Δημοσίευση αιτήσεως καταχωρίσεως κατά την έννοια του άρθρου 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92 για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων

(2003/C 11/04)

Η δημοσίευση αυτή παρέχει το δικαίωμα υποβολής ενστάσεως κατά την έννοια του άρθρου 7 του εν λόγω κανονισμού. Οποιαδήποτε ένσταση στην αίτηση αυτή πρέπει να διαβιβάζεται μέσω της αρμοδίας αρχής ενός κράτους μέλους εντός προθεσμίας έξι μηνών από την παρούσα δημοσίευση. Η δημοσίευση αιτιολογείται από τα στοιχεία που ακολουθούν, ιδίως το στοιχείο 4.6, με τα οποία θεωρείται ότι η αίτηση δικαιολογείται κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92.

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ: ΑΡΘΡΟ 5

ΠΟΠ ( ) ΠΓΕ (x)

Αριθμός φακέλου που δίδεται από το κράτος μέλος: EL-09/01-5

1. Αρμόδια υπηρεσία του κράτους μέλους Όνομα: Υπουργείο Γεωργίας

Τίτλος: Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

Τηλ. (30-10) 212 41 78

Φαξ (30-10) 524 80 13

2. Αιτών όμιλος 2.1. Ονομασία: Επιχείρηση Ανάπτυξης Πρωτογενούς Τομέα Δήμου Μελιτειέων

2.2. Διεύθυνση: Μοραΐτικα Κέρκυρας, GR-49084 Κέρκυρα

2.3. Σύνθεση: Παραγωγοί/μεταποιητές (x) άλλοι ( )

3. Τύπος του προϊόντος: 1.5 - Λιπαρές ουσίες

4. Περιγραφή της συγγραφής υποχρεώσεων

(σύνοψη του άρθρου 4 παράγραφος 2)

4.1. Ονομασία: "Άγιος Ματθαίος Κερκύρας" (Agios Mathaios Kerkyras)

4.2. Περιγραφή: Η ελιά ανήκει στην οικογένεια Oleaceae και το γένος Olea. Το είδος Olea europea sativa είναι η καλλιεργούμενη ελιά. Περιλαμβάνει ένα μεγάλο αριθμό βελτιωμένων ποικιλιών που πολλαπλασιάζονται αγενώς με εμβολιασμό ή με μοσχεύματα. Το ελαιόδεντρο είναι δέντρο αειθαλές και ευδοκιμεί σε ξηροθερμικές περιοχές. Είναι ένα από τα λιγοστά δέντρα που ακόμη και σε πετρώδη και άγονα εδάφη μπορεί να παράγει καρπό. Φτάνει σε ύψος 15-20 μέτρων. Τα κυριότερα προϊόντα που παράγονται από την καλλιέργεια της ελιάς είναι το ελαιόλαδο και οι βρώσιμες ελιές.

Το ελαιόλαδο παράγεται από τη σύνθλιψη του καρπού της ελιάς. Αποτελεί σπουδαίο διατροφικό προϊόν και βασικό συστατικό της μεσογειακής δίαιτας, την οποία νεότερες έρευνες καταδεικνύουν ως μία από τις υγιεινότερες.

4.3. Γεωγραφική περιοχή: Η περιοχή που καλλιεργείται η ποικιλία ελιάς Κορωνέικη, και παράγεται εξ αυτής παρθένο ελαιόλαδο, για το οποίο ζητείται η καταχώρησή του ως προϊόν Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ), είναι το δημοτικό διαμέρισμα Αγίου Ματθαίου του Δήμου Μελιτειέων του νομού Κερκύρας. Ο συνολικός αριθμός των δένδρων της ποικιλίας Κορωνέικη στην οριοθετημένη περιοχή ανέρχεται σε 25000 και αντιστοιχεί σε ποσοστό 12,7 % περίπου επί του συνολικού αριθμού των ελαιοδένδρων.

4.4. Απόδειξη προέλευσης: Η καλλιέργεια της ελιάς στην Ελλάδα είναι γνωστή από τους αρχαίους χρόνους, όπως μαρτυρούν οι ιστορικές πηγές και τα αρχαιολογικά ευρήματα. Χαρακτηριστικά, κατά τις ανασκαφές της Φαιστού, μεταξύ των σπόρων που βρέθηκαν, αναγνωρίστηκε και σπόρος ελιάς που χρονολογείται από τη μεσομινωϊκή εποχή (2000-1800 π.Χ.). Από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα η ελιά είναι το ιερότερο δέντρο του τόπου μας και συνδέεται άμεσα με την κουλτούρα και τη διατροφή της χώρας μας. Η ιστορία της πρωτογράφτηκε στα παράλια της Μεσογείου και της Μικράς Ασίας. Στην Ελλάδα, οι ρίζες του ιερού δέντρου φτάνουν έως την αρχαιότητα. Η διατροφή, η θρησκεία και η τέχνη των αρχαίων Ελλήνων περιείχαν στοιχεία της ελιάς, το κλαδί της οποίας χρησιμοποιούνταν ως σύμβολο ειρήνης, σοφίας και νίκης. Ακόμα και οι νικητές των Ολυμπιακών Αγώνων έπαιρναν ως έπαθλο για τη νίκη τους ένα κλαδί αγριελιάς (κότινο), ενώ η θεά Αθηνά καθιερώθηκε ως θεά της Αττικής προσφέροντας το δέντρο της ως πηγή πλούτου.

Η ελαιοκαλλιέργεια στο νησί των Φαιάκων, την Κέρκυρα, αναφέρεται από τον Όμηρο. Δεν ήταν όμως ιδιαίτερα σημαντική, καθώς στο νησί κυριαρχούσε η καλλιέργεια αμπελιών. Η κατάσταση αυτή παρέμεινε περίπου ίδια έως και το δέκατο έκτο αιώνα. Στις αρχές του δεκάτου έβδομου αιώνα και ενώ η Κέρκυρα βρίσκεται υπό τον έλεγχο των Βενετών, οι γαιοκτήμονες του νησιού πείθονται, με ένα συνδυασμό διαταγμάτων και μια μορφή επιχορήγησης, να εγκαταλείψουν την καλλιέργεια των αμπελώνων και να στραφούν στη συστηματική καλλιέργεια της ελιάς. Η αποδοχή μάλιστα ήταν τέτοια ώστε οι περιηγητές της εποχής εκείνης να μιλούν για έναν εντυπωσιακό σε μέγεθος ελαιώνα.

Από τότε και έως σήμερα η καλλιέργεια της ελιάς αποτελεί την κύρια ασχολία του αγροτικού πληθυσμού της Κέρκυρας και ειδικότερα των κατοίκων του δημοτικού διαμερίσματος του Αγίου Ματθαίου. Ο παραδοσιακός τρόπος καλλιέργειας, απόρροια της εμπειρίας πολλών ετών στην ελαιοκαλλιέργεια, σε συνδυασμό με τις ιδιαίτερες εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής, συντελούν στην παραγωγή ενός ιδιαίτερα αξιόλογου ελαιολάδου, που, οπως χαρακτηριστικά είπε ο Δ. Σαρακωμένος, ένας από τους πρωτοπόρους της γεωπονικής επιστήμης στην Ελλάδα, "παράγει έλαιον, όπερ αν ετύγχανε της δεούσης περί την παρασκευήν επιμέλειαν θα κατείχε την πρώτη θέσιν μεταξύ των βρωσίμων ελαίων".

4.5. Μέθοδος παραγωγής: Η συγκομιδή του ελαιοκάρπου γίνεται σταδιακά και ξεκινάει όταν ο καρπός είναι ώριμος, στα μέσα Νοεμβρίου περίπου. Ως μέθοδος συλλογής χρησιμοποιείται ο ραβδισμός. Ο εργάτης στέκεται στο έδαφος ή πάνω σε σκάλα και ραβδίζει τους καρποφόρους κλάδους προσεκτικά, αποφεύγοντας να προκαλέσει τραύματα, που διευκολύνουν προσβολές από παθογόνα. Κάτω από τα ελαιόδενδρα τοποθετούνται κατάλληλα ελαιόδικτα στα οποία συγκρατείται ο καρπός που πέφτει από τα δένδρα.

Ακολούθως οι καρποί τοποθετούνται σε σάκους των 50 kg ή σε πλαστικά κιβώτια, αφού προηγηθεί κάποια σχετική απομάκρυνση των φύλλων. Έπειτα μεταφέρονται σε ένα από τα επτά ελαιοτριβεία της οριοθετημένης περιοχής (έξι φυγοκεντρικού τύπου και ένα κλασικού) τα οποία επαρκούν για την άμεση επεξεργασία του ελαιοκάρπου που παράγεται στη περιοχή.

Ο ελαιόκαρπος, αφού απομακρυνθούν τα ξένα σώματα, πλένεται, σπάζεται και η ελαιοζύμη μαλάσσεται σε χαμηλή θερμοκρασία, που δεν υπερβαίνει τους 30 °C, για 30 λεπτά. Ακολουθεί η εξαγωγή του ελαιολάδου που στα μεν φυγοκεντρικά γίνεται με φυγοκέντριση και στα κλασικού τύπου με πίεση.

Ο εξοπλισμός που έρχεται σε επαφή με την ελαιοζύμη και το ελαιόλαδο είναι από ανοξείδωτο χάλυβα. Τελικά το ελαιόλαδο αποθηκεύεται σε ανοξείδωτες στεγασμένες δεξαμενές έως ότου προωθηθεί στο εμπόριο.

4.6. Δεσμός: Η Κορωνέικη είναι μία από τις καλύτερες ελληνικές ποικιλίες ελιάς και χρησιμοποιείται αποκλειστικά για παραγωγή ελαιολάδου εκλεκτής ποιότητας. Τα χαρακτηριστικά του ελαιολάδου της συγκεκριμένης περιοχής θα πρέπει να αποδοθούν στις ιδιαίτερες εδαφοκλιματικές συνθήκες. Η εν λόγω περιοχή είναι το βορειότερο σημείο καλλιέργειας της ποικιλίας Κορωνέικη στην Ελλάδα. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την καλλιέργεια σε εδάφη επικλινή, μέσης γονιμότητας, με κλίμα εύκρατο, όπως σε όλο τον ελλαδικό χώρο, αλλά με ένα από τα μεγαλύτερα βροχομετρικά ύψη της Ελλάδας, οδηγεί στην παραγωγή ενός ξεχωριστού προϊόντος.

4.7. Δομή του ελέγχου: Όνομα: Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κερκύρας Διεύθυνση Γεωργίας

Διεύθυνση: Σαμάρα 13, GR-49100 Κέρκυρα

4.8. Επισήμανση: Στα μέσα συσκευασίας του προϊόντος αναγράφεται υποχρεωτικά η ένδειξη "ΠΑΡΘΕΝΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ 'ΑΓΙΟΣ ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ' ΠΓΕ" καθώς και οι ενδείξεις που προβλέπονται στην παράγραφο 7 του άρθρου 4 του ΠΔ 61/93.

4.9. Εθνικές απαιτήσεις: Εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις του προεδρικού διατάγματος 61/93 για τη διαδικασία παραγωγής προϊόντων ΠΟΠ ή ΠΓΕ

Αριθ. ΕΚ: G/EL/00214/01.11.15.

Ημερομηνία παραλαβής του πλήρους φακέλου: 15 Νοεμβρίου 2001.