ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 29.10.1997 
COM(97) 454 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΗΥΡΩΙΙΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, 
ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 
Πρόγραμμα δράσης για την ανταγωνιστικότητα 
της ευρωπαϊκής βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΉ 1 
2. ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΑΑΑΟ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΑΥΣΗΣ 3 
3. Ο ΚΑΑΑΟΣ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΑΥΣΗΣ ΣΤΟ ΙΙΛΛΙΣΙΟ ΙΏΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ 
ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ 4 
3.1. Διαρθρωτική προσαρμογή και ανταγωνιστικότητα 4 
α) Καινοτομία, έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 4 
β) Νέα επαγγελματικά προσόντα και επαγγελματική κατάρτιση 6 
γ) Ολοκληρωμένες διαρθρωτικές πρωτοβουλίες 7 
3.2 Το εσωτερικό πλαίσιο 8 
α) Ενιαία αγορά 8 
β) Αρχές και διαφάνεια σε Θέματα κρατικών ενισχύσεων 9 
γ) Απασχόληση 10 
δ) Κοινωνικές επιβαρύνσεις στην εργασία 10 
3.3. Εξωτερικές σχέσεις Π 
α) Προώθηση της πρόσβασης στην αγορά 11 
β) Κανόνες και αρχές 12 
γ) Περιβάλλον 12 
δ) Κοινωνικό ζήτημα 13 
ε) Διεθνοποίηση των εταιρειών και βιομηχανική συνεργασία 13 
4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 15 
Παράρτημα: 18 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗχΑΝΙΑΣ 
ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΩΝ ΕΝΑΥΣΗΣ (1997 - 2000) 
4L 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1.1. Η παρούσα ανακοίνωση απευθύνεται στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο, στην ΟΚΕ και στην Επιτροπή των Περιφερειών, κατόπιν των 
συμπερασμάτων του Συμβουλίου Βιομηχανίας της 28ης Μαρτίου και της 
14ης Νοεμβρίου 1996. Εντάσσεται στο πλαίσιο του διαλόγου που 
αναπτύχθηκε, με πρωτοβουλία της Επιτροπής, μεταξύ των ενδιαφερομένων 
μερών στον κλάδο κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης, ιδίως των εθνικών και 
κοινοτικών δημοσίων αρχών και των κοινωνικών εταίρων. 
Με τον διάλογο αυτό επιδιώχθηκε να αξιολογηθούν συνολικά οι δράσεις 
που θεσμοθέτησαν η Ευρωπαϊκή Ενωση και τα κράτη μέλη, καθώς και οι 
πρόσθετες ανάγκες σε θέματα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και 
εφαρμογής από τον ιδιωτικό τομέα πον στρατηγικών 
αναδιάρΟροχϊης/εκσυγχρονισμού. 
Οι κοινωνικοί εταίροι συνέταξαν από κοινού έκθεση όπου αναφέρονται τα 
αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί και προτείνονται συμπληρωματικές 
δράσεις που θα ήταν δυνατόν να αναληφθούν σε κοινοτικό επίπεδο. 
Πρωταρχικός στόχος κατά την αξιολόγηση της έκθεσης ήταν να αποτελέσει 
το έναυσμα για την επιτυχία της διαρθρωτικής προσαρμογής του κλάδου, 
αποδίδοντας ταυτοχρόνως τη δέουσα προσοχή στο πρόβλημα της 
απασχόλησης. 
Οι συμπληρωματικές δράσεις που προτείνονται εντάσσονται στο πλαίσιο 
των κατευθυντήριων γραμμών για τη βιομηχανική πολιτική και την πολιτική 
κοινωνικοοικονομικής συνοχής που ακολουθεί η Επιτροπή. 
1.2. Η εξέλιξη του κλάδου κατά τα τελευταία έτη επέτρεψε να διαφανούν αρκετά 
ισχυρά σημεία αλλά και ορισμένα τρωτά. 
Η ενσωμάποσή του στη νέα τεχνολογική επανάσταση του δίνει σύγχρονο 
χαρακτήρα. Τα ανταγο)νιστικά πλεονεκτήματα τα οποία συνδέονται με την 
καινοτομία, τη δημιουργία, την ποιότητα και την τεχνογνωσία του 
προσδίδουν ηγετικό ρόλο στις ανοικτές στον ανταγοηασμό διεθνείς αγορές. 
Αυτές οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού σε ένα περιβάλλον πιο εκτεθειμένο 
στον διεθνή ανταγωνισμό επέφεραν, αντιθέτως, σοβαρή μείωση των θέσεων 
εργασίας. Πρόκειται για ιδιαίτερα ανησυχητικό φαινόμενο, εάν ληφθούν 
υπόψη η συγκέντρωση στην περιφέρεια και η κοινωνική επίπτωση της 
απασχόλησης στον κλωστοϋφαντουργικό κλάδο και στον κλάδο ένδυσης. 
1.3. Οι μετασχηματισμοί που σημειώθηκαν στον κλάδο 
κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης αποδεικνύουν σαφώς ότι δεν υπάρχουν 
«παραδοσιακοί» βιομηχανικοί κλάδοι σε αντίθεση με τους βιομηχανικούς 
κλάδους «αιχμής», αλλά ανταγωνιστικές και μη ανταγωνιστικές 
επιχειρήσεις. 
Ο κλάδος κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης, ο οποίος κατά τα τελευταία έτη 
σημείωσε σοβαρές ανταγωνιστικές επιδόσεις όσον αφορά την 
παραγωγικότητα, απέδειξε ότι έχει μέλλον στον ίδιο βαθμό με τις άλλες 
οικονομικές δραστηριότητες. 
1.4. Οι γενικοί προσανατολισμοί της βιομηχανικής πολιτικής που ακολουθεί η 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθορίστηκαν με πρόσφατες ανακοινώσεις.1 
Οι κατευθυντήριες γραμμές που περιέχονται στις ανακοινώσεις καθορίζουν 
ένα οριζόντιο πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η στρατηγική βιομηχανικής 
πολιτικής στον τομέα κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης. Πρόκειται για μια 
στρατηγική που λαμβάνει ιδίως υπόψη κλαδικές ιδιαιτερότητες. Οι 
πρωτοβουλίες στους διαφόρους τομείς των κοινοτικών δράσεων αποτελούν 
ένα συνεκτικό σύνολο με στόχο την ανάπτυξη των ανταγωνιστικών 
πλεονεκτήματα)ν που προσιδιάζουν στον κλάδο κλωστοϋφαντουργίας και 
ένδυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχει καταρτιστεί συνολικό πρόγραμμα 
που διασφαλίζει τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα των δράσεων και 
στηρίζεται στις συνεισφορές που έχει λάβει η Επιτροπή. 
1.5. Τα αποτελέσματα των εργασιών των ομάδων για την κλωστοϋφαντουργία 
και ένδυση επέτρεψαν να προσδιοριστούν ορισμένοι τομείς προτεραιότητας 
οι οποίοι θα πρέπει να προσανατολίσουν τη δράση των ενδιαφερομένων για 
τον κλάδο μερών, όπως επιχειρήσεις, εργοδοτικές οργανώσεις και 
συνδικαλιστικές ενώσεις, εθνικές και κοινοτικές δημόσιες αρχές. 
Οι προτεραιότητες αυτές αφορούν ειδικότερα : 
- την απασχόληση και κατάρτιση, πρόκειται για ζητήματα στα οποία πρέπει 
και είναι δυνατόν να βρεθούν (απαντήσεις στο εσοπχρικό του κλάδου, αλλά 
που απαιτούν επίσης γενικότερες λύσεις οι οποίες αφορούν τη δημιουργία 
θέσεων εργασίας από το σύνολο της οικονομίας της Ένωσης και από 
προγράμματα κατάρτισης για την απόκτηση νέων επαγγελματικών 
προσόντων και για την αλλαγή επαγγελματικής απασχόλησης; 
- την ανάπτυξη και διάδοση νέων προϊόντων, μεθόδων και εξοπλισμού, 
τεχνολογιών επικοινωνίας και πληροφόρησης στο σύνολο του τομέα, της 
διανομής συμπεριλαμβανομένης, που αποδεικνύεται ότι αποτελούν ένα 
θεμελιώδες συγκριτικό πλεονέκτημα; 
- την ουσιαστική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς , η οποία θα πρέπει να 
εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και του 
περιβάλλοντος χωρίς να καταλήγει στη δημιουργία νέων φραγμών στην 
ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών. Οι νομοθετικές διατάξεις σε θέματα 
δημοσίων συμβάσεων και ανταγωνισμού πρέπει να διασφαλίζουν ότι το 
σύνολο του κλάδου επωφελείται από την ενιαία αγορά; 
- την πρόσβαση στις αγορές των τρίτων χωρών και την αυστηρή τήρηση 
των κανόνων και αρχών που έχουν γίνει εκουσίως αποδεκτές στο πλαίσιο 
των διεθνών συμφωνιών και αποτελούν το απαραίτητο αντίβαρο στην 
1 Η βιομηχανική πολιτική σε ένα ανοικτό και ανταγωνιστικό περι/^άλλον - Κατευθύνσεις για μια 
κοινοτική προσέγγιση - COM (90) 556 τελικό. Μία πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την 
ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας - COM (94) 319 τελικό. Συγκριτική αξιολόγηση της 
ανταγωνιστικότητας της ευρ(οπαϊκής βιομηχανίας - COM (96) 463 τελικό. Συγκριτική 
αξιολόγηση των ανταγωνιστικών επιδόσεων - Θέσπιση ενός μέσου στη διάθεση των 
επιχειρήσεων και των δημοσίων αρχών- COM (97) 153 τελικό. 
παγκοσμιοποίηση των αγοροΥν και στην ελευθέρωση των κοινοτικών 
εισαγωγών. 
- την περιφερειακή ανάπτυξη σύμφωνα με την οποία πρέπει να δοθεί 
ιδιαίτερη προσοχή στις βιώσιμες επιχειρήσεις του κλάδου που είναι 
εγκατεστημένες σε μειονεκτούσες περιοχές της Ένωσης προκειμένου να 
δημιουργηθούν οι συνθήκες που να επιτρέπουν να αντιμετωπιστεί η 
πρόκληση της ανταγωνιστικότητας ισότιμα με τις επιχειρήσεις που είναι 
εγκατεστημένες σε περισσότερο ανεπτυγμένες περιοχές. 
2. ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΑΥΣΗΣ 
Ο κλάδος κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης κατέχει σημαντική θέση στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση, σε οικονομικό, κοινωνικό και περιφερειακό επίπεδο. 
Πράγματι, σύμφωνα με τα δεδομένα του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου 
Κλωστοϋφαντουργίας και Ένδυσης (ΟΕΤΗ)2, ο επίμαχος κλάδος απασχολεί 
περίπου 2,2 εκατομμύρια άτομα σε 120.000 επιχειρήσεις περίπου. Αντιπροσωπεύει 
εξάλλου 7,6% της βιομηχανικής απασχόλησης και 4,2% της προστιθέμενης αξίας. 
Επιπλέον, ουσιαστικό τμήμα της απασχόλησης αφορά το γυναικείο εργατικό 
δυναμικό και το επίπεδο περιφερειακής συγκέντρωσης είναι υψηλό. 
Κατά τη δεκαετία του '90, υπέστη την επίπτωση ενός συνόλου σοβαρών γεγονότων, 
ειδικότερα, την οικονομική ύφεση στην Ευρώπη η οποία ακολουθήθηκε από μέτρια 
ανάκαμψη, την αύξηση του ανταγωνισμού, τις τεχνολογικές εξελίξεις. 
Γενικά, η μέτρια οικονομική ανάκαμψη της Ένωσης δεν επέφερε αύξηση της 
εσωτερικής ζήτησης, ενώ ο μετριασμός των εισοδημάτων και η αύξηση της ανεργίας 
είχαν επίπτωση στην κατανάλωση ειδών ένδυσης και υφαντουργικών προϊόντων 
οικιακής χρήσεως. 
Παράλληλα, ο ανταγωνισμός σημείωσε έντονη αύξηση λόγω του μεγαλύτερου 
ανοίγματος της κοινοτικής αγοράς, αποτέλεσμα της ολοκλήρωσης πολλών 
προτιμησιακών συμφωνιών και της εφαρμογής των συμπερασμάτων του Γύρου της 
Ουρουγουάης καθώς και της παρουσίας νέ<ον σημαντικών εταίρων στο διεθνές 
εμπόριο. Συγκεκριμένα, ο αυξημένος ανταγωνισμός εκ μέρους χωρών με χαμηλό 
κόστος εργατικού δυναμικού δημιούργησε έντονη κινητικότητα από πλευράς 
μετεγκατάστασης τμημάτων της παραγωγής. 
Τέλος, οι τεχνολογικές εξελίξεις και η αυξανόμενη διάδοση των τεχνολογιών της 
πληροφορίας οδήγησαν σε πολύ μεγάλη αύξηση της έντασης κεφαλαίου εξαιτίας 
της αυτοματοποίησης, ιδιαίτερα ορατής στην κλωστοϋφαντουργία. Επέφεραν 
κυρίως διαρθρωτικές αλλαγές τόσο στην εσωτερική οργάνωση των επιχειρήσεων 
όσο και στη λειτουργία του κλάδου σε όλες τις βαθμίδες της παραγωγής. 
Η απάντηση του κλάδου στις ευρέος φάσματος προκλήσεις των τελευταίων ετών 
εκφράστηκε με ριζική αναδιάρθρωση και εκσυγχρονισμό που συνοδεύτηκαν από 
μετεγκατάσταση τμήματος της παραγωγής, ιδίως αυτής που χαρακτηρίζεται από 
υψηλή ένταση εργασίας και χαμηλή προστιθέμενη αξία. Σαφή εικόνα για το 
2 Le secteur du textile et de l'habillement de l '{JE - OETH, Bruxelles 1997. 
3 
φαινόμενο αυτό δίνει η εξέλιξη του εμπορίου τελειοποίησης για επανεισαγωγή 
(ΤΡΡ). Πράγματι, οι εισαγωγές ειδών ένδυσης υπό το καθεστώς τελειοποίησης για 
επανεισαγωγή σημειώνουν σταθερή αύξηση. Το 1996, αποτέλεσαν περίπου 20%, σε 
αξία, των εισαγωγαΥν ενδυμάτων της Ευροχηαϊκής Ένωσης. 
Συνολικά, η παραγωγικότητα και τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα ενισχύθηκαν, 
ιδίως στους τομείς της ταχείας απάντησης, των τεχνικών «just-in-time», της 
ποιότητας και της δημιουργίας, της τεχνογνωσίας και της καινοτομίας. Ο κλάδος 
παραμένει πρώτος παγκοσμίως στην εξαγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων 
και τρίτος στην εξαγωγή ειδών ένδυσης. 
Παρ'όλα αυτά, το πολυσύνθετο αυτό σύνολο εξελίξεων, που οδήγησαν στις 
διαρθρωτικές αλλαγές στον τομέα, επέφερε σοβαρή μείωση της παραγωγής και 
ιδίως της απασχόλησης. Αποτέλεσμα ήταν να σημεκοθούν, το 1996, επίπεδα 
παραγωγής, σε τρέχουσες τιμές, για την κλο)στοϋφαντουργία και την ένδυση, 
κατώτερα από αυτά του 1990 κατά 5,4% και 4,4% αντιστοίχίος. Ως προς την 
απασχόληση, περισσότερες από 600.000 θέσεις εργασίας απωλέσθηκαν μεταξύ του 
1990 και του 1996, εκ των οποίων 100.000 κατά το 1996. 
3. Ο ΚΛΑΔΟΣ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΑΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ 
ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ 
Η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση καλεί τις δημόσιες αρχές να μεριμνούν, 
σεβόμενες την αρχή της επικουρικότητας, ώστε να εξασφαλίζονται οι απαραίτητες 
συνθήκες για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. 
Ενώ αποτελεί αρμοδιότητα των δημοσίων αρχών η δημιουργία όλων των 
απαραίτητων συνθηκών για την εξασφάλιση κατάλληλου περιβάλλοντος για την 
ανταγωνιστική ανάπτυξη των επιχειρήσεων, αυτές από την πλευρά τους είναι κατά 
πρώτο λόγο υπεύθυνες για την πραγματοποίηση των απαραίτητων προσαρμογών. 
Οι ομάδες εργασίας κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης που έχουν δημιουργηθεί με 
πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξέτασαν, κατά την οκτάμηνη εργασία 
τους, τα μέτρα που έχουν εφαρμόσει οι δημόσιες αρχές και ο ιδιωτικός τομέας, στο 
πλαίσιο των ακόλουθων αρχών: 
προώθηση ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων 
προκειμένου να διευκολυνθεί η διαρθρωτική προσαρμογή; 
μέριμνα για την υλοποίηση της ενιαίας αγοράς και για την εφαρμογή των 
κανόνων του ανταγωνισμού; 
διατήρηση μιας ανοικτής προσέγγισης του διεθνούς εμπορίου και των 
διεθνών αγορών. 
3.1. Διαρθρωτική προσαρμογή και ανταγωνιστικότητα 
α) Καινοτομία, έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 
Οι κοινωνικοί εταίροι αναγνωρίζουν ότι η συνεχής ανάπτυξη των 
ανταγωνιστικών παραγόντων που συνδέονται με την καινοτομία, την έρευνα 
και την τεχνολογική ανάπτυξη είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου να 
διατηρηθεί σε υψηλό επίπεδο η παραγωγή των προϊόντων 
κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης στις χώρες της Ένωσης. 
Σε κοινοτικό επίπεδο πρέπει να τονιστεί η μεγαλύτερη κινητικότητα τα)ν 
επιχειρήσεων του κλάδου με σκοπό την ανάπτυξη και κυρίως την αξιοποίηση 
νέων μεθόδων και εξοπλισμού (υφαντουργικά μηχανήματα νέου σχεδιασμού, 
νέες μέθοδοι βαφής μη ρυπαντικές και μέθοδοι εξευγενισμού χωρίς λύματα), 
νέων υφασμάτων υψηλής προστιθέμενης αξίας (υφάσματα τεχνικών χρήσεων, 
τρισδιάστατης δομής και λειτουργικά υφάσματα). Τα αποτελέσματα τους στην 
απασχόληση (δημιουργία νέων θέσεων ή/και παγίωση των υπαρχουσών 
διαρθρώσεων) είναι ενδεικτικά (ος προς τη σημασία τους και έχουν συμβάλει 
στην πρόσφατη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής 
βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης. 
Έτσι, τα κοινοτικά προγράμματα Ε&ΤΑ επέτρεψαν τη δημιουργία 
συμπράξεων και, σε συνεργασία με τη βιομηχανία, μηχανισμών συντονισμού 
και συμμετοχής ανάλογα με τα θέματα που κρίνονται σημαντικότερα για τον 
τομέα. 
Στο εσωτερικό του τέταρτου προγράμματος πλαισίου και του ειδικού 
προγράμματος "Βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες των υλικών", η 
στοχοθετημενη ερευνητική δράση Κλωστοϋφαντουργία ολικής ποιότητας 
αποδείχτηκε αποτελεσματικό εργαλείο ενίσχυσης των τεχνολογικών 
δυνατοτήτων ενός κλάδου διαρθρωτικά κατακερματισμένου και βελτίωσης της 
συμμετοχής των MME. Στο πλαίσιο του εν λόγω ειδικού προγράμματος, 
έλαβαν μέρος στην έρευνα (με συγχρηματοδότηση 40 MECU επί συνολικού 
κόστους 80 MECU περίπου) 350 περίπου οργανισμοί, από τους οποίους 300 
MME. Στο πλαίσιο πλήθους έργων κοινοτικής έρευνας, αναπτύχθηκαν νέες 
μηχανές ("εκτόξευσης μελάνης", "πλάσματος", "υπερκριτικές C02"), νέα 
υφαντουργικά προϊόντα με εφαρμογή στον τομέα των μεταφορών, στον κλάδο 
των κατασκευών, στους τομείς της υγείας και της ψυχαγωγίας, επιπλέον των 
παραδοσιακών κλάδων της ένδυσης και των υφασμάτων επίπλωσης. 
Οι δυνατότητες που προσφέρονται με τα μέτρα τεχνολογικής τόνωσης τα 
προοριζόμενα για MME (δοκιμαστικές επιδοτήσεις για την εκπόνηση 
προτάσεων και έργων CRAFT που θα ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ MME 
ώστε να ανατίθεται η επίλυση των τεχνολογικών προβλημάτων σε τρίτους) 
επέτρεψαν σε πολλές ευρωπαϊκές MME να συνεργαστούν με σκοπό την 
ανάπτυξη νέων υφαντουργικών προϊόντων καθώς και νέων μεθόδων 
οργάνωσης της παραγωγής και της εργασίας. Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η 
κατεύθυνση το>ν δράσεων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του προγράμματος 
"Στοχοθετημενη κοινωνικοοικονομική έρευνα". 
Το πρόγραμμα ESPRIT συνέβαλε επίσης στην ανάπτυξη της καινοτομίας σε 
πεδία όπως οι τράπεζες εικόνων, τα συστήματα βοήθειας στη λήψη αποφάσεων 
και οι ηλεκτρονικές εμπορικές συναλλαγές στον τομέα της 
κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης. Στον κλάδο έχουν ήδη δρομολογηθεί οι 
εργασίες για την επεξεργασία ενός σχεδίου εφαρμογής και διάδοσης των 
τεχνολογιών των πληροφοριών στο εσωτερικό του. Το έργο αυτό, το οποίο 
επιδιώκει να ενσωματώσει πολλές πρωτοβουλίες που υπάρχουν στον ίδιο 
τομέα, προβλέπει την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού συστήματος ταυτοποίησης 
και επικοινωνίας για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες, στηριζόμενου σε 
αυτοδεσμευτικά πρότυπα, που θα εγκριθούν από τη βιομηχανία. Το σύστημα 
αυτό θα έδινε τη δυνατότητα να χρησιμοποιείται στην Ευρωπαϊκή Ένωση μια 
κοινή γλώσσα για τις ηλεκτρονικές εμπορικές συναλλαγές. 
Το πρόγραμμα "Καινοτομία" του τέταρτου προγράμματος πλαισίου 
υποστηρίζει βιομηχανικά έργα που αποσκοπούν σε προσαρμογή και μεταφορά 
τεχνολογκόν (Uto ορισμένες περκρέρειες ή ορισμένους τομείς σε νέες 
περιφέρειες ή νέους τομείς στο εσωτερικό της Ευρίοπαϊκής Ένωσης τα έργα 
αυτά συσπειρώνουν παραγωγούς (των MME πολλές φορές ή των 
επαγγελματικών τους ενώσεων) και χρήστες τεχνολογιών και ερευνητικών 
κέντρων. Ορισμένα από τα έργα αυτά αφορούν τη βιομηχανία 
κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης, όπως π.χ. η "τεχνολογία φυγοκεντρικής 
κλώσης" και η "ευέλικτη παραγο)γή δειγμάτων υφασμάτων σε χαμηλότερο 
κόστος". 
Το πρόγραμμα "Καινοτομία" προτείνει επίσης διάφορα εργαλεία που 
παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τον κλάδο κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης: 
μελέτες ανάλυσης αναγκών και ισχυρών ή τρωτών σημείο>ν καθώς και 
ανίχνευσης εναλλακτικών τεχνολογικών λύσεων, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού 
παρατηρητηρίου καινοτομίας, εγχειρήματα ευαισθητοποίησης στις νέες 
τεχνολογίες, με αποδέκτες MME; ευρωπαϊκές τομεακές υποτροφίες μεταφοράς 
τεχνολογιών; πρόσβαση σε νέα τεχνογνωσία και σε δοκιμασμένες μεθόδους 
διαχείρισης της καινοτομίας; επαφή με το δίκτυο κέντρων αναμετάδοσης της 
καινοτομίας. 
Στο πλαίσιο εκπόνησης του πέμπτου προγράμματος πλαισίου, οι σημερινές 
κατευθύνσεις της έρευνας συνδέονται κυρίως με τις φιλοδοξίες του κλάδου 
κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα των 
επιχειρήσεων, να διατηρηθούν και να δημιουργηθούν θέσεις απασχόλησης 
ιδιαίτερα προσαρμοσμένες στην αειφόρο ανάπτυξη. Η μέριμνα εντοπίζεται 
στην καίριας σημασίας δράση "Προϊόντα, μέθοδοι και οργάνωση" του 
θεματικού προγράμματος "Ενθάρρυνση μιας ανταγωνιστικής και αειφόρου 
ανάπτυξης", καθώς και στην άλλη καίριας σημασίας δράση "Νέες μέθοδοι 
εργασίας και ηλεκτρονικών εμπορικών συναλλαγών" του θεματικού 
προγράμματος "Ανάπτυξη μιας οικείας κοινωνίας των πληροφοριών". 
Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί σε δράσεις που θεωρείται ότι συνδέονται 
αμεσότερα με την ανταγωνιστικότητα του κλάδου θεωρουμένου στο σύνολο 
των βαθμίδων της παραγωγής. Σχετικό παράδειγμα αποτελούν οι δράσεις που 
ευνοούν την εφαρμογή μεθόδων ταχείας απόκρισης (quick response), οι οποίες 
επιτρέπουν προσαρμογή των μεθόδων παραγωγής προς τις εξελίξεις των 
αγορών σε πραγματικό χρόνο και μείωση των αποθεμάτων. Πέρα από την 
καλλίτερη προσαρμογή στη ζήτηση, οι μέθοδοι αυτές, προσφέροντας ένα 
συγκριτικό πλεονέκτημα για διατήρηση τς παραγωγής στην Ευρώπη, μπορεί να 
έχουν καθοριστική επίδραση στην αναστροφή των αρνητικών τάσεων της 
απασχόλησης. 
β) Νέα επαγγελματικά προσόντα και επαγγελματική κατάρτιση 
Οι διαρθρωτικές μεταλλαγές στον κλάδο κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης, ιδίως 
η διάδοση το)ν τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνίας, έθεσαν νέες 
προκλήσεις όσον αφορά τα επαγγελματικά προσόντα του εργατικού 
δυναμικού. 
Τα νέα αυτά επαγγελματικά προσόντα συνδέονται ιδίως με τις τεχνολογικές 
εξελίξεις και με τις συνέπειες τους στην οργάνωση των επιχειρήσεων, οι 
οποίες απαιτούν εργατικό δυναμικό με πολλαπλά προσόντα σε σχέση με την 
«εργασία σε γραμμή παραγωγής» που χαρακτήριζε την προηγούμενη 
βιομηχανική επανάσταση. 
Στον τομέα αυτό επίσης, εθνικά προγράμματα και μέσα καθώς και τα 
κοινοτικά προγράμματα ADAPT, EMPLOI και Leonardo da Vinci προσφέρουν 
ευκαιρίες οι οποίες επιτρέπουν να βρεθούν απαντήσεις προσαρμοσμένες στις 
ανάγκες που έχουν επισημανθεί. 
Η Επιτροπή επιδιώκει επίσης να τονώσει, μέσω των ανωτέρω προγραμμάτων, 
την ανάπτυξη πρωτοβουλιών συνεργασίας μεταξύ φορέων διαφορετικών 
χωρών με σκοπό τη διάδοση των καλύτερων πρακτικών και της τεχνογνωσίας 
στις περιφέρειες της Ευρώπης. Οι πρωτοβουλίες στους τομείς αυτούς, οι 
οποίες επιτρέπουν τη διάδοση των θετικών αποτελεσμάτων που έχουν 
επιτευχθεί, θα επιφέρουν αναμφίβολα σημαντική ευαισθητοποίηση η οποία 
αποδεικνύεται απαραίτητη και μάλιστα ζωτικής σημασίας για τον 
κατακερματισμένο κλάδο κλοκποϋφαντουργίας/ένδυσης. 
Μια εμπεριστατωμένη μελέτη για τις ανάγκες σε νέοι επαγγελματικά προσόντα 
στον τομέα της ένδυσης ολοκληρώθηκε το 1995. Προγραμματίζεται παρόμοια 
μελέτη για την κλωστοϋφαντουργία. Επιπλέον, στο πλαίσιο του κλαδικού 
κοινωνικού διαλόγου και του προγράμματος Leonardo da Vinci, οι κοινωνικοί 
εταίροι αναπτύσσουν σχέδια έργο)ν στους τομείς της πολυδυναμικότητας και 
των τεχνικών κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. 
Εξάλλου, η κατάρτιση πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις αυξανόμενες 
ανάγκες που συνδέονται με την παγκοσμιοποίηση και τη διεθνοποίηση της 
παραγωγής, οι οποίες απαιτούν επαγγελματικά προσόντα στηριζόμενα στις 
διεθνείς σχέσεις των επιχειρήσεων. Η ενσωμάτωση των οικολογικών πτυχών 
πρέπει επίσης να αποτελέσει ουσιαστικό στοιχείο της επαγγελματικής 
κατάρτισης. 
Επιπλέον, οι δράσεις κατάρτισης θα έπρεπε επίσης να χρησιμοποιηθούν 
προκειμένου να επανακτήσει ο κλάδος σύγχρονη εικόνα σε θέματα 
επαγγελματικών προσόντων και τεχνολογίας, που να αντανακλούν άλλωστε τη 
σημερινή πραγματικότητα του. 
γ) Ολοκληρωμένες διαρθρωτικές πρωτοβουλίες 
Η απάντηση στις νέες προκλήσεις οδήγησε τον κλάδο σε διαρθρωτική 
προσαρμογή όπου η ενδυνάμωση των ειδικών ανταγωνιστικών 
πλεονεκτημάτων, ιδίως στον τομέα των μη απτών επενδύσεων, και η βελτίωση 
της παραγωγικότητας, η οποία συνδέεται τόσο με τις υλικές όσο και με τις μη 
απτές επενδύσεις, αποτελούν δύο θεμελιώδεις παράγοντες. 
Ο κλάδος ανέπτυξε μια λογική καθετοποιημένης λειτουργίας προκειμένου να 
ανταποκριθεί καλύτερα στις απαιτήσεις της αγοράς, όπου η έννοια του 
δικτύου αποτελεί ουσιώδη αναφορά, ιδίως για τις MME. 
Η καθετοποιημένη ολοκλήρωση του κλάδου δημιούργησε νέες απαιτήσεις σε 
θέματα αυξημένης ευελιξίας της παραγωγικής διαδικασίας, της διάδοσης των 
νέων τεχνικών, της άμεσης αντίδρασης στις διακυμάνσεις της αγοράς, της 
θέσπισης υψηλών προτύπων ποιότητας, του οικολογικού προβληματισμού. 
Η ολοκλήρωση του κλάδου αυξάνει, εξάλλου, την εφικτότητα και τις 
δυνατότητες αξιοποίησης των συμπληρωματικοτήτων και των συνεργιών στον 
κλάδο, μέσω δράσεων βιομηχανικής συνεργασίας, ιδίως όσον α<ι<>ρα τις 
δραστηριότητες υπεργολαβίας. Επ'αυτού, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο, 
στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και 
στην Επιτροπή των Περιφερειών ανακοίνωση σχετικά με την υπεργολαβία στον 
κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης3. Βάσει της ανακοίνωσης αυτής και 
των συμπεράσματος που ενέκρινε το Συμβούλιο, θεσπίστηκε στρατηγική 
ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των δραστηριότητος υπεργολαβίας σε 
στενό συντονισμό με τους κοινοτικούς εταίρους και δρομολογήθηκαν 
πιλοτικά έργα (SCAN-Subcontracting Assistance Network, \BEX-International 
Buyers' Exhibitions, ανα()εο')ρηση της ονοματολογίας που χρησιμοποιείται στις 
υπεργολαβίες, πρακτικός οδηγός το>ν νομοθετικοί καθεστώτων της 
βιομηχανικής υπεργολαβίας στην Ευρώπη, πρακτικός οδηγός για την εταιρική 
συνεργασία της βιομηχανικής υπεργολαβίας). 
Πολυάριθμα μέσα είναι διαθέσιμα για τη συνοδεία και στήριξη των 
διαρθρωτικών μετασχηματισμών. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα 
Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής παίζουν ρόλο μοχλού στους 
τομείς αυτούς, ιδίως στις περιοχές όπου το κόστος των επενδύσεο>ν που 
συνδέονται με τη γεωγραφική τοποθέτηση και τις υποδομές είναι πιο υψηλό. 
Ειδικότερα, οι δράσεις που αποβλέπουν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας 
των MME στα CCA/DOCUP, όπως επίσης τα προγράμματα κοινοτικών 
πρωτοβουλιών MME και RETEX προσφέρουν σοβαρή υποστήριξη. 
Η αξιολόγηση των προγραμμάτο)ν που έχουν προωθηθεί από τα Διαρθρωτικά 
Ταμεία, η οποία προβλέπεται από την Επιτροπή για τις αρχές του επομένου 
έτους, θα επιτρέψει να ληφθούν υπόψη οι προσαρμογές οι οποίες θα 
αποδειχθούν απαραίτητες, ιδίως όσον αφορά τη βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας τους (ος προς την επίπτωση τους στον κλάδο. Με τον 
τρόπο αυτό υπάρχει ανταπόκριση στο αίτημα της βιομηχανίας η οποία 
προτείνει την επεξεργασία ενός πίνακα τοτν έργο)ν που έχουν στεφθεί με 
επιτυχία ώστε να υπάρξει διάδοση το>ν καλύτερων πρακτικών. 
3.2. Το εσωτερικό πλαίσιο 
α) Ενιαία αγορά 
Οι ενδοκοινοτικές συναλλαγές καλύπτουν το μεγαλύτερο τμήμα της 
παραγωγής προϊόντων κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση. Πράγματι, το 1996, οι ενδοκοινοτικές αποστολές ανήλθαν σε 53,4 
δισεκατομμύρια ECU, ενώ οι εξαγωγές προς τρίτες χώρες ανήλθαν σε 30,3 
δισεκατομμύρια. 
Η κατάργηση ορισμένων διοικητικών διαδικασιών που συνδέεται με το 
πρόγραμμα ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς (χρονικά όρια για την παραμονή 
στα σύνορα, έλεγχοι στον τόπο προέλευσης κλπ.) είχε σοβαρή επίπτοκτη καθοις 
διευκόλυνε την ελαστική προσαρμογή στις απαιτήσεις της αγοράς και επέτρεψε 
τη μείωση ορισμένο)ν εξόδο)ν (ιδίο>ς διοικητικοί εξόδων και εξόδο>ν 
μεταφοράς). 
3 Η ανταγωνιστικότητα της υπεργολαβίας στη βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και 
ειόώνένδυσης της Ευρωπαϊκής ΈνωσηςCOV[(96)2\§ τΐλχχό ττ\ς 15ης Μαΐου 1996. 
8 
Προσφάτα>ς αναπτύχθηκαν νέες εθνικές νομοθετικές προνιοβουλίες στον τομέα 
της κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης, με στόχο την προστασία της υγείας των 
καταναλωτών και του περιβάλλοντος. Οι πρωτοβουλίες αυτές αφοροΐιν ιδίως 
τη χρησιμοποίηση ορισμένος χημικός ουσιών στη κατεργασία προϊόντος 
κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης (αζωχρώματα, πενταχλωροφαινόλη, 
φορμαλδεΰδη, βαρέα μέταλλα). 
Ο πολλαπλασιασμός εθνικών νομοθεσιών, ορισμένες φορές διαφορετικών από 
πολλές απόψεις, εμπεριέχει τον κίνδυνο να δημιουργηθούν νέα τεχνικά 
εμπόδια στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής 
εξετάζουν τα μέτρα που θα μπορούσαν να αποδειχθούν απαραίτητα για τη 
δημιουργία ενός πλαισίου το οποίο να εξασφαλίζει, στον τομέα αυτό, 
ταυτοχρόνο)ς την προστασία του καταναλωτή και του περιβάλλοντος και την 
ουσιαστική λειτουργία της εσοπερικής αγοράς. Σε ορισμένες περιπτο'κτεις 
(αζωχρο')ματα και πενταχλο)ροφαινόλη),η εναρμόνιση σε κοινοτικό επίπεδο θα 
μπορούσε να αποδειχθεί κατάλληλη, ενο') η εξακολούθηση των εργασίας 
ανάλυσης του κινδύνου φαίνεται αναγκαία σε άλλες (φορμαλδεΰδη και βαρέα 
μέταλλα). 
Η προώθηση ενός ευρωπαϊκού οικολογικού σήματος για τα λευκά είδη 
κρεβατιού και για τις μπλούζες t-shirt και η εισαγωγή στο σύντομο μέλλον 
οικολογικού σήματος για τα κλθ)στοϋφαντουργικά προϊόντα αποτελούν, μαζί 
με τις πρωτοβουλίες που προωθούνται σε εθνικό επίπεδο, αποτελεσματικό 
μέσο περιβαλλοντικής προστασίας αυξάνοντας την ανταγωνιστικότητα των 
επιχειρήσεοτν που συμμετέχουν στο σύστημα. 
Το νέο πρόγραμμα δράσης για την Ενιαία Αγορά, το οποίο προτάθηκε από την 
Επιτροπή4 στις 4 Ιουνίου 1997 και υποστηρίχθηκε από το Ευρωπαϊκό 
Συμβούλιο του Αμστερνταμ προσφέρει λειτουργικές λύσεις. 
Τον Νοέμβριο 1996 δημοσιεύθηκε Πράσινη Βίβλος για να αποτελέσει το 
έναυσμα της συζήτησης με τους ενδιαφερόμενους κύκλους ώστε να εξευρεθούν 
δρόμοι για τη βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς στον τομέα 
των δημοσίων συμβάσεων. Η εν λόγο) Πράσινη Βίβλος προσδιορίζει ιδίως την 
περιορισμένη επίδραση που ασκούν οι κανόνες στις δημόσιες συμβάσεις και 
τις ανεπάρκειες στη μεταφορά τος οδηγιών από τα κράτη μέλη. Επιπλέον, 
είναι υπό ανάπτυξη ένα ηλεκτρονικό σύστημα σύναψης δημοσίων συμβάσεων 
(SIMAP) 
β) Αρχές και διαφάνεια σε Θέματα κρατικών ενισχύσεων 
Η ενίσχυση της πολιτικής ανταγωνισμού αποτελεί απαίτηση η οποία απορρέει 
από την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς. 
Η Επιτροπή βρίσκεται επομένως αντιμέτωπη με την αναγκαιότητα να εγγυηθεί 
αυστηρή πειθαρχία και αποτελεσματική διαφάνεια σε θέματα κρατικών 
ενισχύσεος για όλους τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας. Επ'αυτού, 
μια πολυτομεακή πλαισίωση σχετικά με τις περιφερειακές ενισχύσεις για τα 
μεγάλα επενδυτικά έργα έτυχε θετικής συνολικά υποδοχής κατά τις συζητήσεις 
4 Πρόγραμμα δράσης για την ενιαία αγορά, ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο CSE(97) 
! τελικό της 4ης Ιουνίου 1997. 
με τα κράτη μέλη. Η πλαισίωση αυτή θα εφαρμοστεί στον κλάδο 
κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης. Με τον τρόπο αυτό θα ικανοποιηθεί η 
αναγκαιότητα, η οποία συχνάκις υπογραμμίζεται από τον κλάδο και τους 
σχετικούς κοινωνικούς φορείς, για αυστηρό έλεγχο των ενισχύσεων που 
χορηγούνται στον τομέα μέσω τομεακής ή οριζόντιας πλαισίωσης η οποία να 
περιλαμβάνει χρονικά περιθώρια κοινοποίησης καταλλήλως προσαρμοσμένα 
στις ιδιαιτερότητες του κλάδου. 
Σ'αυτό το πνεύμα, τα κοινοτικά πλαίσια ενίσχυσης της Ε&ΤΑ, της κατάρτισης 
και τος MME, καθώς και οι κατευθύνσεις των δράσεος ενίσχυσης της 
απασχόλησης πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά, στο πλαίσιο του συνόλου τος 
μέτρων στήριξης της ανταγαςιστικότητας του κλάδου. 
γ) Η απασχόληση 
Η απώλεια πλέον του ενός τετάρτου των θέσεων απασχόλησης μεταξύ 1990 και 
1996 καθώς και ο ρυθμός με τον οποίο συνεχίζεται αυτή η αιμορραγία 
ανησυχούν σοβαρά την κοινότητα, ανησυχία που επιτείνεται από την 
περιφερειακή συγκέντρωση της απώλειας θέσεων εργασίας. Η οικονομική 
σημασία και ο κοινωνικός αντίκτυπος του φαινομένου υπερβαίνουν σαφώς τα 
μέσα δράσης που διαθέτει η ευρωπαϊκή βιομηχανία, απαιτείται λοιπόν 
ιδιαίτερη προσοχή στο πλαίσιο της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την 
απασχόληση. 
Τα μέτρα και οι κατευθύνσεις που προβλέπονται κυρίως για την υποστήριξη 
καινοτόμων επιχειρήσεων, στο πνεύμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 
Άμστερνταμ και μάλιστα του προσεχούς Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την 
απασχόληση που θα πραγματοποιηθεί στο Λουξεμβούργο, καθώς και κάθε 
εναρμονισμένη πολιτική των κρατάς μελών για την απασχόληση πρέπει 
συνεπώς να συνεκτιμούν τις ιδιαιτερότητες του κλάδου. 
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίηση της για τη διαπραγμάτευση ενός 
"συμφώνου εμπιστοσύνης για την απασχόληση στον κλάδο 
κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης", που δίνει το βάρος στην κατάρτιση και στη 
μείωση/οργάνωση του χρόνου εργασίας και επιτρέπει έτσι να ευνοείται η λήψη 
συντονισμένων μέτρων σε πνεύμα τήρησης των ισχυόντων κανόνων του 
ανταγωνισμού. 
δ) Κοινωνικές επιβαρύνσεις στην εργασία 
Στον κλάδο κλο)στοϋφαντουργίας/ένδυσης, ορισμένοι επιμέρους κλάδοι 
υψηλής έντασης εργασίας είναι μεταξύ των περισσότερο εκτεθειμένων στην 
επίπτωση των έμμεσων δαπανών για την εργασία (κοινωνικές εισφορές και 
άμεσοι φόροι επί του εισοδήματος των μισθωτών). 
Η απόκλιση από τους κύριους ανταγωνιστές είναι σημαντική και αυξάνεται. 
Παρά τα γνωστά δημοσιονομικά προβλήματα, η Επιτροπή έχει συχνά τεθεί 
υπέρ της μείωσης του έμμεσου κόστους της εργασίας5, προσανατολισμός που 
επιβεβαιώθηκε από τα διάφορα Ευρωπαϊκά Συμβούλια. 
5 Λευκό Βιβλίο για την ανάπτυξη, την ανταγοννιστικύτητα και την απααχόληοη, Βρυξέλλες 1993. 
10 
Η θέσπιση ιδιαίτερος μέτρων ελά(ρρυνσης του έμμεσου' κόστους της εργασίας 
στον κλάδο, ο)ς μέσου προώθησης της απασχόλησης και της 
ανταγωνιστικότητας, πρέπει να τηρεί την υποχρέο)ση να μην επιφέρει 
στρέβλωση του ανταγωνισμού6. 
Με σεβασμό στους κανόνες της Συνθήκης επ'αυτού και σε συμφωνία με την 
αρχή της επικουρικότητας, η Επιτροπή θεωρεί ότι θα ήταν ευκταίο να υπάρξει 
βαθύτερος προβληματισμός, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τους 
κοινωνικούς εταίρους. Στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου στον κλάδο 
κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης, κάθε πρόταση σχετικά με την οργάνοχτη του 
χρόνου εργασίας και με την ευελιξία θα εξεταστεί προσεκτικά από την 
Επιτροπή. 
3.3. Εξωτερικές σχέσεις 
α) Προώθηση της πρόσβασης στην αγορά 
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα να εξακολουθήσει να 
συνδέεται η υπαγωγή του κλάδου κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης στους κανόνες 
του ΠΟΕ με την τήρηση των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί από τα 
συμβαλλόμενα μέρη. 
Η προσέγγιση αυτή ενέπνευσε επίσης τη στρατηγική πρόσβασης στην αγορά για 
την Ευροχτταϊκή Ένωση, όπο)ς περιγράφεται στην (χνακοίνο)ση της 14ης 
Φεβρουαρίου 19967, η οποία εμφανίζεται επιθετικότερη από αυτήν του 
παρελθόντος. 
Λόγω της στασιμότητας της εσωτερικής ζήτησης των προϊόντων 
κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης κατά τα τελευταία χρόνια και του αυξημένου 
ανταγωνισμού από τις εισαγωγές, αποτελεί ζωτικής σημασίας ζήτημα η 
ανάπτυξη των εξαγωγών, ιδίως προς τις χώρες όπου η αγορά παρουσιάζει 
αναπτυξιακό δυναμικό. Η εξέλιξη των κοινοτικών εξαγωγών προς τις πιο 
ανοικτές αγορές, όπου ο κλάδος αντιμετωπίζει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό, 
αποδεικνύει την ανταγωνιστική ικανότητα της κοινοτικής βιομηχανίας. Ως 
προς αυτό το ζήτημα, η εμπειρία που αποκτήθηκε με την πρωτοβουλία 
EXPROM αποδείχθηκε θετική. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να μεριμνά για 
καλύτερη πληροφόρηση σχετικά με τις εθνικές προ)τοβουλίες μεσοπρόθεσμα 
και, εάν είναι απαραίτητο, vex ασκεί συντονιστικό ρόλο. Επιπλέον, κάθε 
πρόταση της βιομηχανίας η οποία αφορά τις προποβουλίες προώθησης 
μακροπρόθεσμα, θα αναλυθεί. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα μπορούσε να 
εξετάσει την αποτελεσματικότητα της ίδρυσης γραφείων αντιπροσώπευσης 
του κλάδου κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης σε μία ή περισσότερες χώρες που 
παρουσιάζουν ιδιαίτερο εξαγωγικό ενδιαφέρον. 
6 Τα ζητήματα αυτά εξετάζει η ομάόα εργασίας για τις πολιτικές φορολόγησης (ομάόα Monti) 
σύμφωνα με τους προσανατολισμούς του Συμβουλίου του Δουβλίνου (Δεκέμβριος 1996) και του 
ECOFIN της 11ης Νοεμβρίου 1996. 
7 Η παγκόσμια πρόκληση του διεθνούς εμπορίου : μια στρατηγική πρι)σ\\ασης στην αγορά για την 
Ευρωπαϊκή Ένωση COM (96) 53 τελικό της 14ης Φεβρουαρίου 1996. 
11 
Ορισμένες τρίτες χώρες διατηρούν ή δημιουργούν μη αιτιολογημένη προστασία 
της αγοράς τους μέσω τιμολογιακών και μη τιμολογιακών μέτρων. Από τα πιο 
χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η Κίνα, η Ινδία, η Αργεντινή, η Νότιος 
Αφρική καθώς επίσης και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτή η προστασία δεν 
ενθαρρύνει την ανάπτυξη των εμπορικών συναλλαγών. Συχνά αντίκειται στις 
υποχρεώσεις που προβλέπονται στις συμφωνίες που έχουν συναφθεί στο 
πλαίσιο του κύκλου της Ουρουγουάης και ιδίως σε αυτές της Συμφωνίας για 
την κλωστοϋφαντουργία και ένδυση (ΑΤΗ). 
Με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της εμπορικής κοινοτικής 
πολιτικής, η Επιτροπή δημιούργησε μια βάση δεδομένων για τους φραγμούς 
στο εμπόριο, η οποία μετατράπηκε σε λειτουργικό μέσο στο οποίο έχουν 
πρόσβαση οι οικονομικοί φορείς. Η συνεργασία όλων των ενδιαφερόμενων 
μερών είναι ουσιώδης για τη διασφάλιση της πραγματικής και μόνιμης 
λειτουργίας του οργάνου αυτού. 
β) Κανόνες και αρχές 
Η Επιτροπή αναμένει εκ μέρους των εταίρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
αυστηρή εφαρμογή των συμφωνιών που έχουν υπογραφεί σε θέματα 
προστασίας της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, επιχορηγήσεων, 
ντάμπινγκ και καταγωγής. 
Η ανάπτυξη της παγκοσμιοποίησης των αγορών και η σταδιακή και έντονη 
ελευθέρωση της κοινοτικής αγοράς απαιτούν εκ μέρους όλων των φορέων 
αμοιβαία τήρηση ενός ισότιμου ανταγωνιστικού περιβάλλοντος. 
Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να εφαρμόζει τα μέσα που έχει στη διάθεση της, 
τηρώντας τις διεθνείς δεσμεύσεις της, προκειμένου να διασφαλίσει ένα υγιές 
ανταγωνιστικό πλαίσιο. Για το σκοπό αυτό, η στενή συνεργασία των κρατών 
μελών και των οικονομικών φορέων είναι απαραίτητη, όπως έδειξε η 
διαδικασία που δρομολογήθηκε βάσει του κανονισμού για τους φραγμούς στο 
εμπόριο (ROC)8 σχετικά με τους κανόνες προέλευσης που εφαρμόζουν οι ΗΠ Α. 
γ) Περιβάλλον 
Η προστασία του περιβάλλοντος εκτός από την ειδική κοινοτική και πολιτική 
αξία της, δημιουργεί ευκαιρίες σε θέματα οικονομικής ανάπτυξης και 
απασχόλησης. Για κάθε επιχείρηση ως μονάδα, το κόστος που συνδέεται με την 
προστασία του περιβάλλοντος συχνά θεωρείται ότι ενδεχομένως επιβαρύνει 
την ανταγωνιστικότητα της επιχείρησης στο διεθνή στίβο. Υπάρχουν ο>στόσο 
ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις που τηρούν δυναμική στάση και ενσωματο')νουν 
περιβαλλοντικούς προσανατολισμούς στη γενική στρατηγική τους. 
Η απονομή οικολογικού σήματος αποτελεί για τις επιχειρήσεις αποδοτικό μέσο 
προώθησης. Ως προς αυτό το ζήτημα, στόχος της Κοινότητας κατά τις 
συζητήσεις στο πλαίσιο της επιτροπής «Εμπόριο και Περιβάλλον»" (CEE) του 
ΠΟΕ, είναι να διατηρηθεί η ακεραιότητα το)ν συστημάτων οικολογικού 
σήματος που βασίζονται σε ανάλυση του κύκλου ζωής (κοινοτικό σύστημα) και 
να ευνοηθεί η διαφάνεια στη λειτουργία τους καθώς και στη θέσπιση κριτηρίοον 
χορήγησης του σήματος. Η επιτροπή αυτή, στις εργασίες της οποίας θα 
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ.3286/94 του Συμβουλίου της 22ας Δι·:κι·:μβρίυυ 1994. 
12 
συμμετάσχει η Κοινότητα, ξεκίνησε πολύ πρόσφατα μια ανάλυση των 
περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνδέονται με την απελευθέρωση του 
εμπορίου και των εμπορικών επιπτώσεων των περιβαλλοντικών νομοθεσιών 
στον κλάδο. Η χρησιμοποίηση αναγνωρισμένων σημάτο)ν ποιότητας σε 
ευρωπαϊκή ή διεθνή κλίμακα, που να αναφέρονται τόσο στις ύλες όσο και στις 
μεθόδους παραγο>γής, θα μπορούσε λοιπόν να αυξήσει την ανταγο>νιστικότητα 
των εν λόγω προϊόντων, με θετικά συγχρόνως αποτελέσματα για το 
περιβάλλον. 
Επιπλέον, πρέπει να ενθαρρύνονται οι επιχειρήσεις, μέσω κυρύος 
προγραμμάτων Ε&ΤΑ, να αντιμετωπίζουν τα περιβαλλοντικά προβλήματα 
χρησιμοποιώντας όλο και περισσότερο αντιρρυπαντικές τεχνολογίες και 
τεχνολογίες ανακύκλο)σης, ο')στε να είναι σε θέση να επο)φεληθούν καλύτερα 
μελλοντικών οικονομικών ευκαιριών. 
Καλό θα ήταν να καταβληθεί μια ιδιαίτερη προσπάθεια διάδοσης της 
πληροφορίας τόσο σε επίπεδο παραγωγών όσο και σε επίπεδο καταναλωτών, 
ώστε να αυξηθούν τα αναμενόμενα οφέλη. 
δ) Κοινωνικό ζήτημα 
Η Επιτροπή έχει αναγνωρίσει τη σημασία της τήρησης των θεμελιο)δών 
κοινωνικών δικαιωμάτων στις διεθνείς σχέσεις. Έχει ήδη διατυπώσει τη θέση 
της σχετικά με τη σχέση των διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων εργασίας9 με 
τις εμπορικές συμφωνίες σε πρόσφατη ανακοίνωση10 και στους κατάλληλους 
πολυμερείς οργανισμούς, ιδίως την ΔΟΕ και τον ΠΟΕ. 
Επ'αυτού του ζητήματος, η Επιτροπή έχει υπογραμμίσει την αναγκαιότητα να 
προαχθεί η τήρηση των θεμελιωδών προτύπων εργασίας, απορρίπτοντας την 
χρήση τους για σκοπούς προστατευτισμού. Τις δεσμεύσεις αυτές 
συμμερίζονται σήμερα, σε πολυμερές επίπεδο, όλα τα μέλη του ΠΟΕ.11 
Εξάλλου, η Επιτροπή έχει διαπιστώσει ότι πρωτοβουλίες οι οποίες έχουν 
προωθηθεί από τους οικονομικούς φορείς και επικεντρο')νονται στο σεβασμό 
το)ν κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως η εκστρατεία για τα «καθαρά ενδύματα», 
έχουν τύχει ευνοϊκής υποδοχής από τους καταναλωτές. 
Η Επιτροπή εξετάζει σήμερα τις πτυχές του κοινωνικού σήματος οι οποίες 
συνδέονται με τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και τη συμβατότητα με τους 
κανόνες του διεθνούς εμπορίου. Η ανάλυση θα επιτρέψει στην Επιτροπή να 
έχει στη διάθεση της αντικειμενική εικόνα για τα οφέλη και τα μειονεκτήματα 
αυτού του διαβήματος. 
ε) Διεθνοποίηση των εταιρειών και βιομηχανική συνεργασία 
Εδώ και μερικά χρόνια, αυξανόμενος αριθμός ευρωπαϊκών εταιρειών 
αναπτύσσουν στρατηγικές διεθνοποίησης της παραγωγής τους προκειμένου να 
ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα τους στο σύνολο των διεθνο')ν αγορών. Η 
στρατηγική αυτή συμπληρώνει την προσαρμογή των δραστηριοτήτων που 
9 Έχει πλέον συμφα>νηθεί σε διεθνές επίπεδο να προσδιοριστούν με ένα σύνολο Συμβάσεων της 
Διεθνούς Οργάνίοσης Εργασίας (ΔΟΕ). 
10 Σύνδεσμος μεταξύ του εμπορικού συστήματος και των διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων 
εργασίας, COM(96)402 τελικό της 24ης Ιουλίου 1996. 
1 ' Διυπουργική δήλωση της Σιγκαπούρης της 18ης Δεκεμβρίου 1996. 
13 
αναπτύσσονται στο εσοπερικό της Ένοκτης στις απαιτήσεις της παραγωγικής 
διαδικασίας σε θέματα υψηλής προστιθέμενης αξίας, ταχείας ανταπόκρισης και 
σύντομου κυκλώματος. 
Στο πλαίσιο της πολιτικής βιομηχανικής συνεργασίας που εφαρμόζει, η 
Επιτροπή θα εξακολουθήσει να προωθεί την ανάπτυξη ενός μόνιμου και 
συνεκτικού πλαισίου συνεργασίας και θα προσπαθήσει να στηρίξει ορισμένα 
πιλοτικά έργα χρησιμοποιώντας τα υφιστάμενα μέσα. 
Η ενίσχυση το>ν πολιτικών συνεργασίας στους τομείς το>ν προτύπων, το>ν 
διοικητικο')ν διαδικασιοϊν και το>ν εμπορικο>ν ζητημάτο>ν μπορεί να 
διαδραματίσει κατάλληλο ρόλο για την ανάπτυξη της διεθνούς 
ανταγοηαστικότητας του κλάδου στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης των 
αγορών. 
Για ιστορικούς, οικονομικούς και γεωγραη^ικούς λόγους, η Ένωση αποδίδει 
ιδιαίτερη προσοχή στις όμορες χώρες, δηλαδή τις χώρες της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης, στο πλαίσιο της προενταξιακής στρατηγικής της, και 
στις μεσογειακές χώρες. 
Γενικότερα, πρέπει ιδιαιτέρως να σημειωθούν οι πραγματικές δυνατότητες που 
παρέχουν τα κοινοτικά προγράμματα (PHARE, TAOS, MEDA, ECIP, JOPP, 
EURO/MED - PARTENARIAT, BRE, BC-NET etc.). Οι επαγγελματικές 
οργανώσεις μπορούν να ασκήσουν σημαντικό ρόλο ως συνδετικός παράγοντας 
στην εφαρμογή της κοινοτικής πολιτικής βιομηχανικής συνεργασίας. 
14 
4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
4.1. Ο διάλογος που προώθησε η Επιτροπή στο πλαίσιο το>ν ομάδο>ν για τα 
κλθ)στοϋφαντουργικά προϊόντα και τα είδη ένδυσης, κατέδειξε τα 
πλεονεκτήματα που μπορούν να προκύψουν από τη συμπληρωματικότητα και 
τη συνάφεια των πρωτοβουλιών των κοινωνικών εταίρων, των κρατών μελών 
και των κοινοτικών οργάνων. 
Οι κοινωνικοί εταίροι υπέβαλαν στην έκθεση τους ένα σύνολο συστάσεων. 
Μεταξύ των εξεταζομένων ζητημάτων, η Επιτροπή εκτιμά ότι πρέπει να δοθεί 
ιδιαίτερη προσοχή στην απασχόληση και την κατάρτιση, στη διάδοση και 
μεταφορά των τεχνολογιών, στην εκμετάλλευση των τεχνολογιών των 
πληροφοριών, στην προώθηση των συμπράξεων μεταξύ κοινοτικών και 
εθνικών προγραμμάτων προς μεγιστοποίηση των αποτελεσμάτων, στη 
λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και στην πρόσβαση στις αγορές. 
Κατά τον προσδιορισμό των πρωτοβουλιοΥν τους, οι κοινωνικοί εταίροι θα 
έπρεπε να λαμβάνουν υπόψη τα διαθέσιμα μέσα στα κράτη μέλη και σε 
κοινοτικό επίπεδο. 
Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή, με σεβασμό στην αρχή της επικουρικότητας, θα 
πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειες τους για συνεργασία ο>στε να 
εξασφαλίσουν συνέργιες των δράσεο>ν που αναπτύσσουν ξεχο>ριστά, οι οποίες 
να συνοδεύουν τις δράσεις που έχουν αναλάβει οι οικονομικοί φορείς. 
4.2. Η καλύτερη υπεράσπιση της απασχόλησης στον κλάδο βρίσκεται στο 
δυναμισμό των βιώσιμων επιχειρήσεων. Η απορρόφηση των θέσεων εργασίας 
που έχουν απωλεσθεί στον κλάδο πρέπει να βρει κατάλληλη απάντηση στη 
συνολική δημιουργία θέσεων εργασίας στην οικονομία. Ωστόσο, η εξέλιξη του 
θεμελιώδους αυτού ζητήματος πρέπει να ακολουθηθεί με ιδιαίτερη προσοχή 
λαμβανομένης υπόψη της συγκέντρωσης του κλάδου στις περιφέρειες και της 
μαζικής απασχόλησης του γυναικείου εργατικού δυναμικού. 
Στο πλαίσιο των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 
Αμστερνταμ, των διατάξεων του νέου κεφαλαίου της συνθήκης το οποίο αφορά 
την απασχόληση και των θέσεων που έχουν εκφραστεί επανειλημμένα από την 
Επιτροπή σχετικά με το ζήτημα αυτό, ο κοινωνικός διάλογος που αναφέρεται 
πιο συγκεκριμένα στα προβλήματα της απασχόλησης πρέπει να συνεχιστεί και 
να εμβαθύνει. 
Όσον αφορά την κατάρτιση, οι κατάλληλες απαντήσεις πρέπει να αναζητηθούν 
τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και στο πλαίσιο των κοινοτικών μέσων. Η δια βίου 
εκπαίδευση, η οποία καλύπτει τις απαιτήσεις για νέα επαγγελματικά προσόντα 
και για κατάρτιση για αλλαγή επαγγελματικής απασχόλησης, εξακολουθεί να 
αποτελεί προτεραιότητα. Πρέπει ωστόσο να υπάρχει συνείδηση του γεγονότος 
ότι οι προσπάθειες που πρέπει να αναληφθούν αφορούν όλα τα ενδιαφερόμενα 
μέρη και, κατ'αρχάς, τις επιχειρήσεις. 
Σε κοινοτικό επίπεδο, τα πιλοτικά έργα που είναι υπό εξέλιξη θα έπρεπε να 
οδηγήσουν σε αποτελεσματική διάδοση των καλών πρακτικών. Εξάλλου, τα 
επιτυχημένα αποτελέσματα σε επίπεδο κρατών μελο>ν θα έπρεπε να είναι 
15 
δυνατόν να διαδοθούν επίσης στο σύνολο της Ένο>σης και να (οφελήσουν 
επομένως όλο τον κλάδο. 
4.3. Ο κλάδος κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης σημειώνει ορισμένες επιτυχίες με την 
αυξανόμενη χρησιμοποίηση νέων προϊόντο)ν, μεθόδο)ν και εξοπλισμού καθώς 
και με την εφαρμογή τεχνολογιών των πληροφοριών. Εντούτοις, οι επιτυχίες 
αυτές δεν ωφελούν ακόμη επαρκώς τον κλάδο στο σύνολο το>ν βαθμίδων της 
παραγωγής. Είναι ανάγκη να κατανοηθούν σε βάθος τα ανταγίονιστικά 
πλεονεκτήματα που προκύπτουν από τις επιτυχίες αυτές, αναφορικά κυρύος με 
την οργάνωση των επιχειρήσεο>ν και της ανταπόκρισης στις απαιτήσεις της 
ζήτησης. 
Η δημιουργία δικτύου του κλάδου, συμπεριλαμβανόμενης της διανομής, 
αποδεικνύεται σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα το οποίο ενδυναμώνει 
τον ιστό των MME, βασικής πηγής απασχόλησης. 
Η συνεργασία του ιδιωτικού τομέα, το>ν εθνικών και κοινοτικών δημόσκυν 
αρχών, είναι απαραίτητη προκειμένου να οργανωθεί σο)στά η χρησιμοποίηση 
των διαθέσιμων μέσο>ν για τις εν λόγο) προ>τοβουλίες και προκειμένου να 
εξασφαλιστούν ουσιαστικά έργα στον τομέα αυτό. 
4.4. Το οριακό σημείο στην εσωτερική αγορά ξεπεράστηκε χωρίς σοβαρά 
προβλήματα στον κλάδο κλωστούφαντουργίας/ένδυσης. Η συνεργασία των 
κοινωνικών εταίρων είναι απαραίτητη για την άρση των εμποδίων στις 
συναλλαγές, τα οποία είναι συνέπεια περιπτώσεων μη εφαρμογής της αρχής 
της αμοιβαίας αναγνώρισης. Πρέπει ωστόσο να εξασφαλιστεί συντονισμένη 
και ολοκληρωμένη προσέγγιση των ζητημάτων που τίθενται, ιδίως σε θέματα 
περιβάλλοντος και προστασίας των καταναλωτών, αφενός και καλής 
λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, αφετέρου. Συντόμως θα ζητηθεί η γνώμη 
των κρατών μελών και των κοινωνικών εταίρων σχετικά με τα αποτελέσματα 
του προβληματισμού που είναι υπό εξέλιξη στις υπηρεσίες της Επιτροπής. 
Σε θέματα δημοσίων συμβάσεων, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, 
επιδιώκει να βρει την κατάλληλη απάντηση στα προβλήματα που έχουν 
προσδιοριστεί σχετικά με την υλοποίηση των στόχο>ν της κοινοτικής πολιτικής 
στον επίμαχο τομέα. 
4.5 Η εμπορική πολιτική της Ένωσης πρέπει να είναι σε θέση να εξασφαλίσει στις 
επιχειρήσεις κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης, όπως και στους άλλους τομείς, 
πραγματικό άνοιγμα των αγορών των τρίτων χωρών. 
Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί μία κατάσταση όπου, λόγω της 
εφαρμογής των δεσμεύσεων της Ένωσης σε θέματα ελευθέρωσης των 
εισαγωγών, θα προκύψει έντονη δυσαναλογία σε σχέση με τις δυνατότητες 
πρόσβασης στην αγορά ορισμένων τρίτων χωρών. 
Επιπλέον, σε ένα πλαίσιο παγκοσμιοποίησης το)ν οικονομικών 
δραστηριότητος και a fortiori των οικονομικοί συναλλαγών, η Επιτροπή 
πρέπει να απαιτήσει την αυστηρή τήρηση των κανόνων και αρχών που έχουν 
γίνει αποδεκτές στις διεθνείς συμφωνίες και πρέπει να προωθήσει την 
ουσιαστική χρησιμοποίηση των διαθέσιμων μέσων εμπορικής άμυνας, όταν η 
κατάσταση το απαιτεί. 
16 
Εξάλλου, πρέπει να εξακολουθήσουν να αναπτύσσονται προσπάθειες για την 
ενσωμάτωση ελάχιστων περιβαλλοντικών προτύπων και για την τήρηση των 
θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων στις διεθνείς σχέσεις. 
4.6. Το σύνολο το>ν δράσεο>ν που εξετάζονται και η σύγκλιση το>ν προσπαθεκόν 
το)ν ενδιαφερομένων μερών, από τη φύση τους, εξασφαλίζουν στον κλάδο 
πρωταγωνιστική θέση στην οικονομία της Ευροχπα'ικής Ένωσης. Ο κλάδος θα 
διατηρήσει την οικονομική και κοινωνική σημασία του, παρά τη μείωση της 
απασχόλησης. Οι μετασχηματισμοί που πραγματοποιούνται ενισχύουν την 
απασχόληση υψηλής προστιθέμενης αξίας, η οποία δημιουργεί περισσότερο 
πλούτο. 
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα συμβάλει στο μέτρο των αρμοδιοτήτων της, 
στη δημιουργία των συνθηκών για τη βελτίωση του γενικού οικονομικού 
περιβάλλοντος, την προσαρμογή των μέσων αναλόγως των αναγκών και τη 
συνολική συνοχή των στρατηγικών. 
Το συνημμένο πρόγραμμα δράσης απαιτεί συνεχή παρακολούθηση. Η 
Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα εξακολουθήσει το διάλογο με 
τους κοινωνικούς εταίρους προκειμένου να εξασφαλίσει τη συνεχή 
παρακολούθηση της προόδου και να προσαρμόσει τις δράσεις στη διαρθρωτική 
εξέλιξη και την εξέλιξη της συγκυρίας. 
17 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΡΑΣΗΣ 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ 
ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΩΝ ΕΝΔΥΣΗΣ 
1997-2000 
Συστάσεις των κοινωνικών εταίρων Δράσεις 
ΚΑΙΝΟΤΟΜΊΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΈΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΕΣ 
ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 
• Αόγο) το)ν δεσμών μεταξύ Ε&Α, 
καινοτομίας και νέο>ν τεχνολογιο')ν, θα 
πρέπει να υπάρξει εκμετάλλευση της 
συμπληρο>ματικότητας το>ν διάφορο)ν 
πρωτοβουλιοχν που υφίστανται στον 
κλάδο. 
• Ο συντονισμός και η εξασφάλιση της 
διάδοσης των αποτελεσμάτων της 
έρευνας καθώς και η συγκεκριμένη 
εφαρμογή τους παραμένει στόχος 
προτεραιότητας. Έχουν ξεκινήσει εργασίες με σκοπό την 
ανάπτυξη νέίον προϊόντων, μεθόδων και 
τεχνικού εξοπλισμού, καθώς και την εφαρμογή 
το>ν τεχνολογιών των πληροφορκόν και το)ν 
ηλεκτρονικών εμπορικών συναλλαγών στον 
κλάδο. 
Προβλέπεται η εφαρμογή ενός θεματικού δικτύου 
στο πλαίσιο της έρευνας. 
ΑΠΑΣχΟΑΗΣΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ 
ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ 
• Ενισχυμένη τριμερής διαβούλευση 
(Επιτροπή, κράτη μέλη, κοινωνικοί 
εταίροι). 
Εμβάθυνση του διαλόγου σε θέματα 
δημιουργίας/διατήρησης θέσεο>ν 
εργασίας, μείθ)σης/αναδιοργάνωσης 
του χρόνου εργασίας, κατάρτισης και 
ευελιξίας της εσωτερικής οργάνωσης 
των επιχειρήσεων. 
Έχουν γίνει συστάσεις για 
πρωτοβουλίες σε θέματα φορολογικής 
νομοθεσίας σχετικά με τη μεταβίβαση 
των οικογενειακών επιχειρήσεων. Έχει συσταθεί ομάδα εργασίας ad hoc με βάση 
την Έκθεση για την εξέλιξη των φορολογικών 
συστημάτων στην Ευρωπα ϊκη Ένωση1. 
Τα θέματα αυτά θα εξεταστούν στο πλαίσιο του 
κλαδικού κοινωνικού διαλόγου. 
Η Επιτροπή προώθησε μελέτη της (μοροδιαΓρυγής 
και της παραοικονομίας. 
Είναι στο στάδιο της προετοιμασίας ΙΙράσινη 
Βίβλος για την παραοικονομία. 
Η σύσταση σχετικά με τη μεταβίβαση των 
οικογενειακών επιχειρήσεων (ΕΕ L3 85/94), 
αποτέλεσε θέμα ενός φόρουμ. Τα αποτελέσματα 
θα συνοψιστούν σε έκθεση. Προσεχώς θα 
παρουσιαστεί ανακοίνωση της Επιτροπής με 
θέμα την παρακολούθηση του ζητήματος. 
1 Έκθεση για τηνεξέλιξη των φορολογικών συστημάτων στην Ευρωπαϊκή '£Vr/*7?/COM(96)546 
18 
Συστάσεις των κοινωνικών εταίρων Δράσεις 
ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ 
• Ανάγκες κατάρτισης για τα νέα 
επαγγελματικά προσόντα. Εσωτερική 
κατάρτιση και κατάρτιση για αλλαγή 
επαγγελματικής δραστηριότητας. 
Διευκόλυνση της πρόσβασης των MME 
του κλάδου στα υφιστάμενα μέσα. Στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου, 
πραγματοποιήθηκε ανάλυση των αναγκών σε 
κατάρτιση για τον επιμέρους κλάδο της ένδυσηςΕ 
προβλέπεται νέα πρωτοβουλία για τον 
κλοκπούίραντουργικό κλάδο. Εξετάζονται πολλά 
σχέδια που έχουν υποβάλει οι κοινωνικοί 
εταίροι. 
Η δεύτερη φάση του προγράμματος ADAPT 
ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1997. Το φθινόπωρο 
1997, θα εφαρμοστούν τα νέα σχέδια που έχουν 
επιλέξει τα κράτη μέλη. 
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΞΥ 
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 
• Παρακολούθηση του προγράμματος 
υπεργολαβίας (ανακοίνωση της 
Επιτροπής COM(96)210 τελικό της 
15ης Μαΐου 1996 και συμπεράσματα 
του Συμβουλίου Βιομηχανίας της 14ης 
Νοεμβρίου 1996). • Υπό εξέλιξη δράσεις στον τομέα το>ν τεχνικών 
σχέσεο>ν μεταξύ των εντολοδόχων και των 
υπεργολάβων, προώθηση (εκθέσεις IBEX -
International Buyers' Exhibitions), ενημέρωση 
(SCAN - Subcontracting Assistance Network, 
στατιστικές). 
• Ένας «Πρακτικός οδηγός των νομικών 
καθεστώτων της βιομηχανικής υπεργολαβίας 
στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα» και ένας «Οδηγός 
για την εταιρική συνεργασία στην βιομηχανική 
υπεργολαβία» θα είναι διαθέσιμοι τον 
Σεπτέμβριο 1997. 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
ΑΖΩχΡΩΜΑΤΑ - PCP 
• Να διασφαλιστεί η διάδοση του 
οικολογικού προβληματισμού στο 
πλαίσιο της αύξησης του ανταγωνισμού 
των επιχειρήσεων. 
Να ενθαρρυνθεί η εναρμόνιση των 
νομοθεσιών των κρατών μελών σε 
θέματα αζωχρο>μάτων και 
πενταχλο>ροφαινόλης ο')στε να 
αποφευχθούν τα εμπόδια στη 
λειτουργία της εσοπερικής αγοράς. Η Επιτροπή θα συμμετάσχει στις εργασίες που 
έχει ξεκινήσει η επιτροπή «Εμπόριο και 
περιβάλλον» του Παγκόσμιου Οργανισμού 
Εμπορίου. Οι εργασίες αυτές προβλέπουν 
ανάλυση των περιβαλλοντικών ζητημάτων που 
συνδέονται με την ελευθέρωση του εμπορίου και 
τις εμπορικές επιπτώσεις το)ν περιβαλλοντικών 
νομοθεσιών στον κλάδο. 
Βρίσκεται υπό εξέλιξη η αξιολόγηση της 
δυνατότητας και της εψικτότητας εναρμόνισης 
στα σχετικά ζητήματα. Η αξιολόγηση αυτή αφορά 
δύο θέματα: τους κινδύνους για την υγεία που 
προέρχονται από τη χρησιμοποίηση των ουσιών 
αυτών και την επίπτωση της απαγόρευσης τους 
στην εσωτερική αγορά και σε τρίτες χώρες. 
Προβλέπεται αναθεώρηση της οδηγίας 76/769. 
19 
Συστάσεις των κοινωνικών εταίρων Δράσεις 
ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ 
• Να δοθεί βάρος στην πρακτική 
αποτελεσματικότητα της νομοθεσίας. 
Να διασφαλιστεί η μεταφορά από τα 
κράτη μέλη των οδηγιών για τις δημόσιες 
συμβάσεις. • Η Πράσινη Βίβλος για τις Δημόσιες συμβάσεις 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση: σκέψεις για το μέλλον 
δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο 1996. 
• Προβλέπεται ανακοίνωση για το 1998, η οποία θα 
περιέχει πρόγραμμα δράσης με τα αναγκαία μέτρα 
για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του 
νομοθετικού πλαισίου και θα επιτρέπει την 
καλύτερη πραγματοποίηση το>ν στόχο>ν της 
κοινοτικής πολιτικής στο ζήτημα. Έχει εψαρμοίίθεί 
πιλοτικό πρόγραμμα για σύστημα δεδομένων σε 
ηλεκτρονική μορφή καλούμενο SIMAP (Système 
Informatisé des Marchés Publics). 
ΒίΟΜΗχΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΙΑΙΟΚΤΗΣΙΑ 
• Να προωθηθεί ο αγίόνας εναντίον της 
αντιγραφής το>ν βιομηχανικοί σχεδίοχν 
και μοντέλο)ν. Την 13η Μαρτίου 1997, εγκρίθηκε κοινή θέση για 
την οδηγία COM(93)344 τελικό. Η ολοκλήρωση της 
διαδικασίας συναπόφασης θα απαιτήσει 9 έο>ς 21 
μήνες. 
ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣχΥΣΕΙΣ 
• Να εφαρμοστεί ένα σχέδιο πολυτομεακής 
στελέχωσης, με χρονικό όριο 
κοινοποίησης προσαρμοσμένο στα 
χαρακτηριστικά του κλάδου 
κλο)στοϋφαντουργ ίας/ένδυσης. ^^ Η εξέταση του σχεδίου πολυτομεακής στελέχωσης 
συνεχίζεται, σε διάλογο με τα κράτη μέλη. 
ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 
• Να βελτιο)θεί η πρόσβαση στις αγορές 
των τρίτων χωρών. 
Να τηρούνται οι κανόνες 
συνεχιστεί ο αγώνας 
καταπολέμηση της απάτης. 
Να προωθηθούν οι εξαγωγές. και 
για να 
την 
Να εξεταστούν καλύτερα τα ζητήματα 
που αφορούν τη σήμανση των προϊόντων 
με «κοινωνικό σήμα». 
Να εγκριθεί από τις ευρο>παϊκές 
επιχειρήσεις ένας κο')δικας 
συμπεριφοράς. Η Επιτροπή, στις διεθνείς της σχέσεις, θα 
εξακολουθήσει να αναπτύσσει δράση για 
προώθηση της πρόσβασης στις αγορές. 
Με τη συνεργασία των κρατών μελών και των 
κοινωνικών εταίρων, η Επιτροπή θα εφαρμόσει τα 
μέσα εμπορικής πολιτικής που διαθέτει, όποτε το 
απαιτεί η κατάσταση. 
Η Επιτροπή θα αναπτύξει προσπάθειες για 
καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών με τα κράτη 
μέλη, και εάν είναι απαραίτητο, θα ασκήσει δράση 
συντονισμού. Κάθε μακροπρόθεσμη πρόταση θα 
αναλυθεί σε συνεργασία με τους οικονομικούς 
παράγοντες. Η ιδέα να ιδρυθούν γραφεία 
αντιπροσώπευσης του κλάδου 
κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης στις τρίτες χώρες 
θα μπορούσε να εξεταστεί καλύτερα. 
Η Επιτροπή εξετάζει σήμερα τα ζητήματα που 
αφορούν το «κοινωνικό σήμα» ως προς τη 
διαφάνεια, την αξιοπιστία και τη συμβατότητα με 
τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου. 
Η Επιτροπή μελετά τη δυνατότητα προώθησης της 
ευρείας διάδοσης του κο')δικα συμπεριφοράς στις 
επιχειρήσεις και τους καταναλ(»τές. 
20 
ISSN 0254-1483 
COM(97) 454 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 10 08 04 13 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-467-GR-C 
ISBN 92-78-24598-4 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
<£/