12. 9. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 237/11 
3.6. Άρθρο 3, παράγραφος 4 
Η παράγραφος αυτή δεν είναι εντελώς σαφής, αφού δεν υπάρ­
χει ορισμός του τι σημαίνει «αθέμιτες τιμές ή άλλους αδικαιο­
λόγητους όρους». Ποιος καθορίζει τι είναι θεμιτό ή δικαιολο­
γημένο; Η ΟΚΕ αντιλαμβάνεται και συμμερίζεται αυτό που 
θέλει να πει η Επιτροπή σ'αυτήν την παράγραφο, απαιτείται 
όμως σαφέστερη διατύπωση του. 
3.7. Άρθρο 3, παράγραφος 6 
Αναφορικά με τον χρόνο που απαιτείται για την αποχώρηση 
από τις συμφωνίες χωρίς κυρώσεις, η Επιτροπή έχει εκφρα­
σθεί υπέρ της διατήρησης όσων ορίζονται σήμερα στη σύμ­
βαση της ΙΑΤΑ· η παράγραφος αυτή θα πρέπει λοιπόν να 
τροποποιηθεί ως εξής: 
«Εκτός αν προκύψει κάποια άλλη συμφωνία, κάθε μια 
από τις εν λόγω συμφωνίες θα εξακολουθεί να ισχύει 
1. Ιστορικό 
1.1. Ως τμήμα της συμφωνίας του Δεκεμβρίου 1987 για τις 
εναέριες μεταφορές το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή 
να χορηγήσει απαλλαγή κατά κατηγορίες σε κοινές επιχειρή-
(') Γνωμοδότηση της ΟΚΕ (ΕΕ αριθ. C 333 της 29. 12. 1986, σ. 27). 
(2) ΕΕ αριθ. C 138 της 28. 5. 1988, σ. 6 και κανονισμός του Συμβου­
λίου αριθ. 3976/87 της 14ης Δεκεμβρίου 1987 (ΕΕ αριθ. L 374 της 
31. 12. 1987, σ. 9). έως ότου οποιοδήποτε από τα δύο μέρη την καταγγείλει 
προειδοποιώντας το άλλο εξήντα ημέρες πριν από τη 
λήξη της. Η κοινοποίηση της ακύρωσης του συνόλου ή 
μέρους των παρεχόμενων σε ένα συγκεκριμένο αεροδρό­
μιο υπηρεσιών θα πρέπει να γίνεται από οποιοδήποτε των 
δύο μερών εξήντα ημέρες πριν, εκτός αν ορίζεται αλλιώς.» 
Παρατήρηση 
Η ΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για τις διαφορές που 
υπάρχουν μεταξύ του αγγλικού, του γαλλικού και του ισπα­
νικού κειμένου. Η ΟΚΕ δεν γνωρίζει τι συμβαίνει με τις 
άλλες γλώσσες, αλλά πάντως συνιστά κατάλληλη ρύθμιση 
του θέματος ώστε να αποφευχθούν οι διαφορετικές ερμηνείες 
του κειμένου. 
σεις (joint ventures) αεροπορικών εταιριών στον τομέα των 
ηλεκτρονικών συστημάτων κράτησης θέσεων (ΗΣΚ). Στην 
πράξη, η προτεινόμενη αλλαγή κατά κατηγορίες θα εφαρμο­
σθεί σε δύο συνασπισμούς αερομεταφορέων που βρίσκονται 
σήμερα στο στάδιο εγκατάστασης ηλεκτρονικών συστημάτων 
κράτησης θέσεων: στο συνασπισμό Amadeus (του οποίου 
κύρια μέλη είναι η Lufthansa, η Air France, η SAS, και η 
Iberia) και στο συνασπισμό Galileo (του οποίου κύρια μέλη 
είναι η British Airways, η Alitalia, η KLM, η Swissair, η 
Sabena, η TAP, η Ολυμπιακή, η Lingus και η Covia). Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 1988. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
Πρόσθετη γνωμοδότηση(') για το σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής (ΕΟΚ) για την εφαρμογή του 
άρθρου 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΟΚ σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων, 
που αφορούν τα ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων στις υπηρεσίες αεροπορικών μεταφορών (2) 
(88/C 237/04) 
Το Προεδρείο της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής αποφάσισε στις 22 Μαρτίου 1988 σύμφωνα 
με το άρθρο 20, παράγραφος 3, του Εσωτερικού Κανονισμού την κατάρτιση γνωμοδότησης για το 
παραπάνω σχέδιο. 
Η προετοιμασία των σχετικών εργασιών ανατέθηκε στο τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών. Εισηγη­
τής: ο κ. Moreland. 
Στη συνέχεια, λόγω της πρόθεσης της Επιτροπής να υιοθετήσει τον εν λόγω κανονισμό εντός των 
συντόμων προθεσμιών ανατέθηκε στο κ. Moreland να εκπονήσει το σχέδιο γνωμοδότησης με την 
ιδιότητα του γενικού εισηγητή. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 257η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 6ης 
Ιουλίου 1988) υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
Αριθ. C 237/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 9. 88 
1.2. Η δυνατότητα χορήγησης απαλλαγής κατά κατηγορίες 
συμφωνιών πρέπει να εξετασθεί, διότι — εκ πρώτης όψεως 
— οι κοινές επιχειρήσεις μεταξύ αεροπορικών εταιριών 
μπορούν να αντιτίθενται στην κοινοτική νομοθεσία στον 
τομέα του ανταγωνισμού. Ωστόσο τα ηλεκτρονικά συστήματα 
κράτησης θέσεων αποτελούν αντικείμενο γενικότερης ανησυ­
χίας όχι μόνο όσον αφορά τις διατάξεις της κοινοτικής νομο­
θεσίας αλλά επίσης διότι αντιτίθενται στα συμφέροντα του 
καταναλωτή και δημιουργούν διακρίσεις ως προς την παρου­
σίαση των δρομολογίων των αεροπορικών εταιριών. 
Επιπλέον, αντικείμενο ανησυχίας είναι οι προσπάθειες που 
καταβάλλονται από μη ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρίες και, 
συγκεκριμένα, από ορισμένες εταιρίες των ΗΠΑ, προκειμέ­
νου να εγκαταστήσουν το δικό τους ΗΣΚ στην Ευρώπη. 
Το θέμα αυτό οξύνθηκε ακόμη περισσότερο δεδομένου ότι 
ορισμένες δικαστικές υποθέσεις κερδήθηκαν από αεροπορι­
κές εταιρίες των ΗΠΑ (συγκεκριμένα η American Airlines 
κατά της British Airways για το «Sabre»). 
1.3. Ένεκα των ανησυχιών για την ενδεχόμενη κατάχρηση 
του ΗΣΚ η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Πολιτικής Αεροπορίας 
(ECAC) κατάρτισε κώδικα συμπεριφοράς αναφορικά με τα 
ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων και η Επιτροπή 
πρόκειται σύντομα να υποβάλει πρόταση στο Συμβούλιο λαμ­
βάνοντας υπόψη τον κώδικα της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης 
Πολιτικής Αεροπορίας. Η Επιτροπή εκπόνησε ήδη σχέδιο 
πρότασης το οποίο και συζητήθηκε με εκπροσώπους των 
κρατών μελών. Το σχέδιο αυτό είναι περιεκτικότερο από την 
απαλλαγή κατά κατηγορίες για το λόγο ότι καλύπτει όλα τα 
ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων στην Κοινότητα 
και προβλέπει περισσότερες διατάξεις — οι διατάξεις του 
σχεδίου κανονισμού θα συμπεριληφθούν σ'αυτή την απαλ­
λαγή κατά κατηγορίες. 
Η παρούσα γνωμοδότηση, ωστόσο, σχολιάζει απλώς την 
απαλλαγή κατά κατηγορίες — μολονότι όπως θα φανεί από 
το κεφάλαιο 2 — είναι δύσκολο να εξετασθούν χωριστά τα 
δύο κείμενα. 
2. Πιθανή δράση της Επιτροπής 
2.1. Το ΗΣΚ μπορεί να επεκτείνει σημαντικά το φάσμα των 
υπηρεσιών που προσφέρονται στον επιβάτη με την παροχή 
ενημέρωσης για τις κρατήσεις θέσεων και για ένα ευρύ φάσμα 
ταξιδιωτικών υπηρεσιών, παράλληλα με τις κρατήσεις των 
αεροπορικών γραμμών. Στις υπηρεσίες αυτές, περιλαμβά­
νονται η ενοικίαση αυτοκινήτων, τα ξενοδοχεία και οι 
επίγειες μεταφορές. Το ΗΣΚ παρέχει τη δυνατότητα ταχείας 
έκδοσης εισιτηρίων και βοηθεί τις αεροπορικές εταιρίες για 
την εξασφάλιση ειδικών γευμάτων για τους επιβάτες (όπως 
τα γεύματα δίαιτας, επιλογή συγκεκριμένων θέσεων κλπ.). Εν 
ολίγοις, πρέπει να επικροτηθεί η ανάπτυξη του ΗΣΚ, διότι 
εξυπηρετεί σημαντικά το ταξιδιωτικό κοινό. 
2.2. Όμως η ΟΚΕ κατανοεί τις ανησυχίες που εκφράζονται 
σύμφωνα με τις οποίες ένα ΗΣΚ το οποίο ανήκει σε αερομετα­
φορείς μπορεί, λόγω του τρόπου με τον οποίο παρουσιάζονται 
οι πληροφορίες, να αποβεί σε βάρος του ταξιδιώτη και, συνε­
πώς, απαιτείται σχετική ρύθμιση. Η ΟΚΕ σημειώνει, ωστόσο, ότι η κριτική αυτή δεν απευθύνεται στη συμπαιγνία των 
αεροπορικών εταιριών. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ δέχεται ότι 
το ΗΣΚ που τελεί υπό την κοινή ιδιοκτησία διάφορων αερο­
πορικών εταιριών δεν αποτελεί αφεαυτού αιτία καταχρηστι­
κής εκμετάλλευσης (είναι μάλιστα επιδεκτικής μικρότερης 
καταχρηστικής εκμετάλλευσης, σε σύγκριση με ένα ΗΣΚ την 
ιδιοκτησία του οποίου έχει μία μόνο αεροπορική εταιρία), 
και ότι είναι επιθυμητή η χορήγηση ανταλλαγών σύμφωνα 
με τις διατάξεις του άρθρου 85, παράγραφος 1, και 85, παρά­
γραφος 3, της Συνθήκης. 
2.3. Έχει αναμφισβήτητα σημασία να διασαφηνισθεί το 
νομικό καθεστώς του Amadeus και του Galileo. Μολονότι τα 
συστήματα αυτά είναι απίθανο να τεθούν στη διάθεση των 
γραφείων ταξιδιών πριν από ένα τουλάχιστο έτος, ωστόσο, 
και τα δύο συστήματα είναι υποχρεωμένα να καταρτίσουν το 
μελλοντικό τους πρόγραμμα και πρέπει, κατά συνέπεια, να 
λάβουν το συντομότερο δυνατό γνώση των νομικών περιο­
ρισμών από τους οποίους πρέπει να λειτουργήσουν. 
2.4. Τίθεται, ωστόσο, δίλημμα από τον προγραμματισμό 
του κανονισμού σχετικά με την ανταλλαγή κατά κατηγορίες 
που θα ισχύσει πριν από τον αναμενόμενο γενικό κανονισμό 
για το ΗΣΚ τον οποίο η Επιτροπή θα προτείνει κατά πάσα 
πιθανότητα στο άμεσο μέλλον και θα υποβάλει στο Κοινοβού­
λιο και την ΟΚΕ για γνωμοδότηση πριν από τα τέλη του 
1988, προτού αποφασίσει σχετικά το Συμβούλιο. 
2.5. Ο αναμενόμενος γενικός κανονισμός θα επικαλύψει 
πολλά από τα κύρια μέρη της πρότασης για την απαλλαγή 
κατά κατηγορίες (και από ορισμένες απόψεις θα είναι πιο 
εμπεριστατωμένος). Συνεπώς, αν αυτός ο γενικός κανονισμός 
είχε προηγηθεί της πρότασης για τις απαλλαγές κατά κατηγο­
ρίες, θα ήταν αναγκαία μια απαλλαγή κατά κατηγορίες με 
ελάχιστους μόνο όρους. 
2.6. Οπωσδήποτε, οι δύο κανονισμοί πρέπει να συμβι­
βάζονται. Σε περίπτωση, συνεπώς, που το Συμβούλιο αποφα­
σίσει να λάβει διαφορετική στάση π.χ. για την πρόσβαση, 
την εικόνα, την εισαγωγή των πληροφοριών, από εκείνες που 
έλαβε όσον αφορά την απαλλαγή κατά κατηγορίες, αποτέ­
λεσμα θα είναι η στρέβλωση του ανταγωνισμού. 
2.7. Κάτω από τις συνθήκες που σκιαγραφήθηκαν στα 
σημεία 2.3, 2.4, 2.5 και 2.6, η ΟΚΕ προτείνει τόσο η Συμβου­
λευτική Επιτροπή για τις Συμπράξεις και τις Δεσπόζουσες 
θέσεις στον Τομέα των Αεροπορικών Μεταφορών όσο και η 
Επιτροπή να εξετάσουν το ενδεχόμενο αναβολής της απόφα­
σης για την απαλλαγή κατά κατηγορίες μέχρις ότου λάβουν 
γνώση της άποψης του Συμβουλίου, του Κοινοβουλίου και 
της ΟΚΕ όσον αφορά το γενικό κανονισμό. 
Εντούτοις, η ΟΚΕ αντιλαμβάνεται ότι δεν δύναται να υπάρξει 
παρατεινόμενη καθυστέρηση υπό φως των αβεβαιοτήτων που 
υφίστανται για το σύστημα Galileo και Amadeus. Τονίζει 
επίσης ότι είναι ανάγκη να εξετασθεί ταχύτατα ο γενικός 
κανονισμός ώστε να εγκριθεί το συντομότερο δυνατό. 
12. 9. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 237/13 
3. Γενικές παρατηρήσεις για την πρόταση 
3.1. Με τη ν επιφύλαξη των παρατη ρήσεων που διατυπώθη­
καν στο προηγούμενο κεφάλαιο, η ΟΚΕ, σε γενικές γραμμές, 
υποστηρίζει την πρόταση. Τα συστήματα κοινής ιδιοκτησίας 
πρέπει να είναι ανταγωνιστικά και κάθε δεσπόζουσα θέση 
ενός συστήματος σε ένα κράτος μέλος θα πρέπει να απορρέει 
από τη σχετική αποτελεσματικότητα του σ'ένα αντα­
γωνιστικό περιβάλλον. Αν όμως αιτία της δεσπόζουσας θέσης 
είναι άλλες συνθήκες και αν φανεί ότι η δεσπόζουσα θέση 
οφείλεται μόνο ή κατά κύριο λόγο στην ιδιοκτησία ενός 
συστήματος (π.χ. αν το σύστημα Galileo δεσπόζει στο 
Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία, την Ελβετία, την Ολλανδία 
κλπ. ενώ το σύστημα Amadeus στη Γαλλία, στην Ισπανία, 
στη Γερμανία κλπ.) τότε η Επιτροπή θα πρέπει να διασαφηνί­
σει ότι αυτό συνιστά αιτία για ριζική αναθεώρηση της απαλ­
λαγής κατά κατηγορίες το 1991. 
3.2. Δεν είναι σαφές κατά πόσο σκοπός του σχεδίου κανο­
νισμού είναι να καλύψει τις έκτακτες και τις τακτικές αεροπο­
ρικές γραμμές. Εννοείται ότι τόσο το σύστημα Galileo όσο 
και το σύστημα Amadeus θα πρέπει να σχεδιάσουν συμπλη­
ρωματικά προγράμματα του ηλεκτρονικού συστήματος κρά­
τησης θέσεων για τους αερομεταφορείς έκτακτων δρομολο­
γίων. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή θα μπορούσε αρχικά 
να μην απαιτήσει τη συμπερίληψη των έκτακτων πτήσεων 
αλλά θα πρέπει να διασαφηνίσει ότι σε περίπτωση που αυτό 
αποβαίνει σαφώς εις βάρος των εταιριών έκτακτων δρομολο­
γίων των ταξιδιωτικών γραφείων ή των καταναλωτών, η θέση 
αυτή θα πρέπει να μεταβληθεί. Οι ίδιες παρατηρήσεις ισχύουν 
και για τη συμπερίληψη των μεταφορών φορτίων. 
3.3. Η πρόταση ορίζει υποχρεώσεις στις μητρικές αεροπο­
ρικές εταιρίες και στους πωλητές συστημάτων εν σχέσει 
προς τα δικαιώματα τρίτων αεροπορικών επιχειρήσεων και 
πωλητών συστημάτων. Εντούτοις, δεν ορίζει αναγκαστικά 
αμοιβαίες υποχρεώσεις στους αερομεταφορείς και τους πωλη­
τές συστημάτων στους οποίους παρέχονται δικαιώματα. Η 
ΟΚΕ θεωρεί ότι αυτό μπορεί να αποτελέσει μια υπερβολικά 
διακριτική μεταχείριση σε βάρος των κοινών επιχειρήσεων 
ιδιοκτησίας ΗΣΚ και γι'αυτό προτείνει είτε να συμπεριληφθεί 
ένα ιδιαίτερο άρθρο για την αμοιβαιότητα είτε να τροποποιη­
θεί το κείμενο κατά την έννοια των σημείων 4.6 και 4.12. 
4. Ειδικές παρατηρήσεις 
4.1. Τέταρτη αιτιολογική σκέψη 
«Η αγορά των ΗΣΚ .... συνεργασία.» 
Οι αναφορές στη συνεργασία μεταξύ των αερομεταφορέων 
πρέπει να αλλάζουν ώστε να αντικατοπτρισθεί η συνεργασία 
μεταξύ επιχειρήσεων. Έτσι θα ευθυγραμμιστούν με το άρθρο 
1 «Πεδίο εφαρμογής». 
4.2. 'Ογδοη αιτιολογική σκέψη 
«Οι συμφωνίες... κανονισμό.» 
Ο κανονισμός για την απαλλαγή κατά κατηγορίες οφείλει να 
σχετίζεται με το βασικό εξουσιοδοτικό κείμενο ιδιαίτερα εφόσον το Συμβούλιο υιοθέτησε την άποψη ότι το ηλεκτρο­
νικό σύστημα κράτησης θέσεων εμπίπτει στο πλαίσιο μιας 
οδηγίας σχετικά με τις εναέριες μεταφορές. Κατά συνέπεια ο 
κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 17 θα πρέπει να 
αντικατασταθεί με τα άρθρα 3 και 5 του κανονισμού του 
Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87. 
4.3. Άρθρο 1: Πεδίο εφαρμογής 
Υποτίθεται ότι το πεδίο εφαρμογής της πρότασης περιορίζε­
ται στην παροχή υπηρεσιών του ΗΣΚ προς τους συνδρομητές 
εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Κατά συνέπεια, στο 
άρθρο θα πρέπει να καθορίζεται με σαφήνεια η εδαφική εφαρ­
μογή του κανονισμού για τις απαλλαγές. 
4.4. Άρθρο 2: Ορισμοί 
Μητρική μεταφορική εταιρία: 
Ο ορισμός φαίνεται αδικαιολόγητα περιορισμένος. Η διατύ­
πωση θα πρέπει να διευρυνθεί ώστε να περιληφθούν οι αερο­
μεταφορείς οι οποίοι διαθέτουν μετοχές σε ένα πωλητή 
συστήματος μέσω μιας συνδεδεμένης εταιρίας ή άλλες εμμέ­
σου μορφής ιδιοκτησίας. Στον ορισμό θα πρέπει επίσης να 
περιληφθούν οι αεροπορικές εταιρίες που αποτελούν πωλητές 
συστημάτων καθώς και εκείνοι που είναι είτε μέτοχοι είτε 
συνέταιροι. 
4.5. Άρθρο 2: Ορισμοί 
Υποψήφιος μεταφορέας: 
Δεν δίδεται εδώ ο ορισμός της φράσης αυτής αλλά χρησιμο­
ποιείται αργότερα (στο άρθρο 3). Για λόγους σαφήνειας θα 
πρέπει να προσδιορισθεί. 
4.6. Άρθρο 3, πρώτη παράγραφος: Πρόσβαση 
Ο όρος «αμοιβαιότητα» έχει προφανώς σημασία αλλά δεν 
γίνεται αναφορά στο επίπεδο ή την ποιότητα της αμοιβαίας 
πρόσβασης. Στο άρθρο αυτό θα πρέπει να συμπεριληφθεί 
μία φράση στην οποία να αναφέρεται ότι το επίπεδο και η 
ποιότητα της αμοιβαίας πρόσβασης οφείλουν να δύνανται, 
στο μέτρο του δυνατού, να συγκρίνονται με το επίπεδο και 
την ποιότητα που προσφέρει ο πωλητής του συστήματος. 
4.7. Άρθρο 4, πρώτη παράγραφος: Έκθεση 
Οι κανόνες αναφορικά με την οπτική απεικόνιση διατυ­
πώνονται με γενικό τρόπο. Παρόμοιοι γενικοί κανόνες δεν 
εμπόδισαν καταχρηστικές πρακτικές στις ΗΠΑ. Το άρθρο 
αυτό πρέπει να αντικατασταθεί με τις λεπτομερέστερες απαι­
τήσεις που αναμένονται στο γενικό κανονισμό. 
4.8. Άρθρο 5: Εισαγωγή των πληροφοριών 
Πρέπει να αποσαφηνισθεί ότι οι υποχρεώσεις όσον αφορά 
την ισότητα μεταχείρισης υπόκεινται στους τεχνικούς περιο­
ρισμούς που αντιμετωπίζουν τόσο το ΗΣΚ όσο και οι συμμε­
τέχοντες — με τον όρο ότι αυτό δεν οδηγεί σε σημαντική 
διακριτική μεταχείριση. 
Αριθ. C 237/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 9. 88 
4.9. Άρθρο 6: Τέλη 4.12. Άρθρο 10, περίπτωση IV 
Το άρθρο αυτό πρέπει να. ορίζει ότι τα τέλη πρέπει να δημο­
σιεύονται. 
4.10. Άρθρο 7: Συμβάσεις με τους συνδρομητές 
Οι συνδρομητές θα πρέπει να μπορούν να καταγγέλλουν τη 
σύμβαση με προειδοποίηση η οποία δεν θα πρέπει να είναι 
μικρότερη των τριών μηνών ή μεγαλύτερη των τριών ετών 
(ρύθμιση που συμφωνεί με τον κώδικα της Ευρωπαϊκής Διά­
σκεψης Πολιτικής Αεροπορίας, μολονότι ο εν λόγω κώδικας 
δεν ορίζει μια ελάχιστη διάρκεια σύμβασης). 
4.11. Άρθρο 8: Προμήθειες 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει τη διάταξη αυτή αλλά πιστεύει ότι οι 
αεροπορικές εταιρίες θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να 
λαμβάνουν μέτρα κατά των συνδρομητών για να διασφαλίζουν 
την ακεραιότητα τους αρνούμενοι π.χ. το δικαίωμα έκδοσης 
εισητηρίων ή την πληρωμή προμηθειών σε ασυνείδητους 
πράκτορες. Η μητρική μεταφορική εταιρία θα πρέπει να έχει αμοιβαία 
δικαιώματα συμμετοχής σε ανταγωνιστικό ΗΣΚ. Η Επιτροπή 
θα πρέπει να διασαφηνίσει ότι η παράλειψη παροχής τέτοιων 
δικαιωμάτων μπορεί να αποτελέσει «αντικειμενικό και νόμιμο 
λόγο» για άρνηση συμμετοχής σε ένα ανταγωνιστικό ΗΣΚ. 
4.13. Πρόσθετο άρθρο (ίσως μετά το άρθρο 2) 
Θα πρέπει να διασαφηνιστεί ότι όλα τα δεδομένα που σχε­
τίζονται με τον συμμετέχοντα μεταφορέα θα πρέπει να μεταβι­
βάζονται στη μητρική εταιρία υπό τους ίδιους και μόνο όρους 
με τους οποίους διατίθενται σε όλους τους συμμετέχοντες 
μεταφορείς με την εξαίρεση ότι τα δεδομένα που σχετίζονται 
με οποιοδήποτε άτομο θα πρέπει να τίθενται στη διάθεση 
μόνο των μεταφορών που εκτελούν το συγκεκριμένο δρομολό­
γιο. 
Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 1988. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
Γνωμοδότηση για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς: προσέγγιση των συντελεστών και εναρμό­
νιση των διαρθρώσεων των έμμεσων φόρων — Γενική ανακοίνωση της Επιτροπής 
(88/C 237/05) 
Στις 11 Σεπτεμβρίου 1987, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης για την 
ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την ολοκλήροοση της εσωτερικής αγοράς. 
Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοι­
μασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, κατάρτισε τη γνωμοδότηση του στις 11 και 12 Απριλίου 1988 
με βάση την έκθεση της εισηγήτριας κ. Robinson. 
Κατά τη 257η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 7ης Ιουλίου 1988), η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 112 ψήφους υπέρ, 8 κατά και 11 αποχές. 
1. Εισαγωγή 
Οι προτάσεις της Επιτροπής μπορούν να συνοψισθούν ως 
εξής: η δημιουργία μιας εσωτερικής αγοράς θα προαγάγει 
την οικονομική ανάπτυξη· αυτό απαιτεί, μεταξύ άλλων, την 
κατάργηση των φορολογικών συνόρων και προς το σκοπό 
αυτό η Επιτροπή προτείνει να παύσει να χρησιμοποιείται η 
έννοια των εισαγωγών και εξαγωγών μεταξύ των κρατών μελών και ο ΦΠΑ στις πωλήσεις μεταξύ των κρατών μελών 
να επιβάλλεται με τον ίδιο τρόπο που επιβάλλεται και στις 
εγχώριες πωλήσεις. Θα πρέπει να θεσπισθεί ένα σύστημα 
συμψηφισμών για να εξασφαλισθεί η σωστή κατανομή των 
εσόδων από τους ΦΠΑ. Η Επιτροπή προτείνει προσέγγιση 
των συντελεστών του ΦΠΑ για να αποφευχθούν οι στρε­
βλώσεις του εμπορίου και του ανταγωνισμού μετά την κατάρ­
γηση των προσαρμογών του ΦΠΑ στα σύνορα. ΐΤροτείνονται