ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (EK) αριθ. 19/95 η οποία καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 29 Ιουνίου 1995 για τη θέσπιση της οδηγίας 95/. . ./EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της . . . για την προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συμβάσεις (95/C 288/01)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 100 Α,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 189 B της συνθήκης (3),

Εκτιμώντας:

1. ότι είναι σημαντικό στα πλαίσια της υλοποίησης των στόχων της εσωτερικής αγοράς να ληφθούν τα μέτρα για την προοδευτική παγίωση της αγοράς αυτής 7

2. ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και των υπηρεσιών αφορά όχι μόνον τους επαγγελματίες εμπόρους αλλά και τους ιδιώτες 7 ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και των υπηρεσιών σημαίνει πως οι καταναλωτές μπορούν να έχουν πρόσβαση στα εμπορεύματα και τις υπηρεσίες που παρέχονται σε ένα κράτος μέλος υπό τους αυτούς όρους με τον πληθυσμό του κράτους αυτού 7

3. ότι η διασυνοριακή πώληση εξ αποστάσεως μπορεί να είναι μία από τις κύριες συγκεκριμένες εκδηλώσεις της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς για τους καταναλωτές, όπως αυτό έχει ήδη διαπιστωθεί, μεταξύ άλλων, στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Προς μια ενιαία αγορά της διανομής» 7 ότι, για την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, είναι αναγκαίο να μπορούν οι καταναλωτές να απευθύνονται σε μια επιχείρηση εκτός της χώρας τους, έστω και αν η εν λόγω επιχείρηση έχει θυγατρική στη χώρα όπου διαμένει ο καταναλωτής 7

4. ότο η καθιέρωση νέων τεχνολογιών συνεπάγεται πολλαπλασιασμό των μέσων που τίθενται στη διάθεση των καταναλωτών για να γνωρίσουν τις προσφορές που γίνονται σε ολόκληρη την Κοινότητα και για να αποστέλλουν τις παραγγελίες τους 7 ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει διαφορετικά ή αποκλίνοντα μέτρα προστασίας των καταναλωτών στον τομέα της πώλησης εξ αποστάσεως με αρνητικές συνέπειες για τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων στην ενιαία αγορά 7 ότι είναι κατά συνέπεια αναγκαίο να θεσπιστεί ελάχιστο σύνολο κοινών κανόνων σε κοινοτικό επίπεδο στον τομέα αυτόν 7

5. ότι τα σημεία 18 και 19 του παραρτήματος του ψηφίσματος του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 1975 περί προκαταρτικού προγράμματος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας για πολιτική προστασίας και ενημερώσεως των καταναλωτών (4) επισημαίνει την ανάγκη προστασίας των αγοραστών αγαθών ή υπηρεσιών από την απαίτηση πληρωμής εμπορευμάτων που δεν έχουν παραγγελθεί και από τις καταπιεστικές μεθόδους πώλησης 7

6. ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο με τίτλο «Νέα ώθηση για την πολιτική προστασίας των καταναλωτών» που εγκρίθηκε με ψήφισμα του Συμβουλίου της 23ης Ιουνίου 1986 σχετικά με τον μελλοντικό προσανατολισμό της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας για την προστασία και την προαγωγή των συμφερόντων των καταναλωτών (5) αναφέρει στο σημείο 33 ότι η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις αναφορικά με τη χρησιμοποίηση νέων τεχνολογιών πληροφόρησης που επιτρέπουν στους καταναλωτές να υποβάλλουν, από την κατοικία τους, παραγγελίες σε κάποιον προμηθευτή 7

7. ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου της 9ης Νοεμβρίου 1989 σχετικά με μελλοντικές προτεραιότητες για την αναθέρμανση της πολιτικής για την προστασία των καταναλωτών (6) καλεί την Επιτροπή να καταβάλει προσπάθειες κατά προτεραιότητα στους τομείς που προβλέπονται στο παράρτημα του εν λόγω ψηφίσματος 7 ότι στο παράρτημα αυτό αναφέρονται οι νέες τεχνολογίες που επιτρέπουν την εξ αποστάσεως πώληση 7 ότι η Επιτροπή έδωσε συνέχεια στο ψήφισμα αυτό με τη θέσπιση τριετούς σχεδίου δράσης για την πολιτική προστασίας των καταναλωτών στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (1990-1992) και ότι το σχέδιο αυτό προβλέπει την έκδοση σχετικής οδηγίας 7

8. ότι η χρήση των γλωσσών σε θέματα συμβάσεων εξ αποστάσεως ανάγεται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών 7

9. ότι η εξ αποστάσεως σύμβαση χαρακτηρίζεται από τη χρήση ενός ή περισσοτέρων μέσων επικοινωνίας εξ αποστάσεως 7 ότι αυτά τα διαφορετικά μέσα χρησιμοποιούνται στα πλαίσια ενός οργανωμένου συστήματος πωλήσεως ή παροχής υπηρεσιών εξ αποστάσεως χωρίς να υπάρχει ταυτόχρονη παρουσία του προμηθευτή και του καταναλωτή 7 ότι η συνεχής εξέλιξη αυτών των μέσων δεν επιτρέπει τη σύνταξη εξαντλητικού καταλόγου αλλά απαιτεί τον ορισμό αρχών που θα ισχύσουν ακόμα και για εκείνα που προς το παρόν ελάχιστα χρησιμοποιούνται 7

10. ότι η χρησιμοποίηση των μέσων αυτών δεν πρέπει να οδηγεί σε μείωση των πληροφοριών που παρέχονται στον καταναλωτή 7 ότι θα πρέπει, κατά συνέπεια, να προσδιοριστούν οι πληροφορίες που πρέπει υποχρεωτικά να διαβιβάζονται στον καταναλωτή, όποιο και αν είναι το χρησιμοποιούμενο μέσο επικοινωνίας 7 ότι η διαβιβαζόμενη πληροφόρηση πρέπει να γίνεται εξάλλου, σύμφωνα με τους λοιπούς σχετικούς κοινοτικούς κανόνες, και ιδίως με την οδηγία 84/450/EOK του Συμβουλίου της 10ης Σεπτεμβρίου 1984 για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παραπλανητική διαφήμιση (7) 7

11. ότι η πληροφορία που διαδίδεται μέσω ορισμένων ηλεκτρονικών μέσων έχει συχνά εφήμερο χατακτήρα, στο μέτρο όπου δεν λαμβάνεται σε σταθερό υπόθεμα 7 ότι καθίσταται για το λόγο αυτό απαραίτητο ο καταναλωτής να λαμβάνει σε εύθετο χρόνο γραπτώς τις αναγκαίες πληροφορίες για την καλή εκτέλεση της συμβάσεως 7

12. ότι ο καταναλωτής δεν έχει τη δυνατότητα in concreto να δει το προϊόν ή να λάβει γνώση των χαρακτηριστικών της υπηρεσίας πριν από τη σύναψη της συμβάσεως 7 ότι θα πρέπει να προβλεφθεί όπου είναι σκόπιμο δικαίωμα υπαναχωρήσεως 7 ότι εναπόκειται στα κράτη μέλη να καθορίσουν τις λοιπές διατυπώσεις και όρους που διέπουν το δικαίωμα υπαναχώρησης 7

13. ότι είναι, επίσης, αναγκαίο να προβλεφθεί προθεσμία εκτέλεσης της σύμβασης εάν δεν ορίστηκε αυτή κατά τη στιγμή της παραγγελίας 7

14. ότι η τεχνική προώθησης που συνίσταται στην αποστολή ενός προϊόντος ή στην παροχή υπηρεσίας επί πληρωμή στον καταναλωτή χωρίς προηγούμενη αίτησή του ή ρητή συμφωνία εκ μέρους του, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, εκτός αν πρόκειται για προμήθεια ανταλλακτικού 7

15. τις αρχές που καθιερώνονται με τα άρθρα 8 και 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών της 4ης Νοεμβρίου 1950 7 ότι ενδείκνυται να αναγνωρίζεται στον καταναλωτή δικαίωμα σε προστασία της ιδιωτικής του ζωής, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ηρεμία έναντι ορισμένων ιδιαίτερα επιθετικών επικοινωνιακών μέσων και ότι συντρέχει λόγος, ως εκ τούτου, να προσδιοριστούν τα συγκεκριμένα όρια χρήσης παρόμοιων μέσων 7

16. ότι η σύσταση 92/295/EOK της Επιτροπής της 7ης Απριλίου 1992 σχετικά με τους κώδικες δεοντολογίας για την προστασία των καταναλωτών όσον αφορά συμβάσεις διαπραγματευόμενες από απόσταση (8) ορίζει ότι είναι επιθυμητό οι βασικοί δεσμευτικοί κανόνες που περιέχονται στην παρούσα οδηγία να συμπληρωθούν από διατάξεις που θα ορίσουν εθελοντικά οι επαγγελματίες υπό τη μορφή κωδίκων δεοντολογίας 7

17. ότι η μη τήρηση των διατάξεων της παρούσας οδηγίας μπορεί να θίξει τους καταναλωτές αλλά επίσης και τους ανταγωνιστές 7 ότι μπορούν λοιπόν να προβλεφθούν διατάξεις επιτρέπουσες σε δημόσιους οργανισμούς ή στον εκπρόσωπό τους ή σε οργανώσεις καταναλωτών που έχουν, βάσει της εθνικής νομοθεσίας, νόμιμο συμφέρον να προστατεύουν τους καταναλωτές, ή σε επαγγελματικές οργανώσεις που έχουν νόμιμο συμφέρον να ενεργήσουν, να μεριμνούν για την εφαρμογή της 7

18. ότι, κατά τη χρήση των νέων τεχνολογιών, ο καταναλωτής δεν εξουσιάζει την τεχνική 7 ότι είναι συνεπώς αναγκαίο να προβλεφθεί η δυνατότητα το βάρος της απόδειξης να βαρύνει τον προμηθευτή 7

19. ότι υφίσταται ο κίνδυνος, σε ορισμένες περιπτώσεις, να στερηθεί ο καταναλωτής της προστασίας που του παρέχεται διά της παρούσας οδηγίας ορίζοντας ως εφαρμοστέο δίκαιο της σύμβασης το δίκαιο τρίτης χώρας 7 ότι, κατά συνέπεια, θα πρέπει να προβλεφθούν στην παρούσα οδηγία διατάξεις που θα αποβλέπουν στην αποφυγή του κινδύνου αυτού 7

20. ότι ένα κράτος μέλος μπορεί να απαγορεύσει, για λόγους γενικού συμφέροντος, την εμπορία, εντός της επικράτειάς του μέσω συμβάσεων εξ αποστάσεως, ορισμένων προϊόντων και υπηρεσιών 7 ότι η απαγόρευση αυτή πρέπει να γίνεται με παράλληλη τήρηση των κοινοτικών κανόνων 7 ότι τέτοιες απαγορεύσεις ήδη προβλέπονται, ιδίως στον τομέα των φαρμάκων, από τις οδηγίες 89/552/EOK του Συμβουλίου της 3ης Οκτωβρίου 1989 για το συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την άσκηση τηλεοπτικών δραστηριοτήτων (9) και 92/28/EOK του Συμβουλίου της 31ης Μαρτίου 1992 για τη διαφήμιση των φαρμάκων που προορίζονται για ανθρώπους (10),

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Αντικείμενο

Η παρούσα οδηγία έχει ως αντικείμενο την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών, οι οποίες αφορούν τις εξ αποστάσεως συμβάσεις μεταξύ καταναλωτών και προμηθευτών.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως:

1. «Εξ αποστάσεως σύμβαση»: κάθε σύμβαση μεταξύ ενός προμηθευτή και ενός καταναλωτή αφορώσα αγαθά ή υπηρεσίες, η οποία συνάπτεται στα πλαίσια ενός συστήματος πωλήσεων ή παροχής υπηρεσιών εξ αποστάσεως, που οργανώνεται από τον προμηθευτή, ο οποίος, με τη σύμβαση αυτή, χρησιμοποιεί αποκλειστικά ένα ή περισσότερα μέσα επικοινωνίας εξ αποστάσεως έως τη σύναψη της συμβάσεως, συμπεριλαμβανομένης και αυτής καθεαυτής της σύναψης της συμβάσεως.

2. «Καταναλωτής»: κάθε φυσικό πρόσωπο το οποίο, όσον αφορά τις συμβάσεις που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, ενεργεί για λόγους οι οποίοι δεν εμπίπτουν στα πλαίσια της επαγγελματικής δραστηριότητας.

3. «Προμηθευτής»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο, όσον αφορά τις συμβάσεις που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, ενεργεί στα πλαίσια της επαγγελματικής του δραστηριότητας.

4. «Μέσο επικοινωνίας εξ αποστάσεως»: κάθε μέσο το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί, χωρίς την αυτοπρόσωπη και ταυτόχρονη παρουσία του προμηθευτή και του καταναλωτή, για τη σύναψη συμβάσεως μεταξύ τους. Ενδεικτικώς κατάλογος των μέσων που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία αναφέρεται στο παράρτημα I.

5. «Φορέας μέσου επικοινωνίας»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου, του οποίου η επαγγελματική δραστηριότητα συνίσταται στη διάθεση ενός ή περοσσοτέρων μέσων επικοινωνίας εξ αποστάσεως στους προμηθευτές.

Άρθρο 3

Εξαιρέσεις

1. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις:

- που αφορούν χρηματοοικονομικές υπηρεσίες των οποίων ένας μη εξαντλητικός κατάλογος περιλαμβάνεται στο παράρτημα II,

- που συνάπτονται μέσω αυτομάτων διανεμητών ή εμπορικών χώρων αυτόματης πώλησης,

- που συνάπτονται με τους φορείς των τηλεπικοινωνιών λόγω χρησιμοποιήσεως των δημόσιων τηλεφωνικών θαλάμων,

- που συνάπτονται για την κατασκευή και πώληση ακινήτων ή αφορούν άλλα δικαιώματα επί ακινήτων, εξαιρουμένης της μισθώσεως,

- που συνάπτονται κατόπιν πλειστηριασμού.

2. Τα άρθρα 4, 5 και 6 και το άρθρο 7, παράγραφοι 1 και 2 δεν εφαρμόζονται:

- στις συμβάσεις για την προμήθεια τροφίμων, ποτών ή άλλων αγαθών τρέχουσας οικιακής καταναλώσεως, τα οποία παραδίδονται στον καταναλωτή κατ' οίκον, στη διαμονή του ή στον τόπο εργασίας του από διανομείς που πραγματοποιούν συχνές και τακτικές παραδόσεις,

- στις συμβάσεις για την παροχή υπηρεσιών καταλύματος, μεταφοράς, διατροφής, διασκέδασης, εφόσον ο προμηθευτής δεσμεύεται κατά τη σύναψη της σύμβασης να προβεί σε αυτές τις παροχές, σε καθορισμένη ημερομηνία ή συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Άρθρο 4

Εκ των προτέρων πληροφόρηση

1. Πριν από τη σύναψη οποιασδήποτε συμβάσεως εξ αποστάσεως ο καταναλωτής πρέπει να διαθέτει εγκαίρως τις εξής πληροφορίες:

α) ταυτότητα του προμηθευτή 7

β) κυριότερα χαρακτηριστικά του αγαθού ή της υπηρεσίας 7

γ) τιμή του αγαθού ή της υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένων των φόρων 7

δ) ενδεχόμενα έξοδα παραδόσεως 7

ε) τρόπο πληρωμής, παραδόσεως ή εκτελέσεως της συμβάσεως 7

στ) ύπαρξη δικαιώματος υπαναχώρησης, πλην των περιπτώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 7

ζ) κόστος χρησιμοποιήσεως του μέσου επικοινωνίας εξ αποστάσεως, όταν υπολογίζεται με βάση άλλη εκτός των βασικών τιμολογίων 7

η) διάρκεια ισχύος της προσφοράς ή της τιμής.

2. Οι πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1, των οποίων ο εμπορικός σκοπός πρέπει να είναι σαφής, πρέπει να παρέχονται κατά τρόπο ευκρινή και κατανοητό με όποιο μέσο αρμόζει στο χρησιμοποιούμενο μέσο εξ αποστάσεως επικοινωνίας, τηρουμένης ιδίως της αρχής της θεμιτής συμπεριφοράς κατά τις εμπορικές συναλλαγές και της αρχής της προστασίας των ανηλίκων.

Άρθρο 5

Έγγραφη επιβεβαίωση των πληροφοριών

1. Σε εύθετο χρόνο, κατά την εκτέλεση της συμβάσεως και το αργότερο κατά τη στιγμή της παράδοσης όσον αφορά τα αγαθά, ο καταναλωτής λαμβάνει έγγραφη επιβεβαίωση των πληροφοριών που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχεία α) έως στ), εκτός εάν οι πληροφορίες αυτές έχουν ήδη δοθεί στον καταναλωτή πριν από τη σύναψη της συμβάσεως, με έγγραφο ή άλλο μόνιμο υπόθεμα ευρισκόμενο στη διάθεσή του.

Σε κάθε περίπτωση πρέπει να παρέχονται:

- γραπτή ενημέρωση σχετικά με τους όρους και τον τρόπο άσκησης του δικαιώματος υπαναχωρήσεως, κατά την έννοια του άρθρου 6, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο,

- η γεωγραφική διεύθυνση του καταστήματος του προμηθευτή όπου ο καταναλωτής μπορεί να απευθύνει τις αξιώσεις του,

- πληροφορίες σχετικές με την εξυπηρέτηση μετά την πώληση και τις υφιστάμενες εμπορικές εγγυήσεις,

- τους όρους καταγγελίας της συμβάσεως, όταν πρόκειται για σύμβαση αορίστου χρόνου ή διαρκείας μεγαλύτερης του ενός έτους.

2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται στις υπηρεσίες που εκτελούνται με χρήση μέσου επικοινωνίας εξ αποστάσεως, εφόσον οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται άπαξ και τιμολογούνται από τον φορέα του μέσου επικοινωνίας. Εντούτοις, ο καταναλωτής πρέπει οπωσδήποτε να μπορεί να πληροφορείται τη γεωγραφική διεύθυνση του καταστήματος του προμηθευτή, όπου μπορεί να απευθύνει τις αξιώσεις του.

Άρθρο 6

Δικαίωμα υπαναχώρησης

1. Για κάθε εξ αποστάσεως σύμβαση, ο καταναλωτής διαθέτει επταήμερη τουλάχιστον προθεσμία για να υπαναχωρήσει αζημίως και χωρίς να δηλώσει την αιτία.

Κατά την άσκηση του δικαιώματος αυτού, η προθεσμία τρέχει:

- για τα αγαθά, από την ημέρα παραλαβής τους από τον καταναλωτή, όταν έχουν εκπληρωθεί οι υποχρεώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 5,

- για τις υπηρεσίες, από την ημερομηνία σύναψης της σύμβασης ή από την ημέρα κατά την οποία έχουν εκπληρωθεί οι υποχρεώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 5, εάν εκπληρούνται μετά τη σύναψη της συμβάσεως, υπό τον όρο ότι η προθεσμία δεν υπερβαίνει την τρίμηνη προθεσμία που αναφέρεται στο ακόλουθο εδάφιο.

Στην περίπτωση που ο προμηθευτής δεν έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 5, η προθεσμία αυτή είναι τρίμηνη. Η προθεσμία αυτή τρέχει:

- για τα αγαθά, από την ημέρα παραλαβής τους από τον καταναλωτή,

- για τις υπηρεσίες, από την ημερομηνία σύναψης της σύμβασης.

Εάν δοθούν οι αναφερόμενες στο άρθρο 5 πληροφορίες, εντός αυτής της τρίμηνης προθεσμίας, ο καταναλωτής διαθέτει από τη στιγμή αυτή την αναφερόμενη στο πρώτο εδάφιο επταήμερη τουλάχιστον προθεσμία.

2. Όταν το δικαίωμα υπαναχώρησης ασκήθηκε από τον καταναλωτή, σύμφωνα με το παρόν άρθρο, ο προμηθευτής υποχρεούται να επιστρέψει τα καταβληθέντα από τον καταναλωτή ποσά. Η επιστροφή αυτή πρέπει να πραγματοποιηθεί το συντομότερο.

3. Εκτός αντιθέτου συμφωνίας των συμβαλλομένων, ο καταναλωτής δεν μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα υπαναχώρησης το οποίο προβλέπει η παράγραφος 1 για τις συμβάσεις:

- παροχής υπηρεσιών, η εκτέλεση των οποίων άρχισε κατόπιν συμφωνίας του καταναλωτή πριν από τη λήξη της επταήμερης προθεσμίας που προβλέπεται στην παράγραφο 1,

- προμηθείας αγαθών ή παροχής υπηρεσιών η τιμή των οποίων εξαρτάται από διακυμάνσεις της χρηματαγοράς, τις οποίες δεν είναι δυνατόν να ελέγξει ο προμηθευτής,

- προμήθειας αγαθών που κατασκευάζονται σύμφωνα με τις προδιαγραφές του καταναλωτή ή σαφώς εξατομικευμένα, ή τα οποία, εκ της φύσεώς τους, δεν είναι δυνατόν να επιστραφούν ή μπορούν να αλλοιωθούν ή λήγουν σύντομα,

- προμήθειες οπτικοακουστικών εγγραφών, δίσκων και λογισμικού,

- προμήθειας εφημερίδων και παντός τύπου περιοδικών,

- παροχής υπηρεσιών στοιχημάτων και λαχείων.

4. Τα κράτη μέλη προβλέπουν στη νομοθεσία τους ότι:

- εάν το τίμημα ενός αγαθού ή μιας υπηρεσίας καλύπτεται εν όλω ή εν μέρει από πίστωση χορηγούμενη από τον προμηθευτή ή

- εάν το τίμημα αυτό καλύπτεται εν όλω ή εν μέρει από πίστωση χορηγούμενη στον καταναλωτή από τρίτον, δυνάμει συμφωνίας που έχει συναφθεί μεταξύ του τρίτου και του προμηθευτή,

η πιστωτική σύμβαση καταγγέλλεται, αζημίως, όταν ο καταναλωτής ασκήσει το δικαίωμα υπαναχώρησης σύμφωνα με την παράγραφο 1.

Τα κράτη μέλη καθορίζουν τις διατυπώσεις καταγγελίας της πιστωτικής σύμβασης.

Άρθρο 7

Εκτέλεση

1. Εκτός αντιθέτου συμφωνίας των συμβαλλομένων, ο προμηθευτής οφείλει να εκτελέσει την παραγγελία το αργότερο εντός προθεσμίας τριάντα ημερών από την επαύριον της ημέρας κατά την οποία ο καταναλωτής του διαβίβασε την παραγγελία.

2. Σε περίπτωση κατά την οποία ο προμηθευτής δεν εκτελέσει τη σύμβαση διότι δεν είναι διαθέσιμο το αγαθό ή η υπηρεσία που έχει παραγγελθεί, ο καταναλωτής πρέπει να ενημερώνεται γι' αυτή την έλλειψη και πρέπει να είναι δυνατόν να του επιστραφούν το ταχύτερο δυνατόν τα ποσά που, ενδεχομένως, είχε καταβάλει.

3. Ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι ο προμηθευτής μπορεί να προμηθεύσει στον καταναλωτή αγαθό ή υπηρεσίες ισοδύναμης τουλάχιστον ποιότητας ή τιμής, εάν η δυνατότητα προβλέπετο πριν από τη σύναψη της σύμβασης ή κατά τη σύναψη της σύμβασης ή κατά την ενημέρωση όσον αφορά την έλλειψη. Τα έξοδα επιστροφής τα οποία συνεπάγεται η άσκηση του δικαιώματος υπαναχώρησης βαρύνουν, στην περίπτωση αυτή, τον προμηθευτή, ο δε καταναλωτής πρέπει να ενημερώνεται σχετικά. Στις περιπτώσεις αυτές, η προμήθεια αγαθού ή η παροχή υπηρεσίας δεν μπορεί να εξομοιωθεί με προμήθεια που δεν έχει παραγγελθεί, κατά την έννοια του άρθρου 9.

Άρθρο 8

Πληρωμή με κάρτα

Τα κράτη μέλη μεριμνούν να υπάρχουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε ο καταναλωτής:

- να μπορεί να ζητήσει την ακύρωση μιας πληρωμής σε περίπτωση που χρησιμοποιηθεί δολίως η κάρτα της πληρωμής, στα πλαίσια συμβάσεων εξ αποστάσεως που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία,

- σε περίπτωση δολίας χρήσης, να επαναπιστωθεί για τα ποσά που έχουν καταβληθεί, ή να του επιστραφούν τα ποσά αυτά.

Άρθρο 9

Παροχή μη παραγγελθέντων

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου:

- να απαγορευθεί η προμήθεια αγαθών ή η παροχή υπηρεσιών σε καταναλωτή, χωρίς προηγούμενη παραγγελία του, εφόσον η παροχή αυτή συνεπάγεται αίτημα πληρωμής,

- να απαλλάσσεται ο καταναλωτής από κάθε είδους αντιπαροχή, στην περίπτωση παροχής μη παραγγελθέντων, η έλλειψη απάντησης μη ισοδυναμούσα με συναίνεση.

Άρθρο 10

Περιορισμοί χρήσεως ορισμένων μέσων επικοινωνίας εξ αποστάσεως

1. Απαιτείται η προηγούμενη συγκατάθεση των καταναλωτών για τη χρήση από έναν προμηθευτή των ακόλουθων μέσων:

- αυτοματοποιημένου συστήματος κλήσεως χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση (συσκευής αυτόματης κλήσεως),

- μηχανήματος τηλεομοιοτυπίας (φαξ).

2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα μέσα εξ αποστάσεως επικοινωνίας, εκτός από εκείνα που αναφέρει η παράγραφος 1, εφόσον καθιστούν δυνατή μια εξατομικευμένη επικοινωνία, να επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν μόνον εάν ο καταναλωτής δεν έχει εκδηλώσει την αντίθεσή του.

Άρθρο 11

Δικαστική ή διοικητική προσφυγή

1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την ύπαρξη κατάλληλων και αποτελεσματικών μέσων για την τήρηση των διατάξεων της παρούσας οδηγίας προς το συμφέρον των καταναλωτών.

2. Τα μέσα που αναφέρει η παράγραφος 1 δύνανται να περιλαμβάνουν διατάξεις, οι οποίες επιτρέπουν σε δημόσιους οργανισμούς ή στον εκπρόσωπό τους ή σε οργανώσεις καταναλωτών που έχουν, σύμφωνα με την εθνική τους νομοθεσία, έννομο συμφέρον να προστατεύουν τους καταναλωτές, ή σε επαγγελματικές οργανώσεις που έχουν έννομο συμφέρον να ενεργήσουν, να προσφεύγουν σύμφωνα με το εθνικό τους δίκαιο στα δικαστήρια ή στους αρμόδιους διοικητικούς οργανισμούς ώστε να επιτυγχάνουν την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας οδηγίας.

3. α) Τα κράτη μέλη δύνανται να καθορίσουν ότι η προσαγωγή της απόδειξης σχετικά με την προηγούμενη ενημέρωση, τη γραπτή επιβεβαίωση ή την τήρηση των προθεσμιών και τη συγκατάθεση του καταναλωτή είναι δυνατόν να βαρύνει τον προμηθευτή.

β) Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαιτούμενα μέτρα ώστε οι προμηθευτές καθώς και οι φορείς μέσων επικοινωνίας εφόσον είναι σε θέση να το πράξουν, να θέσουν τέρμα στις πρακτικές που αντιβαίνουν στις διατάξεις τις θεσπιζόμενες κατ' εφαρμογήν της παρούσας οδηγίας.

4. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι ο εκούσιος έλεγχος της τήρησης των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, που ανατίθεται σε αυτόνομους οργανισμούς και η προσφυγή σε τέτοιους οργανισμούς για την επίλυση διαφορών προστίθενται στα μέσα που τα κράτη μέλη οφείλουν να προβλέψουν για να εξασφαλίσουν την τήρηση των διατάξεων της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 12

Αναγκαστικός χαρακτήρας των διατάξεων

1. Ο καταναλωτής δεν μπορεί να παραιτηθεί από τα δικαιώματα που του παρέχονται δυνάμει της μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο.

2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε ο καταναλωτής να μην στερείται της προστασίας που προσφέρεται από την παρούσα οδηγία, λόγω της επιλογής του δικαίου τρίτης χώρας ως εφαρμοστέου δικαίου της σύμβασης, όταν η σύμβαση παρουσιάζει στενό σύνδεσμο με το έδαφος ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών.

Άρθρο 13

Κοινοτικοί κανόνες

1. Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας εφαρμόζονται εφόσον δεν υπάρχουν, στα πλαίσια των κοινοτικών ρυθμίσεων, ειδικές διατάξεις που να διέπουν σφαιρικά ορισμένους τύπους συμβάσεων εξ αποστάσεως.

2. Οσάκις ένα ειδικό κοινοτικό νομοθέτημα σχετικά με ένα αγαθό ή μια υπηρεσία περιέχει διατάξεις που διέπουν πλευρές που σχετίζονται με:

- την ενημέρωση πριν από τη σύμβαση,

- την έγγραφη επιβεβαίωση της προηγούμενης ενημέρωσης,

- το δικαίωμα υπαναχώρησης,

- την παροχή μη παραγγελθέντων,

- τις δυνατότητες δικαστικής ή διοικητικής προσφυγής,

- τους περιορισμούς της χρήσεως μέσων εξ αποστάσεως επικοινωνίας,

- την πληρωμή με κάρτα,

- την εκτέλεση της σύμβασης,

οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται αποκλειστικά στις συμβάσεις εξ αποστάσεως για τις καλυπτόμενες αυτές πλευρές.

Άρθρο 14

Ρήτρα στοιχειώδους προστασίας

Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν ή διατηρήσουν, στον τομέα ο οποίος διέπεται από την παρούσα οδηγία, πλέον αυστηρές διατάξεις συνάδουσες προς τη συνθήκη, προκειμένου να διασφαλίσουν ένα πλέον υψηλό επίπεδο προστασίας του καταναλωτού. Οι διατάξεις αυτές περιλαμβάνουν, ενδεχομένως, την απαγόρευση, για λόγους γενικού συμφέροντος, της εμπορίας στο έδαφός τους, μέσω συμβάσεων εξ αποστάσεως ορισμένων αγαθών ή υπηρεσιών, ιδίως φαρμάκων στα πλαίσια της συνθήκης.

Άρθρο 15

Εφαρμογή

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες προκειμένου να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία το αργότερο τρία έτη μετά την έναρξη της ισχύος της. Ενημερώνουν αμέσως σχετικά την Επιτροπή.

2. Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομέρειες της αναφοράς αυτής καθορίζονται από τα κράτη μέλη.

3. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων του εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

4. Το αργότερο έξι έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, συνοδευόμενη, ενδεχομένως, από πρόταση αναθεώρησης της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 16

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 17

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

. . .

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) EE αριθ. C 156 της 23. 6. 1992, σ. 14.

(2) EE αριθ. C 19 της 25. 1. 1993, σ. 111.

(3) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 26ης Μαΐου 1993 (EE αριθ. C 176 της 26. 6. 1993, σ. 95). Κοινή θέση του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 1995 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της . . . (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(4) EE αριθ. C 92 της 25. 4. 1975, σ. 1.

(5) EE αριθ. C 167 της 5. 7. 1986, σ. 1.

(6) EE αριθ. C 294 της 22. 11. 1989, σ. 1.

(7) EE αριθ. L 250 της 19. 9. 1984, σ. 17.

(8) EE αριθ. L 156 της 10. 6. 1992, σ. 21.

(9) EE αριθ. L 298 της 17. 10. 1989, σ. 23.

(10) EE αριθ. L 113 της 30. 4. 1992, σ. 13.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

Μέσα επικοινωνίας που αναφέρει το άρθρο 2 σημείο 4

- Έντυπα χωρίς παραλήπτη

- Έντυπα με παραλήπτη

- Τυποποιημένες επιστολές

- Διαφημιστικά έντυπα με στέλεχος παραγγελίας

- Κατάλογοι

- Τηλέφωνο με ανθρώπινη παρέμβαση

- Τηλέφωνο χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση (αυτόματη κλήση, οπτικοακουστική τηλεφωνία)

- Ραδιόφωνο

- Τηλέφωνο εικόνας (τηλέφωνο με εικόνα)

- Βιντεοτέξτ (μικροϋπολογιστής, τηλεοπτική οθόνη) με πληκτρολόγιο ή οθόνη αμφίδρομης επικοινωνίας

- Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

- Τηλεομοιοτυπία (φαξ)

- Τηλεόραση (τηλεαγορά, τηλεπώληση).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες που προβλέπει η παράγραφος 1 του άρθρου 3

- Επενδυτικές υπηρεσίες

- Συναλλαγές ασφάλισης και αντασφάλισης

- Τραπεζικές υπηρεσίες

- Συναλλαγές που έχουν σχέση με συνταξιοδοτικά ταμεία

- Υπηρεσίες που αφορούν συναλλαγές επί προθεσμία ή προαιρέσει.

Αυτές οι υπηρεσίες περιλαμβάνουν κυρίως:

- τις επενδυτικές υπηρεσίες που αναφέρονται στο παράρτημα της οδηγίας 93/22/EOK (1) τις υπηρεσίες οργανισμών συλλογικών επενδύσεων,

- τις υπηρεσίες που εξαρτώνται από δραστηριότητες υπέρ των οποίων ισχύει αμοιβαία αναγνώριση και οι οποίες αναφέρονται στο παράρτημα της δεύτερης οδηγίας 89/646/EOK (2),

- τις συναλλαγές που εξαρτώνται από δραστηριότητες ασφάλισης και αντασφάλισης, και οι οποίες αναφέρονται:

- στο άρθρο 1 της οδηγίας 73/239/EOK (3),

- στο παράρτημα της οδηγίας 79/267/EOK (4),

- στην οδηγία 64/225/EOK (5),

- στις οδηγίες 92/49/EOK (6) και 92/96/EOK (7).

(1) EE αριθ. L 141 της 11. 6. 1993, σ. 27.

(2) EE αριθ. L 386 της 30. 12. 1989, σ. 1. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 92/30/EOK (EE αριθ. L 110 της 28. 4. 1992, σ. 52).

(3) EE αριθ. L 228 της 16. 8. 1973, σ. 3. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 92/49/EOK (EE αριθ. L 228 της 11. 8. 1992, σ. 1).

(4) EE αριθ. L 63 της 13. 3. 1979, σ. 1. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 90/619/EOK (EE αριθ. L 330 της 29. 11. 1990, σ. 50).

(5) EE αριθ. 56 της 4. 4. 1964, σ. 878. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε από την πράξη προσχώρησης του 1973.

(6) EE αριθ. L 228 της 11. 8. 1992, σ. 1.

(7) EE αριθ. L 360 της 9. 12. 1992, σ. 1.

ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 21 Μαΐου 1992, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας (1), βάσει του άρθρου 100A της συνθήκης, για την προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συμβάσεις.

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδότησε (2) σε πρώτη ανάγνωση στις 26 Μαΐου 1993. Μετά από τη γνώμη αυτή, στις 7 Οκτωβρίου 1993, η Επιτροπή διαβίβασε τροποποιημένη πρόταση (3).

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε (4) στις 24 Νοεμβρίου 1993.

3. Το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή θέση του, σύμφωνα με το άρθρο 189 B της συνθήκης, ομόφωνα στις 29 Ιουνίου 1995.

II. ΣΤΟΧΟΣ

4. Σκοπός της πρότασης της Επιτροπής είναι να αυξηθεί η προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συμβάσεις, ιδίως μέσω εκ των προτέρων καλής ενημέρωσης ως προς τα στοιχεία της σύμβασης, με τη θέσπιση δικαιώματος υπαναχωρήσεως και τη δυνατότητα δικαστικής ή διοικητικής προσφυγής και με μέτρα που πλαισιώνουν την εκτέλεση της σύμβασης. Η πρόταση αυτή συμβάλλει έτσι στην υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς στον τομέα αυτό.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

Γενική παρατήρηση

5. Λόγω του προαναφερθέντος στόχου και του ιδιαίτερα εξελικτικού χαρακτήρα των τεχνικών και αγορών που αφορά η παρούσα πρόταση, το Συμβούλιο προσπάθησε να εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών με μια δέσμη διατάξεων, ενίοτε περισσότερο προστατευτικών από εκείνες που προέβλεψε η Επιτροπή ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που μπορούν να εφαρμοσθούν με όσο το δυνατόν ακριβέστερο και άνετο τρόπο. Το Συμβούλιο προσπάθησε έτσι να τηρήσει την αρχή της επικουρικότητας εφόσον δεν προσκρούει προς την απαιτούμενη εν προκειμένω εναρμόνιση και ενόψει των αυστηρότερων διατάξεων που θα θεσπίσουν ενδεχομένως τα κράτη μέλη. Το μέλημα λειτουργικότητας οδήγησε έτσι το Συμβούλιο στο να εγκαταλείψει την προσέγγιση της «πρότασης σύναψης σύμβασης», η οποία από την ανάλυση αποδείχθηκε ακατάλληλη για τον ειδικό τρόπο σύναψης των εξ αποστάσεως συμβάσεων.

6. Με βάση τους άνω προσανατολισμούς, το Συμβούλιο μπόρεσε να ενσωματώσει επακριβώς, κατ' ουσίαν ή εν μέρει, στην κοινή θέση του, τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τις οποίες περιέλαβε η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της - εκτός από τις τροπολογίες 10, 13, 15, 20, 29 (και 6 που αφορά την αντίστοιχη αιτιολογική παράγραφο) και 32 (και 9 που αφορά την αντίστοιχη αιτιολογική παράγραφο) -καθώς και την τροπολογία 30 που δεν περιελήφθη στην τροποποιημένη πρόταση.

7. Ειδικά σχόλια

(Οι ενδείξεις παραπέμπουν, εκτός αντίθετης επισήμανσης, στο κείμενο της τροποποιημένης πρότασης).

Πέρα από την αναδιάταξη των άρθρων σύμφωνα με την αλληλουχία των σταδίων που οδηγούν στη σύμβαση και την εκτέλεσή της, το Συμβούλιο έκανε τις εξής τροποποιήσεις στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής και η Επιτροπή τις αποδέχθηκε:

i) Η εγκατάλειψη της προσέγγισης που αποκαλείται «πρόταση σύναψης σύμβασης»(πρβ. σημείο 5 ανωτέρω) απαίτησε την προσαρμογή των άρθρων 1, 2 πρώτη περίπτωση και έκτη περίπτωση (απαλοιφή), 4, 5, 6, 10, 11 παράγραφος 1 και 14 παράγραφος 3 και τις αντίστοιχες προσαρμογές του προοιμίου.

Επίσης, δεδομένου ότι οι τεχνικές επικοινωνίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για τη σύναψη της σύμβασης, σε όλη την οδηγία πρέπει να γίνεται λόγος για «σύμβαση εξ αποστάσεως» και όχι πλέον μόνον για «σύμβαση διαπραγματευόμενη εξ αποστάσεως».

ii) Άρθρο 2

Πέραν των προαναφερομένων προσαρμογών, έγινε ορθολογικότερη διαμόρφωση των ορισμών ώστε να αποφευχθούν οι επαναλήψεις και να υπάρξει προσέγγιση προς τις διατυπώσεις που χρησιμοποιούνται στην κοινοτική νομοθεσία. Ο ορισμός της «παραγγελίας» απαλείφθηκε διότι η λέξη αυτή χρησιμοποιείται εδώ με τη συνθήκη έννοιά της, ο ορισμός του «χειριστή» αφορά πλέον μόνον τα πρόσωπα που θέτουν στη διάθεση των προμηθευτών τις τεχνικές επικοινωνίας, δεδομένου ότι οι δικές τους πρακτικές πρέπει να ρυθμιστούν.

Η κλιμακωμένη εκτέλεση των συμβάσεων δεν καλύπτεται από το παρόν κείμενο και, ελλείψει κάλυψης, παραπέμπεται στις εθνικές νομοθεσίες (πρβ. τροπολογία αριθ. 11).

iii) Άρθρο 3

Το Συμβούλιο ζήτησε να περιορισθεί η έκταση των εξαιρέσεων, δεδομένου ότι μόνον ένα μέρος των διατάξεων δεν θα εφαρμόζεται στις συμβάσεις προμήθειας αγαθών τρέχουσας κατανάλωσης, ή υπηρεσιών «με προηγούμενη κράτηση» (ιδίως, και όπως ζήτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το δικαίωμα καταγγελίας δεν ισχύει για τις υπηρεσίες αυτές). Αναγνωρίζοντας τη σημασία της προστασίας του καταναλωτή σε θέματα εξ αποστάσεως συμβάσεων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, το Συμβούλιο φρονεί ότι, λόγω της ιδιομορφίας των οικονομικών υπηρεσιών - πολυάριθμα σημεία των οποίων καλύπτονται ήδη από την κοινοτική νομοθεσία - και των ακινήτων (εκτός μισθώσεως) - όπου οι εθνικές νομοθεσίες παρουσιάζουν ακόμη ιδιομορφίες - και επειδή η τροποποιημένη πρόταση εξαιρεί ήδη σε μεγάλο βαθμό τις συμβάσεις περί χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και ακινήτων από το δικαίωμα υπαναχωρήσεως (άρθρο 12 παράγραφος 4 δεύτωρη και πρίπη περίπτωση), είναι προτιμότερο να εξαιρεθούν (5) από το πεδίο εφαρμογής.

Οι πρακτικές διατυπώσεις των πλειστηριασμών και ο στιγμιαίος χαρακτήρας της «σύμβασης» που αντιστοιχεί στη χρησιμοποίηση δημόσιων τηλεφωνικών θαλάμων, δικαιολογούν επίσης την εξαίρεσή τους από το πεδίο εφαρμογής.

iv) Πληροφόρηση (άρθρα 5, 6, και 11)

Θεωρώντας ότι η ενημέρωση του καταναλωτή αποτελεί καθοριστικό στοιχείο της προστασίας του, το Συμβούλιο θέλησε να αποσαφηνίσει και να αναδιαρθρώσει τα άρθρα αυτά κάνοντας διάκριση μεταξύ εκ των προτέρων πληροφόρησης (άρθρο 4 της κοινής θέσης) και έγγραφης επιβεβαίωσης των πληροφοριών (άρθρο 5 της κοινής θέσης):

- τις παραγράφους 1 στοιχείο ζ) και 2 του νέου άρθρου 4 που εμπεριέχουν αντιστοίχως τις παραγράφους 3 (6) και 1 και 2 του άρθρου 5,

- το νέο άρθρο 5 που εμπεριέχει το άρθρο 11, διευκρινίζοντας την έννοια του «καταλληλότερου προμηθευτή» (στον οποίο ο καταναλωτής μπορεί να υποβάλει τα παράπονά του).

v) Όρια στη χρησιμοποίηση των τεχνικών (άρθρο 4)

Το άρθρο 10 της κοινής θέσης διευκρινίζει το άρθρο 4 αποφεύγοντας να προσφέρει φρούδα προστασία, διότι είναι ανεφάρμοστη, και αφορά συνεπώς μόνον τις τεχνικές «που καθιστούν δυνατή μια εξατομικευμένη επικοινωνία».

Θεωρώντας ότι υπάρχει ήδη προστασία σχετική με το τηλέφωνο («κόκκινοι κατάλογοι») ή το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (κωδικός πρόσβασης), ότι οι τεχνικές αυτές «μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο με προηγούμενη συναίνεση του καταναλωτή», ότι οι αυτόματες κλήσεις καλύπτονται ήδη από την προηγούμενη συναίνεση, το Συμβούλιο δεν περιέλαβε ούτε το τηλέφωνο (εκτός της αυτόματης κλήσης), ούτε το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο μεταξύ των τεχνικών που απαιτούν προηγούμενη συναίνεση.

vi) Διατάξεις σχετικές με την εκτέλεση (άρθρα 8, 9, 10 και 13)

Η προθεσμία εκτέλεσης καθορίζεται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 της κοινής θέσης με διατύπωση αυστηρότερη από εκείνη της τροποποιημένης πρότασης (εκτέλεση εντός προθεσμίας 30 ημερών από τη διαβίβαση της παραγγελίας, και όχι έναρξη της εκτέλεσης το αργότερο 30 ημέρες μετά τη λήψη της παραγγελίας).

Οι περιπτώσεις κατά τις οποίες το παραγγελθέν αγαθό δεν είναι διαθέσιμο, και οι προμήθειες «αντικατάστασης» καλύπτονται από τις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 7 της κοινής θέσης.

Το άρθρο 9 της κοινής θέσης αφορά την προμήθεια μη παραγγελθέντων απαλλάσσοντας τον καταναλωτή από κάθε υποχρέωση έναντι του προμηθευτή, και εξαιρεί απολύτως τις δωρεάν προμήθειες κατά την έννοια του άρθρου 9 παράγραφος 4 της τροποποιημένης πρότασης, η διατύπωση της οποίας κατά συνέπεια δεν περιελήφθη.

Όσον αφορά τους τρόπους πληρωμής, το Συμβούλιο - όπως άλλωστε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - δεν έκρινε σκόπιμο να απαγορευθούν οι πληρωμές, λόγω των κινδύνων που ενέχει αυτός ο τύπος συναλλαγής για τον προμηθευτή και δεν περιέλαβε συνεπώς το άρθρο 8 της τροποποιημένης πρότασης. Επέβαλε, ως αντιστάθμισμα, στον προμηθευτή «την επιστροφή των καταβληθέντων από τον καταναλωτή ποσών» σε περίπτωση υπαναχώρησης (άρθρο 6 παράγραφος 2 της κοινής θέσης) και μη εκτέλεσης (άρθρο 7 παράγραφος 2 της κοινής θέσης), σύμφωνα με το στόχο της τροπολογίας αριθ. 30, φρονώντας ωστόσο ότι η καθιέρωση συστήματος εγγυήσεως σε περίπτωση μη παροχής από τον προμηθευτή αποτελεί οριζόντιο θέμα που αφορά όλες τις υποχρεώσεις του προμηθευτή και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται.

Το άρθρο 8 της τροποποιημένης πρότασης πραγματεύεται την πληρωμή μέσω πιστωτικής κάρτας (άρθρο 13) αντιμετωπίζοντας ευρύτερα κάθε μορφή δόλιας χρησιμοποίησης, στα πλαίσια συμβάσεων εξ αποστάσεως αφήνοντας ανοικτές τις λεπτομέρειες επαναπίστωσης των οφειλομένων - πράγμα που επιτρέπει ιδίως την παρέμβαση ενός συστήματος εγγυήσεων, το οποίο αποκλείεται από τη διατύπωση του άρθρου 13 της τροποποιημένης πρότασης.

vii) Δικαίωμα υπαναχωρήσεως (άρθρο 12)

Το Συμβούλιο έκρινε ότι το άρθρο αυτό πρέπει να καταστεί σαφέστερο ώτε να βελτιωθεί η σχέση μεταξύ της διαβίβασης των πληροφριών (ιδίως σχετικά με το δικαίωμα υπαναχωρήσεως) και της άσκησης του δικαιώματος υπαναχωρήσεως. Προς το σκοπό αυτό, η προσέγγιση που ακολουθείται στην οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί προστασίας των αγοραστών κατά τις συμβάσεις που αφορούν τη χρήση ακινήτων υπό το καθεστώς της χρονομεριστικής ιδιοκτησίας επιβλήθηκε ως κατάλληλο πρότυπο και οδήγησε στη διατύπωση της παραγράφου 1 του άρθρου 6 της κοινής θέσης που βασίζεται στην εφαρμογή τρίμηνης προθεσμίας, κατά την οποία μπορούν ακόμη να παρασχεθούν όσες πληροφορίες λείπουν και της καθαυτής προθεσμίας υπαναχώρησης σε 7 ημέρες.

Το Συμβούλιο θα ήθελε να τροποποιηθεί το πεδίο εφαρμογής αυτού του άρθρου, δεδομένου ότι εξαιρούνται οι συμβάσεις που αφορούν:

- υπηρεσίες, η εκτέλεση των οποίων άρχισε κατόπιν συμφωνίας του καταναλωτή (και όχι όλες οι υπηρεσίες των οποίων άρχισε η εκτέλεση),

- τα ακίνητα (και όχι όλες οι συμβάσεις που έχουν συναφθεί με τη μορφή αυθεντικής πράξης),

- οπτικοακουστικές εγγραφές, δίσκους και λογισμικό, διότι μπορούν να αναπαραχθούν σχεδόν αμέσως,

- εφημερίδες, παντός είδους περιοδικά, διότι το περιεχόμενό τους καθίσταται ταχέως ανεπίκαιρο,

- υπηρεσίες στοιχημάτων/λαχείων, λόγω του ειδικού τρόπου λειτουργίας τους.

Το Συμβούλιο δεν έκρινε, αντίθετα, σκόπιμο να εξαιρεθούν τα προϊόντα σωματικής υγιεινής.

viii) Νομική και διοικητική προστασία (άρθρα 14, 16 και 17)

Το Συμβούλιο, στο άρθρο 11 της κοινής θέσης, προσπάθησε βασικά να αποφύγει τις άκρως εξειδικευμένες διατυπώσεις που δεν θα ανταποκρίνονται ενδεχομένως στην έννομη τάξη όλων των κρατών μελών, διατηρώντας συγχρόνως την ουσία του άρθρου 14, ιδίως τη δυνατότητα δράσης των επαγγελματικών οργανώσεων και των οργανώσεων καταναλωτών, τη δυνατότητα αντιστροφής του βάρους της αποδείξεως ή τον οικειοθελή έλεγχο.

Στο άρθρο 12 παράγραφος 2 της κοινής θέσης διευκρινίζονται οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες ο καταναλωτής απολαύει της προστασίας που παρέχει η παρούσα οδηγία σε περίπτωση επιλογής του δικαίου τρίτης χώρας και στο άρθρο 13 της κοινής θέσης αναλύεται λεπτομερώς η σχέση της οδηγίας με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία.

ix) Τελικές διατάξεις (άρθρα 18 και 19)

Η ρήτρα στοιχειώδους προστασίας (άρθρο 14 της κοινής θέσης) περιλαμβάνει μεταξύ άλλων - στα πλαίσια αυστηρότερων διατάξεων - την απαγόρευση της εμπορίας φαρμάκων χωρίς να την περιορίζει μόνον στα φάρμακα που χορηγούνται με συνταγή (αναθεωρημένη τροπολογία 36).

Η κοινή θέση χρειάσθηκε να προβλέψει προθεσμία για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο, διότι η ημερομηνία που προβλέπεται στην πρόταση της Επιτροπής έχει παρέλθει, και προέβλεψε προς τούτο προθεσμία τριών ετών, ανάλογη με εκείνη που ισχύει για άλλες πράξεις στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών.

Προστέθηκε επί πλέον διάταξη για την υποβολή αναφορών και την αναθεώρηση (άρθρο 15 παράγραφος 4 της κοινής θέσης).

x) Διατάξεις που δεν περιελήφθησαν

- τροπολογία αριθ. 20 (άρθρο 7): δεν αποτελεί ζήτημα της παρούσας οδηγίας η τροποποίηση των όρων εφαρμογής της οδηγίας 89/552/EOK,

- τροπολογία αριθ. 29 (άρθρο 12 παράγραφος 5): η οδηγία αυτή έχει διατάξεις μόνον για τη μη εκτέλεση οφειλόμενη στο ότι το παραγγελθέν αγαθό ή υπηρεσία δεν είναι διαθέσιμο,

- τροπολογία αριθ. 32 (άρθρο 15): αφενός, η διάταξη αυτή απορρέει από τη γενική υποχρέωση προς πληροφόρηση που υπέχουν οι υπεύθυνοι, την οποία φέρουν τα κράτη μέλη, αφετέρου η παρούσα οδηγία δεν απευθύνεται «στις ενδιαφερόμενες οργανώσεις».

(1) EE αριθ. C 156 της 23. 6. 1992.

(2) EE αριθ. C 176 της 28. 6. 1993.

(3) EE αριθ. C 308 της 15. 11. 1993.

(4) EE αριθ. C 19 της 25. 1. 1993.

(5) Σημειωτέον ωστόσο ότι οι πιστωτικές συμβάσεις που «συνδέονται» με εξ αποστάσεως σύμβαση εξακολουθούν να καλύπτονται κατά την άσκηση του δικαιώματος υπαναχωρήσεως που αφορά την εξ αποστάσεως σύμβαση.

(6) Ενισχύοντάς την, δεδομένου ότι επιβάλλεται τώρα να αναγράφεται το κόστος της τεχνικής επικοινωνίας.