ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Οδηγία 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα, Οδηγία 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα, Οδηγία 75/439/ΕΟΚ για τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια, Οδηγία 86/278/ΕΟΚ περί της ιλύος καθαρισμού λυμάτων Οδηγία 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1998-2000

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ.

ΟΔΗΓΙΑ 75/442/ΕΟΚ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ, ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 91/156/ΕΟΚ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

2. ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

2.1. Εθνικό δίκαιο

2.2. Ορισμός της έννοιας «απόβλητα» και ο Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων (άρθρο 1 στοιχείο (α))

2.3. Αρμόδιες αρχές - Άρθρο 6

3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ

3.1. Σχέδια διαχείρισης αποβλήτων - Άρθρο 7

3.2. Λεπτομέρειες σχετικά με τον περιορισμό και την αξιοποίηση αποβλήτων- άρθρο 3

3.3. Αυτάρκεια ως προς τη διάθεση αποβλήτων - άρθρο 5

3.4. Λεπτομέρειες σχετικά με την παραγωγή και την επεξεργασία αποβλήτων - άρθρο 7 παράγραφος 1

3.5. Γενικοί κανόνες για απαλλαγές από την απαίτηση σχετικά με την έκδοση αδειών - άρθρο

3.6. Τήρηση μητρώων - άρθρο

Παράρτημα Ι

ΟΔΗΓΙΑ 91/689/ΕΟΚ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

2. ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

2.1. Εθνικό δίκαιο

2.2. Ορισμός «επικίνδυνων αποβλήτων» και ο κατάλογος των επικίνδυνων αποβλήτων

3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ

3.1. Εθνική θεώρηση «επικίνδυνων αποβλήτων» - άρθρο 1 παράγραφος 4

3.2. Επικίνδυνα οικιακά απόβλητα - άρθρο 1 παράγραφος 5

3.3. Καταγραφή και αναγνώριση της απόρριψης επικίνδυνων αποβλήτων - άρθρο 2 παράγραφος 1

3.4. Ανάμειξη επικίνδυνων αποβλήτων - άρθρο 2 παράγραφοι 2-4

3.5. Οι γενικοί εθνικοί κανόνες που αντικαθιστούν τις προϋποθέσεις αδείας για δραστηριότητες ανάκτησης - άρθρο 3 παράγραφος 2

3.6. Έλεγχοι των παραγωγών επικίνδυνων αποβλήτων - άρθρο 4 παράγραφος 1

3.7. Τήρηση μητρώων για τα απόβλητα - άρθρο 4 παράγραφος 2

3.8. Μέτρα για τη διασφάλιση της κατάλληλης συσκευασίας και σήμανσης επικίνδυνων αποβλήτων - άρθρο 5

3.9. Σχέδια διαχείρισης αποβλήτων και στατιστικές για τα απόβλητα - άρθρο 6

3.10. Προσωρινή παρέκκλιση από την εν λόγω οδηγία - άρθρο 7

3.11. Επιπλέον του ερωτηματολογίου - άρθρο 8 παράγραφος 3

ΟΔΗΓΙΑ 75/439/ΕΟΚ ΠΕΡΙ ΔΙΑΘΕΣΕΩΣ ΤΩΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΟΡΥΚΤΕΛΑΙΩΝ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

2. ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

2.1. Εθνικό δίκαιο

2.2. Διατάξεις που αφορούν την αναγέννηση των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων - άρθρο 7

2.3. Λήψη αυστηρότερων εθνικών μέτρων - άρθρο

3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ

3.1. Διαχείριση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων - άρθρα 2 και 3

3.2. Εμπόδια σχετικά με την αναγέννηση και την καύση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων - άρθρο 3

3.3. Ενημέρωση του κοινού και εκστρατείες προώθησης - άρθρο 5

3.4. Λεπτομέρειες σχετικά με τις επιχειρήσεις συλλογής χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων

3.5. Υπαγωγή των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων σε κάποιο είδος επεξεργασίας - άρθρο 5 παράγραφος 3

3.6. Λεπτομέρειες σχετικά με τις επιχειρήσεις που διαθέτουν χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια

3.7. Προβλεπόμενες οριακές τιμές για την καύση - Άρθρο 8

3.8. Όρια ποσοτήτων για την τήρηση αρχείων για τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια - Άρθρο

3.9. Αποζημιώσεις για εκμεταλλεύσεις που συλλέγουν και διαθέτουν χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια - άρθρο

Παράρτημα ΙΙ

ΟΔΗΓΙΑ 86/278/ΕΟΚ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΙΛΥΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΛΥΜΑΤΩΝ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

2. ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ

3.1. Ειδικοί όροι όταν χρησιμοποιείται ιλύς από σηπτικούς βόθρους και άλλες ανάλογες εγκαταστάσεις - Άρθρο 3 παράγραφος 2

3.2. Οριακές τιμές συγκέντρωσης για βαρέα μέταλλα στο έδαφος, την ιλύ και μέγιστες ετήσιες ποσότητες - Άρθρο 5

3.3. Όσον αφορά το παράρτημα 1Β και τις μέγιστες ποσότητες ιλύος (ξηρά ύλη) που προστίθενται στο έδαφος - Άρθρο 5 παράγραφος 2α

3.4. Λιγότερο αυστηρές οριακές τιμές για τις επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων σε καλλιεργημένες εκτάσεις που προορίζονται αποκλειστικά για τη διατροφή ζώων - Παράρτημα Ι Α, υποσημείωση 1

3.5. Λιγότερο αυστηρές οριακές τιμές για τις επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων που επιτρέπονται σε εδάφη με pH μεγαλύτερο του 7 - Παράρτημα Ι Α, υποσημείωση 2

3.6. Λιγότερο αυστηρές οριακές τιμές για τις ετήσιες ποσότητες βαρέων μετάλλων που εισάγονται σε εδάφη τα οποία προορίζονται για καλλιέργειες χορτονομής - Παράρτημα I Γ, υποσημείωση 1

3.7. Περιγραφή των τεχνολογιών που εφαρμόζονται για την επεξεργασία της ιλύος - άρθρο 6

3.8. Όσον αφορά την συχνότητα της ανάλυσης - Παράρτημα ΙΙ Α, παράγραφος 1

3.9. Όσον αφορά τους ειδικούς όρους έγκρισης για την έγχυση ή την ανάμιξη της μη επεξεργασμένης ιλύος στο έδαφος - Άρθρο 6 α

3.10. Περίοδοι απαγόρευσης της χρησιμοποίησης ιλύος πριν από την βοσκή ή τη συγκομιδή - Άρθρο 7

3.11. Οριακές τιμές ή άλλα μέτρα για εδάφη με pH κατώτερο του 6 - άρθρο 8

3.12. Αναλύσεις εδάφους για άλλες παραμέτρους πλην των βαρέων μετάλλων - παράρτημα ΙΙ Β, παράγραφος 1

3.13. Όσον αφορά την ελάχιστη συχνότητα ανάλυσης του εδάφους - Παράρτημα ΙΙ Β, παράγραφος 2

3.14. Ποσότητες παραγόμενης ιλύος, ιλύς που χρησιμοποιείται στη γεωργία και μέση συγκέντρωση βαρέων μετάλλων στη ιλύ - Άρθρο 10

3.15. Εξαιρέσεις για μικρές εγκαταστάσεις καθαρισμού λυμάτων - Άρθρο 11

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Παράρτημα ΙΙΙ

ΟΔΗΓΙΑ 94/62/ΕΚ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

2. ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

2.1. Εθνικό δίκαιο

2.2. Προγράμματα που υπερβαίνουν τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 α) και β)

2.3. Διαδικασίες παράβασης

3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ

3.1. Πρόληψη των απορριμμάτων συσκευασίας

3.2. Μέτρα ενθάρρυνσης των συστημάτων επαναχρησιμοποίησης

3.3. Μέτρα για τη θέσπιση συστημάτων επιστροφής

3.4. Ενθάρρυνση της χρήσης ανακυκλωμένων υλικών

3.5. Ενημερωτικές εκστρατείες

3.6. Εθνικά πρότυπα σχετικά με τις βασικές απαιτήσεις και τα επίπεδα συγκέντρωσης βαρέων μετάλλων

3.7. Ειδικό κεφάλαιο για τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων

3.8. Οικονομικά μέσα

4. ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ, ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΝΑΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ

4.1. Εισαγωγή

4.2. Δημιουργία απορριμμάτων συσκευασίας

4.2.1. Συσκευασία αποβλήτων που δημιουργήθηκε ανά κεφαλή στα κράτη μέλη

4.2.2. Συσκευασία αποβλήτων που δημιουργήθηκε ανά μονάδα ΑΕΠ στα κράτη μέλη

4.3. Συνολική ανακύκλωση και ανάκτηση

4.3.1. Σημερινή επίτευξη ελάχιστων απαιτήσεων για το 2001

4.3.2. Υπέρβαση των μέγιστων απαιτήσεων

4.4. Ανακύκλωση ανά υλικό

4.4.1. Ανακύκλωση συσκευασιών από γυαλί

4.4.2. Ανακύκλωση συσκευασιών από χαρτί

4.4.3. Ανακύκλωση συσκευασιών από μέταλλο

4.4.4. Ανακύκλωση συσκευασιών από πλαστικό

4.5. Συμπεράσματα

Παράρτημα ΙV

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

1.1. Ορισμός των αποβλήτων

1.2. Ιεράρχηση των αρχών

1.3. Σχεδιασμός της διαχείρισης αποβλήτων

1.4. Στατιστικά στοιχεία για τα απόβλητα

1.5. Τήρηση μητρώων

1.6. Έλεγχος της διαχείρισης αποβλήτων

1.7. Διαδικασίες παράβασης

1.8. Προοπτικές

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παρούσα έκθεση αποσκοπεί στην ενημέρωση των λοιπών κοινοτικών οργάνων, των κρατών μελών και του ενδιαφερομένου κοινού σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας περί των αποβλήτων για την περίοδο 1998-2000, και ιδίως:

- της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ [1]για τα απόβλητα

[1] ΕΕ L 194, 25.07.1975, σ. 47 όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ (ΕΕ L 78, 18.03.1991, σ. 32)

- της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ [2] για τα επικίνδυνα απόβλητα (αντικατέστησε την οδηγία 78/319/ΕΟΚ)

[2] ΕΕ L 377, 31.12.1991, σ. 20

- της οδηγίας 75/439/ΕΟΚ [3] για τη διάθεση των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων

[3] ΕΕ L 194, 25.07.1975, σ. 31 όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 87/101/ΕΟΚ (ΕΕ L 42, 22.12.1986, σ. 43)

- της οδηγίας 86/278/ΕΟΚ [4] σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος και ιδίως του εδάφους και τη χρησιμοποίηση ιλύος καθαρισμού λυμάτων στη γεωργία

[4] ΕΕ L 181, 04.07.1986, σ. 6

- της οδηγίας 94/62/ΕΚ [5] για τη συσκευασία και τα απορρίμματα συσκευασίας.

[5] ΕΕ L 365, 31.12.1994, σ. 10

Η έκθεση αυτή εκπονήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 5 της οδηγίας 91/692/ΕΟΚ [6] για την τυποποίηση και τον εξορθολογισμό των εκθέσεων που αφορούν την εφαρμογή ορισμένων οδηγιών για το περιβάλλον. Η Επιτροπή έχει ήδη δημοσιεύσει έκθεση για την εφαρμογή των οδηγιών 75/442/ΕΟΚ, 91/689/ΕΟΚ, 75/439/ΕΟΚ και 86/278/ΕΟΚ για την περίοδο 1995 έως 1997 [7], καθώς και έκθεση για την περίοδο 1990-1994 [8].

[6] ΕΕ L 377, 23.12.1991, σ. 48

[7] COM (99) 752 τελικό της 10.01.2000

[8] COM (97) 23 τελικό της 27.02.1997

Σύμφωνα με την οδηγία 91/692/ΕΟΚ, από τα κράτη μέλη απαιτείται να υποβάλλουν εκθέσεις, οι οποίες συντάσσονται βάσει ερωτηματολογίων. Τα ερωτηματολόγια που αφορούν τις οδηγίες 75/439/ΕΟΚ, 75/442/ΕΟΚ και 86/278/ΕΟΚ εγκρίθηκαν με την απόφαση 94/741/ΕΚ [9] της Επιτροπής της 24ης Οκτωβρίου 1994. Τα ερωτηματολόγια σχετικά με τις οδηγίες 91/689/ΕΟΚ και 94/62/ΕΚ εγκρίθηκαν με την απόφαση 97/622/ΕΚ [10] της Επιτροπής της 27ης Μαΐου1997.

[9] ΕΕ L 296, 17.11.1994, σ. 42

[10] ΕΕ L 256, 19.9.1997, σ. 13

Η οδηγία 91/692/ΕΟΚ απαιτεί τη δημοσίευση ενοποιημένης έκθεσης από την Επιτροπή. Στόχος της εν λόγω κοινοτικής έκθεσης είναι να διευκολύνει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εκτιμήσουν την επιτευχθείσα πρόοδο στην υλοποίηση των οδηγιών για τη διαχείριση των αποβλήτων σε ολόκληρη την Κοινότητα και, παράλληλα, να παράσχουν στο κοινό στοιχεία σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος.

Η έκθεση βασίζεται κυρίως σε πληροφορίες που διαβίβασαν τα κράτη μέλη· κατά συνέπεια, το περιεχόμενό τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πληρότητα, την ποιότητα και την ακρίβεια των εθνικών εισηγήσεων. Όσον αφορά ειδικότερα τις νομικές υποθέσεις που αναφέρονται στην έκθεση, έχουν περιληφθεί επικαιροποιημένες πληροφορίες που είναι μεταγενέστερες της περιόδου αναφοράς 1998-2000.

Σύμφωνα με την οδηγία 91/692/ΕΟΚ τα κράτη μέλη υποχρεούντο να υποβάλουν τις εκθέσεις τους μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2001. Η εκθέσεις της Αυστρίας, της Γερμανίας, της Δανίας, της Ισπανίας, της Φινλανδίας, της Γαλλίας, της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Ιταλίας, του Λουξεμβούργου, της Σουηδίας, των Κάτω Χωρών και του Ηνωμένου Βασιλείου διαβιβάστηκαν μεταξύ Νοεμβρίου 2001 και Φεβρουαρίου 2002. Οι εκθέσεις από τις τρεις περιφέρειες του Βελγίου διαβιβάστηκαν μεταξύ Απριλίου και Σεπτεμβρίου 2002. Η Πορτογαλία υπέβαλε την έκθεσή της τον Οκτώβριο 2002. Η Ιρλανδία υπέβαλε την έκθεσή της τον Ιανουάριο 2003, βάσει της οδηγίας 94/62/ΕΚ.

Οι περισσότερες χώρες απέστειλαν επίσης τις εκθέσεις τους ηλεκτρονικά, μέσω του EIONET (European Environment Information and Observation Network - Ευρωπαϊκό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης και Παρατήρησης).

Μία αρχική εκτίμηση των εκθέσεων των κρατών μελών εκ μέρους της Επιτροπής αποκάλυψε την ύπαρξη ανακολουθιών και/ή ελλείψεων, οι οποίες τονίστηκαν στα οικεία κράτη μέλη. Ορισμένα από αυτά παρείχαν συμπληρωματικές πληροφορίες. Για τις εκθέσεις εκείνες οι οποίες εξακολουθούσαν να παρουσιάζουν ελλείψεις, η Επιτροπή μελετά την κίνηση των διαδικασιών που προβλέπονται στο άρθρο 226 της συνθήκης ΕΚ.

Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει την αντιστοιχία μεταξύ της κλίμακας NUTS (ονοματολογία των εδαφικών στατιστικών μονάδων) και των εθνικών διοικητικών μονάδων, που αναφέρονται σε διάφορους πίνακες σε ολόκληρη την έκθεση.

Συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Θεματικό Κέντρο για τα Απόβλητα και τη Ροή Υλικών (ETC/WMF)

Είναι η δεύτερη φορά που έχει συνταχθεί για τον τομέα των αποβλήτων έκθεση σε συνεργασία με το ETC/WMF, που επικεντρώθηκε κυρίως στην παρουσίαση των παρεχομένων στα ερωτηματολόγια στοιχείων σχετικά με τα απόβλητα.

Το ETC/WMF δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 1997 από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος και λειτουργεί ως κέντρο εμπειρογνωσίας για τους σκοπούς του οργανισμού του οποίου ενισχύει την αποστολή και, ειδικότερα, συμβάλλει στο Πολυετές Πρόγραμμα Εργασίας του Οργανισμού. Το κέντρο αυτό έχει καθιερώσει στενή συνεργασία με όλα τα κράτη μέλη του οργανισμού. Η συνεργασία αυτή έχει αναπτυχθεί μέσω του δικτύου EIONET (European Environmental Information and Observation Network - Ευρωπαϊκό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης και Παρατήρησης), το οποίο ασχολείται με τη συλλογή, επεξεργασία και ανάλυση περιβαλλοντικών στοιχείων, και ειδικότερα μέσω των εθνικών κέντρων αναφοράς για τα απόβλητα.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας : Αντιστοιχία μεταξύ των επιπέδων NUTS και των εθνικών διοικητικών μονάδων.

Στα εθνικά σύνολα μιας κλίμακας λαμβάνονται υπόψη τα υψηλότερα επίπεδα που αφορούν την κλίμακα αυτή (π.χ. στο Βέλγιο 10 επαρχίες και 1 μονάδα, τις Βρυξέλλες, που ανήκει επίσης στην κλίμακα Nuts 1).

Οδηγία 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΟΚ

1. Εισαγωγή

Η οδηγία 75/442/ΕΟΚ [11] αποτελεί το θεμελιώδες νομικό πλαίσιο κοινοτικής πολιτικής για τη διαχείριση των αποβλήτων. Τέθηκε σε ισχύ το 1997 και στη συνέχεια τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΟΚ [12] για να συμπεριλάβει τις γενικές κατευθύνσεις που καθορίστηκαν στην κοινοτική στρατηγική για τη διαχείριση των αποβλήτων το 1989. Το 1996, τροποποιήθηκε με απόφαση της Επιτροπής [13] το παράρτημα ΙΙ της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ που περιλαμβάνει καταλόγους δραστηριοτήτων διάθεσης και ανάκτησης. Η αναθεώρηση της κοινοτικής στρατηγικής για τη διαχείριση των αποβλήτων της 30ής Ιουλίου 1996 [14] επιβεβαίωσε τα κύρια στοιχεία της στρατηγικής του 1989 και την προσάρμοσε στις απαιτήσεις για τα επόμενα πέντε χρόνια.

[11] ΕΕ L 194, 25.07.1975, σ. 47

[12] ΕΕ L 78, 18.03.1991, σ. 32

[13] ΕΕ L 135, 06.06.1996, σ.32

[14] COM(96) 399 τελικό της 30.07.1996

Οι βασικές διατάξεις της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε είναι συγκεκριμένα:

- ο ορισμός των αποβλήτων, ο οποίος συγκεκριμενοποιήθηκε περαιτέρω μέσω του Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων (EWC), που καταρτίστηκε με την απόφαση 2000/532/ΕΚ της Επιτροπής όπως τροποποιήθηκε [15], καθώς και η λοιπή ορολογία που αφορά τη διαχείριση αποβλήτων (άρθρο 1)

[15] ΕΕ L 226 της 6.9.2000, σ.3 (Απόφαση 2000/532/ΕΚ της Επιτροπής για την αντικατάσταση της απόφασης 94/3/ΕΚ σχετικά με την κατάρτιση καταλόγου αποβλήτων σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο (α) της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τα απόβλητα και της απόφασης 94/404/ΕΚ του Συμβουλίου για την κατάρτιση καταλόγου επικίνδυνων αποβλήτων σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 4 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ του Συμβουλίου) όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις 2001/118/ΕΚ (ΕΕ L 47, 16.1.2001, σ. 1) και 2001/119/ΕΚ (ΕΕ L 47, 22.1.2001, σ. 32, της Επιτροπής) καθώς και με την απόφαση 2001/573/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 203, 23.7.2001,σ. 18).

- η ιεράρχηση των γενικών αρχών διαχείρισης αποβλήτων: πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων, ανάκτηση, ασφαλής διάθεση (άρθρα 3 και 4)

- η αρχή της εγγύτητας και της αυτάρκειας που ισχύει για τα απόβλητα όσον αφορά την τελική διάθεση και τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου εγκαταστάσεων διάθεσης (άρθρο 5)

- η υποχρέωση εκ μέρους των κρατών μελών να καταρτίζουν σχέδια διαχείρισης αποβλήτων, τα οποία είναι απαραίτητα για την υλοποίηση της εν λόγω πολιτικής (άρθρο 7)

- οι άδειες για τις εγκαταστάσεις ή τις επιχειρήσεις που ασχολούνται με δραστηριότητες διάθεσης και ανάκτησης (άρθρα 9 και 10)

- οι έλεγχοι από τις αρμόδιες αρχές (άρθρο 13)

- οι απαιτήσεις τήρησης μητρώου (άρθρο 14)

- η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» (άρθρο 15)

- οι απαιτήσεις σχετικά με την υποβολή εκθέσεων (άρθρο 16).

Η έκθεση αυτή βασίζεται στο ερωτηματολόγιο που εγκρίθηκε με την απόφαση 94/741/ΕΚ [16] της Επιτροπής, της 24ης Οκτωβρίου 1994. Καλύπτει την περίοδο 1998-2000.

[16] ΕΕ L 296, 17.11.1994, σ. 42

Επιπλέον του πρώτου μέρους του ερωτηματολογίου (ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ), προστέθηκαν παρατηρήσεις σε σχέση με την κατάσταση της εφαρμογής του ορισμού των αποβλήτων και του Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων. Σκοπός της ενέργειας αυτής ήταν να δοθεί συνέχεια στην αξιολόγηση της πρώτης έκθεσης της Επιτροπής για την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας περί των αποβλήτων για την περίοδο 1995-1997.

2. Ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο

2.1. Εθνικό δίκαιο

Τα 15 κράτη μέλη επιβεβαίωσαν ότι παρείχαν στην Επιτροπή λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς για την ενσωμάτωση της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα, όπως τροποποιήθηκε, στο εθνικό δίκαιο. Οι κατάλογοι των εθνικών διατάξεων που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη σχετικά με τις οδηγίες 75/442/ΕΟΚ και 91/156/ΕΟΚ είναι διαθέσιμοι προς έλεγχο στην ιστοθέση CELEX της Ευρωπαϊκής Ένωσης [17].

[17] http://www.europa.eu.int/ celex

2.2. Ορισμός της έννοιας «απόβλητα» και ο Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων (άρθρο 1 στοιχείο (α))

Σύμφωνα με την οδηγία 75/442/ΕΟΚ, ως «απόβλητο» νοείται κάθε ουσία ή αντικείμενο που ανήκει στις κατηγορίες που καθορίζονται στο παράρτημα Ι, το οποίο ο κάτοχός του αποβάλει ή προτίθεται να αποβάλει ή υποχρεούται να αποβάλει (άρθρο 1 στοιχείο (α), πρώτο εδάφιο). Η Επιτροπή έχει λάβει μέτρα για την κατάρτιση του ονομαζόμενου Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων (EWC), σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο (α). Ο κατάλογος αυτός βρίσκεται σε ενοποιημένη μορφή [18] στην απόφαση 2000/532/ΕΚ της Επιτροπής, όπως τροποποιήθηκε.

[18] Μη εξαντλητικός κατάλογος.

Στην προηγούμενη έκθεση εφαρμογής για την περίοδο 1995-1997 εντοπίστηκαν αρκετές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία του κοινού ορισμού της έννοιας των αποβλήτων, σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο (α). Είναι σαφές ότι η ορθή εκτέλεση του ορισμού των αποβλήτων έχει καθοριστική σημασία για την ορθή εφαρμογή εκ μέρους των κρατών μελών των υποχρεώσεών τους όσον αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων βάσει της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ και της συναφούς νομοθεσίας περί αποβλήτων [19]. Ειδικότερα, η ορθή εφαρμογή του ορισμού είναι αναγκαία για να εξασφαλιστεί ένα κοινό πεδίο εφαρμογής της περιβαλλοντικής προστασίας σε ολόκληρη την Κοινότητα και για να αποφευχθούν τα προβλήματα στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Από την εποχή της έκθεσης αυτής, η ενσωμάτωση του ορισμού των αποβλήτων εξακολουθεί να θέτει προβλήματα σε αρκετά κράτη μέλη.

[19] Στο πλαίσιο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στην απόφασή του στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-418/99 και C-419/99 (ARCO Chemie Nederland and Others), δήλωσε, ειδικότερα, ότι για το κατά πόσον μια ουσία είναι πράγματι απόβλητο πρέπει να συνεκτιμηθούν όλα τα περιστατικά, λαμβανομένων υπόψη του στόχου της οδηγίας 75/442/ΕΚ και της ανάγκης να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητά της.

Στην Ιταλία, το άρθρο 14 του διατάγματος της 8ης Ιουλίου 2002 προβλέπει ερμηνευτικά κριτήρια για τον όρο «απορρίπτει» όπως αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο (α) του ιταλικού διατάγματος 22/97 (βασικός νόμος για τα απόβλητα) με τον οποίο ενσωματώθηκε η οδηγία 75/442/ΕΟΚ στο εθνικό δίκαιο. Ειδικότερα, το άρθρο 14 ορίζει ότι δεν υπάρχει απόφαση απόρριψης όταν η σχετική ουσία ή το αντικείμενο είτε επαναχρησιμοποιούνται στον ίδιο ή άλλο κύκλο παραγωγής και κατανάλωσης, έχοντας ή όχι υποστεί οιαδήποτε προεπεξεργασία η οποία συνεπάγεται δραστηριότητα ανάκτησης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διάταξη αυτή δεν συνάδει με τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και παρέχει τη δυνατότητα αποκλεισμού ορισμένων υλικών από το πεδίο εφαρμογής της ιταλικής νομοθεσίας περί αποβλήτων τα οποία διαφορετικά θα υπάγονταν στον κοινοτικό ορισμό περί αποβλήτων.

Το Λουξεμβούργο παρέλειψε να ενσωματώσει τον EWC, όπως επιβεβαίωσε το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 15 Ιανουαρίου 2002 [20]. Ειδικότερα επεδίωξε να ενσωματώσει τον EWC μέσω υπουργικής εγκυκλίου η οποία δεσμεύει μόνο τη διοίκηση και εισάγει παράλληλα με τον EWC μία καθαρά εγχώρια ονοματολογία των αποβλήτων που διαφέρει από αυτή του EWC.

[20] Υπόθεση C-196/01 Επιτροπή κατά Λουξεμβούργου (η απόφαση διατίθεται στην ιστοθέση του Δικαστηρίου: www.curia.eu.int).

Με την επιφύλαξη των πρόσφατων αλλαγών στην εγχώρια νομοθεσία πλαίσιο, έχουν ήδη κινηθεί διαδικασίες επί παραβάσει κατά της Αυστρίας σχετικά με την μη ορθή ενσωμάτωση του κοινοτικού ορισμού των αποβλήτων, ιδιαίτερα δε όσον αφορά την ενσωμάτωση του EWC. [21] Επιπλέον, η παράγραφος 5 του αυστριακού νόμου περί διαχείρισης των αποβλήτων του 2002 [22] εισάγει το τεκμήριο ότι ορισμένες υπολειμματικές ουσίες οι οποίες ανευρίσκονται σε απόβλητα (Altstoffe [23]) παύουν πλέον να αποτελούν απόβλητο εφόσον οι ίδιες ή ορισμένα βασικά τους στοιχεία χρησιμοποιούνται άμεσα ως υποκατάστατα προϊόντων τα οποία προέρχονται από την εξόρυξη πρωτογενών πρώτων υλών. Αποτελεί πάγια νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ότι το γεγονός της δυνατότητας χρησιμοποίησης αποβλήτου ως υποκατάστατου για προϊόντα δεν αρκεί από μόνο του για να παύσει να υπάγεται το απόβλητο στον ορισμό που περιλαμβάνεται στην οδηγία 75/442/ΕΟΚ. Αντίθετα, η χρήση του αποβλήτου πρέπει να αξιολογείται ανάλογα με το εάν συμφωνεί με τις ενδεδειγμένες απαιτήσεις διαχείρισης των αποβλήτων όπως ορίζει η οδηγία 75/442/ΕΟΚ και η συναφής νομοθεσία περί αποβλήτων.

[21] Εκκρεμούσα υπόθεση στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων C-194/01 Επιτροπή κατά Αυστρίας.

[22] Ειδικότερα, ο νόμος για τη διαχείριση των αποβλήτων του 2002 (Abfallwirtschaftsgesetz 2002, BGBl I της 16ης Ιουλίου 2002, Nr 102, στη σελίδα 989).

[23] Τα 'Altstoffe' ορίζονται στο εδάφιο 1 της παραγράφου 2 σημείο 4 του νόμου για τη διαχείριση των αποβλήτων του 2002 και περιλαμβάνουν είτε υλικά τα οποία έχουν διαχωριστεί από άλλα απόβλητα είτε ουσίες οι οποίες έχουν ληφθεί μέσω επεξεργασίας αποβλήτων με σκοπό να υποστούν κάποια διαδικασία ανάκτησης.

Το Δεκέμβριο 2001, η Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει το Ηνωμένο Βασίλειο στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων λόγω της μη ορθής ενσωμάτωσης του ορισμού των αποβλήτων (υπόθεση C-62/03). Το τμήμα 75 του νόμου περί προστασίας του περιβάλλοντος του 1990 [24] ενσωματώνει μόνο τις απαιτήσεις της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ σε σχέση με τα «ελεγχόμενα απόβλητα», τα οποία σύμφωνα με τον νόμο του 1990 περιλαμβάνουν μόνο «οικιακά, βιομηχανικά και εμπορικά απόβλητα ή άλλου είδους τέτοια απόβλητα». Ο ορισμός αυτός είναι περισσότερο περιορισμένος σε σχέση με τον ορισμό που δίνεται στο άρθρο 1 στοιχείο α) της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε. Παρόμοια προβλήματα προκύπτουν σε σχέση με την ενσωμάτωση της νομοθεσίας που εφαρμόζεται στη Βόρειο Ιρλανδία [25] και στο Γιβραλτάρ. [26]

[24] Εφαρμόζεται στην Αγγλία, τη Σκωτία και την Ουαλλία.

[25] Waste and Contaminated Land (Βόρεια Ιρλανδία) Order 1997.

[26] Public Health Ordinance, όπως τροποποιήθήκε από τους κανονισμούς του 1995 για τη δημόσια υγεία (Απόβλητα) (αριθ. 2) και την Public Health (Τροποποίηση) Ordinance 1997.

* Σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση εφαρμογής για την περίοδο 1995-1997, είναι προφανές ότι ορισμένα κράτη μέλη εξακολουθούν να μην έχουν ενσωματώσει ορθά τον ορισμό για τα απόβλητα στην εθνική τους νομοθεσία. Η προθεσμία ενσωμάτωσης έληξε την 1η Απριλίου 1993.

2.3. Αρμόδιες αρχές - Άρθρο 6

Σύμφωνα με το άρθρο 6, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να προβούν στη σύσταση ή την υπόδειξη των αρμόδιων αρχών που θα είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή της οδηγίας

Ο πίνακας 1 παρέχει μία γενική εικόνα των διαφόρων διαρθρώσεων των αρμόδιων για τα απόβλητα εθνικών διοικήσεων. Ο αριθμός των αρχών στον τομέα των αποβλήτων και οι αρμοδιότητές τους ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

3. Εφαρμογή της οδηγίας

3.1. Σχέδια διαχείρισης αποβλήτων - Άρθρο 7

Σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1, οι αρμόδιες αρχές υποχρεούνται να συντάσσουν σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων, τα οποία αφορούν, ιδίως, τον τύπο, την ποσότητα και την προέλευση των αποβλήτων που πρόκειται να ανακτηθούν και να διατεθούν, τις γενικές απαιτήσεις, τις τυχόν ειδικές ρυθμίσεις για συγκεκριμένα απόβλητα και τις ενδεδειγμένες τοποθεσίες ή εγκαταστάσεις για τη διάθεση αποβλήτων.

Τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων αποτελούν βασικό στοιχείο της κοινοτικής πολιτικής για τη διαχείριση των αποβλήτων καθώς, χωρίς τον κατάλληλο σχεδιασμό, τα κράτη μέλη δεν είναι σε θέση να υποβάλουν έκθεση και να ασχοληθούν με τα απόβλητα που προκύπτουν στο έδαφός τους. Επιπλέον της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, το άρθρο 6 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα και το άρθρο 14 της οδηγίας 94/62/ΕΚ για τη συσκευασία και τα απόβλητα συσκευασιών απαιτούν επίσης την κατάρτιση σχεδίων διαχείρισης για τα εν λόγω απόβλητα.

Ο πίνακας 2 παρέχει μια γενική εικόνα των υφιστάμενων σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων. Τα υποβληθέντα σχέδια ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό ως προς τη δομή τους, το περιεχόμενο και το βαθμό λεπτομέρειας. Ένας από τους λόγους είναι ότι τα εν λόγω σχέδια έχουν καταρτιστεί σε διαφορετικά εθνικά, περιφερειακά και τοπικά επίπεδα, ενώ ένας άλλος λόγος είναι ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν διαφορετική πείρα στον σχεδιασμό της διαχείρισης των αποβλήτων. Ενώ η κατάσταση όσον αφορά τον εθνικό σχεδιασμό διαχείρισης των αποβλήτων σε ορισμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθεί να μην είναι ικανοποιητικός, έχει ωστόσο σημειωθεί συνολικά πρόοδος από την τελευταία έκθεση.

Δεκατέσσερα κράτη μέλη επιβεβαίωσαν ότι έχουν καταρτίσει σχέδια διαχείρισης αποβλήτων για την επίτευξη των στόχων των άρθρων 3, 4 και 5 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε. Η Αυστρία, η Δανία, το Λουξεμβούργο, η Ισπανία και η Σουηδία έχουν καταρτίσει νέα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων σε εθνικό επίπεδο για την περίοδο 1998-2000. Η Γαλλία και η Γερμανία αναφέρουν ότι έχουν καταρτίσει μεγάλο αριθμό περιφερειακών και τοπικών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων. Η Ελλάδα και η Ιρλανδία κατάρτισαν τα εθνικά τους σχέδια το 2001.

Το 1997, η Επιτροπή κίνησε διαδικασίες επί παραβάσει βάσει του άρθρου 226 της συνθήκης ΕΚ σε σχέση με αρκετά κράτη μέλη [27] επειδή αυτά δεν κατάρτισαν σχέδια διαχείρισης αποβλήτων σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε. Από τότε, οι εν λόγω διαδικασίες μειώθηκαν σε τρεις καθώς αρκετά κράτη μέλη θέσπισαν σχέδια διαχείρισης αποβλήτων σύμφωνα με την οδηγία 75/442/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε. Το 2002, το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων επιβεβαίωσε ότι η Γαλλία [28], η Ιταλία [29] και το ΗΒ [30] παρέλειψαν να εφαρμόσουν σχέδια διαχείρισης αποβλήτων όπως απαιτείται βάσει του άρθρου 7. Η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει ένα δεύτερο γύρο διαδικασιών κατά της Ιταλίας, βάσει του άρθρου 228 της συνθήκης ΕΚ για μη συμμόρφωση με την απόφαση του Δικαστηρίου. Κατά τη στιγμή της σύνταξης του παρόντος εγγράφου, η Επιτροπή αξιολογεί κατά πόσον είναι αναγκαία περαιτέρω διαδικασία επί παραβάσει κατά της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου βάσει του άρθρου 228 της συνθήκης ΕΚ.

[27] Ιδίως, κατά της Δανίας, Γερμανίας, Ελλάδας, Ισπανίας, Γαλλίας, Ιρλανδίας, Ιταλίας, Λουξεμβούργου, Φινλανδίας, Σουηδίας και Ηνωμένου Βασιλείου.

[28] Υπόθεση C-292/99 Επιτροπή κατά Γαλλίας, απόφαση 02.05.2002 (διαθέσιμη στην ιστοθέση του Δικαστηρίου: www.curia.int).

[29] Υπόθεση C-466/99 Επιτροπή κατά Ιταλίας, απόφαση 24.01.2002 (διαθέσιμη στην ιστοθέση του Δικαστηρίου: www.curia.int).

[30] Υπόθεση C-35/00 Επιτροπή κατά ΗΒ, απόφαση 24.01.2002 (διαθέσιμη στην ιστοθέση του Δικαστηρίου: www.curia.int)

Από τις συζητήσεις με τα κράτη μέλη φάνηκε κάποιο ενδιαφέρον για τη θέσπιση ευρωπαϊκών γενικών κατευθύνσεων για το σχεδιασμό της διαχείρισης αποβλήτων. Το Ευρωπαϊκό Θεματικό Κέντρο για τα Απόβλητα καταρτίζει επί του παρόντος γενικές κατευθύνσεις για το σχεδιασμό της διαχείρισης των αποβλήτων, οι οποίες θα αποτελέσουν ένα χρήσιμο εργαλείο για τη βελτίωση και την προσαρμογή του επιπέδου σχεδιασμού της διαχείρισης των αποβλήτων για τα σημερινά και τα μελλοντικά κράτη μέλη. Οι κατευθυντήριες γραμμές πρόκειται να δημοσιευθούν το 2003.

Σύμφωνα μα το άρθρο 7 παράγραφος 2 έχει ήδη υπάρξει συνεργασία μεταξύ ορισμένων κρατών μελών. Η Φινλανδία και η Σουηδία συνεργάστηκαν για την οριστική διάθεση αστικών αποβλήτων [31] και τη διαχείριση ιλύος καθαρισμού λυμάτων. Η Γερμανία ανέφερε ότι ορισμένα από τα ομόσπονδα κράτη της συνεργάζονται σε θέματα σχεδιασμού με παραμεθόριες περιοχές άλλων κρατών μελών (Schleswig-Holstein, Κάτω Σαξονία, Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία και Σάαρ). Το Βέλγιο ανέφερε ότι οι περιφέρειες της Φλάνδρας και της Βαλονίας έχουν διαβουλεύσεις και επαφές με γειτονικά κράτη μέλη σε θέματα σχεδιασμού. Το ΗΒ αναφέρθηκε στην πρώτη έκθεση όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ της χώρας αυτής και της Ιρλανδίας σχετικά με την αποτέφρωση νοσοκομειακών αποβλήτων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η Ιρλανδία [32] δεν παρείχε οιεσδήποτε λεπτομέρειες.

[31] Μαζί με τη Νορβηγία.

[32] Η Ιρλανδία αναφέρθηκε στους κανονισμούς περί του σχεδιασμού διαχείρισης των αποβλήτων 1997, που προβλέπουν τις διαβουλεύσεις με τις σχετικές τοπικές αρχές της Βορείου Ιρλανδίας.

Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν ότι είχαν διαβιβάσει στην Επιτροπή λεπτομέρειες για τα μέτρα που λήφθηκαν βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 3 για τον περιορισμό της διακίνησης αποβλήτων που δεν είναι σύμφωνη με τα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων τους. η Αυστρία, η Δανία, η Ισπανία [33], η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Φινλανδία [34], και το ΗΒ, το Βέλγιο, η Ελλάδα, η Γαλλία, η Γερμανία, η Πορτογαλία, και η Σουηδία επιβεβαίωσαν ότι δεν είχαν θεσπίσει οιαδήποτε τέτοια μέτρα. Το Βέλγιο ανέφερε ότι η περιφέρεια της Φλάνδρας θέσπισε μέτρα κατά περίπτωση, ανάλογα με το είδος του αποβλήτου και τον συντελεστή ικανότητας, ενώ η Βαλονία δεν είχε θεσπίσει οιαδήποτε γενικά μέτρα. Η Ιρλανδία ανέφερε ότι δεν κρίθηκε αναγκαία η λήψη τέτοιων μέτρων.

[33] Η Ισπανία αναφέρθηκε στο νόμο 10/98 ο οποίος προβλέπει τη δυνατότητα λήψης τέτοιων μέτρων (στο επίπεδο NUTS 2).

[34] Η Φινλανδία αναφέρθηκε στην κυβερνητική απόφαση 14/2000 της 1.2.2000 η οποία τροποποίησε το εθνικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων με σκοπό την αποφυγή επικαλύψεων με τον κανονισμό μεταφοράς αποβλήτων (ΕΟΚ) αριθ. 259/93.

Στην υπόθεση Copenhagen [35], το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να παράσχει διευκρινίσεις όσον αφορά τη σχέση μεταξύ του άρθρου 7 παράγραφος 3 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε και των κανόνων για τις διασυνοριακές μεταφορές αποβλήτων που προορίζονται για ανάκτηση βάσει του κανονισμού περί μεταφοράς αποβλήτων (ΕΟΚ) αριθ. 259/93, όπως τροποποιήθηκε (WSR) [36]. Το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι το άρθρο 7 παράγραφος 3 πρέπει να ερμηνευθεί ότι επιτρέπει σε κάποιο κράτος μέλος να λαμβάνει μέτρα σε σχέση με τη μεταφορά αποβλήτων εφόσον αυτή δεν είναι σύμφωνη με το εθνικό του σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων, υπό τον όρο ότι το σχέδιο συνάδει με τους κανόνες ΕΚ και με την οδηγία 75/442 [37].

[35] Υπόθεση C-209/98 FFAD v Kobenhavens Kommune [2000] Συλλογή I-3743.

[36] Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 σχετικά με την παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταφορών αποβλήτων στο εσωτερικό της Κοινότητας καθώς και κατά την είσοδο και έξοδό τους, όπως τροποποιήθηκε (ΕΕ L 30, 6.2.1993, σ.1).

[37] Στην παράγραφο 95 της απόφασης.

Στην υπόθεση Dusseldorp [38], το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων επιβεβαίωσε ότι το άρθρο 7 του WSR δεν παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να θεσπίζουν μέτρα, βασιζόμενα σε καθαρά οικονομικές παραμέτρους, για την επιβολή των αρχών της εγγύτητας και της αυτάρκειας στο πλαίσιο της μεταφοράς αποβλήτων που προορίζονται για ανάκτηση μεταξύ των κρατών μελών. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, η Επιτροπή κίνησε διαδικασίες επί παραβάσει έναντι κρατών μελών τα οποία είχαν λάβει μέτρα για να εμποδίσουν ή να περιορίσουν εξαγωγές αποβλήτων που προορίζονταν για ανάκτηση [39].

[38] Υπόθεση C-203/96 Chemische Afvalstoffen Dusseldorp BV et al. [1998] Συλλογή I-4075.

[39] Υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον του Δικαστηρίου: C-113/02 Commission v Netherlands, C-228/00 Commission v Germany και C-458/00 Commission v Luxembourg.

* Κατά την περίοδο 1997-2000, η Επιτροπή υπέβαλε προσφυγές σε σχέση με αρκετά κράτη μέλη τα οποία δεν είχαν εξασφαλίσει την λειτουργία σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων. Μέχρι το τέλος της περιόδου αυτής, τα περισσότερα από τα κράτη μέλη είχαν καταρτίσει σχετικά σχέδια. Προβλήματα εξακολουθούν να υπάρχουν με τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Ιταλία. Τα κράτη μέλη έχουν προβεί σε μεταξύ τους ρυθμίσεις όσον αφορά θέματα σχεδιασμού διαχείρισης των αποβλήτων, ειδικότερα για τις παραμεθόριες περιοχές. Η φύση της σχέσης μεταξύ τοπικού/εθνικού σχεδιασμού διαχείρισης αποβλήτων και απαιτήσεων της εσωτερικής αγοράς εξακολουθεί να εγείρει ορισμένα νομικά θέματα τα οποία χρήζουν αποσαφήνισης σε δικαστικό επίπεδο.

3.2. Λεπτομέρειες σχετικά με τον περιορισμό και την αξιοποίηση αποβλήτων- άρθρο 3

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας και την Κοινοτική Στρατηγική Διαχείρισης Αποβλήτων, τα κράτη μέλη υποχρεώνονται να λαμβάνουν μέτρα για την ενθάρρυνση του περιορισμού των αποβλήτων (μείωση της δημιουργίας αποβλήτων και των οχλήσεών τους) και για την αξιοποίηση των αποβλήτων (κατά προτίμηση επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και ανάκτηση ενέργειας).

Αρκετά κράτη μέλη απλώς επιβεβαίωσαν ότι είχαν διαβιβάσει στην Επιτροπή λεπτομέρειες μέτρων τα οποία σκόπευαν να λάβουν σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1, πλην όμως δεν παρείχαν οιαδήποτε περαιτέρω στοιχεία: Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο. Κατά συνέπεια, σε σχέση με τα εν λόγω κράτη μέλη πρέπει να γίνει παραπομπή στα σχετικά τμήματα της πρώτης έκθεσης για την περίοδο 1995-1997 για πληροφορίες όσον αφορά τα εκτελεστικά μέτρα του άρθρου 3 παράγραφος 1.

Η Ελλάδα αναφέρθηκε στους νομοθετικούς κανόνες για τη συσκευασία [40] και στη σύσταση ενός Εθνικού Οργανισμού για την Εναλλακτική Διαχείριση της Συσκευασίας.

[40] Νόμος 2939/2001.

Η Πορτογαλία ανέφερε ότι είχε γνωστοποιήσει στην Επιτροπή ορισμένα έγγραφα εθνικού σχεδιασμού διαχείρισης των αποβλήτων που επικεντρώνονται στους στόχους της μείωσης ή του περιορισμού του όγκου των αποβλήτων και των σχετικών κινδύνων. Παρατήρησε ότι είχε αυξήσει σημαντικά τους αριθμούς κέντρων χωριστής συλλογής και ανακύκλωσης στην υπηρεσία του κοινού, από κάτω του 1% το 1995 σε 80% μέχρι το 2000.

Η Φινλανδία ανέφερε ορισμένα μέτρα τα οποία είχε θεσπίσει. Ειδικότερα, η νομοθεσία της για τα απόβλητα [41] περιλαμβάνει γενικά καθήκοντα μέριμνας όσον αφορά την πρόληψη και τη μείωση των αποβλήτων από απόψεως ποσότητας και βλαπτικότητας. Ειδικότερα, βάσει της φινλανδικής νομοθεσίας οι παραγωγοί υποχρεούνται να χρησιμοποιούν με φειδώ πρώτες ύλες στην παραγωγή και να υποκαθιστούν τη χρήση πρώτων υλών με απόβλητα, στο μέτρο του δυνατού. Επιπλέον, οι παραγωγοί έχουν καθήκον να μεριμνούν ώστε τα προϊόντα να είναι ανθεκτικά, επισκευάσιμα ή ανακτήσιμα (ως απόβλητα), και ότι έχουν ελαχιστοποιηθεί οι κίνδυνοι που απορρέουν από τη στιγμή που το προϊόν καταστεί απόβλητο. Οι αρμόδιες αρχές καλούνται να συμβάλουν στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών και να χρησιμοποιούν ανακυκλώσιμα προϊόντα ή προϊόντα τα οποία κατασκευάζονται από υλικά ανακύκλωσης. Οι περιβαλλοντικές άδειες θα πρέπει καταρχήν να περιλαμβάνουν προτεινόμενα μέτρα για τη μείωση των ποσοτήτων των αποβλήτων και της επικινδυνότητας των παραγόμενων αποβλήτων [42]. Η Φινλανδία παρατήρησε ότι τα εθνικά και περιφερειακά προγράμματα διαχείρισης αποβλήτων περιλαμβάνουν στόχους για την πρόληψη δημιουργίας των αποβλήτων και αναγκαία μέτρα για την επίτευξή τους. Τέλος, αναφέρθηκε σε σχετικές κυβερνητικές αποφάσεις βάσει της νομοθεσίας για τα απόβλητα και τα χημικά, όπως οι αποφάσεις που αφορούν τις ουσίες που καταστρέφουν τη στοιβάδα του όζοντος, τις μπαταρίες και τους συσσωρευτές, τα PCBs και PCTs.

[41] Τμήμα 4 του φινλανδικού νόμου για τα απόβλητα 1072/1993. Βλέπε επίσης διάταγμα 1390/1993 για άλλες συναφείς υποχρεώσεις.

[42] Φινλανδικός νόμος για την προστασία του περιβάλλοντος 86/2000 και διάταγμα 169/2000.

Η Ιρλανδία δεν υπέβαλε έκθεση όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 1 και αναφέρθηκε στην έκθεσή της για την περίοδο 1995-1997.

* Από πληροφορίες τις οποίες παρείχαν τα κράτη μέλη, παραμένει ασαφές εάν και σε ποιο βαθμό περιορίστηκαν τα απόβλητα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο1998-2000.

3.3. Αυτάρκεια ως προς τη διάθεση αποβλήτων - άρθρο 5

Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να λαμβάνουν μέτρα για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και επαρκούς δικτύου εγκαταστάσεων διάθεσης έτσι ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στην Κοινότητα και στα κράτη μέλη να καθίστανται αυτάρκεις ως προς τη διάθεση των αποβλήτων. Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 στοιχείο α) σημείο i) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 259/93, τα κράτη μέλη δύνανται να απαγορεύουν τη μεταφορά αποβλήτων που προορίζονται για τη διάθεση σε άλλο κράτος μέλος.

Η Αυστρία ανέφερε ότι στο πλαίσιο των σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων διεξάγονται σε τακτά διαστήματα έρευνες σχετικά με τις διαθέσιμες δυνατότητες επεξεργασίας και τις απαιτήσεις σε ολόκληρο το έδαφός της. Δεν δόθηκαν λεπτομέρειες για το εάν υφίσταται συνεργασία με άλλα κράτη μέλη. Από τη συνολική ποσότητα των 48,6 εκατ. τόνων αποβλήτων που παρήχθησαν στην Αυστρία το 1999, περίπου 0,032 εκατ. τόνοι εξήχθησαν για διάθεση, ποσότητα που αντιπροσωπεύει αυτάρκεια άνω του 99%.

Το Βέλγιο ανέφερε ότι δεν έχει λάβει μέτρα στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 5 παράγραφος 1. Η περιφέρεια της Φλάνδρας προέβη σε συνεργασία με άλλα κράτη μέλη για τον σκοπό αυτό, στο πλαίσιο της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μεταφορά αποβλήτων [43]. Εκτός από τις συζητήσεις μεταξύ της περιφέρειας αυτής και των Κάτω Χωρών, δεν υφίσταται κάποια άλλη διάρθρωση συνεργασίας. Το Βέλγιο δεν παρείχε συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με τον βαθμό αυτάρκειας στη διάθεση αποβλήτων για την περίοδο 1998-2000.

[43] Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 σχετικά με την παρακολούθηση και τον έλεγχο μεταφοράς αποβλήτων στο εσωτερικό τής Κοινότητα καθώς και κατά την είσοδο και την έξοδό τους, όπως τροποποιήθηκε (ΕΕ L 30, 6.2.1993, σ.1).

Η Δανία δεν ανέφερε κάποια μεταβολή της κατάστασης σε σχέση με την πρώτη έκθεση για την περίοδο 1995-1997 όσον αφορά τα μέτρα που έχουν θεσπιστεί. Σχετικά με την αυτάρκεια, ανέφερε ότι η συνολική παραγωγή αποβλήτων ανήλθε σε 12,2 εκατ. τόνους το 1999. Από την ποσότητα αυτή, 7,8 εκατ. τόνοι περίπου ανακυκλώθηκαν, 2,93 εκατ. τόνοι αποτεφρώθηκαν, 1,47 εκατ. τόνοι διατέθηκαν και 0,017 εκατ. τόνοι υπέστησαν ειδική επεξεργασία.

Η Φινλανδία επιβεβαίωσε ότι είχε λάβει μέτρα συμμόρφωσης με το άρθρο 5 παράγραφος 1. Οι γενικοί στόχοι και τα μέτρα για την επίτευξή τους ορίζονται στη νομοθεσία [44] και διευκρινίστηκαν περαιτέρω στο εθνικό σχέδιο περί των αποβλήτων που εγκρίθηκε το 1998. Το σχέδιο περιγράφει την προβλεπόμενη υποδομή του δικτύου εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων στη Φινλανδία μέχρι το 2005. Η διαχείριση των αστικών αποβλήτων βασίζεται σε περιφερειακή συνεργασία. Τα επικίνδυνα απόβλητα διατίθενται ή ανακυκλώνονται σε κεντρικές μονάδες. Η ευθύνη για την ανάκτηση και τελική διάθεση των βιομηχανικών, γεωργικών αποβλήτων και των υπολειμμάτων κατασκευών βαρύνει τους παραγωγούς αποβλήτων. Υπάρχει συνεργασία με τη Σουηδία όσον αφορά τις παραμεθόριες περιοχές. Από πλευράς αυτάρκειας στη διάθεση αποβλήτων, η Φινλανδία επιβεβαίωσε τις ακόλουθες ποσότητες εξαγωγής αποβλήτων για το 1999: 3.400 τόνοι επί συνόλου 2,4 εκατ. τόνων στερεών αστικών αποβλήτων (αυτάρκεια άνω του 99,8%). 86 τόνοι επί συνόλου 0,678 εκατ. τόνων επικίνδυνων αποβλήτων (περίπου 100% αυτάρκεια).

[44] Νόμος για τα απόβλητα 1072/93, τμήμα 6.

Η Γαλλία επιβεβαίωσε ότι είχε λάβει νομοθετικά μέτρα για τη συμμόρφωση με το άρθρο 5 παράγραφος 1 [45]. Δεν δόθηκαν λεπτομέρειες για το εάν υπάρχει συνεργασία με άλλα κράτη μέλη. Από πλευράς αυτάρκειας στη διάθεση αποβλήτων, η Γαλλία αναφέρεται ότι σε ετήσια βάση, 0,02 εκατ. τόνοι περίπου επί συνόλου 3 εκατ. τόνων επικίνδυνων αποβλήτων εξάγονται για διάθεση (περίπου 99,23% βαθμός αυτάρκειας), ενώ για τα αστικά απόβλητα, ο βαθμός αυτάρκειας πλησιάζει το 100%.

[45] Νόμος αριθ. 76-663 της 19ης Ιουλίου 1976.

Η Γερμανία ανέφερε ότι λαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα συμμόρφωσης με το άρθρο 5 παράγραφος 1: εκτεταμένα σχέδια για μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων και χώρους διάθεσης, σε συντονισμό με γειτονικά ομόσπονδα κράτη (περιφερειακά κράτη). Υπάρχουν συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ των Lδnder με σκοπό την καλύτερη χρησιμοποίηση τω διαθέσιμων εγκαταστάσεων επεξεργασίας όπως είναι οι χώροι διάθεσης αποβλήτων, οι εγκαταστάσεις θερμικής επεξεργασίας και οι χώροι υπόγειας διάθεσης [46]. Σαν παράδειγμα αναφέρθηκε η κοινή επιχείρηση επεξεργασίας επικίνδυνων αποβλήτων Brandenburg/Berlin. Διάφορα ομόσπονδα κράτη αναφέρθηκε ότι διαθέτουν προγράμματα χρηματοδοτικής στήριξης στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων. Όσον αφορά τη συνεργασία με άλλα κράτη μέλη για το σκοπό αυτό, η Γερμανία αναφέρθηκε στη κατάσταση που περιέγραψε στην έκθεση για την περίοδο 1995-1997 [47]. Σχετικά με το βαθμό αυτάρκειας στη διάθεση αποβλήτων, η Γερμανία ανέφερε ότι κατά το 2000 εξήγε περίπου 1,3 εκατ. και 0,09 εκατ. τόνους επικίνδυνων αποβλήτων για ανάκτηση και διάθεση, αντιστοίχως. Παρατήρησε ότι κατά το 2000, περίπου 1,5 εκατ. και 0,4 εκατ. τόνοι επικίνδυνων αποβλήτων εισήχθησαν για ανάκτηση και διάθεση, αντιστοίχως. Η Γερμανία ανέφερε ότι τα περισσότερα ομόσπονδα κράτη προσπαθούν να επιτύχουν αυτάρκεια στη διαχείριση αποβλήτων.

[46] Ένα παράδειγμα τέτοιας συνεργασίας μεταξύ ομόσπονδων κατών παρέχεται στην πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-324/99 DaimlerChrysler AG v Land Baden-Wόrttemberg (LBW) [2001] Συλλογή I-9897, στην οποία η LBW κανόνισε τη μεταφορά στο Αμβούργο για επεξεργασία αποβλήτων που χρειάζονται ειδική παρακολούθηση.

[47] Είναι επίσης σαφές ότι η Γερμανία είναι διατεθειμένη να εισάγει ποσότητες αποβλήτων από άλλα κράτη μέλη με σκοπό την υπόγεια εναπόθεση: βλέπε υπόθεση C-6/00 Abfall Service AG (ASA) v Bundesminister fόr Umwelt, Jugend und Familie, απόφαση του Δικαστηρίου της 27.2.2002 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί).

Η Ελλάδα ανέφερε ότι δεν είχε λάβει μέτρα για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 1. Τέτοιου είδους στοιχεία περιλαμβάνονται στην επικαιροποίηση της στρατηγικής της του 2002 για τα απόβλητα, με σκοπό την ολοκληρωμένη διαχείριση σε περιφερειακή βάση. Χωρίς να παράσχει ειδικές λεπτομέρειες, επιβεβαίωσε για το σκοπό αυτό τη συνεργασία μεταξύ της Ελλάδας και άλλων κρατών μελών όσον αφορά τη διασυνοριακή μεταφορά τόσο επικίνδυνων όσο και μη επικίνδυνων αποβλήτων για ανάκτηση ή διάθεση. Η συνεργασία αυτή λαμβάνει χώρα μεταξύ επιχειρήσεων οι οποίες δραστηριοποιούνται στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων, με την προηγούμενη συμφωνία των αρμόδιων αρχών [48]. Όσον αφορά στο θέμα του βαθμού αυτάρκειας στη διάθεση αποβλήτων, η Ελλάδα ανέφερε ότι 31,7% των εγχώριων αποβλήτων διατίθενται στους ονομαζόμενους «χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων», ενώ το 59,6% διατηρείται σε χώρους στην Ελλάδα οι οποίοι δεν πληρούν όλες τις προϋποθέσεις που επιβάλλει η ισχύουσα νομοθεσία. 8% και 0,7% των αποβλήτων αυτών αναφέρεται ότι υφίστανται ανακύκλωση και λιπασματοποίηση, αντιστοίχως.

[48] Κατά πάσα πιθανότητα, αυτό αποτελεί παραπομπή στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 σχετικά με την παρακολούθηση και τον έλεγχο της μεταφοράς αποβλήτων στο εσωτερικό της Κοινότητας καθώς και κατά την είσοδο και έξοδό τους, όπως τροποποιήθηκε (ΕΕ L 30, 6.2.1993, σ.1).

Η Ιρλανδία επιβεβαίωσε ότι είχε λάβει μέτρα στο πλαίσιο του άρθρου 5 παράγραφος 1 [49] και αναφέρθηκε στη χρηματοδοτική συνδρομή που χορηγείται βάσει των Διαρθρωτικών Ταμείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για συναφείς υποδομές. Έχει καθιερωθεί συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο σύμφωνα με την οποία τα επικίνδυνα απόβλητα τα οποία απαιτούν αποτέφρωση σε υψηλή θερμοκρασία είναι δυνατόν να εξάγονται προς διάθεση στο Ηνωμένο Βασίλειο σε απεριόριστη βάση. Η Ιρλανδία ανέφερε ότι υπάρχει υψηλός βαθμός αυτάρκειας από πλευράς διάθεσης μη επικίνδυνων αποβλήτων και ανέφερε ότι το 1998, 98 000 τόνοι περίπου επί συνόλου 370 328 τόνων επικίνδυνων αποβλήτων εξήχθησαν για επεξεργασία ή διάθεση.

[49] Σχετικές διατάξεις περιλαμβάνονται στα τμήματα 22, 26 και 38 του νόμου για τη διαχείριση των αποβλήτων του 1996.

Η Ιταλία επιβεβαίωσε ότι έλαβε μέτρα βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 1 με τη μορφή περιφερειακών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων τα οποία κοινοποίησε στην Επιτροπή, χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες. Δεν υπάρχουν επίσης στοιχεία σχετικά με τη συνεργασία με άλλα κράτη μέλη. Η Ιταλία επιβεβαίωσε ότι είχε επιτύχει σχεδόν πλήρη αυτάρκεια από απόψεως διάθεσης αποβλήτων.

Το Λουξεμβούργο επιβεβαίωσε ότι η διάθεση αποβλήτων διεκπεραιώνεται στις διάφορες εγκαταστάσεις σε εθνικό επίπεδο, που είναι κατάλληλες για τα οικιακά, βιομηχανικά και αδρανή απόβλητα. Ανέφερε ότι η επίσημη συνεργασία με τα κράτη μέλη διαμορφώνεται στο πλαίσιο των εθνικών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων, όπου καταρτίζονται οι προτεραιότητες για τις ροές αποβλήτων. Περίπου 0,05 εκατ. τόνοι αποβλήτων εξήχθησαν ετησίως για διάθεση σε άλλα κράτη μέλη κατά την περίοδο 1998-2000. Το Λουξεμβούργο ανέφερε τις ακόλουθες ποσότητες αποβλήτων που εξήχθησαν το 2000: περίπου 0,003 εκατ. τόνοι επί συνόλου 0,191 εκατ. τόνων αστικών αποβλήτων (98,4% αυτάρκεια). περίπου 0,051 εκατ. τόνοι επί συνόλου 0,061 εκατ. τόνων επικίνδυνων αποβλήτων (16,4% αυτάρκεια). Το Λουξεμβούργο ανέφερε 100% αυτάρκεια για τα αδρανή απόβλητα εκτός από εκείνα τα οποία διατίθενται σε δημοτικούς ή μικρούς ιδιωτικούς χώρους διάθεσης αποβλήτων.

Οι Κάτω Χώρες αναφέρθηκαν στα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων τα οποία περιλαμβάνουν μέτρα για την εξασφάλιση επαρκούς ικανότητας διάθεσης αποβλήτων. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τον σχεδιασμό και την κατασκευή μονάδων διάθεσης αποβλήτων για την αποτέφρωση στο έδαφος [50] και χώρων υγειονομικής ταφής επικίνδυνων και μη αποβλήτων. Οι Κάτω Χώρες ανέφεραν ότι η ικανότητα διάθεσης μέσω αποτέφρωσης και υγειονομικής ταφής αποβλήτων επαρκεί επί του παρόντος για τη διάθεση όλων των αποβλήτων τα οποία παράγονται στη χώρα αυτή για το προβλεπόμενο μέλλον. Δεν αναφέρθηκε συνεργασία με άλλα κράτη μέλη για τους σκοπούς της υλοποίησης του άρθρου 5 παράγραφος 1. Από πλευράς αυτάρκειας, όσον αφορά τη διάθεση αποβλήτων, οι Κάτω Χώρες ανέφεραν ότι ήταν σχεδόν πλήρως αυτάρκεις, οι δε ποσότητες αποβλήτων που εξήχθησαν ή εισήχθησαν για διάθεση ήταν περιορισμένες. Παρατήρησαν, ωστόσο, ότι κατά διαστήματα και κάτω από ειδικές περιστάσεις πραγματοποιούνται προσωρινές εξαγωγές για διάθεση πλην της υγειονομικής ταφής, για την οποία υπάρχει επαρκής ικανότητα.

[50] Το 1998, οι Κάτω Χώρες διαπιστώθηκε ότι είχαν παραβιάσει τον κανονισμό για τη μεταφορά αποβλήτων (ΕΟΚ) αριθ. 259/93, έχοντας επιβάλλει περιορισμούς στις εξαγωγές αποβλήτων για ανάκτηση επιδιώκοντας να διαφυλάξουν το δυναμικό για εγχώριες εγκαταστάσεις θερμικής επεξεργασίας, το δε Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι δεν εφαρμόζονται οι αρχές της αυτάρκειας και της εγγύτητας: υπόθεση C-203/96 Chemische Afvalstoffen Dusseldorp BV [1998], Συλλογή I-4075. Βλέπε επίσης συναφή υπόθεση C-113/02 Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, που εκκρεμεί ενώπιον του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Μία άλλη σχετική υπόθεση εκκρεμεί επί του παρόντος στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και αφορά το κατά πόσον η αποτέφρωση στερεών αστικών αποβλήτων αποτελεί ανάκτηση ή διάθεση, απόφαση η οποία θα έχει σημαντική επίπτωση στη δυνατότητα των κρατών μελών να εμποδίζουν εξαγωγές αποβλήτων που προορίζονται για MSWI σε άλλα κράτη μέλη, καθώς οι αρχές της αυτάρκειας και εγγύτητας εφαρμόζονται σε σχέση με τις ενδοκοινοτικές μεταφορές αποβλήτων που προορίζονται για διάθεση (βλέπε άρθρο 4 παράγραφος 3 στοιχείο α) του κανονισμού για τη μεταφορά αποβλήτων (ΕΟΚ) αριθ. 259/93, op kit): Υπόθεση C-458/00 Επιτροπή κατά Λουξεμβούργου..

Η Πορτογαλία επιβεβαίωσε ότι είχε λάβει σειρά μέτρων για την υλοποίηση του άρθρου 5 παράγραφος . Όσον αφορά τη διάθεση στερεών αστικών λυμάτων, η Πορτογαλία διαθέτει δίκτυο διαδημοτικών και πολυδημοτικών συστημάτων. Ανέφερε την πρόσφατη θεσμοθέτηση μέτρων με τα οποία εισάγονται νέοι έλεγχοι για τη διάθεση μη επικίνδυνων βιομηχανικών αποβλήτων [51] καθώς και την ανάπτυξη ειδικών χώρων που προορίζονται για τη διάθεση και αποθήκευση επικίνδυνων βιομηχανικών αποβλήτων. Εφαρμόζονται ειδικά μέτρα σε σχέση με τη διάθεση νοσοκομειακών αποβλήτων. Ορισμένοι ειδικοί τύποι αποβλήτων (όπως είναι χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια, τα χρησιμοποιημένα ελαστικά, η ιλύς, οι εξαντλημένες μπαταρίες) αντιμετωπίζονται ανεξάρτητα από την προέλευσή τους και ως επί το πλείστον έχει θεσπιστεί ειδική νομοθεσία η οποία προβλέπει ολοκληρωμένη διαχείρισή η οποία επικεντρώνεται στη διευκόλυνση της ανακύκλωσης. Η Πορτογαλία επιβεβαίωσε ότι δεν έχει υπάρξει συνεργασία με άλλα κράτη μέλη ως προς την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του άρθρου 5 παράγραφος 1. Το 1999, περίπου 0,031 εκατ. τόνοι επί συνόλου 12,78 εκατ. τόνων αποβλήτων που παρήχθησαν στην Πορτογαλία εξήχθησαν για διάθεση (αυτάρκεια άνω του 99%).

[51] Νομοθετικό Διάταγμα 321/99 της 11ης Αυγούστου 1999.

Η Ισπανία ανέφερε ότι είχε θεσπίσει μέτρα βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 1 στα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων και επιβεβαίωσε ότι είχε συνεργαστεί με άλλα κράτη μέλη για το σκοπό αυτό, χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες. Από πλευράς αυτάρκειας στη διάθεση αποβλήτων, η Ισπανία ανέφερε ότι το 1999 η διαχείριση όλων των εγχώριων αστικών αποβλήτων πραγματοποιήθηκε εντός της χώρας. Εισάγονται απόβλητα από την Ανδόρα και το Γιβραλτάρ. Η Ισπανία ανέφερε ότι το 1999 παρήχθησαν περίπου 3,29 εκατ. τόνοι επικίνδυνων αποβλήτων, εκ των οποίων 0,03 εκατ. και 0,02 εκατ. τόνοι εξήχθησαν για αξιοποίηση και διάθεση, αντιστοίχως. Πρόσθεσε επίσης ότι περίπου 0,08 εκατ. και 0,03 εκατ. τόνοι επικίνδυνων αποβλήτων εισήχθησαν για ανάκτηση και διάθεση, αντιστοίχως.

Η Σουηδία επιβεβαίωσε ότι είχε λάβει μέτρα σχετικά με το άρθρο 5 παράγραφος 1, στο πλαίσιο των περιφερειακών της σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων, τα οποία κοινοποίησε στην Επιτροπή, χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες. Η Σουηδία ανέφερε ότι, γενικά, ο βαθμός αυτάρκειας στη διάθεση αποβλήτων ανερχόταν σε 100%. Υφίσταται συνεργασία με τη Φινλανδία σε παραμεθόριες περιοχές εφόσον απαιτείται από τις περιστάσεις στις περιοχές αυτές.

Το Ηνωμένο Βασίλειο επιβεβαίωσε ότι από την τελευταία έκθεση είχε θεσπίσει εθνικές στρατηγικές διαχείρισης αποβλήτων για την Αγγλία και την Ουαλλία (Μάιος 2000), τη Σκωτία (Δεκέμβριος 1999), τη Βόρειο Ιρλανδία (Μάρτιος 2000) και το Γιβραλτάρ (Μάρτιος 2000). Οι στρατηγικές αυτές αναφέρεται ότι λειτουργούν σε συνδυασμό με τις σχετικές κατευθύνσεις σχεδιασμού για κάθε περιοχή, δίνοντας τελικά ολοκληρωμένες στρατηγικές διαχείρισης για όλα τα ελεγχόμενα απόβλητα. Το σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων του Ηνωμένου Βασιλείου για το 1996 όσον αφορά τις εξαγωγές και εισαγωγές αποβλήτων χρησιμεύει για την υλοποίηση της αρχής της εθνικής αυτάρκειας, απαγορεύοντας τις εξαγωγές αποβλήτων για διάθεση. Σχετικά με τη συνεργασία με άλλά κράτη μέλη, θα πρέπει να γίνει παραπομπή στην προηγούμενη έκθεση εφαρμογής για την περίοδο 1995-1997. Το Ηνωμένο Βασίλειο εκτίμησε ότι ο βαθμός αυτάρκειας για τη διάθεση αποβλήτων ήταν 98,4% και 98,5% κατά την περίοδο 1998/1999 και 1999/2000, αντιστοίχως.

* Συνολικά, τα περισσότερα κράτη μέλη ανέφεραν ότι είχαν επιτύχει υψηλούς βαθμούς αυτάρκειας στον τομέα της διάθεσης αποβλήτων, περίπου 99%, στοιχείο που ουσιαστικά επιβεβαιώνει την κατάσταση που είχε προκύψει από την προηγούμενη έκθεση εφαρμογής για την περίοδο 1995-1997.

3.4. Λεπτομέρειες σχετικά με την παραγωγή και την επεξεργασία αποβλήτων - άρθρο 7 παράγραφος 1

Στο ερωτηματολόγιο, τα κράτη μέλη κλήθηκαν να παράσχουν στοιχεία σχετικά με την παραγωγή και τη διαχείριση οικιακών, επικίνδυνων, και λοιπών αποβλήτων.

Όσον αφορά τα οικιακά/αστικά απόβλητα (πίνακας 3.1 [52] και γραφική παράσταση), όλες οι χώρες παρείχαν στοιχεία πλην όμως, σε ορισμένες περιπτώσεις όχι και για τα 3 χρόνια της περιόδου αναφοράς. Τα στοιχεία που λήφθηκαν δείχνουν ότι τα ποσοστά ανακύκλωσης αποβλήτων διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό από 8% έως 63%. Μόνο πέντε κράτη μέλη πέτυχαν ποσοστό ανακύκλωσης περίπου 40% ή υψηλότερο (Αυστρία, Βέλγιο, Γερμανία, Κάτω Χώρες και Σουηδία), ενώ πέντε άλλα κράτη μέλη πέτυχαν ποσοστά ανακύκλωσης μόνο περίπου 10% ή χαμηλότερα (Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο). Το μέσο ποσοστό ανακύκλωσης ήταν περίπου 26%. Η αποτέφρωση, ανεξάρτητα από το εάν γίνεται με ή χωρίς ανάκτηση της ενέργειας, φαίνεται να εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό μέρος της διαχείρισης οικιακών αποβλήτων σε δέκα κράτη μέλη (17% έως 58%), ενώ η Ιρλανδία και η Ελλάδα δεν εφαρμόζουν καθόλου την αποτέφρωση. Το μέσο ποσοστό αποτέφρωσης (με ή χωρίς ανάκτηση ενέργειας) ήταν 23%. Ωστόσο, η πλέον χρησιμοποιούμενη μέθοδος εξακολουθεί να είναι η διάθεση σε χώρους υγειονομικής ταφής με μέσο όρο 45% μεταξύ των κρατών μελών. Πέντε κράτη μέλη ανέφεραν υψηλά ποσοστά εξάρτησης από υγειονομική ταφή για τα οικιακά απόβλητα (άνω του 60%) [53]. Τα στοιχεία αυτά εμφανίζουν μία συνολική ελαφρά βελτίωση των ποσοστών ανακύκλωσης σε σχέση με την έκθεση εφαρμογής για την περίοδο 1995-1997, πλην όμως η υγειονομική ταφή εξακολουθεί να αποτελεί το κυριότερο μέσο διαχείρισης αποβλήτων όσον αφορά τα οικιακά απόβλητα. Το κατά προσέγγιση μέσο βάρος κατά κεφαλή των παραχθέντων αποβλήτων ετησίως κατά την περίοδο 1998-2000 ήταν 500 kg. Το στοιχείο αυτό αποτελεί αύξηση στην παραγωγή σε σύγκριση με την περίοδο 1995-1997 (μέσος όρος 400 kg/άτομο/έτος) και υπολείπεται σαφώς από τον στόχο που περιλαμβάνεται στο Πέμπτο Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Δράσης της Επιτροπής για τη σταθεροποίηση της παραγωγής αποβλήτων στα επίπεδα του 1985 των 300 kg κατά κεφαλήν μέχρι το 2000, και δείχνει την ανάγκη μεγαλύτερων προσπαθειών σε εθνικό επίπεδο για την προώθηση του ουσιαστικού περιορισμού των αποβλήτων και της λήψης μέτρων για τη μείωσή τους.

[52] Ορισμένα κράτη μέλη παρείχαν στοιχεία για τα αστικά απόβλητα τα οποία δύνανται να περιλαμβάνουν, εκτός από τα οικιακά απόβλητα, εμπορικά και βιομηχανικά απόβλητα καθώς και ανάλογης φύσης απόβλητα ορισμένων φορέων.

[53] Επιπλέον, στην Ελλάδα το μεγαλύτερο ποσοστό «άλλης επεξεργασίας» αντιπροσωπεύει παράνομη απόρριψη αποβλήτων.

Για τα επικίνδυνα απόβλητα (πίνακας 3.2 και διάγραμμα 2), όλες οι χώρες παρείχαν στοιχεία, πλην όμως σε ορισμένες περιπτώσεις όχι και για τα τρία έτη της περιόδου αναφοράς. Τα στοιχεία που λήφθηκαν εμφανίζουν ευρεία απόκλιση μεταξύ των ποσοστών ανακύκλωσης (από 5% (στη Φινλανδία) έως 77% (Λουξεμβούργο)), τέσσερα δε μόνο κράτη μέλη έχουν επιτύχει ποσοστά περίπου ή υψηλότερα του 40%. Το μέσο ποσοστό ανακύκλωσης επικίνδυνων αποβλήτων μεταξύ των κρατών μελών πλησίασε το 27%. Αντίθετα με τα στοιχεία για τα οικιακά απόβλητα, το μέσο ποσοστό απόθεσης σε χώρους υγειονομικής ταφής είναι χαμηλότερο (22%), ένα επιπλέον όμως ποσοστό 27% κατά μέσο όρο αναφέρθηκε ως «άλλες επεξεργασίες». Η μέση παραγωγή επικίνδυνων αποβλήτων (90 kg/άτομο/έτος) κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα με εκείνα της περιόδου 1995-1997.

Τα «λοιπά απόβλητα» αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα των παραγόμενων αποβλήτων (βλέπε πίνακα 3.3, γραφικές παραστάσεις 3 και 4). Δεν είναι δυνατόν να δοθεί σαφής εικόνα για τα «λοιπά απόβλητα» όσον αφορά τη σύνθεση και διάθεσή τους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη συμπεριέλαβαν διαφορετικές κατηγορίες ή δεν παρείχαν καθόλου στοιχεία.

* Ο βαθμός επιτυχίας της ανακύκλωσης αποβλήτων εξακολουθεί να διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, στοιχείο που τονίστηκε στην προηγούμενη έκθεση εφαρμογής για την περίοδο 1995-1997. Το μέσο ποσοστό ανακύκλωσης αυξήθηκε, πλην όμως αρκετά κράτη μέλη εξακολουθούν να εμφανίζουν μικρά ή μέτρια ποσοστά ανακύκλωσης οικιακών αποβλήτων. Παρά την φθίνουσα τάση, πολλά κράτη μέλη εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την υγειονομική ταφή, ως μέσο για τη διάθεση οικιακών αποβλήτων. Ορισμένα κράτη μέλη εμφανίζουν υψηλό ποσοστό αποτέφρωσης. ακόμα όμως και με την ανάκτηση ενέργειας (για την οποία χρησιμοποιούνται διαφορετικά κριτήρια σε εθνικό επίπεδο), η αποτέφρωση αποτελεί γενικά λιγότερο σημαντική επιλογή σε σχέση με άλλες εναλλακτικές λύσεις επεξεργασίας αποβλήτων, όπως είναι η επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση υλικών. Μελλοντικές και πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες για τα απόβλητα συσκευασίας [54], για το οχήματα στο τέλος του κύκλους ζωής τους [55] και για τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού [56] , επικεντρώνονται σε ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά ανακύκλωσης καθώς και σε χωριστή συλλογή αποβλήτων στην πηγή.

[54] COM(2001)729 τελικό. Πρόταση της Επιτροπής για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, που τροποποιεί την οδηγία 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας.

[55] Οδηγία 2000/53/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα οχήματα στο τέλος κύκλου ζωής τους, ΕΕ L 269, 21.10.2000, σ.34.

[56] COM(2000) 347 τελικό. Πρόταση της Επιτροπής για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τα απόβλητα ειδών ηλεκτρισμού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Η πρόταση εγκρίθηκε πρόσφατα στις 16-19.12. 2002 από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

3.5. Γενικοί κανόνες για απαλλαγές από την απαίτηση σχετικά με την έκδοση αδειών - άρθρο 11

Σύμφωνα με το άρθρο 11, τα κράτη μέλη δύνανται να απαλλάσσουν από την απαίτηση κατοχής άδειας τους φορείς και τις επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν τη διάθεση των δικών τους αποβλήτων στον τόπο παραγωγής ή ενέργειες ανάκτησης (άρθρα 9 και 10).

Το Βέλγιο, η Δανία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Πορτογαλία, η Φινλανδία και η Σουηδία επιβεβαίωσαν ότι δεν έχουν θεσπίσει γενικούς κανόνες για τη χορήγηση απαλλαγών από οποιεσδήποτε απαιτήσεις άδειας σχετικά με τα απόβλητα.

Η Ιρλανδία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο επιβεβαίωσαν ότι είχαν θεσπίσει τέτοιους κανόνες, χωρίς να παράσχουν πρακτικές λεπτομέρειες. Το Λουξεμβούργο επιβεβαίωσε ότι είχε πράξει το ίδιο.

* Όπως συνέβη και με την προηγούμενη έκθεση εφαρμογής, λίγα σχετικά κράτη μέλη είχαν χρησιμοποιήσει τη δυνατότητα απαλλαγής από τις απαιτήσεις έκδοσης άδειας κατά την περίοδο 1998-2000. Δυστυχώς, τα εν λόγω κράτη μέλη δεν εξήγήσαν τους λόγους ή τα πλεονεκτήματα των ενεργειών τους αυτών. Το εν λόγω θέμα χρήζει περαιτέρω ανάπτυξης. Προσφάτως, η Ιταλία ζήτησε και της δόθηκε η δυνατότητα απαλλαγής επιχειρήσεων από την λήψη αδειών για την αξιοποίηση ορισμένων τύπων επικίνδυνων αποβλήτων βάσει του άρθρου 3 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ [57]. Αυτό είναι το πρώτο παράδειγμα τέτοιου είδους απαλλαγής.

[57] Απόφαση 2002/909/ΕΚ της Επιτροπής για τους κανόνες της Ιταλίας σχετικά με τις απαλλαγές από τις απαιτήσεις για τη χορήγηση αδειών για τις εγκαταστάσεις και επιχειρήσεις αξιοποίησης επικινδύνων αποβλήτων δυνάμει του άρθρου 3 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ σχετικά με τα επικίνδυνα απόβλητα, ΕΕ L 315, 19.11.2002, σ.16.

3.6. Τήρηση μητρώων - άρθρο 14

Σύμφωνα με το άρθρο 14, οι φορείς και οι επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες ανάκτησης και διάθεσης των αποβλήτων πρέπει να τηρούν μητρώα για τα απόβλητα και τη διαχείριση των αποβλήτων. Οι παραγωγοί θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν στις διατάξεις. Πρέπει να διαθέτουν τα στοιχεία αυτά όποτε ζητούνται από τις αρμόδιες αρχές.

Όσον αφορά το Βέλγιο, η φλαμανδική περιφέρεια απαιτεί να τηρούνται αρχεία βάσει του άρθρου 5.2.1 4 του Διατάγματος Vlarea II [58]. Το τμήμα 5.1.5 του εν λόγω διατάγματος συμπληρώνει τις υποχρεώσεις τήρησης μητρώων. Πρέπει να γίνει παραπομπή στην έκθεση εφαρμογής για την περίοδο 1995-1997 όσον αφορά τις ευθύνες του παραγωγού βάσει του άρθρου 14.

[58] Φλαμανδικοί κανονισμοί για τον περιορισμό και τη διαχείριση των αποβλήτων.

H Δανία αναφέρθηκε σε ιδιαίτερες διατάξεις που ισχύουν για τους φορείς και τις επιχειρήσεις που ασχολούνται με την αξιοποίηση ή διάθεση αποβλήτων όσον αφορά την τήρηση μητρώων [59]. Η Δανία επιβεβαίωσε επίσης ότι ορισμένες επιχειρήσεις υποχρεώνονται να τηρούν μητρώα παραγωγής αποβλήτων για μία πενταετή περίοδο από το 2001, και οι αρμόδιες αρχές πρέπει να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές [60].

[59] Τμήματα 15-17 της νομοθετικής πράξης αριθ. 619 του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της 27ης Ιουνίου 2000 σχετικά με το σύστημα πληροφοριών για τα απόβλητα και την ανακύκλωση (ISAG).

[60] Βλέπε τμήματα 18, 19, 50 και 53 της νομοθετικής πράξης αριθ. 619 του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της 27ης Ιουνίου 2000 για τα απόβλητα.

Η Γερμανία επιβεβαίωσε ότι η νομοθεσία της για τα απόβλητα θέτει απαιτήσεις τήρησης μητρώου για φορείς και επιχειρήσεις οποίες ασκούν δραστηριότητες ανάκτησης ή διάθεση [61]. Η παρακολούθηση της διαχείριση των αποβλήτων πραγματοποιείται μέσω της πιστοποίησης και της τήρησης μητρώων και εγγράφων. Για περισσότερες λεπτομέρειες, πρέπει να γίνει παραπομπή στην έκθεση εφαρμογής για την περίοδο 1995-1997.

[61] Βλέπε τη νομοθετική πράξη του 1994 για τη διαχείριση αποβλήτων κλειστού κυκλώματος, την απόφαση για την πιστοποίηση της ανάκτησης και διάθεσης, την απόφαση για τις ειδικευμένες επιχειρήσεις διαχείρισης αποβλήτων, τις τεχνικές και κατευθυντήριες γραμμές για την αποθήκευση, χημική, φυσική και βιολογική επεξεργασία, αποτέφρωση και απόρριψη αποβλήτων που απαιτούν ειδική παρακολούθηση και τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές για την ανάκτηση, επεξεργασία και άλλες μορφές διαχείρισης οικιακών αποβλήτων.

Η Ελλάδα ανέφερε ότι η νομοθεσία της για τα απόβλητα περιλαμβάνει απαιτήσεις τήρησης μητρώων για φορείς και επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες ανάκτησης ή διάθεση και για τους παραγωγούς αποβλήτων [62]. Πιο συγκεκριμένα, υποχρεούνται να τηρούν μητρώα και να τα διαθέτουν στις αρμόδιες αρχές όποτε τους ζητείται. Οι εν λόγω φορείς και επιχειρήσεις υποχρεούνται να διαβιβάζουν τις πληροφορίες αυτές στη νομαρχία της περιφέρειας στην οποία βρίσκεται η σχετική εγκατάσταση ή στην οποία ασκούνται οι δραστηριότητες σε ετήσια βάση. Κάθε ενδιαφερόμενη νομαρχία υποχρεούται να υποβάλει ετήσια αιτιολογική έκθεση στον υπουργό περιβάλλοντος, χωροταξίας και δημοσίων έργων.

[62] Κοινή υπουργική απόφαση 69728/824/1996 (Εφημερίδα Κυβερνήσεως 358/B).

Η Ισπανία επιβεβαίωσε επίσης ότι η νομοθεσία της για τα απόβλητα περιλαμβάνει απαιτήσεις τήρησης μητρώων για τις επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες διάθεσης και ανάκτησης [63], χωρίς να παρέχει περαιτέρω πρακτικές λεπτομέρειες. Παρατήρησε ότι οι παραγωγοί επικίνδυνων αποβλήτων υποχρεούνται να συμμορφώνονται με το άρθρο 14 βάσει της ισπανικής νομοθεσίας [64].

[63] Άρθρο 13(3) του νόμου 10/1998 για τα απόβλητα.

[64] Άρθρα 16-17 του βασικού διατάγματος 833/1988.

Η Γαλλία, ομοίως, επιβεβαίωσε ότι η νομοθεσία της για τα απόβλητα περιλαμβάνει απαιτήσεις τήρησης μητρώων για τις επιχειρήσεις διάθεσης και ανάκτησης καθώς επίσης και για τους παραγωγούς [65], χωρίς να παράσχει περαιτέρω τεχνικές λεπτομέρειες..

[65] Άρθρο 8 της «Arrκtι du 4 janvier 1985 relatif au contrτle des circuits d'ιlimination des dιchets gιnιrateurs de nuisances».

Η Ιρλανδία επιβεβαίωσε ότι υφίστανται απαιτήσεις τήρησης μητρώων, που περιλαμβάνουν τυποποιημένα έντυπα. Οι παραγωγοί επικίνδυνων αποβλήτων υποχρεούνται [66] να τηρούν μητρώα παραγωγής, επεξεργασίας, συλλογής και μεταφοράς τέτοιων αποβλήτων και να τα εμφανίζουν σε περίπτωση ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές.

[66] Σύμφωνα με το μέρος VI των κανονισμών του 1998 για τη διαχείριση αποβλήτων (επικίνδυνα απόβλητα).

Η Ιταλία ανέφερε ότι η νομοθεσία της περί των αποβλήτων περιλαμβάνει απαιτήσεις τήρησης μητρώων και πιστοποίησης που δεσμεύουν τις επιχειρήσεις διάθεσης και ανάκτησης καθώς και τους παραγωγούς επικίνδυνων αποβλήτων (με εξαίρεση ορισμένες γεωργικές επιχειρήσεις) και παραγωγούς μη επικίνδυνων αποβλήτων που δραστηριοποιούνται σε βιομηχανικές και βιοτεχνικές διεργασίες (με εξαίρεση ορισμένες μικρές επιχειρήσεις) [67]. Η τήρηση μητρώων είναι τυποποιημένη και υπόκειται σε διαδικασίες περιοδικής πιστοποίησης από τις αρμόδιες αρχές.

[67] Νομοθετικό διάταγμα 22/1997.

Το Λουξεμβούργο επανέλαβε ότι η κοινοτική διάταξη είχε ενσωματωθεί με το άρθρο 14 του νόμου της 17ης Ιουνίου 1994. Στα άρθρα 10 και 11 του νόμου αυτού απαριθμούνται οι φορείς και οι επιχειρήσεις που πρέπει να τηρούν μητρώα και που είναι δυνατόν να τύχουν απαλλαγής.

Οι Κάτω Χώρες ανέφεραν ότι ζητούν από τους φορείς και τις επιχειρήσεις που διαχειρίζονται, επεξεργάζονται ή διαθέτουν απόβλητα να τηρούν μητρώα σχετικά με τη χρήση και τη σύνθεση των αποβλήτων αυτών. Επιβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει τυποποιημένη μορφή καταχώρισης και κατά γενικό κανόνα οι εν λόγω φορείς και επιχειρήσεις επιτρέπεται να τηρούν μητρώα με τη μορφή την οποία κρίνουν καταλληλότερη για αυτούς. Η τυποποίηση χρησιμοποιείται για την ενημέρωση των αρμόδιων αρχών όσον αφορά την παραλαβή αποβλήτων. Οι Κάτω Χώρες επιβεβαίωσαν ότι οι παραγωγοί αποβλήτων υποχρεούνται επίσης να τηρούν μητρώα για τα απόβλητα τα οποία παραδίδουν. Επιπλέον, υποχρεούνται να παρέχουν στοιχεία στον παραλήπτη των αποβλήτων σχετικά με τη φύση και σύστασή τους.

Η Αυστρία επιβεβαίωσε ότι η νομοθεσία της για τα απόβλητα απαιτεί από οιονδήποτε ο οποίος ασκεί δραστηριότητα η οποία παράγει απόβλητα ή ο οποίος συλλέγει ή επεξεργάζεται απόβλητα να τηρεί μητρώα για κάθε έτος και να παρέχει στις αρμόδιες αρχές τις αναγκαίες πληροφορίες, όταν του ζητούνται [68]. Τα μητρώα αυτά πρέπει να διατηρούνται τουλάχιστον για επτά χρόνια. Η Αυστρία επιβεβαίωσε ότι οι παραγωγοί υπόκεινται σε υποχρεώσεις τήρησης μητρώων βάσει της εθνικής αυτής νομοθεσίας.

[68] Νόμος για τη διαχείριση των αποβλήτων και απόφαση ελέγχου των αποβλήτων 65/1991.

Η Πορτογαλία επιβεβαίωσε ότι η νομοθεσία της για τα απόβλητα ορίζει απαιτήσεις τήρησης μητρώων για τις επιχειρήσεις διάθεσης και ανάκτησης αποβλήτων καθώς και για τους φορείς οι οποίοι ασκούν δραστηριότητες αποθήκευσης αποβλήτων [69]. Ειδικές υποχρεώσεις τήρησης μητρώων επιβάλλονται στους φορείς που διαχειρίζονται νοσοκομειακά απόβλητα [70], στους φορείς που ασχολούνται με τη συλλογή και αναγέννηση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων [71], στις επιχείρησης διάθεσης ή απολύμανσης PCBs [72] καθώς και στις αρχές που εξουσιοδοτούνται να εκδίδουν πιστοποιητικά καταστροφής ή επιλεκτικής διάλυσης οχημάτων στο τέλος κύκλου ζωής τους [73]. Οι παραγωγοί αποβλήτων υπόκεινται επίσης στην υποχρέωση τήρησης μητρώων και διάθεσης μητρώων παραγόμενων αποβλήτων στις αρμόδιες αρχές. [74].

[69] Κεφάλαιο IV του νομοθετικού διατάγματος 239/97 της 9.9.1997.

[70] Άρθρο 12 της απόφασης 174/97 της 10.3.1997.

[71] Άρθρο 3 παράγραφος 2 του νομοθετικού διατάγματος 88/91 της 23.2.1991.

[72] Άρθρο 5 του νομοθετικού διατάγματος 277/99 της 23.7.1999.

[73] Άρθρο 3 του νομοθετικού διατάγματος 292-B/2000 της 15.11.2000.

[74] Άρθρο 17 παράγραφος 1 του νομοθετικού διατάγματος 239/97.

Στην Φινλανδία, οι επιχειρήσεις ανάκτησης και διάθεσης για τις οποίες απαιτούνται περιβαλλοντικές άδειες, υπόκεινται σε υποχρεώσεις τήρησης μητρώων [75]. Η τήρηση μητρώων και η ετήσια υποβολή εκθέσεων στις αρμόδιες αρχές συνιστάται να πραγματοποιείται με τυποποιημένη μορφή· οι αρμόδιες αρχές διανέμουν έντυπα στους φορείς. Οι παραγωγοί επικίνδυνων αποβλήτων (εξαιρουμένων των νοικοκυριών) υποχρεούνται επίσης να τηρούν μητρώα.

[75] Τμήμα 51 του φινλανδικού νόμου για τα απόβλητα.

Η Σουηδία ανέφερε ότι ο περιβαλλοντικός της κώδικας περιείχε απαιτήσεις τήρησης μητρώων, χωρίς να παρέχει ειδικές λεπτομέρειες. Παρατήρησε ότι οι παραγωγοί δεν υπόκεινται στη Σουηδία στην υποχρέωσης τήρησης μητρώων.

* Τα περισσότερα κράτη μέλη φαίνεται να έχουν επιβάλει τις υποχρεώσεις τήρησης μητρώων βάσει του άρθρου 14. Ορισμένα αναφέρουν ότι έχουν προβλέψει υποχρεώσεις σε σχέση με τους παραγωγούς, επιπλέον εκείνων για τους παραγωγούς επικίνδυνων αποβλήτων. Η κτηθείσα πείρα από την εφαρμογή των υποχρεώσεων τήρησης μητρώων εκ μέρους των κρατών μελών εξακολουθεί να αποτελεί έναν τομέα που χρήζει περαιτέρω ανάπτυξης.

*

Παράρτημα I

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 1. Αριθμός αρμόδιων αρχών σε κάθε ένα από τα επίπεδα NUTS σύμφωνα με το άρθρο 6 και η αρμοδιότητα σε σχέση με τις οδηγίες (ερωτηματολόγιο, παράγραφος Ι, ερώτηση 2).

Σημειώσεις:

(1) N είναι το είδος της αρχής και η συντομογραφία για την κλίμακα NUTS: Ονοματολογία εδαφικών στατιστικών μονάδων(Eurostat).

(2) Ο αριθμός των αρχών δίδεται σε συντομογραφία, για παράδειγμα, ως εξής: : N2=5 ισοδυναμεί με 5 αρχές/φορείς της κλίμακας NUTS 2.

(3) Οι λοιπές πληροφορίες στον πίνακα δίδονται στα τετραγωνίδια, για παράδειγμα, ως εξής: Ν3, Ν5 ισοδυναμεί σε ενσωμάτωση των άρθρων σε αρχές/φορείς στις κλίμακες NUTS 3 και NUTS 5.

(4) N5: Σχεδιασμός τοπικής διαχείρισης αποβλήτων (χώροι εγκατάστασης κάδων, δρομολόγια οχημάτων αποκομιδής απορριμμάτων, κλπ.).

(5) Καμία πληροφορία για το επίπεδο NUTS N0, N2: αρμοδιότητα έκδοσης αδειών σχεδιασμού και έγκρισης περιβαλλοντικών όρων N3: δημοσιοποίηση αξιολογήσεων περιβαλλοντικών επιπτώσεων (EIA)· έκδοση αδειών· έλεγχοι.

(6) N0: Κυβέρνηση Ηνωμένου Βασιλείου, Εκτελεστική Αρχή της Σκωτίας (Scottish Executive), Κοινοβούλιο Βόρειας Ιρλανδίας, Εθνικό Κοινοβούλιο Ουαλίας, Κυβέρνηση Γιβραλτάρ. N1: Αγγλία/Ουαλία, (DEFRA+EA), Σκωτία (SEPA), Βόρειος Ιρλανδία (EHS), Γιβραλτάρ (Κυβέρνηση Γιβραλτάρ). N3: Τοπικές ή περιφερειακές διοικητικές αρχές: 121 UAs και WDAs στην Αγγλία, 22 στην Ουαλλία, 32 στη Σκωτία, 26 στη Βόρεια Ιρλανδία, 1 στο Γιβραλτάρ.

(7) N0: Άδειες για δραστηριότητες διάθεσης και ανάκτησης: εκδίδει δήλωση μη έγερσης αντιρρήσεως σε επαρχιακές άδειες. Καταχώριση των φορέων ή επιχειρήσεων σύμφωνα με το (άρθρο 12): όσον αφορά τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια Ν4: όσον αφορά τη συλλογή εντός του δήμου.

(8) N2: Δεν εφαρμόζεται η καταχώριση φορέων ή επιχειρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 12. Η Ιρλανδία είναι περιοχή της κλίμακας NUTS 2 - Ο Οργανισμός Περιβαλλοντικής Προστασίας αποτελεί την οικεία αρχή/φορέα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 2. Ανασκόπηση των σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων στα κράτη μέλη. Για κάθε σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων, το οποίο έχει καταρτιστεί, δίνονται λεπτομέρειες στους πίνακες σε προσάρτημα (Ερωτηματολόγιο, παράγραφος ΙΙ, ερώτηση 1γ).

Σημειώσεις:

* Πληροφορίες που λήφθηκαν από τη βάση για τα απόβλητα.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 3.1. Επεξεργασία και διαχείριση οικιακών αποβλήτων (Ερωτηματολόγιο, παράγραφος ΙΙ, ερώτηση 4).

δ.α.: δεν απαντήθηκε

Σημείωση:

* Αστικά απόβλητα συμπεριλαμβανομένων των οικιακών αποβλήτων

** Οικιακά απόβλητα

(1) Η ποσότητα οικιακών απορριμμάτων είναι περίπου 40 % των MSW.

(2) Η «άλλη επεξεργασία» αντιστοιχεί στη λιπασματοποίηση.

(3) «Άλλη επεξεργασία»: 31000 τόνοι είναι λιπασματοποίηση και το υπόλοιπο αντιπροσωπεύει παράνομη απόρριψη αποβλήτων

(4) Η ποσότητα των αποβλήτων που οδεύουν σε χώρους υγειονομικής ταφής περιλαμβάνουν και τα απόβλητα οδοκαθαρισμού.

(5) Η ανακυκλωμένη ποσότητα περιλαμβάνει προϊόντα λιπασματοποίησης και καύσιμα προερχόμενα από απόβλητα (Refuse Derived Fuel - RDF).

(6) Οι ανακυκλωμένες ποσότητες αφορούν μόνο οργανικά απόβλητα που υπόκεινται σε λιπασματοποίηση ή ανακύκλωση άλλων κατηγοριών δεν διενεργείται στο Λουξεμβούργο.

(7) Σύνολο 18.376.532 τόνοι. Άλλα: επιλεκτική συλλογή χαρτιού και υάλου.

(8) Όλα τα στοιχεία αποτελούν εκτιμήσεις

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σύνολο 3.2. Επεξεργασία και διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων (Ερωτηματολόγιο, παράγραφος ΙΙ, ερώτηση 4).

Σημειώσεις:

*) Εντός του κράτους μέλους.

**) Εκτός του κράτους μέλους..

(1) Άλλη ανάκτηση: μονάδες φυσικοχημικής επεξεργασίας για οργανικά και ανόργανα απόβλητα.

(2) Απόβλητα που έχουν υποστεί άλλου είδους φυσικοχημική επεξεργασία.

(3) Μόνο από πρωτογενείς πηγές.

(4) Δεν περιλαμβάνεται η ποσότητα μολυσμένου εδάφους και πετρωμάτων. (Εντός) . Τα στοιχεία αναφέρονται σε εξαγχθείσες ποσότητες αποβλήτων που αναφέρονται στα παραρτήματα ΙΙΙ και IV του κανονισμού 259/93 του Συμβουλίου. Όλα τα απόβλητα αυτά δεν θεωρούνται αναγκαστικά ως επικίνδυνα (εκτός).

(5) Οι άλλες επεξεργασίες είναι φυσικοχημικές (εντός).

(6) Το σύνολο αναλογεί περίπου στο 97% του παρόντος.

(7) Για όλους τους άλλους τρόπους διάθεσης εφαρμόζονται χημικές, φυσικές και βιολογικές διεργασίες (εντός).

(8) Λουξεμβούργο: άλλος τρόπος επεξεργασίας = φυσικοχημική επεξεργασία (εντός).

(9) Άλλη επεξεργασία: φυσικοχημική επεξεργασία.

(10) Εκτιμήσεις για την αναθεώρηση του εθνικού σχεδίου διαχείρισης αποβλήτων. Σύνολο: 3.293.705 (εντός).

(11) Εκτίμηση. Δεν είναι διαθέσιμη η ανάλυση.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 3.3. Επεξεργασία και διαχείριση λοιπών αποβλήτων. Διαφέρει μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με το ποια είδη αποβλήτων περιλαμβάνει η εν λόγω κατηγορία αλλά θα μπορούσε να συμπεριλάβει στερεά αστικά απόβλητα, αστικά λύματα, βιομηχανικά απόβλητα, παροχή ενέργειας και ύδατος, απόβλητα ορυχείων, γεωργικά απόβλητα, απόβλητα κατασκευών. (Ερωτηματολόγιο, παράγραφος ΙΙ, ερώτηση 4).

// Δεν έχουν ληφθεί στοιχεία

Σημείωση:

(1) Τα στοιχεία αντιπροσωπεύουν το σύνολο των δύο αναφερθέντων επιμέρους κατηγοριών:

(2) Μη επικίνδυνα βιομηχανικά απόβλητα (απόβλητα που έχουν υποστεί άλλου είδους επεξεργασία): 21.675.000 τόνοι (98% του συνόλου): ανακύκλωση 51%, αποτέφρωση 4%, υγειονομική ταφή 15% και άλλου είδους 30%.

(3) Επικίνδυνα βιομηχανικά απόβλητα: 343.500 τόνοι (2% του συνόλου): ανακύκλωση 51%, αποτέφρωση 4%, υγειονομική ταφή 15% και άλλου είδους 30%.

(4) Τα στοιχεία αντιπροσωπεύουν το σύνολο τεσσάρων αναφερθεισών κατηγοριών:

(5) Κατασκευή και κατεδάφιση: 3.223.000 τόνοι (32% του συνόλου): ανακύκλωση 90%, αποτέφρωση με ανάκτηση ενέργειας 2% και υγειονομική ταφή 8%

(6) Βιομηχανικά: 2.947.000 τόνοί (30% του συνόλου): ανακύκλωση 64%, αποτέφρωση με ανάκτηση ενέργειας 15% και υγειονομική ταφή 21%

(7) Απόβλητα εμπορικών δραστηριοτήτων και υπηρεσιών: 1.120.000 τόνοι (11% του συνόλου): ανακύκλωση 40%, αποτέφρωση με ανάκτηση ενέργειας 46% και υγειονομική ταφή 14%

(8) Απόβλητα από την παραγωγή ενέργειας: 1.176.000 τόνοι (12% του συνόλου): ανακύκλωση 100%

(9) Λοιπά απόβλητα: 1.480.000 τόνοι (15% του συνόλου): ανακύκλωση 77%, αποτέφρωση με ανάκτηση ενέργειας 17% και υγειονομική ταφή 6%

(10) Τα στοιχεία αυτά αντιπροσωπεύουν το σύνολο τριών αναφερθεισών κατηγοριών:

(11) Κατασκευή και κατεδάφιση: 1.200.000 τόνοι (6% του συνόλου): Όλα έχουν υποστεί επεξεργασία με βάση την κατηγορία "άλλη"

(12) Βιομηχανικά: 19.123.000 τόνοι (90% του συνόλου): ανακύκλωση 40%, αποτέφρωση με ανάκτηση ενέργειας 24%, αποτέφρωση <1%, υγειονομική ταφή 24% και άλλου είδους 12%.

(13) Απόβλητα από την παραγωγή ενέργειας: 921.000 τόνοί (4% του συνόλου): ανακύκλωση 61%, αποτέφρωση με ανάκτηση ενέργειας . 1%, αποτέφρωση <1%, υγειονομική ταφή 34% και άλλου είδους 4%

(14) Βιομηχανικά (μεταποίηση) απόβλητα. Η εναπομένουσα ποσότητα μη επικίνδυνων βιομηχανικών αποβλήτων (11.755.000 τόνοι) διατίθεται ή τίθεται σε αναχρησιμοποίηση από τους ίδιους τους παραγωγούς. Δεν έχει αναφερθεί το έτος.

(15) Το σύνολο περιλαμβάνει μόνο παραγόμενα μη επικίνδυνα απόβλητα (βιομηχανικά).

(16) Κατασκευή και κατεδάφιση: 2.704.958 τόνοί (3% του συνόλου): ανακύκλωση 43% και υγειονομική ταφή 57%.

(17) Βιομηχανικά: 4.876.406 (6% του συνόλου): δεν διευκρινίζεται η μέθοδος επεξεργασίας.

(18) Απόβλητα εμπορικών και άλλου είδους υπηρεσιών: 689.234 τόνοι (1% του συνόλου): ανακύκλωση 19% και υγειονομική ταφή 81%.

(19) Γεωργία και δασοκομία: 64.578.724 (85% του συνόλου): δεν διευκρινίζεται η μέθοδος επεξεργασίας.

(20) Μεταλλεία και λατομεία: 3.511.643 (5% του συνόλου): ανακύκλωση <1% και 100%.

(21) Το ανακτηθέν υλικό και τα προϊόντα λιπασματοποίησης περιλαμβάνονται στα ανακυκλωθέντα προϊόντα· (το τμήμα των αποβλήτων αναφέρεται σε μη επικίνδυνα απόβλητα εμπορίου, βιομηχανίας και βιοτεχνίας).

(22) Απόβλητα κατεδάφισης. Κυρίως απόβλητα από χωματουργικές εργασίες εκσκαφής που εναποτίθενται σε χώρους υγειονομικής ταφής.

(23) Τα στοιχεία αντιπροσωπεύουν το σύνολο των τριών αναφερθεισών κατηγοριών.

(24) Κατασκευή και κατεδάφιση: 19.050.000 τόνοι (39% του συνόλου): ανακύκλωση 94%, αποτέφρωση με ανάκληση ενέργειας 1% και υγειονομική ταφή 5% Βιομηχανικά (μεταποίηση) απόβλητα: 20.225.000 τόνοι (41% του συνόλου): ανακύκλωση 82%, αποτέφρωση με ανάκληση ενέργειας 6%, υγειονομική ταφή 6% και άλλου είδους 6% ( Άλλη επεξεργασία: απόρριψη μετά την επεξεργασία)

(25) Λοιπά απόβλητα: 9.842.000 τόνοι (20% του συνόλου): ανακύκλωση 68%, αποτέφρωση με ανάκτηση ενέργεια 18% και υγειονομική ταφή 14%

(26) Συνολική εκτίμηση 239.700.000 τόνοι/έτος. Δεν είναι διαθέσιμη η ανάλυση.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σημείωση: Το NUTS σημαίνει Nomenclature des Unitιs Territoriales Statistiques (Ονοματολογία των εδαφικών στατιστικών μονάδων της Eurostat)

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Γραφική παράσταση 2. Ποσοστό μεθόδων επεξεργασίας και διάθεσης οικιακών αποβλήτων (πηγή: Πίνακας 3.1)

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Γραφική παράσταση 3. Ποσοστό μεθόδων επεξεργασίας και διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων (πηγή: πίνακας 3.2)

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Γραφική παράσταση 4. Ποσοστό μεθόδων επεξεργασίας και διάθεσης για τα λοιπά απόβλητα (πηγή: πίνακας 3.3)

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Οδηγία 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα

1. Εισαγωγή

Επιπλέον από την οδηγία 75/442/ΕΟΚ [76], που αποτελεί το νομικό πλαίσιο για όλα τα απόβλητα, η οδηγία 91/689/ΕΟΚ [77] περιλαμβάνει αυστηρότερα μέτρα για τη διαχείριση και τον έλεγχο των επικίνδυνων αποβλήτων. Η οδηγία 91/689/ΕΟΚ αντικατέστησε την οδηγία 78/319/ΕΟΚ για τα τοξικά και τα επικίνδυνα απόβλητα.

[76] Βλέπε έκθεση σχετικά με την οδηγία 75/442/ΕΟΚ για τα στερεά απόβλητα.

[77] ΕΕ L 377, 31.12.1991, σ. 20

Οι βασικές διατάξεις της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ για τη διασφάλιση της περιβαλλοντικά ορθής διαχείρισης των επικίνδυνων αποβλήτων είναι:

- ορισμός των επικίνδυνων αποβλήτων (άρθρο 1), που αναπτύχθηκε περαιτέρω με την κατάρτιση καταλόγου επικίνδυνων αποβλήτων βάσει της οδηγίας 94/904/ΕΚ [78] του Συμβουλίου, που αντικαταστάθηκε από την οδηγία 2000/532/ΕΚ [79] της Επιτροπής, όπως τροποποιήθηκε

[78] ΕΕ L 356, 31.12.1994, σ. 14

[79] ΕΕ L 226, 06.09.2000, σ. 3.

- η απαγόρευση της ανάμειξης επικίνδυνων αποβλήτων με άλλα επικίνδυνα ή μη επικίνδυνα απόβλητα (άρθρο 2)

- ειδικές προϋποθέσεις άδειας για φορείς ή επιχειρήσεις των οποίων οι δραστηριότητες αφορούν επικίνδυνα απόβλητα (άρθρο 3)

- περιοδικές επιθεωρήσεις και απαίτηση να τηρούν αρχεία οι παραγωγοί επικίνδυνων αποβλήτων (άρθρο 4)

- κατάλληλη συσκευασία και σήμανση των επικίνδυνων αποβλήτων κατά τη συλλογή, μεταφορά και προσωρινή αποθήκευση (άρθρο 5)

- σχέδια διαχείρισης για τα επικίνδυνα απόβλητα (άρθρο 6)

Τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα εξαιρούνται από τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας.

Η ακόλουθη έκθεση βασίζεται σε ερωτηματολόγιο που εγκρίθηκε με την απόφαση 97/622/ΕΚ [80] της Επιτροπής, της 27ης Μαΐου 1997.

[80] ΕΕ L 256, 19.09.1997, σ. 13

Εκτός από το πρώτο μέρος του ερωτηματολογίου (ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ), η έκθεση αυτή περιλαμβάνει αξιολόγηση της εφαρμογής του ορισμού των επικίνδυνων αποβλήτων και του καταλόγου των επικίνδυνων αποβλήτων για τα δεκαπέντε κράτη μέλη.

2. Ενσωμάτωση στο Εθνικό δίκαιο

2.1. Εθνικό δίκαιο

Όλα τα κράτη μέλη επιβεβαίωσαν ότι έχουν παράσχει στην Επιτροπή λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς για την ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα και της απόφασης 94/904/ΕΚ του Συμβουλίου για την κατάρτιση καταλόγου επικίνδυνων αποβλήτων.

2.2. Ορισμός «επικίνδυνων αποβλήτων» και ο κατάλογος των επικίνδυνων αποβλήτων

Το άρθρο 1 παράγραφος 4 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ του Συμβουλίου ορίζει τα επικίνδυνα απόβλητα, αναφερόμενος στον κατάλογο των επικίνδυνων αποβλήτων που εγκρίθηκε με την απόφαση 94/904/ΕΚ του Συμβουλίου και αντικαταστάθηκε από την απόφαση 2000/532/ΕΚ της Επιτροπής, όπως τροποποιήθηκε. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενσωμάτωση του καταλόγου των επικίνδυνων αποβλήτων είναι ουσιαστική για την εφαρμογή από τα κράτη μέλη του ορισμού των επικίνδυνων αποβλήτων. Θεωρήθηκε επίσης ως απαραίτητη η ενσωμάτωση των παραρτημάτων Ι, ΙΙ και ΙΙΙ της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ του Συμβουλίου.

Θα πρέπει ενδεχομένως να ληφθούν υπόψη δύο επιπλέον πτυχές κατά την εκτίμηση της συμμόρφωσης της εθνικής νομοθεσίας με τον κοινοτικό ορισμό των επικίνδυνων αποβλήτων. Πρώτον, το γεγονός ότι κράτη μέλη έχουν λάβει αυστηρότερα μέτρα, δηλαδή έχουν συμπεριλάβει απόβλητα τα οποία έχουν τις ιδιότητες που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ και, κατά συνέπεια, θεωρούνται από αυτά ως επικίνδυνα. Η δυνατότητα νέων εγγραφών στον κατάλογο των επικίνδυνων αποβλήτων προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 4 δεύτερη υποπαράγραφος της οδηγίας, υπό τον όρο ότι θα κοινοποιούνται στην Επιτροπή και θα συμφωνούν με το άρθρο 176 της Συνθήκης ΕΚ. (Βλέπε τμήμα 3.1 της εν λόγω έκθεσης). Η δεύτερη πτυχή αφορά το γεγονός ότι τα επικίνδυνα οικιακά απόβλήτα εξαιρούνται από την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας. Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι τα οικιακά απόβλητα δεν δύνανται να είναι επικίνδυνα (βλέπε τμήμα 3.2 της έκθεσης).

Από την προηγούμενη έκθεση εφαρμογής για την περίοδο 1995-1997 προέκυψε ότι μόνο τέσσερα κράτη μέλη, και συγκεκριμένα η Φινλανδία, [81] η Ελλάδα, [82] το Λουξεμβούργο [83] και η Ισπανία, [84] έχουν ενσωματώσει ορθά όλα τα σχετικά στοιχεία του ορισμού περί επικίνδυνων αποβλήτων. Από την έκθεση αυτή, η κατάσταση έχει βελτιωθεί αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένα κράτη μέλη τα οποία δεν έχουν πλήρως ενσωματώσει όλα τα στοιχεία του ορισμού περί επικίνδυνων αποβλήτων.

[81] Νόμος για τα απόβλητα 1072/1993. Διάταγμα για τα απόβλητα 1390/1993. Απόφαση 867/1996 του Υπουργείου Περιβάλλοντος σχετικά με τον κατάλογο των πλέον κοινών αποβλήτων και επικίνδυνων αποβλήτων.

[82] Απόφαση 19396/1546 σχετικά με τα μέτρα και τους όρους για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων, της 18ης Ιουλίου 1997.

[83] Νόμος για την πρόληψη και διαχείριση αποβλήτων, της 17ης Ιουνίου 1994. Κανονισμός για τα επικίνδυνα απόβλητα της 11ης Δεκεμβρίου 1996.

[84] Νόμος 10/1998 για τα απόβλητα, της 21ης Απριλίου, νομοθετικό διάταγμα 952/1997 που τροποποιεί τον κανονισμό για την εφαρμογή του νόμου 20/1986 της 14ης Μαΐου σχετικά με τα τοξικά και επικίνδυνα απόβλητα (που θεσπίστηκε με το νομοθετικό διάταγμα 833/1988, της 20ής Ιουλίου).

Η Αυστρία δεν έχει ενσωματώσει τα σχετικά παραρτήματα για τα επικίνδυνα απόβλητα, ούτε τον κατάλογο των επικίνδυνων αποβλήτων. Η αυστριακή νομοθεσία προβλέπει ότι «επικίνδυνες ουσίες είναι τα απόβλητα, η επεξεργασία των οποίων απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και συγκεκριμένα μέτρα προς το κοινό συμφέρον και των οποίων η συνήθης επεξεργασία απαιτεί τη λήψη συμπληρωματικών μέτρων ή μεγαλύτερη προσοχή σε σχέση με την επεξεργασία των οικιακών αποβλήτων» [85]. Η Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει την Αυστρία στο Δικαστήριο τον Δεκέμβριο 2000. Η Αυστρία έχει πλέον ενσωματώσει τα σχετικά παραρτήματα για τα επικίνδυνα απόβλητα μέσω της νομοθετικής πράξης για τη διαχείριση των αποβλήτων του 2002. Επίσης έχει αλλάξει και ο ορισμός των επικίνδυνων αποβλήτων. Τα θέματα αυτά συνεπώς αποσύρθηκαν από τις διαδικασίες που εκκρεμούν ενώπιον του Δικαστηρίου [86].

[85] Άρθρο 2 παράγραφος 5, νόμος για τη διαχείριση των αποβλήτων της 6ης Ιουνίου 1990.

[86] Υπόθεση C-194/01

Το Βέλγιο, η Δανία [87], η Γαλλία [88], η Γερμανία [89], η Ιρλανδία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες [90], η Πορτογαλία [91] και η Σουηδία [92] έχουν ενσωματώσει στην εθνική τους νομοθεσία όλα τα στοιχεία του ορισμού περί των επικίνδυνων αποβλήτων. Ωστόσο, για τη Γαλλία, η ενσωμάτωση των δοκιμαστικών μεθόδων είναι ακόμα υπό έλεγχο. Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι η γαλλική νομοθεσία αποκλίνει από την κοινοτική ορολογία («επικίνδυνα απόβλητα»), αναφερόμενη σε «ειδικά βιομηχανικά απόβλητα». Το αυτό συμβαίνει με τη γερμανική νομοθεσία, η οποία αναφέρεται σε «απόβλητα για ειδική παρακολούθηση».

[87] Νομοθετική απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος αριθ. 299 της 30ής Απριλίου 1997 για τα απόβλητα.

[88] Νόμος αριθ. 75-633 για την εξάλειψη των αποβλήτων και την ανάκτηση υλικών, της 15ης Ιουλίου 1975 (όπως τροποποιήθηκε από τον νόμο αριθ..92-646, της 13ης Ιουλίου, 1992). Διάταγμα αριθ. 97-517 σχετικά με την ταξινόμηση επικίνδυνων αποβλήτων της 15ης Μαΐου 1997.

[89] Νόμος περί αποφυγής δημιουργίας αποβλήτων, ανακύκλωσης και διάθεσης, της 27ης Σεπτεμβρίου 1994. Απόφαση περί καθορισμού των αποβλήτων που χρήζουν ειδικής παρακολούθησης, 10 Σεπτεμβρίου 1996.

[90] Διάταγμα για την ταξινόμηση επικίνδυνων αποβλήτων και χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, της 8ης Δεκεμβρίου 1997.

[91] Νομοθετικό διάταγμα 239/97 της 9ης Σεπτεμβρίου 1997. Κανονισμός αριθ. 818/97 της 5ης Σεπτεμβρίου 1997.

[92] Απόφαση για τα επικίνδυνα απόβλητα (SFS 1996:971) της 26ης Σεπτεμβρίου 1996.

Η νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου συμμορφώνεται εν μέρει μόνο με τον ορισμό περί των επικίνδυνων αποβλήτων, δεδομένου ότι εξαιρεί ορισμένους τύπους αποβλήτων που καλύπτονται από την οδηγία. Η Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει το Ηνωμένο Βασίλειο στο Δικαστήριο το Δεκέμβριο 2001.

3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ

3.1. Εθνική θεώρηση «επικίνδυνων αποβλήτων» - άρθρο 1 παράγραφος 4

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο, ως «επικίνδυνα απόβλητα» νοούνται, εκτός από εκείνα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο επικίνδυνων αποβλήτων, όλα τα άλλα απόβλητα τα οποία κατά τη γνώμη ενός κράτους μέλους παρουσιάζουν κάποια από τις ιδιότητες που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙΙ, όπως οι εύφλεκτες, οι διαβρωτικές, οι οξειδωτικές, οι επιβλαβείς κλπ. ουσίες. Οι περιπτώσεις αυτές κοινοποιούνται στην Επιτροπή.

Η περιφέρεια της Βαλονίας στο Βέλγιο, καθώς επίσης η Αυστρία, η Φινλανδία, η Γερμανία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο κοινοποίησαν ορισμένα επιπλέον απόβλητα που θεωρήθηκαν ως επικίνδυνα.

Η περιφέρεια των Βρυξελλών του Βελγίου, καθώς επίσης η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία δεν κοινοποίησαν άλλα απόβλητα ως επικίνδυνα.

H Δανία και η Σουηδία δεν έχουν παράσχει πληροφορίες.

* Οι κοινοποιήσεις αυτές εξετάστηκαν από την Επιτροπή, η οποία επικουρείται στο έργο της από την επιτροπή που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 18 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, με σκοπό την προσαρμογή του ευρωπαϊκού καταλόγου επικίνδυνων αποβλήτων. Με την απόφαση 2000/532/ΕΚ [93] της Επιτροπής καταρτίστηκε ενιαίος κατάλογος αποβλήτων, στον οποίο περιλαμβάνεται ο κατάλογος των επικίνδυνων αποβλήτων. Η απόφαση 2000/532/ΕΚ τροποποιήθηκε περαιτέρω με τις αποφάσεις 2001/118/ΕΚ [94] και 2001/119/ΕΚ [95] της Επιτροπής και την απόφαση 2001/573/ΕΚ [96] του Συμβουλίου.

[93] ΕΕ L 226, 06.09.2000, σ. 3.

[94] ΕΕ L 47, 16.2.2001, σ. 1

[95] ΕΕ L 47, 16.2.2001, σ. 32

[96] ΕΕ No L 203, 28.07.2001, σ. 18.

3.2. Επικίνδυνα οικιακά απόβλητα - άρθρο 1 παράγραφος 5

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 5, τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα εξαιρούνται από τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας. Στο ερωτηματολόγιο περιλαμβάνεται η ερώτηση κατά πόσον τα κράτη μέλη διακρίνουν τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα από τα μη επικίνδυνα οικιακά απόβλητα [97].

[97] Δεδομένου ότι το ερωτηματολόγιο δεν ζητεί συγκεκριμένα περισσότερο λεπτομερείς πληροφορίες, ορισμένες από τις απαντήσεις στην ερώτηση αυτή δεν είναι σαφείς σχετικά με το ποιοι κανόνες εφαρμόζονται στα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα.

Όσον αφορά το Βέλγιο, η περιφέρεια των Βρυξελλών προβλέπει χωριστή συλλογή των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων. Στην περιφέρεια της Φλάνδρας, τα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται στους φλαμανδικούς κανονισμούς για την πρόληψη και διαχείριση αποβλήτων (Vlarea).

Ο αυστριακός νόμος περί διαχείρισης αποβλήτων [98] κατατάσσει τα επικίνδυνα απόβλητα των νοικοκυριών καθώς και εκείνα άλλων παραγωγών και συγκρίσιμων ιδιωτικών νοικοκυριών, ως προβληματικές ουσίες. Οι τοπικές αρχές υποχρεούνται να συλλέγουν τα απόβλητα αυτά χωριστά τουλάχιστον δύο φορές ετησίως.

[98] Abfallwirtschaftsgesetz - AWG - BGBI. N° 325/1998.

Η Φινλανδία αναφέρει ότι τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα εξαιρούνται των απαιτήσεων της φινλανδικής νομοθεσίας περί αποβλήτων σχετικά με την τήρηση μητρώων παραγόμενων επικίνδυνων αποβλήτων. Για άλλου είδους παρεκκλίσεις γίνεται παραπομπή στην έκθεση για την περίοδο 1995-1997. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαβιβάστηκαν, οι δημοτικές αρχές οργανώνουν την ανάκτηση και διάθεση επικίνδυνων αποβλήτων από νοικοκυριά. Οι διατάξεις περί συσκευασίας και σήμανσης εφαρμόζονται μόνο αφού έχουν παραδοθεί τα επικίνδυνα απόβλητα στους δήμους.

Σε όλα τα ομόσπονδα κράτη της Γερμανίας, τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα συλλέγονται γενικώς χωριστά από οργανικούς δημοσίου δικαίου, που χρησιμοποιούν κινητά ή σταθερά συστήματα αποκομιδής. Η νομοθεσία διευκρινίζει τα εξής: τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα εξαιρούνται των διατάξεων της απόφασης σχετικά με την τήρηση μητρώων ανάκτησης και διάθεσης αποβλήτων· η απόφαση περί περιβαλλοντικά συμβατής αποθήκευσης αποβλήτων από οικισμούς απαγορεύει την αποθήκευση επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων σε εγκαταστάσεις διάθεσης οικιακών απορριμμάτων· εφαρμόζονται οι τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές περί επικίνδυνων αποβλήτων.

Στην Ιρλανδία δεν πραγματοποιείται επί του παρόντος χωριστή συλλογή των επικίνδυνων συστατικών από τα οικιακά απόβλητα. Οι εγκαταστάσεις "Bring" δέχονται ορισμένα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα, ενώ ορισμένες τοπικές αρχές έχουν θέσει σε εφαρμογή το σύστημα "Chemcar" (ειδικά εξοπλισμένο όχημα) για τέτοιου είδους απόβλητα.

Η Ιταλία αναφέρεται στην εθνική της νομοθεσία για τον καθορισμό των επικίνδυνων αποβλήτων και για την κατάρτιση ενός καταλόγου επικίνδυνων αποβλήτων. Το άρθρο 7 παράγραφος 4 του διατάγματος αριθ. 22/1997 ορίζει ως επικίνδυνα απόβλητα τα «μη οικιακά απόβλητα που αναφέρονται στον κατάλογο του παραρτήματος Δ ...». Αναφέρεται επίσης σε μέτρα που λήφθηκαν για τη συμμόρφωση με την απόφαση 2000/532/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2001/118/ΕΚ, η οποία επέκτεινε τον κατάλογο των επικίνδυνων αποβλήτων και περιέλαβε τη μέθοδο ταξινόμησης.

Το Λουξεμβούργο αναφέρεται σε πληροφορίες που παρείχε στην έκθεσή του για την περίοδο 1995-1997. Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα που παρήχθησαν περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο 20 του παραρτήματος IV του κανονισμού για τα επικίνδυνα απόβλητα της 11ης Δεκεμβρίου 1996. Δεν δόθηκαν περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τους κανόνες που εφαρμόζονται για τα απόβλητα αυτά.

Στις Κάτω Χώρες, τα οικιακά απόβλητα δεν θεωρούνται καθαυτά ως επικίνδυνα απόβλητα. Ωστόσο, τα νοικοκυριά ενθαρρύνονται να προβαίνουν σε διαχωρισμό των αποβλήτων τους και τα απόβλητα που εμφανίζονται στον κατάλογο των ελαφρών χημικών αποβλήτων συλλέγονται χωριστά. Τα περισσότερα από τα απόβλητα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των ελαφρών χημικών αποβλήτων είναι επικίνδυνα. Μετά τη συλλογή τους από τα νοικοκυριά, τα απόβλητα αυτά αντιμετωπίζονται ως επικίνδυνα απόβλητα, ως προς τη διαχείρισή τους.

Η Πορτογαλία θέσπισε ένα σχέδιο δράσης για τα στερεά αστικά απόβλητα που προβλέπει την απομάκρυνση, επιλεκτική συλλογή και σχετική επεξεργασία των διαφόρων αποβλήτων που θεωρούνται ως επικίνδυνα ή δυνητικά επικίνδυνα. Το σχέδιο δράσης δίνει ιδιαίτερη σημασία στην επιλεκτική συλλογή μπαταριών, λαμπτήρων εκκένωσης υδραργύρου και θερμομέτρων υδραργύρου. Έχουν επίσης εγκριθεί ειδικά μέτρα για τον υδράργυρο.

Η Ισπανία ανέφερε ότι έχουν θεσπιστεί τέτοιου είδους μέτρα, χωρίς να δίνει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Στη Σουηδία η απόφαση για τα επικίνδυνα απόβλητα δεν εφαρμόζεται εφόσον τα επικίνδυνα απόβλητα αποτελούν μέρος των οικιακών αποβλήτων. Κάθε δημοτική αρχή έχει την αρμοδιότητα να αποφασίζει τη χωριστή συλλογή των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων από τα υπόλοιπα οικιακά απόβλητα. Τα συλλεγόμενα με τον τρόπο αυτό απόβλητα είναι επικίνδυνα.

Η περιφέρεια της Βαλονίας στο Βέλγιο, καθώς και η Δανία , η Γαλλία, η Ελλάδα και το ΗΒ, ανέφεραν ότι δεν έχουν θεσπίσει τέτοιου είδους μέτρα, χωρίς να παρέχουν περαιτέρω επεξηγήσεις.

* Ο αριθμός των χωρών που έχουν καθιερώσει συστήματα χωριστής συλλογής για τα επικίνδυνα απόβλητα έχει αυξηθεί σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση για την περίοδο 1995-1997.

3.3. Καταγραφή και αναγνώριση της απόρριψης επικίνδυνων αποβλήτων - άρθρο 2 παράγραφος 1

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1, σε κάθε τοποθεσία όπου πραγματοποιείται απόρριψη επικίνδυνων αποβλήτων απαιτείται η καταγραφή και αναγνώρισή τους.

Στην Αυστρία [99], πρέπει να τηρούνται μητρώα, χωριστά για κάθε ημερολογιακό έτος, για το είδος, την ποσότητα, την προέλευση και τον τόπο των αποβλήτων αυτών. Τα μητρώα πρέπει να τηρούνται για περίοδο τουλάχιστον επτά ετών από την ημερομηνία τελευταίας καταχώρισης και να επιδεικνύονται με κάθε ευκαιρία στις αρμόδιες αρχές. Τα μητρώα επικίνδυνων αποβλήτων θα έχουν τη μορφή συνεχούς συλλογής εντύπων αναγνώρισης.

[99] Idem, 12(1)

Όσον αφορά το Βέλγιο, η περιφέρεια της Βαλονίας επιβεβαιώνει ότι υφίστανται τα αναγκαία μέτρα για την εφαρμογή του άρθρου 2 παράγραφος 1. Η περιοχή της Φλάνδρας επιβεβαιώνει επίσης ότι έχουν ληφθεί τέτοιου είδους μέτρα και παραπέμπει στις πληροφορίες που παρείχε στην προηγούμενη έκθεση για την περίοδο 1995-1997. Σύμφωνα με τις πληροφορίες αυτές, το άρθρο 5.2.1.2 της Vlarem II απαιτεί από τους φορείς λειτουργίας των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων να καταχωρίζουν την εισαγωγή και επεξεργασία αποβλήτων και ορίζει ότι τα απόβλητα είναι δυνατό να γίνουν δεκτά σε χώρους υγειονομικής ταφής μόνον εφόσον είναι γνωστά στοιχεία που αφορούν την προέλευσή τους, τα χαρακτηριστικά τους, το περιεχόμενό τους και την εκπλυσιμότητά τους. Στην περιφέρεια των Βρυξελλών, δεν πραγματοποιείται τέτοιου είδους απόρριψη.

Στη Δανία οι επιχειρήσεις που επεξεργάζονται επικίνδυνα απόβλητα τηρούν μητρώα για κάθε τύπο αποβλήτου (κωδικός καταλόγου αποβλήτου) [100].

[100] Απόφαση αριθ. 619 της 27ης Ιουνίου 2000 για τα απόβλητα.

Η Φινλανδία αναφέρεται στις πληροφορίες που παρείχε στην έκθεση για την περίοδο 1995-1997. Παρατηρεί ότι, σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία [101], η άδεια για τα απόβλητα έχει αντικατασταθεί από την περιβαλλοντική άδεια. Επιπλέον, λήφθηκαν τα ακόλουθα μέτρα για να εξασφαλιστεί η αναγνώριση και καταχώριση των χώρων απόθεσης επικίνδυνων αποβλήτων: όλοι οι παραγωγοί επικίνδυνων αποβλήτων (με εξαίρεση τα νοικοκυριά) και οι μεταφορείς επικίνδυνων αποβλήτων σε εμπορική βάση, καθώς και οι εργολήπτες και οι μεσάζοντες στον τομέα των αποβλήτων, εφόσον τα απόβλητα προορίζονται για ανάκτηση ή διάθεση εκτός του φινλανδικού εδάφους, υποχρεούνται να τηρούν μητρώα για τα απόβλητα (νόμος για τα απόβλητα, τμήμα 52, παράγραφος 3). Η κυβερνητική απόφαση για τους χώρους υγειονομικής ταφής (861/1997) απαιτεί τη λήψη αρκετών μέτρων για την εξασφάλιση επαρκούς πληροφόρησης σχετικά με τα απόβλητα τα οποία αποτίθενται σε χώρους υγειονομικής ταφής και ότι οι ιδιότητες των αποβλήτων αντιστοιχούν στις πληροφορίες που δίνονται για αυτά (τμήματα 6 και 7). Η μεταφορά επικίνδυνων αποβλήτων υπόκειται σε ειδικό έλεγχο, σύμφωνα με την κυβερνητική απόφαση για τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται σχετικά με τα επικίνδυνα απόβλητα και για τη συσκευασία και σήμανση των επικίνδυνων αποβλήτων (659/1996). Ο κάτοχος των επικίνδυνων αποβλήτων μεριμνά ώστε τα απόβλητα να συνοδεύονται από ειδικό έντυπο αναγνώρισης κατά τη διάρκεια της διακίνησής τους και το οποίο παραδίδεται στον παραλήπτη των αποβλήτων κατά το πέρας της μεταφοράς. Ο παραλήπτης θα πιστοποιεί την παραλαβή των αποβλήτων και την ποσότητα υπογράφοντας και χρονολογώντας το έγγραφο. Ο κάτοχος και ο παραλήπτης των επικίνδυνων αποβλήτων υποχρεούνται να τηρούν το έντυπο αναγνώρισης που έχουν υπογράψει ή αντίγραφό του για τρία έτη μετά την υπογραφή.

[101] Νόμος για την περιβαλλοντική προστασία 86/2000.

Στην Γαλλία, η νομαρχιακή απόφαση που επιτρέπει την απόρριψη επικίνδυνων αποβλήτων αναφέρει τόσο τους αποδεκτούς τύπους αποβλήτων όσο και τις ποσότητές τους, προβλέπει ελέγχους των αποβλήτων (προκαταρκτική διαδικασία αποδοχής, έλεγχος κατά την άφιξη) καθώς και την τήρηση μητρώου αποδοχής και άρνησης των αποβλήτων.

Στη Γερμανία, οι απαιτήσεις καταχώρισης και αναγνώρισης για την αποθήκευση επικίνδυνων αποβλήτων περιλαμβάνονται στο διάταγμα περί των μητρώων ανάκτησης και διάθεσης αποβλήτων. Επιπλέον, οι τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές για τα απόβλητα απαιτούν από τους φορείς εκμετάλλευσης εγκαταστάσεων διάθεσης αποβλήτων να τηρούν εταιρικό ημερολόγιο, το οποίο πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα συναφή στοιχεία, συμπεριλαμβανομένου του μητρώου αποδεκτών αποβλήτων.

Η Ελλάδα ανέφερε ότι έχει καταρτιστεί μητρώο βιομηχανιών που παράγουν επικίνδυνα απόβλητα. Αναφέρει, μεταξύ άλλων, την πηγή παραγωγής των αποβλήτων, τον χαρακτηρισμό του αποβλήτου και την παραχθείσα ποσότητα, και τη μέθοδο διαχείρισης και οριστικής διάθεσης του αποβλήτου.

Η Ιρλανδία επιβεβαίωσε εκ νέου ότι έχουν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα για την εφαρμογή του άρθρου 2 παράγραφος 1 [102].

[102] Τμήμα 41 (2)(ix) του νόμου για τη διαχείριση των αποβλήτων, 1996.

Στην Ιταλία, η εθνική νομοθεσία [103] αναφέρει ότι τα επικίνδυνα απόβλητα είναι δυνατόν να διατίθενται σε χώρο υγειονομικής ταφής μόνο εφόσον συνοδεύονται από έντυπο αναγνώρισης. Στη βάση αυτή, ο υπεύθυνος διαχείρισης του χώρου υγειονομικής ταφής ελέγχει: ότι (α) βάσει των χαρακτηριστικών που αναφέρονται στον έντυπο αναγνώρισης, το απόβλητο μπορεί να διατεθεί στον χώρο υγειονομικής ταφής· (β) τα χαρακτηριστικά του παραδοθέντος αποβλήτου αντιστοιχούν σε εκείνα που έχουν καταχωρηθεί στο έντυπο αναγνώρισης.

[103] Υπουργικό διάταγμα αριθ. 141 της 11ης Μαρτίου 1998

Το Λουξεμβούργο επιβεβαιώνει εκ νέου ότι το άρθρο 2 παράγραφος 1 έχει εφαρμοστεί μέσω του άρθρου 3 του κανονισμού για τα επικίνδυνα απόβλητα, της 11ης Δεκεμβρίου 1996, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες.

Στις Κάτω Χώρες, το άρθρο 10.32 του νόμου για την περιβαλλοντική διαχείριση ((Wet milieubeheer) ορίζει την υποχρέωση για οιοδήποτε μέρος μεταφέρει επικίνδυνα απόβλητα να παρέχει στον παραλήπτη του αποβλήτου αυτού περιγραφή της φύσης του, των ιδιοτήτων και της σύνθεσής του. Το άρθρο 10.33 του νόμου αυτού απαιτεί από τον παραλήπτη των αποβλήτων (συμπεριλαμβανομένων των χώρων υγειονομικής ταφής) να κοινοποιεί στην αρμόδια αρχή την παραλαβή των αποβλήτων. Οι κοινοποιήσεις αυτές πρέπει να καταχωρίζονται. Ο τρόπος της καταχώρισης διευκρινίζεται στις διατάξεις αποδοχής και καταχώρισης της άδειας.

Η Πορτογαλία επιβεβαιώνει ότι έχει λάβει τα αναγκαία μέτρα και αναφέρεται στις διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας σχετικά με την τήρηση μητρώου αποβλήτων. Διευκρινίζει ότι ο μοναδικός χώρος απόρριψης επικίνδυνων βιομηχανικών αποβλήτων που υφίστανται στην Πορτογαλία διαθέτει ειδικούς κανόνες για την αναγνώριση και καταχώριση των προς διάθεση αποβλήτων.

Η Ισπανία αναφέρεται στις εθνικές διατάξεις [104] που απαιτούν την τήρηση αρχείων και την παρουσίαση ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων.

[104] Βασιλικό διάταγμα 833/1988

Η Σουηδία αναφέρει εκ νέου ότι οι απαιτήσεις αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο της διαδικασίας έκδοσης αδειών για δραστηριότητες υγειονομικής ταφής.

Το Ηνωμένο Βασίλειο επιβεβαιώνει ότι έχουν ληφθεί τα σχετικά μέτρα στην Αγγλία, τη Σκωτία και την Ουαλία και τη Βόρειο Ιρλανδία, χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες, πλην όμως όχι στο Γιβραλτάρ.

* Για την έκθεση αυτή, όλα τα κράτη μέλη έχουν απαντήσει στο εν λόγω ερώτημα και όλα τα κράτη μέλη αναφέρουν ότι πληρούνται οι απαιτήσεις του άρθρου 2 παράγραφος 1.

3.4. Ανάμειξη επικίνδυνων αποβλήτων - άρθρο 2 παράγραφοι 2-4

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφοι 2 έως 4, οι φορείς και οι επιχειρήσεις που διαθέτουν, αξιοποιούν, συλλέγουν ή μεταφέρουν επικίνδυνα απόβλητα δεν πρέπει να αναμειγνύουν τις διάφορες κατηγορίες επικίνδυνων αποβλήτων ούτε να αναμειγνύουν επικίνδυνα με μη επικίνδυνα απόβλητα. Δύνανται να επιτρέπονται εξαιρέσεις μόνον εφόσον πληρούνται οι όροι του άρθρου 4 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ και ειδικότερα προκειμένου να βελτιωθούν οι συνθήκες ασφάλειας κατά τη διάθεση ή ανάκτηση των εν λόγω αποβλήτων. Ήδη, τα αναμεμειγμένα απόβλητα πρέπει να διαχωρίζονται εφόσον είναι εφικτό από τεχνικής και οικονομικής απόψεως και αναγκαίο για λόγους ασφάλειας (ανθρώπινη υγεία και περιβάλλον).

Στην Αυστρία, η εθνική νομοθεσία [105] απαγορεύει, κάτω από ειδικές περιστάσεις, την ανάμειξη αποβλήτων με άλλα απόβλητα ή υλικά, ή αποβλήτων με χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια. Η κοινή επεξεργασία διαφορετικών αποβλήτων ή αποβλήτων και υλικών σε μία εγκατάσταση δεν θεωρείται ότι αποτελεί ανάμειξη κατά την έννοια της παρούσας διάταξης εφόσον η επεξεργασία αυτή επιτρέπεται για κάθε επιμέρους απόβλητο. Η κοινή συλλογή διαφόρων τύπων αποβλήτων ή αποβλήτων του ιδίου τύπου με διαφορετικά επίπεδα περιεκτικότητας σε μολυσματικούς παράγοντες επιτρέπεται εφόσον δεν λαμβάνει χώρα χημική αντίδραση μεταξύ των αποβλήτων και η κοινή χρήση ή επεξεργασία (συμπεριλαμβανομένης της ανάκτησης) αυτών επιτρέπεται σύμφωνα με τα αναφερθέντα κριτήρια. Με τον νέο νόμο για τη διαχείριση των αποβλήτων του 2002, η υποχρέωση διαχωρισμού ήδη αναμεμειγμένων αποβλήτων ενσωματώνεται στην εθνική νομοθεσία.

[105] 17(1α) της Abfallwirtschaftsgesetz

Όσον αφορά το Βέλγιο, και οι 3 περιφέρειες αναφέρονται στη νομοθεσία ενσωμάτωσης των απαιτήσεων του άρθρου 2 παράγραφοι 2 έως 4.

Η Δανία αναφέρεται, όπως και στην προηγούμενη έκθεση για την περίοδο 1995-1997, σε επιστολή της 18/7/1996 προς την Επιτροπή, [106] χωρίς να παρέχει περαιτέρω επεξηγήσεις.

[106] Η επιστολή αυτή επιβεβαίωσε ότι το εν λόγω άρθρο είχε ενσωματωθεί με την 53 της bekendtgψrelse αριθ. 581 της 24ης Ιουνίου 1996.

Η Φινλανδία αναφέρεται στις πληροφορίες που παρείχε στην προηγούμενη έκθεση για την περίοδο 1995-1997, όπου διευκρινίζονταν οι προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες επιτρέπεται η ανάμειξη επικίνδυνων αποβλήτων μεταξύ τους ή με άλλα απόβλητα ή ουσίες. Σύμφωνα με τις πληροφορίες αυτές, η ανάμειξη επικίνδυνων αποβλήτων επιτρέπεται μόνο εφόσον είναι αναγκαία για την αν