[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 8.4.2009

COM(2009) 160 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Στήριξη των αναπτυσσομένων χωρών για να αντιμετωπίσουν την κρίση

{SEC(2009) 442} {SEC(2009) 443} {SEC(2009) 444} {SEC(2009) 445}

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Στήριξη των αναπτυσσομένων χωρών για να αντιμετωπίσουν την κρίση

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στον κόσμο επικρατεί αναταραχή. Καμία χώρα ή περιοχή δεν παραμένει απρόσβλητη από τη σημερινή παγκόσμια κρίση. Οι αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες δοκιμάστηκαν ήδη σκληρά από τις διαδοχικές κρίσεις των τροφίμων, των καυσίμων καθώς και αυτές που συνδέονται με την αλλαγή του κλίματος, πλήττονται σοβαρά από τις συνέπειες της χρηματοπιστωτικής κρίσης και της οικονομικής κάμψης. Δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι βυθίζονται – ή ξαναβυθίζονται – στη φτώχεια· οι απειλές για το κλίμα και το περιβάλλον αυξάνονται· η ανάπτυξη επιβραδύνεται, η ανεργία αυξάνεται και υπάρχει κίνδυνος να υπονομευτεί η επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας (ΑΣΧ) και να απωλεσθούν τα κεκτημένα της τελευταίας δεκαετίας.

Σε εποχές αβεβαιότητας, υπάρχει τάση εσωστρέφειας. Η υιοθέτηση αυτής της στάσης θα αποτελούσε ιστορικό λάθος. Στη σημερινή εποχή της αλληλεξάρτησης, το μέλλον μας, οι αξίες μας, η ασφάλειά μας και η ευημερία μας συνδέονται άρρηκτα με εκείνες των αναπτυσσομένων χωρών. Η ανάκαμψη στις προηγμένες οικονομίες θα οδηγήσει σε ανάκαμψη σε παγκόσμια κλίμακα. Αντίστροφα, η ανάπτυξη των αναπτυσσομένων χωρών θα έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, την ανάπτυξη και την ευημερία και θα συμβάλει στην παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα.

Το 2008, η διεθνής κοινότητα υπογράμμισε επανειλημμένα ότι η ανάπτυξη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της επίλυσης της τρέχουσας παγκόσμιας κρίσης. Στις διεθνείς διασκέψεις στη Νέα Υόρκη, την Άκρα και την Ντόχα καθώς και στη διάσκεψη των G-20 στην Ουάσινγκτον, διαπιστώθηκε σταθερότητα στις αποφάσεις και ανελήφθησαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις με στόχο να επιτευχθούν οι ΑΣΧ, να συνεχιστεί η επιδίωξη των στόχων της βοήθειας, να καταστεί η βοήθεια αποτελεσματικότερη και να συμμετάσχουν οι αναπτυσσόμενες χώρες στη μεταρρύθμιση της παγκόσμιας διακυβέρνησης. Οι επιτυχίες αυτές οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην ενιαία φωνή, τον ηγετικό ρόλο και την αποφασιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Διάσκεψη Κορυφής της G-20 που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο στις 2 Απριλίου 2009 υπογράμμισε και πάλι τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης καθώς και ότι πρέπει να ληφθούν πολύ σημαντικά μέτρα για τη στήριξη των αναπτυσσομένων χωρών. Η διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης («business as usual») δεν αποτελεί επιλογή υπό τις παρούσες συνθήκες. Συνεπώς η παρούσα ανακοίνωση δίνει συνέχεια στα κύρια αποτελέσματα της ετήσιας «έρευνας του Μοντερέι», θέματα που εξετάζονται αναλυτικότερα στα κοινά έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής[1], και καθορίζει εικοσιοκτώ συγκεκριμένα μέτρα που θα πρέπει να προωθήσει η ΕΕ για να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες να αντιμετωπίσουν την κρίση.

II. ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΥΠΑΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Όλες οι πρόσφατες αναλύσεις για τον αντίκτυπο της κρίσης συγκλίνουν σε ένα σημείο. Αφού έπληξε τις προηγμένες και τις αναδυόμενες οικονομίες, το «τρίτο κύμα» της κρίσης φθάνει στις αναπτυσσόμενες χώρες[2].

Κατά πρώτο λόγο, οι χώρες αυτές θίγονται από τις άμεσες επιπτώσεις της χρηματοπιστωτικής κρίσης , που οφείλεται ιδίως στην εξάντληση των πιστώσεων, των επενδύσεων, των ιδιωτικών εισροών κεφαλαίου και της αυξανόμενης μεταβλητότητας των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Πλήττονται ιδιαίτερα οι χώρες οι οποίες εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις ιδιωτικές εισροές κεφαλαίου, ιδίως τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Θίγονται πολύ σοβαρά οι αναπτυσσόμενες χώρες που εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τα εμβάσματα. Συνολικά, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι οι ροές κεφαλαίων στις αναπτυσσόμενες χώρες θα μειωθούν από 1 τρις. δολάρια το 2007 σε 600 δις δολάριο περίπου το 2009.

Κατά δεύτερο λόγο, οι επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομικής επιβράδυνσης γίνονται αισθητές στις αναπτυσσόμενες χώρες. Το ΔΝΤ αναμένει ότι οι αναπτυσσόμενες οικονομίες δεν θα αυξηθούν, το 2009, παρά μόνο κατά 3,25% σε σχέση με 6,3% το 2008 και 7,9% το 2007. Μια άλλη άμεση συνέπεια της παγκόσμιας οικονομικής επιβράδυνσης είναι η συρρίκνωση του συνολικού όγκου του παγκόσμιου εμπορίου . Καθώς η παγκόσμια ζήτηση αγαθών σημειώνει πτώση και, κατά συνέπεια, οι τιμές τους μειώνονται, αναμένεται ότι τα έσοδα από τις εξαγωγές των αναπτυσσομένων χωρών θα μειωθούν έντονα με αποτέλεσμα την επιδείνωση του εξωτερικού ισοζυγίου τους καθώς και τη μείωση των εσόδων. Οι αναπτυσσόμενες χώρες που είναι καθαροί εξαγωγείς εμπορευμάτων θα πληγούν περισσότερο από τη μείωση των τιμών των προϊόντων ενώ, για τις χώρες που είναι καθαροί εισαγωγείς πρώτων υλών, τα τιμολόγια εισαγωγών θα είναι χαμηλότερα. Αποτέλεσμα όλων αυτών των στοιχείων είναι, ότι σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, οι αναπτυσσόμενες χώρες θα αντιμετωπίσουν κατά το τρέχον έτος έλλειμμα χρηματοδότησης που θα κυμαίνεται από 270 έως 700 δις δολάρια.

Η επίδραση όλων αυτών των παραγόντων έχει ως αποτέλεσμα να βρίσκονται ήδη οι αναπτυσσόμενες χώρες αντιμέτωπες με τις σοβαρές κοινωνικές συνέπειες της κρίσης. Κυβερνήσεις με μεγάλες δημοσιονομικές ανισορροπίες δυσκολεύονται να διατηρήσουν το επίπεδο των κοινωνικών δαπανών· αναβάλλεται η συντήρηση των δημοσίων έργων υποδομής· η χρηματοδότηση για κοινωνικά δίχτυα ασφαλείας είναι σε κάμψη, τη στιγμή που είναι πιο απαραίτητη από ποτέ· και ο αριθμός των ανέργων και των φτωχών εργαζομένων, ιδίως στις αστικές περιοχές, αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο.

Η κρίση μπορεί να έχει επίσης σημαντικές επιπτώσεις στους τομείς της πολιτικής και της ασφάλειας . Η αυξημένη φτώχεια και η κοινωνική αναταραχή θα μπορούσαν να μετατρέψουν τις λανθάνουσες πολιτικές διαφορές σε οξείες κοινωνικές συγκρούσεις. Η κρίση μπορεί επίσης να έχει πιο άμεσο αντίκτυπο, αν οι περιορισμοί του προϋπολογισμού οδηγήσουν σε αδυναμία καταβολής των μισθών στο δημόσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένων της αστυνομίας και των ενόπλων δυνάμεων, υποδαυλίζοντας έτσι αναταραχές ή ακόμη και στρατιωτικά πραξικοπήματα. Οι συνήθεις πολιτικές αμφισβητήσεις μπορεί να οξυνθούν, οδηγώντας σε εμφύλιες συγκρούσεις με εθνοτικά κόμματα να μάχονται για πλήρη κατάληψη της εξουσίας ή πρόσβαση στους πόρους. Επιπλέον, η κρίση ενδέχεται να αυξήσει τα σημαντικά μεταναστευτικά ρεύματα τόσο εντός των χωρών όσο και μεταξύ περιοχών. Το στοιχείο αυτό θα μπορούσε επίσης να έχει αντίκτυπο στη μεταναστευτική πίεση επί των προηγμένων οικονομιών.

Ενώ η κρίση θίγει όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες, ο βαθμός του αντικτύπου, τα συμπτώματα και η ικανότητα αντιμετώπισής της διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τις περιοχές, τις χώρες και τις πληθυσμιακές ομάδες. Λόγω της βελτίωσης των πολιτικών κατά τα πρόσφατα έτη, πολλές αναπτυσσόμενες χώρες είναι περισσότερο ανθεκτικές στην τρέχουσα κρίση από ό,τι σε προηγούμενες περιόδους παγκόσμιας οικονομικής κάμψης και διαθέτουν ένα ορισμένο φάσμα πολιτικών απαντήσεων για να στηρίξουν την ανάπτυξη και να αμβλύνουν τον αντίκτυπο της κρίσης. Η αλματώδης εξέλιξη της αγοράς εμπορευμάτων των τελευταίων ετών, η υψηλότερη μακροοικονομική σταθερότητα, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και η ελάφρυνση του χρέους επέτρεψαν σε πολλές χώρες να βελτιώσουν την εξωτερική χρηματοοικονομική θέση τους. Εντούτοις, το πεδίο αντίδρασής τους για μια ανεξάρτητη νομισματική και φορολογική πολιτική είναι πολύ περιορισμένο, λόγω των επίμονων πληθωριστικών πιέσεων, του περιορισμένου προϋπολογισμού τους και της επιδείνωσης του εξωτερικού ισοζυγίου τους καθώς και της συνεχιζόμενης επίπτωσης της αύξησης των τιμών των τροφίμων και της ενέργειας το 2008, και των καθοδικών πιέσεων επί των συναλλαγματικών ισοτιμιών τους.

Συνεπώς, οι προσπάθειες σε παγκόσμια κλίμακα για σταθεροποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα, με στόχο την προώθηση της οικονομικής ανάκαμψης αφορούν σε πολύ μεγάλο βαθμό τις αναπτυσσόμενες χώρες. Οι ενέργειες της ΕΕ για τη βελτίωση της ρύθμισης του χρηματοπιστωτικού τομέα και για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού σχεδίου για την ανάκαμψη της οικονομίας αποτελούν πολύ σημαντική συμβολή από αυτή την άποψη. Οι υπό εξέταση ή προβλεπόμενες μεταρρυθμίσεις των δραστηριοτήτων δανειοδότησης του ΕΝΤ και των πολυμερών τραπεζών ανάπτυξης (ΠΤΑ) μπορούν να βοηθήσουν πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, μεσαίου καθώς και χαμηλού εισοδήματος.

Άλλες όμως είναι πιο ευάλωτες και κινδυνεύουν να χάσουν αυτές τις νέες ευκαιρίες. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις πλέον ευάλωτες αναπτυσσόμενες χώρες με περιορισμένη ικανότητα ανθεκτικότητας . Βάσει της ανωτέρω ανάλυσης, μια κατάλληλη πολιτική θα πρέπει να αξιολογεί το βαθμό ευπάθειας και ανθεκτικότητας μιας χώρας, βάσει των ακόλουθων παραμέτρων:

- εξάρτηση από έσοδα από τις εξαγωγές και βαθμός ένταξης στο παγκόσμιο εμπόριο·

- εξάρτηση από εξωτερικές χρηματοοικονομικές ροές και μεταβιβάσεις, ιδίως από άμεσες ξένες επενδύσεις και εμβάσματα ·

- ικανότητα αντίδρασης, η οποία εξαρτάται από τη συνολική ποιότητα της διακυβέρνησης, τη διαθεσιμότητα εξωτερικών αποθεμάτων και το περιθώριο υιοθέτησης δημοσιονομικών κινήτρων.

.[pic]

Συνεπώς, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τα διεθνή ιδρύματα και τις χώρες εταίρους, θα εκπονήσουν το 2009 περαιτέρω κοινές αναλύσεις για τον αντίκτυπο της κρίσης ανά χώρα με σκοπό να εντοπίσουν τις πλέον ευάλωτες χώρες και να αναλάβουν συντονισμένη κοινοτική δράση ειδική για κάθε χώρα.

III. ΕΓΚΑΙΡΗ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΕΝΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΘΕΤΗΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΡΑΣΗ

III.1. ΝΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΟΥΜΕ ΑΛΛΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ

Η ΕΕ συνεχίζει να είναι με σημαντική διαφορά ο μεγαλύτερος χορηγός Επίσημης Αναπτυξιακής Βοήθειας (ΕΑΒ) – χορηγεί το 59% της συνολικής ΕΑΒ και το μερίδιό της αυξήθηκε 4% σε σχέση με το 2007. Το 2008, η ΕΕ ανέστρεψε την καθοδική τάση των ροών ΕΑΒ που είχε καταγραφεί το 2007. Τα συνολικά επίπεδα ΕΑΒ επανήλθαν το 2008 σε 0,40% του ΑΕΕ, από 0,37% το 2007, το οποίο αντιστοιχεί σε εκταμιεύσεις περίπου 50 δις ευρώ και σε αύξηση άνω των 4 δις ευρώ και 2 δις ευρώ σε σύγκριση με το 2007 και το 2006 αντιστοίχως. Επιπλέον, 13 κράτη μέλη έχουν τώρα πολυετή εθνικά χρονοδιαγράμματα τα οποία δείχνουν με ποιο τρόπο θα ανταποκριθούν στις ατομικές δεσμεύσεις τους το 2010 και το 2015, βελτιώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την προβλεψιμότητα της βοήθειας.

Παρόλη αυτή την ανοδική τάση, η προοπτική για τα επόμενα έτη εμφανίζεται μάλλον προβληματική. Πολλά κράτη μέλη απέχουν πολύ από τους ατομικούς βασικούς στόχους τους του 2010. Η πρόσθετη προσπάθεια για να επιτευχθεί ο συλλογικός στόχος του 0,56% ΕΑΒ/ΑΕΕ το 2010 αντιστοιχεί σε 20 εκατ. ευρώ. Η ΕΑΒ αποτελεί ένα θεμελιώδους σημασίας παράγοντα για να μπορέσουν οι αναπτυσσόμενες χώρες να μειώσουν τη φτώχεια, να επιτευχθούν οι ΑΣΧ και για να ενεργοποιηθούν άλλοι πόροι. Η δυνατότητα πρόβλεψής της αποτελεί αξία καθ’ αυτή και πρέπει να διασφαλιστεί. Η παγκόσμια κρίση δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για τη μη εκπλήρωση των δεσμεύσεών μας. Η βοήθεια δεν είναι θέμα ελεημοσύνης, αλλά μια βασική συνιστώσα της ανάκαμψης.

Εντούτοις, από μόνη της η ΕΑΒ δεν επαρκεί. Η ΕΕ πρέπει να χρησιμοποιήσει όλες τις διαθέσιμες πηγές και μέσα για μόχλευση της βοήθειας με στόχο την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, των επενδύσεων του εμπορίου και της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης. Μια τέτοια σύντονη προσπάθεια θα πρέπει να αποτελεί «συνολική προσέγγιση της Ένωσης», λαμβανομένων υπόψη μέσων και διαδικασιών όπως οι εξαγωγικές πιστώσεις, οι επενδυτικές εγγυήσεις και η μεταφορά τεχνολογίας προς όφελος της ανάπτυξης.

(1) Εκπλήρωση των δεσμεύσεων όσον αφορά την ΕΑΒ. Τα κράτη μέλη πρέπει να ανταποκριθούν στις ατομικές και συλλογικές δεσμεύσεις τους για να επιτύχουν τους στόχους της ΕΑΒ έως το 2010 και το 2015. Έτσι θα ελευθερωθούν επιπλέον 20 δις ευρώ ΕΑΒ το 2010. Συνεπώς, χρειάζεται να καταβληθεί ήδη από το τρέχον έτος αποφασιστική προσπάθεια. (2) Μόχλευση νέων πόρων. Τα κράτη μέλη πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειες για να κινητοποιήσουν πρόσθετους χρηματοδοτικούς σχετικούς με την ανάπτυξη πόρους. Στόχος μας είναι κάθε ευρώ που δαπανάται για τη βοήθεια να αποτελεί μοχλό για πέντε ευρώ σε άλλα αναπτυξιακά μέσα (π.χ. μεταφορά τεχνολογίας, χρηματοδότηση του εμπορίου και ιδιωτικές επενδύσεις). Η Επιτροπή συστήνει στα κράτη μέλη να εμβαθύνουν και να εφαρμόσουν ευρύτερα καινοτόμες πηγές χρηματοδότησης, εμπνεόμενα, για παράδειγμα, από υπάρχουσες προαιρετικές εισφορές αλληλεγγύης. που προορίζεται για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων υγείας. |

.

III. 2. ΑΝΤΙΚΥΚΛΙΚΗ ΔΡΑΣΗ

Πρέπει να αναληφθεί δράση τώρα. Η στήριξη πρέπει να έχει άμεσο αντικυκλικό αντίκτυπο. Οι φτωχότερες οικονομίες έχουν τρομερή ανάγκη χρηματοδότησης σε περιόδους κρίσης. Θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για την προσαρμογή των προτεραιοτήτων, την ταχύτερη εκταμίευση της βοήθειας και, όταν είναι αναγκαίο, την εκ των προτέρων διάθεση της βοήθειας και την επιτάχυνση της στήριξης του προϋπολογισμού. Καλούνται τα κράτη μέλη να αναλάβουν δράση προς αυτή την κατεύθυνση στο πλαίσιο της διμερούς βοήθειάς τους.

.

(3) Αναπροσανατολισμός των προτεραιοτήτων. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες, θα επιταχύνει την ενδιάμεση αναθεώρηση των εγγράφων στρατηγικής και των προγραμμάτων στήριξης το 2009 και το 2010 για να τα προσαρμόσει στις νέες ανάγκες και στις εμφανιζόμενες προτεραιότητες. Στο πλαίσιο του σχεδίου δραστηριοτήτων 2009-2011, η ΕΤΕ θα πρέπει να εστιάσει σε αντικυκλικές δράσεις σε τομείς όπως τα έργα υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων που αφορούν την ενέργεια και την αλλαγή του κλίματος, καθώς και τον χρηματοπιστωτικό τομέα. (4) Ταχύτερη εκταμίευση. Η Επιτροπή εφαρμόζει περισσότερο ευέλικτες διαδικασίες για ορισμένες χώρες ή περιοχές σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή που εξέρχονται από κατάσταση έκτακτης ανάγκης και θα παρακολουθεί την κατάσταση σε άλλες χώρες. Η ΕΤΕ θα αναλάβει να επιταχύνει τις εκταμιεύσεις στο πλαίσιο συμφωνημένων συμβατικών υποχρεώσεων χρηματοδότησης. (5) Προκαταβολική διάθεση της βοήθειας. Η Επιτροπή κατέβαλε προκαταβολικά τις υποχρεώσεις που αποτελούν μεγάλο μέρος της κοινοτικής βοήθειας στις χώρες ΑΚΕ (€4,3 δις ευρώ για το 2009) και θα εξετάσει περαιτέρω τρόπους για να επιταχύνει την παράδοση της βοήθειας[3]. Η ΕΤΕ θα πρέπει να προκαταβάλει τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο των συμφωνιών εταιρικής σχέσης ΑΚΕ (€3,5 δις ευρώ της επενδυτικής διευκόλυνσης και 2 δις ευρώ από τους ίδιους πόρους το 2008-2013) και στο πλαίσιο άλλων εξωτερικών εντολών (€25,8 δις ευρώ το 2007-2013, που θα αυξηθούν πιθανόν κατά 2 δις ευρώ) και ενθαρρύνεται να επιταχύνει τις πληρωμές προς τις χώρες ΕΠΓ της Ανατολικής Ευρώπης, σε συνεργασία με την ΕΤΑΑ, καθώς και στις υπό ένταξη και υποψήφιες για ένταξη χώρες. (6) Επιτάχυνση της δημοσιονομικής στήριξης. Το 2008 η Επιτροπή ανέλαβε υποχρεώσεις ποσού 3 δις ευρώ δημοσιονομικής στήριξης (ένα μέσο γρήγορου αποτελέσματος) ως ένα μέτρο προκαταβολικών πληρωμών υπέρ των χωρών ΑΚΕ, ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο 72% της συνολικής δημοσιονομικής βοήθειας που προβλέπεται για την περίοδο 2008-13. Η Επιτροπή θα επανεξετάσει τις υπό εξέλιξη επιχειρήσεις δημοσιονομικής βοήθειας στις πλέον ευάλωτες χώρες και θα αξιολογήσει, κατά περίπτωση, τις δυνατότητες για προκαταβολικές πληρωμές και θα επανεξετάσει τους μακροοικονομικούς όρους ή οποιοδήποτε άλλο θέμα που είναι αναγκαίο για να επιταχυνθούν οι εκταμιεύσεις. (7) Διερεύνηση της δυνατότητας για χορήγηση μακροοικονομικής βοήθειας. Θα μπορούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο χορήγησης μακροοικονομικής βοήθειας σε έκτακτες περιπτώσεις στις χώρες ΕΠΓ, στις υπό ένταξη χώρες και στις χώρες σε προενταξιακό στάδιο, σε συνεργασία με το ΔΝΤ και σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος του ΔΝΤ.[4] |

III.3. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΕΝΑ ΘΕΜΑ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ

Σε εποχές κρίσης, ούτε οι αναπτυγμένες ούτε οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι σε θέση να καταβάλουν το υψηλό τίμημα του κατακερματισμού και της έλλειψης συντονισμού, κατάσταση που επικρατεί σήμερα. Υπάρχουν 225 διμερείς και 242 πολυμερείς οργανισμοί στον κόσμο που χρηματοδοτούν εκατοντάδες χιλιάδες δραστηριότητες κάθε χρόνο. Σε 108 χώρες, υπάρχουν περισσότεροι από δέκα χορηγοί της ΕΕ που παρέχουν προγραμματιζόμενη βοήθεια ανά χώρα. Οι χορηγοί της ΕΕ χρηματοδοτούν περίπου 60 000 έργα με μέση ετήσια συνεισφορά το 2007 που κυμαίνεται μόνον από 400 000 έως 800 000 ευρώ ανά δραστηριότητα.

Η «έλλειψη αποτελεσματικότητας της βοήθειας» κοστίζει πολύ. Η αστάθεια και η προβλεψιμότητα της βοήθειας από μόνες τους μπορούν να αυξήσουν το κόστος από 15% έως 20%[5]. Επίσης, υπολογίστηκε ότι η βοήθεια υπό όρους αυξάνει το κόστος των εμπορευμάτων, των υπηρεσιών και των έργων από 15% έως 20%. Η πλήρης εφαρμογή του προγράμματος εργασιών για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας θα μπορούσε να οδηγήσει στην εξοικονόμηση πολλών δις ευρώ ετησίως. Οι προκαταρκτικοί υπολογισμοί δείχνουν ότι το κόστος της αποτυχίας να εφαρμοστεί το πλήρες πρόγραμμα για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας θα μπορούσε να κυμανθεί από 25 έως 35 δις ευρώ μέχρι το 2015, ή από 5 έως 7 δις ευρώ ετησίως, αν το επίπεδο της καθαρής διμερούς βοήθειας των χορηγών της ΕΕ παραμείνει σταθερό[6]. Αυτό είναι το πραγματικό κόστος για την ανάπτυξη όταν η Ευρώπη δεν δρα με ενιαίο τρόπο.

Χρειάζονται ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και η ΕΕ άνοιξε το δρόμο. Πρώτον, δρώντας και μιλώντας με ενιαία φωνή, έδωσε σημαντική ώθηση για να καθοριστούν νέοι στόχοι αποδεκτοί σε διεθνές επίπεδο, όπως το πρόγραμμα δράσης της Άκρα που υιοθετήθηκε από το υψηλού επιπέδου βήμα της Άκρα, το 2008. Δεύτερον, λαμβάνοντας μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση του κατακερματισμού των ευρωπαίων παραγόντων. Έτσι, πρωτοβουλίες, όπως ο κώδικας δεοντολογίας για τον καταμερισμό της εργασίας, συμβάλλουν σημαντικά στην προώθηση του προγράμματος δράσης για τη στήριξη της αποτελεσματικότητας της βοήθειας στον κόσμο.

Η δυναμική αυτή πρέπει τώρα να ενισχυθεί. Η εμπειρογνωσία, οι πόροι και τα μέσα κάθε χορηγού θα πρέπει να συντονιστούν καλύτερα. Η συντονισμένη προσπάθεια της ΕΕ βάσει κοινών προτεραιοτήτων θα ενισχύσει το βραχυπρόθεσμο θετικό αποτέλεσμα της δράσης μας και θα διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του.

(8) Ανάληψη διμερούς δράσης. Τα κράτη μέλη της ΕΕ και η Επιτροπή θα πρέπει να εργαστούν από κοινού για την εκπόνηση διαφόρων σχεδίων δράσης για την εφαρμογή των δεσμεύσεων του προγράμματος δράσης της Άκρα. Τα σχέδια αυτά θα πρέπει να παρουσιάζουν συνοπτικά δράσεις για την άρση, όπου είναι δυνατό, των νομικών ή/και των διοικητικών εμποδίων που υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα της βοήθειας καθώς και εσωτερικά κίνητρα για την αλλαγή της διοικητικής συμπεριφοράς, των μεθόδων εργασίας και των διαδικασιών προγραμματισμού.

(9) Προώθηση συλλογικών κοινοτικών προσεγγίσεων. Το 2009, η Επιτροπή θα προτείνει, κώδικες δεοντολογίας για τα παγκόσμια και κάθετα ταμεία, για την προσφυγή στα συστήματα των χωρών και την τεχνική βοήθεια. Εφαρμόζοντας τον κώδικα δεοντολογίας για τον καταμερισμό της εργασίας, η Επιτροπή θα προωθήσει επίσης μια ευρωπαϊκή προσέγγιση σχετικά με τον διακρατικό καταμερισμό της εργασίας. Στο ίδιο πνεύμα, η ΕΤΕ θα πρέπει να ενισχύσει τη συνεργασία της με τους χρηματοδοτικούς εταίρους, τα κέντρα χορηγίας και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ιδίως μέσω της κατ’ εξουσιοδότηση συνεργασίας και του συνδυασμού των κοινοτικών πόρων. Θα ενισχυθεί επίσης η συνεργασία μεταξύ της ΕΤΕ και της ΕΤΑΑ στο πλαίσιο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης για την Ανατολική Ευρώπη.

(10) Μια συλλογική προσέγγιση της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κρίσης. Στο πλαίσιο της εφαρμογής της παρούσας ανακοίνωσης, καλούνται τα κράτη μέλη της ΕΕ να υποβάλουν το 2009 δράσεις και μέσα που εφαρμόζουν για την αντιμετώπιση της κρίσης στις αναπτυσσόμενες χώρες με σκοπό το συντονισμό της ευρωπαϊκής απάντησης στην κρίση. Η επόμενη έκθεση Μοντερέι θα αξιολογήσει την υλοποίηση των δράσεων που θα έχουν προσδιοριστεί κατ’ αυτόν τον τρόπο.

(11) Περαιτέρω μεταρρύθμιση της δομής της διεθνούς βοήθειας. Υπό την ιδιότητα του μεγαλύτερου χορηγού στον κόσμο και δρώντας με ενιαίο τρόπο και μιλώντας με μια φωνή, η ΕΕ αποτελεί την κινητήρια δύναμη για την απλούστευση της δομής της διεθνούς βοήθειας. Μια μεταρρύθμιση την οποία θα μπορούσε να προωθήσει η ΕΕ στην ευρύτερη κοινότητα των χορηγών είναι η χορήγηση βοήθειας «βάσει αποτελεσμάτων», όπου ο εξορθολογισμός και η εναρμόνιση θα μπορούσαν να αυξήσουν την οικειοποίηση, την προβλεψιμότητα, τη διαφάνεια και το δημοκρατικό έλεγχο των όρων χρησιμοποίησης της χορηγούμενης βοήθειας.

III.4. ΑΜΒΛΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ, ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

III.4.1. Προστασία των πλέον ευάλωτων

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, η σημερινή κρίση θα βυθίσει το 2009 στη φτώχεια επιπλέον 90 εκατομμύρια ανθρώπους στις αναπτυσσόμενες χώρες[7], ενώ τα άτομα που κινδυνεύουν περισσότερο είναι οι γυναίκες, τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα μειονεκτούντα άτομα. Η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει το πρόγραμμα δράσης της για τους ΑΣΧ, το οποίο καθορίζει τα ορόσημα όπου πρέπει να έχουμε φθάσει ως το 2010, διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος να μην επιτευχθούν οι ΑΣΧ έως το 2015. Η συνεχής στήριξη στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης έχει θεμελιώδη σημασία προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα πλέον ευάλωτα άτομα δεν αφήνονται απροστάτευτα. Αλλά αυτή η κοινωνική κρίση θα έχει και οικονομικό κόστος. Χωρίς κατάλληλα εκπαιδευμένο και υγιές εργατικό δυναμικό, η ανάκαμψη θα καθυστερήσει και η ανάπτυξη θα υπονομευθεί. Η απώλεια εσόδων θα επηρεάσει τη δημόσια χρηματοδότηση των σχετικών κοινωνικών υπηρεσιών.

(12) Να ληφθούν στοχοθετημένα μέτρα κοινωνικής προστασίας. Η Επιτροπή θα υποστηρίξει (και τα κράτη μέλη πρέπει να κάνουν το ίδιο) τις στοχοθετημένες δράσεις των αναπτυσσομένων χωρών που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση του άμεσου κοινωνικού αντίκτυπου της κρίσης, ιδίως μέσω της δημιουργίας και της ενίσχυσης κοινωνικών διχτυών ασφαλείας, της διευκόλυνσης της άμεσης μεταφοράς μετρητών και της ενίσχυσης των μεταβιβάσεων σε είδος. Η Επιτροπή θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή, όπου είναι εφικτό και σκόπιμο, στα δίχτυα κοινωνικής ασφάλειας, στα έργα με υψηλό συντελεστή εργατικού δυναμικού και στη μεταρρύθμιση των αγορών της εργασίας.

(13) Μηχανισμοί στήριξης για τη διασφάλιση των κοινωνικών δαπανών. Η Επιτροπή θα προτείνει να αφιερώσει το 2009 τουλάχιστον 500 εκατ. ευρώ από το 10ο ΕΤΑ για να στηρίξει όσες από τις χώρες ΑΚΕ πλήττονται σοβαρότερα από την κρίση. Η χρηματοδότηση αυτή θα ενεργοποιηθεί μέσω (i) του υφιστάμενου FLEX, βάσει των προηγούμενων ζημιών από τις εξαγωγές καθώς και (ii) ενός ad hoc συστήματος FLEX, σχετικού με την ευπάθεια βάσει των προβλέψεων εξαγωγών και άλλων σχετικών με την ευπάθεια παραμέτρων, όπως τα εμβάσματα και η δημοσιονομική ισορροπία (βλ. διάγραμμα I). Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να συμμετάσχουν σ’ αυτή την πρωτοβουλία στο πλαίσιο της διεθνούς προσπάθειας για χορήγηση βοήθειας στους πλέον ευάλωτους.

III.4.2. Υποστήριξη της οικονομικής δραστηριότητας και της απασχόλησης

III.4.2.1. Συντήρηση και κατασκευή έργων υποδομής

Η συντήρηση και η κατασκευή έργων υποδομής είναι αποτελεσματικοί παράγοντες μετριασμού της κρίσης, καθώς φτάνουν στους πλέον ευάλωτους και δημιουργούν θέσεις απασχόλησης, μέσω της ανάπτυξης και της συντήρησης των τοπικών έργων υποδομής, εξυπηρετώντας ταυτόχρονα βασικές ανάγκες και προωθώντας την οικονομική δραστηριότητα και το εμπόριο. Οι επενδύσεις σε μεγάλης κλίμακας έργα υποδομής θα πρέπει να επιταχυνθούν ώστε να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα των αναπτυσσομένων χωρών και να δημιουργηθούν διασυνοριακές και διαπεριφερειακές διασυνδέσεις[8]. Όσον αφορά την Αφρική, η ΕΕ θα εστιάσει στην κάλυψη των κενών χρηματοδότησης των έργων υποδομής για τους κυριότερους συνδέσμους που λείπουν, οι οποίοι προσδιορίστηκαν στην Εταιρική Σχέση για τα Έργα Υποδομών ΕΕ-Αφρικής. Η Επιτροπή θα συζητήσει με την Αφρικανική Ένωση τον διορισμό «συντονιστών έργου», δηλ. πολιτικών προσωπικοτήτων που θα αναλάβουν την περιφερειακή διαμεσολάβηση όσον αφορά αυτούς τους κύριους συνδέσμους που λείπουν. Στο πλαίσιο των διευρωπαϊκών δικτύων, είτε πρόκειται για την ενέργεια είτε για τις μεταφορές, έχει αποδειχθεί ότι η προσέγγιση αυτή προσδίδει προστιθέμενη αξία. Εξάλλου, η προσπάθεια που καταβάλλει η ΕΕ όσον αφορά τους αφρικανικούς συνδέσμους είναι πρόσφορη και ουσιαστικής σημασίας υπό το φως των αναγκών που προσδιορίστηκαν από την ΑΕ πριν από την πρόσφατη συνάντηση της G-20[9].

(14) Στήριξη για την ταχεία υλοποίηση των έργων υποδομής και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Η Επιτροπή θα παράσχει στήριξη για έργα υποδομής και συντήρησης με υψηλό συντελεστή εργατικού δυναμικού ώστε να διατηρηθεί η πρόσβαση στις υπηρεσίες και να περιοριστεί η μείωση των κονδυλίων για τη συντήρηση που οφείλεται στη φορολογική επιβάρυνση στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη και άλλους χορηγούς να αναλάβουν παρόμοια δράση. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα δημιουργήσει ένα δίκτυο που θα περιλαμβάνει την ΕΕ και άλλους χρηματοδότες για την ταχεία διοχέτευση της χρηματοδότησης των επενδύσεων σε έργα υποδομής κατά το 2009/2010. Η Επιτροπή ενθαρρύνει την ΕΤΕ να χρησιμοποιήσει συμφωνίες αναδανεισμού με περιφερειακές αναπτυξιακές τράπεζες και τοπικούς ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς για τοπικά έργα υποδομής.

(15) Δημιουργία περιφερειακής υποδομής στη Μεσόγειο. Στο πλαίσιο της Ένωσης για τη Μεσόγειο, η Κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης της ΕΤΕ, και τα κράτη μέλη θα δημιουργήσουν τις περιφερειακές θαλάσσιες και χερσαίες αρτηρίες, θα υποστηρίξουν την ανανεώσιμη ενέργεια, τα μέτρα καταπολέμησης της ρύπανσης και τις διασυνδέσεις Νότου-Νότου.

(16) Αύξηση κατά 500 εκατ. ευρώ, ως το 2010 , των συνεισφορών στο καταπιστευματικό ταμείο για τα έργα υποδομής στην Αφρική . Η Επιτροπή, από μέρους της, θα συμβάλει με πρόσθετο ποσό 200 εκατ. ευρώ για το 2009-2010, διπλασιάζοντας τη σημερινή συνεισφορά της. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να συμβάλουν σε αυτή την προσπάθεια, έτσι ώστε να συγκεντρωθούν 500 εκατ. ευρώ επιδοτήσεων. Η επίτευξη αυτού του στόχου θα επιτρέψει να διατεθούν δάνεια με ευνοϊκούς όρους ύψους 2,5 δις ευρώ για έργα υποδομής. Η Επιτροπή προτείνει την προσαρμογή του καταπιστευματικού ταμείου ώστε (i) να συμπεριλάβει εθνικά έργα υποδομής τα οποία αποτελούν μέρος των περιφερειακών δικτύων και (ii) να εισαχθούν μηχανισμοί εγγυήσεων κατά των κινδύνων. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να στηρίξουν την αναγκαία τροποποίηση της συμφωνίας για το καταπιστευματικό ταμείο, Εξάλλου, η ομάδα χρηματοδοτών των έργων θα πρέπει να περιλαμβάνει τις αφρικανικές τράπεζες ανάπτυξης και να είναι ανοικτή στις συνεισφορές των τρίτων χωρών.

III.4.2.2 Αναζωογόνηση της γεωργίας

Αν και οι τιμές των τροφίμων μειώθηκαν τελευταία, υφίστανται πολλά διαρθρωτικά προβλήματα, όπως η έλλειψη έργων υποδομής και παραγωγικών ικανοτήτων τα οποία απαιτούν συνεχή στήριξη και αύξηση των επενδύσεων υπέρ της γεωργίας. Η αναζωογόνηση της γεωργίας στις αναπτυσσόμενες χώρες απαιτεί σφαιρική προσέγγιση. Η αναθεώρηση των υφιστάμενων στρατηγικών και των προγραμμάτων στήριξης συνεπάγεται μεταρρυθμίσεις των εθνικών πολιτικών παράλληλα με τη στήριξη για την απόκτηση συντελεστών παραγωγής, όπως σπόρων, λιπασμάτων και γεωργικής χρηματοδότησης, για έρευνα και εφαρμογή που στηρίζονται στη ζήτηση και για βιώσιμα συστήματα παραγωγής. Εξάλλου, οι στοχοθετημένες επενδύσεις σε έργα υποδομής θα πρέπει να συνδέουν αποτελεσματικότερα τους τομείς της παραγωγής με τις αγορές, πράγμα για το οποίο απαιτείται να παρασχεθεί στήριξη τόσο σε έργα υποδομής για τις εξαγωγές όσο και σε μικρής κλίμακας αγροτικά έργα υποδομής.

(17) Επιτάχυνση της χρηματοδότησης για τη γεωργία. Η Επιτροπή προκαταβάλλει τις πληρωμές της επισιτικής διευκόλυνσης που ανέρχεται σε 1 δις ευρώ. Μια πρώτη δόση 314 εκατ. ευρώ έχει ήδη εγκριθεί και θα έχει ως στόχο 23 χώρες που θεωρήθηκαν ότι είναι εκτεθειμένες σε μεγαλύτερο κίνδυνο. Συνολικά, η Επιτροπή θα αναλάβει υποχρεώσεις για άνω των 500 εκατ. ευρώ σε πάνω από 40 χώρες κατά το πρώτο εξάμηνο του 2009 και 300 εκατ. ευρώ επιπλέον ως το τέλος του έτους, επιταχύνοντας έτσι το συντονισμό και την αποτελεσματικότητα της στήριξης της γεωργίας.

(18) Επένδυση στους γεωργικούς άξονες. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να εργαστούν με τις περιφερειακές οργανώσεις και τον ιδιωτικό τομέα για να ευθυγραμμίσουν τις επενδύσεις υπέρ της στήριξης της σύνδεσης των αγορών και των τομέων παραγωγής. Πρόκειται για νέο στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

III.4.2.3. Επενδύσεις στην οικολογική ανάπτυξη

Η κρίση παρέχει πολύ σημαντική ευκαιρία για την ανάπτυξη περισσότερο οικολογικών οικονομιών. Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί τεράστια πρόκληση και πρέπει να αναληφθεί δράση τώρα για να αποφευχθούν αργότερα αμετάκλητες ζημίες. Η Ένωση, η οποία ανέλαβε τις δικές της σταθερές δεσμεύσεις, δίνει όλη της την προσοχή στην επιτυχία του φιλόδοξου προγράμματος της Κοπεγχάγης, το Δεκέμβριο, και για να επιτευχθεί αυτό πρέπει να διευκολυνθεί η πλήρης συμμετοχή των αναπτυσσομένων χωρών. Όσον αφορά τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ), η εφαρμογή των εθνικών προγραμμάτων δράσης για την προσαρμογή (ΕΠΔΠ) αποτελεί ένα θέμα προτεραιότητας για τη βοήθεια. Τα ΕΠΔΠ περιλαμβάνουν τις πλέον επείγουσες ανάγκες και θα πρέπει να ενταχθούν στις εθνικές στρατηγικές. Μέχρι τώρα, 39 χώρες ενέκριναν τέτοια σχέδια και πρόκειται να ακολουθήσουν[10] και άλλες, μεταξύ των οποίων χώρες που δεν αποτελούν μέρος των ΛΑΧ.

(19) Προώθηση της παγκόσμιας συμμαχίας για την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος. Τα κράτη μέλη πρέπει να συμβάλουν στην παγκόσμια συμμαχία για την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος την οποία υπέγραψε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2008. Η ΠΣΑΑΚ επιδιώκει να δώσει νέα ώθηση στη στήριξη των πλέον φτωχών και πλέον εκτεθειμένων στην αλλαγή του κλίματος αναπτυσσομένων χωρών, ιδίως των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών και των μικρών νησιωτικών αναπτυσσομένων κρατών.

(20) Χρησιμοποίηση καινοτόμων χρηματοδοτήσεων για την αλλαγή του κλίματος. Τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν μέρος των εσόδων από τον πλειστηριασμό των δικαιωμάτων εκπομπής, όπως συμφωνήθηκε στη νομοθεσία του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών για, μεταξύ άλλων, μέτρα προσαρμογής στην αλλαγή του κλίματος, τη φύτευση δασών, την αναδάσωση και τη μεταφορά τεχνολογίας στις αναπτυσσόμενες χώρες που θα επικυρώσουν τη συμφωνία της Κοπεγχάγης. Η Επιτροπή συστήνει ακόμη στα κράτη μέλη να διερευνήσουν τη δυνατότητα θέσπισης του Μηχανισμού Χρηματοδότησης για την Αντιμετώπιση της Αλλαγής του Κλίματος του Πλανήτη (GCFM) ως ενδιάμεση πρωτοβουλία κατά τη μεταβατική περίοδο μεταξύ του 2010 και της πλήρους εφαρμογής ενδεχόμενων νέων χρηματοδοτικών μηχανισμών που συμφωνήθηκαν στη διάσκεψη της Κοπεγχάγης.

(21) Επικέντρωση στις ανανεώσιμες πηγές ενεργείας. Η ΕΤΕ θα πρέπει να επενδύσει στην ανανεώσιμη ενέργεια και στην ενεργειακή απόδοση. Θα ενισχυθεί η περιφερειακή διάσταση μέσω της περιφερειακής μεταφοράς ενέργειας, αγωγού αερίου και έργων διανομής. Στις επιλέξιμες χώρες, η ΕΤΕ θα πρέπει να επιδιώξει να αυξήσει τη χρησιμοποίηση της διευκόλυνσής της για την ενέργεια και την αειφόρο ανάπτυξη ύψους 3 δις ευρώ. Η Επιτροπή θα προωθήσει την ανανεώσιμη ενέργεια στις χώρες ΑΚΕ μέσω της διευκόλυνσης για την ενέργεια ύψους 200 εκατ. ευρώ και θα καταρτίσει ένα νέο πρόγραμμα για τη στήριξη της ενέργειας στη Λατινική Αμερική στο πλαίσιο του περιφερειακού ενδεικτικού προγράμματος 2010-2013.

(22) Στήριξη της μεταφοράς φιλικών προς το περιβάλλον και βιώσιμων τεχνολογιών. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποστηρίξουν το παγκόσμιο ταμείο ενεργειακής απόδοσης και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (έως 80 εκατ. ευρώ μέχρι το 2010), ένα καινοτόμο ταμείο επενδυτικών κεφαλαίων το οποίο διαχειρίζεται η ομάδα ΕΤΕ και προορίζεται για την επιτάχυνση της μεταφοράς, της ανάπτυξης και της εφαρμογής φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών στις αναπτυσσόμενες χώρες και στις μεταβατικές οικονομίες.

III.4.2.4. Παροχή κινήτρων για το εμπόριο και τις ιδιωτικές επενδύσεις

Ο ΠΟΕ προβλέπει ότι, λόγω της κρίσης, το παγκόσμιο εμπόριο θα σημειώσει πτώση κατά 9% για πρώτη φορά εδώ και 20 έτη. Οι εισροές κεφαλαίου έχουν ήδη μειωθεί πολύ έντονα και οι διαπεριφερειακές εμπορικές ροές επιβραδύνθηκαν αισθητά. Χρειάζεται ανάκαμψη. Η ανανέωση της εμπιστοσύνης και η δυνατότητα πρόβλεψης των παραγόντων της αγοράς, η μείωση του κόστους του εμπορίου και η ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας θα βοηθήσουν τις χώρες να αντισταθμίσουν ορισμένες από τις επιπτώσεις της κρίσης και θα τις βοηθήσουν να εξέλθουν δυναμωμένες από αυτήν. Πρέπει να επιδιωχθεί η επίτευξη δύο στόχων.

Πρώτον, η ΕΕ θα πρέπει να εντατικοποιήσει περισσότερο από ποτέ τη στρατηγική βοήθειας για το εμπόριο (ΣΒΕ) και να τηρήσει την πρόθεσή της, που εκφράστηκε συλλογικά, να αφιερώσει 2 δις ευρώ σε βοήθεια που συνδέεται με το εμπόριο (ΒΣΕ) έως το 2010 καθώς και να διασφαλίσει την παρακολούθηση όλων των άλλων πτυχών της ΣΒΕ. Το 2007, η ΕΕ υπερέβη το στόχο που είχε καθοριστεί για το 2010, εφόσον παρέσχε 1.019 δις ευρώ ΒΣΕ. Η ΒΣΕ των κρατών μελών ανήλθε συνολικά σε 960 εκατ. ευρώ, σημείωσε, δηλ., σημαντική αύξηση από το 2006. Η συνδυασμένη συνολική βοήθεια για το εμπόριο της ΕΕ υπερέβη τα 7 δις ευρώ το 2007. Αυτές οι θετικές ποσοτικές τάσεις πρέπει να διατηρηθούν και να συγκεκριμενοποιηθούν με αποτελεσματικότερες αναπτυξιακές στρατηγικές που πρέπει να ενταχθούν στα εθνικά προγράμματα καθώς και στα περιφερειακά προγράμματα δράσης για την ολοκλήρωση. Πρέπει επειγόντως να συσταθούν περιφερειακά πακέτα βοήθειας για το εμπόριο της ΕΕ για τις χώρες ΑΚΕ, για να δοθεί συνέχεια στα περιφερειακά έγγραφα στρατηγικής που εγκρίθηκαν πρόσφατα από την ΕΕ.

Δεύτερον, η ΕΕ θα πρέπει να ενεργήσει ώστε να προχωρήσουν οι εργασίες για τη χρηματοδότηση του εμπορίου , σύμφωνα με τα αποτελέσματα της συνάντησης της G-20. Με τη συρρίκνωση των γενικών συνθηκών ρευστότητας, υπονομεύεται η χρηματοδότηση του εμπορίου. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, ο όγκος της χρηματοδότησης του εμπορίου των χωρών με χαμηλό εισόδημα μειώθηκε κατά 18% το τελευταίο τρίμηνο του 2008. Πρέπει να ενισχυθούν οι εξαγωγικές πιστώσεις, οι πιστωτικές διευκολύνσεις και εγγυήσεις καθώς αποτελούν αποφασιστικής σημασίας μέσα για την προώθηση του εμπορίου.

(23) Αποτελεσματικότερη και εντατικότερη εφαρμογή του προγράμματος βοήθειας για το εμπόριο. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την εφαρμογή της στρατηγικής βοήθειας για το εμπόριο, να διατηρήσουν τα σημερινά επίπεδα δέσμευσης συνεχίζοντας, μεταξύ άλλων, να παρέχουν τα 2 δις ευρώ της ΒΣΕ το 2009 και το 2010, και να διασφαλίσουν ότι η στήριξη είναι αποτελεσματική και παράγει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Τα περιφερειακά πακέτα της βοήθειας για το εμπόριο των χωρών ΑΚΕ και της Λατινικής Αμερικής θα πρέπει να υποστηρίξουν περιφερειακές οργανώσεις και χώρες εταίρους σε μια προσπάθεια συγκέντρωσης της αναπτυξιακής βοήθειας για «περιφερειακή ώθηση».

(24) Αύξηση των εξαγωγικών πιστώσεων. Η G-20 ενέκρινε μια πολυμερή πρωτοβουλία χρηματοδότησης του εμπορίου ύψους 250 δις δολαρίων μέσω των οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων και άμεσων επενδύσεων και των πολυμερών τραπεζών ανάπτυξης . Πολλά κράτη μέλη αύξησαν σημαντικά την ικανότητα των οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων τους για να εγγυηθούν και να διασφαλίσουν το εξαγωγικό εμπόριο. Η Επιτροπή συστήνει ιδιαίτερα να διευρυνθεί περαιτέρω αυτή η ικανότητα για να καλυφθούν υψηλότεροι όγκοι συναλλαγών υπέρ των αναπτυσσομένων χωρών. Η ΕΤΕ θα πρέπει να υποστηρίξει πολυμερείς πρωτοβουλίες για τη χρηματοδότηση του εμπορίου.

(25) Διασφάλιση εγγυήσεων για την απόδοση των επενδύσεων και παροχή πιστωτικών διευκολύνσεων. (i) Η Επιτροπή και η ΕΤΕ εργάζονται από κοινού για να αυξήσουν τις εγγυήσεις για την απόδοση των επενδύσεων, μεταξύ άλλων, μέσω της διεύρυνσης των δυνατοτήτων εγγυήσεων στο πλαίσιο του καταπιστευματικού ταμείου υποδομών και της επενδυτικής διευκόλυνσης της ΕΤΕ· (ii) η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής του Μαΐου 2008, η οποία προβλέπει τη χρηματοδοτική ενίσχυση της διευκόλυνσης για τις ευρωμεσογειακές επενδύσεις και εταιρικές σχέσεις (FEMIP), μέσω της επαναχρησιμοποίησης των εισροών· (iii) η Επιτροπή θα ενισχύσει την επενδυτική διευκόλυνση για τις χώρες ΕΠΓ στην Ανατολική Ευρώπη· (iv) η ΕΤΕ πρέπει, μέσω της χορήγησης δανείων, μετοχών ή/και εγγυήσεων, να αυξήσει τη στήριξή της προς τους μικροχρηματοδοτικούς οργανισμούς καθώς και στον τραπεζικό τομέα.

IV. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ

Η διακυβέρνηση και η καταπολέμηση της διαφθοράς έχουν θεμελιώδη σημασία για την αειφόρο οικονομική ανάπτυξη. Πολλοί τομείς χρήζουν ιδιαίτερης στήριξης. Οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να συνεχίσουν τις προσπάθειες για την εγκαθίδρυση υγιούς μακροοικονομικού και ρυθμιστικού περιβάλλοντος για τις δραστηριότητες του ιδιωτικού τομέα και την ανάπτυξη. Πρόκειται για το καλύτερο κίνητρο για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων και τη μείωση της εγχώριας διαφυγής κεφαλαίων. Η χρηστή διακυβέρνηση στον φορολογικό τομέα , δηλ. η διαφάνεια, η ανταλλαγή πληροφοριών, ο ισότιμος φορολογικός ανταγωνισμός και τα υγιή τελωνειακά συστήματα θα αυξήσουν τους εθνικούς χρηματοδοτικούς πόρους. Το εξωτερικό χρέος επίσης θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο συνετής διαχείρισης. Ο υψηλότερος δανεισμός, προκειμένου να αντισταθμιστεί ο αντίκτυπος της κρίσης, θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους όσον αφορά την κατάσταση βιωσιμότητας του χρέους, ιδίως για τις αναπτυσσόμενες χώρες που έχουν ήδη υψηλό χρέος.

Για τις χώρες που βρίσκονται σε εύθραυστη κατάσταση θα απαιτηθεί ιδιαίτερη προσοχή και δράση. Πρέπει να ληφθούν μέτρα για να ενισχυθούν η έγκαιρη προειδοποίηση, η πρόληψη των συγκρούσεων, η διαχείριση της κρίσης και η οικοδόμηση της δημοκρατίας με στόχο την παγίωση της πολιτικής και κοινωνικής σταθερότητας και τη διατήρηση των δημοκρατικών κεκτημένων είναι καρπός των τελευταίων ετών. Η Επιτροπή θα εντείνει τον πολιτικό διάλογο με αυτές τις χώρες.

Τέλος, το εθνικό αυτό πρόγραμμα διακυβέρνησης θα πρέπει να συμπληρωθεί με την ενίσχυση των περιφερειακών διαδικασιών ολοκλήρωσης . Μη συντονισμένα ή ακόμη και ανταγωνιστικά εθνικά σχέδια μπορούν να βλάψουν τις γειτονικές χώρες και να επιδεινώσουν την οικονομική ύφεση. Αντίθετα, η περιφερειακή ολοκλήρωση και συνεργασία, ιδίως η προώθηση του διαπεριφερειακού εμπορίου και της ελεύθερης διακίνησης αγαθών, υπηρεσιών, προσώπων και κεφαλαίων θα βοηθήσει στην άμβλυνση των πιο μακροπρόθεσμων επιπτώσεων της κρίσης. Σχετικά με αυτό το θέμα, η σύναψη ολοκληρωμένων συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης με τις περιοχές ΑΚΕ είναι πολύ σημαντική. .

(26) Ενίσχυση της πολιτικής και του πολιτικού διαλόγου. Το 2009, η Επιτροπή, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης και της πρωτοβουλίας για τη διακυβέρνηση, θα καταστήσει την οικονομική και χρηματοδοτική διακυβέρνηση βασικό θέμα του πολιτικού της διαλόγου με τις χώρες εταίρους.

(27) Ενίσχυση της φορολογικής διακυβέρνησης. Η Επιτροπή θα προωθήσει τη χρηστή διακυβέρνηση στον φορολογικό τομέα σε διεθνές, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη και τις χώρες εταίρους να στηρίξουν αυτόν το στόχο ώστε να επιτευχθούν οι αναπτυξιακοί στόχοι και να βελτιωθούν τα παγκόσμια χρηματοδοτικά και ρυθμιστικά συστήματα.

(28) Αποφυγή νέων κρίσεων όσον αφορά το χρέος. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να προωθήσουν συζήτηση για την ενίσχυση των μηχανισμών αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους βάσει των υφιστάμενων πλαισίων και αρχών.

V. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ: ΑΝΟΙΓΜΑ, ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

V.1. ΑΝΟΙΧΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η στρατηγική της ΕΕ να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες να αντιμετωπίσουν την κρίση εγγράφεται σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο το οποίο απαιτεί, όπως υπογραμμίστηκε στη διάσκεψη κορυφής του Λονδίνου, αποφασιστική δράση όχι μόνο για να υποστηριχθεί η παγκόσμια ανάκαμψη αλλά και για να αναζωογονηθεί το παγκόσμιο εμπόριο και οι επενδύσεις και για να αυξηθεί η συμμετοχή στους παγκόσμιους οργανισμούς. Η επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση πραγμάτων αποκλείεται.

Περισσότερος προστατευτισμός σημαίνει λιγότερη οικονομική μεγέθυνση και ανάπτυξη. Ένας από τους καλύτερους τρόπος καταπολέμησης της κάμψης και προώθησης της ανάκαμψης, που θα είναι προς όφελος τόσο των αναπτυγμένων όσο και των αναπτυσσομένων χωρών, είναι να διασφαλιστεί ότι οι παγκόσμιες αγορές θα παραμείνουν ανοιχτές. Η ΕΕ, μαζί με τα άλλα μέλη της διεθνούς κοινότητας, πρέπει να λάβει μέτρα, προκειμένου να:

- παρεμποδίσει την εμφάνιση νέων εμποδίων . Στο Λονδίνο η G-20 συμφώνησε να μην εισαγάγει νέους φραγμούς στο εμπόριο ή στις επενδύσεις και έκανε έκκληση για κατάργηση των μέτρων που εφαρμόστηκαν πρόσφατα και τα οποία περιορίζουν ή στρεβλώνουν τις συναλλαγές. Η δέσμευση αυτή ισχύει μέχρι το 2010·

- να προχωρήσουν προς την επίτευξη συμφωνίας για το Γύρο της Ντόχα το ταχύτερο δυνατό . Ο Γύρος της Ντόχα περιλαμβάνει στοιχεία που έχουν πραγματική αξία για τις αναπτυσσόμενες και, ιδίως, για τις φτωχότερες χώρες, όπως, για παράδειγμα, η δυνατότητα για τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες να έχουν απαλλαγμένη από δασμούς και ποσοστώσεις πρόσβαση σε όλες τις αναπτυγμένες αγορές καθώς και αυξημένες ευκαιρίες σε πολλές αναδυόμενες οικονομίες. Αυτό θα σήμαινε, μεταξύ άλλων, σημαντικές περικοπές των γεωργικών επιδοτήσεων που στρεβλώνουν το εμπόριο, σημαντική μείωση των φραγμών για την πρόσβαση στην αγορά καθώς και μια φιλόδοξη συμφωνία για τη διευκόλυνση του εμπορίου.

V.2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΕΡΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ

Τα παγκόσμια συστήματα διακυβέρνησης έχουν ξεπεραστεί από την ένταση της πολιτικής και οικονομικής ολοκλήρωσης και αλληλεξάρτησης που επικρατούν σήμερα στον κόσμο. Για να αξιοποιηθεί αυτή η διαδικασία, χρειάζεται μια αποτελεσματικότερη και περισσότερο συμμετοχική παγκόσμια δομή. Και στην περίπτωση αυτή, η σημερινή κρίση παρέχει ευκαιρίες ώστε το σύστημα των ΗΕ και τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να προσαρμοστούν για να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες προκλήσεις με αποτελεσματικό τρόπο και η G-20 θα πρέπει να επισπεύσει τη διαδικασία μεταρρύθμισης. Τα ΗΕ, το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα αναλαμβάνουν χωριστά την αξιολόγηση των αναγκών τους ώστε να ενισχύσουν την ικανότητά τους και τη νομιμότητά τους και οι εργασίες αυτές θα ολοκληρωθούν το 2009 σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Η G-20 επιτάχυνε τη διαδικασία μεταρρύθμισης των ΔΧΙ. Όσον αφορά τα Ηνωμένα Έθνη, η διάσκεψη υψηλού επιπέδου των ΗΕ του Ιουνίου 2009 θα δώσει σύντομα την ευκαιρία να προχωρήσει αυτό το πρόγραμμα μεταρρύθμισης.

Από την άποψη της ανάπτυξης, η ΕΕ πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στα ακόλουθα θέματα:

- Τα ΗΕ πρέπει να είναι σε θέση να συντονίζουν αποτελεσματικά τις διεθνείς προσπάθειες για να βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες να αντιμετωπίσουν ένα φάσμα παγκόσμιων κοινωνικών, οικονομικών και χρηματοοικονομικών προκλήσεων. Για παράδειγμα, πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως η μεταρρύθμιση του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου. Επίσης, θα πρέπει να ενισχυθεί η ικανότητα των Ηνωμένων Εθνών να δρα συλλογικά, όπως συνιστά η ειδική ομάδα για τη συνοχή του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών (2006), για παράδειγμα, στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων, χάρη στην περαιτέρω ολοκλήρωση και τον εξορθολογισμό των τριών επισιτιστικών και γεωργικών οργανισμών τους στη Ρώμη.

- Για τα ΔΧΙ, η G-20 συμφώνησε στο Λονδίνο να αυξήσει σημαντικά τους πόρους για τα ΔΧΙ, συμπεριλαμβανομένων αυτών που προορίζονται να αυξήσουν την ικανότητά τους να βοηθούν τις χώρες που έχουν ανάγκη. Η αύξηση αυτή περιλαμβάνει άμεση χρηματοδότηση από μέρους των μελών ύψους 250 δις δολαρίων – από τα οποία 100 δις δολάρια ή 75 δις ευρώ παρέχονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ – τα οποία στη συνέχεια θα ενσωματωθούν σε ευρύτερες και πιο ευέλικτες νέες συμφωνίες δανειοδότησης, το ποσό των οποίων θα ανέλθει σε 500 δις δολάρια – από μια γενική χορήγηση ΕΤΔ (ειδικών τραβηκτικών δικαιωμάτων) 250 δις δολαρίων καθώς και την επικύρωση από τα κράτη μέλη του ΔΝΤ της τέταρτης τροποποίησης. Εξάλλου, η G-20 συμφώνησε να μεταρρυθμίσει τις εντολές, τις αρμοδιότητες και τη διακυβέρνηση των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, ώστε να διασφαλιστεί η καλύτερη θέση και αντιπροσώπευση των αναδυόμενων και αναπτυσσόμενων χωρών και συμφώνησε να διοριστούν οι επικεφαλής τους και τα ανώτερα στελέχη μέσω ανοικτής, διαφανούς και βασισμένης στα προσόντα διαδικασίας επιλογής. Όσον αφορά την Παγκόσμια Τράπεζα, η Επιτροπή επιθυμεί να επιταχύνει τη δραστηριότητά του ο ΔΟΑ με σκοπό την άμβλυνση της κρίσης. Στη σημερινή κρίση οι όροι των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων πρέπει να είναι προσαρμοσμένοι στην ειδική κατάσταση κάθε χώρας.

- Γενικότερα, θα πρέπει να δημιουργηθούν συνέργειες μεταξύ αυτών των προβλεπόμενων μεταρρυθμίσεων με σκοπό την επιδίωξη μεγαλύτερης συνοχής των διαφόρων φορέων διακυβέρνησης. Πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω ο ρόλος των τραπεζών περιφερειακής ανάπτυξης που παρεμβαίνουν στις ΛΑΧ. Τέλος, για να δοθεί συνέχεια στη διάσκεψη κορυφής του Λονδίνου, θα πρέπει να προσκληθούν οι περιφερειακές και ηπειρωτικές ενώσεις, όπως η Αφρικανική Ένωση, η ASEAN και άλλες, να συμμετάσχουν σε άτυπες διεθνείς οικονομικές πλατφόρμες, ώστε να αποκτήσουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και αντιπροσώπευση.

VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η παρούσα πολυσχιδής κρίση αποτελεί σοβαρή απειλή για την παγκόσμια σταθερότητα. Το μακροπρόθεσμο πολιτικό μας όραμα πρέπει να μας εμπνεύσει ταχεία και αποφασιστική άμεση δράση. Οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν το προηγούμενο έτος πρέπει να τηρηθούν και να επιταχυνθούν. Αλλά η κρίση προσφέρει και ευκαιρίες. Ευκαιρίες να δημιουργήσουμε δεσμούς με τον αναπτυσσόμενο κόσμο και να εγκαθιδρύσουμε μια νέα και καλύτερη εταιρική σχέση, να επενδύσουμε περισσότερο και με καλύτερο τρόπο με σκοπό να προωθήσουμε και τις δικές μας οικονομίες, να επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητες, να επιτύχουμε οικολογική ανάπτυξη, να αναμορφώσουμε τη διεθνή οικονομική και χρηματοδοτική δομή και να την προσαρμόσουμε στις πραγματικότητες του νέου αιώνα.

Τίποτα απ’ αυτά δεν θα συμβεί εάν δεν υπάρξει μια ισχυρή και αποφασισμένη ευρωπαϊκή ηγεσία που θα δώσει ώθηση για την επίτευξη της νέας παγκόσμιας συμφωνίας που αποφασίστηκε στο Λονδίνο. Για να διαφέρει, η Ευρώπη πρέπει να είναι ενωμένη.

Έφθασε η στιγμή να δράσουμε.

[1] Τα τέσσερα έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής αφορούν τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης («Where does the EU go from Doha?» - SEC(2009) 444), τη βοήθεια για το εμπόριο («2009 Aid for Trade Monitoring Report» - SEC(2009) 442), την αποτελεσματικότητα της βοήθειας («Aid Effectiveness after Accra – where does the EU stand?» - SEC(2009) 443) και τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας («Millennium Development Goals – impact of the financial crisis on developing countries» - SEC(2009) 445).

[2] ΔΝΤ («The Implications of the Global Financial Crisis for Low-Income Countries», Μάρτιος 2009)· ΠΤ («Swimming Against the Tide: how Developing Countries are Coping with the Crisis», Μάρτιος 2009 και («The Global Economic Crisis: Assessing Vulnerability with a Poverty Lens», Φεβρουάριος 2009))· ODI (Ινστιτούτο Υπερπόντιας Ανάπτυξης) («The global financial crisis and developing countries – What can the EU do?», Ιανουάριος 2009)· EIB (Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων) («The impact of the financial crisis on ACP countries», Δεκέμβριος 2008)· ADB (Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης) («Country Economic Monitoring Notes», Φεβρουάριος 2009).

[3] Κατανέμονται ως εξής: 3 δις ευρώ για στήριξη του προϋπολογισμού· 800 εκατ. ευρώ για τη διευκόλυνση για τα τρόφιμα και 500 εκατ. ευρώ για τον ειδικό μηχανισμό FLEX.

[4] Για τις χώρες που αναφέρονται στον κατάλογο της ΕΑΒ/ΟΟΣΑ για την αναφορά των ροών της βοήθειας 2008-2010.

[5] Homi Kharas. Measuring the Costs of Aid Volatility, Wolfensohn Centre for Development, Ιούνιος 2008.

[6] Στοιχεία που βασίζονται στα προκαταρκτικά πορίσματα της μελέτης «Το πρόγραμμα για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας – Τα οφέλη από την ευρωπαϊκή προσέγγιση». Η μελέτη, που ανατέθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναμένεται να ολοκληρωθεί το καλοκαίρι του 2009 .

[7] Παγκόσμια Τράπεζα, 2009.

[8] Περαιτέρω λεπτομέρειες για τις πρωτοβουλίες που αφορούν τα περιφερειακά έργα υποδομής στην Αφρική και τη Μεσόγειο στα παραρτήματα 3 και 4, αντίστοιχα, στο έγγραφο εργασίας «Χρηματοδότηση της ανάπτυξης» .

[9] Κοινή θέση της Αφρικής: Προετοιμασία για τη συνάντηση της G-20 στις 2 Απριλίου 2009 , ΑΕ, Μάρτιος 2009.

[10] Οι ακόλουθες χώρες ενέκριναν ΕΠΔΑ: Μπαγκλαντές, Μπενίν, Μπουτάν, Μπουρκίνα Φάσο, Μπουρούντι, Καμπότζη, Πράσινο Ακρωτήρι, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, Κομόρες, Λαΐκή Δημοκρατία του Κονγκό, Τζιμπουτί, Ερυθραία, Αιθιοπία, Γκάμπια, Γουϊνέα, Γουϊνέα-Μπισάο, Αϊτή, Κιριμπάτι, Λεσότο, Λιβερία, Μαδαγασκάρη, Μαλάουι, Μαλβίδες, Μαλί, Μαυριτανία, Μοζαμβίκη, Νίγηρας, Ρουάντα, Σαμόα, Σάο Τομέ και Πρίγκιπε, Σενεγάλη, Σιέρα Λεόνε, Νησιά του Σολομώντος, Σουδάν, Τανζανία, Τουβαλού, Ουγκάντα, Βανουατού, Ζάμπια.