Πρόταση για ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 91/630/ΕΟΚ για τους στοιχειώδεις κανόνες για την προστασία των χοίρων

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η προστασία των χοίρων είναι θέμα κοινοτικής αρμοδιότητας.

Η οδηγία του Συμβουλίου 91/630/ΕΟΚ καθορίζει τους στοιχειώδεις κανόνες για την προστασία των χοίρων.

Βάσει του άρθρου 6 της εν λόγω οδηγίας, η Επιτροπή έπρεπε να υποβάλει στο Συμβούλιο, πριν από την 1η Οκτωβρίου 1997, έκθεση, βάσει γνώμης που διατύπωσε η Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή, για το ή τα συστήματα εντατικής χοιροτροφίας που είναι σύμφωνα με τις απαιτήσεις για την καλή μεταχείριση των χοίρων από την άποψη της παθολογίας, της ζωοτεχνίας, της φυσιολογίας και της συμπεριφοράς καθώς επίσης και σχετικά με τις κοινωνικοοικονομικές επιδράσεις των διαφόρων συστημάτων. Η έκθεση αυτή πρέπει να λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη την καλή μεταχείριση των χοιρομητέρων, που εκτρέφονται σε διάφορους βαθμούς περιορισμού και κατά ομάδες, και να συνοδεύεται από κατάλληλες προτάσεις που θα βασίζονται στα πορίσματα της έκθεσης αυτής.

Η Επιστημονική Επιτροπή για την Υγεία και την Ορθή Μεταχείριση των Ζώων (ΕΕΥΚΔΖ) της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών διατύπωσε γνώμη για την "Ορθή μεταχείριση των χοίρων εντατικής εκτροφής" στις 30 Σεπτεμβρίου 1997.

Το πόρισμα της προαναφερόμενης γνώμης υπογραμμίζει την ανάγκη δράσης για τη βελτίωση των συνθηκών προστασίας των χοίρων και κυρίως για την αποφυγή, στο μέλλον, της χρήσης ατομικών στάβλων για κυοφορούσες χοιρομητέρες.

Τα στοιχεία που διαθέτει η Επιτροπή επιβεβαιώνουν ότι, τα τελευταία χρόνια, πέντε κράτη μέλη θέσπισαν νομοθεσία για την προστασία των χοίρων, προβλέποντας προϋποθέσεις συμπληρωματικές των οριζόμενων στην οδηγία 91/630/EΟΚ του Συμβουλίου. Ειδικότερα, απαγορεύουν τους ατομικούς στάβλους για κυοφορούσες χοιρομητέρες και προβλέπουν βελτιώσεις της επιφάνειας των δαπέδων καθώς επίσης και ξεχωριστούς χώρους για τις διάφορες ανάγκες των ζώων.

Βάσει των προαναφερθέντων στοιχείων η Επιτροπή κατάρτισε έκθεση που θα υποβληθεί στο Συμβούλιο, μαζί με τις ανάλογες προτάσεις (βλ. άρθρο 6 της οδηγίας).

Στόχος της πρότασης της Επιτροπής είναι η τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας προκειμένου να προσαρμοσθεί στα νέα επιστημονικά δεδομένα και βάσει της πείρας που απέκτησαν τα κράτη μέλη στο συγκεκριμένο τομέα.

Η πρόταση οδηγίας που τροποποιεί την οδηγία 91/630/EΟΚ του Συμβουλίου, βάσει της διάταξης του άρθρου 6 έχει ως στόχο:

* την απαγόρευση του ατομικού ενσταβλισμού για χοιρομητέρες και μικρούς θηλυκούς χοίρους καθώς επίσης και της χρήσης συστημάτων πρόσδεσης.

* την αύξηση του ζωτικού χώρου για τις χοιρομητέρες και τους μικρούς θηλυκούς χοίρους.

* να έχουν οι χοιρομητέρες και οι μικροί θηλυκοί χοίροι πρόσβαση σε υλικό στο οποίο μπορούν να ψάχνουν με το ρύγχος τους.

* υψηλότερο επίπεδο κατάρτισης και εξειδίκευσης σε θέματα καλής μεταχείρισης για τους χοιροτρόφους και για το προσωπικό που είναι υπεύθυνο για τα ζώα.

* να ζητηθούν επιστημονικές συμβουλές σχετικά με ορισμένα θέματα χοιροτροφίας.

Οι παρούσες προτάσεις θα δημιουργήσουν, σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα πλαίσιο αποδεκτών κανόνων καλής μεταχείρισης των χοίρων. Θα δοθεί στη χοιροτροφία χρόνος για την προσαρμογή της στα υψηλότερα αυτά πρότυπα, ενώ έχει προβλεφθεί η σταδιακή θέσπιση των μέτρων. Εφόσον θεσπισθούν τα μέτρα, η χοιροτροφία μπορεί να παράγει το προϊόν και να το διαθέτει στην αγορά κατά τρόπο που είναι αποδεκτός από τη μεγάλη πλειοψηφία του κοινού, ενισχύοντας έτσι τη φήμη της. Όταν τα μέτρα θα εφαρμόζονται πλήρως, και σε εύθετο χρόνο, θα μπορεί να εξεταστεί το θέμα των απαιτήσεων σήμανσης για να προβληθούν όλα όσα αναφέρονται και να ενημερωθεί και ο καταναλωτής σχετικά.

Η προστασία των ζώων είναι βασικό θέμα σε σχέση με την ανάπτυξη των μελλοντικών πολιτικών της ΕΕ στην κτηνοτροφία, ώστε η δημόσια εικόνα να συνδεθεί με αποδοτικά κτηνοτροφικά συστήματα. Οι προσαρμογές στο επίπεδο του μεγέθους των μονάδων, του κόστους εργασίας και της επικοινωνιακής πολιτικής, καθώς επίσης και η έμφαση στην ευρεία συμμετοχή στα κέρδη των παραγωγικών σχεδίων, θα βοηθήσει σε αυτή τη διαδικασία.

2001/0021 (CNS)

Πρόταση για ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 91/630/ΕΟΚ για τους στοιχειώδεις κανόνες για την προστασία των χοίρων

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 37

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ C , , σ. .

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [2],

[2] ΕΕ C , , σ. .

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [3],

[3] ΕΕ C , , σ. .

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [4]

[4] ΕΕ C , , σ. .

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Το Πρωτόκολλο για την προστασία και την καλή διαβίωση των ζώων το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ορίζει ότι κατά τη διαμόρφωση και την υλοποίηση της γεωργικής πολιτικής, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη λαμβάνουν πλήρως υπόψη τις ανάγκες της καλής διαβίωσης των ζώων, τηρώντας συνάμα τις νομοθετικές ή διοικητικές διατάξεις και τα έθιμα των κρατών μελών που αφορούν, ιδίως, τους λατρευτικούς τύπους, τις πολιτιστικές παραδόσεις και την κατά τόπους πολιτιστική κληρονομιά.

(2) Σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 91/630/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 19ης Νοεμβρίου 1991 για τους στοιχειώδεις κανόνες για την προστασία των χοίρων [5], η Επιτροπή έπρεπε να υποβάλει έκθεση για το (τα) σύστημα(τα) εντατικής χοιροτροφίας ,λαμβάνοντας κυρίως υπόψη την καλή μεταχείριση των χοιρομητέρων που εκτρέφονται σε διάφορους βαθμούς απομόνωσης και σε ομάδες, και έπρεπε να διατυπώσει τις ανάλογες προτάσεις προσαρμογής στους εν λόγω κανόνες.

[5] ΕE L 340, 11.12.1991, σ. 33.

(3) Οι χοίροι, ως ζώντα ζώα, περιλαμβάνονται στον κατάλογο των προϊόντων του παραρτήματος ΙΙ της Συνθήκης.

(4) Η γνώμη της Επιστημονικής Κτηνιατρικής Επιτροπής της 30ης Σεπτεμβρίου 1997 καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι χοίροι πρέπει να εκτρέφονται σε περιβάλλον που ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους για άσκηση και ανίχνευση και ότι η καλή μεταχείριση των χοίρων διακυβεύεται από τους αυστηρούς περιορισμούς ως προς το χώρο.

(5) Οι χοιρομητέρες προτιμούν την κοινωνική αλληλεπίδραση όταν έχουν ελευθερία κινήσεων και πολυσύνθετο περιβάλλον και επομένως πρέπει να απαγορευθεί η τρέχουσα πρακτική της διατήρησης των χοιρομητέρων σε συνεχή περιορισμό. Ωστόσο, πρέπει να παρασχεθεί στους παραγωγούς αρκετός χρόνος για τις διαρθρωτικές αλλαγές που πρέπει να γίνουν στις παραγωγικές εγκαταστάσεις.

(6) Πρέπει να υπάρχει ισορροπία μεταξύ των διαφόρων θεμάτων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, όσον αφορά τόσο την καλή μεταχείριση και την υγεία των ζώων και οικονομικά και κοινωνικά θέματα, όσο και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

(7) Η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει νέα έκθεση όπου θα λαμβάνεται υπόψη η περαιτέρω ερευνητική και πρακτική εμπειρία για να βελτιωθεί ακόμη περισσότερο η μεταχείριση των χοίρων, όσον αφορά θέματα που δεν καλύπτονται από την οδηγία 91/630/ΕΟΚ.

(8) Εφόσον τα μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή της οδηγίας 91/630/ΕΟΚ είναι γενικά μέτρα κατά την έννοια του άρθρου 2 της απόφαση 1999/468/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [6], πρέπει να θεσπιστούν με κανονιστική διαδικασία.

[6] ΕE L 184, 17.7.1999, σ. 23.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 91/630/EΟΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Στο άρθρο 3 η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από:

"2. Οι επιφάνειες δαπέδου πρέπει να πληρούν τις εξής απαιτήσεις:

Απογαλακτισμένοι χοίροι/χοίροι αναπαραγωγής: ένα μέρος του δαπέδου, τουλάχιστον το 1/3 του ελάχιστου χώρου που απαιτείται για κάθε ζώο, πρέπει να είναι ενιαίο και το 10% αυτού, το πολύ, είναι αποχέτευση. Όταν χρησιμοποιείται δάπεδο από σκυρόδεμα το ελάχιστο πλάτος πήχεως πρέπει να είναι 75 mm και το μέγιστο πλάτος οπής 25 mm.

Κυοφορούσες στέρφες χοιρομητέρες και μικροί θηλυκοί χοίροι: ενιαίο δάπεδο, το 10% αυτού, το πολύ, είναι αποχέτευση και πρέπει να είναι τουλάχιστον:

- 1,3 m2 ανά κυοφορούσα στέρφα χοιρομητέρα,

- 0,95 m2 ανά μικρό θηλυκό χοίρο.

Όταν χρησιμοποιείται εσχαρωτό δάπεδο από σκυρόδεμα το ελάχιστο πλάτος πήχεως πρέπει να είναι 80 mm και μέγιστο πλάτος οπής 30 mm.

3. Η κατασκευή ή η μετατροπή εγκαταστάσεων στις οποίες δένονται χοιρομητέρες και θηλυκοί χοίροι απαγορεύεται. Από 1ης Ιανουαρίου 2006 το δέσιμο χοιρομητέρων και θηλυκών χοίρων πρέπει να απαγορεύεται.

4. Οι χοιρομητέρες και οι μικροί θηλυκοί χοίροι δεν θα περιορίζονται σε ατομικό στάβλο για την περίοδο που αρχίζει από 4 εβδομάδες μετά την οχεία και λήγει 7 ημέρες πριν την αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ζώα τα οποία είναι ιδιαιτέρως επιθετικά, αυτά τα οποία έχουν δεχτεί επίθεση από άλλες χοιρομητέρες ή ζώα τα οποία είναι άρρωστα ή τραυματισμένα, μπορούν να τοποθετηθούν προσωρινά σε ατομικούς στάβλους. Δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί, για κυοφορούσα στέρφα χοιρομητέρα, κανένας ατομικός στάβλος στον οποίο το ζώο δεν μπορεί να στρέψει το σώμα του με ευχέρεια.

5. Πρέπει να πληρούνται οι ακόλουθες απαιτήσεις:

- οι εγκαταστάσεις στέγασης για κυοφορούσες στέρφες χοιρομητέρες και μικρούς θηλυκούς χοίρους πρέπει να περιλαμβάνουν κοινούς χώρους για ξάπλωμα, επιπλέον του χώρου αποχέτευσης και οποιουδήποτε στάβλου ή διαμερίσματος σίτισης, με χώρο, διαστάσεων 1,3 m2 τουλάχιστον ανά χοιρομητέρα (0,95 m2 για μικρούς θηλυκούς χοίρους) χωρίς εμπόδια.

- όταν οι χοιρομητέρες εκτρέφονται σε ομάδες, η βραχύτερη πλευρά οποιουδήποτε διαμερίσματος δεν πρέπει να είναι μήκους μικρότερου των 2,8 μέτρων.

- όλες οι χοιρομητέρες πρέπει να έχουν μόνιμη πρόσβαση στο έδαφος για ψάξιμο με το ρύγχος τους ή σε υλικό για απασχόληση, το οποίο είναι σύμφωνο τουλάχιστον με τις σχετικές απαιτήσεις του παραρτήματος.

- οι χοιρομητέρες που εκτρέφονται σε ομάδες πρέπει να σιτίζονται με σύστημα που εξασφαλίζει ότι κάθε άτομο μπορεί να έχει αρκετή τροφή χωρίς να δέχεται επιθέσεις, ακόμη κι αν είναι παρόντα και άλλα ζώα που διεκδικούν τροφή.

- πρέπει να χορηγείται σε όλες τις χοιρομητέρες τροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε ίνες για να μειώνεται το αίσθημα της πείνας και να ικανοποιείται και η ανάγκη τους για μάσημα. Η τροφή με υψηλές θερμίδες μπορεί να παρέχεται μία φορά τη μέρα σε ένα μόνο γεύμα αλλά η τροφή με πολλές ίνες πρέπει να είναι διαθέσιμη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

6. Από 1ης Ιανουαρίου 2002 τα σημεία 2 και 4 ισχύουν για όλες τις νεόδμητες ή τις ανακαινισμένες εκμεταλλεύσεις ή εκμεταλλεύσεις που χρησιμοποιούνται για πρώτη φορά μετά την εν λόγω ημερομηνία. Από 1ης Ιανουαρίου 2012 τα σημεία αυτά θα εφαρμόζονται σε όλες τις εκμεταλλεύσεις.

Οι διατάξεις της πρώτης έως και της τέταρτης περίπτωσης του σημείου 5, δεν εφαρμόζονται για εκμεταλλεύσεις με λιγότερες από δέκα κυοφορούσες στέρφες χοιρομητέρες."

2. Προστίθεται το ακόλουθο άρθρο 5α:

"Άρθρο 5α

1. Όλοι όσοι ασχολούνται με τα ζώα έχουν λάβει οδηγίες και κατευθύνσεις για τις διατάξεις των άρθρων 1,2 και 3 του παραρτήματος της παρούσας οδηγίας και κατανοούν τις διατάξεις αυτές.

2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι υπάρχουν και τα σχετικά μαθήματα κατάρτισης. Ειδικότερα, τα μαθήματα κατάρτισης πρέπει να επικεντρώνονται σε θέματα καλής μεταχείρισης."

3. Το άρθρο 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο:

"Άρθρο 6

Μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2008 η Επιτροπή θα υποβάλει στο Συμβούλιο έκθεση, που θα συνταχθεί βάσει γνωμοδότησης της Επιστημονικής Επιτροπής για την Υγεία και την Ορθή Μεταχείριση των Ζώων.

Η έκθεση αυτή θα καλύπτει ειδικότερα:

(1) τις επιπτώσεις της πυκνότητας του ζωικού κεφαλαίου, σε διάφορα συστήματα εκτροφής, στην καλή μεταχείριση, συμπεριλαμβανομένης της υγείας, των χοίρων,

(2) τις περαιτέρω εξελίξεις στα συστήματα ομαδικής στέγασης κυοφορουσών χοιρομητέρων,

(3) τον καθορισμό των απαιτήσεων χώρου για την ατομική στέγαση ενήλικων κάπρων αναπαραγωγής,

(4) τις περαιτέρω εξελίξεις στα συστήματα ελεύθερου σταβλισμού για χοιρομητέρες στην περίοδο της οχείας και για γαλουχούσες χοιρομητέρες, που ικανοποιούν τις ανάγκες της χοιρομητέρας χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ζωή του χοιριδίου,

(5) την ανάπτυξη τεχνικών που θα μειώσουν την ανάγκη για χειρουργικό ευνουχισμό,

(6) τη στάση των καταναλωτών και τη συμπεριφορά τους απέναντι στο χοίρειο κρέας εάν δεν υπάρξει βελτίωση ή εάν σημειωθεί ελάχιστη βελτίωση στο θέμα της καλής μεταχείρισης των ζώων.

Η έκθεση αυτή μπορεί εάν χρειαστεί να συνοδεύεται και από τις ενδεδειγμένες νομοθετικές προτάσεις."

4. Το άρθρο 10 αντικαθίσταται από το εξής:

"1. Η Επιτροπή επικουρείται από τη Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή που έχει συσταθεί με την απόφαση 68/361/ΕΟΚ*, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας την προεδρία ασκεί εκπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζεται η κανονιστική διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 5 της απόφασης 1999/468/ΕΚ**, τηρουμένου του άρθρου 7 παράγραφος 3 της εν λόγω απόφασης.

3. Η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 6 της απόφασης 1999/468/ΕΚ ορίζεται σε τρεις μήνες."

- - -

* EE 255, 18.10.1968, σ. 23.

** EE L 184, 17.7.1999, σ. 23.

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 2002. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικώς.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις ανωτέρω διατάξεις, αυτές περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος