώθηκαν κατά τα τελευταία 
λίγα έτη από 3,8 % σε 2 %. Η κατανομή της αγοράς στον πίνακα 7.31 δείχνει ότι οι 
εφημερίδες αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό στην αγορά έντυπων εκδόσεων, και 
ακολουθούνται από τα περιοδικά. 
129 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Tunua 7 
Πίνακας 7.31 H εκδοτική αγορά της ΕΕ, 1991 
Δισ. ECU 
Εφημερίδες 25 
33% 
Περιοδικά 22 
29% 
Εκδόσεις επιχειρήσεων 10 
13% 
Βιβλία 18,5 
25% 
Πηγή: Consulting Trust, 1993 
Η εκδοτική βιομηχανία είναι πολύ συγκεντρωμένη σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ σε 
πολλές χώρες οι πρώτοι 10 εκδοτικοί συνασπισμοί ελέγχουν τα 50-70 % της αγοράς. 
Συνολικά, υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 60.000 εκδοτικές εταιρείες στην Ευρώπη, 
η πλειοψηφία των οποίων είναι εκδότες βιβλίων. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της 
Consulting Trust, μέχρι το έτος 2000, οι πωλήσεις και τα έσοδα από διαφημίσεις των 
εκδοτών που έχουν την έδρα τους στην ΕΕ θα φθάσουν τα 123,8 δισ. ECU, εκ των 
οποίων οι δραστηριότητες ηλεκτρονικών εκδόσεων θα συμβάλλουν με ποσό 12,1 δισ. 
ECU περίπου. 
130 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
1. Η κοινωνία της πληροφόρησης βρίσκεται καθ'οδόν. Καθ'όλη την περίοδο 
αναφοράς της παρούσας έκθεσης, η "ψηφιακή επανάσταση" απετέλεσε κύριο 
αντικείμενο συζητήσεων. Αλλά μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι στην 
πραγματικότητα, η ψηφιακή επανάσταση άρχισε στον τομέα της πληροφόρησης 
πριν από 25 έτη, με την εμφάνιση των υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης. 
Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών πραγματοποιούνται σήμερα εντυπωσιακές 
αλλαγές, με την εισαγωγή του ISDN και των ευρυζωνικών δικτύων στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση. Από την άλλη πλευρά, με εξαίρεση το CD-Audio, η 
ψηφιοποίηση μόλις τώρα έχει αρχίζει να έχει επιπτώσεις στον οπτικοακουστικό 
τομέα. 
Αν και η ψηφιοποίηση έχει αναβαθμίσει πολλές επαγγελματικές διαδικασίες, δεν 
έχει ακόμα αλλάξει κατά τρόπο εντυπωσιακό την επαγγελματική και την ιδιωτική 
ζωή. Ο πλήρης αντίκτυπος της ψηφιακής επανάστασης δεν έχει ακόμα καταστεί 
αισθητός ενώ είναι δύσκολο να προβλεφθεί ο ρυθμός της αλλαγής. 
Η ψηφιακή επανάσταση θα ολοκληρωθεί σε γενικές γραμμές, όταν θα έχουν 
υλοποιηθεί στην πράξη τα παρακάτω σενάρια: 
• ανοικτή, άμεση και εύκολη πρόσβαση σε όλες τις δημοσίως διαθέσιμες 
πληροφορίες που υπάρχουν οπουδήποτε στον κόσμο (περιλαμβάνονται 
κείμενο, ήχος, ακίνητες και κινητές εικόνες), ανεξάρτητα από χρόνο και 
τόπο, στη μητρική γλώσσα, προσαρμοσμένα στις ανάγκες των χρηστών αν 
απαιτείται και προσιτά από άποψη τιμής σε όλους· 
• προσιτές, προφορικές και οπτικές τηλεπικοινωνίες σε παγκόσμιο επίπεδο, 
που θα διατίθεται ανεξάρτητα από χρόνο, τόπο και γλώσσα· 
• εύχρηστες υπηρεσίες συναλλαγών που θα διατίθενται με ηλεκτρονικά μέσα 
από οποιοδήποτε σημείο. 
Προχωρούμε ήδη προς ένα περιβάλλον στο οποίο είναι δυνατά σενάρια όπως 
τα προαναφερθέντα, χάρη στις τεχνικές εξελίξεις και στις δραστηριότητες των 
κύριων παραγόντων της βιομηχανίας πληροφόρησης. Προς υποστήριξη αυτών 
των εξελίξεων βρίσκονται υπό εξέλιξη διάφορα ερευνητικά σχέδια και πρότυπα 
δοκιμαστικά σχέδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η προοπτική μιας κοινωνίας 
της πληροφόρησης έχει ήδη γίνει αντικείμενο της προσοχής των υπεύθυνων 
λήψης αποφάσεων στην πολιτική και στον επιχειρηματικό τομέα. 
Πολλές χώρες θέτουν τώρα τα θεμέλια για μελλοντικές εξελίξεις. Οι 
πρωτοβουλίες που έχουν ήδη αναληφθεί στις κύριες βιομηχανικές χώρες όπως 
είναι οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, ο Καναδάς και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ανοίξουν τον 
δρόμο προς μια κοινωνία της πληροφόρησης, και θα ακολουθήσουν και άλλες 
πρωτοβουλίες. Στις αρχές του 1995 θα διοργανωθεί μια σύνοδος των 7 
"μεγάλων" (G7) στις Βρυξέλλες για να εξεταστεί η ανάπτυξη μιας ανοιχτής, 
ανταγωνιστικής και παγκοσμίως ολοκληρωμένης υποδομής πληροφόρησης. 
131 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Συuπεoάσuaτa 
Η Ευρωπαϊκή Ένο>ση, η οποία έχει μείνει πίσω σε σχέση με τις ΗΠΑ και την 
Ιαπωνία στη διαδικασία ψηφιοποίησης, προσπαθεί το')ρα να καλύψει το χαμένο 
éoaq>oç με μία δέσμη πρωτοβουλιών στην οποία περιλαμβάνονται ο Κοινός 
Ευρωπαϊκός Χώρος Πληροφόρησης, η Αευκή Βίβλος σχετικά με την Ανάπτυξη, 
την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση, καθώς και η Έκθεση Bangemann 
και το Σχέδιο Δράσης σχετικά με τον Δρόμο της Ευρώπης προς την Κοινωνία 
της Πληροφόρησης. Οι εν λόγω πρωτοβουλίες είναι σημαντικές για την Ευρώπη: 
θα βοηθήσουν την Ένωση να λάβει τη θέση της ανάμεσα στις χώρες εκείνες οι 
οποίες καθορίζουν τους βασικούς κανόνες για την παγκόσμια κοινωνία της 
πληροφόρησης. 
3. Όμως, η Έκθεση Bangemann και η απάντηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που 
ακολούθησε, τονίζουν την ανάγκη να αναλάβει ο ιδιωτικός τομέας την 
πρωτοβουλία όσον αφορά την αντιμετώπιση των νέων αγορών και την υιοθέτηση 
νέων τεχνολογιών. Με δεδομένα τα παραπάνω, διατυπώνονται ορισμένες 
ερωτήσεις οι οποίες πρέπει να απαντηθούν: 
• Πώς μπορούν να συνεργαστούν ο ιδιωτικός και ο δημόσιος τομέας για τη 
δημιουργία της βασικής υποδομής, ιδιαίτερα στις χώρες της Ένωσης οι 
οποίες είναι λιγότερο προηγμένες; 
• Από τη στιγμή κατά την οποία θα δημιουργηθεί η υποδομή, τι είδος 
υπηρεσιών και εφαρμογών θα παρέχονται; 
• Ποιες δυνάμεις θα οδηγούν την αγορά για τις εν λόγω υπηρεσίες; 
• Ποιος θα κυριαρχεί στην ευρωπαϊκή κοινωνία της πληροφόρησης - υπάρχει 
ο κίνδυνος να δεσπόζουν μη ευρωπαϊκοί συνασπισμοί μέσων μαζικής 
επικοινωνίας; 
Επίσης, είναι ακόμη ασαφείς οι ενδεχόμενες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις 
της κοινωνίας της πληροφόρησης: 
• Τι επιπτώσεις θα έχει στην απασχόληση; 
• Πώς θα επηρεάσει την περιφερειακή ανάπτυξη; 
• Πώς θα επηρεαστεί το κοινωνικό περιβάλλον, το αναφερόμενο στην 
κοινωνική συμπεριφορά περιβάλλον και το πολιτιστικό περιβάλλον; 
4. - Η αυξανόμενη διαθεσιμότητα υποδομής υψηλής ποιότητας θα καταστήσει 
αναγκαία μια μαζική αγορά για προϊόντα και υπηρεσίες πληροφόρησης ως μέσο 
για να αποδόσουν οι επενδύσεις και για να επιτευχθεί η μακροπρόθεσμη 
αποδοτικότητα από πλευράς κόστους. Ως αποτέλεσμα αναμένεται η αύξηση της 
σημασίας και της αξίας της βιομηχανίας περιεχομένου (περιλαμβανομένων των 
έντυπων και ηλεκτρονικών εκδόσεων, καθώς και της παραγωγής 
κινηματογραφικών ταινιών, βιντεοταινιών, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών 
προγραμμάτων). Η σημερινή επανατοποθέτηση της βιομηχανίας πληροφόρησης, 
(μαρτυρία της οποίας αποτελεί ο αυξανόμενος αριθμός συγχωνεύσεων και 
εξαγορών), υποστηρίζει την εν λόγω άποψη. 
132 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Συuπεoάσuaτa 
Η τεχνολογική σύγκλιση, που χαρακτηρίζεται από πολυλειτουργικό εξοπλισμό για 
χρήστες και για προϊόντα πολυμέσων, οδήγησε σε μία ανασύνταξη των 
βιομηχανιών τεχνολογίας πληροφόρησης, λογισμικού, βασικής υποδομής και 
περιεχομένου, οι οποίες προσπαθούν τώρα από κοινού να αξιοποιήσουν τις νέες 
δυνατότητες. Αυτό συνέβαλε στη δημιουργία κύριων ειδήσεων υπό τη μορφή 
εντυπωσιακών εξαγορών στις βιομηχανίες μέσων μαζικής ενημέρωσης και 
εντυπωσιακών ανακοινώσεων σε τομείς όπως είναι το Βίντεο κατόπιν Αίτησης. 
Η ευρεία κάλυψη αυτών των εξελίξεων από την πλευρά των μέσων συνέβαλε 
στην αύξηση της συνολικής ενημέρωσης σχετικά με τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής 
πληροφόρησης τόσο μεταξύ των δημόσιων διοικήσεων και των εταιρειών, όσο 
και μεταξύ των καταναλωτών. 
Η βιομηχανία περιεχομένου πρέπει τώρα να ανταποκριθεί σε μεγάλες απαιτήσεις. 
Οι προσδοκίες των χρηστών έχουν αυξηθεί και ζητούν όλο και υψηλότερα 
επίπεδα όσον αφορά το περιεχόμενο και την παρουσίαση των πληροφοριών. Οι 
κλάδοι των τεχνολογιών πληροφόρησης και των επικοινωνιών στρέφονται στους 
τομείς υπηρεσιών πληροφόρησης και ψυχαγωγίας για την παροχή περιεχομένου 
το οποίο θα χρησιμοποιείται στους υπολογιστές, στα καταναλωτικά ηλεκτρονικά 
αγαθά και στα δίκτυα που βρίσκονται υπό εξέλιξη. Οι κυβερνήσεις σε ολόκληρο 
τον κόσμο στρέφονται προς τις βιομηχανίες πληροφόρησης στο σύνολο τους για 
τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και για την τόνωση της οικονομικής 
ανάπτυξης. 
Η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η βιομηχανία περιεχομένου για να 
ανταπεξέλθει σ αυτές τις προσδοκίες θα είναι η ικανότητα της να επενδύσει 
χρόνο, εργασία και χρηματοοικονομικούς πόρους στην ανάπτυξη καινοτόμων 
προϊόντων και υπηρεσιών πληροφόρησης. Οι εν λόγω επενδύσεις θα είναι 
ουσιαστικής σημασίας για να μπορέσουν οι ευρωπαϊκές εταιρείες περιεχομένου 
αφ'ενός να συναγωνιστούν με τις ομόλογες τους στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία 
και, αφ'ετέρου, να μοιραστούν τα οφέλη της αύξησης της βιομηχανίας με τις 
βιομηχανίες των τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας. 
Εξακολουθεί να υπάρχει κάποια αβεβαιότητα σχετικά με την μελλοντική 
καταναλωτική συμπεριφορά και το επίπεδο ζήτησης της αγοράς για υπηρεσίες 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Εξακολουθεί να μην υπάρχει ένα σαφές και 
σταθερό κανονιστικό πλαίσιο. Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν πρέπει να μας 
εκπλήσσει η διαπίστωση ότι οι εταιρείες περιεχομένου ήταν μέχρι τώρα 
απρόθυμες να πραγματοποιήσουν μαζικές επενδύσεις για την ανάπτυξη 
εφαρμογών στον τομέα των ηλεκτρονικών υπεραρτηριών. 
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία περιεχομένου αντιμεταιπίζει ιδιαίτερες προκλήσεις διότι 
αποτελείται από έναν μεγαλύτερο αριθμό μικρότερων, λιγότερο κάθετα 
ολοκληρωμένων και περισσότερα εθνικά εστιασμένων εταιρειών απ'ότι ο 
αντίστοιχος τομέας της ΗΠΑ. Για να επωφεληθούν από τις δυνατότητες που 
ανοίγονται, οι ευρωπαϊκές εταιρείες περιεχομένου πρέπει συχνά να 
πραγματοποιήσουν κοινοπραξίες και συμμαχίες με εταιρείες σε άλλες περιοχές 
του κόσμου. Ταυτόχρονα, θα απαιτηθούν πολιτικές σε εθνικό και ευρωπαϊκό 
επίπεδο με σκοπό να εξασφαλιστεί η συνεχιζόμενη διαθεσιμότητα ποικιλόμορφου 
και πολυπολιτισμικού περιεχομένου πληροφοριών, καθώς επίσης και για να 
ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των μικρών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. 
133 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) Συυπεοάσματα 
Με βάση τα αποτελέσματα του προγράμματος IMPACT η Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
θα εξετάσει τρόπους για την τόνωση της δημιουργίας ευνοϊκών συνθηκών ώστε 
να μπορέσουν οι προμηθευτές πληροφοριών να προσαρμόσουν τις ικανότητες 
τους και τα προϊόντα τους στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον και να τονώσουν την 
αυξημένη χρησιμοποίηση τους. 
6. Η βιομηχανία υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης έχει μεγάλο δυναμικό 
προστιθέμενης αξίας και ανάπτυξης, αλλά η ευρωπαϊκή αγορά εξακολουθεί να 
είναι κατακερματισμένη. Στον χρηματοοικονομικό και στον ακαδημαϊκό τομέα, 
υπάρχει μέχρις ενός βαθμού μια πανευρωπαϊκή αγορά. Αλλού, εξακολουθεί να 
υπάρχει ένας αριθμός φραγμών για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αγοράς 
υπηρεσιών πληροφόρησης, ένας από τους οποίους είναι η γλώσσα. Η διείσδυση 
της τεχνολογίας και της υποδομής πληροφόρησης ποικίλλει από περιοχή σε 
περιοχή ενώ υπάρχει ένας συνδυασμός νομικών και πολιτικών φραγμών για την 
ανάπτυξη πανευρωπαϊκών διασυνδέσεων τηλεοπτικογραφίας και 
τηλεακουστικογραφίας. Επίσης, το συνολικό νομικό και κανονιστικό πλαίσιο για 
τη βιομηχανία υπηρεσιών πληροφόρησης ποικίλλει σημαντικά. 
Για την άρση αυτών των φραγμών έχει επιτευχθεί ορισμένη πρόοδος. 
Εξακολουθούν να καταβάλλονται προσπάθειες για την επίτευξη μιας 
τεχνολογικής λύσης όσον αφορά τους γλωσσικούς φραγμούς, και στο έργο αυτό 
θα συμβάλει το πρόγραμμα Γλωσσικής Τεχνολογίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 
Υπάρχει υψηλός βαθμός επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών 
φορέων εκμετάλλευσης δικτύων. Καταβάλλονται νέες προσπάθειες για τη 
δημιουργία τόσο ζεύξεων μεταξύ των ευρωπαϊκών ερευνητικών δικτύων, όσο και 
διμερών διασυνδέσεων μεταξύ των εθνικών συστημάτων τηλεακουστικογραφίας 
και τηλεοπτικογραφίας. Οι τιμές του εξοπλισμού ΤΠ μειώνονται με ταχύ ρυθμό 
ενώ εμφανίζονται νέα μέσα και προϊόντα (όπως οι συσκευές αναφοράς 
χειρωνακτικού χειρισμού, τα προϊόντα πολυμέσων και το βίντεο κατόπιν 
αίτησης). Το γεγονός αυτό μπορεί να διευκολύνει και να ενθαρρύνει έναν 
μεγαλύτερο αριθμό ατόμων και οργανισμών να συμμετάσχουν ενεργά στην 
εμφανιζόμενη κοινωνία της πληροφόρησης. Η διαδικασία της προσπάθειας 
επίτευξης μιας ευρωπαϊκής συναίνεσης σχετικά με τα κύρια νομικά θέματα όπως 
είναι η νομική προστασία των βάσεων δεδομένων και η προστασία των 
προσωπικών δεδομένων βρίσκεται υπό εξέλιξη, αλλά εξακολουθεί να απαιτείται 
σημαντικό έργο πριν εκδοθούν και εφαρμοστούν οδηγίες. Στο μεταξύ, η ίδια η 
βιομηχανία αναπτύσσει ένα αυτοκανονιστικό πλαίσιο για τις διασυνοριακές 
υπηρεσίες τηλεακουστικογραφίας και τηλεοπτικογραφίας και για τους μεσίτες 
πληροφοριών. Ενδέχεται να ακολουθήσουν αυτοκανονιστικό μέτρα σε άλλους 
τομείς. 
134 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ A 
ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ 
ATM (Asynchronous Transfer Mode - Ασύννοονος τρόπος ιιεταα)θθάΟ: 
Ένα σύστημα για την οργάνωση ενός ψηφιακού σήματος κατά τέτοιο τρόπο ώστε να 
επιτρέπεται η μετάδοση του σήματος με πολύ υψηλή ταχύτητα ενώ θα αξιοποιείται 
κατά τον καλύτερο τρόπο η ικανότητα μετάδοσης του δικτύου. Πρόκειται για ένα 
πρότυπο το οποίο έχει συμφωνηθεί για δίκτυα B-ISDN {βλέπε ISDN). 
AUDIOTEX (ΤΗΛΕΑΚΟΥΣΤΙΚΟΓΡΑΦΙΑ): 
Ο όρος τηλεακουστικογραφία χρησιμοποιείται για βασισμένες σε τηλέφωνο υπηρεσίες 
φωνητικής πληροφόρησης με εφαρμογές τόσο στις καταναλωτικές αγορές (οικιακός 
χρήστης) όσο και στις επιχειρηματικές αγορές. Οι υπηρεσίες τηλεακουστικογραφίας είναι 
αυτοματοποιημένες και άμεσα προσπελάσιμες μέσω μιας κατάλληλης τηλεφωνικής 
συσκευής (πολυσυχνότητας διπλού τόνου ή DTMF) ή μέσω φωνητικής αναγνώρισης. 
BROADCAST SERVICES (ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ): 
Υπηρεσίες στις οποίες δεν είναι δυνατή καμία αλληλεπίδραση εκ μέρους του πελάτη 
όσον αφορά την επιλογή αυτού το οποίο αποστέλλει ο προμηθευτής της υπηρεσίας. 
BUNDLING: 
"Δωρεάν" διανομή λογισμικού ως μέρος πακέτου υλικού εξοπλισμού. Ο κατασκευαστής 
του υλικού εξοπλισμού αγοράζει μαζικά το λογισμικό (λογισμικό εφαρμογών, τίτλοι 
CD-ROM, παιχνίδια, κλπ.) από τον παραγωγό και το διαθέτει εμπορικά ως μέρος ενός 
πακέτου. 
COMMON INFORMATION AREA (ΚΟΙΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ): 
Όρος που χησιμοποιείται στη Λευκή Βίβλο της ΕΚ για την ανάπτυξη, την 
ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση, για να περιγράφεται ο συνδυασμός των 
ηλεκτρονικών πληροφοριών και των εφαρμογών, του υλικού εξοπλισμού και του 
λογισμικού, της υποδομής επικοινωνιών και της κοινωνίας των χς>ηστών. Ο συνδυασμός 
αυτών των στοιχείων σε έναν Κοινό Χώρο Πληροφόρησης φαίνεται ότι είναι 
ουσιαστικής σημασίας για την ανάπτυξη της Κοινωνίας της Πληροφόρησης. 
COMPRESSION (ΣΥΜΠΙΕΣΗ): 
Πρόκειται για την τεχνική μείωσης της ποσότητας των δεδομένων σε ένα σήμα με 
σκοπό να μειωθεί η ποσότητα της απαιτούμενης μετάδοσης ή η ικανότητα αποθήκευσης 
σε μνήμη, βάσει της οποίας το σήμα αναδιαμορφώνεται στην αρχική μορφή του κατά 
τη στιγμή της χρησιμοποίησης του. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιείται μια συσκευή 
που καλείται κωδικο-αποκωδικοποιητής ("codec"). 
CONTENT SECTOR (ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ): 
Βιομηχανίες οι οποίες παρέχουν μάλλον περιεχόμενο πληροφοριών ή ψυχαγωγίας, παρά 
υλικό εξοπλισμό ή π.χ. υποδομή δικτύων. Ο τομέας περιλαμβάνει εκδόσεις και 
ηλεκτρονικές πληροφορίες, κινηματογραφικές ταινίες, μουσική, παιχνίδια, τηλεοπτικά 
προγράμματα, κλπ. 
135 
CONVERGENCE (ΣΥΓΚΛΙΣΗ): 
Όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράφεται ο συνδυασμός των τεχνολογιών 
πληροφόρησης, των τηλεπικοινωνιών, του περιεχομένου και άλλων συναφών κλάδων 
ως αποτέλεσμα κοινών τεχνολογικών εξελίξεων και των προσδοκιών της αγοράς. 
DATA SUBJECTS (ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ): 
Ατομα των οποίων τα ονόματα τηρούνται σε αρχεία από τρίτους - όρος ο οποίος 
χρησιμοποιείται στα πλαίσια της νομοθεσίας περί προστασίας των δεδομένων. 
DATABASE PRODUCER (ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ): 
Πρόκειται για έναν οργανισμό ο οποίος είναι κάτοχος των δικαιωμάτων πνευματικής 
ιδιοκτησίας που έχουν σχέση με το περιεχόμενο των προϊόντων και υπηρεσιών 
ηλεκτρονικής πληροφόρησης και ο οποίος μπορεί να επιτρέπει κατόπιν αδείας σε 
υπηρεσίες ξένιων υπολογιστών ή σε διανομείς να διαθέτουν το εν λόγω περιεχόμενο 
σε ηλεκτρονικά χρησιμοποιήσιμη μορφή. Συνήθως οι παραγωγοί βάσεων δεδομένων 
εκτελούν τα εκδοτικά καθήκοντα της συλλογής και οργάνωσης των πληροφοριών που 
περιέχονται σε υπηρεσίες ηλεκτρονικής πληροφόρησης. 
DIGITAL TRANSMISSION (ΨΗΦΙΑΚΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ): 
Σε ένα ψηφιακό δίκτυο, η αρχική πηγή μετασχηματίζεται σε μία σειρά ψηφίων δυαδικού 
κώδικα και μεταδίδεται υπό αυτή τη μορφή (δηλ. υπό μορφή μηδενικών -0- ή μονάδων 
-1-). Φωνή, κείμενο, εικόνα ή δεδομένα μπορούν όλα εξ'ίσου να κωδικοποιηθούν υπό 
μορφή ψηφιακού σήματος, έτσι ώστε ένα μόνο δίκτυο να μπορεί να χειριστεί και τις 
τέσσερις μορφές μετάδοσης. Η στοιχειοσειρά των δυαδικών ψηφίων μπορεί να 
συντμηθεί και στη συνέχεια να επεκταθεί εκ νέου κατά την άφιξη, εξοικονομώντας 
κατ'αυτόν τον τρόπο χωρητικότητα μετάδοσης (βλέπε Συμπίεση). Διαφορετικές 
στοιχειοσειρές δυαδικών ψηφίων μπορούν να εναλλάσσονται και να μεταδίδονται από 
κοινού, επιτρέποντας κατ'αυτόν τον τρόπο διαφορετικές χωριστές συνομιλίες σε μία 
μεμονωμένη γραμμή. Η στοιχειοσειρά των ψηφίων μπορεί να κωδικοποιείται πριν από 
τη μετάδοση, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ένα υψηλό επίπεδο ασφάλειας και 
ιδιωτικότητας των πληροφοριών (βλέπε Ασφάλεια). Μέσω της ψηφιοποίησης, ακόμα και 
μία σοβαρά υποβαθμισμένη μετάδοση μπορεί να αναδιαμορφωθεί για να αναπαραχθεί 
κατά τρόπο τέλειο η αρχική πηγή. 
DISTRIBUTOR (ΔΙΑΝΟΜΕΑΣ): 
Πρόκειται για έναν οργανισμό ο οποίος εκτελεί μία λειτουργία παρόμοιας φύσης με 
τη λειτουργία μιας υπηρεσίας ξένιου υπολογιστή, αλλά η οποία αφορά μάλλον 
ενοποιημένα προϊόντα ηλεκτρονικής πληροφόρησης (όπως είναι οι μαγνητικές ταινίες 
ή δίσκοι, ή οι δίσκοι CD-ROM) παρά υπηρεσίες πληροφόρησης που παρέχονται μέσω 
τηλεπικοινωνιών. 
ECONOMIES OF INTEGRATION. SCOPE AND SCALE (ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ 
ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ. ΕΥΡΟΥΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΚΑΣ): 
Η ψηφιοποίηση και η συμπίεση καθιστούν δυνατή την διαλειτουργία διαφορετικών 
υποδομών όπως είναι η ενσύρματη και η ραδιοφωνική υποδομή, η υποδομή οπτικών 
ινών και η δορυφορική υποδομή, επιτρέποντας κατ'αυτόν τον τρόπο οικονομίες 
ολοκλήρωσης. Δίνουν επίσης τη δυνατότητα στο ίδιο σύνολο φυσικής υποδομής να 
υποστηρίζει ένα μεγάλο εύρος υπηρεσιών, από την παραδοσιακή τηλεφωνία στις νέες 
διαλογικές υπηρεσίες βίντεο για ψυχαγωγία, εκπαίδευση και επιμόρφωση, επιτρέποντας 
κατ'αυτόν τον τρόπο οικονομίες εύρους. Η επέκταση αυτών των δικτύων και υπηρεσιών 
σε ένα μεγαλύτερο γεωγραφικό χώρο έτσι ώστε να καταστούν διευρωπαϊκές, ενθαρρύνει 
οικονομίες κλίμακας καθώς οι μεγάλοι όγκοι παραγωγής και η παροχή υπηρεσιών 
μειώνουν το κόστος. 
136 
Ετήσια έκθεση me IMP (1993-1994) naoaomua Λ 
EDI - ELECTRONIC DATA INTERCHANGE (ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ 
ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ): 
Πρόκειται για ένα τυποποιημένο μορφοτυπο για την ανταλλαγή εμπορικών δεδομένων 
και για συναλλαγές χωρίς χειρωνακτική παρέμβαση. 
ELECTRONIC MAIL (E-MAIL) (ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟ): 
Πρόκειται για μια υπηρεσία η οποία επιτρέπει στους χρήστες υπολογιστών να στέλνουν 
ηλεκτρονικά μηνύματα σε άλλους χρήστες υπολογιστών. Η χρησιμοποίηση εξελιγμένου 
λογισμικού εξασφαλίζει ότι το αποσταλέν μήνυμα θα βρει το δρόμο του ανάμεσα σε 
διάφορα δίκτυα μέχρις ότου φτάσει στον παραλήπτη του. 
GATEWAY SERVICE (ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΥΛΗΣ ΔΙΚΤΥΩΝ): 
Ένας φορέας εκμετάλλευσης πύλης δικτύων παρέχει ειδικευμένες τηλεπικοινωνιακές 
ζεύξεις σε υπηρεσίες πληροφόρησης σε απευθείας σύνδεση που παρέχονται από τρίτους. 
Οι "καθαρές" υπηρεσίες πύλης δικτύων δεν είναι αυτές καθεαυτές ξένιοι υπολογιστές. 
HISTORICAL DATABASE SERVICES (ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΟΥ 
ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ): 
Υπηρεσίες σε απευθείας σύνδεση οι οποίες δεν ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο. 
HOST SERVICE (ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΞΕΝΙΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ): 
Πρόκειται για έναν οργανισμό ο οποίος παρέχει στους πελάτες του άμεση πρόσβαση 
σε πληροφορίες που υπάρχουν σε ηλεκτρονικό υπολογιστή μέσω μιας τηλεπικοινωνιακής 
ζεύξης. Ο εν λόγω ορισμός περιλαμβάνει και υπηρεσίες που παρέχονται υπό μορφή 
τηλεοπτικογραφίας. 
INFORMATION SERVICES INDUSTRIES (ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ 
ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ): 
Ο όρος "βιομηχανίες υπηρεσιών πληροφόρησης" περιλαμβάνει ένα εύρος εμπορικών και 
μη εμπορικών δραστηριοτήτων που έχουν σχέση με τη δημιουργία, τη δημοσίευση και 
τη διανομή αγαθών και υπηρεσιών πληροφόρησης. Στα πλαίσια της παρούσας έκθεσης, 
ο όρος έχει μια μάλλον ακριβέστερη σημασία και σχετίζεται αποκλειστικά με ένα 
υποσύνολο αυτών των βιομηχανιών οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες πληροφόρησης σε 
επαγγελματικές (δηλ. μη καταναλωτικές) αγορές σε εμπορική βάση, χρησιμοποιώντας ένα 
εύρος μέσων πληροφόρησης, από έντυπο μέχρι οπτικό δίσκο. 
INTERCONNECTIVITY (ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΙΜΟΤΗΤΑ): 
Οι συσκευές (υπολογιστές, γραμμές, προγράμματα εφαρμογών, κλπ.) διασυνδέονται όταν 
μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους, δηλαδή να αποστέλλουν και να λαμβάνουν 
δεδομένα. Χρησιμοποιούν τα ίδια πρωτόκολλα επικοινωνίας, όπως για παράδειγμα το 
πρωτόκολλο OSI (Open Systems Interconnection - Διασύνδεση Ανοικτών Συστημάτων). 
ISDN (INTEGRATED SERVICES DIGITAL NETWORK) N-ISDN, B-ISDN (ΨΗΦΙΑΚΟ 
ΔΙΚΤΥΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ) 
Πρόκειται για ένα απλό δίκτυο το οποίο μπορεί να μεταφέρει ορισμένους 
διαφορετικούς τύπους υπηρεσιών - που βασίζονται σε φωνή, κείμενο, δεδομένα, 
ακίνητες και κινητές εικόνες - μέσω ψηφιακής μετάδοσης. To ISDN που αναπτύσσεται 
σήμερα στην Ευρώπη μεταφέρει μία επικοινωνία με δυνατότητα 2 Megabits/sec (N-ISDN 
- Narrowband ISDN - Στενοζωνικό ISDN). Τα μελλοντικά δίκτυα θα μεταφέρουν 
επικοινωνίες υψηλότερων ταχυτήτων (B-ISDN - Broadband ISDN - Ευρυζωνικό ISDN). 
137 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Παράρτημα A 
JPEG. MPEG: 
Πρότυπα συμπίεσης για ακίνητες (JPEG) και κινητές (MPEG) εικόνες. 
LOCAL LOOP (ΤΟΠΙΚΟΣ ΒΡΟΧΟΣ): 
Το τμήμα του δικτύου τηλεφωνικής μετάδοσης μεταξύ του τοπικού τηλεφωνικού 
κέντρου και της κατοικίας του συνδρομητή, το οποίο σήμερα αποτελείται από χάλκινα 
σύρματα. Στο μέλλον, θα χρησιμοποιούνται επίσης οπτικές ίνες ή ασύρματα συστήματα. 
MAGNETIC MEDIA (ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΜΕΣΑ): 
Ταινίες και δίσκοι διαφόρων μεγεθών και μορφοτύπων (περιλαμβάνονται και δισκέτες 
για προσωπικούς υπολογιστές) που χρησιμοποιούν τεχνολογία μαγνητικής αποθήκευσης. 
MULTIMEDIA (ΠΟΛΥΜΕΣΑ): 
Η έννοια του στενού συνδυασμού φωνής, κειμένου, δεδομένων, καθώς επίσης και 
ακίνητων και κινητών εικόνων. Για παράδειγμα, μία βάση δεδομένων πολυμέσων μπορεί 
να περιέχει πληροφορίες κειμένου, εικόνες, αποσπάσματα βίντεο, πίνακες δεδομένων, 
και όλα με δυνατότητα εύκολης πρόσβασης. Μία υπηρεσία τηλεπικοινωνιών δια 
πολυμέσων (όπως είναι το B-ISDN) θα επιτρέπει στο χρήστη να στέλνει ή να λαμβάνει 
οποιαδήποτε από τις εν λόγω μορφές πληροφοριών. 
NETWORK. COMMUNICATIONS (ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ): 
Τα δίκτυα επικοινωνιών αντιστοιχούν σε ένα πλήρες σύστημα επικοινωνιών μεταξύ των 
τερματικών των χρηστών. Τα δίκτυα μπορεί να είναι "δισημειακά" (η μετάδοση πηγαίνει 
από μια συγκεκριμένη προέλευση σε ένα συγκεκριμένο προορισμό), "μεταγωγής" (η 
μετάδοση μετάγεται κατά τρόπο ώστε να φτάνει σε έναν μόνο προορισμό από πολλούς) 
ή "εκπομπής" (η μετάδοση πηγαίνει ταυτόχρονα σε πολλαπλούς προορισμούς). Τα 
δίκτυα μπορούν να είναι "δημόσια" (ιδιοκτήτης τους είναι ένας φορέας εκμετάλλευσης 
και είναι ανοικτά σε οποιοδήποτε μέλος του κοινού που γίνεται συνδρομητής), ή 
"ιδιωτικά" (κάτοχος τους ή μισθωτής τους είναι ένα άτομο ή μία εταιρεία ή όμιλος 
εταιρειών και προορίζεται αποκλειστικά για δική τους χρήση). Ένα δίκτυο μπορεί να 
είναι "πραγματικό" (φυσικά χωρισμένο από το δημόσιο δίκτυο) ή "ιδεατό" 
(χρησιμοποιώντας τις δυνατότητες δημόσιων δικτύων, οι οποίες αποδίδονται στη 
δημόσια χρήση όταν δεν απαιτούνται πλέον στο ιδιωτικό δίκτυο). 
NETWORDK. DATA (ΔΙΚΤΥΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ): 
Ένα δίκτυο δεδομένων είναι ειδικευμένο στη μετάδοση δεδομένων μάλλον παρά φωνής. 
Μεταξύ τέτοιων δικτύων περιλαμβάνονται τα δίκτυα δεδομένων κυκλομεταγωγής (Circuit 
Switched Data Networks - CSDN· στα οποία περιλαμβάνονται τα λεγόμενα δίκτυα Χ.21), 
τα δίκτυα δεδομένων πακετομεταγωγής (Packet Switched Data Networks - PSDN· δίκτυα 
X.25), τα δίκτυα αναδιανομής πλαισίων (Frame Relay), και τα δίκτυα υπηρεσιών 
δεδομένων Multimegabid (Switched Multimegabid Data Services - SMDS). 
NETWORK. INTELLIGENT (ΕΥΦΥΕΣ ΔΙΚΤΥΟ): 
Ένα ευφυές δίκτυο (IN) περιλαμβάνει υπερσύγχρονα χαρακτηριστικά που είναι ανώτερα 
από τα χαρακτηριστικά μιας συνήθους τηλεφωνικής υπηρεσίας, όπως είναι το 
προηγμένο λογισμικό το οποίο επιτρέπει την επί μέτρω παροχή υπηρεσιών σε 
μεμονωμένους πελάτες. Για παράδειγμα, επιτρέπει στον καλούμενο να επανακατευθύνει 
τις κλήσεις που προορίζονται γι'αυτόν σε ένα άλλο τερματικό (π.χ. από ένα τηλέφωνο 
κατοικίας σε ένα τηλέφωνο γραφείου κατά τη διάρκεια των ωρών γραφείου). Επιτρέπει 
σε κλήσεις να χρεώνονται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει σε κάποιον διαφορετικό από τον 
καλούντα (υπηρεσίες "δωρεάν τηλεφωνίας"). Παρέχει επίσης υπηρεσίες ιδεατών 
ιδιωτικών δικτύων. 
138 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) naoaomua A 
NETWORK. OPTICAL FIBRE (ΔΙΚΤΥΟ ΟΠΤΙΚΩΝ ΙΝΩΝ): 
Τα δίκτυα οπτικά ινών είναι δίκτυα επικοινωνιών που βασίζονται σε πολύ λεπτές ίνες 
υάλου, μέσω των οποίων στέλνονται σήματα ενεργοποιώντας ένα λέιζερ. Σε σύγκριση 
με τα προηγούμενα "πολύτροπα" δίκτυα, τα πιο πρόσφατα "μονότροπα" δίκτυα έχουν 
μία πολύ υψηλότερη ικανότητα μετάδοσης και ταχύτητα. 
NETWORK. SPEED OF (ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΚΤΥΩΝ): 
Ο όρος "ταχύτητα" (Speed) ή "ρυθμός ροής" (Flow rate), όταν χρησιμοποιείται σε ένα 
ψηφιακό δίκτυο, αναφέρεται στον αριθμό των bits/sec που μπορεί να φέρει, και 
αποτελεί έτσι ένα μέτρο της ικανότητας του δικτύου. Για τη μεταφορά φωνής, η 
ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει συμφωνήσει σε μία τυποποιημένη ταχύτητα 64 Kilobits/sec. 
Με το ρυθμό αυτό μπορούν να μεταδίδονται με επάρκεια ακίνητες εικόνες. Η 
πανχρωματικές κινητές εικόνες απαιτούν ταχύτητες μετάδοσης της τάξης των 150 
Megabits/sec, αν και με τη χρησιμοποίηση διάφορων τεχνικών συμπίεσης οι κινητές 
εικόνες (αν και ποιότητας μικρότερης της συνήθους τηλεοπτικής ποιότητας) μπορούν 
να μεταδίδονται με ταχύτητα 2 Megabits/sec. Τα ζευτικά καλώδια, τα οποία φέρουν 
πολλές κλήσεις ταυτόχρονα, απαιτούν πολλαπλάσιες τέτοιες ταχύτητες. 
ONLINE ASCII DATABASES (ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΣΥΝΔΕΣΗ 
ΚΑΤΑ ASCII): 
Ο όρος "σε απ'ευθείας σύνδεση" (online) θεωρείται ότι καλύπτει όλες τις διαλογικές 
υπηρεσίες πληροφόρησης που παρέχονται από ξένιους υπολογιστές (άμεσα ή μέσω 
πυλών δικτύων) μέσω τηλεπικοινωνιακών ζεύξεων. Οι υπηρεσίες που παρέχονται ανά 
χαρακτήρα μάλλον, παρά ανά σελίδα ή ανά πλήρη οθόνη, διακρίνονται με αναφορά στη 
διεθνώς αναγνωρισμένη σύνδεση ASCII για κωδικοποίηση χαρακτήρων. 
ONP (OPEN NETWORK PROVISION) (ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ) 
Πρόκειται για αρχή της μη διακριτικής διάνοιξης των δικτύων τηλεπικοινωνιών σε 
όλους τους φορείς εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιών και τους προμηθευτές υπηρεσιών, 
βάσει του εναρμονισμού των συνθηκών πρόσβασης και χρησιμοποίησης των υποδομών 
τηλεπικοινωνιών με σκοπό την ανάπτυξη μιας διευρωπαϊκής αγορά πληροφόρησης. Η 
ΟΝΡ εφαρμόζεται σε μισθωμένες γραμμές, σε υπηρεσίες μετάδοσης με πακετομεταγωγη 
και σε ISDN, ενώ θα ισχύσει και στη φωνητική τηλεφωνία το 1988. 
OPTICAL MEDIA (ΟΠΤΙΚΑ ΜΕΣΑ): 
Διάφοροι τύποι δίσκων οι οποίοι χρησιμοποιούν τεχνολογία οπτική αποθήκευσης, με 
πλέον κοινό μορφοτυπο το CD-ROM. 
ORIGINATOR (ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ): 
Ο αρχικός δημιουργός των υλικών περιεχομένου, π.χ., ένας συγγραφέας, συνθέτης, 
καλλιτέχνης ή φωτογράφος. 
PDA (PERSONAL DIGITAL ASSISTANT) (ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ): 
Ένας φορητός προσωπικός υπολογιστής με προηγμένα χαρακτηριστικά και δυνατότητες 
επικοινωνίας, όπου το κείμενο εισάγεται γράφοντας με το χέρι στην οθόνη (αντί όπως 
γίνεται συνήθως μέσω πληκτρολογίου), και ο οποίος καλείται επίσης και ως 
υπολογιστής τσέπης (notepad computer). 
139 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) naoaomua A 
PSTN (PUBLIC SWITCHED TELEPHONE NETWORK) (ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ 
ΔίΚΤΥΟ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ): 
Το καθημερινό τηλεφωνικό δίκτυο που χρησιμοποιείται για τη μετάδοση φωνητικών 
συνομιλιών, εικόνων τηλεομοιοτυπίας και για χαμηλής ταχύτητας μετάδοση δεδομένων. 
Η βασική φωνητική υπηρεσία καλείται μερικές φορές και α)ς POTS (Plain Old Telephone 
Service - Παλαιά Απλή Τηλεφωνική Υπηρεσία). 
REAL-TIME INFORMATION SERVICES (ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ 
ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ): 
Υπηρεσίες σε απ'ευθείας σύνδεση οι οποίες ενημερώνονται αμέσως μόλις καταστούν 
διαθέσιμα νέα δεδομένα. 
SECURITY (OF INFORMATION AND SYSTEMS) (ΑΣΦΑΛΕΙΑ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 
ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ): 
Η ασφάλεια έχει τρία βασικά συστατικά: την εμπιστευτικότητα, την ακεραιότητα και 
τη διαθεσιμότητα. Η εμπιστευτικότητα αναφέρεται στην. προστασία των ευαίσθητων 
πληροφοριών από μη εγκεκριμένη αποκάλυψη. Η ακεραιότητα σημαίνει τη διασφάλιση 
της ακρίβειας και της πληρότητας των πληροφοριών και του λογισμικού υπολογιστών. 
Η διαθεσιμότητα αναφέρεται στην εξασφάλιση ότι οι πληροφορίες και οι ζωτικές 
υπηρεσίες θα διατίθενται στους χρήστες όταν αυτό απαιτείται. 
TCP-IP: 
Σύνολο πρωτοκόλλων που χρησιμοποιούνται στο Internet για να εξασφαλίζονται κοινά 
πρότυπα επικοινωνιών. 
TELE-WORKING (ΤΗΛΕΕΡΓΑΣΙΑ): 
Η ικανότητα εκτέλεσης της εργασίας σε οποιοδήποτε τόπο μέσω δυνατοτήτων 
τηλεπικοινωνιών και υπολογιστικών διεργασιών. 
TRANSACTION SERVICES (ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ): 
Υπηρεσίες όπου κύριος στόχος είναι η συναλλαγή μάλλον παρά η παροχή 
πληροφοριών, όπως είναι υπηρεσίες EDI. 
VALUE ADDED SERVICE (VAS) (ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ) 
VALUE ADDED NETWORK SERVICE (VAN) (ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ 
ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ): 
Στις περισσότερες χώρες έχουν οριστεί ορισμένες βασικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες 
οι οποίες και αποτελούν μονοπώλιο του εθνικού φορέα εκμετάλλευσης. Εδώ συνήθως 
περιλαμβάνεται η φωνητική συνομιλία σε πραγματικό χρόνο. Εκτός από την 
προαναφερθείσα, μπορούν να παρέχονται και άλλες υπηρεσίες από άλλους προμηθευτές 
υπηρεσιών οι οποίοι χρησιμοποιούν το εθνικό δίκτυο ως το βασικό μέσο μετάδοσης 
αλλά "προσθέτουν αξία" στη βασική δυνατότητα μετάδοσης (π.χ. αποθηκεύοντας και 
προωθώντας τη μετάδοση σε μεταγενέστερη ημερομηνία, διανέμοντας την σε πολλαπλούς 
προορισμούς, επεξεργάζοντας την πληροφορία που περιέχεται οτη μετάδοση και στη 
συνέχεια προωθώντας το αποτέλεσμα, κλπ.). Επομένως, από τι ακριβώς συνίστανται οι 
έννοιες της βασικής υπηρεσίας και της υπηρεσίας προστιθέμενης αξίας, αυτό εξαρτάται 
από την κανονιστική κατάσταση κάθε χώρας. 
VIDEOTEX (ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΓΡΑΦΙΑ): 
Υπηρεσίες σε απ'ευθείας σύνδεση που παρέχονται μάλλον ανά σελίδα ή ανά πλήρη 
οθόνη, παρά ανά χαρακτήρα. 
140 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) Παράοτηαα A 
VIRTUAL REALITY (VR) (ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ): 
Ένα σύστημα, στο οποίο ο χρήστης εφοδιάζεται με εικόνες και ήχο που δημιουργούνται 
από υπολογιστές και που δίνουν την εντύπωση της πραγματικότητας. Το εικονικό υπό 
την έννοια αυτή σημαίνει "φαινομενικό". Ο χρήστης αλληλεπιδρά με τον τεχνητό κόσμο 
μέσω αισθητήρων οι οποίοι αναγνωρίζουν τις κινήσεις της κεφαλής και των χεριών. 
Το μελλοντικό έργο στην εικονική πραγματικότητα κατευθύνεται προς την αύξηση της 
εντύπωσης της πραγματικότητας, π.χ. μέσω τρισδιάστατων εικόνων και μέσω της 
μετάδοσης "κόσμων" εικονικής πραγματικότητας σε χρήστες που θα βρίσκονται μακριά 
από τον υπολογιστή-πηγή. 
WHITE PAPER (ΛΕΥΚΗ ΒΙΒΛΟΣ): 
Το έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και 
την Απασχόληση: οι Προκλήσεις και η Αντιμετώπιση τους για τη Μετάβαση στον 21ο 
Αιώνα. Η Λευκή Βίβλος εγκρίθηκε κατά τη Σύνοδο των Βρυξελλών τον Δεκέμβριο 
1993. 
141 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β 
ΑΡΚΤΙΚΟΛΕΞΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΜΗΣΕΙΣ 
ADMDs 
AIM 
ASCII 
AT&T 
ATM 
BAT MAN 
BBA 
BBC 
BREHAT 
BSA 
BT 
CAD 
CCITT 
CD 
CD-i 
CD-ROM 
CD-ROM/XA 
CDTV 
CITED 
DELTA 
DG-XIII 
DRIVE 
DTMF European ADministration Management Domains (Ευρωπαϊκοί τομείς 
δημόσιας διοικητικής διαχείρισης) 
Advanced Informatics in Medicine (Προηγμένη πληροφορική στην 
ιατρική) 
American Standard Code for Information Interchange (Αμερικανικός 
τυποποιημένος κώδικας για ανταλλαγή πληροφοιών) 
American Telephone & Telegraph (Αμερικανική τηλεφωνία και 
τηλεγραφία) 
Asynchronous Transfer Mode (Ασύγχρονος τρόπος μετάδοσης) 
Broadband ΑΤΜΑ Access Network (Denmark) (Ευρυζωνικό δίκτυο 
πρόσβασης ΑΤΜΑ - Δανία) 
Belgian Broadband ATM (Βελγικός ευρυζωνικός ΑΤΜΟ 
British Broadcasting Corporation (Βρετανική Ραδιοφωνία) 
Brasseurs et REseau à Haut débit en ATM (France) 
Business Software Alliance (Συμμαχία επιχειρηματικού λογισμικού) 
British Telecom (Βρετανικός οργανισμός τηλεπικοινωνιών) 
Computer-Aided Design (Σχεδιασμός με τη βοήθεια EL·'Y) 
Comité Consultatif International Télégraphique et Téléphonique 
Compact dise (Ρπτικός δίσκος) 
Compact disc - Interactive (Διαλογικός οπτικός δίσκος) 
Compact disc - Read Only Memory (Ρπτικός δίσκος με μνήμη μόνο 
ανάγνωσης) 
Compact disc - Read Only Memory/eXtended Architecture (Ρπτικός 
δίσκος με μνήμη μόνο ανάγνωσης/εκτεταμένης αρχιτεκτονιικής) 
Commodore Dynamic Total Vision (Δυναμική ολική διόραση της 
Commodore) 
Copyright in Transmitted Electronic Documents (EC Research 
Programme) (Συγγραφικά δικαιώματα σε μεταδιδόμενα ηλεκτρονικά 
έγγραφα) 
Developing European Learning through Technical Advance (Ανάπτυξη 
της ευρωπαϊκής μάθησης μέσω της τεχνικής προόδου) 
EC Directorate-General for Information Technologies and Industries, and 
Telecommunications (Εενική Διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για 
τις τεχνολογίες και βιομηχανίες πληροφόρησης και τις 
τηλεπικοινωνίες) 
Dedicated Road Infrastructure for Vehicle safety in Europe 
(Εξειδικευμένη οδική υποδομή για την ασφάλεια των οχημάτων στην 
Ευρώπη) 
Dual Tone Multi-Frequency (Πολυσυχνότητα διπλού τόνου) 
142 
EARN 
ΕΒ 
EBU 
EC 
ECU 
EDI 
EDICON 
EEMA 
EFTA 
ΕΠΑ 
EITO 
E-mail 
ESA/IRS 
ESPRIT 
EU 
Eusidic European Academic Research Network (Ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό 
ερευνητικό δίκτυο) 
Electronic Book (Ηλεκτρονικό βιβλίο) 
European Broadcasting Union (Ευρωπαϊκή ένωση εκπομπών) 
European Commission (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) 
European Currency Unit (Ευρωπαϊκή νομισματική μονάδα) 
Electronic Data Interchange (Ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων) 
EDI in Construction (EDI στις κατασκευές) 
European Electronic Messaging Association (Ευρωπαϊκός σύνδεσμος 
ηλεκτρονικής ανταλλαγής μηνυμάτων) 
European Free Trade Association (Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων 
συναλλαγών) 
European Information Industry Association (Ευρωπαϊκός σύνδεσμος των 
βιομηχανιών πληροφόρησης) 
European Information Technology Observatory (Ευρωπαϊκή ομάδα 
παρατηρητών της τεχνολογίας πληροφόρησης) 
Electronic Mail (Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο) 
European Space Agency/Information Retrieval Service (Ευρωπαϊκή 
Υπηρεσία Διαστήματος/Υπηρεσία ανάκτησης πληροφοριών) 
European Strategic Programme for R&D in Information Technology 
(Ευρωπαϊκό στρατηγικό πρόγραμμα για Ε&Α στην τεχνολογία 
πληροφόρησης) 
European Union (Ευρωπαϊκή Ένωση) 
European Association of Information Services (Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος 
των Υπηρεσιών Πληροφόρησης) 
FCC 
GATT 
GSM 
IBM 
ICSTIS 
ICT 
IDC 
IE 
IFPI 
IFTMR 
IIA 
IMO 
IMPACT 
ISDN 
ISO 
IT Federal Communications Commission (USA) (Ομοσπονδιακή Επιτροπή 
Επικοινωνιών - ΗΠΑ) 
General Agreement on Tariffs and Trade (Γενική Συμφωνία Δασμών 
και Εμπορίου) 
Global System for Mobiles (Παγκόσμιο σύστημα για κινητά) 
International Business Machines (Διεθνείς επιχιερηματικές μηχανές) 
Independent Committee for the Supervision of Standards of Telephone 
Information Services (UK) (Ανεξάρτητη επιτροπή για την επιτήρηση 
των προτύπων των τηλεφωνικών υπηρεσιών πληρφόρησης - ΗΒ) 
Information and communication technologies (Τεχνολογίεςπληροφόρησης 
και επικοινωνιών) 
International Data Corporation (Διεθνής οργανισμός δεδομένων) 
Information Engineering (Τεχνολογία πληροφόρησης) 
International Federation of Phonographic Industry (Διεθνής ομοσπονδία 
της φωνογραφικής βιομηχανίας) 
International Forwarding and Transporting Message Framework (Διεθνές 
πλαίσιο μηνυμάτων στον τομέα της πόώθησης και των μεταφορών) 
Information Industry Association (USA) (Σύνδεσμος βιομηχανιών 
πληροφόρησης) 
Information Market Observatory (Ρμάδα παρατηρητών της αγοράς 
πληροφόρησης) 
Information Market Policy ACTions (Δράσεις πολιτικής στον τομέα της 
αγοράς πληροφόρησης) 
Integrated Services Digital Network (Ψηφιακό δίκτυο ολοκληρωμένων 
υπηρεσιών) 
International Standards Organisation (Διεθνής οργανισμός προτύπων) 
Information Technology (Τεχνολογία πληροφόρησης) 
143 
Ετήσια έκθεση της WQ (MhWI) Ilaoaomua Β 
ITU International Telecommunications 
Τηλεπικοινωνιών) Union (Διεθνής Ένωση 
JANET Joint Academic NETwork (UK) (Κοινό ακαδημαϊκό δίκτυο - HB) 
JPEG Joint Photographic Expert Group (ISO) (Κοινή ομάδα ^κοτογραφικών 
εμπειρογνωμώνων) 
LAB Legal Advisory Board (Νομική Συμβουλευτική Ρμάδα) 
LAN Local Area Network (Τοπικό δίκτυο) 
LFR Less Favoured Regions (Αιγότερο ευνοημένες περιφέρειες) 
M&A Mergers and Acquisitions (Συγχωνεύσεις και εξαγορές) 
MIDI Musical Instrument Digital Interface (Ψηφιακή διεπαφή μουσικών 
οργάνων) 
MMC Monopolies and Mergers Commission (UK) (Επιτροπή μονοπωλίων και 
συγχωνεύσεων) 
MMCD Multimedia CD (Sony) (CD πολυμέσων) 
MPEG Motion Picture Expert Group (ISP) (Ρμάδα κινηματογραφικών 
εμπειρογνωμώνων) 
NREN National Research and Education Network (USA) (Εθνικό ερευνητικό 
και εκπαιδευτικό δίκτυο - ΗΠΑ) 
NSF National Science Foundation (USA) (Εθνικό ίδρυμα επιστημών - ΗΠΑ) 
OECD Organisation for Economic Co-operation and Development (Ρργανισμός 
οικονομικής συνεργασίας και ανάπτυξης) 
OMSYC International Observatory for Communications Systems (Διεθνής ομάδα 
παρατηρητών για συστήματα επικοινωνιών) 
ONP Open Network Provision (Παροχή ανοικτών δικτύων) 
ΟΡΙΑ Optical Publishing Industry Assessment (Αξιολόγηση της βιομηχανίας 
οπτικών εκδόσεων) 
PC Personal Computer (Προσωπικός υπολογιστής) 
PRS Premium Rate Services (Υπηρεσίες υψηλής τιμολόγησης) 
PSTN Public Switched Telephone Network (Δημόσιο τηλεφωνικό δίκτυο 
μεταγωγής) 
PTO Public Telephone Operator (Φορέας εκμετάλλευσης της δημόσιας 
τηλεφωνίας) 
RACE Research & Development in Advanced Communications in Europe 
(Έρευνα και ανάπτυξη στις προηγμένες επικοινωνίες στην Ευρώπη) 
RBOC Regional Bell Operating Company (Περιφερειακή τηλεπικοινωνιακή 
εταιρεία - ΗΠΑ) 
RENATER Réseau National de Télécommunications pour la Technologie, 
l'Enseignement et la Recherche (France) (Εθνικό δίκτυο 
τηλεπικοινωνωιών για την τεχνολογία, την εκπαίδευση και την έρευνα 
- Γαλλία) 
RTD Research and Technological Development (Έρευνα και τεχνολογική 
ανάπτυξη) 
SDI Selective Dessmination of Information (Επιλεκτική διάδοση 
πληροφοριών) 
144 
Ετήσια έκθεση mc IMP (1993-1994) naoaomua Β 
SGML Standard Generalised Markup Language (Πρότυπη γλώσσα γενικευμένης 
σήμανσης) 
SGN Stockholm Gigabit Network (Δίκτυο Gigabit της Στοκχόλμης) 
SMEs Small and Medium Enterprises (Μικρομεσαίες επιχειρήσεις) 
STM Science, Technology and Medicine (Επιστήμη, τεχνολογία και ιατρική) 
TEDIS Trade Electronic Data Interchange System (Ηλεκτρονικό σύστημα 
ανταλλαγής δεδομένων για εμπορική χρήση) 
TFPL Task Force Pro Libra 
UIT Union Internationale des Telecommunications (Διεθνής ένωση 
τηλεπικοινωνιών) 
VADS Value Added Data Services (Υπηρεσίες δεδομένων προστιθέμενης 
αξίας) 
VANS Value Added Network Services (Υπηρεσίες δικτύων προστιθέμενης 
αξίας) 
VAT Value Added Tax (Φόρος προστιθέμενης αξίας) 
VIS Video Information System (Tandy) (Σύστημα βι\π;εοπληροφόρησης) 
WAN Wide Area Network (Δίκτυο ευρείας περιοχής) 
145 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ 
Amendeded Proposal for a Council Directive on the Legal Protection of Databases, EK 
Βρυξέλλες, Οκτώβριος 1993. 
Barker, Alan, The Market for CD-i, 1993. 
Cable and Satellite Europe [passim]. 
Case Studies in the Field of Information Economics, Biotechnology Sector, συντάχθηκε για 
λογαριασμό του IMPACT 2 από την ετιαρεία HERTIS Information and Research, 1994. 
Case Studies in the Field of Information Economics, Insurance Sector, συντάχθηκε για 
λογαριασμό του IMPACT 2 από την εταιρεία Fuinca, 1993. 
Les Chiffres-Clés de l'Audiovisuel Mondial, OMSYC, 1993. 
Convergence in Europe: State of the Art, έκθεση για την ομάδα ΙΜΟ, ΕΚ ΓΔ ΧΙΙΙ/Ε, 
Jean-Claude Burgelmann, Φεβρουάριος 1994. 
Directory of Online Databases, Gale Research Inc., 1993 και 1994. 
ΕΑΝ International Annual Report 1993. 
The Economist, [passim]. 
EEMA Briefing, [passim]. 
EIIA/EC Third Co-ordinated Host Survey, ΙΜΟ, ΕΚ ΓΔ XIII/E, 1993. 
EIIA/EC Fourth Co-Ordinated Host Survey, ΙΜΟ, ΕΚ ΓΔ XIII/E, 1994. 
Electronic Books International, Conference Proceedings, Mecklermedia, Μάρτιος 1994. 
EP Journal [passim]. 
Europe and the Global Information Society. Reccomendations to the European Council, 
έκθεση που παρουσιάστηκε από την ομάδα Bangemann κατά τη σύνοδο της Κέρκυρας, 
24-25 Ιουνίου 1994. 
European Information Technology Pbservatory Update, EITO, Οκτώβριος 1993. 
European Multimedia Yearbook, Interactive Media Publications, 1994. 
Europe's Way to the Information Society - An Action Plan. Ανακοίνωση της Επιτροπής 
προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Βρυξέλλες, Ιούλιος 1994. 
Facts and Figues of the CD-ROM Industry, TFPL 1994. 
Financial Times, [passim]. 
146 
Ετήσια έκθεση we IMP Π 993-1994) Παοάοτηαα Γ 
Growth, competitiveness, emloyment. The challenges and ways forward into the 21st century. 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 1993. 
Guidelines for Cross-Border control of Audiotex and Videotex, ΕΠΑ, Ιούλιος 1993. 
IDP Report, Simba [passim]. 
IDT - Marchés et Industries de l'Information, πρακτικά συνεδρίου, L'Association des 
professionels de l'information et de la documentation, Ιούνιος 1994. 
The Impact of Information Technology Usage in the Transport Sector, συντάχθηκε για το 
IMPACT 2 από την SISNet, 1993. 
Impact of Information Usage on Compagnies' Competitiveness, συντάχθηκε για την ΕΚ, 
ΓΔ ΧΙΠ/Β από την US Strategic Decisions, 1994. 
Interactive TV in Europe and the USA, Quadrature, Ιούλιος 1993. 
Interactive Media International, [passim]. 
Internet World and Document Delivery World International, πρακτικά συνεδρίου, 
Mecklermedia, May 1994. 
Key Indicators of the Information Industry, 1992, IDATE, Απρίλιοι; 1994. 
Latest Internet Measurements Reveal Dramatic Growth in 1994. Ανακοινωθέν τύπου της 
Internet Society, 4 Αυγούστου 1994. 
Legal Advisory Board Files, έγγραφα εργασίας της ΝΣΟ (LAB), 1993/4. 
Legal Implications of the Convergence Between Media and Telecommunications Industries, 
Centre de Recherces Informatique et Droit, Φεβρουάριος 1994. 
La Lettre de Télétel et d'Audiotel [passim]. 
Mayer, René, Construire un Marché Européen de l'Information, έγγραφο που 
παρουσιάστηκε κατά την ημερίδα πληροφόρησης του IMPACT, Μάϊος 1994. 
Le Marché Audiovisuel Européen - Audiovisuel et Industries Culturelles, IDATE, 1993. 
MBL World Report, MBI, 1994. 
Mergers and Acquisitions in the Electronic Information Services Industry, έγγραφο εργασίας 
της ομάδας ΙΜΟ, ΕΚ ΓΔ ΧΙΙΙ/Ε, Μάϊος 1994. 
National Information Infrastructure: Agenda for Action. Ομάδα "Task Force" για την 
υποδομή πληροφόρησης, 1993. 
New Gpportunities for Publishers in the Information Services Market, ΙΜΟ, ΕΚ ΓΔ XIII, 
1993. 
Online Services: 1993 Review, Trends & Forecast, Simba, 1994. 
147 
Ετήσια έκθεση we IMP (1993-1994) Παράρτημα F 
Optical Publishing Industry Assessment, Infotech, 1994. 
An Overview of Print Publishing Markets in the European Community, έγγραφο εργασίας 
της ομάδας ΙΜΟ, ΕΚ ΓΔ ΧΙΙΙ/Ε, Σεπτέμβριος 1993. 
Overview of the Audiotex PRS Market, έγγραφο εργασίας της ομάδας ΙΜΟ, ΕΚ ΓΔ ΧΙΙΙ/Ε, 
Ιούνιος 1994. 
Panorama de l'Edition Audiotel, Geste, 1994. 
Personal Communicators - Analysis of Industrial & Technological £vo/utions, ΓΔ III, EK, 
Βρυξέλλες, 1993. 
Premium Rate Services, Eurodata Foundation, 1993. 
Rietbroek, John, EC initiatives on trans-European networks. Information Economics and 
Policy, 5 (1993) 287-294. 
RTD News, [passim]. 
Television Business International [passim]. 
Top Fifty European Media Owners, Zenith Media Worldwide, 1994. 
US Industrial Outlook, US Government, 1994. 
US Telecommunication Services in European Markets, Office of Technology Assessment, 
United States Congress, Αύγουστος 1993. 
Vers un environment de communications personnelles. Livre Vert sur une approche commune 
dans le domaine des communications mobiles et personelles au sein de l'Union Européene. 
EC Brussels, Απρίλιος 1994. 
World Telecommunications Report, International Telecommunications Union, Μάρτιος 1994. 
World Telemedia/Voice International [passimJ. 
148 

ISSN 0254-1483 
COM(95) 492 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 16 15 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-532-GR-C 
ISBN 92-77-94571-0 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λσυζεμβούργο 
)U°1