Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Η ενσωμάτωση του αθλητισμού στο πρόγραμμα εργασιών της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020»

(2018/C 461/06)

Εισηγητής: Roberto PELLA (IT/EPP) Δήμαρχος Valdengo, BI

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Γενικές παρατηρήσεις

1. επιδιώκει να αναλύσει την αλληλένδετη οικονομική και ανθρώπινη διάσταση του αθλητισμού —καθώς και την ιδιότητά του ως μέσου κοινωνικής ένταξης— για την ΕΕ και τις τοπικές και περιφερειακές αρχές. Ο αθλητισμός, ως συνέχεια της κινητικής δραστηριότητας και της σωματικής άσκησης, καλύπτει ένα ευρύ φάσμα πολιτικών, προϊόντων και υπηρεσιών που αφορούν και αλληλεπιδρούν με διάφορες αξιακές αλυσίδες.

2. επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις, ο αθλητισμός αποτελεί έναν οικονομικό τομέα θεμελιώδους σημασίας για την ΕΕ, καθότι συνιστά «τμήμα των εθνικών οικονομιών ανάλογο με αυτό της γεωργίας, της δασοκομίας και της αλιείας αθροιστικά» ( 1 ) και μάλιστα η σημασία του αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο. Επιπλέον, ο τομέας του αθλητισμού αποτελεί το 2 % του ΑΕΠ της ΕΕ με 7,3 εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε όλη την Ευρώπη, ήτοι ποσοστό ίσο με το 3,5 % των απασχολούμενων συνολικά στην ΕΕ. Όσον αφορά τον τομέα του τουρισμού, κάθε έτος προγραμματίζονται από 12 έως 15 εκατομμύρια διεθνή ταξίδια με σκοπό τη συμμετοχή σε αθλητικές εκδηλώσεις ή την ενασχόληση με συναφή δραστηριότητα. Επομένως, μία από τις ιδιαιτερότητες του τομέα του αθλητισμού έγκειται στον ισχυρό δεσμό του με άλλους παραγωγικούς τομείς (π.χ. τον προσιτό και αθλητικό τουρισμό, την τεχνολογία, την υγεία, το περιβάλλον και τις μεταφορές, την ένταξη, τις κατασκευές και τις υποδομές), καθότι συμβάλλει —άμεσα και έμμεσα— στην παραγωγή προστιθέμενης αξίας σε αυτούς ( 2 )

3. σημειώνει, ωστόσο, ότι σε μελέτη που διεξήγαγε το ινστιτούτο SpEA (SportsEconAustria) ( 3 ) για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υπογραμμίζεται πόσο υποτιμώνται το μέγεθος του αντίκτυπου του αθλητισμού και το πεδίο εφαρμογής του όσον αφορά την επιρροή και τον προσανατολισμό των δημόσιων πολιτικών· τούτο δε ιδίως εάν ληφθούν υπόψη φαινόμενα όπως ο εθελοντισμός (η πλειονότητα των αθλητικών δραστηριοτήτων πραγματοποιείται σε μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα εγκαταστάσεις), η δευτερογενής επίδραση των διεργασιών ενσωμάτωσης και κοινωνικής ένταξης ή το κόστος της έλλειψης σωματικής άσκησης, το οποίο ανέρχεται σε 80 δισεκατ. ευρώ ετησίως στα 28 κράτη μέλη της ΕΕ ( 4 ) , καθώς και ο μεσοπρόθεσμος αντίκτυπος στα περιφερειακά ασφαλιστικά ταμεία ασθενειών οφειλόμενων και στην ελάχιστη ή μηδενική εκγύμναση· επισημαίνει ότι ο αθλητισμός δεν είναι ένας περιθωριακός τομέας·

4. υπογραμμίζει ότι, παρά την αυξανόμενη αναγνώριση της σωματικής άσκησης ως μείζον ζήτημα πολιτικής, εξακολουθούν να υπάρχουν, σε τοπικό επίπεδο, μεγάλα κενά γνώσης όσον αφορά τα ευρύτερα οφέλη της σωματικής δραστηριότητας, όπως καταδεικνύουν σχετικές έρευνες, σύμφωνα με τις οποίες ποσοστό 66 % των τοπικών αρμόδιων φορέων χάραξης πολιτικής δεν γνωρίζει τα επίπεδα παχυσαρκίας που επικρατούν στις κοινότητές του, ενώ το 84 % αγνοεί τα επίπεδα υπερβάλλοντος βάρους της κοινότητάς του ( 5 )

5. επισημαίνει ότι ο αθλητισμός δεν είναι ένας περιθωριακός τομέας· τουναντίον αποτελεί πρωταρχικό στόχο επενδύσεων της ΕΕ, καθότι, πέραν του πρωταθλητισμού, ο ορισμός του αθλητισμού σήμερα καλύπτει πλήρως τους τομείς της κινητικής δραστηριότητας και της σωματικής άσκησης που συμβάλλουν, όχι μόνο στην αύξηση των ίδιων των αθλητικών δραστηριοτήτων, αλλά προάγουν και την υγεία και την υγιή διαβίωση. Η προσέγγιση του ζητήματος πρέπει να γίνεται με γνώμονα την επιδίωξη μιας πιο ισότιμης — με άλλα λόγια ισορροπημένης, δίκαιης και ισοδύναμης — πρόσβασης στα διάφορα πεδία δραστηριοτήτων, αλλά και την πρόληψη εκδήλωσης χρόνιων ασθενειών (ιδίως μη μεταδιδόμενων νοσημάτων όπως η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, οι ψυχικές ασθένειες κ.λπ.)·

6. υπογραμμίζει τον μείζονα ρόλο του αθλητισμού ως παράγοντα βελτίωσης της υγείας και ευημερίας, όπως αναγνωρίζεται ειδικά στο Τρίτο πρόγραμμα της ΕΕ για την υγεία, στο Πλαίσιο παρακολούθησης της ΣΑΒΥ (σωματική άσκηση για τη βελτίωση της υγείας), στο Θεματολόγιο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) για την περίοδο 2014-2019 και στην ευρωπαϊκή βάση δεδομένων της ΠΟΥ για τη διατροφή, την παχυσαρκία και τη σωματική άσκηση (NOPA/ Nutrition, Obesity and Physical Activity )·

7. υπενθυμίζει επιπλέον ότι, στο Θεματολόγιο του 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, ο αθλητισμός θεωρείται ότι αποτελεί σημαντική κινητήρια δύναμη της βιώσιμης ανάπτυξης και, συγχρόνως, αναγνωρίζεται ο ρόλος που διαδραματίζει στη βελτίωση της υγείας και της εκπαίδευσης, καθώς και η συμβολή του στην ειρήνη, στην προώθηση της ανεκτικότητας, στον σεβασμό και την κοινωνική ένταξη, καθώς και στη χειραφέτηση των γυναικών και των νέων ( 6 )

8. αναφέρει ορισμένα από τα επιτεύγματα που περιέχει η έκθεση του Ευρωβαρομέτρου για τον αθλητισμό ( 7 ) — Σχεδόν το ήμισυ (46 %) των Ευρωπαίων πολιτών δεν αθλείται ούτε έχει κάποια άλλη φυσική δραστηριότητα. Μάλιστα το ποσοστό αυτό από το 2009 παρουσιάζει σταδιακά αυξητικές τάσεις (42 % το 2013). — Ο βαθμός συμμετοχής σε αθλητικές δραστηριότητες ή σωματική άσκηση είναι χαμηλότερος για τα άτομα χαμηλού μορφωτικού επιπέδου ή/και δυσχερούς οικονομικής θέσης. — Οι μη οργανωμένοι χώροι άθλησης, όπως τα πάρκα ή οι λοιποί υπαίθριοι χώροι (40 %), το οικιακό περιβάλλον (32 %) ή η διαδρομή από το σπίτι στο σχολείο ή τη δουλειά και αντιστρόφως (23 %) είναι περισσότεροι απ’ ό,τι οι ειδικοί χώροι άθλησης. — Το κύριο κίνητρο της εκγύμνασης είναι η βελτίωση του επιπέδου υγείας και φυσικής κατάστασης, το δε βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στην έλλειψη χρόνου. — Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι πολίτες πιστεύουν ότι υπάρχουν ευκαιρίες για σωματική άσκηση σε τοπικό επίπεδο, αλλά πολλοί από αυτούς πιστεύουν ότι οι τοπικές αρχές δεν κάνουν εν προκειμένω αρκετά πράγματα.

9. εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η επίδραση του αθλητισμού στη σύγχρονη οικονομία και κοινωνία —μεταξύ άλλων μετά την εκδήλωση της οικονομικής κρίσης που διένυσε η ΕΕ— είναι σαφώς ευεργετική για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές όσον αφορά τα εξής: την ώσμωση με τους τομείς που επηρεάζει με πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα· την ανταγωνιστικότητα και την ελκυστικότητα, καθώς και την ποιότητα ζωής που συνεπάγεται όπου υπάρχουν τακτικές συναφείς εκδηλώσεις και δραστηριότητες· την απασχολησιμότητα, εάν συνεκτιμηθεί ότι, πολύ συχνά, οι εγκαταστάσεις ανήκουν στις κοινότητες της ΕΕ· η κοινωνική ένταξη ως ισχυρό μέσο διάδοσης των κοινών αξιών της ΕΕ, οι οποίες, συχνά, εκφράζονται εμφανέστερα σε τοπικό επίπεδο ( 8 ) . Ως εκ τούτου, καθότι χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ως μέσο για την επίτευξη κοινωνικών και οικονομικών στόχων, η ζήτηση για αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα στον τομέα του αθλητισμού αυξάνεται σταδιακά, όχι μόνο σαν όχημα υλοποίησης των στόχων, αλλά και ως καθ’ εαυτόν στόχος της στρατηγικής εντολής·

Ανάλυση των υφιστάμενων πρωτοβουλιών σε ενωσιακό επίπεδο

10. παρατηρεί ότι το πρώτο συναφές έγγραφο πολιτικής, η «Λευκή βίβλος για τον αθλητισμό», δημοσιεύτηκε το 2007 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή·

11. επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή στο γεγονός ότι οι αθλητικές, πολιτιστικές και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις μπορούν εν προκειμένω να διευκολύνουν την ένταξη, όπως αναφέρεται στη γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και του βίαιου εξτρεμισμού» ( 9 )

12. υπογραμμίζει ότι, στη Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2009, υπάρχει ειδικό άρθρο —το 165 της ΣΛΕΕ— το οποίο δίνει στην ΕΕ νέες αρμοδιότητες για την προαγωγή του αθλητισμού με διατάξεις που προβλέπουν την προώθησή του και την ανάληψη δράσης από την ΕΕ για την ανάπτυξη της ενωσιακής διάστασης του αθλητισμού. Ήδη το άρθρο 6, στοιχείο ε) της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι η ΕΕ έχει την αρμοδιότητα να λαμβάνει μέτρα για να υποστηρίζει ή να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών στον τομέα του αθλητισμού·

13. υπενθυμίζει ότι, το 2011, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την ανακοίνωση με τίτλο «Ανάπτυξη της ευρωπαϊκής διάστασης στον αθλητισμό» ( 10 ) , βάσει της οποίας, το Συμβούλιο εξέδωσε ψήφισμα με θέμα ένα πρόγραμμα εργασίας της ΕΕ για τον αθλητισμό κατά την περίοδο 2011-2014, χάρη στο οποίο ενισχύθηκε η ευρωπαϊκή συνεργασία σε θέματα αθλητισμού καθορίζοντας προτεραιότητες όσον αφορά τις δραστηριότητες σε ενωσιακή κλίμακα με τη συμμετοχή των κρατών μελών της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το δε 2012 το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά τόσο με την προαγωγή των ευεργετικών για την υγεία σωματικών δραστηριοτήτων όσο και με την επέκταση της βάσης δεδομένων για την εκπόνηση πολιτικών για τον αθλητισμό, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημοσιεύει ανά τακτά χρονικά διαστήματα σφυγμομετρήσεις με θέμα τον αθλητισμό και τη σωματική άσκηση·

14. υπενθυμίζει, εξάλλου, ότι για την εφαρμογή του προγράμματος εργασίας, οι ειδήμονες επικεντρώθηκαν στην εκπόνηση του ερωτηματολογίου της σημερινής σφυγμομέτρησης του Ευρωβαρομέτρου·

15. σημειώνει ότι, πιο πρόσφατα (2017), με τη συνεργασία της EPSI (Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την καινοτομία στον αθλητισμό), ξεκίνησε μια διαπεριφερειακή πρωτοβουλία για την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας στον τομέα. Η πρωτοβουλία με τον τίτλο ClusSport, περιλαμβάνει 10 χώρες μέχρι σήμερα· τα τελευταία 18 έτη, η ACES Europe (Ένωση Ευρωπαϊκών Πρωτευουσών και Πόλεων του Αθλητισμού) προωθεί τις ευρωπαϊκές αξίες, μέσω των βραβείων της Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας/Πόλης/Κοινότητας Αθλητισμού (European Capital, City, Community and Town of Sport), υπό την αιγίδα της σημαίας της Ευρώπης·

16. επισημαίνει ότι τον Ιούλιο του 2017 τέθηκε σε ισχύ έναν νέο πρόγραμμα εργασίας της ΕΕ για τον αθλητισμό. Σε αυτό περιγράφονται τα ακόλουθα κύρια σημεία τα οποία πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα για τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως το έτος 2020, ήτοι: α) η ακεραιότητα στον αθλητισμό με γνώμονα τη χρηστή διοίκηση, την προστασία των ανηλίκων, την καταπολέμηση του στησίματος αγώνων, την πρόληψη της φαρμακοδιέγερσης και την πάταξη της διαφθοράς· β) η οικονομική διάσταση του αθλητισμού με γνώμονα την καινοτομία και τους δεσμούς του με την ψηφιακή ενιαία αγορά· γ) ο αθλητισμός και η κοινωνία με γνώμονα την κοινωνική ένταξη του ατόμου, τους προπονητές, τα ΜΜΕ, το περιβάλλον, την υγεία, την εκπαίδευση και την αθλητική διπλωματία·

17. υπενθυμίζει, τέλος, την πλέον πρόσφατη πρωτοβουλία της Επιτροπής με τίτλο «Έκκληση του Τάρτου για έναν υγιεινό τρόπο ζωής» («Tartu Call for a Healthy Lifestyle» ( 11 ) ), ένα χάρτη πορείας που αποτέλεσε το έναυσμα για μια θετική δυναμική της διατομεακής συνεργασίας·

Στόχοι

18. προτείνεται, δεδομένων των δυνατοτήτων και των κρίσιμων θεμάτων που έχουν ανακύψει μέχρι στιγμής, η αντιμετώπιση των ακόλουθων προκλήσεων: α) ενίσχυση της δυνατότητας αλληλεπίδρασης των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη και των τελευταίων μέτρων που λήφθηκαν κατά τόπους με την ενθάρρυνση της ευρείας συμμετοχής και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών και συμπράξεων (με αποδέκτες και χώρες εκτός της ΕΕ)· β) περαιτέρω προσέγγιση των πολιτών και ανάδειξη της κοινωνικής διάστασης των έργων αθλητισμού με κύριο χαρακτηριστικό την εγγύτητα και το τοπικό στοιχείο, κατ’ αναλογία και προς την ευθύνη των τοπικών και περιφερειακών αρχών στις εγκαταστάσεις και τις εκδηλώσεις· γ) μέγιστη συνειδητοποίηση των οφελών της εκγύμνασης και των αθλητικών δραστηριοτήτων· δ) ευρεία προβολή της θετικής επίδρασης του αθλητισμού στην οικονομία της ΕΕ και, ως εκ τούτου, μεγαλύτερη ενσωμάτωση της πολιτικής για τον αθλητισμό στους σχετικούς τομείς· ε) προώθηση της τεχνολογικής καινοτομίας και της σύστασης επιχειρήσεων με έμφαση στα μέσα για τις τοπικές και τις περιφερειακές κοινότητες με την παρότρυνση των αρμοδίων της έρευνας, της τεχνολογίας και της εκπαίδευσης, από κοινού με τις διαχειριστικές αρχές, να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να χαράξουν και να εφαρμόσουν μια κοινή στρατηγική· τούτο δε σε συνεργασία με όλες τις αξιακές αλυσίδες πριν και μετά τη διαδικασία, με ιδιαίτερη έμφαση στις επαγγελματικές ευκαιρίες που προσφέρει ο κλάδος· στ) αναγωγή του αθλητισμού σε ουσιαστικό και κανονικό δικαίωμα του πολίτη αφενός μεν ως μέσου κοινωνικοποίησης και ένταξης στο κοινωνικό σύνολο –ιδίως όσον αφορά τα ΑμεΑ—, αφετέρου δε ως ευκαιρίας βελτίωσης της ποιότητας ζωής και της σωματικής και ψυχικής ευεξίας του ατόμου και ως ευκαιρίας διάπλασης· ζ) παροχή υποστήριξης με σκοπό οι αθλητικές εγκαταστάσεις να είναι πλήρως προσιτές σε όλους τους πολίτες, χωρίς να αποκλείονται ορισμένοι λόγω ηλικίας, φύλου, εθνικότητας ή οικονομικής επιφάνειας, με την εξασφάλιση σε όλους της δυνατότητας ελεύθερης χρήσης των εγκαταστάσεων και με την επέκταση των ωρών λειτουργίας τους· η) αύξηση της στήριξης και της προβολής γυναικείων αθλητικών αγώνων· θ) αντιμετώπιση του αθλητισμού ως μέσου που διευκολύνει την ισότητα και την κοινωνική ένταξη· ι) δημοσιονομική στήριξη στις μετακινήσεις των ερασιτεχνών αθλητών στο πλαίσιο αγώνων, ιδίως όσων προέρχονται από απομακρυσμένες, νησιωτικές ή εξόχως απόκεντρες περιοχές.

Εισηγήσεις πολιτικής και προτάσεις

19. επισημαίνει τη δυνατότητα υποβολής προτάσεων μέτρων και επιλογής μέσων με σκοπό την «Ενσωμάτωση του αθλητισμού στο πρόγραμμα εργασιών της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020» με τη βοήθεια των εξής:

Σε πολιτικό επίπεδο

20. μιας σύντονης προσπάθειας υπέρ της «διπλωματίας του αθλητισμού», η οποία μπορεί να προάγει τις ευρωπαϊκές αξίες μέσω του αθλητισμού και του εποικοδομητικού και πολυεπίπεδου διαλόγου με τη συμμετοχή όλων των επιπέδων διακυβέρνησης καθώς και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων (π.χ. το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσω της Διακομματικής ομάδας για τον αθλητισμό, οι συναρμόδιες γενικές διευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εθνικές και η διεθνής ολυμπιακές επιτροπές και όλοι οι συναρμόδιοι του χώρου, μεταξύ άλλων η κοινωνία των πολιτών) μέσω π.χ. ορισμένων πιλοτικών έργων·

21. της ανάπτυξης των εξωτερικών σχέσεων και έργων διεθνούς συνεργασίας με χώρες εκτός Ευρώπης, με σκοπό να δημιουργηθεί ένας νέος χώρος επαφών, μέσω έργων κινητικότητας ατόμων και ανταλλαγής γνώσεων, εμπειριών και ορθών πρακτικών (δηλαδή των λεγόμενων «κοινοτήτων πρακτικής»)·

22. της ανάπτυξης, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μέσων που θα ανάγουν τον αθλητισμό σε παράγοντα ανάπτυξης της ΕΕ μέσω προγραμμάτων καθοδήγησης και δράσεων ήπιας πολιτικής (σε συνεργασία π.χ. με το ετήσιο φόρουμ αθλητισμού και τις Info Days) και μέσω της υποστήριξης ανταλλαγών βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών αθλητικών συλλόγων και ενώσεων στη σχέση τους με το εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με μια συμμετοχική προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή, η οποία να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες και τις απαιτήσεις τους·

23. της υποστήριξης των τοπικών και περιφερειακών αθλητικών συλλόγων και ενώσεων στη σχέση τους με το εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με μια συμμετοχική προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή, η οποία να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες και τις απαιτήσεις τους· της ενίσχυσης του ρόλου των τοπικών και των περιφερειακών αρχών της Ευρώπης, μέσω της πιο ενεργού και συντονισμένης συμμετοχής τους στην ετήσια πρωτοβουλία ευρωπαϊκή εβδομάδα αθλητισμού, η οποία αποτελεί ισχυρό κίνητρο από την έναρξή της, με σκοπό την άσκηση μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων δημόσιων πολιτικών που ευνοούν αποδεδειγμένα έναν υγιεινό τρόπο ζωής και συμπεριφοράς, καθώς και την αυξημένη συμμετοχή των πολιτών στον ενεργό βίο ώστε να ενισχύονται ο επαγγελματικός χαρακτήρας του κλάδου του αθλητισμού και η απασχολησιμότητα σε αυτόν·

24. της έμπρακτης υποστήριξης της ΕΕ στην πλήρη εφαρμογή από τα κράτη μέλη της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία όσον αφορά τον αθλητισμό·

Σε προγραμματικό επίπεδο

25. της επικρότησης της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διπλασιαστεί η χρηματοδότηση του προγράμματος Erasmus για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ κατά την περίοδο 2021-2027, καθώς και την έμφαση στον «μαζικό λαϊκό αθλητισμό» ( 12 ) . Καλεί την Επιτροπή να επικεντρωθεί, σε αυτό το πλαίσιο, στις ανταλλαγές προπονητών, αθλητικών διευθυντών και λοιπών επαγγελματιών —ιδίως νέων— συνδεόμενων, υπό την ευρεία έννοια, με τον κλάδο — για παράδειγμα, μέσω δραστηριοτήτων μάθησης από ομοτίμους και επισκέψεων μελέτης, με την ανταλλαγή της εμπειρογνωμοσύνης και της αποκτηθείσας πείρας, καθώς και με την οικοδόμηση ικανοτήτων σε τοπικό επίπεδο, στις πόλεις τις κοινότητες και τις περιφέρειες, ούτως ώστε να αναπτυχθούν καινοτόμες προσεγγίσεις για την ενσωμάτωση της σωματικής δραστηριότητας ως κύριας συνιστώσας των αστικών ή περιφερειακών στρατηγικών·

26. της έκκλησης για τη διάθεση χρηματοδοτικών κονδυλίων ειδικά και ρητά υπέρ του αθλητισμού στο πλαίσιο των προσεχών Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων, δεδομένων επίσης των ανεπαρκών επενδύσεων σε τοπικές υποδομές μαζικού λαϊκού αθλητισμού, μέσω της επικέντρωσης των δράσεων στην προώθηση της σωματικής άσκησης ιδιαίτερα σε μειονεκτούσες περιοχές, μέσω της εξασφάλισης πρόσβασης σε αθλοπαιδιές για όλους καθώς και μέσω της ενίσχυσης των δεξιοτήτων και των ατομικών επαγγελματικών προσόντων ως βασικών κινητήριων μοχλών της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης·

27. της εκτίμησης ως ουσιώδους της ανάγκης (πάντα υπό το επόμενο πρόγραμμα Erasmus+) να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της άθλησης από την ηλικία της υποχρεωτικής εκπαίδευσης·

28. της έκκλησης να διοχετευτεί στήριξη από τα ΕΔΕΤ υπέρ της απασχόλησης —και δη των νέων— μέσω των νεοφυών επιχειρήσεων ή πλατφορμών τεχνολογικής καινοτομίας του κλάδου και να ενισχυθεί ο «μαζικός λαϊκός αθλητισμός» μέσω μιας νέας εποχής μηχανικής εγκαταστάσεων και αθλητικών υποδομών μικρής κλίμακας· της προαγωγής της ισότητας των φύλων μέσω του αθλητισμού, προκειμένου να καταρτιστούν αποτελεσματικότερες πολιτικές στον τομέα του αθλητισμού και να αυξηθούν τα ποσοστά συμμετοχής. Επιπλέον, τα ΕΔΕΤ θα μπορούσαν να στηρίξουν νέες λύσεις για συγκεκριμένα ζητήματα που απασχολούν τις αγροτικές περιφέρειες της ΕΕ, μέσω π.χ. της υποστήριξης των δημοφιλών και παραδοσιακών αθλημάτων και της ενθάρρυνσης της ένταξής τους στα προγράμματα του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος, χάρη στα οποία είναι δυνατόν να αναδειχθεί και να προβληθεί η Ευρώπη με τη διατήρηση των ιδιαιτεροτήτων και της ταυτότητας κάθε κοινότητας·

29. της προστασίας της υγείας μέσω της σωματικής άσκησης, όπως έχει ήδη διατυπωθεί στον Χάρτη του Ταλίν, επίσης στον χώρο εργασίας, με την παροχή κινήτρων στους εργοδότες, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών ΜΜΕ, με σκοπό να βελτιωθούν οι συνολικές επιδόσεις των εργαζομένων καθώς και η συνολική παραγωγικότητά τους, και, συγχρόνως, να περιοριστούν οι κατ’ επανάληψη απουσίες από την εργασία και να προληφθεί η εκδήλωση διαφόρων παθήσεων·

30. της ανάδειξης της σημασίας του σχεδιασμού δραστηριοτήτων της κοινότητας — κατά προτίμηση σε συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους φορείς της κοινωνίας των πολιτών — σε ευπρόσιτα σημεία για τις πιο ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, ιδίως δε γι’ αυτές με την πιο περιορισμένη κινητικότητα ( 13 ) , τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, καθώς και για όσους είναι αντιμέτωποι με το φάσμα του κοινωνικού αποκλεισμού όπως οι μετανάστες ή όσοι διαβιούν σε κοινωνικοοικονομικές συνθήκες αβεβαιότητας με σκοπό την αυξημένη συμμετοχή όλων των γενεών και την κοινωνική ένταξη των Ευρωπαίων πολιτών, καθώς και του σχεδιασμού ομαδικών δραστηριοτήτων για τους τροφίμους σωφρονιστικών ιδρυμάτων· Για τον σκοπό αυτό, προτρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα καθιέρωσης ενός συστήματος «Sport4EU», παρόμοιο με το υφιστάμενο σύστημα «WIFI4EU», για την προώθηση της υγείας μέσω του αθλητισμού και της σωματικής άσκησης. Ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να λειτουργεί στο επίπεδο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών με βάση δελτία, τα οποία θα εκταμιεύονται με γεωγραφικά ισορροπημένο τρόπο·

31. της αποσαφήνισης, στο πλαίσιο της εκπαίδευσης αλλά και των θεματικών στόχων των προγραμμάτων για τη γεωργία, της σχέσης της σωματικής άσκησης με την υγιεινή διατροφή —ιδίως στο σχολείο— μέσω, για παράδειγμα, της δημιουργίας πραγματικών και κανονικών εργαστηρίων, των «κήπων υγείας». Οι κήποι αυτοί θα μπορούν να παρέχουν στα παιδιά, τους εφήβους και τις οικογένειες πρακτικές πληροφορίες ως προς τη σωστή διατροφή, την εποχικότητα των φρούτων και λαχανικών, τους κινδύνους που συνδέονται με ανθυγιεινούς τρόπους ζωής, τη σημασία του αθλητισμού και της σωματικής άσκησης·

32. της διάθεσης των αναγκαίων πόρων για τη δοκιμή και την ανάπτυξη των «ενεργών πόλεων» —δεδομένης και της πολύ μεγάλης σημασίας που αποδίδουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ στο μελλοντικό Αστικό θεματολόγιο—, οι οποίες είναι ιδιαίτερα ελκυστικές —όσον αφορά τον τουρισμό και την καινοτομία— και ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες του αστικού πληθυσμού·

33. του αιτήματος να υπαχθούν στο έργο Interrail αθλητικά γεγονότα και σημεία-σύμβολα του αθλητισμού. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ειδικά οι νεότερες γενιές θα μπορούν να ανακαλύπτουν και να διαδίδουν τις αξίες του αθλητισμού που πρεσβεύει η ΕΕ, με τη συνειδητοποίηση από τους νέους της ταυτότητας τους·

34. της αξιοποίησης των κονδυλίων των διαρθρωτικών ταμείων που διατίθενται για την ενεργειακή απόδοση των δημοσίων κτιρίων και λοιπών δημοσίων υποδομών προκειμένου να ενισχυθεί η περιβαλλοντική βιωσιμότητα των υφιστάμενων αθλητικών εγκαταστάσεων, μεταξύ άλλων με την πρόληψη της αυξανόμενης χρήσης των μικροπλαστικών και με την εξερεύνηση της δυνατότητας μετατροπής αυτών των εγκαταστάσεων σε πολυχρηστικές εγκαταστάσεις με πόρους της ΕΕ·

35. της συμπερίληψης, στο πλαίσιο του επικείμενου προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», ευκαιριών για τη βελτίωση των μέσων συλλογής δεδομένων, των μοντέλων για την επεξεργασία τους, καινοτόμων λύσεων και νέων τεχνολογιών για τη συνεχή ανταλλαγή γνώσεων, ως απάντηση στους στόχους που έχει θέσει η επόμενη ρουμανική Προεδρία ως προς τη στρατηγική έξυπνης εξειδίκευσης και την Ψηφιακή ενιαία αγορά·

36. της ενθάρρυνσης της εξέτασης αυτών των πρωτοβουλιών στις διαπραγματεύσεις για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, με την ουσιαστική ενσωμάτωση του αθλητισμού στο θεματολόγιο της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020. Επιπλέον, προτείνει να υπάρξει προβληματισμός ως προς τη σκοπιμότητα πιθανής εκπόνησης ενός αθλητικού προγράμματος·

Επικουρικότητα και αναλογικότητα

37. αναμένει, κατά την πορεία των συζητήσεων και την επακόλουθη έγκριση του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, να δοθεί η ευκαιρία να αναδειχθεί η αρχή της επικουρικότητας ως προς το ζήτημα αυτό, και να τεθεί υπόψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η φιλοδοξία να υπογραμμιστεί, στις κατάλληλες περιστάσεις, η σημασία των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην οικονομική και ανθρώπινη πτυχή του αθλητισμού·

38. επαναλαμβάνει τη δέσμευσή της να εξετάσει τα περιφερειακά επιχειρησιακά έργα, στα οποία καθορίζονται οι επενδυτικές στρατηγικές των διαρθρωτικών ταμείων, ένα χρήσιμο και αποτελεσματικό συμπληρωματικό μέσο στο οποίο θα μπορούσαν να στραφούν αυτές οι προσπάθειες, με τον ορισμό των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε εγγυητές μιας πολυεπίπεδης συνεργατικής διαχείρισης, βάσει της οποίας θεσμοί, επιχειρήσεις και οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών, όπως και οι απλοί πολίτες θα μπορούν να συνεισφέρουν στη διάρθρωση και την ανάπτυξη του τομέα·

39. θα επιδιώξει να συμμετάσχει, σε συνεννόηση με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, σε μια διαδικασία προβληματισμού που μπορεί να βοηθήσει στη μετουσίωση του διαλόγου και του λόγου περί πολιτικής σε συγκεκριμένες προτάσεις, σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας της επιτροπής SEDEC (21/11/2017, σημείο 1.2) και τις πολιτικές προτεραιότητες της ΕτΠ·

40. ελπίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μεριμνήσει για την κύρωση —εκ μέρους της ΕΕ— της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την καταπολέμηση της χειραγώγησης των αθλητικών αγώνων.

Βρυξέλλες, 10 Οκτωβρίου 2018. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών Karl-Heinz LAMBERTZ

(1) Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2014), «Sport as a growth engine for EU economy», http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-14-432_en.htm.

(2) Ευρωπαϊκή Επιτροπή, http://ec.europa.eu/growth/content/sport-growth-engine-eu-economy-0_el.

(3) http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2015/563392/IPOL_STU(2015)563392_EN.pdf.

(4) Studio ISCA/CEBR 2015 στο Narrative review: the state of physical activity in Europe, σ. 37, e PASS Project: http://fr.calameo.com/read/000761585fb41d432c387.

(5) PASS Project http://fr.calameo.com/read/000761585fb41d432c387

(6) https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld

(7) Ευρωβαρόμετρο (ημερομηνία δημοσίευσης: 22/3/2018), https://ec.europa.eu/sport/news/2018/new-eurobarometer-sport-and-physical-activity_en.

(8) Study on the contribution of sport to regional development through the structural funds, https://ec.europa.eu/sport/news/20161018_regional-development-structural-funds_en

(9) CdR 6329/2015.

(10) CdR 66/2011 fin.

(11) https://ec.europa.eu/sport/sites/sport/files/ewos-tartu-call_en.pdf

(12) COM(2018) 367 final, Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του προγράμματος «Erasmus»: το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1288/2013.

(13) CdR 3952/2013 fin.