Ψήφισμα της Επιτροπής των Περιφερειών για την "Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Απασχόλησης"

(1999/C 293/14)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της 7ης Μαΐου 1999, για την κατάρτιση σχετικού ψηφίσματος, ανέθεσε τις προπαρασκευαστικές εργασίες στην επιτροπή 6 "Απασχόληση, οικονομική πολιτική, ενιαία αγορά, βιομηχανία, ΜΜΕ"·

έχοντας υπόψη τη σύγκληση συνόδου κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κολωνία, στις 3 και 4 Ιουνίου, στην οποία η γερμανική προεδρία θα υποβάλει πρόταση για το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Απασχόλησης·

έχοντας υπόψη τις παλαιότερες γνωμοδοτήσεις της για την απασχόληση με τους εξής τίτλους:

"Ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη σύνδεση των ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης με επιχειρήσεις"(1), "Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για μέτρα χρηματοδοτικής στήριξης υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) καινοτoμίας που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης - Πρωτοβουλία για την ανάπτυξη και την απασχόληση"(2), "Βασικές κατευθύνσεις μελλοντικής οικονομικής πολιτικής"(3), "Ανακοίνωση της Επιτροπής: Από τις κατευθυντήριες γραμμές στην πράξη: εθνικά σχέδια για την απασχόληση", "Ανακοίνωση της Επιτροπής: Πρόταση κατευθυντήριων γραμμών για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών το 1999"(4), "Ανακοίνωση της Επιτροπής: Προσαρμογή και ανάπτυξη του κοινωνικού διαλόγου σε κοινοτικό επίπεδο" και "Σχέδιο απόφασης του συμβουλίου που τροποποιεί την απόφαση 70/532/ΕΟΚ περί συστάσεως της μόνιμης επιτροπής απασχολήσεως των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων"(5)·

έχοντας υπόψη το σχέδιο ψηφίσματος που καταρτίστηκε από την επιτροπή 6, στις 11 Μαΐου 1999 (Εισηγητής: ο κ. Henning Jensen)·

Εκτιμώντας ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν, σε πολλά κράτη μέλη, αποφασιστικό ρόλο στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος και των συνθηκών, εντός των οποίων λειτουργούν οι επιχειρήσεις. Εκπληρούν σημαντική λειτουργία υποστηρίζοντας την τοπική οικονομική και βιομηχανική ανάπτυξη διασφαλίζοντας ένα ευνοϊκό οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον, το οποίο μπορεί να προσελκύσει, και να προωθήσει την εγκατάσταση και την ανάπτυξη των επιχειρήσεων·

Εκτιμώντας ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές αποτελούν βασικούς παράγοντες για την χάραξη της πολιτικής τόσο στον τομέα της εκπαίδευσης, όσο και στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης διότι μπορούν να συμβάλουν στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της εκπαίδευσης/κατάρτισης και των επιχειρήσεων, και ακόμη χάρη στη στρατηγικά πλεονεκτική θέση τους, συμβάλλουν στην ανάπτυξη της συνεργασίας και στη διεξαγωγή διαλόγου, σε τοπικό επίπεδο, μεταξύ όλων των σημαντικών παραγόντων των δύο αυτών τομέων·

Εκτιμώντας ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν ένα ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης άμεσα ως εργοδότριες και έμμεσα ως δημιουργοί ευνοϊκών συνθηκών για τις επιχειρήσεις. Οι αρχές αυτές αποτελούν σημαντικές εργοδότριες εξαιτίας της συμμετοχής τους στην ανάπτυξη της τοπικής και περιφερειακής οικονομίας, των αρμοδιοτήτων τους στο σχετικό τομέα, των (πιθανών) ευθυνών τους στον τομέα της απασχόλησης· και της συνεισφοράς τους για την προώθηση της κοινωνικής ένταξης με βάση τις γνώσεις τους όσον αφορά την τοπική κατάσταση·

Εκτιμώντας ότι η ΕΤΠ έχει προτείνει την πρωτοβουλία "Ανάληψη δράσης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο για την ενίσχυση της απασχόλησης 1999", η οποία δίνει την ευκαιρία στις τοπικές και περιφερειακές αρχές να προωθήσουν τα εθνικά προγράμματα απασχόλησης·

Εκτιμώντας ότι η ΕΤΠ και οι τοπικές και περιφερειακές αρχές και/ή οργανώσεις τους πρέπει να συμμετάσχουν στο έργο θέσπισης των μέτρων που θα προωθήσουν και θα διαρθρώσουν τον κοινωνικό διάλογο σε επίπεδο ΕΕ·

υιοθέτησε κατά την 29η σύνοδο ολομέλειας της 2ας και 3ης Ιουνίου 1999 (συνεδρίαση της 2ας Ιουνίου), το ακόλουθο ψήφισμα.

Η Επιτροπή των Περιφερειών:

1. Υποστηρίζει τον πρωταρχικό στόχο του προαναφερθέντος Συμφώνου Απασχόλησης μεταξύ των κρατών μελών τα οποία θα συντονίζουν τις μακροοικονομικές πολιτικές και θα φροντίζουν να είναι οι στόχοι μεταξύ τους συμβατοί, τόσο εκείνοι της γενικής ανάπτυξης όσο και της ανάπτυξης της απασχόλησης ενώ συγχρόνως θα διατηρείται η σταθερότητα τιμών.

2. Θεωρεί Σημαντικό να συνοδεύονται οι εθνικές προσπάθειες για την απασχόληση από ένα ευρωπαϊκό σύμφωνο απασχόλησης. Είναι επιθυμητό να επιτευχθεί ο καλύτερος συντονισμός των οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών των κρατών μελών, η εναρμόνιση της φορολογίας στον τομέα της ενέργειας και της απόδοσης κεφαλαίου και η φορολογία που να λαμβάνει υπόψη το θεμιτό ανταγωνισμό. Οι απαραίτητες προσπάθειες των κρατών μελών για τη λύση των προβλημάτων στον τομέα της απασχόλησης πρέπει να υποστηρίζονται και να συμπληρώνονται από την ΕΕ.

3. Υποστηρίζει τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στο σύμφωνο, λυπάται όμως που δεν ανεπτύχθη λεπτομερώς ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών, όπως αναπτύσσεται, στη νέα ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις κοινοτικές πολιτικές για την ενίσχυση της απασχόλησης.

4. Τονίζει ότι η πρωτοβουλία σχετικά με το Σύμφωνο Απασχόλησης της ΕΕ, όπως αναφέρεται στο παρόν κείμενο, αναλαμβάνεται χάρη στην αρχή της επικουρικότητας, σύμφωνα με τα εθνικά συστήματα της αγοράς εργασίας, δηλαδή τα συστήματα συλλογικών συμφωνιών κάθε χώρας και σύμφωνα με τη διαδικασία διαμόρφωσης των τιμών.

5. Προωθεί τον καθοριστικό ρόλο των περιφερειακών αρχών τόσο ως παραγόντων όσο και ως εργοδοτών με στόχο την επίτευξη του ύψιστου στόχου που είναι η προώθηση της απασχόλησης, με την καθιέρωση ευρείας επιλογής πρωτοβουλιών που θα έχουν ως πρωταρχικό στόχο τη δημιουργία μόνιμων θέσεων απασχόλησης. Οι περιφερειακές αρχές αποτελούν πολύ συχνά το χώρο στον οποίο εφαρμόζονται στην πράξη οι πρωτοβουλίες για την προώθηση της απασχόλησης, κυρίως για τις ιδιαίτερα εκτεθειμένες ομάδες. Βλ. εξάλλου και παλαιότερες γνωμοδοτήσεις της ΕΤΠ, ως αναφέρεται ανωτέρω.

6. Θεωρεί ως αποφασιστικής σημασίας να διαθέτουν οι δήμοι και οι περιφέρειες ευρείες δυνατότητες σχεδιασμού και εκτέλεσης των δράσεων για την απασχόληση, με τον πλέον κατάλληλο τρόπο. Αυτό θα πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τους τέσσερις πυλώνες που περιέχονται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για την απασχόληση 1999, που είναι οι εξής:

- απασχολησιμότητα·

- έναρξη της άσκησης επαγγέλματος·

- προσαρμοστικότητα των επιχειρήσεων·

- ισότητα.

7. Τονίζει ότι η περιφερειακή/τοπική αυτονομία όσον αφορά στην απασχόληση αποτελεί προϋπόθεση για την ανάληψη πρωτοβουλίας που να ανταποκρίνεται στα προσόντα των εργαζομένων και στις ανάγκες των τοπικών επιχειρήσεων. Η εν λόγω προϋπόθεση για την ανάληψη αποτελεσματικής πρωτοβουλίας για την απασχόληση υπογραμμίζει την αναφερθείσα ανάγκη όσον αφορά τη μεγαλύτερη συμμετοχή των περιφερειακών/τοπικών αρχών κατά την κατάστρωση των εθνικών προγραμμάτων δράσης για την απασχόληση.

8. Εφιστά την προσοχή στα περιφερειακά σύμφωνα απασχόλησης, τα οποία αποτελούν πρότυπα ομαλής λειτουργίας των τοπικών και περιφερειακών εταιρικών σχέσεων, καθώς και στον αποφασιστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στις εν λόγω εταιρικές σχέσεις.

9. Φρονεί ότι η εμπειρίες από τα περιφερειακά σύμφωνα απασχόλησης και οι νέες πρακτικές που δημιουργούνται από αυτά θα πρέπει να λαμβάνονται αληθινά υπόψη όταν καταστρώνονται εθνικά σχέδια δράσης για την απασχόληση.

10. Τονίζει ότι τα περιφερειακά σύμφωνα απασχόλησης παρέχουν δυνατότητες συντονισμένης εφαρμογής μέσων στον τομέα της πολιτικής για την απασχόληση, συμπεριλαμβανομένων π.χ. μέτρων για τη δημιουργία μικρών επιχειρήσεων σε νέους τομείς όπου οι αγορές είναι ασταθείς και οι κίνδυνοι για τις νέες επιχειρήσεις εξαιρετικά υψηλοί. Με τα σύμφωνα απασχόλησης δημιουργούνται επίσης δυνατότητες για περαιτέρω δράσεις και παρακολούθηση μετά τη φάση της εγκατάστασης.

11. Επισημαίνει τη σημασία των προγραμμάτων και των ταμείων της ΕΕ τα οποία έχουν ως στόχο την προώθηση της απασχόλησης. Τα Διαρθρωτικά Ταμεία, οι ενισχύσεις που χορηγούνται για καινοτόμες δράσεις και ο συσχετισμός των διαφόρων δράσεων στον τομέα της πολιτικής για την απασχόληση, σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, έχουν ιδιαίτερα μεγάλη σημασία.

12. Θεωρεί ως εξαιρετικά σημαντικό να καταβληθεί μία ιδιαίτερα εντατική προσπάθεια υπέρ των εξής ομάδων:

1. των νέων και των γυναικών.

2. των ομάδων που κινδυνεύουν να αποκλεισθούν από την αγορά εργασίας.

3. των ομάδων με τη μεγαλύτερη αρχαιότητα στην αγορά εργασίας.

4. των ομάδων με προβλήματα προσόντων.

5. των ομάδων που αντιμετωπίζουν άλλα προβλήματα εκτός της ανεργίας.

6. των προσφύγων.

13. Επισημαίνει ότι έχει μεγάλη σημασία η ανάληψη πρόωρης και στοχοθετημένης δράσης, κυρίως για τους νεαρούς άνεργους και τις γυναίκες, μεταξύ άλλων, για την πρόληψη της μακροχρόνιας ανεργίας και την προώθηση της ισότητας.

14. Θεωρεί ως μεγάλης σπουδαιότητας την ανάληψη ιδιαίτερης πρωτοβουλίας για τις ομάδες που κινδυνεύουν να αποκλεισθούν από την αγορά εργασίας, π.χ. ασθενείς ή με ανεπαρκή κατάρτιση.

15. Τονίζει ότι οι διατρέχοντες το τελευταίο στάδιο του επαγγελματικού τους βίου διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο από οικονομική άποψη όσο και από επιστημονική άποψη. Πρέπει να αναληφθεί πρωτοβουλία για τη διατήρηση των δεσμών των προχωρημένης ηλικίας εργαζομένων με την αγορά εργασίας.

16. Φρονεί ότι είναι σημαντικό να αναπτυχθεί μία ελαστική αγορά εργασίας που θα επιτρέπει, μεταξύ άλλων, την ευέλικτη πρόσβαση στην κατάρτιση και τη δυνατότητα μεταπήδησης από τον έναν στον άλλο τομέα αρμοδιοτήτων. Σύμφωνα με τα ανωτέρω πρέπει να γίνει εκμετάλλευση των δυνατοτήτων σχετικά με την ελαστικότερη ρύθμιση της εργασίας με σκοπό την προσαρμογή του χρόνου εργασίας σύμφωνα με την ηλικία.

17. Τονίζει ότι οι οποιεσδήποτε αλλαγές στην εργασιακή κατάσταση των εργαζομένων, όπως η δυνατότητα μεταπήδησης σε άλλους τομείς αρμοδιοτήτων, η ηλικιακή παράταση της παραμονής τους στην εργασία, η κατάρτιση, το ελαστικό ωράριο κ.λπ., πρέπει να γίνονται κατόπιν διαλόγου μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων.

18. Φρονεί ότι πρέπει να αναληφθεί ιδιαίτερη πρωτοβουλία για την επαγγελματική κατάρτιση των ομάδων με φυσικά και/ή με ψυχολογικά προβλήματα, εκτός της ανεργίας.

19. Είναι πεπεισμένη ότι η αποτελεσματική ένταξη των προσφύγων, που δέχεται η ΕΕ, πρέπει προωθηθεί και στην αγορά εργασίας. Ωστόσο, ο απώτερος στόχος της προσωρινής υποδοχής προσφύγων από την πρώην Γιουγκοσλαβία είναι να διασφαλιστεί από την ΕΕ η επιστροφή των ανθρώπων αυτών στη χώρα τους το συντομότερο δυνατό.

20. Επισημαίνει τέλος ότι είναι χρήσιμο να αυξηθεί η παροχή συγκρίσιμων στατιστικών στοιχείων όσον αφορά την κατάσταση στην αγορά εργασίας, ούτως ώστε να υπάρξει μία αμοιβαία ανταλλαγή απόψεων και γνώσεων μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τις καλύτερες συνθήκες και πρακτικές απασχόλησης.

Βρυξέλλες, 2 Ιουνίου 1999.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

(1) CDR 346/96 fin - ΕΕ C 116 της 14.4.1997, σ. 98.

(2) CDR46/98 fin - ΕΕ C 251 της 18.8.1998, σ. 41.

(3) CDR 110/98 fin - ΕΕ C 51 της 22.2.1999, σ. 63.

(4) CDR 279/98 fin - ΕΕ C 51 της 22.2.1999, σ. 59.

(5) CDR 343/98 fin - ΕΕ C 93 της 6.4.1999, σ. 54.