Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Μέθοδοι και μέσα για την ενίσχυση των δικτύων για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τα προγράμματα Ε& TΑ στην Ευρώπη και την αξιοποίησή τους»

(98/C 284/06)

Στις 29 Ιανουαρίου 1998, και σύμφωνα με το άρθρο 23, παράγραφος 3 του Εσωτερικού Κανονισμού της, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να προβεί στην κατάρτιση γνωμοδότησης με θέμα «Μέθοδοι και μέσα για την ενίσχυση των δικτύων για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τα προγράμματα Ε& TΑ στην Ευρώπη και την αξιοποίησή τους».

Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του ομόφωνα στις 17 Ιουνίου 1998, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Malosse.

Κατά την 356η σύνοδο ολομέλειας της 1ης και 2ας Ιουλίου 1998 (συνεδρίαση της 1ης Ιουλίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

Ι. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή

Έχοντας υπόψη:

Ι.1. τον επείγοντα χαρακτήρα της υιοθέτησης μίας διαρθρωτικής στρατηγικής ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας με στόχο την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης 7

Ι.2. τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν, στο πλαίσιο αυτό, τα δίκτυα ενημέρωσης και λήψης συνοδευτικών μέτρων προκειμένου να διασφαλισθεί η συμμετοχή των επιχειρήσεων και ιδιαίτερα των ΜΜΕ που διαθέτουν αναξιοποίητες δυνατότητες καινοτομίας (οι «πρωτοπόρες» επιχειρήσεις στα ερευνητικά προγράμματα) 7

Ι.3. τον καθοριστικής σημασίας ρόλο που διαδραματίζει ο μηχανισμός αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων και επαγρύπνησης στον τομέα της τεχνολογίας για την ευρύτερη διάδοση νέων τεχνολογιών κατάλληλα προσαρμοσμένων στις ανάγκες των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων 7

Ι.4. τις δυνατότητες που παρέχει το 5ο κοινοτικό πρόγραμμα-πλαίσιο Ε& ΤΑ για την αντιμετώπιση της πρόκλησης της ανταγωνιστικότητας και την υιοθέτηση ριζοσπαστικών προγραμμάτων που θα διαφοροποιούνται πλήρως, σύμφωνα με την επιθυμία τόσο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, από τα προγράμματα του παρελθόντος 7

Ι.5. τον αποσπασματικό χαρακτήρα των προσπαθειών που καταβάλλονται στον τομέα των δικτύων, τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο, οι οποίες κατά την άποψη της ΟΚΕ δεν μπορούν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην υλοποίηση της εν λόγω διαφοροποιημένης στρατηγικής,

Διατυπώνει προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή τις ακόλουθες συστάσεις με την μορφή γνωμοδότησης πρωτοβουλίας:

Σύσταση αριθ. 1

Η ΟΚΕ ζητεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να προβούν, στο πλαίσιο μιας ανακοίνωσης που θα καταρτίσουν, στον καθορισμό μιας συνολικής στρατηγικής με αντικείμενο τα δίκτυα ενημέρωσης, λήψης συνοδευτικών μέτρων και αξιοποίησης στον τομέα της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας.

Η εν λόγω στρατηγική θα πρέπει να συμβάλλει στον εξορθολογισμό των υφιστάμενων μηχανισμών και να ενοποιεί τις διάφορες σχετικές ευρωπαϊκές πολιτικές: πρόγραμμα δράσης για την καινοτομία, 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο Ε& ΤΑ, οικονομική και κοινωνική συνοχή, εκπαιδευτικά προγράμματα και προγράμματα κατάρτισης, πολιτική για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, διεύρυνση και εξωτερική πολιτική.

Σύσταση αριθ. 2

Στο πλαίσιο της εν λόγω συνολικής στρατηγικής η ΟΚΕ συνιστά να τεθούν τα υφιστάμενα μέσα (5ο πρόγραμμα-πλαίσιο Ε& ΤΑ, Διαρθρωτικά Ταμεία, εκπαιδευτικά προγράμματα και προγράμματα κατάρτισης, πρόγραμμα για τις ΜΜΕ) στη διάθεση των εξειδικευμένων δικτύων υποστήριξης για τη μεγαλύτερη εφαρμογή της αρχής της διαμεσολάβησης.

Μέσω των εν λόγω δικτύων διαμεσολάβησης επιδιώκεται η ενθάρρυνση της σύναψης στρατηγικών συμμαχιών μεταξύ των επιχειρήσεων, η ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των επιχειρήσεων, των ερευνητικών κέντρων και των πανεπιστημίων, η επαγρύπνηση στον τεχνολογικό τομέα και η επιλογή των οικονομικά προσφορότερων λύσεων, η προετοιμασία του σχεδίου (νομική, χρηματοοικονομική...).

Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η 3η οριζόντια δράση του μελλοντικού 5ου προγράμματος-πλαίσιο Ε& ΤΑ («προώθηση της καινοτομίας και ενθάρρυνση της συμμετοχής των ΜΜΕ») θα πρέπει να επικεντρωθεί στην επίτευξη του εν λόγω στόχου.

Σύσταση αριθ. 3

Όσον αφορά τα κοινοτικά δίκτυα τόσο ενημέρωσης/λήψης συνοδευτικών μέτρων όσο και αξιοποίησης, η ΟΚΕ ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει την ύπαρξη όσο το δυνατόν μεγαλύτερου συντονισμού με στόχο την εξασφάλιση της απαραίτητης συμπληρωματικότητας.

Η Επιτροπή θα πρέπει να ενσωματώσει τα εν λόγω δίκτυα σε ένα ευρύτερο μηχανισμό υποστήριξης της διαμεσολάβησης και να προσαρμόσει τη λειτουργία τους αποκλειστικά στις ανάγκες των χρηστών και όχι να τα χρησιμοποιεί για την προώθηση των πολιτικών της.

Σύσταση αριθ. 4

Η ΟΚΕ προτείνει τη σύσταση μίας «ομάδας χρηστών» των κοινοτικών δικτύων στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι των χρηστών: των επιχειρήσεων, των ερευνητικών κέντρων, των πανεπιστημίων, των οργανισμών υποστήριξης. Η εν λόγω ομάδα θα μπορούσε να συνεργασθεί με την ΟΚΕ για την καλύτερη διεκπεραίωση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης, αξιολόγησης και διατύπωσης παρατηρήσεων.

Σύσταση αριθ. 5

Για τη διασφάλιση πραγματικής συνοχής, η ΟΚΕ προτείνει την πραγματοποίηση, μέσω τηλεματικής, μίας «εικονικής» διάσκεψης των κοινοτικών, εθνικών ή διακυβερνητικών δικτύων (EYREKA, OCDE ...), στην οποία θα συμμετέχουν και οι «πυρήνες καινοτομίας» που προβλέπονται από τα ειδικά προγράμματα του 5ου προγράμματος-πλαίσιο Ε& ΤΑ.

Η κατάρτιση ενός «πίνακα αναφοράς» για τις εθνικές, κοινοτικές και διακυβερνητικές δράσεις θα επέτρεπε την καλύτερη καθοδήγηση των αρμόδιων ερευνητικών αρχών για τον καλύτερο συντονισμό που είναι απαραίτητος.

Σύσταση αριθ. 6

Προκειμένου να διασφαλισθεί η ύπαρξη διαφάνειας και σαφήνειας για τα ενδιαφερόμενα μέρη (επιχειρήσεις, ερευνητές, πανεπιστήμια, ιδρυτές επιχειρήσεων ...), η ΟΚΕ προτείνει να ανατεθεί η αποστολή προσανατολισμού των εξειδικευμένων δικτύων, συμπεριλαμβανομένων των κοινοτικών δικτύων, στα Ευρωπαϊκά Κέντρα Πληροφόρησης (Euro-info-centres). Στη περίπτωση αυτή θα διασφαλισθεί, επί τόπου και κατά αποκεντρωμένο τρόπο, μια πρώτη επαφή προσανατολισμού των ενδιαφερομένων με τα πλέον κατάλληλα δίκτυα ενημέρωσης, λήψης συνοδευτικών μέτρων και αξιοποίησης.

Σύσταση αριθ. 7

Η ΟΚΕ συνιστά την άμεση επέκταση του πεδίου εφαρμογής της προτεινόμενης στρατηγικής προκειμένου να συμπεριληφθούν σε αυτό όλες οι υποψήφιες για ένταξη χώρες στο πλαίσιο της προενταξιακής στρατηγικής.

Η ΟΚΕ υπογραμμίζει επίσης το ενδιαφέρον που παρουσιάζει το ενδεχόμενο της υιοθέτησης μίας στρατηγικής για τη σύναψη προνομιακής εταιρικής σχέσης με τις χώρες του ευρωμεσογειακού χώρου, τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες και τις χώρες που έχουν υπογράψει τη Σύμβαση του Λομέ, μέσω των κατάλληλων μηχανισμών.

Η ΟΚΕ συνιστά τέλος να καταβληθούν προσπάθειες για την ύπαρξη συνεργιών με τους ανεπτυγμένους διεθνείς εταίρους της ΕΕ προς το αμοιβαίο συμφέρον.

1. Εισαγωγή

1.1. Η παρούσα γνωμοδότηση πρωτοβουλίας αποτελεί συνέχεια των πρόσφατων γνωμοδοτήσεων της ΟΚΕ για την έρευνα και ιδιαίτερα της γνωμοδότησης με θέμα «Προς το 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο - Στόχοι και τεχνολογική ανάπτυξη» () και της γνωμοδότησης πρωτοβουλίας με θέμα «Επιπτώσεις που έχει για τις ΜΜΕ η σταθερή και εκτεταμένη μείωση των πόρων που διατίθενται για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη στην ΕΕ τόσο σε κοινοτική όσο και σε εθνική κλίμακα» ().

1.2. Στις εν λόγω γνωμοδοτήσεις της η ΟΚΕ διαπίστωνε την πολύ περιορισμένη βιομηχανική επιρροή που ασκούν οι κοινοτικές δράσεις Ε& ΤΑ, ιδιαίτερα όσον αφορά τις ΜΜΕ, που αποτελούν το 99,8 % των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Με την εν λόγω διαπίστωση συμφωνούν τόσο οι διάφορες οργανώσεις όσο και τα θεσμικά όργανα, όπως η Συμβουλευτική Επιτροπή για την Τεχνική και Επιστημονική έρευνα (CREST) της Κοινότητας η οποία με την ευκαιρία της προετοιμασίας του 5ου προγράμματος-πλαίσιο Ε& ΤΑ υιοθέτησε μία έκθεση σχετικά με τη συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις δραστηριότητες Ε& ΤΑ. H CREST επισήμανε, κυρίως, στο πλαίσιο των συστάσεων που διετύπωσε, το ζήτημα της πρόσβασης στις πληροφορίες.

1.3. Στο πλαίσιο της γνωμοδότησης για το 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο η ΟΚΕ επεσήμαινε () «τη σκοπιμότητα της άμεσης συμμετοχής των φορέων της έρευνας και των τελικών χρηστών, και ιδιαίτερα των διαφόρων μορφών ΜΜΕ, σε τομείς που κυμαίνονται από την κατάρτιση του προγράμματος-πλαίσιο Ε& ΤΑ έως την καινοτόμο εφαρμογή των αποτελεσμάτων της έρευνας».

1.4. Στη γνωμοδότηση για τις ΜΜΕ και την Ε& ΤΑ () η ΟΚΕ προέβαινε στη διάκριση των ΜΜΕ σε τρεις κατηγορίες (στις επιχειρήσεις που «απλώς χρησιμοποιούν» τη τεχνολογία, στις «πρωτοπόρες» επιχειρήσεις, δηλαδή στις επιχειρήσεις που διαθέτουν αναξιοποίητο δυναμικό στον τομέα της καινοτομίας, και τέλος στις «ΜΜΕ υψηλής τεχνολογίας») και διετύπωνε τη σύσταση να επικεντρωθεί η κοινοτική δράση στις «πρωτοπόρες» επιχειρήσεις ή «επιχειρήσεις που ακολουθούν τις εξελίξεις της τεχνολογίας», ο αριθμός των οποίων υπολογίζεται ότι κυμαίνεται από 1 έως 1,5 εκατομμύριο στην ΕΕ.

1.5. Η παρούσα γνωμοδότηση εντάσσεται στο πλαίσιο της προετοιμασίας του 5ου κοινοτικού προγράμματος-πλαίσιο. Εντούτοις, προκειμένου να υπάρξει μεγαλύτερη συνοχή, η ΟΚΕ διεύρυνε, εκουσίως, το πεδίο της ανάλυσής της περιλαμβάνοντας σε αυτή και το σύνολο των άλλων κοινοτικών πολιτικών και προγραμμάτων που σχετίζονται με τις έννοιες και τις διαδικασίες της καινοτομίας. Προς το σκοπό αυτό, έλαβε υπόψη τις επιχειρήσεις σε συνάρτηση με την ικανότητά τους να διασφαλίσουν την ανάπτυξή τους, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Η ΟΚΕ σκοπεύει να προβεί στην κατάρτιση συνεκτικών προτάσεων σε σχέση με τους υφιστάμενους περιφερειακούς, εθνικούς και διακυβερνητικούς μηχανισμούς τύπου Eureka.

2. Οι στόχοι της γνωμοδότησης πρωτοβουλίας

2.1. Κύριος στόχος της παρούσας γνωμοδότησης πρωτοβουλίας είναι ο προσδιορισμός αξόνων δράσης και η διατύπωση συγκεκριμένων προτάσεων προσανατολισμού των κοινοτικών παρεμβάσεων και καθορισμού των προϋποθέσεων πραγματοποίησης τους. Η ΕΕ ετοιμάζεται να υιοθετήσει το 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο το οποίο διαφέρει σημαντικά από τα προηγούμενα ως προς το ότι φιλοδοξεί, μέσω της εισαγωγής της έννοιας των βασικών δράσεων, να επηρεάσει πραγματικά το βαθμό ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Η πρωτοβουλία της ΟΚΕ αποσκοπεί στην προώθηση δύο σημαντικών πτυχών του εν λόγω ζητήματος, που έχουν καθοριστική σημασία για την επιτυχή εφαρμογή της εν λόγω στρατηγικής:

2.1.1. Τα μέσα διασφάλισης, μέσω της ενημέρωσης και της παροχής βοήθειας, της ουσιαστικής συμμετοχής των επιχειρήσεων και ιδιαίτερα των ΜΜΕ στις ερευνητικές δράσεις 7

2.1.2. Την αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων από τους δυνητικούς χρήστες, δηλαδή τις επιχειρήσεις.

2.2. Στο πλαίσιο της παρούσας γνωμοδότησης θα πρέπει να τονισθεί η διπλή ανάγκη σαφούς διάκρισης των ιδιαίτερων λειτουργιών της πληροφόρησης και της αξιοποίησης και διασφάλισης, ταυτόχρονα, της επιχειρησιακής συμπληρωματικότητας και σύνδεσής τους. Πράγματι, η σχέση που συνδέει τις διαδικασίες ενημέρωσης και αξιοποίησης, καθ'όλη τη διάρκεια της πορείας από το ερευνητικό εργαστήριο έως τη βιομηχανική εφαρμογή μιας καινοτομίας, δεν είναι γραμμική. Αντίθετα, η σχέση αυτή χαρακτηρίζεται από μία σειρά αλληλεπιδράσεων.

2.2.1. Η διαδικασία της ενημέρωσης για τα εφαρμοζόμενα προγράμματα Ε& ΤΑ έχει, ταυτόχρονα, σαν βασικό προσανατολισμό τόσο τον προσδιορισμό ενδεχομένων παραγόντων προώθησης δράσεων Ε& ΤΑ όσο και την ευαισθητοποίηση ως προς τις δυνατότητες καινοτομίας, μεταφοράς τεχνολογίας και αξιοποίησης. Περιλαμβάνει, ταυτόχρονα, στοιχεία τόσο διαφορετικά όσο και συμπληρωματικά: παρακολούθηση, κατάρτιση, παροχή συμβουλών, διεξαγωγή ακροάσεων και ανάλυση των υφιστάμενων αναγκών - για την αποτελεσματική αξιοποίηση των εν λόγω στοιχείων απαιτείται η ύπαρξη συνεχούς ροής ανταλλαγών.

2.2.2. Η διαδικασία της αξιοποίησης, δεδομένου ότι κύριο χαρακτηριστικό της είναι η εισαγωγή επιστημονικών στοιχείων σε μηχανισμούς που δεν είναι ακόμη κατάλληλα προετοιμασμένοι για την ενσωμάτωσή τους, ιδιαίτερα όσον αφορά τις ΜΜΕ, θα πρέπει να θεωρηθεί ως ένα σύστημα που περιλαμβάνει όχι μόνο μία διαδικασία καινοτομίας και μεταφοράς αλλά και άλλα στοιχεία όπως η νοοτροπία της καινοτομίας, ο προσδιορισμός των αναγκών και των δυνατοτήτων καινοτομίας, η τεχνολογική προσαρμογή, η μεταφορά αρμοδιοτήτων και τεχνογνωσίας, η κατάρτιση επιχειρηματικών προγραμμάτων και η εκπόνηση εμπορικών μελετών.

2.3. Παρά την ανάληψη ορισμένων αξιέπαινων, αλλά διεσπαρμένων μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πρωτοβουλιών («Σημεία επαφής» του δικτύου Craft, Κέντρα αναμετάδοσης της καινοτομίας, δίκτυο Cordis, Ευρωπαϊκά Κέντρα Πληροφόρησης, Περιφερειακές στρατηγικές καινοτομίας, ενώσεις πανεπιστημίων και επιχειρήσεων ...), ο βαθμός βιομηχανικής επιρροής της Ε& ΤΑ στην Ευρώπη δεν ανταποκρίνεται στις υφιστάμενες προσδοκίες. Για το λόγο αυτό πραγματοποιήθηκε «ακρόαση» των εν λόγω δικτύων εκ μέρους της ομάδας μελέτης της ΟΚΕ. Η εν λόγω ακρόαση κατέδειξε ότι κάθε ένα από τα δίκτυα αυτά βασίζεται σε μία τόσο ιδιαίτερη όσο και διαφορετική προσέγγιση και επιλογή αντικειμένου ενδιαφέροντος, γεγονός πλήρως θεμιτό, όπως: η μεγαλύτερη συμμετοχή των ΜΜΕ στα κοινοτικά προγράμματα Ε& ΤΑ, η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου διαρθρώσεων για την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων, η γενικότερη ενημέρωση των ΜΜΕ σχετικά με τα ευρωπαϊκά θέματα, η ενίσχυση των περιφερειακών στρατηγικών καινοτομίας με στόχο την οικονομική και κοινωνική συνοχή της Ένωσης και η ενίσχυση των δεσμών της έρευνας και των επιχειρήσεων μέσω της κατάρτισης. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει πάντα σαφής διαχωρισμός των δραστηριοτήτων ενημέρωσης και παροχής βοήθειας και των δραστηριοτήτων αξιοποίησης. Γενικά εμφανίζονται προβλήματα συνοχής, σαφήνειας, συντονισμού και αποτελεσματικότητας. Στο πλαίσιο της προσπάθειας για τη συνολική αντιμετώπιση του προβλήματος της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, μέσω της παροχής ειδικής και προσαρμοσμένης στις ανάγκες βοήθειας, οι συστάσεις που διατυπώνει η ΟΚΕ έχουν ως στόχο να συμβάλουν στην πλήρη διαφοροποίηση του 5ου πρόγραμμα-πλαίσιο Ε& ΤΑ από το 4ο αντίστοιχο πρόγραμμα.

2.4. Λαμβανομένου υπόψη ότι η κοινοτική έρευνα δεν αντιπροσωπεύει παρά το 4 % της συνολικής ερευνητικής δραστηριότητας που λαμβάνει χώρα στο εσωτερικό της ΕΕ, θα πρέπει να εξετασθεί διεξοδικά το ζήτημα της συμπληρωματικότητας ή των λόγων που οδηγούν στην απουσία συμπληρωματικότητας μεταξύ των ευρωπαϊκών και των εθνικών και τοπικών δράσεων. Στο σημείο αυτό η ΟΚΕ υπενθυμίζει τις παρατηρήσεις και τις συστάσεις που διετύπωσε στις γνωμοδοτήσεις που κατήρτισε για το 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο Ε& ΤΑ (), ιδιαίτερα όσον αφορά τον «πίνακα αναφοράς» που θα επιτρέψει τη σύγκριση και την παρακολούθηση της προόδου των εθνικών, ευρωπαϊκών και διακυβερνητικών προγραμμάτων, κατά τομέα δράσης.

3. Ενίσχυση της συνοχής και της ενοποίησης

3.1. Οποιαδήποτε προσέγγιση υιοθετηθεί θα πρέπει να αποσκοπεί στην καταπολέμηση της συνεχιζόμενης απομόνωσης των διαφόρων δικτύων υποστήριξης της καινοτομίας στην Ευρώπη, ανεξάρτητα από την αιτία στην οποία οφείλεται (κοινοτική, διακυβερνητική, εθνική, περιφερειακή, ιδιωτική). Η προσπάθεια ενίσχυσης της συνοχής τόσο στο πλαίσιο του 5ου προγράμματος-πλαίσιο Ε& ΤΑ όσο και στο πλαίσιο των υπολοίπων κοινοτικών δράσεων που ενθαρρύνουν την καινοτομία ή των εθνικών προγραμμάτων, θα πρέπει να περιλαμβάνει κυρίως συγκεκριμένες προτάσεις ως προς τους μηχανισμούς και τα μέσα.

3.2. Εκτός όμως από το ζήτημα της συνοχής, κάθε μία από τις προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να διασφαλίζει την κατάλληλη ενσωμάτωση των διαφόρων στόχων που μπορούν να επιτευχθούν στο πλαίσιο των σχετικών δράσεων, και κυρίως να επιδιώκει την προώθηση της ανταγωνιστικότητας και την ενσωμάτωση των στόχων της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής και της απασχόλησης, να λαμβάνει υπόψη τον στρατηγικό ρόλο των ΜΜΕ και των ιδιαίτερων αναγκών τους, να επιδιώκει συστηματικά την συμπληρωματικότητα και τις συνεργίες μεταξύ των δικτύων και των διαφόρων μορφών επιχειρήσεων: τη δημιουργία από τις μεγάλες επιχειρήσεις θυγατρικών επιχειρήσεων, τη δημιουργία νέων σχέσεων μεταξύ των μεγάλων επιχειρήσεων και των ΜΜΕ, την εισαγωγή της έννοιας της «ομαδοποίησης» (δημιουργία ομάδων επιχειρήσεων). Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία της εν λόγω στρατηγικής ενοποίησης αποτελεί η δημιουργία ενός πλαισίου που να ευνοεί τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των διαφόρων ενδιαφερόμενων παραγόντων: βιομηχανικών κύκλων, επαγγελματικών οργανώσεων, επαγγελματικών, βιομηχανικών και εμπορικών επιμελητηρίων, Πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, περιφερειακών διοικήσεων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και ιδρυμάτων κατάρτισης, εταιρειών χρηματοδότησης της καινοτομίας ...

3.3. Αφού αξιολογηθεί και προσδιοριστεί το πρόβλημα, τόσο σε εθνική όσο και σε κοινοτική κλίμακα, θα μπορούσε να ακολουθήσει, εντός ενός ενοποιημένου και συνεκτικού πλαισίου, η επεξεργασία προτάσεων, βάσει ορισμένων προτεραιοτήτων που θα τεθούν:

3.3.1. Να αυξηθεί η απήχηση των δικτύων ενημέρωσης για τις δράσεις της Κοινότητας στο χώρο της Ε& ΤΑ, και να δοθεί προτεραιότητα στις «πρωτοπόρες» επιχειρήσεις, οι δυνατότητες των οποίων δεν έχουν προσδιορισθεί και ενημερωθεί πλήρως, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συμμετοχή τους στην υλοποίηση των εν λόγω προγραμμάτων.

3.3.2. Να επαναπροσδιορισθούν οι λειτουργίες των δραστηριοτήτων αξιοποίησης, ιδιαιτέρως από την άποψη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ώστε να τονισθεί ότι οι εν λόγω δραστηριότητες αποτελούν μία συνεχή και πολύπλοκη διαδικασία μεταφοράς αρμοδιοτήτων και τεχνογνωσίας, πράγμα για το οποίο απαιτείται η παροχή κατάρτισης και συμβουλών.

3.3.3. Να δημιουργηθεί ένα κατάλληλο πλαίσιο για την άρση των στεγανών που υφίστανται μεταξύ δικτύων υποστήριξης της καινοτομίας, ώστε να επιτραπεί στα δίκτυα αυτά να προσλάβουν έναν πραγματικά ευρωπαϊκό χαρακτήρα.

3.3.4. Να ληφθούν υπόψη οι καινοτομίες του 5ου προγράμματος-πλαίσιο Ε& ΤΑ:

3.3.4.1. Η θεματική προσέγγιση του 5ου προγράμματος-πλαίσιο είναι ιδιαίτερα φιλόδοξη δεδομένου ότι συνδυάζει την καινοτόμο ιδέα της ανάληψης βασικών δράσεων και την κλασσική προσέγγιση της υιοθέτησης ειδικών προγραμμάτων. Επίσης περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα μέσων για την εφαρμογή τους: 11 τουλάχιστον προτάσεις για την ανάληψη στρατηγικών δράσεων σχετικά με την 25 σειρών παράγραφο «για την ενθάρρυνση της συμμετοχής των ΜΜΕ της 3ης δράσης» και «για την προώθηση της καινοτομίας και της συμμετοχής των ΜΜΕ». Εάν δεν αναληφθεί συμπληρωματική προσπάθεια ενημέρωσης, υπάρχει ο κίνδυνος της παραίτησης από την προσπάθεια συμμετοχής σε αυτό ή της αδιαφορίας των λιγότερο προετοιμασμένων επιχειρήσεων και ιδιαίτερα των «πρωτοπόρων» ΜΜΕ.

3.3.4.2. Μία άλλη καινοτομία που εισάγει το 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο Ε& ΤΑ κατά την άποψη της ΟΚΕ έγκειται στην υποχρέωση που επιβάλλεται σε κάθε φορέα προώθησης να καταρτίσει ένα «πρόγραμμα τεχνολογικής εφαρμογής». Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το εν λόγω μέτρο, στην περίπτωση που καταστεί δυνατή η αποτελεσματική χρησιμοποίηση των προγραμμάτων ως ευέλικτων μηχανισμών παρακολούθησης για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των πραγματοποιούμενων εργασιών και ως μέσων υποστήριξης για τη διευκόλυνση των συνθηκών εκμετάλλευσης σε βιομηχανικό επίπεδο και για την αναζήτηση χρηματοοικονομικών μέσων ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό ο συνοδευτικός ρόλος των δικτύων αξιοποίησης είναι ιδιαίτερα σημαντικός για την αποτελεσματική εφαρμογή των προγραμμάτων.

4. Εννοιολογικές προτάσεις

4.1. Οι επιχειρήσεις και ιδιαίτερα οι «πρωτοπόρες» ΜΜΕ έχουν συγκεκριμένες ανάγκες για τις οποίες απαιτείται η παροχή συμπληρωματικής τεχνικής υποστήριξης και ειδικών υπηρεσιών στους ακόλουθους τομείς:

4.1.1. Ενημέρωση - λήψη συνοδευτικών μέτρων - κατάρτιση: τόσο όσον αφορά τα προγράμματα Ε& ΤΑ όσο και τις διάφορες τεχνολογίες (προϊόντα, αγορές).

4.1.2. Παροχή συμβουλών σχετικά με την τεχνική και νομική σκοπιμότητα των καινοτομιών, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας.

4.1.3. Ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογικών προγραμμάτων: καταγραφή, οικονομική και τεχνολογική σκοπιμότητα, αξιολόγηση και πιστοποίηση των προγραμμάτων, επιστημονικές και τεχνικές συνεργασίες.

4.1.4. Κατάρτιση και τεχνικές ανάπτυξης ευρωπαϊκών προγραμμάτων.

4.1.5. Παρακολούθηση και λήψη συνοδευτικών μέτρων στον τομέα της τεχνολογικής εφαρμογής: κατάρτιση, αξιολόγηση, υλοποίηση πρωτοτύπων, παροχή συμβουλών για την παραχώρηση της εκμετάλλευσης προς τρίτους...

4.1.6. Παρακολούθηση και λήψη συνοδευτικών μέτρων στον οικονομικό και εμπορικό τομέα: ερευνητικές μελέτες, είσοδος του προϊόντος στην αγορά, εμπορική προώθηση, ευρωπαϊκή ανάπτυξη, οικονομικός χειρισμός των προγραμμάτων.

4.2. Όλες αυτές οι συνοδευτικές δράσεις καθώς και οι δράσεις παροχής υποστήριξης και συμβουλών και παρακολούθησης θα πρέπει, σαφώς, να ενθαρρύνουν την ανάληψη δυναμικών προσπαθειών, μέσω της καλλιέργειας του επιχειρηματικού πνεύματος για τον περιορισμό στο ελάχιστο των πιθανών κινδύνων και τη μεγιστοποίηση των παρεχόμενων ευκαιριών.

5. Επιχειρησιακές προτάσεις

5.1. Για να αντιμετωπισθούν οι προκλήσεις που θέτει το 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο (ανάληψη βασικών δράσεων, προγράμματα τεχνολογικής ανάπτυξης...), να διασφαλισθεί η ύπαρξη της αναγκαίας συνοχής των μηχανισμών και να επιτευχθεί η ενοποίηση των στόχων και των πολιτικών, η Επιτροπή θα πρέπει να προβεί στην εφαρμογή μίας συνολικής, συνεκτικής και ολοκληρωμένης στρατηγικής που να διασφαλίζει τη συμπληρωματικότητα και την ύπαρξη συνεργιών μεταξύ των δράσεων ενημέρωσης και λήψης συνοδευτικών μέτρων και του μηχανισμού αξιοποίησης.

5.2. Σύμφωνα με την ΟΚΕ η εν λόγω στρατηγική θα πρέπει να επιδιώκει την επίτευξη των ακόλουθων στόχων:

- την προώθηση και αποστεγανοποίηση των εξειδικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης 7

- τη δημιουργία πυρήνων προσανατολισμού 7

- τη δημιουργία των κατάλληλων μηχανισμών σε κοινοτικό επίπεδο προκειμένου να διασφαλισθεί η εφαρμογή της εν λόγω στρατηγικής συνοχής και ενοποίησης 7

- τη διασφάλιση της συνοχής και εκτός της ΕΕ.

6. Προώθηση και αποστεγανοποίηση των εξειδικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης

6.1. Αφορά την εφαρμογή της αρχής της διαμεσολάβησης, δηλαδή τη διασφάλιση, μέσω υπηρεσιών εξωτερικής υποστήριξης, ιδιωτικών ή δημόσιων, ή μέσω εσωτερικών διαδικασιών, της παροχής υποστήριξης και συμβουλών προς τις επιχειρήσεις και τους ερευνητικούς οργανισμούς για τη μεταφορά τεχνολογιών, τη βελτίωση των διεπιχειρησιακών σχέσεων, τη δημιουργία από τις μεγάλες επιχειρήσεις θυγατρικών επιχειρήσεων, την προώθηση των στρατηγικών συμμαχιών και της ομαδοποίησης επιχειρήσεων, την προώθηση των σχέσεων μεταξύ επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων.

Θα πρέπει να προβλεφθεί η θέσπιση μέσων για την ενίσχυση της δραστηριότητας των εν λόγω υπηρεσιών, μέσω του συνδυασμού των περιφερειακών, εθνικών και κοινοτικών παρεμβάσεων, καθώς και των μέσων που διαθέτει τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός τομέας. Η συμβολή της ΕΕ μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική ιδιαίτερα μέσω των ακολούθων δράσεων:

6.1.1. Καταγραφή των βέλτιστων πρακτικών που εφαρμόζονται σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο (τόσο στην Ευρώπη όσο και εκτός αυτής) και εφαρμογή, με βάση την καταγραφή αυτή, προτύπων δράσεων που θα αποτελούν το σημείο αναφοράς.

6.1.2. Επιλεξιμότητα των οργανισμών υποστήριξης (επαγγελματικές οργανώσεις, επιμελητήρια, τεχνικά κέντρα), στο πλευρό των επιχειρήσεων, στις έμμεσες δράσεις Ε& ΤΑ του 5ου προγράμματος-πλαίσιο, ώστε να τους ανατεθούν ειδικά καθήκοντα προσδιορισμού των δυνατοτήτων καινοτομίας των ΜΜΕ και των βιοτεχνικών επιχειρήσεων, και υλοποίησης συλλογικών δράσεων όπως: η συμμετοχή σε δράσεις Ε& ΤΑ, δοκιμαστικές δράσεις μεταφοράς ή προσαρμογής των νέων τεχνολογιών σε ένα συγκεκριμένο τομέα.

6.1.3. Υποστήριξη των περιφερειακών στρατηγικών καινοτομίας (RIS), μέσω της διασφάλισης της πλήρους ενσωμάτωσής τους στους στόχους του 5ου προγράμματος-πλαίσιο και της ενίσχυσής τους, μέσω των παρεμβάσεων των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών Ταμείων, στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και περιφέρειες καθώς και στις υποψήφιες χώρες μέσω των μηχανισμών ανάπτυξης των εταιρικών σχέσεων για την ένταξη των εν λόγω χωρών. Αλλά αυτές οι περιφερειακές στρατηγικές καινοτομίας θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη μία διαπεριφερειακή διάσταση και όχι μόνο μία εθνική διάσταση.

6.1.4. Μεγαλύτερη ενθάρρυνση των στρατηγικών συμμαχιών μεταξύ των επιχειρήσεων, μέσω της ενσωμάτωσης ορισμένων υφιστάμενων μηχανισμών (BC-NET, Interprise) στις βασικές θεματικές δράσεις του 5ου προγράμματος-πλαίσιο και, ενδεχομένως, της παροχής της δυνατότητας πρόσβασης στο χρηματοδοτικό μέσο Joint European Ventures για την υποστήριξη των συνεπιχειρήσεων.

6.1.5. Μεγαλύτερη υποστήριξη των συμβατικών σχέσεων μεταξύ των πανεπιστημίων, της έρευνας, των κέντρων κατάρτισης και των επιχειρήσεων με στόχο την ανάπτυξη, μέσω της σύναψης εταιρικών σχέσεων στον τομέα της γνώσης, μιας νέας αντίληψης για την καινοτομία, τις συμμαχίες και τη μεταφορά τεχνογνωσίας.

6.1.6. Αποστεγανοποίηση και ενίσχυση των μηχανισμών τεχνολογικής επαγρύπνησης, τομεακών ή οριζόντιων, οι οποίοι σήμερα είναι ανεπαρκώς ανεπτυγμένοι και έχουν κυρίως εθνικό χαρακτήρα, προκειμένου να διασφαλισθεί, με χαμηλότερο κόστος, η θέση στη διάθεση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων ενός συνεκτικού οικονομικού μηχανισμού ικανού να εντοπίζει ταχύτατα τις προσαρμόσιμες τεχνολογίες.

6.2. Κατά συνέπεια η ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίσει την ενοποίηση των δικτύων της (Κέντρα αναμετάδοσης της καινοτομίας, «Σημεία επαφής» του δικτύου Craft) με τον εν λόγω μηχανισμό διαμεσολάβησης. Τα κοινοτικά δίκτυα θα πρέπει να ενσωματωθούν στους υφιστάμενους οργανισμούς, που είναι τόσο γνωστοί όσο και αποδεκτοί από τους δυνητικούς χρήστες. Τα εν λόγω δίκτυα δεν μπορούν να έχουν παρά συμπληρωματικό χαρακτήρα και να επιδιώκουν την ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων για την επίτευξη σαφώς καθορισμένων στόχων προκειμένου να αποφευχθεί οιαδήποτε αλληλεπικάλυψη και κατακερματισμός. Επίσης, η ΕΕ θα πρέπει να υποστηρίξει την εφαρμογή της αρχής των δικτύων διαμεσολάβησης, να διασφαλίσει την εξάλειψη των στεγανών στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων του 5ου προγράμματος-πλαισίο Ε& ΤΑ, και να αποφύγει την αποκλειστική σύνδεσή τους με τα κοινοτικά προγράμματα.

7. Δημιουργία πυρήνων προσανατολισμού

7.1. Μία πρώτη γενική εξέταση των υφιστάμενων κοινοτικών και εθνικών μέτρων για την προώθηση της πληροφόρησης και την αξιοποίηση καταδεικνύει τον ιδιαίτερα υψηλό αριθμό πρωτοβουλιών, δικτύων και προγραμμάτων στο πλαίσιο των οποίων λειτουργεί ένα ευρύτατο φάσμα φορέων. Σημαντικός αριθμός δημόσιων οργανισμών, ενώσεων, συμβουλευτικών εταιρειών ή εταιρειών αξιοποίησης, βασίζεται στις διάφορες αυτές εξειδικευμένες υπηρεσίες. Η εν λόγω πολυμορφία αποτελεί ένα ιδιαίτερα θετικό στοιχείο, το οποίο, στην περίπτωση που υπάρξει στεγανοποίηση των δραστηριοτήτων, είναι δυνατόν να μετατραπεί ταχύτατα σε αρνητικό οδηγώντας σε σπατάλες και δημιουργώντας σύγχυση και αναποτελεσματικότητα. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να προτιμηθεί η λύση της αναζήτησης καλύτερων συνεργιών μεταξύ των υφιστάμενων μηχανισμών από τη λύση της δημιουργίας ενός ακόμη δικτύου που θα προστεθεί στα ήδη υπάρχοντα.

7.2. Προκειμένου να ενισχυθεί η παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών, που τόσο χρειάζονται οι επιχειρήσεις, θα πρέπει να τεθεί ως στόχος άμεσης προτεραιότητας η αποστεγανοποίηση των διαφόρων δικτύων. Δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να δημιουργηθούν νέες διαρθρώσεις που θα αναλάβουν το έργο της παροχής ολόκληρου του φάσματος υπηρεσιών. Αντίθετα θα πρέπει να υποστηριχθούν οι υφιστάμενες τοπικές οργανώσεις ώστε να τους ανατεθεί το έργο της προώθησης των δικτύων, του προσδιορισμού και της υποστήριξης των εξειδικευμένων υπηρεσιών, προκειμένου να καταστεί δυνατή η εκ μέρους τους οργάνωση των πόρων και ο συντονισμός της παροχής πληροφοριών στις ΜΜΕ. Οι εν λόγω οργανώσεις θα διαδραματίζουν, κατά συνέπεια, τόσο ρόλο «first-stop-shop» όσο και ρόλο πυρήνων προσανατολισμού. Όσον αφορά τα χαρακτηριστικά των εν λόγω πυρήνων, επισημαίνεται ότι θα πρέπει να είναι ευέλικτοι και να διατηρούν άμεση σχέση με τις αντιπροσωπευτικές ή αναγνωρισμένες οργανώσεις του βιομηχανικού κλάδου. Θα ήταν προτιμότερο να μην εξαρτώνται πλήρως από τα διάφορα κράτη ούτε να εξυπηρετούν αποκλειστικά εμπορικά συμφέροντα, αλλά να αποτελούν συνεταιριστικές διαρθρώσεις των επαγγελματικών ενώσεων και των εμπορικών, βιομηχανικών και βιοτεχνικών επιμελητηρίων που θα διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο και δεν θα έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Για την αποτελεσματικότερη λειτουργία των εν λόγω πυρήνων, οι οποίοι θα πρέπει να διατηρούν άμεση επαφή με τους κατά τόπους παράγοντες, μπορεί να προβλεφθεί η οργάνωσή τους σε τοπικό ή τομεακό επίπεδο.

7.3. Εξάλλου, είναι απαραίτητο να πληρούν οι εν λόγω πυρήνες ορισμένα κριτήρια όπως είναι η ικανότητα κινητοποίησης των διαφόρων αρμόδιων τοπικών αρχών, η πραγματοποίηση στενών επαφών με τους διάφορους φορείς του ερευνητικού τομέα, η γνώση των διαφόρων προγραμμάτων του δημόσιου τομέα για την υποστήριξη της έρευνας, τη διατήρηση σχέσεων με τα πανεπιστήμια και τα ιδιωτικά εργαστήρια ...

7.4. Το δίκτυο των Ευρωπαϊκών Κέντρων Πληροφόρησης (Εuro-info-Centres), το οποίο ενισχύθηκε πρόσφατα με τον καθορισμό ορισμένων κεντρικών δικτύων και τη σύνδεση των υπολοίπων με αυτά, ανταποκρίνεται πλήρως στην έννοια των πυρήνων προσανατολισμού για την παροχή των αρχικών κατευθυντήριων γραμμών και για το λόγο αυτό η ΟΚΕ συνιστά να ανατεθεί στο εν λόγω δίκτυο η εκπλήρωση των καθηκόντων αυτών.

8. Δημιουργία των κατάλληλων μηχανισμών σε κοινοτικό επίπεδο προκειμένου να διασφαλισθεί η εφαρμογή της εν λόγω στρατηγικής συνοχής και ενοποίησης

8.1. Η επιδίωξη της ύπαρξης συνοχής μεταξύ των διαφόρων δράσεων και της ενοποίησης των στόχων αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο των εν λόγω προτάσεων. Ως προς το θέμα αυτό η υφιστάμενη κατάσταση δεν είναι ικανοποιητική. Η ΟΚΕ διαφωνεί με την υποβολή προτάσεων για τη δημιουργία νέων διαρθρώσεων και δικτύων. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι ο συντονισμός και η συνοχή αποτελούν ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπισθούν σε πολιτικό επίπεδο, και συγκεκριμένα:

8.1.1. Θα πρέπει να υπάρξει δημοσίευση, εκ μέρους της Επιτροπής, ανακοίνωσης σχετικά με τα δίκτυα ενημέρωσης και αξιοποίησης που θα περιλαμβάνει ιεράρχησή τους, καθώς και περιγραφή του συμπληρωματικού χαρακτήρα τους και των μέσων διασφάλισης της εν λόγω συνοχής. Πράγματι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της και να επιδιώξει την ανάπτυξη μεγαλύτερων συνεργιών στο εσωτερικό της.

8.1.2. Θα πρέπει να θεσπισθεί μία «ομάδα χρηστών» των δικτύων με τη συμμετοχή των διαφόρων χρηστών (επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων, πανεπιστημίων, ενδιάμεσων υπηρεσιών, επαγγελματικών ενώσεων, επαγγελματικών, βιομηχανικών και εμπορικών επιμελητηρίων ...) που θα έχει ως κύριο έργο την εποπτεία της συνοχής και της διαδικασίας ενοποίησης και τη διασφάλιση της μεγαλύτερης απήχησης των μηχανισμών ενημέρωσης και αξιοποίησης. Η σύσταση της εν λόγω ομάδας θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με τη συνεργασία της ΟΚΕ και του τμήματος ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, λόγω του ρόλου που διαδραματίζει η ΟΚΕ ως όργανο παρατήρησης και αξιολόγησης.

8.2. Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να αναλάβει την διοργάνωση, μέσω των νέων τεχνολογιών της επικοινωνίας, μιας «μόνιμης διάσκεψης των δικτύων» (υπό τη μορφή «εικονικής διάσκεψης») για τη διασφάλιση της επαφής μεταξύ των διαφόρων δικτύων διαμεσολάβησης της ΕΕ ή των δικτύων που υποστηρίζονται από αυτή, των πυρήνων καινοτομίας των διαφόρων θεματικών προγραμμάτων του 5ου προγράμματος-πλαίσιο Ε& ΤΑ, του δικτύου προώθησης για την παροχή των αρχικών κατευθυντήριων γραμμών (τα Ευρωπαϊκά Κέντρα Πληροφόρησης) και των άλλων ευρωπαϊκών και εθνικών μηχανισμών παροχής πληροφοριών και αξιοποίησης, συμπεριλαμβανομένων των δράσεων EYREKA, των δικτύων OCDE, κ.λπ.

9. Διασφάλιση της συνοχής και εκτός της ΕΕ

9.1. Ενόψει της μελλοντικής διεύρυνσης, θα πρέπει να ζητηθεί από την ΕΕ και τα κράτη μέλη να προβούν στην άμεση επέκταση του πεδίου εφαρμογής της εν λόγω συνολικής στρατηγικής ώστε να συμπεριληφθούν σε αυτό και οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες στο πλαίσιο της προενταξιακής στρατηγικής. Όσον αφορά τις υπόλοιπες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, τις τρίτες μεσογειακές χώρες, η κατάρτιση προγραμμάτων σύναψης εταιρικών σχέσεων μεταξύ των επιχειρήσεων και των κέντρων βιομηχανικής συνεργασίας θα επέτρεπε την προώθηση των τεχνολογικών ανταλλαγών και θα συνέβαλλε στη σύναψη τεχνολογικών συμφωνιών (άδειες, παραχώρηση της εκμετάλλευσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, ...) μεταξύ των επιχειρήσεων. Η ΟΚΕ συνιστά την κατάλληλη προσαρμογή των μέσων που προβλέπονται στο πλαίσιο των προγραμμάτων Phare, Tacis και MEDA για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.

9.2. Παρά την προτεραιότητα που δίδεται στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες, στις γειτονικές χώρες και στη δημιουργία του ευρωμεσογειακού χώρου, κρίνεται σκόπιμο να προωθηθεί, εκ μέρους της ΕΕ, η αποστεγανοποίηση, κατ'εφαρμογή της αρχής της αμοιβαιότητας και του αμοιβαίου συμφέροντος, των διαφόρων δικτύων πληροφόρησης, ενθάρρυνσης και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων της Ε& ΤΑ της ΕΕ και των κυριότερων ανεπτυγμένων εταίρων της.

9.3. Όσον αφορά τις αναπτυσσόμενες χώρες, και ιδιαίτερα τους εταίρους της ΕΕ στο πλαίσιο της Σύμβασης του Λομέ, θα μπορούσαν να αναληφθούν δράσεις με στόχο τη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για τη διάδοση, υπό ευνοϊκές συνθήκες, των κατάλληλα προσαρμοσμένων σε σχέση με τις ανάγκες των οικονομιών τους τεχνολογιών, ιδιαίτερα όσον αφορά τις ΜΜΕ και τον τοπικό βιοτεχνικό τομέα. Η ΟΚΕ, στη γνωμοδότησή της για το «Πράσινο Βιβλίο σχετικά με το μέλλον της Σύμβασης του Λομέ» (), είχε προτείνει τη σύσταση οριζόντιων μηχανισμών συνεργασίας και διάδοσης των τεχνολογικών καινοτομιών στο πλαίσιο του νέου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.

Βρυξέλλες, 1η Ιουλίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ C 355 της 21.11.1997, σ. 38.

() ΕΕ C 355 της 21.11.1997, σ. 31.

() ΕΕ C 355 της 21.11.1997, σ. 38, σημείο 1.3.

() ΕΕ C 355 της 21.11.1997, σ. 31.

() ΕΕ C 355 της 21.11.1997, σ. 38 και ΕΕ C 73 της 9.3.1998, σ. 133.

() ΕΕ C 296 της 29.9.1997, σ. 65.