Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη θέσπιση Μέσου Εταιρικής Σχέσης για τη συνεργασία με τρίτες χώρες /* COM/2011/0843 τελικό - 2011/0411 (COD) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ EKΘΕΣΗ 1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Η παρούσα πρόταση για θέσπιση Μέσου Εταιρικής Σχέσης αντικαθιστά το χρηματοδοτικό Μέσο για τη Συνεργασία με τις Εκβιομηχανισμένες και τις λοιπές υψηλού εισοδήματος χώρες και εδάφη (ICI)[1], που τέθηκε σε εφαρμογή το 2007 και που είναι το βασικό μέσο συνεργασίας της ΕΕ με τις ανεπτυγμένες χώρες. Το χρηματοδοτικό μέσο ICI αποδείχθηκε αποτελεσματική «εργαλειοθήκη» για την παροχή διαφοροποιημένων και κατάλληλων λύσεων, με γνώμονα τη διεύρυνση και την εμβάθυνση της συνεργασίας με 17 χώρες (εκβιομηχανισμένες χώρες και εδάφη υψηλού εισοδήματος στη Βόρεια Αμερική, την περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού και την περιοχή του Κόλπου). Πρόσφατα επεκτάθηκε σε αναπτυσσόμενες χώρες με την έγκριση της πρότασης ICI+. Καθώς, όμως, αναμένεται να λήξει στα τέλη του 2013, χρειάζεται πλέον ένα νέο χρηματοδοτικό μέσο. Επίσης, μετά την εφαρμογή του κανονισμού για το χρηματοδοτικό μέσο ICI, παρατηρείται ότι αναδύθηκαν οικονομίες όπως η Ινδία, η Κίνα και η Βραζιλία οι οποίες διαδραματίζουν ολοένα και πιο καθοριστικό ρόλο στη διεθνή οικονομία και στο διεθνές εμπόριο, σε πολυμερή φόρα (ΟΗΕ και G-20) και στην αντιμετώπιση προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας. Παρότι η ανάπτυξη και η καταπολέμηση της φτώχειας εξακολουθούν να είναι κύριο μέλημά τους, οι χώρες αυτές αφήνουν σταδιακά πίσω τους το καθεστώς των αναπτυσσόμενων κρατών. Για να στηρίξει την ανάκαμψη της δικής της οικονομίας, η ΕΕ έχει στρατηγικά συμφέροντα για την προώθηση εύλογων προσπαθειών από αυτές τις χώρες προκειμένου να αντιμετωπίσουν επαρκώς τις παγκόσμιες προκλήσεις, όπως την κλιματική αλλαγή. Η ΕΕ έχει επίσης αναπτύξει ευρείες δεσμευτικές συμφωνίες με βασικούς εταίρους και αναδυόμενες οικονομίες για τη διευθέτηση διμερών θεμάτων και ζητημάτων παγκόσμιας κλίμακας. Η εφαρμογή των μέσων αυτών (με τη μορφή συμφωνιών, δηλώσεων, σχεδίων δράσης, κ.λπ.) απαιτεί ειδικό χρηματοδοτικό μηχανισμό έτσι ώστε η ΕΕ να έχει τα μέσα να προωθεί αποτελεσματικά τα συμφέροντά της σε παγκόσμιο επίπεδο, και να αντιμετωπίζει παγκόσμια ζητήματα όποτε προκύπτει ανάγκη. Επιπλέον, η πορεία της σχέσης με τη Ρωσία, η χρηματοοικονομική κρίση που δημιουργεί νέες προκλήσεις για την παγκόσμια οικονομία και οικονομική τάξη, η αυξανόμενη αλληλεξάρτηση μεταξύ της ΕΕ και των βασικών εταίρων της, τα μεταβαλλόμενα εμπορικά πρότυπα, ο αυξανόμενος ρόλος της κοινωνίας των πολιτών και των επιχειρηματικών/εμπορικών κοινοτήτων τόσο στην Ευρώπη όσο και στις χώρες εταίρους της ΕΕ προϋποθέτουν περισσότερο διάλογο, ενσωμάτωση και ανταλλαγές. Υφίσταται αυξανόμενη ανάγκη αντιμετώπισης των κοινωνικών προκλήσεων (άνιση κατανομή των οφελών της παγκοσμιοποίησης, σοβαρός αντίκτυπος της οικονομικής ύφεσης στην κατανάλωση, τα εισοδήματα, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας), καθώς και των προκλήσεων σε επίπεδο περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής. Σε αυτό το πλαίσιο, ο αυξανόμενος ρόλος των αναδυόμενων οικονομιών, μεταξύ άλλων, και σε θέματα εμπορίου και συνεργασίας Νότου-Νότου, η ανάγκη συνδυασμού της αναπτυξιακής βοήθειας, των εμπορικών μέσων, των επιχειρηματικών διαλόγων, των εξελίξεων σε επίπεδο υποδομών και τεχνολογίας, με τις επενδύσεις για τη στήριξη της ευφυούς και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, την ολοκλήρωση του εμπορίου, την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, την κοινωνική συνοχή, τα μεταρρυθμιστικά και εκσυγχρονιστικά προγράμματα επιβάλλουν τη θέσπιση νέου μηχανισμού. Η ΕΕ δεν διαθέτει επί του παρόντος κανένα πραγματικό μέσο που να της επιτρέπει να συνεργάζεται με νέες αναδυόμενες οικονομίες σε θέματα που άπτονται της προώθησης των βασικών της συμφερόντων και σε κοινές προκλήσεις παγκόσμιας κλίμακας (όπως π.χ. η κλιματική αλλαγή ή η ανάγκη προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης σε όλα τα επίπεδα). Παρότι το χρηματοδοτικό μέσο ICI διευρύνθηκε ώστε να καλύπτει αναπτυσσόμενες χώρες, με την έγκριση του ICI+ την 1η Δεκεμβρίου 2011 περιορίζεται το πεδίο εφαρμογής του. Το προτεινόμενο Μέσο Εταιρικής Σχέσης έχει σχεδιαστεί ειδικά με γνώμονα την υπέρβαση αυτού του περιορισμού της δυνατότητας της ΕΕ να αναπτύσσει διεθνή δραστηριότητα με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο. Αναμένεται δε να καλύψει το κενό που περιγράφεται ανωτέρω και, συγκεκριμένα, να επιτρέψει στην ΕΕ να επιδιώξει θεματολόγια πέραν της αναπτυξιακής συνεργασίας από κοινού με παγκόσμιους παράγοντες, αλλά και να υπερασπιστεί τα βασικά συμφέροντά της έναντι οποιασδήποτε άλλης χώρας-εταίρου, όταν προκύψει ανάγκη. Μπορεί επίσης να υποστηρίξει νέες σχέσεις με χώρες που εξέρχονται από διμερή αναπτυξιακή βοήθεια. Ειδικότερα, το Μέσο Εταιρικής Σχέσης αναμένεται να επιδιώξει τους ακόλουθους ειδικούς στόχους: α) εφαρμογή της διεθνούς διάστασης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» μέσω της στήριξης διμερών, περιφερειακών και διαπεριφερειακών στρατηγικών εταιρικής συνεργασίας της ΕΕ, μέσω της προβολής διαλόγων πολιτικής και μέσω της ανάπτυξης συλλογικών προσεγγίσεων και τρόπων αντιμετώπισης προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας, όπως η ενεργειακή ασφάλεια, η κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον, β) βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά και ενίσχυση των ευκαιριών στον τομέα του εμπορίου, των επενδύσεων και των επιχειρήσεων για τις ευρωπαϊκές εταιρείες, ιδίως τις ΜΜΕ, μέσω οικονομικών εταιρικών σχέσεων και επιχειρηματικής και κανονιστικής συνεργασίας, γ) ευρεία ενίσχυση της κατανόησης και της προβολής της Ένωσης και του ρόλου της στην παγκόσμια σκηνή μέσω της δημόσιας διπλωματίας, της εκπαιδευτικής/ακαδημαϊκής συνεργασίας και δραστηριοτήτων προβολής με γνώμονα την προώθηση των αξιών και των συμφερόντων της Ένωσης. Συνεπώς, το Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα προάγει και θα προωθεί τα συμφέροντα της ΕΕ και τα αμοιβαία συμφέροντα και θα προσδώσει στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» παγκόσμια εμβέλεια, ανταποκρινόμενος με αποτελεσματικό και ευέλικτο τρόπο σε στόχους συνεργασίας που απορρέουν από τις σχέσεις της Ένωσης με χώρες εταίρους και αντιμετωπίζοντας προκλήσεις παγκόσμιας κλίμακας. Θα έχει παγκόσμια εμβέλεια με ιδιαίτερη εστίαση σε στρατηγικούς εταίρους και αναδυόμενες οικονομίες. Δεν αναμένεται να υπάρξει υποχρεωτική ταξινόμηση των δαπανών ως δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας (ΔΑΒ), παρότι θα πρέπει να εξακολουθήσει να υπάρχει αυτή η δυνατότητα, ιδίως όσον αφορά τη βοήθεια για το εμπόριο και τις σχετικές με το εμπόριο ενισχύσεις. Τα κονδύλια για την περίοδο 2014-2020 ανέρχονται σε 1,131 εκατ. ευρώ. Το Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα αποτελέσει αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής αρχιτεκτονικής των χρηματοδοτικών μέσων εξωτερικής δράσης που διαρθρώνονται γύρω από τέσσερα βασικά κεφάλαια: ένα κεφάλαιο που βασίζεται στην πολιτική, το οποίο επιδιώκει πρώτιστα τη συνεργασία με χώρες εταίρους σε όλα τα επίπεδα, καθώς και κεφάλαια που αφορούν την προαγωγή διατομεακών προτεραιοτήτων και αξιών: ανθρώπινα δικαιώματα και δημοκρατία, ανθρωπιστική βοήθεια και πολιτική προστασία, διαχείριση και πρόληψη κρίσεων. Μία από τις βασικές προτεραιότητες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» είναι η αποκατάσταση ανάπτυξης συμβατής με το όραμα της Ευρώπης για ένα μέλλον με χαμηλές εκπομπές άνθρακα και στόχους βιώσιμης ανάπτυξης. Το θεματολόγιο αναγνωρίζει ότι οι ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες με διογκούμενη μεσαία τάξη θα συμβάλουν καθοριστικά στη βιώσιμη διατήρηση των ευρωπαϊκών εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών στις οποίες η ΕΕ έχει συγκριτικό πλεονέκτημα. Για παράδειγμα, η εφαρμογή (ή όχι) στο μέλλον πολιτικών για το κλίμα στην Κίνα, την Ινδία, τη Βραζιλία και τις ΗΠΑ θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στη μελλοντική ανταγωνιστικότητα, στην επιστημονική συνεργασία και στη συνεργασία σε θέματα Ε&Α μεταξύ αυτών των περιφερειών, καθώς και στο διεθνές εμπόριο. Είναι προς το συμφέρον της ΕΕ να προωθήσει τη μέγιστη δυνατή ευθυγράμμιση και συνεργασία. Το Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα συμβάλει καθοριστικά στη στήριξη της εμπορικής πολιτικής[2], συγκεκριμένα όσον αφορά τους στρατηγικούς οικονομικούς εταίρους. Η στήριξη της πρόσβασης των ευρωπαϊκών εταιρειών στην αγορά αναμένεται να συμπληρώσει δράσεις που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα για την ανταγωνιστικότητα και τις ΜΜΕ. Οι αναδυόμενες οικονομίες διαδραματίζουν ολοένα σημαντικότερο ρόλο ως υπεύθυνοι εταίροι στην αντιμετώπιση προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας, στο πλαίσιο της υπό εξέλιξη οικονομικής κρίσης. Η ΕΕ αναγνωρίζει τη σημασία της ανάληψης ολοένα και περισσότερων ευθυνών εκ μέρους των αναδυόμενων οικονομιών έναντι των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών και λοιπών αναπτυσσόμενων χωρών. Κρίσιμα ζητήματα όπως η καταπολέμηση της φτώχειας, η ανταγωνιστικότητα και η ελευθέρωση του εμπορίου, το περιβάλλον, η κλιματική αλλαγή, η ενέργεια, η βιώσιμη ανάπτυξη, η αξιοπρεπής εργασία, συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού των θεμελιωδών προτύπων εργασίας και του κοινωνικού διαλόγου, η βελτίωση των δεξιοτήτων ψηφιακού γραμματισμού και η ενίσχυση της ψηφιακής κοινωνικής ένταξης, οι πανδημίες, η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, η τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα συμπεριλαμβανομένης της πειρατείας μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνον σε διεθνές πλαίσιο. Δεδομένης της επιταχυνόμενης παγκοσμιοποίησης, επιβάλλεται η συμπλήρωση του εσωτερικού θεματολογίου διασφάλισης της βιώσιμης ανάπτυξης και θέσεων εργασίας στην Ευρώπη και γενικότερα των εσωτερικών πολιτικών της ΕΕ, με κατάλληλη εξωτερική χρηματοδοτική ενίσχυση. Η εν λόγω εξωτερική διάσταση της εσωτερικής πολιτικής θα πρέπει να ενισχύει τη συνοχή και τη συνοχή της εξωτερικής δράσης της ΕΕ, αποφεύγοντας, παράλληλα, την αλληλοεπικάλυψη των συναφών προσπαθειών και την αύξηση των επιπτώσεων. Το Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα δώσει επομένως προτεραιότητα στη στήριξη άλλων εξωτερικών πολιτικών της ΕΕ, όπως το εμπόριο, καθώς και της εξωτερικής διάστασης των πολιτικών της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή, το περιβάλλον, την ενέργεια, τις μεταφορές, την απασχόληση και την κοινωνική πολιτική, καθώς και τις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών. Για το Μέσο Εταιρικής Σχέσης, η ενσωμάτωση της διάστασης του κλίματος και των συναφών με αυτό στόχων θα έχει άμεση συνάφεια με δραστηριότητες που προωθούν τον διάλογο πολιτικής με εκβιομηχανισμένες και αναδυόμενες οικονομίες. Η αποδοτική αξιοποίηση των πόρων θα συμβάλει καθοριστικά στη διατήρηση της βιωσιμότητας της οικονομικής ανάπτυξης εντός των ορίων των περιβαλλοντικών περιορισμών. Η στρατηγική για την αποδοτική αξιοποίηση των πόρων που θεσπίζει η ΕΕ συγκαταλέγεται μεταξύ των εμβληματικών πρωτοβουλιών της στρατηγικής της «Ευρώπη 2020». Θα επηρεάσει μεν τους κανόνες της ΕΕ, αλλά θα είναι πραγματικά αποτελεσματική μόνον εφόσον όλες οι μεγάλες οικονομίες υιοθετήσουν πρακτικές που ευνοούν την αξιοποίηση των πόρων. Οι αναδυόμενες οικονομίες έχουν την ευκαιρία να αποφύγουν τα μη βιώσιμα πρότυπα κατανάλωσης και παραγωγής που συχνά εφήρμοσαν η ΕΕ και λοιπές προηγμένες οικονομίες κατά την εκβιομηχάνισή τους, και η ΕΕ έχει, από την πλευρά της, κάθε συμφέρον να τις βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Πάντως, υπάρχουν επίσης τεράστια τμήματα των πληθυσμών αναδυόμενων οικονομιών, ιδίως δε της Ινδίας και της Κίνας, που διαβιούν σε κατάσταση απόλυτης φτώχειας και η επιβίωσή τους εξαρτάται από υγιή οικοσυστήματα όπως το καθαρό νερό, και οι παραγωγικές θάλασσες και δασικές εκτάσεις. Ταυτόχρονα, η Βραζιλία, η Νότια Αφρική, η Ινδία και η Κίνα έχουν τεράστια βιοποικιλότητα. Οι εν λόγω οικονομίες διαμορφώνουν επίσης τη χρησιμοποίηση των πόρων των υπόλοιπων αναπτυσσόμενων χωρών, και κυρίως των φτωχότερων. Η συνεργασία για την προστασία και της βιώσιμης διαχείρισης των οικοσυστημάτων εξυπηρετεί αμοιβαίως τα συμφέροντα της ΕΕ και των εταίρων της. Ο διάλογος και η πρακτική συνεργασία με τους βασικούς παραγωγούς και καταναλωτές ενέργειας παγκοσμίως είναι καθοριστικής σημασίας για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ, η οποία συνιστά σημαντική πρόκληση, δεδομένης της αυξανόμενης εξάρτησής μας από τις εισαγωγές, σε συνδυασμό με την προαγωγή παγκόσμιου θεματολογίου που περιλαμβάνει τις χαμηλές εκπομπές άνθρακα παγκοσμίως, τις βιώσιμες ενεργειακές πολιτικές, τη διαφάνεια και την προβλεψιμότητα στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές και τη συνεργασία σε θέματα τεχνολογίας. Καθώς ορισμένες χώρες εξέρχονται από τη διμερή αναπτυξιακή βοήθεια, αναζητούν νέες μορφές συνεργασίας. Για να παραμείνει στρατηγικός εταίρος σε τεχνολογικούς και καινοτόμους τομείς και για να διατηρήσει την ηγετική της θέση στην προαγωγή παγκόσμιων προτύπων, η ΕΕ πρέπει να έχει τη δυνατότητα να θεσπίζει εταιρικές σχέσεις στους τομείς αυτούς που θα βασίζονται σε αμοιβαία συμφέροντα. Κατά συνέπεια, η προβολή των εσωτερικών πολιτικών της ΕΕ προς τα έξω θα ενσωματωθεί πλήρως στον προγραμματισμό του Μέσου Εταιρικής Σχέσης. Στο πλαίσιο του περιορισμένου χρηματοδοτικού κονδυλίου του, μπορεί να συμπληρώνει την εξωτερική διάσταση εσωτερικών πολιτικών που υλοποιούνται στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων ΕΕ (όπως διάφορες δράσεις του προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζοντας 2020», του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα και ΜΜΕ», συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας για τον τουρισμό, του Ταμείου Μετανάστευσης και του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, καθώς και του προγράμματος «Erasmus for all»,) ώστε να αποφευχθεί κάθε πιθανή αλληλοεπικάλυψη. Μπορεί επίσης να υποστηρίζει άλλες εξωτερικές πολιτικές της ΕΕ, όπως το εμπόριο. Η συνοχή και η συμπληρωματικότητα με άλλους γεωγραφικούς μηχανισμούς εξωτερικής δράσης, και κυρίως με τον μηχανισμό αναπτυξιακής συνεργασίας, θα ληφθεί υπόψη καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού κατά την οποία θα γίνει η ενσωμάτωση των αρχών της διαφοροποίησης και της συγκέντρωσης. 2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποίησε δημόσια διαβούλευση για τη μελλοντική χρηματοδότηση της εξωτερικής δράσης της ΕΕ από τις 26 Νοεμβρίου 2010 έως τις 31 Ιανουαρίου 2011. Η εν λόγω διαδικασία βασίστηκε σε ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο που συνοδευόταν από έγγραφο αναφοράς με τίτλο «What funding for EU external action after 2013?» («Τι είδους χρηματοδότηση για την εξωτερική δράση της ΕΕ μετά το 2013;») το οποίο συντάχθηκε από την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ. Η πλειοψηφία των ερωτώμενων (περίπου το 70 %) επιβεβαίωσαν ότι η οικονομική συνδρομή της ΕΕ προσδίδει σημαντική προστιθέμενη αξία στους βασικούς τομείς πολιτικής που λαμβάνουν στήριξη από χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ για εξωτερικές δράσεις[3]. Η προστιθέμενη αξία της ΕΕ αναφέρθηκε από πολλούς ερωτώμενους ως η βασική κινητήρια δύναμη για το μέλλον: διατύπωσαν την άποψη ότι η ΕΕ οφείλει να εκμεταλλευθεί αυτό το συγκριτικό της πλεονέκτημα –που προκύπτει από την παρουσία της στην παγκόσμια σκηνή, την ευρύτατη εμπειρία της, τον υπερεθνικό της χαρακτήρα, τη συμβολή της στη διευκόλυνση του συντονισμού – και τις οικονομίες κλίμακας. Σχεδόν όλοι οι ερωτώμενοι (92 %) τάχθηκαν υπέρ μιας περισσότερο διαφοροποιημένης προσέγγισης, προσαρμοσμένης στην κατάσταση της εκάστοτε δικαιούχου χώρας, που θα βασίζεται στη συγκέντρωση υγιών κριτηρίων και αποτελεσματικών στοιχείων, με γνώμονα πάντοτε την ενίσχυση του αντίκτυπου των χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ. Οι γνώμες διίσταντο όσον αφορά την απλούστευση των μηχανισμών και την ισορροπία μεταξύ γεωγραφικών και θεματικών μηχανισμών. Πολλοί εξέφρασαν τον φόβο ότι ενδεχόμενη μείωση του αριθμού των θεματικών προγραμμάτων της ΕΕ μπορεί να οδηγήσει στον περιορισμό των συνολικών διαθέσιμων κονδυλίων για θεματικές δράσεις, και πρότειναν αντ’ αυτού απλούστευση των κανόνων που διέπουν την πρόσβαση σε θεματική χρηματοδότηση και την εφαρμογή της. Η μεγάλη πλειοψηφία των ερωτώμενων τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης της γεωγραφικής ευελιξίας των μηχανισμών της ΕΕ ως μέσου για την αντιμετώπιση διαπεριφερειακών προκλήσεων. Όσον αφορά την ιεράρχηση των διαφόρων τομέων ενδιαφέροντος, οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι έδωσαν καταρχάς προτεραιότητα στις θεματικές «μακροοικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα και οικονομική ανάπτυξη» και «προώθηση εμπορίου και επενδύσεων», και κατά δεύτερον στις θεματικές «ενέργεια, αποδοτική αξιοποίηση πόρων και κλιματική αλλαγή» και «ζητήματα που άπτονται της απασχόλησης και της κοινωνίας (ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς και αξιοπρεπής εργασία)». Η μεγάλη πλειοψηφία των ερωτώμενων συμφώνησε ακόμη ότι ο ιδιωτικός τομέας αποτελεί τη βασική κινητήρια δύναμη της οικονομικής ανάπτυξης, συμβάλλοντας έτσι σημαντικά στη βιώσιμη ανάπτυξη. Για τον λόγο αυτόν, τάχθηκαν υπέρ της ευρύτερης συνεργασίας της ΕΕ με την επιχειρηματική κοινότητα ως εταίρο σε επίπεδο ΕΕ και σε τρίτες χώρες, έτσι ώστε να ενισχυθεί η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα –τόσο από οικονομικής πλευράς όσο και σε επίπεδο συλλογής γνώσεων– ως κινητήριας δύναμης της βιώσιμης ανάπτυξης. Πολλοί ερωτώμενοι συμφώνησαν ότι ο κοινός προγραμματισμός και η συγχρηματοδότηση από κοινού με τα κράτη μέλη μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση του αντίκτυπου και της συνοχής της εξωτερικής δράσης της ΕΕ, στην απλούστευση της παροχής βοήθειας και στη μείωση του συνολικού κόστους των συναλλαγών. Όσον αφορά την αξιολόγηση των επιδόσεων, οι περισσότεροι ερωτώμενοι τάχθηκαν ευρέως υπέρ της μεγαλύτερης έμφασης σε δραστηριότητες παρακολούθησης κατά την υλοποίηση έργων και προγραμμάτων και υπέρ της περαιτέρω απλούστευσης των κανόνων που διέπουν την εξωτερική χρηματοδότηση, προκειμένου να διασφαλιστεί με τον τρόπο αυτό ο αναμενόμενος αντίκτυπος των εξωτερικών μηχανισμών της ΕΕ. Μεγάλος αριθμός ενδιαφερομένων τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης των δραστηριοτήτων ενημέρωσης και επικοινωνίας προκειμένου να τονωθεί η προβολή της εξωτερικής χρηματοδότησης της ΕΕ, ιδίως σε δικαιούχους χώρες. Πάντως, η προβολή της ΕΕ φαίνεται να επιτυγχάνεται καλύτερα μέσω αποτελεσματικών πολιτικών και στρατηγικών, και μέσω της παρουσίας της σε τρίτες χώρες, παρά μέσω της πραγματοποίησης πρόσθετων δαπανών για επικοινωνιακές δραστηριότητες. Οι ενδιαφερόμενοι τάχθηκαν επίσης σθεναρά υπέρ της ενίσχυσης του συντονιστικού ρόλου της ΕΕ μεταξύ άλλων δωρητών και διατύπωσαν την άποψη ότι η ΕΕ πρέπει να μεριμνά για την καλύτερη προβολή της χρηματοδότησής της από τους φορείς υλοποίησης. Πριν από την υποβολή της παρούσας πρότασης σχετικά με τη θέσπιση Μέσου Εταιρικής Σχέσης, η Επιτροπή εξέτασε τέσσερις επιλογές πολιτικής: διακοπή του χρηματοδοτικού μέσου ICI, διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος, τροποποίηση του ΜΑΣ ώστε να επιτρέπονται δαπάνες που δεν εμπίπτουν στο πεδίο της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας, ή θέσπιση νέου μέσου που θα βασίζεται στα χρηματοδοτικά μέσα ICI/ICI+. Μετά από προσεκτική αξιολόγηση, ούτε η διακοπή του χρηματοδοτικού μέσου ICI ούτε η διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος κρίθηκαν βιώσιμες λύσεις από πολιτικής άποψης. Τυχόν περιορισμός των δαπανών αποκλειστικά σε δράσεις για την καταπολέμηση της φτώχειας ή ενδεχόμενη διατήρηση μόνον αυτού του μελήματος στο πλαίσιο της συνεργασίας με αναδυόμενες οικονομίες θα οδηγήσει πιθανώς σε τεχνητή μείωση των εξωτερικών δράσεων της ΕΕ και σε παράβλεψη βασικών συμφερόντων της. Η επιλογή της τροποποίησης του μηχανισμού αναπτυξιακής συνεργασίας ώστε να επιτρέπονται δαπάνες που δεν εμπίπτουν στο πεδίο της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας παρουσιάζει μεν το πλεονέκτημα της γεωγραφικής συνοχής (ένας μηχανισμός ανά χώρα), όμως οι δυσκολίες που παρουσιάζει η διαχείριση ενός μηχανισμού με δύο πολύ διαφορετικούς στόχους θεωρούνταν σοβαρό μειονέκτημα. Εκτίμηση επιπτώσεων Οικονομικές επιπτώσεις: Η θέσπιση νέου Μέσου Εταιρικής Σχέσης θα παράσχει στην ΕΕ μία ακόμη ευκαιρία να προωθήσει τις επιχειρήσεις (κυρίως δε τις ΜΜΕ) και τα προϊόντα της. Θα μπορούσε να συμβάλει στην οικονομική στήριξη των επιχειρήσεων της ΕΕ σε τρίτες χώρες, μέσω της παροχής κινήτρων για ανταγωνιστικότητα και καινοτομία σε επίπεδο ΕΕ κατά τρόπο ο οποίος θα εξακολουθήσει να είναι συμπληρωματικός προς τις δράσεις που χρηματοδοτούνται από τα προγράμματα «Ανταγωνιστικότητα και ΜΜΕ» και «Ορίζοντας 2020» (έρευνα και καινοτομία). Θα μπορούσε να συμβάλει στη στήριξη του διεθνούς εμπορίου και των επενδύσεων της ΕΕ, πράγμα που θα είχε ως συνέπεια τη διευκόλυνση της πραγματοποίησης ξένων επενδύσεων στην ΕΕ. Μπορεί επίσης να συμβάλει στο εμπόριο και τη συνεργασία Νότου-Νότου, μέσω της προαγωγής υπεύθυνων επιχειρηματικών πρακτικών εκ μέρους των εταίρων μας σε τρίτες χώρες, και ιδίως σε φτωχότερες αναπτυσσόμενες χώρες. Θα ευνοήσει ακόμη τη συνεργασία σε πολυάριθμους τομείς όπως, μεταξύ άλλων, η κλιματική αλλαγή, η ενέργεια[4], το περιβάλλον, η προσέγγιση τεχνικών κανονισμών και η τυποποίηση, η εταιρική κοινωνική ευθύνη, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, η προστασία προσωπικών δεδομένων, οι βέλτιστες πρακτικές σε οικονομικά, εμπορικά, επενδυτικά, φορολογικά και χρηματοπιστωτικά θέματα, καθώς και ο τουρισμός. Θα ενισχυθεί έτσι η οικονομική ασφάλεια της ΕΕ και θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας οι οποίες θα συμβάλουν, με τη σειρά τους, στην οικονομική ανάπτυξη. Το νέο μέσο μπορεί να συμβάλει επίσης στην προώθηση καλά αναπτυγμένων μορφών οικονομικής συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και των χωρών εταίρων της. Με τον τρόπο αυτόν, η ΕΕ θα μπορεί να ελέγχει εάν λαμβάνονται δεόντως υπόψη κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των προγραμμάτων πολιτικής οι αξίες της σε επίπεδο περιβάλλοντος, βιώσιμης ενέργειας, κοινωνίας, απασχόλησης, καθώς και σε άλλους τομείς που σχετίζονται με την ευημερία. Κοινωνικές επιπτώσεις: Ευθυγραμμίζοντας τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της ΕΕ και των κρατών μελών και υποστηρίζοντας την υλοποίηση κοινών δραστηριοτήτων σε συνεργασία με άλλους διμερείς και πολυμερείς δωρητές, το νέο μέσο θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στον κοινωνικό ιστό των αναδυόμενων χωρών. Θα μπορέσει ακόμη να στηρίξει τη μεταρρύθμιση των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας, τις εθνικές πολιτικές στον τομέα της απασχόλησης, τις εθνικές πολιτικές κατάρτισης και ανάπτυξης δεξιοτήτων, την υλοποίηση εκπαιδευτικών και ερευνητικών προγραμμάτων καθώς και προγραμμάτων ανάπτυξης της καινοτομίας, και την υιοθέτηση μέτρων ενίσχυσης των εθνικών «διχτυών» ασφαλείας. Η δημιουργία πρόσθετων «πράσινων» θέσεων εργασίας θα συμβάλλει στην αύξηση του εισοδήματος και στην ενίσχυση στρατηγικών βελτίωσης της κοινωνικής συνοχής και καταπολέμησης της φτώχειας σε εθνικό επίπεδο. Σε αυτό το πλαίσιο, θα συμβάλει στην επιτυχή εφαρμογή του διεθνούς κοινωνικού θεματολογίου που προωθεί η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας των Ηνωμένων Εθνών και οι ομάδες G8/G20. Περιβαλλοντικές επιπτώσεις: Οι εταιρικές σχέσεις της ΕΕ μέσω του νέου μηχανισμού θα αποσκοπούν στην ενθάρρυνση και τη στήριξη της ανάπτυξης και της μακροπρόθεσμης περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Το νέο μέσο αναμένεται ως εκ τούτου να συμβάλει καθοριστικά στη στήριξη των δράσεων της ΕΕ και των χωρών εταίρων της στους τομείς του περιβάλλοντος και της αλλαγής του κλίματος, καθώς και στη στήριξη των διαλόγων πολιτικής. Το μέσο μπορεί ενδεχομένως να στηρίξει την ανάπτυξη επιχειρηματικού προτύπου χαμηλών εκπομπών άνθρακα μέσω της παροχής κινήτρων στον ευρωπαϊκό ιδιωτικό τομέα. Λαμβάνοντας υπόψη τα επιτυχημένα αποτελέσματα της διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών (COP-16) των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή που πραγματοποιήθηκε στο Κανκούν, το νέο μέσο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει τις επιχειρήσεις της ΕΕ να αναπτύξουν αποτελεσματικές πολιτικές με το ελάχιστο δυνατό κόστος για την επίτευξη φιλικών προς το περιβάλλον στόχων στις χώρες εταίρους. Θα βοηθήσει επίσης τις χώρες εταίρους να αποκομίσουν όλα τα δυνατά οφέλη της καινοτομίας στους τομείς του περιβάλλοντος, της οικολογίας και της ενεργειακής απόδοσης. Θα μπορούσε να συμβάλει ακόμη στη μετάβαση σε μία πράσινη οικονομία περισσότερο αποδοτική ως προς τους πόρους. Η αυξημένη ζήτηση των αναδυόμενων οικονομιών για βασικά προϊόντα σημαίνει ότι υπάρχει ανάγκη για ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στους κόλπους του ιδιωτικού τομέα και προώθηση πράσινων διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Το μέσο μπορεί ενδεχομένως να ευνοήσει τη συνεργασία προς την κατεύθυνση της καλύτερης κατανόησης του οικονομικού και κοινωνικού κόστους της απώλειας της βιοποικιλότητας και της υποβάθμισης των οικοσυστημάτων σε χώρες παγκοσμίου σημασίας. 3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Στο πλαίσιο των συζητήσεων που πραγματοποίησε η νομοθετική αρχή σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής για το χρηματοδοτικό μέσο ICI+ (COM/2009/197), και μετά την εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβόνας, τα τρία θεσμικά όργανα μπόρεσαν να καταλήξουν σε συμφωνία όσον αφορά τη χρήση του άρθρου 207 παράγραφος 2 και του άρθρου 209 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υλοποίηση δραστηριοτήτων που δεν εμπίπτουν στο πεδίο της αναπτυξιακής συνεργασίας σε αναπτυσσόμενες χώρες. Για χώρες «πλην των αναπτυσσομένων», χρησιμοποιείται το άρθρο 212 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΛΕΕ. Πέραν της συμφωνίας αυτής, η πρόταση περί θέσπισης Μέσου Εταιρικής Σχέσης θα βασίζεται επομένως συνδυαστικά στα ακόλουθα τρία άρθρα της ΣΛΕΕ: στο άρθρο 212 παράγραφος 2, στο άρθρο 207 παράγραφος 2 και στο άρθρο 209 παράγραφος 1. Η ΕΕ έχει υπογράψει πολυάριθμες διεθνείς συμφωνίες με χώρες εταίρους ανά τον κόσμο, που δεν έχουν υπογραφεί από τα επιμέρους κράτη μέλη, οι οποίες παρέχουν στην Ένωση επιρροή σε όλους σχεδόν τους τομείς διεθνών σχέσεων. Με 27 κράτη μέλη που ενεργούν στο πλαίσιο κοινών πολιτικών και στρατηγικών, η ΕΕ έχει την κρίσιμη μάζα να ανταποκριθεί σε προκλήσεις παγκόσμιας κλίμακας. Η ΕΕ βρίσκεται επίσης σε μοναδική θέση για να προωθήσει τους κανόνες και τα πρότυπά της, και να τα μετατρέψει σε παγκόσμια πρότυπα μέσω της διεθνούς συνεργασίας. Το προτεινόμενο Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα προσδώσει μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία σε σύγκριση με την ισχύουσα κατάσταση, καθώς καλύπτει τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», η οποία βασίζεται στην προσανατολισμένη στην πράσινη ανάπτυξη συνεργασία, στη μεγαλύτερη έμφαση στα συμφέροντα της ΕΕ που εξυπηρετούνται από τη συνεργασία με αναδυόμενες και εκβιομηχανισμένες χώρες και στη μεγαλύτερη επικέντρωση στη βελτίωση του κλίματος για τις επιχειρήσεις, τις επενδύσεις, το εμπόριο, την έρευνα και την καινοτομία. Το εν λόγω μέσο αναμένεται να αναπτύξει προορατικό θεματολόγιο αμοιβαίων συμφερόντων με χώρες εταίρους, εστιάζοντας ιδιαίτερα στους στρατηγικούς εταίρους της ΕΕ. Το νέο Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα βοηθήσει επίσης την ΕΕ να ανταποκριθεί καλύτερα στις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει έναντι τρίτων χωρών με τις οποίες έχει υπογράψει συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας/συμφωνίες-πλαίσια. Αναμένεται να ενισχύσει δε την αξιοπιστία και τη συνεκτικότητα της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ που επιδιώκει τη σύνδεση της προαγωγής των αξιών και των συμφερόντων της με συγκεκριμένες δραστηριότητες συνεργασίας. Στο πλαίσιο των συμφωνιών, το Μέσο Εταιρικής Σχέσης μπορεί να λειτουργήσει επίσης ως καταλύτης για την υλοποίηση κοινών έργων μεταξύ ΕΕ και κρατών μελών, καθώς τόσο η ΕΕ όσο και τα κράτη μέλη δεσμεύονται από τις διατάξεις των εν λόγω συμφωνιών. Αναμένεται να στηρίξει, τέλος, τις περιφερειακές και διμερείς πολιτικές της ΕΕ, καθώς και τις δεσμεύσεις της έναντι περιφερειακών και διεθνών διαδικασιών και φορέων συνεργασίας. Οι δραστηριότητες οικονομικής συνεργασίας, οι διάλογοι με τον επιχειρηματικό κόσμο και άλλες μορφές εξωτερικών οικονομικών δράσεων της ΕΕ θα μπορούσαν να αποτελέσουν ισχυρό εργαλείο εξωτερικής πολιτικής. Θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ενίσχυση της προβολής και της επιρροής της ΕΕ προς τα έξω. Το Μέσο Εταιρικής Σχέσης μπορεί ενδεχομένως να συμβάλει στην υλοποίηση της φιλοδοξίας της ΕΕ να καταστεί βασικός οικονομικός και πολιτικός παράγοντας στη διεθνή σκηνή, τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και στο πλαίσιο πολυμερών φορέων όπως η ομάδα G20. Μπορεί να αυξηθεί επιπλέον η συχνότητα και η σκοπιμότητα υλοποίησης κοινών δράσεων σε συνεργασία με τα κράτη μέλη της ΕΕ και ανάπτυξης καινοτόμων τρόπων κινητοποίησης πόρων στο πλαίσιο του Μέσου Εταιρικής Σχέσης, σε σύγκριση με την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί επί του παρόντος στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού μέσου ICI. Θα είναι διαθέσιμα περισσότερα κονδύλια για τη στήριξη δράσεων συγχρηματοδότησης, σε συνεργασία με τη διμερή βοήθεια των κρατών μελών της ΕΕ ή με χρηματοπιστωτικούς φορείς ή οργανισμούς. Ο πολυετής προγραμματισμός θα συμβάλει στην πιο δομημένη και ολοκληρωμένη επιχειρηματική δραστηριότητα. Θα καταστούν ενδεχομένως πιο εφικτές οι συμπράξεις μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με τη συμμετοχή διαφόρων παραγόντων της ευρωπαϊκής επιχειρηματικής κοινότητας. Οσάκις ενδείκνυται, θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει προκρινόμενη επιλογή ο συνδυασμός επιχορηγήσεων και δανείων. Επιλογή μέσου Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η επέκταση του πεδίου εφαρμογής του μηχανισμού αναπτυξιακής συνεργασίας ώστε να καλύπτει και μη αναπτυξιακές δράσεις γεννά τον κίνδυνο μεταγενέστερων συγκρούσεων μεταξύ διαφορετικών στόχων, και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές καθυστερήσεις σε επίπεδο λήψης αποφάσεων και εφαρμογής. Προτείνει τη θέσπιση ενός ενιαίου, νέου και παγκόσμιου μηχανισμού που θα εστιάζει στην προάσπιση των βασικών συμφερόντων της ΕΕ και στην αντιμετώπιση προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας του οποίου το πεδίο δραστηριοτήτων θα είναι καθορισμένο με σαφήνεια. Η Επιτροπή συνιστά, επομένως, τη θέσπιση νέου μέσου. Η υποβολή πρότασης για τη θέσπιση νέου μηχανισμού προκρίνεται ως η βέλτιστη επιλογή. Υπάρχει ευρεία συναίνεση όσον αφορά τη στήριξη του νέου μηχανισμού στην τρέχουσα δέσμη χρηματοδοτικών μέσων, παρότι είναι αναγκαίο να αντικατοπτριστούν οι θεσμικές αλλαγές που έχει επιφέρει η Συνθήκη της Λισαβόνας. Με την επιλογή αυτή, η τρέχουσα διάρθρωση των μέσων, η οποία θεωρείται συναφής και προσήκουσα από τους ενδιαφερόμενους και τα κράτη μέλη της ΕΕ, θα παραμείνει σε γενικές γραμμές ως έχει. Ωστόσο, ένα νέο Μέσο Εταιρικής Σχέσης με παγκόσμια εμβέλεια και συγκεκριμένους στόχους θα συμβάλει στην ευρύτατη προσαρμογή των υφιστάμενων μεθόδων χάραξης πολιτικής, προγραμματισμού και επίτευξης αποτελεσμάτων. 4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Η χρηματοδότηση που προτείνεται για τον μηχανισμό εταιρικής σχέσης ανέρχεται σε 1 131 εκατ. ευρώ, σε τρέχουσες τιμές, για το διάστημα 2014-2020. Το ποσό αυτό είναι συμβατό με τον τομέα 4 «Η Ευρώπη στον κόσμο» του προτεινόμενου δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020. Για λόγους διασφάλισης της προβλεψιμότητας, θα διατεθεί χρηματοδότηση για δραστηριότητες τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε τρίτες χώρες, στο πλαίσιο του προγράμματος «Erasmus for All», σε συμφωνία με τους στόχους της εξωτερικής δράσης της ΕΕ, μέσω 2 πολυετών κατανομών κονδυλίων που θα καλύπτουν μόνον τα 4 πρώτα χρόνια και τα εναπομένοντα 3 αντίστοιχα. Η εν λόγω χρηματοδότηση θα αντικατοπτρίζεται στον πολυετή ενδεικτικό προγραμματισμό του Μέσου Εταιρικής Σχέσης, σε συμφωνία με τις διαπιστωθείσες ανάγκες και προτεραιότητες των οικείων χωρών. Θα είναι δυνατή η αναθεώρηση των κατανομών κονδυλίων σε περίπτωση μειζόνων απρόβλεπτων γεγονότων ή σημαντικών πολιτικών αλλαγών σε συμφωνία με τις εξωτερικές προτεραιότητες της ΕΕ. Όσον αφορά τη χρήση των εν λόγω κονδυλίων, θα ισχύουν οι διατάξεις του κανονισμού «Erasmus for All» («Erasmus για όλους») (ΕΕ) αριθ. [--] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί θέσπισης του προγράμματος «Erasmus for All»[5]. 5. ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Απλούστευση Προτεραιότητα της Επιτροπής στο πλαίσιο του νέου αυτού κανονισμού, όπως και σε άλλα προγράμματα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, είναι, μεταξύ άλλων, η απλούστευση του κανονιστικού περιβάλλοντος και η διευκόλυνση της πρόσβασης στην παρεχόμενη από την Ένωση βοήθεια των χωρών και των περιφερειών εταίρων, των οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών, κ.λπ. στον βαθμό που οι τελευταίες επιδιώκουν τους στόχους του κανονισμού. Ο νέος κανονισμός για τη θέσπιση Μέσου Εταιρικής Σχέσης αναμένεται να συμβάλει στην ταχύτερη έγκριση μέτρων υλοποίησης και, επομένως, στην ενίσχυση των δυνατοτήτων σε επίπεδο συνεργασίας. Επιπλέον, η αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού, που είναι ιδιαίτερα σημαντική όσον αφορά τις ειδικές διατάξεις για την εξωτερική δράση, θα διευκολύνει τη συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών και των ΜΜΕ σε χρηματοδοτικά προγράμματα, π.χ. μέσω της απλούστευσης των κανόνων, της μείωσης του κόστους συμμετοχής και της επιτάχυνσης των διαδικασιών ανάθεσης. Η Επιτροπή σκοπεύει να εφαρμόσει τον εν λόγω κανονισμό, κάνοντας χρήση των νέων ευέλικτων διαδικασιών που προβλέπει ο αναθεωρημένος δημοσιονομικός κανονισμός. Οι κανόνες υλοποίησης περιέχονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της [--] σχετικά με τη θέσπιση κοινών κανόνων και διαδικασιών για την εφαρμογή των μηχανισμών εξωτερικής δράσης της Ένωσης. 2011/0411 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη θέσπιση Μέσου Εταιρικής Σχέσης για τη συνεργασία με τρίτες χώρες ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 2, το άρθρο 209 παράγραφος 1 και το άρθρο 212 παράγραφος 2, Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια, Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Ο παρών κανονισμός συγκαταλέγεται μεταξύ των μηχανισμών παροχής άμεσης στήριξης για την υλοποίηση των εξωτερικών πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα αντικαταστήσει τον κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου αριθ. 1934/2006, της 21ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τη θέσπιση χρηματοδοτικού μέσου για τη συνεργασία με τις εκβιομηχανισμένες και τις λοιπές υψηλού εισοδήματος χώρες και εδάφη (ICI)[6]. (2) Την τελευταία δεκαετία, η Ένωση ενισχύει με συνέπεια τις διμερείς της σχέσεις με ευρύ φάσμα εκβιομηχανισμένων και λοιπών υψηλού εισοδήματος χωρών και εδαφών σε διάφορες περιοχές του κόσμου, και κατά κύριο λόγο στη βόρεια Αμερική, την ανατολική Ασία και την Αυστραλασία, αλλά και στη νοτιοανατολική Ασία και τον Περσικό κόλπο. (3) Επιπλέον, από το 2007 και μετά, η Ένωση ενισχύει και εμβαθύνει τη συνεργασία και τις εταιρικές της σχέσεις με αναπτυσσόμενες και σε μεταβατικό στάδιο χώρες στην Ασία, την Κεντρική Ασία και τη Λατινική Αμερική, καθώς και με το Ιράκ, το Ιράν, την Υεμένη και τη Νότια Αφρική, δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1905/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2006 για τη θέσπιση μηχανισμού χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας (ΜΑΣ). (4) Το πεδίο συνεργασίας των γεωγραφικών προγραμμάτων με αναπτυσσόμενες χώρες, εδάφη και περιφέρειες δυνάμει του μηχανισμού αναπτυξιακής συνεργασίας περιορίζεται στη χρηματοδότηση μέτρων για την επίτευξη των κριτηρίων της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας (ΔΑΒ) που έχει θεσπίσει η Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοήθειας (ΕΑΒ) του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). (5) Έχουν καθιερωθεί προπαρασκευαστικές ενέργειες, όπως οι επιχειρηματικοί διάλογοι, η προώθηση του εμπορίου και οι επιστημονικές ανταλλαγές, για την ενίσχυση και την εμβάθυνση της συνεργασίας σε τομείς εκτός του πεδίου εφαρμογής του μηχανισμού αναπτυξιακής συνεργασίας με την Ινδία και την Κίνα, καθώς και με χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής που ανήκουν στην ομάδα χωρών μέσου εισοδήματος. (6) Επιπλέον, η Ένωση ενισχύει τις διμερείς της σχέσεις και με άλλες ολοένα σημαντικότερες αναπτυσσόμενες χώρες μέσου εισοδήματος στην Ασία και τη Λατινική Αμερική, επεκτείνοντας την εταιρική συνεργασία και τους διαλόγους πολιτικής σε τομείς και θεματικές πέραν της αναπτυξιακής συνεργασίας. Όσον αφορά τη Ρωσία, οι σχέσεις έχουν επίσης εξελιχθεί, μεταξύ άλλων, μέσω της εταιρικής σχέσης Ένωσης-Ρωσίας για τον εκσυγχρονισμό, καταδεικνύοντας τη σημασία της Ρωσίας ως στρατηγικού εταίρου για την Ένωση τόσο σε επίπεδο διμερών σχέσεων όσο και σε επίπεδο παγκοσμίων ζητημάτων. (7) Είναι προς το συμφέρον της Ένωσης να εμβαθύνει τις σχέσεις της με εταίρους που διαδραματίζουν ολοένα σημαντικότερο ρόλο στη διεθνή οικονομία και στο διεθνές εμπόριο, στο εμπόριο και τη συνεργασία Νότου-Νότου, σε πολυμερή φόρα, συμπεριλαμβανομένης της Ομάδας των Είκοσι Υπουργών Οικονομικών και Διοικητών Κεντρικών Τραπεζών (G 20), στην παγκόσμια διακυβέρνηση και στην αντιμετώπιση προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας. Η Ένωση οφείλει να αναπτύξει ολοκληρωμένες εταιρικές σχέσεις με νέους παράγοντες στη διεθνή σκηνή, με στόχο τη διαμόρφωση σταθερής και χωρίς αποκλεισμούς διεθνούς τάξης, την επιδίωξη κοινών παγκόσμιων δημόσιων αγαθών, την προάσπιση των βασικών της συμφερόντων, και τη βελτίωση της προβολής της στις εν λόγω χώρες. (8) Η ΕΕ χρειάζεται ένα χρηματοδοτικό μέσο παγκόσμιας εμβέλειας, το οποίο θα καθιστά δυνατή τη χρηματοδότηση μέτρων που δεν εμπίπτουν μεν στο πεδίο της ΔΑΒ αλλά που είναι καίριας σημασίας για την εμβάθυνση και την παγίωση των σχέσεών της με τις οικείες χώρες εταίρους, ιδίως μέσω των διαλόγων πολιτικής και της ανάπτυξης εταιρικών σχέσεων. (9) Παρά την ιδιαίτερη εστίαση σε παγκόσμιους παράγοντες, το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να είναι παγκόσμιο, καθιστώντας έτσι δυνατή τη στήριξη μέτρων συνεργασίας με αναπτυσσόμενες χώρες στις οποίες η Ένωση έχει σημαντικά συμφέροντα, σύμφωνα με τους στόχους του παρόντος κανονισμού. (10) Στη στρατηγική «Ευρώπη 2020»[7], η Ένωση επαναλαμβάνει τη διαρκή δέσμευσή της στην προαγωγή έξυπνης, διατηρήσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης στο πλαίσιο των εσωτερικών και εξωτερικών πολιτικών της που θα βασίζεται σε τρεις πυλώνες: οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό. (11) Η Ένωση δεσμεύεται στις σχέσεις της με τους εταίρους της παγκοσμίως να προωθεί την αξιοπρεπή εργασία για όλους τους ανθρώπους σε συνδυασμό με την επικύρωση και αποτελεσματική εφαρμογή των διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων εργασίας και πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών. (12) Συγκεκριμένα, η καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος αναγνωρίζεται ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η Ένωση και ως ο τομέας στον οποίον απαιτείται επειγόντως ανάληψη διεθνούς δράσης. Σύμφωνα με την πρόθεση που διατυπώνεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής «Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020»»[8] περί αύξησης του συναφούς με το κλίμα ποσοστού του προϋπολογισμού της Ένωσης στο 20% τουλάχιστον, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συνεισφέρει στην επίτευξη του εν λόγω σκοπού. (13) Η Ένωση είναι αποφασισμένη να συμβάλει στην επίτευξη των παγκόσμιων στόχων που έχουν τεθεί για τη βιοποικιλότητα μέχρι το 2020 και στην υλοποίηση της συναφούς στρατηγικής όσον αφορά την κινητοποίηση πόρων. (14) Μέσω του παρόντος κανονισμού, η Ένωση θα πρέπει να συμβάλει στην υλοποίηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», και κυρίως στόχων που άπτονται της κλιματικής αλλαγής, της μετάβασης σε μία πιο πράσινη οικονομία και της απόδοσης των πόρων, του εμπορίου και των επενδύσεων, της επιχειρηματικής και κανονιστικής συνεργασίας με τρίτες χώρες, καθώς και στην προώθηση της δημόσιας διπλωματίας, της εκπαιδευτικής/ακαδημαϊκής συνεργασίας και δραστηριοτήτων προβολής. (15) Η προώθηση διαφοροποιημένων πρωτοβουλιών συνεργασίας και εταιρικής σχέσης στο πλαίσιο ενός ενιαίου μηχανισμού αναμένεται να εξασφαλίσει, επιπλέον, σε οικονομίες κλίμακας, αποτελέσματα συνέργιας, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, πιο εξορθολογισμένη διαδικασία λήψης αποφάσεων και διαχείρισης, και υψηλό βαθμό προβολής της εξωτερικής δράσης της Ένωσης. (16) Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, πρέπει να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευέλικτη προσέγγιση μέσω της ανάπτυξης προτύπων συνεργασίας με βασικές χώρες εταίρους τα οποία θα λαμβάνουν υπόψη τους τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά πλαίσια των εν λόγω χωρών, καθώς και τα ειδικά συμφέροντα, και τις προτεραιότητες και στρατηγικές πολιτικής της Ένωσης, διατηρώντας ταυτόχρονα την ικανότητα παρέμβασής της σε παγκόσμια κλίμακα, όποτε παρίσταται ανάγκη. (17) Η Ένωση θα πρέπει να μπορεί να ανταποκρίνεται ευέλικτα και έγκαιρα σε εξελισσόμενες και/ή απρόβλεπτες ανάγκες, προκειμένου να κάνει πράξη τη δέσμευσή της περί αποτελεσματικότερης προαγωγής των συμφερόντων της, στο πλαίσιο των σχέσεών της με τρίτες χώρες, μέσω της υιοθέτησης ειδικών μέτρων που δεν καλύπτονται από πολυετή ενδεικτικά προγράμματα. (18) Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού δεν μπορούν να επιτευχθούν ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη, ενώ μπορούν, αντιθέτως, λόγω της κλίμακας δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η τελευταία μπορεί να θεσπίζει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και της αναλογικότητας κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών. (19) Προκειμένου να προσαρμοστεί το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού στην ταχέως εξελισσόμενη πραγματικότητα των τρίτων χωρών, θα πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους τομείς συνεργασίας που απαριθμούνται αναλυτικά στο παράρτημα. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να μπορεί η Επιτροπή να προβαίνει σε προσήκουσες διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια των προπαρασκευαστικών εργασιών της, μεταξύ άλλων, και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Κατά την προετοιμασία και τη σύνταξη κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και δέουσα διαβίβαση των συναφών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. (20) Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες συνθήκες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[9]. Λαμβανομένης υπόψη της φύσης των εν λόγω εκτελεστικών πράξεων, και ιδίως του προσανατολισμού της πολιτικής ή των δημοσιονομικών τους επιπτώσεων, πρέπει καταρχήν να χρησιμοποιείται για την έγκριση τους η διαδικασία εξέτασης, με εξαίρεση τα τεχνικά εκτελεστικά μέτρα μικρής οικονομικής κλίμακας. (21) Οι κοινοί κανόνες και διαδικασίες για την εφαρμογή των μηχανισμών εξωτερικής δράσης της Ένωσης θεσπίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. …/… του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της …, που θα αναφέρεται εφεξής ως «ο κοινός εκτελεστικός κανονισμός». (22) Η οργάνωση και η λειτουργία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης περιγράφονται στην απόφαση αριθ. 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου, ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: Άρθρο 1 Αντικείμενο και στόχοι (1) Ο παρών κανονισμός θεσπίζει μηχανισμό εταιρικής σχέσης για τη συνεργασία με τρίτες χώρες, με γνώμονα την προαγωγή και προώθηση των συμφερόντων της ΕΕ και των αμοιβαίων συμφερόντων. Το Μέσο Εταιρικής Σχέσης υποστηρίζει μέτρα τα οποία επιδιώκουν με αποτελεσματικό και ευέλικτο τρόπο την υλοποίηση στόχων που απορρέουν από τις διμερείς, περιφερειακές και πολυμερείς σχέσεις της Ένωσης με τρίτες χώρες, και αντιμετωπίζει προκλήσεις παγκόσμιας κλίμακας. (2) Τα προς χρηματοδότηση μέτρα από τον εν λόγω μηχανισμό αντικατοπτρίζουν τους ακόλουθους ειδικούς στόχους της Ένωσης: (α) εφαρμογή της διεθνούς διάστασης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μέσω της στήριξης διμερών, περιφερειακών και διαπεριφερειακών στρατηγικών εταιρικής συνεργασίας της Ένωσης, μέσω της προβολής διαλόγων πολιτικής και μέσω της ανάπτυξης συλλογικών προσεγγίσεων και τρόπων αντιμετώπισης των προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας, όπως η ενεργειακή ασφάλεια, η κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον. Για τη μέτρηση του στόχου αυτού λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός υλοποίησης των πολιτικών και των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» από βασικές χώρες εταίρους, (β) βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά και ενίσχυση των ευκαιριών στον τομέα του εμπορίου, των επενδύσεων και των επιχειρήσεων για τις ευρωπαϊκές εταιρείες, μέσω οικονομικών εταιρικών σχέσεων και κανονιστικής συνεργασίας. Για τη μέτρηση του στόχου αυτού λαμβάνονται υπόψη το μερίδιο της Ένωσης στο εξωτερικό εμπόριο με βασικές χώρες εταίρους και οι εμπορικές και επενδυτικές ροές προς χώρες εταίρους που αποτελούν ειδικό στόχο των δράσεων, των προγραμμάτων και των μέτρων που υλοποιούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, (γ) ευρεία ενίσχυση της κατανόησης και της προβολής της Ένωσης και του ρόλου της στην παγκόσμια σκηνή, μέσω της δημόσιας διπλωματίας, της εκπαιδευτικής/ακαδημαϊκής συνεργασίας και δραστηριοτήτων προβολής με γνώμονα την προώθηση των αξιών και των συμφερόντων της Ένωσης. Για τη μέτρηση του στόχου αυτού λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, δημοσκοπήσεις ή αξιολογήσεις. Άρθρο 2 Πεδίο εφαρμογής (1) Επιλέξιμες για συνεργασία δυνάμει του παρόντος κανονισμού μπορούν να είναι όλες οι τρίτες χώρες, περιφέρειες και εδάφη. (2) Πάντως, ο παρών κανονισμός στηρίζει καταρχάς μέτρα συνεργασίας με αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες οι οποίες διαδραματίζουν ολοένα σημαντικότερο ρόλο στη διεθνή οικονομία και στο διεθνές εμπόριο, σε πολυμερή φόρα, στην παγκόσμια διακυβέρνηση, στην αντιμετώπιση προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας και όπου αλλού διατηρεί σημαντικά συμφέροντα η Ένωση. Άρθρο 3 Γενικές αρχές (1) Η Ένωση μεριμνά για την προώθηση, την ανάπτυξη και την παγίωση των αρχών της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, και του κράτους δικαίου, οι οποίες αποτελούν θεμελιώδεις αρχές της, μέσω του διαλόγου και της συνεργασίας με τρίτες χώρες. (2) Με γνώμονα την ενίσχυση του αντίκτυπου της βοήθειας που παρέχει η Ένωση, επιδιώκεται διαφοροποιημένη και ευέλικτη προσέγγιση, όπου είναι αναγκαίο, όσον αφορά τον σχεδιασμό της συνεργασίας με τρίτες χώρες ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά πλαίσια των εν λόγω χωρών, καθώς και τα ειδικά συμφέροντα, και οι προτεραιότητες και στρατηγικές πολιτικής της Ένωσης. (3) Στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, η Ένωση και τα κράτη μέλη προωθούν πολυμερή προσέγγιση όσον αφορά τις παγκόσμιες προκλήσεις και ενισχύουν τη συνεργασία με διεθνείς ή περιφερειακούς οργανισμούς και όργανα όπως, μεταξύ άλλων, με διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, με υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών, με ταμεία και προγράμματα, με τον ΟΟΣΑ, με την Ομάδα των Είκοσι Υπουργών Οικονομικών και Διοικητών Κεντρικών Τραπεζών (G20) και με λοιπούς διμερείς δωρητές. (4) Κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, η Ένωση επιδιώκει να διασφαλίσει τη συνοχή και τη συνέπεια με άλλους τομείς της εξωτερικής της δράσης, και συγκεκριμένα με τον μηχανισμό αναπτυξιακής συνεργασίας για τις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς και με άλλες συναφείς πολιτικές της Ένωσης κατά τη διαμόρφωση πολιτικής, καθώς και κατά τον στρατηγικό σχεδιασμό και προγραμματισμό και την εφαρμογή μέτρων. (5) Τα χρηματοδοτούμενα δυνάμει του παρόντος κανονισμού μέτρα βασίζονται, όπου απαιτείται, σε πολιτικές συνεργασίας που θεσπίζονται με πράξεις όπως συμφωνίες, δηλώσεις και σχέδια δράσης μεταξύ της Ένωσης και των ενδιαφερόμενων τρίτων χωρών και περιφερειών, και σχετίζονται επίσης με τομείς που άπτονται των ειδικών συμφερόντων, και των προτεραιοτήτων και στρατηγικών πολιτικής της Ένωσης. (6) Η στήριξη που παρέχει η Ένωση δυνάμει του παρόντος κανονισμού διέπεται από τις διατάξεις του κοινού εκτελεστικού κανονισμού. Άρθρο 4 Τομείς συνεργασίας Οι αναλυτικοί τομείς συνεργασίας τους οποίους επιδιώκει η παρεχόμενη από την Ένωση βοήθεια δυνάμει του παρόντος κανονισμού απαριθμούνται στο παράρτημα. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 7, με στόχο την τροποποίηση ή τη συμπλήρωση του παραρτήματος. Άρθρο 5 Προγραμματισμός και ενδεικτική κατανομή κονδυλίων (1) Η Επιτροπή εγκρίνει πολυετή ενδεικτικά προγράμματα, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 15 παράγραφος 3 του κοινού εκτελεστικού κανονισμού. Η εν λόγω διαδικασία εφαρμόζεται και για ουσιαστικές αναθεωρήσεις οι οποίες επιφέρουν σημαντικές τροποποιήσεις στη στρατηγική ή στον προγραμματισμό της. (2) Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα καθορίζουν τα στρατηγικά και/ή αμοιβαία συμφέροντα και τις προτεραιότητες της Ένωσης, τους συγκεκριμένους στόχους της και τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα βασίζονται σε κοινά έγγραφα-πλαίσια, που θεσπίζουν ολοκληρωμένη στρατηγική για την Ένωση, εφόσον υπάρχουν τέτοια για κάποιες χώρες ή περιφέρειες. (3) Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα καθορίζουν ακόμη τους τομείς προτεραιότητας που επιλέγονται προς χρηματοδότηση από την Ένωση και σκιαγραφούν την ενδεικτική δημοσιονομική κατανομή των κονδυλίων, τόσο συνολικά όσο και ανά τομέα προτεραιότητας και ανά χώρα εταίρο ή ανά ομάδα χωρών εταίρων για το εκάστοτε χρονικό διάστημα, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής σε παγκόσμιες πρωτοβουλίες. Αναλόγως δε της περίπτωσης, μπορεί να γίνεται αναφορά του εύρους των συναφών κονδυλίων. (4) Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα προσαρμόζονται, όταν είναι αναγκαίο, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν ενδιάμεση ή ad hoc επανεξέταση του εγγράφου αναφοράς στο οποίο βασίζονται. (5) Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα μπορεί να ορίζουν αποθεματικά για μη διατεθέντα κονδύλια. Η κατανομή των εν λόγω κονδυλίων αποφασίζεται σύμφωνα με τον κοινό εκτελεστικό κανονισμό. (6) Η διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στην παράγραφο 1 δεν ισχύει για μη ουσιαστικές μεταβολές των πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων, όπως αυτές που επιφέρουν τεχνικές προσαρμογές, ανακατανομή των ενδεικτικών πιστώσεων στους κόλπους κάθε τομέα προτεραιότητας ξεχωριστά, ή αύξηση ή μείωση της αρχικής συνολικής κατανομής κάτω του 20%, υπό τον όρο ότι οι τροποποιήσεις αυτές δεν θίγουν τους τομείς προτεραιότητας και τους στόχους που αναφέρονται στα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα. Ενδεχόμενες τέτοιες τεχνικές προσαρμογές κοινοποιούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο εντός προθεσμίας ενός μηνός. (7) Εφόσον επιβάλλεται η άμεση ανταπόκριση της Ένωσης, είναι δυνατό να εφαρμόζεται η διαδικασία του άρθρου 15 παράγραφος 4 του κοινού εκτελεστικού κανονισμού για την τροποποίηση πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων. Άρθρο 6 Διαδικασία επιτροπής Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή του Μέσου Εταιρικής Σχέσης. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011. Άρθρο 7 Άσκηση της ανατιθέμενης εξουσίας (1) Η αναφερόμενη στο άρθρο 4 εξουσία ανατίθεται για την περίοδο ισχύος του παρόντος κανονισμού. (2) Η ανατιθέμενη εξουσία μπορεί να ανακληθεί οποτεδήποτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την ανάθεση εξουσίας που ορίζεται στη συγκεκριμένη απόφαση. Η ανάκληση τίθεται σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσης της σχετικής απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Δεν επηρεάζει το κύρος των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που ήδη ισχύουν. (3) Μόλις η Επιτροπή εκδώσει μία κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. (4) Μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο δεν εκφράσουν αντιρρήσεις εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της πράξης αυτής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή εάν, πριν από την εκπνοή αυτής της προθεσμίας, τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και το Συμβούλιο ενημερώσουν την Επιτροπή ότι δεν θα εκφράσουν αντιρρήσεις. Η ανωτέρω προθεσμία παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου. Άρθρο 8 Ποσό δημοσιονομικής αναφοράς 1. Το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού κατά την περίοδο 2014-2020 ανέρχεται σε 1 131 000 000 ευρώ. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού, εντός των ορίων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. 2. Όπως αναφέρεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2 του Κανονισμού «Erasmus for All», για την προώθηση της διεθνούς διάστασης της ανώτερης εκπαίδευσης, θα χορηγηθεί ένα ενδεικτικό ποσό ύψους 1 812 100 000 ευρώ από τους διάφορους εξωτερικούς μηχανισμούς (Μηχανισμός Αναπτυξιακής Συνεργασίας, Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Γειτονίας, Μηχανισμός Προενταξιακής Βοήθειας, Μέσο Εταιρικής Σχέσης και Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης) σε δράσεις μαθησιακής κινητικότητας προς και από χώρες εκτός της ΕΕ και σε δράσεις συνεργασίας και πολιτικού διαλόγου με αρχές/θεσμικά όργανα/οργανισμούς των χωρών αυτών. Για τη χρησιμοποίηση της χρηματοδότησης αυτής θα εφαρμοστούν οι διατάξεις του κανονισμού «Erasmus for All». Η χρηματοδότηση θα διατεθεί μέσω 2 πολυετών κονδυλίων που θα καλύπτουν μόνον τα πρώτα 4 έτη και τα επόμενα 3 έτη αντιστοίχως. Η χρηματοδότηση αυτή θα αντανακλάται στον πολυετή ενδεικτικό προγραμματισμό των μηχανισμών αυτών, σύμφωνα με τις εντοπισθείσες ανάγκες και προτεραιότητες των οικείων χωρών. Τα κονδύλια μπορούν να αναθεωρηθούν εάν προκύψουν σημαντικές μη προβλεπόμενες περιστάσεις ή σημαντικές πολιτικές αλλαγές, σε συνάρτηση με τις εξωτερικές προτεραιότητες της ΕΕ. Άρθρο 9 Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 2010/427/ΕΕ για τον καθορισμό της οργάνωσης και της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης. Άρθρο 10 Έναρξη ισχύος 1. Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφαρμόζεται από την 1 Ιανουαρίου 2014. 2. Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. Βρυξέλλες, Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ Για τη στήριξη των στόχων του άρθρου 1, η βοήθεια που παρέχει η Ένωση μπορεί να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους τομείς συνεργασίας: α) στήριξη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένων ερευνητικών εργασιών, μελετών, πιλοτικών σχεδίων ή κοινών έργων που επιδιώκουν να ανταποκρίνονται με αποτελεσματικό και ευέλικτο τρόπο σε στόχους συνεργασίας οι οποίοι απορρέουν από τις σχέσεις της Ένωσης με ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες, β) προαγωγή συνεργασίας, εταιρικών σχέσεων και κοινοπραξιών μεταξύ οικονομικών, κοινωνικών, πολιτιστικών, κυβερνητικών και επιστημονικών παραγόντων στην Ένωση και σε τρίτες χώρες, γ) διευκόλυνση (και στήριξη) εμπορικών σχέσεων και διαδικασιών εμπορικής ολοκλήρωσης, ακόμη και μεταξύ Νότου-Νότου, στήριξη των επενδυτικών ροών και οικονομικών εταιρικών σχέσεων της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της εστίασης σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δ) προαγωγή διαλόγων πολιτικής και τομεακών διαλόγων στους οποίους συμμετέχουν πολιτικοί, οικονομικοί, κανονιστικοί, περιβαλλοντικοί, κοινωνικοί, ερευνητικοί και πολιτιστικοί παράγοντες και μη κυβερνητικές οργανώσεις εντός και εκτός Ένωσης, ε) προαγωγή δραστηριοτήτων προβολής, πνευματικών ανταλλαγών και ενίσχυση διαπολιτισμικών διαλόγων, στ) προαγωγή πρωτοβουλιών και δράσεων που άπτονται των συμφερόντων της Ένωσης ή αμοιβαίων συμφερόντων σε τομείς όπως η κλιματική αλλαγή, το περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητας, η αποδοτική αξιοποίηση των πόρων, οι πρώτες ύλες, η ενέργεια, οι μεταφορές, η επιστήμη, η έρευνα και η καινοτομία, η απασχόληση και η κοινωνική πολιτική, η βιώσιμη ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης της προαγωγής της αξιοπρεπούς εργασίας, η εταιρική κοινωνική ευθύνη, το εμπόριο και η συνεργασία Νότου-Νότου, η εκπαίδευση, ο πολιτισμός, ο τουρισμός, οι τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, η υγεία, η δικαιοσύνη, τα τελωνεία, η φορολογία, η οικονομία, η στατιστική και κάθε άλλο θέμα που άπτεται των ειδικών συμφερόντων της Ένωσης ή των αμοιβαίων συμφερόντων της Ένωσης και τρίτων χωρών, ζ) προώθηση της ενημέρωσης σχετικά με την Ένωση και της προβολής της σε τρίτες χώρες. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 1.1. Ονομασία της πρότασης/πρωτοβουλίας 1.2. Σχετικός(οί) τομέας(είς) πολιτικής που αφορά (ούν) τη δομή ΔΒΔ/ΠΒΔ 1.3. Χαρακτήρας της πρότασης/πρωτοβουλίας 1.4. Στόχος(οι) 1.5. Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας 1.6. Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις 1.7. Προβλεπόμενος(-οι) τρόπος(-οι) διαχείρισης 2. ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 2.1. Διατάξεις στον τομέα της παρακολούθησης και της υποβολής εκθέσεων 2.2. Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου 2.3. Μέτρα πρόληψης περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών 3. ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 3.1. Τομέας(-είς) του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμή(-ές) δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται 3.2. Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις δαπάνες 3.2.1. Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις δαπάνες 3.2.2. Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις επιχειρησιακές πιστώσεις 3.2.3. Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα 3.2.4. Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 3.2.5. Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση 3.3. Εκτιμώμενη δημοσιονομική επίπτωση στα έσοδα ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 1.1. Ονομασία της πρότασης/πρωτοβουλίας Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. …… σχετικά με τη θέσπιση Μέσου Εταιρικής Σχέσης για τη συνεργασία με τρίτες χώρες 1.2. Σχετικός(οί) τομέας(είς) πολιτικής που αφορά(ούν) τη δομή ΔΒΔ/ΠΒΔ[10] Τίτλος 19: Εξωτερικές σχέσεις Δραστηριότητα 19 05: Σχέσεις και συνεργασία με εκβιομηχανισμένες τρίτες χώρες. Ο τίτλος του εν λόγω κεφαλαίου του προϋπολογισμού (19 05) αντιστοιχεί στην τρέχουσα δομή των χρηματοδοτικών μέσων της περιόδου 2007-2013. Προτείνεται η διατήρηση της ίδιας δραστηριότητας 19 05 με τροποποίηση, όμως, του τίτλου αυτού του κεφαλαίου για την περίοδο 2014-2020 ως εξής: 19 05 : Συνεργασία με τρίτες χώρες στο πλαίσιο του Μέσου Εταιρικής Σχέσης 1.3. Χαρακτήρας της πρότασης/πρωτοβουλίας x Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά νέα δράση ¨ Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά νέα δράση μετά από πιλοτικό σχέδιο/προπαρασκευαστική ενέργεια[11] ¨ Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά την παράταση υφιστάμενης δράσης ¨ Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά δράση προσανατολισμένη προς νέα δράση 1.4. Στόχοι 1.4.1. Ο(οι) πολυετής(είς) στρατηγικός(οί) στόχος(οι) της Επιτροπής που αφορά η πρόταση/πρωτοβουλία Στόχος του εν λόγω χρηματοδοτικού μέσου είναι η στήριξη του ακόλουθου στρατηγικού στόχου όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020» – Μέρος ΙΙ» της 29ης Ιουνίου 2011 (COM/2011/500 – Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020» – Μέρος II. Δελτίο πολιτικής «Εξωτερική δράση», σ. 42): «Επιβάλλεται η περαιτέρω ενίσχυση της προβολής των πολιτικών της ΕΕ με γνώμονα την καλύτερη αντιμετώπιση σημαντικών παγκόσμιων προκλήσεων, όπως η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, η αντιστροφή της απώλειας βιοποικιλότητας, και η προστασία των παγκόσμιων δημόσιων αγαθών και πόρων. Η Επιτροπή προτείνει την ανάπτυξη προορατικού θεματολογίου ΕΕ και την καλλιέργεια αμοιβαίων συμφερόντων με τρίτες χώρες, δίνοντας έμφαση στους στρατηγικούς εταίρους.» 1.4.2. Ειδικός(οί) στόχος(οι) και δραστηριότητα(ες) ΔΒΔ/ΠΒΔ Στο πλαίσιο της δραστηριότητας 19 05, επιδιώκονται οι ακόλουθοι τρεις ειδικοί στόχοι: 1) εφαρμογή της διεθνούς διάστασης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μέσω της στήριξης διμερών, περιφερειακών και διαπεριφερειακών στρατηγικών εταιρικής συνεργασίας της Ένωσης, μέσω της προβολής διαλόγων πολιτικής και μέσω της ανάπτυξης συλλογικών προσεγγίσεων και τρόπων αντιμετώπισης των προκλήσεων, 2) βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά και ενίσχυση των ευκαιριών στον τομέα του εμπορίου, των επενδύσεων και των επιχειρήσεων για τις ευρωπαϊκές εταιρείες, μέσω οικονομικών εταιρικών σχέσεων και κανονιστικής συνεργασίας, 3) ενίσχυση της ισχυρής παρουσίας της Ευρώπης στην παγκόσμια οικονομία και του ρόλου της στην παγκόσμια σκηνή, μέσω της στήριξης της δημόσιας διπλωματίας, της εκπαιδευτικής/ακαδημαϊκής συνεργασίας και δραστηριοτήτων προβολής και δικτύων προώθησης των αξιών και των συμφερόντων της ΕΕ. Δραστηριότητα(ες) ΔΒΔ/ΠΒΔ Η δραστηριότητα 19 05 μετονομάζεται σε: Συνεργασία με τρίτες χώρες στο πλαίσιο του Μέσου Εταιρικής Σχέσης 1.4.3. Αναμενόμενο(-α) αποτέλεσμα(τα) και επιπτώσεις Η ανάπτυξη καινοτόμου Μέσου Εταιρικής Σχέσης θα βοηθήσει την ΕΕ να προωθήσει τις πολιτικές της σε ολόκληρο τον κόσμο. Επιπτώσεις στην οικονομία της ΕΕ και οικονομικοί διάλογοι ΕΕ με χώρες εταίρους Η εφαρμογή νέου Μέσου Εταιρικής Σχέσης θα παράσχει στην ΕΕ μία ακόμη ευκαιρία να προωθήσει τις επιχειρήσεις (κυρίως δε τις ΜΜΕ) και τα προϊόντα της. Αναμένεται να συμβάλει στην οικονομική στήριξη των επιχειρήσεων της ΕΕ σε τρίτες χώρες, μέσω της παροχής κινήτρων για ανταγωνιστικότητα και καινοτομία σε επίπεδο ΕΕ, κατά τρόπο ο οποίος θα εξακολουθήσει να είναι συμπληρωματικός προς τις δράσεις που χρηματοδοτούνται από τα προγράμματα «Ανταγωνιστικότητα και ΜΜΕ» και «Ορίζοντας 2020» (έρευνα και καινοτομία), και στη στήριξη του διεθνούς εμπορίου και των επενδύσεων της ΕΕ, γεγονός το οποίο, με τη σειρά του, μπορεί να διευκολύνει την πραγματοποίηση ξένων επενδύσεων στην ΕΕ. Θα ευνοήσει ακόμη τη συνεργασία σε πολυάριθμους τομείς όπως, μεταξύ άλλων, η κλιματική αλλαγή, το περιβάλλον, η προσέγγιση τεχνικών κανονισμών και η τυποποίηση, η εταιρική κοινωνική ευθύνη, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, η προστασία προσωπικών δεδομένων, οι βέλτιστες πρακτικές σε οικονομικά, εμπορικά, φορολογικά και χρηματοπιστωτικά θέματα, και το εμπόριο και η συνεργασία Νότου-Νότου. Θα ενισχυθεί έτσι η οικονομική ασφάλεια της ΕΕ και θα δημιουργηθούν ενδεχομένως νέες θέσεις εργασίας οι οποίες θα συμβάλουν, τελικά, στην οικονομική ανάπτυξη. Το εν λόγω μέσο μπορεί κάλλιστα να ενισχύσει τις εμπορικές σχέσεις της ΕΕ με χώρες εταίρους έχοντας θετικό αντίκτυπο στο ισοζύγιο πληρωμών και στις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις της ΕΕ με τον υπόλοιπο κόσμο, όντας ταυτόχρονα συνεπής με την πρόσβαση στην αγορά/τις αρχές της ανοιχτής αγοράς. Με τον τρόπο αυτόν, μπορεί να συμβάλει ακόμη στον περιορισμό του κινδύνου προστατευτισμού, καθώς και στη στήριξη της διεθνούς ανταγωνιστικότητας και της συνεχιζόμενης διαδικασίας παγκοσμιοποίησης, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα οφέλη για όλες τις χώρες σύμφωνα με τις αρχές της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Το νέο Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα συμβάλει επίσης στη στήριξη της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ μέσω της στοχευμένης ανάπτυξης των ανθρωπίνων πόρων: η διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης, με ικανότητες καινοτομίας και αξιοποίησης των εξελίξεων στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για οικονομική ευημερία. Οικονομικές επιπτώσεις στις χώρες εταίρους Το νέος μέσο μπορεί να συμβάλει επίσης στην προώθηση καλά αναπτυγμένων μορφών οικονομικής συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και των χωρών εταίρων της. Με τον τρόπο αυτόν, η ΕΕ θα μπορεί να ελέγχει εάν λαμβάνονται δεόντως υπόψη κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των προγραμμάτων πολιτικής οι αξίες της σε επίπεδο περιβάλλοντος, βιώσιμης ενέργειας, κοινωνίας, απασχόλησης, καθώς και σε άλλους τομείς που σχετίζονται με την ευημερία. Η αύξηση των επενδύσεων από εταιρείες της ΕΕ θα συμβάλει επίσης στην οικονομική ανάπτυξη των χωρών υποδοχής. Η υλοποίηση δράσεων προώθησης της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης θα συμβάλει στη βελτίωση των κοινωνικών, εργασιακών και περιβαλλοντικών κανόνων και της εφαρμογής στις χώρες εταίρους. Μέσω της παροχής τεχνικής συνδρομής, το μέσο μπορεί να εντοπίσει βιώσιμες οδούς δημοσιονομικής εξυγίανσης της ανάπτυξης, βοηθώντας έτσι τις χώρες να επανακτήσουν τον έλεγχο των λογαριασμών τους. Μπορεί ακόμη να στηρίξει πρωτοβουλίες βελτίωσης της διοικητικής απόδοσης και της παραγωγικής χρήσης των εμβασμάτων των εργαζομένων, καθώς και πρωτοβουλίες προώθησης νέων επενδύσεων και δραστηριοτήτων μεταφοράς τεχνολογίας σε εθνικά προγράμματα εκβιομηχάνισης ή ανάπτυξης των υποδομών με γνώμονα την ενίσχυση της αποδοτικής αξιοποίησης των πόρων και της βιωσιμότητας, μεταξύ άλλων, και όσον αφορά την παραγωγή και τη χρήση της ενέργειας. Επιπτώσεις στην οικονομική διακυβέρνηση Το Μέσο Εταιρικής Σχέσης αναμένεται να έχει επιπτώσεις και στην οικονομική διακυβέρνηση. Με αφορμή την κρίση, αντλήθηκαν σκληρά διδάγματα για τα όρια των αγορών. Απαιτείται επανεξέταση του ρόλου των κυβερνήσεων, επαναπροσδιορισμός της ισορροπίας μεταξύ κράτους και αγοράς και αναζήτηση τρόπων ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των πολιτών σε αμφότερα. Η κρίση κατέδειξε ότι οι δημόσιες πολιτικές είναι το κρίσιμο στήριγμα των εθνικών οικονομιών σε περιόδους οικονομικών αναταραχών, καθώς οι κυβερνήσεις ανέκοψαν την ελεύθερη πτώση των χρηματοπιστωτικών αγορών και απέτρεψαν την οικονομική καταστροφή. Εντούτοις, οι φορολογικές πιέσεις που ασκήθηκαν σε πολλές χώρες επέτειναν την ανάγκη περικοπής των δημόσιων δαπανών, γεγονός που στις περισσότερες περιπτώσεις σημαίνει εξορθολογισμό του κράτους. Η εν λόγω προσπάθεια προϋποθέτει επαναξιολόγηση του ρόλου της κυβερνητικής παρέμβασης για την επίτευξη βελτιωμένης και αποδοτικότερης διακυβέρνησης, υγιών θεσμών και αποτελεσματικών κανόνων και διαδικασιών. Άλλο σημαντικό ζήτημα διακυβέρνησης είναι η καταπολέμηση της διαφθοράς, η διαφάνεια και η ακεραιότητα. Το νέο μέσο μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των μέσων καταπολέμησης της διαφθοράς και στην ενίσχυση της εφαρμογής τους. Η ανάληψη νέων πρωτοβουλιών μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση του συντονισμού των δράσεων καταπολέμησης της διαφθοράς και βελτίωσης της διαφάνειας σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς και της συμμόρφωσης με τις συναφείς διεθνείς συμβάσεις, «βέλτιστες πρακτικές» και κατευθυντήριες γραμμές. Η ενίσχυση, τέλος, της πλήρους συμμετοχής των στρατηγικών εταίρων στη χάραξη πολιτικής και στη διακυβέρνηση στον τομέα του περιβάλλοντος σε παγκόσμιο επίπεδο, ιδίως όσον αφορά τις πολυμερείς περιβαλλοντικές συμφωνίες, αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην προώθηση βιώσιμης οικονομικής αλλαγής. Κοινωνικές επιπτώσεις στην οικονομία της ΕΕ Φιλοδοξία της ΕΕ είναι η ανάπτυξη αλληλοσυνδεόμενων κοινωνικών πολιτικών και ο καθορισμός στρατηγικών προσανατολισμών πέραν της ανάπτυξης. Τούτο μπορεί να επιτευχθεί μέσω της οικονομικής συνεργασίας με χώρες εταίρους, της ενίσχυσης των εθνικών και διεθνών κανονιστικών πλαισίων και της συμβολής στη βελτίωση της εθνικής, περιφερειακής ή παγκόσμιας οικονομικής διακυβέρνησης. Οι εν λόγω στρατηγικές και προσεγγίσεις μπορούν να έχουν θετικό αντίκτυπο στην κοινωνική πολιτική της ΕΕ και στην πολιτική της για την απασχόληση, όπως στο πρότυπο κοινωνικής πρόνοιας της ΕΕ, στη δημιουργία «πράσινων» θέσεων εργασίας, στο κοινωνικό θεματολόγιο «ΕΕ 2020», κ.λπ. Ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από αναδυόμενες οικονομίες μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως στρατηγικό κίνητρο, ωθώντας την Ευρώπη να διαθέσει περισσότερους πόρους στην κατάρτιση και την επιμόρφωση, στη βελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας και της έρευνας, και στη μεταρρύθμιση των εγχώριων συστημάτων πρόνοιας. Κοινωνικές επιπτώσεις στις χώρες εταίρους Εναρμονίζοντας τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της ΕΕ και των κρατών μελών της ΕΕ και υποστηρίζοντας την υλοποίηση κοινών δραστηριοτήτων, σε συνεργασία με άλλους διμερείς και πολυμερείς δωρητές, το νέο μέσο θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στον κοινωνικό ιστό των αναδυόμενων χωρών. Θα μπορέσει ακόμη να στηρίξει τη μεταρρύθμιση των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας, τις εθνικές πολιτικές στον τομέα της απασχόλησης, τις πολιτικές κατάρτισης και ανάπτυξης δεξιοτήτων, την εκπαίδευση, την υλοποίηση προγραμμάτων και την ανάπτυξη ικανοτήτων στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας, και να ενισχύσει τα εθνικά «δίχτυα» ασφαλείας. Η συνεισφορά του στη δημιουργία πρόσθετων νέων «πράσινων» θέσεων εργασίας, στην αύξηση του κατά κεφαλήν εισοδήματος και στην ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών βελτίωσης της κοινωνικής συνοχής και καταπολέμησης της φτώχειας σε εθνικό επίπεδο είναι απολύτως συναφής με τα ανωτέρω. Με τον τρόπο αυτόν, θα συμβάλει στην επιτυχή εφαρμογή του διεθνούς κοινωνικού θεματολογίου που προωθεί η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας των Ηνωμένων Εθνών και οι ομάδες G8/G20. Περιβαλλοντικές επιπτώσεις στην ΕΕ και στις χώρες εταίρους Η προώθηση «πράσινης» ανάπτυξης, η εφαρμογή της στρατηγικής και η στήριξη των πολιτικών των χωρών εταίρων προς την κατεύθυνση μιας πιο οικολογικής ανάπτυξης θα συγκαταλέγεται στο προσεχές μέλλον μεταξύ των πρωταρχικών στρατηγικών προτεραιοτήτων του νέου μέσου. Οι εταιρικές σχέσεις της ΕΕ μέσω του νέου μέσου θα αποσκοπούν στην ενθάρρυνση και τη στήριξη της ανάπτυξης και της μακροπρόθεσμης περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Το νέο μέσο αναμένεται ως εκ τούτου να συμβάλει καθοριστικά στη στήριξη των δράσεων της ΕΕ και των χωρών εταίρων της στους τομείς του περιβάλλοντος και της αλλαγής του κλίματος, καθώς και στη στήριξη των διαλόγων πολιτικής. Το μέσο μπορεί ενδεχομένως να στηρίξει την ανάπτυξη επιχειρηματικού προτύπου χαμηλών εκπομπών άνθρακα, μέσω της παροχής κινήτρων στον ευρωπαϊκό ιδιωτικό τομέα. Λαμβάνοντας υπόψη τα επιτυχημένα αποτελέσματα της διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών (COP-16) των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή που πραγματοποιήθηκε στο Κανκούν, το νέο μέσο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει τις επιχειρήσεις της ΕΕ να αναπτύξουν αποτελεσματικές πολιτικές με το ελάχιστο δυνατό κόστος για την επίτευξη φιλικών προς το περιβάλλον στόχων στις χώρες εταίρους. Θα βοηθήσει επίσης τις οικονομίες των χωρών εταίρων να αποκομίσουν όλα τα δυνατά οφέλη της καινοτομίας στους τομείς του περιβάλλοντος, της οικολογίας και της ενεργειακής απόδοσης. Το μέσο μπορεί ενδεχομένως να ευνοήσει τη συνεργασία προς την κατεύθυνση της καλύτερης κατανόησης του οικονομικού και κοινωνικού κόστους της απώλειας της βιοποικιλότητας και της υποβάθμισης των οικοσυστημάτων σε χώρες παγκοσμίου σημασίας. 1.4.4. Δείκτες αποτελεσμάτων και επιπτώσεων Οι τρεις ειδικοί στόχοι θα παρακολουθούνται μέσω των ακόλουθων τριών δεικτών: 1) Βαθμός υλοποίησης των πολιτικών και των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» από χώρες-βασικούς στρατηγικούς εταίρους και βαθμός επιρροής τους στη διαμόρφωση πολιτικής στις εν λόγω χώρες. 2) Μερίδιο της ΕΕ στο εξωτερικό εμπόριο με βασικές χώρες εταίρους, καθώς και εμπορικές και επενδυτικές ροές σε χώρες εταίρους που αποτελούν ειδικό στόχο των δράσεων, των προγραμμάτων και των μέτρων που υλοποιούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού. 3) Καλύτερη αντίληψη και ενισχυμένη αμοιβαία κατανόηση της ΕΕ σε χώρες-στρατηγικούς εταίρους όπως προκύπτει, μεταξύ άλλων, από δημοσκοπήσεις και/ή αξιολογήσεις. 1.5. Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας 1.5.1. Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών Βλέπε αιτιολογική έκθεση της νομοθετικής πρότασης και εκτίμηση αντίκτυπου: Το προτεινόμενο Μέσο Εταιρικής Σχέσης έχει σχεδιαστεί ειδικά με γνώμονα την υπέρβαση του περιορισμού της δυνατότητας της ΕΕ να αναπτύσσει διεθνή δραστηριότητα με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο. Αναμένεται δε να επιτρέψει στην ΕΕ να επιδιώξει θεματολόγια πέραν της αναπτυξιακής συνεργασίας από κοινού με νέες δυνάμεις και να υπερασπιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο το βασικό θεματολόγιό της έναντι οποιασδήποτε άλλης χώρας-εταίρου, εφόσον προκύψει ανάγκη. Τα βασικά χαρακτηριστικά του προτεινόμενου Μέσου Εταιρικής Σχέσης σε σύγκριση με το προηγούμενο μέσο για τη συνεργασία με τις εκβιομηχανισμένες χώρες είναι τα ακόλουθα: Γεωγραφική κάλυψη: παγκόσμια εμβέλεια, με ιδιαίτερη εστίαση σε στρατηγικούς εταίρους (εκβιομηχανισμένες χώρες, αναδυόμενες οικονομίες, Ρωσία). Στόχος: Επικέντρωση στην προώθηση των συμφερόντων της ΕΕ και της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μέσω της ανταπόκρισης με αποτελεσματικό και ευέλικτο τρόπο στους στόχους συνεργασίας που απορρέουν από τη διμερή/περιφερειακή σχέση της Ένωσης με χώρες εταίρους και μέσω της αντιμετώπισης προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας. Τομείς προτεραιότητας: διεθνής διάσταση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», διάλογοι πολιτικής, προκλήσεις παγκόσμιας κλίμακας, επιχειρηματική και κανονιστική συνεργασία, διμερής/τριμερής/περιφερειακή συνεργασία, δημόσια διπλωματία, εκπαιδευτική/ακαδημαϊκή συνεργασία και προβολή. Προγραμματισμός: δεν δεσμεύεται από απαιτήσεις ΔΑΒ, πολυετή προγράμματα για μακροπρόθεσμες επενδύσεις, μη προγραμματιζόμενες διατάξεις για άμεση αντίδραση σε μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα και ad-hoc δράσεις. 1.5.2. Προστιθέμενη αξία της παρέμβασης της ΕΕ Η ΕΕ έχει υπογράψει πολυάριθμες διεθνείς συμφωνίες με χώρες εταίρους ανά τον κόσμο, που δεν έχουν υπογραφεί από τα επιμέρους κράτη μέλη, οι οποίες τους παρέχουν επιρροή σε σχεδόν όλους τους τομείς διεθνών σχέσεων. Με 27 κράτη μέλη που ενεργούν στο πλαίσιο κοινών πολιτικών και στρατηγικών, μόνον η ΕΕ έχει την κρίσιμη μάζα να ανταποκριθεί σε προκλήσεις παγκόσμιας κλίμακας. Η ΕΕ ως παγκόσμιος παράγοντας διαθέτει την αξιοπιστία και την ουδετερότητα που δεν έχουν τα επιμέρους κράτη μέλη. Η ΕΕ βρίσκεται επίσης σε μοναδική θέση για να προωθήσει τους κανόνες της, και να τους μετατρέψει σε παγκόσμια πρότυπα, μέσω της διεθνούς συνεργασίας. Το προτεινόμενο Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα συμβάλει στην ενίσχυση της προστιθέμενης αξίας, σε σύγκριση με την ισχύουσα κατάσταση, καθώς καλύπτει τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» η οποία βασίζεται στην προσανατολισμένη στην πράσινη ανάπτυξη συνεργασία, στη μεγαλύτερη έμφαση στα συμφέροντα της ΕΕ που εξυπηρετούνται από τη συνεργασία με αναδυόμενες και εκβιομηχανισμένες χώρες, και στη μεγαλύτερη επικέντρωση στη βελτίωση του κλίματος για τις επιχειρήσεις, τις επενδύσεις, το εμπόριο, την έρευνα και την καινοτομία. Το εν λόγω μέσο αναμένεται να αναπτύξει προορατικό θεματολόγιο αμοιβαίων συμφερόντων με χώρες εταίρους εστιάζοντας ιδιαίτερα στους στρατηγικούς εταίρους της ΕΕ. Το νέο Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα βοηθήσει επίσης την ΕΕ να ανταποκριθεί καλύτερα στις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει έναντι τρίτων χωρών με τις οποίες έχει υπογράψει συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας/συμφωνίες-πλαίσια. Ενισχύει δε την αξιοπιστία και τη συνεκτικότητα της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ που επιδιώκει τη σύνδεση της προαγωγής των αξιών και των συμφερόντων της με συγκεκριμένες δραστηριότητες συνεργασίας. Στο πλαίσιο των συμφωνιών, το Μέσο Εταιρικής Σχέσης μπορεί να λειτουργήσει επίσης ως καταλύτης για την υλοποίηση κοινών έργων μεταξύ ΕΕ και κρατών μελών, καθώς τόσο η ΕΕ όσο και τα κράτη μέλη δεσμεύονται από τις διατάξεις των εν λόγω συμφωνιών. Θα στηρίξει, τέλος, τις περιφερειακές και διμερείς πολιτικές της ΕΕ, καθώς και τις δεσμεύσεις της έναντι περιφερειακών και διεθνών διαδικασιών συνεργασίας. 1.5.3. Διδάγματα που αποκομίστηκαν από συναφείς εμπειρίες Η ενδιάμεση επανεξέταση (COM/2009/196) των οικονομικών μέσων εξωτερικής δράσης, που διεξήχθη το 2009, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής του μηχανισμού αναπτυξιακής συνεργασίας (ΜΑΣ) δυσχέραινε τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων που δεν εστίαζαν στους εταίρους, όπως η δημόσια αναπτυξιακή βοήθεια (ΔΑΒ), αλλά που ήταν αμοιβαίως επωφελείς στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης. Ο μηχανισμός αναπτυξιακής συνεργασίας (ΜΑΣ) δεν θεωρήθηκε κατάλληλος για την αντιμετώπιση του προβλήματος καθώς βασικός του στόχος είναι η προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας των αναπτυσσόμενων χωρών, και πιο συγκεκριμένα η εξάλειψη της φτώχειας στις χώρες και περιφέρειες εταίρους στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της επιδίωξης των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας. Ο περιορισμός αυτός έπληττε τις πλέον δυναμικές περιφέρειες του κόσμου (π.χ. Λατινική Αμερική, Ασία, Νότια Αφρική) και στερούσε από την ΕΕ ένα χρηματοδοτικό μέσο για τη στήριξη της εξέλιξης των διεθνών σχέσεων που άπτονται της παγκοσμιοποίησης, ιδίως όσον αφορά τις αναδυόμενες οικονομίες. Για τον σκοπό αυτόν, η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή καθιέρωσε προπαρασκευαστικές ενέργειες στη Λατινική Αμερική και την Ασία, προκειμένου να καλύψει προσωρινά το νομοθετικό κενό. Τον Απρίλιο του 2009, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε νομοθετική συνέχεια (COM/2009/197) προκειμένου να καταστεί δυνατή η χρηματοδότηση μέτρων σε χώρες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού ΜΑΣ, με γνώμονα τη διεύρυνση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής του ισχύοντος μέσου που αφορούσε τις εκβιομηχανισμένες χώρες (ICI) στις αναπτυσσόμενες χώρες (συμπεριλαμβανομένων των αναδυόμενων οικονομιών) της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, καθώς και στο Ιράν, το Ιράκ, την Υεμένη και τη Νότια Αφρική. Σύμφωνα με την ενδιάμεση επανεξέταση, το χρηματοδοτικό μέσο ICI, στο οποίο βασίζεται η παρούσα πρόταση περί θέσπισης νέου μηχανισμού, παρέχει ευέλικτη βάση για την ανάπτυξη της συνεργασίας με ευρύτερο αριθμό εκβιομηχανισμένων και υψηλού εισοδήματος εδαφών, παρότι το σχετικό χρηματοδοτικό κονδύλιο είναι μάλλον περιορισμένο. Εκτός από την ενδιάμεση επανεξέταση, τα τελευταία χρόνια εκπονήθηκαν με πολύ θετικά αποτελέσματα αξιολογήσεις εμβληματικών προγραμμάτων χρηματοδοτηθείσες από το πρόγραμμα «Πύλη στην Ιαπωνία και τη Δημοκρατία της Κορέας» (χρηματοδότηση περιπτέρων της ΕΕ σε εμπορικές εκθέσεις) του μέσου ICI και των κέντρων ΕΕ (κοινοπραξίες πανεπιστημίων που παρέχουν ενότητες «σπουδών ΕΕ» και διαδίδουν βασικές πληροφορίες για την ΕΕ σε ευρύτατο ακροατήριο). Όσον αφορά το πρόγραμμα κατάρτισης στελεχών (προγράμματα γλώσσας και κατάρτισης για στελέχη), από την αξιολόγηση που διεξήχθη το 2010[12] προέκυψε ότι το πρόγραμμα κατάρτισης στελεχών είναι μοναδικής αξίας από πλευράς διάρθρωσης προγράμματος (η εξοικείωση με την ιαπωνική και την κορεάτικη επιχειρηματική νοοτροπία είναι πολύτιμα στοιχεία) και κοινού-στόχου (το πρόγραμμα εκτιμάται τόσο από μεγάλες όσο και από μικρομεσαίες εταιρείες). Προσφέρει δε ευκαιρίες σε δυνητικούς συμμετέχοντες από κράτη μέλη τα οποία δεν παρέχουν παρόμοια πρωτοβουλία. Επιπλέον, παρέχει ικανοποιητική προβολή για την ΕΕ. Το πρόγραμμα κατάρτισης στελεχών είχε θετικό αντίκτυπο σε εταιρείες της ΕΕ που ήθελαν να εγκαταστήσουν/αναπτύξουν επιχειρηματικές δραστηριότητες στην Ιαπωνία και την Κορέα από πλευράς στήριξης της πρόσβασης των εταιρειών της ΕΕ στην ιαπωνική και κορεάτικη αγορά, μακροχρόνιου αντίκτυπου στις επιχειρηματικές δραστηριότητες των εταιρειών της ΕΕ, αντί βραχυπρόθεσμης και προσωρινής επίπτωσης, και από πλευράς διεύρυνσης των επιχειρηματικών δυνατοτήτων των εταιρειών της ΕΕ σε άλλες ασιατικές χώρες. Από τη διενεργηθείσα το 2010[13] αξιολόγηση της πρωτοβουλίας «κέντρα ΕΕ» (η οποία άπτεται της δημόσιας διπλωματίας) προέκυψε ότι τα κέντρα προσδίδουν προστιθέμενη αξία και ότι η Επιτροπή ωφελείται σε μεγάλο βαθμό από την πρωτοβουλία. Το συνολικό έργο που εκπονούν τα εν λόγω κέντρα αντισταθμίζει με μεγάλη διαφορά τις δαπάνες της Επιτροπής για το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Το πρόγραμμα έχει αποκτήσει πλέον στερεές βάσεις στις χώρες όπου εφαρμόστηκε αρχικά η πρωτοβουλία (ΗΠΑ και Καναδάς) ενώ αγγίζει με επιτυχία υψηλότερα επίπεδα ωρίμανσης στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Η χρηματοδότηση της ΕΕ έχει την ικανότητα να λειτουργεί ως αρχικό κεφάλαιο, κυρίως μέσω της προσέλκυσης άλλων πηγών χρηματοδότησης της εν λόγω πρωτοβουλίας οι οποίες διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της. 1.5.4. Συμβατότητα και ενδεχόμενη συνέργεια με άλλα συναφή μέσα Η Συνθήκη της Λισαβόνας θεσπίζει κοινές αρχές και στόχους και σκιαγραφεί νέο θεσμικό πλαίσιο για την εξωτερική δράση της Ένωσης (συγκεκριμένα την ΕΥΕΔ), δημιουργώντας υψηλές προσδοκίες στον τομέα της εξωτερικής δράσης, τόσο στο εσωτερικό της ΕΕ όσο και από εταίρους σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, αλλά και σε πολυμερές πλαίσιο. Το Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα αποτελέσει αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής αρχιτεκτονικής των χρηματοδοτικών μέσων εξωτερικής δράσης που διαρθρώνονται γύρω από τέσσερα βασικά κεφάλαια: ένα κεφάλαιο που βασίζεται στην πολιτική το οποίο επιδιώκει πρώτιστα τη συνεργασία με χώρες εταίρους σε διμερές, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, καθώς και κεφάλαια που αφορούν την προαγωγή διατομεακών προτεραιοτήτων και αξιών: ανθρώπινα δικαιώματα και δημοκρατία, ανθρωπιστική βοήθεια και πολιτική προστασία, διαχείριση και πρόληψη κρίσεων. Το Μέσο Εταιρικής Σχέσης εμπίπτει στο πεδίο του πρώτου κεφαλαίου, δηλαδή τη συνεργασία με χώρες εταίρους. Βασικός του στόχος είναι η προβολή των πολιτικών της ΕΕ, με γνώμονα τη στήριξη του θεματολογίου της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», την αντιμετώπιση μειζόνων παγκόσμιων προκλήσεων, την ανάπτυξη προορατικού θεματολογίου συμφερόντων ΕΕ και αμοιβαίων συμφερόντων με εκβιομηχανισμένες χώρες και αναδυόμενες οικονομίες, με ιδιαίτερη εστίαση σε στρατηγικούς εταίρους. Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» συγκαταλέγεται η αποκατάσταση της ανάπτυξης. Το θεματολόγιο αναγνωρίζει ότι οι ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες με διογκούμενη μεσαία τάξη θα συμβάλουν καθοριστικά στη βιώσιμη διατήρηση των ευρωπαϊκών εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών στις οποίες η ΕΕ έχει συγκριτικό πλεονέκτημα. Το Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα συμβάλει καθοριστικά στη στήριξη της εμπορικής πολιτικής[14], συγκεκριμένα όσον αφορά τους στρατηγικούς οικονομικούς εταίρους. Η στήριξη της πρόσβασης των ευρωπαϊκών εταιρειών στην αγορά αναμένεται να συμπληρώσει δράσεις που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα για την ανταγωνιστικότητα και τις ΜΜΕ. Οι αναδυόμενες οικονομίες διαδραματίζουν επίσης ολοένα σημαντικότερο ρόλο ως υπεύθυνοι εταίροι στην αντιμετώπιση προκλήσεων παγκόσμιας κλίμακας: ζητήματα όπως η καταπολέμηση της φτώχειας, η μετανάστευση, η ανταγωνιστικότητα και η ελευθέρωση του εμπορίου, το περιβάλλον, η κλιματική αλλαγή, η ενέργεια, η βελτίωση των δεξιοτήτων ψηφιακού γραμματισμού και η ενίσχυση της ψηφιακής κοινωνικής ένταξης, οι πανδημίες, η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, η τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνον σε διεθνές πλαίσιο. Δεδομένης της επιταχυνόμενης παγκοσμιοποίησης, επιβάλλεται η συμπλήρωση του εσωτερικού θεματολογίου διασφάλισης της βιώσιμης ανάπτυξης και θέσεων εργασίας στην Ευρώπη και γενικότερα των εσωτερικών πολιτικών της ΕΕ από μία εξωτερική διάσταση. Η εν λόγω εξωτερική διάσταση της εσωτερικής πολιτικής θα πρέπει να ενισχύει τη συνοχή και τη συνέπεια της εξωτερικής δράσης της ΕΕ και να τη συμπληρώνει, αποφεύγοντας, παράλληλα, την αλληλοεπικάλυψη των συναφών προσπαθειών. Το Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα δώσει επομένως βαρύτητα στη στήριξη της εξωτερικής διάστασης των πολιτικών της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή, το περιβάλλον, την ενέργεια, το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς και τις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών. Η ΕΕ έχει ήδη σχεδιάσει την πλέον εξελιγμένη δέσμη κινήτρων, κανόνων και κανονισμών για να διευκολύνει τη μετάβασή της σε μία οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και την επίτευξη μονομερώς υιοθετημένων φιλόδοξων στόχων. Το πλαίσιο αυτό παρέχει ολοκληρωμένη και σαφή εικόνα για την πολιτική που μπορεί και πρέπει να αξιοποιηθεί για τη διευκόλυνση ανάλογων φιλοδοξιών των βασικών μας στρατηγικών εταίρων. Η κίνηση αυτή θα είχε σαφώς ευεργετική επίδραση στο περιβάλλον, ενώ θα λειτουργούσε ταυτόχρονα ως καταλύτης για ευρύτερες επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία, την ανάπτυξη ικανοτήτων και την υλοποίηση συναφών προγραμμάτων, την ανάπτυξη νέων και πιο πράσινων τεχνολογιών και την εξεύρεση εμπορικών διεξόδων για τη βιομηχανία της ΕΕ. Για τον μηχανισμό εταιρικής σχέσης, η ενσωμάτωση της διάστασης του κλίματος και οι συναφείς με αυτό στόχοι θα έχουν άμεση συνάφεια με δραστηριότητες που ευνοούν τον διάλογο πολιτικής με εκβιομηχανισμένες και αναδυόμενες οικονομίες. Η αποδοτική αξιοποίηση των πόρων θα συμβάλει καθοριστικά στη διατήρηση της βιωσιμότητας της οικονομικής ανάπτυξης εντός των ορίων των περιβαλλοντικών περιορισμών σε πλανητική κλίμακα. Η στρατηγική για την αποδοτική αξιοποίηση των πόρων που θεσπίζει η ΕΕ συγκαταλέγεται μεταξύ των εμβληματικών πρωτοβουλιών της στρατηγικής της για το 2020. Θα επηρεάσει δε, μεταξύ άλλων, τους κανόνες της ΕΕ και θα είναι πραγματικά αποτελεσματική μόνον εφόσον όλες οι μεγάλες οικονομίες υιοθετήσουν πρακτικές αποδοτικές ως προς τους πόρους. Οι αναδυόμενες οικονομίες έχουν την ευκαιρία να αποφύγουν τα ρυπογόνα μη βιώσιμα πρότυπα κατανάλωσης και παραγωγής που εφήρμοσαν ευρέως η ΕΕ και λοιπές προηγμένες οικονομίες κατά την εκβιομηχάνισή τους, και η ΕΕ έχει, από την πλευρά της, κάθε συμφέρον να τις βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Πάντως, μεγάλα τμήματα των πληθυσμών αναδυόμενων οικονομιών, ιδίως δε της Ινδίας και της Κίνας, διαβιούν σε κατάσταση απόλυτης φτώχειας και η επιβίωσή τους εξαρτάται από υγιή οικοσυστήματα όπως το καθαρό νερό και οι παραγωγικές θάλασσες και δασικές εκτάσεις, ενώ η Βραζιλία, η Νότια Αφρική, η Ινδία και η Κίνα έχουν τεράστια βιοποικιλότητα. Ο διάλογος και η συνεργασία για τα οικονομικά ζητήματα που άπτονται της προστασίας και της βιώσιμης διαχείρισης των οικοσυστημάτων εξυπηρετεί αμοιβαίως τα συμφέροντα της ΕΕ και των εταίρων της. Ο διάλογος και η πρακτική συνεργασία με τους βασικούς παραγωγούς και καταναλωτές ενέργειας παγκοσμίως είναι καθοριστικής σημασίας για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ, η οποία συνιστά σημαντική πρόκληση, δεδομένης της αυξανόμενης εξάρτησης της ΕΕ από τις εισαγωγές, καθώς και για την προαγωγή παγκόσμιου θεματολογίου που περιλαμβάνει τις χαμηλές εκπομπές άνθρακα, τις βιώσιμες ενεργειακές πολιτικές, τη διαφάνεια και την προβλεψιμότητα στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές και τη συνεργασία σε θέματα τεχνολογίας. Τα κράτη που εξέρχονται επί του παρόντος από το καθεστώς της αναπτυσσόμενης χώρας απαιτούν νέες μορφές συνεργασίας σε τεχνολογικούς και καινοτόμους τομείς. Για να παραμείνει στρατηγικός εταίρος στους εν λόγω τομείς και για να διατηρήσει την ηγετική της θέση στην προαγωγή παγκόσμιων προτύπων, η ΕΕ πρέπει να έχει τη δυνατότητα να θεσπίζει εταιρικές σχέσεις συνεργασίας στους τομείς αυτούς. Συνοπτικά, η προβολή των εσωτερικών πολιτικών της ΕΕ προς τα έξω θα ενσωματωθεί πλήρως στον προγραμματισμό του Μέσου Εταιρικής Σχέσης ο οποίος με τη σειρά του, παρά το περιορισμένο χρηματοδοτικό κονδύλι του, θα συμπληρώνει την εξωτερική διάσταση εσωτερικών πολιτικών που υλοποιούνται στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων ΕΕ (όπως διάφορες δράσεις του προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα και την καινοτομία Ορίζοντας 2020, του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα και ΜΜΕ», συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας για τον τουρισμό, του προγράμματος «Erasmus for all», του Ταμείου Μετανάστευσης και του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας), ώστε να αποφευχθεί κάθε πιθανή αλληλοεπικάλυψη. Η συνοχή και η συμπληρωματικότητα με άλλους γεωγραφικούς μηχανισμούς εξωτερικής δράσης, και κυρίως με τον μηχανισμό αναπτυξιακής συνεργασίας, θα ληφθεί υπόψη καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού κατά την οποία θα γίνει η ενσωμάτωση των αρχών της διαφοροποίησης και της συγκέντρωσης. 1.6. Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις x Πρόταση/πρωτοβουλία περιορισμένης διάρκειας – x Ισχύουσα πρόταση/πρωτοβουλία από την 01/01/2014 ως την 31/12/2020 – x Δημοσιονομικές επιπτώσεις από την 01/01/2014 ως την 31/12/2020 – ¨ Πρόταση/πρωτοβουλία απεριόριστης διάρκειας – Περίοδος σταδιακής εφαρμογής από το YYYY ως το YYYY, – και στη συνέχεια λειτουργία με κανονικό ρυθμό. 1.7. Προβλεπόμενος(-οι) τρόπος(-οι) διαχείρισης[15] x Άμεση κεντρική διαχείριση από την Επιτροπή x Έμμεση κεντρική διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης σε: – ¨ εκτελεστικούς οργανισμούς – ¨ οργανισμούς που έχουν συστήσει οι Κοινότητες[16] – ¨ εθνικούς δημόσιους οργανισμούς/οργανισμούς με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας – ¨ πρόσωπα επιφορτισμένα με την εκτέλεση συγκεκριμένων δράσεων δυνάμει του τίτλου V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη κατά την έννοια του άρθρου 49 του δημοσιονομικού κανονισμού ¨ Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη ¨ Αποκεντρωμένη διαχείριση με τρίτες χώρες ¨ Από κοινού διαχείριση με διεθνείς οργανισμούς (να προσδιοριστεί) Εάν αναφέρονται περισσότεροι τρόποι διαχείρισης, παρακαλείσθε να τους διευκρινίσετε στο τμήμα «Παρατηρήσεις». Παρατηρήσεις 2. ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 2.1. Διατάξεις στον τομέα της παρακολούθησης και της υποβολής εκθέσεων Τα συστήματα παρακολούθησης και αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εστιάζουν ολοένα και περισσότερο στα αποτελέσματα, ενώ απασχολούν τόσο εσωτερικό προσωπικό όσο και εξωτερικούς εμπειρογνώμονες. Υπεύθυνοι διαχείρισης έργου σε αντιπροσωπείες και κεντρικές υπηρεσίες παρακολουθούν διαρκώς την εφαρμογή των έργων και των προγραμμάτων με διάφορους τρόπους, μεταξύ άλλων, και με επιτόπιες επισκέψεις, όποτε είναι εφικτό. Η παρακολούθηση παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την πρόοδο και βοηθά τους υπεύθυνους να εντοπίζουν πραγματικές και δυνητικές ανωμαλίες και να αναλαμβάνουν διορθωτικές ενέργειες. Συνάπτονται συμβάσεις με εξωτερικούς, ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες για την αξιολόγηση των επιδόσεων των εξωτερικών δράσεων της ΕΕ, μέσω τριών διαφορετικών συστημάτων. Οι αξιολογήσεις αυτές συμβάλλουν στη λογοδοσία, και στη βελτίωση των υλοποιούμενων παρεμβάσεων. Αντλούν ακόμη διδάγματα από προηγούμενες εμπειρίες προς ενημέρωση των μελλοντικών πολιτικών και δράσεων. Όλα τα εργαλεία χρησιμοποιούν τα διεθνώς αναγνωρισμένα κριτήρια αξιολόγησης της ΟΟΣΑ/ΕΑΒ, συμπεριλαμβανομένου του (δυνητικού) αντίκτυπου. Πρώτον, σε επίπεδο έργου, το προσανατολισμένο στα αποτελέσματα σύστημα παρακολούθησης (Results Oriented Monitoring - ROM) το οποίο διαχειρίζεται η έδρα παρέχει μία σύντομη, στοχευμένη εικόνα της ποιότητας βάσει δείγματος παρεμβάσεων. Με τη χρήση εξαιρετικά δομημένης και τυποποιημένης μεθοδολογίας, οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες ROM αποδίδουν τη βαθμολογία, βάσει της οποίας επισημαίνουν τα ισχυρά και αδύνατα σημεία του έργου και διατυπώνουν συστάσεις για τους τρόπους βελτίωσης της αποτελεσματικότητας. Οι αξιολογήσεις στο επίπεδο του έργου, τις οποίες διαχειρίζεται η αντιπροσωπεία της ΕΕ που είναι αρμόδια για το εκάστοτε έργο, παρέχουν λεπτομερέστερη, βαθύτερη ανάλυση και βοηθούν τους υπεύθυνους του έργου να βελτιώσουν τις υλοποιούμενες παρεμβάσεις και να προετοιμάσουν καλύτερα τις μελλοντικές. Προσλαμβάνονται εξωτερικοί, ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες με ειδικές θεματικές και γεωγραφικές γνώσεις για την εκπόνηση αναλύσεων και τη συγκέντρωση υλικού και στοιχείων από όλους τους ενδιαφερόμενους, και φυσικά από τους τελικούς δικαιούχους. Η Επιτροπή διεξάγει επίσης στρατηγικές αξιολογήσεις των πολιτικών της, από τον προγραμματισμό και τη στρατηγική μέχρι την υλοποίηση των παρεμβάσεων σε συγκεκριμένους τομείς (όπως η υγεία, η εκπαίδευση, κ.λπ.), σε μία χώρα ή περιφέρεια, ή για συγκεκριμένο μέσο. Οι εν λόγω αξιολογήσεις συμβάλλουν καθοριστικά στη διαμόρφωση πολιτικών και στον σχεδιασμό μέσων και έργων. Δημοσιεύονται δε όλες στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής, ενώ συνοπτική παρουσίαση των πορισμάτων περιλαμβάνεται στην ετήσια έκθεση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 2.2. Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου 2.2.1. Κίνδυνος(οι) που έχει(ουν) επισημανθεί Το επιχειρησιακό περιβάλλον του Μέσου Εταιρικής Σχέσης χαρακτηρίζεται από τους ακόλουθους κινδύνους που απειλούν την επίτευξη των στόχων του μηχανισμού: - γεωγραφικώς διάσπαρτα έργα και προγράμματα: το Μέσο Εταιρικής Σχέσης θα είναι παγκόσμιας εμβέλειας με ιδιαίτερη εστίαση σε στρατηγικούς εταίρους. Θα δώσει συνέχεια στην τρέχουσα συνεργασία με τις εκβιομηχανισμένες χώρες και εδάφη (του ισχύοντος επί του παρόντος χρηματοδοτικού μέσου ICI) συμμετέχοντας ταυτόχρονα, όμως, και σε νέα έργα/προγράμματα με ομάδες χωρών η συνεργασία με τις οποίες επικεντρωνόταν μέχρι στιγμής στην παροχή ΔΑΒ. Η παγκόσμια κάλυψη ενδέχεται να δημιουργήσει προκλήσεις σε επίπεδο υλικοτεχνικής υποστήριξης και πόρων όσον αφορά την εποπτεία, και κυρίως την πιθανή επιτόπια παρακολούθηση των δραστηριοτήτων, - η έναρξη νέων προγραμμάτων/έργων, σε συνδυασμό με τον κίνδυνο έλλειψης θεσμικών και διοικητικών ικανοτήτων σε ορισμένες χώρες εταίρους, ενδέχεται να προκαλέσει δυσκολίες και καθυστερήσεις στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των παρεμβάσεων, - οι δυσκολίες παρακολούθησης και ποσοτικοποίησης του αντίκτυπου μιας τέτοιας συνεργασίας για την ΕΕ και τις χώρες εταίρους ενδέχεται να υπονομεύσει την ικανότητα της Επιτροπής να υποβάλλει εκθέσεις και να λογοδοτεί για τα αποτελέσματα, - το οικονομικό/πολιτικό θεματολόγιο ενδέχεται να προκαλέσει δυσκολίες και καθυστερήσεις στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των παρεμβάσεων, - δεδομένου ότι το μ εταιρικής σχέσης είναι νέο μέσο, η έλλειψη ανθρώπινων πόρων και διοικητικών πιστώσεων για τη στήριξη της εφαρμογής του σε αντιπροσωπείες και κεντρικές υπηρεσίες μπορεί να δυσχεράνει την ορθή διαχείρισή του. 2.2.2. Προβλεπόμενο(α) μέσο(α) ελέγχου Η διαδικασία εσωτερικού ελέγχου/διαχείρισης της Επιτροπής έχει σχεδιαστεί για να παρέχει εύλογη ασφάλεια όσον αφορά την επίτευξη στόχων σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των πράξεων, αξιοπιστία της χρηματοοικονομικής της πληροφόρησης και συμμόρφωση με το σχετικό νομοθετικό και διαδικαστικό πλαίσιο. Με γνώμονα τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των πράξεών της, και τον μετριασμό των υψηλών επιπέδων κινδύνου στο περιβάλλον εξωτερικής συνεργασίας της, πέρα από όλα τα στοιχεία της διαδικασίας στρατηγικής πολιτικής και σχεδιασμού που εφαρμόζουν όλες οι υπηρεσίες της Επιτροπής, το σύστημα εσωτερικού λογιστικού ελέγχου και τις λοιπές απαιτήσεις των προτύπων εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής, θα ισχύσουν τα ακόλουθα στοιχεία: – Όπου κρίνεται σκόπιμο, αποκεντρωμένη διαχείριση της συνεργασίας από αντιπροσωπείες της ΕΕ επιτόπου – Σαφή όρια δημοσιονομικής ευθύνης μέσω δευτερεύουσας μεταβίβασης αρμοδιοτήτων από τον δευτερεύοντα διατάκτη (διευθυντή/προϊστάμενο υπηρεσίας) της έδρας προς τον προϊστάμενο της εκάστοτε αντιπροσωπείας – Τακτική υποβολή εκθέσεων από τις αντιπροσωπείες της ΕΕ στην έδρα, συμπεριλαμβανομένης της υποβολής ετήσιας δήλωσης αξιοπιστίας από τον προϊστάμενο της εκάστοτε αντιπροσωπείας – Παροχή ολοκληρωμένου προγράμματος κατάρτισης του προσωπικού τόσο στην έδρα όσο και στις αντιπροσωπείες – Ουσιαστική στήριξη και καθοδήγηση των κεντρικών υπηρεσιών και των αντιπροσωπειών (ακόμη και μέσω Διαδικτύου) – Τακτικοί εκ των υστέρων έλεγχοι – Μεθοδολογία διαχείρισης κύκλου έργων και προγραμμάτων που περιλαμβάνει: – Εργαλεία στήριξης της ποιότητας που αφορούν τον σχεδιασμό της παρέμβασης, τη μέθοδο υλοποίησής της, τον χρηματοδοτικό μηχανισμό, το σύστημα διαχείρισης, την αξιολόγηση και επιλογή των διαφόρων εταίρων υλοποίησης, κ.λπ. – Εργαλεία διαχείρισης προγραμμάτων και έργων, παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων με γνώμονα την αποτελεσματική υλοποίηση, συμπεριλαμβανομένης της τακτικής εξωτερικής επιτόπιας παρακολούθησης των έργων. – Σημαντικές συνιστώσες αξιολόγησης και λογιστικού ελέγχου. 2.3. Μέτρα πρόληψης περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών Δεδομένου του υψηλού κινδύνου του περιβάλλοντος εξωτερικής δράσης, τα συστήματα πρέπει να αναμένουν μεγάλη συχνότητα δυνητικών σφαλμάτων συμμόρφωσης (παρατυπιών) στις συναλλακτικές πράξεις και να επενδύσουν σε υψηλού επιπέδου ελέγχους πρόληψης, ανίχνευσης και διόρθωσης των εν λόγω σφαλμάτων όσο το δυνατόν νωρίτερα στους κόλπους της διαδικασίας πληρωμών. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι οι έλεγχοι συμμόρφωσης θα δώσουν μεγαλύτερη βαρύτητα στη διενέργεια σημαντικών εκ των προτέρων ελέγχων σε πολυετή βάση τόσο από εξωτερικούς ελεγκτές όσο και από επιτόπιο προσωπικό της Επιτροπής πριν από την καταβολή των τελικών ποσών για τα υλοποιούμενα έργα (ενώ θα εξακολουθήσουν να διενεργούνται εκ των υστέρων λογιστικοί έλεγχοι και επαληθεύσεις), γεγονός που υπερβαίνει κατά πολύ τις οικονομικές εγγυήσεις που προβλέπει ο δημοσιονομικός κανονισμός. Το πλαίσιο συμμόρφωσης αποτελείται από τις ακόλουθες σημαντικές συνιστώσες: · Προληπτικά μέτρα · Υποχρεωτική βασική κατάρτιση σε θέματα απάτης για το προσωπικό διαχείρισης της συνεργασίας · Εκ των προτέρων αξιολογήσεις συμμόρφωσης, ώστε να διασφαλίζεται ότι όλοι οι εταίροι υλοποίησης εφαρμόζουν κατάλληλα μέτρα καταπολέμησης της απάτης για την πρόληψη και τον εντοπισμό κρουσμάτων απάτης, στο πλαίσιο της διαχείρισης κονδυλίων της ΕΕ · Η Επιτροπή υπέγραψε το 2008 στην Άκρα τη διεθνή πρωτοβουλία για τη διαφάνεια της διεθνούς βοήθειας (ΠΔΔΒ), συναινώντας στη θέσπιση προτύπου για τη διαφάνεια της βοήθειας, το οποίο εξασφαλίζει την έγκαιρη και τακτική δημοσίευση αναλυτικών στοιχείων για τις ροές βοήθειας και τα συναφή έγγραφα · Μέτρα ανίχνευσης και διόρθωσης σφαλμάτων · Εκ των προτέρων ελέγχους όλων των συναλλακτικών πράξεων (συμβάσεων και πληρωμών) από υπαλλήλους της Επιτροπής · Εξωτερικούς λογιστικούς ελέγχους και επαληθεύσεις (υποχρεωτικούς αλλά και βάσει κινδύνων), μεταξύ άλλων, και από το Ελεγκτικό Συνέδριο · Αναδρομικούς ελέγχους (βάσει κινδύνων) και ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Σε περίπτωση που υπάρχουν υπόνοιες για εσκεμμένες παρατυπίες (απάτη), μπορούν να εφαρμόζονται επιπροσθέτως τα ακόλουθα μέτρα: · Αναστολή προθεσμιών πληρωμών και ειδοποίηση της ενδιαφερόμενης οντότητας · Ειδικοί λογιστικοί έλεγχοι (ad hoc έλεγχος/έλεγχος αποδεικτικών στοιχείων) · Σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και ενισχυμένη παρακολούθηση συμβάσεων · Αναστολή/λύση συμβάσεων · Διαδικασία αποκλεισμού. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα συνεργάζονται στενά με την OLAF για την εφαρμογή του σχεδίου δράσης της νέας στρατηγικής για την καταπολέμηση της απάτης την οποία ενέκρινε η Επιτροπή το 2011 με στόχο να διασφαλίζεται ότι: – οι εσωτερικοί έλεγχοι που άπτονται της καταπολέμησης της απάτης είναι πλήρως ευθυγραμμισμένοι με την πολυετή στρατηγική της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης (CAFS), – η προσέγγιση διαχείρισης του κινδύνου απάτης κατευθύνεται στον εντοπισμό πεδίων με κίνδυνο απάτης και στην εξεύρεση κατάλληλων λύσεων, – τα συστήματα που χρησιμοποιούνται για τη διάθεση κονδυλίων της ΕΕ σε τρίτες χώρες επιτρέπουν την ανάκτηση των κατάλληλων δεδομένων που πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τη διαχείριση του κινδύνου απάτης (π.χ. διπλή χρηματοδότηση), – όπου κρίνεται αναγκαίο, συστήνονται ομάδες δικτύωσης και αναπτύσσονται κατάλληλα εργαλεία τεχνολογιών πληροφοριών, ειδικά σχεδιασμένα για την ανάλυση κρουσμάτων απάτης που σχετίζονται με τον τομέα παροχής εξωτερικής βοήθειας. 2.4 Εκτίμηση του κόστους και του οφέλους των ελέγχων Οι δαπάνες εσωτερικού ελέγχου/διαχείρισης του Μέσου Εταιρικής Σχέσης θα πρέπει να είναι παρόμοιες με τις δαπάνες που έχει υπολογίσει το EuropeAid για τη διαχείριση των μηχανισμών εξωτερικής δράσης της (ήτοι 6% του κονδυλίου): Για το συνολικό χαρτοφυλάκιο του EuropeAid, οι δαπάνες εσωτερικού ελέγχου/διαχείρισης εκτιμάται ότι ανέρχονται ετησίως σε 658 εκατ. ευρώ κατά μέσο όρο σε αναλήψεις υποχρεώσεων στον δημοσιονομικό προγραμματισμό για την περίοδο 2014-2020. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται η διαχείριση του ΕΤΑ, το οποίο λειτουργεί ολοκληρωμένα στους κόλπους της διαχειριστικής δομής του EuropeAid. Αυτές οι «μη επιχειρησιακές» δαπάνες αντιπροσωπεύουν περίπου το 6,4% του εκτιμώμενου ετήσιου μέσου όρου των 10,2 δισ. ευρώ που έχει προβλέψει το EuropeAid για τις συνολικές (επιχειρησιακές + διοικητικές) αναλήψεις υποχρεώσεων στο χαρτοφυλάκιο δαπανών, το οποίο χρηματοδοτείται από τον γενικό προϋπολογισμό της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης για την περίοδο 2014-2020. Οι εν λόγω δαπάνες διαχείρισης λαμβάνουν υπόψη όλο το προσωπικό του EuropeAid στην έδρα και στις αντιπροσωπείες, την υποδομή, τις μετακινήσεις, την κατάρτιση, την παρακολούθηση, και τις συμβάσεις αξιολόγησης και λογιστικού ελέγχου (και από δικαιούχους). Η EuropeAid σκοπεύει να μειώσει σταδιακά το ποσοστό δραστηριοτήτων διαχείρισης και επιχειρησιακών δραστηριοτήτων, στο πλαίσιο των βελτιωμένων και απλουστευμένων ρυθμίσεων των νέων μηχανισμών, βασιζόμενη στις αλλαγές που ενδέχεται να επιφέρει ο αναθεωρημένος δημοσιονομικός κανονισμός. Τα βασικά πλεονεκτήματα των εν λόγω δαπανών διαχείρισης έγκεινται στην επίτευξη των στόχων πολιτικής, στην αποδοτική και αποτελεσματική χρήση των πόρων και στην εφαρμογή αξιόπιστων, οικονομικώς αποδοτικών, προληπτικών μέτρων και λοιπών ελέγχων για τη διασφάλιση της νόμιμης και τακτικής χρήσης των κονδυλίων. Αν και θα συνεχιστούν οι προσπάθειες βελτίωσης της φύσης και της στοχοθέτησης των δραστηριοτήτων διαχείρισης και των ελέγχων συμμόρφωσης σε σχέση με το χαρτοφυλάκιο, οι δαπάνες αυτές είναι αναγκαίες στο σύνολό τους για την αποτελεσματική και αποδοτική επίτευξη των στόχων των μηχανισμών με έναν ελάχιστο κίνδυνο μη συμμόρφωσης (εναπομένον ποσοστό σφάλματος κάτω του 2%). Είναι δε σημαντικά μικρότερες από τους κινδύνους που ενέχει η κατάργηση ή ο περιορισμός των εσωτερικών ελέγχων σε αυτόν τον τομέα υψηλού κινδύνου. 3. ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 3.1. Τομέας(-είς) του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμή(-ές) δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται · Υφιστάμενες γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού Σύμφωνα με τη σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραµµών του προϋπολογισμού. Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου || Γραμμή προϋπολογισμού || Είδος δαπάνης || Συμμετοχή Αριθμός [Ονομασία………………………...……….] || ΔΠ/ΜΔΠ ([17]) || χωρών της ΕΖΕΣ[18] || υποψήφιων για ένταξη χωρών[19] || τρίτων χωρών || κατά την έννοια του άρθρου 18 παράγραφος 1 στοιχείο αα του δημοσιονομικού κανονισμού Τομέας 4 - Η Ευρώπη στον κόσμο || 19 01 04 08 - Μέσο για τις εκβιομηχανισμένες χώρες (ICI) – Δαπάνες για τη διοικητική διαχείριση 19 05 01 - Συνεργασία με εκβιομηχανισμένες τρίτες χώρες 19 05 02 – Οργανισμός Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κορεατικής Χερσονήσου (KEDO) 19 05 03 - Δοκιμαστικό σχέδιο για τις διατλαντικές μεθόδους χειρισμού