Πρόταση ΚΑΝΟΝIΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛIΟΥ για έκτη προσαρμογή του καθεστώτος για το βαμβάκι, που καθιερώθηκε με το πρωτόκολλο αριθ. 4 της πράξης προσχώρησης της Ελλάδας

(υποβληθείσες από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Εισαγωγη

Η παρούσα αιτιολογική έκθεση και οι νομοθετικές προτάσεις που τη συνοδεύουν είναι συνέπεια των διατάξεων της παραγράφου 11 του Πρωτοκόλλου αριθ. 4, που προσαρτάται στην Πράξη Προσχώρησης της Ελλάδας, όπως τροποποιήθηκε, μεταξύ άλλων, από το Πρωτόκολλο αριθ. 14 που προσαρτάται στην Πράξη Προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, το οποίο προβλέπει τη σύνταξη έκθεσης με θέμα τη λειτουργία του καθεστώτος ενισχύσεων. Το 1997/98, της δέσμευσης αυτής προηγήθηκε εν μέρει η έκθεση την οποία υπέβαλε η Επιτροπή στο Συμβούλιο σχετικά με τα ελληνικά αιτήματα στον τομέα του βάμβακα (COM(1998) 10 τελικό). Τον Ιούνιο του 1998, μετά την ανάλυση της έκθεσης αυτής και τη θέσπιση ορισμένων από τα συνιστώμενα μέτρα, «Το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να εξετάσει:

- τη δυνατότητα εφαρμογής ενός συστήματος το οποίο θα καθιστούσε δυνατή την καταβολή της ενίσχυσης απευθείας στον παραγωγό,

- τη συμβατότητα ενός συστήματος του είδους αυτού με τις ισχύουσες σήμερα εμπορικές πρακτικές για το προϊόν αυτό,

- τη δυνατότητα εφαρμογής ενός συστήματος περιφερειοποίησης των κυρώσεων,

- τα εγγενή προβλήματα διαχείρισης και εποπτείας τέτοιου είδους συστημάτων.

Η αξιολόγηση των επιθυμητών τροποποιήσεων πραγματοποιήθηκε με προοπτική απλοποίησης της νομοθεσίας και αποσκοπώντας στην διατήρηση ή ενίσχυση των μέτρων ελέγχου και της αποτελεσματικότητάς των. Πράγματι, το Ελεγκτικό Συνέδριο κατέδειξε, στις ετήσιες εκθέσεις του [1], ότι το καθεστώς ενίσχυσης του βάμβακος αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα σε θέματα ελέγχου.

[1] ΕΕ C 309 της 16.11.1993, σ. 1. ΕΕ C 340 της 17.11.1996, σ. 1.

2. Το καθεστως του βαμβακα

Από την άποψη της κοινοτικής νομοθεσίας, το καθεστώς του βάμβακα βασίζεται σε ένα Πρωτόκολλο που προσαρτάται στην Πράξη Προσχώρησης της Ελλάδας. Μετά την προσχώρηση της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, εκδόθηκε ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1964/87 του Συμβουλίου για την προσαρμογή του καθεστώτος ενίσχυσης για το βαμβάκι που καθιερώθηκε με το πρωτόκολλο αριθ. 4 της πράξης προσχώρησης της Ελλάδας, με στόχο ιδίως τη θέσπιση μιας μέγιστης εγγυημένης ποσότητας. Στη συνέχεια, ο κανονισμός αυτός του Συμβουλίου απετέλεσε αντικείμενο τεσσάρων άλλων προσαρμογών, οι οποίες συνίσταντο στην τροποποίηση ορισμένων άρθρων αλλά και ορισμένων παραγράφων του Πρωτοκόλλου αριθ. 4. Επιπλέον, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1554/95 του Συμβουλίου ορίζει τους γενικούς κανόνες του καθεστώτος ενισχύσεων. Αυτό το ιδιαίτερα ασυνήθιστο ρυθμιστικό οικοδόμημα έγινε ιδιαίτερα περίπλοκο και για να απλοποιηθεί, θα πρέπει να περιοριστούν στις απαραίτητες οι διατάξεις που προβλέπονται στο Πρωτόκολλο και να συγκεντρωθούν τα υπόλοιπα νομοθετικά μέτρα σε έναν και τον αυτό κανονισμό του Συμβουλίου.

Το καθεστώς του βάμβακα βασίζεται σε μια ελάχιστη τιμή ανά τόνο μη εκκοκκισμένου βάμβακα, η οποία πληρώνεται στον παραγωγό από την επιχείρηση εκκοκκισμού. Η τελευταία αυτή λαμβάνει ενίσχυση ανά τόνο, η οποία κυμαίνεται συναρτήσει των τιμών της αγοράς, για να μπορεί να πωληθεί ο εκκοκκισθείς βάμβακας στη διεθνή τιμή. Επιπλέον, από την περίοδο εμπορίας 1998/99 και εξής, υφίσταται η δυνατότητα, για τις ομάδες παραγωγών, να προβαίνουν σε εκκοκκισμό «φασόν» και να εισπράττουν την ενίσχυση μέσω των εκκοκκιστών.

Το καθεστώς υπάγεται στις εθνικές εγγυημένες ποσότητες (ΕΕΠ): 782 000 τόνοι για την Ελλάδα και 249 000 τόνοι για την Ισπανία. Όταν η εθνική εγγυημένη ποσότητα υπερβαίνεται από την παραγωγή, η τιμή στόχου, η ενίσχυση και η ελάχιστη τιμή μειώνονται, δίχως ωστόσο να εξασφαλίζεται δημοσιονομική ουδετερότητα. Ωστόσο, υπάρχει ένα σύστημα το οποίο, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, ιδίως όταν η διεθνής τιμή παραμένει σχετικά υψηλή, περιορίζει τη μείωση. Έτσι, οι δημοσιονομικές δαπάνες έχουν στις περισσότερες περιπτώσεις ένα είδος πλατφόρμας σε επίπεδο 770 εκατ. EUR. Μπορούν όμως να είναι σαφώς υψηλότερες, ιδίως σε ένα πλαίσιο χαμηλής διεθνούς τιμής και αναζωπύρωσης του ενδιαφέροντος για την καλλιέργεια, όπως σημειώνεται σήμερα. Στην περίπτωση αυτή, η δαπάνη δύναται να υπερβεί τα 900 εκατ. EUR.

Χορηγείται προκαταβολή της ενίσχυσης σε συνάρτηση με τις διαπιστωθείσες διεθνείς τιμές και τις εκτιμήσεις συγκομιδής που πραγματοποιούνται πριν από την έναρξη της περιόδου εμπορίας (1η Σεπτεμβρίου). Εξάλλου, από την περίοδο εμπορίας 1998/99, καθιερώθηκε η αναθεώρηση των προκαταβολών βάσει μιας επανεκτίμησης της συγκομιδής, στα τέλη Νοεμβρίου, όταν η περίοδος εκκοκκισμού είναι ήδη αρκετά προχωρημένη.

Από το 1982 έως το 1992, η Κοινότητα ενεθάρρυνε τη σύσταση ομάδων παραγωγών στον τομέα του βάμβακα. Προβλεπόταν η χορήγηση ενίσχυσης για την έναρξη λειτουργίας και ενισχύσεις για επενδύσεις, ιδίως, για την αγορά μηχανημάτων συγκομιδής. Σήμερα, ο εξοπλισμός σε μηχανήματα συγκομιδής έχει γενικευθεί, στην Ελλάδα όπως και στην Ισπανία. Οι ομάδες παραγωγών διαχειρίζονται αυτόν τον στόλο υλικών. Από το 1992, θεωρείται ότι το καθεστώς ενίσχυσης στην παραγωγή παροτρύνει την σύσταση και ενθαρρύνει τη λειτουργία των ομάδων παραγωγών.

Στην Ελλάδα, επί συνόλου 75 περίπου επιχειρήσεων εκκοκκισμού, 20 συνεταιρισμοί, δηλαδή περίπου το ένα τέταρτο αυτών, διαθέτουν περίπου το ένα τρίτο της εκκοκκιστικής ικανότητας. Η συνολική εκκοκκιστική ικανότητα δεν δημιουργεί ιδιαίτερες δυσκολίες λαμβανομένου υπόψη του επιπέδου της ελληνικής παραγωγής.

Στην Ισπανία, οι 10 συνεταιρισμοί αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ των 22 επιχειρήσεων. Υφίσταται μια κατάσταση πλεονασματικής εκκοκκιστικής ικανότητας σε σχέση με την προσφορά των παραγωγών, ιδιαίτερα κατά τις πρόσφατες περιόδους εμπορίας 1993/94 έως 1995/96, στη διάρκεια των οποίων η ξηρασία ήταν έντονη και διαρκείας.

Σε επίπεδο ελέγχων του καθεστώτος, τα σημεία κλειδιά είναι τα εξής:

- δήλωση εκτάσεων την οποία υποβάλλουν οι παραγωγοί και ενσωμάτωσή της στην αίτηση ενισχύσεων για τις εκτάσεις που προβλέπεται από το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ),

- σύναψη συμβάσεως ανάμεσα στον παραγωγό και τον εκκοκκιστή, η οποία περιέχει τη δέσμευση την σχετική με την ελάχιστη τιμή,

- θέση υπό έλεγχο του μη εκκοκκισθέντος βάμβακος στην επιχείρηση,

- λογιστικά βιβλία αποθήκης που αφορούν τα προϊόντα που εισέρχονται και εξέρχονται από την επιχείρηση εκκοκκισμού.

Ο έλεγχος των διαφόρων αυτών σημείων καθιστά γνωστή την καταγωγή κάθε παρτίδας μη εκκοκκισμένου βάμβακος, τον έλεγχο της αληθοφάνειας των ποσοτήτων σε σχέση με τις εκτάσεις και την συσχέτιση του μη εκκοκκισμένου βάμβακα με τις παραχθείσες μπάλες ινών.

Ο έλεγχος της εφαρμογής της νομοθεσίας απετέλεσε αντικείμενο, στο πλαίσιο της εκκαθάρισης λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, δημοσιονομικών διορθώσεων στην Ελλάδα, ύψους 10% των δηλωθεισών δαπανών για τα οικονομικά έτη 1991 και 1992. Στο πλαίσιο της Δήλωσης Αξιοπιστίας (DAS) 1994, το Ελεγκτικό Συνέδριο παρατήρησε, επίσης, σε επίπεδο ελλήνων εκκοκκιστών, αδυναμίες στην τήρηση ορισμένων κανονιστικών διατάξεων: εφαρμόστηκε δημοσιονομική διόρθωση 3,2 εκατ. EUR.

Από το 1994 και εξής, οι διαδικασίες ελέγχου στην Ελλάδα αναθεωρήθηκαν και σήμερα οι υπηρεσίες εκκαθάρισης λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ θεωρούν ότι τα καθεστώτα ελέγχου έχουν βελτιωθεί.

Συνολικά, το σημερινό καθεστώς λειτουργεί κατά τρόπον ώστε να επιτρέπει μια παραγωγή αρκετά υψηλής ποιότητας, καθώς και τη διάθεση του εκκοκκισμένου βάμβακος στη διεθνή τιμή. Ωστόσο, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν μια ανησυχητική εξέλιξη όσον αφορά τις εκτάσεις και την παραγωγή. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχουν συνθήκες τέτοιες που να θέτουν σε κίνδυνο την τήρηση της συνολικής δημοσιονομικής πειθαρχίας καθώς και τη λήψη υπόψη των περιβαλλοντικών πτυχών. Για να αντιμετωπισθεί αυτό το πρόβλημα, πρέπει να εξασφαλισθεί υψηλότερος βαθμός της δημοσιονομικής ουδετερότητας του καθεστώτος ενισχύσεων για τον βάμβακα. Ως εκ τούτου, προτείνεται να αυξηθεί το ποσοστό μείωσης της τιμής στόχου, χωρίς ωστόσο να τροποποιηθούν τα άλλα στοιχεία του μηχανισμού σταθεροποίησης.

3. Το θεμα της αμεσης ενισχυσης στον παραγωγο

Οι παραγωγοί και οι εκκοκκιστές διαφωνούν συχνά, λόγω της καθυστέρησης στην μετακύλιση επί της πληρωμής της ελαχίστης τιμής των προκαταβολών που έχουν εισπραχθεί επί της ενίσχυσης, καθώς και για τις προσαρμογές της ελάχιστης τιμής συναρτήσει της ποιότητας. Από την περίοδο εμπορίας 1995/96 και εξής, για λόγους επικουρικότητας και μετά το ομόφωνο αίτημα των συναλλασσομένων του τομέα, ο κοινοτικός πίνακας τιμών, ο οποίος προέβλεπε προσαυξήσεις και μειώσεις της ελάχιστης τιμής συναρτήσει της ποιότητας, καταργήθηκε. Σήμερα, η συμφωνηθείσα τιμή για τον μη εκκοκκισμένο βάμβακα πρέπει να προσαρμόζεται κατ'αναλογία, μετά κοινή συμφωνία ανάμεσα στα συμβαλλόμενα μέρη, σε περίπτωση διαφοράς της ποιότητας του παραδοθέντος βάμβακος σε σχέση με την τυπική ποιότητα. Ελλείψει διεπαγγελματικής συμφωνίας, ο ελληνικός οργανισμός παρέμβασης επέβαλε ένα πλέγμα προσαυξήσεων και μειώσεων. Επιπλέον, ο οργανισμός αυτός εισπράττει από τους εκκοκκιστές το 1% των πληρωμών που καταβάλλονται από αυτούς υπέρ των παραγωγών, πράγμα το οποίο θίγει την ισορροπία του συστήματος.

Παρ'όλον ότι φαίνεται δύσκολη και όχι τόσο σκόπιμη η επίλυση σε κοινοτικό επίπεδο των συμβατικών σχέσεων ανάμεσα σε παραγωγούς και εκκοκκιστές, θα πρέπει να αναφερθεί ότι η ενίσχυση πρέπει να καταβάλλεται εξ ολοκλήρου στον δικαιούχο, προκειμένου να μπορεί να πληροί τον ρόλο της ως αντιστάθμιση της διαφοράς ανάμεσα στην τιμή στόχου και την τιμή της διεθνούς αγοράς. Επιπλέον, φαίνεται χρήσιμο να προσδιοριστούν ορισμένοι κανόνες οι οποίοι πρέπει να τηρούνται όπως, η σχέση ανάμεσα στις ποιότητες του μη εκκοκκισμένου και του εκκοκκισμένου βάμβακος ή η υποχρέωση χορήγησης προκαταβολής επί της ελάχιστης τιμής.

Στο πλαίσιο αυτό και προκειμένου να επωφεληθεί αμεσότερα από την ενίσχυση ο παραγωγός, η Ελλάδα ζήτησε να εξετασθεί η δυνατότητα χορήγησης της ενίσχυσης κατευθείαν στις οργανώσεις παραγωγών (ΟΠ), οι οποίες πληρώνουν την ελάχιστη τιμή στα μέλη τους, δίδουν προς εκκοκκισμό τον βάμβακα «φασόν» και θέτουν σε εμπορία τον εκκοκκισμένο βάμβακα. Η εν λόγω δυνατότητα θα είναι προαιρετική και θα αφορά, τουλάχιστον στην αρχή, πολύ λίγες περιπτώσεις. Προς το παρόν, ανάμεσα στις ΟΠ που δεν διαθέτουν εγκαταστάσεις εκκοκκισμού, καμία δεν είναι σε θέση να εμπορευθεί τον εκκοκκισμένο βάμβακα.

Η υπόθεση άμεσης χορήγησης της ενίσχυσης στις ΟΠ, υπό τους προαναφερθέντες όρους, προσκρούει σε δύο κύριες δυσκολίες:

- προκειμένου να εξασφαλιστεί η εμπορία του εκκοκκισμένου βάμβακος, είναι απαραίτητο η ΟΠ να διαθέτει ένα κεφάλαιο το οποίο θα επιτρέπει την εξασφάλιση των τραπεζικών πιστώσεων που απαιτούνται για την πληρωμή της ελάχιστης τιμής· για υλικά και εγκαταστάσεις εμπορίας (αποθεματοποίηση, διατήρηση, μέσα επικοινωνίας)· για εξειδικευμένο προσωπικό και ιδίως στελέχη ικανά να παρακολουθούν την διεθνή αγορά, να διαχειρίζονται την κυμαινόμενη ενίσχυση και να συνάπτουν τις συμβάσεις πώλησης. Οι κίνδυνοι δημοσιονομικών δυσκολιών για την πληρωμή της ελάχιστης τιμής ή την εξόφληση των τραπεζικών δανείων είναι σημαντικοί,

- οι ποσότητες μη εκκοκκισμένου και εκκοκκισμένου βάμβακος που αποτελούν αντικείμενο της ενίσχυσης παραμένουν προς έλεγχο κυρίως στην επιχείρηση εκκοκκισμού η οποία εργάζεται «φασόν». Σε περίπτωση που διαπιστώνονται παρατυπίες στις επιχειρήσεις αυτές, η οργάνωση παραγωγών θα μπορεί να απεκδυθεί της ευθύνης της.

Έτσι, φαίνεται ότι οι ομάδες παραγωγών που δεν ασκούν τον εκκοκκισμό του βάμβακα οι ίδιες, δεν διαθέτουν τα αναγκαία μέσα για να διαχειριστούν άμεσα την κυμαινόμενη ενίσχυση η οποία προσδιορίζεται από το σημερινό καθεστώς. Το θέμα θα πρέπει να επανεξεταστεί μετά από μερικά χρόνια, συναρτήσει της εμπειρίας την οποία θα αποκτήσουν στο μεταξύ οι ομάδες, οι οποίες, σύμφωνα με τη νομοθεσία που θεσπίστηκε στην αρχή της περιόδου εμπορίας 1998/99, θα δίδουν προς εκκοκκισμό τον βάμβακα «φασόν», έναντι επιστροφής σε αυτές της ενίσχυσης που χορηγείται στην επιχείρηση εκκοκκισμού. Η δυνατότητα αυτή δεν έχει χρησιμοποιηθεί έως τώρα.

Με βάση το ανωτέρω σκεπτικό, πρέπει επομένως να διατηρηθεί το σημερινό καθεστώς χορήγησης της ενίσχυσης στην παραγόμενη ποσότητα στις επιχειρήσεις εκκοκκισμού.

4. Το θεμα της περιφερειοποιησης της επιβολης κυρωσεων

Η Ελλάδα επιθυμεί να καθιερώσει την αρχή της περιφερειοποίησης της καλλιέργειας του βάμβακα με στόχο την αποφυγή της επέκτασης σε περιοχές μη παραδοσιακές, σε περιοχές όπου η κατανάλωση νερού αποδεικνύεται ότι είναι τόσο πηγή συγκρούσεων όσο και πρόβλημα περιβαλλοντικής διαχείρισης. Στην Ισπανία, η καλλιέργεια του βάμβακα συγκεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στην περιφέρεια της Ανδαλουσίας.

Οι σχέσεις ανάμεσα στον βάμβακα και το περιβάλλον παρουσιάζουν αρκετές αντιφάσεις. Από τη μια μεριά, ο βάμβακας είναι η κύρια υφαντική ίνα φυτικής καταγωγής: η επίσημη εικόνα του είναι, ιδίως χάρη στον "φυσικό" αυτό χαρακτήρα, καλύτερη από εκείνη των συνθετικών ινών που τον ανταγωνίζονται. Αλλά, από την άλλη μεριά, συχνά καταγγέλλονται οι περιβαλλοντικές συνέπειες, λόγω της κατανάλωσης νερού, της χρησιμοποίησης εντομοκτόνων και λιπασμάτων καθώς και της τάσης προς τη μονοκαλλιέργεια ορισμένων περιοχών: η απουσία καλλιεργητικής εναλλαγής μπορεί στο τέλος να εξαντλήσει τα εδάφη και να αυξήσει τους φυτοϋγειονομικούς κινδύνους.

Προκειμένου να περιοριστούν τα προαναφερθέντα μειονεκτήματα, έχουν ήδη καταβληθεί πολλές προσπάθειες σε επίπεδο κλάδου. Η τεχνική της στάγδην άρδευσης και της σποράς μέσα σε πλαστικό επιτρέπουν την ορθολογιστική κατανάλωση νερού. Η Ελλάδα άρχισε να εφαρμόζει ένα πρόγραμμα μείωσης της χρήσης λιπασμάτων και στάγδην άρδευσης, που αφορούν ιδίως τις εκτάσεις που έχουν σπαρθεί με βάμβακα. Στην Ισπανία, πρωτοβουλίες μείωσης των δαπανών παραγωγής και ολοκληρωμένης βιολογικής καταπολέμησης υλοποιούνται από τις ενώσεις για την ολοκληρωμένη επεξεργασία του βάμβακα (Asociaciones para Tratamientos Integrados del Algodσn- ATRIAS).

Απέναντι στο ελληνικό αίτημα, η επιλογή της περιφερειοποίησης του συστήματος Εθνικής Εγγυημένης Ποσότητας (ΕΕΠ) σε Περιφερειακή Εγγυημένη Ποσότητα (ΠΕΠ) αποτελεί πηγή περιπλοκών, κινδύνων για το ΕΓΤΠΕ ή συγκρούσεων ανάμεσα στις περιφέρειες όσον αφορά:

- τις περιφερειακές εκτιμήσεις παραγωγής και τις προκαταβολές επί της ενίσχυσης,

- τις ανακατανομές των ΠΕΠ που δεν χρησιμοποιήθηκαν σε ορισμένες περιφέρειες,

- τον έλεγχο της καταγωγής του μη εκκοκκισμένου βάμβακος που θα μπορούσε να λάβει διαφορετικά επίπεδα ενισχύσεως ανά τόνο.

Μια άλλη λύση που εξετάζεται από την Ελλάδα βασίζεται στις ατομικές ποσοστώσεις. Στην περίπτωση αυτή, το ισχύον καθεστώς της ενίσχυσης θα συνεχίσει όπως και σήμερα να εφαρμόζεται σε επίπεδο εκκοκκιστών με μια εθνική εγγυημένη ποσότητα για το σύνολο του παραγόμενου βάμβακα. Σε επίπεδο παραγωγών, η ελάχιστη τιμή, μειωμένη κατά το κατάλληλο ποσοστό, θα καταβάλλεται για τις ατομικές ποσοστώσεις, το ποσό των οποίων θα είναι ίσο προς την εκτίμηση της παραγωγής. Καμία υποχρέωση τιμής αγοράς στον παραγωγό δεν θα αφορά τον βάμβακα που παράγεται επιπλέον των ατομικών ποσοστώσεων.

Το σύστημα το οποίο περιγράφεται στην περίπτωση της επιλογής αυτής, έχει προηγουμένως εφαρμοσθεί στους τομείς ιδίως του γάλακτος και σκληρού σίτου, όπου φάνηκε η πολυπλοκότητά του. Έρχεται αντιμέτωπο εδώ με δύο κύριες πρακτικές δυσκολίες:

- η διαχείριση των ατομικών ποσοστώσεων, η οποία θα πρέπει να αποτελεί αντικείμενο ετήσιας ανακατανομής, αποτελεί πηγή σημαντικών συγκρούσεων,

- η ύπαρξη στην αγορά εκκοκκισμένου βάμβακος σε χαμηλές τιμές, που δίνει δικαίωμα για τον εκκοκκιστή στην ίδια ενίσχυση με τον βάμβακα στην ελάχιστη τιμή, φαίνεται ως δυνητική πηγή εκτροπής των εμπορικών κυκλωμάτων και απάτης.

Έτσι, οι δύο προτεινόμενες επιλογές, η περιφερειοποίηση των ΕΕΠ και οι ατομικές ποσοστώσεις, οδηγούν σε επιπλέον περιπλοκές, αποτελούν πηγές συγκρούσεων και κινδύνων απάτης. Ωστόσο, προκειμένου να επιτευχθεί ο επιδιωκόμενος στόχος όσον αφορά τον έλεγχο της επέκτασης της καλλιέργειας, προτείνεται το κράτος μέλος να θεσπίζει τα κατάλληλα περιβαλλοντικά μέτρα και να περιορίζει, με βάση αντικειμενικά περιβαλλοντικά κριτήρια, τις εκτάσεις ή τις περιοχές για τις οποίες η καλλιέργεια του βάμβακα είναι επιλέξιμη για ενίσχυση. Με βάση το σκεπτικό αυτό, η πρόταση ευθυγραμμίζεται με τους γενικούς περιβαλλοντικούς στόχους που προβλέπονται στις αποφάσεις του Προγράμματος Δράσης 2000. Πριν από την 31η Δεκεμβρίου 2003, προτείνεται να διαβιβάσουν τα κράτη μέλη στην Επιτροπή έκθεση σχετικά με την περιβαλλοντική κατάσταση του τομέα.

5. Αλλα θεματα διαχειρισης και ελεγχου

Ανάμεσα στις δυσκολίες τις σχετικές με τη λειτουργία του καθεστώτος, οι λεπτομέρειες καθορισμού της ενίσχυσης μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα. Σύμφωνα με το ισχύον σύστημα, το ποσό της χορηγούμενης ενίσχυσης είναι εκείνο που ισχύει την ημέρα της αίτησης του εκκοκκιστή. Ο τελευταίος μπορεί να επιλέξει να υποβάλει την ή τις αιτήσεις του, για την ή τις ποσότητες που επιθυμεί, ανάμεσα στην ημερομηνία εισόδου του βάμβακα στην επιχείρηση (το νωρίτερο την 1η Σεπτεμβρίου) και την 31η Μαρτίου που ακολουθεί το αργότερο. Ο μηχανισμός αυτός επιτρέπει στον εκκοκκιστή να επιτύχει ένα ποσό στο οποίο λαμβάνεται υπόψη η διεθνής τιμή της ημέρας κατά την οποία συνάπτεται η σύμβαση πώλησης των ινών που έχουν παραχθεί.

Ο μηχανισμός αυτός δεν επιτρέπει στον δικαιούχο να υποβάλει αίτηση ενίσχυσης πριν να διαθέτει υλικά το προϊόν και παρεμποδίζει την σύναψη συμβάσεων στη διεθνή αγορά πριν την περίοδο συγκομιδής. Μπορεί να προταθεί να επεκταθεί η περίοδος καθορισμού του ποσού της ενίσχυσης αυτής, αλλά αυτό προϋποθέτει ότι θα αποσυνδεθεί η λογιστική καταχώρηση των επιλέξιμων ποσοτήτων για ενίσχυση από τον φυσικό έλεγχο κάθε παρτίδας βάμβακα ο οποίος εισέρχεται στην επιχείρηση.

Για παράδειγμα, οι αιτήσεις ενίσχυσης, για ποσότητες που προσδιορίζονται από τον ενδιαφερόμενο, θα αφορούν τα ισχύοντα ποσά την στιγμή της υποβολής των, ανάμεσα στην 1η Ιουλίου και την 31η Μαρτίου που ακολουθεί. Το σύνολο των αιτήσεων θα πρέπει να αντιστοιχεί στο σύνολο των ποσοτήτων βάμβακος που εισήλθαν στην επιχείρηση ανάμεσα στην 1η Σεπτεμβρίου και τις 31 Μαρτίου που ακολουθεί. Αντίθετα, οι προκαταβολές επί της ενίσχυσης θα παραμείνουν όπως έχουν σήμερα, υπαγόμενες στις ποσότητες που πράγματι ετέθησαν υπό έλεγχο στην εν λόγω επιχείρηση.

6. Προτεινομενα μετρα

Μετά από εξέταση της λειτουργίας του καθεστώτος για τον βάμβακα, οι προτάσεις της Επιτροπής συνίστανται επομένως, ως προς την ουσία τους, στα εξής:

- διατήρηση του σημερινού καθεστώτος ενισχύσεων,

- πρόβλεψη της εξ ολοκλήρου χορήγησης της ενίσχυσης στους δικαιούχους και διευκρίνιση ορισμένων κανόνων πληρωμής και προσαρμογής της ελάχιστης τιμής,

- αύξηση του ποσοστού μείωσης της τιμής στόχου,

- πρόβλεψη της επεξεργασίας, από τα κράτη μέλη, των αντικειμενικών περιβαλλοντικών κριτηρίων και του περιορισμού, ανάλογα με την περίπτωση, της επιλεξιμότητας της ενίσχυσης σε ορισμένες περιοχές,

- πρόβλεψη της σύνταξης έκθεσης από τα κράτη μέλη για τον αντίκτυπο των εθνικών μέτρων για το περιβάλλον που ελήφθησαν στον τομέα,

- παράταση της περιόδου υποβολής των αιτήσεων ενισχύσεων, στο πλαίσιο ενός ανανεωμένου συστήματος λογιστικής καταχώρησης των επιλέξιμων ποσοτήτων,

- απλοποίηση της κοινοτικής νομοθεσίας, με τη συγκέντρωση του μεγαλύτερου μέρους των νομοθετικών διατάξεων στο Πρωτόκολλο αριθ. 4 όσον αφορά τις αρχές του καθεστώτος που εφαρμόζεται για τον βάμβακα και σε ένα μόνον κανονισμό του Συμβουλίου όσον αφορά την ενίσχυση στην παραγωγή βάμβακα.

Τα προτεινόμενα μέτρα συμβάλλουν στην απλοποίηση της νομοθεσίας, αλλά και των όρων καθορισμού και χορήγησης της ενίσχυσης από την οποία επωφελούνται κυρίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Συμβάλλουν στη βελτίωση της προστασίας του περιβάλλοντος και της τήρησης της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Το σύνολο των μέτρων αυτών εντάσσεται στον γενικό στόχο ενιαίας εφαρμογής των καθεστώτων των σχετικών με τη γεωργική παραγωγή. Ανήκουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας.

1999/0201 (CNS)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝIΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛIΟΥ

για έκτη προσαρμογή του καθεστώτος για το βαμβάκι, που καθιερώθηκε με το πρωτόκολλο αριθ. 4 της πράξης προσχώρησης της Ελλάδας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

το πρωτόκολλο αριθ. 4 περί του βάμβακος [2] της πράξης προσχώρησης της Ελλάδας, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1553/95 [3], και ιδίως την παράγραφο 11,

[2] ΕΕ L 291 της 19.11.1979, σ. 174.

[3] ΕΕ L 148 της 30.6.1995, σ. 45.

την πρόταση της Επιτροπής [4],

[4]

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [5],

[5]

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [6],

[6]

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Από τα αποτελέσματα της εξέτασης της λειτουργίας του καθεστώτος ενίσχυσης καθώς και του καθεστώτος στήριξης των αροτραίων καλλιεργειών, που προβλέπεται από την παράγραφο 11 του πρωτοκόλλου αριθ. 4, προκύπτει η αναγκαιότητα προσαρμογής του καθεστώτος για το βαμβάκι.

(2) Τα μέτρα σχετικά με το βαμβάκι θεσπίζονται με το πρωτόκολλο αριθ. 4, με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1554/95 του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 1995 για τον καθορισμό των γενικών κανόνων του καθεστώτος ενίσχυσης στο βαμβάκι και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2169/81 [7], όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1419/98 [8], καθώς και με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1964/87 του Συμβουλίου της 2ας Ιουλίου 1987 για την προσαρμογή του καθεστώτος ενίσχυσης για το βαμβάκι που καθιερώθηκε με το πρωτόκολλο αριθ. 4 της πράξης προσχώρησης της Ελλάδας [9], όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1553/95. Κρίνεται σκόπιμο, αφενός να διατηρηθεί το καθεστώς που προβλέπεται στο πρωτόκολλο αριθ. 4 της πράξης προσχώρησης της Ελλάδας και κυρίως η δυνατότητα προσαρμογής του καθεστώτος από το Συμβούλιο, και αφετέρου, για λόγους απλούστευσης, να συγκεντρωθούν στον ίδιο κανονισμό του Συμβουλίου τα μέτρα εφαρμογής σχετικά με την ενίσχυση στην παραγωγή βαμβακιού,

[7] ΕΕ L 148 της 30.6.1995, σ. 48.

[8] ΕΕ L 190 της 4.7.1998, σ. 4.

[9] ΕΕ L 184 της 3.7.1987, σ. 14.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Η παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

« 3. Το καθεστώς που αναφέρεται στην παράγραφο 2 περιλαμβάνει τη χορήγηση ενισχύσεως στην παραγωγή.»

Άρθρο 2

Η παράγραφος 6 του πρωτοκόλλου αριθ. 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

« 6. Το Συμβούλιο, με ειδική πλειοψηφία προτάσει της Επιτροπής και κατόπιν διαβουλεύσεως με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποφασίζει για τις αναγκαίες προσαρμογές του καθεστώτος που προβλέπεται από το παρόν πρωτόκολλο και θεσπίζει τους αναγκαίους βασικούς κανόνες για την εφαρμογή των διατάξεων που προβλέπονται στο παρόν πρωτόκολλο.»

Άρθρο 3

Οι παράγραφοι 7, 8, 8α, 9, 10, 11 και 12 του πρωτοκόλλου αριθ. 4 καταργούνται.

Άρθρο 4

Η παράγραφος 13 του πρωτοκόλλου αριθ. 4 γίνεται παράγραφος 7.

Άρθρο 5

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την έβδομη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Εφαρμόζεται από την 1η Σεπτεμβρίου 2000.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>