[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 17.06.2005

COM(2005) 272 τελικό

2005/0064 (SYN)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

βάσει τ ου πρώτου εδαφίου του άρθρου 252 στοιχείο β) της συνθήκης ΕΚ

Κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Επιτροπή έδωσε το εναρκτήριο λάκτισμα για τις διαβουλεύσεις όσον αφορά την μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ) με την ανακοίνωση που εξέδωσε στις 3 Σεπτεμβρίου 2004 για την «ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης και αποσαφήνιση της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης». Στις 20 Μαρτίου 2005 το Συμβούλιο κατέληξε σε πολιτική συμφωνία για τη μεταρρύθμιση του ΣΣΑ και ενέκρινε έκθεση με τίτλο «Βελτίωση της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης». Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε την εν λόγω έκθεση στα συμπεράσματά του, της 23ης Μαρτίου 2005, όπου δηλώνει ότι η έκθεση επικαιροποιεί και συμπληρώνει το ΣΣΑ. Στα συμπεράσματα αυτά, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για την τροποποίηση των κανονισμών του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1466/97 και 1467/97 σύμφωνα με την έκθεση του Συμβουλίου.

Η πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 20 Απριλίου 2005 και διαβιβάσθηκε στο Συμβούλιο στις 21 Απριλίου 2005. Συνοδευόταν από πρόταση της Επιτροπής σχετικά με κανονισμό του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Το πακέτο μεταρρυθμίσεων συμπληρώνεται με την συμβολή των υπηρεσιών της Επιτροπής, στις 3 Μαΐου 2005, στην προπαρασκευή ενός αναθεωρημένου Κώδικα Δεοντολογίας από το Συμβούλιο.

Η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση (έκθεση Karas) εγκρίθηκε στις 9 Ιουνίου 2005.

Το Συμβούλιο κατέληξε σε κοινή θέση επί του προτεινόμενου κανονισμού στις 13 Ιουνίου 2005.

2. Σκοποσ της προτασησ της επιτροπησ

Σκοπός της πρότασης της Επιτροπής είναι η τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 προκειμένου να καταστεί δυνατή η πλήρης εφαρμογή της συμφωνίας για τη βελτίωση της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει, εκτός των άλλων, ορισμένες τεχνικές τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 προκειμένου να εξασφαλισθεί η συνοχή με την έκθεση του Συμβουλίου της 20ής Μαρτίου 2005 και να διευκολυνθεί η εξέταση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης.

3. Παρατηρησεισ σχετικα με την κοινη θεση

3.1 Πρώτη ανάγνωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σειρά τροποποιήσεων με τις οποίες υπογραμμίζεται η σπουδαιότητα της ύπαρξης αξιόπιστων δημοσιονομικών στατιστικών - περιλαμβανομένης της δυνατότητας της Επιτροπής να πραγματοποιεί αποστολές οικονομικού ελέγχου -, προτείνεται η σύγκριση των δεδομένων τα οποία παρέχουν τα κράτη μέλη με εκείνα που συγκεντρώνουν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ενισχύεται η παρακολούθηση της επίτευξης των μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών στόχων (ΜΔΣ) και δίδεται μεγαλύτερη έμφαση στη δυναμική του δημόσιου χρέους στην αξιολόγηση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης.

3.2 Γενικές παρατηρήσεις ως προς την κοινή θέση

Εκτός από ορισμένες αλλαγές κυρίως όσον αφορά τη διατύπωση, η κοινή θέση διαφέρει από την πρόταση της Επιτροπής ως προς τα εξής:

- Διαδικασία καθορισμού των μεσοπρόθεσμων στόχων ανά χώρα. Η συμφωνία όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του ΣΣΑ προβλέπει ότι οι ΜΔΣ θα διαφοροποιούνται από χώρα σε χώρα. Ο καθορισμός διαφορετικών ΜΔΣ απαιτεί αντίληψη σε θέματα οικονομίας και συνεπή εφαρμογή των αρχών που έχουν συμφωνηθεί. Συνεπής εφαρμογή μπορεί να επιτευχθεί μόνον εφόσον η συζήτηση για τους ΜΔΣ πραγματοποιείται στο πλαίσιο μιας κοινής διαδικασίας. Η Επιτροπή είχε προτείνει (άρθρο 2α της πρότασης της Επιτροπής) ότι οι ανά χώρα ΜΔΣ πρέπει να καθορίζονται στο πλαίσιο της διαδικασίας στην οποία αναφέρεται το άρθρο 99 παράγραφος 2 της Συνθήκης. Παρότι συμφωνεί ως προς την ανάγκη κοινής διαδικασίας, το Συμβούλιο θεωρεί ότι αυτή μπορεί να επιτευχθεί εάν κάθε κράτος μέλος περιλάβει τους ΜΔΣ στο δικό του πρόγραμμα σταθερότητας ή σύγκλισης, μετά από συζήτηση στο πλαίσιο της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής. Στην αξιολόγηση και την γνωμοδότησή τους ως προς τα προγράμματα αυτά, η Επιτροπή και το Συμβούλιο θα εξετάζουν κατά πόσο είναι κατάλληλοι οι ΜΔΣ που υποβάλλουν τα κράτη μέλη.

- Συνεκτίμηση των μεταρρυθμίσεων στα συστήματα συντάξεων που εισάγουν ένα πολυπυλωνικό σύστημα που περιλαμβάνει έναν υποχρεωτικό, εξ ολοκλήρου κεφαλαιοποιητικό πυλώνα. Το Συμβούλιο εισήγαγε στον κανονισμό διευκρινιστικές διατάξεις ως προς το θέμα αυτό (πρώτες παράγραφοι των άρθρων 5 και 9), με τις οποίες ορίζεται ότι τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν μεταρρυθμίσεις του είδους αυτού πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να παρεκκλίνουν από την πορεία προσαρμογής προς τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο ή από τον ίδιο τον στόχο. Η παρέκκλιση αυτή θα αντικατοπτρίζει το καθαρό κόστος της μεταρρύθμισης για τον πυλώνα τον οποίο διαχειρίζεται το δημόσιο, υπό τον όρο ότι η παρέκκλιση αυτή είναι προσωρινή και ότι τηρείται ένα κατάλληλο περιθώριο ασφαλείας όσον αφορά την τιμή αναφοράς για το έλλειμμα.

- Όσον αφορά τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ και του ΜΣΙ II, εισαγωγή μιας αριθμητικής τιμής για την δημοσιονομική προσαρμογή χωρών που δεν έχουν επιτύχει τους ΜΔΣ τους. Η Επιτροπή είχε προτείνει την εισαγωγή στον κανονισμό (πρώτη παράγραφος του άρθρου 5) της αρχής της ελάχιστης ετήσιας δημοσιονομικής προσπάθειας για χώρες που δεν έχουν ακόμη επιτύχει τους ΜΔΣ, χωρίς να καθορίσει μια τιμή για την προσπάθεια αυτή. Το Συμβούλιο προχώρησε περισσότερο εισάγοντας στον κανονισμό (πρώτες παράγραφοι των άρθρων 5 και 9) την αριθμητική τιμή του 0,5% του ΑΕΠ ως το ποσοστό αναφοράς για την ετήσια βελτίωση του κυκλικά προσαρμοσμένου αποτελέσματος, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη έκτακτα και άλλα προσωρινά μέτρα, το οποίο πρέπει να επιδιώκουν τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ και του ΜΣΙ II που δεν επέτυχαν τους ΜΔΣ. Η αριθμητική αυτή τιμή αναφερόταν στην έκθεση του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2005.

- Ψαλίδα τιμών για τους ΜΔΣ των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και του ΜΣΙ ΙΙ. Η πρόταση της Επιτροπής δεν περιλάμβανε καμμία αναφορά σε ψαλίδα τιμών για τους ΜΔΣ. Το Συμβούλιο αποφάσισε να περιλάβει στον κανονισμό διατάξεις (άρθρο 2α) με τις οποίες ορίζεται ότι για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ και του ΜΣΙ ΙΙ, οι ανά χώρα ΜΔΣ πρέπει να εντάσσονται σε μια δεδομένη ψαλίδα τιμών μεταξύ –1% του ΑΕΠ και ισοσκελισμένου ή πλεονασματικού προϋπολογισμού, σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη έκτακτα ή άλλα προσωρινά μέτρα. Η εν λόγω ψαλίδα τιμών αναφερόταν στην έκθεση του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2005.

Στην κοινή του θέση το Συμβούλιο δεν περιέλαβε στον κανονισμό διατάξεις που να αντικατοπτρίζουν τις τροποποιήσεις που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι οι αλλαγές που ενέκρινε το Συμβούλιο σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής είναι προς την κατεύθυνση της περαιτέρω διευκρίνησης της εφαρμογής του προληπτικού μέρους του ΣΣΑ με αποτέλεσμα να συνάδουν με το πνεύμα των τροποποιήσεων που κατέθεσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Άλλες αλλαγές που προτάθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ιδίως εκείνες που αφορούν τις στατιστικές, εξετάσθηκαν από το Συμβούλιο στο πλαίσιο της οριστικοποίησης των νομοθετικών πράξεων που συνδέονται αμεσότερα με τις στατιστικές για τα δημόσια οικονομικά.

3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η κοινή θέση του Συμβουλίου περιλαμβάνει όλα τα βασικά στοιχεία της αρχικής της πρότασης και ότι αντικατοπτρίζει έναν καθ' όλα ισορροπημένο συμβιβασμό. Δέχεται, ως εκ τούτου, όλες τις αλλαγές που επέφερε το Συμβούλιο στην πρότασή της. Θεωρεί ότι η εισαγωγή ορισμένων από τις τροποποιήσεις που είχε προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ιδίως όσον αφορά την παρακολούθηση της εξέλιξης του δημόσιου χρέους, θα ενίσχυε περαιτέρω τον προτεινόμενο κανονισμό. Ο προτεινόμενος κανονισμός θα συμβάλει στην αποτελεσματική εφαρμογή της πολυμερούς εποπτείας και συντονισμού της οικονομικής πολιτικής στην ΕΕ, ιδίως σε σχέση με τις δημοσιονομικές πολιτικές.