[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 17.1.2006

COM(2006) 17 τελικό

2003/0282 (COD)

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, σχετικά με τις τροπολογίες που Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου όσον αφορά την πρόταση

ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τις ηλεκτρικές στήλες και τους συσσωρευτές και τις χρησιμοποιημένες ηλεκτρικές στήλες και συσσωρευτές, και με την κατάργηση της οδηγίας 91/157/ΕΟΚ

ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

2003/0282 (COD)

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, σχετικά με τις τροπολογίες που Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου όσον αφορά την πρόταση

ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τις ηλεκτρικές στήλες και τους συσσωρευτές και τις χρησιμοποιημένες ηλεκτρικές στήλες και συσσωρευτές, και με την κατάργηση της οδηγίας 91/157/ΕΟΚ

1. Εισαγωγή

Το άρθρο 251 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι η Επιτροπή γνωμοδοτεί για τις τροπολογίες που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση. Η γνώμη της Επιτροπής σχετικά με τις 23 τροπολογίες που πρότεινε το Κοινοβούλιο παρατίθεται κατωτέρω.

2. Ιστορικό

Η πρόταση της Επιτροπής (COM(2003) 723 τελικό) διαβιβάστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σύμφωνα με τη διαδικασία συναπόφασης που προβλέπεται στο άρθρο 175 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, στις 24 Νοεμβρίου 2003. Η πρόταση βασίστηκε στο άρθρο 95 παράγραφος 1 και στο άρθρο 175 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 28 Απριλίου 2004.

Η Επιτροπή των Περιφερειών γνωμοδότησε στις 22 Απριλίου 2004.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδότησε σε πρώτη ανάγνωση στις 20 Απριλίου 2004.

Μετά τη γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, το Συμβούλιο ενέκρινε επισήμως την κοινή θέση στις 18 Ιουλίου 2005. Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την κοινή θέση (COM(2005) 378 τελικό) εκδόθηκε στις 23 Αυγούστου 2005 και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του, σε δεύτερη ανάγνωση, στις 13 Δεκεμβρίου 2005.

3. Σκοπός της πρότασης

Σκοπός της πρότασης της Επιτροπής είναι να αποφευχθεί η τελική διάθεση των ηλεκτρικών στηλών όταν καθίστανται απόβλητα, μέσω της καθιέρωσης συστήματος «κλειστού βρόχου» για όλες τις ηλεκτρικές στήλες που διατίθενται στην αγορά της Κοινότητας. Τα βασικά στοιχεία του προτεινομένου συστήματος «κλειστού βρόχου» είναι (i) ένας στόχος συλλογής για τις φορητές ηλεκτρικές στήλες (160 γραμμάρια), (ii) ένας επιπλέον στόχος συλλογής για τις φορητές ηλεκτρικές στήλες καδμίου (που θα απαιτούσε την παρακολούθηση της ροής των αποβλήτων), (iii) απαγόρευση της υγειονομικής ταφής/αποτέφρωσης ηλεκτρικών στηλών αυτοκινήτων και βιομηχανίας και (iv) ελάχιστες απαιτήσεις ανακύκλωσης για όλες τις συλλεγόμενες ηλεκτρικές στήλες. Πέραν τούτου, στην πρόταση καθορίζονται ελάχιστοι κανόνες όσον αφορά τη λειτουργία των εθνικών συστημάτων συλλογής και ανακύκλωσης, ώστε να βελτιωθεί η εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να εξασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού για όλους τους εμπλεκόμενους στον κύκλο ζωής των ηλεκτρικών στηλών φορείς. Προς το σκοπό αυτό, η πρόταση εισάγει την έννοια της ευθύνης του παραγωγού για την διαχείριση των αποβλήτων όλων των ηλεκτρικών στηλών που διατίθενται στην αγορά της Κοινότητας. Με την έκδοσή της, η προτεινόμενη οδηγία θα καταργήσει και θα αντικαταστήσει την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία για τις ηλεκτρικές στήλες (οδηγία 91/157/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 93/86/ΕΟΚ).

Σε πρώτη ανάγνωση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτίμησε (i) τον περιορισμό της χρήσης των ηλεκτρικών στηλών καδμίου και μολύβδου, αντί της καθιέρωσης του προτεινόμενου συστήματος «κλειστού βρόχου», και (ii) τη θέσπιση υψηλότερων στόχων συλλογής (50% και 60%). Η Επιτροπή δεν δέχθηκε τις αλλαγές αυτές καθότι, από την εκτεταμένη αξιολόγηση του αντίκτυπου που διενήργησε, προέκυψε ότι το προτεινόμενο σύστημα «κλειστού βρόχου» συνεπάγεται ισοδύναμο επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας με χαμηλότερο κόστος. Όσον αφορά τους στόχους συλλογής, η Επιτροπή δέχθηκε να υποκαταστήσει τον στόχο «συναρτήσει του βάρους» με τον στόχο «συναρτήσει των πωλήσεων». Ωστόσο, επειδή η εκτεταμένη αξιολόγηση του αντίκτυπου κατέδειξε ότι ο στόχος των 160 γραμμαρίων (ή 40%) ήταν ο πλέον αποδοτικός ως προς το κόστος, η Επιτροπή δεν δέχθηκε να τον αυξήσει.

Στην κοινή θέση, το Συμβούλιο τάχθηκε υπέρ (i) ενός μικρής κλίμακας περιορισμού της χρήσης καδμίου σε φορητές ηλεκτρικές στήλες, αντί του προτεινόμενου συστήματος «κλειστού βρόχου» και (ii) του καθορισμού χαμηλότερων στόχων συλλογής (25% και 45%). Η Επιτροπή δέχθηκε ότι η διενεργηθείσα από το Συμβούλιο εκτεταμένη αξιολόγηση του αντίκτυπου περιείχε νέα στοιχεία από τα οποία προέκυπτε ότι το προτεινόμενο σύστημα «κλειστού βρόχου» ενδέχεται να συνεπάγεται υψηλό οργανωτικό και διοικητικό κόστος, με αποτέλεσμα να είναι, συγκριτικά, πιο δαπανηρό. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή υποστήριξε τον περιορισμό της χρήσης καδμίου που προβλέπεται στην κοινή θέση. Η Επιτροπή δέχθηκε την αύξηση ενός μακροπρόθεσμου στόχου συλλογής (45%), αλλά πρότεινε να μειωθεί το χρονικό περιθώριο για την επίτευξη του ενδιάμεσου στόχου συλλογής (25%), ώστε να συμβαδίζει με την αρχική πρόταση της Επιτροπής.

4. Γνώμη της Επιτροπής σχετικά με τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Στις 13 Δεκεμβρίου 2005, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 23 από τις 59 τροπολογίες που είχαν κατατεθεί. Από τις 23 αυτές τροπολογίες, η Επιτροπή είναι σε θέση να δεχθεί 12 στο σύνολό τους και 1 εν μέρει. Δέκα από τις εγκριθείσες τροπολογίες δεν γίνονται δεκτές από την Επιτροπή.

4.1. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή

4.1.1. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές στο σύνολό τους

Η τροπολογία 3 προτείνει νέα αιτιολογική σκέψη που αναφέρεται στο ψήφισμα του Συμβουλίου του 1998 σχετικά με το κάδμιο. Πρόκειται για μια χρήσιμη διευκρίνιση που ευθυγραμμίζεται με το άρθρο 4 της προτεινόμενης οδηγίας.

Η τροπολογία 9 , που αφορά την αιτιολογική σκέψη 17, διαγράφει τη δυνατότητα καθορισμού κανόνα «de minimis» με βάση τη διαδικασία της επιτροπής και προβλέπει την καταχώριση όλων των παραγωγών σε μητρώα. Η Επιτροπή είναι σε θέση να δεχθεί τη διαγραφή της δυνατότητας θεσπίσεως κανόνα «de minimis» με τη διαδικασία της επιτροπής, δεδομένου ότι ένας τέτοιος κανόνας θα μπορούσε να ευνοήσει την εμφάνιση «ελεύθερων σκοπευτών» στην αγορά και να διακυβεύσει την αξιοπιστία των επιμέρους εθνικών συστημάτων συλλογής. Η απαιτούμενη καταχώριση των παραγωγών συνάδει με το άρθρο 14 της προτεινόμενης οδηγίας και γίνεται επομένως δεκτή από την Επιτροπή.

Η τροπολογία 12 προσθέτει στον ορισμό των φορητών ηλεκτρικών στηλών τα στοιχεία κουμπιά και τις συστοιχίες. Η χρήσιμη αυτή διευκρίνιση γίνεται δεκτή από την Επιτροπή.

Η τροπολογία 15 αντικαθιστά τη φράση «στους τελικούς χρήστες» από τη φράση «διατίθενται στην αγορά», στον ορισμό του ποσοστού συλλογής. Η Επιτροπή πιστεύει ότι πρόκειται για μια χρήσιμη διευκρίνιση, η οποία διευκολύνει τη σχετική παρακολούθηση από τα κράτη μέλη.

Η τροπολογία 17 εισάγει την υποχρέωση για τα κράτη μέλη να προωθούν την έρευνα, ώστε να βελτιωθούν οι περιβαλλοντικές επιδόσεις των ηλεκτρικών στηλών. Η τροπολογία αυτή συμβαδίζει με την αρχική πρόταση της Επιτροπής και μπορεί, επομένως, να γίνει δεκτή.

Η τροπολογία 19 υποχρεώνει τα κράτη μέλη να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να αυξάνουν όσο το δυνατόν περισσότερο τη συλλογή και για την πρόληψη της διάθεσης. Η τροπολογία αυτή επανεισάγει την τροπολογία 27 που είχε προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση και η οποία έχει γίνει δεκτή από την Επιτροπή.

Η Επιτροπή δέχεται επίσης την τροπολογία 25 , σύμφωνα με την οποία ο ορισμός του ποσοστού συλλογής μεταφέρεται στο άρθρο 3, δεδομένου ότι πρόκειται για μια χρήσιμη συντακτική αποσαφήνιση. Επίσης, η Επιτροπή θεωρεί χρήσιμη την απαίτηση για τα κράτη μέλη να αρχίσουν να υπολογίζουν το ποσοστό συλλογής τέσσερα έτη μετά την έναρξη της ισχύος της προτεινόμενης οδηγίας, δεδομένου ότι τόσο τα κράτη μέλη όσο και η Επιτροπή θα μπορέσουν να εξοικειωθούν με την μέθοδο υπολογισμού του στόχου συλλογής, 2 έτη προτού καταστεί νομικά δεσμευτικός ο στόχος αυτός.

Η τροπολογία 29 διευκρινίζει ότι οι «βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές», που αναφέρονται στο άρθρο 10 της προτεινόμενης οδηγίας, αφορούν την προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος και ότι τα συστήματα που προβλέπονται στο άρθρο αυτό πρέπει να συμμορφώνονται με την κοινοτική νομοθεσία. Η Επιτροπή δέχεται την εν λόγω τροπολογία διότι περιέχει χρήσιμες διευκρινήσεις.

Η Επιτροπή δέχεται την τροπολογία 31, η οποία επανεισάγει το άρθρο 17 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.

Η προβλεπόμενη από την τροπολογία 32 διαγραφή του όρου «εν γένει» από το άρθρο 12 παράγραφος 2 της προτεινόμενης οδηγίας είναι επίσης σύμφωνη με την αρχική πρόταση της Επιτροπής και μπορεί, επομένως, να γίνει δεκτή.

Όπως και στην περίπτωση της τροπολογία 9, η Επιτροπή δέχεται και την τροπολογία 36, η οποία διαγράφει τη δυνατότητα θεσπίσεως κανόνων «de minimis» με τη διαδικασία της επιτροπής.

Η Επιτροπή δέχεται την τροπολογία 38, που απαιτεί την αναφορά της χωρητικότητας στη σήμανση των ηλεκτρικών στηλών. Η τροπολογία αυτή συμβαδίζει με την ανακοίνωση για την ολοκληρωμένη πολιτική προϊόντων (βλ. κεφάλαιο 5.3 «Η προσφορά στους καταναλωτές των πληροφοριών που τους επιτρέπουν τη λήψη αποφάσεων»), καθώς και με το άρθρο 5 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.

4.1.2. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές εν μέρει

Η τροπολογία 41 αντικαθιστά την φράση «τους ακόλουθους ελάχιστους στόχους» με τη φράση «τις ακόλουθες ελάχιστες αποδόσεις», ορίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να επιτυγχάνουν τις αποδόσεις ανακύκλωσης, απαιτεί «κλειστό βρόχο» για τα ανακυκλούμενα βαρέα μέταλλα που περιέχονται στις ηλεκτρικές στήλες, αυξάνει τον στόχο για τις αποδόσεις ανακύκλωσης μη επιβλαβών ηλεκτρικών στηλών από 50% σε 55% και προβλέπει τη δυνατότητα τροποποίησης των αποδόσεων με τη διαδικασία της επιτροπής. Η τροπολογία αυτή γίνεται εν μέρει δεκτή. Δεν είναι αποδεκτή η αναφορά στο σύστημα κλειστού βρόχου, δεδομένου ότι η Επιτροπή έχει δεχθεί ότι το σύστημα αυτό ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα, τόσο στην εφαρμογή του, όσο και από πλευράς κόστους. Η Επιτροπή δέχεται τα άλλα μέρη της εν λόγω τροπολογίας. Η αναφορά στις «αποδόσεις» και ο στόχος των 55% για τις αποδόσεις ανακύκλωσης μη επιβλαβών ηλεκτρικών στηλών συνάδουν με την αρχική πρόταση της Επιτροπής, η οποία βασίστηκε στην εκτεταμένη αξιολόγηση του αντίκτυπου που είχε διενεργήσει. Η αναφορά σε τεχνικές προσαρμογές με τη διαδικασία της επιτροπής ευθυγραμμίζεται με το άρθρο 10 παράγραφος 5 στοιχείο β) της προτεινόμενης οδηγίας.

4.2. Τροπολογίες τις οποίες απέρριψε η Επιτροπή

Η τροπολογία 11 , η οποία αντί του αντικειμένου καθορίζει τους περιβαλλοντικούς στόχους της προτεινόμενης οδηγίας δεν γίνεται δεκτή διότι δεν ανταποκρίνεται στις διοργανικές κατευθυντήριες γραμμές για τη διατύπωση της κοινοτικής νομοθεσίας.

Η τροπολογία 14 διευκρινίζει τον όρο «ανάκτηση ενέργειας» στο άρθρο 3 σημείο (8) της προτεινόμενης οδηγίας. Η τροπολογία αυτή δεν γίνεται δεκτή από την Επιτροπή. Η προτεινόμενη οδηγία εστιάζεται στην ανακύκλωση, ως επεξεργασία των ηλεκτρικών στηλών, και όχι στην ανάκτηση ενέργειας. Πέραν τούτου, ο όρος «ανάκτηση ενέργειας» θα μπορούσε να εξεταστεί στο πλαίσιο της θεματικής στρατηγικής για την πρόληψη και την ανακύκλωση των αποβλήτων.

Η τροπολογία 18 εισάγει απαίτηση, σύμφωνα με την οποία οι ηλεκτρικές στήλες πρέπει να μπορούν να αφαιρούνται εύκολα από τους καταναλωτές ενώ στην τροπολογία 40 παρατίθεται κατάλογος των εξαιρούμενων από την απαίτηση αυτή συσκευών. Οι τροπολογίες αυτές δεν είναι δυνατόν να γίνουν αποδεκτές. Από περιβαλλοντικής απόψεως, η απαίτηση αυτή είναι περιττή, δεδομένου ότι η οδηγία σχετικά με τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού απαιτεί πλέον τη συλλογή των ηλεκτρικών στηλών που είναι ενσωματωμένες στις συσκευές. Από τεχνικής απόψεως, μπορεί να παρεμποδίσει την τεχνική εξέλιξη εφαρμογών που απαιτούν οι ηλεκτρικές στήλες να είναι συγκολλημένες στη συσκευή.

Η τροπολογία 20 διαγράφει την αναφορά στην πυκνότητα του πληθυσμού σε σχέση με τη διαμόρφωση εθνικών συστημάτων συλλογής φορητών ηλεκτρικών στηλών. Προβλέπει επιπλέον ότι η αδειοδότηση των σημείων συλλογής βάσει των οδηγιών 75/442/ΕΟΚ ή 91/689/ΕΟΚ, δεν είναι απαραίτητη. Η διαγραφή της αναφοράς στην πυκνότητα του πληθυσμού κατά την πρώτη ανάγνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δεν είχε γίνει δεκτή από την Επιτροπή. Η διευκρίνιση ότι τα σημεία συλλογής δεν θα πρέπει απαραιτήτως να αδειοδοτούνται με βάση την οδηγία 75/442/ΕΟΚ είναι περιττή δεδομένου ότι αυτό καλύπτεται ήδη από το άρθρο 7 παράγραφος 2 της προτεινόμενης οδηγίας.

Η τροπολογία 23 υποχρεώνει τους διανομείς να παραλαμβάνουν τις επιστρεφόμενες φορητές ηλεκτρικές στήλες. Η Επιτροπή δεν δέχεται την τροπολογία αυτή καθότι το συγκεκριμένο θέμα καλύπτεται από το άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο β) της προτεινόμενης οδηγίας, σύμφωνα με το οποίο τα κράτη μέλη αποφασίζουν για το ρόλο των διανομέων στην συλλογή των φορητών ηλεκτρικών στηλών, βάσει της αρχής της επικουρικότητας.

Η τροπολογία 24 διαγράφει τη δυνατότητα να υιοθετούν τα κράτη μέλη συστήματα καταβολής εγγυήσεων και καθορίζει ειδικούς όρους για τα οικονομικά μέσα. Η τροπολογία αυτή δεν έγινε δεκτή από την Επιτροπή, δεδομένου ότι η θέσπιση οικονομικών μέσων πρέπει να επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών. Οι όροι για τη θέσπιση εθνικών οικονομικών μέσων διέπονται ήδη από το πρωτογενές κοινοτικό δίκαιο.

Η Επιτροπή δεν δέχεται την τροπολογία 33 , σύμφωνα με την οποία οι παραγωγοί θα πρέπει να χρηματοδοτούν τις εκστρατείες δημόσιας πληροφόρησης. Η Επιτροπή πιστεύει ότι το θέμα αυτό, το οποίο καλύπτεται ήδη από το άρθρο 17 παράγραφος 2 της προτεινόμενης οδηγίας, πρέπει να επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας.

Η τροπολογία 34 , η οποία ρυθμίζει την οικονομική ευθύνη των παραγωγών για τα «ιστορικά απόβλητα» (απόβλητα ηλεκτρικών στηλών που διατέθηκαν στην αγορά πριν από την έναρξη ισχύος της οδηγίας), δεν γίνεται δεκτή από την Επιτροπή, η οποία προτιμά να αφήσει το ζήτημα αυτό στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας.

Η τροπολογία 37 υποχρεώνει τους διανομείς να ενημερώνουν τους τελικούς χρήστες σχετικά με την δυνατότητα απόθεσης των αποβλήτων φορητών ηλεκτρικών στηλών στα σημεία πώλησής τους. Η Επιτροπή δεν δέχεται την εν λόγω τροπολογία δεδομένου ότι, σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 2 της προτεινόμενης οδηγίας, το θέμα αυτό επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών, βάσει της αρχής της επικουρικότητας.

5. Συμπέρασμα

Βάσει του άρθρου 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της σύμφωνα με τα ανωτέρω.