EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 228/69

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί της συμμετοχής της Κοινότητας σε ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα μετρολογίας το οποίο έχουν αναλάβει διάφορα κράτη μέλη

COM(2008) 814 τελικό – 2008/0230 COD

2009/C 228/12

Στις 21 Ιανουαρίου 2009 το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 169 και 172 παρ. 2 της ΣΕΚ, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την:

«Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί της συμμετοχής της Κοινότητας σε ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα μετρολογίας το οποίο έχουν αναλάβει διάφορα κράτη μέλη»

Το Προεδρείο της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής την 13η Ιανουαρίου 2009 ανέθεσε την προετοιμασία των σχετικών εργασιών στο ειδικευμένο τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση».

Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα των εργασιών, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή στη διάρκεια της 452ης συνόδου ολομέλειας στις 25 Μαρτίου 2009, όρισε ως γενικό εισηγητή τον κ. PEZZINI και υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση αποχές.

1. Συστάσεις και συμπεράσματα

1.1 Η ΕΟΚΕ κρίνει θεμελιώδεις τους στόχους της γνωμοδότησης και παροτρύνει την Επιτροπή να επιδιώξει ένα κοινό σύστημα μέτρησης που να υπερβαίνει τις εθνικές έρευνες και τα αποτελέσματά τους για να αποκτήσει ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, αποδεκτή από όλους.

1.2 Ο απώτερος στόχος, κατά την ΕΟΚΕ, είναι η επίτευξη ενιαίας θέσης σε παγκόσμιο επίπεδο, στην οποία η φωνή της ΕΕ δεν θα υστερεί, αλλά θα προωθεί πρότυπα σχετικά με υλικά, προϊόντα και διαδικασίες που θα αναπτύσσονται στην Ευρώπη και θα ανταποκρίνονται στα βιομηχανικά και εμπορικά συμφέροντα της ΕΕ.

1.3 Σε ένα παγκοσμιοποιημένο πλέον οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο, μια ευρωπαϊκή μετρολογική δομή που επιτυγχάνει άριστες επιδόσεις δεν μπορεί, κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, παρά να έχει θετικές επιπτώσεις στην οικονομία της ΕΕ.

1.4 Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η ευρωπαϊκή ερευνητική κοινότητα πρέπει να συμμετέχει ολοένα και περισσότερο στις διαδικασίες σχεδιασμού σύγχρονων συστημάτων, που εφαρμόζουν τη μετρολογία στην αιχμή της φυσικής, της χημείας, της βιολογίας, των περιβαλλοντικών επιστημών, του «οικολογικού αποτυπώματος», των νανοτεχνολογιών, της διατροφής, της υγιεινής και της ασφάλειας στον χώρο εργασίας.

1.5 Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, για την επίτευξη των επιθυμητών αποτελεσμάτων είναι αναγκαία η επίμονη αναζήτηση μεγαλύτερης συμμετοχής της βιομηχανίας, του εμπορίου και του δημοσίου τομέα στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής μετρολογικής έρευνας (ΕΜΕ) που απαιτούν οι νέες συνθήκες στη διεθνή σκηνή.

1.6 Η ΕΟΚΕ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό να μην εκλαμβάνεται ο κόσμος της μετρολογικής έρευνας ως κάτι ξεχωριστό και αυτοοριζόμενο.

1.7 Η ρύθμιση και τυποποίηση εκφράζονται μέσω μετρήσιμων συστημάτων που βασίζονται σε μετρολογία εφαρμοστέα και αποδεκτή σε διεθνές επίπεδο. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ προτείνει να συμμετέχουν εξ’ αρχής στην κατάρτιση νέων σχεδίων οι ευρωπαϊκοί φορείς τυποποίησης (CEN, CΕΝΕLEC, ETSI) και οι αντίστοιχοι εθνικοί, πέραν των φορέων διαπίστευσης.

1.8 Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι πρέπει να καταβληθούν όλες οι δυνατές προσπάθειες για την στενότερη ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής μετρολογικής έρευνας μεταξύ: — του ερευνητικού κόσμου — της βιομηχανίας — των πανεπιστημίων, επιστημονικών φορέων και φορέων ανωτάτης εκπαίδευσης — των ευρημάτων που παράγουν οι τεχνολογικές πλατφόρμες — της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών διότι μόνον έτσι, αποκλείοντας κάθε μορφή «closed shop» (κέντρου κλειστής εξυπηρέτησης), θα επιτευχθούν, κατά την ΕΟΚΕ, αποτελέσματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αποδεκτά διεθνώς.

1.9 Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την αξία των προτάσεων της Επιτροπής, που στηρίζουν την πρωτοβουλία EMRP (1) (Ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα μετρολογίας) με τρόπους που προβλέπουν αυξημένο επίπεδο «κοινοτικοποίησης», όσον αφορά: — τον κοινό προγραμματισμό σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες συμμετοχής, όπως τέθηκαν στο 7ο Πρόγραμμα Πλαίσιο — το επίπεδο του εκτιμώμενου καταμερισμού των πόρων, πέραν της λογικής των εθνικών παρεμβάσεων.

1.10 Κατά την ΕΟΚΕ, το σύστημα διακυβέρνησης θα πρέπει να ορισθεί καλύτερα. Είναι προφανές ότι ένα εσφαλμένο σύστημα διακυβέρνησης μπορεί να υπονομεύσει την πορεία της έρευνας και τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.

1.11 Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει σχετικά την ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής των άμεσα ενδιαφερομένων για τα μετρολογικά αποτελέσματα της έρευνας, στην ιεράρχηση, στην κατάρτιση και αξιολόγηση των προσφορών - προς δημοσίευση στο CORDIS και την Επίσημη Εφημερίδα (ΕΕ) – για προτάσεις που περιλαμβάνουν τη συμμετοχή εταιριών, πανεπιστημίων και ερευνητικών και εκπαιδευτικών κέντρων και στην παρακολούθηση και έλεγχο των χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και σχεδίων.

1.12 Η ΕΟΚΕ κρίνει σκόπιμο τον εφοδιασμό του Επιστημονικού Συμβουλίου Έρευνας EMRP με τη δυνατότητα ελέγχου, με δεσμευτικές γνωμοδοτήσεις προς την επιτροπή EMRP, των ερευνητικών τυπολογιών προς χρηματοδότηση, του ετήσιου προγράμματος εργασιών και της επιλογής της δεξαμενής των ανεξάρτητων αξιολογητών των προτάσεων. Σκόπιμη κρίνεται και η παρακολούθηση των επιτροπών αξιολόγησης από παρατηρητή της Επιτροπής, όπως στο 7ο ΠΠ.

1.13 Κατά την ΕΟΚΕ, θα ήταν επίσης σκόπιμη η πρόβλεψη, στις προπαρασκευαστικές προτάσεις του επόμενου ΠΠ ΕΤΑ 2014-2020, ενός πραγματικού μονίμου κοινοτικού προγράμματος, υπό το συντονισμό και τη διαχείριση της Επιτροπής, που θα βασίζεται σε μια συνεχή διαδικασία συμμετοχής των ενδιαφερομένων φορέων και θα λαμβάνει υπόψη πρωτίστως τις απαιτήσεις του κόσμου της βιομηχανίας, των πανεπιστημίων, της έρευνας, της τυποποίησης, καθώς και των διεθνών πτυχών της μετρολογικής έρευνας, ιδίως σε σχέση με τους διεθνείς οργανισμούς όπως οι ISO, ΟΟΣΑ και με άλλους φορείς αναφοράς όπως η IUPAP (2).

2. Εισαγωγή

2.1 Η αυξανόμενη παγκοσμιοποίηση της βιομηχανικής παραγωγής, της παροχής υπηρεσιών και του εμπορίου επιβάλλει την ελαχιστοποίηση των τεχνικών φραγμών που μπορούν να παρουσιασθούν στις συναλλαγές. Στη βάση αυτής της διαδικασίας βρίσκεται ένα αξιόπιστο και κοινά αποδεκτό μετρικό σύστημα.

2.2 Αυξανόμενος αριθμός ρυθμίσεων για τομείς όπως:

— η ασφάλεια,

— η διατροφική σήμανση,

— τα υγειονομικά συστήματα,

— το περιβάλλον,

— η βιοτεχνολογία,

— οι νανοτεχνολογίες και τα προηγμένα υλικά,

— η ενέργεια,

— οι μεταφορές και τηλεπικοινωνίες και τα συστήματα ασφαλείας

απαιτούν ιχνηλασιμότητα και συγκρισιμότητα αναγνωρισμένες σε διεθνές επίπεδο.

2.3 Ημετρολογική έρευνα χαρακτηρίζεται δημόσιο αγαθό, και είναι μία εκ των βασικών υποστηρικτικών δραστηριοτήτων για τη ρύθμιση και την τυποποίηση.

2.3.1 Οι ευρωπαϊκές υποδομές μέτρησης στηρίζονται από ευρωπαϊκούς οργανισμούς όπως ο Ευρωπαϊκός οργανισμός διαπίστευσης (ΕΑ), η Ευρωπαϊκή επιτροπή τυποποίησης (CEN), το Ευρωπαϊκό δίκτυο μετρολογίας Euromet (3), ενσωματωμένο πλέον στο Euramet, και το Ινστιτούτο υλικών και μετρήσεων αναφοράς (ΙΥΜΑ) του Geel, του Κοινού κέντρου ερευνών, σε συνεργασία με το Διεθνές Γραφείο Μέτρων και Σταθμών (BIPM, Bureau International des Poids et Mesures).

2.4 Σύμφωνα με το BIPM; «Η ανάπτυξη διεπιστημονικών πεδίων όπως η νανοτεχνολογία, τα προηγμένα υλικά και οι ιδιότητες των υλικών θα χρειασθεί άμεσα αριθμό κανόνων, για τα νέα μέτρα αναφοράς, στους τομείς της φυσικής και της χημείας» (4).

2.5 Στην Ευρώπη, η αειφόρος ανταγωνιστικότητα και καινοτομία απαιτούν, σε όλους τους τομείς, συγκεκριμένα μέτρα και δοκιμές, με ελέγξιμα αποτελέσματα, για την καθιέρωση μακροπρόθεσμων κανόνων ως προς τα μέτρα αναφοράς, όπως ορίζονται από το Διεθνές Σύστημα Μονάδων: SI.

2.6 Η ευρωπαϊκή έρευνα για τη μετρολογία προωθείται από τα εθνικά προγράμματα μετρολογικής έρευνας και από προγράμματα στα πλαίσια του ERA-NET, που περιλαμβάνεται στο 6ο πρόγραμμα πλαίσιο, και του ERA-NET-Plus που περιλαμβάνεται στο 7ο πρόγραμμα πλαίσιο. Πάντοτε εντός των προγραμμάτων πλαισίων αναπτύχθηκαν: τα προγράμματα IMERA (Implementing Metrology in the European Research Area (5)), Imeraplus (6), που αποτέλεσε την πρώτη φάση του EMRP, οι δραστηριότητες του Κοινού κέντρου ερευνών ΚΚΕ (7), και η σημερινή πρόταση «μεταβλητής γεωμετρίας» EMRP.

2.7 Στις ΗΠΑ, για το δημοσιονομικό έτος 2009 διατέθηκε το ποσό των 634 εκατομμυρίων δολαρίων ομοσπονδιακής χρηματοδότησης στα ερευνητικά προγράμματα του Εθνικού Ινστιτούτου Προτύπων και Τεχνολογίας (NIST, National Institute of Standards and Technology).

2.8 Σε αυτήν τη συγκυρία, η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντική την αύξηση των πόρων στη διάθεση της ευρωπαϊκής μετρολογικής έρευνας, ενώνοντας το υπάρχον ερευνητικό δυναμικό των κρατών μελών και αυτό του Κοινού κέντρου ερευνών, για να ενεργοποιηθεί μια ικανή κριτική μάζα σε διεθνές επίπεδο, αποφεύγοντας την επικάλυψη και κατασπατάληση πόρων, με αποτελέσματα σαφώς ανώτερα αυτών που μπορεί να αποφέρει ο συντονισμός ERA-NET-Plus του 7ου ΠΠ 2007-2013.

2.9 Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, δεδομένης της σημασίας των μετρολογικών ερευνών στο άμεσο μέλον, όπως καταμαρτυρούν διάφορες μελέτες (8), θα είναι σκόπιμο αυτές οι έρευνες να συμπεριληφθούν στις θεματικές προτεραιότητες του επόμενου ΠΠ 2014-2020, πράγμα που θα τους δώσει μόνιμο καθεστώς και δομή κοινοτικής έρευνας και θα εγγυηθεί τη συντονισμένη και συνεχή ενσωμάτωση των εθνικών προσπαθειών.

3. Η πρόταση του προγράμματος πρώην άρθρο 169

3.1 Σκοπός της πρότασης, η οποία βασίζεται στο άρθρο 169, είναι η θέσπιση Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Προγράμματος Μετρολογίας (ΕΕΠΜ) το οποίο θα συνενώνει και συγκεντρώνει 22 εθνικά ερευνητικά προγράμματα μετρολογίας με στόχο τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας της δημόσιας μετρολογικής έρευνας.

3.2 Ανάμεσα στους αναφερθέντες στόχους βρίσκεται και η συμβολή στην οικοδόμηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας μέσω του καλύτερου συντονισμού, έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν κοινές ευρωπαϊκές προκλήσεις, να αυξηθεί ο αντίκτυπος των προγραμμάτων αυτών και να αρθούν οι φραγμοί μεταξύ των εθνικών προγραμμάτων.

3.3 Το EMRP αποσκοπεί, σύμφωνα με την Επιτροπή, στην ενσωμάτωση των εθνικών προγραμμάτων 22 κρατών, ενώνοντάς τα σε ένα κοινό πρόγραμμα, για να: — υποστηρίξει, συγκεκριμένα, τους στόχους των ευρωπαϊκών συστημάτων μέτρησης, — επιταχύνει την ανάπτυξη, την επικύρωση και την αξιοποίηση νέων τεχνικών μέτρησης, — παράσχει υποστήριξη στην κατάρτιση και εφαρμογή οδηγιών και κανονισμών.

3.4 Το προτεινόμενο μοντέλο διακυβέρνησης βασίζεται στην αποκτηθείσα εμπειρία, με την πρώτη πρωτοβουλία στα πλαίσια του άρθρου 169 της Συνθήκης, που εντάχθηκε στο 6ο Πρόγραμμα πλαίσιο, δηλαδή την πρωτοβουλία EDCTP (9).

3.5 Η πρωτοβουλία EMRP προβλέπει χρηματοδότηση 400 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων 200 εκατομμύρια ως συνεισφορά των συμμετεχουσών χωρών για την περίοδο 2009-2016, και άλλα 200 εκατομμύρια από κοινοτική χρηματοδότηση.

3.6 Ο συντονισμός της πρωτοβουλίας ανατέθηκε στην Ευρωπαϊκή ένωση εθνικών ινστιτούτων μετρολογίας (Euramet) που δημιουργήθηκε το 2007 βάσει της γερμανικής νομοθεσίας και αναγνωρίσθηκε ως σύλλογος κοινής ωφέλειας, ενώ η γραμματεία της εδρεύει στο Braunschweig της Κάτω Σαξονίας, και λειτουργεί ως ευρωπαϊκός περιφερειακός μετρολογικός οργανισμός και εκτελεστική υπηρεσία EMRP.

4. Παρατηρήσεις της ΕΟΚΕ

4.1 Η ΕΟΚΕ εγκρίνει τους κύριους στόχους της πρότασης, στηρίζει τις μεθόδους που περιέχονται σε αυτήν και υπενθυμίζει τη σημασία της επικέντρωσης των στόχων:

— στην αριστεία της μετρολογικής δομής,

— σε ερευνητικά προγράμματα κοινά, ανταγωνιστικά και ανοιχτά,

— στην αύξηση της συμμετοχής της ερευνητικής κοινότητας μέσω της ενίσχυσης των αρμοδιοτήτων τους,

— σε πραγματική διεθνή συνεργασία που δίνει αξία στο ευρωπαϊκό σύστημα,

— σε μία ενιαία φωνή σε παγκόσμιο επίπεδο,

— πάνω από όλα, σε μεγαλύτερη ενσωμάτωση της βιομηχανίας (σύλλογοι εργοδοτών και εργαζομένων), του εμπορίου και του δημόσιου τομέα στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής μετρολογικής έρευνας.

4.2 Για την ΕΟΚΕ είναι καθοριστικής σημασίας ο κόσμος της μετρολογικής έρευνας να μην θεωρείται ξεχωριστή οντότητα αλλά να περιλαμβάνει τους χρήστες κατά τον καθορισμό των προτεραιοτήτων του προγράμματος, το σύστημα αξιολόγησης και επιλογής προγραμμάτων, τη συμμετοχή στις προτάσεις και κατά την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων, και αυτό σε στενή συνεργασία με τους οργανισμούς τυποποίησης και διαπίστευσης. Η EOKE είναι αντίθετη με κάθε μορφή κέντρου κλειστής εξυπηρέτησης.

4.2.1 Ειδικότερα, κατά την EOKE, οι κανόνες συμμετοχής στο πρόγραμμα EMRP οφείλουν να συμμορφώνονται πλήρως με τον κανονισμό (ΕΚ) 1906/2006, με τον οποίο καθορίζονται οι κανόνες συμμετοχής στο έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο και το σχετικό δημοσιονομικό κανονισμό.

4.2.2 Οι κανόνες συμμετοχής στο EMRP οφείλουν να παρέχουν ένα συνεκτικό και διαφανές πλαίσιο για να διασφαλίσουν την πιο αποτελεσματική δυνατή εφαρμογή, δεδομένης της ανάγκης διευκόλυνσης της πρόσβασης σε όλους τους συμμετέχοντες μέσω απλουστευμένων διαδικασιών. Αυτοί οι κανόνες πρέπει να διευκολύνουν την αξιοποίηση της πνευματικής ιδιοκτησίας κάθε συμμετέχοντος, προστατεύοντας παράλληλα τα νόμιμα συμφέροντα των άλλων συμμετεχόντων και της Κοινότητας.

4.2.3 Η EOKE υπογραμμίζει ότι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού συστήματος μετρολογικής έρευνας, με κοινό προγραμματισμό των συμμετεχόντων εθνικών οργανισμών, θα δώσει ανεπαρκή αποτελέσματα αν δεν προβλέπει τη στενή ολοκλήρωση του κόσμου της έρευνας, της βιομηχανίας, των πανεπιστημίων και των οργανισμών τυποποίησης και διαπίστευσης, καθώς και ένα δομημένο διάλογο με τις ευρωπαϊκές τεχνολογικές πλατφόρμες (10) και με την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών.

4.3 Η EOKE επισημαίνει ότι το άρθρο 169 της Συνθήκης ΕΚ δίνει στην Κοινότητα τη δυνατότητα συμμετοχής σε ερευνητικά προγράμματα που εκπονούνται από κοινού από πολλά κράτη μέλη, εφόσον οι στόχοι είναι σαφώς καθορισμένοι και σχετικοί με την Κοινότητα και το Πρόγραμμα πλαίσιο, έχουν ικανή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και κρίσιμη μάζα, και καθορίζουν με σαφήνεια το κοινό πρόγραμμα δραστηριοτήτων και τη δομή διακυβέρνησης και εφαρμογής.

4.4 Η EOKE φρονεί πως οι στόχοι θα πρέπει να καθορισθούν σαφέστερα, όχι μόνο ως προς τη στήριξη των εθνικών συστημάτων μέτρησης, την ενίσχυση των δικτύων των εθνικών και ειδικών ινστιτούτων, και την ολοκλήρωση των τρεχουσών εθνικών δράσεων.

4.5 Λείπει, κατά την EOKE, μια σαφής ένδειξη ιεράρχησης των δράσεων και των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων που θα δικαιολογεί απόλυτα:

— την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία της πρότασης,

— μια σαφή και εκτεταμένη τεκμηρίωση του κοινού προγράμματος των ολοκληρωμένων δραστηριοτήτων,

— μια δομή διακυβέρνησης.

4.6 Το ίδιο παρατηρείται από την ΕΟΚΕ όσον αφορά τον ορισμό των επιχορηγήσεων αριστείας για ερευνητικούς ή άλλους οργανισμούς, εθνικά ινστιτούτα μετρολογίας ή ειδικά ινστιτούτα.

4.7 Όσον αφορά το προτεινόμενο σύστημα διακυβέρνησης, αυτό θα πρέπει να ορισθεί σαφέστερα. Σημειώνεται εξ’ άλλου ότι, εκτός του Euramet, δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο κα άλλες οργανώσεις, όπως το Eurachem (11). Η EOKE υπογραμμίζει ότι, αν και το Euramet χαρακτηρίζεται ειδικό εκτελεστικό μέσο του EMRP, μεγάλο μέρος του προγράμματος θα έπρεπε να υπάγεται στη διαχείριση του National Physical Laboratory, δηλαδή με βρετανό υπεύθυνο, «ως προσωρινή λύση».

4.8 Τέλος η ΕΟΚΕ επισημαίνει με ανησυχία ότι δεν προβλέπεται, ούτε στην προτεινόμενη νομοθεσία ούτε στα παραρτήματα, η αποτελεσματική συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερομένων για τα μετρολογικά αποτελέσματα της έρευνας: η βιομηχανία στο σύνολό της, το εμπόριο, οι οργανισμοί τυποποίησης και διαπίστευσης, ο δημόσιος τομέας.

4.9 Συμπερασματικά, η ΕΟΚΕ θεωρεί προτιμότερο τον προσανατολισμό προς μια πιλοτική δράση ευρωπαϊκής μετρολογικής έρευνας (ERM) διάρκειας έως το 2013, υπό τη σκέπη του Imeraplus, καθώς και θέση προς μελέτη, στις προπαρασκευαστικές προτάσεις του Ογδόου προγράμματος πλαισίου ΕΤΑ 2014-2020, ενός πραγματικού μονίμου κοινοτικού προγράμματος, με σαφέστερους και πιο τεκμηριωμένους μηχανισμούς. Το εν λόγω πρόγραμμα, που θα διαχειρίζεται η Επιτροπή για όλα τα κράτη μέλη και συνδεόμενες χώρες, θα πρέπει να προβλέπει μια επιτροπή διαχείρισης και μια συμβουλευτική επιτροπή, και να επιτρέπει μια δυναμική διαδικασία διαβούλευσης, προσανατολισμού και παρακολούθησης από τους ενδιαφερόμενους πρωτίστως για τις απαιτήσεις της βιομηχανίας φορείς.

5. Ειδικές παρατηρήσεις

5.1 Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την αξία των προτάσεων της Επιτροπής, που στηρίζουν την πρωτοβουλία EMRP (12) με τρόπους που προβλέπουν αυξημένο επίπεδο «κοινοτικοποίησης», όσον αφορά τον κοινό προγραμματισμό, τον εκτιμώμενο καταμερισμό των πόρων στη λογική της «αμοιβαίας εκμάθησης» και τους κανόνες συμμετοχής εταιριών, πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων, καθώς και την αξιολόγηση των προτάσεων στην οποία πρέπει να συμμετέχει, όπως στο 7ο ΠΠ, παρατηρητής της Επιτροπής.

5.2 Η ΕΟΚΕ επισημαίνει, εξ’ άλλου, ως προς την προτεινόμενη διακυβέρνηση του EMRP, ότι: α) η επιτροπή του EMRP, αποτελούμενη μόνον από εκπροσώπους των εθνικών ιδρυμάτων μετρολογίας, και με το Ινστιτούτο IRPM σε ρόλο απλού παρατηρητή, θα είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση του προγράμματος και ιδίως για: — αποφάσεις για την ανάπτυξη και ενημέρωση του EMRΡ· — δημιουργία και κατάργηση των αναγκαίων επιτροπών για τα υπο-προγράμματα· — προετοιμασία και απόφαση για τις προϋποθέσεις εκτέλεσης του EMRP, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων επιλογής των αξιολογητών· — έγκριση της σύνθεσης της δεξαμενής των αξιολογητών· — αποφάσεις για τη χρηματοδότηση των ερευνητικών προγραμμάτων και σχεδίων, βάσει των προϋποθέσεων χρηματοδότησης, στο βαθμό ευχέρειας που έχει δοθεί στο EURAMET από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή· — έγκριση του τμήματος του προϋπολογισμού που αφορά το EMRP, για το επόμενο δημοσιονομικό έτος· — προετοιμασία και ανακοίνωση των προκηρύξεων δήλωσης ενδιαφέροντος και των προτάσεων που αφορούν το EMRΡ· — εποπτεία μέσω ενός κατάλληλου και τακτικού ελέγχου των οικονομικών της γραμματείας του EMRΡ· — παρακολούθηση και έλεγχος της προόδου των χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και σχεδίων και των αποφάσεων για διορθωτικά μέτρα (13). β) Το ερευνητικό συμβούλιο του EMRP, αποτελούμενο από 16 μέλη εκ των οποίων: — 1 από το BIPM, — 1 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, — 1 από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας, — 1 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, — 1 από το EUROLAB, — 1 από τους Ευρωπαϊκούς οργανισμούς πιστοποίησης, — 1 από τον ευρωπαϊκό οργανισμό συνεργασίας στη νομική μετρολογία WELMEC (14), — για τη βιομηχανία, την έρευνα και τον ακαδημαϊκό χώρο, είναι αμιγώς συμβουλευτικό για τις στρατηγικές πτυχές του EMRP και για τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τα ειδικά προγράμματα (15).

5.3 Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει σχετικά την ανάγκη συμμετοχής, με δεσμευτικές γνώμες, του ερευνητικού συμβουλίου EMRP, με αντικείμενο τη συνεργασία με την Επιτροπή του EMRP σε ισότιμη βάση, ειδικά σε ό,τι αφορά: την ανάπτυξη και ενημέρωση του EMRP, τις επιτροπές των υπο-προγραμμάτων, την επιλογή και σύνθεση της δεξαμενής αξιολογητών, τις αποφάσεις χρηματοδότησης των ερευνητικών προγραμμάτων και σχεδίων, την προετοιμασία και ανακοίνωση των προκηρύξεων δήλωσης ενδιαφέροντος και των προτάσεων προς δημοσίευση στο CORDIS και στην Επίσημη εφημερίδα της ΕΕ, την παρακολούθηση και έλεγχος της προόδου των χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και σχεδίων.

Βρυξέλλες, 25 Μαρτίου 2009 Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Mario SEPI

(1) Παλαιό Άρθρο 169 της Συνθήκης.

(2) International Union of Pure and Applied Physic.

(3) Αποτελούμενο από τα Εθνικά ινστιτούτα μετρολογίας 32 χωρών και από το Ινστιτούτο υλικών και μετρήσεων αναφοράς (ΙΥΜΑ) του Geel, του Κοινού κέντρου ερευνών ΕΚ.

(4) BIPM. Évolution des besoins dans le domaine de la métrologie pour le commerce, l’industrie et la société et le rôle du BIPM («Εξελίξεις των αναγκών του κλάδου της μετρολογίας σχετικά με το εμπόριο, τη βιομηχανία και την κοινωνία, και ρόλος του BIPM»), έκθεση 2007. Παρίσι, 2008.

(5) Το πρόγραμμα IMERA περιλαμβάνει 20 εταίρους από 14 χώρες, πέραν του προγράμματος IRMM του ΚΚΕ-ΕΚ.

(6) Το πρόγραμμα IMERAplus περιλαμβάνει 45 εταίρους από 20 χώρες, πέραν της ΕΚ.

(7) Αυτή είναι η μετρολογική δραστηριότητα του ΚΚΕ: «Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της διαφάνειας της εσωτερικής αγοράς και του εμπορίου της ΕΕ θα επιδιωχθεί με την παραγωγή και διάδοση διεθνώς αποδεκτών βάσεων αναφοράς και την προώθηση κοινού ευρωπαϊκού συστήματος μετρήσεων.»

(8) Πρβλ. U.S. National Science and Technology Council, Instrumentation and metrology in nanotechnology. 2006; και BIMP. Έκθεση 2007.

(9) European-Developing Countries Clinical Trials Program (Σύμπραξη Ευρωπαϊκών και Αναπτυσσομένων Χωρών για τις Κλινικές Δοκιμές).

(10) Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελούν τα microarrays ή η φασματομετρία προηγμένης μάζας.

(11) Το Eurachem είναι δίκτυο ευρωπαϊκών οργανισμών με στόχο τον ορισμό ενός διεθνούς συστήματος ιχνηλασιμότητας για τις μετρήσεις στον τομέα της χημείας και την προώθηση καλών πρακτικών. Το Eurachem Europa περιλαμβάνει 35 κράτη μέλη.

(12) Παλαιό Άρθρο 169 της Συνθήκης.

(13) Πρβλ. .EURAMET E.V. Byelaws 11.01.2007, άρθρο 14 σημείο 5.

(14) WELMEC: Western European Legal Metrology Cooperation.

(15) Πρβλ. EURAMET E.V. Byelaws 11.01.2007, Rules and procedures μέρος B σημείο III.