Ειδική έκθεση Είναι κατάλληλη 
η διαχείριση 
των καθεστώτων 
προτιμησιακών 
συναλλαγών;EL 2014  ΑΡΙΘ.  02
ΕΥΡΩΠΑÏKΟ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟΣΥΝΕ∆ΡΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο ( http://europa.eu ).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2014
ISBN  978-92-9241-841-0
doi: 10.2865/62541
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2014
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed  in Luxembourg
EL 2014  ΑΡΙΘ. 02
Ειδική έκθεση Είναι κατάλληλη 
η διαχείριση 
των καθεστώτων 
προτιμησιακών 
συναλλαγών;
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)
02
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Συντομογραφίες 
 Γλωσσάριο
I–V Σύνοψη
1–19  Εισαγωγή
1–6 Καθεστώτα προτιμησιακών συναλλαγών
7–14  Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των ΚΠΣ από την Επιτροπή
15–19  Εποπτεία και έλεγχοι των ΚΠΣ
20–25  Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
21–22  Αξιολόγηση των οικονομικών αποτελεσμάτων των ΚΠΣ
23–25  Εποπτεία και έλεγχοι των ΚΠΣ
26–106  Παρατηρήσεις
26–53  Μολονότι διαπιστώθηκαν βελτιώσεις συν τω χρόνω, η Επιτροπή δεν αξιολόγησε δεόντως όλα 
τα οικονομικά αποτελέσματα των ΚΠΣ
27–31  Η Επιτροπή δεν πραγματοποίησε σε κάθε περίπτωση αξιολόγηση όλων των οικονομικών αποτελεσμάτων 
των ΚΠΣ
32–53  Οι αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν περιλάμβαναν στις περισσότερες περιπτώσεις ανακρίβειες και δεν 
ήταν απολύτως χρήσιμες ή ολοκληρωμένες, ωστόσο διαπιστώθηκαν βελτιώσεις
54–55  Η ενδιάμεση αξιολόγηση του ΣΓΠ καταδεικνύει ότι η πολιτική δεν έχει αποφέρει ακόμα όλα 
τα επιδιωκόμενα οφέλη
56–80  Οι τελωνειακοί έλεγχοι που διενεργούν οι αρχές των επιλεγμένων κρατών μελών είναι ελλιπείς
58–67  Αδυναμίες στη στρατηγική ελέγχου και τη διαχείριση κινδύνου
68–73  Αδυναμίες στη διαχείριση της διοικητικής συνεργασίας από τις αρχές των επιλεγμένων κρατών μελών
03  
74–75  Τα συστήματα διαχείρισης κινδύνου των κρατών μελών δεν περιλαμβάνουν πάντα ανακοινώσεις 
αμοιβαίας συνδρομής
76–80  Διαπιστώθηκαν σφάλματα στις διαδικασίες ανάκτησης σε τρία από τα επιλεγμένα κράτη μέλη
81–99  Η εποπτεία των κρατών μελών και των δικαιούχων χωρών/χωρών-εταίρων από την Επιτροπή 
παρουσιάζει αδυναμίες όσον αφορά τα ΚΠΣ
82–86  Η Επιτροπή διενήργησε ελάχιστες εκ των προτέρων αξιολογήσεις και δεν πραγματοποίησε επισκέψεις 
παρακολούθησης σε χώρες που επωφελούνται από προτιμησιακή μεταχείριση
87–89  Η Επιτροπή έχει προβεί σε ενέργειες με σκοπό να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία των μηχανισμών 
διοικητικής συνεργασίας, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα
90–92  Οι έρευνες καταγωγής από την OLAF έχουν ουσιώδη σημασία, αλλά υπάρχουν αδυναμίες ως προς 
την οικονομική παρακολούθησή τους
93–99  Ανεπαρκής χρήση προληπτικών μέτρων και μέτρων περιορισμού για την προστασία των δημοσιονομικών 
συμφερόντων της ΕΕ
100–106  Οι νομικές διατάξεις των ΚΠΣ δεν περιέχουν επαρκείς ασφαλιστικές δικλίδες για την προστασία 
των δημοσιονομικών συμφερόντων της ΕΕ
100–103  Σύνθετος χαρακτήρας των κανόνων σώρευσης
104–105  Αντικατάσταση των πιστοποιητικών καταγωγής και των πιστοποιητικών κυκλοφορίας από πιστοποίηση 
με ίδια μέσα
106 Περιορισμένες νομικές εξουσίες για την καταπολέμηση της απάτης
107–120  Συμπεράσματα και συστάσεις
 Παράρτημα I — Στατιστικά στοιχεία σε σχέση με τα ΚΠΣ το 2011
 Παράρτημα II — Επισκόπηση των εκ των προτέρων αξιολογήσεων των ΚΠΣ από την Επιτροπή
 Παράρτημα III —  Επισκόπηση των ενδιάμεσων και/ή των εκ των υστέρων αξιολογήσεων 
των ΚΠΣ από την Επιτροπή
 Παράρτημα IV — Τρόπος προσέγγισης του ελέγχου σε επιλεγμένα κράτη μέλη
 Παράρτημα V — Περιορισμοί του υποδείγματος ΥΥΓΙ
 Απαντήσεις της Επιτροπής
04
 Συντομογραφίες
ΑΚΕ : Ομάδα κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού
ΔΕΤΚ : Διατάξεις εφαρμογής του Τελωνειακού Κώδικα
ΔΟΕ : Διεθνής Οργάνωση Εργασίας
ΕΑ: Εκτίμηση αντικτύπου
ΕΑΑ : Εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία
ΕΕ: Ευρωπαϊκή Ένωση
ΕΥΑ : Εκ των υστέρων αξιολόγηση
ΚΠΣ : Καθεστώτα προτιμησιακών συναλλαγών
ΚΤΚ : Κοινοτικός Τελωνειακός Κώδικας
ΠΝΕΕ : Πρόγραμμα Νομοθετικών Εργασιών της Επιτροπής
ΣΓΠ : Σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων
ΣΕΣ : Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών
ΣΟΕΣ : Συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης
ΥΥΓΙ : Υπολογιστικό Υπόδειγμα Γ ενικής Ισορροπίας
ΑΜΑ : Mutual assistance concerning agricultural or fishery products (Αμοιβαία συνδρομή για προϊόντα του τομέα 
γεωργίας ή αλιείας)
FAO : Οργανισμός Επισιτισμού και Γ εωργίας των Ηνωμένων Εθνών
GTAP : Global Trade Analysis Project (Πρόγραμμα συνολικής ανάλυσης του εμπορίου)
OLAF : Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης
TRIPS : Συμφωνία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου
05
 Γλωσσάριο
Αιτήσεις διαγραφής/επιστροφής : αιτήματα διαγραφής/επιστροφής τελωνειακής οφειλής ή κατάργησης 
ακόλουθης καταχώρισης στους λογαριασμούς, τα οποία υποβάλλονται από τις τελωνειακές αρχές των κρατών 
μελών στην Επιτροπή δυνάμει των άρθρων 871 και 905 των ΔΕΤΚ.
Ανακοίνωση αμοιβαίας συνδρομής (ΑΣ) : διαβίβαση στα κράτη μέλη από την Επιτροπή πληροφοριών σχετικά με 
πράξεις που συνιστούν ή φαίνεται να συνιστούν παραβίαση της τελωνειακής ή της γεωργικής νομοθεσίας και έχουν 
ιδιαίτερη σημασία σε επίπεδο ΕΕ.
Απολεσθέντα έσοδα : οφειλόμενοι δασμοί των οποίων δεν είναι πλέον δυνατή η είσπραξη.
Διαδικασία απλουστευμένης διασάφησης : απλουστευμένη διαδικασία στο πλαίσιο της οποίας ένας έμπορος 
παρουσιάζει αγαθά στο τελωνείο και υποβάλλει είτε έντυπο απλουστευμένης διασάφησης είτε έγγραφο εμπορικού 
χαρακτήρα (π.χ. τιμολόγιο), αντί για τη λεπτομερή πρότυπη διασάφηση.
Διαδικασία εκτελωνισμού στον προσδιοριζόμενο από τον εισαγωγέα τόπο : απλοποιημένη διαδικασία μέσω 
της οποίας ένας έμπορος λαμβάνει τα αγαθά απευθείας στις εγκαταστάσεις του (ή τον καθορισμένο τόπο). Με την εν 
λόγω διαδικασία, η κατάθεση της τελωνειακής διασάφησης και η απελευθέρωση των αγαθών πραγματοποιούνται 
μέσω καταχώρισης στα αρχεία του εμπόρου.
Διαφυγόντα έσοδα : τα έσοδα που στερείται η ΕΕ εξαιτίας των δασμολογικών προτιμήσεων που χορηγούνται σε 
δικαιούχους χώρες / χώρες‑εταίρους των ΚΠΣ.
Διαχείριση/ανάλυση κινδύνου : συστηματικός εντοπισμός του κινδύνου και εφαρμογή κάθε αναγκαίου μέτρου 
για τον περιορισμό της έκθεσης σε κίνδυνο, κατά προτίμηση με χρήση τεχνικών αυτοματοποιημένης επεξεργασίας 
δεδομένων. Περιλαμβάνει δραστηριότητες, όπως η συλλογή δεδομένων και πληροφοριών, η ανάλυση και εκτίμηση 
κινδύνου, ο καθορισμός και η ανάληψη δράσης, καθώς και η τακτική παρακολούθηση και επανεξέταση της 
διαδικασίας και των αποτελεσμάτων της, βάσει διεθνών, ευρωπαϊκών και εθνικών πηγών και στρατηγικών.
06 Γλωσσάριο
Διοικητική συνεργασία : ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των δικαιούχων χωρών / χωρών‑εταίρων, της Επιτροπής 
και των κρατών μελών: οι πρώτες ενημερώνουν την Επιτροπή και αυτή διαβιβάζει τις εν λόγω πληροφορίες στα 
κράτη μέλη σχετικά με τις αρχές που είναι αρμόδιες για την έκδοση πιστοποιητικών καταγωγής ή πιστοποιητικών 
κυκλοφορίας και δείγματα των σφραγίδων που χρησιμοποιούνται σε αυτές. Τα κράτη μέλη αποστέλλουν αιτήματα 
στις εν λόγω αρχές, προκειμένου να επιβεβαιώσουν την εγκυρότητα και/ή την αυθεντικότητα των αποδείξεων 
προτιμησιακής καταγωγής και των πιστοποιητικών κυκλοφορίας.
Είδος παροχών 4 (ή Τρόπος 4) : παροχή υπηρεσιών στο πλαίσιο του διασυνοριακού εμπορίου, εντός της 
επικράτειας ενός εμπορικού εταίρου, παρουσία παρόχου από την ΕΕ ως φυσικό πρόσωπο.
Εκτίμηση αντικτύπου (ΕΑ) : εκ των προτέρων αξιολόγηση που διενεργείται από την Επιτροπή με σκοπό να 
παράσχει στους υπεύθυνους χάραξης των πολιτικών αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα 
μειονεκτήματα πιθανών επιλογών πολιτικής, βάσει εκτίμησης του πολιτικού τους αντικτύπου.
Εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία (ΕΑΑ) : ανεξάρτητη μελέτη που διενεργείται από εξωτερικούς 
συμβούλους με στόχο να παράσχει στους διαπραγματευτές ανάλυση βάσει στοιχείων του δυνητικού οικονομικού, 
περιβαλλοντικού και κοινωνικού αντικτύπου που μπορεί να έχει μια εμπορική συμφωνία, τόσο στην ΕΕ όσο και στις 
χώρες‑εταίρους. Οι εξωτερικοί σύμβουλοι δεσμεύονται από τις κατευθυντήριες οδηγίες και τους όρους του Οδηγού 
της Επιτροπής για τις εκτιμήσεις αντικτύπου στην αειφορία στον τομέα του Εμπορίου (Handbook on Trade SIA).
Ζώνες ελεύθερων συναλλαγών και τελωνειακές ενώσεις : καθεστώτα προτιμησιακών συναλλαγών, τα οποία 
αποτελούν εξαίρεση στον κανόνα μεταχείρισης του πλέον ευνοούμενου κράτους (ΠΕΚ) που εφαρμόζεται στο 
πλαίσιο της Γ ενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (GATT) και της Γ ενικής Συμφωνίας για τις Συναλλαγές 
στον τομέα των Υπηρεσιών (GATS), μέσω των οποίων οι εμπορικοί εταίροι προσφέρουν αμοιβαία προτιμησιακή 
πρόσβαση στα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους με σκοπό τη διευκόλυνση των μεταξύ τους συναλλαγών. Παρόλο 
που και τα δύο καθεστώτα έχουν ως αποτέλεσμα την αμοιβαία εξάλειψη των δασμών και των ποσοστώσεων στα 
εδάφη που τα απαρτίζουν, καθώς και των διακρίσεων σε βάρος του εμπορίου με κράτη που δεν είναι μέλη, οι 
τελωνειακές ενώσεις συνεπάγονται την καθιέρωση κοινού δασμολογίου μεταξύ τους.
Παραγραφή της τελωνειακής οφειλής : το γεγονός ότι μια τελωνειακή οφειλή δεν μπορεί πλέον να κοινοποιηθεί 
στον οφειλέτη, λόγω παρέλευσης τριετίας από την ημερομηνία κατά την οποία δημιουργήθηκε.
Πρόγραμμα συνολικής ανάλυσης του εμπορίου (GTAP) : παγκόσμιο δίκτυο ερευνητών και φορέων χάραξης 
πολιτικής που διενεργούν ποσοτική ανάλυση ζητημάτων διεθνούς πολιτικής. Το GTAP υπόκειται σε συντονισμό από 
το Κέντρο Συνολικής Ανάλυσης του Εμπορίου του Πανεπιστημίου Purdue. Ένα περιφερειακό ΥΥΓΙ μεμονωμένης 
χώρας που εκπονήθηκε από την Επιτροπή Βιομηχανίας της Αυστραλίας αποτέλεσε έμπνευση για το πρόγραμμα 
GTAP κατά τα έτη 1990 ‑1991. Επίκεντρο του προγράμματος συνολικής ανάλυσης του εμπορίου είναι μια παγκόσμια 
βάση δεδομένων στην οποία περιγράφονται τα πρότυπα των διμερών συναλλαγών, της παραγωγής, της 
κατανάλωσης και της ενδιάμεσης χρήσης εμπορευμάτων και υπηρεσιών.
07 Γλωσσάριο
Προφίλ κινδύνου : συνδυασμός κριτηρίων κινδύνου και τομέων ελέγχου (π.χ. είδος αγαθών, χώρες καταγωγής) που 
υποδεικνύει την ύπαρξη κινδύνου και οδηγεί σε υποβολή πρότασης εφαρμογής μέτρου ελέγχου. Όταν τα εν λόγω 
κριτήρια καταρτίζονται σε επίπεδο ΕΕ, σύμφωνα με κοινό πλαίσιο διαχείρισης κινδύνου, είναι γνωστά ως προφίλ 
κινδύνου της ΕΕ.
Σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων της ΕΕ (ΣΓΠ) : μονομερές εμπορικό καθεστώς μέσω του οποίου η ΕΕ 
χορηγεί στις αναπτυσσόμενες χώρες και εδάφη προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά της, υπό τη μορφή μειωμένων 
δασμών για τα αγαθά τους κατά την είσοδό τους στην αγορά της ΕΕ. Το πρότυπο ΣΓΠ παρέχει προτιμήσεις σε 
αναπτυσσόμενες χώρες και εδάφη για περισσότερες από 6 200 δασμολογικές κλάσεις, ενώ το ειδικό ΣΓΠ που 
στοχεύει στην προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης και της χρηστής διακυβέρνησης, γνωστό ως ΣΓΠ +, παρέχει 
πρόσθετες δασμολογικές μειώσεις, ως βοήθεια σε ευάλωτες αναπτυσσόμενες χώρες κατόπιν κύρωσης και 
εφαρμογής από αυτές των διεθνών συμφωνιών που έχουν συναφθεί στους εν λόγω τομείς. Το καθεστώς ΟΕΟ 
«Όλα εκτός από όπλα» προβλέπει απαλλαγή από δασμούς και ποσοστώσεις για όλα τα προϊόντα από τις λιγότερο 
αναπτυγμένες χώρες.
Σώρευση : σύστημα που επιτρέπει σε προϊόντα καταγωγής από τη χώρα Α να υποστούν περαιτέρω επεξεργασία ή να 
προστεθούν σε προϊόντα καταγωγής από τη χώρα Β, σαν να κατάγονταν και αυτά από τη χώρα Β. Το μεταποιημένο 
προϊόν θα έχει ως τόπο καταγωγής τη χώρα Β. Η κατεργασία ή η επεξεργασία που πραγματοποιείται σε κάθε 
δικαιούχο χώρα / χώρα‑εταίρο σε σχέση με τα προϊόντα καταγωγής δεν χρειάζεται να συνίσταται σε «επαρκή 
κατεργασία ή επεξεργασία», σύμφωνα με τα οριζόμενα στους κανόνες του καταλόγου.
Τελωνειακή διασάφηση : η ενέργεια με την οποία ένα πρόσωπο υποδεικνύει την επιθυμία υπαγωγής αγαθών σε 
συγκεκριμένη τελωνειακή διαδικασία.
Τελωνειακοί έλεγχοι : συγκεκριμένες ενέργειες που εκτελούν οι τελωνειακές αρχές με σκοπό να διασφαλιστεί 
η ορθή εφαρμογή των τελωνειακών κανόνων. Τέτοιες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν την εξέταση των αγαθών, 
την επαλήθευση των δεδομένων της διασάφησης και της ύπαρξης και αυθεντικότητας των ηλεκτρονικών ή έντυπων 
εγγράφων, την εξέταση των λογαριασμών των επιχειρήσεων και άλλων αρχείων, την επιθεώρηση των μέσων 
μεταφοράς, των αποσκευών κ.ο.κ.
Υπολογιστικό Υπόδειγμα Γενικής Ισορροπίας (ΥΥΓΙ) : ποσοτικό οικονομικό υπόδειγμα που χρησιμοποιείται 
για την προσομοίωση των τρόπων με τους οποίους αντιδρά η οικονομία στις αλλαγές πολιτικής, σε τομείς όπως 
η φορολογία, η μετανάστευση και η εμπορική πολιτική. Βασίζεται στην υπόθεση ότι οι αγορές στο πλαίσιο μιας 
οικονομίας τείνουν προς την ισορροπία, εάν δεν διαταραχθούν από έντονες αναταραχές, και οδηγούν καταρχήν σε 
αποδοτική κατανομή των πόρων. Το πρώτο υπόδειγμα ΥΥΓΙ καταρτίστηκε από τον Leif Johansen το 1960.
Cariforum : φορέας που περιλαμβάνει τα κράτη ΑΚΕ της Καραϊβικής, με σκοπό την προώθηση και τον συντονισμό 
του πολιτικού διαλόγου, της συνεργασίας και της περιφερειακής ολοκλήρωσης, ιδίως στο πλαίσιο της συμφωνίας 
του Κοτονού μεταξύ των χωρών ΑΚΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και της συμφωνίας οικονομικής εταιρικής 
σχέσης Cariforum‑ΕΕ.
Comext : βάση στατιστικών στοιχείων σχετικά με τις εμπορευματικές συναλλαγές από τις χώρες της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης και μεταξύ αυτών (εντός και εκτός ΕΕ). Τα εν λόγω στατιστικά στοιχεία καλύπτουν τις συναλλαγές 
περισσότερων από 11 000 αγαθών που είναι ταξινομημένα στη συνδυασμένη ονοματολογία.
08
I
Τα καθεστώτα προτιμησιακών συναλλαγών (ΚΠΣ) 
επιτρέπουν σε εμπορικούς εταίρους να παρέχουν 
προτιμησιακούς όρους στο πλαίσιο των μεταξύ τους 
συναλλαγών. Τα εν λόγω καθεστώτα μπορεί να είναι 
αμοιβαία ή μονομερή. Με τα πρώτα μειώνονται οι 
δασμολογικοί φραγμοί με σκοπό την αύξηση του 
εμπορίου, της οικονομικής μεγέθυνσης, της απα ‑
σχόλησης και των οφελών για τους καταναλωτές σε 
αμφότερες τις πλευρές. Με τα δεύτερα, η ΕΕ χορηγεί 
προτιμήσεις χωρίς αμοιβαίο χαρακτήρα, με στόχο την 
απαλλαγμένη από δασμούς πρόσβαση των αναπτυσ ‑
σόμενων χωρών στην αγορά της ΕΕ, συμβάλλοντας 
έτσι στην εξάλειψη της φτώχειας και την προώθηση 
της αειφόρου ανάπτυξης.
II
Στόχος του ελέγχου του Συνεδρίου ήταν να αξιολογη ‑
θεί κατά πόσον η Επιτροπή προέβη στη δέουσα αξιο ‑
λόγηση των οικονομικών αποτελεσμάτων των ΚΠΣ και 
εάν οι σχετικοί έλεγχοι εξασφαλίζουν αποτελεσματικά 
τη μη παράτυπη παραχώρηση προτιμησιακού δασμού 
στις εισαγωγές, με αποτέλεσμα την απώλεια εσόδων 
για την ΕΕ.
III
Το Συνέδριο διαπίστωσε τα ακόλουθα:
α) η Επιτροπή δεν προέβη στη δέουσα αξιολόγηση 
όλων των οικονομικών αποτελεσμάτων των ΚΠΣ, 
ωστόσο αυξήθηκε η χρήση του εργαλείου της 
εκτίμησης αντικτύπου και υπήρξε πρόοδος στην 
ποιότητα της πραγματοποιηθείσας ανάλυσης,
β) η ενδιάμεση αξιολόγηση των ΚΠΣ καταδεικνύει 
ότι η εν λόγω πολιτική δεν έχει αποφέρει ακόμη 
πλήρως τα αναμενόμενα οφέλη,
γ) οι τελωνειακοί έλεγχοι που διενεργούν οι αρχές 
των επιλεγμένων κρατών μελών παρουσιάζουν 
αδυναμίες,δ) η εποπτεία των κρατών μελών και των δικαιούχων 
χωρών / χωρών‑εταίρων από την Επιτροπή παρου ‑
σιάζει αδυναμίες και
ε) οι νομικές διατάξεις των ΚΠΣ δεν περιέχουν επαρ ‑
κείς ασφαλιστικές δικλίδες για την προστασία των 
δημοσιονομικών συμφερόντων της ΕΕ.
IV
Προκειμένου να βελτιώσει την αξιολόγηση των οικονο ‑
μικών αποτελεσμάτων των ΚΠΣ, η Επιτροπή πρέπει:
α) να διενεργεί, εκτός από τις περιπτώσεις που 
δικαιολογείται δεόντως, εκτίμηση αντικτύπου και 
εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία για κάθε ΚΠΣ, 
παρέχοντας εις βάθος, ολοκληρωμένη και ποσοτι ‑
κώς προσδιορισμένη ανάλυση των αναμενόμενων 
οικονομικών αποτελεσμάτων, συμπεριλαμβανομέ ‑
νης εκτίμησης των διαφυγόντων εσόδων,
β) να ζητεί συστηματικά τη συμμετοχή της Eurostat 
στην ποιοτική αξιολόγηση των πηγών στατιστικών 
στοιχείων που χρησιμοποιούνται στις εκτιμήσεις 
αντικτύπου στην αειφορία και να διασφαλίζει τον 
έγκαιρο χαρακτήρα της ανάλυσης που πραγματο ‑
ποιείται για τους διαπραγματευτές,
γ) να διενεργεί ενδιάμεσες και εκ των υστέρων αξι ‑
ολογήσεις με σκοπό να εκτιμηθεί ο βαθμός στον 
οποίο τα ΚΠΣ με σημαντικό αντίκτυπο πληρούν 
τους πολιτικούς στόχους τους και να διαπιστωθούν 
τρόποι βελτίωσης των επιδόσεών τους σε βασι ‑
κούς οικονομικούς τομείς, συμπεριλαμβάνοντας 
εκτίμηση των διαφυγόντων εσόδων.Σύνοψη
09
 Σύνοψη
V
Προκειμένου να βελτιωθεί η προστασία των δημοσιο ‑
νομικών συμφερόντων της ΕΕ, η Επιτροπή πρέπει:
α) να δημιουργήσει προφίλ κινδύνου της ΕΕ σε σχέση 
με τα ΚΠΣ, ούτως ώστε τα κράτη μέλη να ακολου ‑
θούν μια κοινή προσέγγιση ως προς την ανάλυση 
κινδύνου, προκειμένου να μειωθούν οι απώλειες 
για τον προϋπολογισμό της ΕΕ,
β) να επαληθεύει ότι τα κράτη μέλη βελτιώνουν την 
αποτελεσματικότητα των συστημάτων διαχείρισης 
κινδύνου και των στρατηγικών ελέγχου τους, με 
σκοπό τη μείωση των απωλειών για τον προϋπολο ‑
γισμό της ΕΕ,
γ) να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εγκρίνουν τα 
κατάλληλα προληπτικά μέτρα όταν λαμβάνουν 
ανακοίνωση αμοιβαίας συνδρομής,
δ) να διενεργεί αξιολογήσεις και να πραγματοποιεί 
επισκέψεις παρακολούθησης βάσει κινδύνου σε 
χώρες που επωφελούνται από προτιμησιακή μετα ‑
χείριση, ιδίως όσον αφορά τους κανόνες καταγω ‑
γής και σώρευσης,
ε) να ζητήσει από τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την 
ποιότητα των πληροφοριών που παρέχουν σε 
σχέση με τη διοικητική συνεργασία,
στ) να βελτιώσει την οικονομική παρακολούθηση 
σε σχέση με τις έρευνες της OLAF, με σκοπό την 
αποφυγή απωλειών για τον προϋπολογισμό της ΕΕ 
λόγω παραγραφής,
ζ) να ενισχύσει τη θέση της ΕΕ σε σχέση με τα 
αμοιβαία ΚΠΣ και να χρησιμοποιεί περισσότερο 
τα προληπτικά μέτρα και τα μέτρα διασφάλισης, 
εντάσσοντάς τα σε όλες τις μελλοντικές εμπορικές 
συμφωνίες και
η) να προωθήσει την αντικατάσταση των πιστοποιη ‑
τικών καταγωγής και κυκλοφορίας από την πιστο ‑
ποίηση με ίδια μέσα των εξαγωγέων.
10
Εισαγωγή
Καθεστώτα 
προτιμησιακών 
συναλλαγών
01  
Τα καθεστώτα προτιμησιακών συναλ ‑
λαγών (ΚΠΣ) επιτρέπουν σε εμπορικούς 
εταίρους να παρέχουν προτιμησιακούς 
όρους στο πλαίσιο των μεταξύ τους 
συναλλαγών. Τα εν λόγω καθεστώτα 
μπορεί να είναι αμοιβαία ή μονομερή. Με 
τα πρώτα μειώνονται οι δασμολογικοί 
φραγμοί με σκοπό την αύξηση του εμπο ‑
ρίου, της οικονομικής μεγέθυνσης, της 
απασχόλησης και των οφελών για τους 
καταναλωτές σε αμφότερες τις πλευρές. 
Με τα δεύτερα, η ΕΕ χορηγεί προτιμήσεις 
χωρίς αμοιβαίο χαρακτήρα, με στόχο 
την απαλλαγμένη από δασμούς πρόσβα ‑
ση των αναπτυσσόμενων χωρών στην 
αγορά της ΕΕ, συμβάλλοντας έτσι στην 
εξάλειψη της φτώχειας και την προώθη ‑
ση της αειφόρου ανάπτυξης.
02  
Στα τέλη του 2013 υπήρχαν σε ισχύ 
39 ΚΠΣ, τα οποία κάλυπταν το εμπό ‑
ριο μεταξύ της ΕΕ και 180 χωρών και 
εδαφών. Το 2011 η αξία των αγαθών 
που εισήχθησαν στην ΕΕ στο πλαίσιο 
ΚΠΣ υπερέβαινε τα 242 δισεκατομμύ ‑
ρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 14 % 
των εισαγωγών της ΕΕ. Στο παράρτημα I  
παρέχεται επισκόπηση των δεδομένων 
για τα 10 κράτη μέλη που πραγματο ‑
ποίησαν τις περισσότερες εισαγωγές, 
καθώς και για τις 10 δικαιούχους χώρες / 
χώρες‑εταίρους που πραγματοποίησαν 
τις περισσότερες εξαγωγές στο πλαίσιο 
ΚΠΣ το συγκεκριμένο έτος.03  
Σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη λειτουρ ‑
γία της ΕΕ1, η κοινή εμπορική πολιτική 
αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα 
της Ένωσης. Η διαδικασία θέσπισης ΚΠΣ 
ορίζεται στα άρθρα 206 και 207 της 
Συνθήκης.
04  
Η Επιτροπή είναι αρμόδια για τη διενέρ ‑
γεια των διαπραγματεύσεων για τα ΚΠΣ, 
την εκτίμηση και αξιολόγηση του οικονο ‑
μικού, κοινωνικού και περιβαλλοντικού 
αντικτύπου τους και την εποπτεία της 
εφαρμογής τους από τα κράτη μέλη και 
τις δικαιούχους χώρες / χώρες‑εταίρους.
05  
Οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών 
φέρουν το κύριο μέρος της ευθύνης για 
την εποπτεία του διεθνούς εμπορίου 
της ΕΕ. Ειδικότερα, εφαρμόζουν μέτρα 
για τη διασφάλιση των δημοσιονομικών 
συμφερόντων της ΕΕ και την προστασία 
της από αθέμιτες ή παράνομες εμπορικές 
πρακτικές, ενθαρρύνοντας παράλληλα 
το νόμιμο εμπόριο.
06  
Οι αρχές των δικαιούχων χωρών / 
χωρών‑εταίρων είναι υπεύθυνες για 
τον έλεγχο της ορθής εφαρμογής των 
καθεστώτων και διαδραματίζουν, ως εκ 
τούτου, ουσιαστικό ρόλο στον αρχικό 
καθορισμό του χαρακτήρα καταγωγής 
των προϊόντων.1 Άρθρο 3, παράγραφος 1, 
στοιχείο ε), και άρθρο 3, 
παράγραφος 2, της ΣΛΕΕ.
11 Εισαγωγή
Αξιολόγηση 
των αποτελεσμάτων 
των ΚΠΣ από 
την Επιτροπή
07  
Υπάρχουν δύο είδη εκ των προτέρων 
εκτιμήσεων που χρησιμοποιούνται για τη 
στήριξη της λήψης των αποφάσεων σχε ‑
τικά με ζητήματα εμπορικού χαρακτήρα: 
οι εκτιμήσεις αντικτύπου και οι εκτιμή ‑
σεις αντικτύπου στην αειφορία. Οι εκτι ‑
μήσεις αντικτύπου αποτελούν εργαλείο 
που χρησιμοποιείται από το σύνολο της 
Επιτροπής για τη στήριξη των αποφά ‑
σεων που λαμβάνονται σε περιπτώσεις 
πρωτοβουλιών με σημαντικό αναμενό ‑
μενο αντίκτυπο. Οι εκτιμήσεις αντικτύ ‑
που στην αειφορία αποτελούν μέσο που 
χρησιμοποιείται ειδικά στον τομέα του 
εμπορίου και παρέχουν λεπτομερέστερη 
ανάλυση των εμπορικών συμφωνιών που 
βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση.
08  
Το 20022 η Επιτροπή καθιέρωσε τις εκτι ‑
μήσεις αντικτύπου για να βοηθήσει, αφε ‑
νός, στον εντοπισμό των βασικών επιλο ‑
γών για την επίτευξη των επιδιωκόμενων 
στόχων πολιτικής και, αφετέρου, στην 
ανάλυση του ενδεχόμενου αντικτύπου 
τους στον οικονομικό, κοινωνικό και περι ‑
βαλλοντικό τομέα. Οι εκτιμήσεις αντι ‑
κτύπου ορίζουν επίσης το πλαίσιο για την 
παρακολούθηση και την αξιολόγηση. Οι 
εκτιμήσεις αντικτύπου πραγματοποιού ‑
νται από την Επιτροπή προτού προταθεί 
προς έγκριση από το Συμβούλιο η εντολή 
για τη διενέργεια διαπραγματεύσεων.
09  
Από το 2003 η Επιτροπή καλείται να 
διενεργεί εκ των προτέρων αξιολόγηση 
ή εκτίμηση αντικτύπου στο πλαίσιο της 
τήρησης νομικών υποχρεώσεων3 ή κανό ‑
νων της Επιτροπής4. Κι αυτό διότι τα ΚΠΣ 
συνεπάγονται μείωση των εσόδων για τον 
προϋπολογισμό της ΕΕ (διαφυγόντα έσο ‑
δα) και αποτελούν σημαντικές πολιτικές 
προτάσεις με οικονομικό αντίκτυπο τόσο 
εντός όσο και εκτός της ΕΕ (βλέπε περισ ‑
σότερες λεπτομέρειες στο παράρτημα II ).10  
Το 1999 η Επιτροπή «αποφάσισε να εντάξει 
την αειφόρο ανάπτυξη στις εμπορικές 
διαπραγματεύσεις μέσω της ανάπτυξης 
ενός νέου εργαλείου για τη διενέργεια εκτι ‑
μήσεων, το οποίο θα φέρει την ονομασία 
εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία για το 
εμπόριο»5.
11  
Μετά την επίσημη έναρξη των εμπο ‑
ρικών διαπραγματεύσεων αλλά πριν 
από την υπογραφή των ΚΠΣ, η Επιτρο ‑
πή αναθέτει σε τρίτους την εκπόνηση 
εκτιμήσεων αντικτύπου στην αειφορία, 
μελετών δηλαδή που εκπονούνται από 
εξωτερικούς συμβούλους και χρησιμο ‑
ποιούνται ως εργαλεία πολιτικής για 
την εκ των προτέρων εκτίμηση των 
οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλ ‑
λοντικών επιπτώσεων μιας εμπορικής 
διαπραγμάτευσης.
12  
Οι ενδιάμεσες και οι εκ των υστέρων 
αξιολογήσεις υπολογίζουν τον πραγμα ‑
τικό αντίκτυπο των ΚΠΣ ως αποτέλεσμα 
της εφαρμογής τους. Κατά την άποψη 
του Συνεδρίου, οι εν λόγω αξιολογήσεις 
πρέπει να πραγματοποιούνται για όλα τα 
ΚΠΣ με σημαντικό οικονομικό, κοινωνικό 
και περιβαλλοντικό αντίκτυπο, ιδανικά 
κατόπιν παρέλευσης τριών ετών από τη 
θέση τους σε ισχύ. Οι εν λόγω αξιολογή ‑
σεις επιτρέπουν στους φορείς χάραξης 
των πολιτικών, τα ενδιαφερόμενα μέρη 
και τους ευρωπαίους φορολογούμενους 
να αξιολογήσουν κατά πόσον τα ΚΠΣ 
ανταποκρίνονται πράγματι στους πολιτι ‑
κούς στόχους τους.2 COM(2002) 276 τελικό 
της 5ης Ιουνίου 2002.
3 Σύμφωνα με το άρθρο 21 
με τίτλο «Αρχή της χρηστής 
δημοσιονομικής διαχείρισης» 
του κανονισμού (ΕΚ, 
Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 
της Επιτροπής, της 
23ης Δεκεμβρίου 2002, 
για τη θέσπιση των 
κανόνων εφαρμογής του 
κανονισμού (EK, Ευρατόμ) 
αριθ. 1605/2002 του 
Συμβουλίου, για τη θέσπιση 
του δημοσιονομικού 
κανονισμού που εφαρμόζεται 
στον γενικό προϋπολογισμό 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 
που τέθηκε σε ισχύ από την 
1η Ιανουαρίου 2003 (EE L 357 
της 31.12.2002, σ. 1). Ωστόσο, 
από την 22α Αυγούστου 2006, 
το εν λόγω άρθρο δεν 
προβλέπει παρά εκ των 
προτέρων αξιολογήσεις 
για «προγράμματα 
ή δραστηριότητες που 
συνεπάγονται δαπάνες εις 
βάρος του προϋπολογισμού».
4 COM(2002) 276 τελικό, 
που τέθηκε σε εφαρμογή 
από το 2003, και 
COM(2005) 12 τελικό, 
της 26ης Ιανουαρίου 2005, 
σχετικά με τους στρατηγικούς 
στόχους 2005 ‑2009.
5 Πρόλογος από τον 
P . Mandelson, πρώην 
επίτροπο αρμόδιο για θέματα 
εμπορίου στο Εγχειρίδιο για 
τις εκτιμήσεις αντικτύπου 
στην αειφορία στον τομέα του 
εμπορίου.
12 Εισαγωγή
13  
Στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Εμπόριο, 
ανάπτυξη και παγκόσμιες υποθέσεις. 
Η εμπορική πολιτική ως βασική συνιστώ ‑
σα της στρατηγικής “ Ευρώπη 2020”» της 
ΕΕ 6, η Επιτροπή δήλωσε ότι θα διενερ ‑
γούνταν εκ των υστέρων αξιολογήσεις 
για την παρακολούθηση του αντικτύπου 
των υφιστάμενων ΚΠΣ σε συστηματικό ‑
τερη βάση (βλέπε περισσότερες λεπτο ‑
μέρειες στο παράρτημα III ).
14  
Τα διαφυγόντα έσοδα είναι τα έσοδα που 
στερείται η ΕΕ λόγω των δασμολογικών 
προτιμήσεων που παραχωρούνται σε 
δικαιούχους χώρες / χώρες‑εταίρους στο 
πλαίσιο ΚΠΣ. Οι εκ των προτέρων και 
οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις των εν 
λόγω διαφυγόντων εσόδων επιτρέπουν 
στην Επιτροπή να βελτιώσει τη δημοσιο ‑
νομική διαχείριση του προϋπολογισμού 
της ΕΕ, παρέχοντας στην αρμόδια για 
τον προϋπολογισμό αρχή ακριβή ετήσια 
πρόβλεψη της είσπραξης δασμών και 
υπολογισμό του δημοσιονομικού κό ‑
στους που συνδέεται με τα ΚΠΣ.
Εποπτεία και έλεγχοι 
των ΚΠΣ
15  
Οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών, 
οι αρχές των δικαιούχων χωρών /  χω‑
ρών‑εταίρων και η Επιτροπή πρέπει να 
διαχειρίζονται από κοινού τα ΚΠΣ και να 
συνεργάζονται μεταξύ τους, με σκοπό 
να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους 
όρους που απαιτούνται για την εφαρμογή 
προτιμησιακής μεταχείρισης. Η προστα ‑
σία των δημοσιονομικών συμφερόντων 
της ΕΕ από απώλειες για τον προϋπολογι ‑
σμό της, εξαιτίας της εισαγωγής αγαθών 
στο πλαίσιο ΚΠΣ τα οποία δεν δικαιούνται 
προτιμησιακή δασμολογική μεταχείρι ‑
ση, αποτελεί ευθύνη των εν λόγω τριών 
ομάδων αρχών.16  
Η πιστοποίηση και η επαλήθευση του 
προτιμησιακού χαρακτήρα των προϊό ‑
ντων έχει καίρια σημασία και απαιτεί λε ‑
πτομερείς ελέγχους της καταγωγής των 
αγαθών και αποτελεσματική διοικητική 
συνεργασία με τις εξαγωγικές χώρες.
17  
Οι κανόνες καταγωγής χρησιμοποιού ‑
νται για να επιβεβαιωθεί ότι προϊόντα 
που προέρχονται από μια συγκεκριμένη 
χώρα δικαιούνται να επωφελούνται από 
προτιμήσεις και, συνεπώς, πληρούν τα 
κριτήρια για την παραχώρηση εμπορι ‑
κών προτιμήσεων7. Οι εν λόγω κανόνες 
διαθέτουν τρεις συνιστώσες :
α) μια συνιστώσα καταγωγής8 (η οποία 
κατατάσσει σε κατηγορίες τα προϊό ‑
ντα ανάλογα με τον τόπο παραγωγής 
τους) ,
β) ένα  πρότυπο αποστολής (το οποίο 
διασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξει 
διενέργεια εργασιών σε σχέση με τα 
προϊόντα, εφόσον απαιτείται η άμε ‑
ση μεταφορά μεταξύ της χώρας κα ‑
ταγωγής και της ΕΕ ή καθιερώνοντας 
απευθείας την επονομαζόμενη αρχή 
μη διενέργειας εργασιών) και
γ) ένα  πρότυπο τεκμηρίωσης (πρέπει να 
παρέχεται επαρκής τεκμηρίωση ως 
προς την καταγωγή του προϊόντος).6 COM(2010) 612 τελικό 
της 9ης Νοεμβρίου 2010.
7 Κάθε συμφωνία περιλαμβάνει 
κατάλογο διαδικασιών 
κατεργασίας ή επεξεργασίας 
που πρέπει να εκτελούνται σε 
μη καταγόμενες ύλες, ούτως 
ώστε το μεταποιημένο προϊόν 
να μπορεί να λάβει χαρακτήρα 
καταγόμενου προϊόντος.
8 Οι κανόνες καταγωγής της 
ΕΕ βασίζονται σε κριτήρια 
επεξεργασίας: για να λάβουν 
χαρακτήρα προτιμησιακής 
καταγωγής μιας χώρας, 
τα αγαθά πρέπει να 
λαμβάνονται εξ ολοκλήρου 
(π.χ. να καλλιεργούνται ή να 
εξορύσσονται) στην εν λόγω 
χώρα ή, όταν δεν ισχύει αυτό, 
να έχουν υποστεί επαρκή 
επεξεργασία στη χώρα αυτή.
13 Εισαγωγή
18  
Παράδειγμα της διαδικασίας που ακο ‑
λουθείται για τον καθορισμό της επιλε ‑
ξιμότητας των προϊόντων για προτιμη ‑
σιακή μεταχείριση παρουσιάζεται στο 
γράφημα 1 .19  
Η διοικητική συνεργασία μεταξύ των 
αρχών των κρατών μελών, των δικαι ‑
ούχων χωρών / χωρών‑εταίρων και της 
Επιτροπής χρησιμοποιείται για την επιβε ‑
βαίωση της αυθεντικότητας των απο ‑
δείξεων καταγωγής και του χαρακτήρα 
των εξαγόμενων προϊόντων. Η χορήγηση 
ή η άρνηση χορήγησης δασμολογικής 
προτίμησης που ζητήθηκε από τον εισα ‑
γωγέα θα εξαρτηθεί στις περισσότερες 
περιπτώσεις από τα αποτελέσματα της 
εν λόγω διαδικασίας. Στο γράφημα 2  
παρουσιάζεται το διάγραμμα ροής των 
ελέγχων στο πλαίσιο των προτιμησιακών 
συναλλαγών.
Διαδικασία με την οποία καθορίζεται εάν τα προϊόντα είναι επιλέξιμα για προτιμησι -
ακή δασμολογική μεταχείριση στο πλαίσιο του ΣΓΠ
1) Έχουν υποστεί τα προϊόντα επαρκή
 κατεργασία (κατάλογο/uni03C2 ειδών επεξεργασία/uni03C2);2) Ισχύουν οι κανόνε/uni03C2 περί σωρευτική/uni03C2 καταγωγή/uni03C2;Ελήφθησαν τα προϊόντα
στο σύνολό του/uni03C2;Σύ/uni03BCφωνο /uni03BCε το Έντυπο Α
ή
/uni03BCε δήλωση τι/uni03BCολογίου
ΝΑΙ
Ποιο/uni03C2 είναι ο κανόνα/uni03C2 στον κατάλογο;
Συ/uni03BC/uni03BCορφώνεται το προϊόν /uni03BCε αυτόν;
Κα/uni03BCία προτι/uni03BCησιακή
/uni03BCεταχείρισηΌχι,
και το προϊόν
δεν συ/uni03BC/uni03BCορφώνεταιΙσχύει ο κανόνα/uni03C2 γενική/uni03C2
ανοχή/uni03C2; (ενδέχεται να έχουν
συ/uni03BCπεριληφθεί και
/uni03BCη καταγό/uni03BCενα υλικά)Ναι,
και το προϊόν
συ/uni03BC/uni03BCορφώνεται /uni03BCε αυτόνΝΑΙΝΑΙΟΧΙ
ΟΧΙΟΧΙΓράφημα 1
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
14 Εισαγωγή Γράφημα 2Διάγραμμα ροής των ελέγχων επί των ΚΠΣ
Χώρα εισαγωγή/uni03C2 (Κράτο/uni03C2 /uni03BCέλο/uni03C2 X)
Ο εισαγωγέα/uni03C2 καταθέτειι
διασάφηση εισαγωγή/uni03C2 /uni03BCε
κωδικού/uni03C2
προτί/uni03BCηση/uni03C2 2XX, 3XX
ή 4XX στο
πλαίσιο 36 του Ε∆Ε
Τα αγαθά φθάνουν
στι/uni03C2 εγκαταστάσει/uni03C2
είτε του εισαγωγέα είτε
του πελάτη τουΟ εισαγωγέα/uni03C2
τηρεί αποδεικτικά
στοιχεία και αρχεία
τη/uni03C2 προτι/uni03BCησιακή/uni03C2
καταγωγή/uni03C2 επί 3 έτη από
το τέλο/uni03C2 του έτου/uni03C2 κατά
το οποίο έλαβε
χώρα η εισαγωγή
Οι τελωνειακέ/uni03C2 αρχέ/uni03C2
διενεργούν τυχαίου/uni03C2
και βάσει κινδύνου φυσικού/uni03C2
ελέγχου/uni03C2 και ελέγχου/uni03C2 βάσει
εγγράφων για να
επαληθεύσουν ότι
πληρούνται οι
προτι/uni03BCησιακοί όροιΟ εξαγωγέα/uni03C2 υποβάλλει
αίτηση για πιστοποιητικό
προτι/uni03BCησιακή/uni03C2 καταγωγή/uni03C2
ή εκδίδει δήλωση
τι/uni03BCολογίου
Τα αγαθά
/uni03BCεταφέρονται απευθεία/uni03C2
στο κράτο/uni03C2 /uni03BCέλο/uni03C2 XΑπόδειξη τη/uni03C2 εντολή/uni03C2 αγορά/uni03C2 
αποστέλλεται στον εισαγωγέα
Εξαγωγή
 
---------------------------------------------- 
Οι τελωνειακέ/uni03C2 αρχέ/uni03C2
διενεργούν τυχαίου/uni03C2 και βάσει
κινδύνου κατασταλτικού/uni03C2
ελέγχου/uni03C2, πραγ/uni03BCατοποιώντα/uni03C2
επισκέψει/uni03C2 στι/uni03C2
εγκαταστάσει/uni03C2 του ε/uni03BCπόρου
κα εξετάζοντα/uni03C2 τα αρχεία του. 
Κατά περίπτωση,
οι τελωνειακέ/uni03C2 αρχέ/uni03C2
αποστέλλουν αιτή/uni03BCατα
∆Σ στη δικαιούχο χώρα.Οι αρ/uni03BCόδιε/uni03C2 αρχέ/uni03C2 ελέγχουν
ότι τα αγαθά διαθέτουν
προτι/uni03BCησιακή καταγωγή και
εκδίδουν το πιστοποιητικό,
κατά περίπτωση
Οι αρ/uni03BCόδιε/uni03C2 αρχέ/uni03C2 πρέπει
να απαντήσουν στο αίτη/uni03BCα
στο πλαίσιο τη/uni03C2 ∆Σ εντό/uni03C2
διαστή/uni03BCατο/uni03C2 6 /uni03BCηνών από
τη λήψη του ή, το αργότερο,
εντό/uni03C2 διαστή/uni03BCατο/uni03C2 4 /uni03BCηνών
από την παραλαβή τη/uni03C2
σχετική/uni03C2 υπενθύ/uni03BCιση/uni03C2∆ιοικητική συνεργασία (∆Σ) 
Τα αγαθά
απελευθερώνονται
στην ελεύθερη
κυκλοφορία  Εισαγωγή∆ικαιούχο/uni03C2 χώρα εξαγωγή/uni03C2 (Μη /uni03BCέλο/uni03C2 τη/uni03C2 ΕΕ)
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
15
20  
Στόχος του ελέγχου του Συνεδρίου ήταν 
να αξιολογηθεί κατά πόσον η Επιτροπή 
προέβη στη δέουσα αξιολόγηση των 
οικονομικών αποτελεσμάτων των ΚΠΣ9 
και εάν οι σχετικοί έλεγχοι εξασφαλίζουν 
αποτελεσματικά τη μη παράτυπη πα ‑
ραχώρηση προτιμησιακού δασμού στις 
εισαγωγές, με αποτέλεσμα την απώλεια 
εσόδων για την ΕΕ.
Αξιολόγηση 
των  οικονομικών 
αποτελεσμάτων των ΚΠΣ
21  
Το Συνέδριο εξέτασε τις εκ των προτέ ‑
ρων και τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις 
που διενεργήθηκαν από την Επιτροπή 
ή για λογαριασμό της σχετικά με τα 
προβλεπόμενα ή επιτευχθέντα οικονο ‑
μικά αποτελέσματα. Για τον σκοπό αυτό, 
το Συνέδριο ανέλυσε την τεκμηρίωση 
που είχε στη διάθεσή της η Επιτροπή σε 
σχέση με δείγμα 44 ΚΠΣ10, κυρίως τυχόν 
εκθέσεις για εκτιμήσεις αντικτύπου, με ‑
λέτες σχετικά με εκτιμήσεις αντικτύπου 
στην αειφορία, εκ των υστέρων αξιο ‑
λογήσεις και μηχανισμούς μελλοντικής 
παρακολούθησης. Επισκόπηση των εν 
λόγω ΚΠΣ παρέχεται στα παραρτήμα -
τα II και III .
22  
Οι απαιτήσεις που ορίζονται βάσει των 
κατευθυντήριων οδηγιών για τις εκτι ‑
μήσεις αντικτύπου και τις εκτιμήσεις 
αντικτύπου στην αειφορία, οι εκθέσεις 
της επιτροπής εκτίμησης αντικτύπου, 
οι δηλώσεις δραστηριοτήτων και οι 
ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων 
της Επιτροπής, καθώς και οι σχετικές 
ανακοινώσεις της για ζητήματα εμπο ‑
ρικού χαρακτήρα ελήφθησαν υπόψη 
κατά την εκτίμηση της ποιότητας των εν λόγω αξιολογήσεων. Ιδιαίτερη προσοχή 
δόθηκε στους τρόπους με τους οποίους 
η Επιτροπή διασφάλισε την αξιοπιστία 
των πηγών για τα δεδομένα που χρησι ‑
μοποιήθηκαν στις εν λόγω αξιολογήσεις, 
καθώς και στη συνέχεια που δόθηκε 
από την Επιτροπή σε προηγούμενες 
διαπιστώσεις και συστάσεις, αφενός, του 
Συνεδρίου σχετικά με εκτιμήσεις αντι ‑
κτύπου11 και, αφετέρου, της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
σχετικά με εκτιμήσεις αντικτύπου στην 
αειφορία 12. Το Συνέδριο επαλήθευσε 
επίσης κατά πόσον οι εκ των υστέρων 
αξιολογήσεις καταδεικνύουν ότι τα ΚΠΣ 
αποφέρουν τα επιδιωκόμενα οφέλη 
τους.
Εποπτεία και έλεγχοι 
των ΚΠΣ
23  
Το Συνέδριο εξέτασε την αποτελεσματι ‑
κότητα των μηχανισμών εποπτείας και 
των ελέγχων που εφαρμόζουν για τα ΚΠΣ 
οι αρμόδιες αρχές σε πέντε κράτη μέλη13, 
στα οποία πραγματοποιήθηκαν τα δύο 
τρίτα της συνολικής αξίας των εισαγω ‑
γών στο πλαίσιο ΚΠΣ που επωφελήθηκαν 
από προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα 
το 2011. Το Συνέδριο διενήργησε τις ελε ‑
γκτικές δοκιμασίες που περιγράφονται 
στο παράρτημα IV . Ο έλεγχος κάλυψε 
τη στρατηγική ελέγχου και τη διαχείριση 
κινδύνου, τη λειτουργία του μηχανισμού 
διοικητικής συνεργασίας και τις διαδι ‑
κασίες ανάκτησης τυχόν οφειλόμενων 
παραδοσιακών ίδιων πόρων.9 Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε 
στην ανάλυση του κοινωνικού 
και περιβαλλοντικού 
αντικτύπου των μονομερών 
ΚΠΣ και ΣΟΕΣ, με σημαντικό 
περιεχόμενο για τη βιώσιμη 
ανάπτυξη.
10 Τα 39 από αυτά αποτελούν το 
σύνολο των ΚΠΣ που ίσχυαν 
κατά τον χρόνο διενέργειας 
του ελέγχου, ενώ πέντε δεν 
είχαν ακόμα τεθεί σε ισχύ την 
εν λόγω χρονική στιγμή.
11 Ειδική έκθεση αριθ. 3/2010 
του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού 
Συνεδρίου με τίτλο 
«Εκτιμήσεις αντικτύπου 
στα θεσμικά όργανα της 
ΕΕ: διευκολύνουν τη λήψη 
αποφάσεων;» ( http://eca.
europa.eu )
12 Γνωμοδοτήσεις της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
και Κοινωνικής Επιτροπής 
αριθ. 818/2011 με τίτλο 
«Εκτίμηση αντικτύπου 
στην αειφορία (EAA) και 
εμπορική πολιτική της ΕΕ» 
και αριθ. 1612/2011 με τίτλο 
«Ο ρόλος της κοινωνίας 
των πολιτών στη Συμφωνία 
Ελεύθερων Συναλλαγών 
(ΣΕΣ) μεταξύ ΕΕ και Ινδίας» 
(http://www.eesc.europa.eu ).
13 Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, 
Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο, 
τα οποία ήταν τα πέντε κράτη 
μέλη που πραγματοποίησαν 
τον υψηλότερο αριθμό 
εισαγωγών στο πλαίσιο ΚΠΣ 
το 2010.Εμβέλεια και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
16 Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
24  
Το Συνέδριο ανέλυσε την εκ των προτέ ‑
ρων αξιολόγηση και την εκ των υστέρων 
παρακολούθηση που πραγματοποίησε 
η Επιτροπή στις δικαιούχους χώρες / χώ ‑
ρες‑εταίρους, τον ρόλο της στις ρυθμίσεις 
διοικητικής συνεργασίας, τις επιθεωρήσεις 
που πραγματοποίησε στις τελωνειακές αρ ‑
χές των κρατών μελών, την επανεξέταση 
των ερευνών καταγωγής που διενήργησε 
η OLAF και τις αιτήσεις απαλλαγής από 
την είσπραξη των δασμών, καθώς και την 
επάρκεια του ισχύοντος νομοθετικού 
πλαισίου με σκοπό να διασφαλιστεί η πλή ‑
ρης είσπραξη των εσόδων.
25  
Οι δραστηριότητες εποπτείας και ελέγ ‑
χου της Επιτροπής σχετικά με τα ΚΠΣ αξι ‑
ολογήθηκαν όσον αφορά τις ισχύουσες 
νομικές διατάξεις, τις σχετικές δηλώσεις 
καθηκόντων, τις δηλώσεις δραστηριοτή ‑
των και τις ανακοινώσεις της Επιτροπής 
σε σχέση με τους κανόνες καταγωγής και 
τα ΚΠΣ. Ιδιαιτέρως, προσέχθηκε η συ ‑
νέχεια που έδωσε η Επιτροπή σε παλαι ‑
ότερες διαπιστώσεις και συστάσεις του 
Συνεδρίου σε σχέση με τα ΚΠΣ14.14 Ετήσια έκθεση του 
Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού 
Συνεδρίου για το οικονομικό 
έτος 2003, κεφάλαιο 3, 
σημείο 3(30) (ΕΕ C 293 
της 30.11.2004, σ. 1).
17
 Παρατηρήσεις
Μολονότι διαπιστώθηκαν 
βελτιώσεις συν τω χρόνω, 
η Επιτροπή δεν 
αξιολόγησε δεόντως όλα 
τα οικονομικά 
αποτελέσματα των ΚΠΣ
26  
Τα οικονομικά αποτελέσματα των ΚΠΣ 
θα πρέπει να αξιολογούνται δεόντως 
από την Επιτροπή τόσο εκ των προτέρων 
όσο και εκ των υστέρων (βλέπε σημεία 7 
έως 14).
Η Επιτροπή δεν 
πραγματοποίησε σε κάθε 
περίπτωση αξιολόγηση 
όλων των οικονομικών 
αποτελεσμάτων των ΚΠΣ
Εκτιμήσεις αντικτύπου 
ή εκ των προτέρων 
αξιολογήσεις
27  
Για επτά από τα 13 ΚΠΣ δεν διενερ ‑
γήθηκαν εκτιμήσεις αντικτύπου ή εκ 
των προτέρων αξιολογήσεις, μολονότι 
υπήρχε είτε κάποια νομική διάταξη είτε 
κάποια επίσημη δέσμευση που προέβλε ‑
πε τη διενέργειά τους. Για περισσότερες 
λεπτομέρειες, βλέπε παράρτημα ΙI .
28  
Στις έξι εκτιμήσεις αντικτύπου που 
εξέτασε το Συνέδριο, ο αντίκτυπος των 
διαφόρων προτάσεων πολιτικής στα 
έσοδα της ΕΕ υπολογίστηκε15 μόνο στην 
περίπτωση του συστήματος γενικευμέ ‑
νων προτιμήσεων16 (ΣΓΠ).Εκτιμήσεις αντικτύπου 
στην αειφορία
29  
Εκτιμήσεις αντικτύπου στην αειφορία 
δεν διενεργήθηκαν για πέντε εκ των 
28 ΚΠΣ, μολονότι υπήρχε η σχετική δέ ‑
σμευση (για περισσότερες λεπτομέρειες 
βλέπε παράρτημα II ). Δεν πραγματοποι ‑
ήθηκε υπολογισμός των διαφυγόντων 
εσόδων σε καμία από τις εκτιμήσεις 
αντικτύπου στην αειφορία που εξέτασε 
το Συνέδριο.
Ενδιάμεσες και/ή 
εκ των υστέρων αξιολογήσεις
30  
Παρόλο που θα έπρεπε να έχει διενεργη ‑
θεί ενδιάμεση και/ή εκ των υστέρων αξι ‑
ολόγηση για τα 27 ΚΠΣ σε ισχύ, σύμφωνα 
με τη σχετική δέσμευση της Επιτροπής 
και την αρχή της χρηστής δημοσιονομι ‑
κής διαχείρισης και της δημόσιας λογο ‑
δοσίας, κάτι τέτοιο δεν συνέβη για 16 εξ 
αυτών17 (για περισσότερες λεπτομέρειες, 
βλέπε παράρτημα III ).
31  
Από τα 27 ΚΠΣ που υποβλήθηκαν σε 
έλεγχο από το Συνέδριο, στις περιπτώ ‑
σεις που το Συνέδριο θεωρεί ότι έπρεπε 
να είχε διενεργηθεί εκ των υστέρων 
αξιολόγηση, τα διαφυγόντα έσοδα 
υπολογίστηκαν μόνο σε σχέση με το ΣΓΠ. 
Από τη στατιστική έκθεση της Επιτροπής 
για το ΣΓΠ18 καταδεικνύεται ότι, κατά 
την περίοδο 2006 ‑2009, ο αντίκτυπος 
στον προϋπολογισμό της ΕΕ ανήλθε σε 
8,6 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσοστό που 
αντιστοιχούσε σχεδόν στο 14 % των 
δασμών που εισπράχθηκαν κατά την 
περίοδο αυτή. Η Επιτροπή δεν διευκρί ‑
νισε με ποιον τρόπο υπολογίστηκε το 
ποσό αυτό.15 Στην εκτίμηση αντικτύπου 
(SEC(2011) 536 τελικό) σχετικά 
με το ΣΓΠ, η οποία τέθηκε σε 
ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2014, 
υπολογίζεται ότι, κατά 
την προτιμώμενη επιλογή 
συγκρινόμενη με το βασικό 
σενάριο, ο συνδυασμένος 
αντίκτυπος των εξαγωγών 
από ορισμένους πρώην 
δικαιούχους που υπόκεινται 
σε υψηλότερους δασμούς και 
οι αυξημένες εξαγωγές από 
τρίτες χώρες που υπόκεινται 
ήδη σε δασμούς συνεπάγονται 
ότι τα δασμολογικά έσοδα θα 
αυξηθούν βραχυπρόθεσμα 
κατά 2  δισεκατομμύρια  ευρώ 
περίπου (βλέπε 
παράρτημα 6.4, πίνακας 6 ‑4), 
τα οποία θα προστεθούν στα 
τρέχοντα δασμολογικά έσοδα 
των 19 δισεκατομμυρίων ευρώ 
περίπου.
16 Κανονισμός (ΕΕ) 
αριθ. 978/2012 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 
25ης Οκτωβρίου 2012, 
για την εφαρμογή 
συστήματος γενικευμένων 
δασμολογικών προτιμήσεων 
και την κατάργηση 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 732/2008 (ΕΕ L 303 
της 31.10.2012, σ. 1).
17 ΚΠΣ με την Τουρκία, τον 
ΕΟΧ, την Ελβετία, την πρώην 
Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία 
της Μακεδονίας, την Κροατία, 
την Αλβανία, το Μαυροβούνιο, 
τη Βοσνία‑Ερζεγοβίνη, 
τη Σερβία, τον Λίβανο, τα 
Κατεχόμενα Παλαιστινιακά 
Εδάφη, τη Συρία, το Cariforum 
(χώρες της Καραϊβικής), τα 
κράτη του Ειρηνικού, τις ΥΧΕ 
και τη Μολδαβία.
18 COM(2011) 272 τελικό 
της 17ης Μαΐου 2011.
18 Παρατηρήσεις
Οι αξιολογήσεις 
που διενεργήθηκαν 
περιλάμβαναν στις 
περισσότερες περιπτώσεις 
ανακρίβειες και δεν 
ήταν απολύτως χρήσιμες 
ή ολοκληρωμένες, ωστόσο 
διαπιστώθηκαν βελτιώσεις
Εκτιμήσεις αντικτύπου 
ή εκ των προτέρων 
αξιολογήσεις
32  
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες 
της Επιτροπής για τις εκτιμήσεις αντικτύ ‑
που19, ο αντίκτυπος πρέπει να προσδιορί ‑
ζεται ποσοτικά και να αποτιμάται, όπου 
είναι εφικτό, από οικονομική άποψη, 
καθώς και να βασίζεται σε αξιόπιστες 
μεθόδους και στοιχεία.
33  
Προκειμένου να παρασχεθεί ποιοτική 
υποστήριξη για τις εκτιμήσεις αντικτύ ‑
που, στα τέλη του 2006 η Ευρωπαϊκή Επι ‑
τροπή συγκρότησε επιτροπή εκτίμησης 
αντικτύπου. Επιπλέον, το κλιμάκιο εσω ‑
τερικού ελέγχου της Γενικής Διεύθυνσης 
Εμπορίου της Επιτροπής διενήργησε 
έλεγχο των εκτιμήσεων αντικτύπου στην 
αειφορία και των εκτιμήσεων αντικτύπου 
στην αειφορία το 2007.
34  
Το Συνέδριο ανέλυσε τις έξι εκτιμήσεις 
αντικτύπου20 που διενεργήθηκαν σε σχέ ‑
ση με ΚΠΣ μεταξύ των 13 για τα οποία το 
Συνέδριο θεωρεί ότι απαιτείτο η διενέρ ‑
γεια εκτίμησης αντικτύπου (για περισσό ‑
τερες λεπτομέρειες βλέπε παράρτημα II ) 
και εντόπισε τις ακόλουθες αδυναμίες:Αδυναμίες στην αξιοπιστία 
του ποσοτικού προσδιορισμού 
του αντικτύπου στις εκτιμή -
σεις αντικτύπου
35  
Από τις έξι εκτιμήσεις αντικτύπου που 
υποβλήθηκαν σε έλεγχο, μόνο η μία που 
αφορούσε τον κανονισμό αριθ. 978/2012 
σχετικά με το ΣΓΠ περιλάμβανε ολο ‑
κληρωμένη ανάλυση των οικονομικών 
αποτελεσμάτων στις δικαιούχους χώρες 
βάσει αξιόπιστων πηγών δεδομένων.
36  
Ο οικονομικός αντίκτυπος των ΚΠΣ 
όσον αφορά τη Δημοκρατία της Κορέας, 
ο οποίος παρουσιάζεται στη σχετική 
εκτίμηση αντικτύπου21, βασίζεται σε 
μελέτη που εκπονήθηκε από εξωτερι ‑
κούς συμβούλους22. Η εν λόγω μελέτη 
χρησιμοποιεί το υπολογιστικό υπόδειγμα 
γενικής ισορροπίας (ΥΥΓΙ) και τη βάση 
δεδομένων του προγράμματος συνολι ‑
κής ανάλυσης του εμπορίου (GTAP) ως 
πηγές δεδομένων οι εγγενείς περιορι ‑
σμοί και αδυναμίες των οποίων παρατί ‑
θενται στα σημεία 44 έως 46 κατωτέρω.
37  
Από τις έξι εκτιμήσεις αντικτύπου που 
εξετάστηκαν, δύο εκθέσεις για τις εκτι ‑
μήσεις αντικτύπου που αφορούσαν το 
ΣΓΠ καταρτίστηκαν μετά την έναρξη των 
εργασιών της επιτροπής εκτίμησης αντι ‑
κτύπου το 2007 και υποβλήθηκαν στην 
εν λόγω επιτροπή για ποιοτικό έλεγχο. Οι 
συστάσεις που υπέβαλε η τελευταία για 
τη βελτίωση της ποιότητας των εν λόγω 
σχεδίων εκθέσεων ελήφθησαν σε μεγάλο 
βαθμό υπόψη από την Επιτροπή και δεν 
απαιτήθηκε η εκ νέου υποβολή τους.19 Κατευθυντήριες οδηγίες της 
Ευρωπαϊκής Επιτροπής για 
τις εκτιμήσεις αντικτύπου 
της 15ης Ιανουαρίου 2009 
(SEC(2009) 92) και παλαιότερες 
κατευθυντήριες οδηγίες για 
τις εκτιμήσεις αντικτύπου 
της 15ης Ιουνίου 2005 
(SEC(2005) 791).
20 Εκτίμηση αντικτύπου 
σχετικά με την Κεντρική 
Αμερική, την Κοινότητα των 
Άνδεων, τη Δημοκρατία 
της Κορέας, την Ινδία, τον 
κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 732/2008 
του Συμβουλίου, της 
22ας Ιουλίου 2008, για την 
εφαρμογή συστήματος 
γενικευμένων δασμολογικών 
προτιμήσεων για την περίοδο 
από 1 Ιανουαρίου 2009 
έως 31 Δεκεμβρίου 2011 
και για τροποποίηση των 
κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 552/97, 
(ΕΚ) αριθ. 1933/2006 και 
των κανονισμών (ΕΚ) 
αριθ. 1100/2006 και (ΕΚ) 
αριθ. 964/2007 της Επιτροπής 
(ΕΕ L 211 της 6.8.2008, σ. 1), 
και τον κανονισμό (ΕΕ) 
αριθ. 978/2012 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, 
της 25ης Οκτωβρίου 2012, 
για την εφαρμογή 
συστήματος γενικευμένων 
δασμολογικών προτιμήσεων 
και την κατάργηση 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 732/2008 του 
Συμβουλίου (ΕΕ L 303 
της 31.10.2012, σ. 1).
21 Έγγραφο εργασίας των 
υπηρεσιών της Επιτροπής 
που συνοδεύει τη 
σύσταση για απόφαση 
του Συμβουλίου η οποία 
εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να 
διαπραγματευτεί συμφωνία 
ελεύθερων συναλλαγών 
με τη Δημοκρατία της 
Κορέας για λογαριασμό των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
και των κρατών μελών 
της, Εκτίμηση αντικτύπου 
της 27ης Νοεμβρίου 2006 
(SEC(2006) 1562).
22 Copenhagen Economics & 
καθ. J. F. Francois, Economic 
Impact of a Potential 
FTA between the EU and 
South Korea (Οικονομικός 
αντίκτυπος μιας πιθανής ΣΕΣ 
μεταξύ της ΕΕ και της Νότιας 
Κορέας), Μάρτιος 2007.
19 Παρατηρήσεις
Παράδειγμα της σημασίας της κύρωσης και της αποτελεσματικής εφαρμογής των 
διεθνών συμβάσεων για τα ανθρώπινα και τα εργασιακά δικαιώματα, το περιβάλ -
λον και τη χρηστή διακυβέρνηση
Στις 24 Απριλίου 2013 στο Μπανγκλαντές, ένα οκταόροφο κτίριο που στέγαζε αρκετές βιοτεχνίες ενδυμάτων (Rana 
Plaza) κατέρρευσε, οδηγώντας στον θάνατο 1 129 εργαζόμενους. Με αφορμή το ατύχημα αυτό, το ευρύ κοινό 
άρχισε να ενδιαφέρεται περισσότερο προκειμένου το εμπόριο της ΕΕ με αναπτυσσόμενες χώρες να μην εξασφαλίζει 
μόνο τη φθηνή παροχή ενδυμάτων σε εταιρείες και καταναλωτές της ΕΕ, αλλά και τα ενδύματα να παράγονται σε 
συνθήκες εργασίας που θα πληρούν τα διεθνή πρότυπα, όπως τα βασικά πρότυπα εργασίας της ΔΟΕ. Στις 8 Ιουλί ‑
ου 2013, η Επιτροπή, από κοινού με την κυβέρνηση του Μπανγκλαντές και τη ΔΟΕ, δρομολόγησε μια κοινή πρω ‑
τοβουλία (την «Compact») για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων στις 
βιοτεχνίες ενδυμάτων του Μπανγκλαντές.Πλαίσιο 123 COM(2004) 461 τελικό, 
της 7ης Ιουλίου 2004. Βλέπε 
επίσης Χάρτη πορείας ( http://
ec.europa.eu/governance/
impact/planned_ia/docs/88_
trade_gsp_regulation_en.pdf ) 
και SEC(2011) 536 τελικό, 
της 10ης Μαΐου 2011 (που 
αναφέρονται στον κανονισμό 
αριθ. 978/2012 για το ΣΓΠ).
24 SEC(2011) 536 τελικό.
25 Βλέπε παράρτημα 6 του 
SEC(2011) 536 τελικό.
26 COM(2002) 276 τελικό και 
κατευθυντήριες οδηγίες για τις 
εκτιμήσεις αντικτύπου.
27 Εκτιμήσεις αντικτύπου για 
την Κεντρική Αμερική, την 
Κοινότητα των Άνδεων, τη 
Δημοκρατία της Κορέας και 
την Ινδία.Αδυναμίες στη χρησιμότητα και 
την πληρότητα των εκτιμήσεων 
αντικτύπου
38  
Οι στόχοι του ΣΓΠ είναι η συμβολή 
στην καταπολέμηση της παγκόσμιας 
φτώχειας, η προώθηση της αειφόρου 
ανάπτυξης και η διασφάλιση της αποτε ‑
λεσματικότερης προστασίας των δημοσι ‑
ονομικών και οικονομικών συμφερόντων 
της ΕΕ23. Ωστόσο, η εκτίμηση αντικτύπου 
σχετικά με το καθεστώς του ΣΓΠ που θα 
τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανου ‑
αρίου 201424 κάλυψε αποκλειστικά τον 
γενικό στόχο του ΣΓΠ για την προώθηση 
της αειφόρου ανάπτυξης και της χρη ‑
στής διακυβέρνησης σε σχέση με 10 από 
τις 85 δυνητικές δικαιούχους χώρες25. 
Η ανάγκη κύρωσης και αποτελεσματικής 
εφαρμογής των διεθνών συμβάσεων 
για τα ανθρώπινα και τα εργασιακά 
δικαιώματα, το περιβάλλον, καθώς και 
τη χρηστή διακυβέρνηση έχει εξεταστεί 
μόνο σε σχέση με αυτές τις 10 χώρες και 
όχι σε σχέση με άλλες δικαιούχους χώρες 
(βλέπε πλαίσιο 1 ).39  
Ο προσδιορισμός βασικών δεικτών πα ‑
ρακολούθησης, προκειμένου να εκπονη ‑
θούν εκ των υστέρων αξιολογήσεις των 
όσων επετεύχθησαν, αποτελεί ένα από 
τα βασικά βήματα της διαδικασίας της 
εκτίμησης αντικτύπου26.
40  
Μηχανισμοί παρακολούθησης εντάχθη ‑
καν και στις έξι εκτιμήσεις αντικτύπου 
που εξέτασε το Συνέδριο. Ωστόσο, σε 
τέσσερις εξ αυτών27 η Επιτροπή δεν δι ‑
ευκρίνισε τον χρονικό προγραμματισμό, 
το πεδίο εφαρμογής και τους δείκτες αξι ‑
ολόγησης της αποτελεσματικότητας της 
προτιμώμενης επιλογής ούτε και τους 
υπεύθυνους για την εκτέλεσή της.
20 Παρατηρήσεις
41  
Η ανάγκη για τέτοιου είδους ενέργειες 
παρακολούθησης έχει επισημανθεί από 
την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνι ‑
κή Επιτροπή σε σχέση με το ΚΠΣ μετα ‑
ξύ της ΕΕ και της Ινδίας. Η Ευρωπαϊκή 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή28 
συνέστησε «την άμεση εκπόνηση νέων 
μελετών που θα λαμβάνουν ρητά υπόψη 
τον πραγματικό αντίκτυπο της ΣΕΣ στην 
κοινωνία των πολιτών της ΕΕ και της Ινδίας 
(ιδίως όσον αφορά τον Τρόπο 4, τις ΜΜΕ, 
τα εργασιακά δικαιώματα, τις γυναίκες, την 
προστασία των καταναλωτών, την άτυπη 
οικονομία, τη γεωργία, τη φτώχεια και 
τον αντίκτυπο ως προς την πρόσβαση σε 
βασικά προϊόντα, όπως τα φάρμακα που 
σώζουν ζωές) ».
42  
Μέσω της εκτίμησης αντικτύπου που 
αφορά το καθεστώς του ΣΓΠ που θα 
τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουα ‑
ρίου 2014 καταδεικνύεται ότι ένας από 
τους στόχους του ΣΓΠ29 είναι να διασφα ‑
λιστεί η αποτελεσματικότερη προστασία 
των δημοσιονομικών και οικονομικών 
συμφερόντων της ΕΕ. Παρά το γεγονός 
ότι το μεγαλύτερο μέρος των ερευνών 
για τη διαπίστωση της ύπαρξης απάτης, 
τις οποίες πραγματοποίησε η OLAF σχε ‑
τικά με τα ΚΠΣ, αφορά δικαιούχους χώ ‑
ρες του ΣΓΠ, οι δείκτες της Επιτροπής για 
την παρακολούθηση της αποτελεσματι ‑
κότητας δεν παρέχουν καμία σύνδεση με 
την απάτη και την αποφυγή καταβολής 
δασμών. Ως εκ τούτου, τα ενδιαφερόμε ‑
να μέρη δεν έχουν καμία δυνατότητα να 
ελέγξουν την τρωτότητα του ΣΓΠ έναντι 
της απάτης και να μετρήσουν τυχόν βελ ‑
τίωση στην προσπάθεια καταπολέμησης 
της απάτης και της αποφυγής καταβολής 
δασμών.Εκτιμήσεις αντικτύπου 
στην αειφορία
43  
Το Συνέδριο ανέλυσε 10 εκτιμήσεις 
αντικτύπου στην αειφορία 30 και διαπί ‑
στωσε τις αδυναμίες που περιγράφονται 
κατωτέρω.
Αδυναμίες στην αξιοπιστία 
του ποσοτικού προσδιορισμού 
του αντικτύπου στις εκτιμήσεις 
αντικτύπου στην αειφορία
44  
Στις εκτιμήσεις αντικτύπου στην αειφο ‑
ρία, εξωτερικοί σύμβουλοι εφαρμόζουν 
το ΥΥΓΙ, χρησιμοποιώντας τη βάση 
δεδομένων του GTAP . Πρόκειται για 
υπόδειγμα που χρησιμοποιείται ευρέως 
από διεθνείς οργανισμούς, παρουσιάζει 
ωστόσο, ορισμένους περιορισμούς (βλέ ‑
πε παράρτημα V ).
45  
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι το GTAP 
χρησιμοποιεί παλαιά δεδομένα31 τα 
οποία δεν επαληθεύονται επαρκώς ως 
προς τη συνοχή και την αξιοπιστία τους. 
Ως εκ τούτου, η χρήση τους μπορεί να 
οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα 
στις εκτιμήσεις αντικτύπου στην αειφο ‑
ρία. Η Επιτροπή διαθέτει περιορισμένη 
διασφάλιση ως προς τη συνοχή του 
στατιστικού πλαισίου μεταξύ των διαφό ‑
ρων περιφερειών και μεταξύ των κρατών 
μελών της ΕΕ και των δικαιούχων χωρών 
/ χωρών‑εταίρων.28 Γνωμοδότηση αριθ. 1612/2011 
της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
και Κοινωνικής Επιτροπής.
29 Σύμφωνα με το 
SEC(2011) 536 τελικό.
30 Εκτιμήσεις αντικτύπου στην 
αειφορία σχετικά με τα ΚΠΣ 
με τη Χιλή, έξι ΣΟΕΣ με χώρες 
ΑΚΕ, την Κεντρική Αμερική, 
την Κοινότητα των Άνδεων, 
Ευρωμεσογειακές ΣΕΣ με 
εννέα χώρες, τη Δημοκρατία 
της Κορέας, τη Mercosur, 
την Ινδία, τον Καναδά και 
τη σφαιρική και σε βάθος 
συμφωνία ελεύθερων 
συναλλαγών (DCFTA) με το 
Μαρόκο.
31 Για τους σκοπούς του 
ΥΥΓΙ, για κάθε περιφέρεια 
καταρτίζονται μήτρες 
κοινωνικής λογιστικής, 
αλλά στις πλέον πρόσφατες 
εκδόσεις του GTAP η χρήση 
τεχνικών συντελεστών και 
δομών των εμπορευμάτων 
για τελικές και ενδιάμεσες 
χρήσεις βασίζεται σε πίνακες 
προσφοράς και χρήσης 
σε τρέχουσες τιμές για το 
έτος αναφοράς 2000, παρά 
το γεγονός ότι η Eurostat 
(η στατιστική υπηρεσία 
της Επιτροπής) διαθέτει 
σήμερα δεδομένα για τα 
έτη 2007, 2008 και 2009.
21 Παρατηρήσεις
46  
Η Eurostat και οι εθνικές στατιστικές 
υπηρεσίες είναι οι πλέον ενδεδειγμένες 
να γνωμοδοτούν σχετικά με την ποιότη ‑
τα των δεδομένων των κρατών μελών, 
ωστόσο η ΓΔ Εμπορίου δεν έχει ζητήσει 
τη γνωμοδότηση της πρώτης σχετικά με 
την ποιότητα των δεδομένων που χρησι ‑
μοποιούνται στο GTAP . Το Συνέδριο έκρι ‑
νε στην ειδική έκθεσή του αριθ. 3/201032 
ότι εσωτερικές πηγές, όπως η Eurostat, 
δεν αξιοποιούνται ενεργά για τη διαπί ‑
στωση της διαθεσιμότητας συγκεκριμέ ‑
νων δεδομένων που αφορούν τα κράτη 
μέλη ούτε για την άντληση τέτοιων δε ‑
δομένων (για παράδειγμα σε συνεργασία 
με εθνικές στατιστικές υπηρεσίες).
Αδυναμίες στη χρησιμότητα και 
την πληρότητα των εκτιμήσεων 
αντικτύπου στην αειφορία
47  
Ο επίκαιρος χαρακτήρας μιας εκτίμησης 
αντικτύπου στην αειφορία είναι πολύ ση ‑
μαντικός, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί 
η χρησιμότητά της για τους διαπραγμα ‑
τευτές. Ωστόσο σε μία περίπτωση, το 
ΚΠΣ με τη Χιλή είχε ήδη υπογραφεί πριν 
από την οριστικοποίηση της εκτίμησης 
αντικτύπου στην αειφορία.
48  
Στις εκτιμήσεις αντικτύπου και στις 
εκτιμήσεις αντικτύπου στην αειφορία 
αναλύεται ο αντίκτυπος των ΚΠΣ στον 
γεωργικό τομέα. Ωστόσο, ο αντίκτυπος 
της κοινής γεωργικής πολιτικής στις 
τοπικές οικονομίες των χωρών‑εταίρων 
αξιολογήθηκε μόνο στην εκτίμηση αντι ‑
κτύπου στην αειφορία για το περιφερεια ‑
κό εμπόριο με τις χώρες της Καραϊβικής, 
ενώ αρνητικός αντίκτυπος αναφέρθηκε 
και σε εκθέσεις διεθνών οργανισμών 
(ΔΟΕ33, FAO34), ιδίως σε σχέση με Συμ ‑
φωνίες Οικονομικών Εταιρικών Σχέσεων 
(ΣΟΕΣ)35.49  
Επιπλέον, η εκτίμηση αντικτύπου στην 
αειφορία σχετικά με ΣΟΕΣ του 2007 δεν 
αναφέρεται σε σημεία που αντιμετω ‑
πίστηκαν στο πλαίσιο άλλων εκτιμή ‑
σεων αντικτύπου στην αειφορία, όπως 
ο αντίκτυπος στη δημόσια υγεία ενός 
κεφαλαίου για τα δικαιώματα διανοη ‑
τικής ιδιοκτησίας, διότι οι περιορισμοί 
στην πρόσβαση σε γενόσημα φάρμακα 
ενδέχεται να έχουν δυσμενείς επιπτώ ‑
σεις στην ικανότητα των κυβερνήσεων 
να βελτιώσουν τις συνθήκες της δημόσι ‑
ας υγείας. Αυτό θέτει υπό αμφισβήτηση 
την πληρότητα της πραγματοποιηθείσας 
ανάλυσης, δεδομένου ότι η Επιτροπή 
έχει, εντούτοις, εισαγάγει κατάλληλα 
μέτρα διασφάλισης υπό αυτή την έννοια 
στο κείμενο της συμφωνίας36.
Ενδιάμεσες και/ή 
εκ των υστέρων αξιολογήσεις
50  
Το Συνέδριο ανέλυσε όλες τις εκ των 
υστέρων αξιολογήσεις που διενεργήθη ‑
καν έως τα τέλη του 201237 σε σχέση με 
τα ΚΠΣ και διαπίστωσε τα ακόλουθα:
Ποσοτικός προσδιορισμός 
του αντικτύπου σε 
ορισμένες ενδιάμεσες και/ή 
εκ των υστέρων αξιολογήσεις
51  
Το Συνέδριο έκρινε ότι διενεργήθηκε 
ολοκληρωμένη, ποσοτική και βασισμένη 
σε αποδείξεις ανάλυση των οικονομικών 
αποτελεσμάτων στην εκ των υστέρων 
αξιολόγηση του ΚΠΣ με τη Χιλή και στην 
ενδιάμεση αξιολόγηση του ΣΓΠ της 
ΕΕ. Αμφότερες οι αξιολογήσεις χρησι ‑
μοποιούν, από κοινού με οικονομετρι ‑
κές εκτιμήσεις, προσομοιώσεις μέσω 
του ΥΥΓΙ (βλέπε σημεία 44 έως 46 και 
παράρτημα ΙΙΙ ).32 Βλέπε σημείο 70 της ειδικής 
έκθεσης αριθ. 3/2010.
33 ΔΟΕ, Trade and employment 
from Myths to facts (Εμπόριο 
και απασχόληση — Από τους 
μύθους στα γεγονότα), 2011.
34 FAO, The agricultural 
dimension of the ACP‑EU 
Economic Partnership 
Agreements (Η γεωργική 
διάσταση των Συμφωνιών 
Οικονομικών Εταιρικών 
Σχέσεων ΑΚΕ‑ΕΕ), 2006.
35 ΚΠΣ που οδήγησε σε σύναψη 
ΣΕΣ μεταξύ της ΕΕ και των 
χωρών ΑΚΕ.
36 Σύμφωνα με το άρθρο 139, 
παράγραφος 2, της ΣΟΕΣ 
μεταξύ, αφενός, των κρατών 
Cariforum και, αφετέρου, της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας και 
των κρατών μελών της «το 
μέρος ΕΚ και τα υπογράφοντα 
μέρη CARIFORUM συμφωνούν 
ότι οι αρχές που ορίζονται στο 
άρθρο 8 της συμφωνίας TRIPS 
εφαρμόζονται στο παρόν 
τμήμα. Τα μέρη συμφωνούν 
επίσης ότι η κατάλληλη και 
αποτελεσματική επιβολή της 
εφαρμογής των δικαιωμάτων 
διανοητικής ιδιοκτησίας 
πρέπει να λαμβάνει υπόψη 
τις αναπτυξιακές ανάγκες 
των κρατών CARIFORUM, να 
προβλέπει την εξισορρόπηση 
των δικαιωμάτων και των 
υποχρεώσεων μεταξύ των 
κατόχων και των χρηστών 
των δικαιωμάτων, καθώς και 
να προσφέρει τη δυνατότητα 
για προστασία της υγείας και 
της διατροφής στο μέρος ΕΚ 
και τα υπογράφοντα κράτη 
CARIFORUM. Καμία διάταξη 
της παρούσας συμφωνίας δεν 
θεωρείται ότι παρεμποδίζει 
την ικανότητα των μερών και 
των υπογραφόντων κρατών 
CARIFORUM, όσον αφορά την 
πρόσβαση σε φάρμακα».
37 Ενδιάμεση αξιολόγηση 
του ΣΓΠ της ΕΕ, έκθεση 
οικονομικής ολοκλήρωσης 
του ευρωμεσογειακού χώρου, 
αξιολόγηση του οικονομικού 
αντικτύπου του εμπορικού 
πυλώνα της συμφωνίας 
σύνδεσης ΕΕ‑Χιλής και εκ των 
υστέρων εκτίμηση έξι ΣΕΣ 
της ΕΕ.
22 Παρατηρήσεις
Αδυναμίες στην πληρότητα 
των ενδιάμεσων και/ή 
των εκ των υστέρων 
αξιολογήσεων
52  
Η εκ των υστέρων αξιολόγηση έξι ΚΠΣ38 
περιορίζει την ανάλυση του οικονομι ‑
κού αντικτύπου στις εμπορικές ροές και 
δίνει έμφαση στις επιδράσεις τους στις 
χώρες‑εταίρους. Η Επιτροπή δεν διενήρ ‑
γησε τομεακή ανάλυση και οι εμπορικές 
ροές δεν αναλύονται περαιτέρω πέραν 
του επιπέδου του γεωργικού και βιομη ‑
χανικού προϊόντος.
53  
Η έκθεση της εκ των υστέρων αξιολό ‑
γησης για τις ευρωμεσογειακές χώρες39 
περιλαμβάνει ενδελεχή ανάλυση των 
οικονομικών αποτελεσμάτων της ελευ ‑
θέρωσης του εμπορίου. Ωστόσο, δεν 
παρουσιάστηκε η προστιθέμενη αξία 
του ΚΠΣ έναντι του βασικού σεναρίου 
στην ΕΕ. Επίσης, δεν πραγματοποιήθη ‑
κε ανάλυση κόστους‑ωφελείας και δεν 
περιλαμβάνεται μηχανισμός μελλοντικής 
εκ των υστέρων αξιολόγησης.
Η ενδιάμεση αξιολόγηση 
του ΣΓΠ καταδεικνύει ότι 
η πολιτική δεν έχει 
αποφέρει ακόμα όλα 
τα επιδιωκόμενα οφέλη
54  
Όσον αφορά τον στόχο του ΣΓΠ για συμ ‑
βολή στην καταπολέμηση της παγκόσμι ‑
ας φτώχειας και προώθηση της αειφόρου 
ανάπτυξης, η ενδιάμεση αξιολόγηση πα ‑
ρουσιάζει μεικτά αποτελέσματα. Αφενός, 
παρέχει θετικές αποδείξεις ότι:
α) η ΕΕ προσφέρει βελτιωμένη προτι ‑
μησιακή πρόσβαση στις χώρες εκεί ‑
νες με τις μεγαλύτερες αναπτυξιακές 
ανάγκες,β) τα οικονομετρικά στοιχεία καταδει ‑
κνύουν ότι, συνολικά, οι προτιμήσεις 
έχουν θετικό αντίκτυπο στο εμπό ‑
ριο, καθώς και στις επενδύσεις, και
γ) υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύ ‑
ουν ότι οι εξαγωγείς στις λιγότερο 
αναπτυγμένες χώρες επωφελούνται 
από τα περιθώρια προτιμήσεων και 
ότι το κέρδος δεν απορροφάται 
απλώς από τους εισαγωγείς.
55  
Αφετέρου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το 
ΣΓΠ θα βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες 
οικονομίες να αυξήσουν τις βιομηχα ‑
νικές εξαγωγές τους40 και ότι η παροχή 
προτιμησιακής μεταχείρισης σε βιο ‑
μηχανικά προϊόντα θα βοηθήσει στην 
ενίσχυση τέτοιου είδους εξαγωγών και 
θα συμβάλει στη διαφοροποίηση μέσω 
της ανάπτυξης μιας ευρύτερης βιομηχα ‑
νικής βάσης. Ωστόσο, με την ενδιάμεση 
αξιολόγηση του ΣΓΠ καταδεικνύεται 
ότι αυτό δεν συνέβαλε αποτελεσματικά 
στην ενίσχυση της διαφοροποίησης41 και 
ότι δεν υπήρξαν σαφείς αποδείξεις αύξη ‑
σης της οικονομικής μεγέθυνσης42 ή της 
αειφόρου ανάπτυξης43 στις αναπτυσσό ‑
μενες χώρες.38 Νότιος Αφρική, Μεξικό, 
Μαρόκο, Τυνησία, Χιλή και 
Ιορδανία.
39 Ο Λίβανος, τα Κατεχόμενα 
Παλαιστινιακά Εδάφη και 
η Συρία δεν εντάσσονταν 
στο πεδίο εφαρμογής της 
αξιολόγησης.
40 SEC(2011) 536 τελικό.
41 Σύμφωνα με την 
παράγραφο 7, σημείο 1, της 
ενδιάμεσης αξιολόγησης του 
ΣΓΠ της ΕΕ, δεν υπάρχουν 
αποδεικτικά στοιχεία ότι 
τα καθεστώτα ΣΓΠ έχουν 
οδηγήσει σε διαφοροποίηση 
των εξαγωγών και σε 
μετάβαση προς νέα εξαγωγικά 
προϊόντα από την πλευρά των 
δικαιούχων χωρών.
42 Στην παράγραφο 7, 
σημείο 1, της ενδιάμεσης 
αξιολόγησης του ΣΓΠ της ΕΕ 
ορίζεται ότι τα στοιχεία που 
αποδεικνύουν τον βαθμό 
στον οποίο συνδέονται τα 
περιθώρια προτιμήσεων με 
τους δείκτες ανάπτυξης είναι 
εξαιρετικά περιπλεγμένα 
και δεν προκύπτει σαφής 
εικόνα που θα υποδείκνυε 
ότι οι προτιμήσεις 
στοχεύουν ιδίως στις χώρες 
που αντιμετωπίζουν τις 
μεγαλύτερες ανάγκες/είναι 
περισσότερο ευάλωτες… είναι 
αρκετά πιθανό το καθεστώς 
του ΣΓΠ να έχει αποτελέσει 
σημαντικό παράγοντα 
ανάπτυξης συγκεκριμένων 
χωρών. Ωστόσο, συνολικά, δεν 
υπάρχουν σαφή στοιχεία που 
να αποδεικνύουν ότι ισχύει 
κάτι τέτοιο.
43 Στην παράγραφο 7, σημείο 1, 
της ενδιάμεσης αξιολόγησης 
του ΣΓΠ της ΕΕ περιέχεται 
η ακόλουθη προειδοποίηση: 
Αν και υπάρχουν ορισμένα 
στοιχεία που αποδεικνύουν 
ότι το καθεστώς του ΣΓΠ+ 
ενδέχεται να έχει θετικό 
αντίκτυπο στην κύρωση 
συγκεκριμένων συμβάσεων, 
τα στοιχεία που αποδεικνύουν 
την πραγματική ενεργό 
εφαρμογή των εν λόγω 
συμβάσεων (ιδίως σε σχέση με 
τα εργασιακά πρότυπα) είναι 
πολύ λιγότερα.
23 Παρατηρήσεις
44 Δείγμα MUS (monetary unit 
sampling — δειγματοληψία 
νομισματικής μονάδας), βάσει 
της τελωνειακής αξίας των 
αγαθών. Η σημαντικότητα 
ορίστηκε στο 5 % και το 
επίπεδο εμπιστοσύνης 
στο 95 %.
45 Σύμφωνα με το άρθρο 221, 
παράγραφος 3, του ΚΤΚ, 
η γνωστοποίηση στον 
οφειλέτη δεν είναι δυνατόν 
να γίνει μετά τη λήξη 
τριετούς προθεσμίας από 
την ημερομηνία γένεσης 
της τελωνειακής οφειλής. 
Επομένως, τα ποσά 
παραγράφονται μετά τη λήξη 
της εν λόγω προθεσμίας.Οι τελωνειακοί έλεγχοι 
που διενεργούν οι αρχές 
των επιλεγμένων κρατών 
μελών είναι ελλιπείς
56  
Οι έλεγχοι που διενεργούν οι αρμόδιες 
αρχές (κράτη μέλη, δικαιούχοι χώρες /  
χώρες‑εταίροι και Επιτροπή), καθώς και 
η διαχείριση της διοικητικής συνεργασί ‑
ας θα έπρεπε να διασφαλίζουν την ορθή 
εφαρμογή των ΚΠΣ, προστατεύοντας 
έτσι τα έννομα οικονομικά και δημοσιο ‑
νομικά συμφέροντα.
57  
Το Συνέδριο προέβη σε εξέταση της συ ‑
νολικής στρατηγικής ελέγχου που εφαρ ‑
μόζουν σε σχέση με τα ΚΠΣ οι τελωνει ‑
ακές αρχές σε πέντε κράτη μέλη (βλέπε 
σημείο 23). Μια κατάλληλη στρατηγική 
ελέγχου βασίζεται σε αποτελεσματική 
ανάλυση του κινδύνου, συμπεριλαμβα ‑
νομένης μιας τυχαίας μεταβλητής που 
εισάγει έναν βαθμό αβεβαιότητας.Αδυναμίες στη στρατηγική 
ελέγχου και τη διαχείριση 
κινδύνου
58  
Η αποτελεσματικότητα των μηχανισμών 
ελέγχου υποβλήθηκε σε ελεγκτική δοκι ‑
μασία με χρήση δύο τυχαίων δειγμάτων. 
Σε κάθε κράτος μέλος που επιλέχθηκε 
για έλεγχο χρησιμοποιήθηκε στατιστι ‑
κό44 δείγμα 60 παραγραφεισών45 εισα ‑
γωγών του 2009 στο πλαίσιο ΚΠΣ. Το εν 
λόγω δείγμα εξυπηρετούσε διπλό σκοπό:
α) την επαλήθευση του κατά πόσον οι 
εισαγωγές πληρούσαν όλους τους 
απαιτούμενους όρους για την εφαρ ‑
μογή προτιμησιακών δασμολογικών 
μέτρων, καθώς και του κατά πόσον 
οι τελωνειακοί έλεγχοι ήταν σε θέση 
να εντοπίσουν περιπτώσεις μη συμ ‑
μόρφωσης με τους όρους αυτούς 
και να ανακτήσουν την τελωνειακή 
οφειλή πριν από την παραγραφή της 
και
β) την αναγωγή του ποσού της οριστι ‑
κής απώλειας για τον προϋπολογι ‑
σμό της ΕΕ σε περίπτωση που η τε ‑
λωνειακή οφειλή δεν ανακτήθηκε 
εγκαίρως, πριν από την παραγραφή 
της.
59  
Το Συνέδριο εντόπισε αδυναμίες στη 
στρατηγική ελέγχου και τη διαχείριση 
κινδύνου στη Γερμανία, τη Γαλλία και 
το Ηνωμένο Βασίλειο, με αποτέλεσμα 
δυνητικές απώλειες για τον προϋπολογι ‑
σμό της ΕΕ.
24 Παρατηρήσεις
60  
Στη Γερμανία, εντοπίστηκαν αδυναμίες 
σε σχέση με το σύστημα διαχείρισης 
κινδύνου των ΚΠΣ: απαιτείται μη αυτο ‑
ματοποιημένη παρέμβαση προκειμένου 
να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα των 
προφίλ κινδύνου· η διαδικασία είναι χρο ‑
νοβόρα, πολύπλοκη και επαχθής· το 2011 
και το 2012 καταχωρίστηκε στο σύστημα 
μόνο ένα νέο τοπικό προφίλ κινδύνου46· 
και η επιλογή των εισαγωγέων για τη 
διενέργεια ελέγχων μετά τον εκτελωνι ‑
σμό δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τον 
συγκεκριμένο κίνδυνο της παραγραφής 
στο πλαίσιο των ΚΠΣ47.
61  
Στη Γαλλία, η προτιμησιακή καταγωγή 
λαμβάνεται υπόψη σε συνδυασμό με άλλα 
κριτήρια. Εντούτοις, η προτιμησιακή κα ‑
ταγωγή δεν αποτελεί προτεραιότητα στο 
σύστημα διαχείρισης κινδύνου.
62  
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι τελωνειακές 
αρχές κάνουν δεκτά αντίγραφα πιστοποι ‑
ητικών κυκλοφορίας και καταγωγής κατά 
τη διενέργεια ελέγχων βάσει εγγράφων 
για εισαγωγές στο πλαίσιο ΚΠΣ. Μόνο τα 
πρωτότυπα έγγραφα μπορούν να εξασφα ‑
λίσουν πλήρως την αυθεντικότητα των εν 
λόγω πιστοποιητικών. Επιπλέον, η συχνό ‑
τητα των ελέγχων βάσει εγγράφων σε ει ‑
σαγωγές για τις οποίες ακολουθείται η δια ‑
δικασία απλουστευμένης διασάφησης48 και 
η διαδικασία εκτελωνισμού στον προσδι ‑
οριζόμενο από τον εισαγωγέα τόπο49 ήταν 
πολύ μικρή50. Όσον αφορά τους ελέγχους 
μετά τον εκτελωνισμό, κανένα ΚΠΣ δεν 
αποτέλεσε αντικείμενο ελέγχου.
63  
Οι εν λόγω αδυναμίες επιβεβαιώθηκαν 
από το ύψος των δυνητικά απολεσθέ ‑
ντων εσόδων που εντοπίστηκαν σε αυτά 
τα τρία κράτη μέλη. Κατόπιν αναγωγής 
των σφαλμάτων που εντοπίστηκαν στο 
δείγμα του 2009, το Συνέδριο υπολόγισε 
ότι το ποσό των δασμών που θα μπο ‑
ρούσε να απολεσθεί στα εν λόγω κράτη 
μέλη, λόγω παραγραφής, ανερχόταν σε 
655 εκατομμύρια ευρώ51. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 6 % περίπου του ακαθά ‑
ριστου ποσού των εισαγωγικών δασμών 
που εισπράχθηκαν στα πέντε επιλεγμένα 
κράτη μέλη το εν λόγω έτος.
64  
Απουσία των αναγκαίων δικαιολογη ‑
τικών, τα αγαθά δεν δικαιούνται να 
τύχουν προτιμησιακής δασμολογικής 
μεταχείρισης. Μεταξύ των σφαλμάτων 
που εντοπίστηκαν περιλαμβάνεται 
η έλλειψη πιστοποιητικών καταγωγής 
ή κυκλοφορίας, η έλλειψη στοιχείων που 
να αποδεικνύουν απευθείας μεταφορά, 
περιπτώσεις πιστοποιητικών μη υπογε ‑
γραμμένων ή μη σφραγισμένων από τις 
αρμόδιες αρχές της δικαιούχου χώρας / 
χώρας‑εταίρου ή που έφεραν σφραγίδα 
που δεν αντιστοιχούσε στην αυθεντική 
σφραγίδα που είχε κοινοποιηθεί στην 
Επιτροπή από τις αρχές της εν λόγω 
χώρας, καθώς και περιπτώσεις πιστο ‑
ποιητικών που δεν αντιστοιχούσαν στα 
συνοδευτικά έγγραφα της εισαγωγής. 
Τα εν λόγω σφάλματα παρατηρήθηκαν 
σε ποσοστό 10 % των περιπτώσεων στη 
Γερμανία, 11 % στη Γαλλία και 38 % στο 
Ηνωμένο Βασίλειο.
65  
Το δεύτερο στατιστικό δείγμα 30 εισαγω ‑
γών στο πλαίσιο ΚΠΣ του 2011 ελέγχθηκε 
από το Συνέδριο σε καθένα από τα πέντε 
κράτη μέλη με σκοπό να καθοριστεί:
α) εάν οι εισαγωγές ήταν επιλέξιμες για 
προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα 
και, αν όχι,
β) εάν οι τελωνειακές αρχές είχαν 
δρομολογήσει τη διαδικασία επα ‑
λήθευσης μετά τον εκτελωνισμό για 
μη συμμορφούμενες περιπτώσεις, 
χρησιμοποιώντας τη διοικητική 
συνεργασία .
66  
Τα αποτελέσματα του εν λόγω δείγματος 
κατέδειξαν αδυναμίες στους ελέγχους 
στη Γερμανία, την Ισπανία και το Ηνω ‑
μένο Βασίλειο. Τα σφάλματα τα οποία 46 Συνδυασμός κριτηρίων 
κινδύνου και τομέων ελέγχου 
(π.χ. είδος αγαθών, χώρες 
καταγωγής) που υποδεικνύει 
την ύπαρξη κινδύνου και έχει 
ως αποτέλεσμα την υποβολή 
πρότασης εφαρμογής μέτρου 
ελέγχου.
47 Η περίοδος των δέκα 
μηνών κατ’ ανώτατο όριο 
εντός της οποίας η χώρα 
δικαιούχος / χώρα εταίρος 
πρέπει να απαντήσει στα 
αιτήματα διοικητικής 
συνεργασίας πρέπει να 
λαμβάνεται υπόψη, ούτως 
ώστε να αποφεύγεται 
η παραγραφή.
48 Απλουστευμένη διαδικασία 
στο πλαίσιο της οποίας ένας 
έμπορος παρουσιάζει αγαθά 
στο τελωνείο και υποβάλλει 
είτε έντυπο απλουστευμένης 
διασάφησης είτε έγγραφο 
εμπορικού χαρακτήρα 
(π.χ. τιμολόγιο) αντί για 
τη λεπτομερή πρότυπη 
διασάφηση.
49 Απλουστευμένη διαδικασία 
στο πλαίσιο της οποίας ένας 
έμπορος λαμβάνει τα αγαθά 
απευθείας στις εγκαταστάσεις 
του (ή τον καθορισμένο 
τόπο) και στο πλαίσιο της 
οποίας υποβάλλεται συνήθως 
η τελωνειακή διασάφηση και 
τα αγαθά απελευθερώνονται 
μέσω καταχώρισης στα αρχεία 
του εμπόρου.
50 Καμία διασάφηση αυτού του 
είδους σχετικά με εισαγωγές 
στο πλαίσιο ΚΠΣ δεν επελέγη 
από το σύστημα διαχείρισης 
κινδύνου για κατασταλτικό 
έλεγχο βάσει εγγράφων 
το 2009 ή το 2010, ενώ το 2011 
και το 2012, το ποσοστό αυτού 
του είδους των διασαφήσεων 
που επελέγησαν για έλεγχο 
βάσει εγγράφων ανήλθε 
σε ποσοστό 0,0209 % 
και 0,0289 % αντίστοιχα.
51 167 εκατομμύρια ευρώ 
όσον αφορά τη Γερμανία, 
176 εκατομμύρια  ευρώ 
όσον αφορά τη Γαλλία και 
312 εκατομμύρια  ευρώ όσον 
αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο.
25 Παρατηρήσεις
52 Υπό την προϋπόθεση ότι 
πληρούνται όλοι οι όροι 
που προβλέπονται στις 
αντίστοιχες διατάξεις και 
τη νομολογία, ιδίως στην 
απόφαση του Δικαστηρίου 
της 9ης Μαρτίου 2006, 
στην υπόθεση C ‑293/04, 
Beemsterboer, Συλλογή 2006, 
σ. 2284.εντοπίστηκαν ήταν παρόμοια με εκείνα 
που εντοπίστηκαν στο δείγμα του 2009: 
έλλειψη πιστοποιητικών καταγωγής 
ή κυκλοφορίας, περιπτώσεις πιστοποιη ‑
τικών τα οποία έφεραν σφραγίδα ή είχαν 
εκδοθεί από τελωνείο που δεν αντιστοι ‑
χούσε σε εκείνα που είχαν κοινοποιηθεί 
στην Επιτροπή από τις αρχές της δικαιού ‑
χου χώρας / χώρας‑εταίρου και πιστο ‑
ποιητικών που δεν αντιστοιχούσαν στα 
συνοδευτικά έγγραφα της εισαγωγής. 
Τα εν λόγω σφάλματα παρατηρήθηκαν 
σε ποσοστό 7 % των περιπτώσεων στη 
Γερμανία, 7 % στην Ισπανία και 23 % στο 
Ηνωμένο Βασίλειο.
67  
Ωστόσο, τα σφάλματα στο δείγμα 
του 2011 δεν θα παραγραφούν πριν από 
το 2014 και, μέχρι τότε, οι τελωνειακές 
αρχές των κρατών μελών μπορούν να 
αποστέλλουν τα πιστοποιητικά κυκλο ‑
φορίας και καταγωγής στη δικαιούχο 
χώρα / χώρα‑εταίρο για επαλήθευση στο 
πλαίσιο μηχανισμών διοικητικής συ ‑
νεργασίας. Τυχόν προκύπτουσα οφειλή 
μπορεί ακόμα να ανακτηθεί και, ως εκ 
τούτου, το Συνέδριο δεν πραγματο ‑
ποίησε αναγωγή για τα σφάλματα που 
εντοπίστηκαν .
Αδυναμίες στη διαχείριση 
της διοικητικής 
συνεργασίας από τις αρχές 
των επιλεγμένων κρατών 
μελών
68  
Αιτήματα διοικητικής συνεργασίας απο ‑
στέλλονται από τις αρχές των κρατών 
μελών σε δικαιούχους χώρες / χώρες‑εταί ‑
ρους σε περιπτώσεις που υπάρχουν 
βάσιμες αμφιβολίες σχετικά με την προ ‑
τιμησιακή μεταχείριση ή σε τυχαία βάση. 
Στην πρώτη περίπτωση, εάν δεν ληφθεί 
απάντηση ή δεν ληφθεί ικανοποιητική 
απάντηση εντός δέκα μηνών, η προτιμησι ‑
ακή δασμολογική μεταχείριση θα πρέπει 
να απορριφθεί και να αρχίσει διαδικασία 
ανάκτησης52. Στην περίπτωση τυχαίων 
αιτημάτων, η προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση διατηρείται εάν δεν ληφθεί 
απάντηση από τη δικαιούχο χώρα / 
χώρα‑εταίρο .
69  
Οι μηχανισμοί διοικητικής συνεργασίας 
υπεβλήθησαν σε ελεγκτική δοκιμασία 
μέσω πρόσθετου δείγματος 30 αιτημά ‑
των, τα οποία κάθε επιλεγμένο κράτος 
μέλος είχε αποστείλει το 2011 σε δικαι ‑
ούχο χώρα / χώρα‑εταίρο. Με αυτό τον 
τρόπο, το Συνέδριο πραγματοποίησε 
ελεγκτικές δοκιμασίες σχετικά με τα 
ακόλουθα:
α) εάν, μετά την εκπνοή της αρχικής 
προθεσμίας απάντησης (συνήθως έξι 
μήνες), είχε σταλεί υπενθύμιση στη 
δικαιούχο χώρα / χώρα‑εταίρο·
β) εάν, στην περίπτωση που εντός της 
πρόσθετης προθεσμίας των τεσσά ‑
ρων μηνών δεν είχε ληφθεί απάντηση 
ή δεν είχε ληφθεί ικανοποιητική απά ‑
ντηση, είχαν δρομολογηθεί ενέργειες 
με σκοπό την ανάκτηση.
70  
Το Συνέδριο εντόπισε ελλείψεις στη 
διαχείριση της διοικητικής συνεργασίας 
στην Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία.
71  
Στην Ισπανία, 11 αιτήματα εστάλησαν 
από τις ισπανικές τελωνειακές αρχές στις 
Φιλιππίνες και οι επιστολές επεστράφη ‑
σαν χωρίς να παραδοθούν. Δεν ανελή ‑
φθη δράση από τις ισπανικές τελωνει ‑
ακές αρχές ούτε για να βρεθεί άλλος 
τρόπος επικοινωνίας με τις αρμόδιες 
αρχές της δικαιούχου χώρας ούτε για να 
δρομολογηθεί διαδικασία ανάκτησης της 
οφειλής μετά τον εκτελωνισμό.
26 Παρατηρήσεις
72  
Στην Ιταλία, οι τελωνειακές αρχές δεν 
είχαν δρομολογήσει διαδικασία ανάκτη ‑
σης μετά τον εκτελωνισμό έως τον Φε ‑
βρουάριο του 2013, παρότι η προτιμησι ‑
ακή μεταχείριση είχε απορριφθεί από τη 
δικαιούχο χώρα στην απάντησή της σε 
σχέση με τέσσερα αιτήματα διοικητικής 
συνεργασίας. Σε δέκα άλλες περιπτώ ‑
σεις, υπήρξε καθυστέρηση στις διαδικα ‑
σίες ανάκτησης μετά τον εκτελωνισμό.
73  
Οι γαλλικές τελωνειακές αρχές δεν 
δρομολογούν διαδικασίες ανάκτησης 
μετά τον εκτελωνισμό όταν οι δικαιού ‑
χοι χώρες / χώρες‑εταίροι αποστέλλουν 
απαντήσεις με καθυστέρηση σε αιτήμα ‑
τα διοικητικής συνεργασίας που απο ‑
στέλλονται σε τυχαία βάση. Ακόμα και 
σε περιπτώσεις που αυτές οι καθυστερη ‑
μένες απαντήσεις επιβεβαιώνουν ότι τα 
πιστοποιητικά κυκλοφορίας ή καταγω ‑
γής είναι πράγματι είτε άκυρα είτε μη αυ ‑
θεντικά, οι γαλλικές τελωνειακές αρχές 
δεν δρομολογούν διαδικασία ανάκτησης 
(βλέπε σημείο 68).
Τα συστήματα διαχείρισης 
κινδύνου των κρατών μελών 
δεν περιλαμβάνουν πάντα 
ανακοινώσεις αμοιβαίας 
συνδρομής
74  
Στην περίπτωση που η OLAF λάβει γνώ ‑
ση πράξεων που συνιστούν ή φαίνεται 
να συνιστούν παραβίαση διατάξεων των 
ΚΠΣ, εκδίδει ανακοινώσεις αμοιβαίας 
συνδρομής προς τα κράτη μέλη. Προκει ‑
μένου να αποτρέπονται ζημίες για τον 
προϋπολογισμό της ΕΕ, τα κράτη μέλη 
οφείλουν να καταχωρίσουν τις εν λόγω 
πληροφορίες στα συστήματα διαχείρι ‑
σης κινδύνου τους.75  
Το Συνέδριο εξέτασε δείγμα 30 εισαγω ‑
γών οι οποίες καλύπτονταν από ανακοι ‑
νώσεις αμοιβαίας συνδρομής που είχαν 
εκδοθεί από την OLAF σε καθένα από 
τα πέντε επιλεγμένα κράτη μέλη. Το 
Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι 
η Γερμανία, η Ισπανία και η Γαλλία δεν 
καταχώρισαν τις σχετικές πληροφορίες 
στα συστήματα διαχείρισης κινδύνου 
τους.
Διαπιστώθηκαν σφάλματα 
στις διαδικασίες ανάκτησης 
σε τρία από τα επιλεγμένα 
κράτη μέλη
76  
Το Συνέδριο έλεγξε εάν τα επιλεγμένα 
κράτη μέλη αντέδρασαν εγκαίρως στις 
εκθέσεις της OLAF. Στις εν λόγω εκθέσεις 
συνοψίζονται τα αποτελέσματα των 
ερευνών καταγωγής και μέσω αυτών τα 
κράτη μέλη ενδέχεται να εντοπίσουν 
εισαγωγές που ίσως να μη δικαιούνται 
προτιμησιακή δασμολογική μεταχείρι ‑
ση και να δρομολογήσουν διαδικασίες 
ανάκτησης της τελωνειακής οφειλής. Οι 
τελωνειακές αρχές των κρατών μελών θα 
πρέπει να κινήσουν αυτές τις διαδικασίες 
ανάκτησης εντός τριών μηνών53. Τυχόν 
καθυστέρηση θα μπορούσε να οδηγήσει 
σε παραγραφή της τελωνειακής οφειλής.
77  
Το Συνέδριο εντόπισε δύο περιπτώσεις, 
στην Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, 
που υπερέβαιναν από κοινού τα 2 εκα ‑
τομμύρια ευρώ, και είχαν παραγραφεί 
λόγω καθυστερημένης αντίδρασης των 
τελωνειακών αρχών των κρατών μελών 
σε εκθέσεις της OLAF. Σε μια άλλη περί ‑
πτωση, οι γαλλικές τελωνειακές αρχές 
δεν κίνησαν διαδικασία ανάκτησης μετά 
την κοινοποίηση από τους ισπανούς 
ομολόγους τους της ακυρότητας πιστο ‑
ποιητικού κυκλοφορίας.53 Περίοδος τριών μηνών από 
την αποστολή της επιστολής 
από την Επιτροπή με σκοπό 
να κοινοποιηθούν στον 
οφειλέτη οι οφειλόμενοι 
δασμοί επί των εισαγωγών 
έχει αναφερθεί από το 
Δικαστήριο στην απόφασή 
του της 1ης Ιουλίου 2010 
στην υπόθεση C ‑442/08, 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά 
Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας 
της Γερμανίας, σκέψεις 47, 59 
και 81.
27 Παρατηρήσεις
54 Αίτημα διαγραφής/
επιστροφής και απαλλαγής 
από υποχρέωση εκ των 
υστέρων ανάκτησης σύμφωνα 
με τα άρθρα 871 και 905 των 
ΔΕΤΚ.
55 Σύμφωνα με την 
παράγραφο 3, σημείο 2, 
του COM(2005) 100 τελικό, 
της 16ης Μαρτίου 2005.78  
Προκειμένου να διασφαλιστεί η ομοι ‑
όμορφη εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ, 
η τελωνειακή νομοθεσία αναθέτει στην 
Επιτροπή εξουσία λήψης αποφάσεων 
σε σχέση με αιτήσεις διαγραφής/επι ‑
στροφής54. Η απόφαση του Δικαστηρίου 
της 20ής Νοεμβρίου 2008 στην υπό ‑
θεση C ‑375/07, Heuschen και Schrouff, 
προβλέπει ότι «εθνικό δικαστήριο, (…), 
που καλείται να κρίνει προσφυγή κατά 
πράξης επιβολής εισαγωγικών δασμών, 
οσάκις εν επιδικία λαμβάνει γνώση του 
γεγονότος ότι η Επιτροπή έχει επιληφθεί 
υποθέσεως (…), πρέπει να αποφεύγει 
να εκδώσει απόφαση που θα αντέβαι ‑
νε προς απόφαση που ενδέχεται να 
εκδώσει η Επιτροπή (…). Οι σκέψεις 
αυτές συνεπάγονται επίσης ότι το αιτούν 
δικαστήριο, το οποίο δεν μπορεί να υπο ‑
καταστήσει την εκτίμηση της Επιτροπής 
με τη δική του, δύναται να αναστείλει τη 
διαδικασία εν αναμονή της αποφάσεως 
της Επιτροπής».
79  
Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, ένα 
εθνικό δικαστήριο δεν πρέπει να εκδίδει 
αποφάσεις για υποθέσεις σχετικά με τις 
οποίες αναμένεται απόφαση της Επι ‑
τροπής. Ωστόσο, το Συνέδριο εντόπισε 
περίπτωση στην Ισπανία όπου το εθνικό 
δικαστήριο δεν ανέστειλε τις διαδικασίες 
του παρόλο που η εν λόγω υπόθεση είχε 
υποβληθεί στην Επιτροπή για έκδοση 
απόφασης. Η απώλεια που προέκυψε για 
τον προϋπολογισμό της ΕΕ υπερέβη τα 
600 000 ευρώ.
80  
Συνεπώς, υπάρχει κίνδυνος ταυτόχρονης 
παραπομπής της υπόθεσης από τους 
εισαγωγείς σε αμφότερα τα επίπεδα και 
επιλογής του πλέον ευνοϊκού, υπονο ‑
μεύοντας έτσι τη χρησιμότητα και την 
αποτελεσματικότητα του συστήματος 
διαγραφής/επιστροφής.Η εποπτεία των κρατών 
μελών και των δικαιούχων 
χωρών / χωρών-εταίρων 
από την Επιτροπή 
παρουσιάζει αδυναμίες 
όσον αφορά τα ΚΠΣ
81  
Το Συνέδριο εξέτασε τη δραστηριότητα 
παρακολούθησης και επιθεώρησης της 
Επιτροπής που είχε ως στόχο να διασφα ‑
λίσει την αξιόπιστη και συνεπή εφαρ ‑
μογή των ΚΠΣ στα κράτη μέλη και τις 
δικαιούχους χώρες / χώρες‑εταίρους και 
εντόπισε τις ακόλουθες αδυναμίες.
Η Επιτροπή διενήργησε 
ελάχιστες εκ των προτέρων 
αξιολογήσεις και δεν 
πραγματοποίησε επισκέψεις 
παρακολούθησης σε χώρες 
που επωφελούνται από 
προτιμησιακή μεταχείριση
82  
Η Επιτροπή πρέπει να αξιολογεί εάν 
η χώρα που επωφελείται από προ ‑
τιμησιακή μεταχείριση ( ή η ομάδα 
χωρών) διαθέτει τη συνεχή ικανότητα 
να διαχειρίζεται το καθεστώς και τους 
σχετικούς κανόνες και διαδικασίες βάσει 
κινδύνου55. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι 
εκ των προτέρων αξιολογήσεις διενερ ‑
γήθηκαν μόνο σε σχέση με μικρό αριθμό 
χωρών‑εταίρων.
28 Παρατηρήσεις
83  
Σύμφωνα με την αντίστοιχη ανακοίνωση 
της Επιτροπής56 πρέπει να πραγματο ‑
ποιούνται επισκέψεις παρακολούθησης 
στις χώρες που επωφελούνται από 
προτιμησιακή μεταχείριση. Η Επιτροπή 
δεν πραγματοποίησε τέτοιου είδους 
επισκέψεις παρακολούθησης προκειμέ ‑
νου να ελέγξει την ορθή εφαρμογή του 
συστήματος.
84  
Αυτό θα μπορούσε να έχει σημαντικές 
οικονομικές συνέπειες, καθώς χωρίς την 
πραγματοποίηση επίσκεψης παρακο ‑
λούθησης μπορεί να κριθούν βάσιμα τα 
αιτήματα των εισαγωγέων για επιστροφή 
ή διαγραφή της εκ των υστέρων ανα ‑
κτηθείσας τελωνειακής οφειλής, εφόσον 
διαπιστωθεί ότι τα αγαθά δεν ήταν επιλέ ‑
ξιμα για προτιμησιακή μεταχείριση57.
85  
Επιπλέον, η ανακοίνωση της Επιτροπής 
προβλέπει σύστημα περιοδικής υποβο ‑
λής εκθέσεων από τις δικαιούχους χώρες 
σχετικά με τη διαχείριση και τον έλεγχο 
της προτιμησιακής καταγωγής από αυ ‑
τές. Το Συνέδριο επαλήθευσε κατά πόσον 
εφαρμόζεται τέτοιου είδους σύστημα σε 
χώρες που υπάγονται στο ΣΓΠ και διαπί ‑
στωσε ότι δεν υπήρχε κάτι τέτοιο.
86  
Επίσης, το Συνέδριο επανεξέτασε τις 
δραστηριότητες επιθεώρησης της Επιτρο ‑
πής στον τομέα των ΚΠΣ και διαπίστωσε 
ότι η Επιτροπή ασχολείται συνήθως με 
ζητήματα προτιμησιακής καταγωγής στο 
πλαίσιο των επιθεωρήσεών της για τον 
έλεγχο των παραδοσιακών ίδιων πόρων 
στα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης 
της σχετικής στρατηγικής ελέγχου. Δεν 
δύνανται να πραγματοποιούνται επιθε ‑
ωρήσεις για τον έλεγχο των παραδοσια ‑
κών ίδιων πόρων σε δικαιούχους χώρες / 
χώρες‑εταίρους.Η Επιτροπή έχει προβεί 
σε ενέργειες με σκοπό να 
διασφαλίσει την ομαλή 
λειτουργία των μηχανισμών 
διοικητικής συνεργασίας, 
αλλά εξακολουθούν να 
υπάρχουν προβλήματα
87  
Στον τομέα της διοικητικής συνεργασίας, 
η Επιτροπή έχει καταβάλει προσπάθει ‑
ες ώστε να διασφαλίσει ότι θα υπάρχει 
απρόσκοπτη και εξορθολογισμένη κοι ‑
νοποίηση των αναγκαίων πληροφοριών 
στο πλαίσιο της διοικητικής συνεργασίας 
μεταξύ των κρατών μελών, των δικαιού ‑
χων χωρών και της ιδίας.
88  
Ωστόσο, τα επιλεγμένα κράτη μέλη ενη ‑
μέρωσαν το Συνέδριο ότι αντιμετώπισαν 
δυσκολίες με χώρες όπως οι Φιλιππίνες, 
η Ινδία, η Ινδονησία, η Μαλαισία, το Βι ‑
ετνάμ, η Δομινικανή Δημοκρατία και τα 
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σε σχέση με 
καθυστερημένες απαντήσεις σε αιτήμα ‑
τα διοικητικής συνεργασίας και με την 
κακή ποιότητα των απαντήσεων.
89  
Η Επιτροπή ζητεί τακτικά από τα κράτη 
μέλη στατιστικά στοιχεία σε σχέση με 
αιτήματα διοικητικής συνεργασίας που 
αποστέλλονται σε δικαιούχους χώρες / 
χώρες‑εταίρους. Αυτού του είδους οι πλη ‑
ροφορίες αποτελούν το σημείο έναρξης 
για τον προγραμματισμό της δραστηριό ‑
τητας παρακολούθησης και την επιλογή 
των χωρών που χρήζουν ιδιαίτερης προ ‑
σοχής. Ωστόσο, η ποιότητα των πληρο ‑
φοριών που παρείχαν τα κράτη μέλη ήταν 
κακή, διότι δεν ήταν δυνατή η διάκριση 
μεταξύ αιτημάτων που αποστέλλονται σε 
τυχαία βάση και εκείνων που αποστέλ ‑
λονται σε περίπτωση ύπαρξης βάσιμων 
αμφιβολιών (βλέπε σημείο 68).56 Βλέπε υποσημείωση 62.
57 Στην απόφασή του στην 
υπόθεση C ‑204/07  P, το 
Δικαστήριο έκρινε ότι, 
όπου, σε μια συγκεκριμένη 
υπόθεση, η Επιτροπή δεν 
ασκεί πλήρως τα δικαιώματα 
και τις εξουσίες εποπτείας και 
έλεγχου που της απονέμουν 
οι διατάξεις της συμφωνίας 
σύνδεσης με σκοπό τη 
διασφάλιση της δέουσας 
εφαρμογής αυτής, η αδυναμία 
της να ανταποκριθεί στις 
υποχρεώσεις της συνιστά 
ειδική κατάσταση κατά την 
έννοια του άρθρου 239 του 
Κοινοτικού Τελωνειακού 
Κώδικα, η οποία δικαιολογεί 
την επιστροφή ή τη διαγραφή 
των εισαγωγικών δασμών που 
επιβλήθηκαν βάσει ανακριβών 
ή μη γνήσιων πιστοποιητικών.
29 Παρατηρήσεις
58 Σχετικά με εισαγωγές σουρίμι 
που είχαν δηλωθεί ως 
καταγωγής Ταϊλάνδης.
59 Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο, 
βλέπε σημείο 77.
60 Ηνωμένο Βασίλειο.Οι έρευνες καταγωγής από 
την OLAF έχουν ουσιώδη 
σημασία, αλλά υπάρχουν 
αδυναμίες ως προς την 
οικονομική παρακολούθησή 
τους
90  
Πέραν της έκδοσης ανακοινώσεων αμοι ‑
βαίας συνδρομής προς τα κράτη μέλη με 
σκοπό την προειδοποίησή τους για εισα ‑
γωγές ύποπτες για καταστρατήγηση της 
προϋπόθεσης της καταγωγής, η OLAF 
πραγματοποιεί έρευνες καταγωγής σε 
δικαιούχους χώρες / χώρες‑εταίρους με 
σκοπό να επιβεβαιώσει, σε συνεργασία 
με τις αρμόδιες αρχές, εάν αγαθά που ει ‑
σήχθησαν στην ΕΕ δικαιούνταν πράγματι 
τη χρήση προτιμησιακών δασμολογικών 
μέτρων. Προκειμένου να επαληθευτεί 
η αποτελεσματικότητα του ρόλου της 
OLAF στην προστασία των δημοσιονο ‑
μικών συμφερόντων της ΕΕ σε σχέση 
με τα ΚΠΣ, το Συνέδριο εξέτασε δείγμα 
δέκα ερευνών προτιμησιακής καταγω ‑
γής. Διαπίστωσε ότι, εξαιρουμένης μίας 
έρευνας58, η OLAF είχε κατορθώσει να 
καταδείξει ότι τα εισαγόμενα αγαθά δεν 
ήταν επιλέξιμα για την εφαρμογή προτι ‑
μησιακών δασμολογικών μέτρων.
91  
Οι δείκτες επιδόσεων που χρησιμοποιού ‑
νται επί του παρόντος από την OLAF για 
την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας 
και της αποδοτικότητας των ερευνών της 
(π.χ. αριθμός υποθέσεων που οδήγησαν 
σε διενέργεια έρευνας, αριθμός ερευνών 
που οδήγησαν σε έκδοση σύστασης) δεν 
παρέχουν σύνδεση μεταξύ της υπόθε ‑
σης, του ύψους των παραδοσιακών ίδιων 
πόρων που διακυβεύονται και του ποσού 
που όντως ανακτήθηκε.92  
Το Συνέδριο εντόπισε υποθέσεις πα ‑
ραγραφής κατά την οικονομική πα ‑
ρακολούθηση των ερευνών της OLAF 
εξαιτίας της μη έγκαιρης ανάκτησης από 
τα κράτη μέλη59 ή όπου ο πραγματικός 
ρυθμός ανάκτησης του ποσού των μη 
καταβληθέντων δασμών σύμφωνα με 
τις εκτιμήσεις της OLAF στην έκθεσή 
της δεν μπορούσε να διαπιστωθεί με 
ακρίβεια60.
Ανεπαρκής χρήση προληπτικών 
μέτρων και μέτρων 
περιορισμού για την προστασία 
των δημοσιονομικών 
συμφερόντων της ΕΕ
93  
Το Συνέδριο εξέτασε άλλες δραστηριό ‑
τητες της Επιτροπής για την προστασία 
των δημοσιονομικών συμφερόντων της 
ΕΕ, οι οποίες συνίσταντο στην αποτροπή 
εισαγωγής μη επιλέξιμων αγαθών με 
χρήση προτιμησιακών δασμολογικών 
μέτρων, και σε αντίθετη περίπτωση στην 
ανάκτηση των οφειλόμενων παραδοσια ‑
κών ίδιων πόρων.
94  
Τα κράτη μέλη δεν έχουν πάντοτε εγκρί ‑
νει τα κατάλληλα μέτρα για την περίπτω ‑
ση παραλαβής ανακοίνωσης αμοιβαίας 
συνδρομής, όπως η παροχή εγγύησης 
για τις υπό έρευνα εισαγωγές.
95  
Η έλλειψη τέτοιου είδους μέτρων οδή ‑
γησε τα κράτη μέλη να δηλώσουν ποσά 
ως μη ανακτήσιμα σε περίπτωση που 
ο εισαγωγέας κηρύχθηκε αφερέγγυος 
και έθεσε τέλος στις οικονομικές του 
δραστηριότητες (βλέπε πλαίσιο 2 ).
30 Παρατηρήσεις
96  
Σε περίπτωση ελλιπούς ελέγχου ή αδυνα ‑
μίας παροχής συνεργασίας, συμπεριλαμ ‑
βανομένης της συνδρομής σε έρευνες για 
την καταπολέμηση της απάτης, πρέπει 
να εφαρμόζονται προληπτικά μέτρα και 
μέτρα διασφάλισης. Τα εν λόγω μέτρα 
περιλαμβάνουν κοινοποιήσεις προς τους 
εισαγωγείς61, αναστολή των προτιμήσε ‑
ων62 όπου αυτό προβλέπεται και πιθανή 
οικονομική ευθύνη της χώρας που κρίθη ‑
κε να έχει συμπεριφερθεί παράτυπα63.
97  
Τα κράτη μέλη οφείλουν να κοινοποιούν 
στην Επιτροπή64 το ύψος των παραδο ‑
σιακών ίδιων πόρων που επεστράφη ‑
σαν/διεγράφησαν ή των ανακτήσεων 
μετά τον εκτελωνισμό που δεν πραγ ‑
ματοποιήθηκαν, εξαιτίας διοικητικών 
σφαλμάτων των αρχών των δικαιού ‑
χων χωρών / χωρών‑εταίρων. Για την 
περίοδο 2007 έως 2012, το ποσό των 
απολεσθέντων κατ’ αυτόν τον τρόπο 
παραδοσιακών ίδιων πόρων υπερέβη τα 
5 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό συνιστά σαφή 
απώλεια για τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
98  
Για την αντιμετώπιση της κατάστασης 
αυτής, η Επιτροπή εισήγαγε τη ρήτρα 
ΔΔΣ σε όλα τα ΚΠΣ που έχουν αποτελέ ‑
σει αντικείμενο διαπραγματεύσεων από 
το 2006 και μετά. Πρόκειται για θετικό 
βήμα στην προστασία των δημοσιονομι ‑
κών συμφερόντων της ΕΕ.99  
Άλλα παραδείγματα ανεπαρκούς χρήσης 
προληπτικών μέτρων και μέτρων περιο ‑
ρισμού παρατίθενται στο πλαίσιο 3 .
Οι νομικές διατάξεις 
των ΚΠΣ δεν περιέχουν 
επαρκείς ασφαλιστικές 
δικλίδες για 
την προστασία 
των δημοσιονομικών 
συμφερόντων της ΕΕ
Σύνθετος χαρακτήρας 
των κανόνων σώρευσης
100  
Η σώρευση επιτρέπει σε προϊόντα τα 
οποία κατάγονται από τη χώρα Α να υπα ‑
χθούν σε περαιτέρω επεξεργασία ή να 
προστεθούν σε προϊόντα που κατάγονται 
από τη χώρα Β, σαν να κατάγονταν από 
τη χώρα Β. Το μεταποιημένο προϊόν θα 
έχει ως τόπο καταγωγής τη χώρα Β. Η κα ‑
τεργασία ή η επεξεργασία που πραγμα ‑
τοποιείται σε κάθε δικαιούχο χώρα / χώ ‑
ρα‑εταίρο στα καταγόμενα προϊόντα δεν 
χρειάζεται να αποτελεί «επαρκή κατερ ‑
γασία ή επεξεργασία» όπως προβλέπεται 
στους πρότυπους κανόνες καταγωγής65.61 Τέλος, σύμφωνα με το άρ ‑
θρο 220, παράγραφος 2, στοι ‑
χείο β), του ΚΤΚ, οι εισαγωγείς 
δεν μπορούν να δηλώνουν 
καλή πίστη στις αιτήσεις τους 
για κατάργηση της ακόλου ‑
θης καταχώρισης στους 
λογαριασμούς, εάν η Επιτροπή 
έχει δημοσιεύσει κοινοποίηση 
στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, 
στην οποία αναφέρεται ότι 
υπάρχουν βάσιμες υποψίες ως 
προς την ορθή εφαρμογή των 
προτιμησιακών καθεστώτων 
από τη δικαιούχο χώρα.
62 Η επονομαζόμενη ρήτρα κατά 
της απάτης.
63 Η επονομαζόμενη ρήτρα 
διαχείρισης διοικητικών 
σφαλμάτων (ΔΔΣ). Η εν λόγω 
ρήτρα διατυπώνεται συνήθως 
ως εξής: «Στην περίπτωση που 
οι αρμόδιες αρχές διαπράξουν 
σφάλμα κατά τη διαχείριση 
του προτιμησιακού συστήμα ‑
τος εξαγωγών, και ειδικότερα 
κατά την εφαρμογή των 
διατάξεων του πρωτοκόλλου 
της παρούσας συμφωνίας 
σχετικά με τον ορισμό των 
προϊόντων καταγωγής και 
των μεθόδων διοικητικής 
συνεργασίας, και εφόσον το 
σφάλμα αυτό έχει επιπτώσεις 
στους εισαγωγικούς δασμούς, 
το συμβαλλόμενο μέρος που 
υφίσταται τις επιπτώσεις αυτές 
δύναται να ζητήσει από τον 
(θεσμικό φορέα που ορίζεται 
στο πλαίσιο της συμφωνίας) 
να εξετάσει τις δυνατότητες 
θέσπισης όλων των κατάλ ‑
ληλων μέτρων με σκοπό τη 
διόρθωση της κατάστασης».
64 Σύμφωνα με τα άρθρα 871 
και 905 των ΔΕΤΚ (περιπτώ ‑
σεις διαγραφής/επιστροφής), 
άρθρα 870, παράγραφος 1, 
και 904α, παράγραφος 1, 
των ΔΕΤΚ (με παράθεση των 
περιπτώσεων που κοινοποιού ‑
νται στη ΓΔ Προϋπολογισμού), 
καθώς και τα άρθρα 870, 
παράγραφος 2, και 904α, 
παράγραφος 2, των ΔΕΤΚ (με 
παράθεση των περιπτώσεων 
Παράδειγμα δασμών που δεν εισπράχθηκαν λόγω μη έγκρισης προληπτικών 
μέτρων και μέτρων περιορισμού από τα κράτη μέλη
Το 2007 οι πολωνικές τελωνειακές αρχές προέβησαν στην είσπραξη οφειλόμενων δασμών για την εισαγωγή σκόρ ‑
δου από την Τουρκία με χρήση πλαστών πιστοποιητικών κυκλοφορίας. Η ανάκτηση ήταν ανεπιτυχής λόγω της 
κήρυξης αφερεγγυότητας του εισαγωγέα. Ποσό ύψους 0,4 εκατομμυρίων ευρώ χαρακτηρίστηκε μη ανακτήσιμο και 
απωλέσθη για τον προϋπολογισμό της ΕΕ το 2012.
Η περίπτωση αυτή θα μπορούσε να είχε αποτραπεί με την παροχή εγγύησης.Πλαίσιο 2
31 Παρατηρήσεις
που κοινοποιούνται στη ΓΔ 
Φορολογίας και Τελωνειακής 
Ένωσης) .
65 Συνήθως εκφράζεται με 
προσθήκη ενός συγκεκριμένου 
ποσοστού στην τελική αξία των 
εξαγόμενων αγαθών.
66 Π.χ: Έρευνες της OLAF σχετικά 
με τον τόνο στις Σεϋχέλλες, την 
Κολομβία, το Ελ Σαλβαδόρ, τον 
Ισημερινό και την Ταϊλάνδη. 
Έρευνα στο Κουρασάο σχετικά 
με την εισαγωγή ακατέργαστης 
ζάχαρης από ζαχαροκάλαμο 
που είχε δηλωθεί ως καταγόμε ‑
νη από τις Ολλανδικές Αντίλλες. 
Έρευνα στην Καμπότζη σχετικά 
με την εξαγωγή ποδηλάτων 
στην ΕΕ στο πλαίσιο καθεστώ ‑
τος του ΣΓΠ.101  
Οι δικαιούχοι χώρες / χώρες‑εταίροι 
ζητούν την εφαρμογή σώρευσης στο 
πλαίσιο των εμπορικών διαπραγματεύ ‑
σεων, ούτως ώστε οι εξαγωγές τους να 
μπορούν να επωφεληθούν πλήρως από 
το ΚΠΣ, ιδίως όταν δεν διαθέτουν κατάλ ‑
ληλες βιομηχανικές υποδομές για την 
πραγματοποίηση της επεξεργασίας που 
απαιτείται βάσει των πρότυπων κανόνων 
καταγωγής.102  
Οι κανόνες σώρευσης είναι ιδιαίτερα 
σύνθετοι και απαιτούν από τις αρχές στις 
δικαιούχους χώρες / χώρες‑εταίρους να 
διαθέτουν υψηλό βαθμό εμπειρογνωμο ‑
σύνης και γνώσης των κανόνων αυτών. 
Για την ακρίβεια, αρκετές έρευνες της 
OLAF66 αποκάλυψαν την έλλειψη διοικη ‑
τικών ικανοτήτων ορισμένων δικαιούχων 
χωρών για την κατανόηση του σύνθετου 
χαρακτήρα των κανόνων σώρευσης του 
ΣΓΠ.
Το Συνέδριο διαπίστωσε ανεπαρκή χρήση των προληπτικών μέτρων και των 
μέτρων περιορισμού από την Επιτροπή για την καταπολέμηση της απάτης και 
για την προστασία των δημοσιονομικών συμφερόντων της ΕΕ:
α) Κοινοποίηση προς εισαγωγείς σχετικά με εισαγωγές τόνου από την Ταϊλάνδη, η οποία δημοσιεύθηκε από τη ΓΔ 
Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης δύο έτη μετά την υποβολή σχετικού αιτήματος από την OLAF. Επιπλέον, 
σύμφωνα με την OLAF μπορεί να εξετασθεί το ενδεχόμενο πρότασης κατάργησης του προτιμησιακού καθεστώτος 
που ισχύει για τα επεξεργασμένα προϊόντα τόνου (...) που δηλώνονται ως καταγόμενα από την Ταϊλάνδη . Η Επιτροπή 
δεν πρότεινε τέτοιου είδους κατάργηση.
β) Η Επιτροπή δεν δημοσίευσε ούτε στα σλοβακικά ούτε στα ουγγρικά κοινοποίηση προς εισαγωγείς σχετικά με 
εισαγωγές προϊόντων ζάχαρης από την Κροατία67. Εάν η κοινοποίηση αυτή είχε δημοσιευθεί στις εν λόγω γλώσ ‑
σες, ο εισαγωγέας δεν θα μπορούσε να επικαλεστεί καλή πίστη68, έναν από τους λόγους για τη μη ανάκτηση 
ενός εκατομμυρίου ευρώ69.
γ) Η Επιτροπή δεν ανέλαβε καμία δράση μετά την έκδοση κοινοποίησης προς τους εισαγωγείς σχετικά με εισα ‑
γωγές τόνου από το Ελ Σαλβαδόρ70. Κι αυτό παρά την ύπαρξη ανακοίνωσης71 στην οποία απαιτείτο από την 
Επιτροπή να παρακολουθήσει την επαλήθευση μετά τον εκτελωνισμό της καταγωγής του εισαγόμενου τόνου. 
Ως αποτέλεσμα της εν λόγω παρακολούθησης, η Επιτροπή θα αποφάσιζε εάν θα πρότεινε την κατάργηση των 
δασμολογικών προτιμήσεων.
δ) Η ρήτρα κατά της απάτης δεν συμπεριλήφθηκε στο ΚΠΣ με τη Δημοκρατία της Κορέας . Η OLAF έχει εκδώσει αρ ‑
κετές ανακοινώσεις αμοιβαίας συνδρομής72 σχετικά με λανθασμένη περιγραφή της καταγωγής εισαγωγών από 
την εν λόγω χώρα. 
67 Η Κροατία προσχώρησε στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Ιουλίου 2013.
68 Σύμφωνα με την πέμπτη παράγραφο του άρθρου 220, παράγραφος 2, στοιχείο β), του ΚΤΚ.
69 Απόφαση της Επιτροπής της 21ης Οκτωβρίου 2010 όπου κρίθηκε δικαιολογημένη η μη καταχώριση εισαγωγικών δασμών στους λογαριασμούς 
μετά τον εκτελωνισμό σε συγκεκριμένη υπόθεση (REC 03/2010).
70 ΕΕ C 132 της 21.5.2010, σ. 15.
71 ΕΕ C 348 της 5.12.2000, σ. 4.
72 Μεταξύ άλλων τις ανακοινώσεις αμοιβαίας συνδρομής ΑΣ 2007/002, ΑΣ 2007/022, ΑΣ 2007/047 και ΑMA 2010/027.Πλαίσιο 3
32 Παρατηρήσεις
103  
Επιπλέον, η σώρευση θα έπρεπε να 
εφαρμόζεται μεταξύ χωρών που δια ‑
θέτουν ταυτόσημους κανόνες κατα ‑
γωγής προκειμένου να αποφεύγεται 
η καταστρατήγησή τους. Ωστόσο, στο 
τρέχον ΣΓΠ, οι υφιστάμενες δυνατότη ‑
τες σώρευσης μεταξύ χωρών της ίδιας 
περιφερειακής ομάδας διατηρούνται 
παρά τη διαφοροποίηση στους κανόνες 
καταγωγής που παρατηρείται σε ορισμέ ‑
νες περιπτώσεις μεταξύ των λιγότερο 
ανεπτυγμένων και άλλων δικαιούχων 
χωρών.
Αντικατάσταση 
των πιστοποιητικών 
καταγωγής και 
των πιστοποιητικών 
κυκλοφορίας από 
πιστοποίηση με ίδια μέσα
104  
Το Συνέδριο δήλωσε στην ετήσια έκθεσή 
του για το οικονομικό έτος 2003 ότι 
η αυξημένη χρήση της πιστοποίησης με 
ίδια μέσα, μέσω δήλωσης τιμολογίου για 
την πιστοποίηση της καταγωγής, θα είχε 
οφέλη όσον αφορά τους ίδιους πόρους. 
Κι αυτό, διότι στο πλαίσιο των ισχυου ‑
σών διατάξεων, οι εισαγωγείς δεν δύνα ‑
νται να ζητούν την επιστροφή/διαγραφή ή την κατάργηση της ανάκτησης μετά 
τον εκτελωνισμό λόγω διοικητικών 
σφαλμάτων73 των αρχών των δικαιούχων 
χωρών / χωρών‑εταίρων κατά τη χρήση 
δήλωσης τιμολογίου ή άλλης μορφής πι ‑
στοποίησης με ίδια μέσα. Αυτό θα μείωνε 
σε σημαντικό βαθμό τις προσφυγές των 
εμπόρων σε σχέση με τα ΚΠΣ.
105  
Ωστόσο, η χρήση πιστοποιητικών 
καταγωγής και κυκλοφορίας παραμένει 
εκτεταμένη.
Περιορισμένες 
νομικές εξουσίες 
για την καταπολέμηση 
της απάτης
106  
Οι δυνατότητες καταπολέμησης της 
απάτης περιορίζονται στην περίπτωση 
των αμοιβαίων ΚΠΣ. Προκειμένου να 
ανακτηθούν οι δασμοί που σχετίζονται 
με ευρήματα της OLAF, οι αρχές της χώ ‑
ρας‑εταίρου στην οποία ανακαλύφθηκαν 
οι παρατυπίες πρέπει να τις αποδεχτούν 
και να δηλώσουν την ακυρότητα των 
παράτυπα εκδοθέντων πιστοποιητικών 
(βλέπε πλαίσιο 4 ).73 Σύμφωνα με τα άρθρα 220, 
παράγραφος 2, στοιχείο β), και 
236, παράγραφος 1, του ΚΤΚ.
«Μεξικανικό» σκόρδο;
Παρτίδα σκόρδου που εισήχθη στην Ισπανία τον Μάρτιο του 2012 και χαρακτηρίστηκε καταγωγής Μεξικού δι ‑
απιστώθηκε από τα αποτελέσματα εργαστηριακού ελέγχου που ζητήθηκε από την OLAF σε δείγμα της εν λόγω 
παρτίδας ότι καταγόταν από την Κίνα. Οι ισπανικές τελωνειακές αρχές δεν μπορούσαν να προχωρήσουν σε ανά ‑
κτηση μετά τον εκτελωνισμό των διαφυγόντων δασμών που ίσχυαν για τις εισαγωγές σκόρδου από την Κίνα, διότι 
οι μεξικανικές αρχές επιβεβαίωσαν τον Αύγουστο του 2013 την εγκυρότητα των πιστοποιητικών καταγωγής στην 
απάντησή τους στο αίτημα διοικητικής συνεργασίας που εστάλη από τις ισπανικές τελωνειακές αρχές.
Και άλλες περιπτώσεις εισαγωγής σκόρδου που είχε δηλωθεί ως καταγόμενο από το Μεξικό αλλά για το οποίο 
υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι κατάγεται από την Κίνα διαπιστώνονται επί του παρόντος σε άλλα κράτη μέλη 
(π.χ. στο Ηνωμένο Βασίλειο). Παρ’ όλα αυτά, η Επιτροπή έχει προτείνει στα κράτη μέλη να μην αναστέλλουν ούτε να 
απορρίπτουν την προτιμησιακή μεταχείριση χωρίς να ζητούν επαλήθευση των αντίστοιχων αποδείξεων καταγωγής 
από τις μεξικανικές αρχές.Πλαίσιο 4
33
 Συμπεράσματα και 
συστάσεις
107  
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή 
δεν προέβη στη δέουσα αξιολόγηση 
όλων των οικονομικών αποτελεσμάτων 
των ΚΠΣ και ότι δεν διασφαλίζεται η εί ‑
σπραξη των εσόδων στο σύνολό τους. 
Ωστόσο, αυξήθηκε η χρήση του εργαλεί ‑
ου της εκτίμησης αντικτύπου και υπήρξε 
πρόοδος στην ποιότητα της πραγματο ‑
ποιηθείσας ανάλυσης.
Αξιολόγηση των οικονομικών 
αποτελεσμάτων των ΚΠΣ
108  
Η Επιτροπή δεν διενήργησε πάντοτε 
εκ των προτέρων ούτε εκ των υστέρων 
αξιολογήσεις προκειμένου να διατυ ‑
πώσει κρίση σχετικά με τα οικονομικά 
αποτελέσματα των ΚΠΣ. Συνεπώς, οι 
φορείς λήψης των αποφάσεων, τα ενδι ‑
αφερόμενα μέρη και οι ευρωπαίοι φο ‑
ρολογούμενοι δεν λαμβάνουν επαρκή 
πληροφόρηση σχετικά με τα κυριότερα 
πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των 
διαφόρων επιλογών εμπορικής πολιτι ‑
κής, καθώς και για το αν η εφαρμοζόμε ‑
νη πολιτική απέφερε τα επιδιωκόμενα 
αποτελέσματα. Αξιολόγηση των δια ‑
φυγόντων εσόδων διενεργήθηκε μόνο 
για το ΣΓΠ. Η Επιτροπή δεν διαθέτει, 
αφενός, πληροφορίες σχετικά με τα 
διαφυγόντα έσοδα για κάθε οικονομικό 
έτος ως αποτέλεσμα των ισχυόντων ΚΠΣ 
και, αφετέρου, πρόβλεψη των εσόδων 
που θα διαφύγουν στο μέλλον (βλέπε 
σημεία 26 έως 31).
109  
Το Συνέδριο εντόπισε αδυναμίες σε σχέ ‑
ση με την αξιοπιστία και τον ποσοτικό 
προσδιορισμό του αντικτύπου και των 
πηγών από τις οποίες προήλθαν τα δε ‑
δομένα, τόσο στις εκ των προτέρων όσο 
και στις εκ των υστέρων αξιολογήσεις. 
Επιπλέον, η χρησιμότητα και η πληρό ‑
τητα της ανάλυσης που διενεργήθηκε 
τόσο σε σχέση με τις εκτιμήσεις αντικτύ ‑
που όσο και σε σχέση με τις εκτιμήσεις 
αντικτύπου στην αειφορία ήταν περιο ‑
ρισμένες. Αυτές οι ελλείψεις μπορεί να επηρεάσουν την ποιότητα των πληροφο ‑
ριών που είναι διαθέσιμες στους δια ‑
πραγματευτές και στους φορείς χάραξης 
πολιτικών (βλέπε σημεία 32 έως 53).
Επίτευξη των στόχων του ΣΓΠ
110  
Η ενδιάμεση αξιολόγηση του ΣΓΠ κατα ‑
δεικνύει ότι η πολιτική δεν αποφέρει όλα 
τα αναμενόμενα οφέλη (βλέπε σημεία 54 
και 55).
Συστάσεις 1 έως 4
Προκειμένου να βελτιώσει την αξιολόγη ‑
ση των οικονομικών αποτελεσμάτων των 
ΚΠΣ και τη χρηστή δημοσιονομική τους 
διαχείριση, η Επιτροπή πρέπει:
1. να διενεργεί, εκτός από τις περιπτώ ‑
σεις που δικαιολογείται δεόντως, 
εκτίμηση αντικτύπου και εκτίμηση 
αντικτύπου στην αειφορία για κάθε 
ΚΠΣ, παρέχοντας εις βάθος, ολο ‑
κληρωμένη και ποσοτικώς προσδι ‑
ορισμένη ανάλυση των αναμενόμε ‑
νων οικονομικών αποτελεσμάτων, 
συμπεριλαμβανομένης εκτίμησης των 
διαφυγόντων εσόδων·
2. να ζητεί συστηματικά τη συμμετοχή 
της Eurostat στην ποιοτική αξιολόγη ‑
ση των πηγών στατιστικών στοιχείων 
που χρησιμοποιούνται στις εκτιμή ‑
σεις αντικτύπου στην αειφορία και 
να διασφαλίζει τον έγκαιρο χαρακτή ‑
ρα της ανάλυσης που πραγματοποι ‑
είται για τους διαπραγματευτές·
3. να διενεργεί ενδιάμεσες και εκ των 
υστέρων αξιολογήσεις με σκοπό να 
εκτιμηθεί ο βαθμός στον οποίο τα 
ΚΠΣ με σημαντικό αντίκτυπο πλη ‑
ρούν τους πολιτικούς στόχους τους 
και να διαπιστωθούν τρόποι βελτίω ‑
σης των επιδόσεών τους σε βασικούς 
οικονομικούς τομείς, συμπεριλαμβά ‑
νοντας εκτίμηση των διαφυγόντων 
εσόδων· και
34 Συμπεράσματα και συστάσεις
4. να παρακολουθήσει το καθεστώς 
του ΣΓΠ που θα τεθεί σε εφαρμογή 
από την 1η Ιανουαρίου 2014 ώστε να 
διασφαλίσει ότι θα συμμορφώνεται 
καλύτερα με τους πολιτικούς του 
στόχους για την καταπολέμηση της 
παγκόσμιας φτώχειας και την προώ ‑
θηση της αειφόρου ανάπτυξης.
Τελωνειακοί έλεγχοι που 
εφαρμόζονται από τις αρχές 
των επιλεγμένων κρατών μελών
111  
Η είσπραξη των εσόδων είναι αμφίβολη, 
διότι οι τελωνειακοί έλεγχοι των ΚΠΣ στα 
επιλεγμένα κράτη μέλη παρουσιάζουν 
αδυναμίες, με αποτέλεσμα δυνητικές 
απώλειες για τον προϋπολογισμό της 
ΕΕ οι οποίες εκτιμήθηκε ότι ανήλθαν σε 
655 εκατομμύρια ευρώ το 2009. Το ποσό 
αυτό αντιστοιχεί στο 6 % περίπου του 
ακαθάριστου ποσού των εισαγωγικών 
δασμών που εισπράχθηκαν στα πέντε 
επιλεγμένα κράτη μέλη το εν λόγω έτος 
(βλέπε σημεία 56 έως 73 και σημεία 76 
έως 77).
112  
Τα συστήματα διαχείρισης κινδύνου των 
κρατών μελών δεν περιλαμβάνουν πά ‑
ντα ανακοινώσεις αμοιβαίας συνδρομής, 
το οποίο εμποδίζει τα κράτη μέλη να δι ‑
ασφαλίσουν αντίστοιχο επίπεδο προστα ‑
σίας για τα δημοσιονομικά συμφέροντα 
της ΕΕ (βλέπε σημεία 74 και 75).
Εποπτεία των κρατών 
μελών και των δικαιούχων 
χωρών / χωρών -εταίρων από 
την Επιτροπή
113  
Το σύστημα διαγραφής/επιστροφής πα ‑
ρουσιάζει αδυναμίες, διότι οι εθνικές αρ ‑
χές και η Επιτροπή μπορούν να λάβουν 
αντίθετες μεταξύ τους αποφάσεις για το 
ίδιο θέμα (βλέπε σημεία 78 έως 80).114  
Η ικανότητα των χωρών που επωφελού ‑
νται από προτιμησιακή μεταχείριση να 
διαχειρίζονται τα καθεστώτα αξιολογή ‑
θηκε σπάνια από την Επιτροπή. Επιπλέ ‑
ον, δεν πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις 
παρακολούθησης. Συνεπώς, η Επιτροπή 
δεν διαθέτει καμία εγγύηση ότι οι εν 
λόγω χώρες είναι σε θέση να διασφαλί ‑
ζουν την εξαγωγή μόνο επιλέξιμων αγα ‑
θών στο πλαίσιο ΚΠΣ (βλέπε σημεία 81 
έως 86).
115  
Η Επιτροπή έχει προβεί σε ενέργειες για 
να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία 
των μηχανισμών διοικητικής συνεργα ‑
σίας σε δικαιούχους χώρες / χώρες‑εταί ‑
ρους, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρ ‑
χουν προβλήματα (βλέπε σημεία 87 
έως 89).
116  
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η οικονομική 
παρακολούθηση των ερευνών της OLAF 
δεν ήταν αποτελεσματική, γεγονός που 
είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια οφει ‑
λόμενων ποσών λόγω παραγραφής τους 
(βλέπε σημεία 90 έως 92).
117  
Η χρήση των μέτρων περιορισμού για 
την προστασία των δημοσιονομικών 
συμφερόντων της ΕΕ υπήρξε ανεπαρκής 
(βλέπε σημεία 93 έως 99).
Νομικές διατάξεις
118  
Ο σύνθετος χαρακτήρας των κανόνων 
σώρευσης εμποδίζει την εφαρμογή τους 
από τις δικαιούχους χώρες / χώρες‑εταί ‑
ρους (βλέπε σημεία 100 έως 103).
35 Συμπεράσματα και συστάσεις
119  
Μολονότι τα πιστοποιητικά καταγωγής 
και κυκλοφορίας μπορεί να αποτελέσουν 
αντικείμενο προσφυγής, η χρήση τους 
παραμένει εκτεταμένη, γεγονός που 
καθιστά επαχθή την εκ των υστέρων 
είσπραξη δασμών (βλέπε σημεία 104 
και 105).
120  
Η θέση της ΕΕ στο πλαίσιο αμοιβαί ‑
ων ΚΠΣ δεν προστατεύει επαρκώς τα 
δημοσιονομικά συμφέροντά της (βλέπε 
σημείο 106).
Συστάσεις 5 έως 13
Προκειμένου να βελτιωθεί η προστασία 
των δημοσιονομικών συμφερόντων της 
ΕΕ, η Επιτροπή πρέπει:
5. να δημιουργήσει προφίλ κινδύνου 
της ΕΕ σε σχέση με τα ΚΠΣ, ούτως 
ώστε τα κράτη μέλη να ακολουθούν 
μια κοινή προσέγγιση ως προς την 
ανάλυση κινδύνου, προκειμένου να 
μειωθούν οι απώλειες για τον προϋ ‑
πολογισμό της ΕΕ·
6. να επαληθεύει ότι τα κράτη μέλη 
βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα 
των συστημάτων διαχείρισης κινδύ ‑
νου και των στρατηγικών ελέγχου 
τους, με σκοπό τη μείωση των απω ‑
λειών για τον προϋπολογισμό της ΕΕ·
7. να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να 
εγκρίνουν τα κατάλληλα προληπτικά 
μέτρα όταν λαμβάνουν ανακοίνωση 
αμοιβαίας συνδρομής·
8. να διενεργεί αξιολογήσεις και να 
πραγματοποιεί επισκέψεις παρακο ‑
λούθησης βάσει κινδύνου σε χώρες 
που επωφελούνται από προτι ‑
μησιακή μεταχείριση, ιδίως όσον 
αφορά τους κανόνες καταγωγής και 
σώρευσης·9. να ζητήσει από τα κράτη μέλη να 
βελτιώσουν την ποιότητα των πλη ‑
ροφοριών που παρέχουν σε σχέση 
με τη διοικητική συνεργασία·
10. να παρακολουθεί τις χώρες που 
επωφελούνται από προτιμησιακή 
μεταχείριση, στις οποίες διαπιστώ ‑
νονται προβλήματα σε σχέση με τη 
διοικητική συνεργασία·
11. να βελτιώσει την οικονομική παρα ‑
κολούθηση σε σχέση με τις έρευνες 
της OLAF, με σκοπό την αποφυγή 
απωλειών για τον προϋπολογισμό 
της ΕΕ λόγω παραγραφής·
12. να ενισχύσει τη θέση της ΕΕ σε σχέ ‑
ση με τα αμοιβαία ΚΠΣ και να χρησι ‑
μοποιεί περισσότερο τα προληπτικά 
μέτρα και τα μέτρα διασφάλισης, 
εντάσσοντάς τα σε όλες τις μελλοντι ‑
κές εμπορικές συμφωνίες· και
13. να προωθήσει την αντικατάσταση 
των πιστοποιητικών καταγωγής και 
κυκλοφορίας από την πιστοποίηση 
με ίδια μέσα των εξαγωγέων.
36 Συμπεράσματα και συστάσεις
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα IV, του οποίου προεδρεύει ο κύριος 
Louis GALEA, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη 
συνεδρίασή του της 18ης Μαρτίου 2014.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
Πρόεδρος

37
 Παραρτήματα
Στατιστικά στοιχεία σε σχέση με τα ΚΠΣ το 2011
Κατάσταση κρατών μελών με τις μεγαλύτερες εισαγωγές στο πλαίσιο ΚΠΣ το 2011
Κράτος μέλοςΑξία εισαγωγών 
(δισεκατομμύρια  
 ευρώ)Ποσοστό
Γερμα νία 55 23 %
Γα λ λία 30 12 %
Ιταλία 29 12 %
Ηνωμένο Βασίλειο 27 11 %
Κάτω Χώρες 22 9 %
Ισπανία 19 8 %
Βέλγιο 12 5 %
Σουηδία 7 3 %
Αυστρία 7 3 %
Πολωνία 5 2 %
Άλλες 30 12 %
Σύνολο 243 100 %
Κατάσταση δικαιούχων χωρών / χωρών -εταίρων με τις μεγαλύτερες εξαγωγές 
στο πλαίσιο ΚΠΣ το 2011
Δικαιούχος χώρα /
χώρα -εταίροςΑξία εξαγωγών 
(δισεκατομμύρια  
 ευρώ)Ποσοστό
Ελβετία 38 16 %
Τουρκία 37 15 %
Ινδία 18 8 %
Νορβηγία 13 6 %
Μπανγκλαντές 8 3 %
Ρωσία 7 3 %
Τυνησία 7 3 %
Νότια Αφρική 6 3 %
Μαρόκο 6 3 %
Ταϊλάνδη 6 2 %
Άλλες 97 38 %
Σύνολο 243  100 %
Πηγή:  Comext.Παράρτημα I
38 Παραρτήματα
Επισκόπηση των εκ των προτέρων αξιολογήσεων των ΚΠΣ από την Επιτροπή
Νομική βάση
Εκ των προτέρων αξιολογήσεις : Σύμφωνα με το άρθρο 21, με τίτλο «Αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχεί ‑
ρισης», του κανονισμού αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων 
εφαρμογής του κανονισμού αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, για τη θέσπιση του Δημοσιονομικού Κανονισμού που 
εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων: «Όλες οι προτάσεις προγραμμάτων ή δρα ‑
στηριοτήτων που συνεπάγονται δαπάνες εις βάρος του προϋπολογισμού υπόκεινται σε εκ των προτέρων αξιολόγη ‑
ση.» Η εν λόγω διάταξη ίσχυσε από την 1η Ιανουαρίου 2003 έως τις 21 Αυγούστου 2006.
Εκτιμήσεις αντικτύπου (ΕΑ) : Το 2003 η Επιτροπή καθιέρωσε την απαίτηση διενέργειας ολοκληρωμένων εκτιμήσεων 
αντικτύπου για όλες τις σημαντικές πρωτοβουλίες της για θέματα πολιτικής: «Η αξιολόγηση του αντικτύπου θα εφαρ ‑
μόζεται στις μείζονες πρωτοβουλίες που παρουσιάζονται από την Επιτροπή στην ετήσια στρατηγική πολιτικής ή στο 
πρόγραμμα εργασίας της, ανεξάρτητα από το εάν πρόκειται για κανονιστικές προτάσεις ή άλλες προτάσεις που έχουν 
οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο (…) όπως κατευθυντήριες γραμμές διαπραγμάτευσης για διε ‑
θνείς συμφωνίες με οικονομικό, κοινωνικό ή περιβαλλοντικό αντίκτυπο1.» Από το 2005 «οι αναλύσεις των επιπτώσεων, 
συμπεριλαμβανομένων και επί της ανταγωνιστικότητας, πριν από το ξεκίνημα των πρωτοβουλιών αλλά και κατά τη 
διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας, πρέπει να γίνουν δεύτερη φύση »2.
«Οι εκτιμήσεις αντικτύπου είναι αναγκαίες για τις μείζονος σημασίας πρωτοβουλίες της Επιτροπής και εκείνες που θα 
έχουν τον πλέον εκτεταμένο αντίκτυπο. Αυτό ισχύει για όλες τις νομοθετικές προτάσεις του προγράμματος νομο ‑
θετικών εργασιών της Επιτροπής και τις νομοθετικές προτάσεις πέραν του εν λόγω προγράμματος που έχουν σαφή 
οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο, καθώς και για τις μη νομοθετικού περιεχομένου πρωτοβουλίες 
που θα καθορίσουν τις μελλοντικές πολιτικές3.»
1 COM(2002) 276 τελικό.
2 COM(2005) 12 τελικό.
3 SEC(2009) 92 — Κατευθυντήριες γραμμές για τις εκτιμήσεις αντικτύπου.Παράρτημα ΙI
39 Παραρτήματα
Περιπτώσεις στις οποίες απαιτούνταν ΕΑ ή εκ των προτέρων 
αξιολόγηση
ΚΠΣ με Έκθεση ΕΑ /  
εκ των προτέρων αξιολόγησης  Επάρκεια της εν λόγω αξιολόγησης
Μαυροβούνιο Δεν υπήρξε εκ των προτέρων αξιολόγηση ά.α.
Βοσνία‑Ερζεγοβίνη Δεν υπήρξε εκ των προτέρων αξιολόγηση ά.α.
Σερβία Δεν υπήρξε εκ των προτέρων αξιολόγηση ά.α.
Κεντρική Αμερική ΕΑ X
Κοινότητα των Άνδεων ΕΑ X
Δημοκρατία της Κορέας ΕΑ X
Ινδία ΕΑ X
Καναδάς Δεν υπήρξε ΕΑ ά.α.
Μαρόκο (Σφαιρική και σε βάθος συμφωνία ελεύθερων 
συναλλαγών — DCFTA)Δεν υπήρξε ΕΑ ά.α.
Κανονισμός αριθ. 980/2005 για το ΣΓΠ Δεν υπήρξε εκ των προτέρων αξιολόγηση ά.α.
Κανονισμός αριθ. 732/2008 για το ΣΓΠ ΕΑ X
Κανονισμός αριθ. 978/2012 για το ΣΓΠ ΕΑ √
Μολδαβία Δεν υπήρξε ΕΑ ά.α.
Υπόμνημα :
ά.α. = άνευ αντικειμένου √ = επαρκής  X = συνολικά ανεπαρκής
Όσον αφορά τα ακόλουθα ΚΠΣ δεν απαιτείτο εκτίμηση αντικτύπου ή εκ των προτέρων αξιολόγηση:
Ανδόρα, Τουρκία, Άγιος Μαρίνος, Νήσοι Φερόες, Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος (Ισλανδία, Νορβηγία και Λιχτεν ‑
στάιν), Ελβετία, πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, Κροατία, Αλβανία, Αλγερία, Αίγυπτος, Ισραήλ, 
Ιορδανία, Λίβανος, Μαρόκο, Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, Συρία, Τυνησία, Χιλή, Μεξικό, Νότια Αφρική, Mercosur, 
κράτη Cariforum, Ακτή Ελεφαντοστού, Καμερούν, ΑΜΑ (Κομόρες, Μαδαγασκάρη, Μαυρίκιος, Σεϋχέλλες, Ζάμπια 
και Ζιμπάμπουε), Αναπτυξιακή Κοινότητα της Μεσημβρινής Αφρικής (Μποτσουάνα, Λεσόθο, Μοζαμβίκη και Σουαζι ‑
λάνδη), κράτη του Ειρηνικού, κανονισμός πρόσβασης στην αγορά με τις χώρες ΑΚΕ, υπερπόντιες χώρες και εδάφη, 
Θέουτα και Μελίλια.Παράρτημα ΙI
40 Παραρτήματα
Νομική βάση
Εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία (ΕΑΑ) : Το 1999 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε την ένταξη της αειφόρου 
ανάπτυξης στις εμπορικές διαπραγματεύσεις, μέσω της δημιουργίας ενός νέου μέσου εκτιμήσεων, της εκτίμησης αντι ‑
κτύπου στην αειφορία στον τομέα του εμπορίου4.
Περιπτώσεις στις οποίες απαιτούνταν ΕΑΑ:
ΚΠΣ μεΕπάρκεια της εν λόγω  
αξιολόγησης
Κροατία Δεν υπήρξε ΕΑΑ ά.α.
Αλβανία Δεν υπήρξε ΕΑΑ ά.α.
Μαυροβούνιο Δεν υπήρξε ΕΑΑ ά.α.
Βοσνία‑Ερζεγοβίνη Δεν υπήρξε ΕΑΑ ά.α.
Σερβία Δεν υπήρξε ΕΑΑ ά.α.
Αλγερία ΕΑΑ5X
Αίγυπτος ΕΑΑ X
Ισραήλ ΕΑΑ X
Ιορδανία ΕΑΑ X
Λίβανος ΕΑΑ X
Μαρόκο ΕΑΑ X
Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη ΕΑΑ X
Συρία ΕΑΑ X
Τυνησία ΕΑΑ X
Κεντρική Αμερική ΕΑΑ √
Υπόμνημα :
ά.α. = άνευ αντικειμένου √ = επαρκής  X = συνολικά ανεπαρκής
4 Πρόλογος από τον P. Mandelson, πρώην eπίτροπο αρμόδιο για θέματα εμπορίου στο Εγχειρίδιο της Επιτροπής για τις εκτιμήσεις αντικτύπου στην 
αειφορία στον τομέα του εμπορίου.
5 Η εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία για την ευρωμεσογειακή ζώνη ελεύθερων συναλλαγών αφορά ΚΠΣ με την Αλγερία, την Αίγυπτο, το 
Ισραήλ, την Ιορδανία, τον Λίβανο, το Μαρόκο, τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, τη Συρία και την Τυνησία.Παράρτημα ΙI
41 Παραρτήματα
Περιπτώσεις στις οποίες απαιτούνταν ΕΑΑ:
ΚΠΣ μεΕπάρκεια της εν λόγω  
αξιολόγησης
Χιλή ΕΑΑ X
Κοινότητα των Άνδεων ΕΑΑ X
Δημοκρατία της Κορέας ΕΑΑ √
Ινδία ΕΑΑ X
Καναδάς ΕΑΑ √
DCFTA με Μαρόκο ΕΑΑ X
Mercosur ΕΑΑ X
Κράτη Cariforum ΕΑΑ6X
Ακτή Ελεφαντοστού ΕΑΑ X
Καμερούν ΕΑΑ X
ΑΜΑ  
Κομόρες, Μαδαγασκάρη, Μαυρίκιος, Σεϋχέλλες, 
Ζάμπια, ΖιμπάμπουεΕΑΑ X
Αναπτυξιακή Κοινότητα της Μεσημβρινής 
Αφρικής  
Μποτσουάνα, Λεσόθο, Μοζαμβίκη, ΣουαζιλάνδηΕΑΑ X
Κράτη του Ειρηνικού  
Παπουασία‑Νέα Γουινέα, ΦίτζιΕΑΑ X
Υπόμνημα :
ά.α. = άνευ αντικειμένου √ = επαρκής X = συνολικά ανεπαρκής
Όσον αφορά τα ακόλουθα ΚΠΣ δεν απαιτείτο ΕΑΑ:
Ανδόρα, Τουρκία, Άγιος Μαρίνος, Νήσοι Φερόες, Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος (Ισλανδία, Νορβηγία και Λιχτενστά ‑
ιν), Ελβετία, πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, Μεξικό, Νότια Αφρική, κανονισμός πρόσβασης στην 
αγορά με τις χώρες ΑΚΕ, υπερπόντιες χώρες και εδάφη, κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 980/2005 για το ΣΓΠ, κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 732/2008 για το ΣΓΠ, κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 978/2012 για το ΣΓΠ, μονομερές ΚΠΣ με τη Μολδαβία και Θέουτα και 
Μελίλια.
6 Η εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία για τις συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης με τις χώρες ΑΚΕ αφορά ΣΟΕΣ με τα κράτη Cariforum, την 
Ακτή Ελεφαντοστού, το Καμερούν, την ΑΜΑ (Κομόρες, Μαδαγασκάρη, Μαυρίκιος, Σεϋχέλλες, Ζάμπια και Ζιμπάμπουε), την Αναπτυξιακή Κοινότητα 
της Μεσημβρινής Αφρικής (Μποτσουάνα, Λεσόθο, Μοζαμβίκη και Σουαζιλάνδη) και κράτη του Ειρηνικού (Παπουασία‑Νέα Γουινέα, Φίτζι).Παράρτημα ΙI
42 Παραρτήματα
Επισκόπηση των ενδιάμεσων και/ή των εκ των υστέρων αξιολογήσεων των ΚΠΣ 
από την Επιτροπή
Νομική βάση
Κατά την άποψη του Συνεδρίου, ενδιάμεσες και εκ των υστέρων αξιολογήσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται για 
όλα τα ΚΠΣ με σημαντικό οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο, κατόπιν παρέλευσης τριών ετών από 
τη θέση τους σε ισχύ. Αυτό θα επιτρέπει στους αρμόδιους για τη χάραξη πολιτικών, τα ενδιαφερόμενα μέρη και τους 
ευρωπαίους φορολογούμενους να κρίνουν εάν τα ΚΠΣ εκπληρώνουν πράγματι τους πολιτικούς στόχους τους σύμφω ‑
να με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της δημόσιας λογοδοσίας.
Στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Εμπόριο, ανάπτυξη και παγκόσμιες υποθέσεις. Η εμπορική πολιτική ως βασική συνι ‑
στώσα της στρατηγικής “Ευρώπη 2020”» της ΕΕ1, η Επιτροπή δήλωσε ότι θα διενεργούνταν εκ των υστέρων αξιολογή ‑
σεις σε συστηματικότερη βάση για την παρακολούθηση των συνεπειών των υφιστάμενων ΚΠΣ.
Περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται ενδιάμεση και/ή εκ των υστέρων αξιολόγηση (ΕΥΑ)
ΚΠΣ με: Ενδιάμεση και/ή εκ των υστέρων αξιολόγηση Επάρκεια της εν λόγω αξιολόγησης
Τουρκία Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Ευρωπαϊκός Οικονομικός 
Χώρος  
(Ισλανδία, Νορβηγία, 
Λιχτενστάιν)Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Ελβετία Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
πρώην Γιουγκοσλαβική Δημο ‑
κρατία της ΜακεδονίαςΔεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Κροατία Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Αλβανία Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
1 COM(2010) 612.Παράρτημα ΙΙΙ
43 Παραρτήματα
Περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται ενδιάμεση και/ή εκ των υστέρων αξιολόγηση (ΕΥΑ)
ΚΠΣ με: Ενδιάμεση και/ή εκ των υστέρων αξιολόγηση Επάρκεια της εν λόγω αξιολόγησης
Μαυροβούνιο Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Βοσνία‑Ερζεγοβίνη Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Σερβία Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Αλγερία ΕΥΑ2X
Αίγυπτος ΕΥΑ X
Ισραήλ ΕΥΑ X
Ιορδανία ΕΥΑ X
Λίβανος Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Μαρόκο ΕΥΑ X
Κατεχόμενα Παλαιστινιακά 
ΕδάφηΔεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Συρία Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Τυνησία ΕΥΑ X
Χιλή ΕΥΑ √
Μεξικό ΕΥΑ για έξι ΣΕΣ X
Νότια Αφρική ΕΥΑ για έξι ΣΕΣ X
Κράτη Cariforum Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Κράτη του Ειρηνικού  
(Παπουασία‑Νέα Γουινέα, Φίτζι)Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Υπερπόντιες χώρες και εδάφη Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Κανονισμός αριθ.  980/2005 για 
το ΣΓΠΕνδιάμεση αξιολόγηση √
Κανονισμός αριθ.  732/2008 για 
το ΣΓΠΕνδιάμεση αξιολόγηση √
Μολδαβία Δεν διενεργήθηκε ΕΥΑ ά.α.
Υπόμνημα :
ά.α. = άνευ αντικειμένου √ = επαρκής  X = συνολικά ανεπαρκής
Όσον αφορά τα ακόλουθα ΚΠΣ δεν απαιτείτο εκ των υστέρων αξιολόγηση:
Ανδόρα, Άγιος Μαρίνος, Νήσοι Φερόες, Κεντρική Αμερική, Κοινότητα των Άνδεων, Δημοκρατία της Κορέας, Ινδία, 
Καναδάς, Μαρόκο (σφαιρική και σε βάθος συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών), Mercosur, Ακτή Ελεφαντοστού, Κα ‑
μερούν, ΑΜΑ (Κομόρες, Μαδαγασκάρη, Μαυρίκιος, Σεϋχέλλες, Ζάμπια και Ζιμπάμπουε), Αναπτυξιακή Κοινότητα της 
Μεσημβρινής Αφρικής (Μποτσουάνα, Λεσόθο, Μοζαμβίκη και Σουαζιλάνδη), κανονισμός πρόσβασης στην αγορά με 
τις χώρες ΑΚΕ, κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 978/2012 για το ΣΓΠ και Θέουτα και Μελίλια.
2 Η εκ των υστέρων αξιολόγηση για την ευρωμεσογειακή ζώνη ελεύθερων συναλλαγών αφορά ΚΠΣ με την Αλγερία, την Αίγυπτο, το Ισραήλ, την 
Ιορδανία, το Μαρόκο και την Τυνησία.Παράρτημα ΙΙΙ
44 Παραρτήματα
Τρόπος προσέγγισης του ελέγχου σε επιλεγμένα κράτη μέλη
Οι ελεγκτές εξέτασαν τις εθνικές οδηγίες και διαδικασίες, τη διαχείριση κινδύνου και τα προφίλ κινδύνου, τους προ ‑
ληπτικούς και κατασταλτικούς ελέγχους και τη διοικητική συνεργασία. Το Συνέδριο προέβη σε εξέταση της συνολικής 
στρατηγικής ελέγχου που εφαρμόζουν σε σχέση με τα ΚΠΣ οι τελωνειακές αρχές σε πέντε κράτη μέλη. Η αξία των 
εισαγωγών τους στο πλαίσιο ΚΠΣ αντιστοιχούσε σε περισσότερα από δύο τρίτα του συνόλου των εισαγωγών που 
απολάμβαναν προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα.
Οι τελωνειακοί έλεγχοι στα πέντε επιλεγμένα κράτη μέλη αξιολογήθηκαν υποβάλλοντας σε ελεγκτικές δοκιμασίες τα 
ακόλουθα τυχαία δείγματα:
α) 60 εισαγωγές στο πλαίσιο ΚΠΣ που πραγματοποιήθηκαν το 2009 και έχουν παραγραφεί, με σκοπό να ελεγχθεί εάν 
τα αγαθά ήταν πράγματι επιλέξιμα για προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα, καθώς και τα προληπτικά, αποτρεπτικά 
και διορθωτικά μέτρα που έλαβαν οι τελωνειακές αρχές για τη διασφάλιση της επιλεξιμότητας αυτής, καθώς και 
για την είσπραξη των οφειλόμενων δασμών σε αντίθετη περίπτωση. Πραγματοποιήθηκε αναγωγή των ελλιπών 
πληρωμών που εντοπίστηκαν στο δείγμα προκειμένου να εκτιμηθεί το ύψος της ενδεχόμενης απώλειας παραδο ‑
σιακών ίδιων πόρων για τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
β) 30 εισαγωγές στο πλαίσιο ΚΠΣ που πραγματοποιήθηκαν το 2011, με σκοπό να ελεγχθεί εάν τα αγαθά ήταν πράγ ‑
ματι επιλέξιμα για προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα, καθώς και τα προληπτικά, αποτρεπτικά και διορθωτικά 
μέτρα που ελήφθησαν από τις τελωνειακές αρχές για τη διασφάλιση αυτής της επιλεξιμότητας, καθώς και για την 
είσπραξη των οφειλόμενων δασμών σε αντίθετη περίπτωση.
γ) 30 εισαγωγές που πραγματοποιήθηκαν το 2009 και αποτέλεσαν αντικείμενο ανακοίνωσης αμοιβαίας συνδρομής 
με σκοπό να ελεγχθεί εάν τα κράτη μέλη είχαν καταχωρίσει με συνέπεια αυτοματοποιημένα προφίλ κινδύνου στα 
συστήματα διαχείρισης κινδύνου τους.
δ) 30 αιτήματα που απεστάλησαν το 2011 από τα κράτη μέλη σε δικαιούχους χώρες / χώρες‑εταίρους στο πλαίσιο 
της διοικητικής συνεργασίας, με σκοπό να υποβληθεί σε ελεγκτική δοκιμασία η έγκαιρη είσπραξη των οφειλόμε ‑
νων δασμών σε περιπτώσεις που τα αγαθά δεν ήταν επιλέξιμα για προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα.Παράρτημα IV
45 Παραρτήματα
Περιορισμοί του υποδείγματος ΥΥΓΙ
1 
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή1 «η προβολή των αποτελεσμάτων αυτών των 
μοντέλων στις ΕΑΑ (…) δεν προσφέρει ιδιαίτερα χρήσιμες πληροφορίες ούτε στους διαπραγματευτές ούτε 
στους υπόλοιπους ενδιαφερόμενους, καθότι δεν διαπιστώνονται ουσιαστικές ή αρκούντως στοχευμένες επιδρά ‑
σεις. Λόγω των δυσχερειών που προκαλεί η απουσία ή έλλειψη αξιοπιστίας των στατιστικών στοιχείων του άτυ ‑
που τομέα της οικονομίας, η ΕΑΑ δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις ενδεχόμενες συνέπειες σε αυτόν τον τομέα».
2 
Τόσο η Επιτροπή όσο και οι εξωτερικοί σύμβουλοι επεσήμαναν επίσης τους εγγενείς περιορισμούς του ΥΥΓΙ:
α) το υπόδειγμα ΥΥΓΙ μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για λόγους προσομοίωσης και όχι για σκοπούς πρόβλεψης2, 
ενώ η δυνατότητά του για προσομοίωση των μακροπρόθεσμων επιδράσεων είναι μικρή3·
β) την κατά κάποιο τρόπο ταυτολογική του διάρθρωση, ότι δηλαδή όλα τα αποτελέσματα συνδέονται έμμεσα με 
υποθέσεις και διακριβώσεις4·
γ) τα εμπορεύματα ομαδοποιούνται σε μια ευρεία κατηγορία, επομένως είναι αδύνατο να καθοριστεί με χρήσιμο 
τρόπο ο αντίκτυπος σε συγκεκριμένα προϊόντα εντός μιας ευρείας κατηγορίας, π.χ. στον σίτο μεσαίας ποιότητας 
στο πλαίσιο του εκτιμώμενου αντικτύπου στον «σίτο»5·
δ) διαφορετικές μεταξύ τους χώρες, όπως η Ρωσία, η Νορβηγία, η Ελβετία και η Τουρκία συνδυάζονται σε μία ενιαία 
ομάδα, περιορίζοντας τη χρήσιμη ερμηνεία που μπορεί να προκύψει από τις εκτιμήσεις του ΥΥΓΙ για την εν λόγω 
ομάδα6·
ε) αδυναμία του επίσημου υποδείγματος να λάβει υπόψη τον αντίκτυπο της ελευθέρωσης των επενδύσεων και των 
μέτρων που διευκολύνουν την κυκλοφορία των επαγγελματιών7· και
στ) τα αποτελέσματα του ΥΥΓΙ δεν είναι κατάλληλα για εκτιμήσεις του κοινωνικού αντικτύπου, λόγω της έλλειψης 
αναλυτικών πληροφοριών σε επίπεδο νοικοκυριών8.
1 Παράγραφος 2.6 της γνωμοδότησης αριθ. 818/2011 της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.
2 Παράγραφος 11, σημείο 5, του παραρτήματος 8 των κατευθυντήριων οδηγιών της Επιτροπής για τις εκτιμήσεις αντικτύπου.
3 Σύμφωνα με το έγγραφο θέσης των υπηρεσιών της Επιτροπής σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία για τη ΣΕΣ μεταξύ της ΕΕ και 
της Δημοκρατίας της Ινδίας του Μαρτίου του 2010, οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις συμπεριλαμβάνονται στα πλέον σαθρά σημεία του ΥΥΓΙ, διότι 
η διαδικασία συγκέντρωσης κεφαλαίου στηρίζεται αναπόφευκτα σε βασικές υποθέσεις και αγνοεί τις δυναμικές επιδράσεις της ενισχυμένης 
ολοκλήρωσης και του ανταγωνισμού.
4 Παράγραφος 11, σημείο 5, του παραρτήματος 8 των κατευθυντήριων οδηγιών της Επιτροπής για τις εκτιμήσεις αντικτύπου.
5 Ενημερωτικό έγγραφο σχετικά με την τελική έκθεση για την εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία ΕΕ–Καναδά, Ιούνιος 2011.
6 Ομοίως.
7 Ομοίως.
8 Εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία του εμπορίου με τις Άνδεις. Τελική έκθεση Οκτώβριος 2009.Παράρτημα V
46
Η Επιτροπή χρησιμοποιεί διάφορες τεχνικές προσομοί ‑
ωσης, κυρίως (αλλά όχι αποκλειστικά) τη δημιουργία 
υποδειγμάτων γενικής ισορροπίας (ΥΓΙ), και βασίζεται 
σε δεδομένα της βάσης δεδομένων του προγράμμα ‑
τος συνολικής ανάλυσης του εμπορίου (GTAP)3. Επί του 
παρόντος, αυτά είναι τα καλύτερα διαθέσιμα εργαλεία 
που μας επιτρέπουν να προσδιορίζουμε ποσοτικά με 
τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον οικονομικό αντίκτυπο 
των αλλαγών της εμπορικής πολιτικής.
III β)
Το ΣΓΠ είναι ένα μονομερές καθεστώς, σκοπός του 
οποίου είναι να αντιμετωπίζει, μέσω των δασμολογι ‑
κών μειώσεων, μακροχρόνιες οικονομικές, κοινωνικές 
και άλλες διαρθρωτικές ανάγκες στις αναπτυσσόμενες 
χώρες. Ενώ η Επιτροπή αποδέχεται την παρατήρηση, 
το ΣΓΠ είναι μόνο ένα από τα στοιχεία που συμ ‑
βάλλουν στην πλήρη επίτευξη των επιδιωκόμενων 
οφελών.
Ο νέος κανονισμός του ΣΓΠ, που τέθηκε σε ισχύ την 
1η Ιανουαρίου 2014, έχει επιφέρει σημαντικές μεταρ ‑
ρυθμίσεις ενόψει της καλύτερης στόχευσης των χωρών 
που έχουν τις μεγαλύτερες ανάγκες.
III γ)
Οι κύριες διαπιστώσεις του Συνεδρίου αφορούν 
μεμονωμένα σφάλματα που συνίστανται στην έλλειψη 
εγγράφων ή στοιχείων που έπρεπε να είχαν διατηρή ‑
σει οι εισαγωγείς.
III δ)
Όσον αφορά τις επισκέψεις παρακολούθησης, η Επι ‑
τροπή ενεργεί εντός του πλαισίου της ισχύουσας νομι ‑
κής βάσης και σύμφωνα με τις αντίστοιχες διατάξεις 
των αμοιβαίων εμπορικών καθεστώτων που εγκρίνο ‑
νται από το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη και, κατά 
περίπτωση, από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
3 Η χρήση της βάσης δεδομένων GTAP στη δημιουργία 
υποδειγμάτων ΥΓΙ είναι ευρέως αποδεκτή σε παγκόσμιο επίπεδο 
από όλους σχεδόν τους παρεμφερείς διεθνείς οργανισμούς, 
όπως ο ΠΟΕ, η Παγκόσμια Τράπεζα, ο ΟΟΣΑ, ο ΟΗΕ, το ΔΝΤ και 
η κυβέρνηση των ΗΠΑ.Συνοπτική παρουσίαση
I
Τα οικονομικά οφέλη που συνδέονται με την ελευθέ ‑
ρωση του εμπορίου είναι γνωστά και διεξοδικά τεκμηρι ‑
ωμένα από το σύνολο της διαθέσιμης οικονομικής βιβλι ‑
ογραφίας. Ενδεικτικά, έχει αποδειχθεί ότι η ολοκλήρωση 
όλων των τρεχουσών διαπραγματεύσεων (Γύρος της 
Ντόχα και διμερείς συμφωνίες) θα είχε ως αποτέλεσμα 
να αυξηθεί το ΑΕγχΠ της ΕΕ κατά ποσοστό άνω του 1 % 
σε σχέση με το αντίθετο. Οι καταναλωτές εκτιμάται ότι 
θα επωφεληθούν από την πρόσβαση σε μια ευρύτερη 
ποικιλία αγαθών και υπηρεσιών. Τέλος, περισσότερες 
από 36 εκατομμύρια θέσεις απασχόλησης στην Ευρώπη 
εξαρτώνται, άμεσα ή έμμεσα, από την ικανότητά μας να 
συναλλασσόμαστε εμπορικά με τον υπόλοιπο κόσμο1.
Επιπλέον, το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων 
(ΣΓΠ) είναι στην πραγματικότητα ο βραχίονας ανά ‑
πτυξης της ΕΕ μέσω του εμπορίου: πρώτον, μέσω 
του καθεστώτος ΟΕΟ «όλα εκτός από όπλα», παρέχει 
αδασμολόγητη και χωρίς ποσοστώσεις πρόσβαση 
στην αγορά της ΕΕ για όλα τα προϊόντα (εκτός από τα 
όπλα) στις 50 φτωχότερες χώρες του κόσμου, δεύτε ‑
ρον, μέσω των πρόσθετων οφελών στο πλαίσιο του 
επιμέρους καθεστώτος ΣΓΠ+ παρέχει κίνητρα στις 
αναπτυσσόμενες χώρες να επιδιώξουν τους στόχους 
αειφόρου ανάπτυξης.
III α)
Από το 1999 όλες οι σημαντικές πολυμερείς και διμε ‑
ρείς εμπορικές διαπραγματεύσεις συνοδεύονται από 
εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία (ΕΑΑ). Επιπλέον, 
από το 2010, με μία εξαίρεση2, πριν από όλες τις 
σημαντικές εμπορικές διαπραγματεύσεις προηγήθηκε 
εκτίμηση αντικτύπου (ΕΑ).
Όλα τα εμπορικά καθεστώτα της μπόρεσαν να βασι ‑
στούν σε υψηλής ποιότητας ανάλυση των οικονομικών 
και άλλων επιπτώσεων. Με αυτό τον τρόπο, η Επι ‑
τροπή προσπαθεί πάντοτε να ικανοποιεί τα ισχύοντα 
πρότυπα που εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου.
1 «Εμπόριο, ανάπτυξη και παγκόσμιες υποθέσεις — Η εμπορική 
πολιτική ως βασική συνιστώσα της στρατηγικής “Ευρώπη 2020”».
2 Το 2011 το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων και το Ευρωπαϊκό 
Συμβούλιο ανταποκρίθηκαν στην Αραβική Άνοιξη, καλώντας 
σε έναρξη διαπραγματεύσεων με το Μαρόκο, την Τυνησία, 
την Αίγυπτο και την Ιορδανία. Η εν λόγω πολιτική απόφαση 
κατέστησε περιττή τη διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου (ΕΑ) 
που θα καθυστερούσε υπερβολικά την έναρξη της διαδικασίας 
διαπραγμάτευσης.Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Απαντήσεις της Επιτροπής 47
IV α)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση του Ελεγκτικού Συνε ‑
δρίου όσον αφορά τη διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου 
(ΕΑ) και εκτίμησης αντικτύπου στην αειφορία (ΕΑΑ) για τα 
καθεστώτα προτιμησιακών συναλλαγών (ΚΠΣ) και αιτιο ‑
λογεί δεόντως καταστάσεις κατά τις οποίες αυτό μπορεί 
να μην είναι δυνατόν. Αυτό θα το πράξει, σύμφωνα με τις 
υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές ΑΕ και το εγχειρίδιο 
ΕΑΑ, και εκτίμησε τα διαφυγόντα έσοδα στην πιο πρό ‑
σφατη εκτίμηση αντικτύπου για την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ.
Η Επιτροπή ήδη διενεργεί ΑΕ και ΕΑΑ σύμφωνα τόσο με 
τις αναληφθείσες δεσμεύσεις όσο και με τις βέλτιστες 
πρακτικές. Από το 1999 όλες οι σημαντικές πολυμερείς και 
διμερείς εμπορικές διαπραγματεύσεις συνοδεύονται από 
εκτίμηση αντικτύπου στην αειφορία, και από το 2010 (με 
μία εξαίρεση, βλέπε απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 
III α)), πριν από όλες τις σημαντικές εμπορικές διαπραγμα ‑
τεύσεις διενεργήθηκε επίσης εκτίμηση αντικτύπου .
IV β)
Όσον αφορά τον έγκαιρο χαρακτήρα της ανάλυσης, 
η Επιτροπή δεσμεύεται να ξεκινήσει ΕΑΑ το αργότερο 
εντός 6 μηνών από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, 
ώστε να εξασφαλιστεί ότι μπορούν να ενταχθούν επω ‑
φελώς στη διαδικασία διαπραγμάτευσης και έγκρισης.
Η Eurostat καλείται πλέον συστηματικά να συμμετέχει ως 
μέλος στις διευθύνουσες ομάδες παρακολούθησης των ΕΑΑ.
Η Επιτροπή επιδιώκει να εντείνει τη συνεργασία 
σχετικά με την ποιότητα των πηγών στατιστικών 
δεδομένων στο πλαίσιο συνεχούς επικαιροποίησης 
της συμφωνίας σε επίπεδο υπηρεσιών μεταξύ της ΓΔ 
Εμπορίου και της Eurostat.
IV δ)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση του Συνεδρίου 
για τα ΚΠΣ με σημαντικές οικονομικές, κοινωνικές και 
περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Αυτό αντανακλά τις δεσμεύσεις που έχει ήδη αναλάβει 
η Επιτροπή να διενεργεί εκ των υστέρων αξιολογήσεις 
για τα ΚΠΣ με σημαντικές οικονομικές, κοινωνικές 
και περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε πιο συστηματική 
βάση, ώστε να διευκολύνει την παρακολούθηση των 
επιπτώσεων των εμπορικών συμφωνιών της ΕΕ5.
5 COM(2010) 612, Ανακοίνωση με τίτλο «Εμπόριο, ανάπτυξη και 
παγκόσμιες υποθέσεις».Ενώ η νομική βάση για την πραγματοποίηση επισκέ ‑
ψεων παρακολούθησης σε δικαιούχους χώρες εφαρ ‑
μόζεται μόλις από την 1 Ιανουαρίου 2011, η Επιτροπή 
εξασφάλισε πριν ακόμη και από τότε ένα σύνολο 
ενεργειών παρακολούθησης και την παροχή διευκρι ‑
νίσεων έναντι των δικαιούχων χωρών στο πλαίσιο της 
διοικητικής συνεργασίας, ιδίως στο πλαίσιο του ΣΓΠ.
Ωστόσο, έχει εκπονηθεί σχέδιο δράσης της Επιτροπής 
για την παρακολούθηση των προτιμησιακών κανόνων 
καταγωγής, μία από τις προτεινόμενες δραστηριό ‑
τητες του οποίου είναι οι επισκέψεις σε δικαιούχους 
χώρες. Το σχέδιο δράσης θα καλύπτει τόσο μονομερή 
καθεστώτα, όπως το ΣΓΠ, όσο και διμερείς συμφωνίες 
με χώρες ‑εταίρους.
III ε)
Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τη διαπίστωση του Ελε ‑
γκτικού Συνεδρίου.
Από το 2001 η Επιτροπή έχει προτείνει όλα τα προτι ‑
μησιακά εμπορικά καθεστώτα της ΕΕ, αυτόνομα ή συμ ‑
βατικά, να επιτρέπουν την προσωρινή αναστολή των 
προτιμήσεων όταν υπάρχουν ιδιαίτερα προβλήματα 
διαχείρισης των προτιμήσεων και/ή άλλες σημαντικές 
παραβάσεις της τελωνειακής νομοθεσίας ή άρνηση 
συνεργασίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι διασφαλίσεις 
αυτές αποδείχτηκαν επαρκείς και θα συνεχίσει να 
προτείνει να περιληφθούν σε όλα τα μελλοντικά καθε ‑
στώτα προτιμησιακών συναλλαγών.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, σε ένα μόνο καθεστώς 
προτιμησιακών συναλλαγών (ΚΠΣ) με τη Νότια Κορέα, 
οι διατάξεις διασφάλισης που συμφωνήθηκαν τελικά 
δεν περιλαμβάνουν τη δυνατότητα προσωρινής ανα ‑
στολής των προτιμήσεων, ακόμη και όταν οι σχετικές 
διατάξεις προβλέπουν μηχανισμό υποχρεωτικής 
διαβούλευσης. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε τον έκτακτο 
χαρακτήρα της συμβιβαστικής διατύπωσης των δια ‑
τάξεων διασφάλισης που συμφωνήθηκαν με τη Νότια 
Κορέα κατά την έκδοση της απόφασης του Συμβου ‑
λίου σχετικά με την υπογραφή της συμφωνίας4.
4 ΕΕ L 127 της 14.5.2011, σ. 4.
Απαντήσεις της Επιτροπής 48
V στ)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η οικονομική ανάκαμψη είναι 
ευθύνη των κρατών μελών.
Η OLAF θα συνεχίσει να παρέχει στις αρμόδιες αρχές 
των κρατών μελών όλες τις αναγκαίες πληροφορίες 
που διευκολύνουν τις ενέργειες είσπραξης.
Οι νέες διατάξεις που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό 
883/2013 για τις έρευνες της OLAF6 ορίζουν ότι τα 
κράτη μέλη οφείλουν να παρέχουν στην OLAF πλη ‑
ροφορίες σχετικά με τα μέτρα που έλαβαν βάσει των 
συστάσεων της OLAF, μεταξύ άλλων για την είσπραξη 
οφειλόμενων ποσών. Αυτό ενισχύει την παρακολού ‑
θηση των μέτρων είσπραξης των κρατών μελών και 
βελτιώνει περαιτέρω τη δημοσιονομική συνέχεια που 
έχουν οι έρευνες της OLAF.
Η Επιτροπή παρακολουθεί συστηματικά όλες τις 
διαπιστωμένες περιπτώσεις δημοσιονομικής ευθύνης 
των κρατών μελών λόγω καθυστερήσεων όσον αφορά 
τις διαδικασίες είσπραξης και θα εξακολουθήσει να το 
πράττει.
V ζ)
Από το 2001 η Επιτροπή έχει προτείνει όλα τα καθε ‑
στώτα προτιμησιακών συναλλαγών της ΕΕ, αυτόνομα 
ή συμβατικά, να επιτρέπουν την προσωρινή αναστολή 
των προτιμήσεων, όταν υπάρχουν ιδιαίτερα προβλή ‑
ματα διαχείρισης των προτιμησιακών καθεστώτων 
και/ή άλλες σημαντικές παραβάσεις της τελωνειακής 
νομοθεσίας ή άρνηση συνεργασίας. Η Επιτροπή θεω ‑
ρεί ότι οι διασφαλίσεις αυτές αποδείχτηκαν επαρ ‑
κείς και θα συνεχίσει να προτείνει να περιληφθούν 
σε όλα τα μελλοντικά καθεστώτα προτιμησιακών 
συναλλαγών.
Στα τέλη του 2013 η δυνατότητα προσωρινής ανάκλη ‑
σης προτιμήσεων είχε ήδη περιληφθεί σε 4 αυτό ‑
νομα καθεστώτα (περιλαμβανομένου του ΣΓΠ), που 
καλύπτουν σχεδόν 200 χώρες, και σε προτιμησιακές 
συμφωνίες με περισσότερες από 30 χώρες.
6 Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Σεπτεμβρίου 2013, 
σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την 
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και την 
κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (Ευρατόμ) 
αριθ. 1074/1999 του Συμβουλίου, ΕΕ L 248 της 18.9.2013.V α)
Η Επιτροπή θα αξιολογήσει περαιτέρω σε ποιες συγκε ‑
κριμένες περιπτώσεις είναι χρήσιμα τα προφίλ κιν ‑
δύνου και πώς θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στον 
τομέα των κανόνων καταγωγής στο πλαίσιο των ΚΠΣ.
V β)
Κατά τη διενέργεια των ελέγχων της τα τελευταία έτη, 
η Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αποτελεσμα ‑
τικότητα των συστημάτων διαχείρισης κινδύνων και 
των στρατηγικών ελέγχου των κρατών μελών. Έχει 
συντάξει θεματικές εκθέσεις σχετικά με τους ελέγχους 
της στρατηγικής τελωνειακού ελέγχου (2009), του 
εκτελωνισμού στον προσδιοριζόμενο από τον εισα ‑
γωγέα τόπο (2011) και της διαμετακόμισης (2012) και 
υπέβαλε αυτές τις εκθέσεις στα κράτη μέλη στο πλαί ‑
σιο της Συμβουλευτικής Επιτροπής Ιδίων Πόρων και 
της ομάδας τελωνειακής πολιτικής. Θα εξακολουθήσει 
να ελέγχει κατά πόσο τα κράτη μέλη βελτιώνουν την 
αποτελεσματικότητα των συστημάτων τους διαχείρι ‑
σης κινδύνων και των στρατηγικών ελέγχου.
V γ)
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ενθαρρύνει τα κράτη 
μέλη να λάβουν όλα τα αναγκαία προληπτικά μέτρα 
κατά την παραλαβή των ανακοινώσεων αμοιβαίας 
συνδρομής.
V δ)
Η αξιολόγηση της ικανότητας μιας δικαιούχου χώρας 
αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας δια ‑
πραγματεύσεων με κάθε εταίρο. Ωστόσο, αυτό δεν 
αποτυπώνεται σε μια επίσημη έκθεση αξιολόγησης. 
Η Επιτροπή θα περιλαμβάνει αξιολόγηση αυτής της 
ικανότητας στις επίσημες διερευνητικές μελέτες πριν 
από τις νέες διαπραγματεύσεις.
Γενικά, οι διαπραγματεύσεις παρέχουν το κατάλληλο 
πλαίσιο στην Επιτροπή για να εκτιμήσει την ικανότητα 
σωστής διαχείρισης της συμφωνίας εκ μέρους των 
αρχών των χωρών ‑εταίρων.
V ε)
Η Επιτροπή θα θίξει το θέμα αυτό με τα κράτη μέλη 
(κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης), με σκοπό να 
βελτιωθεί η ποιότητα των πληροφοριών που παρέχουν 
τα κράτη μέλη σχετικά με τη διοικητική συνεργασία. 
Θα απλουστευθεί επίσης  η διαδικασία υποβολής 
εκθέσεων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 49
10
Η δέσμευση διεξαγωγής ΕΑΑ αναλήφθηκε το 1999 από 
τον επίτροπο Εμπορίου και κατέστη πάγια πρακτική 
των επόμενων επιτρόπων  Εμπορίου για τις εμπορικές 
διαπραγματεύσεις.
12
Η Επιτροπή συμφωνεί ως προς τη σημασία των 
αξιολογήσεων για όλα τα ΚΠΣ που έχουν σημαντικό 
αντίκτυπο.
Κατά την αξιολόγηση μιας εμπορικής συμφωνίας, πρέ ‑
πει να έχει παρέλθει επαρκές χρονικό διάστημα, ώστε 
να είναι δυνατό να συναχθούν αξιόπιστα συμπερά ‑
σματα βάσει των διαθέσιμων στοιχείων.
Οι εμπορικές συμφωνίες συχνά προβλέπουν μια βαθ ‑
μιαία εφαρμογή αμοιβαίων δεσμεύσεων σε διάστημα 
πέντε έως επτά ετών7. Για τον χρόνο διεξαγωγής μιας 
αξιολόγησης θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η περί ‑
οδος κατά την οποία οι επιπτώσεις είναι αισθητές. Για 
τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αξιολόγηση σε 
διάστημα μόνο τριών ετών μετά την έναρξη ισχύος της 
σύμβασης, όπως πρότεινε το Συνέδριο, είναι συνήθως 
υπερβολικά πρόωρη.
14
Η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι η εκ των προτέρων και εκ 
των υστέρων αξιολόγηση των διαφυγόντων εσόδων 
θα παρέχει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή 
επαρκώς ακριβή ετήσια πρόβλεψη της είσπραξης 
τελωνειακών δασμών για τη βελτίωση της δημοσιονο ‑
μικής διαχείρισης του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Τα ΚΠΣ αποτελούν μέρος του νομοθετικού μηχανι ‑
σμού, βάσει του οποίου εισπράττονται οι οφειλόμενοι 
δασμοί και αποδίδονται στον προϋπολογισμό της ΕΕ. 
Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι υφίστανται 
διαφυγόντα έσοδα ούτε δημοσιονομικό κόστος, εφό ‑
σον εφαρμόζεται ένα ΚΠΣ. Για τις δημοσιονομικές της 
προβλέψεις σχετικά με τους (ΠΙΠ), η Επιτροπή πρέπει 
να βασίζεται κατά κύριο λόγο σε μακροοικονομικές 
μεθόδους. Ωστόσο, η μέθοδος αυτή είναι σήμερα υπό 
αναθεώρηση και η Επιτροπή θα εξετάσει κατά πόσο 
μπορούν να λαμβάνονται υπόψη άλλα στοιχεία, όπως 
ο αντίκτυπος των νέων ΚΠΣ.
7 Βλέπε επίσης COM(2013) 686 «Ενίσχυση των βάσεων της έξυπνης 
νομοθεσίας — βελτίωση της αξιολόγησης».Επί του παρόντος, η Επιτροπή διαπραγματεύεται την 
ενσωμάτωση διατάξεων για την προσωρινή ανάκληση 
των προτιμήσεων σε ΚΠΣ με ορισμένους εταίρους, 
όπως η Ιαπωνία, το Βιετνάμ, το Μαρόκο, η Ταϊλάνδη 
και ο Καναδάς.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να προτείνει την ενσωμάτωση 
ρήτρας για τη διαχείριση των διοικητικών σφαλμάτων 
σε όλες τις μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες, στις 
οποίες δεν συμφωνείται πιστοποίηση με ίδια μέσα.
V η)
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να προωθεί την αντικατά ‑
σταση των πιστοποιητικών καταγωγής και των πιστο ‑
ποιητικών κυκλοφορίας με πιστοποίηση με ίδια μέσα 
των εξαγωγέων.
Εισαγωγή
07
Το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει ορθά τις εκτιμήσεις 
αντικτύπου (ΕΑ) και τις εκτιμήσεις αντικτύπου στην 
αειφορία (ΕΑΑ). Ωστόσο, δεν αναγνωρίζει εργαλεία 
όπως οι μελέτες σκοπιμότητας και άλλες οικονομι ‑
κές αναλύσεις, που κατά το παρελθόν αποτέλεσαν 
σημαντικό στοιχείο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων 
για ορισμένες συμφωνίες που περιλαμβάνονται στο 
δείγμα του Συνεδρίου.
08
Ενώ το σύστημα των ΕΑ θεσπίστηκε το 2002, το πεδίο 
εφαρμογής τους εξελίχθηκε σταδιακά και τα ΚΠΣ με 
σημαντικό αντίκτυπο δεν περιλαμβάνονταν πλήρως 
στο πεδίο εφαρμογής του μέχρι το 2009.
09
Η Επιτροπή ερμηνεύει διαφορετικά τη νομική υποχρέ ‑
ωση διενέργειας εκ των προτέρων αξιολογήσεων για 
τα ΚΠΣ το διάστημα από το 2002 έως το 2006.
Η απαίτηση για τη διενέργεια εκτιμήσεων αντικτύπου 
έχει εισαχθεί σταδιακά από το 2003.
Από το 2005 ΕΑ απαιτούνται για όλες τις πρωτοβουλίες 
που ορίζονται στο πρόγραμμα νομοθετικών εργασιών 
της Επιτροπής και από το 2009 για τις σημαντικότερες 
πρωτοβουλίες της Επιτροπής και εκείνες που έχουν τον 
σημαντικότερο αντίκτυπο.
Απαντήσεις της Επιτροπής 50
27
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ΕΑ ή η εκ των προτέρων 
αξιολογήσεις δεν ήταν αναγκαίες για τα επτά ΚΠΣ που 
ανέφερε το Ελεγκτικό Συνέδριο. Στις περισσότερες 
περιπτώσεις, η εκτίμηση αντίκτυπου ή η εκ των προ ‑
τέρων αξιολόγηση θα είχε μικρή προστιθέμενη αξία 
και συνεπαγόταν δυσανάλογη χρήση των πόρων, για 
παράδειγμα, επειδή είχαν ήδη γίνει πολιτικές επιλογές 
στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο να συναφθεί συμφω ‑
νία ή τα προταθέντα μέτρα είχαν πιο περιορισμένα 
αποτελέσματα ή είχαν μεταβατικό χαρακτήρα.
28
Η Επιτροπή εκτιμά τα διαφυγόντα έσοδα σε όλες τις ΕΑ 
που αφορούν εμπορικές συμφωνίες, από το 2010.
29
Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν υπήρχε δέσμευση να διε ‑
νεργήσει ΕΑΑ για τις πέντε συμφωνίες που εντόπισε 
το Ελεγκτικό Συνέδριο. Η δέσμευση για τη διενέργεια 
ΕΑΑ κατά τη διάρκεια εμπορικής διαπραγμάτευσης 
αναλήφθηκε αρχικά το 1999 από τον αρμόδιο επί ‑
τροπο Εμπορίου και αφορούσε τις διαπραγματεύσεις 
υπό την αιγίδα του εν λόγω επιτρόπου. Η Επιτροπή 
ως όργανο δεν έλαβε ποτέ απόφαση για γενικευμένη 
χρήση των ΕΑΑ κατά τις διαπραγματεύσεις που διεξή ‑
γαν άλλοι επίτροποι εξ ονόματος της Επιτροπής, και 
αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν υπήρξε εκτί ‑
μηση αντικτύπου στην αειφορία στις εν λόγω πέντε 
περιπτώσεις.
30
Από το 2010 η Επιτροπή ενισχύει το σύστημα αξιο ‑
λόγησης της νομοθεσίας και των πολιτικών και έχει 
δεσμευτεί να διενεργεί αξιολογήσεις σε πιο συστημα ‑
τική βάση. Πρέπει να καθοριστούν προτεραιότητες 
για την εφαρμογή προγράμματος αξιολογήσεων, με 
πρώτη προτεραιότητα στην αρχή «πρώτα αξιολό ‑
γηση», δηλ. στη διενέργεια αξιολόγησης πριν από την 
αναθεώρηση μιας πρωτοβουλίας, στις πρωτοβουλίες 
που έχουν τον σημαντικότερο αντίκτυπο και, τέλος, 
όσον αφορά την ανεπάρκεια διαθέσιμων πόρων.Εκτίμηση των διαφυγόντων εσόδων περιλαμβάνεται 
στις ΕΑ που πραγματοποιήθηκαν από το 2011. Ωστόσο, 
παρόμοιος εκ των προτέρων υπολογισμός μπορεί να 
περιλαμβάνει απλώς εκτίμηση της πιθανής μείωσης 
των ιδίων πόρων με τη μορφή τελωνειακών δασμών, 
βάσει των πλέον πιθανών σεναρίων που προκύπτουν 
από την τελική συμφωνία. Όσον αφορά τις οικονομικές 
επιπτώσεις, πρέπει να επισημανθεί ότι, ενώ τα ΚΠΣ μει ‑
ώνουν τους δασμολογικούς συντελεστές, αποφέρουν 
επίσης οφέλη από την αύξηση των εμπορικών ροών, 
η οποία μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην αύξηση 
του ποσού των εισπραττόμενων δασμών.
Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
21
Το συμπέρασμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου βασί ‑
ζεται στην ανάλυση μιας περιόδου κατά την οποία 
το σύστημα εκτίμησης αντικτύπου της Επιτροπής 
εισαγόταν προοδευτικά και δεν έχει ακόμη αναπτυ ‑
χθεί η συστηματική αξιολόγηση των πολιτικών. Κατά 
συνέπεια, για ορισμένες συμφωνίες που περιέχονται 
στο δείγμα δεν θα μπορούσε να διενεργηθεί ούτε εκτί ‑
μηση αντικτύπου (ΕΑ) ούτε εκτίμηση αντικτύπου στην 
αειφορία (ΕΑΑ), δεδομένης της χρονικής στιγμής που 
υποβλήθηκε η πρότασή τους και/ή τέθηκαν σε ισχύ.
22
Οι μέθοδοι εργασίας για τις ΕΑ εφαρμόστηκαν σταδι ‑
ακά στην Επιτροπή με κατευθυντήριες γραμμές που 
θεσπίστηκαν το 2005 και αναθεωρήθηκαν το 2009. Δεν 
θα πρέπει να χρησιμοποιούνται τα τρέχοντα αυστη ‑
ρότερα πρότυπα για την αξιολόγηση προγενέστερων 
ΕΑ, όταν τα εν λόγω συστήματα ήταν σε εξέλιξη. Για να 
αξιοποιηθεί η εμπειρία από τα πέντε πρώτα έτη, θεσπί ‑
στηκαν κατευθυντήριες γραμμές ΕΑΑ με τη δημοσί ‑
ευση από τις υπηρεσίες της Επιτροπής του εγχειριδίου 
ΕΑΑ, το 2006.
Παρατηρήσεις
26
Η Επιτροπή αναγνωρίζει τη σημασία της ορθής τόσο 
εκ των προτέρων όσο και εκ των υστέρων αξιολόγη ‑
σης των οικονομικών και λοιπών επιπτώσεων των ΚΠΣ. 
Πιστεύει ότι αυτό συμβαίνει από το 1999.
Απαντήσεις της Επιτροπής 51
35
Από τις έξι ΕΑ που εξέτασε το Συνέδριο, οι τέσσερις 
διενεργήθηκαν την περίοδο 2006/07, όταν η μεθο ‑
δολογία για την ανάλυση του αντικτύπου εμπορικών 
συμφωνιών ήταν ακόμα στο στάδιο της ανάπτυξης. 
Όλες οι ΕΑ που διενεργήθηκαν από το 2010 περιλαμ ‑
βάνουν γενική ανάλυση των οικονομικών επιπτώσεων 
στις δικαιούχους χώρες.
36
Η Επιτροπή εξετάζει τις οικονομικές επιπτώσεις χρησι ‑
μοποιώντας τα πλέον προηγμένα οικονομικά υποδείγ ‑
ματα και σύνολα δεδομένων, σύμφωνα με τις πλέον 
πρόσφατες εξελίξεις των θεωρητικών και εμπειρικών 
μελετών αναφορικά με τις επιπτώσεις των συμφωνιών 
ελεύθερων συναλλαγών.
38
Το καθεστώς ΣΓΠ αποτελείται από ένα γενικό και δύο 
ειδικά καθεστώτα. Το γενικό καθεστώς χορηγείται σε 
όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες που έχουν αναπτυ ‑
ξιακές ανάγκες και βρίσκονται σε παρόμοιο στάδιο 
οικονομικής ανάπτυξης, χωρίς να απαιτείται να επικυ ‑
ρώσουν ή να εφαρμόσουν καμία διεθνή σύμβαση.
Το επιμέρους καθεστώς ΣΓΠ+ της ΕΕ έχει σχεδιαστεί 
για να συμπεριλάβει πρόσθετα κίνητρα για τις ευάλω ‑
τες χώρες που επιθυμούν να κάνουν πρόσθετα βήματα 
προς την αειφόρο ανάπτυξη και τη χρηστή διακυβέρ ‑
νηση, αφήνοντας σε αυτές τις χώρες τη δυνατότητα 
να επιλέξουν κατά πόσο θα αναζητήσουν πρόσθετα 
οφέλη ή όχι. Η προσέγγιση αυτή, που εγκρίθηκε από 
το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, αποτελεί πολιτική 
επιλογή. Ως εκ τούτου, η ανάγκη κύρωσης και αποτε ‑
λεσματικής εφαρμογής των διεθνών συμβάσεων για τα 
ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των εργαζο ‑
μένων, για το περιβάλλον και τη χρηστή διακυβέρνηση 
εξετάστηκε για τις εν λόγω 10 χώρες και όχι σε σχέση 
με άλλες δικαιούχους χώρες του γενικού καθεστώτος.Σύμφωνα με τη δέσμευσή της να διενεργεί εκ των 
υστέρων αξιολογήσεις σε πιο συστηματική βάση, 
η Επιτροπή πραγματοποίησε το 2012 μια εκ των 
υστέρων αξιολόγηση του εμπορικού πυλώνα της 
συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ–Χιλής και ξεκίνησε το 2013 εκ 
των υστέρων αξιολόγηση της εφαρμογής της συμφω ‑
νίας ελεύθερου εμπορίου ΕΕ–Μεξικού και συνολική 
επανεξέταση της ΣΟΕΣ Cariforum–ΕΕ. Άλλες δύο εκ 
των υστέρων αξιολογήσεις (των αυτόνομων εμπορι ‑
κών προτιμήσεων για τη Μολδαβία και για τις χώρες 
των Δυτικών Βαλκανίων) έχουν προγραμματιστεί για 
το 2014.
31
Η αξιολόγηση του αντικτύπου του προϋπολογισμού 
της ΕΕ στη στατιστική έκθεση του ΣΓΠ για την περίοδο 
2006 ‑2009 διενεργήθηκε με την πάγια μέθοδο της 
Επιτροπής8.
Εφόσον ο υπολογισμός πραγματοποιήθηκε εκ των 
υστέρων, η απώλεια εσόδων υπολογίστηκε με βάση τις 
πραγματικές στατιστικές, π.χ. προτιμησιακές συναλλα ‑
γές ΣΓΠ κατά την περίοδο 2006 ‑2009.
34
Έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες για την 
παραγωγή υψηλής ποιότητας εκτιμήσεων αντικτύπου 
με τη χρήση των καλύτερων διαθέσιμων υποδειγμά ‑
των. Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ανάλυση 
του Συνεδρίου βασίζεται σε ΕΑ που πραγματοποιή ‑
θηκαν πριν από αρκετά έτη, σε μια περίοδο που οι 
μεθοδολογίες εκτίμησης αντικτύπου ήταν ακόμη σε 
στάδιο ανάπτυξης. Μόνο μία από τις πέντε ΕΑ για την 
υποστήριξη μιας εμπορικής συμφωνίας που αναλύ ‑
θηκαν από το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε σύμφωνα 
με τις τελευταίες κατευθυντήριες γραμμές ΕΑ. Κατά 
συνέπεια, το Συνέδριο δεν αναγνωρίζει τη σημαντική 
εξέλιξη στο πεδίο των ΕΑ για την υποστήριξη των ΚΠΣ 
από το 2010.
8 Τα διαφυγόντα έσοδα εκφράζουν τη διαφορά μεταξύ των δασμών 
ΜΕΚ που θα έπρεπε να καταβληθούν για όλες τις συναλλαγές 
ΣΓΠ χωρίς το καθεστώς ΣΓΠ και των δασμών που καταβλήθηκαν 
πράγματι, ήτοι (σύνολο δασμού του πλέον ευνοούμενου κράτους 
που υπολογίζεται για τις προτιμησιακές συναλλαγές του ΣΓΠ) 
— (σύνολο του προτιμησιακού δασμού που υπολογίζεται για τις 
προτιμησιακές συναλλαγές του ΣΓΠ).
Απαντήσεις της Επιτροπής 52
42
Η ΕΑ δεν εντόπισε απάτη ή αποφυγή καταβολής 
δασμών ως σημαντικό μειονέκτημα του ΣΓΠ που ίσχυε 
προηγουμένως. Ως εκ τούτου, δεν υπήρξε σημαντική 
τροποποίηση των διατάξεων καταπολέμησης της απά ‑
της κατά τη μεταρρύθμιση του καθεστώτος.
Από την άλλη πλευρά, η ΕΑ κατέδειξε ότι οι μηχανι ‑
σμοί διασφάλισης στο πλαίσιο του ΣΓΠ (όπου οι εισα ‑
γωγές ενδέχεται να προκαλούν ή υπάρχει κίνδυνος να 
προκαλέσουν σοβαρές δυσκολίες στους παραγωγούς 
της ΕΕ) δεν λειτουργούσαν και θα μπορούσαν να 
επιτρέψουν στις προτιμησιακές εισαγωγές να βλάψουν 
τα δημοσιονομικά και οικονομικά συμφέροντα της βιο ‑
μηχανίας της ΕΕ. Προσδιορίστηκαν οι επιλογές για την 
αντιμετώπισή τους και, ως εκ τούτου, το νέο ΣΓΠ που 
τέθηκε σε ισχύ την 1 Ιανουαρίου 2014 τις ενίσχυσε.
Τον Νοέμβριο του 2017 η Επιτροπή πρέπει να υποβάλ ‑
λει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο 
έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού για 
το ΣΓΠ. Για τους σκοπούς της έκθεσης, η Επιτροπή θα 
εξετάσει τα ζητήματα της απάτης και δασμοδιαφυ ‑
γής και, αν χρειαστεί, θα εξετάσει το ενδεχόμενο της 
λήψης μέτρων για την αντιμετώπισή τους.
44
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι, όπως συμβαίνει με όλα τα 
υποδείγματα, υπάρχουν περιορισμοί, αλλά θεωρεί ότι 
το υπολογιστικό υπόδειγμα γενικής ισορροπίας (ΥΥΓΙ) 
είναι το καλύτερο διαθέσιμο μέσο. Όλα τα πλαίσια 
μοντελοποίησης παρουσιάζουν ελλείψεις, αλλά τα 
υποδείγματα ΥΥΓΙ είναι τα καταλληλότερα για τον 
ποσοτικό προσδιορισμό του οικονομικού αντίκτυπου 
των ΚΠΣ. Οι στόχοι είναι να προσδιοριστεί ποσοτικά 
ο αντίκτυπος των αλλαγών της εμπορικής πολιτικής, 
ceteris paribus, βάσει των πλέον αξιόπιστων διαθέ ‑
σιμων σχετικών μεθοδολογικών προσεγγίσεων στην 
οικονομική επιστήμη για την ανάλυση της εμπορικής 
πολιτικής. Οι εν λόγω οικονομικές αναλύσεις δεν βασί ‑
ζονται «στο» υπόδειγμα ΥΥΓΙ, αλλά σε διαφορετικά 
υποδείγματα ΥΥΓΙ που είναι άριστα προσαρμοσμένα 
στο εκάστοτε ζήτημα πολιτικής σε κάθε ΕΑ και ΕΑΑ.Πλαίσιο 1
Το Μπανγκλαντές είναι ένα καλό παράδειγμα όπου τα 
οφέλη του ΣΓΠ συνέβαλαν σημαντικά στην ανάπτυξη 
μιας από τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ) και 
επέφεραν οικονομική μεγέθυνση, μείωση της φτώχειας 
και αύξηση των ευκαιριών απασχόλησης, ιδίως για τις 
γυναίκες. Η διαθεσιμότητα οφελών του ΣΓΠ δημιουρ ‑
γεί το πολιτικό πεδίο για την ΕΕ ώστε να επηρεάσει τις 
εξελίξεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και 
των δικαιωμάτων των εργαζομένων, όπως συνάγεται 
από το συμβάν στη Rana Plaza. Επιπλέον, η Επιτροπή 
παρακολούθησε στενά το έργο της Διεθνούς Οργά ‑
νωσης Εργασίας (ΔΟΕ) στη χώρα, που αποσκοπεί στη 
βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Είναι αμφίβολο αν 
το Μπα νγκλαντές θα αποδεχόταν τους όρους που επι ‑
βάλλει το σύμφωνο αν δεν ήταν δικαιούχος του ΣΓΠ.
40
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι, με βάση την εμπειρία, έχει 
καταστήσει αυστηρότερη την απαίτηση για αποτελε ‑
σματικότερο χειρισμό της παρακολούθησης και αξιολό ‑
γησης στις ΕΑ. Αυτό αντικατοπτρίζει την προοδευτική 
εξέλιξη του συστήματος ΕΑ.
Σε όλες τις ΕΑ που διενεργήθηκαν από το 2010 στον 
τομέα του εμπορίου, έχουν προσδιοριστεί σαφείς και 
ποσοτικά μετρήσιμοι δείκτες 2009 που είναι σύμφωνοι 
με τις κατευθυντήριες γραμμές ΕΑ. Οι θετικές γνώμες 
της επιτροπής εκτίμησης αντικτύπου γι’ αυτές τις ΕΑ 
το επιβεβαιώνουν.
41
Μια διεξοδική μελέτη σαν αυτή που περιγράφεται στις 
συστάσεις της ΕΟΚΕ σε σχέση με την Ινδία θα ήταν 
απίθανο να παράγει αξιόπιστα συμπεράσματα, εφόσον 
η πλειοψηφία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων 
τοποθετείται στην παραοικονομία, τα ποσοτικά στοι ‑
χεία για την οποία δεν είναι εύκολα διαθέσιμα.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα της ΕΑΑ για τη συμφωνία 
ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) με την Ινδία έχουν 
σημασία στο πλαίσιο των συστάσεων της ΕΟΚΕ. 
Η ΕΑΑ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μια ΣΕΣ με την 
Ινδία (σε όλα τα σενάρια που αναλύθηκαν) θα πρέπει 
να επιφέρει σημαντικές αυξήσεις των πραγματικών 
μισθών τόσο των ειδικευμένων όσο και των ανειδί ‑
κευτων εργαζομένων και θα μετριάσει τις επιπτώσεις 
της φτώχειας. Επιπλέον, οι διαπραγματευτές έχουν 
τακτικές διαβουλεύσεις με την κοινωνία των πολιτών 
που επιτρέπουν τη συζήτηση των θεμάτων τα οποία 
αναφέρονται στις συστάσεις της ΕΟΚΕ.
Απαντήσεις της Επιτροπής 53
48
Οι ΕΑ και οι ΕΑΑ αναλύουν τον πιθανό αντίκτυπο 
της ίδιας της εμπορικής συμφωνίας στους σχετικούς 
τομείς, λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξη όλων των 
σχετικών πολιτικών της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, μπορούν 
να αναφερθούν (όπως για τις χώρες της Καραϊβικής) 
ή να μην αναφερθούν ρητά στην κοινή γεωργική πολι ‑
τική (ΚΓΠ).
49
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η ΕΑΑ σχετικά με τις 
συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ) δεν 
έχει το ίδιο επίπεδο κάλυψης και βάθος με αυτό των 
πιο πρόσφατων ΕΑΑ. Εν μέρει αυτό αντανακλούσε 
την πολύ ευρεία γεωγραφική και θεματική κάλυψη της 
συγκεκριμένης ΕΑΑ (πάνω από 75 χώρες). Καμία ΕΑΑ 
δεν θα μπορούσε να καλύψει πλήρως όλα τα πιθανά 
θέματα για όλους τους δυνητικούς υπογράφοντες.
52
Η μελέτη ήταν μια οικονομετρική εκτίμηση του αντι ‑
κτύπου των 6 ΚΠΣ στο εμπόριο. Ο δηλωμένος στόχος 
της ήταν να εξετάσει κατά πόσον οι συμφωνίες είχαν 
μετρήσιμη και στατιστικώς σημαντική επίπτωση στις 
εξαγωγές και τις εισαγωγές της ΕΕ. Δεν αποσκοπούσε 
στο να καλύψει ένα ευρύτερο πεδίο εφαρμογής ή να 
αποτελέσει μια ολοκληρωμένη εκ των υστέρων αξιο ‑
λόγηση. Η Επιτροπή στη συνέχεια διενήργησε πλήρεις 
εκ των υστέρων αξιολογήσεις για δύο από τις εν λόγω 
χώρες (Μεξικό και Χιλή).
53
Ενώ η εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης για τις 
ευρωμεσογειακές χώρες δεν περιείχε ρυθμίσεις για 
μελλοντική αξιολόγηση, η Επιτροπή μπορεί να επιβε ‑
βαιώσει ότι η εκ των υστέρων αξιολόγηση μπορεί να 
πραγματοποιηθεί όταν ολοκληρωθούν οι διαπραγμα ‑
τεύσεις και τεθούν σε πλήρη εφαρμογή οι συμφωνίες.
55
Μετά την ενδιάμεση αξιολόγηση του ΣΓΠ, επήλθαν 
ουσιαστικές αλλαγές στο καθεστώς, οι οποίες τέθηκαν 
σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2014 για να αντιμετωπι ‑
στούν οι ελλείψεις που διαπιστώθηκαν στην ενδιά ‑
μεση αξιολόγηση του προγράμματος.45
Η βάση δεδομένων GTAP βασίζεται στις πλέον αξιόπι ‑
στες διεθνείς πηγές δεδομένων (που περιλαμβάνουν 
και τα δεδομένα της Eurostat για τις χώρες της ΕΕ) και 
υπόκειται στον συνεχή έλεγχο από τους ενδιαφερόμε ‑
νους οργανισμούς (Παγκόσμια Τράπεζα, ΟΟΣΑ, ΔΝΤ, 
ΠΟΕ, Ηνωμένα Έθνη, FAO). Τα περισσότερα οικονομικά 
δεδομένα που χρησιμοποιούνται στη βάση δεδομένων 
GTAP (όπως οι εμπορικές ροές, τα πρότυπα προστασίας, 
το ΑΕγχΠ, η τελική κατανάλωση) είναι επικαιροποιημένα 
κατά το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν στοιχεία. 
Στην περίπτωση αυτή, τα ανεπίκαιρα δεδομένα αναφέ ‑
ρονται μόνο σε τεχνικούς συντελεστές στους πίνακες 
προσφοράς και χρήσης σε τρέχουσες τιμές της ΕΕ (SUTs). 
Τα μη επεξεργασμένα στοιχεία της Eurostat παρουσιά ‑
ζουν οριακή μεταβολή των τεχνικών συντελεστών των 
πινάκων SUT της ΕΕ για την περίοδο 2000 ‑2009.
Η Επιτροπή ως μέρος της κοινοπραξίας GTAP θα επιδι ‑
ώξει να εξασφαλίσει ότι το GTAP χρησιμοποιεί επικαι ‑
ροποιημένους πίνακες προσφοράς και χρήσης σε τρέ ‑
χουσες τιμές της η ΕΕ, όταν είναι διαθέσιμοι, και ότι στα 
μεταδεδομένα του GTAP δηλώνεται, ανά χώρα, η πηγή 
και το έτος των δεδομένων που χρησιμοποιείται.
Όπως προκύπτει από την έκθεση του Ιανουαρίου 2014 του 
Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 
η επικαιροποίηση των τεχνικών συντελεστών της ΕΕ στο 
πλέον πρόσφατο διαθέσιμο έτος επέφερε μόνο οριακή 
μεταβολή του προσομοιούμενου αντίκτυπου της ΣΕΣ 
μεταξύ ΕΕ–Κορέας.
46
Εφόσον η πηγή των περισσότερων δεδομένων της ΕΕ στη 
βάση δεδομένων GTAP είναι η Eurostat ή οι εθνικές στατι ‑
στικές υπηρεσίες, κατά κύριο λόγο, θα ήταν ενδεχομένως 
περιττή η συμμετοχή της Eurostat σε δευτεροβάθμια 
αξιολόγηση της ποιότητας των δεδομένων του GTAP .
47
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι ο επίκαιρος χαρακτήρας μιας 
ΕΑΑ είναι πολύ σημαντικός για να εξασφαλιστεί η χρησιμό ‑
τητά της για τους διαπραγματευτές. Οι υπηρεσίες της Επι ‑
τροπής έχουν δεσμευτεί να ξεκινήσουν ΕΑΑ το αργότερο 
εντός 6 μηνών από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, 
ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα αποτελέσματα των εκθέσεων 
θα ληφθούν υπόψη κατά τις διαπραγματεύσεις. Από τις 18 
ΕΑΑ που διενεργήθηκαν από το 1999, η ΕΑΑ για τη Χιλή 
ήταν η μόνη ΕΑΑ, η τελική έκθεση της οποίας παραδόθηκε 
μετά τη μονογραφή της συμφωνίας σύνδεσης.
Απαντήσεις της Επιτροπής 54
Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι η πιθανή απώλεια 
δασμών χωρίς αναγωγή, που αναφέρει το Ελεγκτικό 
Συνέδριο για τα τρία κράτη μέλη σε σχέση με τα εντο ‑
πισθέντα μεμονωμένα σφάλματα, ανήλθε σε 1 εκατ. 
ευρώ, εκ των οποίων το 91 % αφορά ένα κράτος μέλος.
64
Ορισμένα από τα έγγραφα ή τα αποδεικτικά στοιχεία 
που λείπουν μπορούν να υποβληθούν ως αποτέλεσμα 
της παρακολούθησης των διαπιστώσεων του Ευρωπαϊ ‑
κού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ) από την Επιτροπή. 
Επομένως, το τελικό αποτέλεσμα ενδέχεται να παρου ‑
σιάζει σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά. Επιπλέον, από 
τους ελέγχους των απλουστευμένων διαδικασιών που 
διενήργησε η Επιτροπή σε 21 κράτη μέλη δεν προ ‑
κύπτουν υψηλά ποσοστά σφάλματος στο δείγμα των 
δηλώσεων καταγωγής που ελέγχθηκε και η δημοσιο ‑
νομική επίπτωση των σφαλμάτων ήταν χαμηλή.
Τα αποτελέσματα της εξέτασης των πρωτότυπων 
εγγράφων καταγωγής που διενήργησε η Επιτροπή 
κατά τους ελέγχους της στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν 
είναι σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του Συνεδρίου.
66
Τα σφάλματα που διαπίστωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο 
αφορούν ιδίως τα δικαιολογητικά έγγραφα ή αποδει ‑
κτικά στοιχεία που λείπουν. Όταν τα πιστοποιητικά 
καταγωγής φέρουν τη σφραγίδα ή εκδίδονται από 
υπηρεσία που δεν έχει κοινοποιηθεί στην Επιτροπή 
από τις αρχές των δικαιούχων / χωρών ‑εταίρων, μπο ‑
ρούν να αποστέλλονται για επαλήθευση στις εν λόγω 
αρχές.
Επίσης, σε σχέση με το σημείο 64 ανωτέρω, η Επι ‑
τροπή επισημαίνει ότι επί του παρόντος σχεδόν όλα 
τα δικαιολογητικά έγγραφα διατηρούνται από τους 
εισαγωγείς και θα πρέπει να τίθενται στη διάθεση 
των τελωνειακών αρχών σύμφωνα με το άρθρο 77 
του τελωνειακού κώδικα της ΕΕ. Δεν είναι δυνατόν να 
ελεγχθεί το 100 % των εγγράφων και οι έλεγχοι πρέπει 
να διενεργούνται με βάση την ανάλυση κινδύνου, 
όπως ορίζει το άρθρο 13 του κοινοτικού τελωνειακού 
κώδικα.Ενδεικτικά, ο αριθμός των δικαιούχων του ΣΓΠ έχει 
μειωθεί σημαντικά, με στόχο να επικεντρώνεται το 
σύστημα στα οφέλη για τις χώρες που έχουν μεγαλύ ‑
τερη ανάγκη (από περισσότερες από 170 σε περίπου 
90 χώρες). Επιπλέον, έχουν αυξηθεί οι ευκαιρίες εξα ‑
γωγών για τις φτωχότερες χώρες μέσω της εξάλειψης 
των παροχών για πολύ ανταγωνιστικούς τομείς από 
ορισμένες χώρες, π.χ. για τα κλωστοϋφαντουργικά 
προϊόντα από την Κίνα και την Ινδία.
61
Η Επιτροπή κρίνει ότι η συνεκτίμηση της καταγω ‑
γής σε συνδυασμό με άλλα στοιχεία κινδύνου είναι 
ακόμη πιο αποτελεσματική, διότι είναι περισσότερο 
στοχευμένη.
62
Τα εντοπισθέντα από το Ελεγκτικό Συνέδριο σφάλ ‑
ματα σε διασαφήσεις εισαγωγής με τις οποίες ζητή ‑
θηκε προτιμησιακή μεταχείριση στο πλαίσιο των 
απλουστευμένων διαδικασιών ήταν λίγα (τρία). Το 
Ηνωμένο Βασίλειο έχει δεσμευτεί να επανεξετάσει την 
ελεγκτική στρατηγική του για την προτιμησιακή κατα ‑
γωγή των εμπορευμάτων. Ωστόσο, ενώ τα ΚΠΣ δεν 
έχουν επιλεγεί ως θέμα ελέγχου στο Ηνωμένο Βασί ‑
λειο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είχαν πραγματοποιηθεί 
έλεγχοι καταγωγής στο πλαίσιο άλλων ελέγχων μετά 
τον εκτελωνισμό. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί τα 
θέματα που επισήμανε το Συνέδριο.
63
Η αναγωγή του Συνεδρίου βασίζεται σε μεμονωμένα 
σφάλματα που περιέχουν ελλείψεις εγγράφων ή απο ‑
δεικτικών στοιχείων που θα έπρεπε να διατηρηθούν 
από τους εισαγωγείς όταν διενεργήθηκε ο έλεγχος του 
Συνεδρίου. Ωστόσο, τα σφάλματα αυτά δεν τεκμηριώ ‑
νουν αυτομάτως ότι τα εισαγόμενα εμπορεύματα δεν 
είχαν την προτιμησιακή καταγωγή που δηλώθηκε κατά 
την εισαγωγή τους. Στο πλαίσιο της παρακολούθησης 
των μεμονωμένων σφαλμάτων που εντοπίζει το Συνέ ‑
δριο, η Επιτροπή θα δώσει στα εν λόγω κράτη μέλη 
τη δυνατότητα να αποδείξουν ότι τα έγγραφα και τα 
αποδεικτικά στοιχεία της καταγωγής ήταν διαθέσιμα 
κατά τον εκτελωνισμό και ότι είναι ακόμη δυνατό να 
προσκομιστούν. Μόνο όταν δεν παρέχονται αποδει ‑
κτικά στοιχεία είναι πιθανό να υπάρχουν οφειλόμενα 
ποσά ΠΙΠ από τα κράτη μέλη, αν οφείλονται σε διοικη ‑
τικά τους σφάλματα.
Απαντήσεις της Επιτροπής 55
75
Σε όλες τις περιπτώσεις που αναφέρθηκαν, οι πλη ‑
ροφορίες έχουν αναλυθεί και ληφθεί υπόψη από 
τα κράτη μέλη στις αξιολογήσεις τους κινδύνου. Το 
κράτος μέλος έχει τη διακριτική ευχέρεια να αποφα ‑
σίσει, μετά από ανάλυση του τρόπου διεξαγωγής των 
εμπορικών συναλλαγών, εάν θα καταχωρίσει πληρο ‑
φορίες από ανακοινώσεις αμοιβαίας συνδρομής με τη 
μορφή προφίλ κινδύνου στα συστήματα διαχείρισης 
κινδύνων, αλλά δεν είναι υποχρεωμένο να το πράξει. 
Η Γαλλία εξήγησε ότι η δημιουργία προφίλ κινδύνου 
στην περίπτωση της ανακοίνωσης αμοιβαίας συνδρο ‑
μής θα ήταν αναποτελεσματική, διότι οι πληροφορίες 
δεν είχαν κανένα αντίκτυπο στη Γαλλία. Στην περί ‑
πτωση της Ισπανίας, το δείγμα αφορούσε επιχειρήσεις 
που είχαν εξαιρεθεί από κυκλώματα ελέγχου «πριν 
την ελευθέρωση». Η Επιτροπή είχε ήδη ζητήσει από 
τις ισπανικές αρχές να διορθώσουν την πρακτική 
αυτή. Η Επιτροπή θεωρεί ότι ένα προφίλ κινδύνου που 
βασίζεται στις πληροφορίες που περιέχονται σε ανα ‑
κοίνωση αμοιβαίας συνδρομής πρέπει να διαπιστωθεί 
μόνο αν η πληροφορία έχει επιπτώσεις για το κράτος 
μέλος.
77
Όλες αυτές οι περιπτώσεις είσπραξης παρακολουθού ‑
νται από την Επιτροπή από κοινού με τις αρχές των 
κρατών μελών και, όταν οφείλονται ποσά ΠΙΠ λόγω 
διοικητικού σφάλματος, θα ζητηθεί η απόδοση των εν 
λόγω ποσών με τόκους, κατά περίπτωση.
Έχει ζητηθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο να αποδώσει το 
ποσό των παραδοσιακών ιδίων πόρων που αφορά τις 
ανακοινώσεις αμοιβαίας συνδρομής, το οποίο η Επι ‑
τροπή έχει αναγνωρίσει ότι έχει παραγραφεί λόγω 
αναποτελεσματικών εσωτερικών ελέγχων. Η Γαλλία 
έχει αντικρούσει τη διαπίστωση αυτή και η Επιτροπή 
έχει ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες.
78
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι, στην περίπτωση αυτή, 
το οικείο κράτος μέλος έχει ήδη λάβει τα κατάλληλα 
μέτρα για να αποφευχθεί η επανεμφάνιση παρόμοιας 
κατάστασης στο μέλλον.
Βλέπε απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 79.67
Η Επιτροπή θα εξετάσει τα σφάλματα που εντόπισε 
το Συνέδριο και, αν διαπιστωθεί ότι οφείλονται 
ποσά παραδοσιακών ιδίων πόρων, θα ζητηθεί από 
τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για την ανάκτηση 
αυτών των ποσών και την καταβολή των τόκων που 
εφαρμόζονται.
71
Οι 11 αιτήσεις που απέστειλε η Ισπανία στις Φιλιππίνες 
και επιστράφηκαν χωρίς να παραδοθούν, στη συνέ ‑
χεια εστάλησαν εκ νέου στις Φιλιππίνες στις σωστές 
διευθύνσεις.
72
Η Επιτροπή παρακολουθεί τις εν λόγω υποθέσεις μετά 
τον εκτελωνισμό μαζί με τις ιταλικές αρχές. Θα χρεω ‑
θούν τόκοι, κατά περίπτωση.
73
Η Επιτροπή θα παρακολουθεί με τις γαλλικές αρχές τις 
υποθέσεις στις οποίες δεν έχει αρχίσει η διαδικασία 
εκ των υστέρων είσπραξης, μετά την επιβεβαίωση ότι 
τα πιστοποιητικά είναι άκυρα ή μη αυθεντικά, και θα 
αξιώσει την επιστροφή όλων των οφειλόμενων ποσών 
ΠΙΠ και την καταβολή τόκων, κατά περίπτωση.
74
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να 
λαμβάνουν υπόψη τις πληροφορίες για τους τελωνει ‑
ακούς κινδύνους και τη στρατηγική ελέγχου της και, 
στον βαθμό που οι πληροφορίες από την ανακοίνωση 
αμοιβαίας συνδρομής έχουν επίπτωση στο κράτος 
μέλος, να λαμβάνουν μέτρα για την είσπραξη των 
οφειλόμενων ποσών των ΠΙΠ και για την πρόληψη 
μελλοντικών απωλειών.
Απαντήσεις της Επιτροπής 56
84
Στην απόφαση του Δικαστηρίου στην οποία αναφέρε ‑
ται το Ελεγκτικό Συνέδριο, το γεγονός ότι η Επιτροπή 
δεν έκανε πλήρη χρήση των δικαιωμάτων και των 
εξουσιών που της ανέθεσε η Συμφωνία Σύνδεσης με 
την Τουρκία αφορά μόνο μια συγκεκριμένη περίπτωση 
και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να οδηγήσει σε γενικό 
συμπέρασμα.
Το άρθρο 220, παράγραφος 2, στοιχείο β), και το 
άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα προβλέπουν εξαι ‑
ρέσεις από τη γενική αρχή της είσπραξης εισαγωγικών 
δασμών. Στις περιπτώσεις αυτές, παρά την ύπαρξη 
τελωνειακής οφειλής και το γεγονός ότι δεν πληρού ‑
νταν οι προϋποθέσεις προτιμησιακής μεταχείρισης 
των αγαθών, ο αιτών (με την υποστήριξη των εθνικών 
αρχών του, κατά την υποβολή του φακέλου στην Επι ‑
τροπή για να λάβει απόφαση), ζητεί εξαίρεση από την 
αρχή της είσπραξης ή της μη επιστροφής ή διαγραφής 
των εισαγωγικών δασμών.
Οι διατάξεις που διέπουν τις εν λόγω εξαιρέσεις πρέπει 
να ερμηνεύονται συσταλτικά και να αξιολογούνται 
κατά περίπτωση.
Για να υπάρξει εξαίρεση από την αρχή της είσπρα ‑
ξης πρέπει είτε α) να υπάρχει σφάλμα εκ μέρους της 
τελωνειακής αρχής, το οποίο δεν μπορούσε εύλογα να 
εντοπιστεί από τον υπόχρεο που ενεργεί καλόπιστα 
και τηρεί τις διατάξεις της τελωνειακής διασάφησης, 
είτε β) να υπάρχει ειδική κατάσταση στην οποία δεν 
είναι δυνατό να καταλογιστεί αμέλεια ή δόλος στον 
οφειλέτη.
85
Η Επιτροπή θα εξετάσει προσεκτικά αυτό το σύστημα 
περιοδικής υποβολής εκθέσεων στο πλαίσιο των νέων 
και ενισχυμένων μέτρων παρακολούθησης.
89
Η Επιτροπή θα εξετάσει το θέμα αυτό στο πλαίσιο των 
μέτρων παρακολούθησης που προγραμματίστηκαν 
πρόσφατα, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα των πλη ‑
ροφοριών που παρέχονται από τα κράτη μέλη και να 
διασφαλιστεί, μεταξύ άλλων, ότι η υποβολή εκθέσεων 
από τα κράτη μέλη εστιάζεται αποτελεσματικότερα 
σε ανωμαλίες που απαιτούν τη λήψη διορθωτικών 
μέτρων.79
Η Επιτροπή έχει ήδη ενημερωθεί από το οικείο κράτος 
μέλος ότι οι τελωνειακές αρχές είχαν επαφές υψηλού 
επιπέδου με τις εθνικές δικαστικές αρχές και ότι είναι 
σε διαδικασία τροποποίησης του εθνικού φορολογικού 
νόμου, ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο επανεμφά ‑
νισης παρόμοιας κατάστασης στο μέλλον.
Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει το θέμα αυτό με τις 
ισπανικές αρχές.
80
Βλέπε απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 78.
82
Η αξιολόγηση της ικανότητας της δικαιούχου χώρας 
αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας δια ‑
πραγματεύσεων με κάθε εταίρο, συμπεριλαμβανο ‑
μένης της διερευνητικής μελέτης. Ωστόσο, αυτό δεν 
αποτυπώνεται σε επίσημη έκθεση αξιολόγησης.
Γενικά, οι διαπραγματεύσεις παρέχουν το κατάλληλο 
πλαίσιο για να εκτιμήσει η Επιτροπή την ικανότητα των 
αρχών των χωρών‑εταίρων να διαχειρίζονται σωστά 
τη συμφωνία, λαμβάνοντας υπόψη, για παράδειγμα, 
εμπειρίες με υπάρχουσες συμφωνίες τελωνειακής 
συνεργασίας και άλλους μηχανισμούς συνεργασίας. 
Έχουν διενεργηθεί προγενέστερες αναλυτικότερες αξι ‑
ολογήσεις σε σχέση με τις συμφωνίες σταθεροποίησης 
και σύνδεσης (ΣΣΣ) με τις χώρες των Βαλκανίων.
83
Σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την παρακολούθηση 
των προτιμησιακών κανόνων καταγωγής προτείνει ως 
μια από τις δραστηριότητες τις επισκέψεις σε χώρες 
που απολαμβάνουν προτιμησιακή μεταχείριση. Το 
σχέδιο δράσης θα καλύπτει τόσο μονομερή καθε ‑
στώτα, όπως το ΣΓΠ, όσο και διμερείς συμφωνίες με 
χώρες ‑εταίρους.
Απαντήσεις της Επιτροπής 57
94
Η πρωταρχική λειτουργία της ανακοίνωσης αμοι ‑
βαίας συνδρομής είναι να προειδοποιήσει τα κράτη 
μέλη για τους εντοπιζόμενους κινδύνους απάτης και 
να λάβει τη συνεργασία τους στο πλαίσιο αποτελε ‑
σματικής και αποδοτικής σχέσης. Η OLAF εφαρμόζει 
πλήρως τις απαιτήσεις του ισχύοντος κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 515/9710 (όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 
766/200811). Εναπόκειται στην ευθύνη των κρατών 
μελών να αναλύουν τον κίνδυνο που υπάρχει στο έδα ‑
φός τους βάσει των πληροφοριών που παρέχονται και 
να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα σύμφωνα με 
τις διατάξεις της τελωνειακής νομοθεσίας της ΕΕ.
95
Τα ποσά που δηλώνονται από τα κράτη μέλη ως μη 
εισπράξιμα δεν αποτελούν αναγκαστικά τελικές 
απώλειες για τον προϋπολογισμό της ΕΕ, εφόσον 
η Επιτροπή εξετάζει την επιμέλεια των κρατών μελών 
κατά την είσπραξη αυτών των ποσών σύμφωνα με το 
άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 1150/2000 
και τα καθιστά υπεύθυνα όταν δεν επιδεικνύουν επιμέ ‑
λεια σε διαδικασίες είσπραξης.
Πλαίσιο 2
Σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονι ‑
σμού 1150/2000 του Συμβουλίου, η Επιτροπή είχε ήδη 
εξετάσει την υπόθεση αυτή το 2013.
Στη συνέχεια, η Πολωνία κλήθηκε να αποδώσει αυτά 
τα ποσά, διότι δεν είχε λάβει προληπτικά μέτρα κατά 
την εισαγωγή, όπως ζήτησε η OLAF στην ανακοίνωση 
αμοιβαίας συνδρομής.
10 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 515/97 του Συμβουλίου, της 
13ης Μαρτίου 1997, περί της αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ των 
διοικητικών αρχών των κρατών μελών και της συνεργασίας των 
αρχών αυτών με την Επιτροπή με σκοπό τη διασφάλιση της ορθής 
εφαρμογής των τελωνειακών και γεωργικών ρυθμίσεων (ΕΕ L 82 
της 22.3.1997, σ. 1).
11 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 766/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουλίου 2008, για τροποποίηση του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 515/97 του Συμβουλίου περί της αμοιβαίας 
συνδρομής μεταξύ των διοικητικών αρχών των κρατών μελών 
και της συνεργασίας των αρχών αυτών με την Επιτροπή με σκοπό 
τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των τελωνειακών και 
γεωργικών ρυθμίσεων (ΕΕ L 218 της 13.8.2008, σ. 48).90
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τη διαπί ‑
στωση του Συνεδρίου ότι η OLAF απέδειξε με επιτυχία ότι 
τα εισαχθέντα αγαθά δεν δικαιούνταν τη χρήση προτιμη ‑
σιακών δασμολογικών μέτρων, εκτός από μία έρευνα.
91
Η αγωγή είσπραξης μετά τις έρευνες της OLAF σε 
τελωνειακές υποθέσεις αποτελεί καθήκον των εθνικών 
αρχών και εκφεύγει του πεδίου ελέγχου της OLAF.
Κατά συνέπεια το ποσό που εισπράχθηκε πράγματι 
αντικατοπτρίζει την επίδοση των κρατών μελών και 
όχι της OLAF και δεν είναι σωστό να χρησιμοποιείται 
το ποσό αυτό ως δείκτης επίδοσης της OLAF.
Η OLAF παρέχει στις αρμόδιες αρχές των κρατών 
μελών όλες τις αναγκαίες πληροφορίες που διευκολύ ‑
νουν τις ενέργειες είσπραξης.
Οι νέες διατάξεις που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό 
883/2013 για τις έρευνες της OLAF9 ορίζουν ότι τα 
κράτη μέλη οφείλουν να παρέχουν στην OLAF πλη ‑
ροφορίες σχετικά με τα μέτρα που έλαβαν βάσει των 
συστάσεων της OLAF, μεταξύ άλλων για την είσπραξη 
οφειλόμενων ποσών. Αυτό ενισχύει την παρακολού ‑
θηση των μέτρων είσπραξης των κρατών μελών και 
βελτιώνει περαιτέρω τη δημοσιονομική συνέχεια που 
έχουν οι έρευνες της OLAF.
92
Η Επιτροπή παρακολουθεί συστηματικά όλες τις δια ‑
πιστωμένες περιπτώσεις δημοσιονομικής ευθύνης των 
κρατών μελών λόγω καθυστερήσεων όσον αφορά τις 
διαδικασίες είσπραξης και η Επιτροπή θα δώσει συνέ ‑
χεια στις διαπιστώσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και θα 
ζητήσει την είσπραξη των παραδοσιακών ιδίων πόρων, 
καθώς και την καταβολή τόκων κατά περίπτωση. Το 
ποσό των δασμών που εμφαίνεται στην έκθεση της 
OLAF είναι το ποσό που προτείνεται προς είσπραξη και 
το πραγματικό ποσό που μπορεί να εισπραχθεί μπορεί 
να προσδιοριστεί οριστικά μόνο στη συνέχεια.
9 Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Σεπτεμβρίου 2013, 
σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την 
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και την 
κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (Ευρατόμ) 
αριθ. 1074/1999 του Συμβουλίου, ΕΕ L 248 της 18.9.2013.
Απαντήσεις της Επιτροπής 58
Πλαίσιο 3 γ)
Όσον αφορά τη συνέχεια που δόθηκε στην ανακοί ‑
νωση προς τους εισαγωγείς σχετικά με τις εισαγωγές 
τόνου από το Ελ Σαλβαδόρ, η Επιτροπή έχει εν τω 
μεταξύ αντιδράσει μετά τη διαπίστωση του ελέγχου 
του Συνεδρίου και απέστειλε στο Ελ Σαλβαδόρ επι ‑
στολή με λεπτομερείς ερωτήσεις.
Πλαίσιο 3 ε)
Βλέπε απάντηση στο σημείο III ε).
102
Οι αναφερόμενες από το Ελεγκτικό Συνέδριο έρευνες 
της OLAF που αποδεικνύουν ότι οι δικαιούχοι χώρες / 
χώρες ‑εταίροι δεν διαθέτουν την πείρα να εφαρμόσουν 
τους εν λόγω κανόνες αφορούν την περίοδο πριν από 
τη μεταρρύθμιση των κανόνων καταγωγής του ΣΓΠ. Στο 
πλαίσιο της μεταρρύθμισης, οι κανόνες περιφερειακής 
σώρευσης του ΣΓΠ έχουν απλουστευθεί, γεγονός που 
διευκολύνει τη διαχείρισή τους από τις χώρες εταίρους.
103
Το Συνέδριο εντοπίζει μια συγκεκριμένη πρόκληση 
σώρευσης, όταν χώρες της ίδιας περιοχής εφαρμόζουν 
διαφορετικούς κανόνες. Σκοπός της ευελιξίας που 
επήλθε στους κανόνες του ΣΓΠ ήταν να διευκολυν ‑
θεί η σώρευση καταγωγής μεταξύ αναπτυσσόμενων 
χωρών, ακόμη και όταν εφαρμόζονται διαφορετικοί 
κανόνες καταγωγής. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό 
για τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες, οι οποίες 
υπόκεινται σε διαφορετικούς κανόνες σε σύγκριση με 
άλλες δικαιούχους χώρες του ΣΓΠ. Ο κανονισμός του 
ΣΓΠ προβλέπει μηχανισμούς για την αποτροπή της 
καταστρατήγησης.
Πλαίσιο 4
Οι προτιμησιακές εμπορικές σχέσεις ΕΕ–Μεξικού 
ρυθμίζονται από ένα προτιμησιακό σύστημα βάσει 
συμφωνίας, κατά το οποίο είναι υποχρεωτικό να ζητεί ‑
ται εκ των υστέρων επαλήθευση της προτιμησιακής 
καταγωγής από τη χώρα εξαγωγής, πριν εξεταστεί 
το ενδεχόμενο άρνησης της προτίμησης. Η Επιτροπή 
εξετάζει τα περαιτέρω μέτρα που ενδέχεται να είναι 
αναγκαίο να λαμβάνονται στις περιπτώσεις αυτές.96
Από το 2001 η Επιτροπή έχει προτείνει όλα τα προ ‑
τιμησιακά εμπορικά καθεστώτα της ΕΕ, αυτόνομα ή 
συμβατικά, να επιτρέπουν την προσωρινή αναστολή 
των προτιμήσεων όταν υπάρχουν ειδικά προβλή ‑
ματα διαχείρισης των προτιμησιακών καθεστώτων 
και/ή άλλες σημαντικές παραβάσεις της τελωνειακής 
νομοθεσίας ή άρνηση συνεργασίας. Παρέχουν επί ‑
σης τη δυνατότητα έκδοσης ειδοποιήσεων προς τους 
εισαγωγείς. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να προτείνει την 
εισαγωγή αυτών των διασφαλίσεων σε όλα τα μελλο ‑
ντικά καθεστώτα προτιμησιακών συναλλαγών.
Η Επιτροπή προτείνει την προσθήκη της ρήτρας δια ‑
χείρισης διοικητικών σφαλμάτων σε όλες τις εμπορικές 
συμφωνίες, οι οποίες δεν προβλέπουν πιστοποίηση 
με ίδια μέσα, και θα συνεχίσει να το πράττει σε όλες 
τις μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες και σε αυτές που 
αποτελούν αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης.
97
Βλέπε απάντηση στο σημείο 84. Οι περιπτώσεις που 
κοινοποιούνται στην Επιτροπή αφορούν εξαιρέσεις 
από τη γενική αρχή της είσπραξης εισαγωγικών ή εξα ‑
γωγικών δασμών και απαιτούν ότι τα σφάλματα εκ 
μέρους της τελωνειακής αρχής δεν θα μπορούσαν να 
εντοπιστούν από έναν οφειλέτη που ενεργεί καλόπι ‑
στα και τηρεί τις ισχύουσες διατάξεις ή ότι υπάρχει 
ειδική κατάσταση, με την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης 
δεν ήταν αμελής. Εναπόκειται στην αρμόδια για τη 
λήψη αποφάσεων τελωνειακή αρχή να αξιολογήσει 
κατά πόσο πληρούνται οι εν λόγω όροι.
98
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να προτείνει την εισαγωγή 
της ρήτρας διαχείρισης διοικητικών σφαλμάτων σε 
όλες τις εμπορικές συμφωνίες οι οποίες δεν προβλέ ‑
πουν πιστοποίηση με ίδια μέσα.
Πλαίσιο 3 β)
Η μη κοινοποίηση αφορούσε δυσκολίες μετάφρασης 
πριν από την προσχώρηση.
Απαντήσεις της Επιτροπής 59
Συστάσεις 1 έως 4
1. Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση του Ελεγκτικού 
Συνεδρίου όσον αφορά τη διεξαγωγή ενδιάμεσης 
ΕΑ και μιας ΕΑΑ για τα ΚΠΣ και αιτιολογεί δεόντως 
καταστάσεις κατά τις οποίες αυτό μπορεί να μην 
είναι εφικτό. Αυτό θα το πράξει, σύμφωνα με τις 
υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές ΑΕ και το 
εγχειρίδιο ΕΑΑ και εκτίμησε τα διαφυγόντα έσοδα 
στην πιο πρόσφατη εκτίμηση αντικτύπου για την 
Ιαπωνία και τις ΗΠΑ.
2. Όσον αφορά τον έγκαιρο χαρακτήρα της ανάλυ ‑
σης, η Επιτροπή δεσμεύεται να ξεκινήσει μελέτες 
ΕΑΑ το αργότερο εντός 6 μηνών από την έναρξη 
των διαπραγματεύσεων, ώστε να εξασφαλιστεί ότι 
μπορούν να ενταχθούν επωφελώς στη διαδικασία 
διαπραγμάτευσης και έγκρισης.
Η Eurostat καλείται πλέον συστηματικά να συμμε ‑
τέχει ως μέλος στις διευθύνουσες ομάδες παρακο ‑
λούθησης των ΕΑΑ.
Η Επιτροπή επιδιώκει να εντείνει τη συνεργασία 
σχετικά με την ποιότητα των πηγών στατιστικών 
δεδομένων στο πλαίσιο συνεχούς επικαιροποίη ‑
σης της συμφωνίας σε επίπεδο υπηρεσιών μεταξύ 
της ΓΔ Εμπορίου και της Eurostat.
3. Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση του Συνεδρίου 
για τα ΚΠΣ σχετικά με σημαντικές οικονομικές, κοι ‑
νωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Αυτό αντανακλά τις δεσμεύσεις που έχει ήδη ανα ‑
λάβει η Επιτροπή να διενεργεί εκ των υστέρων 
αξιολογήσεις για τα ΚΠΣ με σημαντικές οικονομι ‑
κές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις 
σε πιο συστηματική βάση, ώστε να διευκολύνει 
την παρακολούθηση των επιπτώσεων των εμπο ‑
ρικών συμφωνιών της ΕΕ12.
12 COM(2010) 612, Ανακοίνωση με τίτλο «Εμπόριο, ανάπτυξη και 
παγκόσμιες υποθέσεις».Συμπεράσματα και συστάσεις
108
Ενώ οι εκ των προτέρων και εκ των υστέρων αξιο ‑
λογήσεις της Επιτροπής των οικονομικών και άλλων 
επιπτώσεων των ΚΠΣ έχουν εξελιχθεί με την πάροδο 
του χρόνου, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι φορείς χάραξης 
πολιτικής, οι ενδιαφερόμενοι φορείς και οι ευρωπαίοι 
φορολογούμενοι είναι πλέον πλήρως ενημερωμένοι 
για τα κυριότερα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα 
των διαφόρων επιλογών εμπορικής πολιτικής.
Από το 1999 όλες οι σημαντικές πολυμερείς και διμερείς 
εμπορικές διαπραγματεύσεις συνοδεύονται από εκτίμηση 
αντικτύπου στην αειφορία, η οποία αναλύει διεξοδικά 
τις αναμενόμενες οικονομικές (αλλά και κοινωνικές και 
περιβαλλοντικές) επιπτώσεις του ΚΠΣ. Από το 2010 
(με μία εξαίρεση, βλέπε απάντηση της Επιτροπής στο 
σημείο III α)), πριν από την έναρξη όλων των σημαντικών 
εμπορικών διαπραγματεύσεων, είχε υποβληθεί ΕΑ που 
αξιολογούσε τις πιθανές οικονομικές επιπτώσεις του ΚΠΣ, 
περιλαμβανομένης αξιολόγησης των πιθανών διαφυγό ‑
ντων εσόδων.
109
Αν και η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι υπάρχει περιθώριο 
βελτίωσης, δεν συμμερίζεται πλήρως την εκτίμηση του 
Συνεδρίου. Θα συνεχιστούν στο μέλλον οι σημαντικές 
προσπάθειες για την παραγωγή υψηλής ποιότητας 
ΕΑ και ΕΑΑ. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την επιλογή 
δείγματος από το Συνέδριο, το οποίο περιελάμβανε 
μόνο μία ΕΑ που πραγματοποιήθηκε βάσει των νέων 
κατευθυντήριων γραμμών ΕΑ που εκδόθηκαν το 2009. 
Κατά συνέπεια, η ανάλυση του Συνεδρίου δεν αναγνω ‑
ρίζει επαρκώς την ουσιαστική πρόοδο στις ΕΑ για την 
υποστήριξη των ΚΠΣ από το 2010.
Όσον αφορά τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις, σχετικά 
ελάχιστες έχουν ολοκληρωθεί, γεγονός που αντικατο ‑
πτρίζει τη μακρά χρονική περίοδο που απαιτείται για 
την πλήρη εφαρμογή των ΚΠΣ. Ωστόσο, η Επιτροπή 
επιταχύνει τις διαδικασίες για το θέμα αυτό.
110
Ένα σύστημα όπως το ΣΓΠ είναι μόνο ένα εργαλείο για την αντι ‑
μετώπιση των αναγκών των αναπτυσσόμενων χωρών και δεν 
πρέπει να υπερεκτιμάται η ικανότητά του να επιλύει τα προβλή ‑
ματα των αναπτυσσόμενων χωρών. Έχει μόλις πραγματοποιηθεί 
μεταρρύθμιση του καθεστώτος, στο πλαίσιο της νομοθεσίας 
του ΠΟΕ, με βάση τα συμπεράσματα της ενδιάμεσης ανάλυσης.
Απαντήσεις της Επιτροπής 60
112
Οι πληροφορίες από ανακοινώσεις αμοιβαίας συν ‑
δρομής δεν οδηγούν πάντοτε στη δημιουργία προφίλ 
κινδύνου, εφόσον οι πληροφορίες δεν μπορούν να 
έχουν αντίκτυπο στο κράτος μέλος.
Σε όλες τις περιπτώσεις που αναφέρθηκαν, οι πλη ‑
ροφορίες έχουν αναλυθεί και ληφθεί υπόψη από τα 
κράτη μέλη στις αξιολογήσεις τους κινδύνου.
113
Το Συνέδριο βασίζει το συμπέρασμά του στις αδυναμίες 
του συστήματος REM/REC σε μία ειδική περίπτωση στην 
Ισπανία. Η Επιτροπή έχει ήδη ενημερωθεί από το οικείο 
κράτος μέλος ότι οι τελωνειακές αρχές είχαν επαφές υψη ‑
λού επιπέδου με τις εθνικές δικαστικές αρχές και ότι είναι 
σε διαδικασία τροποποίησης του εθνικού φορολογικού 
νόμου, ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο επανεμφάνι ‑
σης παρόμοιας κατάστασης στο μέλλον.
Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει το θέμα αυτό με τις 
ισπανικές αρχές.
114
Υπάρχουν και άλλα μέσα εκτός από τις επίσημες εκθέ ‑
σεις αξιολόγησης που πρέπει να βεβαιώνονται για την 
ικανότητα των τρίτων χωρών να διαχειρίζονται ορθά 
τα ΚΠΣ. Η αξιολόγηση διενεργείται κατά τη διάρκεια 
της διαπραγμάτευσης διμερών συμφωνιών.
Όσον αφορά την παρακολούθηση, η Επιτροπή χρησι ‑
μοποιεί διάφορα εργαλεία, όπως ανακοινώσεις προς 
τους εισαγωγείς, παροχή συμβουλών στις δικαιούχους 
χώρες κ.λπ, ιδίως στο πλαίσιο του ΣΓΠ. Έχει εκπονηθεί 
σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την παρακολούθηση 
των προτιμησιακών κανόνων καταγωγής, μία από τις 
προτεινόμενες δραστηριότητες του οποίου είναι οι 
επισκέψεις σε δικαιούχους χώρες. Το σχέδιο δράσης 
θα καλύπτει τόσο μονομερή καθεστώτα, όπως το ΣΓΠ, 
όσο και διμερείς συμφωνίες με χώρες ‑εταίρους.
Επιπλέον, η Επιτροπή παραπέμπει επίσης στις απαντή ‑
σεις της στα σημεία 81 έως 86.
115
Η Επιτροπή θα παρακολουθεί τις υποθέσεις που εντό ‑
πισε το Συνέδριο και θα αντιμετωπίσει τα προβλήματα 
σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τις χώρες που 
είναι δικαιούχοι προτιμήσεων στο πλαίσιο τόσο μονο ‑
μερών ρυθμίσεων όσο και διμερών συμφωνιών.4. Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Βλέπε απάντηση στο σημείο 55 ανωτέρω. Μετά 
την ενδιάμεση αξιολόγηση του ΣΓΠ, επήλθαν 
ουσιαστικές αλλαγές στο σύστημα για την αντιμε ‑
τώπιση των ελλείψεων αυτών. Εφόσον οι δασμο ‑
λογικές προτιμήσεις βάσει του νέου κανονισμού 
του ΣΓΠ (κανονισμός 978/2012) εφαρμόζονται 
μόλις από την 1η Ιανουαρίου 2014, η Επιτροπή 
θα επανεξετάσει το σύστημα και την υποβολή 
εκθέσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα 
κράτη μέλη έως το 2016 σχετικά με τις επιπτώσεις 
του καθεστώτος και έως το 2017 σχετικά με τη 
συνολική λειτουργία του νέου κανονισμού.
111
Η αναγωγή του Συνεδρίου βασίζεται σε μεμονωμένα 
σφάλματα που περιέχουν ελλείψεις εγγράφων ή απο ‑
δεικτικών στοιχείων που θα έπρεπε να διατηρηθούν 
από τους εισαγωγείς όταν διενεργήθηκε ο έλεγχος του 
Συνεδρίου. Ωστόσο, τα σφάλματα αυτά δεν τεκμηριώ ‑
νουν αυτομάτως ότι τα εισαγόμενα εμπορεύματα δεν 
είχαν την προτιμησιακή καταγωγή που δηλώθηκε κατά 
την εισαγωγή τους. Στο πλαίσιο της παρακολούθησης 
των μεμονωμένων σφαλμάτων που εντοπίζει το Συνέ ‑
δριο, η Επιτροπή θα δώσει στα εν λόγω κράτη μέλη 
τη δυνατότητα να αποδείξουν ότι τα έγγραφα και τα 
αποδεικτικά στοιχεία καταγωγής ήταν διαθέσιμα κατά 
τον εκτελωνισμό και ότι είναι ακόμη δυνατό να προ ‑
σκομιστούν. Μόνο όταν δεν παρέχονται αποδεικτικά 
στοιχεία είναι πιθανό να υπάρχουν οφειλόμενα ποσά 
ΠΙΠ από τα κράτη μέλη, αν οφείλονται σε διοικητικά 
τους σφάλματα.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι επί του παρόντος σχεδόν 
όλα τα δικαιολογητικά έγγραφα διατηρούνται από 
τους εισαγωγείς και θα πρέπει να τίθενται από αυτούς 
στη διάθεση των τελωνειακών αρχών σύμφωνα με το 
άρθρο 77 του τελωνειακού κώδικα της ΕΕ. Δεν είναι 
δυνατόν να ελεγχθεί το 100 % των εγγράφων και οι 
έλεγχοι πρέπει να διενεργούνται με βάση την ανάλυση 
κινδύνου, όπως ορίζει το άρθρο 13 του κοινοτικού 
τελωνειακού κώδικα.
Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι η πιθανή απώλεια 
δασμών χωρίς αναγωγή, που αναφέρει το Ελεγκτικό 
Συνέδριο για τα τρία κράτη μέλη σε σχέση με τα εντο ‑
πισθέντα μεμονωμένα σφάλματα, ανήλθε σε 1 εκατ. 
ευρώ, εκ των οποίων το 91 % αφορά ένα κράτος μέλος.
Απαντήσεις της Επιτροπής 61
7. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ενθαρρύνει τα κράτη 
μέλη να λάβουν όλα τα κατάλληλα μέτρα προφύ ‑
λαξης κατά την παραλαβή των ανακοινώσεων αμοι ‑
βαίας συνδρομής.
8. Η αξιολόγηση της ικανότητας μιας χώρας που επω ‑
φελείται από προτιμησιακή μεταχείριση αποτελεί 
αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας διαπραγμα ‑
τεύσεων με κάθε εταίρο. Ωστόσο, αυτό δεν απο ‑
τυπώνεται σε μια επίσημη έκθεση αξιολόγησης. 
Η Επιτροπή θα περιλαμβάνει αξιολόγηση αυτής 
της ικανότητας στις επίσημες διερευνητικές μελέ ‑
τες πριν από τις νέες διαπραγματεύσεις.
Γενικά, οι διαπραγματεύσεις παρέχουν το κατάλ ‑
ληλο πλαίσιο στην Επιτροπή για να εκτιμήσει την 
ικανότητα σωστής διαχείρισης της συμφωνίας εκ 
μέρους των αρχών των χωρών ‑εταίρων.
9. Η Επιτροπή θα εξετάσει το θέμα αυτό με τα κράτη 
μέλη (κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης), με 
στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των πληροφο ‑
ριών που παρέχουν τα κράτη μέλη σχετικά με τη 
διοικητική συνεργασία. Θα απλουστευθεί επίσης 
η διαδικασία υποβολής εκθέσεων.
10. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί τις χώρες που επω ‑
φελούνται από την προτιμησιακή μεταχείριση στις 
οποίες ο έλεγχος του Συνεδρίου αποκάλυψε την 
ύπαρξη προβλημάτων όσον αφορά τη διοικητική 
συνεργασία. Έχει εκπονηθεί σχέδιο δράσης της 
Επιτροπής για την παρακολούθηση των προτιμη ‑
σιακών κανόνων καταγωγής, το οποίο προτείνει 
διάφορα διορθωτικά μέτρα.
11. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η οικονομική ανάκαμψη υπά ‑
γεται στη αρμοδιότητα των κρατών μελών.
Η OLAF θα συνεχίσει να παρέχει στις αρμόδιες 
αρχές των κρατών μελών όλες τις αναγκαίες 
πληροφορίες που διευκολύνουν τις ενέργειες 
είσπραξης.116
Αν και η Επιτροπή δέχεται ότι η παραγραφή δημιουρ ‑
γεί δυσκολίες για την είσπραξη, υπενθυμίζει ότι είναι 
καθήκον των κρατών μελών να λαμβάνουν τα κατάλ ‑
ληλα μέτρα για να εξασφαλίζουν την έγκαιρη είσπραξη 
εισαγωγικών δασμών στον μέγιστο βαθμό.
Η Επιτροπή παρακολουθεί συστηματικά όλες τις δια ‑
πιστωμένες περιπτώσεις δημοσιονομικής ευθύνης των 
κρατών μελών λόγω καθυστερήσεων όσον αφορά τις 
διαδικασίες είσπραξης. Η Επιτροπή θα δώσει συνέχεια 
στις διαπιστώσεις του Συνεδρίου και θα ζητήσει την 
απόδοση των παραδοσιακών ιδίων πόρων και την 
καταβολή τόκων όταν τα οφειλόμενα ποσά είναι απο ‑
τέλεσμα διοικητικών σφαλμάτων.
117
Βλέπε απαντήσεις στα σημεία 96 και 99.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να προτείνει την εισαγωγή 
της ρήτρας διαχείρισης διοικητικών σφαλμάτων σε 
όλες τις εμπορικές συμφωνίες οι οποίες δεν προβλέ ‑
πουν πιστοποίηση με ίδια μέσα.
120
Βλέπε απαντήσεις στα σημεία III δ) και ε), V δ) και ζ), 
82, 83, 96 δ), 106 και 114, και στη σύσταση 12.
Συστάσεις 5 έως 13
5. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει περαιτέρω σε ποιες ει ‑
δικές περιπτώσεις είναι χρήσιμα τα εν λόγω προφίλ 
κινδύνου και πώς θα μπορούσαν να εφαρμοστούν 
στον τομέα των κανόνων καταγωγής βάσει των ΚΠΣ.
6. Κατά τις επιθεωρήσεις της τα τελευταία έτη, η Επι ‑
τροπή έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην αποτελεσματι ‑
κότητα των κρατών μελών στο πλαίσιο των συστη ‑
μάτων διαχείρισης κινδύνου και των στρατηγικών 
ελέγχου. Έχει συντάξει θεματικές εκθέσεις σχετικά 
με τους ελέγχους της στρατηγικής τελωνειακού 
ελέγχου (2009), του εκτελωνισμού στον προσδιο ‑
ριζόμενο από τον εισαγωγέα τόπο (2011) και της δι ‑
αμετακόμισης (2012) και υπέβαλε αυτές τις εκθέσεις 
στα κράτη μέλη στο πλαίσιο της Συμβουλευτικής 
Επιτροπής Ιδίων Πόρων και της ομάδας τελωνεια ‑
κής πολιτικής. Θα εξακολουθήσει να ελέγχει κατά 
πόσο τα κράτη μέλη βελτιώνουν την αποτελεσματι ‑
κότητα των συστημάτων τους διαχείρισης κινδύνων 
και των στρατηγικών ελέγχου.
Απαντήσεις της Επιτροπής 62
13. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να προωθεί την αντικατά ‑
σταση των πιστοποιητικών καταγωγής και των πι ‑
στοποιητικών κυκλοφορίας από την πιστοποίηση 
με ίδια μέσα των εξαγωγέων.
Απάντηση στο παράρτημα V
1
Τα υποδείγματα ΥΥΓΙ είναι σύγχρονα εργαλεία και, 
σε αντίθεση με άλλα διαθέσιμα υποδείγματα, είναι 
άριστα προσαρμοσμένα για τη μέτρηση των επιπτώ ‑
σεων των εμπορικών πολιτικών αλλαγών σε κλίμακα 
ολόκληρης της οικονομίας, παράγοντας αποτελέσματα 
σε ευρύ φάσμα τομεακών κοινωνικοοικονομικών δει ‑
κτών (δασμολογικά έσοδα, εισαγωγές, εξαγωγές, τιμές 
παραγωγής, μισθοί, εκπομπές CO2 κ.λπ.). Αυτό έχει 
αποφασιστική σημασία για τους διαπραγματευτές και 
τους ενδιαφερόμενους φορείς. Οι ΕΑΑ συμπληρώνουν 
τα αποτελέσματα των ΥΥΓΙ με ποιοτικές και τομεακές 
αναλύσεις, συμπεριλαμβανομένου του άτυπου τομέα 
της οικονομίας, όταν τα δεδομένα το επιτρέπουν. Προς 
το παρόν, τα δεδομένα σχετικά με τον άτυπο τομέα 
δεν ήταν επαρκώς αξιόπιστα για να χρησιμοποιηθούν.
2
α) Οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις των αλλαγών της 
εμπορικής πολιτικής έχουν αξιολογηθεί από πολ ‑
λούς πανεπιστημιακούς και διεθνείς οργανισμούς 
και τα αποτελέσματα χρησιμοποιούνται ευρέως 
και είναι αποδεκτά από κυβερνήσεις.
β) Τα υποδείγματα ΥΥΓΙ χρησιμοποιούνται για προ ‑
σομοιώσεις και όχι για προβλέψεις. Στηρίζονται 
σε ισχυρά θεωρητικά θεμέλια και παράλληλα 
βασίζονται σε πραγματικά οικονομικά δεδομένα 
που αναπαράγουν την οικονομική συμπεριφορά 
των οικονομικών παραγόντων.
γ) Η ομαδοποίηση βασικών εμπορευμάτων και χω ‑
ρών σε ευρύτερες κατηγορίες αποφασίζεται με 
βάση τις ιδιαιτερότητες των υπό εξέταση οικονο ‑
μιών. Αν κριθεί χρήσιμο, αποτελέσματα του ΥΥΓΙ 
συμπληρώνονται με αναλύσεις μερικής ισορρο ‑
πίας που μπορούν να κάνουν διάκριση π.χ. μετα ‑
ξύ διαφόρων κατηγοριών σίτου.Οι νέες διατάξεις που θεσπίστηκαν με τον κανονι ‑
σμό 883/2013 για τις έρευνες της OLAF13 ορίζουν ότι 
τα κράτη μέλη οφείλουν να παρέχουν στην OLAF 
πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που έλαβαν 
βάσει των συστάσεων της OLAF, μεταξύ άλλων για 
την είσπραξη οφειλόμενων ποσών. Αυτό ενισχύει 
την παρακολούθηση των μέτρων είσπραξης των 
κρατών μελών και βελτιώνει περαιτέρω τη δημοσιο ‑
νομική συνέχεια που έχουν οι έρευνες της OLAF.
Η Επιτροπή παρακολουθεί συστηματικά όλες 
τις διαπιστωμένες περιπτώσεις δημοσιονομικής 
ευθύνης των κρατών μελών λόγω καθυστερή ‑
σεων όσον αφορά τις διαδικασίες είσπραξης και 
θα εξακολουθήσει να το πράττει.
12. Από το 2001 η Επιτροπή έχει προτείνει όλα τα 
προτιμησιακά εμπορικά καθεστώτα της ΕΕ, αυτό ‑
νομα ή συμβατικά, να επιτρέπουν την προσωρινή 
αναστολή των προτιμήσεων όταν υπάρχουν ειδικά 
προβλήματα διαχείρισης των προτιμησιακών κα ‑
θεστώτων και/ή άλλες σημαντικές παραβάσεις της 
τελωνειακής νομοθεσίας ή άρνηση συνεργασίας. 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι διασφαλίσεις αυτές απο ‑
δείχτηκαν επαρκείς και θα συνεχίσει να προτείνει 
να περιληφθούν σε όλα τα μελλοντικά καθεστώτα 
προτιμησιακών συναλλαγών.
Στα τέλη του 2013 η δυνατότητα προσωρινής 
ανάκλησης προτιμήσεων είχε ήδη περιληφθεί σε 4 
αυτόνομα καθεστώτα (περιλαμβανομένου του ΣΓΠ), 
που καλύπτουν σχεδόν 200 χώρες, και σε προτιμησι ‑
ακές συμφωνίες με περισσότερες από 30 χώρες.
Επί του παρόντος, η Επιτροπή διαπραγματεύεται 
την ενσωμάτωση διατάξεων για την προσωρινή 
ανάκληση των προτιμήσεων σε ΚΠΣ με ορισμέ ‑
νους εταίρους, όπως η Ιαπωνία, το Βιετνάμ, το 
Μαρόκο, η Ταϊλάνδη και ο Καναδάς.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να προτείνει την ενσω ‑
μάτωση ρήτρας για τη διαχείριση των διοικητικών 
σφαλμάτων σε όλες τις μελλοντικές εμπορικές 
συμφωνίες, στις οποίες δεν συμφωνείται πιστο ‑
ποίηση με ίδια μέσα.
13 Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Σεπτεμβρίου 2013, 
σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την 
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και την 
κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (Ευρατόμ) 
αριθ. 1074/1999 του Συμβουλίου, ΕΕ L 248 της 18.9.2013.
Απαντήσεις της Επιτροπής 63
δ) Όπως και στην περίπτωση της ομαδοποίησης 
εμπορευμάτων, η ομαδοποίηση περιφερειών εί ‑
ναι προσαρμοσμένη στη συγκεκριμένη κατάστα ‑
ση κάθε ΕΑ/ΕΑΑ και γίνεται με στόχο την εστίαση 
σε αυτό που θεωρείται ότι παρουσιάζει το κύριο 
ενδιαφέρον.
ε) Κατά τα τελευταία έτη, σημειώθηκε σημαντική 
πρόοδος σε αυτούς τους τομείς. Η Επιτροπή 
χρηματοδότησε τη δημιουργία μιας παγκόσμιας 
βάσης δεδομένων για τις άμεσες ξένες επενδύ ‑
σεις, η οποία χρησιμοποιείται σήμερα για την 
εκπόνηση υποδειγμάτων ΥΥΓΙ, και ως μέλος του 
διοικητικού συμβουλίου του GTAP στηρίζει μια 
νέα βάση δεδομένων για τη μετανάστευση σε 
παγκόσμιο επίπεδο.
στ) Η δημιουργία υποδειγμάτων ΥΥΓΙ συμπληρώνε ‑
ται επίσης από την εκπόνηση πρόσθετων ποσο ‑
τικών υποδειγμάτων (ιδίως των κοινωνικών και 
περιβαλλοντικών επιπτώσεων) και από πιο διε ‑
ξοδικότερες τομεακές αναλύσεις.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•  ένα αντίτυπο:  
από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu )·
•  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσες/χάρτες: 
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης( http://ec.europa.eu/represent_el.htm ),  
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm ),  
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm ) ή 
καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που  πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσεις επί πληρωμή:
• από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu ).
Συνδρομές επί πληρωμή:
•  μέσω των εμπορικών αντιπροσώπων της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm ).
QJ‑AB‑14‑002‑EL‑C ISSN  1831 ‑0826
Τα καθεστώτα προτιμησιακών συναλλαγών 
(ΚΠΣ) αποτελούν ουσιώδες μέσο της εμπορικής 
πολιτικής της ΕΕ. Το εμπόριο αποφέρει 
οικονομικά οφέλη τόσο στην ΕΕ όσο και στις 
χώρες-εταίρους της και συμβάλλει στην αειφόρο 
ανάπτυξη και την εξάλειψη της φτώχειας στις 
αναπτυσσόμενες χώρες. Στην έκθεση 
αξιολογείται κατά πόσον η διαχείριση των ΚΠΣ 
τόσο από την Επιτροπή όσο και από τα κράτη 
μέλη πραγματοποιείται με τον ενδεδειγμένο 
τρόπο. Διαπιστώθηκε ότι η Επιτροπή δεν προέβη 
στη δέουσα αξιολόγηση όλων των οικονομικών 
αποτελεσμάτων των ΚΠΣ και ότι δεν 
διασφαλίζεται η είσπραξη των εσόδων στο 
σύνολό τους, διότι, αφενός, οι τελωνειακοί 
έλεγχοι που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη 
παρουσιάζουν αδυναμίες και, αφετέρου, 
η εποπτεία της Επιτροπής παρουσιάζει ελλείψεις.
ΕΥΡΩΠΑÏKΟ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟΣΥΝΕ∆ΡΙΟ