Κατά τα τελευταία έτη συνεχίστηκαν οι επενδύσεις εκτός της ΕΕ. Στις ΗΠΑ, ο συνολικός ετήσιος προϋπολογισμός του Εθνικού Ινστιτούτου Προτύπων και Τεχνολογίας (National Institute of Standards and Technology, NIST), που είναι το εθνικό ινστιτούτο μετρολογίας της χώρας, ανήλθε σε 724,5 εκατομμύρια δολάρια (USD) το 2018 και το 2019. Στις αξιοσημείωτες δράσεις περιλαμβάνονται ένα ειδικό πρόγραμμα για τις επιστήμες διερευνητικών μετρήσεων [το «Lab programme» (εργαστηριακό πρόγραμμα)], με ετήσιο προϋπολογισμό άνω των 60 εκατομμυρίων USD, και ένα ερευνητικό πρόγραμμα θεμελιωδών μετρήσεων, μεταξύ άλλων και για την κβαντική επιστήμη, με ετήσιο προϋπολογισμό άνω των 160 εκατομμυρίων USD. Σύμφωνα με τις τελευταίες διαθέσιμες πληροφορίες, το Εθνικό Ινστιτούτο Μετρολογίας (NIM) της Κίνας διέθετε το 2018 προϋπολογισμό λειτουργίας ύψους 180 εκατομμυρίων EUR. Επιπλέον, κατά την περίοδο 2016-2019, η Κίνα υλοποίησε στοχευμένο ερευνητικό πρόγραμμα για τη μετρολογία, ύψους περίπου 65 εκατομμυρίων EUR, και χρηματοδότησε 160 συνεργατικά ερευνητικά έργα σε ολόκληρη την Κίνα. Συγκριτικά, το PTB, το εθνικό ινστιτούτο μετρολογίας (ΕΙΜ) της Γερμανίας, που είναι και το μεγαλύτερο στην Ευρώπη, διαθέτει συνολικό ετήσιο προϋπολογισμό λειτουργίας ύψους 200 εκατομμυρίων EUR, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου δεν εστιάζει ειδικά στην έρευνα, αλλά στην παροχή μετρολογικών υπηρεσιών για τη βιομηχανία και την κοινωνία.

·βασικές ψηφιακές τεχνολογίες· έξυπνα δίκτυα και υπηρεσίες, τεχνητή νοημοσύνη, δεδομένα και ρομποτική·

·επίτευξη οδικών μεταφορών μηδενικών εκπομπών (2Zero), ασφαλείς και αυτοματοποιημένες οδικές μεταφορές μέσω συνδεδεμένης οδήγησης και σύμπραξη «Clean aviation» (σύμπραξη για καθαρές αεροπορικές μεταφορές)·

·θα πρέπει επίσης να δημιουργηθούν συνέργειες με την πρωτοβουλία «Innovative Health» (πρωτοβουλία για την καινοτόμο υγεία) και τη σύμπραξη «Large-scale innovation and transformation of health systems in a digital and ageing society» (σύμπραξη για την καινοτομία μεγάλης κλίμακας και τον μετασχηματισμό των συστημάτων υγείας σε μια ψηφιακή και γηράσκουσα κοινωνία). Λόγω του οριζόντιου χαρακτήρα της, η μελλοντική ευρωπαϊκή σύμπραξη για τη μετρολογία θα πρέπει επίσης να συμβάλει στην υλοποίηση μελλοντικών αποστολών του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη». Επιπλέον, θα πρέπει να αναπτύξει δεσμούς με τη μελλοντική σύμπραξη «European Open Science Cloud» (σύμπραξη για το ευρωπαϊκό νέφος ανοικτής επιστήμης).

Πέραν του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», θα δημιουργηθεί συμπληρωματικότητα με άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα για τη στήριξη της ανάπτυξης λύσεων μετρολογίας, όπως με τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη», το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη» και το περιβαλλοντικό πρόγραμμα LIFE. Μια νέα ομάδα καθοδήγησης θα επιβλέπει τους δεσμούς και την αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ της σύμπραξης για τη μετρολογία και των άλλων σχετικών προγραμμάτων.

Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη μετρολογία θα συμβάλει σε μεγάλο βαθμό σε άλλες πολιτικές της Ένωσης πέραν της έρευνας και της καινοτομίας. Ως κινητήριος μοχλός τόσο μεταξύ των τομέων όσο και μεταξύ των επιστημονικών κλάδων, οι λύσεις μετρολογίας άπτονται και των έξι προτεραιοτήτων που επιδιώκει η Επιτροπή, όπως παρουσιάζεται στον πίνακα κατωτέρω.

Πίνακας: Ο ρόλος της μετρολογίας στις προτεραιότητες της Επιτροπής

Προτεραιότητα Παραδείγματα του ρόλου της μετρολογίας Μια Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία Παρέχει μετρήσεις για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας Μια οικονομία στην υπηρεσία των ανθρώπων Τα καινοτόμα και ακριβέστερα εργαλεία μέτρησης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος ενός επιτυχημένου σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου Μια Ευρώπη έτοιμη για την ψηφιακή εποχή Κεντρικό στοιχείο όσον αφορά τον καθορισμό προτύπων για τα δίκτυα 5G και τις ψηφιακές υπηρεσίες Προστασία του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής μας Απαραίτητη προϋπόθεση για την εξασφάλιση της εμπιστοσύνης σε έναν πλήρως λειτουργικό χώρο Σένγκεν με σκοπό την ενίσχυση της ευρωπαϊκής προσέγγισης όσον αφορά τη διαχείριση τελωνειακών κινδύνων Μια ισχυρότερη Ευρώπη στον κόσμο Στηρίζει τον ρόλο της Ευρώπης όσον αφορά τον καθορισμό προτύπων, προάγοντας ένα θεματολόγιο ισχυρού, ανοικτού και δίκαιου εμπορίου και ενός λειτουργικού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών Μια νέα ώθηση για την ευρωπαϊκή δημοκρατία Διασφάλιση προτύπων για την προστασία της Ευρώπης από συγκεκαλυμμένες εξωτερικές παρεμβάσεις

Η μετρολογία διασφαλίζει ότι, όταν πραγματοποιούνται μετρήσεις, είναι ιχνηλάσιμες σύμφωνα με διεθνώς συμφωνημένους ορισμούς και πρότυπα. Αυτή είναι η βάση των εθνικών και διεθνών συστημάτων μετρολογίας που δημιουργούν τις ακριβείς, έγκυρες και αξιόπιστες μετρήσεις στις οποίες στηρίζεται ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων και δημόσιων υπηρεσιών και οι οποίες καλύπτουν ολόκληρη την εσωτερική αγορά σε μια οικονομία που βρίσκεται στην υπηρεσία των ανθρώπων. Η βάση αυτή αφορά την ασφάλεια τόσο των καταναλωτικών προϊόντων όσο και των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, στο πλαίσιο της οποίας η μετρολογία παρέχει τη δυνατότητα κάθε χρηματοπιστωτική συναλλαγή να φέρει ακριβή χρονοσφραγίδα, ώστε να διασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητα των αποδεικτικών στοιχείων της και η συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανονισμούς.

Για την προώθηση μιας Ευρώπης που είναι έτοιμη για την ψηφιακή εποχή, οι ακριβείς, προηγμένες ικανότητες μέτρησης στα εθνικά ινστιτούτα μετρολογίας και στα ειδικά ινστιτούτα θα καταστήσουν εφικτή τόσο την παροχή σύγχρονων ψηφιακών υπηρεσιών όσο και τη χρήση αναδυόμενων ψηφιακών τεχνολογιών, όπως η κβαντική ή η τεχνητή νοημοσύνη.

Η επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 απαιτεί σαφείς ικανότητες μέτρησης στην τηλεανίχνευση (όπως η γεωσκόπηση), στο περιβάλλον και στην ενέργεια. Ειδικότερα, όλοι οι τομείς πολιτικής της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας συνδέονται άμεσα με μετρολογικές προκλήσεις. Οι ακριβείς και ιχνηλάσιμες ικανότητες μέτρησης παρέχουν τη δυνατότητα αξιόπιστης περιβαλλοντικής παρακολούθησης της κατάστασης του κλίματος. Υποστηρίζουν επίσης τον αποτελεσματικό σχεδιασμό και την αποτελεσματική επιβολή περιβαλλοντικών κανονισμών με την παροχή αξιόπιστων δεδομένων για τις κλιματικές μεταβλητές που στηρίζουν τη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή, καθώς και για περιβαλλοντικές παραμέτρους όπως η ποιότητα του αέρα και των υδάτων.

Για παράδειγμα, η επιστήμη των μετρήσεων για την ενέργεια θα είναι απαραίτητη για τη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε ένα μέλλον χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, η κατανόηση του μεγέθους, της χρονικής κλίμακας και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής θα είναι κεντρικής σημασίας. Για τον σκοπό αυτόν απαιτείται ακριβής και αξιόπιστη παρακολούθηση όλων των κλιματικών μεταβλητών για τις μακρές χρονικές κλίμακες που είναι αναγκαίες για τον εντοπισμό και την κατανόηση των κλιματικών τάσεων.

Επιπλέον, η μετρολογία θα πρέπει να στηρίζει κατάλληλους για τον επιδιωκόμενο σκοπό περιβαλλοντικούς κανονισμούς, όπως κανονισμούς για τη ρύπανση των υδάτων ή του ατμοσφαιρικού αέρα, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης και της επιβολής τους. Πέραν της ενέργειας και του περιβάλλοντος, όλοι οι τομείς πολιτικής της Πράσινης Συμφωνίας, όπως η βιώσιμη βιομηχανία, η βιώσιμη κινητικότητα και η βιοποικιλότητα, θα χρειαστούν ένα σύγχρονο και ικανό σύστημα μετρολογίας.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

Νομική βάση

Η πρόταση για μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη μετρολογία βασίζεται στο άρθρο 185 της ΣΛΕΕ, το οποίο αφορά τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης που αναλαμβάνονται από περισσότερα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής στις υποδομές που δημιουργούνται για την εκτέλεση αυτών των προγραμμάτων.

Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Δεδομένου ότι η πρόταση δεν εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας. Η επικουρικότητα διασφαλίζεται από το γεγονός ότι η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 185 της ΣΛΕΕ, το οποίο προβλέπει ρητά τη συμμετοχή της Ένωσης σε προγράμματα έρευνας που αναλαμβάνονται από περισσότερα κράτη μέλη.

Οι στόχοι της πρότασης δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τη μεμονωμένη δράση των κρατών μελών, διότι η κλίμακα και η πολυπλοκότητα των αναγκών της μετρολογίας απαιτούν επενδύσεις που υπερβαίνουν τα βασικά κονδύλια για την έρευνα των εθνικών ινστιτούτων μετρολογίας. Η αριστεία που απαιτείται για την έρευνα και την ανάπτυξη λύσεων μετρολογίας αιχμής εκτείνεται σε διασυνοριακό επίπεδο και, συνεπώς, δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο σε εθνικό επίπεδο. Εάν δεν υιοθετηθεί συνεκτική προσέγγιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο με κρίσιμη μάζα, υπάρχει υψηλός κίνδυνος αλληλεπικάλυψης των προσπαθειών, η οποία συνεπάγεται υψηλότερο κόστος και μικρότερο αντίκτυπο.