Αριθ. C 294/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 18.11. 88 
Πρόταση για κανονισμό (ΕΟΚ) του Συμβουλίου για τη θέσπιση κώδικα συμπεριφοράς για τα ηλεκτρο­
νικά συστήματα κράτησης θέσεων 
COM(88) 447 τελικό 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 31 Οκτωβρίου 1988) 
(88/C 294/08) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 84 παράγραφος 2, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι το μεγαλύτερο μέρος των αεροπορικών κρατήσεων 
γίνεται με ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης (ΗΣΚ)· 
ότι τα συστήματα αυτά, εφόσον χρησιμοποιούνται σωστά, 
προσφέρουν σημαντικές και χρήσιμες υπηρεσίες στους 
αεροπορικούς μεταφορείς, στα πρακτορεία ταξιδίων και στο 
κοινό που ταξιδεύει δεδομένου ότι παρέχουν αμέσως ακρι­
βείς και ενημερωμένες πληροφορίες για τις πτήσεις, τους 
ναύλους και την ύπαρξη θέσεων, κάνουν κρατήσεις και, σε 
ορισμένες περιπτώσεις, εκδίδουν εισιτήρια και κάρτες επιβί­
βασης· 
ότι καταχρήσεις όπως η άρνηση για πρόσβαση στα συστή­
ματα, διακρίσεις ως προς την παροχή, εισαγωγή ή παρου­
σίαση των στοιχείων ή επιβολή παράλογων όρων στους 
συμμετέχοντες ή συνδρομητές είναι δυνατόν να ζημιώσουν 
σημαντικά τους αερομεταφορείς, τους ταξιδιωτικούς πρά­
κτορες και τελικά τους καταναλωτές· 
ότι ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των 
άρθρων 85 και 86 της συνθήκης-
ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2672/88 της Επιτροπής (') 
εξαιρεί από τις διατάξεις του άρθρου 85 παράγραφος 1 τις 
συμφωνίες για την κοινή αγορά, ανάπτυξη και λειτουργία 
των ηλεκτρονικών συστημάτων κράτησης-
ότι ένας υποχρεωτικός κώδικας συμπεριφοράς που εφαρμό­
ζεται για όλα τα ΗΣΚ ή/και τα μέσα διανομής που προσφέ­
ρονται για χρήση ή/και χρησιμοποιούνται στην Κοινότητα 
διασφαλίζει ότι τα ΗΣΚ χρησιμοποιούνται χωρίς διακρίσεις 
(') ΕΕ αρι9. L 239 της 30. 8. 1988, σ. 13. και με διαφάνεια, εφόσον υπόκεινται σε ορισμένα μέτρα 
ελέγχου, ώστε να αποφεύγεται η κατάχρηση τους και συγ­
χρόνως να ενισχύεται ο ανόθευτος ανταγωνισμός μεταξύ 
των αεροπορικών μεταφορέων και μεταξύ των ΗΣΚ και 
κατ' αυτό τον τρόπο να προστατεύονται τα συμφέροντα των 
καταναλωτών 
ότι δεν είναι σκόπιμο να επιβληθούν υποχρεώσεις στον 
πωλητή ΗΣΚ σχετικά με αεροπορικό μεταφορέα τρίτης 
χώρας ο οποίος, μόνος ή από κοινού με άλλους, διαθέτει 
ή/και ελέγχει άλλο ΗΣΚ το οποίο δεν συμφωνεί με τον 
παρόντα κώδικα ή δεν παρέχει ισοδύναμη μεταχείριση* 
ότι είναι επιθυμητό να θεσπιστούν διατάξεις σχετικά με τις 
καταγγελίες, την έρευνα και την εκτέλεση των σχετικών 
αποφάσεων για μη συμμόρφωση προς τις διατάξεις του εν 
λόγω κώδικα, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: 
Άρθρο 1 
Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στα ηλεκτρονικά συστή­
ματα κράτησης (ΗΣΚ) που προσφέρονται για χρήση ή/και 
χρησιμοποιούνται στο έδαφος της Κοινότητας για τη δια­
νομή και πώληση των παραγόμενων υπηρεσιών στον τομέα 
των αεροπορικών μεταφορών, ανεξάρτητα από: 
— το καθεστώς και την ιθαγένεια του πωλητή συστήματος, 
— την πηγή των πληροφοριών που χρησιμοποιούνται ή τον 
τόπο στον οποίο βρίσκεται η κεντρική μονάδα επεξεργα­
σίας των δεδομένων, 
— τη γεωγραφική θέση των σημείων που συνδέει η εν λόγω 
αεροπορική μεταφορά. 
Άρθρο 2 
Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού: 
α) παραγόμενη υπηρεσία στον τομέα των αεροπορικών 
μεταφορών είναι η τακτική ή έκτακτη αεροπορική 
μεταφορά επιβατών ή φορτίου ή συνδυασμός μετα­
φοράς επιβατών και φορτίου, περιλαμβανομένων όλων 
των συναφών βοηθητικών υπηρεσιών και πρόσθετων 
ωφελειών που προσφέρονται προς πώληση ή/και 
πωλούνται ως αναπόσπαστο μέρος της αεροπορικής 
μεταφοράς* 
18. 11. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 294/13 
6) (ΗΣΚ) είναι το σύστημα κράτησης θέσεων με υπολο­
γιστή που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων πληροφορίες για: 
— τα δρομολόγια των αεροπορικών μεταφορέων, 
— την ύπαρξη θέσεων, 
— τους ναύλους, 
— τις τιμές 
— και τις συναφείς υπηρεσίες και είναι ή όχι δυνατόν 
μέσω αυτού: 
— να γίνουν κρατήσεις ή 
— να εκδοθούν εισιτήρια ή φορτωτικές ή και τα δύο, 
και το οποίο διαθέτει ορισμένες ή όλες αυτές τις υπηρε­
σίες στους συνδρομητές' 
γ) κατανωλωτής είναι κάθε πρόσωπο που ζητεί πληροφο­
ρίες και προτίθεται να αγοράσει παραγόμενη υπηρεσία 
στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών 
δ) μέσα διανομής είναι τα μέσα που παρέχει πωλητής 
συστήματος στον συνδρομητή ή καταναλωτή για την 
παροχή πληροφοριών σχετικά με τα δρομολόγια των 
αερομεταφορέων, την ύπαρξη θέσεων, τους ναύλους και 
τις συναφείς υπηρεσίες, για τις κρατήσεις ή/και την 
έκδοση εισιτηρίων ή φορτωτικής και για οποιαδήποτε 
άλλη συναφή υπηρεσία · 
ε) διάρκεια πτήσης είναι το χρονικό διάστημα που δια­
νύεται μεταξύ από της κανονικής ώρας αναχώρησης και 
της κανονικής ώρας άφιξης' 
στ) μητρική μεταφορική εταιρεία είναι ο αεροπορικός 
μεταφορέας που αποτελεί πωλητή συστήματος ή που, 
άμεσα ή έμμεσα, μόνος ή από κοινού με άλλους, δια­
θέτει ή ελέγχει έναν πωλητή συστήματος· 
ζ) συμμετέχων μεταφορέας είναι ο αεροπορικός μεταφο­
ρέας που έχει συνάψει συμφωνία με πωλητή συστή­
ματος για τη διανομή των παραγόμενων υπηρεσιών του 
στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών με ΗΣΚ. 
Εφόσον η μητρική εταιρεία μεταφοράς χρησιμοποιεί τα 
μέσα διανομής του δικού της ΗΣΗ, θεωρείται συμμε­
τέχων μεταφορέας· 
η) κύρια εικόνα είναι η πλήρης ουδέτερη παρουσίαση των 
στοιχείων σχετικά με τις μεταφορές μεταξύ ζευγών 
πόλεων, σε δεδομένη χρονική περίοδο, που περιλαμ­
βάνει ιδίως όλες τις αεροπορικές μεταφορές μεταξύ δύο 
σημείων 
θ) τακτική αεροπορική μεταφορά είναι μια σειρά από πτή­
σεις, καθεμία από τις οποίες παρουσιάζει τα ακόλουθα 
χαρακτηριστικά: — εκτελείται με αεροσκάφος για τη μεταφορά επι­
βατών ή επιβατών και εμπορευμάτων ή/και ταχυ­
δρομείου επί αμοιβή, κατά τρόπο ώστε οι θέσεις 
όλων των πτήσεων να διατίθενται προς πώληση στο 
κοινό (είτε απευθείας από τον αεροπορικό μετα­
φορέα είτε από τους εξουσιοδοτημένους πράκτορες 
του), 
— εκτελείται έτσι ώστε να εξυπηρετεί τη μεταφορά 
μεταξύ των δύο αυτών ή περισσότερων σημείων: 
1) είτε με βάση δημοσιευμένο πίνακα δρομολογίων, 
2) είτε με πτήσεις τόσο τακτικές ή συχνές ώστε να 
αποτελούν μια εμφανώς συστηματική σειρά. 
Εφόσον οι έκτακτες μεταφορές παρέχουν ναύλους μόνο 
για τις θέσεις, που πωλούνται απευθείας από το μετα­
φορέα ή τον εξουσιοδοτημένο πράκτορα του, οι μετα­
φορές αυτές περιλαμβάνονται στον ορισμό της τακτικής 
αεροπορικής μεταφοράς-
ι) αύξηση των προσφερόμενων υπηρεσιών είναι η προ­
σφορά από έναν πωλητή, για λογαριασμό του, στους 
συνδρομητές ή καταναλωτές, κάθε προϊόντος ή υπηρε­
σίας που συνδέεται με ΗΣΚ, εκτός από τα μέσα δια­
νομής " 
ια) συνδρομητής είναι η επιχείρηση, εκτός από το συμμετέ­
χοντα μεταφορέα, που χρησιμοποιεί, στο πλαίσιο σύμ­
βασης ή άλλης ρύθμισης με πωλητή συστήματος, ΗΣΚ 
για την πώληση των παραγόμενων υπηρεσιών στον 
τομέα των αεροπορικών μεταφορών, 
ιβ) πωλητής συστήματος είναι κάθε φυσικό ή νομικό πρό­
σωπο και οι θυγατρικές του, που είναι υπεύθυνο για τη 
λειτουργία ή την πώληση ΗΣΚ. 
Άρΰρο 3 
1. Ο πωλητής συστήματος που προσφέρει μέσα διανομής 
στους τομείς της τακτικής και έκτακτης αεροπορικής μετα­
φοράς επιβατών καθώς και της τακτικής και έκτακτης αερο­
πορικής μεταφοράς φορτίων παρέχει τη δυνατότητα σε 
οποιονδήποτε αεροπορικό μεταφορέα να συμμετάσχει στα 
ανάλογα μέσα διανομής του τομέα, μέσα στα όρια της δια­
θέσιμης χωρητικότητας του συστήματος και σε τεχνικά 
όρια που δεν ελέγχονται από τον πωλητή του συστήματος. 
2. Ως προς τα τέλη που χρεώνει ο πωλητής του συστή­
ματος στους συμμετέχοντες μεταφορείς δεν γίνεται καμία 
διάκριση και καθορίζονται σε εύλογο επίπεδα ανάλογα με 
το κόστος της παρεχόμενης υπηρεσίας, ειδικότερα δε δεν 
διαφέρουν για ίδιες υπηρεσίες. 
3. α) Ο πωλητής συστήματος: 
— δεν θέτει παράλογους όρους στις συμβάσεις με 
συμμετέχοντες μεταφορείς, 
Αριθ. C 294/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 18. 11.88 
— δεν απαιτεί την αποδοχή συμπληρωματικών όρων 
που, από τη φύση τους ή σύμφωνα με τα συναλλα­
κτικά ήθη, δεν έχουν καμία σχέση με τη συμμε­
τοχή στο ΗΣΚ του και εφαρμόζει τους ίδιους 
όρους για τις ίδιες υπηρεσίες. 
6) Ο πωλητής συστήματος δεν μπορεί να θέσει ως όρο 
συμμετοχής στο ΗΣΚ του ότι ο συμμετέχων μεταφο­
ρέας δεν θα συμμετέχει ταυτόχρονα και σε άλλο 
σύστημα. 
γ) Ο συμμετέχων μεταφορέας έχει το δικαίωμα να 
καταγγείλει τη σύμβαση του με πωλητή συστήματος 
χωρίς κυρώσεις, με προειδοποίηση που δεν απαιτείται 
να υπερβαίνει τους έξι μήνες και η οποία λήγει το 
νωρίτερο στο τέλος του πρώτου έτους. 
4. Αν ο πωλητής συστήματος προβεί σε οποιαδήποτε βελ­
τίωση των παρεχόμενων μέσων διανομής ή του χρησιμοποι­
ούμενου εξοπλισμού για την παροχή των μέσων, προσφέρει 
τη βελτίωση αυτή σε όλους τους συμμετέχοντες μεταφορείς 
στην ίδια τιμή και με τους ίδιους όρους, με την επιφύλαξη 
των ισχυόντων τεχνικών περιορισμών. 
5. Ο πωλητής συστήματος παρέχει, εφόσον του ζητηθεί, 
στα ενδιαφερόμενα μέρη λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά 
με τις ισχύουσες διαδικασίες, τα τέλη, τα μέσα συστημάτων, 
την έκδοση και τα κριτήρια παρουσίασης που χρησιμοποι­
ούνται. Ωστόσο, η παρούσα διάταξη δεν υποχρεώνει έναν 
πωλητή συστήματος να αποκαλύπτει αποκλειστικές πληρο­
φορίες, όπως τα προγράμματα λογισμικού (software). 
6. Κάθε προτεινόμενη μεταβολή όσον αφορά τα τέλη, 
τους όρους και τα παρεχόμενα μέσα καθώς και η αιτιολό­
γηση της κοινοποιείται σε όλους τους συμμετέχοντες μετα­
φορείς. 
Άρΰρο 4 
1. Ο αεροπορικός μεταφορέας που παρέχει στοιχεία για 
να περιληφθούν σε ΗΣΚ βεβαιώνεται ότι τα στοιχεία που 
υποβάλλει είναι πλήρη, ακριβή, διαφανή και όχι παραπλανη­
τικά. 
2. Ο πωλητής συστήματος δεν χειρίζεται το υλικό που 
παρέχει ένας αεροπορικός μεταφορέας, άμεσα ή έμμεσα, με 
τρόπο που οδηγεί στην παροχή ανακριβών, παραπλανη­
τικών ή μεροληπτικών πληροφοριών. 
3. Ο πωλητής συστήματος εισάγει και επεξεργάζεται τα 
στοιχεία που παρέχουν οι συμμετέχοντες μεταφορείς με την 
ίδια προσοχή και στις ίδιες προθεσμίες για όλους, λαμβανο­
μένων υπόψη των περιορισμών που επιβάλλει η μέθοδος 
εισαγωγής που έχει επιλέξει κάθε συμμετέχων μεταφορέας 
και των πρότυπων σχημάτων που χρησιμοποιεί ο πωλητής 
του συστήματος. 4. Με την επιφύλαξη του άρθρου 7, η μητρική μεταφο­
ρική εταιρεία ή ο συμμετέχων μεταφορέας δεν μπορεί να 
αρνηθεί σε ανταγωνιστικό ΗΣΚ, εκτός αν έχει αντικειμενι­
κούς και νόμιμους λόγους τεχνικής ή εμπορικής φύσης, την 
παροχή των ίδιων πληροφοριών σχετικά με τα δρομολόγια, 
τους ναύλους και τις διαθέσιμες θέσεις όσον αφορά τις 
δικές του μεταφορές, τις οποίες παρέχει στο ΗΣΚ του 
οποίου αποτελεί συμμετέχων μεταφορέας, ούτε μπορεί να 
αρνηθεί κράτηση που γίνεται μέσω ανταγωνιστικού ΗΣΚ, 
εκτός αν τα τέλη που χρεώνονται είναι υψηλότερα από ό,τι 
στο ΗΣΚ του οποίου αποτελεί συμμετέχοντα μεταφορέα. 
Άρΰρο 5 · 
1. Ο πωλητής συστήματος παρέχει κύρια εικόνα στην 
οποία περιλαμβάνει τα στοιχεία που έχουν δώσει οι συμμε­
τέχοντες αερομεταφορείς σχετικά με τα δρομολόγια, τους 
ναύλους, τις διαθέσιμες θέσεις και τη χωρητικότητα, με 
σαφήνεια και με κατανοητό τρόπο, χωρίς διακρίσεις ή μερο­
ληψία, ιδίως όσον αφορά τη σειρά παρουσίασης των πληρο­
φοριών. Οι κύριες εικόνες μπορεί να είναι χωριστές για τις 
τακτικές πτήσεις, τις πτήσεις τσάρτερ και τις πτήσεις μετα­
φοράς φορτίου. 
2. Ο πωλητής συστήματος οφείλει να μην παρουσιάζει, εκ 
προθέσεως ή εξ αμελείας, ανακριβείς ή παραπλανητικές πλη­
ροφορίες, και ειδικότερα: 
— τα κριτήρια που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την 
κατάταξη των πληροφοριών δεν πρέπει να βασίζονται σε 
παράγοντα που έχει άμεσα ή έμμεσα σχέση με την ταυ­
τότητα του μεταφορέα και πρέπει να εφαρμόζονται 
χωρίς διάκριση σε όλους τους συμμετέχοντες αερομετα­
φορείς, 
— δεν πρέπει να γίνεται διάκριση όσον αφορά τα διάφορα 
αεροδρόμια που εξυπηρετούν την ίδια πόλη κατά την 
επιλογή και δημιουργία ζεύγους πόλεων. 
3. α) Η σειρά παρουσίασης των εναλλακτικών πτήσεων 
στην κύρια εικόνα, για την ημέρα ή τις ημέρες που 
ζητήθηκαν, είναι αυτή που καθορίζεται στο παράρ­
τημα, εκτός αν ο καταναλωτής ζητήσει διαφορετική 
σειρά για προσωπική συναλλαγή. 
6) Το παράρτημα είναι δυνατόν να τροποποιηθεί σύμ­
φωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στην παρά­
γραφο 4. 
4. Την Επιτροπή επικουρεί επιτροπή από αντιπροσώπους 
των κρατών μελών, της οποίας προεδρεύει ο εκπρόσωπος 
της Επιτροπής. 
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή 
σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν. Η επιτροπή δια­
τυπώνει τη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο σε προθεσμία 
που ορίζει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρα­
κτήρα του θέματος. Η γνώμη διατυπώνεται με την πλειο­
ψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 παράγραφος 2 της 
συνθήκης για την έγκριση αποφάσεων τις οποίες καλείται 
1^.11.^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών κοινοτήτων Αριθ.^^Ι^ 
να λά^ει το ^υμ^ούλιο μετά από πρόταση της Επιτροπής. Οι 
ι^ήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών μέσα στην 
επιτροπή σταθμίζονται όπως προβλέπεται στο εν λόγω 
άρθρο.Οπρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην φηφοφορία.^Ι 
Επιτροπή θεσπίζει μέτρα τα οποία μπορούν να εφαρμοστούν 
αμέσως. Εάν όμως τα μέτρα αυτά δεν είναι σύμφωνα με τη 
γνώμη που διατύπωσεηεπιτροπή^ ανακοινώνονται αμέσως 
από την Επιτροπή στο^υμ^ούλιο.^την περίπτωση αυτήη 
Επιτροπήμπορείναανα^άλε4επίέναμήνατο πολύ από 
την ημερομηνία της ανακοίνωσης αυτής^την εφαρμογή των 
μέτρων που έχει αποφασίσει. Ιο ^υμ^ούλιο μπορείς με 
ειδική πλειοψηφίας να λά^ει διαφορετική απόφαση μέσα 
στην προθεσμία που προβλέπεται στο προηγούμενο εδάφιο. 
Ο πωλητής συστήματος παρέχει στατιστικέςήάλλεςπληρο 
φορίεςπουπροέρχονταιαπότο ϋ^του^εκτόςεκείνων 
που παρέχονται στο πλαίσιο των μέσων διανομής^ μόνον με 
τους ακόλουθους όρους^ 
α^ οι πληροφορίες σχετικά με μεμονωμένες κρατήσεις διατί 
θενται εξίσου στονήστους αερομεταφορείς που συμμε 
τέχουν στη γραμμή που καλύπτειηκράτηση^ 
^ οι πληροφορίες που αφορούν συνολικά στοιχεία και 
έχουν ανώνυμη μορφής όταν διατίθενται μετά από 
αίτηση σε αερομεταφορέας πρέπει να διατίθενται και σε 
όλους τους συμμετέχοντες αερομεταφορείς χωρίς διά^ 
κριση^ 
γ^ οι άλλες πληροφορίες που προέρχονται από το 0^ δια 
τίθενται με τη συγκατάθεση του ενδιαφερόμενου αερομε^ 
ταφορέα και με την επιφύλαξη οποιασδήποτε συμφωνίας 
μεταξύτου πωλητή του συστήματος και των συμμετε 
χόντων αερομεταφορέων. 
Ι. ^ε την επιφύλαξη του άρθρουΐροι υποχρεώσεις του 
πωλητή συστήματος σύμφωνα με τα άρθρο ^ έως ^ δεν 
ισχύουνόσοναφορά μητρική μεταφορική εταιρεία τρίτης 
χωράς στο ^αθμό που το ϋ^του δεν είναι σύμφωνα προς 
τονπαρόντα κανονισμόή δενπαρέχει στους κοινοτικούς 
αερομεταφορείς ίδια μεταχείριση με αυτή που προβλέπεται 
στον παρόντα κανονισμό. 
^. Οπωλητής συστήματος που προτίθεται να κάνει χρήση 
τωνδιατάξεων της παραγράφου Ι πρέπεινακοινοποιήσει 
στην Επιτροπή την πρόθεση του αυτιρ καθώς και τους 
λόγους^τουλάχιστονί^ ημέρες πριν από οποιαδήποτε ενέρ 
γεια. Ι. Ομητρική μεταφορική εταιρείαήοσυμμετέχων μετά 
φορέαςδενσυνδέειτηχρήσηοποιουδήποτε ειδικού 0^ 
από συνδρομητή με την είσπραξη προμήθειαςή με άλλο 
κίνητρο για την πωλησηήτην έκδοση εισιτηρίωνήφορτω 
τικων για οποιαδήποτε από τις παραγόμενες υπηρεσίες του 
στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών. 
^. Ομητρική μεταφορική εταιρείαήοσυμμετέχων μετά 
φορέαςδεν απαιτεί από το συνδρομητή τη χρησιμοποίηση 
ειδικού Ο^για τηνπωλησηή τηνέκδοσηεισιτηρίωνή 
φορτωτικών γιαοποιαδήποτεαπότιςπαραγόμενεςυπηρε 
σίες στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών που παρέχει 
ο ίδιος είτε άμεσα είτε έμμεσα. 
^. Οι παράγραφοιΙκαι^ισχύουν με την επιφύλαξη κάθε 
όρου τον οποίο μπορεί να επιβάλει ένας αερομεταφορέας σε 
ταξιδιωτικό πράκτοραήεταιρεία μεταφορών^ όταν εξουσιο 
δοτεί αυτόν να πωλεί και να εκδίδει εισιτήριαήφορτωτικές 
για τις παραγόμενες υπηρεσίες του στον τομέα των αεροπο 
ρικων μεταφορών. 
Ρ θ πωλητήςσυστήματοςθέτειστη διάθεση οποιουδή 
ποτέ συνδρομητής αδιακρίτως^ κάθε μέσο διανομής που 
παρέχει το ^Κ. ^ς προς τα τέλη που χρεώνονται^ δεν 
γίνεται καμία διάκριση και καθορίζονται σε εύλογα επίπεδα 
ανάλογα με το κόστος της παρεχόμενης υπηρεσίας^ ειδικό 
τερα δε δεν διαφέρουν για ίδιες υπηρεσίες. 
^. θ πωλητήςσυστήματοςδεν απαιτεί από το συνδρο 
μητή την υπογραφή αποκλειστικής σύμ^ασης^ ούτε εμπο^ 
δίζειάμεσαήέμμεσα το συνδρομητή να γίνει συνδρομητής 
σε άλλο σύστημαήναχρησιμοποιήσειοποιοδήποτε άλλο 
σύστημαήσυστήματα. 
^. ^αύξηση των υπηρεσιών που παρέχονται σε κάθε συν 
δρομητή προσφέρεται από τον πωλητή του συστήματος σε 
όλους τους συνδρομητές αδιακρίτως. 
^. Οπωλητήςσυστήματοςδεν επιβάλλει στιςσυμ^άσεις 
μετουςσυνδρομητέςπαράλογουςόρους. συγκεκριμένα^ ο 
συνδρομητής έχει το δικαίωμα καταγγελίας^ χωρίς κυρω 
σεις^της σύμβασης που έχει συνάφει με τον πωλητή συστή 
ματος^ μετά από προειδοποίηση που δεν απαιτείται να υπέρ 
^αίνειτους τρεις μήνες καιηοποίαλήγειτονωρίτερο στο 
τέλος του πρώτου έτους. 
^ θ πωλητής συστήματος διασφαλίζεις είτε με τεχνικά 
μέσα είτε με τη σύμβαση που συνάπτει με το συνδρομητής 
ότιηκύρια εικόνα παρέχεται για κάθε ατομική συναλλαγή. 
Ο^στόσο^ για οποιαδήποτε συναλλαγής ο συνδρομητής 
μπορεί να μεταβάλλει τη διάταξη των στοιχείωνήναχρησι 
μοποιήσει εναλλακτικές εικόνες, ώστε να ανταποκριθεί 
στην προτίμηση που εκφράζεται από τον καταναλωτή. 
Αριθ. C 294/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 18. 11. 88 
Άρύ·ρο 10 
1. Οι καταγγελίες για τη μη τήρηση του παρόντος κανονι­
σμού απευθύνονται στην Επιτροπή. 
2. Σε καταγγελία είναι δυνατόν να προβούν: 
α) τα κράτη μέλη' 
6) φυσικά ή νομικά πρόσωπα που επικαλούνται έννομο 
συμφέρον. 
3. Η Επιτροπή διαβιβάζει αμέσως στα κράτη μέλη αντί­
γραφα των καταγγελιών και των αιτήσεων, καθώς και των 
σπουδαιότερων εγγράφων που της απευθύνονται ή που η 
ίδια απευθύνει στο πλαίσιο των διαδικασιών αυτών. 
'Αρ&ρο 11 
Μετά την παραλαβή της κοινοποίησης που αναφέρεται στο 
άρθρο 7, η Επιτροπή εξετάζει αμέσως αν υφίσταται διά­
κριση κατά την έννοια του άρθρου 7. Αν αποδειχθεί ότι 
πράγματι υφίσταται διάκριση, η Επιτροπή εκδίδει απόφαση 
σύμφωνα με την οποία οι υποχρεώσεις που απορρέουν από 
τον παρόντα κανονισμό δεν ισχύουν για το συγκεκριμένο 
αερομεταφορέα, και ενημερώνει σχετικά όλους τους 
πωλητές συστημάτων της Κοινότητας και τα κράτη μέλη. 
Αν κατά την έννοια του άρθρου 7, δεν υφίσταται διάκριση, 
η Επιτροπή ενημερώνει σχετικά τον ενδιαφερόμενο πωλητή 
συστήματος. 
ΆρΦρο 12 
1. Κατά την εκπλήρωση των καθηκόντων που της ανατί­
θενται με τον παρόντα κανονισμό, η Επιτροπή μπορεί να 
συγκεντρώνει όλες τις αναγκαίες πληροφορίες από τα κράτη 
μέλη καθώς και από τις επιχειρήσεις και τις ενώσεις επιχει­
ρήσεων. 
2. Η Επιτροπή μπορεί να καθορίζει προθεσμία ενός του­
λάχιστον μηνός για την κοινοποίηση των αιτούμενων πλη­
ροφοριών. 
3. Όταν η Επιτροπή απευθύνει αίτηση παροχής πληροφο­
ριών σε επιχείρηση ή ένωση επιχειρήσεων, διαβιβάζει συγ­
χρόνως αντίγραφο της αίτησης αυτής στο κράτος μέλος στο 
έδαφος του οποίου βρίσκεται η έδρα της επιχείρησης ή της 
ένωσης επιχειρήσεων. 
4. Στην αίτηση της, η Επιτροπή αναφέρει τις νομικές 
βάσεις και το σκοπό της αίτησης, καθώς και τις κυρώσεις 
που προβλέπονται στο άρθρο 16 παράγραφος 1 στοιχείο α) 
σε περίπτωση παροχής ανακριβών πληροφοριών. 
5. Οι ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων ή οι αντιπρόσωποι 
τους και, στην περίπτωση νομικών προσώπων ή εταιρειών ή 
ενώσεων χωρίς νομική προσωπικότητα, τα πρόσωπα που τις 
εκπροσωπούν σύμφωνα με το νόμο ή το καταστατικό, υπο­
χρεούνται να παρέχουν τις αιτούμενες πληροφορίες. 6. Όλες οι συνήθεις συμβάσεις μεταξύ πωλητών συστη­
μάτων και συμμετεχόντων μεταφορέων ή συνδρομητών κοι­
νοποιούνται από τον πωλητή του συστήματος στην Επι­
τροπή. 
Άρΰρο 13 
1. Η Επιτροπή μπορεί κατά την εκπλήρωση των καθη­
κόντων που της ανατίθενται με τον παρόντα κανονισμό να 
διεξάγει όλους τους αναγκαίους ελέγχους στις επιχειρήσεις 
και ενώσεις επιχειρήσεων. Για το σκοπό αυτό οι εντεταλ­
μένοι από την Επιτροπή υπάλληλοι έχουν την εξουσία: 
α) να ελέγχουν τα βιβλία και τα άλλα επαγγελματικά 
έγγραφα-
6) να λαμβάνουν αντίγραφα ή αποσπάσματα των βιβλίων 
και επαγγελματικών εγγράφων 
γ) να ζητούν επιτόπου προφορικές διευκρινίσεις * 
δ) να εισέρχονται σε όλους τους χώρους, γήπεδα και μετα­
φορικά μέσα που χρησιμοποιούνται από τις επιχειρήσεις 
ή τις ενώσεις επιχειρήσεων. 
2. Οι εντεταλμένοι υπάλληλοι της Επιτροπής ασκούν την 
εξουσία τους επιδεικνύοντας έγγραφη εντολή ελέγχου που 
αναφέρει το αντικείμενο και το σκοπό του ελέγχου καθώς 
και τις κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 16 παρά­
γραφος 1 στοιχείο 6) σε περίπτωση που τα βιβλία ή τα άλλα 
αιτούμενα επαγγελματικά έγγραφα επιδεικνύονται κατά 
τρόπο ελλιπή. Η Επιτροπή γνωστοποιεί εγκαίρως, πριν από 
τον έλεγχο, στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο 
έδαφος του οποίου πρόκειται να διενεργηθεί ο έλεγχος, την 
εντολή ελέγχου και την ταυτότητα των εντεταλμένων υπαλ­
λήλων. 
3. Οι υπάλληλοι της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους 
στο έδαφος του οποίου πρόκειται να διενεργηθεί ο έλεγχος 
μπορούν, κατόπιν αιτήσεως του εν λόγω κράτους μέλους ή 
της Επιτροπής, να παράσχουν τη συνδρομή τους στους 
υπαλλήλους της Επιτροπής κατά την εκπλήρωση των καθη­
κόντων τους. 
4. Όταν μια επιχείρηση αντιτίθεται στη διενέργεια 
ελέγχου ο οποίος έχει διαταχθεί δυνάμει του παρόντος 
άρθρου, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος παρέχει στους 
εντεταλμένους από την Επιτροπή υπαλλήλους την αναγκαία 
συνδρομή για να δυνηθούν να διενεργήσουν τον έλεγχο. Για 
το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα 
μέτρα το αργότερο μέχρι τις 31 Ιουλίου 1989, μετά από δια­
βούλευση με την Επιτροπή. 
ΆρΦρο 14 
1. Οι πληροφορίες οι οποίες έχουν συγκεντρωθεί κατ' 
εφαρμογή των άρθρων 12 και 13 επιτρέπεται να χρησιμοποι­
ηθούν μόνο στα πλαίσια και για τους σκοπούς των αντί­
στοιχων αιτήσεων ή ελέγχων. 
2. Με την επιφύλαξη των άρθρων 10 και 20, η Επιτροπή 
και οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών καθώς και οι 
υπάλληλοι και το λοιπό προσωπικό τους υποχρεούνται να 
μην κάνουν χρήση των πληροφοριών που έχουν συγκεν­
τρωθεί κατ' εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και οι 
οποίες λόγω της φύσης τους καλύπτονται από το επαγγελ­
ματικό απόρρητο. 
18. 11.88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 294/17 
3. Οι παράγραφοι 1 και 2 δεν εμποδίζουν τη δημοσίευση 
γενικών πληροφοριών ή μελετών που δεν περιέχουν στοι­
χεία συγκεκριμένων επιχειρήσεων ή ενώσεων επιχειρήσεων. 
Άρΰρο 15 
1. Αν επιχείρηση η ένωση επιχειρήσεων δεν παρέχει τις 
αιτούμενες πληροφορίες μέσα στην προθεσμία που έχει 
τεθεί από την Επιτροπή ή οι παρεχόμενες πληροφορίες είναι 
ελλιπείς, η Επιτροπή απαιτεί με απόφαση την παροχή των 
πληροφοριών αυτών. Στην εν λόγω απόφαση καθορίζονται 
ακριβώς οι αιτούμενες πληροφορίες, ορίζεται εύλογη προθε­
σμία μέσα στην οποία πρέπει αυτές να παρασχεθούν και 
αναφέρονται οι κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 16 
παράγραφος 1 στοιχείο α) καθώς και το δικαίωμα προ­
σφυγής στο Δικαστήριο κατά της απόφασης. 
2. Η Επιτροπή αποστέλλει συγχρόνως αντίγραφο της 
απόφασης της στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο 
έδαφος του οποίου βρίσκεται η έδρα της επιχείρησης ή της 
ένωσης επιχειρήσεων. 
ΆρΦρο 16 
1. Η Επιτροπή μπορεί με απόφαση της να επιβάλλει στις 
επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων πρόστιμα ύψους 
1 000 μέχρι 100 000 ECU, όταν εκ προθέσεως ή εξ αμελείας: 
α) παρέχουν ανακριβείς πληροφορίες σε απάντηση αίτησης 
που έχει υποβληθεί σύμφωνα με το άρθρο 12 ή δεν παρέ­
χουν τις απαιτούμενες πληροφορίες μέσα στην προθε­
σμία που έχει ορισθεί" 
6) επιδεικνύουν κατά τρόπο ελλιπή, κατά τη διενέργεια του 
ελέγχου, τα βιβλία ή τα άλλα απαιτούμενα επαγγελμα­
τικά έγγραφα ή δεν δέχονται να υποβληθούν σε έλεγχο 
σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 1. 
2. Η Επιτροπή μπορεί με απόφαση της να επιβάλλει στους 
πωλητές συστημάτων, στις μητρικές μεταφορικές εταιρείες, 
στους συμμετέχοντες αερομεταφορείς ή/και στους συνδρο­
μητές που έχουν παραβεί τις διατάξεις του παρόντος κανονι­
σμού πρόστιμο ύψους μέχρι 10 °/ο του ετήσιου κύκλου εργα­
σιών των σχετικών δραστηριοτήτων της συγκεκριμένης επι­
χείρησης. Κατά τον καθορισμό του ύψους του προστίμου, 
λαμβάνεται υπόψη, εκτός από τη σοβαρότητα της παρά­
βασης, και η διάρκεια της. 3. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται δυνάμει των παρα­
γράφων 1 και 2 δεν έχουν ποινικό χαρακτήρα. 
Άρ&ρο 17 
Το Δικαστήριο αποφαίνεται κατά πλήρη δικαιοδοσία, κατά 
την έννοια του άρθρου 172 της συνθήκης, επί των προ­
σφυγών που ασκούνται εναντίον των αποφάσεων της Επι­
τροπής οι οποίες ορίζουν πρόστιμο. Το Δικαστήριο μπορεί 
να άρει, να μειώσει ή να αυξήσει το πρόστιμο. 
'Αρ&ρο 18 
Για την εφαρμογή του άρθρου 16, το ECU είναι η λογιστική 
μονάδα που προβλέπεται για την κατάρτιση του προϋπολο­
γισμού των Κοινοτήτων, σύμφωνα με τα άρθρα 207 και 209 
της συνθήκης. 
Άρΰρο 19 
1. Πριν λάβει τις αποφάσεις που προβλέπονται στο άρθρο 
16, η Επιτροπή παρέχει στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις 
και ενώσεις επιχειρήσεων την ευκαιρία να γνωστοποιήσουν 
την άποψη τους επί του αντικειμένου των αιτιάσεων που 
λαμβάνει ή έχει λάβει υπόψη της η Επιτροπή. 
2. Η Επιτροπή ή οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών 
μπορούν επίσης στο μέτρο που κρίνουν αναγκαίο να ακού­
σουν και άλλα φυσικά πρόσωπα ή νομικά πρόσωπα. Αν τα 
εν λόγω πρόσωπα υποβάλουν αίτηση ακροάσεως, η αίτηση 
γίνεται δεκτή εφόσον προβάλλουν εύλογο συμφέρον. 
'Αρ&ρο 20 
1. Η Επιτροπή δημοσιεύει τις αποφάσεις που εκδίδει κατ' 
εφαρμογή του άρθρου 16. 
2. Στη δημοσίευση αναφέρονται τα ονόματα των μερών 
και το ουσιώδες τμήμα της απόφασης και πρέπει να λαμβά­
νεται υπόψη το νόμιμο συμφέρον των επιχειρήσεων προς 
διαφύλαξη των επιχειρηματικών τους απορρήτων. 
Άρ&ρο 21 
Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 
1989 σε όλα τα ΗΣΚ που προσφέρονται για χρήση ή/και 
που χρησιμοποιούνται στην Κοινότητα για πρώτη φορά από 
την ημερομηνία αυτή. Στα υπόλοιπα ΗΣΚ, εφαρμόζεται από 
την 1η Απριλίου 1989. 
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα 
μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. 
Αριθ € 294/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 18 11 88 
ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ 
Γενικά κριτήρια 
1 Οι κυρίες εικόνα, παρέχουν ενα λο /ικο αριθιιο εναλλακτικών πτήσεων μεταξύ των παρεχοαενων υπηρεσιών για 
κάθε ζεύγος πο>εων που ζητείται, στι^ οποίες περιλαμβάνονται και οι έμμεσες υπηρεσίες θ συμμετέχων αερο 
μεταφορέας μπορεί να ζητήσει να περιληφθεί μια εμαεση υπηρεσία μ; ταφορα^ έκτο,, αν η διαδρομή υπερβαίνει 
κατά 130 ° ο την απόσταση ορΟοδρομια^, ιιεταξυ των δυο αερολιμένων 
2 Ο πωλητής συστήματος οφείλει να μη χρησιμοποιεί το χώρο της οθόνης στις κυρίες εικόνες του κατά τρόπο που 
να προβάλλει υπερβολικά συγκεκριμένες εναλλακτικές πτήσεις η που να παρουσιάζει μη ρεαλιστικές εναλλα­
κτικές πτήσεις 
3 Οταν ο πωλητής συστήματος επίλενει να παρουσιάζει πληροφορίες όσον άφορα τα δρομολόγια η τους ναύλους 
μη συμμετεχόντων αερομεταφορέων, οι πληροφορίες αυτές παρουσιάζονται με τρόπο ακριβή, μη παραπλανητικό 
και χωρίς διακρίσεις όσον άφορα τους παρουσιαζομένου^ μεταφορείς 
4 Αν μια πληροφορία όσον άφορα τον αριθμό και την ταυτότητα των υπηρεσιων/ναυλων που παρέχουν οι αερο 
μεταφορείς κατά την αεροπορική μεταφορά απο ενα σημείο σε αλ/ο δι ν είναι κατανοητή, αυτό αναφέρεται 
σαφώς στη σχετική παρουσίαση 
Κριτήρια για τις τακτικές αεροπορικές μεταφορές 
1 Η σειρά παρουσίασης των εναλλακτικών πτήσεων στην κυρία εικόνα νια τις τακτικές αεροπορικές μεταφορές, 
για τη ζητούμενη ήμερα η ήμερες, ακολουθεί την επομένη σειρά, έκτος αν ο καταναλωτής ζητήσει διαφορετική 
σειρά για προσωπική συναλλαγή 
ι) όλες οι απευθείας πτήσεις μεταζυ των συγκεκριμένων ζευγών πόλεων ιιε χρονική σειρά ώρας αναχώρησης η 
άφιξης 
ιι) άλλες απευθείας πτήσεις, μεταξύ των συγκεκριμένων ζευγών πόλεων με χρονική σειρά ώρας αναχώρησης η 
άφιξης και/η διάρκειας πτήση., 
ιιι) οι πτήσεις με ανταπόκριση με χρονική σειρά ώρας αναχώρησης η άφιξης και/η διάρκειας πτήσης 
Αφού επιλενουν τα κριτήρια παρουσίαση^, εφαρμόζονται σταθερά σε οποιαδήποτε δεδομένη εικόνα 
2 Οι τακτικές πτήσεις που περιλαμβάνουν στάσεις, αλλαγή αεροσκάφους η αεροδρομίου και/η τον ίδιο αριθμό 
πτήσης προσδιορίζονται σαφώς Οι πτήσεις με τον ίδιο αριθμό θεωρούνται ως πτήσεις ιιε ανταπόκριση, έκτος 
αν η συμφωνία για ίδιο αριθμό πτήσης διασφαλίζει την επιβίβαση στην πτήση ανταπόκρισης, οπότε οι πτήσεις 
με τον ίδιο αριθμό μπορούν να παρουσιάζονται κατά προτίμηση έναντι των κανονικών πτήσεων με ανταπο 
κρίση