Αριθ. C 189/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 7. 86 
Το τμήμα γεωργίας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε 
τη γνωμοδότηση του στις 3 Απριλίου 1986 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Tavernier. 
Η ΟΚΕ κατά την 236η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 23ης Απριλίου 1986) 
υιοθέτησε ομόφωνα με μία αποχή την εξής γνωμοδότηση: 
1.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση της Επιτρο­
πής με την οποία επιδιώκεται η τροποποίηση της 
οδηγίας 77/93/ΕΟΚ 
— αφενός, για να προσαρμοστεί η βασική οδηγία ώστε 
το πεδίο εφαρμογής της να επεκταθεί και στην 
Ισπανία και την Πορτογαλία- και 
— αφετέρου, για να επεκταθεί η προστασία κατά 
ορισμένων επιβλαβών οργανισμών που αφορούν 
τόσο την Κοινότητα γενικά, και ειδικά την Ισπανία 
και την Πορτογαλία, όσο και άλλα κράτη μέλη ή 
περιοχές τους όπου επικρατούν παρόμοιες οικολογι­
κές συνθήκες. 
1.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι η προθεσμία που 
συμφωνήθηκε με την Ισπανία και την Πορτογαλία, για 
την εφαρμογή της οδηγίας, δηλαδή μέχρι την 1η 
Ιουλίου 1986, είναι τόσο μικρή ώστε τα κράτη μέλη θα 
πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες για να θέσουν 
σύντομα σε εφαρμογή τις αναγκαίες νομοθετικές, 
κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις. 
2.1. Με την ευκαιρία αυτή η ΟΚΕ υπενθυμίζει 
ορισμένα σημεία μιας προγενέστερης γνωμοδότησης 
της ΟΚΕ (') τα οποία αφορούν το θέμα που εξετάζεται με 
την ευρύτερη του έννοια. 
2.2. Ειδικότερα η ΟΚΕ φρονεί ότι η έρευνα για τους 
επιβλαβείς οργανισμούς και η προστασία από αυτούς 
(ΐ) ΕΕαριθ. C25 της 28. 1. 1985. είναι σε μεγάλο βαθμό ανεπαρκείς* επομένως είναι 
απαραίτητο να ληφθούν πιο αποτελεσματικά μέτρα. 
2.2.1. Για να διευκολυνθεί η εφαρμογή αυτού του 
πολύπλοκου νομοθετήματος, αλλά και για να υπάρξει 
μεγαλύτερη νομική ασφάλεια για τους χρήστες, θα 
πρέπει το κείμενο για το οποίο θα ληφθεί απόφαση να 
έχει συνοχή. 
2.2.2. Οπωσδήποτε, η διεύρυνση της Κοινότητας δεν 
απλουστεύει το πρόβλημα των περιθωρίων ανοχής των 
παραρτημάτων Ι Α και ΠΑ. Αφενός, οι ελεύθερες 
συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών θα πρέπει να 
ενισχυθούν, αφετέρου όμως, είναι γεγονός ότι ορισμένα 
κράτη μέλη της Κοινότητας εξακολουθούν να είναι 
απαλλαγμένα από ορισμένες από αυτές τις επιδημίες ή 
επιβλαβείς οργανισμούς. 
3.1. Η ΟΚΕ, λαμβάνοντας υπόψη το πεδίο εφαρμο­
γής της οδηγίας 77/93/ΕΟΚ του Συμβουλίου, αλλά και 
την τελική προθεσμία που έχει καθορίσει η Κοινότητα 
για τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς, ζητά την 
επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής συνεργασίας μεταξύ 
των κρατών μελών. Επίσης, θα πρέπει να αναληφθούν 
και ανάλογες κοινοτικές πρωτοβουλίες όχι μόνο όσον 
αφορά το συγκεκριμένο περιεχόμενο της οδηγίας αυτής 
αλλά, μεταξύ άλλων, και όσον αφορά πρόσθετους 
παρεμφερείς τομείς και, ιδιαίτερα, όσον αφορά τη 
χρησιμοποίηση φυτοφαρμάκων και τα ανώτατα επιτρε­
πόμενα όρια των καταλοίπων τους. 
Βρυξέλλες, 23 Απριλίου 1986 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR 
Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου όσον αφορά την υιοθέτηση του 
προγράμματος Erasmus: πρόγραμμα δράσης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας για 
την κινητικότητα των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης 
(86/C 189/06) 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 20 Ιανουαρίου 1986 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση απόφασης του 
Συμβουλίου όσον αφορά την υιοθέτηση του προγράμματος Erasmus: πρόγραμμα-δράσης της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την κινητικότητα των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. 
Το τμήμα κοινωνικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών 
εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 10 Απριλίου 1986 με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. Schwarz. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη 236η σύνοδο ολομέλειας της, υιοθέτησε 
ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση : 
28. 7. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 189/9 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ επικροτεί την ευρεία υποστήριξη των 
αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, του Συμβουλίου και 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πρόταση 
σχετικά με την κινητικότητα των σπουδαστών μεταξύ 
των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και 
επιδοκιμάζει το στόχο που θέτει, να ενθαρρυνθεί 
δηλαδή και να βελτιωθεί η κατανόηση των οικονομι­
κών και κοινωνικών δομών από τις μελλοντικές γενιές 
των ευρωπαίων πολιτών. Αποτελεί σημαντικό βήμα για 
την προώθηση ενός γενικού προγράμματος ευρωπαϊκών 
ανταλλαγών νέων. Η ΟΚΕ συνιστά να διατυπωθούν και 
περαιτέρω προτάσεις του είδους αυτού, ιδιαίτερα για να 
καλυφθούν νέοι εργαζόμενοι και εξασκούμενοι που δεν 
παρακολουθούν κύκλους ανώτερης εκπαίδευσης. 
1.2. Παρά την επιτυχία της πρότυπης πειραματικής 
μελέτης, την εγκυρότητα της οποίας απέδειξε η 
δεκαετής πείρα από τη λειτουργία της, η ΟΚΕ αναγνω­
ρίζει τα σοβαρά εμπόδια που υφίστανται, προκειμένου 
να αυξηθεί η κινητικότητα των σπουδαστών, οικονομι­
κά, γλωσσικά και όσα προκύπτουν από τις δυσχέρειες 
για την αναγνώριση των διπλωμάτων. Επικροτεί, κατά 
συνέπεια, την επιτακτικότητα της πρότασης με την 
οποία γίνεται προσπάθεια για τον χειρισμό του 
αιτήματος καθώς και την έμφαση, που ορθά δίνεται, στη 
σημασία που έχει η συμμετοχή του διδακτικού προσω­
πικού και η προώθηση των προγραμμάτων ανταλλαγής 
σπουδαστών. 
1.3. Στόχος του προγράμματος Erasmus είναι, συνε­
πώς, να αυξηθεί ο αριθμός των σπουδαστών που για μια 
ορισμένη περίοδο φοιτούν σ'ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα 
ενός άλλου κράτους μέλους, από 3 000 που είναι σήμερα 
εγγεγραμμένοι σε τουλάχιστον 150 000 ώς το 1992. 
Επειδή στα πλαίσια της πρότυπης πειραματικής μελέ­
της παρατηρήθηκε ότι συχνά συμμετέχουν στη δραστη­
ριότητα τα πιο νέα και αναπτυσσόμενα εκπαιδευτικά 
ιδρύματα, η ΟΚΕ συμφωνεί με την προσπάθεια να 
περιληφθεί στην πρόταση το ευρύτερο αντιπροσωπευ­
τικό φάσμα των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων τριτοβάθμιας 
εκπαίδευσης. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι, αν και για την 
εφαρμογή του προγράμματος Erasmus μελετάται η 
υιοθέτηση του όρου «Πανεπιστήμιο» με την ευρύτερη 
έννοια θα προσιδίαζε, εντούτοις, περισσότερο να 
χρησιμοποιείται από την αρχή ένας γενικότερος τίτλος 
στα έγγραφα όπως, για παράδειγμα, «Ιδρύματα Τριτο­
βάθμιας Εκπαίδευσης» ή «Τομέας Τριτοβάθμιας 
Εκπαίδευσης». 
1.4. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει τον εύκαμπτο χαρακτήρα 
της πρότασης που εξασφαλίζει θεσμική ελευθερία στη 
λειτουργία και ταυτόχρονα αφήνει τα απαιτούμενα 
περιθώρια για καινοτομίες και ενθαρρύνει τη δημιουρ­
γία ενός ευρωπαϊκού δικτύου εκπαιδευτικών ιδρυμάτων 
που θα συνεργάζονται στενά, είτε «διδυμοποιούμενα» 
είτε σε κοινοπραξίες. Πρόκειται για ένα αποτελεσματι­
κό πρόγραμμα, στα πλαίσια του οποίου το μεγαλύτερο 
μέρος των πόρων που διατίθενται αφιερώνεται σε μη 
διοικητικές δραστηριότητες και που χρησιμοποιεί για 
την εφαρμογή του τους εθνικούς διοικητικούς μηχανι­
σμούς. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι πρόθεση του προγράμ­
ματος Erasmus δεν είναι, κυρίως, η επιλογή υποψηφίων 
σπουδαστών από τομείς εκπαίδευσης με προτεραιότη­τα, επικαλύπτοντας με τον τρόπο αυτό άλλες προτάσεις 
και δραστηριότητες της Κοινότητας. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι 
το πρόγραμμα πρέπει να ενθαρρύνει την κινητικότητα 
σε όλη την έκταση της διδακτέας ύλης στην τριτοβάθ­
μια εκπαίδευση και ότι θα πρέπει να μελετηθούν θετικές 
μέθοδοι, προκειμένου να ελέγχονται και να διορθώνο­
νται τα μαθήματα καθώς και οι εθνικές ή περιφερειακές 
ανισότητες. 
2.2. Οι προτάσεις αναφορικά με το κατάλληλο ύψος 
της οικονομικής ενίσχυσης των σπουδαστών πρέπει να 
λάβουν υπόψη τις μεγάλες εθνικές διαφορές που 
υφίστανται ως προς τα δίδακτρα και τις άλλες οικονομι­
κές ρυθμίσεις που διέπουν την τριτοβάθμια εκπαίδευση 
στην Κοινότητα. Τα επίπεδα των ενισχύσεων πρέπει να 
είναι προσαρμοσμένα κατά τέτοιο τρόπο ώστε κανένας 
φοιτητής, που προέρχεται από ένα κράτος μέλος, να μη 
μειονεκτεί και να μην αποθαρρύνεται για οικονομικούς 
λόγους. 
2.3. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τις περαιτέρω προσπάθειες 
που αποσκοπούν στην προώθηση ενός συστήματος 
κατοχύρωσης των βαθμών, σε όλη την Κοινότητα και 
συμφωνεί με την πρόταση να ενταχθούν στα πλαίσια 
της πρότυπης πειραματικής μελέτης είκοσι ευρωπαϊκά 
«Πανεπιστήμια». Θεωρεί, ωστόσο, ότι απαιτείται 
ιδιαίτερη φροντίδα για την επιλογή των εκπαιδευτικών 
ιδρυμάτων, προκειμένου να εξασφαλισθεί η συμμετοχή 
στη μελέτη του ευρύτατου δυνατού φάσματος. Η ΟΚΕ 
έχει συνείδηση των άλλων πρωτοβουλιών της Κοινότη­
τας και, ειδικότερα, εκείνων που αφορούν τον τεχνικό 
και επαγγελματικό τομέα και ανησυχεί μήπως εγκρι­
θούν μέτρα που θα εξουδετερώσουν τις πρωτοβουλίες 
αυτές και απομονώσουν περαιτέρω «τα Πανεπιστήμια» 
στον παραδοσιακό τους ρόλο. Συνεπώς, για την 
επίτευξη του στόχου αυτού θα πρέπει να καταβληθεί 
αποφασιστική προσπάθεια, ώστε το πρόγραμμα 
Erasmus να καλύψει όσο το δυνατό περισσότερα 
ιδρύματα και να υπάρξει, επίσης, μεγαλύτερη ευαισθη­
τοποίηση. 
2.4. Ενώ επικροτεί την πρόοδο που σημειώνεται 
όσον αφορά το σύστημα κατοχύρωσης των βαθμών 
καθώς και όσον αφορά την εκτίμηση και αναγνώριση 
των ευρωπαϊκών ακαδημαϊκών «προτύπων», η ΟΚΕ 
θεωρεί ότι απαιτούνται και άλλες προτάσεις και 
πρωτοβουλίες για να απαλειφθούν οι αρνητικές επιδρά­
σεις τις οποίες υφίστανται οι σπουδαστές ως προς την 
κινητικότητα, όπως για παράδειγμα, η νομοθεσία. Για 
να μειωθούν ή να απαλειφθούν τα αντικίνητρα, το 
έγγραφο της πρότασης του Συμβουλίου παρέχει ένα 
σημαντικό έρεισμα, σύμφωνα με το οποίο είναι ανάγκη 
«να συνεχιστεί και να διευρυνθεί η κοινοτική υποστή­
ριξη σ'αυτόν τον τύπο συνεργασίας» (Ενέργεια 3, 
παράγραφος 25). Η ΟΚΕ συμφωνεί, επίσης, με τον 
εντοπισμό και τη διερεύνηση περαιτέρω μεθόδων για 
την υλοποίηση παρόμοιων εξελίξεων σε όλο το φάσμα 
της διδακτέας ύλης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, 
μέσω της ανάπτυξης απλοποιημένων κοινών βασικών 
θεμάτων στους διάφορους τομείς μαθημάτων, την από 
κοινού κατάρτιση του προγράμματος ύλης και άλλων 
συναφών θεμάτων. 
2.5. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη ότι πρέπει να 
χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικές μέθοδοι που να 
εξοικειώνουν τους σπουδαστές με τις ευκαιρίες που 
προσφέρονται στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus. 
Θεωρεί, ωστόσο, ότι οι παθητικές μέθοδοι που προτεί­
νονται στις ενέργειες 4.2.1. και 4.2.4. (παράγραφοι 37 
έως 40) είναι απίθανο να επαρκέσουν και προτείνει, 
πιεστικά για το λόγο αυτό, ως συνέπεια της διάδοσης 
πληροφοριών, το πρόγραμμα να διασφαλίσει ότι θα 
Αριθ. C 189/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 28. 7. 86 
εξετασθεί η επέκταση του Κοινοτικού Δικτύου των 
Εθνικών Κέντρων Πληροφόρησης για την αναγνώριση 
των Ακαδημαϊκών Τίτλων (Ενέργεια 3. παράγραφος 23) 
ώστε να συμπεριληφθεί η παροχή οδηγιών και συμβου­
λών στους φοιτητές που υποβάλλουν αίτηση. 
2.6. Το Συμβούλιο αναφέρεται (παράγραφος 18) στη 
«γλωσσική προετοιμασία» και η ΟΚΕ πιστεύει ότι οι 
γλωσσικές δυσκολίες των φοιτητών θα πρέπει να 
θεωρηθούν ως προβλήματα όπως εκείνα της οικονομι­
κής ενίσχυσης, της διδακτέας ύλης, της κατοχύρωσης 
των βαθμών και της νομοθεσίας. Επικροτεί τις πρωτο­
βουλίες που ήδη έχουν αναλάβει τα κράτη μέλη για την 
παροχή γλωσσικής υποστήριξης με τη μορφή «ειδικού 
μαθήματος» και συνιστά να ληφθεί ευρύτερη πρόνοια 
για τη γλωσσική προετοιμασία στα πλαίσια του 
προγράμματος Erasmus. Τα «εντατικά σεμινάρια» που 
αναφέρονται στην παράγραφο 15 θα μπορούσαν να 
αποτελέσουν ένα κατάλληλο μέσο, αν και το ζήτημα της 
διάρκειας των γλωσσικών μαθημάτων πρέπει να επανε­
ξετασθεί με βάση τη γνώμη εμπειρογνωμόνων. 
Βρυξέλλες, 23 Απριλίου 1986 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Από όλες τις πλευρές, εκφωνούνται πύρινοι 
λόγοι για την αλληλεγγύη. Οι λόγοι όμως αυτοί, πάνω 
σε μια τόσο θεμελιώδη ανθρωπιστική έννοια, επηρεά­
ζουν πραγματικά τη συμπεριφορά των ατόμων και 
επιτυγχάνουν να μεταβάλλουν τα ήθη; 
Έχουν γίνει άραγε οι κοινωνίες μας πιο δεκτικές για τα 
θύματα της μοίρας, για τους φτωχούς και τους πιο 
ευάλωτους; Έχουν πετύχει το επίπεδο δικαιοσύνης που 
θα επιθυμούσαμε να επιτευχθεί; 
1.1.1. Στις βασικές αυτές κοινωνικές ερωτήσεις, θα 
επιθυμούσε κανείς ζωηρά να δώσει θετική απάντηση. Η 
διαυγής παρατήρηση των γεγονότων μας αναγκάζει να 
παραδεχτούμε, δυστυχώς, ότι ο αριθμός των κοινωνι­
κών, οικονομικών και πολιτιστικών παρειών δεν παύει 2.7. Στην πρόταση διευκρινίζεται ότι τα επιδόματα 
που διατίθενται στα πλαίσια του προγράμματος 
Erasmus σε κάθε κράτος μέλος θα χορηγούνται ανάλογα 
με τον αριθμό των σπουδαστών της τριτοβάθμιας 
εκπαίδευσης κάθε κράτους. Η ΟΚΕ θα επιθυμούσε να 
εξασφαλιστεί ότι από τη δραστηριότητα αυτή ωφελεί­
ται ο μεγαλύτερος αντιπροσωπευτικός αριθμός σπουδα­
στών και έχει τη γνώμη ότι οι εκπρόσωποι των 
ακαδημαϊκών εκπροσώπων που συμμετέχουν στην 
επιτροπή που επικουρεί την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων στην εφαρμογή του προγράμματος θα 
πρέπει να αντανακλούν το διαφοροποιημένο φάσμα της 
ανώτερης εκπαίδευσης στην Κοινότητα. 
2.8. Η απόφαση ορίζει ότι μετά την πάροδο τριών 
χρόνων εφαρμογής η Επιτροπή θα εκπονήσει μια 
προσωρινή έκθεση που θα υποβάλει στο Συμβούλιο και 
το Κοινοβούλιο. Η έκθεση αυτή θα έπρεπε να υποβλη­
θεί και στην ΟΚΕ. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR 
να αυξάνεται ενώ η «πρόοδος» θα όφειλε να τον 
μειώσει ('). 
1.1.2. Μπροστά σε τέτοιες αντιφάσεις, αυτό είναι ένα 
από τα πρώτα στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη — 
όπως έχει προταθεί επανειλημμένα από την Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή — στο πρώτο στάδιο της 
επιστημονικής, τεχνολογικής ή νομοθετικής εξέτασης 
για παράδειγμα, και όχι πολύ αργότερα (αν δεν είναι 
ήδη πολύ αργά) υπό την πίεση των συνεπειών που 
μερικές φορές είναι ανυπόφορες, από ανθρωπιστική 
άποψη, και οι οποίες θα μπορούσαν συχνά να αποφευ­
χθούν ή να μετριασθούν. 
1.1.3. Σημαντικό μέρος των μέσων της κοινωνικής 
πολιτικής και δράσης πρέπει, συνεπώς, να χρησιμο­
ποιηθεί για τη διόρθωση των κακών που έχουν τις ρίζες 
(0 Βλέπε σχετικά τη γνωμοδότηση για την εξέλιξη της 
κοινωνικής κατάστασης στην Κοινότητα το 1984. Εισηγη­
τής: ο κ. Roycroft. (ΕΕ αριθ. C 218 της 29. 8. 1985, σ. 15). Γνωμοδότηση για το σχέδιο σύστασης του Συμβουλίου για την απασχόληση των 
μειονεκτούντων ατόμων στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα 
(86/C 189/07) 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 7 Φεβρουαρίου 1986 να ζητήσει από την Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 της συνθήκης για την ίδρυση 
της Οικονομικής Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να γνωμοδοτήσει για το σχέδιο σύστασης του 
Συμβουλίου για την απασχόληση των μειονεκτούντων ατόμων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
Το τμήμα κοινωνικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών 
εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 9 Απριλίου 1986, με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. Burnel. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά την 236η σύνοδο ολομέλειας της, (συνεδρίαση 
της 23ης Απριλίου 1986) υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση: