P6_TA(2005)0149

Η εσωτερική αγορά στα νέα κράτη μέλη

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την εσωτερική αγορά στα νέα κράτη μέλη: κατάσταση, ευκαιρίες και συμπεράσματα που πρέπει να εξαχθούν (2004/2155(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

- έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την προσχώρηση της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση [1],

- έχοντας υπόψη τον πίνακα αποτελεσμάτων της εσωτερικής αγοράς αριθ. 13 της 13ης Ιουλίου 2004,

- έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας [2],

- έχοντας υπόψη τις 1579 οδηγίες για την εσωτερική αγορά με προθεσμία μεταφοράς στην εσωτερική έννομη τάξη το αργότερο έως τις 15 Νοεμβρίου 2004,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 7ης Μαΐου 2003, προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, για τη "Στρατηγική της εσωτερικής αγοράς — Προτεραιότητες 2003-2006" (COM(2003)0238),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 21ης Ιανουαρίου 2004, προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών "Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της στρατηγικής για την εσωτερική αγορά (2003-2006)" (COM(2004)0022),

- έχοντας υπόψη την έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο 2004 από την ομάδα υψηλού επιπέδου με πρόεδρο τον κ. Wim Kok "Αντιμετώπιση της πρόκλησης: Η στρατηγική της Λισσαβώνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση",

- έχοντας υπόψη την έκθεση που δημοσιεύθηκε από την Ένωση Ευρωπαϊκών Εμπορικών και Βιομηχανικών Επιμελητηρίων (EUROCHAMBRES) και την Ένωση Επιχειρηματικών Ερευνών της Σλοβενίας (SBRA) "Έρευνα CAPE 2004: Η ετοιμότητα των επιχειρήσεων για τη διεύρυνση στην Κεντρική Ευρώπη",

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (A6-0068/2005),

Α. εκτιμώντας ότι το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο γ), της Συνθήκης ορίζει ότι οι δραστηριότητες της Κοινότητας περιλαμβάνουν τη δημιουργία εσωτερικής αγοράς, η οποία θα χαρακτηρίζεται από την εξάλειψη των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων μεταξύ των κρατών μελών,

Β. εκτιμώντας ότι το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο η), της Συνθήκης ορίζει ότι οι δραστηριότητες της Κοινότητας περιλαμβάνουν την προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών στο βαθμό που απαιτείται για τη λειτουργία της κοινής αγοράς,

Γ. εκτιμώντας ότι το άρθρο 10 της Συνθήκης καλεί τα κράτη μέλη να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσουν την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους που απορρέουν από τη Συνθήκη ή που προκύπτουν από πράξεις των οργάνων της Κοινότητας και ορίζει ότι οφείλουν να απέχουν από κάθε μέτρο που δύναται να θέσει σε κίνδυνο την πραγματοποίηση των στόχων της Συνθήκης,

Δ. εκτιμώντας ότι το άρθρο 14, παράγραφος 2, της Συνθήκης ορίζει ότι η εσωτερική αγορά περιλαμβάνει χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα, μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης,

Ε. εκτιμώντας ότι το άρθρο 18, παράγραφος 1, της Συνθήκης ορίζει ότι κάθε πολίτης της Ένωσης έχει το δικαίωμα να κυκλοφορεί και να διαμένει ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών, με την επιφύλαξη ορισμένων προϋποθέσεων,

Ζ. εκτιμώντας ότι τα άρθρα 23 και 24 της Συνθήκης προβλέπουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων εντός της Κοινότητας,

Η. εκτιμώντας ότι ο Τίτλος III του Τρίτου Μέρους της Συνθήκης προβλέπει την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων εντός της Κοινότητας,

Θ. εκτιμώντας ότι η εσωτερική αγορά που εγκαθιδρύθηκε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα αποδείχθηκε αδιαμφισβήτητη οικονομική επιτυχία και υπήρξε η κινητήρια δύναμη για την προώθηση της οικονομικής συνοχής και την προοδευτική εξάλειψη των περιφερειακών ανισοτήτων,

Ι. εκτιμώντας ότι η εσωτερική αγορά μπορεί να είναι πραγματικά ολοκληρωμένη μόνο εάν όλα τα κράτη μέλη μεταφέρουν στην εσωτερική έννομη τάξη τους και εφαρμόσουν τις οδηγίες για την εσωτερική αγορά,

ΙΑ. εκτιμώντας ότι η μη μεταφορά, η μη εφαρμογή και η μη επιβολή των οδηγιών αυτών προκαλούν κατακερματισμό της εσωτερικής αγοράς, εμποδίζουν την περαιτέρω οικονομική ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας και εντείνουν τις περιφερειακές ανισότητες,

ΙΒ. εκτιμώντας ότι η καθυστερημένη ή η πλημμελής μεταφορά των οδηγιών στην εσωτερική έννομη τάξη στερεί από τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές τα πλήρη οικονομικά οφέλη μιας εσωτερικής αγοράς με εύρυθμη λειτουργία,

ΙΓ. εκτιμώντας ότι η αποτελεσματική μεταφορά και η εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας συμβάλλει στην ανάπτυξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κυβερνήσεων, των πολιτών και των επιχειρήσεων,

ΙΔ. εκτιμώντας ότι η στρατηγική της Λισσαβώνας έχει, ως κεντρικό στόχο της, την οικοδόμηση έως το 2010 της δυναμικότερης και ανταγωνιστικότερης οικονομίας της γνώσης στον κόσμο, με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας, με μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή και με υψηλό επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας,

1. είναι πεπεισμένο ότι για την εκμετάλλευση του πλήρους δυναμικού της νέας διευρυμένης ευρωπαϊκής αγοράς, όλες οι οδηγίες για την εσωτερική αγορά, των οποίων η μεταφορά και η εφαρμογή έχουν καθυστερήσει, πρέπει να μεταφερθούν στην εσωτερική έννομη τάξη των κρατών μελών και να εφαρμοστούν, ώστε να εξαλειφθούν ταχέως τα εναπομένοντα εμπόδια στην κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων·

2. συνιστά στα νέα κράτη μέλη να αναπτύξουν στρατηγικές εφαρμογής για την αποτελεσματική εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας και τη βελτίωση της κατανόησης της νέας νομοθεσίας από τους καταναλωτές, τους παραγωγούς, τους εμπόρους και τα δικαστήρια·

3. ζητεί να ληφθεί σοβαρά υπόψη από όλα τα κράτη μέλη ο στόχος του 1,5 % που έχει προταθεί από τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια για το έλλειμμα μεταφοράς των οδηγιών στην εσωτερική έννομη τάξη και να υποστηριχθεί με ισχυρή πολιτική δέσμευση κάθε κράτους μέλους ότι θα έχει μεταφέρει στην εσωτερική έννομη τάξη του, έως μια ορισμένη ημερομηνία, όποιες οδηγίες έχουν καθυστερήσει να μεταφερθούν στο εσωτερικό δίκαιο·

4. εισηγείται ότι, πέραν της έγκαιρης και ορθής μεταφοράς και αποτελεσματικής εφαρμογής των οδηγιών περί εσωτερικής αγοράς, τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να εξετάσουν την ισχύουσα εσωτερική νομοθεσία τους για να εξακριβώσουν τη συμβατότητά της με τους κανόνες της ΕΕ, προκειμένου να συμβάλλουν στη διαδικασία άρσης των εμποδίων της αγοράς και στο άνοιγμα του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά·

5. επικροτεί το γεγονός ότι τα νέα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης στη νομοθεσία τους και ότι, επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη έχουν επίσης υιοθετήσει οριζόντια ρήτρα αμοιβαίας αναγνώρισης, η οποία αναγνωρίζει αυτόματα αυτή την αρχή στους μη εναρμονισμένους τομείς, αλλά τονίζει την ανάγκη βημάτων για την προς τα άνω εναρμόνιση, ως μείζονα στόχο της εσωτερικής αγοράς·

6. συγχαίρει ιδιαίτερα ορισμένα νέα κράτη μέλη για τις επιδόσεις τους στην υιοθέτηση των ευρωπαϊκών προδιαγραφών των προϊόντων, σε πολλές περιπτώσεις δε πολύ πριν από κράτη μέλη που υπάγονται στην ΕΕ περισσότερο χρόνο·

7. καλεί τις εθνικές αρχές των νέων κρατών μελών να αναπτύξουν και να βελτιώσουν τη διοικητική τους ικανότητα, ώστε να μειώσουν το χάσμα μεταξύ της τυπικής συμμόρφωσης και της πραγματικής εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας·

8. συνιστά στα νέα κράτη μέλη, για να επιτύχουν τους στόχους που θεσπίστηκαν από τη στρατηγική της Λισσαβώνας, να αυξήσουν τις επενδύσεις τους στην έρευνα και την ανάπτυξη, οι οποίες επί του παρόντος βρίσκονται πολύ πιο κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, να προωθήσουν τη βελτίωση των επαφών μεταξύ των ερευνητικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων και να αναπτύξουν αποτελεσματικότερα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα της αγοράς εργασίας, λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις που διατυπώνονται στην προσφάτως δημοσιευθείσα έκθεση "Αντιμετώπιση της πρόκλησης: Η στρατηγική της Λισσαβώνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση"·

9. σημειώνει τη μεγάλη σημασία ενός αποτελεσματικού καθεστώτος για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ως κινήτρου για την καινοτομία και την εμπορική εκμετάλλευση των νέων ιδεών, καθώς και για την ανάπτυξη δημιουργικού περιεχομένου στο αυτόνομο (off-line) και στο άμεσης επικοινωνίας (on-line) περιβάλλον· ενθαρρύνει τα νέα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι τα συστήματα προστασίας των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας λειτουργούν αποτελεσματικά και ότι προβλέπονται επαρκείς πόροι για τα μέτρα καταπολέμησης της πειρατείας και της παραποίησης/απομίμησης·

10. καλεί το Συμβούλιο, ενόψει της καθοριστικής σημασίας που έχει η εξασφάλιση της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας για τις εφευρέσεις που περιλαμβάνουν ψηφιακή τεχνολογία, να συνεργασθεί στενότερα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την έγκριση νέων μέτρων για την προστασία των ευρεσιτεχνιών, τα οποία θα παρέχουν ασφαλές πλαίσιο για την ευρεσιτεχνική κατοχύρωση των τεχνικών εφευρέσεων στον τομέα αυτόν·

11. καλεί τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές των νέων κρατών μελών να αναπτύξουν ευέλικτη και δυναμική αγορά εργασίας, ώστε να αυξήσουν την απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα και να επιλύσουν τα προβλήματα της διαρθρωτικής ανεργίας και των περιφερειακών ανισοτήτων·

12. σημειώνει τη σημασία της ανάπτυξης αποτελεσματικού συστήματος επαγγελματικών προσόντων και της ενθάρρυνσης του καθορισμού προτύπων που θα αναγνωρίζονται αμοιβαία· συνιστά στην Επιτροπή να διαθέσει πρόσθετους πόρους για να βοηθήσει να αναπτυχθούν επαγγελματικοί κλάδοι στα νέα κράτη μέλη, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη εργατικού δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης·

13. υπογραμμίζει τη σημασία της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς, ώστε να μειωθούν οι κοινωνικές και περιφερειακές ανισότητες εντός των νέων κρατών μελών·

14. σημειώνει τη σημασία που έχει η δυναμική αγορά υπηρεσιών για τη δημιουργία απασχόλησης και τη σύσταση νέων εταιρειών· υπογραμμίζει τη μεγάλη σημασία της προτεινόμενης οδηγίας σχετικά με την εσωτερική αγορά των υπηρεσιών για τις οικονομίες των νέων κρατών· θεωρεί ωστόσο ότι η φιλοδοξία αυτή πρέπει να επιτευχθεί χωρίς να θιγεί η κοινωνική συνοχή στην Ένωση ή το υψηλό επίπεδο προστασίας για τους ευρωπαίους καταναλωτές·

15. καλεί τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές των νέων κρατών μελών να βελτιώσουν και να διευρύνουν το έργο τους όσον αφορά τη διάδοση των πληροφοριών σχετικά με τη νομοθεσία και τη λειτουργία της ΕΕ και της εσωτερικής αγοράς· θεωρεί σημαντική την παροχή πληροφοριών και καθοδήγησης στους πολίτες σχετικά με τα δικαιώματά τους ως καταναλωτών και σχετικά με τις δυνατότητές τους για εργασία και εγκατάσταση εντός της εσωτερικής αγοράς·

16. ζητεί από τα νέα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι θα δοθεί η δέουσα χρηματοδοτική στήριξη για την ανάπτυξη και τη λειτουργία μέσων εξωδικαστικής ρύθμισης των διαφορών και μέσων επίλυσης προβλημάτων, όπως το SOLVIT [3], προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι ευρωπαίοι πολίτες και οι επιχειρήσεις διαθέτουν εργαλεία για την επίλυση των προβλημάτων που ενδέχεται να συναντήσουν μετά την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς·

17. επικροτεί την κίνηση, στις 20 Οκτωβρίου 2004, από την Επιτροπή ειδικής διαδικασίας προσφυγής επί παραβάσει κατά των νέων κρατών μελών που δεν έχουν μεταφέρει τις σχετικές οδηγίες στην εσωτερική έννομη τάξη της χώρας τους έως την 1η Μαΐου 2004·

18. είναι πεπεισμένο ότι, για να διευκολυνθεί η μεταφορά της κοινοτικής νομοθεσίας, θα πρέπει να δημοσιεύονται συχνότερα ενημερωμένα στοιχεία για την κατάσταση της μεταφοράς των οδηγιών στην εσωτερική έννομη τάξη· φρονεί οτι αυτά τα ενημερωμένα στοιχεία θα πρέπει να συμπληρώνουν τον πίνακα αποτελεσμάτων της εσωτερικής αγοράς και να χρησιμοποιούνται για να δημιουργηθεί κατάλογος κατονομασίας και ονειδισμού όλων των κρατών μελών που παρουσιάζουν καθυστέρηση στη διαδικασία μεταφοράς·

19. πιστεύει ότι η Επιτροπή οφείλει να αρχίσει να εξορθολογίζει την υφιστάμενη κοινοτική νομοθεσία, προκειμένου να την απλοποιήσει· θεωρεί ότι αυτό θα βοηθούσε τα μέγιστα στη διαδικασία μεταφοράς και εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας , θα προωθούσε περαιτέρω την ενδοκοινοτική κυκλοφορία και το εμπόριο και θα ενίσχυε την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας·

20. επισημαίνει τη σημασία απλού και αποτελεσματικού ρυθμιστικού κλίματος για την ελαχιστοποίηση του επιχειρηματικού κόστους και τη μεγιστοποίηση της συμμόρφωσης· ενθαρρύνει τα νέα κράτη μέλη να μεταφέρουν το κεκτημένο της εσωτερικής αγοράς στην εσωτερική έννομη τάξη τους με τον απλούστερο δυνατό τρόπο· συνιστά στα κράτη μέλη να υποστηρίξουν ενεργά τα προγράμματα της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας , μεταφέροντας τις τρέχουσες γνώσεις τους για την πολυπλοκότητα του υφιστάμενου κεκτημένου όσο είναι ακόμη νωπές στη μνήμη τους·

21. συνιστά την αναβάθμιση του πίνακα αποτελεσμάτων σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και την αναγνώρισή του σε πολιτικό επίπεδο ως βασικού σημείου αναφοράς για την κατάσταση της μεταφοράς της κοινοτικής νομοθεσίας·

22. είναι της γνώμης ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να διαδραματίσει πιο προορατικό ρόλο στην παρακολούθηση των επιδόσεων και να ασκήσει πίεση στα κράτη μέλη για τη μεταφορά των οδηγιών·

23. υπενθυμίζει τη δική του δέσμευση να επηρεάζει ενεργά τον αναπροσανατολισμό της ατζέντας της Λισσαβώνας, όπου αυτό αρμόζει και είναι απαραίτητο, ενώ συγχρόνως θα διατηρείται η ισορροπία μεταξύ της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής διάστασης της διαδικασίας της Λισσαβώνας και του Γκαίτεμποργκ, ώστε να αναπτυχθεί φιλόδοξη στρατηγική για την αειφόρο ανάπτυξη·

24. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στις κυβερνήσεις των κρατών μελών.

[1] ΕΕ L 236 της 23.9.2003, σ. 17.

[2] ΕΕ C 321 της 31.12.2003, σ. 1.

[3] Το SOLVIT είναι ένα εθελοντικό επιγραμμικό δίκτυο επίλυσης προβλημάτων, στο οποίο τα κράτη μέλη της ΕΕ συνεργάζονται για να επιλύουν χωρίς δικαστική προσφυγή τα προβλήματα που προκαλούνται από την πλημμελή εφαρμογή της νομοθεσίας της εσωτερικής αγοράς από τις δημόσιες αρχές. Κέντρο SOLVIT υπάρχει σε κάθε κράτος μέλος της ΕΕ. Τα κέντρα SOLVIT μπορούν να βοηθήσουν στον χειρισμό καταγγελιών που προέρχονται τόσο από πολίτες όσο και από επιχειρήσεις. Αποτελούν τμήμα της εθνικής διοίκησης και δεσμεύονται να παράσχουν πραγματικές λύσεις στα προβλήματα εντός δέκα εβδομάδων.

--------------------------------------------------