[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 13.3.2006

COM(2006) 108 τελικό

2004/0084 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την

Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης (αναδιατυπωμένη έκδοση)

2004/0084 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την

Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης (αναδιατυπωμένη έκδοση)

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ

Η πρόταση διαβιβάζεται στο ΕΚ και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2004) 279 τελικό– 2004/0084 (COD)): | 21.4.2004 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: | 15.12.2004 |

Εκδίδεται η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 6.7.2005 |

Διαβιβάζεται η τροποποιημένη πρόταση: | 25.8.2005 |

Καθορίζεται η κοινή θέση: | 13.3.2006 |

2 . ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Στόχος της πρότασης είναι να συμβάλει στην ασφάλεια δικαίου και στη νομική σαφήνεια όσον αφορά την αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης συγκεντρώνοντας σε ένα ενιαίο κείμενο τις κύριες διατάξεις που υπάρχουν στον τομέα αυτόν, καθώς και ορισμένες εξελίξεις που οφείλονται στην πάγια νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Με αυτή την απλοποίηση και τον εκσυγχρονισμό του κοινοτικού κεκτημένου, η κοινοτική νομοθεσία θα γίνει πιο προσιτή και κατανοητή τόσο για τους νομικούς όσο και για το ευρύ κοινό και, επομένως, αποτελεί σημαντικό βήμα στην προσπάθεια για καλύτερες κανονιστικές ρυθμίσεις.

Η πρόταση συγχωνεύει τις ακόλουθες έξι ισχύουσες οδηγίες για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών στον τομέα της απασχόλησης σε ένα ενιαίο, συνεκτικό νομοθετικό μέσο:

- οδηγία 75/117 που αφορά την ισότητα των αμοιβών·

- οδηγία 76/207, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2002/73, όσον αφορά την πρόσβαση σε απασχόληση, την επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας·

- οδηγία 86/378, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 96/97, για την εφαρμογή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης·

- οδηγία 97/80 σχετικά με το βάρος απόδειξης σε περιπτώσεις διακριτικής μεταχείρισης λόγω φύλου.

Η πρόταση αυτή δεν αποτελεί απλώς κωδικοποίηση. Έχουν εισαχθεί ορισμένες ουσιαστικές τροπολογίες. Οι αλλαγές αυτές αποτελούν προσεκτική προσπάθεια επικαιροποίησης και εκσυγχρονισμού της κοινοτικής νομοθεσίας. Για παράδειγμα, το κείμενο ενσωματώνει ένα μέρος της πάγιας νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου με σκοπό να διευκρινιστούν οι βασικές έννοιες της νομοθεσίας περί ίσης μεταχείρισης. Επιπλέον, ορισμένες οριζόντιες διατάξεις που περιέχονται στις πιο πρόσφατες οδηγίες – π.χ. σχετικά με το βάρος της απόδειξης – έχουν καταστεί ρητώς εφαρμοστέες στον τομέα των επαγγελματικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης. Στην πράξη, η νομολογία του Δικαστηρίου έχει ήδη επεκτείνει τις διατάξεις αυτές στα κύρια χαρακτηριστικά των επαγγελματικών ασφαλιστικών συστημάτων. Επομένως, το κύριο πλεονέκτημα της πρότασης ως προς το ζήτημα αυτό είναι ότι αποσαφηνίζει τη νομική κατάσταση.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΕΩΣ

Η συγκεκριμένη κοινή θέση δεν αποτελεί μόνο την τρέχουσα θέση του Συμβουλίου αλλά ενσωματώνει και ορισμένες από τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σε πρώτη ανάγνωση. Αντικατοπτρίζει τις διοργανικές συζητήσεις που κατέληξαν στο συγκεκριμένο κείμενο συμβιβασμού.

Η κοινή θέση του Συμβουλίου επέφερε πολυάριθμες τροποποιήσεις στην πρόταση της Επιτροπής. Η Επιτροπή έχει τη γνώμη ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις δεν αλλοιώνουν τους στόχους της πρότασης.

Όσον αφορά την πλειονότητα των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εγκρίθηκαν σε πρώτη ανάγνωση, η κοινή θέση του Συμβουλίου συμπίπτει πλήρως με την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. Στις λίγες περιπτώσεις που αναφέρονται κατωτέρω όπου η κοινή θέση διαφέρει από την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής, το κείμενο που υποβάλει το Συμβούλιο είναι η λύση συμβιβασμού που επετεύχθη μετά τις συζητήσεις μεταξύ των θεσμικών οργάνων. Το κείμενο συμβιβασμού είναι σύμφωνο με τους στόχους τόσο της αρχικής όσο και της τροποποιημένης πρότασης και είναι, συνεπώς, αποδεκτό από την Επιτροπή.

1. Όσον αφορά μερικές αιτιολογικές σκέψεις που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και δέχθηκε η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της σχετικά με την ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι διαφορές στις αμοιβές λόγω φύλου και ο διαχωρισμός των φύλων στην αγορά εργασίας (αιτιολογική σκέψη 11), να αναπτυχθούν και να αναλυθούν στατιστικές ανά φύλο (αιτιολογική σκέψη 37) και να ενισχυθεί η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης ως προς το πρόβλημα των διακρίσεων στις αμοιβές (αιτιολογική σκέψη 38), το Συμβούλιο συμφώνησε ότι είναι αναγκαίο να συνεχιστούν οι προσπάθειες στους ανωτέρω τομείς ώστε να μην δημιουργηθεί η εντύπωση ότι τέτοιου είδους προσπάθειες δεν υφίστανται καν. Η Επιτροπή συναινεί για την τροποποίηση αυτή καθώς και για άλλες μικρής σημασίας αναδιατυπώσεις των αιτιολογικών σκέψεων 11 και 37.

2. Στην τροποποιημένη πρότασή της η Επιτροπή απέρριψε την προσθήκη του νέου στοιχείου δ) στην παράγραφο 2 στο άρθρο 20 με το οποίο θα προστίθετο στα καθήκοντα των οργανισμών για την ισότητα, που προβλέπεται να ιδρυθούν δυνάμει του εν λόγω άρθρου, η ανταλλαγή δεδομένων και τεχνογνωσίας με σχετικούς ευρωπαϊκούς φορείς όπως το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων. Η θέση αυτή ελήφθη για τεχνικούς λόγους σχετικούς με την ορθή νομοτεχνική σύνταξη διότι δεν είναι δυνατόν να γίνει αναφορά σε ίδρυμα που δεν υφίσταται. Το πρόβλημα αυτό λύθηκε στο νέο κείμενο όπου η συγκεκριμένη αναφορά έλαβε τη μορφή «όπως τυχόν μελλοντικό Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων». Η διατύπωση αυτή μπορεί να γίνει δεκτή.

3. Όσον αφορά το άρθρο 21 παράγραφος 1 για τον κοινωνικό διάλογο, το Συμβούλιο δέχθηκε την τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με την οποία διευρύνεται η αναφορά στον όρο «εργασιακός χώρος» όπως αναδιατυπώθηκε από την Επιτροπή αλλά αρνήθηκε να συμπεριλάβει νέα φραστική διατύπωση σχετικά με την έρευνα που διεξάγουν οι κοινωνικοί εταίροι βάσει της ανάπτυξης και ανάλυσης στοιχείων ειδικών ανά φύλο. Η Επιτροπή δέχθηκε αυτό το δεύτερο στοιχείο της τροπολογίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αλλά μπορεί και να ευθυγραμμιστεί με το σκεπτικό του Συμβουλίου σύμφωνα με το οποίο η αναφορά σε δεδομένα ή στατιστικές στο εν λόγω ιδιαίτερο πλαίσιο θα μπορούσε να περιορίσει αδικαιολόγητα την έννοια της έρευνας περιορίζοντας την σε ποσοτικές πτυχές που απαιτούν στατιστικές πληροφορίες και αποκλείοντας την ποιοτική διάσταση που δεν βασίζεται κατ’ ανάγκη σε τέτοιες πληροφορίες.

4. Επίσης σε σχέση με τη διάταξη για τον κοινωνικό διάλογο, και συγκεκριμένα το άρθρο 21 παράγραφος 4 που αναφέρει ότι οι πληροφορίες που προέρχονται από τον εργοδότη για την ίση μεταχείριση στην επιχείρηση είναι ένα από τα μέσα προώθησης της ίσης μεταχείρισης κατά τρόπο σχεδιασμένο και συστηματικό, όπως προβλέπεται από το άρθρο 21 παράγραφος 3, το Συμβούλιο υιοθέτησε την πρόταση της Επιτροπής να ευγραμμιστεί η διατύπωση με τις άλλες παραγράφους και να γίνει «οι εργοδότες ενθαρρύνονται να παρέχουν» [ shall αντί για should ] τέτοιου είδους πληροφορίες. Το Συμβούλιο δεν έκανε δεκτή την πρόταση στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής να χρησιμοποιηθεί η λέξη « should» στο δεύτερο εδάφιο – γεγονός που θα σήμαινε ισχυρότερη παραίνεση προς τους εργοδότες να καθιστούν διαθέσιμες τέτοιες πληροφορίες - και επέλεξε τη διατύπωση « may» [«οι πληροφορίες αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν»] της αρχικής πρότασης. Ωστόσο, ενσωμάτωσε, αλλά με διευκρινιστική αναδιατύπωση, την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που είχε υποστηρίξει και η Επιτροπή, για λεπτομερέστερη παράθεση των θεμάτων για τα οποία παρέχουν στοιχεία οι εργοδότες. Συνολικά, η εν λόγω λύση συμβιβασμού είναι αποδεκτή από την Επιτροπή.

5. Tο Συμβούλιο συμφώνησε να μεταθέσει την υποχρέωση των κρατών μελών να υποβάλουν έκθεση που θα περιέχει αξιολόγηση των εξαιρέσεων ως προς την αρχή της ίσης μεταχείρισης από το άρθρο 13 στο άρθρο 31 όπου και η γενική διάταξη περί υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων, και να εντάξει την υποχρέωση αυτή σε νέα παράγραφο 3, - με το σκεπτικό ότι ένα χαρακτηριστικό που σχετίζεται με το φύλο αποτελεί «πραγματική και καθοριστική επαγγελματική προϋπόθεση». Το Συμβούλιο άλλαξε τη συχνότητα της υποβολής έκθεσης από κάθε τέσσερα χρόνια, που είχε προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της, σε περιοδική αξιολόγηση «αλλά τουλάχιστον ανά οκτώ έτη». Αυτό μπορεί να γίνει δεκτό εφόσον αποτελεί κάποια πρόοδο σε σχέση με την τρέχουσα προϋπόθεση της περιοδικής αξιολόγησης χωρίς καμία συγκεκριμένη προθεσμία.

6. Όσον αφορά τις αλληλοσχετιζόμενες προθεσμίες για τη μεταφορά της οδηγίας (άρθρο 33), για τη σύνταξη των εκθέσεων εφαρμογής από τα κράτη μέλη (άρθρο 31) και για την αναθεώρηση της λειτουργίας της οδηγίας από την Επιτροπή (άρθρο 32), το Συμβούλιο ακολούθησε τη μέση λύση μεταξύ των διαφορετικών θέσεων των θεσμικών οργάνων. Δέχθηκε τη σύντομη προθεσμία των δύο ετών για την ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο, όπως ζήτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της κατ’ αρχήν, αλλά συμπεριέλαβε τη δυνατότητα για τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες να παρατείνουν την περίοδο ενσωμάτωσης της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο στα τρία έτη. Οι ενιαίες προθεσμίες καθορίστηκαν για τις εκθέσεις εφαρμογής και την επανεξέταση σε τεσσεράμισι και εξίμισι έτη μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας αντίστοιχα.

Το Συμβούλιο εισήγαγε και ορισμένες άλλες αλλαγές που δεν έχουν καμία σχέση με τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι τροποποιήσεις αυτές είναι τυπικής και τεχνικής φύσης και δεν αλλοιώνουν την ουσία της πρότασης. Περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, τη συγχώνευση των άρθρων 19 και 20 της αρχικής πρότασης σε μία μόνη διάταξη για το βάρος απόδειξης σε περιπτώσεις διάκρισης (άρθρο 19) και τη συντόμευση των επικεφαλίδων των κεφαλαίων 1, 2 και 3 του τίτλου II, καθώς και του κεφαλαίου 2 του τίτλου III. Για να είναι σαφέστερη η διάρθρωση, το Συμβούλιο άλλαξε τον τίτλο IV της πρότασης της Επιτροπής σε κεφάλαιο 3 του τίτλου III με την επικεφαλίδα «Γενικές οριζόντιες διατάξεις» . Το Συμβούλιο προσέθεσε επίσης μια νέα ατιολογική σκέψη 41 με την οποία παραφράζεται η παράγραφος 34 της διοργανικής συμφωνίας για τη βελτίωση της νομοθεσίας.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Για τους ανωτέρω λόγους, η Επιτροπή θεωρεί ότι η κοινή θέση δεν αλλοιώνει με κανένα τρόπο τους στόχους και την προσέγγιση της πρότασής της και μπορεί, συνεπώς, να την υποστηρίξει, πόσω μάλλον που η κοινή θέση λαμβάνει δεόντως υπόψη τις τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση και την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. Το αποτέλεσμα των διοργανικών συζητήσεων είχε ως αποτέλεσμα το κείμενο συμβιβασμού.

5. ΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Στο πλαίσιο της συνολικής συναινετικής λύσης που επετεύχθη κατά τις διοργανικές συζητήσεις, τόσο η Επιτροπή όσο και το Συμβούλιο υπέβαλαν χωριστές δηλώσεις κατά τη χρονική στιγμή της έκδοσης της κοινής θέσης (βλ. παραρτήματα I και II).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Δήλωση της Επιτροπής

Η Επιτροπή έχει ενστερνιστεί την προώθηση της γονικής άδειας ως μέσο υψίστης σημασίας για την επίτευξη της πλήρους ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών στην επαγγελματική ζωή. Είναι αποφασισμένη να εξασφαλίσει τη βελτίωση των προϋποθέσεων για την εναρμόνιση ιδιωτικής και επαγγελματικής ζωής με τη σωστή εφαρμογή της οδηγίας για τη γονική άδεια και με τον έλεγχο της επάρκειας και της αποτελεσματικότητας της οδηγίας.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτίθεται να ορίσει ως έναν από τους στόχους προτεραιότητας την εναρμόνιση της επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής στο χάρτη πορείας για την επίτευξη ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών που εγκρίθηκε την 1η Mαρτίου 2006 (COM(2006) 92 τελικό). Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται να διεξαχθεί ανάλυση της κατάστασης για όλους τους τομείς που αφορά η εναρμόνιση επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής, συμπεριλαμβανομένης της γονικής άδειας, των ελαστικών εργασιακών ρυθμίσεων και της υποδομής φύλαξης και μέριμνας με σκοπό να χαραχθεί η κατάλληλη πολιτική όπου αρμόζει. Η έναρξη ανταλλαγής απόψεων με τους κοινωνικούς εταίρους θα αποτελέσει συνιστώσα αυτών των εργασιών.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Δήλωση του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο συμμερίζεται την προσήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη βελτίωση της εναρμόνισης του επαγγελματικού και του ιδιωτικού βίου με στόχο την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στον επαγγελματικό τομέα. Επομένως, εκφράζει ικανοποίηση διότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προγραμματίζει να εξετάσει το θέμα της απασχόλησης των γυναικών και της εναρμόνισης εργασίας και ιδιωτικής ζωής και να το αναδείξει σε κεντρικό ζήτημα της τρίτης ετήσιας έκθεσης προς τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων σχετικά με την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών, η οποία θα υποβληθεί στο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το Μάρτιο του 2006. Στη συνάρτηση αυτή, το Συμβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση τη σημασία που αποδίδει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο ζήτημα της γονικής άδειας.

Στη συνάρτηση αυτή, το Συμβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση τη σημασία που αποδίδει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο ζήτημα της γονικής άδειας.