Αριθ. C 237/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 9. 88 
4.9. Άρθρο 6: Τέλη 4.12. Άρθρο 10, περίπτωση IV 
Το άρθρο αυτό πρέπει να. ορίζει ότι τα τέλη πρέπει να δημο­
σιεύονται. 
4.10. Άρθρο 7: Συμβάσεις με τους συνδρομητές 
Οι συνδρομητές θα πρέπει να μπορούν να καταγγέλλουν τη 
σύμβαση με προειδοποίηση η οποία δεν θα πρέπει να είναι 
μικρότερη των τριών μηνών ή μεγαλύτερη των τριών ετών 
(ρύθμιση που συμφωνεί με τον κώδικα της Ευρωπαϊκής Διά­
σκεψης Πολιτικής Αεροπορίας, μολονότι ο εν λόγω κώδικας 
δεν ορίζει μια ελάχιστη διάρκεια σύμβασης). 
4.11. Άρθρο 8: Προμήθειες 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει τη διάταξη αυτή αλλά πιστεύει ότι οι 
αεροπορικές εταιρίες θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να 
λαμβάνουν μέτρα κατά των συνδρομητών για να διασφαλίζουν 
την ακεραιότητα τους αρνούμενοι π.χ. το δικαίωμα έκδοσης 
εισητηρίων ή την πληρωμή προμηθειών σε ασυνείδητους 
πράκτορες. Η μητρική μεταφορική εταιρία θα πρέπει να έχει αμοιβαία 
δικαιώματα συμμετοχής σε ανταγωνιστικό ΗΣΚ. Η Επιτροπή 
θα πρέπει να διασαφηνίσει ότι η παράλειψη παροχής τέτοιων 
δικαιωμάτων μπορεί να αποτελέσει «αντικειμενικό και νόμιμο 
λόγο» για άρνηση συμμετοχής σε ένα ανταγωνιστικό ΗΣΚ. 
4.13. Πρόσθετο άρθρο (ίσως μετά το άρθρο 2) 
Θα πρέπει να διασαφηνιστεί ότι όλα τα δεδομένα που σχε­
τίζονται με τον συμμετέχοντα μεταφορέα θα πρέπει να μεταβι­
βάζονται στη μητρική εταιρία υπό τους ίδιους και μόνο όρους 
με τους οποίους διατίθενται σε όλους τους συμμετέχοντες 
μεταφορείς με την εξαίρεση ότι τα δεδομένα που σχετίζονται 
με οποιοδήποτε άτομο θα πρέπει να τίθενται στη διάθεση 
μόνο των μεταφορών που εκτελούν το συγκεκριμένο δρομολό­
γιο. 
Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 1988. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
Γνωμοδότηση για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς: προσέγγιση των συντελεστών και εναρμό­
νιση των διαρθρώσεων των έμμεσων φόρων — Γενική ανακοίνωση της Επιτροπής 
(88/C 237/05) 
Στις 11 Σεπτεμβρίου 1987, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης για την 
ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την ολοκλήροοση της εσωτερικής αγοράς. 
Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοι­
μασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, κατάρτισε τη γνωμοδότηση του στις 11 και 12 Απριλίου 1988 
με βάση την έκθεση της εισηγήτριας κ. Robinson. 
Κατά τη 257η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 7ης Ιουλίου 1988), η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 112 ψήφους υπέρ, 8 κατά και 11 αποχές. 
1. Εισαγωγή 
Οι προτάσεις της Επιτροπής μπορούν να συνοψισθούν ως 
εξής: η δημιουργία μιας εσωτερικής αγοράς θα προαγάγει 
την οικονομική ανάπτυξη· αυτό απαιτεί, μεταξύ άλλων, την 
κατάργηση των φορολογικών συνόρων και προς το σκοπό 
αυτό η Επιτροπή προτείνει να παύσει να χρησιμοποιείται η 
έννοια των εισαγωγών και εξαγωγών μεταξύ των κρατών μελών και ο ΦΠΑ στις πωλήσεις μεταξύ των κρατών μελών 
να επιβάλλεται με τον ίδιο τρόπο που επιβάλλεται και στις 
εγχώριες πωλήσεις. Θα πρέπει να θεσπισθεί ένα σύστημα 
συμψηφισμών για να εξασφαλισθεί η σωστή κατανομή των 
εσόδων από τους ΦΠΑ. Η Επιτροπή προτείνει προσέγγιση 
των συντελεστών του ΦΠΑ για να αποφευχθούν οι στρε­
βλώσεις του εμπορίου και του ανταγωνισμού μετά την κατάρ­
γηση των προσαρμογών του ΦΠΑ στα σύνορα. ΐΤροτείνονται 
12. 9. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 237/15 
δύο συντελεστές του ΦΠΑ, ενώ στις διάφορες χώρες θα 
επιτρέπεται μια ψαλίδα διακύμανσης 14-20% για τον κανο­
νικό και 4-9% για το μειωμένο συντελεστή. Οι βάσεις των 
ειδικών φόρων κατανάλωσης στα τσιγάρα, τα καπνά, τα οινο­
πνευματώδη και τα ορυκτέλαια θα είναι ενιαίες και οι φορολο­
γικοί συντελεστές θα εξισωθούν. Τα κράτη μέλη έχουν την 
διακριτική ευχέρεια να επιλέξουν τον τρόπο υλοποίησης του 
στόχου, υπό τον όρο ότι αυτό θα γίνει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 
1992. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η κατάργηση «των φορο­
λογικών συνόρων» θα αναζωογονήσει την οικονομία της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας και θα προαγάγει την οικονομική 
ανάπτυξη, αλλά παρουσίασε ανεπαρκώς το σύνολο των προσ-
δοκόμενων οφελών και δυσχερειών. Η Επιτροπή δεν έχει 
ακόμη συγκεντρώσει και αντιπαραβάλει στοιχεία από κράτη 
μέλη σχετικά με τις δαπάνες (του προϋπολογισμού, κοινω­
νικές και οικονομικές) που συνεπάγονται για τα κράτη αυτά οι 
παρούσες προτάσεις για εναρμόνιση/προσέγγιση των άμεσων 
φόρων. Η Επιτροπή θα έπρεπε να ζητήσει επειγόντως από τα 
κράτη μέλη να υποβάλουν τις απαιτούμενες εκθέσεις με τις 
επιδράσεις των προτεινόμενων μεταβολών και όφειλε να προ­
βεί σε απολογισμό των επιπτώσεων των προτάσεων για εναρ­
μόνιση των φόρων. 
2.2. Ενόψει της ανάγκης να γίνουν ρυθμίσεις για την κα­
τάργηση των φορολογικών συνόρων, η ΟΚΕ δέχεται με εξαι­
ρετικό ενδιαφέρον τις λεπτομερείς προτάσεις της Επιτροπής 
σχετικά με την προσέγγιση των συντελεστών και την εναρμό­
νιση των διαρθρώσεων των έμμεσων φόρων, που εκτίθενται 
στο έγγρ. COM(87) 320 («Ολοκλήρωση της εσωτερικής 
αγοράς: προσέγγιση των συντελεστών και εναρμόνιση των 
διαρθρώσεων των έμμεσων φόρων — Γενική ανακοίνωση της 
Επιτροπής»). 
2.3. Η ΟΚΕ έχει ήδη τονίσει σε προηγούμενες γνωμοδο­
τήσεις της ότι υποστηρίζει απερίφραστα το στόχο της δη­
μιουργίας της εσωτερικής αγοράς. Βασική προϋπόθεση για 
την επίτευξη του στόχου αυτού είναι η κατάργηση, μέχρι το 
1992, των ελέγχων στα σύνορα για προσαρμογές των φόρων. 
2.4. Η ΟΚΕ υποστηρίζει αμέριστα το στόχο της κατάργη­
σης όλων των συνόρων και κάθε είδους ελέγχων στα σύνορα 
μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1993, συμπεριλαμβανομένων και των 
ελέγχων εκείνων που διενεργούνται σήμερα για την είσπραξη 
των οοφειλόμενων έμμεσων φόρων (ΦΠΑ και ειδικοί φόροι 
κατανάλωσης). Οι έννοιες των «εξαγωγών» και των «εισαγω­
γών» θα παύσουν να χρησιμοποιούνται στο ενδοκοινοτικό 
εμπόριο. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι η μεταβολή αυτή είναι απαραί­
τητη για να καταστεί δυνατή η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών 
και υπηρεσιών εντός της Κοινότητας (βλ. γνωμοδότηση της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το έγγρ. 
COM(87) 322 σχετικά με την κατάργηση των φορολογικών 
συνόρων). 
2.5. Η ΟΚΕ δέχεται ότι μπορεί να είναι επιθυμητή η 
δημιουργία ενός είδους αντισταθμιστικού συστήματος, όπως 
π.χ. ενός γραφείου συμψηφισμών που να μεταβιβάζει τα έσοδα από τους ΦΠΑ στα κράτη μέλη. Θεωρεί ότι η πρόταση αυτή 
χρειάζεται περαιτέρω μελέτη γιατί εγείρει δύσκολα προβλή­
ματα τα οποία δεν λύνονται από τις προτάσεις της Επιτροπής 
με τη σημερινή τους μορφή. 
2.6. Οι απόψεις της ΟΚΕ όσον αφορά τις προτάσεις της 
Επιτροπής για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης εκτίθενται 
στις γνωμοδοτήσεις για την προσέγγιση των φορολογικών 
συντελεστών [COM(87) 324 τελικό], για τους ειδικούς φόρους 
κατανάλωσης στα οινοπνευματώδη [COM(87) 327 τελικό] και 
για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα ορυκτέλαια 
[COM(87) 328 τελικό]. Είναι λυπηρό το γεγονός ότι η Επι­
τροπή δεν έχει ακόμη γνωστοποιήσει τις απόψεις της για τη 
λειτουργία ενός συστήματος τελωνειακών αποθηκών. 
3. ΦΠΑ και ανταγωνισμός 
3.1. Η διάταξη που προβλέπει ότι η βάση υπολογισμού του 
ΦΠΑ στις πωλήσεις μεταξύ των κρατών μελών θα πρέπει να 
είναι ακριβώς η ίδια με τη βάση υπολογισμού του φόρου 
στις εγχώριες πωλήσεις, εξαλείφει την ανάγκη συνοριακών 
ελέγχων στα πλαίσια του εμπορίου μεταξύ επιχειρήσεων εγγε­
γραμμένων σε μητρώα ΦΠΑ. 
3.2. Σε περίπτωση που τα κράτη μέλη είχαν τη διακριτική 
ευχέρεια να καθορίζουν μόνα τους τους συντελεστές του 
ΦΠΑ, δεν θα υπήρχε καμία στρέβλωση του ανταγωνισμού 
ανάμεσα στις επιχειρήσεις που είναι καταχωρημένες σε 
μητρώα ΦΠΑ. Ο συντελεστής του ΦΠΑ θα ήταν εκείνος που 
θα επιβαλλόταν στη χώρα κατανάλωσης, είτε το προϊόν ήταν 
εγχώριας παραγωγής είτε είχε αγορασθεί σε άλλο κράτος 
μέλος. Αλλά θα προέκυπτε το πρόβλημα των διασυνοριακών 
αγορών εκ μέρους εκείνων που δεν είναι καταχωρημένοι σε 
μητρώα ΦΠΑ, π.χ. από καταναλωτές και, γενικότερα, το πρό­
βλημα του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών σε σχέση με 
τους μη καταχωρημένους σε μητρώα ΦΠΑ, όπως οι τράπεζες, 
οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι δημόσιοι οργανισμοί και ένα 
μέρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) και των γεωρ­
γών. 
Η ΟΚΕ τονίζει ότι θα πρέπει να εξασφαλισθεί ότι η κατάρ­
γηση των ελέγχων δεν θα προκαλέσει σοβαρή αναστάτωση 
στη λειτουργία της ενοποιημένης αγοράς, σε σχέση με τη 
σημερινή κατάσταση η οποία διασφαλίζει αυστηρά ίσους 
όρους ανταγωνισμού μεταξύ χωρών και προϊόντων. 
3.3. Αν οι συντελεστές του ΦΠΑ εναρμονιζόταν πλήρως 
δεν θα υπήρχε καμία στρέβλωση του ανταγωνισμού ανάμεσα 
στις καταχωρημένες επιχειρήσεις. Θα εξαλείφονταν επίσης 
τα φορολογικά πλεονεκτήματα που αποκομίζουν από τις δια­
συνοριακές αγορές τα άτομα που δεν είναι εγγεγραμμένα σε 
μητρώα ΦΠΑ. Ωστόσο, η πλήρης εναρμόνιση θα δημιουρ­
γούσε οξύτατες δυσκολίες στις κυβερνήσεις οι οποίες θα 
έχαναν κάθε έλεγχο των έμμεσων φόρων. Ορισμένα κράτη 
μέλη θα αντιμετώπιζαν σοβαρά εισοδηματικά προβλήματα, 
ενώ άλλα δεν θα μπορούσαν πλέον να επιδιώξουν τους δικούς 
τους κοινωνικούς στόχους ή να λάβουν υπόψη τις εθνικές 
τους παραδόσεις διαμέσου των συντελεστών έμμεσων φόρων. 
3.4. Η Επιτροπή προτείνει ένα πραγματιστικό σχέδιο το 
οποίο αντιπροσωπεύει μια ενδιάμεση θέση ανάμεσα στην 
Αριθ. C 237/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 9. 88 
απόλυτη ελευθερία και στην πλήρη εναρμόνιση των φορολο­
γικών συντελεστών. Θα μπορούσε να ισχυρισθεί κανείς ότι 
οι προτάσεις Επιτροπής επιβάλλουν περισσότερους περιο­
ρισμούς στα κράτη μέλη από ό,τι χρειάζεται για να επιτευχθεί 
ο επιθυμητός στόχος. Οι προτάσεις της Επιτροπής περιο­
ρίζουν αισθητά τη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών να 
χρησιμοποιούν έμμεσους φόρους για την πραγματοποίηση 
εσόδων ή για κοινωνικούς σκοπούς· δημιουργούν οξέα εισο­
δηματικά προβλήματα σε ορισμένες χώρες όπως η Ιρλανδία 
και η Δανία, ενώ έρχονται σε σύγκρουση με τους κοινωνικούς 
στόχους άλλων κρατών όπως του Ηνωμένου Βασιλείου και 
της Πορτογαλίας. Επιπλέον, θα αναστατώσουν εντελώς τη 
διάρθρωση της φορολογίας και των δημόσιων οικονομικών 
σε περιπτώσεις όπως του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμ­
βούργου. 
3.5. Η έκταση των διασυνοριακών αγορών από άτομα που 
δεν είναι εγγεγραμμένα στα μητρώα ΦΠΑ έχει κυρίως γεω­
γραφικό χαρακτήρα. Τροποποιήσεις ή παρεκκλίσεις πρέπει 
να επιτρέπονται σε περίπτωση που αυτές δεν παρακωλύουν 
την επίτευξη του στόχου της κατάργησης των ελέγχων στα 
σύνορα χωρίς να υποστεί στρέβλωση ο ανταγωνισμός. Για 
παράδειγμα, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δεν έχουν 
σύνορα με άλλα κράτη μέλη, έχουν όμως μεταξύ τους. Σε 
περίπτωση που και οι δύο χώρες διατηρούσαν μηδενικό φορο­
λογικό συντελεστή στα είδη διατροφής, φαίνεται απίθανο ότι 
τούτο θα προκαλούσε στρέβλωση λόγω των διασυνοριακών 
αγορών. Παρόμοια, είναι δύσκολο να φαντασθεί κανείς ότι 
διάφοροι συντελεστές του ΦΠΑ (συμπεριλαμβανομένου και 
του μηδενικού συντελεστή), οι οποίοι επιβάλλονται σε αγαθά 
και υπηρεσίες που έχουν βασικά κοινωνικό χαρακτήρα και 
για τα οποία διεξάγεται κυρίως εσωτερικό εμπόριο, θα προ­
καλέσουν στρέβλωση του ανταγωνισμού. 
3.6. Συνεπώς, η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εξετάσει 
εναλλακτικές προτάσεις. Ειδικότερα, πρέπει να εξετάσει που 
και ποιων προϊόντων η διασυνοριακή αγορά αγαθών και 
υπηρεσιών από μη καταχωρημένα άτομα ενδέχεται να αποτε­
λέσει σοβαρό πρόβλημα. Οφείλει επίσης να εξετάσει ως εναλ­
λακτική λύση, όπως π.χ. φόρους κατανάλωσης, οι οποίες θα 
μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την επίλυση του προβλή­
ματος. 
4. Ειδικοί φόροι κατανάλωσης και ανταγωνισμός 
Οι διαφορές που υπάρχουν σήμερα ανάμεσα στις διαρθρώσεις 
και στους φόρους κατανάλωσης είναι τόσο σημαντικές, και 
η φύση των προϊόντων που υπόκεινται σε ένα ειδικό φόρο 
κατανάλωσης είναι τέτοια (υψηλή αξία κατά μονάδα) ώστε 
οι πιθανότητες διασυνοριακών αγορών από ιδιώτες και 
εμπόρους που δεν είναι καταχωρημένοι σε φορολογικά 
μητρώα καθώς και οι πιθανότητες αποτυχίας των δημοσιονο­
μικών ρυθμίσεων (λαθρεμπόριο) και απάτης να είναι μεγάλες. 
Αυτό θα μπορούσε να έχει ως συνέπεια την απώλεια σημαντι­
κών ποσών εσόδων σε ολόκληρη την Κοινότητα. Ωστόσο, 
η εναρμόνιση των διαρθρώσεων και των συντελεστών των 
ειδικών φόρων κατανάλωσης θα προκαλέσει σοβαρά προβλή­
ματα σε ορισμένα κράτη μέλη. 5. Ειδικές παρατηρήσεις 
5.1. Επειδή οι προτάσεις της Επιτροπής για τον ΦΠΑ και 
τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης παρουσιάζουν πολυάριθ­
μες δυσκολίες για τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα πρέπει να 
υποβάλει νέες προτάσεις για να εξαλείψει ή να μετριάσει όσο 
είναι δυνατό αυτές τις δυσκολίες με κατάλληλα μέτρα που θα 
επηρεάσουν τις πολιτικές προϋπολογισμού, την κοινωνική 
πολιτική και τις διευκολύνσεις για τις μεταφορές εμπορευμά­
των και προσώπων. 
5.2. Η αλληλεπίδραση ορισμένων επιμέρους λεπτομερών 
προτάσεων της Επιτροπής θα προξενήσει αισθητές αυξήσεις 
των κομίστρων που επιβάλλονται στις ενδοκοινοτικές αερο­
πορικές και θαλάσσιες μεταφορές επιβατών και θα αποδυ­
ναμώσει την ανταγωνιστική θέση της εσωτερικής τουριστι­
κής αγοράς της Κοινότητας. Η Επιτροπή οφείλει να λάβει 
τα στοιχεία αυτά υπόψη στη ξεχωριστή πρόταση οδηγίας που 
προβλέπει να καταρτίσει για τις επιβατικές μεταφορές. 
5.3. Είναι και άλλες πτυχές του φορολογικού συστήματος 
και του συστήματος κοινωνικών εισφορών που ενδέχεται να 
προκαλέσουν τουλάχιστον την ίδια στρέβλωση του αντα­
γωνισμού με εκείνη που προξενούν οι διαφορές του ΦΠΑ. 
6. Συμπέρασμα 
6.1. Η ΟΚΕ χαίρει επειδή η Επιτροπή επέλεξε μια πραγμα­
τιστική στάση στην πρόταση της για την προσέγγιση των 
συντελεστών και την εναρμόνιση των διαρθρώσεων των έμμε­
σων φόρων με βάση την οποία μέχρι το 1992 τα φορολογικά 
σύνορα θα έχουν καταργηθεί. 
Οποιεσδήποτε αποφάσεις και αν ληφθούν τελικά θα πρέπει 
να παρέχουν στα κράτη μέλη τη μέγιστη δυνατή ευελιξία που 
θα τους επιτρέπει να επιδιώκουν τους στόχους τους στον 
τομέα των φορολογικών εσόδων ή στον κοινωνικό και οικο­
νομικό τομέα και η οποία θα είναι συμβατή με την επίτευξη 
του ελεύθερου ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά. Η Επι­
τροπή οφείλει να επανεξετάσει την ανάγκη προσέγγισης των 
συντελεστών του ΦΠΑ στα αγαθά και στις υπηρεσίες που, 
κανονικά, δεν αποτελούν το αντικείμενο συναλλαγών εκ 
μέρους των μη καταχωρημένων σε φορολογικά μητρώα και 
για τα οποία η εφαρμογή διαφορετικών συντελεστών του 
ΦΠΑ δεν προκαλεί στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Για τον 
ακριβή καθορισμό του επιτρεπόμενου στα κράτη μέλη περι­
θωρίου ευελιξίας, η Επιτροπή θα μπορούσε να εξετάσει εναλ­
λακτικές λύσεις σε σχέση με τον υπολογισμό που βασίζεται 
στους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές. 
6.2. Μπορεί να είναι αναγκαία η υιοθέτηση μέτρων για να 
εξασφαλισθεί η συμφωνία των κρατών μελών ιδιαίτερα όσον 
αφορά το μηδενικό συντελεστή ή υψηλότερους φορολογικούς 
συντελεστές στις χώρες που έχουν μεγάλη ανάγκη φορολογι­
κών εσόδων. Μολονότι υπάρχουν λόγοι που συνηγορούν υπέρ 
ευρύτερων χρονικών περιθωρίων, είναι γενικά επιθυμητό να 
τηρηθεί η προθεσμία του 1992. 
Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της που η Επιτροπή δεν έδωσε 
απάντηση σε μια σειρά τεχνικών προβλημάτων (έλεγχος της 
αποτελεσματικής είσπραξης του ΦΠΑ στις συναλλαγές, προ­
βλήματα προϋπολογισμού, κοινωνικά προβλήματα, σύστημα 
συμψηφισμών, κλπ.) που γεννούν κάποια ανησυχία όσον 
12.9.88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 237/17 
αφορά την πρόοδο που θα μπορούσε να παρουσιάσει, με το 
σχέδιο κατάργησης, κύριο χαρακτηριστικό της οποίας είναι ο 
αυστηρός σεβασμός ίσων όρων ανταγωνισμού στο κοινοτικό 
εμπόριο. 
6.3. Θα πρέπει να επιδειχθεί μεγαλύτερη προσοχή στην 
ανάγκη παρακολούθησης, ελέγχου και συντονισμού των εθνι­
κών υπηρεσιών είσπραξης φόρων για την όσο το δυνατόν 
μεγαλύτερη βελτίωση τεχνικών προτύπων, έτσι ώστε να μην 
υπάρχει καμία δυνατότητα φορολογικής απάτης ή φοροδια­
φυγής. Ο έλεγχος μπορεί να αποδειχθεί ευκολότερος από τη 
στιγμή που θα ανατεθεί σε τοπικές διοικήσεις απαλλαγμένες 
από την υποχρέωση να ασχολούνται με τις ενδοκοινοτικές 
εμπορικές ροές. Επίσης, καθώς τα κράτη μέλη δεν θα είναι 
υποχρεωμένα να απασχολούν τελωνειακούς υπαλλήλους για 
το ενδοκοινοτικό εμπόριο, θα είναι δυνατό να συσταθεί μια 
πολύ πιο αποτελεσματική υπηρεσία που θα ασχολείται με το 
εμπόριο και τη διακίνηση πολιτών από και προς τρίτες χώρες, 
και τη διακίνηση ζώων και γεωργικών προϊόντων, ώστε να 
αποτραπεί η διάδοση ασθενειών, του λαθρεμπορίου ναρκω­
τικών και η τρομοκρατία. 
6.4. Είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί η υποστήριξη των 
προτάσεων για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς από 
την κοινή γνώμη. Οι πολιτικοί ηγέτες των κρατών μελών 
οφείλουν να αναλάβουν τη δέσμευση να τονίσουν τα οικονο-
Βρυξέλλες, 7 Ιουλίου 1988. μικά ευεργετήματα που θα προκύψουν από την ολοκλήρωση 
της εσωτερικής αγοράς. 
6.5. Η ΟΚΕ πιστεύει επίσης ότι οι προτάσεις για τους 
έμμεσους φόρους θα οδηγήσουν σε σημαντικές, ορισμένες 
φορές, τροποποιήσεις, της διάρθρωσης των κρατικών προϋ­
πολογισμών των κρατών μελών. 
Το Λευκό Βιβλίο που έχει εξαγγελθεί για τους άμεσους 
φόρους θα πρέπει να δημοσιευθεί το ταχύτερο δυνατό και θα 
πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο σχετικής γνωμοδότησης 
της ΟΚΕ. 
6.6. Ανεξάρτητα από τις επικρίσεις που μπορεί να διατυ­
πωθούν αναφορικά με τις διάφορες προτάσεις μικροοικονομι­
κής φύσης που υποβάλλει η Επιτροπή, φαίνεται ότι η 
σύγκλιση στο φορολογικό τομέα, η οποία προφανώς δεν 
μπορεί να αγνοήσει την άμεση φορολογία ή τις άλλες μορφές 
φορολογικής επιβάρυνσης, δεν πρέπει να θεωρηθεί ως 
απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη της μεγάλης 
ενιαίας αγοράς. Η εσωτερική αγορά μπορεί να επιτευχθεί 
μόνο με μια σφαιρική στρατηγική η οποία θα έχει ως στόχο, 
αφενός, την κατάργηση των τεχνικών, υλικών, φορολογικών 
και διοικητικών εμποδίων και, αφετέρου, την εφαρμογή των 
απαραίτητων συνοδευτικών πολιτικών στον μακροοικο­
νομικό τομέα. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
Αριθ. C 237/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 9. 88 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Οι ακόλουθες τροπολογίες, που έλαβαν το ένα τέταρτο των ψήφων, απορρίφθηκαν κατά τις συζητήσεις: 
Σημείο 3.6. 
Στο τέλος του σημείου 3.6 να προστεθούν τα εξής: 
«Θα έπρεπε επίσης να εξετάσει κατά πόσον θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η φορολογία της χώρας προορισμού 
αντί για τη φορολογία της χώρας προέλευσης. Η ελαφρά επιπλοκή που θα προέκυπτε από αυτό θα αντισταθμιζόταν 
σε σημαντικό βαθμό από την άρση κάθε σοβαρής στρέβλωσης του ανταγωνισμού εξαιτίας του ΦΠΑ. Το σύστημα 
αυτό θα μπορούσε τουλάχιστο να εφαρμοστεί κατά παρέκκλιση και ενδεχομένως σε προσωρινή βάση στις περιπτώσεις 
που παρουσιάζουν τα πιο σοβαρά προβλήματα: κρατικές προμήθειες, πωλήσεις δι'αλληλογραφίας, πώληση αυτοκινή­
των με άδεια κυκλοφορίας.» 
Αιτιολογία 
Προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι, μπροστά στις έντονες διαμαρτυρίες ορισμένων κρατών μελών για τις στρεβλώσεις 
ανταγωνισμού που δημιούργησε η Επιτροπή και το κόστος που αντιπροσωπεύει για τον προϋπολογισμό η κατάργηση 
τους, η Επιτροπή δεν αναζήτησε λύσεις. Η προτεινόμενη τροποποίηση αποβλέπει στο να συσταθεί εκείνη που 
φαίνεται αποτελεσματικότερη. 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 35, ψήφοι κατά: 62, αποχές: 17. 
Σημείο 6.1. 
Να προστεθεί μια νέα παράγραφος: 
«Η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει κατάλληλα αντισταθμιστικά μέτρα όταν οι απώλειες εσόδων από τους ειδικούς 
φόρους κατανάλωσης σε οποιοδήποτε κράτος μέλος είναι τόσο σημαντικές ώστε να δημιουργούνται σοβαρές ανάγκες 
εισοδήματος ως άμεσο αποτέλεσμα της εναρμόνισης των φόρων καθώς και κοινωνικές και οικονομικές δυσκολίες 
που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερες ανισότητες μεταξύ των περιφερειών της Κοινότητας.» 
Αιτιολογία 
Αυτο-αιτιολογείται. 
Αποτέ&σμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 35, ψήφοι κατά: 50, αποχές: 21. 
Σημείο 6.2. 
Στο τέλος της πρώτης πρότασης της παραγράφου 6.2 μετά τις λέξεις «φορολογικών εσόδοων» να προστεθούν τα 
εξής: 
«και παρεκκλίσεις όσον αφορά το σύστημα του ΦΠΑ που θα χρησιμοποιείται στην περίπτωση των μη υποκείμενων 
στη φορολογία αυτή». 
Αιτιολογία 
Προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι, μπροστά στις έντονες διαμαρτυρίες ορισμένων κρατών μελών για τις στρεβλώσεις 
που δημιούργησε η Επιτροπή και το κόστος που αντιπροσωπεύει για τον προϋπολογισμό η κατάργηση τους, η 
Επιτροπή δεν αναζήτησε λύσεις. Η προτεινόμενη τροποποίηση αποβλέπει στο να συσταθεί εκείνη που φαίνεται 
αποτελεσματικότερη. 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 33, ψήφοι κατά: 59, αποχές: 20.