EL    EL EL 
 
EL 1   EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 3.12.2008 
SEC(2008) 2931 
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
 
Συνοδευτικό  στην  
Πρόταση  
 
Ο∆ΗΓΙΑΣ  ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
 
σχετικά  µε τον περιορισ µό της χρήσης  ορισ µένων  επικίνδυνων  ουσιών  σε ηλεκτρικό  και 
ηλεκτρονικό  εξοπλισ µό 
  
Περίληψη  της εκτίµησης  επιπτώσεων   
 
 
{COM(2008) 809 τελικό } 
{SEC(2008) 2930} 
 
EL 2   EL ΠΕΡΙΛΗΨΗ  
ΣΚΕΠΤΙΚΟ  ΤΗΣ  ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗΣ  
Στόχος  της οδηγίας  2002/95/E Κ είναι  ο περιορισ µός της χρήσης  επικίνδυνων  ουσιών  στον  
ηλεκτρικό  και ηλεκτρονικό  εξοπλισ µό, µε απώτερο  σκοπό  τη συµβολή  στην  προστασία  της 
ανθρώπινης  υγείας  και στην  περιβαλλοντικώς  αβλαβή  ανάκτηση  και διάθεση  των αποβλήτων  
ηλεκτρικού  και ηλεκτρονικού  εξοπλισ µού. Η οδηγία  αυτή  επανεξετάζεται  για δύο κυρίως  
λόγους : 
1. Η Επιτροπή  έχει δεσµευθεί  να διαµορφώσει  βελτιω µένο ρυθµιστικό  περιβάλλον , που θα 
είναι  απλό , κατανοητό , αποτελεσ µατικό  και εφαρ µόσιµο. Το ρυθµιστικό  περιβάλλον  στο 
οποίο  λειτουργούν  οι επιχειρήσεις  επηρεάζει  την ανταγωνιστικότητά  τους, καθώς  και την 
ικανότητά  τους να αναπτύσσονται  και να δηµιουργούν  θέσεις  εργασίας . Ο στόχος  της 
βελτίωσης  της νοµοθεσίας  αποτελεί  σηµαντικό  στοιχείο  της στρατηγικής  «Εταιρική  σχέση  
για τη µεγέθυνση  και την απασχόληση » (στρατηγική  της Λισσαβόνας ) της Ευρωπαϊκής  
Ένωσης  (ΕΕ). Η οδηγία  επιδέχεται  βελτίωση  από πλευράς  εφαρ µογής, επιβολής  και συνοχής . 
2. Η οδηγία  για τον περιορισ µό των επικίνδυνων  ουσιών  απαιτεί  από την Επιτροπή  να 
επανεξετάσει  τα προβλεπό µενα σε αυτή  µέτρα, ιδίως  όσον  αφορά  την υπαγωγή  δύο επιπλέον  
κατηγοριών  εξοπλισ µού στο πεδίο  εφαρ µογής της (κατηγορίες  8 και 9: ιατροτεχνολογικά  
προϊόντα  και όργανα  παρακολούθησης  και ελέγχου ) και την αναπροσαρ µογή του καταλόγου  
των ουσιών  που υπόκεινται  σε περιορισ µό. 
 
ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ  ΚΑΙ  ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ   
Την επίτευξη  των στόχων  της οδηγίας  για τον περιορισ µό των επικίνδυνων  ουσιών  
παρε µποδίζουν  και καθιστούν  δαπανηρότερη  τα προβλή µατα που σχετίζονται  µε 
αβεβαιότητες  κατά  την εφαρ µογή, όπως  είναι  η έλλειψη  εναρ µόνισης  στην  ερµηνεία  των 
ορισµών και αποκλίνουσες  απαιτήσεις  για την απόδειξη  της συµµόρφωσης  προϊόντος · τα 
προβλή µατα επιβολής , όπως  είναι  οι κατώτερες  των βέλτιστων  δραστηριότητες  εποπτείας  της 
αγοράς · προβλή µατα οφειλό µενα στην  αισθητή  ανακολουθία  µε άλλα  κοινοτικά  
νοµοθετή µατα ή µε την τεχνική /επιστη µονική  πρόοδο , όπως  λόγου  χάρη  είναι  οι πιθανές  
αλληλοεπικαλύψεις  µε τον κανονισ µό REACH και την οδηγία  για τον οικολογικό  σχεδιασ µό 
του ηλεκτρικού  και ηλεκτρονικού  εξοπλισ µούς, καθώς  και η ανάγκη  να επεκταθεί  το πεδίο  
εφαρ µογής ώστε  να καλύπτονται  τα ιατροτεχνολογικά  προϊόντα  και τα όργανα  
παρακολούθησης  και ελέγχου . 
Η επανεξέταση  στοχεύει  στα εξής: βελτίωση  της εφαρ µογής και επιβολής  της οδηγίας , 
µεγαλύτερη  συνέπεια  µε τη σχετική  κοινοτική  νοµοθεσία  για τα προϊόντα , βελτιώσεις  της 
οικονο µικής αποτελεσ µατικότητας  της οδηγίας  και µεγαλύτερα  περιβαλλοντικά  οφέλη . 
 
Η ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ  ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗΣ  
Πραγ µατοποιήθηκαν  δύο διαβουλεύσεις  µε τα ενδιαφερό µενα µέρη και διάφορες  µελέτες . Το 
αντικεί µενό τους ήταν  τα θέµατα που έπρεπε  να επανεξεταστούν  και οι επιλογές  άσκησης  
πολιτικής  στο κάθε  θέµα. Αυτές  οι διαβουλεύσεις  και µελέτες  συνέβαλαν  στον  ορισµό και 
την ανάλυση  διαφόρων  επιλογών  άσκησης  πολιτικής  που παρουσιάζονται  ακολούθως . 
 
EL 3   EL  
ΕΠΙΛΟΓΕΣ  
Οι επιλογές  κατατάσσονται  σε τρεις  κύριες  κατηγορίες : 
 1. διασαφήνιση  και απλούστευση  της οδηγίας  
 2. βελτίωση  της επιβολής  της σε εθνικό  επίπεδο  
 3. προσαρ µογή της στην  επιστη µονική  και τεχνική  πρόοδο . 
Στο πλαίσιο  κάθε  κατηγορίας  εξετάστηκαν  διαφορετικές  επιλογές  και αναλύθηκε  το κόστος  
και τα οφέλη  της κάθε  επιλογής . 
 
ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΥ  ΠΡΟΚΡΙΘΗΚΑΝ  
Συνιστώνται , εν συντο µία, οι ακόλουθες  επιλογές : 
Τροποποιήσεις  του νοµικού κειµένου προς  διευκρίνιση  του πεδίου  εφαρ µογής  και των 
ορισµών, συγκεκρι µένα µε την σύνταξη  καταλόγου  προϊόντων  που οριοθετεί  το πεδίο  
εφαρ µογής της οδηγίας  για τον περιορισ µό των επικίνδυνων  ουσιών  και ο οποίος  θα είναι  
δεσµευτικός  και δεν θα εξαρτάται  από το πεδίο  εφαρ µογής της οδηγίας  για τα απόβλητα  
ηλεκτρικού  και ηλεκτρονικού  εξοπλισ µού. 
Ένταξη  στην  οδηγία  όλων  των σχετικών  διατάξεων  που χρησι µοποιούνται  ήδη στη δέσµη 
νοµοθετη µάτων  της ΕΕ για την εµπορία  των προϊόντων , συγκεκρι µένα των διατάξεων  που 
αφορούν : 
– εθνικές  δραστηριότητες  εποπτείας  της αγοράς · 
– µηχανισ µούς για την αξιολόγηση  της συµµόρφωσης  προϊόντος  προτού  διατεθεί  
στην  αγορά , οι οποίοι  βασίζονται  στην  δήλωση  από τον ίδιο τον παραγωγό · 
– τεκµηρίωση  της συµµόρφωσης  του προϊόντος  µε βάση  εναρ µονισµένα 
πρότυπα  και τη σήµανση  CE. 
Προσαρ µογή της διαδικασίας  εξαιρέσεων , για παράδειγ µα θεσπίζοντας , µε διαδικασία  
επιτροπής , την απαίτηση  να αναλύουν  οι αιτού µενοι τα υποκατάστατα  πριν από την υποβολή  
αιτήµατος εξαίρεσης  και τη θέσπιση  επιπρόσθετων  κριτηρίων  για την έγκριση  εξαίρεσης . 
Σταδιακή  ένταξη  των ιατροτεχνολογικών  προϊόντων  και των οργάνων  ελέγχου  και 
παρακολούθησης  στο πεδίο  εφαρ µογής  της οδηγίας  για τον περιορισ µό επικινδύνων  
ουσιών · καµία αλλαγή  του καταλόγου  ουσιών  που υπόκεινται  σε περιορισ µό. 
 
ΟΦΕΛΗ  και ΚΟΣΤΟΣ  
Το κόστος  και τα οφέλη  αυτών  των επιλογών  είναι  συνοπτικώς  τα ακόλουθα : 
Λίγα  είναι  τα διαθέσι µα στοιχεία  σχετικά  µε το πραγ µατικό  κόστος  συµµόρφωσης  που 
επωµίζεται  η βιοµηχανία : για τα προϊόντα  που εµπίπτουν  επί του παρόντος  στην  οδηγία  για 
 
EL 4   EL τον περιορισ µό επικινδύνων  ουσιών  κυµαίνεται , κατά  τις εκτιµήσεις , σε 1-4% του κύκλου  
εργασιών . Σύµφωνα  µε πιο πρόσφατες  µελέτες , το µέσο συνολικό  κόστος  από την οδηγία  για 
τον περιορισ µό επικίνδυνων  ουσιών  ανέρχεται  σε 1,9% του κύκλου  εργασιών  (καταβληθέν  
στο παρελθόν  κόστος  και κατ’ αποκοπή  µελλοντικό  κόστος ). 
Στην  περίπτωση  των ιατροτεχνολογικών  προϊόντων  και των οργάνων  ελέγχου  και 
παρακολούθησης  - ορισµένα εκ των οποίων  παράγονται  σε µικρούς  αριθµούς ή έχουν  
κρίσι µης σηµασίας  εφαρ µογές και, κατά  συνέπεια , αυξη µένες απαιτήσεις  δοκιµών και 
αξιοπιστίας  - το ετήσιο  κόστος  της συµµόρφωσης  εκτιµάται ότι ανέρχεται  σε 400-1600 εκατ. 
ευρώ  περίπου . Ορισ µένοι διατείνονται  ότι το κόστος  της συµµόρφωσης  ορισµένων  
πολύπλοκων  προϊόντων  µε την οδηγία  για τον περιορισ µό επικινδύνων  ουσιών  είναι  δυνατόν  
να ανέρχεται  σε 7-10% του κύκλου  εργασιών  (νέο προϊόν ) ή σε 1-10% ( τροποποίηση  
υπάρχοντος  προϊόντος ). Μεγάλο  µερίδιο  του κόστους  αυτού  µπορεί  να καταλογιστεί  στον  
µακροχρόνιο  κύκλο  ανάπτυξης , δοκιµής και έγκρισης  των πολυπλοκότερων  προϊόντων . Για 
τον λόγω  αυτό , προτείνεται  σταδιακή  θέσπιση  για τα εν λόγω  προϊόντα , ούτως  ώστε  να 
καταστεί  δυνατή  η µετάβαση  στο νέο καθεστώς  συµµόρφωσης  µε τους διαθέσι µους πόρους  
και µε τους υφιστά µενους  κύκλους  ανάπτυξης  προϊόντων . 
Στην  οδηγία  για τον περιορισ µό επικινδύνων  ουσιών  δεν προβλέπονται  ρητώς  υποχρεώσεις  
υποβολής  εκθέσεων  από τα κράτη  µέλη ούτε απαιτήσεις  παροχής  πληροφοριών  από τους 
κατασκευαστές , στις περισσότερες  δε περιπτώσεις  τα κράτη  µέλη δεν έχουν  θεσπίσει  
σχετικές  νοµικές υποχρεώσεις  σε εθνικό  επίπεδο . Η διαδικασία  έγκρισης  εξαιρέσεων  
θεωρείται  µακροχρόνια  για προϊόντα  µε βραχείς  κύκλους  καινοτο µίας. Η εναρ µόνιση  των 
απαιτήσεων  όσον  αφορά  το περιεχό µενο της αίτησης  εξαίρεσης  και η διευκρίνιση  της 
διάρκειας  ισχύος  των εξαιρέσεων  θα επιταχύνει  τη διαδικασία , θα ενισχύσει  την ασφάλεια  
δικαίου  και θα µειώσει  τη διοικητική  επιβάρυνση  τόσο  των αρχών  όσο και των αιτού µενων  
εξαιρέσεις . 
Με την εναρ µόνιση  των διατάξεων  για το πεδίο  εφαρ µογής, τους ορισµούς, την αξιολόγηση  
της συµµόρφωσης  των προϊόντων  και την εποπτεία  της αγοράς , ώστε  να συµβαδίζουν  µε 
άλλες  νοµικές διατάξεις  της ΕΕ σχετικά  µε τα προϊόντα , θα ενισχυθεί  η ασφάλεια  δικαίου  
και, κατά  συνέπεια , θα µειωθεί  η διοικητική  επιβάρυνση . 
Η αρχική  εφαρ µογή αυτών  των αναθεωρη µένων  διατάξεων  θα µπορούσε  να επιφέρει  
επιπρόσθετη  διοικητική  επιβάρυνση  των κρατών  µελών  και των παραγωγών , ανάλογα  µε 
το σηµερινό  επίπεδο  ετοιµότητας  του κάθε  κράτους  µέλους  για την ορθή  επιβολή  των 
διατάξεων  αυτών  και µε την καταλληλότητα  των µέτρων  που λαµβάνουν  οι παραγωγοί  για να 
εξασφαλίζουν  τη συµµόρφωση  των προϊόντων  τους. 
Οι υπηρεσίες  της Επιτροπής  εκτιµούν ότι γενικώς  θα προκύψουν  καθαρά  οφέλη , µολονότι  θα 
είναι  περιορισ µένα. Επιπλέον , οι συνιστώ µενες επιλογές  θα έχουν  σηµαντικό  σωρευτικό  
αντίκτυπο  λόγω  της διασαφήνισης  της οδηγίας  και της εναρ µόνισης  της εφαρ µογής και 
επιβολής  της, µε αποτέλεσ µα θετική  συµβολή  στη βελτίωση  της νοµοθεσίας . 
Αναµένονται  σηµαντικά  περιβαλλοντικά  οφέλη : αρκετοί  τόνοι  βαρέων  µετάλλων  που 
απαγορεύονται  από την οδηγία  για τον περιορισ µό επικινδύνων  ουσιών  (περισσότεροι  από 
1400 τόνοι  µολύβδου , περίπου  2,2 τόνοι  καδµίου) χρησι µοποιούνται  σε ιατροτεχνολογικά  
προϊόντα  και σε όργανα  παρακολούθησης  και ελέγχου , που αποτελούν  το 0,2-0,3% των 
αποβλήτων  ηλεκτρικού  και ηλεκτρονικού  εξοπλισ µού κατά  βάρος . Εάν δεν είναι  κατάλληλη  
η διαχείριση  αυτών  των αποβλήτων , οι ουσίες  αυτές  ενδέχεται  να ελευθερωθούν  στο 
περιβάλλον  (συλλέγεται  χωριστά  µόνον  το 49,7% των αποβλήτων  ιατροτεχνολογικών  
 
EL 5   EL προϊόντων  και το 65,2% των αποβλήτων  οργάνων  παρακολούθησης  και ελέγχου ). Ο 
περιορισ µός της χρήσης  αυτών  των ουσιών  µέσω της εν λόγω  οδηγίας  θα εξαλείψει  µέσο-
µακροπρόθεσ µα την παρουσία  τους στα προϊόντα  και στα απόβλητα . Από την περαιτέρω  
ανάλυση  προκύπτει  ότι η υπαγωγή  αυτών  των κατηγοριών  αποβλήτων  στην  οδηγία  για τον 
περιορισ µό επικινδύνων  ουσιών  θα έχει ορισµένα περιβαλλοντικά  οφέλη , ακόµα και εάν 
υποτεθεί  ότι είναι  κατά  πολύ  υψηλότερος  ο βαθµός ανακύκλωσης . 
Λαµβάνοντας  υπόψη  ότι κατά  τους διενεργού µενους  επί του παρόντος  ελέγχους  στα κράτη  
µέλη διαπιστώνεται  πως 44% του ΗΗΕ  δεν συµµορφώνονται  πλήρως , αναµένεται  ότι 
αποτελεσ µατικοί  µηχανισ µοί εποπτείας  της αγοράς  σε εθνικό  επίπεδο  και η ενίσχυση  της 
συνεργασίας  µεταξύ  των αρχών  των κρατών  µελών  µε στόχο  την απόσυρση  προϊόντων  που 
δεν συµµορφώνονται  θα αυξήσουν  σηµαντικά  τα περιβαλλοντικά  οφέλη  από την οδηγία  για 
τον περιορισ µό επικινδύνων  ουσιών , επειδή  θα ελαχιστοποιηθεί  ο αριθµός των µη 
συµµορφού µενων  προϊόντων  που θα κυκλοφορούν  στην  αγορά . 
Όσον  αφορά  την προσαρ µογή του καταλόγου  επικινδύνων  ουσιών  που υπόκεινται  στις 
ρυθµίσεις  της οδηγίας  για τον περιορισ µό επικινδύνων  ουσιών , κατά  τις προκαταρκτικές  
µελέτες  εντοπίστηκαν  ουσίες  προς  ένταξη  στον  κατάλογο , αλλά  δεν κρίνεται  σκόπι µο να 
προταθεί  η υπαγωγή  επιπλέον  επικινδύνων  ουσιών  στην  εν λόγω  οδηγία , επειδή  η 
έλλειψη  επαρκών  στοιχείων  σχετικά  µε τα υποκατάστατα  των ουσιών  αυτών  δεν επιτρέπει  να 
διαµορφωθεί  σαφής  άποψη  για το κατά  πόσον  τα υποκατάστατα  είναι  περιβαλλοντικώς  
ασφαλέστερα  ή, στις περιπτώσεις  που προσφέρονται  περιβαλλοντικώς  ασφαλέστερες  λύσεις , 
κατά  πόσον  το κόστος  αντικατάστασης  είναι  ανάλογο  των περιβαλλοντικών  οφελών .