Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με τη θέση της Κοινότητας στο Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ εν όψει της προσχώρησης της Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Το άρθρο 94 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ (στο εξής καλούμενης «η συμφωνία») περιγράφει τη διαδικασία προσχώρησης στη συμφωνία. Για τη θέση του άρθρου 94 σε ισχύ πρέπει να πληρούνται οι εξής τέσσερις προϋποθέσεις:

(1) το εν λόγω κράτος πρέπει να είναι ανεξάρτητο.

(2) το εν λόγω κράτος πρέπει να υποβάλει αίτηση προσχώρησης.

(3) η αίτηση προσχώρησης υποβάλλεται στο Συμβούλιο Υπουργών.

(4) τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά και η οικονομική και κοινωνική κατάσταση του εν λόγω κράτους συγκρίνονται με εκείνα των κρατών ΑΚΕ.

Το Ανατολικό Τιμόρ πληροί σήμερα τις προϋποθέσεις αυτές. Το 1999, ύστερα από 24 έτη κατοχής, το Ανατολικό Τιμόρ ψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία υπέρ της ανεξαρτησίας. Στις 20 Μαΐου 2002 το Ανατολικό Τιμόρ έγινε ανεξάρτητο κράτος αποτελώντας έτσι το 191ο μέλος των Ηνωμένων Εθνών.

Έως τα τέλη του Μαΐου 2002, η γενική γραμματεία της ομάδας κρατών ΑΚΕ και ο πρόεδρος του συμβουλίου υπουργών της ΕΕ είχαν λάβει επίσημη αίτηση προσχώρησης, με ημερομηνία 9 Μαΐου 2002. Η αίτηση προσχώρησης του Ανατολικού Τιμόρ περιλαμβάνει το αίτημα να του χορηγηθεί καθεστώς παρατηρητή στα όργανα ΑΚΕ-ΕΚ, έως ότου ληφθεί η απόφαση σχετικά με την προσχώρηση. Το Συμβούλιο Υπουργών, κατά τη συνάντηση της Punta Cana στις 28 Ιουνίου 2002, αναγνώρισε επίσημα το αίτημα και αποφάσισε να χορηγήσει στο Ανατολικό Τιμόρ καθεστώς παρατηρητή στα όργανα της ΑΚΕ-ΕΚ κατά τη διάρκεια της περιόδου εξέτασης της αίτησης προσχώρησης.

Ύστερα από την εκτεταμένη καταστροφή των υποδομών που ακολούθησε μετά το δημοψήφισμα για ανεξαρτησία, το Ανατολικό Τιμόρ έμεινε χωρίς δημόσια διοίκηση, σχολεία και κοινωνικές υπηρεσίες και η οικονομική δραστηριότητα διεκόπη εντελώς. Το Ανατολικό Τιμόρ είναι το φτωχότερο κράτος στην περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού και ανάμεσα στα 20 φτωχότερα κράτη στον κόσμο, με υπολογιζόμενο κατά κεφαλήν ΑΕχγΠ ύψους EUR459 μόνον το 2001. Η εθνική έκθεση UNDP (πρόγραμμα των ΗΕ για την ανάπτυξη) 2002 για την ανθρώπινη ανάπτυξη στο Ανατολικό Τιμόρ αναφέρει ότι σχεδόν ο μισός πληθυσμός σε σύνολο 800,000 (στην πλειονότητά τους γυναίκες) ζει υπό συνθήκες φτώχειας - με εισόδημα χαμηλότερο από το εθνικό όριο φτώχειας των $0,55 ανά ημέρα. το προσδόκιμο ζωής είναι μόνον 57 έτη. σχεδόν 45 τοις εκατό των παιδιών ηλικίας κάτω των πέντε ετών έχουν βάρος κάτω από το κανονικό και η μητρική θνησιμότητα είναι υψηλή.

Η οικονομία διέπεται από πολλούς παράγοντες. Πρώτον, η χώρα έχει πολύ χαμηλά επίπεδα ανάπτυξης στις αγροτικές περιοχές. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού εξακολουθεί να βασίζεται στη γεωργία αυτοσιτισμού ή στην αλιεία, με αβέβαια και χαμηλά εισοδήματα. Η ανισότητα στην κατανομή των εισοδημάτων υπήρξε και είναι ακόμη χαμηλή, δεδομένου ότι τα εισοδήματα είναι γενικά πολύ χαμηλά για όλο σχεδόν τον πληθυσμό. Η διαφορά όμως μεταξύ των εισοδημάτων στις πόλεις και στις αγροτικές περιοχές αρχίζει να γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη. Δεύτερον, η κοινωνική οικονομία είναι εξαιρετικά κερματισμένη. η συντριπτική πλειοψηφία αποτελείται από φτωχούς αγρότες και από μια ξεχωριστή, πιο ευημερούσα, αστική οικονομία. Τρίτον, όσον αφορά τα δημόσια έσοδα, το Ανατολικό Τιμόρ θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από την εξωτερική χρηματοδότηση για τα επόμενα έτη. Έχει ήδη αρχίσει η εισροή σημαντικών φορολογικών εσόδων από την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου. Υπολογίζεται ότι μετά το 2004, θα εισέλθουν σημαντικά έσοδα από τις εξορύξεις αυτές στη θάλασσα του Τιμόρ το 2004/2005. Το ύψος αυτών των εσόδων υπολογίζεται ότι θα είναι υψηλό αλλά δεν είναι ακόμη εξακριβωμένο.

Δεδομένου ότι το Ανατολικό Τιμόρ είναι λιγότερο αναπτυγμένο, μικρό, απομονωμένο νησί και νέο κράτος, η δημιουργία μιας βιώσιμης οικονομικής βάσης αποτελεί δελεαστική πρόκληση. Η ανασυγκρότηση της κοινωνίας, των δημόσιων θεσμών και των υποδομών είναι τα απαραίτητα θεμέλια για μια βιώσιμη κοινωνικο-οικονομική βάση μακροπρόθεσμα.

Η ανεξαρτησία του Ανατολικού Τιμόρ άνοιξε νέες προοπτικές για τις σχέσεις ΕΚ-Ανατολικού Τιμόρ. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συνέβαλε γενναιόδωρα στον ανθρωπιστικό τομέα προσφέροντας ανακούφιση στον πληθυσμό, στην εγκαθίδρυση μεταβατικής διοίκησης των ΗΕ και στην εφαρμογή προγραμμάτων ανασυγκρότησης μέσω του Ταμείου υπέρ του Ανατολικού Τιμόρ. Η ΕΚ πρέπει να συνεχίσει να παράσχει οικονομική υποστήριξη στη χώρα με στόχο την ενίσχυση της πολιτικής σταθερότητας και την εδραίωση της δημοκρατίας. Οι σχέσεις μεταξύ της ΕΚ και του Ανατολικού Τιμόρ πρέπει να συνάπτονται σε συμβατική βάση που θα εδραιώσει τους σημερινούς δεσμούς και θα δώσει ένα συνεχές και συνεκτικό πλαίσιο στην κοινοτική ενίσχυση και θα διευρύνει τις σχέσεις ΕΚ-Ειρηνικού. Καταρχήν, δεν υπάρχουν εμπόδια στη σύναψη σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του Ανατολικού Τιμόρ.

Η Επιτροπή προτείνει συνεπώς να εξεταστεί ευνοϊκά το αίτημα της Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ για προσχώρηση στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, ως μελλοντικό μέλος της ομάδας των κρατών του Ειρηνικού.

Η πολιτική πτυχή

Στις 20 Μαΐου 2002, η Δημοκρατία του Ανατολικού Τιμόρ έγινε το 191ο μέλος των Ηνωμένων Εθνών.

Η ανεξαρτησία του Ανατολικού Τιμόρ πρέπει να εξεταστεί υπό το φως της προόδου που έχει σημειωθεί κατά την τελευταία τριετία στην ανασυγκρότηση της πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας ύστερα από την τραυματική απελευθέρωσή του από την Ινδονησία. Τα θεμέλια ενός λειτουργικού κράτους ετέθησαν κατά τη διάρκεια των δυόμισι ετών που το Ανατολικό Τιμόρ ήταν υπό τη διοίκηση των ΗΕ, ύστερα από αιώνες πορτογαλικής αποικιοκρατίας και 24 έτη ινδονησιακής κατοχής. Σε ένα δημοψήφισμα υπό την αιγίδα των ΗΕ στις 30 Αυγούστου 1999, 78 τοις εκατό των ψηφοφόρων απέρριψε την ενισχυμένη αυτονομία εντός του κράτους της Ινδονησίας και προτίμησε την ανεξαρτησία. Τα γεγονότα που ακολούθησαν οδήγησαν στην εκτεταμένη καταστροφή υποδομών και κατοικιών. Το κράτος έπαψε να λειτουργεί και εκτοπίστηκαν πάνω από 250,000 άτομα, κυρίως προς το Δυτικό Τιμόρ, σε σύνολο πληθυσμού 800,000.

Έκτοτε η ασταθής κατάσταση στο Ανατολικό Τιμόρ σταθεροποιήθηκε με τη μαζική εξωτερική βοήθεια που παρασχέθηκε με τη βοήθεια της ειρηνευτικής αποστολής των ΗΕ και της μεταβατικής διοίκησης των ΗΕ στο Ανατολικό Τιμόρ (UNTAET). Από το Σεπτέμβριο του 1999, η διεθνής κοινότητα διοργάνωσε μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας και ανασυγκρότησης. Ο συντονισμός μεταξύ των χορηγών υπήρξε υποδειγματικός. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συνέβαλε μαζικά στην ανθρωπιστική βοήθεια, στη σύσταση της UNTAET και στο πρόγραμμα ανασυγκρότησης που εφαρμόστηκε μέσω του τρίτου ταμείου για το Ανατολικό Τιμόρ. Μια διετής αποστολή διαδοχής των ΗΕ στον τομέα της σταδιακής διατήρησης της ειρήνης, της αστυνόμευσης και της οργάνωσης φορέων των πολιτών θα παράσχει ως ένα βαθμό συνέχεια και σταθερότητα.

Κατά την τελευταία τριετία, η χώρα πέτυχε μια αξιοσημείωτα ομαλή ανασυγκρότηση και μετάβαση στην ανεξαρτησία. Πριν από την ανεξαρτησία, με τη βοήθεια των ΗΕ και με χρηματοδότηση από τη διεθνή κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, το Ανατολικό Τιμόρ πραγματοποίησε ειρηνικές πολυκομματικές και προεδρικές εκλογές και ψήφισε νέο σύνταγμα. Κατηύθυνε την αρχή της οικονομικής ανασυγκρότησης και την ανασύσταση της παροχής των βασικών υπηρεσιών. Η νέα κυβέρνηση παρέλαβε την εξουσία από την UNTAET την ημέρα της ανεξαρτησίας στις 20 Μαΐου 2002. Η νέα κυβέρνηση ανέπτυξε επίσης και δημοσίευσε μακροπρόθεσμο Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης και συμφώνησε σε μια στρατηγική χρηματοδότησης που θα γεφυρώσει το έλλειμμα για τα επόμενα τρία έτη, έως ότου αρχίσει η εισροή εσόδων από την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη θάλασσα του Τιμόρ.

Τα αποτελέσματα της περιόδου της αποικιοκρατίας, της οποίας ακολούθησε η ινδονησιακή κατοχή οδήγησαν σε τεράστιες προκλήσεις σε πολιτικό επίπεδο σήμερα. Πρώτον, πρέπει να ολοκληρωθεί η ανασυγκρότηση και η ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων υποδομών. Δεύτερον, να εισαχθεί η δημοκρατία, η δικαιοσύνη και η οικοδόμηση του κράτους, δηλ. να αντιμετωπιστούν οι καταχρήσεις που έγιναν στο παρελθόν στον τομέα των ανθρώπινων δικαιωμάτων και να συμφιλιωθούν οι διάφορες ανταγωνιστικές κοινωνικές ομάδες, δημιουργώντας ταυτόχρονα κατάλληλους δημοκρατικούς μηχανισμούς για την επίλυση των διαφορών. Η χώρα πρέπει να εφαρμόσει ένα νομικό πλαίσιο για τη διαχείριση κάθε τομέα, από το δικαστικό σύστημα έως την κατοχή ιδιοκτησίας. Τρίτον, πρέπει να ενθαρρυνθεί η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, δηλ. κυρίως η αντιμετώπιση της φτώχειας και η αύξηση της ικανότητας και η προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, δημιουργώντας έτσι βιώσιμες συνθήκες διαβίωσης για τον πληθυσμό.

Η μελλοντική ικανότητα του Ανατολικού Τιμόρ προσέλκυσης πόρων χρηματοδότησης για την ανάπτυξή του θα εξαρτηθεί, καταρχήν, από την εισροή εξωτερικής ενίσχυσης κατά τα επόμενα έτη και δεύτερον από την ανάπτυξη και τον συνυπολογισμό εσόδων από την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αυτά έχουν ήδη εισέλθει υπό τη μορφή εκ των προτέρων πληρωμής φόρων το 2002 και είναι απίθανο να είναι σημαντικά από το 2004 και έπειτα. Θα χρειαστεί κάποια εξωτερική ενίσχυση για τα επόμενα πέντε έτη ώστε να δημιουργηθεί ένας βασικός κοινωνικός ιστός ασφάλειας, να ιδρυθούν σχολεία με βασικά επίπεδα λειτουργίας και να αυξηθεί η ικανότητα στις κρατικές υπηρεσίες υγείας. (Η κοινοτική ενίσχυση που εγκρίθηκε πριν από τα τέλη του 2002 καλύπτει τις οικονομικές ανάγκες του τομέα της υγείας έως τα τέλη του 2004). Η χώρα εισπράττει σημαντική ενίσχυση από την κοινότητα των χορηγών. Ως ανεξάρτητο κράτος έχει γίνει μέλος του διεθνούς νομισματικού ταμείου, της παγκόσμιας τράπεζας και της Ασιατικής Τράπεζας Ανάπτυξης, αλλά αποφάσισε να μην δανειστεί με βάση τα μελλοντικά του έσοδα από τις εξορύξεις πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η ικανότητα του Ανατολικού Τιμόρ για εδραίωση των όσων επέτυχε κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου θα εξαρτηθεί από τη σταθερή δέσμευση των διεθνών χορηγών, από την υποστήριξη των ΗΕ και από την ικανότητα των ηγετών του να δημιουργήσουν μια ξεχωριστή διεθνή ταυτότητα. Πολλά θα εξαρτηθούν επίσης από την ικανότητά τους να αντιμετωπίσουν τις πιεστικές οικονομικές ανάγκες ενός φτωχού πληθυσμού.

Οικονομική και κοινωνική κατάσταση

Το Ανατολικό Τιμόρ είναι ένα από τα φτωχότερα κράτη στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού (αλλά όχι τόσο όσο άλλες μεσόγειες χώρες και χώρες που συμμετείχαν σε πολέμους στην ηπειρωτική Ασία) και μεταξύ των 20 φτωχότερων κρατών στον κόσμο. Το 2001 το εκτιμώμενο ΑΕΠ κατά κεφαλήν ήταν μόνον EUR459. Σήμερα 41 τοις εκατό του πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας που έχει οριστεί σε $0.55 μόνον ανά ημέρα. το προσδόκιμο ζωής είναι μόνο 57 έτη. σχεδόν 45 τοις εκατό των παιδιών κάτω των πέντε ετών έχουν βάρος λιγότερο από το κανονικό και η μητρική θνησιμότητα είναι υψηλή, ήτοι 420 περίπου γυναίκες πεθαίνουν ανά 100,000 γεννήσεις ζώντων.

Το Ανατολικό Τιμόρ είναι ένα λιγότερο αναπτυγμένο, μικρό, απομονωμένο νησί και νέο κράτος, η πρόκληση για την ανάπτυξη του οποίου συμπληρώνεται από την ολοσχερή καταστροφή του 1999, από την πρόκληση της καθιέρωσης θεσμικών συστημάτων και πλαισίων, από μια ανάγκη για συμφιλίωση και από την πολύ περιορισμένη οικονομική βάση και από το μέγεθος της αγοράς. Χρειάζεται να ενισχύσει περισσότερο τους θεσμούς παροχής βασικών υπηρεσιών, για παράδειγμα στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης και να εξασφαλίσει ότι είναι ικανοί για αποτελεσματική διαχείριση. Ενδεχόμενα κενά στους τομείς αυτούς θα αποτελέσουν σημαντικά εμπόδια για τη μελλοντική ανάπτυξη. Ένας από τους μεγαλύτερους περιορισμούς για την προσπάθεια ανάπτυξης του Ανατολικού Τιμόρ είναι η περιορισμένη ανθρώπινη ικανότητα. Πολλοί κάτοικοι του Ανατολικού Τιμόρ εργάζονταν στην προηγούμενη κυβέρνηση, συχνά, όμως, οι υψηλότερες θέσεις καταλαμβάνονταν από μη-κατοίκους του Ανατολικού Τιμόρ και πολλές από τις σημαντικότερες πολιτικές, δημοσιονομικές και διοικητικές αποφάσεις λαμβάνονταν εκτός του Ανατολικού Τιμόρ. Συνεπώς, οι ανθρώπινοι πόροι που απαιτούνται για τη διαχείριση όλων των πτυχών της διακυβέρνησης πρέπει να αναπτυχθούν και οι ανάγκες ανάπτυξης, ειδικά σε βασικές κοινωνικές υπηρεσίες όπως είναι η υγεία και η εκπαίδευση, παραμένουν πολύ υψηλές.

Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί σοβαρά για την ανάπτυξη της χώρας και τη βελτίωση της ζωής των κατοίκων της. Το εθνικό σχέδιο ανάπτυξης περιγράφει στρατηγικές για την επόμενη πενταετία (από το 2003 έως το 2007) με σημαντικότερους στόχους τη σταθερή οικονομική ανάπτυξη και τη μείωση της φτώχειας. Ωστόσο, με τη σταδιακή μείωση της παρουσίας των ΗΕ και του Ταμείου υπέρ του Ανατολικού Τιμόρ (TFET), η προοπτικές για καίριους παράγοντες στην οικονομία δεν είναι πολύ ευνοϊκές και η ενίσχυση από τους χορηγούς θα είναι σημαντική για την υπέρβαση των δυσκολιών για μια ομαλή μετάβαση όσον αφορά την οικονομία.

Τα τελευταία δυόμισι χρόνια, υπό την καθοδήγηση της UNTAET, η χώρα γνώρισε σταδιακή βελτίωση στη διακυβέρνηση, στην υποδομή και στις βασικές δημόσιες υπηρεσίες που είναι σημαντικές για τη συντήρηση του πληθυσμού. Αυτό επετεύχθη μέσω μιας μοναδικά επιτυχημένης συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών των ΗΕ, της διεθνούς κοινότητας χορηγών, της παγκόσμιας τράπεζας και της Ασιατικής Τράπεζας Ανάπτυξης. Οι βελτιώσεις περιλαμβάνουν την προκήρυξη βουλευτικών και προεδρικών εκλογών, την εφαρμογή προγραμμάτων υποστήριξης για την επανεγκαθίδρυση του δικαστικού συστήματος, την αναδιάρθρωση και ανάπτυξη της δημόσιας διοίκησης και τη θεσμική ενίσχυση του κοινοβουλίου. Περιλαμβάνουν επίσης την αύξηση της ικανότητας των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών να διαδραματίζουν το ρόλο τους στην πολιτική διαδικασία και στην ενίσχυση του κράτους.

Καθώς το Ανατολικό Τιμόρ έγινε κυρίαρχο κράτος μόλις το Μάιο του 2002, δεν έχει ακόμη κατασταλαγμένη θέση όσον αφορά τις περιφερειακές και συνολικές συμμαχίες. Από άποψη διοικητικής μέριμνας, το Ανατολικό Τιμόρ προσανατολίζεται όσον αφορά τη φυσική περιφερειακή του διάρθρωση εντός της ΟΣΑΕ (Οικονομική Συνεργασία Ασίας-Ειρηνικού) και της ASEAN, καθώς και στην περιοχή του Ειρηνικού.

Βάσει της πρόσφατης ιστορίας και της προαναφερόμενης πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης, συνάγεται ότι τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά και η οικονομική και κοινωνική κατάσταση του Ανατολικού Τιμόρ συγκρίνονται με εκείνα των κρατών ΑΚΕ και αντικατοπτρίζουν, έτσι, τις απαιτήσεις του άρθρου 94 για την προσχώρηση στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ.

Παροχή ενίσχυσης από την ΕΚ

Κατά την τελευταία διετία το Ανατολικό Τιμόρ πέρασε ταχύτατα από μια σχετικά παραμελημένη, φτωχή περιοχή υπό ινδονησιακή κατοχή, μέσω μιας καταστροφικής περιόδου κοινωνικής και οικονομικής κρίσης στην παρούσα κατάσταση, με την παροχή σημαντικών ποσών ενίσχυσης και δαπανών και με την παρουσία ειρηνευτικής δύναμης, προσωπικού των ΗΕ και χορηγών στη χώρα. Σημαντική μερίδα της δεσμευμένης βοήθειας για το Ανατολικό Τιμόρ βρίσκεται σήμερα στη διαδικασία εκταμίευσης και εφαρμογής.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της πολύπτυχης προσέγγισής της, είναι ένας από τους σημαντικότερους χορηγούς στο Ανατολικό Τιμόρ. Μεταξύ Αυγούστου 1999 και τέλους του 2002, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χορήγησε EUR137 εκατ. βοήθειας στο Ανατολικό Τιμόρ για την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών της χώρας σε επείγουσα βοήθεια, μεταβατική διοίκηση και ανασυγκρότηση και ανοικοδόμηση. Η βοήθεια αυτή αντιπροσωπεύει άνω των EUR170 κατά κεφαλήν. Η συμβολή αυτή μπορεί να συνοψισθεί στα εξής:

* Παγκόσμια Τράπεζα για το Ανατολικό Τιμόρ : EUR56 εκατ. - Στόχος: η συμβολή στο Ταμείο υπέρ του Ανατολικού Τιμόρ (TFET) επιτρέπει τη συντονισμένη δράση, ιδίως στους τομείς της υγείας και της υποδομής. Το TFET είναι ο κοινός φορέας χρηματοδότησης των χορηγών για την ανασυγκρότηση του Ανατολικού Τιμόρ. Η Παγκόσμια Τράπεζα και η Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης διαχειρίζονται το εν λόγω Ταμείο.

* UNTAET : EUR10 εκατ. - Στόχος: άμεση χρηματοδοτική υποστήριξη στη μεταβατική διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών στο Ανατολικό Τιμόρ

* ECHO : EUR 42 εκατ. - Στόχος: παροχή βοήθειας για τη μείωση των αναγκών σε θέματα υγείας, τροφίμων, υδροδότησης και αποχέτευσης μέσω συμβάσεων με διεθνείς ΜΚΟ

* ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ : EUR8.5 εκατ.. - Στόχος: διανομή επισιτιστικής βοήθειας μέσω της δράσης του ΠΕΠ «τρόφιμα ως αμοιβή εργασίας»

* ΕΚΛΟΓΕΣ: EUR1.5 εκατ. - Στόχος: αποστολή ομάδας παρατηρητών και υποστήριξη σε θέματα αγωγής του πολίτη μέσω τοπικών ΜΚΟ

* Σχέδια που αφορούν την υγεία: EUR19 εκατ. - Στόχος: συνέχιση της προηγούμενης χρηματοδοτικής και καθοδηγητικής παρουσίας της Επιτροπής στον τομέα της υγείας (που έχει ήδη εγκαινιαστεί με την TFET και την ECHO) και στους αγροτικούς τομείς.

Αυτά τα υψηλά επίπεδα χρηματοδότησης δικαιολογούνταν βάσει των αναγκών σε τομείς επείγουσας βοήθειας και ανασυγκρότησης. Από το 2003 και έπειτα το Ανατολικό Τιμόρ θα προχωρήσει σε μια φάση μακροπρόθεσμης αναπτυξιακής βοήθειας. Η ΕΚ σχεδιάζει τη χορήγηση EUR10 εκατ. για το 2003 και EUR8 εκατ. για το 2004.

Τα κράτη-μέλη της ΕΚ έχουν εμπλακεί στενά στην προσπάθεια ανασυγκρότησης. Λόγω των παλαιών ιστορικών δεσμών της με το Ανατολικό Τιμόρ, η Πορτογαλία τέθηκε επικεφαλής της προσπάθειας αυτής. Συνέβαλαν επίσης και άλλα κράτη μέλη (Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Φινλανδία και η Ιρλανδία).

Μελλοντικές σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και του Ανατολικού Τιμόρ

Η μελλοντική αναπτυξιακή ενίσχυση μπορεί να εξασφαλιστεί με την προσχώρηση του Ανατολικού Τιμόρ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, προσφέροντας έτσι μια συμβατική βάση και συνέχεια στην εταιρική σχέση. Το Ανατολικό Τιμόρ πληροί τις συνθήκες για συμμετοχή στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ.

Η Επιτροπή προτείνει να επιτραπεί στο Ανατολικό Τιμόρ η πρόσβαση στους χρηματοδοτικούς πόρους, που θα παρασχεθούν στο πλαίσιο της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ βάσει του επόμενου χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου, δηλ. για την περίοδο 2005-2010. Ωστόσο, για την εξασφάλιση της ομαλής εκτέλεσης των περιφερειακών προγραμμάτων του 9ου ΕΤΑ, το Ανατολικό Τιμόρ πρέπει να έχει πρόσβαση στους χρηματοδοτικούς πόρους που παρέχονται βάσει του άρθρου 3(β) του χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου στο παράρτημα I της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ. Έως ότου το Ανατολικό Τιμόρ αποκτήσει πρόσβαση στους χρηματοδοτικούς πόρους που θα παρασχεθούν στο πλαίσιο της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ υπό τη μορφή ενίσχυσης για χορήγηση βάσει του εθνικού ενδεικτικού προγράμματος, θα εξακολουθεί να δικαιούται κονδύλια από την ALA.

Δεδομένου ότι το Ανατολικό Τιμόρ είναι λιγότερο αναπτυγμένη χώρα και αναμένεται να είναι σε θέση να υπερβεί τις σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές της δυσκολίες εμποδίζοντας την ανάπτυξή της με στόχο την επιτάχυνση του ποσοστού ανάπτυξής της, η Επιτροπή προτείνει τη συμπερίληψη του Ανατολικού Τιμόρ στους καταλόγους των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών ΑΚΕ και των νησιωτικών κρατών ΑΚΕ, σύμφωνα με τα άρθρα 85(2)(α) και 89 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ.

Συμπέρασμα:

Η Επιτροπή προτείνει την έγκριση από το Συμβούλιο της ακόλουθης απόφασης σχετικά με τη θέση που θα λάβει η Κοινότητα στο συμβούλιο υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ με στόχο την προσχώρηση της Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ στη Συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με τη θέση της Κοινότητας στο Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ εν όψει της προσχώρησης της Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 300(2) σε συνδυασμό με το άρθρο 310,

την εσωτερική συμφωνία της 18ης Σεπτεμβρίου 2000 για τη χρηματοδότηση και τη διαχείριση των ενισχύσεων της Κοινότητας στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ και ιδίως το άρθρο 1,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) το άρθρο 15 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ (στο εξής καλούμενης «η συμφωνία») συγκροτεί Συμβούλιο Υπουργών με εξουσία λήψης αποφάσεων που ορίζεται βάσει της συμφωνίας.

(2) η Δημοκρατία του Ανατολικού Τιμόρ έχει υποβάλει αίτηση προσχώρησης στη συμφωνία σύμφωνα με το άρθρο 94(1) της συμφωνίας.

(3) το Ανατολικό Τιμόρ πληροί τις προϋποθέσεις συμμετοχής που προβλέπονται στο άρθρο 94(1) της συμφωνίας και ως εκ τούτου η αίτηση προσχώρησης πρέπει να εγκριθεί.

(4) η συμμετοχή του Ανατολικού Τιμόρ εξαρτάται από τις προσωρινές ειδικές ρυθμίσεις που απολαμβάνει το Ανατολικό Τιμόρ από τη χρηματοδοτική ενίσχυση της Κοινότητας στα κράτη ΑΚΕ βάσει του άρθρου 3(β) του υφιστάμενου χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου του παραρτήματος I της συμφωνίας για την περίοδο 2000-2005.

(5) οι κατάλογοι των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών ΑΚΕ και των νησιωτικών κρατών ΑΚΕ στο παράρτημα VI της συμφωνίας πρέπει να τροποποιηθούν σύμφωνα με τα άρθρα 85(2)(α) και 89 της συμφωνίας ώστε να συμπεριληφθεί το Ανατολικό Τιμόρ.

(6) πρέπει να καθοριστεί η θέση της Κοινότητας στο Συμβούλιο των Υπουργών όσον αφορά την έγκριση από αυτό απόφασης σχετικά με την προσχώρηση της Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ,

ΑΠΟΦΑΣIZEI:

´Αρθρο μόνο

Η θέση της Κοινότητας στο Συμβούλιο των Υπουργών όσον αφορά την προσχώρηση της Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ πρέπει να βασιστεί στο συνημμένο σχέδιο απόφασης.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[...]

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σχέδιο

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΑΚΕ-ΕΚ σχετικά με την προσχώρηση της Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΑΚΕ-ΕΚ

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ (στο εξής καλούμενης «η συμφωνία»), που υπεγράφη στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 και ιδίως το άρθρο 94(1),

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) η Δημοκρατία του Ανατολικού Τιμόρ έχει υποβάλει αίτηση προσχώρησης στη συμφωνία σύμφωνα με το άρθρο 94(1) της συμφωνίας.

(2) το Ανατολικό Τιμόρ πληροί τις προϋποθέσεις συμμετοχής που προβλέπονται στο άρθρο 94(1) της συμφωνίας και ως εκ τούτου η αίτηση προσχώρησης πρέπει να εγκριθεί.

(3) η συμμετοχή του Ανατολικού Τιμόρ εξαρτάται από τις προσωρινές ειδικές ρυθμίσεις που απολαμβάνει το Ανατολικό Τιμόρ από τη χρηματοδοτική ενίσχυση της Κοινότητας στα κράτη ΑΚΕ βάσει του άρθρου 3(β) του υφιστάμενου χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου του παραρτήματος I της συμφωνίας για την περίοδο 2000-2005.

(4) οι κατάλογοι των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών ΑΚΕ και των νησιωτικών κρατών ΑΚΕ στο παράρτημα VI της συμφωνίας πρέπει να τροποποιηθούν σύμφωνα με τα άρθρα 85(2)(α) και 89 της συμφωνίας ώστε να συμπεριληφθεί το Ανατολικό Τιμόρ.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

'Aρθρο 1

Διά της παρούσης απόφασης εγκρίνεται η προσχώρηση της Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ.

'Aρθρο 2

Η συμμετοχή του Ανατολικού Τιμόρ στην παρούσα συμφωνία εξαρτάται από τις προσωρινές ειδικές ρυθμίσεις που απολαμβάνει μόνον το Ανατολικό Τιμόρ από τη χρηματοδοτική ενίσχυση της Κοινότητας στα κράτη ΑΚΕ βάσει του άρθρου 3(β) του υφιστάμενου χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου του παραρτήματος I της συμφωνίας για την περίοδο 2000-2005.

'Aρθρο 3

Το παράρτημα VI, άρθρα 1 και 5 θα τροποποιηθεί προσθέτοντας το Ανατολικό Τιμόρ στους καταλόγους των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών ΑΚΕ και των νησιωτικών κρατών ΑΚΕ.

'Aρθρο 4

Η προσχώρηση της Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ θα τεθεί σε ισχύ την πρώτη ημέρα του δεύτερου μήνα ύστερα από την ημερομηνία υποβολής της πράξης προσχώρησης της Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ

Ο πρόεδρος