ΔΩΔΕΚΑΤΗ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ για τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου - 1994 - (95/C 254/01) COM(95) 500 τελικό

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Σελίδα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

ΧΩΡΟΣ ΔΙΧΩΣ ΣΥΝΟΡΑ

1. Εισαγωγή .......... 10

2. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 11

2.1. Κατάργηση των φυσικών συνόρων .......... 11

2.1.1. Τελωνειακή ένωση .......... 11

2.1.1.1. Κοινοποιήσεις εθνικών μέτρων για την εκτέλεση των οδηγιών που εφαρμόζονται στον τομέα της τελωνειακής ένωσης .......... 11

2.1.2. Ελεύθερη κυκλοφορία των γεωργικών προϊόντων .......... 11

2.1.2.1. Οι έλεγχοι κατά την εισαγωγή .......... 11

2.1.2.2. Τα μέτρα απαγόρευσης της εισαγωγής .......... 12

2.2. Κατάργηση των τεχνικών συνόρων .......... 12

2.2.1. Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων .......... 12

2.2.1.1. Τα άρθρα 30 και ακόλουθα της συνθήκης της απαγορεύουν τους ποσοτικούς περιορισμούς κατά την εισαγωγή και την εξαγωγή, καθώς και τα μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος .......... 12

2.2.1.2. Οι κανόνες πρόληψης που προβλέπονται στην οδηγία 83/189/ΕΟΚ .......... 15

2.2.2. Απολογισμός της κατάστασης εφαρμογής των οδηγιών ανά τομέα στο πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων .......... 16

2.2.2.1. Τρόφιμα .......... 16

2.2.2.2. Κοινοποιήσεις των εθνικών μέτρων για την εκτέλεση των οδηγιών στον τομέα των τροφίμων .......... 16

2.2.2.3. Φαρμακευτικά προϊόντα .......... 16

2.2.2.4. Κοινοποιήσεις των εθνικών μέτρων για την εκτέλεση των οδηγιών στον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων .......... 17

2.2.2.5. Χημικά προϊόντα .......... 17

2.2.2.6. Κοινοποιήσεις των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των οδηγιών στον τομέα των χημικών προϊόντων .......... 17

2.2.2.7. Οχήματα με κινητήρα, ελκυστήρες, μοτοποδήλατα .......... 17

2.2.2.8. Κατάσταση κοινοποιήσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των οδηγιών στον τομέα των οχημάτων με κινητήρα, ελκυστήρων, μοτοποδηλάτων .......... 18

2.2.2.9. Προϊόντα του τομέα των δομικών κατασκευών .......... 18

2.2.2.10. Υλικά εξοπλισμού (μηχανικός, εξοπλισμός ατομικής προστασίας, υλικών πρώτης συσκευασίας, μετρολογίας, ηλεκτροτεχνικής ιατρικών συσκευών .......... 18

2.2.2.11. Κατάσταση κοινοποιήσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των οδηγιών στον τομέα των αγαθών εξοπλισμού (μηχανικός, εξοπλισμός ατομικής προστασίας, υλικά συσκευασίας, μετρολογία, ηλεκτρονική και ιατρικές συσκευές .......... 19

2.2.3. Αγορά υπηρεσιών .......... 19

2.2.3.1. Οπτικοακουστικός τομέας .......... 19

2.2.3.2. Πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία .......... 19

2.2.3.3. Κοινοποιήσεις των εθνικών μέτρων εκτέλεσης για την εφαρμογή των οδηγιών στον τομέα της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας .......... 20

2.2.3.4. Τηλεπικοινωνίες .......... 20

2.2.3.5. Κοινοποιήσεις των εθνικών μέτρων εκτέλεσης για την εφαρμογή των οδηγιών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών .......... 21

2.2.3.6. Ελεύθερη κυκλοφορία των οικονομικών υπηρεσιών .......... 22

2.2.3.7. Κοινοποιήσεις των εθνικών μέτρων για την εφαρμογή εκτέλεση των οδηγιών στον τομέα των οικονομικών υπηρεσιών .......... 22

2.2.3.8. Άμεση φορολογία .......... 22

2.2.3.9. Κοινοποιήσεις εθνικών μέτρων εκτέλεσης για την εφαρμογή των οδηγιών στον τομέα της άμεσης φορολογίας .......... 23

2.2.3.10. Δίκαιο των εταιρειών .......... 23

2.2.3.11. Κοινοποιήσεις εθνικών μέτρων για την εκτέλεση των οδηγιών στον τομέα του εταιρικού δικαίου .......... 23

2.2.4. Ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων .......... 23

2.2.5. Δημόσιες συμβάσεις .......... 24

2.2.5.1. Κοινοποιήσεις εθνικών μέτρων εκτέλεσης για την εφαρμογή των οδηγιών στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων .......... 27

2.3. Κατάργηση των φορολογικών συνόρων .......... 27

2.3.1. Κοινοποιήσεις μέτρων εκτέλεσης για την εφαρμογή των οδηγιών στον τομέα της έμμεσης φορολογίας .......... 28

2.4. Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και δικαίωμα εγκατάστασης .......... 28

2.4.1. Απαγόρευση των διακρίσεων .......... 28

2.4.2. Είσοδος και διαμονή .......... 29

2.4.2.1. Κοινοποιήσεις των μέτρων για την εκτέλεση των οδηγιών σχετικά με το δικαίωμα διαμονής .......... 29

2.4.3. Συνδικαλιστικά δικαιώματα .......... 29

2.4.4. Πρόσβαση στις δημόσιες θέσεις απασχόλησης .......... 29

2.4.5. Κοινωνική ασφάλιση των διακουμένων εργαζομένων .......... 30

2.4.6. Αναγνώριση των διπλωμάτων .......... 30

2.4.6.1. Κοινοποιήσεις μέτρων εκτέλεσης για την εφαρμογή των οδηγιών στον τομέα της αναγνώρισης των διπλωμάτων .......... 32

2.4.7. Εμπορικοί αντιπρόσωποι .......... 32

2.5. Πολιτική των καταναλωτών και ασφάλεια των προϊόντων .......... 33

2.5.1. Κοινοποιήσεις των μέτρων για την εκτέλεση των οδηγιών στον τομέα της πολιτικής των καταναλωτών και της ασφάλειας των προϊόντων .......... 33

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

1. Εισαγωγή .......... 34

2. Η κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 34

2.1. Δημόσιες επιχειρήσεις .......... 34

2.2. Μονοπώλια .......... 35

2.3. Κοινοποιήσεις εκτελεστικών μέτρων στον τομέα της πολιτικής ανταγωνισμού .......... 35

ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

1. Εισαγωγή .......... 35

2. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 36

2.1. Ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών .......... 36

2.2. Συνθήκες εργασίας .......... 36

2.3. Υγεία και ασφάλεια στους χώρους εργασίας .......... 37

2.4. Δημόσια υγεία .......... 37

2.5. Πορεία κοινοποίησης των εθνικών εκτελεστικών μέτρων σχετικά με τις οδηγίες για την απασχόληση και την κοινωνική πολιτική .......... 37

ΓΕΩΡΓΙΑ

1. Εισαγωγή .......... 37

2. Κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 38

2.1. Αγορές .......... 38

2.2. Εναρμόνιση .......... 39

2.3. Κατάσταση κοινοποιήσεων των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των οδηγιών στον τομέα της γεωργίας .......... 41

ΑΛΙΕΙΑ

1. Εισαγωγή .......... 42

2. Κατάσταση στους τομείς .......... 42

2.1. Αγορές .......... 42

2.2. Πόροι .......... 42

2.3. Συμβατότητα των εθνικών νομοθεσιών με το κοινοτικό δίκαιο όσον αφορά τη χορήγηση σημαίας .......... 42

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

1. Εισαγωγή .......... 43

1.1. Γενική κατάσταση .......... 43

1.2. Γνωστοποίηση των εθνικών εκτελεστικών μέτρων .......... 43

1.3. Συμμόρφωση των εθνικών εκτελεστικών μέτρων .......... 43

1.4. Ορθή εφαρμογή των οδηγιών .......... 44

1.5. Διαρθρωτικά ταμεία και λοιπές πηγές κοινοτικής χρηματοδότησης .......... 44

1.6. Ελεύθερη πρόσβαση στην πληροφόρηση .......... 45

1.7. Αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων .......... 45

1.8. Δράσεις που πρέπει να αναφερθούν .......... 46

2. Η κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 47

2.1. Αέρας .......... 47

2.2. Χημικά .......... 47

2.3. Ύδατα .......... 48

2.4. Θόρυβος .......... 49

2.5. Απόβλητα .......... 49

2.6. Φύση .......... 49

2.7. Προστασία από τις ακτινοβολίες .......... 50

2.8. Πρόοδος της γνωστοποίησης των εκτελεστικών μέτρων στον τομέα του περιβάλλοντος .......... 51

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

1. Εισαγωγή .......... 51

2. Η κατάσταση στους διάφορους τομείς .......... 52

2.1. Οδικές μεταφορές .......... 52

2.2. Συνδυασμένες μεταφορές .......... 52

2.3. Πλωτές μεταφορές .......... 52

2.4. Σιδηροδρομικές μεταφορές .......... 52

2.5. Θαλάσσιες μεταφορές .......... 53

2.6. Αεροπορικές μεταφορές .......... 53

2.7. Κοινοποιήσεις των εκτελεστικών μέτρων των οδηγιών στον τομέα των μεταφορών .......... 53

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

1. Εισαγωγή .......... 53

2. Κατάσταση στους διάφορους κλάδους .......... 53

2.1. Διαφάνεια των τιμών .......... 53

2.2. Εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου .......... 54

2.3. Ενεργειακή απόδοση .......... 54

2.4. Πολιτική για τον άνθρακα .......... 54

2.5. Κατάσταση κοινοποίησης των εκτελεστικών μέτρων των οδηγιών που εφαρμόζονται στον τομέα της ενέργειας .......... 54

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ .......... 54

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ .......... 55

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ .......... 55

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

Παράρτημα I: Εικαζόμενες παραβάσεις από το 1990 έως 1994 .......... 56

Παράρτημα II: Διαπιστωθείσες παραβάσεις από το 1990 έως 1994 .......... 63

Παράρτημα III: Παραβάσεις συνθηκών κανονισμών και αποφάσεων .......... 70

Παράρτημα IV: Κατάσταση εφαρμογής των οδηγιών .......... 84

Παράρτημα V: Μη εκτελεσθείσες αποφάσεις του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων .......... 160

Παράρτημα VI: Εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου από τα εθνικά δικαστήρια .......... 164

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Η έκθεση σχετικά με τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου συντάσσεται κάθε έτος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετά τις διαδοχικές αιτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ψήφισμα της 9ης Φεβρουαρίου 1983) και των κρατών μελών (δήλωση αριθ. 19, σημείο 2, προσαρτημένη στη Συνθήκη του Μάαστριχτ της 7ης Φεβρουαρίου 1992). Αυτή η έκθεση ανταποκρίνεται επίσης στα αιτήματα που διατυπώθηκαν στους κόλπους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ή του Συμβουλίου για ειδικούς τομείς.

Η παρούσα δωδέκατη έκθεση καλύπτει το έτος 1994.

Παρά τον αναπόφευκτα επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα του έργου, η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθειες να φέρει στο φως νέα στοιχεία, τόσο σχετικά με τη διεξαγωγή των διαδικασιών ελέγχου όσο και με την αξιολόγηση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων.

Οι διαδικασίες ελέγχου

Οι καταγγελίες που απευθύνθηκαν στην Επιτροπή παραμένουν η πλέον σημαντική πηγή στην οποία στηρίζεται η Επιτροπή προκειμένου να ασκήσει τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου. Ο αριθμός των εικαζομένων περιπτώσεων παραβάσεων οι οποίες διαπιστώθηκαν μετά από καταγγελίες παρέμεινε σταθερός το 1994, τοποποθετούμενος στην ψαλίδα που παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια των 5 τελευταίων ετών (βλέπε πίνακα 1.1 στο παράρτημα Ι). Η ελαφρά αύξηση κατά 10 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος δεν είναι ουσιαστική, δεδομένου ότι το 1993 σημειώθηκε σχετική κάμψη.

Μια ορισμένη μείωση του αριθμού των φακέλων παραβάσεων που εξετάσθηκαν μετά από αιτήσεις ή ερωτήσεις των μελών του Κοινοβουλίου εμφανίζεται στον ίδιο πίνακα στο παραρτημα Ι. Δεν θα πρέπει πάντως να οδηγήσει σε μείωση της σημασίας που πρέπει να αποδίδεται σε αυτές τις πηγές ανίχνευσης των παραβάσεων. Τα αναφερόμενα στοιχεία καταδεικνύουν πράγματι την πραγματικότητα των γεγονότων, ενώ οι αιτήσεις και οι ερωτήσεις των μελών του Κοινοβουλίου επιβεβαιώνουν συχνά τις εικαζόμενες περιπτώσεις παραβάσεων που έχουν ήδη προσδιορισθεί.

Τέλος, ο αριθμός των περιπτώσεων που διαπιστώθηκαν αυτεπαγγέλτως, διατηρείται συνολικά στο επίπεδό του 7 σημειώνει απλά μια ελαφρά αύξηση σε σχέση με το 1993.

Ο απολογισμός της δράσης της Επιτροπής βάσει του άρθρου 169 ΕΚ του 1994 συνοψίζεται ως εξής: κίνησε 974 διαδικασίες παράβασης (έναντι 1 209 το 1993), απέστειλε 546 αιτιολογημένες γνώμες (έναντι 352 το 1993) και προσέφυγε στο Δικαστήριο για 89 υποθέσεις (έναντι 44 το 1993).

Τι αποκαλύπτουν αυτά τα στοιχεία;

Πώς μπορεί να εξηγηθεί η μείωση του αριθμού των διαδικασιών που κινήθηκαν το 1994;

Η απάντηση βρίσκεται στον πίνακα 2.2 (πάραρτημα II) ο οποίος δεικνύει ότι η μείωση αφορά ουσιαστικά την έναρξη διαδικασιών παράβασης για μη κοινοποίηση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των οδηγιών. Βέβαια, δεδομένου ότι δεν κάμφθηκε η επαγρύπνηση της Επιτροπής και ότι ο αριθμός των νέων οδηγιών των οποίων η προθεσμία μεταφοράς εκπνέει το 1994 είναι συγκρίσιμος με εκείνον του 1993, η εξήγηση οφείλεται στη βελτίωση της συμπεριφοράς των κρατών μελών κατά τη λήψη μέτρων μεταφοράς. Η ανάλυση που ακολουθεί όσον αφορά την κατάσταση μεταφοράς των οδηγιών το επιβεβαιώνει.

Και η πολύ σημαντική αύξηση των αιτιολογημένων γνωμών;

Αυτή η αύξηση αφορά, και εδώ επίσης, τη μη ανακοίνωση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των οδηγιών, όπου παρατηρείται διπλασιασμός των αιτιολογημένων γνωμών. Εμφανώς, αυτό εκφράζει τη μέριμνα της Επιτροπής να τελειώνει με ένα μεγάλο αριθμό διαδικασιών που έχουν κινηθεί κατά το παρελθόν και για τις οποίες δεν έχει διαπιστωθεί κανένα θετικό αποτέλεσμα, ενώ πρόκειται για οδηγίες, των οποίων η μη μεταφορά είναι πολύ επιζήμια για τον κοινοτικό βίο.

Αυτή η ίδια συλλογιστική ισχύει εξίσου, και ακόμα εντονότερα, όσον αφορά τη σημαντική αύξηση των προσφυγών στο Δικαστήριο. Αυτό διακόπτει, πράγματι, την τάση μείωσης που έχει διαπιστωθεί εδώ και 5 έτη τουλάχιστον. Πρόκειται πάντως για ένα φαινόμενο το οποίο πρέπει να σχετικοποιηθεί: η προσφυγή στο Δικαστήριο παραμένει για την Επιτροπή η ακραία λύση και συνεχίζει να αντιπροσωπεύει λιγότερο από 20 % των αιτιολογημένων γνωμών.

Πρέπει να υπενθυμιστεί, στο συγκεκριμένο πλαίσιο, ότι η Επιτροπή σημειώνει με ανησυχία τη συνέχιση των καθυστερήσεων που παρατηρούνται στον τομέα της εκτέλεσης των αποφάσεων του Δικαστηρίου. Προειδοποίησε τον Ιούλιο του 1994 όλα τα κράτη μέλη ότι προτίθεται να θέσει πλήρως σε εφαρμογή τις διατάξεις του άρθρου 171 ΕΚ, όπως αυτό αναθεωρήθηκε από τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση που αναθέτει στο Δικαστήριο την αρμοδιότητα επιβολής χρηματικών κυρώσεων σε κράτος μέλος σε περίπτωση μη εκτέλεσης αποφάσεως. Από τότε, η Επιτροπή αναφέρει συστηματικά - σε όλες τις προειδοποιητικές επιστολές και τις αιτιολογημένες γνώμες που αποστέλλει σε κράτος μέλος το οποίο δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα για την εκτέλεση της απόφασης - το ενδεχόμενο επιβολής χρηματικών κυρώσεων, το ποσό των οποίων θα καθορίσει η ίδια όταν προσφύγει στο Δικαστήριο.

Παράλληλα με τα τυπικά στάδια της διαδικασίας που προβλέπεται από τη Συνθήκη, η Επιτροπή συνεχίζει την πολιτική της ευαισθητοποίησης και ενθαρρύνει τις τακτικές επαφές με τις εθνικές διοικήσεις. Σύμφωνα με το πνεύμα αυτό, διοργανώνει όταν είναι αναγκαίο, περιοδικές διμερείς συναντήσεις, τις καλούμενες «συσκέψεις πακέτα», που ασχολούνται με ένα σύνολο περιπτώσεων παράβασης 7 οι συσκέψεις αυτές, που είναι συνήθεις στον τομέα της εσωτερικής αγοράς, οδηγούν σε πολλές περιπτώσεις στη φιλική επίλυση των περιπτώσεων παράβασης. Η Επιτροπή διοργανώνει επίσης συσκέψεις που αφορούν όλες τις περιπτώσεις μη μεταφοράς των οδηγιών σε ένα κράτος μέλος. Χάρις στις συσκέψεις αυτές, ευαισθητοποιούνται οι εθνικές αρχές, αναπτύσσεται η αμοιβαία πληροφόρηση και διευκολύνεται έτσι η μεταφορά στο εθνικό δίκαιο.

Αυτές οι συσκέψεις και οι επαφές έχουν, κατά την άποψη της Επιτροπής, την ίδια σημασία με αυτήν της τυπικής διαδικασίας.

Τέλος, η ευθύνη ελέγχου των υποχρεώσεων που απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο δεν εναπόκειται μόνο στα κοινοτικά όργανα. Η Επιτροπή τονίζει το ρόλο που πρέπει να διαδραματίζουν στον τομέα αυτό οι εθνικές δικαιοδοτικές αρχές. Ο κατάλογος του παραρτήματος VI απεικονίζει τη συμβολή τους κατά τη διάρκεια του διαρρεύσαντος έτους.

Τα αποτελέσματα: προς καλύτερη τήρηση του κοινοτικού δικαίου

Οι άμεσα εφαρμοστέοι κανόνες

Μολονότι η Επιτροπή μπόρεσε να διαπιστώσει το 1994 ότι η κοινοτική δραστηριότητα συνέχισε να βελτιώνεται σε ορισμένους ουσιαστικούς τομείς, διαπίστωσε επίσης ότι ορισμένες δυσχέρειες, που είχαν ήδη εντοπιστεί, συνεχίζονται.

Τοιουτοτρόπως για παράδειγμα, η βελτίωση είναι αισθητή στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, στον οποίο η τάση αύξησης του αριθμού των υποθέσεων που τέθηκαν στο αρχείο και η μείωση του αριθμού των αιτιολογημένων γνωμών και των προσφυγών στο Δικαστήριο σχετικά με υποθέσεις που έχουν σχέση με μη δασμολογικά εμπόδια (αριθ. 30 και εξής) συνεχίσθηκε.

Αντίθετα στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, παρατηρείται σημαντική αύξηση των καταγγελιών λόγω μη τήρησης των κοινοτικών κανόνων, καθώς και διπλασιασμός των διαδικασιών παράβασης. Αυτό οφείλεται ιδίως στην επέκταση της κοινοτικής νομοθεσίας του σχετικού τομέα. Στους τομείς που παρουσιάζουν δυσχέρειες συγκαταλέγεται επίσης ο τομέας του ΦΠΑ, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν πολυάριθμες περιπτώσεις μη τήρησης των κοινοτικών διατάξεων, παρά τις διαδικασίες παράβασης που εκκρεμούν επί πολλά έτη. Αυτό οφείλεται, ιδίως, στον πολύπλοκο χαρακτήρα των νομοθετικών διαδικασιών των κρατών μελών στο φορολογικό τομέα.

Πιο πλήρεις ενδείξεις σχετικά με τις διάφορες περιπτώσεις παρέχονται στην ανάλυση ανά τομέα και στην κατάσταση που περιλαμβάνεται στο παράρτημα III (κατάσταση των παραβάσεων των συνθηκών, κανονισμών και αποφάσεων).

Η μεταφορά των οδηγιών

Ο πίνακας που περιλαμβάνεται στο παρόν κείμενο παρέχει μια γενική όψη της κατάστασης της εφαρμογής του συνόλου των οδηγιών που ίσχυαν στις 31 Δεκεμβρίου 1994 (1).

Πρέπει να σημειωθεί ότι, όπως συνέβη και κατά το προηγούμενο έτος, το 1994 ο αριθμός των εφαρμοστέων οδηγιών αυξήθηκε κατά 60 περίπου.

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Όπως μπορεί να διαπιστωθεί, στις 31 Δεκεμβρίου 1994, τα κράτη μέλη είχαν, κατά μέσο όρο, κοινοποιήσει 91,89 % των εθνικών μέτρων εκτέλεσης που είναι απαραίτητα για τη θέση σε λειτουργία του συνόλου των εφαρμοστέων οδηγιών. Η κατάσταση έχει ως εκ τούτου αισθητά βελτιωθεί σε σχέση με εκείνη που ίσχυε στις 31 Δεκεμβρίου 1993.

Αυτό το αποτέλεσμα, το οποίο είναι σαφώς ικανοποιητικό, καλύπτει πάντως πολυάριθμες διαφορές, τόσο από την άποψη των θεμάτων όσο και της κατάστασης ανά κράτος μέλος. Η εξέταση ανά τομέα και η κατάσταση που περιλαμβάνεται στο πάραρτημα IV επιτρέπουν την εμβάθυνση της ανάλυσης.

Αν αναφερθούμε στους τρεις μεγάλους τομείς μεταφοράς, τον χώρο χωρίς σύνορα, τη γεωργία και το περιβάλλον, μπορεί να διαπιστωθεί σε συνολικούς όρους, ότι ενώ οι δύο πρώτοι σημείωσαν μια σαφή κατά μέσο όρο αύξηση του ποσοστού μεταφοράς, το περιβάλλον αντιθέτως, σημείωσε ορισμένη μείωση.

Στον χώρο χωρίς σύνορα, η πιο ισχυρή αύξηση του ποσοστού μεταφοράς διαπιστώθηκε στους τομείς «χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες», «άμεση φορολογία» και «δίκαιο των εταιρειών», καθώς και για τις οδηγίες «πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία». Το ποσοστό μεταφοράς συνεχίζει να ανέρχεται σε ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο στον τελωνειακό τομέα και στον τομέα της έμμεσης φορολογίας, όπου σχεδόν όλα τα κείμενα έχουν μεταφερθεί. Σε άλλους τομείς, αντιθέτως, το επίπεδο μεταφοράς σημείωσε μείωση. Αυτό ισχύει κυρίως στον τομέα της πολιτικής των καταναλωτών και της ασφάλειας των προϊόντων (10,2 % πτώση σε σχέση με το 1993).

Όσον αφορά τη γεωργία, η διαπιστωθείσα αύξηση του 5 % οφείλεται βεβαίως στο γεγονός ότι μετά τα μέτρα που ελήφθησαν ουσιαστικά σε πρακτικό επίπεδο (εφαρμογή νέων ελέγχων στον κτηνιατρικό και φυτοϋγειονομικό τομέα), τα κράτη μέλη, μπόρεσαν, το 1994, να καταβάλουν μεγαλύτερες προσπάθειες προκειμένου να εξασφαλίσουν την τυπική μεταφορά των οδηγιών. Επιπλέον, οι νομοθετικές εργασίες που άρχισαν πριν από το 1994 ολοκληρώθηκαν.

Στον τομέα του περιβάλλοντος, η διαπιστωθείσα πολύ μικρή αύξηση του ποσοστού μεταφοράς (1,1 %) αποδεικνύει ότι οι προσπάθειες των κρατών μελών συνεχίζονται παρά τις δυσκολίες που οφείλονται κυρίως σε προβλήματα διοικητικού συντονισμού.

Τέλος, πέρα από τον ποσοτικό έλεγχο της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο, η Επιτροπή τονίζει τη σημασία που αποδίδει στην ποιότητα των εθνικών εκτελεστικών μέτρων για να εξασφαλιστεί η πραγματική εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας. Σχετικά με το θέμα αυτό, η Επιτροπή προσπαθεί να ενισχύσει τη δραστηριότητα ελέγχου που ασκεί.

Βεβαίως, η κατάσταση η οποία διαπιστώνεται στον τομέα της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου έχει αισθητά βελτιωθεί. Όμως, παρά το γεγονός αυτό, είναι ολοένα και λιγότερο παραδεκτή. Γιατί; Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι καιροί άλλαξαν. Σε ένα χώρο χωρίς σύνορα, τα αποτελέσματα των παραβάσεων των κοινοτικών κανόνων ή της καθυστερημένης μεταφοράς των οδηγιών γίνονται περισσότερο αισθητά από ότι κατά το παρελθόν.

Εξάλλου, οι πολίτες απαιτούν τη διαφάνεια 7 δεν αντιλαμβάνονται ότι υπάρχουν όψεις των κοινοτικών πολιτικών οι οποίες λειτουργούν μόνο στα χαρτιά. Οι πολιτικές μας έχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα για τους πολίτες μόνο εφόσον εφαρμόζονται κατά τρόπο ικανοποιητικό. Η αυστηρή εφαρμογή τους αποτελεί προϋπόθεση για να διαφυλαχθεί η εμπιστοσύνη την οποία τρέφουν οι ευρωπαίοι πολίτες προς τα κοινοτικά όργανα.

Εξ ου και η σημασία την οποία προσδίδει η Επιτροπή στο ρόλο της ως θεματοφύλακα του κοινοτικού δικαίου, καθώς προσδιόρισε στο πρόγραμμά της για το 1995. Εξ ου επίσης η αποφασιστικότητά της να πράξει τα πάντα ώστε το κοινοτικό δίκαιο να μπορεί να εφαρμόζεται πιο εύκολα: να το καταστήσει βατό και ευανάγνωστο. Αυτό αποδεικνύουν άλλωστε οι προσπάθειες της Επιτροπής στον τομέα της απλούστευσης, ανασύνταξης και κωδικοποίησης, όπως αναφέρεται στην έκθεσή της σχετικά με την λειτουργία της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (2).

Η Επιτροπή είναι σίγουρη ότι θα επιτύχει, κατά την υλοποίηση των προσπαθειών της, τη συνεργασία των αποδεκτών αυτής της έκθεσης, του Κοινοβουλίου και των κρατών μελών.

Διάρθρωση της δωδέκατης έκθεσης

>ΑΡΧΗ ΓΡΑΦΗΚΟΥ>

Η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει:

- ανάλυση ανά τομέα 7

- στατιστικούς πίνακες ενημερωμένους στις 31 Δεκεμβρίου 1994 σχετικά με τις εικαζόμενες υποθέσεις παραβάσεων (παράρτημα I) και τις διαπιστωθείσες παραβάσεις (παράρτημα II) 7

- κατάσταση των διαπιστωθεισών περιπτώσεων παραβάσεων των συνθηκών, κανονισμών και αποφάσεων που εξετάσθηκαν το 1994 (παράρτημα III) 7

- εφαρμογή από τα κράτη μέλη των ισχυουσών στις 31 Δεκεμβρίου 1994 οδηγιών, με μνεία των σχετικών περιπτώσεων παράβασης (παράρτημα IV) 7

- κατάσταση των μη εκτελεσθεισών αποφάσεων του Δικαστηρίου (παράρτημα V) 7

- επισκόπηση της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου από τα εθνικά δικαστήρια (παράρτημα IV).>ΤΕΛΟΣ ΓΡΑΦΗΚΟΥ>

ΧΩΡΟΣ ΔΙΧΩΣ ΣΥΝΟΡΑ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το 1994, η εσωτερική αγορά μπήκε στο δεύτερο έτος λειτουργίας της. Ο στόχος του άρθρου 7Α της Συνθήκης, η εγκαθίδρυση δηλαδή ενός εσωτερικού χώρου δίχως σύνορα για την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων, έχει κατά μεγάλο μέρος επιτευχθεί. Όλη σχεδόν η νομοθεσία που προβλεπόταν στο Λευκό Βιβλίο του 1985 έχει εγκριθεί.

Ωστόσο, παρά τη θέσπιση κοινού νομοθετικού πλαισίου, απαιτείται συνεχής προσπάθεια προκειμένου να εξασφαλισθεί η εφαρμογή, ορθή κατανόηση και ο σεβασμός του και, όπου είναι αναγκαίο, να αναπτυχθεί με συνοχή για την αντιμετώπιση νέων αναγκών. Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή εξέδωσε το στρατηγικό πρόγραμμα «Ό,τι καλύτερο για την εσωτερική αγορά» κατά τα τέλη του 1993, στο οποίο καθορίζονται οι προτεραιότητες για τα επόμενα χρόνια. Το στρατηγικό πρόγραμμα επισημαίνει νομοθετικές προτάσεις από το αρχικό Λευκό Βιβλίο τις οποίες δεν έχει ακόμη εγκρίνει το Συμβούλιο, όπως προτάσεις σχετικά με το δίκαιο των εταιρειών και την άμεση φορολογία, καθώς και νέες προτάσεις που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και υπογραμμίζει την ανάγκη εισαγωγής του στοιχείου της ανταγωνιστικότητας σε ελεγχόμενους τομείς, όπως εκείνους της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών.

Το στρατηγικό πρόγραμμα προβλέπει επίσης τα νέα καθήκοντα της διαχείρισης του χώρου της Ένωσης, την εξασφάλιση δηλαδή ότι η κοινοτική νομοθεσία εφαρμόζεται με κατάλληλο και ομοιόμορφο τρόπο και αποτελεί αντικείμενο συστηματικής αξιολόγησης ούτως ώστε τα άτομα και οι εταιρείες να μπορούν να αποκομίσουν οφέλη από την εσωτερική αγορά. Για τον σκοπό αυτό η Επιτροπή προετοίμασε για το Συμβούλιο «Εσωτερική Αγορά» της 8ης Δεκεμβρίου 1994, έκθεση όπου αναφέρει ενδεικτικά την κατάσταση της μεταφοράς στην εθνική νομοθεσία των κρατών μελών των κανονιστικών ρυθμίσεων και άλλων νομοθετικών πράξεων που προβλέπονται στο Λευκό Βιβλίο και οι οποίες είναι ουσιαστικής σημασίας για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η έκθεση αυτή καλύπτει 276 ισχύουσες κανονιστικές ρυθμίσεις εκ των οποίων 219 απαιτούν τη λήψη εθνικών μέτρων εφαρμογής. Λόγω της εξέλιξης της εσωτερικής αγοράς ορισμένες από τις ρυθμίσεις του Λευκού Βιβλίου οι οποίες ήταν πλέον παρωχημένες εγκαταλείφθηκαν ή αντικαταστάθηκαν από άλλες καταλληλότερες. Η Επιτροπή τροποποίησε, κατά συνέπεια, τη βάση των στατιστικών υπολογισμών όσον αφορά την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Λευκού Βιβλίου. Η έκθεση αυτή σχετικά με την τροποποιημένη στατιστική βάση, υποβλήθηκε στο Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 1994, και αποτέλεσε την αφετηρία διαδικασίας με στόχο την εξασφάλιση της κατάλληλης μεταφοράς των κανονιστικών αυτών ρυθμίσεων στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών.

Τα κράτη μέλη έχουν λάβει συνολικά μέχρι τώρα το 89 % των απαιτούμενων εθνικών μέτρων για την εφαρμογή της νομοθεσίας που αφορά την εσωτερική αγορά. Η αποτελεσματικότητα των κρατών μελών ως προς το θέμα αυτό κυμαίνεται από υψηλότερη από το προαναφερθέν ποσοστό (Γαλλία 93,6, Δανία 95,9 %) μέχρι ιδιαίτερα χαμηλή σε σχέση με το ποσοστό αυτό (Γερμανία: 82,6 %, Ελλάδα: 79 %).

Οι παραβάσεις αυτές σε μεγάλο ποσοστό είναι αποτέλεσμα της μεταφοράς των κοινοτικών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο εκτός της ταχθείσας προθεσμίας. Οι καθυστερήσεις αυτές οφείλονται συχνά στα διαδικαστικά προβλήματα που έχουν σχέση με την εθνική διαδικασία λήψης αποφάσεων ή τον τεχνικά πολύπλοκο χαρακτήρα των κειμένων. Η Επιτροπή για να αντιμετωπίσει την κατάσταση αυτή εξετάζει συστηματικά την εφαρμογή των οδηγιών που έχουν τεθεί σε ισχύ. Θα συνεχίσει, στα πλαίσια των δυνατοτήτων της, να εξετάζει τα εθνικά νομοθετικά μέτρα που της κοινοποιούνται, και θα διώκει αυστηρά τις παραβάσεις τόσο μέσω διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη όσο και, αν αυτό είναι αναγκαίο, με επίσημη κίνηση διαδικασίας λόγω παραβάσεως.

Η έκθεση Sutherland και το στρατηγικό πρόγραμμα ορίζουν την διοικητική συνεργασία ως πρωταρχικό παράγοντα για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Η εξάλειψη των εμποδίων μεταξύ των κρατών μελών οδηγεί σε μία νέα κατάσταση στο πλαίσιο της οποίας ο κοινοτικός νόμος και ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται στο κάθε κράτος μέλος, αποκτά μεγαλύτερη σημασία για τα άτομα και τις επιχειρήσεις της Ένωσης. Θα πρέπει να έχουν εμπιστοσύνη ότι η απονομή της δικαιοσύνης είναι εξίσου ασφαλής και αποτελεσματική με την δικαιοσύνη που απονέμεται βάσει της εθνικής νομοθεσίας. Έχει κατά συνέπεια ουσιαστική σημασία οι αρμόδιες για την ενίσχυση των μέτρων της εσωτερικής αγοράς αρχές να διατηρούν στενή συνεργασία μεταξύ τους και να τηρούν αλλήλους ενήμερους. Η διοικητική συνεργασία πραγματοποιείται ήδη ομαλά σε πολλούς τομείς (όπως σε εκείνους των κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών ελέγχων, των φαρμακευτικών προϊόντων, των τελωνείων και της έμμεσης φορολογίας) αλλά η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς απαιτεί βαθειά μελέτη του τρόπου λειτουργίας της σε όλους τους τομείς.

Η Επιτροπή έχοντας αυτό υπόψη της, άρχισε να εφαρμόζει το 1993, πρόγραμμα για την προώθηση της διοικητικής συνεργασίας. Τον Φεβρουάριο του 1994, διαβίβασε στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο ανακοίνωση με την οποία καθορίζεται το πλαίσιο της συνεργασίας αυτής. Το Συμβούλιο σε απάντηση, εξέδωσε τον Ιούνιο 1994 ψήφισμα με το οποίο καλούσε την Επιτροπή να συνεχίσει την εφαρμογή του προγράμματός της ζητώντας από τους εκπροσώπους των κρατών μελών να προσδιορίσουν τις ανάγκες τους στους διάφορους τομείς. Το ψήφισμα καλούσε επίσης τα κράτη μέλη να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή μέχρι το τέλος του 1994 σημεία επαφής για την αμοιβαία παροχή βοήθειας σε θέματα ελέγχου της εφαρμογής. Το θέμα αυτό συζητήθηκε συστηματικά στην συμβουλευτική επιτροπή για τον συντονισμό στον τομέα της εσωτερικής αγοράς.

Τα υπάρχοντα πλαίσια ανταλλαγών υπαλλήλων μεταξύ κρατών μελών, όπως το πρόγραμμα Karolus και το πρόγραμμα Matthaeus για τους τελωνειακούς υπαλλήλους δίνουν την ευκαιρία στους υπαλλήλους των εθνικών διοικήσεων να εξοικειωθούν με τις διαδικασίες και τους τρόπους σκέπτεσθαι άλλων κρατών μελών. Αποτελούν τμήμα μέτρων στήριξης που προβλέπει η Επιτροπή για την διοικητική συνεργασία. Τα προγράμματα αυτά θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται ώστε να δημιουργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ των διοικήσεων των κρατών μελών.

2. Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ

2.1. Κατάργηση των φυσικών συνόρων

2.1.1. Τελωνειακή ένωση

Στον τελωνειακό τομέα, δεν απεστάλη κατά το 1994 καμία αιτιολογημένη γνώμη στα κράτη μέλη. Αντίθετα, η Επιτροπή άσκησε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου κατά της Γερμανίας για αθέτηση υποχρέωσης λόγω της μη τήρησης των ελάχιστων τιμών που προκύπτουν από τη Διεθνή Συμφωνία (GATT) για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, στο πλαίσιο του τελωνειακού καθεστώτος τελειοποίησης προς επανεξαγωγή.

Το Δικαστήριο απεφάνθη στις 5 Φεβρουαρίου 1994, σχετικά με την υπόθεση C-119/92 «Επιτροπή κατά Ιταλίας» σχετικά με το μονοπώλιο εκπροσώπησης και του τιμοκαταλόγου που τηρούν υποχρεωτικά οι ιταλοί επαγγελματίες εκτελωνιστές. Το Δικαστήριο δικαίωσε γενικά την Επιτροπή στο πρώτο σημείο, θεωρώντας ότι η ιταλική νομοθεσία δεν παρείχε πραγματική εναλλακτική δυνατότητα στους εισαγωγείς και εξαγωγείς ανάμεσα στην άμεση εκπροσώπηση από μέρους εγκεκριμένων επαγγελματιών εκτελωνιστών και την έμμεση εκπροσώπηση που θα έπρεπε να παραμείνει τελείως ανεξάρτητη. Το Δικαστήριο εξάλλου απέκλεισε τους υπαλλήλους που εκπροσωπούν την εταιρεία τους από την υποχρέωση να υποβληθούν στην ίδια εξέταση επαγγελματικής επάρκειας με τους ανεξάρτητους εκτελωνιστές. Αντίθετα, η Επιτροπή δεν θεώρησε ότι οι τιμοκατάλογοι που τηρούν υποχρεωτικά οι εκτελωνιστές συνιστούν φορολογική επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος με τους τελωνειακούς δασμούς.

Επίσης, μπορεί να επισημανθεί η απόφαση της 9ης Αυγούστου 1994 στις προδικαστικές υποθέσεις C-363 και 407 έως 411/93 «Lancry e.a.» με την οποία το Δικαστήριο έκρινε αντίθετη προς το άρθρο 9 της Συνθήκης, ως φορολογική επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος με τελωνειακό δασμό, την επιβολή των θαλάσσιων διαπυλίων τελών που εφαρμόζονται κατά τις εισαγωγές στα υπερπόντια γαλλικά διαμερίσματα, παρότι αφορούσαν μόνο εμπορεύματα που προέρχονταν από την ηπειρωτική Γαλλία.

2.1.1.1. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.1.2. Ελεύθερη κυκλοφορία των γεωργικών προϊόντων

Η εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των γεωργικών προϊόντων στην ενιαία αγορά αποτελεί μία από τις βασικές αρχές της λειτουργίας της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΑΠ) και της κοινής οργάνωσης αγορών.

Το Δικαστήριο έχει υπενθυμίσει επανειλημμένα ότι τα άρθρα 30 και 34 της Συνθήκης ΕΚ αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα των κοινών οργανώνεσων αγοράς ακόμη και αν η ρητή αναφορά κατά τη διατύπωση των άρθρων αυτών, είχε καταστεί περιττή μετά την 1η Ιανουαρίου 1970.

Κατά τη διάρκεια του 1994, η Επιτροπή συνέχισε τη διαρκή παρακολούθηση με στόχο την ταχεία κατάργηση των εμποδίων που παρακώλυαν τις συναλλαγές γεωργικών προϊόντων στην Κοινότητα. Δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στην κατάργηση των εσωτερικών τελωνειακών ελέγχων.

2.1.2.1. Οι έλεγχοι κατά την εισαγωγή

Πριν από την κατάργηση των εσωτερικών συνόρων, οι έλεγχοι κατά την εισαγωγή δημιουργούσαν τα περισσότερα και τα πιο πολύμορφα εμπόδια στις συναλλαγές.

Η έναρξη ισχύος των μέσων εναρμόνισης στον κτηνιατρικό και τον φυτοϋγειονομικό τομέα ενόψη της υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς παρέσχε τη δυνατότητα διαπίστωσης ευνοϊκών εξελίξεων σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων παράβασης που μπορούν να χωριστούν στις ακόλουθες κατηγορίες:

α) Οι διπλοί έλεγχοι και οι συστηματικοί έλεγχοι

Στο πλαίσιο της μεταφοράς της οδηγίας 91/493/ΕΟΚ περί καθορισμού των υγειονομικών κανόνων που διέπουν την παραγωγή και τη διάθεση στην αγορά των αλιευτικών προϊόντων, η Ιταλία κρίνει ότι προσαρμόστηκε στην απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-228/91, με την οποία καταδικαζόταν η επιβολή συστηματικών ελέγχων σε παρτίδες ψαριών προέλευσης άλλων κρατών μελών ή της Νορβηγίας. Η Επιτροπή Θα επιθυμούσε ωστόσο να βεβαιωθεί για την φύση των συγκεκριμένων μέτρων που έλαβε η ως άνω χώρα για να προσαρμοσθεί στην απόφαση αυτή.

Εξάλλου, η Επιτροπή εξέδωσε αιτιολογημένη γνώμη κατά της Γερμανίας η οποία υποβάλλει την εισαγωγή ορισμένων νωπών χοίρειων κρεάτων προέλευσης Δανίας σε όρους που δεν προβλέπονται από την κοινοτική νομοθεσία, και σε συστηματικούς ελέγχους που έρχονται σε αντίθεση προς τις οδηγίες 89/662/ΕΟΚ και 91/497/ΕΟΚ.

β) Η απαίτηση προηγουμένων αδειών για την εισαγωγή

Η πρακτική αυτή ασκείται στην Ιρλανδία όσον αφορά το σπέρμα βοοειδών και χοιροειδών που προορίζεται για τεχνητή γονιμοποίηση, καθώς και στην Ιταλία για τα ευπαθή στη βακτηριώδη φλόγωση φυτά.

Το Δικαστήριο με την απόφασή του της 17ης Νοεμβρίου 1992, στην υπόθεση C-235/91 απεφάνθη ότι υποβάλλοντας τις εισαγωγές σπέρματος οικόσιτων ζώων, βοοειδών και χοιροειδών, σε άδεια και σε διάφορους περιοριστικούς όρους, η Ιρλανδία δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις της βάσει του άρθρου 30 της συνθήκης ΕΚ, των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 805/68 και (ΕΟΚ) αριθ. 827/68 (κοινή οργάνωση των αγορών για ορισμένα προϊόντα που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ της συνθήκης), της οδηγίας 74/504/ΕΟΚ (βοοειδή αναπαραγωγής καθαρής φυλής) και της απόφασης 88/124/ΕΟΚ (κοινή οργάνωση των αγορών για στον τομέα του βοείου κρέατος).

Έκτοτε, οι ιρλανδικές αρχές κοινοποίησαν το «Statustory Instrument» αριθ. 297 της 20ής Σεπτεμβρίου 1994, με το οποίο η Ιρλανδία συμμορφώνεται προς την εν λόγω απόφαση.

Στο πλαίσιο της μεταφοράς και της εφαρμογής της οδηγίας 77/93/ΕΟΚ βάσει της οποίας θεσπίζεται νέα κοινή ρύθμιση στον φυτοϋγειονομικό τομέα, οι ιταλικές αρχές με υπουργικό διάταγμα, είχαν παραιτηθεί της απαίτησης προηγούμενης άδειας για τα ευπαθή στη βακτηριώδη φλόγωση φυτά κατά τη χρονική περίοδο κατά την οποία δεν επιτρέπεται η εισαγωγή τους.

Ωστόσο, λαμβανομένου υπόψη του ενδιαφέροντος ύπαρξης μίας απόφασης αρχής στην υπόθεση αυτή, η Επιτροπή δεν είχε κρίνει σκόπιμο να παραιτηθεί. Το Δικαστήριο εξέδωσε την απόφασή του στις 30 Σεπτεμβρίου 1994 (υπόθεση C-249/92) στην οποία επιβεβαιώνει ότι η Ιταλική Δημοκρατία απαιτώντας προηγούμενη άδεια για κάθε εισαγωγή ευπαθών στη βακτηριώδη φλόγωση φυτών (Erwinia amylovora), δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από το άρθρο 11 της οδηγίας 77/93/ΕΟΚ όσον αφορά τα μέτρα προστασίας κατά της εισαγωγής στα κράτη μέλη οργανισμών επιβλαβών για τα φυτά ή τα φυτικά προϊόντα, καθώς και το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 10 παράγραφος 1 του κανονισμού ΕΟΚ αριθ. 234/68 για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης αγορών στον τομέα των ζώντων φυτών και των προϊόντων ανθοκομίας.

2.1.2.2. Τα μέτρα απαγόρευσης της εισαγωγής

Η προοδευτική εφαρμογή οδηγιών εναρμόνισης εκ μέρους των κρατών μελών έδωσε επίσης τη δυνατότητα κατά τη διάρκεια του εν λόγω έτους να αρθούν ορισμένα μέτρα απαγορευτικά για τις εισαγωγές.

Από το Δεκέμβριο 1993, η Επιτροπή, με βάση την οδηγία 907425/ΕΟΚ, διώκει την περίπτωση εμπλοκής εκ μέρους των πορτογαλικών αρχών των εισαγωγών ζώντων χοίρων και χοιρείου κρέατος. Μετά από την ενέργεια της Επιτροπής οι πορτογαλικές αρχές κατήργησαν την εν λόγω απαγορευτική απόφαση (βλέπε ενδεκάτη ετήσια έκθεση σχετικά με τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, COM(95) 500 τελικό, ΕΕ αριθ. C 154 της 6ης Ιουνίου 1994, σ. 11).

2.2. Κατάργηση των τεχνικών συνόρων

2.2.1. Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων

2.2.1.1. Τα άρθρα 30 και ακόλουθα της συνθήκης της απαγορεύουν τους ποσοτικούς περιορισμούς κατά την εισαγωγή και την εξαγωγή, καθώς και τα μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος (3)

Η Επιτροπή έχει ως αποστολή να εξασφαλίζει την ορθή εφαρμογή των κανόνων της εσωτερικής αγοράς και να ελέγχει, κατά συνέπεια, την τήρηση των άρθρων τους μέρους των κρατών μελών. Για το λόγον αυτό, φροντίζει για την κατάργηση των τεχνικών εμποδίων στις συναλλαγές και την ανάπτυξη μέσων που αποτρέπουν τη δημιουργία νέων εμποδίων. Η κατάργηση των ελέγχων στα εμπορεύματα, στα εσωτερικά σύνορα της Ένωσης, που έχει πλέον ολοκληρωθεί από όλα τα κράτη μέλη, αποτελεί ήδη σημαντικό στάδιο στην υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή για το εγχείρημα αυτό στηρίζεται στη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων το οποίο, από το 1994, έχει επιβεβαιώσει επανειλημμένα μέσω αποφάσεών του, τις αρχές που διέπουν τη δράση της Επιτροπής.

Η δράση της Επιτροπής

Από τους 800 φακέλους που χειρίστηκαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής το 1994, 216 αποφασίστηκε να τεθούν στο αρχείο, και 2 μόνο αποφασίστηκε να υποβληθούν στο Δικαστήριο. Οι αριθμοί αυτοί αποδεικνύουν τη σημασία που αποδίδουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής στην ταχεία και συμβιβαστική επίλυση των διαφορών τις καλούνται να αντιμετωπίσουν. Για το σκοπό αυτό, διοργανώνεται συστηματικός διάλογος με τις εθνικές αρχές στο πλαίσιο περιοδικών συναντήσεων που καλούνται «δέσμες συνεδριάσεων», οι οποίες πραγματοποιούνται στα κράτη μέλη. Κατά τη διάρκεια του 1994, οι συνήθεις πλέον αυτές συνεδριάσεις, διοργανώθηκαν με την Γερμανία, την Ισπανία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία και για πρώτη φορά με τις Κάτω Χώρες, πράγμα που αποτελεί απόδειξη ότι τα μέρη είναι πεπεισμένα για τα θετικά αποτελέσματα αυτής της συνεργασίας. Η συνεργασία αυτή έχει και παιδαγωγικά αποτελέσματα δεδομένου ότι συνηθίζει τις διάφορες εθνικές διοικήσεις να καθορίζουν τις ρυθμίσεις τους λαμβάνοντας υπόψη τις θεμελιώδεις επιταγές του κοινοτικού δικαίου όπως η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων.

Τρία σημαντικά παραδείγματα, δεδομένου ότι έχουν επιλεγεί από τους τομείς των τροφίμων, των φαρμακευτικών προϊόντων και των οδικών οχημάτων όπου διαπιστώνεται μεγάλος αριθμός διαδικασιών ή εθνικών κανόνων αντίθετων προς τους κανόνες της Συνθήκης, παρουσιάζουν τα αποτελέσματα που έχει επιτύχει η Επιτροπή με αυτές τις «δέσμες συνεδριάσεων»:

- Η νομοθεσία κράτους μέλους απαιτούσε η εισαγωγή των φαρμακευτικών προϊόντων να υποβάλλεται όχι μόνο στην απαιτούμενη άδεια για προϊόντα που έχουν παρασκευασθεί στο εν λόγω κράτος μέλος αλλά και σε ειδική άδεια εισαγωγής. Οι εθνικές αρχές δεδομένου ότι δεν ήταν σε θέση να δικαιολογήσουν τη διαδικασία αυτή λόγω απαιτήσεων προστασίας της δημόσιας υγείας, αναγνώρισαν το ασυμβίβαστο του νόμου προς τους κανόνες της συνθήκης και κατά το συνέπεια τον τροποποίησαν.

- Τρόφιμα τα οποία περιείχαν πρόσθετες ουσίες για τις οποίες δεν είχε ακόμη ληφθεί άδεια σε κράτος μέλος, είχαν υποβληθεί σε διαδικασία προηγούμενης έγκρισης για την διοχέτευσή τους στο εμπόριο, η οποία ήταν ιδιαίτερα χρονοβόρα. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής επικαλούμενες τη νομολογία του Δικαστηρίου, υποστήριξαν ότι η διαδικασία αυτή θα ήταν νόμιμη αν κινείτο εντός λογικών χρονικών πλαισίων. Η εθνική νομοθεσία τροποποιήθηκε κατά συνέπεια ώστε να πληρούνται οι όροι που προβλέπονται από το Δικαστήριο σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής τους.

- Μετά από δέσμη συνεδριάσεων που διοργανώθηκε σε κράτος μέλος, οι εθνικές αρχές τροποποίησαν ορισμένες διατάξεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας οι οποίες δεν συμβιβάζονταν με το άρθρο 30 της συνθήκης. Ορισμένες από τις διατάξεις του κώδικα αυτού απαιτούσαν, πιστοποιητικό καταγωγής για οχήματα που παρέδιδε ο κατασκευαστής ή προέβλεπαν διαστάσεις υποχρεωτικές για τα τροχόσπιτα, απαιτήσεις που είχαν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία εμποδίου στην εμπορία οχημάτων προέλευσης άλλων κρατών μελών και την απαγόρευση της κυκλοφορίας τροχόσπιτων που δεν ανταποκρίνονταν στις προβλεπόμενες διαστάσεις τα οποία όμως είχαν νόμιμα κατασκευαστεί και διακινούνταν σε άλλα κράτη μέλη.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η θέση ενός φακέλου στο αρχείο πραγματοποιείται αφού το κράτος μέλος τροποποιήσει την ρύθμιση που οδηγεί στη διαφορά. Ωστόσο, εν αναμονή επίσημης τροποποίησης η οποία συχνά πραγματοποιείται μετά από κάποια προθεσμία, τα κράτη συχνά λαμβάνουν προσωρινά μέτρα όπως έκδοση εγκυκλίων που δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα τους ή ανακοινώσεις που δημοσιεύονται σε πληροφοριακά δελτία των διοικήσεων που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή των αντιστοίχων μέτρων, μέσω των οποίων ενημερώνονται οι οικονομικοί φορείς ότι οι εθνικές διατάξεις που δημιουργούν πρόβλημα πρέπει να ερμηνευθούν κατά τρόπο σύμφωνο προς τις απαιτήσεις που επιβάλλει η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και ότι θα εφαρμοστούν κατά την έννοια αυτή από τις δημόσιες αρχές. Έτσι, κράτος μέλος δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα κοινοποίηση με την οποία αναγνωριζόταν ότι οι συμπληρωματικές δοκιμές που μέχρι τότε πραγματοποιούνταν στο κυνηγετικό υλικό, δεν ήταν πλέον αναγκαίες δεδομένου ότι οι δοκιμές αυτές είχαν ήδη πραγματοποιηθεί στη χώρα κατασκευής σύμφωνα με τις απαιτήσεις ασφάλειας που επέβαλε το ευρωπαϊκό πρότυπο.

Τα κράτη μέλη προβαίνουν επίσης σε κοινοποιήσεις ή ανακοινώσεις που δημοσιεύουν στην Επίσημη Εφημερίδα τους μέσω των οποίων συμπληρώνουν ή διευκρινίζουν την εθνική νομοθεσία για να την καταστήσουν σύμφωνη προς το κοινοτικό δίκαιο. Παραδείγματος χάρη, ένα κράτος μέλος δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα του κοινοποίηση η οποία αναφερόταν σε υπουργικό διάταγμα για την παρασκευή, εισαγωγή και διανομή τσιμέντου, με το οποίο διευκρινίζεται, σύμφωνα με την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης, η απλουστευμένη διαδικασία συμφωνίας που πρέπει να ακολουθούν οι οικονομικοί φορείς.

Η συνεργασία όλων των κρατών μελών η οποία επιδιώκεται σταθερά από την Επιτροπή βοηθάει στην καθιέρωση μιας συνεπούς και ενιαίας προσέγγισης κατά την εκτέλεση της αποστολής της. Οι υπηρεσίες της πραγματοποιούν οριζόντιες μελέτες, έργα συνεργασίας, με στόχο την κατάρτιση κατάστασης εθνικών ρυθμίσεων σε κάθε συγκεκριμένο οικονομικό τομέα. Το 1994 πραγματοποιήθηκαν δύο μελέτες αυτού του τύπου, η μια για την εγκατάσταση και την εμπορία των παραβολικών κεραιών τηλεοράσεως και η άλλη για την εμπορία γάλακτος για βρέφη.

Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι η δράση της Επιτροπής έχει επίσης ως στόχο να αποτρέψει τη δημιουργία νέων εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων ενθαρρύνοντας τα κράτη μέλη να εισαγάγουν ρήτρες αμοιβαίας αναγνώρισης στην εθνική τους νομοθεσία.

Η Επιτροπή ζήτησε έτσι στις εθνικές αρχές, μέσω αιτιολογημένης γνώμης, να εισαγάγουν ρήτρες αμοιβαίας αναγνώρισης στα σχέδια τεχνικών κανόνων που κοινοποιούν στο πλαίσιο της διαδικασίας πληροφόρησης που θεσπίζεται από την οδηγία 83/189/ΕΟΚ. Οι ρήτρες αυτές μπορεί να εμφανίζονται ως:

- Ρήτρες αμοιβαίας αναγνώρισης προτύπων, εθνικών κανόνων και ειδικών τεχνικών προδιαγραφών. Έτσι, όσον αφορά σχέδιο ρύθμισης για τον καθορισμό των χαρατηριστικών παραγωγής τσιμέντου, η Επιτροπή ζήτησε σε κράτος μέλος να εγκρίνει ρήτρα αναγνώρισης προτύπων που παρέχει αντίστοιχο επίπεδο προστασίας με τον στόχο ασφάλειας.

- Ρήτρες αμοιβαίας αναγνώρισης των δοκιμών και των πιστοποιήσεων που προέρχονται από εγκεκριμένα εργαστήρια. Η Επιτροπή ζήτησε την εισαγωγή ρήτρας αμοιβαίας αναγνώρισης σε σχέδιο ρύθμισης που αφορούσε τις συσκευές μέτρησης του αλκοολικού τίτλου ώστε να αναγνωρίζονται οι δοκιμές που πραγματοποιούνται όσον αφορά τις συσκευές αυτές στο κράτος μέλος προέλευσης.

- Ρήτρες αναγνώρισης οργανισμών και εργαστηρίων. Έτσι, ένα σχέδιο ρύθμισης που περιόριζε τη χορήγηση πιστοποιητικών καταλληλότητας μόνο στους οργανισμούς που ήταν εγκεκριμένοι από το Εθνικό Ινστιτούτο Ελέγχου Ποιότητας τροποποιήθηκε από κράτος μέλος σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής ώστε να αναγνωρίζονται τα πιστοποιητικά που χορηγούσαν άλλοι οργανισμοί οι οποίοι ανταποκρίνονταν σε επαρκή κριτήρια αυτονομίας και επαγγελματικής επάρκειας.

Η κατάργηση των ελέγχων εμπορευμάτων στα σύνορα

Από το 1985, η Επιτροπή θεώρησε ότι η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς προϋπέθετε την πλήρη κατάργηση όλων των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα της Κοινότητας και καθόρισε ως προθεσμία για την κατάργηση των ελέγχων αυτών, την 1η Ιανουαρίου 1993.

Η κατάργηση των ελέγχων όσον αφορά τα εμπορεύματα η οποία άρχισε το 1992 και συνεχίστηκε το 1993, βρίσκεται σε τελικό στάδιο. Η Επιτροπή μετά από έναν πρώτο απολογισμό, διαπίστωσε το 1994, ότι όλα τα κράτη μέλη είχαν επιβεβαιώσει την κατάργηση των ελέγχων των εμπορευμάτων στα εσωτερικά τους σύνορα.

Σχετικά με το θέμα αυτό, και λαμβανομένων υπόψη των διαφόρων καταστάσεων που παρουσίασαν τα κράτη μέλη, μπορούμε να δικαρίνουμε σε τρεις κατηγορίες:

- Κράτη τα οποία έχουν εγκρίνει ενιαίο νομοθετικό μέσο με το οποίο καταργούνται οι έλεγχοι (Ιταλία, Ελλάδα).

- Κράτη που έχουν προσαρμόσει τη νομοθεσία τους εκεί όπου αυτό κρίθηκε αναγκαίο (Γερμανία, Βέλγιο, Δανία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Ιρλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο και Πορτογαλία).

- Κράτη τα οποία τροποποίησαν μεν την εθνική τους νομοθεσία με στόχο την κατάργηση των ελέγχων, αλλά μετέφεραν στο εσωτερικό της επικράτειάς τους ορισμένους ελέγχους για ευαίσθητα αγαθά (όπλα, εκρηκτικές ύλες, ναρκωτικά, αγαθά διπλής χρήσης, έργα τέχνης, κ.α.) (Γαλλία και Ισπανία).

Θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι παρότι το άρθρο 7Α της Συνθήκης ΕΚ καθορίζει σαφή στόχο χωρίς να αφήνει κανένα περιθώριο επιλογής, η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα της Ένωσης ουδόλως εμποδίζει τα κράτη μέλη να πραγματοποιούν ελέγχους σε οποιοδήποτε άλλο σημείο της επικράτειάς τους, υπό την προϋπόθεση ότι οι έλεγχοι αυτοί δικαιολογούνται ιδίως δυνάμει του άρθρου 36 της συνθήκης και ότι δεν εισάγουν διακρίσεις. Οι έλεγχοι αυτοί πρέπει, ως εκ τούτου, να είναι μεμονωμένοι, μη συστηματικοί και να διέπονται από τις ίδιες λεπτομέρειες εφαρμογής με εκείνες που καθορίζονται για τους ελέγχους που κανονικά πραγματοποιούνται σε ολόκληρη την επικράτεια του κράτους μέλους.

Η Επιτροπή, ως θεματοφύλακας της συνθήκης, θα εξακολουθήσει να επαγρυπνεί για κάθε είδους αμφισβήτηση των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων. Σχετικά με το θέμα αυτό, προέχει να επισημανθεί ό ρόλος που έχουν διαδραματίσει οι οικονομικοί φορείς κατά την εκτέλεση αυτής της αποστολής παρακολούθησης.

Η κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα η οποία πραγματοποιήθηκε σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη είναι το θετικό αποτέλεσμα που χαρακτηρίζει ένα νέο στάδιο προς μία όλο και στενότερη ένωση των λαών και των κρατών της Ευρώπης.

Νομοθεσία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

Το Δικαστήριο απεφάνθη κατά τη διάρκεια του 1994, επανειλλημένα σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, προσδιορίζοντας και επιβεβαιώνοντας στις αποφάσεις του τις αρχές που κατευθύνουν την δράση ελέγχου της Επιτροπής. Θα πρέπει να επισημάνουμε τις ακόλουθες αποφάσεις:

- Εμπορική ονομασία καλλυντικού προϊόντος (4).

Το Δικαστήριο θεώρησε ότι εθνικό μέτρο το οποίο απαγόρευε την εισαγωγή και την εμπορία προϊόντος που είχε καταταχθεί και διακινείτο ως καλλυντικό, απαγόρευση η οποία στηρίζεται στο λόγο ότι το προϊόν αυτό φέρει την ονομασία «Clinique», δεν συμφωνεί με τα άρθρα 30 και 36 και με το άρθρο 6 παράγραφος 2 της οδηγίας 76/768/ΕΟΚ για την προσέγγιση των νομοθεσιών σχετικά με τα καλλυντικά προϊόντα.

Δεδομένου ότι τα σχετικά προϊόντα παρουσιάζονται ως καλλυντικά, και όχι ως φάρμακα, το Δικαστήριο έκρινε ότι η εν λόγω απαγόρευση δεν ήταν αναγκαία για να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της προστασίας ή της υγείας των καταναλωτών. Εξάλλου, τα προϊόντα αυτά διακινούνται συστηματικά στο εμπόριο σε άλλα κράτη μέλη με την ονομασία «Clinique» χωρίς η χρήση της ονομασίας αυτής να παραπλανεί τους καταναλωτές.

- Διαδικασία έγκρισης που απαιτείται για την εμπορία συσκευών εκπομπής/λήψης για την ασύρματη επικοινωνία (5)

Το Δικαστήριο ακολουθώντας την παραδοσιακή νομολογία του, έκρινε ότι ένα σύστημα έγκρισης που εφαρμόζεται αδιακρίτως σε όλες τις συσκευές λήψης ασύρματης επικοινωνίας, με μόνη εξαίρεση τις συσκευές που προορίζονται αποκλειστικά για τη λήψη ραδιοφωνικών ή τηλεοπτικών εκπομπών, δεν συμφωνεί με το άρθρο 30 της συνθήκης, και δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ως επιτακτική απαίτηση ή απαίτηση βάσει του άρθρου 36 της συνθήκης αυτής.

- Απαγόρευση άσκησης ορισμένων εμπορικών δραστηριοτήτων την Κυριακή (6)

Το Δικαστήριο έκρινε ότι αυτό το είδος απαγόρευσης δεν μπορεί να είναι φύσης τέτοιας που να παρακωλύει την πρόσβαση στην αγορά προϊόντων προέλευσης άλλων κρατών μελών ή να την παρακωλύει περισσότερο απ' ό,τι την πρόσβαση εθνικών προϊόντων. Η απαγόρευση αυτή διαφεύγει, κατά συνέπεια, από το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 30 της συνθήκης.

Το Δικαστήριο εφήρμοσε έτσι τους όρους που αναφέρονται στα στοιχεία του αιτιολογικού αριθ. 16 και 17 της απόφασης «Keck et Mithouard».

- Ελεύθερη κυκλοφορία έργων σε πολύτιμα μέταλλα υποχρεωτική σφραγίδα (7)

Το Δικαστήριο, σύμφωνα με την νομολόγία του στην υπόθεση «Robertson» (8) έκρινε ότι ένα κράτος μέλος μπορεί να απαγορεύσει την πώληση έργων από μέταλλο τα οποία δεν φέρουν σφραγίδες ανταποκρινόμενες στις απαιτήσεις της ρύθμισης που έχει εκδώσει, εφόσον τα έργα αυτά δεν φέρουν σφραγίδα σύμφωνα με την νομοθεσία του κράτους μέλους εξαγωγής, που έχει πληροφοριακό περιεχόμενο ισότιμο με εκείνο που περιέχουν οι σφραγίδες τις οποίες απαιτεί η ρύθμιση του κράτους μέλους εισαγωγής και που ο καταναλωτής του κράτους αυτού είναι σε θέση να κατανοήσει.

2.2.1.2. Οι κανόνες πρόληψης που προβλέπονται στην οδηγία 83/189/ΕΟΚ

Η διαδικασία πληροφόρησης που θεσπίζεται με την οδηγία 83/189/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από τη οδηγία 88/182/ΕΟΚ, αποτελεί θεμελιώδες μέσο αποτροπής των εμποδίων στις αμοιβαίες ανταλλαγές πληροφόρησης. Η οδηγία αυτή υποχρεώνει τα κράτη μέλη να υποβάλουν τα σχέδια τεχνικών ρυθμίσεων σε έλεγχο πριν από την οριστική έγκριση πράξης στο πλαίσιο της διαδικασίας πληροφόρησης. Αποκλείονται από τη διαδικασία οι τεχνικές ρυθμίσεις που λαμβάνονται για τη μεταφορά κοινοτικών οδηγιών.

Από τις 389 κοινοποιήσεις σχεδίων τεχνικών ρυθμίσεων που δέχθηκε εντός του έτους αυτού η Επιτροπή (έναντι 385 το 1993) για τις 79 (9) εξεδόθη αιτιολογημένη γνώμη σύμφωνα με την οποία το προβλεπόμενο μέτρο πρέπει να τροποποιηθεί για να εξαλειφθεί η παράβαση του παραγώγου κοινοτικού δικαίου ή να περιοριστούν τα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών που θα μπορούσαν ενδεχομένως να προκύψουν. Τα κράτη μέλη εξέδωσαν από την πλευρά τους 69 (10) αιτιολογημένες γνώμες. Για μια (11) κοινοποίηση η Επιτροπή υπέβαλε αίτηση αναβολής της έγκρισης τροποποιηθέντος εθνικού μέτρου κατά ένα έτος, ενώ ταυτόχρονα ίνωσε την πρόθεσή της να προτείνει πράξεις κοινοτικής εναρμόνισης.

Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσαν στις 23 Μαρτίου 1994, την οδηγία 94/10/ΕΚ για δεύτερη τροποποίηση της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ. Η νέα αυτή οδηγία που θα αρχίσει να ισχύει την 1η Ιουλίου 1995, προβλέπει διασάφηση και επέκταση του πεδίου εφαρμογής της τροποποιηθείσας οδηγίας και των διευκρινίσεων σχετικά με τους διαδικαστικούς κανόνες που προβλέπονται για τα κράτη μέλη και την Επιτροπή.

Το 1994 καταγράφηκαν περίπου 2200 εθνικές νομοθετικές ρυθμίσεις. Το 30 % περίπου αφορούσε κανόνες που δεν είχαν κοινοποιηθεί βάσει της οδηγίας ή ήταν εκτός του πεδίου εφαρμογής της. Μετά από ανάλυση για να διαπιστωθεί εάν έπρεπε να έχουν κοινοποιηθεί βάσει της οδηγίας, κινήθηκαν κατά το 1993 31 διαδικασίες λόγω παραβάσεως στο βιομηχανικό τομέα και 59 στο γεωργικό τομέα. Το 1994, υποβλήθηκε προσφυγή στο Δικαστήριο για 4 περιπτώσεις.

2.2.2. Απολογισμός όσον αφορά την κατάσταση εφαρμογής των οδηγιών ανά τομέα στο πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων

2.2.2.1. Τρόφιμα

Κατά τη διάρκεια του 1994, οι αρμόδιες υπηρεσίες εξέτασαν 97 περιπτώσεις παράβασης. Μεταξύ των διαδικασιών αυτών, 85 αφορούσαν περιπτώσεις μη κοινοποίησης εθνικών μέτρων μεταφοράς των ρυθμίσεων στην εθνική νομοθεσία και οι 16 υπόλοιπες, περιπτώσεις ασυμφωνίας των οδηγιών που είχαν ήδη μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο.

Όσον αφορά τις μη κοινοποιήσεις, σημαντικός αριθμός των υποθέσεων ετέθη στο αρχείο δεδομένου ότι σε 62 περιπτώσεις η μεταφορά πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του έτους. Το 1994, απεστάλησαν 32 προειδοποιητικές επιστολές και 8 αιτιολογημένες γνώμες στα κράτη μέλη λόγω μη μεταφοράς οδηγιών εντός των προβλεπομένων προθεσμιών. Αφετέρου, σε πολλές περιπτώσεις παράβασης λόγω μη κοινοποίησης, τα κράτη μέλη έχουν ήδη κοινοποιήσει τα σχέδια μέτρων μεταφοράς στις υπηρεσίες της Επιτροπής.

Εξάλλου, οι 16 περιπτώσεις ασυμφωνίας αποτέλεσαν αντικείμενο εμπεριστατωμένης εξέτασης που οδήγησε στην αποστολή αιτιολογημένης γνώμης, δύο προειδοποιητικών επιστολών και δέκα περίπου επιστολών προδικαστικού χαρακτήρα. Οι μισές από τις περιπτώσεις αυτές αφορούν την οδηγία 79/112/ΕΟΚ σχετικά με την επισήμανση των τροφίμων η οποία, μεταξύ άλλων διατάξεων, περιλαμβάνει περιοριστικό πίνακα των υποχρεωτικών αναφορών που πρέπει να περιέχει η επισήμανση του προϊόντος. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν ωστόσο την τάση να επιβάλλουν νέα στοιχεία όπως η μνεία ενός ιδιαίτερου συστατικού ή η αναφορά κάποιας προειδοποίησης για να εξασφαλίσουν - όπως υποστηρίζουν - την καλύτερη ενημέρωση του καταναλωτή. Στην προαναφερθείσα οδηγία ωστόσο προβλέπεται ότι οι μνείες αυτές, οι οποίες μπορεί να αποτελέσουν πηγή εμποδίων στις διακοινοτικές συναλλαγές, θα πρέπει να κοινοποιούνται από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή. Μετά από την κοινοποίηση αυτή, μπορεί να αποφασισθεί η άδεια ή η απαγόρευση των σχετικών εθνικών διατάξεων, ενδεχομένως εν αναμονή της λήψης κοινοτικού μέτρου προς αυτή την κατεύθυνση. Ορισμένα κράτη μέλη έτυχε να μην ακολουθήσουν τη διαδικασία αυτή, και να επιβάλουν μονομερώς μνείες σήμανσης που δεν προβλέπονται στην οδηγία 79/112/ΕΟΚ.

Πολλές περιπτώσεις παράβασης λόγω ασυμφωνίας (5 περιπτώσεις το 1994) επιλύθηκαν ικανοποιητικά εντός λογικής προθεσμίας χάρη στη διοργάνωση ανεπίσημων συνεδριάσεων μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των αρχών των κρατών μελών.

2.2.2.2. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.2.3. Φαρμακευτικά προϊόντα

Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, εξετάσθηκαν 133 περιπτώσεις παράβασης εκ των οποίων 131 για μη κοινοποίηση εθνικών εκτελεστικών μέτρων. Για τις τελευταίες αυτές περιπτώσεις απεστάλη προειδοποιητική επιστολή. Επίσης απεστάλησαν στα κράτη μέλη 48 αιτιολογημένες γνώμες.

Ένα μεγάλο μέρος των υποθέσεων τέθηκε στο αρχείο κατά τη διάρκεια του 1994, μετά από κοινοποίηση από μέρους των κρατών μελών των σχετικών εκτελεστικών μέτρων. Οι παραβάσεις που δεν έχουν ακόμα τακτοποιηθεί αφορούν κυρίως οδηγίες σχετικά με κτηνιατρικά και ομοιοπαθητικά φάρμακα. Όσον αφορά τις παραβάσεις αυτές, τα περισσότερα κράτη μέλη διαβίβασαν σις υπηρεσίες της Επιτροπής σχέδια μέτρων ή προκαταρκτικές πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση των εργασιών μεταφοράς. Λαμβανομένων υπόψη των διαβιβασθεισών πληροφοριών, η κατάσταση της μεταφοράς θα πρέπει να βελτιωθεί κατά τους προσεχείς μήνες.

2.2.2.4. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.2.5. Χημικά προϊόντα

Επί 72 περιπτώσεων λόγω παραβάσσεως για τις οποίες κινήθηκε διαδικασία κατά τη διάρκεια του έτους για την μη κοινοποίηση των εθνικών εκτελεστικών μέτρων, οι 21 έτυχαν μεταφοράς σε εθνικό επίπεδο. Επί των 51 υπολοίπων περιπτώσεων, απεστάλησαν 13 αιτιολογημένες γνώμες και 18 προειδοποιητικές επιστολές.

Οι λόγοι καθυστέρησης μεταφοράς που επικαλέσθηκαν τα κράτη μέλη αφορούσαν γενικά προβλήματα κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ υπουργείων ή τη μεγάλη διάρκεια των κοινοβουλευτικών διαδικασιών.

2.2.2.6. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.2.7. Οχήματα με κινητήρα, ελκυστήρες, μοτοποδήλατα

Η μεταφορά των οδηγιών στον τομέα των οχημάτων με κινητήρα, ελκυστήρων και μοτοποδηλάτων είναι γενικά ικανοποιητική. Το ποσοστό μεταφοράς επί του συνόλου των εφαρμοζομένων οδηγιών αποδεικνύει πράγματι ότι η μεταφορά στο εθνικό δίκαιο στον τομέα αυτό έχει σχεδόν ολοκληρωθεί.

Λόγω του λεπτομερούς και τεχνικού χαρακτήρα του περιεχομένου των οδηγιών όσον αφορά τα αυτοκίνητα, πολλά κράτη μέλη προβαίνουν στην αυτόματη μεταφορά των οδηγιών παραπέμποντας μέσω της εφημερίδας της κυβερνμήσεώς τους στο κοινοτικό κείμενο, πράγμα που διευκολύνει και επιταχύνει την μεταφορά καθώς και τον έλεγχο της συμφωνίας σε σχέση προς το κοινοτικό δίκαιο. Για τα άλλα κράτη μέλη, οι καθυστερήσεις είναι συχνότερες λόγω δυσχερέστερης διαδικασίας δεδομένου ότι απαιτείται η έκδοση ειδικού εθνικού νόμου. Οι καθυστερήσεις αυτές σπάνια υπερβαίνουν περίοδο ορισμένων μηνών.

Εντός του 1994, καταγράφηκαν και εξετάσθηκαν από την Επιτροπή 22 περιπτώσεις μη κοινοποίησης, εκ των οποίων οι 16 ετέθησαν στο αρχείο κατά τη διάρκεια του έτους λόγω της επακόλουθης λήψης εθνικών μέτρων. Εξάλλου, όσον αφορά την ποιότητα των μεταφορών σε εθνικό δίκαιο, κινήθηκε κατά τη διάρκεια του έτους διαδικασία λόγω παραβάσεως για τέσσερις περιπτώσεις λόγω εσφαλμένης μεταφοράς των οδηγιών, εκ των οποίων οι δύο είναι αποτέλεμα καταγγελιών που είχαν υποβληθεί εντός του έτους.

Οι δύο πρώτες αφορούν την κακή εφαρμογή των οδηγιών που αφορούσαν εκπομπή καυσαερίων από κινητήρα με πετρέλαιο, ενώ οι δύο άλλες αφορούσαν περισσότερο μεμονωμένα προβλήματα καθαρά τεχνικής φύσης. Και στον τομέα αυτόν ο απολογισμός μάλλον πρέπει να χαρακτηρισθεί γενικά ικανοποιητικός.

2.2.2.8. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.2.9. Προϊόντα του τομέα των δομικών κατασκευών

Μέχρι σήμερα, έντεκα κράτη μέλη μετέφεραν στο εθνικό τους δίκαιο την οδηγία 89/106/ΕΟΚ «προϊόντα του τομέα των δομικών κατασκευών». Δεδομένου ότι η Ελλάδα τακτοποίησε τη θέση της, η μόνη χώρα που απομένει ακόμη να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα είναι το Βέλγιο στο οποίο η διαδικασία μετάβασης για την έγκριση από το ένα διοικητικό στάδιο στο επόμενο είναι ιδιαίτερα βραδεία.

2.2.2.10. Υλικά εξοπλισμού (μηχανικός, εξοπλισμός ατομικής προστασίας, υλικών πρώτης συσκευασίας, μετρολογίας, ηλεκτροτεχνικής, ιατρικών συσκευών)

Ο τομέας αυτός αφορά 90 οδηγίες η προθεσμία μεταφοράς τνω οποίων έληξε πριν από την 31η Δεκεμβρίου 1994.

Πρόκειται ιδιαίτερα για οδηγίες «νέας αντιμετώπισης», οι οποίες περιορίζονται στον καθορισμό των στοιχειωδών απαιτήσεων ασφάλειας και των μηχανισμών που επιτρέπουν την διοχέτευση των προϊόντων στην κοινοτική αγορά και την ελεύθερη κυκλοφορία συσκευών που παρέχουν εχέγγυα ασφάλειας.

Λαμβανομένης υπόψη της ισχύος στα κράτη μέλη λεπτομερών ρυθμίσεων όσον αφορά την ασφάλεια, η εισαγωγή αρχών της «νέας αντιμετώπισης» στα εθνικά νομοθετικά συστήματα καταλήγει να είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη.

Η εργασία ανάλυσης που πραγματοποίησαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής όσον αφορά τον τρόπο μεταφοράς οδήγησε στην κίνηση διαδικασίας για πολλές περιπτώσεις οι οποίες αποκαλύφθηκαν αυτεπάγγελτα και αφορούν «τεκμαιρόμενες» παραβάσεις λόγω ασυμφωνίας, οι οποίες κατά το μεγάλο μέρος τους βρίσκονται ακόμα στο προδικαστικό στάδιο (το καλούμενο «προ169»). Η εν λόγω ανάλυση είναι ιδιαίτερα λεπτομερής και, πλην εξαιρέσεων, δεν αφορά περιπτώσεις «ηθελημένης» ασυμφωνίας, αλλά λανθασμένης ερμηνείας των διατάξεων των οδηγιών ή ασαφείς διατυπώσεις κατά τη μεταφορά τους, πράγμα που επηρεάζει την νομική ασφάλεια των οικονομικών φορέων. Σε άλλες οριακές περιπτώσεις ωστόσο, τα προβλήματα είναι ουσιαστικά.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις κακής εφαρμογής, ο αριθμός παραβάσεων και καταγγελιών είναι προς το παρόν πολύ περιορισμένος. Αυτό οφείλετο ουσιαστικά στο γεγονός ότι οι οδηγίες αυτές αρχίζουν να εφαρμόζονται σταδιακά (προβλέπονται μεταβατικές περίοδοι κατά τη διάρκεια των οποίων εφαρμόζεται το εθνικό δίκαιο). Εξάλλου, ο προληπτικός ρόλος που διαδραματίζουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής μέσω της συνεχούς επαφής με τις αρμόδιες εθνικές αρχές, επιτρέπει συχνά την εξάλειψη διαμφισβητούμενων στοιχείων, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κακή εφαρμογή των οδηγιών.

2.2.2.11. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.3. Αγορά υπηρεσιών

2.2.3.1. Οπτικοακουστικός τομέας

Στόχος της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ «τηλεόραση χωρίς σύνορα» είναι να εξασφαλίσει την ελεύθερη κυκλοφορία των τηλεοπτικών εκπομπών και να ενθαρρύνει τη διανομή και την παραγωγή ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων συμβάλλοντας στην υλοποίηση του ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού χώρου. Αν και η μεταφορά της οδηγίας αυτής, η οποία είχε προθεσμία τον Οκτώβριος 1991, ολοκληρώθηκε από όλα τα κράτη μέλη, εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένα προβλήματα τα οποία συνδέονται κυρίως με κριτήρια αρχής όπως είναι ο έλεγχος του κράτους καταγωγής, ο χρόνος μετάδοσης από τα ΜΜΕ και η διαφήμιση. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή επέλεξε, εντός του 1994 να συνεχίσει τις διαδικασίες λόγω παραβάσεως που κινήθηκαν σε προηγούμενη χρονική περίοδο. Αποφάσισε να στείλει αιτιολογημένη γνώμη κατά της Ιρλανδίας, των Κάτω Χωρών, της Ελλάδας και της Πορτογαλίας για την ασυμφωνία των εθνικών νομοθεσιών τους με τις διατάξεις της οδηγίας.

Ασκήθηκε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου κατά του Ηνωμένου Βασιλείου (υπόθεση C-222/94) γιατί δεν τήρησε το συνδετικό κριτήριο που προσδιορίζει την αρμοδιότητα ενός κράτους μέλους όσον αφορά τη λειτουργία ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού και γιατί θέσπισε τη δυνατότητα εφαρμογής διπλού καθεστώτος στους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς ανάλογα με το στοχευόμενο κοινό. Η Επιτροπή άσκησε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου κατά του Βελγίου (υπόθεση C-11/95) λόγω του σ' αυτη χώρα η καλωδιακή διανομή των εκπομπών που προέρχονται από άλλο κράτος μέλος υποβάλλεται σε καθεστώς προέγκρισης καθώς και κατά της Ιταλίας, η οποία επιτρέπει πρόσθετες διαφημιστικές διακοπές κατά τη διάρκεια της προβολής κινηματογραφικών έργων. Ωστόσο, λόγω των τροποποιήσεων που έγιναν έκτοτε στις σχετικές ιταλικές ρυθμίσεις, η Επιτροπή ανέβαλε την εκτέλεση της προσφυγής.

Η Επιτροπή διαβίβασε, επίσης, στις βρετανικές αρχές αιτιολογημένη γνώμη για την έκδοση αδειών σε ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς που δεν τηρούν επουδενί τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα της προώθησης των ευρωπαϊκών έργων.

2.2.3.2. Πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία

Όσον αφορά τη δημιουργία νέων δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας στο κοινοτικό επίπεδο, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 40/94 σχετικά με το κοινοτικό σήμα τέθηκε σε ισχύ στις 15 Μαρτίου 1994. Το κοινοτικό αυτό σήμα, δεκαετούς διάρκειας με δυνατότητα ανανέωσης, θα εκδίδεται στην εσωτερική αγορά από το Γραφείο Εναρμόνισης (σήματα, σχέδια και υποδείγματα) το οποίο ιδρύθηκε με βάση τον κανονισμό αυτό και του οποίου η έδρα βρίσκεται στην πόλη Αλικάντε της Ισπανίας. Το Συμβούλιο όρισε τον πρόεδρο και τους αντιπροέδρους του Γραφείου με τις αποφάσεις της 16ης και 27ης Ιουνίου. Εντός του 1995 θα εκτελεσθούν εργασίες για την έκδοση των μέτρων εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού ώστε το Γραφείο να αποκτήσει ικανότητα πλήρους λειτουργίας. Ως προς αυτό, προβλέπεται ότι η πρώτη αίτηση κοινοτικού σήματος θα είναι δυνατό να κατατεθεί στο Γραφείο Εναρμόνισης από την 1η Ιανουαρίου 1996.

Με το κοινοτικό σύστημα θα έχει κανείς τη δυνατότητα να ζητήσει την προστασία των δικαιωμάτων του, που θα ισχύει σε όλη την Κοινότητα, με ενιαία διαδικασία. Η προστασία αυτή θα ενισχυθεί με τα όργανα προσφυγής του Γραφείου, οιωνί δικαιοδοτικού χαρακτήρα, οι αποφάσεις των οποίων θα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο προσφυγής ενώπιον του Δικαστηρίου. Εξάλλου, η καταπολέμηση των απομιμήσεων θα καταστεί αποτελεσματικότερη γιατί ο αριθμός των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων δικαστηρίων που θα ορίσουν τα κράτη μέλη να αποφαίνονται με αποκλειστική δικαιοδοσία για τις παραποιήσεις των κοινοτικών σημάτων, θα είναι μικρός.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, παράλληλα με την πρόταση κανονισμού για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα (COM(93) 342 τελικό), εξετάζει την πρόταση οδηγίας σχετικά με τη νομική προστασία των σχεδίων και υποδειγμάτων στο εθνικό επίπεδο (COM(93) 344 τελικό). Η πρόταση αυτή βασίζεται στο ό,τι τα σχέδια και τα υποδείγματα στο εθνικό επίπεδο θα συνυπάρχουν με τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα, όπως ακριβώς τα σήματα. Η συνύπαρξη αυτή προϋποθέτει ότι οι αποκλίνουσες μέχρι σήμερα εθνικές νομοθεσίες θα εναρμονισθούν όσον αφορά τα ουσιαστικά τους σημεία έτσι ώστε να δημιουργηθεί στον τομέα αυτό μια πραγματική εσωτερική αγορά, αφενός, και οι εθνικές νομοθεσίες να είναι συμβατές με το μελλοντικό σύστημα κοινοτικής προστασίας, αφετέρου. Η σημασία των σχεδίων και των υποδειγμάτων αυξάνεται σταθερά για ένα ευρύτατο φάσμα εμπορευμάτων. Για τις κοινοτικές επιχειρήσεις, η βιομηχανική αισθητική ποιότητας αποτελεί ένα από τα κυριότερα ατού στο πλαίσιο του ανταγωνισμού με τις βιομηχανίες τρίτων χωρών στις οποίες το κόστος παραγωγής είναι χαμηλότερο.

Όσον αφορά τη μεταφορά της οδηγίας 89/104/ΕΟΚ σχετικά με τα σήματα, τα μέτρα για την εκτέλεση της μεταφοράς κοινοποιήθηκαν μόνο από τα μισά κράτη μέλη (Δανία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο).

Δικαιώματα δημιουργού και συγγενικά δικαιώματα

Η οδηγία 91/250/ΕΟΚ σχετικά με τη νομική προστασία των προγραμμάτων Η/Υ έπρεπε να είχε μεταφερθεί από τα κράτη μέλη μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1993.

Μόνο η Δανία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έλαβαν μέτρα μεταφοράς εντός της ενδεδειγμένης προθεσμίας. Εντός του 1993, τέσσερα άλλα κράτη μέλη εξέδωσαν σχετικά μέτρα. Η Γαλλία, το Βέλγιο, οι Κάτω Χώρες και η Πορτογαλία εξέδωσαν τα μέτρα αυτά εντός του 1994. Το Λουξεμβούργο είναι η μόνη χώρα που δεν εξέδωσε διατάξεις στον τομέα αυτό. Η Επιτροπή αποφάσισε να ασκήσει προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου.

Η οδηγία 92/100/ΕΟΚ, η οποία αφορά το δικαίωμα εκμίσθωσης, το δικαίωμα δανεισμού και ορισμένα δικαιώματα συγγενικά προς τα συγγραφικά δικαιώματα στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας, επέβαλε στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τις διατάξεις που απαιτούνται για τη συμμόρφωσή τους με τις υποχρεώσεις που ορίζει μέχρι την 1η Ιουλίου 1994. Το Βέλγιο εξέδωσε εθνικά μέτρα εφαρμογής και οι γαλλικές αρχές επεσήμαναν στην Επιτροπή ότι η εθνική τους νομοθεσία καθώς και οι κανονιστικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή της συμφωνούν με τις κοινοτικές προδιαγραφές σ' αυτόν τον τομέα. Η Επιτροπή δεν θα παραλείψει να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα κατά των κρατών μελών που δεν έχουν ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που απορρέουν απ' αυτή την οδηγία.

Τέλος, πρέπει να αναφέρουμε ότι η Επιτροπή συνέχισε τη διαδικασία λόγω παραβάσεως κατά της ελληνικής κυβέρνησης λόγω εσφαλμένης μεταφοράς της οδηγίας 87/54/ΕΟΚ σχετικά με τη νομική προστασία των τοπογραφιών προϊόντων ημιαγωγών.

2.2.3.3. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.3.4. Τηλεπικοινωνίες

Όσον αφορά τις τρεις οδηγίες σχετικά με τις ζώνες συχνότητας, δηλαδή τις οδηγίες 87/372/ΕΟΚ (GSM), 90/544/ΕΟΚ (Ermes) και 91/287/ΕΟΚ (DECT), όλα τα κράτη μέλη κοινοποίησαν τα εθνικά τους μέτρα για την εκτέλεση της μεταφοράς, με εξαίρεση την Ιρλανδία η οποία δεν έχει κοινοποιήσει ακόμη το κείμενο μεταφοράς της οδηγίας 90/544/ΕΟΚ. Οι ιρλανδικές αρχές, πάντως, κοινοποίησαν στην Επιτροπή ένα τελικό σχέδιο κειμένου για τη μεταφορά αυτής της οδηγίας, το οποίο η Επιτροπή ενέκρινε. Μετά από την ανάλυση των εθνικών μέτρων που κοινοποιήθηκαν, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι τα κείμενα μεταφοράς συμφωνούν στην πλειοψηφία τους με τις κοινοτικές απαιτήσεις.

Η οδηγία-πλαίσιο 90/387/ΕΟΚ, η οποία αναφέρει τις αρχές που πρέπει να εφαρμοσθούν για την παροχή ανοικτού δικτύου στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, μεταφέρθηκε σε όλα τα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή συνέχισε την εξέταση των εθνικών μέτρων για την εκτέλεση της μεταφοράς της πρώτης ειδικής οδηγίας σχετικά με την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου (ONP), δηλαδή της οδηγίας 92/44/ΕΟΚ σχετικά με την εφαρμογή της εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου σε μισθωμένες γραμμές. Πρέπει να υπογραμμισθεί ότι η ορθή εφαρμογή αυτού του κειμένου έχει σήμερα ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο της καθιέρωσης της «κοινωνίας των πληροφοριών» που κοινοποιήθηκε στην έκθεση «Bangemann». Δέκα κράτη μέλη (Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία, Ιρλανδία και Κάτω Χώρες) κοινοποίησαν στην Επιτροπή τα εθνικά τους μέτρα για τη μεταφοράς της. Η γαλλική κοινοποίηση είναι η μόνη η οποία συμφωνεί απόλυτα με τις απαιτήσεις του κοινοτικού δικαίου. Επί του παρόντος, εξετάζονται τα υπόλοιπα κείμενα που κοινοποιήθηκαν. Εξάλλου, η Επιτροπή αποφάσισε να ασκήσει προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου κατά των κρατών μελών που δεν μετέφεραν την οδηγία στην εθνική τους έννομη τάξη.

Όσον αφορά την εφαρμογή της απόφασης 91/396/ΕΟΚ περί αρίθμησης των τηλεφωνικών κωδικών, η καθιέρωση του αριθμού «112» ως ενιαίου ευρωπαϊκού αριθμού κλήσης έκτακτης ανάγκης σε ορισμένα κράτη μέλη εξακολουθεί να προσκρούει σε δυσκολίες. Πράγματι, τα κράτη μέλη πρέπει να τροποποιήσουν τους εθνικούς τους πίνακες αρίθμησης ώστε να καθιερωθεί ο αριθμός «112» ως ενιαίος ευρωπαϊκός αριθμός κλήσης έκτακτης ανάγκης. Στην πράξη, αυτό σημαίνει δαπανηρές και πολύπλοκες τεχνικές μετατροπές. Έτσι, προς το παρόν, εκτός από τα πέντε κράτη μέλη (Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Λουξεμβούργο και Ηνωμένο Βασίλειο) που έλαβαν μέτρα για την εξασφάλιση της εφαρμογής αυτής της απόφασης, τέσσερα άλλα κράτη (Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία και Κάτω Χώρες) ζήτησαν από την Επιτροπή τη δυνατότητα παρέκκλισης δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 2 της απόφασης. Η Ισπανία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία δεν έχουν κοινοποιήσει ακόμη στην Επιτροπή μέτρα εφαρμογής.

Όσον αφορά το πρόθεμα «00», το οποίο η απόφαση 92/264/ΕΟΚ θεσπίζει ως κοινό πρόθεμα πρόσβασης στο διεθνές τηλεφωνικό δίκτυο στην Κοινότητα, επτά κράτη μέλη (Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα, Λουξεμβούργο, Ιρλανδία, Ιταλία, Πορτογαλία) μετέφεραν ήδη αυτή την απόφαση. Η Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 2 της απόφασης, χορήγησε συμπληρωματική προθεσμία για την εφαρμογή αυτής της απόφασης σε τρία άλλα κράτη μέλη (Γαλλία, Δανία, Ηνωμένο Βασίλειο) τα οποία επικαλέστηκαν τεχνικές και οικονομικές δυσκολίες ως αιτιολογία της καθυστέρησης για τη γενική καθιέρωση του προθέματος «00» στα εθνικούς τους συστήματα αρίθμησης.

Όσον αφορά τον τερματικό εξοπλισμό τηλεπικοινωνιών, οκτώ κράτη μέλη έχουν κοινοποιήσει μέχρι σήμερα στην Επιτροπή τα εθνικά μέτρα για την εκτέλεση της βασικής οδηγίας 91/263/ΕΟΚ. Με βάση την εξέταση των κειμένων που κοινοποιήθηκαν, πέντε κράτη μέλη έλαβαν μέτρα που καλύπτουν όλο το περιεχόμενο της οδηγίας (Δανία, Γαλλία, Ιταλία, Πορτογαλία και Ηνωμένο Βασίλειο). Οι κοινοποιήσεις της Γερμανίας, της Ισπανίας και των Κάτω Χωρών είναι πλημμελείς και ατελείς. Για τα τέσσερα κράτη μέλη που δεν κοινοποίησαν τα μέτρα μεταφοράς (Βέλγιο, Ελλάδα, Ιρλανδία και Λουξεμβούργο), η Επιτροπή αποφάσισε να συνεχίσει τις διαδικασίες λόγω παραβάσεως που κινήθηκαν το 1993 ασκώντας προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου.

Για την εναρμόνιση των χρησιμοποιούμενων συμβόλων και κανόνων όσον αφορά την κοινοτική σήμανση των προϊόντων, το Συμβούλιο, με την οδηγία 93/68/ΕΟΚ, εξέδωσε μέτρα για την τροποποίηση των οδηγιών «νέας προσέγγισης», μεταξύ των οποίων την οδηγία 91/263/ΕΟΚ. Την 1η Ιανουαρίου 1995, ημερομηνία μέχρι την οποία οι διατάξεις αυτές έπρεπε να είχαν εφαρμοσθεί από τα κράτη μέλη, η Γαλλία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες και η Πορτογαλία κοινοποίησαν στην Επιτροπή τα μέτρα που έλαβαν.

Εξάλλου, το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 91/263/ΕΟΚ συμπληρώθηκε με την οδηγία 93/97/ΕΟΚ, η οποία αφορά τους επίγειους σταθμούς επικοινωνίας μέσω δορυφόρου. Δεδομένου ότι τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν τα απαιτούμενα μέτρα το αργότερο μέχρι την 1η Μαΐου 1995, τα κείμενα μεταφοράς στην εθνική νομοθεσία αναμένονται στο προσεχώς.

2.2.3.5. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.3.6. Ελεύθερη κυκλοφορία των οικονομικών υπηρεσιών

Το 1994, η Επιτροπή περάτωσε έξι καταγγελίες για την παραβίαση των διατάξεων της συνθήκης ή των κοινοτικών οδηγιών (ο αριθμός αυτός είναι ουσιαστικά ίδιος με τον αριθμό των προηγούμενων ετών) εκ των οποίων τρεις αφορούν τον τομέα των κινητών αξιών, δύο τον τραπεζικό τομέα και μία τον ασφαλιστικό τομέα.

Η Επιτροπή άρχισε επίσης συμβιβαστικό διάλογο με τα περισσότερα κράτη μέλη με θέμα ορισμένες ατέλειες που διαπιστώθηκαν από τις υπηρεσίες της κατά τον έλεγχο της συμφωνίας των εθνικών νομοθεσιών με τις κοινοτικές οδηγίες. Οι ανεπίσημες αυτές διαδικασίες αφορούν σήμερα περίπου δεκαπέντε περιπτώσεις οι οποίες καλύπτουν τους ενλόγω τρεις τομείς.

Ο διάλογος σχετικά με την εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών συνεχίστηκε επίσης στο πλαίσιο των τεχνικών ομάδων ερμηνείας. Η τεχνική ομάδα ερμηνείας των τραπεζικών οδηγιών (GTIAD) συνεδρίασε τέσσερις φορές και η τεχνική ομάδα ερμηνείας του ασφαλιστικού τομέα τρεις φορές. Τέτοιου είδους ομάδα, υπό την αυστηρή έννοια του όρου, δεν υπάρχει ακόμα στον τομέα των κινητών αξιών.

Σήμερα, υπάρχει εκκρεμμοδικία ενώπιον του Δικαστηρίου για τρεις διαδικασίες που αφορούν τον τομέα των οικονομικών υπηρεσιών. Πρόκειται για τις εξής περιπτώσεις:

- τη διαδικασία λόγω παραλείψεως (άρθρο 169) κατά της Ιταλίας (υπόθεση C-101/94) η οποία αφορά το νόμο 1/91 (λεγόμενο νόμο SIM) για τους οικονομικούς διαμεσολαβητές (βλέπε 10η και 11η έκθεση). Το γραπτό στάδιο της διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Λογικά, πάντως, δεν προβλέπεται ότι το Δικαστήριο θα αποφανθεί πριν από το τέλος του προσεχούς έτους.

- την προδικαστική διαδικασία (άρθρο 177), αντικείμενο της οποίας είναι η διαφορά μεταξύ ολλανδικής εταιρίας και των Κάτω Χωρών (υπόθεση C-389/93). Η εν λόγω εταιρία κατηγορεί τις ολλανδικές αρχές ότι της απαγορεύουν να χρησιμοποιεί το τηλεφωνικό σύστημα cold calling προκειμένου να δημιουργήσει πελατεία που ενδέχεται να ενδιαφερθεί για την παροχή υπηρεσιών μεσιτείας σχετικά με τα παράγωγα προϊόντα που συνδέονται με το εμπόριο των πρώτων υλών. Η υπόθεση αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί πρόκειται για ασυνήθιστη περίπτωση κατά την οποία ο εν λόγω περιορισμός δεν επιφέρει διακρίσεις όσον αφορά την εξαγωγή υπηρεσίας προερχόμενης από την χώρα καταγωγής του παρόχου. Η απόφαση θα εκδοθεί προφανώς εντός του δευτέρου εξαμήνου του 1995.

- και τέλος, μία δεύτερη προδικαστική διαδικασία η οποία διεξάγεται στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ ιδιωτών και του Λουξεμβούργου (υπόθεση C-484/93). Η διαδικασία αυτή αφορά τη συμβατότητα με το κοινοτικό δίκαιο της λουξεμβουργιανής νομοθεσίας η οποία εξαρτά τη χορήγηση επιδοτούμενου επιτοκίου στον τομέα των στεγαστικών δανείων από την προϋπόθεση ότι το δάνειο πρέπει να έχει χορηγηθεί από αναγνωρισμένο πιστωτικό ίδρυμα στο Μεγάλο Δουκάτο.

2.2.3.7. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.3.8. Άμεση φορολογία

Η Επιτροπή περάτωσε τις διαδικασίες λόγω παραβάσεως τις σχετικές με τα ασφάλιστρα τα καταβαλλόμενα σε ξένους ασφαλιστές τα οποία δεν εκπίπτουν από τη φορολογία: στην περίπτωση της Γερμανίας, η έκπτωση από το φόρο διευρύνθηκε όσον αφορά τις πληρωμές των αναγνωρισμένων ασφαλιστών στο πλαίσιο της ΕΚ και του ΕΟΧ, ενώ η διάκριση που διαπιστώθηκε σχετικά με την Ιρλανδία καταργήθηκε με παραίτησή της από κάθε έκπτωση από το φόρο.

Η Επιτροπή δέχθηκε πολυάριθμες καταγγελίες κατά της νέας ιταλικής νομοθεσίας η οποία προβλέπει την επιβολή δημοτικού φόρου στα ακίνητα. Δεδομένου ότι ο φόρος αυτός δεν εισάγει διακρίσεις και δεν έρχεται σε σύγκρουση με άλλους κανόνες του κοινοτικού δικαίου, συγκεκριμένα με τις βασικές ελευθερίες της εσωτερικής αγοράς, οι καταγγελίες αυτές περατώθηκαν.

Μετά την κατάθεση, τον Οκτώβριο του 1994, του τελευταίου οργάνου για την κύρωση της «σύμβασης που αφορά την κατάργηση της διπλής φορολογίας σε περίπτωση διόρθωσης των κερδών συνδεδεμένων επιχειρήσεων» (ΕΕ αριθ. L 225 της 20ής Αυγούστου 1990, σ. 10) της 23ης Ιουλίου 1990, η σύμβαση αυτή τέθηκε σε ισχύ - για τα δώδεκα παλαιότερα κράτη μέλη - την 1η Ιανουαρίου 1995. Η επέκτασή της στα νέα κράτη μέλη θα γίνει μέσω συμπληρωματικής σύμβασης η οποία ενδέχεται να υπογραφεί στις αρχές του 1995 αλλά θα τεθεί σε ισχύ μόνο μετά την κύρωσή της από τα δεκαπέντε κράτη μέλη.

2.2.3.9. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.3.10. Δίκαιο των εταιρειών

Η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου κατά της Δημοκρατίας της Γερμανίας για εσφαλμένη εφαρμογή της οδηγίας 68/151/ΕΟΚ (πρώτη οδηγία για το «δίκαιο των εταιρειών»). Αντίθετα με τις διατάξεις της οδηγίας και της γερμανικής νομοθεσίας περί μεταφοράς, περίπου το 90 % των εταιριών περιορισμένης ευθύνης αρνούνται να δημοσιεύσουν τους ετήσιους λογαριασμούς τους στο βιβλίο των εμπορικών εταιρειών. Η κατάσταση αυτή οφείλεται προφανώς στην ανεπάρκεια των κυρώσεων που προβλέπει η γερμανική νομοθεσία. Η Επιτροπή είχε ήδη αποφασίσει να ασκήσει προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου το 1993 αλλά, ύστερα από επαφές με τις γερμανικές αρχές, ανέβαλε την εκτέλεση αυτής της απόφασης προκειμένου να δώσει τον απαιτούμενο χρόνο στη γερμανική κυβέρνηση να αποκαταστήσει την κατάσταση. Δεδομένου ότι, κατά τα φαινόμενα, η γερμανική κυβέρνηση δεν είναι σε θέση να σταματήσει την παράβαση, η Επιτροπή αποφάσισε να εκτελέσει την απόφασή της και να κινήσει τη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου.

2.2.3.11. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.2.4. Ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων

Η οδηγία 88/361/ΕΟΚ, σχετικά με την κίνηση των κεφαλαίων, μεταφέρθηκε απ' όλα τα κράτη μέλη εντός των προθεσμιών που ορίζονται στην οδηγία και στο πλαίσιο των παρεκκλίσεων που προβλέπει. Όσον αφορά τα κράτη μέλη στα οποία χορηγήθηκαν παρεκκλίσεις, η Ελλάδα ήρε, από την 16η Μαΐου 1994, όλους τους εναπομένοντες περιορισμούς σχετικά με την κίνηση κεφαλαίων που της είχε επιτραπεί να διατηρεί έως την 30ή Ιουνίου 1994 δυνάμει της οδηγίας του Συμβουλίου 92/122/ΕΟΚ της 21ης Δεκεμβρίου 1992. Με την κατάργηση των τελευταίων περιορισμών στην Ελλάδα, το καθεστώς ελεύθερης κυκλοφορίας κεφαλαίων καθιερώθηκε σε όλη την Ένωση.

Η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση καθιέρωσε ένα νέο καθεστώς σχετικά με τις κινήσεις κεφαλαίων και τις πληρωμές. Από την 1η Ιανουαρίου 1994, τα άρθρα 73Β έως 74Ζ του Κεφαλαίου 4 της Συνθήκης «Κεφάλαια και πληρωμές» αντικατέστησαν τα άρθρα 67 έως 73 της Συνθήκης ΕΟΚ. Δεδομένου ότι η ελευθερία κίνησης κεφαλαίων και πληρωμών έχει καταστεί τώρα άμεσα εφαρμοστέο δικαίωμα, το παράγωγο δίκαιο δεν είναι πλέον απαραίτητο. Επίσης, στο πλαίσιο του νέου καθεστώτος η υποχρέωση ελευθέρωσης επεκτάθηκε, με περιορισμένες εξαιρέσεις, σε τρίτες χώρες.

Ωστόσο, σε ορισμένες περιοχές εξακολουθούν να υφίστανται έμμεσοι περιορισμοί και άλλα εμπόδια σχετικά με την κίνηση των κεφαλαίων. Τα εμπόδια αυτά ενδέχεται να λαμβάνουν μορφή περιορισμών των επενδύσεων στο εξωτερικό από θεσμικούς επενδυτές, οι οποίοι δεν οφείλονται σε λόγους πρόνοιας, φορολογικών διακρίσεων μη συμβατών με το κοινοτικό δίκαιο, κανόνων σχετικών με την έκδοση χρεογράφων, μεταφοράς μέσων πληρωμών και άλλους περιορισμούς. Η Επιτροπή έλαβε μέτρα για την εξάλειψη αυτών των εμποδίων.

2.2.5. Δημόσιες συμβάσεις

Ενέργειες της Επιτροπής

Η Επιτροπή έδωσε έμφαση όσον αφορά τον έλεγχο της μεταφοράς των οδηγιών δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στη δίωξη των κρατών μελών που δεν τήρησαν τις γενικές υποχρεώσεις τους όσον αφορά την κοινοποίηση και εξετάζοντας τα εθνικά μέτρα που εκδώθηκαν για την εφαρμογή των οδηγιών που τέθηκαν σε ισχύ εντός του τρέχοντος έτους (κωδικοποιημένες οδηγίες 93/36/ΕΟΚ και 93/38/ΕΟΚ, «προμήθειες» και «ειδικοί τομείς») καθώς και για την εφαρμογή παλαιότερων οδηγιών.

Με την επιφύλαξη των παρεκκλίσεων που χορηγήθηκαν στην Ισπανία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία όσον αφορά την προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ (όπως και της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ), πρέπει να σημειωθεί ότι τα περισσότερα κράτη μέλη δεν τήρησαν την υποχρέωση μεταφοράς των οδηγιών 93/36/ΕΟΚ και 93/38/ΕΟΚ μέχρι την 14η Ιουνίου 1994 και την 1η Ιουλίου 1994 και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις για ορισμένες παλαιότερες οδηγίες, συγκεκριμένα την οδηγία 92/50/ΕΟΚ («υπηρεσίες») και κυρίως την οδηγία 92/13/ΕΟΚ (προσφυγές - αποκλεισμένοι τομείς).

Η εξέταση των κοινοποιηθέντων μέτρων οδήγησε, επίσης, στη διαπίστωση πολλών προβλημάτων αναγόμενων πολλές φορές σε θέματα αρχής βάσει των οποίων μπορεί να αμφισβητηθεί το άνοιγμα των δημόσιων συμβάσεων που συνάπτονται στα εν λόγω κράτη μέλη.

Όσον αφορά την οδηγία 92/50/ΕΟΚ, η κατάσταση αποδεικνύεται ακόμα πιο ανησυχητική δεδομένου ότι τα περισσότερα κράτη μέλη δεν έχουν κοινοποιήσει εθνικά μέτρα για την εκτέλεση της μεταφοράς, ενώ τα υπόλοιπα εξέδωσαν σε ορισμένες περιπτώσεις μέτρα που επιδέχονται κριτικής. Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, η Επιτροπή κίνησε πολλές διαδικασίες λόγω παραβάσεως κατά των κρατών μελών για ασυμφωνία με τις διατάξεις αυτές.

Εξυπακούεται ότι η Επιτροπή συνέχισε την εξέταση των φακέλων που ανοίχθηκαν επ' ευκαιρία του ελέγχου της μεταφοράς προηγούμενων οδηγιών (τροποποιημένη οδηγία 71/305/ΕΟΚ «έργα», και τροποποιημένη οδηγία 88/295/ΕΟΚ «προμήθειες»). Η εξέταση αυτή κατέληξε στην άσκηση προσφυγής ενώπιον του Δικαστηρίου κατά της Γερμανίας λόγω εσφαλμένης μεταφοράς.

Όσον αφορά τις αναθέτουσες αρχές ή υπηρεσίες σε κάθε κράτος μέλος οι ενέργειες της Επιτροπής επικεντρώθηκαν κυρίως στην εξέταση των προϋποθέσεων υπό τις οποίες τα κράτη μέλη προβαίνουν στην κατακύρωση των συμβάσεων φαρμακευτικών προϊόντων.

Επίσης, η Επιτροπή εξέτασε το σύνολο των φακέλων με τις καταγγελίες και τις περιπτώσεις που διαπιστώθηκαν αυταπαγγέλτως οι οποίες αποδεικνύουν παραβάσεις όσον αφορά την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου τις οποίες μπορεί να επικαλεσθεί κανείς στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων (οδηγίες και άρθρα της συνθήκης). Ο αριθμός των παραβάσεων αυτών διπλασιάστηκε από το περασμένο έτος, προφανώς, επειδή επεκτάθηκε προοδευτικά η εφαρμογή των διατάξεων των οδηγιών, συγκεκριμένα με την έναρξη ισχύος πιό πρόσφατων κειμένων.

Η Επιτροπή έκλεισε ορισμένους φακέλους χωρίς να χρειασθεί να ολοκληρώσει τις διαδικασίες λόγω παραβάσεως. Ως προς αυτό, πρέπει να σημειωθεί ότι καθιερώθηκε διαδικασία διαλόγου και συνεννοήσεων (κυρίως με δέσμες συνεδριάσεων) προκειμένου να δοθεί στα κράτη μέλη η απαιτούμενη νομική και τεχνική βοήθεια και, να αναζητηθούν, κατόπιν κοινής συμφωνίας, λύσεις σύμφωνες με το κοινοτικό δίκαιο για τις τρέχουσες διαφορές.

Αξίζει να αναφερθούν ορισμένα παραδείγματα:

- διαπιστώθηκαν πολλές παρατυπίες κατά τη σύναψη σύμβασης με σκοπό την εκτέλεση σημαντικών έργων ύδρευσης σε κράτος μέλος: αισθητή μείωση του αντικειμένου της σύμβασης, απαίτηση ρήτρας «Αγοράζετε εθνικά προϊόντα», ρήτρα αντισταθμιστικού οφέλους και αποδοχή βελτίωσης προερχόμενης από προσφορά μη συμβατή με τη συγγραφή υποχρεώσεων. Μετά τις ενέργειες της Επιτροπής, οι εθνικές αρχές διέκοψαν τελικά τη διαδικασία και ακύρωσαν την κατακύρωση της σύμβασης.

- Σε μία άλλη περίπτωση σχετικά με την κατασκευή γέφυρας, οι αρχές κράτους μέλους απαιτούσαν εγγυήσεις συνιστάμενες είτε σε χρηματικές καταθέσεις ή τίτλους εκδιδόμενους από το κράτος μέλος ή που έχουν εισαχθεί στο χρηματιστήριο της πρωτεύουσας του κράτους μέλους είτε σε τραπεζικές εγγυήσεις χορηγούμενες από οργανισμούς που έχουν την έδρα τους στο εν λόγω κράτος. Οι εθνικές αρχές κατήργησαν αυτή τη ρήτρα της σύμβασης πριν κινηθεί η διαδικασία λόγω παραβάσεως.

- Όσον αφορά σύμβαση για την προμήθεια προϊόντων πληροφορικής, ο ενδιαφερόμενος κρατικός οργανισμός αφού προέβη στην αξιολόγηση των προσφορών απέρριψε τις δύο καλύτερες προσφορές βασιζόμενος σε κριτήρια που δεν προβλεπόταν ούτε στη συγγραφή υποχρεώσεων ούτε στην προκήρυξη του διαγωνισμού. Επίσης, η Επιτροπή είχε επισημάνει παραβάσεις των άρθρων 30 και 59 της Συνθήκης. Τέλος, οι εθνικές αρχές ακύρωσαν τη σύμβαση και κίνησαν νέα διαδικασία.

- Σε τμήμα επικράτειάς κράτους μέλους διαπιστώθηκε η εφαρμογή συστήματος περιφερειακών προτιμήσεων σύμφωνα με το οποίο οι τοπικές επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να επωφελούνται από το 30 % των δημόσιων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών που συνάπτει η διοίκηση. Το Δικαστήριο είχε ήδη την ευκαιρία να δηλώσει ότι το καθεστώς αυτό δεν είναι συμβατό με το άρθρο 30 της Συνθήκης, στην απόφαση της 20ής Μαρτίου 1990 «Dupont Nemours». Μετά από παρέμβαση της Επιτροπής, οι εθνικές αρχές άρχισαν τη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας τους καταργώντας τις αμφισβητούμενες διατάξεις και θέτοντας έτσι τέλος στις παραβάσεις του κοινοτικού δικαίου.

- Η νομοθεσία κράτους μέλους περιείχε διατάξεις που αποσκοπούσαν στην απλούστευση της σύναψης ορισμένων δημόσιων συμβάσεων για την προμήθεια οχημάτων, μόνον για τα προϊόντα εθνικής κατασκευής, τις οποίες απήλλασε, συγκεκριμένα, από τις διαδικασίες ελέγχου εκ μέρους ορισμένων εθνικών οργάνων. Δεδομένου ότι η διαδικασία αυτή είναι αντίθετη με το άρθρο 30 της Συνθήκης, η Επιτροπή ζήτησε από τις εθνικές αρχές να τροποποιήσουν τη νομοθεσία τους, πράγμα το οποίο έγινε με διάταξη η οποία, συγκεκριμένα, επεκτείνει την εφαρμογή της λεγόμενης «συνοπτικής» διαδικασίας σε όλες τις δημόσιες συμβάσεις για την προμήθεια οχημάτων που υπογράφονται με κοινοτική επιχείρηση, πέραν ενός ορισμένου κατωφλίου.

- Δήμος κράτους μέλους είχε προκηρύξει διαγωνισμό για την προμήθεια στρωτήρων από σκυρόδεμα, βασιζόμενος αποκλειστικά και μόνο στα εσωτερικά πρότυπα της εθνικής εταιρίας σιδηροδρόμων και δεχόμενος μόνο τεχνική εμπειρία σχετικά με την παράδοση παρεμφερών προϊόντων αναγνωρισμένων από την ενλόγω εθνική εταιρία σιδηροδρόμων. Μετά από συζητήσεις μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών αρχών, η αναθέτουσα αρχή διέκοψε τη διαδικασία και δέχθηκε να επαναλάβει το διαγωνισμό λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις της Επιτροπής.

Όσον αφορά τις εκκρεμμοδικίες ενώπιον του Δικαστηρίου, αξίζει να υπογραμμισθούν τέσσερις σημαντικές υποθέσεις. Προς το παρόν υπάρχουν κι' άλλες εκκρεμμοδικίες ενώπιον του Δικαστηρίου για τις οποίες το Δικαστήριο πρέπει να αποφανθεί στο προσεχές μέλλον:

ΔΕΚ, 3 Μαρτίου 1994, Επιτροπή κατά της Ισπανίας, υπόθεση C-328/92 («φαρμακευτικά προϊόντα»)

Το Δικαστήριο έκρινε ότι η βασική νομοθεσία σχετικά με την κοινωνική ασφάλιση που δίνει τη δυνατότητα στις διοικητικές υπηρεσίες να κατακυρώνουν με διαδικασία κοινής συναίνεσης τις συμβάσεις δημόσιων προμηθειών φαρμακευτικών προϊόντων που προορίζονται για τα ιδρύματα τα υπαγόμενα στο καθεστώς κοινωνικής ασφάλισης και να αναθέτουν απ' ευθείας το σύνολο σχεδόν των εν λόγω προμηθειών χωρίς προηγούμενη προκήρυξη διαγωνισμού, είναι αντίθετη με την οδηγία 77/62/ΕΟΚ. Το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι, στην απόφασή του της 17ης Νοεμβρίου 1993 (Επιτροπή κατά της Ισπανίας, υπόθεση C-71/92), είχε κρίνει ότι οι μόνες επιτρεπόμενες εξαιρέσεις όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας 77/62/ΕΟΚ ήταν εκείνες οι οποίες είχαν περιοριστικώς και ρητώς αναφερθεί και ότι οι παρεκκλίσεις από τους κανόνες για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής των δικαιωμάτων που αναγνωρίζει η Συνθήκη στον τομέα των συμβάσεων δημόσιων προμηθειών πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο αυστηρής ερμηνείας. Επίσης, το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι αυτός ο οποίος αναμένει να αποκομίσει κάποιο όφελος πρέπει να αποδείξει ότι ισχύουν όντως οι έκτακτες περιστάσεις που αιτιολογούν την παρέκκλιση. Τέλος, το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι, σύμφωνα με την πάγια νομολογία, για να χρησιμοποιηθεί η παρέκκλιση αυτής της διάταξης, πρέπει να συγκεντρώνονται σωρρευτικά όλες οι σχετικές προϋποθέσεις.

Διάταξη του προέδρου του Δικαστηρίου, της 22ας Απριλίου 1994, Επιτροπή κατά του Βελγίου, υπόθεση C-87/94 («Λεωφορεία στη Βαλλονία»)

Ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου απέρριψε την εκκρεμμή αίτηση σύμβασης για την προμήθεια λεωφορείων χωρίς να αμφισβητήσει τις αιτιάσεις της Επιτροπής όσον αφορά την ουσία και αναγνωρίζοντας ότι η Επιτροπή, με την ιδιότητά της ως θεματοφύλακας των συνθηκών, έχει το δικαίωμα να κινήσει διαδικασία για την επιβολή προσωρινών μέτρων προκειμένου να σταματήσει τις σοβαρές και ανεπαρόρθωτες ζημίες που η εκτέλεση της αμφισβητούμενης σύμβασης μπορεί να αντιπροσωπεύσει για τη διαφύλαξη της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση και για τη στάθμιση των συμφερόντων, ο Πρόεδρος στηρίχθηκε στο επιχείρημα που επικαλέσθηκαν οι βελγικές αρχές, δηλαδή ότι τα λεωφορεία είναι παρά πολύ παλαιά. Ο Πρόεδρος έκρινε ότι δεν έπρεπε να συμβάλει στην επιδείνωση των συνθηκών ανασφάλειας των χρηστών και του προσωπικού της μεταφορικής εταιρίας καθώς και των υπολοίπων χρηστών του οδικού δικτύου καθυστερώντας την αντικατάσταση των σημερινών οχημάτων.

Δεν αμφισβητείται η αρχή ενεργειών προληπτικής εποπτείας και ακυρωτικών παρεμβάσεων όπως αυτές που προτάθηκαν στη συγκεκριμένη περίπτωση. Αντίθετα, η απόφαση αφήνει να εννοηθεί ότι η Επιτροπή δεν πρέπει να δέχεται τα τετελεσμένα γεγονότα και ότι έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει το μέσο του άρθρου 186 της Συνθήκης για να ζητήσει από το Δικαστήριο την ακύρωση της εκτέλεσης συμβάσεων που συνάφθηκαν κατά παράβαση των κοινοτικών κανόνων σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, έστω και εάν έχουν ήδη συναφθεί ή έχει ήδη αρχίσει η εκτέλεσή τους. Η νομολογία αυτή μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματικό προειδοποιητικό μέτρο για τις αναθέτουσες αρχές που παραβιάζουν τους κοινοτικούς κανόνες σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις με το επιχείρημα ότι η διαδικασία δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης είναι αλυσιτελής από τη στιγμή που η παράβαση έχει συντελεσθεί.

Επίσης, οι οικονομικοί φορείς που απορρίπτονται από δημόσια σύμβαση γιατί παραβίασαν αυτούς τους κανόνες θα μπορούν έτσι να διαπιστώνουν ότι η Κοινότητα προστατεύει το βασικό τους δικαίωμα ίσης μεταχείρισης.

ΔΕΚ, 14 Απριλίου 1994, Ballast nedam groep κατά του Βελγίου, υπόθεση C-389/92

Η προδικαστική αυτή υπόθεση αφορά την άρνηση κράτους μέλους να συμπεριλάβει στον κατάλογο των αναγνωρισμένων επιχειρηματιών τις εταιρίες που δεν έχουν οι ίδιες υλικά και προσωπικό, ενώ είναι συνδεδεμένες με εταιρίες που διαθέτουν αυτά τα μέσα.

Σύμφωνα με την άποψη Επιτροπής και τα πορίσματα του γενικού εισαγγελέα, το Δικαστήριο επεσήμανε ότι η οδηγία «έργα» επιβεβαιώνει το γεγονός ότι η συμμετοχή εταιρίας (holding) σε δημόσιο διαγωνισμό μπορεί να γίνει δεκτή, έστω και εάν η εταιρία αυτή δεν είναι υποχρεωτικά η ίδια παραγωγός ή προμηθευτής των αγαθών που αποτελούν αντικείμενο της σύμβασης. Έτσι, μία εταιρία holding που δεν εκτελεί η ίδια τα έργα, δεν μπορεί να απορριφθεί από τις διαδικασίες συμμετοχής στις συμβάσεις δημόσιων έργων με το πρόσχημα ότι οι θυγατρικές της εταιρίες που εκτελούν τα έργα είναι ξεχωριστά νομικά πρόσωπα. Ωστόσο, εάν ο αντισυμβαλλόμενος δεν κατέχει ο ίδιος τα μέσα για την εκτέλεση της σύμβασης, η αναθέτουσα αρχή έχει το δικαίωμα να εξακριβώνει εάν ο υποψήφιος μπορεί «πράγματι», λόγω ειδικών δεσμών, να κάνει χρήση των μέσων και των πόρων που διαθέτουν οι υπόλοιπες εταιρίες του.

ΔΕΚ, 26 Απριλίου 1994, Επιτροπή κατά της Ιταλίας, υπόθεση C-272/91 («Lottomatica»)

Το Δικαστήριο αποφάνθηκε για την περίπτωση δημόσιας σύμβασης με αντικείμενο την αυτοματοποίηση του «λόττο» του ιταλικού υπουργείου οικονομικών. Η σύμβαση αυτή, διάρκειας 9 ετών, αφορά την προμήθεια, την υλοποίηση, τη συντήρηση και τη λειτουργία του συστήματος μηχανοργάνωσης του «λόττο». Η σύμβαση αυτή δεν είχε δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και απευθυνόταν αποκλειστικά σε εταιρίες και ομίλους εταιριών με κατά πλειοψηφία δημόσια συμμετοχή. Η σύμβαση κατακυρώθηκε υπέρ της κοινοπραξίας Lottomatica.

Με διάταξη της 31ης Ιανουαρίου 1992, όπως επιβεβαιώθηκε την 12η Ιουνίου 1992, ο πρόεδρος του Δικαστηρίου έδωσε εντολή στην Ιταλική Δημοκρατία να αναστείλει τα νομικά αποτελέσματα του διατάγματος κατακύρωσης καθώς και τα αποτελέσματα της σύμβασης που υπογράφηκε με την εταιρία Lottomatica. Η Ιταλική Δημοκρατία συμμορφώθηκε με τις διατάξεις αυτές μόνο στις 27 Μαΐου 1993. Στη συνέχεια, το Δικαστήριο εξέδωσε ευνοϊκή απόφαση υπέρ της Επιτροπής, με βάση τα άρθρα 52 και 59 και την οδηγία «συμβάσεις δημόσιων προμηθειών».

Όσον αφορά τα άρθρα 52 και 59, το Δικαστήριο δήλωσε ότι τόσο ο σχεδιασμός όσο και η διαχείριση συστήματος πληροφορικής αποτελούν δραστηριότητες τεχνικής φύσεως που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 52 και 59 και απέρριψε τα επιχειρήματα της ιταλικής κυβέρνησης που υποστήριζε ότι πρόκειται για δραστηριότητες που συμμετέχουν στην άσκηση δημοσίας εξουσίας κατά την έννοια του άρθρου 55 της Συνθήκης.

Εξάλλου, η Επιτροπή συνέχισε τις ενέργειές της για τον έλεγχο των έργων και προγραμμάτων χρηματοδοτούμενων από τα διαρθρωτικά ταμεία και τα άλλα κοινοτικά μέσα.

Η Επιτροπή στήριξε τελικά διάφορες ενέργειες κατάρτισης και πληροφόρησης, κυρίως διοργανώνοντας, την 14η και 15η Ιανουαρίου 1994, σεμινάριο για την «ελευθέρωση των δημόσιων συμβάσεων στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς και το άνοιγμα του πεδίου εφαρμογής τους στις ΜΜΕ» στο οποίο κλήθηκαν να συμμετάσχουν γιατροί, νομικοί, υπεύθυνοι δημόσιων αγορών, διευθύνοντα στελέχη επιχειρήσεων καθώς και εκπρόσωποι των επαγγελματικών οργανώσεων.

Ένα από τα θέματα που απασχόλησε κυρίως το σεμινάριο αυτό ήταν η δυσκολία πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) στις δημόσιες συμβάσεις. Για να μπορέσουν οι ΜΜΕ να επωφεληθούν καλύτερα από το άνοιγμα του πεδίου των δημόσιων συμβάσεων, υπενθυμίστηκε ότι οι ΜΜΕ που επιθυμούν να κερδίσουν τις αγορές πρέπει, συγκεκριμένα, να διαθέτουν τοπικούς εταίρους, ολοκληρωμένο σύστημα συνδρομής, ταχείες, ακριβείς και αξιόπιστες πληροφορίες καθώς και κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό.

Επίσης, η Επιτροπή ανέλαβε την από κοινού διοργάνωση μεταξύ της Ένωσης και του προγράμματος SIGMA σεμιναρίου για τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης με θέμα τις δημόσιες συμβάσεις ως στοιχείο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

2.2.5.1. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.3. Κατάργηση των φορολογικών συνόρων

Φόρος προστιθεμένης αξίας

Η Επιτροπή διαβίβασε εννέα αιτιολογημένες γνώμες εντός του 1994. Οι διαδικασίες αυτές στον εν λόγω τομέα αφορούν τις εξής χώρες:

- την Πορτογαλία, γιατί διατηρεί αυξημένο συντελεστή σε αντίθεση με τις απαιτήσεις της οδηγίας της σχετικής με τους συντελεστές ΦΠΑ, γιατί αρνείται να χορηγήσει απαλλαγή για υπηρεσίες προτεινόμενες από ταξιδιωτικά γραφεία που παράσχονται καθ' ολοκληρία ή εν μέρει σε τρίτες χώρες και, επίσης, γιατί απαιτεί ειδικό υπόδειγμα εντύπου για τη δήλωση επιστροφής του ΦΠΑ που καταβάλλουν οι αλλοδαποί υποκείμενοι σε φόρο, δηλαδή διαφορετικό από το προβλεπόμενο στη 8η οδηγία,

- την Ισπανία, γιατί περιόρισε την απαλλαγή είσπραξης που χορηγείται στους αθλητικούς οργανισμούς σε συνάρτηση με το ύψος των εισφορών που εισπράττουν και γιατί δεν τηρεί τις διατάξεις της προαναφερθείσας 8ης οδηγίας, δεδομένου ότι οι προθεσμίες επιστροφής που εφαρμόζει υπερβαίνουν τη μέγιστη δυνατή προθεσμία των έξι μηνών που προβλέπει η οδηγία,

- τη Γαλλία, γιατί χορηγεί αδικαιολόγητα την απαλλαγή ΦΠΑ που προβλέπεται για τις ενοικιάσεις επιπλωμένων χώρων για χρήση κατοικίας στις περιπτώσεις στέγασης σε ελαφρές κατοικίες ψυχαγωγίας που αποτελούν σταθερές εγκαταστάσεις, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για κινητά και όχι για ακίνητα αγαθά για τα οποία η απαλλαγή περιορίζεται σε 200 FF και, τέλος, γιατί αρνείται να χορηγήσει έκπτωση από το ΦΠΑ στα μεταφορικά μέσα (οχήματα σχολών οδήγησης, ελικόπτερα) που προορίζονται για την επαγγελματική δραστηριότητα του υποκείμενου στο φόρο,

- την Ιταλία γιατί αρνείται να χορηγήσει απαλλαγή από το ΦΠΑ στη μεταπώληση των αγαθών που έχουν σχέση με κάθε δραστηριότητα που χαίρει απαλλαγής από το ΦΠΑ.

Περατώθηκαν τρείς διαδικασίες μετά την έκδοση μέτρων συμφώνων με την 6η οδηγία από τις εξής χώρες:

- τη Γαλλία η οποία προσάρμοσε το σύστημα που εφαρμόζει για τον καθορισμό των κατ' αποκοπή συντελεστών συμψηφισμού στο γεωργικό τομέα καταργώντας τον αυξημένο συντελεστή υπέρ των προϊόντων που διοχετεύονται στο εμπόριο από τους συνεταιρισμούς,

- την Ισπανία η οποία εκτέλεσε την απόφαση που εξέδωσε το Δικαστήριο στις 17 Νοεμβρίου 1994 (υπόθεση C-73/92) σχετικά με το ΦΠΑ όσον αφορά τις υπηρεσίες διαφήμισης χωρίς να αποκλείει πλέον από την κατηγορία αυτή τις λεγόμενες δραστηριότητες «προώθησης»,

- τη Δανία η οποία, πριν καν αποφανθεί το Δικαστήριο (υποθέσεις C-200/90 και C-234/91) για την ασυμφωνία της με το άρθρο 33 της 6ης οδηγίας, κατήργησε τη λεγόμενη εργοδοτική εισφορά «Ambi» η οποία απαγορεύει την επιβολή «ανταγωνιστικών» φόρων ως προς το ΦΠΑ.

- Αντίθετα, η Επιτροπή άσκησε προσφυγή λόγω παραλείψεως ενώπιον του Δικαστηρίου κατά της Ελλάδας, αφενός, γιατί η χώρα αυτή απάλλαξε από την καταβολή ΦΠΑ ορισμένες υπηρεσίες μεταφορών φορολογίσιμες κατ' αρχήν δυνάμει της 6ης οδηγίας ΦΠΑ και, αφετέρου, επειδή εισέπραξε ΦΠΑ από τις παροχές υπηρεσιών εκτός ΕΚ τις προτείνομενες από ταξιδωτικά γραφεία στο πλαίσιο «εκδρομικών πακέτων».

Επίσης, πρέπει να αναφέρουμε την προδικαστική απόφαση «Tolsma» της 3ης Μαρτίου 1994 (υπόθεση C-16/93) με την οποία το Δικαστήριο ερμήνευσε ότι η 6η οδηγία ΦΠΑ απαγορεύει σε κράτος μέλος (στην περίπτωση αυτή στις Κάτω Χώρες) την επιβολή φορολογικής υποχρέωσης σε πρόσωπο το οποίο παίζει μουσική σε δημόσιο χώρο ζητώντας σε αντάλλαγμα τη συνδρομή των περαστικών. Η δραστηριότητα αυτή δεν υπάγεται στον τομέα εφαρμογής του ΦΠΑ στο βαθμό που δεν αποτελεί παροχή υπηρεσιών με καθοριστέο αντίτιμο.

Ειδικοί φόροι κατανάλωσης - άρθρα 95 και 96 ΕΚ - φορολογικές απαλλαγές

Δεν κινήθηκε καμία διαδικασία στον τομέα των ειδικών φόρων κατανάλωσης ή για ασυμφωνία των εθνικών φόρων με τα άρθρα 95 και 96 της συνθήκης.

Αντίθετα, στον τομέα της μεταφοράς των οδηγιών για τις «φορολογικές απαλλαγές» περατώθηκαν τρεις διαδικασίες από τη στιγμή που επιτεύχθηκε συμφωνία των εθνικών μέτρων.

Το γεγονός αυτό αφορά:

- την Ισπανία, για την οδηγία «προσωρινή εισαγωγή των μέσων μεταφοράς» η οποία καταργήθηκε εν μέρει την 1η Ιανουαρίου 1993 αλλά που στην πράξη εξακολουθεί να εφαρμόζεται στην Ισπανία,

- την Ελλάδα, τόσο για την οδηγία «οριστική εισαγωγή προσωπικών ειδών» όσο και για την οδηγία «προσωρινή εισαγωγή των μέσων μεταφοράς» μετά την απόφαση του Δικαστηρίου της 2ας Αυγούστου 1993 (υπόθεση C-9/92).

2.3.1. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.4. Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και δικαίωμα εγκατάστασης

2.4.1. Απαγόρευση των διακρίσεων

Μετά από την προσφυγή λόγω παραλείψεως που κίνησε η Επιτροπή, το Δικαστήριο αποφάνθηκε στις 15 Μαρτίου 1994 σχετικά με την ίση μεταχείριση όλων των πολιτών της Κοινότητας όσον αφορά τα δικαιώματα εισόδου στα εθνικά μουσεία της Ισπανίας (C-45/93). Το Δικαστήριο δήλωσε ότι το Βασίλειο της Ισπανίας, διατηρώντας ένα σύστημα εισόδου άνισης μεταχείρισης, παραβιάζει τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει των άρθρων 7 και 59 της συνθήκης ΕΚ.

Μετά την απόφαση αυτή, η Ισπανική Κυβέρνηση τροποποίησε τη νομοθεσία που εφαρμόζεται σε ορισμένα μουσεία υπαγόμενα στο υπουργείο πολιτισμού. Νέες καταγγελίες, πάντως, αποδεικνύουν ότι οι νέες αυτές διατάξεις δεν εξασφαλίζουν την τήρηση του κανόνα της ίσης μεταχείρισης όσον αφορά την πρόσβαση στα υπόλοιπα δημόσια ισπανικά μουσεία.

Εξάλλου, όσον αφορά την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, εκκρεμμούν διαδικασίες λόγω παραβάσεως κατά αρκετών κρατών μελών.

Όσον αφορά την ίση μεταχείριση σχετικά με την απασχόληση στα πλοία, από τις πέντε διαδικασίες που εκκρεμμούσαν στο τέλος του 1992 (Βέλγιο, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία), οι διαδικασίες κατά της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Ιταλίας περατώθηκαν μετά από τροποποιήσεις των εθνικών νομοθεσιών τους. Όσον αφορά την υπόθεση κατά του Βελγίου, η απόφαση που εξέδωσε το Δικαστήριο επιβεβαιώνει την άποψη της Επιτροπής.

Η Επιτροπή άσκησε, επίσης, προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου κατά της Ελλάδας σχετικά με τις προϋποθέσεις τις οποίες πρέπει να πληρούν οι υπήκοοι άλλων κρατών μελών για τη διδασκαλία ξένης γλώσσας προκειμένου να εξασφα λισθεί η ίση πρόσβαση στο επάγγελμα αυτό σε όλους τους κοινοτικούς υπηκόους.

Τέλος, εκκρεμεί ακόμη μια διαδικασία λόγω παραβάσεως κατά του Βελγίου λόγω του ότι η βελγική νομοθεσία εισάγει διακρίσεις όσον αφορά τους νέους που ζητούν απασχόληση οι οποίοι έκαναν τις σπουδές τους σε άλλο κράτος μέλος και, ως εκ τούτου, δεν δικαιούνται των επιδοτήσεων ένταξης που αποτελούν προϋπόθεση για την πρόσβαση σε ορισμένες θέσεις απασχόλησης στο Βέλγιο.

Σε μια άλλη υπόθεση σχετικά με τη βελγική νομοθεσία η οποία δεν προβλέπει τη χρηματοδότηση των βελγικών πανεπιστημίων για την υποδοχή φοιτητών από άλλα κράτη μέλη που βρίσκονται στο Βέλγιο με μοναδικό σκοπό να παρακολουθήσουν το πανεπιστήμιο, παρά μόνο εφόσον καταβάλουν τα επιπρόσθετα δίδακτρα, το Δικαστήριο αποφάνθηκε στις 4 Μαΐου 1994 και καταδίκασε το Βέλγιο (υπόθεση C-93/47).

Κατά του Βελγίου εκκρεμεί επίσης άλλη μια υπόθεση σχετικά με τη χορήγηση εκπαιδευτικών υποτροφιών βάσει κυβερνητικού προγράμματος ανταλλαγών μεταξύ του Βελγίου, του Λουξεμβούργου και των Ηνωμένων Πολιτειών, για την οποία έχει διαβιβασθεί αιτιολογημένη γνώμη.

Όσον αφορά τον τομέα της φορολογίας, η Επιτροπή άσκησε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου κατά του Λουξεμβούργου σχετικά με την οριστική κατάργηση του φόρου από το μισθό των εργαζομένων που δεν έχουν την κατοικία τους στο Λουξεμβούργο. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η λουξεμβουργιανή νομοθεσία εισάγει έμμεσες διακρίσεις εις βάρος των υπηκόων των υπόλοιπων κρατών μελών οι οποίες είναι αντίθετες με τον κανόνα της ίσης μεταχείρισης στον τομέα της αμοιβής με βάση την ερμηνεία του Δικαστηρίου στην απόφασή του της 18ης Μαΐου 1990 (υπόθεση C-175/89). Μία άλλη διαδικασία λόγω παραβάσεως κατά της Γερμανίας σχετικά με την άνιση φορολογική επιβάρυνση εις βάρος των κοινοτικών εργαζομένων των οποίων οι οικογένειες δεν κατοικούν στη γερμανική επικράτεια (μη χορήγηση splitting) βρίσκεται σήμερα στο στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης.

2.4.2. Είσοδος και διαμονή

Η Επιτροπή περάτωσε τις καταγγελίες σχετικά με τους ελέγχους των προσώπων που πραγματοποιήθηκαν μετά την 31η Δεκεμβρίου 1992 στα εσωτερικά σύνορα (καταχωρήθηκαν το 1993, βλέπε ενδεκάτη ετήσια έκθεση). Πράγματι, ο στόχος του άρθρου 7Α δεν μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς την εφαρμοργή των συνοδευτικών μέτρων ουσιώδους σημασίας. Η Επιτροπή υπέβαλε ήδη αρκετές προτάσεις σχετικά με αυτό το θέμα: πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την σύναψη σύμβασης σχετικά με τον έλεγχο των προσώπων κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών και πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τον καθορισμό των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με θεώρηση κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών (ΕΕ αριθ. C 11 της 15. 1. 1994) και, επίσης, πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την καθιέρωση υποδείγματος εντύπου θεώρησης (ΕΕ αριθ. C 238 της 26. 8. 1994). Οι προτάσεις αυτές εξακολουθούν να βρίσκονται στο στάδιο των συζητήσεων στο πλαίσιο του Συμβουλίου.

Όσον αφορά το δικαίωμα διαμονής των μισθωτών και μη μισθωτών που σταμάτησαν την επαγγελματική τους δραστηριότητα (οδηγία 90/365/ΕΟΚ), των σπουδαστών (οδηγία 93/36/ΕΟΚ) και των ανενεργών (οδηγία 90/364/ΕΟΚ), η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία λόγω παραβάσεως δυνάμει του άρθρου 169 ΕΚ της συνθήκης κατά εννέα κρατών μελών για εσφαλμένη μεταφορά μιας ή περισσοτέρων εκ των τριών σχετικών οδηγιών.

2.4.2.1. >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2.4.3. Συνδικαλιστικά δικαιώματα

Το Δικαστήριο, στην απόφασή του της 4ης Ιουλίου 1991 (προδικαστική υπόθεση), αποφάνθηκε ότι η λουξεμβουργιανή νομοθεσία, η οποία απαγορεύει στους κοινοτικούς εργαζόμενους το δικαίωμα ενεργού ψήφου στις εκλογή των μελών επαγγελματικής ένωσης, είναι αντίθετη με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68. Το Λουξεμβούργο συμμορφώθηκε με την απόφαση αυτή.

Αντίθετα στην απόφαση αυτή, το Δικαστήριο δεν αποφάνθηκε για το δικαίωμα εκλογιμότητα των κοινοτικών εργαζομένων στις επαγγελματικές ενώσεις. Η Επιτροπή, κατά συνέπεια, κίνησε διαδικασία λόγω παραβάσεως κατά του Λουξεμβούργου και άσκησ