[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 15.12.2008

COM(2008) 844 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ 2007

{SEC(2008) 3018}

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ 2007

Σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 4 της απόφασης 1999/468/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999, η Επιτροπή υποβάλλει την ετήσια έκθεση των εργασιών των επιτροπών για το 2007. Η έκθεση περιλαμβάνει γενικά σχόλια για την εξέλιξη του συστήματος επιτροπολογίας, μια επισκόπηση των δραστηριοτήτων των επιτροπών και ένα παράρτημα με λεπτομερείς στατιστικές για κάθε επιτροπή, με βάση τις διάφορες υπηρεσίες της Επιτροπής.[1] Το παράρτημα περιλαμβάνει επίσης παρατηρήσεις σχετικά με τις αλλαγές του αριθμού των επιτροπών και έκτακτα γεγονότα που αφορούν συγκεκριμένα σχέδια μέτρων, όπως δυσμενείς γνώμες και παραπομπές στο Συμβούλιο.

1. Γενικα σχολια για την εξελιξη του συστηματοσ επιτροπολογιασ

1.1. Εφαρμογή της μεταρρύθμισης της διαδικασίας επιτροπολογίας (απόφαση 2006/512/EΚ του Συμβουλίου για την τροποποίηση της απόφασης 1999/468/EΚ του Συμβουλίου)

1.1.1. Προσαρμογή

Η προσαρμογή των ισχυουσών βασικών πράξεων στις νέες διαδικασίες επιτροπολογίας αποτελεί γνώριμη διαδικασία καθώς έχει ήδη εφαρμοστεί στο παρελθόν για την απόφαση 1999/468/EΚ του Συμβουλίου. Οι τέσσερις κανονισμοί προσαρμογής που εκδόθηκαν το 2003[2] τροποποίησαν μία προς μία όλες τις υπάρχουσες βασικές πράξεις, αλλά μόνο τις διαδικασίες τους σχετικά με τις επιτροπές χωρίς άλλες αλλαγές ως προς την ουσία. Η προσαρμογή συνίστατο τότε στην εξάλειψη των παραλλαγών για κάθε διαδικασία (διαχειριστική, κανονιστική και διασφάλισης). Αυτό είχε ως συνέπεια να καταστούν οι αλλαγές εντελώς αυτόματες, γεγονός που διευκόλυνε την έγκριση από το νομοθέτη.

Αντίθετα, τα κριτήρια που τίθενται στην κανονιστική διαδικασία με έλεγχο (ΚΔΕ) η οποία θεσπίστηκε με την απόφαση 2006/512/EΚ του Συμβουλίου είναι υποχρεωτικά. Αυτό σημαίνει ότι όταν πληρούνται οι όροι, πρέπει να προβλέπεται η ΚΔΕ. Διαφορετικά, η βασική πράξη είναι παράνομη. Ως εκ τούτου, κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται σε συνάρτηση με τα ίδια χαρακτηριστικά της προκειμένου να αποφασισθεί αν πληρούνται οι όροι για να εφαρμοστεί η νέα διαδικασία.

Σε κοινή δήλωση[3] το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συμφώνησαν σχετικά με κατάλογο βασικών νομικών πράξεων που θα πρέπει να προσαρμοστούν επειγόντως με την ΚΔΕ. Οι 26 προτάσεις που αντιστοιχούν στην εν λόγω προσαρμογή κατά προτεραιότητα εγκρίθηκαν από την Επιτροπή στις 22 Δεκεμβρίου 2006.

Όλες οι υπόλοιπες βασικές πράξεις που έχουν εκδοθεί με τη διαδικασία της συναπόφασης και οι οποίες δεν αναφέρονται στην κοινή δήλωση του Ιουλίου 2006 πρέπει επίσης να προσαρμοστούν. Η Επιτροπή δεσμεύθηκε να επανεξετάσει όλες τις ισχύουσες νομικές πράξεις και, όπου κριθεί σκόπιμο, να διατυπώσει σχετικές προτάσεις για την προσαρμογή τους πριν τα τέλη του 2007.

Λόγω του αριθμού των σχετικών πράξεων, η διαδικασία ελέγχου άρχισε τον Ιανουάριο 2007. Συνολικά επισημάνθηκαν 225 πράξεις που απαιτούν προσαρμογή .

Για να αποφευχθεί μια αποσπασματική προσέγγιση που θα δυσχέραινε εξαιρετικά την επεξεργασία των 200 περίπου προτάσεων και θα κατέληγε σε σοβαρές ανακολουθίες, η Επιτροπή αποφάσισε να υποβάλει δέσμες προτάσεων (τις αποκαλούμενες προτάσεις “omnibus”) αντί για 200 μεμονωμένες προτάσεις. Αυτό θα διευκόλυνε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στην ανάλυση των διαφόρων υποθέσεων κατά τρόπο πιο ολοκληρωμένο και συνεπή.

Έτσι, η Επιτροπή εξέδωσε:

- Στις 23 Νοεμβρίου 2007, ανακοίνωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με την οποία εξηγούνται οι λόγοι της προσαρμογής και η μεθοδολογία του εγχειρήματος. Στην ανακοίνωση περιλαμβάνεται κατάλογος των βασικών πράξεων τις οποίες αφορά η προσαρμογή.

- Επίσης στις 23 Νοεμβρίου 2007, την πρώτη δέσμη προτάσεων τύπου omnibus , που καλύπτει 59 βασικές πράξεις.

- Στις 19 Δεκεμβρίου 2007, δύο ακόμα δέσμες προτάσεων τύπου omnibus , εκ των οποίων η μία καλύπτει 47 βασικές πράξεις και η άλλη αφορά 4 βασικές πράξεις που έχουν εκδοθεί κατ’ εφαρμογή του τίτλου IV του μέρους ΙΙΙ της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ειδικές διατάξεις που αφορούν την Δανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία στον τομέα αυτό.

- Η τέταρτη και τελευταία δέσμη προτάσεων τύπου omnibus (που καλύπτει 46 πράξεις) εκδόθηκε τον Φεβρουάριο 2008.

1.1.2. Αναθεώρηση της διμερούς συμφωνίας

Η διμερής συμφωνία (Επιτροπή/Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) του Οκτωβρίου 2000 σχετικά με τις διαδικασίες εφαρμογής της απόφασης «Επιτροπολογία» χρειάστηκε να αναθεωρηθεί ώστε να προσαρμοστεί με τη δήλωση περί διαφάνειας/ενημερωμένο μητρώο και με τη νέα κανονιστική διαδικασία με έλεγχο και, όπου αυτό είναι δυνατόν, να ευθυγραμμιστούν οι τρέχουσες ρυθμίσεις.

Οι διαπραγματεύσεις έγιναν το 2007 και ευρέθηκαν ταχύτατα συμβιβαστικές λύσεις για τα περισσότερα εκκρεμή θέματα. Τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων εγκρίθηκαν τυπικά και από τα δύο όργανα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2008. Η αναθεωρημένη συμφωνία αναμένετο να τεθεί σε ισχύ στις 3 Ιουνίου 2008.

1.1.3. Επιτροπολογία και διαφάνεια: το μητρώο και το αποθετήριο εγγράφων επιτροπολογίας

Η Επιτροπή, σε δήλωση σχετικά με το άρθρο 7 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/EΚ του Συμβουλίου (δήλωση περί διαφάνειας)[4] δεσμεύεται να βελτιώσει τη λειτουργικότητα του μητρώου επιτροπολογίας ώστε να δώσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τη δυνατότητα να παρακολουθεί καλύτερα τα διάφορα στάδια της διαδικασίας και τα χρονοδιαγράμματα της κάθε διαδικασίας επιτροπολογίας, καθώς και να μπορεί να κάνει διάκριση μεταξύ των διαφόρων τύπων εγγράφων που λαμβάνονται.

Για το λόγο αυτό, και υπό μορφή συνοδευτικού μέτρου στην τροποποίηση της απόφασης 1999/468/EΚ του Συμβουλίου, η Επιτροπή ανέπτυξε ένα νέο και κατά πολύ βελτιωμένο μητρώο για να παράσχει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το ευρύ κοινό περισσότερο διάφανη και συνεπή πρόσβαση στα έγγραφα και τις σχετικές πληροφορίες. Το νέο μητρώο ετέθη σε λειτουργία την 1η Απριλίου 2008[5].

1.2. Εξέλιξη της νομολογίας

Στην απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2007 (υπόθεση C-443/05, Common Market Fertilizers SA), το Δικαστήριο των ΕΚ επιβεβαίωσε τη νομολογία «έμφαση στα δάση» (βλ. περίληψη της υπόθεσης C-122/04, απόφαση της 23ης Φεβρουαρίου 2006, στην έκθεση για το 2006). Το Δικαστήριο τόνισε ότι από το γράμμα του άρθρου 2 της αποφάσεως περί επιτροπών προκύπτει ότι τα κριτήρια βάσει των οποίων πρέπει να γίνεται η επιλογή της επιτροπής δεν είναι δεσμευτικά, όπως ρητώς τονίζεται στην πέμπτη αιτιολογική σκέψη αυτής της αποφάσεως. Με την επιφύλαξη της δυνατότητας προσφυγής στη διαδικασία της συμβουλευτικής επιτροπής, μέτρα γενικής εμβέλειας μπορούν κατά συνέπεια να διέπονται είτε από το σημείο (α) είτε από το σημείο (β) του άρθρου 2 της απόφασης επιτροπολογίας. Ενδέχεται να εμπίπτουν στη διαδικασία της διαχειριστικής επιτροπής στην περίπτωση που συνδέονται στενώς με ατομικά μέτρα και εντάσσονται σε πλαίσιο επαρκώς ρυθμιζόμενο από την ίδια την πράξη Αντιθέτως, επίσης υπό την επιφύλαξη ενδεχόμενης προσφυγής στη διαδικασία της συμβουλευτικής επιτροπής, ατομικά μέτρα μπορεί να εμπίπτουν αποκλειστικά στο σημείο (α) του άρθρου 2 της απόφασης επιτροπολογίας.

Στην υπόθεση αυτή, η παραπομπή του άρθρου 239 του τελωνειακού κώδικα στη διαδικασία της επιτροπής συνεπάγεται την προσφυγή στη διαδικασία της κανονιστικής επιτροπής, η οποία ακολουθείται στην περίπτωση μέτρων γενικής ισχύος. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα δεν συνεπάγεται σε καμία περίπτωση υποχρέωση της Επιτροπής να προσφύγει σε μια ειδική διαδικασία για να λάβει ατομικές αποφάσεις – στην περίπτωση αυτή στο πλαίσιο της συγκεκριμένης εξετάσεως των αιτήσεων επιστροφής ή διαγραφής δασμών. Ως εκ τούτου, ο προσφεύγων (Common Market Fertilizers SA) είχε άδικο να προσβάλει τη νομιμότητα των ατομικών αποφάσεων που είχε λάβει η Επιτροπή χωρίς να προσφύγει σε κάποια συγκεκριμένη διαδικασία επιτροπολογίας.

Στην απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 2007 (C-403/5, “Philippines Border Management Project”), το Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση της Επιτροπής με την οποία είχε εγκριθεί έργο σχετικό με την ασφάλεια των συνόρων στις Φιλιππίνες προς χρηματοδότηση από το κονδύλιο 19 10 02 του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεδομένου ότι ο στόχος της προσβαλλομένης αποφάσεως επιδιώκει ένα στόχο που αφορά την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και της διεθνούς εγκληματικότητας, ο οποίος εκφεύγει του πλαισίου της πολιτικής της συνεργασίας για την ανάπτυξη στην οποία αποσκοπεί ο κανονισμός 443/92, η Επιτροπή υπερέβη τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που της έχει αναθέσει το Συμβούλιο με το άρθρο 15 του εν λόγω κανονισμού.

2. ΕΠΙΣΚOΠΗΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΉΤΩΝ

2.1 Αριθμός επιτροπών

Είναι σημαντικό να γίνει διαχωρισμός μεταξύ αφενός των επιτροπών επιτροπολογίας και αφετέρου άλλων φορέων, ιδιαίτερα των «ομάδων εμπειρογνωμόνων» που συστήνονται από την ίδια την Επιτροπή. Οι ομάδες αυτές ασχολούνται με την χάραξη και υλοποίηση πολιτικών, ενώ οι επιτροπές «επιτροπολογίας» παρεμβαίνουν στο πλαίσιο της εφαρμογής νομοθετικών πράξεων. Η παρούσα έκθεση επικεντρώνεται αποκλειστικά στις επιτροπές «επιτροπολογίας». Ο αριθμός των επιτροπών «επιτροπολογίας» υπολογίστηκε ανά τομέα δραστηριότητας στις 31 Δεκεμβρίου 2007 (βλ. Πίνακα I ). Δίδονται επίσης, για λόγους σύγκρισης, τα στοιχεία για το προηγούμενο έτος (κατάσταση στις 31.12.2006).

ΠΙΝΑΚΑΣ I – Συνολικοσ αριθμοσ επιτροπων

Τομέας Πολιτικής | 2006 | 2007 |

Eπιχειρήσεις και βιομηχανία (ENTR) | 33 | 33 |

Απασχόληση, Κοινωνικές Υποθέσεις και Ίσες Ευκαιρίες (EMPL) | 8 | 4 |

Γεωργία και Αγροτική Ανάπτυξη (AGRI) | 30 | 31 |

Μεταφορές και Ενέργεια (TREN) | 36 | 35 |

Περιβάλλον (ENV) | 35 | 35 |

Έρευνα (RTD) | 3 | 5 |

Κοινωνία της πληροφορίας και μέσα ενημέρωσης (INFSO) | 12 | 9 |

Αλιεία και Θαλάσσιες Υποθέσεις (MARE) | 4 | 4 |

Εσωτερική Αγορά (MARKT) | 13 | 13 |

Περιφερειακή πολιτική (REGIO) | 3 | 1 |

Φορολογία και τελωνειακή ένωση (TAXUD) | 10 | 11 |

Εκπαίδευση και πολιτισμός (EAC) | 12 | 6 |

Υγεία και προστασία των καταναλωτών (SANCO) | 16 | 17 |

Δικαιοσύνη, Ελευθερία και Ασφάλεια (JLS) | 15 | 21 |

Εξωτερικές σχέσεις (RELEX) | 4 | 3 |

Εμπόριο (TRADE) | 12 | 12 |

Διεύρυνση (ELARG) | 4 | 3 |

EuropeAid (AIDCO) | 15 | 9 |

Ανθρωπιστική βοήθεια (ECHO) | 1 | 1 |

Στατιστική (ESTAT) | 8 | 9 |

Προϋπολογισμός (BUDG) | 2 | 2 |

Υπηρεσία καταπολέμηση της απάτης (OLAF) | 1 | 1 |

Τεχνολογία της Πληροφορίας (DIGIT) | 0 | 1 |

ΣΥΝΟΛΟ | 277 | 264 |

2.2 Αριθμός γνωμών και εκτελεστικών μέτρων

Όπως και σε προηγούμενες εκθέσεις, η παρούσα έκθεση παρέχει γενικά στοιχεία σχετικά με τις επίσημες γνώμες που εκδίδονται από τις επιτροπές και τα επακόλουθα μέτρα εφαρμογής (δηλ. νομικές πράξεις ή διοικητικές και χρηματοδοτικές αποφάσεις) που υιοθετήθηκαν από την Επιτροπή. Τα στοιχεία αυτά απεικονίζουν τη συγκεκριμένη «εκροή» των επιτροπών ( βλ. Πίνακα IΙ ). Ο συνολικός αριθμός των γνωμών που εκδόθηκαν από τις επιτροπές το 2007 ήταν 2.613 (έναντι 2.933 το 2006)· ο αριθμός των μέτρων εφαρμογής που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή ανήλθε σε 2.522 (έναντι 2.862 το 2006).

ΠΙΝΑΚΑΣ II – Αριθμοσ γνωμων και μετρων εφαρμογησ (2007)

Γνώμες | Μέτρα εφαρμογής | Γνώμες | Μέτρα εφαρμογής |

ENTR | 292 | 269 | SANCO | 343 | 331 |

EMPL | 14 | 14 | JLS | 27 | 23 |

AGRI | 963 | 963 | RELEX | 4 | 4 |

TREN | 41 | 39 | TRADE | 10 | 8 |

ENV | 65 | 62 | ELARG | 86 | 83 |

RTD | 57 | 57 | AIDCO | 388 | 388 |

INFSO | 37 | 36 | ECHO | 37 | 37 |

MARE | 30 | 29 | ESTAT | 29 | 18 |

MARKT | 11 | 8 | BUDG | 3 | 3 |

REGIO | 13 | 13 | OLAF | 0 | 0 |

TAXUD | 74 | 63 | DIGIT | 2 | 1 |

EAC | 87 | 73 |

Ο μεγάλος αριθμός των εκτελεστικών μέτρων που εγκρίθηκαν σε ορισμένους τομείς πολιτικής – Γεωργία (963), EuropeAid (388), Υγεία και Προστασία των Καταναλωτών (331), Επιχειρήσεις (269), Έρευνα (57) και Κοινωνία των πληροφοριών (36) – αντικατοπτρίζει και πάλι το μεγάλο όγκο των εργασιών που ανατέθηκαν στην Επιτροπή στους εν λόγω τομείς μέσω των διαδικασιών επιτροπολογίας[6]. Σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος παρατηρείται σημαντική αύξηση στον τομέα της Γεωργίας (963 εκτελεστικά μέτρα το 2007, έναντι 1.576 το 2006) και της Έρευνας (57 το 2007, έναντι 212 το 2006).

[1] Tο Παράρτημα παρουσιάζεται υπό μορφή χωριστού εγγράφου εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής.

[2] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 806/2003 του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 2003, κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 807/2003 του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 2003, κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1105/2003 του Συμβουλίου της 26ης Μαΐου 2003 και κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1882/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 2003.

[3] ΕΕ C 255 της 21.10.2006, σ. 1.

[4] EE C 171 της 22.7.2006, σ. 21.

[5] http://ec.europa.eu/transparency/regcomitology/index_en.htm.

[6] Ας σημειωθεί ότι ο αριθμός μόνο των πράξεων που εκδόθηκαν δεν καταδεικνύει την πολιτική, οικονομική ή δημοσιονομική σημασία των αποφάσεων που ελήφθησαν.