Δημοσίευση αιτήσεως καταχωρίσεως κατά την έννοια του άρθρου 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92 για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων

(2002/C 262/05)

Η δημοσίευση αυτή παρέχει το δικαίωμα υποβολής ενστάσεως κατά την έννοια του άρθρου 7 του εν λόγω κανονισμού. Οποιαδήποτε ένσταση στην αίτηση αυτή πρέπει να διαβιβάζεται μέσω της αρμοδίας αρχής ενός κράτους μέλους εντός προθεσμίας έξι μηνών από την παρούσα δημοσίευση. Η δημοσίευση αιτιολογείται από τα στοιχεία που ακολουθούν, ιδίως το στοιχείο 4.6, με τα οποία θεωρείται ότι η αίτηση δικαιολογείται κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92.

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) αριθ. 2081/92 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗΣ: ΑΡΘΡΟ 5

ΠΟΠ (x) ΠΓΕ ( )

Εθνικός αριθμός φακέλου: 9/2000

1. Αρμόδια εθνική αρχή Ονομασία: Ministero delle Politiche agricole e forestali

Διεύθυνση: Via XX Settembre, 20, I-00187 Roma

Τηλέφωνο: (39-06) 481 99 68

Φαξ (39-06) 42 01 31 26

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: qualita@politicheagricole.it

2. Αιτούσα ομάδα 2.1. Επωνυμία α) Associazione Molisana Produttori Olivicoli AMPO.

β) Associazione Provinciale Produttori Olivicoli AProPrOl.

γ) Associazione Interprovinciale Produttori Olivicoli Molisani AIPOM.

δ) Associazione Molisana Olivicoltori AMO.

ε) Associazione Produttori Olivicoli AssPrOl.

2.2. Διεύθυνση α) Via Zurlo, 20 - I-86100 Campobasso

β) Via d'Amato, 15 - I-86100 Campobasso

γ) Via Veneto, 64 - I-86100 Campobasso

δ) Via Veneto, 84 - I-86100 Campobasso

ε) Loc. Nunziatella - I-86019 Isernia

2.3. Σύνθεση: Παραγωγοί/μεταποιητές: (x) άλλος: ( ).

3. Τύπος του προϊόντος: Κατηγορία 1.5 - Λιπαρές ουσίες - Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο.

4. Περιγραφή των προδιαγραφών (σύνοψη των προϋποθέσεων του άρθρου 4 παράγραφος 2)

4.1. Ονομασία: Molise

4.2. Περιγραφή: εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

- χρώμα: κιτρινοπράσινο,

- οσμή: καρπού, από ελαφρά έως μέτρια,

- γεύση: καρπού, με λεπτή πικρή παραμένουσα γεύση,

- ελάχιστη τιμή στο τεστ του panel >= 6,5,

- ελεύθερα οξέα: <= 0,50 %,

- δείκτης υπεροξειδίων: <= 10 Meq O2/kg,

- K 232: <= 2,00,

- ελαϊκό οξύ: 70-80 %,

- ολικές πολυφενόλες (εκφραζόμενες σε καφεϊκό οξύ): > 100 mg/kg.

4.3. Γεωγραφική περιοχή: η ζώνη παραγωγής και μεταποίησης των ελιών που προορίζονται για την παραγωγή του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου "Molise" βρίσκεται εντός των διοικητικών συνόρων της Περιφέρειας Molise, και περιλαμβάνει τις ακόλουθες κοινότητες: Acquaviva Collecroce, Agnone, Bagnoli del Trigno, Baranello, Belmonte del Sannio, Boiano, Bonefro, Busso, Campobasso, Campodipietra, Campolieto, Campomarino, Cantalupo nel Sannio, Carpinone, Casacalenda, Casalciprano, Castelbottaccio, Castellino del Biferno, Castelmauro, Castelpetroso, Castelpizzuto, Castelverrino, Castel S. Vincenzo, Castropignano, Cercemaggiore, Cercepiccola, Cerro al Volturno, Civitacampomarano, Civitanova del Sannio, Colle d'Anchise, Colletorto, Colli al Volturno, Conca Casale, Duronia, Ferrazzano, Filignano, Forlì del Sannio, Fornelli, Fossalto, Frosolone, Gambatesa, Gildone, Guardialfiera, Guardiaregia, Guglionesi, Jelsi, Isernia, Larino, Limosano, Longano, Lucito, Lupara, Macchia d'Isernia, Macchiagodena, Macchia Valfortore, Mafalda, Matrice, Mirabello Sannitico, Miranda, Molise, Monacilioni, Montagano, Montaquila, Montecilfone, Montefalcone nel Sannio, Montelongo, Montemitro, Montenero di Bisaccia, Montenero Valcocchiara, Monteroduni, Montorio nei Frentani, Morrone nel Sannio, Oratino, Palata, Pesche, Pescolanciano, Petacciato, Petrella Tifernina, Pettoranello del Molise, Pietrabbondante, Pietracatella, Pietracupa, Pizzone Poggio Sannita, Portocannone, Pozzilli, Provvidenti, Riccia, Ripabottoni, Ripalimosani, Roccamandolfi, Roccasicura, Roccavivara, Rocchetta al Volturno, Rotello, Salcito, San Biase, San Felice del Molise, San Giacomo degli Schiavoni, San Giovanni in Galdo, San Giuliano del Sannio, San Giuliano di Puglia, San Martino in Pensilis, San Massimo, Santa Croce di Magliano, Sant'Agapito, Sant'Angelo Limosano, Sant'Elena Sannita, Sant'Elia a Pianisi, Santa Maria del Molise Scapoli, Sepino, Sesto Campano, Spinete, Tavenna, Termoli, Torella del Sannio, Toro, Trivento, Tufara, Ururi, Vastogirardi, Venafro, Vinchiaturo.

4.4. Δυνατότητα ελέγχου της προέλευσης: Η φήμη του ελαιόλαδου "Molise" επιβεβαιώνεται διαμέσου των αιώνων από διάφορους συγγραφείς. Κατ' αυτό τον τρόπο, ο Κάτων ο Πρεσβύτερος στην πραγματεία του "De re rustica" αναφέρει του κανόνες, σύμφωνα με τους οποίους πωλούνταν στο Venafro οι ελιές. Ο Πλίνιος αναφέρει στις πραγματείες του "De Oleo" τις ελιές του Licino και το υπέροχο λάδι που παρήγαν. Η ποικιλία του Licino καλλιεργείται ακόμη και σήμερα στην περιοχή του Venafro και είναι σήμερα γνωστή με την ονομασία Aurina. Ο Οράτιος συστήνει στις σάτιρες του -όπως αναφέρει ο Eugenio Solza στο "L'arte del convito nella Roma antica"- το λάδι του Venafro σαν απαραίτητο συστατικό για την παρασκευή δύο ειδών σάλτσας. Ο Giovanni Presta αναφέρεται στο "Memoria intorno ai sessantadue saggi diversi di olio presentati alla Maestà Ferdinando IV", στο καλύτερο λάδι της ρωμαϊκής εποχής και θυμάται ότι το λάδι του Venafro προοριζόταν "για πολύ απαιτητικούς, εκλεκτικούς και πλούσιους".

Σε όλες τις ανασκαφές που έφεραν στην επιφάνεια ρωμαϊκές επαύλεις στην περιοχή του Larino, βρέθηκαν στα κελάρια μεγάλοι αμφορείς, που μαρτυρούν ότι υπήρχε πλούσια ελαιοπαραγωγή στην περιοχή αυτή. Στο "Pro Cluentio" ο Κικέρων επαινεί την εργατικότητα των κατοίκων του Larino και το εύφορο έδαφος της περιοχής. Κατά τα άλλα, η περιοχή ενδείκνυται για την ελαιοκαλλιέργεια, η οποία στο πέρασμα των αιώνων υπέστη εξειδίκευση και δημιουργήθηκαν ορισμένες ποικιλίες, που είναι το καμάρι ολόκληρων περιοχών και που συνδέονται με τη γεωγραφική περιοχή. Πέραν της ποικιλίας "Aurina" που αναφέρθηκε ήδη υπάρχει η φημισμένη ποικιλία "Gentile di Larino", "Rosciola", και η "Oliva Nera di Colletorto".

Οι εργασίες παραγωγής, μεταποίησης και εμφιάλωσης πραγματοποιούνται εντός της οριοθετημένης περιοχής. Οι λόγοι για τους οποίους ακόμη και η εμφιάλωση πραγματοποιείται εντός της οριοθετημένης ζώνης οφείλονται στην ανάγκη διασφάλισης των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών και της ποιότητας του ελαιολάδου "Molise", παρέχοντας την εγγύηση ότι ο πραγματοποιούμενος από τον τρίτο οργανισμό έλεγχος τελεί υπό την επίβλεψη των ενδιαφερομένων παραγωγών. Για τους τελευταίους αυτούς, η προστατευόμενη ονομασία προέλευσης έχει μεγάλη σημασία επειδή, σύμφωνα με τους στόχους και τις κατευθύνσεις του εφαρμοστέου κανονισμού, αυτή τους επιτρέπει ιδίως να αυξήσουν τα εισοδήματά τους. Εξάλλου, κατά παράδοση, η συσκευασία πραγματοποιείται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής ζώνης.

Οι ελιές προέρχονται από ελαιώνες στην περιοχή παραγωγής οι οποίοι εγγράφονται από τους κατόχους τους σε ένα ειδικό μητρώο το οποίο ενημερώνεται. Η ελαιοπαραγωγή, η μεταποίηση και η συσκευασία πραγματοποιούνται επίσης στην ανωτέρω περιοχή σε κατάλληλες εγκαταστάσεις οι οποίες εγγράφονται σε ένα ειδικό μητρώο.

Ο οργανισμός ελέγχου εξετάζει κατά πόσο τηρούνται οι τεχνικές απαιτήσεις οι οποίες προβλέπονται στην προδιαγραφή για την εγγραφή στα μητρώα και κατά πόσον οι επαγγελματίες του κλάδου εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, προκειμένου να εξασφαλιστεί μια σωστή σήμανση των επιμέρους παρτίδων, καθώς και η ανιχνευσιμότητα του προϊόντος.

4.5. Μέθοδος της ελαιοπαραγωγής: το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο "Molise" παράγεται, κατά 80 % τουλάχιστον, από τις υπάρχουσες στους ελαιώνες ποικιλίες, χωριστά ή αναμειγμένες, Aurina, Gentile di Larino, Oliva Nera di Colletorto, και Leccino. Το υπόλοιπο ποσοστό 20 % αποτελείται από άλλες αυτόχθονες ποικιλίες, οι οποίες φύονται στους ελαιώνες της περιοχής παραγωγής, και μεταξύ αυτών οι ποικιλίες "Paesana Bianca", "Sperone di Gallo", "Olivastro" και "Rosciola".

Οι ελιές συλλέγονται κατά την περίοδο ωρίμανσης με το χέρι ή/και με χρησιμοποίηση παραδοσιακών χειροκίνητων ή μηχανικών εργαλείων, αποδίδοντας ιδιαίτερη προσοχή να μην έρχονται οι ελιές σε επαφή με το έδαφος. Απαγορεύεται η χρήση χημικών ουσιών οι οποίες επισπεύδουν την πτώση των ελιών από το δένδρο. Μετά τη συλλογή οι ελιές τοποθετούνται σε άκαμπτα διάτρητα δοχεία. Η σύνθλιψη των ελιών πρέπει να επέρχεται εντός των 48 ωρών μετά τη συλλογή. Η παραγωγή δεν πρέπει να υπερβαίνει 120 εκατόκιλα ανά εκτάριο. Στους παραδοσιακούς ελαιώνες δεν επιτρέπεται να παράγονται περισσότερα από 60 εκατόκιλα ανά εκτάριο και όχι περισσότερο από 60 χιλιόγραμμα ανά ελαιόδενδρο.

Για την παραγωγή του λαδιού επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται μόνο μηχανικές και φυσικές διαδικασίες, οι οποίες αποκλείουν αλλοιώσεις του παραγόμενου λαδιού. Ο διαχωρισμός πραγματοποιείται με νερό, το οποίο έχει θερμοκρασία 25 °C κατ' ανώτατο όριο. Η μέγιστη απόδοση των ελιών σε λάδι δεν πρέπει να είναι ανώτερη του 20 %.

4.6. Δεσμός: Η ελιά είναι για την περιοχή Molise ιδιαίτερα σημαντική. Η ελαιοκαλλιέργεια ασκείται στο σύνολο της περιοχής ως μονοκαλλιέργεια αλλά και ως μικτή καλλιέργεια και συναντάται κυρίως στις λοφώδεις ζώνες (75 %) και, σε μικρότερο μέτρο, στις πεδινές εκτάσεις (25 %). Στην περιοχή Molise, δημιουργήθηκαν, όπως προαναφέρθηκε, διαμέσου των αιώνων ορισμένες ποικιλίες ελιών, οι οποίες καλλιεργούνται ακόμη και σήμερα σε μεγάλη έκταση και χαίρουν μεγάλης φήμης λόγω της υψηλής ποιότητας του λαδιού που παράγουν και το οποίο διαθέτει ακόμη τα ίδια περίπου φυσικά και χημικά χαρακτηριστικά· αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι η βασική φυτική ποικιλία της περιοχής προέκυψε από πολύπλοκες εξελίξεις και φυσικές επιλογές, οι οποίες επέτρεψαν την ανάδειξη των ποικιλιών αυτών, που υπάρχουν ακόμη και σήμερα, και οι οποίες υπήρξαν πλέον επιτυχείς από άλλες στην προσαρμογή τους στις ειδικές κλιματολογικές συνθήκες της ζώνης, προσφέροντας ανώτερη παραγωγή και ποιότητα. Τα προαναφερόμενα χαρακτηριστικά προκύπτουν επίσης από τις μελέτες και τις αναλύσεις που πραγματοποίησε στα έλαια του Molise το Università degli Studi del Molise. Με εξαίρεση την παραθαλάσσια ζώνη, η οποία αποτελείται από εύφορες πεδιάδες, η περιοχή του Molise χαρακτηρίζεται από ένα ανάγλυφο μικρών και μεσαίων λόφων, κυρίως ασβεστολιθικών. Ο συνδυασμός αυτού του ανάγλυφου με ένα ιδιαίτερα ήπιο κλίμα καθόλη την περίοδο παραγωγής του ελαιοκάρπου επιτρέπει τον ενιαίο χαρακτήρα της καρποφορίας, ο οποίος εκτείνεται σε όλα τα στάδια, από τη διαφοροποίηση των ανθοφόρων οφθαλμών μέχρι τη φυσιολογική ωρίμανση του καρπού. Η περιφέρεια τοποθετείται στη νότια και κεντρική περιοχή της Ιταλίας και έχει μικρή πρόσοψη στην Αδριατική Θάλασσα, στο βορειοδυτικό μέρος της. Το κλίμα είναι καθαρά μεσογειακό με ετήσια βροχόπτωση περίπου 750/1000 mm, σε ποσοστό 60 % στη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα, 30 % στη διάρκεια της άνοιξης και μόνο 10 % στη διάρκεια του θέρους. Η μέση ετήσια θερμοκρασία ανέρχεται γύρω στους 14 °C. Τα επιφανειακά ύδατα της περιοχής περιλαμβάνουν τον ποταμό Biferno, πολυάριθμους εποχιακούς χειμμάρους καθώς και δύο μεγάλα τεχνητά φράγματα, των οποίων τα ύδατα χρησιμοποιούνται για άρδευση ή για άλλους, αστικούς ή βιομηχανικούς σκοπούς. Η ελαιοκαλλιέργεια είναι ιδιαίτερα παρούσα σε αρκετά μέρη της περιοχής και αποτελεί την αποκλειστική δραστηριότητα μεγάλου αριθμού γεωργών, οι οποίοι βασίζονται στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του λαμβανόμενου ελαιόλαδου, με σεβασμό στην παράδοση, την οποία διαφυλάσσουν επίμονα και δημιουργικά. Η συγκομιδή, η οποία πραγματοποιείται με τη φυσιολογική ωρίμανση του ελαιοκάρπου, πριν ή κατά τη διάρκεια της ωρίμανσής του, όσον αφορά όλες τις ποικιλίες ελαιοδένδρων και σε όλη την έκταση της οριοθετημένης περιοχής, επιτρέπει να αποφεύγονται οι χειμερινές κακοκαιρίες και να λαμβάνεται μια άριστα ώριμη πρώτη ύλη (ελιές), η οποία έχει διατηρήσει το άρωμά της· τα στοιχεία αυτά προσδίδουν στο ελαιόλαδο του Molise τα χαρακτηριστικά εκείνα που το διακρίνουν και το κάνουν αναγνωρίσιμο.

4.7. Δομή του ελέγχου Ονομασία: ERSAM - Ente Regionale di Sviluppo Agricolo

Διεύθυνση: Via Giambattista Vico, n. 4, I-86100 Campobasso.

4.8. Σήμανση: Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο διατίθεται στο εμπόριο σε δοχεία περιεχομένου κατ' ανώτατο όριο 5 λίτρων.

Η ονομασία τυπώνεται στην ετικέτα με ευανάγνωστους και ανεξίτηλους χαρακτήρες, οι οποίοι διακρίνονται χρωματικά από το φόντο της ετικέτας και από τις υπόλοιπες ενδείξεις που περιέχονται σ' αυτήν.

4.9. Εθνικές απαιτήσεις: -

Αριθ. ΕΚ: G/IT/00166/2000.10.13

Ημερομηνία παραλαβής του πλήρους φακέλου: 25 Ιουλίου 2002.