[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 14.7.2006

COM(2006) 391 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής προς τρίτες χώρες το 2005 {SEC(2006)938}

1. Εισαγωγή

Η έκθεση σχετικά με την υλοποίηση της κοινοτικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής υποβάλλεται σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου σχετικά με κοινοτική μακροοικονομική ή έκτακτη χρηματοδοτική συνδρομή προς τρίτες χώρες και αποτελεί συνέχεια των εκθέσεων που υποβλήθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη. Λεπτομερέστερη επισκόπηση (έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής SEC(2006)938) για την παροχή οικονομικών και χρηματοδοτικών πληροφοριών για τις δικαιούχες χώρες δημοσιεύεται ταυτόχρονα. Όσον αφορά την παρούσα ανακοίνωση, περιέχει μια γενική επισκόπηση της κοινοτικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγήθηκε σε τρίτες χώρες καθώς και ιστορική αναδρομή, περίληψη των πράξεων που πραγματοποιήθηκαν το 2005 και παρουσίαση της οικονομικής κατάστασης στις δικαιούχες χώρες.

Στο κεφάλαιο 3 δίδεται ιδιαίτερη προσοχή σε μια σύνοψη των σχετικών πτυχών της διαδικασίας οικονομικής σταθεροποίησης και στην υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις δικαιούχες χώρες. Η συντελεσθείσα πρόοδος στον τομέα αυτό αντικατοπτρίζει επίσης το βαθμό στον οποίο τηρήθηκαν οι όροι οικονομικής πολιτικής που συνδέονται με την κοινοτική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή. Περισσότερες λεπτομέρειες σε επίπεδο χώρας διατίθενται στο συνοδευτικό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών.

Επιπροσθέτως, σε ό,τι αφορά τη σύσταση που διατύπωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο στην ειδική έκθεσή του τον Μάρτιο 2002 σχετικά με τη βελτίωση της χρηματοδοτικής διαχείρισης στις δικαιούχες χώρες, η Επιτροπή προέβη, το 2005, σε κάθε δικαιούχο χώρα και με τη συνδρομή ελεγκτικής εταιρίας, στη λειτουργική αξιολόγηση των χρηματοπιστωτικών κυκλωμάτων και την οργάνωση ελέγχων σε σχέση με την χρηματοδοτική συνδρομή. Τα συμπεράσματα των εν λόγω αξιολογήσεων αφορούν κυρίως τη διαδικασία του προϋπολογισμού, την οργάνωση των δημόσιων οικονομικών και τον έλεγχο των δημόσιων δαπανών (περισσότερες λεπτομέρειες παρέχονται στο έγγραφο εργασίας). Τα συμπεράσματα αυτά έχουν ως επακόλουθο την έκδοση συστάσεων που λαμβάνονται δεόντως υπόψη κατά την κατάρτιση των όρων πολιτικής που συνδέονται με την εν λόγω συνδρομή.

Η εκ των υστέρων αξιολόγηση (ex-post) που πραγματοποιήθηκε για τη μέτρηση των αποτελεσμάτων των πράξεων ΜΧΣ στην Αρμενία περατώθηκε το 2005. Επιπροσθέτως, διενεργούνται δύο νέες εκ των υστέρων αξιολογήσεις με τη συνδρομή ειδικευμένης εταιρίας στη Ρουμανία και στην πΓΔΜ. Οι τελικές τους εκθέσεις θα διατεθούν στο τέλος του 2006.

2. Επισκόπηση

2.1. Ιστορικό

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή (ΜΧΣ) στηρίζει τις προσπάθειες πολιτικής και οικονομικής μεταρρύθμισης των δικαιούχων χωρών και υλοποιείται σε συνδυασμό με τα προγράμματα στήριξης του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Συνεχίζει να τηρεί μια σειρά αρχών, οι οποίες επιβεβαιώθηκαν εκ νέου από το Συμβούλιο στα συμπεράσματά του της 8ης Οκτωβρίου 2002, τα οποία τονίζουν τον έκτακτο χαρακτήρα της συνδρομής, τη συμπληρωματικότητά της με τις χρηματοδοτήσεις των διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών (IFI) και την τήρηση όρων μακροοικονομικής πολιτικής. Ειδικότερα, η ΜΧΣ της Κοινότητας στήριξε τις προσπάθειες των δικαιούχων χωρών για την υλοποίηση οικονομικών μεταρρυθμίσεων και διαρθρωτικών αλλαγών. Σε στενή συνεργασία με το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα, η συνδρομή αυτή στήριξε πολιτικές που είναι προσαρμοσμένες στις ειδικές ανάγκες των δικαιούχων χωρών με γενικό στόχο τη σταθεροποίηση της κατάστασης της οικονομίας και τη δημιουργία οικονομιών που λειτουργούν βάσει των μηχανισμών της αγοράς.

2.2. Μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή κατά τη διάρκεια του 2005

Κατά τη διάρκεια της περιόδου 2000-2005, οι βαλκανικές χώρες (πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, Κόσοβο, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Σερβία και Μαυροβούνιο καθώς και Αλβανία) επωφελήθηκαν από δώδεκα αποφάσεις του Συμβουλίου για τη χορήγηση ενισχύσεων. Το γεγονός αυτό καθιστά τις βαλκανικές χώρες τους βασικούς δικαιούχους της ΜΧΣ με συνολική ενίσχυση που ανέρχεται σε ανώτατο ποσό 733 εκατ. ευρώ.

2.2.1. Νέες αποφάσεις

Καμία νέα απόφαση δεν εκδόθηκε από το Συμβούλιο το 2005.

Εντούτοις, πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή εξέδωσε, στις 14 Νοεμβρίου 2005, πρόταση για την παροχή μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Γεωργία ανώτατου ποσού 33,5 εκατ. ευρώ (μόνο δωρεάν ενίσχυση). Η πρόταση αυτή εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον Ιανουάριο 2006.

2.2.2. Εκταμιεύσεις

Οι εκταμιεύσεις μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ανήλθαν συνολικά σε 66,5 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 51,5 εκατ. ευρώ υπό μορφή δωρεάν ενίσχυσης : 3 εκατ. ευρώ για την Αλβανία, 1,5 εκατ. ευρώ για την Αρμενία, 15 εκατ. για την Βοσνία και Ερζεγοβίνη, 25 εκατ. ευρώ για τη Σερβία και το Μαυροβούνιο, 7 εκατ. ευρώ για το Τατζικιστάν.

Η συνδρομή που εκταμιεύτηκε με τη μορφή δανείων ανήλθε σε 15 εκατ. ευρώ για τη Σερβία και το Μαυροβούνιο.

2.3. Τάσεις και γεωγραφική κατανομή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής

Η ΜΧΣ της Κοινότητας έχει ως στόχο να στηρίξει τη μακροοικονομική σταθεροποίηση των δικαιούχων χωρών και να συμβάλει στην αντιμετώπιση των δυσχερειών που αντιμετωπίζουν όσον αφορά τα ισοζύγια πληρωμών τους (και τους προϋπολογισμούς τους). Διαδραματίζει επίσης χρήσιμο ρόλο στην προώθηση της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης. Με την πάροδο των ετών, αυξήθηκε ο αριθμός των χωρών για τις οποίες κρίθηκε σκόπιμο να επεκταθεί η εν λόγω κοινοτική συνδρομή, λόγω του γεγονότος ότι ένας αυξανόμενος αριθμός γειτονικών προς την ΕΕ χωρών αντιμετώπιζε δυσχέρειες όσον αφορά το ισοζύγιο πληρωμών και λόγω του ότι ανέλαβαν να υλοποιήσουν αυστηρά προγράμματα οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αλλαγή της γεωγραφικής ισορροπίας όσον αφορά την κατανομή της συνδρομής σε σχέση με τα πρώτα έτη, όταν οι περισσότερες δικαιούχες χώρες ήσαν χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Εξαιτίας των συγκρούσεων που σημειώθηκαν στα δυτικά Βαλκάνια, ιδίως στο Κόσοβο το 1999, και τις πολιτικές αλλαγές στη Σερβία και στο Μαυροβούνιο (πρώην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας), αναπτύχθηκε μια σαφής τάση για σχετική αύξηση της ΜΧΣ προς τις βαλκανικές χώρες με τις αποφάσεις του Συμβουλίου 2000-2005.

Μια ιδιαιτερότητα των αποφάσεων της περιόδου 2000-2005 είναι όντως το σημαντικό ποσοστό των δωρεάν ενισχύσεων σε σχέση με το συνολικό ύψος που αποφασίστηκε : 41% έναντι 6% κατά την περίοδο 1990-1999. Η νέα αναλογία δωρεάν ενισχύσεων/δανείων των προγραμμάτων συνδρομής αντικατοπτρίζει την αξιολόγηση που πραγματοποίησαν οι κοινοτικοί οργανισμοί σχετικά με το σχετικό βαθμό φτώχειας των δικαιούχων χωρών και την περιορισμένη ικανότητά τους να διασφαλίσουν την εξυπηρέτηση του χρέους τους. Όπως παρατηρήθηκε ήδη κατά τα προηγούμενα έτη, η ΜΧΣ δεν έχει ως στόχο μόνο την προώθηση της μακροοικονομικής σταθεροποίησης αλλά επίσης και την στήριξη προγραμμάτων διαρθρωτικής μεταρρύθμισης των δικαιούχων κυβερνήσεων. Κατά συνέπεια, η ΜΧΣ συνδυάστηκε επωφελώς με την συνδρομή των προγραμμάτων PHARE/ISPA, TACIS ή CARDS με στόχο την ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας που ήταν απαραίτητη για την επιτυχία της διαδικασίας των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Οι πίνακες 1 και 2, και τα συνοδευτικά διαγράμματα 1α και 2α απεικονίζουν τον έκτακτο χαρακτήρα της κοινοτικής ΜΧΣ. Οι σημαντικότερες πράξεις ΜΧΣ αποφασίστηκαν κατά τα έτη που ακολούθησαν αμέσως μετά τις μεταβολές των πολιτικών και οικονομικών συστημάτων των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Έκτοτε, οι διακυμάνσεις των ποσών της ΜΧΣ αντικατοπτρίζουν τις αποφάσεις που λήφθηκαν κατά περίπτωση μετά από αξιολόγηση της μακροοικονομικής κατάστασης και των απομενουσών εξωτερικών χρηματοδοτικών αναγκών των εν δυνάμει δικαιούχων χωρών. Το διάγραμμα 1α – που αφορά τα καθαρά ποσά των πράξεων που αποφασίστηκαν καθόλη την περίοδο από το 1990 έως το 2005 (το συνολικό ύψος των οποίων ανέρχεται σε περίπου 6,1 δις ευρώ) – και το διάγραμμα 2α – που αφορά τα ποσά που έχουν όντως εκταμιευθεί (το συνολικό ύψος των οποίων υπερβαίνει τα 5,1 δις ευρώ) – δείχνουν υψηλό βαθμό συγκέντρωσης της συνδρομής στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (54% περίπου της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που αποφασίστηκε κατά τα τελευταία 14 έτη). Εντούτοις, η ΜΧΣ προς τις χώρες αυτές μειώθηκε σταδιακά ανάλογα με την πρόοδο που πραγματοποίησαν όσον αφορά την μακροοικονομική τους προσαρμογή και τις μεταρρυθμίσεις. Πλέον πρόσφατα, η ΜΧΣ χορηγήθηκε κυρίως στις δυτικές βαλκανικές χώρες (63,5% των πράξεων που αποφασίστηκαν από το 1999 έως το 2002 και 84% για την περίοδο 2000-2005) και ορισμένα ΝΑΚ με χαμηλό εισόδημα. Τα σχετικά χαμηλά ποσά των μεσογειακών χωρών (13% του συνόλου των εγκεκριμένων ποσών, αλλά καμία νέα έγκριση μετά το 1996) εξηγούνται από τις άλλες μορφές χρηματοδοτικής συνδρομής που διατέθηκαν στις χώρες αυτές (κυρίως βάσει του μηχανισμού διαρθρωτικής προσαρμογής MEDA).

3. Παρουσίαση της οικονομικής κατάστασης και των μεταρρυθμίσεων στις δικαιούχες χώρες

3.1. Δυτικά Βαλκάνια

Το 2005, ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης στα δυτικά Βαλκάνια διατηρήθηκε με μέσο όρο ανάπτυξης του ΑΕΠ 5,2%, εκτός από το Κόσοβο, όπου η ανάπτυξη ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΝΣ αρνητική (-1,5% του ΑΕΠ). Ο πληθωρισμός ήταν μέτριος, εκτός από την Σερβία όπου επανήλθαν οι εντάσεις τιμών. Η δημοσιονομική εξυγίανση συνεχίστηκε με το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης να παρουσιάζει μείωση κατά 1% του ΑΕΠ και να πλησιάζει κατά μέσο όρο ένα ισοσκελισμένο επίπεδο, αλλά να παραμένει ωστόσο γύρω στο 3,5% έως 4% του ΑΕΠ στην Αλβανία και στο Κόσοβο. Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, οι εξωτερικές ανισορροπίες παραμένουν ακόμη μια πρόκληση για την μακροοικονομική σταθερότητα. Για το σύνολο της περιοχής, το εμπορικό έλλειμμα παρέμεινε υψηλό, γύρω στο 27% περίπου του ΑΕΠ. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών εκτιμάται ότι μειώθηκε γύρω στο 12% του ΑΕΠ το 2005 (από 12,5% το 2004). Το μέγεθος του ελλείμματος αυτού αποτελεί ιδιαίτερο στοιχείο ευπάθειας στη Βοσνία και την Ερζεγοβίνη, όπου εκτιμάται γύρω στο 20% του ΑΕΠ. Τα επίπεδα μισθών συνέχισαν να είναι προβληματικά όσον αφορά τον ανταγωνισμό, ιδιαίτερα σε οικονομίες στις οποίες έχει καθιερωθεί πλήρως το ευρώ, όπως είναι το Μαυροβούνιο και το Κόσοβο, και απαιτούν ευέλικτη διάδραση των μηχανισμών προσαρμογής της αγοράς.

Η διαδικασία ιδιωτικοποίησης, η οποία βρίσκεται σε διαφορετικό στάδιο προόδου στις χώρες αυτές, προόδευσε σε γενικές γραμμές με άνισο τρόπο στις χώρες των δυτικών Βαλκανίων. Ενώ πραγματοποιήθηκε μεγάλος αριθμός αγορών, η ιδιωτικοποίηση αντιμετώπισε σημαντικές καθυστερήσεις σε ορισμένες χώρες, ιδίως στην Αλβανία και στη Σερβία. Η αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων, ιδίως όσον αφορά τις ελλειμματικές κρατικές επιχειρήσεις, καθυστέρησε πάλι όπως και κατά τα προηγούμενα έτη εξαιτίας χρονοβόρων αποφάσεων και ελλιπούς διαχείρισης. Η εφαρμογή της αναγνώρισης των δικαιωμάτων και συμβολαίων ιδιοκτησίας συνέχισε να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες σε ολόκληρη την περιοχή λόγω αδυναμιών της δικαστικής εξουσίας. Οι αδυναμίες αυτές συνέχισαν να έχουν ευρείες οικονομικές συνέπειες και να αποτρέπουν επιχειρηματικές αποφάσεις, ιδίως στον τομέα των επενδύσεων και στην έξοδο από την αγορά. Η εκτεταμένη παραοικονομία παρέμεινε πηγή αθέμιτου ανταγωνισμού και φοροδιαφυγής.

Εντούτοις, οι όροι που έχουν επιβληθεί στις συνεχιζόμενες πράξεις ΜΧΣ τηρήθηκαν πλήρως και επέτρεψαν εκταμιεύσεις στην Αλβανία, στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη καθώς και στη Σερβία και το Μαυροβούνιο. Στις χώρες αυτές, σημειώθηκε πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της δημόσιας διοίκησης, ιδίως στον τομέα του δημοσιονομικού ελέγχου. Γενικότερα, παρατηρήθηκε ενίσχυση της είσπραξης φόρων μέσω της εφαρμογής μέτρων όπως είναι η εισαγωγή συστήματος ΦΠΑ καθώς και μιας στρατηγικής κατά της διαφθοράς και της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Τέλος, ο τραπεζικός τομέας αποτέλεσε αντικείμενο διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων μέσω μιας ευρείας διαδικασίας ιδιωτικοποίησης ενώ η παρουσία ξένων τραπεζών κατέστη καθοριστικής σημασίας.

3.2. Νέα Ανεξάρτητα Κράτη

Η οικονομική ανάπτυξη των περισσοτέρων Νέων Ανεξαρτήτων Κρατών (ΝΑΚ) παρέμεινε πολύ ισχυρή το 2005, καθιστώντας την περιοχή την δεύτερη κατά σειρά ταχύτερα αναπτυσσόμενη περιοχή του κόσμου μετά την ανατολική Ασία. Η συνολική αύξηση της παραγωγής των ΝΑΚ ανήλθε σε 7% περίπου. Οι περισσότεροι κοινοί παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη είναι οι υψηλές τιμές των βασικών προϊόντων και η εσωτερική ζήτηση που τροφοδοτήθηκε από ιδιωτικές μεταβιβάσεις, ιδίως εμβάσματα μεταναστών.

Η ανάπτυξη στη Ρωσία, η οποία είναι η μεγαλύτερη οικονομία της περιοχής, παρέμεινε ισχυρή, παρά τα εμφανιζόμενα σημάδια επιβράδυνσης. Το 2005, η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ ανήλθε σε 6,4%, μετά την αύξηση κατά 7,2% ένα χρόνο πριν. Οι κάπως μικρότερες αναπτυξιακές επιδόσεις παρά τις συνεχιζόμενες υψηλές τιμές των βασικών εξαγωγικών πόρων της Ρωσίας (η Ρωσία είναι δεύτερη στον κόσμο στις εξαγωγές πετρελαίου και πρώτη στον κόσμο στις εξαγωγές αερίου) εξηγείται από την ταχύτερη αύξηση του κόστους παραγωγής απ’ ό,τι της παραγωγικότητας και από περιορισμούς λόγω ανεπάρκειας των επενδύσεων και παραγωγικού δυναμικού. Παρόλα αυτά, κατά τη διάρκεια του δευτέρου εξαμήνου του 2005, ανεστράφη η επιβράδυνση των επενδύσεων (εγχωρίων και ξένων). Στην Ουκρανία, μια σοβαρή επιδείνωση των όρων του εμπορίου (αύξηση ενεργειακών τιμών με ταυτόχρονη ανατροπή των τιμών αγοράς εξαγωγών μετάλλου), σε συνδυασμό με χαμηλές επενδύσεις στο πλαίσιο ενός αβέβαιου περιβάλλοντος κυβερνητικής πολιτικής οδήγησαν σε ανώμαλη προσγείωση, μετά από εξαιρετικές επιδόσεις κατά τη διάρκεια του 2004. Το 2005, η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ ανήλθε σε μόλις 2,4%, από το 12,1% που σημειώθηκε το 2004.

Μεταξύ των άλλων χωρών της περιοχής, η περισσότερο εντυπωσιακή ανάπτυξη το 2005 σημειώθηκε από το πλούσιο σε πόρους Αζερμπαϊτζάν, όπου, μετά την αύξηση που σημειώθηκε στην παραγωγή πετρελαίου (κυρίως λόγω ξένων επενδύσεων) και την έναρξη της λειτουργίας του νέου αγωγού προς το τουρκικού λιμάνι της Μεσογείου Ceyhan, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά περισσότερο από 26%. Εντυπωσιακή ανάπτυξη σημειώθηκε επίσης στην Αρμενία (+13,9% το 2005), όπου η οικονομική επέκταση στηρίζεται κυρίως από την εγχώρια ζήτηση καθώς και τις ξένες επενδύσεις, εμβάσματα και ιδιωτικές μεταφορές. Οι αναπτυξιακές επιδόσεις σε όλες σχεδόν τις άλλες χώρες της περιοχής υπερέβησαν τις επιδόσεις της Ρωσίας : τουλάχιστον 9% στο Καζακστάν, στη Λευκορωσία και στη Γεωργία· στη Μολδαβία, Τατζικιστάν και ίσως Τουρκμενιστάν (όπου οι επίσημες στατιστικές που δείχνουν ανάπτυξη 20% πιστεύεται ότι είναι σε μεγάλο βαθμό διογκωμένες).

Οι δημοσιονομικές πολιτικές παρέμειναν αυστηρές στις περισσότερες χώρες της περιοχής και οι πληθωριστικές πιέσεις διατηρήθηκαν γενικά υπό έλεγχο. Αρκετές χώρες παρουσίασαν σημαντικά δημοσιονομικά πλεονάσματα. λόγω των μεγάλων φορολογικών εσόδων από εξαγωγές ενέργειας ή εισαγωγών καταναλωτικών αγαθών. Η εξέλιξη των ισοζυγίων τρεχουσών συναλλαγών παρουσιάζει μικτή εικόνα. Οι πλούσιες σε πόρους χώρες σημείωσαν γενικά μεγάλη ανάπτυξη σε εμπορικά πλεονάσματα, που αντισταθμίζονται ορισμένες φορές από αυξημένα ελλείμματα των λογαριασμών εσόδων και υπηρεσιών. Ταυτόχρονα, οι χώρες που εισάγουν ενέργεια παρουσίασαν διεύρυνση των εμπορικών ελλειμμάτων τους. Ωστόσο, αυτό δεν είχε ως αποτέλεσμα την επιδείνωση των τρεχουσών συναλλαγών λόγω του ότι η αύξηση των εμπορικών ελλειμμάτων αντισταθμίστηκε γενικά από αυξήσεις είτε των ιδιωτικών ή κρατικών μεταφορών κεφαλαίων, ή, συχνότερα, των εμβασμάτων. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η Ουκρανία, της οποίας το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε από ύψος ρεκόρ 10,5% του ΑΕΠ το 2004 σε 5% περίπου το 2005. Τα ποσοστά εξωτερικού χρέους μειώθηκαν στις περισσότερες ΝΑΚ αντικατοπτρίζοντας την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Επίσης, σε μία χώρα (στη Δημοκρατία της Κιργισίας) χορηγήθηκε μείωση του χρέους από την Παρισινή Λέσχη Επίσημων Πιστωτών. Διάφορες ΝΑΚ εξαρτώνται ακόμη σε μεγάλο βαθμό από την εξωτερική χρηματοδότηση πολυμερών ή διμερών δωρητών προκειμένου να προσεγγίσουν την οικονομική βιωσιμότητα.

Η πρόοδος προς τη μετάβαση σε οικονομίες της αγοράς ήταν άνιση στην περιοχή και το δεύτερο στάδιο των θεσμικών μεταρρυθμίσεων με στόχο την ανάπτυξη της αγοράς και των ιδιωτικών επιχειρήσεων βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο σε διάφορα ΝΑΚ. Μεταξύ των δικαιούχων της κοινοτικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, η Μολδαβία ήταν ίσως η πλέον προχωρημένη στην εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής οικονομικής ανάπτυξης και μείωσης της φτώχειας. Παρά το γεγονός ότι απομένει να γίνουν πολλά προκειμένου να προλάβει τις περισσότερο αναπτυγμένες χώρες της περιοχής, το γεγονός αυτό ήταν μια ευπρόσδεκτη αλλαγή μετά από πολλά έτη εκτεταμένης κρατικής παρέμβασης και ελλειμματικής διαχείρισης. Στην Ουκρανία, η σαφής μεταρρυθμιστική δέσμευση των νέων πολιτικών αρχών, οι οποίες ανέλαβαν την εξουσία στις αρχές του 2005, δεν μπόρεσε να μεταφραστεί σε ανάληψη δράσεων λόγω της πολιτικής αβεβαιότητας. Η Αρμενία, η Γεωργία και το Τατζικιστάν συνέχισαν την εφαρμογή των προγραμμάτων προσαρμογής και μεταρρύθμισης που στηρίζονται από διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

TECHNICAL ANNEX

[pic]

[pic][pic][pic]

[pic]

[pic]

[pic]