ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - Συγκεφαλαιωτική έκθεση των κοινοποιήσεων των κρατών μελών σχετικά με τη δραστηριότητα και τα αποτελέσματα των ελέγχων τους καθώς και τα θέματα αρχής στον τομέα των ιδίων πόρων για το οικονομικό έτος 1998 (’ρθρο 17.3 του κανονισμού [ΕΟΚ, Ευρατόμ] αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου)

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Συγκεφαλαιωτική έκθεση των κοινοποιήσεων των κρατών μελών σχετικά με τη δραστηριότητα και τα αποτελέσματα των ελέγχων τους καθώς και τα θέματα αρχής στον τομέα των ιδίων πόρων για το οικονομικό έτος 1998 (’ρθρο 17.3 του κανονισμού [ΕΟΚ, Ευρατόμ] αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου)

1. Εισαγωγή

1. Ο κανονισμός 1552/89 [1] αναθέτει στα κράτη μέλη την ευθύνη να εξασφαλίσουν την είσπραξη των "παραδοσιακών" ιδίων πόρων ενώ παράλληλα τα υποχρεώνει να λάβουν όλα τα μέτρα προκειμένου οι οφειλές έναντι του προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (κατά κύριο λόγο οι εισαγωγικοί δασμοί) να βεβαιωθούν, να καταχωρηθούν λογιστικά, να εισπραχθούν και να αποδοθούν στην Επιτροπή.

[1] Κανονισμός (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου της 29ης Μαίου 1989 σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης 88/376/ΕΟΚ (νέα απόδοση της απόφασης 94/728/ΕΚ) για το σύστημα των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων.

Η Επιτροπή ενημερώνεται για τις δραστηριότητες αυτές από μια σειρά κοινοποιήσεων που της διαβιβάζουν τα κράτη μέλη με βάση τον κανονισμό 1552/89. Ειδικότερα, όσον αφορά τις δραστηριότητες ελέγχου, το άρθρο 17 παρ. 3 του εν λόγω κανονισμού προέβλεπε ότι τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή με εξαμηνιαία περιοδική έκθεση.

Στη συνέχεια, με την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1355/96 [2] τροποποιήθηκε το είδος των εκθέσεων αυτών οι οποίες έγιναν ετήσιες και θεσπίστηκε η υποχρέωση της Επιτροπής να εκπονεί συγκεφαλαιωτική έκθεση των κοινοποιήσεων η οποία προορίζεται για την πληροφόρηση της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό Αρχής.

[2] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) του Συμβουλίου αριθ. 1355/96 της 8ης Ιουλίου 1996 που τροποποιεί τον κανονισμό αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου της 29ης Μαίου 1989.

2. Οι συγκεφαλαιωτικές αυτές εκθέσεις πρέπει να καθιστούν δυνατή την κατάρτιση του απολογισμού για τη δραστηριότητα και τα αποτελέσματα των ελέγχων που έχουν πραγματοποιηθεί σε εθνικό επίπεδο καθώς και τη διαμόρφωση μιας συνολικής θεώρησης για την έκταση των απατών και παρατυπιών στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρέπει ακόμη να παρέχουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να προβαίνει σε συμπληρωματικό έλεγχο τεκμηρίωσης και να βελτιστοποιεί την ανάλυση του κινδύνου όσον αφορά την κατάρτιση του δικού της προγράμματος ελέγχου.

Λαμβανομένης υπόψη της απογοητευτικής εμπειρίας των προηγούμενων εξαμηνιαίων κοινοποιήσεων, συμφωνήθηκε, κατά την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 1552/89 το 1996, να βρεθεί μια λύση για τις μεγάλες διαφορές μεταξύ των εθνικών εκθέσεων καθώς και για το διαφορετικό τρόπο ερμηνείας ορισμένων θεμελιωδών εννοιών. Μετά από εκτεταμένες συζητήσεις στο πλαίσιο της Συμβουλευτικής επιτροπής ιδίων πόρων, ένα εναρμονισμένο πρότυπο ετήσιας έκθεσης τέθηκε στη διάθεση των κρατών μελών, το Μάρτιο του 1997 [3]. Το εν λόγω πρότυπο διευκρίνιζε τα συνολικά δεδομένα που πρέπει να κοινοποιούνται σε θέματα απατών και παρατυπιών και αποσκοπούσε στη μεγαλύτερη συνοχή των παρεχομένων λογιστικών πληροφοριών.

[3] Απόφαση αριθ. 97/245 της Επιτροπής της 20.03.97 (Doc. C(97) 800 τελικό).

Λόγω των αντικειμενικών δυσκολιών που συνάντησαν τα κράτη μέλη για τον εναρμονισμό των δεδομένων, οι ετήσιες εκθέσεις για το οικονομικό έτος 1996 υποβλήθηκαν στην Επιτροπή με μεγάλη καθυστέρηση. Η εξέταση των πληροφοριών που παραλήφθηκαν οδήγησε την Επιτροπή στη διαπίστωση ότι τα κράτη μέλη δεν ήταν σε θέση ακόμη να αξιοποιήσουν το υπόδειγμα και για το λόγο αυτό αποφάσισε να μην δημοσιεύσει την συγκεφαλαιωτική της έκθεση. Ωστόσο, το Μάιο του 1998 [4] προετοιμάστηκε συγκεφαλαιωτικό έγγραφο και εξετάσθηκε από τη συμβουλευτική επιτροπή ιδίων πόρων στις 8.7.1998.

[4] Έγγρ. αριθ. ΧΙΧ/24329/98 της 27.05.1998.

Η ανάλυση των εκθέσεων για το οικονομικό έτος 1997 [5] οδήγησε σε αποτελέσματα που υπολείπονται κατά πολύ των προσδοκιών: η Επιτροπή εκτίμησε ότι δεν ήταν ακόμη σε θέση να συνάγει απολύτως έγκυρα συμπεράσματα, ελλείψει συγκρίσιμων, και σε ορισμένες περιπτώσεις αξιόπιστων, στοιχείων.

[5] COM(1999) 110 τελικό της 12.3.1999.

3. Σε σχέση με το οικονομικό έτος 1997, η Επιτροπή παρατηρεί μια σαφή βελτίωση της παρουσίασης των δεδομένων από τα κράτη μέλη, παρά το γεγονός ότι έπρεπε να ζητηθούν συμπληρωματικές πληροφορίες σε ορισμένες περιπτώσεις. Έκρινε ότι η δημοσίευση της έκθεσης αυτής, παρόλο που είναι ατελής και ετερογενής, θα συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των δυσκολιών που υπάρχουν στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων και θα παροτρύνει τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την ποιότητα των πληροφοριών που κοινοποιούν.

Εξάλλου, είχε προβλεφθεί η ανάλυση των θεμάτων αρχής που αφορούν τα προβλήματα που απαντώνται κατά την εφαρμογή του κανονισμού 1552/89, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ανακύπτουν σε περιπτώσεις διαφορών. Ωστόσο, βάσει της κτηθείσας εμπειρίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα ενδεχόμενα προβλήματα που κοινοποιούνται από τα κράτη μέλη θα συζητούνται καλύτερα εάν γνωστοποιούνται στην ΣΕΙΠ αμέσως μόλις ανακύπτουν αντί να αναλύονται στις συγκεφαλαιωτικές εκθέσεις του άρθρου 17 παρ. 3.

Η παρούσα ανάλυση περιλαμβάνει και παρουσιάζει σε πίνακες τα βασικά στοιχεία του υποδείγματος έκθεσης που τέθηκε από την Επιτροπή στη διάθεση των κρατών μελών. Για κάθε πίνακα παρουσιάζονται οι απαιτούμενες εξηγήσεις για την κατανόησή του και επεξηγείται ο δείκτης.

2. Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ

Η ανάλυση των εθνικών εκθέσεων αποβλέπει στη συγκέντρωση δύο βασικών τύπων πληροφοριών που αφορούν: την εικόνα της δραστηριότητας ελέγχου των κρατών μελών, και μια εκτίμηση για την καταπολέμηση της απάτης και των παρατυπιών. Για το σκοπό αυτό συγκεντρώνονται κατ' αρχήν τα δεδομένα που αφορούν τη δραστηριότητα ελέγχου η οποία εκφράζεται σε αριθμό διασαφήσεων που έχουν ελεγχθεί από κάθε εθνική διοίκηση, στο στάδιο της εισαγωγής και στο στάδιο του ελέγχου (εκ των υστέρων), καθώς και σε προσωπικό που έχει διατεθεί για τους ελέγχους. Τα στοιχεία αυτά είναι ενδεικτικά της δραστηριότητας του ελέγχου σε αναλογία με τον όγκο της διακίνησης για το κάθε κράτος μέλος.

Οι εθνικές εκθέσεις παρέχουν εξάλλου στοιχεία που επιτρέπουν να προσδιοριστούν ποσοτικά και να χαρακτηριστούν τα αποτελέσματα όσον αφορά την καταπολέμηση της απάτης καθώς και τις πρακτικές απάτης. Δεδομένου του διασυνοριακού χαρακτήρα της απάτης και προκειμένου να επισημανθούν τα δίκτυα απάτης στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας, τα εθνικά αριθμητικά δεδομένα (αριθ. περιπτώσεων, ποσά) παρουσιάζονται συνολικά, για όλα τα κράτη μέλη από κοινού. Στην ανάλυση αυτή, γίνεται διάκριση στα δεδομένα μεταξύ των διαφόρων σταδίων της δραστηριότητας κατά της απάτης: έρευνα και επισήμανση των περιπτώσεων, προσδιορισμός και εγγραφή των ποσών, είσπραξη των δασμών.

Εξάλλου, τα ίδια αυτά δεδομένα συγκρίνονται με άλλες πληροφορίες που κοινοποιούνται επίσης από τα κράτη μέλη σχετικά με την λογιστική καταχώρηση των μη εισπραχθέντων ιδίων πόρων και τα δελτία απάτης. Η αντιπαραβολή αυτή αποβλέπει στην καλύτερη αξιολόγηση των διαφορών όσον αφορά τους ιδίους πόρους και στην επισήμανση ενδεχομένων ανωμαλιών στην βεβαίωση και στην απόδοση των εν λόγω πόρων. Τέλος, η ανάλυση προβαίνει σε ταξινόμηση των απατών και των παρατυπιών με βάση το τελωνειακό καθεστώς και το είδος της απάτης.

Για την εκπόνηση της ανάλυσης αυτής των εθνικών εκθέσεων, η Επιτροπή χρησιμοποίησε μέρος των δεδομένων που κοινοποιήθηκαν στις εθνικές εκθέσεις των προηγούμενων οικονομικών ετών, λαμβάνοντας υπόψη τον μερικές φορές ατελή χαρακτήρα τους και τη δυσκολία σύγκρισης των ενημερωτικών στοιχείων που έχουν διαβιβασθεί από τα κράτη μέλη.

Η σύγκριση αυτή μεταξύ των οικονομικών ετών, παρόλο που είναι βεβαίως πολύ περιορισμένη, επιτρέπει ωστόσο να συναχθούν ορισμένα συμπεράσματα για την εξέλιξη της δραστηριότητας ελέγχου των κρατών μελών και για τα αποτελέσματά της καθώς και για τις βασικές τάσεις που χαρακτηρίζουν την είσπραξη των ιδίων πόρων.

2.1. Δραστηριότητα ελέγχου των κρατών μελών

Μια συνολική εικόνα της δραστηριότητας ελέγχου για κάθε κράτος μέλος μπορεί να σχηματιστεί μετά από σύγκριση των διασαφήσεων που έχουν γίνει δεκτές, των διασαφήσεων που έχουν ελεγχθεί μετά τον εκτελωνισμό και του ειδικευμένου προσωπικού που ασχολείται με το είδος αυτό των ελέγχων.

Το παράρτημα 1 παρουσιάζει τη σύγκριση αυτή αναφέροντας το ποσοστό των διασαφήσεων που έχουν ελεγχθεί καθώς και την αναλογία των διασαφήσεων που έχουν ελεγχθεί ανά άτομο. Ταυτόχρονα παρέχει μια ιδέα για τον όγκο των συναλλαγών στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας.

Για να εξεταστούν οι δείκτες αυτοί της δραστηριότητας ελέγχου σε προοπτική, το παράρτημα 2 συγκρίνει τη συνολική κατάσταση της δραστηριότητας ελέγχου των κρατών μελών για τα οικονομικά έτη 1996 και 1998.

Η ανάλυση των δύο αυτών πινάκων που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα 1 και 2 οδηγεί στις ακόλουθες παρατηρήσεις:

(α) 1/4σον αφορά τον αριθμό των διασαφήσεων που έγιναν δεκτές

Το 1998, ο συνολικός αριθμός των διασαφήσεων που έγιναν δεκτές ανήλθε σε 95.302.846. Για τα περισσότερα κράτη μέλη ο αριθμός των διασαφήσεων αυξήθηκε και, στην περίπτωση της Ελλάδας, σχεδόν διπλασιάστηκε. Από την εξέταση των τεσσάρων οικονομικών ετών προκύπτει ελαφρά κάμψη των συναλλαγών για τη Φινλανδία αλλά πολύ μεγαλύτερη για τη Γαλλία, το 1998: από 10 εκατ. το 1997, ο αριθμός αυτός μειώθηκε κάτω από 7 εκατ., το 1998.

1/4πως και στα προηγούμενα οικονομικά έτη, από τη σύγκριση των κρατών μελών προκύπτει μεγάλη διαφορά μεταξύ του αριθμού των διασαφήσεων που έγιναν δεκτές από τις Κάτω Χώρες και τη Γερμανία σε σχέση με το Ηνωμένο Βασίλειο, ιδίως εάν γίνει η σύγκριση με το ποσοστό των βεβαιωθέντων παραδοσιακών ιδίων πόρων (σε λογιστική Α και Β) στα διάφορα κράτη μέλη. Με εξαίρεση τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο, η σχέση μεταξύ του εν λόγω ποσοστού και του αριθμού των διασαφήσεων είναι σχετικά σταθερή όπως προκύπτει από την γραφική παράσταση που ακολουθεί:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

(ί) 1/4σον αφορά τους εκ των υστέρων ελέγχους

Διαπιστώνεται ότι η φύση των δεδομένων όσον αφορά τον αριθμό των διασαφήσεων που ελέγχθηκαν εμποδίζει τη σύγκριση μεταξύ των κρατών μελών (ποσοστό των διασαφήσεων που ελέγχθηκαν μετά τον εκτελωνισμό). Πράγματι, μόνο εννέα κράτη μέλη κοινοποίησαν τον πραγματικό αριθμό των διασαφήσεων που ελέγχθηκαν μετά τον εκτελωνισμό (βλ. επίσης τις εξηγήσεις στις παραπομπές του πίνακα στο παράρτημα 1). Ωστόσο, αυτό αντιπροσωπεύει βελτίωση σε σύγκριση με το προηγούμενο οικονομικό έτος, δεδομένου ότι η Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι οι μόνες χώρες που δεν υπέβαλαν κανένα στοιχείο.

Στα πλαίσια αυτά πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η εξέλιξη του αριθμού των διασαφήσεων που ελέγχονται μετά τον εκτελωνισμό σημειώνει μεγάλη αύξηση δεδομένου ότι από 2,3 εκατ. που ήταν το 1997, έφθασαν σε 4,6 εκατ., το 1998. Αντίθετα, στη Φινλανδία και τη Δανία παρατηρείται μεγάλη πτώση. Ωστόσο, η αύξηση του προσωπικού (+1,1%) δεν αρκεί για να εξηγήσει την αύξηση του αριθμού των ελέγχων μετά τον εκτελωνισμό (+96%), το 1998.

Προς στιγμής, η Επιτροπή διερωτάται για το μέγεθος των εξελίξεων αυτών όταν δεν δικαιολογούνται από τη διακύμανση των συναλλαγών η οποία μπορεί να σημαίνει μείωση της δραστηριότητας ελέγχου (Ιταλία και Φινλανδία επί τρεις οικονομικές χρήσεις), νέο σημαντικό προσανατολισμό της δραστηριότητας αυτής ή καθιέρωση νέων μεθόδων λογιστικής (Γερμανία, Ελλάδα, Γαλλία, Αυστρία και Σουηδία).

Αυτό ερμηνεύεται επίσης από τη γενική βελτίωση των συντελεστών ελέγχου οι οποίοι συνοδεύονται, όμως, από σημαντικές διακυμάνσεις μεταξύ των κρατών μελών, όπως συμβαίνει για παράδειγμα με την περίπτωση της Ελλάδας (25%), της Ιταλίας (1,73%) ή της Ιρλανδίας (1,22%).

(γ) 1/4σον αφορά το προσωπικό που διατέθηκε για τους εκ των υστέρων ελέγχους

1/4σον αφορά τη σχέση μεταξύ του ειδικευμένου προσωπικού που απασχολείται στους ελέγχους μετά τον εκτελωνισμό και τον αριθμό των διασαφήσεων που ελέγχονται, διαπιστώνεται ότι οι διαφορές στο επίπεδο της εσωτερικής οργάνωσης των εθνικών διοικήσεων καθιστά αρκετά δύσκολη τη σύγκριση μεταξύ των κρατών μελών. Με τις δέουσες επιφυλάξεις, παρατηρούμε ότι το σύνολο του εργατικού δυναμικού των Τελωνείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέρχεται σε 84.116 υπαλλήλους.

Από τα αριθμητικά στοιχεία του παραρτήματος 2, με εξαίρεση τη μεγάλη αύξηση που παρατηρήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, προκύπτει ότι το συνολικό προσωπικό που είναι τοποθετημένο στις τελωνειακές υπηρεσίες σημείωσε μόνο ελαφρά αύξηση το 1998 (κατά 1,7% έναντι άνω του 13% από το 1996 έως το 1998). Το προσωπικό που απασχολείται στους ελέγχους ακολουθεί παράλληλη εξέλιξη (+ 15% από το 1996 έως το 1998, + 1,1% από το 1997 έως το 1998).

2.2. Απάτες και παρατυπίες

2.2.1. Βεβαιωθέντα και ήδη εισπραχθέντα ποσά το 1997

Σε θέματα καταπολέμησης των απατών και των παρατυπιών οι ετήσιες εκθέσεις περιλαμβάνουν δύο είδη αριθμητικών δεδομένων: αφενός, τον αριθμό των περιπτώσεων που επισημάνθηκαν και αφετέρου, τα λογιστικά στοιχεία. Για το λόγο αυτό, ο πίνακας του παραρτήματος 3 παρουσιάζει τρεις σειρές αριθμητικών στοιχείων: τον αριθμό των περιπτώσεων που επισημάνθηκαν, τα βεβαιωθέντα ποσά και τα εισπραχθέντα ποσά. Με τον τρόπο αυτό παρέχεται μια εικόνα των περιπτώσεων απάτης στο σύνολο του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας καθώς και των προσπαθειών που καταβάλλονται για την καταπολέμηση της απάτης.

Στη βάση αυτή υπολογίζεται "ένας συντελεστής είσπραξης" ο οποίος παρέχει μια πρώτη ένδειξη του αποτελέσματος των προσπαθειών του κάθε κράτους μέλους, στο τέλος του πρώτου έτους, προκειμένου να εισπράξουν τα ποσά των απατών. Επίσης στον πίνακα αναγράφονται για κάθε κράτος μέλος τα ποσοστά των βεβαιώσεων και των εισπράξεων σε σχέση με το σύνολο των βεβαιώσεων και των εισπράξεων στην Κοινότητα.

Πρέπει κατά πρώτο λόγο να επισημανθεί ότι ο αριθμός των περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας που κοινοποιήθηκαν και αναγράφονται στη στήλη 2 παρουσιάζει χαμηλό ποσοστό ομοιογένειας. Πράγματι, οι αριθμοί δεν φαίνεται να αντιστοιχούν με την εθνική τους κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από πολύ σημαντική διακίνηση εμπορευμάτων τρίτων χωρών (Γερμανία). Ένας αριθμός περιπτώσεων που ανέρχεται σε χιλιάδες μπορεί να σημαίνει ότι το κράτος μέλος κοινοποίησε όλες τις περιπτώσεις παραβάσεων που ελέγχθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους από τις εθνικές διοικητικές του αρχές. Αντίθετα, για ορισμένα κράτη μέλη, ο κοινοποιηθείς αριθμός μπορεί να υποδηλώνει ότι κοινοποιήθηκε ένα μέρος μόνο των παραβάσεων.

1/4σον αφορά τα βεβαιωθέντα ποσά, από τη σύγκριση του συνόλου των δεδομένων μεταξύ των κρατών μελών προκύπτουν σημαντικές διαφορές οι οποίες είναι δύσκολο να ερμηνευτούν. Είναι για παράδειγμα αξιοσημείωτο ότι οι βεβαιώσεις του Βελγίου αντιπροσωπεύουν το διπλάσιο των βεβαιώσεων της Γερμανίας και των Κάτω Χωρών (στήλη 3) και ότι τα ποσά των βεβαιώσεων του Ηνωμένου Βασιλείου (μόνο για τις περιπτώσεις που υπερβαίνουν τα 10.000 ευρώ) είναι περίπου τα τριπλάσια των ποσών των Κάτω Χωρών. Η μόνη εξήγηση για τις διαφορές αυτές είναι ότι η έννοια των απατών και των παρατυπιών αποτελεί το αντικείμενο μη κανονικής ερμηνείας ή ότι στο πλαίσιο αυτό κοινοποιήθηκαν μόνο ποσά άνω των 10.000 ευρώ, όπως προβλέπεται στο άρθρο 6, παρ. 4 του κανονισμού 1552/89 (δελτία απατών).

1/4σον αφορά το ποσοστό είσπραξης που αναφέρεται στη στήλη (7), εφιστάται η προσοχή στο γεγονός ότι πρόκειται για ένα ποσοστό "ακαθάριστο", καθόσον υπολείπεται η προσαρμογή του βεβαιωθέντος ποσού, εφόσον χρειαστεί, σε συνάρτηση με τις διορθώσεις και τις ακυρώσεις. Εξάλλου, οι εισπράξεις του έτους αναφέρονται σε ποσά που συχνά έχουν βεβαιωθεί πριν από πολλά έτη. Συνεπώς το ποσοστό αυτό μπορεί να χρησιμεύσει μόνο ως ένδειξη στατιστικής φύσεως που προσδιορίζει με αρκετά γενικό τρόπο την κατάσταση της είσπραξης πριν από τις απαιτούμενες διορθώσεις.

Στην κατάσταση αυτή διαπιστώνεται ότι το μέσο ποσοστό είσπραξης όλων των κρατών μελών αυξήθηκε ιδιαίτερα από το 1997 (37,63% από 23,26%). Αυξάνεται λόγω των αριθμητικών στοιχείων πολλών κρατών μελών (Δανίας, Ισπανίας, Ιρλανδίας, Λουξεμβούργου, Κάτω Χωρών, Πορτογαλίας, Φινλανδίας, Σουηδίας) τα οποία όλα μαζί ανέρχονται σχεδόν στο 30% των βεβαιώσεων με μέσο ποσοστό είσπραξης 83%.

Αντίθετα, το μέσο ποσοστό είσπραξης που αντιστοιχεί στο 70% των βεβαιωθέντων ποσών είναι περίπου 20% για μια ομάδα κρατών (Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο). Ένα τέτοιο φαινόμενο δημιουργεί από πρώτη άποψη δυσκολίες για την εκτίμηση της επιμέλειας: μπορεί να πρόκειται πράγματι για ανεπάρκεια στη βεβαίωση των δασμών ή ακόμη στην είσπραξή τους.

Τέλος, εάν γίνει σύγκριση των βεβαιώσεων και των εισπράξεων των κρατών μελών με τους συνολικούς αριθμούς βεβαιώσεων και εισπράξεων το 1998 στο σύνολο των κρατών μελών (στήλες 4 και 6 του πίνακα), διαπιστώνεται μια παράδοξη αναντιστοιχία μεταξύ, των σχετικών ποσοστών που παρουσιάζουν ορισμένες εθνικές διοικήσεις αφενός, στο σύνολο των βεβαιώσεων και, αφετέρου, στο σύνολο των εισπράξεων. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία (σε μικρότερο βαθμό) είναι τα μόνα κράτη μέλη που διαθέτουν συγκρίσιμο ποσοστό στις εισπράξεις και στις βεβαιώσεις. Ωστόσο, η αναντιστοιχία αυτή φαίνεται να προκύπτει από τις αποκλίσεις που παρατηρούνται στις βεβαιώσεις και, ιδιαίτερα για δύο κράτη μέλη (Γερμανία και Κάτω Χώρες) απαιτούνται διευκρινίσεις για τα ποσοστά τους προκειμένου να ερμηνευθούν σωστά.

2.2.2. Διακύμανση των βεβαιωθέντων ποσών και του ποσοστού είσπραξης

Δεδομένου ότι η αντιμετώπιση των παρατυπιών και απατών είναι από φύσεως συγκυριακή, ο πίνακας του παραρτήματος 4 έχει ως στόχο να επισημάνει τις βασικές τάσεις εξετάζοντας την εξέλιξη του όγκου της απάτης σε πολλά οικονομικά έτη. Ωστόσο, από τη σύγκριση αυτή των δεδομένων για τις απάτες και τις παρατυπίες που κοινοποιήθηκαν για τα οικονομικά έτη από το 1995 έως το 1998 επισημαίνονται, ως ένα βαθμό, διακυμάνσεις οι αιτίες των οποίων ποικίλλουν: είτε η πραγματική βελτίωση της δραστηριότητας ελέγχου, είτε μια πρόσκαιρη αύξηση των απατών ή παρατυπιών, είτε ακόμη η περιστασιακή επισήμανση απατών ή παρατυπιών που αφορούν ιδιαίτερα υψηλά ποσά.

α) Περιπτώσεις απατών και παρατυπιών

Για την πλειοψηφία των κρατών μελών (δέκα) ο αριθμός των περιπτώσεων απάτης αυξήθηκε σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος. Αντίθετα, παρατηρείται τακτική μείωση του αριθμού αυτού στη Γερμανία και μεγάλη πτώση στην Πορτογαλία. Γενικά, η αύξηση αντιστοιχεί με 25% σε σχέση με το 1997.

Η ανάλυση προσκρούει σε ένα πρόβλημα συγκρισιμότητας των δεδομένων: τα τελευταία αναφέρονται είτε μόνο στις παραβάσεις που κοινοποιήθηκαν μέσω δελτίων απατών και συνεπώς σε ποσά που υπερβαίνουν τα 10.000 ευρώ (Ηνωμένο Βασίλειο και ενδεχομένως Γερμανία), είτε στο σύνολο των παραβάσεων (τα υπόλοιπα κράτη μέλη). Ωστόσο πρέπει να επισημανθούν οι ακόλουθες παράδοξες καταστάσεις:

- Στη Γερμανία, ο αριθμός των εν λόγω περιπτώσεων παρουσιάζει σταθερή μείωση και συγκεκριμένα οι περιπτώσεις του οικονομικού έτους 98 αντιπροσωπεύουν το ήμισυ των αντιστοίχων που επισημάνθηκαν κατά το οικονομικό έτος 1995.

- στη Δανία, ο αριθμός των περιπτώσεων είναι 6 φορές χαμηλότερος από τον αντίστοιχο του προηγουμένου έτους.

- Στην Αυστρία, ο αριθμός των εν λόγω περιπτώσεων έκανε ένα αιφνίδιο άλμα (64 περιπτώσεις το 1997 και 15.474, το 1998) σε σχέση με τις αντίστοιχες του οικονομικού έτους 1995 (47.783 περιπτώσεις). Η απότομη αυτή αύξηση, αντίστοιχη με αυτή που παρατηρήθηκε στη Σουηδία, το 1997, μπορεί να εξηγηθεί με την ενσωμάτωση περιπτώσεων κάτω των 10.000 ευρώ.

Ωστόσο, ορισμένες διαφορές δεν αιτιολογούνται μόνο από τη συγκυρία και απαιτούνται συμπληρωματικές εξηγήσεις των κρατών μελών (μείωση στη Γερμανία, στην Πορτογαλία και αύξηση στη Δανία και την Αυστρία).

β) Βεβαιωθέντα ποσά

Σε απόλυτα ποσά, οι βεβαιώσεις τριπλασιάζονται για το σύνολο των χωρών κατά την περίοδο από το 1995 έως το 1998 αλλά το οικονομικό έτος 1998 παρουσιάζει ελαφρά μείωση (αντιστοιχεί στο 0,78% των ποσών του 1997). Ωστόσο, οι εξελίξεις αυτές παρουσιάζουν μεγάλες αντιθέσεις, με πολύ σημαντικές αυξήσεις όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, το Λουξεμβούργο, την Ιρλανδία και, σε μικρότερο βαθμό, τη Φινλανδία και την Αυστρία (διπλασιασμός των βεβαιώσεων).

Ωστόσο, ορισμένες εξελίξεις εξηγούνται δύσκολα : έτσι, στο Βέλγιο η μείωση κατά 42% των βεβαιώσεων κατά την περίοδο 1995-1998 δεν αντιστοιχεί στο διπλασιασμό του αριθμού των περιπτώσεων. Στη Δανία, η μείωση κατά 27% των ποσών δεν εξηγείται γιατί οι περιπτώσεις πολλαπλασιάστηκαν επί 21. Στις Κάτω Χώρες, η μείωση κατά 58% των βεβαιώσεων αντιστοιχεί σε μείωση του αριθμού των περιπτώσεων μόνο κατά 7%. Γενικά, το 1998 η μεγάλη αύξηση του αριθμού των παραβάσεων που διαπιστώθηκαν από τα κράτη μέλη οδηγεί παραδόξως σε χαμηλότερο σύνολο βεβαιωθέντων δασμών για τις παραβάσεις αυτές.

Επίσης, πρέπει να γίνει ειδική μνεία για τη Γερμανία. Πράγματι, τα βεβαιωθέντα ποσά και ο αριθμός των περιπτώσεων ακολουθούν παράλληλη εξέλιξη αλλά η Επιτροπή προβληματίζεται γι'αυτή τη διπλή πτώση κατά 60%. Το Ηνωμένο Βασίλειο, από την πλευρά του, τριπλασίασε τα βεβαιωθέντα ποσά κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, ενώ ο αριθμός των περιπτώσεων σημείωσε ελαφρά αλλά σταθερή αύξηση.

Η Επιτροπή δεν διαθέτει στοιχεία για να εξηγήσει τα φαινόμενα που περιγράφονται ανωτέρω. Τα κράτη μέλη θα κληθούν να παράσχουν συμπληρωματικές πληροφορίες εφόσον χρειαστεί.

γ) Ποσοστά είσπραξης

Κατά την περίοδο 1995-1998 τα εισπραχθέντα ποσά παρουσιάζουν αισθητή αύξηση για όλα τα κράτη μέλη (με συντελεστή τέσσερα για τη Δανία, δέκα για την Αυστρία και σαράντα οκτώ για τη Σουηδία), σε έξι χώρες, όμως, παρατηρείται πτώση (Ιρλανδία, Πορτογαλία, Φινλανδία και κυρίως Βέλγιο, Ελλάδα και Ηνωμένο Βασίλειο).

Με εξαίρεση το Λουξεμβούργο, παρατηρείται απλά ότι η μείωση του ποσοστού είσπραξης σε τρία κράτη μέλη (Ιταλία, Φινλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο) συνοδεύεται από την πτώση των βεβαιωθέντων ποσών. Ωστόσο, η μείωση του ποσοστού αυτού στα ενλόγω κράτη μέλη μπορεί να οφείλεται σε διάφορους λόγους: σε συγκυριακούς παράγοντες (είδη απάτης για τις οποίες γίνεται η βεβαίωση), διακυμάνσεις στις πρακτικές βεβαίωσης και διόρθωσης των βεβαιώσεων ή τέλος μείωση της ίδιας της είσπραξης.

2.2.3. Βεβαιωθέντα και λογιστικώς καταχωρηθέντα ποσά

Στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων κάθε βεβαιωθέν ποσό πρέπει να καταχωρηθεί λογιστικά. Η εν λόγω καταχώρηση πραγματοποιείται είτε σε λογιστική Α (άρθρο 6 παρ. 2α του κανονισμού 1552/89) για τα ποσά που έχουν εισπραχθεί ή καλύπτονται από εγγύηση και δεν αποτελούν το αντικείμενο αμφισβήτησης, είτε σε λογιστική Β (άρθρο 6 παρ. 2 στοιχείο β του ίδιου κανονισμού) όταν τα ποσά δεν έχουν εισπραχθεί και παρόλο που καλύπτονται από εγγύηση, αποτελούν το αντικείμενο αμφισβήτησης. 1/4σον αφορά τις επισημανθείσες απάτες και παρατυπίες για πολλές από αυτές προβάλλονται αμφισβητήσεις ή δεν έχουν συσταθεί εγγυήσεις και για το λόγο αυτό καταχωρούνται σε λογιστική "Β".

Επίσης, είναι χρήσιμη η σύγκριση μεταξύ των βεβαιωθέντων και κοινοποιηθέντων από τα κράτη μέλη ποσών στις εθνικές τους εκθέσεις για το οικονομικό έτος 1998 των ακαθάριστων ποσών που έχουν εγγραφεί σε λογιστική Β (βλ. πίνακα στο παράρτημα 5).

Για το οικονομικό έτος 1998 επισημαίνεται για οκτώ κράτη μέλη αρνητική διαφορά μεταξύ, αφενός, του συνολικού ποσού που βεβαιώθηκε μετά από απάτες και παρατυπίες και, αφετέρου, του συνολικού ποσού που καταχωρήθηκε στη λογιστική Β (περιλαμβάνονται τα βεβαιωθέντα αλλά όχι ακόμη εισπραχθέντα ποσά). Για τις χώρες αυτές, οι αρνητικές αυτές διαφορές εξηγούνται από το γεγονός ότι οι εν λόγω χώρες κοινοποίησαν, αντίθετα με τις οδηγίες της υποδειγματικής ετήσιας έκθεσης [6], μόνο τις περιπτώσεις παρατυπιών και απάτης που αφορούν ποσά άνω των 10.000 ευρώ.

[6] Το παράρτημα 6, σημείο 2 της απόφασης της Επιτροπής της 20/03/1997 που θεσπίζει τους όρους κοινοποίησης από τα κράτη μέλη ορισμένων πληροφοριών στο πλαίσιο του συστήματος ιδίων πόρων των Κοινοτήτων (έγγρ. C (97)800 τελικό) προσδιορίζει ότι οι περιπτώσεις κοινοποιούνται χωρίς να υπάρχει κατώτατο όριο αξίας.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις αρνητικές διαφορές που προκύπτουν από τη σύγκριση μεταξύ των βεβαιωθέντων και κοινοποιηθέντων από τα κράτη μέλη ποσών στις ετήσιες εκθέσεις τους για τα οικονομικά έτη 1995 έως 1998 και των ποσών που καταχωρήθηκαν σε λογιστική Β.

Βεβαιωθέντα ποσά<Ποσά σε λογιστική Β (Ποσά σε ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Gια τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Αυστρία, την Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο διαπιστώνεται ότι η αρνητική αυτή διαφορά είναι επαναλαμβανόμενη και ότι για, το 1998, η διαφορά αυτή αφορά μεγαλύτερο αριθμό κρατών μελών.

Η κατάσταση αυτή είναι εκ φύσεως παράδοξη καθόσον το συνολικό βεβαιωθέν ποσό στο πλαίσιο των απατών και παρατυπιών δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από το ποσό που εγγράφεται σε χωριστή λογιστική. Πράγματι, κανένα από τα ποσά των απατών και παρατυπιών δεν αμφισβητείται ή στερείται εγγύησης

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η ανωμαλία αυτή οφείλεται σε λανθασμένη ερμηνεία εκ μέρους ορισμένων διοικήσεων των εννοιών "απάτη και παρατυπία". Για το λόγο αυτό έχει επανειλημμένα ζητήσει από τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τους ορισμούς των δύο αυτών εννοιών όπως προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) του Συμβουλίου αριθ. 2988/95 της 18ης Δεκεμβρίου 1995 [7] σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή στη σύμβαση [8] της 27.11.95 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων.

[7] ΕΕ L 312 της 23.12.1995, σ. 1. Παρατυπία: "κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου που προκύπτει από πράξη ή παράλειψη ενός οικονομικού φορέα με πραγματικό ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα να ζημιωθεί ο γενικός προϋπολογισμός των Κοινοτήτων".

[8] ΕΕ C 316 της 27.11.1995, σ. 49. Απάτη: "κάθε πράξη ή σκόπιμη παράλειψη που αφορά : - τη χρησιμοποίηση ή την παρουσίαση πλαστών βεβαιώσεων ή εγγράφων, ανακριβών ή ατελών που έχουν ως συνέπεια την παράνομη μείωση των πόρων του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή των προϋπολογισμών που διαχειρίζονται αυτές, - τη μη κοινοποίηση πληροφορίας παραβιάζοντας συγκεκριμένη υποχρέωση, με τις ίδιες συνέπειες, - την υπεξαίρεση νομίμως αποκτηθέντος πλεονεκτήματος με τις ίδιες επιπτώσεις".

2.2.4. Ετήσιες εκθέσεις και κοινοποιηθέντα δελτία απάτης

Το άρθρο 17 παρ. 3 του κανονισμού αριθ. 1552/89 προβλέπει την προσέγγιση μεταξύ του συνόλου των απατών και παρατυπιών που κοινοποιήθηκαν στην έκθεση για τη δραστηριότητα ελέγχου και των δελτίων απάτης που κοινοποιήθηκαν με βάση το άρθρο 6 παρ. 4 του ίδιου κανονισμού (ποσά > των 10.000 ευρώ που περιλαμβάνονται στη βάση IRENE για το εν λόγω έτος). Η σύγκριση αυτή παρουσιάζεται στον πίνακα του παραρτήματος 6.

Το πρόβλημα που εντοπίστηκε στην προηγούμενη έκθεση για το οικονομικό έτος 1997 δεν υφίσταται πλέον, δηλαδή, το προς είσπραξη ποσό που προκύπτει από τα δελτία απάτης (περιπτώσεις > των 10.000 ευρώ) που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή είναι κατά συστηματικό τρόπο κατώτερο από το συνολικό ποσό των βεβαιώσεων που πραγματοποιήθηκαν μετά από απάτες και παρατυπίες (όλα τα ποσά από κοινού).

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η κατάσταση αυτή είναι σύμφωνη με τις κανονιστικές διατάξεις.

2.3. Απάτες και παρατυπίες κατά τελωνειακό καθεστώς και κατά τύπο απάτης

1/4λα τα τελωνειακά καθεστώτα δεν είναι εξίσου ευαίσθητα στις περιπτώσεις απάτης και παρατυπίας, ενώ η μεγάλη αυτή ευαισθησία μπορεί να αναπτυχθεί με το πέρασμα του χρόνου καθόσον ορισμένοι οικονομικοί τομείς πλήττονται κατά διαστήματα.

Έτσι, κατά τα τελευταία αυτά έτη, η διαμετακόμιση αποτέλεσε επίλεκτο μέσο για την πραγματοποίηση απατών, ιδιαίτερα όσον αφορά ορισμένα ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα.

Ο πίνακας του παραρτήματος 7 παρουσιάζει μια ποσοτική εκτίμηση των περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών κατά κράτος μέλος και κατά τελωνειακό καθεστώς, προβάλλοντας την μεγάλη αυτή ευαισθησία για το έτος 1998.

1/4πως προκύπτει από τον πίνακα, όπως και το 1997, η εξωτερική διαμετακόμιση (10,6% των περιπτώσεων που αφορούν το 10% του συνολικού διακυβευόμενου ποσού) και η ελεύθερη κυκλοφορία (80,8% των περιπτώσεων απάτης /παρατυπίας από το 81,4% του συνολικού διακυβευόμενου ποσού) επλήγησαν ιδιαίτερα. Αντίθετα, όπως προκύπτει από τη γραφική παράσταση που ακολουθεί τα υπόλοιπα καθεστώτα και τελωνειακοί προορισμοί εθίγησαν ελάχιστα σε σχέση με τα δύο πρώτα καθεστώτα.

Τα δεδομένα επιβεβαιώνουν δυστυχώς μια ήδη γνωστή τάση.

1/4σον αφορά την κατανομή των παραβάσεων ανά κράτος μέλος, απαιτούνται εξηγήσεις για δύο παρατηρήσεις. Οι βεβαιώσεις του Ηνωμένου Βασιλείου, σε συγκρίσιμο αριθμό περιπτώσεων στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας, είναι περίπου τέσσερις φορές περισσότερες από αυτές των Κάτω Χωρών (και περίπου δέκα φορές περισσότερες από τις βεβαιώσεις της Αυστρίας). Στον τομέα της διαμετακόμισης, και πάντα σε συγκρίσιμο αριθμό περιπτώσεων, οι βεβαιώσεις του Βελγίου είναι μιάμιση φορά περισσότερες ποσά από αυτά που βεβαιώνουν Οι Κάτω Χώρες (11,145 εκατ. ευρώ αντί 7,25 εκατ. ευρώ).

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

LP E?εύθερη κυκλοφορία

TR Εξωτερική διαμετακόμιση

ENTR Τελωνειακή αποταμίευση

PA Τελειοποίηση προς επανεξαγωγή

PP Τελειοποίηση προς επανεισαγωγή

AT Προσωρινή εισαγωγή

Autres Λοιπά καθεστώτα και τελωνειακοί προορισμοί

Εάν τώρα συγκρίνουμε από την άποψη αυτή τα οικονομικά έτη 1997 και 1998, όπως προκύπτει από τον πίνακα του παραρτήματος 8, για το 1998, διαπιστώνεται ελαφρά μείωση των βεβαιωθέντων ποσών για όλα τα καθεστώτα και ιδιαίτερα για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία και την εξωτερική διαμετακόμιση. Στα δύο αυτά καθεστώτα παρατηρείται σαφής αντιφατική τάση όσον αφορά την εξέλιξη του αριθμού των παραβάσεων (μεγάλη άνοδος) και την εξέλιξη των ποσών (αισθητή μείωση). Αντίθετα, τα βεβαιωθέντα ποσά βάσει του καθεστώτος τελειοποίησης προς επανεξαγωγή διπλασιάστηκαν σε σχέση με το 1997.

Παρατηρείται ότι για το καθεστώς της διαμετακόμισης όπως και για το καθεστώς της ελεύθερης κυκλοφορίας ο αριθμός των περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών αυξήθηκε (κατά 42% και 1%, αντίστοιχα), ενώ τα βεβαιωθέντα ποσά μειώθηκαν (κατά 16% και 40%). Τα δύο αυτά καθεστώτα φαίνεται να προσανατολίζονται προς την αύξηση παραβάσεων μικρότερου οικονομικού αντικτύπου. Αντίθετα, η αύξηση είναι αισθητή τόσο από την πλευρά του αριθμού όσο και από την πλευρά του ποσού των παραβάσεων στο καθεστώς τελειοποίησης προς επανεξαγωγή.

Η κατανομή των περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας ανά κράτος μέλος και ανά είδος παράβασης, που παρουσιάζει ο πίνακας του παραρτήματος 9, καταδεικνύει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για ανακρίβειες στην περιγραφή των εμπορευμάτων ή τη δασμολογική τους κατάταξη (26.2%), εσφαλμένες δηλώσεις αξίας (23%) και η μη κανονική εισαγωγή στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας (13% των περιπτώσεων).

Αντίθετα, όσον αφορά τα βεβαιωθέντα ποσά, υπερισχύουν οι εσφαλμένες περιγραφές των εμπορευμάτων (21%) και ακολουθούν οι ανακριβείς δηλώσεις αξίας (17,1%). Αυτό το είδος παράβασης, το οποίο χαρακτηρίζει ιδιαίτερα τη Σουηδία, τις Κάτω Χώρες το Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστρία, συνίσταται μερικές φορές σε πολύ υψηλά ποσά: στη Γαλλία, στις Κάτω Χώρες και στη Σουηδία η παράβαση αυτή αφορά κυρίως την περιγραφή των εμπορευμάτων, ενώ στις Κάτω Χώρες και στο Ηνωμένο Βασίλειο τις ανακριβείς δηλώσεις αξίας. Το λαθρεμπόριο έφθασε σε πολύ μεγάλα ποσά στη Γερμανία, ενώ στην Ιταλία παρατηρούνται σοβαρά προβλήματα όσον αφορά τις δηλώσεις καταγωγής των εμπορευμάτων.

Από τη σύγκριση μεταξύ των οικονομικών ετών 1997 και 1998 που παρουσιάζεται στον πίνακα του παραρτήματος 10, διαπιστώνεται αισθητή μείωση του λαθρεμπορίου από την πλευρά του οικονομικού του αντικτύπου (αλλά καθόλου όσον αφορά τη συχνότητα), ενώ οι περιπτώσεις ανακριβών δηλώσεων βάρους ή ποσότητας όσον αφορά τα βεβαιωθέντα ποσά επανέρχονται σε επίπεδα αντίστοιχα του 1996. Η σύγκριση αυτή επιβεβαιώνει την τάση πολλαπλασιασμού των παραβάσεων μικρότερου οικονομικού αντικτύπου, με εξαίρεση τα σφάλματα κατάταξης και τις λεγόμενες λοιπές παραβάσεις.

3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 17 ΠΑΡ. 2 ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΟΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ) ΑΡΙΘ. 1552/89

3.1. Προσφυγή στη διαδικασία

1/4πως προβλέπει το άρθρο 17 παρ. 1, τα κράτη μέλη οφείλουν να αποδίδουν στην Επιτροπή τα ποσά των βεβαιωθέντων εσόδων. 1/4ταν η απόδοση κρίνεται αδύνατη, ιδίως για λόγους ανωτέρας βίας ή όταν η είσπραξη είναι αδύνατη για λόγους που δεν μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος μέλος, γίνεται διαγραφή της οφειλής. Εφόσον το ποσό της οφειλής υπερβαίνει το κατώτατο όριο των 10.000 ευρώ, η περίπτωση κοινοποιείται στην Επιτροπή προς εξέταση, σύμφωνα με το άρθρο 17 παρ. 2.

Κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 1998, δύο κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Επιτροπή έξι περιπτώσεις για αποδοχή της διαγραφής και, εντός του 1999, κοινοποιήθηκαν άλλες δεκαπέντε περιπτώσεις σχετικά με το οικονομικό έτος 1998.

Επίσης, δώδεκα αιτήσεις για αποδοχή της διαγραφής των ιδίων πόρων (συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων που κοινοποιήθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη και που παραμένουν ακόμη εκκρεμείς) που περιλαμβάνονται στον πρώτο πίνακα του παραρτήματος 11, αποτέλεσαν το αντικείμενο επισταμένης μελέτης όλων των σχετικών στοιχείων που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη, δυνάμει του άρθρου 17 παρ. 2 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) 1552/89. Για την ορθότερη κρίση της κάθε περίπτωσης εντός των συντομότερων προθεσμιών συνέρχεται τακτικά μια διοργανική ομάδα που θεσπίστηκε για το λόγο αυτό, το 1997. Έτσι, εξασφαλίζεται η κοινή θέση των αρμοδίων υπηρεσιών της Επιτροπής.

Από τις δώδεκα προαναφερθείσες αιτήσεις, τέσσερις (εκ των οποίων μία εν μέρει) έγιναν δεκτές από την Επιτροπή η οποία, μετά από λεπτομερή ανάλυση όλων των στοιχείων που κοινοποιήθηκαν, έκρινε ότι η είσπραξη των ιδίων πόρων ήταν αδύνατη για λόγους για τους οποίους δεν ευθύνεται το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Αντίθετα, οκτώ αιτήσεις (εκ των οποίων μία εν μέρει) απορρίφθηκαν από την Επιτροπή η οποία εκτίμησε ότι το κράτος μέλος δεν είχε επιδείξει την οφειλόμενη επιμέλεια και δεν είχε χρησιμοποιήσει όλες τις δυνατότητες που του παρέχονται από την κοινοτική και εθνική νομοθεσία προκειμένου να προστατεύσει τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας.

Τέλος, μια τελευταία περίπτωση κρίθηκε ως μη αποδεκτή, δεδομένου ότι οι κοινοτικοί δασμοί για τους οποίους ζητήθηκε απαλλαγή από την απόδοσή τους δεν είχαν βεβαιωθεί: επομένως, η βεβαίωση των δασμών αποτελεί απαράβατη προϋπόθεση για την εφαρμογή του άρθρου 17 παρ. 2. Κατά συνέπεια αποδόθηκε οικονομική ευθύνη στο κράτος μέλος.

Επίσης, από τις δεκαπέντε περιπτώσεις που αναφέρονται στο δεύτερο πίνακα του παραρτήματος 11, οι επτά βρίσκονται στο στάδιο της επεξεργασίας. Πράγματι, η Επιτροπή δεν έχει λάβει ακόμη οριστική θέση για τους φακέλους αυτούς, δεδομένου ότι τα στοιχεία που της κοινοποίησαν τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη δεν της παρέχουν τις απαιτούμενες πληροφορίες για να το πράξει. Η εξέταση θα ολοκληρωθεί μόλις τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη διαβιβάσουν στην Επιτροπή τα ζητούμενα στοιχεία. 1/4σον αφορά τις άλλες οκτώ περιπτώσεις, η απαλλαγή από την απόδοση των δασμών έγινε δεκτή μετά από επισταμένη εξέταση όλων των απαιτούμενων στοιχείων και κοινή συμφωνία όλων των ενδιαφερόμενων υπηρεσιών των οποίων ζητήθηκε η γνώμη για το σκοπό αυτό.

Παρά τους ελέγχους της Επιτροπής και το συνεχή διάλογο με τα κράτη μέλη, πρέπει να επισημανθεί ότι η κοινοποίηση περιπτώσεων διαγραφής από τα κράτη μέλη δεν σημειώνει αξιοσημείωτη εξέλιξη όσον αφορά τον αριθμό των περιπτώσεων. Ωστόσο, από το 1997, παρατηρείται ότι επτά κράτη μέλη καταφεύγουν σχετικά συχνά στη διαδικασία αυτή (Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Κάτω Χώρες, Ηνωμένο Βασίλειο, Βέλγιο και Δανία).

Η εξέλιξη αυτή ευθυγραμμίζεται με τις επιθυμίες της Επιτροπής η οποία εκτιμά ότι η εν λόγω διαδικασία επιτρέπει τη δίκαιη και διαφανή εξέταση της είσπραξης των ιδίων πόρων από τα κράτη μέλη και ευνοεί την αποτελεσματική διαχείριση των απαιτήσεων της Κοινότητας.

3.2. Συγκρίσεις των προς διαγραφή ποσών

Οι έλεγχοι που διενήργησε η Επιτροπή περιλαμβάνουν τη σύγκριση των διαγραφέντων ποσών τα οποία κοινοποιήθηκαν μέσω της έκθεσης που προβλέπει το άρθρο 17, παρ. 3 του κανονισμού 1552/89 καθώς και των ποσών που αποσύρθηκαν από τη χωριστή λογιστική. Το παράρτημα 12 παρουσιάζει τα αποτελέσματα αυτής της σύγκρισης καθώς και τη σύγκριση με τα διαγραφέντα ποσά στο πλαίσιο της κοινοποίησης των περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας.

Για το οικονομικό έτος 1998, τα κράτη μέλη κοινοποίησαν συνολικά στην Επιτροπή προς εξέταση δεκαπέντε περιπτώσεις διαγραφέντων ποσών, συνολικού ύψους 4.193.441 ευρώ, μέχρι την 1η Οκτωβρίου. Εξάλλου, το σύνολο των διαγραφέντων ποσών που είχαν καταχωρηθεί στη χωριστή λογιστική και για τα οποία η Επιτροπή δέχεται τριμηνιαίες καταστάσεις, ανήλθε, το 1998, σε 4.770.133 ευρώ. Μολονότι στη χωριστή λογιστική καταχωρούνται όλα τα σχετικά ποσά χωρίς διάκριση ορίου, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κοινοποιηθέντων ποσών (άνω των 10.000 ευρώ) και των λογιστικών εγγραφών. Μόνο τα ποσά της Ιρλανδίας είναι συγκρίσιμα. Αντίθετα τα ποσά που εγγράφονται στη λογιστική Β από το Βέλγιο και τις Κάτω Χώρες είναι ελάχιστα σε σύγκριση με τα κοινοποιούμενα ποσά, πράγμα το οποίο δεν συμφωνεί με την πρακτική της λογιστικής.

Εξάλλου, οι συνολικές διορθώσεις που έγιναν στα βεβαιωθέντα ποσά που καταχωρούνται στη λογιστική Β (103,8 εκατ. ευρώ) και εκείνες που περιλαμβάνονται στα δελτία απάτης που κοινοποιήθηκαν, το 1998, (92,5 εκατ. ευρώ) φαίνονται πάρα πολύ σημαντικές σε σύγκριση με το σύνολο των διαγραφέντων ποσών. Από την πλευρά της λογιστικής, το πραγματικό πρόβλημα στον τομέα των απατών και των παρατυπιών φαίνεται πιο λογικό να είναι η είσπραξη και μεταφράζεται σε διαγραφέντα ποσά. Επιπλέον, τα διορθωμένα ποσά στη χωριστή λογιστική πρέπει να είναι αναγκαστικά υψηλότερα από αυτά που προκύπτουν από τα δελτία απάτης, ενώ από την παρούσα ανάλυση προκύπτει ακριβώς το αντίθετο.

Αυτό δείχνει ότι υπάρχει σύγχυση ανάμεσα στο μηχανισμό αναθεώρησης των βεβαιωθέντων δασμών των ιδίων πόρων και στην παραίτηση από τις απαιτήσεις που συνδέονται με προβλήματα είσπραξης. Η σύγχυση αυτή φαίνεται καθαρά στα ποσά που αφορούν την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η Επιτροπή θα ζητήσει περισσότερες πληροφορίες για τις αποκλίσεις αυτές, οι οποίες φαίνονται να είναι αντίθετες με τα άρθρα 8 και 17 του κανονισμού 1552/89.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Με βάση τα δεδομένα που της κοινοποιήθηκαν η Επιτροπή διαπιστώνει μιά πρόοδο στον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη αποδίδουν λογαριασμό για τη δραστηριότητά τους και για τα αποτελέσματα των ελέγχων τους.

Η Επιτροπή διαπιστώνει ειδικότερα μια βελτίωση στην εκπόνηση και κοινοποίηση των δεδομένων σε σχέση με τα δύο προηγούμενα οικονομικά έτη. Ωστόσο, τα κράτη μέλη πρέπει να ενθαρύνεται ακόμη περισσότερο να φροντίζουν κυρίως ώστε οι βασικές έννοιες να ερμηνεύονται σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία.

Έτσι, η συγκρισιμότητα των δεδομένων εμφανίζει σοβαρές διαφορές στην ερμηνεία των εννοιών "απάτες και παρατυπίες" η οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι λανθασμένη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να προκύπτει ορισμένες φορές μια ελάχιστα αληθοφανής εικόνα του όγκου της διαπιστωθείσας απάτης ή μια δύσκολα ερμηνευόμενη εικόνα των σχετικών επιδόσεων των διοικητικών αρχών.

Εξάλλου, τα στοιχεία που κοινοποιούνται από ορισμένα κράτη μέλη μέσω της ετήσιας έκθεσης δεν μπορούν να συνδυασθούν με τα αριθμητικά στοιχεία που προέρχονται από άλλες πηγές, ιδίως τη χωριστή λογιστική των ιδίων πόρων. Κατά τη διάρκεια του ενλόγω οικονομικού έτους παρατηρήθηκαν ορισμένες ασυνέπειες.

Σε θέματα ελέγχων, από τα κοινοποιούμενα στοιχεία παρατηρείται συνολική αύξηση του προσωπικού που απασχολείται με τη δραστηριότητα αυτή η οποία συνοδεύει την αύξηση του αριθμού των διασαφήσεων που έγιναν δεκτές. Ωστόσο τα δεδομένα αυτά δεν επιτρέπουν τη σαφή εκτίμηση των πραγματικών προσπαθειών των διοικητικών αρχών και η αξιοπιστία της ανάλυσης προσκρούει στις αποκλίσεις μεταξύ των διοικητικών οργανισμών.

Η ποιότητα των κοινοποιούμενων πληροφοριών από τα κράτη μέλη σχετικά με τα αποτελέσματα των ελέγχων τους βελτιώθηκε σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος. Ωστόσο, η πρόοδος αυτή δεν είναι ομοιογενής και ορισμένα κράτη μέλη παρουσιάζουν σαφώς χειρότερα αποτελέσματα όσον αφορά τα βεβαιωθέντα ποσά. Επίσης, σε ορισμένα κράτη μέλη τα αποτελέσματα επιδεινώνονται σοβαρά από πλευράς βεβαίωσης και είσπραξης, πράγμα το οποίο απαιτεί συμπληρωματικές πληροφορίες κυρίως όταν υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις όσον αφορά τον όγκο της διακίνησης.

Από την ανάλυση των εθνικών εκθέσεων από το έτος 1995 και εξής, προκύπτει μια αρκετά σαφής εικόνα των τάσεων στον τομέα της απάτης. Παρατηρείται κυρίως αύξηση του αριθμού των παραβάσεων που διαπιστώνονται οι οποίες, όμως, αντίθετα, δεν έχουν επιπτώσεις στο επίπεδο των βεβαιωθέντων δασμών. Επίσης, οι κίνδυνοι που χαρακτηρίζουν τα διάφορα καθεστώτα είναι πολύ σαφείς. Τα πιο ευαίσθητα καθεστώτα εξακολουθούν να είναι η θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία και η διαμετακόμιση.

1/4σον αφορά τη διαδικασία της αποδοχής της διαγραφής των μη εισπραχθέντων ποσών, η πρόοδος εξακολουθεί να είναι περιορισμένη αλλά σήμερα επτά κράτη μέλη προσφεύγουν στη διαδικασία αυτή. Το αποτέλεσμα αυτό θα μπορούσε, τουλάχιστον εν μέρει, να αποδοθεί στη δραστηριότητα ελέγχου της Επιτροπής και του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον τομέα της χωριστής λογιστικής και τους τρόπους εκκαθάρισής της. Το εν λόγω αποτέλεσμα αποτελεί επίσης καρπό του διαρκούς διαλόγου που διατηρεί η Επιτροπή με τις εθνικές διοικητικές αρχές για τα εν λόγω θέματα.

Τέλος, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η μόνη πραγματική χρησιμότητα της έκθεσης αυτής είναι ότι παρέχει μια εικόνα της κατάστασης όσον αφορά τις προσπάθειες των κρατών μελών να τηρήσουν τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από το άρθρο 17 παρ. 3 του κανονισμού αριθ. 1552/89. Θα γίνει αναφορά του εγγράφου αυτού στη Συμβουλευτική Επιτροπή των ιδίων πόρων. Η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες για να δημιουργήσει τις καλύτερες δυνατές συνθήκες προκειμένου να εξαλειφθούν ταχέως οι ενδεχόμενες δυσκολίες που θα προκύψουν στα κράτη μέλη.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

Δραστηριότητα Ελέγχου των Κρατών Μελών

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

?αραπομπές:

(1) Πρόκειται για τον αριθμό των δασμολογικών κλάσεων.

(2) Για τους ελέγχους των επιχειρήσεων, δεν είναι διαθέσιμος ο αριθμός των ελεγμένων δηλώσεων.

(3) Αυτός ο αριθμός αφορά μόνο τους ελέγχους στις επιχειρήσεις.

(4) Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει 1.044.454 δηλώσεις εισαγωγής.

(5) Ο αριθμός αυτός αντιπροσωπεύει μόνο τις δηλώσεις εισαγωγής που έγιναν αντικείμενο δειγματοληπτικού ελέγχου.

(6) Εκ των οποίων 309 άτομα διορισμένα στις κεντρικές υπηρεσίες συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών εποπτείας.

(7) Πρόκειται για ελέγχους βάσει εγγράφων που πραγματοποιήθηκαν μετά τον εκτελωνισμό από τις ειδικές περιφερειακές υπηρεσίες (CERDOC). Δεν περιλαμβάνονται οι συνολικές ενέργειες ελέγχου(8) Συνολικό προσωπικό που περιλαμβάνει τα ανώτερα στελέχη και το προσωπικό των εργαστηρίων.

(9) Ο αριθμός αυτός περιέχει 470.540 δηλώσεις εισαγωγής.

(10) Δηλώσεις επιλεγείσες βάσει του αυτοματοποιημένου συστήματος (SADBEL), χειρόγραφες δηλώσεις και δηλώσεις ελεγχθείσες από την Επιθεώρηση Ελέγχου.

(11) Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονται 25.420.799 δηλώσεις εισαγωγής και 3.593.821 δηλώσεις διαμετακόμισης.

(12) Το σύνολο αυτό περιέχει τις δηλώσεις μέσω του συστήματος πληροφορικής και τις δηλώσεις στο γεωργικό τομέα.

(13) Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει 23 υπαλλήλους του Υπουργείου Γεωργίας αλλά δεν λαμβάνει υπόψη το προσωπικό έρευνας και φορολογικού ελέγχου FIOD (Ειδικευμένη Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης).

(14) Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει 954 περιπτώσεις που αποτελούνται από πολλές δηλώσεις.

(15) Δεν υπάρχει αξιόπιστος κατάλογος τέτοιου είδους ελέγχων.

(16) Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονται εισαγωγές και εξαγωγές και, ιδιαίτερα, 418.189 πράξεις διαμετακόμισης.

(17) Το σύνολο του δυναμικού αυτού δεν ασχολείται με πλήρη απασχόληση 'αυτό το είδος δραστηριότητας.

(18) Αριθμοί σε ανθρωποέτη.

(19) Προσωπικό που εργάζεται στα τελωνεία που βρίσκονται στα σύνορα και στο εσωτερικό της χώρας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

Δραστηριότητα Ελέγχου των Κρατών Μελών

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) Το 1998, έγιναν 5854 φυσικοί έλεγχοι, πράγμα το οποίο ισοδυναμεί με το 12,8% του συνόλου των δηλώσεων που έγιναν αντικείμενο επεξεργασίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

Απάτες και Παρατυπίες: Βεβαιωθέντα και ήδη εισπραχθέντα ποσά

(Ποσά σε ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(Η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ που χρησιμοποιείται στους πίνακες είναι η μέση ισοτιμία του έτους 1998)

Παραπομπές

(1) Το σύνολο αυτό περιέχει ποσό ύψους περίπου 3.000 ευρώ το οποίο αντιστοιχεί στο προϊόν των δημοπρασιών μετά την κατάσχεση των εμπορευμάτων.

(2) Η πληροφορική δεν διακρίνει τις εισπράξεις των ποσών που είναι αντικείμενο απάτης από τις λοιπές εισπράξεις. Οι περιπτώσεις ποσών κάτω των 10.000 ευρώ θεωρήθηκαν ότι έχουν εισπραχθεί.

(1) Το σύνολο αυτό περιέχει ποσό ύψους περίπου 3.000 ευρώ το οποίο αντιστοιχεί στο προϊόν των δημοπρασιών μετά την κατάσχεση των εμπορευμάτων.

(3) Οι στήλες 3,5 και 6 αφορούν μόνο τις οφειλές άνω των 10.000 ευρώ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4

Απάτες και Παρατυπίες: Βεβαιωθέντα ποσά και ποσοστό είσπραξης - Μεταβολή

(Ποσά σε ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

?ΑΡΑΡΤΗΜΑ 5

Βεβαιωθέντα και λογιστικώς καταχωρηθέντα ποσά

(Ποσά σε ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) ?ιορθώσεις ποσών λόγω διαφορών ισοτιμίας και αποκλίσεων μεταξύ των τριμήνων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6

Ετήσιες εκθέσεις/Ανακοινωθέντα δελτία απάτης

(Ποσά σε ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) ?αθαρό ποσό προς είσπραξη, προσαρμοσμένο μετά από διορθώσεις, ακυρώσεις, κλπ.

(2) Το ποσό αυτό περιλαμβάνει πέντε περιπτώσεις απάτης άνω των 10.000 ευρώ, ενώ το συνολικό ποσό ύψους 1.126.812 ευρώ, για διαδικαστικούς λόγους, καταχωρήθηκε λογιστικώς μόνο, το 1999.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7

Ευαισθησία των τελωνειακών καθεστώτων στις απάτες και τις παρατυπίες

(Ποσά σε ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

?ΑΡΑΡΤΗΜΑ 8

Ευαισθησία των τελωνειακών καθεστώτων στις απάτες και τις παρατυπίες

(Ποσά σε ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) ?α διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι συγκρίσιμα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 9

Ελεύθερη κυκλοφορία : Τυπολογία των περιπτώσεων απάτης/παρατυπιών

(Ποσά σε ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

?ΑΡΑΡΤΗΜΑ 10

Ελεύθερη κυκλοφορία : Τυπολογία των περιπτώσεων απάτης/παρατυπιών

(Ποσά σε ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) ?α διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι συγκρίσιμα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 11

Εκκρεμείς περιπτώσεις αποδοχής διαγραφής οι οποίες εξετάστηκαν το 1998

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) ?εριπτώσεις που αφορούν το οικονομικό έτος 1994 (3) Περιπτώσεις που αφορούν το οικονομικό έτος 1996

(2) Περιπτώσεις που αφορούν το οικονομικό έτος 1995 (4) Περιπτώσεις που αφορούν το οικονομικό έτος 1997

Περιπτώσεις αποδοχής διαγραφής - Οικονομικό έτος 1998 (Κοινοποιηθείσες το 1999)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) ?ριθμητικά στοιχεία που ενημερώθηκαν την 1η Οκτωβρίου 1999.

(2) Το ποσό αυτό αναφέρεται στην κατάσταση του πρώτου τριμήνου με αρνητική ένδειξη (έτσι, ακυρώνεται ο αντίκτυπός του).

(3) Εκ των οποίων, ένα αρνητικό ποσό 4.147,92 ευρώ (έτσι, ακυρώνεται ο αντίκτυπός του).