[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 10.3.2011

COM(2011) 111 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

για την εφαρμογή του μηχανισμού συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειαςΠρώτη έκθεση – Ετήσια προγράμματα δράσης 2007, 2008 και 2009

SEC(2011) 284 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

για την εφαρμογή του μηχανισμού συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειαςΠρώτη έκθεση – Ετήσια προγράμματα δράσης 2007, 2008 και 2009

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, και διαβιβάζεται στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την υποχρέωση υποβολής εκθέσεων που προβλέπεται στο άρθρο 18 του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 300/2007 του Συμβουλίου, της 19ης Φεβρουαρίου 2007, για τη θέσπιση μηχανισμού συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας[1] που αναφέρεται στη συνέχεια ως ο κανονισμός INSC.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Το πρόγραμμα INSC συνέχισε τη συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας με την πρώην Σοβιετική Ένωση, η οποία ξεκίνησε στο πλαίσιο του προγράμματος TACIS, αλλά η γεωγραφική του κάλυψη επεκτάθηκε και είναι πλέον παγκόσμια. Στη συνέχεια αναφέρονται οι κυριότερες εξελίξεις στο πλαίσιο του προγράμματος INSC όσον αφορά τη βοήθεια και τη συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας κατά την περίοδο 2007-2009.

Στην Ουκρανία, στοχευμένη στήριξη χορηγήθηκε στον ρυθμιστικό φορέα και στον φορέα εκμετάλλευσης. Μείζον επίτευγμα συνιστά η εκτίμηση της πυρηνικής ασφάλειας των ουκρανικών πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας στο πλαίσιο κοινού σχεδίου με τον ΔΟΑΕ (Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας). Από την εκτίμηση προέκυψαν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση των πυρηνικών σταθμών, καθώς και την κατάσταση από την άποψη της διαχείρισης των πυρηνικών αποβλήτων και του αρμόδιου για τα πυρηνικά ουκρανικού ρυθμιστικού φορέα. Καταδείχθηκαν επίσης οι σημαντικές βελτιώσεις που σημειώθηκαν κατά τα τελευταία έτη στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας.

Στη Ρωσία , τα έργα που είχαν δρομολογηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος TACIS συνεχίστηκαν στο πλαίσιο του INSC, αλλά δεν κατέστη δυνατή η δρομολόγηση νέων προγραμμάτων, αφού δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί το κατάλληλο πλαίσιο συνεργασίας. Συνεχίζονται οι συζητήσεις για επανάληψη δραστηριοτήτων συνεργασίας μικρότερης εμβέλειας.

Στην Αρμενία , δρομολογήθηκαν σημαντικά έργα όσον αφορά τον πυρηνικό σταθμό ηλεκτρικής ενέργειας του Medzamor με σκοπό να αντιμετωπιστούν επείγοντα θέματα ασφάλειας που αφορούν τη λειτουργία του σταθμού. Η Επιτροπή εμμένει, ωστόσο, στη θέση ότι ο σταθμός αυτός δεν μπορεί να αναβαθμιστεί ώστε να πληροί τα σύγχρονα πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας και συνεπώς θα πρέπει να διακοπεί η λειτουργία του το συντομότερο δυνατό. Τα έργα που πραγματοποιήθηκαν κατέστησαν δυνατή την εκπαίδευση του προσωπικού, τη χορήγηση συνδρομής στην αρμόδια για τα πυρηνικά ρυθμιστική αρχή, καθώς και την ανάπτυξη στρατηγικής για τη διαχείριση των αποβλήτων ενόψει μελλοντικού παροπλισμού.

Στη Λευκορωσία και τη Γεωργία, συνεχίστηκε η συνεργασία με σχετικά μικρά έργα. Ωστόσο, όσον αφορά τη Λευκορωσία, πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις για την επέκταση της συνεργασίας με τον ρυθμιστικό φορέα προκειμένου να βελτιωθούν οι ικανότητές του ενόψει της κατασκευής πυρηνικού σταθμού παραγωγής ενέργειας στη χώρα.

Το πρόγραμμα επεκτάθηκε σε νέες χώρες σε τρεις περιοχές του πλανήτη:

Χώρες που καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας: δρομολογήθηκαν έργα στην Αίγυπτο, την Ιορδανία και το Μαρόκο κυρίως με σκοπό να στηρίξουν τις ρυθμιστικές αρχές.

Νοτιοανατολική Ασία: δρομολογήθηκαν έργα στις Φιλιππίνες και στο Βιετνάμ.

Λατινική Αμερική : δρομολογήθηκαν έργα με τον αρμόδιο για τα πυρηνικά ρυθμιστικό φορέα και τον φορέα εκμετάλλευσης στη Βραζιλία. Πραγματοποιήθηκαν επίσης επαφές με το Μεξικό και την Αργεντινή .

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο του προγράμματος ήταν η επέκταση της συνεργασίας με τον ΔΟΑΕ για την υποστήριξη θεματικών τεχνικών δραστηριοτήτων σε επίπεδο χώρας ή σε περιφερειακό επίπεδο. Οι δραστηριότητες αυτές αφορούν, μεταξύ άλλων, την καλλιέργεια μιας νοοτροπίας ασφάλειας, την ενίσχυση της ικανότητας των ρυθμιστικών φορέων, τη διαχείριση των αποβλήτων, την ασφάλεια των ερευνητικών αντιδραστήρων και την αντισεισμική ασφάλεια. Αυτή η συνιστώσα του προγράμματος θα εξακολουθήσει να είναι ιδιαίτερα σημαντική και τα επόμενα χρόνια.

Σημαντική χρηματοδοτική στήριξη χορηγήθηκε στο Ταμείο Προστατευτικού Καλύμματος του Τσερνομπίλ και στον Λογαριασμό πυρηνικής ασφάλειας , τα οποία διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) για λογαριασμό των χωρών-χορηγών. Συγκροτήθηκε ομάδα επαφών μεταξύ της ομάδας για την Πυρηνική Ασφάλεια και Προστασία (NSSG) της G8 και της ΕΤΑΑ με σκοπό τη στενή παρακολούθηση των σχεδίων για το Τσερνομπίλ. Την προεδρία της ομάδας εξασφαλίζει η Επιτροπή.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το 1991, η Επιτροπή δρομολόγησε τη συνιστώσα «πυρηνικής ασφάλειας» του προγράμματος TACIS[2] ανταποκρινόμενη στις σχετικές ανησυχίες που πυροδότησε το ατύχημα του Τσερνομπίλ. Μεταξύ 1991 και 2006, ανελήφθησαν υποχρεώσεις ύψους 1,3 δισ. ευρώ και πλέον για έργα στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας. Τα λεπτομερή αποτελέσματα των προγραμμάτων πυρηνικής ασφάλειας στο πλαίσιο του TACIS δημοσιεύτηκαν σε ειδική έκθεση το 2009[3].

Από το 2007, οι δραστηριότητες της ΕΕ όσον αφορά τη βοήθεια και τη συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας συνεχίστηκαν στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας (INSC)[4]. Ο INSC επέφερε ορισμένες αλλαγές σε σχέση με το πρόγραμμα πυρηνικής ασφάλειας TACIS, οι οποίες αξίζει να αναφερθούν.

Η γεωγραφική κάλυψη δεν περιορίζεται πλέον στα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Το πρόγραμμα εφαρμόζεται σε τρίτες χώρες[5] σε ολόκληρο τον κόσμο. Έτσι καθίσταται δυνατή η χρησιμοποίηση της εμπειρίας που απέκτησε η Επιτροπή με τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης για την αντιμετώπιση των αναγκών αναδυόμενων χωρών, καθώς και χωρών με θεσμοθετημένα προγράμματα πυρηνικής ενέργειας που χρειάζονται βελτίωση στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας, ιδίως των χωρών που διαθέτουν ραγδαία επεκτεινόμενα πυρηνικά προγράμματα. Το 2008, η Επιτροπή ανακοίνωσε την ευρεία στρατηγική της σε ανακοίνωσή της στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[6].

Λόγω των αναγκών που μπορεί να προκύψουν κατά την παγκόσμια συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας, το Συμβούλιο της ΕΕ πρότεινε να τηρούνται ορισμένα κριτήρια κατά την εξέταση έργων με νέες χώρες[7]. Η Επιτροπή έλαβε τα κριτήρια αυτά υπόψη στην αναθεωρημένη στρατηγική της INSC για την περίοδο 2010-2013[8], η οποία περιλαμβάνει και γεωγραφικές προτεραιότητες.

Δεύτερον, ενώ το πρόγραμμα TACIS εστιαζόταν στη βοήθεια στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας η οποία, σε πολλές περιπτώσεις, περιλάμβανε και την προμήθεια εξοπλισμού («συνδρομή μεγάλης κλίμακας»), στόχος του INSC είναι η ενίσχυση της συνεργασίας , με σκοπό τη βελτίωση της πυρηνικής ασφάλειας χωρίς την προμήθεια εξοπλισμού («συνδρομή μικρής κλίμακας»), παρόλο που σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να εξεταστεί και αυτό το ενδεχόμενο. Οι εταίροι ενθαρρύνονται επίσης να αναλάβουν πιο εξέχοντα ρόλο στον προσδιορισμό, τη διαχείριση και την υλοποίηση των έργων.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να προωθεί συμφωνίες συγχρηματοδότησης, και οι οργανισμοί-εταίροι θα παρέχουν εν γένει συνεισφορά σε είδος (προσωπικό) ή σε προμήθειες ή εργασίες (συμπληρωματικές μελέτες, δημόσια έργα), βάσει προσυμφωνημένων χρηματοδοτικών σχεδίων.

Τρίτον, λόγω της διευρυμένης γεωγραφικής εμβέλειας του INSC, σε σύγκριση με το πρόγραμμα TACIS, πρέπει να αυξηθεί η διεθνής συνεργασία και ο συντονισμός των ενεργειών με τους άλλους χορηγούς και τους ενδιαφερόμενους φορείς, όπως π.χ. ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).

Η παρούσα έκθεση παρέχει πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή των ετήσιων προγραμμάτων δράσης για τα τρία πρώτα έτη του INSC (2007, 2008 και 2009)· περιλαμβάνει τα έργα που εγκρίθηκαν μέχρι τα τέλη του 2009 και την πορεία εφαρμογής τους μέχρι τα μέσα του 2010.

Οι αρχικές δυσχέρειες που παρατηρήθηκαν κατά το στάδιο μετάβασης από το TACIS στο INSC, που οφείλονταν κυρίως στις καθυστερήσεις, από μέρους των χωρών-εταίρων, της υπογραφής των συμβάσεων χρηματοδότησης στη νέα τους μορφή, έχουν εν τω μεταξύ σε μεγάλο βαθμό ξεπεραστεί, με εξαίρεση τη Ρωσία.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΡΑΣΗΣ

Ο κανονισμός INSC εγκρίθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2007. Η στρατηγική 2007-2013 και το πρώτο ενδεικτικό πρόγραμμα για την περίοδο 2007-2009[9] εγκρίθηκαν από την Επιτροπή στις 8 Αυγούστου 2007. Το ενδεικτικό πρόγραμμα 2010-2011[10] και η αναθεωρημένη στρατηγική 2010-2013[11] εγκρίθηκαν τον Δεκέμβριο του 2009. Λόγω του χρονοδιαγράμματος έγκρισης των προγραμμάτων δράσης, το οποίο καταρτίζεται σε ετήσια βάση, καθώς και λόγω της μακράς περιόδου έγκρισης από τις αρχές των χωρών-εταίρων, η πραγματική εφαρμογή των περισσότερων έργων στο πλαίσιο του INSC ξεκίνησε μόλις το 2009.

Ετήσιο πρόγραμμα δράσης για το 2007 (ΕΠΔ 2007)

Πιστώσεις

Το ΕΠΔ 2007 υποβλήθηκε σε 2 μέρη:

- Μέρος I (18 εκατ. EUR) - Απόφαση C/2007/441 της Επιτροπής, της 28ης Σεπτεμβρίου 2007.

- Μέρος II (58,772 εκατ. EUR) – Απόφαση C/2007/6422 της Επιτροπής, της 19ης Δεκεμβρίου 2007.

Εφαρμογή – κυριότερα σημεία στα μέσα του 2010

Η δεύτερη δόση της τρίτης συνεισφοράς που δεσμεύτηκε να καταβάλει η Επιτροπή στο Ταμείο Προστατευτικού Καλύμματος του Τσερνομπίλ (10 εκατ. EUR) καταβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ), η οποία διαχειρίζεται το Ταμείο.

Συνήφθησαν συμβάσεις για τη βελτίωση της πυρηνικής ασφάλειας στην Αρμενία, οι οποίες αντιστοιχούν στο 90% των προβλεπόμενων ποσών (6,9 εκατ. EUR από 7,2 εκατ. EUR).

Συνήφθησαν συμβάσεις για την επέκταση της επιτόπιας βοήθειας σε τέσσερις πυρηνικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας στη Ρωσία και την Ουκρανία (6 εκατ. EUR στο πλαίσιο του ΕΠΔ 2007 - μέρος I). Οι συμβάσεις αυτές καλύπτουν την ολοκλήρωση των μεγάλων έργων στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας, τα οποία είχαν δρομολογηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος TACIS.

Το κοινό έργο ΕΚ-ΔΟΑΕ-Ουκρανίας σχετικά με την αξιολόγηση της πυρηνικής ασφάλειας των ουκρανικών πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας δρομολογήθηκε στα τέλη του 2007. Αυτό το έργο, ύψους 3,5 εκατ. EUR, συγχρηματοδοτήθηκε από τον ΔΟΑΕ (0,6 εκατ. EUR) και την ΕΕ (2,9 εκατ. EUR). Η τελική έκθεση δημοσιεύτηκε το πρώτο εξάμηνο του 2010.

Η πρώτη σύμβαση σχετικά με το έργο ολοκλήρωσης ενός εθνικού κέντρου εκπαίδευσης του προσωπικού του NNEGC Energoatom επί θεμάτων συντήρησης και διαχείρισης στην Ουκρανία συνήφθη τον Αύγουστο του 2009 (5,7 εκατ. EUR). Το 2010 δρομολογήθηκε έργο για τη μακροχρόνια διαχείριση της ασφάλειας των ουκρανικών πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας (2,5 εκατ. EUR).

Αναλήφθηκαν υποχρεώσεις ύψους 1,5 εκατ. EUR για τον μετριασμό των συνεπειών του ατυχήματος του Τσερνομπίλ στην Ουκρανία και τη Λευκορωσία.

Δεδομένου ότι η Ρωσική Ομοσπονδία δεν υπέγραψε τη συμφωνία χρηματοδότησης των έργων στο πλαίσιο του ΕΠΔ 2007 - μέρος II εντός της ταχθείσας προθεσμίας (τέλος 2008), τα αντίστοιχα κεφάλαια (28,272 εκατ. EUR) αποδεσμεύτηκαν. Τα κεφάλαια αυτά δεν κατέστη δυνατό να χρησιμοποιηθούν για άλλα έργα στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας στο πλαίσιο του προγράμματος INSC.

Ετήσιο πρόγραμμα δράσης για το 2008 (ΕΠΔ2008)

Πιστώσεις

Το ΕΠΔ 2008 υποβλήθηκε επίσης σε 2 μέρη:

- Μέρος I (23 εκατ. EUR) – Απόφαση C/2008/3348 της Επιτροπής, της 7ης Ιουλίου 2008.

- Μέρος II (48,255 εκατ. EUR) – Απόφαση C/2008/7366 της Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 2008.

Εφαρμογή – κυριότερα σημεία στα μέσα του 2010

Οι συμφωνίες χρηματοδότησης σχετικά με το ΕΠΔ 2008 - Μέρος II, οι οποίες υπογράφηκαν από τις χώρες-εταίρους μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου 2009, επέτρεψαν την έναρξη υλοποίησης των έργων το 2010. Όπως και το 2007, η Ρωσική Ομοσπονδία δεν ήταν σε θέση να υπογράψει τη συμφωνία χρηματοδότησης, έτσι η Επιτροπή αποφάσισε να διαθέσει τις πιστώσεις που προβλέπονταν για τη Ρωσία (17,2 εκατ. EUR) σε άλλες δραστηριότητες. Η ανακατανομή των πιστώσεων ολοκληρώθηκε πριν από το τέλος του 2009, οπότε θα έληγε το χρονικό πλαίσιο της διαδικασίας. Οι πιστώσεις χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση ουκρανικών και αρμενικών έργων, καθώς και για συμπληρωματική συνεισφορά στο Ταμείο Προστατευτικού Καλύμματος του Τσερνομπίλ (10,7 εκατ. ευρώ) εν αναμονή της επόμενης συνεισφοράς.

Η δόση ύψους 15 εκατ. EUR της τρίτης συνεισφοράς την οποία δεσμεύτηκε να καταβάλει η Επιτροπή στο Ταμείο Προστατευτικού Καλύμματος του Τσερνομπίλ διαβιβάστηκε στην ΕΤΑΑ.

Συνήφθησαν συμβάσεις με σκοπό τη συνέχιση της βοήθειας σε κυβερνητικούς οργανισμούς και τοπικούς ενδιαφερόμενους φορείς που συνδέονται με την υλοποίηση της πυρηνικής ασφάλειας στην Ουκρανία (κοινό γραφείο στήριξης, Κίεβο, 3,0 εκατ. EUR) και τη Ρωσία (κοινή μονάδα διαχείρισης, Μόσχα, 1,5 εκατ. EUR).

Ετήσιο πρόγραμμα δράσης για το 2009 (ΕΠΔ2009)

Πιστώσεις

Το ΕΠΔ 2009 υποβλήθηκε επίσης σε 2 μέρη:

- Μέρος I – (30,2 εκατ. EUR) – Απόφαση PE/2009/6607 της Επιτροπής, της 16ης Σεπτεμβρίου 2009.

- Μέρος II – (43,5 εκατ. EUR) – Απόφαση PE/2009/9119 της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 2009.

Εφαρμογή – κυριότερα σημεία στα μέσα του 2010

Ποσό ύψους 9,7 εκατ. EUR καταβλήθηκε στο Ταμείο Προστατευτικού Καλύμματος του Τσερνομπίλ ως τελευταία δόση της τρίτης συνεισφοράς της Επιτροπής προς το Ταμείο. Πραγματοποιήθηκε ακόμη μία πληρωμή στον Λογαριασμό πυρηνικής ασφάλειας (15 εκατ. EUR) που αντιστοιχεί στη δέσμευση που ανέλαβε η Επιτροπή το 2008. Οι πληρωμές αυτές στην ΕΤΑΑ υπέρ του Τσερνομπίλ είχαν προβλεφθεί στο πλαίσιο του ΕΠΔ 2009 - Μέρος I.

Χρηματοδοτήθηκαν δύο έργα ύψους 1 εκατ. EUR έκαστο για τη συνέχιση της στήριξης του ρωσικού φορέα εκμετάλλευσης των πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας του Smolensk και του Beloyarsk [12] .

Η χρήση των χρηματοδοτικών πόρων που προβλέπονται στη συνολική χρηματοδότηση άρχισε με ελέγχους και διερευνητικές αποστολές στο Βιετνάμ.

Οι χρηματοδοτικές συμφωνίες που συνδέονταν με το ΠΔ 2009 - Μέρος II διαβιβάστηκαν στις χώρες-εταίρους στις αρχές του 2010. Πρέπει να υπογραφούν πριν από το τέλος του 2010 ώστε να καταστεί δυνατή το 2011 η έναρξη υλοποίησης των έργων.

Ετήσιο πρόγραμμα δράσης 2010 (ΕΠΔ 2010)

Το ΕΠΔ 2010 υποβλήθηκε επίσης σε 2 μέρη:

- Μέρος I – (7,7 εκατ. EUR) – Απόφαση PE/2010/3664 της Επιτροπής, της 29ης Ιουνίου 2010.

- Μέρος – II (61,627 εκατ. EUR) – Απόφαση PE/2010/8016 της Επιτροπής, της 29ης Νοεμβρίου 2010.

Η πρόοδος όσον αφορά το ετήσιο πρόγραμμα δράσης 2010 δεν αποτελεί μέρος της παρούσας έκθεσης.

Χρησιμοποίηση των κεφαλαίων το προγράμματος INSC για την περίοδο 2007-2009

Η κατάσταση όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των κεφαλαίων τα οποία διατέθηκαν στο πρόγραμμα INSC στο πλαίσιο των ΕΠΔ 2007, 2008 και 2009 συνοψίζεται στον ακόλουθο πίνακα.

Χρησιμοποίηση των κεφαλαίων το προγράμματος INSC (σε εκατ. ευρώ – κατάσταση στα μέσα του 2010)

Έτος ΕΠΔ | Δεσμευθέντα κεφάλαια | Χρησιμοποιηθέντα κεφάλαια | Πληρωμές |

2007 | 76.772* | 34.224 | 21.786 |

2008 | 71.255 | 36.461 | 31.265 |

2009 | 73.700 | 30.200 | 26.900 |

Σημείωση*: συμπεριλαμβανομένου ποσού ύψους 28.272 ευρώ για τη Ρωσία, το οποίο αργότερα αποδεσμεύτηκε

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το προσανατολισμένο στα αποτελέσματα πρόγραμμα παρακολούθησης της ΕΕ για τις χώρες που καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης[13] κατέληξε στα ακόλουθα βασικά συμπεράσματα σχετικά με τα έργα του προγράμματος INSC στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας:

1. Τα έργα εξακολουθούν να καταρτίζονται σύμφωνα με τα στρατηγικά έγγραφα του μηχανισμού συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας (INSC). Αξιολογούνται ως ιδιαιτέρως συναφή και συμβατά με τις θεμελιώδεις αρχές ασφάλειας του ΔΟΑΕ του 2007.

2. Η βελτίωση της νοοτροπίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας μέσω του μηχανισμού συνεργασίας λαμβάνει δεόντως υπόψη τα διδάγματα που αντλήθηκαν από το πρόγραμμα πυρηνικής ασφάλειας Tacis, και παράλληλα αντιμετωπίζονται με τον κατάλληλο τρόπο αναδυόμενες ανάγκες στο πλαίσιο εντολής που δεν περιορίζεται πλέον στην περιοχή της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

3. Η μετάβαση στο πρόγραμμα INSC δεν διέκοψε τη συνεργασία με την Αρμενία και την Ουκρανία, ενώ μόλις τώρα αρχίζουν να τίθενται ειδικές βάσεις για την υλοποίηση έργων INSC στη Ρωσική Ομοσπονδία.

4. Η νέα πρωτοβουλία για τη βελτίωση της ρυθμιστικής εποπτείας μέσω των έργων INSC κρίνεται ενδεδειγμένη.

5. Τα έργα INSC που δίνουν έμφαση στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και ορθών πρακτικών εκτιμώνται από τους εταίρους στις χώρες που καλύπτονται από το πρόγραμμα.

Τα έργα που πραγματοποιούνται στις άλλες περιοχές που καλύπτονται μέχρι σήμερα από το πρόγραμμα INSC (Λατινική Αμερική και Νοτιοανατολική Ασία) δεν έχουν προχωρήσει επαρκώς ώστε να μπορούν να συναχθούν αξιόλογα συμπεράσματα από την εφαρμογή τους.

[1] Το άρθρο 18 του κανονισμού INSC ορίζει ότι «Η Επιτροπή εξετάζει την επιτευχθείσα πρόοδο κατά την εφαρμογή των μέτρων που λαμβάνονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ετήσια έκθεση για την υλοποίηση της βοήθειας. Η Επιτροπή διαβιβάζει επίσης την έκθεση αυτή στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών. Η έκθεση περιέχει πληροφορίες του προηγούμενου έτους για τα χρηματοδοτούμενα μέτρα, για τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων παρακολούθησης και αξιολόγησης και για την εκτέλεση του προϋπολογισμού ως προς τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις πληρωμές ανά χώρα, ανά περιοχή και ανά τομέα συνεργασίας».

[2] Το TACIS (τεχνική βοήθεια στην Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών) είναι ένα πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χορήγηση βοήθειας σε δώδεκα χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας (Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Λευκορωσία, Γεωργία, Καζακστάν, Κιργιζία, Μολδαβία, Ρωσία, Τατζικιστάν, Τουρκμενιστάν, Ουκρανία και Ουζμπεκιστάν), καθώς και στη Μογγολία κατά τη μετάβασή της σε μια δημοκρατική οικονομία της αγοράς.

[3] «TACIS Nuclear Safety Review Report» (έκθεση εξέτασης της πυρηνικής ασφάλειας στο πλαίσιο του TACIS), Μάιος 2010, Italtrend. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμβαση αριθ. 172067 του Γραφείου συνεργασίας EuropeAid (AIDCO A4 ). (Έκθεση που υπέβαλε η Επιτροπή στην επιτροπή INSC).

[4] Κανονισμός (Ευρατόμ) αριθ. 300/2007 του Συμβουλίου, της 19ης Φεβρουαρίου 2007, για τη θέσπιση μηχανισμού συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας (ΕΕ L 81 της 22.3.2007, σ. 1).

[5] Ως «τρίτες χώρες» νοούνται χώρες εκτός της ΕΕ, πλην εκείνων που καλύπτονται από τον προενταξιακό μηχανισμό και, καταρχήν, των βιομηχανοποιημένων χωρών και των χωρών υψηλού εισοδήματος (βλ. υποσημείωση 6).

[6] Ανακοίνωση «Η πυρηνική προστασία και ασφάλεια: μια διεθνής πρόκληση» (COM (2008) 312 τελικό, 22 Μαΐου 2008.

[7] Συμπεράσματα του Συμβουλίου ως προς τη βοήθεια προς τις τρίτες χώρες στον τομέα της πυρηνικής προστασίας και ασφάλειας, 9 Δεκεμβρίου 2008. http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_Data/docs/pressdata/en/trans/104601.pdf

[8] Αναθεωρημένη στρατηγική για τα κοινοτικά προγράμματα συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας για την περίοδο 2010-2013 [ C(2009)9822].

[9] Απόφαση της Επιτροπής C/2007/3758 της 1.8.2007.

[10] Ενδεικτικό πρόγραμμα για τα κοινοτικά προγράμματα συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας για την περίοδο 2010-2011 [C(2009)9820].

[11] Αναθεωρημένη στρατηγική για τα κοινοτικά προγράμματα συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας για την περίοδο 2010-2013 ( C(2009)9822 ).

[12] Οι αντίστοιχες συμβάσεις συνήφθησαν δυνάμει του κανόνα n+1 (η σύμβαση πρέπει να συναφθεί εντός ενός έτους από την έγκριση του προγράμματος δράσης), χωρίς συμφωνία χρηματοδότησης.

[13] Σύστημα παρακολούθησης της εφαρμογής έργων και προγραμμάτων εξωτερικής συνεργασίας χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ - παρακολούθηση βάσει αποτελεσμάτων (ΠΒΑ) της ΕΕ για τις χώρες του μηχανισμού γειτονίας και εταιρικής σχέσης. Επισκόπηση των σχεδίων INSC που παρακολουθούνταν μέχρι τα μέσα του 2010, έκθεση υποβληθείσα από την κοινοπραξία που διευθύνει η INTEGRATION (INTEGRATION - ICCS-NTUA (EPU) –ECORYS), Νοέμβριος 2010.