ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 251, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2, ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΔΑΦΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ EK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ ΠΟΥ ΚΑΘΟΡΙΣΕ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΥΠΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΟΠΤΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΜΜΕΣΗΣ ΟΡΑΣΗΣ, ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΕΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΝ ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙΤΑΙ Η ΟΔΗΓΙΑ 70/156/ΕΟΚ

2001/0317 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την έγκριση τύπου των κατόπτρων και των συμπληρωματικών συστημάτων έμμεσης όρασης, καθώς και των οχημάτων που είναι εξοπλισμένα με τις εν λόγω διατάξεις, με την οποία τροποποιείται η οδηγία 70/156/ΕΟΚ

1. Ιστορικο

- Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και στο Συμβούλιο, (COM(2001) 811 τελικό - 2001/0317 (COD)): 7.1.2002

- Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: 9.4.2002

- Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκή Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: 24.4.2002

- Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης: 7.4.2003

2. Στοχοσ τησ προτασησ της Επιτροπησ

Η πρόταση αποσκοπεί στη βελτίωση της ασφάλειας των χρηστών του οδικού δικτύου με την αναβάθμιση των επιδόσεων των κατόπτρων οδήγησης και την εισαγωγή νέων τεχνολογιών προκειμένου να αυξηθεί το πεδίο έμμεσης όρασης για τους οδηγούς επιβατικών αυτοκινήτων, λεωφορείων και φορτηγών. Πολλά σοβαρά ατυχήματα σε διασταυρώσεις, ισόπεδους και κυκλικούς κόμβους προκαλούνται από οδηγούς οχημάτων οι οποίοι αγνοούν ότι άλλοι οδηγοί του οδικού δικτύου βρίσκονται πολύ κοντά ή δίπλα ακριβώς στο όχημά τους.

Τα ατυχήματα «τυφλής γωνίας» συμβαίνουν συχνά κατά την αλλαγή κατεύθυνσης του οχήματος. Στην περίπτωση, μάλιστα, μεγαλύτερων οχημάτων, όπως φορτηγά ή λεωφορεία, τα ατυχήματα αυτά οδηγούν συχνά στο σοβαρό τραυματισμό ή ακόμη και στο θάνατο των ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου όπως είναι οι πεζοί, οι ποδηλάτες ή οι οδηγοί μικρότερων δίκυκλων μηχανοκίνητων οχημάτων. Η πρόταση αυτή, που βασίζεται σε μελέτες και έρευνες τις οποίες η Επιτροπή έχει συζητήσει με τα κράτη μέλη, τη βιομηχανία και άλλους εμπλεκόμενους φορείς, προσθέτει ειδικές απαιτήσεις στην υπάρχουσα οδηγία (όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά το 1988) για τη μείωση της «τυφλής γωνίας» των κατόπτρων οδήγησης. Οι κύριες αλλαγές περιλαμβάνουν:

- την τοποθέτηση πρόσθετων κατόπτρων σε ορισμένα οχήματα (πρόσθια κάτοπτρα σε φορτηγά, εξωτερικά κάτοπτρα στην πλευρά του συνοδηγού επιβατικών αυτοκινήτων, ασφαιρικά κάτοπτρα σε επιβατικά αυτοκίνητα και μικρά επαγγελματικά οχήματα).

- τη βελτίωση, σύμφωνα με την τεχνική πρόοδο, ορισμένων τεχνικών χαρακτηριστικών των κατόπτρων (π.χ. καμπυλότητα της επιφάνειας 1200 mm αντί 1800 mm για τα κύρια κάτοπτρα οδήγησης).

- την αντικατάσταση ορισμένων κατόπτρων από άλλα συστήματα έμμεσης όρασης, όπως από συστήματα συσκευών λήψης / οθόνης.

Η εν λόγω πρόταση θεσπίζει για πρώτη φορά υποχρεωτικές εναρμονισμένες απαιτήσεις όσον αφορά την έγκριση τύπου κατόπτρων και συστημάτων έμμεσης όρασης για μεγαλύτερα οχήματα εντός της ΕΕ. Επειδή η πρόταση τροποποιεί ή αντικαθιστά σχεδόν όλα τα άρθρα της ισχύουσας οδηγίας για τα κάτοπτρα οδήγησης, (71/127/EΟΚ) προτείνεται η αντικατάσταση και η κατάργηση της εν λόγω οδηγίας.

3. Σχολια επι τησ κοινησ θεσησ

3.1. Γενικές παρατηρήσεις σχετικά με την κοινή θέση

Η κοινή θέση του Συμβουλίου, που εγκρίθηκε ομόφωνα, περιλαμβάνει πολλές αλλαγές στην αρχική πρόταση της Επιτροπής χωρίς ωστόσο να μεταβάλλει το συνολικό προσανατολισμό της. Eκτός από ορισμένες τεχνικές τροποποιήσεις, το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης μερικές αλλαγές στις μεταβατικές περιόδους. Μεταξύ των τροποποιήσεων που περιλαμβάνονται στην κοινή θέση ιδιαίτερη σημασία έχουν οι ακόλουθες:

3.1.1. Νομικό τμήμα

- Στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 2 προστέθηκε νέα παράγραφος που προβλέπει την παράταση κατά 12 μήνες της εφαρμογής της οδηγίας όσον αφορά τα πρόσθια κάτοπτρα (κλάση VI), εφόσον αποτελούν κατασκευαστικά στοιχεία, και την τοποθέτησή τους στα οχήματα.

- Στην παράγραφο 4 του άρθρου 2, η μεταβατική περίοδος για τους υφιστάμενους τύπους των επιβατικών αυτοκινήτων (M1) και ελαφρών επαγγελματικών οχημάτων (N1) επεκτείνεται από 36 σε 72 μήνες. Οι χρονολογίες εφαρμογής για τα μεγαλύτερα οχήματα που προορίζονται για τη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων (M2, M3, N2, N3) παρέμειναν αναλλοίωτες. Η έγκαιρη εφαρμογή της οδηγίας στους τύπους αυτούς έχει μεγάλη σημασία για την Επιτροπή, καθόσον στα εν λόγω οχήματα αποδίδονται τα περισσότερα ατυχήματα που συνδέονται με την «τυφλή γωνία», η οποία δεν επιτρέπει στους οδηγούς τους να εντοπίσουν άλλους χρήστες των οδών ή πεζούς, και ήταν ο κύριος λόγος για την κατάρτιση της πρότασης αυτής εκ μέρους της Επιτροπής.

- Η μεταβατική περίοδος στο άρθρο 2 παράγραφος 6, κατά την οποία επιτρέπεται στα κράτη μέλη να χορηγούν έγκριση τύπου για ανταλλακτικά που προορίζονται για οχήματα τα οποία έχουν εγκριθεί βάσει του παλαιού καθεστώτος, επεκτάθηκε από 12 σε 36 μήνες.

- Προστέθηκε νέα παράγραφος 7 στο άρθρο 2 που αναφέρεται στα ειδικά αρθρωτά οχήματα που αποτελούνται από τουλάχιστον τρία άκαμπτα αρθρωτά τμήματα, όπως ορίζονται στην οδηγία 2001/85/EΚ σχετικά με τα λεωφορεία.

- Κατ' αντιστοιχία της επέκτασης της μεταβατικής περιόδου, η μελέτη που συντάσσει η Επιτροπή για να διαπιστώσει αν οι τροποποιήσεις έχουν θετικό αντίκτυπο στους ευάλωτους χρήστες του οδικού δικτύου θα πραγματοποιείται πλέον εντός 72 μηνών αντί των 4 ετών από την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής της οδηγίας.

- Στο άρθρο 4, οι προταθείσες τροποποιήσεις στην οδηγία πλαίσιο 70/156/EΟΚ επεκτάθηκαν και αποσαφηνίστηκαν.

- Κατ' αντιστοιχία της επέκτασης των μεταβατικών περιόδων στο άρθρο 2, η κατάργηση της οδηγίας 71/127/EΟΚ θα πραγματοποιηθεί 72 μήνες μετά την έναρξη εφαρμογής της οδηγίας αντί των 24 μηνών.

3.1.2. Tεχνικά παραρτήματα

- Η παρουσίαση και η διάρθρωση ορισμένων παραρτημάτων και σχετικών προσαρτημάτων τροποποιήθηκε. Τα προσαρτήματα 1 και 3 στο παράρτημα Ι είναι νέα και αφορούν το πληροφοριακό έντυπο για την έγκριση τύπου συσκευών έμμεσης όρασης και οχημάτων με κινητήρα. Το προταθέν προσάρτημα 2 στο παράρτημα ΙΙ και το πρώτο τμήμα του προσαρτήματος 1 στο παράρτημα ΙΙΙ διαγράφηκαν.

- Έγιναν ορισμένες ορολογικές αλλαγές. Ο όρος «συστήματα έμμεσης όρασης» αντικαταστάθηκε από τον όρο «συσκευές έμμεσης όρασης» και διαγράφηκαν οι ορισμοί για τα διάφορα είδη «συστημάτων».

- Στο παράρτημα ΙΙ, παράγραφος 3, αφαιρέθηκε η απαίτηση ότι τα κύρια εξωτερικά κάτοπτρα οδήγησης (Κλάσεις ΙΙ και ΙΙΙ) των οχημάτων των κατηγοριών M1 και N1 πρέπει να έχουν ένα επιπλέον ασφαιρικό μέρος.

- Οι απαιτήσεις στο παράρτημα ΙΙΙ σχετικά με την τοποθέτηση κατόπτρων κλάσεων IV, V και VI στα οχήματα της κατηγορίας N2 με ανώτατη μάζα έως 7,5 t έγιναν προαιρετικές αντί υποχρεωτικές.

- Στο ίδιο παράρτημα, οι απαιτήσεις για το ύψος τοποθέτησης των κατόπτρων κλάσης V επεκτάθηκαν στα κάτοπτρα κλάσης VI.

- Στο παράρτημα ΙΙΙ προστέθηκε νέα απαίτηση για τα οχήματα των κατηγοριών M2 και M3, καθώς και για τα απορριμματοφόρα των κατηγοριών N2 άνω των 7,5 t και N3, η οποία αφορά το απαιτούμενο οπτικό πεδίο στο πίσω μέρος του οχήματος.

- Έγιναν επίσης ορισμένες μικρότερης σημασίες τροποποιήσεις και αποσαφηνίσεις στο κείμενο.

3.2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση

Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση χωρίς τροπολογίες σύμφωνα με την απλοποιημένη διαδικασία.

4. Συμπερασματα

Παρ' όλο που η Επιτροπή δεν είναι σύμφωνη με την επέκταση της προταθείσας μεταβατικής περιόδου, ωστόσο υποστηρίζει την κοινή θέση του Συμβουλίου προκειμένου να αποφευχθούν περαιτέρω καθυστερήσεις για την έναρξη ισχύος της οδηγίας.

5. Δηλωση τησ επιτροπησ

Η Επιτροπή προέβη στην ακόλουθη δήλωση προς το Συμβούλιο:

Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η μεταβατική περίοδος των 36 μηνών πριν από την υποχρεωτική εφαρμογή των απαιτήσεων για την έγκριση τύπου των κατόπτρων και των συμπληρωματικών συσκευών έμμεσης όρασης δεν καλύπτει όλες τις κατηγορίες νέων οχημάτων και κατασκευαστικών στοιχείων και ότι το Συμβούλιο επέλεξε μεταβατική περίοδο 72 μηνών για τα επιβατικά αυτοκίνητα, τα ελαφρά φορτηγά και τα κατασκευαστικά τους στοιχεία.