Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Μια μακροπεριφερειακή στρατηγική για τα Καρπάθια»

(2020/C 79/03)

Εισηγητής : Władysław ORTYL (PL/ECR), περιφερειάρχης Κάτω Καρπαθίων

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Η σημασία των μακροπεριφερειακών στρατηγικών στην επίτευξη της συνοχής στην ΕΕ

1. υπενθυμίζει ότι, βάσει των διατάξεων των ευρωπαϊκών Συνθηκών ( 1 ) , η ΕΕ οφείλει να «αναπτύσσει και [να] εξακολουθεί τη δράση της με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής της συνοχής»·

2. θεωρεί ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές συμβάλλουν στην αντιμετώπιση κοινών ζητημάτων σε συγκεκριμένα πεδία, τα οποία εντάσσονται σε ένα ευρύ, διασυνοριακό γεωγραφικό πλαίσιο. Μέσω της από κοινού αξιοποίησης του δυναμικού των όμορων περιοχών, οι εν λόγω στρατηγικές συντείνουν σημαντικά στην εδαφική συνοχή των χωρών και των περιφερειών ( 2 ) . Σημειώνει ότι η διαδικασία χάραξης μακροπεριφερειακών στρατηγικών αντανακλά τη φυσική εξέλιξη της ΕΕ και αποτελεί το επόμενο στάδιο προς μια στενότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών, των περιφερειών και των τοπικών κοινοτήτων πέραν των εθνικών συνόρων·

3. τονίζει ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές αποτελούν ένα μέσο πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, το οποίο συμπεριλαμβάνει τα μέτρα τα οποία λαμβάνουν οντότητες που εκπροσωπούν το ενωσιακό, το εθνικό, το περιφερειακό και το τοπικό επίπεδο με επιλεγμένους στόχους. Βελτιώνει επίσης τη συμπληρωματικότητα των διαφόρων πολιτικών και προγραμμάτων που καθορίζονται και εφαρμόζονται σε διάφορα επίπεδα δημόσιας διοίκησης. Ο συνδυασμός από κοινού καθορισμένων δυνατοτήτων και ο συντονισμός των μέτρων υπέρ της άρσης των εμποδίων στην ανάπτυξη αποτελούν σημαντικό πρόσθετο όφελος σε ενωσιακό επίπεδο·

4. αναγνωρίζει ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές συμβάλλουν σημαντικά στην ενίσχυση της ολοκλήρωσης της ΕΕ μέσω δυναμικών διεργασιών ανάπτυξης σε περιφερειακό και σε τοπικό επίπεδο. Καθιστούν δυνατή την ανταλλαγή εμπειριών και τη διάδοση αποδεδειγμένα αποτελεσματικών λύσεων στις χώρες και τις περιφέρειες που αφορά η στρατηγική. Έτσι, προκύπτουν με φυσικό τρόπο οι συνθήκες για τη δημιουργία ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και αισθήματος ευθύνης για την ανάπτυξη ολόκληρης της μακροπεριφέρειας. Αυτό επιτρέπει την εγκατάλειψη της κοντόφθαλμης αντίληψης υπέρ του ευρύτερου πλαισίου ολόκληρης της μακροπεριφέρειας. Οι στρατηγικές αυτές λειτουργούν επίσης σαν καταλύτης για την ενεργοποίηση των πρωτοβουλιών των τοπικών και των περιφερειακών κοινοτήτων με σκοπό την προσέγγιση των πολιτών στα ευρωπαϊκά ιδεώδη·

5. αναγνωρίζοντας ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην προαγωγή της δημοκρατίας, της αποκέντρωσης και της τοπικής και περιφερειακής αυτονομίας, επισημαίνει τη συμμετοχή τους στις υφιστάμενες μακροπεριφερειακές στρατηγικές και στη δημιουργία νέων. Οι στρατηγικές αυτές γίνονται ένα μέσο από τη βάση προς την κορυφή για την εδαφική συνεργασία και βασίζονται στη συμμετοχή των περιφερειακών και των τοπικών ενδιαφερόμενων φορέων και της κοινωνίας των πολιτών. Χάρη στην ανάληψη κοινής δράσης με σκοπό την επίτευξη των στόχων των μακροπεριφερειακών στρατηγικών, δημιουργείται μια συνεργατική βάση για την προαγωγή ενός ευρωπαϊκού συστήματος αξιών, την ενίσχυση των δημοκρατικών αρχών και τη βελτίωση των προτύπων διαχείρισης της περιφερειακής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης ενός μοντέλου πολυεπίπεδης διακυβέρνησης·

Τα Καρπάθια ως ειδική μακροπεριφέρεια της Ευρώπης

6. επισημαίνει ότι τα Καρπάθια Όρη εκτείνονται σε μια έκταση 190 000 τετραγωνικών km (με περίπου 68 εκατομμύρια κατοίκους), γεγονός που τα καθιστά τη δεύτερη μεγαλύτερη ορεινή περιοχή στην ευρωπαϊκή ήπειρο μετά τις Άλπεις. Αποτελούν μια ομοιογενή ορεινή ζώνη με συγκεκριμένες προβλήματα και ευκαιρίες ανάπτυξης σχετικών με το ανάγλυφο της περιοχής·

7. επισημαίνει τους ξεχωριστούς πόρους των Καρπαθίων, όπως είναι ο φυσικός πλούτος, η μοναδική πολυπολιτισμική κληρονομιά, οι άνθρωποι και η κοινή ταυτότητα των ορεινών κοινοτήτων. Όλα αυτά προσφέρουν μια μεγάλη ευκαιρία συνεργασίας για μια πιο δυναμική, βιώσιμη και ισόρροπη κοινωνικοοικονομική πρόοδο της περιοχής·

8. υπογραμμίζει ότι τα Καρπάθια είναι ένας τόπος εξαιρετικής σημασίας, δεδομένου του υψηλού επιπέδου βιοποικιλότητας και διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος, το οποίο είναι μοναδικό σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αποτελεί ευρωπαϊκή κληρονομιά, η οποία πρέπει να προστατεύεται για τις μελλοντικές γενιές, και αυτό συνεπάγεται την υποχρέωση να επιδιώκεται η υπεύθυνη οικονομική ανάπτυξη με σκοπό τη διατήρηση και την προστασία της εν λόγω κληρονομιάς. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίος ο συντονισμός του έργου των συναρμοδίων σε όλα τα επίπεδα δημόσιας διοίκησης με δεδομένο τον διασυνοριακό χαρακτήρα των περιβαλλοντικών ζητημάτων·

9. αναγνωρίζει τις δυνατότητες της μακραίωνης γειτνίασης των κοινοτήτων των Καρπαθίων και του πλούσιου πολιτισμού των ορεινών περιοχών, που είναι αποτέλεσμα του συγκερασμού ανατολικών και δυτικών επιδράσεων, της κοινής τους ιστορικής πορείας, καθώς και των ποιμενικών παραδόσεων. Οι σημερινές πρωτοβουλίες που αφορούν τη διατήρηση και την ανάδειξη της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς ( 3 ) φανερώνουν σημαντικές δυνατότητες ενσωμάτωσης των τοπικών κοινοτήτων. Ο σεβασμός των δικαιωμάτων των εθνικών μειονοτήτων και η διατήρηση της πολιτισμικής κληρονομιάς τους είναι ιδιαίτερα σημαντικά ζητούμενα στην περιοχή των Καρπαθίων·

10. επισημαίνει ότι, σε μεγάλο μέρος της μακροπεριφέρειας των Καρπαθίων, βρίσκονται οι φτωχότερες περιφέρειες στα κράτη μέλη και ότι το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ, ως επί το πλείστον, δεν υπερβαίνει το 50 % του μέσου όρου της ΕΕ. Την αναπτυξιακή τους ικανότητα περιορίζουν η τοποθεσία τους στην περιφέρεια των ευρωπαϊκών κέντρων ανάπτυξης, η ασθενής ανάπτυξη συνδέσεων επικοινωνίας εξαιτίας του ορεινού ανάγλυφου της περιοχής και οι ιστορικοί φραγμοί υπό τη μορφή συνόρων. Ένας άλλος παράγοντας είναι επίσης η έλλειψη υποδομών εξαιτίας των επί πολλά έτη ανεπαρκών επενδύσεων, των διεργασιών μετασχηματισμού των οικονομιών, καθώς και λόγω της παραμέλησης του αναπτυξιακού τους δυναμικού·

11. αναγνωρίζει την ανάγκη να προβληθούν οι ιδιαίτερες ανάγκες των ορεινών περιοχών των Καρπαθίων και να αξιοποιηθεί το ειδικό εγγενές δυναμικό της μακροπεριφέρειας. Η ανάπτυξη συμπράξεων συνεργασίας μεταξύ των κρατών και των περιφερειών των Καρπαθίων θα καταστήσει δυνατή την καλύτερη προσαρμογή των δράσεων στις ειδικές συνθήκες και τις ανάγκες ανάπτυξης των περιοχών που απορρέουν από τις κοινωνικές, ιστορικές και γεωπολιτικές περιστάσεις·

12. θεωρεί ότι η τοποθέτηση των Καρπαθίων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο επίκεντρο του εγγράφου στρατηγικής θα αναδείξει τα προβλήματα αυτής της περιοχής και θα καταστήσει δυνατή την αξιοποίηση των μοναδικών —αλλά επί του παρόντος αδρανών— δυνατοτήτων ολόκληρης της μακροπεριφέρειας χάρη στην εστίαση των προσπαθειών στα κυριότερα οριζόντια προβλήματα και ζητήματά της·

13. υπογραμμίζει ότι τα Καρπάθια είναι μια εξαιρετικά σημαντική γεωπολιτική περιοχή στην οποία διασταυρώνονται στρατηγικά πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα της Δυτικής και Ανατολικής Ευρώπης. Μετά δε τη διεύρυνση της ΕΕ το 2004, έχει καταστεί ακόμη πιο σημαντική, καθότι πλέον αποτελεί μέρος των ανατολικών συνόρων ολόκληρης της ΕΕ·

14. επισημαίνει ότι η μακροπεριφέρεια των Καρπαθίων περιλαμβάνει, όχι μόνο τα κράτη μέλη της ΕΕ, αλλά και τη Μολδαβία, τη Σερβία και την Ουκρανία· τούτο επιτρέπει, όχι μόνο την ευρύτερη σύγκλιση των κρατών μελών της ΕΕ, αλλά και την άσκηση επιρροής στις γειτονικές χώρες, με την ένταξή τους σε μια πιο στενή συνεργατική σχέση·

Οι στόχοι της μακροπεριφερειακής στρατηγικής για την περιοχή των Καρπαθίων

15. επισημαίνει το πλήθος των πρωτοβουλιών που έχουν αναληφθεί σε διάφορα επίπεδα και από πολλούς φορείς με σκοπό να χαραχθεί μια μακροπεριφερειακή στρατηγική για την περιοχή των Καρπαθίων (ή απλώς «στρατηγική των Καρπαθίων») ( 4 ) , και οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα την έγκριση δηλώσεων υπέρ της εγκαθίδρυσής της ( 5 ) . Αξίζει δε να σημειωθεί ότι οι πρωτοβουλίες αυτές αναλαμβάνονται σε επίπεδο εθνικών κυβερνήσεων και κοινοβουλίων, περιφερειακών αρχών, πόλεων, αλλά και τοπικών κοινοτήτων·

16. σημειώνει με ικανοποίηση ότι όλα τα έγγραφα εγκρίθηκαν κατόπιν διαλόγου μεταξύ των διαφόρων ενδιαφερόμενων φορέων της μελλοντικής στρατηγικής, καθώς και με γνώμονα τον διακρατικό, διαπεριφερειακό και τοπικό της χαρακτήρα. Αυτό καταδεικνύει τη συμπληρωματικότητα των λαμβανόμενων μέτρων, τα οποία στο μέλλον ενδέχεται να αποτελούν προϋπόθεση για την επιτυχία μιας μακροπεριφερειακής στρατηγικής για την περιοχή των Καρπαθίων·

17. επικροτεί τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την εφαρμογή της σύμβασης-πλαισίου του 2003 για την προστασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη των Καρπαθίων (σύμβαση των Καρπαθίων), η οποία αποτελεί μια πολυμερή διεθνή συμφωνία με θέμα την περιοχή των Καρπαθίων, η οποία θεμελιώνεται στις αρχές των συνθηκών του Διεθνούς Δικαίου. Τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης δεσμεύονται να συνεργάζονται και να ακολουθούν σφαιρική πολιτική για την προστασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής των Καρπαθίων, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τους στόχους και τις διατάξεις της σύμβασης στις τομεακές πολιτικές τους (π.χ. χωροταξία, γεωργία, δασοκομία, μεταφορές και τουρισμός), τον καλύτερο συντονισμό των πολιτικών αυτών και την εφαρμογή της αρχής της ολοκληρωμένης διαχείρισης του πλούτου της γης·

18. παρατηρεί ότι η σύμβαση των Καρπαθίων είναι ένας πολυτομεακός διαχειριστικός μηχανισμός που καλύπτει την περιοχή των Καρπαθίων και επιτρέπει τη διατομεακή ολοκλήρωση, καθώς και την ευρεία συμμετοχή των συναρμοδίων από διάφορα επίπεδα (εθνικό, περιφερειακό, μη κυβερνητικό κ.λπ.). Τα ήδη εκπονηθέντα πρότυπα πολυεπίπεδης συνεργασίας που οδήγησαν σε πέντε θεματικά πρωτόκολλα υπό τη σύμβαση των Καρπαθίων ( 6 ) είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν ως σημαντικό στοιχείο για την περαιτέρω συνεργασία ( 7 )

19. χαιρετίζει την πείρα και το κεκτημένο της Ευρωπεριφέρειας των Καρπαθίων, η οποία ιδρύθηκε το 1993 ως κοινωνικοπολιτική πρωτοβουλία, υποστηριζόμενη από τις κυβερνήσεις κρατών των Καρπαθίων. Πρόκειται για τον παλαιότερο οργανισμό που προάγει την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της περιοχής. Τα περισσότερα από 26 έτη πείρας έχουν συμβάλει στη συγκρότηση διατομεακών, διεθνών και εξειδικευμένων δομών συνεργασίας στις οποίες συμμετέχουν περισσότεροι από 1 000 φορείς·

20. υπενθυμίζει ότι τον Φεβρουάριο του 2016 συστάθηκε η διαπεριφερειακή ομάδα «Καρπάθια» στην ΕτΠ, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των τοπικών και των περιφερειακών αρχών από τις ενδιαφερόμενες χώρες στη δημιουργία μακροπεριφερειακής στρατηγικής για την περιοχή των Καρπαθίων·

21. υπενθυμίζει τη γνωμοδότηση με θέμα «Μακροπεριφερειακές στρατηγικές, όπως αυτή για τον Δούναβη: πλαίσιο προώθησης διακρατικών συνεργατικών σχηματισμών» ( 8 ) . Σε αυτήν, η ΕτΠ τάχθηκε υπέρ της χάραξης μιας στρατηγικής των Καρπαθίων και εξέφρασε την πεποίθησή της ότι η δημιουργία μιας μακροπεριφερειακής στρατηγικής για την περιοχή των Καρπαθίων θα αποτελούσε εξαιρετικό συμπλήρωμα των υφιστάμενων πρωτοβουλιών, όπως η σύμβαση των Καρπαθίων και η Ευρωπεριφέρεια των Καρπαθίων και θα επέτρεπε την αξιοποίηση των υφιστάμενων δυνατοτήτων συνεργασίας των αρχών σε όλα τα επίπεδα·

22. επισημαίνει ότι ο κύριος στόχος της στρατηγικής των Καρπαθίων είναι η διαφύλαξη της υψηλής οικολογικής αξίας της περιοχής και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ελκυστικότητας της ομώνυμης μακροπεριφέρειας με βάση τη μοναδική φυσική και πολιτισμική κληρονομιά, το εγγενές της δυναμικό αειφόρου ανάπτυξης και τη δημιουργία ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Επομένως, το ζητούμενο είναι η αναβάθμιση του επιπέδου και της ποιότητας ζωής των κατοίκων της περιοχής των Καρπαθίων και, παράλληλα, η διατήρηση των μοναδικών οικολογικών αξιών της περιοχής·

23. είναι της άποψης ότι ένα ζήτημα που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί επειγόντως είναι το φαινόμενο της εγκατάλειψης της υπαίθρου και της γήρανσης του εναπομένοντος πληθυσμού των κοινοτήτων της περιοχής των Καρπαθίων. Ως εκ τούτου, η ανάπτυξη βασικών υπηρεσιών στην περιοχή των Καρπαθίων, ιδίως εκείνων που σχετίζονται με την πρόσβαση στην εκπαίδευση, την υγεία και την κοινωνική ένταξη, θα πρέπει να αποτελέσει κύρια πτυχή της συνεργασίας στο πλαίσιο μιας μακροπεριφερειακής στρατηγικής για τα Καρπάθια·

24. θεωρεί ότι τα μέτρα που προτείνονται στη στρατηγική θα πρέπει να αποσκοπούν στην ενίσχυση της βιώσιμης οικονομικής συνεργασίας σε τομείς στρατηγικής σημασίας για τη μακροπεριφέρεια, ήτοι στη μη ρυπογόνο βιομηχανία, στον βιώσιμο τουρισμό και στον αγροδιατροφικό τομέα μέσω της ανάπτυξης των συνεργατικών σχηματισμών των Καρπαθίων και ενός οικοσυστήματος μακροπεριφερειακής καινοτομίας. Τα προτεινόμενα μέτρα θα πρέπει να επικεντρωθούν στην αποδοτική χρήση των τοπικών πόρων, στην πιστοποίηση των τοπικών προϊόντων, στην ανάπτυξη ενός κοινού εμπορικού σήματος των Καρπαθίων και στην αξιοποίηση του κοινού δυναμικού των κρατών και των περιφερειών των Καρπαθίων. Επίσης, θα πρέπει να ενισχύουν την ενσωμάτωση στην πορεία ανάπτυξης των περιοχών όπου επικρατούν λιγότερο ευνοϊκές κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, έτσι ώστε να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα ολόκληρης της μακροπεριφέρειας·

25. τονίζει ότι οι περιβαλλοντικές αξίες των Καρπαθίων αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ανάπτυξης της μακροπεριφέρειας. Η βελτίωση της μακροπεριφερειακής συνεργασίας για την προστασία και τη διατήρηση του περιβάλλοντος, τη διαχείριση των φυσικών κινδύνων, τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν, η σχέση της με τη διαχείριση του πολλαπλασιαστικού υλικού μέσω της βιώσιμης διαχείρισης των δασών, καθώς και η υλοποίηση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων υπέρ της ενίσχυσης της περιβαλλοντικής συνείδησης θα συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος στην περιοχή. Ο συντονισμός σε όλη την περιοχή των Καρπαθίων θα επιτρέψει την επίτευξη οικονομιών κλίμακας·

26. θεωρεί ότι ολόκληρη η ορεινή περιοχή των Καρπαθίων πρέπει να διαδραματίσει ενεργό ρόλο και να συμβάλει καθοριστικά στην πολιτική της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή, με κοινό στόχο τη διασφάλιση της εκπλήρωσης των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού. Με αυτά κατά νου, η ΕτΠ υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη διατήρησης των δασών των Καρπαθίων, καθότι συμβάλλουν σημαντικά στη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα, στην κατακράτηση των υδάτων, στην προστασία του εδάφους και στη διατήρηση της βιοποικιλότητας·

27. πιστεύει ότι η ανάληψη πρωτοβουλιών για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας της περιοχής πρέπει να συνδεθεί με τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε αυτή. Οι δραστηριότητες σε άλλους τομείς δεν μπορούν να υλοποιηθούν χωρίς βιώσιμες μεταφορές, ψηφιακές και κοινωνικές υποδομές. Οι κοινές δράσεις στον τομέα αυτό θα συμβάλουν στο άνοιγμα της περιοχής των Καρπαθίων, καθώς και στην ενίσχυση της εσωτερικής συνοχής και των διασυνοριακών συνδέσεών της·

28. επισημαίνει ότι ο χωροταξικός σχεδιασμός και η συνεργασία στην περιοχή αποτελούν σημαντικό στοιχείο για τη συνολική ανάπτυξη της περιοχής των Καρπαθίων. Η ποιότητα του έργου των θεσμικών οργάνων —συμπεριλαμβανομένων των τοπικών αρχών— αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ποιότητα της συνεργασίας και, ως εκ τούτου, των προοπτικών για την ανάπτυξη μιας μακροπεριφέρειας. Η στρατηγική θα πρέπει να περιλαμβάνει ειδική αναφορά στις ιδιαιτερότητες των οικιστικών δικτύων των Καρπαθίων (δηλαδή τον μεγάλο αριθμό μικρών οικισμών στις κοιλάδες, αλλά και στις παραδοσιακές κτηνοτροφικές κοινότητες σε μεγαλύτερο υψόμετρο, οι οποίες έχουν πληγεί από τις κοινωνικοοικονομικές μεταβολές των τελευταίων δεκαετιών). Είναι σημαντικό να αναπτυχθούν οι λειτουργικοί δεσμοί των ορεινών περιοχών των Καρπαθίων με τις γύρω περιοχές και να ενισχυθούν οι αστικές περιοχές·

29. βάσει προηγούμενης γνωμοδότησή της ( 9 ) , η ΕτΠ θεωρεί ότι με τη μακροπεριφερειακή στρατηγική για την περιοχή των Καρπαθίων θα συμπληρωθούν τα μέτρα της υφιστάμενης στρατηγικής για τον Δούναβη, καθότι θα συνυπολογίζεται η ιδιαιτερότητα του ορεινού ανάγλυφου των Καρπαθίων. Εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η Στρατηγική για την περιοχή του Δούναβη (EUSDR σε ισχύ από το 2010) αποτελεί σήμερα τη μακροπεριφερειακή στρατηγική της ΕΕ που καλύπτει τη μεγαλύτερη έκταση, μέρος της οποίας υπάγεται στη Στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή των Άλπεων (EUSALP σε ισχύ από το 2016), καθώς και στη Στρατηγική της ΕΕ για την περιφέρεια της Αδριατικής και του Ιονίου (EUSAIR σε ισχύ από το 2014), χωρίς αυτό να έχει αρνητικές επιπτώσεις· εκφράζει δε την πεποίθηση ότι το ίδιο θα συμβεί και στην περίπτωση της στρατηγικής των Καρπαθίων·

30. υπενθυμίζει και επαναλαμβάνει τη θετική άποψή της —όπως την έχει διατυπώσει επανειλημμένα στις γνωμοδοτήσεις της ( 10 ) — για την πρωτοβουλία ανάπτυξης μιας μακροπεριφερειακής στρατηγικής για την περιοχή των Καρπαθίων και θεωρεί ότι πρόκειται για μια ώριμη πρωτοβουλία σε όλα τα επίπεδα δημόσιας διοίκησης (ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό)·

31. υπενθυμίζει τόσο την προτροπή του Συμβουλίου να δοθεί νέα πολιτική ώθηση στις μακροπεριφερειακές στρατηγικές όσο και την ετοιμότητά του να εξετάσει τις πρωτοβουλίες υπέρ της χάραξης νέων στρατηγικών ( 11 )

32. προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποστηρίξει την πρωτοβουλία χάραξης μιας μακροπεριφερειακής στρατηγικής για την περιοχή των Καρπαθίων ως μίας ακόμη μακροπεριφερειακής στρατηγικής, της δεύτερης που αφορά μια ευρωπαϊκή περιοχή με ιδιαίτερο ορεινό χαρακτήρα·

33. θεωρεί ότι το μέσο της μακροπεριφερειακής στρατηγικής θα καταστήσει δυνατή την αποτελεσματικότερη χρήση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων βάσει του στόχου της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας, με την εγκαθίδρυση ενός βιώσιμου συστήματος χρηματοδότησης και υλοποίησης δράσεων για τη στήριξη των χωρών των Καρπαθίων. Αυτό θα διευκολύνει επίσης την πρόσβασή τους στα ενωσιακά κονδύλια ( 12 )

34. αναγνωρίζοντας τη θετική συμβολή της σύμβασης των Καρπαθίων, τη σημασία των στόχων της και τη σύγκλισή τους με τις προτεραιότητες της ΕΕ, ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μεριμνήσει για την προσχώρηση της ΕΕ σε αυτήν ως συμβαλλόμενου μέρους. Τέλος, υπενθυμίζει ότι η ΕΕ είναι ήδη συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης των Άλπεων.

Βρυξέλλες, 4 Δεκεμβρίου 2019. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών Karl-Heinz LAMBERTZ

(1) Συμπεριλαμβανομένου του Τίτλου XVIII της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

(2) Όπως και σε άλλα μέσα, για παράδειγμα οι ευρωπαϊκοί όμιλοι εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ), τα προγράμματα Interreg ή τα προγράμματα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας.

(3) Τέτοια παραδείγματα είναι έργα που υλοποιούνται στο πλαίσιο των υφιστάμενων προγραμμάτων ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας (ΕΕΣ), συμπεριλαμβανομένων έργων που εκτελούν αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης και ΜΚΟ.

(4) Το θέμα της στρατηγικής των Καρπαθίων συζητείται στις διεθνείς διασκέψεις με τίτλο «Europa Karpat» που διεξάγονται από το 2011. Στο πλαίσιο του Οικονομικού φόρουμ της πολωνικής πόλης Κρινίτσα ειδική ομάδα αναλύει τη στρατηγική των Καρπαθίων με τη συμμετοχή διεθνών συναρμοδίων από τα κοινοβούλια, τις κυβερνήσεις και τις περιφέρειες. Ορισμένα παραδείγματα πρωτοβουλιών που έχουν αναλάβει ΟΤΑ είναι η διοργάνωση του Διεθνούς Συνεργατικού φόρουμ Καρπαθίων, οι «Ημέρες καλής γειτονίας των Καρπαθίων», πολυάριθμες διασκέψεις και λοιπές συναντήσεις.

(5) Τον Σεπτέμβριο του 2018, οι εκπρόσωποι των κυβερνήσεων της Ουγγαρίας, της Σλοβακίας, της Ουκρανίας και της Πολωνίας υπέγραψαν τη Δήλωση των Καρπαθίων (Declaration of Intent to Create the EU Macro-Regional Strategy for the Carpathian Region).

(6) Πρωτόκολλο προστασίας και βιώσιμης χρήσης της βιοποικιλότητας και του τοπίου (Βουκουρέστι, 2008), Πρωτόκολλο βιώσιμου τουρισμού (Μπρατισλάβα, 2011), Πρωτόκολλο βιώσιμης διαχείρισης των δασών (Μπρατισλάβα, 2011), Πρωτόκολλο βιώσιμων μεταφορών (Μικούλοφ, 2015), καθώς και Πρωτόκολλο βιώσιμης γεωργίας και αγροτικής ανάπτυξης (Λίλαφιρεντ, 2017).

(7) Η συνεργασία βάσει της σύμβασης των Καρπαθίων (με συμβαλλόμενα τα επτά κράτη των Καρπαθίων ήτοι: η Τσεχική Δημοκρατία, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σερβία, η Σλοβακία και η Ουκρανία) αποτελεί σημαντικό στοιχείο στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, καθώς, μαζί με τα πέντε κράτη μέλη της ΕΕ, περιλαμβάνει επίσης δύο γειτονικές χώρες που συνδέονται άμεσα με την ΕΕ, τη Σερβία και την Ουκρανία.

(8) Γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Μακροπεριφερειακές στρατηγικές, όπως αυτή για τον Δούναβη: πλαίσιο προώθησης διακρατικών συνεργατικών σχηματισμών», εισηγητής: Dainis Turlais (LV/ALDE), CdR 6422/2018.

(9) Γνωμοδότηση της ΕτΠ CdR 6422/2018.

(10) Βλέπε μεταξύ άλλων τη γνωμοδότηση με θέμα «Μακροπεριφερειακές στρατηγικές, όπως αυτή για τον Δούναβη: πλαίσιο προώθησης διακρατικών συνεργατικών σχηματισμών», εισηγητής: Dainis Turlais (LV/ALDE), CdR 6422/2018, τη γνωμοδότηση με θέμα «Η υλοποίηση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών», CdR 2554/2017, καθώς και τη γνωμοδότηση σχετικά με το μέλλον της πολιτικής συνοχής (2017/C 306/03).

(11) COM(2019) 21 final – doc. 5927/19 + ADD 1.

(12) Έχοντας κατά νου τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τις δικές της γνωμοδοτήσεις και δη τη γνωμοδότηση που δημοσιεύτηκε στην ΕΕ C 306 της 15.9.2017, η ΕτΠ ζητεί τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία να βασίζονται σε μια ειδική ανά τόπο προσέγγιση, επισημαίνοντας ότι οι πολιτικές και οι παρεμβάσεις της ΕΕ θα πρέπει να επικεντρώνονται σε ζητήματα που αφορούν συγκεκριμένα πεδία στα οποία η διαρθρωτική και οικονομική κατάσταση δικαιολογεί, δυνάμει της ΣΛΕΕ, τη θέσπιση ειδικών μέτρων.