[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 9.11.2010

COM(2010) 680 τελικό

AΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Γνώμη της Επιτροπής σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση

{SEC(2010) 1335 τελικό}

AΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Γνώμη της Επιτροπής σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Α. Εισαγωγή

α) Αίτηση προσχώρησης

Η Αλβανία υπέβαλε την αίτηση προσχώρησής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις 28 Απριλίου 2009. Στις 16 Νοεμβρίου 2009, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει τη γνώμη της σχετικά με την αίτηση αυτή, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 49 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο ορίζει τα εξής: «Κάθε ευρωπαϊκό κράτος το οποίο σέβεται τις αξίες που αναφέρονται στο άρθρο 2 και δεσμεύεται να τις προάγει, μπορεί να ζητήσει να γίνει μέλος της Ένωσης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια ενημερώνονται για την αίτηση αυτή. Το αιτούν κράτος απευθύνει την αίτησή του στο Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει ομόφωνα, αφού ζητήσει τη γνώμη της Επιτροπής και μετά από έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο αποφασίζει με την πλειοψηφία των μελών από τα οποία απαρτίζεται. Λαμβάνονται υπόψη τα κριτήρια επιλεξιμότητας που συμφωνεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.»

Το άρθρο 2 ορίζει τα εξής: «Η Ένωση βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, καθώς και του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες. Οι αξίες αυτές είναι κοινές στα κράτη μέλη εντός κοινωνίας που χαρακτηρίζεται από τον πλουραλισμό, την απαγόρευση των διακρίσεων, την ανοχή, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών.»

Αυτό είναι το νομικό πλαίσιο δυνάμει του οποίου η Επιτροπή υποβάλλει την παρούσα γνώμη.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Φέιρα του Ιουνίου 2000 αναγνώρισε ότι οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων που συμμετέχουν στη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης είναι «εν δυνάμει υποψήφια κράτη μέλη» της ΕΕ. Η ευρωπαϊκή προοπτική αυτών των χωρών επιβεβαιώθηκε περαιτέρω από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης του Ιουνίου 2003, το οποίο προσυπέγραψε το «Θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης για τα Δυτικά Βαλκάνια». Το θεματολόγιο αυτό εξακολουθεί να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής της ΕΕ έναντι της περιοχής αυτής.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου 2006 επιβεβαίωσε εκ νέου τη δέσμευση της ΕΕ σύμφωνα με την οποία « το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση » και επανέλαβε ότι « η πρόοδος εκάστης χώρας στην πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται από τις προσπάθειές της να συμμορφωθεί με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και τις προϋποθέσεις της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης. Οι ικανοποιητικές επιδόσεις μιας χώρας στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών της δυνάμει της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων που αφορούν το εμπόριο, συνιστούν για την ΕΕ ουσιώδη παράγοντα προκειμένου να εξετάσει οποιαδήποτε αίτηση προσχώρησης». Στη διάσκεψη υπουργών ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων του Σαράγεβο που πραγματοποιήθηκε στις 2 Ιουνίου 2010, η ΕΕ επαναβεβαίωσε την κατηγορηματική δέσμευσή της για την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και ότι το μέλλον των χωρών αυτών βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Συνθήκης, η τρέχουσα αξιολόγηση πραγματοποιείται σύμφωνα με τους όρους επιλεξιμότητας που έχει καθορίσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Τον Ιούνιο του 1993 στην Κοπεγχάγη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα:

«Η προσχώρηση θα πραγματοποιηθεί από τη στιγμή που μια συνδεδεμένη χώρα θα είναι ικανή να αναλάβει τις υποχρεώσεις του μέλους, δηλαδή εφόσον πληροί τις απαιτούμενες οικονομικές και πολιτικές προϋποθέσεις.

Για τη συμμετοχή απαιτ ούνται τα εξής:

η υποψήφια χώρα να έχει επιτύχει τη σταθερότητα των θεσμών που εγγυώνται τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων·

η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς, καθώς και η ικανότητα αντιμετώπισης της ανταγωνιστικής πίεσης και των δυνάμεων της αγοράς στα πλαίσια της Ένωσης·

η ικανότητα των υποψηφίων να αναλάβουν τις υποχρεώσεις του μέλους μεταξύ των οποίων και την υιοθέτηση των στόχων της πολιτικής, οικονομικής και νομισματικής ένωσης».

Η ικανότητα της Ένωσης να απορροφήσει νέα μέλη, χωρίς να επιβραδυνθεί η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, αποτελεί επίσης σημαντικό ζήτημα προς το γενικό συμφέρον τόσο της Ένωσης όσο και των υποψήφιων χωρών.

Τον Δεκέμβριο του 1995, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης αναφέρθηκε στην ανάγκη να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις προοδευτικής και αρμονικής ένταξης αυτών των κρατών [που υποβάλλουν αίτηση προσχώρησης], ιδίως χάρη στην ανάπτυξη της οικονομίας της αγοράς, στην προσαρμογή των διοικητικών τους δομών και στη δημιουργία ενός σταθερού οικονομικού και νομισματικού περιβάλλοντος .»

Οι προϋποθέσεις της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΔΣΣ) καθορίστηκαν από το Συμβούλιο στις 31 Μαΐου 1999. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται η συνεργασία με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) και η περιφερειακή συνεργασία. Οι προϋποθέσεις αυτές αποτελούν βασικό στοιχείο της ΔΣΣ και ενσωματώνονται στη Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης με την Αλβανία, η οποία ετέθη σε ισχύ τον Απρίλιο του 2009.

Τον Δεκέμβριο του 2006, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε ότι « η στρατηγική διεύρυνσης, που στηρίζεται στην εμπέδωση, την εκπλήρωση προϋποθέσεων, και την επικοινωνία, εν συνδυασμώ προς την ικανότητα της ΕΕ να ενσωματώνει νέα μέλη, συνιστά τη βάση για μια νέα ομοφωνία όσον αφορά τη διεύρυνση ».

Στην παρούσα γνώμη, η Επιτροπή αναλύει την αίτηση της Αλβανίας με βάση την ικανότητα της χώρας να εκπληρώσει τα κριτήρια που έθεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης το 1993, καθώς και τις προϋποθέσεις της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης. Εξετάζει, επίσης, το ικανοποιητικό ιστορικό επιδόσεων της Αλβανίας όσον αφορά την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της δυνάμει της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, καθώς και τις διατάξεις που αφορούν το εμπόριο. Η γνώμη εκπονήθηκε με μέθοδο παρόμοια με εκείνη που εφαρμόστηκε στις προηγούμενες γνώμες με ορισμένες προσαρμογές που αντανακλούν την «ανανεωμένη συναίνεση για τη διεύρυνση» του 2006. Η Επιτροπή διοργάνωσε ορισμένες αποστολές εμπειρογνωμόνων στην Αλβανία οι οποίες επικεντρώθηκαν στους τομείς που καλύπτουν τα πολιτικά κριτήρια. Η μέθοδος αυτή επέτρεψε να εκτιμηθούν σταθερά οι διοικητικές ικανότητες των αλβανικών θεσμών και ο τρόπος εφαρμογής της νομοθεσίας, και συνέβαλε στον καλύτερο προσδιορισμό των προκλήσεων και των προτεραιοτήτων που εναπομένουν για μελλοντική δράση. Η Επιτροπή έχει αναλύσει τόσο την παρούσα κατάσταση όσο και τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές. Για τους σκοπούς της παρούσας γνώμης, και χωρίς να προδικάζεται τυχόν μελλοντική ημερομηνία ένταξης, ως μεσοπρόθεσμη προοπτική ορίστηκε η πενταετία.

Η έκθεση που περιέχει τη λεπτομερή ανάλυση στην οποία βασίστηκε η παρούσα γνώμη δημοσιεύεται ως χωριστό έγγραφο ( Αναλυτική συνοδευτική έκθεση της γνώμης σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Αλβανίας στην ΕΕ )[1]. Σύμφωνα με την ανανεωμένη συναίνεση για τη διεύρυνση, η αναλυτική έκθεση παρέχει επίσης αρχικές εκτιμήσεις όσον αφορά τους βασικούς τομείς πολικής και κλάδους (ελευθερία κυκλοφορίας των εργαζομένων, γεωργική και αγροτική ανάπτυξη, περιφερειακή πολιτική και χρηματοδοτικές και δημοσιονομικές διατάξεις). Η Επιτροπή προβαίνει σε λεπτομερέστερη εκτίμηση των επιπτώσεων στους εν λόγω βασικούς τομείς πολιτικής σε μεταγενέστερα στάδια της προενταξιακής διαδικασίας. Επιπλέον, η ενδεχόμενη συνθήκη προσχώρησης για την Αλβανία θα απαιτήσει τεχνική προσαρμογή των θεσμικών οργάνων της ΕΕ δυνάμει της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

β) Σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και της Αλβανίας

Μετά την εγκαθίδρυση κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, τον Μάρτιο του 1991, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συνήψε σχέσεις με την Αλβανία, τον Ιούνιο του 1991.

Το 1992, ετέθη σε ισχύ συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Αλβανίας. Η οικονομική συνεργασία ενισχύθηκε το 1999, όταν η Αλβανία άρχισε να τυγχάνει των αυτόνομων εμπορικών προτιμήσεων από την ΕΕ, και τα αλβανικά προϊόντα άρχισαν να εξάγονται στην αγορά της ΕΕ άνευ δασμών.

Τον Απρίλιο του 2009 υπογράφηκε Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης μεταξύ της ΕΕ και της Αλβανίας[2] που αντικατέστησε την ενδιάμεση συμφωνία για το εμπόριο και τα εμπορικά θέματα και η οποία ετέθη σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2006. Σε γενικές γραμμές, η Αλβανία εφάρμοσε απρόσκοπτα τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, καθώς και τις διατάξεις που αφορούν το εμπόριο. Κάθε φορά που ανέκυπταν προβλήματα, η Αλβανία όριζε τα μέσα για την αντιμετώπισή τους με ανοιχτό και εποικοδομητικό τρόπο.

Από 2001 άρχισαν να πραγματοποιούνται συνεδριάσεις πολιτικού διαλόγου σε επίπεδο υπουργών μεταξύ της ΕΕ και της Αλβανίας. Η μικτή επιτροπή που συγκροτήθηκε δυνάμει της ενδιάμεσης συμφωνίας συνεδρίασε τρεις φορές μεταξύ του 2006 και του 2008. Οι συνεδριάσεις του Συμβουλίου Σταθεροποίησης και Σύνδεσης πραγματοποιήθηκαν τον Μάιο του 2009 και του 2010. Η πρώτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Σταθεροποίησης και Σύνδεσης πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2010. Συνεδριάσεις υποεπιτροπών πραγματοποιήθηκαν μεταξύ του 2009 και του 2010.

Το 2004, το Συμβούλιο ενέκρινε την πρώτη ευρωπαϊκή εταιρική σχέση με την Αλβανία[3]. Τον Φεβρουάριο του 2008, το Συμβούλιο ενέκρινε νέα ευρωπαϊκή εταιρική σχέση με την Αλβανία[4].

Στο πλαίσιο του διαλόγου για την ελευθέρωση των θεωρήσεων, η Αλβανία σημείωσε σημαντική πρόοδο στους διάφορους τομείς του χάρτη πορείας. Επομένως, στις 27 Μαΐου 2010, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση σχετικά με την άρση της υποχρέωσης θεώρησης για τους πολίτες της Αλβανίας, η οποία εξαρτιόταν από την εκπλήρωση των εκκρεμούντων κριτηρίων. Η πρόταση εγκρίθηκε στις 7 Οκτωβρίου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στις 8 Νοεμβρίου 2010 από το Συμβούλιο. Από το 2006 ισχύει συμφωνία επανεισδοχής μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Αλβανίας.

Η Αλβανία έγινε πλήρες μέλος της Ενεργειακής Κοινότητας της ΝΑ Ευρώπης μετά την υπογραφή της Συνθήκης για την Ενεργειακή Κοινότητα, τον Οκτώβριο του 2005, και την επακόλουθη έναρξη ισχύος της εν λόγω συνθήκης την 1η Ιουλίου 2006. Τον Ιούνιο του 2006, η Αλβανία υπέγραψε τη συμφωνία για έναν Κοινό Ευρωπαϊκό Αεροπορικό Χώρο (ΚΕΑΧ).

Η Αλβανία συμμετέχει ενεργά στην οικονομική και δημοσιονομική εποπτεία και στην κοινοποίηση των ρυθμίσεων που εφαρμόζονται από το 2006 για τις εν δυνάμει υποψήφιες χώρες.

Η εθνική στρατηγική ανάπτυξης και ενσωμάτωσης (2007-2013) αποτελεί βασικό έγγραφο στρατηγικής πολιτικής της αλβανικής κυβέρνησης που σκιαγραφεί τη μακροπρόθεσμη εθνική της ανάπτυξη και τους στόχους ενσωμάτωσης στην ΕΕ.

Η Αλβανία, με συνολικό όγκο εξωτερικού εμπορίου 80% το 2009, αποτελεί τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Αλβανία λαμβάνει χρηματοδοτική βοήθεια της ΕΕ από το 1991 και μετά. Συνολικά, μεταξύ του 1999 και του 2010, η ΕΕ ανέλαβε υποχρεώσεις άνω των 565,7 εκατομμυρίων ευρώ για την Αλβανία. Από το 1999 έως το 2006, η Αλβανία έλαβε από το πρόγραμμα CARDS της ΕΕ βοήθεια ύψους 259,6 εκατομμυρίων ευρώ. Από το 2007 και μετά, το CARDS αντικαταστάθηκε από τον μηχανισμό προενταξιακής βοήθειας (IPA), δυνάμει του οποίου η Αλβανία έλαβε βοήθεια ύψους 306,1 εκατομμυρίων ευρώ από το 2007 έως το 2010. Ο μηχανισμός IPA αποβλέπει στην υποστήριξη της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας στη χώρα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, δίνοντας έμφαση στη δημιουργία θεσμικών δομών, στην καθιέρωση του κεκτημένου της ΕΕ και στη βελτίωση των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών, καθώς και στην προστασία του περιβάλλοντος και την αειφόρο ανάπτυξη. Χρηματοδοτική και θεσμική στήριξη παρέχεται επίσης στην κοινωνία των πολιτών.

Τον Μάιο του 2005, κυρώθηκε συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Αλβανίας για τη συμμετοχή σε προγράμματα της ΕΕ. Μέχρι στιγμής, η Αλβανία συμμετέχει σε τρία προγράμματα της ΕΕ: στο 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης (2007-2013), στο ειδικό πρόγραμμα για την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία, στο πρόγραμμα για τον πολιτισμό του προγράμματος-πλαισίου για την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία (2007-2013) και στο πρόγραμμα «Πολίτες για την Ευρώπη». Τα κεφάλαια του IPA χρησιμοποιούνται για να καλύψουν μέρος των δαπανών συμμετοχής και στα τρία αυτά προγράμματα.

B. Κριτήρια προσχώρησης

Πολιτικά κριτήρια

Η παρούσα αξιολόγηση πραγματοποιείται με βάση τα κριτήρια της Κοπεγχάγης τα οποία συνίστανται στη σταθερότητα των θεσμών που εγγυώνται τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα, το σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων, καθώς και τις προϋποθέσεις της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης.

Η Αλβανία αποτελεί κοινοβουλευτική δημοκρατία , βασιζόμενη σε συνταγματικό και νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο ευθυγραμμίζεται σε μεγάλο βαθμό με τις ευρωπαϊκές αρχές και τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Υπάρχει γενική συναίνεση όσον αφορά τον στόχο της προσχώρησης στην ΕΕ. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα και η σταθερότητα των δημοκρατικών θεσμών δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί σε ικανοποιητικό βαθμό. Οι κοινοβουλευτικοί θεσμοί και διαδικασίες δεν λειτουργούν κανονικά. Ως εκ τούτου, το κοινοβούλιο δεν ασκεί αποτελεσματική εποπτεία και έλεγχο στην κυβέρνηση και η επιτήρηση της νομοθετικής ανάπτυξης είναι χαλαρή. Ο πολιτικός διάλογος γίνεται σε κλίμα αντιπαράθεσης και είναι ανεδαφικός, κατά μείζονα λόγο εξαιτίας του πολιτικού αδιεξόδου που προέκυψε από τις εκλογές του 2009. Η κατάσταση αυτή παρακωλύει τις κοινοβουλευτικές εργασίες και εμποδίζει τις απαραίτητες κοινοβουλευτικές μεταρρυθμίσεις που βασίζονται στη συναίνεση. Η κυβέρνηση μαζί με την αντιπολίτευση φέρουν από κοινού την ευθύνη για να εξεύρουν, με διαφάνεια και με πλήρη σεβασμό του συντάγματος, τις λύσεις που είναι αναγκαίες για να προχωρήσει η χώρα προς την οδό ενσωμάτωσης στην ΕΕ. Επιπλέον, υπάρχουν ελλείψεις στην εφαρμογή της νομοθεσίας. Το νομικό πλαίσιο της δημόσιας διοίκησης και το σύστημα δημόσιων υπηρεσιών συνάδουν σε μεγάλο βαθμό με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και πρακτικές. Ωστόσο, η ορθή εφαρμογή του νομοθετικού πλαισίου αποτελεί πηγή ανησυχίας, και η δημόσια υπηρεσία είναι ιδιαίτερα πολιτικοποιημένη, στερείται διαφάνειας όσον αφορά τις προσλήψεις και χαρακτηρίζεται από έντονη εναλλαγή του προσωπικού.

Τον Ιούνιο του 2009, το ΟΑΣΕ/ΓΔΘΔΑ εκτίμησε ότι οι κοινοβουλευτικές εκλογές ανταποκρίθηκαν στα περισσότερα διεθνή πρότυπα και ότι βελτιώθηκαν σε σχέση με τις παλαιότερες πρακτικές. Ωστόσο, επισημάνθηκαν διάφορες ελλείψεις και διατυπώθηκαν ορισμένες συστάσεις για τις μελλοντικές εκλογές, μεταξύ των οποίων και η άρση της πολιτικοποίησης των διαδικασιών, όπως της καταμέτρησης των ψηφοδελτίων. Οι συστάσεις δεν έχουν ακόμη μετατραπεί σε ικανοποιητική εκλογική μεταρρύθμιση, γεγονός που είναι αναγκαίο για τις προσεχείς εκλογές.

Τα τελευταία χρόνια, η Αλβανία ενίσχυσε το κράτος δικαίου , ιδίως με τη διεξαγωγή νομοθετικών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων στον τομέα της δικαστικής εξουσίας, καθώς και στον τομέα της καταπολέμησης της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Η διοικητική ικανότητα, ιδίως των οργάνων επιβολής του νόμου, ενισχύθηκε. Ωστόσο, οι μεταρρυθμίσεις παραμένουν ατελείς, υπάρχουν ουσιώδεις ελλείψεις όσον αφορά την ανεξαρτησία, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία του δικαστικού συστήματος, και δεν υπάρχει σταθερό ιστορικό επιδόσεων για την αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος.

Η μεταρρυθμιστική διαδικασία της δικαστικής εξουσίας είναι υπό εξέλιξη. Ωστόσο, εκκρεμεί μια συνολική και συντονισμένη μεταρρυθμιστική στρατηγική του δικαστικού τομέα, όπως και η θέσπιση βασικών νομοθετικών πράξεων τόσο για τα διοικητικά δικαστήρια όσο και για την οργάνωση του Ανωτάτου Συμβουλίου Δικαιοσύνης. Η συνολική λειτουργία, η αποτελεσματικότητα και η ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας εξακολουθούν να αποτελούν πηγή σοβαρών ανησυχιών. Παρατηρείται έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά τους διορισμούς, τις προαγωγές, τις αποσπάσεις και την αξιολόγηση των δικαστών, καθώς και σημαντικές αδυναμίες όσον αφορά το σύστημα επιθεώρησης της δικαστικής εξουσίας. Οι περιπτώσεις μη τήρησης των αποφάσεων του Συνταγματικού Δικαστηρίου από την κυβέρνηση τα τελευταία έτη, και η πολιτικοποίηση της εκλογής των μελών του Συνταγματικού και Ανώτατου Δικαστηρίου αποτελούν πηγή ανησυχίας, δεδομένου ότι θίγουν θεμελιώδεις αρχές, όπως την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας και τον σεβασμό του κράτους δικαίου. Οι ανθρώπινοι και χρηματοδοτικοί πόροι, καθώς και οι συνθήκες υποδομής δεν επαρκούν και είναι αναγκαίο να βελτιωθούν για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική λειτουργία των δικαστηρίων.

Η Αλβανία κατέβαλε προσπάθειες τα τελευταία έτη για να δημιουργήσει νομικό και θεσμικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς, το οποίο έχει πλέον καθιερωθεί ευρέως. Παρά τις προσπάθειες αυτές, η διαφθορά εξακολουθεί να είναι εκτεταμένη σε πολλούς τομείς και συνιστά ιδιαίτερα σοβαρό πρόβλημα. Οι τομείς που προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία είναι η διαφθορά στη δικαστική εξουσία, η διαφθορά σε σχέση με το σύστημα απόδοσης και αποζημίωσης των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και η εκτεταμένη δωροδοκία στον τομέα της υγείας. Ένα τεράστιο πρόβλημα είναι η έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων, γεγονός που επιτρέπει την άσκηση ανάρμοστης επιρροής στα πολιτικά ζητήματα. Η Αλβανία πρέπει να ολοκληρώσει το νομικό πλαίσιο στον τομέα της καταπολέμησης της διαφθοράς και να αντιμετωπίσει τα εμπόδια στη διεξαγωγή αποτελεσματικών ερευνών ως προς το θέμα της απεριόριστης ασυλίας δημόσιων λειτουργών, όπως δικαστών, υπουργών και βουλευτών. Η εκτεταμένη εφαρμογή της στρατηγικής και του σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση της διαφθοράς πρέπει να διασφαλιστεί, καθώς και να δημιουργηθεί σταθερό ιστορικό επιδόσεων όσον αφορά τις πρωτόβουλες έρευνες, διώξεις και καταδικαστικές αποφάσεις σε περιπτώσεις διαφθοράς σε όλα τα επίπεδα.

Στον τομέα της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος, η Αλβανία έχει θεσπίσει νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο, το οποίο κρίνεται, σε μεγάλο βαθμό, κατάλληλο. Η μεταρρύθμιση των αρχών επιβολής του νόμου, καθώς και των κατάλληλων πόρων τους και ο εξοπλισμός συνέβαλαν στην αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου. Ωστόσο, η αποτελεσματική εφαρμογή της νέας νομοθεσίας και ο επαγγελματισμός των νέων δομών και συστημάτων πρέπει να αποδειχθούν εμπράκτως. Οι πρωτόβουλες έρευνες πρέπει να διασφαλιστούν και οι υποθέσεις που έχουν διερευνηθεί με επιτυχία πρέπει να συνοδευτούν με καταδικαστικές αποφάσεις. Οι δραστηριότητες των ομάδων οργανωμένου εγκλήματος στην Αλβανία με επιπτώσεις εκτός της χώρας εξακολουθούν να αποτελούν ιδιαίτερα ανησυχητικό ζήτημα. Είναι αναγκαίο να ενισχυθεί περαιτέρω η συνεργασία σε διεθνές επίπεδο, ιδίως με τις γειτονικές χώρες.

Το νομικό και πολιτικό πλαίσιο της Αλβανίας που διέπει τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και τον σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων έχει δημιουργηθεί σε μεγάλο βαθμό και ανταποκρίνεται, σε γενικές γραμμές, στα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Το θεσμικό πλαίσιο κρίνεται κατάλληλο. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα κενά στη νομοθεσία και στην εφαρμογή υφιστάμενων στρατηγικών και σχεδίων δράσης. Πρέπει να ενισχυθούν η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση ως προς τα πρότυπα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την πλευρά των διοικητικών και δικαστικών αρχών και των αρχών επιβολής του νόμου.

Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι ευρέως σεβαστά στην Αλβανία. Ωστόσο, υπάρχουν πάντα ορισμένες ανησυχίες. Η απόδοση, η νομιμοποίηση και η αποζημίωση των περιουσιών διέπονται από αποσπασματική νομοθεσία και πολλές υπηρεσίες με αλληλεπικαλυπτόμενες αρμοδιότητες, των οποίων ο πολύπλοκος χαρακτήρας απειλεί τον ουσιαστικό σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων στον τομέα αυτό. Υπάρχουν διάφορες αποφάσεις κατά της Αλβανίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για παραβίαση της αρχής της νομότυπης διαδικασίας στον τομέα αυτόν. Μια άλλη σοβαρή ανησυχία αφορά τις συνθήκες κράτησης και τη μεταχείριση των κρατουμένων στα αστυνομικά τμήματα, την προσωρινή κράτηση και τις φυλακές. Η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης κινδυνεύει, επειδή υπερισχύουν οι πολιτικές επιρροές και τα επιχειρηματικά συμφέροντα. Η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί μόνιμο φαινόμενο που πλήττει πολυάριθμες οικογένειες και δεν αντιμετωπίζεται συστηματικά. Το νομικό και θεσμικό περιβάλλον κατά των διακρίσεων έχει βελτιωθεί ουσιαστικά, κυρίως με τη δημιουργία του γραφείου του Επιτρόπου για την προστασία έναντι των διακρίσεων. Ωστόσο, οι Ρομά, τα άτομα με ειδικές ανάγκες και οι λεσβίες, οι ομοφυλόφιλοι, οι αμφιφυλόφιλοι και οι διεμφυλικοί εξακολουθούν να υφίστανται διακρίσεις. Η ισότητα των φύλων δεν διασφαλίζεται πλήρως στην πράξη, ιδίως στον τομέα της απασχόλησης και της πρόσβασης στην οικονομική βοήθεια. Υπάρχουν ορισμένα κενά στη νομοθεσία που διέπει τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδίως επειδή δεν έχει ακόμη θεσπιστεί εγγενής νόμος σχετικά με τα δικαιώματα του παιδιού. Επιπλέον, η λειτουργία των εθνικών θεσμών ανθρωπίνων δικαιωμάτων παρεμποδίζεται από την καθυστέρηση διορισμού νέου συνηγόρου του πολίτη που εκκρεμεί από τις αρχές του 2010.

Παρότι η Αλβανία δεν διαθέτει νόμο-πλαίσιο για τις μειονότητες, ο σεβασμός και η προστασία των μειονοτήτων διασφαλίζονται ευρέως. Στην πράξη, αναγνωρίζονται ειδικά δικαιώματα τριών «εθνικών» και δύο «εθνογλωσσικών» μειονοτήτων, όπως ορίζονται στη χώρα. Ωστόσο, υπάρχουν ασυνέπειες στην εφαρμογή των δικαιωμάτων αυτών. Η έλλειψη ακριβών στοιχείων για τις μειονότητες εμποδίζει την ανάπτυξη κατάλληλων πολιτικών. Η έλλειψη αυτή αναμένεται να αντιμετωπιστεί με τη διεξαγωγή της επόμενης απογραφής του πληθυσμού το 2011 σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα. Πρέπει να αυξηθεί το επίπεδο εκπροσώπησης των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες τόσο στη δημόσια διοίκηση όσο και σε πολιτικό πλαίσιο. Το υφιστάμενο πολιτικό πλαίσιο για τη βελτίωση της ζωής των Ρομά δεν έχει εφαρμοστεί ικανοποιητικά. Η μειονότητα των Ρομά αντιμετωπίζει ιδιαίτερα δυσχερείς συνθήκες διαβίωσης και έχει περιορισμένη πρόσβαση στην απασχόληση, στην εκπαίδευση και τις κοινωνικές υπηρεσίες.

Η Αλβανία πληροί σε γενικές γραμμές τις προϋποθέσεις της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης . Η χώρα είναι σταθερά προσηλωμένη στην περιφερειακή συνεργασία, διαδραματίζει εποικοδομητικό περιφερειακό ρόλο και συμμετέχει ενεργά στις περιφερειακές πρωτοβουλίες. Οι διμερείς σχέσεις με τις γειτονικές χώρες είναι γενικά ικανοποιητικές. Η Αλβανία είναι συμβαλλόμενο μέρος του καταστατικού της Ρώμης. Ωστόσο, η χώρα κύρωσε διμερή συμφωνία περί ασυλίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσον αφορά το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, η οποία δεν συνάδει με τις σχετικές κοινές θέσεις και κατευθυντήριες αρχές της ΕΕ. Η χώρα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τη θέση της ΕΕ.

Οικονομικά κριτήρια

Η παρούσα αξιολόγηση πραγματοποιείται με βάση τα κριτήρια της Κοπεγχάγης που αφορούν την ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς , καθώς και την ικανότητα αντιμετώπισης της ανταγωνιστικής πίεσης και των δυνάμεων της αγοράς στα πλαίσια της Ένωσης.

Υπάρχει ευρεία συναίνεση στην Αλβανία σχετικά με τους βασικούς άξονες της οικονομικής πολιτικής, καθώς και ιστορικό επιδόσεων όσον αφορά την εφαρμογή των οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Η Αλβανία έχει επιτύχει ικανοποιητική οικονομική σταθερότητα που επιτρέπει στους οικονομικούς παράγοντες να λαμβάνουν αποφάσεις μέσα σ’ ένα κλίμα προβλεψιμότητας. Ο συνδυασμός των μακροδημοσιονομικών πολιτικών κατά τα παρελθόντα έτη έγινε με κατάλληλο τρόπο, δημιουργώντας συντελεστές ανάπτυξης άνω του 5% και οι δραστηριότητες, αν και βραδύτερες, παρέμειναν θετικές το 2009 παρά την κρίση. Ο πληθωρισμός διατηρήθηκε σε χαμηλό επίπεδο. Η ελεύθερη αλληλεπίδραση των δυνάμεων της αγοράς αναπτύχθηκε με ιδιωτικοποιήσεις. Οι τιμές και το εμπόριο ελευθερώθηκαν ως επί το πλείστον. Επιτεύχθηκε αξιοσημείωτη πρόοδος με τη διευκόλυνση της εισόδου στις αγορές. Το τραπεζικό σύστημα επεκτάθηκε γρήγορα λόγω της ιδιωτικοποίησης και της εισόδου ξένων παραγόντων στην αγορά. Οι κρατικές ενισχύσεις μειώθηκαν. Το μερίδιο της εμπορικής και επενδυτικής ολοκλήρωσης με την ΕΕ παρέμεινε υψηλό.

Ωστόσο, η δημοσιονομική εξυγίανση αντιστράφηκε πρόσφατα και το υψηλό επίπεδο του δημόσιου χρέους παραμένει πηγή μακροδημοσιονομικής αστάθειας. Η περιορισμένη εξαγωγική βάση και οι μειωμένες δημόσιες επενδύσεις έχουν οδηγήσει σε σημαντικό και ενδημικό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Η ύπαρξη ευρέως διαδεδομένων άτυπων μορφών εργασίας εξακολουθεί να διαστρεβλώνει σοβαρά την αγορά εργασίας και η ανεργία παραμένει υψηλή, με ποσοστό 13,8% το 2009. Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση είναι ιδιαίτερα προβληματική για τις μικρές επιχειρήσεις. Οι αδυναμίες του κράτους δικαίου παρεμποδίζουν το επιχειρηματικό περιβάλλον, και η μεταβίβαση ιδιοκτησίας καθώς και η αναγνώριση δικαιωμάτων ιδιοκτησίας παραμένουν σοβαρό πρόβλημα. Το εκπαιδευτικό σύστημα δεν είναι ακόμη σε θέση να εφοδιάσει το εργατικό δυναμικό με τις δεξιότητες που απαιτεί η μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας. Απαιτούνται περαιτέρω επενδύσεις στις υποδομές. Απαιτείται περισσότερη προσοχή για να εξασφαλιστεί η αξιοπιστία της ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και η οικονομική βιωσιμότητα του τομέα ηλεκτρικής ενέργειας. Η άτυπη οικονομία εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα.

Ικανότητα ανάληψησ των υποχρεώσεων του μέλουσ

Η ικανότητα της Αλβανίας να αναλάβει τις υποχρεώσεις του μέλους αξιολογήθηκε σύμφωνα με τους ακόλουθους δείκτες:

- τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στη Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης·

- την πρόοδο όσον αφορά την υιοθέτηση, την εφαρμογή και τη θέση σε ισχύ του κεκτημένου της ΕΕ.

Σε γενικές γραμμές, η Αλβανία εφάρμοσε απρόσκοπτα τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, παρότι πρέπει να καταβληθεί ιδιαίτερη προσοχή στις προθεσμίες για τις δεσμεύσεις της. Μέχρι τελευταία, υπήρχαν επίσης διάφορα κενά στην εφαρμογή ορισμένων εμπορικών διατάξεων (ιδίως της ρήτρας διατήρησης της ισχύουσας κατάστασης όσον αφορά τη φορολογία των εισαγωγών).

Η Αλβανία υιοθέτησε Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και Ενσωμάτωσης (2007-2013), το οποίο αποτελεί ένα σφαιρικό και φιλόδοξο σχέδιο που προβλέπει την προσέγγιση της εθνικής νομοθεσίας με το κεκτημένο της ΕΕ. Κατά τα τελευταία έτη σημείωσε σημαντική πρόοδο όσον αφορά την εναρμόνιση της νομοθεσίας της με το κεκτημένο της ΕΕ, ιδίως σε ορισμένους τομείς της εσωτερικής αγοράς, των διατάξεων των σχετικών με το εμπόριο, των τελωνείων και της φορολογίας. Ωστόσο, η χώρα παρουσιάζει ακόμη σοβαρές ελλείψεις όσον αφορά την εφαρμογή και την επιβολή της νομοθεσίας. Οι διοικητικές και δικαστικές ικανότητες εξακολουθούν να είναι γενικά περιορισμένες και η χώρα θα πρέπει να καταβάλει εντατικές προσπάθειες για την ενίσχυσή τους, ούτως ώστε να είναι σε θέση να αναλάβει τις υποχρεώσεις του μέλους μεσοπρόθεσμα.

Αν συνεχίσει τις προσπάθειές της, η Αλβανία θα πρέπει, μεσοπρόθεσμα, να είναι σε θέση να εκπληρώσει τις απαιτήσεις του κεκτημένου στους ακόλουθους τομείς:

- - Φορολογία

- - Πολιτική επιχειρήσεων και βιομηχανική πολιτική

- - Επιστήμη και έρευνα

- - Εκπαίδευση και πολιτισμός

- - Τελωνειακή ένωση

- - Εξωτερικές σχέσεις

- - Εξωτερική πολιτική, πολιτική ασφάλειας και άμυνας

- - Χρηματοπιστωτικές και δημοσιονομικές διατάξεις

Η Αλβανία θα πρέπει να καταβάλει επιπλέον προσπάθειες για να εναρμονιστεί με το κεκτημένο και να εφαρμόσει το κεκτημένο αυτό μεσοπρόθεσμα με αποτελεσματικό τρόπο στους ακόλουθους τομείς:

- - Ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων

- - Δικαίωμα εγκατάστασης και ελευθερία παροχής υπηρεσιών

- - Ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων

- - Δημόσιες συμβάσεις

- - Εταιρικό δίκαιο

- - Πολιτική ανταγωνισμού

- - Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες

- - Ενέργεια

- - Οικονομική και νομισματική πολιτική

- - Στατιστικές

- - Διευρωπαϊκά δίκτυα

- - Προστασία των καταναλωτών και της υγείας

Στους προαναφερόμενους τομείς, είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθούν περαιτέρω προσαρμογές του νομικού και θεσμικού πλαισίου και, ιδίως, να ενισχυθούν οι διοικητικές ικανότητες και οι ικανότητες εφαρμογής.

Μεσοπρόθεσμα, η Αλβανία θα πρέπει να καταβάλει σημαντικές και εντατικές προσπάθειες για να εναρμονιστεί με το κεκτημένο και να εφαρμόσει το κεκτημένο αυτό με αποτελεσματικό τρόπο στους ακόλουθους τομείς:

- - Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων

- - Νόμος περί πνευματικής ιδιοκτησίας

- - Κοινωνία της πληροφορίας και μέσα ενημέρωσης

- - Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη

- - Ασφάλεια τροφίμων, κτηνιατρική και φυτοϋγειονομική πολιτική

- - Αλιεία

- - Πολιτική μεταφορών

- - Κοινωνική πολιτική και απασχόληση

- - Περιφερειακή πολιτική και συντονισμός διαρθρωτικών μέσων

- - Δικαστικό σύστημα και θεμελιώδη δικαιώματα

- - Δικαιοσύνη, ελευθερία και ασφάλεια

- - Δημοσιονομικός έλεγχος

Στους προαναφερόμενους τομείς, είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθούν σημαντικές προσαρμογές του νομικού και θεσμικού πλαισίου και να ενισχυθούν οι διοικητικές ικανότητες και οι ικανότητες εφαρμογής.

Όσον αφορά το περιβάλλον, θα απαιτηθούν ιδιαίτερες προσπάθειες για την εναρμόνιση με το κεκτημένο της ΕΕ και την αποτελεσματική εφαρμογή του. Μεταξύ των προσπαθειών αυτών περιλαμβάνονται ουσιώδεις επενδύσεις και ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας για την επιβολή της νομοθεσίας, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί, μεσοπρόθεσμα, η αποτελεσματική συμμόρφωση με τα σημαντικότερα θέματα, συμπεριλαμβανομένης της κλιματικής αλλαγής. Πλήρης συμμόρφωση με το κεκτημένο μπορεί να επιτευχθεί μόνο μακροπρόθεσμα και θα απαιτήσει υψηλότερα επίπεδα επενδύσεων.

Γ. Συμπεράσματα και συστάσεις

Η Αλβανία σημείωσε πρόοδο κατά την εκπλήρωση των κριτηρίων που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης το 1993, τα οποία συνίστανται στη σταθερότητα των θεσμών που εγγυώνται τη δημοκρατία, στο κράτος δικαίου, στα ανθρώπινα δικαιώματα, στον σεβασμό και στην προστασία των μειονοτήτων, καθώς και των προϋποθέσεων της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης. Ωστόσο, απαιτούνται πολλές επιπλέον προσπάθειες.

Όσον αφορά τα οικονομικά κριτήρια, η Αλβανία έχει επιτύχει εν μέρει τη μακροοικονομική σταθερότητα. Ωστόσο, για να καταστεί λειτουργούσα οικονομία της αγοράς, όπως καθορίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης το 1993, η Αλβανία πρέπει να ενισχύσει περισσότερο τη διακυβέρνηση, να βελτιώσει τις επιδόσεις της αγοράς εργασίας, να διασφαλίσει την αναγνώριση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και να ενισχύσει το κράτος δικαίου. Για να μπορέσει να αντιμετωπίσει μεσοπρόθεσμα τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης, η Αλβανία πρέπει να ενισχύσει την υλική υποδομή και το ανθρώπινο δυναμικό της, καθώς και να επιδιώξει περαιτέρω διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Το ιστορικό επιδόσεων της Αλβανίας κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που υπέχει δυνάμει της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης είναι γενικά θετικό.

Μεσοπρόθεσμα, η Αλβανία θα είναι σε θέση να αναλάβει τις υποχρεώσεις του μέλους στους περισσότερους τομείς του κεκτημένου, εφόσον συνεχιστεί η διαδικασία εναρμόνισης και καταβληθούν σημαντικές και εντατικές περαιτέρω προσπάθειες για να διασφαλιστεί η εφαρμογή και η επιβολή της νομοθεσίας. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί σε τομείς όπως η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, η νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας, η κοινωνία της πληροφορίας και τα μέσα ενημέρωσης, η γεωργική και αγροτική ανάπτυξη, η ασφάλεια των τροφίμων, η κτηνιατρική και φυτοϋγειονομική πολιτική, η αλιεία, η πολιτική των μεταφορών, η κοινωνική πολιτική και η απασχόληση, η περιφερειακή πολιτική και ο συντονισμός των διαρθρωτικών μέσων, τα δικαστικά και θεμελιώδη δικαιώματα, η δικαιοσύνη, η ελευθερία και η ασφάλεια και ο δημοσιονομικός έλεγχος. Πλήρης συμμόρφωση με το κεκτημένο στον τομέα του περιβάλλοντος μπορεί να επιτευχθεί μόνο μακροπρόθεσμα και θα απαιτήσει πολύ υψηλότερα επίπεδα επενδύσεων. Οι προσπάθειες στον τομέα αυτόν θα πρέπει να επισπευσθούν.

Η ένταξη της Αλβανίας αναμένεται να έχει περιορισμένες συνολικά επιπτώσεις στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν θα επηρεάσει την ικανότητα της Ένωσης να διατηρήσει και να εμβαθύνει τη δική της ανάπτυξη.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αρχίσουν με την Αλβανία μόλις εκπληρώσει η χώρα στον απαιτούμενο βαθμό τα κριτήρια προσχώρησης και, ιδίως, τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης, τα οποία απαιτούν τη σταθερότητα των θεσμών που εγγυώνται κυρίως το κράτος δικαίου. Εν προκειμένω, η Αλβανία πρέπει ειδικότερα να εκπληρώσει τις ακόλουθες βασικές προτεραιότητες:

- Να διασφαλίσει την ορθή λειτουργία του Κοινοβουλίου με βάση εποικοδομητικό και εντατικό πολιτικό διάλογο μεταξύ όλων των πολιτικών κομμάτων.

- Να υιοθετήσει τους νόμους που βρίσκονται σε εκκρεμότητα και απαιτούν ενισχυμένη πλειοψηφία του Κοινοβουλίου.

- Να διορίσει συνήγορο του πολίτη και να διασφαλίσει εύτακτη ακρόαση και διαδικασία ψηφοφορίας στο Κοινοβούλιο για τους διορισμούς στο Συνταγματικό και το Ανώτατο Δικαστήριο.

- Να τροποποιήσει το νομοθετικό πλαίσιο των εκλογών σύμφωνα με τις συστάσεις του ΟΑΣΕ/ΓΔΘΔΑ.

- Να διασφαλίσει τη διεξαγωγή των εκλογών σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα.

- Να ολοκληρώσει βασικά στάδια της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται τροποποιήσεις του νόμου περί δημοσίων υπαλλήλων και η ενίσχυση του τμήματος δημόσιας διοίκησης, ούτως ώστε να βελτιωθεί ο επαγγελματισμός και να αποπολιτικοποιηθεί η δημόσια διοίκηση, καθώς και να ενισχυθούν η διαφάνεια και η αξιοκρατία στις προσλήψεις και τις προαγωγές.

- Να ενισχύσει το κράτος δικαίου με τη θέσπιση και εφαρμογή μεταρρυθμιστικής στρατηγικής για τον δικαστικό τομέα, εξασφαλίζοντας την ανεξαρτησία, την αποτελεσματικότητα και τη λογοδοσία των δικαστικών θεσμών.

- Να εφαρμόσει με αποτελεσματικότητα τη στρατηγική και το σχέδιο δράσης της κυβέρνησης για την καταπολέμηση της διαφθοράς, να εξαλείψει τα εμπόδια στις έρευνες, ιδίως όσον αφορά τους δικαστές, τους υπουργούς και τους βουλευτές· να αναπτύξει σταθερό ιστορικό επιδόσεων όσον αφορά τις πρωτόβουλες έρευνες, διώξεις και καταδικαστικές αποφάσεις σε περιπτώσεις διαφθοράς σε όλα τα επίπεδα.

- Να ενισχύσει τον αγώνα κατά του οργανωμένου εγκλήματος με βάση την εκτίμηση των απειλών και πρωτόβουλες έρευνες, αυξημένη συνεργασία με περιφερειακούς και ενωσιακούς εταίρους, καθώς και καλύτερο συντονισμό με τα όργανα επιβολής του νόμου. Να αναπτύξει σταθερό ιστορικό επιδόσεων στον τομέα αυτόν.

- Να επεξεργαστεί, να θεσπίσει και να εφαρμόσει εθνική στρατηγική και σχέδιο δράσης για τα δικαιώματα ιδιοκτησίας κατόπιν ευρείας διαβούλευσης με τους ενδιαφερομένους και λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας του Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων· η στρατηγική αυτή θα πρέπει να καλύπτει τις διαδικασίες απόδοσης, αποζημίωσης και νομιμοποίησης.

- Να λάβει συγκεκριμένα μέτρα για να ενισχύσει την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως των γυναικών, των παιδιών και των Ρομά, καθώς και να εφαρμόσει αποτελεσματικά τις πολιτικές για την καταπολέμηση των διακρίσεων.

- Να λάβει πρόσθετα μέτρα για να βελτιώσει τη μεταχείριση των κρατούμενων στα αστυνομικά τμήματα, κατά την προσωρινή κράτηση και στις φυλακές. Να ενισχύσει τη δικαστική παρακολούθηση των υποθέσεων κακής μεταχείρισης και να βελτιώσει την εφαρμογή των συστάσεων του συνηγόρου του πολίτη στον τομέα αυτόν.

Η Αλβανία ενθαρρύνεται να συνεχίσει την εποικοδομητική της συμμετοχή στην περιφερειακή συνεργασία και στη σύσφιγξη των διμερών σχέσεων με τις γειτονικές χώρες. Η ΣΣΣ πρέπει να εξακολουθήσει να εφαρμόζεται απρόσκοπτα· στη συνάρτηση αυτή, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην τήρηση των προθεσμιών για τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει. Επιπλέον, η Επιτροπή παροτρύνει ιδιαίτερα τη χώρα να εξακολουθήσει να ενισχύει τη διοικητική της ικανότητα σε όλα τα μέτωπα. Η συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών πρέπει να αναβαθμιστεί. Η Αλβανία πρέπει να χορηγήσει κατάλληλους πόρους για να διασφαλίσει την αποτελεσματική λειτουργία των θεσμών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να αναβαθμίσει τις προσπάθειές της στον τομέα της προστασίας των μειονοτήτων. Είναι αναγκαίο να ισχυροποιηθεί η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και να αντιμετωπιστούν οι πολιτικές επιρροές που υπερισχύουν στον τομέα αυτόν.

Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την πρόοδο των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων δυνάμει του θεσμικού πλαισίου της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης και θα συνεχίσει τις υποστηρικτικές της προσπάθειες με τον μηχανισμό χρηματοδότησης IPA. Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την πρόοδο της Αλβανίας στη δέσμη διεύρυνσης 2011. Η έκθεση αυτή θα εστιάζεται ιδίως στην εφαρμογή των βασικών προτεραιοτήτων που πρέπει να αντιμετωπιστούν, ούτως ώστε να αρχίσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις.

[1] SEC(2010) 1335 της 09.11.2010.

[2] ΕΕ L 107 της 28.4.2009, σ. 166.

[3] ΕΕ L 35 της 7.02.2006, σ.1.

[4] ΕΕ L 080 της 19.03.2008 σ. 1.