ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Για τα μέτρα που πρέπει να λάβουν τα κράτη μέλη ώστε να εξασφαλιστεί η συμμετοχή όλων των πολιτών της Ένωσης στις εκλογές το 2004 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη διευρυμένη Ένωση

1. εισαγωγη

Με την επιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων προσχώρησης τον Δεκέμβριο 2002, η Ευρωπαϊκή Ένωση τίμησε τη δέσμευσή της ότι τα δέκα προσχωρούντα κράτη - η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Κύπρος, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Σλοβενία και η Σλοβακία - θα είναι σε θέση να συμμετάσχουν στις εκλογές του 2004 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως μέλη [1]. Με τον τρόπο αυτό, οι εκλογές αυτές θα διεξαχθούν σε μια Ένωση αποτελούμενη από 25 κράτη μέλη.

[1] Σημείο 7 των συμπερασμάτων της προεδρίας, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Κοπεγχάγης, 12-13 Δεκεμβρίου 2002, αρ. 400/02.

Οι πολίτες της διευρυμένης Ένωσης θα εκλέξουν τότε τους αντιπροσώπους τους στο νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η θητεία του οποίου θα είναι από το 2004 έως το 2009. Το νέο Κοινοβούλιο θα έχει 732 έδρες που αντιπροσωπεύουν τον αριθμό εδρών που ορίστηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις του Πρωτοκόλλου για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει προσαρτηθεί ως παράρτημα στη συνθήκη της Νίκαιας. [2]

[2] Βλ. άρθρο 2 του Πρωτοκόλλου που ορίζει ότι ο συνολικός αριθμός θα είναι ίσος προς τον αριθμό των αντιπροσώπων που ορίζονται στο άρθρο 190 παρ. 2 της συνθήκης ΕΚ συν τον αριθμό που προκύπτει από τις συνθήκες προσχωρήσεως, λαμβάνοντας υπόψη αναλογική διόρθωση έτσι ώστε ο συνολικός αριθμός να είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά στο 732.

Κάθε πολίτης της Ένωσης έχει το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο κράτος μέλος κατοικίας του, υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους του εν λόγω κράτους. [3]

[3] Άρθρο 39 παρ. 1 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ΕΕ C 364, 18.12.2000, σ. 1.

Το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ορίζεται στο άρθρο 19 παράγραφος 2 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και τέθηκε σε ισχύ με την οδηγία αριθ. 93/109/ΕΚ του Συμβουλίου [4] για τις λεπτομέρειες άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι (στο εξής "η οδηγία" ). [5]

[4] ΕΕ L 329, 30.12.1993, σ. 34.

[5] Η οδηγία αναφέρεται μόνο στο εκλέγειν και εκλέγεσθαι στο κράτος μέλος κατοικίας για τον κατάλογο υποψηφίων του εν λόγω κράτους μέλους. Μερικά κράτη μέλη δίνουν στους υπηκόους τους που κατοικούν σε άλλο κράτος μέλος το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι για καταλόγους στη χώρα καταγωγής. Αυτό διέπεται αποκλειστικά από τη νομοθεσία του κράτους μέλους καταγωγής - πρβλ. άρθρο 1 παρ. 2 της οδηγίας.

2. σκοποσ τησ ανακοινωσησ

Με την προσχώρηση, το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα αφορά νέους πολίτες είτε πρόκειται για τους πολίτες των σημερινών 15 κρατών μελών που κατοικούν στα 10 προσχωρούντα κράτη είτε για πολίτες των 10 προσχωρούντων κρατών που κατοικούν στα σημερινά 15 κράτη μέλη ή σε άλλα προσχωρούντα κράτη. Τα εν λόγω πολιτικά δικαιώματα των πολιτών αυτών είναι θεμελιώδη δικαιώματα που αναγνωρίζεται από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων [6] ότι πρέπει να τηρηθούν ήδη κατά τις πρώτες εκλογές μετά τη διεύρυνση.

[6] ΕΕ C 364, 18.12.2000, σ. 1.

Ως επίσημη ημερομηνία της προσχώρησης έχει οριστεί η 1η Μαΐου 2004, ενώ οι ημερομηνίες διεξαγωγής των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι 10-13 Ιουνίου 2004. Το στενό χρονικό πλαίσιο επιβάλει η προετοιμασία των πολιτικών ρυθμίσεων για τις εκλογές να αρχίσει ήδη πριν από την τυπική προσχώρηση.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία της πλήρους νομικής και πρακτικής εφαρμογής της οδηγίας για τις εκλογές του 2004 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο σκοπός της ανακοίνωσης είναι να προστεθεί ώθηση στη διαδικασία εφαρμογής της οδηγίας στα προσχωρούντα κράτη και την έγκαιρη εγγραφή των πολιτών στους εκλογικούς καταλόγους, τόσο στα σημερινά κράτη μέλη όσο και στα προσχωρούντα κράτη.

3. νομικο πλαισιο για τη συμμετοχη στις εκλογεσ για το ευρωπαϊκο κοινοβουλιο

Οι λεπτομερείς ρυθμίσεις για την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθορίστηκαν το 1994 με την προαναφερόμενη οδηγία. Όλα τα κράτη μέλη έχουν προβεί στη μεταφορά της οδηγίας αυτής στο εθνικό τους δίκαιο κατά τρόπο γενικά ικανοποιητικό. [7]

[7] COM(2000)843 τελικό της 18.12.2000: Ανακοίνωση της Επιτροπής για την εφαρμογή της οδηγίας 93/109/ΕΚ κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Ιουνίου 1999.

Κατά την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα προσχωρούντα κράτη αναμένεται ότι θα αναλάβουν και θα θέσουν σε εφαρμογή το "κεκτημένο". [8] Με τον τρόπο αυτό αναλαμβάνουν τη δέσμευση να μεταφέρουν, μέχρι την προσχώρηση, την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο. Κανένα από τα προσχωρούντα κράτη δεν έχει ζητήσει μεταβατικές ρυθμίσεις ή παρέκκλιση σχετικά με την εν λόγω οδηγία. [9]

[8] Δεσμευτικό από τη συνθήκη περί προσχωρήσεως που θα υπογραφεί στις 16 Απριλίου 2003.

[9] Η οδηγία ανήκει στο κεφάλαιο 2 του κεκτημένου της ΕΕ, που έχει συμπεριληφθεί στις διαπραγματεύσεις με όλα τα προσχωρούντα κράτη.

Η κατάσταση ως προς τη μεταφορά της οδηγίας εκτίθεται στο παράρτημα 1, όπου εμφαίνεται ότι τρία προσχωρούντα κράτη, η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία και η Σλοβενία, έχουν ήδη θεσπίσει τη σχετική νομοθεσία μεταφοράς της οδηγίας.

Η Επιτροπή παροτρύνει όλα τα προσχωρούντα κράτη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να ολοκληρωθεί η μεταφορά, έτσι ώστε να υπάρχει σταθερή νομική βάση για τις ρυθμίσεις σχετικά με τις εκλογές του 2004. Η Επιτροπή παρακολουθεί τις εξελίξεις ως μέρος της διαδικασίας παρακολούθησης και έχει πρόσφατα επισημάνει στα προσχωρούντα κράτη τις υποχρεώσεις τους σχετικά με τις εκλογές.

Η οδηγία περιλαμβάνει ορισμένες απαιτήσεις σχετικά με την εκλογική διαδικασία από την πλευρά των πολιτών που δεν έχουν την ιθαγένεια της Ένωσης. Τα κράτη μέλη και τα προσχωρούντα κράτη πρέπει να εξασφαλίσουν ότι λαμβάνονται τα ακόλουθα μέτρα ώστε:

(1) να επισημανθούν τα άτομα που έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι χωρίς να έχουν την ιθαγένεια (άρθρο 3),

(2) να ενημερωθούν τα άτομα αυτά σχετικά με τα δικαιώματά τους (άρθρο 12),

(3) να λάβουν εκ μέρους των εν λόγω ατόμων έκφραση της βούλησής τους να συμμετάσχουν στις εκλογές (άρθρο 8),

(4) να εγγραφούν οι εκλογείς σε εκλογικούς καταλόγους/να λάβουν αιτήσεις υποψηφιότητάς τους (άρθρα 9 και 10),

(5) να ενημερώνεται ο ενδιαφερόμενος για τη συνέχεια που επιφυλάσσεται στην αίτηση εγγραφής του στους εκλογικούς καταλόγους ή για την απόφαση σχετικά με το παραδεκτό της υποψηφιότητάς του (άρθρο 11),

(6) να ανταλλάσσονται πληροφορίες με άλλα κράτη ώστε να αποφευχθεί η διπλή ψήφος και η διπλή υποψηφιότητα (άρθρο 13).

Εκτός από την μεταφορά στη νομοθεσία, είναι σημαντικό τα κράτη μέλη και τα προσχωρούντα κράτη να λάβουν και πρακτικά μέτρα ώστε τα εφαρμοστούν σωστά οι κύριες απαιτήσεις της οδηγίας κατά τις εκλογές του 2004. Είναι καθοριστικής σημασίας ο έγκαιρος προγραμματισμός δεδομένου του χρονοδιαγράμματος. Όπως αναφέρεται πιο πάνω, τα κράτη μέλη πρέπει να προβούν σε μέρος των πρακτικών ρυθμίσεων ήδη πριν από την επίσημη ημερομηνία προσχώρησης ώστε να εξασφαλιστεί η συμμετοχή όλων των ατόμων χωρίς την ιθαγένεια της Ένωσης κατά την ημέρα των εκλογών.

4. νεοι κοινοτικοι εκλογεισ και κοινοτικοι εκλογιμοι στισ εκλογεσ του 2004

Η οδηγία ορίζει ως "κοινοτικό εκλογέα" κάθε πολίτη της Ένωσης που έχει το δικαίωμα του εκλέγειν στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο κράτος μέλος της κατοικίας του. Ως "κοινοτικός υπήκοος με δικαίωμα υποψηφιότητας" (στο εξής "κοινοτικός εκλόγιμος") ορίζεται κάθε πολίτης της Ένωσης που είναι εκλόγιμος για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο κράτος της κατοικίας του.

Τα κριτήρια ώστε κάποιο πρόσωπο να είναι κοινοτικός εκλογέας ή κοινοτικός εκλόγιμος είναι, κατά την ημέρα αναφοράς και σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας, τα εξής:

(1) να είναι πολίτης της Ένωσης κατά την έννοια του άρθρου 17 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ,

(2) χωρίς να έχει την ιθαγένεια του κράτους μέλους κατοικίας του, να συγκεντρώνει, κατά τα λοιπά, τις προϋποθέσεις από τις οποίες η νομοθεσία του κράτους μέλους της κατοικίας εξαρτά το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι των υπηκόων του.

Το βασικό κριτήριο για να εμπίπτει κανείς στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας είναι συνεπώς ότι ένα άτομο είναι πολίτης της Ένωσης. Το άρθρο 17 παράγραφος 1 της συνθήκης ορίζει ότι πολίτης της Ένωσης είναι κάθε πρόσωπο που έχει την υπηκοότητα ενός κράτους μέλους. Στο πλαίσιο της προσχώρησης, αυτό συνεπάγεται ότι οι πολίτες των προσχωρούντων κρατών θα γίνουν επίσημα πολίτες της Ένωσης μόνο με την έναρξη ισχύος των συνθηκών προσχώρησης, όταν τα προσχωρούντα κράτη γίνουν κράτη μέλη.

Το δεύτερο κριτήριο είναι ότι το άτομο κατοικεί σε ένα κράτος μέλος που δεν είναι το δικό του. Η οδηγία δεν ορίζει προϋποθέσεις ως προς την κατοικία, αλλά απαιτεί ίση μεταχείριση με τους υπηκόους: αν για να μπορέσουν να ασκήσουν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι οι υπήκοοι του κράτους μέλους κατοικίας πρέπει να έχουν διαμείνει κάποιο ελάχιστο χρονικό διάστημα στο εκλογικό έδαφος του εν λόγω κράτους, τότε οι κοινοτικοί εκλογείς θεωρούνται ότι πληρούν αυτή την προϋπόθεση εφόσον κατοικούν επί αντίστοιχο χρονικό διάστημα σε άλλα κράτη μέλη.

Διαφορετικά, οι απαιτήσεις για την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι για πολίτες χωρίς την ιθαγένεια της Ένωσης ρυθμίζονται από την εθνική εκλογική νομοθεσία κάθε κράτους μέλους. Οι απαιτήσεις εντούτοις πρέπει να είναι ισοδύναμες προς εκείνες που τίθενται για τους υπηκόους του εκάστοτε κράτους μέλους. Οι απαιτήσεις πρέπει να πληρούνται κατά την ημέρα αναφοράς, η οποία αποφασίζεται δια νόμου από το κράτος μέλος κατοικίας.

Κατά την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων στην προσχώρηση, διακρίνονται τρεις ομάδες κοινοτικών εκλογέων και κοινοτικών εκλόγιμων:

(1) Σημερινοί πολίτες της Ένωσης (υπήκοοι των σημερινών 15 κρατών μελών) που κατοικούν στα δέκα προσχωρούντα κράτη,

(2) Πολίτες των δέκα προσχωρούντων κρατών που κατοικούν στα σημερινά 15 κράτη μέλη,

(3) Πολίτες των δέκα προσχωρούντων κρατών που κατοικούν σε άλλα προσχωρούντα κράτη.

Οι αριθμοί των νέων κοινοτικών εκλογέων και εκλογίμων ανά κράτος εμφαίνονται στον πίνακα του παραρτήματος 2. Η απογραφή τους καταδεικνύει ότι συνολικά θα υπάρξουν περίπου ένα εκατομμύριο νέοι πολίτες με δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στο κράτος κατοικίας τους κατά τις εκλογές του 2004 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

5. ενημερωση των νεων κοινοτικων εκλογεων και εκλογιμων για τα δικαιωματα τουσ

Οι εκλογές του 2004 αποτελούν μια νέα κατάσταση για ένα περίπου εκατομμύριο Ευρωπαίους που αποκτούν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στο κράτος μέλος κατοικίας τους. Είναι προφανές ότι απαιτείται σημαντική προσπάθεια ενημέρωσης εφόσον πρόκειται να ασκήσουν τα δικαιώματα που τους παρέχονται - βάσει της ιθαγένειας της Ένωσης - δεδομένου ότι οι πολίτες αυτοί δεν είναι εξοικειωμένοι ούτε με τα δικαιώματά τους αλλά ούτε και με τον τρόπο που θα μπορούσαν να επωφεληθούν από αυτά τα δικαιώματα στα κράτη μέλη κατοικίας τους. Επί πλέον, είναι πιθανόν οι σχετικές διαδικασίες να διαφέρουν σημαντικά από τις αντίστοιχες στα κράτη μέλη καταγωγής τους.

Σύμφωνα με το άρθρο 12 της οδηγίας, τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν, εγκαίρως και με την προσήκουσα μορφή, τους κοινοτικούς εκλογείς και εκλόγιμους σχετικά με τις προϋποθέσεις και τις λεπτομέρειες άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στο κράτος αυτό.

Ως εκ τούτου έχει μέγιστη σημασία η πλήρωση των απαιτήσεων του άρθρου 12 της οδηγίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα κράτη πρέπει ρητά να ενημερώνουν τους νέους κοινοτικούς εκλογείς σχετικά με τις λεπτομερείς ρυθμίσεις και τους όρους που διέπουν την άσκηση των εκλογικών τους δικαιωμάτων. Αυτό σημαίνει ότι ένα κράτος δεν μπορεί να πληροί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 12 απλώς παρέχοντας την πληροφόρηση που συνήθως παρέχει στους δικούς του υπηκόους. Η πληροφόρηση πρέπει να προσαρμόζεται ειδικά ώστε να καλύπτει τις απαιτήσεις ενημέρωσης των κοινοτικών εκλογέων.

Η Επιτροπή προτρέπει όλα τα κράτη μέλη και τα προσχωρούντα κράτη, που δεν το έχουν ήδη πράξει, να χρησιμοποιήσουν ένα απευθείας σύστημα ατομικών επιστολών που θα αποσταλεί ταχυδρομικά σε όλους τους κοινοτικούς εκλογείς στην επικράτειά τους. Τα κράτη μπορούν επίσης να τους παρέχουν τις σχετικές πληροφορίες σε κάθε επαφή τους με τις τοπικές ή τις κρατικές αρχές. Τα κράτη θα πρέπει, κατά το δυνατό, να δώσουν τη δυνατότητα στους πολίτες να εγγράφονται στους εκλογικούς καταλόγους απλώς με τη συμπλήρωση εντύπου και την επιστροφή του ταχυδρομικώς. [10]

[10] COM(2000)843 τελικό της 18.12.2000

6. εγγραφη στους εκλογικουσ καταλογουσ

Σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας, ένας κοινοτικός εκλογέας ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα στο κράτος μέλος της κατοικίας, εφόσον έχει εκδηλώσει τη βούλησή του προς τούτο. Είναι επίσης αναγκαία η ρητή δήλωση ώστε κανένα άτομο να μην έχει το δικαίωμα να ψηφίσει περισσότερες από μία φορές στις ίδιες εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και ο κοινοτικός εκλογέας να πρέπει να επιλέξει κατά πόσον επιθυμεί να ψηφίσει στη χώρα καταγωγής του [11] ή στη χώρα κατοικίας του.

[11] Τα κράτη μέλη αποφασίζουν αν θα επιτρέψουν στους υπηκόους τους που κατοικούν σε άλλος κράτος μέλος να ψηφίσουν για καταλόγους της χώρας καταγωγής. Αυτό διέπεται αποκλειστικά από τη νομοθεσία του κράτους μέλους καταγωγής - πρβλ. άρθρο 1 παρ. 2 της οδηγίας.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η βούληση να ασκηθεί το εκλογικό δικαίωμα εκδηλώνεται στην πράξη με την υποβολή αίτησης για εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους του κράτους κατοικίας. Στον ακόλουθο πίνακα εμφαίνονται οι προθεσμίες που έχουν οι κοινοτικοί εκλογείς οι οποίοι κατοικούν στα κράτη μέλη και τα προσχωρούντα κράτη να υποβάλουν την αίτηση εγγραφής τους στους εκλογικούς καταλόγους για τις εκλογές του 2004 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Προθεσμίες για τους αλλοδαπούς πολίτες της Ένωσης για την εγγραφή τους στους εκλογικούς καταλόγους για τις εκλογές του 2004 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Τελευταία ημερομηνία εγγραφής [12] // Κράτος μέλος, προσχωρούν κράτος [13]

[12] Οι προθεσμίες είναι εκτιμήσεις με βάση τις πληροφορίες που έχουν ληφθεί από τα κράτη. Όπου δεν ήταν γνωστή η ημερομηνία των εκλογών, ελήφθη ως βάση για τον υπολογισμό η 10η Ιουνίου.

[13] Η πληροφορία αυτή δεν ήταν γνωστή για τη Λετονία και τη Λιθουανία.

31 Δεκεμβρίου 2003 // Γαλλία

15 Φεβρουάριος 2004 // Ουγγαρία

29 Φεβρουάριος 2004 // Ελλάδα, Λουξεμβούργο

15 Μαρτίου 2004 // Ιταλία

22 Μαρτίου 2004 // Φινλανδία

30 Μαρτίου 2004 // Αυστρία

31 Μαρτίου 2004 // Μάλτα

1 Απριλίου 2004 // Βέλγιο

2 Απριλίου 2004 // Κύπρος

7 Απριλίου 2004 // Ηνωμένο Βασίλειο

10 Απριλίου 2004 // Πορτογαλία, Σλοβενία

11 Απριλίου 2004 // Πολωνία

28 Απριλίου 2004 // Κάτω Χώρες

29 Απριλίου 2004 // Δανία

30 Απριλίου 2004 // Σλοβακία

1 Μαΐου 2004 // Ημερομηνία προσχώρησης

2 Μαΐου 2004 // Τσεχική Δημοκρατία

3 Μαΐου 2004 // Ισπανία

14 Μαΐου 2004 // Σουηδία, Εσθονία

23 Μαΐου 2004 // Γερμανία

26 Μαΐου 2004 // Ιρλανδία

10 - 13 Ιουνίου 2004 // Ημερομηνίες εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Στον πίνακα εμφαίνεται ότι η προθεσμία υποβολής αίτησης είναι πριν από την ημερομηνία προσχώρησης, την 1 Μαΐου 2004, σε 17 τουλάχιστον κράτη μέλη/προσχωρούντα κράτη. Οι προθεσμίες στην Τσεχική Δημοκρατία και την Ισπανία είναι μάλιστα τόσο κοντά στην ημερομηνία προσχώρησης που δεν είναι εφικτό να σκεφτεί κανείς ότι οι νέοι κοινοτικοί εκλογείς θα μπορέσουν να εγγραφούν εντός τόσο ολίγων ημερών.

Η Επιτροπή προτρέπει τα κράτη μέλη και τα προσχωρούντα κράτη να λάβουν ειδικά μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί ότι όλοι οι κοινοτικοί εκλογείς, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που θα αποκτήσουν την ιθαγένεια της Ένωσης την 1η Μαΐου 2004, θα έχουν τη δυνατότητα να υποβάλλουν αίτηση εγγραφής τους στους εκλογικούς καταλόγους πριν ακόμα από την επίσημη προσχώρηση.

Το αίτημα αυτό επιρρώνυται από το άρθρο 9 της οδηγίας που προβλέπει ότι τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε οι κοινοτικοί εκλογείς που έχουν εκδηλώσει τη βούληση προς τούτο να μπορούν να εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους εγκαίρως πριν από την ψηφοφορία.

Τέλος, τα κράτη ενημερώνουν τους ενδιαφερόμενους για τη συνέχεια που επιφυλάσσουν στην αίτηση εγγραφής του στους εκλογικούς καταλόγους. Σε περίπτωση άρνησης εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους, ο ενδιαφερόμενος δύναται να ασκήσει τα ένδικα μέσα που επιφυλάσσει, σε αντίστοιχες περιπτώσεις, η νομοθεσία του κράτους για τους εκλογείς και εκλόγιμους ημεδαπούς του (πρβλ. Άρθρο 11 της οδηγίας).

7. ανταλλαγη πληροφοριων για την προληψη διπλησ ψηφοφοριασ

Το άρθρο 13 της οδηγίας προβλέπει ότι τα κράτη μέλη ανταλλάσσουν τις αναγκαίες πληροφορίες για την εφαρμογή της απαγόρευσης διπλής ψήφου. Προς το σκοπό αυτό, το κράτος μέλος της κατοικίας, βάσει της αναφερόμενης στα άρθρα 9 και 10 υπεύθυνης δήλωσης, διαβιβάζει, στο κράτος μέλος καταγωγής, εντός εύλογης πριν από κάθε ψηφοφορία προθεσμίας, τις πληροφορίες σχετικά με τους υπηκόους του τελευταίου αυτού κράτους μέλους που είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους ή έχουν υποβάλει υποψηφιότητα. Το κράτος μέλος καταγωγής λαμβάνει, σύμφωνα με την εθνική του νομοθεσία, τα κατάλληλα μέτρα για να αποφευχθεί η διπλή ψήφος και η διπλή υποψηφιότητα των υπηκόων του.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα προσχωρούντα κράτη θα πρέπει να συμμετάσχουν στο σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις εκλογές του 2004 και η ανταλλαγή θα πρέπει να καλύπτει και τους νέους κοινοτικούς εκλογείς.

8. συμπερασμα

Αναγνωρίζοντας πλήρως το γεγονός ότι οι εκλογικές διαδικασίες, μεταξύ των οποίων οι προθεσμίες και οι λεπτομέρειες εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους, υπάγονται στη δικαιοδοσία των κρατών μελών και των προσχωρούντων κρατών, η Επιτροπή θεωρεί εύλογο να επιστήσει την προσοχή των κρατών μελών και των προσχωρούντων κρατών στη σημασία που έχει η διαφύλαξη των θεμελιωδών δικαιωμάτων για την πολιτική συμμετοχή των πολιτών της Ένωσης στις εκλογές του 2004 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πρόκειται για ουσιαστικό στοιχείο ώστε το κοινό έργο της διεύρυνσης να αποκτήσει σημασία και στο επίπεδο των πολιτών σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η Επιτροπή συνεπώς συνιστά τα εξής:

- τα προσχωρούντα κράτη, τα οποία δεν έχουν πράξει κατ' αυτό τον τρόπο ακόμη, να προβούν αμέσως στη μεταφορά της οδηγίας αριθ. 93/109/EΚ, προκειμένου να θεσπιστεί η νομική βάση για το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις εκλογές του 2004 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για όλα τα άτομα με την ιθαγένεια της Ένωσης,

- τα σημερινά 15 Κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν, εγκαίρως και πριν από τις εκλογές, την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους για τις εκλογές του 2004 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο των υπηκόων των προσχωρούντων κρατών που κατοικούν στην επικράτειά τους,

- τα προσχωρούντα κράτη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν, εγκαίρως και πριν από τις εκλογές, την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους για τις εκλογές του 2004 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο των πολιτών της Ένωσης που κατοικούν στην επικράτειά τους,

- τα προσχωρούντα κράτη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν, εγκαίρως και πριν από τις εκλογές, την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους για τις εκλογές του 2004 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο των αλλοδαπών πολιτών άλλων προσχωρούντων κρατών που κατοικούν στην επικράτειά τους.

Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει την κατάσταση. Επί πλέον, η Επιτροπή θα καλέσει σε σύσκεψη τους εκπροσώπους των κρατών μελών και των προσχωρούντων κρατών για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις πρακτικές ρυθμίσεις που έχουν ληφθεί μέχρι το τέλος 2003.

ANNEX 1

Μεταφορά της οδηγίας από τα προσχωρούντα κράτη Κατάσταση στις 6 Μαρτίου 2003

Χώρα // Οδηγία 93/109/EΚ

Τσεχική Δημοκρατία // Η οδηγία μεταφέρθηκε με νόμο για τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που ψηφίστηκε στις 19 Φεβρουάριος 2003.

Εσθονία // Η οδηγία μεταφέρθηκε με νόμο για τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που ψηφίστηκε στις 18 December 2002.

Κύπρος // Νομοσχέδιο - δεν έχει ακόμα ψηφιστεί.

Λετονία // Σχέδιο νόμου για τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - δεν έχει ακόμα ψηφιστεί.

Λιθουανία // Ετοιμάζεται νόμος - δεν έχει ακόμα ψηφιστεί.

Ουγγαρία // Ετοιμάζεται νομοθεσία από το Υπουργείο Εσωτερικών - δεν έχει ακόμα ψηφιστεί.

Μάλτα // Ετοιμάζεται σχέδιο νόμου - δεν έχει ακόμα ψηφιστεί.

Πολωνία // Σχέδιο νόμου για τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - δεν έχει ακόμα ψηφιστεί.

Σλοβενία // Η οδηγία μεταφέρθηκε με νόμο για την εκλογή των Σλοβενών εκπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που ψηφίστηκε στις 25 October 2002.

Σλοβακία // Σχέδιο νόμου για τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - δεν έχει ακόμα ψηφιστεί.

ANNEX 2

Κοινοτικοί εκλογείς που καλύπτονται από την οδηγία 93/109/ΕΚ στις εκλογές του 2004 Αλλοδαποί πολίτες της Ένωσης και πολίτες των προσχωρούντων κρατών (σε ηλικία ψήφου) που κατοικούν στα κράτη μέλη και τα προσχωρούντα κράτη [14]

[14] Οι αριθμοί είναι πρόχειρα στοιχεία που δίνουν μια γενική εικόνα των νέων κοινοτικών εκλογέων. Στηρίζονται σε στατιστικές πληθυσμού της Eurostat, αλλά διαφόρων ετών και από διάφορες συλλογές στοιχείων πληθυσμού (π.χ. υπολογισμοί αντλούμενοι από στοιχεία συνολικού πληθυσμού/ενεργού πληθυσμού, κλπ.)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σκίαση= νέοι κοινοτικοί εκλογείς στις εκλογές του 2004, συνολικά 964.800