it^it it it 
it it 
it it 
*4* ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 12.04.1996 
COM(95) 452 τελικό 
Η ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ 
ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
- στην υπηρεσία της ανάπτυξης -
Έκθεση δραστηριοτήτων 1994 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 
Εκτός από την περιγραφή των δράσεων επισιτιστικής βοήθειας 
κατά το δημοσιονομικό έτος 1994, τη διαχείριση των οποίων έχει 
αναλάβει η Μονάδα επισιτιστικής βοήθειας της Γενικής Διεύθυνοης 
Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (εκ των οποίων οι 
περισσότερες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη), σκοπός της παρούσας 
έκθεσης δραστηριοτήτων είναι να παρουσιάσει την πολιτική της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας σχετικά με την επισιτιστική ασφάλεια. Επί 
του παρόντος, η πολιτική αυτή θέτει ως στόχο να ενσωματώσει την 
επισιτιστική βοήθεια στη συνολική πολιτική ανάπτυξης των 
δικαιούχων χωρών. Με την έννοια αυτή, πρόθεση της παρούσας 
έκθεσης είναι να παράσχει επεξηγήσεις σχετικά με τα 
χρησιμοποιούμενα μέσα και πληροφορίες σχετικά με τις 
υλοποιούμενες δράσεις. 
Άλλος στόχος της παρούσας έκθεσης είναι να ευαισθητοποιήσει τον 
αναγνώστη σχετικά με το θέμα της ανάπτυξης εν γένει και της 
καταπολέμησης της έλλειψης επισιτιστικής ασφάλειας γιατί, όπως 
γράφει και η Sophie Brunei, "Η πείνα είναι κατάρα για κείνον που 
πεινάει, αλλά και κατά πρόσωπο κατηγορία για εκείνον που την 
ανέχεται" ,1 
1 Sophie Brunei, "Une tragédie banalisée, la faim dans le 
monde", Εκδόσεις Hachette, Παρίσι 1991. 
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
) 
Ι. ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ 
1. Η έλλεχψη επισιτιστικής ασφάλειας στον κόσμο το 1994 6 
2. Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 8 
3. Η επισιτιστική βοήθεια ως μέσο ανάπτυξης 10 
II. ΤΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΑ ΜΕΣΑ 12 
1. Σε τί συνίσταται η βοήθεια της Ευρωπαϊκής Κοινότητας; 12 
2. Το υψος και η κατανομή της κοινοτικής βοήθειας 14 
3. Οι δικαιούχοι lb 
Α. Η διμερής βοήθεια και τα κριτήρια της 15 
Β. Η πολυμερής βοήθεια και το πεδίο δράσης της 16 
4. Η επισιτιστική βοήθεια της Κοινότητας σε παγκόσμιο πλαίσιο 17 
Α. Η Σύμβαση επισιτιστικής βοήθειας 17 
Β. Κατανομή της επισιτιστικής βοήθειας ανά περιοχή και χώρα 17 
III. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ 19 
1. Μέσα 19 
Α. Διαρθρωτική βοήθεια για την ανάπτυξη 19 
• Πώληση στην αγορά και ανταλλαγματχκά κεφάλαια 19 
• Πολυετείς δράσεις 19 
Β. Διαρθρωτικές χρηματοδοτικές δράσεις 20 
• Δράσεις υποκατάστασης 20 
• Συοι,ήμαια άμεσης ειδοποίησης 2 0 
• Δράσεις αποθήκευσης 20 
Γ. Βοήθεια για την αποκατάσταση 21 
• Ολοκληρωμένα κοινωνικά προγράμματα και προγράμματα διατροφής 21 
• Προγράμματα παροχής τροφίμων έναντι εργασίας 21 
• Συγχρηματοδότηση 22 
• Παροχή σπόρων και εργαλείων 22 
• Προγράμματα σχολικού· επισιτισμού 22 
Δ. Τριγωνικές δραστηριότητες και αγορές σε τοπικό επίπεδο 23 
2. Προγραμματισμός 24 
3. Κινητοποίηση και επίβλεψη 24 
4. Παρακολούθηση και αξιολόγηση 25 
IV. ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 26 
1. Για μία ολοκληρωμένη αναπτυξιακή πολιτική 26 
• Μαδαγασκάρη: στήριξη του αστικού πληθυσμού 26 
• Μαλάουι: εφοδιασμός των τοιυ κών αγορών και 
βιώσιμη στήριξη της γεωργίας περιορισμένης κλίμακας 27 
3 
• Περού: κοχνωνχκή στήρχξη στην πολχτχκή δχαρθρωτχκής προσαρμογής 28 
• Αίγυπτος: πολυδχάστατη στήρχξη 30 
• Πράσινο Λκρωτήρχο: ένα αρχχπέλαγος με χρόνιο έλλεχμμα 32 
2. Πολυετείς δράσεχς 33 
• Τυνησία: στήρχξη της ανάπτυξης στον τομέα γαλακτοκομχκών 33 
• Μπανγκλαντές: "Ολοκληρωμένο Αναπτυξχακό 
Πρόγραμμα Επχσχτχστχκής Βοήθεχας" 34 
3. Δράσεχς υποκατάστασης 37 
• Σενεγάλη: προώθηση της τοπχκής παραγωγής δημητρχακών 37 
• Κίνα: η βχομηχανία γαλακτοκομχκών σε πλήρη άνθηση 38 
• Μπουρκίνα Φάσο: ένας νέος μηχανχσμός επχσχτχστχκής ασφάλεχας 39 
4. Οχ μακροπρόθεσμες δράσεχς του παγκόσμχου 
επισιτχστχκού προγράμματος 39 
• Αχθχοπία: Αποκατάσταση των γεωργχκών γαχών, 
των δασών καχ της υποδομής 40 
• Ιορδανία: ανάπτυξη των δασών καχ των δχασχχζόμενων γαχών 41 
5. Τρχγωνχκές δραστηρχότητες καχ αγορές σε τοπχκό επίπεδο 42 
• Στήρχξη του εμπορίου δημητρχακών στην Τανζανία 42 
6. Δράσεχς αποθήκευσης 43 
• Δύο τύποχ αποθήκευσης 4 3 
• Πώς δημιουργούνταχ τα αποθέματα; 4 3 
• Ζιμπάμπουε: κατασκευή αποθηκών 4 4 
7. Συστήματα άμεσης εχδοποίησης 44 
V. ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ 4 6 
1. Κάλυψη του επχσχτχστχκού ελλείμματος σε εθνχκό επίπεδο 4 6 
Α. Προμήθεχα σπόρων καχ εργαλείων 4 6 
• Ρουάντα: βοήθεια στην επανέναρξη της γεωργικής δρασΐ.ηριότηι.ας 4 6 
• Μπουρούνιι: βοήθεια γχα τη γεωργική αποκατάσι,αοη 47 
Β. Προγράμματα σχολχκής σίτισης 49 
• Ονδούρα: ένα νέο πρόγραμμα σχολχκών γευμάτων 4 9 
• Μοζαμβίκη: δχανομή μχκρών άρτων στα σχολεία του Μαπούτο 50 
Γ. Δχατροφχκή στήρχξη σε ομάδες στόχους 52 
• Αγκόλα: βοήθεχα στα εκτοπχσμένα άτομα καχ 
στους αστχκούς πληθυσμούς 52 
• Αχθχοπία: το χρονχκό μχας αποφευχθείσας επχσχτχστχκής κρίσης 53 
• Ερυθραία: εφοδχασμός των τοπχκών αγορών 55 
• Νχκαράγουα: οχκονομχκός μαρασμός 56 
2. Στήρχξη των δχεθνών οργανχσμών 58 
Α. Παγκόσμχο Επχσχτχστχκό Πρόγραμμα 58 
* Δχεθνή Αποθέματα Τροφίμων Έκτακτης Ανάγκης 
(International Emergency Food Reserve - IEFR) 
• Ερυθραία: βοήθεχα σε εκτοπχσθέντες πληθυσμούς 
ή σε πρόσφυγες καχ σε γεωργούς-κτηνοτρόφους 59 
• Αχθχοπία: βοήθεχα στα θύματα της ξηρασίας καχ 
στους εκτοπχσθέντες πληθυσμούς 59 
• Γκάνα: βοήθεχα στους πρόσφυγες του Τόγκο 59 
• Σουδάν: βοήθεχα στα θύματα της ξηρασίας 
καχ στους εκτοπχσθέντες πληθυσμούς 60 
* Βοήθεχα στους πρόσφυγες (PRO - Protracted Refugees Operations) 
• Αφγανχστάν: βοήθεχα στα θύματα του εμφυλίου πολέμου 60 
• Μπανγκλαντές: βοήθεχα στους πρόσφυγες της Μυανμάρ 61 
• Μοζαμβίκη: περχφερεχακή βοήθεχα στους υποψήφχους γχα επχστροφή 61 
Β. Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών γχα τους Πρόσφυγες 61 
Γ. Υπηρεσία αρωγής καχ έργων των Ηνωμένων Εθνών γχα τους 
πρόσφυγες της Παλαχστίνης στχς χώρες της Μέσης Ανατολής 61 
Δ. Δχεθνής Επχτροπή του Ερυθρού Σταυρού καχ Δχεθνής 
Ομοσπονδία του Ερυθρού Σταυρού καχ της Ερυθράς Ημχσελήνου 62 
3. Μη κυβερνητχκές οργανώσεχς 63 
• Euronaid: δχασύνδεση μεταξύ ΜΚΟ καχ Επχτροπής 64 
• CARE: παρέμβαση στην Αχθχοπία 64 
• CDI-Bwamanda: πώληση καχ δωρεάν διανομή δελτίων 
επχσχτχσμού στην Κχνσάσα 65 
VI. ΠΑΡΛΡΤΙΙΜΛΤΛ G G 
1. Πολχτχκή συνεργασίας για την ανάπτυξη ενόψει του 2000 66 
2. Στατχστχκές 66 
Ι. ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ 
1. Η έλλειψη επισιτιστικής σφάλειας στον κόσμο το 1994 
Κατά τη διάρκεια των δεκαπέντε τελευταίων ετών, οι ανάγκες 
εισαγωγής δημητριακών σε αναπτυσσόμενες χώρες διπλασιάστηκαν: από 
τα εξήντα εκατομμύρια τόνους αυξήθηκαν σε περισσότερους από 120 
εκατομμύρια τόνους (οι παγκόσμιες συναλλαγές ήταν της τάξης των 
225 εκατομμυρίων τόνων). Ωστόσο, η συνολική παραγωγή των 
αναπτυσσόμενων χωρών αυξήθηκε κατά 1,7% το 1993, αλλά με ρυθμό 
σαφώς βραδύτερο από εκείνον του πληθυσμού. Το 1993 πάντοτε, τα 
ευνοϊκότερα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στην υποσαχάρια Αφρική. 
Στη γεωργία σημειώθηκε αύξηση 3,4%. Η αύξηση αυτή είναι ωστόσο 
ελάχιστα μεγαλύτερη από το ποσοστό της δημογραφικής αύξησης 
(3,2%) και πραγματοποιήθηκε μετά τη μεγάλη ξηρασία του 1992, έτος 
που χαρακτηρίστηκε από σχεδόν στάσιμη παραγωγή, η οποία καταργεί 
τα θετικά αποτελέσματα του 1993. Η Λατινική Αμερική και η 
Καραϊβική παρουσίασαν σημαντικό έλλειμμα παραγωγής κατά το 1993, 
ενώ η Μέση Ανατολή και η Βόρεια Αφρική υπέστησαν μία κάποια ύφεση 
θε σχέση με τα προηγούμενα έτη. 
Οι χώρες του Μαγκρέμπ και του Μασρέκ παραμένουν οι περιοχές που 
εισάγουν τα περισσότερα δημητριακά στον κόσμο. Οι ανάγκες τους 
αυξήθηκαν κατά 50% μέσα σε δέκα χρόνια (σημειώνοντας ποσοστά 
ρεκόρ στην Αλγερία, στην Αίγυπτο, στην Ιορδανία και στο Λίβανο) . 
Στην Κεντρική και στη Νότια Αμερική, οι εισαγωγές παρέμειναν 
αμετάβλητες ενώ στην Ασία η ταχεία αύξηση του καιά κεφαλήν 
εισοδήματος ορισμένων χωρών συνέβαλε στην αύξηση της συνολικής 
ζήτησης της περιοχής. 
Η έλλειψη επισιτιστικής ασφάλειας είναι η κατάσταση των πληθυσμών 
που υποχρεούνται να καταναλώνουν τα αποθέματα τους, να 
επικαλούνται το σύστημα αλληλεγγύης τους, δηλαδή να παραχωρούν 
τα μέσα παραγωγής τους, εν συντομία να γίνονται περισσότερο 
τρωτοί. 
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ), το 1980, το ένα 
τρίτο που παγκόσμιου πληθυσμού δεν λάμβανε επαρκείς θερμίδες για 
να ζήσει μία κανονική ενεργό ζωή και βρισκόταν, κατά συνέπεια, 
σε κατάσταση χρόνιας έλλειψης επισιτιστικής ασφάλειας. Αυτό το 
ποσό θερμίδων ήταν μικρότερο από το 90% των 2.400 που είναι 
απαραίτητες ανά άτομο και ανά ημέρα - σύμφωνα με τα πρότυπα του 
Οργανισμού για τη Διατροφή και τη Γεωργία και της ΠΟΥ. Εκτιμάται 
ότι περίπου 340 εκατομμύρια κάτοικοι των αναπτυσσόμενων χωρών δεν 
υπερβαίνουν το 80% αυτού του προτύπου. Είναι, συνεπώς, 
εκτεθειμένοι σε σοβαρούς κινδύνους υγείας, μέχρι σημείου να 
εμποδίζεται η κανονική ανάπτυξη των παιδιών (16% του πληθυσμού 
του τρίτου κόσμου). 
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΔΓ, του 1992, το ένα τρίτο του 
πληθυσμού της Αφρικής (ο οποίος ανέρχεται συνολικά σε 500 
εκατομμύρια) υποφέρει από χρόνιο υποσιτισμό. Η τάση αυτή 
παρέμεινε λίγο έως πολύ αμετάβλητη κατά τη διάρκεια των δύο 
τελευταίων δεκαετιών. Σήμερα, η αφρικανική ήπειρος εισάγει είκοσι 
εκατομμύρια τόνους δημητριακών και λαμβάνει πέντε εκατομμύρια 
τόνους επισιτιστικής βοήθειας για να θρέψει τον πληθυσμό της. Οι 
τρέχουσες προβλέψεις του ΟΔΓ δημιουργούν το φόβο ότι εάν δεν 
αντιστραφεί η ισχύουσα τάση, τα 25 εκατομμύρια τόνοι που 
απαιτούνται σήμερα θα αυξηθούν σε πενήντα εκατομμύρια τόνους πριν 
από το 2010. 
Το 1994, αυτή η ανησυχητική κατάσταση δεν σημείωσε καμία εξέλιξη. 
Στον τρίτο κόσμο, ένα άτομο στα πέντε υποφέρει από χρόνια κακή 
διατροφή, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 790 εκατομμύρια άτομα. Η 
αφρικανική ήπειρος παραμένει, άλλωστε, η περισσότερο εξαρτημένη 
από τη διεθνή επχστιτιστική βοήθεια. Δυστυχώς, η εξάρτηση αυτή 
αυξάνεται όλο και περισσότερο. Το 1994, περισσότερο από το 80% 
των αποστολών δημητριακών έγιναν προς τις αφρικανικές χώρες. 
Αυτή η ιδιαίτερα ανησυχητική κατάσταση εξηγείται από το γεγονός 
ότι η νοτίως της Σαχάρας Αφρική - σε μεγάλο ποσοστό αυτάρκης από 
επισιτιστική άποψη μέχρι τη δεκαετία του ' 60 - άρχισε να 
εξαρτάται όλο και περισσότερο από τις εισαγωγές ειδών διατροφής 
κατά τα τελευταία 25 έτη. Είναι η μοναδική περιοχή όπου η 
παραγωγή τροφίμων μειώθηκε κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων 
δεκαετιών. Τα προβλήματα εφοδιασμού της περιοχής συνδέονται στην 
πραγματικότητα με τη διαρθρωτική κρίση που έπληξε σταδιακά τη 
γεωργία της. Αυτή η κρίση, που επιδεινώνεται συχνά από δυσμενείς 
κλιματικές συνθήκες και εσωτερικά προβλήματα, εξηγείται από 
διάφορους παράγοντες όπως η ανεπάρκεια και η αναποτελεσματικότητα 
των πολιτικών ανάπτυξης της γεωργίας, ο ιδιαίτερα βραδύς ρυθμός 
αξιοποίησης των αρόσιμων γαιών, η στασιμότητα της απόδοσης, η 
έλλειψη τεχνολογικής εξέλιξης, η επιταχυνόμενη υποβάθμιση του 
περιβάλλοντος και η απουσία πραγματικής πολιτικής για την 
καταπολέμηση της, η ιδιαίτερη προτίμηση για τις προσοδοφόρες 
καλλιέργειες αντί των καλλιεργειών ειδών διατροφής, μία έντονη 
δημογραφική αύξηση, η έλλειψη μέσων παραγωγής και μία γενικότερα 
δυσμενής οικονομική συγκυρία. Κατά την τελευταία πενταετία, η 
μέση απόδοση ανά εκτάριο στην Αφρική ήταν 1.183 κιλά έναντι 2.260 
κιλών στη Λατινική Αμερική και 2.827 κιλών στην Ασία. Κατά τη 
διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών, η αύξηση της παραγωγής 
δημητριακών στην περιοχή οφείλεται κυρίως στην αύξηση των 
καλλιεργούμενων εκτάσεων και όχι από τη βελτίωση των αποδόσεων. 
Για να καλυφθεί το συνεχώς αυξανόμενο έλλειμμα που δημιουργεί η 
ταχύτερη αύξηση του πληθυσμού σε σχέση με την αύξηση της 
παραγωγής δημητριακών, οι εισαγωγές τριπλασιάστηκαν μεταξύ 1970 
και 1993, ενώ η επισιτιστική βοήθεια επταπλασιάστηκε φτάνοντας 
τα πέντε εκατομμύρια τόννους για την περίοδο 1993/94. Ομως, παρά 
την ουσιαστική αύξηση των εισαγωγών, τα διαθέσιμα δημητριακά ανά 
άτομο μειώθηκαν ιδιαίτερα. Από 142 κιλά ανά άτομο ετησίως στις 
αρχές της δεκαετίας του '70, έφτασαν τα 133 κιλά το 1993. 
Εξάλλου, η αφρικανική υποήπειρος δεν έχει σημαντική ικανότητα 
εισαγωγής από τα διεθνή εμπορικά κυκλώματα, δεδομένου ότι 
περιορίζεται ιδιαίτερα από τα προβλήματα του ισοζυγίου πληρωμών 
της. Το γεγονός αυτό αυξάνει ακόμη περισσότερο την εξάρτηση της 
από την επισιτιστική βοήθεια. Τέλος, η επιτάχυνση του ρυθμού 
αστικοποίησης είναι ένας παράγοντας που συμβάλλει στο φαινόμενο 
της τροποποίησης της σύνθεσης του διαιτολογίου προς όφελος των 
εισαγόμενων δημητριακών, όπως το σιτάρι και το ρύζι. 
Επιπλέον, η αφρικανική ήπειρος είναι αυτή που πλήττεται 
περισσότερο τόσο από συγκρούσεις όσο και από φυσικές καταστροφές 
(που οδηγούν από τον ένα λιμό στον άλλο) : Αγκόλα, Αιθιοπία, 
Λιβερία, Μοζαμβίκη, Ρουάντα, Σομαλία, Σουδάν, για να αναφέρουμε 
μόνο τις γνωστότερες περιπτώσεις. Κατά μέσο όρο, οι εισαγωγές 
δημητριακών αυξήθηκαν κατά 25% στην νοτίως της Σαχάρας Αφρική 
μεταξύ του 1980 και 1991, και ειδικότερα στη Δυτική Αφρική και 
στο Κέρας της Αφρικής (εξαιτίας λιμού και συγκρούσεων στο 
τελευταίο). Η Δυτική Αφρική, μετά τις χώρες του Μαγκρέμπ και τη 
Μέση Ανατολή, είναι η περιοχή που κάνει τις περισσότερες 
εισαγωγές σε παγκόσμιο επίπεδο για να θρέψει τον πληθυσμό της. 
Η Μαυριτανία, για παράδειγμα, δεδομένης της γεωγραφικής της θέσης 
(άγονη και ερημική χώρα της περιοχής της Σαχάρας), εισάγει σχεδόν 
το σύνολο των δημητριακών της. Στο πλαίσιο αυτό, κατά τη διάρκεια 
των τριών τελευταίων δεκαετιών, η εξάρτηση της αφρικανικής 
ηπείρου από την επισιτιστική βοήθεια παρουσιάζει συνεχή αύξηση. 
Σε αυτή τη διαπίστωση στηρίζεται ένας εις βάθος προβληματισμός 
όσον αφορά το ρόλο της επισιτιστικής βοήθειας ως βασικό στοιχείο 
της πολιτικής για την επισιτιστική ασφάλεια στο πλαίσιο της 
κοινοτικής πολιτικής για την ανάτπυξη. Υπό αυτό το πρίσμα, το 
Συμβούλιο Υπουργών Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθόρισε, το 
Νοέμβριο του 1994, τους πολιτικούς προσανατολισμούς που είναι 
απαραίτητοι για την ανάπτυξη αυτού του μέσου στο πλαίσιο μίας 
μακροπρόθεσμης προοπτικής και, κατά συνέπεια, για τη βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας του (βλ. κείμενο στο παράρτημα). Επιπλέον, 
η Επιτροπή άρχισε να αναθεωρεί τις βάσεις της πολιτικής της όσον 
αφορά την επισιτιστική βοήθεια, καθώς και τις διαδικασίες 
εφαρμογής της, με σκοπό τη συμπλήρωση της σημαντικής στήριξης που 
παρέχει η Κοινότητα σχετικά με την εξασφάλιση της διαθεσιμότητας 
των βασικών ειδών διατροφής, κυρίως μέσω δράσεων που στοχεύουν 
στη βελτίωση της πρόσβασης των δικαιούχων πληθυσμών και δράσεων 
για τη στήριξη της τοπικής παραγωγής. Αυτή η προσπάθεια έχει ως 
κύριο στόχο να μετατρέψει τα θύματα των επισιτιστικών κρίσεων σε 
πρωταγωνιστές της αναπτυξιακής τους πορείας. 
2. Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Πρωταρχικός στόχος της επισιτιστικής βοήθειας της Κοινότητας 
είναι να προαγάγει μακροπρόθεσμα την επισιτιστική ασφάλεια, 
δηλαδή να δώσει τη δυνατότητα πρόσβασης, σε οποιοδήποτε άτομο και 
σε οποιαδήποτε στιγμή, σε επαρκή διατροφή για μια ζωή 
ισορροπημένη, υγιή και δραστήρια. 
Για το λόγο αυτό, οι προτεραιότητες της κοινοτικής επισιτιστικής 
βοήθειας είναι τέσσερις: 
- αύξηση της διατροφικής κάλυψης των δικαιούχων πληθυσμών· 
- στήριξη των προσπαθειών για την αύξηση της τοπικής γεωργικής 
παραγωγής -
- συμβολή στην ισορροπημένη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των 
δικαιούχων χωρών -
- μείωση των ανισορροπιών του ισοζυγίου πληρωμών των χωρών με 
διαρθρωτικό επισιτιστικό έλλειμμα. 
Ένας τόσο φιλόδοξος στόχος προϋποθέτει τη συνολική 
κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των ενδιαφερομένων, χωρών· τα μέσα 
για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι πολλά. Ένα από αυτά είναι 
και η επισιτιστική βοήθεια. Οι δράσεις που περιγράφονται παρακάτω 
καταδεικνύουν πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η επισιτιστική βοήθεια 
στο πλαίσιο αυτό, για τη στήριξη των αναπτυξιακών πολιτικών των 
ενδιαφερομένων .χωρών. 
Για την αποτελεσματική καταπολέμηση καταστάσεων χρόνιας έλλειψης 
επισιτιστικής ασφάλειας στο πλαίσιο μίας συνολικής αναπτυξιακής 
πολιτικής, η Επιτροπή διαθέτει μία σειρά δυνατοτήτων δράσεων. Η 
βοήθεια σε προϊόντα βελτιώνει τη διαθεσιμότητα σε βασικά προϊόντα 
διατροφής, επιτρέπει τη σταθεροποίηση των αγορών, στηρίζει το 
ισοζύγιο πληρωμών και συμβάλλει στη μείωση του εξωτερικού 
ελλείμματος των δικαιούχων χωρών. Ο εξορθολογισμός της χρήσης των 
ανταλλαγματικών κεφαλαίων* που αποδεσμεύονται από την 
νομισματοποίηση της βοήθειας, επιτρέπει τη στήριξη τομεακών 
προγραμμάτων που αποβλέπουν στην ενίσχυση της επισιτιστικής 
ασφάλειας. Η ανάληψη δράσεων υποκατάστασης με τη μορφή 
χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας παρέχει τη δυνατότητα 
διαρκούς και καλύτερα επικεντρωμένης στήριξης. Η πραγματοποίηση 
τριγωνικών αγορών και αγορών σε τοπικό επίπεδο συμβάλλει στην 
προώθηση των τοπικών παραγωγών, στη σταθεροποίηση των αγορών, 
στην περιφερειακή ολοκλήρωση και στο εμπόριο νότου/νότου. Το 
γεγονός αυτό επιτρέπει επίσης τον σεβασμό των τοπικών συνηθειών. 
Η χρηματοδότηση υποδομών αποθήκευσης, η δημιουργία αποθεμάτων 
ασφαλείας, η προμήθεια σπόρων και εργαλείων και η χρηματοδότηση 
συστημάτων άμεσης ετοιμότητας ενσωματώνουν τη βοήθεια σε ένα πολύ 
καλύτερα διαρθρωμένο πλαίσιο. 
Τον Μάρτιο του 1994, η Μονάδα επισιτιστικής βοήθειας άρχισε να 
αναπτύσσει έναν συνολικό προβληματισμό σχετικά με τη συμβολή της 
επισιτιστικής βοήθειας στην επισιτιστική ασφάλεια των 
αναπτυσσόμενων χωρών, ο οποίος αν και δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, 
έχει ωστόσο καταλήξει ήδη σε ορισμένα συμπεράσματα. 
Κατά πρώτον, είναι απαραίτητο να ενσωματωθεί περαιτέρω η 
επισιτιστική βοήθεια και οι δράσεις στήριξης της επισιτιστικής 
βοήθειας στα άλλα μέσα παρέμβασης της βοήθειας για την ανάπτυξη, 
και με τον τρόπο αυτό να συγκροτηθεί μία πιο δυναμική προσέγγιση. 
Από την άποψη αυτή, η επισιτιστική ασφάλεια θα πρέπει να 
συνίσταται από ένα σύνολο προϋποθέσεων προσφοράς και ζήτησης 
(διαθεσιμότητα τροφίμων και ικανότητα πρόσβασης σε αυτά) 
αποτελώντας ένα ελάχιστο όριο με βάση το οποίο τα νοικοκυριά θα 
μπορούν να αρχίσουν να συσσωρεύουν αποθέματα (αποθήκευση, ζώα, 
νομισματική αποταμίευση), να αναπτύσσουν αποδοτικά μέσα παραγωγής 
ή αύξησης των εισοδημάτων και να οργανώνουν κοινωνικές σχέσεις 
οι οποίες θα περιλαμβάνουν πιο αξιόπιστα δίκτυα αλληλεγγύης· το 
σύνολο των δράσεων αυτών θα έχει ως αποτέλεσμα να καταστήσει 
λιγότερο ευάλωτους τους πληθυσμούς σε περίπτωση επισιτιστικής 
κρίσης. Οριζόμενη κατ'αυτό τον τρόπο, η επισιτιστική ασφάλεια 
συνεχίζεται ότι μία βιώσιμη απάντηση σε καταστάσεις έλλειψης 
επισιτιστικής ασφάλειας, θα πρέπει να στηρίζεται σε μία ομάδα 
ποικιλόμορφων μέσων. Απώτερος στόχος των παρεμβάσεων αυτών είναι 
να δώσουν τη δυνατότητα στα νοικοκυριά να επανακτήσουν τη 
δυνατότητα δημιουργίας εισοδήματος προκειμένου να υπερβούν το 
κατώτατο όριο επισιτιστικής ασφάλειας και, επίσης, να οδηγήσουν 
το κράτος στην υιοθέτηση τομεακών και μακροοικονομικών πολιτικών, 
σύντονων με τον τιθέντα στόχο επισιτιστικής ασφάλειας. 
Από το 1992 που δημιουργήθηκε η Υπηρεσία Ανθρωπιστικής 
Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECHO - European 
Community Humanitarian Office), οι δραστηριότητες αρωγής 
και επείγουσας βοήθειας δεν υπάγονται πλέον στην 
αρμοδιότητα της Μονάδας επισιτιστικής βοήθειας της Γενικής 
Διεύθυνσης Ανάπτυξης. Πράγματι, η ECHO είναι εντεταλμένη να 
παρεμβαίνει στη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων 
ανθρωπιστικού χαρακτήρα που αφορούν τη χορήγηση επείγουσας 
βοήθειας, επείγουσας επισιτιστικής βοήθειας και βοήθειας 
προς τους πρόσφυγες και τους εκτοπισμένους - την εφαρμογή 
των δραστηριοτήτων αυτών αναλαμβάνουν μη κυβερνητικές 
οργανώσεις, κράτη και διεθνείς οργανισμοί. Όσον αφορά τη 
χορήγηση επείγουσας επισιτιστικής βοήθειας, η ECHO διαθέτει 
ειδικό κονδύλιο του προϋπολογισμού. Εκτιμάται ότι το 1994 
η Υπηρεσία χρηματοδότησε, από το εν λόγω κονδύλιο, δράσεις 
για χορήγηση επείγουσας επισιτιστικής βοήθειας ύψους 4 6 
εκατ. ECU. 
Το 1994, οι υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Εξωτερικών 
Σχέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε συνεργασία με την 
ECHO, υλοποίησαν δραστηριότητες επισιτιστικής βοήθειας υπέρ 
νέων ανεξάρτητων κρατών (Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία, 
Κιργιζία και Τατζικιστάν). Η απόφαση για τη χορήγηση αυτής 
της βοήθειας, η οποία αφορά ποσό ύψους 204 εκατ. ECU (165 
εκατ. ECU από τον προϋπολογισμό του ΕΓΤΠΕ, 35 εκατ. ECU από 
τον προϋπολογισμό της ECHO και 4 εκατ. ECU από τον 
προϋπολογισμό του TACIS), ελήφθη από το Συμβούλιο Υπουργών 
κατόπιν αναγνωριστικής αποστολής, στις χώρες αυτές η οποία 
έκανε λόγο για σημαντικό επισιτιστικό έλλειμμα. 
Από την κατάρρευση της πρώην ΕΣΣΔ, η αστάθεια στην περιοχή 
δημιούργησε μία κατάσταση χρόνιας έλλειψης τροφίμων. Η 
αστάθεια αυτή διατάραξε τους παραδοσιακούς εμπορικούς 
δεσμούς μεταξύ των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών, οι οποίοι 
παρείχαν τη δυνατότητα σχεδιασμού σε τρόφιμα. Επιπλέον, σε 
ορισμένες περιπτώσεις, ατυχείς τομεακές και 
μακροοικονομικές πολιτικές δεν επέτρεψαν τη βιώσιμη 
ανάπτυξη του γεωργικού τομέα. 
Το φάσμα των χορηγούμενων προϊόντων διατροφής παρουσιάζει 
μεγάλη ποικιλομορφία: σιτάρι, σιτάλευρο, σίκαλη, αλεύρι από 
σίκαλη, βούτυρο, γάλα σε σκόνη, ελαιόλαδο και κρέας. 
Εκτιμάται ότι το χειμώνα (Νοέμβριος 1994 - Απρίλιος 1995) 
χορηγήθηκε ένα εκατομμύριο τόνοι προϊόντων διατροφής. 
3. Η επισιτιστική βοήθεια ως μέσο ανάπτυξης 
Το Ψήφισμα του Συμβουλίου της 25ης Νοεμβρίου 1994 (βλ. 
10 
παράρτημα), χαρακτηρίζει την επισιτιστική βοήθεια ως μέσο 
ανάπτυξης. Πράγματι, με το ψήφισμα αυτό, το Συμβούλιο 
"υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, ότι η επισιτιστική ασφάλεια, 
συμπεριλαμβανομένων των διατροφικών πτυχών, θα πρέπει να καταστεί 
μία από τις κατευθυντήριες αρχές των αναπτυξιακών προγραμμάτων 
που αποσκοπούν στον περιορισμό της φτώχειας στις αγροτικές και 
αστικές περιοχές..." Το Συμβούλιο θεωρεί ότι "ο διάλογος με τις 
χώρες-εταίρους θα πρέπει να καταλήξει σε μία στρατηγική, η οποία 
θα έχει ως στόχο τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας 
μακροπρόθεσμα". Όσον αφορά, ειδικότερα, το ρόλο της επισιτιστικής 
βοήθειας, το Συμβούλιο εκτιμά ότι "οι πρωτοβουλίες σε 
περιφερειακό επίπεδο για ζητήματα επισιτιστικής ασφάλειας, κυρίως 
δε οι τριγωνικές δραστηριότητες επισιτιστικής βοήθειας και οι 
δραστηριότητες που άπτονται της πραγματοποίησης αγορών σε τοπικό 
επίπεδο, θα πρέπει να τύχουν περαιτέρω ενίσχυσης και στήριξης 
κατά τρόπο ώστε να αξιοποιηθεί η φυσική συμπληρωματικότητα μεταξύ 
χωρών που ανήκουν στην ίδια περιφέρεια..." 
11 
II. ΤΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΑ ΜΕΣΑ 
1. Σε τι συνίσταται η βοήθεια της Ευρωπαϊκής Κοινότητας; 
Η πρωτοτυπία της κοινοτικής επισιτιστικής βοήθειας 
συνίσταται στην ποικιλομορφία και στον πλούτο των μέσων της. Τα 
τρόφιμα που παραδόθηκαν το 1994, στο πλαίσιο της επισιτιστικής 
βοήθειας, εντάσσονται σε αρκετές μεγάλες κατηγορίες. 
Πρόκειται, κατ'αρχήν, για τα δημητριακά, δηλαδή για το 
σιτάρι, το ρύζι, το καλαμπόκι, το σόργο, το κεχρί, τα διάφορα 
άλευρα, το σιμιγδάλι ή το πλιγούρι και άλλα χονδραλεσμένα 
δημητριακά. Τα δημητριακά αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα της 
βοήθειας (το 1994 χορηγήθηκαν 1.451.480 τόνοι). Αποτελούν το 
κατεξοχήν βασικό προϊόν για την αντιμετώπιση των λιμών και των 
διαρθρωτικών διατροφικών ελλείψεων, λόγω της ευρείας χρήσης τους 
(περιλαμβάνονται στις διατροφικές συνήθειες ολόκληρου του 
κόσμου), της θρεπτικής τους αξίας και του λογικού τους κόστους. 
Τα δημητριακά καταναλώνονται γρήγορα και εύκολα στις περισσότερες 
περιοχές του κόσμου. Τα δημητριακά που έχουν χορηγηθεί στην 
Αφρική σε μεγαλύτερες ποσότητες είναι το σιτάρι και ο λευκός 
αραβόσιτος. Το ρύζι καταναλώνεται κυρίως στην Ασία, αλλά και σε 
πολλές άλλες αναπτυσσόμενες χώρες (συνοδευόμενο από ψάρι, 
αποτελεί το κύριο γεύμα των παράκτιων πληθυσμών αρκετών χωρών της 
Αφρικής, για παράδειγμα). 
Στη συνέχεια έρχεται το γάλα σε σκόνη και το βουτυρέλαιο, 
σε πολύ μικρότερες ποσότητες. Το γάλα είναι προϊόν πλούσιο σε 
πρωτεΐνες και, συνεπώς, περιζήτητο. Παρουσιάζει, όμως, δύο 
σημαντικά μειονεκτήματα. Πρώτον, δεν χρησιμοποιείται εξίσου 
ευρέως όπως τα δημητριακά. Σε πολλές κοινωνίες αναπτυσσόμενων 
χωρών, απορρίπτεται από τις διατροφικές συνήθειες και συχνά η 
χώνευση του δεν είναι εύκολη. Στη συνέχεια, για προφανείς λόγους 
που άπτονται της μεταφοράς, το γάλα μετατρέπεται σε σκόνη και 
αποκαθίσταται επιτόπου, αναμιγνυόμενο με νερό. Δεδομένου όμως ότι 
το πλήρες γάλα σε σκόνη είναι εμπόρευμα που δεν μπορεί εύκολα να 
μεταφερθεί, για την αποκατάσταση του πλήρους γάλακτος σε υγρή 
μορφή προτιμάται το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη, στο οποίο 
προστίθεται βουτυρέλαιο - είδος λιπιδικού πολτού που προέρχεται 
από το πλήρες γάλα. Ο περίπλοκος χαρακτήρας της διαδικασίας 
καθιστά ακριβή την αγορά του προϊόντος και δύσκολη τη χρήση του. 
Στις αναπτυσσόμενες χώρες το προϊόν αποκαθίσταται συχνά με τη 
χρήση μη πόσιμου ύδατος, από περιστασιακούς χρήστες οι οποίοι δε 
διαθέτουν επαρκείς γνώσεις. Η δοσολογία - ιδιαίτερα σημαντική -
συχνά δε γίνεται σεβαστή, γεγονός που μπορεί να 
προκαλέσει/επιτείνει την κακή διατροφή (όχι επαρκώς πλούσιο 
μίγμα) ή, ακόμη και να προκαλέσει διάρροια (υπερβολικά πλούσιο 
μίγμα) στα παιδιά και στα αδύναμα άτομα. 
Παράλληλα, έγινε αντιληπτό ότι σε πολλές περιπτώσεις το 
γάλα, ως στοιχείο πλούσιο σε πρωτεΐνες που καταναλώνεται από τους 
υγιείς ενηλίκους, μπορεί εύκολα να αντικατασταθεί από φθηνότερα 
προϊόντα, με ευκολότερη χρήση και πρόσβαση, όπως τα ψυχανθή, το 
κρέας, το ψάρι ή το φυτικό έλαιο. Το ίδιο ισχύει και για τα υγιή 
παιδιά που μπορούν να λαμβάνουν προϊόντα απογαλακτισμού ή άλλα 
12 
προϊόντα για βρέφη, η χρήση των οποίων είναι ευκολότερη. Ως εκ 
τούτου, πρόθεση της Κοινότητας είναι να προβεί στη σταδιακή 
μείωση των δύο αυτών προϊόντων, τα οποία διανέμονται πλέον μόνο 
για ειδικές χρήσεις μέσω ήδη υπάρχουσας υποδομής, στην οποία 
διατίθεται ειδικευμένο προσωπικό που μπορεί και να το 
αποκαταστήσει και να το χορηγήσει. Προορίζεται, ειδικότερα, για 
τις θηλάζουσες μητέρες, τα παιδιά, τους ασθενείς και τους 
ηλικιωμένους. Επί του παρόντος, τα δύο αυτά προϊόντα έχουν, 
κυρίως, ζήτηση σε προγράμμαχια της βιομηχανίας γαλακτοκομικών ή 
των διεθνών οργανισμών ή ΜΚΟ που αναπτύσσουν δραστηριότητες στον 
τομέα της θεραπευτικής διατροφής σε περιπτώσεις λιμού, κακής 
διατροφής σε στρατόπεδα προσφύγων, σε νοσοκομεία, κλπ. Η διανομή 
των δύο αυτών προϊόντων έχπ:χ μειωθεί σημαντικά. Από τους 94.100 
τόννους γάλακτος σε σκόνη το 1987 μειώθηκε στους 32.638 τόνους 
το 1994. Η ζήτηση σε βουτυρά Λάιο μειώθηκε επίσης, δεδομένου ότι 
συνδέεται με εκείνη του γάλοκτος σε σκόνη: από 27.300 τόνους το 
1987 μειώθηκε σε 1.000 το 1994. 
Το βουτυρέλαιο έχει επίσης αποτελέσει συχνά αντικείμενο 
λανθασμένης χρήσης και, επιπλέον, μπορεί εύκολα να 
αντικατασταθεί. Αποκαλύφθηκε ότι οι πληθυσμοί που το ελάμβαναν 
άμεσα δεν το χρησιμοποιούσαν για την αναστύσταση γάλακτος, αλλά 
ως λιπαρή ουσία που αποτελούσε τη βάση για την προετοιμασία και 
το μαγείρεμα των τροφίμων τους. Για το λόγο αυτό, προτιμάται 
πλέον το φυτικό έλαιο (σπορέλαιο ή ελαιόλαδο), το οποίο είναι 
φθηνότερο και ανταποκρίνεται περισσότερο στις διατροφικές 
συνήθειες των δικαιούχων πληθυσμών, γεγονός που οδήγησε στην 
αύξηση της ζήτησης του. Από τους 34.000 τόννους ελαίου που 
στάλθηκαν το 1987, περάσαμε στους 62.462 τόννους το 1994. 
Κατ'αυτό τον τρόπο, το προϊόν αυτό παρέχει τις θερμίδες που είναι 
απαραίτητες σε όλα τα διαιτολόγια • επιπλέον, παρουσιάζει το 
πλεονέκτημα ότι μπορεί να αγορασθεί τοπικά (ευκολία πρόσβασης και 
αποστολής). 
Η ζάχαρη είναι ένα άλλο βασικό προϊόν που προσφέρεται 
συνήθως στο πλαίσιο της επισιτιστικής βοήθειας, το οποίο όμως 
βρίσκεται όμως μάλλον σε στασιμότητα. Το 1987 διανεμήθηκαν 11.000 
τόνοι και το 1994 14.885 τόνοι. Η σταθερότητα αυτή ερμηνεύεται 
από το γεγονός ότι, επειδή η ζάχαρη είναι επαρκώς παρούσα σε ένα 
διαφοροποιημένο διαιτολόγιο, είναι κατά κύριο λόγο χρήσιμη, λόγω 
της ενεργειακής της απόδοσης, σε ανθρωπιστικά προγράμματα για το 
συμπληρωματικό επισιτισμό συγκεκριμένων ομάδων ατόμων, όπως οι 
πρόσφυγες και οι εκτοπισμένοι. Για το λόγο αυτό, προτιμάται 
περισσότερο από τους διεθνείς οργανισμούς και τις ΜΚΟ που 
αντιμετωπίζουν τέτοιου είδους κρίσεις. 
Η μείωση ορισμένων από αυτά τα βασικά προϊόντα συνοδεύεται 
από την αύξηση της διανομής μίας ολόκληρης σειράς τροφίμων 
καλύτερα προσαρμοσμένων στο διαιτολόγιο των δικαιούχων πληθυσμών. 
Το πλεονέκτημα τους είναι ότι προσφέρουν ένα πιο διαφοροποιημένο 
διαιτολόγιο με χαμηλότερο κόστος, δεδομένου ότι μπορούν να 
αγοραθούν στις τοπικές αγορές. Στα προϊόντα αυτά περιλαμβάνονται 
τα ψυχανθή με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, όπως τα φασόλια, 
τα κουκιά και οι φακές, οι αραχίδες, τα ξερά ψάρια, τα 
παρασκευάσματα και οι κονσέρβες ψαριού, ο ντοματοπολτός, τα 
φρούτα... Αυτή η σειρά προϊόντων δεν ποσοτικοποιείται σε τόννους 
13 
λόγω της ποικιλομορφίας της και των διακυμάνσεων του κόστους της. 
Κάθε έτος, χορηγείται ένα ποσό για την αγορά τους. Από το 1987 
έως το 1994, η επιδότηση αυτή αυξήθηκε από τριάντα εκατομμύρια 
ECU σε 61.481.200 ECU. Η εν λόγω αύξηση αντικατοπτρίζει σαφώς τη 
βούληση της Κοινότητας να στηρίξει την τοπική παραγωγή μέσω της 
αγοράς των προϊόντων αυτών, καθώς και την αναγκαιότητα για 
προώθηση της διαφοροποίησης των διαιτολογίων. 
Παράλληλα με τις χορηγήσεις τροφίμων, οι χορηγήσεις σπόρων 
και εργαλείων λαμβάνουν όλο και μεγαλύτερη σημασία. Το γεγονός 
αυτό υπογραμμίζει την επιθυμία της Κοινότητας να βοηθήσει τους 
πληθυσμούς να ξαναρχίσουν την παραγωγή προϊόντων διατροφής. Οι 
σπόροι που χορηγούνται στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων 
αποκατάστασης της γεωργικής δραστηριότητας, είναι σπόροι τοπικών 
φυτών όπως το κεχρί, το σόργο, το μανιόκ ή το φασόλι. Όσον αφορά 
τα εργαλεία, πρόκειται κυρίως για τσάπες, οι οποίες παρέχουν τη 
δυνατότητα στους χωρικούς να καλλιεργούν τη γη και να 
εξασφαλίζουν τις σοδειές τους. 
Πέραν αυτής της βοήθειας σε είδος, υπάρχει επίσης η 
χρηματοδοτική συμβολή, η οποία είναι απαραίτητη για την επιτυχία 
των δράσεων σε διάφορους τομείς όπως η μεταφορά, η διανομή και 
η παρακολούθηση των εν λόγω προϊόντων. Δεν πρέπει, επίσης, να 
λησμονηθεί η χρηματοδότηση για υποδομή αποθήκευσης και συστήματα 
άμεσης ετοιμότητας, καθώς και η συγχρηματοδότηση προγραμμάτων 
επισιτιστικής βοήθειας, που υλοποιούνται από ΜΚΟ, όπως επίσης και 
οι δράσεις υποκατάστασης. 
2. Το ύψος και η κατανομή της κοινοτικής βοήθειας 
Μία άλλη ιδιαιτερότητα της επισιτιστικής βοήθειας της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας, είναι ότι διαθέτει δικό της προϋπολογισμό 
λειτουργίας. Συνεπώς, η εφαρμογή της δεν εξαρτάται από τη 
γεωργική πολιτική ή από την ύπαρξη ή όχι πλεονασμάτων. 
Κάθε έτος, η Επιτροπή καθορίζει την ποσότητα (σε τόννους) των 
προϊόντων που θα χορηγηθούν στο πλαίσιο της επισιτιστικής 
βοήθειας και διαθέτει τις ανάλογες πιστώσεις. Για το οικονομικό 
έτος 1994 είχε προβλεφθεί η αποδέσμευση 589,1 εκατ. ECU, 
κατανεμημένων σε τέσσερα κονδύλια* του προϋπολογισμού, εκ των 
οποίων τα 218,1 ECU αποκλειστικά στο κονδύλιο για την 
υλικοτεχνική υποστήριξη (μεταφορά). 
Το πρώτο κονδύλιο* παρέχει τη δυνατότητα χρηματοδότησης της 
δέσμευσης που έχει αναλάβει η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έναντι της 
σύμβαση περί επισιτιστικής βοήθειας του 1986, η οποία αποσκοπεί 
στη διάθεση τουλάχιστον δέκα εκατομμυρίων τόνων προϊόντων 
διατροφής ετησίως στις αναπτυσσόμενες χώρες. Σύμφωνα με χους 
όρους της εν λόγω σύμβαση, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη 
μέλη της δεσμεύονται να παρέχουν τουλάχιστον 1.670.000 τόνους 
δημητριακών ετησίως. Μόνη η Επιτροπή παρέχει 927.700 τόνους. 
Το δεύτερο κονδύλιο επέτρεψε τη χρηματοδότηση συμπληρωματικής 
χορήγησης δημητριακών και προϊόντων διατροφής, η οποία 
14 
αντιστοιχεί κατ'ανώτατο όριο σε 459.800 τόνους δημητριακών, 
50.000 τόνους γάλακτος σε σκόνη, 4.000 τόνους βουτυρέλαιου, 
17.000 τόνους ζάχαρης, 68.000 τόνους φυτικού ελαίου και την αγορά 
άλλων προϊόντων ύψους 51 εκατ. ECU. Επίσης, παρέχει τη δυνατότητα 
χρηματοδότησης δράσεων υποκατάστασης. 
θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι, προκειμένου να διασφαλισθεί 
ευελιξία στη γενικότερη δράση, επετράπη η πραγματοποίηση 
προσαρμογών προς τα άνω, με ανώτατο όριο το 20% της ποσότητας σε 
τόννους του ενός ή του άλλου προϊόντος, εξαιρουμένου του γάλακτος 
σε σκόνη και των δημητριακών που θα πρέπει να χορηγηθούν βάσει 
της συμβάσεως του 1986. Εξυπακούεται ότι οι εν λόγω προσαρμογές 
θα πρέπει να αντισταθμίζονται με αντίστοιχη μείωση προϊόντων 
μικρότερης προτεραιότητας. Έτσι, για παράδειγμα, χορηγήθηκαν λίγο 
περισσότερα από 61 εκατ. ECU για τα διάφορα προϊόντα αντί των 51 
εκατ. που είχαν προβλεφθεί από την Επιτροπή. 
Το τρίτο κονδύλιο έχει ως αντικείμενο την χρηματοδότηση του 
κόστους μεταφοράς, αποθήκευσης, διανομής και παρακολούθησης, 
καθώς και των δράσεων στήριξης. Τέλος, το τέταρτο κονδύλιο αφορά 
την από κοινού χρηματοδότηση δράσεων επισιτιστικής βοήθειας που 
αναλαμβάνονται από διεθνείς οργανισμούς ή ΜΚΟ. 
3. Οι δικαιούχοι 
Η χορήγηση της εν λόγω βοήθειας ανταποκρίνεται, βεβαίως, σε 
αντικειμενικά κριτήρια που έχουν ορισθεί εκ των προτέρων από την 
Επιτροπή. Επί του προκειμένου, στην περίπτωση που δεν υπάρχει 
έκτακτη ανάγκη, εκτιμάται ότι η βοήθεια θα πρέπει κανονικά, να 
χορηγηθεί μόνο εάν υφίσταται ανάγκη εισαγωγής τροφίμων και εάν 
η παροχή της εν λόγω βοήθειας βελτιώνει την επισιτιστική ασφάλεια 
της ενδιαφερόμενης χώρας ή περιοχής, ή εάν ανταποκρίνεται στις 
ανάγκες κάποιας ευάλωτης ομάδας, θα πρέπει, επίσης, να ληφθούν 
υπόψη οι κοινωνικοοικονομικές συνέπειες της προτεινόμενης δράσης, 
το χρηματοδοτικό της κόστος και, τέλος, οι διατροφικές συνήθειες 
των δικαιούχων πληθυσμών. 
Η ετήσια διανομή των προϊόντων διατροφής μπορεί να 
πραγματοποιηθεί με δύο αρκετά διαφορετικούς τρόπους. Η βοήθεια 
μπορεί να χορηγείται από την Επιτροπή σε ένα κράτος που τη ζητεί, 
βάσει καθορισμένων κριτηρίων. Αυτή η μορφή βοήθειας ονομάζεται 
άμεση ή διμερής βοήθεια. Επίσης, μπορεί να χορηγείται από την 
Επιτροπή σε κάποια διεθνή ή μη κυβερνητική οργάνωση (ΜΚΟ) , η 
οποία θα την υλοποιεί σε μία ή περισσότερες χώρες. Στην περίπτωση 
αυτή, πρόκειται για έμμεση ή πολυμερή βοήθεια, εφόσον πολύ συχνά, 
εμπλέκονται σε αυτήν πολλοί φορείς. 
Α. Η διμερής βοήθεια και τα κριτήρια της 
Η διμερής ή άμεση επισιτιστική βοήθεια συνιστά μία 
δραστηριότητα, το σύνολο της οποίας αναλαμβάνει η Επιτροπή. 
Παρέχεται σε πληθυσμούς των οποίων οι κυβερνήσεις υποβάλλουν 
15 
σχετική αίτηση και βάσει συμφωνιών που συνάπτονται με τα εν λόγω 
κράτη, σύμφωνα με αυστηρά κριτήρια. Πρόκειται για το είδος 
δράσεων που προτιμά η Επιτροπή, δεδομένου ότι αφορούν συνήθως 
διαρθρωτικές αναπτυξιακές δράσεις, οι οποίες μακροπρόθεσμα είναι 
πιο ενδιαφέρουσες από άποψη επισιτιστικής ασφάλειας. 
Κατά γενικό κανόνα, η άμεση βοήθεια, αντί να διανεμηθεί, πωλείται 
στις εσωτερικές αγορές του ενδιαφερομένου κράτους, με στόχο 
αφενός να αποφευχθεί οιοσδήποτε κίνδυνος αποσταθεροποίησης των 
αγορών και αφετέρου να χρηματοδοτηθούν αναπτυξιακές δράσεις οι 
οποίες θα αποβλέπουν στη βελτίωση της επισιτιστικής ασφάλειας -
πάντοτε στο ενδιαφερόμενο κράτος. 
Τα κριτήρια χορήγησης για τα διμερή προγράμματα είναι πολυάριθμα: 
η ύπαρξη σημαντικού επισιτιστικού ελλείμματος, η αξία του 
ακαθάριστου εθνικού προϊόντος (ΑΕΠ), η ύπαρξη ελλείμματος στη 
διατροφή του πληθυσμού, το ποσοστό παιδικής θνησιμότητας, η 
κατάσταση του ισοζυγίου πληρωμών, το ύψος των εισαγωγών προϊόντων 
διατροφής καθώς και η επιβάρυνση των εσόδων από τις εξαγωγές λόγω 
της εξυπηρέτησης του εξωτερικού χρέους. Πρέπει, επίσης, να 
συνυπολογίζονται οι συγκυριακοί και διαρθρωτικοί παράγοντες κάθε 
κράτους. Επιπλέον, πρέπει να γίνεται σεβαστός ο κανόνας της 
συνήθους απαίτησης εμπορίας (usual marketing requirement), ο 
οποίος συνίσταται σε ένα μέσο όρο αναφοράς σχετικά ,με την 
ικανότητα πραγματοποίησης εμπορικών εισαγωγών από τις 
ενδιαφερόμενες χώρες. Κατ'αυτό τον τρόπο, μια βοήθεια μπορεί να 
θεωρηθεί δικαιολογημένη εάν μετά από εισαγωγή τροφίμων 
εξακολουθεί να υφίσταται σημαντικό έλλειμμα. Το έλλειμμα αυτό 
παρουσιάζεται όταν η ετήσια συγκομιδή και οι καθαρές εισαγωγές 
προϊόντων διατροφής δεν καλύπτουν τη συνολική εσωτερική ζήτηση 
σε προϊόντα διατροφής. Το 1994, η άμεση βοήθεια αποτελούσε το 35% 
περίπου του συνόλου της επισιτιστικής βοήθειας της Κοινότητας 
(έναντι 26% το 1993). Χορηγήθηκε σε 13 χώρες ΑΚΕ και σε 6 χώρες 
εκτός ΑΚΕ. 
Β. Η πολυμερής βοήθεια και το πεδίο δράσης της 
Η πολυμερής ή έμμεση επισιτιστική βοήθεια παρέχεται είτε από 
διεθνείς οργανισμούς, είτε από ΜΚΟ για λογαριασμό της Επιτροπής. 
Σε αντίθεση με την άμεση βοήθεια, συχνά διανέμεται δωρεάν 
δεδομένου ότι έχει κυρίως ως αντικείμενο δράσεις αποκατάστασης 
της γεωργικής δραστηριότητας ή καταστάσεις παρατεταμένης έκτακτης 
ανάγκης. 
Το πεδίο εφαρμογής των έμμεσων προγραμμάτων είναι πολύ μεγαλύτερο 
σε σχέση με εκείνο των άμεσων προγραμμάτων, δεδομένου του αριθμού 
των παρεμβαινόντων και της παρουσίας τους σε ολόκληρο τον κόσμο. 
Διεθνείς οργανισμοί, όπως το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα 
(ΠΕΠ) ή ακόμη ορισμένες ΜΚΟ, υλοποιούν δραστηριότητες σε όλα 
σχεδόν τα αναπτυσσόμενα κράτη. Συνεπώς, ποσοτικά, ο αριθμός των 
ανθρώπων που ωφελούνται είναι πολύ μεγαλύτερος. Τα κριτήρια 
χορήγησης της βοήθειας είναι εξίσου αυστηρά με εκείνα που ισχύουν 
για την άμεση βοήθεια. Υπάρχουν, ωστόσο, κάποιες διαφορές. 
16 
Οι διεθνείς οργανισμοί που είχαν αναλάβει τη εφαρμογή αυτών των 
πολυμερών προγραμμάτων το 1994 ήταν οι εξής: 
- το ΠΕΠ, οι δραστηριότητες του οποίου αποτελούνται από τρία 
σκέλη: η επείγουσα βοήθεια, η οποία συνίσταται στα διεθνή 
αποθέματα τροφίμων έκτακτης ανάγκης (RAIU) , η επισιτιστική 
βοήθεια για τους πρόσφυγες (PRO - Protracted Refugees Operations) 
και η διαρθρωτική βοήθεια για την ανάπτυξη (κανονικό πρόγραμμα) -
- η Υπηρεσία Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους 
πρόσφυγες της Παλαιστίνης στις χώρες της Μέσης Ανατολής (UNRWA -
United Nations Relief and Works Agency for Refugees in the Near 
East) -
- Η Υπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (HCR). 
Για μία εξαντλητική απαρίθμηση, θα πρέπει να προσθέσουμε χη 
Διεθνή Ομοσπονδία του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου 
(FICR) και αρκετές μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ). 
Προκειμένου μία ΜΚΟ να μπορέσει να λάβει επιχορήγηση 
επισιτιστικής βοήθειας από την Επιτροπή, θα πρέπει να έχει, κατά 
κανόνα, την έδρα της στο έδαφος κάποιου κράτους μέλους της 
Κοινότητας, να διέπεται από το καθεστώς που χαρακτηρίζει μία 
τέτοια οργάνωση και, τέλος, να έχει αποδείξει την ικανότητα της 
να εφαρμόζει συνεκτικές δράσεις επισιτιστικής βοήθειας. 
Το 1994, η πολυμερής βοήθεια αποτελούσε περίπου το 65% της 
συνολικής επισιτιστικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
Χορηγήθηκε σε 80 διαφορετικές χώρες, μέσω πενήντα τουλάχιστον ΜΚΟ 
και πέντε διεθνών οργανισμών (εκ των οποίων οι τρεις του ΟΗΕ). 
4. Η επισιτιστική βοήθεια της Κοινότητας σε παγκόσμιο πλαίσιο 
Α. Η σύμβαση επισιτιστικής βοήθειας 
Από την υπογραφή της σύμβασης επισιτιστικής βοήθειας το 
1986, η Ευρωπαϊκή £νωση (δηλ. η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη 
μέλη της) ήταν υπεύθυνη για την προμήθεια τουλάχιστον 1,67 εκατ. 
τόνων δημητριακών ως ετήσια επισιτιστική βοήθεια, ήτοι για το 22% 
των 7,6 εκατ. τόνων που αποτελούσαν το σύνολο της ανάληψης 
υποχρεώσεων. Περίπου το 56% της συμβολής της Ένωσης οφείλεται 
στην κοινοτική δράση: από 12% στη Γαλλία και στη Γερμανία, 7% στο 
Ηνωμένο Βασίλειο, 6% στην Ιταλία και 3% στις Κάτω Χώρες. Η 
Ευρωπαϊκή Ένωση συχνά υπερέβη τις υποχρεώσεις που είχε αναλάβει 
στο πλαίσιο της σύμβασης επισιτιστικής βοήθειας. Η κοινοτική 
δράση συνιστούσε το 190% των υποχρεώσεων που είχε αναλάβει η 
Ένωση κατά την περίοδο 1987-1990. Συνολικά και για την ίδια 
περίοδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση υπερέβη την ελάχιστη συμβολή της κατά 
75%. 
Β. Κατανομή της επισιτιστικής βοήθειας ανά περιοχή και χώρα 
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '60, η Ινδία υπήρξε ο 
17 
κύριος δικαιούχος του συνόλου της επισιτιστικής βοήθειας. Η Ασία, 
στο σύνολο της, εξακολούθησε να λαμβάνει σχεδόν τα δύο τρίτα του 
συνόλου της επισιτιστικής βοήθειας σε δημητριακά έως τις αρχές 
της δεκαετίας του '80. Όμως, στις αρχές της δεκαετίας του '70, 
άρχισε να παρατηρείται προοδευτική περιφερειακή ανακατανομή της 
επισιτιστικής βοήθειας προς την υποσαχάρεια Αφρική, ενώ παράλληλα 
οι περισσότερες από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ασίας, 
συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας, της Ινδονησίας, του Πακιστάν και 
της Κίνας, είχαν αυξήσει την εσωτερική τους παραγωγή δημητριακών 
ανά κάτοικο. Παρότι η συνολική ευρωπαϊκή επισιτιστική βοήθεια 
παρουσιάζει αρκετή ομοιογένεια όσον αφορά τα δικαιούχα κράτη, 
υπάρχουν σημαντικές διαφορές από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, 
ανάλογα με την πολιτική που ακολουθεί το καθένα. 
Κατά την περίοδο 1989/1991, η σημαντική προτεραιότητα της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης υπήρξε η υποσαχάρεια Αφρική, η οποία έλαβε 
περίπου το ήμισυ της επισιτιστικής βοήθειας των κρατών μελών και 
το 31% της κοινοτικής δράσης, από πλευράς όγκου. 
Τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Ένωση διοχέτευσαν το 65% της 
επισιτιστικής τους βοήθειας διμερώς και το 35% πολυμερώς, με 
μεγάλες διαφορές, όμως, μεταξύ των κρατών: περίπου το 92% της 
δανικής επισιτιστικής βοήθειας, το 80% της ιρλανδικής και το 52% 
της βοήθειας του Ηνωμένου Βασιλείου διοχετεύθηκαν πολυμερώς, ενώ 
το 8 6% της γαλλικής βοήθειας διοχετεύθηκε διμερώς. 
18 
III. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ 
1. Μέσα 
Α. Διαρθρωτική βοήθεια για την ανάπτυξη 
• Πώληση στην αγορά και ανταλλαγματικά κεφάλαια 
Κατά γενικό κανόνα, η διαρθρωτική επισιτιστική βοήθεια 
πωλείται στις τοπικές αγορές των χωρών και των περιοχών όπου 
υπάρχει χρόνιο επισιτιστικό έλλειμμα, το οποίο επιβάλλετεαι να 
καλυφθεί. Η διάθεση ορισμένων ποσοτήτων προϊόντων διατροφής στην 
τοπική αγορά στο πλαίσιο της βοήθειας, επιτρέπει να μην είναι 
απαραίτητο να αγορασθούν εκτός των συνόρων, γεγονός που 
συνεπάγεται σημαντική εξοικονόμηση. Τα ανταλλαγματικά κεφάλαια 
που απελευθερώνονται κατ' αυτό τον τρόπο, προορίζονται για την 
ανάπτυξη των ενδιαφερόμενων πληθυσμών. Αυτή η "νομισματοποίηση" -
το γεγονός, δηλαδή, ότι "μετατρέπεται" η βοήθεια σε χρήμα-
επιτρέπει να μην οδηγούνται σε πτώση οι τιμές στις τοπικές αγορές 
λόγω της δωρεάν διανομής της βοήθειας, η οποία θα κατέστρεφε 
πολλούς παραγωγούς, απομακρύνοντας τους έτσι από τη δραστηριότητα 
τους, δηλ. την παραγωγή τροφίμων. Για να είναι όμως 
αποτελεσματική, μία τέτοια δράση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί στο 
πλαίσιο ανάληψης υποχρέωσης από την πλευρά της δικαιούχου χώρας 
να εφαρμόσει μία πολιτική για την καταπολέμηση της έλλειψης 
επισιτιστικής σφάλειας. 
Τα ανταλλαγματικά κεφάλαια χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο 
μακροοικονομικών και τομεακών αναπτυξιακών δράσεων, οι οποίες 
συγκλίνουν στην επισιτιστική ασφάλεια και στη βελτίωση της 
κοινωνικοοικονομικής κατάστασης των ενδιαφερομένων πληθυσμών. 
Όπου η Επιτροπή μπορεί να υπολογίζει σε αξιόπιστη ανάληψη 
υποχρεώσεων επί ζητημάτων δημοσιονομικής πολιτικής, τα κεφάλαια 
αυτά μπορούν να ενσωματωθούν στον προϋπολογισμό του 
ενδιαφερομένου κράτους. Όπου, όμως, ο διάλογος και ο έλεγχος δεν 
είναι δυνατοί, είναι προτιμότερο να γίνεται ξεχωριστή διαχείριση. 
Στις περιπτώσεις αυτές, τα κεφάλαια κατατίθενται σε λογαριασμό 
με διπλή υπογραφή (του εκπροσώπου της Επιτροπής στη χώρα και του 
προσηκόντως εντεταλμένου εκπροσώπου της κυβέρνησης της 
συγκεκριμένης χώρας), γεγονός που επιτρέπει διαφάνεια στη 
διαχείριση για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. 
• Πολυετείς δράσεις 
Πρόκειται για προγράμματα διαρθρωτικής επισιτιστικής 
βοήθειας πολυετούς διάρκειας, τα οποία έχουν ως στόχο τη στήριξη 
μιας σταθερής πολιτικής επισιτιστικής ασφάλειας. 
Για την ανάληψη μιας τέτοιας δράσης, τρεις προϋποθέσεις είναι 
αναγκαίες. Κατ'αρχήν, θα πρέπει να υπάρχει διαρθρωτικό 
19 
επισιτιστικό έλλειμμα που να απαιτεί την πραγματοποίηση εισαγωγών 
οε τακτά χρονικά διαστήματα. Στη συνέχεια, θα πρέπει να unapxr. ι 
βιώσιμη επισιτιστική πολιτική. Τέλος, να υπάρχει ι:να ή 
περισσότερα πολυετή αναπτυξιακά προγράμματα στο πλαίσιο ίων 
οποίων η επισιτιστική βοήθεια είναι πραγματικά αναγκαία. 
Καταφεύγουμε σε αυτό το είδος δράσεων μόνο στο βαθμό που αυτές 
παρέχουν τη δυνατότητα βελτίωσης της συνολικής αποτελεσμα­
τικότητας της χορηγούμενης βοήθειας και δεν εμποδίζουν την 
ανταπόκριση σε άλλα αιτήματα προτεραιότητας. 
Β. Διαρθρωτικές χρηματοδοτικές δράσεις 
• Δράσεις αντικατάστασης 
Οι δράσεις υποκατάστασης έχουν ως στόχο να καταστήσουν πιο 
ευέλικτα τα προγράμματα διαρθρωτικής βοήθειας. Παρέχουν τη 
δυνατότητα υποκατάστασης μέρους ή του συνόλου της βοήθειας που 
χορηγείται σε είδος, από τη χορήγηση χρηματοδοτικής ενίσχυσης. 
Αρχικά, η ενέργεια αυτή καθίστατο αναγκαία στην περίπτωση που η 
εσωτερική αγορά της ενδιαφερόμενης χώρας δε χρειαζόταν επιπλέον 
επισιτιστική συμβολή. Ως εκ τούτου, έπρεπε να βρεθεί μία πηγή 
χρηματοδότησης εκτός των ανταλλαγματικών κεφαλαίων που είχαν 
χορηγηθεί αρχικά, έτσι ώστε να διασφαλισθεί η συνέχεια των 
τομεακών ή πολυετών εθνικών αναπτυξιακών προγραμμάτων από άποψη 
στρατηγικής και επισιτιστικής ασφάλειας. Επί του παρόντος, οι εν 
λόγω δράσεις είναι απολύτως αυτόνομες και δεν απαιτούν την ύπαρξη 
ανταλλαγματικών κεφαλαίων προκειμένου να τεθούν σε εφαρμογή. 
• Συστήματα άμεσης ειδοποίησης 
Το σύστημα άμεσης ετοιμότητας είναι ένα σύστημα πρόβλεψης 
της συγκομιδής και των κινδύνων περιφερειακών επισιτιστικών 
ελλειμμάτων. Πιο συγκεκριμένα, αποτελείται από διάφορα δίκτυα 
πληροφοριών, τα οποία αφορούν ποικίλους τομείς, όπως το κλίμα, 
η κατάσταση της συγκομιδής, οι επιδημίες, το εισόδημα των 
αγροτών... Αυτές οι βάσεις δεδομένων καταρτίζονται χάρη στις 
έρευνες και τις μελέτες που διεξάγουν επιτόπου οι ΜΚΟ, οι τοπικές 
αρχές ή τα γραφεία μελετών. Επίσης, για την παροχή πληρέστερων 
πληροφοριών χρησιμοποιούνται τεχνικές όπως η τηλεανίχνευση 
(εικόνες μέσω δορυφόρου). 
• Δράσεις αποθήκευσης 
Η Κοινότητα μπορεί να χρηματοδοτεί προγράμματα αποθήκευσης 
στις χώρες που διατρέχουν ανά πάσα στιγμή τον κίνδυνο 
επισιτιστικής ένδειας. Οι δράσεις αυτές συνίστανται, συνήθως, 
στην κατασκευή αποθηκών για τρόφιμα σε κάποια συγκεκριμένη 
περιοχή. Η διαχείριση της βοήθειας αυτής πραγματοποιείται, κατά 
20 
γενικό κανόνα, επιτόπου από τις ΜΚΟ και/ή τους διεθνείς 
οργανισμούς. 
Γ. Βοήθεια για την αποκατάσταση 
Αυτή η μορφή παρέμβασης αποσκοπεί στην παροχή διαρκούς 
στήρχξης σε πληθυσμούς οι οποίοι, ύστερα από κάποια σύρραξη ή 
φυσική καταστροφή, εγκαταλείπουν τον τόπο τους, αναζητώντας 
κατάλυμα και τροφή. Αφού δοθεί λύση στο πρόβλημα της έκτακτης 
ανάγκης, πρέπει να χορηγηθούν στους πληθυσμούς αυτούς τα αναγκαία 
μέσα αποκατάστασης (όχι απαραίτητα στον τόπο καταγωγής τους) ώστε 
να μπορέσουν να συνεχίσουν την πορεία της κοινωνικής και 
οικονομικής ζωής τους, γεγονός που αποτελεί ζήτημα μείζονος 
σημασίας. Μεσοπρόθεσμα, η βοήθεια αυτή είναι ιδιαίτερα 
αποτελεσματική αλλά είναι αναγκαίο να αντικατασταθεί όσο το 
δυνατό συντομότερα από διαρθρωτικά προγράμματα διαρκείας, τα 
οποία θα αποσκοπούν στη ριζική αντιμετώπιση της έλλειψης 
επισιτιστικής ασφάλειας. 
• Ολοκληρωμένα κοινωνικά προγράμματα και προγράμματα διατροφής 
Αυτό το είδος δράσεων συνίσταται στη διανομή τροφίμων σε 
κέντρα υγείας, νοσοκομεία και σε ορισμένες αυστηρά καθορισμένες 
ομάδες-στόχους, οι οποίες εντοπίζονται μεταξύ των φτωχότερων 
κοινωνικών στρωμάτων, με απώτατο σκοπό να φθάσει η βοήθεια σε 
πολύ συγκεκριμένα τμήματα του πληθυσμού, όπως τα παιδιά, οι 
έγκυοι ή θηλάζουσες μητέρες, οι ασθενείς, οι ηλικιωμένοι, ή και 
τα άτομα που έχουν χάσει τα μέσα παραγωγής τους και δεν έχουν τη 
δυνατότητα να βρουν νέα στο άμεσο μέλλον. Υπό αυτή την έννοια, 
τα τρόφιμα υποβοηθούν δράσεις στον τομέα της εκπαίδευσης και της 
κατάρτισης σε ζητήματα διατροφής, ιατρικής, υγιεινής κλπ. 
Τα έργα αυτά παρέχουν επίσης τη δυνατότητα ανακούφισης πιο 
ευάλωτων πληθυσμών από τα δεινά τους, κυρίως δε σε χώρες υπό 
διαρθρωτική προσαρμογή. Πολύ συχνά, κατά την υλοποίηση των εν 
λόγω προγραμμάτων, οι κοινωνικές δαπάνες περιορίζονται στο 
ελάχιστο και συνοδεύονται από δραστική μείωση του προσωπικού στις 
κρατικές επιχειρήσεις και βιομηχανίες. Δεδομένου ότι ο κοινωνικός 
ιστός είναι ουσιαστικά ανύπαρκτος, τα άτομα αυτά περιέρχονται 
συχνά σε συνθήκες απόλυτης ένδειας, θα πρέπει λοιπόν να τα 
ανακουφίζουμε όσο περισσότερο μπορούμε. 
• Προγράμματα παροχής τροφίμων έναντι εργασίας 
Αυτό το είδος δράσης υποβοηθά αναπτυξιακά έργα στο πλαίσιο 
των οποίων τα προϊόντα διανέμονται στους εργάτες ως μέρος της 
αμοιβής τους. Η μέθοδος αυτή είναι ιδιαίτερα κατάλληλη στις 
περιπτώσεις που ο καθεαυτό μισθός δεν επιτρέπει την αγορά επαρκών 
ποσοτήτων προϊόντων διατροφής πρώτης ανάγκης. 
21 
Εξάλλου, η επισιτιστική βοήθεια μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό 
σταθεροποιητικό ρόλο, στο βαθμό που τα τρόφιμα που διανέμονται 
ως αμοιβή, κυρίως δε στις περιοχές που βρίσκονται μακριά από τις 
αγορές, προτρέπουν τον πληθυσμό να μην εγκαταλείπει τη γη του και 
να εργάζεται προκειμένου να βελτιώσει την τοπική γεωργική υποδομή 
(αρδευτικά κανάλια, φράγματα, οδικά δίκτυα, κλπ.) 
• Συγχρηματοδότηση 
Οι δράσεις συγχρηματοδότησης, όπως δηλώνει και το όνομα 
τους, παρέχουν τη δυνατότητα στην Επιτροπή να συγχρηματοδοτεί -
κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήματος από διεθνείς οργανισμούς ή 
ΜΚΟ - την αγορά προϊόντων διατροφής, σπόρων ή εργαλείων, σε 
ποσοστό που μπορεί να ανέλθει έως το 75% του συνολικού 
απαιτούμενου ποσού, υπέρ πληθυσμών που έχουν σχετικές ανάγκες και 
δεν μπορούν να καλύψουν το επισιτιστικό τους έλλειμμα με δικά 
τους μέσα. Η συγχρηματοδότηση συνιστά ένα ευέλικτο και χρήσιμο 
μέσο, ιδιαίτερα μάλιστα στην περίπτωση της αποκατάστασης. 
Χρησιμοποιείται δε συχνά για την ανάληψη δράσεων στήριξης, όπως 
η διανομή σπόρων και εργαλείων ή δράσεων για την κατάρτιση των 
αγροτών σε σύγχρονους τρόπους διαχείρισης των μέσων παραγωγής 
τους. 
• Παροχή σπόρων και εργαλείων 
Η δράση αυτή παρέχει τη δυνατότητα αποκατάστασης γεωργικών 
πληθυσμών που έχουν επαναπατρισθεί, εκτοπισθεί ή είναι πρόσφυγες 
και έχουν απωλέσει, ως εκ τούτου, τα μέσα παραγωγής τους και, 
κατά συνέπεια, τα μέσα για την επιβίωση τους. Τους προσφέρεται 
λοιπόν η δυνατότητα να γίνουν γρήγορα αυτάρκεις. 
• Προγράμματα σχολικού επισιτισμού 
Τα προγράμματα αυτά είναι εξαιρετικά σημαντικά στο πλαίσιο 
των δράσεων αποκατάστασης, δεδομένου ότι αποτελούν επένδυση στο 
καλύτερο δυνατό κεφάλαιο: στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Επειδή η 
υπανάπτυξη και η ένδεια αποτελούν, μεταξύ άλλων, και ζήτημα 
νοοτροπίας, θα πρέπει να χτυπηθεί το κακό στη ρίζα του παρέχοντας 
τη δυνατότητα στα παιδιά -τους αυριανούς ενηλίκους- να συνεχίσουν 
το σχολείο. 
Για το σκοπό αυτό, είναι δυνατό να εφαρμοσθούν προγράμματα 
διατροφής στο χώρο του σχολείου. Εκτός από τη βελτίωση της 
διατροφής του παιδιού, τα εν λόγω προγράμματα παρέχουν τη 
δυνατότητα να αυξηθεί την προσοχή του στην τάξη, με αποτέλεσμα 
τη μείωση της σχολικής αποτυχίας. Επίσης, η κατάσταση αυτή 
προτρέπει τους γονείς να στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο, 
γιατί δεν τα θεωρούν πλέον ως βάρος που πρέπει να αξιοποιήσουν 
πάση θυσία (μέσω της εργασίας στα χωράφια, στο σπίτι...). 
22 
Δ. Τριγωνικές δραστηριότητες και αγορές σε τοπικό επίπεδο 
Οι τριγωνικές δραστηριότητες παρέχουν τη δυνατότητα να 
αγοράζονται τα τρόφιμα από τις αγορές των αναπτυσσόμενων χωρών. 
Είναι ιδιαίτερα χρήσιμες, διότι η αγορά τους σε τοπικό ή 
περιφερειακό επίπεδο μπορεί να έχει θετικές συνέπειες στην 
οικονομία της παραγωγούς ή της δικαιούχου χώρας, ακόμη κι αν τα 
τρόφιμα αυτά υπάρχουν στην ευρωπαϊκή αγορά. Επιπλέον, έχουν το 
πλεονέκτημα ότι είναι συμβατές με τις διατροφικές συνήθειες των 
δικαιούχων πληθυσμών. Είναι δυνατό να κινητοποιηθούν πολύ πιο 
γρήγορα απ'ό,τι όταν η βοήθεια προέρχεται από την Ευρώπη και 
προωθούν την ουσιαστική ενίσχυση των οικονομικών και εμπορικών 
δεσμών των ενδιαφερομένων περιοχών. 
Οι τριγωνικές δραστηριότητες ονομάζονται έτσι διότι σε αυτές 
συμμετέχουν τρία μέρη: η χώρα που προμηθεύει το προϊόν, εκείνη 
που επωφελείται από αυτό και ο χορηγός που χρηματοδοτεί τη δράση 
(σε είδος ή σε χρήμα). 
Οι εν λόγω αγοραστικές πράξεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην 
επισιτιστική βοήθεια. Ανταποκρίνονται με ακρίβεια στη ζήτηση των 
καταναλωτών. Κατά γενικό κανόνα, υλοποιούνται ταχύτερα απ'ό,τι 
η συνηθισμένη βοήθεια. Προωθούν την ολοκλήρωση των εμπορικών 
συναλλαγών νότου/νότου, τη διάθεση των επισιτιστικών αποθεμάτων 
των ενδιαφερομένων χωρών καθώς και την ανάπτυξη της τοπικής 
παραγωγής τροφίμων. 
Οι αγορές σε τοπική κλίμακα συνιστούν δραστηριότητες στις οποίες 
συμμετέχει ένας χρηματοδότης και μία δικαιούχος χώρα, η οποία 
είναι ταυτόχρονα και η προσφέρουσα χώρα. Αυτό το είδος 
δραστηριοτήτων δικαιολογείται όταν η δυνατότητα πρόσβασης από ένα 
ελλειμματικό σε ένα πλεονασματικό μέρος της χώρας δεν είναι 
εύκολη λόγω προβλημάτων κατά τη μεταφορά ή τη διάθεση στην αγορά. 
Χρησιμοποιείται, επίσης, όταν θέλουμε να αναλάβουμε δράση δωρεάν 
διανομής σε περιπτώσεις που χαρακτηρίζονται από εξαιρετική ένδεια 
ορισμένων στρωμάτων του πληθυσμού, παρά την επάρκεια τοπικών 
προϊόντων διατροφής στην αγορά. Το γεγονός αυτό μας δίνει τη 
δυνατότητα να προστρέξουμε σε βοήθεια όσων τη χρειάζονται, 
στηρίζοντας και ενθαρρύνοντας παράλληλα την τοπική παραγωγή. 
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έννοια των τριγωνικών αγορών δεν 
περιελήφθη στην απαρίθμηση των μέσων επισιτιστικής βοήθειας που 
περιλαμβάνεται στην τρίτη Σύμβαση Λομέ, η οποία (στο άρθρο 35) 
αναφέρεται στη συνεργασία σε θέματα ανάπτυξης μεταξύ της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών ΑΚΕ. Η παράλειψη αυτή 
διορθώνεται κατά τη σύνταξη της τέταρτης Σύμβασης Λομέ: στο άρθρο 
51 γίνεται αναφορά στην εν λόγω έννοια. Το γεγονός αυτό 
καταδεικνύει σαφώς το έντονο ενδιαφέρον των διαφόρων φορέων 
ανάπτυξης για τη συγκεκριμένη παρεχόμενη δυνατότητα ανάπτυξης των 
συναλλαγών νότου/νότου. 
23 
2. ΠΡΟΓΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ 
Η Μονάδα επισιτιστικής βοήθειας της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης 
(της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) χωρίζεται σε δύο βασικά τμήματα 
(προγραμματισμός και κινητοποίηση) καθένα από τα οποία 
διαδραματίζει συγκεκριμένο ρόλο στη διαδικασία εφαρμογής της 
επισιτιστικής βοήθειας. 
0 προγραμματισμός είναι μία ενέργεια διαρκής μέσα στο χρόνο, η 
οποία συνίσταται στην εκτίμηση της κατάστασης της επισιτιστικής 
ασφάλειας και των αναγκών των δυνητικά δικαιούχων χωρών και 
περιοχών και στη μελέτη της δυνατότητας αποδοχής των αιτήσεων που 
έχουν γίνει από μέρους κρατών, διεθνών οργανισμών ή των ΜΚΟ, 
καθώς επίσης και στη μελέτη της πιθανής εφαρμογής των δράσεων. 
Καθώς το τμήμα προγραμματισμού καθορίζει τη στρατηγική σε μία 
χώρα ή μία δεδομένη περιοχή και αναλύει τις αιτήσεις, προβλέπει 
τον προσανατολισμό του με βάση τους δημοσιονομικούς πόρους που 
τίθενται στη διάθεση του στην αρχή του έτους και καθορίζει επίσης 
το καταλληλότερο μέσο μέσω του οποίου θα υλοποιηθούν οι παραπάνω 
δράσεις. Η εξέταση της κάθε αίτησης μελετάται από κοινού από τον 
υπεύθυνο γεωγραφικού τομέα της Μονάδας, τις γεωγραφικές υπηρεσίες 
είτε της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης είτε των άλλων Γενικών 
Διευθύνσεων που είναι αρμόδιες για τις εξωτερικές σχέσεις, μετά 
από διαβουλεύσεις με την ή με τις αντιπροσωπείες της Επιτροπής 
στην ενδιαφερόμενη ή στις ενδιαφερόμενες χώρες, καθώς επίσης και 
μετά από διαβουλεύσεις με τους άλλους πιθανούς χορηγούς. 
Αφού ολοκληρωθεί η ανάλυση της αίτησης, και στην περίπτωση που 
αυτή γίνει δεκτή, υποβάλλεται μία πρόταση χρηματοδότησης στην 
Επιτροπή επισιτιστικής βοήθειας, η οποία αποτελείται από 
εκπρόσωπους των κρατών μελών που δίνουν τη γνώμη τους σχετικά με 
κάθε δράση επισιτιστικής βοήθειας, την οποία ενδέχεται να 
πραγματοποιήσει η Επιτροπή. Μόλις η παροχή της βοήθειας 
αποφασιστεί από την Επιτροπή, ο δικαιούχος ειδοποιείται με 
επίσημη επιστολή (στην οποία περιλαμβάνονται όλα τα χρήσιμα 
πληροφοριακά στοιχεία: φύση της βοήθειας, τόννος, δρομολόγιο. . . ) . 
3. ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΛΕΨΗ 
Μόλις η πρόταση χορήγησης βοήθειας γίνει επίσημα δεκτή από τον 
δικαιούχο, ξεκινά ο ρόλος του τμήματος κινητοποίησης. Η 
κινητοποίηση (συγκέντρωση και αποστολή) συνίσταται στην πρακτική 
εφαρμογή της χορηγούμενης βοήθειας. Για το λόγο αυτό, το τμήμα 
ζητά από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας 
να προχωρήσει σε προκήρυξη διαγωνισμού στην ευρωπαϊκή αγορά, για 
την προμήθεια των απαραίτητων για την εν λόγω βοήθεια προϊόντων. 
Τα προϊόντα αυτά θα παραδοθούν στον δικαιούχο στο λιμάνι φόρτωσης 
ή εκφόρτωσης ή στον τόπο προορισμού. 
Η κινητοποίηση περιλαμβάνει επίσης την προετοιμασία και την 
πραγματοποίηση των αγορών σε τοπικό επίπεδο και των τριγωνικών 
δράσεων. Έτσι, το ίδιο το τμήμα κινητοποίησης προβαίνει σε 
προκήρυξη διαγωνισμού για αυτό τον τύπο δράσεων. Εξάλλου, το 
τμήμα κινητοποίησης αναλαμβάνει με τις διαδικασίες αποθήκευσης, 
24 
στην περίπτωση που αυτό είναι απαραίτητο. 
Η επίβλεψη συνιστά έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της 
κινητοποίησης. Η δραστηριότητα αυτή συνίσταται στην αυστηρή 
επίβλεψη της ποιότητας και της ποσότητας των προϊόντων που 
παρέχονται στους δικαιούχους. Διενεργείται από πέντε εταιρίες 
επίβλεψης που προλαμβάνονται από την Επιτροπή, βάσει σύμβασης για 
το σκοπό αυτό και οι οποίες διαθέτουν ελεγκτές στα διάφορα 
ευρωπαϊκά λιμάνια φόρτωσης, στα λιμάνια εκφόρτωσης καθώς και 
στους τόπους προορισμού της βοήθειας. 
Πέρα από τις δραστηριότητες ελέγχου της ποιότητας και της 
ποσότητας, η παρακολούθηση συνίσταται επίσης στο συντονισμό των 
δράσεων μεταξύ των διαφόρων συμμετεχόντων στις δράσεις 
επισιτιστικής βοήθειας, δηλαδή την Επιτροπή, τον προμηθευτή και 
τον δικαιούχο. Η επιτυχία της παρακολούθησης διαπιστώνεται κυρίως 
από το γεγονός ότι σπάνια εκφράζονται παράπονα σχετικά με την 
ποιότητα των προϊόντων της επισιτιστικής βοήθειας. 
4 . ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 
Οι αποστολές παρακολούθησης γίνονται με στόχο την καταγραφή 
του εκάστοτε σχεδίου επισιτιστικής βοήθειας. Για το λόγο αυτό, 
ειδικοί στην αγροτική οικονομία αποστέλλονται επί τόπου για δύο 
ή τρεις εβδομάδες. Έργο τους είναι να παρέχουν σε όσους 
προγραμματίζουν την επισιτιστική βοήθεια, πληροφορίες και 
συμβουλές καθ' όλα τα στάδια εφαρμογής της βοήθειας, με απώτερο 
στόχο να τους επιτρέψουν να κατανοήσουν τη συμβατότητα των 
προγραμμάτων και των επιδιωκόμενων στόχων, τα προβλήματα και τις 
δυσκολίες που ενδεχομένως θα συναντήσουν κατά την εφαρμογή των 
προγραμμάτων, το ποσοστό επίτευξης των προβλεπόμενων στόχων. 
Πιο συγκεκριμένα, οι εμπειρογνώμονες αυτοί εξασφαλίζουν τον 
έλεγχο της βοήθειας κατά την αφιξή της, τη μεταφορά της, τη 
διανομή της (δωρεάν ή όχι), την αποθήκευση της, τη 
νομισματοποίησή της και τη διαχείριση των ανταλλαγματικών 
κεφαλαίων (στην περίπτωση που υπάρχουν) καθώς και των 
αναπτυξιακών έργων που χρηματοδοτούνται από τα εν λόγω κεφάλαια, 
και κατά τον προσδιορισμό των δικαιούχων. Ελέγχουν επίσης, την 
καταλληλότητα των παρεχόμενων προϊόντων (όσον αφορά την ποσότητα 
και το είδος) ως προς τις ανάγκες και τις διατροφικές συνήθειες 
των δικαιούχων, τις επιπτώσεις της βοήθειας στην τοπική γεωργική 
παραγωγή, την κατάσταση των τιμών στην αγορά, τις εμπορικές 
συναλλαγές στην περιοχή, και, τέλος, τις επιπτώσεις της βοήθειας 
στους επισιτιστικούς στόχους ή την επισιτιστική ασφάλεια 
μακροπρόθεσμα. 
Το 1994, η ομάδα παρακολούθησης πραγματοποίησε 25 επί τόπου 
αποστολές σε 22 διαφορετικές χώρες (επίβλεψη εκατό έργων περίπου) 
κυρίως στη Λατινική Αμερική, στο νότιο τμήμα της Αφρικής, στη 
Δυτική Αφρική, στο Κέρας της Αφρικής, στην Αίγυπτο και στην 
Τυνησία. 
Παράλληλα με τις εν λόγω αποστολές παρακολούθησης, οι 
αποστολές αξιολόγησης γίνονται επίσης επί τόπου. Στόχος τους 
είναι η εκτίμηση των μακροπρόθεσμων συνεπειών των κοινοτικών 
25 
δράσεων επισιτιστικής βοήθειας. Εκτιμούν τη συνολική βοήθεια που 
παρέχεται σε μία δεδομένη χώρα κατά τη διάρκεια πολλών ετών. Σε 
αντίθεση με τις αποστολές παρακολούθησης που διαρκούν γενικά 
δεκαπέντε μέρες περίπου, οι μελέτες αξιολόγησης, που γίνονται 
κυρίως από ανεξάρτητα γραφεία μελετών, μπορεί να διαρκέσουν 
αρκετούς μήνες. 
IV. ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 
1. Για μία ολοκληρωμένη αναπτυξιακή πολιτική 
• Μαδαγασκάρη: στήριξη του αστικού πληθυσμού 
Το νησί της Μαδαγασκάρης, το οποίο γειτονεύει με τις 
ανατολικές ακτές της αφρικανικής ηπείρου, διαθέτει μεγάλο 
αναπτυξιακό δυναμικό και υπήρξε εξαγωγέας ρυζιού στις αρχές της 
δεκαετίας του '70. Μέσα σε δύο δεκαετίες, μία σειρά από ατυχείς 
οικονομικές αποφάσεις, όπως για παράδειγμα η εθνικοποίηση των 
μέσων παραγωγής ή ακόμα οι ανεπαρκείς επενδύσεις, βύθισαν τη χώρα 
σε βαθιά κρίση. Με κατά κεφαλήν εισόδημα 200 δολλάρια Αμερικής 
η Μαδαγασκάρη έγινε μία από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου. 
Η ελευθέρωση της οικονομίας που ξεκίνησε το 1983 και ολοκληρώθηκε 
το 1988 επέφερε καθαρή βελτίωση στην παραγωγή της ποικιλίας 
ρυζιού paddy σε βαθμό που η χώρα να είναι σχεδόν αυτάρκης το 
1991. Δυστυχώς, ξηρασία έπεσε στο νότο το 1991/92 και κυκλώνες 
κατέστρεψαν τρεις φορές (τον Φεβρουάριο του 1991, τον Ιανουάριο 
και τον Φεβρουάριο του 1994) την ανατολική πλευρά του νησιού. 
Έτσι, χάθηκε κάθε ελπίδα επίτευξης της αυτάρκειας αυτής. 
Το ρύζι paddy είναι το βασικό στοιχείο της διατροφής των κατοίκων 
της Μαδαγασκάρης. Το 1994, αν και οι σοδειές ήταν καλές, η 
παραγωγή του μειώθηκε κατά 10% σε σχέση με άλλες χρονιές, 
εξαιτίας της πλημμύρας που υπήρξε στους ορυζώνες μετά το πέρασμα 
των κυκλώνων. Αντιθέτως το σιτάρι είναι μία αποδοτική καλλιέργεια 
προσαρμοσμένη στην εκτός εποχής χρήση των ορυζώνων, που σήμερα 
γνωρίζει μεγάλη άνθηση. Εντούτοις, εισχώρησε αρκετά γρήγορα στις 
καταναλωτικές συνήθειες των αστικών περιοχών, αποτελώντας μάλιστα 
βασικό προϊόν για ορισμένα στρώματα του πληθυσμού. 
Ωστόσο, η μεταφορά τους είναι προβληματική εξαιτίας των 
σημαντικών ζημιών που προκλήθηκαν στην υποδομή του οδικού και του 
σιδηροδρομικού δικτύου από το πέρασμα των κυκλώνων. Κυρίως, ο 
εφοδιασμός της πρωτεύουσας Ανταναναρίβο, είναι εξαιρετικά 
δυσχερής. Σε διάστημα δεκαπέντε ημερών, οι τιμές του ρυζιού και 
του άρτου έφτασαν στα ύψη. Αυτή η αύξηση των τιμών τονίστηκε από 
τη σχετική μείωση στην προσφορά ρυζιού. Για το 1994, οι ανάγκες 
σε επισιτιστική βοήθεια δημητριακών είχαν εκτιμηθεί σε 138.000 
τόνους (από τους οποίους 7.000 τόνοι επείγουσας βοήθειας δόθηκαν 
για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες του κυκλώνα). 
Με σκοπό να μειωθούν οι επιπτώσεις αυτής της αύξησης της 
τιμής των βασικών δημητριακών στις αστικές περιοχές, η 
Επιτροπή χορήγησε στη Μαδαγασκάρη βοήθεια 7.300 τόνων 
σιτάλευρου (εκτιμώμενης αξίας 2.250.000 ECU 
συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταφοράς) προς πώληση στα 
26 
τοπικά αρτοποιεία. Η βοήθεια αυτή πωλήθηκε κυρίως στο 
λιμάνι της Toamasina. Μειώνοντας την τιμή του άρτου 
συνέβαλε στη μείωση της υψηλής ζήτησης ρυζιού καχ κατά 
συνέπεια στη μείωση της τιμής του εν λόγω προϊόντος. 
• Μαλάουϊ: εφοδιασμός των τοπικών αγορών και διαρκής στήριξη της 
μικρής γεωργικής παραγωγής 
Με ετήσιο υπολογιζόμενο ανά κάτοικο ΑΕΠ στα 230 δολάρια Αμερικής 
το 1991, το Μαλάουϊ συμπεριλαμβάνεται στις δεκαπέντε φτωχότερες 
χώρες του κόσμου. Πρόκειται επίσης για μία από τις πλέον 
πυκνοκατοικημένες χώρες της Αφρικής με μέση πυκνότητα 171 
κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο καλλιεργήσιμων γαιών. Ο 
πληθυσμός του, εξάλλου, προβλέπεται να διπλασιαστεί κατά τη 
διάρκεια των είκοσι επόμενων ετών. Πέραν τούτου, οι κοινωνικοί 
δείκτες είναι σαφώς αρνητικοί: ο μέσος όρος ζωής είναι τα 4 8 έτη, 
στα παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε η θνησιμότητα φτάνει το 23%, 
το 20% του πληθυσμού έχει προσβληθεί από τον ιό του AIDS και το 
ποσοστό αναλφαβητισμού στους ενήλικες φτάνει το 60%. 
Αφού πρώτα ανέστειλε εν μέρει τη βοήθεια της προς το Μαλάουϊ για 
δύο χρόνια, εξαιτίας σημαντικών παραβιάσεων των ανθρώπινων 
δικαιωμάτων, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποκατέστησε την ομαλή συνεργασία 
μετά τον εκδημοκρατισμό του καθεστώτος. Η χώρα εξαρτάται σε 
σημαντικό βαθμό από την εξωτερική βοήθεια και μία πιθανή παράταση 
της αναστολής της βοήθειας θα μπορούσε να αποβεί μοιραία για την 
οικονομική της ανάπτυξη. 
Λιγότερο από το 30% των αγροτών παράγουν το σύνολο των 
εμπορεύσιμων πλεονασμάτων καλαμποκιού, ενώ το υπόλοιπο 7 0%, που 
εκμεταλλεύεται μικρές εκτάσεις -1,1 εκτάριο κατά μέσο όρο -
επειδή δεν έχει πρόσβαση σε μέσα παραγωγής ώστε να βελτιώσει την 
παραγωγή του, εξαρτάται από την αγορά ως προς το 1/4 της δικής 
του κατανάλωσης καλαμποκιού για διατροφικούς σκοπούς. Οποιοδήποτε 
γεγονός θίγει τον γεωργικό τομέα έχει, κατά συνέπεια σοβαρές 
επιπτώσεις στο σύνολο της χώρας στο βαθμό όπου πάνω από το 80% 
του πληθυσμού εξαρτάται από τον εν λόγω τομέα και στο βαθμό όπου 
η συνολική οικονομική ισορροπία εξαρτάται σε ποσοστό 90% από τα 
έσοδα εξαγωγών των γεωργικών προϊόντων. 
Το 1994, το Μαλάουϊ αντιμετώπισε εξαιρετικό έλλειμμα 
καλαμποκιού, το οποίο (σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του 
Οργανισμού Επισιτισμού και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών και 
του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος) - έφτασε στους 
270.000 τόνους περίπου. Η παραγωγή έγινε ακόμα δυσχερέστερη 
λόγω της καθυστέρησης των βροχοπτώσεων και της 
περιορισμένης χρήσης μέσων παραγωγής η οποία συνδέεται με 
την μείωση των πιστώσεων που δόθηκαν στους αγρότες. 
Εξαιτίας του μεγέθους του ελλείμματος τροφίμων και των 
μακροοικονομικών περιορισμών (ανισορροπία του ισοζυγίου 
πληρωμών και υποτίμηση), η Επιτροπή χορήγησε στο Μαλάουϊ 
70.000 τόνους λευκού καλαμποκιού που προορίζονταν για 
πώληση στις τοπικές αγορές, και των οποίων το αντίτιμο σε 
τοπικό νόμισμα επανεπενδύθηκε στη στήριξη μίας σταθερής 
αναπτυξιακής πολιτικής της μικρής αγροτικής παραγωγής. 
27 
Τα ανταλλαγματικά κεφάλαια επανεπενδύθηκαν όντως σε ένα 
πρόγραμμα βοήθειας των αγροτικών πληθυσμών που χρηματοδοτήθηκε 
από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Η στρατηγική του 
προγράμματος αυτού συνίσταται στην εισαγωγή γεωργό-δασοπονικών 
τεχνικών που επιτρέπουν τη μείωση της χρήσης ακριβών μέσων 
παραγωγής(κυρίως λιπασμάτων) την καταπολέμηση της διάβρωσης και 
της αποψίλωσης των δασών και τη διαφοροποίηση της γεωργικής 
παραγωγής, η οποία στη συγκεκριμένη χώρα αντιπροσωπεύει μία 
σημαντική βελτίωση στη διατροφή. Μετά την υπογραφή, τον Δεκέμβριο 
του 1994, ενός πρωτοκόλου ειδικού για τη χρήση των 
ανταλλαγματικών κεφαλαίων μεταξύ της Επιτροπής και της κυβέρνησης 
του Μαλάουϊ, η εμπορευματοποίηση του καλαμποκιού καθώς και η 
δημιουργία ανταλλαγματικών κεφαλαίων έγιναν σε συνεργασία με μία 
δημόσια επιχείρηση του Μαλάουϊ που μπορούσε να καλύψει όλη την 
επικράτεια της χώρας. 
Παράλληλα, η Επιτροπή αποδέσμευσε μία βοήθεια 10.000 τόννων 
λευκού καλαμποκιού με στόχο τη δωρεάν διανομή του σε αγρότες που 
υπήρξαν θύματα της ξηρασίας που έπληξε τη χώρα. Αυτοί οι 
μειονεκτούντες πληθυσμοί αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα 
ελλείμματος τροφίμων. Η βοήθεια αυτή μοιράστηκε μέσω της Διεθνούς 
Ομοσπονδίας του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου (FICR) 
σε περίπου 200.000 άτομα, σε συνεργασία με τον εθνικό Ερυθρό 
Σταυρό. 
• Περού: κοινωνική στήριξη στην πολιτική διαρθρωτικής προσαρμογής 
Παρόλο που σημειώθηκε δημοκρατική ρήξη τον Απρίλιο του 1992 
("πραξικόπημα" του Fujimori) η πολιτική κατάσταση στο Περού 
φαίνεται να παρουσίασε θετικές εξελίξεις το 1993: ενεργός 
συμμετοχή στην πολιτική ζωή του νεοεκλεγέντος Κογκρέσου, οργάνωση 
δημοτικών εκλογών, υιοθέτηση νέου συντάγματος μετά από 
δημοψήφισμα... Η σύλληψη το 1993 των αρχηγών του Φωτεινού 
Μονοπατιού και μίας άλλης τρομοκρατικής οργάνωσης βοήθησε στην 
αποδοχή του Προέδου Fujimori. Σε οικονομικό επίπεδο, 
παρατηρήθηκαν ενθαρρυντικά αποτελέσματα μετά από τρισήμισυ έτη 
που αφιερώθηκαν σε ένα αυστηρό πρόγραμμα διαρθρωτικής 
προσαρμογής, το οποίο συνέβαλε στην επανένταξη του Περού στο 
διεθνές χρηματοδοτικό σύστημα, στον έλεγχο του πληθωρισμού κατ 
στην αύξηση του ΑΕγχΠ. 
Υπάρχουν εντούτοις μελανά σημεία όπως το έλλειμμα του εμπορικού 
ισοζυγίου και η ενδημική ανεργία ενός μεγάλου μέρους του 
πληθυσμού. Το 70% του πληθυσμού του Περού ζει πάντα μέσα στη 
ένδεια και το 20% ζει σε συνθήκες εξαιρετικής ένδειας. 
Οι σοδειές του 1994 ήταν καλύτερες από αυτές των 
προηγουμένων ετών, κυρίως χάρη στην αύξηση των καλλιεργούμενων 
εκτάσεων. Ωστόσο, η κατάσταση παρέμεινε εξαιρετικά δύσκολη για 
ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού που είδε τους διαθέσιμους 
επισιτιστικούς πόρους του να μειώνονται εξαιτίας των συνεπειών 
του εξαιρετικά αυστηρού προγράμματος διαρθρωτικής προσαρμογής. 
Έτσι, το Περού έφτασε τον αριθμό των 2.000 διαθέσιμων θερμίδων 
ανά άτομο ημερησίως, σαφώς χαμηλότερο από τις 2.440 θερμίδες που 
θεωρούνται απαραίτητες από τον Οργανισμό Επισιτισμού και Γεωργίας 
των Ηνωμένων Εθνών για μία κανονική ενεργό ζωή. Επιπλέον, το 38% 
28 
των παιδιών στο Περού υποφέρουν από χρόνιο υποσιτισμό. 
το 1994, η Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση επισιτιστικής βοήθειας 
35.000 τόνων δημητριακών, 1.000 τόνων γάλακτος σε σκόνη και 1.500 
τόνων φυτικού ελαίου προς το Περού, στην οποία προστέθηκαν 
ψυχανθή αξίας 2.700.000 ECU καθώς και σπόροι και λιπάσματα αξίας 
800.000 ECU. 
Η δράση αυτή βελτίωσε επισιτιστική και διατροφική κατάσταση των 
πλέον μειονεκτούντων πληθυσμών πλήττονται από τις καταστροφικές 
συνέπειες της πολιτικής της διαρθρωτικής προσαρμογής και συνέβαλε 
στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της χώρας. 
Ένα σημαντικό μέρος της βοήθειας αυτής πωλήθηκε στη χώρα (23.000 
τόνοι σιταριού - δημητριακό που παρουσιάζει τρομερές ελλείψεις 
στο Περού, το οποίο εισάγει 900.000 τόνους κάθε χρόνο) και θα 
αποφέρει ανταλλαγματικά κεφάλαια που θα χρησιμοποιηθούν για τη 
χρηματοδότηση κοινωνικών έργων και έργων αγροτικής ανάπτυξης. Το 
υπόλοιπο μέρος θα μοιραστεί δωρεάν στις αγροτικές και 
προοαστιακές περιοχές της χώρας με σκοπό τη μείωση του ποσοστού 
ασιτίας. 
Όσον αφορά τα προϊόντα που προορίζονται για δωρεάν διανομή, 
υπήρξε μέριμνα ώστε να τηρηθεί ένας βαθμός διατροφικής ισορροπίας 
κατά την κατάρτιση του προγράμματος. Τα δημητριακά θα 
παραδίδονται με τη μορφή 4.670 τόνων αλεύρου από σιτάρι και 1.500 
τόνων ρυζιού. Μέρος του φυτικού ελαίου που θα είναι έλαιο σόγιας, 
θα αγοραστεί από την τοπική αγορά. Τα ψυχανθή θα αποτελούνται 
κυρίως από φακές και φασόλια που θα φτάνουν τους 4.000 τόνους. 
Οι σπόροι θα αγοραστούν στην τοπική αγορά και θα επιλεγούν με 
γνώμονα τα χαρακτηριστικά του φυσικού περιβάλλοντος στο οποίο θα 
υλοποιηθούν τα έργα. 
Χάρη στη συνεργασία των ΜΚΟ, του Παγκόσμιου Επισιτιστικού 
Προγράμματος και των δημόσιων υπηρεσιών του Περού, η Ευρωπαϊκή 
Ένωση θα εγκαταστήσει επί τόπου λαϊκές καντίνες που θα 
εξασφαλίσουν τη διατροφή των μαθητών από τεσσάρων έως επτά ετών, 
των παιδιών που βρίσκονται σε κίνδυνο σε κοινωνικό επίπεδο, των 
ηλικιωμένων και των γυναικών που θηλάζουν, θα μοιράσει επίσης 
τρόφιμα στους εργάτες που εργάζονται σε κατασκευαστικά έργα. Από 
τη βοήθεια αυτή θα ωφεληθούν σε 650.000 άτομα. Στις ίδιες 
περιοχές, 80.000 οικογένειες αγροτών που θα συμπεριληφθούν στα 
αγροτικά έργα βελτίωσης του οικογενειακού εισοδήματος θα 
ωφεληθούν από το πρόγραμμα που αφορά τους σπόρους. 
Η διανομή θα γίνει μέσω των comedores populares (λαϊκά 
εστιατόρια), των favelas της Λίμα και των κυριότερων πόλεων της 
χώρας και θα συνδέεται όσο το δυνατόν περισσότερο με τις 
παραγωγικές δραστηριότητες και τη βελίτωση των συνθηκών υγιεινής 
(κατασκευή αποχωρητηρίων...). Στη Sierra, θα στρέφεται προς τους 
φτωχότερους πληθυσμούς, με στόχο να αποτραπεί η μετανάστευση προς 
τις πόλεις, στηρίζοντας την αγροτική ανάπτυξη κυρίως μέσω της 
παροχής σπόρων και μέσω των προγραμμάτων παροχής τροφίμων έναντι 
εργασίας. 
Έχει προβλεφθεί οικονομική βοήθεια από τη χρηματοδότηση των έργων 
29 
αναδάσωσης και αγρο-βιομηχανίας (με ανταλλαγματικά κεφάλαια που 
θα προκύψουν από την πώληση της βοήθειας). Προβλέπεται η 
χρηματοδότηση έργων κατασκευής λεκανών απορροής για την καλύτερη 
εκμετάλλευση των υδάτων στη Sierra, καθώς και η αύξηση των 
διαθέσιμων γαιών μέσω της κατασκευής βαθμίδων. 
* Αίγυπτος: πολυδιάστατη στήριξη 
Σε σύνολο 1.000.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, η Αίγυπτος, 
λίκνο του πολιτισμού των Φαραώ, μόνο το 3-4% είναι καλλιεργήσιμες 
γαίες, οι οποίες βρίσκονται κυρίως κατά μήκος του Νείλου ή στο 
Δέλτα του ποταμού. Ωστόσο, η γεωργία αποτελεί κύριο τομέα της 
αιγυπτιακής οικονομίας. Αντιπροσωπεύει το 19% του ΑΕΠ και 
απασχολεί το 35% του συνολικού εργατικού δυναμικού της χώρας. 
Με συνολχκό πληθυσμό 58 εκατομμυρίων κατοίκων και δημογραφική 
αύξηση, που σταθεροποιήθηκε στο 2%, η Αίγυπτος έχει να 
αντιμετωπίσει μείζονα προβλήματα: ανεξέλεγκτη αστική ανάπτυξη, 
συνακόλουθα περιβαλλοντικά προβλήματα καθώς και αυξανόμενη 
δημογραφική ανισορροπία μεταξύ των αγροτικών και των αστικών 
περιοχών. 
Μία μεταρρύθμιση στην αγροτική πολιτική επέτρεψε την αισθητή 
αύξηση της καλλιεργούμενης επιφάνειας και της απόδοσης των γαιών. 
Εντούτοις, η έλλειψη καλλιεργήσιμων γαιών και ο μεγάλος 
κατακερματιοσμός τους (80% των αγροτών εργάζονται σε 0,8 εκτάριο 
μόνο), ο περιορισμός των υδάτινων πόρων και η χαμηλή διάθεση 
μέσων παραγωγής δεν θα επιτρέψουν, στο άμεσο μέλλον, την αύξηση 
της αγροτικής παραγωγής που καλύπτει σήμερα μόνο το 40% της 
εθνικής ζήτησης. Η Αίγυπτος, για να μπορέσει να καλύψει τις 
ανάγκες του πληθυσμού της, είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας σταριού 
μετά την πρώην Σοβιετική Ένωση και την Κίνα. 
Σύμφωνα με τις συμφωνίες του Bretton Woods, η αιγυπτιακή 
κυβέρνηση αποφάσισε, κατά τη δεκαετία του '80, να ξεκινήσει ένα 
πρόγραμμα οικονομικής αναδιάρθρωσης με στόχο τη βελτίωση των 
επιδόσεων της χώρας εγκαθιστώντας μία αποκεντρωμένη οικονομία της 
αγοράς, ανοιχτή προς το εξωτερικό μεταξύ άλλων, μέσω της 
κατάργησης του κρατικού παρεμβατισμού και της ελευθέρωσης• των 
τιμών με στόχο την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων. Η 
ελευθέρωση αυτή είχε ως συνέπεια την ταχεία και ανεξέλεγκτη 
αύξηση των περισσότερων τιμών των βασικών προϊόντων πλην του 
baladi (τοπικός άρτος που καταναλώνεται από την πλειοψηφία των 
φτωχών), της ζάχαρης και του φυτικού ελαίου που εξακολουθούν να 
επιχορηγούνται (προς αποφυγή κοινωνικών εκρήξεων). Πέραν τούτου, 
έχουν ληφθεί κοινωνικά μέτρα με στόχο τον έλεγχο των συνεπειών 
της εν λόγω μεταρρύθμισης στα χαμηλά εισοδήματα γιατί, παρά τις 
κάποιες προόδους, η οικονομία της χώρας παραμένει ακόμα ευαίσθητη 
λόγω εξωτερικών παραγόντων, όπως οι διακυμάνσεις των εισοδημάτων 
από το πετρέλαιο, τα δικαιώματα διέλευσης του καναλιού του Σουέζ, 
το συνάλλαγμα που προέρχεται από εκπατρισμένου εργαζόμενους και 
τα έσοδα από τον τουρισμό. 
Εδώ και μερικά χρόνια, η Αίγυπτος λαμβάνει από την Κοινότητα 
επισιτιστική βοήθεια, η οποία συμβάλλει βραχυπρόθεσμα στην 
30 
ικανοποίηση των αναγκών της για ορισμένα βασικά προϊόντα, και 
μακροπρόθεσμα, στη στρατηγική της επισιτιστικής της ασφάλειας, 
χάρη σε αναπτυξιακά έργα που χρηματοδοτούνται από τα 
ανταλλαγματικά κεφάλαια τα οποία προέρχονται από την πώληση των 
προϊόντων στην τοπική αγορά. 
Το 1994, η Αίγυπτος δέχτηκε χορήγηση βοήθειας 100.000 τόνων 
σιταριού (ύψους 14,2 εκατ. ECU συμπεριλαμβανομένου του κόστους 
μεταφοράς). Η βοήθεια αυτή πωλήθηκε, μέσω της κυβέρνησης, στην 
αρτοβιομηχανία. Τα ανταλλαγματικά κεφάλαια που προέκυψαν 
χρησιμοποιήθηκαν κυρίως στον κοινωνικό τομέα, στον τομέα του. 
περιβάλλοντος και σε προσοδοφόρα γεωργικά έργα. 
Η κοινοτική επισιτιστική βοήθεια έχει στόχο τη στήριξη του 
παρόντος προγράμματος οικονομικών μεταρρυθμίσεων της 
αιγυπτιακής κυβέρνησης. Μέσα σε αυτό το κλίμα 
αναδιάρθρωσης, ελήφθησαν μέτρα που αφορούν τη γεωργία, με 
στόχο να ενισχύσουν τον τομέα και να τον οδηγήσουν σε 
σταθερή ανάπτυξη.Η πλέον ενδεικτική μεταρρύθμιση ήταν η 
ελευθέρωση των τομέων της διανομής, της μεταφοράς, της 
αποθήκευσης, της αλευροποιίας και των γεωργικών μέσων 
παραγωγής στις αρχές της δεκαετίας. Από τότε, οι τιμές του 
σιταριού στην αιγυπτιακή αγορά πλησίασαν (στις ανώτερες 
τιμές) τα διεθνή επίπεδα. Τα αποτελέσματα αυτής της 
ελευθέρωσης του τομέα έγιναν άμεσα αισθητά, δεδομένου ότι 
το 1,8 εκατ. τόνοι παραγώμενου σιταριού το 1985 έφτασε τα 
4,8 εκατ. τόνους το 1993. Αυτή η ελευθέρωση συνοδεύτηκε, 
ωστόσο, από μείωση των κρατικών επιδοτήσεων για τα 
βασικότερα γεωργικά μέσα παραγωγής. Αυτό επέφερε αρχικά 
μείωση στη χρήση μέσων παραγωγής από τους αγρότες, αλλά η 
αρχική αυτή μείωση καλύφθηκε γρήγορα. 
Αντιθέτως δεδομένων των αρνητικών συνεπειών της γενικής 
αναδιάρθρωσης της οικονομίας στα οικονομικά μειονεκτούντα 
στρώματα διαπιστώθηκε ότι το baladi το είδος άρτου που 
καταναλώνεται περισσότερο από τη μερίδα αυτή του πληθυσμού, 
επειδή οι υπόλοιπες ποιότητες άρτου ήταν πολύ ακριβές. 
Αποφασίστηκε τότε από την κυβέρνηση να εκσυγχρονιστούν τα παλιά 
αρτοποιεία που παρήγαν αυτό τον τύπο άρτου βελτιώνοντας την 
ποιότητα τους και μειώγοντας τις απώλειες τους σε αλεύρι. Το 
πρόγραμμα αυτό χρηματοδοτήθηκε από μία σειρά πιστώσεων της 
Αιγυπτιακής Τράπεζας Βιομηχανίας και Ανάπτυξης. 
Τα ανταλλαγματικά κεφάλαια χρησιμοποιήθηκαν σε ποσοστό 30% 
σε κοινωνικά έργα, έργα για την υγεία και την εκπαίδευση στις 
πόλεις, και επίσης συνέβαλαν στον περιορισμό των αρνητικών 
επιπτώσεων του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής. Το υπόλοιπο 
70% χρησιμοποιήθηκε, όπως και στο παρελθόν, για τη χρηματοδότηση 
των έργων αγροτικής ανάπτυξης. Εκτός από τον εκσυχρονισμό των 
αρτοποιείων, τα έργα που χρηματοδοτήθηκαν από τα κεφάλαια αυτά 
κάλυψαν τομείς εξίσου ποικίλους, όπως η ίδρυση ενός κέντρου 
κατάρτισης στη μελισσοκομία, η βελτίωση της παραγωγής λαχανικών 
χάρις στη διάθεση νέων τεχνικών θερμοκηπίων, η βελτίωση της 
παραγωγής ρυζιού στο Δέλτα, η βελτίωση της παραγωγής πουλερικών 
στη Νέα Κοιλάδα με την κατασκευή νέων σύγχρονων σφαγείων, η 
δημιουργία νέων πηγαδιών για την άρδευση των καλλιεργειών, οι 
31 
εκστρατείες ευασθητοποίησης σε θέματα περιβάλλοντος, τα 
προγράμματα οικογενειακού προγραμματισμού και, ακόμα, οι κινητές 
βιβλιοθήκες. 
Το έργο χρηματοδότησης θερμοκηπίων για τους νέους 
διπλωματούχους (χρηματοδοτήθηκε από τα ανταλλαγματικά 
κεφάλαια) είναι πολύ ενδιαφέρον διότι συμβάλλει στην 
προώθηση της τεχνολογίας των θερμοκηπίων στη χώρα. Έδωσε 
την δυνατότητα κατασκευής και εξοπλισμού μίας κεντρικής 
μονάδας, την παροχή 600 θερμοκηπίων και την εκπαίδευση των 
φοιτητών, κάθε φοιτητής που επιλέχτηκε (με βάση την 
εκπαίδευση του) έχει στη διάθεση του ένα θερμοκήπιο και την 
υποχρέωση να επιστρέψει ένα μέρος αυτής της δωρεάς μέσα σε 
έξι χρόνια, το έργο εκτιμήθηκε πολύ από τους δικαιούχους, 
οι οποίοι αποκομίζουν σημαντικά οφέλη από την παραγωγή 
αγγουριών και φασολιών θερμοκηπίου. Για παράδειγμα, η 
παραγωγή αγγουριών κοστίζει περίπου 2.300 αιγυπτιακές λίρες 
ανά εποχή και ανά θερμοκήπιο και αποφέρει περίπου 7.000 
αιγυπτιακές λίρες. Το έργο είναι λοιπόν εξαιρετικά 
προσοδοφόρο οικονομικά και χρηματοδοτικά. 
• Πράσινο Ακρωτήριο: ένα αρχιπέλαγος με χρόνιο έλλειμμα 
Το Πράσινο Ακρωτήριο, αρχιπέλαγος αποτελούμενο από δέκα νησιά του 
Ατλαντικού ωκεανού, έχει τα ίδια γεωγραφικά χαρακτηριστικά με τις 
χώρες της Σαχέλ: ασταθείς και συχνά ανεπαρκείς βροχοπτώσεις, 
φτωχά εδάφη που αντιμετωπίζουν διαρκή κίνδυνο διάβρωσης. Η 
οικονομία στηρίζεται στον τριτογενή τομέα (τις υπηρεσίες) που 
αντιπροσωπεύει το 69% του ΑΕγχΠ, ενώ ο τομέας της γεωργίας δεν 
καλύπτει παρά το 14% του ΑΕγχΠ. Αυτό οφείλεται στην περιορισμένη 
έκταση των γαιών, στη χαμηλή τους απόδοση, στις χρόνιες ελλείψεις 
(γλυκού) νερού στο χαμηλό επίπεδο γονιμότητας ορισμένων γαιών, 
στο υψηλό κόστος παραγωγής των υδρογεωργικών καλλιεργειών, στην 
έλλειψη διαφοροποίησης, στους ελάχιστα σύγχρονους τρόπους 
παραγωγής, στην απομόνωση των γεωργικών περιοχών καθώς και στη 
χαμηλή ανάπτυξη του συγκοινωνιακού δικτύου που δυσχεραίνει 
εξαιρετικά την εμπορία των προϊόντων. Το αρχιπέλαγος παρουσιάζει 
διαρθρωτικό επισιτιστικό έλλειμμα (μεταξύ 75.000 και 95.000 τόνων 
ανά έτος) . Κάθε χρόνο, το Πράσινο Ακρωτήριο είναι υποχρεωμένο να 
εισάγει είδη διατροφής γεγονός που επιβαρύνει ιδιαίτερα το 
ισοζύγιο πληρωμών του. Η επισιτιστική βοήθεια αντιπροσωπεύει το 
10-15% του συνόλου των εισαγωγών αγαθών τρέχουσας κατανάλωσης, 
ήτοι το 70% των συνολικών εισαγωγών ειδών διατροφής. 
Η επισιτιστική ασφάλεια του αρχιπελάγους αποτελεί ένα από τα 
βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση, η οποία 
ετοίμασε ένα πρόγραμμα με στόχο την αύξηση της παραγωγής 
τροφίμων, την αύξηση της δυνατότητας εφοδιασμού, τη βελτίωση της 
πρόσβασης όλων των στρωμάτων του πληθυσμού στα τρόφιμα, ευνοώντας 
πάντα τις πλέον ευάλωτες ομάδες. 
Ο στόχος της χορήγησης επισιτιστικής βοήθειας στο Πράσινο 
Ακρωτήριο το 1994 (5.000 τόνοι μαλακού σιταριού και 1.400 
τόνοι φυτικού ελαίου συνολικού ύψους 1.897.000 ECU 
συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταφοράς) είναι διπλός. 
Από τη μία πλευρά, πρόκειται για την προώθηση της 
32 
κυβερνητικής πολιτικής επισιτιστικής ασφάλειας με την 
ανύψωση του επιπέδου επισιτισμού του πληθυσμού (346.000 
κάτοικοι), καθώς και με την ελάφρυνση του ισοζυγίου 
πληρωμών με τη μείωση των καθαρών εισαγωγών ειδών 
διατροφής. Από την άλλη, πρόκειται για μία ουσιαστική 
βοήθεια για την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της χώρας μέσω 
της χρηματοδότησης - με τα ανταλλαγματικά κεφάλαια που 
προέκυψαν από την πώληση - των δημοσίων έργων, τα οποία 
απαιτούν σημαντικό μέρος του εργατικού δυναμικού, δεδομένου 
ότι το κυριότερο πρόβλημα είναι η ανεργία του αστικού 
πληθυσμού. 
Τα προϊόντα εμπορεύθηκαν ιδιωτικές επιχειρήσεις στις αστικές 
αγορές του Πράσινου Ακρωτηρίου, σε τιμές προσιτές για όλα τα 
στρώματα του πληθυσμού και απέφεραν ανταλλαγματικά κεφάλαια. Η 
αξία των κεφαλαίων αυτών κατατέθηκε σε ένα λογαριασμό σε τοπική 
τράπεζα με διπλή υπογραφή (από τον εκπρόσωπο της Επιτροπής και 
τον εκπρόσωπο της κυβέρνησης) . Τα κεφάλαια αυτά χρησίμευσαν στη 
χρηματοδότηση έργων δημόσιας ωφέλειας, όπως η καταπολέμηση της 
ερήμωσης με αναδάσωση και συντήρηση των εδαφών, η δημιουργία και 
η συντήρηση των γεωργικών δρόμων, κλπ. Ο στόχος εδώ είναι διπλός: 
από τη μία να υλοποιηθούν έργα ανάπτυξης σε άμεση σχέση με την 
πολιτική επισιτιστικής ασφάλειας, και από την άλλη να δοθούν 
δυνατότητες απασχόλησης σε σημαντική μερίδα του πληθυσμού. 
%. Πολυετείς δράσεις 
• Τυνησία: στήριξη της ανάπτυξης στον τομέα γαλακτοκομικών 
Στο πλαίσιο ενός προγράμματος πολυετούς δράσης, η Τυνησία 
λαμβάνει από την Επιτροπή, από το 1991, επισιτιστική βοήθεια 
3.000 τόνων γάλακτος σε σκόνη ετησίως, για να καλύψει το 
διαρθρωτικό της έλλειμμα σε γαλακτοκομικά προϊόντα. Η πολυετής 
αυτή βοήθεια εντάσσεται στο πλαίσιο μίας μακροπρόθεσμης 
αναπτυξιακής στρατηγικής του τομέα της κτηνοτροφίας, για την 
οποία η έννοια της επισιτιστικής ασφάλειας αποτελεί το 
καθοριστικό στοιχείο κάθε δράσης. Η κοινοτική βοήθεια πωλείται 
στις γαλακτοβιομηχανίες της χώρας και μετατρέπεται σε διάφορα 
γαλακτοκομικά προϊόντα, τα οποία στη συνέχεια πωλούνται στις 
αγορές των καταναλωτών. 
Η κυβέρνηση της Τυνησίας έθεσε στο πλαίσιο του όγδοου σχεδίου 
ανάπτυξης (1992/1996) τους ακόλουθους ποσοτικούς στόχους για το 
1996: αυτάρκεια σε θέματα παραγωγής κρέατος και αύξηση του 
ποσοστού κάλυψης της εθνικής ζήτησης σε γαλακτοκομικά προϊόντα, 
σε ποσοστό 70%. Το υπόλοιπο 30% θα καλυφθεί είτε από τις 
εισαγωγές, είτε από την προσφορά επισιτιστικής βοήθειας. Η 
βοήθεια της Επιτροπής εντάσσεται λοιπόν στο πλαίσιο μίας ενεργού 
πολιτικής για την ανάπτυξη του γαλακτοκομικού τομέα. 
Το 1989, το ποσοστό κάλυψης της εθνικής κατανάλωσης 
γαλακτοκομικών προϊόντων ήταν 59%. Από τότε σημείωσε σαφή 
βελτίωση φτάνοντας το 67%. Η αύξηση αυτή οφείλεται στη βελτίωση 
του γενετικού δυναμικού ζωϊκού κεφαλαίου, στην αύξηση των 
επισιτιστικών πόρων που του προσφέρονται με την επέκταση 
βοσκοτόπων, στην καλύτερη κτηνιατρική κάλυψη, καθώς και στον 
33 
καθορισμό μίας ελκυστικής τιμής παραγωγής. Αμεση συνέπεια: το 
εθνικό ζωϊκό κεφάλαιο παρουσίασε συνολική αύξηση της τάξης του 
3%, ενώ μιλώντας για αύξηση του αριθμού των ζώων, εξυπακούεται 
η ταυτόχρονη αύξηση της παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων (και 
κρέατος). 
Για να επιτευχθούν οι στόχοι που έθεσε, η κυβέρνηση κατάρτισε μία 
στρατηγική αναφορικά με την ενίσχυση των ακόλουθων αναπτυξιακών 
αξόνων: γενετική βελτίωση των κοπαδιών, ανάπτυξη της παραγωγής 
προϊόντων βοσκής, αξιοποίηση των υποπροϊόντων, ανάπτυξη και 
προώθηση της κτηνοτροφίας, βελτίωση της υγιειονομικής κάλυψης και 
της διαχείρισης των κοπαδιών, ανάπτυξη της υποδομής της 
γαλακτοβιομηχανίας και καθορισμός μίας πολιτικής τιμών για τον 
παραγωγό και τον καταναλωτή. Η πολυετής συμφωνία προβλέπει τη 
χρήση των ανταλλαγματικών κεφαλαίων που έχουν προκύψει από την 
πώληση της βοήθειας για τη χρηματοδότηση όλων των δράσεων που 
προβλέπονται στο πλαίσιο της στρατηγικής ανάπτυξης του 
γαλακτοκομικού τομέα και της κτηνοτροφίας. 
Έτσι, το 1992, τρία έργα αξίας 1.590.000 δηναρίων Τυνησίας στον 
τομέα της υγείας των ζώων χρηματοδοτήθηκαν από τα εν λόγω 
κεφάλαια. Το 1993, το σύνολο των χρηματοδοτούμενων έργων έφτασε 
τα 4.500.000 δηνάρια. Για το 1994, είχαν προγραμματιστεί και 
βρίσκονται σε εξέλιξη πέντε έργα· τρία από αυτά αφορούν τον τομέα 
της υγείας των ζώων (αφθώδης πυρετός, φυματίωση βοοειδών και 
βρουκέλωση των μικρών μηρυκαστικών) , ένα στον τομέα της γενετικής 
βελτίωσης και ένα τελευταίο στον τομέα της βελτίωσης του οδικού 
δικτύου. 
• Μπανγκλαντές: "Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Ανάπτυξης της 
Επισιτιστικής Βοήθειας (Integrated Food Assisted Development 
Programme) 
To Μπαγκλαντές είναι μία από τις σημαντικότερες χώρες 
δικαιούχους της επισιτιστικής βοήθειας που χορηγεί η Επιτροπή. 
Πρέπει να σημειωθεί ότι από το 1991 η χώρα εισάγει περίπου 
1.900.000 τόνους δημητριακών κάθε χρόνο. Το 30-40% του αγροτικού 
πληθυσμού του Μπαγκλαντές ζει κάτω από συνθήκες απόλυτης ένδειας. 
Αυτό σημαίνει ότι τα εισοδήματα του δεν επαρκούν για την 
προμήθεια των απαραίτητων τροφίμων, τα οποία θα τους παρέχουν τις 
2.400 ημερήσιες θερμίδες που είναι αναγκαίες σε κάθε ανθρώπινο 
ον. Η επισιτιστική βοήθεια αντιπροσωπεύει, επιπλέον, πάνω από το 
ήμισυ (55%, ήτοι 1.300.000 τόνους περίπου ετησίως κατά τη 
διάρκεια της δεκαετίας του '80) της αναπτυξιακής βοήθειας που 
έλαβε το Μπαγκλαντές. Παρόλο που η χώρα διαθέτει ένα καλά 
οργανωμένο σύστημα διανομής τροφίμων και καταφεύγει συχνά σε 
αναπτυξιακά έργα, τα οποία εμπεριέχουν κάποια συνιστώσα 
επισιτιστικής βοήθειας, η ποσότητα που διατίθεται υπερβαίνει τις 
ικανότητες εφαρμογής έργων αυτού του τύπου δεδομένης της έλλειψης 
τεχνικής στήριξης. Για το λόγο αυτό ξεκίνησε το πρόγραμμα IFADEP 
("Integrated Food Assisted Development Programme").To εν λόγω 
ενσωματώνει την επισιτιστική βοήθεια σε μία πολιτική γενικής 
ανάπτυξης της χώρας προσφέροντας της την κατάλληλη τεχνική και 
οικονομική βοήθεια, μέσα στο πλαίσιο της βελτίωσης της 
επισιτιστικής ασφάλειας, όπως προβλέπεται από τις υπηρεσίες της 
Επιτροπής. 
34 
Το πρόγραμμα IFADEP ("Integrated Food Assisted Development 
Programme") της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ένα καινοτόμο 
και πολυετές έργο που ξεκίνησε το 1992. ο γενικός στόχος 
είναι η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των φτωχών πληθυσμών 
του Μπαγκλαντές με την χορήγηση 562,125 τόνων δημητριακών 
μέσα σε έξι χρόνια (1992/1997), αξίας ύψους 73,1 εκατ. Η 
βοήθεια αυτή χρησιμοποιείται στο πλαίσιο των έργων που 
αφορούν την παροχή τροφίμων αντί εργασίας ή πωλείται στην 
τοπική αγορά για να τροφοδοτήσει οικονομικά το ετήσιο 
αναπτυξιακό πρόγραμμα της κυβέρνησης. Χρησιμοποιείται 
επίσης στο πλαίσιο ολοκληρωμένων έργων, τα οποία απαιτούν, 
εκτός από την επισιτιστική διάσταση, οικονομική και τεχνική 
βοήθεια. Η Επιτροπή θα αποδεσμεύσει 30.000.000 ECU καθόλη 
τη διάρκεια του προγράμματος για την κάλυψη της εν λόγω 
βοήθειας. 
Κατά διάρκεια του 1993, παραδόθηκε το πρώτο μέρος (140.000 τόνοι) 
της βοήθειας - από το οικονομικό έτος 1992 - και κατά το τέλος 
του ίδιου έτους, πραγματοποιήθηκε μία επιτόπια αποστολή, 
προκειμένου να συζητηθούν οι τρόποι εκφόρτωσης με σκοπό να 
επιτευχθεί σημαντική εξοικονόμηση στα έξοδα μεταφοράς. Ορισμένα 
τεχνικά προβλήματα καθυστέρησαν την εκτέλεση του προγράμματος, 
γεγονός που εξηγεί γιατί το δεύτερο μέρος των 135.000 τόννων 
(1993) παραδόθηκε μόλις το 1994. 
Η βασική στρατηγική του προγράμματος συνίσταται στη βαθμιαία 
μείωση της συνολικής ετήσιας ποσότητας της κοινοτικής βοήθειας 
παράλληλα με την αύξηση της τοπικής παραγωγής. Η ποσότητα που 
προορίζεται για πώληση θα μειωθεί σημαντικά, ενώ η επισιτιστική 
βοήθεια για τα έργα, που απευθύνονται στους άπορους θα αυξηθεί. 
0 τελικός στόχος είναι η αύξηση του επιπέδου των εσόδων και της 
ποσότητας των διαθέσιμων τροφίμων για τους φτωχότερους. 
Το πρόγραμμα IFADEP κατανέμεται σε τέσσερα κύρια έργα: ένα 
ολοκληρωμένο αναπτυξιακό έργο για τις άπορες γυναίκες, ένα 
αναπτυξιακό έργο για την αλιεία, ένα πρόγραμμα οδικής υποδομής 
που θα συνδέει τα κέντρα ανάπτυξης και μία αποτελεσματική θεσμική 
στήριξη για την ανάπτυξη. 
Το πρώτο έργο έχει στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των 
απόρων γυναικών μέσω της αύξησης και της διαφοροποίησης των 
παραγωγικών τους δραστηριοτήτων. Συνίσταται σε προσφορά τροφίμων 
υπό μορφή μηνιαίας ατομικής μερίδας, η οποία θεωρείται ως 
μεταφορά εσόδων. Παρέχει εκτός άλλων ένα φάσμα υπηρεσιών, όπως 
η κατάρτιση και η ευαισθητοποίηση καταφεύγοντας στην τεχνική και 
οικονομική βοήθεια. Οι γυναίκες που αφορά το έργο είναι οι χήρες, 
οι αρχηγοί της οικογένειας, οι ηλικιωμένες και ανάπηρες, επειδή 
αποτελούν σημαντικό και περιθωριοποιημένο τμήμα του άπορου 
πληθυσμού της υπαίθρου. Η πείρα δείχνει ότι εάν βοηθηθούν, οι 
γυναίκες αυτές μπορούν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία που τους 
δίνεται και να ανεβάσουν σημαντικά το βιοτικό τους επίπεδο. 
Το δεύτερο έργο πρέπει να επιτρέπει την ανάπτυξη συστημάτων 
αλιείας στο εσωτερικό της χώρας και κυρίως μεταξύ του 
μειονεκτούντος πληθυσμού της υπαίθρου. Πρόκειται για την ανάπτυξη 
της παραγωγής αλιευμάτων σε 17 επιλεγμένες περιοχές με εργασίες 
35 
επιχωμάτωσης και εκσκαφής των ελών, για τα οποία θα αναλωθούν 
41.000 τόνοι δημητριακών στο πλαίσιο του σχεδίου παροχής τροφίμων 
έναντι εργασίας. Με μία συνολική τεχνική και οικονομική βοήθεια 
5.200.000 ECU, από το έργο αυτό θα προκύψουν 8,2 εκατ. ημέρες 
εργασίας και θα βοηθηθούν περίπου 25.000 ακτήμονες ή 
μικροϊδιοκτήτες στα σχεδία τους για αλιεία. 
Το πρόγραμμα βελτίωσης της οδικής υποδομής έχει στόχο την 
ολοκλήρωση των τοπικών αγορών και, κατά συνέπεια, τη βελτίωση της 
κυκλοφορίας των αγαθών και των ατόμων. θα προσφέρει 
συμπληρωματικές θέσεις εργασίας και, μακροπρόθεσμα, θα επιτρέψει 
την αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας. Στην περίπτωση αυτή, 
η παρεχόμενη επισιτιστική βοήθεια θα χρησιμεύσει για την αμοιβή 
των έργων επιχωμάτωσης, ενώ η οικονομική και τεχνική βοήθεια θα 
χρησιμεύσει για την υποδομή, τον προγραμματισμό, τη διαχείριση, 
την κατάρτιση, κλπ. 
Τέλος, το τέταρτο έργο έχει στόχο την εφαρμογή ενός 
αποτελεσματικού θεσμικού πλαισίου για τον προγραμματισμό, τη 
σύλληψη και την πραγματοποίηση των δραστηριοτήτων ανάπτυξης που 
στηρίζονται από την επισιτιστική βοήθεια στο Μπαγκλαντές. 
36 
3. Δράσεις υποκατάστασης 
• Σενεγάλη: προώθηση της τοπικής παραγωγής δημητριακών 
Στη Σενεγάλη, το 70% του πληθυσμού απασχολείται στον 
αγροτικό τομέα. Οι κυριότερες καλλιέργειες είναι η αραχίδα, το 
κεχρί, το ρύζι paddy και το καλαμπόκι. Η χώρα, ευρισκόμενη στη 
σαχελιανή ζώνη, αδυνατεί να καλύψει πάνω από 50 έως 60% των 
αναγκών της κάθε χρόνο. Η ανεπάρκεια αυτή της παραγωγής, σε 
συνδυασμό με έλλειψη παραγωγικότητας καθώς επίσης και με μείωση 
των τιμών των βασικών προϊόντων, βύθισε τον αγροτικό τομέα σε ένα 
σχετικό μαρασμό εδώ και είκοσι χρόνια. Παράλληλα, η δημογραφική 
ανάπτυξη ανήλθε προοδευτικά έως 2,7% ανά έτος. 
Για να δοθεί νέα ώθηση στην αγροτική παραγωγή, να αυξηθούν τα 
εισοδήματα και να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας στις αγροτικές 
περιοχές, η κυβέρνηση εφήρμοσε πολλά μέτρα στο πλαίσιο της 
αποκέντρωσης των εξουσιών λήψης αποφάσεων: την προώθηση του 
ιδιωτικού τομέα και τη σταδιακή απελευθέρωση των τιμών και του 
εμπορίου. Η πρόσφατη υποτίμηση του ΑΧΚ (της τάξεως του 50%) θα 
έπρεπε να αυξήσει την ανταγωνιστικότητα των τοπικών προϊόντων σε 
σχέση με τα εισαγόμενα προϊόντα. 
Από το 1994, η κυβέρνηση, με τη βοήθεια διεθνών 
χρηματοδοτών, χρηματοδοτεί ένα , πρόγραμμα αγροτικής 
προώθησης συνδυαζόμενο με μία εκστρατεία προαγωγής του 
τοπικού τομέα δημητριακών (η οποία θα διαρκέσει μέχρι το 
1997) με σκοπό την ανάπτυξη της παραγωγής με ρυθμό 4% ανά 
έτος. Πιο συγκεκριμένα, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις 
ενθαρρύνονται να εφοδιασθούν με τελικά ή μη τελικά τοπικά 
δημητριακά προϊόντα, εν προκειμένω με αποξηραμένα 
δημητριακά, και να τα προωθήσουν κατόπιν στους καταναλωτές. 
Στο πλαίσιο αυτής της οπτικής, η Επιτροπή χορήγησε μία βοήθεια 
500.000 ECU η οποία εξυπηρέτησε τη χρηματοδότηση πολλών ενεργειών 
οι οποίες συμπεριλαμβάνουν εκστρατείες δημοσιότητος στην εθνική 
τηλεόραση και στο ραδιόφωνο, ενέργειες ευαισθητοποίησης μέσω 
αφισσοκόλλησης στα λεωφορεία, πινακίδες ... Με σκοπό την προώθηση 
της αγοράς από τα νοικοκυριά τοπικών προϊόντων, διεξήχθη μία 
ειδική εκστρατεία προβολής των φαγητών με βάση το κεχρί, το 
καλαμπόκι ή το σόργο, μέσω μιας πλατειάς διάδοσης των 
παραδοσιακών συνταγών, έκδοσης ενός μικρού βιβλιαρίου καθώς 
επίσης καχ διαγωνισμούς και επιδείξεις μαγειρικής στις λαϊκές 
περιοχές. Ας μη λησμονούμε ότι ακόμη και σήμερα, η συνοδευτική 
βασική τροφή του ημερήσιου κύριου πιάτου στη Σενεγάλη, είναι το 
ρύζι, μεγαλύτερο μέρος του οποίου εισάγεται. 
Μια δεύτερη πτυχή της κοινοτικής βοήθειας συνίστατο στην προώθηση 
του εκσυγχρονισμού των αλευρόμυλων με σκοπό την αύξηση της 
παραγωγικότητας και τη βελτίωση κατά συνέπεια της ποιότητας του 
σιμιγδαλιού ή του αλευριού. Ενήργησε επίσης στη βοήθεια των 
αρτοποιείων του Ντακάρ για την παραγωγή "εμπλουτισμένου" άρτου 
με 15% αλεύρι από κεχρί. Είχε επίσης προβλεφθεί η προώθηση νέων 
προϊόντων όπως το αλεύρι του niébé. Τελικά, μια πτυχή της 
τεχνικής βοήθειας επέτρεψε την υποστήριξη της εκπαίδευσης και της 
διαχείρισης καθώς επίσης και τις στρατηγικές εμπορίας και τις 
37 
μελέτες αγορών υπό μορφή σεμιναρίων σε επαγγελματικούς 
οργανισμούς δημητριακών. 
• Κίνα: η βιομηχανία γαλακτοκομικών σε πλήρη άνθηση 
Ο κινέζικος πληθυσμός δεν είναι, κατά παράδοση, μεγάλος 
καταναλωτής γάλακτος. Ομως, υπό την επιρροή του υπόλοιπου 
κόσμου, η ζήτηση και η παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων 
αναπτύχθηκαν στο ανατολικό μέρος της χώρας. Από μία κατανάλωση 
σχεδόν αμελητέα στα τέλη του '50, ένας κινέζος καταναλώνει σήμερα 
πέντε λίτρα γάλακτος το χρόνο. Η κυβέρνηση, έχοντας συνείδηση του 
οικονομικού αντίκτυπου στην ανάπτυξη του αγροτικού πληθυσμού και 
του θρεπτικού αντίκτυπου στη διατροφή του κινέζικου πληθυσμού 
γενικά, έθεσε σε εφαρμογή κατά τη δεκαετία του '80, μία εθνική 
γαλακτοκομική στρατηγική. 
Από το 1987, η Κοινότητα συμμετείχε σ'αυτή την πολιτική υπό μορφή 
αποστολών γάλακτος σε σκόνη και σε βουτυρέλαιο. Επιπλέον, χάρη 
στους αντισταθμιστικούς πόρους που προέκυψαν από την πώληση αυτών 
των προϊόντων, η Επιτροπή κατόρθωσε να χρηματοδοτήσει την αγορά 
εξοπλισμών και να εξασφαλίσει τους μισθούς των τεχνικών βοηθών, 
τόσο στα κτηνοτροφεία όσο και στα εργοστάσια συσκευασίας 
γάλακτος. 
Η συνεργασία αυτή η οποία περατώθηκε στα τέλη του 1993 και, καθώς 
η γαλακτοκομική παραγωγή είχε ξεπεράσει τις προβλέψεις, η 
Επιτροπή αποφάσισε να συνεχίσει προσωρινά τη βοήθεια της. Το 1994 
εκλήφθηκε ως μεταβατικό έτος κατά τη διάρκεια του οποίου η 
βοήθεια, υπό παραδοσιακή μορφή, αντικαταστάθηκε από μία 
χρηματοδοτική βοήθεια υποκατάστασης ύψους 6.100.000 ECUS. Από 
το 1995, η Επιτροπή θα πρέπει να ξαναρχίσει τη συνεργασία της στη 
δεύτερη φάση αυτού του αναπτυξιακού έργου του κινέζικου 
γαλακτοκομικού τομέα. 
Η βοήθεια υποκατάστασης του 1994 επέτρεψε τη χρηματοδότηση της 
συντήρησης των προϋπαρχουσών δομών (αίθουσες άρμεξης, δίκτυα 
συλλογής γάλακτος, συνεταιρισμούς) και ταυτόχρονα, τη 
χρηματοδότηση της εκπαίδευσης ατόμων, χωρικών και εργατών, 
απασχολουμένων στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος. Τα ακόλουθα 
σημεία έπρεπε πράγματι να βελτιωθούν: η παραγωγικότητα των 
γαλακτοφόρων αγελάδων, τα μέσα συλλογής γάλακτος, οι 
υγιειονομικές συνθήκες στα κέντρα συλλογής, η εμπορία του 
γάλακτος και η παραγωγή προϊόντων. Η βοήθεια αυτή κάλυψε τέσσερις 
νέες ζώνες επιπλέον των είκοσι ήδη δήμων οι οποίοι περιλαμβάνοντο 
στην πρώτη φάση του έργου. 
• Μπουρκίνα Φάσο: ένας νέος μηχανισμός επισιτιστικής ασφάλειας 
Ο αγροτικός τομέας, κυρίως με τα δημητριακά, απασχολεί πάνω 
από 80% του πληθυσμού της Μπουρκίνα Φάσο και συνεισφέρει 30% στο 
ΑΕγχΠ της χώρας. Η συγκομιδή του 1993/1994 υπήρξε ιδιαίτερα 
ευνοϊκή και επέτρεψε την συγκέντρωση ενός πλεονασματικού 
αποθέματος 200.000 τόνων δημητριακών. Εντούτοις, από διαρθρωτικής 
απόψεως, υφίστανται μεγάλες περιφερειακές ανισότητες μεταξύ του 
χρόνια ελλειμματικού βορρά, των ζωνών βαμβακοκαλλιέργειας και 
της, κατά γενικό κανόνα, πλεονασματικής νοτιο-δυτικής περιοχής. 
38 
Στο πλαίσιο μιας πολυετούς δράσης για την περίοδο 1991/1993, η 
Μπουρκίνα Φάσο θα έπρεπε να λάβει 7.000 τόνους αλευριού ανά έτος 
προοριζόμενους προς πώληση στην τοπική αγορά. Κατ'αυτό τον τρόπο, 
τα ανταλλαγματικά κονδύλια που θα προκύψουν θα πρέπει να 
χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξη της επισιτιστικής ασφάλειας 
των πληθυσμών και την προώθηση της ανάπτυξης της αγροτικής 
οικονομίας. 
"Ηδη το 1992, λόγω της καλής συγκομιδής δημητριακών στη χώρα, η 
συνεισφορά ακυρώθηκε. Μιά εκτίμηση που έγινε στη συνέχεια το 
1993, απέδειξε ότι μία συνεισφορά 7.000 τόνων το 1993 δεν θα ήταν 
καθόλου επιθυμητή λόγω των πλεονασματικών συγκομιδών. Αντιθέτως, 
έγινε εμφανής η ανάγκη προτίμησης των τοπικών αγορών λόγω της 
διαθεσιμότητας των δημητριακών στο νότιο μέρος της χώρας και της 
έλλειψης τους στις τοπικές αγορές του βορρά. 
Προετοιμάστηκε έκτοτε μία δράση υποκατάστασης 1,5 εκατ. ECU 
με σκοπό την υποστήριξη ενός νέου μηχανισμού επισιτιστικής 
ασφάλειας - το Εθνικό Απόθεμα Ασφάλειας - μέσω της αγοράς 
περίπου 6.000 τόνων δημητριακών καθώς και δράσεων 
ενδυνάμωσης της παραγωγής και της αγοράς δημητριακών που 
προβλέπονται στο πλαίσιο του Προγράμματος της τομεακής 
αγροτικής προσαρμογής (ΠΤΑΠ). Αν και προγραμματίστηκε το 
1993, η δράση αυτή εκτελέστηκε το 1994. 
Αυτή η δράση συνεισέφερε επίσης στη θέση σε λειτουργία μιας 
διαχειριστικής εταιρείας επιφορτισμένης με τη διαχείριση του 
εθνικού αποθέματος ασφάλειας και τη χρηματοδότηση εξοπλισμών και 
τεχνικής βοήθειας στο πλαίσιο της Εθνικής Επιτροπής παροχής 
επειγόντων βοηθειών. 
4. Οι μακροπρόθεσμες δράσεις του παγκόσμιου επισιτιστικού 
προγράμματος 
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) το οποίο ιδρύθηκε 
το 1961 από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών και από τον 
Οργανισμό Επισιτισμού και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FA0) για 
μια αρχική περίοδο τριών ετών, εδρεύει στη Ρώμη και σκοπό έχει 
την εξάλειψη της πείνας στον κόσμο και την ενθάρρυνση της 
κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης των αναπτυσσόμενων χωρών. Το 1965, 
το ΠΕΠ έλαβε μία μόνιμη και διευρυμένη εντολή. Κατά τη διάρκεια 
των τελευταίων τριών δεκαετιών, το ΠΕΠ επένδυσε περίπου 13 δισ. 
δολαρίων ΗΠΑ - πάνω από σαράντα εκατομμύρια τόννων επισιτιστικής 
βοήθειας - σε περισσότερα από 1.600 αναπτυξιακά έργα και περίπου 
1.200 επείγουσες παρεμβάσεις. Εκατομμύρια άτομα επωφελήθηκαν 
κατ'αυτό τον τρόπο απ'αυτή τη βοήθεια. Στους κόλπους του 
συστήματος των Ηνωμένων Εθνών, το ΠΕΠ αντιπροσωπεύει την πιο 
σημαντική πηγή επισιτιστικής βοήθειας για τις αναπτυσσόμενες 
χώρες. 
Στην εποχή μας, το ΠΕΠ, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή 
Ένωση είναι οι κυριότεροι πρωταγωνιστές της επισιτιστικής 
βοήθειας σε παγκόσμιο επίπεδο. Για τα δύο τελευταία χρόνια 
(1993/1994), η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη της υπήρξαν 
οι πιο σημαντικοί δωρητές παρέχοντας στο ΠΕΠ 42% των συνολικών 
πόρων του επισιτιστικής βοήθειας. Ο δεύτερος μεγαλύτερος 
39 
χρηματοδότης για την ίδια περίοδο είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες με 
37%. Το ΠΕΠ θα πρέπει εντούτοις να θεωρηθεί επίσης ως ανεξάρτητος 
χρηματοδότης λόγω του ότι ενεργεί σύμφωνα με τα δικά του κριτήρια 
και στόχους. Ας σημειωθεί ότι το ΠΕΠ προμηθεύεται το 60% περίπου 
του αποθέματος τους στα πλαίσια των τοπικών αγορών ή των τριμερών 
δράσεων. 
Το 1994, η Επιτροπή συνεισέφερε στο κανονικό πρόγραμμα του 
ΠΕΠ 110.000 τόνους δημητριακών, 8.000 τόνους γάλακτος σε 
σκόνη, 1.000 τόνους βουτυρέλαιο, 5.500 τόνους φυτικό έλαιο 
και το αντίστοιχο των 3 εκατ. ECU σε διάφορα προϊόντα. 
Μεταξύ αυτών των προγραμμάτων, δύο ενέργειες συγκέντρωσαν την 
προσοχή μας ιδιαίτερα : 
• Αιθιοπία: Αποκατάσταση των γεωργικών γαιών, των δασών και της 
υποδομής 
Ο 20ός αιώνας χαρακτηρίστηκε στην Αιθιοπία από εκτενείς 
μετακινήσεις πληθυσμών από γόνιμες αλλά πυκνοκατοικημένες 
περιοχές προς ζώνες όπου το κλίμα είναι πιο τραχύ και το έδαφος 
ακατάλληλο για τη γεωργία. Γρήγορα η καλλιέργεια σε κατωφέρειες, 
η υπερβόσκηση και η υπερεκμετάλλευση των δασών για καύσιμη ξυλεία 
επιτάχυνε σ'αυτές τις περιοχές τη διάβρωση του εδάφους και μείωσε 
σοβαρά τη γεωργική παραγωγικότητα. Το δάσος το οποίο κάλυπτε ίο 
40% του εδάφους το 1990, δεν καλύπτει τώρα παρά μόνο το 3%. 
Η απουσία συντήρησης και διατήρησης των υποδομών αποτελεί επίσης 
ένα σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη της γεωργίας. Λόγω της 
κακής προσαρμογής του οδικού δικτύου, οι χωρικοί έχουν δύσκολη 
πρόσβαση στις πρώτες ύλες (σπόροι, λιπάσματα, φυτοϋγειονομικά 
προϊόντα) καθώς επίσης και στις τοπικές αγορές για την εμπορία 
των συγκομιδών. Εξάλλου, ο μικρός αριθμός των σημείων εφοδιασμού 
ύδατος στα χωριά έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια, συγκεκριμένα για 
τις γυναίκες, πολύ χρόνου και προσπάθειας διότι πρέπει να 
διανύσουν μεγάλες αποστάσεις για την προμήθεια νερού το οποίο δεν 
είναι αναγκαστικά πόσιμο. Τελικά, γίνεται ελάχιστη χρήση των 
αρδευτικών καναλιών, με αποτέλεσμα οι χωρικοί να είναι ευπαθείς 
σε ενδεχόμενες ξηρασίες. 
Ολα αυτά τα προβλήματα είχαν σαν σημαντική συνέπεια την πτώση της 
ποσότητας των διαθέσιμων δημητριακών ανά άτομο και ανά έτος. Από 
179 κιλά στις αρχές της δεκαετίας του '80, η ποσότητα μειώθηκε 
στα 157 κιλά στις αρχές της δεκαετίας του '90. Το πρόβλημα της 
επισιτιστικής ασφάλειας είναι εξαιρετικά σοβαρό σε ορισμένες 
περιοχές. Έτσι 45 "awrajas" (διοικητικές μονάδες) στις περιοχές 
της Amhara, Oromo, Wolaita και του Tigre κατατάχθηκαν στις ζώνες 
προτεραιότητας στον τομέα της επισιτιστικής ασφάλειας. 
Εδώ και πλέον των δεκατριών ετών, το ΠΕΠ έθεσε σε λειτουργία 
ο1αυτές τις περιοχές ένα πρόγραμμα αποκατάστασης γαιών και 
δασών, το οποίο έχει επιτύχει μέχρι τώρα το 60% των αρχικών 
στόχων. Το 1993, το ΠΕΠ αποφάσισε να παρατείνει αυτό το πρόγραμμα 
εκ νέου για τέσσερα χρόνια και το διεύρυνε στην ανάπτυξη των 
υποδομών στις εν λόγω περιοχές. 
40 
Οι μεσοπρόθεσμοι στόχοι αυτού του έργου είναι: 
- η προστασία και η ανάπτυξη 135.000 περίπου εκταρίων γαιών μέοω 
ελέγχου της διάβρωσης του εδάφους, της διατήρησης των πηγών 
ύδατος, της επέκτασης των δενδροφυτευμένων επιφανειών για καύσιμη 
ξυλεία, των βοσκοτοπιών καθώς επίσης και των μεμονωμένων ή 
συλλογικών λαχανόκηπων • 
- η διαχείριση, με σεβασμό της οικολογικής ισορροπίας, 200.000 
περίπου εκταρίων δασών -
- η κατασκευή υποδομών βάσης σε 450 περίπου κοινότητες. 
Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, η επισιτιστική βοήθεια του 
ΠΕΠ, από τις αρχές του σχεδίου, χρησιμοποιήθηκε κατά κύριο λόγο 
στις ενέργειες "τρόφιμα έναντι εργασίας". Γι' αυτό το νέο τμήμα 
του προγράμματος, προβλέφθηκε η διανομή ημερήσιας τροφής στις 
οικογένειες χωρικών που είχαν ανάγκη. Μετά από ένα χρονικό 
διάστημα, η βοήθεια αυτή των τεσσάρων ετών θα έπρεπε να ωφελήσει 
άμεσα 156.000 οικογένειες περίπου (οι οποίες αντιπροσωπεύουν 
936.000 άτομα) μέσω των σιτηρεσίων. 552.000 περίπου άτομα θα 
έπρεπε να επωφεληθούν από την επανακαλλιέργεια των γαιών και την 
αποκατάσταση των υποδομών. 
Το 1994, η Κοινότητα συμμετείχε σ'αυτό το πρόγραμμα ύψους 21.000 
τόνων δημητριακών και 330 τόνων φυτικού ελαίου στα πλαίσια της 
πολυμερούς βοήθειας. 
• Ιορδανία: ανάπτυξη των δασών και των διασχίζαμενων γαιών 
Οι σπάνιες φυσικές πηγές της και η ασθενής οικονομία της 
καθιστούν την Ιορδανία μία χώρα πολύ εξαρτημένη από την εξωτερική 
βοήθεια. Ο πόλεμος στον Κόλπο δεν είχε άλλο αποτέλεσμα παρά μόνο 
την επιδείνωση των ήδη επισφαλών συνθηκών διαβίωσης των Ιορδανών. 
Το τοπίο είναι κυρίως ξηρό ή ημιάνυδρο και μόνο το 6% της ολικής 
επιφάνειας της χώρας καλλιεργείται. Οσον αφορά τα δάση, το 1991 
δεν κάλυπταν παρά μόνο το 0,7% του εδάφους. 
Οι γαίες διάβασης - ή οι βοσκότοποι για τα ζώα - είναι 
πρωταρχικής σημασίας σε μία χώρα με τόσο άγονα εδάφη. Το 1991, 
αυτές οι γαίες κάλυπταν 8,2 εκατομμύρια εκταρίων (κοντά στο 90% 
του εδάφους). Δυστυχώς, εξαιτίας της υπερβόσκησης, της εκρίζωσης 
των δενδρυλλίων για καύσιμη ξυλεία καθώς επίσης και ορισμένες 
ανάρμοστες πολιτιστικές συνήθειες επιδείνωσαν αυτές τις γαίες με 
όλο και ταχύτερο ρυθμό. 
Ενόψει αυτής της κατάστασης, η ιορδανική κυβέρνηση θέσπισε μέτρα 
με σκοπό την εξασφάλιση της ανανέωσης των εδαφών και της φυσικής 
βλάστησης. Εντούτοις, λόγω ελλείψεως μέσων, το Εθνικό Υπουργείο 
Αναδάσωσης και Δασοκομίας δεν είναι σε θέση να πληρώσει κατάλληλα 
τους εργαζομένους του. Το 1991, η κυβέρνηση αποφάσισε λοιπόν να 
χορηγήσει σε έναν συνεταιρισμό 9.000 περίπου εκτάρια αγρών σε 
αγρανάπαυση για να τους μετατρέψει σε παραγωγικούς βοσκότοπους. 
Το ΠΕΠ συνεισφέρει σ'αυτό το έργο υπό μορφή τροφίμων έναντι 
εργασίας από το 1975. Το 1992, αποφάσισε να παρατείνει εκ νέου 
την -βοήθεια του στην ιορδανική κυβέρνηση για πέντε χρόνια. Το 
41 
έργο του ΠΕΠ του έτους 1992 προβλέπει για συγκεκριμένο χρονικό 
διάστημα τη δημιουργία δασωδών εκτάσεων και βοσκότοπων. Ετσι, θα 
μπορέσει να μειωθεί η διάβρωση του εδάφους και να αυξηθεί το 
εισόδημα των κτηνοτρόφων και των καλλιεργητών. Η δράση αυτή 
ππιτρέπει κατά πρώτο λόγο τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε 
ιοπικό επίπεδο. 
Η παρεχόμενη επισιτιστική βοήθεια μέσω του ΠΕΠ θα διανεμηθεί 
έναντι παροχής εργασίας των δικαιούχων, θα δοθεί, ως συμπλήρωμα 
των πενιχρών μισθών τους, στους μη εξειδικευμένους εργάτες της 
κυβέρνησης που απασχολούνται σε δραστηριότητες αναδάσωσης εδαφών 
που ανήκουν στο κράτος. Αλλο ένα μέρος αυτής της βοήθειας θα 
διανεμηθεί στα μέλη του συνεταιρισμού τα οποία εργάζονται για την 
ανάπτυξη των συλλογικών γαιών διάβασης στις περιοχές του Azraq, 
Ira/Yarga, Karak, Kafrain, Ma'an, Madaba, Balga και Tafileh. 
Τελικά, το τελευταίο μέρος θα δοθεί στους ανεξάρτητους χωρικούς 
του ποταμού Zarqa για να τους παροτρύνει να καλλιεργήσουν τους 
βοσκότοπους τους. 
Το σχέδιο αυτό θα πρέπει να ωφελήσει 2.500 εργαζομένους της 
κυβέρνησης, 1.500 μέλη του συνεταιρισμού και 350 ανεξάρτητους 
αγρότες. Το 1994, η Κοινότητα συμμετείχε σ'αυτό το έργο 
παρέχοντας 4.608 τόνους δημητριακών και 330 τόνους φυτικού ελαίου 
στα πλαίσια της πολυμερούς βοήθειας. 
5. Τριγωνικές δραστηριότητες και αγορές σε τοπικό επίπεδο 
Οι δράσεις αυτές πολλαπλασιάστηκαν τα τελευταία χρόνια, 
επιτρέποντας κατ1 αυτό τον τρόπο την καλύτερη εξυπηρέτηση ειδικών 
αναγκών των δικαιούχων πληθυσμών, ενθαρρύνοντας ταυτόχρονα τις 
αγορές των αναπτυσσόμενων χωρών. Εξάλλου, η διαδικασία αυτή 
επιτρέπει συχνά να αποσταλεί η επισιτιστική βοήθεια ταχύτερα και 
κατά γενικό κανόνα με χαμηλότερο κόστος, κυρίως στις περιπτώσεις 
τοπικών αγορών. Οι τριμερείς δράσεις και οι τοπικές αγορές 
ωφέλησαν πάνω από πενήντα χώρες (άμεσες και έμμεσες βοήθειες 
μαζί) και αντιπροσώπευαν το 1994 σχεδόν το 37% του συνόλου της 
κινητοποίησης της κοινοτικής επισιτιστικής βοήθειας (βλ. κατανομή 
παρακάτω). Μία από τις περιπτώσεις, μεταξύ άλλων, είναι η 
ακόλουθη: 
• Στήριξη του εμπορίου δημητριακών στην Τανζανία 
Στην Τανζανία, από το 1991 το μέσο ετήσιο κατά κεφαλή ΑΕγχΠ 
κυμαινόταν μεταξύ 100 και 200 αμερικανικών δολαρίων με συνέπεια 
η Τανζανία να είναι μία από τις φτωχότερες χώρες στον κόσμο. Το 
84% του ενεργού πληθυσμού απασχολείται στον αγροτικό τομέα ο 
οποίος αντιπροσωπεύει το 61% του ΑΕγχΠ. Η πλειονότητα των αγροτών 
ασχολείται με καλλιέργεια επιβίωσης σε λιγότερα από 0,2 εκτάρια 
κατά γενικό κανόνα. Η Τανζανία κατατάσσεται εντούτοις στις σχεδόν 
αυτάρκεις χώρες στον τομέα της επισιτικής παραγωγής. 
Αν και τα μερίδια των οικονομικών προσαρμογών που έγιναν το 198 6 
ωφέλησαν κατά μεγάλο μέρος ολόκληρη τη χώρα, οι αγρότες των 
περιοχών του βορρά και οι φτωχότεροι αγροτικοί πληθυσμοί δεν 
επωφελήθηκαν μέχρι τώρα. Αυτή η κατάσταση επιδεινώθηκε από τις 
ασθενείς βροχοπτώσεις του 1993 καθώς επίσης και από τις δυσκολίες 
42 
που ανέκυψαν στην διανομή λιπασμάτων. Τα προβλήματα μεταφοράς, 
η έλλειψη των εμπορικών διασυνδέσεων μεταξύ των πλεονασματικών 
ζωνών του νότου και του ελλειμματικού βορρά συνιστούν τα 
κυριότερα εμπόδια για την αποτελεσματική εμπορία των ειδών 
διατροφής. 
Το 1994, οι ανάγκες σε επισιτιστική βοήθεια εκτιμήθηκαν σε 
330.000 τόνους δημητριακών. Η Κοινότητα πρότεινε κατά 
συνέπεια ένα διαρθρωτικό πρόγραμμα με σκοπό να ενισχύσει το 
ρόλο του ιδιωτικού τομέα στο εμπόριο δημητριακών των 
ελλειμματικών περιοχών. Μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου 
1995, 20.000 τόνοι άσπρου καλαμποκιού αγορασμένοι στην 
Ουγκάντα θα πωληθούν σε μικρές ποσότητες σε διάφορες 
περιοχές, σε περισσότερους από 500 μικρούς εμπόρους. 
Παράλληλα μ'αυτό το πρόγραμμα, η Κοινότητα έθεσε σε 
λειτουργία το 1994 ένα πρόγραμμα με σκοπό την υποστήριξη 
των άπορων πληθυσμών λόγω των συνδυασμένων συνεπειών της 
διαρθρωτικής προσαρμογής και της ξηρασίας. Αυτή η δράση 
επέτρεψε, κατά τη διάρκεια τεσσάρων μηνών, να διανεμηθούν 
5.000 τόνοι άσπρου καλαμποκιού αγορασμένου στην Ουγκάντα, 
σε γεωργούς που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, στις 
οικογένειες τους και στους φτωχούς αστικούς πληθυσμούς. 
6. Δράσεις αποθήκευσης 
• Δύο τύποι αποθήκευσης 
Η αποθεματοποίηση έχει πρωταρχικά δύο λειτουργίες. ' Οταν 
έχει μία ρυθμιστική δράση, συνίσταται στην αποθήκευση των 
πλεονασμάτων των συγκομιδών με σκοπό να αποφευχθεί η πτώση των 
τιμών αν κατακλυστεί η αγορά σε περίπτωση καλής συγκομιδής ή μία 
αύξηση τιμών λόγω έλλειψης στην αγορά σε περίπτωση άσχημης 
συγκομιδής. 
Αντίθετα, τα αποθέματα ασφαλείας είναι περισσότερο διαρθρωτικά. 
Δημιουργούνται σε ζώνες που χαρακτηρίζονται ως δυνάμενες να 
κινδυνεύσουν δηλ. σε περιοχές όπου, λόγω των κλιματολογικών 
παραγόντων (ξηρασία, αβέβαιη βροχόπτωση ...) ή και ακόμη και 
ανθρώπινων παραγόντων (μετακινήσεις ... ) , μπορεί να υπάρξει 
κίνδυνος έλλειψης τροφίμων. Χρησιμοποιούνται για να ανταποκριθούν 
σε επείγουσες περιπτώσεις και να προβλεφθεί κατ' αυτό τον τρόπο 
οποιαδήποτε σιτοδεία. Το κυριότερο πλεονέκτημα τους είναι ότι 
βρίσκονται ήδη επιτόπου. Αυτό επιτρέπει λοιπόν την εξοικονόμηση 
του απαραίτητου χρόνου μεταφοράς σε περίπτωση συναγερμού όπου τα 
τρόφιμα αρχίζουν να σπανίζουν. Στην περίπτωση αυτή, η 
εξοικονόμηση χρόνου σημαίνει σωτηρία ανθρώπινων ζωών. 
• Πώς δημιουργούνται τα αποθέματα; 
Η σύσταση αποθεμάτων επισιτιστικών προϊόντων είναι μία 
λειτουργία περίπλοκη από τεχνικής απόψεως η οποία απαιτεί 
υποχρεωτικά την επέμβαση των ειδικών. Η γεωγραφική επιλογή πρέπει 
πάνω απ' όλα να είναι συνετή γιατί το απόθεμα πρέπει να είναι 
43 
αξιοποιήσιμο αμέσως (π.χ. σε περίπτωση πείνας). Γι'αυτό το λόγο, 
θα πρέπει να βρίσκεται στη χώρα όπου θα χρησιμοποιηθεί 
ενδεχομένως. 
Η κατασκευή ενός κτιρίου για την αποθεματοποίηση απαιτεί μία 
προκαταρκτική τεχνική μελέτη με συγγραφή υποχρεώσεων. Δεν 
πρόκειται για κατασκευή ενός υπόστεγου σε θέση που ουχνά 
ιιλημμυρίζει ή σε ασταθές έδαφος. Εξάλλου, θα πρέπει να 
ανταποκρίνεται στις επιταγές της αποδοτικότητας. Η χωρητικότητα 
του πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στις εξακριβωμένες ανάγκες και 
στην προσιτή τιμή κόστους. Πολλοί τρόποι αποθήκευσης μπορούν να 
σχεδιαστούν: χύδην, σε σιλό ή σε σάκκους σε αποθήκες. Τόσο η 
αποθήκη όσο και το σιλό θα πρέπει να είναι υδατοστεγή για να 
επιτρέψουν τον υποκαπνισμό των κόκκων (εξαφάνιση των εντόμων και 
των προνύμφων). Η φύλαξη αποθεμάτων σε αποθήκη θα γίνει πάνω σε 
παλέττες για να επιτρέψει σωστό αερισμό, διατηρώντας ένα αρκετά 
χαμηλό επίπεδο υγρασίας. 
Λόγω της σημασίας που αντιπροσωπεύουν οι δράσεις αποθεματοποίησης 
στο πλαίσιο της βελτίωσης της επισιτιστικής ασφάλειας των 
ενεχομένων πληθυσμών, η Κοινότητα χρηματοδότησε ορισμένες από τις 
δράσεις αυτές οι οποίες τέθηκαν σε λειτουργία από τις ΜΚΟ ή τους 
διεθνείς οργανισμούς. Το 1994, επτά χώρες επωφελήθηκαν απ' αυτή 
τη βοήθεια μέσω των ΜΚΟ. 
• Ζιμπάμπουε: κατασκευή αποθηκών 
Το 1994, η Επιτροπή χρηματοδότησε, μέσω της γερμανικής ΜΚΟ 
HELP, την οικοδόμηση τριών αποθηκών σε τρείς περιοχές της 
Ζιμπάμπουε. Οι επιλεχθείσες περιοχές είναι συχνά θύματα της 
ξηρασίας. Οι συνέπειες για τον εφοδιασμό των ενδιαφερομένων 
πληθυσμών είναι πολύ σοβαρότερες καθόσον υπάρχει τεράστια έλλειψη 
κτιρίων αποθήκευσης των προϊόντων συγκομιδής (καλαμπόκι, αραχίδα, 
ηλιοτρόπιο ...). 
Οι κατασκευασμένες αποθήκες μέσω της κοινοτικής χρηματοδότησης 
επέτρεψαν τη σύσταση αποθέματος και την εμπορία των τοπικών 
συγκομιδών καθώς επίσης και των πρώτων υλών (κυρίως σπόρων και 
λιπασμάτων). Βοήθησαν την κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε στις 
προσπάθειες της για αποκέντρωση και, ενδεχομένως, μπορούν να 
εξυπηρετήσουν την αποθήκευση μιας επισιτιστικής βοήθειας σε 
περίπτωση οξείας κρίσης. 
7. Συστήματα άμεσης ειδοποίησης 
Το 1994, όπως και στο παρελθόν, η Κοινότητα συνεισέφερε 
165.000 ECUS στο σύστημα ενημέρωσης FAIS "Σύστημα Ενημέρωσης στον 
τομέα της Επισιτιστικής Βοήθειας", το οποίο αναπτύχθηκε από τον 
ΠΕΠ. Το σύστημα αυτό παρέχει πλήρη στοιχεία σχετικά με τις 
παραδόσεις επισιτιστικής βοήθειας απ' όλους τους δωρητές. Η 
χρηματοδότηση της Κοινότητας έχει ως στόχο να ολοκληρώσει αυτό 
το σύστημα και να εξασφαλίσει τη σύνδεση με ένα άλλο σημαντικό 
έργο, το οποίο επίσης χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα, το "GEOFILE". Αυτό το πειραματικό σχέδιο συνίσταται 
από ένα πρόγραμμα πληροφορικής, το οποίο περιλαμβάνει μία βάση 
δεδομένων που περιέχει πληροφορίες που συνδέονται από εικόνες 
44 
δορυφόρου (ΝΟΑΑ) σχετικά με την επισιτιστική ασφάλεια σε 
περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο: εκτίμηση της συγκομιδής και των 
επισιτιστικών αποθεμάτων, δημογραφικά στοιχεία, κατακρημνίσεις 
τιμές και εφοδιασμός των αγορών, επισιτιστικές συνήθειες... Οι 
πληροφορίες αυτές συγκεντρώνονται και αξιολογούνται με σκοπό να 
προβλεφθούν οι κίνδυνοι επισιτιστικής κρίσης. 
45 
V. ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ 
1. Κάλυψη του επισιτιστικού ελλείμματος σε εθνικό επίπεδο 
Α. Προμήθεια σπόρων και εργαλείων 
• Ρουάντα: βοήθεια στην επανέναρξη της γεωργικής δραστηριότητας 
Η Ρουάντα βρίσκεται σε ασταθή κοινωνική και πολιτική 
κατάσταση από τις αρχές του εμφύλιου πολέμου, τον Οκτώβριο του 
1990. Μετά τη δολοφονία του προέδρου Habyarimana τον Απρίλιο του 
1994, εκατοντάδες χιλιάδες άτομα, κατά πλειοψηφία καταγωγής 
tutsie, εκτελέστηκαν από τον κυβερνητικό στρατό. Για να 
σταματήσει αυτή η γενοκτονία, το πατριωτικό μέτωπο Ρουάντας 
(FPR) χρειάστηκε να πολιορκήσει τη χώρα και την πρωτεύουσα. Οι 
εχθροπραξίες που ακολούθησαν έτρεψαν τους αστικούς πληθυσμούς σε 
φυγή στα γειτονικά κράτη και σε άλλες περιοχές της χώρας. 
Υπολογίζεται σήμερα ότι αυτά τα γεγονότα προκάλεσαν τον θάνατο 
ενός εκατομμυρίου περίπου ατόμων και υποχρέωσαν δύο εκατομμύρια 
περίπου άτομα να καταφύγουν στο Μπουρούντι, το Ζαΐρ, την Τανζανία 
και την Ουγκάντα. Σε ένα εκατομμύριο απαριθμούνται επίσης τα 
εκτοπισμένα άτομα μόνο στο εσωτερικό της χώρας. 
Οι εχθροπραξίες έπαυσαν επίσημα τον Ιούλιο του 1994 με την άνοδο 
του FPR στην εξουσία, του ΠΜΡ το οποίο έχει τώρα το τεράστιο 
καθήκον την ανοικοδόμηση μιας ολικά κατεστραμμένης από τον πόλεμο 
χώρας. Τον Ιούλιο και Αύγουστο του 1994, η Κοινότητα έπραξε 
καταρχήν τα απαραίτητα για να εξασφαλίσει την κάλυψη των 
επισιτιστικών αναγκών στα στρατόπεδα προσφύγων και εκτοπισμένων 
ατόμων. Προς αυτό το σκοπό, χρησιμοποίησε περισσότερους από 
82.000 τόννους τροφίμων, τα οποία διενεμήθηκαν σε συντονισμό με 
τη ΔΕΕΣ, πολλές ΜΚΟ και το ΠΕΠ. 
Μερικούς μήνες αργότερα, λόγω ελλείψεως μέσων, η διορισθείσα 
κυβέρνηση δεν είναι, από μόνη της, σε θέση να εξασφαλίσει τις 
απαραίτητες προϋποθέσεις για την επιστροφή των προσφύγων, να 
πληρώσει του υπαλλήλους της, να αποκαταστήσει τα κυκλώματα 
εμπορίας και τα δίκτυα μεταφοράς. Συνεπώς, πέρα από την 
ανθρωπιστική βοήθεια, η κοινοτική βοήθεια επικεντρώθηκε σε τομείς 
που επιτρέπουν στους πρόσφυγες και τους εκτοπισμένους να 
ξαναβρούν μια σχετική σταθερότητα και αυτονομία, ιδιαίτερα όσον 
αφορά την γεωργική παραγωγή. Έθεσε επίσης σε λειτουργία 
προγράμματα εφοδιασμού ύδατος και ηλεκτρισμού για τις μεγάλες 
πόλεις. 
Η γεωργική παραγωγή, υπό κανονικές συνθήκες, εξαρτάται σε 
μεγάλο βαθμό από τις ελάχιστα ευνοϊκές μετεωρολογικές 
συνθήκες, από την αυξανόμενη ένδεια των αγροτικών 
πληθυσμών, αλλά επίσης και προπάντων από την πίεση την 
οποία ασκεί ένας εξαιρετικά πολυάριθμος πληθυσμός στις 
περιορισμένες γαίες. Τα πρόσφατα γεγονότα, οι δολοφονίες, 
οι μαζικές εκτοπίσεις πληθυσμών και η καταστροφή υποδομών, 
επιδείνωσαν αυτή την κατάσταση. Στο τέλος του έτους, η 
συγκομιδή του 1994 υπολογίστηκε ότι αντιπροσώπευαν μόνο το 
30 έως 50% της συνήθους συγκομιδής. 
46 
Η Κοινότητα, για να βοηθήσει τους πληθυσμούς της Ρουάντα να 
επανεγκατασταθούν στα πάτρια εδάφη τους και να ξεκινήσουν 
εκ νέου τις καλλιέργειες ειδών διατροφής, χρηματοδότησε την 
αγορά σπόρων, εργαλείων και τροφίμων με σκοπό τη δημιουργία 
ενός αποθέματος εκ περιτροπής στις γειτονικές χώρες. Τα 
προϊόντα αυτά, αγορασμένα κατά μεγάλο μέρος στην περιοχή, 
θα πρέπει να δώσουν τη δυνατότηα στους χωρχκους της Ρουάντα 
να προωθήσουν τη γεωργική εκστρατεία γχα το 1995. 
Τα τρόφιμα και οι σπόροι διανεμήθηκαν μέσω των ΜΚΟ ή των 
τοπικών αρχών. Δόθηκε προτεραιότητα σε έργα διανομής 
τροφίμων έναντι εργασίας ή έναντι πληρωμής, στο πλαίσιο των 
οικονομικών δυνατοτήτων των χωρικών. Παρασχέθηκε επίσης 
τεχνική βοήθεια στην περιοχή με σκοπό να δοθούν συμβουλές 
τους πληθυσμούς σχετικά με τις γεωργικές εργασίες τους. Η 
βοήθεια αυτή, συνολικής αξίας 18 εκατομμυρίων ECU, θα 
πρέπει να απαλλάξει ένα αξιόλογο μέρος του αγροτικού 
πληθυσμού από την εξάρτηση του απέναντι στην ανθρωπιστική 
βοήθεια και να προετοιμάσει με τον τρόπο αυτό το δρόμο προς 
την κοινωνικό-οικονομική αποκατάσταση της χώρας. 
• Μπουρούντι: βοήθεια για τη γεωργική αποκατάσταση 
Από το πραξικόπημα του Οκτώβρη 1993 και τη δολοφονία του 
πρώτου δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου, του Melchior N'Dadaye, 
εξακολουθούν να υφίστανται εσωτερικές ανωμαλίες στο Μπουρούντι, 
οι οποίες συνιστούν την άμεση αιτία της φυγής 600.000 ατόμων 
περίπου, προς τις γειτονικές χώρες άλλων τόσων εκτοπισμένων οτο 
εσωτερικό της χώρας ενώ προκάλεσαν και του θανάτου εκατοντάδων 
χιλιάδων άλλων ατόμων. Τον Απρίλιο του 1994, ο νέος πρόεδρος, Μ. 
Ntaryamira, δολοφονήθηκε επίσης, ταυτόχρονα με τον ομόλογα του 
στη Ρουάντα. Στα τέλη του 1994, η κατάσταση εξομαλύνθηκε κάπως 
αν και οι εντάσεις εξακολουθούν να υφίστανται πάντα. Υπολογίζεται 
σήμερα σ' αυτή τη χώρα ότι το σύνολο των πληγέντων πληθυσμών 
είναι κοντά στο 1.100.000 άτομα, στο οποίο θα πρέπει να 
προστεθούν και 350.000 περίπου μετανάστες (200.000 περίπου 
Μπουρουντιανοί μετανάστες στη Ρουάντα ξαναγύρισαν στη χώρα τους 
εξ αιτίας των γεγονότων) καθώς επίσης και 80.000 μετανάστες, 
από τη Ρουάντα. 
Όπως και στη Ρουάντα, η υποψία και η βία μεταξύ των πρωταγωνιστών 
hutu (πλειοψηφία) και tutsi (μειοψηφία) επέφεραν την οικονομική 
παράλυση της χώρας. Η γεωργική παραγωγή, ασθενής ήδη υπό 
κανονικές συνθήκες, σημείωσε δραματική πτώση λόγω αυτής της 
αστάθειας, των συνεχών εκτοπίσεων πληθυσμών καθώς επίσης και της 
καθυστέρησης των βροχών. Τον Ιούνιο του 1994, προβλέπεται μείωση 
20 έως 30% της ετήσιας παραγωγής τροφίμων και δημητριακών σε 
σχέση με το 1993. Δημιουργήθηκε λοιπόν μία κατάσταση υποσιτισμού, 
ιδιαίτερα έντονη στα παιδιά. Η κατάσταση αυτή επιδεινώθηκε κυρίως 
από τα σημαντικά ρεύματα πληθυσμού και την ανάγκη διατροφής τους. 
Με σκοπό την επανόρθωση της κατάστασης, το χρηματοδοτούμενο από 
την Κοινότητα πρόγραμμα στο Μπουρούντι είναι, κατά ελάχιστο 
βαθμό, παρόμοιο με αυτό που αναπτύχθηκε στη Ρουάντα. Συνίσταται 
στην προμήθεια 10.000 τόνων φασολιών (αξίας έξι εκατομμυρίων ECU) 
και 2.500 τόνων σπόρων και εργαλείων (αξίας 2.500.000 ECU) . 
47 
Ξεκίνησαν δράσεχς δχανομής σπόρων, εργαλείων καχ τροφίμων 
(δωρεάν, έναντχ εργασίας ή έναντχ πληρωμής) σε μία από τχς 
επαρχίες της χώρας, αμέσως μετά τη γεωργχκήεκστρατεία του 
Σεπτέμβρη/Οκτώβρη. Τα αποτελέσματα είναι ήδη αρκετά ενθαρρυντικά. 
Η δράση θα εφαρμοστεί και σε άλλες επαρχίες για την περίοδο του 
Μαρτίου 1995 και θα δώσει τη δυνατότητα για σημαντική στήριξη 
στον τομέα της επισιτιστικής ασφάλειας και κάλυψης καθώς επίσης 
και στον τομέα της αποκατάστασης της γεωργικής δραστηριότητας για 
τα θύματα και τους εκτοπισμένους από τις πρόσφατες αναταραχές. 
48 
Β. Προγράμματα σχολικής σίτισης 
• Ονδούρα: ένα νέο πρόγραμμα σχολικών γευμάτων 
Η Ονδούρα είναι μία από τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες της 
νέας ηπείρου. Η βιομηχανία της είναι εξαιρετικά περιορισμένη και 
η γεωργία δεν καλύπτει τις τοπικές επισιτιστικές ανάγκες. Η χώρα 
εξαρτάται εξάλλου σε μεγάλο βαθμό από την πρόσοδο σε ξένο 
νόμισμα, που προέρχεται από προϊόντα δύο προϊόντων εξαγωγής: τη 
μπανάνα και τον καφέ. Εξάλλου, από το 1990, η κυβέρνηση της 
Ονδούρας ξεκίνησε ξεκίνησε ένα πρόγραμμα διαρθρωτικής προσαρμογής 
υπό την αιγίδα του ΔΝΤ, του οποίου το κοινωνικό κόστος απεδείχθη 
μάλλον υψηλό. Σίγουρα, η ανάπτυξη ξανάρχισε, κυρίως χάρη στην 
επανεξέταση της γεωργικής πολιτικής. Εντούτοις, τα κέρδη αυτής 
της μεταρρύθμισης ωφέλησαν μόνο ένα μικρό μέρος του πληθυσμού. 
Σήμερα ακόμη το 10% του πληθυσμού εισπράττει το 40% του εθνικού 
εισοδήματος ενώ το 50%, μόνο 17%. Ακόμη χειρότερα, το 70% του 
πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της ένδειας και το 56% κάτω από 
το όριο της έσχατης ένδειας. 
Η γεωργική παραγωγή αυξάνεται σημαντικά αλλά όχι αρκετά σε σχέση 
με τη δημογραφική αύξηση. Από τα τέλη της δεκαετίας του '70 η 
Ονδούρα δεν είναι πλέον μία αυτάρκης χώρα. Η επιθυμία της 
κυβέρνησης να εκσυγχρονίσει τη γεωργία θα παραμείνει ανεφάρμοστη 
όσο οι μικροί γεωργοί δεν έχουν ευκολότερη πρόσβαση στην πίστωση 
και στα μέσα παραγωγής (σπόροι, λιπάσματα και φυτοπροστατευτικά 
προϊόντα), και όσο δεν γίνεται μία αγροτική μεταρρύθμιση που θα 
ανακατανείμει τις γαίες πιο δίκαια. 
Τα γεύματα του 63% περίπου των ονδουρχανών οχκογενεχών δεν 
καλύπτουν τχς ανάγκες τους σε θερμίδες. Επχπλέον, τα γεύματα αυτά 
είναχ, στχς περχσσότερες περιπτώσεις, ελλεχμματχκά σε πρωτεΐνες. 
Υπό αυτές τχς συνθήκες, το πρόβλημα του παχδχκού υποσχτχσμού 
παραμένεχ ανησυχητχκό. Μία μελέτη που πραγματοποχήθηκε σε εθνχκό 
επίπεδο το 1992 απέδειξε ότχ το 35% των παιδιών ηλχκίας 6-9 ετών 
υποφέρουν από καθυστέρηση στην ανάπτυξη (δείκτης υποσχτχσμού) καχ 
το 12% από σοβαρή καθυστέρηση (οξύς υποσχτχσμός). Σήμερα, το 9% 
των νεογέννητων παρουσχάζεχ χαρακτηρχστχκά υποσχτχσμού. 
Μετά τη χρηματοδότηση των δράσεων "ποτήρχα γάλακτος ", η Κοχνότητα 
συμμετείχε σε ένα πρόγραμμα με στόχο τη διανομή στους μαθητές 
δημόσιων σχολείων πώρων γευμάτων γχα τέσσερα χρόνχα. Η βοήθεχα 
αυτή της Κοχνότητας αφορά 250 τόνους αλεύρχ, 550 τόνους αραβόσχτο 
550 τόνους ρύζχ, 630 τόνους γάλα σε σκόνη, 80 τόνους φυτχκό έλαχο 
καχ 200 τόνους φασόλχα. Αν καχ σημείωσε αναμφχσβήτητη επχτυχία, 
το θρεπτχκό αποτέλεσμα του ποτηρχού γάλακτος παραμένεχ σχετχκά 
μικρό κυρίως γχα τα παχδχά που υποφέρουν από υποσχτχσμό. Γχ ' αυτό 
το λόγο αντχκαταστάθηκε από ένα πρωχνό γεύμα, το οποίο θα έχεχ 
το ίδχο αποτέλεσμα από εκπαχδευτχκής απόψεως αλλά θα είναχ πχο 
σημαντχκό από θρεπτχκής απόψεως. 
Το 1994, 30.000 παχδχά προερχόμενα από τα τρία πλέον 
φτωχότερα διαμερίσματα της χώρας (Intibuca, Lempira καχ La 
Paz) λάμβαναν καθημερχνά ένα χσορροπημένο γεύμα μέσω της 
Σχολχκής Επχσχτχστχκής Υπηρεσίας καχ άλλα 100.000, ένα 
49 
ποτήρχ γάλα, το οποίο δχανεμόταν στα σχολεία περχθωρχακών 
αγροτχκών καχ αστικών δχαμερχσμάτων, τα οποία έχουν μεγάλο 
έλλειμμα σε θρεπτικές ουσίες (Santa Barbara, Copan καχ 
Ocotépéqué χδχαίτερα) . Κατά τη διάρκεια των τρχών ετών που 
ακολούθησαν, 90.000 μαθητές θα λαμβάνουν από ένα καθημερχνό 
πρωχνό γεύμα. 
Μία βασική μερίδα περιλαμβάνει ρύζι, άσπρο καλαμπόκι και κόκκινα 
φασόλια. Τα τρόφιμα αυτά χρησιμοποιούνται συνήθως στο ονδουριανό 
διαιτολόγιο. Το γάλα σε σκόνη έρχεται να εμπλουτίσει τη θρεπτική 
ποιότητα του γεύματος και το φυτικό έλαιο αποτελεί ένα χρήσιμο 
ενεργειακό συμπλήρωμα. Όσον αφορά το αλεύρι, η περιορισμένη 
χρησιμοποίηση του επιτρέπει τη βελτίωση της κάλυψης και τη μείωση 
ιου κόστους. 
Το πρόγραμμα αυτό επιδιώκει βεβαίως τη βελτίωση της θρεπτικής 
κατάστασης αυτών των παιδιών, αλλά θα αυξήσει επίσης την προσοχή 
και τη συγκέντρωση τους στο σχολείο και θα επιτρέψει κατ' αυτόν 
τον τρόπο τη μείωση των ατόμων που εγκαταλείπουν ή αποτυγχάνουν 
στο σχολείο. Συνιστά επίσης έναν τρόπο ευαισθητοποίησης των 
κοινοτήτων σε μία διατροφή που λαμβάνει υπόψη τις θρεπτικές 
ανάγκες. 
Προβλέφθηκε επίσης μία δράση υποκατάστασης 1.500.000 ECU με σκοπό 
την προώθηση της επισιτιστικής ασφάλειας. Ο στόχος αυτός θα 
υλοποιηθεί μέσω των εναλλακτικών αναπτυξιακών προγραμμάτων που 
αφορούν την παραγωγή βασικών δημητριακών με μία πιστωτική 
πολιτική προς τους μικροκαλλιεργητές, με τη υποστήριξη μικρο-
αρδευτικών έργων και τη διατήρηση των εδαφών, κλπ. 
• Μοζαμβίκη: διανομή μικρών άρτων στα σχολεία του Μαπούτο 
Τον Οκτώβριο του 1992, υπογράφτηκαν τελικά οι συμφωνίες ειρήνης 
μεταξύ της κυβέρνησης της Μοζαμβίκης και των δυνάμεων της Ρέναμο, 
θέτοντας τέλος σε έναν εμφύλιο πόλεμο που διήρκεσε δεκαπέντε 
χρόνια και είχε ως αποτέλεσμα πάνω από ένα εκατομμύριο νεκρούς 
και σχεδόν δύο εκατομμύρια μετανάστες. Στο τέλος αυτής της 
διαμάχης, μία παρατεταμένη ξηρασία εξασθένησε τη χώρα και 
επιδείνωσε την ήδη ολέθρια οικονομική κατάσταση. Λόγω της πάυσης 
των εχθροπραξιών, πέντε εκατομμύρια περίπου μετανάστες και 
εκτοπισμένοι από τη Μοζαμβίκη, πήραν τον δρόμο για τις πόλεις και 
τα χωριά καταγωγής τους και άρχισαν με τον τρόπο αυτό τη 
διαδικασία της εθνικής ανοικοδόμησης. 
Στο πλαίσιο αυτό, η εκπαίδευση που παρέχεται στη νεολαία είναι 
πολύ σημαντική διότι συνιστά ένα κοινωνικό-εκπαιδευτικό πλαίσιο, 
από το οποίο (η νεολαία) δεν μπόρεσε να επωφεληθεί κατά τη 
διάρκεια του πολέμου. 
Η Κοχνότητα χρηματοδοτεί από το 1991 ένα πρόγραμμα 
επχσχτχστχκής δχανομής τροφίμων στο σχολχκό χώρο στη 
συγκεκρχμένη χώρα. Γχα τη συνέχχση αυτής της δράσης το 
1994, η Κοχνότητα προσέφερε 480 τόννους αλεύρχ, 370 τόνους 
γάλα σε σκόνη, 185 τόννους φυτχκό έλαχο καχ 250 τόνους 
προϊόντων ζάχαρης (στα οποία προστίθενταχ 880 τόνοχ άσπρο 
καλαμπόκχ που αφαχρούνταχ από τα αποθέματα ασφάλεχας της 
50 
χώρας που δημχουργήθηκαν το 1993) ενώ τα έξοδα παραγωγής, 
μεταφοράς καχ δχανομής 210.000 μικρών άρτων ημερησίως γχα 
το σχολχκό έτος 1994 χρηματοδοτήθηκαν από τα ανταλλαγματχκά 
κεφάλαια που προέκυψαν από την κοχνοτχκή επχσχτχστχκή 
βοήθεχα που νομχσματοποχήθηκε στη χώρα. Το πρόγραμμα αυτό 
αφορούσε μαθητές καχ δασκάλους 110 περίπου δημοτικών 
σχολείων της πρωτεύουσας της χώρας καχ των περχχώρων της 
(Maputo, Ma tola καχ Machara) από τα μέσα Φεβρουαρίου έως το 
τέλος Νοεμβρίου. 
Αποφασίστηκε η συνέχιση αυτού του προγράμματος για πολλά έτη λόγω 
του γενικευμένου και συνεχούς υποσιτισμού των μαθητών στη 
Μοζαμβίκη. Το πρόγραμμα αυτό, το οποίο συμπληρώνει ένα άλλο που 
εφαρμόζεται σε αγροτικές περιοχές από το ΠΕΠ, έχει διπλό στόχο, 
θρεπτικό και παιδαγωγικό: κατά πρώτον, να δίδεται στα παιδιά το 
πρώτο ημερήσιο γεύμα τους, στη συνέχεια να βελτιωθεί η "απόδοση" 
από την άποψη της παρακολούθησης και της επιμέλειας των μαθητών 
στην τάξη. 
51 
Γ. Διατροφική στήριξη σε ομάδες στόχους 
• Αγκόλα: βοήθεια στα εκτοπισμένα άτομα και στους αστικούς 
πληθυσμούς 
Από την ανεξαρτησία της, το 1974, η Αγκόλα σπαρασσόταν από 
εμφύλιο πόλεμο μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων (MPLA) και της 
Εθνικής Ένωσης για την πλήρη ανεξαρτησία της Αγκόλας (UNITA) . Τον 
Μάιο του 1991 υπεγράφησαν οι ειρηνευτικές συμφωνίες του Bicesse, 
που οδήγησαν σε κατάπαυση του πυρός και τη διοργάνωση ελεύθερων 
εκλογών τις οποίες κέρδισε το MPLA. Στα τέλη Οκτωβρίου με αρχές 
Νοεμβρίου του 1992, η μη αποδοχή των αποτελεσμάτων από την UNITA 
ξαναβύθισε τη χώρα στον εμφύλιο πόλεμο και προκάλεσε 100.000 
νεκρούς κατά το 1993. Εξαιτίας των ακατάπαυστων συγκρούσεων 
περισσότερο από τρία εκατομμύρια Αγκολέζοι εγκατέλειψαν τα σπίτια 
τους ή επλήγησαν. Ωστόσο, στα τέλη του 1994 υπεγράφησαν νέες 
ειρηνευτικές συμφωνίες χάρη στις οποίες προμηνύεται ένα καλύτερο 
μέλλον για τον πληθυσμό της χώρας, μέσω της δυνατότητας για 
διαδικασία εθνικής ανασυγκρότησης υπό την αιγίδα της διεθνούς 
κοινότητας. 
Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, τον Ιανουάρχο του 1994 οχ ανάγκες του 
πληθυσμού σε είδη δχατροφής γχα τους πρώτους έξχ μήνες του έτους 
υπολογίζεταχ ότχ υπερέβαχναν τους 170.000 τόνους. Σε αυτόν τον 
αρχθμό δεν λαμβάνονταχ υπόψη οχ πληθυσμοί στους οποίους δεν 
υπάρχεχ προσπέλαση εξαχτίας της έλλειψης ασφάλεχας καχ του σχεδόν 
κατεστραμμένου δχκτύου επχκοχνωνίας. Η εσωτερχκή γεωργχκή 
παραγωγή, εξάλλου, γχα την περίοδο δράσης 1993/1994 υπήρξε μχκρή 
εξαχτίας του σημαντχκού αρχθμού των εκτοπχσμένων αγροτών, των 
μχκρών βροχοπτώσεων σε ορχσμένες επαρχίες, της έλλεχψης γεωργχκών 
πρώτων υλών καχ του κλίματος ανασφάλεχας. Έκτοτε, η εμπορία 
πλεονασμάτων τροφίμων παραμένεχ πολύ αβέβαχη. 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα χρηματοδοτεί εδώ και αρκετά χρόνια 
αποστολές επισιτιστικής βοήθειας στην Αγκόλα. Εξαιτίας της 
μακρόχρονης πολιτικής αστάθειας, κατά τα τελευταία χρόνια η εν 
λόγω βοήθεια συνίσταται κυρίως στη δωρεάν διανομή ειδών διατροφής 
στους πρόσφυγες. 
Κατά το 1994, η επχσχτχστχκή βοήθεχα της Κοχνότητας ανέρχεταχ σε 
80.000 τόνους δημητρχακών, 6.500 τόνους φυτχκού ελαίου καχ σε 
δχάφορα προϊόντα αξίας 3.850.000 ECU, κυρίως όσπρχα υπό μορφή 
τρχγωνχκών αγορών, αλλά καχ αλάτχ καχ αποξηραμένο ψάρχ υπό μορφή 
τοπχκών αγορών (το συνολχκό ποσό ανέρχεταχ σε 34.760.000 ECU, 
συμπερχλαμβανομένων των δαπανών μεταφοράς / δχανομής καχ της 
τεχνχκής βοήθεχας). 
Η εν λόγω βοήθεια διανεμήθηκε κατά το ήμισυ μέσω των ΜΚΟ της 
Αγκόλας καθώς και ευρωπαϊκών (Caritas, ADRA, Oïkos, AAA, κ.λπ.) 
στις επαρχίες υποδοχής του εκτοπισμένου πληθυσμού. Τα παρεχόμενα 
είδη διατροφής - δημητριακά, λάδι, φασόλια, αποξηραμένο ψάρι και 
αλάτι - αφενός διανεμήθηκαν δωρεάν, προκειμένου να βελτιωθεί η 
επισιτιστική κατάσταση του εκτοπισμένου πληθυσμού, και αφετέρου 
χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο προγραμμάτων παροχής τροφίμων έναντι 
εργασίας, προκειμένου να εισαχθεί διαδικασία επανεγκατάστασης του 
εκτοπισμένου αυτού πληθυσμού και να μειωθεί η εξάρτηση του από 
52 
την εν λόγω βοήθεια. 
Το υπόλοιπο ήμισυ της επισιτιστικής βοήθειας πωλήθηκε στους 
ντόπιους εμπόρους των αστικών περιοχών όπου, παραδόξως, οι 
άνθρωποι τρέφονται συχνά λιγότερο καλά απ' ό,τι οι πρόσφυγες 
στους οποίους επικεντρώνεται η διεθνής βοήθεια, λόγω της 
οικονομικής κρίσης που μαστίζει σήμερα τη χώρα. Το γεγονός αυτό 
οφείλεται στο αυξημένο κόστος των βασικών ειδών διατροφής που 
σπανίζουν, κόστος υπέρογκο εξαιτίας της ανάπτυξης της μαύρης 
αγοράς. Ένα μικρό ψωμί, για παράδειγμα, κοστίζει 500.000 kwanzas 
και ο μέσος μηνιαίος μισθός είναι της τάξεως των δύο εκατομμυρίων 
kwanzas (περίπου 1 δολάριο). Δεδομένου ότι ο πληθωρισμός έχει 
φτάσει σε μηνιαίο ποσοστό 30%, το μεγαλύτερο τμήμα του αστικού 
πληθυσμού δεν είναι πλέον σε θέση να αντεπεξέλθει στις δαπάνες 
που είναι απαραίτητες απλά για την επιβίωση του. Η κοινοτική 
βοήθεια, βελτιώνοντας την προσφορά στις αγορές των αστικών 
κέντρων, στοχεύει στον περιορισμό αυτών των εκτρόπων και στην 
παρεμπόδιση της δημιουργίας υπερβολικά μεγάλης ανισότητας μεταξύ 
όσων τυγχάνουν δωρεάν διανομής τροφίμων και όσων εξακολουθούν να 
εξαρτώνται από μία αγορά ένδειας. Από τη νομισματοποίηση αυτής 
της βοήθειας θα προκύψουν κεφάλαια υποκατάστασης που θα 
χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση έργων ανάπτυξης της υπαίθρου 
και της περιφέρειας γύρω από τα αστικά κέντρα. Η Επιτροπή 
προέβλεψε μηχανισμό για τη διασφάλιση της πραγματικής αξίας αυτών 
των κεφαλαίων χάρη στην υπογραφή ενός ειδικού μνημονίου, τον 
Δεκέμβριο του 1994. 
Ο μείζων στόχος αυτού του προγράμματος βοήθειας είναι να ωφελήσει 
όσο το δυνατόν μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού σε όλη τη χώρα. 
Ωστόσο, τα σχέδια διανομής εξαρτώνται από τις συνθήκες ασφαλείας 
που κυριαρχούν στη χώρα και από τη διατήρηση της κατάπαυσης του 
πυρός. 
Αγκόλα: αγροτχκή αποκατάσταση 1993/94 
Η δχανομή σπόρων καχ εργαλείων στο πλαίσχο του προγράμματος 
1993 που είχε καταρτχσθεί με τη συμμετοχή του Υπουργείου 
Σχεδχασμού καχ Γεωργίας της Αγκόλας, υλοποχήθηκε εν μέρεχ 
κατά το 1994. Η δράση αυτή επέτρεψε την προμήθεχα σπόρων 
(2.000 τόνων σπόρων αραβοσίτου, 900 τόνων σπόρων φασολχών, 
500 τόνων σπόρων σόργου, 500 τόνων σπόρων κεχρχού, 250 
τόνων σπόρων αραχίδας, 250 τόνων σπόρων μπχζελχού καχ 15 
τόνων σπόρων λαχανικών) αξίας δύο εκατομμυρίων ECU, καθώς 
καχ γεωργχκών εργαλείων (δηλαδή περίπου 250.000 εργαλείων 
διαφόρων εχδών αποτελούμενων από μεγάλα μαχαίρχα κοπής, 
τσάπες, τσεκούρχα καχ ακόνες) αξίας 600.000 ECU. Η δχανομή 
πραγματοποχήθηκε σε ολόκληρη την επχκράτεχα, λαμβανομένων 
εχδχκότερα υπόψη των περχοχών υποδοχής σημαντχκού τμήματος 
εκτοπχσμένου πληθυσμού καχ σε συνάρτηση με το γεωργχκό 
δυναμχκό των σχετχκών περχοχών. 
• Αιθιοπία: το χρονικό μιας αποφευχθείσας επισιτιστικής κρίσης 
Τον Ιούλιο του 1991, όταν η νέα προσωρινή κυβέρνηση της 
Αιθιοπίας ανέλαβε την εξουσία, βρέθηκε αντιμέτωπη με μία 
πρωτοφανή κοινωνικοοικονομική κατάσταση, για την αντιμετώπιση της 
53 
οποίας τέθηκε σε εφαρμογή, με τη βοήθεια του ΔΝΤ και της Διεθνούς 
Τραπέζης, ένα εκτεταμένο πρόγραμμα διαβρωτικής αναπροσαρμογής. 
Στο εν λόγω πρόγραμμα, μεταξύ άλλων μέτρων, συμπεριλαμβάνονταν 
η απελευθέρωση του τομέα των μεταφορών, η ιδιωτικοποίηση 
ορισμένων δημόσιων τομέων, φορολογικές μεταρρυθμίσεις και ένας 
γενικός προσανατολισμός προς την οικονομία της αγοράς. Οι 
μεταρρυθμίσεις αυτές θα κατέληγαν σε ανάκαμψη της γεωργικής 
παραγωγής, που αποτελεί τον σημαντικότερο οικονομικό τομέα της 
χώρας, αντιπροσωπεύοντας το 85% των προσόδων από τις εξαγωγές και 
το 45% του ΑΕγχΠ. Δυστυχώς, ο πληθυσμός της Αιθιοπίας υποφέρει 
από τις συνέπειες των οικονομικών αυτών μεταρρυθμίσεων στο 
κοινωνικό επίπεδο, καθώς η απελευθέρωση των τιμών έπληξε και τα 
είδη πρώτης ανάγκης. 
Σύμφωνα με εκτίμηση του Οργανχσμού Επχσχτχσμού καχ Γεωργίας των 
Ηνωμένων Εθνών (FAO), το έλλειμμα της χώρας σε είδη δχατροφής 
υπολογίζεταχ σε ένα εκατομμύρχο τόνους γχα το 1994. Στην εκτίμηση 
αυτή λαμβάνονταχ υπόψη πολλοί παράγοντες: άσχημη κατανομή των 
βροχών καθ' όλη τη δχάρκεχα του έτους, αύξηση του κόστους των 
γεωργχκών συντελεστών καχ συνεχώς μεγαλύτερη δημογραφχκή αύξηση. 
Η δχεθνής κοχνότητα ανησύχησε από το ενδεχόμενο να 
επαναληφθεί η μεγάλη κρίση του 1984. Γχα να αποφευχθεί ένα 
τέτοχο ενδεχόμενο, έπρεπε να υπάρξεχ σύντομα ανταλλαγή 
πληροφορχών, προκεχμένου να καταβληθεί προσπάθεχα επίλυσης 
των υλχκοτεχνχκών προβλημάτων σχετχκά με την έγκαχρη άφχξη 
της δχεθνούς βοήθεχας καχ την οργάνωση της μεταφοράς, της 
εκφόρτωσης καχ της δχανομής της εν λόγω βοήθεχας, ούτως 
ώστε να αποφευχθούν οχ κίνδυνοχ συμφόρησης στα λχμάνχα 
Assab καχ Massawa της Αιθιοπίας. Στην Αντίς Αμπέμπα, υπήρξε 
τέλεχος συντονχσμός μεταξύ της αντχπροσωπείας της 
Επχτροπής, των εκπροσώπων των υπολοίπων χορηγών βοήθεχας 
καχ της κυβέρνησης της Αχθχοπίας, αλλά χρεχάσθηκε 
συμπληρωματχκός εχδχκός συντονχσμός σε ανώτερο επίπεδο. Γχα 
τον σκοπό αυτό, οχ υπηρεσίες της Επχτροπής δχοργάνωσαν στα 
τέλη Ιουνίου 1994 μία τεχνχκή σύσκεψη συντονχσμού με όλους 
τους βασχκούς χορηγούς βοήθεχας. Σήμερα, παρ'όλο που δεν 
έχουν επχλυθεί όλα τα προβλήματα, μπορεί σίγουρα να 
υποστηρχχθεί ότχ η σύσκεψη αυτή συνέβαλε στην ενίσχυση της 
συνεργασίας καχ του συντονχσμού μεταξύ των βασχκών 
πρωταγωνχστών καχ επέτρεψε να αποφευχθεί στην Αχθχοπία μία 
σοβαρή επχσχτχστχκή κρίση. 
Η Επιτροπή, από την πλευρά της, παρείχε το 1994 στην Αιθιοπία 
επισιτιστική βοήθεια 130.000 τόνων σίτου (αξίας 26.500.000 ECU, 
συμπεριλαμβανομένων των μεταφορικών), στοχεύοντας στη βελτίωση 
της διατροφής του πληθυσμού των αστικών κέντρων και στην 
καταπολέμηση του λιμού που εμφανίσθηκε στη χώρα ως επακόλουθο 
άσχημων συγκομιδών. Η βοήθεια αυτή χρησιμοποιήθηκε επίσης για την 
ενίσχυση των εφεδρικών εθνικών αποθεμάτων ασφαλείας. 
Η κοχνοτχκή βοήθεχα πραγματοποχήθηκε σε δύο φάσεχς. 
Κατ'αρχάς, 50.000 τόνοχ σίτου παραδόθηκαν στην Αχθχοπία 
προκεχμένου να πωληθούν στχς αγορές της πρωτεύουσας Αντίς Αμπέμπα 
κατά τον Ιούνχο. Πράγματχ, πρόκεχταχ γχα την περίοδο που οχ τχμές 
των δημητρχακών παρουσχάζουν τεράστχες δχακυμάνσεχς που έχουν 
54 
συνέπεχες στην τχμή του ψωμχού. Η εν λόγω δχαρθρωτχκή βοήθεχα 
συνετέλεσε, συνεπώς, σε κάποχα σταθεροποίηση των τχμών, γεγονός 
που έδωσε στους καταναλωτές των αστχκών κέντρων τη δυνατότητα να 
αγοράζουν ψωμί καχ τους επέτρεψε να διατηρήσουν τη δχατροφή τους 
σε χκανοποχητχκό επίπεδο. Ένας κυβερνητχκός οργανχσμός ανέλαβε 
τη δχανομή του σίτου στους αλευρόμυλους που, με τη σεχρά τους, 
επαναπώλησαν το αλεύρχ σε αρτοποχούς. Από την ενέργεχα αυτή 
επλήγη περίπου ένα εκατομμύριο ευπαθών καταναλωτών των αστχκών 
κέντρων. 
Στη συνέχεχα, χρειάσθηκε να παραδοθούν 80.000 τόνοχ σίτου γχα να 
αντχμετωπχσθεί μία δραματχκή μείωση των συγκομχδών συγκρχτχκά με 
τχς προβλέψεχς που έγχναν μάλλον κατά τη δχάρκεχα του έτους, 
κυρίως στχς περχοχές των Wollo καχ Shoa (νότχο τμήμα της χώρας) , 
όπου η δεύτερη συγκομχδή, του Αυγούστου, αντχπροσωπεύεχ το 90% 
της συνολχκής ετήσχας παραγωγής. Επχχεχρήθηκε επίσης μία 
επαναξχολόγηση των ενδεών πληθυσμών της χώρας: θυμάτων της 
ξηρασίας, εκτοπχσμένων καχ επανεγκατεστημένων, στρατχωτών εν 
αποστρατεία, θυμάτων του πολέμου... Οχ δυνητχκοί αποδέκτες 
ανήλθαν από τεσσερχσήμχσχ σε έξχ εκατομμύρχα. Από αυτή την παροχή 
προέκυψε το πλεονέκτημα της αύξησης της δυνατότητας του εθνχκού 
αποθέματος ασφαλείας γχα κάλυψη των αναγκών των πχο ευπαθών 
πληθυσμών. 
Κχνητοποίηση γχα την Αχθχοπία 
Αυτοί οχ 80.000 τόνοχ παραδόθηκαν τον Οκτώβρχο/Νοέμβρχο 
1994. Από την άποψη της κχνητοποίησης, η εν λόγω επχχείρηση 
αποτέλεσε καχνοτομία ως προς το γεγονός ότχ ήταν η πρώτη 
φορά που μία παράδοση κοχνοτχκής επχσχτχστχκής βοήθεχας 
στην Αχθχοπία έπρεπε να πραγματοποχηθεί στον τελχκό 
προορχσμό. Οχ παρτίδες παραδόθηκαν, λοχπόν, σε τέσσερα 
δχαφορετχκά σημεία, με αποστάσεχς οδχκής μεταφοράς που 
έφταναν μερχκές φορές ως καχ 1.000 χχλχόμετρα. Παρ·όλο ότχ 
μερχκές φορές οχ συνθήκες εργασίες ήταν δύσκολες, αυτές οχ 
επχχεχρήσεχς μεταφοράς δχεξήχθησαν με αμελητέες απώλεχες 
καχ όλα τα ενδχαφερόμενα μέρη χκανοποχήθηκαν στο έπακρο από 
αυτή τη δράση. 
• Ερυθραία: εφοδιασμός των τοπικών αγορών 
Με την έκβαση ενός δημοψηφίσματος που διοργανώθηκε στις 27 
Απριλίου 1993, η Ερυθραία ανακήρυξε επισήμως την ανεξαρτησία της 
από την Αιθιοπία. Ύστερα από τριάντα χρόνια εμφυλίου πολέμου, το 
νέο αυτό έθνος πρέπει να αντιμετωπίσει μία διπλή πρόκληση: 
ανασυγκρότηση της χώρας και επανένταξη εκατοντάδων χιλιάδων 
Ερυθραίων που επιθυμούν να επαναπατρισθούν. Οι καταστροφές που 
προκάλεσε ο πόλεμος στην οικονομία της χώρας επιτάθηκαν από 
πολλές ξηρασίες κατά τις δεκαετίες του *70 και του '80. Ο 
πληθυσμός, του οποίου η εν γένει επισιτιστική κατάσταση είναι 
ακόμα επισφαλής, πλήττεται από μεγάλο ποσοστό αναλφαβητισμού. 
Η προσωρινή κυβέρνηση, προερχόμενη από το Λαϊκό Μέτωπο 
Απελευθέρωσης της Ερυθραίας (FPLE), δεσμεύθηκε, κατά το πρώτο 
έτος που ανέλαβε την εξουσία, να προβεί σε διαδικασία 
εκδημοκρατισμού και φιλελευθεροποίησης (συνταγματική κυβέρνηση, 
55 
ανεξαρτησία του Τύπου, ισότητα των γυναικών, εφαρμογή της 
νομοθεσίας περί εγγείου ιδιοκτησίας, εμπορικός και εργατικός 
κώδικας, κ.λπ.). Καθόρισε επίσης πρόγραμμα οικονομικής ανάκαμψης 
για όλους τους τομείς, κυρίως δε τον γεωργικό τομέα που παραμένει 
ο σημαντικότερος από όλους. Ο πληθυσμός της Ερυθραίας (2,6 
εκατομμύρια κάτοικοι) είναι αγροτικός σε ποσοστό 76%. Πρόκειται 
σχεδόν αποκλειστικά για μικρούς καλλιεργητές που επιδίδονται σε 
γεωργία παραγωγής προϊόντων διαβίωσης σε εκτάσεις που κυμαίνονται 
από 0,75 ως 2,5 εκτάρια (7,5 ως 25 στρέμματα). Καλλιεργούνται 
κυρίως κριθάρι, σίτος, αραβόσιτος, σόργο και κεχρί, καλλιέργειες 
που καλύπτουν άνω του 80% των καλλιεργούμενων γαιών. Το υπόλοιπο 
προορίζεται για ελαιούχους σπόρους και οσπριοειδή. Οι ασταθείς, 
απρόβλεπτες και ανεπαρκείς βροχοπτώσεις αποτελούν την κύρια αιτία 
των πενιχρών συγκομιδών. Η ύπαρξη και άλλων περιοριστικών 
παραγόντων, όπως τα ζωϊκά και φυτικά παράσιτα, αλλά και η 
ανεπάρκεια συντελεστικών παραγόντων και η χρήση ποικιλιών χαμηλής 
απόδοσης δεν επιτρέπουν μία πραγματική εκκίνηση ανόρθωσης που θα 
κατέληγε σε εμπορεύσιμα πλεονάσματα παραγωγής. 
Η παραγωγή του 1993 κάλυψε μόνο το 20% των αναγκών της συνολικής 
εθνικής κατανάλωσης. Στχς αρχές του 1994 υπογραμμχζόταν η ανάγκη 
γχα δχαρθρωτχκή επχσχτχστχκή βοήθεχα περίπου 62.000 τόνων σίτου, 
προκεχμένου να εξασφαλχσθεί επαρκής εφοδχασμός των .αγορών, καθώς 
καχ η σταθεροποίηση των τχμών των εχδών δχατροφής. 
Κατόπχν αυτών των προβλέψεων, η Επχτροπή αποφάσχσε να 
παράσχεχ γχα το 1994 βοήθεχα 18.000 τόνων σίτου (συνολχκής 
αξίας 2.600.000 ECU, συμπερχλαμβανομένων των μεταφορχκών), 
γχα πώληση τους στχς τοπχκές αγορές, καχ εχδχκότερα στχς 
αγορές των Asmara καχ Dekemhare, προκεχμένου να καλυφθεί εν 
μέρει το εθνχκό έλλεχμμα σε είδη δχατροφής. Συγκεκρχμένα, 
μόλχς παραδοθεί ο σίτος στο λχμάνχ του Massaoua, ο 
Οργανχσμός της Ερυθραίας γχα Βοήθεχα καχ Αποκατάσταση 
(Eritrean Relief and Rehabilitation Agency - ERRA) θα 
ανάλαβε χ τη μεταφορά καχ την παράδοση του στους 
αλευρόμυλους καχ στη συνέχεχα την πώληση του αλεύρου στους 
αρτοποχούς. 
Τα κεφάλαια υποκατάστασης που θα προκύψουν από την πώληση 
αυτή θα επιτρέψουν, μεταξύ άλλων, τον καλύτερο εφοδιασμό σε 
συντελεστικούς παράγοντες, την προμήθεια νέων ποικιλιών σπόρων, 
προγράμματα αποθήκευσης, κ.λπ.. 
Δεδομένου ότι η κυβέρνηση της Ερυθραίας καθόρισε ως προτεραιότητα 
της τη βελτίωση της επισιτιστικής ασφάλειας της χώρας, 
καταβλήθηκαν διάφορες προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση. Κατά 
το 1993 άρχισαν να καλλιεργούνται 315.000 εκτάρια (3.150.000 
στρέμματα), γεγονός που αντιπροσωπεύει κέρδος 25% συγκριτικά με 
την προηγούμενη περίοδο δράσης. Επιπλέον, εφαρμόσθηκε μία 
πολιτική προστασίας των εδαφών μέσω της δημιουργίας αναβαθμίδων, 
της κατασκευής αναχωμάτων για τη συγκράτηση των υδάτινων πόρων 
και της διανομής συντελεστών παραγόντων υπό μορφή βοδιών και 
σπόρων. Οι εργασίες αυτές πραγματοποιήθηκαν συχνά μέσω 
προγραμμάτων παροχής τροφίμων έναντι εργασίας. 
• Νικαράγουα: οικονομικός μαρασμός 
56 
Όπως και σε άλλες χώρες της Κεντρικής Αμερικής, έχει 
ξεκινήσει και στη Νικαράγουα μία διαδικασία διαρθρωτικής 
αναπροσαρμογής υπό την αιγίδα του ΔΝΤ. Το πρόγραμμα αυτό 
χαρακτηρίζεται από δραστική μείωση των κρατικών δαπανών, που 
συνεπάγεται μεγάλη μείωση των επιχορηγήσεων προς τον γεωργικό 
τομέα, καθώς και αποδέσμευση από υποχρεώσεις στον κοινωνικό 
τομέα. Η εφαρμογή του εν λόγω προγράμματος μπορεί να επέτρεψε μία 
σχετική εσωτερική νομισματική σταθεροποίηση, αλλά προκάλεσε 
εξίσου μεγάλη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Η 
επιβράδυνση δε αυτή γίνεται ακόμα πιο αισθητή καθώς η χώρα 
εξέρχεται από έναν δωδεκαετή εμφύλιο πόλεμο και διανύει μία 
δύσκολη περίοδο εθνικής ανασυγκρότησης και πολιτικής επανένταξης 
πολλών προσφύγων και τέως μαχητών. Η αναβίωση, εξάλλου, των 
πολιτικών εντάσεων καθυστέρησε τη ρύθμιση του πάντα φλέγοντος 
ζητήματος της αγροτικής μεταρρύθμισης. 
Εξαιτίας της αβεβαιότητας σχετικά με τη μεταρρύθμιση αυτή, καθώς 
και των πολύ περιορισμένων διαθέσιμων πιστώσεων και των 
κλιματικών αστάθμητων παραγόντων (ξηρασία), η παραγωγή τροφίμων 
κατά τη συγκομιδή 1992/1993 μάλλον μειώθηκε. Όσο για το φυτικό 
λάδι, η χώρα εξαρτήθηκε ακόμα περισσότερο από τις εξαγωγές του 
εν λόγω προϊόντος εξαιτίας της διαβρωτικής κάμψης αυτού του 
τομέα. Στην πραγματικότητα, η κατάσταση της προσφοράς ειδών 
διατροφής στη Νικαράγουα παραμένει πολύ τεταμένη εξαιτίας των 
απολύτως ανεπαρκών παραγωγικών δυνατοτήτων σε συνδυασμό με τις 
μικρές πιθανότητες εισαγωγών, δεδομένης της έλλειψης 
συναλλάγματος. 
Οχ συγκομχδές του 1994 ήταν πολύ μχκρότερες από τχς αντίστοχχες 
του 1993. Ήδη, όμως, κατά το έτος αυτό, η ημερήσχα μέση μερίδα 
σίτχσης ανά άτομο περχείχε μόνο 1718 θερμίδες καχ 13% των παχδχών 
κάτω των έξχ ετών υπέφεραν από υποσχτχσμό. 
Ωστόσο, η κυβέρνηση της Νικαράγουας υιοθέτησε μια φιλελεύθερη 
γεωργική πολιτική με στόχο τη βελτίωση της παραγωγής και την 
προώθηση των εξαγωγών - πηγή συναλλάγματος - βάσει των νόμων της 
αγοράς και του ελεύθερου ανταγωνισμού. Παράλληλα, καταβλήθηκε 
ιδιαίτερη προσπάθεια με στόχο έναν καλύτερο συντονισμό μεταξύ των 
διαφόρων διοικητικών φορέων που εμπλέκονται στην εφαρμογή της 
γεωργικής πολιτικής. Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στον τομέα της 
ρύθμισης μέσω κανονιστικών διατάξεων των προβλημάτων που αφορούν 
την έγγεια ιδιοκτησία και τα μέσα παραγωγής (πολιτική απόδοσης 
έγγειων τίτλων και ιδιωτικοποίηση κρατικών επιχειρήσεων), καθώς 
και σε θέματα περιβάλλοντος, γεωργικής τεχνολογίας, προώθηση των 
συνεταιρισμών, κ.λπ.. 
Κατά το 1994, η Κοχνότητα χορήγησε στη Νχκαράγουα επχσχτχστχκή 
βοήθεχα 1.300 τόνων φυτχκού ελαίου, 500.000 ECU γχα την τοπχκή 
αγορά διαφόρων προϊόντων καχ άλλα 500.000 ECU σε τεχνική βοήθεχα. 
Με τη χρηματοδότηση της αγοράς δχαφόρων προϊόντων θα ξεκχνήσεχ 
ένα πεχραματχκό πρόγραμμα γχα πρόγευμα σε σχολεία, το οποίο θα 
αφορά σε πρώτη φάση 5.000 μαθητές μιας περιοχής όπου παρατηρείταχ 
σε αρκετά μεγάλο βαθμό υποσχτχσμός. 
Από την πώληση φυτικού ελαίου θα προκύψουν κεφάλαια 
υποκατάστασης, καθώς και η διαθεσιμότητα του εν λόγω προϊόντος 
57 
στην αγορά. Η προβλεπόμενη τεχνική βοήθεια θα πρέπει να 
χρησιμοποιηθεί, σε συνεργασία με την κυβέρνηση της Νικαράγουας, 
για την εφαρμογή μίας πολιτικής επισιτιστικής ασφάλειας και την 
επίβλεψη των αναπτυξιακών έργων που χρηματοδοτούνται από τα 
κεφάλαια υποκατάστασης. 
Τα ως τώρα κεφάλαια υποκατάστασης χρησιμοποιήθηκαν για τη 
χρηματοδότηση διαφόρων έργων με κοινό στόχο τη συμβολή στην 
επισιτιστική ασφάλεια της χώρας, ειδικότερα δε τη δημιουργία 
σχετικής επισιτιστικής αυτάρκειας για τους αγροτικούς πληθυσμούς 
και, συνεπώς, την αύξηση του επιπέδου διατροφής του πληθυσμού στο 
σύνολο του. Τα έργα αυτά συνοδεύονται σήμερα από τεχνική βοήθεια. 
Με αυτά τα κεφάλαχα υποκατάστασης, η Επχτροπή κατέστη ο 
πρώτος χρηματοδότης γχα τχς μη συμβατχκές πχστώσεχς υπέρ 
των μχκρομεσαίων παραγωγών προϊόντων δχατροφής, μέσω της 
προώθησης "τοπχκών τραπεζών" καχ "αποταμχευτχκών-πχστωτχκών 
αγροτχκών ταμείων" μαζί με μία τεχνχκή βοήθεχα που 
επχτρέπεχ ελαφρά εκβχομηχάνχση της γεωργίας, δυνατότητα που 
οχ παραδοσχακοί μηχανχσμοί τραπεζχκών πχστώσεων δεν 
παρέχουν. 
Η δράση αυτή στόχευε στην επαναδραστηρχοποίηση της 
αγροτικής παραγωγής βασχκών δημητρχακών στχς επαρχίες 
Chinandega, Esteli, Madriz, Nueva Segovia, Rivas καχ 
Chontales έναντχ 400.000 δολαρίων (προερχόμενα από κεφάλαχα 
υποκατάστασης) . Η συγκεκρχμένη χρηματοδότηση επέτρεψε τη 
σπορά 880 manzanas [ένα manzana χσουταχ με 0,7 εκτάρχα (7 
στρέμματα) ] με φασόλχα καχ 640 manzanas με όμβρχο ρύζι από 
μεμονωμένους παραγωγούς ή συνεταχρχσμούς. Η παράδοση 
πραγματοποχήθηκε μέσω ενός δικτύου αγροτχκών αποθηκών καχ 
περχελάμβανε, εκτός από τους σπόρους, ελαφρύ εξοπλχσμό, 
λιπάσματα καχ φυτοϋγεχονομχκά προϊόντα. Τα κεφάλαχα δόθηκαν 
σε αυτές τχς αγροτικές αποθήκες που χορηγούν πίστωση στα 
μέλη τους προκεχμένου να τους δώσουν τη δυνατότητα 
συμμετοχής στο πρόγραμμα. 
Άλλα έργα χρηματοδοτούμενα από τα κοχνοτχκά κεφάλαχα 
υποκατάστασης επέτρεψαν την κατασκευή αγροτχκών δρόμων 
(ένωση Santa Cruz/San Nicolas καχ δρόμος πρόσβασης στο 
Pueblo Nuevo) , προκεχμένου να βελτχωθούν οχ ανταλλαγές ή 
καχ η χρηματοδότηση των αρδευόμενων ρυζοκαλλχεργεχών. 
2. Στήριξη των διεθνών οργανισμών 
Α. Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα 
Μαζί με το κανονικό πρόγραμμα, δηλαδή τη διαρθρωτική 
αναπτυξιακή βοήθεια, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα παρέχει 
βοήθεια στους πληθυσμούς ο επισφαλής επισιτισμός των οποίων 
καθιστά αναγκαία μία ταχεία, ίσως και επείγουσα παρέμβαση. Οι 
δράσεις αυτές συγκεντρώνονται σε δύο μεγάλες πτυχές : 
* Διεθνή Αποθέματα Τροφίμων Έκτακτης Ανάγκης 
(International Emergency Food Reserve - IEFR) 
58 
Πρόκειται για επείγουσα βοήθεια που προορίζεται για τους 
πληθυσμούς που πλήττονται από περιστασιακό έλλειμμα ειδών 
διατροφής κατά τη διάρκεια περιόδων ξηρασίας, ύστερα από φυσικές 
καταστροφές ή σε περίπτωση πολέμου. Μπορεί επίσης να 
χρησιμοποιηθεί για την αποκατάσταση προσφύγων. 
Η μη δεσμευτική διεθνής αυτή βοήθεια (που μπορεί, δηλαδή, να 
χρησιμοποιηθεί από το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα ανάλογα 
με τις γενικές ανάγκες του και όχι υποχρεωτικά στο πλαίσιο 
προκαθορισμένων προγραμμάτων) αποτελεί τη συμβολή της Επιτροπής 
στις επείγουσες δράσεις του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος 
στον τομέα του περιστασιακού ελλείμματος ειδών διατροφής, 
δεδομένου ότι η χρηματοδότηση δράσεων επείγουσας επισιτιστικής 
βοήθειας ειδικότερου ανθρωπιστικού χαρακτήρα ανήκει στην 
αρμοδιότητα της Υπηρεσίας Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης (ECHO - European Community Humanitarian Office). 
Κατά το 1994, η Επχτροπή συνεχσέφερε με 50.000 τόνους 
δημητρχακών, 1.000 τόνους γάλακτος σε σκόνη, 5.000 τόνους 
φυτικού ελαίου, 1.000 τόνους ζάχαρης καχ με δχάφορα 
προϊόντα αξίας τρχών εκατομμυρίων ECU σε δώδεκα προγράμματα 
στο πλαίσχο του αποθέματος γχα περίπτωση έκτακτης ανάγκης, 
που βρίσκονταν στο συνολό τους στην αφρικανική ήπεχρο. 
Ακολουθούν ορισμένα παραδείγματα: 
• Ερυθραία: βοήθεια σε εκτοπισθέντες πληθυσμούς ή σε πρόσφυγες 
και σε γεωργούς-κτηνοτρόφους 
Το 1994 αναμένονταν πενιχρές συγκομιδές - ως συνέπεια ίου 
αδιάκοπου εμφυλίου πολέμου και των περιοδικά εμφανιζόμενων 
ξηρασιών. Η βοήθεια που χορήγησε η Επιτροπή στο Παγκόσμιο 
Επισιτιστικό Πρόγραμμα έδωσε τη δυνατότητα να παρασχεθεί βοήθεια 
σε πληθυσμούς εκτοπισμένους από τους πολέμους και επέτρεψε την 
επιστροφή από το Σουδάν προσφύγων καταγόμενων από την Ερυθραία. 
Επιπλέον, γεωργοί-κτηνοτρόφοι μπόρεσαν, στο πλαίσιο του 
προγράμματος αυτού, να ανασυστήσουν τα ζωϊκά τους κεφάλαια που 
είχαν αποδεκατισθεί από μακρόχρονη ξηρασία. 
Η βοήθεια της Κοινότητας συνίστατο στην αποστολή 12.368 τόνων 
τροφίμων: σίτου, γάλακτος σε σκόνη, φυτικού ελαίου και ζάχαρης. 
• Αιθιοπία: βοήθεια στα θύματα της ξηρασίας και στους 
εκτοπισθέντες πληθυσμούς 
Κατά το 1994 η Επιτροπή παρείχε, μέσω του αποθέματος που 
διαθέτει το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα για περίπτωση 
έκτακτης ανάγκης, βοήθεια προς τους αγροτικούς πληθυσμούς που 
υπήρξαν θύματα της ξηρασίας και προς τους πληθυσμούς που 
εκτοπίσθηκαν από τους πολέμους στο εσωτερικό της χώρας. Η εν λόγω 
βοήθεια αφορούσε την αποστολή 12.500 τόννων τροφίμων: σίτου, 
φυτικού ελαίου και faffa. 
• Γκάνα: βοήθεια στους πρόσφυγες του Τόγκο 
Τον Φεβρουάριο του 1993 περίπου 30.000 Τογκολέζοι τράπηκαν 
59 
σε φυγή από τις συμπλοκές που έπλητταν ιδιαίτερα τη Λομέ και τα 
περίχωρα της και κατέφυγαν στη Γκάνα και το Μπενίν. Εν αναμονή 
της αποκατάστασης της ηρεμίας στο Τόγκο, οι πρόσφυγες αυτοί 
έγιναν αποδέκτες της διεθνούς βοήθειας, κυρίως της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας, μέσω του Παγκοσμίου Επισιτιστικού Προγράμματος. Η 
συνεισφορά της Επιτροπής ήταν 5.241 τόνοι τροφίμων: λευκού 
αραβοσίτου, φυτικού ελαίου και ζάχαρης. 
• Σουδάν: βοήθεια στα θύματα της ξηρασίας και στους εκτοπισθέντες 
πληθυσμού 
Εκατοντάδες χιλιάδες καταγόμενοι από το Σουδάν εκτοπίστηκαν 
από τον εμφύλιο πόλεμο που πλήττει το νότιο τμήμα της χώρας. 
Χιλιάδες άλλοι εξακολουθούν να υποφέρουν από ελλείψεις ειδών 
διατροφής εξαιτίας της ξηρασίας. Το 1994, μάλιστα, η Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα παρείχε υποστήριξη προς τους εν λόγω πληθυσμούς 
αποστέλλοντας, μέσω του Παγκοσμίου Επισιτιστικού Προγράμματος, 
6.500 τόνους τροφίμων: λευκού αραβοσίτου και οσπριοειδών 
(φασόλια, φακές, φάβα, κ.λπ.). 
* Βοήθεια στους πρόσφυγες (PRO - Protracted Refugees 
Operations) 
To Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα παρέχει όλο και 
μεγαλύτερη υποστήριξη στις επισιτιστικές δράσεις που 
επεκτείνονται προς τις ευπαθείς ομάδες των προσφύγων. Η θεαματική 
αύξηση εδώ και μερικά χρόνια του αριθμού των προσφύγων κατέστησε 
απαραίτητη τη σύναψη συμφωνίας κατά το 1992 μεταξύ του Παγκόσμιου 
Επισιτιστικού Προγράμματος και της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων 
Εθνών για τους Πρόσφυγες, σύμφωνα με την οποία το Παγκόσμιο 
Επισιτιστικό Πρόγραμμα αναλαμβάνει την προμήθεια βασικών ειδών 
διατροφής σε κάθε επιχείρηση που αφορά περισσότερα από πέντε 
χιλιάδες άτομα. 
Κατά το 1994, η Κοχνότητα συνεχσέφερε σε 19 έργα στο 
πλαίσχο του προγράμματος βοήθεχας προς τους πρόσφυγες του 
Παγκόσμιου Επχσχτχστχκού Προγράμματος στην Αφρική, αλλά καχ 
στο Μπανγκλαντές, το Αφγανιστάν, το Νεπάλ καχ το Μεξικό, 
παρέχοντας 190.000 τόνους δημητρχακών, 7.500 τόνους φυτχκού 
λαδχού, 6.000 τόνους ζάχαρης καχ διάφορα προϊόντα αξίας 8,5 
εκατομμυρίων ECU (ας σημειωθεί ότχ η χρηματοδότηση από την 
Κοχνότητα δράσεων αυστηρώς ανθρωπχστχκού χαρακτήρα στο 
πλαίσχο του εν λόγω προγράμματος υπάγεταχ στην αρμοδχότητα 
της Υπηρεσίας Ανθρωπχστχκής Βοήθεχας της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας - ECHO). 
Ακολουθούν ορισμένα παραδείγματα: 
• Αφγανιστάν: βοήθεια στα θύματα του εμφυλίου πολέμου 
Στο Αφγανιστάν η υποδομή και ο μηχανισμός γεωργικής 
παραγωγής καταστράφηκαν ολοσχερώς ύστερα από δεκατέσσερα χρόνια 
πολέμου. Οι ακατάπαυστες συγκρούσεις μεταξύ αντίπαλων ομάδων 
είχαν ως συνέπεια να εξαναγκασθεί περισσότερο από το ήμισυ του 
πληθυσμού να καταφύγει σε άλλες περιοχές ή σε γειτονικές χώρες. 
Η Κοινότητα, προκειμένου να ανακουφίσει αυτούς τους πρόσφυγες και 
60 
τους εκτοπισμένους από τα δεινά, παρείχε 24.350 τόνους τροφίμων 
στο Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα για πολλά έργα 
επανεγκατάστασης και ανάκαμψης της γεωργικής παραγωγής με σκοπό 
την προώθηση της επισιτιστικής αυτάρκειας. 
• Μπανγκλαντές: βοήθεια στους πρόσφυγες της Μυανμάρ 
Από τα τέλη του 1991, χιλιάδες άνθρωποι ετράπησαν σε φυγή 
από τις πολεμικές συγκρούσεις που πλήττουν το βορειοδυτικό τμήμα 
του Μυανμάρ (πρώην Βιρμανία) και κατέφυγαν στο Μπανγκλαντές. 
Κατόπιν συμφωνιών μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, ο επαναπατρισμός 
των προσφύγων άρχισε αμέσως από το 1992. Η Κοινότητα συμμετέχει 
από την αρχή στις επιχειρήσεις αυτές με την αποστολή ειδών 
διατροφής. Κατά το 1994, η Επιτροπή παρείχε για τον σκοπό αυτό 
στο Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα 31.560 τόνους τροφίμων: 
σίτου, φυτικού λαδιού, ζάχαρης, οσπριοειδών και αλατιού. 
• Μοζαμβίκη: περιφερειακή βοήθεια στους υποψήφιους για επιστροφή 
Μόλις υπεγράφησαν οι συμφωνίες ειρήνης μεταξύ της κυβέρνησης 
της Μοζαμβίκης και του επαναστατικού κινήματος Renamo, οι 
περισσότεροι από τα δύο εκατομμύρια προσφύγων και από τα τρία 
εκατομμύρια εκτοπισμένων άρχισαν να επιστρέφουν. Η Κοινότητα 
παρείχε στο Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα 29.800 τόνους 
τροφίμων - αραβοσίτου, ζάχαρης, οσπριοειδών, αλατιού και αραχίδας 
- προκειμένου να υποστηρίξει τη διαδικασία αποκατάστασης της 
γεωργίας. 
Β. Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες 
Από τον Ιανουάριο του 1951, ημερομηνία δημιουργία της, η 
Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών γχα τους Πρόσφυγες, διεθνής 
οργανισμός εξουσιοδοτημένος να προστατεύει, να παρέχει βοήθεια 
στους πρόσφυγες και να ευρίσκει βιώσιμες λύσεις στα προβλήματα 
τους (όπως π.χ. ο επαναπατρισμός), βλέπει συνεχώς τον αριθμό τους 
να αυξάνει μετά από το τέλος του ψυχρού πολέμου και την έκρηξη 
των περιφερειακών πολεμικών συγκρούσεων. Κατά το 1994, οι 
πρόσφυγες ανέρχονται σε περίπου 24 εκατομμύρια παγκοσμίως και 
άλλοι τόσοι οι εκτοπισμένοι. 
Από το 1992 και μετά, κατόπιν της συμφωνίας που συνάφθηκε με το 
Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα, η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων 
Εθνών για τους Πρόσφυγες μπόρεσε να επικεντρώσει εκ νέου τη δράση 
της στους πρώτους της στόχους, απαλλασσόμενη από την αναγκαιότητα 
να φροντίζει για τον εφοδιασμό των προσφυγικών καταυλισμών άνω 
των πέντε χιλιάδων ατόμων. Ωστόσο, η συμφωνία αυτή δεν καλύπτει 
την αποστολή γαλακτοκομικών προϊόντων και άλλων ειδών διατροφής 
πέρα των "βασικών". Κατά το 1994, λοιπόν, η Επιτροπή παρείχε στην 
Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες 2.390 
τόνους σκόνης γάλακτος, 452,5 τόνους βουτυρέλαιου, 187 τόνους 
ζάχαρης, 7.900 τόνους δημητριακών και 2,5 τόνους φυτικού ελαίου, 
για να διανεμηθούν δωρεάν, καθώς και 2.898.000 ECU για την αγορά 
άλλων προϊόντων. 
Γ. Υπηρεσία αρωγής και έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους 
πρόσφυγες της Παλαστίνης στις χώρες της Μέσης Ανατολής 
61 
Η Υπηρεσία Αρωγής καχ Έργων των Ηνωμένων Εθνών γχα τους 
Παλαχστχνίους πρόσφυγες στχς χώρες της Εγγύς Ανατολής (UNRWA -
United Nations Relief and Works Ageny for Refugees in Near East) 
δημιουργήθηκε το 1950 και ασχολείται με περίπου δύο εκατομμύρια 
Παλαιστινίους πρόσφυγες στην Ιορδανία, τον Λίβανο, τη Συρία, την 
περιοχή της Υπεριορδανίας και τη Λωρίδα της Γάζας. Οι κύριες 
δραστηριότητες της εν λόγω υπηρεσίας αφορούν τους τομείς της 
επισιτιστικής, ιατρικής και υγειονομικής βοήθειας, της 
εκπαίδευσης και της βασικής βοήθειας. 
Οι παροχές επισιτιστικής βοήθειας υπέρ των Παλαιστινίων προσφύγων 
άρχισαν το 1972 και πραγματοποιήθηκαν μέσω της Υπηρεσίας Αρωγής 
και Έργων των Ηνωμένων Εθνών. Η Κοινότητα αποτελεί, εξάλλου, εδώ 
και πολύ καιρό έναν από τους σημαντικότερους χορηγούς βοήθειας 
της Υπηρεσίας αυτής. 
Κατά το 1994, η Υπηρεσία Αρωγής καχ Έργων των Ηνωμένων Εθνών 
έλαβε κοχνοτχκή επχσχτχστχκή βοήθεχα 12.750 τόνων δημητρχακών, 
1.968 τόνων σκόνης γάλακτος, ε 2.042 τόνων φυτχκού ελαίου, 2.948 
τόνων ζάχαρης καχ δχάφορα προϊόντα αξίας 3.700.000 ECU. 
Οι αποδέκτες αυτής της βοήθειας είναι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες 
εγγεγραμμένοι στην Υπηρεσία Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών. 
Τον Δεκέμβριο του 1994 περίπου 400.000 πρόσφυγες έτυχαν της 
επισιτιστικής αυτής βοήθειας, αριθμός που αντιπροσωπεύει περίπου 
10% του συνολικού πρσφυγικού πληθυσμού που είναι εγγεγραμμένος 
στην Υπηρεσία Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών. 
Από το 1982 και μετά η διανομή των μερίδων δεν πραγματοποιείται 
πλέον γενικά, αλλά προορίζεται ως επί το πλείστον για την ομάδα 
των πλέον πληττομένων οικογενειών, στις οποίες δεν υπάρχει άνδρας 
ενήλικας με δυνατότητα να εξασφαλίσει τη διαβίωση τους και οι 
οποίες αποτελούν τις "Ιδιαίτερα Δεινοπαθούσες Περιπτώσεις" 
(περίπου 180.000 άτομα). Σε αυτές διανέμεται σε μηνιαία βάση 
μερίδα τροφίμων 1.880 θερμίδων ημερησίως ανά άτομο. Στο πλαίσιο 
ενός συμπληρωματικού επισιτιστικού προγράμματος, η εν λόγω 
διανομή προορίζεται επίσης για τις εγκύους και θηλάζουσες 
γυναίκες καθώς και για τα μωρά από 6 ως 36 μηνών. Κατά συνέπεια, 
περίπου 200.000 γυναίκες και παιδιά λαμβάνουν μερίδα 1.000 
περίπου θερμίδων ημερησίως ανά άτομο. 
Δ. Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού και Διεθνής Ομοσπονδία 
του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου 
Αποστολή της Δχεθνούς Επχτροπής Ερυθρού Σταυρού, 
ανθρωπιστικού οργανισμού αμερόληπτου, ουδέτερου και ανεξάρτητου, 
είναι η παροχή βοήθειας στα θύματα ενόπλων συγκρούσεων, ταραχών 
ή εσωτερικών εντάσεων. Η Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού 
αποτελεί έναν προνομιούχο εταίρο της Επιτροπής, δεδομένης της 
αποτελεσματικότητας της στο πεδίο δράσης και της ανελλιπούς 
παρουσίας της στις περισσότερες πολεμικές συγκρούσεις. 
Κατά το 1994 η συνεχσφορά της Κοχνότητας στη Δχεθνή 
Επχτροπή Ερυθρού Σταυρού (αντίστοχχης αξίας περίπου 34 
εκατομμυρίων ECU) χρησχμοποχήθηκε βασχκά γχα υποστήρχξη 
προγραμμάτων επχσχτχστχκής βοήθεχας καχ γεωργχκής 
αποκατάστασης. Γχ1αυτόν τον σκοπό, η Επχτροπή παρείχε στη 
62 
Δχεθνή Επχτροπή Ερυθρού Σταυρού 65.000 τόνους δημητρχακών, 
4.000 τόνους φυτχκού ελαίου καχ διάφορα προϊόντα αξίας 
τρχών εκατομμυρίων ECU. Στη Ρουάντα κατά τα τέλη του 1994 
δχανεμήθηκαν σχεδόν 51.000 τόνοχ εχδών δχατροφής 
καλαμποκάλευρο, αραβόσχτος, φασόλια, αλάτχ καχ φυτχκό έλαχο 
- σε περίπου 750.000 άτομα θύματα πολέμων. 
Εξάλλου, αμέσως από τον Σεπτέμβρχο του 1994, η Δχεθνής Επχτροπή 
Ερυθρού Σταυρού σχεδίασε πρόγραμμα γεωργχκής αποκατάστασης με 
στόχο να βοηθήσεχ καχ να ενθαρρύνεχ τους εκτοπχσμένους καχ 
προσφυγχκούς πληθυσμούς να ξαναεπχδοθούν στχς καλλχέργεχες εχδών 
δχατροφής, κυρίως στο Σουδάν, τη Αχβερία καχ τη Ρουάντα. Η 
Επχτροπή, συγκεκρχμένα, παρείχε 1.450 τόννους σπόρων φασολχών καχ 
αραβοσίτου, ενώ δχανεμήθηκαν δωρεάν καχ 50.000 τσάπες. 
Η Δχεθνής Ομοσπονδία Ερυθρού Σταυρού καχ Ερυθράς Ημχσελήνου 
είναι μία οργάνωση αλληλεγγύης που συγκεντρώνει όλες τις εθνικές 
ομάδες Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου παγκοσμίως. 
Υποστηρίζει και συντονίζει εν καιρώ ειρήνης τις δραστηριότητες 
των εθνικών ομάδων σε περιπτώσεις ιδιαίτερα σημαντικών 
καταστροφών ή στο πλαίσιο παροχής βοήθειας προς τους πρόσφυγες. 
Ουσιαστικά παρέχει τη διεθνή βοήθεια που οι εθνικές ομάδες 
αξιοποιούν με τη συνδρομή της στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων. 
Κατά το 1994, η Κοχνότητα παρείχε μέσω της Δχεθνούς Ομοσπονδίας 
Ερυθρού Σταυρού καχ Ερυθράς Ημχσελήνου βοήθεχα 12.000 τόνων 
δημητρχακών στην Αχθχοπία. Η παροχή αυτή εντάσσεταχ στο πλαίσχο 
ενός ευρύτερου προγράμματος βοήθεχας προς ευπαθείς πληθυσμούς, 
αποκατάστασης του περχβάλλοντος καχ ανάπτυξης του τομέα της 
υγείας. Στόχος ήταν να βοηθηθεί η επανεγκατάσταση των πληθυσμών 
που ήταν εκτοπισμένοι στο νότιο τμήμα της χώρας από εσωτερικές 
πολεμικές συγκρούσεις, να παρασχεθεί βοήθεια στους πληθυσμούς 
θύματα της ξηρασίας, να καταπολεμηθεί η διάβρωση των εδαφών και 
η μείωση των υδάτινων πόρων στις ίδιες περιοχές και, τέλος, να 
υποστηριχθεί ο τομέας της υγείας που έχει ατονήσει σε μεγάλο 
βαθμό. 
3. Μη κυβερνητικές οργανώσεις 
Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) καθίστανται όλο και 
σημαντικότεροι εταίροι της Επιτροπής στον τομέα της επισιτιστικής 
βοήθειας. Εάν εξαιρεθεί η επείγουσα και η ανθρωπιστική βοήθεια, 
που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Υπηρεσίας Ανθρωπιστικής 
Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECHO), οι ΜΚΟ έχουν πρόσβαση 
σε τριών ειδών παροχές στο πλαίσιο της επισιτιστικής βοήθειας της 
Επιτροπής. Πρόκειται για τη διαβρωτική επισιτιστική βοήθεια, χη 
συγχρηματοδότηση ειδών διατροφής και το πρόγραμμα αποθήκευσης και 
ταχείας κινητοποίησης. 
Στο πεδίο δράσης, οχ ΜΚΟ επχδίδονταχ σε πολλά είδη ενεργεχών που 
αποτελούν σημαντχκούς παράγοντες της επχσχτχστχκής ασφάλεχας των 
σχετχκών πληθυσμών: 
- προγράμματα αποκατάστασης : παροχή τροφίμων έναντχ εργασίας, 
σχολχκός επχσχτχσμός, κέντρα σίτχσης, κ.λπ., 
προγράμματα βοήθεχας προς πληθυσμούς θύματα λχμών ή 
εκτοπχσμένους από ένοπλες συγκρούσεχς, 
63 
- προγράμματα βοήθεχας προς τους πρόσφυγες. 
Ένα μεγάλο τμήμα της επισιτιστικής βοήθειας (περίπου 60*) ιιου 
διακινούν οι ΜΚΟ αγοράζεται στις χώρες αποδέκτες, ενθαρρύνοντας 
έτσι την τοπική γεωργική παραγωγή. Αυτά τα προγράμματα 
αναπτυξιακής βοήθειας εντοπίζονται κατά 70% στην Αφρική. 
Το 1994 οχ ΜΚΟ έλαβαν 355.000 τόνους δημητρχακών, 14.200 
τόνους σκόνης γάλακτος, 26.000 τόνους φυτχκού ελαίου, 4.500 
τόνους ζάχαρης καθώς καχ δχάφορα προϊόντα (κυρίως 
οσπρχοεχδή) αξίας 16.955.000 ECU. Η συνολχκή αξία των 
παροχών αυτών ανέρχεταχ περίπου σε 140 εκατομμύρχα ECU, 
δηλαδή περίπου 33% του συνολχκού προϋπολογχσμού της 
κοχνοτχκής επχσχτχστχκής βοήθεχας κατά το 1994. 
• Euronaid: διασύνδεση μεταξύ ΜΚΟ και Επιτροπής 
Το μεγαλύτερο τμήμα της κοινοτικής επισιτιστικής βοήθειας 
που παρέχεται στις ΜΚΟ (άνω των 399.000 τόνων κατά το 1994) 
διαμετακομίζεται μέσω του Euronaid. Κατά το 1994 7 6 ΜΚΟ 
προσέφυγαν στις υπηρεσίες του Euronaid για τη διακίνηση της 
χρηματοδοτούμενης από την Επιτροπή επισιτιστικής βοήθειας. Δέκα 
από αυτές εξασφάλισαν την παράδοση 250.353 τόνων και οι τρεις 
σημαντικότερες (Oxfam Belgium, Dutch Interchrch και Aid Save the 
Children Fund) 131.829 τόνων. 
To Euronaid δημιουργήθηκε το 1980 από οκτώ ΜΚΟ. Σήμερα αριθμεί 
24 μέλη. Ο φορέας αυτός στοχεύει στη διαχείριση της οργάνωσης της 
μεταφοράς και συναφών δραστηριοτήτων, καθώς και της οργάνωσης της 
αγοράς προϊόντων στις αναπτυσσόμενες χώρες για λογαριασμό των ΜΚΟ 
που έλαβαν χορήγηση από την Επιτροπή και που, τις περισσότερες 
φορές, δεν έχουν τη δυνατότητα να διαχειρισθούν τον όγκο αυτής 
της χορήγησης με τα δικά τους μέσα. To Euronaid είναι υπεύθυνο 
για την καλή εκτέλεση των επιχειρήσεων που διεξάγονται από τις 
ΜΚΟ. 
• CARE: παρέμβαση στην Αιθιοπία 
Εξαιτίας εισβολών εντόμων και μη τακτικών βροχοπτώσεων κατά 
τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο 1993, οι συγκομιδές του δυτικού 
Haraghe (περιοχή της Αιθιοπίας) μειώθηκαν δραματικά συγκριτικά 
με τον εθνικό μέσο όρο. Χάρη σε ένα σύστημα πληροφοριών που 
ανέπτυξε στην περιοχή, η ΜΚΟ CARE/HB ήταν σε θέση να υπολογίσει 
γρήγορα τις ανάγκες των πληθυσμών σε δημητριακά για το 1994 καθώς 
και τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης. 
Αυτή η ΜΚΟ ζήτησε, λοιπόν, από την Κοινότητα βοήθεια 5.000 τόνων 
σίτου που προορίζονταν να διανεμηθούν σε διάστημα περίπου εξήντα 
ημερών (Ιούλιος και Αύγουστος 1994) σε 166.667 κατοίκους του 
Haraghe, υπό μορφή καθημερινών μερίδων σίτισης 500 γραμμαρίων. 
Ο εν λόγω σίτος διανεμήθηκε δωρεάν στους πληθυσμούς. Στην 
περίπτωση αυτή, η εφαρμογή του προγράμματος "παροχή τροφίμων 
έναντι εργασίας" ήταν αδύνατη, δεδομένων της έλλειψης επαρκών 
υποδομών καθώς και του επείγοντος χαρακτήρα της επιχείρησης. 
Μόλις έφθασε στο λιμάνι του Assab, ο σίτος μεταφέρθηκε με φορτηγά 
64 
ως τις κεντρικές αποθήκες των Asebeteferi και Meisso. Από εκεί, 
τα φορτηγά της CARE ανέλαβαν τη διακίνηση ως τα εννέα κέντρα 
διανομής, ανάλογα με τις ανάγκες. 
• CDI-Bwamanda: πώληση και δωρεάν διανομή δελτίων επισιτισμού 
στην Κινσάσα 
Χιλιάδες κάτοικοι της Κινσάσα, πρωτεύουσας του Ζαΐρ, δεν 
είναι σε θέση να πληρώσουν τα τρόφιμα στην τιμή που πωλούνται 
στην τοπική αγορά. Τις περισσότερες φορές, συνεπώς, πρέπει να 
μεταβαίνουν σε κέντρα σίτισης, όπου μερίδες σίτισης πωλούνται οε 
"κοινωνική τιμή", και ίσως μάλιστα τους διανέμονται δωρεάν. 
Η Βελγική ΜΚΟ CDI-Bwamanda ασχολείται με παρόμοια κοινωνικά 
προγράμματα εδώ και πολλά χρόνια. Το 1994, μάλιστα, ζήτησε από 
την Κοινότητα να χρηματοδοτήσει ένα επισιτιστικό πρόγραμμα για 
τους απόκληρους αυτούς πληθυσμούς που αφορούσε 4.150 τόνους 
αραβοσίτου, αραχίδας και ρυζιού, που αγοράσθηκαν στην ίδια τη 
χώρα. Η εν λόγω βοήθεια θα διανέμονταν για ένα έτος. Οι αποδέκτες 
της βοήθειας αυτής ήταν ως επί το πλείστον μωρά, παιδιά κάτω των 
πέντε ετών που δεν τρέφονταν καλά, έγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες, 
καθώς και ασθενείς και ηλικιωμένοι. 
Η CDI-Bwamanda ανέλαβε τη μεταφορά της βοήθειας στην Κινσάσα μέσω 
των κέντρων σίτισης και των φιλανθρωπικών ενοριακών επιτροπών. 
Η ΜΚΟ ασχολήθηκε επίσης με τη μεταποίηση των ακατέργαστων 
προϊόντων (αραβοσίτου και ρυζιού) , καθώς και με την αποθήκευση 
τους. Το πρόγραμμα αυτό όχι μόνο επέτρεψε τη σίτιση των 
φτωχότερων πληθυσμών της πρωτεύουσας, αλλά και εξασφάλισε στους 
αγρότες του Ζαΐρ μία εγγυημένη αγορά για τα παραγόμενα προϊόντα 
διατροφής. 
65 
VI. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 
1. Πολιτική συνεργασίας για την ανάπτυξη ενόψει του 2000 
ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ 
ΨΗΦΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 25ης ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1994 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Το Συμβούλιο, μετά τη διακήρυξη του τον Νοέμβριο του 1992 
σχετικά με τη συνεργασία για την ανάπτυξη ενόψει του 2000, δήλωσε 
τον Μάιο του 1993 ότι η επισιτιστική ασφάλεια αποτελεί έναν από 
τους τομείς όπου ο συντονισμός των πολιτικών της Κοινότητας και 
των κρατών μελών της θα πρέπει να ενισχυθεί κατά προτεραιότητα. 
Οι πολιτικές επισιτιστικής βοήθειας θα πρέπει να ενταχθούν στο 
γενικό πλαίσιο της καταπολέμησης της φτώχειας. 
2. Το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη, αφού εξέτασαν την ανακοίνωση 
της Επιτροπής για τον συντονισμό των πολιτικών και των πρακτικών 
της Κοινότητας και των κρατών μελών αναφορικά με την επισιτιστική 
ασφάλεια, ενέκριναν τις παρακάτω κατευθύνσεις και κατευθυντήριες 
γραμμές. 
II. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΕΣ 
ΧΩΡΕΣ 
1. Το Συμβούλιο ανησυχεί εξαιτίας της αδιάκοπης αύξησης του 
αριθμού των ατόμων που δεν έχουν επαρκή πρόσβαση στα είδη 
διατροφής ταυτόχρονα' λόγω των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης που 
υφίστανται σε πολλές περιοχές της Γης, σήμερα δε ιδιαίτερα στο 
τμήμα της Αφρικής νοτίως της Σαχάρας, καθώς και λόγω της 
μακροπρόθεσμης έλλειψης τροφίμων που εξακολουθεί να πλήττει 
ευπαθείς ομάδες σε έναν μεγάλο αριθμό χωρών. Σε πολυάριθμες 
αναπτυσσόμενες χώρες η εθνική παραγωγή ειδών διατροφής αυξάνεται 
με ρυθμό πολύ βραδύτερο από την αύξηση του πληθυσμού και πολλές 
από αυτές, ιδιαίτερα δε οι λιγότερες αναπτυγμένες, δεν είναι σε 
θέση να αυξήσουν τις εισαγωγές ειδών διατροφής. Είναι, επομένως, 
απαραίτητο να υπογραμμισθεί και πάλι ότι πρέπει να δοθεί πρώτη 
προτεραιότητα στις πολιτικές και τα προγράμματα βελτίωσης της 
επισιτιστικής ασφάλειας. 
2. Δεδομένου ότι ο αριθμός των επιχειρήσεων έκτακτης ανάγκης 
και δράσεων ανθρωπιστικής βοήθειας που απαιτούνται αυξάνεται 
διαρκώς, οι χώρες χορηγοί βοήθειας και οι κυβερνήσεις των 
αναπτυσσόμενων χωρών επεδίωξαν κυρίως την εξασφάλιση της 
βραχυπρόθεσμης επισιτιστικής ασφάλειας. Η επισιτιστική βοήθεια 
κατέστη η βασική απάντηση στην έλλειψη επισιτιστικής ασφάλειας, 
ενώ μπορεί να συμβάλει μόνο εν μέρει, και τις περισσότερες φορές 
βραχυπρόθεσμα, στην επίλυση του προβλήματος. Σε ορισμένες δε 
περιπτώσεις, δεν λαμβάνονται υπόψη οι παραδοσιακές συνήθειες 
διατροφής και μπορεί να προκληθούν στρεβλώσεις της αγοράς. Ως εκ 
τούτου, η σημασία που αποδίδεται σε παγκόσμια κλίμακα στις 
πολιτικές σχετικά με τη μακροπρόθεσμη επισιτιστική ασφάλεια σε 
περιφερειακό, εθνικό και οικογενεικό επίπεδο φαίνεται να έχει 
μειωθεί αισθητά. Στις περισσότερες των περιπτώσεων το γεγονός 
αυτό καταδεικνύεται με την εφαρμογή της απόφασης του Νοεμβρίου 
66 
1988. 
3. Το Συμβούλιο σημειώνει ότι οι πρόσφατες διαρθρωτικές 
μεταβολές, δηλαδή η ΓΣΔΕ (GATT) για το παγκόσμιο εμπόριο, σε 
διεθνές επίπεδο, και η μεταρρύθμιση της Κοινής Γεωργικής 
Πολιτικής, σε κοινοτικό επίπεδο, μπορούν να έχουν επιπτώσεις στην 
παραγωγή και τη διακίνηση, σε παγκόσμια κλίμακα, προϊόντων 
σημαντικών για την επισιτιστική ασφάλεια. Κρίνεται, συνεπώς, 
απαραίτητο να μελετηθούν οι αλλαγές και οι βραχυπρόθεσμες 
συνέπειες τους, ούτως ώστε να υπάρξει δυνατότητα έναρξης 
συζητήσεων για τα μέτρα που θα ήταν καλό να ληφθούν. 
4. Το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίηση του για τις 
προσπάθειες που κατεβλήθησαν προκειμένου να συντονισθούν καλύτερα 
τα διάφορα μέσα των αναπτυξιακών πολιτικών της Κοινότητας και των 
κρατών μελών, και κυρίως όσων χρησιμοποιούνται για την 
μακροπρόθεσμη επισιτιστική ασφάλεια, τις διαρθρωτικές 
προσαρμογές, την κοινωνική ανάπτυξη και τη βοήθεια έκτακτης 
ανάγκης, αλλά εκτιμά ότι μπορούν να γίνουν ακόμα περισσότερα. 
III. ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ 
1. Η μακροπρόθεσμη επισιτιστική ασφάλεια σε περιφερειακό, 
εθνικό και οικογενειακό επίπεδο, που επιτρέπει σε όλους την 
πρόσβαση ανά πάσα στιγμή στα είδη διατροφής και μία ζωή δραστήρια 
και υγιή, αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την καταπολέμηση της 
φτώχειας, στον οποίο θα πρέπει να επιμείνουν όλα τα σχετικά 
προγράμματα που αφορούν τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η επισιτιστική 
ασφάλεια δεν σχετίζεται μόνο με την ποσότητα των διαθέσιμων ειδών 
διατροφής, αλλά και με την ποιότητα τους, προκειμένου να 
εξασφαλισθούν επαρκή θρεπτικά συστατικά. 
2. Δεδομένων των διαφορετικών ευθυνών των ανδρών και των 
γυναικών όσον αφορά την επισιτιστική ασφάλεια των νοικοκυριών, 
το Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι πρέπει να εξετασθούν συστηματικά 
οι αντίστοιχοι ανδρικοί και γυναικείοι ρόλοι κατά την κατάρτιση 
προγραμμάτων με σκοπό την εξασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας. 
3. Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της πρέπει βεβαίως να 
εξακολουθήσουν να ανταποκρίνονται στις μόνιμες ανάγκες 
επιχειρήσεων παροχής επείγουσας και επισιτιστικής βοήθειας, αλλά 
πρέπει να υπογραμμισθεί και η ανάγκη να προβλεφθούν πολιτικές και 
προγράμματα μακροπρόθεσμης επισιτιστικής ασφάλειας. 
4. Πρέπει να ενισχυθεί η σχέση μεταξύ ανάπτυξης, αποκατάστασης, 
καθώς και επιχειρήσεων επείγουσας και επισιτιστικής βοήθειας. Για 
τον σκοπό αυτόν, αποκτά μεγάλη σημασία μια αποτελεσματικότερη 
χρήση της επισιτιστικής βοήθειας. Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει για 
μια ακόμα φορά την επιθυμία του να ληφθούν υπόψη οι κατευθύνσεις 
αυτές κατά τις μελλοντικές συζητήσεις και για τις αποφάσεις που 
αφορούν την επισιτιστική βοήθεια της Κοινότητας. Υπογραμμίζει 
επίσης την ανάγκη να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην επισιτιστική 
ασφάλεια των ευπαθών ομάδων κατά την εκπόνηση και την εφαρμογή 
μακροοικονομικών προγραμμάτων διαρθρωτικής αναπροσαρμογής. 
5. Προκειμένου να αυξηθούν σε εθνικό και τοπικό επίπεδο τα 
67 
διαθέσιμα είδη διατροφής των χωρών με μόνιμο και σημαντικό 
έλλειμμα αυτών των ειδών, το Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι η 
επισιτιστική ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων των πτυχών της 
θρεπτικής αξίας, θα πρέπει να αποτελέσει τη μία από τις 
κατευθυντήριες αρχές των αναπτυξιακών προγραμμάτων με στόχο τον 
περιορισμό της φτώχειας στις αγροτικές και αστικές περιοχές, 
πράγμα που μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν ληφθεί υπόψη η κατάσταση 
κάθε χώρας. Η αρχή αυτή θα πρέπει να συμπληρωθεί λαμβάνοντας 
ιδιαίτερα υπόψη την πρόσβαση στα είδη διατροφής. 
Ο διάλογος με τις χώρες εταίρους θα πρέπει να καταλήξει σε 
μία στρατηγική με στόχο την εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης 
επισιτιστικής ασφάλειας. Τα μέτρα με στόχο τη μείωση της φτώχειας 
και οι τομεακές πολιτικές που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη γεωργία, 
το περιβάλλον, την υγεία, τον οικογενειακό προγραμματισμό και την 
εκπαίδευση, καθώς και η μακροοικονομική πολιτική θα πρέπει να 
προσαρμοσθούν στον στόχο της επισιτιστικής ασφάλειας για όλους. 
Στις πολιτικές αυτές θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο ρόλος του 
εμπορικού γεωργικού τομέα και των μικρών καλλιεργητών. Είναι 
εξίσου σημαντικό να αναβαθμισθεί το επίπεδο συμμετοχής των 
γυναικών και των κοινοτήτων στο πλαίσιο των προσπαθειών με στόχο 
την εξασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας σε εθνικό, 
περιφερειακό, τοπικό και οικογενειακό επίπεδο. 
6. Η πολιτική σταθερότητα και ο τερματισμός των ενόπλων 
συγκρούσεων αποτελούν σημαντικές προϋποθέσεις για την 
αποτελεσματικότερη εφαρμογή των στρατηγικών που αφορούν την 
επισιτιστική ασφάλεια. 
7. Ο συντονισμός των εθνικών και διεθνών συστημάτων ταχείας 
ειδοποίησης πρέπει να ενισχυθεί, προκειμένου να υπάρχει 
δυνατότητα ταχείας κινητοποίησης των αποστολών βοήθειας σε 
περίπτωση καταστροφής. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ΜΚΟ μπορούν να 
διαδραματίσουν επίσης σημαντικό ρόλο και να έχουν πολύτιμη 
συμβολή σε άλλες πτυχές της επισιτιστικής ασφάλειας, κυρίως σε 
οικογενειακό επίπεδο. 
IV. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ 
1. Το Συμβούλιο υπενθυμίζει την απόφαση του της 2ας Δεκεμβρίου 
1993 σχετικά με τις διαδικασίες συντονισμού, όπου υπογραμμίζεται 
η σημασία του συντονισμού των δραστηριοτήτων των κρατών μελών και 
της Επιτροπής στο πεδίο δράσης. Ο συντονισμός αυτός θα πρέπει να 
ενισχυθεί με καλύτερη χρήση των υπαρχόντων μηχανισμών και μέσων. 
2. Δεδομένης της ανάγκης μεγαλύτερης συνοχής, και σύμφωνα με 
το άρθρο 130 Φ της Συνθήκης, το Συμβούλιο αναμένει με ενδιαφέρον 
έκθεση της Επιτροπής όπου θα αναλύονται οι επιπτώσεις της ΚΓΠ και 
των άλλων κοινοτικών πολιτικών για τις αγορές και την 
επισιτιστική ασφάλεια στις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς και 
προτάσεων που στοχεύουν στη μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ των τομέων 
δράσης. 
3. Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της δεσμεύονται να εντείνουν 
τις προσπάθειες τους προκειμένου να συντονίσουν την υποστήριξη 
τους για τις πολιτικές επισιτιστικής ασφάλειας στις χώρες 
68 
αποδέκτες, σε κοινοτικό και σε διεθνές επίπεδο. 
4. Το Συμβούλιο ζητεί από τις ομάδες εργασίας του που έχουν 
αναλάβει τη συνεργασία στον αναπτυξιακό τομέα και την 
επισιτιστική ασφάλεια να εξετάσουν δεόντως τα ζητήματα 
μακροπρόθεσμης επισιτιστικής ασφάλειας. Ζητεί, εξάλλου, από τις 
επιτροπές διαχείρισης και ιδιαίτερα από την Επιτροπή 
Επισιτιστικής Βοήθειας να εξετάσουν προσεκτικά τις επιπτώσεις 
κάθε πρότασης δέσμευσης για δαπάνες σχετικά με την μακροπρόθεσμη 
επισιτιστική ασφάλεια σε εθνικό, περιφερειακό και οικογενειακό 
επίπεδο στην/στις δικαιούχο/ους χώρα/ες. 
5. Το Συμβούλιο παραπέμπει στην απόφαση του της 2ας Δεκεμβρίου 
1993 σχετικά με τις διαδικασίες συντονισμού, όπου υπογραμμίστηκε 
η σημασία του συντονισμού των δραστηριοτήτων των κρατών μελών 
και της Επιτροπής στο πεδίο δράσης, θα πρέπει ειδικά να 
ενθαρρυνθεί ο καθορισμός κοινών πολιτικών πρωτοβουλιών όσον 
αφορά, για παράδειγμα, τον σχεδιασμό της επισιτιστικής ασφάλειας 
και την μεγαλύτερη διαβούλευση για τη χρήση των κεφαλαίων 
υποκατάστασης που θα προκύψουν από την επισιτιστική βοήθεια για 
τους σκοπούς των προγραμμάτων και πολιτικών μακροπρόθεσμης 
επισιτιστικής ασφάλειας. 
< Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο θα ζητήσει από την ομάδα 
εμπειρογνωμόνων να μελετήσει τον πιθανό τρόπο ταχείας εφαρμογής, 
πειραματικά σε περιορισμένο αριθμό αναπτυσσόμενων χωρών, του 
συντονισμού μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών στον εν 
λόγω τομέα. Ο κατάλογος των χωρών θα πρέπει να συμφωνεί κατά το 
δυνατόν με τον κατάλογο των αναπτυσσομένων χωρών όπου υπάρχει 
σήμερα συντονισμός των δράσεων πειραματικού χαρακτήρα. 
6. Οι περιφερειακές πρωτοβουλίες σχετικά με την επισιτιστική 
ασφάλεια, κυρίως δε οι τριγωνικές επιχειρήσεις επισιτιστικής 
βοήθειας και οι επιχειρήσεις αγορών σε τοπικό επίπεδο, θα πρέπει 
να ενισχυθούν περαιτέρω και να υποστηριχθούν εις τρόπον ώστε να 
υπάρξουν οφέλη από τη φυσική αλληλοσυμπλήρωση μεταξύ χωρών που 
ανήκουν στην ίδια περιφέρεια. Εξάλλου, οι πολιτικές επισιτιστικής 
ασφάλειας θα πρέπει να αποκτήσουν περιφερειακή διάσταση για να 
προωθηθεί το εμπόριο των ειδών διατροφής και η ολοκλήρωση σε 
περιφερειακό επίπεδο. 
7. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη της αναγνωρίζουν τη 
σημασία του ρόλου του Οργανισμού Επισιτισμού και Γεωργίας των 
Ηνωμένων Εθνών (FAO) και άλλων διεθνών οργανισμών όπως η Διεθνής 
Τράπεζα, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα και το FIDA στον 
τομέα της επισιτιστικής ασφάλειας, και επιβεβαιώνουν και πάλι τη 
σημασία της συνεργασίας και του συντονισμού με άλλους χορηγούς 
βοήθειας και οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των ΜΚΟ. Στον εν 
λόγω τομέα, το Συμβούλιο αναγνωρίζει την ανάγκη να καταβάλει η 
Κοινότητα ιδιαίτερες προσπάθειες για την προετοιμασία των διεθνών 
διασκέψεων σχετικά με την επισιτιστική ασφάλεια και τη διατροφή 
και για την εφαρμογή των αποτελεσμάτων τους στις αναπτυσσόμενες 
χώρες. 
8. Το Συμβούλιο ζητεί από την Επιτροπή να παρακολουθεί και να 
αξιολογεί την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, και να ετοιμάζει 
69 
τακτικά προς υποβολή στο Συμβούλιο έκθεση για τις συντελεσθείσες 
προόδους. Το Συμβούλιο αναγνωρίζει επίσης ότι είναι σημαντικό να 
επανεξετάζονται περιοδικά οι πολιτικές του σχετικά με την παροχή 
επισιτιστικής βοήθειας, κυρίως βάσει του παραπάνω σημείου III.4. 
Στο πλαίσιο αυτής της προοπτικής, καλεί την Επιτροπή να του 
παρουσιάσει μόλις καταστεί δυνατόν έκθεση για την εφαρμογή των 
συμπερασμάτων του Συμβουλίου σχετικά με την πολιτική και τις 
κατευθύνσεις όσον αφορά την επισιτιστική βοήθεια, που εγκρίθηκαν 
κατά το 1989 και 1990. Το Συμβούλιο θα εξετάσει εάν απαιτείται 
εκσυγχρονισμός της πολιτικής σε αυτόν τον τομέα βάσει αυτής της 
έκθεσης. 
70 
AFMOMCAUtTKAUE 
AFKMUIM L««T 
• 
turn. 
coma M IWNW 
ANMOUC eumiALi 
OCIAN MMM4: 
AFNOUI M L«OUI(T 
•MMTWftAMNM 
AMtmOUtLATM 
• 
AMI 
rAarrau* 
TOTAL D4MCT*. «•Ml·* 
LStCTKO 
SJIAUC 
•KUAIOMCMM 
v»*mse 
SUOUM04 
«iWÏA 
WiUSi 
TATCAriS 
C A? VEST 
*»9C"J 
omrvsisa 
βτνβί^ΐί 
•UMSS lOUATOMAUl 
«*s.>a*iSAi« 
M»Î.<-WL 
E*rrrs 
IVKM 
MVfVH 
K.M1.WADM 
NOMHOA* 
WCAAAeUA 
Ptaow 
MIMlAOnM 
CUM· 
MALA»* MM 
SO·*·· 
1M· 
«*M 
am 
a«o» 
• *M 
M«M 
MM 
WW 
•MM 
IT* 
IM 
3* MO 
1M«M 
*4$7M CSKSALM 
Τ·ΜΜ>· 
MM* 
WW· 
19 m 
NM 
1·Μ» 
»W 
73 M· 
»*» 
two 
τ*ββ 
2*M 
i»»M 
M*M 
MM 
MM 
t(M 
l)M 
MM 
MM/ 
txwo 
MM 
4441M MM* 
.MM* 
M 
***o* 
ntot 
»M 
IM 
tlOM 
IMM 
MM* 
IMM 
IW 
IN* 
MM* 
WM 
•MM* U 
M 
M 
IM 
IM 
M 
iw 
71M WTtttP4)UC 
TMMM 
IN* 
}«M 
M 
M 
M* 
IM* 
IM 
J 000 
14 *M *• 
17» 
IM 
IM 
M 
«*0* 
IW •wrmioc 
TMMH 
M* 
t*M 
«M« HU 
«M* 
IM 
tw 
14M 
M* 
IM* 
ItM 
1IM* •.•W.CMTAI 
t«M 
*»M 
IM* 
1«C(t 
IM 
8M 
M* 
M 
IM* 
*M* 
1*4M LI 
<M* 
IM 
10M 
14M 
.. M 
IM* 
IM* 
TIM* M* 
M 
m *U«M 
TOTOT 
IM* 
IMt IM 
IM »*M«M 
(MM 
• MM 
4ITCM 
»••»! 
M*M* 
JWBt 
»1 *•»•#* wtm rn«v»gr 
•«• 
-l*MM* 
4M**M 
4MMt 
tfWSMr 
4 17* Ml 
**»•« 
MM 
" mm 
M*M* 
tttttm 
-
4»MM r 
»*e*M 
4MM 
«V9M 
4I7*M* 
MM* 
MM 
1*MM* 
KM4M 4M*M* 
l(MM 
M*M* 
4»4 444 ovrtt; 
f««n 
(MM 
I«MMS 
MM) 
tIMM «M*M 
IMM 
MM 
IMM MM 
•M**M 
s fWM 
*M*M MNMn 
MM 
)MM 
i , 
' ^M»*M' 
*M*M* runou 
. 
: 
: 
' 
: ; 
: : 
1WM 
• MM 
»M*M* 
MBMVCTf 
TOTAL MCMMCTI 
TOTAL CINMAL k«* 
•UMMB 
ne* 
•CMC 
DM·** 
MMMA 
twMvwr 
*0Ψ+*Ο 
ttn-jta* UMO 
M*M* 
»«M 
f*M 
MM· 
MM* 
mm 
11* oe* 
m 4M 
11)714» MM* 
KSM* 
a*M 
7K· 
11 TM 
MM* 
1MM* 
MM 
•U*M 
««MM* MM* 
M**M 
HOM 
)M 
11 TM 
MM* 
IMM* 
1MM* 
*II*M 
14I1.4M MM 
IM 
IM* 
IM* 
MM 
>11M 
MW* HM* 
**0* 
IftM 
IM 
IM* 
• »M 
M«M 
41 Ml 14 IM 
a»M 
IM 
IM* 
• 000 
17 JM 
11 til IMt 
IM* 
IM* <l«0t 
IM* 
ItM IM* 
1M* 
IM* 4M 
1T0M 
4M 
1*41 
tm 
it to* 
1*00* 
MM7 
ri M; 4*M 
17 M* 
»M 
4M* 
M* 
IM1 
»*M 
TM* 
• M 
»7M1 
74*11 4M 
MM* 
4M 
1M1 
• 0M 
TM* 
• M* 
MM7 
•14*1 4M* 
t»T 
IM* 
IM* 
• M* 
*M* 
HM$ 
BM 4 MO 
M* 
IM 
W 
1*4* 
1*M 
IM* 
um 
14 M» 4 MO 
1*7 
IM 
»*M 
«M* 
44 Ml 
14 M> VMM 
1IMIM* 
»M*M* 
*7M*M 
)MM 
• M*M* 
l*MBM 
4I11IM* 
44*14 4*4 T«MM* 
HK4W 
IMM 
IMM 
»M*M* 
• M*M* 
IMM 
4* 411 444 
MM1IM. IMM 
MM*M* 
>M*«M 
IMM 
>*0«M* 
• M*M* 
IMM 
4*11I*M 
«144tM 1IMM0 
IMM 
• IMM* MM* 
MIM* 
IINM MM 
MM 
• MM* • 14*44* »MM • 
»MW* 
avAMrnti «*,*•*«* 
•OLM 1M7M* 
MM· MM* 
• 17 Ml | .•" 4*M 
| -1*M 4*444 
• IIM ;: :::::;U*M 
• 1111 M 4*4*44 
M4MW 
TABLEAU N*1 PROGRAMME18M 
PR»X5RAMMAΓ10Ν D'A'DÇ ALIMENTAIRE PiRECTe ST JNDIREOTË ' 
PROGRAM M»? 1994 " v - "V ---.^0 ^ 
-SITUATION AU 4/Θ7/9· 
Programme 1994 Situation au 4707/9» 
§|Ρ»$|||ϊ®!53^ 
| MMOWT 
•MMT4MM) 
A9041*MlMft44M) 
pr*intTC*M|M«graiiiiiM> f) 
Sal** 
» 4-*»M*. n. •>—» iw,.,,,^. MMLtt 
14»! 4M 
«74«*Mj4 
1147 MM 
• aw 
10M1« UtlMMIMa | 
U*M 
44444N4 
•oooe 
IT Ma 
M.2M wmm | 
1M* 
ΙΤβΟΜβ 
400·] 
sooo 
M,00% MJMVBOITMjg | 
•34a 
4414M MS 
MOM) 
tIM 
•1,M» Micas 
MM* 
4447 (77 
17 MM 
X11I 
W.MJH AWTMiPvoourr 
•14*124)0 
! tioooooc 
i 
-10441 200 
1*0,U% •wru 
• •MOW 
[ | BUBttftVIMM 
• «M)4M 
1 CO—IUlrtMMIT 
IMM tT40KA— 
1441711 TWAMMMTT | 
111147MM 
| 
O»llt<4»««4fc4»t««iM*»«*>.l4W>0lWil«ll,M71MI«»n*44«l»*>f«im 
PROGRAMME 1994 SITUATION AU 4/07/95 
S rf % *','[' TASLgÀffâgCAÇITULATlF DES ALLOCATIONS DttlDECOtttMUNA^^ oUSR^NllsMpfV^^^ 
REGIONS 
AFWQUÇ. AVSTRAU 
AFRIQUE CENTRALE 
AFRIQUE DE LtST 
AFRIQUE OE L'OUEST 
AMERIQUE LATINE 
ASIE 
CORNE DE L'AFRIQUE 
MEOtTERRANNEE 
OCEAN INCXÊN 
PACIFIQUE 
SAMEt '" 
TOTAL AIDE DIRECTE (an Tannaa) 
TOTAL AIDE DIRECTE (on Ecw«) CEREALES 
Onanteton 
Tome· 
250000 
100000 
67000 
46.850 
120000 
150000 
100000 
10 090 
10000 
12400 
•M ISO 
102 676678 Atocaton 
Tom·· 
150*80 
67000 
3*300 
120000 
14*000 
100000 
«0000 
5000 
IMIU 
73548900 LAIT EN POUDRE 
Oriantaton 
TOIVMO 
3000 
5030 
3000 
3000 
14 030 
21344104 Atocaton 
Tomes 
370 
1710 
3000 
1090 
7728 300 BUTTERON. 
Oriantaton 
Tomes 
300 
1000 
1309 
1950000 Alocaton 
Tom·* HUILE VEGETALE 
Oriantaton 
Tom·*) 
9500 
1000 
4530 
1400 
18430 
12888872 Alocaton 
Tomo* 
«685 
1900 
2460 
-
1400 
11985 
9 224 390 SUCRE , 
Oriantaton 
Tonnes , 
1900 
1500 
450000 Alocaton 
Tomes 
250 
1 
250 
74000 AUTRE 
Oriantaton 
EM ·, 
' 5350000 
10*88200 
500000 
5W0000 
8100000 
32798200 Atocrton 
Et» 
3800000 
1596*200 
500000 TOTAL PROOUT| TOTAL TRANSPORTl TOTAL GENERAL ] 
30979 599 
2*19l?09 
999 909 
4890000 13910009 
8100000 
"% 
39798 200 21190 009 
«3999999 
18 909 009 
1)59009 
1942 999 15222930 
13284909 
4954929 
21 817 295 
14 998999 
4900 009 
400990 48191329 
44479999 
999999 
.17 994 929 
42417 399 
**M»969 
19999999 
1669609 
359900 199290· 
123172 390 f 78 924 5551 202999 946| 
NATIONS UNIES 
11 ι ι 
UNHCR · 
UNRWA 
WFP-RAIU 
WVFP-PRO 
WFP-REG 
TOTAL (on Tom«i^ 
TOTAL teftCcwo) CEREALES 
Oriantaton 
TtWMS 
7900 
12 750 
199000 
90000 
110009 
370989 
48 292979 Atocaton 
fornos 
7900 
12 750 
490000 
50000 
410000 
370959 
46292979 LAIT EN POUDRE 
Orientoton 
TOWM» 
2390 
1999 
1000 
9000 
1)359 
29929320 Atocaton 
Tarin·* 
2390 
1968 
1000 
9000 
13 358 
20 929 320 BUTTERON. 
Oriantaton 
Torn·» 
1000 
1009 
1700000 Atocaton 
.Tomes 
1000 
1900 
1700000 HUN.E VEGETALE 
Oriartaton 
Tom·» 
«80 
2042 
7500 
5000 
9500 
29992 
15222419 Atocaton 
Tomo* 
455 
2042 
7600 
5000 
6500 
29497 
19144929 SUCRE 
Ortontoton 
Tmm" 
19? 
2946 
6009 
1000 
10135 
3940999 Alocettoft 
TotVW 
167 
2949 
9000 
1000 
19135 
3049600 AUTRE 
Cftenteton 
3600000 
3700600 
. »6«000 
3000000 
ÏOOÙOOO 
21200000 Atocaton 
Ecur '· / 
, · 
3900000 9939900 
3700000 19 399 949 
«409900 14 990900 
3000000 
3000000 
21200000 37 999375 
99939199 2219400 
9101130 
9987900 
32994 750 
13744525 19759999 
«9499979 
M «"Wp 
79996125 
49379826 
1072039231 939373051 17f149329] 
# ONG 
EUftQNA» 
TOTAL (an Tannaa^ 
TOTAL (enEcua) CEREALES 
Oriartaton 
Tomef · 
396909 
389990 
42907154 Alocaton 
TOMME · 
355000 
359 090 
41436 633 LAlTENPOUORE 
CflwiMton 
ÎWw'·' 
H 360 
14 300 
20171796 Alocaton 
Tomo» 
14200 
14 200 
20030734 BUTTERON. 
Oriartaton 
Tonrw* filocaton 
Tonna· HUNJE VEGETALE 
Oriantaton 
Tomo» 
27900 
27 009 
20 384381 Alocaton 
'tonrM·, 
26000 
28 900 
19 810125 SUCRE; 
Orientoton 
Tom·· 
460» 
4500 
1362177 Atocaton 
TMÎIWJ 
' ' 4560 
4900 
1362177 AUTRE 
Oriantaton Atocaton 
Eow' fa*' 
ttsttort 
16895000 16955000 
$8956000 : 
99387 87i| 9f70591»t 16t993796| 
9939787*1 9t799915| 181093 7881 
CROW-ROUGE 
FCft 
OCR 
TOTAL ACE (an Tannaa) 
TOTAL AIDE (an Ecu·) CEREALES 
Oriantaton 
Tonna· 
22000 
65 000 
97 000 
17 305 479 Alocaton 
Tonna· 
22000 
65000 
97000 
17305478 LAIT EN POUDRE 
Orientation 
Tonnas 
1000 
1000 
1410 615 Atocaton 
Tome* BUTTERON. 
Oriantaton 
Tom·* Alocaton 
Tome* HANLE VEGETALE 
Oriantaton 
Tonnes 
2000 
8000 
10 000 
• 489139 Alocaton 
Tonnas 
4000 
4000 
2 587955 SUCRE 
Oriantaton 
Tonnes 
350 
350 
700 
210 339 Alocaton 
Tonnes AUTRE 
OrtenMon 
Ecus 
7 780 000 
7 780 009 *Jocotm 
Ecwt 
7290000 
7280000 2990900 
34 473 131 3409000 
5 239 319 9090909 
29712489 
271S3 131| 8 839 319| 35 792450J 
TOTAL AIDE INDIRECTE (an Tanna· 
TOTAL AIDE INDIRECTE (an Ecu·} 922 850 
105 205 005 912850 
104037888 28 858 
S42507731 27 558 
40958 054 1000 
: 1700000 1000 
1700000 57 802 
42055909 50497 
37342808 15335 
4803018 14 835 
:;S4392677 45*15000 45415 000 253 744 023| 134 282 538f 388 028 584| 
AIDE TOTALE (an T»IHW> 74032Î 
1918 4151 APE TOTALE (an Ecu·) 207 884 881 49 884 3541 S 85C 000 54 722 580 5 053 018 4 487 3Π 
TABLEAU N*3 
PROGRAMME 1994 Situation du 4/07/9S 
—«—^ r~~r>*~—-ww ':—"Î'" "—·"""' * ' ' 
„<?„ <·£* » ' 
' 'i Y 
i y -'}Jhii>lM. ' &,-« AIDE COMMUNAUTAIRE O\REGWffl)&iRËC&Ë ν "'·.< à £ à'yt 
,tej&>nm 
$ | TYPE D'AIDE 
[AIDE DIRECTE 
AIDE INDIRECTE 
(TOTAL GENERAL ORGANISMES 
CICR 
ONG 
UNHCR 
UNRWA 
WFP 
FICR , VALEUR ALLOUEE (ECU) 
202 096 945 
368 026 564 
29 712 450 
161 093 786 
10 758 000 
15 490 078 
144 892 250 
6 080 000 
570 123 509 % | 
35,45%j 
64,55%] 
5,21% 
28,26% 
1,89% 
2,72% 
25,41% 
1,07% 
100,00% REPARTITION PAR ORGANISME 
AIDE DIRECTE 
36,45% 
UNHCR 
1.89% 
TABLEAU N#4 
PROGRAMME 1994 SITUATION AU 4Λ7/9β 
! f 
ÇP^HI' '' 1".ΕΙΞ~"-*ΐΞ^*χ£&^Έ?&, Z^5:iM-LOCATIE9^ ΡΆΙΟΕ ALIMENTAIRE PIREÇTEEJJMPJRECTJ;:^^^:;τΓΛΪΐ^ΚτΙ^ΙÎ]:7^^f^BB,I^^BWI 
LETTR 
OMCCTI 
l#MOAKM»TMtl 
VMOXKOCLtCT 
A/MOAJUDe L'OUMT 
AMCMOUCLATMJ. 
AME 
conMioeLwrnoAM 
MCe4TtMMM4CI 
OCCAM MC4EN 
IAHCV ES Of FrCIELLEJ 
•CMCP 
AMOLA 
• · * ' 
MAUMM 
MOZAMMOAJK 
•UM4M 
KCMYA 
MWAMM 
TAMZANM 
ecNCOAi 
HOMXMA4 
MCAAAOtJA 
PCftOU 
CHMC 
•ANOLADCSM 
OHTtMCX 
•TMOP4I 
ϊβΥΡΠ 
ΤΛΜΜΜ 
MAOAOAtCA* 
IMP voir (.PROGRAM 
MOfctaiM 
**C*4*12M 
M04412M 
•4CMU12* 
•4044211· 
M04412M 
•4Ο40ΊΜ1 
•4C44007M 
•4O4012M 
•4CM0M03 
-·ΜΗΦ404*Μ# 
•4O401MI 
•40*0212* 
•4O40212* 
•4044212* 
•40M174* 
•404412M 
Mcnoi«i« 
**0**174* 
IIC4444171 
•404MM* 
MC44021M 
ItOtMtM 
44C44007M 
•4040174· ME1M4 
O4M04CMHM1 
2SW7/I4M 
7*0771··* 
Ι4Π 2Π 4M 
l*/11flM4 
2*74771 M4 
12/14/1Μ4 
T4M/1M4 
2S/97/IM* 
U04/1M4 
i4no/iM4 
1771071(44 
1471271 MM 
1471271444 
»·η>/ί*** 
247Ι47Ι4Μ 
2**7/1**4 
227Ι4Π442 
2*n*/1M4 
4MM/1MI 
MM/IM* 
14712714M 
1007/1141 : 
1MM7IM4 
2M10/1M*: tMLt. 
11/1071 MM 
10/11A444 
14/01714M 
14/91AM* 
2MM/1M4 
1*71 WM* 
22*2/1 MC 
24AW1MM 
02AT771444 
•7/I07IM4 
2*7127104* 
27«3/ttM 
21401/1M* 
27/OJ/TM* 
04/91/1M* 
23/1WM4 
04JQlft4M 
01/93/1*44 
34/94/1M4 
0M1/1M* 
04712/1444 
11AT7/14M 
04/31/1M* RcT.LO. 
10211 
2W47 
1421 
1021 
14244 
21747 
4430 
11241 
124*1 
14*4 
24441 
4311 
444(4 
4312 
147 
2»12» 
«110 
4M4W 
12447 
(300 
21427 
1M4S 
141 •*p*n*« 
1171471 MM 
0471171444 
24741/1044 
MAMOOf 
04700/1(44 
0*71271(4* 
1470371044 
20/W/1M4 
t770471044 
•7/10/1 **4 
24712710M 
11AM/14M 
20O4/1M* 
•379171404 
07AW1W4 
140*7144* 
320771M4 
2470471444 
31/33/1 MS 
14704/1(4* 
Q7A2/1M* COM 
Quant** 
20(04 
20000 
20000 
24 000 
10000 
24 000 
440 
20 000 
22 004 
2*000 
1X0 
24(4 
MOOO 
120000 
11004 
MOOO 
MOOO 
1MO0O 
10400 
1000 
•3M30 EALCO 
Vatour 
30(0000 
34M0OO 
3OMOO0 
1000000 
(MO 000 
2400 000 
MOM 
170*000 
4 40*000 
2*7(000 
17* MO 
2M0M 
3(7(OM 
11000 000 
10*0000 
3400000 
• 000 000 
10 2M0M 
11M0M 
12*000 
71 MOM* LAIT4M 
OuanlM 
370 
(30 
M 
10M 
14M 
' 
• *M POUMf 
Vatowr 
M4 400 
OMMO 
IM000 
1400 OM 
44MM4 
7714 M4 •UTT 
OaM EKOtL 
VatNT HULK VI 
OuanlM 
7M 
7M 
2 MO 
2500 
1M 
10M 
M 
tx» 
1M4 
t*W 
11 M* IGtTTAL* 
V*M 
404(00 
•MOM 
2 000000 
7000*00 
1M7M 
MOOM 
MOM 
»M4W 
14MM0 
1427 MO 
I1MM 4W 
OuaraW 
2M 
2M CM 
Vataar 
71 MO 
rs*M AUTRE f«OOL«T 
Vriaar 
MOOM 
MOOM 
I4MM4 
MOOM 
*M*M0 
11M2M 
41744M 
MM4 
2M4M 
2 MOM* 
M1M2M •4/re.o 
V«W 
4 MO MO 
14M0M 
2M0M 
• MM suetTiumoH 
Vdwr 
'• 
600000 
1M0M0 
• 
(1000*0 
• 1MM4 THAKM'Mr? 
Uriaaf 
IM2M4 
3M34W 
2474M4 
24744W 
I4MM4 
14MMB 
M74M 
'»«•>*)•» 
4144 4M 
44244JM 
21144M 
342 4M 
H244T1 
24MM4 
214172M 
7J44M 
14744M 
T24MM4 
4 4M4M 
-
4M4M 
.'.' •*•*•» 
74 424 4M TOT 
OaaMM 
24 7M 
2»lMV 
22 M4 
nm 
M4M 
J* 40* 
12M 
-/" '", 
21M* 
H4M 
24 M4 
2M4 
•aw 
37 M* 
1M4M 
MM* 
M4M 
MOM 
M44M 
14M 
MM4 
' "•*•» 
4M«» U.LO 
V*MW 
1742 MO 
ft*N» 
• (24(M 
?«1»M4 
114MM4 
44WIW 
mm 
K*MM* 
• (1*100 
tt«2kMB 
4M44M 
•MOM 
3M44M 
'J*I*M1 
12 474 (M 
OrMMO 
M1I71M 
J««t4M 
• •» M4 
MM4M0 
MBM4M 
4M4M4 
I4MM4 
":'4M»»M 
M4MMI 
MOMCCTC 
TOTAL MMM1CTI 
TOTAL CO40ML OCR 
•ΛΜΟΝΑ40 
nc« 
IMHCK 
IMRMA 
ΜΡΤ#Μ 
MFP4UUU 
Μ7··Μ0 •4C44M7M 
I4H4401444 
44C4401741 
•4CMM7M 
•4O4014M 
•4C44012M 
•404010*1 
44C4*èl2H 
•404M17» 
44C44M7M 
4*040017* 
•4CM0017* 
04O4M17* 1*4X7144* 
2270771M4 
24714714M 
147M714M 
•2Λ2ΛΜ4 
2(707/1*44 
t; 10/1*44 
2*707/14M 
«ΚΟΠΜ* 
14«*7IM4 
•4JQ271M* 
MttMM* 
MW27IM1 2079471*44 
*(«474M4 
044)171 Mt 
24AV14M 
017M710M 
017SWM4 
2179*71 M4 
1271271M4 
240471444 
1*0471*4* 
2*79471 M4 
2M*ft*M: 
2*7M7I4M 
2MW71M4 11*4* 
147*7 
1M 
*H4 
1*207 
43M4 
1772* 
214M 
14241 
4447 
12*43 
SattOT 
11*47 
124M 2*79*71 M4 
0*0*71 M4 
01/3371 M» 
31AU/1M* 
4M47IM4 
O2A0V1M* 
M7I171M4 
1V127TM4 
MAM/1 M4 
(•04/TM4 
12077IM4 
:<4W*7)4M 
1*0*71 M4 
1*VO*71M4 MOM 
MM* 
14 MO 
MOM 
200000 
120M 
10 MO 
7M0 
12 7M 
1M00O 
MOM 
110 OM 
(13*M 
14S14M 14*2*47* 
7*M**« 
K44M 
• 177 OM 
234111M 
ISM 000 
13M0M 
M7M0 
127(000 
::xa«o:i7s 
I2M0M 
14 33* MO 
1M437 4M 
17* »•• 1M 10M 
120 
• OM 
7M0 
1 710 
MO 
1M4 
1000 
(OM 
27SM 
12 «M 1 1MM* 
MR* 
• 404 110 
• Ml 023 
27M0M 
I4N0M 
3 0 JO 720 
10M0M 
12 470 MO 
M*M**4 
41M4M4 10M 
1*M 
1*M 17M0M 
17MM* 
17MM* 40M 
4M0 
MO 
• MO 
12*00 
4M 
2042 
<m*nto 
(OM 
(MO 
::S:»I4B. 
•14*2 2M7*M 
2 2M1M 
147 4M 
(7M2M 
144«tM* 
771M4 
14MI3* 
•2MM0 
34M4M 
4 12* MO 
17342M4 
MM* MO 1200 
1*00 
1*00 
t»7 
2*44 
•.••:.-:-S:**04 
1M0 
14 (1* 
MM* 36*722 
»74 1M 
41*2*7 
M1W 
M4 4M 
fMOMO 
3M0M 
«3»2«77 
4 4*7 «7f 44M0M 
10M4M 
31MM4 
14* MO 
• OMMO 
7 MOOM 
2 MOM* 
S7M0M 
i:v:::v:::i:S|f»)glll 
1M4M0 
3MO0M 
::::Sy:;:"':'•*» *W*M 
•1 1(1 M* 3MM0 
3MM* 
• •MM* I1MM* 4(9*11* 
. *M«M 
M4M4M 
12*7471 
l»*t*719 
24M4M 
14M4M 
2MM0 
1M24M 
(MttM 
»4Q«7M 
• M7M* 
1*744*2* 
1141*2*3* 
211247 4M M4M 
*72M 
M1M 
BI4M 
114M 
M4M 
1714 
*an 
M7M 
M**M 
(7 MS 
124 MB 
•MM* 
1M7 4M 272424M 
14MMS 
2* (Mid 
J.14471* 
M4MU* 
17MM0 
1**»M0 
2M2M* 
77«t»M 
1«4M*7* 
7*4»i2* 
M 417 MO 
4417* (2* 
M4MM4 
tnttiM* 
TABLEAU N*6 
PROGRAMME 1994 Situation du 4/07/95 
COFINANCEMENT 
EURONAID 
EURONAID 
EURONAID Raf Décision 
94C94O0175 
94C9400799 
0409402126 Date Décision 
08/02/1994 
16/05/1994 
18/12/1994 Oat· L.O. 
6849 
12461 Raf. L.O. 
12/04/1994 
28706/1994 Répons· 
25/05/1994 
07/07/1994 
TOTAL COFINANCEMENT TOTAL L.O. 
1000 000 
2000 000 
2000 000 
5000 000 STOCKAGE 
CATHOLIC RELIEF SERVICES 
CATHOLIC RELIEF SERVICES 
CONCERN 
DEUTSCHE WELTHUNGERHILFE 
DEUTSCHE WELTHUNGERHILFE 
FAO 
HELP - HILFE ZUR SELBSTHJLFE 
LUTHERAN WORLD FEDERATION 
MOLISV 
WFP Bénéficiaire 
NIGER 
EL SALVADOR 
ETHIOPIE 
ERTTHREE 
ETHIOPIE 
PEROU 
ZIMBABWE 
ERTTHREE 
MOZAMBIQUE 
PROJETS TOUS PAYS Raf Décision 
94H9402660 
94H9404441 
94H9404492 
B4H9402600 
94H9403855 
94HB403486 
94H940S810 
94C9401049 
94C9401050 
94H9400801 Data Décision 
13/06/1994 
27/09/1994 
30709/1994 
20/06/1994 
17/08/1994 
25/07/1994 
17/1071994 
14703/1994 
10/03/1994 
23/02/1994 Date L.O. 
11949 
18433 
18403 
11771 
15937 
14511 
24357 
4773 
4771 
4617 Raf. LO. 
21/06/1994 
30/09/1994 
30/09/1994 
20/06/1994 
22/09/1994 
27/07/1994 
16/12/1994 
14/03/1994 
14/03/1994 
10/03/1994 Répons* 
10/10/1994 
10/10/1994 
20/06/1994 
11/01/1999 
15/04/1994 
05/08/1994 
26/10/1994 
TOTAL STOCKAGE TOTAL L.O. 
72000 
235000 
297722 
194 000 
199 000 
400000 
270000 
69 000 
95000 
165 000 
1902 722 
tf 
TABLEAU N*« 
TABLEAU N*7 (Pag· 1 dt 2) ^PROGRAMME 1994 SITUATION AU 4/07/95 
^REPA'RTITIOMDÊS ALLOCATIONS D'AIDE DÎRECJEETlfiDI|ÎECTÈ>ÀH>AVs;; 
PAYS 
•'"'"'-
AFGHANISTAN 
ALQERtE . 
ANGOLA 
ARMENIE 
BANGLADESH 
BFLKE 
BENIN -.-
BHOUTAN 
BOUVie • 
BOTSWANA 
BRESIL 
BURKINA FASO 
BURUNDI ': 
CENTrUFRrQUE 
CHINE ^W-
CONGO 
CUBA 
rxHBotm 
DOMINIQUE 
EGYPTE • 
EL SALVADOR 
EQUATEUR 
ERITHREE 
ETHJOP1E 
QAMBtE 
GHANA: 
GUATEMALA 
GWNEE«SSAU 
OUYANEfETAT] 
H*it*:.' 
HONDURAS 
INDC 
JAMAIQUE 
JQRDANIE 
KENYA 
LESOTHO 
LWAN 
LIBERIA 
MADAGASCAR 
MALAISIE 
MALAWI 
MAU 
MOZAMBIQUE 
NAMIBIE 
NICARAGUA 
NIGER Quantité 
26810 
5 331 
10» 992 
32139 
1906 
2024 
993 
92 
SO» 
2T5Q0 
329 
1199 
99 
62 
102247 
1049 
1485 
91997 
299 87* 
519 
$649 
5 579 
" 54 
. 299$* 
1350 
1259 
14015 
33 956 
305 
514 
«263 
12107 
795 
121236 
19950 
22274 
9000 
11767 
2403 CEREALES 
Produit 
3 449 770 
297 915 
15176 390 
3929 840 
209 995 
232 320 
130 449 
7200 
375000 
3 437500 
40 750 
142 560 
4320 
4320 
10312 320 
199 943 
86 400 
11072093 
29727 976 
25920 
957400 
1279944 
4 290 
«537734 
175 500 
101790 
1751875 
5359 441 
23994 
29900 
4390 400 
1 314 700 
95625 
15 537 962 
177 375 
2 481250 
2 763 700 
1125000 
1 326 678 
406430 Transport 
3348 340 
393120 
9 214 684 
4 695 643 
170 770 
382160 
66 295 
75 456 
175000 
450000 
222Q626 
48 900 
233 365 
5066 
6264 
4067453 
165 075 
125 280 
10 068 354 
32 308452 
38 643 
766465 
532607 
4903 
2507961 
150 062 
85521 
î 131 711 
4 638155 
17261 
29 484 
5207430 
621 791 
114 750 
14 079 027 
114584 
2039 027 
3303 095 
1350 000 
940 828 
162 821 LAIT EN POUDRE 
Cruantit* 
1735 
674 
00 
250 
30 
338 
360 
645 
833 
646 
300 
' 45 
39 
436 
is' 
60 
270 
195 
782 
1164 
214 
45 
210 
2020 
475 
784 
300 
830 
780 
15 
30 
165 
245 
435 
15 
1294 
745 
80 
1042 Produit 
Ecu* 
2537 845 
1008 466 
94 360 
362500 
48 000 
540 800 
486 000 
1 011 240 
1324 595 
1 033 600 
411 690 
90 750 
62 400 
588 900 
2*595 
61000 
364 500 
279 975 
1207 520 
1642 750 
339 565 
90 750 
263506 
3164 320 
277975 
928 600 
4OSO00 
850 500 
1105518 
20250 
40 500 
239 475 
385385 
654150 
23 595 
2068 800 
1135 240 
108 000 
1653 825 Transport 
Ecus 
512 704 
166 274 
13606 
60 664 
5295 
59 658 
118 801 
226 631 
148 676 
114 020 
72 635 
3 533 
21340 
5850 
102 678 
4480 
14 130 
63 585 
37 868 
146 274 
313 297 
60373 
9168 
49416 
406 781 
40 234 
138 376 
69821 
195 756 
134 496 
3 567 
6306 
31 341 
63 457 
166 471 
2400 
47141 
202 474 
120 578 
24 858 
204 025 BUTTEROIL 
Quantity 
Tonnes 
248 
18 
479 Produit 
Ecus 
•• 
421600 
30 600 
614 300 Transport 
Ecus 
43 772 
3177 
84 544 HUH.E VEGETALE 
Quantrte 
Tonnes 
828 
692 
8 673 
1500 
1 
240 
616 
240 
995 
3D 
1400 
105 
15 
100 
255 
15 
375 
301 
165 
3 735 
7 641 
30 
492 
1071 
45 
1615 
60 
435 
• - .... 
13 
1 797 
319 
60 
2545 
180 
60 
15 
1440 
135 
650 
2 520 
543 Produit 
Ecus 
496905 
957 050 
6752840 
1050 000 
630 
192000 
462 000 
192000 
746 429 
21900 
1027 600 
84 000 
12 000 
75000 
204 867 
10950 
300000 
231320 
123600 
2 769 700 
5777100 
24 000 
356400 
819000 
32650 
, 1343850 
56 000 
333300 
12000 
1 427 077 
240000 
45 900 
1782850 
134 550 
43 800 
12000 
1071 450 
98 550 
455000 
1849 354 
409 600 Transport 
Ecus 
62697 
150252 
1103195 
225 000 
135 
53769 
121044 
75202 
209 675 
10411 
175 000 
23187 
3120 
19650 
79 793 
3937 
66663 
53 469 
26560 
664 820 
1874671 
6 249 
48620 
206 326 
12239 
,,,,,1 
419592 
14345 
66992 
9242 
295 329 
63107 
11 360 
367166 
65 230 
8600 
5191 
228063 
21600 
97500 
4S4 514 
13084$ Quantrte 
Tonnes 
4500 
949 
412 
16 
2 
54 
90 
10 
104 
. 
L-
92 
21 
. 1242 
1048 
29 
72 
77 
,,,, 45* 
612 
145 
36 
16 
72 
29 
300 
22 
350 
60 
466 
200 
108 
36 SUCRE 
Produit 
Ecus 
450000 
256 760 
116040 
4 660 
540 
. 14590 : 
. 
24 300 
6730 
30960 
. : 
* 
27900 
.... :' 5820 
. w . 
355990 
- 304960 
.Mil -
.MWb 
19 440 
22020 
"""I'^'EKI 122590 
. 165240 
—.- ;. 
. . 9 720 
4 660 
19 440 
8700 
90 000 
'" 7552;: 
105000 
18000 
133 320 
60 000 
29160 
9720 Transport 
Ecus 
225000 
229 486 
72763 
3267 
270 
9333 
19196 
1296 
48096 
13800 
3 991 
.. . 260 246 
153 267 
"""'"•TSiii ,, IIS50 
15 738 
iSBiJt 
69 465 
78885 
, I, 
.^ 
6534 
8297 
18 521 
4350 
45 000 
7568 
52500 
9000 
77802 
30000 
14 979 
7 903 AUT 
Valour 
Ecu* 
1254414 
1654 989 
5994018 
346 000 
1059994 
176679 
100 500 
.. •.. 
I,. . .i i 
125950 
452002 
6456240 
' '65000 
6100600 
6292 
90000 
77 591 
TOSCO 
15176 
148557 
66 497 
• 
1 839926 
3286274 
MM. 
99 W0 
—mjm—j-
1 590000 
, , ,—, : 
w&wt 
77 753 
609 642 
. 45149 
190000 
148 000 
1617536 
4493500 
1206 961 
226265 RE 
Transport 
Ecus 
206376 
529 252 
5199310 
69 200 
401496 
44756 
23 953 
144 273 
116 518 
3678595 
30000 
-
3336 
18000 
V . 
94 354 
30009 
6 807 
35992 
31 764 
,- • 622 016 
1620243 
~ 
"iX-'rz 
432674 
32 276 
ii.Him 
f— 
400478 
60 422 
27841 
36000 
63150 
1054067 
514 750 
414 907 
59120 Produit 
Ecu* 
5 053 969 
5 705979 
2901**54 
346000 
6438464 
1 170 
965W4 
100 500 
48000 
1002 800 
1 090 570 
2346 850 
9640596 
2596 200 
440000 
596 990 
9537500 
73092 
.60750 
193150 
-75000 
1435 209 
136466 
100 496 
11125 377 
782 555 
1417520 
17880329 
39435675! 
... nljrff^L 
2662000 
•i-wtiHt 
7276673 
2200593 
483516' 
177 375 
4845050 
166 000 
6 741246 
96 550 
3433509 
4 520153 
2 706140 Total. 
Train*©* 
«qjii, 
3844619: 
1 614 614 
I***.**. 69 200 
9 339044 
405 
23953 
- , 5295 
190 792 
739 $** 
620417 
3671234 
464020 
' 4»009 
1M £35 
aotos 
•••:••>&& 
72 750 
'•19950 
553992 
27 201 
... aoftjiyf 
»ss 
141 M.1 
""ilia*29' _* f f rails -
"^TfSt'ttft: 
•6061799 . 
932435 
143594 
114584 
2332001 
72150 
4783726 
21 900 
1992259 
1850086 
564 714 •', , 
Genera! 
Ecus 
7520793 
'"VVVU'aBi «4««*W 
415200 
11477178 
1575 
1295939 
124 453 
•• 53295 
1 193502 
J 13711929 
3050220 
133195 
':*2fl99 
265900 
1999170 
1ttH8 
174T634 
' 9 979 790 
' 410139 
****** 
1099753 m"ww 
' 4*W'i70 
896944 
^sriziis 
16 368173 
359354 
461 465 ,,,,.,, MTII !»•• 
393425 
627110 
291959 
7177051 
238150 
11524 »/2 
6 370239 
PROGRAMME 1994 SITUATION AU 4/07/95 
REPARTïflQNDES ALLOCATIONS D'AIDE DIRECTE ET INDIRECTE tfAR PAYSt 
TABLEAU N*7 (Pag· 2 de 2) PAYS 
OUOANDA 
PAPOUASIE NELLE GUINEE 
PARAGUAY 
PEROU 
REPUBUQUE DOMINrCAINE 
RWANDA 
SENEGAL 
SIERRA LEONE 
SOMAUE 
SOUDAN 
SRI LANKA 
SWAZILAND 
TANZANIE 
TCHAD 
THAILANDE 
TOGO 
TUNISie 
VIETNAM 
WEST BANK A GAZA 
YEMEN NORO 6, YEMEN SUD 
ZAIRE 
ZAMBIE 
ZIMBABWE < 
Grand Total Quantité 
Toon·* 
19 379 
624 
51956 
'354 
80 532 
5 726 
1696 
37 864 
4260 
25021 
4 675 
563 
16 369 
10 244 
12750 
22 068 
2045 
7176 
1317 639 CEREALES 
Produit 
Ecus 
1996296 
78000 
4 965944 
30076 
17 791368 
576 621 
293 700 
6 082 916 
532 500 
2626440 
347744 
72665 
2290835 
1233 036 
1275000 
2960689 
233 230 
937 541 
164 586 196 Transport 
Ecus 
2173 630 
4 365072 
49758 
10 336 730 
309 976 
51958 
5835 386 
639 000 
2316920 
181019 
55 659 
1483447 
- 422 621 
1185 750 
3602 572 
141264 
1116640 
140 586 069 LAIT EN POUDRE 
Quantrte 
Tonnes 
1 165 
822 
3145 
99 
512 
165 
336 
1 307 
502 
289 
120 
3 015 
210 
1968 
205 
32136 Produit 
Ecus 
1840 705 
' 
1315 200 
4 516 520 
144 318 
751200 
226 095 
571693 
2039 409 
799 045 
462 400 
182 070 
4 823 595 
330 330 
3030 720 
286 750 
48 684 354 Transport 
Ecus 
251 132 
1 460 283 
625138 
26765 
130 566 
38184 
51533 
261642 
67288 
51010 
30 297 
4454 
39 460 
232224 
66 925 
7 549 982 BUTTEROIL 
Quantité Produit Transoort 
Tonnes 
255 
1 000 Ecus 
433 500 
1 700000 Ecus 
45 008 
176 501 HUILE VEGETALE 
Quantité Produit Transport 
Tonnes 
635 
120 
1 
4 140 
75 
3 975 
225 
240 
3169 
306 
412 
45 
165 
2 042 
510 
510 
315 
1260 
60 314 Ecu* 
446 550 
96000 
350 
3429 065 
55800 
3002 409 
305 841 
192 000 
2 729 836 
214 205 
309 000 
33 900 
120 450 
1498 828 
382 500 
360 569 
234 150 
1113903 
46 566 998 Ecus 
102 909 
24 990 
75 
949 378 
1ft 133 
453043 
37 896 
52633 
696 009 
46603 
80 957 
9790 
35 856 
240956 
100 215 
76 366 
109 913 
147911 
10 766 069 QuantiM 
Tonnes 
263 
252 
. 90 
60 
1118 
365 
89 
1 
2948 
450 
75 
145 
426 
14 880 SUCRE 
Produit 
Ecus 
170 396 
68040 
.... 35 206 
30237 
340852 
109500 
25620 
369 
864400 
135000 
22500 
43 500 
124 020 
4 467 677 Transport 
Ecus 
34 204 
• 
42161 
.. . .-.-. •.. 22145 
3996 
169191 
54750 
13 f 10 
103 
442200 
67 500 
11250 
21750 
55060 
2448184 AUTRE 
Valour 
Ecus 
1 911 061 
i7iJ10 
110000 
2884 066 
, , 91 J** 
11262124 
500000 
152 220 
133635 
2 296 240 
162 600 
|f | | 637O00 
43191 
25 967 
3 700000 
1773 494 
716 976 
1398748 
73454 475 Transport 
Ecus 
841350 
9923 
22000 
• 
991 786 
,,-, ,wm 3 749459 
85226 
68685 
935 858 
136950 
300 000 
7032 
6666 
• 
3000000 
611$4Q 
222 778 
441390 
30163 088 Produit 
Ecus 
6367 006 
113010 
186 350 
4315200 
15663655 
„s, mm 32862309 
500000 
1260 7771 
1221295 
13 925 753 
292100 
4302310 
771400 
391324 
314 602 
7114430 
1 683 616 
10388946 
517 500 
5117 252 
1 514 606 
3574 212 
339459 690 Total 
Trarwoort 
Eeue 
3402925 
94 863 
115 675 
4460263 
6973535 
-mm • 
14691945 
' 471294 
248805 
7943 094 
191700 
2764531 
131997 
168154 
102 432 
1467901 
5101130 
562651 
191689 999 General 
Ecus 
-9769 933 
• W993 
304025 
2775483 
22 937190 
47554254 
500000 
1732 061 
1 470 0?0 
21 866 847 
463900 
f 066 631 
903367 
579476 
9602331 
531 149 579 
'6!%mg}im&\™ ,1 
1 
Ju 
3 Wft 
^ AFC 
Atf 
ALG 
ANC 
ANC 
ARi 
ARl 
BAT 
.... 
6A> 
BfcL 
Bkl 
BEf 
BE* 
BHC 
BUf 
BOt 
BOT 
BUI 
Brit 
BKI 
BUp 
BUfk 
BUM 
-L-λ 
BUM 
CAP 
CAP 
CEN 
CbN 
CHU 
CHÏt 
CHI* 
CHII 
COL 
COL 
COM 
COM 
CON 
CON 
COT 
COT 
CUB . ^r, 
Η^ΝβΤ/ 
HANIST 
ms*,.. , 
ERIET* 
OLA s -
in- ..>IIII 
" iOLATo 
IENIE 
«ENIETl 
IGLAOE! 
, IGLAOE 
IZE 
JZETou 
IN 
IN Total 
/UTAH 
KIT AN Τ 
Me 
MCTot 
SWANA 
8WANA 
4*·, 
SILTot* 
"NNA-fV 
MMAF/ 
tUNDI 
UNDIT* 
VERT 
VERT Τ 
rTRAFRK 
TRAFRH 
1 
.f Total 
Έ 
IE Total 
OMBIE 
OMBIE 1 
K3KE5 
ORES Τ 
GO 
GO Tola 
EOrVOU 
Ε envoi 
kmm c PAYS 
NN 
AN Total 
4M 
toi 
rtat 
(H 
SH Total 
• 
otal 
M 
Total 
4 
SO 
kSO-Totol 
>tof 
otal 
2UE 
SUE Total 
otal 
otal 
1 
RE 
RE Total r " 
OR 
CK 
EU 
WF 
EW 
UN 
WF 
Olfl 
CK 
EU 
WF 
UNI 
EU 
UN 
WF 
UN 
EU 
•W 
WF 
WF 
WP 
EU 
EU1 
WF 
. DIR 
OC 
EUI 
UM 
WF 
WF 
DIR 
WF 
WF 
EUf 
DIR 
WFJ 
EUf 
EU* 
Ur* 
WF 
EUF 
WF " 
GAMISME ( 
•5,, 
RONAIO 
P-^RO 
RONAID 
HCR 
P-PRO 
ECTE 
A 
RONArD 
P-RAKJ 
HCR 
RONAIO 
<R 
P-PRO 
HCR 
KONAO 
rVREG ' 
P-REQ 
PVREG 
P-REO 
RONAIO 
RONAIO 
R-REG 
ECTE 
* •X3NAD 
HCR 
K-RAJU 
MM : 
ECTE 
P-REG 
P-PRO 
tONAO 
• 
ECTE 
P-REG 
IONA1D 
tONAID 
*CR 
»-«EG 
(ONAIO 
S-REG 3UMT0M 
Tonnes 
«o». 
21850 
2**10 
4 920 
411 
6 331 
80000 
5 799 
6623 
11500 
109 992 
'• 
4 136 
. -29 000 
32499 
1908 
1909 
• 
2024 
1934 
983 
993 
•2 
, , ,_,_ 92 
6000, , 
4900 
3000 
3000 
1179 
.«m 
27500 
27 800 
506 
sot 
329 
324 
;. 
1188 CEREALE 
Produit 
Ecus 
748 62< 
2 731250 
3 44* 770 
2*6 24< 
51375 
297 618 
12 000 000 
919 567 
618 023 
1 437 500 
18 176 3*0 
429 940 
3500 000 
3 929 949 
209 965 
200 966 
2323213 
232 320 
130449 
139449 
7200 
7200 
525000 
926 000 
375 000 
376 000 
103 200 
103 200 
3 437 500 
3 437 800 
34 560 
34 660 
40 750: 
40 760 
142560 S 
Tram 
Ecu 
71 
327 
3 341 
33 
6 
3*: 
s«x 
451 
143 
1 72! 
• 214 
49! 
. . . 420C 
4691 
171 
• 
171 
' 
3K 
362 
» 
61 
11 
IS 
':.'.'•. 47« 
176 
490 
480 
102 
192 
2220 
2 220 
90 
so 
46 
46 
233 Mil Quanl 
s Tonni 
»840 
F500 
1340 
470 1 63 
690 1C 
M20 1 73 
3 000 
1636 
046 6; 
5 000 
1664 67 
>643 I 
.. .. >000 
1643 • 
770 1i 
* 770 26 
3 
9 
' 33 
S3 
160 36 
160 34 
299 64 
296 64 
496 1ft 
SO 
1fi 
4S6 63 
000 
64 
900 64 
000 
000 
713 90 
713 301 
626 
626 
112 1! 
112 1! 
4! 
*( arjo 3S 
•00 31 
369 434 LAIT EN PC 
M Produit 
r* ECUS 
.. 
15 2 377SI 
10 160 0C 
6 2 637 94 
4 100644 
4 100*4* 
0 94 34 
0 9431 
0 202 50 
3 160 00 
0 362 80 
} 48 00 
0 4600 
I 54080 
6 640 90 
3 48600 
0 4S6 00 
5 1011 24 
I 4 011 24 
) 279 79 
) 90000 
3 24480 
1 1 324 86 
S 1033 60 
I 1 033 60 
) 411691 
) 411691 
i 20251 
I 20 251 
> 60 751 
1 SO 791 
> 62 401 
1 (2 404 
: 966 60( UDRE 
Tran* 
Ecu 
15 497 
X3 15 
8 612 
Ml 166 
• 166 
. 10 13 
. 
10 13 
0 43 
0 17 
•0 60 
0 3 
6 6 
0 59 
0 66 
0 118 
0 118 
0 229 
9 226 
5 46 
1 75 
0 .27 
S 146 
D 114 
0 114 
0 72 
I 721 
J 3! 
3 31 
3 213 
) 21 9 
3 51 
) SI 
3 102< port Quan 
4 Tonn 
704 
000 
704 
274 
274 
606 
606 
J14 
190 
664 
295 
266 
158 
•86 
101 
•01 
131 
Ml 
171 
too 
106 
176 
320 
320 
535 
136 
U3 
33 
140 
140 
150 
90 
78 
2 BUTTE 
M* Prodi 
«* Ecu 
' ' 
., 
" 
16 421 « ROrL 
it Tram 
l Eci 
' 
' . 
- -
. . 
• 
• •• 
• 
. • :•• • • 
30 43 port Quant 
us Tow* 
« Z. 
9] 
7' 
4! 
61 
«« 
. 6? 
19C 
9 61 
.. . 19C 
IK 
24 
24 
61 
61 
24 
24 
10 
89 
99 
3 
.... 3 
. 140) 
1401 
10i 
101 
1! 
1 
10( 
10C 
2* 
r72 HUK.E VEG 
X* Produit 
is Ecus 
» 334 6! 
» 164 2! 
^ IS 4*8 M 
K> 187 8C 
« 769 2: 
n mot 
30. 52CC0C 
3 . 502 6< 
K3 105000 
1 6 762 94 
::' ' . 
... 10 106000 
•0 106000 
i « 
1 63 
0 192 0C 
..". 9 162 00 
' 
6 462 DO 
6 462 00 
0 1920G 
0 192 00 
6 7892 
0 66750 
6 74642I 
.,: . . 0 2190 
.' 
.: 0 21*04 
11 . 10276CK 
9 1927 601 
' 5 8400 
J uwx 
" 
5 12 001 
1 12 00C 
) 75QO0 
> 76 006 
-S;>S204B« ETALE 
Trani 
Ec 
S5 1 
>0 4 
•8 6 
* e 
* < 
>0 19 
10 7> 
•0 16 
0 22 
0 1 10 
0 22 
0 22 
0 
4> 
0 & 
0 6 
0 12 
0 12 
o r 0 7 
8 * 
0 17 
f 201 
9 1 
, 
» 11 
»'.'. *7« 
i i7i 
3 23 
> 23 
• 2 
3 
> 11 
16 
• mmt •port QuantiU 
ua Tonnes 
6 864 
6 013 
1500 
2 867 1600 
2 377 8*9 
7 879 100 
0 262 646 
5«?P 
3169 282 
5 000 160 
3166 412 
18 
9 000 
6 000 18 
139 2 
136 2 
3769 94 
3 769 64 
1044 
1 044 
&202 90 
1292 98 
1790 10 
1885 
1676 10 
1411 " 18 
86 
>411 104 
•000 ..' 
rOoo 
167 
H97 
120 
120 
650 
680 
793 SUCRE 
k Produit 1 
Ecus 
•: • 
450409 
460 000 
226760 
30 000 
: 266 790 
: 
66040. . 
46 000 
116 049 
4860 
: , 4969-
540 
640 
14 960 
• 
14 680 
• 
• 
24300 
24 309 
9730 
9739 . 
: . 4990 
26 909 
:... 30 660 
• 
• 
• 
i ] I I 
.-•;:;-;:::i::::;r-: 
I rransport 
Ecus 
-
225.090 
226 009 
214 486 
15 000 
229 49* 
46783 
24 000 
72 793 
3297 
,, , 
3267 
270 
270 
8333 
9333 
19 196 
19198 
1299 
, 4299 
: ,, 5199 
12 900 
16 096 
....,, 
: .::•:• •••. .-:• ' ' ' 
-- AUTRI 
valour T 
Ecus 
4 954414 
200990 
1294 414 
370639 
1208 000 
78050-
1664 669 
3950030 
837 951 
789967: . ; 
487 500 
6964918 I 
346 000 
346909 ' 
22584 
379909: .., 
966 500 
4 066994: 
176679 
176 679 
400900 
196 600 
• 
' 
125960 
126 960 
93902 -
389900 
462992 
7700000 3 
mm:;.. 
497 909 
..., 9496949 3 
65900 
99000 
6 100 000 
• 198 900 
9262 
1262 
90000 
90 000 
: 7T581- m* • t:- To**-'" 
ransport Produt Tianopor^" 
Ecu* Ecu* - Ecu* 
' S9376 2167699 ;;*6**6I 
164250 4601)) 
150 OCO 3^61290 3962909 
206 376 6 683 096 9944 413 
252662 3(11304 1976599 
241600 2216 629 401129 
'35100 7BU50' 3i'»0t 
826 262 6 796 679 1 944 9*4 
760000 21050008 8079000 
169 319 1797519 629 993 
034994 ..3167239 " 4*344264 
225000 3023909 2199009 
198 310 26 947764 46749119 
99200 346000 69200 
90200 346906 "99 M9 
K> 998 961 994 523 614 
74000 5»969 7*069 
316500 6216600 4741600 
494469 8139164 8999914 
1170 408 
1179 4)96 
44 756 795744 324 942 
490909 17968 
44 766 969 744 999 293 
23953 409609 ' .29963 
23 683 199 609 23 663 
49909 9299 
49999 9999 
1002609 480702 
1002 809 199 792 
144273 .1960*79 739634 
144 273 1 999 679 739 934 
39718 1?1?»59 3BB732 
95800 1937609 249)995 
116619 ..'2344869 "•' 929417! 
400000 77600001 3409609 
i&Z» g«g 809680 ; 7f 909 
226,909 ,,,|»,W ,„,„Sf«9t 
imm„;,„Mm 678669 9849699 9971234 
.'4562600' 56O900 
1033600 114620 
2699299:: '• 464999 
30000 440000 490009 
30 000 ' 440009 499909 
598890 199535 
999999 199839 
6100000 
3*37500 2229629 
6 637 600 2 229 626 
3338 73092 90103 
3 336 73 092 60 193 
BOT56 24340 
96 766 21349 
19 000 193150 72759 
16 000 163 160 72 769 
75609 49-990 
76 909 19 699 
:94354 SHiiOQWS SBx^SIO 199 
421 900 43 772 
TABLEAU Ht (1 m 
PROGRAMME 1994 
TABLEAU N*8 (2 de 4) 
PROGRAMME 1994 Situation du 4/07/95 
W fe?l£x>^;:> J; :';^ ^ L,, Λ Ί .χL\\\$8ΜΦΜ$Μ>Β$ &LÎOÇAJIOX$PWD£OJKECTE ET ÎNDIRECTH PAR*WSETORGANÎSMÊ <Î */*A *<J $--# WWËWè 
'.',';.ν.ι 'ι.,- ;»AYS 
•'•·•' . 
LESOTHO Total 
L«A»- .. .."""Γ,", 
LIBANTatal 
UBERiA.'.'i.'..' .. ". ' 
LIBERIA Total 
MADAGASCAR 
MADAGASCAR Total 
MALAISIE..'.';.'.'.^, 'Z 
MALAISIE Total 
«ω«»'>/ν"'""ϊΓ,'1 ,7,„, 
<.<&>>'* >' •••• 
MALAWI Τβ*ίΓ" " ' "" "" 
MALI-, 
:-:W Λ ·.'. 
MALI Total 
MAROC?·..':'.'. /..V.'^.'.'.;.."'..',V.'.'.'.'.'./. 
MAROC Total 
MAURITANIE .",'.',',';;,',',",'.'„',',', , ' .', 
.::.:; ' MAURITANIE Total 
MEXIQUE 
MEXIQUE Total 
MOZAMBIQUE 
νί:ί!· ".'.'·.. 
' MOZÂMbrOUÉ Tetat 
NAMIBIE 
7UU*»*iËtatat 
NEPAL 
NEPAL Tatal 
NrCABAGUATotal 
NIGER 
NIGER Total 
OUGANDA' 
•y:--.-:-
OUGANDA Total 
PAKISTAN 
PAKISTAN Total 
PAPOUASIE NELLE GUINEE 
PAPOUASIE NELLE GUINEE Total 
PARAGUAY 
PARAGUAY Total' 
PEROU 
PEROU Total 
REPUBLIQUE DOMINICAINE 
REPUBLIQUE DOMINICAINE Total 
RWANDA ORGANISME 
i ..*.. - - -" 
EURONAID 
OCR 
EURONAP 
WFP-PRO 
DIRECTE 
EURONAID 
WFP**EO 
UNHCR ; ,.:. 
DIRECTE 
EURONAP 
HCR 
WFP-PRO 
EURONAID 
WFPrRE© 
UNHCR 
WFP-PRO 
WFP-REG 
WFP-PRO 
DIRECTE 
EURONAP 
WFP-PRO 
WFP-REG 
EURONAP 
UNHCR 
WFJM>RO 
DIRECTE : 
EURONAP 
EURONAP 
WFP-REG 
EURONAP 
UNHCR 
WFP-PRO 
WFP-REG 
EURQNAIO 
UNHCR 
WFP-REG 
DIRECTE 
EURONAP 
EURONAP 
DIRECTE CEREALES 
Quantité 
î Tonne» 
306 
514 
814 
10 367 
30 696 
41283 
10 000 
2107 
12107 
'. . . 765 
788 
70 000 
2500 
10 000 
38 736 
121238 
1420 
1420 
14» 
1416 
6300 
13 550 
16 880 
480 
1794 
,, 20,000 
22274 
1000 
9000 
200» 
9 767 
11767 
2 403 
2403 
8 611 
5 768 
5000 
16 379 
624 
624 
35 000 
16 956 
81 856 
354 
984 
22000 Produt 
Ecus 
23 664 
28 800 
28 900 
518 400 
3662 000 
4 390 400 
1150 000 
164 700 
1 »14 700 
86625 
98 828 
.91*0000-
295 982 
1300000 
4 842000 
16937992 
197 919 
197 916 
:»7737* 
177 376 
. ... 787 500 
1693 750 
2491260 
46000 
239 700 
2600000 
'"2703709 
• 125*00 
1 129 000 
.260800 
1066 678 
* 329 979 
406 430 
408 430 
08029* 
721000 
629000 
1998 298 
78 000 
79 000 
3 675 000 
1290944 
4988 944 
30076 
30 078 
4 400000 Transport 
Ecus 
17 291 
29 484 
29 494 
573 030 
4 634 400 
8 207 430 
400000 
221791 
621 781 
114 750 
114 760 
7 000 000 
268 627 
1000 000 
5 810 400 
14 079 027 
55 833 
66 933 
114 684 
114 694 
949 000 
1084027 
2 039 927 
44040 
258 455 
3 000 000 
3303 098 
1350000 
1380 000 
222344 
718 464 
940929 
162 821 
182 821 
558430 
665 200 
75*000 
2173830 
93 600 
93 800 
2800 000 
1565072 
4 388 072 
49 758 
49 768 
6 535 000 LAIT EN POUDRE 
Quantité 
Tonnes 
165 
168 
245 
248 
435 
438 
15 
18 
120 
' '43 
183 
" 978 
316 
1294 
370 
165 
210 
746 
80 
90 
120 
922 
1042 
615 
550 
1 188 
822 
822 
1000 
2145 
3 145 
96 
M Produit 
Ecus 
239 475 
239 476 
385 365 
388 398 
654 150 
654 180 
23 585 
23 696 
162 000 
66600 
230 800 
... 
1664 600 
504 000 
2 088 900 
569 800 
229 440 
336 000 
1 138 240 
100000 
108 000 
178 725 
1475200 
1 883 628 
960705 
680 000 
1 940 705 
1315 200 
1 318 200 
1400 000 
3116 520 
4 818 $20 
144 318 
144 318 Transport 
Ecus 
31341 
31 341 
63 457 
83 467 
166 471 
184 471 
2400 
7400 
40 691 
6460 
47141 
146700 
55774 
202 474 
43660 
39 854 
37 005 
129979 
24090 
24989 
41291 
162734 
204 928 
154 007 
97 075 
261132 
1 460 283 
1446283 
120 000 
505138 
826138 
26 785 
2»7*8 BUTTEROH. 
Quantité 
Tonnes 
1 Produit 
Ecus Transport 
Ecus 
. HUILE VEGETALE 
Quantité 
Tonnes 
319 
60 
80 
45 
2500 
2 848 
160 
190 
60 
90 
15 
u 
19 
'" 
186 
2*9 
60* 
200 
1440 
139 
138 
050 
099 
.:13P* 
1220 
2 620 
240 
303 
843 
135 
500 
839 
120 
120 
1 
1 
1500 
2640 
4 140 
75 
78 
. Produt 
Ecus 
240 000 
45900 
48 900 
32 650 
1750000 
1792 680 
134 550 
134 880 
43 800 
-43900 
12 000 
12 800 
139780 
229 660 
909080 
150 000 
1071460 
90 990 
99 669 
„ 459000 
488 000 
: 810000 
939 354 
1949 384 
182 550 
227250 
409 900 
86 550 
3*0000 
449 680 
96 000 
86 000 
350 
350 
1095 000 
2334 065 
» 429 088 
55 800 
68(00 Transport 
Ecus 
8)107 
11360 
11380 
12 166 
375000 
-387 188 
65 230 
88 230 
. 9600 
9900 
5191 
9191 
21930 
46 953 
128000 
39 300 
229893 
21000 
«1000 
87 800 
97 600 
23*968 
219945 
484 614 
71306 
69540 
130 946 
27609 
75 000 
102 909 
24 960 
24 960 
75 
' 78 
180 000 
769378 
949 379 
18133 
18 133 
, SUCRE 
Quant*· Produt 
Tonnas 
36 
34 
—*"*—m 
18 
18 
72 
72 
29 
29 
300 
300 
22 
22, 
350 
J80 
08 
90 
250 
210 
489 
200 
200 
106 
108 
36 
S6 
263 
263 
252 
282, Ecu· Transport 
Ecus 
9720 «534 
• 729 
4860 
4999 
19 440 
19 440 8834 
3207 
3 267 
18 521 
19 821 
8700 4350 
9700 4 350 
: 
90000 
99096 
7592 
7 862 
106 000 
196 000 
10OOO 
10 000 
79 0ΟΘ 
56 320 
133 32* 
-; 
9000O 
90 909 
29 160 
29 199 
9720 
9729 
178 38* 
179 396 
' 
68 040 
89 040 49 000 
48O00 
7588 
7699 
» · 
52 500 
62 800 
9000 
9000 
37900 
40 402 
77 902 
38*00 
30 000 
14 979 
14979 
7903 
7903 
34204 
34204 
42161 
42 181 AUTRE 
Valeur 
Ecus 
7938 
.. ..45*14 
48 914 
.'.'."137 48* 
269 868 
300 000 
723*78 
» 68 793 
. ..'....0000 
77 788 
-ι ·ηκ } 
179 642 
438000 
909942 
49348 Transport 
Ecu» ' 
6989 
.12*57 
12 987 
«800 
163 476 
220000 
400 478 
66 277 
"..'.'.'.'.3.145 
60 422 
l.l Λ 1 
.... . ..... 04 422 
180000 
344422 
27 841 
^^... ^ ' 46344 27 941 
....,...' f.. 
190800 
199 900 
148000 
149 900 
907 430 
800008 
230100 
1.817 936 
900000 
89390* 
1493 800 
508.00* 
1000901 
4200961' 
208 266 
1800* 
226 268 
480061 
1181000 
240 000 
1 911 081 
17 010 
17 010 
110 000 
110 000 
2200 000 
«84066 
2 994 066 
31367 
31 M7 
6000000 38000 
•9 000 
03190 
93190 
399 229 
008*00 
94 841 
Τ 064 «67 
100000 
414 7*0 
614 790 
**-*» 334 217 
414*07 
54 830 
4290 
69120 
215630 
""'566'5Ο0 
57 200 
941380 
9 923 
9 923 
22 000 
22000 
500 000 
491766 
991 799 
30870 
30 870 
1890600 Tatal 
Ptedut,T 
Ecu*", ι.· 
" ,-"~ v7 
871369 
'.'"'W.aW 
999 909 
.' '".'Wm 
1227 303 
59*3000 
7 279 979 
110*000 
1041993 
..'.•'.Ï.'.U.'*80Î 
2200 893 
'•"«H'S» 
104 326 
• 10**00 
943019 TraaaparfV 
'""'" Ecu» Τ 
07001 
riWfà&* 
'.91979 
mMum 
•183*1 Généra» 
Ecu· .. ._ . . 999 364 
mm*** 491 496 
mmmm 
2042 781 
m*n*ma tt te*400 
6991799 
•mmnm 
930280 1» 339 971 
1950900 
1971003 
WM&W !:"!:::"κ8*ν»4β 
932439 9 18» 928 
:ÎS;ÎS:%»:WÎÎ;Î««3439 
119199 
sfe^^b**** 
340040 
1309*09 χίΙ-ΐΙΟΟΟβΟΟ 
3302000 
16306819 
414 719 
. ...mmf 
493 919 
ïto's*» 
17737» 
•''ιτ*·.*»*1 
ta2P99, 218778) 
4949 980 
16**00 
166 000 
820*90 
1 330 806 0030400 
mfm*# 
137144 223 429 
5:Ï1»!1C80OO 
998 009 
3309800 
11397 400 
:K;>39 990499 
9*1990 
mrnkmoiimxazio 
•4» 994 
tesàkâtm 
114 694 
tmmm* 
997 989 
manm/mt 
23S2991 
mmnm 
72180 
mmméx 
704 098 927116 
ÎH:S3*H»59 
291999 
s::::il*»9*08 
1990000 
m :s 347*91 
7177 961 
mrnmix 
239199 
mmvHitxt 
2 121440 
&SXIJ-I'i^^^5ir':^l'*iJ^BLilLIilvJ 
716100 
" èWiiio 
98 990 
99*8* 
500000 
2033*00 
3193 600 
\..t.mm 
3042103 
4 87*18* 
90509* 
1730490 
2 709149 
2 37**99 
721000 
315*808 
1120000 
9397909 
113 010 
113*1· 198 350 
199989 
1315 200 
1318200 
8 370 000 
n Τ 4936*5 
18 863 868 
20156» 
Ml 861 
10400000 131209 
«T&h* 
21000 
MMfflHto 
«98900 
mmtm 
1992299 
wmmm 
1287029 047 300 
11824 872 
12*158 
»<t3910* 
909000 
:SS4*2*T90 
0129 79* 
w*mm 
432977· 
*?:$**·»·99 :::·:·::**7·23· 339190 
izmasui 
•94 714 
:M;:0*»*9» 
989200 
'-''vMsob 
154279 
:£:;*:*029Μ 
34 883 
sssKSiwî 
119679 
œmmn 
1490 293 
m**w:to· 
3600000 
-:ÎÎ:3:S73*39 
• 873 836 
;:::::i::::::i26946 
128 848 1323 940 
?::S:«*T*14 
9279994 
•*S*30»99* 
15*0 200 
3549500 
1274 279 
iS;* 79*933 
147 983 
SW .14799» 
304 025 
304 928 
2775 483 
Si! 2 77» 483 
11970 000 
10967190 
22 937 199 
397127 
M7127 
::: 6425900I:-16829900 
TABLEAU Nf (3 de 4) 
PROGRAMME 1994 Situation du 4/07/95 
rPt REPARTITION 0£S AttOCATlOMS ΟΆΙ0Ε 0JftECTE£t ttfDIRiCTE PAR PAYS 
3^ 
oo 
Ν PAYS 
s- .' 
RWANDA Tatal 
SENEGAL 
SENEGAL Tatal 
SIERRA LEONE 
SIERRA LEONE Tatal 
SOMALIE 
SOMAUETetal 
SOUDAN 
SOUDAN Tatal 
SRI LANKA 
SRI LANKA Tatal 
SWAZLANO 
SWA7JLANO Total 
TANZANIE . . 
TANZANIE Total 
TCHAD 
TCHAD Total 
THAÏLANDE 
THAÏLANDE Total 
TOGO 
TOGO Total 
rUNtS95 · · 
" ' '' TUNtSIC Tetat 
VIETNAM ... 
VIETNAM Total 
WEST 8ANK1 GAZA 
WEST BANK · GAZA Total 
YEMEN NORD* YEMEN SUD ORGANISME 
OCR 
EURONAP 
UNHCR 
WFP-RAHJ 
OIRECTE 
EURONAP 
EURONAP 
WFP-RAIU 
OCR 
EURONAP 
UNHCR 
WFP-PRO 
WFP-RAIU 
WFP-REO 
WFP-PRO 
WFP-RAIU 
OIRECTE 
EURONAP 
UNHCR 
WFP-RAIU 
WFP-REG 
WFP-REG 
EURONAP 
EURONAP 
OIRECTE 
EURONAP 
WFP-REG 
EURONAP 
UNRWA 
AM=P-PRO 
WFP-REG 
YEMEN NORD · YEMEN SUD Total 
ZAIRE 
ZAIRE Total 
ZAMBIE 
' 
ZAMBIE Total 
ZIMBABWE 
ZIMBABWE Total 
Grand Total OCR 
EURONAP 
WFP-PRO 
WFP-RAIU 
EURONAID 
UNHCR 
WFP-PRO 
WFP-REG 
EURONAID 
WFP-PRO CEREALES 
Quantité 
Tonne* 
52 232 
6300 
•0 832 
5 726 
8 728 
1696 
1688 
300 
37 564 
37 884 
4260 
4 280 
25000 
21 
26 021 
4 676 
4 678 
563 
883 
99 
""1637Λ 
18 389 
ίθ 244: 
10 244 
12750 
12 780 
1636 
11192 
9240 
22 088 
2039 
6 
2 048 
435 
6741 
7 178 
1317 83» Produit 
Ecu· 
12861201 
930167 
< 17 791 388 
576621 
678 621 
293 700 
293 700 
43 026 
6039 890 
' 8 992 916 
532 500 
632 800 
2625 000 
1440 
2 628 440 
347 744 
347 744 
72665 
72 888 
6960 
2283*79 
2 290 936 
'•"12S3U36 
1233 939 
1279000 
1276 000 
82 862 
1722827 
1155000 
2 960 889 
232400 
750 
233 230 
94 916 
642625 
937 841 
184 888188 Transport 
Ecus 
3 000 947 
900 783 
10 338 730 
309 976 
308 978 
51958 
81968 
23 850 
5 811536 
^ β 838 386 
639000 
638 000 
2 315000 
1920 
2 318 920 
161 019 
191 019 
55 659 
66 889 
6064 
1475 363 
1493447 
.422*21 
422 621 
1165750 
1 196 780 
59 552 
2167*20 
1336 000 
3 802 672 
140384 
900 
141284 
105 490 
1011150 
1 116 840 
140 888 089 LAIT EN POUDRE 
QuantiU 
Tonnes 
272 
240 
812 
165 
168 
20 
316 
338 
225 
261 
621 
1 307 
30 
80 
392 
802 
289 
289 
120 
120 
3000 
15 
3 018 
210 
210 
1968 
1988 
165 
40 
204 
32 138 Produit 
Ecus 
367 200 
384 000 
761200 
226 095 
226 096 
66 093 
505 600 
671693 
308 206 
417 600 
1313 600 
2 039 409 
43 645 
128 000 
627 200 
799 045 
462 400 
462 400 
182070 
182 070 
4 800 000 
23 595 
4 923 896 
330338 
330 330 
3030 720 
3030 720 
• 
222 750 
64 000 
298 790 
48 884 384 Transport 
Ecus 
94 568 
36 000 
130 688 
36184 
39 184 
4 133 
47 400 
81433 
68 760 
39 150 
153732 
281642 
6 100 
12 000 
69 186 
87 288 
51010 
61010 
30297 
30 297 
4454 
4 484 
38400 
39 480 
232224 
232 224 
60925 
0000 
84 929 
7 549 992 BUTTEROIL 
Quantité 
Tonnes 
255 
285 
1000 Produt 
Ecus 
433 500 
433 800 
1 700 000 Transport 
Ecus 
45 008 
45 008 HUILE VEGETALE 
Quantité Produt 
Tonnes 
3004 
471 
500 
3 078 
225 
228 
240 
240 
2 070 
1*99 
3169 
18 
268 
3081 
412 
412 
45 
48 
166 
166 
20421 
2 042 
510 
510 
, «> 
50* 
610 
., «* 
318 
1260 
1280 
-178 8011 60 314 Ecus 
2 253 000 
399 40S 
35*000 
3 002409 
305841 
308 941 
192000 
192 000 
1906586 
824250 
2 729 938 
- ' 
12 605 
201600 
214 208 
309 000 
309 000 
33900 
33 900 
120450 
120 480 
1488828 
1496 829 
382 500 
392 600 
1**6» 
350000 
380 669 
234 150 
234150 
1 113 903 
1 113 80» 
46666 999 Transport 
Ecus 
210 280 
167 763 
75000 
453 043 
37 896 
37 998 
52S33 
62 633 
460055 
215 954 
698 009 
3403 
43 200 
46 803 
80 957 
90 867 
9790 
9790 
"30966 
36 966 
240*56 
240 968 
100 215 
100 215 
1308 
70000 
76 389 
109 913 
109 913 
147 911 
147 911 SUCRE 
Quantité Produt 
Tonnes 
90 
90 
60 
90 
60 
1059 
1 119 
365 
388 
36 
53 
89 
î 
1 
2846 
2948 
450 
466 
76 
78 
145 
148 
126 
300 
428 Ecu· 
35 206 
36 209 Transport 
Ecus 
22145 
22148 
30 237 3896 
30 237 
23 467 
317400 
• 
340 852 
109 500 
109 800 
9720 
15 800 
28 620 
389 
389 
604400 
884 400 
135 000 
136 008 
22 500 
22 600 
43500 
43 600 
34 020 
90 000 
124 020 
10 798 0861 14 9*0* 4 487 677 3 668 
10491 
158 700 
163 191 
54 750 
84 760 
5 760 
7960 
13 710 
103 
103 
*· 
• 
„. 
441200 
442 200 
87 500 
67 600 
ν 
11250 
11280 
'•"ui'Tso 
21760 
10 080 
46000 
66 090 
3449 184 AUTRE 
Valeur 
Ecu· 
4 310833 
971291 
11 212 124 
500000 
600 000 
'152220 
162 220 Transport 
Ecus 
1065 625 
772*34 
3 749 469 
85226 
96 229 
133035 68005 
133 636 
240686 
1*20046 
45000 
487 500 
2 299 240 
. . 162600 
192 600 
637 000 
' 637 000 
43191 
43191 
29967 
26 987 
- y 
3 70800* 
3 700 000 
• 
126 274 
1240 730 
4OÏ9O0 
1773 484 
22 976 
"144300 
450 000 
' 716 978 
1396 748 
1 399 749 
73484476 99698 
14 568 
651280 
45000 
225 000 
938 888 
138950 
138 960 
300800 
300 000 
7832 
7 032 
•086 
6696 
300*000 
3000 000 
5650 
388390 
217500 
611640 
«179 
10*35* 
107 250 
222 779 
441380 
441380 
3018» 098 Tatal 
Produt 
Ecus 
19 425634 Transport 
Ecu· 
4 207 092 Général 
Ecu· . 23 722086 
•»*:·'«*«-}•«* :-! V. HHKUtJF-rj 
384 000 
380 Out 
32 992309 
90*000 
909 000 
1290777 
1200 777 39900 
'mmm 14 991948 
mmmm 
471294 
715965 ^ίίίίίΛΟΜβί 
509 600 
1221266 
203 721 
9 803182 
417 900 
302400 
497 900 
'2971:390 
13 926 763 
202400 
292109 
533900 
tu too 
2 62988* 
67 6*0 
«43908 
839 600 
937200 
4 392 319 
771400 
771400 
391324 
191 324 
3M «02 
914 992 
4 990000 
30 599 
22S3979 
71*4 439 
•· 4483 816 
1993 919 
10308948 
10 999 949 
135 000 
302 900 
817900 
208 130 
2 900 110 
22 980 
190*900 
8117 282 
712056 
64 750 
287 800 
450 000 
1814 «04 
2 641567 
932625 
3 874 212 47400 
248 904 
39411 
'Î.!7:02Î13J 
30150 
•xm&nm 
220000 
'mmm 7943 994 
kMEkM 
191789 
ϊ:ί?ί:ί*4*·0» 
939 900 
::MJà*Étt 
17103 
-48699 
943200 
"- 99199 
2 764 621 
O1907 
131997 
-ÎÏÎM··!·· 199194 
.::::5;:S3B24»2 
192 432 
12616 
'•mmm 
1497 991 
mm*a. 497 837 
•:-:·ί:*;*Μί»3β 
• 191139 
:tMàhm 
108218 
Î197716 
69202 
294*77» 
11290 
ΪΒΦΒΤΜΟ* 
4 391 730 
,:χί;:32*:*θί 
• 900 
-::::S:i»:M0 
107250 
iSSit·*·*» 704 861 
1066158 
1 761 611 
S3· 45· tMf 191699 699 420000 
mmm 47 664 264 
:':·:::-':::':5*8*00 
900000 
ΚΐίΙίΤΜΟΟΙ 
1732081 
mmam> 
953000 
ίϊΐ*47*«79 
322138 
'-::*6*2*31j4 
490 750 
ν:ΐ*Η·;*ο**Λ 
712900 
mmnm 21999 947 
:Si*:i4O3:OO0 
493 999 
iiWititfMDO 
1171600 
«ι.·****» 84 793 
m-mnmn 
1 161900 
": :.:.::'::6963β6 
7088 931 
::Ï;::Î::;:9OS30? 
803 367 
:::::-:;:::57947β 
679478 
\mmtsi93* 
417934 
ÎSÎ**D**OO 
43073 
:::!::::3:759259 
• 992 331 
m*à*iï* 2191 m 
! «498078 
16499979 
SÎSS***»» 
482 719 
686 218 
274 338 
ΐ::::β:920984 
33750 
3 564000 
8 416 992 
1032457 
71650 
WÎ 415 900 
597250 
:2 077287 
3346 448 
1966775 
6338 223 
831149 8791 
TABLEAU N*f (4 de 4) 
PROGRAMME 1S34 S«uMlondu4/07/*3 
TABLEAU N·* (1 0* 71 ;^ART4TK>HDE$ ALLOCATIONS D'AIDE AUMENTAIREblREOTëST IN0»B&CnrE?iRKEQIOf$ . t 
• υ.·...»... •—-;—..- r,,.r —•.„'„•,,, r, „•„„' : ,·;^" ^,,^,, „r.„; *, 
SNuMlon du 47077*3 
TABLEAU M** fï Oa 7) PROGRAMME 1994 
RSPARTmQN DES ALLOCATIONS O'AIOE ALIMENTAIRE DIRECTE ET INJECTE PAB REGlQ» 
PROGRAMME 1994 Situation du 4707/95 
i·· · • " • • mv "ν ν " i·1 ' jWWKWMBg ÇSSS55SÏS5SS5H y&a^MSi!*;:! 3 
iiiiàiaMitèUÏ>UiiiÎiéUn£ài&£MéïïU 
:C; C&îi '**' 
% REGIONS Valeur Allouée (ECU) % 
AFRIQUE AUSTRALE 95 142 139 17.91% 
AFRIQUE CENTRALE 10 604 882 2.00% 
AFRIQUE DE L'EST 96 568 277 18.18% 
AFRIQUE DE L'OUEST 20 101 842 3.78% 
AMERIQUE LATINE 49 819 696 9.38% 
ASIE 46 931 818 8.84% 
CARAÏBES 10 437 965 1.97% 
CORNE DE L'AFRIQUE 128 991412 24.29% 
MEDITERRANNEE 50 648 381 9.54% 
OCEAN INDIEN 3 215 118 0.61% 
PACIFIQUE 527 450 0.10% 
SAHEL 18 160 599 3,42% 
TOTAL GENERAL 531 149 679 100,00% 
ZONE GEOGRAPHIQUE Valeur Allouée (ECU) % 
AMERIQUE LATINE 49 819 696 9.38% 
ASIE 47 155 243 8.88% 
MEDITERRANNEE 50 648 381 9,54% 
PAYS ACP 383 526 259 72,21% 
TOTAL GENERAL 531149 579 100,00%, REPARTITION AIDE ALLOUEE PAR REGIONS 
AFRIQUE AUSTRALE 
17,(1% APRfQUt: CENTRALE 
2,00% 
OCEAN HOtEN 
0.»1% 
MEOITERRANNEE 
»,S*% 
CORNE OE L'AFRIQUE 
24.2»% AFRIQUE DE L'EST 
1(,1»% 
AFRIQUE DE LOUEST 
1.79% 
AMERIQUE LATINE 
9.3·% 
REPARTITION PAR ZONE GEOGRAPHIQUE 
AMERIQUE LATHE 
1.24% ^ 
9.19% 
MEDITERRANNEE 
9,54% 
TABLEAU 1ST10 
PROGRAMME 1994 Situation du 4707/95 
Ρ Γ ' ^ - < REPARTÎT ION DES AtLOCÀTiON£D*A!DE AÙMENTÀÏRE DIR&ÇTE £? INDIRECTE PAR RËOIQÎÎ " Γϊ >3?"ΙΓΡ, 
U * * * w . sst. . * AVEC REPARTITION PAR ORGANISME* * s J - ,:, * ,Ύ «^;^s % >%;«,,#&ξ& \éj 
REGIONS 
AFRIQUE AUSTRALE 
AFRIQUE CENTRALE 
AFRIQUE DE L'EST 
AFRIQUE DE L'OUEST 
AMERIQUE LATINE 
ASIE 
CARAÏBES 
CORNE DE L'AFRIQUE 
MEDITERRANNEE 
OCEAN INDIEN 
PACIFIQUE 
SAHEL 
Grand Total MONTANTS ALLOUES 
TOTAL 
95 142 139 
10 «04 882 
96 668 277 
20 101 842 
49 819 696 
46 931 818 
10 437 965 
128 991 412 
50 648 381 
3 215118 
627 450 
18 160 699 
631 149 679 % 
17,91% 
2.00% 
18.18% 
3.78% 
9,38% 
8,84% 
1.97% 
24,29% 
9,54% 
0.61% 
0.10% 
3.42% 
-100,00% AIDE DIRECTE 
46 201 220 
43 676 000 
500 000 
17 064 920 
6 100 000 
28 285 000 
19 000 000 
1 550 000 
1902 600 
164 279 740 % 
28.12% 
26,59% 
0,30% 
10,39% 
3,71% 
17.22% 
11,57% 
0.94% 
1.16% 
100,00% AIDE INDIRECTE 
CICR 
2 384 470 
274 338 
24 190 110 
149 490 
2 253 689 
322 139 
29 574 236 ONG 
14 578 230 
5 526 894 
14 435 099 
5 925 082 
26 507 385 
6 680 885 
8 438 793 
66 806 772 
6 492 600 
1653 973 
3 719 512 
160 765 225 UNHCR 
265 900 
3 116 700 
79 200 
2 375 
1 459 200 
1 575 
669 100 
2 619 750 
527 450 
2 014 750 
10 756 000 FICR 
2300000 
3 780 000 
6 080 000 UNRWA 
15 490 078 
15 490 078 WFP 
29 678 219 
4 537 750 
11 150 366 
13 448 070 
6 245 016 
30 438 044 
1 997 597 
29128 401 
7 045 953 
11 145 
10 523 737 
144 204 300 TOTAL 
48 940 919 
10 604 682 
52 892 277 
19 601 642 
32 754 776 
40 831 818 
10 437 965 
100 706 412 
31 648 381 
1665118 
527 450 
16 257 999 
366 869 839 % 
13.34% 
2.89% 
14,42% 
5.34% 
8,93% 
11,13% 
2,85% 
27,45% 
8,63% 
0.45% 
0,14% 
4.43% 
100,00% 
TABLEAU W11 
PROGRAMME 1994 Situation du 4/07/95 
\ > % >,9 t'* REPARTITION DES ALLOCATIONS D\AIDE ALIMENTAIRE DlWCT^^ JNDJI^ÇTE^iF Uι Λ ^ ; : » £ 
PAR ZONE GEOGRAPHIQUE r&*?\^; \^vK--c, 
REGIONS 
AMERIQUE LATINE 
ASIE 
MEDITERRANNEE 
PAYS ACP 
Grand Total MONTANTS ALLOUES 
TOTAL 
49 8T9 696 
47155 243 
50 648 381 
383 526 259 
531 149 579 Va 
9,38% 
8,88% 
9,54% 
72,21% 
100,00% AIDE DIRECTE 
17 064 920 
6100 000 
19000 000 
122114 820 
164 279 740 % 
10,39% 
3,71% 
11,57% 
74,33% 
100,00% CICR ONG 
| 
26 507 385 
2 253 689! 6 680 885 
27 320 547 
29 574 236 6 492 600 
121 084 355 
160 765 225 UNHCR 
2 375 
1 682 625 
2 619 750 
6 451 250 
10 756 000 FICR 
, 
,'.;· ' 
-.,' 
6080 000 
6 080 000 UNRWA 
'x"':· ''. 
15 490 078 
-•.<:<;.·,: y.:'. 
15 490 078 WFP 
6 245 016 
30 438044 
7045953 
100 475 287 
144 204 300 TOTAL 
32 754 776 
' 41055 243 
i>: 31 648 381 
261411439 
366 869 839 % 
8,93% 
11,19% 
8,63% 
71,25% 
100,00% 
00 REPARTITION AMERIQUE LATINE 
AIDE DIRECTE 
3455* REPARTITION ASIE 
AIDE DIRECTE 
12.94% CICR 
4·7β*0Να 
14.17% 
REPARUTION MEDITERRANNEE 
AIDE DIRECTE 
36.51% 
FICR 
1.59% 
UNHCR 
1.68% REPARTITION PAYS ACP 
TABLEAU NM2 
PROGRAMME 1994 Situation du 4Λ)7/95 
tiMHiM.t 'miv 
•<&i\ CLASSEMENTOES PAYS PAR MONTANT AUOÙ^ 1UH --J *tf 
POSITION 
1 
I 
3 
4 
S 
< 
7 
I 
• 
10 
11 
12 
13 
14 
15 
It 
17 
1· 1» 
20 
TOTAUX PAYS 
ETHIOPIE 
RWANDA 
ANGOLA 
MALAWI 
ERITHREE 
PEROU 
SOUDAN 
KENYA 
WEST BANK & GAZA 
EGYPTE 
BURUNCH 
LIBERIA 
CHINE 
MOZAMBIQUE 
BANGLADESH 
OUGANDA 
AFGHANISTAN 
ZAIRE 
TUNISIE 
HAITI TOTAL ALLOUE 
75 449 681 
47 554 254 
44 762 970 
30685 468 
30 009 066 
22837190 
21868 847 
16 388173 
15 490 078 
15359 090 
13 711829 
13 338 671 
11758126 
11524 972 
11477 178 
9 769 933 
9 497 702 
9 418 982 
8607 331 
7923 969 
427 428 510 % 
14,20% 
8,95% 
8,43% 
5.78% 
5,65% 
4.30% 
4,12% 
3.09% 
2,92% 
2.89% 
2.58% 
2.51% 
2.21% 
2.17% 
2,16% 
1,84% 
1.79% 
1,77% 
1.62% 
1.49% 
80.47% POSITION 
21 
22 
23 
24 
25 
24 
27 
28 
29 
30 
31 
32 
33 
34 
35 
36 
37 
38 
30 
40 PAYS 
ALGERIE 
MAURITANIE 
TANZANIE 
GUATEMALA 
NICARAGUA 
ZIMBABWE 
NEPAL 
INDE 
NIGER 
MADAGASCAR 
HONDURAS 
CAP VERT 
BURKINA FASO 
JORDANIE 
PARAGUAY 
GHANA 
VIETNAM 
ZAMBIE 
CUBA 
BRESIL TOTAL ALLOUE 
7 520 793 
7177 051 
7 066 831 
6 978 790 
6 370 239 
5335 223 
5125 750 
4 455 270 
3 270 854 
3133028 
3054 459 
3050 220 
2 967 267 
2 922 645 
2 775 483 
2314 251 
2181753 
2077 257 
1989170 
1800 204 
81 566 538 % 
1.42% 
1.35% 
1.33% 
1,31% 
1,20% 
1.00% 
0.97% 
0,84% 
0.62% 
0.59% 
0,58% 
0.57% 
0.56% 
0,55% 
0.52% 
0.44% 
0,41% 
0,39% 
0,37% 
0.34% 
15,36% POSITION 
41 
42 
43 
44 
45 
46 
47 
48 
49 
50 
51 
52 
S3 
54 
55 
56 
57 
58 
5» 
60 PAYS 
SIERRA LEONE 
EQUATEUR 
SOMALE 
BENIN 
BOTSWANA 
SWAZILAND 
GUYANE (ETAT) 
EL SALVADOR 
CENTRAFRIQUE 
TCHAD 
JAMAÏQUE 
CHHJ 
YEMEN NORD & Y 
MALI 
THAÏLANDE 
SENEGAL 
SRI LANKA 
LIBAN 
TOGO 
ARMENIE TOTAL ALLOUE 
1732061 
1717 834 
1470070 
1295036 
1 183 502 
1 171500 
1098 753 
1 074 462 
920 000 
903 367 
898 844 
797 425 
685 215 
627110 
579 478 
500 000 
483 800 
461485 
417034 
415200 
| 18 431 976 % 
0.33% 
0,32% 
0.28% 
0,24% 
0,22% 
0.22% 
0,21% 
0.20% 
0.17% 
0,17% 
0.17% 
0,15% 
0,13% 
0,12% 
0,11% 
0,09% 
0.09% 
0,09% 
0.08% 
0,08% 
3/17% POSITION 
61 
62 
63 
64 
65 
66 
67 
68 
6» 
70 
71 
72 
73 
74 
75 
76 
77 
78 
79 PAYS 
GUINEE BISSAU 
REPUBLIQUE DOMINICAJNE 
LESOTHO 
PAPOUASIE NELLE GUINEE 
MAROC 
CONGO 
MEXIQUE 
MALAJSIE 
DJIBOUTI 
GAMBIE 
PAKISTAN 
COLOMBIE 
DOMINIQUE 
BHOUTAN 
NAMIBIE 
COTE D'IVOIRE 
COMORES 
BOLIVIE 
BELIZE 
TOTAL GENERAL TOTAL ALLOUE 
410139 
387127 
358 354 
304 025 
291959 
265900 
236150 
223 425 
193748 
164 730 
147893 
133195 
127897 
124 453 
120150 
94 850 
82090 
53 295 
1575 
3 722 555 
531149 579 % 
0.08% 
0.07% 
0.07% 
0.06% 
0,05% 
0.05% 
0,04% 
0,04% 
0,04% 
0,03% 
0.03% 
0,03% 
0.02% 
0.02% 
0.02% 
0,02% 
0.02% 
0.01% 
0,00% 
0,70% 
100.00% 
TABLEAU N*13 
PROGRAMME 1994 Situation du 11/08/95 
TYPE 
DE 
MOBILISATION 
IMarché Europe·» 
|Actions Triangulaires 
| Grand Total CEREALES 
Quantité 
Tonnas 
762 298 
430 402 
1192 699 Valeur 
Ecus 
105 166 752 
62 049 780 
167 218 532 % 
Tonnes 
63,91% 
36,09% 
100,00% % 
Ecus 
62.89% 
37.11% 
100,00% TYPE 
OE 
MOBILISATION 
Marché Européen 
Actions Triangulaires 
Grand Total LAIT EN POUDRE 
Quantité 
Tonnes 
28 709 
260 
28 969 Valeur 
Ecus 
46 388164 
419 346 
46 807 510 % 
Tonnes 
99.10% 
0.90% 
100,00% % 
Ecus 
99,10% 
0.90% 
100,00% 
I TYPE 
OE 
MOBILISATION 
Marché Européen 
Actions Triangulaires 
JGrand Total BUTTEROIL 
Quantité 
Tonnes 
752 
762 Valeur 
Ecus 
1 276465 
1 276 465 % 
Tonnes 
100.00% 
0,00% 
100,00% % 
Ecus 
100,00% 
0.00% 
100,00%| TYPE 
OE 
MOBILISATION 
Marché Européen 
Actions Triangulaires 
Grand Total HUILE VEGETALE 
Quantité 
Tonnes 
s 
42 294 
11226 
53 520 Valeur 
Ecus 
31 257 641 
6591692 
37 849 332 % 
Tonnes 
79.02% 
20,98% 
100,00% % 
Ecus 
82.58% 
17.42% 
100,00% 
I TYPE 
DE 
MOBILISATION 
iMarché Européen 
[Actions Triangulaires 
Grand Total SUCRE 
Quantité 
Tonnes 
13 477. 
1241 
14 718 Valeur 
Ecus 
4 624 618 
375 813 
5 000 431 % 
Tonnes 
91,57% 
8.43% 
100,00% % 
Ecus 
92.48% 
7.52% 
100,00% TYPE I AUTRE 
DE Valeur I % 
MOBILISATION Ecus Ecus 
Marché Européen 6 496 339 12,81%" 
Actions Triangulaires 44 200 496 87.19% 
Grand Total 50 696 835 100.00% 
TYPE 
DE 
MOBILISATION 
Marché Européen 
Actions Triangulaires 
Grand Total TOTAL 
Quantité 
Tonnes 
847 530 
443129 
1 290 659 Valeur 
Ecus 
195 211979 
113 637127 
308 849106 % 
Tonnes 
65.67% 
34.33% 
100,00% % 
Ecus 
63.21% 
36.79% 
100,00% 
REPARTITION DE L'AIDE PAR TYPE DE MOBILISATION 
Actions Comparaison en Tonnes 
Triangulaires 
34% REPARTITION DE L'AIDE PAR TYPE DE MOBILISATION 
Triangulaire* Comparaison en Ecus 
37* ιβιιιιιιι-τ ' 
]&£*&& f Λ WsÊ&m&J™f A 
Marché 
European 
63% 
TABLEAU N°13 
£f( 

ISSN 0254-1483 
COM(95) 452 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 11 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-494-GR-C 
ISBN 92-77-93894-3 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο 
le