ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 05.09.1996 
COM(96) 426 τελικό 
ANAKOÏNQSH ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ 
ΤΑ ΑΠΟΤΕΑΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΑΕΠΕΤΑΙ 
ΣΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ 
ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΑΜΙΑΝΤΟ ΚΑΤΑ ΤΗ AUPKEIA ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Ο αμίαντος είναι ένας πολύ επικίνδυνος παράγοντας που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή 
ασθένεια και απαντά σε διάφορες μορφές σε πολλές περιπτώσεις στο χώρο εργασίας. Για 
την καταπολέμηση των κινδύνων αυτών, το Συμβούλιο ενέκρινε το Σεπτέμβριο του 1983 
την οδηγία 83/477/ΕΟΚ1 για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που 
οφείλονται στην έκθεση τους στον αμίαντο κατά τη διάρκεια της εργασίας, η οποία στη 
συνέχεια ενημερώθηκε και τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/382/ΕΟΚ2 του Συμβουλίου. 
Το άρθρο 9 παράγραφος 1 προβλέπει την επανεξέταση των διατάξεων της οδηγίας έως 
τις 31 Δεκεμβρίου 1995 "λαμβάνοντας ιδίως υπόψη την πρόοδο που σημειώθηκε στις 
επιστημονικές γνώσεις και στην τεχνολογία και έχοντας υπόψη την αποκτηθείσα από την 
εφαρμογή της παρούσας οδηγίας πείρα". 
Μετά την ανάλυση της εφαρμογής της οδηγίας 83/477/ΕΟΚ του Συμβουλίου, όπως 
τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/382/ΕΟΚ του Συμβουλίου, και με βάση τις 
διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν με τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η 
Επιτροπή κρίνει ότι τα μέτρα που προβλέπονται από την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία 
είναι ακόμη έγκυρα στο συνολικό πλαίσιο της προστασίας της υγείας των εργαζομένων 
που εκτίθενται στον αμίαντο· όπως υπογραμμίστηκε προηγουμένως, η οδηγία 
90/394/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους 
κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες, η οποία ορίζει 
ορισμένες φορές πιο αυστηρά μέτρα προστασίας, συμπληρώνει σε ορισμένα σημεία την 
οδηγία για τον αμίαντο. Συνεπώς, η διεξοδική αναθεώρηση της οδηγίας 83/477/ΕΟΚ θα 
είναι απαραίτητη μόνον εάν πραγματοποιηθεί μια ριζική αλλαγή της πολιτικής σχετικά 
με την κυκλοφορία στην αγορά των προϊόντων που περιέχουν αμίαντο, με άλλα λόγια 
εάν αποφασιστεί σε κοινοτικό επίπεδο να επεκταθεί η απαγόρευση της χρήσης του 
αμιάντου. 
ΕΕ L 263 της 24.9.1983, σ. 25 
ΕΕ L 206 της 29.7.1991, σ. 16 
1. Εισαγωγή 
Ο αμίαντος είναι ένας πολύ επικίνδυνος παράγοντας που μπορεί να προκαλέσει 
σοβαρή ασθένεια και απαντά σε διάφορες μορφές σε πολλές περιπτώσεις στο χώρο 
εργασίας. Για την καταπολέμηση των κινδύνων αυτών, το Συμβούλιο ενέκρινε το 
Σεπτέμβριο του 1983 την οδηγία 83/477/ΕΟΚ1 για την προστασία των εργαζομένων 
από τους κινδύνους που οφείλονται στην έκθεση τους στον αμίαντο κατά τη διάρκεια 
της εργασίας, η οποία στη συνέχεια ενημερώθηκε και τροποποιήθηκε από την οδηγία 
91/382/ΕΟΚ2 του Συμβουλίου. 
Το άρθρο 9 παράγραφος 1 προβλέπει την επανεξέταση των διατάξεων της οδηγίας 
έως τις 31 Δεκεμβρίου 1995 "λαμβάνοντας ι,δίως υπόψη την πρόοδο που σημειώθηκε 
στις επιστημονικές γνώσεις και στην τεχνολογία και έχοντας υπόψη την αποκτηθείσα 
από την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας πείρα". 
Επιπλέον, το άρθρο 7 παράγραφος 1 προβλέπει, παράλληλα με την επανεξέταση των 
διατάξεων, μια μέθοδο αναφοράς για τη μέτρηση της περιεκτικότητας του αέρα σε 
αμίαντο, η οποία περιγράφεται στο παράρτημα Ι, "προκειμένου να καθοριστεί μια 
ενιαία μέθοδος για τη μέτρηση της περιεκτικότητας του αέρα σε αμίαντο σε κοινοτικό 
επίπεδο". 
Η παρούσα ανακοίνωση αναφέρεται στις παραπάνω επανεξετάσεις. 
2. Επισκόπηση σχετικά με τον αμίαντο 
Ορυκτολογικά δεδομένα 
Ο όρος αμίαντος αφορά μια ομάδα ινωδών, μικροκρυσταλλικων ένυδρων πυριτικών 
αλάτων διάφορης χημικής σύνθεσης. Οι τέσσερις κυριότερες μορφές του αμιάντου 
είναι: 
ο χρυσοτίλης ή λευκός αμίαντος 
ο κροκιδόλιθος ή μπλε αμίαντος 
ΕΕ L 263 της 24.9.1983, σ. 25 
ΕΕ L 206 της 29.7.1991, σ. 16 
ο αμοζίτης 
ο ανθοφυλλίτης. 
Ο αμίαντος απαντά σε δύο βασικές ορυκτολογικές μορφές: α) σερπεντινικός 
αμίαντος, όπου περιλαμβάνεται και ο χρυσοτίλης και β) αμφίβολος, με κυριότερες 
μορφές τον κροκιδόλιθο, τον αμοζίτη και τον ανθοφυλλίτη. 
Οι ίνες του χρυσοτίλη έχουν διάφορο μήκος και φθάνουν έως τα 5 cm, οι δε ίνες του 
κροκιδόλιθου έως τα 8 cm. Η διάμετρος των ινών του αμιάντου είναι συνήθως πολύ 
μικρότερη απ' ό,τι των άλλων ορυκτιόν ή φυτικών ινών και συνεπώς ο λόγος 
μήκους/διαμέτρου είναι υψηλός. Οι εισπνεόμενες ίνες, οι οποίες θεωρείται ότι είναι 
πιθανό να επάγουν βιολογικά αποτελέσματα, είναι συνήθως κλάσματα μεγαλύτερων 
ινών, μήκους πάνω από 5 μπι και λόγος μήκους προς πλάτος μεγαλύτερο από 3:1. 
Όταν εισπνέονται ίνες που είναι αρκετά μικρού μήκους ώστε να εισέρχονται στις 
αναπνευστικούς οδούς, θραύονται περαιτέρω στα συστατικά τους ινίδια, τα οποία 
έχουν διάμετρο 350 Â περίπου όσον αφορά το χρυσοτίλη και λίγο μεγαλύτερη όσον 
αφορά τον αμοζίτη ή τον κροκιδόλιθο. 
Εξαιτίας της ινώδους δομής του και της χημικής του σύνθεσης, ο αμίαντος διαθέτει 
μοναδικές ιδιότητες: είναι ανθεκτικός στη φθορά λόγω τριβής, στις υψηλές 
θερμοκρασίες και στις διαβρωτικές χημικές ουσίες και, εξαιτίας της χαμηλής 
ηλεκτρικής και θερμικής του αγωγιμότητας, είναι άφλεκτος. 
Χρήσεις 
Ο αμίαντος χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα στο παρελθόν εξαιτίας των φυσικών και 
χημικών του ιδιοτήτων και του σχετικά μικρού κόστους του. 
Υποστηρίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 3.000 χρήσεις του αμιάντου, παρ' όλο που 
δεν έχουν ποτέ στην πραγματικότητα τεκμηριωθεί επαρκώς. Οι κυριότερες χρήσεις 
του είναι οι εξής: 
1. Φύλλα και επικαλύψεις εσωτερικών διαχωριστικών τοίχων αμιαντοτσιμέντου 
(κτίρια, επιφάνειες εργασίας, καλύμματα και ηλεκτρικός εξοπλισμός). 
2. Σωλήνες αμιαντοτσιμέντου (νερού, φυσικού αερίου, ειδικών υγρών, αποβλήτων) 
3. Νήματα αμιάντου (υφάσματα, ταινίες, στεγανοδακτύλιοι, δίσκοι τριβής, 
εύκαμπτοι αγωγοί, κτλ.) 
4. Ύφασμα αμιάντου (στρώματα, σεντονόπανα, ενδύματα, γάντια, κυλιόμενοι 
ιμάντες, κτλ.) 
5. Πίλημα αμιάντου (ηχομονωτικό υλικό) 
6. Φύλλα αμιάντου (μονώσεις, επικαλύψεις, επενδύσεις, κτλ.) 
7. Πλάκες αμιάντου (πυρίμαχα περιβλήματα, στεγανοδακτύλιοι για δοχεία που 
περιέχουν χημικές ουσίες, κτλ.) 
8. Ακατέργαστος αμίαντος (σε μείγμα με άλλες ουσίες για μόνωση). 
Σήμερα, η πιο διαδεδομένη χρήση του αμιάντου εξακολουθεί να είναι η παραγωγή 
αμιαντοσωλήνων ενώ στις περισσότερες άλλες χρήσεις έχει υποκατασταθεί. 
Υποκατάστατα 
Ο αμίαντος είναι δύσκολο να αντικατασταθεί και κάθε νέα τεχνολογία 
υποκατάστασης απαιτεί δαπάνες και έρευνα. 
Καθώς δεν υπάρχουν φυσικές ορυκτές ίνες που να χρησιμοποιούνται τόσο εύκολα 
όσο ο αμίαντος, έως πριν από λίγα χρόνια οι προσπάθειες για την εξεύρεση 
υποκατάστατου περιορίζονταν συνεπώς στις τεχνητές ίνες. Μπορεί να φαίνεται 
παράλογο, από άποψη ασφάλειας, να αντικατασταθεί ένα ινώδες υλικό όπως ο 
αμίαντος από ένα ινώδες ισοδύναμο, αλλά μόνο οι ινώδεις δομές προσδίδουν στα 
υλικά πυρίμαχες ιδιότητες και ιδιότητες αντοχής στη φθορά λόγω τριβής. 
Πράγματι, μια έκθεση της ΠΟΥ του 1993 σχετικά με τα περιβαλλοντικά κριτήρια της 
υγείας (IPCS - Διεθνές πρόγραμμα σχετικά με τη χημική ασφάλεια) συνιστά ότι "όλες 
οι ίνες που εισπνέονται και παρουσιάζουν βιοεμμονή πρέπει να υποβάλλονται σε 
δοκιμές τοξικότητας και ικανότητας καρκινογένεσης. Η έκθεση στις ίνες αυτές θα 
πρέπει να ελέγχεται στον ίδιο βαθμό που απαιτείται για τον αμίαντο έως ότου 
υπάρξουν δεδομένα που να υποστηρίζουν ότι απαιτείται μικρότερος βαθμός ελέγχου". 
Εδώ και μερικά χρόνια, το ενδιαφέρον έχει επικεντρωθεί σε ορισμένες χημικές ουσίες 
που μπορούν να παράγουν συμπαγές μη ινώδες υλικό, το οποίο είναι ιδιαίτερα 
χρήσιμο για τη θερμομόνωση και την ηχομόνωση. Ωστόσο, σχετικά με τις τεχνητές 
ορυκτές ίνες υπάρχουν περισσότερα στοιχεία και επί του παρόντος δοκιμάζονται οι 
βιομηχανικές εφαρμογές τους. Ως παράδειγμα είναι δυνατόν να αναφερθούν οι 
μονοκρυσταλλικέςκαι οι πολυκρυσταλλικές ίνες από γυαλί. Γενικά διακρίνονται δύο 
κατηγορίες: το μονωτικό μαλλί (υαλοβάμβακας, λιθοβάμβακας, ίνες σκωρίας) και οι 
πυρίμαχες ίνες (υαλοκέραμοι και αλουμίνα). 
Υπάρχουν ορισμένες αμφιβολίες σχετικά με τον κίνδυνο που περικλείουν οι τεχνητές 
ορυκτές ίνες για την υγεία των εργαζομένων που εκτίθενται α' αυτές, και οι 
επιδημιολογικές μελέτες δεν έχουν επί του παρόντος καταλήξει σε κάποιο 
συμπέρασμα. Οι δραστηριότητες που αποσκοπούν στην ταξινόμηση των τεχνητών 
ορυκτών ινών σε κοινοτικό επίπεδο, οι οποίες πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της 
οδηγίας 67/548/ΕΟΚ3, βρίσκονται σε εξέλιξη (βλ. σημείο 3.α). 
3. Ασθένειες που σχετίζονται με τον αμίαντο 
Η ομάδα ασθενειών που είναι γνωστό ότι προκαλούνται από τον αμίαντο 
περιλαμβάνει την πνευμονική και υπεζοκωτική ίνωση καθώς και τον καρκίνο του 
πνεύμονα, του υπεζωκότος και του περιτοναίου. 
Η διάχυτη μεσοθωρακική οζώδης ίνωση (ή αμιάντωση) έχει συνδεθεί με την 
έκθεση σε αμίαντο από τη δεκαετία του 1930· πρόκειται για χρόνια προοδευτική 
νόσο που οδηγεί σε αναπνευστική ανεπάρκεια, η οποία μπορεί να προκαλέσει 
θάνατο. 
Η ανάπτυξη αμιάντωσης εξαρτάται κυρίως από την ποσότητα των εισπνεόμενων 
ινών, η οποία σχετίζεται με την ένταση και τη διάρκεια της έκθεσης. Το κάπνισμα 
φαίνεται ότι επαυξάνει τη βιολογική δράση του αμιάντου. 
Ο καρκίνος του πνεύμονα, ο οποίος μπορεί να εκδηλωθεί πολλά χρόνια μετά την 
έκθεση (η λανθάνουσα περίοδος φθάνει έως και τα 20 χρόνια), είναι η δεύτερη 
κατά σειρά συχνότερη αιτία θανάτου που οφείλεται στην έκθεση σε αμίαντο. 
Δεν υπάρχει συγκριτική κλίμακα του κινδύνου προσβολής από καρκίνο του 
πνεύμονα σε σχέση με τα διάφορα είδη ινών ωστόσο, πρόσφατες μελέτες 
δείχνουν ότι οι ίνες αμφιβόλου είναι πιο επιβλαβείς απ' ό,τι οι ίνες του 
χρυσοτίλη. Σε όρους επιδημιολογίας, η επίπτωση του καρκίνου του πνεύμονα 
είναι επίσης δοσοεξαρτώμενη, δηλαδή όσο περισσότερες ίνες εισπνέονται, τόσο 
μεγαλύτερη είναι η επίπτωση. 
Το συνδυασμένο αποτέλεσμα του καπνίσματος και της έκθεσης στον αμίαντο 
είναι ένα από τα καλύτερα μελετημένα παραδείγματα της συνέργειας 
επαγγελματικών παραγόντων και προσωπικών συνηθειών όσον αφορά τις 
σχέσεις μεταξύ καπνίσματος και αμιάντου, το πιο αναγνωρισμένο μοντέλο είναι 
EEL 196 της 16.8.1967, σ. 1 
το πολλαπλασιαστικό. Με βάση το ότι το ίδιο το κάπνισμα προκαλεί σημαντική 
αύξηση του καρκίνου του πνεύμονα, από τα επιστημονικά δεδομένα μπορεί να 
συναχθεί ότι για έναν εργαζόμενο που καπνίζει και εκτίθεται ταυτόχρονα στον 
αμίαντο ο ήδη υψηλός κίνδυνος αυξάνεται δραματικά, καθώς ένας στους πέντε 
θανάτους αποδίδεται στον καρκίνο του πνεύμονα. 
Ο καρκίνος του υπεζωκότος και του περιτοναίου (ή μεσοθηλίωμα) εμφανίζονται 
συνήθως ύστερα από μεγαλύτερο διάστημα μετά την αρχική έκθεση απ' ό,τι οι 
όγκοι του πνεύμονα (ύστερα από πάνω από 25 χρόνια σε ορισμένες 
περιπτώσεις). Αυτό σημαίνει ότι κατά τα επόμενα δέκα έτη θα εξακολουθήσουμε 
να αντιμετωπίζουμε τα αποτελέσματα των υψηλών συγκεντρώσεων αμιάντου που 
υπήρχαν στον αέρα πριν από την έγκριση της οδηγίας 83/477/ΕΟΚ. 
Γενικά, από επιδημιολογική άποψη, οι μορφές αμιάντου μπορούν να 
ταξινομηθούν, κατά φθίνουσα σειρά με βάση το επίπεδ κινδύνου, ως εξής: 
κροκιδόλιΟος και αμοζίτης (δύο μορφές αμφιβόλου), χρυσοτίλης και τέλος 
ανθοφυλλίτης (μια άλλη μορφή αμφιβόλου). 
Όσον αφορά το μεσοθηλίωμα, η ύπαρξη δοσοεξαρτώμενης σχέσης είναι λιγότερο 
εμφανής και αμφιλεγόμενη, κυρίως επειδή η εκτίμηση του αποτελέσματος που 
έχουν οι χαμηλές δόσεις αμιάντου στην επαγωγή αυτού του καρκίνου 
προσφέρεται για σημαντικές αμφισβητήσεις. 
4. Κοινοτική νομοθεσία 
Ο αμίαντος, χωρίς να πραγματοποιείται καμιά διάκριση μεταξύ των διάφορων 
μορφών, περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ του Συμβουλίου 
"περί προσεγγίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων περί 
ταξινομήσεως, συσκευασίας και επισημάνσεως των επικίνδυνων ουσιών" και 
ταξινομείται ως "καρκινογόνος παράγοντας κατηγορίας 1" συνοδευόμενος από την 
πρόταση κινδύνου R45. 
Το Συμβούλιο έχει θεσπίσει σημαντικό όγκο νομοθεσίας, με βάση προτάσεις της 
Επιτροπής, προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι για την υγεία που περικλείει 
η έκθεση στον αμίαντο, ενώ μια στρατηγική προστασίας εφαρμόζεται σε διάφορα 
επίπεδα: 
περιορισμός της κυκλοφορίας στην αγορά του αμιάντου και των προϊόντων που 
περιέχουν αμίαντο καθώς και περιορισμός της χρήσης του (οδηγίες 83/478/ΕΟΚ4 
και.85/610/ΗΟΚ* του Συμβουλίου- οδηγία 91/659/ΕΟΚ6 nie Ι-πίτοοπήΟ 
μείωση των επιπέδων έκθεσης καθώς και περιορισμός της χρήσης του στο χώρο 
εργασίας (βλ. παρακάτω) 
πρόληψη και μείωση της ρύπανσης του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένου 
του ελέγχου των αποβλήτων που περιέχουν αμίαντο (οδηγίες 78/319/ΕΟΚ7 και 
87/217/ΕΟΚ8 του Συμβουλίου) 
κανόνες για τις εισαγωγές/εξαγωγές ορισμένων επικίνδυνων χημικών προϊόντων, 
μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται ο κροκιδόλιθος (κανονισμός 1734/889 του 
Συμβουλίου). 
II Επιτροπή δρομολόγησε μελέτες σχετικά με τη βιομηχανία αμιάντου και με τις 
βιομηχανίες που παράγουν ίνες που μπορούν να υποκαταστήσουν τον αμίαντο. II 
Επιτροπή σκοπεύει να επανεξετάσει την παρούσα οδηγία σχετικά με τους 
περιορισμούς της εμπορίας και χρήσης του αμιάντου με βάση τις εργασίες αυτές. 
Οι ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής στους τομείς του 
περιβάλλοντος, της εσωτερικής αγοράς και της προστασίας του περιβάλλοντος είναι 
συμπληρωματικές, παρ' όλο που πρέπει να τονιστεί ότι η προστασία των 
εργαζομένων που εκτίθενται στην εισπνοή ινών αμιάντου δεν έχει άμεση σχέση με τις 
πολιτικές σχετικά με τον περιορισμό ή την απαγόρευση της χρήσης προϊόντων που 
περιέχουν τις ίνες αυτές· πράγματι, ακόμη και εάν απαγορευόταν κάθε χρήση του 
αμιάντου, ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων θα εξακολουθούσαν να εκτίθενται στην 
εισπνοή των ινών αυτών, αφού τα προϊόντα που τις περιέχουν υπάρχουν ακόμη (π.χ. 
φύλλα αμιαντοτσιμέντου, περιβλήματα, υφάσματα, κτλ.) ή οι εργαζόμενοι αυτοί 
απασχολούνται σε εργασίες συντήρησης ή απομάκρυνσης (π.χ. ανακαίνιση κτιρίων). 
ΕΕ L 263 της 24.9.1983, σ. 33 
ΕΕ L 375 της 31.12.1985, σ. 1 
EEL 363 της 31.12.1991, σ. 36 
EEL 84 της 31.3.1978, σ. 43 
EEL 85 της 28.3.1987, σ. 40 
EEL 155 της 22.6.1988, σ. 2 
H ανακοίνωση αυτή αφορά ιδίως την προστασία των εργαζομένων, η οποία, σε 
κοινοτικό επίπεδο, διέπεται συγκεκριμένα α. ιό α) την οδηγία 83/477/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/382/ΕΟΚ του Συμβουλίου, για 
την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφείλονται στην έκθεση 
τους στον αμίαντο κατά τη διάρκεια της εργασίας και β) την οδηγία 90/394/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου, σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που 
συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία. 
α) Ενόψει των κινδύνων που περικλείει η έκθεση στον αμίαντο, όπως 
περιγράφονται παραπάνω, η οδηγία 83/477/ΕΟΚ του Συμβουλίου τονίζει την 
ανάγκη λήψης προληπτικών μέτρων για την προστασία των εργαζομένων που 
εκτίθενται στον αμίαντο και την υποχρέωση των κρατών μελών στο θέμα της 
παρακολούθησης της υγείας των εργαζομένων αυτών. Η οδηγία αυτή 
εφαρμόζεται σε όλους τους εκτιθέμενους εργαζομένους, με εξαίρεση τους 
εργαζομένους στη θαλάσσια ναυσιπλοΐα και στην αεροπλοΐα. 
Η εν λόγω οδηγία ορίζει ότι για κάθε δραστηριότητα που μπορεί να παρουσιάσει 
κίνδυνο έκθεσης στον αμίαντο, ο κίνδυνος αυτός πρέπει να εκτιμάται "με τρόπο 
που θα επιτρέπει να προσδιοριστεί η φύση και ο βαθμός της έκθεσης των 
εργαζομένων", ότι η εκτίμηση αυτή αποτελεί αντικείμενο διαβούλευσης με τους 
εργαζομένους και/ή τους εκπροσώπους τους και ότι "αναθεωρείται όταν 
υπάρχουν λόγοι να πιστεύεται ότι δεν είναι σωστή ή όταν μεσολαβεί ουσιαστική 
μεταβολή στην εργασία". 
Οι δραστηριότητες στο πλαίσιο των οποίων οι εργαζόμενοι εκτίθενται ή μπορεί 
να εκτεθούν καλύπτονται από ένα σύστημα κοινοποίησης, το οποίο διαχειρίζεται 
η οικεία αρχή κάθε κράτους μέλους. Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι η οδηγία 
απαγορεύει την εφαρμογή του αμιάντου με ψεκασμό καθώς και τις 
δραστηριότητες που συνεπάγονται την ενσωμάτωση μονωτικών ή ηχομονωτικών 
υλικών χαμηλής πυκνότητας που περιέχουν αμίαντο. 
Μια κρίσιμη μέτρηση είναι ο καθορισμός των οριακών τιμών έκθεσης. Η οδηγία 
ορίζει ως οριακή τιμή για το χρυσοτίλη τις 0,6 ίνες/cm3, η οποία μετρείται ή 
υπολογίζεται σε σχέση με οκτάωρη περίοδο αναφοράς και τις 0,3 ίνες/cm3 για 
όλες τις άλλες μορφές αμιάντου, είτε μεμονωμένες είτε σε μείγματα, 
συμπεριλαμβανομένων των μειγμάτων που περιέχουν χρυσοτίλη. Επίσης, η 
οδηγία ορίζει μια μέθοδο αναφοράς και μια διαδικασία μέτρησης. 
Παρ' όλο που είναι σημαντική, η συμμόρφωση στις οριακές τιμές αποτελεί ένα 
μόνον από τα μέτρα που προβλέπει η οδηγία· στα άλλα μέτρα συγκαταλέγονται 
ο περιορισμός του αριθμού των εκτιθέμενων εργαζομένων, ο κατάλληλος 
σχεδιασμός της διαδικασίας εργασίας, ο καθαρισμός των χώρων εργασίας, η 
πληροφόρηση, η ιατρική παρακολούθηση, κτλ. 
Επίσης, η οδηγία απαιτεί τη λήψη ειδικών μέτρων για όσους πραγματοποιούν 
εργασίες κατεδάφισης ή απομάκρυνσ)|ς του αμιάντου και/ή υλικών που περιέχουν 
αμίαντο από κτίρια, κατασκευές, συσκευές και εγκαταστάσεις καθώς και από 
πλοία. 
Τέλος, η οδηγία επιτρέπει στους εργοδότες να μην εφαρμόζουν ορισμένες 
διατάξεις όταν η συγκέντρωση ινών αμιάντου στον αέρα είναι χαμηλότερη από 
το 1/3 των παραπάνω οριακών τιμών και/ή χαμηλότερη από σωρευμένη δόση 
12,00 ινοημερών/cm3 επί τρίμηνη περίοδο, για το χρυσοτίλη, και 6,00 
ινοημερών/cm3, για όλες τις άλλες μορφές αμιάντου, μεμονωμένες ή σε μείγμα. 
β) Η οδηγία 90/394/ΕΟΚ10 έχει ως στόχο την προστασία των εργαζομένων από τους 
κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια τους, συμπεριλαμβανομένης της 
πρόληψης αυτών των κινδύνων, οι οποίοι προκύπτουν ή είναι πιθανό να 
προκύψουν από την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία. 
Καθώς κατά την ημερομηνία έγκριση της, ο αμίαντος δεν είχε ακόμη ταξινομηθεί 
και επισημανθεί σε κοινοτικό επίπεδο ως καρκινογόνος παράγοντας, η οδηγία 
δεν επρόκειτο να εφαρμοστεί στους εργαζομένους που εκτίθενται στις ίνες αυτές. 
Από το 1991 και μετά, αφού είχαν ταξινομηθεί όλες οι μορφές αμιάντου ως 
καρκινογόνοι παράγοντες στο πλαίσιο της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ του Συμβουλίου, 
η οδηγία 90/394/ΕΟΚ εφαρμόζεται κατ' αρχήν και για τους εργαζομένους που 
εκτίθενται στον αμίαντο. Καθώς η οδηγία σχετικά με τον αμίαντο ισχύει ακόμη, 
η οδηγία 90/394/ΕΟΚ εφαρμόζεται μόνον όταν τα μέτρα είναι πιο αυστηρά απ' 
ό,τι εκείνα που προβλέπονται στην οδηγία 83/477/ΕΟΚ. 
Από τις διατάξεις της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ που πρέπει να εξεταστούν, πρέπει να 
σημειωθούν οι αρχές υποκατάστασης καρκινογόνου παράγοντα με ουσία που δεν 
είναι επικίνδυνη ή ουσία που είναι λιγότερο επικίνδυνη για την υγεία των 
εργαζομένων. Οι αρχές αυτές αποτελούν το πρώτο μέτρο που πρέπει να 
συνεκτιμήσουν οι εργοδότες, όταν είναι δυνατό από τεχνική άποψη. 
10 EEL 196 της 26.7.1990, σ. 1 
Η διάταξη αυτή πρέπει να αναλυθεί με ιδιαίτερη προσοχή προκειμένου να 
αποκτηθούν επαρκείς γνώσεις σχετικά με ένα υποκατάστατο όσον αφορά τον 
κίνδυνο που περικλείει για την υγεία· η ανάλυση αυτή απαιτεί ορισμένες φορές 
πολύ χρόνο, όπως αποδεικνύεται, για παράδειγμα, από τις σημερινές δυσκολίες 
που παρουσιάζει η ταξινόμηση των τεχνητών ορυκτών ινών σε κοινοτικό 
επίπεδο. 
5· Αλλες κοινοτικές δραστηριότητες 
Οι πρωτοβουλίες της Επιτροπής δεν αφορούν μόνο τη νομοθεσία. 
Κατά τη διάρκεια της περιόδου που προηγήθηκε της έγκρισης της οδηγίας 
84/477/ΕΟΚ, υποδείχθηκε στην Επιτροπή η ανάγκη κατάρτισης ενός αρχείου για το 
μεσοθηλίωμα στις χώρες της ΕΟΚ που δεν υπήρχε, "σύμφωνα με κριτήρια και 
διαδικασίες που θα αποτελέσουν αντικείμενο συμφωνίας από ένα πάνελ 
παθολογοανατόμων". 
Η Επιτροπή, ανταποκρινόμενη στην υπόδειξη αυτή, συγκρότησε το 1977 ένα πάνελ 
για το μεσοθηλίωμα το οποίο απαρτίζεται, μεταξύ άλλων, από παθολογοανατόμους 
από όλα τα κράτη μέλη και κύριο καθήκον των οποίων είναι η τυποποίηση της 
παθολογοανατομικής διάγνωσης του μεσοθηλιώματος με την ανταλλαγήπληροφοριών 
μεταξύ των μελών των εθνικών πάνελ. 
Οι πληροφορίες αυτές δημοσιεύθηκαν στην έκδοση "Ένας έγχρωμος άτλας του 
μεσοθηλιώματος", που περιγράφει τα μακροσκοπικά και μικροσκοπικά κριτήρια για 
τη διάγνωση του μεσοθηλιώματος. Επίσης, το πάνελ άρχισε την εφαρμογή ενός 
προγράμματος για τη διερεύνηση νέων διαγνωστικών μεθόδων, ιδίως ιστοχημικών και 
ανοσοϊστοχημικών διαγνωστικών τεχνικών, οι οποίες μπορούν να διευκολύνουν τους 
παθολογοανατόμους να συνάγουν συνοπτικά συμπεράσματα, ιδίως όσον αφορά τα 
μικρά δείγματα βιοψίας. 
Το πάνελ αυτό εξακολουθεί να υπάρχει σήμερα και να επικουρεί τα εθνικά πάνελ. 
Ωστόσο, κατά την περίοδο 1996-1997 η Επιτροπή σκοπεύει να επανακαθορίσει την 
εντολή του πάνελ προκειμένου να βελτιώσει το ρόλο του σε σχέση με τα εθνικά 
αρχεία. 
Η δραστηριότητα αυτή συμπληρώνεται από την ενέργεια που πραγματοποιεί σήμερα 
η Επιτροπή σχετικά με την εναρμόνιση των ευρωπαϊκών στατιστικών επαγγελματικών 
ασθενειών. 
10 
11 ενέργεια αυτή εγκαινιάστηκε το 1991 και ολοκληρώθ)|κε το 1995 με ένα 
δοκιμαστικό πρόγραμμα που καλύπτει 31 στοιχεία του ευρωπαϊκού προγράμματος, 
το οποίο εγκρίθηκε το 1991 από όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
Μεταξύ των 31 στοιχείων συγκαταλέγονται τα εξής: 
Αμιάντωση 
Μεσοθηλίωμα ύστερα από εισπνοή σκόνης αμιάντου 
Επιπλοκή της αμιάντωσης με τη μορφή βρογχογενούς καρκινώματος. 
Η αξιολόγηση των δεδομένων που συγκέντρωσε η δοκιμαστική μελέτη θα αρχίσει το 
1996. Παρ' όλο που κύριος στόχος της ενέργειας αυτής είναι ο αναπροσανατολισμός 
των μελλοντικών εργασιών στον τομέα των συγκρίσιμων στατιστικών στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα, τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν για τα παραπάνω τρία 
στοιχεία θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για τον καθορισμό του μεγέθους του κινδύνου 
για την υγεία που θέτει ο αμίαντος. 
Επί του παρόντος, η Επιτροπή χρηματοδοτεί ένα ερευνητικό σχέδιο για το 
μεσοθηλίωμα στο πλαίσιο του προγράμματος έρευνας στον τομέα της βιοϊατρικής και 
της υγείας, το οποίο θα ολοκληρωθεί έως τις 30 Νοεμβρίου 1996. Τίτλος του σχεδίου 
είναι "Μια πολυκεντρική μελέτη περιστατικών αναφοράς σχετικά με το κακόηθες 
μεσοθηλίωμα, την έκθεση στον αμίαντο του περιβάλλοντος και τους παράγοντες 
κινδύνου εκτός του αμιάντου" και σ' αυτό συμμετέχουν 25 ερευνητικές ομάδες από 
το Βέλγιο, τη Δανία, την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, τη Σουηδία και την 
Ελβετία. 
6. Στάση των κρατών μελ(»ν 
Κατά την περίοδο 1993-1994, η Επιτροπή διοργάνωσε δύο συνεδριάσεις με 
εκπροσώπους των κρατών μελών προκειμένου να εξετάσει ορισμένα σημεία σχετικά 
με μια πιθανή δεύτερη τροποποίηση της οδηγίας 83/477/ΕΟΚ. Κατά τις συνεδριάσεις 
αυτές εξετάστηκαν τα παρακάτω θέματα: 
α) δυνατότητα πρότασης κοινής οδηγίας σχετικά με τον αμίαντο και τις τεχνητές 
ορυκτές ίνες, 
β) οριακές τιμές έκθεσης στον αμίαντο, 
γ) μέθοδος μέτρησης των συγκεντρώσεων αμιάντου στον αέρα στο χώρο εργασίας, 
δ) απαγόρευση της χρήσης του αμιάντου. 
11 
Στη συνέχεια παρατίθεται περίληψη των συζητήσεων: 
α) Οι αντιπροσωπείες ήταν γενικά αντίθετες με την πρόταση κοινής οδηγίας, κυρίως 
εξαιτίας της δυσκολίας που παρουσιάζει η επέκταση της οδηγίας για τον 
αμίαντο, με τη μορφή που έχει σήμερα, ώστε vex καλύπτει την ευρύτατη ποικιλία 
τεχνητών ορυκτών ινών και την πρόληψη των κινδύνων που συνδέονται με 
αυτές. 
Πολλά κράτη μέλη έχουν ήδη θεσπίσει μέτρα που εφαρμόζονται ειδικά στους 
εργαζομένους που εκτίθενται σε τεχνητές ορυκτές ίνες, με οριακές τιμές έκθεσης 
συνήθως τη 1 ίνα/ml περίπου όσον αφορά τις κεραμικές ίνες και μεταξύ 1 και 
5 ίνες/ml όσον αφορά τις άλλες ίνες. 
Τα αποτελέσματα των συζητήσεων σχετικά με την ταξινόμηση των τεχνητών 
ορυκτών ινών (οδηγία 67/548/ΕΟΚ του Συμβουλίου) παρουσιάζουν ιδιαίτερο 
ενδιαφέρον για τα κράτη μέλη· ύστερα από πολλές αναβολές, εξαιτίας των 
εκτενών συζητήσεων, η επιτροπή για την προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο που 
συστάθηκε με την οδηγία 67/548/ΕΟΚ αναμένεται να λάβει απόφαση σχετικά με 
την ταξινόμηση αυτή μέσα στο 1996. Ωστόσο, τα κράτη μέλη, αναμένοντας την 
απόφαση αυτή, έχουν ήδη ταξινομήσει, προληπτικά, τις τεχνητές ορυκτές ίνες ως 
καρκινογόνους παράγοντες, με βάση την ταξινόμηση που ενέκρινε ο Διεθνής 
Οργανισμός για την Έρευνα του Καρκίνου (IARC) στη Λυών. 
Οι αντιπροσωπείες υποστήριξαν τη συμμετοχή της επιστημονικής επιτροπής για 
τα όρια της έκθεσης, κατά τη διάρκεια της εργασίας, σε χημικές ουσίες, η οποία 
συγκροτήθηκε επίσημα προσφάτως με την οδηγία 95/320/ΕΚ11 της Επιτροπής της 
12ης Ιουλίου 1995. 
β) Η συμμόρφωση στις οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης πρέπει να θεωρηθεί 
ότι αποτελεί ένα μόνον, αν και σημαντικό, από τα προληπτικά μέτρα που πρέπει 
να ληφθούν. Σύμφωνα με τα τελευταία επιδημιολογικά ευρήματα, το επίπεδο 
προστασίας που προβλέπει η οδηγία 83/471/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από την 
οδηγία 91/382/ΕΟΚ, φαίνεται ότι είναι ακόμη επαρκές, τουλάχιστον όσον αφορά 
τους κινδύνους αμιάντωσης και καρκίνου του πνεύμονα. Όσον αφορά το 
μεσοθηλίωμα, κανένα επίπεδο δεν μπορεί να θεωρηθεί ασφαλές. 
ΕΕ L 188 της 9.8.1995, σ. 14 
12 
Ορισμένα κράτη μέλη εφαρμόζουν ακόμη χαμηλότερες οριακές τιμές από εκείνες 
που καθορίζει η οδηγία του Συμβουλίου, π.χ. μεταξύ 0,15 και 0,5 ίνες/cm3 όσον 
αφορά το χρυσοτίλη και 0,1 ίνες/cm3 όσον αφορά τον αμφίβολο (βλ. ενδεικτικό 
πίνακα). 
1 1 
Χρυσοτίλης Αλλες μορφές 
αμιάντου 
Αυστρία 0.15 0.15 
Βέλγιο 0.5 0.15 
Δανία 0.3 0.3 
Φινλανδία 0.3 0.3 
Γαλλία 0.3 0.1 
Γερμανία 0.15 0.15 
Ελλάδα 1.0 0.5 
Ιρλανδία 0.6 0.3 
Ιταλία 0.6 0.2 
Λουξεμβούργο 0.6 0.3 
Κάτω Χώρες 0.3 0.1 
Πορτογαλία 0.6 0.3 
Ισπανία 0.6 0.3 
Σουηδία 0.2 // 
Ηνωμένο Βασίλειο 0.5 0.2 
Ευρωπαϊκή Ένωση 0.6 0.3 
(1991) 
Πίνακας: Οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης για τον αμίαντο στα κράτη μέλη 
(ίνα/cm3) 
γ) Η πιο χρησιμοποιούμενη γενικά μέθοδος για τη μέτρηση των ινών είναι η 
μέθοδος οπτικού μικροσκοπίου με αντικειμενοφόρο αντίθεσης φάσης, όπακ 
ορίζεται στο Παράρτημα Ι της οδηγίας 83/477/ΕΟΚ. Το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο 
προτιμήθηκε από μία συγκεκριμένη αντιπροσωπεία, όμως παρ' όλο που η χρήση 
13 
του είναι περισσότερο ή λιγότερο υποχρεωτική για συγκεντρώσεις κάτω από 0,2 
ίνες/ml, παρουσιάζει αρκετά μειονεκτήματα: τεχνικά (η μορφή της ίνας δεν είναι 
εύκολο να ταυτοποιηθεί εάν το μικροσκόπιο δεν είναι εξοπλισμένο με 
φααματοφωτόμετρο), οικονομικά (υψηλό κόστος αναγνώσεων, περίπου 350 MCI J 
κάθε φορά) και πρακτικά (περιορισμένη διαθεσιμότητα τόσο εξοπλισμού αυτού 
καθαυτού όσο και εκπαιδευμένου προσωπικού στη χρήση του). 
Τα δύο τελευταία χρόνια, η Επιτροπή συνεργάστηκε με την Παγκόσμια 
Οργάνωση Υγείας στη Γενεύη στο πλαίσιο ενός σχεδίου της με θέμα 
"Συνιστώμενη μέθοδος για τον προσδιορισμό της συγκέντρωσης ινών στον αέρα 
με οπτικό μικροσκόπιο με αντικειμενοφόρο αντίθεσης φάσης (μέθοδος με φίλτρο 
μεμβράνης)", που μπορεί να χρησιμοποιείται για όλες τις ίνες, τόσο για τις 
φυσικές όσο και για τις τεχνητές, που βρίσκονται στον αέρα στο χώρο εργασίας. 
Το έγγραφο, υπό δημοσίευση, εγκρίθηκε από όλες τις αντιπροσωπείες και μπορεί 
συνεπώς να χρησιμοποιεί ως "ενιαία μέθοδος για τη μέτρηση της περιεκτικότητας 
του αέρα σε αμίαντο". 
δ) Οι απαγορεύσεις της χρήσης του αμιάντου υπόκεινται σαφώς στις ισχύουσες 
οδηγίες του Συμβουλίου (76/769/ΕΟΚ12, όπως τροποποιήθηκε το 1983 και το 
1985) σχετικά με τους περιορισμούς κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσης 
προϊόντων που περιέχουν αμίαντο. Ανεξάρτητα από τις τυχόν εξελίξεις στον 
τομέα αυτό (ελεγχόμενη χρήση ή απαγόρευση με εξαιρέσεις), πολλά κράτη μέλη 
απαγορεύουν ήδη σχεδόν πλήρως τη χρήση του αμιάντου, με μία ή δύο ειδικές 
εξαιρέσεις (ορισμένες χώρες ενέκριναν την πολιτική αυτή ήδη από τη δεκαετία 
του 1970). 
Οι εκπρόσωποι των κρατών μελών δεν πιστεύουν ότι επί του παρόντος είναι 
ανάγκη να απαγορευθούν επιπλέον δραστηριότητες από εκείνες που αναφέρονται 
ήδη στην ισχύουσα οδηγία. 
12 ΕΕ L 262 της 27.9.76, σ. 201 
14 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Μετά την ανάλυση της εφαρμογής της οδηγίας 83/477/ΕΟΚ του Συμβουλίου, όπως 
τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/382/ΕΟΚ του Συμβουλίου, και με βάση τις 
διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν με τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η 
Επιτροπή κρίνει ότι: 
- τα μέτρα που προβλέπονται από την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία είναι ακόμη 
έγκυρα στο συνολικό πλαίσιο της προστασίας της υγείας των εργαζομένων που 
εκτίθενται στον αμίαντο· όπως υπογραμμίστηκε προηγουμένως, η οδηγία 90/394/ΕΟΚ 
του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που 
συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες, η οποία ορίζει ορισμένες 
φορές πιο αυστηρά μέτρα προστασίας, συμπληρώνει σε ορισμένα σημεία την οδηγία 
για τον αμίαντο. Συνεπώς, η διεξοδική αναθεώρηση της οδηγίας 83/477/ΕΟΚ θα είναι 
απαραίτητη μόνον εάν πραγματοποιηθεί μια ριζική αλλαγή της πολιτικής σχετικά με 
την κυκλοφορία στην αγορά των προϊόντων που περιέχουν αμίαντο, με άλλα λόγια 
εάν αποφασιστεί σε κοινοτικό επίπεδο να επεκταθεί η απαγόρευση της χρήσης του 
αμιάντου. 
Η ισχύουσα οδηγία απαιτεί κάθε εργοδότης να αξιολογεί τον κίνδυνο έκθεσης στον 
αμίαντο για κάθε δραστηριότητα που μπορεί να περικλείει τέτοιον κίνδυνο. 
Η εκτίμηση αυτή μπορεί να αφορά όλους τους εργοδότες, καθώς οι κίνδυνοι που 
περικλείει ο αμίαντος δεν απειλούν μόνον τους εργαζομένους σε ορυχεία ή σε 
επιχειρήσεις που κατασκευάζουν προϊόντα αμιάντου, αλλά και τους εργαζομένους 
που χειρίζονται αυτά τα προϊόντα καθώς και τους εργαζομένους που μπορεί τυχαία 
να συναντήσουν αμίαντο σε κτίρια (ή σε προϊόντα), όπως οι ηλεκτρολόγοι, οι 
υδραυλικοί και άλλοι εργαζόμενοι σε υπηρεσίες συντήρησης. 
Πράγματι, υπάρχουν αρκετές πρόσφατες μελέτες που αποδεικνύουν ότι οι 
εργαζόμενοι στους κλάδους αυτούς που εκτέθηκαν στο παρελθόν στον αμίαντο θα 
προσβληθούν δυστυχώς και αναπόφευκτα από ασθένεια. 
Η Επιτροπή παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις λύσεις που έχουν εξεύρει ορισμένα 
κράτη μέλη στο πρόβλημα αυτό. Οι εν λόγω λύσεις συνεπάγονται τη συμμετοχή 
εργοδοτών ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιοκτητών κτιρίων, οι οποίοι είναι 
υποχρεωμένοι να αναζητούν την παρουσία αμιάντου στις εγκαταστάσεις τους. 
15 
Η Επιτροπή πιστεύει ότι η προσέγγιση αυτή προσφέρει ορισμένα πλεονεκτήματα. Από 
την άλλη πλευρά, για τις μικρές επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε 
παλαιότερες εγκαταστάσεις, η λύση αυτή μ-τορεί να αντιπροσωπεύει πρόσθετες 
δαπάνες. 
ΓΙ Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να μελετήσουν το ζήτημα αυτό και σκοπεύει να 
εξετάσει κατά πόσον είναι ανάγκη να πραγματοποιηθούν κοινοτικές ενέργειες, στο 
πλαίσιο άλλης επανεξέτασης που θα πραγματοποιήσει πριν από το έτος 2000. 
Όσον αφορά τις οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης, πάνω από τα μισά κράτη 
μέλη ενέκριναν τιμές που είναι έως και κατά 75% χαμηλότερες απ' ό,τι οι "ελάχιστες 
απαιτήσεις" που ορίζει η οδηγία. Δεδομένου ότι δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία σχετικά 
με το ελάχιστο επίπεδο έκθεσης που μπορεί να είναι ασφαλές όσον αφορά τον 
κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα και μεσοθηλιώματος, η Επιτροπή σκοπεύει να 
ακολουθήσει μια πολιτική επιπλέον μείωσης αυτών των τιμών. Ωστόσο, πρέπει να 
επαναληφθεί ότι οι ασθένειες αυτές παρουσιάστηκαν κατά κύριο λόγο προτού 
εγκριθεί η οδηγία το 1983 και όταν τα επίπεδα έκθεσης ήταν πολύ υψηλότερα. Τα 
οφέλη για την υγεία που είχαν ακόμη και οι πρώτες βελτιώσεις του 1983 δεν είναι 
μέχρι στιγμής εμφανή, το δε προστιθέμενο όφελος των παραπέρα αλλαγών πρέπει να 
εκτιμηθεί με βάση τα σύγχρονα επιστημονικά και τεχνικοοικονομικά δεδομένα. 
Παρ' όλα αυτά η Επιτροπή πραγματοποιεί ορισμένες έρευνες με ενδιαφερόμενα μέρη 
που πρότειναν ότι είναι τεχνικά εφικτό να οριστεί όριο επαγγελματικής έκθεσης για 
το χρυσοτίλη ίσο με 0,3 ίνες/cm3. 
Σε χαμηλότερα επίπεδα έκθεσης, η μέθοδος μέτρησης καθίσταται ανακριβής και 
μπορεί να προκαλέσει σημαντικά τεχνικά προβλήματα. Όπως αναφέρεται παραπάνω, 
τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζει μια τέτοια μείωση δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί 
πλήρως από επιστημονική άποψη, αν και αναμφίβολα η μείωση της έκθεσης πρέπει 
να θεωρηθεί ότι θα έχει θετικά αποτελέσματα. 
Η Επιτροπή, με τη βοήθεια της επιστημονικής επιτροπής τκ\ς\ θα πραγματοποιήσει 
ευρείες διαβουλεύσεις στο άμεσο μέλλον προκειμένου να προσδιοριστεί η ανάγκη 
πραγματοποίησης επιπλέον αλλαγών στην οδηγία. 
*) Η επιστημονική επιτροπή θα πραγματοποιήσει αυτήν την ενέργεια παράλληλα με μια ανάλογη 
δραστηριότητα σχετικά με τις οριακές τιμές για τις τεχνητές ίνες, η πραγματοποίηση της οποίας 
προβλέπεται να αρχίσει σύντομα. 
16 
Όσον αφορά τις άλλες μορφές του αμίαντο «» ή τα μείγματα μορφών 
(συμπεριλαμβανομένων των μειγμάτων που περιέχουν χρυσοτίλη), δεν υπάρχει σαφής 
συμφωνία σχετικά με το κατάλληλο χαμηλότερο μέγεθος που είναι συγχρόνως 
επιστημονικά έγκυρο και τεχνικά εφικτό, παρ' όλο που οι τιμές στα κράτη μέλη 
κυμαίνονται από 0,1 έως 0,3 (η τιμή που ισχύει στην ΕΚ). 
μόλις ολοκληρωθεί η σημερινή επανεξέταση, η Επιτροπή θα λάβει τα κατάλληλα 
μέτρα κατά την περίοδο 1996-1997, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, για την 
τροποποίηση του Παραρτήματος Ι (μέθοδος αναφοράς για τη μέτρηση των 
συγκεντρώσεων αμιάντου στον αέρα) αυτής της οδηγίας, προκειμένου να συνεκτιμηθεί 
η μέθοδος που έχει εγκρίνει η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας. Η τροποποίηση αυτή 
θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στα άρθρα 9 και 10 της 
οδηγίας 80/1107/ΕΟΚ13 του Συμβουλίου (προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο). 
13 EEL 327 της 3.12.1980, σ. 8 
17 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 426 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 04 05 14 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-420-GR-C 
ISBN 92-78-07919-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Λουξεμβούργο 
Λ~8