Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για τη βοήθεια στην ανασυγκρότηση/αποκατάσταση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, στην Κροατία, στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας

(96/C 179/06)

COM(96) 123 τελικό - 96/0096(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 29 Απριλίου 1996)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και, ιδίως, το άρθρο 235,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Εκτιμώντας:

ότι η οικονομική ανάπτυξη, η αποκατάσταση της κοινωνίας των πολιτών και η συνεργασία μεταξύ των δημοκρατιών που προήλθαν από την πρώην Γιουγκοσλαβία είναι αναπόσποστα συνδεδεμένες με την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή των Βαλκανίων 7

ότι πρέπει να αρχίσουν, συγχρόνως με τις πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις, οι εργασίες επισκευής και αποκατάστασης των υποδομών 7

ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να συνεισφέρει στις ενέργειες αυτές από τους όρους που διατύπωσε το Συμβούλιο, στις 30 Οκτωβρίου 1995 7

ότι η υποστήριξη της Ένωσης θα εξαρτηθεί από τον σεβασμό των πολιτικών και οικονομικών όρων που καθορίζονται στις συμφωνίες ειρήνης που υπογράφτηκαν στο Παρίσι, στις 14 Δεκεμβρίου 1995 και, ιδίως, το σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου 7

ότι για τα προωθηθεί η συμφιλίωση μεταξύ των διαφόρων μερών και για να προληφθεί η εμφάνιση νέων κέντρων συγκρούσεων, είναι απαραίτητο να δοθεί ιδιαίτερη σημασία σε ενέργειες που έχουν οικονομικούς και κοινωνικούς στόχους, όπως κυρίως, η απασχόληση, ή αποκατάσταση μιας κοινωνίας των πολιτών καθώς και η επιστροφή και η επανένταξη των προσφύγων και των μετακινηθέντων παρά τη θέλησή τους 7

ότι είναι αναγκαίο να προβλεφτεί διαδικασία επιλογής σχεδίων, προγραμμάτων και ενεργειών, που θα είναι συγχρόνως ευέλικτη και αυστηρή, και να συσταθεί «συμβουλευτική επιτροπή για την ανασυγκρότηση/αποκατάσταση στην πρώην Γιουγκοσλαβία», που θα αποτελείται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και της Επιτροπής και θα είναι αρμόδια να εκφέρει γνώμη για τις επιλογές που πραγματοποιεί η Επιτροπή 7

ότι για να επιτραπεί η αποτελεσματική διαχείριση των προβλεπόμενων στον παρόντα κανονισμό μέτρων και για να αναληφθούν μεσοπρόθεσμες ενέργειες, πρέπει να υιοθετηθεί πολυετής προσέγγιση 7

ότι η εφαρμογή των ενεργειών αυτών θα συμβάλει στην υλοποίηση των στόχων της Κοινότητας και ότι η συνθήκη δεν προβλέπει, όσον αφορά τις εν λόγω ενέργειες, άλλες εξουσίες από εκείνες που προβλέπονται στο άρθρο 235,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Η Κοινότητα θα θέσει σε εφαρμογή μέτρα βοήθειας, κυρίως σχέδια, προγράμματα και ενέργειες συνεργασίας, για την ανασυγκρότηση, την επιστροφή των προσφύγων και των μετακινηθέντων παρά τη θέλησή τους και την οικονομική και περιφερειακή συνεργασία υπέρ της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, της Κροατίας, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας και της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, σύμφωνα με τα κριτήρια που καθορίζει ο παρών κανονισμός.

Η χρηματοδότηση των ενεργειών αυτών θα γίνει στο πλαίσιο του πολυετούς ενδεικτικού προγραμματισμού (1996-1999) για τη συνεργασία με τις χώρες που προήλθαν από την πρώην Γιουγκοσλαβία. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός του ορίου των χρηματοδοτικών προοπτικών.

Η κοινοτική χρηματοδότηση βάσει του παρόντος κανονισμού λαμβάνει τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων.

Άρθρο 2

Από την κοινοτική βοήθεια σε σχέδια, προγράμματα και ενέργειες συνεργασίας μπορούν να επωφεληθούν οι περιφερειακές και διεθνείς οργανώσεις, οι δημόσιοι οργανισμοί και οι οργανισμοί του ευρύτερου δημόσιου τομέα, οι οργανώσεις υποστήριξης των επιχειρήσεων, οι ιδιωτικοί φορείς, οι συνεταιρισμοί, οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι ενώσεις, τα ιδρύματα και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Άρθρο 3

1. Τα σχέδια, τα προγράμματα και οι ενέργειες συνεργασίας έχουν σαν στόχο να βοηθήσουν τη διαδικασία ανασυγκρότησης, να υποστηρίξουν την επιστροφή των προ σφύγων, τη συμφιλίωση και την περιφερειακή οικονομική συνεργασία και να δημιουργήσουν τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που θα αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη των δικαιούχων χωρών.

2. Οι τομείς που καλύπτονται είναι οι ακόλουθοι:

- η σταθεροποίηση της κοινωνίας των πολιτών και η ενίσχυση μη κυβερνητικών οργανισμών καθώς και πολιτιστικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων,

- η αναδιάρθρωση των υποδομών και άλλων μεμονωμένων ή συλλογικών εξοπλισμών που έχουν καταστραφεί από τον πόλεμο,

- η επιστροφή των προσφύγων,

- η ένταξη ή η επανένταξη στον επαγγελματικό βίο των προσφύγων, των ατόμων που μετακινήθηκαν παρά τη θέλησή τους και την πρώην ένοπλων μαχητών,

- η προετοιμασία του μηχανισμού παραγωγής για την τόνωση της οικονομίας,

- η ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, ιδίως των επιχειρήσεων μικρής κλίμακας, και η προώθηση των επενδύσεων,

- τα σχέδια περιφερειακής συνεργασίας.

Άρθρο 4

Η χορήγηση ή η συνέχιση της κοινοτικής βοήθειας υπάγεται σε ορισμένους όρους, κυρίως:

- εφαρμογή των ρητρών της συμφωνίας ειρήνης,

- σεβασμό των δικαιωμάτων που ανθρώπου, των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και του δικαιώματος επιστροφής όλων των προσφύγων και των μετακινηθέντων παρά τη θέλησή τους,

- όσον αφορά την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (Σερβία και Μαυροβούνιο), χορήγηση, στο πλαίσιό της, μεγάλης αυτονομίας στο Κόσοβο,

- σεβασμό των αρχών της οικονομίας αγοράς,

- συνεργασία με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τα εγκλήματα πολέμου.

Άρθρο 5

Τα μέτρα που χρηματοδοτούνται αποτελούν το αντικείμενο επιλογής που λαμβάνει κυρίως υπόψη τις αιτήσεις των ενδεχόμενων δικαιούχων, την επείγουσα ανάγκη, την πραγματική δυνατότητα απορρόφησης της βοήθειας, τον αντίκτυπο όσον αφορά την επιστροφή των προσφύγων και των μετακινηθέντων παρά τη θέλησή τους και όσον αφορά τη συμφιλίωση μεταξύ των μερών, με τη συμμετοχή τους σε κοινά σχέδια.

Άρθρο 6

1. Για να εξασφαλιστεί η συνοχή των ενεργειών συνεργασίας και να βελτιωθεί η συμπληρωματικότητα και η αποτελεσματικότητά τους, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή ανταλλάσσουν κάθε χρήσιμη πληροφορία σχετικά με τις χρηματοδοτήσεις που προβλέπεται να χορηγήσουν. Οι δυνατότητες συγχρηματοδότησης αναζητούνται στο παλίσιο αυτής της ανταλλαγής πληροφοριών. Οι δυνατότητες συμπληρωματικότητας, μέσω κυρίως συγχρηματοδοτήσεων ή παράλληλων χρηματοδοτήσεων, αναζητούνται στο πλαίσιο αυτής της ανταλλαγής πληροφοριών.

2. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή ανακοινώνουν επίσης μεταξύ τους, ιδίως στο πλαίσιο της επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 12, τα στοιχεία που διαθέτουν σχετικά με τις άλλες διμερείς και πολυμερείς βοήθειες υπέρ των κρατών που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή διατηρούν αμοιβαίο σύστημα πληροφοριών.

Άρθρο 7

Οι αποφάσεις χρηματοδότησης καθώς και οι συμβάσεις και τα συμβόλαια που απορρέουν από αυτές προβλέπουν, κυρίως, παρακολούθηση και δημοσιονομικό έλεγχο από την Επιτροπή και λογιστικούς ελέγχους από το Ελεγκτικό Συνέδριο, επί τόπου, ανάλογα με την περίπτωση.

Άρθρο 8

1. Οι ενέργειες που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό μπορούν να καλύψουν τις δαπάνες εισαγωγής εμπορευμάτων και υπηρεσιών καθώς και τις τοπικές δαπάνες που είναι απαραίτητες για την ολοκλήρωση των σχεδίων και των προγραμμάτων. Οι φόροι, οι δασμοί και οι επιβαρύνσεις καθώς και η απόκτηση ακινήτων εξαιρούνται από την κοινοτική χρηματοδότηση.

Στις συμβάσεις και στα συμβόλαια που προβλέπονται για την εκτέλεση των ενεργειών που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα κατ' εφαρμογήν του παρόντος κανονισμού, πρέπει να εφαρμόζεται, στο δικαιούχο κράτος, φορολογικό και τελωνειακό καθεστώς που δεν θα είναι λιγότερο ευνοϊκό από εκείνο που η εν λόγω χώρα εφαρμόζει έναντι του πλέον ευνοουμένου κράτους ή της πλέου ευνοούμενης διεθνής οργάνωσης που είναι επιφορτισμένη με την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης.

2. Το επιτόπου κόστος συντήρησης και λειτουργίας για τα σχέδια μπορεί να καλύπτεται εντός των ορίων που έχουν καθοριστεί προηγουμένως στο επίπεδο κάθε μέτρου, ενώ η κάλυψη αυτή μπορεί να γίνει μόνο στην εναρκτήρια φάση και με προοδευτική μείωση.

3. Όσον αφορά τα επενδυτικά σχέδια, η κοινοτική χρηματοδότηση συνδυάζεται με τους ίδιους πόρους του δικαιούχου ή με άλλες πηγές χρηματοδότησης. Η κοινοτική συγχρηματοδότηση δεν θα μπορεί να υπερβεί το 80 % του συνολικού κόστους της επένδυσης.

Άρθρο 9

Οι προσκλήσεις για την υποβολή προσφορών και ο συμβάσεις είναι ανοικτές, άνευ διακρίσεων, σε όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα των κρατών μελών και των δικαιούχων κρατών. Ως νομικά πρόσωπα κράτους μέλους ή δικαιούχου κράτους, νοούνται τα νομικά πρόσωπα που έχουν συσταθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία ενός κράτους μέλους ή ενός δικαιούχου κράτους, τα οποία έχουν την κεντρική τους διοίκηση ή την κύρια εγκατάστασή τους στα εδάφη όπου εφαρμόζεται η συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ή στα δικαιούχα κράτη ή έχουν εκεί την καταστατική τους έδρα ενώ η δραστηριότητά τους συνδέεται, πραγματικά και κατά τρόπο συνεχή, με την οικονομία των εν λόγω εδαφών ή κρατών.

Σε περίπτωση συγχρηματοδότησης, η συμμετοχή υπηκόων άλλων χωρών στις προσκλήσεις για υποβολή προσφορών και στις συμβάσεις, μπορεί να εγκριθεί από την Επιτροπή, για κάθε περίπτωση χωριστά. Στις τελευταίες αυτές περιπτώσεις, η συμμετοχή επιχειρήσεων τρίτων χωρών λαμβάνεται υπόψη μόνο στην περίπτωση αμοιβαιότητας που εφαρμόζεται από τις ίδιες αυτές χώρες έναντι της Κοινότητας.

Οι συμβάσεις παροχής υπηρεσιών ανατίθενται στο πλαίσιο περιορισμένης πρόσκλησης για υποβολή προσφορών, με εξαίρεση τις ενέργειες που δεν υπερβαίνουν τις 200 000 Ecu οι οποίες μπορούν να ανατίθενται με απευθείας ανάθεση.

Άρθρο 10

1. Οι αποφάσεις χρηματοδότησης που υπερβαίνουν τα δύο εκατομμύρια Ecu εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 12 παράγραφος 2. Η επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 12, ενημερώνεται για τις ενέργειες που αντιστοιχούν με χρηματοδοτήσεις κατώτερες των δύο εκατομμύρια Ecu.

2. Οι αποφάσεις που επιφέρουν τροποποιήσεις σε αποφάσεις που έχουν εκδοθεί σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 12, εκδίδονται από την Επιτροπή χωρίς διαβούλευση με την επιτροπή όταν δεν περιέχουν σημαντικές τροποποιήσεις σχετικά με τον τύπο των αρχικών σχεδιών και ενεργειών, ή, όσον αφορά το δημοσιονομικό τμήμα όταν δεν υπερβαίνουν το 20 % του συνολικού ποσού της αρχικής ανάληψης υποχρεώσεων.

Άρθρο 11

1. Οι ενέργειες που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό και χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων, διευθύνονται από την Επιτροπή σύμφωνα με το δημοσιονομικό κανονισμό της 21ης Δεκεμβρίου 1977 που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2335/95.

2. Κατά την παρουσίαση των προτάσεων χρηματοδότησης που υποβάλλονται στην επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 12 καθώς και των αξιολογήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 13, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της τις αρχές της σωστής δημοσιονομικής διαχείρισης και, ιδίως, της οικονομίας και της σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας που αναφέρονται στο άρθρο 2 του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 12

Η Επιτροπή επικουρείται από συμβουλευτική επιτροπή που αποτελείται από αντιπροσώπους των κρατών μελών με πρόεδρο τον αντιπρόσωπο της Επιτροπής.

Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν στην επιτροπή. Η επιτροπή εκφέρει τη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο αυτό, ανάλογα με την περίπτωση, με ψηφοφορία μέσα σε προθεσμία που καθορίζει ο πρόεδρος σε συνάρτηση με τον επείγοντα χαρακτήρα του σχετικού θέματος.

Η γνώμη εγγράφεται στα πρακτικά 7 επιπλέον, κάθε κράτος μέλος έχει δικαίωμα να ζητήσει να συμπεριληφθεί η θέση του στα πρακτικά αυτά.

Η Επιτροπή λαμβάνει δεόντως υπόψη της τη γνώμη της επιτροπής. Η ίδια ενημερώνει την επιτροπή σχετικά με τον τρόπο που ελήφθη υπόψη η γνώμη αυτή.

Άρθρο 13

1. Η Επιτροπή επιθεωρεί την εκτέλεση κάθε βοήθειας και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες εφαρμόζονται από τους δικαιούχους τα σχέδια και οι ενέργειες που βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησης και χρηματοδοτούνται από τη βοήθεια.

2. Με την ευκαιρία της επιθεώρησης που προβλέπεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή προβαίνει σε αξιολόγηση των κύριων σχεδίων που έχουν ολοκληρωθεί προκειμένου να ελέγξει εάν επιτεύχθηκαν οι ορισθέντες κατά την εκπόνηση των σχεδίων αυτών στόχοι και να καθορίσει κατευθυντήριες αρχές ώστε να αυξήσει την αποτελεσματικότητα και την προβολή των μελλοντικών δραστηριοτήτων.

3. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, το αργότερο στις 30 Απριλίου κάθε έτους, έκθεση για την εκτέλεση της κάθε βοήθειας και, ιδίως, για την αξιολόγηση που αναφέρεται στην παράγραφο 2.

Άρθρο 14

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει . . .

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα του τα μέρη και εφαρμόζεται άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.