ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την Κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με: τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί αναθεωρημένου κοινοτικού συστήματος απονομής οικολογικού σήματος

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την

Κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με: τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί αναθεωρημένου κοινοτικού συστήματος απονομής οικολογικού σήματος

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η πρόταση (COM (96) 0603 - C4 - 0157/97 - 96/0312 (SYN)) διαβιβάστηκε στο Συμβούλιο στις 19 Μαρτίου 1997 και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 8 Aπριλίου 1997 (σύμφωνα με τη διαδικασία συνεργασίας κατά το άρθρο 175 (1) (πρώην άρθρο 130 Σ παράγραφος 1 της συνθήκης).

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε τη γνώμη του σε πρώτη ανάγνωση στις 13 Μαΐου 1998, και το Τμήμα Προστασίας του Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Καταναλωτών της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής εξέδωσε τη γνώμη του στις 10 Ιουλίου 1997. Η Επιτροπή των Περιφερειών έλαβε την πρόταση στις 13 Ιουλίου 1997, αλλά αποφάσισε να μην γνωμοδοτήσει.

Κατόπιν της γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος (πρώην άρθρο 189 Α παράγραφος 2) της συνθήκης, η Επιτροπή ενέκρινε τροποποιημένη πρόταση (COM (1999) 21 τελικό, ΕΕ αριθ. C 64 της 6ης Μαρτίου 1999)) και διαβίβασε την τροποποιημένη πρότασή της στο Συμβούλιο στις 18 Ιανουαρίου 1999.

Στις 11 Νοεμβρίου 1999 τα κράτη μέλη στο Συμβούλιο συμφώνησαν ομόφωνα επί της κοινής θέσης.

II. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ

Την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί αναθεωρημένου κοινοτικού συστήματος απονομής οικολογικού σήματος είναι να διευκρινιστεί ο χαρακτήρας του συστήματος οικολογικού σήματος της ΕΕ, οι αρχές επί των οποίων βασίζεται, καθώς και η μεθοδολογική προσέγγισή του. Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται επίσης στη βελτίωση και στην απλούστευση της λειτουργίας του συστήματος.

III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

1. Γενικές παρατηρήσεις

Η Επιτροπή δέχτηκε εξ ολοκλήρου, εν μέρει ή κατ' αρχήν επτά από τις σαράντα δύο τροπολογίες που προτάθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την πρώτη ανάγνωση, οι οποίες ενσωματώθηκαν στην τροποποιημένη πρόταση COM (1999) 21 τελικό της 18ης Ιανουαρίου 1999.

Όλες αυτές οι τροπολογίες έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση εξ ολοκλήρου, εν μέρει ή κατ' αρχήν. Επιπλέον, στην κοινή θέση έχουν ενσωματωθεί οι περισσότερες από τις τροπολογίες που υποβλήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι οποίες δεν είχαν συμπεριληφθεί στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. Οι τροπολογίες αυτές περιέχουν ουσιώδεις διατάξεις, όπως τις ακόλουθες:

- επέκταση του πεδίου εφαρμογής του οικολογικού σήματος της ΕΕ στις υπηρεσίες.

- εισαγωγή δύο ορθογωνίων (λογότυπος συν πληροφοριακό ορθογώνιο) για την περιγραφή του οικολογικού σήματος (αντί για βαθμιδωτό σήμα, όπως προέβλεπε αρχικά η Επιτροπή).

- συγκρότηση ενός Συμβουλίου Οικολογικής Σήμανσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUEB), αποτελούμενου από τα αρμόδια όργανα και το Βήμα Συνεννοήσεων, αντί ενός ανεξάρτητου οργανισμού (του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Οικολογικής Σήμανσης (ΕΟΟΣ), όπως είχε προτείνει αρχικά η Επιτροπή.

Λόγω της διαδικασίας αναδιατύπωσης, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην κοινή θέση έχει επιλεγεί η αρχή της τροπολογίας και όχι η επακριβής διατύπωσή της.

Η κοινή θέση είναι αρκετά διαφορετική από την πρόταση της Επιτροπής του 1996. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι διατηρείται - ακόμη και ενισχύεται - το αρχικό πνεύμα της βελτίωσης της αποδοτικότητας του συστήματος.

2. Λεπτομερείς παρατηρήσεις

2.1. (a) Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή στην τροποποιημένη πρόταση και ενσωματώθηκαν εξ ολοκλήρου ή εν μέρει στην κοινή θέση

Η αρίθμηση των αιτιολογικών σκέψεων και των άρθρων παραπέμπει στην αρίθμηση όπως χρησιμοποιείται στην κοινή θέση.

- Η αιτιολογική σκέψη αριθ. 5 περιλαμβάνει μνεία του ρόλου των μη κυβερνητικών οργανισμών περιβάλλοντος και των οργανώσεων καταναλωτών στην ανάπτυξη και τον καθορισμό κριτηρίων για τα κοινοτικά οικολογικά συστήματα (τροπολογία αριθ. 2).

- Η αιτιολογική σκέψη αριθ. 11 αναφέρει ότι κατά τα διάφορα στάδια απονομής οικολογικού σήματος πρέπει να καταβάλλονται προσπάθειες για να εξασφαλιστεί υψηλό επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας (τροπολογία αριθ. 4).

- Η αιτιολογική σκέψη αριθ. 12 αναφέρει ότι είναι απαραίτητο να αναγράφονται επί του σήματος περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους λόγους απονομής του, ώστε οι καταναλωτές να βοηθούνται στην κατανόηση της σημασίας της απονομής του (τροπολογία αριθ. 10).

- Στο άρθρο 1 παράγραφος 1 γίνεται μνεία της υψηλής στάθμης προστασίας του περιβάλλοντος (τροπολογία αριθ. 10).

- Το άρθρο 2 παράγραφος 5 αναφέρει τώρα ότι ο κανονισμός δεν εφαρμόζεται στα ιατρικά βοηθήματα (τροπολογία αριθ. 15). Προκειμένου να διευκρινιστεί το πεδίο εφαρμογής αυτής της διάταξης, δηλώνεται ότι ο κανονισμός δεν εφαρμόζεται στα ιατρικά βοηθήματα όπως ορίζονται από την οδηγία 93/42/ΕΟΚ του Συμβουλίου, τα οποία προορίζονται αποκλειστικά για επαγγελματική χρήση ή λαμβάνονται μόνο με ιατρική συνταγή ή παρακολούθηση.

- Το άρθρο 4 παράγραφος 1, το οποίο αναφέρεται στα κριτήρια οικολογικής σήμανσης και στις απαιτήσεις εκτίμησης και εξακρίβωσης, περιλαμβάνει μνεία των απαιτήσεων που αφορούν την ικανότητα του προϊόντος να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις των καταναλωτών. Λαμβάνει, άρα, υπόψη την άποψη την οποία διατύπωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην τροπολογία του αριθ. 13, όπου δήλωνε ότι πρέπει να μελετηθεί ο βαθμός τεχνικής αξιοπιστίας σε ό,τι αφορά την ποιότητα του προϊόντος.

- Το άρθρο 7 αναφέρει ότι οι αρμόδιοι φορείς θα ενημερώνονται για τις σημαντικές τροποποιήσεις στα χαρακτηριστικά του προϊόντος που δεν έχουν επίδραση στη συμμόρφωση προς τα κριτήρια. Η τροπολογία αριθ. 18 ανέφερε ότι οι αρμόδιοι φορείς τηρούνται ενήμεροι για όλες τις μεταβολές στα χαρακτηριστικά του προϊόντος που δεν έχουν επίδραση στη συμμόρφωση προς τα κριτήρια.

2.2. (β) Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που έγιναν δεκτές εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από την Επιτροπή στην τροποποιημένη πρόταση, αλλά δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση

Όλες οι τροπολογίες του Κοινοβουλίου που έγιναν δεκτές εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από την Επιτροπή στην τροποποιημένη πρόταση έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση.

2.3. (γ) Αλλαγές τις οποίες επέφερε το Συμβούλιο στην τροποποιημένη πρόταση

Αιτιολογικές σκέψεις

Η αιτιολογική σκέψη αριθ. 3 αναφέρει ότι ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να βελτιωθεί είναι ο προγραμματισμός του κανονισμού.

Στην αιτιολογική σκέψη αριθ. 5 αναγνωρίζεται ο σημαντικός ρόλος τον οποίο διαδραματίζουν οι μη κυβερνητικοί οργανισμοί περιβάλλοντος και οι οργανώσεις καταναλωτών στην ανάπτυξη και τον καθορισμό κριτηρίων για τα κοινοτικά οικολογικά συστήματα.

Η αιτιολογική σκέψη αριθ. 7 αναφέρει ότι στα προϊόντα περιλαμβάνονται και οι υπηρεσίες, όπως αναφέρει και η κοινή θέση, σύμφωνα με την οποία το οικολογικό σήμα της ΕΕ θα επεκταθεί και στις υπηρεσίες (όπως προτάθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις τροπολογίες του αριθ. 3 και 14).

Η αιτιολογική σκέψη αριθ. 11 εισάγει την έννοια της αποδοτικής χρήσης των πόρων κατά τα διάφορα στάδια απονομής οικολογικού σήματος.

Στην αιτιολογική σκέψη αριθ. 12 διαγράφεται οποιαδήποτε μνεία του βαθμιδωτού οικολογικού σήματος.

Η αιτιολογική σκέψη αριθ. 13 αντικατοπτρίζει την πολιτική επιθυμία σύμφωνα με την οποία το σύστημα οικολογικής σήμανσης θα πρέπει μακροπρόθεσμα να είναι κυρίως αυτοχρηματοδοτούμενο, χωρίς ουδεμία αύξηση των χρηματοδοτικών εισφορών των κρατών μελών.

Η αιτιολογική σκέψη αριθ. 14 αντικατοπτρίζει τη σύνθεση του Συμβουλίου Οικολογικής Σήμανσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUEB), το οποίο περιλαμβάνει τόσο τα αρμόδια όργανα, όσο και το Βήμα Συνεννοήσεων.

Η αιτιολογική σκέψη αριθ. 17 αναφέρεται ρητά στη συνέχιση της ύπαρξης των εθνικών συστημάτων οικολογικής σήμανσης. Τονίζεται η αναγκαιότητα συντονισμού τους με το κοινοτικό σύστημα οικολογικής σήμανσης, ώστε να προωθηθούν οι κοινοί στόχοι της αειφόρου κατανάλωσης, σύμφωνα με την κοινή θέση.

Άρθρο 1 - Στόχοι και γενικές αρχές

Το άρθρο 1 έχει τροποποιηθεί, προκειμένου να θεωρηθούν τόσο τα εμπορεύματα, όσο και οι υπηρεσίες ως «προϊόντα». Η Επιτροπή σημειώνει ότι τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τροπολογίες αριθ. 3 και 14), όσο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας ομόφωνα, συμφώνησαν ότι είναι αναγκαίο να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού για το οικολογικό σήμα στις υπηρεσίες. Για τον λόγο αυτόν, στην κοινή θέση έχει γίνει πλήρης αναδιατύπωση των διατάξεων, ώστε να εξασφαλιστεί ορθή επέκταση του πεδίου εφαρμογής του οικολογικού σήματος της ΕΕ στις υπηρεσίες. Έχει επίσης τροποποιηθεί η ενδεικτική κλείδα αξιολόγησης στο παράρτημα Ι, για να καταστεί δυνατή η επέκταση στις υπηρεσίες. Επιπλέον, έχει αποδειχτεί ότι δεν υπάρχει τεχνικό κώλυμα όσον αφορά την επέκταση της εκτίμησης του κύκλου ζωής στις υπηρεσίες, όπως προβλέπεται στα διεθνή πρότυπα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν έχει περαιτέρω επιφυλάξεις σχετικά με την επέκταση του συστήματος στις υπηρεσίες και παραδέχεται ότι μπορεί να αποτελέσει ενδιαφέρουσα εξέλιξη για το σύστημα οικολογικού σήματος της ΕΕ.

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 1 της κοινής θέσης, ο στόχος του κοινοτικού συστήματος απονομής οικολογικού σήματος επιτυγχάνεται με την καθοδήγηση και την ενημέρωση των καταναλωτών, καθώς και των επαγγελματιών αγοραστών, με ακριβείς, μη παραπλανητικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες πληροφορίες. Η ρητή μνεία των επαγγελματιών αγοραστών είναι αποδεκτή, διότι αποτελεί έναν τρόπο ενίσχυσης του ρόλου τον οποίο μπορούν να παίξουν στη διάδοση των προϊόντων, με μειωμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις στην αγορά.

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 4, η εφαρμογή του συστήματος θα γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις των συνθηκών, καθώς και με την αρχή της προφύλαξης, σύμφωνα με τις πράξεις που θεσπίζονται βάσει των συνθηκών και με την περιβαλλοντική πολιτική της Κοινότητας, όπως ορίζεται στο Πέμπτο Πρόγραμμα Πολιτικής και Δράσης σχετικά με το Περιβάλλον και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Η εν λόγω διάταξη, η οποία διευκρινίζει αρκετά τους στόχους του συστήματος, καθώς και τη θέση του στο γενικό πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολιτικής της Κοινότητας, είναι επίσης αποδεκτή από την Επιτροπή.

Άρθρο 2 - Πεδίο εφαρμογής

Το άρθρο 2 της κοινής θέσης βασίζεται στο πρώην άρθρο 4 της πρότασης της Επιτροπής.

Έχει εισαχθεί ορισμός των κατηγοριών προϊόντων, ώστε να συμπεριληφθούν εμπορεύματα ή υπηρεσίες που εξυπηρετούν ανάλογους σκοπούς και παρουσιάζουν αντιστοιχία όσον αφορά τη χρήση και τον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτά από τους καταναλωτές. Η Επιτροπή δέχεται ότι ο ανωτέρω ορισμός συμβαδίζει με την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του συστήματος απονομής οικολογικού σήματος στις υπηρεσίες.

Διατηρούνται οι προϋποθέσεις τις οποίες πρέπει να πληροί μια κατηγορία προϊόντων για να περιληφθεί στο σύστημα αυτό. Η μόνη σχετική τροποποίηση είναι ότι, για να περιληφθεί στο σύστημα, πρέπει να εξασφαλίζεται ότι ένα σημαντικό μερίδιο του όγκου πωλήσεων της κατηγορίας προϊόντων θα προορίζεται για τελική κατανάλωση ή χρήση. Αυτή η μικρή αλλαγή από την αρχική πρόταση της Επιτροπής (η οποία ανέφερε ότι ένα σημαντικό μέρος του όγκου των πωλήσεων πρέπει να διατίθεται στον τελικό καταναλωτή) μπορεί να γίνει αποδεκτή.

Τέλος, η κοινή θέση αναφέρει, στο άρθρο 2 παράγραφος 4, ότι δεν επιτρέπεται η απονομή οικολογικού σήματος σε προϊόντα τα οποία κατασκευάζονται με διαδικασίες που ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη στον άνθρωπο και/ή στο περιβάλλον, ή τα οποία κατά την κανονική χρήση τους ενδέχεται να βλάψουν τον καταναλωτή. Το ζήτημα αυτό πράγματι λαμβάνεται υπόψη στην καθημερινή πρακτική του οικολογικού σήματος της ΕΕ. Τα υφιστάμενα κριτήρια του οικολογικού σήματος ήδη αντιμετωπίζουν αυτό το ζήτημα, ακολουθώντας την πλέον ενδεδειγμένη προσέγγιση και στοχεύοντας στις βασικές κατηγορίες ουσιών, όπως τις καρκινογόνους ή τις ενδεχομένως ευαισθητοποιούς βαφές σε υφάσματα και στρώματα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή μπορεί να δεχτεί την τροποποίηση.

Άρθρο 3 - Περιβαλλοντικές απαιτήσεις

Το άρθρο 3 της κοινής θέσης βασίζεται στο πρώην άρθρο 2 της πρότασης της Επιτροπής. Η ουσία του άρθρου παραμένει αμετάβλητη, αν και η δομή του κειμένου είναι διαφορετική.

Η μόνη σημαντική αλλαγή στο άρθρο αναφέρεται στο γεγονός ότι, κατά την αξιολόγηση των συγκριτικών βελτιώσεων των προϊόντων, εισάγεται μνεία της εξέτασης των θεμάτων υγείας και ασφάλειας. Η τροποποίηση αυτή είναι αποδεκτή από την Επιτροπή, αφού επισημοποιεί μια υφιστάμενη πρακτική κατά τον καθορισμό των κριτηρίων οικολογικής σήμανσης για προϊόντα.

Άρθρο 4 - Κριτήρια οικολογικής σήμανσης και απαιτήσεις εκτίμησης και εξακρίβωσης

Στο άρθρο 4 (πρώην άρθρο 3 της πρότασης της Επιτροπής) έχουν γίνει αλλαγές ήσσονος σημασίας, οι οποίες χρησιμεύουν στη διευκρίνιση και βελτίωση της διαδικασίας που σχετίζεται με τις απαιτήσεις εκτίμησης και εξακρίβωσης. Η αναφορά στη διείσδυση στην αγορά έχει μετατεθεί στο άρθρο 5 της κοινής θέσης, που αναφέρεται στο πρόγραμμα εργασίας.

Άρθρο 5 - Πρόγραμμα εργασίας

Άρθρο 6 - Διαδικασίες καθορισμού των κριτηρίων οικολογικής σήμανσης

Το άρθρο 5 της κοινής θέσης είναι νέα πρόταση που προέρχεται από το Συμβούλιο. Το άρθρο 6 ήταν προηγουμένως το άρθρο 5 της πρότασης της Επιτροπής.

Το Συμβούλιο έκρινε ότι ήταν αναγκαίο να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη διαφάνεια κατά τη λειτουργία του συστήματος και σαφέστερος καθορισμός των στόχων του συστήματος. Ως εκ τούτου, συμφωνήθηκε νέος μηχανισμός, και συγκεκριμένα το πρόγραμμα εργασίας. Το πρόγραμμα εργασίας θα περιλαμβάνει στρατηγική για την ανάπτυξη του συστήματος το οποίο θα πρέπει να καθορίσει στόχους για τη βελτίωση του περιβάλλοντος και για τη διείσδυση στην αγορά, για την επόμενη τριετία. Το πρόγραμμα θα πρέπει να καθορίσει ενδεικτικό κατάλογο των κατηγοριών προϊόντων στις οποίες θα αναληφθεί πρωτίστως κοινοτική δράση· καθώς και σχέδια για τον συντονισμό και τη συνεργασία μεταξύ του κοινοτικού συστήματος και άλλων συστημάτων των κρατών μελών για την απονομή οικολογικού σήματος. Το πρόγραμμα εργασίας θα προβλέπει επίσης μέτρα για την υλοποίηση της στρατηγικής και θα περιλαμβάνει την προσχεδιασμένη χρηματοδότηση του συστήματος. Θα περιγράφει επίσης τις υπηρεσίες στις οποίες δεν εφαρμόζεται το σύστημα, λαμβάνοντας υπ'όψιν τον κανονισμό EMAS. Το πρόγραμμα εργασίας θα εγκρίνεται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής.

Το πρόγραμμα εργασίας αποτελεί, επομένως, βασικό στοιχείο της ανάπτυξης του συστήματος. Είναι ένας τρόπος με τον οποίο μπορεί να εξασφαλιστεί ο καθορισμός σαφών σκοπών και στόχων σε επίπεδο ΕΕ και, ταυτοχρόνως, είναι ένα μέσο για συνεργασία και ανάπτυξη συνεργιών μεταξύ του κοινοτικού και των εθνικών συστημάτων οικολογικής σήμανσης. Η ύπαρξη του προγράμματος εργασίας είναι ουσιαστική για τη μελλοντική ανάπτυξη του συστήματος και μπορεί, άρα, να γίνει αποδεκτή από την Επιτροπή

Το άρθρο 6 επίσης έχει αναδιατυπωθεί. Ενώ το πρόγραμμα εργασίας θα καθορίσει τους στόχους του συστήματος, το άρθρο 6 καθορίζει το βασικό διαδικαστικό πλαίσιο. Η Επιτροπή κινεί τη διαδικασία με δική της πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος του EUEB. Αναθέτει με εντολή της στο EUEB να καθορίζει και να επανεξετάζει κατά περιόδους τα κριτήρια οικολογικής σήμανσης, καθώς και τις συνδεόμενες με τα κριτήρια αυτά απαιτήσεις εκτίμησης και εξακρίβωσης. Το EUEB καταρτίζει σχέδιο κριτηρίων οικολογικής σήμανσης και ενημερώνει την Επιτροπή γι' αυτό. Η Επιτροπή αποφαίνεται αν η εντολή έχει εκτελεσθεί και μπορεί να υποβληθεί το σχέδιο κριτηρίων στην επιτροπή ή δεν έχει εκτελεσθεί, στην οποία περίπτωση το EUEB θα συνεχίσει τις εργασίες του επί του σχεδίου κριτηρίων. Αφού εγκριθούν, τα κριτήρια οικολογικής σήμανσης, και οι αναθεωρήσεις τους, δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα, σειρά L (όπως αναφέρεται στην τροπολογία αριθ. 46 της πρότασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Αν και οι διαδικαστικές κατευθύνσεις παραμένουν παρεμφερείς με εκείνες που προβλέπονταν στην πρόταση της Επιτροπής, είναι σαφές ότι έχουν γίνει μερικές αλλαγές. Οι τροποποιήσεις αυτές οφείλονται στο γεγονός ότι ούτε το Συμβούλιο, ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τροπολογίες αριθ. 6, 7, 9, 16, 17, 19-22 και 25) υποστήριξαν τη σύσταση ενός Ευρωπαϊκού Οργανισμού Οικολογικής Σήμανσης (ΕΟΟΣ), με ανεξάρτητη νομική προσωπικότητα, όπως προτάθηκε από την Επιτροπή. Η Επιτροπή θα συνεχίσει, επομένως, να φέρει την πολιτική ευθύνη για τον καθορισμό των κριτηρίων οικολογικής σήμανσης, όπως έπραττε έως τώρα.

Άρθρο 7 - Απονομή του οικολογικού σήματος

Το άρθρο 7 βασίζεται στο άρθρο 6 της πρότασης της Επιτροπής.

Οι κατασκευαστές, οι εισαγωγείς, οι φορείς παροχής υπηρεσιών και οι έμποροι μπορούν να υποβάλλουν αιτήσεις απονομής οικολογικού σήματος. Η Επιτροπή είναι σε θέση να δεχτεί την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του συστήματος απονομής οικολογικού σήματος, καθώς περιλαμβάνει φορείς παροχής υπηρεσιών (το οποίο συμβαδίζει με την επέκταση του συστήματος στις υπηρεσίες) και εμπόρους (οι οποίοι αποτελούν ευρύτερη κατηγορία από τους εμπόρους λιανικής πώλησης, η οποία μπορεί να συμπεριλάβει και άλλους συντελεστές, όπως χονδρεμπόρους).

Στην κοινή θέση έχουν επίσης εισαχθεί και άλλες αλλαγές ήσσονος σημασίας, με σκοπό να διευκρινιστεί ο τρόπος με την οποίο υποβάλλεται η αίτηση σε αρμόδιο φορέα. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, κατά με τη νέα διατύπωση του άρθρου 7 παράγραφος 4, όταν, σύμφωνα με τα κριτήρια οικολογικής σήμανσης, οι εγκαταστάσεις παραγωγής πρέπει να πληρούν ορισμένες προδιαγραφές, οι προδιαγραφές αυτές θα πρέπει να πληρούνται σε όλες τις εγκαταστάσεις όπου κατασκευάζεται το προϊόν. Η τροποποίηση αυτή είναι αποδεκτή από την Επιτροπή, αφού θα εξασφαλίσει καλύτερη διαφάνεια του συστήματος, καθώς και αποτελεσματικότερη εφαρμογή των οικολογικών απαιτήσεων, μέσω πλέον εις βάθος ελέγχου από αρμόδιους φορείς των εγκαταστάσεων όπου κατασκευάζονται τα προϊόντα.

Άρθρο 8 - Το οικολογικό σήμα

Το άρθρο 8 ήταν το άρθρο 7 της πρότασης της Επιτροπής.

Σύμφωνα με την κοινή θέση, δεν γίνεται πλέον αναφορά στην έγκριση βαθμιδωτού σήματος. Η Επιτροπή έχει επίγνωση του γεγονότος ότι ούτε το Συμβούλιο, ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τροπολογίες αριθ. 5, 12 και 26) υποστήριξαν αυτή τη μεταβολή του λογοτύπου και μπορεί, επομένως, να δεχτεί την εναλλακτική λύση που προτάθηκε από αυτά τα δύο όργανα, όπως παρατίθεται στο παράρτημα ΙΙΙ. Με τη συμβιβαστική λύση εξασφαλίζεται η ανακοίνωση ορισμένων πληροφοριών στον καταναλωτή.

Άρθρο 9 - Χρήση του οικολογικού σήματος

Το άρθρο 9 βασίζεται στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 8 της πρότασης της Επιτροπής. Το άρθρο 8 παράγραφος 3 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής έχει επανεισαχθεί στο άρθρο 12 της κοινής θέσης.

Οι συμβάσεις μεταξύ του αιτούντος και του αρμόδιου φορέα προβλέπουν ότι η συμμετοχή στο σύστημα δεν θα θίγει τις περιβαλλοντικές ή άλλες κανονιστικές απαιτήσεις του κοινοτικού ή εθνικού δικαίου που ισχύει στις διάφορες φάσεις του κύκλου ζωής των προϊόντων, και αναλόγως σε υπηρεσία. Η Επιτροπή μπορεί να δεχτεί την εν λόγω διάταξη, αφού συμβαδίζει με την αναφορά στην τήρηση των κοινοτικών και των εθνικών περιβαλλοντικών απαιτήσεων, που προβλέπεται στο άρθρο 1, καθώς και με τις διατάξεις περί εσωτερικής αγοράς.

Προστίθεται αναφορά στη θέσπιση πρότυπης σύμβασης (η οποία θα θεσπιστεί σύμφωνα με τις διαδικασίες της επιτροπής). Η τροποποίηση αυτή είναι αποδεκτή από την Επιτροπή, διότι αποτελεί έναν τρόπο με τον οποίο μπορεί να εξασφαλιστεί αποδοτικότερη ανάπτυξη του συστήματος.

Άρθρο 10 - Προώθηση του οικολογικού σήματος

Το παρόν άρθρο υποδιαιρείται σε δύο εδάφια. Σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, όχι μόνον τα κράτη μέλη, αλλά και η Επιτροπή και τα μέλη του ΕUΕB θα διευκολύνουν την ανάπτυξη του συστήματος, με την προώθηση εκστρατειών επαγρύπνησης και ενημέρωσης που απευθύνονται στους καταναλωτές, στους παραγωγούς, στους εμπόρους λιανικής πώλησης και στο ευρύ κοινό. Η διάταξη αυτή, η οποία τείνει να εξασφαλίσει τον επιμερισμό της χρηματοδοτικής επιβάρυνσης για την ανάπτυξη του συστήματος, είναι αποδεκτή από την Επιτροπή, η οποία επί του παρόντος επιτελεί έργο προώθησης.

Το δεύτερο εδάφιο αναφέρει ότι, για να ενθαρρύνουν τη χρησιμοποίηση προϊόντων που φέρουν οικολογικό σήμα, η Επιτροπή και τα λοιπά θεσμικά όργανα της ΕΚ, καθώς και άλλες δημόσιες αρχές σε εθνικό επίπεδο, θα πρέπει, με την επιφύλαξη του κοινοτικού δικαίου, να δώσουν το παράδειγμα κατά τον καθορισμό των απαιτήσεών τους για τα προϊόντα. Η εν λόγω διάταξη είναι σύμφωνη με την τροπολογία αριθ. 11 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και εξασφαλίζει πλήρη συμβατότητα με τις διατάξεις του κοινοτικού δικαίου. Η παρούσα διατύπωση συνιστά "ηθική δέσμευση", επιθυμία να δώσουν το παράδειγμα τα εθνικά και τα κοινοτικά θεσμικά όργανα - σύμφωνα με τις απαιτήσεις και τις κατευθύνσεις των δημοσίων συμβάσεων - κατά τον καθορισμό των απαιτήσεών τους για τα προϊόντα.

Άρθρο 11 - Άλλα συστήματα οικολογικής σήμανσης των κρατών μελών

Σύμφωνα με την κοινή θέση, τα συστήματα οικολογικής σήμανσης είναι δυνατόν να συνεχίσουν να συνυπάρχουν με το κοινοτικό σύστημα στα κράτη μέλη. Θα θεσπιστούν μέτρα συνεργασίας και συντονισμού, σύμφωνα με τις διαδικασίες επιτροπής, συμπεριλαμβανομένων μεταξύ άλλων εκείνων που προβλέπονται στο πρόγραμμα εργασίας.

Το κείμενο της Προεδρίας είναι το αποτέλεσμα συμβιβασμού μεταξύ χωρών που έχουν εθνικά συστήματα οικολογικής σήμανσης και χωρών που δεν έχουν τέτοια συστήματα. Το κείμενο σαφώς υποδεικνύει την ανάγκη για κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική στον τομέα της οικολογικής σήμανσης. Εντός αυτής της δομής, το οικολογικό σήμα της ΕΕ θα διαδραματίσει βασικό προωθητικό ρόλο στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης πολιτικής προϊόντων. Στόχος μιας στρατηγικής συνεργασίας με τα εθνικά συστήματα θα είναι η εκτεταμένη προώθηση της έννοιας της αειφόρου κατανάλωσης μεταξύ των ευρωπαίων καταναλωτών. Η Επιτροπή θα φέρει την πολιτική και επιχειρησιακή ευθύνη του συστήματος. Για τους λόγους αυτούς, και εφόσον υπάρχουν σαφείς μηχανισμοί συνεργασίας και συντονισμού, η Επιτροπή είναι σε θέση να δεχτεί τη νέα διατύπωση του άρθρου 11.

Άρθρο 12 - Κόστος και τέλη

Το άρθρο 12 βασίζεται στην τρίτη παράγραφο του άρθρου 8 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Η επιτροπή του άρθρου 17 πρέπει να μεσολαβήσει για τον καθορισμό του ύψους των τελών. Αυτός ήταν ο μόνος τρόπος για να βρεθεί συμβιβαστική λύση μεταξύ των διαφόρων θέσεων των κρατών μελών σχετικά με τα τέλη.

Άρθρο 13 - Συμβούλιο Οικολογικής Σήμανσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Άρθρο 14 - Αρμόδια όργανα

Άρθρο 15 - Βήμα Συνεννοήσεων

Ενώ το άρθρο 14 βασίζεται στο άρθρο 9 της πρότασης της Επιτροπής, το άρθρο 13 είναι εμπνευσμένο από τη διατύπωση στο άρθρο 5 και το άρθρο 15 από το παράρτημα IV.

Με αυτές τις διατάξεις, διευκρινίζεται ο ρόλος του Συμβουλίου Οικολογικής Σήμανσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (του EUEB), των αρμοδίων οργάνων και του Βήματος Συνεννοήσεων. Το EUEB θα αποτελείται από τα αρμόδια όργανα και από το Βήμα Συνεννοήσεων. Η συγκρότηση του EUEB συμβαδίζει με τις τροπολογίες τις οποίες εισήγαγε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αναφερόμενο στην Τεχνική Επιτροπή για το Οικολογικό Σήμα (TEOΣ). Το EUEB δεν θα έχει νομική προσωπικότητα. Η Επιτροπή σημειώνει τη ρητή απόρριψη τόσο από το Συμβούλιο, όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τροπολογίες αριθ. 6, 7, 9, 16, 17, 19-22 και 25) της πρότασης να συσταθεί ένας ανεξάρτητος Ευρωπαϊκός Οργανισμός Οικολογικής Σήμανσης και μπορεί να συμφωνήσει με τη σύσταση ενός νέου οργάνου, όπως προβλέπεται στην κοινή θέση. Η Επιτροπή θα θεσπίσει τον εσωτερικό κανονισμό του EUEB, σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής, φροντίζοντας για την ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού διαδικαστικού πλαισίου.

Το άρθρο 15 περιέχει ρητή μνεία του Βήματος Συνεννοήσεων, όπως περιλαμβάνεται στις τροπολογίες αριθ. 27 και αριθ. 45 της πρότασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Προκειμένου να εξασφαλιστεί εξισορροπημένη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων μερών, το Βήμα Συνεννοήσεων επεκτείνεται σε κλάδους όπως οι παρέχοντες υπηρεσίες ή οι βιοτέχνες και στις επαγγελματικές οργανώσεις τους. Η νέα διατύπωση του άρθρου 15 είναι αποδεκτή από την Επιτροπή, ως τρόπος με τον οποίο εξασφαλίζεται πλήρης συμμετοχή και διαφάνεια του συστήματος.

Άρθρο 16 - Προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο

Το άρθρο 16 είναι αμετάβλητο το άρθρο 12 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.

Άρθρο 17 - Επιτροπή

Το άρθρο 17 ήταν το άρθρο 13 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.

Η διαδικασία επιτροπής έχει μετατραπεί σε διαδικασία τύπου ΙΙΙ, σε αντίθεση με τη συμβουλευτική επιτροπή που προβλεπόταν στην αρχική πρόταση της Επιτροπής. Όλα τα κράτη μέλη, λόγω του βασικού ρόλου που θα διαδραματίσει η επιτροπή στην ανάπτυξη του συστήματος, δέχτηκαν ομόφωνα αυτή την αλλαγή στη διαδικασία επιτροπής. Με τη διαδικασία επιτροπής τύπου ΙΙΙ, όπως τροποποιήθηκε πρόσφατα, θα εξασφαλιστεί έντονη σύμπραξη των κρατών μελών στη διαχείριση του συστήματος οικολογικού σήματος, καθώς και συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σύμφωνα με τους κανόνες που καθορίζονται με τον τρόπο αυτόν.

Άρθρο 18 - Παραβάσεις

Εισάγεται ρήτρα παράβασης, ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα ενδεδειγμένα μέτρα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού. Η Επιτροπή θεωρεί ευπρόσδεκτη την εισαγωγή της εν λόγω διατύπωσης.

Άρθρο 19 - Μεταβατικές διατάξεις

Το άρθρο 19 ήταν το άρθρο 14 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.

Οι αποφάσεις που ελήφθησαν βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 880/92 παραμένουν εν ισχύι, εφόσον δεν έχουν αναθεωρηθεί ή εκπνεύσει. Η Επιτροπή θεωρεί ευπρόσδεκτη αυτή τη δήλωση, αφού με τον τρόπο αυτόν το σύστημα θα συνεχίσει να είναι επιχειρησιακό όσον αφορά προηγούμενες αποφάσεις για κατηγορίες προϊόντων και θα εξασφαλιστεί ομαλή μετάβαση στο νέο σύστημα.

Άρθρο 20 - Αναθεώρηση

Το άρθρο 20 είναι αμετάβλητο το άρθρο 15 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.

Άρθρο 21 - Τελικές διατάξεις

Το άρθρο 21 ήταν προηγουμένως το άρθρο 16.

Δεν γίνεται πλέον αναφορά στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Οικολογικής Σήμανσης (ΕΟΟΣ), σύμφωνα με τις αλλαγές που σχολιάζονται ανωτέρω.

Παράρτημα Ι - Ενδεικτική Κλείδα Αξιολόγησης

Το παράρτημα Ι έχει προσαρμοστεί, ούτως ώστε να επεκταθεί η Ενδεικτική Κλείδα Αξιολόγησης στις υπηρεσίες. Η κλείδα για τις υπηρεσίες διαιρείται σε τρεις φάσεις. Η πρώτη φάση, απόκτηση εμπορευμάτων για την απόδοση των υπηρεσιών, αναφέρεται στην απόκτηση τόσο εμπορευμάτων, όσο και υπηρεσιών, όταν χρειάζονται για την απόδοση των υπηρεσιών. Αυτή η φάση είναι παρεμφερής με την φάση προ της παραγωγής/πρώτων υλών στην κλείδα για τα εμπορεύματα. Η δεύτερη φάση, απόδοση των υπηρεσιών, περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται για την παροχή της υπηρεσίας. Αυτή η φάση είναι ανάλογη με το σύνολο των φάσεων παραγωγής, διανομής και χρήσης του κύκλου ζωής των εμπορευμάτων. Τέλος, η τρίτη φάση, διαχείριση αποβλήτων, περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες για τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που προκαλούνται από τα απόβλητα υλικά. Η τροποποίηση αυτή συμβαδίζει με την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του συστήματος και μπορεί, άρα, να γίνει αποδεκτή από την Επιτροπή.

Έχουν επίσης εισαχθεί και άλλες αλλαγές ήσσονος σημασίας, όπως η ρητή μνεία των πρώτων υλών (σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα) και η χρήση της λέξης "βιοποικιλότητα" αντί "προστασία του οικοσυστήματος", για λόγους μεγαλύτερης σαφήνειας.

Παράρτημα II - Μεθοδολογικές απαιτήσεις για τη θέσπιση κριτηρίων οικολογικής σήμανσης

Το παράρτημα II έχει αναδιατυπωθεί. Γίνεται αναφορά στη συνεκτίμηση του κύκλου ζωής (αντί στην ανάλυση κύκλου ζωής), σύμφωνα με τη διατύπωση στα διεθνή πρότυπα, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται συμβατότητα με την επέκταση του συστήματος στις υπηρεσίες. Η διαδικασία εντοπισμού και επιλογής των ζωτικών περιβαλλοντικών παραμέτρων περιλαμβάνει μελέτη σκοπιμότητας, καθώς και πρόταση των κριτηρίων στο τελικό στάδιο. Θα ληφθούν υπόψη οι αρχές που περιλαμβάνονται στα πρότυπα ΙSO 14040 και ISO 14024. Η Επιτροπή είναι σε θέση να δεχτεί τις υπόψη τροποποιήσεις, με τις οποίες γίνεται προσπάθεια να διευκρινιστούν οι μεθοδολογικές απαιτήσεις για τη θέσπιση κριτηρίων οικολογικής σήμανσης.

Παράρτημα III - Περιγραφή του οικολογικού σήματος

Κατόπιν των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (τροπολογίες αριθ. 5, 12 και 26), το οικολογικό σήμα της ΕΕ θα αποτελείται από δύο μέρη: τον λογότυπο της ΕΕ και ένα ορθογώνιο με πληροφορίες για τους λόγους απονομής του οικολογικού σήματος, οι οποίοι αφορούν ειδικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η Επιτροπή σημειώνει ότι η πρότασή της για την εισαγωγή βαθμιδωτού σήματος δεν υποστηρίχθηκε ούτε από το Συμβούλιο, ούτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και δέχεται την κοινή θέση ως τρόπο με τον οποίο θα εξασφαλιστεί καλύτερη περιγραφή του συστήματος απονομής οικολογικού σήματος.

Μπορούν επίσης να γίνουν δεκτές οι αλλαγές που αφορούν τη νέα διατύπωση του λογοτύπου ("ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ - απονέμεται σε εμπορεύματα ή υπηρεσίες που πληρούν τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις του συστήματος οικολογικής σήμανσης της ΕΕ") και τη συμπερίληψη στο προϊόν του αριθμού μητρώου (με τον οποίο τρόπο αποφεύγεται κατάχρηση του λογοτύπου).

Παράρτημα IV - Διαδικαστικές αρχές για τον καθορισμό των κριτηρίων οικολογικής σήμανσης

Στο παράρτημα IV έχουν γίνει μικρές αλλαγές, οι οποίες χρησιμεύουν στη διευκρίνιση του κειμένου. Έχει διαγραφεί η αναφορά στον ΕΟΟΣ και στην εφαρμογή από τον ΕΟΟΣ των διαδικασιών λήψης αποφάσεων σύμφωνα με την ακολουθούμενη πρακτική στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης. Αυτή είναι λογική συνέπεια του εσωτερικού χαρακτήρα τον οποίο θα έχει το EUEB, χωρίς ανεξάρτητη νομική προσωπικότητα. Διεξάγονται ανοικτές διαβουλεύσεις σχετικά με το περιεχόμενο της έκθεσης πριν από την υποβολή των κριτηρίων στην επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία επιτροπής που έχει θεσπιστεί για τον καθορισμό των κριτηρίων οικολογικής σήμανσης.

Παράρτημα V - Τέλη

Όπως αναφέρει η κοινή θέση, η αίτηση και τα ετήσια τέλη καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία επιτροπής. Για τις ΜΜΕ και τους κατασκευαστές, καθώς και τους παρέχοντες υπηρεσίες από αναπτυσσόμενες χώρες, το τέλος αίτησης θα πρέπει να είναι μειωμένο. Δεν αναφέρονται πλέον το προτεινόμενο ανώτατο όριο τελών και το ελάχιστο ποσό.

Τα συγκεκριμένα ποσά θα καθοριστούν, επομένως, σε μεταγενέστερη απόφαση, με τη διαδικασία επιτροπής. Αυτή είναι η ισχύουσα πρακτική για τον καθορισμό των τελών, εφόσον προσφέρει επαρκή ευελιξία ώστε να συμβιβάζονται οι διαφορετικές προσεγγίσεις και συμφέροντα των εθνικών αντιπροσωπειών. Διατηρείται η ρητή συνεκτίμηση των ΜΜΕ και των αναπτυσσομένων χωρών (όπως προβλέπεται στην τροπολογία αριθ. 34 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου). Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή μπορεί να δεχτεί το παράρτημα V ως έχει επί του παρόντος.

3. Συμπέρασμα

Η κοινή θέση περιλαμβάνει πολλές από τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι οποίες έχουν εκτιμηθεί προσεκτικά. Οι τροποποιήσεις που εισάγονται στο κείμενο δεν επηρεάζουν το πνεύμα της αρχικής πρότασης της Επιτροπής, που ήταν η βελτίωση της αποδοτικότητας του συστήματος. Διατηρείται - ακόμη και ενισχύεται - αυτός ο βασικός στόχος. Το σύστημα θα καταστεί περισσότερο διαφανές στα μάτια των καταναλωτών και των οικονομικών παραγόντων.

Η Επιτροπή είναι επίσης ικανοποιημένη με το γεγονός ότι η κοινή θέση έτυχε της ομόφωνης υποστήριξης όλων των κρατών μελών.