[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 18.7.2006

SEC(2006) 976

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ {COM(2006) 396 final}{SEC(2006) 943}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Πλαισιο και αιτιολογηση της δρασησ 3

2. Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη 4

3. Στόχοι 5

4. Πολιτικές επιλογές 5

5. Κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των προτεινόμενων μέτρων 7

6. Σύγκριση των επιλογών 8

1. Πλαισιο και αιτιολογηση της δρασησ

Στις 23 Ιουλίου 1992 περατώθηκε το τελευταίο στάδιο ελευθέρωσης της εσωτερικής αγοράς αεροπορικών μεταφορών στην Κοινότητα με την έκδοση των τριών κανονισμών του Συμβουλίου – αριθ. 2407/92, 2408/92 και 2409/92 – γνωστών ως "τρίτη δέσμη μέτρων". Προηγήθηκαν αυτής η "πρώτη δέσμη" που εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 1987 και η "δεύτερη δέσμη" τον Ιούνιο του 1990.

Μετά από περισσότερα από δέκα χρόνια από την έναρξη ισχύος της, η τρίτη δέσμη μέτρων εκπλήρωσε σε μεγάλο βαθμό τον ρόλο της, καθόσον είχε ως αποτέλεσμα την άνευ προηγουμένου εξάπλωση των αερομεταφορών στην Ευρώπη σε προσιτές τιμές. Παρά την επιτυχία αυτή, οι περισσότερες αεροπορικές εταιρείες στην Κοινότητα πάσχουν από πλεονασματική χωρητικότητα και από την υπερβολική κατάτμηση της αγοράς. Επιπλέον, το επιβατικό κοινό δεν εκμεταλλεύεται πλήρως τα οφέλη της εσωτερικής αγοράς, είτε διότι δεν υπάρχει διαφάνεια στις τιμές είτε διότι υφίστανται διακρίσεις βάσει του τόπου διαμονής.

Η μη συνεπής εφαρμογή της τρίτης δέσμης μέτρων στα κράτη μέλη και οι συνεχιζόμενοι περιορισμοί στις ενδοκοινοτικές αεροπορικές γραμμές στρεβλώνουν τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ αεροπορικών εταιρειών και περιορίζουν τον ανταγωνισμό σε κάποια τμήματα μόνον της εσωτερικής αγοράς.

Τα προβλήματα που πηγάζουν από τη μη συνεπή εφαρμογή της τρίτης δέσμης μέτρων αναμένεται ότι θα συνεχισθούν, εάν δεν αλλάξει η νομοθεσία:

- Χωρίς την πιο αυστηρή και ομοιόμορφη εφαρμογή των διαδικασιών χορήγησης και ανάκλησης των αδειών εκμετάλλευσης, θα συνεχισθεί το φαινόμενο υψηλού ποσοστού αποτυχίας των νεοεισερχόμενων εταιρειών στην αγορά με κίνδυνο να απογοητευθούν οι επιβάτες τους. Η μη λήψη μέτρων θα αφήσει αμετάβλητη την υπάρχουσα έλλειψη ισορροπίας στον ανταγωνισμό αεροπορικών εταιρειών μεταξύ κρατών μελών (έλλειψη ισότιμων όρων ανταγωνισμού). Επίσης, δεδομένης της συχνά επισφαλούς οικονομικής κατάστασης πολλών νέων εταιρειών, η απασχόληση στον τομέα αυτόν θα συνεχίσει να είναι ασταθής.

- Μολονότι ορισμένες μόνον εταιρείες προσφεύγουν σε συμφωνίες μίσθωσης αεροσκαφών τρίτων χωρών, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία αναμένεται ότι ο αριθμός τους θα αυξηθεί, ενώ δεν εξασφαλίζεται πάντοτε ταυτόχρονα στις περιπτώσεις αυτές εποπτεία της ασφάλειας.

- Μέσα σε ένα πιο ελεύθερο περιβάλλον εξωτερικών αεροπορικών συνδέσεων – μετά τις αποφάσεις “ανοικτού ουρανού” – η ισχύουσα νομοθεσία, σε συνδυασμό με τις εναπομένουσες διατάξεις των παλαιών διμερών συμφωνιών μεταξύ κρατών μελών, δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια, λόγω των διαφορετικών πρακτικών που ακολουθούνται στα κράτη μέλη, ειδικά όσον αφορά τις πτήσεις με κοινό κωδικό με αεροπορικές εταιρείες τρίτων χωρών και τον καθορισμό των τιμών στα δρομολόγια της 6ης ελευθερίας. Έτσι περιορίζονται τα οφέλη που μπορούν να αποκομίσουν οι πολίτες από την ελευθέρωση των εξωτερικών συνδέσεων, από τη στιγμή που οι τιμές και η επιλογή των συνδέσεων εξαρτώνται από τον τόπο αναχώρησής τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

- Ορισμένα κράτη μέλη προσφεύγουν ευκολότερα στο καθεστώς υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας (ΥΔΥ) σε σύγκριση με άλλα. Ταυτόχρονα, ο αριθμός των ΥΔΥ και η περιοριστική τους φύση έχουν αυξηθεί αισθητά με την πάροδο του χρόνου. Η τάση αυτή αυξάνει το ενδεχόμενο για τους επιβάτες να έρχονται αντιμέτωποι με μονοπώλια και άρα με υψηλότερες τιμές και μειωμένη προσφορά. Ταυτόχρονα, στις περιπτώσεις που οι ΥΔΥ είναι αναγκαίες, οι ισχύοντες κανόνες δεν προσελκύουν επαρκή αριθμό ανταγωνιστριών εταιρειών στη διαδικασία υποβολής προσφορών.

- Όσον αφορά τις τιμές των ναύλων, αναμένεται ότι θα συνεχισθεί η αδιαφάνεια, δεδομένης της σύγχυσης που υπάρχει εάν στους ναύλους περιλαμβάνονται όλοι οι φόροι και τα τέλη και των διακριτικών πρακτικών μεταχείρισης των κατοίκων διαφορετικών κρατών μελών.

2. Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Της εκπόνησης της πρότασης προηγήθηκε δημόσια διαβούλευση, έτσι ώστε να συγκεντρωθούν όσο το δυνατόν περισσότερα σχόλια και υποδείξεις από το κοινό και τους ενδιαφερόμενους φορείς. Κατά τη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, τηρήθηκαν τα ελάχιστα πρότυπα που όριζε η ανακοίνωση της Επιτροπής της 11ης Δεκεμβρίου 2002 (COM(2002) 704 τελικό).

Από τις 17 Μαρτίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2003 πραγματοποιήθηκε ανοικτή διαβούλευση μέσω του Διαδικτύου. Παρά το γεγονός ότι έχουν παρέλθει τρία χρόνια, οι παρεμβάσεις των ενδιαφερομένων μέσω της διαδικασίας διαβούλευσης εξακολουθούν να ισχύουν και σήμερα, καθόσον τα αντίστοιχα δεδομένα δεν έχουν αλλάξει ουσιαστικά. Το έγγραφο σχετικά με τη διαβούλευση, οι παρεμβάσεις και η σύνοψη τους διατίθενται στον ιστότοπο της Επιτροπής “ Η φωνή σας στην Ευρώπη”:

http://europa.eu.int/yourvoice/index_en.htm,

και πιο συγκεκριμένα στην εξής ηλεκτρονική διεύθυνση:

http://europa.eu.int/comm/transport/air/rules/package_3_en.htm.

Η Επιτροπή έλαβε 56 παρεμβάσεις από εθνικές αρχές, διεθνείς οργανισμούς και οργανώσεις εκπροσώπησης αεροπορικών εταιρειών, αερολιμένων, τουριστικών πρακτόρων, καθώς και των απασχολουμένων και εργαζομένων στον κλάδο.

Στις 26 Φεβρουαρίου 2004 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες συνάντηση διαβούλευσης με τους παράγοντες του κλάδου. Παραβρέθηκαν αντιπροσωπείες από 11 κράτη μέλη και από 11 οργανώσεις των παραγόντων που προαναφέρθηκαν.

Από τις διαβουλεύσεις επιβεβαιώθηκε ότι δεν απαιτείται σε βάθος αναθεώρηση του ισχύοντος νομικού πλαισίου αλλά ότι χρειάζονται κάποιες αναπροσαρμογές και διευκρινίσεις, έτσι ώστε να καλυφθούν τα κενά που έχουν εντοπισθεί.

Όλοι οι συνομιλητές συμφωνούν με την Επιτροπή όσον αφορά τις θετικές επιπτώσεις της τρίτης δέσμης μέτρων για την ελευθέρωση της αγοράς αεροπορικών μεταφορών. Οι περισσότεροι συνομιλητές κρίνουν ικανοποιητικούς τους ισχύοντες κανονισμούς, εφόσον εισαχθούν κάποιες αναπροσαρμογές και συνοδευθούν από μια προσπάθεια εναρμόνισης με την προσθήκη περισσότερων λεπτομερειών στα κείμενα ή με τη χάραξη κατευθύνσεων. Ορισμένοι από αυτούς, ειδικά αεροπορικές εταιρείες, κρίνουν ότι δεν χρειάζεται αναθεώρηση ή ότι ούτως ή άλλως η αναθεώρηση δεν επείγει. Ωστόσο, υποστηρίζουν τον εκσυγχρονισμό και την απλούστευση των κειμένων και την κατάργηση διατάξεων, οι οποίες ήταν αναγκαίες μεν το 1992 αλλά είναι παρωχημένες σήμερα.

Όλες οι παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων εξετάσθηκαν προσεκτικά για την κατάρτιση της προτεινόμενης αναθεώρησης. Τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων εκτίθενται στην εκτίμηση των επιπτώσεων.

3. Στόχοι

Γενικοί στόχοι της αναθεώρησης της τρίτης δέσμης μέτρων είναι να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της αγοράς, να βελτιωθεί η ασφάλεια των αεροπορικών μεταφορών και να βελτιωθεί η προστασία των επιβατών.

Συνεπώς, εξετάσθηκαν μέτρα τα οποία:

- εξασφαλίζουν υγιή οικονομική επιφάνεια των αεροπορικών εταιρειών της Κοινότητας,

- αποτρέπουν τη νόθευση του ανταγωνισμού,

- αποτρέπουν το κοινωνικό ντάμπιγκ,

- αυξάνουν τον ανταγωνισμό και τη διαφάνεια των τιμών και

- αποτρέπουν τις διακρίσεις των κοινοτικών αεροπορικών εταιρειών με βάση την εθνικότητα.

4. Πολιτικές επιλογές

Η φύση του προβλήματος – ανομοιογενής και αναποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας – δεν απαιτεί σε βάθος αναθεώρηση των επιλογών που έγιναν όταν εκδόθηκε η τρίτη δέσμη μέτρων για την εσωτερική αγορά αεροπορικών μεταφορών.

Για τους λόγους αυτούς, με την αναθεώρηση της τρίτης δέσμης επέρχονται κάποιες αναπροσαρμογές, προκειμένου να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα που εντοπίσθηκαν. Στη μελέτη των επιπτώσεων, η εστίαση αφορά κυρίως τη σύγκριση μεταξύ της λύσης ‘χωρίς αλλαγή’ και της λύσης ‘με αλλαγή’:

1. με τη λύση ‘χωρίς αλλαγή’ , παραμένουν αναλλοίωτοι οι τρεις κανονισμοί που απαρτίζουν την τρίτη δέσμη για την εσωτερική αγορά αεροπορικών μεταφορών (η κωδικοποίηση των κειμένων χωρίς αλλαγή του περιεχομένου τους θα μπορούσε να αντιστοιχεί επίσης στη λύση αυτή)·

2. με τη λύση ‘με αλλαγή’ , ενσωματώνεται μια σειρά τροποποιήσεων στην τρίτη δέσμη, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί πιο ομοιόμορφη και αποτελεσματική η εφαρμογή των κανόνων της.

Μια άλλη λύση θα ήταν να ορισθεί μια κοινοτική αρχή, η οποία να χορηγεί τις άδειες εκμετάλλευσης ή να επιβλέπει τη διαδικασία χορήγησης των αδειών. Η λύση αυτή θα είχε το πλεονέκτημα ότι η έκδοση και η παρακολούθηση των αδειών θα ήταν ακριβώς οι ίδιες για όλους τους κοινοτικούς αερομεταφορείς. Κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων όμως, οι εθνικές αρχές εξέφρασαν σχεδόν ομόφωνα την άποψη ότι αυτό είναι είτε άσκοπο είτε πρώιμο. Έτσι, δεν εξετάσθηκε αναλυτικότερα η ιδέα αυτή στην εκτίμηση των επιπτώσεων.

Η Επιτροπή προέβη σε μια εις βάθος εκτίμηση των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων των μέτρων που αφορούν τα εξής πεδία:

3. Απαιτήσεις για την άδεια εκμετάλλευσης:

(α) αυστηρότερες απαιτήσεις ως προς τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχουν οι αεροπορικές εταιρείες

(β) αυστηρότεροι όροι υποβολής και έγκρισης των λογαριασμών

(γ) τακτικότερη παρακολούθηση των αεροπορικών εταιρειών που πληρούν τις απαιτήσεις για την άδεια εκμετάλλευσης, ειδικά όταν πρόκειται για νεοσυσταθείσες εταιρείες

(δ) καθιέρωση σαφέστερης διαδικασίας ανάκλησης των αδειών εκμετάλλευσης

(ε) αναβάθμιση των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής για την ανάκληση αδειών εκμετάλλευσης.

4. αυστηρότερες απαιτήσεις για τις συμφωνίες μίσθωσης, ειδικά της πλήρους μίσθωσης (μίσθωση αεροσκάφους με το πλήρωμα)

5. Δεσμός μεταξύ της εσωτερικής αγοράς αεροπορικών μεταφορών με τις αεροπορικές γραμμές προς τρίτες χώρες

6. (α) πρόσβαση των μη κοινοτικών αεροπορικών εταιρειών στα ενδοκοινοτικά δρομολόγια μόνο μέσω συμφωνιών στις οποίες είναι συμβαλλόμενο μέρος η Κοινότητα

7. (β) ελεύθερος καθορισμός πτήσεων με κοινό κωδικό και των ναύλων στις γραμμές προς τρίτες χώρες

8. Υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας (ΥΔΥ):

(α) σαφέστερη νομοθεσία, πληρέστερη περιγραφή των όρων που αφορούν τις ΥΔΥ

(β) μεγαλύτερης διάρκειας περίοδοι εκχώρησης: τέσσερα χρόνια αντί τρία (πέντε χρόνια για τις υπεραπομακρυσμένες περιφέρειες)

(γ) βελτίωση της πληροφόρησης της Επιτροπής για το πλαίσιο επιβολής των ΥΔΥ

9. Κατανομή δικαιωμάτων κυκλοφορίας μεταξύ αερολιμένων:

(α) σαφέστερος ορισμός της ιδέας του αστικού συγκροτήματος και κατάργηση της έννοιας του συστήματος αερολιμένων

(β) αναβάθμιση των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής στο θέμα αυτό: εκ των προτέρων έγκριση των κανόνων κατανομής των δικαιωμάτων κυκλοφορίας.

10. Διαφάνεια ναύλων:

(α) διαφάνεια στην πληροφόρηση σχετικά με τους ναύλους

(β) διατάξεις για την εξασφάλιση δίκαιων ναύλων ως προς τον τόπο διαμονής

(γ) καθορισμός των τιμών από τους παράγοντες της αγοράς με βάση τους κανόνες ανταγωνισμού.

5. Κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των προτεινόμενων μέτρων

Στην ανάλυση που επιχειρήθηκε, εξετάσθηκαν οι επιπτώσεις της λύσης ‘με αλλαγή’, σε σύγκριση με τη βασική περίπτωση, ειδικά ως προς τα εξής

- γενικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία

- κοινωνικές επιπτώσεις

- περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Στο παρόν τμήμα επιχειρείταο περιληπτική ανασκόπηση των κύριων πορισμάτων.

Γενικές οικονομικές επιπτώσεις

Τα μέτρα αναμένεται να εντείνουν τον ανταγωνισμό και να μειώσουν τις στρεβλώσεις στην αγορά, καίτοι χρειάζεται στενή παρακολούθηση της συνεπακόλουθης ενοποίησης της αγοράς και όσον αφορά τους κανόνες ανταγωνισμού, έτσι ώστε να αποφευχθούν οι καταχρήσεις σε ορισμένες γραμμές.

Οι αεροπορικές εταιρείες θα ωφεληθούν από τη διαμόρφωση ισότιμων όρων ανταγωνισμού, παρά το γεγονός ότι το λειτουργικό κόστος ίσως αυξηθεί κάπως, λόγω των αυστηρότερων απαιτήσεων για τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης.

Οι καταναλωτές θα απολαύουν υψηλότερου επιπέδου ασφάλειας και θα διατρέχουν μικρότερο κίνδυνο από το ενδεχόμενο πτώχευσης των αερομεταφορέων. Συνολικά, ο αυξημένος ανταγωνισμός και η μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές θα οδηγήσουν σε χαμηλότερους ναύλους και μεγαλύτερη προσφορά γραμμών.

Με τη λύση ‘με αλλαγή’ αυξάνονται ορισμένα διοικητικά έξοδα των εθνικών αρχών, π.χ. για την παρακολούθηση των αδειών εκμετάλλευσης, μειώνονται όμως άλλα όπως εκείνα για τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας.

Κοινωνικές επιπτώσεις

Η λύση ‘με αλλαγή’ έχει δύο κύριες επιπτώσεις στην απασχόληση.

Η αυστηρότερη επιτήρηση της χρηματοοικονομικής κατάστασης των αεροπορικών εταιρειών και οι αυστηρότερες απαιτήσεις για την πλήρη μίσθωση αεροσκαφών θα καταστήσουν την απασχόληση στον κλάδο σταθερότερη και λιγότερο επισφαλή.

Επειδή ορισμένα από τα μέτρα ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση της αεροπορικής κίνησης, η απασχόληση στον κλάδο ίσως μεν θα αυξηθεί, θα είναι όμως μάλλον περιορισμένης εμβέλειας.

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της λύσης ‘με αλλαγή’ περιορίζονται και συνδέεται κυρίως με την πιθανή αύξηση της κίνησης σε σύγκριση με τη λύση χωρίς αλλαγή.

Μικρή μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων μπορεί να προέλθει από την αποφυγή των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε γραμμές μικρών αποστάσεων που εξυπηρετούνται από αποτελεσματικά σιδηροδρομικά δρομολόγια.

Με την αναθεώρηση της τρίτης δέσμης δεν επιδιώκονται περιβαλλοντικοί στόχοι. Υπενθυμίζεται ότι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις έχουν εκτιμηθεί ήδη μέσω άλλων πρωτοβουλιών της Επιτροπής[1] στο πλαίσιο της στρατηγικής αειφόρου ανάπτυξης και του ευρωπαϊκού προγράμματος για την αλλαγή του κλίματος.

6. Σύγκριση των επιλογών

Ο αντίκτυπος της λύσης ‘με αλλαγή’ επί των ειδικών στόχων συνοψίζεται στον πίνακα που ακολουθεί.

Ειδικοί στόχοι | Αντίκτυπος της λύσης αλλαγής σε ειδικό στόχο | Παρατηρήσεις |

Εξασφάλιση υγιούς οικονομικής επιφάνειας των αεροπορικών εταιρειών της Κοινότητας, μείωση του κινδύνου πτώχευσής τους, | ++ | αυστηρότερη παρακολούθηση των αδειών εκμετάλλευσης |

αποτροπή κοινωνικού ντάμπιγκ | + | αυστηρότεροι όροι πλήρους μίσθωσης |

αποτροπή νόθευσης του ανταγωνισμού | ++ | ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων για τις άδειες εκμετάλλευσης, τις ΥΔΥ, την κατανομή των δικαιωμάτων κυκλοφορίας, τις πτήσεις βάσει της 6ης ελευθερίας |

αύξηση του ανταγωνισμού και διαφάνεια τιμών | ++ | μη εισαγωγή διακρίσεων για τον τόπο διαμονής και δημοσίευση όλων των περιλαμβανόμενων φόρων και τελών |

αποτροπή των διακρίσεων των κοινοτικών αεροπορικών εταιρειών με βάση την εθνικότητα | ++ | η λύση «με αλλαγή» αίρει τους ακόμη υπάρχοντες περιορισμούς στην εσωτερική αγορά (κυρίως στην πρόσβαση σε γραμμές προς τρίτες χώρες) |

Η λύση ‘με αλλαγή’ δείχνει πιο ισόρροπη, με σαφή οικονομικά και κοινωνικά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με τη λύση ‘χωρίς αλλαγή’. Ενισχύει την εσωτερική αγορά, αφού επισπεύδει την ενοποίηση της αγοράς και διαμορφώνει επομένως ανταγωνιστικό περιβάλλον για τις ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες, το οποίο τους επιτρέπει να αντιμετωπίσουν τους διεθνείς ανταγωνιστές τους. Συμβάλλει τέλος στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής τής Λισαβόνας.

Προσφέρει καλύτερα πλεονεκτήματα για το επιβατικό κοινό, διότι ενισχύει τις δυνάμεις της αγοράς που οδηγούν σε μείωση των ναύλων, σε βελτίωση των προσφερόμενων γραμμών και σε αύξηση του επιπέδου ασφάλειας.

Οι αρνητικές μεν πλην όμως πολύ περιορισμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις των προτεινόμενων μέτρων μπορούν να αντισταθμισθούν με άλλα μέτρα για τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των αεροπορικών μεταφορών.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση σύμφωνα με τη λύση ‘με αλλαγή’ που περιγράφηκε πιο πάνω.

[1] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Περιορισμός του αντίκτυπου των αερομεταφορών στην αλλαγή του κλίματος - COM(2005) 459 της 27ης Σεπτεμβρίου 2005.