Αριθ. C 159/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 26. 6. 89 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές των 
ανταλλαγών αγαθών μεταξύ κρατών μελών(') 
(89/C 159/07) 
Στις 23 Ιανουαρίου 1989, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 100Α της 
Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας να ζητήσει από την Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοι­
μασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 11 Απριλίου 1989 με βάση την 
εισήγηση του κ. Giacomelli. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, στη διάρκεια της 265ης συνόδου της ολομέλειας (συνεδρίαση 
της 26ης Απριλίου 1989) υιοθέτησε ομόφωνα και με 5 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Προεισαγωγική παρατήρηση 
Παρόλο που αναγνωρίζει ότι η υπό εξέταση πρόταση κανονι­
σμού αποτελεί ένα προσχέδιο για μια πιθανή επίλυση του 
στατιστικού προβλήματος που θα τεθεί στο θέμα των ενδοκοι­
νοτικών ανταλλαγών αγαθών, η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι δεν 
μπορεί να διαχωριστεί από το θέμα της εναρμόνισης της 
έμμεσης φορολογίας επί του οποίου έχει εκφράσει τις απόψεις 
της σε πολλές γνωμοδοτήσεις που εγκρίθηκαν κατά τη 
σύνοδο ολομέλειας της 7ης Ιουλίου 1988 (πρβλ. παράγραφο 
2.6 παρακάτω). Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ μπορεί να συμφω­
νήσει με την εν λόγω πρόταση μόνο με την επιφύλαξη των 
πολλαπλών βασικών παρατηρήσεων που είχαν διατυπωθεί 
τότε και των ουσιαστικών και τεχνικών σχολείων που εκτί­
θενται στα διάφορα κεφάλαια της παρούσας γνωμοδότησης. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Σήμερα, και το καθεστώς αυτό θα ισχύει χωρίς αμφιβο­
λία έως τα τέλη του 1992, προθεσμία που έχει προβλεφθεί 
για την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς, οι 
στατιστικές του εξωτερικού εμπορίου των κρατών μελών, 
τόσο όσον αφορά τη διακοινοτική ροή των εμπορευμάτων 
όσο και τις συναλλαγές με τις τρίτες χώρες, βασίζονται στην 
εκμετάλλευση των πληροφοριών που παρέχονται στα πλαίσια 
των διατυπώσεων που σχετίζονται με τη διέλευση των εσωτε­
ρικών και εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας. Αυτά τα 
δεδομένα συλλέγονται με βάση τα έντυπα για τη στατιστική 
του ΕΔΕ (ενιαίου διοικητικού εγγράφου), τελωνειακού εγγρά­
φου που καθιερώθηκε την 1η Ιανουαρίου 1988 και χρησιμο­
ποιείται στις ανταλλαγές όλων των χωρών της Κοινότητας 
μεταξύ τους ή με τις τρίτες χώρες, παρέχοντας ταυτόχρονα 
ένα εναρμονισμένο, τυποποιημένο πλαίσιο, ως προς τις κωδι­
κοποιήσεις του, στη συλλογή των δεδομένων που χρησιμο­
ποιούνται από τους στατιστικούς. 
Την ίδια ημερομηνία άρχισε η εφαρμογή της συνδυασμένης 
κοινοτικής ονοματολογίας, που αποτελεί στο εξής το ενιαίο 
μέσο για τον καθορισμό των προϊόντων. Ανταποκρινόμενη 
σε στατιστικούς και δασμολογικούς στόχους, η ονοματολο­
γία αυτή εκφράζει ταυτόχρονα την ευρωπαϊκή εναρμόνιση 
και την ενιαία διαδικασία μεταξύ της στατιστικής και του 
διοικητικού ελέγχου των ανταλλαγών. 
(') ΕΕ αριθ. C 84 της 5. 4. 1989, σ. 4. 1.2. Ο γενικός στόχος της Λευκής Βίβλου που αναφέρεται 
και στην Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη, περιλαμβάνει μεταξύ 
άλλων την κατάργηση, από την 1η Ιανουαρίου 1993, των 
φυσικών συνόρων. Οι· διατυπώσεις στα σύνορα, οι έλεγχοι 
και η σχετική τεκμηρίωση, η οποία αποτελεί πηγή συλλογής 
των στατιστικών δεδομένων, πρόκειται να εξαφανιστούν. 
1.3. Μολονότι η Λευκή Βίβλος θεσπίζει την κατάργηση 
των ενδοκοινοτικών συνόρων, συνεχίζουν ωστόσο να 
υφίστανται ασάφειες στο κείμενο και στα πνεύματα όσον 
αφορά τις συνέπειες της για τη στατιστική του εξωτερικού 
εμπορίου των κρατών μελών. Έτσι στην παράγραφο 45 αναφέ­
ρεται ότι θα πρέπει να εφαρμοσθούν άλλες τεχνικές, διαφο­
ρετικές από τη σημερινή συλλογή των δεδομένων μέσω των 
τελωνειακών εγγράφων, για τη στατιστική καταγραφή των 
ενδοκοινοτικών ανταλλαγών. 
1.4. Και ενώ η Λευκή Βίβλος προβλέπει ότι οι στατιστικές 
πληροφορίες θα πρέπει να συγκεντρώνονται από τις επιχειρή­
σεις, πράγμα που δημιουργεί φόβους ότι αντί για μείωση 
του διοικητικού φόρτου θα υπάρξει διατήρηση ή ακόμη και 
αύξηση του, οι συντάκτες του υπό εξέταση σχεδίου κανονι­
σμού προσπαθούν να εφησυχάσουν τους ενδιαφερόμενους 
οικονομικούς παράγοντες, προβάλλοντας την εγκαθίδρυση 
ενός συστήματος αντικατάστασης ικανού να ανταποκριθεί 
στις υπάρχουσες ανάγκες πληροφοριών, με παράλληλη 
μείωση της συνεισφοράς που θα πρέπει να καταβάλλουν σχε­
τικά οι επιχειρήσεις. Μέσα σ'αυτή την τάξη ιδεών, προτείνε­
ται η καθιέρωση στατιστικών για τις ανταλλαγές αγαθών 
μεταξύ κρατών μελών, η εγκαθίδρυση ενός μόνιμου συστή­
ματος συλλογής των δεδομένων, που αποκαλείται σύστημα 
Intrastat (άρθρο 6 της πρότασης κανονισμού). 
1.5. Προκύπτει λοιπόν ότι εάν η κατάργηση των φυσικών 
συνόρων, που θα χαρακτηρίσει τη μεγάλη ενιαία αγορά του 
αύριο, πραγματοποιηθεί και εκφρασθεί, στα μάτια των πολι­
τών, με την εξαφάνιση των στάσεων στα ενδοκοινοτικά 
σύνορα, ωστόσο θα συνεχίσουν να επιβάλλονται διατυπώσεις 
στους οικονομικούς παράγοντες, προκειμένου να ικανοποιη­
θούν οι ανάγκες πληροφόρησης τόσο της Κοινότητας όσο και 
των κρατών μελών, σχετικά με τις ενδοκοινοτικές ανταλλαγές 
αγαθών, υπό την προϋπόθεση φυσικά ότι σε όλους τους υπό­
χρεους παροχής πληροφοριών θα επιβληθεί από το κοινοτικό 
δίκαιο, η τήρηση κοινών κανόνων, με τρόπο ώστε η ελεύθερη 
διακίνηση των εμπορευμάτων, στο εσωτερικό της μελλοντι­
κής μεγάλης ενιαίας αγοράς να γίνεται παντού υπό τις ίδιες 
συνθήκες για όλα τα κράτη μέλη. 
26. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 159/17 
1.6. Οι συντάκτες της υπό εξέταση πρότασης προβλέπουν 
ότι μετά την κατάργηση της υποχρεωτικής βάσης την οποία 
συνιστούν οι τελωνειακές διατυπώσεις κατά τη διέλευση των 
εσωτερικών συνόρων, θα τεθεί ένα πρόβλημα ευαισθητοποίη­
σης των υπόχρων παροχής πληροφοριών ως προς τις υπο­
χρεώσεις που θα συνεχίσουν να έχουν στο πεδίο της στατιστι­
κής. Υποδεικνύουν δύο δρόμους για να επιτευχθεί αυτό: ο 
ένας, ο λεγόμενος «προληπτικός», μέσω διοικητικών ελέγχων 
ή μέσω του αγωγού των ενδιάμεσων φορέων (εκτελωνιστές, 
μεταφορείς), κι ο άλλος ο λεγόμενος «κριτικός» μέσω 
προσφυγής στα μητρώα ενδοκοινοτικών φορέων που θα πρέ­
πει να συγκροτηθούν και να τεθούν υπό τη διαχείριση των 
εθνικών διοικήσεων κάθε κράτους μέλους. 
1.7. Διευκρινίζεται ότι το προτεινόμενο σύστημα συλλο­
γής θα συνεχίσει να αποδέχεται το συνολικό χαρακτήρα 
των πληροφοριών για μια καθορισμένη περίοδο αναφοράς, 
δυνατότητα στην οποία μπορούν να προσφεύγουν σήμερα οι 
φορείς κάθε μεγέθους, υπό την προϋπόθεση ότι η εσωτερική 
τους οργάνωση το επιτρέπει. Το νέο σύστημα περιγράφεται 
άλλωστε ως προσανατολισμένο σε συνάρτηση με τις νέες 
επιλογές που επιτρέπει να φανούν η αδιάκοπη ανάπτυξη των 
τεχνικών αυτόματης επεξεργασίας της πληροφορίας· σχετικά 
μ'αυτό η Επιτροπή έχει ως αποστολή να θεσπίσει σ'αυτό το 
πεδίο τις πιο κατάλληλες διατάξεις σε σχέση με την εξέλιξη 
των τεχνολογιών μετά το 1992. 
1.8. Η αιτιολογική έκθεση της υπό εξέταση πρότασης δεν 
κρύβει τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν από την 
εφαρμογή του νέου συστήματος συλλογής στατιστικών στοι­
χείων, με την έννοια ότι θα πρέπει να καταγράφει γεγονότα 
«μέσα σ'ένα τελείως αδοκίμαστο οικονομικό περιβάλλον». 
Έτσι, οι συντάκτες κρίνουν προτιμότερο, πριν ασχοληθούν 
με τα συνοδευτικά μέτρα και τα μέτρα εκτέλεσης, να εξετά­
σουν από κοντά ορισμένα λεπτά ζητήματα που τίθενται και 
συγκεκριμένα 
— τη χρήση για τις στατιστικές ανάγκες των διατυπώσεων 
που θα παραμείνουν, 
— τη σκοπιμότητα της διατήρησης ορισμένων εθνικών δια­
τάξεων, 
— τα όρια της συνεργασίας μεταξύ των φορολογικών διοικη­
τικών υπηρεσιών και των στατιστικών υπηρεσιών, 
— τις απαραίτητες περιοδικές συμπληρωματικές μελέτες για 
τις διακινήσεις εμπορευμάτων που δεν υπεισέρχονται στο 
πεδίο της συλλογής ή που πραγματοποιούνται από άτομα 
που δεν είναι υπόχρεα παροχής πληροφοριών. 
Οι συντάκτες διατηρούν την ελπίδα ότι οι δυσκολίες που θα 
εμφανισθούν κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών θα εξομαλυν­
θούν ή θα επιλυθούν στο τέλος μιας τριετούς ή τετραετούς 
περιόδου. 
1.9. Στο σύστημα Intrastat που θα εφαρμοστεί επίσης στις 
στατιστικές της διαμετακόμισης και των αποθηκών (προβλέ­
πονται ορισμένες εξαιρέσεις για τα αγαθά που θα συνεχίσουν 
να υπόκεινται στις τελωνειακές και φορολογικές διατυπώσεις: 
αγαθά που προέρχονται από τρίτες χώρες και τα οποία, στα πλαίσια της τελωνειακής τελειοποίησης, μεταφέρονται από 
ένα κράτος μέλος σε άλλο), η στατιστική του εμπορίου μεταξύ 
κρατών μελών θα έχει προτεραιότητα στο πέρασμα από τον 
παλιό τρόπο συλλογής στο νέο. 
Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1736/75(') του Συμβουλίου της 
24ης Ιουνίου 1975 καθόριζε ταυτόχρονα ενιαίους ορισμούς 
και ενιαίες μεθόδους για το εξωτερικό εμπόριο της Κοινό­
τητας και για το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών της. Δέκα 
χρόνια αργότερα περίπου, ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2954/ 
85 (2) του Συμβουλίου καθόριζε, ενόψει της «ομοιομορφίας 
και της απλοποίησης της στατιστικής του εμπορίου μεταξύ 
των κρατών μελών, το αντικείμενο της με τρόπο ώστε να 
υπάρξει σαφής διαχωρισμός από το αντικείμενο της στατιστι­
κής του εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας» (1η αιτιολο­
γική σκέψη) και διαπίστωνε ότι για το λόγο αυτό «ορισμένες 
διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1736/75 που αναφέρ­
θηκε πιο πάνω» δεν πρέπει πλέον να εφαρμόζονται για τη 
στατιστική μεταξύ των κρατών μελών». 
1.10. Η προβλεπόμενη από την 1η Ιανουαρίου 1993 κατάρ­
γηση των ενδοκοινοτικών φυσικών και φορολογικών συνό­
ρων θα στερήσει από τις στατιστικές της ανταλλαγής αγαθών 
μεταξύ κρατών μελών την αναφορά και τη βάση που αποτε­
λούν οι διατυπώσεις και οι έλεγχοι που επιβάλλουν οι τελω­
νειακές αρχές στους αποστολείς και παραλήπτες των 
εμπορευμάτων που διακινούνται στο εσωτερικό της Κοινό­
τητας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η υπό εξέταση 
πρόταση επιδιώκει να προβλέψει από τώρα την άμεση εγκα­
θίδρυση ενός νέου συστήματος συλλογής, που θα στηρίζεται 
στα υπάρχοντα διοικητικά δίκτυα ελέγχου, εξασφαλίζοντας 
έτσι τη συνέχεια των στατιστικών αποτελεσμάτων, και επιτρέ­
ποντας με την ταχύτερη δυνατή δοκιμή να επαληθευθεί αν 
είναι εξαντλητικό και επίκαιρο, προκειμένου να φανούν τα 
ενδεχόμενα κενά και οι ενδεχόμενες αδυναμίες έτσι ώστε, αν 
χρειαστεί να επιχειρηθεί αμέσως η βελτίωση και απλοποίηση 
του για να μην υποστούν τις ενδεχόμενες ατέλειες οι ανταλλα­
γές των αγαθών. Συνεπώς η υπό εξέταση πρόταση προτίθεται 
να προσαρμόσει τους κανόνες και τις διατάξεις της στατιστι­
κής των ανταλλαγών μεταξύ κρατών μελών όπως αυτή θεσπί­
ζεται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2954/85, ενώ παράλ­
ληλα στην αιτιολογική έκθεση προβλέπεται ότι ανάλογες 
διατάξεις θα καταρτισθούν, αμέσως μόλις λειτουργήσει η 
συλλογή των δεδομένων για το λεγόμενο ειδικό εμπόριο για 
την κατάρτιση στατιστικών που θα αφορούν τη διαμετακό­
μιση και την ενδιάμεση αποθήκευση. 
1.11. Οι συντάκτες της υπό εξέταση πρότασης κατέβαλαν 
προσπάθειες προκειμένου να μην υποχρεωθούν οι οικονομι­
κοί φορείς, για στατιστικές ανάγκες, να κάνουν διάκριση, 
στα πλαίσια της διαχείρισης των επιχειρήσεων τους, ανάμεσα 
στις ενδοκοινοτικές ανταλλαγές και στο εμπόριο με φορείς 
τρίτων χωρών. Επίσης θέλησαν να παρεμποδίσουν την περί­
πτωση δημιουργίας, από το σύστημα Intrastat, μιας διαδι­
κασίας συλλογής που να μην συμβιβάζεται με την αντίστοιχη 
διαδικασία η οποία, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 
1736/75, συνεχίζει να ισχύει για τις εξωκοινοτικές ανταλλα-
(') ΕΕαριθ. L 183 της 14.7. 1975, σ. 3. 
(2) ΕΕαριθ. L 285 της 25. 10. 1985, σ. 1. 
Αριθ. C 159/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 26. 6. 89 
γές. Παραμένει ωστόσο ότι η πολυπλοκότητα των σχέσεων 
μεταξύ των δύο τύπων δεδομένων επιβάλει να μετατεθεί στο 
μέλλον ο καθορισμός ορισμένων κανόνων σχετικά κυρίως με 
τη διαβίβαση των πληροφοριών. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Θα πρέπει να αναγνωρισθεί στους συντάκτες της υπό 
εξέταση πρότασης κανονισμού ότι επιχείρησαν να επιλύσουν 
ένα πολύπλοκο και δύσκολο πρόβλημα: να συμμορφωθούν με 
τον επείγοντα χαρακτήρα που επιβάλλει η προθεσμία της 
ενιαίας αγοράς, προβλέποντας έγκαιρα την εγκαθίδρυση ενός 
ελάχιστα ενοχλητικού συστήματος συλλογής δεδομένων για 
το ενδοκοινοτικό εμπόριο το οποίο δεν θα υπόκειται πλέον 
στις διατυπώσεις στα σύνορα και το οποίο, για το λόγο αυτό, 
θα πρέπει να μπορεί να απογράφεται από μια στατιστική που 
θα είναι ευρύτατα ανεξάρτητη από τα διοικητικής φύσεως 
στοιχεία, δηλαδή τα έγγραφα που εξυπηρετούν άλλες απαιτή­
σεις που συνδέονται με το πέρασμα των συνόρων και των 
οποίων η στατιστική αποτελούσε στην πραγματικότητα 
απλώς ένα υπο-προϊόν. 
2.2. Επιβεβαιώνεται λοιπόν έμμεσα ότι η δημιουργία της 
μεγάλης εσωτερικής αγοράς, ενός χώρου χωρίς φυσικά, 
τεχνικά ή φορολογικά σύνορα, σύμφωνα με τη λογική της 
Λευκής Βίβλου, δεν μπορεί να εφαρμοστεί ολοκληρωτικά 
στο πεδίο των στατιστικών πληροφοριών. Είναι αμφίβολο, 
πράγματι, ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση θα φθάσει ήδη, από 
το 1993, σε τέτοιο βαθμό ώστε μια ενιαία οικονομική, νομι­
σματική, εμπορική και εξωτερική πολιτική να μπορεί να 
προσανατολιστεί και να καταμετρηθεί στα αποτελέσματα της 
από ένα μόνο στατιστικό σύστημα ευρωπαϊκών διαστάσεων. 
2.3. Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς δεν αποκλείει 
την ανάγκη πληροφοριών, εθνικής ή ακόμη και περιφερεια­
κής διάστασης. Οι ίδιοι οι συντάκτες αναγνωρίζουν την 
αναγκαιότητα τους, στο μέτρο που αυτές οι πληροφορίες θα 
επιτρέπουν στα κράτη μέλη να εκτιμούν, όπως γίνονταν στη 
διάρκεια των τελευταίων τριάντα ετών, τη δική τους ανάπτυξη 
και να ακολουθούν ή ακόμη και να προσανατολίζουν την 
εξέλιξη προς την οικονομική και κοινωνική συνοχή της 
Ευρώπης ύστερα από την προοδευτική επίτευξη της εσωτε­
ρικής αγοράς. Η οικοδόμηση του ευρωπαϊκού στατιστικού 
συστήματος δεν μπορεί εξάλλου να στηρίζεται μόνο στο 
άθροισμα, σε κοινοτικό επίπεδο, των στατιστικών των κρατών 
μελών, δεδομένου ότι αυτή η λύση δεν θα παρέχει καμία 
ένδειξη για τις διαπεριφερειακές ροές που στο εξής θα έχουν 
πρωταρχική σημασία σε μια Ευρώπη στραμμένη περισσότερο 
προς τις περιφέρειες. Επίσης, δεν μπορεί να αποτελέσει το 
αντίγραφο του αμερικανικού συστήματος το οποίο δεν κατα­
μετρά καθόλου τις ανταλλαγές μεταξύ των διάφορων πολι­
τειών. Μέσα στην οπτική της ενιαίας αγοράς, η κοινοτική 
στατιστική θα έχει να καλύψει ταυτόχρονα το ενδοκοινοτικό 
πεδίο και τη διαπεριφερειακή διάσταση των εμπορικών ροών. 
2.4. Μ'αυτή την έννοια η γνώμη των εμπειρογνωμόνων 
ήταν πως για να καλυφθεί η ανάγκη λεπτομερών πληροφο­
ριών σε ό,τι αφορά τις ανταλλαγές αγαθών, ανά προϊόν και 
ανά χώρα, θα πρέπει να συνεχιστεί η διαδικασία του ενιαίου 
διοικητικού εγγράφου που θα εξυπηρετήσει τη στατιστική 
απογραφή. Οι λόγοι είναι πολυάριθμοι, καθώς το έγγραφο αυτό επιτρέπει τη λεπτομερή γνώση των ροών (κατεύθυνση, 
φύση των προϊόντων, αξίες, ποσότητες, χώρες-εταίροι), την 
ανάλυση των συνθηκών μεταφοράς, τις δημοσιονομικές συν­
θήκες (ανάλυση των εμπορικών συμβάσεων, της αξίας των 
τιμολογίων, των νομισμάτων τιμολόγησης), τη γνώση των 
φορέων εξωτερικού εμπορίου, με την επιφύλαξη της κατάρτι­
σης από τα κράτη μέλη, έως τις 31 Δεκεμβρίου 1992, ενός 
μητρώου διοικητικών φορέων (άρθρο 10, παράγραφος 1 του 
σχεδίου κανονισμού). 
2.5. Αφού εξέτασε με κάθε λεπτομέρεια και εκτίμησε δεό­
ντως την τεχνική αξία της πρότασης της Επιτροπής, έστω κι 
αν αυτή η πρόταση επιτρέπει να υφίστανται αρκετές ασάφειες 
τόσο ως προς το πραγματοποιήσιμο και την αξιοπιστία του 
συστήματος όσο και ως προς τους διοικητικούς περιορισμούς 
και τον έλεγχο που παραμένει κυρίως για τους φορείς μετά 
την κατάργηση των στάσεων στα σύνορα, που άλλωστε έχουν 
περισσότερο συμβολική σημασία, η ΟΚΕ είναι υποχρεωμένη 
να διαπιστώσει ότι η τοποθέτηση της έναντι της υπό εξέταση 
πρότασης συνεχίζει να εξαρτάται ως προς την ουσία από την 
επιφυλακτική προσέγγιση της σχετικά με την εναρμόνιση 
της έμμεσης φορολογίας, προσέγγιση η οποία, δεν αρνείται 
το στόχο της εξάλειψης των συνόρων και εκφράζεται στις 
σχετικές γνωμοδοτήσεις(!) που υιοθετήθηκαν από την ΟΚΕ 
κατά την 257η σύνοδο της ολομέλειας της 7ης Ιουλίου 1988. 
2.6. Η υπό εξέταση πρόταση κανονισμού προϋποθέτει την 
εφαρμογή πρωτοβουλιών εναρμόνισης της έμμεσης φορολο­
γίας και των συναφών μέτρων, όπως αυτά που προκύπτουν 
από τις διάφορες ανακοινώσεις και προτάσεις οδηγίας της 
Επιτροπής [έγγρ. COM(87) 320-321 -322-323-324-325-326-327-
328]. Υπενθυμίζεται σχετικά η ανατροπή της εδαφικότητας 
στη φορολογική μεταχείριση των εξαγωγών οι οποίες στο 
εξής δεν εξαιρούνται αλλά υπάγονται στον ΦΠΑ της χώρας 
προέλευσης, όπως επίσης η εγκαθίδρυση μηχανισμού 
αντιστάθμισης του ΦΠΑ για τις διακοινοτικές πωλήσεις, 
σύστημα που λόγω της πολυπλοκότητας του και των σοβαρών 
αφμιβολιών ως προς τη λειτουργία του, προκάλεσε αντιθέσεις 
και ερωτηματικά όχι μόνο στην ΟΚΕ, αλλά επίσης και σε 
άλλα όργανα ή οργανισμούς. 
Επειδή η υπό εξέταση πρόταση είναι τεχνικής κυρίως τάξεως, 
προωθείται μόνο μέσα στην οπτική των λύσεων που θα επιλε­
γούν οριστικά στα θέματα της εναρμόνισης της έμμεσης 
φορολογίας, και ακόμη στη χρονική περίοδο που εκείνη θα 
υλοποιηθεί τελικά. Ως προς αυτό το θέμα, η ΟΚΕ παραπέμπει 
στην παράγραφο 6.6 της γνωμοδότησης CES 739/88 για τη 
συνολική ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την «προ­
σέγγιση των συντελεστών και την εναρμόνιση των διαρ­
θρώσεων των έμμεσων φόρων» [COM(87) 320 τελικό 2], παρά­
γραφο γενικής εμβέλειας που αναφέρει ότι «η φορολογική 
σύγκλιση δεν πρέπει να θεωρηθεί ως απαραίτητο προοίμιο 
της εφαρμογής της μεγάλης ενιαίας αγοράς». Επιπλέον, και 
ανεξάρτητα από της αμφιβολίες που καθιστούν τυχαία τη 
λειτουργία του μηχανισμού αντιστάθμισης, παραμένει ακόμη 
(') ΕΕ αριθ. C 237 της 12. 9. 1988, σ. 14, σ. 21, σ. 19, σ. 24, σ. 27, 
σ. 29, σ. 34, σ. 36. 
26. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 159/19 
να δει κανείς εάν η Επιτροπή θα διατηρήσει τις προτάσεις 
της που περιλαμβάνουν την κατάργηση της φορολογικής 
απαλλαγής κατά την εξαγωγή ή αν θα επιλέξει ένα σύστημα 
μεταφοράς των πληρωμών στο εσωτερικό, πράγμα που θα 
επιτρέψει να διατηρηθεί το σημερινό σύστημα συλλογής των 
στατιστικών στοιχείων για το ενδοκοινοτικό εμπόριο και θα 
παραιτηθεί από την εφαρμογή ενός μηχανισμού αντιστάθμι­
σης, ο οποίος, από φορολογική σκοπιά, υπονοείται στην υπό 
εξέταση πρόταση. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Άρθρα 6 και 7 
Το άρθρο 6 θεσπίζει το σύστημα Intrastat, ως μόνιμο σύστημα 
συλλογής στατιστικών στοιχείων για τις ανταλλαγές αγαθών 
μεταξύ κρατών μελών της Κοινότητας. 
Το άρθρο 7, παράγραφος 5, προβλέπει ότι, εκτός αντίθετης 
απόφασης του Συμβουλίου, που πρέπει να ληφθεί το αργότερο 
προ της 31ης Δεκεμβρίου 1991, οι εθνικές διατάξεις περί 
στατιστικών του ενδοκοινοτικού εμπορίου κατά την έννοια 
του άρθρου 4, παύουν να ισχύουν μετά την 31η Δεκεμβρίου 
1992. 
Εξυπακούεται ότι η μέγιστη εναρμόνιση των διαδικασιών, 
που επιδιώκεται από την πρόταση κανονισμού, κινδυνεύει να 
καθυστερήσει σε σχέση προς τη σημερινή κατάσταση σε 
ορισμένα κράτη μέλη. Πρόκειται για κράτη ή μικρές γεωγρα­
φικές ενότητες, όπως η Benelux, όπου η συλλογή των στοι­
χείων πραγματοποιείται αν μέρει μέσω «κατοπτρισμού», δηλ. 
με μια μοναδική δήλωση εξαγωγής, ενώ οι επιχειρήσεις απαλ­
λάσσονται από τη δήλωση εισαγωγής στο πλαίσιο του συστή­
ματος του απολογισμού Benelux 50. Θα επιβάλλετο συνεπώς 
να εξετασθεί η δυνατότητα πρόβλεψης μιας παρέκκλισης με 
σκοπό να αποτραπεί η διαίρεση ενός τέτοιου χώρου στο 
εσωτερικό της Κοινότητας και να διατηρηθεί στο νέο 
σύστημα, μέσω προσαρμογής, η μοναδική δήλωση για το 
εμπόριο εντός της Benelux. 
3.2. Άρθρα 21, 22 και 23 
Στον κατάλογο των στοιχείων που πρέπει να αναφέρονται ως 
βάση των στατιστικών πληροφοριών δεν αναφέρεται παρά 
μόνο το κράτος μέλος προέλευσης με την έννοια του άρθρου 
24, παράγραφος 1, ενώ δεν έχει προβλεφθεί η παροχή πλη­
ροφοριών για τη χώρα καταγωγής. 
Αποδεικνύεται όμως ότι για την πολύ μεγάλη πλειονότητα 
των κρατών μελών η πληροφορία αυτή είναι πολύ μεγάλης 
σημασίας, τόσο για την ειδική ανάλυση των ενδοκοινοτικών 
κινήσεων, όσο και για τη σύγκριση με τις συναλλαγές με 
τις εξωκοινοτικές χώρες. Φαίνεται λοιπόν απαραίτητο να 
περιληφθεί η έκφραση «χώρα καταγωγής» στην παράγραφο 
1 του άρθρου 23. 
Εξάλλου στον τομέα της χαλυβουργίας παρουσιάστηκαν στο 
μεταξύ αντιρρήσεις που εξελίσσονται σε αποδοκιμασία, διότι 
ο τομέας αυτός εκτιμά ότι το σύστημα Intrastat όπως προτείνε­ται σήμερα από την Επιτροπή διόλου δεν ανταποκρίνεται 
στης ιδιαίτερες στατιστικές του ανάγκες όσον αφορά τη δυνα­
τότητα εφαρμογής, την αξιοπιστία και την πληρότητα της 
ονοματολογίας και του στατιστικού υπόβαθρου. Άλλωστε η 
χαλυβουργία υπογραμμίζει ότι διέπεται από τη Συνθήκη της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας για άνθρακα και χάλυβα (ΕΚΑΧ) 
που διαφέρει από τη Συνθήκη της Ρώμης και ως ευαίσθητος 
τομέας έχει δικές της διαφορετικές στατιστικές ανάγκες. 
Άλλοι ευαίσθητοι τομείς όπως η υφαντουργία και η γεωργία 
μπορεί επίσης να καταλήξουν ότι το σύστημα Intrastat είναι 
ακατάλληλο και ανεπαρκές. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα της 
ενσωμάτωσης διατάξεων παρέκκλισης που να προβλέπουν 
ιδιαίτερη στατιστική μεταχείριση για τους τομείς όπου κάτι 
τέτοιο κρίνεται αναγκαίο και θεμιτό. 
3.3. Άρθρα 28 και 29 
Μια βασική επιφύλαξη επιβάλλεται στο θέμα των άρθρων 28 
και 29. Ενώ το άρθρο 28 ιδρύει μια «επιτροπή στατιστικών 
των ανταλλαγών αγαθών μεταξύ κρατών μελών» και καθορίζει 
τη σύνθεση και τη λειτουργία της, το άρθρο 29 αποδίδει στην 
επιτροπή μόνο συμβουλευτικό χαρακτήρα, τη στιγμή που οι 
αναγκαίες διατάξεις για την εφαρμογή του σχεδιαζόμενου 
κανονισμού, που θα ληφθούν υπό την κάλυψη του ίδωυ αυτού 
άρθρου 29, μπορούν να αποτελούν την αφετηρία αποφάσεων 
που συνεπάγονται χρηματοδοτικές επενδύσεις στις διοική­
σεις και στις επιχειρήσεις των διάφορων κρατών μελών. Φαί­
νεται λοιπόν απαράδεκτο να αποκλείεται το Συμβούλιο από 
τη διαδικασία αποφάσεων, ιδίως διότι το άρθρο 29 αποδίδει 
ένα μέγιστο αρμοδιοτήτων μόνο στην Επιτροπή, εκτός από 
το μοναδικό περιορισμό που υπάρχει στο άρθρο 27β, που 
προβλέπει ότι οι διατάξεις που θεσπίζονται από την Επιτροπή 
σχετικά με την απλούστευση της στατιστικής πληροφορίας" 
δεν θα μπορούν να εφαρμοσθούν προ της 1ης Ιανουαρίου 
1999. 
Σχετικά με το ρόλο της προαναφερόμενης επιτροπής πρέπει 
να σημειωθεί ότι η σημερινή «Επιτροπή της Στατιστικής του 
εξωτερικού εμπορίου έχει ιδρυθεί ως επιτροπή διαχείρισης. 
Επίσης, ιδίως λόγω των συνεπειών των διατάξεων που προ­
βλέπονται στο άρθρο 29, ζητείται να ανατεθεί στην επιτροπή 
των στατιστικών των διακοινοτικών ανταλλαγών και ο ρόλος 
μιας επιτροπής διαχείρισης, όπου τα κράτη μέλη μπορούν να 
συνδέονται αποτελεσματικότερα με τη λήψη αποφάσεων που 
αφορούν τα μέτρα, τα οποία προβλέπονται στο πλαίσιο του 
σχεδιαζόμενου κανονισμού. Θα πρέπει συνεπώς να τρο­
ποποιηθεί το άρθρο 29, πράγμα που θα αποτρέψει εξάλλου 
τη δημιουργία αποκλίσεων μεταξύ των διαρθρώσεων των 
επιτροπών που ασχολούνται αντίστοιχα με τις στατιστικές 
του ενδοκοινοτικού εμπορίου και εκείνων του εξωκοινοτικού 
εμπορίου. 
3.4. Άρθρα 29 και 30 
Μολονότι πρέπει να αναγνωρισθούν οι προσπάθειες που 
καταφανώς κατέβαλαν οι συντάκτες της πρότασης κανονι­
σμού για την επεξεργασία ενός αρκούντως ευλύγιστου συστή­
ματος και για την αποτροπή κινδύνων μη συμβατότητας, και 
Αριθ. C 159/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 26. 6. 89 
συνεπώς των διπλών χρήσεων μεταξύ των στατιστικών του 
ενδοκοινοτικού και του εξωτερικού εμπορίου της Κοινό­
τητας, δεν μπορεί κανείς να μην εκφράσει τη λύπη του, 
εφόσον πρόκειται για την έκδοση μιας γνωμοδότησης για ένα 
νέο σύστημα Intrastat και τη λειτουργική του ανταπόκριση 
στις απαιτήσεις της μελλοντικής ενιαίας αγοράς, για την 
αβεβαιότητα που υπάρχει σχετικά με πάρα πολλές ουσιαστι­
κές διατάξεις που πρέπει να καλυφθούν από τα άρθρα 29 
και 30, αφού αποδεικνύεται ότι ιδίως το άρθρο 29 αποτελεί 
πραγματικό καταφύγιο γι'αυτό το σκοπό. Πράγματι, σε όχι 
λιγότερα από 24 διαφορετικά σημεία του σχεδίου κανονισμού 
αναφέρονται τα εκτελεστικά μέτρα που η Επιτροπή είναι 
ικανή να αποφασίσει δυνάμει του ανωτέρω άρθρου 29, πράγμα 
που μαρτυρεί αφενός μια κάποια σπουδή στην επεξεργασία 
ενός κειμένου με πλήθος κενών και αφετέρου μια δύσκολα 
αποκρυπτόμενη επιθυμία της Επιτροπής, να παραμερίσει το 
Συμβούλιο από τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων για τις 
αναγκαίες και απαραίτητες διατάξεις για την εφαρμογή του 
σχεδιαζόμενου κανονισμού, κάτι που αποδεικνύεται από το 
συμβουλευτικό μόνο ρόλο που ανατέθηκε στην επιτροπή στα­
τιστικών. 
Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ συνιστά στους συντάκτες του 
σχεδίου την επανεπεξεργασία του κειμένου με σκοπό τον 
κατά το δυνατό μεγαλύτερο περιορισμό των παραπομπών στο 
άρθρο 29, αφού θεσπίσουν όσο το δυνατό περισσότερα εκτε­
λεστικά μέτρα και είτε τα ενσωματώσουν στον κανονισμό, 
είτε τα προσαρτίσουν στο κατάλληλα τροποποιημένο σχέδιο. 
4. Συμπεράσματα 
4.1. Η εκτίμηση του υπό εξέταση κανονισμού δεν μπορεί 
να εκφρασθεί παρά μόνο υπό την επιφύλαξη των προηγούμε­
νων γνωμοδοτήσεων (πρβλ. παράγραφο 2.5 ανωτέρω) της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την εναρμόνιση 
της έμμεσης φορολογίας και των λύσεων που θα δοθούν 
οριστικά στα προβλήματα του ανέκυψαν σχετικά για τις προ­
τάσεις και ανακοινώσεις που παρουσίασε η Επιτροπή (πρβλ. 
2.6 ανωτέρω). 
Επομένως, η ΟΚΕ συγχαίρει μεν τους συντάκτες του υπό 
εξέταση σχεδίου για την εργασία τους να παρουσιάσουν ήδη 
από τώρα μια δυνατή λύση στο πρόβλημα των στατιστικών 
στοιχείων μετά την άρση των φορολογικών συνόρων· 
πιστεύει δε, ότι δεν πρέπει να υπογραμμίσει το προφανές, ότι 
δηλαδή θα πρέπει προτού ληφθεί οιαδήποτε απόφαση στο 
στατιστικό τομέα να περιμένουμε να γίνουν πρώτα γνωστοί 
οι οριστικοί τρόποι κατάργησης των συνόρων στα πλαίσια 
της έμμεσης φορολογίας. Σχετικά, φαίνεται σκόπιμο να 
εξεταστούν οι απόψεις που αναπτύχθηκαν στο μεταξύ σε 
ορισμένες χώρες της Κοινότητας οι οποίες περιλαμβάνουν 
διαφορετικές προτάσεις από εκείνες της Επιτροπής. 
4.2. Εάν ο τεχνικός χαρακτήρας του νέου προτεινόμενου 
συστήματος μπορεί να μην προκαλεί εκ των προτέρων βασι­
κές αντιρρήσεις, προσανατολιζόμενος προς το στόχο της 
κατάργησης των συνόρων στο εσωτερικό της μεγάλης ενιαίας 
αγοράς, ωστόσο είναι εξίσου αληθινό ότι είναι δύσκολο να 
διατυπωθεί ενδεχομένως μια συνολική κρίση για το σχεδιαζό­μενο κανονισμό, λόγω των υφισταμένων κενών του και της 
έλλειψης διατάξεων για τη στατιστική της διαμετακόμισης 
και της τελωνειακής αποταμίευσης, και εφόσον αγνοούνται 
πάρα πολλά εκτελεστικά μέτρα ή τρόποι εφαρμογής, που 
εξάλλου έχουν αφεθεί στην αρμοδιότητα μόνο της Επιτροπής. 
4.3. Η δυνατότητα εφαρμογής του συστήματος και η αποτε­
λεσματικότητα που απαιτεί η ανάγκη στατιστικών πληροφο­
ριών μετά την κατάργηση των μεθοριακών ελέγχων είναι 
προς απόδειξη, εν αναμονή των αποτελεσμάτων μιας δοκιμής. 
Προς τούτο θα ήταν χρήσιμο να προβλεφθεί μια περίοδος 
δοκιμών, σύμφωνων με το σημερινό σύστημα και με έκκληση 
για οικειοθελή συνεργασία προς επιλεγμένους οφειλέτες 
σημαντικών φόρων. Η δοκιμασία αυτή απαιτεί μόνη της τη 
σύντομη γνωστοποίηση όλων των απαραίτητων διατάξεων 
εφαρμογής. 
4.4. Μια τελευταία επιφύλαξη επιβάλλεται όσον αφορά την 
αντίδραση ορισμένων κατηγοριών υπόχρεων πληροφόρησης 
και συνεπώς όσον αφορά την αξιοπιστία των παρεχομένων 
από το νέο σύστημα στατιστικών. Θα λείπουν πράγματι από 
το τελευταίο αυτό τα κίνητρα φορολογικού χαρακτήρα για 
τους φορολογούμενους και οι υποχρεώσεις που συνδέονται 
με τη διεκπεραίωση των διατυπώσεων και με τους ελέγχους 
που σήμερα επιβάλλονται κατά τη διάβαση των συνόρων, οι 
υποχρεώσεις δηλ. αυτές που διασφαλίζουν μέσω των τελευ­
ταίων εγγράφων τη συλλογή στατιστικών στοιχείων για τις 
ανταλλαγές αγαθών. Οι συντάκτες του σχεδίου διαβλέπουν 
τη δυσχέρεια της ευαισθητοποίησης των υπόχρεων πληροφό­
ρησης έναντι της «στατιστικής υποχρέωσης» τους (σημείο 5 
της αιτιολογικής έκθεσης). Η έλλειψη κινήτρων και υπο­
χρεώσεων αφήνει αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα 
των μέσων που προτείνουν για την επίλυση αυτού του προ­
βλήματος. 
4.5. Οποιεσδήποτε λύσεις εφαρμοσθούν στα φορολογικά 
και στατιστικά θέματα, θα χρειασθεί, για να καλύπτονται οι 
ανάγκες πληροφόρησης μετά την ολοκλήρωση της εσωτε­
ρικής αγοράς, είτε να διατηρηθεί, ενδεχομένως το υπάρχον 
σύστημα συλλογής στοιχείων, είτε να καθιερωθεί, ανάλογα 
με το βαθμό επέκτασης της εναρμόνισης της έμμεσης φορολο­
γίας, ένα νέο σύστημα που, μετά την ολοκλήρωση και τρο­
ποποίηση του υπό εξέταση σχεδίου Intrastat, θα ανταποκρί­
νεται όσον το δυνατό καλύτερα στην ανάγκη διάθεσης αξιόπι­
στων στατιστικών για το ενδοκοινοτικό εμπόριο. Μπορεί 
συνεπώς κανείς δίκαια να αμφιβάλλει, για την ευρύτητα των 
διοικητικών απλουστεύσεων που η κατάργηση των μεθορια­
κών ελέγχων, που χρησιμεύει εντούτοις ως βασικό επιχείρημα 
στο σχέδιο εναρμόνισης της έμμεσης φορολογίας, είναι σε 
θέση να προσφέρει στους οικονομικούς φορείς. 
Οπωσδήποτε εφόσον η υπό εξέταση πρόταση συνδέεται στενά 
με την εναρμόνιση της έμμεσης φορολογίας και εξαρτάται 
σε μεγάλο βαθμό από την προηγούμενη θέση σε ισχύ μέτρων 
που έχουν προταθεί από την Επιτροπή στα πλαίσια αυτά, 
είναι προφανές ότι σε περίπτωση σημαντικών τροποποιήσεων 
αυτών των προτάσεων που παραμένουν αμφισβητούμενες, θα 
πρέπει να αναθεωρηθεί και να τροποποιηθεί και η πρόταση 
που αφορά τις στατιστικές του ενδοκοινοτικού εμπορίου 
οπότε η ΟΚΕ επιμένει ότι θα πρέπει να ζητηθεί η γνώμη της 
για τη νέα διατύπωση του κείμενου. 
26 6 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ € 159/21 
4 6 Κατά δεύτερο λόγο, σημειώνεται ακόμα οτι δεδομένου 
του πολύπλοκου χαρακτήρα του προτεινομένου συστήματος, 
κινδυνεύει η αξιοπιστία της στατιστικής πληροφορίας κυρίως 
για τις πιο απομακρυσμένες χώρες λόγω της ανεπάρκειας των 
τεχνικών δομών και του χαμηλού επίπεδου κατάρτισης του 
αρμοδίου προσωπικού για τη συλλογή και την επεξεργασία 
των στατιστικών στοιχείων Ομοίως θα τεθεί ενα πρόβλημα 
για μια μικρή χωρά, το Λουξεμβούργο, που είναι απαραίτητο 
Βρυξέλλες, 26 Απριλίου 1989 
1 Εισαγωγή 
1 1 Στην οδηγία 80/1263/ΕΟΚ της 4 Δεκεμβρίου 1980(2) 
διαπιστώνεται οτι 
α) Σε περίπτωση μετοικεσίας σε άλλο κράτος μέλος, η άδεια 
οδήγησης εξακολουθεί να ισχύει για 1 χρόνο Ωστόσο 
υστέρα απο ενα χρόνο, η άδεια οδήγησης πρέπει να αντι­
κατασταθεί απο την άδεια οδήγησης του δευτέρου 
κράτους μέλους 
β) Απο την 1η Ιανουαρίου 1986 ισχύει το κοινοτικό πρότυπο 
άδειας οδήγησης 
1 2 Ωστόσο, η σύγκριση των άδειων οδήγησης στα διά­
φορα κράτη μέλη είναι δύσκολη επειδή διαπιστώθηκαν διά­
φορες όσον άφορα 
α) το είδος του οχήματος 
β) τη διάρκεια της ισχύος της άδειας 
γ) τις διατάξεις σχετικά με τις εξετάσεις 
(') ΕΕαριθ Ο 48 της 27 2 1989 σ 1 
(2) ΕΕαριθ Ε 375 της 31 12 1980 σ 1 να ενισχύσει τις αρμόδιες υπηρεσίες του οι οποίες στο πλαί­
σιο της Οικονομικής Ενωσης Βελγιου-Λουξεμβουργου 
επωφελούνται προς το παρόν της συνεργασίας των βελγικών 
διοικητικών υπηρεσιών Παράλληλα προς μια ενδεχομένη 
εφαρμογή του νέου συστήματος κάλο θα ήταν να προβλέψει 
η Επιτροπή κατάλληλα μέσα τεχνικής και οικονομικής συν­
δρομής και σε ο,τι άφορα την κατάρτιση 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Α1θ€Πο ΜΑδΡΚΟΝΕ 
1 3 Στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 1985 
αναφέρεται οτι πρέπει να υποβληθεί πρόταση συμφωνά με 
την οποία η άδεια οδήγησης θα ισχύει σε ολόκληρη την 
επικράτεια της ΕΚ, ανεξάρτητα απο το κράτος μέλος στο 
οποίο κατοικεί ο κάτοχος 
Επίσης χρειάζεται να θεσπιστεί ευνοϊκότερη ρύθμιση όσον 
άφορα μειονεκτουντα άτομα και τους ανάπηρους 
1 4 Με βάση τις διαπιστώσεις αυτές, η Επιτροπή προτείνει 
να αντικατασταθεί η οδηγία 80/1263/ΕΟΚ απο μια νεα 
οδηγία 
2 Γενικές παρατηρήσεις 
2 1 Η ΟΚΕ κρίνει οτι η εναρμόνιση της νομοθεσίας σχε­
τικά με τις άδειες οδήγησης στην Κοινότητα, αποτελεί θετικό 
βήμα, τόσο για τεχνικούς οσο και για ψυχολογικούς λογούς 
2 1 1 Απο τεχνική άποψη φυσικά θα ήταν θετικό αν ολα 
τα κράτη μέλη απαιτούν την πλήρωση των ίδιων προϋποθέ­
σεων ώστε να αναγνωρίζονται όλες οι άδειες οδήγησης Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την άδεια οδήγησης(') 
(89/€ 159/08) 
Στις 12 Δεκεμβρίου 1988 το Συμβούλιο αποφάσισε, συμφωνά με τις διατάξεις του άρθρου 75 της 
Συνθήκης για ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας να ζητήσει τη γνωμοδότηση της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση 
Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών στο οποίο ανατέθηκε η επεξεργασία των σχετικών εργασιών, 
υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 12 Απριλίου 1989, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ ΤακκεΓ 
Κατά τη 265η συνοδό ολομέλειας (συνεδρίαση της 26ης Απριλίου 1989) η ΟΚΕ υιοθέτησε με μεγάλη 
πλειοψηφία και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση