'Αριθ. C 64/6 'Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 15. 3. 82 
Γνώμη γιά την πρόταση αποφάσεως τοϋ Συμβουλίου περί θεσπίσεως προγράμματος 
ερευνών καί αναπτύξεως (1982-1985) στον τομέα των πρώτων υλών 
Τό κείμενο πού αποτελεί αντικείμενο αυτής της γνώμης δημοσιεύεται στην 'Επίσημη 
'Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 170 της 10ης 'Ιουλίου 1981, σελί­
δα 5. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ 
Τό Συμβούλιο αποφάσισε στίς 3 'Ιουλίου 1981 νά συμβουλευθεί, σύμφωνα μέ τίς δια­
τάξεις τοϋ άρθρου 198 της συνθήκης περί ίδρύσεως τής Ευρωπαϊκής Οίκονομικής Κοι­
νότητας, τήν Οίκονομική καί Κοινωνική Επιτροπή γιά τήν ανωτέρω πρόταση. 
Β. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Ή Οίκονομική καί Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) διαμόρφωσε τη γνώμη της γιά τό 
προαναφερθέν θέμα κατά τήν 193η σύνοδο της ολομέλειας της, πού έλαβε χώρα στίς 
Βρυξέλλες, στίς 15 καί 16 Δεκεμβρίου 1981. 
Τό κείμενο αυτής τής γνώμης είναι τό ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τή συνθήκη περί Ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονο­
μικής Κοινότητας, καί Ιδίως τό άρθρο 198 (ι), 
τήν αίτηση γνωμοδοτήσεως τοΟ Συμβουλίου τών 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 3ης 'Ιουλίου 1981 γιά 
τήν πρόταση αποφάσεως τοϋ Συμβουλίου περί θε­
σπίσεως προγράμματος ερευνών καί αναπτύξεως 
(1982-1985) στον τομέα τών πρώτων υλών (!), 
τήν απόφαση τοΟ προεδρείου τής 22ας Σεπτεμβρίου 
1981 νά αναθέσει στό τμήμα ενέργειας καί πυρηνι­
κών θεμάτων τήν επεξεργασία μιας γνωμοδοτήσεως 
καί μιας είσηγητικής εκθέσεως γιά τό θέμα αυτό, 
τήν γνωμοδότηση πού υίοθέτησε τό τμήμα αυτό 
κατά τήν 66η συνεδρίαση του στίς 4 Δεκεμβρίου 
1981, 
τίς συζητήσεις κατά τήν 193η σύνοδο ολομελείας 
τής 15ης καί 16ης Δεκεμβρίου 1981 (συνεδρίαση της 
15ης Δεκεμβρίου 1981), 
τήν προφορική εισήγηση τοϋ είσηγητή κ. Mills, 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
ομόφωνα: 
Ή ΟΚΕ εγκρίνει τήν πρόταση γιά αυτό τό πρόγραμ­
μα έρευνας πού αποτελείται άπό επτά ύποπρογράμ-
(ΐ) ΕΕ αριθ. C 170 της 10. 7. 1981. ματα, τρία άπό τά όποια αποτελούν επέκταση τών 
υπαρχόντων προγραμμάτων έρευνας (μέταλλα καί 
ορυκτά - πού πρίν ήταν γνωστά σάν πρωτογενείς 
πρώτες ύλες - έρευνες καί εξόρυξη ουρανίου, α­
νακύκλωση απορριμμάτων καί βιομηχανικών απο­
βλήτων). Τρία άλλα ύποπρογράμματα αποτελούν 
νέους τομείς γιά τήν κοινοτική δραστηριότητα ε­
ρευνών (ή ξυλεία σάν ανανεώσιμη πρώτη ύλη, ή α­
νακύκλωση τών μή σιδηρούχων μετάλλων καί ή 
υποκατάσταση) ένώ τό έβδομο ύποπρόγραμμα (κε­
ραμική) πού αποτέλεσε τό αντικείμενο μιας γνωμο­
δοτήσεως της ΟΚΕ τόν Σεπτέμβριο του 1979 άλλα 
δεν έχει ακόμη εγκριθεί τυπικά άπό τό Συμβούλιο. 
Ή ΟΚΕ δέχεται ευνοϊκά τή συνένωση τών μεμονω­
μένων προγραμμάτων σέ ένα γενικό πρόγραμμα 
πρώτων υλών σαν μέρος τής ορθολογικής οργανώ­
σεως τής κοινοτικής Ε + Α τήν οποία ζητοϋσε επί­
μονα γιά αρκετά έτη. Όσον άφορα τό περιεχόμενο 
τής προτάσεως τής 'Επιτροπής, ή ΟΚΕ έχει νά κάνει 
τόσο γενικές δσο καί ειδικές παρατηρήσεις. 
1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 
1.1. Ό σκοπός τοΟ προγράμματος αύτοϋ γιά πρώ­
τες ύλες είναι νά προβλέψει πιθανές ελλείψεις δσο 
άφορα τήν προμήθεια εισαγόμενων πρώτων υλών 
μέ τή διαφοροποίηση τών πηγών ανεφοδιασμού, 
τήν ανάπτυξη εντοπίων πηγών, τών εναλλακτικών 
τεχνολογιών, τήν ανακύκλωση καί τίς τεχνικές υπο­
καταστάσεις. Τό πρόγραμμα επίσης αποβλέπει στή 
βελτίωση τοϋ Ισοζυγίου τοϋ έξωτερικοϋ εμπορίου 
τής Κοινότητας μέ τή μείωση τών είσαγωγών καί 
στην δημιουργία θετικών επιπτώσεων στην εσωτε­
ρική οίκονομία καί τήν απασχόληση. 
15. 3. 82 Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 64/7 
1.2. Υποστηρίζοντας τό προτεινόμενο πρόγραμμα 
Ε+Α, ή ΟΚΕ δεν δίνει έμφαση απλώς καί μόνο στη 
σημασία της αναλήψεως ερευνών. Πρακτική ανά­
πτυξη καί επίδειξη πρέπει νά πραγματοποιούνται, 
γιά να διασφαλίζεται ή εφαρμογή τών αποτελεσμά­
των τών ερευνών λαμβανομένων υπόψη τών μα­
κρών περιόδων πού απαιτούνται. Ή ΟΚΕ προτείνει 
νά δοθεί μεγαλύτερη προσοχή άπό την Επιτροπή 
στους παράγοντες αυτούς, καί υποδεικνύει νά δοθεί 
ιδιαίτερη προσοχή στό πρόβλημα τής διαδόσεως 
τών αποτελεσμάτων πού επιτεύχθηκαν, ώστε τό γε­
νικό τεχνολογικό κεκτημένο τής Κοινότητας νά 
μπορέσει νά ωφεληθεί άπό τήν προσπάθεια πού κα­
ταβάλλεται. 
1.3. Ή ΟΚΕ παρατηρεί ότι τά μέχρι σήμερα απο­
τελέσματα άπό τίς πρωτογενείς πρώτες ΰλες καί άπό 
τά προγράμματα ερευνών καί εξορύξεως τοΟ ουρα­
νίου είναι ενθαρρυντικά. Ή ΟΚΕ αναγνωρίζει δτι 
σέ δλα τά προγράμματα τοΟ ε'ίδους αυτού τά οφέλη 
τών ερευνών δεν μπορούν νά προβλεφθούν μέ ακρί­
βεια, άλλα θεωρεί δτι μιά περισσότερο συνειδητή 
προσπάθεια γιά μιά ανάλυση κόστους/κέρδους θά 
έπρεπε νά γίνει σέ πρώτο στάδιο. Έκτος άπό τήν πε­
ρίπτωση υπάρξεως σημαντικών στρατηγικών λόγων 
γιά ανάληψη ερευνών, ή ΟΚΕ τονίζει δτι μεγαλύτε­
ρη έμφαση θά έπρεπε νά δοθεί στον ποσοτικό καθο­
ρισμό τών μακροοικονομικών οφελών πού υπολογί­
ζεται δτι θά προκύψουν άπό τό πρόγραμμα, γιά νά 
αποφευχθούν έρευνες πού δέν είναι οικονομικά βιώ­
σιμες. 
1.4. Ή ΟΚΕ γνωρίζει δτι σάν μέρος ενός συνεχούς 
προγράμματος γιά τή μείωση τοϋ κόστους καί τή 
διατήρηση τής ανταγωνιστικότητας, οί εργασίες 
Ε + Α υποστηρίζονται ήδη σέ πολλούς τομείς τού 
προτεινόμενου προγράμματος άπό τήν ευρωπαϊκή 
βιομηχανία καί άλλους οργανισμούς. Ή αντιμετώ­
πιση τοΟ θέματος άπό τήν Κοινότητα δικαιολογεί­
ται μόνο δταν ενθαρρύνει χρήσιμη εργασία ή οποία 
δέν θά άνελαμβάνετο διαφορετικά, καί δταν επαυ­
ξάνει ήδη έκτελούμενες εργασίες μέσω τού συντο­
νισμού καί τής διαδόσεως τών αποτελεσμάτων. 
1.5. Ή ΟΚΕ έχει σέ πολλές προηγούμενες γνωμο­
δοτήσεις της επιστήσει τήν προσοχή στό γεγονός 
δτι οί κοινοτικοί πόροι πού διατίθενται γιά τήν 
Ε + Α διασκορπίζονται πάρα πολύ μέ αποτέλεσμα 
νά μήν αποφέρουν αποτελέσματα. Ή ΟΚΕ επανα­
λαμβάνει τήν κριτική αυτή γιά τό πρόγραμμα πού 
βρίσκεται ύπό αναθεώρηση στά πλαίσια τοϋ οποίου 
71 εκατομμύρια ECU πρόκειται νά διατεθοΟν σέ 
πέντε άπό τά επτά ύποπρογράμματα. Ή διασπορά 
περίπου τού 58 % τών κεφαλαίων αυτών σέ ύποπρο­
γράμματα γιά κεραμική, ξυλεία σάν ανανεώσιμη 
πρώτη ΰλη, ανακύκλωση τών μή σιδηρούχων μετάλ­
λων καί υποκατάσταση, ίσως να μήν προκαλέσει τά 
θετικά αποτελέσματα πού αναμένονται ίδιαίτερα 
αν τά κεφάλαια αυτά κατανέμονται μεταξύ ενός με­
γάλου άριθμοϋ βιομηχανικών οργανισμών Ε + Α, 
πανεπιστημίων καί ινστιτούτων ερευνών. Ή ΟΚΕ ε­
πιμένει δτι πρέπει νά υπάρχει μεγαλύτερη συγκέ­
ντρωση τών συμβολαίων σέ περιοχές δπου υπάρχει 
υψηλή απόδοση καί δπου ό συμβαλλόμενος οργα­
νισμός επιδεικνύει αποδοτικότητα καί ικανότητα γιά τήν έγκαιρη παραγωγή αποτελεσμάτων. 'Επι­
πλέον, δραστηριότητες πού εντάσσονται στό πρό­
γραμμα πρέπει νά βελτιωθούν καί σέ μερικές περι­
πτώσεις νά συγχωνευθούν, γιά νά ληφθεί υπόψη ή 
ανάγκη γιά μεγαλύτερη δυνατή οικονομία στή χρη­
σιμοποίηση τών λιγοστών κεφαλαίων καί γιά νά α­
ποφευχθεί ό κίνδυνος επαναλήψεως εργασίας. 
1.6. Ή ΟΚΕ δέχεται ευμενώς καί τονίζει τή σημα­
σία τής ευέλικτης αυτής τακτικής δσο άφορα τή 
χρηματοδότηση δπως υίοθετήθηκε στην παρούσα 
πρόταση. Ή τακτική αυτή θά επαυξήσει τά οφέλη 
πού πρόκειται νά αποκομισθούν άπό τή συνένωση 
τών ύποπρογραμμάτων, ή οποία έν συνεχεία θά ε­
πιτρέψει μιά αυστηρή άναθέωση τήν οποία ή ΟΚΕ 
θεωρεί απαραίτητη. 
1.7. Ή ΟΚΕ έφιστα τήν προσοχή τής Επιτροπής 
στίς σημαντικές δυνατότητες ορισμένων περιοχών 
τών υπερπόντιων διαμερισμάτων, πού αποτελούν α­
ναπόσπαστο κομμάτι τής Κοινότητας, σέ ξυλεία 
καί ορυκτά. 
1.8. Ή ΟΚΕ συμειώνει ότι πέντε Συμβουλευτικές 
'Επιτροπές Διαχειρίσεως Προγραμμάτων (ΣΕΔΠ) 
θά καλύπτουν τά επτά ύποπρογράμματα καί θά 
υποστηρίξουν κάθε περαιτέρω προσπάθειες τής 'Ε­
πιτροπής γιά τή μείωση τού αριθμού τών επιτροπών 
αυτών. Συγχρόνως, δμως, κρίνει δτι οί επιτροπές αυ­
τές θά έπρεπε νά γίνουν αντιπροσωπευτικότερες 
τών κοινωνικο-οικονομικών συμφερόντων, δεδομέ­
νου δτι δπως φαίνεται έπί τού παρόντος δίδεται 
πολύ μεγάλο βάρος άπ' αυτές προς τους θεωρητι­
κούς καί κυβερνητικούς εμπειρογνώμονες. Γιά τό 
σκοπό αυτό τό ψήφισμα τοΟ Συμβουλίου τής 18ης 
'Ιουλίου 1977 (!) θά έπρεπε νά τροποποιηθεί ανά­
λογα. 
2. ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 
2.1. Ύποπρόγραμμα Ι - Μέταλλα καί ορυκτά 
Ή γνωμοδότηση της τού 1977 υποστήριξε πλήρως 
τό αρχικό πρόγραμμα καί προέβλεψε γιά περαιτέρω 
μέτρα προς τήν κατεύθυνση αυτή. Ή ΟΚΕ μέ ευχα­
ρίστηση σημειώνει τά θετικά αποτελέσματα δπως 
σκιαγραφήθηκαν στην ανακοίνωση τής 'Επιτροπής 
καί επιδοκιμάζει τίς επεκτάσεις τού σχετικού μέ τίς 
έρευνες τομέα τού προγράμματος για τήν κάλυψη 
μεγαλύτερου φάσματος μετάλλων έτσι ώστε νά πε­
ριλαμβάνει τίς εγγύς τών ακτών περιοχές τής υφα­
λοκρηπίδας καί γιά τήν κάλυψη τής έρευνας σχε­
τικά μέ τίς μεθόδους αναζητήσεως μετάλλων στίς 
τρίτες χώρες. 
2.2. Ύποπρόγραμμα II - Ουράνιο 
Ή ΟΚΕ εγκρίνει πλήρως τό ύποπρόγραμμα αυτό 
καί δέν κρίνει δτι απαιτείται καμία περαιτέρω τρο­
πολογία στή γνωμοδότηση τοΟ 1980 (2). Ή ΟΚΕ πα­
ρατηρεί καί υποστηρίζει τήν ευκαμψία τής διαθέ­
σεως τών πόρων πού επιτρέπεται άπό τή δυνατή εν­
σωμάτωση τοϋ ύποπρογράμματος αυτού στό ύπο-
(') ΕΕ αριθ. C 192, της 18. 7. 1977. 
(2) ΕΕ αριθ. C 348 της 31. 12. 1980. 
'Αριθ. C 64/8 Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 15. 3. 82 
πρόγραμμα Ι. Θά παρατηροΟσε ότι ή ενσωμάτωση 
τοΟ ύποπρογράμματος αύτοϋ στό ύποπρόγραμμα Ι, 
τό όποιο έχει παρόμοιο στόχο, θά μποροΟσε νά 
συμβάλει στη μεγαλύτερη αποδοτικότητα τής έρευ­
νας. 
2.3. Ύποπρόγραμμα III - Κεραμική 
Ή πρόταση γιά ένα πρόγραμμα κεραμικής (άργιλ-
λώδη ορυκτά καί τεχνική κεραμική) εξετάσθηκε 
λεπτομερώς άπό τήν ΟΚΕ τό 1979 (}). Ή ΟΚΕ εκ­
φράζει τή λύπη της επειδή ή πρόταση αυτή, πού έτυ­
χε της πλήρους ύποστηρίζεως τής ΟΚΕ, δεν έγινε εν­
τούτοις αντικείμενο ευνοϊκής αποφάσεως άπό τό 
Συμβούλιο. Έχοντας υπόψη τή συμβολή της βιομη­
χανίας τής κεραμικής στην κοινοτική οικονομία καί 
τό ρόλο της στην περιφερειακή απασχόληση, καί τό 
χαμηλό επίπεδο δαπανών γιά Ε+Α στον τομέα 
αυτό, ή ΟΚΕ επιβεβαιώνει δσα είπε στην προηγού­
μενη γνωμοδότηση της καί αναγνωρίζει δτι τό 
ύποπρόγραμμα αυτό αποτελεί προτεραιότητα γιά 
κοινοτική δράση. Θά άξιζε δμως νά εξετασθεί άν 
μιά περισσότερο ορθολογική χρησιμοποίηση των 
κεφαλαίων θά μποροΟσε νά επιτευχθεί μέ τήν ενσω­
μάτωση τοΟ τομέα έρευνας 1) τοϋ ύποπρογράμμα­
τος αύτοϋ στό ύποπρόγραμμα Ι καί τοϋ τομέα έρευ­
νας 2) στό ύποπρόγραμμα VII, άφοΟ τά ύποπρο-
γράμματα αυτά έχουν παρόμοιους στόχους. 
Όσον άφορα τήν τεχνολογία κατεργασίας τής κό-
νεως ιδιαίτερα, τό πρόγραμμα Ε + Α θά έπρεπε νά 
περιλαμβάνει σάν πρώτες προτεραιότητες το νιτρώ­
δες πυρίτιο καί τό πυρίτιο άνθρακασβεστίου, δεδο­
μένης τής σημαντικής συμβολής πού προσφέρεται 
άπό τά ειδικά κεραμικά στην οικονομία ενέργειας 
μέ τή χρησιμοποίηση τους σάν εξαρτήματα γιά τήν 
μετατροπή τής ενέργειας (κινητήρες, στρόβιλοι αε­
ρίου, κλπ.). 
2.4. Ύποπρόγραμμα IV - Ή ξυλεία σάν ανανεώ­
σιμη πρώτη ύλη 
ΟΙ καθαρές ετήσιες εισαγωγές ξυλείας καί προϊό­
ντων ξυλείας τής Κοινότητας (1979: 11300 εκα­
τομμύρια ECU) κατέχουν μόλις τή δεύτερη θέση 
μετά τίς είσαγωγές πετρελαίου. Ή ΟΚΕ εγκρίνει 
τήν εφαρμογή τοϋ 21 % των συνολικών διαθέσιμων 
κεφαλαίων γιά τό ύποπρόγραμμα ένεκα τής δυνατό­
τητας μειώσεως των εισαγωγών ξυλείας καί προϊό­
ντων ξυλείας. "Οσον άφορα τήν κατανομή των πό­
ρων αυτών στους επιμέρους τομείς των ερευνών, εί­
ναι προς τό συμφέρον τής Κοινότητας νά συγκεν­
τρώσει στό μέτρο τοΟ δυνατοϋ, τους διαθέσιμους 
πόρους στους τομεϊς ερευνών πού δέν είχαν διερευ­
νηθεί, στό παρελθόν, δπως έπρεπε. 
2.5. Ύποπρόγραμμα V- 'Ανακύκλωση απορριμμά­
των καί βιομηχανικών αποβλήτων 
Τό πρόγραμμα αυτό εξετάσθηκε άπό τήν ΟΚΕ σέ 
μιά γνωμοδότηση πού εξέδωσε τό 1978 (2), καί στην 
(ΐ) ΕΕ άριβ. C 297 της 28. 11. 1979, σ. 2. 
(2) ΕΕ αριθ. C 128 της 21. 5. 1979, σ. 7. οποία ενέκρινε τήν πρόταση τής Επιτροπής. Ή 
ΟΚΕ εκτιμά τά πλεονεκτήματα (οίκονομικά, περι­
βαλλοντολογικά κλπ. ...) πού μπορεί νά αποκτη­
θούν άπό τήν ανακύκλωση καί ζητά επίμονα άπό 
τήν 'Επιτροπή νά επισπεύσει τό ύποπρόγραμμα 
αυτό. Ή ΟΚΕ είναι τής γνώμης δτι δσο άφορα τό 
ύποπρόγραμμα αυτό ιδιαίτερη έμφαση πρέπει νά 
δοθεΧ στίς βιομηχανικές εφαρμογές του. Ή ΟΚΕ ελ­
πίζει δτι δταν θά αναθεωρηθεί τό πρόγραμμα, ή 'Ε­
πιτροπή θά μπορέσει νά προβεί σ' έναν πλήρη απο­
λογισμό τής προόδου πού θά έχει επιτελεσθεί μέχρι 
τήν ημερομηνία αυτή καί τότε κάθε σχέδιο πού δεν 
είναι πιθανό νά αναπτυχθεί νά καταργηθεί. 
2.6. Ύποπρόγραμμα VI - 'Ανακύκλωση μή σιδη­
ρούχων μετάλλων 
Ή ΟΚΕ αναγνωρίζει δτι ουσιαστικά οφέλη μέ τή 
μορφή μειώσεως τών είσαγωγών, οικονομιών ενέρ­
γειας καί βελτιώσεως τοΟ περιβάλλοντος θά μπο­
ρούσαν νά επιτευχθούν μέ τήν ανακύκλωση μή σι­
δηρούχων μετάλλων. 'Εκφράζει τήν ευχαρίστηση 
της επειδή τό ύποπρόγραμμα αυτό προβλέπει ορι­
σμένες τεχνικοοικονομικές μελέτες. "Εχοντας 
υπόψη τά δυνατά οφέλη πού μπορεί νά επιτευχθούν 
καί τή στρατηγική σημασία μετάλλων δπως το χρώ­
μιο, κοβάλτιο, τιτάνιο, καί μαγγάνιο, ή ΟΚΕ ζητά ε­
πίμονα άπό τήν Επιτροπή νά εξετάσει τή δυνατό­
τητα μιας κατάλληλης διευρύνσεως τοϋ προγράμμα­
τος αύτοϋ έρευνας, ώστε νά περιληφθοϋν καί άλλοι 
τομείς ζωτικοϋ συμφέροντος γιά τήν κοινοτική βιο­
μηχανία. 
2.7. Ύποπρόγραμμα VII - Υποκατάσταση 
Καί έδώ επίσης ή ΟΚΕ παρατηρεί μέ ευχαρίστηση 
δτι προβλέπονται τεχνικοοικονομικές μελέτες. 
'Αλλά ή ΟΚΕ διατηρεί αρκετές επιφυλάξεις αναφο­
ρικά μέ τό ύποπρόγραμμα αυτό" 
α) Είναι ουσιώδους σημασίας ή κοινοτική έρευνα 
γιά τήν υποκατάσταση νά μήν αποτελεί επανά­
ληψη τής έρευνας πού έχει ήδη γίνει σέ βιομηχα­
νικά κέντρα ή κέντρα ερευνών στα Κράτη 
μέλη. 
β) Ή πρωταρχική μέριμνα πρέπει νά είναι ή δια­
σφάλιση τοϋ ανεφοδιασμού καί τούτο μπορεί νά 
επιτευχθεί μέ μιά συντονισμένη αντιμετώπιση 
τοϋ θέματος τής δημιουργίας αποθεμάτων βασι­
κών είδών, τής έρευνας καί τής αναπτύξεως. 
Πάντως, oi οίκονομικές συνέπειες γιά τίς ανα­
πτυσσόμενες χώρες πού εξαρτώνται άπό τήν ε­
ξαγωγή ορισμένων πρώτων υλών πρέπει νά ανα­
γνωρισθούν δσο τό δυνατόν περισσότερο. 
γ) Όπως έχει ήδη λεχθεί, τεχνολογίες υποκατα­
στάσεως πού παραμένουν σέ επίπεδο εργαστη­
ριακής έρευνας δέν θά βοηθήσουν τήν κοινοτική 
βιομηχανία άν υπάρξουν απότομες διακοπές 
στον ανεφοδιασμό σέ ορισμένα μέταλλα καί 
ορυκτά. Είναι λοιπόν αναγκαίο, τουλάχιστον 
γιά τά σημαντικότερα προϊόντα, οι ενέργειες γιά 
τήν ανάπτυξη νά επιτύχουν τό γρηγορότερο 
δυνατό τήν εκβιομηχάνιση, καί νά είναι όλα £-
15. 3. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 64/9 
τοιμα γιά τήν αύξηση της παράγωγης σέ περί­
πτωση εντάσεως τής άγορας. 
δ) Τά δευτερεύοντα αποτελέσματα πού αναφέρθη­
καν άπό τήν Επιτροπή, εξοικονόμηση ενέργει­
ας, προστασία τοΟ περιβάλλοντος καί μεγαλύτε­
ρη ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων έχουν προοπτικές εξελίξεως άλλα έπί τοΟ παρόντος δέν 
μπορούν νά αξιολογηθούν αποφασιστικά. Τό 
κατά πόσο ή υποκατάσταση μιας βιομηχανικής 
διαδικασίας μέ μιά άλλη θά παραγάγει τέτοια α­
ποτελέσματα είναι στην καλύτερη περίπτωση 
θέμα εικασίας. 
Βρυξέλλες, 15 Δεκεμβρίου 1981. 
Ό Πρόεόρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 'Επιτροπής 
Tomds ROSEINGRAVE