Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου περί καθορισμού γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικών ενισχύσεων στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων"

(COM(2003) 220 τελικό - 2003/0086 (COD))

(2003/C 234/07)

Στις 20 Μαΐου 2003 και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή για την ανωτέρω πρόταση.

Το ειδικευμένο τμήμα "Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 26 Ιουνίου 2003 (γενικός εισηγητής: ο κ. Simons).

Κατά την 401η σύνοδο ολομέλειας της 16ης και 17ης Ιουλίου 2003 (συνεδρίαση της 16ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

Το eTEN αποτελεί τον πυρήνα του σχεδίου δράσης eEurope 2005, το οποίο, με τη σειρά του, συνιστά ουσιώδες μέρος της στρατηγικής της Λισσαβώνας, στόχος της οποίας είναι να καταστήσει την ΕΕ μέχρι το 2010 την ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία στον κόσμο. Το πρόγραμμα eTEN αποκτά νέο προσανατολισμό, προκειμένου να καταστεί βασικό μέσο για την εκτέλεση του σχεδίου δράσης eEurope 2005, ενώ το κέντρο βάρους του βρίσκεται στην υλοποίηση των στόχων του eEurope στον τομέα των υπηρεσιών του γενικού συμφέροντος. Ο νέος προσανατολισμός του ουσιώδους περιεχομένου του προγράμματος πρέπει, τώρα, να συμπληρωθεί και από μία αναθεώρηση της χρηματοδοτικής δομής του. Επί του παρόντος, το ανώτατο όριο της κοινοτικής ενίσχυσης περιορίζεται στο 10 % επί του συνολικού κόστους της επένδυσης, ενώ είναι δυνατή η χρηματοδότηση των μελετών που σχετίζονται με το πρόγραμμα μέχρις ύψους 50 % επί του συνολικού κόστους τους. Εντούτοις, οι εμπειρίες της Επιτροπής καταδεικνύουν ότι το ποσοστό αυτό είναι εμφανώς ανεπαρκές για την προώθηση της παροχής υπηρεσιών και προκειμένου να λειτουργήσει ως πραγματικό κίνητρο για τη συνέχιση αυτής της φάσης. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτείνει την αύξηση του ανώτατου ορίου χρηματοδότησης των σχεδίων από 10 % σε 30 %. Αυτή η αύξηση θα ισχύει μόνο για σχέδια με σκοπό την παροχή υπηρεσιών και την υλοποίηση εφαρμογών. Αυτή η ενέργεια δεν θα επιφέρει μεταβολές στο συνολικό χρηματοδοτικό πλαίσιο του eTEN.

2. Γενικές Παρατηρήσεις

2.1. Στο σχέδιο δράσης eEurope 2005(1) ανακοινώνεται από την Επιτροπή, στην παράγραφο όσον αφορά τη χρηματοδότηση, ότι θα υποβληθεί πρόταση για την αύξηση του ανώτατου ορίου χρηματοδότησης, κατά τη φάση εισαγωγής των σχεδίων eTEN, από 10 % σε 30 %, χωρίς να θίγονται τα λοιπά προγράμματα ΤΕΝ.

2.2. Ζητήθηκε η γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ σχετικά με την εκ λόγω πρόταση, η οποία περιλαμβάνει μόνο ένα άρθρο.

2.3. Η ΕΟΚΕ δεν έχει αντίρρηση για την τροποποίηση του άρθρου 5, παράγραφος 3, με την προσθήκη της πρότασης: "Σε περίπτωση σχεδίων κοινού ενδιαφέροντος, όπως αυτά περιγράφονται στο Παράρτημα Ι, της απόφασης αριθ. 1336/97/ΕΚ (14), το συνολικό ποσό της χορηγούμενης κοινοτικής επιδότησης, βάσει του παρόντος κανονισμού, μπορεί να ανέρχεται σε ποσοστό 30 % επί της συνολικής επενδυτικής δαπάνης.", επειδή επικροτεί τα επιχειρήματα που αιτιολογούν την τροποποίηση αυτή.

2.3.1. Με τη νέα οργάνωση των σχεδίων eTEN, το κέντρο βάρους της δράσης eEurope 2005 μετατίθεται στη συγκεκριμένη εφαρμογή των υπηρεσιών eEurope για το κοινό συμφέρον.

2.3.2. Οι μέχρι σήμερα εμπειρίες από το σύνολο των σχεδίων καταδεικνύουν ότι με τις υφιστάμενες χρηματοδοτικές ρυθμίσεις τα σχέδια αυτά συγκεκριμενοποιούνται στην αγορά σε ελάχιστο βαθμό.

2.3.3. Καθώς η φάση μελέτης για νέες τηλεπικοινωνίες συνεπάγεται υψηλό κόστος, για το οποίο, στις περισσότερες περιπτώσεις, παραχωρείται το κατάλληλο ανώτατο όριο του 50 % για τις δαπάνες μελέτης, το χρηματοδοτικό περιθώριο που απομένει για τη φάση παροχής είναι περιορισμένο.

2.3.4. Η Επιτροπή αναφέρεται σε αναλογία μεταξύ των σχεδίων μελέτης ή σκοπιμότητας και των σχεδίων εισαγωγής της τάξης του 95 % προς 5 %. Επιθυμεί να επιτευχθεί αναλογία τουλάχιστον της τάξης του 50/50. Σύμφωνα με τις εμπειρίες από τα σχέδια TIG(2) του 5ου προγράμματος - πλαίσιο, είναι απαραίτητη η πρόβλεψη ανώτατου χρηματοδοτικού ορίου της τάξης του 30 % - 40 % για την παροχή υπηρεσιών στην πράξη.

2.3.5. Προκειμένου να διασφαλισθεί ότι τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα συμβάλλουν έμπρακτα στην επίτευξη του στόχου της δράσης eEurope 2005, θα πρέπει να αναλαμβάνεται μικρότερος αριθμός σχεδίων σε σύγκριση με πριν, τα οποία να διαθέτουν δυνατότητες για την υλοποίησή τους, να είναι απτά και να έχουν αισθητό αντίκτυπο στην αγορά.

2.4. Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι, με τον καθορισμό του ανώτατου ορίου 30 %, υπάρχει παρέκκλιση από τις ανάλογες τροποποιήσεις για ανώτατο όριο μέχρι 20 % για τα σχέδια ΤΕΝ στους τομείς των μεταφορών και της ενέργειας(3). Η αιτιολογία αυτής της παρέκκλισης αναφέρεται στο σημείο 2.3.4 και κρίνεται από την ΕΟΚΕ επαρκής.

2.5. Επίσης, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σύντομα μία αξιολόγηση αυτής της τροποποίησης, καθώς και εκείνης σχετικά με τα σχέδια ΤΕΝ στους τομείς των μεταφορών και της ενέργειας, κατά τρόπο ώστε εάν, παρ´ ελπίδα, δεν σημειωθεί επαρκής επιτυχία τότε να εξετασθεί η πραγματοποίηση νέων ριζοσπαστικών επιλογών πολιτικής για όλα τα ΤΕΝ. Δηλαδή, σε περίπτωση που το υφιστάμενο χρηματοδοτικό σύστημα των ΤΕΝ δεν λειτουργεί, να εφαρμοσθεί μία ριζοσπαστικότερη μέθοδος.

3. Συμπέρασμα

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει τις δυνατότητες που παρουσιάζει για την ανάληψη κοινοτικών τηλεπικοινωνιακών σχεδίων, τα οποία συμβάλλουν σε σημαντικό βαθμό στην επίτευξη των στόχων των Διευρωπαϊκών Δικτύων, η αύξηση του συνολικού ποσοστού επιδότησης από 10 % σε 30 % των συνολικών επενδυτικών δαπανών και ελπίζει ότι, κατά αυτόν τον τρόπο, θα επιτευχθούν ταχύτερα οι σχετικοί στόχοι. Σε περίπτωση που διαφανεί ότι δεν επιτυγχάνεται κάτι τέτοιο, τότε θα πρέπει να εξετασθούν ριζοσπαστικότερες μέθοδοι χρηματοδότησης.

Βρυξέλλες, 16 Ιουλίου 2003.

Ο Πρόεδρος

της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Roger Briesch

(1) Η ΕΟΚΕ καταρτίζει γνωμοδότηση για την τελική έκθεση "eEurope 2002", επίσης.

(2) TIG - Τεχνολογία για την Κοινωνία της Πληροφορίας του 5ου και του 6ου προγράμματος-πλαίσιο για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη της ΕΕ, 2002-2006, απόφαση αριθ. 1513/2002/EK, ΕΕ L 232 της 29.8.2002, σ. 1.

(3) "Κατευθυντήριες γραμμές/ΤΕΝ ενέργειας", της 18.7.2002, ΕΕ C 241 της 7.10.2002, "Κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά τηλεπικοινωνιακά δίκτυα", της 29.5.2002, ΕΕ C 221 της 17.9.2002, "Γενικοί κανόνες για τις κοινοτικές ενισχύσεις / ΤΕΝ", της 20.3.2002, ΕΕ C 125 της 21.3.2002, "Τροποποίηση προσανατολισμοί/ΤΕΝ", της 21.3.2002, ΕΕ C 125 της 27.5.2002.