[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 16.12.2008

COM(2008) 870 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για την επιλεκτικότητα στην αλιεία γάδου με τράτα στη Βαλτική Θάλασσα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για την επιλεκτικότητα στην αλιεία γάδου με τράτα στη Βαλτική Θάλασσα

1. Στοχοσ και Εισαγωγη

Σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2187/2005 του Συμβουλίου, για τη διατήρηση των αλιευτικών πόρων μέσω τεχνικών μέτρων στα ύδατα της Βαλτικής Θάλασσας, των Belts και του Sound, η Επιτροπή υποβάλει στο Συμβούλιο « (…) Βάσει γνωματεύσεως της Επιστημονικής, Τεχνικής και Οικονομικής Επιτροπής Αλιείας(…), αξιολόγηση της επιλεκτικότητας, για το γάδο, των ενεργών εργαλείων για τα οποία ο γάδος αναγνωρίζεται ως είδος-στόχος.» Οι διατάξεις του άρθρου 7 καλύπτουν μόνον τα εργαλεία τα οποία χρησιμοποιούνται στην αλιεία με τράτα.

Η αξιολόγηση αφορά τράτες, δανέζικες τράτες ή παρόμοια εργαλεία με μέγεθος ματιών ≥ 105mm είτε με άνοιγμα διαφυγής τύπου «Bacoma» είτε με σάκο T90 (όπου το άνοιγμα ματιών στο σάκο και στο τεμάχιο επιμήκυνσης έχει περιστραφεί κατά 90°)· αυτά είναι τα δύο συστήματα επιλεκτικότητας που χρησιμοποιούνται στην αλιεία γάδου στη Βαλτική Θάλασσα. Λεπτομερείς περιγραφές και των δυο τύπων εργαλείων περιλαμβάνονται στο προσάρτημα του προαναφερόμενου κανονισμού.

Η αξιολόγηση διενεργήθηκε από το Διεθνές Συμβούλιο για την Εξερεύνηση της Θάλασσας (ICES)[1]. Ζητήθηκε από την Επιστημονική, Τεχνική και Οικονομική Επιτροπή Αλιείας (ΕΤΟΕΑ)[2] να γνωμοδοτήσει ως προς την αξιολόγηση. Η παρούσα έκθεση περιέχει περίληψη των γνωμοδοτήσεων του ICES και της ΕΤΟΕΑ, καθώς και σύγκριση του σάκου T90 και του ανοίγματος διαφυγής τύπου «Bacoma» όσον αφορά την επιλεκτικότητα. Η παρούσα έκθεση εξηγεί επίσης τους λόγους για τους οποίους πρέπει να προωθηθεί η αυξημένη επιλεκτικότητα, περιλαμβάνει ένα πρώτο σύνολο προτάσεων ως προς το πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτό και συστάσεις ως προς την μελλοντική πορεία.

2. Συμπεράσματα και Συστάσεις του ICES και τησ ΕΤΟΕΑ

Το ICES καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, τόσο το Bacoma όσο και το T90 είναι πράγματι επιλεκτικά και επιτρέπουν ένα μέγεθος κράτησης (L50= 50% των ιχθύων αυτού του μήκους κρατείται στο δίχτυ) ισοδύναμο με το ισχύον Ελάχιστο Μέγεθος Εκφόρτωσης (ΕΜΕ) για τον γάδο, ήτοι 38 cm. Δεν υπάρχει σαφής ένδειξη διαφοράς μεταξύ των δυο εργαλείων όσον αφορά την επιλεκτικότητα. Το ICES διατύπωσε επίσης παρατηρήσεις που αφορούν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των δυο εργαλείων όσον αφορά τις πρακτικές πλευρές, τα οφέλη ως προς την ποιότητα των ιχθύων ή την απόδοση των καυσίμων. Το ICES συνιστά επίσης τη διενέργεια επιπλέον μελετών και αναλύσεων.

Η ΕΤΟΕΑ συμφωνεί με τα πορίσματα του ICES και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν δυνατόν, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, να προσδιοριστεί εάν οι τράτες Bacoma και T90 έχουν παρόμοιες ιδιότητες ως προς την επιλεκτικότητα ή όχι. Η ΕΤΟΕΑ παρατηρεί επίσης ότι « ο σημερινός τρόπος εκμετάλλευσης του γάδου στην αλιεία με τράτα επιτρέπει την εκμετάλλευση του ανήλικου γάδου. Αυτό οδηγεί στην μη βέλτιστη χρησιμοποίηση των αποθεμάτων γάδου στη Βαλτική. Η βελτιωμένη εκμετάλλευση η οποία θα οδηγήσει στη μειωμένη θνησιμότητα των νέων ατόμων δεν θα προσφέρει απλώς υψηλότερη απόδοση αλλά θα συμβάλει και στην ανάκτηση του ανατολικού αποθέματος γάδου. Κατά συνέπεια, η ΕΤΟΕΑ συνιστά να εξεταστεί το ενδεχόμενο λήψης μέτρων για τη βελτίωση του τρόπου εκμετάλλευσης του γάδου στη Βαλτική.»

3. Λεπτομερής αναλυση της αξιολογησησ

3.1. Επιλεκτικότητα

Τα συμπεράσματα όσον αφορά την επιλεκτικότητα βασίζονται σε προηγούμενη ανάλυση την οποία πραγματοποίησε το ICES[3], λόγω έλλειψης πρόσφατων μελετών σχετικά με την επιλεκτικότητα, ιδίως όσον αφορά το είδος τράτας Bacoma. Το ICES, εντούτοις, λαμβάνει υπόψη τα πρώτα αποτελέσματα δυο πρόσφατων μελετών, που πραγματοποιήθηκαν στην Πολωνία και στη Γερμανία, σχετικά με την επιλεκτικότητα, οι οποίες αφορούν κυρίως τους σάκους T90[4].

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του ICES, τόσο τα ανοίγματα διαφυγής τύπου Bacoma όσο και ο σάκος T90 έχουν ως αποτέλεσμα μέγεθος ιχθύων L50 38-40 cm, ήτοι αντίστοιχο του Ελάχιστου Μεγέθους Εκφόρτωσης (ΕΜΕ) που είναι 38 cm για τον γάδο. Όσον αφορά τον σάκο T90, από την πρώτη ανάλυση των δεδομένων που περιέχονται στις εκθέσεις από τη Γερμανία και την Πολωνία προκύπτουν μεγέθη L50 ~ 41cm και η επιλεκτικότητα κυμαίνεται από 4,8 ως 6,5 cm. Συνολικά, δεν εντοπίστηκε διαφορά στην επιλεκτικότητα μεταξύ των δυο εργαλείων, γεγονός που δεν αποκλείει όμως ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

3.1.1. Ρόλος του αριθμού των ματιών στην περιφέρεια του σάκου της τράτας

Η αρχική ανάλυση του ICES βασίζεται σε παλαιά σύνολα δεδομένων σχετικά με σάκους T90. Η πλειονότητα αυτών των συνόλων δεδομένων προήλθαν από πειράματα στα οποία χρησιμοποιήθηκαν σάκοι με υψηλότερο αριθμό ματιών στην περιφέρεια σε σχέση με τον μέγιστο νόμιμο αριθμό 50 ματιών που ισχύει σήμερα. Εντούτοις, μια πρόσφατη ανάλυση με μοντελοποίηση που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στη Δανία[5] και άλλες επιστημονικές εκθέσεις έδειξαν ότι η περιφέρεια του σάκου έχει σημαντικό αντίκτυπο στην επιλεκτικότητα, ανεξάρτητα από το εάν ο σάκος κατασκευάζεται με συνηθισμένα ρομβοειδή μάτια ή είναι τύπου T90. Η μείωση του αριθμού των ματιών στην περιφέρεια του σάκου της τράτας είχε ως αποτέλεσμα σημαντική αύξηση της επιλεκτικότητας. Συνεπώς, είναι φυσιολογικό η επιλεκτικότητα του σάκου T90, η οποία καθορίστηκε σύμφωνα με την προηγούμενη ανάλυση (με βάση υψηλότερο αριθμό ματιών) να είναι χαμηλότερη σε σχέση με τη σημερινή επιλεκτικότητα τύπου T90. Οι πρόσφατες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στην Πολωνία και στη Γερμανία όσον αφορά τον σάκο T90, όπως προαναφέρθηκε, υποστηρίζουν αυτή τη θεωρία.

3.1.2. Ρόλος του όγκου και της σύνθεσης των αλιευμάτων

Ο όγκος των αλιευμάτων και η σύνθεσή τους μπορεί να επηρεάσουν την επιλεκτικότητα των εργαλείων τύπου Bacoma και T90, αντίστοιχα. Υπάρχουν ενδείξεις, τόσο από παρατηρητές όσο και από αλιείς, ότι το σημερινό άνοιγμα διαφυγής Bacoma λειτουργεί σχετικά καλά όταν τα αλιεύματα είναι μικρότερα κατά δύο, περίπου, τόνους ανά ανάσυρση. Όταν τα αλιεύματα είναι μεγαλύτερα, και ειδικότερα όταν περιέχουν κυρίως γάδο, κοντά στο ελάχιστο μέγεθος εκφόρτωσης, οι ιδιότητες ως προς το μέγεθος που αφορούν την επιλεκτικότητα δίνουν μη ικανοποιητικά αποτελέσματα. Αυτό επιβεβαιώνεται από συμπεράσματα προηγούμενων μελετών και συνδέεται με το μέγεθος του ανοίγματος διαφυγής Bacoma.

Όσον αφορά τον σάκο T90, μελέτες σχετικά με το σάκο της τράτας δείχνουν ότι η επιλεκτικότητα δεν εξαρτάται τόσο από τον όγκο των αλιευμάτων όσο από τη σύνθεσή τους. Η υψηλή συγκέντρωση πλατύψαρων στον σάκο μειώνει την επιλεκτικότητα του διχτυού που χρησιμοποιείται για τον γάδο. Συνεπώς, το ICES συνιστά να εξεταστεί το ενδεχόμενο λήψης συμπληρωματικών τεχνικών μέτρων, όπως είναι η απαγόρευση της αλιείας σε πραγματικό χρόνο σε περιοχές με υψηλές συγκεντρώσεις πλατύψαρων ή γάδου μεγέθους μικρότερου του κανονικού.

3.1.3. Ελάχιστο Μέγεθος Εκφόρτωσης (ΕΜΕ)

Και οι δυο επιλογές εργαλείων, τύπου Bacoma και T90, επιτρέπουν την αλίευση μεγεθών L50, αντίστοιχων με το ΕΜΕ που είναι 38cm για τον γάδο.

Σήμερα, το μέγεθος L25 (ποσοστό 25% των ιχθύων αυτού του μήκους κρατούνται στο δίχτυ), αντιστοιχεί σε μέγεθος γάδου που κυμαίνεται στα 35-38cm, τόσο για τον τύπο Bacoma όσο και για τον τύπο T90, αποτέλεσμα το οποίο αποτελεί πιο επιλεκτικό στόχο διαχείρισης.

3.1.4. Απορρίψεις

Η ομάδα εργασίας σχετικά με την αξιολόγηση της αλιείας στη Βαλτική (WGBFAS) του ICES παρουσίασε τον εκτιμώμενο όγκο των απορρίψεων όλων των τύπων αλιείας, για τα αποθέματα γάδου τόσο της Δυτικής όσο και της Ανατολικής Βαλτικής. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ομάδας αυτής[6], οι απορρίψεις αυξήθηκαν από 1.600 τόνους το 2005 σε πάνω από 4.000 τόνους ετησίως το 2006 και το 2007. Το ICES εκτιμά ότι αυτή η αύξηση στις απορρίψεις οφείλεται πιθανότατα στην αφθονία των ηλικιακών κλάσεων 2003 και 2005, οι οποίες προστέθηκαν μεν στο αλιεύσιμο απόθεμα, τα άτομα των οποίων όμως υπερέβαιναν το ΕΜΕ.

Το ποσοστό απόρριψης για τον γάδο στη Βαλτική εκτιμάται σήμερα ότι αποτελεί 10% του ποσοστού των αλιευμάτων κατά βάρος. Η αυξημένη επιλεκτικότητα θα μείωνε αυτό το ποσοστό και θα συνέβαλε στη βελτίωση της ανάκαμψης των αποθεμάτων και σε υψηλότερες αποδόσεις.

3.2. Πρόσθετα ζητήματα

3.2.1. Αποδοχή από τους αλιείς

Όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες τείνουν μάλλον προς το ότι υπάρχει σαφής διχοτομία ως προς την επιλογή εργαλείων στα κράτη μέλη:

- Οι δανοί και οι σουηδοί αλιείς δείχνουν σαφή προτίμηση στη χρησιμοποίηση του ανοίγματος διαφυγής Bacoma·

- Οι αλιείς από άλλα κράτη μέλη, ιδίως από την Πολωνία και την Γερμανία, θεωρούν πως ο σάκος T90 είναι η καλύτερη εναλλακτική λύση.

Ωστόσο, φαίνεται πως καμιά επιλογή δεν είναι ιδανική για τη βελτίωση των αλιευμάτων ή την ελαχιστοποίηση των απορρίψεων και ότι εν πάση περιπτώσει είναι και οι δύο πιο αποδεκτές από τους αλιείς σε σχέση με την απλή αύξηση του μεγέθους των ματιών.

3.2.2. Αλιευτικά εργαλεία

Σειρά νόμιμων αλιευτικών εργαλείων που περιγράφονται στο άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2187/2005 του Συμβουλίου, μπορεί να έχουν αρνητική επίδραση στην επιλεκτικότητα ή να αρματώνονται με μη νόμιμο τρόπο, με στόχο τον περιορισμό του ανοίγματος των ματιών. Η χρησιμοποίηση προστατευτικών φύλλων, μεγάλων πλωτήρων «διάσωσης» προσδεδεμένων στο σχοινί του σάκου, φλάπας και κυκλικών νευρώσεων, είναι δυνατόν να έχουν επίδραση στην επιλεκτικότητα ανάλογα με το πώς αρματώνονται. Συνεπώς, η συνεχής ανάγκη χρησιμοποίησης τέτοιου τύπου πρόσδεσης για λόγους ενίσχυσης και ασφάλειας πρέπει να αντισταθμίζεται ως προς την αρνητική τους επίδραση στην επιλεκτικότητα.

3.3. Μελέτες παρακολούθησης που συνιστούν το ICES και η ΕΤΟΕΑ

Το ICES και η ΕΤΟΕΑ συνιστούν την πραγματοποίηση μελετών με στόχο τη βελτίωση των γνώσεων και της αποσαφήνισης της διαφοράς μεταξύ του ανοίγματος διαφυγής Bacoma και του σάκου T90. Ο κατάλογος των μελετών που προτείνονται είναι ο εξής:

- Διαρθρωτικά πειράματα ειδικά σχεδιασμένα ώστε να συγκρίνουν την επιλεκτικότητα μεταξύ σάκων T90 και ανοιγμάτων διαφυγής Bacoma και να αξιολογούν την επίδραση του πάχους του νήματος, της περιφέρειας του σάκου και του μεγέθους των ματιών·

- Μελέτες όσον αφορά την επιλεκτικότητα όταν αυξάνεται το μέγεθος και η σύνθεση των αλιευμάτων, τόσο με εργαλεία τύπου Bacoma όσο και με σάκους T90.

- Διερεύνηση των δυνατοτήτων για συμπληρωματικά τεχνικά μέτρα όπως απαγορεύσεις σε πραγματικό χρόνο ή σε συγκεκριμένες περιοχές στη Βαλτική·

- Κατάλληλη εξέταση του δυνητικού αντικτύπου της καταστρατήγησης των κανόνων με βάση πληροφορίες τις οποίες θα κοινοποιούν τα κράτη μέλη.

- Επανεξέταση των υφιστάμενων κανονισμών όσον αφορά τους επιτρεπόμενους τύπους εργαλείων, όπως είναι π.χ. τα προστατευτικά φύλλα, οι πλωτήρες διάσωσης κλπ. ώστε να διαπιστωθεί εάν όντως εξακολουθεί να είναι αναγκαία η χρησιμοποίησή τους.

4. Συμπεράσματα της Επιτροπής

Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι είναι δυνατή η αύξηση της επιλεκτικότητας και η εισαγωγή άλλων μέτρων με στόχο τη μείωση των απορρίψεων, μολονότι τα ποσοστά απορρίψεων είναι συγκριτικά χαμηλά στην αλιεία γάδου στη Βαλτική Θάλασσα. Λαμβάνοντας υπόψη τη σύσταση της ΕΤΟΕΑ σύμφωνα με την οποία: « πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο της λήψης μέτρων για τη βελτίωση του τρόπου εκμετάλλευσης του γάδου στη Βαλτική» , η Επιτροπή επιθυμεί να διερευνήσει τη δυνατότητα αύξησης της επιλεκτικότητας όσον αφορά την αλιεία γάδου στη Βαλτική Θάλασσα και αποφυγής των απορρίψεων.

Η Επιτροπή θεωρεί πως η τρέχουσα θετική τάση των αποθεμάτων γάδου της ανατολικής Βαλτικής αποτελεί ευκαιρία για την αύξηση της επιλεκτικότητας δίχως να προκληθούν σημαντικές οικονομικές απώλειες για τον αλιευτικό κλάδο της Βαλτικής. Η μερικώς κλειστή Βαλτική Θάλασσα, όπου συναντώνται κυρίως τύποι αλιείας ενός είδους, αποτελεί επίσης κατάλληλη υποψήφιο για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της διαχείρισης με βάση το οικοσύστημα, που θα χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά μειωμένα επίπεδα απορρίψεων, τόσο των εμπορικών όσο και των μη εμπορικών ειδών. Τα μεσοπρόθεσμα και τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα μιας τέτοιας προσέγγισης αναμένεται να είναι υψηλότερα ποσοστά αλιευμάτων και η πιο εύρωστη από οικολογικής και οικονομικής πλευράς αλιεία.

Τις θέσεις της Επιτροπής υποστήριξε πρόσφατα και το ΠΓΣ της Βαλτικής Θάλασσας[7],[8] (BSRAC) όσον αφορά τη μείωση των απορρίψεων και τη βελτίωση της επιλεκτικότητας στη Βαλτική Θάλασσα. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι υπάρχουν πολλά πιθανά μέτρα για την υιοθέτηση αυτής της προσέγγισης, όπως π.χ. η διεύρυνση των ανοιγμάτων διαφυγής Bacoma, η αύξηση του μεγέθους των ματιών στους σάκους T90, η αύξηση του μεγέθους των ματιών στα ανοίγματα διαφυγής Bacoma, η αύξηση του μεγέθους των ματιών γενικά, η μείωση του αριθμού των ματιών στην περιφέρεια του σάκου, η καθιέρωση δοκιμαστικού προγράμματος για την αποφυγή αλίευσης νέων ατόμων γάδου, οι απαγορεύσεις της αλιείας σε πραγματικό χρόνο, κλπ. Η Επιτροπή υποστηρίζει την ανάπτυξη περαιτέρω πρωτοβουλιών από τα κράτη μέλη και από το ΠΓΣ της Βαλτικής Θάλασσας στο πλαίσιο αυτό και θα προβλέψει την πραγματοποίηση συναντήσεων με τα κράτη μέλη και το ΠΓΣ της Βαλτικής Θάλασσας για να συζητηθούν δοκιμαστικά προγράμματα με στόχο την αξιολόγηση σειράς μέτρων. Η Επιτροπή θα εξετάσει τα αποτελέσματα των δοκιμαστικών σχεδίων για την μείωση των απορρίψεων και τη βελτίωση της επιλεκτικότητας και θα προτείνει στόχους και ενδεχομένως νέα ρυθμιστικά μέτρα, εάν και εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει ότι ο κανονισμός (EΚ) αριθ. 1198/2006 του Συμβουλίου της 27ης Ιουλίου 2006 για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας, προβλέπει σειρά διατάξεων που μπορούν να εφαρμόσουν τα κράτη μέλη με στόχο την αύξηση της επιλεκτικότητας. Μεταξύ αυτών είναι η αντικατάσταση των αλιευτικών εργαλείων, η ενίσχυση για εξοπλισμό με στόχο τη μείωση του αντίκτυπου σε μη-εμπορικά είδη, η ενίσχυση σε μικρότερα σκάφη για τη βελτίωση της διαχείρισης και του ελέγχου της πρόσβασης σε ορισμένες αλιευτικές περιοχές και η ενίσχυση για συλλογικές δράσεις όπως για δοκιμαστικά προγράμματα. Συνεπώς η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν τα υφιστάμενα μέσα για την προώθηση δοκιμαστικών προγραμμάτων με στόχο τη βελτίωση της επιλεκτικότητας στην αλιεία γάδου στη Βαλτική Θάλασσα.

[1] ICES, 8,3,3,3 (2007). Απάντηση της ICES στην ΕΕ όσον αφορά την επιλεκτικότητα των ενεργών εργαλείων που προορίζονται κυρίως για την αλιεία γάδου στη Βαλτική Θάλασσα.

[2] ΕΤΟΕΑ (2008) Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής: Γνωμοδότηση της Επιστημονικής, Τεχνικής και Οικονομικής Επιτροπής Αλιείας όσον αφορά την επιλεκτικότητα των ενεργών εργαλείων που προορίζονται κυρίως για την αλιεία γάδου στη Βαλτική Θάλασσα

[3] Έκθεση ICES (2004) της ομάδας εργασίας ICES-FAO για την αλιευτική τεχνολογία και τη συμπεριφορά των ιχθύων (WGFTFB), 20-23 Απριλίου 2004, Gdynia, Πολωνία. ICES CM 2004/B:05.189 σελ·· Έκθεση ICES (2005) της ομάδας εργασίας ICES-FAO για την αλιευτική τεχνολογία και τη συμπεριφορά των ιχθύων (WGFTFB), 18-22 Απριλίου 2005, Ρώμη, Ιταλία. ICES CM 2005/B:05.283 σελ··

[4] Moderhak W., 2007. Επιλεκτικότητα στην αλιεία γάδου με τράτα – αξιολόγηση της επιλεκτικότητας για τον γάδο των ενεργών εργαλείων για τα οποία ο γάδος αναγνωρίζεται ως είδος – στόχος σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2187/2005 του Συμβουλίου. Ανακοίνωση της Πολωνίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 16η Αυγούστου 2007.

Wienbeck H., 2007. 579 Έκθεση Cruise - FRV Solea από 7/9/2007-28/9/2007. Ίδρυμα αλιευτικής τεχνολογίας & οικονομικής της αλιείας, Αμβούργο, Γερμανία. Δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

[5] Herrmann B., Priour D., και Krag L.A., 2007. Μελέτη προσομοίωσης του συνδυαστικού αποτελέσματος του μεγέθους του σάκου της τράτας όσον αφορά την επιλεκτικότητα σε περίπτωση περιστροφής των ματιών κατά 90° και μείωσης του αριθμού των ματιών στην περιφέρεια για στρογγυλούς ιχθείς. Fisheries Research 84 (2007) 222-232.

[6] ICES CM 2008 / ACOM : 06

[7] BSRAC (2008) Συστάσεις για την αλιεία των ειδών της Βαλτικής Θάλασσας το 2009

[8] Παρατηρήσεις του ΠΓΣ της Βαλτικής Θάλασσας (2008) σχετικά με το έγγραφο διαβούλευσης της Επιτροπής για τις απορρίψεις