Ειδική έκθεση Διαχειρίστηκε 
αποτελεσματικά 
η Επιτροπή την ένταξη 
της συνδεδεμένης 
στήριξης στο καθεστώς 
ενιαίας ενίσχυσης;EL 2014  αριθ.  08
ΕΥΡΩΠΑÏKΟ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο ( http://europa.eu ).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2014
ISBN 978-92-872-0211-6
doi:10.2865/50133
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2014
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
EL 2014  αριθ.  08
Ειδική έκθεση Διαχειρίστηκε 
αποτελεσματικά 
η Επιτροπή την ένταξη 
της συνδεδεμένης 
στήριξης στο καθεστώς 
ενιαίας ενίσχυσης;
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)
02
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Συντομογραφίες
 Γλωσσάριο
I–IX  Σύνοψη
1–17  Εισαγωγή
1–4 Ιστορικό
5–13  Το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης μετά τον «διαγνωστικό έλεγχο» της κοινής γεωργικής 
πολιτικής το 2008
5–8 Ένταξη της συνδεδεμένης στήριξης στο ΚΕΕ
9–12  Εθνικά ανώτατα όρια και εθνικά αποθέματα
13 Δικαιώματα ενίσχυσης μετά το 2014
14 –17  Ρόλοι της Επιτροπής και των κρατών μελών στην εκτέλεση των δαπανών στο πλαίσιο του ΚΕΕ
14–15  Ευθύνη της Επιτροπής να εξασφαλίζει ότι οι δαπάνες στο πλαίσιο του ΚΕΕ είναι σύμφωνες με τους κανόνες 
και τις αρχές της ΕΕ
16 –17  Τα κράτη μέλη διέθεταν σημαντική διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τον καθορισμό των κριτηρίων 
κατανομής της διαθέσιμης στήριξης σύμφωνα με τους στόχους πολιτικής
18–21  Εμβέλεια, στόχοι και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
22–59  Παρατηρήσεις
22–34  Οι αδυναμίες στην εποπτεία της Επιτροπής και στην υλοποίηση από τα κράτη μέλη επηρέασαν 
αρνητικά τη συνεπή εφαρμογή των αρχών που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο του διαγνωστικού ελέγχου 
της ΚΓΠ το 2008
23–24  Η Επιτροπή δεν θέσπισε διατάξεις εφαρμογής και δεν αξιολόγησε ορθά τα κριτήρια των κρατών μελών για 
την κατανομή των διαθέσιμων ποσών …
25–31  … στο πλαίσιο αυτό, ορισμένα από τα κριτήρια που καθόρισαν τα κράτη μέλη δεν ήταν πάντοτε σύμφωνα 
με τη νομοθεσία ή τις αρχές της ΕΕ …
32–34  … και επιπλέον, οι παρενέργειες της ένταξης της συνδεδεμένης στήριξης στο ΚΕΕ δεν αντιμετωπίστηκαν με 
συνεπή τρόπο
03 Περιεχόμενα
35–44  Οι ισχύοντες κανόνες εφαρμόστηκαν λανθασμένα σε ορισμένες περιπτώσεις από τα κράτη μέλη
36–37  Η Επιτροπή δεν καθόρισε σαφώς τους όρους πρόσβασης των γεωργών σε δικαιώματα ενίσχυσης από το 
εθνικό απόθεμα…
38–39  … και σε ορισμένες περιπτώσεις τα κράτη μέλη χορήγησαν δικαιώματα ενίσχυσης χωρίς νομική βάση στη 
νομοθεσία της ΕΕ…
40 … ή υπολόγισαν μοναδιαίες αξίες δικαιωμάτων ενίσχυσης σύμφωνα με αδιαφανή κριτήρια
41–42  Ασαφείς διαδικασίες σε επίπεδο Επιτροπής σχετικά με την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τα 
ανώτατα όρια του ΚΕΕ…
43–44  … και περίπτωση μη συμμόρφωσης με τα εφαρμοστέα ανώτατα όρια που κατέληξε σε υπερεκτίμηση των 
αξιών των δικαιωμάτων ενίσχυση
45–59  Οι αδυναμίες στην εποπτεία και τον έλεγχο επηρέασαν τον υπολογισμό των δικαιωμάτων 
ενίσχυσης και τις επακόλουθες ενισχύσεις του ΚΕΕ
47–49  Οι αρχές των κρατών μελών στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη είχαν ως επί το πλείστον 
χρησιμοποιήσει ορθά τα δεδομένα αναφοράς των γεωργών, αλλά αρκετά σφάλματα ήταν συστηματικά
50–56  Τα συστήματα ελέγχου των κρατών μελών χαρακτηρίζονταν από κυμαινόμενη ποιότητα και δεν εντόπισαν 
όλα τα σφάλματα υπολογισμού
57–59  Μειωμένη αποτελεσματικότητα της εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση της Επιτροπής
60–71  Συμπεράσματα και συστάσεις
 Παράρτημα I — Ποσά που εντάχθηκαν στο ΚΕΕ, 2010 έως 2012
 Παράρτημα II —  Κατάσταση των δικαιωμάτων ενίσχυσης όπως γνωστοποιήθηκαν από τα 
κράτη μέλη στις 15.9.2013, δυνάμει του άρθρου 51, παράγραφος 3, στοιχείο 
α), του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1120/2009 (έτος υποβολής αιτήσεων 2012)
 Απαντήσεις της Επιτροπής
04
 Συντομογραφίες
ΕΓΤΑΑ : Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης
ΕΓΤΕ : Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων
ΚΓΠ : κοινή γεωργική πολιτική
ΚΕΕ : καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης 
ΟΣΔΕ : Ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου
ΣΛΕΕ : Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
05
 Γλωσσάριο
Αποσύνδεση : Διαδικασία διαχωρισμού των άμεσων ενισχύσεων από την πραγματική γεωργική παραγωγή.
Αρχή της αναλογικότητας : Πρόκειται για γενική αρχή του ευρωπαϊκού δικαίου, σύμφωνα με την οποία τα μέτρα που 
θεσπίζονται από κοινοτικά θεσμικά όργανα δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα όρια του καταλλήλου και αναγκαίου για την 
επίτευξη των θεμιτών στόχων που επιδιώκει η σχετική νομοθεσία.
Αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων : Η εν λόγω αρχή κατοχυρώνεται στο άρθρο 40 της Συνθήκης για τη λειτουργία 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιτάσσει να μην τυγχάνουν διαφορετικής μεταχείρισης συγκρίσιμες καταστάσεις ούτε 
όμοιας μεταχείρισης διαφορετικές καταστάσεις, εκτός εάν η μεταχείριση αυτή δικαιολογείται αντικειμενικά. Κατά 
συνέπεια, η διαφορετική μεταχείριση γεωργών πρέπει να δικαιολογείται αντικειμενικά. 
Διαγνωστικός έλεγχος : Πρόκειται για την αναθεώρηση του 2008 της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ που έλαβε χώρα το 2003. 
Η Επιτροπή ενέκρινε προτάσεις για περαιτέρω αποσύνδεση των άμεσων ενισχύσεων, υψηλότερες μεταφορές δαπανών 
σε μέτρα αγροτικής ανάπτυξης, τροποποιήσεις στο σύστημα παρέμβασης, αύξηση των ποσοστώσεων γάλακτος και άλλα 
τομεακά μέτρα.
Διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών : Διαδικασία δύο σταδίων, μέσω της οποίας η Επιτροπή διασφαλίζει τη 
συμμόρφωση των δαπανών με τους ισχύοντες δημοσιονομικούς και τομεακούς κανονισμούς. Τα δύο στάδια συνίστανται 
σε μία ετήσια δημοσιονομική απόφαση και σε πολυετείς αποφάσεις συμμόρφωσης. Οι δημοσιονομικές αποφάσεις 
αφορούν τους ετήσιους λογαριασμούς και το σύστημα εσωτερικού ελέγχου κάθε διαπιστευμένου οργανισμού πληρωμών 
(πιστοποίηση των λογαριασμών των οργανισμών πληρωμών του κράτους μέλους και ετήσια εξέταση της πλήρωσης των 
κριτηρίων διαπίστευσης), ενώ οι αποφάσεις εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση στοχεύουν να διασφαλίζουν ότι τα 
κράτη μέλη εφαρμόζουν το νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ και ότι οι δαπάνες ενός ή περισσότερων οικονομικών ετών που 
παραβαίνουν τους κανόνες αυτούς αποκλείονται από τη χρηματοδότηση της ΕΕ.
Διαφοροποίηση : Υποχρεωτική μείωση όλων των ετήσιων άμεσων ενισχύσεων που υπερβαίνουν τα 5 000 ευρώ, η οποία 
θεσπίστηκε με τη μεταρρύθμιση του 2003 για τη χρηματοδότηση των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης.
Δικαίωμα ενίσχυσης : Παρέχει στον γεωργό δικαίωμα είσπραξης του καθορισθέντος ποσού ενίσχυσης στο πλαίσιο του 
ΚΕΕ, εφόσον δηλωθεί μαζί με ένα εκτάριο επιλέξιμης γεωργικής γης.
Εθνικό απόθεμα : Κάθε κράτος μέλος διαθέτει εθνικό απόθεμα το οποίο περιλαμβάνει τη διαφορά μεταξύ του εθνικού 
ανώτατου ορίου του ΚΕΕ και της συνολικής αξίας όλων των χορηγηθέντων δικαιωμάτων ενίσχυσης. Το εθνικό απόθεμα 
πρέπει να χρησιμοποιείται πρωτίστως για τη χορήγηση δικαιωμάτων ενίσχυσης σε γεωργούς που αντιμετωπίζουν ειδικές 
περιστάσεις. Επίσης, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν τα εν λόγω κεφάλαια για τη χορήγηση δικαιωμάτων 
ενίσχυσης στους γεωργούς που αρχίζουν μια γεωργική δραστηριότητα ή βρίσκονται σε περιοχές στις οποίες 
εφαρμόζονται προγράμματα αναδιάρθρωσης ή ανάπτυξης.
Μεταρρύθμιση του 2003 : Μεταρρύθμιση της ΚΓΠ («ενδιάμεση αναθεώρηση»), η οποία αποσκοπούσε στη μείωση της 
στήριξης των τιμών αντισταθμίζοντάς την με άμεσες ενισχύσεις του εισοδήματος, σε συνέχεια μιας διαδικασίας που 
άρχισε το 1992 (μεταρρύθμιση MacSharry) και επιβεβαιώθηκε το 1999 (μεταρρύθμιση στο πλαίσιο του προγράμματος 
δράσης 2000). Η μεταρρύθμιση του 2003 θέσπισε την αποσύνδεση των άμεσων ενισχύσεων στους γεωργούς και 
συνέδεσε τη στήριξη με τη συμμόρφωση με πρότυπα διαχείρισης της γης και των ζώων σε κάθε εκμετάλλευση (πολλαπλή 
συμμόρφωση), ενώ παράλληλα ενίσχυσε τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης. 
06
 Σύνοψη
I
Το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης (ΚΕΕ) είναι το σημαντικό -
τερο από οικονομική άποψη καθεστώς άμεσης στήρι -
ξης το οποίο χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό 
της ΕΕ για τη γεωργία. Το καθεστώς αυτό αποτέλεσε 
βασικό στοιχείο της μεταρρύθμισης της κοινής γεωργι -
κής πολιτικής (ΚΓΠ) του 2003. Το ΚΕΕ αντικατέστησε την 
πλειονότητα των άμεσων ενισχύσεων που χορηγούνταν 
προηγουμένως και οι οποίες συνδέονταν με την καλλι -
εργούμενη γη ή με τον αριθμό των ζώων. Το ΚΕΕ είναι 
ανεξάρτητο («αποσυνδεδεμένο») από την πραγματική 
γεωργική παραγωγή και οι γεωργοί πρέπει να διαθέτουν 
δικαιώματα ενίσχυσης και επιλέξιμη γη προκειμένου να 
λάβουν ενισχύσεις στο πλαίσιο του ΚΕΕ.
II
Το 2008 το Συμβούλιο αποφάσισε, στο πλαίσιο του 
«διαγνωστικού ελέγχου» της κοινής γεωργικής πολιτικής 
(ΚΓΠ), να εντάξει στο ΚΕΕ από το 2010 και έως το 2012 
τις ενισχύσεις συνδεδεμένης στήριξης για τους τομείς οι 
οποίοι ακόμη εξαιρούνταν από το ΚΕΕ την εποχή εκείνη 
ή τους οποίους τα κράτη μέλη είχαν αποφασίσει να απο -
συνδέσουν μόνον εν μέρει. Τα κράτη μέλη ενέταξαν στο 
ΚΕΕ ποσό 4,2 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο προηγου -
μένως ήταν διαθέσιμο για στήριξη.
III
Η ένταξη της συνδεδεμένης στήριξης στο ΚΕΕ παρέσχε 
στα κράτη μέλη σημαντική διακριτική ευχέρεια όσον 
αφορά τα κριτήρια κατανομής των διαθέσιμων ποσών 
στους γεωργούς. Ωστόσο, η Επιτροπή διατηρεί την τελική 
ευθύνη για τη συνεπή εκτέλεση του προϋπολογισμού της 
ΕΕ και τη συμμόρφωση με τις γενικές αρχές της νομοθε -
σίας της ΕΕ στον γεωργικό τομέα.IV
Από το 2015, το ΚΕΕ θα αντικατασταθεί από νέο βασικό 
καθεστώς ενισχύσεων, το οποίο περιλαμβάνει ορισμένα 
βασικά στοιχεία του ΚΕΕ. Τα κράτη μέλη θα έχουν τη 
δυνατότητα να λαμβάνουν υπόψη την αξία των δικαιω -
μάτων ενίσχυσης στο πλαίσιο του ΚΕΕ για τις πληρωμές 
στο πλαίσιο του νέου καθεστώτος έως το οικονομικό έτος 
2021.
V
Στο πλαίσιο του ελέγχου του Συνεδρίου εξετάστηκε εάν 
η Επιτροπή διαχειρίστηκε αποτελεσματικά την ένταξη 
της συνδεδεμένης στήριξης στο ΚΕΕ. Πιο συγκεκριμένα, 
το Συνέδριο εξέτασε εάν η Επιτροπή επόπτευσε και 
επαλήθευσε επαρκώς τον υπολογισμό των δικαιωμάτων 
ενίσχυσης στα κράτη μέλη, εάν η νομοθεσία των κρατών 
μελών ήταν σύμφωνη με τους όρους και τις αρχές που 
διατυπώνονται στη νομοθεσία της ΕΕ, καθώς και εάν οι 
αρμόδιες αρχές διενεργούσαν αποτελεσματικούς ελέγ -
χους, οι οποίοι διασφάλιζαν τον ορθό υπολογισμό και την 
ορθή χορήγηση των δικαιωμάτων ενίσχυσης.
VI
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η δια -
χείριση της ένταξης της συνδεδεμένης στήριξης στο 
ΚΕΕ εκ μέρους της Επιτροπής υπήρξε μόνον μερικώς 
αποτελεσματική.
VII
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή δεν διασφάλισε 
ότι τα κριτήρια που εφαρμόστηκαν για την κατανομή των 
διαθέσιμων ποσών ήταν πάντοτε συνεπή με τις αρχές της 
ΕΕ, ιδίως με τις αρχές της απαγόρευσης των διακρίσεων 
μεταξύ γεωργών και της αναλογικότητας. Στο πλαίσιο 
αυτό, η ένταξη της συνδεδεμένης στήριξης στο ΚΕΕ δεν 
εφαρμόστηκε με συνέπεια και οι γεωργοί σε ορισμένους 
τομείς καρπώθηκαν απροσδόκητα κέρδη. Επιπλέον, 
διαπιστώθηκαν αδυναμίες όσον αφορά τον τρόπο κατά 
τον οποίο η Επιτροπή παρακολουθούσε την τήρηση των 
εφαρμοστέων ανώτατων ορίων, ήλεγχε τη συμμόρφωση 
των κρατών μελών με την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ και 
επέβαλλε τη διόρθωση των σφαλμάτων.
Σύνοψη 07
VIII
Μολονότι τα κράτη μέλη είχαν ως επί το πλείστον χρησι -
μοποιήσει ορθά τα δεδομένα αναφοράς των γεωργών, το 
Συνέδριο διαπίστωσε σημαντικές αδυναμίες όσον αφορά 
την ορθή εφαρμογή των κανόνων υπολογισμού, την 
τήρηση των ανώτατων ορίων και τη χρήση του εθνικού 
αποθέματος. Επιπλέον, το πλαίσιο που έχει συσταθεί από 
την Επιτροπή δεν διευκρίνιζε επαρκώς ποιους ελέγχους 
πρέπει να διενεργούν τα κράτη μέλη προκειμένου να 
διασφαλίζεται ο ορθός υπολογισμός των δικαιωμάτων 
ενίσχυσης και η ποιότητα των συστημάτων ελέγχου των 
κρατών μελών εμφάνιζε διαφορές. Σε ορισμένες περι -
πτώσεις, αυτό είχε ως αποτέλεσμα εσφαλμένο υπολο -
γισμό της αξίας των δικαιωμάτων ενίσχυσης και, στη 
συνέχεια, την αχρεώστητη καταβολή ενισχύσεων του ΚΕΕ 
σε γεωργούς.
IX
Το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή:
α) Προκειμένου να διασφαλίσει τη συνεπή εφαρμο -
γή των μέτρων της ΚΓΠ σε μια κοινή αγορά για τα 
μελλοντικά νέα καθεστώτα άμεσων ενισχύσεων, να 
καθορίσει στο κατάλληλο επίπεδο σαφείς κατευθυ -
ντήριες οδηγίες και να απαιτεί από τα κράτη μέλη 
να αποδεικνύουν ότι τα κριτήρια που υιοθέτησαν 
είναι αντικειμενικά και αμερόληπτα, αποφεύγοντας 
κατ’ αυτό τον τρόπο τη στρέβλωση της αγοράς ή του 
ανταγωνισμού.
β) Να εποπτεύει αποτελεσματικά τη συμμόρφωση με τα 
ισχύοντα ανώτατα όρια, να υιοθετήσει πιο ολοκλη -
ρωμένη προσέγγιση όσον αφορά τους ελέγχους 
εκκαθάρισης συμμόρφωσης, η οποία να δίνει έμφαση 
στους ειδικούς κινδύνους που συνδέονται με ένα 
καθεστώς στήριξης βασισμένο στα δικαιώματα, και 
να επιταχύνει την παρακολούθηση των περιπτώσεων 
μη συμμόρφωσης.
γ) Να επιβάλλει τη διόρθωση των δικαιωμάτων ενίσχυ -
σης των οποίων οι αξίες δεν υπολογίστηκαν σύμ -
φωνα με τους ισχύοντες κανόνες και την ανάκτηση 
τόσο των αχρεωστήτως χορηγηθέντων δικαιωμάτων 
ενίσχυσης όσο και των αχρεωστήτως καταβληθεισών 
ενισχύσεων του ΚΕΕ, ιδίως όταν πρόκειται για συστη -
ματικά σφάλματα.
δ) Να μεριμνήσει για τη θέσπιση από τους οργανισμούς 
πληρωμών σαφών διαδικασιών ώστε να συμπερι -
λαμβάνουν αποτελεσματικούς ελέγχους, αφενός, της 
αξιοπιστίας των δεδομένων στα οποία βασίζονται οι 
υπολογισμοί και, αφετέρου, της ακρίβειας των δικαι -
ωμάτων ενίσχυσης που χορηγούνται από τα κράτη 
μέλη.
08
 Εισαγωγή
Ιστορικό
01 
Η αποσύνδεση της άμεσης στήριξης 
για τους γεωργούς από την παραγωγή 
και η θέσπιση του καθεστώτος ενιαίας 
ενίσχυσης (ΚΕΕ) αποτέλεσαν ουσιώδη 
στοιχεία της διαδικασίας μεταρρύθ -
μισης της κοινής γεωργικής πολιτικής 
(ΚΓΠ) το 2003. Κύριος στόχος του ΚΕΕ 
ήταν να αλλάξει τον προσανατολισμό 
της πολιτικής από τη στήριξη των αγο -
ρών στην αποσυνδεδεμένη στήριξη του 
εισοδήματος των γεωργών, ενισχύοντας 
κατ’ αυτό τον τρόπο τον προσανατολι -
σμό των γεωργών στην αγορά και απο -
φεύγοντας τη στρέβλωση της αγοράς.
02 
Το ΚΕΕ βασίζεται στη χορήγηση δικαι -
ωμάτων ενίσχυσης σε κάθε γεωργό. Το 
ΚΕΕ αποτελεί από οικονομική άποψη το 
σημαντικότερο καθεστώς στήριξης στο 
πλαίσιο της ΚΓΠ. Χρηματοδοτείται εξ 
ολοκλήρου από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό 
Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ). Στον προϋ -
πολογισμό του 2013, οι πληρωμές για 
το ΚΕΕ αντιστοιχούσαν στο 70 % των 
δαπανών του ΕΓΤΕ και στο 54 % του 
συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ για τη 
γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη.
03 
Μεταξύ 2005 και 2007, 17 κράτη μέλη 
καθιέρωσαν το ΚΕΕ1, αντικαθιστώντας τα 
περισσότερα από τα καθεστώτα άμε -
σων ενισχύσεων που συνδέονται με τις 
καλλιεργούμενες εκτάσεις ή τον αριθμό 
των ζώων.04 
Ωστόσο, τα κράτη μέλη είχαν τη δυ -
νατότητα να διατηρήσουν τη σύνδεση 
ορισμένου ποσοστού ενισχύσεων με τη 
γεωργική παραγωγή ή να μην συμπερι -
λάβουν στο ΚΕΕ ορισμένα είδη άμεσων 
ενισχύσεων2. Επίσης, σε ορισμένους 
γεωργικούς τομείς, οι άμεσες ενισχύσεις 
εξακολουθούσαν να εξαιρούνται από το 
ΚΕΕ3.
Το καθεστώς ενιαίας 
ενίσχυσης μετά τον 
«διαγνωστικό έλεγχο»  
της κοινής γεωργικής 
πολιτικής το 2008
Ένταξη της συνδεδεμένης 
στήριξης στο ΚΕΕ
05 
Το 2008 η Επιτροπή και το Συμβούλιο 
προέβησαν σε αναθεώρηση της ΚΓΠ, 
η οποία είναι γνωστή ως «διαγνωστικός 
έλεγχος»4. Για τη συνδεδεμένη στήρι -
ξη που εξακολουθούσε να εξαιρείται 
από το ΚΕΕ ή στις περιπτώσεις κατά τις 
οποίες τα κράτη μέλη αποφάσισαν να 
παραμείνει η στήριξη εξ ολοκλήρου ή εν 
μέρει συνδεδεμένη με την παραγωγή, το 
Συμβούλιο ακολούθησε την πρόταση της 
Επιτροπής για περαιτέρω αποσύνδεση 
της ενίσχυσης έως το 2012. Ωστόσο, επε -
τράπη στα κράτη μέλη να διατηρήσουν 
τις πριμοδοτήσεις για τις θηλάζουσες 
αγελάδες και τα αιγοπρόβατα συνδεδε -
μένες με την παραγωγή5.1  Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, 
Ιρλανδία, Ελλάδα, Ισπανία, 
Γαλλία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, 
Μάλτα, Κάτω Χώρες, Αυστρία, 
Πορτογαλία, Σλοβενία, Φιν -
λανδία, Σουηδία και Ηνωμένο 
Βασίλειο. Τα λοιπά 10 κράτη 
μέλη που προσχώρησαν 
στην ΕΕ το 2004 και το 2007 
αποφάσισαν να καθιερώσουν 
ένα μεταβατικό αποσυνδεδε -
μένο καθεστώς στρεμματικών 
ενισχύσεων, το καθεστώς ενι -
αίας στρεμματικής ενίσχυσης, 
το οποίο δεν βασίζεται στα 
δικαιώματα ενίσχυσης.
2  Όλα τα κράτη μέλη, εκτός 
αυτών που προσχώρησαν στην 
ΕΕ το 2004 και το 2007, όφειλαν 
να καθιερώσουν το ΚΕΕ και 
μπορούσαν να αποφασίσουν 
σχετικά με το επίπεδο της 
αποσύνδεσης, διατηρώντας 
ορισμένες συνδεδεμένες 
πληρωμές εν όλω ή μόνον 
εν μέρει. Παραδείγματος 
χάριν, τα κράτη μέλη 
μπορούσαν να αποσυνδέσουν 
μόνον εν μέρει ή να μην 
αποσυνδέσουν καθόλου τις 
στρεμματικές ενισχύσεις για 
τις αροτραίες καλλιέργειες, τις 
πριμοδοτήσεις για τα βοοειδή 
και τα αιγοπρόβατα, καθώς 
και τις ενισχύσεις για τον 
λυκίσκο. Μπορούσαν επίσης 
να αποκλειστούν οι εξόχως 
απόκεντρες περιφέρειες της 
ΕΕ και οι ενισχύσεις για την 
παραγωγή σπόρων προς 
σπορά.
3  Παραδείγματος χάριν, η ειδική 
πριμοδότηση ποιότητας για 
τον σκληρό σίτο, οι ενισχύσεις 
για πρωτεϊνούχες καλλιέργει -
ες, ρύζι, καρπούς με κέλυφος, 
ενεργειακές καλλιέργειες, γε -
ώμηλα αμυλοποιίας και άμυλο 
γεωμήλων, βαμβάκι, ζάχαρη, 
όσπρια και η πριμοδότηση για 
αποξηραμένες χορτονομές.
4  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 73/2009 
του Συμβουλίου, της 19ης Ια -
νουαρίου 2009, σχετικά με τη 
θέσπιση κοινών κανόνων για 
τα καθεστώτα άμεσης στή -
ριξης για τους γεωργούς στο 
πλαίσιο της κοινής γεωργικής 
πολιτικής και τη θέσπιση ορι -
σμένων καθεστώτων στήριξης 
για τους γεωργούς, για την 
τροποποίηση των κανονι -
σμών (ΕΚ) αριθ. 1290/2005, 
(ΕΚ) αριθ. 247/2006, (ΕΚ) 
αριθ. 378/2007 και για την 
κατάργηση του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1782/2003 (ΕΕ L 30 
της 31.1.2009, σ. 16).
5  Επιπλέον, διατηρήθηκε η συν -
δεδεμένη στήριξη για το βαμ -
βάκι. Επίσης, τα κράτη μέλη 
09 Εισαγωγή
06 
Κατά το ίδιο έτος, το Συμβούλιο ενέκρινε 
τη μεταρρύθμιση της κοινής οργάνωσης 
αγοράς στον αμπελοοινικό τομέα6. Τα 
κράτη μέλη μπορούσαν να μεταφέρουν 
κεφάλαια της ΕΕ από τα εθνικά προγράμ -
ματα στήριξης του αμπελοοινικού τομέα 
και να χορηγήσουν δικαιώματα ενίσχυ -
σης στους αμπελουργούς. Επιπλέον, τα 
κράτη μέλη μπορούσαν να χορηγήσουν 
δικαιώματα ενίσχυσης σε σχέση με τις 
εκτάσεις για τις οποίες οι γεωργοί είχαν 
λάβει στήριξη της ΕΕ για την εκρίζωση 
των αμπελώνων τους.07 
Με την ένταξή τους στο ΚΕΕ μεταξύ 
2010 και 2012, οι συνδεδεμένες ενισχύ -
σεις ως επί το πλείστον έπαψαν να υφί -
στανται. Κατ’ αυτό τον τρόπο, τα κράτη 
μέλη μπορούσαν να κατανείμουν στους 
γεωργούς, υπό μορφή δικαιωμάτων ενί -
σχυσης, επιπλέον ποσό 4,2 δισεκατομ -
μυρίων ευρώ, που προηγουμένως ήταν 
διαθέσιμο για τη συνδεδεμένη στήριξη 
ή είχε μεταφερθεί από τον αμπελοοινι -
κό τομέα7. Η ανάλυση των διαθέσιμων 
ποσών ανά καθεστώς παρουσιάζεται στο 
γράφημα 18.μπορούσαν να διατηρήσουν 
τη συνδεδεμένη στήριξη στις 
εξόχως απόκεντρες περιφέρει -
ες της ΕΕ.
6  Κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 479/2008 του 
Συμβουλίου, της 
29ης Απριλίου 2008, για 
την κοινή οργάνωση της 
αμπελοοινικής αγοράς, την 
τροποποίηση των κανονισμών 
(ΕΚ) αριθ. 1493/1999, 
(ΕΚ) αριθ. 1782/2003, 
(ΕΚ) αριθ. 1290/2005, 
(ΕΚ) αριθ. 3/2008 και την 
κατάργηση των κανονισμών 
(ΕΟΚ) αριθ. 2392/86 και (ΕΚ) 
αριθ. 1493/1999 (ΕΕ L 148 της 
6.6.2008, σ. 1).
7  Κατά την εν λόγω περίοδο, 
η συνολική καθαρή αύξηση 
του ΚΕΕ ανέρχεται σε 
3,5 δισεκατομμύρια  ευρώ, 
διότι τα κράτη μέλη 
μπορούσαν να 
χρησιμοποιήσουν τμήμα 
των διαθέσιμων ποσών σε 
μεταγενέστερο στάδιο για 
τη χρηματοδότηση ειδικής 
στήριξης, δυνάμει του άρθρου 
68 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 73/2009.
8  Λεπτομερέστερη επισκόπηση 
παρέχεται στο παράρτημα I .Διαθέσιμα ποσά προς ένταξη στο ΚΕΕ ανά καθεστώς,  
2010-2012 (σε εκατομμύρια ευρώ)
0 200 400 600 800 1 000 1 200 1 400 1 600 1 8001 527
180237
209
180
156
152241291
1 081Στρε/uni03BC/uni03BCατικέ/uni03C2 ενισχύσει/uni03C2 για αροτραίε/uni03C2 
καλλιέργειε/uni03C2
Πρώην άρθρο 69 του κανονισ/uni03BCού 
αριθ. 1782/2003
Πρι/uni03BCοδοτήσει/uni03C2 για αιγοπρόβατα
Πρι/uni03BCοδότηση σφαγή/uni03C2 για ενήλικα βοοειδή
Πρι/uni03BCοδότηση για θηλάζουσε/uni03C2 αγελάδε/uni03C2
Ρύζι
Μεταφορά από τα προγρά/uni03BC/uni03BCατα στήριξη/uni03C2 του 
οίνου και εκρίζωση/uni03C2 α/uni03BCπελώνων
Ά/uni03BCυλο γεω/uni03BCήλων
Οπωροκηπευτικά: το/uni03BCάτε/uni03C2
Λοιπά καθεστώταΓράφημα 1
08 
Τα διαθέσιμα ποσά κατανέμονται μεταξύ 
των κρατών μελών, όπως παρουσιάζεται 
στο γράφημα 2 .
10 Εισαγωγή
Εθνικά ανώτατα όρια και 
εθνικά αποθέματα
09 
Όπως όλες οι άμεσες ενισχύσεις, οι 
δαπάνες στο πλαίσιο του ΚΕΕ περιορίζο -
νται σε ετήσιο δημοσιονομικό ανώτατο 
όριο ανά κράτος μέλος. Τα ανώτατα όρια 
πρέπει να διασφαλίζουν ότι το συνολικό 
ύψος των δικαιωμάτων ενίσχυσης δεν 
υπερβαίνει τους ισχύοντες δημοσιονομι -
κούς περιορισμούς9.
10 
Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις για την ένταξη 
της συνδεδεμένης στήριξης στο ΚΕΕ, 
τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν 
δικαιώματα ενίσχυσης στους γεωργούς 
ή να αυξάνουν την αξία των υφιστά -
μενων δικαιωμάτων ενίσχυσης, τηρώ -
ντας παράλληλα τα ανώτατα όρια του 
οικείου τομέα. Η συνολική αξία όλων των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης που χορηγού -
νται στους γεωργούς σε συγκεκριμένο 
κράτος μέλος δεν πρέπει να υπερβαίνει 
το εθνικό δημοσιονομικό ανώτατο όριο 
για το ΚΕΕ.11 
Κάθε δικαίωμα ενίσχυσης, όταν δηλώ -
νεται μαζί με ένα εκτάριο επιλέξιμης 
γεωργικής γης, παρέχει στον κάτοχο τη 
δυνατότητα είσπραξης του ποσού της 
ενίσχυσης του ΚΕΕ που προβλέπει το εν 
λόγω δικαίωμα. Αυτό ονομάζεται «ενερ -
γοποίηση». Για όλα σχεδόν τα κράτη 
μέλη που θέσπισαν το ΚΕΕ, άνω του 95 % 
της αξίας των δικαιωμάτων ενίσχυσης 
που χορηγούνται στους γεωργούς οδηγεί 
στην καταβολή των ενισχύσεων του ΚΕΕ.Κατανομή της διαθέσιμης στήριξης προς ένταξη ανά κράτος μέλος, 2010-2012
Ισπανία 30 %Γαλλία 42 %
Ιταλία12 %Λοιπά κράτη /uni03BCέλη  8 %
Κατω Χώρε/uni03C2 4 %
Ελλάδα 4 %Γράφημα 2
9  Τα δημοσιονομικά 
ανώτατα όρια ισχύουν για 
το ημερολογιακό έτος ν 
όταν γεωργοί πρέπει να 
υποβάλλουν τις ετήσιες 
ενιαίες αιτήσεις τους 
για την καταβολή της 
ενίσχυσης. Οι ενισχύσεις 
στήριξης καταλογίζονται 
στον προϋπολογισμό του 
επόμενου οικονομικού έτους 
ν+1. Ωστόσο, τα ποσά που 
τελικά καταβάλλονται στους 
γεωργούς είναι χαμηλότερα 
από το δημοσιονομικό 
ανώτατο όριο, καθώς δεν 
ζητούν κατ’ ανάγκη όλοι οι 
γεωργοί στήριξη για όλα τα 
δικαιώματα ενίσχυσής τους. 
Επιπλέον, ιδίως έως το 2012, 
οι ετήσιες πληρωμές άνω 
των 5 000 ευρώ υπόκειντο 
σε μείωση (γνωστή ως 
«διαφοροποίηση») για τη 
χρηματοδότηση μέτρων 
αγροτικής ανάπτυξης. Επίσης, 
οι καταβαλλόμενες ενισχύσεις 
μπορεί να μειωθούν λόγω 
διοικητικών κυρώσεων.
11 Εισαγωγή
12 
Τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν εθνι -
κό απόθεμα που να αντιστοιχεί στη δια -
φορά μεταξύ των αντίστοιχων εθνικών 
ανώτατων ορίων ΚΕΕ και της συνολικής 
αξίας όλων των χορηγηθέντων δικαιω -
μάτων ενίσχυσης. Το εθνικό απόθεμα 
πρέπει να χρησιμοποιείται πρωτίστως 
για τη χορήγηση δικαιωμάτων ενίσχυσης 
σε γεωργούς που αντιμετωπίζουν ειδικές 
περιστάσεις10. Επίσης, τα κράτη μέλη 
μπορούν να χρησιμοποιούν τα εν λόγω 
κεφάλαια για τη χορήγηση δικαιωμάτων 
ενίσχυσης σε γεωργούς που αρχίζουν 
μια γεωργική δραστηριότητα ή είναι 
εγκατεστημένοι σε περιοχές στις οποίες 
εφαρμόζονται προγράμματα αναδιάρ -
θρωσης ή ανάπτυξης.
Δικαιώματα ενίσχυσης 
μετά το 2014
13 
Το ΚΕΕ θα παραμείνει σε ισχύ έως το 
τέλος του 2014. Από το έτος υποβολής 
αιτήσεων 2015, το ΚΕΕ θα αντικαταστα -
θεί από νέο βασικό καθεστώς ενισχύ -
σεων, το οποίο θα βασίζεται επίσης στα 
δικαιώματα ενίσχυσης11. Κατ’ αρχήν, 
η αξία των εν λόγω δικαιωμάτων ενίσχυ -
σης θα βασίζεται σε εθνικά ή περιφερει -
ακά κατ’ αποκοπήν ποσά ανά εκτάριο. 
Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα μπορούν να 
επιλέξουν να λαμβάνουν υπόψη την αξία 
των δικαιωμάτων ενίσχυσης του ΚΕΕ 
έως το τέλος του 2018, προσαρμόζοντάς 
τα σταδιακά στον περιφερειακό μέσο 
όρο (σύγκλιση). Κατ’ αυτό τον τρόπο, 
ο υπολογισμός των δικαιωμάτων ενίσχυ -
σης στο πλαίσιο του ΚΕΕ μπορεί να έχει 
επίδραση στις μελλοντικές πληρωμές 
προς τους γεωργούς έως το οικονομικό 
έτος 2021.Ρόλοι της Επιτροπής και 
των κρατών μελών στην 
εκτέλεση των δαπανών 
στο πλαίσιο του ΚΕΕ
Ευθύνη της Επιτροπής να 
εξασφαλίζει ότι οι δαπάνες 
στο πλαίσιο του ΚΕΕ είναι 
σύμφωνες με τους κανόνες 
και τις αρχές της ΕΕ
14 
Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κα -
νονισμό της ΕΕ, η Επιτροπή εκτελεί τις 
δαπάνες του ΕΓΤΕ βάσει συστήματος 
επιμερισμένης διαχείρισης με τα κρά -
τη μέλη12. Αυτό σημαίνει ότι οι γενικοί 
κανόνες υπολογισμού των αξιών των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης και καταβολής 
των ενισχύσεων του ΚΕΕ διατυπώνονται 
σε κανονισμούς της ΕΕ13, αλλά τα κράτη 
μέλη πρέπει να λάβουν όλα τα αναγκαία 
νομοθετικά, κανονιστικά, διοικητικά 
ή άλλα μέτρα για την προστασία των 
οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.
15 
Η Επιτροπή φέρει την τελική ευθύνη για 
την εκτέλεση του προϋπολογισμού και 
λογοδοτεί σχετικά με τη νομιμότητα των 
πληρωμών και τη χρηστή δημοσιονομική 
διαχείριση των δαπανών, ενώ τα κράτη 
μέλη είναι υπεύθυνα για τον υπολογισμό 
των δικαιωμάτων ενίσχυσης και, ακολού -
θως, για την καταβολή των ενισχύσεων 
του ΚΕΕ στους γεωργούς από διαπιστευ -
μένους οργανισμούς πληρωμών. Σύμφω -
να με τις κανονιστικές ρυθμίσεις σχετικά 
με τη χρηματοδότηση των δαπανών στο 
πλαίσιο του ΕΓΤΕ, η Επιτροπή πρέπει να 
παρακολουθεί την εφαρμογή από τα 
κράτη μέλη των μέτρων που χρηματοδο -
τούνται από το ΕΓΤΕ και να εξασφαλίζει 
ότι αυτή είναι σύμφωνη με τους ισχύο -
ντες κανονισμούς και τις αρχές της ΕΕ14. 
Ο καταμερισμός αρμοδιοτήτων για την 
ένταξη των συνδεδεμένων ενισχύσεων 
στο ΚΕΕ παρουσιάζεται στο  γράφημα 3 .10  Βλέπε σημείο 36.
11  Κανονισμός (ΕΕ) 
αριθ. 1307/2013 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 
17ης Δεκεμβρίου 2013, περί 
θεσπίσεως κανόνων για 
άμεσες ενισχύσεις στους 
γεωργούς βάσει καθεστώτων 
στήριξης στο πλαίσιο της 
κοινής γεωργικής πολιτικής 
και για την κατάργηση 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 637/2008 και του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009 
του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 
20.12.2013, σ. 608).
12  Άρθρο 53β και τίτλος I του 
μέρους II του κανονισμού (ΕΚ, 
Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 
του Συμβουλίου, της 
25ης Ιουνίου 2002, για τη 
θέσπιση του δημοσιονομικού 
κανονισμού που εφαρμόζεται 
στον γενικό προϋπολογισμό 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
(ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1). 
Το ίδιο ισχύει και σύμφωνα 
με τον νέο δημοσιονομικό 
κανονισμό, ο οποίος τέθηκε σε 
ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2013 
(κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 
αριθ. 966/2012 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 
25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά 
με τους δημοσιονομικούς 
κανόνες που εφαρμόζονται 
στον γενικό προϋπολογισμό 
της Ένωσης και την 
κατάργηση του κανονισμού 
(ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 
του Συμβουλίου (ΕΕ L 298 της 
26.10.2012, σ. 1).
13  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 73/2009 
του Συμβουλίου 
και κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 1120/2009 της Επιτροπής, 
της 29ης Οκτωβρίου 2009, 
για τη θέσπιση λεπτομερών 
κανόνων εφαρμογής του 
καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης 
που προβλέπεται στον 
τίτλο ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 73/2009 του Συμβουλίου 
σχετικά με τη θέσπιση κοινών 
κανόνων για τα καθεστώτα 
άμεσης στήριξης για τους 
γεωργούς στο πλαίσιο της 
κοινής γεωργικής πολιτικής 
και τη θέσπιση ορισμένων 
καθεστώτων στήριξης για 
τους γεωργούς (ΕΕ L 316 της 
2.12.2009, σ. 1).
14  Κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 1290/2005 του 
Συμβουλίου, της 
21ης Ιουνίου 2005, για τη 
χρηματοδότηση της κοινής 
γεωργικής πολιτικής (ΕΕ L 209 
της 11.8.2005, σ. 1).
12 Εισαγωγή Γράφημα 3Αρμοδιότητες όσον αφορά την ένταξη των συνδεδεμένων ενισχύσεων στο ΚΕΕ  
δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009
Οργανισ/uni03BCοί
πληρω/uni03BCών
Κράτη
/uni03BCέληΚαθορισ/uni03BCό/uni03C2 
κριτηρίων για τον 
υπολογισ/uni03BCό και τη 
χορήγηση των 
δικαιω/uni03BCάτων 
ενίσχυση/uni03C2ΕπιτροπήΈγκριση κανονισ/uni03BCών εφαρ/uni03BCογή/uni03C2 
και εποπτεία επί των κρατών 
/uni03BCελώνΥπολογισ/uni03BCό/uni03C2 και 
χορήγηση των 
δικαιω/uni03BCάτων 
ενίσχυση/uni03C2
Καταβολή των 
ενισχύσεων ΚΕΕ 
κατόπιν τη/uni03C2 
ενεργοποίηση/uni03C2 
των δικαιω/uni03BCάτων 
ενίσχυση/uni03C2Συγκέντρωση 
ιστορικών 
δεδο/uni03BCένων 
αναφορά/uni03C21
Ένταξη τη/uni03C2 συνδεδε/uni03BCένη/uni03C2 
στήριξη/uni03C2 (κανονισ/uni03BCό/uni03C2 (ΕΚ) 
αριθ. 73/2009)∆ιενέργεια ελέγχων 
συ/uni03BC/uni03BCόρφωση/uni03C2 (κανονισ/uni03BCό/uni03C2 (ΕΚ) 
αριθ. 1290/2005)
1 Μόνον ιστορικό μοντέλο. Το περιφερειακό μοντέλο λαμβάνει υπόψη τον περιφερειακό μέσο όρο.
13 Εισαγωγή
Τα κράτη μέλη διέθεταν 
σημαντική διακριτική 
ευχέρεια όσον αφορά τον 
καθορισμό των κριτηρίων 
κατανομής της διαθέσιμης 
στήριξης σύμφωνα με τους 
στόχους πολιτικής
16 
Με την καθιέρωση του ΚΕΕ το 2005, τα 
κράτη μέλη μπορούσαν να επιλέξουν να 
υπολογίζουν τα δικαιώματα ενίσχυσης 
είτε βάσει της συνδεδεμένης στήριξης 
που είχαν λάβει οι γεωργοί κατά τη διάρ -
κεια συγκεκριμένης περιόδου αναφοράς 
(πρόκειται για το γνωστό ως «ιστορικό 
μοντέλο») είτε βάσει περιφερειακών 
κατ’ αποκοπήν ποσών ανά εκτάριο («πε -
ριφερειακό μοντέλο»). Επίσης, υπήρξαν 
μικτές μορφές υπολογισμού, οι οποίες 
συνδύαζαν στοιχεία και των δύο μοντέ -
λων («υβριδικά μοντέλα»).17 
Σύμφωνα με τις αρχές που ενέκρινε το 
Συμβούλιο για την ένταξη της συνδε -
δεμένης στήριξης στο ΚΕΕ κατά τον 
διαγνωστικό έλεγχο του 2008, τα κράτη 
μέλη διέθεταν σημαντική διακριτική 
ευχέρεια όσον αφορά την κατανομή των 
διαθέσιμων ποσών στους γεωργούς15. Ως 
εκ τούτου, μπορούσαν να αποφασίσουν, 
για τους σχετικούς γεωργικούς τομείς, 
να υπολογίσουν ένα ποσό αναφοράς 
βάσει αντικειμενικών και αμερόληπτων 
κριτηρίων, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη 
τη στήριξη που είχαν λάβει οι εν λόγω 
γεωργοί, άμεσα ή έμμεσα, στο πλαίσιο 
των σχετικών καθεστώτων στήριξης 
σε συγκεκριμένη περίοδο αναφοράς16. 
Ως εναλλακτική λύση, τα κράτη μέλη 
μπορούσαν να επιλέξουν είδη γεωργικών 
δραστηριοτήτων που είχαν ασκήσει οι 
γεωργοί κατά τη διάρκεια ενός ή περισ -
σότερων ετών της περιόδου αναφοράς 
και να κατανείμουν τη στήριξη βάσει της 
δραστηριότητας αυτού του είδους17.15  Άρθρα 63 έως 67 του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009.
16  Άρθρα 64 και 65 του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009.
17  Άρθρο 63, παράγραφος 2, 
στοιχείο α), του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 73/2009. Στην 
περίπτωση αυτή, τα κράτη 
μέλη έπρεπε να διασφαλίσουν 
ότι οι γεωργοί που έτυχαν 
συνδεδεμένης στήριξης κατά 
το παρελθόν λαμβάνουν 
τουλάχιστον το 75 % της 
μέσης ετήσιας στήριξης που 
είχαν λάβει δυνάμει όλων 
των άμεσων ενισχύσεων 
κατά τη σχετική περίοδο 
αναφοράς. Τα κράτη μέλη που 
καθιέρωσαν περιφερειακή 
μορφή του ΚΕΕ μπορούσαν 
επίσης να χρησιμοποιήσουν 
εξ ολοκλήρου ή εν μέρει 
τη διαθέσιμη στήριξη προς 
αύξηση της αξίας των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης 
για όλους τους γεωργούς 
της περιφέρειας κατά ένα 
πρόσθετο ενιαίο ποσό ανά 
δικαίωμα ενίσχυσης.
14
 Εμβέλεια, στόχοι και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
18 
Δεδομένων των σημαντικών ποσών που 
καλύπτει το ΚΕΕ κατόπιν του διαγνωστι -
κού ελέγχου της ΚΓΠ του 2008, καθώς 
και των ειδικών κινδύνων που συνδέο -
νται με τον υπολογισμό των ποσών ανα -
φοράς για κάθε γεωργό, ιδίως στα κράτη 
μέλη που επέλεξαν το ιστορικό μοντέλο 
του ΚΕΕ, το Συνέδριο αποφάσισε να διε -
νεργήσει έλεγχο συμμόρφωσης σχετικά 
με τον υπολογισμό των δικαιωμάτων 
ενίσχυσης κατά τα έτη 2010 έως 2012.
19 
Το Συνέδριο έθεσε το ακόλουθο κύ -
ριο ερώτημα ελέγχου: Διαχειρίστηκε 
αποτελεσματικά η Επιτροπή την ένταξη 
της συνδεδεμένης στήριξης στο ΚΕΕ; Με 
τον έλεγχο εξετάστηκαν τα ακόλουθα 
υποερωτήματα:
α) Επόπτευσε και επαλήθευσε επαρκώς 
η Επιτροπή τον υπολογισμό των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης;
β) Ήταν η νομοθεσία των κρατών 
μελών σύμφωνη με τους όρους και 
τις αρχές που διατυπώνονται στη 
νομοθεσία της ΕΕ και υπολόγισαν 
και χορήγησαν ορθά οι αρμόδιες 
αρχές τα δικαιώματα ενίσχυσης των 
γεωργών;
γ) Ελέγχθηκε πραγματικά από τις 
αρμόδιες αρχές των κρατών μελών 
η ορθότητα του υπολογισμού και 
της χορήγησης των δικαιωμάτων 
ενίσχυσης;20 
Ο έλεγχος διενεργήθηκε στην Επιτροπή 
και στην Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία, 
την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες. Στα εν 
λόγω κράτη μέλη αντιστοιχεί το 92 % 
των ποσών που εντάχθηκαν στο ΚΕΕ 
μεταξύ 2010 και 2012. Όλα τα εν λόγω 
κράτη μέλη είχαν εφαρμόσει το ιστορικό 
μοντέλο του ΚΕΕ το 2005 ή το 2006.
21 
Ο τρόπος προσέγγισης του ελέγχου 
συνίστατο σε αξιολόγηση του ρόλου της 
Επιτροπής όσον αφορά την εποπτεία 
του υπολογισμού και της χορήγησης 
των δικαιωμάτων ενίσχυσης, ιδίως στο 
πλαίσιο της ένταξης της συνδεδεμένης 
στήριξης στο ΚΕΕ, η οποία αποφασί -
στηκε στο πλαίσιο του διαγνωστικού 
ελέγχου του 2008. Επίσης, οι εργασίες 
του Συνεδρίου περιλάμβαναν εξέταση 
των εθνικών εκτελεστικών πράξεων, 
ανάλυση των συστημάτων διαχείρισης 
και ελέγχου, καθώς και ελεγκτικές δοκι -
μασίες συμμόρφωσης, βάσει εγγράφων, 
επί δείγματος 377 φακέλων δικαιούχων 
που είχαν τύχει αύξησης της αξίας των 
δικαιωμάτων ενίσχυσής τους ή είχαν 
λάβει νέα δικαιώματα ενίσχυσης μεταξύ 
2010  και 2012.
15
 Παρατηρήσεις
Οι αδυναμίες στην 
εποπτεία της Επιτροπής 
και στην υλοποίηση από 
τα κράτη μέλη επηρέασαν 
αρνητικά τη συνεπή 
εφαρμογή των αρχών που 
εγκρίθηκαν στο πλαίσιο 
του διαγνωστικού 
ελέγχου της ΚΓΠ το 2008
22 
Το Συνέδριο, βάσει των ανωτέρω 
αναλύσεών του, διαπίστωσε ότι, λόγω 
έλλειψης εποπτείας από την Επιτροπή, 
τα κράτη μέλη είχαν εντάξει τη συνδε -
δεμένη στήριξη στο ΚΕΕ και υπολογίσει 
τα δικαιώματα ενίσχυσης κατά τρόπο 
ο οποίος δεν ήταν πάντοτε σύμφωνος με 
τις γενικές αρχές της νομοθεσίας της ΕΕ, 
όπως επεξηγείται κατωτέρω.
Η Επιτροπή δεν θέσπισε 
διατάξεις εφαρμογής και δεν 
αξιολόγησε ορθά τα κριτήρια 
των κρατών μελών για την 
κατανομή των διαθέσιμων 
ποσών…
23 
Όπως επισημάνθηκε ανωτέρω, τα κράτη 
μέλη διέθεταν σημαντική διακριτική 
ευχέρεια όσον αφορά τον καθορισμό 
των κριτηρίων κατανομής των ποσών 
της συνδεδεμένης στήριξης που ήταν 
διαθέσιμα για ένταξη στο ΚΕΕ, αλλά τα 
κριτήρια έπρεπε να είναι αντικειμενικά 
και αμερόληπτα, και, ιδίως, να λαμ -
βάνουν υπόψη τη στήριξη που είχαν 
λάβει οι γεωργοί άμεσα ή έμμεσα σε 
ένα ή περισσότερα έτη της περιόδου 
αναφοράς. Κατά κανόνα, επρόκειτο για 
τα έτη από το 2005 έως το 2008. Ανάλο -
γες αρχές ίσχυαν για τα καθεστώτα που 
είχαν ήδη αποσυνδεθεί το 2005 αλλά 
τα οποία το κράτος μέλος είχε επιλέξει 
να αφήσει εν μέρει συνδεδεμένα. Στην 
περίπτωση αυτή, η στήριξη έπρεπε να 
είναι αναλογική προς τις ενισχύσεις 
που είχαν λάβει οι γεωργοί κατά τις 
αρχικές περιόδους αναφοράς18, αλλά 
τα κράτη μέλη μπορούσαν επίσης να αποφασίσουν να επιλέξουν κάποια πιο 
πρόσφατη αντιπροσωπευτική περίοδο.
24 
Παρά την υποχρέωση θέσπισης λεπτομε -
ρών κανόνων, σύμφωνα με τον κανο -
νισμό (ΕΚ) αριθ. 73/200919, η Επιτροπή 
δεν θέσπισε κανόνες εφαρμογής για την 
ένταξη της συνδεδεμένης στήριξης στο 
ΚΕΕ, πέραν ορισμένων τεχνικών διατά -
ξεων σχετικά με τα οπωροκηπευτικά 
και τον αμπελοοινικό τομέα20. Επίσης, 
η Επιτροπή δεν ζήτησε από τα κράτη 
μέλη να παράσχουν λεπτομερή ενημέ -
ρωση σχετικά με τα κριτήρια που είχαν 
καθιερώσει και να τα αιτιολογήσουν. 
Κατά συνέπεια, δεν πραγματοποίησε εκ 
των προτέρων εκτίμηση σχετικά με το 
εάν τα κράτη μέλη υιοθέτησαν συνολικά 
συνεπή προσέγγιση και κατένειμαν τη 
διαθέσιμη στήριξη σύμφωνα με τις αρχές 
της ΕΕ.
… στο πλαίσιο αυτό, 
ορισμένα από τα κριτήρια 
που καθόρισαν τα κράτη 
μέλη δεν ήταν πάντοτε 
σύμφωνα με τη νομοθεσία 
ή τις αρχές της ΕΕ…
25 
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα κράτη 
μέλη στα οποία πραγματοποίησε επί -
σκεψη είχαν, κατά κανόνα, υιοθετήσει 
κριτήρια τα οποία λάμβαναν υπόψη 
είτε τα ποσά της άμεσης στήριξης που 
είχαν λάβει οι γεωργοί σε ένα ή περισ -
σότερα από τα έτη αναφοράς είτε τον 
αριθμό των επιλέξιμων εκταρίων ή των 
επιδοτηθέντων ζώων. Για τα καθεστώ -
τα ενίσχυσης όπως η ενίσχυση για τη 
μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών 
ή η ενίσχυση για τα γεώμηλα αμυλοποι -
ίας, στο πλαίσιο των οποίων η ενίσχυση 
καταβαλλόταν κατά το παρελθόν στους 
μεταποιητές, οι γεωργοί έλαβαν ένα 
ποσό αναφοράς βάσει των παραδόσεων 
πρώτων υλών ή ποσοτήτων που καλύ -
πτονταν από σύμβαση παράδοσης με 
τον παρασκευαστή.18  Συνήθως πρόκειται για τα έτη 
από το 2000 έως το 2002.
19  Άρθρο 142 δ) του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 73/2009.
20  Κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 1120/2009.
16 Παρατηρήσεις
Ποσοστιαία αύξηση της αξίας των δικαιωμάτων ενίσχυσης καθ’ υπέρβαση  
του επιπέδου των συνδεδεμένων ενισχύσεων που καταβλήθηκαν κατά  
την περίοδο αναφοράς στην Ισπανία
Ενταχθέν στο ΚΕΕ καθεστώς Υπερβάλλουσα αξία των δικαιωμάτων 
ενίσχυσης
Ειδική πριμοδότηση ποιότητας για τον σκληρό σίτο 12,2  %
Συμπληρωματική ενίσχυση για τον σκληρό σίτο 18,1  %
Ενίσχυση για τους ελαιώνες 1,4 %
Πριμοδότηση για τα αιγοπρόβατα 7, 6 %
Συμπληρωματική πριμοδότηση για τα αιγοπρόβατα 4,4 %
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 31,5  %
Ενίσχυση για τους σπόρους προς σπορά 76,8  %Πίνακας 126 
Σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, οι 
περίοδοι αναφοράς πρέπει να είναι αντι -
προσωπευτικές. Ωστόσο, τα κράτη μέλη 
δεν μπορούσαν πάντοτε να αιτιολογή -
σουν γιατί είχαν επιλέξει συγκεκριμένη 
περίοδο ως «αντιπροσωπευτική» και δεν 
ερμήνευαν με συνεπή τρόπο τις εφαρμο -
στέες αρχές όσον αφορά την ένταξη του 
καθεστώτος συνδεδεμένης στήριξης στο 
ΚΕΕ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό είχε 
ως αποτέλεσμα τη διαφορετική μεταχεί -
ριση γεωργών σε ανάλογες καταστάσεις.
27 
Ως εκ τούτου, στην Ιταλία και την Ελλάδα 
οι εθνικές αρχές υιοθέτησαν μια επιφυ -
λακτική προσέγγιση, υπολογίζοντας τα 
δικαιώματα ενίσχυσης βάσει του ποσού 
που είχαν εισπράξει οι γεωργοί στους 
σχετικούς τομείς σε άμεσες ενισχύσεις 
κατά την περίοδο αναφοράς. Ωστόσο, 
στην Ισπανία οι αρχές αποφάσισαν να πολλαπλασιάσουν με έναν συντελεστή 
τη συνδεδεμένη στήριξη που είχε λάβει 
ετησίως κάθε γεωργός κατά την περίοδο 
αναφοράς, προκειμένου να χρησιμοποι -
ήσουν πλήρως τη διαθέσιμη στήριξη. 
Εντούτοις, σε ορισμένους τομείς, τα εν 
λόγω αναθεωρηθέντα ποσά υπερέβαιναν 
σημαντικά τις ενισχύσεις που είχαν λάβει 
οι γεωργοί κατά την περίοδο αναφοράς. 
Ως αποτέλεσμα, οι γεωργοί στους εν 
λόγω τομείς έλαβαν δικαιώματα ενί -
σχυσης συνολικής αξίας υψηλότερης 
κατά 32,6 εκατομμύρια ευρώ από τις 
συνδεδεμένες ενισχύσεις που εισέπρατ -
ταν ετησίως κατά την περίοδο αναφο -
ράς. Το Συνέδριο εκτιμά ότι, κατ’ αυτό 
τον τρόπο, οι γεωργοί στους σχετικούς 
τομείς καρπώνονται συνολικά απροσ -
δόκητα κέρδη 29 εκατομμυρίων ευρώ 
περίπου σε ενισχύσεις ΚΕΕ ετησίως. 
Η υπερβάλλουσα αξία των δικαιωμάτων 
ενίσχυσης έναντι των ποσών που κατα -
βλήθηκαν κατά την περίοδο αναφοράς 
καταδεικνύεται στον πίνακα 1 .
17 Παρατηρήσεις Γράφημα 4Ένταξη της ειδικής πριμοδότησης ποιότητας για τον σκληρό σίτο
01050
40
30
20εκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ
Ελλάδα
∆ιαθέσι/uni03BCα ποσά Αξία των δικαιω/uni03BCάτων ενίσχυση/uni03C2 ΚΕΕ
Επίπεδο συνδεδε/uni03BCένη/uni03C2 στήριξη/uni03C2 κατά την περίοδο αναφορά/uni03C2Ισπανία Ιταλία28 
Οι ολλανδικές αρχές υιοθέτησαν παρό -
μοιο τρόπο προσέγγισης με τις ισπα -
νικές. Αποφάσισαν να κατανείμουν το 
σύνολο της διαθέσιμης στήριξης βάσει 
των καλλιεργηθέντων εκταρίων ή των 
σφαγιασθέντων ζώων κατά την περίο -
δο αναφοράς, και όχι βάσει των ποσών 
ενίσχυσης που είχαν όντως λάβει οι 
γεωργοί, δημιουργώντας κατ’ αυτό τον 
τρόπο κίνδυνο απροσδόκητου κέρδους. 
Ωστόσο, αυτό είχε ελάχιστο ή μηδενικό 
αντίκτυπο, δεδομένου ότι στους σχετι -
κούς τομείς οι αιτήσεις ενίσχυσης κατά 
την περίοδο αναφοράς υπερέβαιναν 
κατά κανόνα τον διαθέσιμο προϋπο -
λογισμό. Μόνον στον τομέα των σπό -
ρων προς σπορά οι δικαιούχοι έλαβαν 
δικαιώματα ενίσχυσης των οποίων η αξία 
υπερέβαινε κατά 46 %τις συνδεδεμένες 
ενισχύσεις κατά την περίοδο αναφοράς.29 
Η άνιση μεταχείριση γεωργών σε ανά -
λογες καταστάσεις, η οποία προκλήθηκε 
σε ορισμένους τομείς λόγω έλλειψης 
συνέπειας στους τρόπους προσέγγισης 
που υιοθετήθηκαν, παρουσιάζεται στο 
γράφημα 4  σχετικά με την ειδική πριμο -
δότηση ποιότητας για τον σκληρό σίτο.
18 Παρατηρήσεις
Παραδείγματα διακριτικής μεταχείρισης γεωργών
Στην Ελλάδα, σε αντίθεση με άλλα κράτη μέλη στα οποία το Συνέδριο πραγματοποίησε επίσκεψη, οι αρχές μείωσαν 
τα ποσά αναφοράς για τους γεωργούς στους τομείς του ρυζιού, του σκληρού σίτου, των πρωτεϊνούχων καλλιεργει -
ών και των καρπών με κέλυφος κατά 5 %. Οι αρχές αιτιολόγησαν την εν λόγω μείωση ως αποτέλεσμα της εφαρμο -
γής της «διαφοροποίησης», μέσω της οποίας είχαν μειωθεί όλες οι άμεσες ενισχύσεις κατά την περίοδο αναφοράς 
(2007 και 2008) προκειμένου να χρηματοδοτηθούν δαπάνες για μέτρα αγροτικής ανάπτυξης21. Ωστόσο, δεδομένου 
ότι η διαδικασία της διαφοροποίησης είχε εφαρμοστεί σε όλες τις άμεσες ενισχύσεις και είχε επηρεάσει μόνον ποσά 
που υπερέβαιναν τα 5 000 ευρώ ετησίως, η αξία των δικαιωμάτων ενίσχυσης ήταν χαμηλότερη από τις συνεισφορές 
που πολυάριθμοι γεωργοί είχαν όντως λάβει ως συνδεδεμένη στήριξη κατά την περίοδο αναφοράς. Δεδομένου 
ότι οι ενισχύσεις που είχαν καταβάλει οι αρχές από το 2010 στο πλαίσιο του ΚΕΕ υφίσταντο επίσης μειώσεις λόγω 
διαφοροποίησης, οι γεωργοί που επηρεάστηκαν από την ένταξη της συνδεδεμένης στήριξης έλαβαν χαμηλότερη 
στήριξη συνολικά και υπέστησαν διακρίσεις σε σύγκριση με όσους δεν επηρεάστηκαν από την ένταξη.
Στην Ιταλία οι αρχές υπολόγισαν τα δικαιώματα ενίσχυσης για τους δικαιούχους της πριμοδότησης ποιότητας για τον 
σκληρό σίτο, της ειδικής ενίσχυσης για το ρύζι και των ενισχύσεων για τους καρπούς με κέλυφος βάσει της συνδεδεμέ -
νης στήριξης που είχαν πράγματι λάβει πριν από τη διαφοροποίηση. Ωστόσο, υπήρχαν γεωργοί των οποίων οι πληρω -
μές κατά την περίοδο αναφοράς είχαν υποστεί μειώσεις και αποκλεισμούς, διότι οι εθνικές αρχές είχαν προσδιορίσει ότι 
φύτευσαν με τις εν λόγω καλλιέργειες μικρότερες εκτάσεις από τις δηλωθείσες. Χρησιμοποιώντας ως βάση το πράγματι 
καταβληθέν ποσό αντί του ποσού που αντιστοιχούσε στην προσδιορισθείσα έκταση, οι ιταλικές αρχές προέβησαν 
σε μόνιμη μείωση των ποσών αναφοράς των γεωργών και, κατά συνέπεια, των ενισχύσεών τους στο πλαίσιο του ΚΕΕ. 
Κατ’ αυτό τον τρόπο, οι αρχές τιμώρησαν τους δικαιούχους παραπάνω από μία φορά για την ίδια παράβαση και οι γε -
ωργοί υπέστησαν οικονομικές επιπτώσεις δυσανάλογες προς τους σκοπούς της ποινής που τους είχε επιβληθεί αρχικά.
21  Βλέπε τίτλο II, κεφάλαιο 2, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου, της 29ης Σεπτεμβρίου 2003, για τη θέσπιση κοινών κανόνων 
για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για 
τους γεωργούς και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2019/93, (ΕΚ) αριθ. 1452/2001, (ΕΚ) αριθ. 1453/2001, (ΕΚ) αριθ. 1454/2001, 
(ΕΚ) αριθ. 1868/94, (ΕΚ) αριθ. 1251/1999, (ΕΚ) αριθ. 1254/1999, (ΕΚ) αριθ. 1673/2000, (ΕΟΚ) αριθ. 2358/71 και (ΕΚ) αριθ. 2529/2001 (ΕΕ L 270 της 
21.10.2003, σ. 1).Πλαίσιο 130 
Ενώ για την πλειονότητα των ενταχθέ -
ντων καθεστώτων η Ιταλία είχε επιλέξει 
τον μέσο όρο των ετήσιων συνδεδεμέ -
νων ενισχύσεων για τα έτη από το 2005 
έως το 2008, η Ελλάδα, η Ισπανία και οι 
Κάτω Χώρες επέλεξαν συντομότερες 
περιόδους, διάρκειας μεταξύ δύο και 
τριών ετών ή, όσον αφορά την ένταξη της 
πριμοδότησης για τα αιγοπρόβατα στην 
Ισπανία, μόνον ενός έτους. Στην τελευταία 
αυτή περίπτωση, το Συνέδριο σημείωσε 
ότι κατ’ αυτό τον τρόπο παρασχέθηκε 
η δυνατότητα στις αρχές να συγκεντρώ -
σουν τα διαθέσιμα ποσά σε μικρότερο 
πληθυσμό γεωργών. Η Γαλλία αποφά -
σισε, για τα καθεστώτα που εντάχθη -
καν το 2010, το επιμέρους έτος αναφοράς 
να είναι το έτος της περιόδου από το 2005 
έως το 2008 κατά το οποίο ο γεωργός είχε 
εισπράξει το υψηλότερο ποσό συνδεδεμέ -
νης στήριξης.31 
Επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις διαπι -
στώθηκε ότι τα κράτη μέλη κατένειμαν 
τα διαθέσιμα ποσά κατά παράβαση των 
αρχών της απαγόρευσης των διακρί -
σεων και της αναλογικότητας (βλέπε 
πλαίσιο 1 ).
19 Παρατηρήσεις
… και επιπλέον,  
οι παρενέργειες της 
ένταξης της συνδεδεμένης 
στήριξης στο ΚΕΕ δεν 
αντιμετωπίστηκαν με συνεπή 
τρόπο
32 
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία22, 
τα κράτη μέλη μπορούσαν να επιλέξουν 
να μην αυξήσουν την αξία των δικαιω -
μάτων ενίσχυσης ή να μην χορηγήσουν 
δικαιώματα ενίσχυσης σε περιπτώσεις 
κατά τις οποίες οι γεωργοί είχαν πωλήσει 
ή μεταβιβάσει την εκμετάλλευσή τους 
ή τα δικαιώματα πριμοδότησής τους, 
ή είχε λήξει η μίσθωση για το σύνολο 
ή μέρος της εκμετάλλευσης, προτού οι 
εν λόγω γεωργοί ενημερωθούν για την 
αποσύνδεση και τους σχετικούς όρους, 
οπότε η αύξηση ή η χορήγηση δικαιωμά -
των ενίσχυσης θα είχε ως αποτέλεσμα να 
αποκομίσουν απροσδόκητο κέρδος.
33 
Μεταξύ των κρατών μελών στα οποία 
πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, μόνον 
η Γαλλία είχε χρησιμοποιήσει κατά γενικό 
κανόνα τον εν λόγω μηχανισμό, αλλά 
ανέκτησε όλα τα ποσά αναφοράς που 
αντιστοιχούσαν σε μειώσεις δραστηριο -
τήτων όσον αφορά την καλλιεργηθείσα 
έκταση ή τα επιλέξιμα σφαγιασθέντα 
ζώα μετά την περίοδο αναφοράς. Ωστό -
σο, και αυτό εξέφευγε του πλαισίου των 
περιπτώσεων πώλησης, μεταβίβασης 
ή λήξης της μίσθωσης, οι οποίες αναφέ -
ρονται στη νομοθεσία της ΕΕ.
34 
Η Ιταλία δεν είχε εφαρμόσει τη ρήτρα 
απροσδόκητου κέρδους, με αποτέλεσμα 
γεωργοί που είχαν μειώσει σημαντικά 
τον αριθμό των καλλιεργηθέντων εκτα -
ρίων μεταξύ της περιόδου αναφοράς και 
του έτους ένταξης της στήριξης στο ΚΕΕ 
να μπορέσουν να συγκεντρώσουν τη 
στήριξη σε πολύ μικρές εκτάσεις. Σε μία 
περίπτωση που υποβλήθηκε σε έλεγχο 
από το Συνέδριο, η διαδικασία αυτή είχε 
ως αποτέλεσμα γεωργός που είχε καλ -
λιεργήσει κατά την περίοδο αναφοράς 
περίπου 70 εκτάρια με ρύζι και είχε λάβει 30 425 ευρώ σε συνδεδεμένη στήριξη να 
χρειάζεται μόλις 0,41 εκτάρια επιλέξιμης 
γης προκειμένου να δικαιούται το ίδιο 
ποσό ενίσχυσης του ΚΕΕ.
Οι ισχύοντες κανόνες 
εφαρμόστηκαν 
λανθασμένα σε ορισμένες 
περιπτώσεις από τα κράτη 
μέλη
35 
Με τον έλεγχο του Συνεδρίου διαπι -
στώθηκε ότι, λόγω έλλειψης εποπτείας 
από την Επιτροπή, τα κράτη μέλη είχαν 
εντάξει τη συνδεδεμένη στήριξη στο ΚΕΕ 
κατά τρόπο ο οποίος δεν ήταν πάντοτε 
σύμφωνος με τη νομοθεσία της ΕΕ, όπως 
επεξηγείται κατωτέρω.
Η Επιτροπή δεν καθόρισε 
σαφώς τους όρους 
πρόσβασης των γεωργών σε 
δικαιώματα ενίσχυσης από 
το εθνικό απόθεμα…
36 
Οι γεωργοί που αντιμετωπίζουν ειδικές πε -
ριστάσεις, τις οποίες καθορίζει η Επιτροπή, 
δικαιούνται να λαμβάνουν δικαιώματα ενί -
σχυσης από το εθνικό απόθεμα. Στις διατά -
ξεις εφαρμογής της, η Επιτροπή συμπερι -
έλαβε, παραδείγματος χάριν, περιπτώσεις 
κατά τις οποίες οι γεωργοί πραγματοποί -
ησαν επενδύσεις σε έναν τομέα που θα 
τους είχε παράσχει το δικαίωμα να τύχουν 
υψηλότερου επιπέδου συνδεδεμένης 
στήριξης εάν ο τομέας δεν είχε αποσυνδε -
θεί. Ωστόσο, σε αντίθεση με τους κανόνες 
που ίσχυαν πριν από τον διαγνωστικό 
έλεγχο23, η Επιτροπή αμέλησε να παράσχει 
ορισμό των «επενδύσεων». Κατά συνέπεια, 
σημειώθηκαν περιπτώσεις κατά τις οποίες 
ήταν αμφίβολο είτε κατά πόσο οι γεωργοί 
πραγματοποίησαν την επένδυση είτε κατά 
πόσο θα είχαν πράγματι τύχει συγκεκριμέ -
νου υψηλότερου επιπέδου συνδεδεμένης 
στήριξης εάν οι σχετικοί τομείς δεν είχαν 
ενταχθεί στο ΚΕΕ (βλέπε πλαίσιο 2 ):22  Άρθρο 41, παράγραφος 6, του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009.
23  Άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 795/2004 της Επιτροπής, 
της 21ης Απριλίου 2004, 
σχετικά με τη θέσπιση 
λεπτομερών κανόνων 
εφαρμογής του καθεστώτος 
ενιαίας ενίσχυσης που 
προβλέπεται στον κανονισμό 
(ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του 
Συμβουλίου για τη θέσπιση 
κοινών κανόνων για τα 
καθεστώτα άμεσης στήριξης 
στα πλαίσια της κοινής 
γεωργικής πολιτικής και 
για τη θέσπιση ορισμένων 
καθεστώτων στήριξης για 
τους γεωργούς (ΕΕ L 141 
της 30.4.2004, σ. 1).
20 Παρατηρήσεις
Παραδείγματα δικαιωμάτων ενίσχυσης που χορηγήθηκαν για επενδύσεις
Στη Γαλλία οι εθνικές αρχές χορήγησαν δικαιώματα ενίσχυσης για «επενδύσεις» σε δικαιούχους πριμοδότησης σφα -
γής που είχαν σφαγιάσει περισσότερα βοοειδή το 2009 παρά κατά την περίοδο αναφοράς. Εντούτοις, οι αρχές δεν 
γνώριζαν εάν οι εν λόγω γεωργοί είχαν πράγματι επενδύσει σε παραγωγικό δυναμικό, αγοράσει ζώα αναπαραγωγής 
ή απλώς μειώσει τις δραστηριότητές τους σφαγιάζοντας τα ζώα τους (μείωση του ζωικού πληθυσμού). Επίσης, οι 
ενισχύσεις ανά ζώο που καθόρισαν οι εθνικές αρχές ήταν σημαντικά υψηλότερες από τη συνδεδεμένη στήριξη που 
έλαβαν ανά ζώο οι γεωργοί οι οποίοι δεν είχαν πραγματοποιήσει επενδύσεις. 
Επίσης, το Συνέδριο διαπίστωσε στη Γαλλία περιπτώσεις κατά τις οποίες οι αρχές είχαν χορηγήσει δικαιώματα 
ενίσχυσης για επενδύσεις σε γη, μολονότι είχε μεσολαβήσει μόνον απλή αλλαγή του νομικού καθεστώτος των 
αιτούντων.Πλαίσιο 2
37 
Στην Ελλάδα οι γεωργοί έλαβαν δικαιώ -
ματα ενίσχυσης από το εθνικό απόθεμα 
λόγω επενδύσεων στις περιπτώσεις 
κατά τις οποίες το 2010 καλλιεργούσαν 
μεγαλύτερη έκταση μιας καλλιέργειας 
σε τομέα που είχε ενταχθεί στο ΚΕΕ σε 
σύγκριση με το 2008, τελευταίο έτος της 
περιόδου αναφοράς. Ωστόσο, η καλλι -
έργεια γης κατά το 2010, όπως και κατά 
το 2008, αποτελούσε απλή απόφαση 
σχετικά με την ετήσια παραγωγή, βα -
σισμένη στη ζήτηση της αγοράς και όχι 
αναγκαστικά συνδεδεμένη με πραγματι -
κή επένδυση σε παραγωγικό δυναμικό, 
όπως η απόκτηση πρόσθετης γης. Επί -
σης, η Επιτροπή δεν καθόρισε ανώτατο 
ποσό ανά εκτάριο για την αξία των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης από το εθνικό 
απόθεμα. Αυτό οδήγησε σε καταστάσεις 
οι οποίες δεν συνάδουν με την αρχή της 
ίσης μεταχείρισης. Παραδείγματος χάριν, 
το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, στη Γαλλία, 
οι γεωργοί στους τομείς των βοοειδών 
και των προβατοειδών μπορούσαν να 
λάβουν δικαιώματα ενίσχυσης από το 
εθνικό απόθεμα αξίας έως και 9 010 ευρώ 
ανά εκτάριο, μολονότι για τους γεωργούς 
που επωφελήθηκαν από την ένταξη της 
συνδεδεμένης στήριξης στο ΚΕΕ στους 
ίδιους τομείς εκτός του εθνικού αποθέ -
ματος, η νομοθεσία της ΕΕ περιορίζει 
την αξία του δικαιώματος ενίσχυσης σε 
5 000 ευρώ ανά εκτάριο.
21 Παρατηρήσεις
Χορήγηση δικαιωμάτων ενίσχυσης ή αύξηση της αξίας τους χωρίς νομική βάση
Στη Γαλλία οι αρχές είτε χορήγησαν δικαιώματα ενίσχυσης σε γεωργούς οι οποίοι δεν διέθεταν είτε αύξησαν την 
αξία των δικαιωμάτων στις περιπτώσεις κατά τις οποίες αυτή υπολειπόταν σημαντικά του περιφερειακού μέσου 
όρου. Ως αιτιολόγηση ανέφεραν τον γενικό κίνδυνο εγκατάλειψης της γεωργίας. Ωστόσο, δυνάμει των ισχυουσών 
νομικών διατάξεων της ΕΕ, αυτό είναι δυνατό μόνο σε περιοχές στις οποίες εφαρμόζονται προγράμματα αναδιάρ -
θρωσης ή/και ανάπτυξης. Εντούτοις, οι γαλλικές αρχές ούτε είχαν καταρτίσει συγκεκριμένο πρόγραμμα ούτε είχαν 
προσδιορίσει περιοχές στις οποίες θεωρείτο πιθανός ο κίνδυνος εγκατάλειψης της γεωργίας. Επίσης, δεν μπόρεσαν 
να παράσχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι η αύξηση της αξίας των εν λόγω δικαιωμάτων ενίσχυσης αποτελούσε απο -
τελεσματικό εργαλείο αποτροπής της εγκατάλειψης της γης, ούτε ότι οι γεωργοί ήταν εκτεθειμένοι σε συγκεκριμέ -
νες δυσμενείς περιστάσεις οι οποίες ήταν αναγκαίο να αντισταθμιστούν.
Δυνάμει ενός άλλου μέτρου, οι γαλλικές αρχές χορήγησαν δικαιώματα ενίσχυσης ύψους 2 εκατομμυρίων ευρώ σε 
ορισμένους παραγωγούς μοσχαρίσιου κρέατος με την αιτιολογία ότι ο συγκεκριμένος τομέας βρισκόταν σε μαρα -
σμό, ενώ παράλληλα παρείχαν συγκεκριμένη στήριξη και σε νεοεισερχόμενους στον τομέα. Το μέτρο αυτό απο -
σκοπούσε στην παροχή προστασίας έναντι των κυκλικών επιπτώσεων σε συγκεκριμένο γεωργικό τομέα, αλλά δεν 
συνδεόταν με συγκεκριμένο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης ή ανάπτυξης.Πλαίσιο 3… και σε ορισμένες 
περιπτώσεις τα κράτη μέλη 
χορήγησαν δικαιώματα 
ενίσχυσης χωρίς νομική 
βάση στη νομοθεσία της ΕΕ…
38 
Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να 
χορηγούν δικαιώματα ενίσχυσης από 
το εθνικό απόθεμα σε γεωργούς που 
αρχίζουν μια γεωργική δραστηριότητα 
και στους γεωργούς σε περιοχές στις 
οποίες εφαρμόζονται δημόσια παρέμβα -
ση ή προγράμματα αναδιάρθρωσης ή/
και ανάπτυξης.
39 
Με τον έλεγχο του Συνεδρίου διαπιστώ -
θηκε ότι τα κράτη μέλη είχαν θεσπίσει 
μέτρα τα οποία είτε δεν είχαν νομική 
βάση στη νομοθεσία της ΕΕ είτε παρέ -
βαιναν τις αντίστοιχες νομικές διατάξεις 
της ΕΕ (βλέπε πλαίσιο 3 ).… ή υπολόγισαν μοναδιαίες 
αξίες δικαιωμάτων ενίσχυσης 
σύμφωνα με αδιαφανή 
κριτήρια
40 
Για ορισμένες κατηγορίες γεωργών, 
η Ιταλία, η Γαλλία και η Ελλάδα είχαν 
καθορίσει ορισμένη μοναδιαία αξία ανά 
εκτάριο για τα δικαιώματα ενίσχυσης 
από το εθνικό απόθεμα. Ωστόσο, στη 
Γαλλία και την Ελλάδα τα κριτήρια για 
τον υπολογισμό των ποσών που ορίστη -
καν ανά εκτάριο ήταν μάλλον αυθαίρετα, 
ενώ στην Ιταλία δεν υπήρχε παρακολού -
θηση της διαδρομής του ελέγχου που 
να καθιστά δυνατή την επαλήθευση της 
ορθότητας των υπολογισμών.
22 Παρατηρήσεις
Ασαφείς διαδικασίες σε 
επίπεδο Επιτροπής σχετικά 
με την παρακολούθηση 
της συμμόρφωσης με τα 
ανώτατα όρια του ΚΕΕ …
41 
Δυνάμει των ισχυόντων κανόνων, η Επι -
τροπή καθορίζει το εφαρμοστέο εθνικό 
δημοσιονομικό ανώτατο όριο για το ΚΕΕ 
ετησίως, λαμβάνοντας υπόψη τις διάφο -
ρες επιλογές που πραγματοποίησαν τα 
κράτη μέλη για τη χορήγηση των συνδε -
δεμένων ενισχύσεων ή ειδικής στήριξης. 
Το εν λόγω ανώτατο όριο αντιστοιχεί 
στη μέγιστη αξία όλων των δικαιωμάτων 
ενίσχυσης που χορηγούνται στους γεωρ -
γούς σε ένα κράτος μέλος και στο ποσό 
του εθνικού αποθέματος.
42 
Κατά τη διάρκεια ενός δεδομένου έτους, 
τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν 
τακτικά την Επιτροπή σχετικά με τη 
συνολική αξία των υφισταμένων δικαι -
ωμάτων ενίσχυσης στο πλαίσιο του ΚΕΕ, 
ενεργοποιημένων ή μη, τον αριθμό εκτα -
ρίων που απαιτούνται για την ενεργοποί -
ηση και τα ποσά που παραμένουν στο 
εθνικό απόθεμα. Το Συνέδριο σημείωσε 
ότι τα κράτη μέλη δεν διαβίβαζαν πά -
ντοτε εγκαίρως τις εν λόγω πληροφορίες 
και ότι η Επιτροπή δεν είχε καθιερώσει 
πλήρως αποτελεσματικό σύστημα επα -
λήθευσης της συμμόρφωσης των κρα -
τών μελών με τα εφαρμοστέα ανώτατα 
όρια του ΚΕΕ24. Επίσης, η Επιτροπή δεν 
διευκρίνισε για ποιο σκοπό χρησιμοποιεί 
τελικά τις πληροφορίες που παρέχουν τα 
κράτη μέλη.… και περίπτωση μη 
συμμόρφωσης με τα 
εφαρμοστέα ανώτατα 
όρια που κατέληξε σε 
υπερεκτίμηση των αξιών των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης
43 
Η νομοθεσία της ΕΕ ορίζει ότι η συνολική 
αξία των δικαιωμάτων ενίσχυσης που 
χορηγούνται στους γεωργούς δεν πρέπει 
να υπερβαίνει το εθνικό δημοσιονομικό 
ανώτατο όριο που ισχύει για το ΚΕΕ. 
Ομοίως, για κάθε ενταχθέντα στο ΚΕΕ 
τομέα, τα κράτη μέλη δεν μπορούσαν 
να κατανείμουν στους γεωργούς των 
σχετικών τομέων υψηλότερο ποσό από 
αυτό που ήταν διαθέσιμο ετησίως στην 
τομεακή συνιστώσα του εθνικού ανώτα -
του ορίου25.
44 
Κατά παράβαση της νομοθεσίας της 
ΕΕ26, οι γαλλικές αρχές δεν μείωσαν την 
αξία όλων των δικαιωμάτων ενίσχυσης 
προκειμένου να χρηματοδοτήσουν την 
ειδική στήριξη για τους γεωργούς δυνά -
μει του άρθρου 68 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 73/200927. Κατά συνέπεια, η αξία 
όλων των δικαιωμάτων ενίσχυσης στη 
Γαλλία υπερεκτιμήθηκε κατά 4,61 %, ήτοι 
κατά 357,3 εκατομμύρια ευρώ. Από το 
ποσό αυτό, 74 εκατομμύρια ευρώ αφο -
ρούσαν τη στήριξη που εντάχθηκε στο 
ΚΕΕ το 2010. Κατά τον χρόνο του ελέγχου 
του Συνεδρίου την άνοιξη του 2013, οι 
γαλλικές αρχές δεν είχαν ακόμη διορθώ -
σει την αξία των δικαιωμάτων ενίσχυσης.24  Βλέπε σημείο 44.
25  Βλέπε παράρτημα XII του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009.
26  Άρθρο 69, παράγραφος 6, 
στοιχείο β), του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 73/2009. Τα 
κράτη μέλη μπορούσαν να 
επιλέξουν να συγκεντρώσουν 
τα αναγκαία κεφάλαια 
εφαρμόζοντας γραμμική 
μείωση της αξίας των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης που 
χορηγούνται στους γεωργούς. 
Στις περιπτώσεις αυτές, 
η Επιτροπή μείωσε αναλόγως 
τα εθνικά δημοσιονομικά 
ανώτατα όρια για το ΚΕΕ.
27  Οι γαλλικές αρχές μείωσαν 
όλες τις πληρωμές ΚΕΕ κατά 
ποσοστά κατ’ αποκοπήν 
ύψους 3,92 % για το έτος 
υποβολής αιτήσεων 2010, 
3,4 % για το 2011 και 3,31 % 
για το 2012. Βλέπε επίσης 
την ετήσια έκθεση για 
το οικονομικό έτος 2011, 
σημείο 3.12 και την ετήσια 
έκθεση για το οικονομικό έτος 
2012, σημείο 3.13.
23 Παρατηρήσεις
Οι αδυναμίες στην 
εποπτεία και τον έλεγχο 
επηρέασαν τον 
υπολογισμό των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης 
και τις επακόλουθες 
ενισχύσεις του ΚΕΕ
45 
Ο ορθός υπολογισμός των δικαιωμάτων 
ενίσχυσης είναι ουσιώδης για τη νομιμό -
τητα των επακόλουθων ενισχύσεων στο 
πλαίσιο του ΚΕΕ. Σφάλμα υπολογισμού 
της αξίας δικαιώματος ενίσχυσης οδηγεί 
κατά κανόνα σε εσφαλμένη πληρωμή 
ενίσχυσης του ΚΕΕ κατά τα επόμενα 
οικονομικά έτη και για ολόκληρη τη 
διάρκεια του ΚΕΕ, εκτός εάν διορθωθεί.
46 
Η νομοθεσία της ΕΕ απαιτεί από τα κράτη 
μέλη να θεσπίσουν σύστημα εντοπισμού 
και καταχώρισης των δικαιωμάτων ενί -
σχυσης το οποίο να καθιστά δυνατή την 
επαλήθευση των δικαιωμάτων αυτών και 
τη διενέργεια διασταυρωτικών ελέγχων 
με τις αιτήσεις ενίσχυσης και το σύστημα 
αναγνώρισης αγροτεμαχίων. Η εν λόγω 
βάση δεδομένων αποτελεί ακρογωνιαίο 
λίθο του ολοκληρωμένου συστήματος 
διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ), δυνάμει 
του οποίου τα κράτη μέλη πρέπει να δια -
χειρίζονται όλες τις άμεσες ενισχύσεις.Οι αρχές των κρατών 
μελών στα οποία 
πραγματοποιήθηκε επίσκεψη 
είχαν ως επί το πλείστον 
χρησιμοποιήσει ορθά τα 
δεδομένα αναφοράς των 
γεωργών, αλλά αρκετά 
σφάλματα ήταν συστηματικά
47 
Τα κράτη μέλη που είχαν αποφασίσει 
να εντάξουν τα διαθέσιμα ποσά για τη 
συνδεδεμένη στήριξη στο ΚΕΕ βάσει 
της στήριξης που έλαβαν οι γεωργοί 
κατά την περίοδο αναφοράς έπρεπε να 
ανακτήσουν τα επιμέρους δεδομένα 
αναφοράς για κάθε καθεστώς και κάθε 
γεωργό. Τα εν λόγω δεδομένα προέρ -
χονταν είτε από τις βάσεις δεδομένων 
των οργανισμών πληρωμών είτε από τις 
βάσεις δεδομένων των φορέων στους 
οποίους είχε ανατεθεί η διαχείριση των 
προηγούμενων καθεστώτων.
48 
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι εθνικές 
αρχές, ως επί το πλείστον, είχαν χρησι -
μοποιήσει ορθά τα δεδομένα αναφοράς 
των γεωργών. Εντούτοις, με τον έλεγχο 
εντοπίστηκαν αρκετά συστηματικά 
σφάλματα στην Ιταλία, όπου οι συν -
δεδεμένες ενισχύσεις στον τομέα των 
καρπών με κέλυφος είχαν εν μέρει υπο -
λογιστεί λανθασμένα κατά την περίοδο 
αναφοράς. Επιπλέον, οι εθνικές αρχές 
δεν τήρησαν τους κανόνες υπολογισμού 
οι οποίοι απαιτούν τα ποσά που εντάσ -
σονται στο ΚΕΕ να κατανέμονται στο 
σύνολο των δικαιωμάτων ενίσχυσης που 
κατέχει ο γεωργός28. Αυτό επηρέασε 
περίπου 86 000 γεωργούς και δικαιώ -
ματα ενίσχυσης αξίας 107,9 εκατομμυ -
ρίων ευρώ. Στην Ισπανία, οι εκτάσεις 
που ορίστηκαν για τον καθορισμό των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης στον τομέα των 
εσπεριδοειδών δεν αντιστοιχούσαν στις 
εκτάσεις αναφοράς στους φακέλους των 
γεωργών ή οι αρχές δεν διέθεταν επικαι -
ροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τις 
εκτάσεις που φυτεύθηκαν με εσπεριδοει -
δή κατά την περίοδο αναφοράς.28  Άρθρο 64, παράγραφος 2, του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009.
24 Παρατηρήσεις
49 
Επίσης, ως επί το πλείστον, οι εθνικές 
αρχές είχαν τηρήσει τα ειδικά ανώτατα 
όρια για τους τομείς που εντάχθηκαν 
στο ΚΕΕ μεταξύ 2010 και 2012. Ωστόσο, 
στην Ισπανία, οι αρχές υπερέβησαν το 
ανώτατο όριο για την ένταξη του τομέα 
της τομάτας κατά 1,3 εκατομμύρια ευρώ. 
Στην Ελλάδα, τα ποσά που επελέγη -
σαν το 2006 για την πρόσθετη ενίσχυση 
για συγκεκριμένους τύπους γεωργίας29 
δεν αντιστοιχούσαν στα ποσά που 
ενέκρινε η Επιτροπή στους τομείς των 
βοοειδών, των αιγοπροβάτων και του 
ελαιολάδου. Ως εκ τούτου, τα ποσά που 
εντάχθηκαν το 2010 υπερέβησαν τα δια -
θέσιμα ποσά κατά 2,6 εκατομμύρια ευρώ.
Τα συστήματα ελέγχου 
των κρατών μελών 
χαρακτηρίζονταν από 
κυμαινόμενη ποιότητα 
και δεν εντόπισαν όλα τα 
σφάλματα υπολογισμού
50 
Δυνάμει της νομοθεσίας της ΕΕ, τα κράτη 
μέλη εγκρίνουν δαπάνες του ΕΓΤΕ μόνο 
μετά από τη διενέργεια επαρκών ελέγ -
χων για την εξακρίβωση της συμμόρφω -
σής τους με τους κανόνες της ΕΕ30.
51 
Το Συνέδριο αξιολόγησε τους ειδικούς 
ελέγχους τους οποίους είχαν καθιερώσει 
τα κράτη μέλη στα οποία πραγματοποιή -
θηκε επίσκεψη για τον ορθό υπολογισμό 
των δικαιωμάτων ενίσχυσης. Μολονότι 
τα εν λόγω κράτη μέλη είχαν αποκτήσει 
σημαντική εμπειρία στη διαχείριση των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης από την καθιέ -
ρωσή τους, η ποιότητα των ελέγχων που 
διενέργησαν οι εθνικές αρχές σχετικά με 
την αξιοπιστία των δεδομένων αναφο -
ράς και την ορθότητα του υπολογισμού 
των δικαιωμάτων ενίσχυσης ποίκιλλε 
σημαντικά. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην 
έλλειψη σαφούς καθοδήγησης από την 
Επιτροπή.52 
Στις Κάτω Χώρες, το Συνέδριο εντό -
πισε ήσσονες μόνον αδυναμίες στους 
ελέγχους σχετικά με τη μεταφορά των 
δεδομένων αναφοράς μεταξύ γεωργών, 
καθώς και στην εφαρμογή των ειδικών 
κανόνων υπολογισμού για τον αριθμό 
των δικαιωμάτων ενίσχυσης προς χορή -
γηση σε ορισμένους γεωργούς.
53 
Στη Γαλλία, οι εθνικές αρχές είχαν καθο -
ρίσει σαφώς τις διαδικασίες για τον υπο -
λογισμό των δικαιωμάτων ενίσχυσης στις 
εθνικές οδηγίες τους, αλλά δεν υπήρχε 
συνολική προσέγγιση επαλήθευσης εκ 
μέρους των εμπλεκόμενων διοικητικών 
φορέων και το Συνέδριο διαπίστωσε με -
μονωμένα σφάλματα σε τοπικό επίπεδο.
54 
Στην Ελλάδα, οι εθνικές αρχές χρησιμο -
ποίησαν αναξιόπιστα δεδομένα από το 
αμπελουργικό μητρώο για τον υπολο -
γισμό των δικαιωμάτων ενίσχυσης για 
τους γεωργούς στον αμπελοοινικό τομέα 
και οι γεωργοί θα μπορούσαν να είχαν 
λάβει δικαιώματα ενίσχυσης για γη που 
δεν καλυπτόταν από το μέτρο. Επίσης, οι 
ελληνικές αρχές χορήγησαν δικαιώματα 
ενίσχυσης σε νέους γεωργούς, μολονότι 
δεν υπήρχε διασφάλιση ότι οι αιτούντες 
δεν είχαν ασκήσει γεωργική δραστηρι -
ότητα στο όνομά τους και υπ’ ευθύνη 
τους κατά τα 5 έτη που προηγούνται της 
έναρξης της νέας γεωργικής δραστηριό -
τητας, όπως απαιτεί η νομοθεσία της ΕΕ.29  Άρθρο 69 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1782/2003.
30  Πρόκειται για ένα από τα 
κριτήρια διαπίστευσης των 
οργανισμών πληρωμών. 
Βλέπε παράρτημα I 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 885/2006 της Επιτροπής, 
της 21ης Ιουνίου 2006, για τη 
θέσπιση λεπτομερών κανόνων 
εφαρμογής του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1290/2005 
του Συμβουλίου σχετικά 
με τη διαπίστευση των 
οργανισμών πληρωμών και 
άλλων οργανισμών και την 
εκκαθάριση των λογαριασμών 
του ΕΓΤΕ και του ΕΓΤΑΑ 
(ΕΕ L 171 της 23.6.2006, σ. 90).
25 Παρατηρήσεις
55 
Στην Ιταλία, τον υπολογισμό των δικαι -
ωμάτων ενίσχυσης δεν πραγματοποι -
ούσαν οι ίδιοι οι οργανισμοί πληρωμών 
αλλά κεντρικός φορέας συντονισμού, 
ο οποίος ανέθεσε τις εργασίες σε εξωτε -
ρικό πάροχο υπηρεσιών. Λόγω έλλειψης 
εποπτείας, δεν ανιχνεύθηκαν αρκετά συ -
στηματικά σφάλματα στον υπολογισμό 
των δικαιωμάτων ενίσχυσης και μπο -
ρούσαν να χορηγηθούν ποσά αναφοράς 
σε γεωργούς που δεν τα δικαιούνταν, 
διότι δεν δραστηριοποιούνταν στους 
σχετικούς τομείς. Επίσης, διαπιστώθηκαν 
σημαντικές αδυναμίες στους ελέγχους 
σχετικά με την πρόσβαση στο εθνικό 
απόθεμα, από το οποίο οι αρχές είχαν 
χορηγήσει από το 2010 και εξής δικαιώ -
ματα ενίσχυσης αξίας 78,5 εκατομμυρί -
ων ευρώ σε νέους γεωργούς. Εντούτοις, 
το Συνέδριο διαπίστωσε περιπτώσεις 
κατά τις οποίες γεωργοί είχαν δημιουρ -
γήσει νομικά πρόσωπα (εταιρείες) υπό 
τον έλεγχό τους, που λάμβαναν δικαιώ -
ματα ενίσχυσης από το εθνικό απόθεμα 
ως «νέοι γεωργοί», μολονότι δεν ήταν 
επιλέξιμα. Επιπλέον, το Συνέδριο εντό -
πισε μεγάλο αριθμό νέων γεωργών άνω 
των 65 ετών (πρόκειται για τη συνήθη 
ηλικία συνταξιοδότησης στην Ιταλία) 
αλλά οι αρχές δεν ήλεγξαν εάν οι εν 
λόγω αιτούντες είχαν πράγματι αρχίσει 
ανεξάρτητη γεωργική δραστηριότητα 
ή εάν οι προϋποθέσεις είχαν δημιουργη -
θεί τεχνητά.56 
Στην Ισπανία, οι εθνικές αρχές επίσης 
ανέθεσαν τον υπολογισμό των ποσών 
αναφοράς σε εξωτερικό πάροχο υπη -
ρεσιών. Δεν μπόρεσαν να παράσχουν 
αποδεικτικά στοιχεία ότι είχαν εποπτεύ -
σει ορθά τις εργασίες και επανεκτελέσει 
τους υπολογισμούς. Επιπλέον, οι ισπανι -
κές αρχές δεν ήλεγξαν αποτελεσματικά 
τους γεωργούς που ισχυρίστηκαν ότι το 
επίπεδο στήριξης που έλαβαν κατά την 
περίοδο αναφοράς είχε επηρεαστεί από 
ανωτέρα βία και δέχθηκαν ισχυρισμούς 
χωρίς νομική βάση ή υπέπεσαν σε σφάλ -
ματα υπολογισμού.
Μειωμένη 
αποτελεσματικότητα  
της εκκαθάρισης ως προς  
τη συμμόρφωση  
της Επιτροπής
57 
Στο πλαίσιο του συστήματος επιμερι -
σμένης διαχείρισης, η Επιτροπή αποδίδει 
σε μηνιαία βάση τις ενισχύσεις του ΚΕΕ 
που τα κράτη μέλη χορήγησαν στους 
γεωργούς. Η Επιτροπή διασφαλίζει τη 
συμφωνία των δαπανών του ΚΕΕ με τους 
ισχύοντες δημοσιονομικούς και τομεα -
κούς κανονισμούς μέσω διαδικασίας δύο 
σταδίων, η οποία καλείται διαδικασία 
εκκαθάρισης λογαριασμών.
26 Παρατηρήσεις
58 
Η Επιτροπή είχε επιθεωρήσει τα κρά -
τη μέλη προκειμένου να εξετάσει τη 
συμμόρφωση του υπολογισμού των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης. Επεσήμανε 
αρκετές δυνητικές παραβάσεις της νομο -
θεσίας της ΕΕ και ενημέρωσε τις εθνικές 
αρχές. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχουν 
καλυφθεί σημαντικά από οικονομική 
άποψη καθεστώτα που είχαν ενταχθεί 
στην Ισπανία και την Ιταλία, ενώ στη 
Γαλλία δεν διαπιστώθηκαν αρκετές 
σημαντικές ανεπάρκειες που επεσήμανε 
το Συνέδριο. Επίσης, η Επιτροπή δεν έχει 
πραγματοποιήσει διεξοδική εξέταση της 
συνέπειας των κριτηρίων που είχαν ορί -
σει τα κράτη μέλη για την κατανομή των 
διαθέσιμων ποσών ούτε της συμφωνίας 
των κανονισμών εφαρμογής των κρατών 
μελών με το νομικό πλαίσιο και τις αρχές 
της ΕΕ.59 
Το Συνέδριο παρατήρησε καθυστερήσεις 
στη διαδικασία εκκαθάρισης των λογα -
ριασμών σε αρκετές περιπτώσεις31. Όσον 
αφορά τους ελέγχους των δικαιωμάτων 
ενίσχυσης που διενέργησε η Επιτροπή 
μετά τη θέση σε ισχύ του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 73/2009, οι προθεσμίες που 
επιβάλλουν οι κανονισμοί τηρήθηκαν. 
Ωστόσο, η Επιτροπή δεν έχει ακόμη 
οριστικοποιήσει απόφαση εκκαθάρισης 
ως προς τη συμμόρφωση, μολονότι στην 
περίπτωση ελέγχων στη Γαλλία και την 
Ιταλία έχουν παρέλθει περισσότερα από 
δύο έτη από την πραγματοποίηση των 
επιθεωρήσεων το 2011. Κατά τον χρόνο 
του ελέγχου του Συνεδρίου τον Σεπτέμ -
βριο του 2013, η Επιτροπή δεν παρου -
σίασε αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με 
το κατά πόσον οι εθνικές αρχές είχαν 
προσαρμόσει τα δικαιώματα ενίσχυσης 
που είχαν υπολογιστεί λανθασμένα. 
Εντούτοις, οι πληρωμές βάσει δικαιω -
μάτων ενίσχυσης ΚΕΕ που υπολογίστη -
καν λανθασμένα επαναλαμβάνονται 
ετησίως, εκτός εάν προσαρμοστούν τα 
δικαιώματα ενίσχυσης.31  Βλέπε σημείο 71 της ειδικής 
έκθεσης αριθ. 7/2010 
«Έλεγχος της διαδικασίας 
εκκαθάρισης λογαριασμών» 
και σημείο 82 της ειδικής 
έκθεσης αριθ. 5/2011 
«Καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης 
(ΚΕΕ): ζητήματα προς 
αντιμετώπιση για τη βελτίωση 
της ορθής δημοσιονομικής 
του διαχείρισης» ( http://eca.
europa.eu ).
27
 Συμπεράσματα  
και συστάσεις
60 
Η ένταξη της συνδεδεμένης στήριξης, 
την οποία αποφάσισε το Συμβούλιο στο 
πλαίσιο του διαγνωστικού ελέγχου της 
ΚΓΠ του 2008, παρέσχε στα κράτη μέλη 
σημαντική διακριτική ευχέρεια όσον 
αφορά τα κριτήρια κατανομής των δια -
θέσιμων ποσών για συνδεδεμένη στήρι -
ξη στους γεωργούς. Ωστόσο, η Επιτροπή 
διατηρεί τη συνολική ευθύνη για τη 
συνεπή εκτέλεση του προϋπολογισμού 
της ΕΕ με το σύστημα της επιμερισμένης 
διαχείρισης και για τη συμμόρφωση με 
τις γενικές αρχές της νομοθεσίας της ΕΕ 
στον γεωργικό τομέα.
61 
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα 
ότι η διαχείριση της ένταξης της συν -
δεδεμένης στήριξης στο ΚΕΕ εκ μέρους 
της Επιτροπής υπήρξε μόνον μερικώς 
αποτελεσματική.
62 
Ο έλεγχος κατέδειξε ότι η Επιτροπή δεν 
επόπτευσε καταλλήλως τον υπολογι -
σμό των δικαιωμάτων ενίσχυσης. Πιο 
συγκεκριμένα, η Επιτροπή δεν ενέκρινε 
δεόντως λεπτομερείς διατάξεις εφαρ -
μογής προκειμένου να αποσαφηνίσει 
το πλαίσιο που καθόρισε το Συμβούλιο. 
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν μπορού -
σε να διασφαλίσει ότι τα κριτήρια που 
όρισαν τα κράτη μέλη ήταν πάντοτε 
σύμφωνα με τις αρχές της ΕΕ, ιδίως εκεί -
νες που αφορούν την ίση μεταχείριση 
των γεωργών και την αναλογικότητα. 
Επίσης, η Επιτροπή δεν αξιολόγησε κατά 
πόσο τα κριτήρια που όρισαν τα κράτη 
μέλη επηρέαζαν δυνητικά τις συνθή -
κες της αγοράς. Επιπλέον, τα κριτήρια 
των κρατών μελών δεν ακολουθούσαν 
πάντοτε την αρχή της χρηστής δημοσιο -
νομικής διαχείρισης και οι παρενέργειες 
δεν αντιμετωπίστηκαν με συνεπή τρόπο. 
Κατά συνέπεια, η ένταξη της συνδεδεμέ -
νης στήριξης στο ΚΕΕ δεν εφαρμόστηκε 
με συνέπεια και οι γεωργοί σε ορισμέ -
νους τομείς καρπώθηκαν απροσδόκητα 
κέρδη (βλέπε σημεία 22 έως 34).63 
Επίσης, η Επιτροπή δεν καθόρισε με 
αρκετή σαφήνεια τις περιπτώσεις κατά 
τις οποίες οι γεωργοί είχαν πρόσβαση 
στο εθνικό απόθεμα (βλέπε σημεία 35 
έως 37).
64 
Οι νέοι κανόνες που διέπουν τις άμεσες 
ενισχύσεις στους γεωργούς μετά το 2014 
παραχωρούν επίσης σημαντική διακριτι -
κή ευχέρεια στα κράτη μέλη και αναθέ -
τουν στην Επιτροπή την αρμοδιότητα 
έγκρισης πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση 
ή εκτελεστικών πράξεων σχετικά με την 
επιλεξιμότητα των γεωργών, την πρό -
σβαση στην άμεση στήριξη και την αξία 
των δικαιωμάτων ενίσχυσης.
Σύσταση 1
Η Επιτροπή, προκειμένου να διασφαλίζει 
τη συνεπή εφαρμογή των μέτρων της 
ΚΓΠ σε μια κοινή αγορά για τα μελλοντι -
κά νέα καθεστώτα άμεσων ενισχύσεων, 
πρέπει να καθορίζει στο κατάλληλο 
επίπεδο σαφείς κατευθυντήριες οδη -
γίες και να απαιτεί από τα κράτη μέλη 
να αποδεικνύουν ότι τα κριτήρια που 
υιοθέτησαν είναι αντικειμενικά και αμε -
ρόληπτα, αποφεύγοντας κατ’ αυτόν τον 
τρόπο τη στρέβλωση της αγοράς ή του 
ανταγωνισμού.
28 Συμπεράσματα και συστάσεις 
65 
Η Επιτροπή δεν είχε καθιερώσει αποτε -
λεσματικό σύστημα επαλήθευσης της 
συμμόρφωσης των κρατών μελών με 
τα εφαρμοστέα ανώτατα όρια του ΚΕΕ 
(βλέπε σημεία 41 και 42).
66 
Υπήρχαν αδυναμίες στον τρόπο με τον 
οποίο η Επιτροπή πραγματοποιούσε τις 
επιθεωρήσεις συμμόρφωσης στα κράτη 
μέλη. Η παρακολούθηση περιπτώσεων 
μη συμμόρφωσης που διαπιστώθηκαν 
κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης ως προς 
τη συμμόρφωση είναι βραδεία και δεν 
έχει ολοκληρωθεί επί του παρόντος. 
Κατά τον χρόνο του ελέγχου του Συνε -
δρίου, δεν είχαν διορθωθεί τα δικαιώ -
ματα ενίσχυσης που είχαν υπολογιστεί 
λανθασμένα και εντοπίστηκαν κατά 
τις επιθεωρήσεις της Επιτροπής. Αυτό 
μειώνει την αποτελεσματικότητα της εκ -
καθάρισης ως προς τη συμμόρφωση της 
Επιτροπής (βλέπε σημεία 57 έως 59).
Σύσταση 2
Οι διαδικασίες της Επιτροπής πρέπει να 
διασφαλίζουν την αποτελεσματική επο -
πτεία της συμμόρφωσης με τα ισχύοντα 
ανώτατα όρια. Οι έλεγχοι εκκαθάρισης 
συμμόρφωσης πρέπει να βασίζονται 
σε μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση, 
η οποία να δίνει έμφαση στους ειδικούς 
κινδύνους που συνδέονται με ένα καθε -
στώς στήριξης βασισμένο στα δικαιώμα -
τα και οι διαδικασίες παρακολούθησης 
των περιπτώσεων μη συμμόρφωσης 
πρέπει να επιταχυνθούν.67 
Η εθνική νομοθεσία των κρατών μελών 
δεν ήταν πάντοτε σύμφωνη με τη νομο -
θεσία και τις αρχές της ΕΕ, ενώ οι εθνικές 
αρχές χορηγούσαν σε ορισμένες περι -
πτώσεις δικαιώματα ενίσχυσης χωρίς 
επαρκή νομική βάση στη νομοθεσία της 
ΕΕ (βλέπε σημεία 38 έως 40).
68 
Επίσης, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, μο -
λονότι οι αρχές των κρατών μελών είχαν 
ως επί το πλείστον χρησιμοποιήσει ορθά 
τα δεδομένα αναφοράς των γεωργών, οι 
αρμόδιες αρχές δεν είχαν πάντοτε υπο -
λογίσει και χορηγήσει στους γεωργούς 
τα δικαιώματα ενίσχυσης με ορθό τρόπο, 
ενώ, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν είχαν 
τηρήσει τα εφαρμοστέα ανώτατα όρια 
(βλέπε σημεία 43 έως 49).
69 
Τα χορηγηθέντα δικαιώματα ενίσχυσης 
παραμένουν σε ισχύ για ολόκληρη τη 
διάρκεια του ΚΕΕ και οδηγούν σε ετήσιες 
δαπάνες στο πλαίσιο του ΚΕΕ, εκτός εάν 
επανυπολογιστούν. Κατά συνέπεια, τα 
λανθασμένα δικαιώματα ενίσχυσης θα 
εξακολουθήσουν να οδηγούν σε λαν -
θασμένες πληρωμές. Από το 2015 και 
εξής, το ΚΕΕ θα αντικατασταθεί από νέο 
βασικό καθεστώς ενισχύσεων, το οποίο 
θα βασίζεται επίσης στα δικαιώματα ενί -
σχυσης, αλλά τα κράτη μέλη θα μπορούν 
να επιλέξουν να καταβάλλουν έως το 
οικονομικό έτος 2021 τμήμα της μελλο -
ντικής ενίσχυσης βάσει του τρέχοντος 
επιπέδου ενίσχυσης του ΚΕΕ.
29 Συμπεράσματα και συστάσεις 
Σύσταση 3
Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει τη 
συμμόρφωση της εθνικής νομοθεσίας με 
τους όρους και τις αρχές της νομοθεσίας 
της ΕΕ, καθώς και τη διόρθωση από τα 
κράτη μέλη των δικαιωμάτων ενίσχυσης 
των οποίων οι αξίες δεν υπολογίστηκαν 
σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, 
ιδίως στις περιπτώσεις συστηματικών 
σφαλμάτων. Πρέπει να ανακτώνται τόσο 
τα αχρεωστήτως χορηγηθέντα δικαιώ -
ματα ενίσχυσης όσο και οι αχρεωστήτως 
καταβληθείσες ενισχύσεις του ΚΕΕ που 
προκύπτουν από τα εν λόγω δικαιώματα.
70 
Οι αρμόδιες αρχές στα κράτη μέλη δεν 
ήλεγχαν πάντοτε αποτελεσματικά ότι 
ο υπολογισμός και η χορήγηση των δι -
καιωμάτων ενίσχυσης ήταν ορθοί. Αυτό 
οφειλόταν στην κυμαινόμενη ποιότη -
τα των συστημάτων ελέγχου και των 
αδυναμιών όσον αφορά την αξιοπιστία 
των δεδομένων αναφοράς. Ως εκ τούτου, 
οι αρμόδιες αρχές στα κράτη μέλη δεν 
μπορούσαν να διασφαλίσουν πάντοτε 
ότι εντοπίζονταν τα σφάλματα στον 
υπολογισμό των δικαιωμάτων ενίσχυσης 
(βλέπε σημεία 50 έως 56).71 
Το νέο σύστημα στήριξης που τίθεται σε 
ισχύ το 2015 θα περιλαμβάνει τον υπολο -
γισμό νέων δικαιωμάτων ενίσχυσης, τα 
οποία πρέπει να βασίζονται σε επιμέρους 
δεδομένα σχετικά με τους δικαιούχους 
και τις εκτάσεις.
Σύσταση 4
Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει ότι οι 
οργανισμοί πληρωμών θεσπίζουν σαφείς 
διαδικασίες ώστε να συμπεριλαμβάνουν 
αποτελεσματικούς ελέγχους της αξιοπι -
στίας των δεδομένων στα οποία βασί -
ζονται οι υπολογισμοί, καθώς και της 
ακρίβειας των δικαιωμάτων ενίσχυσης.
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα I, του οποίου προεδρεύει η κυρία 
Rasa BUDBERGYTĖ, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη 
συνεδρίασή του της 9ης Απριλίου 2014.
Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
Πρόεδρος

30
 Παραρτήματα Παράρτημα IΠοσά που εντάχθηκαν στο ΚΕΕ, 2010 έως 2012
Κράτος 
μέλοςΈναρξη 
ΚΕΕΜοντέλο Καθεστώς στήριξης ή τομέας που εντάχθηκε Έτος ένταξηςΔιαθέσιμα ποσά (σε 
χιλιάδες ευρώ)
Βέλγιο 2005 ιστορικόΠριμοδότηση σφαγής για τους μόσχους 2012 6 384
Ενίσχυση για τη μεταποίηση του λίνου και της κάνναβης που προορί -
ζονται για την παραγωγή ινών [κανονισμός (ΕΚ) αριθ.  1234/2007]2012 2 954
Σπόροι προς σπορά 2010 1 397
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2012 84
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2010 12
 Μερικό σύνολο 10 831
Δανία 2005δυναμικό 
υβριδικό που 
μεταβαίνει σε 
σχεδόν πλήρες 
περιφερειακόΕιδική πριμοδότηση για αρσενικά βοοειδή 2012 33 085
Πριμοδότηση αμύλου γεωμήλων και ενίσχυση για τους παραγωγούς 
γεώμηλων αμυλοποιίας2012 14 899
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 2 779
Πριμοδοτήσεις για τα αιγοπρόβατα 2012 855
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2010 843
Ενίσχυση για τη μεταποίηση του λίνου και της κάνναβης που προορί -
ζονται για την παραγωγή ινών [κανονισμός (ΕΚ) αριθ.  1234/2007]2012 3
 Μερικό σύνολο 52 464
Γερμανία 2005δυναμικό 
υβριδικό που 
μεταβαίνει 
σε πλήρες 
περιφερειακόΠριμοδότηση αμύλου γεωμήλων και ενίσχυση για τους παραγωγούς 
γεώμηλων αμυλοποιίας2012 64 800
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 8 475
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2012 7 231
Ακατέργαστος καπνός [παράρτημα VII.I του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ.  1782/2003]2010 3 548
Ενισχύσεις για τον λυκίσκο 2010 2 277
Ενίσχυση για τη μεταποίηση του λίνου και της κάνναβης που προορί -
ζονται για την παραγωγή ινών [κανονισμός (ΕΚ) αριθ.  1234/2007]2012 244
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2012 181
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2009/2010) 2011 13
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2010/2011) 2012 13
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2008/2009) 2010 4
 Μερικό σύνολο 86 786
Ιρλανδία 2005 ιστορικόΠριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2012 216
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 132
 Μερικό σύνολο 348
31 Παραρτήματα
Κράτος 
μέλοςΈναρξη 
ΚΕΕΜοντέλο Καθεστώς στήριξης ή τομέας που εντάχθηκε Έτος ένταξηςΔιαθέσιμα ποσά (σε 
χιλιάδες ευρώ)
Ελλάδα 2006 ιστορικόΕνισχύσεις στο πλαίσιο του πρώην άρθρου 69 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ.  1782/20032010 101 460
Ειδική πριμοδότηση ποιότητας για τον σκληρό σίτο 2010 20 301
Οπωροκηπευτικά - λοιπά 2010 17 920
Μεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2010 13 000
Ειδική ενίσχυση για το ρύζι 2010 11 407
Οπωροκηπευτικά - τομάτες 2011 10 720
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2010 4 963
Μεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2011 3 000
Σπόροι προς σπορά 2010 1 400
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 1 238
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2008/2009) 2010 293
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2010 242
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2009/2010) 2011 210
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2010/2011) 2012 191
 Μερικό σύνολο 186  345
Ισπανία 2006 ιστορικόΣτρεμματικές ενισχύσεις για τις αροτραίες καλλιέργειες 2010 372 670
Πριμοδοτήσεις για τα αιγοπρόβατα 2010 239 294
Μεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2010 123 242
Ενίσχυση για τους ελαιώνες 2010 103 140
Οπωροκηπευτικά - λοιπά 2010 93 733
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2012 68 610
Ειδική ενίσχυση για το ρύζι 2012 49 993
Πριμοδότηση σφαγής για ενήλικα βοοειδή 2012 47 175
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 43 725
Συμπληρωματικές ενισχύσεις για τον σκληρό σίτο 2010 42 025
Οπωροκηπευτικά - τομάτες 2011 28 117
Ειδική πριμοδότηση ποιότητας για τον σκληρό σίτο 2010 22 372
Ακατέργαστος καπνός [παράρτημα VII.I του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ.  1782/2003]2010 11 767
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2012 10 905
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2008/2009) 2010 10 395
Σπόροι προς σπορά 2012 10 347
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2010/2011) 2012 6 067
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2009/2010) 2011 5 987
Πριμοδότηση σφαγής μόσχων 2012 560
Πριμοδότηση αμύλου γεωμήλων και ενίσχυση για τους παραγωγούς 
γεώμηλων αμυλοποιίας2012 172
Ενίσχυση για τη μεταποίηση του λίνου και της κάνναβης που προορί -
ζονται για την παραγωγή ινών [κανονισμός (ΕΚ) αριθ.  1234/2007]2012 138
 Μερικό σύνολο 1 290 434Παράρτημα I
32 Παραρτήματα
Κράτος 
μέλοςΈναρξη 
ΚΕΕΜοντέλο Καθεστώς στήριξης ή τομέας που εντάχθηκε Έτος ένταξηςΔιαθέσιμα ποσά (σε 
χιλιάδες ευρώ)
Γαλ λία 2006 ιστορικόΣτρεμματικές ενισχύσεις για τις αροτραίες καλλιέργειες 2010 1 154 046
Πριμοδότηση για τις θηλάζουσες αγελάδες 2010 208 794
Πριμοδότηση σφαγής για ενήλικα βοοειδή 2010 101 248
Πριμοδοτήσεις για τα προβατοειδή 2010 86 027
Πριμοδότηση σφαγής μόσχων 2010 79 472
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 35 752
Πριμοδότηση αμύλου γεωμήλων και ενίσχυση για τους παραγωγούς 
γεώμηλων αμυλοποιίας2012 23 502
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2012 17 635
Συμπληρωματικές ενισχύσεις για τον σκληρό σίτο 2010 14 820
Ενίσχυση για τη μεταποίηση του λίνου και της κάνναβης που προορί -
ζονται για την παραγωγή ινών [κανονισμός (ΕΚ) αριθ.  1234/2007]2012 13 592
Οπωροκηπευτικά - λοιπά 2011 10 127
Ειδική πριμοδότηση ποιότητας για τον σκληρό σίτο 2010 8 320
Ακατέργαστος καπνός [παράρτημα VII.I του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ.  1782/2003]2010 8 036
Ειδική ενίσχυση για το ρύζι 2012 7 844
Οπωροκηπευτικά - τομάτες 2012 4 017
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2008/2009) 2010 2 374
Σπόροι προς σπορά 2012 2 310
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2009/2010) 2011 2 130
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2012 2 089
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2010/2011) 2012 1 754
Ενισχύσεις για τον λυκίσκο 2010 98
 Μερικό σύνολο 1 783  987
Ιταλία 2005 ιστορικόΕνισχύσεις στο πλαίσιο του πρώην άρθρου 69 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ.  1782/20032010 189 931
Ειδική ενίσχυση για το ρύζι 2012 99 473
Οπωροκηπευτικά - τομάτες 2011 91 984
Ειδική πριμοδότηση ποιότητας για τον σκληρό σίτο 2010 42 457
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 22 605
Ακατέργαστος καπνός [παράρτημα VII.I του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ.  1782/2003]2010 22 016
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2012 15 710
Σπόροι προς σπορά 2012 13 321
Οπωροκηπευτικά - λοιπά 2011 8 850
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2012 5 009
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2008/2009) 2010 3 698
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2009/2010) 2011 3 489
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2010/2011) 2012 2 774
Ενίσχυση για τη μεταποίηση του λίνου και της κάνναβης που προορί -
ζονται για την παραγωγή ινών [κανονισμός (ΕΚ) αριθ.  1234/2007]2012 50
 Μερικό σύνολο 521  367Παράρτημα I
33 Παραρτήματα
Κράτος 
μέλοςΈναρξη 
ΚΕΕΜοντέλο Καθεστώς στήριξης ή τομέας που εντάχθηκε Έτος ένταξηςΔιαθέσιμα ποσά (σε 
χιλιάδες ευρώ)
Λουξεμ -
βούργο2005στατικό 
υβριδικόΜεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2011 110
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2010 21
Μεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2010 18
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2010 12
Μεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2012 -8
 Μερικό σύνολο 153
Μάλτα 2007 περιφερειακόΜεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2011 78
Μεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2010 11
Μεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2012 -6
 Μερικό σύνολο 83
Κάτω 
Χώρες2006 ιστορικόΠριμοδότηση σφαγής για ενήλικα βοοειδή 2010 62 200
Πριμοδότηση σφαγής μόσχων 2010 40 300
Πριμοδότηση αμύλου γεωμήλων και ενίσχυση για τους παραγωγούς 
γεώμηλων αμυλοποιίας2012 38 269
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 5 202
Ενίσχυση για τη μεταποίηση του λίνου και της κάνναβης που προορί -
ζονται για την παραγωγή ινών [κανονισμός (ΕΚ) αριθ.  1234/2007]2012 1 111
Σπόροι προς σπορά 2012 726
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2010 67
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2010 12
 Μερικό σύνολο 147  887
Αυστρία 2005 ιστορικόΠριμοδότηση σφαγής για ενήλικα βοοειδή 2010 17 348
Πριμοδότηση σφαγής μόσχων 2010 5 085
Πριμοδότηση αμύλου γεωμήλων και ενίσχυση για τους παραγωγούς 
γεώμηλων αμυλοποιίας2012 4 224
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2010 2 051
Ειδική πριμοδότηση ποιότητας για τον σκληρό σίτο 2010 280
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2009/2010) 2011 69
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 64
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2008/2009) 2010 58
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2010/2011) 2012 55
Ενισχύσεις για τον λυκίσκο 2010 27
Ενίσχυση για τη μεταποίηση του λίνου και της κάνναβης που προορί -
ζονται για την παραγωγή ινών [κανονισμός (ΕΚ) αριθ.  1234/2007]2012 20
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2011 12
 Μερικό σύνολο 29 293Παράρτημα I
34 Παραρτήματα
Κράτος 
μέλοςΈναρξη 
ΚΕΕΜοντέλο Καθεστώς στήριξης ή τομέας που εντάχθηκε Έτος ένταξηςΔιαθέσιμα ποσά (σε 
χιλιάδες ευρώ)
Πορτογα -
λία2005 ιστορικόΟπωροκηπευτικά - τομάτες 2012 16 667
Ειδική ενίσχυση για το ρύζι 2012 11 193
Πριμοδότηση σφαγής για ενήλικα βοοειδή 2012 8 657
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2012 4 987
Πριμοδότηση σφαγής μόσχων 2012 946
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2008/2009) 2010 312
Σπόροι προς σπορά 2012 272
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2012 214
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2009/2010) 2011 180
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2010/2011) 2012 97
Ειδική πριμοδότηση ποιότητας για τον σκληρό σίτο 2010 80
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 69
 Μερικό σύνολο 43 674
Σλοβενία 2007 περιφερειακόΕιδική πριμοδότηση για το βόειο κρέας 2012 10 077
Πριμοδοτήσεις για τα αιγοπρόβατα 2010 697
Ενισχύσεις για τον λυκίσκο 2010 149
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2012 81
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2012 33
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2010/2011) 2012 21
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2009/2010) 2011 12
Καθεστώς εκρίζωσης στον αμπελοοινικό τομέα (2008/2009) 2010 5
 Μερικό σύνολο 11 075
Φιλανδία 2006δυναμικό 
υβριδικό που 
μεταβαίνει 
σε πλήρες 
περιφερειακόΕιδική πριμοδότηση για αρσενικά βοοειδή 2010 24 420
Πριμοδότηση αμύλου γεωμήλων και ενίσχυση για τους παραγωγούς 
γεώμηλων αμυλοποιίας2012 4 710
Σπόροι προς σπορά 2012 1 150
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2011 303
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 10
Ενίσχυση για τη μεταποίηση του λίνου και της κάνναβης που προορί -
ζονται για την παραγωγή ινών [κανονισμός (ΕΚ) αριθ.  1234/2007]2012 5
 Μερικό σύνολο 30 598Παράρτημα I
35 Παραρτήματα
Κράτος 
μέλοςΈναρξη 
ΚΕΕΜοντέλο Καθεστώς στήριξης ή τομέας που εντάχθηκε Έτος ένταξηςΔιαθέσιμα ποσά (σε 
χιλιάδες ευρώ)
Σουηδία 2005στατικό 
υβριδικόΕιδική πριμοδότηση για το βόειο κρέας 2012 37 446
Πριμοδότηση αμύλου γεωμήλων και ενίσχυση για τους παραγωγούς 
γεώμηλων αμυλοποιίας2012 5 497
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2010 2 147
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 180
 Μερικό σύνολο 45 270
Ηνωμένο 
Βασίλειο2005ιστορικό στη 
Σκοτία και την 
Ουαλία, στα -
τικό υβριδικό 
στη Βόρεια 
Ιρλανδία, δυνα -
μικό υβριδικό 
που μεταβαίνει 
σε πλήρες 
περιφερειακό 
στην ΑγγλίαΠριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2012 9 991
Ενίσχυση για τη μεταποίηση αποξηραμένων χορτονομών [κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1234/2007]2012 1 478
Πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών 2010 509
Ενίσχυση για τη μεταποίηση του λίνου και της κάνναβης που προορί -
ζονται για την παραγωγή ινών [κανονισμός (ΕΚ) αριθ.  1234/2007]2012 83
Μεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2011 57
Στρεμματική ενίσχυση για τους καρπούς με κέλυφος 2012 12
Μεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2010 6
Μεταφορά από τα προγράμματα στήριξης του οίνου 2012 -4
 Μερικό σύνολο 12 132
Σύνολο 4 252  727Παράρτημα I
36 Παραρτήματα
Κατάσταση των δικαιωμάτων ενίσχυσης όπως γνωστοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη 
στις 15.9.2013, δυνάμει του άρθρου 51, παράγραφος 3, στοιχείο α), του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1120/2009 (έτος υποβολής αιτήσεων 2012)
(σε ευρώ)
Κράτος μέλοςΣυνολική αξία των χορη -
γηθέντων δικαιωμάτων 
ενίσχυσηςΔημοσιονομικό ανώτατο 
όριο1
Βέλγιο 517 711  630 517 901 000
Δανία 1 009 708 019 1 035 927 000
Γερμανία 5 825 933 206 5 852 938 000
Ιρλανδία 1 335 255 223 1 339 769 000
Ελλάδα 2 147 583 749 2 225 227 000
Ισπανία 4 901 216 444 4 913 824 000
Γαλ λία 7 814 161 875 7 586 247 000
Ιταλία 3 965 484 068 4 202 085 000
Λουξεμβούργο 37 338 679 37 671 000
Μάλτα 5 069 270 5 137 000
Κάτω Χώρες 881 670 732 891 551 000
Αυστρία 677 190  906 679 111  000
Πορτογαλία 473 199 375 476 907 000
Σλοβενία 127 053  724 129 221 000
Φιλανδία 521 941 024 523 455 000
Σουηδία 757 824 892 767 437 000
Ηνωμένο Βασίλειο23 958 242 000
1  Παράρτημα V του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 564/2012 της Επιτροπής, της 
27ης Ιουνίου 2012, σχετικά με τον καθορισμό, για το 2012, δημοσιονομικών ανώτατων 
ορίων για ορισμένα καθεστώτα άμεσης στήριξης που προβλέπονται στον κανονισμό 
(ΕΚ) αριθ. 73/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ L 168 της 28.6.2012, σ. 26).
2 Η Επιτροπή δεν έλαβε ακόμη την πληροφορία από το κράτος μέλος.Παράρτημα II
37
Κοινή απάντηση της Επιτροπής στα 
σημεία VI & VII
Η ένταξη της συνδεδεμένης στήριξης στο ΚΕΕ εφαρ -
μόσθηκε στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρι -
σης από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Επιπλέον, 
ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 73/2009 περιείχε διατάξεις που 
παρείχαν σχετικό επίπεδο διακριτικής ευχέρειας στα 
κράτη μέλη.
Εφόσον οι διάφορες λεπτομέρειες εφαρμογής τηρούν 
το πλαίσιο των κανόνων που καθορίζονται στον 
κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 73/2009, τα κράτη μέλη μπορούν 
να επιλέξουν διάφορους τρόπους εφαρμογής που 
αντανακλούν το φάσμα των καταστάσεων και των 
χαρακτηριστικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εξάλλου, 
κατά πάγια νομολογία, τα κράτη μέλη, κατά τη λήψη 
μέτρων για την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ, πρέ -
πει να ασκούν τη διακριτική τους ευχέρεια τηρώντας 
τις γενικές αρχές του δικαίου της ΕΕ και των θεμελι -
ωδών δικαιωμάτων (βλ. π.χ. απόφαση στην υπόθεση 
C-313/99 Mulligan, σκέψεις 35 και 36).
Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι τα απροσδόκητα 
οφέλη σε μεμονωμένες περιπτώσεις δεν συνιστούν 
κατ’ ανάγκην παράβαση των γενικών αρχών του 
δικαίου της ΕΕ.
Όταν παρατηρούνται αδυναμίες στην εφαρμογή των 
ενωσιακών κανονισμών από τα κράτη μέλη, αυτές 
παρακολουθούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκα -
θάρισης λογαριασμών.
VIII
Στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη 
μέλη θεσπίζουν τις νομοθετικές, κανονιστικές και 
διοικητικές διατάξεις για την εξασφάλιση της αποτε -
λεσματικής προστασίας των οικονομικών συμφερό -
ντων της ΕΕ και, ειδικότερα, θέτουν σε εφαρμογή ένα 
αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου και διαχείρισης στο 
πλαίσιο του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης 
και ελέγχου (ΟΣΔΕ).
Οι κανονισμοί της ΕΕ παρέχουν σαφείς κανόνες σχε -
τικά με τη στοιχειοθέτηση των δικαιωμάτων ενίσχυσης 
και της αξίας τους και εναπόκειται στα κράτη μέλη να 
εφαρμόσουν σωστά τους κανονισμούς της ΕΕ.Συνοπτική παρουσίαση
III
Στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη 
μέλη έχουν επίσης τη συνολική ευθύνη να ελέγχουν 
τη συμμόρφωση των χρηματοδοτούμενων από το 
ΕΓΤΕ πράξεων (βλ. άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1290/2005). Η Επιτροπή διατηρεί την ευθύνη να 
ελέγχει τη συνεπή εφαρμογή του προϋπολογισμού 
της ΕΕ και τη συμμόρφωση με τις γενικές αρχές της 
νομοθεσίας της ΕΕ στον γεωργικό τομέα. Επιπλέον, 
σύμφωνα με το άρθρο 317 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, 
η εκτέλεση του προϋπολογισμού ασκείται από την 
Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.
Λαμβανομένης υπόψη της διακριτικής ευχέρειας 
που παρέχει στα κράτη μέλη ο κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 73/2009 και των διαφόρων επιλογών που έχουν 
τα κράτη μέλη για να προσαρμόσουν την εφαρμογή 
στις εθνικές τους ιδιαιτερότητες, δεν κρίθηκε σκόπιμο, 
στο εν λόγω νομικό πλαίσιο, και με βάση τους στόχους 
πολιτικής που πρέπει να επιτευχθούν, να επιβάλει 
η Επιτροπή πιο ομοιόμορφη εφαρμογή σε όλα τα 
κράτη μέλη.
Εντούτοις, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ και 
του συστήματος άμεσων ενισχύσεων που θα εφαρμο -
στεί από το 2015, η Επιτροπή πρόκειται να αυξήσει την 
ικανότητα παρακολούθησής της για να ενισχύσει την 
εποπτεία της στην εφαρμογή των σχετικών κανονι -
σμών της ΕΕ πριν από την έναρξη των διαδικασιών 
εκκαθάρισης λογαριασμών.
IV
Για τον υπολογισμό της αρχικής μοναδιαίας αξίας των 
νέων δικαιωμάτων, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατό -
τητα να λαμβάνουν υπόψη την αξία των δικαιωμάτων 
ενίσχυσης που κατέχει ο γεωργός το 2014. Ωστόσο, 
λαμβάνοντας υπόψη τη σύγκλιση της αξίας των δικαι -
ωμάτων, αυτά δεν θα έχουν την ίδια αξία έως το έτος 
υποβολής αιτήσεων 2020. Επιπλέον, η θέσπιση νέων 
καθεστώτων αποτυπώνεται στο ανώτατο όριο του 
βασικού καθεστώτος ενίσχυσης που θα είναι διαθέ -
σιμο για τα δικαιώματα ενίσχυσης, το οποίο θα είναι 
γενικά χαμηλότερο από το ισχύον ανώτατο όριο του 
καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης (ΚΕΕ).Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Απαντήσεις της Επιτροπής 38
IX β)
Η Επιτροπή χρησιμοποιεί ήδη εργαλεία για να διασφα -
λίσει την αποτελεσματική εποπτεία της τήρησης των 
ισχυόντων ανώτατων ορίων. Ειδικότερα, η διαβίβαση 
πληροφοριών από τα κράτη μέλη σχετικά με τη χρήση 
των ανωτάτων ορίων έχει ψηφιοποιηθεί. Όταν εντο -
πίζονται σφάλματα κατά τη διαβίβαση από τα κράτη 
μέλη, η εν λόγω κοινοποίηση απορρίπτεται ή καλού -
νται τα κράτη μέλη να δώσουν περαιτέρω διευκρι -
νίσεις. Ένας από τους διενεργούμενους ελέγχους 
έγκειται στη διαπίστωση του κατά πόσο το άθροισμα 
της αξίας των δικαιωμάτων και του ποσού των αποθε -
μάτων είναι εντός του ανωτάτου ορίου του ΚΕΕ.
Η Επιτροπή προβλέπει επίσης να εξετάσει τα ζητήματα 
αυτά κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμ -
μόρφωση στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ.
Επίσης, από το 2014, οι πόροι εντός της Επιτροπής θα 
προορίζονται για τη στήριξη των κρατών μελών, ιδίως 
όσον αφορά την εφαρμογή του ΟΣΔΕ στο πλαίσιο της 
μεταρρύθμισης.
Η Επιτροπή ασχολείται επί του παρόντος με τον 
εξορθολογισμό της διαδικασίας εκκαθάρισης της 
συμμόρφωσης με σκοπό να μειώσει τη διάρκειά της σε 
δύο έτη στις συνήθεις περιπτώσεις. Πρώτον, ο ορι -
ζόντιος κανονισμός της νέας ΚΓΠ (κανονισμός (ΕΕ) 
αριθ. 1306/2013) περιγράφει με ακρίβεια τη φύση, το 
πεδίο εφαρμογής και την ακολουθία των διαδοχικών 
σταδίων, καθώς και τους διαφόρους τύπους δημο -
σιονομικών διορθώσεων. Δεύτερον, οι διατάξεις της 
κατ’ εξουσιοδότηση πράξης (μέθοδος και κριτήρια 
υπολογισμού της δημοσιονομικής διόρθωσης) και των 
εκτελεστικών πράξεων (λεπτομέρειες της διαδικασίας 
συμμόρφωσης, με προθεσμίες για κάθε στάδιο της δια -
δικασίας) αποσκοπούν στην περαιτέρω απλούστευση 
του νομικού πλαισίου και περιορίζουν τον κίνδυνο 
άσκοπων καθυστερήσεων. Τρίτον, σε αυτή την ισχυ -
ρότερη βάση, η Επιτροπή θα εντείνει την παρακολού -
θηση της προόδου των διαδικασιών συμμόρφωσης για 
να εξασφαλίσει την αυστηρή τήρηση των προθεσμιών.Λαμβάνοντας υπόψη τον βαθμό διακριτικής ευχέ -
ρειας που παρέχει στα κράτη μέλη ο κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 73/2009, η Επιτροπή παρείχε οδηγίες στα κράτη 
μέλη μετά από αιτήματά τους για διευκρινίσεις όσον 
αφορά την ορθή εφαρμογή των κανονισμών. Εξάλ -
λου, στο πλαίσιο των κανόνων που καθορίζονται στον 
κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 73/2009, τα κράτη μέλη μπορούν 
να επιλέξουν διαφορετικό τρόπο εφαρμογής, γεγονός 
που αντανακλά την ποικιλία των καταστάσεων και 
χαρακτηριστικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ωστόσο, τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά και τα 
δικαιώματα ενίσχυσης πρέπει να ανακτώνται σύμφωνα 
με τις διατάξεις των άρθρων 80 και 81 του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1122/2009. Παρόμοιες διατάξεις εξετάζονται 
για τους κανόνες εφαρμογής της μεταρρύθμισης της 
ΚΓΠ.
IX α)
Η Επιτροπή έχει ήδη αναλάβει δράση σχετικά με το 
θέμα αυτό. Στο πλαίσιο των νόμιμων επιλογών πολιτι -
κής που έχει αναθέσει ο νομοθέτης στα κράτη μέλη με 
σκοπό να επιτευχθούν οι στόχοι της μεταρρύθμισης, 
η Επιτροπή πρότεινε στους κανόνες εφαρμογής που 
θα ισχύσουν από το 2015 λεπτομερέστερες απαιτήσεις 
κοινοποίησης για τις εν λόγω επιλογές. Ενδεικτικά, οι 
αποφάσεις σχετικά με την κατανομή των δικαιωμά -
των ενίσχυσης, ή οι αποφάσεις που λαμβάνονται στο 
πλαίσιο της προαιρετικής συνδεδεμένης στήριξης θα 
πρέπει να κοινοποιούνται και να αιτιολογούνται.
Η Επιτροπή έχει επίσης προτείνει αναλυτικότερους 
κανόνες για τη χρήση των εθνικών ή περιφερειακών 
αποθεματικών που προβλέπουν ότι οι κατανομές που 
σχετίζονται με την αύξηση της μοναδιαίας αξίας των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης πραγματοποιούνται σύμφωνα 
με αντικειμενικά κριτήρια και με τρόπο που να εξα -
σφαλίζεται η ισότιμη μεταχείριση μεταξύ των γεωργών 
και να αποφεύγονται οι στρεβλώσεις της αγοράς και 
του ανταγωνισμού.
Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 30 παράγραφος 10 
του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013, μια αύξηση της 
αξίας των δικαιωμάτων ενίσχυσης για έναν γεωργό 
δεν μπορεί να υπερβεί την εθνική ή την περιφερειακή 
μοναδιαία αξία των δικαιωμάτων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 39
IX δ)
Από το 2014 η Επιτροπή ενισχύει την ικανότητα παρα -
κολούθησης και διαθέτει πόρους για τη στήριξη των 
κρατών μελών.
Εντούτοις, πρέπει να επισημανθεί ότι ο υπολογισμός 
των δικαιωμάτων ενίσχυσης βασίζεται σε δεδομένα 
που προέρχονται από το σύστημα προσδιορισμού 
και καταγραφής των δικαιωμάτων ενίσχυσης που 
προβλέπεται στο άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1122/2009. Παρόμοια διάταξη πρέπει να προβλε -
φθεί επίσης για το καθεστώς δικαιωμάτων ενίσχυσης 
που θα ισχύει από το 2015.
Τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι απαι -
τήσεις που ορίζονται στα επιλεγέντα συστήματα 
πληροφοριών πληρούν τα πρότυπα ασφάλειας που 
αναφέρονται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 885/2006. Αυτά τα πρότυπα απαιτούν τη θέσπιση 
ειδικών ελέγχων με σκοπό τη διασφάλιση της εμπι -
στευτικότητας, της αξιοπιστίας και της ακεραιότητας 
των δεδομένων.
Επιπλέον, η Επιτροπή διευκρίνισε στις νέες κατευθυ -
ντήριες γραμμές για τους οργανισμούς πιστοποίησης 
ότι οι έλεγχοι τους πρέπει να περιλαμβάνουν αξιολό -
γηση των «διαδικασιών που διασφαλίζουν τη σωστή 
χορήγηση δικαιωμάτων». Επιπλέον, η επόμενη έκδοση 
των κατευθυντήριων γραμμών θα περιλαμβάνει ρητή 
αναφορά στην ακρίβεια του υπολογισμού.IX γ)
Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ και του 
συστήματος άμεσων ενισχύσεων από το 2015, η Επι -
τροπή διέθεσε ειδικούς πόρους για να αυξήσει την 
ικανότητα παρακολούθησης για να ενισχυθεί η επο -
πτεία στην εφαρμογή των σχετικών κανονισμών της 
ΕΕ πριν από την έναρξη των διαδικασιών εκκαθάρισης 
των λογαριασμών.
Περιπτώσεις λανθασμένου υπολογισμού των δικαι -
ωμάτων ενίσχυσης αποτελούν ήδη αντικείμενο 
παρακολούθησης.
Τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά και τα δικαι -
ώματα ενίσχυσης ανακτώνται σύμφωνα με τις δια -
τάξεις των άρθρων 80 και 81 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1122/2009. Παρόμοιες διατάξεις συζητούνται στο 
πλαίσιο της επεξεργασίας των κανόνων εφαρμογής της 
μεταρρύθμισης της ΚΓΠ.
Επιπλέον, βάσει του άρθρου 54 παράγραφος 2 του 
κανονισμού 1306/2013, εάν η ανάκτηση δεν πραγμα -
τοποιηθεί εντός τεσσάρων ετών από την ημερομη -
νία της αίτησης ανάκτησης (ή 8 ετών σε περίπτωση 
δικαστικών διαδικασιών), οι δημοσιονομικές επιπτώ -
σεις της μη ανάκτησης βαρύνουν κατά 50 % το οικείο 
κράτος μέλος, γεγονός οποίο αποτελεί ισχυρό κίνητρο 
για να ολοκληρώνουν τα κράτη μέλη τη διαδικασία 
ανάκτησης εγκαίρως (ο αποκαλούμενος κανόνας 50/50 
που ισχύει από το 2007).
Σύμφωνα με το άρθρο 54 παράγραφος 5 του ιδίου 
κανονισμού, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα, στο 
πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμ -
μόρφωση, να αποκλείσει από την ενωσιακή χρημα -
τοδότηση ορισμένα ποσά, εάν ένα κράτος μέλος δεν 
επιδεικνύει επιμέλεια στη διαδικασία είσπραξης.
Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι η ανάκτηση 
αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών θα μπορούσε 
να επηρεαστεί από καθυστερήσεις που οφείλονται 
κυρίως στις περιορισμένες διαδικασίες εκτέλεσης των 
κρατών μελών. Επιπλέον, όταν οι δικαιούχοι ασκούν 
προσφυγή, κινείται διαδικασία αναγκαστικής εκτέλε -
σης, ενίοτε και με δικαστική αγωγή. Κατά συνέπεια, θα 
ήταν δύσκολο για την Επιτροπή να αποδείξει ότι το εν 
λόγω κράτος μέλος δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα για 
τη διασφάλιση της είσπραξης της οφειλής. Στις υποθέ -
σεις που εξετάζονται βάσει του άρθρου 258 της ΣΛΕΕ, 
το βάρος της απόδειξης θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο 
όταν οι εθνικές υποθέσεις είναι σε εκκρεμότητα.
Απαντήσεις της Επιτροπής 40
17
Ο βαθμός διακριτικής ευχέρειας που παρέχεται στα 
κράτη μέλη όσον αφορά τους τρόπους αποσύνδεσης 
της στήριξης αιτιολογείται από την πολυμορφία των 
εθνικών ή περιφερειακών ιδιαιτεροτήτων και από την 
ανάγκη να διευκολυνθεί ο τρόπος μετάβασης προς την 
αποσύνδεση.
Παρατηρήσεις
22
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 73/2009 παρέχει σχετική 
διακριτική ευχέρεια στα κράτη μέλη και αυτή η δια -
κριτική ευχέρεια δόθηκε για να διευκολυνθεί ο τρόπος 
μετάβασης προς την αποσύνδεση.
Εφόσον οι διαφορετικές λεπτομέρειες εφαρμογής 
τηρούν το πλαίσιο των κανόνων που θέσπισε ο κανο -
νισμός (ΕΚ) αριθ. 73/2009, τα κράτη μέλη μπορούν να 
επιλέξουν διαφορετικό τρόπο εφαρμογής, γεγονός 
που αντανακλά την ποικιλία των καταστάσεων και 
χαρακτηριστικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εξάλλου, 
κατά πάγια νομολογία, τα κράτη μέλη, κατά τη λήψη 
μέτρων για την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ, πρέ -
πει να ασκούν τη διακριτική τους ευχέρεια τηρώντας 
τις γενικές αρχές του δικαίου της ΕΕ και των θεμελι -
ωδών δικαιωμάτων (βλ. π.χ. απόφαση στην υπόθεση 
C-313/99 Mulligan, σκέψεις 35 και 36).
24
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα άρθρα 63 έως 65 του κανο -
νισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009 παρέχουν ένα κοινό πλαί -
σιο για την εφαρμογή του μέτρου το οποίο περιείχε 
επαρκές επίπεδο ανάλυσης και, ως εκ τούτου, δεν 
κρίθηκε αναγκαίο να θεσπιστούν πρόσθετοι λεπτομε -
ρείς κανόνες στον εκτελεστικό κανονισμό της Επι -
τροπής. Κρίθηκε ότι τα κράτη μέλη ήταν σε καλύτερη 
θέση, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, να 
κρίνουν τις σχετικές λεπτομέρειες εφαρμογής ανάλογα 
με τις ιδιαιτερότητές τους, στο πλαίσιο των υφιστάμε -
νων κανόνων που περιέχονται στην εκδοθείσα από τον 
νομοθέτη (Συμβούλιο) βασική πράξη.Εισαγωγή
13
Το 2015, θα χορηγηθούν τα δικαιώματα ενίσχυσης και 
η αξία τους θα οριστεί είτε ως εθνικό ή περιφερειακό 
κατ’ αποκοπήν ποσό είτε ως συγκλίνουσα αξία έναντι 
του εθνικού ή περιφερειακού κατ’ αποκοπήν ποσού. 
Για τη σύγκλιση προς ένα κατ’ αποκοπήν ποσοστό 
αναφοράς του παρελθόντος, θα λαμβάνεται υπόψη 
(π.χ. η αξία των δικαιωμάτων που κατέχει ένας γεωρ -
γός το 2014), αλλά, αν ληφθεί υπόψη η σύγκλιση της 
αξίας των δικαιωμάτων, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως 
μεταφορά της ίδιας αξίας. Λόγω της σύγκλισης, η αξία 
των δικαιωμάτων για ορισμένους γεωργούς θα μειωθεί 
σταδιακά, αλλά για ορισμένους άλλους θα αυξηθεί 
για να επιτευχθεί σύγκλιση προς μια εθνική ή περιφε -
ρειακή πληρωμή κατ’ αποκοπήν ενίσχυση. Επιπλέον, 
η εισαγωγή των νέων καθεστώτων αποτυπώνεται στο 
ανώτατο όριο του βασικού καθεστώτος ενίσχυσης 
που θα είναι διαθέσιμο για τα δικαιώματα ενίσχυσης, 
το οποίο θα είναι γενικά χαμηλότερο από το ισχύον 
ανώτατο όριο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης.
Επιπλέον, τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά και 
δικαιώματα ενίσχυσης θα πρέπει να ανακτώνται επί -
σης και στο πλαίσιο του μελλοντικού βασικού καθε -
στώτος ενίσχυσης.
14
Σύμφωνα με την αρχή της επιμερισμένης διαχείρι -
σης παρέχεται στα κράτη μέλη σχετική διακριτική 
ευχέρεια.
15
Η Επιτροπή θεωρεί ότι, για την ένταξη της συνδεδεμέ -
νης στήριξης, η συνολική ευθύνη είναι επιμερισμένη 
μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών. Οι 
αντίστοιχες αρμοδιότητες των κρατών μελών και της 
Επιτροπής έχουν καθοριστεί σαφώς από τον νομοθέτη 
στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 73/2009 και τη λοιπή ισχύ -
ουσα νομοθεσία της ΕΕ. Αυτό αντανακλά την αρχή της 
επιμερισμένης διαχείρισης, βάσει της οποίας τα κράτη 
μέλη είναι αρμόδια για την εφαρμογή των σχετικών 
κανόνων, ενώ η Επιτροπή διατηρεί την ευθύνη για τον 
έλεγχο και τον λογιστικό έλεγχο της συνεπούς εφαρ -
μογής της νομοθεσίας της ΕΕ.
Απαντήσεις της Επιτροπής 41
Τα άρθρα 64 παράγραφος 1 και 65 του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 73/2009 δεν υποχρέωναν τα κράτη μέλη να 
περιορίσουν τα αντίστοιχα ποσά σε ατομικό επίπεδο. 
Επιπλέον, ο κατάλογος των κριτηρίων στο άρθρο 64 
παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009, τα 
οποία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη δεν είναι πλή -
ρης (βλ. τη λέξη «ιδίως»), σύμφωνα με τη διακριτική 
ευχέρεια των κρατών μελών. Εφόσον οι διαφορετικές 
λεπτομέρειες εφαρμογής τηρούν το πλαίσιο των κανό -
νων, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέγουν διαφο -
ρετικούς τρόπους εφαρμογής που αντανακλούν την 
πολυμορφία των καταστάσεων και χαρακτηριστικών 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
28
Βλ. απάντηση στο σημείο 27.
30
Η προσέγγιση αυτή είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του 
άρθρου 64 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009.
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 27.
31
Μια διαφορά ως προς τη μεταχείριση μεταξύ των 
γεωργών δεν εισάγει διακρίσεις αυτή καθαυτή, αλλά 
μπορεί να δικαιολογηθεί βάσει αντικειμενικών κριτη -
ρίων σε συνάρτηση με τους επιδιωκόμενους από τη 
νομοθεσία στόχους πολιτικής. Επιπλέον, δεν τίθεται 
εξ ορισμού ζήτημα διακρίσεων σε περίπτωση που οι 
γεωργοί δεν βρίσκονται σε συγκρίσιμες καταστάσεις.
Βλ. επίσης τις απαντήσεις στα σημεία 22 και 26.
Πλαίσιο 1
Βλ. απάντηση στο σημείο 31.Ο βαθμός διακριτικής ευχέρειας που παρέχεται στα 
κράτη μέλη όσον αφορά τους τρόπους αποσύνδεσης 
της στήριξης αιτιολογείται από την πολυμορφία των 
εθνικών ή περιφερειακών ιδιαιτεροτήτων και από την 
ανάγκη να διευκολυνθεί ο τρόπος μετάβασης προς την 
αποσύνδεση.
Δεν απαιτείται από την Επιτροπή να εγκρίνει επίσημα 
τις επιλογές που γίνονται βάσει των άρθρων 63 έως 
67 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009. Τα κράτη μέλη 
είναι αρμόδια για την εφαρμογή του κανονισμού.
Εντούτοις, σύμφωνα με το άρθρο 140 του κανονι -
σμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009, τα κράτη μέλη ενημερώνουν 
λεπτομερώς την Επιτροπή για τα μέτρα που λαμβά -
νουν για την εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού. Το 
2010, η Επιτροπή χρησιμοποίησε αυτό το νομοθετικό 
μέσο και απέστειλε ερωτηματολόγιο στα κράτη μέλη 
σχετικά με την εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού.
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 22.
26
Όταν παρατηρούνται αδυναμίες στην εφαρμογή των 
κανονισμών από τα κράτη μέλη, αυτές παρακολου -
θούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης 
λογαριασμών.
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 22.
27
Το άρθρο 64 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 73/2009 προβλέπει ότι τα σχετικά ποσά κατανέ -
μονται από τα κράτη μέλη μεταξύ των γεωργών των 
σχετικών τομέων με αντικειμενικά και αμερόληπτα 
κριτήρια, λαμβανομένης υπόψη, ιδίως, της στηρίξεως 
που έλαβαν οι εν λόγω γεωργοί, άμεσα ή έμμεσα, στο 
πλαίσιο των σχετικών καθεστώτων στήριξης κατά τη 
διάρκεια ενός ή περισσότερων ετών της περιόδου 
2005 έως 2008. Το άρθρο 65 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 73/2009 προβλέπει ότι τα σχετικά ποσά κατα -
νέμονται από τα κράτη μέλη μεταξύ των γεωργών 
των σχετικών τομέων κατ’ αναλογία της στήριξης που 
έλαβαν οι γεωργοί αυτοί στο πλαίσιο των σχετικών 
καθεστώτων στήριξης κατά τις σχετικές περιόδους 
αναφοράς. Η Ισπανία χορήγησε ποσά αναφοράς μέχρι 
το διαθέσιμο ανώτατο όριο που ορίζεται στο παράρ -
τημα ΧΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009.
Απαντήσεις της Επιτροπής 42
Ωστόσο, όταν παρατηρούνται αδυναμίες στην 
εφαρμογή των κανονισμών από τα κράτη μέλη, αυτές 
παρακολουθούνται από τη ΓΔ AGRI. Όταν οι αδυναμίες 
αυτές συνεπάγονται αχρεωστήτως καταβληθέντα 
ποσά, η παρακολούθηση μπορεί να ασκείται στο πλαί -
σιο της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών.
Πλαίσιο 2
Όσον αφορά τις επενδύσεις σε ζώα, οι κανονιστικές 
διατάξεις δεν απαιτούν αποδεικτικά στοιχεία της 
επένδυσης.
37
Όσον αφορά το όριο της μέγιστης αξίας των δικαιω -
μάτων, στο πλαίσιο των συζητήσεων διαγνωστικού 
ελέγχου, κρίθηκε αναγκαίο να δοθεί στα κράτη μέλη 
περισσότερη ευελιξία, σύμφωνα με την αρχή της 
επικουρικότητας, όσον αφορά τον καθορισμό των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης από το απόθεμα, ιδίως για τη 
χορήγηση δικαιωμάτων σε γεωργούς που βρίσκονται 
σε ειδική κατάσταση. Πρέπει να επισημανθεί ότι, στο 
πλαίσιο του διαγνωστικού ελέγχου, με την περαιτέρω 
αποσύνδεση, ο περιορισμός του εθνικού/ περιφερεια -
κού μέσου όρου δεν είχε την ίδια σημασία σε σύγκριση 
με την προηγούμενη περίοδο, διότι το εθνικό απόθεμα 
χρησιμοποιήθηκε ιδίως κατά τα πρώτα έτη της εφαρ -
μογής του ΚΕΕ.
Από το 2015, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 
προβλέπει νέο καθεστώς άμεσων ενισχύσεων και τη 
σύγκλιση της αξίας των δικαιωμάτων ενίσχυσης προς 
ένα εθνικό ή περιφερειακό κατ’ αποκοπήν ποσό στο 
πλαίσιο αυτό, υπό την προϋπόθεση ότι η ανώτατη αξία 
των δικαιωμάτων ενίσχυσης που κατανέμονται από το 
εθνικό απόθεμα περιορίζεται στον εθνικό/περιφερει -
ακό μέσο όρο.
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 36.
39
Όταν παρατηρούνται αδυναμίες στην εφαρμογή των 
κανονισμών από τα κράτη μέλη, εξαιτίας των οποίων 
καταβάλλονται αχρεωστήτως ποσά, αυτές παρακο -
λουθούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης 
λογαριασμών.Κοινή απάντηση στα σημεία 32 – 34
Όπως ορθά επισημαίνει επίσης το Συνέδριο, το 
άρθρο 41 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 73/2009 είναι προαιρετικό και τα κράτη μέλη 
μπορούν να κρίνουν κατά πόσον είναι σκόπιμο να το 
εφαρμόσουν ή όχι.
Όταν παρατηρούνται αδυναμίες στην εφαρμογή των 
κανονισμών από τα κράτη μέλη, αυτές παρακολου -
θούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης 
λογαριασμών.
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 27.
35
Βλ. απαντήσεις στα σημεία 22 και 26.
36
Όσον αφορά την απουσία ορισμού των «επενδύσεων» 
στον ευρωπαϊκό εκτελεστικό κανονισμό, θα πρέπει να 
επισημανθεί ότι, στην περίπτωση που η ευρωπαϊκή 
νομοθεσία δεν παρέχει τον ορισμό, πρέπει να λαμ -
βάνονται υπόψη το πλαίσιο της εν λόγω διάταξης και 
ο στόχος της σχετικής νομοθεσίας, λόγω της ανάγκης 
ομοιόμορφης εφαρμογής του δικαίου της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης και της αρχής της ισότητας (βλ. π.χ. υπό -
θεση 327/82, Ekro, σκέψη 11). Επιπλέον, κατά τη λήψη 
μέτρων για την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ, 
τα κράτη μέλη πρέπει να ασκούν τη διακριτική τους 
ευχέρεια τηρώντας τις γενικές αρχές του δικαίου της 
ΕΕ και των θεμελιωδών δικαιωμάτων (βλ. π.χ. υπόθεση 
C-313/99 Mulligan, σκέψεις 35 και 36).
Όσον αφορά την λεπτομερή λειτουργία του εθνικού 
αποθέματος, παρέχεται στα κράτη μέλη ευελιξία, 
σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, διότι είναι 
τα πλέον κατάλληλα για να αποφασίσουν τις σχετικές 
επιλογές εφαρμογής στο πλαίσιο των κανόνων που 
ορίζονται στο τμήμα 2 του κεφαλαίου 2 του κανονι -
σμού (ΕΚ) αριθ. 1120/2009.
Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλί -
ζουν την ίση μεταχείριση των γεωργών και να αποφεύ -
γονται στρεβλώσεις της αγοράς και του ανταγωνισμού 
κατά τη λειτουργία του εθνικού αποθέματος.
Απαντήσεις της Επιτροπής 43
44
Όταν παρατηρούνται αδυναμίες στην εφαρμογή των 
κανονισμών από τα κράτη μέλη, εξαιτίας των οποίων 
καταβάλλονται αχρεωστήτως ποσά, αυτές παρα -
κολουθούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθά -
ρισης λογαριασμών (έρευνα NAC/2012/010/FR και 
NAC/2014/001/FR).
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή εμμένει στην άποψη ότι 
οι αξίες των δικαιωμάτων είχαν υπερεκτιμηθεί, με απο -
τέλεσμα να υπάρξουν εν τέλει αχρεωστήτως καταβλη -
θέντα ποσά και ο κίνδυνος για το Ταμείο να αντιστοιχεί 
στο 0,69 % για το 2010.
Τα διορθωτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν (εκ νέου 
υπολογισμός των αξιών των δικαιωμάτων) περιλαμβά -
νονται στο σχέδιο δράσης για τη Γαλλία. Οι γαλλικές 
αρχές ανακοίνωσαν ότι η διόρθωση των αξιών των 
δικαιωμάτων θα παραμείνει σε ισχύ για το έτος υποβο -
λής αιτήσεων 2014.
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 42.
Κοινή απάντηση στα σημεία 48 – 49
Οι ιταλικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι, κατά τη χορήγηση 
των αποσυνδεδεμένων ποσών, είχαν λάβει υπόψη τα 
δικαιώματα ενίσχυσης που κατείχαν αρχικά οι γεωργοί. 
Αυτό αφορούσε πληθυσμό 86 000 γεωργών από τους 
500 000 γεωργούς τους οποίους αφορούσε η αποσύν -
δεση κατά την τριετία 2010-2012.
Το συνολικό ποσό που χορηγήθηκε σε αυτό τον 
συγκεκριμένο πληθυσμό των γεωργών κατά τα τρία 
έτη ανέρχεται σε 107,9 εκατ. ευρώ. Αυτό που τίθεται 
υπό αμφισβήτηση δεν είναι το ποσό ανά γεωργό, 
αλλά η κατανομή του ποσού στα δικαιώματα. Ωστόσο, 
είναι άγνωστος ο αριθμός των δικαιωμάτων που δεν 
ελήφθησαν υπόψη.
Όταν παρατηρούνται αδυναμίες στην εφαρμογή των 
κανονισμών από τα κράτη μέλη, εξαιτίας των οποίων 
καταβάλλονται αχρεωστήτως ποσά, αυτές παρακο -
λουθούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης 
λογαριασμών.Πλαίσιο 3
Αυτό εξετάζεται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθά -
ρισης λογαριασμών (έρευνα NAC/2011/201/FR).
40
Βλ. απάντηση στο σημείο 37.
42
Τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλουν τις κοινοποι -
ήσεις τους με ηλεκτρονικά μέσα, διαμέσου επίσημων 
διαύλων (κατά το παρελθόν) ή στη λειτουργική ηλε -
κτρονική θυρίδα ή στο AMIS και από τον Σεπτέμβριο 
του 2012 (όσον αφορά το έτος υποβολής αιτήσεων 
2012 στο ISAMM). Όταν τα κράτη μέλη δεν τηρούν 
την προθεσμία κοινοποίησης, η Επιτροπή αποστέλλει 
επιστολές υπενθύμισης καλώντας τα να υποβάλουν 
και άλλες πληροφορίες που λείπουν. Επίσης, στο 
πλαίσιο των συνεδριάσεων της επιτροπής διαχείρισης 
άμεσων πληρωμών, υπενθυμίζονται στα κράτη μέλη 
οι απαιτήσεις κοινοποίησης. Επιπλέον, όταν εντοπίζο -
νται σφάλματα κατά τη διαβίβαση από τα κράτη μέλη, 
η σχετική κοινοποίηση απορρίπτεται ή ενημερώνεται 
το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος για περαιτέρω διευ -
κρινίσεις. Ένας από τους ελέγχους που διενεργήθηκαν 
είναι εάν το άθροισμα της αξίας των δικαιωμάτων και 
το ποσό των αποθεμάτων είναι εντός του ανωτάτου 
ορίου του ΚΕΕ.
Με βάση τις μηνιαίες δηλώσεις πληρωμής, η Επιτροπή 
ελέγχει κατά πόσον οι δαπάνες που δηλώνονται 
από τα κράτη μέλη υπερβαίνουν τα οριζόμενα στη 
νομοθεσία ανώτατα όρια χρηματοδότησης. Κατά 
περίπτωση, εφαρμόζεται μείωση σύμφωνα με τη δια -
δικασία που ορίζει το άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου. Υπάρχουν επίσης 
λεπτομερείς διαδικασίες που εξασφαλίζουν την ορθή 
παρακολούθηση της τήρησης όλων των δημοσιονομι -
κών ανώτατων ορίων που καθορίζονται στη νομοθε -
σία, έτσι ώστε οι επιστροφές από το ΕΓΤΕ να τηρούν 
πάντοτε αυτά τα ανώτατα όρια.
Το άρθρο 42 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 προ -
βλέπει ένα αποτρεπτικό μέτρο για την καθυστέρηση 
της υποβολής στατιστικών στοιχείων ελέγχου. Με 
βάση τα στοιχεία αυτά, από το 2014 η Επιτροπή μπορεί 
να αναστέλλει εν μέρει τις μηνιαίες ή ενδιάμεσες πλη -
ρωμές για τις οποίες τα σχετικά στατιστικά στοιχεία 
δεν έχουν αποσταλεί εγκαίρως.
Απαντήσεις της Επιτροπής 44
ισχυρότερη βάση, η Επιτροπή θα εντείνει την παρα -
κολούθηση της προόδου των διαδικασιών συμμόρ -
φωσης για να εξασφαλίσει την αυστηρή τήρηση των 
προθεσμιών.
Συμπεράσματα και συστάσεις
Κοινή απάντηση στα σημεία 60 και 61
Στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη 
μέλη έχουν επίσης τη συνολική ευθύνη να ελέγχουν 
τη συμμόρφωση των χρηματοδοτούμενων από το 
ΕΓΤΕ πράξεων [βλ. άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1290/2005]. Η Επιτροπή διατηρεί την ευθύνη να 
ελέγχει τη συνεπή εφαρμογή του προϋπολογισμού 
της ΕΕ και τη συμμόρφωση με τις γενικές αρχές της 
νομοθεσίας της ΕΕ στον γεωργικό τομέα. Επιπλέον, 
σύμφωνα με το άρθρο 317 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, 
η εκτέλεση του προϋπολογισμού ασκείται από την 
Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.
Λαμβανομένης υπόψη της διακριτικής ευχέρειας 
που παρέχει στα κράτη μέλη ο κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 73/2009 και των διαφόρων επιλογών που έχουν 
τα κράτη μέλη για να προσαρμόσουν την εφαρμογή 
στις εθνικές τους ιδιαιτερότητες, δεν κρίθηκε σκόπιμο, 
στο εν λόγω νομικό πλαίσιο, και με βάση τους στόχους 
πολιτικής που πρέπει να επιτευχθούν, να επιβάλει 
η Επιτροπή πιο ομοιόμορφη εφαρμογή σε όλα τα 
κράτη μέλη.
Εντούτοις, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ και 
του συστήματος άμεσων ενισχύσεων που θα εφαρμο -
στεί από το 2015, η Επιτροπή πρόκειται να αυξήσει την 
ικανότητα παρακολούθησής της για να ενισχύσει την 
εποπτεία της στην εφαρμογή των σχετικών κανονι -
σμών της ΕΕ πριν από την έναρξη των διαδικασιών 
εκκαθάρισης λογαριασμών.
Η ένταξη της συνδεδεμένης στήριξης στο ΚΕΕ υπαγό -
ταν στην επιμερισμένη διαχείριση της Επιτροπής και 
των κρατών μελών.
62
Βλ. απάντηση στα σημεία 22 και 60.
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 73/2009 παρέχει σχετική δια -
κριτική ευχέρεια στα κράτη μέλη.51
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι κανονισμοί της ΕΕ παρέχουν 
σαφείς κανόνες σχετικά με τη στοιχειοθέτηση των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης και της αξίας τους και εναπό -
κειται στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν σωστά τους 
κανονισμούς της ΕΕ. Λαμβάνοντας υπόψη τον βαθμό 
διακριτικής ευχέρειας που παρέχει στα κράτη μέλη 
ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 73/2009, η Επιτροπή παρείχε 
οδηγίες στα κράτη μέλη μετά από αιτήματά τους για 
διευκρινίσεις όσον αφορά την ορθή εφαρμογή των 
κανονισμών.
Κοινή απάντηση στα σημεία 54 – 56
Όταν παρατηρούνται αδυναμίες στην εφαρμογή των 
κανονισμών από τα κράτη μέλη, εξαιτίας των οποίων 
καταβάλλονται αχρεωστήτως ποσά, αυτές παρακο -
λουθούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης 
λογαριασμών.
58
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το Συνέδριο αναφέρεται 
κυρίως στις αδυναμίες που παρατηρήθηκαν στα μέτρα 
για την ένταξη της συνδεδεμένης στήριξης στο καθε -
στώς ενιαίας ενίσχυσης (ΚΕΕ). Σε σχέση με τη μεταρ -
ρύθμιση της ΚΓΠ, το στοιχείο αυτό δεν θα υφίσταται 
πλέον.
Κατόπιν αναδιοργάνωσης, από το 2014 η Επιτροπή 
αναπτύσσει την ικανότητά της παρακολούθησης για 
να ενισχύσει την εποπτεία της στην εφαρμογή των 
σχετικών κανονισμών της ΕΕ πριν από την έναρξη των 
διαδικασιών εκκαθάρισης λογαριασμών.
59
Η Επιτροπή ασχολείται επί του παρόντος με τον 
εξορθολογισμό της διαδικασίας εκκαθάρισης της 
συμμόρφωσης με σκοπό να μειώσει τη διάρκειά της σε 
δύο έτη στις συνήθεις περιπτώσεις. Πρώτον, ο ορι -
ζόντιος κανονισμός της νέας ΚΓΠ (κανονισμός (ΕΕ) 
αριθ. 1306/2013) περιγράφει με ακρίβεια τη φύση, το 
πεδίο εφαρμογής και την ακολουθία των διαδοχικών 
σταδίων, καθώς και τους διαφόρους τύπους δημο -
σιονομικών διορθώσεων. Δεύτερον, οι διατάξεις της 
κατ’ εξουσιοδότηση πράξης (μέθοδος και κριτήρια 
υπολογισμού της δημοσιονομικής διόρθωσης) και των 
εκτελεστικών πράξεων (λεπτομέρειες της διαδικασίας 
συμμόρφωσης, με προθεσμίες για κάθε στάδιο της 
διαδικασίας) αποσκοπούν στην περαιτέρω απλού -
στευση του νομικού πλαισίου και περιορίζουν τον 
κίνδυνο άσκοπων καθυστερήσεων. Τρίτον, σε αυτή την 
Απαντήσεις της Επιτροπής 45
Σύσταση 1
Η σύσταση αυτή είναι αποδεκτή.
Η Επιτροπή έχει ήδη αναλάβει δράση σχετικά με το 
θέμα αυτό. Στο πλαίσιο των νόμιμων επιλογών πολι -
τικής που έχει αναθέσει στα κράτη μέλη ο νομοθέ -
της να επιτύχουν τους στόχους της μεταρρύθμισης, 
η Επιτροπή πρότεινε στους κανόνες εφαρμογής που 
θα ισχύσουν από το 2015 λεπτομερέστερες απαιτήσεις 
κοινοποίησης για τις εν λόγω επιλογές. Ενδεικτικά, οι 
αποφάσεις σχετικά με την κατανομή των δικαιωμά -
των ενίσχυσης, ή οι αποφάσεις που λαμβάνονται στο 
πλαίσιο της προαιρετικής συνδεδεμένης στήριξης θα 
πρέπει να κοινοποιούνται και να αιτιολογούνται.
Η Επιτροπή έχει επίσης προτείνει αναλυτικότερους 
κανόνες για τη χρήση των εθνικών ή περιφερειακών 
αποθεμάτων που προβλέπουν ότι οι κατανομές που 
σχετίζονται με την αύξηση της μοναδιαίας αξίας των 
δικαιωμάτων ενίσχυσης πραγματοποιούνται σύμφωνα 
με αντικειμενικά κριτήρια και με τέτοιο τρόπο ώστε 
να εξασφαλίζεται η ισότιμη μεταχείριση μεταξύ των 
γεωργών και να αποφεύγονται οι στρεβλώσεις της 
αγοράς και του ανταγωνισμού.
Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 30 παράγραφος 10 
του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013, μια αύξηση της 
αξίας των δικαιωμάτων ενίσχυσης για έναν γεωργό 
δεν μπορεί να υπερβεί την εθνική ή την περιφερειακή 
μοναδιαία αξία των δικαιωμάτων.
65
Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ και του 
συστήματος άμεσων ενισχύσεων που θα εφαρμοστεί 
από το 2015, η Επιτροπή πρόκειται να αυξήσει την 
ικανότητα παρακολούθησής της για να ενισχύσει την 
εποπτεία της στην εφαρμογή των σχετικών κανονι -
σμών της ΕΕ πριν από την έναρξη των διαδικασιών 
εκκαθάρισης λογαριασμών.
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 42.
66
Η επανεξέταση της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς 
τη συμμόρφωση βάσει της νέας ΚΓΠ ασχολείται ειδικό -
τερα με τη διάρκεια της διαδικασίας.Εφόσον οι διάφορες λεπτομέρειες εφαρμογής τηρούν 
το πλαίσιο των κανόνων που καθορίζονται στον 
κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 73/2009, τα κράτη μέλη μπορούν 
να επιλέξουν διάφορους τρόπους εφαρμογής που 
αντανακλούν το φάσμα των καταστάσεων και των 
χαρακτηριστικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εξάλλου, 
κατά πάγια νομολογία, τα κράτη μέλη, κατά τη λήψη 
μέτρων για την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ, πρέ -
πει να ασκούν τη διακριτική τους ευχέρεια τηρώντας 
τις γενικές αρχές του δικαίου της ΕΕ και των θεμελι -
ωδών δικαιωμάτων (βλ. π.χ. απόφαση στην υπόθεση 
C-313/99 Mulligan, σκέψεις 35 και 36).
Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι τα απροσδόκητα 
οφέλη σε μεμονωμένες περιπτώσεις δεν συνιστούν 
κατ’ ανάγκην παράβαση των γενικών αρχών του 
δικαίου της ΕΕ.
Όταν παρατηρούνται αδυναμίες στην εφαρμογή των 
ενωσιακών κανονισμών από τα κράτη μέλη, αυτές 
παρακολουθούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκα -
θάρισης λογαριασμών.
63
Όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ και το 
καθεστώς άμεσων ενισχύσεων που θα εφαρμοστεί 
από το 2015, η Επιτροπή έχει προτείνει αναλυτικότε -
ρους κανόνες χορήγησης των δικαιωμάτων από το 
εθνικό απόθεμα, όσον αφορά τόσο τον αριθμό όσο και 
την αξία των δικαιωμάτων που θα χορηγηθούν.
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 60.
64
Βλ. απάντηση στο σημείο 63.
Απαντήσεις της Επιτροπής 46
68
Όταν παρατηρούνται αδυναμίες στην εφαρμογή των 
κανονισμών της ΕΕ από τα κράτη μέλη, αυτές παρα -
κολουθούνται από την Επιτροπή. Όταν οι αδυναμίες 
αυτές συνεπάγονται αχρεωστήτως καταβληθέντα 
ποσά, η παρακολούθηση μπορεί να ασκείται στο πλαί -
σιο της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών.
69
Βλ. απάντηση στο σημείο 13.
Σύσταση 3
Η σύσταση αυτή είναι αποδεκτή.
Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ και του 
καθεστώτος άμεσων ενισχύσεων που εφαρμόζεται 
από το 2015, οι επιλογές πολιτικής που ανατίθενται 
στα κράτη μέλη από τους νομοθέτες θα συνοδεύονται 
από αυστηρότερες υποχρεώσεις στους κανόνες εφαρ -
μογής, όσον αφορά την αιτιολόγηση και τις κοινοποιή -
σεις των εν λόγω επιλογών.
Επίσης, η Επιτροπή διαθέτει ειδικούς πόρους για 
να αυξήσει την ικανότητά της παρακολούθησης για 
να ενισχύσει την εποπτεία της στην εφαρμογή των 
σχετικών κανονισμών της ΕΕ πριν από την έναρξη των 
διαδικασιών εκκαθάρισης λογαριασμών.
Περιπτώσεις λανθασμένου υπολογισμού των δικαι -
ωμάτων ενίσχυσης αποτελούν ήδη αντικείμενο 
παρακολούθησης.
Τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά και τα δικαι -
ώματα ενίσχυσης ανακτώνται σύμφωνα με τις δια -
τάξεις των άρθρων 80 και 81 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1122/2009. Παρόμοιες διατάξεις συζητούνται στο 
πλαίσιο της επεξεργασίας των κανόνων εφαρμογής της 
μεταρρύθμισης της ΚΓΠ.
Επιπλέον, βάσει του άρθρου 54 παράγραφος 2 του 
κανονισμού 1306/2013, εάν η ανάκτηση δεν πραγμα -
τοποιηθεί εντός τεσσάρων ετών από την ημερομη -
νία της αίτησης ανάκτησης (ή 8 ετών σε περίπτωση 
δικαστικών διαδικασιών), οι δημοσιονομικές επιπτώ -
σεις της μη ανάκτησης βαρύνουν κατά 50 % το οικείο 
κράτος μέλος, γεγονός οποίο αποτελεί ισχυρό κίνητρο 
για να ολοκληρώνουν τα κράτη μέλη τη διαδικασία 
ανάκτησης εγκαίρως (ο αποκαλούμενος κανόνας 50/50 
που ισχύει από το 2007).Σύσταση 2
Η σύσταση αυτή είναι αποδεκτή.
Η Επιτροπή χρησιμοποιεί ήδη εργαλεία για να δια -
σφαλίσει την αποτελεσματική εποπτεία της τήρησης 
των ισχυόντων ανώτατων ορίων. Ειδικότερα, η διαβί -
βαση πληροφοριών από τα κράτη μέλη σχετικά με τη 
χρήση των ανωτάτων ορίων έχει ψηφιοποιηθεί. Όταν 
εντοπίζονται σφάλματα στη μετάδοση από το κράτος 
μέλος, η σχετική κοινοποίηση απορρίπτεται ή ζητού -
νται από το κράτος μέλος περαιτέρω διευκρινίσεις. 
Ένας από τους διενεργούμενους ελέγχους έγκειται στη 
διαπίστωση του κατά πόσο το άθροισμα της αξίας των 
δικαιωμάτων και του ποσού των αποθεμάτων είναι 
εντός του ανωτάτου ορίου του ΚΕΕ.
Η Επιτροπή θα εξετάσει περαιτέρω τα θέματα αυτά 
κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρ -
φωση στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ.
Επίσης, από το 2014, οι πόροι στο πλαίσιο της Επι -
τροπής θα προορίζονται για τη στήριξη των κρατών 
μελών, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή του ΟΣΔΕ στο 
πλαίσιο της μεταρρύθμισης.
Η Επιτροπή ασχολείται επί του παρόντος με τον 
εξορθολογισμό της διαδικασίας εκκαθάρισης της 
συμμόρφωσης με σκοπό να μειώσει τη διάρκειά της σε 
δύο έτη στις συνήθεις περιπτώσεις. Πρώτον, ο ορι -
ζόντιος κανονισμός της νέας ΚΓΠ ([κανονισμός (ΕΕ) 
αριθ. 1306/2013] περιγράφει με ακρίβεια τη φύση, το 
πεδίο εφαρμογής και την ακολουθία των διαδοχικών 
σταδίων, καθώς και τους διαφόρους τύπους δημο -
σιονομικών διορθώσεων. Δεύτερον, οι διατάξεις της 
κατ’ εξουσιοδότηση πράξης (μέθοδος και κριτήρια 
υπολογισμού της δημοσιονομικής διόρθωσης) και των 
εκτελεστικών πράξεων (λεπτομέρειες της διαδικασίας 
συμμόρφωσης, με προθεσμίες για κάθε στάδιο της δια -
δικασίας) αποσκοπούν στην περαιτέρω απλούστευση 
του νομικού πλαισίου και περιορίζουν τον κίνδυνο 
άσκοπων καθυστερήσεων. Τρίτον, σε αυτή την ισχυ -
ρότερη βάση, η Επιτροπή θα εντείνει την παρακολού -
θηση της προόδου των διαδικασιών συμμόρφωσης για 
να εξασφαλίσει την αυστηρή τήρηση των προθεσμιών.
67
Βλ. απάντηση στο σημείο 65.
Απαντήσεις της Επιτροπής 47
Τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι απαι -
τήσεις που ορίζονται στα επιλεγέντα συστήματα 
πληροφοριών πληρούν τα πρότυπα ασφάλειας που 
αναφέρονται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 885/2006. Αυτά τα πρότυπα απαιτούν τη θέσπιση 
ειδικών ελέγχων με σκοπό τη διασφάλιση της εμπι -
στευτικότητας, της αξιοπιστίας και της ακεραιότητας 
των δεδομένων.
Επιπλέον, η Επιτροπή διευκρίνισε στις νέες κατευθυ -
ντήριες γραμμές για τους οργανισμούς πιστοποίησης 
ότι οι έλεγχοι τους πρέπει να περιλαμβάνουν αξιολό -
γηση των «διαδικασιών που διασφαλίζουν τη σωστή 
χορήγηση δικαιωμάτων». Επιπλέον, η επόμενη έκδοση 
των κατευθυντήριων γραμμών θα περιλαμβάνει ρητή 
αναφορά στην ακρίβεια του υπολογισμού.Σύμφωνα με το άρθρο 54 παράγραφος 5 του ιδίου 
κανονισμού, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα, στο 
πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμ -
μόρφωση, να αποκλείσει από την ενωσιακή χρημα -
τοδότηση ορισμένα ποσά, εάν ένα κράτος μέλος δεν 
επιδεικνύει επιμέλεια στη διαδικασία είσπραξης.
Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι η ανάκτηση 
αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών θα μπορούσε 
να επηρεαστεί από καθυστερήσεις που οφείλονται 
κυρίως στις περιορισμένες διαδικασίες εκτέλεσης των 
κρατών μελών. Επιπλέον, όταν οι δικαιούχοι ασκούν 
προσφυγή, κινείται διαδικασία αναγκαστικής εκτέλε -
σης, ενίοτε και με δικαστική αγωγή. Κατά συνέπεια, θα 
ήταν δύσκολο για την Επιτροπή να αποδείξει ότι το εν 
λόγω κράτος μέλος δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα για 
τη διασφάλιση της είσπραξης της οφειλής. Στις υποθέ -
σεις που εξετάζονται βάσει του άρθρου 258 της ΣΛΕΕ, 
το βάρος της απόδειξης θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο 
όταν οι εθνικές υποθέσεις είναι σε εκκρεμότητα.
70
Όταν οι αδυναμίες αυτές συνεπάγονται αχρεωστήτως 
καταβληθέντα ποσά, μπορεί να εφαρμοστούν δημοσι -
ονομικές διορθώσεις.
Βλ. επίσης την απάντηση στα σημεία 51 και 60.
Σύσταση 4
Η σύσταση αυτή είναι αποδεκτή.
Από το 2014 η Επιτροπή ενισχύει την ικανότητα παρα -
κολούθησης και θα διαθέσει πόρους για τη στήριξη 
των κρατών μελών.
Εντούτοις, πρέπει να επισημανθεί ότι ο υπολογισμός 
των δικαιωμάτων ενίσχυσης βασίζεται σε δεδομένα 
που προέρχονται από το σύστημα προσδιορισμού 
και καταγραφής των δικαιωμάτων ενίσχυσης που 
προβλέπεται στο άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1122/2009. Παρόμοια διάταξη πρέπει να προβλε -
φθεί επίσης για το καθεστώς δικαιωμάτων ενίσχυσης 
που θα ισχύει από το 2015.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•  ένα αντίτυπο: 
από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu)·
•  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσες/χάρτες: 
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης( http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή 
καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που  πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσεις επί πληρωμή:
• από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu).
Συνδρομές επί πληρωμή:•  μέσω των εμπορικών αντιπροσώπων της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm).
QJ-AB-14-008-EL -C ISSN 1831-0826
Το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης (ΚΕΕ) είναι το σημαντικότερο από 
οικονομική άποψη καθεστώς άμεσης στήριξης το οποίο χρηματοδοτείται 
από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για τη γεωργία. Το καθεστώς αυτό 
προβλέπει την αποσύνδεση των ενισχύσεων προς τους γεωργούς από 
την παραγωγή. 
Κατόπιν του «διαγνωστικού ελέγχου» της κοινής γεωργικής πολιτικής 
(ΚΓΠ) το 2008, η πλειονότητα των ποσών που προηγουμένως ήταν 
διαθέσιμα για συνδεδεμένη στήριξη εντάχθηκαν στο ΚΕΕ.
Το Συνέδριο παρατήρησε ότι η διαχείριση της ένταξης της συνδεδεμένης 
στήριξης στο ΚΕΕ εκ μέρους της Επιτροπής υπήρξε μόνον μερικώς 
αποτελεσματική. Ενόψει του νέου συστήματος στήριξης των γεωργικών 
εκμεταλλεύσεων στην ΕΕ που θα τεθεί σε ισχύ το 2015, το Συνέδριο 
συνιστά στην Επιτροπή να διασφαλίζει τη συνεπή εφαρμογή των μέτρων 
της ΚΓΠ στα κράτη μέλη και να επιβάλλει αποτελεσματικότερα τη 
συμμόρφωση με τους ισχύοντες κανόνες και τα εφαρμοστέα ανώτατα 
όρια. Οι οργανισμοί πληρωμών των κρατών μελών πρέπει να θεσπίσουν 
σαφείς διαδικασίες ώστε να συμπεριλαμβάνουν αποτελεσματικούς 
ελέγχους, αφενός, της αξιοπιστίας των δεδομένων στα οποία βασίζονται 
οι υπολογισμοί και, αφετέρου, της ακρίβειας των δικαιωμάτων ενίσχυσης.
ΕΥΡΩΠΑÏKΟ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ