ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
ΚΟΜ(92)130 τελικό 
Βρυξέλλες, 2 Αιτριλίου 1992 
Τροττοττοιημένη πρόταση 
ΑΠΟΦΑΓΗΓ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
οτχετικά μκ τΐρόγραμμα ενεργειών Όττέρ του τουρ ι αμού 
(υποβληθείσα από την Εττιτροπή 
σύμφωνα με το άρθρο 149, παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ) 

ΑΙΤΙΟΔΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΕΗ 
1- Η Επιτροπή υποβάλλει βάσει του άθρου 149, παράγραφος 3 της συνθήχης 
ΕΟΚ τροποποιημένη πρόταση απόφασης του Ευμβουλίου σχετιχά με πρόγραμμα 
κοιναχικών ενεργειών υπέρ του τουρισμού (ΟθΜ(91)97 τελιχό της 16.4.92). 
Στην τροποποιημένη πρόταση λαμβάνονχαι υπόψη διάφορες προχάχτεις 
τροπολογιών που υποβλήθηχαν από χο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο (εγκρίθηκαν 
στΐς 14.2.92 - έγγραφα ΕΚ 158.955), οριομενες ιιροτάσε ι ς από χη 
γνωμοδότηση της Οΐχονομιχής και Κοινωνιχής επιτροπής (ΕΕΕΚ ο 49 της 
24-2-92), καθώς και ορισμένες χατευθύνοεις που δόθηκαν κατά το 
Συμβούλιο των Υπουργών Τουρισμού οχο ΝοοΓάνί3Κ.(16/17.10.91). 
2. Από το σύνολο των τροπολογιών που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
η Επιτροπή έλαβε κυρίως υπόψη αυτές που αφορούν τη βελτίωση της 
διάρθρωσης της πρότασης απόφασης προκειμένου να διασαφην ισχούν οι 
οτόχοι χαι χο ενδεχόμενο πεδίο εφαρμογής χης. εχσι, λήφθηκαν υπόψη οι 
χροπολογΓες που προχεΓνουν νέα διαχυπωση χης παρουσίασης ορισμενων 
συγκεκριμένων ενεργειών (αγροχιχός χουρισμός, χουρισμός των νέων) υπό 
μορφή ενδεικχικού καταλόγου μέχρων που ανταποκρίνονται σε έναν σχόχο 
ευρέος φάσμαχος και για λόγους συνοχής του κειμένου προσαρμόστηκαν οχο 
σύνολο των θεματικών ενεργειών. Επί πλέον προσχέθηκε χρονοδιάγραμμα χων 
προτεραιοτήτων. Κ Επιτροπή συμπεριέλαβε επίσης σχις αιχιολογικές 
σκέψεΐς χης απόφασης διάφορες Χροποποιήσεΐς με τις σποίες 
διευκρινίζονχαι χα χριτήρια κοινοτικής παρέμβασης, ιδίως προκειμένου να 
τηρηθεΓ η οφχ^\ της επικουρικόχητας, να υπάρξει μέριμνα για να μην 
σημειωθεί στρέβλωαΐ| του ανταγωνισμου και να ενιοχυθεί η συνεργασία 
μεταξύ των ενδΐαφερομένων μερών μέσω της ανάπτυξης του τουρισμού, 
συμπεριλαμβανομένων των τοπικών αρχών. 
Εξάλλου, η Επιτροπή ακολούθησε τις ιτροτάσεις τροπολογιών του Ευρωπαϊκού 
ΚοινοβουλΓου σχετικά με την ενίσχυση των οριζόντιων ενεργειών στον 
τομέα του τουρισμού, κυρΓως του συντονισμού μεταξύ εθνικών και 
κοινοτικών πολιτικών και της διαβούλευσης με τους επαγγελμαχ Γες του 
κλάδου. 
Τέλσς, η Επιχροπή υιοθετησε ορισμένες ΐδέες για συγκεκριμένες ενέργεΐες 
τις οποΓες επιθυμούν να ενταχθουν οχο πρόγραμμα ενεργειών το Ευρωπαϊχό 
Κοινοβούλιο ή η Οικονομική και Κοινωνιχή Επιτροπή, χις περισσότερες 
φορές με νέα διαχυπωση σε συναρτηση με χΐς δυνατότητες παρέμβαοτις χης 
Κοινόχηχας. Ακολούθησε ιδιαίχερα χο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχη μέριμνά 
χου να ενιο-χυσει χΐς ενέργειες της Κοινόχηχας σχον χομέα της 
αλληλεπίδρασης μεταξύ χουρισμού και περιβάλλονχος και υπέρ χου 
κοινωνικού χουρισμού και χου τουρισμού των νέων. 
3. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη εν μέρει μύνο ορισμένες χροπολ^γΓες ουμφωνα 
με τΐς οποίες θα έττρεπε να δοθεί προτεραιόχηχα σ-χις ενέργειες της 
Κοινόχητας υπέρ του τουρισμού στΐς χώρες της κεντρικης και ανατολιχής 
Ξυρώπης. Η συνεργασία με τις χώρες αυτές προβλέπεται στο πλαίσιο χης 
εφαρμογής ορισμενων πρότυπων ενεργειών διε6νικού χαροεκτήρα, αΧλά δεν 
είναι δυνατό να τους δοθεί προτεραιόχητα σχο πλαίσιο του παρόνχος 
προγράμμαχος. 
4. Αντίθετα η Επιτροπή δεν ήχαν σε θέση να όεχ8εί ορισμένες 
τροποποιήσεις που προέρχονχαν από άλλους χομείς της χοινοχικής δράσης, 
ιδιαίχερα χης πολιχικής της Κοινότηχας στον πολιτΐσ-Γιχό χομέα. Εκτός 
αυτου, η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη χην τροπολογία του Ευρα/παϊκού 
Κοινοβουλίου σχετικά με τη διάθεση πόρων χου ττροϋπολογισμού για το εν 
λόγω πρόγραμμα ενεργειών, λαμβανομένης υπόψη της χατανομής των 
αρμοδιοχήχων μεχαξύ χων κοινοτικών οργάνων στο δημοσιονομικό τομέα. 
4έΙ 
Τροπσποιημένη πρόταση 
ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒ0ΥΛΙΟΥ 
ο-χεχικά με πρόγραμμα ενεργε ιών υπέρ χου χουρισμοΰ 
(υποβάλλεχαι αττό την Επιχροπή βυνάμει του αρΘρου 149, παράγραφος 3 
χης συνθήκης ΕΟΚ) 
ΑΡΧΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΡ0Π0ΠΟΙΗΜΕΝ0 
Το Συμβούλιο τυν Ευρωιταϊκών Κοινοτήτων, 
Έχοντας υπόψη: 
τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαΐκής 0«κο-
νομικής Κοινόχητας, και ιδίως το άρθρο 235, 
την πρόταοη ακόφασης που υπέβαλε η Επιτροπη, 
τη γνώμη του Ευρωιταικού Κοινοβουλίου. Το Συμβούλ(θ των Ευρωπαϊκών Κοινοχήχων, 
Έχονχας υπόψη: 
χη Συνθήκη για χην ϊδρυοη χης Ευρωπαϊκής Οικο 
νομικής Κοινόχηχας, και ιδίως το άρθρο 235, 
χην πρόχαση αττόφασης που υπέβαλε η Επιχροπή, 
ιΐ| γνώμη <<><> ΓΊιροιπα ικοό Κο I νοβουλ ί ου, 
χη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιχρο 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικπς Εκιτροττής, ^ 7^ 
Εκχιμώνχας: 
Εκτιμώντας: 
ότι ο τουρισμός κατέχει σημαντική θέοη στην οι-
κονομία των κρατών μελων και ότι οι τουριστι-
κές δραοτηρ ιότητες σντιπροσωπεύουν ένα αζιό-
λογο δυναμικό αιχασχόλησης, 
ότι ο τουριομός επιτρέπει την προώθηοη χπς κα-
ΧόχερπΓ γνωριμίας των κολίχισμών και χου τρό-
που ζωης υτα κράχη μέλη της Κθ(νότητας για 
όλες χις καχηγορίες χων πολιχών, Εκτιμώντας ότι ο τουρισμός κατέχει 
οημαντικη 8έο~η στην οΐκονομία των 
κρατών μελών, ότι οι τουριστικές 
δραστηριότητες σποτελούν σημαντικό 
δυναμικό απασχόλησης και ότι ο εν λόγω 
κλάδος είναι ένας ατιό τους σπάνιους 
κλάδους για τους οττοίους αναμένεται να 
υττάρξουν ανοδικοί ρυθμοί οικονομικής 
σνάτττυξης ατο σύνολο των ευρωτταΤκών 
χωρών, συμττεριλαμβανομένων των χωρών 
της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, 
Εκτιμώντας ότι ο τουρισμός διανοίγει 
τη δυνατότητα να ΐΐροωθηθεί η καλυτερη 
γνώοη των πολιτιθτικών ριζών της 
Ευρώπης, των πολιτισμών και των τρόττων 
ζωής στα κράτη μέλη της Κοινότητας για 
όλες τις κατηγορίες τιολιτών και ότι το 
γεγονός αυτό ουμβάλλει σε σημαντικό 
βαθμό στην πρόοδο της αντίληψης της 
"ευρωτταϊκής ιθαγένειας", αντίληφης που 
αποτελεί μία από τις βασικές μέριμνες 
των κοινοτικών οργάνων και ιδίως του 
Ευρωτταϊκού Κοι νοβουλ ίου, 
Μ 
την εμπειρία που αποκτήθηκε κατά το Ευρωπαικό 
Έτος Τουρισμού, 
ότι, ΧαμΡάνοντας υπόψη τα ανωτέρυ, η κοινοτι-
κή δράση στον τορέα του τουρισρού πρέπει να 
περιλαρΡάνει την ενίοχυση της οριζόντιας προ-
σέγγισης του τουρισμού στις κοινοτικές και 
εθνικές πολιτικές και την ανάληψη ειδικών 
ενεργειών, Εκτιμώντας τα επιτεύγματα του 
ευρωπαϊκού έτους τουρισμού. 
Εκτιμώνχας, έπειχα από συναξιολόγηση 
όσων προηγήθηκαν, όχι η ανάληψη κθΐ-
νοχικής δράσης σχον χομέα χου τουρι-
σμού θα πρέπει να λάβει χη ρορφή χης 
ενίσχυσης χης οριζόνχιας προσέγγιοης 
χου χουρισμού καχά χη χάραξη των κοι-
νοχικών και εθνικών πολιχικών και κα­
χά χην υλοποίηση χων θυγκεκριμένων 
ρέχρων και όχι αχην προσέγγιοη αυχή θα 
πρέηει επ'ιοης να Ουμπερι ληφθεί ο συνχο-
νισμός χων ρέχρων που εφαρμόζουν άλλες 
υηηρεσίες χης Επιχροπής, χα οποία έχουν 
αυγκεκρ ιμένες επιπχώσεις επ'ι χου του-
ρισρού. 
ότι έχουν ήδη θεσπιστεί ορισρένα μέτρα για 
να αποκτηθεί μία σαφέστερη αντίληψη του τομέα 
του τουρισμού και για να αντιρετωπιοτούν οι 
ανάγκες του εν λόγω τορέα στο πλαίσιο των 
κοινοτικών μέσυν και πολιτικύν, 
ότι η Κοινότητα μπορεί να συμβάλει στη βελ-
τίωση της ποιότητας και της ανταγυνιστικότη-
τας της κοινοτικης τουριστικής προσφοράς, 
προωθώντας μία κοινή προσέγγιοη ως προς τα 
μεσοπρόθεσμα προΡλήματα που αντιρετωπίζει ο 
ευρωπαΐκός τουρισρός, ενθαρρύνοντας τη δια-
φοροποίηση τυν τουριστικών δραστηριοτήτυν, 
την ανάπτυζη διεθνικών ενεργειών, καθώς και 
επιδιώκοντας την προβολή του ευρυπαικού του­
ρισμού στις κυριότερες αγορές τρίτυν χωρών, 
ότι κατά την εφαρμογή τυν ενεργειών αυτύν, 
η Κοινότητα μπορεί να προωθήσει την αρμονική 
ανάπτυζη των οικονομικών δραστηριοτήτυν στο 
ούνολο της Κοινότητας, τη συνεχή και ισόρρο-
πη οικονομική μεγέθυνση, την ανύψωση του 
βιοτικού επιπέδου και τη σύσωυζη τυν δεσμύν 
μεταζύ τυν κρατών μελών της. Εκτιμώντας ότι ορισμένα μέτρα έχουν 
ήδη τεθεί σε εφαρμογή με στόχο τη 
βελτίωση της γνώσης του κλάδου του 
τουρισμού και την ικανοποίηση των 
αναγκών του στο πλαίσιο των κοινοτικώ 
μηχανισμών και πολιτικών, 
Εκτιμώντας ότι η Κοινότητα είναι σε 
θέση να συμβάλει στη βελτίωση της 
ποιότητας και της ανταγωνιστικότητας 
της κοινοτικής τουριστικής προσφοράς, 
ευνοώντας την υιοδέτηση μίας κοινής 
προσέγγισης σε συνάρτηση με τα 
μεσοπρόθεσμα προβλπΜατα που προκύπτου< 
για τον ευροπαϊκό τουρισμό, 
ενθσρρύνοντας τη διαφοροποίηση των 
τουριστικών δραστηριοτήτων, και την 
ανάπτυζη υπερεθνικών προγραμμάτων, 
αλλά και υποστηρίζοντας την προώθηση 
του ευρωπαϊκού τουρισμού στις 
κυριότερες αγορές τρίτων χωρών, 
Εκτιμώντας ότι ο τουρισμός μπορεί να 
συμβάλει με ατίοτελεσματικό χρόπο στην 
υλοποίηση χου αντικειμενικού στόχου 
εδραίωσης της οικονομικής και 
κοινωνικής συνοχής στην Κοινότητα, ότι 
είναι σε θέση να προαγάγει στην 
Κοινότητα την αρμονική ανάπτυζη των 
οικονομικών δραστηριοτήτων, την 
επικράτηση συνεχών και εζισορροπηυένωΝ 
ρυθμών ανόδου της οικονομίας, την 
ανύψωση του βιοτικού επιπέδου και την 
εμπέδωση στενότερων σχέσεων ρεταζύ των 
κρατών μελών που έχουν συνασπισθεΐ 
στους κόλπους της Κοινότητας, 
ότι εκτός από την πληρέστερη ένταζη του τουρι-
σμού οτις όιάιρορες κοινοτικές ηολιτικές, πρέπει 
να ενθαρρυνθεί η στενή συνεργαοία ρεταζύ των 
δηρόσιυν και ιδιυτικών φορέων του τορέα του 
τουρισμού, και ότι η εφαρρογή, σε κοινοτικό 
επίπεδο, ορισμένυν ειδικών μέτρων που θα συμ-
πληρώνουν εκείνα που έχουν ληφθεί σε εθνικό 
επίπεδο, είναι ο καταλληλότερος τρόπος για 
την επίτευζη μιας τέτοις συνεργαοίας. Εκτιμώντας ότι ο τουρισμός στην 
Κοινότητα θα πρέπει μελλοντικά να 
είναι περισσότερο συμβιβάσιμος με τις 
,ανάγκες και το σεβασμό του τοπικού 
πληθυσμού και του φυσικού και 
πολιχιστικού περιράλλοντος και ότι η 
προσφορά 8α πρέπει περισσότερο να 
προσανατολίζεται προς την ποιότητα 
παρά προς την ποσότητα, για να 
αποφευχθούν οι υπερΡολές του ραζικού 
τουρισμού, 
Εκτιμώντας ότι εκτός από την καλύτερη 
ενσωράτωση του τουρισρού στις 
πολυποίκιλες κοινοτικές πολιτικές 
είναι αναγκαίο να ενισχυθεί η 
στενοτερη συνεργαοία μεταξύ όλων των 
δημόσιων και ιδιωτικών πρωταγωνιστικών 
παραγόντων στον κλάδο του τουρισμού, 
συμπεριλαμβανομένων των εκπροσώπων των 
περιοχών υποδοχής, και ότι χο πιο 
ενδεδειγμένο μέσο για χην υλοποίηση της 
εν λόγω συνεργασίας, χωρΐς να υπάρζουν 
στρεβλώσεις του ανχαγωνισμού οε ευρωπαϊκ 
κλίμακα, είναι η υλοποίηση σε κοινοτικό 
επίπεδο ορισμένων συγκεκριρένων μέτρων, 
Ουμπληρωματικών των μέτρων που 
θεσπίζονται οε εθνική κλίμακα, 
( Εκχιμώντας ότι η ευρωπαϊκή πολιτικ 
μεταφορών επηρεάζει σε σημαντικό 
βαθμό τη μελλοντική ποιότητα του 
τουρισμού στις γεωγραφικές περιοχέ 
της Ευρώπης, 
Εκτιμώντας την αναγκαιότητα να 
κατοχυρωθεί στον κλάδο αυτό η 
λειτουργία των δυνάμεων του 
ελεύθερου ανταγωνισμού, τόσο προς 
όφελος των καταναλωτών, όοο και γι 
τις ανάγκες προώθησης των ΜΜΕ, 
Εκτΐμώνχας την ανάγκη να είναι 
γρήγορα διαθέσιμσ χα αναλυχικά 
σταχιστικά δεδομένα για τον 
τουρισμό Οτην Κοινότητα και να 
πραγματοποιηθουν οι επιβαλλόμενες 
αναλύσεις για τις διαγραφόμενες 
προοπτικές των νέων ρορφών 
τουρισρού, 
ότι, με την επιφύλαζη των διαπραγματεύοεων 
που διεζάγονται εηί του παρόντος, η Κοινότη-
τα πρέπει να εζετάσει τις περιπτώσεις κατά 
τις οποίες θα ήταν αναγκαία η σύναφη συμφω-
νιών με τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς 
για την επίτευζη τυν στόχων που προσδιορίζον 
ται στο πρόγραρμα ενεργειών στον τορέα του 
τουρισρού και ότι, στην περίπτωση αυτή, η 
Επιτροπή θα πρέπει να εζουσιοδοτηθεί για τη 
διεζαγυγή τυν διαπραγματεύσεων, Εκτιμώντας ότι, χωρίς να 
διακυβευθεί η έκβαοη των 
διεζαγόμενων διαπραγματεύσεων, η 
Κοινόχητο 8α πρέπει να εζετάσει τις 
περιπχώσεις καχά χις οποίες η 
σύναψη συμφωνιών με τρίτες χώρες ή 
με διεθνείς οργανισρούς θα ήταν 
αναγκαία για να στεφθούν από 
επιτυχία οι στόχοι που έχουν 
προσδιοριοτεί από το πρόγραμμα 
δράσης της στα θέματα του τουρισρού 
και ότι, κατά συνέπεια, η Επιτροπή 
8α πρέπει να εζουσιοδοτηθεί να 
διεζαγάγει τις εν λόγω 
διαπραγματεύσεις, 
Εκτιμώντας την αποτελεσματικότητα 
των αποκεντρωμένων δομών 
τουριστικής πολιτικής και 
εκτιμώντας ότι η Επιχροπή οφείλει 
να οέβεται χη Ρασική σρχή χης 
επικουρικότητας» 
ότι η συνθηκη δεν προβλέπει, για την έκδοση 
της παρούσας απόφασης, άλλες εζουσίες εκτός 
από εκείνες του άρθρου 235, Εκτψώντας ότι στη συνθήκη δεν 
θεσπίζονται, για τους σκοπούς της 
εγκριοης της παρούοας απόφασης, 
άλλες εξουσίες δράσης από τις 
αντίστοιχες εζουσίες του άρθρου 
235. 
Αηοφάσισε: 
Άρθρο 1: 
θεσηίζεται ένα πρόγραμμα κοινοτικών ενεργειών 
υπέρ του τουριομού. 
Άρθρο 2: 
Η αρμόδια για τον προϋπολογιομό αρχή ηροσδιο-
ρίζει τις διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε οι-
κονομικό έτος. 
Άρθρο 3: 
Η Επιτροπή εφαρμόζε ι το ηρόγραρμα ενεργειών 
εντός του ηλαισ'ιου ηου καθορίζεται στο πα-
ράρτημα. Εηικουρείται αηό τη ΣυρΡουλευτική 
επιτροπή τουρισμού ηου έχει συθταθεί με την 
αηόφαση του ΣυμΡουλ'ιου της 22ας Δεκεμβρίου 
1986 (1). Αηοφάσισε: 
Άρθρο 1 
θεσπίζεται ηρόγραρμα κοινοτικών μέτρων 
προς υποστήριξη του τουρισμού. 
Άρθρο 2 
Η αρρόδια για τον προϋπολογιομό αρχή 
προσδιορίζει τις διαθέοιμες πιστώσεις για 
κάθε οικονορικό έτος. 
Άρθρο 3 
Η Επιτροπή θέτει σε εφαρμογή.το πρό­
γραμμα μέτρων στο πλαίσιο ηου καθορί­
ζεται στο παράρτημα. Η Επιτροπή μπο-
ρεί να ηροβλέπει για την πραγρατοποίη-
οη των στόχων του προγράμματος και 
άλλα μέτρα αηό αυτά που προβλέπονται 
στο παράρτημα ρετά γνωμοδότηση της 
επιτροηής η οποία εγκαθιδρύετα ι βάοει 
της απόφασης του Συμβουλίου της 2Ζας 
Δεκεμβρίου 1986(1). Η Επιτροπή μερι-
μνά για το ουντονιθμό του προγράμματος 
μέτρων με τις ποικίλες κοινοτικές πο-
λιτικές και μέοω των διαφόρων ενδιαφε 
ρορένων γενικών διευθύνσεων» φροντί-
ζοντας να τηροόνται οι ιοχύουσες δια-
δικασίες. 
Άρθρο 4: 
Με την επιφύλαζη των γενικών διαπραγματεύοεων 
και στην περίπτωοη κατά την οποία η συνεργα-
σία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς 
Οευρείται αναγκαία για την επίτευζη των οτό-
χυν του παρόντο^ προγράμματος ενεργειών, η 
Επιτροπή εζουσ ιοδοτείται να αναλάβει τη διε-
ζαγωγή των διαπραγματεύοεων. Άρθρο 4 
Τα ρέτρα πρέπει να ουμφωνούν με τη βασική 
αρχή τηζ επικουρικόχηχας και, κάθε φορά 
που παρίσχαχαι η σχεχική ανάγκη, πρέπει 
να τίθενται σε εφαρμογή σε ουντονισμό με 
τις εθνικές ή περιφερεΐακές αρχές ή τους 
εκπροσώπους του τοπικού πληθυσρού, ούτακ 
ώστε να λαμβάνεται υπόψη η σημασία του 
τουρισμού για την περιφερειακή ανάπτυζη. 
Άρθρο 5 
Χωρίς να προδικάζεται η έκβαση των 
ευρύτερων διαπραγματεύοεων και στις 
περιπτώσεις που θα αποδεικνυόταν αναγκαία 
η ουνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς 
οργανισμούς για τη συνέχιση της εφαρμογή^ 
των στόχων του παρόντος προγράμματος 
δράσης, παρέχεται στην Επιτροπή η 
εξουσιοδότηση να διεξαγάγει τις 
διαπραγματ εύσεις. 
(1) ΕΕ αριθ. 1_ 384/53 της 31.12.1986, (1) ΕΕ 
Άρθρο 5: 
Το αργότερο τρία έτη μετά την ημερορηνία 
θέσηισης του προγράμματος, η Εηιτροπή διε-
νεργεί αζιολόγηση των ενεργειών που πραγμα-
τοηοιήθηκαν ή που είναι υπό εκτέλεση και 
ηροτείνει τις κατάλληλες ηροσαρρογές της πα-
ρούοας απόφασης και του παραρτήματός της. Άρθρο 6 
Κάθε έχος από την ηρερομηνΐα έγκρισης του 
προγράμματος, η Επιτροπή προβαίνει σε 
αζιολόγηση των δραστηριοτήτων της 
Κοινότητας που έχουν αντίκτυπο για τον 
Τουρισρό και ιδίως των μέτρων που 
σχετίζονται με την περιφερειακή ανάπτυξη» 
το καθεστώς του ανταγωνισμού και την 
πρόοδο της ανταγωνιστικότητας, σε έκθεσή 
της που διαβιράζει στο Γυμβούλιο και το 
ΕυρωπαΤκό Κοινοβούλιο-
Άρθρο 7 
Το αργότερο το 1995, η Επιτροπή 8α προΡεΙ 
σε αζιολόγηση των μέτρων που έχουν 
υλοποιηθεί κατ'εφαρμογή των διατάζεων της 
παρούσας απόφασης και 8α υποβάλει σχετική 
έκθεση οτο ΣυμΡούλιο και το Ευρωπαϊκό 
ΚοινοΡούλιο, 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΕΙΔΙΚΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΑΝΑ-
ΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 
8.- Βελτίωση των γνώσεων σχετικά με τον 
τομέα του τουρισμού 
οργάνωση ενός προγράμματος μελετύν που 
θα συμπληρώνει το πρόγραμμα στατιστικών 
του τουρισμού (2), αφενός αχετικά με 
την αζιολόγηση των επιπτώσεων τ^ν υπαρ-
χουσών κοινοτικών πολιτικών υπέρ του 
τουρισμού και αφετέρου την εκ τυν προ-
τέρων ανάλυση των νέων μορφών τουρισμού ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ η. 
I. ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΓ ΥΠΟΣΤΗΡΙΪΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡIΓΜΟΥ 
Α. Οοι£όντια υέτοσ 
Α1. Βελτίωση των ννώοεων οτον τουέα του τουοισυού και ενίσγυσπ ΤΠΓ 
συνονήι: των δοάσεων 
Ιτόχος της δράσης της Κοινότητας είναι να εξαοφαλιστεί η καλύτερη συνοχή 
των μέτρων που θεσπίξονται προς υποστήριζη του τουρισρού, βελτιώνοντας 
τις γνώοεις αναφορικά με τα χαρακτηριστικά του, τις συνιστώσες του και 
τις εξελίζεις που έχουν υπάρζει. 
Για την εφαρρογή της δράσης αυτής θα χρησιμοποιηθούν τα εζής μέτρα: 
ανάπτυξη των κοινοτικών στατιστικών για τον τουρισρό, 
κατάρτιση διεζοδικών ρελετών, με τη βοήθεια των οποίων 8α καθίσταται 
δυνατή η απόκτηση καλύτερων γνώσεων για τις τουριστικές 
δραστηριότητες, η αζιολόγηση των επιπτώσεων που έχουν οι υφιστάμενες 
κοινοτικές πολιτικές προς υποστήριζη του τουρισμού, η ανάλυση των 
προοπτικών που διανοίγονται από τις νέες μορφές τουρισμού και η 
εζέλιζη των οτρατηγικών προσαρρογής 
- συντονιορος 
τουρισμού των κοινοτικών πολιτικών σχα θέρατα του 
7.- Κλιμάκωση των διακοπών 
- παροχή κινήτρων οτις εθνικές σρχές^έτσι 
ώοτε να γίνεται καλύτερη διαχρ=ν;κη κα-
τσνομή των διακοπών 
- πειραματικές ενέργειες ηροκειυέ.ου να 
μελετηθεί η τπθανότητα θέσπιση; ενδεχό-
μενων κοινοτικών μέτρων. 
(2) Απόφαοη του ΣυμβουΧΙου της 17.12.1990, 
ΕΕ I 538/89 της 21.12.90. διαβουλεύσεις με τους επαγγελρατίες που εργάζονται στο χώρο του 
τουρισμού στην Κοινότηχα 
Α2. Χοονικός και γεωνοα«>ικό? καταυεοισυΟΓ των διακοπών 
ΐτόχος της δράσης της Κοινότητας είναι να ευνοηθεί καλύτερος εποχιακός 
και γεωγραφικός καταμερισμός του τουρισμού. Για την εφαρμογή της δράσης 
αυτής 8α χρησιμοποιηθούν τα εζής ρέτρα : 
υποστήριζη της συγκρότησης ενός διεδνούς πλαισίου, που 8α παραμείνει 
ανοιχτό στις χώρες της ΕΖΕΖ, αντικειμενικός στόχος του οποίου θα 
είναι η ανταλλαγή πληροφοριών και η έμπρακτη παρακολούθηση των 
δραστηριοτήτων που αναπχύσσουν οι κυβερνήσεις και η τουριστική 
βιορηχανία 
υποστήριζη των ρέτρων, που έχουν ως στόχο χο συντονιορό των 
ευρωπαϊκών δράσεων και οτρατηγικών προς ενθσρρυνση της εκρετάλλευσης 
των τουριστικών υποδομών και εζοπλισμού κατά τις εζωεποχιακές 
περιόδους 
% 
9.- Διεθνικές ενέργειες 
συνέχιση των πρωτο|3ουλ ιών συνεργασΐας 
μεταξύ των παραμεθόριων περιφερειών 
ανάπτυζη εμπορικών δεσμών με τις χώρες 
της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης μέ-
σω της μεταφοράς τεχνογνωσ'ιας 
εφαρμογή νέων μορφύν τουριστικής και τε· 
χνικής συνεργασίας κεταζύ πόλεων. Α3. ΔιεΒνική δοάθη 
Εχόχος χης δράσης της Κοινότητας είναι να ευνοηθούν οι διεβνικές 
πρωτοβουλίες ανάτττυξης του τουρισμού που αφορούν πολυάριθρους 
εξειδικευρένους κλάδους του τορέα. 
Για την εφαρρογή της δράσης αυτής 8α τεθούν 
ρέτρα: σε εφαρρογή χα εζής 
υποοχήριζη της συνεργασίας ρεταζύ παραμεθόριων περιοχών 
- υποστήριζη των ττρωτοβουλιών διεθνικού χαρακτήρα οι οποίες συρβάλλουν 
στη βελτίωση της πληροφόρησης των τουριστών, ιδίως χάρη στη χρήση 
νέων τεχνολογιών 
ανάπτυζη των τουριστικών δεσρών ρε την Κεντρική και Ανατολικπ Ευρώπη, 
ρε τη ρεταφορά τεχνογνωσίας, την παροχή ενισχύοεων για τους σκοπούς 
κατάρτισης και τη θέση σε εφαρρογή στρατηγικών προώδησης, ραρκετινγκ 
και σύστασης ρικρών και ρεσαίων τουριστικών επιχειρήσεων 
- υποστήριζη των πρωτοβουλιών, στόχος των οποίων είναι να προαχθούν 
κώδικες συρπεριφοράς που επιδεικνύουν σεβασμό για τους κανόνες 
αζιοπρεπείας του τοπικού πληθυσμού 
υποστήριζη της σύστασης νέων μορφών συνεργασίας μεταζύ των πόλεων, ρε 
στόχο την ενίσχυση της τουριστικής και τεχνικης τους συνεργασίας και 
την εζεύρεση των ενδεδειγμένων ρορφών κοινών ενεργειών 
- υποστήριζη καινοτόρων πρότυπων σχεδίων, τσ οποία συνεπάγονται τη 
συνεργασία του δημόσιου και του ιδιωτικού τορέα υπέρ της ανάπτυζης 
τόθο των παραδοοιακών τουριστικών περιοχών που διέρχονται κρίση, όσο 
και των λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών της υπαίθρου, 
υποστήριζη της ανταλλαγής εμπειριών αναφορικά ρε τις έμπρακτες 
πρωτοβουλίες που έχουν αναπτύζει οι φορείς προς ρείωση του κινδύνου 
διάπραζης αδικημάτων κατά των τουριστών 
1.- Πολιτιστικός τουρισμός 
ενΐσχυση της δημιουργίας νέων ευρωπαϊκών 
πολιτιοτικών περιηγήσεων τουριοτικού χα-
ρακτήρα κα ι προβολή τους μέσω φυλλαδ'ιων 
κα ι δημοσιεύσεων 
δημιουργία ενός ευρωπαϊκού βραβείου των 
καλύτερων ττροίόντων πολιτιστικού τουρι-
σμού 
ευρωτιαϊκός διαγωνισμός γισ τη βράβευση 
των μουσείων που προσφέρουν ένα τουρι-
στικό προϊόν σε συνεργασ'ια με τους του-
ριστικούς φορείς 
ανταλλαγή εμπειριών στον τομέα των τε-
χνικών διαχείρισης των επιοκεπτών 
(νΐ5Κ0Γ'5 ίπθηθςθΓηβηί) 
βελτίωση της υποδοχής κα ι των υπηρεσιών 
που Γτροσφέροντα ι στους ζένους στα ευρω-
παϊκά μουσεία κα ι άλλους χώρους επίσκε-
ψης ιδίως μέοω πληροφοριακού υλικού που 
θα διατίθεται σε πολλές γλώσσες και τη 
βελτίωση του τρόττου σήμανσης. Β. Γυνκεκοιυένα υέτρα 9 
Β1. Πολιτιστικόο τουοισυόο 
Στόχος της δράσης της Κοινότητας είναι να αζιοποιηθούν, ταυτόχρονα, προς 
εζυπηρέτηση τουριοτικών στόχων, η πολιτιστική της κληρονομιά, αλλά και να 
ενδαρρυνθεί η απόκτηοη καλύτερων γνώσεων για τον πολιτισμό, τις 
παραδόσεις και τους τρόπους ζωής των ευρωπαίων. 
Για την εφαρρογή της δράσης αυτής 8α τεθούν 
\ιέχρ<χζ σε εφαρμογή τα εζής 
- υποστήριζη πρωτοβουλιών που στοχεύουν στην ανάδειζη νέων ευρωπαϊκών 
πολιτιστικών διαδρομών με τουριστΐ'κό χαρακτήρα, σε συνεργασία με τα 
ενδιαφερόρενα κράτη μέλη, τις περιοχές και τους δήμους και κοινότητες 
και γνωστοποίηοπ των πληροφοριών αυτών στο κοινό ρέσω φυλλαδίων και 
δημοσιεύσεων 
ανταλλαγή εμπειριών στο πεδίο των τεχνικών διαχείρισης επισκεπτών 
(νίδΙτ,θΓ'δ Γπ&η2αβΓη©ηΐ) 
παροχή κινήτρων για καλύτερη υποδοχή των αλλοδαπών τοοριστών σχα 
μουσεία και χις ευρωπαϊκές τοποθεσίες, χάρη στη χρήση, μεχαζύ άλλων, 
ενημερωτικού υλικού που θα είναι διαθέσιμο σε περισσότερες γλώσσες 
και στη χρηθιμοποίηθη των ενδεδειγρένων μέσων σήρανσης 
παροχή κινήτρων και ενισχύσεων για τη συγκρότηση πανευρωπαϊκών 
δικτύων, που θα κα8ιστούν δυνατή την ανταλλαγή εμπειριών μεταζύ 
τουριοτικών και πολιτιστικών φορέων, ιδίως με σχόχο την αζιοποίηση 
της κληρονομιάς 
δημιουργία ενός ευρωπαϊκού βραβείου για χα καλύτερα προϊόντα του 
πολιτιστικού τουρισμού 
10 
2.- Τουρισμός κα ι περιβάλλον 
ενΐσχυση της κατάρτισης σπό μέρους των 
κρατών μελών, ενός καταλόγου των ευρω-
πα'ι'κών τουριστικών πόρυν έτσι ώστε να 
προοδιοριστοΰν οι περιφέρειες που θα 
ήταν κατάλληλες για την ανάπτυξη^νέων 
μορφών τουρισμού που θα προστατεύουν το 
περιβάλλον καθώς και εκε'ινες οι οπο'ιες 
έχουν ανάγκη καλύτερης διαχε'ιρισης και 
προστασ ίας 
ανάπτυζη ενός κώδικα "καλής συμπεριφο-
ράς" για τους τουρίστες έτοι ώοτε να 
δοθουν οι οικολογικές κατευθυνοεις καί 
οι υποχρεώσεις όοον αι;ορά τη ουμπεριψορά 
ενθάορυνση της κατάρτιοης ενός πρακτικού 
οδηγού που θα χρησιμοπο:είτα ι από τους 
τουριοτικούς ψορεις 
θέοττισπ ενός κοινοτικού βραβείου για το 
περ ι βάλλον 
ενίσχυοη των πρότυπων ενεργειών σχετικά 
με τις ανταλλαγές εμπειριών για τις τε-
χνικές τουριστικής διαχεΐρισης των του­
ριστικών περιοχών Β2. ΤουοισυΟΓ και πεοιΒάλλον 
Στόχος της δράσης που ανσπτύσσει η Κοινότητα στο πεδίο όπου εφάπτονται ο 
τουρισμός και το περιβάλλον είναι να ευνοηθεί η ευρύτερη συναζιολόγηση 
του περιβάλλοντος για την μακροχρόνια διαφύλαζη των δυνατοτήτων 
τουριστικής ανάπτυζης στην Ευρώπη-
Για την εφαρμογή της δράσης αυτής θα τεθούν 
μέτρα: σε εφαρμογή τα εζής 
υποστήριζη των πρωτοβουλιών που στοχεύουν στην ενηρέρωση και 
ευαιθθητοποίηση των τουριστών και των φορέων παροχής υπηρεσιών 
σχετικά με την αλληλετιίδρασπ τουρισρού και περιβάλλοντος, χσρη ιδίως 
στη δηριουργία ενός ευρωπαϊκού βραβείου 
υποστήριζη της κατάρτισης ενός ευρετηρίου των ευρωπαϊκών τουριστικών 
πόρων, από τα κράτη ρέλη, ούτως ώστε να διακρίνονται οι περιοχές που 
είναι σε 8έση να υποδεχτούν νέες μορφές τουρισρού που σέβονται το 
περιβάλλον, αλλά και να περισυλλεχθούν στοιχεία σχετικά με τις 
περιοχές που έχουν ιδιαζόντως θιγεί από το ραζικό τουριομό 
παρότρυνση της θέσπισης κωδίκων ουρπεριφοράς προς χρήση των τουριστών 
και των φορέων, με πρωτοβουλία όλων των ενδιαφερομένων πλευρών, στις 
οποίες συγκαταλέγονται και οι τοπικές αρχές. Αυτό θα γίνεται με τη 
διοργάνωση σεμιναρίων, συνδιασκέψεων, κ.ο.κ., ρε στόχο να επιτευχθεί 
συναίνεση αναφορικά με το κοινό μήνυρα που 8α πρέπει να απορρέει από 
τις οικολογικές κατευθυντήριες γραρρές, διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα την 
πολυμορφία κατά τη διαρόρφωση των προαναφερόμενων κωδίκων. 
υποστήριζη της ανάπτυζης δικτύων με αντικείρενο τις διεθνικές 
ανταλλαγές εμπειριών. Αντικείρενο τους 8α είναι, ρεταζύ άλλων, οι 
τεχνικές τουριστικής διαχείρισης των τοποθεσιών, 
θεωρητική εξέταΰη της ακολουθητέας πολιτικής τοπίου στις τουριστικές 
τοποθεσίες, σε ουνδυασμό ρε τα κράτη μέλη 
υποστήριζη των πρωτοβουλιών που ευνοούν την ανάδειζη ήπιων μορφών 
τουρισρού, που ευνοούν την μεταφορά μέσω σιδηροδρόρων ή τη χρήση 
ποδηλάτων 
3.- Αγροτικός τουρισμός Β3 Αγροτικάο τουοιουφς 11 
επεζεργασία μιας εναρμον ισμένης ευρωπαϊκής 
σηματολογίας με σκοπό τη διευκόλυνση της 
πρόσβασης στα τουριστικά προϊόντα του αγρο­
τικού χώρου 
βελτΐωση της ενημέρωσης των φορέων που 
ασκούν τις δραστηριότητές τους στον αγρο-
τ ι κό χώρο χώρη στην έκδοση εντύπων για τη 
διάδοση των πληροφοριών σχετικά με τις 
υπάρχουσες κοινοτικές ενισχύοεις στον τομέα 
του αγροτικού τουρισμου κσι την έκδοση ενός 
εγχειριόίου για τους φορείς αγροτικού του­
ρισμου στην Ευρώπη 
πρότυττες ενέργειες υπέρ της δημιουργίας, 
της ανάπτυζης και της προβολής νέων τουρι-
στικών προ'ιόντων στον αγροτικό χώρο δ!νον-
τας ιδιαίτερο βάρος οτη συνεργασ'ια μεταζύ 
των φορέων σε τοπικό, περιφερειακό και ευ-
ρ^ηα ι κό επ ί πεδο 
ανανέωση του ευρωπαικού διαγωνιομού των 
καλύτερυν αγροτικών τουριστικών χώρων με 
τη βράβευση των επιτυχέστερων τουριστικών 
σχεδίων των οργανισμών τοπικής αυτοδιθί-
κησης Σχόχος της δράσης που αναπτύσσει η Κοινόχητα στον τομέα αυτό είναι να 
προαχθει ο τουριομός άσκησης δραστηριοτητων στο χώρο της υπαίθρου είτε 
αυτο συνδέεχαι ^ με τον αγροτικό τουρισμό, είτε αφορά τα οικογενεισκά 
ξενοδοχεία ρικρης κλίρακας, είτε αφορά την υλοποίηση ρέτρων που θέτουν σε 
εφαρρογη συνεχαιριοροί ή δήροι και κοινότητες. 
Για την εφσρρογή της εν λόγω δράσης 8α τεθούν 
ρέτρα: σε εφαρρογη τα εζής 
υποστήριζη των πρωτοβουλιών σΰναψης συνεταιρικών δεσμών ρεταζύ φορέων 
σε τοπικό, περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο, ούτως ώστε να καταστεί 
δυνατή η ανταλλσγή ερπειριών και η μεταφορά των εφαρμοζόμενων 
πρακτικών με τη διοργάνωση επισκέψεων, σεριναρίων, ρε την ανταλλαγή 
εμπειρογνωμόνων και την υλοποίηση διεθνικών πρότυπων σχεδίων, ιδίως 
στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης 
βελτίωση της πληροφόρηθης των φορέων στην ύπαιθρο και της πρόσβασης 
που αυτοί διαθέτουν στα διάφορα διαΒέσιμα κοινοτικά συστήματα παροχής 
ενισχύσεων στο χώρο του αγροτικού τουρισμου, ιδίως με την έκδοση 
εγγράφων εκλαΤκευσης και τη δημοσίευση εγχειριδίου των φορέων 
παροχή κινήτρων για τη βελτίωση της ποιότητας της προοφοράς αγροτικού 
τουρισμου, ιδίως με την υποστήριζη και διάδοση ενός ευρωπαικού 
σήματος και την επεζεργαοία ευρωπσϊκών μέσων σήμανσης, στόχος των 
οποίων θσ είναι να διευκολυνθεί η πρόσβαση στον τουρισμό της υπαίθρου 
συνέχιοη του ευρωπαϊκού διαγωνισρού για την επιλογή των καλύτερων 
τουριστικών αγροτικών χώρων, στο πλαίσιο του οποίου θα επιβραβεύονται 
οι πλέον επιτυχημένες τουριστικές εφαρρογές των τοπικών αρχών. Στις 
εφσρμογές αυτές 8α συγκαταλέγετσι η σνάδειζη των κυριότερων 
πλεονεκτηράτων των περιοχών, όπως για παράδειγρα τα ντόπια προϊόντα 
κ.ο.κ. ... 
4.- Κοινωνικός -ουρισμός κα ι τουρισμός των 
νέων 
ενίσχυση ε.εργειύν για την εζέταση από 
μέρους των "ουριστικών φορέων της μετα-
τροπής και -ης προώθησης των υποδομών 
υποδοχής σ,νεταιριστικού τύπου 
ενίσχυση γ.α την επέκτσση του συστήμα-
τος "ευρωε-.ταγή-διακοπών" και άλλων 
μορφών ενίεχυσης για τις διακοπές 
δημοσΙευθΓ ενός οδηγού με τίτλο "η προ· 
σιτή Ευρώ*"~" που θα απευθύνεται στα 
με ιθνεκτοί,. τα άτομα καθώς και στους 
διαχειρισ-ε; εζοπλισμού υποδοχής με 
σκοπό να ε.Ξαρρυνθεί η προσπάθεια να 
καταοτούν :. σχετικές υποδομές προσπε-
λάσιμες γ,: τα μειονεκτούντα άτομα 
ενθάρρυνο- -ης εξέτασης και ειδικών 
ενεργειών :^ον αψορά τις ιδιαιτερότη-
τες του τε^ισμού για ηλικιωμένα άτομα 
ενίσχυση τ~ς οργάνωσης μιας ευρωπαϊκής 
επιτροπής νεότητας στην οποία θα συμμε· 
τέχουν οι «υριότεροι οργανισμοί ταξι-
δίων για νέους έτσι ώστε να ενισχυθεί 
η διευκόλυνοη των ταξιδιών τους Β4. Κοινωνικφς τουοισυΟΓ 12 
Ιτόχος της δραοης χης Κοινόχηχας σχον τομέα αυτό είναι να διευκολυνθεί η 
προσβαση στον τουριομό ομάδων ατόμων, τα οποία για ποικίλους λόγους και 
ιδιως για λογους που σχετίζονται με την υγεία τους ή την κοινωνική τους 
κατάσταση, αντιμετωπίζουν δυσχέρειες να φύγουν οε διακοπές. 
Για την εφαρμογή της δράσης αυτής θα τεθούν σε χρήση τα εζής ρέτρα.· 
- αμοιβαία ενημέρωοη, σε κοινοτική κλίμακα, δημόσιων και ιδιωτικών 
φορέων αναφορικά με τις διάφορες πρακτικές μεθόδους ενθάρρυνσης 
ορισμενων κατηγοριών τουριστών να αναχωρήσουν σε διακοπές, οι οποίες 
χρησιροποιουνται στα κράτη ρέλη και η υποστήριζη των πρωτοβουλιών 
ρεσω των οποίων επιδιώκεται να ενθαρρυνθεί η επέκταοη της εφαρμογής 
των προαναφερόμενων μεθόδων σε κοινοτική κλίμακα 
- υποστήριζη των δράσεων προσέγγισης των φορέων, αντικειμενικός στόχος 
των οποίων είναι, αφενός μεν, η αναβάθμιση της προοφοράς, με τη 
συγκροτηση ενός πανευρωπαϊκού δικτύου των οργανώσεων και του υλικού 
εζοπλισμού υποδοχής. Ετόχος είναι, από την άλλη πλευρά να 
ικανοποιηθέι και να αναπτυχδεί η ζήτηση, επεκτείνοντας και σε'άλλα 
κρατη ρέλη τις διάφορες πρακτικές μορφές ενθάρρυνσης του κόομου να 
αναχωρεί σε διακοπές, όπως για παράδειγμα η έκδοση επιτσγών διακοπών 
η οικογενειακών διαβατηρίων ή ταυτοτήτων για "σεβάσριους πολίτες" 
- υποστήριζη της δημοσίευσης οδηγών για τα ρειονεκτούντα άτομα και γι 
τα οργανα δισχείρισης του εζοπλισμού υποδοχής, ούτως ώστε ν« 
παροτρύνονται τα τελευταία αυτά να καταστήσουν τις υποδομές τους 
προοπελάσιρες για τα ρειονεκτούντα άτομα α 
να 
ενίσχυση της επέκτασης της κάρτας έκπτω-
σης για νέους 
ενημέρωθΓ] -ων νέων σχετικά με τους του-
ριστικούς "όρους και τα τουριοτικά επαγ-
γέλματα 
ενίσχυση --ς εφαρμογής σε όλες τις κοι-
νοτικές χΐ^ες ομοιογενύν μέτρων για την 
ενθάρρυνο- της πρόσβασης των νέων στα 
πολιτιστι<6 πράγματα Β5. Τουοιθϋός των νέων 
Ιτόχος της δράσης που αναλαμβάνει η Κοινότητα στον τορέα αυτό είναι, 
ταυτόχρονα, να προαχθεί η καλύτερη επίγνωση του πολιτιορού και του τρόπου 
ζωής στα κράτη μέλη από την πλευρά της νεολαίας και να διευκολυνθούν οι 
διακοπές της. 
Για την εωαρρογή της εν λόγω δράση θα τεθούν 
ρέτρα: οε εφαρρογή τα εζής 
γενικευρένη χρήση της "κάρτας νέων" σε όλες τις χώρες της Κοινότητας 
5.- Επαγγλμεταική εκπαίδευση 
προσδιορισμός των επαγγελματικών προ-
σόντων που απαιτούνται για τον τουρι-
στικό τομέα 
ενθάρρυνση της συμμετοχής των τουριστι 
κών επιχειρήσεων στα ήδη υπάρχοντα κο ι 
νοτικά εκπαιδευτικά προγράμματα και 
ενέργειες 
ενίσχυση της συνεργασίας μεταζύ των 
πανεπιστημίων και σχολών τουριστικού 
προσανατολισμού και των επαγγελματιών 
του τουριστικού τομέα 
πρότυπες ενέργειες εκπαίδευσης σχετικά 
με ειδικές μορφές του τουρισμού: αγρο-
τικός, κοινωνικός, πολιτιστικός τουρι-
σμός, περιβάλλον και τουρισμός. 13 
υποοχήριζη χηζ διοργάνωσης ενός ευρωπαϊκού φόρουμ της νεολαίας, στο 
πλαίοιο του οποίου θα ουγκεντρώνονται οι κυριότερες ρορφές 
διοργάνωοης ταζιδίων για τους νέους, ούτως ώοτε να ενισχύονται οι 
δυνατότητες που παρέχονται στους νέους να πραγρατοποιούν ταζίδια, 
ιδίως οτο πλαίσιο ευρωπαϊκών εκδηλώσεων με αθλητικό και πολιτιστικό 
χαρακτήρα 
υποστήριζη της συγκρότησης δικτύων πραγματοποίησης ανταλλαγών στο 
χώρο των "ευρωπαϊκών τάζεων" (σχολικών ταζιδιών για τους 
συμμετέχοντες που προέρχονται από περισσότερα κράτη ρέλη) 
Β6. Επαννελυατική κατάοτιση 
Στόχος της δράσης που αναπτύσσει η Κοινότητα στο πεδίο αυτό είναι να 
ευνοηθεί η σνταγωνιστικότητα της τουριστικής βιορηχανίας, υποστηρίζοντας 
την τόνωση του επαγγελρατιορού στον κοινοτικό τουριορό. 
Για την εφαρρογή της δράσης αυτής θα τεθούν 
ρέτρα: σε εφαρρογή τα εζής 
διοχέτευση πληροφοριών στους νέους αναφορικά ρε τους τουριστικούς 
πόρους και επαγγέλματα 
εντοπισμός των επαγγελματικών προσόντων του κλάδου και βελτίωση της 
αμοιβαίας ενημέρωσης αναφορικά με τα απαιτούμενα προσόντα στα διάφορα 
κράτη μέλη 
ενθάρρυνση της συμμετοχής των τουριστικών επιχειρήσεων στα υωιστάμενα 
κοινοτικά προγράμματα και μέτρα κατάρτισης 
υποστήριζη των σχεδί«ν συνεργασίας διεθνικού χαρακτήρα στα οποία 
συμμετέχουν πανεπιστήμια, τουριστικές σχολές, εττσγγελματ(ες από το 
χώρο του τουρισμού ή οι ενδιαφερόμενες διοικητικές αρχές 
υλοποίηση συγκεκριμένων πρότυπων προγραμμάτων κατάρτισης, ιδίως στους 
τορείς του πολιτιστικού και περιβαλλοντικού τουρισρού και του 
αγροτικού τουρισρού 
υποστήριζη των δικτύων που στοχεύουν στη βελτίωση της παρεχόρενης 
ποιότητας επαγγελρατικής κατάρτισης, ούτως ώστε να ανέλθει η ποιότητα 
των παρεχόρενων τουριστικών υπηρεσιών 
14 
6.- Προβολή σε τρίτες χώρες 87. Μέτοσ ποοώΒησηΓ σε τοίτεο γώρεο 
Στόχος της δράσης της Κοινότητας στο πεδίο αυτό είναι να προσαυζηδεί η 
ενισχυση ενεργειών προβολής στιςβορειο- ελκυστικότητα του τελικού προορισμού της Ευρώπης για τουρίστες σπό τρίτες 
αμερικανικές και ιαπωνικές αγορές χώρες. 
οργ νωση μιας μελέτης σκοπιμότητας έτσι Για την εφαρμογή της δράσης αυτής Βα τεθούν σε εφαρμογή τα εζής 
ωστε να προσδιοριστούν τα μέσα που πρέ- μέτρα: 
πει να χρησιμοποιηθούν για μία ευρωπαϊ-
κή 6ιαφημιστική εκστρατεία το 1992 και - ενΐσχυση των μέτρων τουριστικής προώθησης στις αγορές τρίτων χωρών 
και κατά κύριο λόγο στην αγορά της Β.Αμερικής και της Ιαπωνίας. 
II. ΧΡΟΝΟΔ!ΑΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΤΕΡΑIΟΤΗΤΩΝ 
Οι ενέργειες στους προαναφερόρενους τορείς με προτεραιότητα 8α τεθούν σε 
εφαρμογή σύρφωνα ρε τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 3 της παρούοας 
απόφασης, στο πλαίσιο των αντικειρενικών στόχων που καθορίζονται στο 
παράρτηρά της και ιδίως με τα ρέτρα που 8α θεσπ ιστούν μετά σπό 
διαβουλεύοεις με την επιτροπή που συστήνεται βάσει της απόφασης της 22ας 
Δεκεμβρίου 1986. 
3993 
Υλοποίηση των ακόλουθων μέτρων στο πλαίσιο των δράσεων: 
Α1. Βελτίωση των ννώσεων στον τομέα του τουοισυού και ενίσγυσπ της 
συνογήιτ των δοόσεων 
α) ανάτττυζη των κοινοτικών στατιστικών για τον τουριομό 
β) κατάρτιση διεζοδικών μελετών και διάδοση των αποτελεσμάτων τους 
γ} συντονισμός των κοινοτικών και εθνικών πολιτικών στα Βέ^ατα του 
τουρισμού 
δ) διαβουλεύσεις με τους επαγγελματίες που απασχολούντσι στον 
τουρισμό στην Κοινότητα 
^ Χρονικόο και γ^νοαωικός κατρμεριθμός τωγ διακοπών, 15 
α) υποστήριζη της συγκρότησης ενός διεθνούς πλαισίου, που 8α 
παραμείνει ανοιχτό στις χώρες της ΕΖΕΙ, αντικειμενικός στοχος του 
οποίου 8α είναι η ανταλλσγή πληροφοριων και η έμπρακτη 
παρακολούθηση των δραστηριοτήτων που αναπτύσσουν οι κυβερνήσεις 
και η τουριστική βιομηχανία 
Α?. Αιεθνική δοάση 
α) υποστήριζη της συνεργασίας μεταζύ παραμεθόριων περιοχών 
β) υποστήριζη των πρωτοβουλιών διεθνικού χαρακτηρα, οι οποιες 
συμβάλλουν στη βελτίωση της πληροφόρησης των τουριστων, ιδιως 
χάρη στη χρήση νέων τεχνολογιών > 
γ) ανάπτυζη τουριστικών δεσμών ρε την Κεντρικη και Ανατολικη Ευρώπη. 
με τη μεταφορά τεχνογνωοίας, την παροχή ενισχύσεων για σκοπους 
κατάρτισης και τη θέση σε εφαρμογή στρατηγικών προωΒησης, 
μάρκετινγκ και σύστσσης ρικρών και μεσαίων τουριστικών 
επιχειρήθεων 
Β1. ΠοΧιτιστικόι- τουοισυόιτ 
α) υποστήριζη πρωτοβουλιών, οι οποίες στοχεύουν στην ανάδειζη νέων 
ευρωπαϊκών πολιτιοτικών διαδρομών τουριστικού χαρακτηρα, σε 
συνεργασία ρε τα ενδιαφερόρενα κράτη μέλη, περιοχές και δήμους και 
κοινότητες και γνωστοποίηση των πρωτοβουλιών αυτών στο κοινό ρέσω 
φυλλαδίων και δημοσιεύσεων 
β) ανταλλσγή εμπειριών στον τομέα των τεχνικών διαχείρισης επισκεπτών 
(νΙδΐίοΓ'δ ΓΠδη&οβιηβηχ) 
Β2. Τουοισμόο και πεοιΒάλλον 
α) υποστήριζη των πρωτοβουλιών που στοχεύουν στην ενημέρωση και 
ευαισθητοποίηση των τουριοτών και των φορέων παροχής υπηρεσιών 
σχετικά με την αλληλεπίδραση τουρισμού και περιβάλλοντος, χάρη ιδίως 
στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού βραβείου 
β) υποστήριζη της ανάπτυζης δικτύων με ανχικείμενο τις διεθνικές 
ανταλλαγές εμπειριών» Αντικείμενό τους 8α είναι, μεταζύ άλλων, οι 
τεχνικές χουριοχικής διαχεΐρισης των τοποθεσιών 
γ) υποστήριζη των πρωτοβουλιών με τις οποίες ευνοούνται οι ήπιες μορφές 
τουρισμού 
Β3. Ανοοτικάο τουοισυόσ 16 
α) βελτίωση της πληροφόρηοης χων φορέων της υπαίδρου και της πρόσβασής 
τους στα διάφορα διαθέσιμα κοινοτικά συστήρατα παροχής ενισχύσεων στο 
χώρο του αγροτικού τουρισμού, ιδίως με την έκδοση εγγράφων 
εκλαΐκευσης και τη δηροσίευση εγχειριδίου των φορέων 
β) παροχή κινήτρων της ποιότητας της προσφοράς αγροτικού τουρισρού, 
ιδίως ρε την υποοτήριζη και διάδοση ενός ευρωπαϊκού σήρατος και την 
επεζεργασία ευρωπαΤκών πινακίδων σήρανσης, στόχος των οποίων θα είναι 
να διευκολύνεται η πρόσβαση στον τουρισρό της υπαίθρου 
Β4. ΚοινωνικόΓ τουοισυός 
α) υποοτήριζη της δημοσίευσης οδηγών για τα μειονεκτούντα άτομα, καθώς 
και για τα όργανα διαχείρισης του εζοπλισρού υποδοχής, ούτως ώστε να 
παροτρύνονται τα όργανα αυτά να καταστήσουν τις υποδορές τους 
προσπελάσιρες για τα ρειονεκτούντα άτομα 
Β6. Επαννελυστική κατάρτιοπ 
α) εντοπισμός των επαγγελματικών προσόντων του κλάδου και βελτίωση της 
αροιβαίας ενηρέρωοης σναφορικά ρε τα απαιτούμενα προσόντα στα διάφορα 
κράτη μέλη 
β) ενθάρρυνση της ουμμετοχής τουριστικών επιχειρήσεων στα υφιστάμενα 
κοινοτικά προγράμματα και μέτρα κατάρτισης 
γ) υποοτήριζη των σχεδίων συνεργασίας διεθνικού χαρακτήρα, στα οποία 
συρρετέχουν πανεπιστήμια, τουριστικές σχολές, επαγγελματίες από το 
χώρο του τουρισμού ή οι ενδιαφερόμενες διοικητικές αρχές 
Β7. ΠοοώΒηση αε τοίτειτ γώοεΓ 
α) ενίσχυση των μέτρων τουριστικής προώθησης στις αγορές τρίτων χωρών 
και κατά κύριο λόγο στην αγορά της Βόρειας Αμερικής και της ίαπωνίας 
17 
1. Εγκαινίαση της εφσρρογής νέων μέτρων στο πλαίσιο της παρούσας 
απόφασηζ και σύμφωνα ρε τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 3 της 
απόφαση€ αυτής. 
2. Συνέχιση των μέτρων που έχουν τεθεί σε εφαρμογή στο πλαίσιο των 
δράσεων: 
Α1. Βελτίωση των ννώσεων στον τουέσ του τουοισυού και ενίστυση 
τηο συνογΟΓ των δοάσεων 
εκτός από το σημείο α) ανάπτυζη των κοινοτικών στατιστικών 
για τον τουρισμό (ενδεχορένως εκτέλεση νέου προγράρματος) 
Α2. Χοονικόο και νεωνοαφικό^ καταμεοισϋός των διακοπών 
Α3. Μέτοα διεβνικού νσοακτποσ 
εκτός από το σημείο α) υποστήριζη της συνεργασίας μεταζύ 
παραρεθόριων περιοχών 
Β1. ΠολιτιστικΟΓ τουοιομόι: 
Β2. Τουριουάι? και πεοιβάλλον 
εκτός από το σηρείο γ) υποστήριζη πρωτοβουλιών, οι οποίες 
ευνοούν τις ήπιες ρορφές τουρισρού 
Β3. Ανοοτικόϋ τουοιθυότ 
εκτός από το σημείο α) βελτίωση της πληροφόρησης των φορέων 
της υπαίδρου και της πρόσβασής τους στα διάφορα διαθέσιμα 
κοινοτικά συστήματα παροχής ενισχύσεων για τον αγροτικό 
τουρισμό, ιδίως με την έκδοση εγγράφων εκλαΤκευσης και τη 
δημοσίευση εγχειριδίου των φορέων 
Β6. ΕπσννεΧυατικπ κατάοτιση 
εκτός από το σημείο α) προσδιορισμός των επαγγελματικών 
προοόντων του κλάδου και βελτίωση της αμοιβαίας ενημέρωσης 
αναφορικά με τα απαιτούμενα προσόντα στα διάφορα κράτη μέλη 
Β7. Ποοώθησπ σε τοίτεο γώοεο 
1335 18 
1.^ Αζιολόγηση χων μέχρων που έχουν εκτελεστεί βάσει της παρούσας 
αποφασης και προετοιρασία της έκθεσης που προβλέπεται από τη συναφή 
δηλωση θτο άρθρο 3 τ) της Γυνθήκης της 07.02.1992. 
2. Γυνέχιση και ολοκλήρωση των ρέτρων που έχουν τεθεί σε εφσρρογή στο 
πλαισιο των δράσεων 
Α1. Βελτίωρη των γνώσεων στον_ τουέα τφυ τουοιουού και ενίσχυρη 
τηιτ συνογήο των δοάθεων 
εκτός από το σηρείο α) ανάπτυζη των κοινοτικών στατιστικών 
γισ τον τουρισμό (ενδεχορένως εκτέλεση νέου προγράμματος) 
Α2_^ .Χρον ι κό<τ και νεωνοαωικάί καταυρηισυόο των διακοττών 
Α3. Μέτοα διεΒνικού ναοακτπηπ 
εκτός από το σημείο α) υποστήριζη της συνεργασίας ρεταζύ 
παραρεθόριων περιοχών. 
Β1. ΠοΧιτιστικΟΕ τουοισυός 
εκτός από το σημείο α) υποστήριζη πρωτοβουλιών που στοχεύουν 
στην επεζεργασία νέων ευρωπαϊκών πολιτιστικών διαδρορών με 
τουριστικό χαρακτήρα, σε συνεργασία ρε τα ενδιαφερόρενα κράτη 
μέλη, περιοχές και δήμους και κοινότητες και γνωστοποίησή 
τους στο κοινό μέσω φυλλαδίων και δημοσιεύσεων 
Β2. ΤουοισαιΟΓ και πεοιΒάλλον 
εκτός από το σημείο Υ) υποστήριζη πρωτοβουλιών, οι οποίες 
ευνοούν τις ήπιες ρορφές τουρισμού 
Ββ. Επαννελυατική κατάοτιση 
εκτός από το σημείο α) προσδιορισμός των επσγγελρατικών 
προσόντων του κλάδου και βελτίωση τη^ αροιβαίας ενηρέρωσης 
αναφορικά ρε τα απαιτούρενα προσόντα στα διάφορα κράτη μέλη 
β) ενθάρρυνση της συρρετοχής τουριστικών επιχειρήσεων στα 
υφιστάρενα κοινοτικά προγράρρατα και ρέτρα κατάρτισης 
Β7. ΠοοώΒηση σε τοίτες χώοε,ς 
ISSN 0254-1483 
COM(92)130 TE>UK6 
EITPAfA 
GR 16 
Api«. KaxaAoyou: CB-CO-92-143-GR-C 
ISBN 92-77-42674-8 
YxmpeoLa Ejuotiiwdv EKSOOEOV TCOV Evpcwtalttov KOIVOTTJTGJV 
L-2985 Luxembourg