8. 7. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 180/51 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τα ίδια κεφάλαια των πιστω­
τικών ιδρυμάτων 
(87/C 180/16) 
Την 1η Οκτωβρίου 1986, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 198 της συνθήκης για 
την ίδρυση της ΕΟΚ, να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει 
για την ανωτέρω πρόταση. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμα­
σία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 7 Απριλίου 1987 με 
βάση την εισήγηση του κ. Pelletier. 
Στη 246η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 14ης Απριλίου 1987) η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία, επτά ψήφους κατά και δέκα αποχές την 
ακόλουθη γνωμοδότηση: 
Η ΟΚΕ εγκρίνει την πρόταση οδηγίας και επωφελείται 
από την ευκαιρία αυτή για να διατυπώσει ορισμένες παρα­
τηρήσεις, τις οποίες θεωρεί εποικοδομητικές. 
Γενικές παρατηρήσεις 
1. Η ΟΚΕ επιθυμεί να πληρωθούν τάχιστα οι όροι που 
θα καταστήσουν δυνατή τη δημιουργία μιας πραγματικής 
ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς και υποστηρίζει κάθε 
πρόταση που αποβλέπει στην επίτευξη αυτού του στόχου, 
με τρόπο αποτελεσματικό και λαμβάνοντας υπόψη την 
οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα. 
2. Επειδή η εναρμόνιση των κοινοτικών ρυθμίσεων 
αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την υλοποίηση αυτής 
της εσωτερικής αγοράς, καθίσταται αναγκαία η ύπαρξη 
μιας ενιαίας βάσης ορισμών, που θα ενσωματωθούν στην 
ευρωπαϊκή ρύθμιση. Γι' αυτό το λόγο, τα ίδια κεφάλαια 
που αποτελούν τη βάση πολλαπλών σχέσεων και συμβάλ­
λουν σε μεγάλο βαθμό στη δημιουργία ίσων όρων αντα­
γωνισμού μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων έχουν όμως 
ιδιαίτερη σημασία, όπως υπογραμμίζει η Επιτροπή στην 
αιτιολογική έκθεση της πρότασης οδηγίας της. 
2.1. Οι σοβαρότατες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν 
πολλές τράπεζες, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, 
λόγω κυρίως της ανεπάρκειας των ίδιων κεφαλαίων σε 
σχέση με τις επισφαλείς υποχρεώσεις τους και η περίοδος 
αυξανόμενων κινδύνων που διέρχονται τα πιστωτικά ιδρύ­
ματα δικαιολογούν το γεγονός ότι η Επιτροπή αποδίδει 
όλως ιδιαίτερη προσοχή σ' αυτό το πρόβλημα. 
3. Η ΟΚΕ πληροφορήθηκε για την ύπαρξη σχεδίου 
συμφωνίας μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και των 
Ηνωμένων Πολιτειών για την καθιέρωση κοινών μεθόδων 
υπολογισμού ενός συντελεστού επισφαλών στοιχείων του 
ενεργητικού, που καλύπτει ουσιαστικά το περιεχόμενο 
της παρούσας οδηγίας (συμφωνία που δημοσιεύθηκε με 
την ανακοίνωση της Τράπεζας της Αγγλίας στις 8 Ιανουα­
ρίου 1987). Εκτός από τις αποκλίσεις που διεπίστωσε η 
ΟΚΕ μεταξύ των διατάξεων αυτού του κειμένου και της 
πρότασης οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τα ίδια 
κεφάλαια των πιστωτικών ιδρυμάτων, η ΟΚΕ εκτιμά ότι 
η μονομερής αυτή ενέργεια κράτους μέλους συντηρεί μια απαράδεκτη σύγχυση σε ό,τι αφορά την εμβέλεια της 
δράσης και την αρμοδιότητα της Επιτροπής. Η ΟΚΕ 
επιμένει ότι χρειάζεται να καταβληθούν προσπάθειες ώστε 
οι διατάξεις αυτής της συμφωνίας να εναρμονίζονται με 
τις διατάξεις της οδηγίας. 
4. Τίθεται το ερώτημα αν είναι προτιμότερη μια οδηγία 
από μια σύσταση η οποία είχε αρχικά εξετασθεί ως ενδε­
χόμενο από την Επιτροπή σαν μέσο εναρμόνισης των 
ίδιων κεφαλαίων των πιστωτικών ιδρυμάτων. Η πολιτική 
επιλογή που έγινε ανταποκρίνεται οπωσδήποτε στην 
ανάγκη για αποτελεσματικότητα, ενδέχεται όμως να πα­
ρουσιάσει μειονεκτήματα σε ό,τι αφορά τις δυνατότητες 
προσαρμογής του κειμένου σε συνάρτηση με τις εκτι­
μήσεις που θα γίνουν μετά από μια πρώτη περίοδο εφαρμο­
γής. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επιλογή μιας σύστασης 
επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία εφαρμογής, αλλά αυτό το 
μέσον είναι ενδεχομένως λιγότερο αποτελεσματικό για 
την επίτευξη της επιθυμητής εναρμόνισης. Γι' αυτόν το 
λόγο, η ΟΚΕ προτιμά μια οδηγία. Πρέπει ωστόσο να 
σημειωθεί ότι το άρθρο 5 της πρότασης λαμβάνει υπόψη 
τις απαραίτητες προσαρμογές προβλέποντας ότι η Επι­
τροπή θα επανεξετάσει τις διατάξεις της οδηγίας 3 χρόνια 
μετά την ημερομηνία κοινοποίησης της και θα προβεί 
στις αναγκαίες τροποποιήσεις, αφού ζητήσει τη γνώμη 
της Συμβουλευτικής Επιτροπής. 
5. Η ΟΚΕ θεωρεί σχετικά ότι το άρθρο 5 προβλέπει 
εκχώρηση της νομοθετικής εξουσίας του Συμβουλίου 
στην Επιτροπή, αφού της επιτρέπει να τροποποιεί η ίδια 
την οδηγία μετά από απλή διαβούλευση με τη Συμβουλευ­
τική Επιτροπή. Η ΟΚΕ διευκρινίζει ότι, κατά τη γνώμη 
της, η Επιτροπή θα μπορούσε να προχωρήσει στην τρο­
ποποίηση της οδηγίας μόνο αφού προηγουμένως ζητήσει 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Οικονο­
μικής και Κοινωνικής Επιτροπής, σύμφωνα, στην τελευ­
ταία αυτή περίπτωση, με το άρθρο 198 της Συνθήκης της 
Ρώμης. 
6. Σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο της πρότασης, η ΟΚΕ 
θεωρεί ότι η διάκριση που γίνεται μεταξύ των εσωτερικών 
και εξωτερικών στοιχείων ανταποκρίνεται σε μια επαινετή 
μέριμνα να καταστεί δυνατή μια σαφής παρουσίαση των 
διαφόρων στοιχείων των ίδιων κεφαλαίων και να συμπερι­
ληφθεί ο μέγιστος δυνατός αριθμός σημαντικών λογιστι­
κών στοιχείων μεταξύ εκείνων που υφίστανται στα κράτη 
μέλη. Αυτή η προσπάθεια αποσαφήνισης δεν αποκλείει 
πάντα, δυστυχώς, τις ασάφειες γιατί αυτή η μέθοδος περιο­
ρίζει τις δυνατότητες εναρμόνισης, στον βαθμό που παρέ­
χεται στα κράτη μέλη η ελευθερία να συμπεριλάβουν στον 
Αριθ. C 180/52 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
εθνικό ορισμό τους ένα μόνο μέρος των στοιχείων που 
απαριθμούνται στην οδηγία ή να ορίσουν κατώτερα όρια, 
πράγμα το οποίο θα ήταν αντίθετο προς την αρχή της 
ισότητας των όρων ανταγωνισμού μεταξύ των πιστωτικών 
ιδρυμάτων. 
Αντίθετα, η ΟΚΕ παρατηρεί ότι η πρόταση αποβλέπει 
στο να καταστήσει ομοιόμορφο τον έλεγχο και να ενισχύ­
σει τις δυνατότητες του σε ό,τι αφορά τα ίδια κεφάλαια 
καθώς και ότι η πρόταση ανταποκρίνεται ικανοποιητικά 
σ'αυτόν τον στόχο. 
7. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι ναι μεν η πρόταση οδηγίας 
απαριθμεί τα διάφορα συστατικά στοιχεία των ίδιων κεφα­
λαίων, δεν αναφέρεται όμως καθόλου στις μειώσεις που 
γενικά πραγματοποιούνται στα ακαθάριστα ίδια κεφάλαια 
για τον υπολογισμό .των καθαρών ίδιων κεφαλαίων που 
χρησιμοποιούνται σαν βάση στις ρυθμίσεις συνετής δια­
χείρισης. 
8. Η ΟΚΕ απορρίπτει την πρόταση της Επιτροπής που 
αποσκοπεί στην εξαίρεση από τα ίδια κεφάλαια της εγγύη­
σης που μπορεί να παράσχουν οι δημόσιες αρχές σε 
ορισμένα πιστωτικά ιδρύματα. Η ΟΚΕ σημειώνει επίσης 
ότι στα εξωτερικά ίδια κεφάλαια συνυπολογίζονται οι 
υποχρεώσεις των μελών των συνεταιριστικών πιστωτικών 
ιδρυμάτων στο μέτρο που το νομικό πλαίσιο ή η ρύθμιση 
των τεσσάρων κρατών μελών το προέβλεπε στις 31 Δεκεμ­
βρίου 1984, και αυτό για να ληφθεί υπόψη ο ιδιαίτερος 
χαρακτήρας των συνεταιρισμών αυτών. 
Η ΟΚΕ σημειώνει αφετέρου ότι σε διάφορες γλωσσικές 
αποδόσεις της πρότασης οδηγίας γίνεται αναφορά σε 
πιστωτικά ιδρύματα του δημόσιου τομέα ενώ το αρχικό 
κείμενο αποβλέπει σε όλα τα πιστωτικά ιδρύματα. 
9. Τέλος, ο περιορισμός των εξωτερικών στοιχείων στο 
50 % του ύψους των εσωτερικών στοιχείων γίνεται αντι­
ληπτός σαν υπερβολικά περιοριστικός και οπωσδήποτε 
σαν ένας στόχος του οποίου η υλοποίηση θα πρέπει να 
τοποθετηθεί πέραν της προβλεπόμενης προθεσμίας του 
1995. 
10. Τέλος, η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι έργο των αρμόδιων 
κοινοτικών αρχών να επιλύσουν τα παραπάνω προβλή­
ματα ώστε να εξασφαλισθούν, με την προσέγγιση των 
νομοθεσιών και ρυθμίσεων των κρατών μελών, δίκαιοι 
όροι ανταγωνισμού μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων που 
αναπτύσσουν δραστηριότητες στην ευρωπαϊκή αγορά. 
Ειδικές παρατηρήσεις 
Άρθρο 1.2. 
Το πεδίο εφαρμογής της πρότασης οδηγίας καθορίζεται 
με αναφορά στο πεδίο εφαρμογής της πρώτης οδηγίας 
77/780/ΕΟΚ του Συμβουλίου, γεγονός που δημιουργεί το 
πρόβλημα των ιδρυμάτων που θεωρούνται από την εθνική 
νομοθεσία τους ως πιστωτικά ιδρύματα, χωρίς ωστόσο 
να ανταποκρίνονται στον ορισμό της εν λόγω πρώτης 
οδηγίας. Η ΟΚΕ επιθυμεί, με μέλημα την εναρμόνιση και 
αποσαφήνιση, να οριοθετηθεί σαφώς το πεδίο εφαρμογής 
από τον ορισμό της πρώτης οδηγίας 77/780. Άρθρο 2.1, α) ι) 
Η αγροτική πίστη στην Πορτογαλία θέτει ένα εντελώς 
ιδιαίτερο πρόβλημα. Πράγματι, αν και σύμφωνα με την 
πράξη προσχώρησης δεν υπόκειται στην παρούσα οδηγία 
μέχρι το 1993, για να καταστεί δυνατή η αναδιάρθρωση 
της υπό την εποπτεία ενός κεντρικού οργανισμού, το πρό­
βλημα, όμως, ενδέχεται να προκύψει μετά από αυτήν την 
ημερομηνία. Για το λόγο αυτό, το στοιχείο α ι), του 
άρθρου 2, θα μπορούσε να διατυπωθεί ως εξής: 
«Το καταβληθέν κεφάλαιο, προσθέτοντας τον λογα­
ριασμό που περιλαμβάνει η διαφορά από την έκδοση 
μετοχών υπέρ το άρτιο και αφαιρώντας τις μετοχές που 
κατέχει το πιστωτικό ίδρυμα, εκτός αν προέρχονται 
από ενσωμάτωση στο κεφάλαιο αποθεματικών, των 
οποίων ο νόμος ή τα καταστατικά απαγορεύνουν τη 
διανομή στους μετόχους». 
Η δυνατότητα που δίνεται στα κράτη μέλη να αναθέσουν 
την εφαρμογή της οδηγίας στα ιδρύματα ενυπόθηκης 
πίστης φαίνεται αν όχι υπέρμετρη τουλάχιστον ανεπαρ­
κώς αιτιολογημένη, εκτός αν υποδείξει η Επιτροπή τους 
ιδιαίτερους κανόνες που θα ισχύσουν για τα εν λόγω 
ιδρύματα. 
Άρθρο 2.2. 
Το άρθρο 2.2. γίνεται δύσκολα κατανοητό στη διατύπωση 
του σε ορισμένες γλώσσες και θα πρέπει να διατυπωθεί 
ως εξής: 
«Η έννοια των ίδιων κεφαλαίων, όπως ορίζεται στην 
παρούσα οδηγία, αποτελεί ένα μέγιστο όριο τόσο σε 
ό,τι αφορά τα στοιχεία που περιλαμβάνει όσο και τις 
σχετικές αναλογίες τους: ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη 
δύνανται κατά την κρίση τους να μη εφαρμόσουν όλα 
τα στοιχεία ή να περιορίσουν τα προτεινόμενα 
ανώτατα όρια». 
Άρθρο 3α) 
Το άρθρο 3α) θα μπορούσε οπωσδήποτε να διατυπωθεί 
σαφέστερα ώστε να προκύπτει ότι τα άλλα εσωτερικά 
στοιχεία των ίδιων κεφαλαίων έχουν σαν προορισμό να 
καλύψουν ενδεχομένως κινδύνους οι οποίοι προς το παρόν 
δεν είναι σίγουρο ότι θα προκύψουν και των οποίων δεν 
μπορεί να καθοριστεί το ύψος. 
Επίσης θα πρέπει να δηλωθεί σαφώς ότι μπορούν να περι­
λαμβάνονται στα εσωτερικά στοιχεία, χωρίς ιδιαίτερο 
περιορισμό, τα κεφάλαια αμοιβαίας εγγύησης στο μέτρο 
που ανταποκρίνονται στους όρους που προβλέπουν οι 
παράγραφοι α), β) και γ) του ίδιου άρθρου. 
Άρθρο 4 
Η σημερινή διατύπωση αυτού του άρθρου φαίνεται ότι 
χρειάζεται ορισμένες αποσαφηνίσεις. 
— Το άρθρο 4.2. έχει σαν στόχο να επισημανθεί ότι από 
την 1η Ιανουαρίου 1995 τα εξωτερικά στοιχεία θα 
λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των ίδιων 
κεφαλαίων μόνο στο ύψος του 50 % του συνόλου των 
εσωτερικών στοιχείων. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα 
πιστωτικό ίδρυμα θα είναι υποχρεωμένο π.χ. να 
εξοφλήσει αυτά τα εξαρτώμενα δάνεια για το τμήμα 
που υπερβαίνει αυτό το όριο. 
8. 7. 87 Επίσημη Εφημερίδα των 
— Το άρθρο 4.3. αφήνει να πλανάται αμφιβολία για το 
ύψος των υποχρεώσεων των μελών των συνεταιριστι­
κών πιστωτικών ιδρυμάτων που μπορεί να περιλαμβά­
νεται στα εξωτερικά ίδια κεφάλαια. Η ΟΚΕ σημειώνει 
ότι η Επιτροπή θέλησε να λάβει υπόψη την αρχή 
της συμπερίληψης αυτών των υποχρεώσεων και το 
ανώτατο ποσό που ορίζεται στο νομικό πλαίσιο της 
31ης Δεκεμβρίου 1984 αντί του πραγματικού ύψους 
που λήφθηκε υπόψη αυτήν την ημερομηνία, και συνι­
στά την αποσαφήνιση αυτού του σημείου. 
— Ο μηχανισμός βαθμιαίας μείωσης σε συνάρτηση με 
την εγγύτητα της ημερομηνίας αποπληρωμής αναφέ­
ρεται στο σημείο 5 στοιχείο γ) του άρθρου 4, φαίνεται 
ότι είναι άσκοπα περίπλοκος και ταυτόχρονα άδικος 
στο βαθμό που τα κεφάλαια που προβλέπονται αποτε­
λούν την αιτία των απωλειών σε περίπτωση εκκαθάρι­
σης μέχρι την οριστική τους λήξη. 
Το άρθρο 4.4., εξαιρώντας από τον υπολογισμό των ίδιων 
κεφαλαίων τις εγγυήσεις που χορηγούν τα κράτη ή οι 
κρατικές αρχές στα πιστωτικά ιδρύματα, αποτελεί αντικεί­
μενο αιτιολογικής σκέψης σύμφωνα με την οποία «η 
ειδική απαλλαγή που υπάρχει προς το παρόν σε ένα κρά­
τος μέλος μπορεί να συνεχισθεί ενόψει μεταγενέστερου 
συντονισμού της πρακτικής αυτής». 
Βρυξέλλες 14 Μαΐου 1987. •ωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 180/53 
Η ΟΚΕ δεν κατανοεί το αίτιο αυτής της παρέκκλισης που 
αντιφάσκει με τις διατάξεις της οδηγίας. Θα επιθυμούσε 
να δηλωθεί σαφώς σε ποιο κράτος και πιστωτικό ίδρυμα 
παρέχεται αυτή η παρέκκλιση, όπως και η αιτιολόγηση 
της. 
Άρθρο 5 
Η ΟΚΕ θεωρεί ότι για τις τροποποιήσεις που ενδέχεται 
να γίνουν στην οδηγία πρέπει να ζητηθεί η γνωμοδότηση 
του Κοινοβουλίου και της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής και ότι η σημερινή διατύπωση αυτού του 
άρθρου δεν είναι σύμφωνη με τις διατάξεις της Συνθήκης 
της Ρώμης. 
Το άρθρο 10 της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης που τρο­
ποποιεί το άρθρο 145 της συνθήκης ΕΟΚ, που παρέχει 
στην Επιτροπή τις εκτελεστικές αρμοδιότητες για τις 
πράξεις που θεσπίζει το Συμβούλιο, δεν θα μπορούσε 
να επιφέρει εκχώρηση στην Επιτροπή της νομοθετικής 
αρμοδιότητας του Συμβουλίου, πράγμα που θα επέτρεπε 
να τροποποιεί η ίδια μια οδηγία του Συμβουλίου. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT