ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 717 
 
 
 
Vol. 1984/0 259 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation. 
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen 
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983, 
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003 
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit 
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5 
der genannten Verordnung freigegeben. 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
COM(84) 717 τελικό 
Βρυξέλλες,  14 Δεκεμβρίου 1984
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ 
Πορίσματα και Προοπτικές
COM(84) 717 τελικό

-  ? ~
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Με την παρουσίαση της παρούσας έκθεσης η Επιτροπή ικανοποιεί την 
αξίωση του Συμβουλίου που διατυπώθηκε κατά την έκδοση της οδηγίας 
σχετικά με τις δημόσΐέ-ς προμήθειες (1) και που συνίσταται στην 
υποβολή έκθεσης σχετικά με την αποτελεσματικότητα της Οδηγίας 
και την εμπειρία που προέκυψε. Η προετοιμασία της παρούσας 
έκθεσης που παρουσιάζεται μετά απδ διαβούλευση με τη Συμβουλευ­
τική Επιτροπή σε θέματα κρατικής προμήθειας καθυστέρησε επειδή 
δεν υπήρχε μέχρι πρόσφατα η βασική απαραίτητη πληροφόρηση και 
κυρίως έγκυρα στατιστικά στοιχεία.
Το περιεχόμενο της έκθεσης τονίζει τη μη ικανοποιητική κατάσταση 
σε ένα τομέα της εξωτερικής αγοράς η φιλελευθεροποίηση του οποίου 
εμποδίζεται από ειδικές συνθήκες και ο οποίος βαρύνεται από πολυά­
ριθμες πολιτικές υποσχέσεις από το παρελθόν. Αυτός ακριβώς ο 
συνεχής διαμελισμός των επιμέρους εθνικών δημόσιων αγορών είναι 
ένας από τους πλέον εμφανείς παράγοντες που εμποδίζουν τη δυναμι­
κότητα της κοινοτικής οικονομίας.
Η διαπίστωση των ελλείψεων είναι ένα πρώτο βήμα και μόνο. Πρέπει 
να ακολουθήσουν περαιτέρω ενέργειες για να διορθώσουν τις ελλεί­
ψεις αυτές. Η Επιτροπή θεωρεί την παρούσα έκθεση σαν το εναρκτή­
ριο σημείο μιας σειράς δραστι,κών μέτρων για την κατάργηση 
των υπόλοιπων εμποδίων στον τομέα της δημόσιας προμήθειας.
Η ουί'.’! ετονη του δημόσιου τομέα στο ΑΕΠ (επενδύσεις και τρέχουσες 
αγορέα^ είναι ?0°/ο περίπου, και σε μερικές χώρες ακόμ,η μεγαλύτερη.
Οι εκτιμήσεις αυτές περιλαμβάνουν τις δημόσιες επιχειρήσεις και τις 
στρατιωτικέ^ προμήθειες· Η συμμέτοχη των δημοσίων συμβάσεων αυτών 
καθαυτών, δηλαδη, οι αγορές μόνο από κρατικές αρχές, είναι μεταξύ 
7 και Ι0°/ο.
Μερικοί εμπεισογνώμονες προσπάθησαν να εκτιμήσουν τις δημοσιονομικές 
συνέχειε^ τπρ πρόσθετης δαπάνηρ που προξενεί ο αποκλεισμός των αγορών 
κρατικών προηηθειών στην Κοινότητα. Η έκθεση που υποβλήθηκε πρόσφατα στο Ευ­
ρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπολογίζει ότι το πρόσθετο κόστος της μη υλοποίησης 
Της κοινής αγοράς στον τομέα αυτό ανέρχεται σε 40 δισ. ΕΟυ περίπου.
(1) Οδηγία του Συμβουλίου 77/62/ΕΟΚ της 21ης Δεκεμβρίου 1976 σχετικά με 
το συντονισμό των διαδικασιών για τη χορήγηση συμβάσεων δημοσ' ς προμήθειας - ΕΕ αριθ.
[ _  1 3/ 15.1.1977, ό. 1. Ψήφισμα του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβ >  1976 σχετικά με 
την αναθεώρηση των Οδηγιών 77/62/ΕΟΚ - ΕΕ αριθ. €11, 15,1.1977 3

- 3 -
Αι ρ '-*:«·»£ της τάξεως αυτής δείχνουν το μέγεθος των συμφερόντων του 
δ ι.·< κυβεύονται. στην προσπάθεια ενοποίησης της κοινοτικής αγοράς.
Και Γεν είναι εκπληκτικοί δεδομένης της σημασίας και του ρόλου του 
δΓϋ.ί.ό<"ιοι'  τον ία στις εξαιρετικά εκβιομηχανισμένες οικονομίες των 
κρατών μελών*
Αυτά του διακυβεύονται είναι κάτι πολύ περισσότερο από απλά στατιστικά 
στοιχεία. Π ςά χμα τ ι ,  υια σημαντική αναλογία των δημοσίων αγορών αφορά 
•ρν’ΐ γ γ που αυτό το μέλλον τους ε-αρτάται άμεσα από το μέγεθος της αγοράς 
που τους είναι πρ0σΐ/ΧΑ. ΓΤαρα δείγηατος χάσιν, αυτό ισχύει ιδιαίτερα για 
την ι  Π.^Υ^ V ίλεπ  ικοινωνιών. Οι πρόσφατες ανακοινώσεις  της Επιτροπής 
και οι συστάσεις που διατυπώθηκαν από το Συμβούλιο σημείωσαν πρόοδο 
προτείνοντας μια κοινοτική πολιτική στον τομέα αυτό.
Το "κόστος της μη Ευρώπης" αντιπροσωπεύει μία άμεση  και σοβαρή απειλή για ουσιώδη 
συστατικά του κοινοτικού βιομηχανικού δυναμικού.
Η δ'άρη της Επιχροτής και των άλλων κοινοτικών οργάνων με σκοπό την  
επέκταση τ^ε εσωτερικής αγοράς στο δημόσιο τομέα
είναι τολύπτυνη. Η παρούσα έκθεση αναλύει, μια από τις πτυχές αυτές :  
το συντονισμό των διαδικασιών για τη σύναψη συμβάσεων κρατικών προμηθειών.
Η Επιτροπή έχει πλήρη επίγνωση της στρατηγικής σημασίας για την κοινοτική 
οικονομία του ανοίγματος των δημοσίων συμβάσεων και από τις αρχές της 
δεκ-πετίπς του ^0 κ·ατέθαλε κάθε προστάθεια στη σταθερή επιδίωξη του 
στάνου ^ντού. '
Η "άση για την εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων 
περι'αμ'-άνε ισ ι σο άρθρο Ό  και επόμενα της Συνθήκης ΕΟΚ. Οι διατάξεις 
αυτέε αποβλέπουν οτην κατάργηση οποιουδ'ποτε ποσοτικού περιορισμού 
ανάμεσα οτα κράτη μέλη, καθώς και κάθε μέτρου ισοδυνάμου αποτελέσματος.
"Η υπο'-εέωση μη εφαρμογής" που συνεπάγονται δεν αρκεί ωστόσο, όπως έχει 
σποδεί'ει η πείρα, για να πραγματοποιηθεί η επιόιωκόμενη ελευθεροποίηση 
των δημορίων συμβάσεων. Για την πραγματοποίηση της απαιτείται επιπρόσθετα 
μι- "υπο’ τέωση ε· αρμό ύς". Πράγματι, αν αρΗεί ένα σύστημα που εξασφαλίζει 
τον α ντ ~--'ων ι  οκό ανάυ.εοα στις ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις προ- 
κειυ.ί νε>.ι ν·. κ.ιυτθεί  η διαδικασία ανοίγματος των συμβάσεων, χρειάζεται 
κάα,  -α οσέγνιρτ ,  ια την αποοτεγανοποίηαη των δημοσίων συμβάσεων.

- k -
Αντίθετά ue τον επιχειρηματία. που ωθείται από το προσωπικό του συμφέρον, 
ο κτα τ ι  -tór αγοραστής ενεργεί κάτω από ιδιάξουσες συνθήκες» Για το 
λόγο αυτό, οι προσπάθειες συγκεντρώθηκαν στον τρόπο με τον οποίο 
6ι ενεργούνται οι κρατικέ^ αγορές. Καθιερώθηκε ένα κοινό οόατημα κανόνων που ισχύει 
για τους κρατικούς αγοραστές. Το σύστημα αυτό
προσπαθεί να διαμοοφώσει tic διαδικασίες αγοράς με τρόπο
που να ε ·  ασ" αλ ί  ^ει την παροχή κάθε χρήσιμης πληροφορίας πριν κα.ι μετά 
την καχακύρωση της σύμβασης και ισότητα μεταχείρισης για όλους τους 
δυνατούς προμηθευτές. Οι αναγκαίοι έλεγχοι για την ομαλή λειτουργία 
και ν δυνατότ τα προοφίυ γ f i  r σε περίπτωση ανωμαλιών, συμπληρώνουν το 
όλο σύστημα. Καταβλήθηκε προσπάθεια κατ'αυτόν τον τρόπο να δημιουργηθεί 
ένα σύστημα "διαφάνειας" των συμβάσεων, και πιο συγκεκριμένα ένα σύνολο κοι­
νοτικών κανόνων με το οποίο οφείλουν να ευθυγραμμισθούν οι εθνικές διαδικα­
σίες και πρακτικές.
Στη δεκαετία του 70, θεσπίσθηκαν ειδικές διατάξεις για την ελεύθερη 
παΓοντ υπηρεσιών στον τομέα των δημοσίων έργων. Κατόπιν, οι προσπάθειες 
οδόγησαν στην ειραρμογη, από την Κοινότητα, συνόλου κανόνων που αποτελούν 
0v.-,<F.rrt το σύστημα με σκοπό την ορθολογικο οίηση των αποφάσεων αγορών 
και την δημιουργία πρα πιατικών συνθηκών ανταγωνισμού μεταςυ των προμη­
θευτών του· δημόσιου τομέα.
Πριν να μπορέσει η Κοινότητα να εκτιμήσει τον αντίκτυπο του συστήματος 
τησ πάνω στη συμπεριφορά των αναθετουσων αρχών και τη σημειωθεισα 
πρόοδο στον τομέα τησ αμοιβαίας ενοποίησης των α νορών,αναγκάστηκε, 
μετά από πολυμερείς διαπραγματεύσεις, να
το επεκτ-ίνει, μεσικά, στους κυριώτερουρ εταίρους τησ στην ΓΚΑΤΤ. Η 
συ^'-ω"ία ΓΚΑΤΤ που υ-ογράφ-κε για τις κρατικές συμβάσεις απαίτησε 
ε -  4 \  λ ο υ or ιαμ,ένεσ μετικέσ τΓθηο*οι ήγιγ του κοινοτικού συστήματος.
Η τ«ΓπύσΓτ έκθεση αναλύει .  για πρώτ" φορά, τις κοινοτικές επιτεύξεις 
στον τοιέα αυτό, προσπαθώντας να κάνει τον απολογισμό τον?. Περιορίζεται 
στον τν’έα των συμβάσεων κρατικών προμηθειών.
Η επιδκοκό'ΐ εν-' ελευθεροποί ηση των δημοσίων συμβάσεων πρεπει να ευνοεί 
ό- ι  όνο τους προμηθευτές, τη βιομηχανία και το εμπόριο, αλλά και τους 
αγο^στέσ και μέσω αυτών και το δημόσιο ταμείο. tìivai προφανές ότι 
η f > ,  ι  ,  ρ.ία συνθηκών πραγματικού ανταγωνισμού μεταξύ δυνατών προμηθευτών 
δεν ποτεί παπά να έχει θετικές επιπτώσεις στη ποιότητα των προσφορών 
ι τισ ζητούμενες τιμές. Άυ, σε μια πρώτη φάση, η διεύρυνση της
Η

-  5 -
^■ υηττητ -τ^Γ επιλογής γιο το κρατι,κό αγοραστή μπορεί ήδη να σημαίνει 
σημαντική οικονου.ίσ.  ια την κάλυψη των αναγκών του, το όφελος μακρο- 
πρό°επηα θα είναι πολύ μεγαλύτερο λόγω τητ εξέλιξης των βιομηχανικών και 
ενπορικών *σηών, των οποίο>ν η α^οτελεσκατικότητα θα '  ελτιωθεί σημαντικά 
ηε το άνοι ιι.α των αγορών και τη διακόρφωση μιας εσωτερικής αγοράς.

-  6 ~
I, ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ
*Οπον αφορά τις προμ' Βει, ες από δημόσιες αργές, οι διατάζεις των 
'■pflpw/^O κσ ι  επ. της Συνθήκης ΕΟΚ, που παραμένουν η Ράση της πολιτικής 
στον τομέα αυτόν, τέθηκαν σε εφαρμογή από την οδηγία της Επιτροπής 
7θ/7^/ΕΟΚ  της Ι7ης Δεκεμβρίου 1969 περί προμηθειών από τις κρατικές, 
περί'"ερειακέο και τοπικές aoyér και άλλα νομικά πρόσωπα δημ,οσίου 
δ ι  η" ίου. Η οδηγία αυτή καθορίζει τις διακρίσεις που πρέπει να παυ­
σουν τα κράτη μέλη για να εκλείψουν μέτρα που έχουν αποτέλεσμα ισοδύ­
ναμο με αυτό των ποσοτικών περιορισμών.
Η οδηγία του Συμβουλίου 77/62/ΕΟΚ  της 21ης Δεκεμβρίου 1976 περί 
συντονισμ.ού των διαδικασιών συνόψεως συμβάσεων κρατικών προμηθειών 
προώθησε τη διαδικασία, ανοίγματος της κοινοτικής αγοράς σε σχέση με 
μεγάλο αριθμό αγοραστικών οργανισμών, επιβάλλοντας μ.ια σειρά θετικών 
υποχρεώσεων στις κρατικέσ υπηρεσίες επιπλέον των απαγορεύσεων του άρθρου 
30 και της προη -Όυμένης οδηγίας.
Ό μ ν  η Κοινότητα συνήφε τις πολυμεοείς συμιρωνίεσ που προέκυφαν από 
τισ ε'^ορικές  διαπραγματεύσεισ του 1973-1979  στο πλαίσιο της ΓΚΑΤΤ 
(niTQirn/σπ του Συμβουλίου 80/27Η/Ε0Κ  της 10ης Δεκεμβρίου 1970), ανάμεσα 
στις οποίες πεςιλαμβάνεται η Συμφωνία για τις Κρατικές Αγορές, η 
κοινοτική ρύθμιση νρειάσθηκε να τροποποιηθεί για να ευθυγραμμισθει με 
τη ρύθμιση της GATT στο μέτρο που η τελευταία προέβλεπε πιο ελεύθερες 
συνθήκες. Η μεταβολή αυτή έ ινε με την οδηγία του Συμβουλίου Ro/767/EOK 
της ?Ρας Ιουλίου Ι9°Ό περί προσαρμογής και συμπληρώοεως, όσον αφόρα 
ορισμένεσ αναθέτουσες αργές, της πρώτης οδηγίας.

- 7 -
II.ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ >ΙΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΉΛΩΝ
Ol διάφορες νομοθετικές πράξεις που θεσπίσθηκαν μεταξύ 1976 και 1980, 
ένουυ ^a^HOfcύσει μια α,ρκετά σύνθετη κοινοτική ρύθμιση. Η πολυσύνθετη 
αυτή ρύθηιση δεν διευκόλυνε ασφαλώς την ενσωμάτωση του συνόλου των 
διατάξεων αυτών στην εθνική νομοθεσία.
Μια υ,είΓων πηγή δυσκολιών ήταν η ύπαρξη δύο καθεστώτων, για το άνοιγμα 
των συμβάσεων, που στ^ρί ’ "ονται σε διαφορετικά νομοθετήματα :  ένα που 
ρυθμίζει τισ ανέσεις σε κοινοτικό επίπεδο και ένα δεύτερο για τις 
σνέσεισ τησ Κοινότητας με ορισμένεσ τρίτες χώρες. Το πρώτο βασίζεται 
σε οδ·ν·'ίεσ του Συμβουλίου, που επιβάλλουν υποχρεώσεις στα κράτη μέλη 
ονετικΑ' με τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, ενώ αφήνουν στις εθνικές αρχές 
την ελευθερία να επιλέ'ει τον τρόπο και τα μέσα πραγματοποίησής τοος.
Το δεύτερο στ- ρι^ετα ι  σε απόφαση του Συμβουλίου, που είναι δεσμευτική 
καθ 'ολοκληρία για τα κράτη ιιέλη. Ωστόσο και τα δύο αυτά καθεστώτα 
ρυθμίζουν τ”ν ίδια κατάσταση. Δεν μπορούν λοιπόν να υπάρχουν δύο 
δια ■ ■ ■ ■ o r  ετικέσ διαδικασίες για την κατακύρωση μιας δεδομένης σύμβασης*
Αυτή ριέηεταιταυτόχρονα από τπν κοινοτική ρύθμιση και εκείνη της GATT. 
Εφόσον η ρύθμιση ττε GATT αφορά μόνο ένα μέρος των κατακυρουμένων 
συμβάσεων, τροποποιήθηκε π κοινοτική ρύθμιση, προκειμένου να ευθυγραμ- 
υισθεί αε τη συμφωνία της GATT uòvo σε ό,τι αφορά αυτές τις συμβάσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το σύνολο των κανόνων είναι αρκετά διαφοροποιημένο 
ανάλο a υε την κατηγορία των ανατεθουσών αρχών, τη φύση των συμβάσεων 
κ&ι του τρόπο 7ΐατα?ίύοωσής τους. Επιπλέον, η ρύθμιση στο σύνολο της 
είναι πο\υ αναλυτική, καθορίζοντας συχνά τα δικαιώματα και τις υπο- 
χρεώσεις ηέ^ρι την π ι  ο μικρή λεπτομέρεια. Μια πρόσθετη δυσκολία ήταν 
ότι π κοινο-ική ρύθμιση vr-ειάσθηκε να αντιμετωπίσει καταστάσεις πι&> 
διασοςετικέσ από το ένα κτάτοσ μέλος στο άλλο. Σε ορισμένες χώρες 
υπύε-ε ή ε  π ma πολύ αυαπτυ μέυη ρύθμιση, βασισμένη πάνω σε νομικά 
κείμενα πο" ίάλυπταν και ίου παίαμικρη λεπτομέσεια. Σε άλλες, το θέμα 
ρυθ ι^όταυ με τρόπο καθαρά δι >ικπτικό, λι.ότερο ή πετισσότερο λεπτο- 
ν.εηακό.  ευ' σε άλλεσ a ώρες, τέλος, δεν υπήρχε καμιά συστηματική 
ρύθ■ ι  lo· σ’πυτόν του τομέα.
Οι δΐ'-ποσετικές αυτές καταστάσεις εξηγούν, μερικά, τις δυσκολίες που 
προέκυφαυ και τις ατέλειες που παρατηρούνται κατά την ενσωμάτωση των 
κοιν > ■  ικ.ά'ν κανόνων στην εθνική νομοθεσία.

- * -
Κ<·νχΛ κανόν™ η ενσωμάτωση ιιπγ οδηγίας στην εθνική νομοθεσία πρεπει να 
η^Μ ^οί δύα Ρ^σΐΗούε στόχους :
τ'* οι θεσπιζόμενες υποχρεώσεις πρέπει να μεταφερθούν στ ν εθνική
νοΌθεσία τά τρόπο σαφή για τους ενδιαφερομένους, δηλαδή, στην 
συγκεκριμένη "-έκπτωση, για όλες τις κεντρικές ή τοτικές δημόσιες 
ίγρ.'/έο που πρέπει να κατακυρώνουν τις συμβάσεις τους σύμφωνα με τις 
διατά^ειπ αυτές
β'ί τα συμφέροντα των τρίτων, δηλαδή των δυνατών προμηθευτών, πρεπει να
προστατεύονται και πρέπει να τους παρέχονται πραγματικές δυνατότητες 
να επιδιώκουν την αποκατάσταση ενδεχόμενης ζημίας από τα εθνικά 
δικαστήρια .
Οι νώρεσ που δι <  έθεταν ήδη μια ειδική νομοθεσία για τις δημόσιες συμβάσεις 
μπότεοαν να κσλύψουν τις δύο-.αυτές προϋποθέσεις χωρίς μεγάλη δυσκολία, 
όταν ενσωματώθηκε π οδηγία 72/02/ΕΟΚ  στην εθνική νομοθεσία. Αντίθετα, 
στις νώρεσ ό-οι οι δημόσιες συμβάσεις διέπονταν από διοικητικούς κανόνες, 
η ενσωμάτωση της οδηγίαρ δημιούργησε και δημιουργεί ίσως ακόμη ορισμένες 
δυσκολίες. Στισ χώρες, τέλος, όπου δεν υ-ήρχε καμιά συοτηματική ρύθμιση 
για τισ δτΜί.σόι εσ συμβάσεις, διαπιστώνεται νενικά ότι η νομική κατασταση 
δεν έ' ει μεταβληθεί σημαντικά, παρόλη την υποχρέωση εφαρμογής της οδηγίας. 
Οι κυθερνήοεισ των χωρών αυτών αρκέστηκαν πράγματι να διαβιβάσουν το 
κείμενο τηρ οδηγίας για. ενημέρωση στις κεντρικές και τοπικές αρχές που 
υποτίθεται ότι θα τηρούν τισ διατάξεις. Τα μειονεκτήματα της μεθόδου 
αυτής, σε σχέση με την επίτευξη των δύο-'.πρκχναφερομένων στόχων, είναι προφανή.
Χωρίς να ε'ετασθούν εδώ λεπτομερώς όλα τα ιδιάζοντα προβλήματα που 
συνοδεύουν την ενσωμάτωση της κοινοτικής ρύθμισης στη νομοθεσία των 
κρατών η ελών μπορεί να λεχθεί ότι, γενικά, η ενσωμάτωση αυτή που διενερ­
γώ ··-·,ε με διαφορετικό τρόπο και κάτω από αντίθετες αρχικές συνθήκες, δεν 
επέτυνε να καθιερώσει στην Κοινότητα μια εσωεερική αγορά διεπόμενη από 
οποιόποσ:ουσ νομικούς κανόνεσ. Οι διαφορετικές καταστάσεις - από πλευράς
δικά κομάτω- και υπο-πεώσεων - που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις και οι
,  £ , .  ί \ _ θέτουν σε αμρισβητηαη τις βάσειςαναθέτσ'Όες αργές στα διαωορα κράτη μέλη,
καυ τ·ν ίδια την ας-ή της εσωτερικής αγοράς. Οι διαπιστώσεις αυτές 
επα-ένω^ απορούν να δημιουργήσουν σοβαρές ανησυχίες και απαιτούν τη 
συνένιση της εκτεταμένης δράσης που έχει ήδη αρχίσει από την Επιτροπή.

- 9 -
CH αργέσ hoi  οι κατευθυντήρι εσ γραμιιέσ πάνω oxir οτοίες πρέπει, να 
στηριγθεί ^ εωσρ’ΐ . ο  ·  ή του κοινοτικού συστήματος μπορούν να συνοψισθούν 
ωσ ε^ήσ :
Στο τλαίσιο της ελευθερίασ που παρέγεται από το άρθρο 189 της Συνθήκης 
ΕΟΚ.  τα κράτη τιέλη έ'-ουν τον υτονρεωση να επιλέγουν τα καταλληλότερες 
'ΐορφέσ και υεθόδουσ για την ιιεταωορά των οδηγιών στην εθνική τους 
νοποθεσία, τροκειμένου να ε.^ασφαλ ισθε ί/αποτελεσμ χτ ική εφαρμογή τους.
Οι εσωτερικέ^ διατά'ειρ με τισ οπ·ίεσ θα γίνει η μεταφορά αυτή πρέπει 
ωστόσο να έγουν δεσμευτικό γαρακτήρα, για να ε^ασφαλισθεί η τήρησή τους 
ατό τισ όηηόοιεσ αρνέσ στιρ οτοίεσ απευθύνονται. Με λίγα λόγια, η 
πεταφορά αυτή πρέπει να ικανοποιεί τισ απαιτόσεισ σαωήνεισ.σ  και 
ΡεΒαιότπταρ των νομικών καταστάσεων του ετιδιώκουν οι οδηγίες. Οι 
δυνατότητεσ διοΐΊττικόσ ή δικαστικπσ προσωυγής κατά των αποφάσεων της 
κεντρικησ. τησ περιφερειακής ή τησ τοτικήσ αναθέτουσαρ. αργής — πέρα από 
τι^ αοινοτικέσ διαδικασίεσ τροσ: υ ής μετά από καταγγελία ή αυτεπαγγέλτως, 
είναι '.οινέσ ια όλουσ - διέτονται από το δίκαιο κάθε γώραρ σύμφωνα με 
τισ -διαδικασίεσ και τουσ κανόνε^ που ισνύουν στη γώρα αυτή.

IO -
III. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΛΗ ΓΙΩΝ
Δεν εί ν'··· ι  εύκολο νη τ ι  ■ ·  τ υπω°ούν é^xcuper κρίσειτ ι  α την εφαρμ.αγή των
kol ν oTtHwv οδηγιών εφόσον τ < ·  όκειται για σύστημα, του βρίσκεται σε ε'έλΐ'η
"'τό τ^ν ενσρ'τι του το 1977, και ε<ηόσον μερικά κράτη μέλη εφήρμοσαν
πλήρως τι σ οδη/ίεσ βραδύτεοα από άλλα κράτη. Επιπλέον, οι ρυθμίσεις των
οδ- n -  ιών παρέχουν υ.ια. ατελή στατιστική βάση για τη στήριξη τέτοιων
πρρίΓΜ.άτων. Πράγματι, evoco οπό τους λφγους της καθυστέρησης της παρούσας 
οι
έκθεσ-οο υπήρ'Ταν/όυσκολίεο των κρατών μελών να ανταποκριθούν ακόμη και 
σ ε  α υ τ ή  τ η  φ α ι ν ο μ ε ν ι κ ά  σ τ ο ι χ ε ι ώ δ η  σ τ α τ ι σ τ ι κ ή  α ξ ί ω σ η .
Και άπω«- π .η ρή χ ^ εγ-ενή αστάθεια του συστήματος και τις ατέλειας των 
διαθεσίμων στατιστικών του στοιχείων, από την λεπτομερή εξέταση της 
εφαρ ιο'-ύσ των οδηγιών κατά τα τελευταία πέντε έτη, εμφανίζονται ορισμένες 
τάπείΓ νε λογική ακολουθία. Τα λεπτομερή στατιστικά δεδομένα περιλαμβά­
νονται στο παράρτημα τηρ τατούσας έκθεσηρ.
Παρά το f'ur" ενέσ οικονομικό κλίκα, ο αριθμός προσκλήσεων υποβολής 
προσφορών με τισ ανοικτέσ η ηε τιρ κλειστές διαδικασίες που δημοσιεύθηκε 
ααό κεντπκέα, πεε ιφερειακέσ και τοπικές κυβερνήο.εΐ'· στο συμπλήρωμα της 
Επ ί α r μ τ r Eipruer ί δατ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αυξήθηκε σταθερά από 
έτοσ σε έτοr, αverνόμενος από 103^ το 1979 σε 2683 τερίπου το 1973·
Με το ο αριθμός των προκηρύξεων που όημ.οσιεύθηκαν αυξήθηκε κατά
ΐ2°/ο περίπου σε σύγκριση με το Ι9η2, Εφόσον η κυβερνητική κατανάλωση  
η 11 ■ ■ ■  '  ο ή κ ε κατά ^°/ο μόνο σε τραγμ.ατικές τιμές στην περίοδο 1979-73 και  
σε λιγότερο ατό 1°/ο στα τελευταία δύο έτη, είναι προφανές οτι σημειώθηκε  
σημαντική πρόοδοσ στην εφαρμογή των οδηγιών. Σ τ η ν  π ε ρ ί π τ α χ τ ι  τ ω ν  δ υ ο  κ ρ α τ ώ ν  
μ ε λ ώ ν  ( τ ο υ  Β ε λ γ ί ο υ  κ α ι  τ η ς  0 . Δ . Γ ε ρ μ α ν ί α ς )  π α ρ ά  τ η  μ ε ί ω σ η  τ η ς  π ρ α γ μ α τ ι κ ή ς  κ υ β ε ρ ν η τ ι κ ή ς  
κ α τ α ν ά λ ω σ η ς  τ ο  1 9 8 2 , ο  α ρ ι θ μ ό ς  τ ω ν  π ρ ο σ κ λ ή σ ε ω ν  υ π ο β ο λ ή ς  π ρ ο σ φ ο ρ ώ ν  π ο υ  δ η μ ο σ ι ε ύ θ η κ α ν  
π ρ ά γ μ α τ ι  α υ ξ ή θ η κ ε  ( β λ έ π ε  Π ί ν α κ α  I  τ ο υ  Π α ρ α ρ τ ή μ α τ ο ς  ) .
Η σειρά των προϊόντων του καλύπτονται από τιε δηυοσιευόμενες προσκλήσεις 
υ'οΒολήρ τροΓιηθρών είναι ε-'αιρετικά  ευρείσ και διαφοροποιημένη.
Συν~>λ  ικ
οι δύο ομ-δεσ, υποδήματα/είδη ένδυσης και είδη διατροφής, αντι­
προσωπεύουν ή κάθε μία πάνω από το Ι0°/ο των προκηρύξεων,

II
οι ε, ·'τ> ομάδες, ηλεκτρομηχανολογικά προϊόντα, προϊόντα από μέταλλο 
κ"ι Μεταλλικές κατασκευές, μηχανικά προϊόντα, μηχανές γραφείου και 
Ίηναυ'-ινραίίακό υλικό, πετρελαϊκά προϊόντα, χαρτί και χαρτόμαζα, 
αντιπροσωπεύουν η κάθε μία μεταξύ 5 και Ι0°/ο των προκηρύξεων,
οι "•έντε οκάδες, χημικά προϊόντα,. οχήματα με κινητήρα., κλωστοϋφαντουργικά, 
όργανα ακρίβειας και προϊόντα από πλαστικές ύλες, η κάθε μία αντι­
προσωπεύουν υ.ετα'Ό Ι°/ο και 5°/ο  των προκηρύξεων.
Ακό" ” ι  κα ι  όταν λη, ! ~θεί υ^όφη το γεγονός ότι οι αριθμοί του 1932 και Ι90ι3 
είναι παΓαποιηιιένοι από τυν διόγκωση που προκύπτει από την καθυστερημένη 
εωαρμο ή των οδηγιών από ένα κράτος μέλος, η γενική εικόνα παραμένει 
σ· ετιπά ευνοϊκή. Εντούτοις, μέσα στη γενική αυτή κατάσταση υπάρχουν 
οπυ.ανπικές και αναπάντεχες αποκ'^ ίοεις μεταξύ των επιτευγμ,άτων των
κρατών -ελών. Καίτοι είναι αληθές ότι οι αποκλίσεις αυτές μπορούν να 
εξη··'πθ0ύν εν -ιέςει  από τις διαφορετικές δομές των οικονομικών των κρατών 
ι.ε^ών. τις ποικίλες διαρθρώσεις των αγοραστικών δραστηριοτήτων και τους 
διαωοr ετικούτ ρυθμούς εφαρτονης των οδηγιών, η βασική αιτία των αποκκλί σεων 
αυτών -ςςπει να ανπΓητ'τιθεί  στην αποτυχία της πλήρους και ορθής εφαρμογής 
των ο? - η ιών.
0 αντίκτυπος των οδηγιών κσατικών προμηθειών είναι στην πραγματικότητα 
περιθωριακός. 0 αριθυός των 12 δισεκατομμυρίων ECU που αντιπροσωπεύουν 
οι ανορές ε’ίπο·· ευμάτων από τις κεντρικές κυβερνήσεις των εννέα κρατών 
μελών τς Κοινότητας, δηλαδή μη συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών και 
των τόπι·'·''' αρχών, θεωρούμενος μεμονωμένα είναι ένας εντυπωσιακός αριθμός, 
ουνκρινόκενος όμ-ς με το ΑΕΠ της Κοινότητας αντιπροσωπεύει μόνο το 0,5°/ο· 
(βλέπε Πίνακα V του Παραρτήματος).

- 12 -
A.nό■ 1  τ ι  και υια πιο λιεπτολόγορ σύγκριση του συνόλου των κυβερνητικών 
fu^rx ;  ιοττιτίι'ν χηρ Ηοινοτικύσ ο ικονομ Car,  δηλαδή τρέχουσα κατανάλωση + 
πάγιετ επενδύοεισ των κυβερνήσεων μείον οι αποζημιώσεις των κυβερνητικών 
υ^αλλύλων, δείχνει ότι οι αγορέρ των κεντρικών κυβερνήσεων που καλύπτονται 
από τΐ'· οδηνίερ αντιπροσωπεύουν κατά προσέγγιση 7°/ο του συνόλου των 
κυβερνητικών δραστηριοτήτων.
0 αριθμόσ συτόσ -"■ρέπει εν συνενεία να τροποποιηθεί με τον όγκο των προσφορών 
που καλύ^τονται από τισ οδ" ίερ, και των οποίων η υπολογιζδμενη αξία της 
συκ r,àr εωα είναι, κά τ«ι του οσίου που ορίζεται στιρ οδ”γίερ, καθωο και με 
τον άνκο των πυ’ .ι: : ί άσειον  άνω του ορίου που κατακυρώνονται με κοινή συμφωνία*
Το ΐα^Ι άνω του 5Ι°/° συμβάσεων που κατακυρώθηκαν από κεντρικές κυβερνήσεις 
ενέπιτταν στην πρώτη κατηγορία και το ?5 / ο  στην δεύτερη. Καιτοι ατελές 
axf.ó'iri, οι στατιστικέσ του 19^2 επιβεβαιώνουν την κατασταση αυτή. λυνεπως, 
"όνο το ?β°/ο των συμβάσεων που κατακυρώθηκαν από κεντρικεε κυβερνήσεις 
αποτελούν το αντικείμενο διαγωνιονών οε κοινοτικο επίπεδο. Με αλλα λόγια, 
οι a-,-αr εσ χων κεντρ ικών κυί ερνηπεων που καλύπτονται απο τις οδηγίες κρατικών 
προΊ-αειών πτπν "pa υ.ατ ικότπτα αντιπροσωπεύουν μόλις το 2 ° / ο  των κυβερνη­
τικών αναγκών. Ακόμη και μέσα στο μικρό αυτό ποσοστό το Ι0°/ο περίπου των 
συμβάσεων κατακυρώνονται με ταχείες διαδικασίες που μειώνουν σηρ,αντικα 
τιρ δυνατότατες ? ενης συμυετοχής με τη μείωση του; : χρόνου για την υποβολή 
προΓ' ορών. Οι παρατηρήσει r αυτές επιβεβαιώνουν ουσιαστικά την ανυπσρςια 
τπσ ”Μύ κοινός'' Κοινήρ Αγοράρ σε σνέση με τις συμβάσεις κρατικών προμηθειών 
όπως υ^ογραμυίσθηκε οε πρόσφατη έκθεση των ALBERT και BALL για το 
Ευρα'^α'ικό  Κοινοβούλιο.
Eivat αλ'Πεια ότι ο api θιιότ του 7°/° που αναωέρθηκε ανωτέρω θα αντιστοιχούσε 
στο ?0-βε>°/ο  των συμβάσεων κρατικών προμηθειών άν λαμβανονταν υποψη οι 
το.,κί> ,ια χουρ ο-οίουσ δεν υπάρνουν επαρκή οτατιστικά στοιχεία - οι 
«γορέσ «πό το^ικέσ και "ετικερειακέπ αρχές που καλύπτονται από τις 
οδηγίεσ κηατι,κών προμηθειών και απδ την οδηγία δημοσίων έργων.
η τ ·
ΒεΡαί,ηρ. η στενότητα του πεδίου εφαρμογής των οδηγιών συνάψεως συμβάσεων 
κηατικώυ προιιπθειών μπορεί να εξηγηθεί από τις εξαιρέσεις που προβλεπονται 
Β ε β α ί ω ς  μ ι α  κ α λ ύ τ ε ρ η  ε ξ ή γ η σ η  τ η ς  σ χ ε τ ι κ ά  μ έ τ ρ ι α ς  κ ά λ υ ψ η ς  τ η ς  δ ρ α σ τ η ρ ι ό τ η τ α ς  κ ρ α τ ι κ ώ ν  π ρ ο μ η θ ε ι ώ ν  
α π ό  τ ι ς  ο δ η γ ί ε ς  μ π ο ρ ε ί  ν α  α ν α ζ η τ η θ ε ί  σ τ ι ς  ε ξ α ι ρ έ σ ε ι ς  π ο υ  π ρ ο β λ έ π ο ν τ α ι  σ τ η ν  ο δ η γ ί α  κ υ ρ ί ω ς  σ τ ο υ ς  
τ ο μ ε ί ς  τ ω ν  τ η λ ε π ι κ ο ι ν ω ι ώ ν  τ η ς  ε ν έ ρ γ ε ι α ς ,  τ ω ν  μ ε τ α φ ο ρ ώ ν  κ α ι  τ η ς  π ρ ο μ ή θ ε ι α ς  υ δ α τ ο ς  κ α ι  σ ε  ε κ ε ί ­
ν ο υ ς  π ο υ  θ ε ω ρ ο ύ ν τ α ι  ω ς  τ ε λ ε ί ω ς  α π ο κ λ ε ι ό μ ε ν ο ι  α π ό  τ ο  π ε δ ί ο  ε φ α ρ μ ο γ ή ς  τ η ς  ο δ η γ ί α ς ,  ό π ω ς  ε ί ν α ι  
ο  σ τ ρ α τ ι ω τ ι κ ό ς  ε ξ ο π λ ι σ μ ό ς .

- 13 -
Η ε'^ίρεση των του,έων αυτών ε^η'εί αναμφίβολα σε ιιεγάλο βαθμό την 
’ τε'Ί vf ότητα των α ποτελεσνιάτων στην εωαρμογή των οδηγιών, υπάρχουν όμως 
και ά'λοι rr-'r-y οντες του συντελούν αναμφισβήτητα σ’αυτό,στο πεδίο 
ε(ραρ ’  ο j's υάλιστα των κειμένων αυτών.
ΠολΛές κεντρικές κυβερνητικές υπηρεσίες και οργανισμοί δεν συνάπτουν 
αγορές στο η\αίσιο των οδηγιών. Πολλά κράτη μέλη επιμένουν ότι το όριο 
είναι ήδη πολύ χαμηλό και εντούτοις, περισσότεροι από τα 2 δύο τρίτα των 
ορ ανισυών του καλύπτονται από την οδηγία αριθ. Βθ/767/SOK  δεν συνάπτουν 
συμβάσεΐΓ ανώτερες από το όριο αυτό.
Ο ι  τ ο π ι κ έ ς  κ α ι  π ε ρ ι φ ε ρ ε ι α κ έ ς  α ρ χ έ ς  σ ε  π ο λ λ ά  κ ρ ά τ η  μ έ λ η  π ρ α γ μ α τ ο π ο ι ο ύ ν  λ ί γ ε ς  α γ ο ρ έ ς  σ τ ο  π λ α ί σ ι ο  
τ ω ν  ο δ η γ ι ώ ν .  Σε ο ρ ι σ μ έ ν α  κ ρ ά τ η  μ έ λ η  δ ε ν  δ η μ ο σ ι ε ύ ο ν τ α ι  π ο τ έ  π ρ ο κ η ρ ύ ξ ε ι ς  υ π ο β ο λ ή ς  π ρ ο α ρ ο ρ ώ ν  α π ό  
τ ο π ι κ έ ς  κ α ι  π ε ρ ι φ ε ρ ε ι α κ έ ς  α ρ χ έ ς  ( β λ έ π ε  π ί ν α κ α  I I  τ ο υ  π α ρ α ρ τ ή μ α τ ο ς ) .
0 ^K'or των συμβάσεων κάτω του ορίου τ^ς αξίας είναι - ’εγάλος στην 
Κοινότατα/- Ή Γ Ι ι  σε τέσσερα κράτη -,ιέλη μάλιστα υπερβαίνει τ ο  V 0 ° / o  τ ο υ  
σ υ ν ό λ ο υ  τ ω ν  σ υ μ β ά σ ε ω ν  π ο υ . κ α τ α κ υ ρ ώ ν ο ν τ α ι  ( β λ έ π ε  π ί ν α κ α  I V  τ ο υ  π α ρ α ρ τ ή μ α τ ο ς ) .  Δ ε δ ο μ έ ν ο ν . τ ω ν  δ ι α φ ο ρ ώ ν  
π ο υ  υ π ά ρ χ ο υ ν  σ τ η ν  Κ ο ι ν ό τ η τ α ,  θ α  μ π ο ρ ο ύ σ ε  ν α  α ν α μ έ ν ε τ α ι  ό τ ι  μ ι ά  δ ι ε θ ν ή ς
σύγκρισή των κρα-'ών πελών θα ενεφάνι^ε πια διασπορά στο γενικό πεδίο 
τη ■ ατ'ι- της, αλλά δεν συμβαίνει αυτό. Πράγματι, άν τα συμβαλλόμενα μέρη 
της συκΥονίασ τας GATT για τις κρατικές προμήθειες ταξινομηθούν σύμφωνα 
υ.ε τον ό το των συμβάσεων κάτω του ορίου που δηλώνεται από κάθε μια από 
τις -•'ir εσ αυτές, θέτοντας επι κεφαλής του καταλόγου τον ασθενέαΤ££θ όγκο 
και στο τέλος του καταλόγου τον υψηλότερο, διαπιστώνεται ότι τα κράτη 
ιιέλ τ··ς  Κοινόν τας είναι συγκεκτρωιιένα στο τέλος του καταλόγου. 'Αν 
είναι ''λ'^εια ότι ορισμένοι παρά οντες, όπως η αποκέντρωση των αγορών 
••πορούν να ε ·  ήσουν το φαινόμενο αυτό σε ορισμένα κράτη μέλη, το γεγονός 
ότι. ε · . να ι τ'το γενικό οδηγεί στο σΐΉπέ·· ασμα ότι η βασική αιτία είναι η 
υ-σεκ■ίο ση τπσ α ίας των συμβάσεων και ο υπερβολικός κατακερματισμός 
των · , 'ρονρ«Ηυάτων  ηε σκοτό να αποφευχθεί η εφαρμογή των οδηγιών.

- 14- -
Οι ίδιες παρατηρήσεις μπορούν να γίνουν για τις συμήάσεις με κοινή 
συμφωνία :  τα προσωρινά στατιστικά στοιχεία του 1982 δείχνουν μια 
Βελτίωση σε σχέση με το 1981, η Κοινότητα όμως εξακολουθεί να παρα­
μένει τελευταία στη διεθνή κατάταξη.
Η παντελής απουσία προσκλήσεων υποβολής προσφορών για ορισμένα 
προϊόντα δεν είναι σπάνια. Πράγματι, το φαινόμενο αυτό είναι συνηθι­
σμένο συνοδευόμενο από την αθέλητη ή προεσκεμμένη άγνοια των οδηγιών 
από τις αναθέτουσες αρχές.
.'Ενα άλλο παράδειγμα της ανυπαρξίας της ε σ ω τ ε ρ ι κ ή ς  α γ ο ρ ά ς  σ τ ο ν  τ ο μ ε ά  τ ω ν  κ ρ α τ ι ­
κών προμηθειών είναι ο εξαιρετικά χαμηλός συντελεστής της αμοιβαίας 
διείσδυσης τόσο το 1981 όσο και το 1982. Βέβαια, αυτό μπορεί να οφεί­
λεται στο ότι οι κοινοτικές στατιστικές, βασιζόμενες στην καταγραφή 
των μειοδοτών, υποτ ιμούν τον πραγμ,ατ ικό όγκο των ενδοκοινοτικών συναλ­
λαγών. Παραδείγματος χάρη, μια αγορά που γίνεται από ένα προμηθευτή 
που αντιπροσωπεύει ένα κατασκευαστή, είτε ενός άλλου κράτους μέλους 
είτε μιας τρίτης χώρας, καταγράφεται ως προερχόμενη από τη χώρα 
διαμονής του προμηθευτή, ακόμη και όταν το εμπόρευμα προέρχεται από 
τη χώρα του κυρίως συμβαλλομένου εντολέα του προμηθευτή. Το θέμα αυτό 
καταγωγής των εμπορευμάτων έχει ήδη συζητηθεί από τη Συμβουλευτική 
Επιτροπή και από την Επιτροπή Κρατικών Προμηθειών της GATT χωρίς να 
βρεθεί μέχρι σήμερα ικανοποιητική λύση. Ε π ο μ έ ν ω ς ,  α υ τ ό  ε ί ν α ι  έ ν α  .
π ρ ό β λ η μ α  π ο υ  η  Ε π ι τ ο ρ π ή  π ρ έ π ε ι  ν α  ε π ι δ ι ώ ξ ε ι  ν α  ε π ι λ ύ σ ε ι .
Ακόμη και αν οι αναθέτουσες αρχές είναι σε θέση να:προσδιορίσουν την 
καταγωγή των τελικών προϊόντων που αγοράζονται, είύαι πιθανό ότι, 
ενόφη της αυξανόμενης αλληλεξάρτησης των οικονομιών και της ανάπτυξης 
της εμπορίας ενδιαμέσων προϊόντων και των διεθνών υπεργολαβιών, μια 
τέτοια στατ ιστ ική δεν θα αντικατόπτριζε ι .  με μεγαλύτερη ακρίβεια την 
αμοιβαία διείσδυση των συμβάσεων κρατικών προμηθειών.
Εντούτοις, δεδομένου ότι οι οδηγίες έχουν ως αντικείμενο τη διευκό­
λυνση της συμμετοχής των επιχειρήσεων ενός κράτους μέλους στις συμβά­
σεις κρατικών προμηθειών ενός άλλου κράτους, η κοινοτική στατιστική 
παρέχει ένα σχετικά σημαντικό μέσο για την εξακρίβωση του βαθμού 
επιτυχίας του στόχου αυτού. Το 1981, μόνο το 4-,βο/ο της συνολικής 
αξίας των συμβάσεων που είχαν κατακυρωθεί είχε πραγματοποιηθεί απο 
επιχειρήσεις εκτός της Κοινότητας, και επιπλέον c αριθμός αυτός αντι­
προσωπεύει κυρίως τις συναλλαγές δυο ?·ιρατων μελω\ Τ° π ο σ ό  α υ τ ό  μ ε τ ά  
β ί α ς  α ν ή λ θ ε  ο ε  1% κ α τ ά  τ ο  1 9 8 2  ( β λ έ π ε  π ίν α κ α  V I τ ο υ  παραριή Γο% >·

- 15 -
Συνοπτικά, αν και οι διατάξεις των οδηγιών οι σχετικές με τη δημοσίευση τηρούνται  
όλο και περισσότερο είναι εμφανές ότι δε συμμερίζονται όλοι οι συμμετέχοντες στην  
αγορά την επιθυμία για ανταγωνισμό και ότι ακόμα και τα γεγονότα που έπονται της  
δημοσίευσης χαρακτηρίζονται πολύ συχνά από την επιθυμία αποφυγής του ανταγωνισμού.  
Από πλευράς κατακυρώσεων συνεχίζουν να ισχύουν οι παλιές προκαταλήψεις και προτιμή**  
σεις. Φαίνεται ότι ακόμα και μια περίοδος 5-6 ετών είναι πολύ βραχεία για να  
εξαλείψει παλιές καθιερωμένες συνήθειες στον τομέα των κρατικών προμηθειών. Συνήθως  
βραχυπρόθεσμα τοπικά και εθνικά συμφέροντα φαίνεται να υπερισχύουν των σημαντικών  
πλεονεκτημάτων που θα προέκυπταν από το άνοιγμα των αγορών στον ανταγωνισμό σε  
όλη την έκταση της Κοινότητας.
Από τηυ πλευρά τωυ τιρομηθευτών, φαίνεται ότι οι "περισσότεροι δεν είναι 
ενήμεροι για την ύπαρξη της σύμβασης που αναγγέλθηκε, ή που έχουν ήδη 
συνάψει με βάση πολύ περιορισμένες πληροφορίες και με τηυ εντύπωση 
ότι στην πραγματικότητα τίποτα δεν έχει αλλάξει στον τομέα αυτό, 
δηλαδή ότι δεν υπάρχουν πιθανότητες να κατακυρωθούν συμβάσεις σε 
ξένες εταιρίες. Ακόμη και ανάμεσα στη μειοψηφία που έχει επίγνωση των 
δυνατοτήτων της αγοράς, υπάρχει συχνά μια περίεργη απροθυμία να κατα­
βάλλει τις αναγκαίες προσπάθε ιεςρτδιεθνείς αγορές. Το φαινόμενο αυτό 
αποδεικνύεται από τη σχετικά μικρή κυκλοφορία των 3 500 αντιτύπων 
του Συμπληρώματος 3 της Επίσημης Εφημερίδας. Είναι προφανές ότι οι 
κοινοτικές οδηγίες δεν εμπνέουν εμπιστοσύνη στους δυνατούς αναδόχους 
της αγοράς. Στις οδηγίες καταλογίζεται συχνά ότι "δεν έχουν δόντια", 
δηλαδή, ότι τα μέσα προσφυγής των ζημιουμένων συμβαλλομένων μερών 
συνίστανται σε ατελείωτες και συχνά δαπανηρές διαδικασίες που γενικά 
δεν καταλήγουν στην τροποποίηση της απόφασης κατακύρωσης.
Ακούγεται συχνά ότι οι οδηγίες είναι δυσμενείς για τις μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις. Εντούτοις τα περιορισμένα δεδομένα που είναι διαθέσιμα 
δείχνουν ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις διαδραματίζουν ένα σημαντικό 
ρόλο στην αγορά αυτή, τόσο ως υπεργολάβοι όσο και ως κύριοι συμβαλλόμενοι,"  
ακόμη και αν οι δεύτερες δραστηριότητες είναι'.συγκεντρωμένες στον τεράστιο όγκο  
των μικρών συμβάσεων κάτω του ορίου που ορίζεται στην οδηγία.

-  1( -
IV . ΛΐΤίΊΟΣΙΕΣ ΣΎΐ'ΓΚΑΣΙ'ΙΙΣ ΚΑΙ ΕΗΠΟΓΙΚΗ ίίΟΛΓΙΊΚΤΙ
Απο την 1η Ιανουάριου 1981, σημαντικό ποσοστό των δημοσίων 
συμβάσεων της Κοινότητας, δηλαδή οι αγορές πολλών κεντρικών ή 
ομοσπονδιακών διοικήσεων υπόχειται επίσης στο καθεστώς ανοίγματος 
των συμβάσεων και συνεπώς και στον άμεσο ανταγωνισμό τιον προμη­
θευτών που εδρεύουν σε ορισμένες τρίτες χώρες (ΙΤΙΑ, Καναδά, Ιαπω- 
νια,χώρες της ΞΖΕΣ, Σινγκαπούρη, Χονγκ Κονγκ και πιο πρόσφατα 
Ισραήλ) που είναι μέλος της Συμφωνίας τ η ς  GATT για τις
Κρατικές Προμήθειες.
Πρεπει να υπογραμμιστεί ότι ακόμ,η και πριν την έναρξη ισχύος της 
Συμιτο/ν ίας αυτής, οι προμηθευτές και οι τρίτες χώρες μπορούσαν 
ήδη να επωφεληθούν, άμεσα ή έμμεσα, από τα πλεονείπτήιιατα του 
κοινοτικού καθεστώτος, χάρη στις αρχές.της ελεύθερης κυκλοφορίας 
και εγκατάστασης. 0 φιλελεύθερος χαρακτήρας του κοινοτικού καθε­
στώτος επέτρεπε πάντοτε στις επιχειρήσεις των τρίτων χωρών να 
έχουν πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις μέσα στην Κοινότητα.
•Η πρόσβαση αυτή είναι ακριβώς η ίδια όπως και για τους ευρωπαίους 
προμηθευτές και εξασφαλίζεται κάτω από τους ίδιους όρους και 
με τις ίδιες εγγυήσεις, εφόσον οι προσφορές υποβάλλονται μέσω 
προμηθευτή εγκατεστημένοι/"στην Κοινότητα.
Αντίθετα, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν απολάμβαναν τα ίδια 
πλεονεκτήματα στις αγορές των τρίτων χωρών όπου υπήρχαν ή υπάρχουν 
κανόνες για την αγορά από εθνικούς προμηθευτές (π.χ. στις Ηνω­
μένες Πολιτείες) και όπου δεν ίσχυε καθεστώς διαφάνειας των συμβά­
σεων (π.χ. στην Ιαπωνία).
■Γ
Η Συμφωνία για τις Κρατικές Προμήθειες ήταν μία σημαντική επίτευξη  
του Γύρου του Τόκιο, δεδομένου ότι καθιέρωσε σε ορισμένο βαθμό μια κατά­
σταση αμοιβαιότητας που δεν υπήρχε προηγουμένως. Ταυτόχρονα όμως 
αποτελεί και σοβαρό εμπόδιο για την Κοινότητα όσον αφορά την ελευθερία  
της να οργανώσει την εσωτερική αγορά της, εφόσον οποιαδήποτε τροποποίηση της  
κοινοτικής ρύθμισης ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα κατά 
την εφαρμογή των διατάξεων της Συμφωνίας της GATT, δημιουργώντας 
την ανάγιιη επαναδιαπραγμάτευσης της τελευταίας.

-  17  -
V. II ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΙΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Είναι απαραίτητο να τερματιστεί η κατάσταση αυτή της τυπικής  
τήρησης των οδηγιών και να επιτευχθεί το πραγματικό και  
ευρύτερο άνοιγμα στον ανταγωνισμό των δημόσιων αγορών στην  
Κοινότητα με όλα τα πλεονεκτήματα που συνεπάγεται αυτό για  
τους συμμετέχοντες σε αυτή την αγορά.
Η Επιτροπή μπορεί να ενεργήσει προς τρεις κατευθύνσεις, που δεν 
επικαλύπτονται αμοιβαία, για την πραγματοποίηση της κοινής αγοράς 
κρατικών προμηθειών.
1. Βελτίωση της εφαρμογής των υφισταμένων οδηγιών"
2. Τροποποίηση των οδηγιών για τον περιορισμό των καταχρήσεων 
και για να ληφθεί υπόψη η εμπειρία των πέντε τελευταίων ετών.
3· Διερεύνηση του πεδίου εφαρμογής στους τομείς και τις περιοχές  
των δημοσίων αγορών που αποκλείονται επί του παρόντος από  
τις Οδηγίες.
V.1. Βελτίωση της εφαρμογής των υφισταμένων οδηγιών
Κατά την πρώτη φάση της εφαρμογής των οδηγιών, η Επιτροπή έδειξε 
ευαισθησία στα προβλήματα των κρατών μελών και διαχειρίστηκε 
τις οδηγίες με συντηρητικότητα. Δεδομένου ότι η μεταβατική αυτή 
περίοδος έχει τερματιστεί, η εφαρμογή και η εκτέλεση των οδηγιών 
πρέπει να γίνει με μεγαλύτερη αυστηρότητα.

- 18 -
Τα ακόλουθα θέματα είναι ιδιαίτερης αημασίας στον τομέα αυτό:
1) ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία
2) μεγαλύτερη και ποιοτικά βελτιωμένη πληροφόρηση σχετικά με την αγορά κρατικών προμηθειών
3) ερμηνεία των οδηγιών
4) τήρηση των οδηγιών απδ τα κοινοτικά δργανα
5) τηρηση των οδηγιιον απο τις τιεριφερε ιακές και τοπικές αρχές
(:) εκμετάλλευση των στατιστικών
7) καθεστώς των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
V.  1.1. Ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία
Μέχρι σήμερα η Επιτροπή περιορίστηκε να κρίνει τις μορφές και τις 
μεθόδους των κρατών μελών για την ενσωμάτωση των οδηγιών στην 
εθνική νομοθεσία σύμφωνα με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα, π.χ. τον 
αριθμό των προσκλήσεων υποθολής προσφορών. Η προσέγγιση αυτή ήταν 
ορθή στην πρώτη φάση εφαρμογής. Δεδομένου δτι η φάση αυτή έχει τερμα­
τιστεί, η ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία είναι ανάγκη να εξετάζεται 
σήμερα εγγύτερα απδ πλευράς νομικής.  Πράγματι, τα εν -λόγω κείμενα έχουν 
υποχρεωτική ισχύ και όλες οι αρχές που καλύπτονται απδ τις οδηγίες 
πρεπει να τηρούν τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται απδ τα κείμενα 
αυτά εγγυδμενες τα δικαιώματα των προμηθευτών.
V.1.2. Επέκταση και βελτίωση της Πληροφόρησης
Πρέπει να συνεχιστούν και να ενισχυθούν οι προσπάθειες που έχουν ήδη αναληφθεί στον  
τομέα της διεύρυνσης της γνώσης της σχετικής με την αγορά κρατικών προμηθειών. Η  
Επιτροπή δημοσίευσε ήδη ένα απλό στοιχειώδες έντυπο όπου εξηγούνται σε όλους τους ενδιαφερομένους
οι δυνατότητες των αγορών που ανοίγονται απδ τις δύο οδηγίες 
κρατικών προμηθειών.
Το πρώτο αυτό έντυπο κυκλοφόρησε σε 100 000 αντίτυτια στο εσωτερικό 
και το εξωτερικό της Κοινότητας. Δεδομένου ότι με τον τρόπο αυτό 
αυξήθηκε το ενδιαςοέρον των επιχειρηματιών που εργάζονται στον τομέα 
των δημοσίων αγορών, φαίνεται χρήσιμο να διευκολυνθεί η πρόσβασή 
τους στην αγορά με τη δημοσίευση ενός δευτέρου εντύπου για τη νομική 
βάση και τους μηχανισμούς των δημοσίων αγορών σε κάθε κράτος μέλος.
Το 1983 σημειώθηκε η εμφάνιση των ηλεκτρονικών πληροφοριών στον 
τομέα των συμβάσεων κρατικών προμηθειών. Η τράπεζα δεδομένων TED 
(Tenders Electronic Daily )  που καλύπτει τις προ< λησεις υτοβολης

- 19 -
προσφορών που δημοσιεύονται τακτικά στο Συμπλήρωμα "S" της 
Επίσημης Εφημερίδας είναι σήμερα σε πλήρη λειτουργία, πράγμα 
που θέτει τέρμα στις καθυστερήσεις του ταχυδρομείου, εφόσον τα 
δεδομένα gt'vai σήμερα διαθέσιμα μόλις λίγες ώρες μετά την κατα­
γραφή τους στην τράπεζα δεδομένων. Εξάλλου, το σύστημα αυτό 
προσφέρει στο χρήστη μια δυνατότητα επιλογής που δεν διαθέτουν 
οι αναγνώστες του Συμπληρώματος. Η τράπεζα αυτή δεδομένων σχεδιά­
ζεται να αναπτυχθεί περαιτέρω.
Σήμερα που οι οδηγίες έχουν εισέλθει σε μια περίοδο σχετικής 
σταθερότητας, επιβάλλεται να εξετάζεται η ποιότητα των προκηρύ­
ξεων υποβολής προσφορών τόσο από πλευράς της συμμόρφωσής τους 
με τις διατάξεις των οδηγιών όσο και της πληροφοριακής αξίας τους 
για τα πιθανά συμβαλλόμενα μέρη, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η 
μεγίστη δυνατή διαφάνεια της αγοράς.
Με τις οδηγίες, ο νομοθέτης αναγνωρίζει τη σπουδαιότητα του ρόλου 
που μπορεί να διαδραματίσει η χρήση κανόνων και προτύπων στο 
άνοιγμα των δημοσίων αγορών προμηθειών της Κοινότητας. Οι αναθέ- 
τουσες αρχές είναι υποχρεωμένες να καθορίζουν κανόνες και πρότυπα 
όσο το δυνατό από πλευράς απόδοσης και η οδηγία καθορίζει μια 
ιεραρχία των κανόνων αυτών. Στην πράξη, φαίνεται ότι οι ενδιαφε- 
ρόμενες αρχές αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην εκπλήρωση 
μιας εκ πρώτης όφεως τόσο απλής υποχρέωσης. Είναι προφανές ότι 
η νέα πρωτοβουλία της Επιτροπής στον τομέα της τυποποίησης 
(Οδηγία 83/189/ΕΟΚ) θα συμβάλλει σημαντικά στην εξάλειψη των 
διακρίσεων στον τομέα των δημοσίων αγορών με τη χρησιμοποίηση 
κανόνων και προτύπων.
V.1.3·Ερμηνεία των οδηγιών
Η Συμβουλευτική Επιτροπή Δημοσίων Συμβάσεων, ύστερα από μακρές 
σηζητήσεις, αποφάνθηκε για ορισμένες πλευρές των οδηγιών όπως η 
ερμηνεία της εννοίας των κατά τομείς εξαιρέσεων, του leasing κλπ. 
Φαίνεται ότι η εξάντληση που επακολούθησε τις συζητήσεις αυτές 
είχε ως αποτέλεσμα οι συστάσεις, καίτοι υιοθετηθείσες ομόφωνα 
από την Επιτροπή, και με ελάχιστες εξαιρέσεις, σπάνια εφαρμόστηκαν 
από τα κράτη μέλη. Επομένως, είναι ανάγκη να επαναληφθούν οι

-  20  -
συζήτησεις στην Επιτροπή για τις σημαντικές αυτές ερμηνείες 
ώστε να εξακριβωθούν οι λόγοι της μη εφαρμογής τους από τα 
κράτη μέλη. Τα αποτελέσματα μπορεί να οδηγήσουν την Επιτροπή 
να τροποποιήσει τις οδηγίες ή και να κινήσει την διαδικασία 
κατα κρατών μελών για. παράβαση. Πολλές άλλες πλευρές των 
οδηγιών πρεπει να διασαφηνιστούν με την αποκτηθείσα πείρα και 
θα εγγραφούν στην ημερησία διάταξη της Συμβουλευτικής Επιτροπής 
κατά τις προσεχείς συνεδριάσεις της.
V.1.4-. Τήρηση των οδηγιών από τα κοινοτικά όργανα
Η  Επιτροπή θα
έπρεπε να δίνει το παράδειγμα στα κράτη μέλη με τη δική της 
πολιτική αγορών εφαρμόζοντας η ίδια όσο το δυνατόν ευρύτερα  
τιςδιατάξεις των οδηγιών.
Η Επιτροπή και τα άλλα κοινοτικά όργανα δεν έθεσαν μέχρι σήμερα 
την τήρηση των διατάξεων της οδηγίας ώς όρο της χρηματοδότησης 
ορισμένων πραγραμμάτων στο πλαίσιο της εφαρμογής της.
Τέτοιες αποφάσεις ήταν αναμφίβολα δικαιολογημένες στην αρχική 
φάση εφαρμογής των οδηγιών. Πρέπει όμως να αναγνωριστεί ότι 
γενικά δεν διευκόλυναν την εφαρμογή των οδηγιών από ορισμένα 
κράτη μέλη.
Είναι προφανές ότι η μεταβατική περίοδος έ"χε ι τερματιστεί 
σήμερα εφόσον οι οδηγίες δεν έχουν τροποποιηθεί από το 1980.
Η Επιτροπή θα έπρεπε λοιπόν εφεξής να αρνεμται τη χρηματοδότηση 
προγραμμάτων στο πλαίσιο των οδηγιών αν ο ΐ: διατάξεις δεν έχουν 
τηρηθεί από τον αιτούντα για τα συγκεκριμένα προγράμματα. 
Επιπλέον, για να αποφευχθούν ενδεχόμενες ανωμαλίες, 6α ήταν ορθό  
να καταστεί υποχρεωτική η τήρηση των οδηγιών για το σύνολο των προγραμμάτων  
που χρηματοδοτούνται εν όλω ή εν μερει από τα κοινοτικά όργανα, ανεξάρτητα  
των ποοβλεπομένων εξαιρέσεων από την οδηγία η τη νομική ιδιότητα του αιτουντος
H Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αποφάσισε πρόσψατα να εντείνει τις προσπαθείές  
της για να εξασφαλίσει την τήρηση των υφιστάμενων οδηγιών δημοσίας προμήθειας  
από τους πελάτες της και για να ενθαρρύνει τις δημόσιες και ιδιωτικές επιχει  
ρήσεις, οτους τομείς που δεν καλύπτονται απδ τις οδηγίες, να ανοίξουν τις  
αγορές τους στο διεθνή ανταγωνισμό.

-  21 -
ν.1.5. Τήρηοη των οδηγιών από τις περιφερειακές και τοπικές αρχές
Μολονότι περισσότερο από το 40% των συνολικών κυβερνητι­
κών δαπανών  στην Κοινότητα γίνονται σε περιφερειακό και τοπικό
επίπεδο, ο βαθμός ε(ραρμογής των οδηγιών κρατικών προμηθειών 
στο επίπεδο αυτό, όπως εμφαίνονται π.χ. από τον αριθμό προκη­
ρύξεων υποβολής προσφορών που δημοσιεύονται στο συμπλήρωμα της 
Επίσημης Εφημερίδας, εξακολουθεί να παραμένει χαμηλός.
Είναι αμφίβολο αν τα πενιχρά αυτά αποτελέσματα μπορούν να απο­
δοθούν εξ ολοκλήρου στο υψηλό όριο που ορίζουν οι οδηγίες ή 
στο ότι οι κυβερνητικές αρχές αφιερώνουν πολύ μεγαλύτερο ποσο­
στό των δαπανών τους στα δημόσια έργα.
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή σε συνεργασία με τη Συμβουλευτική 
Επιτροπή και τα κράτη μέλη, θα προβεί σε εξέταση της εφαρμογής 
της οδηγίας κρατικών προμηθειών στον τομέα αυτό και θα διερευνή- 
σει τα μέσα για τη βελτίωση της κατάστασης αυτής.
V.1.6.Εκμετάλλευση των στατιστικών
μ Στατιστικές  κατακυρώσεων συμβάσεων υπάρχουν για το 1901  
και το 193? και σύντομα για το 1933.
Στη βάση των δεδομένων αυτών οι υπηρεσίες της Επιτροπής άρχισαν 
μια λεπτομερή ανάλυση της εφαρμογής των οδηγιών σε κάθε κράτος 
μέλος.
Το πρώτο στάδιο της ανάλυσης αυτής έφερε σε φως ορισμένες ανω­
μαλίες σε κάθε κράτος μέλος. Οι διαπιστώσεις αυτές κοινοποιήθηκαν 
στα κράτη μέλη με αίτηση συμπληρωματικών πληροφοριών για ορισμένες 
πλευρές όπως η υπερβολική χρησιμοποίηση μη ανταγωνιστικών και 
με απευθείας διαπραγματεύσεις διαδικασιών. Το φαινόμενο των μη 
ανταγωνιστικών και με απευθείας διαπραγματεύσεις διαδικασιών 
στην Κοινότητα πρέπει να εξεταστεί λεπτομερέστερα ώστε να γίνουν 
περισσότερο καταληπτοί οι λόγοι της τόσο εκτεταμένης χρησιμο­
ποίησης των διαδικασιών αυτών στον τομέα των κρατικών προμηθειών.
Η Επιτροπή προτίθεται να εκμεταλλευθεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό 
τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία για να εξασφαλιστεί και να 
βελτιωθεί η τήρηση των οδηγιών.
Επιπλέον, έχει καταστεί απολύτως αναγκαία η βελτίωση της ποιό­
τητας των υφισταμένων στατιστικών στοιχείων για την καλύτερη 
κατανόηση των δημοσίων αγορών προμηθειών. Κατ' αίτηση της Επιτροπής 
και ορισμένων κρατών μελών, το θέμα αυτό θα συζητηθεί εκ νέου

κατά τη διάρκεια των μελλοντικών συνεδριάσεων της Συμβουλευτικής  
Επιτροπής Δημοσίων Συμβάσεων.
V.  1.7.·Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις
Οι οδηγίες αναφέρονται σε μεγάλες συμβάσεις κρατικών προμηθειών 
που μπορούν να γίνουν αντικείμενο διεθνούς εμπορίας. Το μέσο 
μέγεθος σύμβασης διεπδμενης από την οδηγία 80/767/Ε0Κ το 1981 και 
το 1982 ήταν κατά προσέγγιση 500 000 ECU. 0 ρόλος των MME στην 
αγορά αυτή ασκείται κυρίως στον τομέα των υπεργολαβιών.
Η πολιτική της Επιτροπής ήταν πάντα να ενθαρρύνει τις αναθέτουσες 
αρχές να υποδιαιρούν τις μεγάλες αγορές σε μικρότερες ώστε να 
διευκολύνεται η άμεση συμμετοχή των MME στον τομέα αυτό.
Όπως ελέχθει ανωτέρω, κάπως περισσότερο από το ήμισυ των δημοσίων 
αγορών τοποθετείται κάτω από το όριο που ορίζεται στην οδηγία 
κρατικών προμηθειών, και σε ορισμένα κράτη μέλη το ποσοστό αυτό 
υπερβαίνει το 70ο/ο του συνόλου των συμβάσεων κρατικών προμηθειών. 
Στο τμήμα αυτό ακριβώς της αγοράς οι MME επέτυχαν τις περισσότερες 
δημόσιες συμβάσεις και, σε ορισμένα κράτη μέλη, η συμμετοχή τους 
ως κυρίων συμβαλλομένων εγγίζει το 30ο/ο του συνόλου των κατακυ- 
ρουμένων συμβάσεων κρατικών προμηθειών.
Η Επιτροπή, με την επικουρία της Συμβουλευτικής Επιτροπής Δημοσίων 
Συμβάσεων, θα μεριμνήσει ώστε η βελτίωση των οδηγιών να μην 
επηρεάσει την πρόσβαση των MME στις δημόσιες αγορές.
V.2.Βελτίωση των οδηγιών με τροποποιήσεις
Μπορούμε να διακρίνουμε τέσσερα πεδία δυνατών βελτιώσεων :
1. Μεγαλύτερη διαφάνεια του συνόλου των διαδικασιών για την αυστη­
ρότερη τήρηση των οδηγιών.
2. Σαφέστερος καθορισμός των εξαιρέσεων από τις οδηγίες.
3. Μεταβολές και βελτιώσεις στις διαδικασίες.
4. Καθιέρωση ενός σαφούς τυπικού συστήματος αποκατάστασης^των ζημιών που  
θα επέτρεπε στην Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτηΛα εξασφαλίζει την  
τήρηση των διατάξεων των Οδηγιών κατά τη διάρκεια διαδικασίας κρατικών
προμηθειών.

-  23  -
ν.2.1. Διαφάνε ία
Στο πεδίο της διαφάνειας, η οδηγία επιβάλλει την υποχρέωση να 
δημοσιεύονται οι προκηρύξεις υποβολής προσφορών, ενώ όμως 
η διάταξη αυτή δημιουργεί ορισμένες υποχρεώσεις για τις αναθέ- 
τουσες αρχές, οι περισσότερες από τις υποχρεώσεις αυτές 
μπορούν να εκτελεστούν η να αγνοηθούν χωρίς τη γνώση της 
Επιτροπής και ακόμη και των κρατών μελών. Αναμφίβολα, για 
διοικητικούς λόγους δεν είναι δυνατό να κοινοποιηθούν όλες οι 
πλευρες μιας διαδικασίας, τρία όμως πεδία αξίζει να τύχουν 
ιδιαίτερης προσοχής, και συγκεκριμένα η προγενέστερη πληροφό­
ρηση για προγράμματα ο'/γορών, η μη ανταγωνιστική κατακύρωση 
και η κοινοποίηση της κατακύρωσης.
Η προγενέστερη πληροφόρηση για προγράμματα αγορών'  υπάρχε ι ήδη 
για περιορισμένο αριθμό δυνατών αναδοχών και συνιστά διάκριση 
έναντι της μεγάλης πλειοψηφίας των δυνατών προμηθευτών.
Για να αποφευχθεί η διάκριση αυτή η οδηγία θα έπρεπε να επι­
βάλλει στις αναθέτουσες αρχές την υποχρέωση να δημοσιεύουν 
στην Επίσημη Εςοημερίδα μια ετήσια ή τριμηνιαία περίληψη των 
προγραμμάτων τους αγοράς.

- 24 -
Η μη ανταγωνιστική και με απευθείας διαπραγματεύσεις κατακύρωση 
εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρύτατα στην Κοινότητα και 
τίποτα δεν αποδεικνύει ότι είναι πάντοτε πλήρως δικαιολογημένη.
Η Επιτροπή συνήθως δεν είναι ενήμερη της πρακτικής αυτής μέχρις 
ότου λάβει γνώση των ετησίων στατιστικών, δηλαδή μέχρι και 18 
μήνες μετά το γεγονός. Εφόσον είναι ανάγκη να γίνει περισσότερο 
κατανοητή και να ελεγχθεί η διαδικασία αυτή, θα έπρεπε να εισα- 
χθεί στις οδηγίες μια υποχρέωση να δημοσιεύεται στην Επίσημη 
Εφημερίδα η πρόθεση χρησιμοποίησης τέτοιων διαδικασιών, ακριβώς 
όπως οι αναθέτουσες αρχές που χρησιμοποιούν ανταγωνιστικές 
διαδικασίες είναι υποχρεωμένες να δημοσιεύουν προσκλήσεις υπο­
βολής προσφορών. Η αναθέτουσα αρχή θα έπρεπε βεβαίως να δικαιο­
λογεί στην προκήρυξη τη χρησιμοποίηση της διαδικασίας αυτής.
Όλες οι αναθέτουσες αρχές θα έπρεπε να υποχρεωθούν να δημοσιεύουν 
λεπτομέρειες για την κατακύρωση των συμβάσεων άνω του ορίου της 
αξίας μέσα σε ορισμένη προθεσμία μετά την ημερομηνία κατακύρωσης. 
Εκτός από την αξία τους ως συμπληρωματικού τρόπου ελέγχου 
της τήρησης των οδηγιών, οι πληροφορίες αυτές θα επέτρεπαν ενδε­
χομένως στην Επιτροπή, με τη βοήθεια π.χ. τρυ TED (*), να 
απαλλάξει τις αναθέτουσες αρχές από την κατάρτιση των ετησίων 
στατιστικών, μια δραστηριότητα που εκπληρώνουν με πολλή απρο­
θυμία, και θα επετάχυνε σημαντικά τη διαθεσιμότητα των στατι­
στικών πληροφοριών σε σύγκριση με τη σημεριυή κατάσταση.
Οι δύο τελευταίες αυτές κατηγορίες πληροφοριών θα ενδιέφεραν 
επίσης τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στον τομέα των υπεργολα- 
β ιών.
Επιπλέον, ενόψη της ηλεκτρονικής δημοσιεύσης οτον τομέα των κρατικών  
προμηθειών, θα ήταν χρήσιμο να επανεξεταστεί;: ο τύπος  
των πληροφοριών που δημοσιεύονται για να εξασφαλ ι  σθεί
ότι η φύση και η ποιότητά τους είναι τέτοια'.ώστε να επιτρέπουν 
τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια και με τον τροπο αυτό τη συμμε­
τοχή στην αγορά. 1
V. 2.2. Καθορισμός των εξαιρέσεων
Οι προβλεπόμενες σήμερα εξαιρεθείς από το πεδίο εφαρμογής της 
οδηγίας μπορούν να ερμηνευτούν ως εφαρμοζόμενες μονο στο ειδικό
(*) ηλεκτρονική δημοσίευση προκηρύξεων

-  25  -
υλικό για τις δραστηριότητες των οργανισμ,ών που προσφέρουν 
δημόσιες υπηρεσίες σε έναν από τους τομείς που εξαιρείται. 
Πράγματι, μ' αυτή την έννοια ορισμένα κράτη μέλη ερμηνεύουν, 
τουλάχιστον εν μέρει τις οδηγίες. Και όμως όλοι αυτοί οι 
οργανισμοί προβαίνουν σε σημαντικές αγορές μη ειδικών για τις 
δραστηριότητές τους ειδών, π.χ. εξοπλισμό γραφείου, γραφική 
ύλη, κλωστοϋφαντουργικά, είδη διατροφής κλπ.
Θα ήταν αναμφισβήτητα ευκταίο τέτοιες μη ειδικές αγορές να 
μην εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής των οδηγιών.
Ορισμένοι εμπειρογνώμονες φθάνουν μάλιστα μέχρι το σημείο 
να υποδεικνύουν ότι από το πεδίο εφαρμογής των οδηγιών θα 
πρέπει να εξαιρείται μόνο ειδικός εξοπλισμός υψηλής τεχνολο­
γίας.
V.2.3. Διαδικασίες
Από την πλευρά των διαδικασιών, απαιτείται να εξεταστεί μια 
σειρά πεδίων όπως ο υπολογισμός του ορίου της αξίας ορισμένων 
συμβάσεων, οι προθεσμίες υποβολής προσφορών, ο συχνά υπερβο­
λικός χρόνος της διαδικασίας κατακύρωσης, οι διαδικασίες των 
προδιαγραφών που εφαρμόζονται και η καταλληλότητα γενικά των 
διαδικασιών. Στην τελευταία περίπτωση, οι οδηγίες αναγνωρίζουν 
μόνο τρεις τύπους διαδικασίας, και συγκεκριμένα την ανοικτή., 
την κλειστή ή επιλεκτική και τη μη ανταγωνιστική διαδικασία.
Στην πραγματικότητα, χρησιμοποιούνται στα κράτη μέλη και ορι­
σμένοι άλλοι τύποι διαδικασίας για την κατακύρωση των δημοσίων 
αγορών. Κάθε μια από τις διαδικασίες αυτές έχει ορισμένα πλεονε­
κτήματα και απαιτείται να εξεταστεί περαιτέρω κατά πόσο θα 
έπρεπε να τροποποιηθούν οι οδηγίες για να αναγνωρίσουν τις 
παραλλαγές αυτές. Πράγματι, δεδομένου ότι η Κοινότητα είναι 
υποχρεωμένη να εξετάσει την οδηγία 80/767/Ε0Κ, λόγω της υπο­
χρεωτικής επαναδιαπραγμάτευσης του Κώδικα Συμφωνίας Δημοσίων 
Αγορών της GATT, φαίνεται ότι ο χρόνος είναι κατάλληλος για τη 
λεπτομερή αναθεώρηση του συνόλου των διαδικασιών.
V.2.4. Τυπικό σύστημα αποκατάστασης των ζηιιιών
Είναι προφανές ότι οι προμηθευτές δεν έχουν σήμερα καμμιά εμπιστοσύνη στους 
τρόπους προσφυγής που προβλέπονται από τις οδηγίες αν θεωρούν όχι στην περίπτωσή τους οι  
διατάξεις των οδηγιών αυτών έχουν παραβιαστεί είτε κατά τη διάρκεια των διαδικασιών είτε κατά  
τη στιγμή κατοκύριοοης της αύμ3ασης.

-  26  -
Υπάρχει πράγματι πολύ περιορισμένη νομολογία και οε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο  
οτον τομέα αυτόν, και η υφιστάμενη παρέχει πολύ μικρές εγγυήσεις στους ενδεχόμενους  
αναδόχους των δημοσίων προμηθειών.
Αυτή η έλλειψη αποτρέπει πράγματι και αποθαρρύνει τους ενδεχόμενους"  
προμηθευτές από τη συμμετοχή τους στην αγορά.
Μέχρι, σήμερα η Επιτροπή έχει παρέμβει ανεπίσημα και ad hoc 
σε ορισμένες αγορές όταν ορισμένοι συμμετέχοντες επέσυραν την 
προσοχή της σε μια καταφανή παραβίαση των οδηγιών κατά τη διάρκεια 
της διαδικασίας. Οι παρεμβάσεις αυτές, καίτοι περιορισμένες 
υπήρξαν πάντοτε επιτυχείς. Εντούτοις, λίγοι προμηθευτές επικαλέ­
στηκαν την άτυπη αυτή υπηρεσία απλώς διότι την αγνοούσαν.
Επομένως, για να ενισχυθεί η αξιοπιστία των οδηγιών, είναι ανάγκη 
να εξεταστεί κατά πόσο θα ήταν δυνατό να επισημοποιηθούν οι παρεμ­
βάσεις αυτές κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Μηχανισμοί του 
τύπου αυτού υφίστανται ήδη σε ορισμένα κράτη μέλη και θα εξετα­
στούν σε σχέση με το πρόβλημα αυτό. Βεβαίως, ο μηχανισμός αυτός 
δεν θα μπορούσε να αντικαταστήσει τη διαδικασία του άρθρου 169 
ούτε τη δυνατότητα ενός συμμετέχοντος που κρίνει ότι ζημιώθηκε 
να προσφύγει στα εθνικά δικαστήρια. ; :
V.3. Οι εξαιρέσεις των ισχυουσών οδηγιών
Οι ισχύουσες οδηγίες καλύπτουν ένα πολύ περιορισμένο πεδίο του 
συνόλου των συμβάσεων κρατικών προμηθειών.'Ενας ορισμένος αριθμός 
τομέων μεγάλης σπουδαιότητας αποκλείστηκαν από: το πεδίο εφαρμογής 
των οδηγιών, και συγκεκριμένα οι οργανισμοί που) παρέχουν δημόσιες 
υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών, μεταςοορών, ενεργείας και διανομής και 
μεταφοράς ύδατος και γενικότερα οι υπηρεσίες έκτος εκείνων που 
αφορούν δημόσια έργα.
Εφόσον έχει καταστεί προφανής η ο-νάγκη του ανοίγματος των αγορών 
αυτών, έχει αρχίσει εκ νέου η έρευνα για τις κίατάλληλες λύσεις 
στους τομείς αυτούς. Η Επιτροπή έχει ήόη προτείνει μια κοινοτική πολιτική  
στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, που ενδεχομένως θα οδηγήσει, μεταξύ άλλων,  
στο άνοιγμα της μείζονος αυτής αγοράς.
Η παρούσα έκθεση εξετάζει απλά τα γεγονότα της παρούσας κατάστασης εφαρμογής των οδηγιών προ­
μήθειας. Η επέκταση του πεδίου εφαρμογής των οδηγιών θα αποτελέσει το αντικείμενο χωριστών  
ανακοινώσεων.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

ΠΙΝΑΚΑΣ I -
API0MQ£_flEflKUP.Y^fiN nOY AHMOLIEYQHKAN  ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ
Χώρα 1979 1980 1981 1982 1983
Β 68 77 84 86 81
DK 23 41 51 60 59
D 121 254 324 412 415
F 344 515 593 596 689
IRL 4 6 15 33 22
I - - 84 274 409
LUX 5 8 8 3 5
NL 5 73 133 156 182
UK 468 319 631 678 710
ΕΟΚ1038 1293 1923 2301 2583
Ετήσια
Πρόοδος-+ 24,6 Υ.+ 48,7 Υ.+ 19,7 % + 12,3 Υ.
Υποσημείωση :  Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1984 δημοστεύθηκαν 1.414
προκηρύξεις. Παρατηρήθηκε αύξηση κατά 269 προκηρύ­
ξεις ή 23,5?. σε σχέαη με την ίδια περίοδο του 1983.

ΠΙΝΑΚΑΣ II
ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ  ΤΟ 1983  
Ταξινδμηοη ανά κράτος μέλος και ανά κατηγορία αναθέτουοας αρχής
Κράτος μέλος Κράτος-Ένοπλες  
ΔυνάυειςΚράτος Σύνολο
ΚοάτουεΠεριφερειακές  
και τοπικές Σύνολο
Βέλγιο 10 44 54 27 81
Δανία 12 31 43 16 59
Γ ερμανία 218 97 315 100 415
Γαλλία 275 191 466 223 689
Ελλάδα 0 10 10 1 11
Ιρλανδία 0 19 19 3 22
Ιταλία 186 49 235 174 409
Λουξεμβούργο 0 5 5 0 5
Κάτω Χώρες 33 148 181 1 182
Ηνωμένο Βασίλεκ 186 324 510 200 710
ΣΥΝΟΛΟ 1983 920 918 1838 745 2583
ΣΥΝΟΛΟ 1982 719 914 1633 668 2301
ΣΥΝΟΛΟ 1981 547 831 1378 545 1923

ΠΙΝΑΚΑΣ III
ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ
Προκηρύξεις που δημοσιεύθηκαν στην ΕΕ από την 1.1.1983 έως τις 31.12.1983
'Ανοικτή Κλειστή διαδικασία
Κράτος μέλος διαδικασία
Κανονική Ταχεία ΣΥΝΟΛΟ % του συνόλου
ΕΟΚ
Αριθ. ΖΑριθ. ΖΑριθ. Ζ
Βέλγιο 68 8 4 ,0 13 1 6 ,0 0 0,0 81 3 ,1
Δανία : 2 3 ,4 52 8 8 ,1 5 8 ,5 59 2 ,3
Γ ερμαν ί  α 120 2 8 ,9 260 6 2 ,7 35 8 ,4 415 1 6,1
Γ αλλία 298 4 3 ,3 349 5 0 ,7 42 6 ,0 689 2 6 ,7
Ελλάδα 11 1 0 0 ,0 0 0,0 0 0,0 11 0 ,4
Ιρλανδία 19 8 6 ,4 3 1 3 ,6 0 0,0 22 0 ,9
Ιταλ ί  α 2 0 ,5 358 8 7 ,5 49 1 2 ,0 409 1 5 ,8
Λουξεμβούργο 4 8 0 ,0 1 2 0 ,0 0 0,0 5 0 ,2
Ολλανδία 1 0 ,5 163 8 9 ,6 18 9 ,9 182 7 ,0
Ηνωμένο Βασίλειο 77 1 0 ,8 549 7 7 ,3 84 1 1 ,9 710 2 7 ,5  ^
ΣΥΝΟΛΟ ΕΟΚ 1983 602 2 3 ,3 1748 6 7 ,7 233 9 ,0 2583 1 0 0 ,0
ΣΥΝΟΛΟ ΕΟΚ 1982 612 26,6 1469 63,8 220 9,6 2301 100,0

ΠΙΝΑΚΑΣ IV
ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΑΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΚΥΡΩΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟ 1982
I. ΣΕ ΑΞΙΑ (000ECU)
ΧώραΟλική
αξία
συμβάσεωνΣυμβάσεις  
κάτω' τουΣυμβάσεις άνω  
συνάφθηκαν μετων ορίων που
ορίου απευθείας δια­
πραγμάτευσηανοικτή/κλειστή
διαδικασία
Β 305.856 131.563 77.185 97.108
DK 680.291 624.578 32.915 22.798
D2.015.729 1.298.743 287.263 429.723
F5.061.664 1.305.128 2.440.407 1.316.129
IRL 93.374 74.515 1.229 17.630
I π.a. n.a. 252.176 92.702
LUX 34.905 23.188 2.247 9.470
NL1.345.404 1.039.699 88.173 217.532
UK2.646.759 912.552 587.163 1 .147.044
ΣΥΝΟΛΟ 198212.183.982 5.409.966 3.768.758 3.350.136
ΣΥΝΟΛΟ 198111.786.508 6.049.886 2.896.656 2.839.966
II. ΣΕ ΠΟΣΟΣ ΤΑ
Β 100,0 43,0 25,2 31,8
DK 100,0 91,8 4,8 3/4
D 100,0 64,4 14,3 21/3
F 100,0 25,8 48,2 26/0
IRL 100,0 79,8 18,9
I n.a. n.a. n.a. n.a.
LUX 100,0 66,4 6,4 27,2
NL 100,0 77,3 6,6 16,1
UK 100,0 34,5 22,2 43,3
ΣΥΝΟΛΟ 1982 100,0 44,4 28,9 26,7
ΣΥΝΟΛΟ 1981 100,0 51,3 24,6 24,1
1  ,  ,  ,  ,  ....

ΠΙΝΑΚΑΣ V
ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΞΙΑΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΚΥΡΩΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ  
ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΜΕ ΤΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ  ΠΡΟΪΟΝ: ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ
- 1982 -
{Billion ECU)
ΧώραΑκαθάριστο εγχώ-> |  
pio προϊόν σε τρέ  
χουσες τιμές- Κυβερνητικές  
δραστηριότη-  
τεε (*)Κατακυρωθείσες  
συμβάσειςΓ/Α (%) Γ/Β (%)
(Α) (Β) (Ο : ί ;
Β 86,140 6,506 0,306 ' 0,36 4,70
DK 57,610 6,238 0,680 1,18 10,90
D 673,020 38,509 2,016 ' 0,30 5,24
F 551,950 39,682 5,062 0,92 12,76
IRL 18,010 2,480 0,093 ; 0,52 3,75
I 354,890 31,676 0,345 (1) 0,09 1,09
LUX 3,420 0,415 0,035 1,02 8,43
NL 140,550 11,152 1,345 0,96 12,06
UK 487,590 48,376 2.647 0.54 5.47
ΣΥΝΟΛΟ19822373,180 185,035 12,529 0,53 6,77
ΣΥΝΟΛΟ19812180,260 170,480 11,786 0,54 6,91
. Τρέχουσα κατανάλωση + πάγιες κυβερνητικές επενδύσεις μείον μισθοί  
* ^ υπαλλήλων
(1) εξαιρούνται συμβάσεις κάτω του ορίου

ΠΙΝΑΚΑΣ VI
ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΚΥΡΩΘΗΚΑΝ  
ΑΠΟ ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ  ΤΟ 1982  
ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΔΟΧΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ
(000 ΕΟΟ)
Χώρα Συμβάσεις που  
κατακυρώθηκανΣυμβάσεις που ανατέθηκαν σε
αναθέτουσα  
τη σύμβασηεθνικές επιχειρήσειςεπιχ'ειρήσεις σέ '  
άλλα κράτη μέληεπιχειρήσεις  
τρίτων χωρών ..
Αξία % Αξία %Αξία X Αξία *
Β 97108 100,0 93945 96,7 2848 3,0 315—
0,3
DK 22798 100,0 22154 97,2 164 0,7 480 2,1
D 429723 100,0 428472 99,7 1251 0,3 0 0,0
F 1316129 100,0 1314984(1) (99,91) 222(2)(0,02) 923(3)(0,07)
IRL 17630 100,0 16245 92,1 1122 6,3 2631/6
I 92702 100,0 92702 100,0 0 0,0 0 0,0
LUX 9470 100,0 9295 98,2 175 1,8 0 0,0
NL 217532 100,0 209574 96,3 7958 3/7 00,0
UK 1147044 100,0 1127181(4) (98,3) 16679(5) (1,4) 3184 0/3
'
ΕΟΚ 1982 3350136 100,0 3314552(6) (98,9) 30419(7) (0,9) 5165(3) (0,2)
ΕΟΚ 1981 2260077 100,0 2108085 93,3101548 4,5 50109 2,2
(1) συν 5 συμβάσεις )
(2) συν 4 συμβάσεις )
(3) συν 1 σύμβαση ) Η αξία των οποίων δεν ανακοινώθηκε για λόγους
(4) συν 3 συμβάσεις )  απόρρητου.
(5) συν 3 συμβάσεις )
(6) συν 8 συμβάσεις )
(7) συν 7 συμβάσεις )