Ψήφισμα

του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που περιέχει τις παρατηρήσεις οι οποίες συνοδεύουν την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη χορήγηση απαλλαγής στην Επιτροπή όσον αφορά τη δημοσιονομική διαχείριση του έκτου, έβδομου και όγδοου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης για το οικονομικό έτος 1998 [COM(1999) 227 - C5-0003/1999 - 1999/2004(DEC)]

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ,

Έχοντας υπόψη τους δημοσιονομικούς ισολογισμούς και τους λογαριασμούς του έκτου, έβδομου και όγδοου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης για το οικονομικό έτος 1998 [COM(1999) 227 - C5-0003/1999],

Έχοντας υπόψη τη σύμβαση που υπεγράφη στη Λομέ στις 31 Οκτωβρίου 1979 (έκτο ΕΤΑ, Λομέ ΙΙ)(1),

Έχοντας υπόψη τη σύμβαση που υπεγράφη στη Λομέ στις 8 Δεκεμβρίου 1984 (έβδομο ΕΤΑ, Λομέ ΙΙΙ)(2),

Έχοντας υπόψη τη σύμβαση που υπεγράφη στη Λομέ στις 15 Δεκεμβρίου 1989 (όγδοο ΕΤΑ, Λομέ IV)(3),

Έχοντας υπόψη τη σύμβαση που υπεγράφη στη Νήσο Μαυρίκιο στις 4 Νοεμβρίου 1995 (όγδοο ΕΤΑ, Λομέ IVα)(4),

Έχοντας υπόψη την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 1998 και τις απαντήσεις των θεσμικών οργάνων (C5-0266/1999)(5),

Έχοντας υπόψη τη σύσταση του Συμβουλίου της 13ης Μαρτίου 2000 (C5-0154/2000),

Έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Απριλίου 2000, με το οποίο αναβαλλόταν η απόφαση χορήγησης απαλλαγής στην Επιτροπή για το έκτο, έβδομο και όγδοο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης για το οικονομικό έτος 1998 [COM(1999) 227 - C5-0003/1999 - 1999/2004(DEC)] εν αναμονή μιας δέσμευσης για την εφαρμογή σειράς συστάσεων στο πλαίσιο ενός σχεδίου δράσης πριν από τις 15 Μαΐου 2000,

Έχοντας υπόψη το σχέδιο δράσης της Επιτροπής το οποίο ανταποκρινόταν σε όλα τα σημεία που έθιξε το Κοινοβούλιο και το οποίο εγκρίθηκε επισήμως από το Σώμα των Επιτρόπων στις 10 Μαΐου 2000 και διαβιβάσθηκε δεόντως στην επιτροπή ελέγχου του προϋπολογισμού,

Έχοντας υπόψη το άρθρο 276 της συνθήκης ΕΚ,

Έχοντας υπόψη το άρθρο 93 και το παράρτημα V του κανονισμού του,

Έχοντας υπόψη την έκθεση της επιτροπής ελέγχου του προϋπολογισμού (Α5-0167/2000),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Α. Η εξωτερική πίεση από το Κοινοβούλιο βοήθησε την Επιτροπή να αντιμετωπίσει ταχέως ορισμένες περιπτώσεις αμέλειας και παρατυπιών στη διαχείριση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.

Β. Στο παρελθόν το Κοινοβούλιο, η Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης και το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν ενημερώνονταν συστηματικά από την Επιτροπή για τις εικαζόμενες ή prima facie περιπτώσεις απάτης ή αμέλειας στα προγράμματα αναπτυξιακής βοήθειας, με αποτέλεσμα να αναλαμβάνει το Κοινοβούλιο σε σημαντικές περιπτώσεις την αποκάλυψη των παρατυπιών και την ειδοποίηση των δύο άλλων οργάνων.

Γ. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι στο μέλλον θα ενημερώνει την επιτροπή ελέγχου του προϋπολογισμού, την Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης και το Ελεγκτικό Συνέδριο για τα προγράμματα εργασίας της στον τομέα του λογιστικού ελέγχου και της αξιολόγησης, για τις εντοπιζόμενες παρατυπίες καθώς και για τα ληφθέντα, ή σχεδιαζόμενα διορθωτικά μέτρα.

Δ. Στην εκτέλεση των προγραμμάτων στήριξης της διαρθρωτικής προσαρμογής σε ορισμένες χώρες εμφανίσθηκαν γενικές αδυναμίες στην αξιοποίηση της βοήθειας, εξαιτίας των οποίων η χρησιμοποίηση των κεφαλαίων υποκατάστασης έπασχε κατά καιρούς από ελλιπή διαχείριση, πλημμελή εποπτεία και ανεπαρκή αξιολόγηση.

Ε. Η Επιτροπή προτίθεται να καταρτίζει στο μέλλον μνημόνια συνεννόησης με την αποδέκτρια κυβέρνηση όπου θα εκτίθενται οι υποχρεώσεις της εν λόγω κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των διορθωτικών μέτρων, και ότι το πρώτο τέτοιο μνημόνιο υπογράφηκε στην Ακτή του Ελεφαντοστού στις 7 Σεπτεμβρίου 1999.

ΣΤ. Η Επιτροπή έχει υποσχεθεί να ενημερώσει το Κοιυοβούλιο για την ανάκτηση των μη επιλέξιμων δαπανών σε άλλες έξι χώρες αμέσως μόλις ολοκληρωθούν οι τελικές εκθέσεις λογιστικού ελέγχου.

Ζ. Σε περίπτωση ανάκτησης κεφαλαίων που έχουν αποτελέσει αντικείμενο κακοδιαχείρισης από τις αρχές της δικαιούχου χώρας, η Επιτροπή πρέπει να προσπαθεί να εξασφαλίσει ισοδύναμη συμπληρωματική χρηματοδότηση προς τις ΜΚΟ που ασκούν δραστηριότητα στη δικαιούχο χώρα.

Η. Ορισμένοι υπάλληλοι της Επιτροπής στις Αντιπροσωπείες φαίνεται να μην έχουν ενεργήσει, σε ορισμένες περιπτώσεις, ως μια αποτελεσματική πρώτη γραμμή ελέγχου ενάντια στην κακή χρήση των χρηματοδοτικών πόρων εκτιμώντας ότι η Επιτροπή πραγματοποιεί μια σημαντική μεταρρύθμιση που επηρεάζει επίσης το προσωπικό και τα καθήκοντα των αντιπροσωπειών της.

Θ. Η Επιτροπή επιζητεί να επιφέρει δραστικές βελτιώσεις στην ταχύτητα, ποιότητα και αντίκτυπο των προγραμμάτων εξωτερικής βοήθειας επανεξετάζοντας ενδελεχώς την προσέγγισή της στο θέμα της βοήθειας, επανενοποιώντας τον κύκλο των σχεδίων στα χέρια ενός ενιαίου εξωτερικού οργάνου, του Europe Aid, το οποίο θα αντικαταστήσει την Κοινή Υπηρεσία Εξωτερικών Σχέσεων (SCR) που δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 1998, και μεταφέροντας περισσότερες εξουσίες στις Αντιπροσωπείες.

Ι. Ύστερα από την επιμονή του Κοινοβουλίου για μηδενική ανοχή της απάτης, η Επιτροπή υποσχέθηκε να ανακτήσει τα ποσά που αποτέλεσαν αντικείμενο κατάχρησης και να δρομολογήσει διοικητικές έρευνες για τον ρόλο του προσωπικού των Αντιπροσωπειών στις παρατυπίες, ενώ επίσης δεσμεύθηκε να κινήσει πειθαρχικές διαδικασίες βάσει των αποδεικτικών στοιχείων για ανάμιξη σε δόλια χρήση των κοινοτικών πόρων ή για συγκάλυψη της χρήσης αυτής.

ΙΑ. Η κεντρική Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου, που δημιουργήθηκε την 1η Μαΐου 2000, δεν θα στελεχωθεί πλήρως πριν από το τέλος του 2000.

ΙΒ. Η Επιτροπή θα βελτιώσει τη ροή πληροφοριών προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι κατά την κατάρτιση των προγραμμάτων και σχεδίων θα χρησιμοποιείται συστηματικά η ανατροφοδότηση από τις συχνά δαπανηρές και χρονοβόρες εκθέσεις αξιολόγησης.

ΙΓ. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, στην ετήσια έκθεσή του για το 1995(6), υπενθύμισε στην Επιτροπή πως η εποπτεία αποτελεί πρωτίστως καθήκον της Αντιπροσωπείας στην εκάστοτε χώρα και ζήτησε απερίφραστα να βελτιωθεί η παρακολούθηση στις Αντιπροσωπείες και να ενισχυθούν οι έλεγχοι στις εθνικές διοικήσεις μέσω της συστηματικής παροχής τεχνικών βοηθών.

ΙΔ. Σε μια έρευνα του 1999 για τη συνέχεια που είχε δοθεί, το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπίστωσε ότι ορισμένα από τα προβλήματα που είχαν εντοπισθεί παλαιότερα εξακολουθούσαν να υφίστανται και ότι η Επιτροπή εμφάνιζε γενική αδυναμία να αξιολογήσει τους παρόχους υπηρεσιών, να προβεί σε ανάλυση του κόστους και να αξιολογήσει την τεχνική συνεργασία.

ΙΕ. Στις 4 Μαΐου 1999, το Κοινοβούλιο χορήγησε απαλλαγή όσον αφορά το έκτο και έβδομο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης για το οικονομικό έτος 1997(7) βάσει ρητών δεσμεύσεων ότι η Κοινή Υπηρεσία Εξωτερικών Σχέσεων (SCR), θα επιδείκνυε μεγαλύτερη αυστηρότητα και συστηματικότητα όσον αφορά τους διαγωνισμούς, την εκτέλεση, τον έλεγχο και τις αξιολογήσεις, ότι το προσωπικό των Αντιπροσωπειών θα διενεργούσε περισσότερους και όχι λιγότερους τρέχοντες ελέγχους, ότι οι αξιολογήσεις θα μετρούσαν την ποιότητα του αντικτύπου και όχι την ποσότητα των εισροών, ότι θα καθιερωνόταν ένα αποκεντρωμένο λογιστικό σύστημα για αποτελεσματικότερη παρακολούθηση των δημοσιονομικών ελέγχων και ότι θα ενισχυόταν η τεχνική συνδρομή προς τους εθνικούς διατάκτες.

ΙΣΤ. Η Επιτροπή, αποκρινόμενη στο αίτημα για συγκριτική αξιολόγηση, διαβεβαίωσε το Κοινοβούλιο ότι θα προσπαθεί συνεχώς να διδάσκεται από την καλύτερη πρακτική όσον αφορά τα συστήματα ελέγχου και αξιολόγησης των κρατών μελών.

ΙΖ. Η επιτροπή ελέγχου του προϋπολογισμού και η επιτροπή ανάπτυξης και συνεργασίας συνεργάσθηκαν στενά στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής ΕΤΑ 1998, με αποτέλεσμα οι πτυχές του δημοσιονομικού ελέγχου και της αναπτυξιακής πολιτικής να ληφθούν υπόψη κατά την αξιολόγηση των πεπραγμένων της Επιτροπής το 1998 καθώς και του σχεδίου δράσης της,

Έγκριση σχεδίου δράσης

1. Αναγνωρίζει ότι η Επιτροπή έχει πραγματοποιήσει ένα πρώτο βήμα στη διαδικασία αναδιάρθρωσης των εξωτερικών σχέσεων, τόσο στο Κέντρο όσο και στις Αντιπροσωπείες της, επιδιώκοντας να επιλύσει προβλήματα ως προς την παράδοση της εξωτερικής βοήθειας και αναμένει, ως εκ τούτου, ότι αυτή η αναδιάρθρωση θα οδηγήσει στην αποτελεσματική διαχείριση των κεφαλαίων τόσο από την Επιτροπή όσο και από τις τοπικές αρχές, και θα συνδράμει τους τελικούς δικαιούχους ως προς το στόχο της αειφόρου ανάπτυξης.

2. Χαιρετίζει την έγκριση ενός σχεδίου δράσης από την Επιτροπή και αναμένει να παραλάβει σαφές χρονοδιάγραμμα σχετικά με τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή και, στο μέτρο του δυνατού, πληροφορίες ως προς τις ενέργειες των δικαιούχων χωρών.

Συνεχής παρακολούθηση του σχεδίου δράσης

3. Εκφράζει την ικανοποίησή του για τις υποχρεώσεις που ανέλαβε η Επιτροπή και της ζητεί να ενημερώνει τακτικά το Κοινοβούλιο, κάθε έξι μήνες, σχετικά με την πρόοδο που επιτεύχθηκε κατά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης από τον Οκτώβριο 2000:

Για μια προσέγγιση προσανατολισμένη στα αποτελέσματα

α) πρέπει να υιοθετηθεί μια προσέγγιση προσανατολισμένη στα αποτελέσματα, στο πλαίσιο της οποίας θα καθορίζονται σαφείς και υποδιαιρούμενοι στόχοι και θα αναμένονται συγκεκριμένα αποτελέσματα από το πρόγραμμα βοήθειας. Οι αναφορές σχετικά με την αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΕ πρέπει να εξελιχθούν προς τα πρότυπα της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας/ΟΟΣΑ και να αναπροσανατολισθούν βαθμιαία από τις εισροές προς τα αποτελέσματα - με υιοθέτηση των προτύπων του ΟΟΣΑ έως το 2001·

β) πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή στα πραγματικά επίπεδα εκταμίευσης και να δημιουργηθούν μηχανισμοί για την αύξηση του ποσοστού εκταμίευσης, δεδομένου ότι η ταχύτητα της εκταμίευσης επηρεάζει άμεσα τη δυνατότητα πλησιάσματος των φτωχών·

Ανεξάρτητη διοικητική και πειθαρχική διαδικασία

γ) εκφράζει την ικανοποίησή του για τη δέσμευση που ανέλαβε η Επιτροπή να κινήσει διοικητική και, αν χρειασθεί, πειθαρχική διαδικασία, και ελπίζει ότι αυτή θα πραγματοποιηθεί με επαγγελματικότητα και διαφάνεια και ότι το Κοινοβούλιο θα ενημερώνεται για κάθε περίπτωση·

Αντιπροσωπείες

δ) δεδομένου ότι η αριθμητική δύναμη και τα χαρακτηριστικά του προσωπικού σε ορισμένες Αντιπροσωπείες δεν είναι πάντοτε αντίστοιχη προς το ύψος των διαχειριζόμενων χρηματοδοτικών πόρων στις αποδέκτριες χώρες, χρειάζεται μια ανακατανομή των ανθρώπινων, διοικητικών και χρηματοδοτικών πόρων για να εξασφαλισθεί ότι το μέγεθος των Αντιπροσωπειών θα είναι ανάλογο προς τους υφιστάμενους κινδύνους, ενώ θα μπορούσε να γίνεται μεγαλύτερη προσφυγή σε επιτοπίως προσλαμβανόμενο προσωπικό, ιδίως για την κάλυψη των αναγκών σε επαγγελματικό προσωπικό·

ε) στο προσωπικό των Αντιπροσωπειών πρέπει να καλλιεργηθεί μια νοοτροπία λογοδοσίας και οικονομικής ευθύνης με τον σαφή προσδιορισμό του ρόλου των μόνιμων υπαλλήλων, των τοπικών υπαλλήλων και άλλων κατηγοριών του προσωπικού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις διευθυντικές εξουσίες των επικεφαλής των Αντιπροσωπειών, και με μέριμνα ώστε το προσωπικό των Αντιπροσωπειών να διαθέτει περισσότερη αυτονομία στη λήψη οικονομικών αποφάσεων.

στ) αφού η Επιτροπή συμφωνεί ότι η αποκέντρωση αρμοδιοτήτων προς τις Αντιπροσωπείες θα πρέπει να συνοδεύεται από την ενίσχυσή τους με υπαλλήλους που να διαθέτουν κατάλληλη εμπειρογνωσία (π.χ. στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της ισότητας των φύλων) και ικανότητες διαχείρισης σχεδίων, χρειάζεται να διατεθεί προσωπικό με κατάλληλη πείρα και να του παρασχεθεί αρχική επιμόρφωση κατά την περίοδο της παράδοσης μεταξύ απερχόμενου και νέου προσωπικού·

ζ) πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στη μέτρηση της απόδοσης και του αντικτύπου του προσωπικού των Αντιπροσωπειών και, ειδικότερα, στην εκ μέρους τους διαχείριση των σχεδίων και προγραμμάτων αναπτυξιακής βοήθειας·

Σχέσεις μεταξύ κεντρικών γραφείων και Αντιπροσωπειών

η) η επικοινωνία μεταξύ κέντρου και περιφέρειας πρέπει να βελτιωθεί σημαντικά μέσω μιας συστηματικότερης χρησιμοποίησης των εργαλείων της τεχνολογίας της πληροφορίας·

θ) η λειτουργία της επιτροπής των ΕΤΑ πρέπει να επανεστιασθεί στην προγραμματιστική φάση του κύκλου των σχεδίων, συγκεντρωνόμενη στα ζητήματα πολιτικής και στρατηγικής και όχι στην εξέταση επιμέρους σχεδίων. Η επιτροπή των ΕΤΑ πρέπει να ασχολείται μόνο με τα μείζονα σχέδια που υπερβαίνουν κάποιο όριο μεγέθους·

Αξιολογήσεις

ι) θα πρέπει να ενημερώνεται το Κέντρο και οι Αντιπροσωπείες για τα θετικά και αρνητικά μαθήματα που λαμβάνονται από τις επιτόπιες αξιολογήσεις προκειμένου να βελτιωθεί ο προγραμματισμός και η εφαρμογή των μεταγενέστερων δράσεων·

Οικοδόμηση ικανοτήτων στις βοηθούμενες χώρες

ια) η βιωσιμότητα της βοήθειας πρέπει να ενισχυθεί με την προώθηση της κυριότητας τοπικών αποδεκτών στα σχέδια και προγράμματα βοήθειας και με την ενθάρρυνση της συμμετοχής τοπικών διοικητικών φορέων, συμβούλων και ΜΚΟ·

ιβ) η ικανότητα της τοπικής διοίκησης να παρακολουθεί και να ελέγχει τις δαπάνες με τον ενδεδειγμένο τρόπο πρέπει να υποστηριχθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση μαζί με τους άλλους χορηγούς βοήθειας, ώστε οι αξιολογήσεις των δημόσιων οικονομικών να υπερβαίνουν την απλή ανάλυση προϋπολογισμού και να συμπεριλαμβάνουν:

i) τη νομοθεσία που διέπει την κατάρτιση, εκτέλεση και καταγραφή της εκτέλεσης του προϋπολογισμού,

ii) την ποιότητα των διαδικασιών για τις ίδιες αυτές πτυχές,

iii) την ποιότητα του δημοσιονομικού ελέγχου τόσο σε κυβερνητικό όσο και σε κοινοβουλευτικό επίπεδο·

Βελτίωση του συντονισμού

ιγ) για να περιορισθεί κάθε ενδεχόμενη επικάλυψη και να αυξηθεί η προστιθέμενη αξία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή πρέπει να ενισχύσει τον συντονισμό με τους άλλους εμπλεκομένους, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των υπαλλήλων των κρατών μελών στις ενδιαφερόμενες χώρες, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των διμερών και πολυμερών χορηγών βοήθειας.

Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης

4. Καλεί την Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης να υποβάλει συντόμως έκθεση σχετικά με τις καταγγελίες απάτης ή διαφθοράς στη διαχείριση των Ευρωπαϊκών Ταμείων Ανάπτυξης.

Ελεγκτικό Συνέδριο

5. Καλεί το Ελεγκτικό Συνέδριο να διερευνήσει τα συστήματα λογιστικού και τρέχοντος ελέγχου που χρησιμοποιούν οι Αντιπροσωπείες για την παρακολούθηση της στήριξης της διαρθρωτικής προσαρμογής, να διατυπώσει συστάσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης των Ευρωπαϊκών Ταμείων Ανάπτυξης πριν από τις 15 Μαρτίου 2001 και να υποβάλει έκθεση σχετικά με την αποτελεσματικότητα που επιδεικνύει η ΕΕ στην επίτευξη των διεθνών στόχων για μείωση της φτώχειας.

Παρακολούθηση της συνέχειας που δίδεται

6. Πληροφορεί την Επιτροπή ότι προτίθεται να εξετάσει διεξοδικά, στο πλαίσιο της επόμενης διαδικασίας απαλλαγής, την πρόοδο που έχει συντελεσθεί όσον αφορά τη βελτίωση της διαχείρισης της αναπτυξιακής βοήθειας.

(1) ΕΕ L 347 της 22.12.1980, σ. 1.

(2) ΕΕ L 86 της 31.3.1986, σ. 1.

(3) ΕΕ L 229 της 17.8.1991, σ. 1.

(4) ΕΕ L 156 της 29.5.1998, σ. 1.

(5) ΕΕ C 349 της 3.12.1999, σ. 1.

(6) ΕΕ C 340 της 12.11.1996, σ. 1.

(7) ΕΕ C 279 της 1.10.1999, σ. 132.