Γενική συγκεφαλαιωτική έκθεση για τα αποτελέσματα των επιθεωρήσεων στον τομέα της διατροφής των ζώων που διενεργήθηκαν από τα κράτη μέλη το 2001

(2003/C 30/03)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. Εισαγωγή

Η οδηγία 95/53/EΚ του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 1995(1) καθορίζει τις αρχές οργάνωσης των επίσημων ελέγχων στον τομέα της διατροφής των ζώων. Σύμφωνα με το άρθρο 22 παράγραφος 2 της οδηγίας αυτής, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή πριν από την 1η Απριλίου 2002 κάθε χρήσιμη πληροφορία σχετικά με τους ακόλουθους ελέγχους στον τομέα της διατροφής των ζώων:

- την εκτέλεση των προγραμμάτων στα οποία διευκρινίζονται τα εθνικά μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν το έτος 2001,

- την εκτέλεση των συντονισμένων προγραμμάτων ελέγχου για το έτος 2001 που προβλέπονται στη σύσταση της Επιτροπής της 5ης Ιουνίου 2001(2).

Ως τη λήξη της προθεσμίας (1 Απριλίου 2002), μόνον τρία κράτη μέλη είχαν στείλει τις σχετικές πληροφορίες στην Επιτροπή. Στις 24 Μαΐου και στις 25 Ιουνίου 2002, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων υπενθύμισε στις αντιπροσωπείες των κρατών μελών να υποβάλουν τις εκθέσεις τους. Εστάλησαν ήδη δεκατέσσερις εκθέσεις τις ακόλουθες ημερομηνίες:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

2. Συγκεφαλαιωτικά αποτελέσματα

Τα κράτη μέλη δεν χρησιμοποιούν ενιαία μορφή αναφοράς στις εθνικές τους εκθέσεις. Το είδος και η μορφή των πληροφοριών ποικίλλουν αρκετά, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες συγκέντρωσης των στοιχείων από τις εθνικές πηγές σε μία ενιαία συγκεφαλαιωτική έκθεση.

Εκτός από την ετερογένεια των εκθέσεων, μερικές φορές οι πληροφορίες που περιέχουν είναι ελλιπείς ή ασαφείς όπως:

- δίνονται δύο διαφορετικοί αριθμοί για το ίδιο γεγονός σε διαφορετικά σημεία της έκθεσης,

- αναφέρεται ο αριθμός των δειγμάτων χωρίς να δίνεται το αποτέλεσμα,

- παρέχονται πληροφορίες για τα αποτελέσματα χωρίς να δίνεται ο αριθμός των δειγμάτων,

- το άθροισμα των θετικών και αρνητικών αποτελεσμάτων διαφέρει από τον αριθμό των δειγμάτων που αναλύθηκαν,

- ομαδοποίηση των αποτελεσμάτων για διαφορετικές ουσίες σε έναν αριθμό,

- άλλες ασαφείς πληροφορίες.

Μόνον ορισμένα κράτη μέλη παρουσιάζουν αριθμητικά στοιχεία για την εθνική παραγωγή ζωοτροφών και τις εισαγωγές από τρίτες χώρες.

Λόγω των δυσκολιών αυτών στην υποβολή εκθέσεων, η συγκέντρωση των αποτελεσμάτων για όλα τα κράτη μέλη είναι πολύ περιορισμένη και δίνει μια μερική μόνο εικόνα του συνολικού συστήματος ελέγχου. Η έλλειψη στοιχείων δεν επιτρέπει την εξαγωγή συναφών συμπερασμάτων. Οι ίδιες παρατηρήσεις έγιναν ήδη στα συμπεράσματα της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης σχετικά με τα αποτελέσματα του έτους 2000.

Οι δυσκολίες αυτές θα ξεπεραστούν με την υιοθέτηση ενός εναρμονισμένου προτύπου υποβολής εκθέσεων, το οποίο ετοιμάζεται τώρα και αναμένεται να εφαρμοστεί για τους ελέγχους του 2003. Το πρότυπο αυτό αναμένεται να παρέχει τις σχετικές πληροφορίες, αλλά και να είναι αρκετά απλό στη συμπλήρωσή του από τις αρμόδιες αρχές.

3. Λεπτομερή αποτελέσματα

Tα σπουδαιότερα αποτελέσματα του συντονισμένου προγράμματος επιθεώρησης για το 2001 παρουσιάζονται στους πίνακες 1-10.

Ορισμένα κράτη μέλη δεν παρουσιάζουν τα αποτελέσματα του ετήσιου προγράμματος χωριστά από εκείνα του συντονισμένου προγράμματος. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν διευκρινίζεται εάν τα αποτελέσματα ανήκουν ή όχι στο συντονισμένο πρόγραμμα. Παρά την αδυναμία αυτή, οι πίνακες συνδυάζουν όλα τα διαθέσιμα αποτελέσματα για το κάθε τμήμα.

Πίνακας 1: Παραγωγή (σε χιλιάδες τόνους) ζωοτροφών προς πώληση

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 2: Εισαγωγές ζωοτροφών (σε χιλιάδες τόνους)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 3: Αριθμός δειγμάτων από τις εισαγωγές και την εθνική παραγωγή

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Παρατηρήσεις στους πίνακες 1, 2 και 3:

Τα συνολικά στοιχεία σχετικά με την παραγωγή και τις εισαγωγές ζωοτροφών είναι σπάνια.

Τα περισσότερα κράτη μέλη αναφέρουν τον αριθμό δειγμάτων που έλαβαν. Ωστόσο, τα δείγματα κατατάσσονται ανάλογα με διαφορετικά κριτήρια.

Η έλλειψη στοιχείων δεν επιτρέπει τη σύγκριση των πινάκων προκειμένου να υπολογιστούν οι συχνότητες δειγματοληψίας.

Πίνακας 4: Χρησιμοποιούμενες μέθοδοι στις εργαστηριακές δοκιμές

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Παρατηρήσεις στον πίνακα 4:

Η Φινλανδία αναφέρει τις χρησιμοποιούμενες μεθόδους. Ορισμένα κράτη μέλη αναφέρουν τη χρήση μικροσκοπικής ταυτοποίησης και κατ' εκτίμηση προσδιορισμού των συστατικών ζωικής προέλευσης στις ζωοτροφές.

Πίνακας 5: Διοξίνες και πολυχλωριωμένα διφαινύλια

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Παρατηρήσεις στον πίνακα 5:

Το Βέλγιο διεξήγαγε εκτεταμένες δοκιμές για διοξίνες και πολυχλωριωμένα διφαινύλια, κυρίως στο πλαίσιο ενός εθνικού συστήματος παρακολούθησης των ρύπων.

Η Σουηδία εφάρμοσε ένα σχέδιο με στόχο τα ψάρια και τα προϊόντα ιχθύων, γεγονός που εξηγεί την υψηλή συχνότητα δειγμάτων με υψηλή συγκέντρωση διοξινών.

Τα άλλα κράτη μέλη εντόπισαν σχετικά λιγότερες ανωμαλίες.

Πίνακας 6: Βαρέα μέταλλα

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Παρατηρήσεις στον πίνακα 6:

Ο αριθμός των μη συμμορφούμενων δειγμάτων είναι μικρός, με εξαίρεση τα αποτελέσματα της Γαλλίας (υδράργυρος σε ιχθυάλευρα) και του Βελγίου.

Πίνακας 7: Σαλμονέλλα

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Παρατηρήσεις στον πίνακα 7:

Αν και η σύσταση της Επιτροπής για συντονισμένο πρόγραμμα υποδεικνύει τις πρώτες ύλες ζωοτροφών φυτικής προέλευσης ως το πεδίο εφαρμογής των ελέγχων για Salmonella, σε ορισμένες περιπτώσεις δεν είναι δυνατόν να διακρίνουμε εάν τα αποτελέσματα που αναφέρουν τα κράτη μέλη αναφέρονται μόνον σε αυτό το είδος ζωοτροφής. Επομένως, τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται στον πίνακα περιλαμβάνουν όλα τα διαθέσιμα αποτελέσματα για Salmonella.

Ο αριθμός των δειγμάτων που βρέθηκαν μολυσμένα με Salmonella (από λιγότερο από 1 % έως 5,4 %) είναι σχετικά μεγάλος.

Πίνακας 8: Πρόσθετες ύλες ζωοτροφών με μέγιστο επίπεδο (ορθή χρήση)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Παρατηρήσεις στον πίνακα 8:

Η Ιρλανδία βρήκε μικρή συχνότητα μη συμμορφούμενων δειγμάτων, αλλά η αξιολόγηση διενεργήθηκε μόνον με ελέγχους επισήμανσης.

Tα αποτελέσματα που παρείχαν το Βέλγιο και η Γερμανία, οι οποίες διεξήγαγαν αναλύσεις, παρουσιάζουν πολύ υψηλότερο ποσοστό μη συμμόρφωσης.

Πίνακας 9: Αντιβιοτικά απαγορευμένα ως αυξητικοί παράγοντες

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Παρατηρήσεις στον πίνακα 9:

Tα αποτελέσματα είναι δύσκολο να συγκριθούν, γιατί κάθε κράτος μέλος αναζήτησε διαφορετικές ουσίες. Ωστόσο, από τα στοιχεία που λάβαμε, η παρουσία απαγορευμένων αντιβιοτικών που χρησιμοποιούνται ως αυξητικοί παράγοντες βρέθηκε σε σημαντικό αριθμό δειγμάτων.

Πίνακας 10: Συστατικά ζωικής προέλευσης

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Παρατηρήσεις στον πίνακα 10:

Tα αποτελέσματα είναι δύσκολο να συγκριθούν επειδή τα κράτη μέλη δεν εφαρμόζουν τα ίδια προγράμματα ελέγχου, π.χ. η στοχοθέτηση, ο αριθμός δειγμάτων, η ευαισθησία των μεθόδων ανάλυσης μπορεί να διαφέρουν. Επιπλέον, δεν είναι πάντα σαφές εάν τα δείγματα που δεν συμμορφώνονται αναφέρονται σε κρεατοστεάλευρα ή/και ιχθυάλευρα.

Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι ο υψηλότερος αριθμός περιπτώσεων μη συμμόρφωσης όσον αφορά την παρουσία συστατικών ζωικής προέλευσης σε σύνθετες ζωοτροφές βρέθηκε στις αρχές του 2001. Ο αριθμός των περιπτώσεων μη συμμόρφωσης μειώθηκε σημαντικά κατά το δεύτερο ήμισυ του 2001 και η τάση αυτή συνεχίστηκε στις αρχές του 2002.

4. Συμπεράσματα

Η μορφή των εκθέσεων που υποβλήθηκαν δεν είναι ομοιόμορφη και από τις δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν δεν είναι δυνατόν να εξαχθούν σαφή συμπεράσματα σε τομείς που απαιτούν συντονισμένη δράση σε κοινοτικό επίπεδο.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα των ελέγχων για βαρέα μέταλλα υποδεικνύουν γενικά χαμηλό επίπεδο παραβάσεων, γεγονός που δεν ισχύει για τους ελέγχους για την παρουσία αντιβιοτικών απαγορευμένων ως αυξητικών παραγόντων στις ζωοτροφές, όπου ο αριθμός των μη συμμορφούμενων δειγμάτων ήταν σημαντικός σύμφωνα με τα στοιχεία που λάβαμε.

Είναι απαραίτητο να προχωρήσει ο καθορισμός εναρμονισμένου προτύπου για την παρουσίαση των ετήσιων αποτελεσμάτων των εθνικών ελέγχων στον τομέα της διατροφής των ζώων.

Στο μεταξύ, η Επιτροπή θεωρεί ενδεδειγμένο να περιληφθούν οι ακόλουθοι στοχοθετημένοι έλεγχοι στη σύσταση για το συντονισμένο πρόγραμμα του 2003:

- περιορισμοί στην παραγωγή και στη χρήση πρώτων υλών ζωοτροφών ζωικής προέλευσης,

- μόλυνση ορισμένων βιομηχανικών παραπροϊόντων με διοξίνες ως αποτέλεσμα της μεταποίησης,

- παρουσία απαγορευμένων αντιβιοτικών ως αυξητικών παραγόντων,

Τα τρία αυτά θέματα πρέπει να υποβάλλονται σε αυξημένο και συντονισμένο έλεγχο, επειδή επί του παρόντος κρίνονται ως ιδιαίτερα ανησυχητικά από την άποψη της ασφάλειας των ζωοτροφών. Πρώτον, πρέπει να εξασφαλιστεί ότι οι περιορισμοί στην παραγωγή και χρήση πρώτων υλών ζωοτροφών ζωικής προέλευσης εφαρμόζονται αποτελεσματικά. Δεύτερον, η πρόσφατη μόλυνση ζωοτροφών με διοξίνες έδειξε ότι ορισμένα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας ενέχουν υψηλότερο κίνδυνο, άρα ορισμένες πρώτες ύλες ζωοτροφών πρέπει να αποτελούν αντικείμενο ειδικών ελέγχων. Τρίτον, πρέπει να εξασφαλιστεί ότι δεν χρησιμοποιούνται απαγορευμένα αντιβιοτικά ως αυξητικοί παράγοντες στη διατροφή των ζώων.

(1) ΕΕ L 265 της 8.11.1995, σ. 17· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 2000/77/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 333 της 29.12.2000, σ. 81).

(2) ΕΕ L 161 της 16.6.2001, σ. 42.