Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίησης της απόφασης του Συμβουλίου 1999/325/ΕΚ για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ιστορικο

Στις 10 Μαΐου 1999, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε να χορηγήσει στην Βοσνία-Ερζεγοβίνη (BiH) μακροοικονομική χρηματοδοτική ενίσχυση ανερχόμενη σε 60 εκατομμύρια ευρώ κατά ανώτατο όριο, η οποία περιλαμβάνει τμήμα που χορηγείται ως δάνειο ανερχόμενο σε 20 εκατομμύρια ευρώ κατά ανώτατο όριο και τμήμα που χορηγείται ως δωρεάν βοήθεια ανερχόμενο σε 40 εκατομμύρια ευρώ κατά ανώτατο όριο (απόφαση του Συμβουλίου 1999/325/EΚ).

Η ενίσχυση αυτή είχε ως στόχο να στηρίξει το ισοζύγιο πληρωμών και να συμβάλει στην άμβλυνση των εξωτερικών χρηματοδοτικών περιορισμών της χώρας καθώς και να διευκολύνει τις προσπάθειες μεταρρυθμίσεων και την εφαρμογή κοινών θεσμών και πολιτικών σύμφωνα με την ειρηνευτική συμφωνία του Dayton. Η ενίσχυση είχε χορηγηθεί υπό τον όρο να διαπιστωθεί η ικανοποιητική πορεία στην εφαρμογή του προγράμματος προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων της Βοσνίας- Ερζεγοβίνης στο πλαίσιο μιας συμφωνίας stand-by με το ΔΝΤ.

Μετά την υπογραφή του μνημονίου συμφωνίας, η πρώτη δόση της ενίσχυσης (25 εκατομμύρια ευρώ) πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 1999. Κατόπιν, σημειώθηκαν καθυστερήσεις εκ μέρους των αρχών της Βοσνίας Ερζεγοβίνης ως προς την εφαρμογή των απαιτούμενων πολιτικών μεταρρυθμίσεων που οδήγησαν στην παράταση της συμφωνίας stand-by με το ΔΝΤ τρεις φορές (τον Μάιο του 1999, τον Μάρτιο του 2000 και τον Δεκέμβριο του 2000). Ως εκ τούτου, η εκταμίευση της δεύτερης δόσης (20 εκατομμύρια ευρώ) πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2000, όταν υπογράφηκε συμπληρωματικό μνημόνιο συμφωνίας, το οποίο τονίζει τις προϋποθέσεις χορήγησης της τρίτης δόσης της βοήθειας ύψους 15 εκατομμυρίων ευρώ.

2. πρόσφατες εξελίξεις και προβλεψεισ

Οι βουλευτικές εκλογές διενεργήθησαν τον Νοέμβριο του 2000. Ωστόσο, μόνο μετά από παρατεταμένες διαπραγματεύσεις και την παρέμβαση του Γραφείου του Ύπατου Εκπροσώπου (OHR) έγινε δυνατός ο σχηματισμός κυβερνήσεων και στις δύο οντότητες και στο κράτος. Οι κυβερνήσεις σχηματίστηκαν τον Ιανουάριο του 2001 στην Republika Srpska (RS,) τον Φεβρουάριο στο κράτος και τον Μάρτιο στην ομοσπονδία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Οι εκλογές και η ακόλουθη παρατεταμένη περίοδος διαπραγματεύσεων καθυστέρησαν σε μεγάλο βαθμό τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και οδήγησαν σε γενικευμένη νομοθετική παράλυση. Ωστόσο, φαίνεται πως οι νέες κυβερνήσεις προσανατολίζονται προς τις μεταρρυθμίσεις και επιδιώκουν να ξαναβρούν το ρυθμό τους.

Η ανάπτυξη του ΑΕΠ επιβραδύνθηκε από το 10% το 1999 σε εκτιμώμενο ποσοστό 5% το 2000, από αρχική πρόβλεψη περίπου 12%. Η υιοθέτηση των κανόνων του καθεστώτος νομισματικού συμβουλίου, με το «Konvertible Marka (KM)» να συνδέεται σε βάση 1:1 με το γερμανικό μάρκο (ευρώ), συνέβαλε στη μείωση των πληθωριστικών πιέσεων. το μέσο ποσοστό πληθωρισμού σε όλη τη χώρα ανήλθε κατά το 2000 από το 31/4 στο 51/2 %.

Η ασθενής δημοσιονομική πειθαρχία και ο ελλιπής έλεγχος των δαπανών εξακολουθούν να αποτελούν μείζονα πηγή μακροοικονομικού κινδύνου, όπως πρόσφατα αποκάλυψαν οι ειδικοί λογιστικού έλεγχοι του Γραφείου του Ύπατου Εκπροσώπου/ΟΑΣΕ που διενεργήθηκαν στο επίπεδο των προϋπολογισμών των οντοτήτων. Οι δαπάνες της γενικής κυβέρνησης παραμένουν πολύ υψηλές (περίπου το 56% του ΑΕΠ). Η περικοπή των μη παραγωγικών δαπανών και η μείωση του δημοσίου τομέα, παράλληλα με την προστασία των κοινωνικών δαπανών και την αύξηση των επενδυτικών δαπανών αποτελούν σημαντικά στοιχεία της στρατηγικής προς μια αειφόρο δημοσιονομική πολιτική.

Η ανάκαμψη των εξαγωγών που άρχισε το 2000, μαζί με τη μείωση των εισαγωγών, συνεχίζεται. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (εξαιρουμένων των μεταφορών) αναμένεται να συρρικνωθεί περαιτέρω το 2001, στο 20.8% του ΑΕΠ από το 22.2% το 2000. Αναμένονται πολύ μικρές μεταβολές στα συναλλαγματικά αποθέματα το 2001, ενώ εκτιμάται ότι οι μεταφορές για την ανοικοδόμηση και τις εισροές κεφαλαίων (συμπεριλαμβανομένων μερικών αλλοδαπών άμεσων επενδύσεων) θα χρηματοδοτήσουν το μεγαλύτερο μέρος του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Ωστόσο, το ΔΝΤ υπολογίζει για το 2001 χρηματοδοτικό κενό (μετά τα προγράμματα των διεθνών χρηματοδοτικών ιδρυμάτων) 60 εκατομμυρίων USD.

Τον Μάιο του 2001 η Βοσνία-Ερζεγοβίνη ολοκλήρωσε την συμφωνία stand-by με το ΔΝΤ, η οποία είχε εγκριθεί τον Μάιο του 1998. Τα πολιτικά μέτρα που θα συμπεριληφθούν σε επιστολή προθέσεων για ένα άλλο πρόγραμμα stand-by έχουν ήδη καθορισθεί και κοινοποιηθεί στις αρχές στα μέσα Ιουνίου. Επομένως θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία πριν τα τέλη του έτους.

3. επεκταση τησ νομικησ βασησ μετα το ετοσ 2000

Η χρηματοδοτική στήριξη προς τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη πρέπει να συνεχισθεί από την Κοινότητα και από άλλους διμερείς και πολυμερείς χορηγούς έτσι ώστε να στηριχθούν οι προσπάθειές της για την οικονομική σταθεροποίηση και τις μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο, η απόφαση του Συμβουλίου (1999/325/ΕΚ της 10ης Μαΐου 1999) βασίσθηκε στην προσδοκία ότι το πρόγραμμα οικονομικής σταθεροποίησης και μεταρρυθμίσεων των αρχών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, όπως συμφωνήθηκε με την stand-by συμφωνία του ΔΝΤ, θα είχε εφαρμοσθεί έως το πρώτο εξάμηνο του 2000. Επομένως, το άρθρο 1(3) της απόφασης του Συμβουλίου ορίζει ότι το τμήμα που χορηγείται ως δωρεάν βοήθεια ανέρχεται σε 40 εκατομμύρια ευρώ κατ' ανώτατο όριο και καλύπτει την περίοδο από το 1999 έως το 2000.

Στο πλαίσιο αυτό, θεωρείται απαραίτητο να τροποποιηθεί η υπάρχουσα νομική βάση, δηλαδή η απόφαση του Συμβουλίου 1999/325/EΚ, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η συνέχιση της εφαρμογής της παρούσας ενίσχυσης, και ειδικότερα του υπολοίπου του τμήματος που χορηγείται ως δωρεάν βοήθεια ύψους 15 εκατομμύρια ευρώ και μετά το έτος 2000. Σύμφωνα με τις δημοσιονομικές απαιτήσεις, η τροποποιημένη απόφαση του Συμβουλίου θα προβλέπει ότι η καταληκτική ημερομηνία για τη χορήγηση των πόρων θα είναι η 31η Δεκεμβρίου 2002.

2001/0250 (CNS)

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίησης της απόφασης του Συμβουλίου 1999/325/ΕΚ για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 308,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [2],

[2] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η απόφαση του Συμβουλίου 1999/325/ΕΚ [3] παρέχει μακροοικονομική χρηματοδοτική ενίσχυση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη η οποία περιλαμβάνει τμήμα που χορηγείται ως δάνειο ύψους 20 εκατομμύρια ευρώ κατά ανώτατο όριο και τμήμα που χορηγείται ως βοήθεια ύψους 40 εκατομμυρίων ευρώ κατά ανώτατο όριο.

[3] ΕΕ L 123, 13.5.1999, σ. 57-59

(2) Λόγω καθυστερήσεων στην εφαρμογή των απαιτούμενων πολιτικών μεταρρυθμίσεων, όπως είχε συμφωνηθεί βάσει της συμφωνίας stand-by με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, μπόρεσαν να εκταμιευθούν μέχρι σήμερα μόνο η πρώτη δόση (25 εκατομμύρια ευρώ) και η δεύτερη δόση (20 εκατομμύρια ευρώ). Η τρίτη και τελική δόση ύψους 15 εκατομμυρίων ευρώ εξακολουθεί να εκκρεμεί.

(3) Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι αποφασισμένη να συνεχίσει την πορεία οικονομικής σταθεροποίησης και μεταρρύθμισης και η χώρα εξακολουθεί να έχει ανάγκη εξωτερικής χρηματοδοτικής στήριξης εκτός από εκείνη που μπορεί να χορηγηθεί από τα διεθνή χρηματοδοτικά ιδρύματα.

(4) Η υφιστάμενη απόφαση του Συμβουλίου 1999/325/ΕΚ δεν επιτρέπει τη χορήγηση βοήθειας μετά το έτος 2000.

(5) Προτού υποβάλει την πρότασή της, η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής.

ΑΠΟΦΑΣIZEI:

Άρθρο μόνο

Η απόφαση 1999/325/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Η παράγραφος 3 του άρθρου 1 αντικαθίσταται από το εξής κείμενο: «Το τμήμα που χορηγείται ως δωρεάν βοήθεια ανέρχεται σε 40 εκατομμύρια ευρώ κατ' ανώτατο όριο.»

2. Προστίθεται το νέο άρθρο 6: «Η παρούσα απόφαση λήγει την 31η Δεκεμβρίου 2002.»

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

ο Πρόεδρος

[...]

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Μακροοικονομική χρηματοδοτική ενίσχυση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

2. Σχετικό κονδύλιο του προϋπολογισμού

Τo τμήμα της ενίσχυσης πoυ χορηγείται ως δωρεάν βοήθεια

B7-548: Μακροοικονομική στήριξη στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

Το τμήμα της ενίσχυσης που χορηγείται ως δάνειο

Κονδύλιο B0-211, το οποίο αφορά την εγγύηση του κοινοτικού προϋπολογισμού για τα προγράμματα δανειοληπτικών πράξεων που συνάπτει η Κοινότητα με σκοπό την παροχή χρηματοδοτικής ενίσχυσης σε τρίτες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

3. Νομικές βάσεις

Άρθρο 308 της συνθήκης.

4. περιγραφή και αιτιολογηση του μετρου

α) Περιγραφή της εvέργειας

Χορήγηση κοινοτικού δανείου (που θα χρηματοδοτηθεί με δανεισμό της Κοινότητας από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές) ύψους 20 εκατομμυρίων ευρώ κατ' ανώτατο όριο και δωρεάν βοήθειας (που θα χρηματοδοτηθεί από τον γενικό προϋπολογισμό) ύψους 40 εκατομμυρίων ευρώ στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Η πρώτη δόση ύψους 25 εκατομμυρίων ευρώ (που περιλαμβάνει δωρεάν βοήθεια ύψους 15 εκατομμυρίων ευρώ και δάνειο ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ) χορηγήθηκε τον Δεκέμβριο του 1999, ενώ η δεύτερη δόση ύψους 20 εκατομμυρίων ευρώ (που περιλαμβάνει δωρεάν βοήθεια ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ και δάνειο ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ) εκταμιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2000. Η τρίτη δόση (δωρεάν βοήθεια ύψους 15 εκατομμυρίων ευρώ) αναμένεται να χορηγηθεί πριν τα τέλη του 2001.

β) Αιτιoλόγηση της εvέργειας

Σκοπός της δράσης είναι η στήριξη των προσπαθειών μεταρρύθμισης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και θέσπισης κοινών θεσμών και πολιτικών σύμφωνα με την ειρηνευτική συμφωνία του Dayton. Η βιωσιμότητα των προσπαθειών μακροοικονομικής σταθεροποίησης και οικονομικών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων της δικαιούχου χώρας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εξωτερική χρηματοδοτική ενίσχυση από επίσημες πηγές και με ευνοϊκούς όρους.

5. ταξινομηση τησ δαπανησ

Τμήμα που χορηγείται ως δωρεάν βοήθεια : μη υποχρεωτική δαπάνη, διαχωριζόμενες πιστώσεις.

Τμήμα που χορηγείται ως δάνειο : υποχρεωτική δαπάνη.

6. φυση τησ δαπανησ

Δωρεάν βοήθεια (επιχορηγήσεις σε ποσοστό 100%) που θα χορηγηθεί σε δύο τουλάχιστον διαδοχικές δόσεις.

Δυνητική ενεργοποίηση της εγγύησης του προϋπολογισμού για το δάνειο της Κοινότητας βάσει του οποίου θα χρηματοδοτηθεί η χορήγηση δανείου προς τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

α) Τρόπος υπολογισμού

Ο υπολογισμός του ποσού της ενίσχυσης που θεωρείται απαραίτητη βασίζεται στις παρούσες εκτιμήσεις των υπολειπόμενων εξωτερικών χρηματοδοτικών αναγκών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.

Για το τμήμα αυτής της ενίσχυσης που χορηγείται ως δάνειο, προτείνεται η εγγραφή ένδειξης "προς υπόμνηση", δεδομένου ότι δεν αναμένεται να καταστεί αναγκαία η ενεργοποίηση της εγγύησης του προϋπολογισμού και, εν πάση περιπτώσει, το ποσό και η χρονική στιγμή μιας ενδεχόμενης χρησιμοποίησης αυτού του κονδυλίου του προϋπολογισμού δεν μπορούν να προσδιοριστούν εκ των προτέρων.

β) Επιπτώσεις της εvέργειας στις πιστώσεις παρέμβασης

Τα κovδύλια αυτά τoυ πρoϋπoλoγισμoύ πoυ αvτιστoιχoύv στo τμήμα της ενίσχυσης που χορηγείται ως δωρεάν βοήθεια θα εvεργoπoιηθoύv υπό τηv πρoϋπόθεση της τήρησης μερικών όρωv πoλιτικής πoυ πρόκειται vα συμφωvηθoύv με τις αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.

Το κονδύλιο του προϋπολογισμού που αντικατοπτρίζει την εγγύηση του προϋπολογισμού για το τμήμα αυτής της ενίσχυσης που χορηγείται ως δάνειο θα ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση πραγματικής χρησιμοποίησης της εγγύησης.

γ) Χρηματοδότηση των δαπανών παρέμβασης

(i) Δωρεάν βοήθεια

- Η χρηματοδότηση της δαπάνης προβλέπεται στο κονδύλιο B7-548.

Το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα όσον αφορά τις πιστώσεις έχει ως εξής (σε εκατομμύρια ευρώ):

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Οι πιστώσεις του προϋπολογισμού που είναι αναγκαίες για τη χορήγηση της τρίτης δόσης της παρούσας ενίσχυσης, τόσο ως προς τις πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων όσο και ως προς τις πιστώσεις πληρωμών, είναι ήδη διαθέσιμες στο σχετικό κονδύλιο του προϋπολογισμού (B7-548).

(ii) Σε περίπτωση ενεργοποίησης της εγγύησης του προϋπολογισμού:

- Πρoσφυγή στo Ταμείo Εγγύησης πoυ δημιoυργήθηκε βάσει τoυ καvovισμoύ (ΕΚ/ΕΥΡΑΤΟΜ) αριθ. 2728 τoυ Συμβoυλίoυ της 31ης Οκτωβρίoυ 1994.

- Σε περίπτωση που οι πόροι του Ταμείου Εγγύησης δεν επαρκούν, το συμπληρωματικό ποσό θα διατεθεί με μεταφορά από τον προϋπολογισμό:

- κάθε διαθέσιμου περιθωρίου στο αποθεματικό για εγγυήσεις.

- κάθε καθυστερημένης αποπληρωμής στον προϋπολογισμό για την οποία είχε ενεργοποιηθεί η εγγύηση του προϋπολογισμού (βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού).

- κάθε διαθέσιμου υπολοίπου εντός του ανώτατου ορίου της κατηγορίας 4 των δημοσιονομικών προοπτικών ή των επαναχρησιμοποιούμενων πόρων της κατηγορίας αυτής.

- Για να τηρήσει τις υποχρεώσεις της, η Επιτροπή μπορεί να εξασφαλίσει προσωρινά την εξυπηρέτηση του χρέους με πόρους από τα ταμειακά διαθέσιμά της. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΟΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου της 29 Μαΐου 1989.

8. Μέτρα για την πρόληψη της απάτης

Τα κεφάλαια καταβάλλονται απευθείας στην κεντρική τράπεζα της δικαιούχου χώρας και μόνο αφού οι υπηρεσίες της Επιτροπής, σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και τις υπηρεσίες του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, έχουν ελέγξει ότι οι εφαρμοζόμενες μακροοικονομικές πολιτικές στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι ικανοποιητικές και ότι τηρούνται οι ειδικοί όροι που συνδέονται με την παρούσα ενίσχυση.

9. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ/ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

α) Αιτιολόγηση της δράσης και ειδικοί στόχοι

Η χρηματοδοτική συνδρομή θα στηρίξει τις μακροοικονομικές μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και θα συμπληρώσει τη χρηματοδότηση που θα παράσχει η διεθνής κοινότητα στο πλαίσιο του προγράμματος που έχει συμφωνηθεί με το ΔΝΤ. Θα αμβλύνει έτσι τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η χώρα από πλευράς εξωτερικής χρηματοδότησης, θα βελτιώσει τις αναπτυξιακές προοπτικές της και θα την βοηθήσει κατά τη μετάβασή της προς την οικονομία της αγοράς.

β) Παρακολούθηση και αξιολόγηση

Η παρούσα ενίσχυση είναι μακροοικονομικής φύσης και αποτελεί αντικείμενο παρακολούθησης και αξιολόγησης στο πλαίσιο του προγράμματος προσαρμογής και μεταρρύθμισης που εφαρμόζεται από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη με την υποστήριξη του ΔΝΤ.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα παρακολουθήσουν την εφαρμογή της δράσης μέσω ειδικού συστήματος δεικτών μακροοικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής που θα συμφωνηθούν με τις αρχές της δικαιούχου χώρας. Συνεργάζονται επίσης στενά με τις υπηρεσίες του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας και επωφελούνται από την αξιολόγηση των οργανισμών αυτών σχετικά με τα αποτελέσματα των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.

Η προτεινόμενη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου προβλέπει την υποβολή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ετήσιας έκθεσης στην οποία περιέχεται αξιολόγηση της εφαρμογής της παρούσας δράσης.

10. διοικητικές δαπάνες

Το παρόν μέτρο έχει έκτακτο χαρακτήρα και δεν θα προκαλέσει αύξηση του προσωπικού της Επιτροπής.