12. 12.88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 318/37 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας 
και υγείας κατά το χειρισμό βαρέων φορτίων που συνεπάγεται οσφυϊκούς κινδύνους για τους εργαζόμενους 
(πέμπτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 13 της οδηγίας...)(') 
(88/C 318/14) 
Στις 23 Μαρτίου 1988 το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 118 Α της Συνθήκης να ζητήσει 
τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ για την παραπάνω πρόταση οδηγίας 
Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων στο οποίο ανατέθηκε 
η προετοιμασία των εργασιών της ΟΚΕ σχετικά με το εν λόγω θέμα υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του 
στις 15 Σεπτεμβρίου 1988 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. P. Vidal. 
Η ΟΚΕ υιοθέτησε, κατά τη διάρκεια της 258ης συνόδου ολομέλειας της (συνεδρίαση της 28ης 
Σεπτεμβρίου 1988) με 79 ψήφους υπέρ, 41 κατά και 9 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ υποδέχεται ευνοϊκά την πρόταση της Επιτρο­
πής, με την επιφύλαξη των παρατηρήσεων που διατυ­
πώνονται, για την οδηγία η οποία εντάσσεται στον ίδιο άξονα 
προσανατολισμού της γνωμοδότησης-πλαίσιο σχετικά με τη 
βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων 
στους τόπους εργασίας. 
1.2. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει και υπογραμμίζει το γεγονός ότι 
τα οσφυϊκά νοσήματα αποτελούν μια από τις κυριότερες 
αιτίες ανικανότητας προς εργασία στην Κοινότητα. Ως εκ 
τούτου θεωρεί σκόπιμο να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής 
της οδηγίας και να μη περιορισθεί στην οσφυϊκή χώρα της 
σπονδυλικής στήλης. Πράγματι, οι κίνδυνοι που απορρέουν 
από τον χειρισμό φορτίων, μπορεί να έχουν επιπτώσεις στα 
διάφορα όργανα και/ή μέρη του σώματος, αν και τα οσφυϊκά 
νοσήματα αποτελούν μια από τις σημαντικότερες περι­
πτώσεις. 
1.3. Εφιστάται η προσοχή στο γεγονός ότι η πρόταση 
αναφέρεται, τόσο στο πνεύμα όσο και στο γράμμα, στους 
οσφυϊκούς κινδύνους. Τα χαρακτηριστικά των σχετικών φορ­
τίων και τα στοιχεία αναφοράς δεν περιορίζονται μόνο στο 
βάρος, αλλά περιλαμβάνουν και τις διαστάσεις, τον τρόπο 
χειρωνακτικής μεταφοράς και χειρισμού, το κέντρο βάρους 
του φορτίου και τη μορφή με την οποία μεταφέρεται. 
Σ'αυτή τη σειρά ιδεών θα ήταν ίσως επιθυμητό όπως η Επι­
τροπή εξετάσει εκ νέου τον τίτλο του εγγράφου της λόγω 
του περιοριστικού χαρακτήρα που συνεπάγεται η έννοια των 
«βαρέων» φορτίων. 
Κατ'αυτό τον τρόπο θα ήταν επιθυμητό όπως από όλο το 
κείμενο απαλειφθεί το επίθετο «βαρέα» όταν αναφέρεται σε 
φορτία, επειδή και το οικείο παράρτημα Ι της πρότασης 
οδηγίας περιέχει άλλα χαρακτηριστικά των φορτίων, εκτός 
του βάρους τους, που μπορεί να δημιουργούν κινδύνους για 
την οσφυϊκή χώρα. 
Αν η τροποποίηση αυτή δεν μπορεί να γίνει λόγω ενδεχόμε­
νης τεχνικής αδυναμίας, συνίσταται, τουλάχιστον, όπως το 
επίθετο χρησιμοποιείται πάντοτε μεταξύ εισαγωγικών 
(«βαρέα»). 1.4. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι όλοι οι εργαζόμενοι, όποιος 
και αν είναι ο τομέας δραστηριότητας και το μέγεθος της 
επιχείρησης, πρέπει να υπάγονται στην πρόταση οδηγίας. 
Οπωσδήποτε, καθόσον αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
(ΜΜΕ), η ΟΚΕ υποστηρίζει το σχέδιο της Επιτροπής το 
οποίο λαμβάνει πράγματι υπόψη τον ιδιάζοντα χαρακτήρα 
των επιχειρήσεων αυτών καθώς και τις επιπτώσεις από τη 
νομοθετική ανέλιξη των κρατών μελών στον τομέα. Συνεπώς, 
επαναλαμβάνεται ότι είναι ανάγκη όπως τα κράτη μέλη προω­
θήσουν με ενεργητικότητα και ενισχύσουν με θετικό τρόπο 
μέσα για τη σύμπραξη και τη συνεργασία μεταξύ των ΜΜΕ 
με σκοπό την πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων. 
1.5. Επιβάλλεται, επίσης, να τονισθεί ότι η πρόταση 
αντιπροσωπεύει ένα βήμα σημαντικό, στο κοινοτικό επίπεδο, 
επειδή αναφέρεται στις ελάχιστες απαιτήσεις σχετικά με τη 
μεταφορά φορτίων που μπορεί να δημιουργήσουν οσφυϊκούς 
κινδύνους στους εργαζόμενους. 
Τα συνιστώμενα μέτρα, πράγματι, χαρακτηρίζονται από την 
ύπαρξη μεγάλου περιθωρίου το οποίο αφήνει στα κράτη μέλη 
μεγάλη ευελιξία κατά την εφαρμογή τους. Θα χρειασθεί όμως, 
η πραγματοποίηση μιας εργασίας στον τομέα αυτό σε συνάρ­
τηση με τις συγκλίσεις ή διαφοροποιήσεις που μπορεί να 
προκύψουν ως συνέπεια της εφαρμογής της οδηγίας. Κατά 
τη διάρκεια αυτής της πρώτης φάσης εφαρμογής όπως και 
κατα'τη διατύπωση μεταγενέστερων μέτρων θα είναι απαραί­
τητο όπως οι κοινωνικοί εταίροι συμμετάσχουν και διαδρα­
ματίσουν ένα δημιουργικό ρόλο. 
Προϋποτίθεται και είναι επιθυμητό όπως, η διαδικασία εφαρ­
μογής αυτών των μέτρων εντάσσεται σε μια πραγματικά δυνα­
μική προοπτική, να προσδίδεται δηλαδή η απαιτούμενη 
σημασία στην ενημέρωση και κατάρτιση των εργαζομένων 
και επίσης να ευαισθητοποιείται ο σχολικός κόσμος για τα 
σχετικά προβλήματα. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Είναι σκόπιμο να αναδιατυπωθεί το τελικό μέρος της 
τέταρτης αιτιολογικής σκέψης της οδηγίας κατά τον εξής 
τρόπο: 
(') ΕΕαριθ. C 117 της 4. 5. 1988, σ. 8. «... μια οδηγία σχετικά με την προστασία από τους κιν­
δύνους που απορρέουν από τη χειρωνακτική μεταφορά 
Αριθ. C 318/38 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 88 
«βαρέων» φορτίων που παρουσιάζουν χαρακτηριστικά ή/ 
και προϋποθέσεις δυσμενείς κατά τον χειρισμό και μπορεί 
να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια και την υγεία των 
εργαζομένων». 
2.2. Να προστεθεί στη συνέχεια μια νέα αιτιολογική σκέψη 
που να διατυπωθεί ως εξής: 
«Επειδή η πρόταση οδηγίας έχει ως πρωταρχικό στόχο 
να περιορίσει ή να καταργήσει τους χειρισμούς που συνε­
πάγονται οσφυϊκούς κινδύνους μειώνοντας στο μέτρο του 
δυνατού το χειρισμό φορτίων χωρίς μηχανήματα». 
2.3. Επιβάλλεται η διατύπωση μιας νέας αιτιολογικής 
σκέψης με το ακόλουθο περιεχόμενο: 3.2. Άρθρο 2 
«1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα μέτρα που είναι 
αναγκαία ώστε οι εργοδότες να δημιουργήσουν στο 
μέτρο του δυνατού ένα σύστημα μηχανικού χει­
ρισμού των φορτίων με σκοπό την προστασία της 
ασφάλειας και της υγείας τους. 
2. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν, στηριζόμενα σε κριτήρια 
εκτίμησης τεχνικού και επιστημονικού χαρακτήρα, 
τις ελάχιστες εργονομικές συνθήκες ασφάλειας για 
τον χειρισμό φορτίων, όταν δεν είναι δυνατό να εφαρ­
μοσθούν οι διατάξεις που προβλέπονται στην πρώτη 
παράγραφο του παρόντος άρθρου». 
«Ότι η ποικιλία των κινδύνων που απορρέουν από τη 
χειρωνακτική μεταφορά φορτίων και το γεγονός ότι τα 
φορτία αυτά μπορεί να έχουν επιπτώσεις στα διάφορα 
όργανα ή/και χώρες του σώματος και ότι είναι δυνατό σε 
πολλές περιπτώσεις να προκαλέσουν οσφυϊκά ή άλλα 
νοσήματα». 3.3. Άρθρο 3 
Συνίσταται απλώς η αντιστροφή της σειράς των περιπτώσεων 
(παύλες σημείο Ι) για να υπάρχει συνοχή με τη διάταξη του 
παραρτήματος Ι. 
2.4. Η έβδομη αιτιολογική σκέψη πρέπει να αναδιατυπωθεί 
με τον ακόλουθο τρόπο: 3.4. Άρθρο 4 θα πρέπει να τροποποιηθεί ως εξής: 
«Ότι για να εξασφαλισθεί ο υψηλότερος βαθμός 
προστασίας που είναι θεμελιώδης για την ασφάλεια και 
την υγεία των εργαζομένων είναι αναγκαίο να παρέχεται 
τακτικά στους τελευταίους η κατάρτιση και η ενημέρωση 
σχετικά με τους κινδύνους...». «1. Ο εργοδότης πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα 
χαρακτηριστικά των εργαζομένων, οι οποίοι επωφε­
λούνται ενός τακτικού ιατρικού ελέγχου, κατά την 
οργάνωση της εργασίας χειρισμού φορτίων με βάση 
το παράρτημα III». 
2.5. Η όγδοη αιτιολογική σκέψη να επαναδιατυπωθεί ως 
εξής: 
«... οι εργαζόμενοι και οι εκπρόσωποι τους προκειμένου 
να δημιουργηθεί ένα γνήσιο πνεύμα πρόληψης των κινδύ­
νων και ασφάλειας στην εργασία». 
2.6. Η ένατη αιτιολογική σκέψη να επαναδιατυπωθεί ως 
εξής: 
«Επειδή οι εργοδότες οφείλουν να παρακολουθούν την 
τεχνική και τεχνολογική πρόοδο, ιδίως στους τομείς της 
εργονομίας και της ιατρικής ...» 
3. Παρατηρήσεις σχετικά με τις διάφορες διατάξεις της 
οδηγίας 
3.1. Άρθρο 1 
Η ΟΚΕ προτείνει την τροποποίηση του άρθρου ως εξής: 
«Η παρούσα οδηγία, η οποία αποτελεί ειδική οδηγία κατά 
την έννοια του άρθρου 13 της οδηγίας ... καθορίζει τις 
ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας σχετικά με 
τον χειρισμό φορτίων τα οποία λόγω των χαρακτηριστι­
κών τους και/ή των δυσμενών εργονομικών συνθηκών 
μπορεί να προκαλέσουν κυρίως κινδύνους οσφυϊκών 
νοσημάτων στους εργαζομένους». 2. Η ιατρική της εργασίας, ο εργοδότης ή ο ίδιος ο 
εργαζόμενος θα καθορίζουν τη συχνότητα και την 
πρακτική σκοπιμότητα του ιαρτικού ελέγχου που 
αναφέρεται στην παράγραφο 3.4.1. 
3. Οι διαρκείς τιμές του παραρτήματος IV, που έχουν 
δοθεί μόνο ενδεικτικά και δεν είναι ου. 'ΐτόν να θεω­
ρηθούν ούτε ως οριακές ούτε ως περιοριστικές τιμές, 
έχουν ως στόχο να χρησιμεύσουν ως βάση για τον 
καθορισμό εργονομικών κριτηρίων σχετικά με το 
χειρισμό φορτίων. 
4. Επειδή όπως κατά μεγάλη πιθανότητα θα συμβεί οι 
εργονομικές συνθήκες για τον χειρισμό θα παρουσιά­
σουν διαφορές μεταξύ των κρατών μελών πρέπει να 
είναι δυνατό να ταξινομηθούν ανάλογα με το κράτος 
μέλος «αποδοχέα» σύμφωνα με τα πρότυπα που έχουν 
θεσπισθεί σ'αυτό. 
Προς το σκοπό αυτό χρειάζεται να θεσπισθεί στο 
επίπεδο όλων των κρατών μελών ένας «Πίνακας 
Ισοδυναμίας» των εργονομικών συνθηκών για τον 
χειρισμό φορτίων που συνεπάγονται κίνδυνο για την 
οσφυϊκή χώρα για χρήση σε κάθε μια από αυτές.» 
3.5. Άρθρο 5 
Η πρώτη περίπτωση της παραγράφου 2 πρέπει να διατυπωθεί 
ως εξής: 
12. 12. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 318/39 
«— την ένδειξη του βάρους ενός φορτίου υπό τις προϋπο­
θέσεις που αναφέρονται στο παράρτημα Ι.» 
Προστίθεται τρίτη παράγραφος. 
«3. Τα κράτη μέλη ενισχύουν τις μελέτες και τους μηχα­
νισμούς που είναι απαραίτητοι για ενδεχόμενη σημα­
τοδότηση και επισήμανση των φορτίων.» 
3.6. Άρθρο 6 
Το άρθρο αυτό να διατυπωθεί ως ακολούθως: 
«Οι εργαζόμενοι ή οι αντιπρόσωποι τους και ο εργοδότης 
οφείλουν να συμμετέχουν από κοινού στη θέσπιση των 
μέτρων που πρέπει να ληφθούν για την εφαρμογή της 
παρούσας οδηγίας· ωστόσο τα μέτρα αυτά χρειάζεται να 
συμφωνούν με τις εθνικές πρακτικές.» 
3.7. Άρθρο 7 
Η παράγραφος 1 πρέπει να διατυπωθεί ως εξής: 
«Η Επιτροπή προσαρμόζει τα παραρτήματα της παρούσας 
οδηγίας σε συνάρτηση με την τεχνική και τεχνολογική 
πρόοδο και την πορεία των διεθνών ρυθμίσεων ή προδια­
γραφών σχετικά με τον χειρισμό φορτίων υπό τις προϋπο­
θέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 και σύμφωνα πάντα 
με τις αρχές της εργονομίας.» 
3.8. Άρθρο 8 
Η παράγραφος 3 να τροποποιηθεί ως εξής: 
«... σχετικά με τον χειρισμό φορτίων υπό τις προϋποθέ­
σεις που προβλέπονται στο άρθρο 1 αναφέροντας τις 
απόψεις των κοινωνικών εταίρων. Η Επιτροπή ενημε­ρώνει την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την 
Τριμερή Επιτροπή.» 
3.9. Παράρτημα Ι 
Η τελευταία περίπτωση της παραγράφου 1 είναι ανάγκη να 
διατυπωθεί ως ακολούθως: 
«— βρίσκεται σε θέση που επιβάλλει το πιάσιμο ή το 
χειρισμό του σε απόσταση από τον κορμό λίγο ευνοϊκή 
ή ανεπαρκή ή με τον κορμό σε στάση στρεβλωμένη.» 
3.10. Παράρτημα III 
Η ΟΚΕ προτείνει την τροποποίηση του τίτλου και της διατύ­
πωσης του παραρτήματος III ως εξής: 
«Τίτλος: Εργαζόμενοι που αναφέρονται στην παράγρα­
φο 1 του άρθρου 4 
«Ο εργαζόμενος μπορεί να βρεθεί σε κατάσταση κινδύνου 
στις ακόλουθες περιπτώσεις: 
— έλλειψη ενημέρωσης ή κατάρτισης, 
— φυσική ή φυσιολογική μερική ή ολοκληρωτική ανικα­
νότητα ή ακαταλληλότητα προς εκτέλεση του έργου, 
— σημαντικές διαστάσεις λίγο ικανοποιητικές για το 
έργο, 
— χρήση ακατάλληλου ρουχισμού και/ή υποδημάτων, 
— έλλειψη κατάρτισης και πληροφόρησης.» 
3.11. Παράρτημα IV 
Ένα πρόσθετο παράρτημα στην πρόταση θα μπορούσε να 
ήταν χρήσιμο και θα έπρεπε να περιλαμβάνει το ακόλουθο 
κείμενο: 
«Παράρτημα IV — Ενδεικτικές τιμές για φορτία που χειρίζεται ένας μόνο εργαζόμενος 
Οι τιμές του παρακάτω πίνακα αφορούν την ανύψωση και τη μεταφορά φορτίων χωρίς βοηθητικά 
μέσα. Πρόκειται αποκλειστικά για ενδεικτικές τιμές (και όχι για οριακές ή περιοριστικές τιμές), 
εφόσον υπάρχουν και άλλοι σημαντικοί παράγοντες στον τομέα του χειρισμού των φορτίων 
εκτός από τα ίδια χαρακτηριστικά τους που αναφέρονται στο παράρτημα Ι, ηλικία, φυσική και 
φυσιολογική διάπλαση του εργαζόμενου, διάρκεια της εργασίας, δρομολόγιο της μεταφοράς ή 
αριθμός επανάληψης του χειρισμού. 
Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να λάβει υπόψη της αυτούς τους παράγοντες με στόχο την τελειοποί­
ηση και προσαρμογή του περιεχομένου αυτής της οδηγίας. 
Αριθ. € 318/40 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 88 
Παράρτημα 
Εποχιακή Μάζα (κιλά) 
Δύναμη (Ν) 
Κανονική Μάζα (κιλά) 
Δύναμη (Ν) Ενήλικες 
Άνδρες Γυναίκες 
50 25 
490 245 
25 10 
245 98 Έγκυες 
γυναίκες 
10 
98 
5 
49 Νέοι 16 και 
18 ετών 
Άνδρες Γυναίκες 
20 12 
196 118 
15 9 
148 88» 
Βρυξέλλες, 28 Σεπτεμβρίου 1988. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
ΑΙΓοηδ ΜΑΚΟΟΤ 
12. 12.88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 318/41 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Τροποποίηση που απορρίφθηκε 
Οι ακόλουθες τροπολογίες, που συγκέντρωσαν έναν αριθμό θετικών ψήφων που αντιπροσωπεύει το εν τέταρτο των 
ψήφων που εκφράστηκαν, απορρίφθηκαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων: 
Σημείο 1.3 
Διαγραφή των παραγράφων 2, 3 και 4 του σημείου 1.3. 
Αιτιολόγηση 
Ο ορισμός που προτείνεται στο κείμενο της οδηγίας είναι επαρκά ρητός και σαφής. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 49, ψήφοι κατά: 72, αποχές: 7. 
Σημείο 3.4 
Να διαγραφεί ολόκληρο το σημείο 3.4 του άρθρου 4. 
Αιτιολογία 
Η δεύτερη παράγραφος καθορίζει μια γενική και εκτεταμένη διαδικασία για τις ιατρικές επιθεωρήσεις, χωρίς κανένα 
δικαιολογητικό κριτήριο, χρόνου ή κινδύνου. 
Η τρίτη παράγραφος αποσκοπεί στο να καθορίσει ορισμένα υποτιθέμενα εργονομικά κριτήρια που είναι τελείως 
ξένα προς τους στόχους της οδηγίας και δεν έχουν καμία πρακτική χρησιμότητα. 
Οι δύο τελικές παράγραφοι του σημείου 3.4.2 παρουσιάζουν υποθέσεις που είναι αδύνατον να εφαρμοσθούν στην 
πράξη. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 53, ψήφοι κατά: 75, αποχές: 3. 
Σημείο 3.11, Παράρτημα IV 
Διαγραφή του σημείου 3.1, Παράρτημα IV. 
Αιτιολόγηση 
Είναι προφανής από το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της τροπολογίας: πρόκειται για τιμές που δεν είναι ούτε 
ελάχιστες, ούτε δεσμευτικές, ούτε έχουν κατοχυρωμένη τεχνική δικαίωση, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και να 
τροποποιούνται σε συνάρτηση με πολλές περιστάσεις και συνθήκες, και, σε τελευταία ανάλυση, δεν είναι γνωστή η 
πρακτική χρησιμότητα τους και η ενδεχόμενη εφαρμογή τους. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 45, ψήφοι κατά: 69, αποχές: 7.