û * ·& 
* * 
Λ £ A ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλ€ς, 18.10.1995 
COM(95)478 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΣ ΣΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
1. Περίληψη 1 
2. Συμπεράσματα 7 
3. Σημερινές και μελλοντικές προοπτικές εφοδιασμού και ζήτησης φυσικού 
αερίου στην Ε.Κ. και εξωτερικές σχέσεις 9 
3.1. Η εξέλιξη του εφοδιασμού και της ζήτησης φυσικού αερίου στην Ε.Κ. 
κατά την τελευταία δεκαετία 9 
3.2. Ο εφοδιασμός και η ζήτηση σήμερα στην Ε.Κ 9 
3.3. Εφοδιασμός και ζήτηση: Προοπτικές 11 
3.4. Ο εξωτερικός παράγων 13 
4. Οι εξελίξεις στην αγορά και οι επιπτώσεις σε θέματα ασφάλειας εφοδιασμού 
: 15 
4.1. Εξελίξεις στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 15 
4.2. Εξελίξεις στον ευρύτερο βιομηχανικό τομέα 16 
4.3. Κάθετη ολοκλήρωση στην αλυσίδα φυσικού αερίου 17 
4.4. Οριζόντια ολοκλήρωση στην αγορά φυσικού αερίου 18 
4.5. Οι μηχανισμοί τιμολόγησης φυσικού αερίου 18 
5. Η ασφάλεια εφοδιασμού σε επίπεδο Ε.Κ 19 
5.1. Εισαγωγή 19 
5.2. Βραχυπρόθεσμα προβλήματα ασφαλείας εφοδιασμού στην Ε.Κ. 20 
5.3. Μακροπρόθεσμα προβλήματα ασφαλείας εφοδιασμού στην Ε.Κ. 23 
5.4. Διευρωπαϊκά δίκτυα φυσικού αερίου 27 
5.5. Συνεργασία σε επίπεδο Ε.Κ 27 
Πίνακες 
Παράρτημα 
Α* 
1. Περίληψη 
Εισαγωγή 
1. Το μερίδιο αγοράς του φυσικού αερίου διευρύνεται σχεδόν σε όλα τα κράτη 
μέλη της Ε.Κ.. Για το σύνολο της Ε.Κ. αναμένεται το μερίδιο αυτό να 
φθάσει από το 19% περίπου του σημερινού ενεργειακού ισοζυγίου στο 26% 
περίπου το 2010. Ταυτόχρονα, επειδή η ντόπια παραγωγή της Ε.Κ. 
ελαττώνεται, η εξάρτηση από εισαγωγές προερχόμενες από τρίτες χώρες 
αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά από το σημερινό 40% στο 60% περίπου το 
2010 και στο 75% το 2020. Επιπλέον, η ασταθής πολιτική κατάσταση 
ορισμένων από τις σημαντικότερες χώρες εφοδιασμού σε αέριο δημιουργεί 
κάποιες ανησυχίες. 
2. Η βιομηχανία φυσικού αερίου της Ε.Κ. εμφανίζει σήμερα παραδειγματικά 
αποτελέσματα στον τομέα της ασφάλειας εφοδιασμού. Δεν υπάρχει λόγος να 
πιστεύει κανείς ότι η κατάσταση αυτή θα αλλάξει στο μέλλον. Τα κράτη μέλη 
έχουν την ευθύνη της ασφάλειας σε εθνικό επίπεδο και η Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα την ευθύνη σε επίπεδο Κοινότητας, ειδικότερα δε με την 
προοπτική της Ενιαίας Αγοράς. 
3. Η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί μέρος ενός πλαισίου που διευκρινίζεται 
στην Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής1, και στη μεταγενέστερη Αευκή Βίβλο, 
στην οποία η ασφάλεια εφοδιασμού χαρακτηρίζεται ως ένας από τους τρεις 
άξονες της ενεργειακής πολιτικής της Ε.Κ.. Ενώ η Ανακοίνωση αυτή δεν 
προορίζεται να προκαταλάβει οποιαδήποτε περαιτέρω εξέλιξη του νομικού 
πλαισίου που αναφέρεται σε άλλα θέματα ενεργειακής πολιτικής της Ε.Κ., 
όπως η εσωτερική αγορά ενέργειας και τα διευρωπαϊκά δίκτυα, θα βοηθήσει 
ωστόσο την Ευρύτερη ενημέρωση σε ό,τι αφορά τα ανωτέρω θέματα 
πολιτικής. 
4. Ο στόχος της Ανακοίνωσης είναι διπλός: 
α) να δημιουργηθεί μια πλατφόρμα συζήτησης για τις μελλοντικές 
κατευθύνσεις του κλάδου του φυσικού αερίου στην Ε.Κ. και 
β) να εξετασθεί το ζήτημα της ασφάλειας εφοδιασμού και οι ενέργειες 
που πρέπει να αναληφθούν σε επίπεδο Ε.Κ., ώστε να βελτιωθούν οι 
όροι ασφάλειας εφοδιασμού στα επόμενα εκατό χρόνια. 
5. Η Ανακοίνωση υποδιαιρείται σε τρία κύρια κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο 
εξετάζει τη ζήτηση και τον εφοδιασμό σε αέριο μέχρι το έτος 2000, τα 
"χάσματα εφοδιασμού" που παρατηρούνται και το κρίσιμο θέμα των 
εξωτερικών σχέσεων. Στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζονται ορισμένες εξελίξεις 
της αγοράς και οι ενδεχόμενες επιπτώσεις επί της ασφάλειας εφοδιασμού. 
Τέλος στο κες)άλαιο 3 εξετάζονται τα μέτρα ασφαλείας που εφαρμόζει 
σήμερα η βιομηχανία αερίου και αξιολογείται η αποτελεσματικότητα τους σε 
περίπτωση σοβαρών ελλείψεων εφοδιασμού. Η παρούσα Ανακοίνωση δεν 
επηρεάζει τον κοινοτικό προϋπολογισμό. 
COM (94) 659 τελικό 
6 Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας πραγματοποίησε πρόσφατα μελέτη σε 
θέματα ασφαλείας του φυσικού αερίου η οποία κάλυπτε τις τρεις κύριες 
αγορές αερίου του ΟΟΣΑ, δηλ. τον ΟΟΣΑ Ευρώπης, τη Βόρεια Αμερική και 
τον ΟΟΣΑ του Ειρηνικού. II μελέτη αυτή έδειξε ότι υπάρχουν ουσιώδεις 
διαφορές μεταξύ των τριών αυτών περιφερειακών αγορών αερίου, σε Οέμ,ατα 
εφοδιασμού και ζήτησης και ασφάλειας εφοδιασμού. Τα όποια πορίσματα 
ειδικά για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα μπορούν να διατυπωθούν μόνο αν 
βασίζονται σε μια λεπτομερή ανάλυση της κατάστασης στην Ευρώπη όπως 
αυτή που περιέχεται στο παρόν έγγραφο. 
7. Κατά την εκπόνηση της παρούσας Ανακοίνωσης πραγματοποιήθηκαν ευρείες 
διαβουλι ΰσπ.<.Ί μι \\\ βιομηχανία, μι παιρπϊς φυσικού <πρίου και μι ι ην 
Eurogas, καθώς επίσης και με τα κράτη μέλη. Οι διαβουλεύσεις αυτές 
αξιοποιήθηκαν κατά τρόπο ώστε να προσδίδεται πρόσθετη αξία στο τελικό 
έγγραφο. 
Προοπτικές ζήτησης και εφοδιασμού 
8. Οι συμβάσεις εψοδισομυύ σε φυσικό αέριο κρίνονται περισσότερο από 
επαρκείς για την ικανοποίηση της αναμενόμενης ζήτησης μέχρι το 2000. Με 
την προϋπόθεση ότι οι τρέχουσες συμβάσεις εφοδιασμού θα ανανεωθούν, 
σημειώνεται σήμερα έλλειμμα της τάξεως του 20% στις συμβάσεις 
εφοδιασμού για την ικανοποίηση της αναμενόμενης ζήτησης το 2010. Θα 
απαιτηθεί η υπογρα(|)ή νέων συμβάσεων εφοδιασμού, επιπλέον του συνολικού 
όγκου φυσικού αερίου που σήμερα χρησιμοποιείται στην ΕΚ., για να 
ικανοποιηθεί η αναμενόμενη ζήτηση το 2020. 
9. Ωστόσο οι εν δυνάμει διαθέσιμες ποσότητες φυσικού αερίου στην Ε.Κ., τόσο 
εσωτερικής όσο και εξωτερικής προέλευσης, είναι άφθονες και επαρκείς για 
να ικανοποιηθεί η ζήτηση και στον επόμενο αιώνα. Πρόσθετες ποσότητες 
αναμένεται το πιθανότερο να έρθουν από τους τρεις κύριους εξωτερικούς 
παραγωγούς, τη Ρωσία, τη Νορβηγία και την Αλγερία. Και οι τρεις αυτές 
χο>ρρς εκτελούν μεγάλα προγράμματα για τη σημαντική αύξηση το>ν 
εξαγωγών τους φυσικού αερίου προς την Ε.Κ.. 
10. Δεν ελλείπουν άλλα πρόσθετα αποθέματα αερίου που μπορούν να διατεθούν 
στην ΕΚ., για παράδπ,γμα από τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Août, 
αλλά θα πρέπει τα αποθέματα αυτά να αξιοποιηθούν και να μεταφερθούν με 
αγωγούς ή ως LNG σε μεγάλες αποστάσεις πράγμα που έχει επιπτώσεις στις 
τιμές και, για τους αγωγούς, ενδεχόμενες δυσκολίες διάβασης 
Μακροπρόθεσμα, οι παράγοντες αυτοί μπορεί να ασκήσουν πίεση επί των 
τιμών αερίου, στη συνέχεια δε να επιβραδύνουν τον ρυθμό αύξησης της 
ζήτησης σε αέριο 
Εξωτερικές σχέσεις 
11 II Ε Κ συζητάει επί του παρόντος στρατηγικές για την ανάπτυξη στενότερων 
σχέσων με μερικούς σημαντικούς παράγωγους ενέργειας στην πρώην ΕΣΣΛ. 
Θέματα όπως οι συνθήκες πρόσβασης στα ενεργειακά προϊόντα και η 
κατασκευή διεξόδων εξαγωγής αποτελούν μέρος του διαλόγου με αυτές τις 
χώρες. Η Ευρωπαϊκή Συνθήκη για τη Χάρτα Ενέργειας προβλέπει ένα 
σημαντικό πλαίσιο με το οποίο ενθαρρύνονται οι εμπορικές ανταλλαγές 
ανατολής-δύσης για το ψκηκό αέριο καθώς και η συνεργασία με χώρες που 
σήμερα ή μελλοντικά μπορούν να προμηθεύσουν αέριο. Η εκπόνηση κάποιου 
αναλόγου προς τη Χάρτα Ενέργειας πλαισίου για τον Νότο, ή κάποια 
πρωτοβουλία της Διάσκεψης για τη Χάρτα Ενέργειας ώστε να περιληφθούν 
και άλλοι περιφερειακοί παραγωγοί αερίου, μπορούν να συμβάλουν στη 
βελτιωμένη ασφάλεια εφοδιασμού. Η επερχόμενη Ευρω-μεσογειακή Διάσκεψη 
προσφέρει τη δυνατότητα προώθησης του θέματος αυτού. 
12. Ο διάλογος μεταξύ καταναλωτών και παραγωγών παρέχει ένα επιπλέον 
πλαίσιο με το οποίο ενθαρρύνεται η σύσφιξη στενότερων δεσμών με τους 
παραγωγούς. II αυξανόμενη εξάρτηση της Ε.Κ. από τις εισαγωγές και οι 
στρατηγικές ανάγκες της για στενότερους δεσμούς με τους εξωτερικούς 
παραγωγούς πρέπει να οδηγήσει στον σχεδιασμό και την προώθηση νέων 
πολιτικών εξωτερικών σχέσεων με τις χώρες αυτές. Η συνεργασία της Ε.Κ. 
καθώς και προγράμματα τεχνικής βοήθειας, για παράδειγμα, TACIS, PHARE 
και Μεσογειακά Προγράμματα, στον ενεργειακό κλάδο θα πρέπει όλο και 
περισσότερο να διέπονται από τέτοιες στρατηγικές εκτιμήσεις. 
13. Οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης αντιμετωπίζουν σοβαρά 
προβλήματα στον τομέα του φυσικού αερίου, ακόμη δε βρίσκονται 
αντιμέτωπες με μια ανασφαλή κατάσταση εφοδιασμού τους που προέρχεται 
κυρίως από την εξάρτηση τους από ένα και μόνο παραγωγό. Οι χώρες αυτές 
θα επιζητούν όλο και περισσότερες εμπορικές σχέσεις, συνεργασία, 
ολοκλήρωση και διαφοροποίηση του εφοδιασμού τους μαζί με την 
Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδιαίτερα δε με την προοπτική να γίνουν μέλη της Ε.Κ.. 
Οι εξελίξεις της αγοράς 
14. Κατά τα πρόσφατα χρόνια, σημειώθηκε μια τάση για κάθετη ολοκλήρωση 
στην αλυσίδα του αερίου, ειδικότερα υπό μορφή επενδύσεων προς τα κάτω 
από μερικούς εξωτερικούς παραγωγούς. Η εξέλιξη αυτή είναι ικανοποιητική 
αφού καταδείχνει μια πρόσθετη δέσμευση προς τις αγορές της Ε.Κ. των 
υπόψη παραγωγών και αντιπροσωπεύει έναν παράγοντα σταθερότητας και 
ασφάλειας. Ταυτόχρονα ωστόσο θα πρέπει να εξασφαλισθούν πολλαπλές 
πηγές εφοδιασμού. 
15. Υπάρχει ένας ορισμένος αριθμός οικονομικών πλεονεκτημάτων που 
παρουσιάζει το αέριο για την παραγωγή ηλεκτρισμού. Η υποκατάσταση 
άλλων ορυκτών καυσίμων από το φυσικό αέριο συνεπάγεται επίσης 
σημαντικά περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα. Αποτέλεσμα αυτού είναι το ότι 
ο κλάδος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας θα καλύπτει ποσοστό άνω του 
50% στην αύξηση της κατανάλωσης αερίου για το 2010, πράγμα που 
αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τρίτο της συνολικής κατανάλωσης αερίου της 
Ε.Κ. για το χρονικό αυτό διάστημα. Η αυξανόμενη ζήτηση αερίου στην 
παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και η τάση περιορισμού των δαπανών μπορεί 
να ενθαρρύνει περαιτέρω τη σύμπηξη απευθείας δεσμών μεταξύ παραγωγών 
ηλεκτρικής ενέργειας και παραγωγών αερίου καθώς επίσης και την υιοθέτηση 
νέων μεθόδων τιμολόγησης δεδομένου του γεγονότος ότι ο άνθρακας είναι 
ο κύριος ανταγωνιστής του αερίου στον κλάδο αυτόν ενώ η ανάπτυξη 
αγορών αερίου θα επιτρέψει την εφαρμογή νέων μεθόδων τιμολόγησης. 
Βραχυπρόθεσμη ασφάλεια εφοδιασμού σε επίπεδο Ε.Κ. 
16. Εκτιμάται ότι σήμερα η Ε.Κ. είναι σε θέση να ανθέξει σε διακοπή εφοδιασμού 
από τις κύριες χώρες εξαγωγής εκτός ΟΟΣΑ, τη Ρωσία και την Αλγερία, για 
περιόδους 9 και 20 μηνών αντίστοιχα. Ακόμη και σε περίπτωση ταυτόχρονης 
μείωσης του εφοδιασμού και από τις δύο αυτές πηγές εκτός ΟΟΣΑ, η 
περίοδος ασφαλείας ανέρχεται σε 5 μήνες. Για την εξασφάλιση αυτού του 
επιπέδου ασφαλείας επιβάλλεται πλήρης διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ 
βιομηχανιών φυσικού αερίου των κρατών μελών και κινητοποίηση των 
υπαρχόντων μέτρων ασφαλείας. 
17. Όμως, η κατάσταση εφοδιασμού ποικίλλει σημαντικά ανάμεσα στα κράτη 
μέλη σε ό,τι αφορά το μερίδιο του φυσικού αερίου στην κατανάλωση 
πρωτογενούς ενέργειας, την παραγωγή αερίου για οικιακούς σκοπούς, τις 
πολλαπλές πηγές εφοδιασμού, τον βαθμό ολοκλήρωσης με το ευρωπαϊκό 
δίκτυο αερίου, τις αποθηκευμένες ποσότητες και τα χαρακτηριστικά αυτών, 
τη διάσπαση της αγοράς, το ποσοστό των διακοπτόμενων συμβάσεων, τον 
αριθμό των εγκαταστάσεων διπλής τροφοδοσίας, τα τερματικά LNG 
(υγροποιημένο φυσικό αέριο) και τη διασυνοριακή υποστήριξη με άλλες 
εταιρείες αερίου. Τα μέτρα ασφαλείας που λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο 
ποικίλλουν ανάλογα με όλες τις προαναφερόμενες καταστάσεις εφοδιασμού 
και ζήτησης. 
18. Η αξιοποίηση της διάστασης Ε.Κ. παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού. 
Οι εταιρείες αερίου της Ε.Κ. ήδη συνεργάζονται με διασυνοριακές συμφωνίες 
υποστήριξης, με εμπορικά βέβαια κριτήρια. Τα διάφορα στοιχεία μιας 
πολιτικής συνεργασίας στην Ε.Κ., που στοχεύουν στην ελαχιστοποίηση των 
επιπτώσεων επί των καταναλωτών από μεγάλες διακοπές εφοδιασμού σε 
διάφορα κράτη μέλη, συνεπάγονται τη χρησιμοποίηση ενός φάσματος μέτρων. 
Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τη μείωση της ζήτησης με την προσφυγή σε 
διακοπτόμενες συμβάσεις· ελαστικότητα της παραγωγής τόσο σε ό,τι αφορά 
την ντόπια παραγωγή μιας χώρας όσο και τις εισαγωγές από άλλες 
παραγωγούς χώρες της Ε.Κ.· χρησιμοποίηση διαθεσίμων αποθεμάτων αερίου 
σε επίπεδο Ε.Κ.. Οταν τα μέτρα αυτής της μορφής εφαρμόζονται κατά 
ενιαίο τρόπο, οι ποσότητες αερίου που μπορούν να διατεθούν στην 
εσωτερική αγορά σε επίπεδο Ε.Κ. αυξάνονται λόγω της ευρύτερης 
πολλαπλότητας των πηγών εισαγωγής στην Ε.Κ. ως συνόλου σε σχέση με τις 
επιμέρους χώρες χωριστά. 
Μακροπρόθεσμη ασφάλεια εφοδιασμού σε επίπεδο Ε.Κ.: ολοκλήρωση 
δικτύων 
19. Για να μπορέσουν να αξιοποιηθούν τα προαναφερόμενα μέτρα ασφαλείας, 
η ολοκλήρωση του συστήματος φυσικού αερίου στην Ε.Κ. αποτελεί 
προϋπόθεση και επομένως η διασύνδεση των συστημάτων αερίου της Ε.Κ. 
είναι κρίσιμης σημασίας για τη διατήρηση και την προάσπιση του 
ενδεδειγμένου επιπέδου ασφαλείας. 
20. Ενώ το δίκτυο της Ε.Κ. είναι σε μεγάλο ποσοστό ολοκληρωμένο, χάρη στα 
επιτεύγματα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας q/υσικού αερίου, υπάρχουν και 
άλλες διασυνδέσεις που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την ασφάλεια. Το 80% 
των ευρωπαϊκών αποθεμάτων αερίου εντοπίζονται στη Βόρεια Θάλασσα και 
στην Ολλανδία. Σχέδια κατασκευής αγωγών αερίου που συνδέουν την ήπειρο 
με τη Βόρεια θάλασσα καθώς επίσης και διασυνδέσεις στην Ευρώπη μεταξύ 
διαφόρων κρατών μελών θα βελτιώσουν σημαντικά τις δυνατότητες 
εφοδιασμού από τη Βόρεια θάλασσα και την Ολλανδία σε περίπτωση 
διακοπής του εφοδιασμού προερχομένου από τη Ρωσία και/ή την Αλγερία. 
21. Σε περίπτωση σημαντικών μειώσεων ροής, τα πιο ευπαθή κράτη μέλη είναι 
η Φινλανδία (διακοπή από τη Ρωσία), Ελλάδα (διακοπή από τη Ρωσία) και 
Πορτογαλία (διακοπή από την Αλγερία). Ωστόσο, η Ελλάδα κατασκευάζει 
εγκαταστάσεις LNG οι οποίες θα της εξασφαλίσουν αξιόλογη πρόσθετη 
ασφάλεια ενώ το πρόβλημα αντιμετωπίζεται εν μέρει στην Φινλανδία από τις 
δυνατότητες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με διπλή τροφοδοσία. Η 
Πορτογαλία θα μπορέσει να αντιμετωπίσει διακοπές στη ροή του αλγερινού 
αερίου χωρίς εγκαταστάσεις LNG αλλά μόνο αν η σχεδιαζόμενη νέα ισπανική 
διασύνδεση περατωθεί και αυξηθούν οι δυνατότητες του γαλλικού κεντρικού 
δικτύου . Μακροπρόθεσμη λύση για τη Φινλανδία θα ήταν η διασύνδεση της 
με τη Σουηδία, τη στιγμή που αναπτύσσονται οι σκανδιναβικές αγορές, καθώς 
και κάθε πιθανή ανάπτυξη εφοδιασμού σε αέριο από την θάλασσα του 
Μπάρεντσ.. 
22. Επίσης ευπαθείς αλλά σε μικρότερο βαθμό είναι: η Ισπανία (διακοπή από την 
Αλγερία), η Αυστρία (διακοπή από τη Ρωσία) και η Ιταλία (διακοπή από τη 
Ρωσία ή την Αλγερία). Εντούτοις, αν οι διασυνδέσεις που αναφέρονται στο 
μέρος 5.3.1. περατωθούν και υπάρξει αποτελεσματική αξιοποίηση όλων των 
οργάνων εξισορρόπησης, των δυνατοτήτων προμήθειας swap και των 
δυνατοτήτων αντιστρόφου ροής, επίσης δε και εναλλακτικών δυνατοτήτων 
LNG στην περίπτωση της Ιταλίας και της Ισπανίας, αυτά τα κράτη μέλη θα 
μπορέσουν να διατηρήσουν τον εφοδιασμό τους για σημαντικό χρονικό 
διάστημα. 
23. Στη χειρότερη και πιο απίθανη περίπτωση ταυτόχρονης διακοπής εφοδιασμού 
από τη Ρωσία και την Αλγερία, οι πιο ευπαθείς χώρες σε μια τέτοια διακοπή 
είναι η Ισπανία, η Ιταλία και η Αυστρία. Εκτός αυτών το Βέλγιο και η 
Γαλλία θα αντιμετωπίσουν επίσης προβλήματα, ιδιαίτερα εάν δεν 
πραγματοποιηθούν οι προαναφερόμενες διασυνδέσεις. 
Διευρωπαϊκά δίκτυα φυσικού αερίου 
24. Ορισμένες από τις στρατηγικές διασυνδέσεις που αναφέρονται παραπάνω 
είναι κοινού ενδιαφέροντος ή αποτελούν σχέδια προτεραιότητας σύμφωνα με 
το πρόγραμμα διευρωπαϊκών δικτύων ενέργειας. Η ανάπτυξη της πολιτικής 
των διευρωπαϊκών δικτύων ενέργειας (TEN) θα επιτρέψει τη διεύρυνση του 
πίνακα σχεδίων κοινού ενδιαφέροντος ώστε να περιληφθούν, δεδομένου ότι 
οι συνθήκες της αγοράς μεταβάλλονται, μερικές από τις ελλείπουσες 
διασυνδέσεις αγωγών καθώς και σχέδια κατασκευής αποθηκευτικών χώρων 
που αναφέρονται στην έκθεση αυτή, συμπεριλαμβανομένων και των αναγκών 
των πιο ευπαθών Κρατών Μελών, και τα οποία θα συμβάλουν στην 
ενισχυμένη ασφάλεια εφοδιασμού στην ΕΚ. 
Αποθηκευτικοί νώοοι και διακοπτόμενες συμβάσεις 
25. Έχοντας υπόψη το μεγάλο χρονικό διάστημα που απαιτείται για την 
κατασκευή νέων αποθηκευτικών υπογείων εγκαταστάσεων, θα πρέπει να 
εκπονηθεί ανάλυση δαπανών και ωφελειών για τη δημιουργία επιπλέον 
αποθηκευτικών εγκαταστάσεων ώστε να αντιμετωπίζεται η αυξανόμενη 
ζήτηση, η ελαττούμενη ελαστικότητα λόγω της φθίνουσας εσωτερικής 
παραγωγής της Ε.Κ. και της αυξανόμενης εξωτερικής εξάρτησης. Λυτό είναι 
ιδιαίτερα σημαντικό για τα κράτη μέλη που διαθέτουν λιγότερο αναπτυγμένες 
(ΐγορές αερίου 
26. Παρόλα τα διαθέσιμα συνολικά στοιχεία, απαιτείται εμπεριστατωμένη 
διερεύνηση των σημερινών διακοπτόμενων συμβάσεων στη βιομηχανική 
παραγωγή και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα κράτη μέλη, ώστε να 
προσδιορισθεί το πραγματικό ποσοστό διακοπτόμενων συμβάσεων καθώς και 
οι επιπτώσεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού σε περίπτωση σοβαρών 
κρίσεων. 
27. Οι εγκαταστάσεις αερίου και ηλεκτρισμού θα μπορούσαν να εξισορροπούν 
τις ενεργειακές τους ανάγκες σε περιόδους έλλειψης είτε αερίου είτε 
ηλεκτρισμού, αφού είναι πολύ σπάνιο φαινόμενο η ταυτόχρονη εμφάνιση 
αιχμών αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας στο συνολικό έδαφος της Ε.Κ.. Με 
την ενδεχόμενη ευρεία αύξηση διακοπτόμενου ηλεκτρικού φορτίου, η μέθοδος 
αυτή θα μπορούσε να συμβάλει έντονα στην κατά το δυνατό μικρότερη 
μακροπρόθεσμη τρωσιμότητα όλων σχεδόν των κρατών μελών. 
Συνεργασία σε επίπεδο Ε.Κ. 
28. Θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε να εξασφαλίζεται η πιο 
αποτελεσματική συνεργασία στην Ε.Κ. σε περίπτωση σοβαρής κρίσεως 
εφοδιασμού σε αέριο. Διάφορες ιδέες θα άξιζαν να εξεταστούν σε αυτό το 
πλαίσιο. Μια λύση θα μποτούσε να είναι να συμφωνηθούν από τα Κράτη 
Μέλη κάποιοι Στόχοι Ασφαλείας, που θα μπορούσαν να διαφοροποιούνται 
εάν ο ολικός στόχος ασφάλειας επιτυγχάνεται και εάν υπάρχει ένας επαρκής 
βαθμός διαμοιρασμού της επιβάρυνσης. Αυτοί οι Στόχοι Ασφάλειας θα 
μπορούσαν να θεσπιστούν χρησιμοποιώντας τον καλύτερο δυνατό συνδυασμό 
μέτρων ασφαλείας που προβλέπει καθένα από αυτά, περιλαμβανομένης και 
της διασυνοριακής συνεργασίας. 
29. Ενώ η ασφάλεια εφοδιασμού δεν παρουσιάζει σήμερα πολύ σοβαρό 
πρόβλημα, ωστόσο δεν υπάρχει λόγος εφησυχασμού. Πρέπει να εκπονηθούν 
οδηγίες για περιπτώσεις ανάγκης σε επίπεδο Ε.Κ. ώστε να υπάρχει κοινή 
γλώσσα και κοινές προτεραιότητες ασφαλείας όταν ξεσπά μια πολύ σοβαρή 
διακοπή ροής αερίου. 
30. Θα πρέπει να συνεχισθεί μια σε βάθος ανάλυση της εξελισσόμενης ισοροπίας 
όλων των παραγόντων που επηρεάζουν την ασφάλεια εφοδιασμού σε αέριο 
στο επίπεδο της ΕΚ και ανά Κράτος Μέλος. Θα πρέπει να ληφθούν υπ'όψη 
το κόστος και τα οφέλη των διαφόρων επιλογών και νά εξετασθούν, όχι μ» 
οι εξελίξεις από τη πλευρά του εφοδιασμού, αλλά επίσης η εφαρμογή των 
Διευρωπαϊκών Δικτύων, η ολοκλήρωση της Εσωτερικής Αγοράς και οι (ξελίξΕίς 
στις εξωτερικές σχέσεις, όπως η Ευρωπαϊκή Χάρτα Ενέργειας. 
w. Συμπεράσματα 
Με βάση την ανάλυση που παρουσιάζεται στην παρούσα ανακοίνωση η 
Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο να λάβει υπό σημείωση και να στηρίξει τα 
ακόλουθα συμπεράσματα. 
1. Οι αγορές του αερίου είναι εγγενώς περιφερειακής φύσεως και η ασφάλεια 
της Ε.Κ. σε ό,τι αφορά τον εφοδιασμό σε αέριο μπορεί επομένως τότε 
μόνον να αξιολογηθεί σωστά όταν γίνεται με βάση εμπεριστατωμένες 
αναλύσεις του προβλήματος του φυσικού αερίου, ειδικά για την περιοχή της 
Ευρώπης. 
2. Η ασφάλεια εφοδιασμού σε αέριο δεν παρουσιάζει άμεσο πρόβλημα στο 
επίπεδο της Ε.Κ. αν και υπάρχουν σημαντικές διαφορές σχετικά μεταξύ 
κρατών μελών. Ο συνδυασμός μέτρων ασφαλείας που εφαρμόζεται από την 
ευρωπαϊκή βιομηχανία αερίου, δηλαδή οι διασυνδέσεις δικτύων, οι 
αποθηκευτικές εγκαταστάσεις, η ελαστικότητα στην παραγωγή, οι 
διακοπτόμενες συμβάσεις και οι διασυνοριακές συμφωνίες, ποικίλλει από το 
ένα κράτος μέλος στο άλλο. Εντούτοις, η συνεργασία σε επίπεδο Ε.Κ. 
μπορεί να επιτρέψει την κατά πιο συντονισμένο τρόπο εφαρμογή των μέτρων 
αυτών, αξιοποιώντας την ελαστικότητα του συστήματος φυσικού αερίου στο 
σύνολο του και κατά συνέπεια ενισχύοντας την ευρωπαϊκή ασφάλεια 
εφοδιασμού. 
3. Η εξωτερική εξάρτηση της Ε.Κ. θα αυξηθεί βαθμιαία κατά την εξεταζόμενη 
περίοδο, και κατά μεγάλο ποσοστό κυρίως με τις επιπλέον εισαγωγές αερίου 
από χώρες μη μέλη του ΟΟΣΑ. Ενώ δεν προβλέπεται έλλειψη αποθεμάτων 
αερίου που εν δυνάμει μπορούν να διατεθούν στην Ε.Κ. για να 
αντιμετωπισθεί η μεγάλη αύξηση κατανάλωσης που αναμένεται στο τέλος του 
αιώνα και πέρα απ'αυτό, ο πρόσθετος όγκος αερίου που μπορεί να διατεθεί 
στην αγορά με συμφέροντες όρους, θα προέρχεται το πιο πιθανό από τις 
σημερινές τρεις κύριες εξωτερικές χώρες παραγωγής, τη Ρωσία, τη Νορβηγία 
και την Αλγερία. Σε περίπτωση που εμφανισθούν νέες χώρες παραγωγής 
αερίου αυτές θα βρίσκονται επίσης έξω και όλο και πιο μακριά από την 
Ε.Κ.. 
4. Η ολοκλήρωση της Εσωτερικής Αγοράς θα διευκολύνει και την ολοκλήρωση 
των αγορών φυσικού αερίου και θα βελτιώσει την ασφάλεια εφοδιασμού. Η 
συνεργασία και σύμπνοια σε επίπεδο Ε.Κ. εντυπωσιάζουν τους εξωτερικούς 
παραγωγούς καθώς και τις χώρες διαμετακόμισης και παρέχουν πρόσθετη 
εξασφάλιση στους σημερινούς και τους εν δυνάμει καταναλωτές αερίου στην 
Ε.Κ., ενισχύοντας έτσι παραπέρα την ασφαλή θέση της Ε.Κ.. Η 
ολοκλήρωση και η συνεργασία θα συμβάλλουν επίσης στη συντονισμένη 
αντιμετώπιση των προβλημάτων εφοδιασμού και θα προβάλλουν και 
βελτιώσουν την εικόνα του φυσικού αερίου ως αξιόπιστου καυσίμου, θα 
διευκολύνουν την πραγματοποίηση σχεδίων μεγάλης κλίμακας για τη 
μεταφορά αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές κατά τα επερχόμενα χρόνια και θα 
λειτουργήσουν ως ανασταλτικός παράγων ενδεχομένης μείωσης εφοδιασμού. 
5. Η ελαστικότητα του συστήματος παροχής αερίου στην Ε.Κ. βοηθούμενη από 
την ανάπτυξη των Διευρωπαϊκών Δικτύων, θα πρέπει να γίνει αντικείμενο 
τακτικών ελέγχων και διορθωτικών παρεμβάσεων όπου απαιτείται, ώστε να 
υπάρχει ετοιμότητα έγκαιρης αντιμετώπισης ενδεχομένης μείωσης εφοδιασμού 
στα πλαίσια της ενιαίας ολοκληρωμένης ενεργειακής αγοράς της Ε.Κ.. 
Η Επιτροπή μαζί με τα κράτη μέλη, την Ευρωπαϊκή βιομηχανία αερίου και άλλους 
ενδιαφερόμενους οργανισμούς, θα εξετάσει τα διάφορα θέματα που ανακινεί η 
παρούσα Ανακοίνωση, και θα παρακολουθήσει στενά τις εξελίξεις του αντικειμένου 
που θίγουν θέματα ασφαλείας εντός και εκτός ΕΚ., θα αναφέρει δε και πάλι στο 
Συμβούλιο. 
3. Σημερινές και μελλοντικές προοπτικές εφοδιασμού και ζήτησης αερίου στην 
Ε.Κ. και εξωτερικές σχέσεις 
Στον παρακάτω πίνακα ανακεφαλαιώνονται τα στοιχεία εφοδιασμού σε αέριο 
της Ε.Κ. καθώς και οι τάσεις της ζήτησης στα προσεχή χρόνια. 
1. Ζήτηση (mtoe) 
2. Εγχώρια παραγωγή % 
3. Εξάρτηση από εισαγωγές 
% 1994 
254 
61 
39 2000 
311/320 
56 
44 2010 
392/411 
41 
59 2020 
432/496 
25/32 
68/75 
Πηγές: βλ. πίνακες στο παράρτημα. 
3.1. Η εξέλιξη του εφοδιασμού και της ζήτησης φυσικού αερίου στην Ε.Κ. κατά 
την τελευταία δεκαετία. 
Κατά τα τελετιταία δέκα χρόνια η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ε.Κ. 
αυξήθηκε σημαντικά, περισσότερο από 38%, περνώντας από τους 184 mtoe 
το 1985 στους 254 mtoe το 1994. Το μερίδιο του αερίου στην συνολική 
ενεργειακή ζήτηση της Ε.Κ. τοποθετείται σήμερα στο ύψος του 19%. 
Η εγχώρια παραγωγή Ε.Κ. αυξήθηκε κατά 25%, περνώντας από τους 126 
mtoe το 1985 στους 157 mtoe το 1994. Επομένως η ζήτηση αυξήθηκε 
εντονότερα από ό,τι η παραγωγή, η δε εξισορρόπηση επετεύχθη με εισαγωγές 
από τις τρεις κύριες εξωτερικές χώρες παραγωγής την Αλγερία, τη Νορβηγία 
και τη Ρωσία. Οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 62%, περνώντας από 61 mtoe 
το 1985 σε 100 mtoe το 1994. Η εξωτερική εξάρτηση έτσι αυξήθηκε από 33% 
το 1985 σε περίπου 40% το 1994. 
Οι εισαγωγές από τη Ρωσία αυξήθηκαν κατά 150%, από 21 mtoe το 1984 σε 
53 mtoe το 1994, πράγμα που αντιστοιχεί σε 80% αύξηση των αναγκών σε 
εξωτερικό εφοδιασμό. Το 1985 η Ε.Κ. εξαρτώνταν από τη Ρωσία σε 
ποσοστό 34% των συνολικών εισαγωγών αερίου. Το 1994 η εξάρτηση αυτή 
αυξήθηκε περισσότερο από το ένα τρίτο σε 52%. 
Οι εισαγωγές από την Αλγερία αυξήθηκαν πάνω από το ένα τρίτο, από 17 
mtoe το 1985 σε 23 mtoe το 1994 ακολουθώντας χρονικά το ίδιο ποσοστό 
αύξησης με τη ζήτηση στην Ε.Κ.. Η εξάρτηση της Ε.Κ. από εισαγωγές 
προερχόμενες από την Αλγερία μειώθηκε ελαφρά κατά τη δεκαετία αυτή, 
περνώντας από 28% το 1985 σε 25% περίπου το 1994. 
Οι εισαγωγές από τη Νορβηγία αυξήθηκαν κατά 5% ακριβώς, από 22 mtoe το 
1985 σε 23 mtoe το 1994. Σε σχετικούς όρους το μερίδιο της Νορβηγίας στις 
εισαγωγές αερίου της ΕΚ έπεσε από το 36% το 1985 στο 25% το 1994. 
3.2. Ο εφοδιασμός και η ζήτηση σήμερα στην Ε.Κ. (βλ. πίνακα 2Α). 
Το 1994 η συνολική ζήτηση φυσικού αερίου στην Ε.Κ. ανέρχονταν σε 254 
mtoe. Η Γερμανία και το ΗΒ είναι οι μεγαλύτεροι καταναλωτές (περίπου 
60 mtoe η καθεμία)· η Ιταλία, η Ολλανδία και η Γαλλία καταναλώνουν 30 
έως 40 mtoe η καθεμία, ενώ το Βέλγιο, η Ισπανία, η Δανία, η Ολλανδία, 
η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία καταναλώνουν λιγότερο από 10 
mtoe. Η κατανάλωση στο Λουξεμβούργο είναι μόνο 0,4 mtoe ενώ η Ελλάδα 
και η Πορτογαλία προβλέπουν τη διάθεση φυσικού αερίου τα προσεχή 
χρόνια. 
Το μερίδιο του φυσικού αερίου στο συνολικό ενεργειακό ισοζύγιο της Ε.Κ. 
το 1994 έφθανε το 19%. II Ολλανδία εμφανίζει τη μεγαλύτερη αναλογικά 
κατανάλωση αερίου (49%) ακολουθούμενη από ομάδα χωρών που 
κυμαίνονται γύρω από τον μέσο όρο της Ε. Κ.: Ιταλία, Η Β, Ιρλανδία, 
Βέλγιο, Γερμανία και Αυστρία. Η Γαλλία, η Δανία και η Φινλανδία 
τοποθετούνται κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Κ., ενώ το Λουξεμβούργο, η 
Ισπανία και η Σουηδία τοποθετούνται πολύ κάτω από τον μέσο αυτόν όρο. 
Το 1995 τα υπολογιζόμενα αποδεδειγμένα αποθέματα φυσικού αερίου στην 
Ε.Κ. ανέρχονταν σε 3,360 mtoe (βλ. πίνακα 1) ενώ υπάρχουν δυνατότητες 
αύξησης των εν λόγω αποθεμάτων με νέες ανακαλύψεις κοιτασμάτων και 
προηγμένες τεχνικές Ε & Ρ. Η Ολλανδία και το ΗΒ, μεταξύ των χωρών που 
αναφέρονται, διαθέτουν περισσότερο από το 73% των συνολικών 
αποθεμάτων Ε.Κ . Επομένως μεγάλο μέρος των αποθεμάτων φυσικού 
αερίου της Ε.Κ. συγκεντρώνεται στην Βορειοδυτική Ευρώπη. 
Η συνολική παραγωγή φυσικού αερίου της Ε.Κ. ήταν 157 mtoe το 1994. 
Οι χώρες που παράγουν φυσικό αέριο στην Ε.Κ. μπορούν να χωριστούν σε 
τρεις ομάδες. Η πρώτη ομάδα αποτελείται από την Ολλανδία και το ΗΒ 
που παράγουν πάνω από 55 mtoe καθεμία; Η Ιταλία και η Γερμανία 
παράγουν περίπου 15 mtoe η καθεμία, ενώ στην άλλη ομάδα η Δανία, η 
Γαλλία, η Ιρλανδία, η Αυστρία και η Ισπανία είναι ακόμα πιο μικροί 
παραγωγοί αφού παράγουν λιγότερους από 5 mtoe η καθεμία. Τα άλλα 
κράτη μέλη δεν διαθέτουν εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου. 
Τα αναφερόμενα νούμερα δείχνουν μια σχέση αποθεμάτων προς παραγωγή 
για την Ε.Κ. ανώτερη των 20 ετών. Ωστόσο, τα αποθέματα δεν είναι 
ικανοποιητικά κατανεμημένα μέσα στην Ε.Κ., η εγχώρια παραγωγή δεν 
επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση και η Ευρώπη δεν διαθέτει πλήροκ 
διασυνδεδεμένο δίκτυο αερίου. Ορισμένα κράτη μέλη, ειδικότερα αυτά της 
περιφέρειας, ευρίσκονται σε σχετικά απομονωμένη θέση. 
Εξετάζοντας το ενδο-Ε.Κ. εμπόριο φυσικού αερίου, διαπιστώνεται ότι δεν 
πραγματοποιούνται εξαγωγές αερίου εκτός Ε.Κ.. Ο συνολικός όγκος 
φυσικού αερίου που διακινείται μέσα στην Ε.Κ. το 1994 ήταν 30 mtoe Η 
Ολλανδία είναι μεγάλος παραγωγός αερίου ενώ η Δανία προμηθεύει μικρές 
ποσότητες στη Γερμανία και τη Σουηδία. Η Ολλανδία προμηθεύει αέριο στη 
Γερμανία, το Βέλγιο, τη Γαλλία και την Ιταλία. Το Η Β είναι ο άλλος 
μεγάλος παραγωγός, και επί του παρόντος δεν είναι συνδεδεμένο με την 
ηπειρωτική ευρωπαϊκή αγορά αερίου2. Η κατάσταση θα αλλάξει όταν 
περατωθεί και τεθεί σε λειτουργία η διασύνδεση ΗΒ - Ευρώπης. 
Με μικρή εξαίρεση το πεδίο του Markham, στα ανοιχτά του Η.Β. 
10 
Η Ε.Κ. των 15 εισάγει 100 mtoe συνολικά, από τέσσερις εξωτερικούς 
παραγωγούς: Η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός παρέχοντας 53 mtoe 
το 1994. Η Αλγερία και η Νορβηγία προμηθεύουν ίσες περίπου ποσότητες 
αερίου, 23 mtoe η καθεμία περίπου, ενώ η Λιβύη είναι πολύ μικρός 
προμηθευτής, 1 mtoe. Η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας φυσικού 
αερίου από εξωτερικούς παραγωγούς με το 30% περίπου των συνολικών 
εισαγωγών της Ε.Κ... Η Γαλλία και η Ιταλία εισάγουν επίσης σημαντικές 
ποσότητες αερίου, ενώ το Βέλγιο, η Ισπανία, η Αυστρία και η Φινλανδία 
εισάγουν πολύ μικρότερες ποσότητες από τρίτες χώρες. Η Ολλανδία και το 
I IB αν και ευρύτερα αυτάρκεις εισάγουν μικρές ποσότητες από τη Νορβηγία. 
Η εξάρτηση της Ε.Κ. ανέρχεται σε 40% περίπου, αλλά αυτό ποικίλλει 
σημαντικά μεταξύ κρατών μελών. Η Φινλανδία και η Ισπανία εξαρτώνται 
κατά 100% περίπου από εισαγωγές ενώ η Αυστρία και η Γαλλίακατά 80% 
από εισαγωγές από τρίτες χώρες και το Βέλγιο, η Γερμανία και η Ιταλία 
εξαρτώνται από 50 έως 55%. Η Ολλανδία και το ΗΒ εμφανίζουν ποσοστό 
εξάρτησης μικρότερο του 10% λόγω της μεγάλης αυτάρκειας τους. Η Δανία, 
η Σουηδία, η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο δεν εισάγουν καθόλου αέριο από 
πηγές εκτός Ε.Κ.. 
Τα νούμερα για την εξάρτηση από παραγωγούς εκτός Ε.Κ. δεν δίνουν όλη 
την αλήθεια σε ό,τι αφορά το ζήτημα της ασφάλειας εφοδιασμού. Αυτό που 
έχει σημασία είναι οι πηγές εφοδιασμού και η πολλαπλότητα των πηγών 
εφοδιασμού. 
3.3. Εφοδιασμός και ζήτηση: Προοπτικές (βλ. πίνακα 2Β) 
Με τις παρακάτω προβολές αποσκοπείται να οριοθετηθούν τα επόμενα 
κεφάλαια. Αυτό που προέχει δεν είναι τόσο τα ίδια τα νούμερα αλλά 
κυρίως οι τάσεις που τα νούμερα αυτά αποκαλύπτουν, ιδιαίτερα δε τα 
επίπεδα εξωτερικής εξάρτησης και οι ποσότητες αερίου που θα εισαχθούν με 
συμβάσεις στο μέλλον. Τα στοιχεία για την αναμενόμενη ζήτηση 
καταρτίζονται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής για ενεργειακά σενάρια του 
2020. 
Τα εν λόγω σενάρια διερευνούν το ενεργειακό μέλλον ανάλογα με 
διαφορετικές πιθανές συγκυρίες. Αυτό που είναι σημαντικό για τους 
σκοπούς του παρόντος εγγράφου είναι ότι τα κυρίαρχα θέματα που αφορούν 
την έντονη αύξηση της ζήτησης αερίου και την αυξημένη εξάρτηση από τις 
εισαγωγές παραμένουν σταθερά σε όλα αυτά τα σενάρια. 
Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ιδιαίτερα το επίπεδο των εκπομπών C02 
διαφέρουν ωστόσο ανάλογα με το εξεταζόμενο σενάριο. Η συζήτηση των εν 
λόγω σεναρίων σε συνάρτηση με την κοινοτική ενεργειακή πολιτική, 
λαμβάνοντας υπόψη τις διεθνείς υποχρεώσεις της ΕΚ σε ό,τι αφορά τις 
εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, θα λάβουν χώρα σε πιο εξειδικευμένα βήματα 
αφιερωμένα στο σοβαρότατο αυτό ζήτημα. Εκτός αυτών, είναι αυτονόητο ότι 
οι πολιτικές για την ενέργεια και το περιβάλλον οι οποίες δίδουν έμφαση σε 
σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας και αυξημένη χρησιμοποίηση 
ανανεώσιμων ενεργειών θα διευκολύνουν το πρόβλημα της εξάρτησης από 
εισαγωγές και επομένως θα βελτιώσουν την κοινοτική ασφάλεια εφοδιασμού. 
Π 
Για τους σκοπούς της παρούσας ανακοίνωσης η οποία επικεντρώνεται σε 
θέματα εφοδιασμού σε αέριο, χρησιμοποιήθηκαν νούμερα ή ψαλίδες για να 
απεικονισθούν με ικανοποιητικό τρόπο τα κύρια μηνύματα της μελέτης. 
3.3.1. 2000 (βλ. πίνακα 2Β). 
II ζήτηση υπολογίζεται να αυξηθεί κατά 22-26% σε 311-320 mtoe. Τότε το 
φνοιχό αέριο θα έχει εισαχθεί στην Ελλάδα και την Πορτογαλία. II διάδοση 
του αερίου θα αυξηθεί στη Γερμανία, την Ισπανία, την Ιταλία, το IIΒ και 
τη Σουηδία. Το αέριο θα αντιπροσωπεύει το 22% περίπου της συνολικής 
κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας στην ΕΚ.. 
Η παραγωγή φυσικού αερίου στην Ε.Κ. αναμένεται να αυξηθεί κατά 11% και 
να φθάσει τους 175 mtoe. Μετά απ αυτό η παραγωγή θα αρχίσει να 
ελαττώνεται. Η Ολλανδία θα εξακολουθήσει να είναι ο μεγαλύτερος 
παραγωγός αερίου ακολουθούμενη από το Η Β οι δε δύο αυτές χώρες θα 
αντιπροσωπεύουν μαζί το 80% περίπου της συνολικής παραγωγής της Ε.Κ.. 
Η Δανία μπορεί επίσης να αυξήσει την παραγωγή της ενώ η παραγωγή στην 
Ιταλία, την Ιρλανδία, την Γερμανία, τη Γαλλία και την Αυστρία αναμένεται 
να ελαττωθεί. 
Ο συνολικός όγκος φυσικού αερίου που θα διακινείται στην Ε.Κ. θα φθάσει 
τους 30 mtoe, ποσό το οποίο θα καλύπτεται κατά μεγάλο ποσοστό από την 
Ολλανδία. Ταυτόχρονα η διασύνδεση ΗΒ - Ευρώπης θα βρίσκεται σε 
λειτουργία, παρέχοντας πιθανόν μέχρι και 18 mtoe το χρόνο στις αγορές της 
ηπειρωτικής Ευρώπης. 
Η Ε.Κ. αναμένεται να χρειασθεί να εισαγάγει τουλάχιστο 136 mtoe από 
τρίτες χώρες, πράγμα που αντιπροσωπεύει αύξηση 36%. Συμβάσεις 
προμηθείας που καλύπτουν μέχρι και το έτος 2000 δείχνουν ότι για την 
Ε.Κ. στο σύνολο της μπορεί να υπάρξει υπερεπάρκεια εκείνη την εποχή. 
Το 2000, η εξάρτηση της Ε.Κ. θα ανέλθει στο 44% περίπου, με σημαντικές 
ακόμη διαφορές μεταξύ κρατών μελών. Η Ιρλανδία, η Σουηδία και η 
Ελλάδα επί του παρόντος δεν έχουν υπογράψει συμβάσεις προμηθείας αερίου 
για να μπορούν να καλύψουν πλήρως την αναμενόμενη για το 2000 ζήτηση. 
3.3.2. 2010 
Η ζήτηση υπολογίζεται ότι θα κυμανθεί μεταξύ 392 και 411 mtoe, πράγμα 
που αντιπροσωπεύει μέση αύξηση 27% σε σχέση προς το 2000. Το φυσικό 
αέριο θα αντικαταστήσει την ενέργεια που παράγεται από απαρχαιωμένα 
πυρηνικά εργοστάσια στο Η Β, τη Σουηδία και τη Γερμανία. Η Ισπανία και 
η Ιταλία θα αυξήσουν επίσης έντονα τη χρήση αερίου για την παραγωγή 
ηλεκτρικής ενέργειας. Το αέριο θα αντιπροσωπεύει τότε μέχρι και το 26% της 
συνολικής κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας στην Ε.Κ. 
Η παραγωγή φυσικού αερίου στην Ε.Κ. θα ελαττωθεί κατά 6% μετά το 2000 
σε περίπου 165 mtoe. Το Η Β θα συνεχίσει να αυξάνει την παραγωγή του, η 
για να φθάσει σε περισσότερο από το 50% της συνολικής παραγωγής Ε.Κ, 
Ωστόσο είναι πιθανό ότι τότε η παραγωγή του ΗΒ θα χρησιμοποιηθεί 
αποκλειστικά για την εγχώρια αγορά και μπορεί να μην καλύπτει εντελώς 
την αναμενόμενη ζήτηση. Τότε επίσης αναμένεται ότι η ολλανδική παραγωγή 
θα αρχίσει να υποχωρεί. 
12 
Ο συνολικός όγκος αερίου που θα διακινείται μέσα στην Ε.Κ. μπορεί να 
πέσει στους 28 mtoe, η Ολλανδία θα προμηθεύει το μεγαλύτερο μέρος των 
ποσοτήτων αυτών, ενώ η Δανία θα παρέχει μικρές ποσότητες αερίου στη 
Γερμανία και στη Σουηδία. 
Η Ε.Κ. θα πρέπει τότε να εισαγάγει τουλάχιστο 227 mtoe, πράγμα που 
αντιπροσωπεύει αύξηση 70% σε σχέση προς το 2000. Η Ε.Κ. θα εξακολουθεί 
να διατηρεί τους τρεις κύριους εξωτερικούς προμηθευτές της. Για τους 
σκοπούς της αξιολόγησης αυτής, υποτίθεται ότι οι συμβάσεις προμηθείας που 
λήγουν μεταξύ του 2000 και του 2010 θα ανανεωθούν. Στην περίπτωση αυτή 
ο συνολικός όγκος των επί συμβάσει προμηθειών θα φθάνει τους 168 mtoe 
περίπου· η Ρωσία θα παρέχει 66 mtoe, η Νορβηγία 57 mtoe και η Αλγερία 40 
mtoe. 
Τότε η εξωτερική εξάρτηση της Ε.Κ. θα έχει φθάσει στο 60% περίπου η δε 
Φινλανδία, Ελλάδα, Πορτογαλία και Ισπανία θα εξαρτώνται τελείως από 
εξωτερικές προμήθειες ενώ η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Αυστρία και το 
Βέλγιο θα εξαρτώνται έντονα. Τότε είναι πιθανό ότι ο αγωγός διασύνδεσης 
ΗΒ - Ηπειρωτικής Ευρώπης θα χρησιμοποιείται για την πραγματοποίηση 
εισαγωγών αερίου στο ΗΒ. 
Στην περίπτωση της Ιρλανδίας και της Σουηδίας απομένει ακόμη να 
υπογραφούν οι συμβάσεις προμηθείας για όλες τις ποσότητες αερίου που 
χρειάζονται ώστε να καλυφθεί η αναμενόμενη ζήτηση, ενώ η Ελλάδα 
εμφανίζει έλλειμμα 50%. Στην περίπτωση της Πορτογαλίας έχουν ήδη 
υπογραφεί συμβάσεις για το ένα τρίτο της ζήτησης ενώ για την Ιταλία, τη 
Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο η ζήτηση αναμένεται να είναι υψηλότερη 
κατά 10 έως 20% από τις ήδη υπογραφείσες συμβάσεις προμηθείας και την 
εγχώρια παραγωγή. Για την Ε.Κ. στο σύνολο της, μέχρι και 20% της 
αναμενόμενης ζήτησης θα πρέπει να καλυφθεί με νέες συμβάσεις εισαγωγής 
από συνήθεις ή από νέους προμηθευτές. 
3.3.3. Πέρα από το 2010 
Όλα τα κράτη μέλη της Ε.Κ. εμφανίζουν έλλειμμα εφοδιασμού, κατά το 
μάλλον ή ήττον, στις συμβάσεις προμηθείας. Για την Ε.Κ. στο σύνολο 
της, η φθίνουσα εγχώρια παραγωγή συνδυαζόμενη με την αναμενόμενη 
έντονη αύξηση της ζήτησης μπορεί να την οδηγήσει σε εισαγωγική εξάρτηση 
της τάξεως του 75% για το έτος 2*020. Το έλλειμμα εφοδιασμού το 2020, 
δηλαδή 25 χρόνια (χπό σήμερα, μπορεί να ξεπεράσει αρκετά τη σημερινή 
συνολική κατανάλωση φυσικού αερίου στην ΕΚ.. 
3.4. Ο εξωτερικός παράγων 
3.4.1. Σχέσεις με εξωτερικούς προμηθευτές 
Οι δυνατότητες των κύριων εξωτερικών προμηθευτών της Ε.Κ. (Ρωσία, 
Νορβηγία και Αλγερία) είναι αρκετά σημαντικές για να καλύψουν σημαντική 
αν όχι όλη την επιπλέον ζήτηση. Εκτός αυτού, νέοι προμηθευτές θα 
εισέλθουν αργά ή γρήγορα στην αγορά αερίου της ΕΚ.. Μικρές ποσότητες 
LNG έχουν ήδη εισαχθεί από μακρινές χώρες όπως οι χώρες του Περσικού 
Κόλπου και η Αυστραλία. Κατά το 2010 η Νιγηρία θα είναι σε θέση να 
εφοδιάσει την Ιταλία και την Ισπανία με μικρές ποσότητες LNG. Επιπλέον 
13 
υπάρχουν σχέδια κατασκευής αγωγών και εγκαταστάσεων LNG που θα είναι 
ενδεχομένως σε θέση να φέρουν αέριο στην Ευρώπη από τη Μέση Ανατολή, 
την Κεντρική Ασία και ακόμη την Κεντρική και Λατινική Αμερική. Έχει 
υπολογισθεί ότι μπορούν να διατεθούν στις ευρωπαϊκές αγορές περίπου 200 
mtoe με την περάτωση των διαφόρων αυτών νέων κατασκευαστικών έργων. 
Σε κάθε περίπτωση, όλο και περισσότερο φυσικό αέριο θα πρέπει να 
μεταφερθεί μελλοντικά σε όλο και μεγαλύτερες αποστάσεις προς τις αγορές 
Ε.Κ.. Μεγάλες επενδύσεις θα πρέπει να πραγματοποιηθούν, της τάξεως 
μερικών δισ. ECU, για να κατασκευασθούν οι απαιτούμενες εγκαταστάσεις 
παραγωγής, οι απαραίτητοι αγωγοί καθώς και οι υποδομές LNG. Όσο οι 
αποστάσεις μεγαλώνουν τόσο μεγαλώνουν και οι δαπάνες καθώς και οι 
κίνδυνοι για την ασφάλεια εφοδιασμού που συνδέονται με τη διακίνηση πάνω 
από διάφορα εθνικά σύνορα. Οι παράγοντες αυτοί αναμένεται ότι θς. 
ασκήσουν πιέσεις επί των τιμών του φυσικού αερίου οι οποίες με τη σειρά 
τους θα επηρεάσουν μακροπρόθεσμα τη ζήτηση. 
Η εξάρτηση της Ε.Κ. από τις εισαγωγές θα αυξηθεί πάντως σημαντικά, 
καθιστώντας την για όλο και μεγαλύτερο ποσοστό της συνολικής ζήτησης 
αερίου, εξαρτημένη από χώρες εκτός ΕΚ.. II Νορβηγία μέλος του ΕΟΧ 
και του ΟΟΣΑ, θα εξακολουθεί να παραμένει μεγάλος προμηθευτής αερίου 
της Ε.Κ. τα ερχόμενα χρόνια. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνονται οι στενοί 
δεσμοί και οι σχέσεις φιλίας με τους κύριους προμηθευτές εκτός ΟΟΣΑ, τη 
Ρωσία και την Αλγερία καθώς και με κάθε νέο προμηθευτή. Η προς τα κάτω 
ολοκλήρωση των αγορών αερίου της Ε.Κ. από εξωτερικούς προμηθευτές θα 
συμβάλει στην αυξημένη ασφάλεια εφοδιασμού (βλ. κεφάλαιο 4). 
Η Ευρωπαϊκή Συνθήκη για τη Χάρτα Ενέργειας παρέχει ένα σημαντικό 
πλαίσιο κινήτρων για το ενεργειακό εμπόριο και τη συνεργασία με τις χώρες-
παραγωγούς και συμβασιούχους, όπως η Ρωσία, τα νέα ανεξάρτητα κράτη 
της Κεντρικής Ασίας και ασφαλώς η Νορβηγία. Οι διατάξεις της συνθήκης 
για τη διαμετακόμιση αερίου είναι ιδιαίτερα σημαντικές λαμβάνοντας υπόψη 
την αυξανόμενη εξάρτηση της Ε.Κ. από τις εισαγωγές αερίου. Η εκπόνηση 
ενός πλαισίου αναλόγου προς τη Χάρτα Ενέργειας, προς νότον, ή μια 
πρωτοβουλία της Διάσκεψης για τη Χάρτα Ενέργειας ώστε να περιληφθούν 
και άλλοι περιφερειακοί προμηθευτές αερίου, θα πρέπει να ενισχύσει την 
ασφάλεια εφοδιασμού. Η επερχόμενη Ευρω-μεσογειακή Διάσκεψη αποτελεί 
το κατάλληλο βήμα για την προώθηση των στόχων αυτών, επιπλέον, ο 
διάλογος που πραγματοποιείται σήμερα μεταξύ καταναλωτών και 
παραγωγών παρέχει ένα επιπλέον πλαίσιο για την επίτευξη σταθερότητας και 
την εμπέδωση στενότερων δεσμών μεταξύ τους. 
Ο δρόμος για μακροπρόθεσμη ασφάλεια εφοδιασμού περνάει υποχρεωτικά 
από την πολλαπλότητα των πηγών και οδών εφοδιασμού καθώς και από μια 
πολιτική εξωτερικών σχέσεων με την οποία ενθαρρύνονται οι στενοί δεσμοί 
και η αμοιβαία εξάρτηση μεταξύ της Ε.Κ. και των εξωτερικών 
προμηθευτών. Η αυξανόμενη εξάρτηση από εισαγωγές της ΕΚ. καθώς και 
οι στρατηγικές της ανάγκες για σύναψη στενότερων δεσμών με ορισμένους 
βασικούς εξωτερικούς προμηθευτές θα πρέπει να δώσει το ερέθισμα για την 
ανάπτυξη εξωτερικών πολιτικών και εμπορικών σχέσεων και προγραμμάτων 
τεχνικής βοήθειας της Ε.Κ. με τις χώρες που προαναφέρονται. Αυτά τα 
14 
προγράμματα, ήδη περιλαμβάνουν σχέδια της ΕΚ για την ανανέωση της 
παραγωγής αερίου, όπως για παράδειγμα αυτά που έχουν εκπονηθεί στα 
πλαίσια του προγράμματος TACIS και την προώθηση της ενεργειακής 
αποδοτικότητας. 
3.4.2. Χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (CCEE) (βλ. πίνακα 2Δ) 
Στα χρονικά όρια που εξετάζονται στην έκθεση αυτή, αρκετές από τις χώρες 
της CCEE θα έχουν γίνει μέλη της Ε.Κ.. Με την εξαίρεση των μεγάλων 
διεθνών αγωγών διαμετακόμισης, εκτιμάται ότι οι χώρες CCEE θα χρειασθούν 
περίπου 3 δις ECU για χρηματοδότηση επενδύσεων μεταφοράς και 
αποθήκευσης φυσικού αερίου στα επόμενα 15 χρόνια καθώς επίσης και 100 
εκατ. ECU για τεχνική βοήθεια για τα εν λόγω σχέδια. Επιπλέον, οι χώρες 
CCEE θα εξακολουθήσουν να εξαρτώνται έντονα από εισαγωγές ρωσικού 
φυσικού αερίου, ειδικότερα εφόσον η εγχώρια παραγωγή αερίου στην 
περιοχή σημειώνει κάμψη σε απόλυτους αριθμούς, υπογραμμίζοντας το 
πρόβλημα της ασφάλειας εφοδιασμού κατά τρόπο πολύ έντονο. Οι χώρες 
CCEE θα προσβλέπουν όλο και περισσότερο προς τη Δύση, την Ε.Κ., για να 
μπορέσουν να επιλύσουν τα προβλήματα τους, με αυξημένες εμπορικές 
σχέσεις σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο, με δράσεις ολοκλήρωσης και 
συνεργασίας καθώς και με οικονομική βοήθεια. Οι χώρες CCEE κατέχουν 
στρατηγική θέση στους κύριους δρόμους διαμετακόμισης που συνδέουν τα 
ανατολικά κοιτάσματα με τις αγορές της Ε.Κ., πράγμα που δεν πρέπει να 
αγνοείται. 
* * * 
4. Οι εξελίξεις στην αγορά και οι επιπτώσεις σε θέματα ασφαλείας εφοδιασμού 
Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζονται ορισμένες από τις σημερινές εξελίξεις της 
αγοράς που επηρεάζουν την ασφάλεια εφοδιασμού. 
4.1. Εξελίξεις στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (βλ. πίνακα αριθ. 3) 
Σύμφωνα με τις περισσότερες προβολές, ο κλάδος παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας θα συμβάλει με περισσότερο από το 50% στην αύξηση της 
κατανάλωσης αερίου το 2010. Είναι επομένως σκόπιμο να εξετασθεί το 
ζήτημα αυτό με περισσότερες λεπτομέρειες. 
Μια οδηγία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας που απαγόρευε τη χρήση αερίου για 
την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και έδινε προτεραιότητα στις 
βιομηχανικές και οικιακές χρήσεις, αποσύρθηκε το 1991. Η χρήση αερίου 
για την παραγωγή ηλεκτρισμού τα πρόσφατα χρόνια διευρύνθηκε λόγω των 
οικονομικών και οικολογικών πλεονεκτημάτων του αερίου. 
Νέες εξελίξεις της τεχνολογίας και η εισαγωγή προηγμένων υλικών οδήγησαν 
στην κατασκευή αεριοστροβίλων συνδυασμένου κύκλου (CCGT) για την 
παραγωγή ενέργειας. Οι σταθμοί CCGT εμφανίζουν πολύ υψηλότερη απόδοση 
παραγωγής, περίπου 50%, από τους συμβατικούς αεριοστροβίλους (περίπου 
35%) ή τους σταθμούς που χρησιμοποιούν άνθρακα (περίπου 40%). 
Το κόστος κατασκευής και συντήρησης των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που 
χρησιμοποιούν αέριο αποτελεί άλλο ένα πλεονέκτημα. Μικρές και 
συμπαγείς προσυναρμολογημένες μονάδες αερίου μπορούν να 
15 
κατασκευασθούν σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα από ό,τι οι σταθμοί 
που χρησιμοποιούν άνθρακα ή οι πυρηνικοί σταθμοί. Το γεγονός αυτό δίνει 
τη δυνατότητα στους παραγωγούς ηλεκτρισμού να ελέγχουν και να 
αντιμετωπίζουν τη διάθεση και τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας κατά 
ικανοποιητικότερο και επομένως οικονομικότερο τρόπο. 
Η χρησιμοποίηση φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας 
αντί άλλων ορυκτών καυσίμων εμφανίζει επίσης έναν σημαντικό αριθμό 
περιβαλλοντικών πλεονεκτημάτων, συμπεριλα|φανομένο.>ν και των χαμηλών 
εκπομπών C02 S02 και NOx, ενώ ταυτόχρονα οι εκπομπές σκόνης και 
αποβλήτων είναι αμελητέες. Όμως το φυσικό αέριο είναι από μόνο του 
αέριο "θερμοκηπίου" και επομένως πρέπει να λαμβάνεται πρόνοια ώστε να 
περιορίζονται οι διαρροές αερίου σ'όλες τις φάσεις της παραγωγής, 
μεταφοράς, διάθεσης και χρησιμοποίησης. 
Λόγω των παραπάνω πλεονεκτημάτων η χρήση αερίου στην παραγωγή 
ενέργειας αναμένεται να αυξηθεί από το 15% της συνολικής ζήτησης αερίου 
σήμερα στο 32% το 2010 και ίσως ακόμη παραπάνω για το 2020. 
Το αυξημένο ποσοστό του αερίου στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και 
η προσπάθεια για ικανοποιητικότερη απόδοση των δαπανών μπορεί να 
ενθαρρύνει την εμπέδωση απευθείας δεσμών μεταξύ παραγωγών ηλεκτρικής 
ενέργειας και παραγωγών αερίου, να οδηγήσει δε στην εκπόνηση νέων 
τιμολογιακών πρακτικών που θα αντικατοπτρίζουν το γεγονός ότι ο 
άνθρακας είναι ο κύριος ανταγωνιστής του αερίου στην παραγωγή 
ηλεκτρισμού. 
Προϋπόθεση για απευθείας προμήθειες θα είναι η πρόσβαση στις υποδομές 
μεταφοράς ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική παράδοση και 
διαθεσιμότητα των επιπλέον αποθεμάτων στο εν λόγω σύστημα μεταφοράς. 
Λίγες τέτοιες απευθείας συμβάσεις ευρίσκονται ήδη εν εξελίξει, κυρίως αυτές 
που αφορούν νορβηγούς προμηθευτές αερίου αφενός και επιχειρήσεις 
ηλεκτρικής ενέργειας, τη SEP στην Ολλανδία, τη Scottish Power and 
International Power στο Ηνωμένο Βασίλειο αφετέρου, αλλά και επίσης μεταξύ 
του αλγερινού παραγωγού Sonatrach και της ιταλικής επιχείρησης 
ηλεκτρισμού ENEL. 
4.2. Εξελίξεις στον ευρύτερο βιομηχανικό τομέα 
Για βιομηχανικές επιχειρήσεις υψηλών ενεργειακών αναγκών οι 
περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις αντιπροσωπεύουν αυξανόμενο ποσοστό 
δαπανών και αποτελούν επομένως σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση 
της ανταγωνιστικότητας τους. Η ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών 
δαπανών με την αυξανόμενη προσφυγή σε καύσιμα όπως το φυσικό αέριο 
αποτελεί ήδη κοινό τόπο στα κράτη μέλη που επιβάλλουν αυστηρές 
περιβαλλοντικές προδιαγραφές. Όσο πιο προηγμένη είναι η αγορά τόσο 
λιγότερο η γεωγραφική τοποθέτηση του μεγάλου καταναλωτή θα του 
υπαγορεύει το είδος του εφοδιασμού, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν 
συμβατικές σχέσεις, πλην των μακροπροθέσμων, ώστε να επιτυγχάνεται 
πρόσθετη ευελιξία και ποικιλομορφία στην αγορά. Οι δυνατότητες 
κατασκευής μεγάλων αγωγίΰν και τα πλεονεκτήματα του εντονότερου 
ανταγωνισμού στους άνω κρίκους της αλυσίδας μπορεί να προσφέρουν την 
16 
ευκαιρία σε μεγάλες επιχειρήσεις ή ομάδες βιομηχανικών επιχειρήσεων να 
μετάσχουν με ίδια κεφάλαια σε σχέδια προμήθειας φυσικού αερίου τα οποία 
με τη σειρά τους διευρύνουν την ποικιλομορφία των πηγών εφοδιασμού. 
4.3. Κάθετη ολοκλήρωση στην αλυσίδα φυσικού αερίου 
Οι εξωτερικοί προμηθευτές επενδύουν όλο και περισσότερο στο κάτω μέρος 
της αλυσίδας. Οι επενδύσεις στο σημείο αυτό παίρνουν τη μορφή κοινών 
επιχειρήσεων διαφόρων μορφών, συμμετοχής σε εταιρείες μεταφοράς, 
επενδύσεων, απευθείας πωλήσεων στους τελικούς χρήστες και συμφωνιών 
μεταφοράς τεχνογνωσίας. Τα πιο αξιοσημείωτα τρέχοντα παραδείγματα 
σχετικά προσφέρουν οι νορβηγοί προμηθευτές αερίου και η ρωσική Gasprom. 
Οι νορβηγοί προμηθευτές αερίου αναπτύσσουν δραστηριότητες στο κάτω 
μέρος της αλυσίδας που τους επιτρέπουν να καθορίζουν νέες ποσότητες 
αερίου προς εξαγωγή. Παράδειγμα σχετικά με την πολιτική αυτή αποτελεί 
η κοινή επιχείρηση Netra και το μικρό μερίδιο που αποκτήθηκε στην εταιρεία 
μεταφοράς VNG, αυτά στη Γερμανία, καθώς δε και η σύσταση μιας κοινής 
επιχείρησης εμπορίας αερίου της Alliance Gas, με τη ΒΡ στο ΗΒ. Η 
αυξανόμενη εμπλοκή των νορβηγών προμηθευτών θα βελτιώσει τους όρους 
διάθεσης του αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές πράγμα το οποίο με τη σειρά 
του θα έχει θετικές επιπτώσεις επί της ασφαλείας εφοδιασμού. 
Τα πρόσφατα χρόνια σημειώθηκε έντονη παρουσία της Gasprom στις αγορές 
της Δυτικής, Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Παραδείγματα κοινών 
επιχειρήσεων αποτελούν η Wingas στη Γερμανία, η Προμηθέας στην Ελλάδα, 
η Gasum στη Φινλανδία, η διασύνδεση ΗΒ - Ηπειρωτικής Ευρώπης, η 
EuroPolGas στην Πολωνία, η Panrusgas στην Ουγγαρία και η Vol ta στην 
Ιταλία. Η σύμπηξη κοινών επιχειρήσεων του τύπου αυτού ευνοείται λόγω 
των προσφερομένων στις χώρες αυτές δυνατοτήτων προς τους εξωτερικούς 
προμηθευτές αλλά και λόγω των ιστορικών δεσμών της Gasprom με την 
Ανατολική Ευρώπη. Η Gasprom διαθέτει επίσης συμμετοχές στη Μολδαβία 
και τη Λευκορωσία. Το αν η Gasprom καταφέρει να ολοκληρώσει την 
εκδηλούμενη στρατηγική ισχυροποίησης της προς τα κάτω εμπλοκής της στις 
ευρωπαϊκές αγορές αερίου θα εξαρτηθεί από έναν ορισμένο αριθμό 
παραγόντων περιλαμβανομένων και των πολιτικών εξελίξεων στη Ρωσία, 
των πραγματοποιούμενων από τις πωλήσεις αερίου εσόδων και των 
δυνατοτήτων κινητοποίησης νέων επενδυτικών κεφαλαίων. 
Η Sonatrach, παραγωγός αερίου της Αλγερίας, φαίνεται να επικεντρώνει 
τις προσπάθειες της περισσότερο στην προσέλκυση τεχνολογικών και 
χρηματοδοτικών πόρων που απαιτούνται για την ανάπτυξη της παραγωγής 
παρά σε προς τα κάτω επενδύσεις, προς το παρόν. 
Ενώ η προς τα άνω εμπλοκή των εταιρειών αερίου της Ε.Κ. είναι λιγότερο 
συχνή από ό,τι η προς τα κάτω εμπλοκή των παραγωγών αερίου, υπάρχουν 
περιπτώσεις όπου οι εταιρείες μεταφοράς αερίου επιδιώκουν να αποκτήσουν 
πρόσβαση στα αποθέματα αερίου. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι οι εταιρείες 
πετρελαίου δίνουν μεγαλύτερη σημασία σε έργα για φυσικό αέριο από ό,τι 
στο παρελθόν. Η εφαρμογή διεθνών συνθηκών, όπως η συνθήκη της Χάρτας 
για την Ενέργεια, και/ή οι οικονομικές ανάγκες εξωτερικών προμηθευτών 
θα διευκολύνουν μελλοντικά μια τέτοια εξέλιξη. 
17 
Μπορεί να υποστηριχθεί ότι η κάθετη ολοκλήρωση, τόσο στο κάτω μέρος 
όσο και στο άνω μέρος της αλυσίδας ευνοεί την ασφάλεια εφοδιασμού. Η 
προστιθέμενη αξία που δημιουργείται από επενδύσεις στο κάτω και στο άνω 
μέρος της αλυσίδας δείχνει μια εντονότερη εμπλοκή στην υπόψη αγορά και 
επομένως στον τακτικό και αξιόπιστο εφοδιασμό της με το αναγκαίο ς/υσικό 
αέριο. Ωστόσο, οι επενδύσεις στο κάτω μέρος της αλυσίδας από 
εξωτερικούς προμηθευτές μπορεί να συνεπάγονται ορισμένους κινδύνους εάν 
δεν αντισταθμίζονται από την εμπλοκή αρκετο')ν εναλλακτικοί προμηθευτών 
αερίου. 
4.4. Οριζόντια ολοκλήρωση στην αγορά φυσικού αερίου 
Η διαδικασία οριζόντιας ολοκλήρωσης στο επίπεδο της διάθεσης, ειδικότερα 
στα μικρότερα κράτη μέλη (π.χ. Ολλανδία, Δανία, Βέλγιο) επιταχύνθηκε 
με την Ενιαία Αγορά. Με την ολοκλήρωση οι εταιρείες κοινής ωφελείας 
πραγματοποιούν οικονομίες κλίμακας υπό μορφή συγχωνεύσεων ή άλλων 
μορφών συνεργασίας, αυξάνοντας έτσι την αποτελεσματικότητα τους, 
βελτιώνοντας τον έλεγχο των τιμών και συνδυάζοντας το από αυτές 
διατιθέμενο φυσικό αέριο με παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, και σε ορισμένες 
περιπτώσεις, με παροχή άλλων δημοσίων υπηρεσιών. Άλλα κράτη μέλη, 
κράτησαν λίγες αλλά μεγάλες και πιο σύνθετες, ολοκληρωμένες 
περιφερειακές ή τοπικές εγκαταστάσεις. 
Οι διαφορές στη βιομηχανική και εμπορική παράδοση μεταξύ ευρωπαϊκών 
βιομηχανιών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου υπήρξαν ο λόγος για 
τον οποίο άργησαν να αναπτυχθούν μικτές εταιρείες μετόχων ή κοινές 
επιχειρήσεις, λόγου χάρη στις νέες επιχειρήσεις ηλεκτροπαραγωγής 
τροφοδοτούμενες με αέριο ή σε επιχειρήσεις μεταφοράς αερίου. Η αύξηση 
της παραγωγής των επιχειρήσεων ηλεκτροπαραγωγής που τροφοδοτούνται 
με αέριο εικάζεται έντονα ότι θα οδηγήσει σε μεταβολές κατά τα επόμενα 
λίγα χρόνια, δεδομένων των αναμενόμενων αμοιβαίων πλεονεκτημάτων και 
των περιορισμών του ρίσκου και στους δύο προαναφερόμενους κλάδους. 
Στο ΗΒ, για παράδειγμα, οι εταιρείες διάθεσης ηλεκτρικής ενέργειας 
επωφελήθηκαν από το απελευθερωμένο περιβάλλον ώστε να αποκτήσουν 
άμεση πρόσβαση στα αποθέματα φυσικού αερίου της Βόρειας θάλασσας για 
την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και για να καταφέρουν να μπουν στην 
αγορά του φυσικού αερίου, συχνά υπό μορφή ομίλου εταιρειών. 
4.5. Οι μηχανισμοί τιμολόγησης φυσικού αερίου 
Οι τιμές του αερίου στους τελικούς καταναλωτές στην ηπειρωτική Ευρώπη 
καθορίζονται με βάση δύο κύριες μεθόδους, τη μέθοδο τιμολόγησης με βάση 
το κόστος και το σύστημα τιμολόγησης με βάση την αξία στην αγορά, με 
μηχανισμούς αναπροσαρμογής που συνδέουν τις τιμές του αερίου με τις τιμές 
του εναλλακτικού ανταγωνιστικού καυσίμου(ων). 
Σε ορισμένες συμβάσεις προμήθειας αερίου στον κλάδο της 
ηλεκτροπαραγωγής, χρησιμοποιήθηκαν νέες φόρμουλες τιμολόγησης. 
Εφαρμόσθηκαν λ.χ. ρήτρες αναπροσαρμογής, έναντι του άνθρακα, του 
ηλεκτρισμού, του γενικού πληθωρισμού ή άλλες τεχνικές εναλλακτικής ή 
πρόσθετης αναπροσαρμογής συνδεδεμένης με το πετρέλαιο. Οποιαδήποτε 
όμως αποσύνδεση των τιμών του αερίου από τις τιμές του πετρελαίου στον 
κλάδο της ηλεκτροπαραγωγής, με τις σημερινές δομές της αγοράς δεν είναι 
18 
υποχρεωτικό ότι θα οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές αερίου. Για να 
αποφύγουν την κινητικότητα των τιμών αερίου που συνδέονται με τις τιμές 
του πετρελαίου, οι ηλεκτροπαραγωγοί μπορεί να στραφούν στην καταβολή 
πριμοδότησης για το αέριο όταν οι τιμές του συνδέονται με τις τιμές ενός 
σταθερότερου καυσίμου όπως ο άνθρακας. Επιπλέον, εναλλακτικά καύσιμα 
για την ηλεκτροπαραγωγή στην περίπτωση των σταθμών CHP και CCGT είναι 
τα ελαφρά κλάσματα πετρελαίου πράγμα που σημαίνει ότι το αέριο 
τιμολογείται με πριμοδότηση στην περίπτωση αυτή. Τα προαναφερόμενα 
διευκολύνουν τη δρομολόγηση νέων επενδυτικών σχεδίων για το φυσικό 
αέριο. 
Στο ΗΒ οι τιμές του αερίου είναι αποδεσμευμένες και προσδιορίζονται από 
τις δυνάμεις της αγοράς που ασκούνται επί των προμηθειών αερίου και από 
τη ζήτηση που διαμορφώνουν οι εμπορικοί, βιομηχανικοί και 
ηλεκτροπαραγωγοί χρήστες. Ο ανταγωνισμός των διαφόρων προμηθευτών 
προσδιορίζει τις τιμές του αερίου ενώ οι εναλλακτικές δυνατότητες των 
καταναλωτών προσφέρονται από ένα ευρύ φάσμα ανταγωνιζομένων 
προμηθευτών αερίου. Επιπλέον των σχετικών με το πετρέλαιο, μπορούν 
τώρα να αναζητηθούν άλλες μορφές αναπροσαρμογής . Έχουν κλείσει νέες 
συμφωνίες στην αγορά σποτ και θεωρείται ότι είναι ζήτημα χρόνου πριν 
υιοθετηθούν τιμές αγοράς σποτ για μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας 
φυσικού αερίου. 
* * * 
5. Η ασφάλεια εφοδιασμού σε επίπεδο Ε.Κ. 
5.1. Εισαγωγή 
Η ασφάλεια εςίοδιασμού σε αέριο πρέπει να οριστεί ως η ικανότητα του 
συστήματος διάθεσης αερίου να προσφέρει συνεχή και αξιόπιστη ροή αερίου 
στους καταναλωτές, με οικονομικό τρόπο και να μπορεί να αντιπαρέλθει τις 
διακοπές ροής που σημεκύνονται από τεχνικά, οικονομικά ή πολιτικά αίτια. 
Παρά τα πλεονεκτήματα του ως καυσίμου, το αέριο δεν θα μπορούσε να 
κερδίσει την αξιόλογη θέση που κατέχει στην αγορά ενέργειας αν οι 
καταναλωτές δεν μπορούσαν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους. Η 
επιδειχθείσα ασφάλεια εφοδιασμού εξασφάλισε την ανάπτυξη της 
βιομηχανίας στα σημερινά της επίπεδα σε ορισμένο αριθμό ευρωπαϊκών 
χωρών και η ανάπτυξη αυτή θα συμβάλει στην επέκταση των αγορών και σε 
άλλες χώρες της Ε.Κ.. 
Με την π.άροδο των ετών, οι εταιρείες έχουν αναπτύξει πακέτα μέτρων, για 
τις ανάγκες των εργασιών τους, τόσο με μακροπρόθεσμες όσο και με 
βραχυπρόθεσμες προοπτικές. Η ασφάλεια εφοδιασμού έχει μια τιμή. Η 
πρόκληση της βιομηχανίας αερίου είναι να καταφέρει να εξασφαλίσει την 
ικανοποιητικότερη δυνατή ισορροπία μεταξύ μέτρων ελαχιστοποίησης των 
κινδύνων και τιμών που η αγορά μπορεί να προσφέρει. Στα μακροπρόθεσμα 
μέτρα περιλαμβάνονται ο προηγμένος σχεδιασμός των αγορών και των όγκων 
διατιθεμένου αερίου, η διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, οι 
αποθηκευτικές εγκαταστάσεις και η σύναψη διακοπτόμενων συμβάσεων από 
τους καταναλωτές3. Οι διαπραγματεύσεις συμβάσεων εισαγωγής αερίου και 
η υλοποίηση μεγάλων κατασκευαστικών προγραμμάτων μακράς 
προετοιμασίας, αποτελούν επίσης μέρος των συνηθισμένων δραστηριοτήτων 
των εταιρειών για τον ασφαλή εφοδιασμ,ό τους. Πιο βραχυπρόθεσμα, η 
ασφάλεια εφοδιασμού επιτυγχάνεται με την αποτελεσματική διαχείριση των 
δικτύων μεταφοράς και διάθεσης και με ορθές επιχειρησιακές αποφάσεις γιο 
την αντιμετώπιση των διακυμάνσεων της ζήτησης. Οι ενέργειες που 
αποβλέπουν στην εξασφάλιση του εφοδιασμού των καταναλωτών αποτελούν 
κατά τον ίδιο τρόπο μέρος συνήθους διαχείρισης όσο και μακροπρόθεσμη 
στρατηγική. 
Το όλο και περισσότερο διασυνδεδεμένο δίκτυο και η ολοκλήρωση των 
αγορών θα οδηγήσουνστη δημιουργία μιας ευρείας αγοράς φυσικού αερίου 
στην Ευρώπη μεγαλυτέρων διαστάσεων από ό,τι βέβαια η εθνική αγορά. Η 
Επιτροπή, στην Πράσινη Βίβλο, διαπιστώνει ότι η αύξουσα διασύνδεση του 
ευρωπαϊκού δικτύου φυσικού αερίου και η πολυσύνθετη φύση των υποδομών 
αερίου και των πηγών προμηθείας στα κράτη μέλη, απαιτεί την αξιοποίηση 
της κοινοτικής διάστασης για τη βελτίωση της ασφάλειας εφοδιασμού. Η 
Πράσινη Βίβλος αναφέρει ότι η βραχυπρόθεσμη ασφάλεια εφοδιασμού στον 
κλάδο του αερίου απαιτεί προσεκτική και εμπεριστατωμένη εξέταση των 
ειδικών μέτρων που απαιτούνται για να αντιμετωπίζονται έγκαιρα οι κρίσεις. 
Το κεφάλαιο αυτό αποτελεί μια πρώτη προσπάθεια προς τον σκοπό αυτόν, 
αναλύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού από την άποψη της Ενιαίας Αγοράς 
της Ε.Κ. στο σύνολο της. 
5.2. Βραχυπρόθεσμα προβλήματα ασφαλείας εφοδιασμού στην Ε.Κ. 
Μια διαφοροποιημένη κατάσταση 
Οι συνθήκες εφοδιασμού διαφέρουν σημαντικά στις διάφορες χώρες σε ό,τι 
αφορά το επίπεδο εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου, τη διαφοροποίηση 
των πηγών προμηθείας, τον βαθμό ολοκλήρωσης στο ευρωπαϊκό δίκτυο 
φυσικού αερίου, τις αποθηκευτικές δυνατότητες, τη διάσπαση της αγοράς, 
το ποσοστό διακοπτόμενων συμβάσεων κλπ. Τα μέτρα που λαμβάνονται σε 
εθνικό επίπεδο σε θέματα ασφαλείας για την προστασία των προμηθειών 
φυσικού αερίου, ποικίλλουν ανάλογα με τις πολύ διαφορετικές συνθήκες 
ζήτησης και εφοδιασμού μέσα στην Ε.Κ. Αποτέλεσμα αυτών είναι έτσι ότι 
οι βραχυπρόθεσμες μειώσεις ροής φυσικού αερίου σε όλες τις χώρες της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας μπορούν να προληφθούν ή να αντιμετωπισθούν με 
τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Τα στοιχεία που συλλέγονται και οι 
διαβουλεύσεις με τη βιομηχανία αερίου δείχνουν, τουλάχιστον ποιοτικά, ότι 
οι τρέχουσες επιχειρησιακές πρακτικές, οι συμβατικές ρυθμίσεις και η 
υποδομή του εφοδιασμού είναι βραχυπρόθεσμα ενδεδειγμένες για την 
αντιμετώπιση σοβαρών μειώσεων ροής από μια εξωτερική πηγή προμηθείας, 
τουλάχιστο στις πιο προηγμένες αγορές αερίου στην Ευρώπη. Το ίδιο θα 
ισχύει συν τω χρόνω και για τις νεώτερες αγορές όπου αναπτύσσονται 
παρόμοιες υποδομές και εφαρμόζονται αντίστοιχες πρακτικές. 
Οι εταιρείες αερίου εφοδιάζουν μερικούς από τους μεγαλύτερους πελάτες τους με βάση διακοπτόμενες συμβάσεις 
οι οποίες τους επιτρέπουν να ελαττώνουν τη ζήτηση κατά την περίοδο καταναλωτικών αιχμών. Οι εν λόγω διακοπτόμενων 
«τυμβάσεων καταναλωτές είναι συνήθως σταΟμοίκαι εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής τα οποία, επ'ανταλλάγματι χαμηλών τιμών 
αερίου, διαθέτουν εφεδρικά καύσιμα και εγκαταστάσεις οι οποίες τονς επιτρέπουν να αντιμετωπίζουν τις διακοπές ροής 
αερίου. 
20 
Τα διαθέσιμα μέτρα για την εξασφάλιση ασφάλειας εφοδιασμού ποικίλλουν 
έντονα μεταξύ κρατών μελών όπως φαίνεται στον πίνακα 4 του 
παραρτήματος. 
Προσομοίωση κρίσεων 
Στην περίπτωση που επισυμβαίνει μια σοβαρή μείωση εφοδιασμού, μπορούν 
να ληφθούν ορισμένα συνδυασμένα μέτρα με στόχο την ελαχιστοποίηση των 
συνεπειών επί των καταναλωτών. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τη 
χρησιμοποίηση διακοπτόμενων συμβάσεων πώλησης αερίου, ελαστικότητα 
εφοδιασμού τόσο από εγχώρια παραγωγή όσο και από εισαγωγές, υπόγεια 
αποθέματα και αμοιβαία βοήθεια και συνεργασία μεταξύ γειτονικών 
εταιρειών αερίου. Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε από τις υπηρεσίες της 
Επιτροπής σε συνεργασία με τη βιομηχανία αερίου εξετάζει τα αποτελέσματα 
τέτοιων συγκεκριμένων μέτρων ασφαλείας επί της γενικότερης ασφάλειας 
εφοδιασμού στην Ε.Κ.. Εξετάζοντας το πρόβλημα στην ευρωπαϊκή του 
διάσταση, ελήφθη ως δεδομένο ότι θα επέλθει πλήρης διασυνοριακή 
συνεργασία μεταξύ των βιομηχανιών αερίου οι οποίες είναι διασυνδεδεμένες 
με το δίκτυο. Ελήφθησαν ως βάση για τις εκτιμήσεις οι συνθήκες ζήτησης 
και εφοδιασμού που επικρατούσαν κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου 
του 1994, που αποτελεί το πιο πρόσφατο έτος για το οποίο διατίθενται 
εμπεριστατωμένα στοιχεία. Η περίοδος αυτή δεν είναι αντιπροσωπευτική 
για πολύ κακές καιρικές συνθήκες και έτσι τα αποτελέσματα πρέπει να 
εξετάζονται ως ενδεικτικά μόνον. 
Η περίπτωση μείωσης ροής από την Νορβηγία, μία χώρα μέλος του ΟΟΣΑ 
και του ΕΕΧ, δεν εξετάσθηκε. 
Ανάλογα με την προέλευση της διακοπής της ροής, τα αποτελέσματα των 
προσομοιώσεων έχουν ως εξής: 
Μείωση ροής από την πρώην Σοβιετική Ένωση 
Η εφαρμογή των υπόψη μέτρων ασφαλείας (διακοπτόμενες συμβάσεις και 
ελαστικότητα παραγωγής) μόνο από τις χώρες που επηρεάζονται άμεσα από 
τη μείωση ροής, θα έχουν ως αποτέλεσμα ισοδύναμο προς 29% ελάττωση 
εισαγωγών της Ε.Κ. από την πρώην Σοβιετική Ένωση. 
Η συνεργασία και κοινή εφαρμογή στην ευρύτερη Ευρωπαϊκή Κοινότητα των 
ίδιων μέτρων ασφαλείας που επιτρέπουν την αξιοποίηση της προστιθέμενης 
λόγω διαστάσεων Ε.Κ. αξίας αυξάνει στο 36% τις εισαγωγές της È.K. από 
την πηγή αυτή. Η κάλυψη των ελλειμμάτων με τη βοήθεια των αποθεμάτων 
της Ε.Κ., φτάνει τις 283 ημέρες εισαγωγής4. 
Μείωση ροής από την Αλγερία 
Με τις ίδιες υποθέσεις το αποτέλεσμα της εφαρμογής των μέτρων ασφαλείας 
είναι ισοδύναμο προς μείωση κατά 26% των εισαγωγών αλγερινού αερίου αν 
αυτά εφαρμοσθούν ατομικά λόγω της διακοπής της ροής στις θιγόμενες 
Οι ημέρες κάλυψης ελλειμμάτων υπολογίζονται διαιρώντας τις υπολογιζόμενες δυνατότητες των στρατηγικών 
αποθεμάτων διά του όγκου των εισαγωγών κάθε μέρα από την πρώην Σοβιετική 'Ενωση που απαιτούνται μετά την εφαρμογή 
των μέτρων ασςχιλείας 
21 
χώρες, κατά 56% όμως αν ληφθεί υπόψη και η προστιθέμενη λόγω Ε.Κ. αξία. 
Η αντίστοιχη δυναιότητα κάλυψης των ελλειμμάτων με τα αποθέματα της 
Ε.Κ. φθάνει τις 625 ημέρες εισαγωγών αλγερινού αερίου. 
Μείωση ρoήc από όλους τους εκτός ΟΟΣΑ προμηθευτές 
Η συνεργασία σε ευρύτερη βάση μέσα στην Κοινότητα μπορεί να περιορίσει 
τις συνολικές ανάγκες εισαγωγών από χώρες εκτός ΟΟΣΑ κατά 21% ενώ η 
κάλυψη των ελλειμμάτων από αποθέματα της Ε.Κ. ανέρχεται σε 136 ημέρες 
εισαγωγής. 
Τα συμπεράσματα από την ανάλυση έχουν ως εξής: 
Η διακοπή του εφοδιασμού από τους κυρίους εκτός ΟΟΣΑ προμηθευτές 
μπορεί να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικότερα όταν υπάρχει συνεργασία σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο για την κάλυψη των ελλειμμάτων εφοδιασμού. 
Επομένως, η αξιοποίηση της διάστασης Ε.Κ. συμβάλει στην αυξημένη 
ασφάλεια εφοδιασμού. 
Οι εταιρείες αερίου της Ε.Κ. συνεργάζονται ήδη με βάση διασυνοριακές 
συμφωνίες υποστήριξης. Εντούτοις, υπάρχουν λίγα διαθέσιμα στοιχεία για 
αυτές τις συνεργασίες και δεν είναι δυνατόν να διαπιστωθεί αν αυτές θα 
είναι σε θέση να αξιοποιήσουν πλήρως την διάσταση Ε.Κ. σε περίπτωση 
κρίσης που θα έπληττε αρκετά κράτη μέλη. 
Τα στοιχεία μιας τέτοιας συνεργασίας Ε.Κ. συνεπάγονται την εφαρμογή 
μέτρων όπως π.χ. περιορισμού της ζήτησης με προσφυγή σε διακοπτόμενες 
συμβάσεις· με ελαστικότητα παραγωγής τόσο σε ό,τι αφορά την ίδια 
παραγωγή μιας χώρας όσο και τις εισαγωγές από άλλες παραγωγούς χώρες 
της Ε.Κ.· με διακίνηση διατιθεμένου αερίου συνεπεία πολλαπλότητας πηγών 
εισαγωγής στο σύνολο της Ε.Κ. σε αντιδιαστολή με τις εισαγωγές από 
μεμονωμένες χώρες και τέλος με κινητοποίηση των διαθεσίμων αποθεμάτων 
σε επίπεδο Ε.Κ.. 
Για να υπάρξει πλήρης αξιοποίηση των προαναφερομένων κρίσιμης σημασίας 
μέτρων επιβάλλεται η πλήρης διασύνδεση των αγωγών μεταφοράς στην Ε.Κ. 
που συνδέουν τις διάφορες πηγές προμηθειών της. 
Για παράδειγμα αναλύονται οι επιπτώσεις από τη σχεδιαζόμενη Διασύνδεση 
ΗΒ - Ηπειρωτικής Ευρώπης σε ό,τι αφορά την ασφάλεια εφοδιασμού. Κατά 
την περίοδο αναφοράς, σε περίπτωση διακοπής του εφοδιασμού του 
προερχομένου από την πρώην Σοβιετική Ένωση ο αγωγός Διασύνδεσης 
μπορεί να επιτρέψει τη μερική κάλυψη των ελλειμμάτων αυτής της πηγής. 
Έτσι, οι εισαγωγές της Ε.Κ. από την πρώην Σοβιετική Ένωση μπορούν να 
ελαττωθούν στο μισό η δε κάλυψη μέσω των αποθεμάτων Ε.Κ. να αυξηθεί για 
άλλους έξι μήνες. 
Η προσφυγή στα μέτρα που αναφέρονται παραπάνω, τα οποία αξιοποιούν 
πλήρως την διάσταση Ε.Κ. της αγοράς, θα πραγματοποιείται σε κανονικές 
εμπορικές και λειτουργικές συνθήκες στις οποίες λειτουργεί σήμερα η 
βιομηχανία του αερίου. Όμως, αν και οι υψηλότερες τιμές εξασφαλίζουν τη 
ρύθμιση των αγορών, ακόμη και σε κατάσταση κρίσεως, το γεγονός αυτό 
μπορεί να δημιουργήσει πολιτικά προβλήματα. Θα πρέπει να δοθεί σημασία 
22 
στην κατάρτιση κατευθυντηρίων γραμμών για περίπτωση ανάγκης σε επίπεδο 
Ε.Κ. πράγμα που θα βοηθήσει να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα αυτά κατά 
τον καλύτερο δυνατό τρόπο. 
5.3. Μακροπρόθεσμα προβλήματα ασφαλείας εφοδιασμού στην Ε.Κ. 
Οι διαθέσιμες ανά πάσα στιγμή ποσότητες αερίου είναι συνάρτηση της 
ετοιμότητας προς παράδοση αερίου από όλες τις διαθέσιμες πηγές στην 
Ε.Κ. Τα σημερινά αποδεδειγμένα αποθέματα αερίου διαθέσιμα στην Ε.Κ. 
από την ίδια παραγωγή της Ε.Κ. συν τη Νορβηγία προσφέρουν κάποια 
ασφάλεια, αλλά τα αποδεδειγμένα αποθέματα δεν αποτελούν εγγύηση άμεσης 
παράδοσης. Η βραχυπρόθεσμη ασφάλεια εφοδιασμού εξαρτάται από τις 
δυνατότητες παράδοσης και τις διαθέσιμες δυνατότητες των αγωγών και των 
αποθηκευτικών χώρων. Η μακροπρόθεσμη ασφάλεια εφοδιασμού είναι 
περισσότερο συνάρτηση των εμπορευσίμων αποδεδειγμένων αποθεμάτων και 
των μακροπρόθεσμα σχεδιαζόμενων προσθέτων δυνατοτήτων των αγωγών 
και των αποθηκευτικών χώρων. 
Για να διατηρηθεί η ασφάλεια εφοδιασμού σε μια διευρυνόμενη αγορά, θα 
πρέπει στρατηγικής σημασίας αποφάσεις να λαμβάνονται πολλά χρόνια πριν 
για την ανάπτυξη νέων πηγών αερίου και για την επέκταση αγωγών αερίου 
και εγκαταστάσεων αποθήκευσης. Στην ουσία οι βραχυπρόθεσμοι και 
μακροπρόθεσμοι όροι ασφαλείας εφοδιασμού είναι στενά συνδεδεμένοι. 
Στην παρακάτω ανάλυση εξετάζονται οι επιπτώσεις επί της ασφαλείας 
εφοδιασμού των περαιτέρω διασυνδέσεων εντός του ευρωπαϊκού δικτύου και 
των εναλλακτικών πηγών προμήθειας αερίου καθώς επίσης και οι ανάγκες 
και οι δυνατότητες εξισορρόπησης των πιέσεων σε ό,τι αφορά την 
αποθήκευση και την αγορά των διακοπτόμενων συμβάσεων. Τα στοιχεία που 
παρασχέθηκαν από τα κράτη μέλη σχετικά με τις υποδομές μεταφοράς και 
αποθήκευσης αερίου δυνάμει του κανονισμού του Συμβουλίου 1056/725 
χρησιμοποιούνται ως σημείο εκκίνησης μιας τέτοιας ανάλυσης. 
5.3.1. Οι δυνατότητες ολοκλήρωσης των δικτύων 
Πρόσθετες διασυνδέσεις μεταξύ ευρωπαϊκών δικτύων μεταφοράς και 
εναλλακτικές διασυνδέσεις με πηγές αερίου θα βελτιώσουν τις δυνατότητες 
διάθεσης και θα προσφέρουν νέες προοπτικές προμηθείας αερίου. Η 
παραπέρα ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού δικτύου θα βελτιώσει την ασφάλεια 
εφοδιασμού σε ορισμένα βασικά του στοιχεία. Βελτιωμένες δυνατότητες 
διακοπτόμενων συμβάσεων αερίου, αυξημένες δυνατότητες αποθήκευσης, 
καλύτερες οικονομικές σκοπιμότητες των μακρινών πηγών προμηθείας, 
ενδεχομένως βελτιωμένη ελαστικότητα στη διαπραγμάτευση συμβάσεων 
παραγωγής (βλέπε χάρτη στο παράρτημα για το υπάρχον δίκτυο και τους 
σχεδιαζόμενους αγωγούς). 
Ορισμένος αριθμός βασικών διασυνδέσεων θα είναι κρίσιμης σημασίας για 
την αυξημένη ασφάλεια εφοδιασμού. Περίπου το 80% των ευρωπαϊκών 
αποθεμάτων ευρίσκονται στη Βόρεια θάλασσα και την Ολλανδία. 
Επομένως, το κρίσιμο ζήτημα εδώ είναι οι δυνατότητες διάθεσης αυτών των 
ΕΕ L 120, 25.5.72, σ. 7 
23 
αποθεμάτων. Οι δυνατότητες διάθεσης (deliverability) συνδέονται στενά 
με τις δυνατότητες της παραγωγής και της διακίνησης μέσω αγωγών. 
Η Ε.Κ. ευρίσκεται σε ευνοϊκή θέση σε ό,τι αφορά τη γεωγραφική κατανομή 
των παγκοσμίων αποθεμάτων: το 70% όλων των γνωστών αποθεμάτων 
αερίου βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 4000 έως 5000 χλμ. από το 
κέντρο της Ευρώπης. Εκτός των τριών μεγαλύτερων παραγωγών αερίου, 
υπάρχουν και άλλοι που αρχίζουν να ξεπροβάλουν στη Μέση Ανατολή, τη 
Λατινική Αμερική, την Αφρική και την Κεντρική Ασία 
Στην ανάλυση του παραρτήματος Ι δίδεται έμφαση στις διασυνδέσεις οι 
οποίες μεγιστοποιούν τις δυνατότητες διάθεσης από τη Βόρεια Θάλασσα και 
την Ολλανδία και οι οποίες θεωρούνται ως οι πιο αξιόπιστες πηγές σε 
περίπτωση μείωσης ροής του εφοδιασμού από τη Ρωσία, την Αλγερία ή και 
τις δύο. Στην ανάλυση αυτή εξετάζονται επίσης τα σημαντικότερα νέα 
προγράμματα προμηθειών. 
5.3.2. Κίνητρα των παραγωγών για ασφάλεια εφοδιασμού 
Ικανοποιητική δυνατότητα διάθεσης αερίου είναι χρήσιμη τότε μόνο όταν 
υπάρχουν επαρκείς δυνατότητες προμηθείας. Τα αποδεδειγμένα αποθέματα 
στο χώρο της Βόρειας Θάλασσας εκτιμώνται ότι είναι περισσότερο από 
ικανοποιητικά για την αντιμετώπιση των όποιων ελλείψεων για σημαντική 
χρονική περίοδο. Όμως, τα αποδεδειγμένα αποθέματα δεν συνεπάγονται 
υποχρεωτικά και δυνατότητες προμηθείας πράγμα που απαιτεί την ύπαρξη 
αποθεμάτων στο κύκλωμα ("onstream") με δυνατότητες επιτόπιας 
παραγωγής. 
Οι δυνατότητες παραγωγής από τη Βόρεια Θάλασσα αυξήθηκαν τα τελευταία 
χρόνια, ειδικότερα δε η παραγωγή αερίου από υποθαλάσσια κοιτάσματα στο 
ΗΒ αυξήθηκε με γρήγορους ρυθμούς. Η Νορβηγία ετοιμάζεται να ξεκινήσει 
την παραγωγή από τη μεγάλη πλατφόρμα ανοικτής θαλάσσης Troll, 
αυξάνοντας έτσι σημαντικά τις δυνατότητες διάθεσης αερίου από τη 
Νορβηγία. 
Όμως, μερικές πολιτικές έρευνας και παραγωγής αερίου παρεμβάλλουν 
εμπόδια στις δραστηριότητες των παραγωγών. Οι πολιτικές που απαιτούν 
κρατική συμμετοχή στην έρευνα και την παραγωγή αερίου, στη μεταφορά του 
αερίου στην ξηρά, τα δικαιώματα της εθνικής εταιρείας μεταφοράς για 
πρώτη άρνηση και τα αποκλειστικά δικαιώματα εκμετάλλευσης για ορισμένα 
πεδία παραγωγής αερίου, αποτελούν δείγματα πολιτικής που υποβαθμίζουν 
τις δυνατότητες παράδοσης αερίου. 
Η Οδηγία της ΕΟΚ για την Έρευνα και Παραγωγή υδρογονανθράκων 
(94/22/ΕΚ)6 και η εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Συνθήκης για τη Χάρτα 
Ενέργειας θα συμβάλουν στην παροχή ικανοποιητικότερων ευκαιριών στους 
παραγωγούς για έρευνες και παραγωγή αερίου στη Δυτική Ευρώπη. 
Οδηγία 94/22/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 1994 για τους όρους 
χορήγησης και χρήσης αδειών αναζήτησης, εξερεύνησης και παραγωγής υδρογονανθράκων (ΕΕ L 164). 
24 
5.3.3. Αποθήκευση και διακοπτόμενες συμβάσεις (βλ. πίνακα 4) 
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο της ασφάλειας εφοδιασμού είναι η 
κυμαινόμενη δυνατότητα παράδοσης (swing deliverability) η οποία 
συνδέεται κυρίως με τις δυνατότητες αποθήκευσης και τις δυνατότητες 
διακοπής των συμβάσεων. Τα συνδυασμένα αυτά μέσα χρησιμοποιούνται 
κατά τη διαπραγμάτευση και τη μεταφορά αερίου για να εξομαλύνονται οι 
ροές παραγωγής και κατανάλωσης. 
Η ανάπτυξη των αποθεμάτων στη Δυτική Ευρώπη έχει έντονα συμβάλει στην 
ανάπτυξη των αγορών αερίου στις διάφορες χώρες χωριστά. Οι χώρες που 
διαθέτουν εγχώριες πηγές διαφορετικά προσεγγίζουν το θέμα από τις χώρες 
που εξαρτώνται έντονα από εισαγωγές, αφού οι πρώτες βασίζονται στην 
ελαστικότητα της παραγωγής των δικών τους πηγών αερίου. 
Τα κράτη μέλη στην Ε.Κ. βασίζονται έντονα στις διατιθέμενες δυνατότητες 
αποθήκευσης για να αντιμετωπίζουν τις χειμερινές αιχμές ζήτησης. Το 
σημερινό ύψος των αποθεμάτων μπορεί να καλύψει το πολύ δύο μήνες 
χειμερινών αιχμών ζήτησης. Ωστόσο, οι δυνατότητες αποθήκευσης και μόνο 
δεν αρκούν για να καταδείξουν ποιες χώρες είναι οι πιο τρωτές σχετικά. Τα 
κράτη μέλη βλέπουν το πρόβλημα της ασφάλειας εφοδιασμού κατά 
διαφορετικό τρόπο, όπως προαναφέρθηκε. 
Από ιστορική άποψη τα μεγάλα ευρωπαϊκά πεδία παραγωγής αερίου 
παρείχαν τόσο βραχυπρόθεσμη όσο και μακροπρόθεσμη ασφάλεια 
εφοδιασμού. Μελλοντικά όμως τα πεδία αυτά θα αρχίσουν να εξαντλούνται 
οπότε η προστατευτική αυτή ασπίδα θα χάσει βαθμιαία την αξία της. 
Τα μελλοντικά έργα κατασκευής αποθηκευτικών εγκαταστάσεων της 
βιομηχανίας αερίου θα διπλασιάσουν σχεδόν τις συνολικές επιχειρησιακές 
δυνατότητες αποθήκευσης της Ε.Κ. στον ορίζοντα του 2000-2015. 
Ωστόσο, ενώ η αναμενόμενη αυτή αύξηση είναι μεγαλύτερη από την 
αναμενόμενη αύξηση ζήτησης αερίου, το επίπεδο των αποθηκευτικών 
δυνατοτήτων σε σχέση προς την εξωτερική εξάρτηση από εισαγωγές θα είναι 
μικρότερο το 2010 από ό,τι σήμερα. 
Σχέδια αποθηκευτικών εγκαταστάσεων είναι μακράς πνοής και επομένως θα 
πρέπει να αναληφθούν μελέτες κόστους/ωφελειών σε ό,τι αφορά τη 
δημιουργία νέων αποθηκευτικών εγκαταστάσεων παράλληλα με την 
αυξανόμενη ζήτηση, την περιορισμένη ελαστικότητα-εγγενή σε ό,τι αφορά 
τη φθίνουσα εσωτερική παραγωγή της Ε.Κ.-και την αυξημένη εξωτερική 
εξάρτηση. Το γεγονός αυτό είναι βαρύνουσας σημασίας για τις ολιγότερο 
αναπτυγμένες αγορές των χωρών. 
Όπως και οι αποθηκευτικοί χώροι, οι διακοπτόμενες συμβάσεις 
(interruptibility) παίζουν σημαντικό ρόλο στην κυμαινόμενη δυνατότητα 
παράδοσης αερίου και επομένως οι αγοραστές πελάτες με διακοπτόμενες 
συμβάσεις προμήθειας διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο σε ό,τι αφορά την 
προάσπιση της ασφαλείας εφοδιασμού. 
Οι περισσότερες ευρωπαϊκές εταιρείες διάθεσης αερίου εφοδιάζουν 
σημαντικό αριθμό βιομηχανιών και σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που έχουν 
25 
υπογράψει διακοπτόμενες συμβάσεις. Οι διακοπτόμενες συμβάσεις 
ποικίλλουν τυπικά σε διάρκεια από μια εβδομάδα έως τρεις μήνες ή για το 
σύνολο της περιόδου θέρμανσης των κτιρίων. 
Οι εταιρείες μεταφοράς αερίου επιθυμούν να διατηρήσουν υψηλή ποιότητα 
των υπηρεσιών που παρέχουν σε μεγάλους βιομηχανικούς χρήστες για να 
πεισθούν αυτοί να μην καταφύγουν στο πετρέλαιο. Υπάρχουν διάφοροι 
τύποι διακοπτόμενων συμβάσεων στα κράτη μέλη και η χρησιμοποίηση τους 
φαίνεται επίσης ότι διαφέρει έντονα από το ένα στο άλλο. Οι 
ενδιαφερόμενοι βιομηχανικοί κλάδοι διαφέρουν από τη μια χώρα στην άλλη 
όπως επίσης και οι προτεραιότητες διακοπής της ροής που πρέπει να 
αναλυθούν. Για να μπορέσει να προσδιορισθεί το πραγματικό ύψος των 
διακοπτόμενων συμβάσεων και οι επιπτώσεις επί της ασφάλειας εφοδιασμού 
σε περιπτώσεις σοβαρών κρίσεων, απαιτείται να διερευνηθεί σοβαρά το 
σημερινό ύψος των διακοπτόμενων συμβάσεων στα κράτη μέλη. 
5.3.4. Αμοιβαία υποστήριξη των δικτύων αερίου και ηλεκτρισμού 
Η χρήση αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα παίξει μελλοντικά 
σημαντικό ρόλο για τη βελτιωμένη ασφάλεια εφοδιασμού στην Ε.Κ.. Για 
παράδειγμα αν ένα μεγαλύτερο ποσοστό της αγοράς παραγωγής ηλεκτρισμού 
είχε μακροπρόθεσμες δυνατότητες διπλής τροφοδοσίας καυσίμων, ώστε 
μεγάλος αριθμός χρηστών ηλεκτρικής ενέργειας να μπορεί να ικανοποιεί τις 
ανάγκες του χωρίς να προσφεύγει στο αέριο για ένα μέρος της χειμερινής 
περιόδου, οι επιπτώσεις επί της ασφαλείας εφοδιασμού θα ήταν σημαντικές. 
Ο προβλεπόμενος αυξημένος αριθμός σταμών CCGT στο δίκτυο παραγωγής 
ηλεκτρισμού όμως θα περιορίσει αυτή την ελαστικότητα αφού στην 
περίπτωση των CCGT το χρησιμοποιούμενο εναλλακτικό καύσιμο είναι το 
υψηλότερης τιμής πετρέλαιο. 
Η παραγόμενη από τους ηλεκτρικούς σταθμούς ηλεκτρική ενέργεια συνήθως 
προϋποθέτει την ύπαρξη ενός επιπέδου αποθεμάτων ώστε να εξασφαλίζεται 
η αποτελεσματικότητα του συστήματος. Οι πλεονασματικές δυνατότητες 
παραγωγής επιτρέπουν ελαστικότητα στην επιλογή των επιμέρους μονάδων 
παραγωγής. Επομένως, αν η ετοιμότητα προς διάθεση φυσικού αερίου σε 
μια συγκεκριμένη περιοχή ελαττώνεται είναι συνήθως δυνατό να περιορισθεί 
το φορτίο των μονάδων παραγωγής που χρησιμοποιούν αέριο και να 
οδηγηθεί το βάρος σε μονάδες παραγωγής που δεν χρησιμοποιούν αέριο έτσι 
ώστε να αντιμετωπισθεί η περιορισμένη διαθεσιμότητα αερίου ή να μπορεί 
να διατεθεί περισσότερο αέριο σε τελικούς χρήστες άλλους πλην αυτών που 
παράγουν ηλεκτρική ενέργεια. Έτσι δημιουργούνται σημαντικές 
δυνατότητες υποκατάστασης σε κάθε δίκτυο παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας. 
Ένα άλλο πρόβλημα είναι η έλλειψη σταθερής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. 
Η ζήτηση ποικίλλει τόσο σε εποχική όσο και ημερήσια και ωριαία βάση. 
Τέτοιες διακυμάνσεις διαφέρουν επίσης από μια περιοχή της Ευρώπης σε 
άλλη λόγω ορισμένων παραγόντων όπως ο καιρός, η τοπική εναλλαγή στη 
χρήση πρωτογενών καυσίμων, το επίπεδο της εκβιομηχάνισης και οι 
επικρατούσες τοπικά συνθήκες χρησιμοποίησης τεχνολογιών. Επομένως, αν 
μια περιοχή της Ε.Κ. εμφανίζει περιορισμένη ικανότητα διάθεσης φυσικού 
αερίου, το ηλεκτροδοτικό σύστημα μπορεί να επιτρέψει τη ροή ενέργειας 
26 
στην περιοχή αυτή από άλλες περιοχές οι οποίες διαθέτουν ασφαλέστερο 
σύστημα εφοδιασμού αερίου ή πλεονάζουσες δυνατότητες παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς αέριο. Με τη χρησιμοποίηση του δικτύου 
ηλεκτροδότησης, μια τοπική μείωση του διαθεσίμου αερίου μπορεί να 
αντιμετωπισθεί κατά κάποιο ποσοστό μεταφέροντας ηλεκτρική ενέργεια από 
μια περιοχή στην άλλη. Η αλληλεγγύη στο ζήτημα της ενέργειας 
συνδυαζόμενη με την αναμενόμενη αύξηση της με αέριο παραγόμενης 
ηλεκτρικής ενέργειας εικάζεται ότι θα συμβάλουν σημαντικά στην 
αντιμετώπιση των προβλημάτων ασφαλείας και επομένως θα πρέπει να 
διερευνηθούν καλύτερα. 
5.4. Διευρωπαϊκά δίκτυα φυσικού αερίου 
Στο προηγούμενο τμήμα υπογραμμίζονταν η σημασία ενός ολοκληρωμένου 
συστήματος αερίου στην Ε.Κ. (δίκτυα και αποθήκευση) για τη βελτιωμένη 
ασφάλεια εφοδιασμού. 
Η Συνθήκη της Κοινότητας εισήγαγε, στο άρθρο 129Β, μια νέα πολιτική της 
Κοινότητας για τα διευρωπαϊκά δίκτυα, περιλαμβανομένων και των 
ενεργειακών δικτύων. 
Μερικά από τα στρατηγικά σχέδια κατασκευής δικτύων διασύνδεσης και 
σχέδια αποθηκευτικών χώρων που αναφέρονται στο προηγούμενο μέρος 
έχουν ήδη γίνει αντικείμενο συμφωνιών από τα όργανα της Κοινότητας, ως 
έργα κοινού ενδιαφέροντος ή έργα προτεραιότητας εφόσον πληρούν κριτήρια 
που ορίζονται στους κανονισμούς εφαρμογής TEN, περιλαμβανομένης και 
της απαιτούμενης οικονομικής βιωσιμότητας. 
Η συνέχιση της πολιτικής αυτής στο μέλλον θα επιτρέψει στα όργανα της 
Κοινότητας να προγραμματίσουν την εφαρμογή και άλλων σχεδίων εξίσου 
σημαντικών από άποψη ασφαλείας εφοδιασμού, ενδεχομένως δε και 
ορισμένων εκ των προαναφερομένων σχεδίων. 
5.5. Συνεργασία σε επίπεδο Ε.Κ. 
Η παραπάνω ανάλυση δείχνει ότι η διάσταση Ε.Κ. θα πρέπει να προσφέρει 
προστιθέμενη αξία στις προσπάθειες αντιμετώπισης μεγάλων διακοπών ροής 
αερίου. Είναι επομένως σκόπιμο να εξετασθούν οι τρόποι διερεύνησης και 
βελτίωσης της υπάρχουσας συνεργασίας στον τομέα αυτόν, 
Θα πρέπει να συνεχισθεί μια σε βάθος ανάλυση της εξελισσόμενης ισοροπίας όλων 
των παραγόντων που επηρεάζουν την ασφάλεια εφοδιασμού σε αέριο στο επίπεδο 
της ΕΚ και ανά Κράτος Μέλος. Θα πρέπει να ληφθούν υπ'όψη το κόστος και τα 
οφέλη των διαφόρων επιλογών και να εξετασθούν, όχι μόνο οι εξελίξεις από τη 
πλευρά του εφοδιασμού, αλλά επίσης η εφαρμογή των Διευρωπαϊκών Δικτύων, η 
ολοκλήρωση της Εσωτερικής Αγοράς και οι εξελίξεις στις εξωτερικές σχέσεις, όπως 
η Ευρωπαϊκή Χάρτα Ενέργειας. 
Στο πλαίσιο αυτό, ορισμένες ιδέες θα μπορούσαν να αναπτυχθούν, σε συνεργασία 
με τα Κράτη Μέλη, την Ευρωπαϊκή βιομηχανία αερίου και άλλους ενδιαφερόμενους 
οργανισμούς, όπως: 
27 
1. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που είναι ευρύτερα αυτάρκεις σε ό,τι αφορά τον 
εφοδιασμό της σε αέριο, διαθέτουν ένα σχέδιο περικοπών, που 
χρησιμοποιείται από την US Federal Energy Regulatory Commission, η 
οποία παρέχει χρήσιμες οδηγίες και διαδικασίες σε καταναλωτές για 
διακοπτόμενες συμβάσεις, ανάλογα και με τις προτεραιότητες των 
αναγκών τους. Ένα παρόμοιο σχέδιο θα ήταν πολύ χρήσιμο για την 
παροχή οδηγιών σε περίπτωση ανάγκης στην Ε.Κ.. Κάθε κράτος μέλος θα 
ενθαρρύνεται να τις εφαρμόσει, λαμβάνοντας υπόψη και τα εθνικά 
χαρακτηριστικά. 
2. Ορισμένες εθνικές εταιρείες διάθεσης αερίου ήδη διαθέτουν τις λεγόμενες 
Συμφωνίες Αμοιβαίας Βοηθείας οι οποίες μπορούν να διαρρυθμισθούν 
ώστε να παρέχουν ένα συνιστώμενο σχέδιο περικοπών. Όμως, πρέπει να 
διερευνηθούν οι τρόποι βελτίωσης αυτών των Συμφωνιών Αμοιβαίας 
Βελτίωσης ώστε να τους δοθεί μια προοπτική Ε.Κ. και να εξασφαλίζεται 
η δυνατότητα εφαρμογής της σε περιόδους κρίσεων. 
3. Μια άλλη μέθοδος σχετικά θα μπορούσε να είναι η εκπόνηση Στόχων 
Ασφαλείας (Security Targets). Για παράδειγμα, ένας στόχος θα μπορούσε 
να υπονοεί ότι κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να διαθέτει είτε επαρκείς 
αποθηκευτικούς χώρους, είτε δυνατότητες διακοπής συμβολαίων είτε 
ελαστικότητα παραγωγής/εισαγωγών σε ατομική βάση ή με έξωθεν βοήθεια 
ή με άλλες ρυθμίσεις για την πρόσβαση σε αποθέματα άλλων κρατών 
μελών ώστε να αντιμετωπίζεται κάθε διακοπή ροής του εφοδιασμού από 
παραγωγούς εκτός ΟΟΣΑ, για περίοδο έξι χειμερινών μηνών. Ενας 
άλλος στόχος θα μπορούσε να είναι η θέσπιση διάταξης για "χ" ημέρες 
συνολικής κατανάλωσης αερίου. Οι Στόχοι Ασφαλείας θα πρέπει να 
μελετηθούν ώστε να εντοπισθούν τα πιο ευπαθή κράτη μέλη και τα 
ενδεχόμενα προβλήματα σε περιπτώσεις ελλείψεως αερίου. Η ανάλυση 
πρέπει επίσης να επικεντρωθεί στους πλέον συμφέροντες οικονομικούς 
μηχανισμούς για κάθε κράτος μέλος, περιλαμβανομένης και της μελέτης 
της προστιθέμενης αξίας που προσφέρει η πλήρης αξιοποίηση της 
ευρωπαϊκής Ε.Κ. διάστασης. 
Οι διάφορες αυτές μέθοδοι πρέπει να συζητηθούν διεξοδικά από τα κράτη 
μέλη, την Ευρωπαϊκή βιομηχανία αερίου και άλλους ενδιαφερόμενους 
οργανισμούσ πριν εκδοθούν οποιεσδήποτε οδηγίες της Ε.Κ.. 
28 
ΠΙΝΑΚΑΣ 1 
ΑΠΟΔΕΔΕΙΓΜΕΝΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΑΕΡΙΟΥ Ε.Κ. (1994) 
σε Mtoe 
BE - Βέλγιο --
DE - Γερμανία 342 
DK - Δανία 121 
EL - Ελλάδα ---
ES - Ισπανία 20 
FR - Γαλλία 35 
IRE-Ιρλανδία 17 
ΓΓ - Ιταλία 301 
L - Λουξεμβούργο -~ 
NL - Ολλανδία 1874 
Ο - Αυστρία 21 
Ρ - Πορτογαλία -~ 
SF - Φινλανδία -~ 
S - Σουηδία -~ 
UK - Ηνωμένο Βασίλειο 630 
ΕΚ 15 3361 
Πηγή: Oil and Gas Journal 1995 
2 Τ 
Πίνακας 2Α 
Κατανομή ανά κράτος μέλος για το 1994 
1. Ζήτηση φυσικού αερίου 
(mtoe) 
2. Ποσοστό ζήτησης 
φυσικού αερίου % 
3. Εγχώρια παραγωγή 
σε Mtoe 
4. Ενδο-Ε.Κ διακίνηση 
σε Mtoe 
5. Εξωτερική εξάρτηση 
α) mtoe 
β)% 
από τα οποία σε mtoe 
Αλγερία 
Λιβύη 
Νορβηγία 
Ρωσία BE 
9.5 
19.2 
0 
4.2 
5.3 
56.8 
3.5 
-
1.9 
-DE 
61.2 
18.0 
14.0 
17.8 
33.5 
54.7 
-
-
9.4 
24.1 DK 
2.7 
12.9 
4.3 
-2.5 
0 
-
-
-
-
" EL 
-
~ 
-
-
-
-
-
-
-
" ES 
6.2 
6.6 
0.1 
-
6 
96.7 
4.0 
1.1 
0.9 
-FR 
29.2 
13.0 
2.7 
3.2 
22.7 
80 
6.9 
-
6.3 
9.5 IRE |. IT , | L 
2.2 
21.6 
2.2 
- · 
-
-
-
-
-
" 40.7 
27.6 
16.4 
3.9 
20.6 
50 
8.9 
-
-
11.7 0.4 
3.5 
-
0.4 
-
-
-
-
-
-NL | 0 | Ρ 
32.6 
49 
59 
-28.7 
2.3 
7 
-
-
2.3 
-4.9 
19.1 
1 
-
3.9 
80 
-
-
-
3.9 -
-
-
-
-
-
-
-
-
-SF 
3.3 
10.3 
-
-
3.3 
100 
-
-
-
3.3 S 
1.3 
2.5 
-
1.3 
-
-
-
-UK 
60 
26.7 
57.9 
-
2.4 
4 
« 
-
- 2.4 
- I -EUR 15 
254 
19.4 
157.6 
-
100.1 
39.4 
23.3 
1.1 
23.2 
52.5 
Τα σύνολα δεν προστίθενται λόγω των αποθεμάτων. 
Πηνέο: Eurostat, Επιτροπή Ε.Κ., ΔΟΕ 
Ο 
Πίνακας 2Β 
ΣΕΝΑΡΙΑ ΖΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΣΕ ΑΕΡΙΟ ΤΗΣ ΕΚ 
2000 2010 
1. Ζήτηση φυσικού αερίου (mtoe) 311/320 392/411 
2. Ποσοστό φυσικού αερίου επί της 22% 26% 
συνολικής ζήτησης (μέσος όρος) 
3. Προβλεπόμενη εγχώρια 175 165 
παραγωγή (mtoe) 
4. Ενδο-ΕΚ ανταλλαγές αερίου 30 28 
(mtoe) 
5. Εξωτερική εξάρτηση -mtoe 136/145 227/246 
-_% 44/45 58/60 
6. Συμβάσεις προμηθείας (mtoe) 66 66 
-Ρωσία 
-Αλγερία 39 40 
48 57 
Νορβηγία 
-'Αλλες 5 5 
-Σύνολο 158 168 
7. Έλλειμμα (mtoe) - -59Ζ-78 1 I J 
Πηγές: Επιτροπή ΕΚ (ανάλυση 2000) 
Κράτη μέλη 
ΔΟΕ 
ΊΙ 
ΠΙΝΑΚΑΣ 2Γ 
ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ ΑΕΡΙΟΥ - ΧΩΡΕΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ 
ΕΥΡΩΠΗΣ1* 
ΣΕ ΜΤΟΕ 
ΖΗΤΗΣΗ 
ΠΑΡΑΓΩΓΗ 
ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕ 
Σ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ 
ρΡΟΜΗΘΕΙΕΣ3 
Ιυνολικό 
έλλειμμα 1993 
62 
28 
34 
41 200Ό2) 
67 
22 
45 
41 
4 20052) 
71 
18 
53 
41 
12 20102) | 
81 
16 
65 
41 
25 
Πηγή: Επιτροπή Ε.Κ. 
Περιλαμβάνονται η Αλβανία, η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η 
Λεττονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Σλοβακία και η Σλοβενία. 
Σενάριο μέσου όρου μεταξύ υψηλού και χαμηλού. 
(λαμβάνοντας υπόψη μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις προμηθείας 41 Mtoe το χρόνο για 
: οαγωγές αερίου από την ΚΑΚ μέσω των ήδη εν λειτουργία υποδομών) 
Ύ^ 
ΠΙΝΑΚΑΣ 3 
ΤΟ ΑΕΡΙΟ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
ΕΥΡΩΠΗ 15 
mtoe 39.0 
ΣΗΜΕΡΑ 
% για ηλεκτροπαραγωγή επί συνολικής ^ 5.3 
. ζήτησης αερίου __ 
mtoe 83-102 
2000 
% για ηλεκτροπαραγωγή επί συνολικής 27-32 
ζήτησης αερίου 
mtoe 150-154 
2010 
% για ηλεκτροπαραγωγή επί συνολικής 37-38 
ζήτησης αερίου 
mtoe 161-216 
2020 
% για ηλεκτροπαραγωγή επί συνολικής 37-43 
Ι ζήτησης αερίου Ι Ι 
Πηγές: Επιτροπή Ε.Κ. (2020 Analysis) 
3^ 
Πίνακας 4 
Πολλαπλές πηγές εφοδιασμού και μέτρα ασφαλείας εφοδιασμού εφαρμοζόμενα στις χώρες μέλη της Ε.Κ. 
Πωλήσεις φυσικού αερίου 
σε Mtoe 
Μερίδιο φυσικού αερίου σε 
PEC (%)" 
Εγχώρια παραγωγή αερίου 
Καθαρή εξάρτηση από 
εισαγωγές εκτός Ε.Κ. (%)η 
Αριθμός χωρών προμηθείας 
περιλ. εσωτερική παραγωγή 
Αριθμός σημείων εισόδου 
στα σύνορα ή στην ακτή 
Ποσοστό (%) διατεθέντος 
αερίου για 
ηλεκτροπαραγωγή 
Ποσοστό πωλήσεων με 
διακοπτόμενες συμβάσεις το 
1993(%) 
Ύπαρξη πολιτικής για την 
ασφάλεια εφοδιασμού; 
Αριθμός εγκαταστάσεων 
αποθήκευσης 
Μέγιστος επιχειρησιακός 
όγκος αερίου εκατ. m3 
Μέγιστη δυνατότητα 
απορρόφησης, σε εκατ. m1 
την ημέρα 
'Ογκος αποθεμάτων σε % 
επί των πωλήσεων 1993 
Προγραμματισμένη 
επέκταση των 
αποθηκευτικών 
δυνατοτήτων* Αυστρία 
4.9 
19.1 
20 
80 
4 
3 
33.4 
δ.υ. 
ναι 
β 
2,500 
23.3 
33.8 
ναι Βέλγιο 
9.5 
19.2 
0.0 
56.8 
3 
6 
26.7 
27% 
ναι 
3 
527 
περ. 19 
4.7 
1.100 Γερμανία 
61.2 
18 
22.9 
57.7 
5 
περίπου 15 
21.2 
δ.υ. 
ναι 
33 
10.314 
262 
14.4 
19.000 ΔαΛα 
27 
12.9 
100.0 
0.0 
1 
1 
6.4 
βιομηχανία 
25% 
Όλα 
ηλεκτροπαρα­
γωγής 
ναι 
2 
440 
18 
15.3 
1,200 Ισπανία 
6.2 
6.6 
3.2 
96.7 
5 
4 
7 
17% 
ναι 
1 
460 
3.6 
5.1 
4,500 Γαλλία 
29.2 
13 
9.2 
80 
5 
5 
29 
Βιομηχανία 20% 
ναι 
15 
10,300 
170 
28.1 
14,000 ΗΒ 
60 
26.7 
96.5 
4 
2 
5 
7.3 
16% 
ναι 
7 
3,566 
141.8 
5.6 
ναι ανάλογα με 
την αγορά ' Ιταλία 
40.7 
27.6 
40.3 
50 
4 
many 
20.3 
Βιομηχανία 25% 
Ορισμένα 
ηλεκτροπαραγω­
γής 
ναι 
8 
14,000 
περ. 250 
28.0 
21.000 Ιρλανδία 
2.2 
21.6 
100.0 
0.0 
1 
2 
45 
δ.υ. 
ναι 
0 
0 
0 
0.0 
υπό μελέτη Ολλανδία 
32.6 
49 
100.0 
0.0 
3 
5 
26 
Ορισμένα 
ηλεκτροπα­
ραγωγής 
ναι 
1 (LNG) 
appr. 75 
περ. 31 
0.2 
7,000 Σουηδία 
1.3 
25 
00 
0.0 
1 
1 
16.8 
10-20% 
ναι 
0 
0 
0 
0.0 
Ε&Ασε 
βραχώδη 
σπήλαια Φινλανδία 
3.3 
10.3 
0.0 
100.0 
1 
1 
51.2 
90%+ 
ναι 
0 
0 
0 
00 
Έχει μελετηβεί Μέσος 
όρος/ 
Σύνολο 
253.8 
20.5 
62 
39.4 
14 
πολλά 
15.3 
δ.υ. 
ναι 
77 
42,200 
περ. 920 
13.9 
73,900 
\Λ* 
Συμφωνία συνεργασίας με 
άλλες επιχειρήσεις; 
Ειδικά στοιχεία ναι 
Μεγάλες 
δυνατότητες 
αποθήκευσης 
σε 
εξαντλημένα 
πεδία ναι 
Δίκτυο αερίου 
με αύξουσα 
διασύνδεση ναι 
Ικανοποιητική 
ολοκλήρωση. 
Εξισορροπημένε 
ς προμήθειες ναι 
Αυτεπάρκεια 
αποθεμάτων. ναι 
Αύξουσα 
δυνατότη­
τα 
αποθήκευ­
σης ναι 
Μεγάλη 
OUVUlOM|lU 
αποθήκευσης σε 
υδατοδεξαμενές ναι 
Ικανοποιητική 
ολοκλήρωση. 
Περισσότερα 
από 50 πεδία ναι 
Μεγάλη 
δυνατότητα 
αποθήκευσης σε 
εξαντλημένα 
πεδία ναι 
Διασυνδεδεμένο 
με το σύστημα 
του ΗΒ ναι 
Περισσότε­
ρα από 130 
πεδία + 
Groningen ναι 
Μικρή αγορά 
με 
δυνατότητες 
διπλής 
τροφοδοσίας ναι 
Λίγοι αλλά 
μεγάλοι 
καταναλωτές. 
Εργοστάσια 
SNG ναι 
1) PEC = Κατανάλωση Πρωτογενούς Ενέργειας 
2) Επί % των συνολικών προμηθειών αερίου 
3) Ο μελλοντικός όγκος αποθήκευσης που αναφέρεται σε αυτή τη γραμμή είναι ο αναμενόμενος επιχειρησιακός όγκος σε διάφορα χρονικά σημεία στον ορίζοντα του 2000-2015. 
Πηγές; Eurostat κοχ Eurogas 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 
Ενδεχόμενες διασυνδέσεις για βελτιωμένες δυνατότητες διάθεσης από τη 
Βόρεια Θάλασσα και την 
Ολλανδία και σημαντικά νέα σχέδια παραγωγής. 
Οι μελλοντικές διασυνδέσεις αγωγών, τοποθετημένες με βάση τις πιθανότητες 
κατασκευής τους, είναι οι εξής: 
Διασυνδέσεις παροχής στη Βόρεια Θάλασσα 
Europipe*** 
Διασύνδεση Η Β/Ηπειρωτικής Ευρώπης*** 
Νορβηγικός αγωγός προς τη Δουνκέρκη*** 
Διασυνδέσεις μεταξύ ολλανδικών και βρετανικών 
εγκαταστάσεων ανοικτής θαλάσσης* 
Διασυνδέσεις μεταξύ Zeepipe και Δουνκέρκης με το ΗΒ και 
άλλα σημεία της ηπειρωτικής Ευρώπης* 
Διασυνδέσεις Ηπειρωτικής Ευρώπης 
Διασυνδέσεις μεταξύ Ισπανίας και Πορτογαλίας*** 
Παρακαμπτήριες και άλλες διασυνδέσεις μεταξύ συστημάτων 
Βελγίου και Γερμανίας, Γαλλίας και Ολλανδίας*** 
- . Πρόσθετες διασυνδέσεις Γαλλίας-Ισπανίας (Μαγκρέμπ II)* 
Ενίσχυση του TEN Ρ (Trans Europa Naturgas Pipeline) από την 
Ολλανδία προς την Ιταλία ή διασύνδεση Ιταλίας-Γαλλίας από 
βορρά* 
Διασύνδεση Νοτιοανατολικής Γαλλίας-Βορειοδυτικής Ιταλίας* 
Διασύνδεση Φινλανδίας - Σουηδίας* 
Επέκταση του συστήματος Μαγκρέμπ II προς τη Γερμανία ή 
αύξηση των δυνατοτήτων του κεντρικού γαλλικού συστήματος* 
Πρόσθετες διασυνδέσεις ή παρακαμπτήριες Αυστρίας-
Γερμανίας* 
Υπό κατασκευή ή προγραμματιζόμενες με μεγάλες πιθανότητες 
κατασκευής 
Προγραμματιζόμενη κατασκευή αλλά ακόμα στο στάδιο μελέτης 
Χωρίς ουσιαστικά σχέδια κατασκευής 
Διασυνδέσεις Βόρειας Θάλασσας 
Η Europipe, που αναμένεται να τεθεί σε κυκλοφορία το τρέχον έτος με 
ετήσια δυνατότητα μεταφοράς 12bcm7, θα αυξήσει τη ροή αερίου της 
Βόρειας Θάλασσας προς τη Γερμανία. 
1 δις κυβικά μέτρα (bcm) ισούται με 0.9 εκατομμύρια toe. 
3£ 
Η προτεινόμενη διασύνδεση ΗΒ-ηπειρωτική Ευρώπη θα επιτρέψει την 
παράδοση άνω των 20 bcm κάθε χρόνο προς την ηπειρωτική Ευρώπη με 
οικονομικά βιώσιμη πρόσβαση στα κοιτάσματα της Βόρειας Θάλασσας. 
Προβλέπεται ότι πρόσθετη δυνατότητα παράδοσης θα υπάρχει από τη 
Βόρεια Θάλασσα μέσω της διασύνδεσης από το 1998. Η διασύνδεση ΗΒ-
ηπειρωτικής Ευρώπης αποτελεί αγωγό στρατηγικής σημασίας. Οι 
κατασκευαστές του αγωγού προβλέπουν δυνατότητες διακίνησης αερίου 
πριν εξασφαλίσουν την ύπαρξη προς τα κάτω συγκεκριμένων αγορών, 
αναλαμβάνοντας έτσι το ρίσκο ότι θα εξεύρουν αγορές αφού κατασκευασθεί 
ο αγωγός. 
Η σχεδιαζόμενη κατασκευή αγωγού από το νορβηγικό πεδίο της Βόρειας 
Θάλασσας προς τη Δουνκέρκη (Γαλλία) με ετήσιες δυνατότητες διακίνησης 
12 bcm θα αυξήσει την παροχή του αερίου της Βόρειας Θάλασσας προς τη 
Γαλλία και σε άλλες χώρες της ΕΚ.. 
Οι συνδέσεις μεταξύ ολλανδικών και βρετανικών εγκαταστάσεων ανοικτής 
θαλάσσης που απλώς ευρίσκονται υπό συζήτηση, θα ενισχύσουν 
περισσότερο ακόμη τις παραδόσεις από τη Βόρεια Θάλασσα. Άλλες 
διασυνδέσεις μπορούν να συνδέσουν τον υπάρχοντα αγωγό Zeepipe και τον 
σχεδιαζόμενο αγωγό Νορβηγίας-Δουνκέρκης και του συστήματος ανοικτής 
θαλάσσης του Η Β στο Bacton. 
Οι διασυνδέσεις αυτές θα δημιουργήσουν πρόσθετες δυνατότητες διάθεσης 
αερίου. 
Διασυνδέσεις δικτύων της ηπειρωτικής Ευρώπης 
Πρόσθετες διασυνδέσεις στην ηπειρωτική Ευρώπη θα επιτρέψουν 
μεγαλύτερες δυνατότητες διάθεσης προς τα κάτω, στις αγορές που 
εξαρτώνται περισσότερο από τις εισαγωγές, μέσα στην Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα. Ορισμένες ολλανδικές/βελγικές/γερμανικές/γαλλικές 
διασυνδέσεις ευρίσκονται υπό μελέτη, όπως επίσης και δύο διασυνδέσεις 
μεταξύ Ισπανίας και Πορτογαλίας. Ωστόσο μη σχεδιαζόμενη σήμερα 
πρόσθετη στρατηγικής φύσεως διασύνδεση θα βελτίωνε την κατάσταση στη 
Γαλλία, Ιταλία, Αυστρία και Φινλανδία. 
Για παράδειγμα, αέριο προερχόμενο από τον αγωγό του Μαγκρέμπ 
(αγωγός TEN του οποίου η πρώτη φάση θα τεθεί σε λειτουργία το 1996) 
μέσω μιας μελλοντικής νέας διασύνδεσης μεταξύ Ισπανίας και Γαλλίας 
(Μακγρέμπ II) θα εξασφάλιζε πρόσθετη ασφάλεια εφοδιασμού για την νότια 
ΕΚ.. 
Σε περίπτωση μείωσης της ροής ρωσικού αερίου, ποσότητες αερίου 
μεταφερόμενες με τον παραπάνω αγωγό μπορούν να εξυπηρετήσουν όχι 
μόνο τη Νότιο Γαλλία αλλά και επίσης, εάν έχει κατασκευασθεί διασύνδεση 
μεταξύ Νοτιοανατολικής Γαλλίας και Βορειοδυτικής Ιταλίας, ποσότητες 
αερίου μεταφερόμενες κατά μήκος της γαλλικής ακτής προς τη Βόρειο 
Ιταλία. Οι αγωγοί που κανονικά εφοδιάζουν την Δυτική Ιταλία από την 
Αυστρία μπορούν να αντιστρέψουν την ροή τους ώστε να εφοδιάσουν την 
3? 
Αυστρία μέσω Ιταλίας. Οι γερμανικές διασυνδέσεις μπορούν επίσης να 
έλθουν σε βοήθεια της Αυστρίας στο βόρειο μέρος της χώρας. 
Ο εν λόγω αγωγός Μαγκρέμπ II είναι επίσης στρατηγικής σημασίας σε 
περίπτωση διακοπής της ροής από την Αλγερία. Χωρίς τον αγωγό αυτόν 
ή ένα τερματικό LNG, η Πορτογαλία θα ευρίσκονταν σε εξαιρετικά δύσκολη 
θέση. Η μόνη πηγή εφοδιασμού θα ήταν τότε το Lacq, ο αγωγός από 
Γαλλία προς Σαραγόσα, ο οποίος δεν επαρκεί για να ικανοποιηθούν οι 
ανάγκες της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Όμως, η απώλεια του 
αλγερινού αερίου μπορεί να αντιμετωπισθεί αντιστρέφοντας τη ροή του 
αγωγού Μαγκρέμπ II για την εξυπηρέτηση της Ισπανίας και της Πορτογαλίας 
οδηγώντας αέριο από τη Ρωσία και τη Βόρειο Θάλασσα. 
Στην πολύ απίθανη χειρότερη περίπτωση ταυτόχρονης μείωσης της ροής 
από τη Ρωσία και την Αλγερία, οι προαναφερόμενες διασυνδέσεις θα είναι 
κρίσιμης σημασίας για την πρόληψη μεγάλων μειώσεων ροής του 
εφοδιασμού σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΚ.. 
Το χειρότερο σενάριο θα οδηγούσε σε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση 
τη Φινλανδία, την Πορτογαλία, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Αυστρία. 
Επίσης, βραχυπρόθεσμα, μέχρι να τεθούν σε λειτουργία η διασύνδεση ΗΒ-
Ηπειρωτική Ευρώπη και οι αγωγοί από Νορβηγία προς Δουνκέρκη, το 
Βέλγιο, η Γαλλία και η Ιταλία εμφανίζουν ευπάθεια. Οι διασυνδέσεις 
Ισπανίας-Γαλλίας, Γαλλίας-Ιταλίας, Γερμανίας-Αυστρίας που 
προαναφέρονται και ορισμένες παρακάμψεις του κεντρικού γαλλικού 
συστήματος κρίνονται όλες ως εντελώς απαραίτητες. Μια μη σχεδιαζόμενη 
διασύνδεση Δουνκέρκης-Zeebrugge προς Λυών και Τουρίνο θα εξασφάλιζε 
την παροχή αερίου της Βόρειας Θάλασσας προς την Ιταλία. Θα απαιτηθεί 
επίσης η πλήρης κινητοποίηση όλων των μέτρων ασφαλείας που 
προαναφέρονται στο μέρος 5.2. Η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία και η 
Ελλάδα θα αναζητήσουν νέες πηγές LNG. Η Φινλανδία θα πρέπει να 
βασισθεί στις δυνατότητες των διακοπτόμενων συμβάσεων και στο σύστημα 
διπλής τροφοδοσίας καυσίμου. Μακροπρόθεσμη λύση του προβλήματος 
της Φινλανδίας θα αποτελούσε η κατασκευή διασύνδεσης με τη Σουηδία, 
η οποία εμφανίζει προοπτικές κατασκευής αφού η σκανδιναβική αγορά 
αναπτύσσεται, καθώς και κάθε πιθανή ανάπτυξη εφοδιασμού σε αέριο από 
την θάλασσα του Μπάρεντσ. 
Τα σενάρια αυτά δείχνουν ότι είναι δυνατή για ένα μεγάλο ποσοστό του 
αερίου που παράγεται στη Βόρειο Θάλασσα να μεταφερθεί με διαφόρους 
αγωγούς μέσω του γαλλικού νοτίου δικτύου. Μια πιθανή λύση θα ήταν να 
επεκταθεί η προτεινόμενη διασύνδεση Ισπανίας-Γαλλίας ώστε να 
προσεγγίσει στο Στρασβούργο και στο δίκτου Midal (που ήδη μεταφέρει 
αέριο από τη Ρωσία και τη Νορβηγία). Η διασύνδεση αυτή θα 
συμπληρώσει έτσι ένα στρατηγικά σημαντικό αγωγό μεταξύ των τριών 
κυρίων εξωτερικών προμηθευτών αερίου της Ε.Κ.. 
1Λ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΕ ΝΕΧΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 
ΣΥΝΔΕΣΗ ΑΠΟΜΟΝΩΜΕΝΩΝ Ή ΧΩΡΙΣΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΑΕΡΙΟΥ 
ΑΥΞΑΝΟΜΕΝΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ LNG ΚΑΘΩΣ ΕΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΑΠΟΘΗΚΩΝ 
ΝΕΟΙ ΑΓΩΓΟΙ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΑΕΡΙΟΥ 
ΑΛΛΑ ΣΧΕΔΙΑ 
ΥΠΑΡΧΟΝΤΑ ΔΙΚΤΥΑ 
5S 
EUROPEAN NATURAL GAS NETWORKS 
DIRECTORATE GENERAL ((£, FOR ENERGY (DG XVII) 
\° 
17/10 '95 14:11 ©003524992842751 ADRIAENSSENS -.->-> GREFFE COM BRU ΒθΙβ/023 
ISSN 0254-1483 
COM(95) 478 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 12 
Αριθ. κατολόγου : CB-CO-95-536-GR-C 
ISBN 92-77-94615-6 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο