[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 28.2.2011

COM(2011) 104 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Απάντηση των κρατών μελών στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2009 SEC(2011) 262 τελικό

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Πεδίο εφαρμογής της έκθεσης 3

2. Διαπιστώσεις της ΔΑ του 2009 3

2.1 Η μεθοδολογία του ελέγχου που άσκησε το Ελεγκτικό Συνέδριο 3

2.2 Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου – νέα μορφή 4

2.3 Καθαροί λογαριασμοί και συνεχής μείωση του πιθανότερου ποσοστού σφάλματος στις πληρωμές 4

3. Μέτρα που έλαβαν τα κράτη μέλη 7

4. Απάντηση των κρατών μελών στο ερωτηματολογιο για την ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2009 9

4.1 Ανώτατα Ελεγκτικά Όργανα (ΑΕΟ) 9

4.2 Γεωργία και φυσικοί πόροι 10

4.3 Συνοχή 10

5. Συμπέρασμα 12

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Απάντηση των κρατών μελών στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2009

1. Πεδίο εφαρμογής της έκθεσης

Ο εξωτερικός ελεγκτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (Ελεγκτικό Συνέδριο), βάσει της συνθήκης[1] παρέχει δήλωση αξιοπιστίας (ΔΑ) στην ετήσια έκθεσή του. Η ΔΑ αφορά την αξιοπιστία των λογαριασμών και την νομιμότητα και κανονικότητα των υποκείμενων συναλλαγών και απευθύνεται προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Ο δημοσιονομικός κανονισμός ορίζει ότι μετά τη διαβίβαση της ετήσιας έκθεσης από το Ελεγκτικό Συνέδριο η Επιτροπή ανακοινώνει αμέσως στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη τα στοιχεία της έκθεσης αυτής που αφορούν τη διαχείριση των πόρων για τους οποίους ασκούν αρμοδιότητα δυνάμει της εφαρμοστέας ρύθμισης. Τα κράτη μέλη οφείλουν να απαντήσουν στην Επιτροπή εντός εξήντα ημερών και η Επιτροπή διαβιβάζει περίληψη των απαντήσεων προς το Ελεγκτικό Συνέδριο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πριν από τις 28 Φεβρουαρίου[2].

Μετά τη δημοσίευσή της στις 9 Νοεμβρίου 2010, η Επιτροπή ενημέρωσε δεόντως τα κράτη μέλη σχετικά με τις λεπτομέρειες που περιέχει η έκθεση. Η ενημέρωση αυτή έλαβε τη μορφή επιστολής με τρία παραρτήματα: Το παράρτημα Ι ήταν ένα ερωτηματολόγιο επί των παραγράφων της έκθεσης που αναφέρονται στα μεμονωμένα κράτη μέλη, Το παράρτημα ΙΙ ήταν ένα ερωτηματολόγιο επί των διαπιστώσεων του ελέγχου που αναφέρονται στο εκάστοτε κράτος μέλος και το παράρτημα ΙΙΙ ήταν ένα ερωτηματολόγιο επί των γενικών διαπιστώσεων που αφορούν την επιμερισμένη διαχείριση για την ΔΑ του 2009.

Η παρούσα έκθεση αποτελεί ανάλυση των απαντήσεων των κρατών μελών και συνοδεύεται από έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών (ΕΕΥ) που αποτελεί περίληψη των διαπιστώσεων και των απαντήσεων στα παραρτήματα Ι και ΙΙΙ.

2. Διαπιστώσεις της ΔΑ του 2009

2.1 Η μεθοδολογία του ελέγχου που άσκησε το Ελεγκτικό Συνέδριο

Η ελεγκτική προσέγγιση του Ελεγκτικού Συνεδρίου και η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για την κανονικότητα των συναλλαγών βασίζεται σε έλεγχο των συναλλαγών και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου. Συμπληρώνεται με ανάλυση των θέσεων (management representations) και των αποδεικτικών στοιχείων που προέρχονται από άλλους ελεγκτές.

Όσον αφορά τις πράξεις, το Συνέδριο επιλέγει ένα αντιπροσωπευτικό στατιστικό δείγμα για κάθε κατηγορία πολιτικής και στη συνέχεια διεξάγει λεπτομερή εξέταση του δείγματος αυτού. Προκειμένου να αξιολογήσει περαιτέρω το ελεγκτικό του έργο, το Συνέδριο διακρίνει τα σφάλματα σε ποσοτικοποιήσιμα και μη. Μόνον τα ποσοτικοποιήσιμα σφάλματα συμβάλλουν στο ποσοστό σφάλματος. Ο πίνακας 1 στο τέλος της παρούσας έκθεσης, παρέχει λεπτομερή ανάλυση όλων των ποσοτικοποιήσιμων και μη σφαλμάτων που έχει εκτιμήσει και χρησιμοποιήσει στο ελεγκτικό του έργο το Συνέδριο.

Τα σφάλματα κατατάσσονται περαιτέρω βάσει του χαρακτήρα τους, ιδίως επιλεξιμότητα (μια πληρωμή δεν πληροί κάποιο κριτήριο επιλεξιμότητας), πραγμάτωση (η επιστροφή δαπάνης δεν αποδεικνύεται ή δεν έχει συμβεί) και ακρίβεια (μια πληρωμή έχει υπολογιστεί λανθασμένα). Το Συνέδριο εξετάζει επίσης τη συχνότητα των σφαλμάτων αναφέροντας το ποσοστό των συναλλαγών ανά δείγμα, που επηρεάζονται από σφάλματα, ποσοτικοποιήσιμα και μη. Η συχνότητα αυτή των σφαλμάτων παρέχει ένδειξη της πιθανότητας του πόσο διαδεδομένα μπορούν να είναι τα σφάλματα εντός μιας κατηγορίας πολιτικής[3].

Το Συνέδριο προσδιορίζει επίσης το πιθανότερο ποσοστό σφαλμάτων με εκτίμηση του συνολικού δημοσιονομικού αντίκτυπου των ποσοτικοποιήσιμων σφαλμάτων. Το πιθανότερο ποσοστό σφάλματος εντάσσεται σε τρεις ζώνες – κάτω του 2%, μεταξύ 2% και 5%, ανώτερο του 5%.

Τέλος, το Συνέδριο αξιολογεί επίσης τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου εξετάζοντας την αποτελεσματικότητά τους όσον αφορά την εξασφάλιση της κανονικότητας.

2.2 Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου – νέα μορφή

Όσον αφορά την μορφή της, η διάρθρωση της ετήσιας έκθεσης του 2009 έχει μεταβληθεί. Το Συνέδριο ενέταξε τις παρατηρήσεις επί των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, τις ετήσιες εκθέσεις, τις θέσεις (management representations) και την εφαρμογή του προϋπολογισμού στο κεφάλαιο της ΔΑ και στα κεφάλαια των κατηγοριών πολιτικής. Το κεφάλαιο της ΔΑ περιέλαβε παράρτημα σχετικά με την ελεγκτική προσέγγιση και μεθοδολογία του Συνεδρίου. Ως αποτέλεσμα της νέας μορφής της πληροφόρησης, ο αριθμός των κεφαλαίων μειώθηκε από ένδεκα σε εννέα και μεταβλήθηκε η αρίθμηση των κεφαλαίων για τις κατηγορίες πολιτικής.

2.3 Καθαροί λογαριασμοί και συνεχής μείωση του πιθανότερου ποσοστού σφάλματος στις πληρωμές

Οι διαπιστώσεις του Συνεδρίου στη ΔΑ του 2009 αναφέρουν ότι οι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποδίδουν πιστή και δίκαιη εικόνα της δημοσιονομικής κατάστασης, των αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων, καθώς και των ταμειακών ροών. Επιπλέον, το Συνέδριο αναγνώρισε ότι η Επιτροπή είχε βελτιώσει τις λεπτομερείς πληροφορίες που παρείχε όσον αφορά τις ανακτήσεις αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και άλλες διορθώσεις στις σημειώσεις των τελικών λογαριασμών.

Όσον αφορά την νομιμότητα και την κανονικότητα των συναλλαγών το 2009, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι στις πληρωμές για έσοδα δεν υπήρχαν ουσιώδη σφάλματα και ότι τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου ήταν αποτελεσματικά. Στις αναλήψεις υποχρεώσεων επίσης δεν υπήρχαν ουσιώδη σφάλματα. Ωστόσο, με εξαίρεση δύο τομείς δαπανών – διοικητικές δαπάνες και οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις — οι πληρωμές από τον προϋπολογισμό συνέχισαν να επηρεάζονται ουσιωδώς από σφάλματα.

Όσον αφορά τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου, το Συνέδριο δήλωσε ότι για όλες τις κατηγορίες πολιτικής, με εξαίρεση τα έσοδα και τις διοικητικές δαπάνες, όλα τα συστήματα ήταν εν μέρει αποτελεσματικά.

Για την κατηγορία πολιτικής Γεωργία και Φυσικοί Πόροι, το πιθανότερο ποσοστό σφάλματος αυξήθηκε έναντι του 2008. Η εκτίμηση του ποσοστού πιθανότερου σφάλματος για το κεφάλαιο ήταν μεταξύ 2% και 5% ενώ τα σφάλματα ακριβείας ήταν ο συνηθέστερος τύπος ποσοτικοποιήσιμου σφάλματος που διαπίστωσε το Συνέδριο. Όσον αφορά τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου, το IACS[4], που αποτελεί το κύριο σύστημα με το οποίο εξασφαλίζεται η κανονικότητα των συναλλαγών, μολονότι είναι καλοσχεδιασμένο, διαπιστώθηκε ότι επηρεάζεται αρνητικά από τον βαθμό ακρίβειας των καταχωρούμενων στοιχείων και την ποιότητα των σταυροειδών ελέγχων που πραγματοποιούνται στις βάσεις δεδομένων του.

Όσον αφορά το κεφάλαιο περί Συνοχής, το Συνέδριο τόνισε ότι υπάρχει σημαντική μείωση του πιθανότερου ποσοστού σφάλματος, που είχε εκτιμηθεί ότι ήταν ανώτερο του 5%. Τα σφάλματα επιλεξιμότητας αποτέλεσαν το συνηθέστερο είδος ποσοτικοποιήσιμου σφάλματος. Για συστήματα που αφορούν την περίοδο εφαρμογή 2007-20013, το Συνέδριο διεπίστωσε αδυναμίες σχετιζόμενες με τις επαληθεύσεις που πραγματοποιούν οι διαχειριστικές αρχές και/ή τα συστήματα που ελέγχονται από τις ελεγκτικές αρχές. Τα συστήματα αναφοράς διορθώσεων στην Επιτροπή για την περίοδο 2000-2006 κρίθηκαν επίσης μη ικανοποιητικά. Το Συνέδριο, συνεπώς, χαρακτήρισε τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου μερικώς αποτελεσματικά.

Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει συνοπτικά τις διαπιστώσεις του Συνεδρίου ανά κατηγορία πολιτικής[5].

[pic]

3. Μέτρα που έλαβαν τα κράτη μέλη

Όπως αναφέρεται στην εισαγωγή, εκτός από την επιστολή, η Επιτροπή διαβίβασε δεόντως σε κάθε κράτος μέλος τρία παραρτήματα - Το παράρτημα 1 ήταν ένα ερωτηματολόγιο επί των παραγράφων της έκθεσης που αναφέρονται στα μεμονωμένα κράτη μέλη, Το παράρτημα ΙΙ ήταν ένα ερωτηματολόγιο επί των διαπιστώσεων του ελέγχου που αναφέρονται στο εκάστοτε κράτος μέλος και το παράρτημα ΙΙΙ ήταν ένα ερωτηματολόγιο επί των γενικών διαπιστώσεων που αφορούν την επιμερισμένη διαχείριση για την ΔΑ του 2009. Για τα παραρτήματα Ι και ΙΙ, ζητήθηκε, κατά περίπτωση, από κάθε κράτος μέλος να χορηγήσει λεπτομέρειες των δράσεων που ανέλαβε για να διορθώσει τα σφάλματα, καθώς και το χρονοδιάγραμμα, το περιεχόμενο και το αναμενόμενο αποτέλεσμα της δράσης.

Στην περίπτωση του παραρτήματος Ι, οι απαντήσεις των κρατών μελών ήταν γενικά εκτενείς[6]. Μολονότι το Συνέδριο τόνισε τις παραγράφους που συνδέονται με όλους τους τομείς πολιτικής, τα κράτη μέλη εστίασαν τις απαντήσεις τους στις παραγράφους του Συνεδρίου που αφορούν τους τομείς πολιτικής εσόδων, γεωργίας, φυσικών πόρων και συνοχής.

Για παράδειγμα, τον τομέα πολιτικής εσόδων, το Συνέδριο αναφέρθηκε στις στατιστικές περί ελλείμματος και χρέους της ελληνικής κυβέρνησης και έθεσε υπό αμφισβήτηση την ποιότητα των ελληνικών μακροοικονομικών στατιστικών, περιλαμβανομένων των εθνικών λογαριασμών[7]. Η απάντηση της Ελλάδας υπογράμμιζε ότι είχε αναληφθεί αποτελεσματική δράση και έκανε την ακόλουθη δήλωση:

« Όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας των εθνικών λογαριασμών, η επικαιροποίηση του κοινού στατιστικού σχεδίου δράσης όπως συμφωνήθηκε από την Ομάδα Καθοδήγησης τον Οκτώβριο 2010, εντοπίζεται σε δράσεις το 2011 σχετικά με τη βελτίωση των τομεακών λογαριασμών και των λογαριασμών αποταμίευσης των νοικοκυριών, των τριμηνιαίων λογαριασμών, των μετρήσεων όγκου και τιμών και την αναθεώρηση των εθνικών λογαριασμών .»[8]

Στις κατηγορίες πολιτικής γεωργίας και φυσικών πόρων τονίσθηκε επίσης το ελεγκτικό έργο του Συνεδρίου σχετικά με την αποτελεσματικότητα των συστημάτων και το γεγονός ότι η Ετήσια έκθεση δραστηριότητας (ΕΕΔ) του 2009 του Γενικού Διευθυντή Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης περιελάμβανε επιφύλαξη όσον αφορά τις δαπάνες βάσει του IACS στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία[9]. Αμφότερες οι χώρες απάντησαν καθαρά ότι είχε αναληφθεί δράση η οποία βρισκόταν εν εξελίξει: Η Βουλγαρία έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Όσον αφορά τις δαπάνες για άμεσες πληρωμές, το 2009 εγκρίθηκε ολοκληρωμένο πρόγραμμα δράσης για τη βελτίωση της λειτουργίας του IACS και έκτοτε η Βουλγαρία εργάζεται για την εφαρμογή των συστάσεων και των μέτρων που καθορίζει το πρόγραμμα. Λεπτομερή στοιχεία όσον αφορά την επιτελεσθείσα πρόοδο στο θέμα της εφαρμογής του ολοκληρωμένου προγράμματος υποβάλλονται στην Επιτροπή ανά τρίμηνο.»[10]

Κατά τη Ρουμανία, «ο επικεφαλής του οργανισμού εξεδήλωσε μεγάλο ενδιαφέρον το οικονομικό έτος 2010 σχετικά με την εξασφάλιση της λήψης διορθωτικών μέρων που θα οδηγούσαν σε βελτίωση του IACS.

Όσον αφορά τις επιφυλάξεις που εξέφρασε ο οργανισμός πιστοποίησης στην έκθεση του 2009, η ΑΡΙΑ[11] κατέβαλε προσπάθειες και σημείωσε σημαντική πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα δράσης IACS και στις συστάσεις του οργανισμού πιστοποίησης» [12] .

Όσον αφορά το παράρτημα ΙΙ, ήτοι το ερωτηματολόγιο για τις διαπιστώσεις του ελέγχου στο εκάστοτε κράτος μέλος, η πλειονότητα των κρατών μελών απάντησε με λεπτομέρειες. Οι διαπιστώσεις αυτές αφορούσαν κυρίως τους τομείς πολιτικής Γεωργία και Φυσικοί Πόροι και Συνοχή και είχαν διαβιβαστεί από το Συνέδριο στα κράτη μέλη υπό μορφή Δηλώσεων Αρχικών Διαπιστώσεων (ΔΑΔ). Οι ΔΑΔ είναι οι διαπιστώσεις που προκύπτουν από τους ελέγχους που ασκεί το Συνέδριο και διαβιβάζονται στους ελεγχθέντες. Οι πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη μέλη στις απαντήσεις τους μπορούν, συνεπώς, να θεωρηθούν ως περιγραφή όλων των ενεργειών που έχουν ήδη αναλάβει από τότε που έλαβαν την αρχική ΔΑΔ.

Συνολικά, 24 κράτη μέλη ελέγχθηκαν για την ΔΑ του 2009. Τα κράτη μέλη με τον μεγαλύτερο αριθμό διαπιστώσεων (περισσότερες από 10) ήταν η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελλάδα και η Ισπανία. Τα κράτη μέλη με λιγότερες από 5 διαπιστώσεις ήταν η Δανία και οι Κάτω Χώρες. Εν γένει, τα ποσοτικοποιήσιμα σφάλματα έγιναν δεκτά από τα κράτη μέλη και τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα ανακοινώθηκαν.

Σε περισσότερο από το 50% των περιπτώσεων στις οποίες δόθηκαν απαντήσεις στις διαπιστώσεις τα κράτη μέλη δήλωσαν ότι είχαν ήδη γίνει ενέργειες οι οποίες είτε είχαν ολοκληρωθεί είτε ήταν εν εξελίξει. Στην περίπτωση της Πορτογαλίας, π.χ., παρασχέθηκαν πλήρεις απαντήσεις σε όλες τις διαπιστώσεις. Οι περισσότερες από τις διαπιστώσεις αφορούσαν σοβαρά ποσοτικοποιήσιμα σφάλματα και σε όλες τις περιπτώσεις αναφέρθηκε ότι έγιναν οι δέουσες διορθώσεις ή προσαρμογές στις πληρωμές.

Στις περισσότερες περιπτώσεις στις οποίες δεν είχε αναληφθεί δράση, παρασχέθηκε σχετική αιτιολόγηση και τεκμηρίωση. Αυτό συνέβη στην περίπτωση της Ισπανίας η οποία ανέλαβε δράση για περίπου το 50% των διαπιστώσεων, κυρίως σε σχέση με τη γεωργία και τους φυσικούς πόρους. Για 18 διαπιστώσεις δεν έλαβε μέτρα, εν μέρει εξαιτίας μη παρασχεθεισών πληροφοριών που είχαν ζητηθεί από την Επιτροπή, ή εξαιτίας ασυμφωνίας όσον αφορά τη φύση ή τη σοβαρότητα των διαπιστώσεων. Οι απαντήσεις συνοδεύονταν από σχετικά έγγραφα τεκμηρίωσης. Αυτό συνέβη και στην περίπτωση της Κύπρου, η οποία απάντησε και στις 14 διαπιστώσεις του Συνεδρίου, οι οποίες αφορούσαν άπασες τα ελεγκτικά συστήματα στον τομέα της γεωργίας και των φυσικών πόρων. Για 11 από τις διαπιστώσεις, η Κύπρος έλαβε μέτρα ενώ για 3 διαφώνησε και υπέβαλε σχετική αιτιολόγηση.

4. Απάντηση των κρατών μελών στο ερωτηματολογιο για την ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2009

4.1 Ανώτατα Ελεγκτικά Όργανα (ΑΕΟ)

Οι πληροφορίες που διαβίβασαν τα κράτη μέλη σχετικά με τις διαπιστώσεις του Συνεδρίου συμπληρώνονται με τις απαντήσεις τους σε ερωτηματολόγιο σχετικά με τα κυριότερα ζητήματα για την ΔΑ του 2009.

Όπως και στην περίπτωση του 2008, για το 2009 απευθύνθηκαν στα ΑΕΟ. Η πρώτη ερώτηση αφορούσε την αρχή του ενιαίου ελέγχου, όπως την προσδιόρισε το Συνέδριο στην γνώμη υπ' αριθ. 2/2004 για το ζήτημα αυτό, και αν τα ΑΕΟ την θεωρούσαν χρήσιμο εργαλείο. Τα ΑΕΟ περίπου των μισών κρατών μελών τόνισαν το γεγονός ότι η αρχή του ενιαίου ελέγχου παρουσίαζε δυνητικά πλεονεκτήματα. Το ΑΕΟ της Λεττονίας δήλωσε ότι η αρχή του ενιαίου ελέγχου θα μπορούσε « να θεωρηθεί αποτελεσματικό εργαλείο διαχείρισης κεφαλαίων της ΕΕ, δεδομένου ότι μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα των ελεγκτικών δραστηριοτήτων χωρίς να υπονομεύσει την ανεξαρτησία του εκάστοτε ελεγκτικού φορέα ». Το γαλλικό ΑΕΟ προέβαλε διάφορους λόγους υπέρ της αρχής αυτής, περιλαμβανομένης της εναρμόνισης και της μείωσης του κόστους των ελέγχων, καθώς και της παροχής στην ελεγκτική αρχή μιας πιο ολοκληρωμένης εικόνας των αποτελεσμάτων του ελέγχου[13].

Το φινλανδικό ΑΕΟ επεσήμανε ότι η ερμηνεία του όσον αφορά τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα διαφέρει από τις πρακτικές του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και ότι, ως εκ τούτου, το ΑΕΟ δεν ήταν σε θέση να εφαρμόσει άμεσα τα αποτελέσματα των εκατέρωθεν ελέγχων. Επομένως απαιτούνται προσαρμογές [14].

Ορισμένα ΑΕΟ είχαν την εντύπωση ότι η αρχή του ενιαίου ελέγχου θα έθετε σε κίνδυνο την ανεξαρτησία των οργάνων. Η ανησυχία αυτή φάνηκε καθαρά στην περίπτωση του βελγικού ΑΕΟ (γαλλόφωνο τμήμα) που δήλωσε επίσημα ότι δεν θα απαντήσει σε καμία ερώτηση απευθυνόμενη άμεσα στο ΑΕΟ. Ως δικαιολογία προέβαλε το γεγονός ότι αποτελεί ανεξάρτητο εθνικό εξωτερικό φορέα ελέγχου, καθώς και το γεγονός ότι όλα τα ΑΕΟ έχουν εντολή να ενεργούν ως παρατηρητές στο πλαίσιο των ελέγχων που διεξάγει το Συνέδριο. Εν γένει, τα ΑΕΟ των κρατών μελών συνέστησαν σύνεση και παρατήρησαν ότι απαιτείτο αξιοπιστία σε όλα τα επίπεδα της πυραμίδας ελέγχου ώστε να εξασφαλιστεί η επιτυχία της εφαρμογής της αρχής του ενιαίου ελέγχου.

Τα ΑΕΟ ερωτήθηκαν επίσης όσον αφορά το όριο σημαντικότητας το οποίο εφάρμοζαν. Στην πλειονότητά τους απήντησαν ότι εφάρμοζαν όριο μεταξύ 0,5% και 2% με κάποιες διακυμάνσεις. Η Γερμανία τόνισε το γεγονός ότι το ομοσπονδιακό ΑΕΟ δεν ήταν σε θέση να παράσχει πληροφορίες όσον αφορά τον βαθμό ή τα επίπεδα στα οποία εφαρμοζόταν το όριο σημαντικότητας από τα Ελεγκτικά Συνέδρια εκάστου ομόσπονδου κράτους[15].

Το τρίτο ερώτημα προς τα ΑΕΟ αφορούσε τη χρήση των εκθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις πληρωμές. Οι εκθέσεις αυτές διαβιβάζονται προς τα κράτη μέλη από το 2006. Συνολικά, τα ΑΕΟ θεωρούσαν ότι οι πληροφορίες και τα δεδομένα που παρέχει η Επιτροπή στις εν λόγω εκθέσεις φάνηκαν χρήσιμα στο πλαίσιο του δικού τους ελεγκτικού έργου.

4.2 Γεωργία και φυσικοί πόροι

Τα ερωτηματολόγιο περιλάμβανε επίσης ερώτημα όσον αφορά την απλούστευση των κανόνων στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης. Περισσότερα από τα μισά κράτη μέλη απάντησαν ότι όχι μόνον διέκειντο ευνοϊκά απέναντι στη ιδέα της απλούστευσης, αλλά ότι είχαν αναλάβει σχετικές πρωτοβουλίες, όπως η διευκρίνιση και η εναρμόνιση των εθνικών κανόνων και διαδικασιών ή η μείωση των υποχρεώσεων παροχής πληροφοριών που υπέχουν οι δικαιούχοι. Πολλές από τις πρωτοβουλίες αυτές βρίσκονται εν εξελίξει. Η Γαλλία π.χ. τόνισε ότι οι ενέργειες που έχει αναλάβει το MAAPRAT[16] για την απλούστευση των κανόνων αγροτικής ανάπτυξης με ιδιαίτερη έμφαση στις επιγραμμικές δηλώσεις[17]. Η Λιθουανία υπογράμμισε ότι « προκειμένου να απλουστευθούν η διοικητική διαδικασία και η διαδικασία χορήγησης στήριξης βάσει του λιθουανικού προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης για την περίοδο 2007-13, επήλθαν τροποποιήσεις στην γενικότερη νομοθεσία» [18] .

Η Σλοβενία αναφέρθηκε σε περίπλοκα συστήματα παροχής πληροφοριών τα οποία απλουστεύει από το 2010, καθώς και στο «(υπεραυστηρό) σύστημα παραβάσεων και κυρώσεων» το οποίο αναβαθμίζει ούτως ώστε να εξασφαλιστεί « ο σαφέστερος προσδιορισμός των δυνατών παραβάσεων, ενώ οι κυρώσεις είναι αποτελεσματικότερες, αποτρεπτικότερες και αναλογικές εν σχέσει προς τη σοβαρότητα των παραβάσεων».

Τα κράτη μέλη υπογράμμισαν επίσης την μεταξύ τους συνεργασία και τον συνεχή διάλογο με την Επιτροπή όσον αφορά τον προσδιορισμό και την εφαρμογή της κανονιστικής απλούστευσης. Η Ισπανία τόνισε τους διεξαγόμενους διαπεριφερειακούς διαλόγους καθώς και τη συμμετοχή της «σε συναντήσεις ή πλαίσια διαβούλευσης ευρωπαϊκού επιπέδου σχετικά με την απλούστευση της ΚΓΠ»[19].

4.3 Συνοχή

Στο κεφάλαιο Συνοχή, εθίγησαν τρία ζητήματα: τα κριτήρια επιλεξιμότητας, οι δημόσιες συμβάσεις και οι επαληθεύσεις της αποτελεσματικής διαχείρισης. Πρώτον, όσον αφορά τα αυστηρότερα κριτήρια επιλεξιμότητας, τα κράτη μέλη υπογράμμισαν το γεγονός ότι υπάρχουν δύο επίπεδα: ΕΕ/εθνικό επίπεδο και το επίπεδο προγράμματος. Ορισμένα κράτη μέλη υποστήριξαν ότι, αφενός υπάρχει ανάγκη για αυστηρότερους κανόνες και, αφετέρου, ότι αυτό το υπαγορεύουν νομικοί λόγοι. Η Γαλλία και η Φινλανδία επέστησαν την προσοχή στο γεγονός ότι το άρθρο 56 του κανονισμού αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου για τα προγράμματα της περιόδου 2007-2013[20], ορίζει ότι οι κανόνες περί επιλεξιμότητας των δαπανών πρέπει να καθορίζονται σε εθνικό επίπεδο. Η Φινλανδία, ως εκ τούτου, σημειώνει ότι « ο ίδιος ο κανονισμός απαιτεί οι εθνικοί κανόνες επιλεξιμότητας να είναι λεπτομερέστεροι από εκείνους που καθορίζονται σε κοινοτικό επίπεδο. Τα κράτη μέλη, συνεπώς, δεν έχουν απλώς τη δυνατότητα να επιβάλουν κριτήρια επιλεξιμότητας, αλλά υποχρεούνται να θεσπίσουν πιο συγκεκριμένες απαιτήσεις από εκείνες που θεσπίζονται από τον κανονισμό σε κοινοτικό επίπεδο»[21].

Ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν ότι οι κανόνες επιλεξιμότητας σε επίπεδο ΕΕ δεν ήταν αρκετά συγκεκριμένοι για τις ανάγκες των προγραμμάτων και ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση σε συγκεκριμένους κανόνες για κάθε πρόγραμμα. Η Πολωνία συνόψισε το ζήτημα αναφέροντας ότι « υπάρχει ανάγκη προσαρμογής των γενικών διατάξεων της κοινοτικής νομοθεσίας στις ιδιαιτερότητες του επιχειρησιακού προγράμματος. Ως εκ τούτου είναι ανάγκη να γίνουν πιο συγκεκριμένοι ούτως ώστε να μην ερμηνευθούν λανθασμένα από τον δικαιούχο.[22]»

Δεύτερον, στο ζήτημα των δημόσιων συμβάσεων σχεδόν όλα τα κράτη μέλη τάχθηκαν υπέρ της περισσότερης εκπαίδευσης του προσωπικού των εθνικών και περιφερειακών αρχών, καθώς και των δικαιούχων, από μέρους της Επιτροπής, ενώ πολλά κράτη μέλη υπογράμμισαν τον περίπλοκο χαρακτήρα των κανόνων. Σημαντικός αριθμός κρατών μελών έκρινε επίσης ότι απαιτούνται σαφέστερες κατευθυντήριες γραμμές από μέρους της Επιτροπής. Ο πίνακας 1 που ακολουθεί συνοψίζει τα ερωτήματα και τις απαντήσεις που έδωσαν τα κράτη μέλη σχετικά με τους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις.

[pic]

Τέλος όσον αφορά τη διενέργεια αποτελεσματικότερων επαληθεύσεων της αποτελεσματικής διαχείρισης, περίπου τα μισά κράτη μέλη συμφώνησαν ότι απαιτούνται σαφέστεροι κανόνες επιλεξιμότητας σε επίπεδο ΕΕ και εθνικό επίπεδο. Τα κράτη μέλη που διαφώνησαν με την ιδέα αυτή δήλωσαν ότι δεν πρόκειται για την βέλτιστη λύση. Το ΗΒ δήλωσε ότι: «η Επιτροπή έχει ήδη ενισχύσει σημαντικά τον εποπτικό της ρόλο στην επιμερισμένη διαχείριση των ταμείων συνοχής. Οιαδήποτε περαιτέρω αύξηση του ελέγχου που ασκεί θίγει την αρμοδιότητα των κρατών μελών». Η Μάλτα σημείωσε ότι « αυστηρότεροι κανόνες μπορούν να θίξουν την ευελιξία και απλούστευση που απαιτούνται για τη διαχείριση των ταμείων».

Ο πίνακας 2 κατωτέρω συνοψίζει τα ερωτήματα σχετικά με τις επαληθεύσεις σε επίπεδο διαχειριστικής αρχής και τις σχετικές απαντήσεις των κρατών μελών.

[pic]

5. Συμπέρασμα

Τα αποτελέσματα της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το 2009 δείχνουν τη συνεχή βελτίωση των επιδόσεων όλων των ενεχομένων μερών στη διαχείριση κεφαλαίων της ΕΕ. Είναι αξιοσημείωτο ότι για το σύνολο του προϋπολογισμού η εκτίμηση σφάλματος του Συνεδρίου έχει μειωθεί τα τελευταία έτη, ότι για τρίτο κατά σειρά έτος δεν έχει διατυπωθεί επιφύλαξη για τους λογαριασμούς και ότι το ποσοστό σφάλματος έχει μειωθεί σημαντικά. Ωστόσο, είναι σαφές ότι υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω συνεχή βελτίωση, ιδίως όσον αφορά τα ευρωπαϊκά κεφάλαια που τελούν υπό επιμερισμένη διαχείριση μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών.

Στις απαντήσεις τους τα κράτη μέλη εκφράζονται θετικά για τις βελτιώσεις που παρατηρεί το Συνέδριο και, ειδικότερα, για την σημαντική ελάττωση του πιθανότερου ποσοστού σφάλματος στον τομέα πολιτικής που αφορά τη συνοχή. Ωστόσο, τα κράτη μέλη έδειξαν ότι επιθυμούν ακόμη στενότερη συνεργασία με την Επιτροπή. Για παράδειγμα, στον περίπλοκο τομέα των δημοσίων συμβάσεων, η παροχή καθοδήγησης και στήριξης υπό μορφή εκπαιδευτικών προγραμμάτων και στοχευμένων κατευθυντήριων γραμμών χαρακτηρίσθηκαν ως βασικά ζητήματα για τα οποία πρέπει συνεχώς να βρίσκονται λύσεις.

Η Επιτροπή εξακολουθεί την πάγια δέσμευσή της για τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης της ΕΕ. Η τρέχουσα πρόταση της Επιτροπής για αναδιατύπωση του δημοσιονομικού κανονισμού λαμβάνει υπόψη τα ζητήματα που έχουν τονίσει τόσο το Ελεγκτικό Συνέδριο όσο και τα κράτη μέλη στις απαντήσεις τους στις διαπιστώσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όσον αφορά τις προτάσεις της Επιτροπής για την θέσπιση των υποχρεώσεων ελέγχου των κρατών μελών στον δημοσιονομικό κανονισμό[23] και για την περαιτέρω απλούστευση και τον περαιτέρω εξορθολογισμό των κανόνων που ισχύουν για τα ταμεία και προγράμματα της ΕΕ. Από κοινού οι δύο αυτές δεσμεύσεις θεωρούνται ως σημαντικό μέσο για την επίτευξη αισθητής βελτίωσης της ποιότητας των δαπανών. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή συνεχίζει να έχει απόλυτη επίγνωση του γεγονότος ότι η απλούστευση της δομής των προγραμμάτων και των διαχειριστικών συστημάτων σε επίπεδο δικαιούχων δεν πρέπει να υπονομεύσει την αξιοπιστία που παρέχουν έλεγχοι που είναι πολύ αποτελεσματικοί.

Η Επιτροπή εστιάζεται στην υποστήριξη της θετικής τάσης που παρατηρείται στην εξέλιξη της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Συνεπώς, είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεργασθούν ακόμη στενότερα και να θεραπεύσουν τις διαπιστώσεις που έχει κάνει το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Πίνακας I

ΑΚΡΙΒΕΙΑ | ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ | ΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ | ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ |

Κράτος μέλος |ΓΕΩΡΓΙΑ |ΣΥΝΟΧΗ |ΕΣΟΔΑ |Σύνολο |ΓΕΩΡΓΙΑ |ΣΥΝΟΧΗ |ΕΣΟΔΑ |Σύνολο |ΓΕΩΡΓΙΑ |ΣΥΝΟΧΗ |ΕΣΟΔΑ |Σύνολο |ΓΕΩΡΓΙΑ |ΣΥΝΟΧΗ |ΕΣΟΔΑ |Σύνολο |Σύνολο ΓΕΩΡΓΙΑ |Σύνολο ΣΥΝΟΧΗ |Σύνολο ΕΣΟΔΑ | |Αυστρία |3 |0 |0 |3 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |0 |1 |4 |0 |0 | |Βέλγιο |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | |Βουλγαρία |0 |0 |0 |0 |2 |0 |0 |2 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |2 |0 |0 | |Τσεχική Δημοκρατία |4 |1 |0 |5 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |4 |1 |0 | |Κύπρο |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | |Δανία |1 |0 |0 |1 |0 |1 |0 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |1 |0 | |Εσθονία |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |5 |0 |5 |0 |6 |0 | |Φινλανδία |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | |Γαλλία |6 |1 |0 |7 |0 |2 |0 |2 |0 |0 |0 |0 |1 |5 |0 |6 |7 |8 |0 | |Γερμανία |4 |0 |0 |4 |1 |1 |0 |2 |0 |0 |1 |1 |1 |15 |0 |16 |6 |16 |1 | |Ελλάδα |3 |0 |0 |3 |1 |1 |0 |2 |0 |0 |0 |0 |7 |1 |0 |8 |11 |2 |0 | |Ουγγαρία |1 |0 |0 |1 |0 |2 |0 |2 |0 |0 |0 |0 |1 |4 |0 |5 |2 |6 |0 | |H Ιρλανδία |1 |0 |0 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |0 | |Ιταλία |1 |0 |1 |2 |2 |0 |0 |2 |0 |0 |0 |0 |5 |0 |0 |5 |8 |0 |1 | |Λετονία |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | |Λιθουανία |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |4 |0 |4 |0 |4 |0 | |Λουξεμβούργο |1 |0 |0 |1 |0 |1 |0 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |5 |0 |5 |1 |6 |0 | |Μάλτα |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | |Κάτω Χώρες |1 |0 |0 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |0 |1 |2 |0 |0 | |Πολωνία |0 |1 |0 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |2 |0 |2 |0 |3 |0 | |Πορτογαλία |1 |2 |0 |3 |0 |5 |0 |5 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |0 |1 |2 |7 |0 | |Ρουμανία |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |0 |1 |8 |0 |0 |8 |9 |0 |0 | |Σλοβακία |1 |0 |0 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |4 |0 |5 |2 |4 |0 | |Σλοβενία |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | |Ισπανία |1 |0 |0 |1 |0 |9 |0 |9 |0 |0 |0 |0 |1 |3 |0 |4 |2 |12 |0 | |Σουηδία |0 |2 |0 |2 |0 |1 |0 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |1 |0 |4 |0 | |ΗΒ |6 |0 |0 |6 |2 |0 |0 |2 |0 |0 |0 |0 |2 |0 |0 |2 |10 |0 |0 | | ΣΥΝΟΛΟ | | | | 43 | | | |32 | | | |2 | | | |79 | | | | |

[1] Άρθρο 248 της συνθήκης ΕΚ (άρθρο 287 της συνθήκης της Λισαβόνας)

[2] ΕΕ L 390 της 30/12/2006 –Δημοσιονομικός κανονισμός, άρθρο 143 παράγραφος 6

[3] Ετήσια έκθεση του ΕΕΣ του 2009, Παράρτημα 1.1.

[4] Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου

[5] Απόσπασμα από την Ετήσια έκθεση του ΕΕΣ – πίνακας 1.2 σ. 22 – Περίληψη των πορισμάτων του 2009 σχετικά με την κανονικότητα των συναλλαγών

[6] Βλ. συνημμένο Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής (ΕΕΥΕ)

[7] Έκθεση ΕΕΣ – παράγραφος 2.27

[8] ΕΕΥΕ σ. 15.

[9] Έκθεση ΕΕΣ – παράγραφος 3.68

[10] ΕΕΥΕ- σ. 50-51

[11] Agenția de Plați și Intervenție pentru Agricultura

[12] ΕΕΥΕ- σ. 51-52

[13] ΕΕΥΕ- σ. 73

[14] ΕΕΥΕ- σ. 69

[15] ΕΕΥΕ- σ. 75

[16] Ministère de l'Agriculture de l'Alimentation, de la Pêche, de la Ruralité et de l'Aménagement du Territoire

[17] Εξάλειψη των τυπωμένων εγγράφων, 100% ηλεκτρονική επεξεργασία των αιτήσεων από μέρους των αγροτών.

[18] ΕΕΥΕ- σ. 81

[19] ΕΕΥΕ- σ. 94

[20] Άρθρο 56 παράγραφος 4. Οι κανόνες για την επιλεξιμότητα των δαπανών καθορίζονται σε εθνικό επίπεδο με την επιφύλαξη της εξαίρεσης που προβλέπεται στους ειδικούς κανονισμούς κάθε Ταμείου. Οι κανόνες αυτοί καλύπτουν το σύνολο της δαπάνης που δηλώνεται στα πλαίσια του επιχειρησιακού προγράμματος.

[21] ΕΕΥΕ- σ. 71

[22] ΕΕΥΕ- σ. 88

[23] Αυτό αναφέρεται και στη συνθήκη της Λισαβόνας – Άρθρο 317.