Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999, περί καθορισμού των σχεδίων επενδύσεων τα οποία πρέπει να ανακοινώνονται στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 41 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (υποβλήθηκε από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Σκοπός της συνθήκης Ευρατόμ, η οποία υπεγράφη το 1957, ήταν να παράσχει στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα μια εναλλακτική γηγενή πηγή ενεργειακού εφοδιασμού, προκειμένου να θέσει τέλος στην αυξανόμενη εξάρτηση από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής. Η συνθήκη είχε σκοπό να καταστήσει την Ευρώπη ικανή να αναπτύξει τεχνογνωσία και να αποκτήσει τα μέσα για την εκμετάλλευση της πυρηνικής ενέργειας για πολιτικούς σκοπούς (π.χ. παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας). Η συγκέντρωση πόρων (τεχνογνωσίας, υποδομών, χρηματοδότησης και ελέγχου) έπρεπε να μεταφραστεί σε ταχύτερη πρόοδο με χαμηλότερο κόστος.

Από αυτή την άποψη, οι μεγάλες επενδύσεις θεωρήθηκαν αναγκαίες προκειμένου να επιτευχθούν οι σκοποί της συνθήκης και ειδικότερα να κατασκευαστούν και να συντηρηθούν νέοι πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής. Για τους σκοπούς αυτούς, ανατέθηκε στην Κοινότητα και συγκεκριμένα στην Επιτροπή, δυνάμει του κεφαλαίου 4 του τίτλου ΙΙ της συνθήκης Ευρατόμ, το ειδικό καθήκον της τόνωσης και διευκόλυνσης των συντονισμένων επενδύσεων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Προκειμένου αυτό να πραγματοποιηθεί, η Επιτροπή δημοσιεύει εν πρώτοις προγράμματα ενδεικτικού χαρακτήρα τα οποία καταδεικνύουν ειδικότερα τους στόχους της παραγωγής πυρηνικής ενέργειας και τα είδη των επενδύσεων που απαιτούνται για την επίτευξη των εν λόγω στόχων. Δεύτερον, η Επιτροπή εξετάζει τα σχέδια επενδύσεων που έχουν προγραμματισθεί στα κράτη μέλη και γνωστοποιεί τις απόψεις της επί όλων των πτυχών των εν λόγω επενδυτικών σχεδίων τα οποία σχετίζονται με τους στόχους της συνθήκης Ευρατόμ. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή έχει ήδη εξετάσει 240 επενδυτικά σχέδια για τα οποία έχει ελέγξει τόσο τα πλεονεκτήματά τους, όσο και τη συμβατότητά τους με τη συνθήκη. Οι εν λόγω επενδύσεις υπερβαίνουν τα 400 δισεκατομμύρια ευρώ, στα οποία ο κοινοτικός προϋπολογισμός συνέβαλε με 2,9 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό συνέβαλε στη βιομηχανική ανάπτυξη της Κοινότητας με αποτέλεσμα οι πυρηνικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που είναι εγκατεστημένοι στην επικράτεια της Κοινότητας να καλύπτουν το 35% των αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια.

Στις 6 Νοεμβρίου 2002, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε δέσμη μέτρων για την πυρηνική ενέργεια με σκοπό να εκπονήσει τελικά μια ολοκληρωμένη, πραγματικά κοινοτική προσέγγιση της πυρηνικής ασφάλειας και της ασφάλειας του εφοδιασμού. Η εν λόγω δέσμη αποτελούνταν από μία ανακοίνωση και, ειδικότερα, από δύο σχέδια προτάσεων οδηγιών, ένα για την ασφάλεια και ένα για τη διαχείριση αποβλήτων. Στις 30 Ιανουαρίου 2003 η Επιτροπή ενέκρινε τις εν λόγω δύο προτάσεις.

Πρώτον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε μια κοινοτική προσέγγιση για την ασφάλεια, εγκρίνοντας την πρότασή της για οδηγία πλαίσιο η οποία θεσπίζει τις βασικές υποχρεώσεις και τις γενικές αρχές όσον αφορά την ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων κατά τη διάρκεια της λειτουργίας και του παροπλισμού τους [1]. Μεταξύ των άλλων στόχων, η οδηγία αποσκοπεί στην εξασφάλιση κατάλληλων δημοσιονομικών πόρων για τον παροπλισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων. Σκοπός είναι να διασφαλισθεί ότι θα διατεθούν επαρκή κεφάλαια προκειμένου να διεξαχθούν οι εργασίες παροπλισμού, υπό συνθήκες που προστατεύουν το ευρύ κοινό και το περιβάλλον από την ιονίζουσα ακτινοβολία. Όπως τονίστηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής για την πυρηνική ασφάλεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία επίσης εγκρίθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2002, είναι ουσιαστικό να αποφευχθεί οιαδήποτε πιθανότητα ο παροπλισμός μιας πυρηνικής εγκατάστασης να μην μπορέσει να ξεκινήσει όπως έχει σχεδιαστεί, να μη διεξαχθεί σύμφωνα με τις αρμόζουσες διαδικασίες ή να εγκαταλειφθεί πριν από την ολοκλήρωσή του λόγω έλλειψης πόρων [2].

[1] COM(2003) 32 τελικό.

[2] COM(2002) 605 τελικό, σ. 16.

Δεύτερον, η Επιτροπή ενέκρινε μια άλλη πρόταση οδηγίας (Ευρατόμ) του Συμβουλίου σχετικά με τη διαχείριση του αναλωμένου πυρηνικού καυσίμου και των ραδιενεργών αποβλήτων [3]. Σκοπός της εν λόγω πρότασης, ο οποίος και πάλι σκιαγραφείται στην ανακοίνωση, είναι να δοθεί προτεραιότητα στην ταφή αποβλήτων σε μεγάλα βάθη, ως την ασφαλέστερη μέθοδο διάθεσης που είναι έως σήμερα γνωστή. Σημειώνεται περαιτέρω ότι η χρηματοδότηση που έχει διατεθεί στην έρευνα και στη διαχείριση των αποβλήτων είναι ανεπαρκής. Το άρθρο 6 της εν λόγω πρότασης αναφέρει παραδείγματος χάριν ότι η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη την πρόοδο που πραγματοποιήθηκε στα κράτη μέλη με σκοπό την εκπλήρωση των στόχων διαχείρισης των ραδιενεργών αποβλήτων κατά την έκδοση άδειας αποθηκευτικού χώρου ή αποθηκευτικών χώρων για διάφορα είδη ραδιενεργών αποβλήτων.

[3] COM(2003) 32 τελικό.

Οι συγκεκριμένες ανησυχίες για την ασφάλεια και τις διασφαλίσεις των πυρηνικών εγκαταστάσεων στο πλαίσιο της αυξανόμενης δημόσιας σημασίας που αποδίδεται στη διαχείριση αποβλήτων και στον παροπλισμό πυρηνικών εγκαταστάσεων πρέπει να αντικατοπτρίζεται στις διαβουλεύσεις της Επιτροπής και στη διατύπωση των απόψεών της όσον αφορά τα επενδυτικά σχέδια που της έχουν κοινοποιηθεί, σύμφωνα με το κεφάλαιο 4 του τίτλου ΙΙ της συνθήκης Ευρατόμ και ιδίως σύμφωνα με το άρθρο 43.

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι ολοένα και σημαντικότερο ο έλεγχος από την Επιτροπή των επενδύσεων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας να λαμβάνει υπόψη εάν οι εν λόγω αρχές και στόχοι ασφάλειας και διασφαλίσεων εξασφαλίζονται και εάν παρέχεται εγγύηση για αυτούς από άτομα ή επιχειρήσεις κατά την υλοποίηση των εν λόγω επενδύσεων.

Όμως, η επικείμενη ένταξη νέων κρατών μελών από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη δεν αποκλείει το γεγονός η κοινοτική ή εθνική ενίσχυση πυρηνικών επενδύσεων να είναι ολοένα και σημαντικότερη με σκοπό κυρίως την επίτευξη ορισμένων στόχων ασφάλειας και διασφαλίσεων. Σε αυτό το πλαίσιο και προκειμένου να εξασφαλισθεί η συντονισμένη ανάπτυξη των επενδυτικών δραστηριοτήτων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, καθίσταται ολοένα και σημαντικότερο ο έλεγχος από την Επιτροπή στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας να λαμβάνει υπόψη τα εν λόγω επενδυτικά σχέδια με γνώμονα τους στόχους της συνθήκης Ευρατόμ. Εφόσον οι επενδύσεις αυτές δεν είναι αναγκαίες ή υπερβαίνουν τους στόχους της συνθήκης Ευρατόμ, ή εφόσον η δημόσια χρηματοδότησή τους νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά, ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των διατάξεων της συνθήκης ΕΚ.

Η επισυναπτόμενη πρόταση τροποποίησης του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999 του Συμβουλίου εισάγει ως εκ τούτου συγκεκριμένη διάταξη για τη διευκόλυνση των καθηκόντων της Επιτροπής όσον αφορά τις επενδύσεις στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας υπό το πρίσμα της ταχέως εξελισσόμενης ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

2. ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Ο στόχος που υπογραμμίζεται στη νέα δέσμη της Επιτροπής για την εισαγωγή μιας κοινής προσέγγισης για την ασφάλεια και τις διασφαλίσεις των πυρηνικών εγκαταστάσεων συνεπάγεται επίσης ενίσχυση της διαφάνειας στον εν λόγω τομέα. Με βάση τις προνομίες της, η Επιτροπή χρειάζεται συνεπώς να εξετάσει εάν οι εν λόγω αρχές και στόχοι ασφάλειας και διασφαλίσεων εξασφαλίζονται και εάν παρέχονται εγγυήσεις ακόμη και κατά την αρχική φάση, π.χ. όταν το επενδυτικό σχέδιο ανακοινώνεται στην Επιτροπή. Σε αυτό το πλαίσιο, κατά την ανακοίνωση του επενδυτικού σχεδίου, τα ενδιαφερόμενα άτομα ή οι επιχειρήσεις θα πρέπει επίσης να διαβιβάσουν στην Επιτροπή τα σχέδια παροπλισμού της εγκατάστασης που πρόκειται να κατασκευαστεί και τα σχέδια διαχείρισης του αναλωμένου καυσίμου ή των ραδιενεργών αποβλήτων που θα παραχθούν ως απόρροια του επενδυτικού σχεδίου. Σε αυτή την αρχική φάση, η Επιτροπή θα είναι ήδη σε θέση να παράσχει εισροές και, κατά περίπτωση, να συζητήσει με τους φορείς εκμετάλλευσης πυρηνικών εγκαταστάσεων όλες τις πτυχές ασφάλειας και διασφαλίσεων που συνδέονται με το εν λόγω σχέδιο. Η Επιτροπή θα μπορούσε μάλιστα να προτείνει μέτρα προκειμένου να αναπροσαρμοστούν οιαδήποτε σχέδια που παρουσιάζουν προβλήματα, εάν παραστεί ανάγκη.

Δεύτερον, η κοινοτική προσέγγιση της πυρηνικής ασφάλειας και των διασφαλίσεων απαιτεί επίσης από την Επιτροπή να είναι σε θέση να συζητήσει με τις ενδιαφερόμενες πυρηνικές επιχειρήσεις όλες τις πτυχές του σχεδίου παροπλισμού, όταν το εν λόγω σχέδιο παροπλισμού πρόκειται να υλοποιηθεί στο πλαίσιο του άρθρου 42 της συνθήκης Ευρατόμ. Προκειμένου να ενισχυθεί ο εν λόγω στόχος, όλες οι πτυχές των επενδυτικών σχεδίων που έχουν ως στόχο τις εγκαταστάσεις παροπλισμού θα πρέπει να ανακοινώνονται στην Επιτροπή με σκοπό την εξασφάλιση της πυρηνικής ασφάλειας. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να συζητήσει τα εν λόγω σχέδια παροπλισμού. Η εν λόγω δυνατότητα θα πρέπει να ενισχύσει τη διαφάνεια και ειδικότερα θα μπορούσε να καταστήσει την Επιτροπή ικανή να εξακριβώσει εάν πληρούνται πλήρως οι στόχοι της ασφάλειας στην Κοινότητα, πριν ολοκληρωθεί οριστικά η τελική φάση του κύκλου ζωής της επένδυσης.

Τέλος, τα αποτελέσματα των καθηκόντων που έχει αναλάβει η Επιτροπή όσον αφορά τις επενδύσεις στον πυρηνικό τομέα κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες είναι ενθαρρυντικά. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η Επιτροπή εκτελεί τα καθήκοντά της για τη διευκόλυνση και τον συντονισμό των επενδύσεων στον πυρηνικό τομέα υπό το πρίσμα των στόχων της συνθήκης Ευρατόμ (κυρίως όσον αφορά την ασφάλεια και τις διασφαλίσεις), είναι συνεπώς αναγκαίο να ενισχυθεί η διαφάνεια στον εν λόγω τομέα. Συνεπώς, η διαφάνεια θα πρέπει να ενισχυθεί απαιτώντας από τις πυρηνικές επιχειρήσεις, εκτός των πληροφοριών που έχουν ήδη διαβιβάσει, να ανακοινώσουν στην Επιτροπή τα λεπτομερή δεδομένα όσον αφορά τις μεθόδους χρηματοδότησης των επενδυτικών σχεδίων και της χρηματοδότησης με ιδιωτικά και δημόσια μέσα.

3. ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ

3.1. Οι διατάξεις της συνθήκης Ευρατόμ

Το άρθρο 1 της συνθήκης Ευρατόμ αναφέρει ότι "η Κοινότητα έχει ως αποστολή να συμβάλει δια της δημιουργίας των αναγκαίων προϋποθέσεων στην ταχεία ίδρυση και ανάπτυξη των πυρηνικών βιομηχανιών, στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου εντός των κρατών μελών και στην ανάπτυξη των συναλλαγών με τις άλλες χώρες." Το άρθρο 2 προσδιορίζει περαιτέρω στόχους, όπου συμπεριλαμβάνονται η διευκόλυνση των επενδύσεων και η εξασφάλιση, ειδικότερα μέσω της ενθάρρυνσης πρωτοβουλιών εκ μέρους των επιχειρήσεων, της ίδρυσης των βασικών εγκαταστάσεων που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας στην Κοινότητα.

Το κεφάλαιο IV της συνθήκης Ευρατόμ (άρθρα 40 έως 44) προβλέπει ένα σύνολο μέσων που αποσκοπούν στην εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τέτοιου είδους καθήκοντα και στόχους.

Ειδικότερα, το άρθρο 40 αναθέτει στην Επιτροπή το καθήκον της τόνωσης και της διευκόλυνσης της συντονισμένης ανάπτυξης επενδύσεων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Στο πλαίσιο των εν λόγω καθηκόντων, η Επιτροπή θα δημοσιεύει περιοδικά προγράμματα ενδεικτικού χαρακτήρα τα οποία θα αναφέρουν ειδικότερα τους στόχους παραγωγής πυρηνικής ενέργειας και όλα τα είδη επενδύσεων που απαιτούνται για την επίτευξή τους.

Τα άρθρα 41 έως 44 επιτρέπουν κατόπιν στην Επιτροπή να εξετάσει τα επενδυτικά σχέδια που έχουν προγραμματιστεί στα κράτη μέλη και να γνωστοποιήσει τις απόψεις της.

Ειδικότερα, το άρθρο 41 απαιτεί επ' αυτού τα πρόσωπα ή οι επιχειρήσεις που εμπλέκονται σε πυρηνικές δραστηριότητες να κοινοποιούν τα επενδυτικά σχέδια στην Επιτροπή.

Τα άρθρα 42 και 43 θεσπίζουν διαδικαστικούς κανόνες. Σύμφωνα με το άρθρο 42 της συνθήκης, τα εν λόγω επενδυτικά σχέδια θα ανακοινώνονται στην Επιτροπή και, ενημερωτικά, στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος εντός προκαθορισμένης προθεσμίας. Το άρθρο 43 αναφέρει ότι η Επιτροπή εξετάζει τα εν λόγω σχέδια, τα συζητά με τις επιχειρήσεις και κοινοποιεί τις απόψεις της στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.

Τέλος, το άρθρο 44 επιτρέπει στην Επιτροπή, με τη συναίνεση των ενδιαφερομένων κρατών μελών, προσώπων και επιχειρήσεων, να δημοσιεύει οιαδήποτε επενδυτικά σχέδια της έχουν κοινοποιηθεί.

3.2. Παράγωγο δίκαιο

Προκειμένου να εκτελέσει τα εν λόγω καθήκοντα, οι διαδικαστικοί κανονισμοί προβλέπουν ότι πρέπει να διαβιβάζονται στην Επιτροπή οι κατάλληλες πληροφορίες.

Πρώτον, το 1999, ο κανονισμός (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999 του Συμβουλίου απλοποίησε τους υφιστάμενους κανονισμούς και αναπροσάρμοσε τα είδη των πυρηνικών επενδύσεων που πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή. Ο εν λόγω κανονισμός απαιτεί:

(i) τα πρόσωπα ή οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε πυρηνικές δραστηριότητες να ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα επενδυτικά σχέδια, όταν το κόστος των εν λόγω σχεδίων υπερβαίνει ορισμένες οριακές τιμές οι οποίες αναφέρονται στο παράρτημα του κανονισμού,

(ii) η ανακοίνωση των σχεδίων πρέπει να περιλαμβάνει ορισμένες ειδικές πληροφορίες (π.χ. είδος προϊόντων, συνολικό ποσό δαπανών που καταλογίζονται άμεσα στο σχέδιο, χρονική διάρκεια, κλπ.),

(iii) τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα ή επιχειρήσεις να ανακοινώνουν τα βασικά χαρακτηριστικά των επενδυτικών σχεδίων που αφορούν παροπλισμό εγκαταστάσεων, όταν το κόστος τους υπερβαίνει ορισμένες οριακές τιμές. σε αυτή την περίπτωση, η ανακοίνωση στην Επιτροπή λεπτομερών πληροφοριών όπως αναφέρεται στο σημείο (ii) δεν είναι υποχρεωτική. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, η Επιτροπή δεν χρειάζεται να συζητήσει τα εν λόγω σχέδια, όπως ορίζεται στο άρθρο 43 της συνθήκης Ευρατόμ.

Επιπλέον, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1209/2000 της Επιτροπής καθορίζει περαιτέρω τις διαδικασίες ανακοίνωσης των επενδυτικών σχεδίων στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 41 της συνθήκης Ευρατόμ. Ο εν λόγω κανονισμός απαιτεί οι σχετικές πληροφορίες να κοινοποιούνται στην Επιτροπή μέσω του προβλεπόμενου εντύπου το οποίο επισυνάπτεται στο παράρτημα του εν λόγω κανονισμού. Ειδικότερα απαιτείται η ανακοίνωση στην Επιτροπή να περιλαμβάνει το συνολικό ποσό δαπανών που καταλογίζονται άμεσα στο σχέδιο, καθώς και τις μεθόδους χρηματοδότησής του.

4. ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Προκειμένου να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη διαφάνεια και να καταστεί η Επιτροπή ικανή να εξετάζει σωστά τα επενδυτικά σχέδια στον πυρηνικό τομέα σε συνάρτηση με τους στόχους της συνθήκης (ειδικότερα με την ασφάλεια και τις διασφαλίσεις) πρέπει να διαβιβαστούν στην Επιτροπή οι ακόλουθες πληροφορίες, οι οποίες δεν απαιτούνται επί του παρόντος από τον κανονισμό (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999 του Συμβουλίου:

1. Ανακοίνωση στην Επιτροπή των σχεδίων διαχείρισης του αναλωμένου καυσίμου ή των ραδιενεργών αποβλήτων που θα προκύψουν από την κοινοποιηθείσα επένδυση, όταν αυτή προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 42 της συνθήκης Ευρατόμ. Η εν λόγω ανακοίνωση θα περιλαμβάνει επίσης τα σχέδια του ενδιαφερόμενου προσώπου ή επιχείρησης περί παροπλισμού της προβλεπόμενης επένδυσης.

2. Ανακοίνωση στην Επιτροπή όλων των αναγκαίων πληροφοριών όσον αφορά τις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν στον πλήρη κύκλο πυρηνικού καυσίμου και ειδικότερα εκείνων των σχεδίων που αφορούν τον παροπλισμό εγκαταστάσεων. Δυνάμει του υφιστάμενου κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999, η δήλωση των εν λόγω επενδυτικών σχεδίων που αφορούν παροπλισμό εγκαταστάσεων χρειάζεται να αναφέρεται μόνο στα βασικά τους χαρακτηριστικά. Επιπλέον δεν χρειάζεται να συζητώνται με τα ενδιαφερόμενα άτομα ή επιχειρήσεις σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 43 της συνθήκης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν έχει εξετάσει κατά το παρελθόν τα εν λόγω σχέδια παροπλισμού σε όλες τους τις λεπτομέρειες. Μολαταύτα, δεδομένου ότι τα σχέδια παροπλισμού αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία κατά τις επόμενες δεκαετίες, φαίνεται ότι είναι επίσης σημαντικό η Επιτροπή να εξετάζει σε όλες τους τις λεπτομέρειες τα εν λόγω επενδυτικά σχέδια στο πλαίσιο των στόχων της συνθήκης Ευρατόμ. Ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο τα επενδυτικά σχέδια που αφορούν παροπλισμό εγκαταστάσεων να εξετάζονται βάσει των ιδίων κανόνων και απαιτήσεων που ισχύουν για τα σχέδια που αφορούν άλλες δραστηριότητες του κύκλου πυρηνικού καυσίμου.

3. Ανακοίνωση των μεθόδων χρηματοδότησης των επενδυτικών σχεδίων συμπεριλαμβανομένης της ιδιωτικής και δημόσιας χρηματοδότησης. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους απαιτούνται οι εν λόγω πληροφορίες:

Προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στην Επιτροπή (i) να διευκολύνει τη συντονισμένη ανάπτυξη των επενδύσεων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, δυνάμει του άρθρου 40 της συνθήκης Ευρατόμ και (ii) να παρουσιάσει τα είδη των επενδύσεων που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων που αφορούν την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας. Εν προκειμένω, η Επιτροπή χρειάζεται να γνωρίζει εάν και τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη υποστηρίζουν τις επενδύσεις, καθώς και πώς η εν λόγω ενίσχυση συνάδει με τους υφιστάμενους μηχανισμούς ενίσχυσης σε κοινοτικό επίπεδο (π.χ. δάνεια Ευρατόμ, ερευνητικές ενισχύσεις, κοινές επιχειρήσεις). Συνεπώς, είναι σημαντικό η Επιτροπή να διευκολύνει τη συντονισμένη ανάπτυξη των επενδύσεων διασφαλίζοντας τη διάδραση μεταξύ εθνικής και κοινοτικής ενίσχυσης. Επιπλέον, σύμφωνα με τις εν λόγω πληροφορίες, η Επιτροπή δύναται να διατυπώσει ειδικές συστάσεις στα περιοδικά της προγράμματα ενδεικτικού χαρακτήρα όσον αφορά τις μεθόδους χρηματοδότησης.

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Ως εκ τούτου, προτείνεται η τροποποίηση του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999 του Συμβουλίου. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις:

1. Απαιτούν οι δηλώσεις επενδύσεων να αναφέρονται στα σχέδια διαχείρισης του αναλωμένου πυρηνικού καυσίμου ή των ραδιενεργών αποβλήτων που θα προκύψουν από την προβλεπόμενη επένδυση, καθώς επίσης και στα σχέδια παροπλισμού της εν λόγω εγκατάστασης.

2. Απαιτούν οι δηλώσεις των επενδυτικών σχεδίων που αφορούν παροπλισμό εγκαταστάσεων να περιλαμβάνουν όλες τις λεπτομέρειες και τις πληροφορίες που απαιτούνται για τη συζήτηση άλλων επενδυτικών σχεδίων που έχουν εκπονηθεί για το υπόλοιπο του πλήρους κύκλου πυρηνικού καυσίμου.

3. Απαιτούν από τα άτομα και τις επιχειρήσεις να συμπεριλάβουν στην ανακοίνωση των επενδύσεών τους, σύμφωνα με το άρθρο 43 της συνθήκης Ευρατόμ, πληροφορίες όσον αφορά τη δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση.

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) αριθ. .../... ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999, περί καθορισμού των σχεδίων επενδύσεων τα οποία πρέπει να ανακοινώνονται στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 41 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και ιδίως το άρθρο 41,

την πρόταση της Επιτροπής [4],

[4] ΕΕ C

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Ο κανονισμός (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999 του Συμβουλίου [5] προσδιορίζει τα σχέδια επενδύσεων που πρέπει να ανακοινώνονται στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 41 της Συνθήκης Ευρατόμ. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1209/2000 της Επιτροπής [6] προσδιορίζει τις διαδικασίες για την τήρηση των υποχρεώσεων που επιβάλλονται επί προσώπων και επιχειρήσεων από το άρθρο 41 της Συνθήκης Ευρατόμ.

[5] ΕΕ L 315, 9.12.1999, σ. 1.

[6] ΕΕ L 138, 9.6.2000, σ. 12.

(2) Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της Κοινότητας όσον αφορά την ασφάλεια, είναι ουσιαστικό η Επιτροπή να είναι σε θέση να εξετάσει τα σχέδια των επιχειρήσεων σχετικά με τον παροπλισμό και τα σχέδια σχετικά με τη διαχείριση των καυσίμων και των αποβλήτων που αφορούν τη σχεδιαζόμενη εγκατάσταση. Αυτό θα πρέπει να δώσει στην Κοινότητα τη δυνατότητα να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τον στόχο της ασφάλειας από την αρχική φάση.

(3) Οι κίνδυνοι από την ιοντίζουσα ακτινοβολία μπορούν επίσης να προκύψουν και ως αποτέλεσμα των εργασιών παροπλισμού. Προκειμένου να καθιερωθεί διαφάνεια ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να υλοποιούνται τα εν λόγω σχέδια παροπλισμού, η Επιτροπή πρέπει επίσης να διαθέτει λεπτομερή στοιχεία όσον αφορά τα σχέδια επενδύσεων που αποσκοπούν στον παροπλισμό εγκαταστάσεων. Η Επιτροπή πρέπει να είναι σε θέση να συζητά τα εν λόγω σχέδια με την επιχείρηση και να ανακοινώνει τις απόψεις της εν προκειμένω στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Αυτό θα δώσει επίσης τη δυνατότητα στην Επιτροπή να εξακριβώσει εάν οι στόχοι ασφάλειας και οι κοινοτικοί κανόνες ασφαλείας βρίσκονται σε διαδικασία πλήρους εκπλήρωσης, πριν από την τελική φάση του ενεργού κύκλου ζωής της εγκατάστασης.

(4) Οι επενδύσεις που αφορούν ολόκληρο τον κύκλο του καυσίμου, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης αποβλήτων και του παροπλισμού, είναι συνολικά αναγκαίες για τη σωστή και υπεύθυνη λειτουργία της πυρηνικής βιομηχανίας.

(5) Η χρηματοδότηση των σχεδίων επενδύσεων στον πυρηνικό τομέα αποτελεί σημαντικό στοιχείο για το έργο εξέτασης της Επιτροπής στο πλαίσιο των στόχων της Συνθήκης Ευρατόμ. Τέτοιου είδους πληροφορίες δεν ήταν πάντοτε διαθέσιμες κατά το παρελθόν, ούτε παρουσιάζονταν πάντοτε αρκούντως διεξοδικά στις ανακοινώσεις προσώπων ή επιχειρήσεων, σύμφωνα με τον κανονισμό (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999. Προκειμένου να διασφαλισθεί η εκτίμηση όλων των πτυχών των σχεδίων επενδύσεων τα οποία είναι συναφή δυνάμει της συνθήκης Ευρατόμ, η Επιτροπή πρέπει να έχει την αναγκαία πληροφόρηση. Αυτό συνεπάγεται τον προσδιορισμό με περισσότερες λεπτομέρειες των προϋποθέσεων καθιέρωσης περαιτέρω διαφάνειας κατά την εξέταση και εκτίμηση των εν λόγω σχεδίων.

(6) Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 40 της Συνθήκης Ευρατόμ, αποτελεί καθήκον της Επιτροπής να τονώσει και να διευκολύνει τη συντονισμένη ανάπτυξη των επενδύσεων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή δημοσιεύει ενδεικτικού χαρακτήρα προγράμματα, στα οποία παρουσιάζονται ειδικότερα οι στόχοι όσον αφορά την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας και όλα τα είδη επενδύσεων που απαιτούνται για την επίτευξή τους.

(7) Προκειμένου να διευκολυνθεί η συντονισμένη ανάπτυξη των επενδύσεων, η Επιτροπή χρειάζεται επίσης να γνωρίζει τον τρόπο χρηματοδότησης των σχεδίων επενδύσεων. Αυτό είναι σημαντικό για τη διασφάλιση της αναγκαίας αλληλεπίδρασης μεταξύ εθνικής κρατικής ενίσχυσης και κοινοτικής ενίσχυσης. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο η Επιτροπή να διαθέτει λεπτομερή στοιχεία όσον αφορά τις μεθόδους χρηματοδότησης των σχεδίων επενδύσεων. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να διευκρινίζουν τα ποσά της ιδιωτικής και της δημόσιας χρηματοδότησης και τις λεπτομέρειες των μεθόδων χρηματοδότησης.

(8) Εφόσον οι επενδύσεις αυτές δεν είναι αναγκαίες για τους στόχους της συνθήκης Ευρατόμ ή υπερβαίνουν τους στόχους αυτούς, ή εφόσον η δημόσια χρηματοδότησή τους προκαλεί ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά, ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των διατάξεων της συνθήκης ΕΚ.

(9) Ως εκ τούτου ο κανονισμός (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999 του Συμβουλίου πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999 τροποποιείται ως εξής:

1) Το άρθρο 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 1

1. Τα πρόσωπα ή οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους βιομηχανικούς τομείς που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ της Συνθήκης ανακοινώνουν στην Επιτροπή, εντός των προθεσμιών που προβλέπονται στο άρθρο 42 της Συνθήκης, τα σχέδια επενδύσεών τους τα οποία έχουν ως αντικείμενο:

(α) τη δημιουργία παραγωγικής ικανότητας.

(β) τη διατήρηση, ποσοτικά και ποιοτικά, της παραγωγικής ικανότητας.

(γ) την άμεση αύξηση της παραγωγικής ικανότητας.

(δ) την άμεση αύξηση της παραγωγικότητας.

(ε) τη βελτίωση της ποιότητας της παραγωγής.

(στ) τη δημιουργία εγκαταστάσεων για τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της επεξεργασίας, ενδιάμεσης ή τελικής αποθήκευσης ή/και διάθεσης.

(ζ) τον παροπλισμό εγκαταστάσεων.

Τα σχέδια που αναφέρονται στα στοιχεία (α) έως (στ) του πρώτου εδαφίου ανακοινώνονται όταν, κατά τις βιομηχανικές δραστηριότητες που παρατίθενται στη στήλη Ι του πίνακα του παραρτήματος, το κόστος για νέες εγκαταστάσεις υπερβαίνει το αντίστοιχο ποσό της στήλης ΙΙ του πίνακα του παραρτήματος και, για αντικαταστάσεις και μετατροπές, το ποσό της στήλης ΙΙΙ του πίνακα του παραρτήματος.

Τα σχέδια επενδύσεων που αναφέρονται στο στοιχείο (ζ) του πρώτου εδαφίου ανακοινώνονται όταν το κόστος υπερβαίνει το αντίστοιχο ποσό της στήλης ΙΙΙ του πίνακα του παραρτήματος.

2. Σχέδια νέων εγκαταστάσεων πυρηνικών αντιδραστήρων, κάθε τύπου και για κάθε χρήση, καθώς και τα σχέδια που αφορούν την αντικατάσταση, μετατροπή, εκσυγχρονισμό ή αύξηση της ισχύος των εν λόγω εγκαταστάσεων, όταν το κόστος είναι χαμηλότερο από τις κατώτατες τιμές του πίνακα του παραρτήματος, καθώς και σχέδια για τον παροπλισμό εγκαταστάσεων, όταν το κόστος είναι χαμηλότερο από τις κατώτατες τιμές της στήλης ΙΙΙ του πίνακα του παραρτήματος, μπορούν να ανακοινώνονται σε προαιρετική βάση μέ απλή δήλωση όπου θα αναφέρονται μόνο τα βασικά τους χαρακτηριστικά. Δεν απαιτείται εφαρμογή της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 43 της Συνθήκης.»

2. Το άρθρο 3 τροποποιείται ως εξής:

(α) Το στοιχείο (β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«(β) το συνολικό ποσό των δαπανών που καταλογίζονται άμεσα στο εξεταζόμενο σχέδιο, καθώς και τη μέθοδο χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της ιδιωτικής και δημόσιας χρηματοδότησης. η ανακοίνωση αναφέρεται επίσης στο ποσό ή στους τρόπους υλοποίησης της ιδιωτικής ή δημόσιας χρηματοδότησης».

(β) Προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο (ε):

«(ε) τα σχέδια διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων που προέρχονται από την κοινοποιηθείσα επένδυση, καθώς και τα σχέδια παροπλισμού της εγκατάστασης.»

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός τίθεται σε ισχύ την εικοστή ημέρα μετά από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[...]

ΕΝΤΥΠΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ, ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΜΜΕ)

Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 2587/1999, περί καθορισμού των σχεδίων επενδύσεων τα οποία πρέπει να ανακοινώνονται στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 41 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.

Αριθμός αναφορασ εγγραφου

COM(2003) 370 τελικό, της ...

Η προταση

1. Λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της επικουρικότητας, γιατί είναι αναγκαία η κοινοτική νομοθεσία στον εν λόγω τομέα και ποιοι είναι οι κύριοι σκοποί της;

Αποσκοπεί σε διάφορους στόχους:

- Καθιέρωση περαιτέρω διαφάνειας κατά την εξέταση από την Επιτροπή των σχεδίων επενδύσεων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, με γνώμονα τους στόχους ασφαλείας που ορίζονται στη Συνθήκη.

Ο κανονισμός αναφέρεται σε τομέα ο οποίος αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας Ευρατόμ. Πρέπει επομένως να υλοποιηθεί σε κοινοτικό επίπεδο. Ο παρών κανονισμός περιορίζεται στις ελάχιστες απαιτήσεις για την επίτευξη των εν λόγω στόχων και δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για το σκοπό αυτό.

Οι επιπτωσεισ στισ επιχειρησεισ

2. Ποιος επηρεάζεται από την πρόταση;

Σύμφωνα με το κεφάλαιο IV της Συνθήκης Ευρατόμ (άρθρα 40 έως 44), το οποίο αποτελεί την κύρια νομική βάση του κανονισμού, τα πρόσωπα ή οι επιχειρήσεις που εμπλέκονται στις βιομηχανικές δραστηριότητες που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ της Συνθήκης Ευρατόμ επηρεάζονται από την πρόταση. Τα ανωτέρω πρόσωπα ή επιχειρήσεις οφείλουν να ανακοινώσουν στην Επιτροπή τα σχετικά σχέδια επενδύσεων.

- ποιοι τομείς επιχειρήσεων;

Σύμφωνα με το άρθρο 41, όλα τα πρόσωπα και οι επιχειρήσεις που εμπλέκονται στις βιομηχανικές δραστηριότητες που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ της Συνθήκης Ευρατόμ και διεξάγουν σχέδια επενδύσεων που αφορούν νέες εγκαταστάσεις, καθώς και αντικαταστάσεις ή μετατροπές, όπως παρατίθενται στον πίνακα του παραρτήματος του κανονισμού του Συμβουλίου.

- ποια μεγέθη επιχειρήσεων (ποια είναι η συγκέντρωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων);

Τα πρόσωπα και οι επιχειρήσεις που εμπλέκονται στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Η πείρα καταδεικνύει ότι δεν υπάρχουν μικρομεσαίες επιχειρήσεις που να εμπλέκονται σε ανακοίνωση έργων.

- υπάρχουν ειδικές γεωγραφικές περιοχές της Κοινότητας όπου είναι εγκατεστημένες οι εν λόγω επιχειρήσεις;

Όχι

3. Τι θα πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την πρόταση;

Τα πρόσωπα και οι επιχειρήσεις που υποχρεούνται να ανακοινώνουν τα σχέδια επενδύσεων όπως προβλέπεται στο άρθρο 41, ανακοινώσουν στην Επιτροπή το ποσό και τις μεθόδους χρηματοδότησης των εν λόγω επενδυτικών σχεδίων, αναφέροντας ρητώς οιαδήποτε δημόσια χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων ή έμμεσων επιχορηγήσεων που διατίθενται στο εν λόγω επενδυτικό σχέδιο.

4. Ποιες είναι οι οικονομικές επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η πρόταση;

Η πρόταση δεν θα έχει επιπτώσεις στην απασχόληση, στις επενδύσεις, στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, ούτε στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

5. Περιλαμβάνει η πρόταση μέτρα τα οποία λαμβάνουν υπόψη την ειδική κατάσταση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (μειωμένες ή διαφορετικές απαιτήσεις, κλπ.);

Όχι.

Διαβουλεύσεις

6. Κατάλογος των οργανισμών οι οποίοι έχουν γνωμοδοτήσει όσον αφορά την πρόταση και σκιαγράφηση των κυριότερων απόψεών τους.

Η πρόταση της Επιτροπής, πριν να υποβληθεί στο Συμβούλιο, διαβιβάζεται πρώτα στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ώστε αυτή να γνωμοδοτήσει.