ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ προς την Αρμόδια για τον Προϋπολογισμό Αρχή σχετικά με τις εγγυήσεις που καλύπτονται από το γενικό προϋπολογισμό - κατάσταση στις 30 Ιουνίου 2001

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Μέρος Πρώτο: Γεγονότα που συνέβησαν μετά την υποβολή της έκθεσης στις 31 Δεκεμβρίου 2000, κατάσταση των κινδύνων και ενεργοποίηση των εγγυήσεων του προϋπολογισμού

1. Εισαγωγη: τυποι πραξεων

1.1. Πράξεις με μακροοικονομικούς στόχους

1.2. Πράξεις με μικροοικονομικούς στόχους

2. Γεγονότα που συνέβησαν μετά την υποβολή της έκθεσης στις 31 Δεκεμβρίου 2000

3. Κατασταση των κινδυνων

3.1. Τρέχον υπόλοιπο στις 30 Ιουνίου 2001

3.2. Μέγιστος ετήσιος κίνδυνος για τον κοινοτικό προϋπολογισμό : πράξεις που έχουν εκταμιευθεί στις 30 Ιουνίου 2001

3.3. Μέγιστος θεωρητικός ετήσιος κίνδυνος για τον κοινοτικό προϋπολογισμό

4. Ενεργοποιηση των εγγυησεων του προϋπολογισμου

4.1. Πληρωμές από τα ταμειακά διαθέσιμα

4.2. Ενεργοποίηση του Ταμείου Εγγύησης

4.3. Κατάσταση μη καταβληθεισών οφειλών στις 30 Ιουνίου 2001

5. Αναλυση της θεωρητικης ικανοτητας της Κοινότητας για δανειοδοτήσεις και εγγυήσεις υπέρ τρίτων χωρών

6. Κατάσταση του Ταμείου Εγγύησης στις 30 Ιουνίου 2001

7. Σχετικη σταθερότητα

Μέρος δεύτερο: Εκτίμηση των δυνητικών κινδύνων: οικονομική και χρηματοπιστωτική συγκυρία στις τρίτες χώρες με τις οποίες έχουν συναφθεί οι πλέον σημαντικές δανειοδοτικές πράξεις

1. Εισαγωγη

2. Υποψηφιες για ενταξη χωρες

2.1. Βουλγαρια

2.2. Λιθουανια

2.3. Ρουμανια

3. Δυτικα βαλκανια

3.1. Bοσνια - ερζεγοβινη

3.2. Πρωην γιουγκοσλαβικη δημοκρατια της μακεδονιας

4. Νεα ανεξαρτητα κρατη

4.1. Αρμενια

4.2. Λευκορωσια

4.3. Γεωργια

4.4. Mολδαβια

4.5. Taτζικισταν

4.6. Ουκρανια

5. Αλλες τριτες χωρες

5.1. Aλγερια 24

Κατάλογος συντομογραφιών

Παραρτημα

1. Επεξηγηματικες σημειωσεισ σχετικα με την κατασταση των κινδυνων που καλυπτει ο κοινοτικοσ προϋπολογισμοσ

1.1. Πίνακες 1 έως 3

1.1.1. Μέγιστο ύψος των εγκεκριμένων δανείων (Πίνακας 1)

1.1.2. Τρέχον υπόλοιπο δανειοδοτήσεων/δανειοληψιών (πίνακας 1)

1.1.3. Ετήσιος κίνδυνος (Πίνακες 2 και 3)

1.2. Δανειοδοτικές πράξεις που καλύπτονται από την εγγύηση του προϋπολογισμού

1.3. Προβλέψεις σχετικά με τις υπογραφές και τις εκταμιεύσεις των δανείων ΕΤΕπ

1.4. Καταβολή της εγγύησης του προϋπολογισμού

1.4.1. Δανειοδοτήσεις/δανειοληψίες

1.4.2. Εγγυήσεις προς τρίτους

2. Μεθοδολογικο σημειωμα για την αναλυση τησ κατ'εκτιμηση ικανοτητασ δανειοδοτησησ τησ Κοινοτητασ προσ τριτεσ χωρεσ κατα την περιοδο 1999-2001 συμφωνα με το μηχανισμο του Ταμειου Εγγυησησ (πινακασ 4)

2.1. Αποθεματικό για τις εγγυήσεις των δανείων προς τρίτες χώρες

2.2. Βάσεις υπολογισμού της τροφοδότησης του Ταμείου Εγγύησης

2.3. Βάση τροφοδότησης του Ταμείου σε περίπτωση μερικής εγγύησης

2.4. Τροφοδότηση του Ταμείου Εγγύησης

2.5. Εναπομένον περιθώριο στο αποθεματικό εγγύησης

2.6. Εναπομένουσα ικανότητα δανειοδότησης

3. Επεξηγηματικές σημειώσεις για τους δείκτες κινδύνου χώρας (Πίνακες)

Μέρος Πρώτο: Γεγονότα που συνέβησαν μετά την υποβολή της έκθεσης στις 31 Δεκεμβρίου 2000, κατάσταση των κινδύνων και ενεργοποίηση των εγγυήσεων του προϋπολογισμού

1. Εισαγωγη: τυποι πραξεων

Οι κίνδυνοι που καλύπτει ο κοινοτικός προϋπολογισμός προέρχονται από διάφορες δανειοληπτικές πράξεις και πράξεις εγγύησης οι οποίες ανήκουν σε δύο κατηγορίες : τα δάνεια με μακροοικονομικούς στόχους και τα δάνεια με μικροοικονομικούς στόχους.

1.1. Πράξεις με μακροοικονομικούς στόχους

Οι πρώτες είναι τα δάνεια για το ισοζύγιο πληρωμών, που προορίζονται για κράτη μέλη ή τρίτα κράτη, και τα οποία συνήθως συνδυάζονται με την επιβολή οικονομικών όρων και την ανάληψη συγκεκριμένων υποχρεώσεων.

1.2. Πράξεις με μικροοικονομικούς στόχους

Πρόκειται για τη χορήγηση δανείων για τη χρηματοδότηση σχεδίων, με μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής, με τα έσοδα που αναμένεται να δημιουργηθούν από αυτά τα σχέδια. κατά κανόνα, χορηγούνται σε επιχειρήσεις, σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή σε τρίτα κράτη και, εκτός από την εγγύηση της Κοινότητας, καλύπτονται από τις συνήθεις τραπεζικές εγγυήσεις.

Εδώ περιλαμβάνονται τα δάνεια Ευρατόμ και ΝΚΜ στα κράτη μέλη καθώς και τα δάνεια που χορηγούνται από την Ευρατόμ και την ΕΤΕπ εκτός Κοινότητας (χώρες της Μεσογείου, Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, Δημοκρατία της Νότιας Αφρικής).

2. Γεγονότα που συνέβησαν μετά την υποβολή της έκθεσης στις 31 Δεκεμβρίου 2000

Δεν υπάρχουν γεγονότα προς αναφορά κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001.

3. Κατασταση των κινδυνων

Υπάρχουν δύο πιθανές μέθοδοι για την εκτίμηση των κινδύνων που βαρύνουν τον κοινοτικό προϋπολογισμό:

- η μέθοδος, που χρησιμοποιείται συχνά από τις τράπεζες, του συνόλου των τρεχόντων υπολοίπων των κεφαλαίων που αφορούν συγκεκριμένες πράξεις σε μία δεδομένη ημερομηνία (η κατάσταση περιγράφεται στον πίνακα 1 κατωτέρω),

- η περισσότερο δημοσιονομική προσέγγιση του υπολογισμού του μέγιστου ποσού που μπορεί να χρειαστεί να καταβάλει η Κοινότητα σε κάθε οικονομικό έτος.

Η δεύτερη προσέγγιση χρησιμοποιήθηκε με δύο διαφορετικούς τρόπους:

- με βάση μόνο τις πράξεις οι οποίες είχαν εκταμιευθεί μέχρι την ημερομηνία σύνταξης της έκθεσης, με την προϋπόθεση της απουσίας πρόωρων εξοφλήσεων (βλέπε Πίνακα 2 κατωτέρω που εκφράζει το κατώτατο όριο των μέγιστων κινδύνων για τον κοινοτικό προϋπολογισμό).

- από την άποψη των προοπτικών, με βάση όλες τις πράξεις οι οποίες έχουν αποτελέσει αντικείμενο απόφασης του Συμβουλίου ή πρότασης της Επιτροπής, προκειμένου να εκτιμηθεί η επίπτωσή τους στους μελλοντικούς προϋπολογισμούς, στην περίπτωση που θα γίνονταν αποδεκτές οι προτάσεις της Επιτροπής (βλέπε Πίνακα 3 κατωτέρω που εκφράζει το ανώτατο όριο των μέγιστων κινδύνων για τον κοινοτικό προϋπολογισμό).

Ο δεύτερος τρόπος δίνει μια ιδέα του μεγέθους της εξέλιξης των κινδύνων που συνεπάγονται οι διατυπωθείσες προτάσεις. Ωστόσο, πρέπει να γίνουν ορισμένες υποθέσεις όσον αφορά τις ημερομηνίες εκταμίευσης και τους τρόπους αποπληρωμής (οι λεπτομέρειες παρουσιάζονται στο παράρτημα) καθώς και όσον αφορά τα επιτόκια [1] και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες [2].

[1] Υποτίθεται ότι το μέσο επιτόκιο είναι 8% για τα δάνεια της ΕΤΕπ. Για τις δανειοληψίες/δανειοδοτήσεις λαμβάνεται ως μέσο επιτόκιο το 4,4%. Για τις νέες πράξεις του πίνακα 3, το εφαρμοζόμενο επιτόκιο είναι 4,89%.

[2] Για τα δάνεια σε άλλα νομίσματα εκτός του ευρώ, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες που ελήφθησαν υπόψη είναι της 30ής Ιουνίου 2001.

Τα αποτελέσματα περιλαμβάνονται στους πίνακες 1 έως 3, όπου γίνονται ξεχωριστές εκτιμήσεις των κινδύνων που αφορούν τις χώρες της Κοινότητας και αυτών που αφορούν τις χώρες εκτός Κοινότητας.

Τα συνολικά μεγέθη που αναφέρονται στους πίνακες καλύπτουν κινδύνους διαφορετικής φύσης.π.χ. δανειοδότηση μιας χώρας υπό τη μορφή μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, δανειοδοτήσεις σχεδίων για τα οποία έχουν δοθεί εγγυήσεις εκ μέρους αυτών που λαμβάνουν τα δάνεια, όπως στην περίπτωση των πράξεων του ΝΚΜ και της ΕΤΕπ.

Η ανάλυση που ακολουθεί κάνει το διαχωρισμό ανάμεσα στο συνολικό κίνδυνο, τον κίνδυνο για τα κράτη μέλη και τον κίνδυνο για τις τρίτες χώρες.

3.1. Τρέχον υπόλοιπο στις 30 Ιουνίου 2001

Η κατάσταση του υπολοίπου περιγράφεται στον Πίνακα 1.

Ο συνολικός κίνδυνος στις 30 Ιουνίου 2001 ανέρχεται σε 15.041 εκατ. EUR, έναντι 13.808 εκατ. EUR στις 31 Δεκεμβρίου 2000, δηλαδή αυξήθηκε κατά 8,9% [3].

[3] Ένα μέρος της εξέλιξης των υπολοίπων κατά τη διάρκεια του περασμένου εξαμήνου εξηγείται από τις διακυμάνσεις των τιμών συναλλάγματος για τα δάνεια σε άλλα νομίσματα εκτός του ευρώ.

Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει τις πράξεις που έχουν επίπτωση στην εξέλιξη του τρέχοντος υπολοίπου από την ημερομηνία της προηγούμενης έκθεσης.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Το τρέχον υπόλοιπο σε κεφάλαιο των πράξεων υπέρ των κρατών μελών ανερχόταν σε 127 εκατ. EUR στις 30 Ιουνίου 2001, με ποσοστό μείωσης 4,5% σε σχέση με τις 31 Δεκεμβρίου 2000.

Το τρέχον υπόλοιπο σε κεφάλαιο των πράξεων υπέρ τρίτων χωρών στις 30 Ιουνίου 2001 ανερχόταν σε 14.914 εκατ. EUR, με ποσοστό αύξησης 9% σε σχέση με τις 31 Δεκεμβρίου 2000.

3.2. Μέγιστος ετήσιος κίνδυνος για τον κοινοτικό προϋπολογισμό : πράξεις που έχουν εκταμιευθεί στις 30 Ιουνίου 2001

Ο μέγιστος ετήσιος κίνδυνος περιγράφεται στον Πίνακα 2.

Ο συνολικός κίνδυνος για το δεύτερο εξάμηνο του 2001 ανέρχεται σε 1.050 εκατ. EUR.

- Ο κίνδυνος όσον αφορά τα κράτη μέλη ανέρχεται σε 81 εκατ. EUR.

- Ο κίνδυνος στις τρίτες χώρες ανέρχεται σε 969 εκατ. EUR.

Ο κίνδυνος στις τρίτες χώρες θα είναι κατά μέσον όρο 1.390 εκατ. EUR για την περίοδο 2001-2009.

3.3. Μέγιστος θεωρητικός ετήσιος κίνδυνος για τον κοινοτικό προϋπολογισμό

Η κατάσταση περιγράφεται στον Πίνακα 3.

Ο κίνδυνος αυτός αντιπροσωπεύει 1.598 εκατ. EUR κατά το 2001. Από το 2002 θα αυξηθεί φθάνοντας το ποσό των 4.662 εκατ. EUR το 2009.

- Η εξέλιξη των μέγιστων κινδύνων για τα κράτη μέλη είναι ίδια με αυτή του Πίνακα 2.

- Ο κίνδυνος για τις τρίτες χώρες ανέρχεται σε 1.508 εκατ. EUR για το 2001. Από το 2002 ο κίνδυνος θα αυξηθεί φθάνοντας το ποσό των 4.662 εκατ. EUR το 2009.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

4. Ενεργοποιηση των εγγυησεων του προϋπολογισμου

4.1. Πληρωμές από τα ταμειακά διαθέσιμα

Η Επιτροπή προσφεύγει στα ταμειακά διαθέσιμα βάσει του άρθρου 12 του κανονισμού (ΕΚ, Ευραταριθ. 1150/2000 του Συμβουλίου της 22ας Μαΐου 2000, για την εφαρμογή της απόφασης 94/728/EK, Ευρατόμ σχετικά με το σύστημα των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων για να αποτραπούν οι καθυστερήσεις πληρωμών και τα σχετικά κόστη για την εξυπηρέτηση δανείων, σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής από τον οφειλέτη.

4.2. Ενεργοποίηση του Ταμείου Εγγύησης

Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 του Συμβουλίου, της 31ης Οκτωβρίου 1994, συνέστησε το Ταμείο Εγγύησης, το οποίο αφορά τις εξωτερικές ενέργειες. Σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής οφειλών εκ μέρους δικαιούχου δανείου που χορηγήθηκε από την Κοινότητα, το ταμείο Εγγύησης παρεμβαίνει εντός τριών μηνών από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας πληρωμής για να αντιμετωπίσει την καθυστέρηση αυτή. Σε περίπτωση αδυναμίας αποπληρωμής δανείου χορηγηθέντος από την ΕΤΕπ και υπό την εγγύηση της Κοινότητας, η Κοινότητα παρεμβαίνει εντός τριών μηνών από την ημερομηνία παραλαβής της επιστολής που αποστέλλει η ΕΤΕπ ζητώντας την ενεργοποίηση της εγγύησης. Η Επιτροπή εξουσιοδοτεί τότε την ΕΤΕπ να προβεί σε ανάληψη των αντιστοίχων ποσών από το Ταμείο Εγγύησης.

Για τους τόκους υπερημερίας από την ημερομηνία διάθεσης του ποσού από τα ταμειακά διαθέσιμα μέχρι την ημερομηνία ενεργοποίησης του Ταμείου Εγγύησης γίνεται προσφυγή στο Ταμείο Εγγύησης και οι τόκοι αυτοί αποδίδονται στα ταμειακά διαθέσιμα.

Κατά τη διάρκεια των έξι τελευταίων μηνών, το Ταμείο παρενέβη ως εγγυητής για τους παρακάτω οφειλέτρες:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.3. Κατάσταση μη καταβληθεισών οφειλών στις 30 Ιουνίου 2001 [4]

[4] Πρόκειται για τις καθυστερούμενες δόσεις του Τατζικιστάν που αφορούν το δάνειο ύψους 1.250 εκατ. ευρώ που έχει χορηγηθεί από την Κοινότητα προς την πρώην Σοβιετική Ένωση και τις δημοκρατίες της, καθώς και για τις καθυστερούμενες δόσεις του δανείου της ΕΤΕ προς την πρώην Γιουγκοσλαβία στο πλαίσιο των μεσογειακών πρωτοκόλλων. Στα ποσά αυτά περιλαμβάνονται οι αδυναμίες αποπληρωμής που καλύπτονται από τον προϋπολογισμό.

Καθυστερημένες οφειλές από τρίτες χώρες

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

1) Η κατανομή των καταβληθεισών οφειλών μεταξύ των δημοκρατιών της πρώην Γιουγκοσλαβίας δίδεται ενδεικτικά.

2) Τα ποσά των εγγυητικών παρεμβάσεων για τις πράξεις της ΕΤΕπ λαμβάνουν υπόψη τις μη καταβληθείσες εμπρόθεσμα οφειλές και τους δεδουλευμένους κατά την ημερομηνία ενεργοποίησης της κοινοτικής εγγύησης τόκους υπερημερίας.

3) Τόκοι υπερημερίας καταλογισθέντες μεταξύ της ημερομηνίας ενεργοποίησης της κοινοτικής εγγύησης και της ημερομηνίας της έκθεσης. Οι εν λόγω τόκοι εμφαίνονται συνολικά για τις δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας.

5. Αναλυση της θεωρητικης ικανοτητας της Κοινότητας για δανειοδοτήσεις και εγγυήσεις υπέρ τρίτων χωρών

Ο μηχανισμός του Ταμείου Εγγύησης και του αποθεματικού εγγύησης περιορίζει στην πράξη την ικανότητα δανειοδότησης της Ένωσης προς τις τρίτες χώρες, λόγω του ότι οι διαθέσιμες πιστώσεις για να πραγματοποιηθούν οι υποχρεωτικές καταβολές με τη λήψη κάθε νέας απόφασης δανειοδότησης (ή κάθε ετήσιας δόσης στην περίπτωση εγγύησης για πολυετή δάνεια) περιορίζονται από το ποσό που είναι εγγεγραμμένο στις Δημοσιονομικές Προοπτικές στα πλαίσια του αποθεματικού εγγύησης [5].

[5] Το ποσό που είναι εγγεγραμμένο στις δημοσιονομικές προοπτικές 2000-2006 ανέρχεται σε 200 εκατ. ευρώ σε τιμές 1999.

Σε μια δεδομένη χρονική στιγμή, η ικανότητα δανειοδότησης αντιστοιχεί με το περιθώριο που απομένει στο αποθεματικό εγγύησης. Το περιθώριο αυτό ισούται με τη διαφορά μεταξύ του αποθεματικού και του εκτιμώμενου ύψους της τροφοδότησης του Ταμείου Εγγύησης στα πλαίσια των πράξεων που έχουν ήδη αποφασισθεί ή που προετοιμάζονται.

Ο πίνακας 4 παρουσιάζει μια εκτίμηση της ικανότητας δανειοδότησης της Κοινότητας προς τρίτες χώρες για την περίοδο 2001-2004, η οποία είναι συμβατή με το μηχανισμό του Ταμείου Εγγύησης. Ο τρόπος υπολογισμού και οι παραπομπές σε νομικά κείμενα περιγράφονται λεπτομερέστερα στο παράρτημα της παρούσας έκθεσης.

Με βάση τις αποφάσεις που εξέδωσε το Συμβούλιο, καθώς και εκείνες που έχουν προταθεί ή που προετοιμάζονται (βλέπε πίνακα 4), οι προβλέψεις χρησιμοποίησης του αποθεματικού εγγύησης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2001 ανέρχονται σε 34,82 εκατ. EUR, οπότε απομένει στο τέλος του έτους διαθέσιμο περιθώριο στο αποθεματικό εγγύησης ύψους 8,02 εκατ. EUR.

Λαμβανομένης υπόψη της επίπτωσης στο αποθεματικό εγγυήσεων της τροφοδότησης του Ταμείου σχετικά με τα δάνεια που έχουν αποφασισθεί προηγουμένως και στα δάνεια που έχουν προταθεί και προετοιμάζονται το 2001, η ετήσια ικανότητα που παραμένει διαθέσιμη για δάνεια είναι η ακόλουθη:

- 89,10 εκατ. EUR για δάνεια με εγγύηση 100% υπό τον κοινοτικό προϋπολογισμό, ή

- 137,08 εκατ. EUR για δάνεια με εγγύηση 65% (σύμφωνα με την απόφαση 2000/24/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1999).

Με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις τροφοδότησης του Ταμείου, ο κατωτέρω πίνακας 4 αποδεικνύει ότι η εναπομένουσα ικανότητα δανειοδότησης είναι κατά πολύ περιορισμένη.

Στις 30 Ιουνίου 2001, το τρέχον υπόλοιπο των δανειοδοτήσεων και των εγγυήσεων δανείων υπέρ τρίτων χωρών, προσαυξημένο κατά τους ληξιπρόθεσμους τόκους, ανερχόταν σε 15.116,73 εκατ. EUR.

Σε εκατ. EUR

// Κατάσταση στις 30.06.01

1. Τρέχον υπόλοιπο δανειοδοτικών / δανειοληπτικών πράξεων // 1 641,00

2. Τρέχον υπόλοιπο ΕΤΕπ // 13 271,00

3. Τρέχον υπόλοιπο αδυναμιών πληρωμής // 60,34

4. Τόκοι υπερημερίας // 41,50

- Ληξιπρόθεσμοι τόκοι [6] // 101,89

[6] Ληξιπρόθεσμοι τόκοι, υπό την έννοια που καθορίζεται στον κανονισμό περί ιδρύσεως του Ταμείου Εγγύησης.

ΣΥΝΟΛΟ // 15 116,73

Ο λόγος μεταξύ των πόρων του Ταμείου και εκείνου του τρέχοντος υπολοίπου, κατά τον ορισμό που δίδεται στον Κανονισμό, αντιστοιχεί σε 10,17%, ποσό που υπερβαίνει το 9% που καθορίζεται για το ποσό-στόχο στον κανονισμό 1149/1999 για την τροποποίηση του κανονισμού 2728/94 σχετικά με την ίδρυση του Ταμείου. Σύμφωνα με τους κανόνες, στο τέλος του έτους το πλεόνασμα θα επιστραφεί σε ειδική γραμμή της κατάστασης εσόδων του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Το πλεόνασμα των 165,360 εκατ. EUR κατά τη λήξη του οικονομικού έτους 2000 θα επιστραφεί στον προϋπολογισμό κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2001.

6. Κατάσταση του Ταμείου Εγγύησης στις 30 Ιουνίου 2001

Στις 30 Ιουνίου 2001, το Ταμείο Εγγύησης ανερχόταν σε 1.540 εκατ. EUR. Οι ακόλουθες κινήσεις καταγράφηκαν κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001:

- ανάληψη 5,1 εκατ. EUR από το για νέες αθετήσεις υποχρεώσεων.

- καθυστερημένη αποπληρωμή μη καταβληθείσας οφειλής από το Τατζικιστάν ύψους 78,9 εκατ. EUR.

- καθαρή απόδοση των τοποθετήσεων της κινητής περιουσίας του Ταμείου της τάξης των 34,3 εκατ. EUR.

Το Ταμείο Εγγύησης μπορεί να φθάσει σε ποσό της τάξης των 1.898 εκατ. EUR στο τέλος του 2001, υπό τις εξής προϋποθέσεις:

- μεταβίβαση 169,151 εκατ. EUR από το αποθεματικό του 2001.

- επιστροφή 169,36 εκατ. EUR στον προϋπολογισμό ως πλεόνασμα του Ταμείου στις 31 Δεκεμβρίου 2000.

- όχι άλλες αθετήσεις υποχρεώσεων οι οποίες να απαιτούν την παρέμβαση του Ταμείου πέρα από την υπενθύμιση του Απριλίου 2001 για ποσό 4,5 εκατ. EUR.

- καθυστερημένη αποπληρωμή ποσού 204 εκατ. EUR εκ μέρους της ΟΔΓ που αντιπροσωπεύει αρχικό κεφάλαιο και καθυστερημένους τόκους συν τόκους υπερημερίας.

- καθαρή απόδοση ύψους περίπου 36,9 εκατ. EUR από τις τοποθετήσεις της κινητής περιουσίας του Ταμείου.

7. Σχετικη σταθερότητα

Ο λόγος μεταξύ του ποσού του Ταμείου στις 30 Ιουνίου 2001 (1.540 εκατ. EUR) και του μέγιστου ετήσιου κινδύνου των δανειοδοτήσεων προς τις τρίτες χώρες (που ορίζεται ως το συνολικό ύψος των καταβολών αποπληρωμής), όπως προβλέπεται για το 2001 στον πίνακα 3 (1.508 εκατ. EUR) είναι 102 %.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Μέρος δεύτερο: Εκτίμηση των δυνητικών κινδύνων: οικονομική και χρηματοπιστωτική συγκυρία στις τρίτες χώρες με τις οποίες έχουν συναφθεί οι πλέον σημαντικές δανειοδοτικές πράξεις

1. Εισαγωγη

Τα στοιχεία που δίνονται στο πρώτο μέρος παρέχουν πληροφορίες για τις ποσοτικές πτυχές των κινδύνων που βαρύνουν τον γενικό προϋπολογισμό. Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά πρέπει να σταθμιστούν βάσει των ποιοτικών πτυχών του κινδύνου, που εξαρτώνται από το είδος της πράξης και την ποιότητα του δανειζομένου. Τα πλέον πρόσφατα γεγονότα που μπορούν να επηρεάσουν τον κίνδυνο χώρας σε σχέση με το χαρτοφυλάκιο εγγυήσεων αναλύονται κατωτέρω.

Η εκτίμηση του κινδύνου χώρας που παρουσιάζεται στο δεύτερο μέρος του παρόντος εγγράφου παρέχει ένα σύνολο δεικτών κινδύνου χώρας (βλ. παραρτήματα) για όλες τις τρίτες χώρες που έχουν λάβει από την Κοινότητα μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή και έχουν ανεξόφλητες οφειλές απέναντι στην ΕΚ. Συμπληρωματικά υπάρχουν και αναλυτικά σχόλια για τις χώρες στις οποίες συγκεντρώθηκαν νέες σημαντικές πληροφορίες που επηρεάζουν την αξιολόγηση του κινδύνου αφότου συνετάχθη η προηγούμενη έκθεση που καλύπτει το δεύτερο εξάμηνο του 2000.

Η εκτίμηση σε αυτό το μέρος δεν αφορά άλλες χώρες από εκείνες που αναφέρονται ανωτέρω, κυρίως διότι τα ανοίγματα της Κοινότητας σε άλλες περιοχές (κυρίως υπό μορφή εγγυήσεων δανείων της ΕΤΕπ) αντιπροσωπεύουν μικρό μόνο μέρος του συνόλου των ανοιγμάτων της και είναι επαρκώς διαφοροποιημένα από γεωγραφική άποψη.

2. Υποψηφιες για ενταξη χωρες

2.1. Βουλγαρια

Το 2000 παρατηρήθηκε επιτάχυνση της ανάπτυξης από 2,4% σε 5,8%, χάρη στη θετική εσωτερική και εξωτερική συγκυρία. Ο πληθωρισμός αυξήθηκε πάνω από 12% λόγω των υψηλών τιμών της ενέργειας και της απογοητευτικής εσοδείας, αλλά επιβραδύνθηκε σημαντικά κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001 (9,7% το Μάιο σε σχέση με το Μάιο του 2000). Η συναλλαγματική ισοτιμία (1 DM = 1 BGN ή 1 EUR = 1,96 BGN) διατηρήθηκε σταθερή αυτή την περίοδο.

Η ανεργία παραμένει υψηλή: αφού μειώθηκε ελαφρά κατά τη διάρκεια του 2000, αυξήθηκε το πρώτο εξάμηνο του 2001, φθάνοντας το 19½ % τον Ιούνιο. Η επιδείνωση αυτή αντικατοπτρίζει απώλεια θέσεων εργασίας που συνδέονται με τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, και δεν έχουν ακόμη αντισταθμιστεί από τη δημιουργία απασχόλησης λόγω του ασθενούς επιχειρηματικού κλίματος και της μη αντιστοιχίας των επαγγελματικών προσόντων. Έτσι, το ποσοστό συμμετοχής περιορίζεται και η μακροχρόνια ανεργία παραμένει υψηλή (περίπου 60% του συνόλου των ανέργων).

Τα βουλγαρικά δημόσια οικονομικά παραμένουν υγιή. Το δημοσιονομικό έλλειμμα ανήλθε σε 0,7% του ΑΕγχΠ το 2000 και οι βουλγαρικές αρχές προβλέπουν αύξηση στο 1,4% του ΑΕγχΠ το 2001. Στο μεταξύ, το δημόσιο χρέος μειώνεται ταχύτατα, από πολύ πάνω από το 100% του ΑΕγχΠ το 1997 σε αναμενόμενο 69,1% του ΑΕγχΠ στα τέλη του 2001.

2.2. Λιθουανια

Το 2000, το πραγματικό ΑΕγχΠ αυξήθηκε κατά 3,3%, και το πρώτο εξάμηνο του 2001 εκτιμάται ότι αυξήθηκε κατά 5,1% σε ετήσια βάση. Κινητήριος μοχλός της ανάκαμψης παρέμειναν οι ισχυρές εξαγωγές.

Ο πληθωρισμός σε τιμές καταναλωτή διατηρήθηκε σε πολύ χαμηλά επίπεδα το τελευταίο διάστημα, λόγω της ασθενούς εσωτερικής ζήτησης και της καλής συμπεριφοράς του litas σε σχέση με το ευρώ. To 2000 o δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 1% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Παρά ορισμένες πληθωριστικές πιέσεις από την ελευθέρωση των τιμών και την αύξηση των τιμών των πρώτων υλών στις παγκόσμιες αγορές, ο πληθωρισμός αναμένεται να διατηρηθεί σε χαμηλά επίπεδα στο προσεχές μέλλον. Τον Ιούνιο του 2001 ανερχόταν σε 1,5% σε ετήσια βάση.

Η εγγεγραμμένη ανεργία αυξήθηκε κατά 3,1 εκατοστιαίες μονάδες σε 11,5% κατά μέσο όρο το 2000. Η ανεργία συνέχισε να αυξάνει, μολονότι παρατηρήθηκε μικρή μείωση το δεύτερο τρίμηνο του 2001. στα τέλη του εν λόγω τριμήνου ανερχόταν σε 12,4%.

Το 2000, τα δημόσια οικονομικά βελτιώθηκαν σημαντικά, χάρη στην εφαρμογή του προγράμματος για την αντιμετώπιση της κρίσης του Νοεμβρίου του 1999. Το πρόγραμμα περιλάμβανε αυστηρότερη φορολογική πολιτική, ώστε να διορθωθούν οι φορολογικές και εξωτερικές ανισορροπίες. Το Μάρτιο του 2000, υπεγράφη προκαταρκτική συμφωνία stand-by με το ΔΝΤ ώστε να αντιμετωπιστούν ενδεχόμενοι περιορισμοί ρευστότητας. Η φορολογικής εξυγίανση έχει πλέον αρχίσει να υλοποιείται, και το έλλειμμα μειώθηκε στο 2,8% του ΑΕγχΠ του 2000. Το προβλεπόμενο έλλειμμα του προϋπολογισμού για το 2001 ανέρχεται στο 1,4% του ΑΕγχΠ.

Χάρη στη μεγαλύτερη αύξηση των εξαγωγών και την ασθενή εσωτερική ζήτηση, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε από 11,2% του ΑΕγχΠ το 1999 σε 6% το 2000. Το έλλειμμα συνέχισε να μειώνεται το 2001 και ανερχόταν σε 5,4% του ΑΕγχΠ το πρώτο τρίμηνο (έναντι 5,7% το πρώτο τρίμηνο του 2000). Οι άμεσες ξένες επενδύσεις δεν επηρεάστηκαν σημαντικά από την οικονομική επιβράδυνση και συνέβαλαν στη χρηματοδότηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις προχώρησαν το 2000. Ενώ η διαδικασία ιδιωτικοποίησης συνεχίστηκε ικανοποιητικά κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001 και εγκρίθηκαν νέοι νόμοι για την πτώχευση και την αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων τον Ιούνιο, αναβλήθηκε η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος.

2.3. Ρουμανια

Μετά από τρία χρόνια ύφεσης, παρατηρήθηκε συγκρατημένη αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας το 2000, με το ΑΕγχΠ να αυξάνει κατά 4,9% το πρώτο εξάμηνο του 2001 ενώ η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε κατά 7,6% και οι επενδύσεις κατά 6,7%. Τα μέτρα της νεοεκλεγείσας κυβέρνησης αφορούσαν κυρίως την ενίσχυση της ανάκαμψης. Ειδικότερα, η αύξηση των κοινωνικών δαπανών, το πάγωμα των τιμών της ενέργειας και η αύξηση των μισθών του δημόσιου τομέα οδήγησε σε αύξηση του πραγματικού εισοδήματος των νοικοκυριών και των καταναλωτικών δαπανών. Επικεφαλής των περιστασιακών παραγόντων, όπως η επίδραση από την περυσινή μείωση των αναγκών για εισαγωγές τροφίμων, η αυξανόμενη εγχώρια ζήτηση διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην μικρή επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2001, όταν το σωρευτικό έλλειμμα ανήλθε σε 3,5% του προβλεπόμενου ΑΕγχΠ (έναντι συνολικού 3,7% του ΑΕγχΠ για ολόκληρο το 2000).

Παρά τις εξελίξεις αυτές, δεν υπάρχει άμεση ανησυχία για την εξωτερική έκθεση της Ρουμανίας. Αντίθετα, οι περισσότεροι εξωτερικοί δείκτες βελτιώθηκαν, όπως φαίνεται από το καλύτερο προφίλ εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, τις αυξανόμενες εξαγωγές και την ανανέωση της πρόσβασης στις διεθνείς χρηματοδοτικές πηγές. Ως τα τέλη Ιουνίου, τα ακαθάριστα συναλλαγματικά αποθέματα της Κεντρικής Τράπεζας αυξήθηκαν σε 3,6 δις δολάρια ΗΠΑ, ή 3,1 μήνες εισαγωγών έναντι 2,5 δις δολαρίων ΗΠΑ, ή 2,5 μηνών εισαγωγών στα τέλη του 2000. Επιπλέον, μετά την ανάκτηση της πρόσβασης στις διεθνείς κεφαλαιαγορές γύρω στα τέλη του 2000, η Ρουμανία μπόρεσε να εκδώσει ομολογιακό δάνειο 600 εκατ. ευρώ με βελτιωμένους όρους τον Ιούνιο του 2001 όταν η Standard and Poor's βελτίωσε τη βαθμολογία της για το μακροχρόνιο εξωτερικό χρέος της Ρουμανίας. Ενώ το εξωτερικό χρέος παραμένει χαμηλό σε σχέση με τα διεθνή πρότυπα, αυξήθηκε ταχύτατα τους πρόσφατους μήνες δείχνοντας την ανάγκη ανακοπής της συνεχιζόμενης επιδείνωσης του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Εκτός από την ιδιωτικοποίηση της Banca Agricola, δεν αναλήφθηκαν άλλες σημαντικές πρωτοβουλίες στον τομέα των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001. Ειδικότερα, οι μισθοί στις δημόσιες επιχειρήσεις αυξήθηκαν περισσότερο απ'ότι είχε προγραμματισθεί και οι υπερήμεροι φόροι των επιχειρήσεων σωρεύτηκαν εκ νέου, φθάνοντας πάνω από το 7% του προβλεπόμενου ΑΕγχΠ.

3. Δυτικα βαλκανια

3.1. Bοσνια - ερζεγοβινη

Οι βουλευτικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν το Νοέμβριο του 2000, αλλά κυβερνήσεις για την Ομοσπονδία της Βοσνίας Ερζεγοβίνης (BiH), τη Republica Srpska (RS) και το κράτος σχηματίστηκαν μόλις το Μάρτιο του 2001, μετά από μακρές διαπραγματεύσεις και την παρέμβαση του OHR. Μολονότι οι καθυστερήσεις αυτές ανέκοψαν την οικονομική μεταρρύθμιση και οδήγησαν σε εκτεταμένη νομοθετική παράλυση, οι νέες κυβερνήσεις δείχνουν αποφασισμένες να προχωρήσουν στη μεταρρύθμιση και στην κάλυψη του χαμένου εδάφους.

Aφού η αύξηση του ΑΕγχΠ μειώθηκε από 10% το 1999 σε περίπου 5% το 2000, αναμένεται να ανακάμψει γύρω στο 8% το 2001. Η ανεργία παραμένει πολύ υψηλή: ανερχόταν σε 40,1% του εργατικού δυναμικού το 2000, και αναμένεται να παραμείνει σε παρόμοια επίπεδα το 2001. Ο υψηλός δείκτης εξωτερικής χρηματοδότησης του ΑΕγχΠ το 2000 (44%) δείχνει ότι η οικονομία συνεχίζει να εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την ξένη βοήθεια - κυρίως μεταβιβάσεις και δάνεια - που αναμφίβολα συνέβαλε στην αύξηση του ΑΕγχΠ. Ωστόσο, σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις για το 2001 προβλέπεται σημαντική μείωση στο 23%.

Tο καθεστώς νομισματικού συμβουλίου με ένα Konvertible Marka (KM) να ισούται με ένα γερμανικό μάρκο, συνέβαλε στην άμβλυνση των πληθωριστικών πιέσεων: ο μέσος πληθωρισμός για ολόκληρη τη χώρα ανήλθε σε 5,5% το 2000 ενώ καταγράφηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των οντοτήτων (2% στην ομοσπονδία, 14,5% στην RS). Ο μέσος πληθωρισμός δεν αναμένεται να μεταβληθεί το 2001. Η περιορισμένη φορολογική πειθαρχία και ο ανεπαρκής έλεγχος των δαπανών συνέχισαν να αποτελούν μείζονα πηγή μακροοικονομικών κινδύνων, όπως αποκάλυψαν πρόσφατα οι ειδικοί έλεγχοι του ΟHR/OΟΣΑ στο επίπεδο των προϋπολογισμών των οντοτήτων. Οι δαπάνες της γενικής κυβέρνησης εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλές: ανέρχονταν σε 56% περίπου του ΑΕγχΠ του 2000 και αναμένεται να παραμείνουν σε παρόμοια επίπεδα το 2001.

Η ανάκαμψη των εξαγωγών που ξεκίνησε το 2000 (εν μέρει χάρη στο άνοιγμα εκ νέου της γιουγκοσλαβικής αγοράς) και η μείωση των εισαγωγών (που οφείλεται κυρίως στον περιορισμό της χρηματοδότησης από την πλευρά των δωρητών για την ανασυγκρότηση) συνεχίστηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2001. Έτσι, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (μη περιλαμβανομένων των εμβασμάτων) αναμένεται να περιοριστεί περαιτέρω το 2001 - σε 20,8% του ΑΕγχΠ, από 22,2% το 2000. Το εξωτερικό χρέος παραμένει υψηλό (αν και σε πτωτική τροχιά), κυρίως λόγω της επιβάρυνσης που κληρονομήθηκε από την πρώην Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Ο δείκτης εξυπηρέτησης του χρέους προς εξαγωγές, ωστόσο είναι σχετικά χαμηλός, αντικατοπτρίζοντας την ανταποδοτική φύση μεγάλου μέρους του χρέους και την ανακλιμάκωση του χρέους που συμφωνήθηκε με τις λέσχες του Λονδίνου και του Παρισιού. Το 2000 και μέχρι στιγμής το 2001, η Ομοσπονδία παρέμεινε ενήμερη σε ότι αφορά τις εξωτερικές δανειοδοτικές της υποχρεώσεις.

Το Μάιο του 2001 το ΔΝΤ ολοκλήρωσε τις τελικές του αναθεωρήσεις της συμφωνίας stand-by (SBA) που υπεγράφη το Μάιο του 1998. Οι διαπραγματεύσεις για μια νέα SBA με τις αρχές της ΒiH συνεχίζονται και αναμένεται να ολοκληρωθούν πριν από τα τέλη του χρόνου.

Μολονότι το εξωτερικό χρέος μειώνεται, οι πρόσφατες μακροοικονομικές εξελίξεις ίσως έχουν οδηγήσει σε αύξηση του κινδύνου χώρας της BiH. Κανένας από τους παγκόσμιους οργανισμούς βαθμολόγησης δεν παρέχει δείκτες κινδύνου. Οι μεταβατικοί δείκτες της ΕΤΑΑ, που αντικατοπτρίζουν την πρόοδο σε σχέση με τις μεταρρυθμίσεις στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, τοποθετούν την BiH προς τα τέλη της κλίμακας το 2000. Το αφιλόξενο επιχειρηματικό περιβάλλον εξηγεί επίσης την ασθενή επίδοση της BiH σε ότι αφορά την προσέλκυση των απαραίτητων ξένων επενδύσεων, επίδοση που είναι μεταξύ των χειρότερων στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

3.2. Πρωην γιουγκοσλαβικη δημοκρατια της μακεδονιας

Ο κίνδυνος για τον προϋπολογισμό της Κοινότητας από τις εγγυήσεις για δάνεια προς τη χώρα αυξήθηκε το πρώτο εξάμηνο του 2001, με τις συγκρούσεις μεταξύ αλβανών ανταρτών και δυνάμεων ασφαλείας και την επιδείνωση της οικονομικής και χρηματοδοτικής κατάστασης. Εκτιμάται ότι το πραγματικό ΑΕγχΠ μειώθηκε κατά 3,8% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του έτους. Ορισμένες εγχώριες και ξένες επενδύσεις αναβλήθηκαν, μειώνοντας τη συνολική εγχώρια ζήτηση.

Ωστόσο, διατηρήθηκε σε κάποιο βαθμό η μακροοικονομική σταθερότητα. Ο πληθωρισμός βάσει του δείκτη τιμών καταναλωτή παρέμεινε γύρω στο 4% σε ετήσια βάση, ενώ η Κεντρική Τράπεζα διατήρησε σε γενικές γραμμές την σταθερή ισοτιμία έναντι του γερμανικού μάρκου και του ευρώ. Παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις από την Εθνική Τράπεζα, τα επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα, που είχαν αυξηθεί προς τα τέλη του περασμένου έτους, κυρίως χάρη στην σημαντική εισροή συναλλάγματος από την πώληση μετοχών της εταιρίας τηλεπικοινωνιών σε ξένο επενδυτή, παρέμειναν σε ικανοποιητικό επίπεδο και αρκετά επάνω από το συνιστώμενο ελάχιστο επίπεδο των τριών μηνών εισαγωγών.

Λόγω του κλεισίματος των συνόρων, καθώς και της γενικότερης αβεβαιότητας σε ότι αφορά την κατάσταση στη χώρα, το εξωτερικό εμπόριο διαταράχτηκε σοβαρά. Το πρώτο εξάμηνο του 2001 η πτώση των εισαγωγών ήταν ισχυρότερη από την μείωση των εξαγωγών και συνεπώς περιορίστηκε το εμπορικό έλλειμμα. Οι πολιτικοί, χρηματοδοτικοί και οικονομικοί δεσμοί με την ΕΕ, που παραμένει ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος, ενισχύθηκαν τον Απρίλιο με την υπογραφή της συμφωνίας σταθερότητας και συνεργασίας, η οποία θα οδηγήσει σταδιακά σε ένα χώρο ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της χώρας και της ΕΕ.

Ο λόγος εξωτερικό χρέος/ΑΕγχΠ αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία έτη, κυρίως λόγω ανατιμητικών τάσεων (ένα σημαντικό μέρος του εξωτερικού χρέους είναι σε δολάρια ΗΠΑ). Αναμένεται ότι ο δείκτης χρέος/ΑΕγχΠ θα αυξηθεί ελαφρά και το 2001 ενώ η μείωση των εξαγωγών μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του δείκτη εξυπηρέτησης του χρέους από το σημερινό του επίπεδο γύρω στο 13% των εξαγωγών.

Η επιδείνωση της οικονομικής και χρηματοδοτικής κατάστασης θα οδηγήσει πιθανότατα σε επανασχεδιασμό του οικονομικού προγράμματος που συμφωνήθηκε με το ΔΝΤ. Οι αρχές έχουν τηρήσει όλα τα κριτήρια μακροοικονομικής επίδοσης και τις απαιτήσεις για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που περιλάμβανε το πρώτο έτος του προγράμματος ΔΠΜ/PRGF.

4. Νεα ανεξαρτητα κρατη

4.1. Αρμενια

Μετά από μια περίοδο στασιμότητας στις αρχές του 2000, το ΑΕγχΠ άρχισε να αυξάνει εκ νέου αργότερα το ίδιο έτος. Συνολικά, το ΑΕγχΠ αυξήθηκε κατά 6% του 2000. Η θετική αυτή τάση διατηρήθηκε τους πρώτους μήνες του 2001.

Το 2000, τα δημοσιονομικά έσοδα παρέμειναν κάτω από τις προβλέψεις, γεγονός που οδήγησε σε μείωση των δαπανών και την ταχεία συσσώρευση υπερημεριών (πάνω από το 5% του ΑΕγχΠ). Το δημοσιονομικό έλλειμμα ανήλθε σε 4,7% του ΑΕγχΠ, περίπου στα ίδια επίπεδα με το 1999. Τους πρώτους μήνες του 2001 ωστόσο, άρχισαν να διαφαίνονται τα πρώτα θετικά αποτελέσματα από τη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος, με τη σημαντική αύξηση των δημοσιονομικών εσόδων. Ο πληθωρισμός ανακόπηκε το 2000, με αύξηση των τιμών καταναλωτή κατά μόλις 0,4% παρά την σημαντική αύξηση των τιμών της ενέργειας, αλλά επιταχύνθηκε και πάλι το 2001 - σε περίπου 5% σε ετήσια βάση. Το εθνικό νόμισμα υποτιμήθηκε κατά περίπου 6% σε ονομαστικές τιμές έναντι του δολαρίου το 2001, αλλά έκτοτε έχει σταθεροποιηθεί.

Το 2000, το εμπόριο αυξήθηκε κατά 13% σε σχέση με το 1999) σε 740 εκατ. δολάρια ΗΠΑ. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 25% και οι εισαγωγές κατά 9,6%. Το εμπορικό έλλειμμα και το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να παραμείνουν σε πολύ υψηλά επίπεδα (πάνω από το 15% του ΑΕγχΠ) τα επόμενα έτη, όσο θα διατηρείται το εμπορικό εμπάργκο που είναι αποτέλεσμα των συγκρούσεων στο Nagorno-Karabakh. Ο συνολικός όγκος των άμεσων ξένων επενδύσεων αυξήθηκε σημαντικά το πρώτο εξάμηνο του 2001, αντικατοπτρίζοντας τη μαζική εισροή κεφαλαίων από τους εγκατεστημένους ξένους επενδυτές και νέους ρώσους επενδυτές.

Τα συναλλαγματικά αποθέματα αντιστοιχούσαν σε 3,5 μήνες εισαγωγών στα τέλη του 2000. Το εξωτερικό χρέος ανερχόταν σε 858,7 εκατ. δολάρια ή 44,1% του ΑΕγχΠ στα τέλη του 2000 και δεν μεταβλήθηκε ουσιαστικά το 2001. Η επιβάρυνση από το εξωτερικό χρέος είναι μεγάλη αν μετρηθεί με τους δείκτες υπόλοιπο χρέους και εξυπηρέτηση χρέους προς εξαγωγές, αλλά η χώρα αναμένεται να επωφεληθεί από σημαντικά εμβάσματα και επενδύσεις από το εξωτερικό. Το χρέος είναι σε αποδεκτά επίπεδο αν μετρηθεί με τους δείκτες υπόλοιπο χρέους και εξυπηρέτηση χρέους προς φορολογικά έσοδα.

4.2. Λευκορωσια

Δεδομένου ότι τις εκλογές του Σεπτεμβρίου κέρδισε ο εξερχόμενος πρόεδρος κ. Lukashenko, δεν αναμένονται μείζονες αλλαγές στην οικονομική και δημοσιονομική πολιτική. Η αυταρχική του διαχείριση και η άρνηση του να φιλελευθεροποιήσει την οικονομία έχουν δυσκολέψει τις σχέσεις με τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς και τις χώρες δωρητές.

Το ΔΝΤ, στο πλαίσιο του ειδικού του προγράμματος παρακολούθησης που έληξε στα τέλη Σεπτεμβρίου, σχολίασε θετικά την συναλλαγματική σταθερότητα και τον αποπληθωρισμό που πέτυχε η Λευκορωσία, αλλά εξέφρασε τις ανησυχίες του για τη συνεχιζόμενη χρήση του "clearing", τα αυξημένα επίπεδα των αποθεμάτων και την υπερβολική παρέμβαση της κυβέρνησης στον βιομηχανικό τομέα. Μολονότι η κυβέρνηση της Λευκορωσίας ελπίζει ότι το πρόγραμμα παρακολούθησης θα ανοίξει το δρόμο για πολυμερή χρηματοδότηση, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται πιθανό όσο η κυβέρνηση αντιστέκεται στις πιέσεις για την αναδιάρθρωση της οικονομίας.

Το πραγματικό ΑΕγχΠ αυξήθηκε κατά 3% το πρώτο εξάμηνο του 2001, χάρη στη συνεχιζόμενη εξωτερική ζήτηση για τα βιομηχανικά προϊόντα της Λευκορωσίας και την ισχυρή αύξηση του πραγματικού εισοδήματος. Ωστόσο, οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου συνέχισαν να μειώνονται σημαντικά. Ο μηνιαίος πληθωρισμός παραμένει ιδιαίτερα χαμηλός σε ετήσια βάση, και η ονομαστική υποτίμηση του νομίσματος επιβραδύνθηκε. Σε ετήσια βάση, η μείωση των δαπανών για εισαγωγές, ειδικότερα από χώρες εκτός της κοινοπολιτείας των ανεξαρτήτων κρατών, υπεραντιστάθμισε την περιορισμένη αύξηση των εξαγωγών που παρατηρήθηκε το πρώτο εξάμηνο του 2001, οδηγώντας στη δημιουργία εμπορικού πλεονάσματος. Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών ήταν πλεονασματικό το πρώτο τρίμηνο, όπως και το προηγούμενο (το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών είναι πλεονασματικό για δύο συνεχόμενα τρίμηνα για πρώτη φορά). Το εξωτερικό χρέος συνεχίζει να μειώνεται, κυρίως λόγω της αυστηρά περιορισμένης πρόσβασης στην εξωτερική χρηματοδότηση.

4.3. Γεωργια

Η μακροοικονομική κατάσταση στη Γεωργία επιδεινώθηκε το 2000, δεδομένου ότι η αύξηση του ΑΕγχΠ περιορίστηκε σημαντικά σε 1,9% για ολόκληρο το έτος, το χαμηλότερο ποσοστό μετά το 1995. Το γεγονός αυτό οφείλεται στη μεγάλη ξηρασία που επηρέασε αρνητικά τη γεωργική παραγωγή. Το 2001, η αύξηση του ΑΕγχΠ αναμένεται να είναι ελαφρώς υψηλότερη.

Τους πρώτους οκτώ μήνες του 2000, τα δημοσιονομικά έσοδα ήταν χαμηλότερα από τους κυβερνητικούς στόχους κυρίως λόγω της αδύναμης δημόσιας διοίκησης, της διαφθοράς και της δυσκολίας στην είσπραξη των εσόδων, κυρίως των τελωνειακών δασμών, σε μια διαιρεμένη χώρα με σημαντική παραοικονομία. Ωστόσο, η είσπραξη των εσόδων βελτιώθηκε το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Ο πληθωρισμός στα τέλη του έτους ανερχόταν σε 4,6%, στο μισό περίπου του επιπέδου του τέλους του 1999. Οι πληθωριστικές πιέσεις αναμένεται να αυξηθούν, λόγω της αύξησης των τιμών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας που ορίζονται από το κράτος και των υψηλότερων τιμών των τροφίμων μετά την ξηρασία του 2000. Στις αρχές του 2001, η συναλλαγματική ισοτιμία του Lari ήταν σταθερή και αντιστοιχούσε σε 2 Lari για ένα δολάριο ΗΠΑ.

Το 2000, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Γεωργίας παρέμεινε σε πολύ υψηλά επίπεδα και αντιστοιχούσε στο 13,7 % του ΑΕγχΠ (μη περιλαμβανομένων των επισήμων μεταβιβάσεων). Το εξωτερικό εμπόριο επλήγη από την ξηρασία και τη συνακόλουθη χαμηλότερη γεωργική παραγωγή. Τους πρώτους μήνες του 2001 επιδεινώθηκε περαιτέρω, λόγω των συνεπειών από την οικονομική κρίση στην Τουρκία (σημαντικότερη αγορά για τις εξαγωγές της Γεωργίας) και την αύξηση της κατανάλωσης και των επενδυτικών δαπανών στη Γεωργία.

Τα συναλλαγματικά αποθέματα παρέμειναν σε χαμηλά επίπεδα τον Απρίλιο του 2000 (αντιστοιχούσαν σε λίγο περισσότερο από εισαγωγές ενός μήνα). αναμένεται να αυξηθούν ελαφρώς - σε 1,5 μήνα ως τα τέλη του 2001. Το εξωτερικό χρέος στα τέλη του 2001 ανερχόταν σε 1,8 δις δολάρια ΗΠΑ ή περίπου 59 % του ΑΕγχΠ (48 % του ΑΕγχΠ το 1998), ενώ η εξυπηρέτηση ανερχόταν στο 25 % του συνόλου των δαπανών του προϋπολογισμού. Το εξωτερικό χρέος είναι μάλλον υψηλό βάσει των δεικτών υπόλοιπο χρέους και εξυπηρέτηση χρέους προς εξαγωγές, και εξαιρετικά υψηλό βάσει των δεικτών υπόλοιπο χρέους και εξυπηρέτηση χρέους πος φορολογικά έσοδα. Το Μάρτιο του 2001 επετεύχθη συμφωνία για την ανακλιμάκωση του χρέους με τη λέσχη του Παρισιού. Έτσι, οι δόσεις για την εξυπηρέτηση του χρέους το 2001 μειώθηκαν από 88 σε 33 εκατ. δολάρια ΗΠΑ.

4.4. Mολδαβια

Τον Φεβρουάριο του 2001, το κομουνιστικό κόμμα της Μολδαβίας κέρδισε την πλειοψηφία των εδρών στο Κοινοβούλιο. Αρχικά η διαφαινόμενη τάση της νέας κυβέρνησης να αυξήσει την κρατική παρέμβαση στην οικονομία επιδείνωσε τις σχέσεις με το ΔΝΤ και άλλους δωρητές, και οδήγησε στην αναστολή του προγράμματος για τον περιορισμό της φτώχειας και την ανάπτυξη του ΔΝΤ το Μάιο του 2001. Στη συνέχεια, η κυβέρνηση επιδίωξε την αποκατάσταση της συνεργασίας με το ΔΝΤ και έδειξε διατεθειμένη να προωθήσει τις ιδιωτικοποιήσεις. Έτσι, η διοίκηση του ΔΝΤ αναμένεται να αποφασίσει την επανάληψη των δανειοδοτήσεων τον Οκτώβριο του 2001. Η απόφαση αυτή έχει ζωτική σημασία για το οικονομικό και δημοσιονομικό μέλλον της Μολδαβίας. Η Επιτροπή σκοπεύει να στείλει αποστολή στην Μολδαβία τον Οκτώβριο προκειμένου να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για ένα πακέτο μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, συνολικού ύψους 15 εκατ. ευρώ.

Η οικονομική ανάπτυξη επιταχύνθηκε σημαντικά το 2001. Το πρώτο εξάμηνο του έτους το ΑΕγχΠ αυξήθηκε κατά 4% σε ετήσια βάση, μετά από αύξηση κατά 1,9% το 2000 και μείωση κατά 3,4% το 1999. Η επιτάχυνση της ανάπτυξης αφορούσε όλους τους φορείς της οικονομίας. Η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε κατά 12% σε ετήσια βάση και η γεωργική παραγωγή, που τα τελευταία έτη επιβράδυνε την οικονομία, αυξήθηκε κατά 15%. Η περιορισμένη αύξηση της προσφοράς χρήματος και η σχετική συναλλαγματική σταθερότητα τους πρώτους έξι μήνες το 2001 συνέβαλαν στη διατήρηση εποχιακά χαμηλού (0,6%) μέσου μηνιαίου πληθωρισμού, και στον περιορισμό του πληθωρισμού σε ετήσια βάση κάτω από 9% τον Αύγουστο, το χαμηλότερο επίπεδο από το 1998.

Το δημοσιονομικό έλλειμμα περιορίστηκε από 3,0% το 1999 σε μόλις 1,0% το 2000. Η φορολογική πολιτική χαλάρωσε κάπως τη φετινή χρονιά και το έλλειμμα προβλέπεται να είναι της τάξης του 1,5% του ΑΕγχΠ για το 2001.

Η απότομη αύξηση των εισαγωγών οδήγησε στον διπλασιασμό του εμπορικού ελλείμματος ως ποσοστού του ΑΕγχΠ το 2000 στα πολύ υψηλά επίπεδα του 24%. Το πρώτο εξάμηνο του 2001, οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά περίπου 30% σε ετήσια βάση, ενώ συνέχισαν να αυξάνουν και οι εισαγωγές, αλλά με βραδύτερους ρυθμούς. Πάντως, δεδομένου ότι η αύξηση των εξαγωγών ξεκίνησε από σχετικά χαμηλά επίπεδα, το εμπορικό έλλειμμα αυξήθηκε ελαφρώς. Το εξωτερικό χρέος στα τέλη του 2000 αντιστοιχούσε στο 120% του ΑΕγχΠ.

4.5. Taτζικισταν

Μετά από αύξηση του ΑΕγχΠ κατά 3,7% το 1999, η ανάπτυξη επιταχύνθηκε φθάνοντας το 8,3% το 2000 και τους πρώτους μήνες του 2001. Οι ταχείς αυτοί ρυθμοί ανάπτυξης δεν επηρεάστηκαν από τη μεγάλη ξηρασία που παρεμπόδισε την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, και είχε ως αποτέλεσμα μια πολύ κακή εσοδεία σιτηρών (μόλις 50% σε σχέση με τα επίπεδα του 1999), ενώ επηρέασε αρνητικά και το περιφερειακό εμπόριο.

Το 2000, συνεχίστηκε η φορολογική εξυγίανση χάρη στη βελτίωση της είσπραξης των εσόδων. Το πρώτο μέρος του 2001, ο προϋπολογισμός είχε και πάλι πρωτογενές πλεόνασμα. Ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε το δεύτερο εξάμηνο του 2000, κυρίως λόγω της διολίσθησης της νομισματικής πολιτικής και της αβεβαιότητας σχετικά με την εισαγωγή του νέου νομίσματος στις 30 Οκτωβρίου, καθώς και των υψηλών τιμών της ενέργειας. Ωστόσο, τελευταία ο πληθωρισμός περιορίστηκε: οι τιμές καταναλωτή αυξήθηκαν κατά 9% τους πέντε πρώτους μήνες του 2001, έναντι 17% το τέταρτο τρίμηνο το 2000.

Η κατάσταση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών επιδεινώθηκε το 2000, καταγράφοντας έλλειμμα ίσο με το 6,4% του ΑΕγχΠ. Η ξηρασία προκάλεσε ελλείψεις στην εγχώρια παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος και χρειάστηκαν σημαντικές καθαρές εισαγωγές ηλεκτρισμού. Οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου συνέβαλαν και αυτές στις πιέσεις του ισοζυγίου πληρωμών. Λόγω της αυξημένης εισροής κεφαλαίων, κυρίως από προκαταβολές στον τομέα του βάμβακα, τα ακαθάριστα συναλλαγματικά αποθέματα αυξήθηκαν σε 87,2 εκατ. δολάρια ΗΠΑ στα τέλη του 2000, που αντιστοιχούν σε 2,4 μήνες εισαγωγών. Το πρώτο εξάμηνο του 2001 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ήταν σε ανάλογα επίπεδα.

Το εξωτερικό χρέος του Τατζικιστάν αυξήθηκε στο 129% του ΑΕγχΠ στα τέλη του 2000. Η αύξηση αυτή οφείλεται αποκλειστικά στην υποτίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας (η αξία του υπολοίπου του χρέους μεταβλήθηκε ελάχιστα). Το εξωτερικό χρέος βρίσκεται σε αποδεκτά επίπεδα βάσει των δεικτών υπόλοιπο χρέους και εξυπηρέτηση χρέους προς εξαγωγές, αλλά είναι πολύ υψηλό βάσει των δεικτών υπόλοιπο χρέους και εξυπηρέτηση χρέους προς φορολογικά έσοδα. Το πρόβλημα του χρέους αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους περιορισμούς σε ότι αφορά την καταπολέμηση της φτώχειας και την αναπτυξιακή στρατηγική. Τα επόμενα 4-5 έτη, οι καθαρές μεταφορές πόρων προς το εξωτερικό (λόγω της εξυπηρέτησης του χρέους) δεν θα είναι μικρότερες από το 5% του ΑΕγχΠ.

4.6. Ουκρανια

Το πραγματικό ΑΕγχΠ, μετά από αύξηση κατά 5,8% του 2000, πρώτη χρονιά ανάπτυξης μετά την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, υπολογίζεται να αυξήθηκε κατά 9,1% (σε ετήσια βάση) το πρώτο εξάμηνο του 2001. Η ανάπτυξη στηρίζεται τόσο τις εξαγωγές όσο και στην εγχώρια κατανάλωση.

Παρά την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας, ο πληθωρισμός ακολουθεί πτωτική τροχιά, με τον δείκτη τιμών καταναλωτή να αυξάνεται μόνο κατά 5,3% το πρώτο εξάμηνο του 2001, έναντι 18,7% για την ίδια περίοδο του 2000. Στα τέλη του 2001, ο ετήσιος πληθωρισμός αναμένεται να είναι της τάξης του 14% (σημαντική μείωση σε σχέση με 25% το Δεκέμβριο του 2000. Ο περιορισμός του πληθωρισμού αντικατοπτρίζει ένα συνδυασμό παραγόντων, περιλαμβανομένων της σταθερότητας της hryvnia από το Μάρτιο του 2000, της σώφρονος δημοσιονομικής πολιτικής και των συγκρατημένων παγκόσμιων τιμών του πετρελαίου.

Στο φορολογικό μέτωπο, τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις το 2001 αναμένεται να είναι πολύ χαμηλότερα απ'ότι είχε προβλεφθεί. ´Ετσι, η κυβέρνηση συμφώνησε με το ΔΝΤ, να περιορίσει το στόχο για το δημοσιονομικό έλλειμμα (μη περιλαμβανομένων των εσόδων από τις ιδιωτικοποιήσεις) από 3% του ΑΕγχΠ στον αρχικό προϋπολογισμό σε 1,75% του ΑΕγχΠ. Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί μέσω περικοπών δαπανών και τα θετικά αποτελέσματα από την φορολόγηση της ισχυρότερης οικονομικής δραστηριότητας σε σχέση με τις προβλέψεις, που αναμένεται να υπεραντισταθμίσει την αρνητική επίδραση από την παραγραφή τω υπερήμερων φόρων που ενέκρινε το Κοινοβούλιο στις αρχές του 2001.

Η πρόοδος σε ότι αφορά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, επιβραδύνθηκε σημαντικά το πρώτο εξάμηνο του 2001, αντικατοπτρίζοντας εν μέρει τα πολιτικά αδιέξοδα που ακολούθησαν την παραίτηση του πρωθυπουργού Yuschenko το Μάιο του 2001. Ωστόσο, πραγματοποιήθηκαν ορισμένα θετικά βήματα όπως η αφαίρεση της άδειας της Banka Ukraina, μιας αφερέγγυας κρατικής τράπεζας, και η βελτίωση των ποσοστών είσπραξης φόρων στον ενεργειακό τομέα.

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να περιοριστεί από 4,7% του ΑΕγχΠ το 2000 σε περίπου 2% του ΑΕγχΠ το 2001. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζει τόσο την ταχύτερη αύξηση των εισαγωγών λόγω της ισχυρής εγχώριας ζήτησης όσο και την επιβράδυνση της αύξησης των εξαγωγών από το ανώτατο επίπεδό τους το 2000, λόγω της χαμηλότερης εξωτερικής ζήτησης και της ανατίμησης της πραγματικής ισοτιμίας. Αν και το ισοζύγιο των τρεχουσών συναλλαγών παραμένει πλεονασματικό, το ισοζύγιο πληρωμών παραμένει ευάλωτο. Δεν υπάρχει πρόσβαση στη διεθνή αγορά ομολόγων μετά τη ρωσική κρίση του 1998 και οι εισροές για άμεσες ξένες επενδύσεις συνεχίζουν να είναι απογοητευτικές. Έτσι, τα επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα παραμένουν χαμηλά (περίπου 2 δις δολάρια ΗΠΑ ή 5,2 εβδομάδες εισαγωγών, στα τέλη του Ιουλίου 2001), μολονότι εμφανίζεται ελαφρώς ανοδική τάση κατά το Μάρτιο του 2000. Η ανακλιμάκωση του χρέους που συμφωνήθηκε με τη λέσχη του Παρισιού το 2001 και η αναμενόμενη επανεργοποίηση του ΔΠΜ του ΔΝΤ το Φθινόπωρο του 2001 αναμένεται να ανοίξουν το δρόμο για σημαντικές χρηματοδοτικές εισροές καθώς και την ενδεχόμενη επιστροφή της Ουκρανίας στις διεθνείς κεφαλαιαγορές. Το εξωτερικό χρέος της Ουκρανίας αντιστοιχούσε στο 36% του ΑΕγχΠ στα τέλη του 2000.

5. Αλλες τριτες χωρες

5.1. Aλγερια

Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου είχε θετικά αποτελέσματα για την οικονομία της Αλγερίας και τον κίνδυνο χώρας, δεδομένου ότι ο τομέας των υδρογονανθράκων αντιπροσωπεύει περίπου το 90% των εξαγωγών της Αλγερίας και το 30% του ΑΕγχΠ. Το 2000, το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ανήλθε στο 17% του ΑΕγχΠ. Με βάση μια υπόθεση για μέση τιμή του πετρελαίου 20 δολάρια/βαρέλι, το ισοζύγιο πληρωμών θα παραμείνει ισχυρό και το 2001 (προβλέπεται πλεόνασμα 12% του ΑΕγχΠ). Τα συναλλαγματικά αποθέματα αντιστοιχούσαν σε εισαγωγές ενός έτους στα τέλη του 2000 (11,9 δις δολάρια ΗΠΑ). Η ίδια τάση συνεχίστηκε και το πρώτο εξάμηνο του 2001 και τα επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα αυξήθηκαν σε 15,2 δις δολάρια ΗΠΑ στα τέλη Ιουνίου του 2001.

Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου συνέβαλαν επίσης στη βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης. Η αύξηση των εσόδων από τους υδρογονάνθρακες οδήγησε σε πλεόνασμα περίπου 10% του ΑΕγχΠ το 2000 (έναντι -0,4% του ΑΕγχΠ το 1999).

Ωστόσο, οι υψηλές τιμές του πετρελαίου δεν μπόρεσαν να επιταχύνουν σημαντικά την οικονομική ανάπτυξη, που έφθασε μόνο το 2,4% του ΑΕγχΠ το 2000 (έναντι 3,3% του ΑΕγχΠ το 1999). Το μέτριο αυτό αποτέλεσμα οφείλεται ειδικότερα στην κακή γεωργική επίδοση και την μικρή βιομηχανική παραγωγή, που συνέχισε να μειώνεται το πρώτο τρίμηνο του 2001. Η αύξηση του ΑΕγχΠ για το 2001 εκτιμάται ότι θα είναι της τάξης του 3,8%: υπολογίζεται ότι η συρρίκνωση της παραγωγής πετρελαίου, λόγω των χαμηλότερων ποσοστώσεων του ΟΠΕΚ, θα αντισταθμιστεί από την αύξηση της ζήτησης και της γεωργικής παραγωγής.

Το 2000, οι τιμές των τροφίμων μειώθηκαν (-0,8% κατά μέσο όρο) γεγονός που περιόρισε την αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή σε 0,3%. Ωστόσο, ο σκληρός πυρήνας του πληθωρισμού (τιμές εκτός των τροφίμων) αυξήθηκε κατά περισσότερο από 3% το πρώτο τρίμηνο του 2001.

Οι δείκτες για το εξωτερικό χρέος βελτιώθηκαν σημαντικά το 2000. Ο μεσοπρόθεσμος και μακροπρόθεσμος εξωτερικός δανεισμός μειώθηκε από 28,3% δις δολάρια ΗΠΑ στα τέλη του 1999 (59,1% του ΑΕγχΠ) σε 25,5 δις δολάρια ΗΠΑ (47,9% του ΑΕγχΠ) στα τέλη του 2000 και αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω σε 23,3 δις δολάρια ΗΠΑ (40,7% του ΑΕγχΠ), ως τα τέλη του 2001. Η εξυπηρέτηση του χρέους μειώθηκε σημαντικά από 39,6% των εξαγωγών του 1999 σε 20,9% των εξαγωγών το 2000 και προβλέπεται να σταθεροποιηθεί στο 21,6% των εξαγωγών το 2001.

Κατάλογος συντομογραφιών

DM // Γερμανικό μάρκο

ΕΚ // Eυρωπαϊκή Κοινότητα

ΔΠΜ // Διευρυμένος πιστωτικός μηχανισμός (EFF)

ΕΤΕπ // Eυρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ)

EΕ // Eυρωπαϊκή Ένωση

EUR // Eυρώ

ΑΞΕ // Άμεσες ξένες επενδύσεις

//

ΑεγχΠ // Ακαθάριστο εγχώριο προϊόν

ΔΝΤ // Διεθνές Νομισματικό Ταμείο

SBA // Συμφωνία Stand-By

USD // Δολάριο ΗΠΑ

Παραρτημα

1. Επεξηγηματικες σημειωσεισ σχετικα με την κατασταση των κινδυνων που καλυπτει ο κοινοτικοσ προϋπολογισμοσ

1.1. Πίνακες 1 έως 3

Σκοπός των πινάκων 1 έως 3 είναι η σχηματική παρουσίαση του τρέχοντος υπολοίπου σε κεφάλαιο των εγγυήσεων και των ετήσιων αποπληρωμών κεφαλαίων και τόκων σχετικά με τις δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις που ενέχουν κίνδυνο για τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Τα στοιχεία τους αντιπροσωπεύουν τον μέγιστο πιθανό κίνδυνο των εν λόγω πράξεων για την Κοινότητα και δεν πρέπει να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι τα ποσά αυτά θα αναληφθούν πράγματι από τον προϋπολογισμό. Ειδικότερα, όσον αφορά τον πίνακα 3, δεν είναι βέβαιο ότι θα εκταμιευθούν όλα τα ποσά τα σχετικά με τις περιγραφόμενες πράξεις.

1.1.1. Μέγιστο ύψος των εγκεκριμένων δανείων (Πίνακας 1)

Αυτό είναι το άθροισμα των ανώτατων ορίων των ποσών σε κεφάλαιο (οροφών) για κάθε πράξη που έχει αποφασισθεί από το Συμβούλιο.

Για να εκτιμηθεί πλήρως ο κίνδυνος που αντιπροσωπεύουν για τον κοινοτικό προϋπολογισμό, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ακόλουθοι παράγοντες, που μπορεί να τον επηρεάσουν:

- Παράγοντας αύξησης του κινδύνου: οι τόκοι των δανείων πρέπει να προστεθούν στα επιτρεπόμενα ανώτατα όρια

- Παράγοντες μείωσης του κινδύνου:

* περιορισμός της εγγύησης που δίδεται στην ΕΤΕπ στο 75% των δανείων τα οποία συνάπτονται με τις χώρες της Μεσογείου.

* περιορισμός της εγγύησης που δίδεται στην ΕΤΕπ στο 70% των δανείων τα οποία συνάπτονται στο πλαίσιο πράξεων δανειοδότησης ορισμένων τρίτων χωρών εγκεκριμένων με την απόφαση του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 1997 και με ανάληψη των κινδύνων από κοινού από την Κοινότητα και την ΕΤΕπ, ενώ η εγγύηση του προϋπολογισμού καλύπτει σε ορισμένες περιπτώσεις μόνο τους πολιτικούς κινδύνους.

* περιορισμός της εγγύησης που δίδεται στην ΕΤΕπ στο 65% των δανείων τα οποία συνάπτονται στο πλαίσιο πράξεων δανειοδότησης ορισμένων τρίτων χωρών εγκεκριμένων με την απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1999 και με ανάληψη των κινδύνων από κοινού από την Κοινότητα και την ΕΤΕπ, ενώ η εγγύηση του προϋπολογισμού καλύπτει σε ορισμένες περιπτώσεις μόνο τους πολιτικούς κινδύνους.

* τα δάνεια που έχουν ήδη αποπληρωθεί, εφόσον (εκτός από τα δάνεια προς τα κράτη μέλη για τα ισοζύγια πληρωμών) πρόκειται για ανώτατα ποσά χορηγηθέντων δανείων και όχι για ποσά εγκριθέντα προς εκταμίευση.

* τα εγκριθέντα ποσά δεν εκταμιεύονται κατ' ανάγκη εξ ολοκλήρου.

1.1.2. Τρέχον υπόλοιπο δανειοδοτήσεων/δανειοληψιών (πίνακας 1)

Ως τρέχον υπόλοιπο, σε μια δεδομένη ημερομηνία, ορίζεται το μέρος του κεφαλαίου ενός εκταμιευθέντος δανείου που δεν έχει ακόμη επιστραφεί από τον οφειλέτη.

Σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό μέγεθος, το τρέχον υπόλοιπο δεν περιλαμβάνει τα δάνεια που δεν έχουν ακόμα εκταμιευθεί ούτε το μέρος των εκταμιευθέντων δανείων που έχει ήδη αποπληρωθεί. Το τρέχον υπόλοιπο δηλώνει τα «ζώντα» δάνεια σε μια δεδομένη χρονική στιγμή.

1.1.3. Ετήσιος κίνδυνος (Πίνακες 2 και 3)

Κατ'εκτίμηση ύψος των τοκοχρεολυτικών δόσεων που πρέπει να καταβληθούν κατά τη διάρκεια ενός οικονομικού έτους.

Το ποσό αυτό υπολογίζεται:

α) είτε μόνο για τα εκταμιευθέντα δάνεια (Πίνακας 2) οπότε το κεφάλαιο που πρέπει να αποπληρωθεί είναι ίσο με το ύψος του τρέχοντος υπολοίπου.

β) είτε για τα δάνεια που έχουν εκταμιευθεί, για τα δάνεια που έχουν εγκριθεί αλλά δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί και για τα δάνεια που έχουν προταθεί από την Επιτροπή αλλά δεν έχουν ακόμη εγκριθεί (πίνακας 3).

στην περίπτωση αυτή, το αποπληρωτέο κεφάλαιο είναι ίσο με το επιτρεπόμενο ανώτατο όριο των δανείων, συν, ενδεχομένως, τα ποσά των δανείων που έχουν προταθεί από την Επιτροπή αλλά δεν έχουν ακόμη εγκριθεί.

1.2. Δανειοδοτικές πράξεις που καλύπτονται από την εγγύηση του προϋπολογισμού

(Πίνακες 5α, 5β(1), 5β(2) και 6)

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

1.3. Προβλέψεις σχετικά με τις υπογραφές και τις εκταμιεύσεις των δανείων ΕΤΕπ

Τα μεγέθη που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό των υποθέσεων βάσει των οποίων καταρτίστηκε ο Πίνακας 3 (δάνεια της ΕΤΕπ προς τρίτες χώρες από τους ίδιους πόρους της) προέρχονται από την ΕΤΕπ.

Προβλέψεις σχετικά με τις υπογραφές

Στις 30 Ιουνίου 2001 απέμεναν προς υπογραφή δάνεια συνολικού ύψους 204 εκατ. EUR:

Μεσόγειος: παλαιές εντολές (4ο πρωτόκολλο Συρίας) // 0 εκατ. EUR

Κεντρική και ανατολική Ευρώπη (1) // 75 εκατ. EUR

Ασία και Λατινική Αμερική // 129 εκατ. EUR

ΠΓΔΜ // 0 εκατ. EUR

Βοσνία // 0 εκατ. EUR

(1) Το απομένον προς υπογραφή ποσό για την κεντρική και ανατολική Ευρώπη βάσει της απόφασης της 14ης Απριλίου 1997

Το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα υπογραφών των δανείων υπό τη νέα εντολή για δάνεια ΕΤΕπ (2000-07) που εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 22 Δεκεμβρίου 1999 σημειώνεται στο δημοσιονομικό δελτίο, το οποίο επισυνάπτεται στον πρόταση της Επιτροπής.

Προβλέψεις σχετικά με τις εκταμιεύσεις

Όσον αφορά τις εκταμιεύσεις των δανείων που απομένουν προς υπογραφή, επελέγη η ακόλουθη υπόθεση: έτος υπογραφής: 0%, δεύτερο έτος: 10%, τρίτο έως πέμπτο έτος: 25% ετησίως, έκτο έτος: 15%.

Στις 30 Ιουνίου 2001, απέμεναν προς εκταμίευση 7 315 εκατ. EUR σχετικά με τα δάνεια που είχαν υπογραφεί μέχρι την ημερομηνία αυτή. Το ποσό αυτό κατανέμεται ως εξής: [7]

[7] Με βάση μια υπόθεση εργασίας ότι θα εκταμιεύεται 25% του δανείου κάθε έτος για τέσσερα έτη και ότι η μέση προθεσμία θα είναι δεκαπέντε έτη με τριετή περίοδο χάριτος.

Μεσογειακές χώρες // 2 816 εκατ. EUR

Κεντρική και ανατολική Ευρώπη // 3 195 εκατ. EUR

Ασία και Λατινική Αμερική // 946 εκατ. EUR

Νότια Αφρική // 161 εκατ. EUR

ΠΓΔΜ // 97 εκατ. EUR

Βοσνία // 100 εκατ. EUR

Η υπόθεση εκταμίευσης που προβλέπεται για τη νέα εντολή (2000-07) είναι ίδια με αυτή που σημειώνεται παραπάνω.

1.4. Καταβολή της εγγύησης του προϋπολογισμού

1.4.1. Δανειοδοτήσεις/δανειοληψίες

Για τα λαμβανόμενα και τα χορηγούμενα δάνεια, η Κοινότητα δανείζεται στις χρηματοδοτικές αγορές προκειμένου να καταβάλει το προϊόν αυτού του δανεισμού, υπό τους ίδιους όρους όσον αφορά το επιτόκιο και τη διάρκεια, στα κράτη μέλη (ισοζύγιο πληρωμών), σε τρίτες χώρες (μεσοπρόθεσμη χρηματοδοτική συνδρομή) ή σε επιχειρήσεις (ΝΚΜ, Ευρατόμ).

Η εξόφληση του δανείου πρέπει να είναι προγραμματισμένη έτσι ώστε οι πληρωμές να αντιστοιχούν με τις πληρωμές για το δάνειο που έχει συνάψει η Κοινότητα. Αν ο δικαιούχος καθυστερήσει να εξοφλήσει το δάνειο, η Επιτροπή αποπληρώνει η ίδια το δάνειο, στην καθορισμένη προθεσμία, χρησιμοποιώντας τους δικούς της πόρους.

Η ενεργοποίηση των απαραίτητων κεφαλαίων για την καταβολή της εγγύησης του προϋπολογισμού σε περίπτωση καθυστέρησης της πληρωμής εκ μέρους του δικαιούχου ενός δανείου που χορηγήθηκε από την Κοινότητα γίνεται ως εξής:

α) το απαιτούμενο ποσό μπορεί να ληφθεί προσωρινά από τα ταμειακά διαθέσιμα σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1150/2000 του Συμβουλίου της 22ας Μαΐου 2000, ο οποίος αφορά την εφαρμογή της απόφασης 94/728/EK, Ευρατόμ, σχετικά με το σύστημα ίδιων πόρων των Κοινοτήτων. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται προκειμένου η Κοινότητα να πληρώνει το δάνειο αμέσως, στην προβλεπόμενη προθεσμία, σε περίπτωση καθυστέρησης της καταβολής εκ μέρους του δικαιούχου του δανείου.

β) εάν επεκταθεί η καθυστέρηση της πληρωμής τρεις μήνες μετά τη σχετική προθεσμία, η Κοινότητα προσφεύγει στο Ταμείο Εγγύησης για την αντιμετώπιση της διαπιστωθείσας αθέτησης υποχρέωσης. Το ποσό που λαμβάνεται χρησιμοποιείται για αποκατάσταση των ταμειακών διαθεσίμων της Επιτροπής.

γ) μπορεί να χρησιμοποιηθεί η διαδικασία μεταφοράς πιστώσεων για τη χορήγηση στη γραμμή εγγύησης του προϋπολογισμού των απαραίτητων πιστώσεων για την κάλυψη της διαπιστωθείσας αθέτησης. πρώτα χρησιμοποιούνται τα τυχόν διαθέσιμα του αποθεματικού εγγύησης. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται όταν τα διαθέσιμα του Ταμείου Εγγύησης δεν επαρκούν και επιβάλλεται η προηγούμενη έγκριση της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής.

δ) η επαναχρησιμοποίηση ανακτηθέντων ποσών από οφειλέτες που βρέθηκαν σε αδυναμία πληρωμής και στη θέση τους παρενέβη εγγυητικά η Κοινότητα επιτρέπει την πληρωμή των οφειλών σε σύντομο χρονικό διάστημα, με την προϋπόθεση ότι θα είναι διαθέσιμες ανακτηθείσες πιστώσεις.

1.4.2. Εγγυήσεις προς τρίτους

Η εγγύηση του δανείου αφορά τα δάνεια που χορηγούν οι χρηματοδοτικοί οργανισμοί, π.χ. η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Όταν ο δικαιούχος ενός εγγυημένου δανείου δεν πληρώνει εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, η ΕΤΕπ ζητεί από την Κοινότητα να πληρώσει τα ποσά που οφείλει ο οφειλέτης, σύμφωνα με τις συμβάσεις εγγυοδοσίας. Η καταβολή της εγγύησης πρέπει να γίνει το αργότερο εντός τριών μηνών από την παραλαβή της αίτησης που υποβάλει η ΕΤΕπ. Η ΕΤΕπ διαχειρίζεται το δάνειο με τη δέουσα κατά τα τραπεζικά ήθη επιμέλεια και υποχρεούται να απαιτήσει τα οφειλόμενα ποσά μετά την κατάπτωση της εγγύησης.

Μετά την έναρξη της ισχύος του κανονισμού περί συστάσεως Ταμείου Εγγύησης σχετικά με τις εξωτερικές δράσεις, οι διατάξεις της σύμβασης μεταξύ της Κοινότητας και της ΕΤΕπ σχετικά με τη διαχείριση του Ταμείου προβλέπουν ότι, με βάση την ενεργοποίηση της εγγύησης της ΕΤΕπ σε περίπτωση διαπιστωθείσας αδυναμίας πληρωμής, η Επιτροπή εξουσιοδοτεί την Τράπεζα να εισπράξει εντός τριών μηνών από το Ταμείο Εγγύησης τα σχετικά ποσά.

Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν επαρκή διαθέσιμα στο Ταμείο, εφαρμόζεται η διαδικασία εγγυητικής κάλυψης που προβλέπεται για τις δανειοληπτικές/δανειοδοτικές πράξεις.

Στις 20 και 22 Ιανουαρίου 1999, υπεγράφη συμφωνία εφαρμογής μεταξύ της Κοινότητας και της ΕΤΕπ, η οποία διέπει τη διαδικασία καταβολής και επιστροφής των κοινοτικών εγγυήσεων που χορηγούνται υπέρ της ΕΤΕπ.

2. Μεθοδολογικο σημειωμα για την αναλυση τησ κατ'εκτιμηση ικανοτητασ δανειοδοτησησ τησ Κοινοτητασ προσ τριτεσ χωρεσ κατα την περιοδο 1999-2001 συμφωνα με το μηχανισμο του Ταμειου Εγγυησησ (πινακασ 4)

2.1. Αποθεματικό για τις εγγυήσεις των δανείων προς τρίτες χώρες

Όπως συμφωνήθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου, η διοργανική συμφωνία της 29ης Οκτωβρίου 1993 σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού προβλέπει την προσωρινή εγγραφή στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ενός αποθεματικού για την εγγύηση των δανείων προς τρίτες χώρες. Το αποθεματικό αυτό προορίζεται για την τροφοδότηση του Ταμείου Εγγύησης και, όταν είναι απαραίτητο, για την καταβολή των εγγυήσεων που υπερβαίνουν το διαθέσιμο ποσό του Ταμείου, έτσι ώστε τα ποσά αυτά να μπορούν να καταλογισθούν στον προϋπολογισμό.

Το ποσό του αποθεματικού εγγύησης είναι αυτό που προβλέπεται από τις δημοσιονομικές προοπτικές 2000-2006, δηλαδή 200 εκατ. EUR σε τιμές 1999. Το ποσό του αποθεματικού αυτού ανερχόταν σε 203 εκατ. EUR το 2000 και θα φθάνει τα 208 εκατ. EUR το 2001.

Οι όροι εγγραφής, χρησιμοποίησης και χρηματοδότησης του αποθεματικού εγγύησης ορίζονται από τις ακόλουθες αποφάσεις:

* απόφαση 94/729/ΕΚ του Συμβουλίου της 31ης Οκτωβρίου 1994 για τη δημοσιονομική πειθαρχία.

* κανονισμός (ΕΚΑΧ, ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2730/94 του Συμβουλίου της 31ης Οκτωβρίου 1994 για την τροποποίηση του δημοσιονομικού κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1977 που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

* απόφαση 94/728/ΕΚ του Συμβουλίου της 31ης Οκτωβρίου 1994 για το σύστημα των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων.

2.2. Βάσεις υπολογισμού της τροφοδότησης του Ταμείου Εγγύησης

Οι βάσεις τροφοδότησης του Ταμείου υπολογίζονται με την εφαρμογή των αντίστοιχων ποσοστών εγγυητικής κάλυψης (65%, 70%, 75% or 100%):

- στις εγγυήσεις δανείων που έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο και στις εγγυήσεις δανείων που έχουν προταθεί ή προετοιμάζονται από την Επιτροπή, βάσει των εκτιμώμενων ποσών των προς υπογραφή δανείων που περιλαμβάνονται στα δημοσιονομικά δελτία (δάνεια ΕΤΕπ, δάνεια Ευρατόμ).

- στα ποσά των εγκεκριμένων από το Συμβούλιο δανείων (δάνεια χρηματοδοτικής συνδρομής) και των δανείων που έχουν προταθεί ή προετοιμάζονται από την Επιτροπή.

Το παράρτημα του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 του Συμβουλίου της 31ης Οκτωβρίου 1994 περί ιδρύσεως του Ταμείου εγγύησης για τις εξωτερικές ενέργειες, το οποίο αφορά τους τρόπους τροφοδότησης του Ταμείου, αναφέρει ότι για τις πράξεις δανειοληψίας/δανειοδότησης ή για τις πράξεις εγγυοδοσίας προς χρηματοδοτικούς οργανισμούς βάσει ενός μηχανισμού-πλαισίου, διάρκειας πολλών ετών, μικροοικονομικού και διαρθρωτικού χαρακτήρα, η τροφοδότηση του Ταμείου γίνεται με ετήσιες δόσεις, οι οποίες υπολογίζονται με βάση τα ετήσια ποσά που αναφέρονται στο δημοσιονομικό δελτίο που συνοδεύει την πρόταση της Επιτροπής, αφού γίνει ενδεχομένως προσαρμογή με βάση την απόφαση του Συμβουλίου.

Όσον αφορά τις άλλες πράξεις δανειοληψίας/δανειοδότησης της Κοινότητας, όπως είναι τα δάνεια για το ισοζύγιο πληρωμών τρίτων χωρών, που χορηγούνται σε μια ή περισσότερες δόσεις, τα ποσά τροφοδότησης του Ταμείου υπολογίζονται με βάση το συνολικό ποσό που έχει αποφασίσει το Συμβούλιο για κάθε πράξη.

Το παράρτημα του κανονισμού περί ιδρύσεως του Ταμείου Εγγύησης αναφέρει ότι, από το δεύτερο έτος (για τις πράξεις που διαρκούν πολλά έτη), τα ποσά που πρέπει να καταβληθούν στο ταμείο διορθώνονται με βάση τη διαφορά που διαπιστώνεται στις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους μεταξύ των εκτιμήσεων που χρησιμοποιήθηκαν ως βάση για την προηγούμενη καταβολή και των δανείων που υπεγράφησαν και χορηγήθηκαν κατά τη διάρκεια του ιδίου έτους. Η τυχόν απόκλιση σχετικά με το προηγούμενο έτος αποτελεί αντικείμενο καταβολής κατά το επόμενο έτος.

Το παράρτημα αυτό ορίζει ότι, όταν η Επιτροπή κινεί μια διαδικασία τροφοδότησης, ελέγχει την εκτέλεση των πράξεων που έχουν αποτελέσει αντικείμενο προηγούμενων καταβολών και, στην περίπτωση που οι αρχικά προβλεπόμενες προθεσμίες ανάληψης δεν έχουν τηρηθεί, προτείνει να ληφθεί υπόψη το γεγονός αυτό κατά τον υπολογισμό της πρώτης καταβολής που πρόκειται να γίνει στην αρχή του επόμενου οικονομικού έτους στο πλαίσιο των τρεχουσών πράξεων.

Κατά τη διάρκεια του δευτέρου εξαμήνου του 2000, η Αρμόδια για τον Προϋπολογισμό Αρχή ενέκρινε δύο μεταφορές πιστώσεων:

- τη μεταφορά πίστωσης 69/2000 με στόχο την τροφοδότηση του Ταμείου Εγγύησης για τις δανειοδοτήσεις ως μέσο παροχής χρηματοδοτικής συνδρομής στις τρίτες χώρες (Τατζικιστάν, Μολδαβία), καθώς και την καταβολή που αντιστοιχεί στην ετήσια δόση που προβλέπεται στο δημοσιονομικό δελτίο για τα δάνεια της ΕΤΕ υπέρ σχεδίων που υλοποιούνται στην Κροατία.

- τη μεταφορά πίστωσης 74/2000 που αποβλέπει στην καταβολή του ποσού που αντιστοιχεί στην ετήσια δόση που προβλέπεται στα δημοσιονομικά δελτία για τα δάνεια της ΕΤΕπ με σκοπό την παγίωση και την ενίσχυση της τελωνειακής ένωσης ΕΚ-Τουρκίας.

2.3. Βάση τροφοδότησης του Ταμείου σε περίπτωση μερικής εγγύησης

Για τα δάνεια ΕΤΕπ, τα οποία αποτελούν αντικείμενο εγγύησης κατά 75%, το Ταμείο τροφοδοτείται με βάση το 75% του συνολικού ποσού των εγκεκριμένων πράξεων.

Τα δάνεια ΕΤΕπ που ενεκρίθησαν από το Συμβούλιο στις 14 Απριλίου 1997, στις 19 Μαΐου 1998 και στις 14 Δεκεμβρίου 1998 αποτελούν αντικείμενο εγγύησης περιοριζόμενης στο 70% του συνολικού ύψους των πιστώσεων που ανοίχθηκαν. Η χρησιμοποιούμενη βάση τροφοδότησης ανέρχεται στο 70% των προβλεπόμενων σε ετήσια βάση υπογραφών δανείων.

Τα δάνεια ΕΤΕπ που ενεκρίθησαν από το Συμβούλιο στις 29 Νοεμβρίου 1999 και στις 22 Δεκεμβρίου 1999 αποτελούν αντικείμενο εγγύησης περιοριζόμενης στο 65% του συνολικού ύψους των πιστώσεων που ανοίχθηκαν. Η βάση τροφοδότησης ανέρχεται στο 65% των προβλεπόμενων σε ετήσια βάση υπογραφών δανείων.

2.4. Τροφοδότηση του Ταμείου Εγγύησης

Τα ποσά τροφοδότησης του Ταμείου Εγγύησης προκύπτουν από την εφαρμογή του συντελεστή τροφοδότησης (14%) στη βάση υπολογισμού που προσδιορίζεται ανωτέρω.

Δυνάμει των άρθρων 2 και 4 του κανονισμού περί ιδρύσεως του Ταμείου Εγγύησης, το Ταμείο τροφοδοτείται με ποσά καταβαλλόμενα από τον γενικό προϋπολογισμό και ανερχόμενα στο 14% του ποσού σε κεφάλαιο των πράξεων, και μέχρι τα κεφάλαια του Ταμείου να φθάσουν το ποσό-στόχο. Δεδομένου δε ότι το ποσό αυτό είχε καλυφθεί στις 31 Δεκεμβρίου 1997, η Επιτροπή, σύμφωνα με τον κανονισμό, υπέβαλε προτάσεις επανεξέτασης του ποσοστού τροφοδότησης. Οι προτάσεις αυτές έχουν ενταχθεί στη γενική έκθεση περί λειτουργίας του Ταμείου Εγγύησης, την οποία κατήρτισε η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού (COM(1998) 168 τελικό της 18ης Μαρτίου 1998). Ο κανονισμός αριθ. 2728/94 περί ιδρύσεως του Ταμείου Εγγύησης για τις εξωτερικές ενέργειες τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1149/1999 του Συμβουλίου της 25ης Μαΐου 1999 βάσει του οποίου το ποσοστό τροφοδότησης του Ταμείου και το ποσοστό του ποσού-στόχου ορίζονται στο 9% από την 1η Ιανουαρίου 2000.

2.5. Εναπομένον περιθώριο στο αποθεματικό εγγύησης

Το εναπομένον περιθώριο στο αποθεματικό εγγύησης προσδιορίζεται από τη διαφορά μεταξύ του ποσού του αποθεματικού και του ποσού τροφοδότησης του Ταμείου Εγγύησης.

2.6. Εναπομένουσα ικανότητα δανειοδότησης

Η εναπομένουσα ικανότητα δανειοδότησης ισούται με το ποσό σε δάνεια του εναπομένοντος περιθωρίου στο αποθεματικό, λαμβανομένων υπόψη των ισχυόντων ποσοστών εγγύησης.

3. Επεξηγηματικές σημειώσεις για τους δείκτες κινδύνου χώρας (+Πίνακες)

//

Υποσημειώσεις

//

(1) // Περιλαμβάνονται μόνο τα δάνεια της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της ΕΤΕπ (εκρεμμούσες εκταμιεύσεις) προς ΧΚΑΕ, ΝΑΚ και MED

(2) // Όσο υψηλότερη είναι η κατάταξη, τόσο χαμηλότερη είναι η πιστωληπτική ικανότητα της χώρας. Δεν δημοσιεύθηκε κατάταξη στο Euromoney τον Μάρτιο του 1998.

(3) // Οι χώρες βαθμολογούνται σε κλίμακα από 0 έως 100. το 100 αντιπροσωπεύει τη μικρότερη πιθανότητα χρεοκοπίας. μία δεδομένη χώρα μπορεί να βελτιώνει τη θέση της και να χάνει θέσεις στην κατάταξη αν βελτιωθεί η συνολική βαθμολόγηση όλων των εξεταζομένων χωρών.

//

Συντμήσεις και αγγλικές λέξεις στους πίνακες

//

S&P // Standard and Poor's

//

CCFF= // Μηχανισμός Αντισταθμιστικής Χρηματοδότησης και Χρηματοδότησης για Απρόβλεπτα

EFF= // Διευρυμένος Πιστωτικός Οργανισμός

SBA = // Συμφωνία Stand-By

STF= // Διευκόλυνση Συστημικής Μετατροπής

//

est.= // εκτιμήσεις

n.a. = // δεν είναι διαθέσιμα

prelim.= // προσωρινά

//

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>