A4-0192/97

Ψήφισμα σχετικά με τον συντονισμό των δημοσιονομικών και φορολογικών πολιτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού,

- έχοντας υπόψη τον τίτλο VI της Συνθήκης ΕΚ για την οικονομική και νομισματική πολιτική,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δουβλίνου, από 13 έως 14 Δεκεμβρίου 1996, της Φλωρεντίας από 21 έως 22 Ιουνίου 1996, της Μαδρίτης από 15 έως 16 Δεκεμβρίου 1995 και των Καννών από 26 έως 27 Ιουνίου 1995,

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του σχετικά με την Οικονομική και Νομισματική Ένωση, ιδίως δε αυτά της 28ης Νοεμβρίου 1996 που περιέχουν γνωμοδοτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 109 Ι, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΚ για την απόφαση σύγκλισης 1996 του Συμβουλίου αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων ((EE C 380 της 16.12.1996, σελ. 56)), της 18ης Ιουνίου 1996 σχετικά με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες μεταξύ των κρατών μελών που συμμετέχουν στην τρίτη φάση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης και των άλλων κρατών μελών ((EE C 198 της 8.7.1996, σελ. 52)), της 19ης Ιουνίου 1996 σχετικά με τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών ((EE C 198 της 8.7.1996, σελ. 115)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (A4-0192/97),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η τρίτη φάση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης δεν θα επιτρέπει πλέον στα κράτη μέλη που θα συμμετέχουν σε αυτήν να χρησιμοποιούν σε εθνικό επίπεδο το μέσο οικονομικής ρύθμισης που είναι η νομισματική πολιτική, δεδομένου ότι θα ασκούν πλέον κοινή νομισματική πολιτική, στόχος της οποίας είναι η εξασφάλιση της σταθερότητας των τιμών,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανέκκλητη σταθερότητα των συναλλαγματικών ισοτιμιών, εν συνεχεία δε το ενιαίο νόμισμα που θα είναι επακόλουθο της νομισματικής ένωσης, δεν θα επιτρέπει πλέον στις χώρες μέλη να κάνουν ελιγμούς με το περιθώριο ευκαμψίας ή τις προσαρμογές των ισοτιμιών μεταξύ των νομισμάτων,

Γ. εκτιμώντας ότι, για τους ανωτέρω καθώς και για άλλους λόγους, ο ρόλος της δημοσιονομικής και φορολογικής πολιτικής ως μέσου της οικονομικής πολιτικής θα αλλάξει και θα αποβεί σημαντικότερος ευθύς με την έναρξη της νομισματικής ένωσης,

Δ. λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη ότι οι εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών μελών της νομισματικής ένωσης θα πλαισιώνονται από μέτρα τα οποία θα αφορούν αφ' ενός μεν την ενίσχυση της εποπτείας και του συντονισμού της δημοσιονομικής κατάστασης, αφ' ετέρου δε την επιτάχυνση και την αποσαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας για τα υπερβολικά ελλείμματα, μέτρα τα οποία θα αποτελούν τα κύρια στοιχεία του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης,

Ε. θεωρώντας ότι τα κράτη μέλη που δεν πληρούν ακόμα τα κριτήρια για την ένταξη, δηλαδή τα κράτη «prι-ins» που και αυτά έχουν αρχίσει να βαδίζουν προς την διαδικασία σύγκλισης και, συνεπώς, υπόκεινται στην δημοσιονομική πειθαρχία θα ευρεθούν, ως προς το θέμα αυτό, σε κατάσταση παραπλήσια με αυτή των κρατών μελών της νομισματικής ένωσης, έστω και αν η συναλλαγματική τους ισοτιμία προς το εύρω δεν θα έχει ακόμα ορισθεί κατά πάγιο τρόπο,

ΣΤ. θεωρώντας ότι το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο δεν συνεπάγεται, κατ' ανάγκη, για τα κράτη μέλη ταύτιση των εθνικών δημοσιονομικών τους επιλογών και ότι στον τομέα αυτό πρέπει να εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας,

Ζ. έχοντας υπόψη ότι το σημερινό επίπεδο του 1,2% του ΑΕΠ του κοινοτικού προϋπολογισμού δεν επιτρέπει την άσκηση της δημοσιονομικής και φορολογικής πολιτικής σε κοινοτικό επίπεδο ούτε και μεταφορές σημαντικών πιστώσεων από τον προϋπολογισμό ενός κράτους μέλους στο άλλο, ως μέσου οικονομικής σταθεροποίησης σε περίπτωση που ένα ή περισσότερα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν δυσχέρειες,

Η. θεωρώντας ότι κύριοι στόχοι του ενιαίου νομίσματος θα πρέπει να είναι να εξασφαλίζει τη βέλτιστη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, να επιτρέπει την απώτερη εξέλιξή της προς τη γνήσια εσωτερική ευρωπαϊκή αγορά και να διασφαλίζει την επίτευξη βιώσιμης και περιβαλλοντικώς αποδεκτής οικονομικής ανάπτυξης, απασχόλησης και σταθερότητας, καθώς και μία καλύτερη ποιότητα ζωής για τους πολίτες της Ευρώπης,

Θ. εκτιμώντας ότι είναι απαραίτητος ένας ελάχιστος βαθμός φορολογικής εναρμόνισης για την αποσόβηση οικονομικών στρεβλώσεων και την εξασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού εντός της ενιαίας αγοράς,

Ι. έχοντας υπόψη ότι τα μέτρα που αφορούν την εναρμόνιση των φορολογικών νομοθεσιών υπόκεινται, σύμφωνα με το άρθρο 99 της Συνθήκης ΕΚ, στον κανόνα της ομοφωνίας,

ΙΑ. θεωρώντας ότι πρέπει να προληφθούν οι καταστάσεις στις οποίες δυνατόν να ευρεθούν τα κράτη μέλη της Ένωσης σε περίπτωση συμμετρικών ή ασύμμετρων κλυδωνισμών,

ΙΒ. Εκτιμώντας ότι παρ' ότι η Συνθήκη επιβάλλει την χάραξη οικονομικής πολιτικής η οποία στηρίζεται στον αποτελεσματικό συντονισμό των εθνικών οικονομικών πολιτικών στην εσωτερική αγορά και στον καθορισμό κοινών στόχων, και η οποία ασκείται σύμφωνα με τις αρχές της ανοικτής οικονομίας της αγοράς και του ελεύθερου ανταγωνισμού, πρέπει να δίνεται η δυνατότητα για εξομάλυνση των αιφνιδιαστικών οικονομικών διακυμάνσεων με την βοήθεια της εθνικής δημοσιονομικής πολιτικής, προκειμένου να επιτευχθεί εναρμόνιση ως προς τα αποτελέσματα. Τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν επαρκή περιθώρια για ελιγμούς για την αντιμετώπιση των εσωτερικών τους ανωμαλιών - ιδίως της ανεργίας - προκειμένου να επιτευχθεί η εναρμόνιση της οικονομικής ανάπτυξης της ΕΕ,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη τον εξέχοντα ρόλο που θα διαδραματίσει η οικονομική και δημοσιονομική επιτροπή από την αρχή της τρίτης φάσεως για τον συντονισμό των πολιτικών των κρατών μελών, προκειμένου να εξασφαλισθεί η ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς,

ΙΔ. εκτιμώντας ότι οι διατάξεις οι σχετικές με την οικονομική και νομισματική ένωση δεν είναι πλήρεις σε ό,τι αφορά τον δημοκρατικό έλεγχο που έχει ανατεθεί στις αιρετές αρχές,

1. διαπιστώνει ότι η εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος, που θα έχει ως επακόλουθο κοινή νομισματική πολιτική η οποία υποτίθεται ότι δεν θα επηρεάσει, κατ' αρχήν, τις εθνικές φορολογικές πολιτικές, φέρει τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε πρωτοφανή κατάσταση όσον αφορά την διεξαγωγή της οικονομικής πολιτικής[semigr ]

2. παρατηρεί επίσης ότι η νέα αυτή κατάσταση, ήδη από την αρχή της τρίτης φάσης, αφορά όλα τα κράτη της Ένωσης, είτε συμμετέχουν είτε όχι στη νομισματική ένωση, με εξαίρεση βεβαίως τα κράτη μέλη τα οποία επιλέγουν να μην συμμετάσχουν στο νέο μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών (MTC2)[semigr ]

3. θεωρεί ότι με τις παρούσες οικονομικές και πολιτικές προοπτικές δεν είναι δυνατόν να προταθεί η λύση ενός ουσιαστικώς αυξημένου κοινοτικού προϋπολογισμού (θεωρητικώς ιδανική λύση για την αντιμετώπιση των οικονομικών κλυδωνισμών) αλλά ότι τα πράγματα ίσως μεταβληθούν εν καιρώ και θα πρέπει να συνεχισθεί ο προβληματισμός για την εξεύρεση τρόπων και μέσων για κοινοτικές δράσεις που θα είναι προσαρμοσμένες σε μία συλλογικότερη απάντηση στις οικονομικές κρίσεις[semigr ]

4. έχει την άποψη ότι, σε πρώτο χρόνο, ο πραγματικός συντονισμός των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών, συνοδευόμενος από την κατάλληλη δημοσιονομική και φορολογική πολιτική θα επαρκέσει για την εξασφάλιση μιας αρμονικής οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της Ένωσης, και προτείνει να επικεντρωθεί ο συντονισμός αυτός στα υπάρχοντα σήμερα οικονομικά μέσα[semigr ]

Σε ό,τι αφορά τις δημοσιονομικές πολιτικές

5. εκτιμά ότι οι δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών μελών, υπό τη σημερινή μορφή τους, εκφράζουν δια της φύσεως των κρατικών δαπανών (εξυπακούεται στο πλαίσιο του σεβασμού του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης) πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές επιλογές που προσιδιάζουν στο ένα ή το άλλο και ότι ουδεμία προσαρμογή επιβάλλεται πλην της δημοσιονομικής πειθαρχίας[semigr ]

6. υπογραμμίζει ότι για την αντιμετώπιση σημαντικών εκτάκτων καταστάσεων στον χώρο της οικονομίας όπως, π.χ. της ανεργίας, τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν την δυνατότητα να ασκούν πολιτική επέκτασης με τη βοήθεια ελλειμματικών προϋπολογισμών και πολιτική περιστολής με την βοήθεια πλεονασματικών προϋπολογισμών[semigr ]

7. Θεωρεί, συνεπώς, ότι οι εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές πρέπει να παραμείνουν για ένα μεγάλο, ακόμη, χρονικό διάστημα ως ένα από τα σημαντικότερα μέσα, και ότι τόσο η ισορροπία του προϋπολογισμού όσο και τα ελλείμματα αυτού δεν πρέπει να εξετάζονται σε ετήσια βάση αλλά καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου των διακυμάνσεων, και ότι το ύψος των προστίμων για ελλείμματα που υπερβαίνουν το 3% δεν πρέπει να καθορίζεται σε ετήσια βάση αλλά βάσει ολόκληρου του κύκλου αυτού των διακυμάνσεων[semigr ]

8. επιθυμεί ωστόσο να επισημάνει ότι προκειμένου να αποφευχθούν αποκλίσεις που θα παραβλάψουν την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, οφειλόμενες σε αποκλίνοντες δημοσιονομικούς προσανατολισμούς, θα αποδειχθεί ασφαλώς χρησιμότατη μία διαδικασία αμοιβαίας ενημέρωσης, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης πολυμερούς εποπτείας, σχετικά με τις εθνικές δημοσιονομικές επιλογές (διαδικασία στην οποία θα μπορούσαν να συμμετέχουν οι κυβερνήσεις και οι βουλευτές των κρατών μελών)[semigr ]

Σε ό,τι αφορά τις φορολογικές πολιτικές

9. αναγνωρίζει ότι, όπως έχει σήμερα η κατάσταση της ανομοιομορφίας των φορολογικών συστημάτων, η άμεση συγκρισιμότητα της φορολογικής ή παρεμφερούς φύσεως πλεονεκτημάτων ή μειονεκτημάτων που θα καταστήσει δυνατή την αποτίμηση στο ενιαίο νόμισμα, θα εξουδετερώσει τους συναλλαγματικούς κινδύνους και θα μειώσει το κόστος των συναλλαγών, θα δημιουργήσει φυσικά όρους φορολογικού ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών, ανταγωνισμού που θα εκτείνεται σε όλες τις μορφές φορολογίας που έχουν σχέση με τους πλέον κινητικούς συντελεστές παραγωγής[semigr ]

10. ανησυχεί για το ενδεχόμενο οικονομικών στρεβλώσεων που δύνανται να προέλθουν από ορισμένες διαφορές του φορολογικού συστήματος μεταξύ των κρατών μελών της νομισματικής ένωσης, στρεβλώσεις που θα ήταν επιζήμιες για την ορθή κατανομή των πόρων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης[semigr ]

11. θεωρεί ακόμη ότι, δεδομένων των σημαντικών διαφορών που υπάρχουν ανάμεσα στα συστήματα έμμεσης φορολογίας των διαφόρων κρατών μελών, θα πρέπει να συγκληθούν τα διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να εξετάσουν τις αρχές που διέπουν αυτό το είδος φορολογίας[semigr ]

12. γνωρίζει ότι χαμηλότερα επίπεδα φορολογίας ενδέχεται να ενθαρρύνουν την επανεγκατάσταση επιχειρήσεων[semigr ] επισημαίνει ωστόσο - μετά τη δημόσια ακρόαση στο πλαίσιο της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων - ότι οι διαχειριστικές αποφάσεις περί επανεγκαταστάσεως βασίζονται σε συγκεκριμένους λόγους, όπως η εύκολη πρόσβαση στην αγορά όπου θα διατεθεί προς πώληση το προϊόν, το χαμηλότερο κόστος παραγωγής, οι περιορισμένοι συναλλαγματικοί κίνδυνοι, η διαθεσιμότητα εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού και υποδομής, η διάρκεια των δημόσιων διοικητικών διαδικασιών, η πολιτική και κοινωνική σταθερότητα σε μια χώρα, κλπ.[semigr ]

13. ανησυχεί επίσης για την εφαρμογή, σε περιφερειακό και/ή εθνικό επίπεδο, στρατηγικών «ελκυστικότητας» που θα στηρίζονται στο φορολογικό σύστημα και τις κοινωνικές παροχές (έως και τις σχετικές με την εργασία κανονιστικές ρυθμίσεις) και θα οδηγούσαν σε αθέμιτο συναγωνισμό μέσω μιας πρακτικής φορολογικού (και κοινωνικού) ντάμπιγκ του οποίου οι συνέπειες δύνανται να είναι επιζήμιες για τα κράτη μέλη που θα έπιπταν θύματά του, σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο (με την μετεγκατάσταση δραστηριοτήτων, ανεργία, μείωση των φορολογικών εσόδων), αλλά εξίσου καταστροφικές σε επίπεδο πολιτικών σχέσεων εντός της Ένωσης[semigr ]

14. εκτιμά, ότι πρέπει να αποφευχθεί η εφαρμογή φορολογικού (και κοινωνικού) ντάμπιγκ είτε μέσω ενός φορολογικού «κώδικα καλής συμπεριφοράς» είτε μέσω μιας ελάχιστης φορολογικής εναρμόνισης, κυρίως σε ό,τι αφορά την αποταμίευση, τους φόρους επί των εταιρειών και τη διασυνοριακή φορολογία[semigr ] ζητεί από την Επιτροπή να του υποβάλλει ετήσια έκθεση για το θέμα αυτό[semigr ]

15. αναγνωρίζει ότι, εν πάση περιπτώσει, η παρούσα πολιτική κατάσταση ουδόλως προσφέρεται για εγκατάλειψη του κανόνα της ομοφωνίας για την φορολογική εναρμόνιση και ότι, αντιθέτως, η νομισματική ένωση δύναται να ενισχύσει την αίσθηση της εθνικής κυριαρχίας στον φορολογικό τομέα[semigr ]

Σε ό,τι αφορά την οικονομική πολιτική της Κοινότητας

16. θεωρεί ότι, σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚ και μεριμνώντας για δημοκρατική συμπεριφορά και έλεγχο εντός της ένωσης, η τρίτη φάση της ΟΝΕ θα πρέπει να εξετασθεί στην οικονομική της διάσταση με μία κοινοτική πολιτική που θα εξισορροπεί μία κοινή νομισματική πολιτική που θα ασκείται από μία ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα η οποία θα εξασφαλίζει τη σταθερότητα των τιμών στην Ευρώπη[semigr ]

17. επισημαίνει την ανάγκη για μια ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα, εις τρόπον ώστε να καταστεί δυνατή η ενεργός συνέχιση μιας πολιτικής χαμηλού πληθωρισμού και χαμηλών επιτοκίων[semigr ]

18. έχει συνεπώς την άποψη ότι η εφαρμογή και η παρακολούθηση του φορολογικού «συντονισμού» καθώς και η χάραξη μιας γνήσιας «policy-mix» και η εφαρμογή ρυθμιστικών μηχανισμών, που θα είναι απαραίτητοι για την ορθή λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης κατά τη διάρκεια της τρίτης φάσης, προϋποθέτουν ένα νέο πολιτικό όργανο που θα απαρτίζεται από εκπροσώπους όλων των κρατών μελών, το οποίο θα υπόκειται σε αυστηρό δημοκρατικό έλεγχο και θα ασκεί σημαντικές οικονομικές δραστηριότητες, θα καλείται δε περιοδικώς να προβαίνει σε απολογισμό της κατάστασης προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[semigr ]

19. προτείνει να αρχίσει εντός του Οργάνου μας εμπεριστατωμένος προβληματισμός σχετικά με τα μέσα που θα ενίσχυαν τις δυνατότητες ανάλυσης της οικονομικής κατάστασης της ΟΝΕ για να δοθεί μεγαλύτερη αξιοπιστία στις δημοσιονομικές επιλογές και, γενικότερα, στις οικονομικές επιλογές και συνιστά, για να αρχίσει η συζήτηση, την προσφυγή σε «Επιτροπή οικονομικών συμβούλων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου» που αποτελείται από ανεγνωρισμένους εμπειρογνώμονες στους οποίους θα ανατεθεί να παρουσιάζουν άπαξ ή δις του έτους έκθεση σχετικά με την οικονομική κατάσταση, καθώς και συστάσεις βάσει των πολιτικών στόχων που θα έχουν ορισθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[semigr ]

20. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα.