Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για:

- την "Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας",

- την "Πρόταση για απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων", και

- την "Πρόταση για απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης των παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας"

(2001/C 357/11)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την "Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας", την "Πρόταση για απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων" και την "Πρόταση για απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας" (COM(2000) 854 τελικό)·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της, της 13ης Ιουνίου 2001, σύμφωνα με το άρθρο 265, παράγραφος 5, της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να αναθέσει στην επιτροπή 7 "Παιδεία, επαγγελματική εκπαίδευση, πολιτισμός, νεολαία, αθλητισμός, δικαιώματα του πολίτη" τις προπαρασκευαστικές εργασίες·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης που κατήρτισε η επιτροπή 7 στις 23 Απριλίου 2001 (CdR 87/2001 rev.) (Εισηγήτρια η κ. Nicole Morsblech (D/ELDR))·

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 39η σύνοδο ολομέλειας της 13ης και 14ης Ιουνίου 2001 (συνεδρίαση της 14ης Ιουνίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1. διαπιστώνει με ανησυχία ότι η εμπορία των ανθρώπων στην Ευρώπη με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση και την εκμετάλλευση της εργατικής τους δύναμης, καθώς και η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών και η διάδοση της παιδικής πορνογραφίας έχει καταστεί επείγον πρόβλημα.

2. εκφράζει με έμφαση την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνώρισε τα προβλήματα αυτά και καταβάλλει εδώ και μερικά χρόνια προσπάθειες για την εφαρμογή μέτρων καταπολέμησης των προβλημάτων αυτών και υποβάλλει εκ νέου προτάσεις για την καταπολέμηση της εμπορίας των ανθρώπων και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης των παιδιών.

3. είναι πεπεισμένη ότι το πρόβλημα αυτό θα πρέπει να αντιμετωπιστεί σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, ακόμα και σε επίπεδο περιφερειών καθώς με τη συμμετοχή των υποψήφιων κρατών μελών, αλλά και άλλων τρίτων χωρών.

4. είναι πεπεισμένη ότι τα μέτρα που επιδιώκονται με τις αποφάσεις πλαίσιο, όσον αφορά την εναρμόνιση των ποινικών διατάξεων και τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των δικαστικών και αστυνομικών αρχών, αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών· συγχρόνως, όμως, οι δράσεις αυτές θα πρέπει να συνοδεύονται και να στηρίζονται από περαιτέρω μέτρα ευρωπαϊκού, εθνικού ή περιφερειακού επιπέδου και, συνεπώς, στηρίζει την πρόθεση της Επιτροπής να συνδυάσει τα νομοθετικά μέτρα με την εφαρμογή συμπληρωματικών μέτρων.

5. φρονεί ότι οι προσπάθειες για τη θέσπιση κοινών ορισμών και τη θέσπιση ελάχιστων ορίων για τον χαρακτηρισμό των ποινικών πράξεων αποτελούν θεμελιώδη στόχο ενόψει της επίτευξης ομοιόμορφων ποινών και της αποτελεσματικότερης ποινικής δίωξης.

6. συμμερίζεται την άποψη ότι οι διατάξεις σχετικά με το αξιόποινο της πράξης, οι ρυθμίσεις σχετικά με τα νομικά πρόσωπα και τα πρόσωπα που υπέχουν ευθύνη για αδικήματα, οι ρυθμίσεις σχετικά με την προστασία των θυμάτων και τη δικαιοδοσία καθώς και η διασυνοριακή συνεργασία πρέπει να αποτελούν βασικά θέματα και των δύο αποφάσεων πλαίσιο.

7. συνιστά να επισημανθεί έγκαιρα στα υποψήφια κράτη μέλη ότι είναι αναγκαίο να προσανατολιστούν προς τα μέτρα για τη δημιουργία ενιαίων ποινικών κανόνων και να συμμετάσχουν στην εφαρμογή των μέτρων για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των δικαστικών και αστυνομικών αρχών και εκφράζει επίσης την άποψη ότι οι σχετικές προσπάθειες θα πρέπει να αποτελούν αντικείμενο συζητήσεων με τα κράτη που συνορεύουν με την ΕΕ, αλλά δεν είναι υποψήφια κράτη μέλη (π.χ. Αλβανία, Γιουγκοσλαβία) ή με κράτη που συνορεύουν με υποψήφια κράτη μέλη (τα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης).

8. συμφωνεί με την Επιτροπή ότι η αναγκαιότητα εναρμονισμένης και ενιαίας καταπολέμησης της εμπορίας ανθρώπων και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης των παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας καθίσταται επιτακτική, ιδιαίτερα ενόψει της διεύρυνσης, και κρίνει αναγκαία τη διαπεριφερειακή συνεργασία μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ και των υποψήφιων κρατών μελών.

9. συνιστά σε αυτό το πλαίσιο τη συνεργασία με το Συμβούλιο της Ευρώπης, επειδή κατ' αυτό τον τρόπο μπορεί να επιτευχθεί η συμμετοχή στις προσπάθειες αυτές πολύ μεγαλύτερου αριθμού κρατών, πέρα από τα σύνορα της ΕΕ, ιδιαίτερα στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

10. επιδοκιμάζει το γεγονός ότι τα μέτρα για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων συνδυάζονται όχι μόνο με την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης αλλά και με την καταπολέμηση της εκμετάλλευσης της εργασίας και, συνεπώς, συμπληρώνονται με μέτρα κατά της οργανωμένης λαθραίας διέλευσης μεταναστών.

11. συνιστά να στηρίξει και να συμμετάσχει η ΕΕ στην εφαρμογή συντονισμένων μέτρων κατά της εμπορίας ανθρώπων, ιδιαίτερα με τα κράτη της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης.

12. συμφωνεί με την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών προέλευσης, διέλευσης και προορισμού των θυμάτων της εμπορίας ανθρώπων, συνεργασία που μπορεί να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο μέσω της ανταλλαγής δεδομένων, εγκληματικών στοιχείων ή ερευνητικών στοιχείων.

13. τονίζει ότι ιδιαίτερα οι γυναίκες καθίστανται θύματα της εμπορίας ανθρώπων λόγω της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης που επικρατεί στη χώρα προέλευσης και συνεπώς συνιστά να στηριχθεί η οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη στις χώρες αυτές προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος να καταστούν οι γυναίκες θύματα της εμπορίας ανθρώπων επειδή αντιμετωπίζουν οικονομικό ή κοινωνικό αδιέξοδο.

14. συγχρόνως, τάσσεται υπέρ της εντονότερης συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και των τρίτων χωρών όπως παραδείγματος χάρη η πρόσφατη συμφωνία που συνήφθη μεταξύ της Αυστρίας και της Ελβετίας σχετικά με την καθιέρωση κοινών περιπολιών στα σύνορα.

15. υποστηρίζει την ενίσχυση και τη δημιουργία δικτύου οργανισμών, οι οποίοι επικεντρώνουν τις δραστηριότητές τους στην επιστροφή στις χώρες προέλευσης, στην επανένταξη και στην υποστήριξη των θυμάτων της εμπορίας ανθρώπων.

16. σε συνάρτηση με την εμπορία ανθρώπων αναγνωρίζει ιδιαίτερα την αναγκαιότητα της απαγόρευσης της διέλευσης των συνόρων από ανθρώπους με στόχο τη σεξουαλική τους εκμετάλλευση ή την εκμετάλλευση της εργασίας τους και στηρίζει συγχρόνως την εφαρμογή ποινικών διώξεων κατά παρόμοιας μεταχείρισης ανθρώπων και εντός των κρατών μελών της ΕΕ.

17. αντιλαμβάνεται ότι η διάδοση της παιδικής πορνογραφίας διευκολύνεται σημαντικά από το Διαδίκτυο και επισημαίνει ότι, ιδιαίτερα όσον αφορά τη διάδοση μέσω του Διαδικτύου, η καταστολή και η ποινική δίωξη αντιμετωπίζουν εξαιρετικές δυσκολίες· τονίζει γι' αυτό ότι οι προσπάθειες αυτές πρέπει να είναι εξαιρετικά επείγουσες, αλλά εκφράζει συγχρόνως και το φόβο ότι η διάδοση της παιδικής πορνογραφίας γενικά μπορεί να εξελιχθεί σε έγκλημα μαζικών διαστάσεων εάν δεν κατασταλεί αποτελεσματικά.

18. θεωρεί αναγκαίο, ιδιαίτερα ενόψει των προβλημάτων που προκύπτουν όσον αφορά την ποινική δίωξη της διάδοσης παιδικής πορνογραφίας μέσω του Διαδικτύου, ως επειγόντως απαραίτητο να αναπτυχθούν μέτρα μέσω αυστηρών ποινικών διώξεων με έντονα αποτρεπτικό αποτέλεσμα και θεωρεί ότι η πρόταση της Επιτροπής προσφέρει την κατάλληλη βάση για το σκοπό αυτό.

19. στηρίζει την πρόταση της Επιτροπής να οριστεί το όριο της ηλικίας στα 18, σε σχέση με την ποινική πράξη της παιδικής πορνογραφίας, ως εξαιρετικά εκτεταμένο μέτρο, αλλά απόλυτα ευκταίο και σκόπιμο, τόσο για την προστασία των ανηλίκων όσο και για την άσκηση μίας αδιαμφισβήτητης ποινικής δίωξης.

20. επισημαίνει ότι η ποινική δίωξη της παιδικής πορνογραφίας μέσω ηλεκτρονικών δικτύων είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα και απαιτεί την απασχόληση πολυάριθμου προσωπικού, κυρίως για την ανάλυση μηχανημάτων που έχουν κατασχεθεί και συνεπώς είναι αναγκαίο να αυξηθεί ο αριθμός του προσωπικού που απασχολούν οι αρμόδιες υπηρεσίες.

21. υπογραμμίζει την ανάγκη να τεθούν σε εφαρμογή όλα τα απαραίτητα μέσα προκειμένου να αποκτήσουν οι αρμόδιες αρχές κάθε κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης την επαγγελματική κατάρτιση και τα μέσα πληροφορικής της πλέον προηγμένης τεχνολογίας που είναι αναγκαία για την καταπολέμηση των νέων μορφών διάδοσης των εγκλημάτων που έχουν σχέση με την εμπορία ανθρώπων και ιδιαίτερα που έχουν σχέση με τη διάδοση παιδικού πορνογραφικού υλικού μέσω του Διαδικτύου.

22. εκφράζει ιδιαίτερα την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι με την πρόταση της Επιτροπής θα διώκεται ποινικά και με ομοιόμορφο τρόπο η κατοχή υλικού παιδικής πορνογραφίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γεγονός το οποίο θεωρεί οπωσδήποτε αναγκαίο, ιδιαίτερα λόγω των τεχνικών δυνατοτήτων διάδοσης μέσω του Διαδικτύου.

23. επισημαίνει ότι οι δυνατότητες των τεχνολογιών και κυρίως του Διαδικτύου χρησιμοποιούνται και για τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με την προσφορά και τη ζήτηση στο εμπόριο γυναικών και καλεί γι' αυτό τα κράτη μέλη να καταστείλουν τη διάδοση παρόμοιων πληροφοριών αφενός μέσω της κατάλληλης επέκτασης των ποινικών διατάξεων, αλλά και της προσαρμογής της δραστηριότητας των αρχών ποινικής δίωξης.

24. τάσσεται υπέρ της υποστήριξης ενημερωτικών εκστρατειών στα υποψήφια κράτη μέλη και στις τρίτες χώρες με τη συμμετοχή μη κυβερνητικών οργανώσεων οι οποίες θα έχουν σαν σκοπό την προληπτική προστασία των ατόμων που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα στο φαινόμενο της εμπορίας ανθρώπων και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών.

25. φρονεί ότι οι μη κυβερνητικές οργανώσεις αποτελούν σημαντικό εταίρο στα πλαίσια της συνεργασίας, ιδιαίτερα στις τρίτες χώρες και στα υποψήφια κράτη μέλη, και ότι συνεπώς οι οργανώσεις αυτές θα πρέπει να συμμετάσχουν στις κοινές προσπάθειες.

26. τονίζει την ιδιαίτερη σημασία που έχουν οι διακρατικές συμφωνίες σχετικά με την έκδοση καταζητούμενων καθώς και οι συμφωνίες για την ποινική δίωξη, χάρη στις οποίες διασφαλίζεται ότι τα αδικήματα που πράττονται εντός ή εν μέρει στη χώρα προέλευσης του ατόμου που προέβη σε ποινική πράξη θα μπορούν να διώκονται ποινικά σε ολόκληρη την Ευρώπη.

27. φρονεί ότι η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των δικαστικών και αστυνομικών αρχών αποτελεί κεντρικό στοιχείο της επίλυσης των προβλημάτων αυτών και θεωρεί ότι η δημιουργία νομικών και οργανωτικών προϋποθέσεων καθώς και η υλοποίηση της βελτιωμένης συνεργασίας αποτελεί τομέα στον οποίο, εκτός από τα εθνικά κράτη, μπορούν να συμμετάσχουν και οι περιφέρειες, ανάλογα με τις εθνικές τους αρμοδιότητες.

28. τονίζει ότι η κοινωνική και νομική αρωγή που προσφέρεται στα θύματα, τόσο της εμπορίας ανθρώπων όσο και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, αποτελεί σημαντικό στόχο και επιδοκιμάζει με έμφαση το γεγονός ότι η Επιτροπή προτίθεται να υποχρεώσει τα κράτη μέλη να αναλάβουν το καθήκον αυτό.

29. είναι πεπεισμένη ότι, όσον αφορά τα θύματα του εμπορίου γυναικών, πρέπει να επιδιωχθεί ιδιαίτερα η στήριξη και η αρωγή, η κατάλληλη στέγαση, η επαγγελματική επανένταξη στη χώρα υποδοχής ή στη χώρα προέλευσης, η παροχή χρηματικής, ψυχολογικής και νομικής βοήθειας, καθώς και η εξάλειψη κάθε διακριτικής μεταχείρισης, τόσο στη χώρα υποδοχής όσο και στη χώρα προέλευσης.

30. θεωρεί εξαιρετικά σημαντικά τα μέτρα για τη συνεχή κατάρτιση και την ανταλλαγή ατόμων που εργάζονται στον τομέα της καταπολέμησης της εμπορίας ανθρώπων και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, ιδιαίτερα στο δικαστικό και αστυνομικό κλάδο, αλλά και στον κλάδο των δημοσίων υπηρεσιών, και επιδοκιμάζει την προβλεφθείσα συνέχεια της εφαρμογής κοινών μέτρων για τα άτομα αυτά.

31. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συμφωνήσουν σύντομα για τις αποφάσεις πλαίσιο σχετικά με την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, καθώς και της παιδικής πορνογραφίας.

32. καλεί τα κράτη μέλη και την ΕΕ να υλοποιήσουν το συντομότερο δυνατόν τις προτάσεις που περιλαμβάνονται στις αποφάσεις πλαίσιο και να εφαρμόσουν σε συνεργασία με την ΕΕ και τις περιφέρειες τα αναγκαία περαιτέρω μέτρα για τη βελτίωση των βασικών προϋποθέσεων.

Βρυξέλλες, 14 Ιουνίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jos Chabert