EL    EL EL 
 
EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 16.7.2008 
SEC(2008) 2111  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
που συνοδεύει  την  
 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΣΤΟ  
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΣΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΚΑΙ  ΣΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
 
όσον  αφορά  το  
 
σχέδιο  δράσης  για τη βιώσι µη κατανάλωση  και παραγωγή  
και τη βιώσι µη βιοµηχανική  πολιτική  
 
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
{COM(2008) 397 τελικό } 
{SEC(2008) 2110} 
 
EL 2   EL ΣΥΝΟΨΗ  
Η παρούσα  έκθεση  εκτίµησης  επιπτώσεων  συνοδεύει  την πρόταση  ανακοίνωσης  όσον  αφορά  
το σχέδιο  δράσης  για τη βιώσι µη κατανάλωση  και παραγωγή  και τη βιώσι µη βιοµηχανική  
πολιτική . Το εν λόγω  σχέδιο  δράσης  αποτελεί  το κεντρικό  στοιχείο  µιας δέσµης µέτρων  που 
θα περιλάβει  συν τοις άλλοις  συγκεκρι µένες νοµοθετικές  προτάσεις . Η παρούσα  εκτίµηση 
επιπτώσεων  εστιάζεται  σε πρόταση  για εκτετα µένη ολοκληρω µένη δέσµη, µε την οποία  θα 
µπορούσαν  να βελτιωθούν  οι περιβαλλοντικές  επιδόσεις  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  µέσω της 
προώθησης  της παραγωγής  και της κατανάλωσης  προϊόντων  µε καλύτερες  επιδόσεις  σε 
σχέση  µε το περιβάλλον . 
Με την εκτίµηση επιπτώσεων  επιση µαίνονται  ορισµένες ανεπάρκειες  της αγοράς  που 
καλύπτει  σήµερα η πολιτική  της ΕΕ ή για τις οποίες  ενδέχεται  να προκύψει  ανάγκη  για 
κάποια  µορφή  δηµόσιας  παρέ µβασης : 
• παράγοντες  εξωτερικοί  προς  το περιβάλλον  λόγω  του γεγονότος  ότι οι τιµές δεν 
αντικατοπτρίζουν  τις αρνητικές  επιπτώσεις  της παραγωγής  ή της κατανάλωσης  
προϊόντων  για το περιβάλλον , 
• ασυµµετρία  στις παρεχό µενες πληροφορίες  λόγω  του υψηλού  κόστους  
συναλλαγών  που καταβάλλουν  οι καταναλωτές  για να λαµβάνουν  τις σχετικές  
πληροφορίες  για τα χαρακτηριστικά  προϊόντων  που επηρεάζουν  τις 
περιβαλλοντικές  επιδόσεις , 
• περιορισ µένη ορθολογιστική  ικανότητα  µε την έννοια  ότι ακόµη και οι καλά  
ενηµερωµένοι καταναλωτές  δεν λειτουργούν  πάντοτε  µε την κοινή  λογική , 
δηλαδή  µε µια µακροπρόθεσ µη προοπτική  όταν προβαίνουν  σε αγορά , 
• προβλή µατα «προϊστα µένου-υφιστα µένου» ως αποτέλεσ µα της διαφοροποίησης  
των κινήτρων  µεταξύ  των οικονο µικών  φορέων , και 
• αρνητικές  επιπτώσεις  των εν λόγω  ανεπαρκειών  της αγοράς  στην  καινοτο µία. 
Επιπλέον , διαπιστώνονται  ανεπάρκειες  που θα µπορούσαν  να χαρακτηριστούν  ως 
ρυθµιστικές  καθώς , π.χ., οι ενέργειες  ορισµένων  κρατών  µελών  στον  τοµέα των δηµοσίων  
συµβάσεων  ή των φορολογικών  κινήτρων  θα µπορούσαν  να κατακερ µατίσουν  την εσωτερική  
αγορά  για τα προϊόντα . 
Παρά  το γεγονός  ότι εφαρ µόζονται  ήδη πολιτικές  για τις εκπο µπές αερίων  θερµοκηπίου , την 
ποιότητα  του αέρα  και των υδάτων , τα απόβλητα , τα προϊόντα , την ενεργειακή  απόδοση  
κ.λπ., οι οποίες  καλύπτουν  τις εν λόγω  ανεπάρκειες  της αγοράς , αρκετά  προβλή µατα 
εξακολουθούν  να υφίστανται . Σύµφωνα  µε την ανάλυση , ορισµένοι παράγοντες  εξωτερικοί  
προς  το περιβάλλον  θα µπορούσαν  να αποφευχθούν  χωρίς  να προκαλούνται  
συµπληρω µατικές  δαπάνες . Ωστόσο , τη µεγαλύτερη  βαρύτητα  έχουν  τα στοιχεία  ότι η 
ασυµµετρία  στις παρεχό µενες πληροφορίες  δεν αντιµετωπίζεται  αποτελεσ µατικά  µε τα 
υφιστά µενα µέσα και ότι, ακόµα και στις περιπτώσεις  που αντιµετωπίζεται , υπάρχουν  
στοιχεία  ότι χωρίς  την επικαιροποίηση  των πληροφοριών  που παρέχει  η επισή µανση  (όπως  η 
επισή µανση  ενεργειακής  απόδοσης ) χάνουν  την ενηµερωτική  αξία τους και, κατ’ επέκταση , 
τη χρησι µότητά  τους σε βάθος  χρόνου . Επιπλέον , υπάρχουν  στοιχεία  βάσει  των οποίων  οι 
καταναλωτές , ακόµη και όταν διαθέτουν  όλες τις απαραίτητες  πληροφορίες  για να προβούν  
σε αγορά  µε βάση  το καλύτερο  ιδιωτικό  και κοινωνικό  συµφέρον  τους, αδυνατούν  να το 
πράξουν  λόγω  κοντόφθαλ µης συµπεριφοράς . Εξακολουθούν  να υφίστανται  προβλή µατα ως 
προς  τη σχέση  «προϊστα µένου-υφιστα µένου» στον  τοµέα της στέγασης  και οι ισχύουσες  
πολιτικές  για την ενεργειακή  απόδοση  των κτιρίων  δεν θα καταφέρουν  να περιορίσουν  
 
EL 3   EL ουσιαστικά  τα εν λόγω  προβλή µατα στο εγγύς  µέλλον . Λόγω  των συνεχιζό µενων  
ανεπαρκειών  της αγοράς , τα φορολογικά  κίνητρα  για καινοτο µίες δεν είναι  βέλτιστα  από 
κοινωνική  άποψη .  
Επιπλέον , διαπιστώνονται  µεγάλες  διαφορές  στα εθνικά  κριτήρια ., σε ό,τι αφορά  τις διατάξεις  
και τα κίνητρα  για τις οικολογικές  δηµόσιες  συµβάσεις , µε αποτέλεσ µα τον κατακερ µατισµό 
της εσωτερικής  αγοράς , ο οποίος  πρέπει  να αποφευχθεί . Τέλος , οι ισχύουσες  πολιτικές  δεν 
ευθυγρα µµίζονται  και δεν διασυνδέονται  αρκετά  ώστε  να επιτευχθούν  συνέργειες , αλλά  
διαβιβάζουν  αντικρουό µενα µηνύµατα και έχουν  κενά  µε αποτέλεσ µα ένα κατακερ µατισµένο 
και όχι συνεκτικό  ρυθµιστικό  πλαίσιο . 
Γενικός  στόχος  του σχεδίου  δράσης  είναι  η µεγαλύτερη  αποτελεσ µατικότητα  της πολιτικής  
της ΕΕ για τα προϊόντα , µε σκοπό  τη συµβολή  στους  στόχους  της στρατηγικής  της 
Λισαβόνας  και στους  στόχους  της αναθεωρη µένης στρατηγικής  για τη βιώσι µη ανάπτυξη .  
Ειδικότερα , επιδιώκονται  τα ακόλουθα : δυνα µική αύξηση  του µεριδίου  των προϊόντων  µε 
χαρακτηριστικά  µεγαλύτερης  περιβαλλοντικής  απόδοσης  στην  αγορά · παροχή  στους  
καταναλωτές  των σχετικών  πληροφοριών  για τις επιδόσεις  των προϊόντων · παροχή  στήριξης  
ώστε  να ξεπεραστούν  τα προβλή µατα που προκαλούνται  από διαφοροποίηση  των κινήτρων  
µε την επιφύλαξη  των διατάξεων  της Συνθήκης , συγκεκρι µένα των διατάξεων  για τις 
κρατικές  ενισχύσεις , και µείωση  των πιθανοτήτων  για κατώτερα  αποτελέσ µατα λόγω  
κοντόφθαλ µης καταναλωτικής  συµπεριφοράς · αποφυγή  του κατακερ µατισµού των κινήτρων  
και των ερεθισ µάτων · άρση  των φραγ µών στο εµπόριο  προκει µένου να εξασφαλιστεί  ότι οι 
περιβαλλοντικές  βιοµηχανίες  µπορούν  να ωφεληθούν  από τα πλεονεκτή µατα της εσωτερικής  
αγοράς · και µεγιστοποίηση  της συµβολής  των προτύπων  της ΕΕ στο περιβάλλον  σε διεθνές  
επίπεδο  µε παράλληλη  εξασφάλιση  ότι ελέγχεται  ο ενδεχό µενος βραχυπρόθεσ µος αντίκτυπος  
στην  ανταγωνιστική  θέση  της βιοµηχανίας  της ΕΕ, εφόσον  κρίνεται  σκόπι µο. 
Εξετάστηκαν  τρεις  εναλλακτικές  λύσεις  για την κάλυψη  των εν λόγω  στόχων : καµία 
περαιτέρω  δράση , το βασικό  σενάριο  (καµία αλλαγή  στις ισχύουσες  πολιτικές ) και δύο 
εναλλακτικές  δέσµες µέτρων .  
Η επιλογή  για καµία περαιτέρω  δράση  συνεπάγεται  ότι δεν θα καλυφθούν  οι αναγνωρισ µένες 
ανεπάρκειες  της αγοράς  και του ρυθµιστικού  πλαισίου .  
Η πρώτη  εναλλακτική  δέσµη επικεντρώνεται  ιδίως  στην  ενίσχυση  του ρόλου  του 
προαιρετικού  συστή µατος απονο µής οικολογικού  σήµατος και της διασύνδεσής  του µε άλλες  
πολιτικές . Με την εν λόγω  επιλογή  προωθείται  ένας συνδυασ µός µέσων  για την ενθάρρυνση  
προαιρετικών  ενεργειών  (οικολογικό  σήµα, ανοικτή  µέθοδος  συντονισ µού για την 
αξιοποίηση  κινήτρων , µε την επιφύλαξη  των διατάξεων  της Συνθήκης , ιδίως  των διατάξεων  
για τις κρατικές  ενισχύσεις ), προάγεται  το σύστη µα οικολογικής  διαχείρισης  και οικολογικού  
ελέγχου , καθώς  και η οικολογική  δηµόσια σύµβαση , και εντοπίζονται  οι φραγ µοί στην  
εσωτερική  αγορά  για τις οικολογικές  βιοµηχανίες  (έλεγχος  της ανταγωνιστικότητας ). Οι 
διάφορες  ανεπάρκειες  της αγοράς  και του ρυθµιστικού  περιβάλλοντος  ουσιαστικά  θα 
καλυφθούν  µέσω της παροχής  πληροφοριών  και της ανάπτυξης  των προαιρετικών  κινήτρων . 
Ο συντονισ µός των υφιστά µενων  πολιτικών  θα πραγ µατοποιηθεί  εντός  του ισχύοντος  
πλαισίου .  
Η δεύτερη  εναλλακτική  δέσµη αποτελείται  από ένα σύνολο  µέτρων  µε στόχο  µια εκτετα µένη 
ολοκληρω µένη δέσµη. Η εν λόγω  επιλογή  περιλα µβάνει  ένα σύνολο  µέσων  για την επέκταση  
του πεδίου  εφαρ µογής των υποχρεωτικών  κανόνων  (οδηγία  οικολογικού  σχεδιασ µού για τα 
προϊόντα  που καταναλώνουν  ενέργεια , οδηγία  για την επισή µανση  της ενεργειακής  
απόδοσης , συµπεριλα µβανο µένου του υποχρεωτικού  επιπέδου  επιδόσεων  των προϊόντων  για 
τις δηµόσιες  συµβάσεις ) και τη διασύνδεσή  τους µε τις προαιρετικές  ενέργειες  (οικολογικό  
 
EL 4   EL σήµα, οικολογική  δηµόσια σύµβαση , σύστη µα οικολογικής  διαχείρισης  και οικολογικού  
ελέγχου ). Η αξιοποίηση  των κινήτρων  από τα κράτη  µέλη θα εναρ µονιστεί  περαιτέρω , µε την 
επιφύλαξη  των διατάξεων  της Συνθήκης , ιδίως  των διατάξεων  για τις κρατικές  ενισχύσεις , και 
θα εντοπιστούν  οι φραγ µοί στην  εσωτερική  αγορά  για τις οικολογικές  βιοµηχανίες  (έλεγχος  
της ανταγωνιστικότητας ). Η διαφορά  µε τη δεύτερη  επιλογή  είναι  ότι αυτή  η επιλογή  δίνει  
µεγαλύτερη  έµφαση  στις υποχρεωτικές  απαιτήσεις .  
Η ανάλυση  των επιπτώσεων  της κάθε  επιλογής  συνεπάγεται  µια ποιοτική  εκτίµηση των 
θετικών  και των αρνητικών  επιπτώσεων . Προσφέρει  µια ένδειξη  για το βαθµό στον  οποίο  
κάθε  µια από τις επιλογές  µπορεί  να καλύψει  αποτελεσ µατικά  τις υπόλοιπες  ανεπάρκειες  της 
αγοράς  και του ρυθµιστικού  πλαισίου  που επιση µάνθηκαν  κατά  τον προσδιορισ µό των 
προβλη µάτων , καθώς  και ενδείξεις  για ενδεχό µενα µειονεκτή µατα ή έξοδα . Παρέχεται  
ποσοτική  εκτίµηση του αντίκτυπου  στις τιµές των προϊόντων , στη χρήση  των πόρων , στο 
κόστος  καθ’ όλο τον κύκλο  ζωής  και στις εκπο µπές του CO2 για διάφορες  κατηγορίες  
προϊόντων  για τις οποίες  υπάρχουν  διαθέσι µα δεδοµένα. Η ανάλυση  είναι  απλώς  ενδεικτική , 
δεδοµένου ότι µια ολοκληρω µένη ποσοτική  αξιολόγηση  θα απαιτούσε  µεγάλες  ποσότητες  
αναλυτικών  δεδοµένων , που δεν διατίθενται  προς  το παρόν , καθώς  και ανάπτυξη  σύνθετων  
µοντέλων  που θα υπερέβαιναν  το πλαίσιο  της αναλογικότητας  της παρούσας  εκτίµησης  
επιπτώσεων .  
∆εδο µένου ότι το σχέδιο  δράσης  δεν αντιπροσωπεύει  µια συγκεκρι µένη νοµοθετική  πρόταση  
και ότι οι αναλυτικές  επιπτώσεις  οποιωνδήποτε  µέτρων  που ενδέχεται  να εγκριθούν  στη 
συνέχεια  θα αναλυθούν  στο πλαίσιο  ξεχωριστών  εκτιµήσεων  επιπτώσεων , το επίπεδο  
ανάλυσης  θεωρείται  ανάλογο . Θα καταρτιστούν  ξεχωριστές  εκτιµήσεις  επιπτώσεων  για κάθε  
ένα από τα προβλεπό µενα µέτρα, µε λεπτο µερέστερη  σχετική  ανάλυση . 
Σύµφωνα  µε το συµπέρασ µα στο πλαίσιο  της παρούσας  εκτίµησης  επιπτώσεων , προτι µάται η 
δεύτερη  δέσµη µέτρων , καθώς  βασίζεται  σε µια εκτετα µένη ολοκληρω µένη δέσµη σύµφωνα  
µε την οδηγία  οικολογικού  σχεδιασ µού, καθώς  και σε µια πιο εναρ µονισµένη εφαρ µογή των 
κριτηρίων  για τις δηµόσιες  συµβάσεις  και τα φορολογικά  κίνητρα  σε ολόκληρη  την 
Ευρωπαϊκή  Ένωση . Με την εν λόγω  επιλογή  επιτρέπονται  ουσιαστικές  βελτιώσεις  στην  
αποδοτικότητα  των πόρων  και µειώνονται  οι παράγοντες  που είναι  εξωτερικοί  προς  το 
περιβάλλον . 
Το σχέδιο  δράσης  θα παρακολουθείται  τακτικά  προκει µένου να προσαρ µόζονται  οι ενέργειες  
και να βελτιστοποιούνται  οι επιπτώσεις  µε οικονο µικά αποδοτικό  τρόπο .