A4-0419/96

Ψήφισμα σχετικά με τις δημόσιες μεταφορές και τις κρατικές ενισχύσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 27 Μαΐου 1993 σχετικά με τη Λευκή Βίβλο για την μελλοντική ανάπτυξη της κοινής πολιτικής μεταφορών ((ΕΕ C 176 της 28.6.1993, σελ. 164)) και 18 Ιανουαρίου 1994 σχετικά με τη μελλοντική ανάπτυξη της κοινής πολιτικής μεταφορών ((ΕΕ C 44 της 14.2.1994, σελ. 53)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 6ης Ιουνίου 1996 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την ΟΚΕ και την Επιτροπή Περιφερειών για την κοινή πολιτική μεταφορών - Πρόγραμμα δράσης 1996-2000 ((EE C 181 της 24.6.1996, σελ. 21)),

- έχοντας υπόψη την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής - «Δίκτυο των πολιτών» (COM(95)0601) ((EE C 212 της 22.7.1996, σελ. 77)),

- έχοντας υπόψη την αρχή της επικουρικότητας,

- έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή του της 29ης Φεβρουαρίου 1996 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1107/70 του Συμβουλίου σχετικά με μέτρα ενίσχυσης στον τομέα των σιδηροδρομικών, οδικών και εσωτερικών πλωτών μεταφορών ((ΕΕ C 78 της 18.3.1996, σελ. 24)),

- έχοντας υπόψη τα άρθρα 77, 90, 92 και 222 της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις υπηρεσίες γενικού συμφέροντος στην Ευρώπη (CΟΜ(96)0443) ((EE C 281 της 26.9.1996, σελ. 3)),

- έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής σχετικά με μια στρατηγική για την αναζωογόνιση των σιδηροδρομικών μεταφορών στην Ένωση (CΟΜ(96)0421),

- έχοντας πληροφορηθεί τη δήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις δημόσιες υπηρεσίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 4 Σεπτεμβρίου 1996 ((Πλήρη πρακτικά των συνεδριάσεων της 4ης Σεπτεμβρίου 1996)),

- υπενθυμίζοντας το ψήφισμα της 13ης Μαρτίου 1996 σχετικά με τη γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσον αφορά τη σύγκλιση της διακυβερνητικής διάσκεψης, την αξιολόγηση των δραστηριοτήτων της ομάδας προβληματισμού και τον καθορισμό των προτεραιοτήτων πολιτικής του ΕΚ ενόψει της διακυβερνητικής διάσκεψης (ΔΔ) ((ΕΕ C 96 της 1.4.1996, σελ. 77 και ιδιαίτερα παρ. 11: «υποχρεώσεις της δημόσιας υπηρεσίας: μια Ευρωπαϊκή Ένωση που προάγει το συμφέρον του συνόλου»)),

- υπενθυμίζοντας το περιεχόμενο της έννοιας παροχή δημοσίων υπηρεσιών, όπως ορίζεται στους κανονισμούς του Συμβουλίου 1191/69 της 26ης Ιουνίου 1969, που τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 1893/91 της 20ής Ιουνίου 1991 (για παροχή υπηρεσιών στους τομείς των σιδηροδρομικών, οδικών και εσωτερικών πλωτών μεταφορών), στον κανονισμό του Συμβουλίου 3577/92 της 7ης Δεκεμβρίου 1992 (για τις θαλάσσιες μεταφορές) και στον κανονισμό 2408/92 της 23ης Ιουλίου 1992 (για τις εναέριες μεταφορές[semigr ] ότι στους εν λόγω κανονισμούς η έννοια παροχή δημόσιας υπηρεσίας καθορίζεται ως «υποχρέωση για παροχή δημόσιας υπηρεσίας» η οποία μπορεί να υπαγορευθεί από τα κράτη μέλη στις επιχειρήσεις μεταφορών,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού (A4- 0419/96),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι το κοινό πρόγραμμα δράσης για τον τομέα των μεταφορών αποσκοπεί στη βελτίωση της ποιότητας του ευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών (ολοκληρωμένο, ασφαλές, προσιτό, αποτελεσματικό, αποδοτικό και φιλικό προς το περιβάλλον), το οποίο θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις των χρηστών και των εργαζομένων στον τομέα των μεταφορών

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή η πολτική αποβλέπει επίσης σε μείωση της αύξησης της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων και στη βελτίωση των δημόσιων μεταφορών,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δημόσιες μεταφορές προσώπων χαρακτηρίζονται από την ελεύθερη πρόσβαση σε αυτές κάθε πολίτη και από μια ορισμένη κανονικότητα της παροχής των υπηρεσιών,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ειδικές γραμμές δημοσίων μεταφορών αποτελούν πάντοτε αναπόσπαστο τμήμα ενός δικτύου και ότι κατά συνέπεια υπάρχουν δυνατότητες απευθείας συνέχισης με άλλο μέσον,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δημόσιες μεταφορές προσώπων μπορούν να πραγματοποιούνται οδικώς, σιδηροδρομικώς, θαλασσίως και εναερίως αλλά ότι όλες οι συλλογικές μεταφορές προσώπων δεν μπορούν να ονομάζονται και δημόσιες,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η οργάνωση των δημοσίων μεταφορών διαφέρει κατά πολύ τόσο ανά κράτος μέλος όσο και στο εξωτερικό των κρατών μελών σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και ανά μέσο μεταφοράς[semigr ]

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκμετάλλευση των δημόσιων οδικών,σε ορισμένες διαδρομές,και σιδηροδρομικών μεταφορών σε επίπεδο δικτύου δεν θα μπορεί και στο μέλλον να καλύπτει πλήρως τα σχετικά έξοδα,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κρατική ενίσχυση πρέπει να είναι διαφανής και συνεπής με τους στόχους της κοινής πολιτικής μεταφορών και με τις διατάξεις της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Θ. λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα έρευνα ISOTOPE, την οποία έχει αναθέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, σχετικά με τις διαφορετικές μορφές οργάνωσης των δημοσίων μεταφορών στην Ευρώπη ((Βλ. το 4ο πρόγραμμα πλαίσιο, ΕΕ L 126 της 18.5.1994, σελ. 1)),

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

1. διαπιστώνει ότι οι κάτοικοι της Ένωσης ταξιδεύουν ολοένα και περισσότερο από χώρα σε χώρα, τόσο σε σχέση με την εργασία τους όσο και για ιδιωτικούς λόγους[semigr ]

2. διαπιστώνει ότι η αγορά δημοσίων μεταφορών ελευθερώνεται ολοένα και περισσότερο, με αποτέλεσμα τη δημίουργία μιας ανοικτής ευρωπαϊκής αγοράς[semigr ]

3. αποφαίνεται ότι η εφαρμογή των υπηρεσιών δημοσίων μεταφορών πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις γενικές αρχές της Συνθήκης[semigr ]

4. αποφαίνεται ότι ο καταναλωτής δικαιούται αποτελεσματικές δημόσιες υπηρεσίες μεταφορών που θα πληρούν τα καθορισμένα, προσεχώς δε και διασυνοριακά πρότυπα συνέχειας, κανονικότητας, χωρητικότητας, σκοπιμότητας και ποιότητας, και που θα είναι άριστα προσαρμένες προς τη ζήτηση[semigr ]

5. ενόψει της προσεχούς ΔΔ, αποφαίνεται υπέρ της συμπερίληψης στη Συνθήκη ενός νέου άρθρου σχετικά με την παροχή δημοσίων υπηρεσιών[semigr ]

ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

6. αποφαίνεται ότι ο τομέας των δημοσίων μεταφορών μπορεί και πρέπει να συμβάλλει στην επίλυση του προβλήματος της ασφάλειας, των περιβαλλοντικών και οικονομικών προβλημάτων, καθώς και της κυκλοφοριακής συμφόρησης που συνεπάγεται η αύξηση της χρήσης αυτοκινήτων[semigr ]

7. αποφαίνεται ότι θα πρέπει να προβλεφθεί ένα ικανοποιητικό σύστημα δημοσίων μεταφορών που θα συμβάλλει στην κοινωνική διευκόλυνση όλων των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με ειδικές ανάγκες, που δεν διαθέτουν αυτοκίνητο[semigr ]

8. φρονεί ότι οι ανάγκες κινητικότητας των πολιτών μπορούν και πρέπει να εκπληρούνται όσο το δυνατό καλύτερα μέσα στα όρια που καθορίζουν το περιβάλλον, η πίεση ελλείψεως χώρου και ο (δημόσιος και ιδιωτικός) οικονομικός τομέας[semigr ]

9. φρονεί, εξάλλου, ότι το δικαίωμα στην κινητικότητα δεν μπορεί να εφαρμοσθεί απολύτως[semigr ]

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

10. φρονεί ότι η καινοτόμος παραγωγική ικανότητα, η δυνατότητα επιλογής πελατών και η αποδοτικότητα στον τομέα των δημοσίων μεταφορών ωφελούνται από μια σωστή κατανομή ρόλων μεταξύ κράτους και ιδιωτικής πρωτοβουλίας[semigr ] το κράτος αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη για την παροχή των δημοσίων υπηρεσιών και οι κρατικές ή ιδιωτικές επιχειρήσεις επωφελούνται άριστα του μηχανισμού της αγοράς για την παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών[semigr ]

11. διαπιστώνει ότι μία εντελώς ελευθερομένη αγορά δημοσίων υπηρεσιών δεν προσφέρει την παραμικρή εγγύηση για την πραγματοποίηση ή τη διατήρηση ενός ολοκληρωμένου δικτύου και φρονεί, επομένως, ότι το δίκτυο δημοσίων μεταφορών και η ολοκλήρωση με άλλες μορφές μεταφορών αποτελεί ευθύνη του κράτους[semigr ]

12. διαπιστώνει ότι η ελευθέρωση της αγοράς μεταφορών δεν πρέπει να συνεπάγεται την επιλεκτική ιδιωτικοποίηση εξαιρετικά κερδοφόρων τομέων του κλάδου, γεγονός που θα είχε ως αποτέλεσμα, το κράτος να έχει να χρηματοδοτεί μόνο ζημιογόνους τομείς[semigr ]

13. θεωρεί την προκήρυξη μειοδοτικού διαγωνισμού για δημόσιες μεταφορές σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, είτε σε επίπεδο δικτύου - όπου το προκηρύσσον το μειοδοτικό διαγωνισμό κράτος θέτει εκ των προτέρων ποιοτικά κριτήρια - είτε σε επίπεδο γραμμής - όπου το προκηρύσσον το μειοδοτικό διαγωνισμό κράτος καθορίζει το δίκτυο - ως την καλύτερη μέθοδο για την προώθηση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας (και κατά συέπεια της ενθάρρυνσης της ανταγωνιστικής θέσης της δημόσιας μεταφοράς έναντι της μεταφοράς με Ι.Χ.)[semigr ]

14. φρονεί ότι κατά την επιλογή του τρόπου με τον οποίον θα γίνει ο μειοδοτικός διαγωνισμός τα συμφέροντα των εργαζομένων στον τομέα των δημοσίων μεταφορών πρέπει επίσης να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο[semigr ]

15. ζητεί επιμόνως να συμμετέχει ουσιαστικά στη λήψη αποφάσεων, κατά την υλοποίηση των δικτύων δημοσίων μεταφορών, μέσω οργανώσεων των καταναλωτών, ο χρήστης των δημοσίων μεταφορών[semigr ]

16. αποφαίνεται ότι εκεί όπου η προσπάθεια για αποτελεσματικότερη απόδοση των δημοσίων μεταφορών οδηγεί στην ανάγκη εξυγίανσης (κυρίως κρατικών) επιχειρήσεων, η χρονικώς καθορισμένη και περιοριζόμενη στο κόστος της αναδιάρθρωσης κρατική ενίσχυση της εν λόγω επιχείρησης κρίνεται σκόπιμη προκειμένου να αντισταθμιστούν οι κοινωνικές επιπτώσεις[semigr ]

17. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει αν πρέπει να εκπονηθεί συμπληρωματική νομοθεσία προκειμένου να λειτουργεί ικανοποιητικά η αγορά δημοσίων μεταφορών, τόσο επί του παρόντος όσο και στο μέλλον[semigr ] η Επιτροπή θα πρέπει να στρέψει ιδιαίτερα την προσοχή της στην ποιότητα των δημοσίων μεταφορών στις λεγόμενες μεθοριακές περιοχές[semigr ]

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ

18. ζητεί η κοινοτική χρηματοδοτική βοήθεια σε μελέτες, υποδομές και δοκιμαστικά (πρότυπα) προγράμματα να επικεντρώνεται σε μεγαλύτερο βαθμό στον τομέα των δημόσιων μεταφορών[semigr ]

19. είναι της γνώμης ότι σε πολλές περιπτώσεις ο βαθμός κάλυψης του κόστους των δημοσίων μεταφορών είναι πολύ χαμηλός[semigr ]

20. αποφαίνεται ότι θα πρέπει να επιδιωχθεί ένας αποτελεσματικότερος (δηλαδή, καλύτερα προσαρμοσμένος στις επιθυμίες των ταξιδιωτών) και αποδοτικότερος (δηλαδή, αύξηση του βαθμού κάλυψης του κόστους) τομέας δημόσιων μεταφορών[semigr ]

21. θεωρεί ότι ο αποτελεσματικότερος και αποδοτικότερος τρόπος για την προώθηση της μαζικότερης χρήσης των δημοσίων μεταφορών είναι η βελτίωση της σχέσης ποιότητας - τιμής των υπηρεσιών του τομέα[semigr ]

22. φρονεί ότι πρέπει να υπάρχει διάκριση μεταξύ των έργων υποδομής για τον τομέα οδικών μεταφορών και της εκμετάλλευσής τους και ότι η κατασκευή των έργων και τα έξοδα διαχείρισης μπορούν να αναλαμβάνονται από το κράτος[semigr ]

23. είναι της γνώμης ότι οι επιχειρήσεις μεταφορών θα πρέπει να καταβάλλουν τίμημα για τη χρήση αυτής της υποδομής, ωστόσο, το εν λόγω ποσό μπορεί να επιδοτήσει εξ ολοκλήρου, υπό την προϋπόθεση ότι η επιδότηση αυτή γίνεται με διαφάνεια και χωρίς διακρίσεις[semigr ] και αναθεωρείται ως προς την αναγκαιότητά της σε τακτά χρονικά διαστήματα[semigr ]

24. αποφαίνεται ότι τα έξοδα εκμετάλλευσης των δημοσίων μεταφορών θα πρέπει να καλύπτονται όσο το δυνατόν περισσότερο από χρηματικές συνεισφορές των ταξιδιωτών[semigr ] ότι η αναγκαία πρόσθετη χρηματοδότηση από εθνικές, τοπικές και/ή περιφερειακές αρχές δεν πρέπει να παρεμποδίζει την επιθυμητή αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα και επομένως θα πρέπει να έχει μόνον σχέση με τις υποχρεώσεις για την παροχή δημοσίων μεταφορών[semigr ]

25. πιστεύει, εξάλλου, ότι οι υποχρεώσεις για την παροχή δημοσίων υπηρεσιών δεν μπορούν να περιλαμβάνουν απλώς ειδικές γραμμές ή υπηρεσίες, αλλά θα πρέπει να περιλαμβάνουν και ευρύτερα δίκτυα μεταφορών, ιδίως στις περιφερειακές ή αγροτικές περιοχές[semigr ]

26. θεωρεί ότι οι κρατικές ενισχύσεις για τις δημόσιες μεταφορές πρέπει να συνδέονται με το θέμα της εσωτερίκευσης του εξωτερικού κόστους όλων των μέσων μεταφοράς[semigr ] και ότι θα πρέπει να καταβάλλονται σε συνάρτηση με την απόδοση που ενδέχεται να περιέχει υποχρεώσεις που πρέπει να προσδιοριστούν περαιτέρω, δεν θα πρέπει να αποσκοπεί στην κάλυψη των ελλειμμάτων των επιχειρήσεων, δεν θα πρέπει να δημιουργεί διακρίσεις μεταξύ των διαφόρων φορέων παροχής των σχετικών υπηρεσιών και θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο διαφανής[semigr ]

27. καλεί την Επιτροπή να προβεί σε έρευνα σχετικά με τις προηγούμενες κρατικές ενισχύσεις από τα κράτη μέλη στα διάφορα μέσα μεταφοράς προκειμένου να εκτιμήσει τις επιδράσεις τους στον τομέα[semigr ]

28. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει την παρούσα έκθεση στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Επιτροπή των Περιφερειών και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών.