EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 398/1

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 287, παράγραφοι 1 και 4 της ΣΛΕΕ, και των άρθρων 148, παράγραφος 1, και 162, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, καθώς και των άρθρων 139 και 156 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 215/2008 του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2008, για τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο 10ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης,

το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά τη συνεδρίασή του της 4ης Σεπτεμβρίου 2014,

ΕΝΕΚΡΙΝΕ ΤΙΣ

ετήσιες εκθέσεις του για το οικονομικό έτος 2013.

Οι εκθέσεις, συνoδευόμενες από τις απαντήσεις των οργάνων στις παρατηρήσεις τoυ Συνεδρίoυ, διαβιβάστηκαν στις αρμόδιες για τη χορήγηση απαλλαγής αρχές και στα λοιπά θεσμικά όργανα.

Τα Μέλη του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι:

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA (Πρόεδρος), Igors LUDBORŽS, Jan KINŠT, Kersti KALJULAID, Karel PINXTEN, Henri GRETHEN, Szabolcs FAZAKAS, Louis GALEA, Ladislav BALKO, Augustyn KUBIK, Milan Martin CVIKL, Rasa BUDBERGYTĖ, Λάζαρος Σ. ΛΑΖΑΡΟΥ, Hans Gustaf WESSBERG, Henrik OTBO, Pietro RUSSO, Ville ITÄLÄ, Kevin CARDIFF, Baudillo TOMÉ MUGURUZA, Iliana IVANOVA, George PUFAN, Neven MATES, Alex BRENNINKMEIJER, Danièle LAMARQUE, Νικόλαος ΜΗΛΙΩΝΗΣ, Phil WYNN OWEN, Klaus-Heiner LEHNE, Oskar HERICKS.

ΕΤΉΣΙΑ ΈΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΈΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΎΠΟΛΟΓΙΣΜΟΫ

(2014/C 398/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Γενική εισαγωγή 7

Κεφάλαιο 1 — Δήλωση αξιοπιστίας και στοιχεία προς υποστήριξή της 9

Κεφάλαιο 2 — Έσοδα 53

Κεφάλαιο 3 — Γεωργία: αγορά και άμεση στήριξη 77

Κεφάλαιο 4 — Αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον, αλιεία και υγεία 105

Κεφάλαιο 5 — Περιφερειακή πολιτική, μεταφορές και ενέργεια 137

Κεφάλαιο 6 — Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις 173

Κεφάλαιο 7 — Εξωτερικές σχέσεις, βοήθεια και διεύρυνση 199

Κεφάλαιο 8 — Έρευνα και λοιπές εσωτερικές πολιτικές 215

Κεφάλαιο 9 — Διοικητικές και συναφείς δαπάνες 235

Κεφάλαιο 10 — Επίτευξη αποτελεσμάτων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ 253

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 0.1. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο είναι το θεσμικό όργανο το οποίο ιδρύθηκε από τη Συνθήκη για τη διενέργεια του ελέγχου των οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Με την ιδιότητα του εξωτερικού ελεγκτή της ΕΕ, ενεργεί ως ο ανεξάρτητος θεματοφύλακας των οικονομικών συμφερόντων των πολιτών της και συμβάλλει στη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισής της. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το Συνέδριο παρέχονται στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων του, η οποία, μαζί με τις ειδικές εκθέσεις του σχετικά με τα προγράμματα δαπανών και τα έσοδα της ΕΕ, καθώς και με τις γνώμες που αυτό διατυπώνει επί νέας ή υπό τροποποίηση νομοθεσίας, διατίθεται στον ιστότοπό του: www.eca.europa.eu 0.2. Η παρούσα έκθεση αποτελεί την 37η ετήσια έκθεση του Συνεδρίου σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ και καλύπτει το οικονομικό έτος 2013. Τα Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης αποτελούν το αντικείμενο χωριστής ετήσιας έκθεσης. 0.3. Ο γενικός προϋπολογισμός της ΕΕ εγκρίνεται ετησίως από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η ετήσια έκθεση του Συνεδρίου αποτελεί, μαζί με τις ειδικές εκθέσεις του, τη βάση της διαδικασίας χορήγησης απαλλαγής, στο πλαίσιο της οποίας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφασίζει κατά πόσον η Επιτροπή εκτέλεσε επαρκώς τα καθήκοντά της σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Το Συνέδριο διαβιβάζει την ετήσια έκθεσή του στα εθνικά κοινοβούλια και συγχρόνως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. 0.4. Κεντρική θέση στην ετήσια έκθεση κατέχει η δήλωση του Συνεδρίου (η «DAS») σχετικά με την αξιοπιστία των ενοποιημένων λογαριασμών της ΕΕ, καθώς και σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων (αναφερόμενη στην έκθεση ως «κανονικότητα των πράξεων»). Η έκθεση αρχίζει με τη δήλωση αξιοπιστίας, ενώ οι πληροφορίες που ακολουθούν αφορούν, κυρίως, το ελεγκτικό έργο στο οποίο βασίζεται η δήλωση αυτή. 0.5. Η έκθεση διαρθρώνεται ως εξής: — Το κεφάλαιο 1 περιλαμβάνει τη δήλωση αξιοπιστίας, σύνοψη των αποτελεσμάτων του ελέγχου του Συνεδρίου σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών και την κανονικότητα των πράξεων, επισκόπηση της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης και των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων, καθώς και συνοπτική παρουσίαση της δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής διαχείρισης. Το παράρτημα 1.3 του κεφαλαίου 1 περιέχει αποσπάσματα από τους ενοποιημένους λογαριασμούς του 2013. Εκτενέστερες δημοσιονομικές πληροφορίες για το 2013 παρουσιάζονται στους δημοσιευμένους ενοποιημένους λογαριασμούς και στη δημοσιονομική έκθεση που κατάρτισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα έγγραφα αυτά είναι αμφότερα διαθέσιμα στον ακόλουθο ιστότοπο: http://ec.europa.eu/budget/biblio/documents/2013/2013_en.cfm — Τα κεφάλαια 2 έως 9 περιλαμβάνουν λεπτομερείς διαπιστώσεις ελέγχου, υπό μορφή «ειδικών εκτιμήσεων» σχετικά με τα έσοδα και τις δαπάνες της ΕΕ. Το κεφάλαιο 2 πραγματεύεται το σκέλος των εσόδων του προϋπολογισμού της ΕΕ, ενώ τα κεφάλαια 3 έως 9 αφορούν επτά ομάδες τομέων πολιτικής, στο πλαίσιο των οποίων εγκρίνονται και καταχωρίζονται οι δαπάνες από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Αυτές οι ομάδες τομέων πολιτικής αντιστοιχούν, εν γένει, στους τίτλους που χρησιμοποιήθηκαν στο δημοσιονομικό πλαίσιο 2007-2013, το οποίο καθορίζει τα γενικά σχέδια πολυετών δαπανών της ΕΕ. — Στο κεφάλαιο 10 αναλύονται οι επιδόσεις και εξετάζονται οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ από την άποψη της εστίασής τους σε αυτές. Το κεφάλαιο αυτό περιέχει επίσης τις παρατηρήσεις του Συνεδρίου σχετικά με ορισμένες πτυχές των εκθέσεων της Επιτροπής που αναφέρονται στις επιδόσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, καθώς και της τέταρτης έκθεσης αξιολόγησης και των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων που καταρτίζουν οι γενικοί διευθυντές της. Επισημαίνονται ακόμη ορισμένα από τα σημαντικότερα θέματα που προέκυψαν από τις ειδικές εκθέσεις του Συνεδρίου που άπτονταν ζητημάτων επιδόσεων και δημοσιεύθηκαν το 2013. 0.6. Οι ειδικές εκτιμήσεις βασίζονται, κυρίως, στα αποτελέσματα των ελεγκτικών δοκιμασιών της κανονικότητας των πράξεων τις οποίες διενεργεί το Συνέδριο και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των κύριων συστημάτων εποπτείας και ελέγχου που διέπουν τα σχετικά έσοδα ή τις δαπάνες. 0.7. Η έκθεση περιλαμβάνει, επίσης, τις απαντήσεις της Επιτροπής στις παρατηρήσεις του Συνεδρίου (ή, κατά περίπτωση, τις απαντήσεις των θεσμικών και λοιπών οργάνων της ΕΕ). Το Συνέδριο, κατά την παρουσίαση των διαπιστώσεων και των συμπερασμάτων του, λαμβάνει υπόψη τις σχετικές απαντήσεις του ελεγχομένου. Ωστόσο, το Συνέδριο, ως εξωτερικός ελεγκτής, φέρει την ευθύνη της αναφοράς των διαπιστώσεων ελέγχου, της συναγωγής συμπερασμάτων από τις διαπιστώσεις αυτές και, επομένως, της ανεξάρτητης και αμερόληπτης αξιολόγησης της αξιοπιστίας των λογαριασμών και της κανονικότητας των πράξεων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Δήλωση αξιοπιστίας και στοιχεία προς υποστήριξή της ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Δήλωση αξιοπιστίας του Συνεδρίου προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο — έκθεση του ανεξάρτητου ελεγκτή I-XII Εισαγωγή 1.1-1.8 Διαπιστώσεις του ελέγχου για το οικονομικό έτος 2013 1.9-1.40 Αξιοπιστία των λογαριασμών 1.9-1.15 Συνοπτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων του ελέγχου όσον αφορά την κανονικότητα των πράξεων 1.16-1.24 Επισκόπηση της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης και των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων 1.25-1.40 Δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση 1.41-1.50 Οι διορθωτικοί προϋπολογισμοί αύξησαν σημαντικά τον όγκο των πληρωμών που επιτρεπόταν να πραγματοποιήσει η Επιτροπή 1.42 Τα επίπεδα των συνολικών δαπανών προσέγγισαν το επιτρεπόμενο ανώτατο όριο στο πλαίσιο του δημοσιονομικού πλαισίου 1.43 Παρά το υψηλό επίπεδο των πληρωμών, οι μελλοντικές υποχρεώσεις πληρωμών εξακολούθησαν να αυξάνουν 1.44-1.45 Σταθερά μεγάλο το χρονικό διάστημα από την αρχική ανάληψη υποχρέωσης έως την έγκριση της δαπάνης σε πολλούς τομείς δαπανών 1.46-1.47 Σημαντικός όγκος κεφαλαίων καταλογίστηκαν μεν στον προϋπολογισμό, αλλά δεν καταβλήθηκαν στους τελικούς αποδέκτες 1.48 Καθυστερήσεις στην καταχώριση των εσόδων του προϋπολογισμού 1.49 Ανάγκη μακροπρόθεσμων προβλέψεων όσον αφορά τις ταμειακές ροές 1.50 Παράρτημα 1.1 — Μεθοδολογία και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου Παράρτημα 1.2 — Παρακολούθηση των παρατηρήσεων προηγούμενων ετών σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών Παράρτημα 1.3 — Αποσπάσματα από τους ενοποιημένους λογαριασμούς του οικονομικού έτους 2013 ΔΗΛΩΣΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ — ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ I. Δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 287 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το Συνέδριο διενήργησε έλεγχο: α) των ενοποιημένων λογαριασμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι περιλαμβάνουν τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις (1) και τις συγκεντρωτικές καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού (2) για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2013, οι οποίοι εγκρίθηκαν από την Επιτροπή στις 30 Ιουλίου 2014· και β) της νομιμότητας και κανονικότητας των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι εν λόγω λογαριασμοί. Ευθύνη της διοίκησης II. Σύμφωνα με τα άρθρα 310 έως 325 ΣΛΕΕ και τον δημοσιονομικό κανονισμό, η διοίκηση φέρει την ευθύνη για την κατάρτιση και την παρουσίαση των ενοποιημένων λογαριασμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βάσει των διεθνώς αποδεκτών προτύπων ελέγχου για τον δημόσιο τομέα, καθώς και για τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Η ευθύνη αυτή περιλαμβάνει τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τη διατήρηση συστήματος εσωτερικού ελέγχου με σκοπό την κατάρτιση και παρουσίαση οικονομικών καταστάσεων οι οποίες να μην περιέχουν ουσιώδεις ανακρίβειες, οφειλόμενες σε απάτη ή σφάλμα. Επίσης, η διοίκηση είναι υπεύθυνη να διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες, οι χρηματοοικονομικές πράξεις και οι πληροφορίες που παρουσιάζονται στις οικονομικές καταστάσεις είναι σύμφωνες με τους κανόνες που τις διέπουν. Η Επιτροπή φέρει την τελική ευθύνη για τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρο 317 ΣΛΕΕ). Ευθύνη του ελεγκτή III. Ευθύνη του Συνεδρίου είναι, βάσει του ελέγχου που αυτό διενεργεί, να παρέχει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο δήλωση τόσο ως προς την αξιοπιστία των λογαριασμών όσο και ως προς τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Το Συνέδριο διενήργησε τον έλεγχό του σύμφωνα με τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα και τους κώδικες δεοντολογίας της IFAC, καθώς και με τα διεθνή πρότυπα των ανωτάτων οργάνων ελέγχου του INTOSAI. Τα εν λόγω πρότυπα προβλέπουν ότι το Συνέδριο σχεδιάζει και διενεργεί τον έλεγχο προκειμένου να αποκομίζει εύλογη βεβαιότητα τόσο σχετικά με την απουσία ουσιωδών ανακριβειών στους ενοποιημένους λογαριασμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. IV. Ο έλεγχος συνεπάγεται την εφαρμογή διαδικασιών για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων ελέγχου σχετικά με τα ποσά και τις πληροφορίες που δημοσιοποιούνται στους ενοποιημένους λογαριασμούς, καθώς και σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Η επιλογή των διαδικασιών επαφίεται στην κρίση του ελεγκτή, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης των κινδύνων ύπαρξης ουσιωδών ανακριβειών στους ενοποιημένους λογαριασμούς και ουσιώδους μη συμμόρφωσης των σχετικών πράξεων με τις απαιτήσεις του νομικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οφειλόμενων σε απάτη ή σφάλμα. Κατά την εκτίμηση των κινδύνων αυτών, εξετάζεται το σύστημα εσωτερικού ελέγχου που αφορά την κατάρτιση και την ακριβοδίκαιη παρουσίαση των ενοποιημένων λογαριασμών, καθώς και τη νομιμότητα και κανονικότητα των σχετικών πράξεων, προκειμένου να σχεδιαστούν οι αρμόζουσες στις περιστάσεις ελεγκτικές διαδικασίες, αλλά όχι προκειμένου να διατυπωθεί γνώμη σχετικά με την αποτελεσματικότητα του συστήματος εσωτερικού ελέγχου. Επίσης, ο έλεγχος περιλαμβάνει αξιολόγηση της καταλληλότητας των λογιστικών πολιτικών, του ευλόγου των λογιστικών εκτιμήσεων, καθώς και της συνολικής παρουσίασης των ενοποιημένων λογαριασμών. V. Όσον αφορά τα έσοδα, σημείο εκκίνησης του ελέγχου του Συνεδρίου σχετικά με τους ιδίους πόρους που βασίζονται στον φόρο προστιθέμενης αξίας και στο ακαθάριστο εθνικό εισόδημα αποτελούν τα σχετικά μακροοικονομικά μεγέθη σύμφωνα με τα οποία αυτοί υπολογίζονται. Το Συνέδριο αξιολογεί τα συστήματα που εφαρμόζει η Επιτροπή για την επεξεργασία των δεδομένων αυτών, μέχρι την είσπραξη των εισφορών των κρατών μελών και την καταχώρισή τους στους ενοποιημένους λογαριασμούς. Όσον αφορά τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους, το Συνέδριο εξετάζει τους λογαριασμούς των τελωνειακών αρχών και αναλύει τη ροή των δασμών, μέχρι την είσπραξη των ποσών από την Επιτροπή και την καταχώρισή τους στους λογαριασμούς. VI. Όσον αφορά τις δαπάνες, το Συνέδριο εξετάζει τις πράξεις πληρωμών αφού πραγματοποιηθούν, καταχωριστούν και εγκριθούν οι δαπάνες. Η εξέταση αυτή καλύπτει όλες τις κατηγορίες πληρωμών (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πραγματοποιούνται για την αγορά στοιχείων ενεργητικού), εκτός των προπληρωμών, κατά τη χρονική στιγμή της εκτέλεσής τους. Οι προπληρωμές εξετάζονται όταν ο αποδέκτης των κεφαλαίων αιτιολογήσει την ορθή χρήση τους και το όργανο ή ο φορέας αποδεχθεί την αιτιολόγηση εκκαθαρίζοντας την προπληρωμή, είτε κατά το ίδιο έτος είτε αργότερα. VII. Το Συνέδριο φρονεί ότι τα αποδεικτικά στοιχεία ελέγχου που συγκεντρώθηκαν είναι επαρκή και κατάλληλα για τη θεμελίωση των γνωμών του. Αξιοπιστία των λογαριασμών Γνώμη σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών VIII. Κατά τη γνώμη του Συνεδρίου, οι ενοποιημένοι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2013 παρέχουν ακριβοδίκαιη εικόνα, από κάθε ουσιώδη πλευρά, της οικονομικής κατάστασης της Ένωσης την 31η Δεκεμβρίου 2013, των αποτελεσμάτων των πράξεών της, των ταμειακών ροών της και των μεταβολών του καθαρού ενεργητικού για το οικονομικό έτος που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό και λογιστικούς κανόνες που βασίζονται στα διεθνώς αποδεκτά λογιστικά πρότυπα για τον δημόσιο τομέα. Νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί Έσοδα Γνώμη σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των εσόδων στα οποία βασίζονται οι λογαριασμοί IX. Κατά τη γνώμη του Συνεδρίου, τα έσοδα στα οποία βασίζονται οι λογαριασμοί για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2013 είναι, από κάθε ουσιώδη πλευρά, νόμιμα και κανονικά. Αναλήψεις υποχρεώσεων Γνώμη σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των αναλήψεων υποχρεώσεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί X. Κατά τη γνώμη του Συνεδρίου, οι αναλήψεις υποχρεώσεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2013 είναι, από κάθε ουσιώδη πλευρά, νόμιμες και κανονικές. Πληρωμές Στοιχεία για τη θεμελίωση αρνητικής γνώμης σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πληρωμών στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί XI. Όλες οι ομάδες πολιτικής που καλύπτουν επιχειρησιακές δαπάνες περιέχουν ουσιώδη σφάλματα. Κατά την εκτίμηση του Συνεδρίου, το πιθανότερο ποσοστό σφάλματος όσον αφορά τις πληρωμές που καταχωρίζονται ως δαπάνες και στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί είναι 4,7 %. Τα εξετασθέντα συστήματα εποπτείας και ελέγχου υπήρξαν μερικώς αποτελεσματικά όσον αφορά τη διασφάλιση της νομιμότητας και κανονικότητας των πληρωμών στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί. Αρνητική γνώμη σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πληρωμών στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί XII. Κατά τη γνώμη του Συνεδρίου, λόγω της σοβαρότητας των ζητημάτων που παρουσιάζονται στο ανωτέρω σημείο «Στοιχεία για τη θεμελίωση αρνητικής γνώμης σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πληρωμών στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί», οι πληρωμές στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2013 περιέχουν ουσιώδη σφάλματα. 4 Σεπτεμβρίου 2014 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA Πρόεδρος Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο 12, rue Alcide De Gasperi, 1615 Luxembourg, LUXEMBOURG ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αποτελεί το μέσο για τη χρηματοδότηση των στόχων των πολιτικών της. Οι δαπάνες της ΕΕ αντιστοιχούν σε μία περίπου εκατοστιαία μονάδα του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματός της (περί τα 290 ευρώ ανά πολίτη της το 2013). Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου δύο εκατοστιαίες μονάδες των συνολικών δημόσιων δαπανών των κρατών μελών της. Στο γράφημα 1.1 πραγματοποιείται σύγκριση μεταξύ του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ που εκτελέστηκε το 2013 και των δημόσιων δαπανών (3) των κρατών μελών της ΕΕ κατά το ίδιο έτος. Γράφημα 1.1 — Συνολικές δαπάνες γενικής κυβέρνησης των κρατών μελών της ΕΕ το 2013 και δαπάνες της ΕΕ κατά το ίδιο έτος (σε εκατομμύρια ευρώ) Πηγή: Ευρωπαϊκή Ένωση: Ενοποιημένοι ετήσιοι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2013 — αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού της ΕΕ — Πίνακας 1.1 πληρωμές (βλέπε παράρτημα 1.3 — πίνακας 5). Κράτη μέλη: Eurostat — Δημόσιες στατιστικές — Δημόσια έσοδα, δημόσιες δαπάνες και κύρια συγκεντρωτικά μεγέθη — Συνολικές δαπάνες γενικής κυβέρνησης για το 2013. (http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/government_finance_statistics/data/database) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 1.2. Δύο είναι τα κύρια είδη δαπανών της ΕΕ: α) τα προγράμματα βάσει δικαιωμάτων, στο πλαίσιο των οποίων οι πληρωμές εξαρτώνται από την πλήρωση ορισμένων προϋποθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των άμεσων ενισχύσεων που καταβάλλονται στους γεωργούς (κεφάλαιο 3) και της άμεσης δημοσιονομικής στήριξης (κεφάλαιο 7))· και β) τα καθεστώτα επιστροφής δαπανών, στο πλαίσιο των οποίων η ΕΕ αποδίδει επιλέξιμες δαπάνες για επιλέξιμες δραστηριότητες (συμπεριλαμβανομένων της αγροτικής και περιφερειακής ανάπτυξης (κεφάλαια 4 και 5), των καθεστώτων επιμόρφωσης (κεφάλαιο 6), των αναπτυξιακών έργων (κεφάλαιο 7) και των ερευνητικών έργων (κεφάλαιο 8)). 1.3. Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου συνίσταται στα εξής: — στην αξιολόγηση του κατά πόσον ο προϋπολογισμός της ΕΕ εκτελείται σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές και κανονιστικές διατάξεις, — στη διατύπωση άποψης σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, — στην αναφορά των στοιχείων που προκύπτουν από την εξέταση της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας των δαπανών της ΕΕ, και — στη γνωμοδότηση επί προτεινόμενων νομοθετικών πράξεων που έχουν αντίκτυπο στη διαχείριση των πόρων. Οι δύο πρώτες από τις ανωτέρω αναφερόμενες υποχρεώσεις εκπληρώνονται μέσω της δημοσίευσης της δήλωσης αξιοπιστίας (4) (βλέπε σημείο 1.5). 1.4. Στο παρόν κεφάλαιο της ετήσιας έκθεσης: — περιγράφεται το πλαίσιο της δήλωσης αξιοπιστίας του Συνεδρίου και συνοψίζονται οι διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα του ελέγχου στα οποία βασίζεται η δήλωση αυτή, — παρέχονται πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τη διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ, — αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο το Συνέδριο διενεργεί τον έλεγχο της αξιοπιστίας των λογαριασμών και της κανονικότητας των πράξεων (βλέπε παράρτημα 1.1 ), και — παρουσιάζονται τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή σε συνέχεια των παρατηρήσεων και συστάσεων που διατύπωσε το Συνέδριο σε προηγούμενες ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών (βλέπε παράρτημα 1.2 ). 1.5. Το Ελεγκτικό Συνέδριο προβαίνει σε δήλωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών και την κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Το Συνέδριο συμπληρώνει τη δήλωση αυτή με ειδικές εκτιμήσεις για κάθε μείζονα τομέα δραστηριότητας της ΕΕ. Οι εν λόγω ειδικές εκτιμήσεις δεν συνιστούν ελεγκτικές γνώμες, παρουσιάζουν απλώς σημαντικά ζητήματα που αφορούν την εκάστοτε ομάδα πολιτικής. Το συμπέρασμα κάθε ειδικής εκτίμησης βασίζεται στα συνολικά αποδεικτικά στοιχεία ελέγχου που συγκεντρώνονται στο επίπεδο της συγκεκριμένης ομάδας πολιτικής. 1.6. Στόχος των εργασιών που αφορούν την αξιοπιστία των λογαριασμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η συγκέντρωση επαρκών και κατάλληλων αποδεικτικών στοιχείων βάσει των οποίων να μπορεί να συναχθεί, αφενός, κατά πόσον τα έσοδα, οι δαπάνες και τα στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού έχουν καταχωριστεί δεόντως και, αφετέρου, εάν οι ενοποιημένοι λογαριασμοί (βλέπε σχετικό απόσπασμα στο παράρτημα 1.3 ) αντικατοπτρίζουν ορθά την οικονομική κατάσταση στις 31 Δεκεμβρίου 2013, καθώς και τα έσοδα, τις δαπάνες, τις ταμειακές ροές και τις μεταβολές του καθαρού ενεργητικού για το οικονομικό έτος που έληξε την ημερομηνία αυτή (βλέπε σημεία 1.9 και 1.11). 1.7. Οι εργασίες που αφορούν την κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι ενοποιημένοι λογαριασμοί του 2013 αποσκοπούν στη συγκέντρωση επαρκών και κατάλληλων αποδεικτικών στοιχείων βάσει των οποίων να μπορεί να συναχθεί, αφενός, κατά πόσον οι πράξεις αυτές είναι σύμφωνες με τις ισχύουσες κανονιστικές ή συμβατικές διατάξεις και, αφετέρου, κατά πόσον είναι ορθοί οι σχετικοί υπολογισμοί (βλέπε σημεία 1.16 έως 1.24 για συνοπτική επισκόπηση των αποτελεσμάτων και κεφάλαια 2 έως 9 για αναλυτικότερα στοιχεία). 1.8. Με την εξέταση των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων των υπηρεσιών της Επιτροπής και της σχετικής συγκεφαλαιωτικής έκθεσης εκτιμάται κατά πόσον στις εκθέσεις αυτές αξιολογείται ορθά η ποιότητα της δημοσιονομικής διαχείρισης και, κατ' αυτό τον τρόπο, διευκολύνεται η διαμόρφωση άποψης σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών και την κανονικότητα των εσόδων και των δαπανών (βλέπε σημεία 1.25 έως 1.40, καθώς και τις σχετικές παρατηρήσεις που περιλαμβάνει η ενότητα «Εξέταση των επιλεγέντων συστημάτων ελέγχου» στα κεφάλια 2 έως 9 (5)). ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013 Αξιοπιστία των λογαριασμών 1.9. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου αφορούν τους ενοποιημένους λογαριασμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2013, οι οποίοι καταρτίστηκαν από τον υπόλογο της Επιτροπής, εγκρίθηκαν από την Επιτροπή σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό (6) και περιήλθαν στο Συνέδριο, μαζί με τη δήλωση πληρότητας του υπολόγου, στις 31 Ιουλίου 2014. Οι ενοποιημένοι λογαριασμοί περιλαμβάνουν: α) τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, οι οποίες, με τη σειρά τους, περιλαμβάνουν τον ισολογισμό (στον οποίο παρουσιάζονται τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού στο τέλος του οικονομικού έτους), την κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων (που περιλαμβάνει τα έσοδα και τα έξοδα του οικονομικού έτους), την κατάσταση ταμειακών ροών (από όπου προκύπτει πώς οι μεταβολές στους λογαριασμούς επηρεάζουν τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους), την κατάσταση μεταβολών του καθαρού ενεργητικού, καθώς και τις σχετικές σημειώσεις· β) τις συγκεντρωτικές καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού, οι οποίες καλύπτουν τα έσοδα και τις δαπάνες του οικονομικού έτους, καθώς και τις σχετικές σημειώσεις. 1.10. Στο πλαίσιο του ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων του 2013, το Συνέδριο προσέφυγε στις υπηρεσίες ανεξάρτητου αναλογιστή, ο οποίος εξέτασε τον υπολογισμό και τις γνωστοποιήσεις που αφορούσαν τις παροχές σε εργαζόμενους, οι οποίες καλύπτονται από το συνταξιοδοτικό καθεστώς των υπαλλήλων της ΕΕ. Το σχετικό αποτέλεσμα επιβεβαιώνει το γενικό συμπέρασμα του Συνεδρίου σχετικά με τους ενοποιημένους λογαριασμούς του 2013. Ωστόσο, οι πραγματοποιηθείσες εργασίες καταδεικνύουν την ανάγκη η Επιτροπή να βελτιώσει την αξιοπιστία των πρωτογενών δεδομένων και να εξασφαλίσει ότι διαθέτει τους κατάλληλους τεχνικούς πόρους που απαιτούνται για τον κατ’ εκτίμηση υπολογισμό της εν λόγω υποχρέωσης. 1.10. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τη θετική αξιολόγηση και θα συνεχίσει να βελτιώνει τις μεθόδους της στον τομέα αυτό. 1.11. Με τον έλεγχο του Συνεδρίου επί των ενοποιημένων λογαριασμών του 2013 διαπιστώθηκε ότι αυτοί δεν περιείχαν ουσιώδεις ανακρίβειες (βλέπε επίσης παράρτημα 1.2 ). Νέες προκλήσεις όσον αφορά την παρουσίαση αξιόπιστων οικονομικών πληροφοριών 1.12. Μία από τις τρέχουσες εξελίξεις στη δημοσιονομική διαχείριση της ΕΕ είναι η διαρκώς αυξανόμενη χρήση καθαρών διορθώσεων και χρηματοοικονομικών μέσων. Αυτό σημαίνει ότι η Επιτροπή έχει να αντιμετωπίσει όλο και περισσότερες προκλήσεις όσον αφορά την παρουσίαση αξιόπιστων οικονομικών πληροφοριών, όπως: 1.12. Οι καθαρές δημοσιονομικές διορθώσεις που χρησιμοποιούνται στην κοινή γεωργική πολιτική από το 1976 θα εφαρμοστούν επίσης συστηματικά και στον τομέα της συνοχής για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020. α) να παρουσιάσει στους λογαριασμούς την εκτεταμένη χρήση των καθαρών δημοσιονομικών διορθώσεων στον τομέα της συνοχής, να διακρίνει τις διορθώσεις αυτές από άλλους διορθωτικούς μηχανισμούς και να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τον διαφορετικό αντίκτυπο των ποικίλων διορθωτικών μηχανισμών στην ετήσια ανακοίνωσή της σχετικά με την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ (7) (βλέπε σημείο 1.13)· α) Τα ποσά που προκύπτουν από την εκτεταμένη χρήση των καθαρών δημοσιονομικών διορθώσεων στον τομέα της συνοχής θα παρουσιάζονται στους λογαριασμούς με την εφαρμογή κοινών λογιστικών διαδικασιών. Ανταποκρινόμενη στο αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή θα συμπεριλάβει ένα κεφάλαιο για τις καθαρές δημοσιονομικές διορθώσεις στην ετήσια ανακοίνωσή της σχετικά με την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ. β) να καθιερώσει νέες διαδικασίες για την καταγραφή της λειτουργίας όλων των διορθωτικών μηχανισμών που παρουσιάζονται στη σημείωση 6 και υφίστανται στο πλαίσιο των συμβατικών λογιστικών συστημάτων και να εξασφαλίσει από τους αρμόδιους φορείς επιβεβαίωση όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, την προέλευση και τη φύση των μηχανισμών αυτών (βλέπε σημείο 1.14)· β) Η Επιτροπή θα επανεξετάσει τις εφαρμοζόμενες διαδικασίες λαμβάνοντας υπόψη τις νέες απαιτήσεις για την υποβολή εκθέσεων. Ωστόσο, θεωρεί ότι οι πράξεις που συνδέονται με την αντικατάσταση μη επιλέξιμων έργων/δαπανών με επιλέξιμα έργα/δαπάνες από τα κράτη μέλη πρέπει καταρχάς να καταχωρίζονται στα εθνικά λογιστικά συστήματα. Όσον αφορά το νέο κανονιστικό πλαίσιο σχετικά με τις καθαρές δημοσιονομικές διορθώσεις, βλ. απάντηση στο σημείο 1.12 στοιχείο α). γ) να ολοκληρώσει τη διαδικασία καταγραφής και αποτίμησης των χρηματοδοτικών μέσων και των μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής σύμφωνα με τα διεθνή λογιστικά πρότυπα του δημόσιου τομέα (όπως απαιτεί το άρθρο 140, παράγραφος 11, του δημοσιονομικού κανονισμού), ιδίως μέσω αξιόπιστων διαδικασιών για τον εντοπισμό και την καταγραφή των απομειώσεων· γ) Η Επιτροπή εφαρμόζει διαδικασία υποβολής εκθέσεων σχετικά με τα χρηματοδοτικά μέσα βάσει του λογιστικού κανόνα 11 της ΕΕ, που συνάδει με τα διεθνή λογιστικά πρότυπα του δημόσιου τομέα (IPSAS). Έχει εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για τους καταπιστευματικούς λογαριασμούς και έχει προβλέψει λεπτομερείς απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων στο τέλος του έτους στις χρηματοδοτικές και διοικητικές συμφωνίες-πλαίσια (FAFA) με την ΕΤΕπ και το ΕΤΕ. Η Επιτροπή επί του παρόντος αναλύει την κατάσταση των χρηματοδοτικών μέσων που συστάθηκαν πριν από το 2014. Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το άρθρο 140 του δημοσιονομικού κανονισμού ισχύει μόνο για τα χρηματοδοτικά μέσα που τελούν υπό άμεση και έμμεση διαχείριση. Τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης διέπονται από τον ΚΚΔ και λογίζονται ως προπληρωμές προς τα κράτη μέλη σύμφωνα με τους λογιστικούς κανόνες της ΕΕ. δ) να εξασφαλίσει πληροφορίες σχετικά με ρευστά διαθέσιμα που διακρατώνται εν αναμονή της χρήσης τους σύμφωνα με την αρχική τους πρόβλεψη (βλέπε σημείο 1.48)· και δ) Η Επιτροπή θα εξετάσει από κοινού με τα κράτη μέλη πώς θα μπορούσε να βελτιωθεί περαιτέρω η πληροφόρηση με τον τρόπο που προτείνει το Συνέδριο, λαμβάνοντας υπόψη παραμέτρους που αφορούν τη σχέση κόστους-οφέλους. ε) να εξασφαλίσει ότι όλες οι υπηρεσίες της εκκαθαρίζουν τις προπληρωμές μόνο βάσει πραγματοποιηθεισών δαπανών που υποστηρίζονται από αξιόπιστες πληροφορίες προερχόμενες από τους αποδέκτες (βλέπε κεφάλαιο 7, σημείο 7.25, σύσταση 1). ε) Οι υφιστάμενοι λογιστικοί κανόνες και η σχετική καθοδήγηση, που έχουν ήδη κοινοποιηθεί στις ΓΔ, διευκρινίζουν την ορθή διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται για τις εκκαθαρίσεις. Η ΓΔ ELARG θα θέσει σε εφαρμογή μια νέα διαδικασία, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες και κανονισμούς. Παρουσίαση πληροφοριών καλύτερης ποιότητας σχετικά με τους διορθωτικούς μηχανισμούς 1.13. Στη σημείωση 6 των ενοποιημένων λογαριασμών της ΕΕ παρουσιάζονται συνοπτικά αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις. Τα στοιχεία αυτά αναλύονται περαιτέρω στην ετήσια ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ. Επί του παρόντος, ούτε η σημείωση 6 ούτε η ετήσια ανακοίνωση της Επιτροπής συνοψίζει τον διαφορετικό αντίκτυπο μιας σειράς διαφορετικών διορθωτικών προσαρμογών: 1.13. Η Επιτροπή θα εξετάσει την παρουσίαση των εν λόγω πληροφοριών, λαμβάνοντας υπόψη τόσο το κόστος όσο και τα οφέλη αυτής της προσέγγισης. α) — απόρριψη δαπανών δηλούμενων από τα κράτη μέλη πριν από την έγκρισή τους από την Επιτροπή ή — προσαρμογές στις εγκεκριμένες δαπάνες μετά την απόδοσή τους από την Επιτροπή· β) — προσαρμογές σε επίπεδο έργου ή — διορθώσεις σε επίπεδο προγράμματος μόνον· γ) — διορθώσεις που συνεπάγονται τη μείωση των διατιθέμενων στα επιμέρους κράτη μέλη δαπανών (καθαρές δημοσιονομικές διορθώσεις) ή — συμφωνίες που επιτρέπουν την αντικατάσταση παράτυπων δαπανών με νέες δηλώσεις. γ) Βλ. απάντηση στο σημείο 1.12 στοιχείο α). 1.14. Οι πληροφορίες που παρουσιάζονται στη σημείωση 6 εστιάζουν στον εποπτικό ρόλο της Επιτροπής και περιλαμβάνουν αριθμητικά στοιχεία τόσο σε ετήσια όσο και συγκεντρωτική (8) βάση. Ωστόσο, οι μηχανισμοί που παρουσιάζονται συνοπτικά στη σημείωση: 1.14. α) συνεπάγονται την εμπλοκή πολλών εθνικών φορέων και υπηρεσιών της Επιτροπής· α) Αυτή είναι η φύση/διάρθρωση του συστήματος επιμερισμένης διαχείρισης. β) χρειάζονται αρκετά χρόνια για να ολοκληρωθούν (ιδίως όσον αφορά τις δαπάνες στον τομέα της συνοχής, όπου περί τα τέσσερα πέμπτα των διορθώσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο 2007-2013 αφορούσαν επιχειρησιακά προγράμματα προηγούμενων περιόδων, βλέπε γράφημα 1.2 )· και β) Βλ. απάντηση στο σημείο 1.18. γ) όσον αφορά τη συνοχή, καταχωρίζονται σε μεγάλο βαθμό εκτός του λογιστικού συστήματος της Επιτροπής. γ) Η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει ότι οι πληροφορίες καταχωρίζονται εν μέρει εκτός του λογιστικού συστήματος της Επιτροπής σύμφωνα με τη σχετική νομική βάση και σύμφωνα με το γεγονός ότι πρόκειται για πράξεις του κράτους μέλους και όχι της Επιτροπής. Βλ. απάντηση στο σημείο 1.12 στοιχείο β). 1.15. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό η Επιτροπή να καθιερώσει άρτιες διαδικασίες για την εξασφάλιση από τα κράτη μέλη επιβεβαίωσης όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα, την προέλευση και το ποσό των διορθωτικών μέτρων, στοιχεία τα οποία παρέχουν μεγαλύτερη διασφάλιση σχετικά με την ακρίβεια των αριθμητικών στοιχείων που παρουσιάζονται στους λογαριασμούς και στην ετήσια ανακοίνωση για την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ. 1.15. Η Επιτροπή θα εξετάσει από κοινού με τα κράτη μέλη πώς μπορούν να βελτιωθούν περαιτέρω τα υφιστάμενα συστήματα πληροφόρησης με τον τρόπο που προτείνει το Συνέδριο. Γράφημα 1.2 — Κατανομή ανά περίοδο των δημοσιονομικών διορθώσεων στους τομείς της γεωργίας και της συνοχής που ανακοίνωσε η Επιτροπή κατά τα έτη 2007 έως 2013 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Συνοπτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων του ελέγχου όσον αφορά την κανονικότητα των πράξεων 1.16. Το Συνέδριο παρουσιάζει τα αποτελέσματα του ελέγχου σχετικά με τα έσοδα στο κεφάλαιο 2 και σχετικά με τις δαπάνες στα κεφάλαια 3 έως 9 (βλέπε πίνακα 1.1 ). Πίνακας 1.1 — Πράξεις που υποβλήθηκαν σε έλεγχο για τα κεφάλαια 3 έως 9 της ετήσιας έκθεσης (σε εκατομμύρια ευρώ) Κεφάλαια της ετήσιας έκθεσης Πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν το 2013 Πράξεις που υποβλήθηκαν σε έλεγχο το 2013 (A) (B) Κεφάλαιο 3 Γεωργία: αγορά και άμεση στήριξη 45 004 45 016 Κεφάλαιο 4 Αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον, αλιεία και υγεία 14 780 15 581 Κεφάλαιο 5 Περιφερειακή πολιτική, μεταφορές και ενέργεια 45 084 45 477 Κεφάλαιο 6 Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις 14 017 16 200 Κεφάλαιο 7 Εξωτερικές σχέσεις, βοήθεια και διεύρυνση 6 180 6 019 Κεφάλαιο 8 Έρευνα και λοιπές εσωτερικές πολιτικές 13 156 10 431 Κεφάλαιο 9 Διοικητικές και συναφείς δαπάνες (40) 10 248 10 600 Σύνολο 1 48 469 1 49 324 Οι «πράξεις που υποβλήθηκαν σε έλεγχο το 2013» (στήλη B) συνίστανται σε «πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν το 2013» (στήλη A), εξαιρουμένων των προπληρωμών που πραγματοποιήθηκαν το 2013 (16 763 εκατομμύρια ευρώ) και συμπεριλαμβανομένων των εκκαθαρίσεων προπληρωμών που πραγματοποιήθηκαν το 2013 (15 842 εκατομμύρια ευρώ) και των καταβολών σε τελικούς δικαιούχους που προέρχονταν από μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής (1 776 εκατομμύρια ευρώ). ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 1.17. Τα αποτελέσματα του ελέγχου του 2013 υποδηλώνουν ότι τα έσοδα (1 49 504 εκατομμύρια ευρώ) και οι πράξεις στην ομάδα πολιτικής «Διοικητικές και συναφείς δαπάνες» (10 600 εκατομμύρια ευρώ) δεν περιείχαν ουσιώδη σφάλματα και ότι τα εξετασθέντα συστήματα εποπτείας και ελέγχου υπήρξαν αποτελεσματικά (βλέπε πίνακα 1.2 , καθώς και σημεία 2.27 και 9.18). Όλες οι ομάδες πολιτικής που καλύπτουν επιχειρησιακές δαπάνες χαρακτηρίζονταν από την ύπαρξη ουσιωδών σφαλμάτων (βλέπε σημεία 3.44, 4.35, 5.61 έως 5.62, 6.39 έως 6.40, 7.22 έως 7.23 και 8.33 έως 8.34). Οι αναλήψεις υποχρεώσεων δεν περιείχαν ουσιώδη σφάλματα. 1.17. Η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι το ποσοστό σφάλματος που αναφέρει το Συνέδριο αποτελεί ετήσια εκτίμηση στην οποία λαμβάνονται υπόψη οι διορθώσεις δαπανών έργων ή οι επιστροφές που περιείχαν σφάλματα τα οποία διαπιστώθηκαν και καταγράφηκαν πριν από τον έλεγχο του Συνεδρίου. Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι δεσμεύεται από τον δημοσιονομικό κανονισμό, ο οποίος στο άρθρο 32 παράγραφος 2 στοιχείο ε) ορίζει ότι το σύστημα εσωτερικού ελέγχου θα πρέπει να εξασφαλίζει, μεταξύ άλλων, «επαρκή διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων, λαμβανομένου υπόψη του πολυετούς χαρακτήρα των προγραμμάτων, καθώς και της φύσης των πληρωμών». Η Επιτροπή θα συνεχίσει να εκπληρώνει τον εποπτικό της ρόλο, ιδίως με την εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων και ανακτήσεων σε επίπεδο που αντιστοιχεί στο επίπεδο των παρατυπιών και των ελλείψεων που εντοπίζονται. Λόγω του νομικού πλαισίου για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, της πολυπλοκότητας των σχετικών διαδικασιών και του αριθμού των επιπέδων ελέγχου που απαιτούνται σε πολλούς τομείς, η διόρθωση των σφαλμάτων δεν μπορεί να γίνει παρά μόνον αφού παρέλθουν αρκετά έτη από τη στιγμή που αυτά προκύπτουν. Επιπλέον, στον δημοσιονομικό κανονισμό (άρθρο 80 παράγραφος 4) προβλέπεται η χρήση διορθώσεων κατ' αποκοπή ή κατά παρέκταση, σύμφωνα με τους τομεακούς κανόνες, όταν τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά δεν είναι δυνατό να προσδιοριστούν με ακρίβεια, κάτι που αποτελεί συχνό φαινόμενο. Η Επιτροπή ενεργεί εντός των αρμοδιοτήτων της και με πλήρη σεβασμό των υφιστάμενων κανονισμών με στόχο την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ. Σύμφωνα με την προσέγγιση του ελέγχου την οποία ακολουθεί το Συνέδριο, προσαρμογές εφαρμόζονται εφόσον έχει διαπιστωθεί σύνδεση με μεμονωμένες πράξεις. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το ετήσιο αντιπροσωπευτικό ποσοστό σφάλματος που αναφέρει το Συνέδριο θα πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα του πολυετούς χαρακτήρα των παρεμβάσεων της ΕΕ (βλ. επίσης σημεία 3.7, 3.44 πρώτη περίπτωση, 4.6, 4.36 πρώτη περίπτωση, 5.20, 5.21 και 6.13). Η Επιτροπή συμμερίζεται την εκτίμηση του Συνεδρίου για τα αναφερόμενα σφάλματα εκτός από έναν περιορισμένο αριθμό εξαιρέσεων που περιγράφονται στα σημεία: 3.6 β), 3.7, 3.13, 4.5 β), 4.7, 4.15, 6.13. Πίνακας 1.2 — Σύνοψη των αποτελεσμάτων του ελέγχου για το 2013 όσον αφορά την κανονικότητα των πράξεων Κεφάλαιο της ετήσιας έκθεσης Πράξεις που υποβλήθηκαν σε έλεγχο (σε εκατομμύρια ευρώ) Πιθανότερο ποσοστό σφάλματος (ΠΠΣ) για το 2013 Διάστημα εμπιστοσύνης (%) Πιθανότερο ποσοστό σφάλματος (ΠΠΣ) για το 2012 (%) Κατώτατο όριο σφάλματος (ΚΟΣ) Ανώτατο όριο σφάλματος (ΑΟΣ) (%) Γεωργία: αγορά και άμεση στήριξη 45 016 3,6 1,7 5,5 3,8 Αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον, αλιεία και υγεία 15 581 6,7 3,5 9,9 7,9 Περιφερειακή πολιτική, μεταφορές και ενέργεια 45 477 6,9 3,7 10,1 6,8 Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις 16 200 3,1 1,5 4,7 3,2 Εξωτερικές σχέσεις, βοήθεια και διεύρυνση 6 019 2,6 1,2 4,0 3,3 Έρευνα και λοιπές εσωτερικές πολιτικές 10 431 4,6 2,6 6,6 3,9 Διοικητικές και συναφείς δαπάνες 10 600 1,0 0,0 2,3 0 Σύνολο 1 49 324 4,7 3,5 5,9 4,8 Έσοδα 1 49 504 (41) 0 0 0 0 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 1.18. Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, συνολικά, οι πληρωμές (9) περιείχαν ουσιώδη σφάλματα και ότι τα εξετασθέντα συστήματα εποπτείας και ελέγχου υπήρξαν, εν γένει, μερικώς αποτελεσματικά (βλέπε πίνακα 1.2 ). 1.18. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα εξετασθέντα συστήματα είναι μερικώς αποτελεσματικά, όπως φαίνεται και από το εκτιμώμενο από το Συνέδριο ποσοστό σφάλματος σε επίπεδο τελικών αποδεκτών. Ως συνέπεια της λειτουργίας των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου, η Επιτροπή εφάρμοσε δημοσιονομικές διορθώσεις, καθαρές δημοσιονομικές διορθώσεις και ανακτήσεις το 2013 ύψους 3 334 εκατ. ευρώ (προσωρινό ποσό) που ισοδυναμεί με ποσοστό 2,4 % σε σύγκριση με τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν (βλ. πίνακα 1.1). Η κατανομή ανά τομέα πολιτικής παρουσιάζεται κατωτέρω: — Κεφάλαιο 3 — Γεωργία — Αγορά και άμεση στήριξη: 637 εκατ. ευρώ για δημοσιονομικές διορθώσεις και ανακτήσεις (1,4 % των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν), — Κεφάλαιο 4 — Αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον, αλιεία και υγεία: 476 εκατ. ευρώ για δημοσιονομικές διορθώσεις και ανακτήσεις (3,2 % των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν), — Κεφάλαιο 5 — Περιφερειακή πολιτική, ενέργεια και μεταφορές: 1 029 εκατ. ευρώ για δημοσιονομικές διορθώσεις και ανακτήσεις που εκτελέστηκαν (2,3 % των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν), — Κεφάλαιο 6 — Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις: 898 εκατ. ευρώ (6,4 % των συνολικών πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν), — Κεφάλαιο 7 — Εξωτερικές σχέσεις, βοήθεια και διεύρυνση: 93 εκατ. ευρώ (1,5 % των συνολικών πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν), — Κεφάλαιο 8 — Έρευνα και λοιπές εσωτερικές πολιτικές: 197 εκατ. ευρώ (1,5 % των συνολικών πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν), και — Κεφάλαιο 9 — Διοικητικές δαπάνες: 3 εκατ. ευρώ (0 % των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν). Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι ανακτήσεις, οι δημοσιονομικές διορθώσεις και οι καθαρές δημοσιονομικές διορθώσεις που εκτελέστηκαν κατά το έτος Τ μπορούν να αφαιρεθούν από τα σφάλματα του έτους Τ. Ωστόσο, αυτό σημαίνει ότι κατά την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του συνολικού συστήματος εσωτερικού ελέγχου για την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ σε πολυετή βάση, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τόσο τα ποσοστά σφάλματος όσο και οι ανακτήσεις/δημοσιονομικές διορθώσεις/καθαρές δημοσιονομικές διορθώσεις (βλ. απάντηση στο σημείο 1.17). Ανάλυση των αποτελεσμάτων του ελέγχου 1.19. Από τα αποτελέσματα του υπό εξέταση οικονομικού έτους και για τα περισσότερα τμήματα του προϋπολογισμού, προκύπτει σημαντικό επίπεδο σφάλματος, το οποίο προσεγγίζει το αντίστοιχο του 2012. Συνολικά, το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος για το 2013 είναι 4,7 %, γεγονός που σημαίνει μείωση κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες. Καθοριστικός παράγοντας για το 2013 ήταν ο αυξημένος αντίκτυπος των διορθωτικών μέτρων που εφάρμοσαν τα κράτη μέλη και η Επιτροπή. Εάν, στις πράξεις που συμπεριλάμβανε το δείγμα του Συνεδρίου, δεν είχαν εφαρμοστεί τα διορθωτικά αυτά μέτρα, το συνολικό εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος θα ήταν υψηλότερο κατά 1,6 εκατοστιαίες μονάδες. 1.19. Βλ. απαντήσεις στα σημεία 1.17 και 1.18. 1.20. Τα ανωτέρω σχετικώς σταθερά αποτελέσματα επιτεύχθηκαν σε ένα έτος κατά το οποίο αυξήθηκαν σημαντικά οι δαπάνες στον τομέα που ενέχει τον μεγαλύτερο κίνδυνο σφάλματος (συνοχή). 1.21. Άλλοι παράγοντες που επηρέασαν το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος για το 2013 είναι: 1.21. — Ο περιορισμός των επιπτώσεων των σφαλμάτων στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων (μολονότι σε αυτόν ανάγεται το ένα πέμπτο του εκτιμώμενου επιπέδου σφάλματος, βλέπε σημείο 1.22 και γράφημα 1.4 )· — όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση, ο μεγάλος αριθμός σφαλμάτων (άνω του ενός τετάρτου των γεωργών που υποβλήθηκαν σε έλεγχο και υπόκειντο στις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης δεν τηρούσαν τουλάχιστον μία από αυτές) και η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της είχαν ως συνέπεια το συνολικό ποσοστό σφάλματος να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες (έναντι 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2012). Η τήρηση των υποχρεώσεων πολλαπλής συμμόρφωσης δεν συνιστά κριτήριο επιλεξιμότητας για τις πληρωμές της ΚΓΠ και, ως εκ τούτου, οι έλεγχοι αυτών των απαιτήσεων δεν αφορούν τη νομιμότητα και την κανονικότητα των συναφών πράξεων. Βλ. απαντήσεις στα σημεία 3.6 στοιχείο β), 3.7, 3.13, 4.5 στοιχείο β), 4.7 και 4.15. Γράφημα 1.3 — Εκτίμηση του Συνεδρίου όσον αφορά το πιθανότερο ποσοστό σφάλματος (2007-2013) (10) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 1.22. Κυρίαρχη θέση μεταξύ των σφαλμάτων που εντόπισε το Συνέδριο για το 2013 κατέχουν τα σφάλματα που συνδέονται με την επιλεξιμότητα των αποδιδόμενων δαπανών. Οι μη επιλέξιμες δαπάνες που περιλαμβάνονταν στις σχετικές δηλώσεις συνέβαλαν στο συνολικό ποσοστό σφάλματος κατά 1,8 εκατοστιαίες μονάδες (έναντι 1,0 το 2012), ενώ η κατηγορία των μη επιλέξιμων έργων, δραστηριοτήτων και δικαιούχων συνέβαλε σε αυτό κατά περαιτέρω 1,1 εκατοστιαίες μονάδες (έναντι 1,1 το 2012)· τέλος, οι σοβαρές παραβιάσεις των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων (που αφορούσαν κατά κύριο λόγο την απόδοση δαπανών αλλά και ορισμένες διοικητικές δαπάνες) συνέτειναν στο προαναφερόμενο ποσοστό κατά περαιτέρω 1,0 εκατοστιαία μονάδα (έναντι 1,4 το 2012). Η σημαντικότερη πηγή σφαλμάτων για τις δαπάνες βάσει δικαιωμάτων ήταν οι λανθασμένες δηλώσεις γεωργών, οι οποίες συνέβαλαν στο συνολικό επίπεδο σφάλματος κατά 0,6 εκατοστιαίες μονάδες (έναντι 0,8 το 2012) (βλέπε γράφημα 1.4 ). 1.22. Η Επιτροπή έχει εντοπίσει επίσης παρόμοια προβλήματα στο πλαίσιο των ελέγχων της. Η Επιτροπή κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες κατά τη διάρκεια της τελευταίας περιόδου προκειμένου να εντοπίσει τα βαθύτερα αίτια των προβλημάτων και να εφαρμόσει διορθωτικά μέτρα όπου κρίνεται αναγκαίο. Γράφημα 1.4 — Συμβολή κάθε είδους σφάλματος στο συνολικό εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος 1.23. Από την ανάλυση του συνολικού εκτιμώμενου σφάλματος ανά κεφάλαιο προκύπτει ότι στην ομάδα πολιτικής «Περιφερειακή πολιτική, μεταφορές και ενέργεια» (κεφάλαιο 5) ανάγονται περίπου τα δύο πέμπτα του συνολικού εκτιμώμενου σφάλματος, στην ομάδα «Γεωργία: αγορά και άμεση στήριξη» (κεφάλαιο 3) περίπου το ένα τέταρτο και στην ομάδα «Αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον, αλιεία και υγεία» (κεφάλαιο 4) περίπου το ένα έβδομο (βλέπε γράφημα 1.5 ). Η κατανομή αυτή δεν παρουσιάζει σημαντικές αλλαγές σε σύγκριση με το 2012. Γράφημα 1.5 — Συμβολή κάθε κεφαλαίου της ετήσιας έκθεσης στο συνολικό εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 1.24. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Συνεδρίου, το συνολικό εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος για τις δαπάνες υπό επιμερισμένη διαχείριση ανέρχεται σε 5,2 % (έναντι 5,3 % το 2012), ενώ για όλα τα άλλα είδη επιχειρησιακών δαπανών (11) σε 3,7 % (έναντι 4,3 % το 2012). Το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος για τις διοικητικές δαπάνες είναι 1 % το 2013 (έναντι 0 % το 2012). Επισκόπηση της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης και των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων Ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων Οι γενικοί διευθυντές παρουσιάζουν ετησίως στοιχεία που αφορούν την κανονικότητα ... 1.25. Η Επιτροπή απαιτεί από τους γενικούς διευθυντές (12) να διατυπώνουν δηλώσεις αξιοπιστίας σχετικά με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων που καταρτίζουν (13) (η παρουσίαση στοιχείων σχετικά με τις επιδόσεις στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων αποτελεί το θέμα του κεφαλαίου 10). Όταν οι γενικοί διευθυντές δεν είναι σε θέση να παράσχουν διαβεβαίωση για κάποιο σημαντικό τμήμα των δαπανών, διατυπώνουν επιφύλαξη. Η διασφάλιση που παρέχουν οι γενικοί διευθυντές πρέπει να συνοδεύεται από επιφύλαξη στις περιπτώσεις κατά τις οποίες: α) έχει επέλθει συμβάν με σοβαρές επιπτώσεις για τη φήμη της Επιτροπής· ή β) ο αντίκτυπος των εκτιμώμενων επιπέδων σφάλματος, μετά την αφαίρεση των δημοσιονομικών διορθώσεων και των ανακτήσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, παραμένει ουσιώδης. 1.26. Το 2013 η Γενική Γραμματεία και η ΓΔ Προϋπολογισμού επικαιροποίησαν τις οδηγίες (14) σχετικά με την κατάρτιση των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων και την παρουσίαση πληροφοριών σε αυτές, καθώς και σχετικά με τη βάση επί της οποίας θεμελιώνεται η διατύπωση επιφυλάξεων. Οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων αποσκοπούν πλέον στην παρουσίαση ενός συνεκτικού μηνύματος μέσω τριών επιπέδων πληροφοριών, ήτοι: 1) σύνοψης, 2) περιγραφής των επιτευγμάτων, της διαχείρισης και των αξιολογήσεων και 3) αναλυτικών παραρτημάτων. Βάσει ενός νέου στοιχείου που περιέχουν οι οδηγίες, οι γενικοί διευθυντές οφείλουν να καταγράφουν τους τομείς που παρουσιάζουν σταθερά υψηλό επίπεδο σφάλματος. Κατ' αυτό τον τρόπο, οι οδηγίες ανταποκρίνονται επίσης στην απαίτηση του δημοσιονομικού κανονισμού σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή οφείλει να προτείνει τα κατάλληλα μέτρα σε περίπτωση που το επίπεδο σφάλματος είναι σταθερά υψηλό (15). ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ … και διατύπωσαν λιγότερες επιφυλάξεις χάρις στην πτώση των επιπέδων πληρωμών στο πλαίσιο ορισμένων προγραμμάτων υψηλότερου κινδύνου 1.27. Το 2013 οι γενικοί διευθυντές διατύπωσαν συνολικά 17 ποσοτικώς προσδιορισμένες επιφυλάξεις, έναντι 23 το 2012 (βλέπε πίνακα 1.3 ). Ο σημαντικότερος παράγοντας για τη μείωση του αριθμού των επιφυλάξεων ήταν η πτώση του επιπέδου των πληρωμών στο πλαίσιο του έκτου προγράμματος-πλαισίου (6ο ΠΠ) και των επιχειρησιακών προγραμμάτων της περιόδου 2000-2006 στον τομέα της συνοχής (16) (για τις οποίες διατυπώθηκαν πέντε ποσοτικώς προσδιορισμένες επιφυλάξεις (17) το 2012, αλλά καμία το 2013). Οι αρμόδιες ΓΔ δεν έχουν ακόμη προβεί σε εκκαθάριση των δηλώσεων δαπανών για τα προγράμματα αυτά (18). 1.28. Κατόπιν των παρατηρήσεων του Συνεδρίου (19) και της Υπηρεσίας Εσωτερικού Λογιστικού Ελέγχου, ο Γενικός Διευθυντής Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης διατύπωσε δύο νέες επιφυλάξεις. Οι συμπληρωματικές αυτές επιφυλάξεις και ο αναπροσαρμοσμένος ποσοτικός προσδιορισμός των συνεχιζόμενων επιφυλάξεων στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης παρέχουν μια ρεαλιστικότερη εικόνα του εν λόγω τομέα πολιτικής σε σύγκριση με το παρελθόν έτος. Εντούτοις, το Συνέδριο επισημαίνει τους περιορισμούς στους οποίους υπόκειται η εφαρμοζόμενη προσέγγιση (σημεία 3.39 έως 3.43). 1.28. Η ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης έχει υιοθετήσει μια πολυεπίπεδη προσέγγιση για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας, αναγνωρίζοντας ότι καθένα από τα επίπεδα διασφάλισης της αξιοπιστίας ενδέχεται να μην επαρκεί από μόνο του. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, η Επιτροπή έχει ενσωματώσει όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες ούτως ώστε να διαμορφώνει μια όσο το δυνατόν πιο εμπεριστατωμένη εκτίμηση του εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος και κατά συνέπεια να προσδιορίζει τα σημεία όπου απαιτείται να διατυπωθούν επιφυλάξεις. Οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων εξελίσσονται ακόμη και, ως εκ τούτου, είναι δύσκολο να υπάρξει σύγκριση από το ένα οικονομικό έτος στο άλλο 1.29. Οι αλλαγές στην παρουσίαση που εισήχθησαν το 2013 σημαίνουν ότι οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων παρέχουν περισσότερες της μίας εκτιμήσεις των «ποσών σε κίνδυνο» (έννοια περίπλοκη καθ' εαυτή, βλέπε σημεία 1.31 και 1.32). Ωστόσο, το ποσοστό σφάλματος επί του οποίου βασίζεται ο υπολογισμός αυτός τοποθετείται στο χαμηλότερο σημείο της κλίμακας των εκτιμήσεων του Συνεδρίου. Στον καθοριστικό τομέα της συνοχής, μολονότι οι τιμές του κινδύνου παρουσιάζονται ως ένα φάσμα πιθανών αποτελεσμάτων (20), η σύνοψη εστιάζει στο χαμηλότερο αριθμητικό στοιχείο (21) (βλέπε κεφάλαιο 3, σημείο 3.42, κεφάλαιο 5, σημεία 5.46, 5.47, 5.51, 5.52 και 5.57, καθώς και κεφάλαιο 6, σημεία 6.34 έως 6.38). 1.29. Η Επιτροπή έχει λάβει μέτρα για την εναρμόνιση και την απλούστευση της δομής των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων με στόχο τη βελτίωση της σαφήνειας και της συνέπειας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εκτιμήσεις της συμβαδίζουν γενικά με εκείνες του Συνεδρίου. Επιπλέον, η εκτίμηση του εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος για το κεφάλαιο 3 προσεγγίζει περισσότερο τη μέση παρά τη χαμηλότερη τιμή του διαστήματος εμπιστοσύνης. 1.30. Δύο γενικές διευθύνσεις (22) υποβλήθηκαν σε «περιορισμένη επισκόπηση» και τρεις σε επισκόπηση παρακολούθησης (23) από την Υπηρεσία Εσωτερικού Λογιστικού Ελέγχου (ΥΕΛΕ) της Επιτροπής. Με την περιορισμένη επισκόπηση του εναπομένοντος ποσοστού σφάλματος για τη ΓΔ Περιφερειακής και Πολεοδομικής Πολιτικής διαπιστώθηκε ότι ο σχεδιασμός του συστήματος ελέγχου και διόρθωσης των ποσοστών σφάλματος των κρατών μελών ήταν σχετικά καλός, αλλά ότι, μολαταύτα, τα αριθμητικά στοιχεία επηρεάζονταν από σημαντικές αβεβαιότητες και αδυναμίες. Για τη ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, η ΥΕΛΕ διαπίστωσε ότι ο γενικός διευθυντής διαθέτει σταθερότερη βάση για την παροχή διασφάλισης σε σχέση με το 2012. Ωστόσο, οι μηχανισμοί για τη συλλογή και την επεξεργασία των πληροφοριών καθώς και για την παρουσίαση των σχετικών στοιχείων χρήζουν περαιτέρω βελτίωσης. 1.30. Τα μέτρα που έχει ήδη δρομολογήσει η ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης από το 2012 συνεχίζονται με στόχο την αυτοματοποίηση της συλλογής και επεξεργασίας των δεδομένων και, συνεπώς, την επίτευξη των περαιτέρω βελτιώσεων που συνέστησε η Υπηρεσία Εσωτερικού Λογιστικού Ελέγχου (ΥΕΛΕ). Αυτή τη φορά η Επιτροπή παρουσιάζει δύο τιμές για τα «ποσά σε κίνδυνο» 1.31. Στον πίνακα 1.3 παρουσιάζονται δύο «ποσά σε κίνδυνο προερχόμενα από τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων». Το υψηλότερο εξ αυτών, 4 179 εκατομμύρια ευρώ συνολικά (24), είναι το ποσό που αναφέρεται στην ενότητα 4.1 της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης (βλέπε σημείο 1.35). Η παρουσίαση του αριθμητικού αυτού στοιχείου συνιστά βελτίωση σε σχέση με το 2012 (βλέπε σημείο 1.36). Το χαμηλότερο ποσό (2 437 εκατομμύρια ευρώ) είναι το αποτέλεσμα του ποσοτικού προσδιορισμού των επιφυλάξεων που διατύπωσαν οι γενικοί διευθυντές στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων. 1.31. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η συγκεφαλαιωτική έκθεση περιλαμβάνει ορισμό του «ποσού σε κίνδυνο», πίνακα ποσοτικώς προσδιορισμένων επιφυλάξεων και εκτίμηση του ποσού σε κίνδυνο για τις δαπάνες για τις οποίες δεν έχει διατυπωθεί επιφύλαξη. Παρότι η «κλασική» προσέγγιση (με βάση τα ποσά σε κίνδυνο από τις δραστηριότητες για τις οποίες έχει διατυπωθεί επιφύλαξη) εξακολούθησε να αποτελεί τη βασική μέθοδο για την εκτίμηση των ποσών σε κίνδυνο, οι ΓΔ που τελούν υπό καθεστώς επιμερισμένης διαχείρισης παρουσίασαν επίσης στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων τους την εναλλακτική μέθοδο (μέγιστες εκτιμήσεις) συμπεριλαμβάνοντας τους τομείς με σχετικά χαμηλότερο ποσοστό σφάλματος για τους οποίους δεν έχει διατυπωθεί επιφύλαξη. 1.32. Το Συνέδριο είναι της άποψης ότι ορισμένες ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων ενδέχεται να υποεκτιμούν τα «ποσά σε κίνδυνο». Κατά συνέπεια, η αξιολόγηση, εκ μέρους της Επιτροπής, των διαφορετικών τομέων δαπανών, καθώς και ο εντοπισμός εκείνων που παρουσιάζουν σταθερά υψηλό ποσοστό σφάλματος, ενδέχεται να μην είναι επαρκώς αξιόπιστοι (βλέπε σημείο 1.29). 1.32. Κατά την άποψη της Επιτροπής, η εκ μέρους της αξιολόγηση των διαφορετικών τομέων δαπανών, καθώς και ο εντοπισμός των τομέων που παρουσιάζουν σταθερά υψηλό ποσοστό σφάλματος, είναι επαρκώς αξιόπιστοι, μετά την εφαρμογή μέτρων για την αντιμετώπιση αδυναμιών που είχαν εντοπιστεί στο παρελθόν. Πίνακας 1.3 — Ποσοτικώς προσδιορισμένες επιφυλάξεις όπως διατυπώθηκαν στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων της Επιτροπής (σε εκατομμύρια ευρώ) Κεφάλαιο ΓΔ/Υπηρεσία (42) Λόγος για τη διατύπωση επιφύλαξης Σύνολο πληρωμών για συναφείς δραστηριότητες το 2013 Συνολικό ποσό σε κίνδυνο Σύνολο πληρωμών σε φορείς που αποτελούν αντικείμενο επιφύλαξης για συναφείς δρστηριότητες το 2013 Ποσό σε κίνδυνο (επιφυλάξεις) 3 AGRI Αδυναμίες όσον αφορά τη νομιμότητα και κανονικότητα των πληρωμών για παρεμβάσεις στις γεωργικές αγορές εννέα κρατών μελών. 3 193,2 237,4 670,8 198,3 Αδυναμίες όσον αφορά τη νομιμότητα και κανονικότητα των άμεσων πληρωμών στους γεωργούς σε έξι κράτη μέλη. 41 658,3 973,9 18 997,5 652,2 4 AGRI Τα σχέδια δράσης 31 οργανισμών πληρωμών σε 19 κράτη μέλη δεν κάλυπταν όλες τις αδυναμίες που εντοπίστηκαν όσον αφορά τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων. 13 151,8 673,90 9 591,5 598,8 Διαπιστώθηκαν αδυναμίες όσον αφορά το εύλογο των δαπανών στο πλαίσιο επενδυτικών μέτρων σε μία υποψήφια για ένταξη χώρα. 47,6 2,60 26,0 2,60 MARE Η εθνική έκθεση ελέγχου ανέφερε ποσοστά σφάλματος που υπερέβαιναν το 2 % των δαπανών που είχαν δηλωθεί (σε τέσσερα κράτη μέλη). Σε ένα κράτος μέλος η έκθεση δεν ήταν αξιόπιστη και σε ένα άλλο δεν είχε καταρτιστεί έκθεση. 566,4 10,8 91,3 7,6 SANCO Επιφύλαξη σχετικά με το ποσοστό του εναπομένοντος σφάλματος όσον αφορά την ακρίβεια των δηλώσεων δαπανών των κρατών μελών στο πλαίσιο των προγραμμάτων εξάλειψης και παρακολούθησης των ζωονόσων στον τομέα πολιτικής για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές (ετήσια προγράμματα). 229,1 4,5 229,1 4,5 5 REGIO Σοβαρές αδυναμίες των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου 73 επιχειρησιακών προγραμμάτων σε 15 κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης/Ταμείου Συνοχής (2007-2013) και δύο προγραμμάτων στο πλαίσιο του Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας (IPA). 43 392,8 1 152,7 5 636,0 440,2 6 EMPL Σοβαρή αδυναμία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (2007-2013) για 36 επιχειρησιακά προγράμματα σε 11 κράτη μέλη. 13 763,8 330,3 2 159,4 123,2 7 DEVCO (43) Υψηλός αριθμός σφαλμάτων στις πράξεις επί των οποίων βασίζονται οι λογαριασμοί (συνολικός αριθμός για τη Γενική Διεύθυνση). 6 730,8 225,5 225,5 225,5 8 RTD CNECT ENTR ENER MOVE Σφάλματα στις δηλώσεις δαπανών στο πλαίσιο των επιχορηγήσεων του 7ου προγράμματος-πλαισίου (7ο ΠΠ). 3 664,4 107,5 3 664,4 107,5 1 533,0 31,8 1 533,0 31,8 403,2 1,2 403,2 1,2 143,7 5,3 143,7 5,3 65,3 0,8 65,3 0,8 REA Σφάλμα στις δηλώσεις δαπανών στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ όσον αφορά το διάστημα και την ασφάλεια. 250,8 6,3 250,8 6,3 Σφάλματα στις δηλώσεις δαπανών στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ όσον αφορά τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. 230,4 27,1 230,4 27,1 EACEA Σφάλμα σε πληρωμή επιχορήγησης στο πλαίσιο του LLP (2007-2013). 124,4 3,7 124,4 3,7 Σύνολο βάσει του ποσοτικού προσδιορισμού των επιφυλάξεων 1 29 149,0 3 795,3 50 547,6 2 436,6 HOME «Ποσό σε κίνδυνο» στο πλαίσιο της «Αλληλεγγύης και των «Μεταναστευτικών ροών» 11,7 Σύνολο των «ποσών σε κίνδυνο» στο παράρτημα 1 της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης 1 29 149,0 3 807,0 50 547,6 2 436,6 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Συγκεφαλαιωτική έκθεση Η συγκεφαλαιωτική έκθεση συνιστά μέσο εσωτερικής και εξωτερικής λογοδοσίας … 1.33. Η Επιτροπή ενέκρινε τη «συγκεφαλαιωτική έκθεση» (25) στις 11 Ιουνίου 2014. Η έκθεση αναπτύχθηκε αρχικά ως μέρος των μηχανισμών εσωτερικής λογοδοσίας της Επιτροπής, ωστόσο διαβιβάζεται επίσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και δημοσιοποιείται (26) (εξωτερική λογοδοσία). 1.34. Όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 2012 (27), η συγκεφαλαιωτική έκθεση δεν αποτελεί αντικείμενο ελέγχου εκ μέρους του Συνεδρίου. Οριστικοποιούμενη σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που καθορίζει ο δημοσιονομικός κανονισμός, έρχεται πολύ αργά για να επηρεάσει ουσιαστικά τις εργασίες του Συνεδρίου. Τα σχόλια που ακολουθούν αφορούν τις παρατηρήσεις που διατύπωσε στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης για το 2012 και την οικονομική αποδοτικότητα των διαδικασιών ελέγχου. … με το οποίο η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι δαπάνες περιέχουν σημαντικό επίπεδο σφάλματος … 1.35. Η συγκεφαλαιωτική έκθεση για το 2013 περιγράφει και παρουσιάζει συνοπτικά τα ποσά σε κίνδυνο (κατά τρόπο παρόμοιο με τον πίνακα 1.3 ). Επισημαίνει ότι το πεδίο χρηματοοικονομικής αναφοράς των επιφυλάξεων των γενικών διευθυντών έχει διευρυνθεί σε σχέση με το αντίστοιχο του 2012. Τα ποσά σε κίνδυνο (βλέπε σημεία 1.29 έως 1.32) αντιστοιχούν στο 2,8 % (28) των συνολικών δαπανών που εκταμιεύθηκαν (τόσο από τον προϋπολογισμό της ΕΕ όσο και από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης). Κατ’ αυτό τον τρόπο, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι δαπάνες περιέχουν σημαντικό επίπεδο σφάλματος. Στους μείζονες τομείς δαπανών, ως βάση για την αξιολόγηση αυτή η Επιτροπή λαμβάνει τις εκτιμήσεις των γενικών διευθυντών που είναι χαμηλότερες από τις αντίστοιχες του Συνεδρίου. Κατά την άποψη του τελευταίου, ένας σοβαρός λόγος για την παρουσίαση διαφορετικών αριθμητικών στοιχείων όσον αφορά το εκτιμώμενο σφάλμα από το Συνέδριο και τα «ποσά σε κίνδυνο» από την Επιτροπή είναι οι διαφορές στο επίπεδο του εντοπισθέντος σφάλματος. 1.35. Εν γένει, η Επιτροπή συμπληρώνει το ετήσιο ποσό σε κίνδυνο με το πολυετές εναπομένον ποσοστό σφάλματος στο οποίο λαμβάνονται υπόψη οι δημοσιονομικές διορθώσεις και ανακτήσεις. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το πολυετές εναπομένον ποσοστό σφάλματος παρέχει μια καλή ένδειξη του βαθμού στον οποίο ο προϋπολογισμός της ΕΕ εξακολουθεί να επηρεάζεται από δαπάνες οι οποίες πραγματοποιούνται κατά παράβαση της νομοθεσίας μετά την εφαρμογή των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου. … και όπου επιχειρείται να αποσαφηνιστεί η έννοια των «ποσών σε κίνδυνο» που χρησιμοποιεί η Επιτροπή 1.36. Η συγκεφαλαιωτική έκθεση της Επιτροπής συνοδεύεται από μονοσέλιδο παράρτημα σχετικά με τον υπολογισμό των ποσών σε κίνδυνο. Σε αυτό ορίζεται ότι τα «ποσά σε κίνδυνο» είναι «η αξία του τμήματος των πράξεων που, κατά τις εκτιμήσεις, δεν συμμορφώνονται πλήρως με τις ισχύουσες κανονιστικές και συμβατικές απαιτήσεις μετά την εφαρμογή όλων των δικλίδων ελέγχου (διορθωτικών μέτρων) που σκοπό έχουν τον περιορισμό των κινδύνων συμμόρφωσης». Κρίνεται σκόπιμο οι εξωτερικοί αναγνώστες να γνωρίζουν τη φύση και τον χρηματοοικονομικό αντίκτυπο των εν λόγω «διορθωτικών μέτρων». Το Συνέδριο θα εξετάσει το ενδεχόμενο να περιλάβει την περαιτέρω εξέταση του υπολογισμού των ποσών σε κίνδυνο σε μελλοντικές ελεγκτικές εργασίες του, λαμβάνοντας υπόψη τις εργασίες της Υπηρεσίας Εσωτερικού Λογιστικού Ελέγχου της Επιτροπής. 1.36. Η Επιτροπή θα παράσχει πληροφορίες σχετικά με τη φύση και τον δημοσιονομικό αντίκτυπο των εν λόγω διορθωτικών μέτρων στην επικαιροποιημένη ανακοίνωσή της σχετικά με την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ. Η συγκεφαλαιωτική έκθεση παρέχει μια πρώτη ανάλυση της οικονομικής αποδοτικότητας των διαδικασιών ελέγχου 1.37. Η συγκεφαλαιωτική έκθεση αναλύει την οικονομική αποδοτικότητα των συστημάτων ελέγχου στο σημείο 3.4. Το στοιχείο αυτό αποτελεί απάντηση σε μια νέα απαίτηση που εισήχθη με την αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού το 2012. Μολονότι η ανάλυση που παρουσιάζεται στο κυρίως μέρος της έκθεσης δεν είναι οριστική (29) και εξετάζει την προοπτική περαιτέρω επικαιροποιήσεων της μεθοδολογίας, η σύνοψη περιέχει ορισμένα σαφή συμπεράσματα. Η Επιτροπή καταλήγει ότι, όσον αφορά την άμεση διαχείριση, «διεξοδικότεροι έλεγχοι είναι δαπανηροί και […] πρόσθετοι έλεγχοι πρέπει να διενεργούνται μόνον όταν αποδεικνύεται ότι τα δυνητικά οφέλη υπερκερούν το συνεπαγόμενο για την Επιτροπή και τους δικαιούχους κόστος». Ως προς την επιμερισμένη διαχείριση, η Επιτροπή καταλήγει ότι «τα κράτη μέλη πρέπει να χρησιμοποιούν κατά το δυνατόν περισσότερο όλα τα διαθέσιμα μέσα για την πρόληψη των σφαλμάτων». 1.37. Σύμφωνα με τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό, ο αριθμός και η έκταση των ελέγχων πρέπει να προσαρμόζονται στο επίπεδο κινδύνου, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την οικονομική αποδοτικότητα. Η αξιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων αποσκοπεί πρωτίστως στην υποστήριξη της λήψης αποφάσεων σε επίπεδο διαχείρισης σχετικά με τον σχεδιασμό των συστημάτων ελέγχου και τη συνακόλουθη κατανομή των πόρων. Αυτό ισχύει επίσης για τους ελέγχους των κρατών μελών που αφορούν κονδύλια της ΕΕ. Το 2013 ζητήθηκε από τις ΓΔ της Επιτροπής να επανεξετάσουν τις στρατηγικές και τα συστήματα ελέγχου προκειμένου να διασφαλίσουν την οικονομική αποδοτικότητά τους και την αναλογικότητά τους προς τους κινδύνους. Αυτό ενδέχεται να συνεπάγεται σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές στις διαδικασίες χρηματοοικονομικής διαχείρισης. Η Επιτροπή δεσμεύεται να εφαρμόσει αποτελεσματικά τις νέες απαιτήσεις. 1.38. Η έκθεση δεν περιλαμβάνει στοιχεία περί κόστους τα οποία να τεκμηριώνουν τα συμπεράσματα που παρουσιάζει για την άμεση διαχείριση (στο πλαίσιο της οποίας «διεξοδικότεροι έλεγχοι είναι δαπανηροί»), καθώς και για την επιμερισμένη διαχείριση (στο πλαίσιο της οποίας ζητείται από τα κράτη μέλη «να χρησιμοποιούν κατά το δυνατόν περισσότερο όλα τα διαθέσιμα μέσα»). Η συγκεφαλαιωτική έκθεση δεν αναφέρεται στις προκλήσεις που θέτουν τα προγράμματα με σταθερά υψηλό επίπεδο σφάλματος (βλέπε σημείο 1.26). Συνολική αξιολόγηση 1.39. Το Συνέδριο αναμένει με ενδιαφέρον περαιτέρω βελτιώσεις στη συγκεφαλαιωτική έκθεση τα επόμενα χρόνια. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει το ενδεχόμενο να αποσαφηνίσει περαιτέρω τον υπολογισμό των ποσών σε κίνδυνο και να αναλύσει τον εκτιμώμενο αντίκτυπο των διορθωτικών μηχανισμών επ’ αυτού του αριθμητικού στοιχείου. Η αποσαφήνιση αυτών των σημείων θα διευκολύνει την Επιτροπή να εξαγάγει συμπεράσματα σε τομείς που παρουσιάζουν σταθερά υψηλά επίπεδα σφάλματος, τα οποία απαιτείται να επανεξεταστούν διεξοδικότερα (βλέπε σημείο 1.26). 1.39. Η Επιτροπή θα εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω η συγκεφαλαιωτική έκθεση, ιδίως ως προς τα ετήσια ποσά σε κίνδυνο και τον εκτιμώμενο αντίκτυπο του διορθωτικού μηχανισμού στα πολυετή εναπομένοντα ποσοστά σφάλματος. Λεπτομερή στοιχεία περιλαμβάνονται ήδη στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων. Η Επιτροπή προτίθεται να χρησιμοποιήσει τα στοιχεία αυτά στο πλαίσιο του άρθρου 32 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού, βάσει του οποίου οφείλει να λαμβάνει ή να προτείνει κατάλληλα μέτρα όταν το επίπεδο σφάλματος είναι σταθερά υψηλό. 1.40. Ορισμένοι από τους προς βελτίωση τομείς που ανέφερε το Συνέδριο το 2012 παραμένουν επίκαιροι. Η παρουσίαση της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που ορίζει το άρθρο 66 του δημοσιονομικού κανονισμού σημαίνει ότι αυτή δημοσιεύεται πολύ αργά για να έχει ουσιαστική επίδραση στα συμπεράσματα του Συνεδρίου. Επιπλέον, η έκθεση, μολονότι σαφέστερη όσον αφορά τον ουσιώδη αντίκτυπο των παρατυπιών, δεν περιλαμβάνει, ούτε οφείλει άλλωστε, ρητή δήλωση (30) παρόμοια με αυτή που διατυπώνεται σε άλλους τομείς. 1.40. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η συγκεφαλαιωτική έκθεση υπερβαίνει κατά πολύ τις απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού, ο οποίος αναφέρει στο άρθρο 66: «Το αργότερο στις 15 Ιουνίου κάθε έτους η Επιτροπή διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο περίληψη των ετήσιων εκθέσεων πεπραγμένων που αναφέρονται στο προηγηθέν έτος.». Η συγκεφαλαιωτική έκθεση αποτελεί τη σύνοψη των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων και είναι το έγγραφο με το οποίο το Σώμα των Επιτρόπων αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη βάσει του άρθρου 317 της ΣΛΕΕ. Περιλαμβάνει ανάλυση των επιφυλάξεων και τους σχετικούς λόγους και παρέχει οδηγίες προς τις υπηρεσίες σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των υπόλοιπων αδυναμιών. Η Επιτροπή εκτιμά ότι ο συνδυασμός των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων και της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης εκπληρώνει τους στόχους εσωτερικής και εξωτερικής λογοδοσίας που καθορίζονται από το Συνέδριο. Οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων ολοκληρώνονται εγκαίρως ώστε να λαμβάνονται υπόψη από το Συνέδριο και περιέχουν ρητή δήλωση συγκρίσιμη με εκείνη άλλων τομέων. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 1.41. Τα κύρια χαρακτηριστικά της δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής διαχείρισης της ΕΕ το 2013 ήταν τα εξής: α) σημαντική αύξηση του όγκου των πληρωμών που επιτρεπόταν να πραγματοποιήσει η Επιτροπή· β) επίπεδα συνολικών δαπανών που προσέγγιζαν το ανώτατο όριο που επέτρεπε το δημοσιονομικό πλαίσιο για τον προϋπολογισμό· γ) συνεχής αύξηση των υποχρεώσεων πληρωμών στο μέλλον· ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ δ) σταθερά μεγάλο χρονικό διάστημα από την αρχική ανάληψη υποχρέωσης έως την έγκριση της δαπάνης σε πολλούς τομείς δαπανών· ε) σημαντικός όγκος κεφαλαίων που καταλογίζονται μεν στον προϋπολογισμό, αλλά δεν καταβάλλονται στους τελικούς αποδέκτες· και στ) καθυστερήσεις στην καταχώριση των επιστροφών στα έσοδα του προϋπολογισμού. Οι διορθωτικοί προϋπολογισμοί αύξησαν σημαντικά τον όγκο των πληρωμών που επιτρεπόταν να πραγματοποιήσει η Επιτροπή 1.42. Ο αρχικός προϋπολογισμός για το 2013 έθετε όριο 132,8 δισεκατομμυρίων ευρώ για τις πληρωμές. Κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους εγκρίθηκαν εννέα διορθωτικοί προϋπολογισμοί. Συγκεκριμένα, οι διορθωτικοί προϋπολογισμοί αριθ. 2 και 8 (31) προσέθεσαν 11,2 δισεκατομμύρια ευρώ στις επιτρεπόμενες για το οικονομικό έτος δαπάνες. Συνολικά, οι διορθωτικοί προϋπολογισμοί και οι προσαρμογές λόγω μεταφοράς κονδυλίων από το προηγούμενο οικονομικό έργο αύξησαν τις πιστώσεις για πληρωμές του ετήσιου προϋπολογισμού σε 145,5 εκατομμύρια ευρώ (32) (αύξηση κατά 6,3 % σε σχέση με το 2012). Ο συμπληρωματικός προϋπολογισμός (9,2 δισεκατομμύρια ευρώ) για τη συνοχή (τομέας 1β) αντιστοιχούσε σε αύξηση 17 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Τα επίπεδα των συνολικών δαπανών προσέγγισαν το επιτρεπόμενο ανώτατο όριο στο πλαίσιο του δημοσιονομικού πλαισίου 1.43. Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο έθετε το ανώτατο όριο των αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών που μπορούσαν να εγγραφούν στον προϋπολογισμό στα 153,3 δισεκατομμύρια ευρώ και στα 144,6 δισεκατομμύρια ευρώ, αντίστοιχα (33). Ο τελικός προϋπολογισμός έθετε όριο που προσέγγιζε το ανώτατο επιτρεπόμενο από το δημοσιονομικό πλαίσιο (99,3 % του ανώτατου ορίου για τις αναλήψεις υποχρεώσεων και το 99,9 % του ανώτατου ορίου για τις πληρωμές). Το τελικό αποτέλεσμα για αμφότερες τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις πληρωμές προσέγγιζε, με τη σειρά του, τα όρια που ετίθεντο στον ετήσιο προϋπολογισμό —και κατά συνέπεια στο δημοσιονομικό πλαίσιο— με τις πληρωμές να φθάνουν το 98,8 % του ανώτατου ορίου που έθετε το δημοσιονομικό πλαίσιο. Παρά το υψηλό επίπεδο των πληρωμών, οι μελλοντικές υποχρεώσεις πληρωμών εξακολούθησαν να αυξάνουν 1.44. Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος ήταν θετικό, καθώς το 2013 (όπως και το 2012) τα έσοδα (ουσιαστικά οι ίδιοι πόροι που εισπράττονται από τα κράτη μέλη) υπερέβησαν τις πληρωμές κατά 1,0 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό το δημοσιονομικό πλεόνασμα θα συμψηφιστεί κατά την είσπραξη των ιδίων πόρων από τα κράτη μέλη το 2014. Εντούτοις, το οικονομικό αποτέλεσμα (καταρτιζόμενο σε δεδουλευμένη βάση) είναι αρνητικό, απηχώντας αύξηση του καθαρού παθητικού κατά 5,4 δισεκατομμύρια ευρώ (βλέπε παράρτημα 1.3 , πίνακες 1 και 6). Ένα από τα βασικά αίτια της κατάστασης αυτής ήταν η αύξηση των δεδουλευμένων εξόδων και των προβλέψεων. 1.45. Εάν οι εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων και οι εκκρεμείς υποχρεώσεις ληφθούν υπόψη ως σύνολο, το ποσό που πρέπει να χρηματοδοτηθεί από μελλοντικούς προϋπολογισμούς αυξήθηκε από 313 δισεκατομμύρια ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2012 σε 322 δισεκατομμύρια ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2013. Εξ αυτών των 322 δισεκατομμυρίων ευρώ, τα 222 δισεκατομμύρια ευρώ αντιστοιχούν σε εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων και τα 99 δισεκατομμύρια ευρώ (34) αφορούν τα στοιχεία παθητικού του ισολογισμού που δεν καλύπτονται από εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων. Οι εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων για τη συνοχή (τομέας 1β) αντιστοιχούν στο 61,6 % του συνόλου (βλέπε γράφημα 1.6 ). Γράφημα 1.6 — Εξέλιξη των σωρευτικών εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων στον τομέα της συνοχής ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Σταθερά μεγάλο το χρονικό διάστημα από την αρχική ανάληψη υποχρέωσης έως την έγκριση της δαπάνης σε πολλούς τομείς δαπανών 1.46. Μεταξύ μιας ανάληψης υποχρέωσης και της αντίστοιχης πληρωμής μεσολαβεί, κατά μέσο όρο, χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο ετών. Η εκκαθάριση μιας ανάληψης υποχρέωσης με μια πληρωμή δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη την ολοκλήρωση της διαδικασίας καταχώρισης της δαπάνης. Η Επιτροπή καταχωρίζει τις τελικές δαπάνες εκκαθαρίζοντας τις προχρηματοδοτήσεις. Αυτό συμβαίνει μόνον όταν έχουν πραγματοποιηθεί οι σχετικές δραστηριότητες, με διαβίβαση των σχετικών στοιχείων, και αφού η ίδια τις εγκρίνει. Στον πίνακα 1.4 παρουσιάζεται το επίπεδο των εκταμιεύσεων στο πλαίσιο προχρηματοδοτήσεων για τις οποίες η Επιτροπή δεν έχει ακόμη εγκρίνει ούτε επικυρώσει την τελική χρήση από τους δικαιούχους. Στο τέλος του 2013, οι ακαθάριστες προχρηματοδοτήσεις ανέρχονταν σε 79,4 δισεκατομμύρια ευρώ. 1.46. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν λάβει την εντολή να εκκαθαρίζουν προχρηματοδοτήσεις μόνο βάσει δαπανών που έχουν πραγματοποιηθεί και συνοδεύονται από αξιόπιστες πληροφορίες προερχόμενες από τους αποδέκτες, οι οποίες έχουν επικυρωθεί και εγκριθεί (βλ. σημείο 1.12 στοιχείο ε). Πίνακας 1.4 — Κατανομή των εκκρεμών δημοσιονομικών αναλήψεων υποχρεώσεων και των προχρηματοδοτήσεων της Επιτροπής (σε εκατομμύρια ευρώ) Εκκρεμείς δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων (44) Τομέας < 2007 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Σύνολο Έτη αναλήψεων υποχρεώσεων (45) 1 Βιώσιμη ανάπτυξη (46) 4 097 337 859 3 760 12 112 28 399 51 867 65 263 1 66 694 2,3 2 Φυσικοί πόροι 479 46 95 139 219 2 571 9 496 15 383 28 428 1,7 3 ιθαγένεια, ελευθερία, ασφάλεια και δικαιοσύνη 6 16 50 144 214 398 728 1 522 3 078 1,1 4 Η ΕΕ ως παγκόσμιος παράγων 956 415 823 1 237 2 375 3 845 5 923 7 738 23 312 2,5 5 Διοίκηση — — — — — 1 3 339 343 0,0 Σύνολο 5 538 814 1 827 5 280 14 920 35 214 68 017 90 245 2 21 855 (47) 2,2 Προχρηματοδοτήσεις (48) Τομέας < 2007 (49) 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Σύνολο Έτη πληρωμών (7) (50) 1 Βιώσιμη ανάπτυξη (46) 1 776 6 947 11 888 12 476 3 710 4 743 6 867 8 746 57 153 0,8 2 Φυσικοί πόροι 805 3 826 2 723 158 93 121 205 346 8 277 0,1 3 ιθαγένεια, ελευθερία, ασφάλεια και δικαιοσύνη 3 2 69 154 224 697 1 421 1 455 4 025 2,4 4 Η ΕΕ ως παγκόσμιος παράγων 214 128 174 591 908 1 488 2 409 3 982 9 894 1,5 5 Διοίκηση — — — — — — 1 5 6 0,0 Σύνολο (ακαθάριστες προχρηματοδοτήσεις) 2 798 10 903 14 854 13 379 4 935 7 049 10 903 14 534 79 355 0,6 Σημ.: Κατά τη σύγκριση του παρόντος πίνακα με τα στοιχεία του 2012, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αύξηση του προϋπολογισμού, συνεπεία της οποίας μειώνεται ο αριθμός των ετών πληρωμών της τελευταίας στήλης. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 1.47. Από τον πίνακα 1.4 προκύπτει ότι, κατά μέσο όρο, το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από την ανάληψη μιας υποχρέωσης έως την έγκριση της αντίστοιχης δαπάνης απαιτείται για τον τομέα 4 (Η ΕΕ ως παγκόσμιος παράγων), όπου για μια συνήθη πράξη μεσολαβούν 4 χρόνια από την ανάληψη της υποχρέωσης έως τη στιγμή που η Επιτροπή θα καταχωρίσει τη σχετική τελική δαπάνη. Σημαντικός όγκος κεφαλαίων καταλογίστηκαν μεν στον προϋπολογισμό, αλλά δεν καταβλήθηκαν στους τελικούς αποδέκτες 1.48. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Επιτροπής (35) σχετικά με τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων, η οποία δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2013 και περιγράφει την κατάσταση στο τέλος του 2012, μόνο το 37 % των ποσών που διατέθηκαν στα εν λόγω μέσα καταβλήθηκε στους τελικούς δικαιούχους. Στο τέλος του 2012, η ΕΕ είχε εισφέρει στα προαναφερόμενα ταμεία 8,4 δισεκατομμύρια ευρώ. Λαμβανομένων υπόψη της πίεσης για πληρωμές που ασκείται επί του προϋπολογισμού και του δημοσιονομικού κανονισμού ο οποίος ορίζει, στο άρθρο 140, παράγραφος 7, ότι πρέπει να αποφεύγονται τα υπερβολικά υπόλοιπα στα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής, η Επιτροπή οφείλει να εξετάζει προσεκτικά τη ροή πληρωμών προς τα εν λόγω μέσα. Οφείλει επίσης να μεριμνά ώστε τα ποσά που βρίσκονται σε καταπιστευματικούς λογαριασμούς να παραμένουν στο κατώτατο επίπεδο που απαιτείται βάσει των αναμενόμενων αιτημάτων ταμειακών ροών για το επόμενο οικονομικό έτος. 1.48. Η Επιτροπή έχει υπόψη της τους περιορισμούς του νομοθετικού πλαισίου κατά τη διάρκεια του ΠΔΠ 2007-2013: σύμφωνα με το άρθρο 78 παράγραφος 6 του γενικού κανονισμού (1083/2006) για την πολιτική συνοχής για την περίοδο 2007-2013, τα κράτη μέλη μπορούν να αιτούνται άμεσα την καταβολή από την Επιτροπή του 100 % των ποσών που έχουν καταβάλει στα χρηματοδοτικά μέσα την περίοδο 2007-2013. Όπως ισχύει και για όλες τις άλλες αιτήσεις, η Επιτροπή προβαίνει στις σχετικές πληρωμές εντός δύο μηνών, εφόσον υπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια (άρθρο 87). Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι έχει λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση των υπερβολικών υπολοίπων. Σε αυτά συγκαταλέγονται η διενέργεια πρόσθετων ελεγκτικών εργασιών και αξιολογήσεων, καθώς και η παροχή λεπτομερούς καθοδήγησης και δομών υποστήριξης. Επιπλέον, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο έχει ενισχυθεί σημαντικά, τόσο για την άμεση όσο και για την έμμεση διαχείριση (άρθρο 140 παράγραφος 7 του δημοσιονομικού κανονισμού), καθώς και για την επιμερισμένη διαχείριση [άρθρο 41 του κανονισμού (ΕΕ) 1303/2013] ούτως ώστε να αποφεύγεται το πρόβλημα της μη αξιοποίησης των κεφαλαίων. Ειδικότερα, στο άρθρο 41 προβλέπεται ότι κατά την περίοδο 2014-2020 τα κράτη μέλη μπορούν να συμπεριλάβουν μόνο τις πληρωμές σε μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής στις αιτήσεις πληρωμής προς την Επιτροπή σε περισσότερες ποσοστιαίες δόσεις (που δεν υπερβαίνουν το 25 % και ανάλογα με τις πραγματικές εκταμιεύσεις). Η πείρα που αποκομίστηκε από την προηγούμενη περίοδο, όπως επισημαίνεται από το Συνέδριο, έχει ενσωματωθεί δεόντως στον νέο κανονισμό. Η Επιτροπή έχει ήδη αναφέρει στο παρελθόν το χαμηλό επίπεδο εκτέλεσης κατά την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού στις διάφορες εκθέσεις της προς το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν εστιάζει μόνο στην απορρόφηση των κονδυλίων αλλά και στην επίτευξη αποτελεσμάτων από τις συγχρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Κατά συνέπεια, μπορεί να αποδεχθεί χαμηλότερο βαθμό απορρόφησης εάν διασφαλίζεται η ποιότητα των επενδύσεων. Η Επιτροπή επισημαίνει περαιτέρω ότι στα τέλη του 2012 το μέσο ποσοστό εκταμίευσης σε μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής ήταν 40 %. Το εν λόγω μέσο ποσοστό αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής στην πλειονότητά τους δημιουργήθηκαν από το 2009 και μετά. Στο διάστημα από το 2011 έως το 2012 ο αριθμός των χρηματοδοτικών μέσων αυξήθηκε κατά 60 % και το ποσό της συνεισφοράς των προγραμμάτων στα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής αυξήθηκε κατά 14 %. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει ότι ακόμη και το 2012 συστάθηκε σημαντικός αριθμός νέων μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής, επηρεάζοντας τα μέσα ποσοστά εκταμίευσης (βλ. απάντηση στο σημείο 5.35). Καθυστερήσεις στην καταχώριση των εσόδων του προϋπολογισμού 1.49. Στις 31 Δεκεμβρίου 2013, σε καταπιστευματικό λογαριασμό στην ΕΤΕπ είχαν σωρευθεί και παρέμεναν επανεισροές (36) από δάνεια και πράξεις επιχειρηματικού κεφαλαίου στο πλαίσιο του προγράμματος MEDA (37), ύψους 259 εκατομμυρίων ευρώ, χωρίς να έχουν ληφθεί υπόψη ως έσοδα του προϋπολογισμού. Αρχικά αυτές οι επανεισροές μεταφέρονταν τακτικά από την ΕΤΕπ στην Επιτροπή. Ωστόσο, κατόπιν αιτήματος της δεύτερης (38), η μεταφορά επανεισροών στον προϋπολογισμό διεκόπη το 2008. Συνεπεία αυτού, μετά την ημερομηνία αυτή, οι επανεισροές δεν επιστρέφονταν ως έσοδα στον προϋπολογισμό της ΕΕ. 1.49. Σημειώθηκαν καθυστερήσεις λόγω της εν εξελίξει συζήτησης για τον βέλτιστο δυνατό τρόπο επαναχρησιμοποίησης των εν λόγω κεφαλαίων. Το ζήτημα αυτό έχει πλέον επιλυθεί με την απόφαση 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, με την οποία χορηγείται εγγύηση της EE στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την κάλυψη ζημιών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες που υποστηρίζουν επενδυτικά έργα εκτός της Ένωσης ( ΕΕ L 135 της 8.5.2014, σ. 1 ), η οποία προβλέπει τα εξής: — 110 εκατ. ευρώ θα χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση του Ταμείου Εγγυήσεων της ΓΔ Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων — ECFIN (για την ΕΤΕπ). Προς το παρόν, έχει ζητηθεί από την ΕΤΕπ να επιστρέψει τα εν λόγω κεφάλαια στην Επιτροπή. — το υπόλοιπο των κεφαλαίων επανεισροών (151 εκατ. ευρώ) έχει ήδη αποδοθεί από την ΕΤΕπ και έχει επιστραφεί στον γενικό προϋπολογισμό. Ανάγκη μακροπρόθεσμων προβλέψεων όσον αφορά τις ταμειακές ροές 1.50. Η συνεχιζόμενη αύξηση των ποσών που πρέπει να χρηματοδοτηθούν από μελλοντικούς προϋπολογισμούς (βλέπε σημείο 1.45), παρά την αύξηση των πληρωμών το 2013, ενισχύει περαιτέρω την άποψη που εξέφρασε το Συνέδριο στην ετήσια έκθεσή του για το 2013. Το Συνέδριο εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι η Επιτροπή οφείλει να καταρτίζει και να δημοσιεύει ετησίως μακροπρόθεσμες προβλέψεις όσον αφορά τις ταμειακές ροές (39). Αυτό θα διευκόλυνε τα εμπλεκόμενα μέρη στην εκτίμηση των μελλοντικών απαιτήσεων για πληρωμές και τον καθορισμό των δημοσιονομικών προτεραιοτήτων. Επίσης, θα παρείχε στην Επιτροπή τη δυνατότητα να λαμβάνει τις αποφάσεις που είναι αναγκαίες για την εξασφάλιση των σημαντικότερων πληρωμών από τους εγκρινόμενους ετήσιους προϋπολογισμούς. 1.50. Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και θα παρουσιάσει την εν λόγω πρόβλεψη στην έκθεση του υπολόγου (άρθρο 150 παράγραφος 4 του δημοσιονομικού κανονισμού) προς την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή τον Σεπτέμβριο του 2014. Ωστόσο, η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει ότι ήδη διαθέτει λεπτομερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές της ανάγκες, τα οποία χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατάρτισης του προϋπολογισμού και της παρακολούθησης του ΠΔΠ. (1) Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τον ισολογισμό, την κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων, την κατάσταση ταμειακών ροών, την κατάσταση μεταβολών του καθαρού ενεργητικού, καθώς και σύνοψη των κύριων λογιστικών πολιτικών και άλλες επεξηγηματικές σημειώσεις (συμπεριλαμβανομένης της πληροφόρησης κατά τομέα). (2) Οι συγκεντρωτικές καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού περιλαμβάνουν τις συγκεντρωτικές καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού και τις σχετικές επεξηγηματικές σημειώσεις. (3) Οριζόμενες ως «συνολικές δαπάνες γενικής κυβέρνησης» στον κύριο στατιστικό ορισμό που χρησιμοποιεί η Eurostat (ευρωπαϊκό σύστημα λογαριασμών 1995, σημείο 8.99). (4) Βλέπε άρθρο 287 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). (5) Το κεφάλαιο 10 πραγματεύεται τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων από την άποψη της αποδοτικότητας, της αποτελεσματικότητας και της οικονομίας των δαπανών της ΕΕ. (6) Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ L 298 της 26.10.2002, σ. 1), οι οριστικοί λογαριασμοί πρέπει να διαβιβάζονται έως την 31η Ιουλίου του επόμενου οικονομικού έτους (βλέπε άρθρο 148). (7) Έκθεση σχετικά με την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ, σύμφωνα με το άρθρο 150, παράγραφος 4, του δημοσιονομικού κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, η οποία υποβάλλεται στις αρμόδιες για τον προϋπολογισμό αρχές τον Σεπτέμβριο κάθε έτους (για το 2012: COM(2013) 682 final/2). (8) Στη σημείωση 6 η Επιτροπή παρουσιάζει συγκεντρωτικές πληροφορίες που αφορούν διάφορα έτη. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με άλλες σημειώσεις που συνοδεύουν τους ενοποιημένους λογαριασμούς και περιέχουν κυρίως πληροφορίες που αφορούν το υπό αναφορά οικονομικό έτος και, για λόγους σύγκρισης, το προηγούμενο. (9) Το Συνέδριο εξετάζει τις πληρωμές αφού πραγματοποιηθούν, καταχωριστούν και εγκριθούν οι σχετικές δαπάνες. (10) Όσον αφορά τα δύο αποτελέσματα για το 2012, το ένα εξ αυτών αντιστοιχεί στο πιθανότερο ποσοστό σφάλματος (ΠΠΣ) που προέκυψε από την εκτίμηση του Συνεδρίου για το 2012 (4,8 %, βλέπε πίνακα 1.2 στην ετήσια έκθεση του Συνεδρίου για το 2012) και το άλλο σε εκτίμηση του ΠΠΣ στο οποίο θα είχαν καταλήξει οι ίδιες διαπιστώσεις, εάν το δείγμα είχε ληφθεί με τη μέθοδο που εφαρμοζόταν τα προηγούμενα έτη (4,5 %, βλέπε ετήσια έκθεση για το 2012, σημεία 1.14 και 1.15). Τα ανώτατα και κατώτατα όρια σφάλματος (ΑΟΣ και ΚΟΣ) για το 2012 βασίζονται στον τρόπο προσέγγισης όσον αφορά τη δειγματοληψία που εφαρμόζεται από το έτος αυτό και εξής. (11) Πρόκειται κυρίως για τις δαπάνες τις οποίες πραγματεύονται τα κεφάλαια 7 και 8, αλλά και για τμήματα των δαπανών που καλύπτονται από τα κεφάλαια 4, 5 και 6. Όσον αφορά τις δαπάνες υπό επιμερισμένη διαχείριση, το σφάλμα που προκύπτει από την αναγωγή στον συνολικό πληθυσμό βασίζεται στην εξέταση 699 πράξεων (προερχόμενων από πληθυσμό 119,6 δισεκατομμυρίων ευρώ), ενώ η αναγωγή για τις άλλες μορφές επιχειρησιακών δαπανών βασίζεται στην εξέταση 342 πράξεων (προερχόμενων από πληθυσμό 19 δισεκατομμυρίων ευρώ). (12) Ο όρος «γενικός διευθυντής» χρησιμοποιείται εν προκειμένω για να καλύψει όλα τα πρόσωπα που υπογράφουν τις δηλώσεις. Οι δηλώσεις έχουν υπογραφεί από τον Γενικό Γραμματέα της Επιτροπής, 36 γενικούς διευθυντές, οκτώ διευθυντές και τέσσερις προϊσταμένους υπηρεσίας, καθώς και από τον διοικητικό διευθυντή της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης. (13) Οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των υπηρεσιών της Επιτροπής διατίθενται στον ιστότοπό της: http://ec.europa.eu/atwork/synthesis/aar/index_en.htm. (14) Πάγιες οδηγίες για τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων για το 2013 (SEC/2013/SEC(2013) 584). (15) Άρθρο 32, παράγραφος 5, του δημοσιονομικού κανονισμού. (16) Επιχειρησιακά προγράμματα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), του Ταμείου Συνοχής (ΤΣ) και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ). (17) Οι γενικοί διευθυντές της ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης και της ΓΔ Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας, καθώς και ο προϊστάμενος της Υπηρεσίας Μέσων Εξωτερικής Πολιτικής δεν διατήρησαν την επιφύλαξη που είχαν διατυπώσει το 2012 σχετικά με δαπάνες του 2012 ύψους 58,5 εκατομμυρίων ευρώ, 2,4 εκατομμυρίων ευρώ και 25,9 εκατομμυρίων ευρώ αντίστοιχα. (18) Οι κίνδυνοι που αφορούσαν το κλείσιμο των επιχειρησιακών προγραμμάτων της περιόδου 2000-2006 αποτελούν επί του παρόντος αντικείμενο δύο μη ποσοτικώς προσδιορισμένων επιφυλάξεων (που αφορούν τη φήμη) που διατυπώθηκαν από τους γενικούς διευθυντές της ΓΔ Περιφερειακής και Πολεοδομικής Πολιτικής και της ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης. Οι δύο άλλες μη ποσοτικώς προσδιορισμένες επιφυλάξεις διατυπώθηκαν από τους γενικούς διευθυντές της ΓΔ Δράσης για το Κλίμα (όσον αφορά το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών) και της ΓΔ Ανθρώπινων Πόρων και Ασφάλειας (όσον αφορά πιθανολογούμενη απάτη σε ένα Ευρωπαϊκό Σχολείο). (19) Ετήσια έκθεση του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2012, σημεία 4.38 και 4.44 (σύσταση 3). (20) Στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της ΓΔ Περιφερειακής και Πολεοδομικής Πολιτικής (σ. 6) αναφέρεται ότι το εκτιμώμενο ποσοστό του μέσου κινδύνου που αφορά τις πληρωμές από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής για το 2013 κυμαίνεται μεταξύ 2,8 % και 5,3 %, ενώ στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης (σ. 44) αναφέρεται μέσο ποσοστό σφάλματος στο πλαίσιο του ΕΚΤ κυμαινόμενο μεταξύ 2,6 % και 3,5 % για τα επιχειρησιακά προγράμματα της περιόδου 2007-2013. (21) Για τη ΓΔ Περιφερειακής και Πολεοδομικής Πολιτικής και τη ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης ο βασικός δείκτης επιδόσεων αριθ. 5 είναι 1,2 % και 1,1 % αντίστοιχα. (22) ΓΔ Περιφερειακής και Πολεοδομικής Πολιτικής και ΓΔ Επικοινωνιακών Δικτύων, Περιεχομένου και Τεχνολογιών. (23) ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, ΓΔ Ανάπτυξης και Συνεργασίας — EuropeAid και ΓΔ Έρευνας και Καινοτομίας. (24) Τα «ποσά σε κίνδυνο» του παραρτήματος 1 της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης (3 807 εκατομμύρια ευρώ) συν 372 εκατομμύρια ευρώ για τις δαπάνες για τις οποίες δεν διατυπώθηκε επιφύλαξη (ενότητα 4.1 της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης). (25) Ο πλήρης τίτλος του εγγράφου είναι «Συγκεφαλαιωτική έκθεση για τα αποτελέσματα της διαχείρισης της Επιτροπής για το 2013», αναφερόμενη εν συντομία στο παρόν ως «συγκεφαλαιωτική έκθεση». (26) Η συγκεφαλαιωτική έκθεση δημοσιεύεται στον ιστότοπο της Επιτροπής: http://ec.europa.eu/atwork/pdf/synthesis_report_2013_en.pdf, συνοδευόμενη από το παράρτημά της: http://ec.europa.eu/atwork/pdf/synthesis_report_2013_annex_en.pdf (27) Ετήσια έκθεση του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2012, σημείο 1.45. (28) Συγκεφαλαιωτική έκθεση, σημείο 4.1, σ. 14. (29) Η συγκεφαλαιωτική έκθεση (ενότητα 3.4, σ. 12) αναφέρει ότι «απαιτούνται περαιτέρω εργασίες για την καλύτερη αξιοποίηση αυτών των πληροφοριών, ούτως ώστε η ένταση και η συχνότητα των ελέγχων να διαφοροποιούνται ανάλογα με τον κίνδυνο. Είναι προφανής η ύπαρξη σημαντικών ελλείψεων όσον αφορά την καθιέρωση δεικτών για την αποδοτικότητα των ελέγχων.» (30) Λόγου χάριν, διαχειριστική δήλωση των αρμόδιων οργανισμών στα κράτη μέλη (άρθρο 59, παράγραφος 5, στοιχείο α), του δημοσιονομικού κανονισμού) και δηλώσεις εταιρικής διακυβέρνησης που απαιτούνται δυνάμει του άρθρου 46, στοιχείο α), της τέταρτης οδηγίας 78/660/EOK του Συμβουλίου, της 25ης Ιουλίου 1978, βασιζομένης στο άρθρο 54, παράγραφος 3, στοιχείο ζ), της συνθήκης περί των ετησίων λογαριασμών εταιρειών ορισμένων μορφών (ΕΕ L 222 της 14.8.1978, σ. 11). (31) Διορθωτικοί προϋπολογισμοί αριθ. 2 (ΕΕ L 327 της 6.12.2013, σ. 1) και 8 (ΕΕ L 49 της 19.2.2014, σ. 13). (32) Ενοποιημένοι λογαριασμοί της ΕΕ, πίνακας 3.1, στήλες (7) + (8), καθώς και τα μεταφερθέντα από το προηγούμενο οικονομικό έτος ποσά, ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ, στη στήλη (9). (33) Στα ποσά αυτά περιλαμβάνονται 0,8 δισεκατομμύρια ευρώ για πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και 0,3 δισεκατομμύρια ευρώ για πιστώσεις πληρωμών για τέσσερα ταμεία για τα οποία δεν ισχύει το ανώτατο όριο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (αποθεματικό έκτακτης βοήθειας, Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσο ευελιξίας και Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση). (34) Με την αξιοσημείωτη εξαίρεση των δανείων, τα περισσότερα στοιχεία παθητικού του ισολογισμού θα μετατραπούν στην πορεία σε αιτήσεις πληρωμών από τον προϋπολογισμό. Από τα στοιχεία παθητικού ύψους 143 δισεκατομμυρίων ευρώ τα οποία δεν αφορούν δάνεια, μόνο τα 44 δισεκατομμύρια ευρώ καλύπτονται ήδη από αναλήψεις υποχρεώσεων. (35) Αριθμός εγγράφου: COCOF_13-0093-00-EN. (36) Πληρωμές τόκων και αποπληρωμές δανείων, καταβολές μερισμάτων και επιστροφές κεφαλαίου. (37) Το κύριο μέσο οικονομικής και χρηματοπιστωτικής συνεργασίας στο πλαίσιο της της ευρω-μεσογειακής εταιρικής σχέσης. (38) Βάσει νομοθετικής πρότασης για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1638/2006, η οποία ωστόσο δεν εγκρίθηκε. (39) Βλέπε σημεία 1.58 έως 1.59 της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2012. (40) Το κεφάλαιο αυτό καλύπτει επίσης τις δαπάνες οι οποίες καταχωρίζονται μεν στον προϋπολογισμό ως επιχειρησιακές, αλλά η δαπάνη είναι από τη φύση της διοικητική, όπως οι δαπάνες για τα κτίρια και οι μισθολογικές δαπάνες των επιχειρησιακών ΓΔ. (41) Ο έλεγχος περιλάμβανε την εξέταση, σε επίπεδο Επιτροπής, δείγματος ενταλμάτων ανάκτησης το οποίο κάλυπτε όλα τα είδη εσόδων (βλέπε σημείο 2.4). (42) Για την πλήρη κατάσταση των ΓΔ/υπηρεσιών της Επιτροπής βλέπε http://publications.europa.eu/code/en/en-390600.htm. (43) Τα ποσά για τη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Συνεργασίας — EuropeAid (ΓΔ DEVCO) περιλαμβάνουν, στις αντίστοιχες στήλες, 2 963,0 εκατομμύρια ευρώ και 99,3 εκατομμύρια ευρώ για τα Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Πηγή: ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των γενικών διευθύνσεων, υπηρεσιών και εκτελεστικών οργανισμών και συγκεφαλαιωτική έκθεση. (44) Πηγή: Προσωρινοί ετήσιοι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2013, σ. 71, πίνακας 3.5. (45) Πηγή: Έκθεση σχετικά με τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση — 2013 — τμήμα A.6.3. (46) Ο τομέας 1 — Βιώσιμη ανάπτυξη περιλαμβάνει τον τομέα 1α — Ανταγωνιστικότητα για την ανάπτυξη και την απασχόληση και τον τομέα 1β — Συνοχή για την ανάπτυξη και την απασχόληση. (47) Στις εκκρεμείς δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων δεν περιλαμβάνονται 557 εκατομμύρια ευρώ προερχόμενα από άλλα θεσμικά όργανα. (48) Οι προχρηματοδοτήσεις από άλλα θεσμικά και λοιπά όργανα ανέρχονται σε 255 εκατομμύρια ευρώ. (49) Μέρος των προχρηματοδοτήσεων που καταβλήθηκαν πριν από το 2007 διατέθηκε στον αντίστοιχο τομέα του δημοσιονομικού πλαισίου βάσει αρμόδιας ΓΔ, δεδομένου ότι, στο σύστημα πληροφοριών της Επιτροπής, δεν υπήρχαν διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με το κονδύλιο του προϋπολογισμού. (50) Προχρηματοδοτήσεις που είχαν καταβληθεί στις 31.12.2013 διά των πληρωμών που είχαν πραγματοποιηθεί από τις πιστώσεις του οικονομικού έτους. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1.1 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ 1. Ο τρόπος προσέγγισης του ελέγχου που εφαρμόζει το Συνέδριο καθορίζεται στο εγχειρίδιο δημοσιονομικού ελέγχου και ελέγχου συμμόρφωσης (Financial and Compliance Audit Manual, FCAM). Το εγχειρίδιο αυτό είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του Συνεδρίου. Για τον σχεδιασμό των ελεγκτικών εργασιών του και τον καθορισμό της έκτασης των ελεγκτικών δοκιμασιών επαλήθευσης, το Συνέδριο χρησιμοποιεί ένα μοντέλο διασφάλισης του ελέγχου. Αυτό συνίσταται στην εξέταση του κινδύνου εμφάνισης σφαλμάτων στις πράξεις (εγγενής κίνδυνος) και του κινδύνου τα συστήματα ελέγχου να μην προλαμβάνουν ή να μην εντοπίζουν και να μην διορθώνουν τα σφάλματα αυτά (κίνδυνος των δικλίδων ελέγχου). ΜΕΡΟΣ 1 — Μεθοδολογία και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών 2. Προκειμένου να αξιολογείται εάν οι ενοποιημένοι λογαριασμοί (οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις και οι συγκεντρωτικές καταστάσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού) παρέχουν ακριβοδίκαιη εικόνα, από κάθε ουσιώδη πλευρά, της οικονομικής κατάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο τέλος του οικονομικού έτους, καθώς και των αποτελεσμάτων των πράξεών της, των ταμειακών ροών της και των μεταβολών του καθαρού ενεργητικού για το οικονομικό έτος που έληξε, ο έλεγχος περιλαμβάνει: α) αξιολόγηση του περιβάλλοντος λογιστικού ελέγχου· β) έλεγχο της λειτουργίας των βασικών λογιστικών διαδικασιών, καθώς και της διαδικασίας κλεισίματος στο τέλος του οικονομικού έτους· γ) αναλυτικούς ελέγχους (συνάφειας και εύλογου χαρακτήρα) των κύριων λογιστικών στοιχείων· δ) αναλύσεις και συμφωνίες λογαριασμών ή/και υπολοίπων· ε) ελεγκτικές δοκιμασίες επαλήθευσης των αναλήψεων υποχρεώσεων, των πληρωμών και συγκεκριμένων στοιχείων του ισολογισμού, βάσει αντιπροσωπευτικών δειγμάτων· και στ) στο μέτρο του δυνατού και σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα ελέγχου, χρησιμοποίηση των εργασιών άλλων ελεγκτών. Αυτό αφορά ιδίως την περίπτωση του ελέγχου των δανειοληπτικών και δανειοδοτικών δραστηριοτήτων που διαχειρίζεται η Επιτροπή, του Ταμείου Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις και του ταμείου BUFI για τα προσωρινώς εισπραχθέντα πρόστιμα, στοιχεία για τα οποία υπάρχουν πιστοποιητικά εξωτερικού ελέγχου. ΜΕΡΟΣ 2 — Μεθοδολογία και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου σχετικά με την κανονικότητα των πράξεων 3. Ο έλεγχος της κανονικότητας των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί συνίσταται: α) σε άμεσες ελεγκτικές δοκιμασίες των πράξεων (βλέπε πίνακες 1.1 και 1.2 ), προκειμένου να εξακριβωθεί ότι αυτές συμμορφώνονται με τις ισχύουσες νομικές και κανονιστικές διατάξεις· και β) σε εξέταση των επιλεγέντων συστημάτων ελέγχου. Τα ανωτέρω συμπληρώνονται με αποδεικτικά στοιχεία προερχόμενα από τις εργασίες άλλων ελεγκτών (κατά περίπτωση), καθώς και με ανάλυση των πληροφοριακών στοιχείων και των διασφαλίσεων που παρέχει η Επιτροπή. Πώς το Συνέδριο υποβάλλει τις πράξεις σε ελεγκτικές δοκιμασίες 4. Οι άμεσες ελεγκτικές δοκιμασίες πράξεων στο πλαίσιο κάθε ειδικής εκτίμησης (κεφάλαια 2 έως 9) βασίζονται σε αντιπροσωπευτικό δείγμα των εισπραχθέντων ποσών (στην περίπτωση των εσόδων) και των πράξεων που εμπίπτουν στη σχετική ομάδα πολιτικής (1). Βάσει των εν λόγω δοκιμασιών εκτιμάται ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις που περιλαμβάνει ο σχετικός πληθυσμός είναι παράτυπες. 5. Οι ελεγκτικές δοκιμασίες πράξεων συνεπάγονται εξέταση κάθε επιλεγείσας πράξης, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν η δήλωση ή η πληρωμή, αφενός, πραγματοποιήθηκε για τους σκοπούς που προβλέπει ο προϋπολογισμός και ορίζει η σχετική νομοθεσία και, αφετέρου, υπολογίστηκε ορθά και σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές και κανονιστικές διατάξεις. Αυτό συνεπάγεται την παρακολούθηση της πορείας της πράξης από τους λογαριασμούς του προϋπολογισμού έως το επίπεδο του τελικού αποδέκτη (π.χ. γεωργού, διοργανωτή μαθημάτων κατάρτισης ή αναδόχου έργου στον τομέα της αναπτυξιακής βοήθειας) και τη διενέργεια ελεγκτικών δοκιμασιών συμμόρφωσης σε κάθε επίπεδο. Μια πράξη (σε οποιοδήποτε επίπεδο) που έχει υπολογιστεί εσφαλμένα ή δεν συμμορφώνεται με κανονιστική απαίτηση ή συμβατική διάταξη θεωρείται ότι περιέχει σφάλμα. 6. Όσον αφορά τα έσοδα, σημείο εκκίνησης του ελέγχου του Συνεδρίου σχετικά με τους ιδίους πόρους που βασίζονται στον φόρο προστιθέμενης αξίας και το ακαθάριστο εθνικό εισόδημα αποτελούν τα σχετικά μακροοικονομικά μεγέθη επί τη βάσει των οποίων υπολογίζονται οι ως άνω πόροι. Το Συνέδριο εξετάζει τα συστήματα ελέγχου που εφαρμόζει η Επιτροπή για την επεξεργασία αυτών των δεδομένων, φθάνοντας έως την είσπραξη των εισφορών των κρατών μελών και την καταχώρισή τους στους ενοποιημένους λογαριασμούς. Όσον αφορά τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους, το Συνέδριο εξετάζει τους λογαριασμούς των τελωνειακών αρχών και τη ροή των δασμών, φθάνοντας έως την είσπραξη των σχετικών ποσών από την Επιτροπή και την καταχώρισή τους στους λογαριασμούς. 7. Όσον αφορά τις δαπάνες, το Συνέδριο εξετάζει τις πληρωμές αφού πραγματοποιηθεί, καταχωριστεί και εγκριθεί η σχετική δαπάνη («πληρωμές που καταχωρίζονται ως δαπάνες»). Η εξέταση αυτή καλύπτει όλες τις κατηγορίες πληρωμών (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πραγματοποιούνται για την αγορά στοιχείων ενεργητικού), εκτός των προπληρωμών, κατά τη χρονική στιγμή της εκτέλεσής τους. Οι προπληρωμές εξετάζονται όταν ο τελικός αποδέκτης των κεφαλαίων της ΕΕ (π.χ. γεωργός, ερευνητικό ινστιτούτο, εταιρεία που εκτελεί έργα ή παρέχει υπηρεσίες μετά από δημόσιο διαγωνισμό) αιτιολογήσει την ορθή χρήση τους και η Επιτροπή (ή άλλο θεσμικό όργανο ή οργανισμός που διαχειρίζεται κεφάλαια της ΕΕ) συμφωνήσει ότι η τελική χρήση των κεφαλαίων αυτών είναι αιτιολογημένη και προβεί στην εκκαθάριση της προπληρωμής. 8. Το δείγμα ελέγχου του Συνεδρίου είναι σχεδιασμένο κατά τρόπον ώστε να παρέχει εκτίμηση του επιπέδου σφάλματος που περιέχει το σύνολο του πληθυσμού που υποβάλλεται σε έλεγχο. Το Συνέδριο δεν εξετάζει τις πράξεις που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο σε κάθε κράτος μέλος, δικαιούχο χώρα ή/και περιφέρεια. Τα παραδείγματα που περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση είναι ενδεικτικά και καταδεικνύουν τα σφάλματα που εντοπίζονται συνήθως. Η κατονομασία συγκεκριμένων κρατών μελών, δικαιούχων χωρών ή/και περιφερειών δεν σημαίνει ότι τα αναφερόμενα παραδείγματα δεν μπορούν να εμφανιστούν και σε άλλες περιπτώσεις. Τα ενδεικτικά παραδείγματα που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση δεν αποτελούν βάση για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τα αντίστοιχα κράτη μέλη, δικαιούχους χώρες ή/και περιφέρειες (2). Πώς το Συνέδριο αξιολογεί και παρουσιάζει τα αποτελέσματα των ελεγκτικών δοκιμασιών στις οποίες υποβάλλει τις πράξεις 9. Σφάλματα στις πράξεις εμφανίζονται για διάφορους λόγους και λαμβάνουν ποικίλες μορφές, ανάλογα με τη φύση της παράβασης και τον συγκεκριμένο κανόνα ή τη συγκεκριμένη συμβατική απαίτηση που παραβιάζεται. Μια μεμονωμένη πράξη μπορεί να περιέχει σφάλμα εν όλω ή εν μέρει. Τα σφάλματα που εντοπίζονται και διορθώνονται πριν από τους ελέγχους του Συνεδρίου και ανεξάρτητα από αυτούς δεν περιλαμβάνονται στον υπολογισμό και τη συχνότητα εμφάνισης των σφαλμάτων του πληθυσμού, αφού αυτά αποδεικνύουν ότι τα συστήματα ελέγχου λειτουργούν αποτελεσματικά. Το Συνέδριο χαρακτηρίζει ένα σφάλμα προσδιορίσιμο ή μη προσδιορίσιμο ποσοτικώς εκτιμώντας τον βαθμό κατά τον οποίο είναι δυνατό να μετρηθεί το τμήμα του ελεγχόμενου ποσού που περιέχει σφάλμα. 10. Πολλά σφάλματα εμφανίζονται κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας περί δημόσιων συμβάσεων. Προκειμένου να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση με τις βασικές αρχές του ανταγωνισμού που προβλέπει το δίκαιο της ΕΕ, οι σημαντικοί διαγωνισμοί πρέπει να δημοσιεύονται, οι προσφορές να αξιολογούνται βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων, οι συμβάσεις να μην κατακερματίζονται τεχνητά προς αποφυγή της υπέρβασης κάποιων ορίων κ.λπ. 11. Για τους σκοπούς του ελέγχου του, το Συνέδριο αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη μη τήρηση των απαιτήσεων της νομοθεσίας περί δημόσιων συμβάσεων, ήτοι: α) προσδιορίζει ποσοτικώς (προβαίνοντας, κατά περίπτωση, και σε αναγωγή στον συνολικό πληθυσμό) τον αντίκτυπο των σοβαρών παραβιάσεων των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων (3), θεωρώντας ότι ο αντίκτυπος αυτός επηρεάζει τη συνολική αξία της πληρωμής που σχετίζεται με τη σύμβαση (100 % προσδιορίσιμο ποσοτικώς σφάλμα (4))· β) δεν προσδιορίζει ποσοτικώς τα λιγότερο σοβαρά σφάλματα, τα οποία δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της διαδικασίας του διαγωνισμού (μη προσδιορίσιμα ποσοτικώς σφάλματα) (5). 12. Όταν λαμβάνονται αποφάσεις σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των περιπτώσεων πλημμελούς εφαρμογής των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων, ο τρόπος του ποσοτικού προσδιορισμού που εφαρμόζει το Συνέδριο μπορεί να διαφέρει από εκείνον της Επιτροπής ή των κρατών μελών. Εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος (πιθανότερο ποσοστό σφάλματος) 13. Βάσει των σφαλμάτων που έχει προσδιορίσει ποσοτικώς, το Συνέδριο εκτιμά το πιθανότερο ποσοστό σφάλματος (ΠΠΣ) σε κάθε ειδική εκτίμηση, καθώς και για το σύνολο των δαπανών του προϋπολογισμού. Το ΠΠΣ ως ποσοστό συνιστά στατιστική εκτίμηση του πιθανότερου ποσοστού σφάλματος (ήτοι των προσδιορίσιμων ποσοτικώς παραβιάσεων των εφαρμοστέων κανονισμών, κανόνων και όρων συμβάσεων και επιχορηγήσεων) (6) που χαρακτηρίζει τον συγκεκριμένο πληθυσμό. Το Συνέδριο εκτιμά επίσης το κατώτατο όριο σφάλματος (ΚΟΣ) και το ανώτατο όριο σφάλματος (ΑΟΣ) (βλέπε γραφική παράσταση κατωτέρω). 14. Το ποσοστό της σκιασμένης περιοχής κάτω από την καμπύλη δηλώνει την πιθανότητα το ποσοστό σφάλματος του πληθυσμού να βρίσκεται μεταξύ του ΚΟΣ και του ΑΟΣ. 15. Το Συνέδριο, κατά τον σχεδιασμό των ελεγκτικών εργασιών του, επιδιώκει την εφαρμογή διαδικασιών που καθιστούν δυνατή τη σύγκριση του εκτιμώμενου ποσοστού σφάλματος στον πληθυσμό με προβλεπόμενο όριο σημαντικότητας 2 %. Κατά την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του ελέγχου, το Συνέδριο έχει ως οδηγό αυτό το όριο και, κατά τη διατύπωση της ελεγκτικής γνώμης του, λαμβάνει υπόψη τη φύση και το πλαίσιο των σφαλμάτων, καθώς και τα ποσά που επηρεάζονται από αυτά. Συχνότητα εμφάνισης των σφαλμάτων 16. Το Συνέδριο εκφράζει τη συχνότητα εμφάνισης των σφαλμάτων ως ποσοστό των πράξεων του δείγματος που περιέχει προσδιορίσιμα ή μη προσδιορίσιμα ποσοτικώς σφάλματα. Πώς το Συνέδριο εξετάζει τα συστήματα ελέγχου και πώς παρουσιάζει τα σχετικά αποτελέσματα 17. Τα συστήματα ελέγχου καθιερώνονται από την Επιτροπή, άλλα θεσμικά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ, τις αρχές των κρατών μελών, τις δικαιούχους χώρες ή/και τις περιφέρειες με σκοπό τη διαχείριση των κινδύνων που επαπειλούν τον προϋπολογισμό, συμπεριλαμβανομένου αυτού που αφορά την κανονικότητα των πράξεων. Η εξέταση των συστημάτων ελέγχου είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τη διατύπωση συστάσεων βελτίωσης. 18. Σε κάθε ομάδα πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων, εφαρμόζονται πολλά επιμέρους συστήματα. Κάθε χρόνο, το Συνέδριο επιλέγει προς αξιολόγηση δείγμα των συστημάτων αυτών. Τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου παρουσιάζονται υπό μορφή πίνακα στο παράρτημα x.2 των κεφαλαίων 2 έως 9. Τα εξετασθέντα συστήματα κατατάσσονται ως αποτελεσματικά όσον αφορά τον περιορισμό του κινδύνου σφάλματος στις πράξεις, ως μερικώς αποτελεσματικά (όταν υπάρχουν ορισμένες αδυναμίες που επηρεάζουν τη λειτουργική αποτελεσματικότητα) ή ως μη αποτελεσματικά (όταν οι αδυναμίες είναι διάχυτες υπονομεύοντας, ως εκ τούτου, πλήρως τη λειτουργική αποτελεσματικότητα). Πώς το Συνέδριο καταλήγει στις γνώμες που διατυπώνει στη δήλωση αξιοπιστίας 19. Το Συνέδριο καταλήγει στη γνώμη του σχετικά με την κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι ενοποιημένοι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία παρατίθεται στη δήλωση αξιοπιστίας, βάσει του συνολικού ελεγκτικού έργου του, όπως αυτό περιγράφεται στα κεφάλαια 2 έως 9, της παρούσας έκθεσης, συμπεριλαμβανομένης εκτίμησης του διάχυτου χαρακτήρα των σφαλμάτων. Αυτό το ελεγκτικό έργο επιτρέπει στο Συνέδριο να αξιολογεί την παρεχόμενη διασφάλιση ότι τα σφάλματα που περιέχει ο πληθυσμός υπερβαίνουν τα όρια σημαντικότητας ή βρίσκονται εντός αυτών. Σύμφωνα με τη βέλτιστη δυνατή εκτίμηση του Συνεδρίου, το ποσοστό σφ