[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 26.9.2008

COM(2008) 592 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με το παράρτημα XII του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με το παράρτημα XII του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης

1. Νομική βάση

Στόχος της παρούσας έκθεσης είναι να υποβληθεί στο Συμβούλιο μία αποτίμηση του Καθεστώτος Συνταξιοδότησης των Υπαλλήλων των ΕΚ (PSEO), όπως προβλέπεται στο άρθρο 14 του παραρτήματος ΧΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

Το άρθρο 83 ορίζει ότι η καταβολή των παροχών που προβλέπονται στο εν λόγω σύστημα συνταξιοδότησης βαρύνει τον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων, ότι τα κράτη μέλη εγγυώνται συλλογικά την καταβολή αυτών των παροχών σύμφωνα με την κλίμακα κατανομής που καθορίζεται για τη χρηματοδότηση των δαπανών αυτών και ότι οι υπάλληλοι συμβάλλουν κατά το ένα τρίτο στη χρηματοδότηση αυτού του συστήματος συνταξιοδότησης.

Το άρθρο 83α και το παράρτημα ΧΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης θεσπίζει τους αναλογιστικούς κανόνες για τον υπολογισμό του ποσοστού των εισφορών προκειμένου να διασφαλιστεί η ισορροπία του συνταξιοδοτικού καθεστώτος.

2. Βασικές εννοιεσ του Καθεστώτος Συνταξιοδότησης των Υπαλλήλων των ΕΚ (PSEO)

2.1. Αναλογιστική ισορροπία του συνταξιοδοτικού καθεστώτος

2.1.1. Ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης: η αρχή της αναλογιστικής ισορροπίας

Το καθεστώς συνταξιοδότησης των υπαλλήλων των ΕΚ (PSEO) βασίζεται στην αρχή της αναλογιστικής ισορροπίας. Η ετήσια εισφορά που καταβάλλεται από τα μέλη του προσωπικού πρέπει να καλύπτει το 1/3 των δικαιωμάτων που έχουν αποκτηθεί από τα μέλη του προσωπικού κατά τη διάρκεια του έτους. Τα δικαιώματα που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους είναι οι μελλοντικές συντάξεις που θα λάβουν οι υπάλληλοι μετά τη συνταξιοδότησή τους, καθώς και δικαιώματα (υπό ορισμένες προϋποθέσεις) επιδόματος αναπηρίας, σύνταξης επιζώντος και σύνταξης ορφανού. Τούτο σημαίνει ότι η ετήσια εισφορά προορίζεται για τη χρηματοδότηση του ενός τρίτου του κόστους της υπηρεσίας στο πλαίσιο του συνταξιοδοτικού καθεστώτος, δηλαδή μια σειρά από πληρωμές που θα προκύψουν μελλοντικά. Για να καταστεί δυνατός ο υπολογισμός αυτός, οι εν λόγω πληρωμές στους υπαλλήλους της ευρωπαϊκής δημόσιας διοίκησης θα πρέπει να αποτιμηθούν στην τρέχουσα αξία τους (με εφαρμογή προεξοφλητικού επιτοκίου). Ως εκ τούτου, ο υπολογισμός αποτελεί μία αναλογιστική αποτίμηση.

Από τεχνική άποψη, η χρησιμοποιούμενη μέθοδος για τον υπολογισμό του ποσοστού των συνταξιοδοτικών εισφορών είναι εκείνη που προβλέπεται από το διεθνές πρότυπο IAS19 και καλείται “μέθοδος των εκτιμώμενων μονάδων υποχρέωσης”. Το σύνολο των αναλογιστικών αξιών δικαιωμάτων που αποκτήθηκαν από εν ενεργεία υπαλλήλους, καλούμενο “κόστος υπηρεσίας”, συγκρίνεται με το ετήσιο σύνολο των βασικών μισθών, προκειμένου να καθοριστεί το ποσοστό εισφοράς.

Για την αξιολόγηση του κόστους υπηρεσίας, απαιτείται να υιοθετηθούν διάφορες αναλογιστικές υποθέσεις, όπως το πραγματικό επιτόκιο, τα ποσοστά θνησιμότητας ή οι αυξήσεις των μισθών. Οι σχετικές με τις εν λόγω υποθέσεις πραγματικές τιμές ενδέχεται να διαφέρουν ελαφρά σε σχέση με τις προβλεπόμενες τιμές που εκτιμήθηκαν κατά τον υπολογισμό. Οι διαφορές αυτές ενδέχεται να προκαλέσουν ελαφρές ετήσιες ανισορροπίες (θετικές ή αρνητικές). Οι εν λόγω, μικρές, θεωρητικές ετήσιες ανισορροπίες έχουν την τάση να αλληλοεξουδετερώνονται μακροπρόθεσμα, δεδομένου ότι οι σχετικές με την αναλογιστική υπόθεση τιμές αναπροσαρμόζονται περιοδικά προς τα άνω ή προς τα κάτω, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι παρατηρηθείσες αντίστοιχες τιμές.

Οι εισφορές που καταβάλλονται κατά το τρέχον έτος δεν υπολογίζονται κατά τρόπο που να καλύπτουν τις πληρωμές των συντάξεων για το τρέχον έτος: θα μπορούσαν να είναι υψηλότερες ή χαμηλότερες. Η αρχή της αναλογιστικής ισορροπίας εξασφαλίζει ισορροπία μακροπρόθεσμα και όχι σε ετήσια βάση: πρόκειται για διαφορετική έννοια από εκείνη του ετήσιου ισοζυγίου χρηματικών ροών.

Η ισορροπία του καθεστώτος συνταξιοδότησης των υπαλλήλων των ΕΚ (PSEO) επιτυγχάνεται όταν οι ετήσιες εισφορές οι οποίες καταβάλλονται από το προσωπικό καλύπτουν το ένα τρίτο των δικαιωμάτων που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους, δηλαδή, σύμφωνα με τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης, το 1,9% ή το 2% του τελευταίου βασικού μισθού πριν από την συνταξιοδότηση, σε ό,τι αφορά τη σύνταξη αρχαιότητας.

2.2. Συνταξιοδοτικές εισφορές και παροχές

Το κεφάλαιο 3 του τίτλου V του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, που αναπτύσσεται λεπτομερώς στα παραρτήματα VIII και XIII, ορίζει τους κανόνες που διέπουν τη χορήγηση σύνταξης ή επιδόματος αναπηρίας. Στο άρθρο 83 διευκρινίζεται ότι οι υπάλληλοι πρέπει να συμμετέχουν κατά το ένα τρίτο στο κόστος χρηματοδότησης του συνταξιοδοτικού καθεστώτος. Επί του παρόντος, η συνταξιοδοτική εισφορά των υπαλλήλων ανέρχεται στο 10,25% του βασικού μισθού.

Με βάση τα αποτελέσματα του υπολογισμού του 2008 και μετά από πρόταση της Επιτροπής και σχετική έγκριση από το Συμβούλιο, το εν λόγω ποσοστό εισφοράς ενδέχεται να αυξηθεί στο 10,9% από την 1η Ιουλίου 2008.

Ο υπολογισμός του ποσοστού της εισφοράς και των συνταξιοδοτικών παροχών βασίζεται σε ορισμένες παραμέτρους και αναλογιστικές παραδοχές. Ορισμένες από αυτές εκτίθενται λεπτομερώς στις παραγράφους που ακολουθούν.

2.2.1. Συνταξιοδοτικά δικαιώματα

Tα συνταξιοδοτικά δικαιώματα αποκτώνται από τους υπαλλήλους μέχρι την ηλικία συνταξιοδότησης. Εκφράζονται ως ποσοστό επί του βασικού μισθού που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της σύνταξης. Τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα αποκτώνται κάθε έτος από τα μέλη του προσωπικού σε αντιστάθμισμα της συνταξιοδοτικής εισφοράς, σύμφωνα με τους ακόλουθους κανόνες του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης[1].

Σύμφωνα με το άρθρο 77 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, το ανώτατο ύψος της σύνταξης αρχαιότητας καθορίζεται σε 70% του τελευταίου βασικού μισθού που αναλογεί στον τελευταίο βαθμό στον οποίο έχει καταταγεί ο υπάλληλος για ένα έτος τουλάχιστον. Στον υπάλληλο καταβάλλεται το 1,9% του βασικού μισθού κατά την ηλικία συνταξιοδότησης για κάθε έτος υπηρεσίας που υπολογίζεται σύμφωνα µε το άρθρο 3 του παραρτήματος VIII.

Παρά τη δεύτερη πρόταση του δευτέρου εδαφίου του άρθρου 77, ο υπάλληλος ο οποίος εισήλθε στην υπηρεσία πριν από την 1η Μαΐου 2004 δικαιούται 2% του μισθού που αναφέρεται στην εν λόγω πρόταση ανά έτος συντάξιμης υπηρεσίας που υπολογίζεται σύμφωνα με το άρθρο 3 του παραρτήματος VIII.

Ο μέγιστος αριθμός ετών συντάξιμης υπηρεσίας, ο οποίος ενδέχεται να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό των δικαιωμάτων σύνταξης αρχαιότητας, είναι ο αριθμός των ετών που απαιτούνται για τη συμπλήρωση της ανώτατης σύνταξης, κατά την έννοια του άρθρου 77, δεύτερο εδάφιο του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης (άρθρο 2 του παραρτήματος VIII του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης).

Εν κατακλείδι, η συντάξιμη υπηρεσία που απαιτείται για την καταβολή του ανώτατου ύψους της σύνταξης αρχαιότητας (το 70% του βασικού μισθού) είναι 35 έτη (“παλαιοί” υπάλληλοι) ή 36,84 έτη (“νέοι” υπάλληλοι).

2.2.2. Συνταξιοδοτικές παροχές

Οι συνταξιοδοτικές παροχές ισούνται με τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα πολλαπλασιαζόμενα επί το βασικό μισθό κατά την ηλικία της συνταξιοδότησης. Οι δικαιούχοι επιδόματος αναπηρίας συνταξιοδοτούνται αυτοδικαίως την τελευταία ημέρα του μήνα κατά τον οποίο διαπιστώνεται με απόφαση της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής η οριστική ανικανότητά τους να ασκούν τα καθήκοντά τους (άρθρο 53 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης). Οι ανακληρονομικές συντάξεις καθώς και οι συντάξεις επιζώντων καθορίζονται με βάση τη σύνταξη αρχαιότητας και υπολογίζονται σύμφωνα με το κεφάλαιο 4 του παραρτήματος VIII του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

2.2.3. Ηλικία συνταξιοδότησης

Ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης προβλέπει ότι το σύνηθες όριο ηλικίας συνταξιοδότησης των υπαλλήλων είναι τα 63 έτη, το παράρτημα XIII όμως προβλέπει μεταβατική περίοδο. Εντούτοις, κατά τον υπολογισμό του ποσοστού των εισφορών είναι αναγκαίο να εκτιμάται η λεγόμενη ‘ θεωρητική ηλικία συνταξιοδότησης ’. Κατά κανόνα, οι υπάλληλοι συνταξιοδοτούνται λίγο μετά την ελάχιστη ηλικία συνταξιοδότησης. Για τον υπολογισμό χρησιμοποιούνται διάφοροι πίνακες, ανάλογα με την ημερομηνία ανάληψης των καθηκόντων τους ως υπαλλήλων της ΕΕ.

3. Διαδικασία υποβολησ εκθεσησ σχετικα με το συνταξιοδοτικο καθεστώς

3.1. Ομάδα εργασίας του άρθρου 83

Η Eurostat επεξεργάζεται τα τεχνικά ζητήματα που προκύπτουν από την εφαρμογή του παραρτήματος ΧΙΙ, σε συνεργασία με εθνικούς εμπειρογνώμονες σχετικών υπηρεσιών των κρατών μελών που συμμετέχουν στην ομάδα εργασίας του άρθρου 83 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Η ομάδα εργασίας του άρθρου 83 συνεδριάζει κάθε έτος, όπως απαιτείται από τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης. Πραγματοποιήθηκαν στο Λουξεμβούργο συνεδριάσεις στις 7 Ιουνίου 2004, στις 8 Ιουνίου 2005, στις 19 Ιουνίου 2006, στις 26 Ιουνίου 2007 και στις 27 Ιουνίου 2008.

Η εν λόγω ομάδα εξέτασε τα μεθοδολογικά έγγραφα που είχε συντάξει η Eurostat. Η ομάδα εργασίας του άρθρου 83 έλαβε όλα έγγραφα που ήταν αναγκαία για την επαλήθευση των εργασιών της Eurostat. Με τα διανεμηθέντα στην ομάδα εργασίας έγγραφα παρασχέθηκαν όλα τα απαιτούμενα λεπτομερή στοιχεία. Η σχετική τεκμηρίωση διατέθηκε στο CIRCA (ιστότοπο της Eurostat), στο οποίο έχουν πρόσβαση τα μέλη της ομάδας εργασίας. Η ομάδα εργασίας υποβάλλει προτάσεις ή ζητά διευκρινίσεις. Υπήρξε πάντοτε συμφωνία σχετικά με τις αποφάσεις.

Η Eurostat προβαίνει επίσης σε ανταλλαγή των σχετικών πληροφοριών για αναλογιστικά ζητήματα με διεθνείς οργανισμούς, όπως το ΚΤΔΣΣΟ (κοινό τμήμα διαχείρισης συντάξεων συντονισμένων οργανισμών, που περιλαμβάνουν τον ΟΟΣΑ, το ΝΑΤΟ, τον ΕΟΔ (Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος), το Συμβούλιο της Ευρώπης, το ΝAMSA (Οργανισμό συντήρησης και εφοδιασμού του ΝΑΤΟ) και άλλους), το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και τον Eurocontrol.

3.2. Ανεξάρτητος ειδικευμένος εμπειρογνώμονας

Σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 4 του παραρτήματος ΧΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, η Eurostat επικουρείται από ανεξάρτητο ειδικευμένο εμπειρογνώμονα (την Ernst & Young Actuaires-Conseils, 11, allée de l’Arche, 92037 Paris La Défense cedex) για τη μεθοδολογική εφαρμογή, καθώς και τον ορισμό και υπολογισμό των αντίστοιχων αναλογιστικών παραδοχών.

Σε ό,τι αφορά τις αναλογιστικές παραδοχές, η ‘Ernst & Young Actuaires-Conseils’ πραγματοποίησε έρευνες προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή χρησιμοποίηση των βασικών δεδομένων που παρασχέθηκαν από την Eurostat.

Οι εκθέσεις της E&Y (διαθέσιμες στο CIRCA) επαλήθευσαν τα υποβληθέντα από την Eurostat ποσοστά εισφορών . Σε πολλές περιπτώσεις διατυπώθηκαν παρατηρήσεις τις οποίες η Eurostat έλαβε υπόψη στο μέτρο του δυνατού.

4. Παράμετροι και αναλογιστικεσ παραδοχεσ

4.1. Βασικές μεταβλητές

4.1.1. Κανονιστικές παράμετροι

Οι τιμές αυτές συνδέονται κυρίως με την εφαρμογή του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Μεταβάλλονται ανάλογα με ορισμένες συνθήκες που αφορούν την προσωπική κατάσταση κάθε υπαλλήλου (π.χ. ο ετήσιος συντελεστής σώρευσης είναι 1,9 % για τους υπαλλήλους που προσλήφθηκαν μετά την 1η Μαΐου 2004 και 2% για εκείνους που προσλήφθηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή). Οι τιμές αυτές μπορούν να καθοριστούν επακριβώς.

4.1.2. Αναλογιστικές παραδοχές

Πρόκειται για τιμές που δεν είναι γνωστές και δεν είναι δυνατόν να καθοριστούν επακριβώς. Οι βασικές αναλογιστικές παραδοχές είναι οι πίνακες θνησιμότητας και αναπηρίας, ο πίνακας ΑΑΜ (ατομικής αύξησης μισθών), η πιθανότητα να είναι ο υπάλληλος παντρεμένος κατά την ημερομηνία συνταξιοδότησης, οι συντελεστές οι σχετικοί με τα ορφανά και τους διαζευγμένους συζύγους, κλπ. Οι τιμές για τις εν λόγω αναλογιστικές παραδοχές αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τις γενικές αναλογιστικές πρακτικές και συζητήθηκαν με τους εθνικούς εμπειρογνώμονες από σχετικές υπηρεσίες των κρατών μελών στις ετήσιες συνεδριάσεις της ομάδας εργασίας του άρθρου 83.

4.1.3. Οικονομικές παράμετροι

Σύμφωνα με τα άρθρα 10 και 11 του παραρτήματος ΧΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, το πραγματικό προεξοφλητικό επιτόκιο (ΠΠΕ) και η γενική αύξηση μισθών (ΓΑΜ) υπολογίζονται με βάση το μέσο όρο των αντίστοιχων ποσοστών για τα 12 προηγούμενα έτη.

Στην ενημέρωση του 2008, η τιμή του ΠΠΕ είναι 3,1% , έναντι του 3,4% της αναλογιστικής αποτίμησης του 2007. Το ΓΑΜ είναι 0,4% έναντι του 0,5% του 2007. Σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις από τις μεταβολές σε άλλες αναλογιστικές παραδοχές, οι μεταβολές αυτές αιτιολογούν τις αυξήσεις του ποσοστού εισφοράς στο συνταξιοδοτικό καθεστώς στο 10,9%.

4.1.4. Δημογραφικές παράμετροι

Ο υπό εξέταση πληθυσμός αποτελείται από συνεισφέροντα μέλη του καθεστώτος συνταξιοδότησης των υπαλλήλων των ΕΚ (PSEO) που περιλαμβάνουν:

- εν ενεργεία υπαλλήλους, καθώς και υπαλλήλους σε γονική άδεια,

- μέλη των οποίων η συνταξιοδοτική εισφορά είναι προαιρετική (π.χ. υπάλληλοι που έχουν λάβει άδεια για προσωπικούς λόγους),

- αναπήρους που λαμβάνουν επίδομα αναπηρίας σύμφωνα με το άρθρο 78 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης,

- δικαιούχους της αποζημίωσης που προβλέπεται σε περίπτωση εξόδου από την υπηρεσία.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2007, ήταν εγγεγραμμένα 47 596 συνεισφέροντα μέλη, σημειώθηκε δηλαδή καθαρή αύξηση κατά 2 643 μέλη σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Η σημαντική αυτή αύξηση του πληθυσμού αιτιολογείται κυρίως από τις προσλήψεις συμβασιούχων (μία νέα κατηγορία πληθυσμού, η οποία ορίζεται στο καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό), καθώς και μονίμων και εκτάκτων υπαλλήλων από τα νέα κράτη μέλη.

Μεταξύ των συνεισφερόντων μελών στις 31 Δεκεμβρίου 2007 υπήρχαν 7 037 συμβασιούχοι, έναντι 6 404 στις 31 Δεκεμβρίου 2006, σημειώθηκε δηλαδή αύξηση του αριθμού τους κατά 9,88%. Τα περισσότερα από τα εν λόγω νέα συνεισφέροντα μέλη αντικαθιστούν επικουρικούς υπαλλήλους (μία παλαιά κατηγορία προσωπικού μη υπόχρεη σε καταβολή εισφορών ).

4.2. Σύνοψη των βασικών παραμέτρων που χρησιμοποιήθηκαν κατά την τελευταία αποτίμηση των συντάξεων

Στους πίνακες που ακολουθούν εμφαίνονται οι τιμές των βασικών παραμέτρων και αναλογιστικών παραδοχών. Επισημαίνεται ότι οι πίνακες αυτοί παρουσιάζουν απλώς μία γενική εικόνα των βασικών μεταβλητών και δεν είναι πλήρεις. Για ακριβείς και πλήρεις πληροφορίες παρακαλείστε να ανατρέξετε στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης.

Κανονιστικές παράμετροι που χρησιμοποιήθηκαν κατά την αναλογιστική αποτίμηση

[pic]

Αναλογιστικές παραδοχές[2]

[pic]

5. Αποτελέσματα: εξελιξη του ποσοστου εισφορασ στο συστημα συνταξιοδοτησησ

5.1. Εξέλιξη του ποσοστού των εισφορών για τις συντάξεις

Εισφορά στο σύστημα συνταξιοδότησης ανά έτος

[pic]

Κατά την περίοδο 2004-2008, για τη διασφάλιση της ισορροπίας του καθεστώτος, το ποσοστό των συνταξιοδοτικών εισφορών υπολογίστηκε στο 1/3 της σχέσης μεταξύ του συνολικού κόστους της υπηρεσίας και του συνόλου των ετήσιων βασικών μισθών.

5.2. Αποτελέσματα της τελευταίας αποτίμησης των συντάξεων

Το ποσοστό των εισφορών που υπολογίστηκε και αναφέρεται ανωτέρω (10,9%) αντιστοιχεί στο ένα τρίτο της σχέσης μεταξύ του συνολικού κόστους της υπηρεσίας (1 002 εκατ. €) και του συνόλου των ετήσιων βασικών μισθών (3 056 εκατ. €). Το εν λόγω ποσοστό είναι υψηλότερο (+0,6%) σε σχέση με το ποσοστό που υπολογίστηκε κατά το 2007 (10,3%).

Από την προσωρινή αναλογιστική αποτίμηση 2008 του καθεστώτος συνταξιοδότησης των υπαλλήλων των ΕΚ (PSEO) προκύπτει ότι, για να διασφαλιστεί η ισορροπία του εν λόγω συνταξιοδοτικού καθεστώτος, το απαιτούμενο για τη χρηματοδότηση του ενός τρίτου των προβλεπόμενων παροχών ποσοστό εισφοράς θα είναι 10,9% του βασικού μισθού (ή του επιδόματος αναπηρίας).

Σύμφωνα με το άρθρο 83α του Κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, εφόσον αποδεικνύεται η ύπαρξη απόκλισης τουλάχιστον 0,25 τοις εκατό μεταξύ του ποσοστού της τρέχουσας εισφοράς (10,25%) και του ποσοστού της εισφοράς που είναι αναγκαία για τη διατήρηση της αναλογιστικής ισορροπίας ( 10,9% ), το Συμβούλιο οφείλει να εξετάζει κατά πόσον είναι σκόπιμη η αναπροσαρμογή του ποσοστού, σύμφωνα με τις καθοριζόμενες στο παράρτημα XII λεπτομέρειες.

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 του παραρτήματος XII, η ισχύουσα από 1ης Ιουλίου 2008 προσαρμογή δεν μπορεί να συνεπάγεται άνω της μίας ποσοστιαίας μονάδας αύξηση ή μείωση της εισφοράς σε σχέση με το ποσοστό που ίσχυε κατά το προηγούμενο έτος (10,25%).

Κατά συνέπεια, για να εξασφαλιστεί η ισορροπία του συνταξιοδοτικού καθεστώτος, θα πρέπει να εφαρμοστεί από την 1η Ιουλίου 2008 το ακόλουθο ποσοστό των εισφορών: 10,9%.

6. Ισορροπία του συνταξιοδοτικού καθεστώτος

Όπως διευκρινίστηκε στο τμήμα 2.1.2 της παρούσας έκθεσης, η ισορροπία του καθεστώτος συνταξιοδότησης των υπαλλήλων των ΕΚ (PSEO) επιτυγχάνεται όταν οι ετήσιες εισφορές οι οποίες καταβάλλονται από το προσωπικό καλύπτουν το ένα τρίτο των δικαιωμάτων που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους, δηλαδή, σύμφωνα με τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης, το 1,9% ή το 2% του τελευταίου βασικού μισθού πριν από την συνταξιοδότηση, σε ό,τι αφορά τη σύνταξη αρχαιότητας. Δεδομένου ότι ο υπολογισμός του ποσοστού των συνταξιοδοτικών εισφορών αποσκοπεί στην ισορροπία του καθεστώτος, η εν λόγω ισορροπία διασφαλίζεται όταν εφαρμοστεί το ποσοστό που υπολογίστηκε.

Κατά την αναφερόμενη στο άρθρο 14 του παραρτήματος ΧΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης περίοδο αναφοράς της παρούσας έκθεσης, η Επιτροπή πρότεινε και το Συμβούλιο ενέκρινε το υπολογισθέν από την Eurostat ποσοστό εισφορών, αφού προηγουμένως έλαβαν υπόψη τις ειδικές διατάξεις του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης:

- το άρθρο 2 παράγραφος 1 του παραρτήματος XII του Κ.Υ.Κ. (η ενδεχόμενη προσαρμογή δεν μπορεί να συνεπάγεται άνω της μίας ποσοστιαίας μονάδας αύξηση ή μείωση της εισφοράς σε σχέση με το ποσοστό που ίσχυε κατά το προηγούμενο έτος)·

- το άρθρο 2 παράγραφος 2 του παραρτήματος XII του Κ.Υ.Κ. (η προσαρμογή που ισχύει από 1ης Ιουλίου 2004 δεν πρέπει να συνεπάγεται εισφορά άνω του 9,75% και η προσαρμογή που αρχίζει να ισχύει την 1η Ιουλίου 2005 δεν πρέπει να συνεπάγεται εισφορά άνω του 10,25%)·

- το άρθρο 83α παράγραφος 4 του Κ.Υ.Κ. (πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο προσαρμογής του ποσοστού εφόσον υπάρχει απόκλιση τουλάχιστον 0,25 τοις εκατό μεταξύ του ποσοστού της τρέχουσας εισφοράς και του ποσοστού που είναι αναγκαίο για τη διατήρηση της αναλογιστικής ισορροπίας).

Στον πίνακα που ακολουθεί συνοψίζονται τα υπολογιζόμενα και εφαρμοζόμενα ποσοστά των εισφορών:

Σύνοψη των υπολογιζόμενων και εφαρμοζόμενων ποσοστών συνταξιοδοτικών εισφορών

[pic]

Η γραφική παράσταση καταδεικνύει ότι το εφαρμοζόμενο ποσοστό των συνταξιοδοτικών εισφορών απείχε ελάχιστα από εκείνο που υπολογίστηκε από την Eurostat. Επισημαίνεται ότι οι μικρές διαφορές μεταξύ των ποσοστών που προκύπτουν από την εφαρμογή των προαναφερθεισών διατάξεων του Κ.Υ.Κ. μπορεί να είναι θετικές ή αρνητικές· οι εν λόγω διαφορές τείνουν μακροπρόθεσμα να συμψηφιστούν.

Επομένως, η μέθοδος επέτυχε τον ειδικό στόχο της διασφάλισης ότι οι συνταξιοδοτικές εισφορές που καταβάλλονται στον προϋπολογισμό από το προσωπικό καλύπτουν το ένα τρίτο του κόστους στο πλαίσιο του συστήματος συνταξιοδότησης, όπως διευκρινίζεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 του παραρτήματος ΧΙΙ του Κ.Υ.Κ. και, ως εκ τούτου, τη διασφάλιση της ισορροπίας του καθεστώτος.

7. Προβλήματα που ανεκυψαν, λυσεις και συμπληρωματικεσ εργασιεσ

7.1. Ατομική αύξηση μισθών (ΑΑΜ)

Κατά κανόνα, οι υπολογισμοί για τις αναλογιστικές παραδοχές γίνονται με βάση παρατηρήσεις του παρελθόντος (π.χ. πίνακας θνησιμότητας, γενική αύξηση μισθών). Τούτο δεν συνέβη κατά τον καθορισμό της ΑΑΜ (ατομική αύξηση μισθών) το 2004. Με το νέο κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης, που ισχύει από 1ης Μαΐου 2004, δημιουργήθηκε μια νέα κατηγορία προσωπικού (συμβασιούχοι) και θεσπίστηκαν σημαντικές αλλαγές στη μισθολογική κλίμακα, καθώς και στους κανόνες που διέπουν την προαγωγή των μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων. Όλες οι αλλαγές αυτές κατέστησαν αδύνατη την χρησιμοποίηση, για τον ορισμό της εν λόγω υπόθεσης, παρατηρήσεων που είχαν γίνει κατά το παρελθόν σχετικά με την ατομική αύξηση μισθών.

Κατά το 2004-2005, η μέθοδος βασιζόταν στα ενδεικτικά ποσοστά προαγωγών, που υπολογίζονταν χρησιμοποιώντας τον πίνακα Β του παραρτήματος Ι του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Για τον υπολογισμό του 2006, παρουσιάστηκε μία νέα μέθοδος στην ομάδα εργασίας του άρθρου 83. Η εν λόγω μέθοδος βασίζεται στον κινητό μέσον όρο του ενδεικτικού ποσοστού προαγωγών και του παρατηρούμενου (από το 2005) ποσοστού προαγωγών, ανά κατηγορία προσωπικού, βαθμό, κλιμάκιο και αριθμό ετών μέχρι την συνταξιοδότηση, με μέγιστο όριο τα 12 έτη παρατήρησης. Η ίδια περίοδος παρατήρησης χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του πραγματικού προεξοφλητικού επιτοκίου και της γενικής αύξησης των μισθών.

Προτεινόμενη λύση του προβλήματος:

Προτείνεται να συνεχιστεί η εφαρμογή της εν λόγω μεθόδου. Στη μέθοδο αυτή λαμβάνονται όλο και περισσότερο υπόψη οι παρατηρούμενες προαγωγές, δεδομένου ότι το βάρος τους στο μέσο όρο θα αυξάνεται διαρκώς σε σχέση με τα ενδεικτικά ποσοστά προαγωγών. Στην υπολογιζόμενη κατά τον τρόπο αυτό ατομική αύξηση μισθών λαμβάνεται πλήρως υπόψη η εξέλιξη των υπαλλήλων από κλιμάκιο σε κλιμάκιο, καθόλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας τους. Εφόσον καταστεί αναγκαίο, θα μπορούσαν να προβλεφθούν ορισμένες βελτιώσεις της ισχύουσας μεθόδου, με σύμφωνη γνώμη των εθνικών εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών.

7.2. Αναπηρία

Στο πλαίσιο της αποτίμησης 2008 του καθεστώτος συνταξιοδότησης, χρησιμοποιήθηκε νέος πίνακας αναπηρίας (πίνακας αναπηρίας ΕΕ 2008). Όπως διευκρινίστηκε ανωτέρω, χρησιμοποιήθηκαν τέσσερα μόνο έτη παρατήρησης σχετικά με τις περιπτώσεις αναπηρίας (2004, 2005, 2006 και 2007) για την εκτίμηση των ποσοστών αναπηρίας στο πλαίσιο του νέου κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης (Κ.Υ.Κ.) που τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαΐου 2004 (ελήφθησαν υπόψη οι δικαιούχοι επιδόματος αναπηρίας). Στη συνεδρίαση που πραγματοποίησε η ομάδα εργασίας του άρθρου 83 στις 27 Ιουνίου 2008 έγινε παρουσίαση του νέου αυτού πίνακα αναπηρίας.

Η μικρή αυτή περίοδος παρατήρησης για την εκτίμηση των ποσοστών αναπηρίας δεν παρέχει τη δυνατότητα να γίνουν τόσο ακριβείς εκτιμήσεις όσο θα μπορούσαν να γίνουν εάν η περίοδος παρατήρησης ήταν μεγαλύτερη. Κατά συνέπεια, θα μπορούσαν να απαιτηθούν μελλοντικά ενημερώσεις των ποσοστών αναπηρίας. Η προσέγγιση αυτή υποστηρίζεται και από τον ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα.

Προτεινόμενη λύση του προβλήματος:

Προτείνεται να συνεχιστεί η παρατήρηση των περιπτώσεων αναπηρίας κάθε έτος και να υπολογίζονται τα ποσοστά αναπηρίας με βάση τον κινητό μέσον όρο των διαθέσιμων παρατηρήσεων, με μέγιστο όριο τα 12 έτη παρατήρησης (η ίδια περίοδος παρατήρησης χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των ποσοστών ΠΠΕ και ΓΑΜ).

7.3. Πίνακας θνησιμότητας

Χρησιμοποιήθηκε ο ίδιος πίνακας θνησιμότητας (πίνακας θνησιμότητας ΕΕ 2004) με εκείνον που χρησιμοποιήθηκε για την αποτίμηση των συντάξεων 2004. Το πραγματικό ποσοστό θνησιμότητας κατά την περίοδο 2004-2007 εξετάστηκε και συγκρίθηκε με την προβλεπόμενη θνησιμότητα σύμφωνα με τον πίνακα θνησιμότητας ΕΕ-2004. Το αποτέλεσμα της ανάλυσης αυτής είναι ότι η θνησιμότητα στις ηλικίες 30 έως 69 ετών είναι μικρότερη και η θνησιμότητα στις ηλικίες άνω των 70 ετών είναι υψηλότερη σε σύγκριση με τα στοιχεία του πίνακα θνησιμότητας ΕΕ-2004.

Η Eurostat και το κοινό τμήμα διαχείρισης συντάξεων έξι συντονισμένων οργανισμών έθεσαν σε εφαρμογή κοινό σχέδιο που αποσκοπεί στην κατάρτιση κοινού πίνακα θνησιμότητας βασισμένου σε σημαντικό πληθυσμό δημοσίων υπαλλήλων εγκατεστημένων στην Ευρώπη: του πίνακα θνησιμότητας υπαλλήλων διεθνών οργανισμών 2008 (ICSLT (International Civil Servants Life Table). Ο εν λόγω πίνακας θνησιμότητας έχει πιστοποιηθεί από εξωτερικό εμπειρογνώμονα αναλογιστή, ο οποίος συνέστησε επίσης την τακτική ενημέρωση των πινάκων θνησιμότητας. Ο εν λόγω πίνακας θνησιμότητας χρησιμοποιήθηκε στον υπολογισμό του 2008.

Προτεινόμενη λύση του προβλήματος:

Να χρησιμοποιείται ο πίνακας θνησιμότητας 2008 ICSLT αντί του πίνακα θνησιμότητας ΕΕ 2004.

7.4. Προεξοφλητικό επιτόκιο

H Eurostat αντιμετώπισε δυσκολίες στη λήψη των επιτοκίων του 2005 και του 2006 προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για την αποτίμηση των συντάξεων. Όπως προαναφέρθηκε, το πρόβλημα έγκειτο στο γεγονός ότι η καμπύλη απόδοσης των ομολογιών άνευ τοκομεριδίων σε ευρώ με λήξη τα 21 έτη δεν σχεδιάζεται πλέον από την Επιτροπή, δεδομένου ότι ο σχεδιασμός όλων των καμπύλων απόδοσης των ομολογιών άνευ τοκομεριδίων σε ευρώ έχει ανατεθεί στην ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα). Δεδομένου ότι η ΕΚΤ δεν είχε ακόμα σχεδιάσει την καμπύλη απόδοσης των ομολογιών άνευ τοκομεριδίων σε ευρώ με λήξη τα 21 έτη, η Eurostat υπολόγισε τα επιτόκια για το 2005 και το 2006 χρησιμοποιώντας ως βάση τη υπολογισθείσα από την ΕΚΤ απόδοση αναφοράς των κρατικών ομολογιών διάρκειας 30 ετών στη ζώνη ευρώ και προσαρμόζοντας τα επιτόκια στην περίοδο των 21 ετών.

Η ΕΚΤ εφάρμοσε την καμπύλη απόδοσης σε ευρώ κατά το θέρος του 2007 και η Eurostat διαθέτει επίσης έκτοτε “καθημερινά” στοιχεία με προθεσμίες λήξης από 1 έως 30 έτη. Επιπλέον, από τον Ιανουάριο του 2008, τα ετήσια στοιχεία 2007 διατίθενται στον ιστότοπο της Eurostat.

Το ετήσιο ονομαστικό επιτόκιο 2007 με προθεσμία λήξης τα 21 έτη για κρατικά ομόλογα άνευ τοκομεριδίων είναι 4,5% (το πραγματικό επιτόκιο είναι 2,2%). Κατά συνέπεια, ο κινητός μέσος όρος (1996-2007) του πραγματικού επιτοκίου που χρησιμοποιήθηκε κατά την προσωρινή αποτίμηση συντάξεων του 2008 είναι 3,1%.

Προτεινόμενη λύση του προβλήματος:

Το άρθρο 10 του παραρτήματος ΧΙΙ του Κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης παρέχει το πλαίσιο για τον καθορισμό του επιτοκίου. “ 1. Τα επιτόκια που λαμβάνονται υπόψη για τους αναλογιστικούς υπολογισμούς βασίζονται στα παρατηρούμενα μέσα ετήσια επιτόκια του μακροχρόνιου δημόσιου χρέους των κρατών μελών…” . Δεδομένου ότι έχει επιλυθεί το πρόβλημα διαθεσιμότητας των στοιχείων (η ΕΚΤ σχεδιάζει πλέον την καμπύλη απόδοσης των ομολογιών άνευ τοκομεριδίων σε ευρώ με προθεσμία λήξης τα 21 έτη), η Eurostat θα εξακολουθήσει να τα χρησιμοποιεί στους αναλογιστικούς υπολογισμούς. Συνεπώς, το προαναφερθέν ονομαστικό επιτόκιο του 4,5% θα χρησιμοποιηθεί στην αποτίμηση συντάξεων του 2008.

8. Δημοσιονομικές επιπτωσεισ του κοινοτικου συστηματοσ συνταξιοδοτησησ

Σύμφωνα με τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 83 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, οι υπάλληλοι συμβάλλουν κατά το ένα τρίτο στη χρηματοδότηση του κοινοτικού συνταξιοδοτικού καθεστώτος. Δυνάμει της πρώτης παραγράφου του ιδίου άρθρου, η καταβολή των παροχών που προβλέπονται στο παρόν σύστημα συνταξιοδότησης βαρύνει τον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων. Τα κράτη μέλη εγγυώνται συλλογικά την καταβολή αυτών των παροχών.

Όπως προαναφέρθηκε, οι εισφορές που καταβάλλονται κατά το τρέχον έτος δεν υπολογίζονται κατά τρόπο που να καλύπτουν τις πληρωμές των συντάξεων ή την καταβολή άλλων παροχών για το τρέχον έτος: Η αρχή της αναλογιστικής ισορροπίας εξασφαλίζει ισορροπία μακροπρόθεσμα και όχι σε ετήσια βάση. Τούτο σημαίνει ότι το ποσοστό της εισφοράς βασίζεται στις πληρωμές που θα πραγματοποιηθούν μελλοντικά, όταν συνταξιοδοτηθούν οι συνεισφέροντες δημόσιοι υπάλληλοι. Το ποσοστό δεν συνδέεται με ούτε επηρεάζεται από τις τρέχουσες δαπάνες του προϋπολογισμού για τη χρηματοδότηση των συντάξεων των δημοσίων υπαλλήλων που έχουν συνταξιοδοτηθεί.

Οι συνταξιοδοτικές εισφορές χρηματοδοτούν κατά το ένα τρίτο τις μελλοντικές υποχρεώσεις. Οι εισφορές καταβάλλονται στον κοινοτικό προϋπολογισμό ως έσοδα. Η συνολική υποχρέωση καλύπτεται από τα κράτη μέλη κατά τη στιγμή της πληρωμής.

Στη γραφική παράσταση που ακολουθεί εμφαίνονται οι επιπτώσεις των αυξανόμενων ποσοστών των συνταξιοδοτικών εισφορών, καθώς και του αυξανόμενου αριθμού των συνεισφερόντων μελών. Τα εισπραχθέντα έσοδα από τις συνταξιοδοτικές εισφορές υπερδιπλασιάστηκαν κατά την υπό εξέταση περίοδο (2000-2007), από 154 εκατ. ευρώ το 2000 σε 340 εκατ. ευρώ το 2007.

[pic]

Η εν λόγω αύξηση καθορίζεται κυρίως από:

- το αυξανόμενο ποσοστό συνταξιοδοτικής εισφοράς (από 8,25% το 2000 σε 10,25% το 2005, το 2006 και το 2007)·

- τον αυξανόμενο αριθμό των συνεισφερόντων μελών του συνταξιοδοτικού καθεστώτος (π.χ. από 34 511 το 2004 σε 47 297 το 2007).

9. Συμπεράσματα

Η μέθοδος έχει επιτύχει τον ειδικό της στόχο που συνίσταται στη διασφάλιση της ισορροπίας του κοινοτικού συνταξιοδοτικού καθεστώτος, δεδομένου ότι η συνταξιοδοτική εισφορά που καταβάλλεται στον προϋπολογισμό από το προσωπικό καλύπτει το ένα τρίτο των δικαιωμάτων που αποκτώνται κάθε έτος και τούτο για τους ακόλουθους λόγους:

- το ποσοστό εισφοράς που υπολογίστηκε από την Eurostat κάλυπτε, κατά το συγκεκριμένο έτος, το ένα τρίτο των κτηθέντων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων·

- το υπολογισθέν ποσοστό εισφοράς επικυρώθηκε από ανεξάρτητο ειδικευμένο εμπειρογνώμονα·

- το εφαρμοζόμενο ποσοστό εισφοράς ελάχιστα απείχε από εκείνο που υπολογίστηκε·

- οι μικρές διαφορές μεταξύ των υπολογισθέντων και των εφαρμοζόμενων ποσοστών οφείλονται στις ειδικές διατάξεις του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Δεδομένου ότι οι εν λόγω διαφορές ενδέχεται να είναι θετικές ή αρνητικές, τείνουν μακροπρόθεσμα να ακυρωθούν αμοιβαία.

Τα έσοδα του προϋπολογισμού από τις συνταξιοδοτικές εισφορές έχουν αυξηθεί λόγω των αυξήσεων του ποσοστού εισφοράς και του αριθμού των συνεισφερόντων μελών.

Για τους προαναφερθέντες λόγους, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι έχει επιτευχθεί ισορροπία στο καθεστώς συνταξιοδότησης των υπαλλήλων των ΕΚ. Τα προβληματικά ζητήματα αντιμετωπίστηκαν χωρίς να απαιτηθεί η αναθεώρηση του παραρτήματος ΧΙΙ. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή κρίνει ότι δεν απαιτείται τροποποίηση του Κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

[1] Υπάρχουν δύο άλλοι τρόποι απόκτησης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων: με μεταφορά από άλλο συνταξιοδοτικό καθεστώς, ή με εξαγορά συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.

[2] Εκτίμηση του 2008.