30. 5. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 141/1 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση 
της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων στους χώρους εργασίας 
COM(88) 73 τελικό 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 11 Μαρτίου 1988) 
(88/C 141/01) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗ­
ΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομι­
κής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 118Α, 
την πρόταση της Επιτροπής, που διατυπώθηκε ύστερα 
από γνωμοδότηση της Συμβουλευτικής Επιτροπής για 
την Ασφάλεια την Υγιεινή και την Προστασία της 
Υγείας στους Χώρους Εργασίας, (}) 
σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έχοντας 
υπόψη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής· 
εκτιμώντας: 
ότι στο άρθρο 118Α της συνθήκης προβλέπεται ότι το 
Συμβούλιο θεσπίζει, μέσω οδηγιών τις ελάχιστες 
απαιτήσεις για τη βελτίωση, ιδίως του περιβάλλοντος 
εργασίας, με στόχο την προτασία της ασφάλειας και της 
υγείας των εργαζομένων, 
ότι το άρθρο 118Α συστήνει επίσης την αποφυγή 
επιβολής διοικητικών, οικονομικών και νομικών υπο­
χρεώσεων που από τη φύση τους θα παρεμπόδιζαν τη 
δημιουργία και την ανάπτυξη μικρών και μεσαίων 
επιχειρήσεων, 
ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το 
πρόγραμμα της στον τομέα της ασφάλειας, της υγιεινής 
και της υγείας στους χώρους εργασίας (2) προβλέπει την 
έκδοση οδηγιών που αποβλέπουν στην κατοχύρωση 
της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων 
ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 
1987 σχετικά με την ασφάλεια, την υγιεινή και την 
υγεία στους χώρους εργασίας σημείωσε την πρόθεση 
της Επιτροπής να υποβάλει στο Συμβούλιο σε σύντομο 
χρονικό διάστημα μια οδηγία σχετικά με την οργάνωση 
της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων στους 
χώρους εργασίας, 
(') Απόφαση του Συμβουλίου 74/325/ΕΟΚ (ΕΕ αριθ. L 185 της 
9.7. 1974, σ. 15). 
(2) Έγγρ. COM(87) 520 τελικό και ψήφισμα του Συμβουλίου 
88/C 28/01, (ΕΕ αριθ. C 28 της 3. 2. 1988). ότι αποτελεί υποχρέωση των κρατών μελών να εξασφα­
λίζουν μέσα στην επικράτεια τους, την ασφάλεια και 
την υγεία των ατόμων και, ειδικότερα, των εργαζομέ­
νων, 
ότι τα νομοθετικά συστήματα σχετικά με την πρόληψη 
των ατυχημάτων εργασίας και των επαγγελματικών 
ασθενειών διαφέρουν κατά πολύ μεταξύ των κρατών 
μελών, 
ότι εξακολουθούν να συμβαίνουν πάρα πολλά εργατικά 
ατυχήματα και ότι πρέπει να ληφθούν ή να βελτιωθούν 
τα προληπτικά μέτρα για τη διαφύλαξη της ασφάλειας 
και της υγείας των εργαζομένων, 
ότι για να εξασφαλισθεί ο υψηλότερος βαθμός προστα­
σίας που είναι λογικά δυνατόν να επιτευχθεί, είναι 
ανάγκη να ενημερώνονται οι εργαζόμενοι και οι 
εκπρόσωποι τους για τους κινδύνους που διατρέχει η 
ασφάλεια και η υγεία τους και για τα μέτρα που 
απαιτούνται για τη μείωση ή εξάλειψη των κινδύνων 
αυτών και ακόμα να είναι σε θέση να εξακριβώσουν ότι 
τα αναγκαία προστατευτικά μέτρα έχουν ληφθεί, 
ότι πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των 
εργοδοτών και των εργαζομένων καθώς και των 
εκπροσώπων τους, 
ότι η ενσωμάτωση της πτυχής της ασφάλειας και της 
υγείας ήδη από το στάδιο της διαμόρφωσης των θέσεων 
εργασίας έχει αναγνωρισθεί ως αναγκαία, 
ότι οι εργοδότες πρέπει να παρακολουθούν την τεχνο­
λογική πρόοδο ώστε να είναι σε θέση να προστατεύουν 
καλύτερα την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, 
ότι η παρούσα οδηγία αποτελεί ένα συνολικό, κοινωνι­
κό συμπλήρωμα σε σχέση με πολλές άλλες οδηγίες 
τεχνικής εναρμόνισης που αποβλέπουν στην ολοκλή­
ρωση της εσωτερικής αγοράς και ότι η παρούσα οδηγία 
συμπληρώνει τις διατάξεις της οδηγίας 80/1107/ΕΟΚ 
της 27ης Νοεμβρίου 1980, 
ότι ήδη από τώρα προβλέπεται η θέσπιση ειδικών 
διατάξεων που να περιλαμβάνουν μέτρα ικανά να 
βελτιώσουν την ασφάλεια και την υγεία στους χώρους 
εργασίας, 
Αριθ. C 141/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 5. 88 
ότι πρόκειται να συσταθεί μια επιτροπή, της οποία τα 
μέλη θα ορίζονται από τα κράτη μέλη, το έργο της 
οποίας θα είναι να επικουρεί την Επιτροπή των ΕΚ κατά 
την εφαρμογή των συμπληρωματικών μέτρων που 
προβλέπει η οδηγία. 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Αντικείμενο 
Άρθρο 1 
Η παρούσα οδηγία έχει στόχο την εφαρμογή των 
μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφά­
λειας και της υγείας των εργαζομένων στους χώρους 
εργασίας. Περιλαμβάνει γενικές αρχές, ιδίως σχετικά 
με την πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων και την 
προστασία της ασφάλειας και της υγείας, την ενημέρω­
ση, τις διαβουλεύσεις, την επιμόρφωση των εργαζομέ­
νων και των εκπροσώπων τους καθώς και γενικές αρχές 
για την εφαρμογή των παραπάνω. 
Ορισμοί 
Άρθρο 2 
Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, νοείται ως: 
— χώρος εργασίας: κάθε χώρος στον οποίο έχει 
πρόσβαση ο εργαζόμενος μέσα στην επιχείρηση ή/ 
και την εγκατάσταση· 
— εργαζόμενος: κάθε άτομο, συμπεριλαμβανομένων 
των ασκουμένων και των μαθητευομένων, που 
εκτελεί μια οποιαδήποτε εργασία. 
— επιχείρηση και/ή εγκατάσταση: φυσικό ή νομικό 
πρόσωπο, του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα, που 
ασκεί βιομηχανικές, γεωργικές, εμπορικές, διοικη-
τηκές, εκπαιδευτικές ή πολιτιστικές δραστηριότη­
τες ή που προσφέρει υπηρεσίες. 
— εργοδότης: ο οργανισμός ή το πρόσωπο που έχει την 
ευθύνη της επιχείρησης και/ή της εγκατάστασης. 
— πρόληψη: σύνολο μέτρων ή ενεργειών που έχουν 
ληφθεί ή προβλέπεται να ληφθούν σε όλα τα στάδια 
δραστηριοτήτων της επιχείρησης με σκοπό την 
αποφυγή ή τη μείωση των επαγγελματικών κινδύ­
νων. 
— επαγγελματικός κίνδυνος: κάθε κατάσταση σχετικά με 
την εργασία που μπορεί να απειλήσει σωματικά ή 
ψυχολογικά την ασφάλεια και/ή την υγεία του 
εργαζομένου, με εξαίρεση το ατύχημα κατά τη 
μεταφορά προς και από τον τόπο εργασίας. 
Άρθρο 3 
Τα κράτη μέλη οφείλουν να επιβάλλουν στον εργοδότη, 
στους εργαζομένους και στους εκπροσώπους των 
εργαζομένων, την τήρηση των διατάξεων της παρούσας 
οδηγίας στα σημεία που τους αφορούν. Ευθύνη του εργοδότη 
Άρθρο 4 
1. Ο εργοδότης είναι υπεύθυνος για την ασφάλεια και 
την υγεία των εργαζομένων σε όλα τα θέματα που 
συνδέονται άμεσα η έμμεσα με την εργασία στην 
επιχείρηση η και την εγκατάσταση. 
2. Αν ένας εργοδότης αποφασίσει να προσφύγει στις 
υπηρεσίες ενός οργανισμού ειδικευμένου σε θέματα 
ασφάλειας και υγείας ή σε εξωτερικό σύμβουλο για τα 
μέτρα προστασίας, δεν μπορεί για το λόγο αυτό να 
απαλλαγεί από τις βασικές του υποχρεώσεις στο θέμα 
αυτό. 
3. Οι υποχρεώσεις των εργαζομένων στους τομείς 
αυτούς δεν επηρεάζουν την ευθύνη του εργοδότη. 
Υποχρεώσεις των εργοδοτών 
Άρθρο 5 
1. Στο πλαίσιο των ευθυνών του, ο εργοδότης λαμβά­
νει τα αναγκαία μετρά για τηνί. Στο πλαίσιο των 
ευθυνών του, ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μετρά 
για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των 
εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριο­
τήτων πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων, ενημέ­
ρωσης και επιμόρφωσης καθώς και της υλοποίησης της 
οργάνωσης καθώς και της διάθεσης των αναγκαίων 
μέσων. Ο εργοδότης πρέπει να φροντίζει συνεχώς για 
την προσαρμογή των μέτρων αυτών και για τη βελτίωση 
των υπαρχουσών καταστάσεων. 
2. Ο εργοδότης εφαρμόζει τις παρακάτω γενικές αρχές 
πρόληψης, προσαρμόζοντας τις στις ειδικές συνθήκες 
της επιχείρησης: 
— καταπολέμηση των κινδύνων στην πηγή τους, 
— προσαρμογή της εργασίας στον άνθρωπο, 
— εκτίμηση των εξελίξεων της τεχνικής, 
— αντικατάσταση των επικίνδυνων ουσιών ή δραστη­
ριοτήτων από άλλες που είναι λιγότερο ή καθόλου 
επικίνδυνες, 
— σχεδίαση της πρόληψης με στόχο ένα λογικά 
συνεπές σύνολο, που να ενσωματώνει μέσα στην 
πρόληψη την τεχνική, την οργάνωση της εργασίας, 
τις συνθήκες εργασίας και τις ανθρώπινες σχέσεις. 
3. Οι ειδικές υποχρεώσεις των εργοδοτών είναι: 
α) Ο εργοδότης οφείλει να αξιολογεί τους κινδύνους 
για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων. 
Αυτό ισχύει και για την επιλογή των διάφορων 
τύπων εξοπλισμού εργασίας, των χημικών ουσιών ή 
παρασκευασμάτων και τη διαρρύθμιση των χώρων 
εργασίας. 
Ύστερα από την αξιολόγηση αυτή, οι δραστηριότη­
τες πρόληψης, οι μέθοδοι εργασίας και παραγωγής 
που εφαρμόζει ο εργοδότης πρέπει να εξασφαλίζουν 
τη μεγαλύτερη προστασία των εργαζομένων που 
είναι λογικά εφικτό να επιτευχθεί. 
β) Τα μέτρα που χρησιμοποιεί ο εργοδότης για την 
εξασφάλιση της προστασίας των εργαζομένων 
30. 5. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 141/3 
πρέπει να ενσωματώνονται στο σύνολο των δραστη­
ριοτήτων της επιχείρησης ή/και της εγκατάστασης 
και σε όλα τα επίπεδα στελέχωσης. 
γ) Ο εργοδότης οφείλει να μεριμνά ώστε να λαμβάνο­
νται επαρκώς υπόψη οι εργονομικές αρχές, ιδίως 
για 
— τη σχεδίαση των θέσεων εργασίας, 
— την επιλογή του εξοπλισμού εργασίας, και 
— την επιλογή των μεθόδων εργασίας και παραγω­
γής. 
δ) Ο εργοδότης οφείλει να λαμβάνει τα αναγκαία 
μέτρα ώστε να μπορούν οι εργαζόμενοι να παίρνουν 
μέρος στην οργάνωση της εργασίας τους σύμφωνα 
με τις ικανότητες τους, όταν αυτό είναι λογικά 
εφικτό. 
ε) Κατά τη σχεδίαση και την οργάνωση της εργασίας, 
ο εργοδότης οφείλει να φροντίζει ώστε να αποφεύ­
γεται, εάν, αυτό είναι λογικά εφικτό, η μονότονη 
εργασία που συνεπάγεται επαναλήψεις σε σύντομα 
χρονικά διαστήματα και η εργασία στην οποία ο 
ρυθμός εργασίας ρυθμίζεται από μηχανή ή μεταφο­
ρική ταινία κατά τέτοιο τρόπο ώστε ο εργαζόμενος 
να μην μπορεί να επηρεάσει το ρυθμό εργασίας. 
στ) Η σχεδίαση και η εισαγωγή νέων τεχνολογιών 
πρέπει να γίνεται σε στενή συνεργασία με τους 
εργαζομένους και/ή τους εκπροσώπους τους, ιδίως 
σε ό,τι αφορά την επιλογή του εξοπλισμού τη 
διευθέτηση των συνθηκών εργασίας και μεταξύ 
αυτών τα θέματα που σχετίζονται με το περιβάλλον 
εργασίας και το άτομο τόσο από σωματική όσο και 
από ψυχοκοινωνική άποψη. Στους εργαζομένους 
πρέπει να δίνεται η κατάλληλη επιμόρφωση. 
ζ) Όταν στο ίδιο χώρο εργασίας, δουλεύουν διάφορες 
επιχειρήσεις, οι εργοδότες οφείλουν να συντονί­
ζουν τις ενέργειες τους, σχετικά με την πρόληψη 
των επαγγελματικών κινδύνων, να ενημερώνονται 
αμοιβαία για του κινδύνους αυτούς και να ενημερώ­
νουν τους εργαζόμενους και/ή τους εκπροσώπους 
τους. 
Υπηρεσίες πρόληψης 
Άρθρο 6 
1. Ο εργοδότης ορίζει μεταξύ των στελεχών έναν ή 
περισσότερους εργαζόμενους για να ασχολούνται με 
την οργάνωση των δραστηριοτήτων πρόληψης των 
επαγγελματικών κινδύνων στην επιχείρηση και/ή 
εγκατάσταση. 
2. Αν δεν υπάρχουν στην επιχείρηση και/ή την 
εγκατάσταση εργαζόμενοι ικανοί να οργανώσουν αυτές 
τις δραστηριότητες πρόληψης, ο εργοδότης πρέπει να 
απευθυνθεί σε άτομα ή υπηρεσίες έξω από την επιχείρη­
ση και/ή την εγκατάσταση που να διαθέτουν τις 
ικανότητες αυτές. 
3. Στην περίπτωση που ο εργοδότης απευθυνθεί σε 
άτομα ή υπηρεσίες που έχουν τέτοιες ικανότητες, τότε ο 
εργοδότης θα πρέπει να ενημερώσει τα εν λόγω άτομα ή 
υπηρεσίες για τους παράγοντες που είναι γνωστοί ή που 
υπάρχουν υπόνοιες ότι έχουν επιπτώσεις για την 
ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων. 4. Σε όλες τις περιπτώσεις, οι εργαζόμενοι που έχουν 
οριστεί με τον τρόπο αυτό και/ή ο εξωτερικός σύμβου­
λος (άτομα η υπηρεσίες) πρέπει να έχουν την αναγκαία 
εκπαίδευση και να είναι επαρκείς σε αριθμό για να 
αναλάβουν τις δραστηριότητες πρόληψης, με συνεκτί­
μηση του μεγέθους της επιχείρησης και/ή των κινδύνων 
στους οποίους εκθέτονται οι εργαζόμενοι καθώς και της 
κατανομής στο σύνολο της επιχείρησης και/ή της 
εγκατάστασης. 
5. Τα κράτη μέλη καθορίζουν το μέγεθος των επιχει­
ρήσεων στις οποίες ο εργοδότης, εφόσον έχει την 
ικανότητα, μπορεί να αναλάβει ο ίδιος την αρμοδιότητα 
που προβλέπεται στην παράγραφο 1. 
6. Τα κράτη μέλη καθο ρίζουν τη ν επιμό ρφωση και τον 
αριθμό των αναγκαίων ατόμων ώστε να ικανοποιούνται 
οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 4 
του άρθρου αυτού. 
Άρθρο 7 
1. Ο εργοδότης πρέπει να παίρνει τα αναγκαία μέτρα 
για ό,τι αφορά την παροχή πρώτων βοηθειών, την 
κατάσβεση πυρκαγιάς και την απομάκρυνση των 
εργαζομένων και των παρόντων ατόμων και να οργανώ­
νει τις αναγκαίες σχέσεις με εξωτερικές υπηρεσίες, 
ιδίως σε θέματα πρώτων βοηθειών, παροχής επείγουσας 
ιατρικής βοήθειας, διάσωσης και κατάσβεσης πυρκα­
γιάς. 
2. Όσον αφορά την παροχή πρώτων βοηθειών, την 
κατάσβεση πυρκαγιάς και την απομάκρυνση του 
προσωπικού, ο εργοδότης πρέπει να ορίζει τους 
εργαζόμενους που θα αναλάβουν την εφαρμογή στην 
πράξη των μέτρων αυτών. Οι εργαζόμενοι αυτοί πρέπει 
να διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό, αφού ληφθεί 
υπόψη το μέγεθος και/ή οι ειδικοί κίνδυνοι της 
επιχείρησης και/ή της εγκατάστασης. 
3. Ο εργοδότης πρέπει να παίρνει τα μέτρα που θα 
επιτρέψουν στους εργαζομένους να προστατευθούν 
εγκαταλείποντας αμέσως το χώρο εργασίας σε περίπτω­
ση σοβαρού και άμεσου κινδύνου που δεν μπορεί να 
αποφευχθεί. 
4. Ο εργοδότης πρέπει να ανακοινώνει όσο είναι 
δυνατόν πιο σύντομα τα μέτρα που έχουν ληφθεί σε 
όλους τους εργαζομένους που εκθέτονται ή μπορεί να 
εκτεθούν σε ενδεχόμενο σοβαρό και άμεσο κίνδυνο. 
5. Κάθε εργαζόμενος οφείλει, σε περίπτωση άμεσου 
και σοβαρού κινδύνου για την ασφάλεια του και/ή την 
ασφάλεια άλλων προσώπων, λαμβάνοντας υπόψη τις 
γνώσεις του και τα τεχνικά και ιεραρχικά μέσα που 
διαθέτει, να παίρνει τα αναγκαία μέτρα για την αποφυγή 
των επιπτώσεων ενός τέτοιου κινδύνου. 
Αριθ. C 141/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 5. 88 
Καταγραφή των πληροφοριών 
Άρθρο 8 
1. Ο εργοδότης οφείλει: 
α) να διαθέτει αναλυτική περιγραφή των υπαρχόντων 
κινδύνων για την ασφάλεια και την υγεία στους 
χώρους εργασίας, 
β) να καθορίζει τα ληπτέα μέτρα προστασίας και, αν 
απαιτείται, τον εξοπλισμό προστασίας που πρέπει 
να χρησιμοποιηθεί, 
γ) να τηρεί κατάσταση των ατυχημάτων και των 
επαγγελματικών ασθενειών που προκάλεσαν στον 
εργαζόμενο ανικανότητα για εργασία μεγαλύτερη 
από τρεις εργάσιμες ημέρες. 
δ) να συντάσσει έκθεση για τα ατυχήματα και τις 
επαγγελματικές ασθένειες του προκάλεσαν ή που θα 
μπορούσαν να είχαν προκαλέσει μερική διαρκή 
ανικανότητα για εργασία αναφέροντας τα αίτια και 
τα μέτρα που έχουν ληφθεί ή πρόκειται να ληφθούν. 
2. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τα κριτήρια σύμφωνα με 
τα οποία οι επιχειρήσεις δεν είναι υποχρεωμένες να 
συντάσσουν έγγραφα για την εκπλήρωση των υποχρεώ­
σεων που προβλέπονται στην παράγραφο 1 α) και β) του 
παρόντος άρθρου. 
Ενημέρωση των εργαζομένων 
Άρθρο 9 
1. Σύμφωνα με την πρακτική που ισχύει σε κάθε 
κράτος μέλος και η οποία ενδεχομένως λαμβάνει υπόψη 
ιδίως το μέγεθος της επιχείρησης, ο εργοδότης παίρνει 
τα κατάλληλα μέτρα ώστε οι εργαζόμενοι ή/και οι 
εκπρόσωποι τους στην επιχείρηση ή την εγκατάσταση 
να ενημερώνονται επαρκώς σχετικά με: 
α) τους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία 
καθώς και για τα μέτρα και τις δραστηριότητες 
πρόληψης σχετικά με την επιχείρηση γενικά, και 
για κάθε εργαζόμενο σχετικά με τη θέση εργασίας 
του ή/και τα καθήκοντα του. 
β) τα μέτρα που έχουν ληφθεί σύμφωνα με το άρθρο 7, 
παράγραφος 4. 
Η ενημέρωση αυτή πρέπει να παρέχεται επίσης στους 
εργαζόμενους σε προσωρινή βάση και στους εργοδότες 
των εξωτερικών επιχειρήσεων ή/και εκμεταλλεύσεων 
που συνεργάζονται σε εργολαβική βάση. 
2. Οι εργαζόμενοι ή οι εκπρόσωποι των εργαζομένων 
που ασχολούνται ειδικά με την προστασία της ασφά­
λειας και της υγείας των εργαζομένων έχουν πρόσβαση : 
α) στην ανάλυση των κινδύνων και στα προστατευτικά 
μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 8, παράγραφος 
1 α) και β), 
β) στην κατάσταση και στην έκθεση για τα ατυχήματα 
και τις επαγγελματικές ασθενείς που προβλέπονται 
στο άρθρο 8, παράγραφος 1 γ) και δ), γ) στις πληροφορίες που προέρχονται από τις δραστη­
ριότητες πρόληψης, από τις υπηρεσίες επιθεώρη­
σης και από τους οργανισμούς που είναι αρμόδιοι 
για την ασφάλεια και την υγεία. 
Διαβουλεύσεις με τους εργαζομένους 
Άρθρο 10 
1. Ο εργοδότης συμβουλεύεται προκαταβολικά τους 
εργαζόμενους ή τους εκπροσώπους των εργαζομένων 
που ασχολούνται ειδικά με την προστασία της ασφά­
λειας και της υγείας, σχετικά με: 
— κάθε ενέργεια που μπορεί να έχει επιπτώσεις στην 
υγεία και την ασφάλεια, 
— το διορισμό των ατόμων που προβλέπει το άρθρο 6, 
παράγραφος 2 και το άρθρο 7, παράγραφος 2, 
— τις πληροφορίες που προβλέπει το άρθρο 6, παρά­
γραφος 1 και το άρθρο 9, 
— την ενδεχόμενη συγκρότηση μιας υπηρεσίας ειδι­
κευμένης στην ασφάλεια ή/και την υγεία ή, ενδεχο­
μένως, την προσφυγή σε μια εξωτερική υπηρεσία 
πρόληψης όπως προβλέπει το άρθρο 6, παράγραφος 
2, 
— το σχεδιασμό και την οργάνωση της επιμόρφω­
σης που προβλέπει το άρθρο 11. 
2. Οι διαβουλεύσεις με όλους τους εργαζομένους που 
προβλέπονται στην παράγραφο 1, μπορούν να περιορι­
σθούν μόνο στους εκπροσώπους των εργαζομένων που 
ασχολούνται ειδικά με την προστασία της ασφάλειας 
και της υγείας των εργαζομένων, με την προϋπόθεση ότι 
ο αριθμός των εκπροσώπων αυτών είναι επαρκής. 
3. Οι εργαζόμενοι και εκπρόσωποι τους που ασχολού­
νται ειδικά με την προστασία της ασφάλειας και τη 
υγείας των εργαζομένων, δεν μπορούν να τύχουν 
δυσμενούς μεταχείρισης εξαιτίας των δραστηριοτήτων 
τους στον τομέα αυτό. 
4. Ο εργδότης πρέπει να φροντίζει ώστε οι εκπρόσω­
ποι των εργαζομένων που ασχολούνται ειδικά με την 
προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομέ­
νων να απαλλάσσονται από την εργασία χωρίς απώλεια 
μισθού και να διαθέτουν τον αναγκαίο εξοπλισμό που 
θα τους δίνει τη δυνατότητα να ανταπεξέρχονται στις 
υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρούσα οδηγία. 
Επιμόρφωση των εργαζομένων 
Άρθρο 11 
1. Ο εργοδότης έχει υποχρέωση να παρέχει σε κάθε 
εργαζόμενο επαρκή και κατάλληλη επιμόρφωση σε 
θέματα ασφάλειας και υγείας κατά την: 
— πρόσληψη του, 
— μετάθεση ή αλλαγή καθηκόντων, 
— αλλαγή του εξοπλισμού εργασίας. 
ειδικά προσαρμοσμένη στη θέση εργασίας του ή στα 
καθήκοντα του. 
30. 5. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 141/5 
Η επιμόρφωση αυτή πρέπει να προσαρμόζεται στην 
εξέλιξη των κινδύνων. 
2. Η επιμόρφωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 
εφαρμόζεται επίσης κάτω από τις ίδιες συνθήκες στους 
εργαζομένους σε προσωρινή βάση που είναι παρόντες 
στην επιχείρηση ή την εγκατάσταση. Ο εργοδότης 
πρέπει επιπλέον να μεριμνά ώστε οι εργαζόμενοι στις 
εξωτερικές επιχειρήσεις που συνεργάζονται με την 
επιχείρηση του ή εγκατάσταση του σε εργολαβική 
βάση να έχουν επίσης λάβει επιμόρφωση σε συνάρτηση 
με το είδος εργασίας που εκτελούν, η οποία θα 
παρέχεται από τις δικές τους επιχειρήσεις η εκμεταλ­
λεύσεις. 
3. Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων που ασχολούνται 
ειδικά με την προστασία της ασφάλειας και της υγείας 
των εργαζομένων δικαιούνται την κατάλληλη επιμόρ­
φωση. 
4. Η επιμόρφωση που προβλέπεται στις παραγράφους 
1, 2 και 3 πρέπει να γίνεται κατά τη διάρκεια της 
εργασίας και δεν μπορεί να επιβαρύνει τους εργαζομέ­
νους. 
5. Τα κράτη μέλη: 
— φροντίζουν για την κατάρτιση των υποδείξεων που 
αφορούν το περιεχόμενο και τη διάρκεια των 
επιμορφώσεων που προβλέπονται στις παραγράφους 
1 και 3, 
— θεσπίζουν τους γενικούς κανόνες σχετικά με τις 
συνθήκες σύμφωνα με τις οποίες θα γίνει η επιμόρ­
φωση αυτή. 
Υποχρεώσεις των εργαζομένων 
Άρθρο 12 
1. Κάθε εργαζόμενος πρέπει να μεριμνά εύλογα, για 
την ασφάλεια και την υγεία του, καθώς και την 
ασφάλεια και την υγεία άλλων ατόμων που θα μπορού­
σαν να διατρέξουν κίνδυνο εξαιτίας των πράξεων ή 
παραλείψεων του στους χώρους εργασίας. 
2. Για να πραγματοποιηθούν αυτοί οι στοχοί οι 
εργαζόμενοι οφείλουν, ειδικότερα: 
— να χρησιμοποιούν σωστά τα μηχανήματα, τις 
συσκευές, τα εργαλεία, τις επικίνδυνες ουσίες, τον 
εξοπλισμό για τις μεταφορές και τα άλλα μέσα, 
— να χρησιμοποιούν σώστα τον εξοπλισμό ατομικής 
προστασίας που τους παρέχεται και, μετά τη χρήση, 
να τον τοποθετούν στη θέση του, 
— να μην αλλάζουν ή μετακινούν αυθαίρετα τα 
συστήματα ασφάλειας των εργαλείων, συσκευών 
κλπ. και να χρησιμοποιούν τα συστήματα αυτά 
σωστά, 
— να αναφέρουν αμέσως στον εργοδότη κάθε κίνδυνο 
για την ασφάλεια ή/και την υγεία που έχουν 
αντιληφθεί, 
— να συνεργάζονται με τον εργοδότη τους όσο χρόνο 
απαιτείται για την εκτέλεση όλων των εργασιών ή 
απαιτήσεων που έχει επιβάλει η αρμόδια αρχή ή εκείνων που πρέπει να εκτελεσθούν για την προστα­
σία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, 
— να εκτελούν τα καθήκοντα τους, στον τομέα της 
ασφάλειας και της υγείας σύμφωνα με την επιμόρφω­
ση και τις οδηγίες που έχουν λάβει, 
— να συνεργάζονται ώστε να εξασφαλισθεί ότι το 
περιβάλλον και οι συνθήκες εργασίας είναι ασφα­
λείς και δεν παρουσιάζουν κινδύνους για την 
ασφάλεια και την υγεία μέσα στο πεδίο των 
δραστηριοτήτων τους και να ελέγχουν την αποτελε­
σματικότητα των μέτρων που έχουν ληφθεί για την 
ενίσχυση της ασφάλειας και της υγείας. 
Άρθρο 13 
Το Συμβούλιο, ύστερα από πρόταση της Επιτροπής, 
θεσπίζει μέσα στις συγκεκριμένες οδηγίες που εκδίδει, 
ειδικές διατάξεις που αφορούν ιδίως τεχνικούς τομεία 
όπως οι τομείς που αναφέρονται στο παράρτημα Ι. 
Άρθρο 14 
Η Επιτροπή των ΕΚ επικουρείται, σε ότι αφορά την 
προσαρμογή της παρούσας οδηγίας, καθώς και των 
οδηγιών που προβλέπονται στο άρθρο 13 κάτω από τις 
προϋποθέσεις που η καθεμία από αυτές προσδιορίζει, 
ανάλογα με: 
— την έκδοση οδηγιών σε θέματα τεχνικής εναρμόνι­
σης και τυποποίησης, 
— την τεχνολογική πρόοδο, την εξέλιξη των διεθνών 
κανονισμών ή προδιαγραφών και των γνώσεων, 
από μια επιτροπή που απαρτίζεται από εκπροσώπους 
των κρατών μελών και προεδρευέται από τον εκπρόσω­
πο της Επιτροπής των ΕΚ. 
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής των ΕΚ υποβάλλει στην 
επιτροπή σχέδιο των ληπτέων μέτρων. Η επιτροπή 
γνωμοδοτεί για το σχέδιο αυτό μέσα σε προθεσμία την 
οποία μπορεί να καθορίσει ο πρόεδρος σε συνάρτηση με 
το επείγον του εξεταζόμενου θέματος. Η γνώμη διατυ­
πώνεται με την πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 
148 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την έκδοση 
αποφάσεων που καλείται να λάβει το Συμβούλιο ύστερα 
από πρόταση της Επιτροπής των ΕΚ. Κατά την 
ψηφοφορία μέσα στην επιτροπή, οι ψήφοι των εκπρο­
σώπων των κρατών μελών σταθμίζονται όπως ορίζεται 
στο άρθρο που προαναφέρθηκε. Ο πρόεδρος δεν 
συμμετέχει στην ψηφοφορία. 
Η Επιτροπή των ΕΚ θεσπίζει τα προβλεπόμενα μέτρα 
όταν είναι σύμφωνα με τη γνωμοδότηση της επιτροπής. 
Όταν τα μέτρα που προβλέπονται δεν είναι σύμφωνα με 
τη γνωμοδότηση της επιτροπής ή όταν δεν έχει 
διατυπωθεί γνώμη, η Επιτροπή των ΕΚ υποβάλλει 
χωρίς καθυστέρηση στο Συμβούλιο πρόταση σχετικά 
με τις προσαρμογές που πρέπει να γίνουν. Το Συμβούλιο 
αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία. 
Αν, με την εκπνοή της προθεσμίας η οποία θα 
καθορίζεται μέσα σε κάθε πράξη που πρέπει να εκδοθεί 
από το Συμβούλιο με βάση την παρούσα παράγραφο, 
αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπερβαίνει 
Αριθ. C 141/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 5. 88 
τους τρεις μήνες από την ημερομηνία της υποβολής στο 
Συμβούλιο δεν έχει ληφθεί απόφαση, τα προτεινόμενα 
μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή των ΕΚ. 
Τελικές διατάξεις 
Άρθρο 15 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις απαραίτητες 
νομοθετικές κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για 
τη συμμόρφωση τους με την παρούσα οδηγία το 
αργότερο ως την 1. 1. 1991 και ενημερώνουν αμέσως 
την Επιτροπή. 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονονο-
μικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 118Α, 
την πρόταση της Επιτροπής, που εκδόθηκε μετά από 
γνωμοδότηση της συμβουλευτικής επιτροπής για την 
ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας 
στον τόπο εργασίας (2), 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
(0 Έγγρ. COM(88) 73 τελικό. 
(2) Απόφαση του Συμβουλίου 74/325/ΕΟΚ (ΕΕ αριθ. L 185 της 
9.7. 1974, σ. 15). 2. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή τα 
κείμενα των διατάξεων εσωτερικού δικαίου που θεσπί­
ζουν στο τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία. 
3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν κάθε δύο χρόνια στην 
Επιτροπή των ΕΚ τα σχετικά με την εφαρμογή στην 
πράξη των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, αναφέρο­
ντας τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων. Η Επιτροπή 
των ΕΚ ενημερώνει την επιτροπή και την τριμερή 
επιτροπή. 
Άρθρο 16 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Εκτιμώντας: 
ότι το άρθρο 118Α της συνθήκης ΕΟΚ καθιστά 
υποχρεωτικό για το Συμβούλιο τον καθορισμό, με 
οδηγία, των ελάχιστων απαιτήσεων για την προώθηση 
της βελτίωσης κυρίως του περιβάλλοντος εργασίας, με 
στόχο την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των 
εργαζομένων 
ότι το άρθρο 118Α συνιστά επίσης την αποφυγή 
διοικητικών, οικονομικών και νομικών εξαναγκασμών 
οι οποίοι θα εμπόδιζαν τη δημιουργία και την ανάπτυξη 
των ΜΜΕ· 
ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το 
πρόγραμμα της στον τομέα της ασφάλειας, της υγιεινής ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΤΟΜΕΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 13 
— Χώροι εργασίας 
— Εξοπλισμός εργασίας 
— Εξοπλισμός ατομικής προστασίας 
— Εργασία με οθόνη οπτικής απεικόνισης (Η/Υ) 
— Μετακινήσεις βαριών φορτίων που προκαλούν κινδύνους οσφυϊκών κακώσεων. 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και 
υγείας στους χώρους εργασίας 
πρώτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 13 της οδηγίας ... ('). 
COM(88) 74 τελικό 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο-Συμβούλιο στις 11 Μαρτίου 1988) 
(88/C 141/02)