ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 26.06.1997 
COM(97) 309 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ : ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΤΟΥ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 
Συνέχεια του πράσινου βιβλίου : 
"Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες : Οι προσδοκίες των καταναλωτών" 

Εισαγωγή 
Η παρούσα ανακοίνωση εκθέτει τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων που διοργανώθηκαν από την 
Επιτροπή τον Μάϊο 1996 σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο «Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες: οι 
προσδοκίες των καταναλωτών»! και αποτελεί την απάντηση της Επιτροπής. Οι παρατηρήσεις που 
διατυπώθηκαν στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων, οι οποίες διήρκεσαν μέχρι το τέλος Οκτωβρίου 1996, 
είναι αξιόλογες, τόσο όσον αφορά τον αριθμό όσο και την ποιότητα. Τα συμπεράσματα της μελέτης 
σχετικά με τις επιπτώσεις και την αποτελεσματικότητα της ενιαίας αγοράς^ ολοκληρώθηκαν μετά την 
παρουσίαση του Πράσινου Βιβλίου. Δύο από τις μελέτες που εκπονήθηκαν από ανεξάρτητους 
εμπειρογνώμονες αφορούσαν τις επιπτώσεις της ενιαίας αγοράς στον τραπεζικό και τον ασφαλιστικό 
τομέα. Συνεπώς, έχουν κάποια σχέση με τις διαβουλεύσεις που διεξήχθησαν σχετικά με το Πράσινο 
Βιβλίο και, για τον λόγο αυτό, τα αποτελέσματα τους παρουσιάζονται με τη μορφή παραρτήματος. Σε 
ορισμένες περιπτώσεις έχουν ήδη ληφθεί μέτρα για την επίλυση των διαπιστωθέντων προβλημάτων 
(π.χ. όσον αφορά τις διασυνοριακές πληρωμές^). Ωστόσο, σε άλλες περιπτώσεις, η Επιτροπή είναι 
της γνώμης ότι θα πρέπει να αναληφθούν νέες πρωτοβουλίες προκειμένου να εκμεταλλευτούμε 
πλήρως το δυναμικό της ενιαίας αγοράς και να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των καταναλωτών. 
Συνοπτική παρουσίαση του Πράσινου Βιβλίου 
Το Πράσινο Βιβλίο εκδόθηκε στις 22 Μαΐου 1996. Βασικός σκοπός του ήταν η διατύπωση 
παρατηρήσεων σχετικά με τον βαθμό στον οποίο το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο στον τομέα των 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών εξασφαλίζει ικανοποιητικό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών 
και κατά πόσο θα πρέπει να αναληφθούν περαιτέρω πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό. 
Το Πράσινο Βιβλίο είναι χωρισμένο σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος, η Επιτροπή εκθέτει τον βαθμό 
στον οποίο η κοινοτική νομοθεσία λαμβάνει υπόψη της τα συμφέροντα των καταναλωτών. Στο 
δεύτερο μέρος, περιγράφονται ορισμένα προβλήματα που έχουν ήδη διαπιστωθεί. Στο τρίτο και 
τελευταίο μέρος του εξετάζονται οι μελλοντικές τάσεις όσον αφορά την εμπορία χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των πωλήσεων εξ αποστάσεως. 
Το ΠράσΙνο Βιβλίο αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή σε ορισμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι 
καταναλωτές, τα οποία θα πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά προκειμένου να βρεθούν οι κατάλληλες 
λύσεις. Μεταξύ των προβλημάτων αυτών αναφέρονται η άρνηση παροχής χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών σε μη μόνιμους κατοίκους, η χαμηλή ποιότητα των υπηρεσιών, η έλλειψη πληροφόρησης 
και οι δραστηριότητες των χρηματοπιστωτικών μεσαζόντων που δεν υπόκεινται σε ρυθμίσεις. 
Επιπλέον, το Πράσινο Βιβλίο συνιστά την αντιμετώπιση του θέματος των πωλήσεων 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών εξ αποστάσεως με ιδιαίτερη προσοχή και καλεί τα ενδιαφερόμενα 
μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το αν η εμφάνιση νέων τεχνολογιών και νέων 
τρόπων εμπορίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών καθιστά απαραίτητη τη θέσπιση 
νέων κανόνων προστασίας των καταναλωτών. 
1 COM(96) 209 τελικό της 22.5.1996 
2 COM(96) 520 τελικό της 30ης Οκποβρίου 1996. 
3 ΕΕ αριθ. L 43 της 14ης Φεβρουαρίου 1997, σελ. 25. 
Σύνοψη των κυριοτέρων παρατηρήσεων 
Το Πράσινο Βιβλίο πέτυχε τον στόχο του και οδήγησε στη διεξαγωγή συζητήσεων στις οποίες 
συμμετείχαν εκπρόσωποι του τραπεζικού και του ασφαλιστικού τομέα και του τομέα των κινητών 
αξιών, των ενώσεων καταναλωτών και χρηστών, καθώς και των εθνικών αρχών. Συνολικά, η 
Επιτροπή έλαβε περισσότερα από 140 υπομνήματα (τα οποία αντιπροσωπεύουν περισσότερες από 
1.500 σελίδες). Η Επιτροπή διοργάνωσε επίσης μία δημόσια ακρόαση στην οποία συμμετείχαν 
περισσότεροι από 200 εκπρόσωποι των ενδιαφερομένων μερών. 
Όπως ήταν αναμενόμενο, από τις παρατηρήσεις που συγκεντρώθηκαν φαίνεται ότι οι γνώμες των 
κυριοτέρων ενδιαφερόμενων μερών διίστανται όσον αφορά τις συνέπειες για τους καταναλωτές, 
αφενός, και τη συνέχεια που θα πρέπει να δοθεί, αφετέρου. Οι επιχειρήσεις παροχής 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών τονίζουν την ανάγκη διασφάλισης της εύρυθμης λειτουργίας της 
ενιαίας αγοράς. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εqxïρμόζovται σωστά οι υφιστάμενες οδηγίες και να 
διασφαλίζεται υ υγιής και ανόθευτος ανταγωνισμός. Ιδιαίτερη επίσης σημασία για τις επιχειρήσεις 
αυτές έχει η προώθηση των καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών, καθώς και η ανάπτυξη νέων 
τρόπων παροχής των προϊόντων και υπηρεσιών αυτών (με ηλεκτρονικά μέσα), οι οποίοι θα 
μεταβάλουν τις συμβατικές σχέσεις μεταξύ πελατών και προμηθευτών. Η καινοτομία αυτή θα αποβεί 
εις όφελος τόσο του τομέα όσο και των καταναλωτών. Η Οικονομική και Νομισματική Ένωση, καθώς 
και η έλευση της κοινωνίας των πληροφοριών αποτελούν για τις επιχειρήσεις αυτές ιδιαίτερα 
(τημαντική πρόκληση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όσον αφορά την πρόταση νέων (νομοθετικών) 
μέτρων. Αν χρειαστεί να ληφθούν μέτρα για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των καταναλωτών, θα 
πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην ανάληψη πρωτοβουλιών από τα ενδιαφερόμενα μέρη. 
Οι ενώσεις καταναλωτών και χρηστών αναγνωρίζουν ότι η σταθερότητα και αξιοπιστία του 
χρηματοπιστωτικού και νομισματικού συστήματος στην ΕΕ, οι οποίες επιτεύχθηκαν με τη νομοθεσία 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είχε θετικές επιπτώσεις τόσο στους καταναλωτές όσο και στους φορείς 
παροχής υπηρεσιών. Ωστόσο, επέκριναν ορισμένες διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας για την 
προστασία των καταναλωτών και αποδοκίμασαν την απουσία σφαιρικής προσέγγισης όσον αφορά 
την προστασία των καταναλωτών στην ενιαία αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.Υποστηρίχθηκε 
ότι, από την πλευρά της ζήτησης, η αγορά χαρακτηρίζεται από ανομοιογένεια (μεμονωμένοι 
καταναλωτές, ανεπαρκής κινητοποίηση των καταναλωτών από την μία πλευρά και επιχειρήσεις που 
αναπτύσσουν δραστηριότητες σε παγκόσμια κλίμακα από την άλλη) και ότι πολύ συχνά οι 
καταναλωτές δεν διαθέτουν τις απαιτούμενες τεχνικές γνώσεις όσον αφορά τα προϊόντα του τομέα, 
τα οποία γίνονται όλο και πιο σύνθετα. Επιπλέον, ορισμένες από τις ισχύουσες νομοθετικές 
διατάξεις σε άλλους τομείς δεν εφαρμόζονται στον τομέα αυτόν (π.χ. συμβάσεις πώλησης εξ 
αποστάσεως). Συνεπώς, χρειάζεται να ενισχυθεί ο ρόλος των καταναλωτών. 
Οι θέσεις των εθνικών αρχών βρίσκονται κάπου στο μέσο των δύο προηγούμενων προσεγγίσεων: 
μερικές φορές αποδίδεται μεγαλύτερη σημασία στις ανάγκες των επιχειρήσεων (για την εξεύρεση 
περισσότερο ευέλικτων λύσεων και την πλήρη εκμετάλλευση του δυναμικού της ενιαίας αγοράς) και 
μερικές φορές στα αιτήματα των καταναλωτών (λήψη νέων μέτρων για την προστασία των 
συμφερόντων τους, για παράδειγμα όσον αφορά τις συμβάσεις εξ αποστάσεως). 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε την έκθεση του σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο στις 19 
Φεβρουαρίου 1997^. Το Κοινοβούλιο συνιστά μία ισορροπημένη προσέγγιση, τονίζοντας τη σημασία 
του υγιούς και ανόθευτου ανταγωνισμού, ενώ παράλληλα υποστηρίζει τις θέσεις των ενώσεων 
καταναλωτών όσον αφορά την υφιστάμενη νομοθεσία. Το Κοινοβούλιο τάσσεται υπέρ μία διττής 
προσέγγισης: θέσπιση κανονισμού-πλαισίου για τα θέματα που αφορούν το σύνολο ή τις 
περισσότερες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (όπως η πληροφόρηση και η διαφάνεια, η έννομη 
προστασία των δικαιωμάτων, η ικανότητα και ακεραιότητα των μεσαζόντων, και το δικαίωμα 
πρόσβασης στις υπηρεσίες) και ειδικών οδηγιών, ιδίως για τις συμβάσεις πώλησης 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών εξ αποστάσεως. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) εξέδωσε γνωμοδότηση στις 30 Οκτωβρίου 1996$. Στο 
έγγραφο αυτό, η ΟΚΕ ζητεί την έκδοση Αευκού Βιβλίου σχετικά με την πολιτική καταναλωτών στον 
τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, στο οποίο θα επισημαίνονται οι κυριότερες ανάγκες των 
καταναλωτών (όπως το δικαίωμα πληροφόρησης, τα μέσα έννομης προστασίας και οι επανορθωτικές 
διαδικασίες), καθώς και τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν. Π ιό συγκεκριμένα, η ΟΚΕ τάσσεται 
υπέρ της θέσπισης οδηγιών για τις συμβάσεις πώλησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών εξ 
αποστάσεως, τα ενυπόθηκα δάνεια, τα ασφαλιστήρια συμβόλαια και τα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών. 
Γενική προσέγγιση της Επιτροπής 
Η Επιτροπή εξέτασε προσεκτικά τις παρατηρήσεις που έλαβε υπό το φως των αποτελεσμάτων της 
μελέτης του 1996 σχετικά με τις επιπτώσεις και την αποτελεσματικότητα της ενιαίας αγοράς6. Τα 
αποτελέσματα της ενιαίας αγοράς ήταν κατά κανόνα θετικά όσον αφορά τις χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες, δεδομένου ότι τονώθηκε ο ανταγωνισμός και αυξήθηκαν οι δυνατότητες επιλογής των 
καταναλωτών. Η αυστηρή επιτήρηση των δραστηριοτήτων των χρηματοπιστωτικών μεσαζόντων στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση από τις αρχές των κρατών μελών έχει ενισχύσει την οικονομική ισχύ του τομέα. Η 
σταθερότητα και η αξιοπιστία των επιχειρήσεων παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών 
εξακολουθούν να έχουν τεράστια σημασία για τον καταναλωτή, ο οποίος τους εμπιστεύεται τα 
χρήματα του. Είναι επίσης σαφές ότι θα πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες 
προκειμένου να μπορούν οι καταναλωτές να εκμεταλλευτούν πλήρως τα πλεονεκτήματα που 
προσφέρει η ενιαία αγορά και να επιλυθούν ορισμένα προβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν. 
Κατ' αρχάς, θα πρέπει να διασφαλιστεί η αποτελεσματική ενσωμάτωση και εφαρμογή της 
υφιστάμενης νομοθεσίας στον χρηματοπιστωτικό - όπως και σε οποιονδήποτε άλλο - τομέα. Η ενιαία 
αγορά βασίζεται στην εμπιστοσύνη. Ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος είναι η σωστή 
εφαρμογή των κοινών κανόνων. Καθυστερήσεις εξακολουθούν να παρατηρούνται στην εφαρμογή 
βασικών διατάξεων στους τομείς των ασφαλίσεων και των επενδυτικών υπηρεσιών, όπως 
επιβεβαιώνεται στο Σχέδιο Δράσης για την Ενιαία Αγορά.7 Η αποτελεσματική εφαρμογή της 
κοινοτικής νομοθεσίας και των διατάξεων της Συνθήκης θα εξακολουθήσει να έχει απόλυτη 
προτεραιότητα για την Επιτροπή. Δεύτερον, εξακολουθεί να υπάρχει υπερβολικά μεγάλος αριθμός 
εμποδίων στην παροχή διασυνοριακών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Οι διαφορές που 
παρατηρούνται μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τα ισχύοντα φορολογικά καθεστώτα και τη 
φορολογική μεταχείριση, ειδικά στον τομέα των ασφαλίσεων και της ενυπόθηκης πίστης, εμποδίζουν 
τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Οι εθνικοί κανόνες που έχουν θεσπιστεί για την προστασία του 
«γενικού συμφέροντος» και οι οποίοι αγνοούν τις αρχές που έχει θεσπίσει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο 
για την εφαρμογή της έννοιας αυτής μπορούν επίσης να δημιουργήσουν νέα εμπόδια στις συναλλαγές, 
με τον περιορισμό του ανταγωνισμού, τη μείωση των δυνατοτήτων επιλογής και την αύξηση του 
κόστους για τους καταναλωτές. Στις περιπτώσεις που η κατάσταση είναι πραγματικά ανησυχητική, η 
5 Ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 17ης Φεβρουαρίου 1997 σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής 
«χρηματοπισταντικές υπηρεσίες: οι προσδοκίες των καταναλωτών», ΡΕ 220.154/τελικό. 
ΕΕ αριθ. C 56 της 24ης Φεβρουαρίου 1997, σελίδα 76. 
6 Βλ. υποσημείωση αριθ. 2. 
7 CSE(97) τελικό της 4ης Ιουνίου 1997. 
εναρμόνιση σε κοινοτικό επίπεδο ενδέχεται να είναι αναγκαίοι για τη διαφύλαξη της ακεραιότητας της 
ενιαίας αγοράς, την εξασ((>άλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης αλλά και ελεύθερης πρόσβασης στην ενιαία αγορά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, λύσεις 
μπορούν να εξευρεθούν μέσω της εθελοντικής συνεργασίας μεταξύ τ(ον ενδιαφερομένων 
πλευρών, αυτό δε πρέπει να ενθαρρυνθεί όσο το δυνατόν περισσότερο. Παρ' όλα αυτά, σε 
ορισμένες περιπτώσεις δεν αρκούν οι εθελοντικές ενέργειες. Θα πρέπει να αναλαμβάνονται 
και ενέργειες από πλευράς κρατών μελών και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Επιπλέον η Επιτροπή έχει αναλάβει να ενθαρρύνει σε μεγάλο βαθμό την ανάπτυξη του 
ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως έχει αναγγείλει στην ανακοίνωση της για μία Ευρωπαϊκή 
πρωτοβουλία στο ηλεκτρονικό εμπόριο.8 Το ηλεκτρονικό εμπόριο προσφέρει τεράστιες 
ευκαιρείες διασυνοριακών συναλλαγών στην Ευρώπη και δυνατότητες βελτίωσης της 
διεθνούς ανταγωνιστικότητας ιδιαίτερα στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης. 
Ένα σαφές νομοθετικό πλαίσιο θα ωθήσει τους καταναλωτές να συναλλάσονται ηλεκτρονικά 
με εμπιστοσύνη και τις επιχειρήσεις να προχωρήσουν στις απαραίτητες επενδύσεις. 
Εκτός απο τα πολύ γνωστά οφέλη απο την καθιέρωση του Ενιαίου Νομίσματος, το πέρασμα 
στο Εύρο θα συμβάλλει επίσης σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση της διασυνοριακής 
δραστηριότητας λόγο) της οιασςχ'ιλισης διαφάνειας στις τιμές και του αυξημένου 
ανταγωνισμού ανάμεσα στους παρέχοντες υπηρεσίες. Πράγματι, προκειμένου να διευκολύνει 
το πέρασμα απο τα εθνικά νομίσματα στο Εύρο, η Επιτροπή ενέκρινε δύο σχέδια κανονισμών 
που προσδιορίζουν τη νομική υπόσταση του Εύρου συμπεριλαμβανομένης της αρχής της 
συνέχειας των συμβάσεων. 
Όσον αφορά αυτά τα θέματα και τις ανησυχίες που εξέφρασαν οι ενώσεις καταναλωτών, η Επιτροπή 
πιστεύει ότι απαιτείται τόσο η αλλαγή συμπεριφοράς των φορέων παροχής των υπηρεσιών αλλά και 
των καταναλωτών όσο και η κατάρτιση ειδικού νομοθετικού προγράμματος. Ως εκ τούτου, η 
ανακοίνωση αυτή περιλαμβάνει προτάσεις για τέσσερις νέες ή τροποποιημένες οδηγίες. Εντούτοις, η 
θέσπιση νομοθετικών διατάξεων δεν αποτελεί την καταλληλότερη λύση για όλα τα προβλήματα που 
έχουν διαπιστωθεί. Αλλα μέσα, όπως η διεξαγωγή διαλόγου μεταξύ των εκπροσώπων του τομέα και 
των καταναλωτών, προσφέρονται περισσότερο για τη βελτίωση της πληροφόρησης, της διαφάνειας 
της αγοράς και των δυνατοτήτων επίλυσης των προβλημάτων των καταναλωτών. Θα πρέπει να 
αναληφθούν το ταχύτερο δυνατόν πρωτοβουλίες για τη λήψη των μέτρων αυτών και την 
αποτελεσματική εφαρμογή τους. 
COM(97) 157 της 16ης Απριλίου 1997. 
Θέματα που αναφέρθηκαν 
Στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων επισημάνθηκαν ορισμένα θέματα τα οποία θα πρέπει να εξεταστούν 
με ιδιαίτερη προσοχή. Για κάθε ένα από τα θέματα που εξετάζονται στη συνέχεια, εκτίθενται πρώτα 
συνοπτικά οι παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων μερών και, στη συνέχεια, η απάντηση της 
Επιτροπής. 
α) Συμβάσεις πώλησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών εξ αποστάσεως 
Οι συμβάσεις πώλησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών εξ αποστάσεως αναπτύσσονται με ταχύ 
ρυθμό. Οι απευθείας πωλήσεις προϊόντων ασφάλισης αυτοκινήτων και επενδυτικών υπηρεσιών, για 
παράδειγμα, αποτελούν ήδη συνήθη πρακτική σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Όπως φαίνεται, τα 
ανοικτά δίκτυα ηλεκτρονικών υπολογιστών όπως το Internet θα αποτελέσουν βασικό μέσο για την 
εμπορία χρηματοπιστωτικών προϊόντων εξ αποστάσεως^. Με την αύξηση του αριθμού των 
ηλεκτρονικών υπολογιστών στα νοικοκυριά της Κοινότητας και την εμφάνιση νέων υπηρεσιών 
επικοινα)νιών, η «εικονική» τράπεζα αποτελεί ιδιαίτερα ελκυστικό μέσο διανομής τόσο για τους 
καταναλωτές όσο και για τους παρέχοντες χρηματοπιστωτικά προϊόντα. 
Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν νέες ευκαιρίες τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τους φορείς 
παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, εμπεριέχουν όμως και αρκετούς κινδύνους. Οι κυριότερες 
ανησυχίες που εκφράστηκαν στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων μεταξύ των ενώσεων καταναλωτών 
αφορούν την ισχύουσα νομοθεσία, την ανάγκη πληροφόρησης των καταναλωτών, την πρόβλεψη 
εύλογων χρονικών διαστημάτων πριν από την ανάληψη οποιασδήποτε δέσμευσης (στις περιπτώσεις 
που χρειάζεται), τον κίνδυνο των αδρανών πωλήσεων και των πωλήσεων με πρωτοβουλία του 
πωλητή. Οι πρωτοβουλίες που έχουν αναληη^θεί σε εθνικό επίπεδο για την προστασία των 
καταναλωτών πρέπει να είναι συνεκτικές μεταξύ τους διότι η ανομοιογένεια οδηγεί σε 
κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς και στη δημιουργία εμποδίων στις διασυνοριακές 
δραστηριότητες. Οι εκπρόσωποι του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών έχουν επανειλημμένα 
εκφράσει τις ανησυχίες τους όσον αφορά τις εξελίξεις αυτές. 
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι είναι απαραίτητο να προβλεφθεί ένα ελάχιστο επίπεδο προστασίας τα>ν 
καταναλωτών στην περίπτωση της πώλησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών εξ αποστάσεως. Με τον 
τρόπο αυτό, θα ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών, ενώ ταυτόχρονα θα δοθεί στους φορείς 
παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών να εμπορεύονται ανεμπόδιστα τα προϊόντα τους στο 
σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η γενική οδηγία για τις συμβάσεις πώλησης εξ αποστάσεως10 δεν 
καλύπτει τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, παρόλον ότι συμπεριελαμβάνοντο στη αρχική και 
την τροποποιμένη πρόταση της Επιτροπής. Η Επιτροπή δήλωσε, λοιπόν, ότι θα εξετάσει την 
ανάγκη και το περιεχόμενο νομοθετικών, υποχρεαπικών μέτρων στον τομέα αυτό. Θεωρήθηκε 
ότι, δοθείσης της αυξανόμενης πολυπλοκότητας και πολυμορφίας του Ευρωπαϊκού τομέα 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, η προστασία των καταναλωτών στα πλαίσια των 
χρηματοπισταπικών υπηρεσιών γενικά και των συμβάσεων απο απόσταση ειδικά άξιζε ειδική 
εξέταση. Υπο το φως των προαναφερθείσων διαβουλεύσεων, και έχοντας υπόψη το Ψήφισμα 
του Κοινοβουλίου της 17ης Φεβρουαρίου 1997, η Επιτροπή απεφάσισε να υποβάλει, μέχρι το 
φθινόπωρο του 1997, μία πρόταση οδηγίας για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Η πρόταση αυτή 
επιβεβαιώνει την ύπαρξη διαφορών μεταξύ των συμβάσεων πώλησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών 
εξ αποστάσεως και των συμβάσεων πώλησης άλλων αγαθών και υπηρεσιών που καλύπτονται από τη 
γενική οδηγία. Στις διαφορές αυτές περιλαμβάνεται το δικαίωμα υπαναχώρησης, το οποίο δεν θα 
πρέπει να προβλέπεται αν η τιμή του χρηματοπιστωτικού προϊόντος εξαρτάται από τις διακυμάνσεις 
της αγοράς ή αν η σύμβαση έχει ήδη τεθεί σε ισχύ, όπως στην περίπτωση της ασφάλισης αυτοκινήτων. 
Η πρόταση θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη της τα μέτρα που έχουν ήδη προταθεί, και ιδίως την 
9 Το θέμα αυτό εξετάζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μία Ευρωπαϊκή Προνιοβουλία οτυ 
Ηλεκτρονικό Εμπόριο (COM(97) 157 της 16ης Απριλίου 1997). 
10 Οδηγία 97/7/ΕΚ για την προστασία των καταναλωτών όσον αφορά τις συμβάσεις εξ αποστάσεως. ΕΕ αριθ. 
L 144 της 4ης Ιουνίου 1997, σ. 30. 
οδηγία'1 σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της 
ιδιωτικής ζωής στον τομέα των τηλεπικοινωνιών («οδηγία ISDN»), στόχος της οποίας είναι η 
κατάργηση των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών, των δεδομένων προσωπικού 
χαρακτήρα και του τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού. Αυτό αφορά κυρίως την προστασία τα>ν 
συνδρομητών από τη χρησιμοποίηση ορισμένων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών για λύγους άμεσου 
μάρκετινγκ. 
β) Έλλειψη πληροφόρΐ)σης των καταναλωτών και μέσα προστασίας 
Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά ο ανταγωνισμός πρέπει όλοι οι καταναλωτές να διαθέτουν 
σαφείς πληροφορίες και επαρκή μέσα προστασίας. Παρόλο που ένας αρκετά σημαντικά αριθμός 
πληροφοριών έχει ήδη τεθεί στη διάθεση τους σύμφωνα με τις ισχύουσες οδηγίες (για παράδειγμα, 
όσον αφορά τα καταναλωτικά δάνεια, τις διασυνοριακές μεταφορές πίστωσης και τις ασφάλειες 
ζωής), από τις διαβουλεύσεις φάνηκε ότι οι καταναλωτές δεν λαμβάνουν πάντα αρκετές πληρος)ορίες 
ή ότι οι πληροφορίες που λαμβάνουν δεν είναι απόλυτα σαφείς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η 
νομοθεσία δεν προβλέπει κατάλληλα μέσα προστασίας. Οι καταναλωτές πρέπει να είναι σίγουροι ότι 
υπάρχουν γρήγορα και αποτελεσματικά μέσα προστασίας σε περίπτωση διαφορών, ιδίως όταν οι 
διαφορές αυτές αφορούν μικρά ποσά. 
Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι θα πρέπει να δοθεί στα ενδιαφερόμενα μέρη η δυνατότητα 
ανάληψης πρωτοβουλιών με στόχο τη βελτίωση της κατάστασης αυτής πριν προβλεφθεί οποιαδήποτε 
πρωτοβουλία στον νομοθετικό τομέα. Τα άμεσα ενδιαφερόμενα μέρη γνωρίζουν καλύτερα από 
οποιονδήποτε άλλο ποιες πληροφορίες είναι χρήσιμες για τους καταναλωτές και με τον τρόπο αυτό 
μπορεί επίσης να αποφευχθεί η επιβολή δυσβάστακτων υποχρεώσεων στους χρηματοπιστωτικούς 
οργανισμούς όσον αφορά την παροχή πληροφοριών (το κόστος των οποίων μετακυλίεται στους 
καταναλωτές).Στον τομέα αυτό μπορεί να επιτευχθεί ταχεία πρόοδος, εφόσον βέβαια διεξαχθεί 
εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ των ευρωπαϊκών επαγγελματικών ενώσεων του τομέα και των 
εκπροσώπων των καταναλωτών, με στόχο την προώθηση λύσεων, όπως η θέσπιση κωδίκα>ν 
δεοντολογίας, στις περιπτώσεις που είναι δυνατόν. Πρόσφατα άρχισε η διεξαγωγή διαλόγου σε 
ορισμένους τομείς, ο οποίος όμως θα πρέπει να επεκταθεί. Ωστόσο, στην περίπτωση που επιτευχθεί 
συμφωνία και δεν χρειαστεί να ληφθούν νομοθετικά μέτρα, η Επιτροπή θα πρέπει να βεβαιωθεί ότι 
έχει ληφθεί πλήρως υπόψη το επίπεδο προστασίας που παρέχεται ήδη στους καταναλωτές και ότι έχει 
δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη σαφήνεια και την ακρίβεια των παρεχόμενων πληροφοριών. 
Η Επιτροπή καλεί τις επιχειρήσεις του τομέα και τις ενώσεις των καταναλωτών να αναλάβουν σαφή 
δέσμευση όσον αφορά την εξεύρεση λύσεων, με δική τους πρωτοβουλία, για τη βελτίωση των 
παρεχόμενων πληροφοριών. Η πρόοδος στον τομέα αυτόν θα παρακολουθείται τακτικά στη διάρκεια 
των 18 μηνών που ακολουθούν (δηλαδή μέχρι τα μέσα του 1999). Αν στη διάρκεια της περιόδου 
αυτής δεν επιτευχθεί ικανοποιητική πρόοδος, όσον αφορά το σύνολο ή ορισμένες πτυχές του θέματος 
αυτού, η Επιτροπή θα προτείνει περαιτέρω πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένης της λήψης 
νομοθετικών μέτρων, όπως έχει ήδη πράξει, για παράδειγμα, στον τομέα των διασυνοριακών 
μεταφορών πίστωσης. 
1 ' Κοινή θέση του Συμβουλίου αριθ. 57/96, ΕΕ αριθ. C 315 της 24ης Οκτωβρίου 1996, σ. 30. 
Για να βελτιωθεί η πρόσβαση των καταναλωτών στα μέσα προστασίας, η Επιτροπή επιθυμεί να 
αναλάβουν οι επιχειρήσεις του τομέα μία σαφή δέσμευση όσον αφορά τη θέσπιση, σε συνεργασία με 
τους καταναλωτές, ειδικών μηχανισμών για την εξέταση των καταγγελιών των καταναλωτών. Η 
Επιτροπή θα παρουσιάσει τα πρώτα αποτελέσματα αυτού του διαλόγου μέχρι το τέλος του 1997. Η 
Επιτροπή θα ενθαρρύνει επίσης τη συνεργασία μεταξύ των εκπροσώπων διαφόρων συστημάτων 
διαμεσολάβησης με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών και τη διάδοση των ορθών πρακτικών. Η 
Επιτροπή θα παρακολουθεί την πρόοδο που επιτυγχάνεται στον τομέα αυτό κατά τη διάρκεια των 18 
μηνών που ακολουθούν (δηλαδή μέχρι τα μέσα του 1999), προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσο τα 
προβλήματα που αντιμετωπίζονται μπορούν να επιλυθούν με την ανάληψη πρωτοβουλιών από τα 
ενδιαφερόμενα μέρη ή αν θα πρέπει να αναλάβει η ίδια περαιτέρω πρωτοβουλίες, μεταξύ άλλων και 
στο νομοθετικό τομέα. 
γ) Άρνηση πώλησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών 
Στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών διαπιστώθηκε η ύπαρξη δύο 
ξεχωριστών προβλημάτα>ν: αφενός, της άρνησης πώλησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών σε μη 
μόνιμους κατοίκους, σε ορισμένες περιπτώσεις και, αφετέρου, της αδυναμίας πρόσβασης στις 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, ιδίως όσον αφορά τα άτομα με χαμηλό εισόδημα. Όσον αφορά το 
πρώτο θέμα, οι φορείς παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι διατεθειμένοι, στην πλειοψηφία 
των περιπτώσεα)ν, να πα)λούν τα προϊόντα τους στο εξωτερικό διότι έχουν κάθε συμφέρον να το 
κάνουν. Ωστόσο, υπάρχουν σοβαροί λόγοι για τους οποίους οι q)oρείς χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών ενδέχεται να μην επιθυμούν να πωλήσουν τις υπηρεσίες τους σε μη μόνιμους κατοίκους. 
Για παράδειγμα, το μέγεθος του κινδύνου που συνδέεται με την πώληση μιας ασφάλισης αυτοκινήτου 
ή ασφάλισης ζωής δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα, ή είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η φερεγγυότητα του 
αγοραστή. Σε άλλες περιπτώσεις, η πώληση προϊόντων σε μη μόνιμους κατοίκους μπορεί να 
συνεπάγεται δυσανάλογο κόστος για τον πωλητή, όπως για παράδειγμα αν δεν υπάρχει δίκτυο 
διανομής, ή αν πρέπει να ορίσει φορολογικό αντιπρόσωπο. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι ιδιωτικές 
επιχειρήσεις είναι ελεύθερες να αποφασίζουν με ποιόν επιθυμούν να συναλλάσσονται, υπό την 
προϋπόθεση ότι η άσκηση αυτής της ελευθερίας δεν θα οδηγεί σε αντιανταγωνιστική 
συμπεριφορά. Εντούτοις, στις περιπτώσεις που παραβιάζεται η κοινοτική νομοθεσία, η Επιτροπή 
θα λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών για παράβαση, σε 
συνεργασία με τα κράτη μέλη. 
Η πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό αποτελεί σήμερα βασική ανάγκη, όπα)ς το τηλέφχονο ή το 
ηλεκτρικό ρεύμα. Εντούτοις, υπάρχουν ακόμα πολλοί ευρωπαίοι πολίτες οι οποίοι, λόγο) της 
κατάστασης τους, δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό ή άλλες 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Σε ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη γίνει, στο πλαίσιο της κοινωνικής 
πολιτικής, κάποια βήματα για τη βελτίωση της κατάστασης αυτής. Για παράδειγμα, σε ορισμένα κράτη 
μέλη τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν θεσπίσει κώδικες δεοντολογίας για την επίλυση του 
προβλήματος αυτού. Η Επιτροπή στηρίζει τις πρωτοβουλίες του είδους αυτού σε εθνικό επίπεδο, στο 
οποίο θα πρέπει να διεξάγεται κάθε απαιτούμενη ενέργεια. 
δ) Μεσάζοντες οι δραστηριότητες των οποίων δεν υπόκεινται σε ρυθμίσεις 
Τόσο οι ενώσεις των καταναλωτών όσο και οι επιχειρήσεις του τομέα ανέφεραν περιπτώσεις 
«επιθετικής πώλησης» ή και παράνομων δραστηριοτήτων από μεσάζοντες οι δραστηριότητες πον 
οποίων δεν υπόκεινται σε ρυθμίσεις. Οι τακτικές του είδους αυτού, εκτός του ότι δημιουργούν 
σοβαρά προβλήματα στους καταναλωτές, αμαυρώνουν και τη φήμη των χρηματοπιστωτικών 
ιδρυμάτων, για λογαριασμό των οποίων ενεργούν οι μεσάζοντες αυτοί. Ορισμένα προβλήματα 
επέσυραν την προσοχή της Επιτροπής: μερικές φορές είναι δύσκολο να προσδιοριστεί το ίδρυμα για 
λογαριασμό του οποίου ενεργεί ένας μεσάζων· οι πληροφορίες που παρέχει ο μεσάζων δεν είναι 
πάντοτε σαφείς ή κατάλληλες· το κόστος των πιστωτικών διευκολύνσεων που προσφέρει ο μεσάζων 
μπορεί να είναι πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο στην αγορά- ο μεσάζων δεν διαθέτει πάντοτε τις 
απαιτούμενες ικανότητες ή ακεραιότητα για την παροχή των κατάλληλων συμβουλών· υπάρχει επίσης 
ο κίνδυνος εκμετάλλευσης τα>ν καταναλωτών οι οποίοι βρίσκονται σε επισφαλή οικονομική 
κατάσταση και δεν έχουν πρόσβαση σε άλλες πηγές πίστωσης, από τους μεσάζοντες. 
Μεταξύ των χρηματοπιστωτικών μεσαζόντων και των ασφαλιστικών μεσαζόντων πρέπει να γίνει μία 
σαφής διάκριση. Με εξαίρεση τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 
για τα καταναλωτικά δάνεια, οι δραστηριότητες των χρηματοπιστωτικών μεσαζόντατν δεν 
καλύπτονται, επί του παρόντος, από κοινοτικές οδηγίες, ούτε υπόκεινται στο καθεστώς εποπτείας 
που προβλέπουν οι οδηγίες για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, αν και μερικές φορές υπάρχουν 
διατάξεις που τις διέπουν σε εθνικό επίπεδο. Αντίθετα, οι ασφαλιστικοί μεσάζοντες υπόκεινται, ως 
ένα βαθμό, σε κοινοτικές ρυθμίσεις λόγω του ουσιαστικού ρόλου που διαδραματίζουν στη διανομή 
των ασφαλιστικών προϊόντων. 
Τόσο οι επιχειρήσεις του τομέα όσο και οι ενώσεις των καταναλωτών, των οποίων ζητήθηκε η γνώμη 
σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο, πιστεύουν ότι είναι απαραίτητη η ανάληψη κοινοτικής πρωτοβουλίας 
για τη διατήρηση της «καλής φήμης» του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, λόγω της 
σημαντικής ανομοιογένειας που παρατηρείται όσον αφορά τις εθνικές ρυθμίσεις, εξαιτίας της οποίας 
δεν είναι πάντα αποτελεσματικές, ιδία)ς στις περιπτώσεις παροχής διασυνοριακών 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Επιπλέον, οι υφιστάμενοι εθνικοί κανόνες που εφαρμόζονται σε 
αυτούς τους μεσάζοντες, είναι δυνατό να αποτελέσουν εμπόδιο στην ελεύθερη, διασυνοριακή παροχή 
υπηρεσιών, στο βαθμό που διαφέρουν σημαντικά. Όσον αφορά, λοιπόν, τους χρηματοπιστωτικούς 
μεσάζοντες, η Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο θέσπισης διατάξεων, λαμβάνοντας υπόψη της επίσης 
τα αποτελέσματα της μελέτης που εκπονήθηκε το 1996 στον τομέα αυτό 12, σχετικά με τα ακόλουθα 
σημεία: 1) πρόσβαση στο επάγγελμα (απαιτούμενα προσόντα, υποχρεωτική χορήγηση άδειας ή 
καταχώριση σε μητρώα)· 2) άσκηση της δραστηριότητας (κανόνες όσον αφορά την παροχή 
κατάλληλων πληροφοριών στους πελάτες)· και 3) σχέσεις μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων και του 
μεσάζοντα. 
Οσον αφορά τους ασφαλιστικούς μεσάζοντες, το Συμβούλιο εξέδωσε το 1976 μία οδηγία^ η οποία 
τους επιτρέπει να εγκαθίστανται σε άλλο κράτος μέλος ή να παρέχουν υπηρεσίες σε διασυνοριακή 
βάση. Έτσι, τα κράτη μέλη στα οποία η πρόσβαση και η άσκηση του επαγγέλματος υπόκεινται σε 
ορισμένους όρους είναι υποχρεωμένα να αναγνωρίζουν την πρακτική πείρα και τα προσόντα ενός 
αλλοδαπού μεσάζοντα ή να δέχονται τις δηλώσεις του όσον αφορά την καλή φήμη και την οικονομική 
φερεγγυότητα. Η Επιτροπή εξέδωσε επίσης μία σύσταση^ σχετικά με το καθεστώς του ασφαλιστικού 
μεσάζοντα. Η σύσταση αυτή καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κανόνες για την άσκηση του 
επαγγέλματος αυτού, να εγγρά((>ουν σε μητρώα τους μεσάζοντες που διαθέτουν τα απαιτούμενα 
προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος και να κάνουν διάκριση μεταξύ εξαρτημένων και 
ανεξάρτητα^ μεσαζόντων. Τα περισσότερα από τα κράτη μέλη έχουν ήδη θεσπίσει διατάξεις οι οποίες 
ανταποκρίνονται στο σύνολο ή ένα μέρος των στόχων της σύστασης, εκτός από τη Δανία και τη 
Γερμανία. 
12 «Μελέτη σχετικά με τον ρόλο και τις δραστηριότητες των μεσαζόνπυν για τη χορήγηση δανείων στους 
καταναλωτές», F. Dommont-Naert και P. Dejemeppe, Σεπτέμβριος 1996. 
13 ΕΕ αριθ. L 26 της 31ης Ιανουαρίου 1977, σελίδα 14. 
14 ΕΕ αριθ. L 19 της 28ης Ιανουαρίου 1992, σελίδα 32. 
Η Επιτροπή θα αναθεωρήσει την οδηγία και τον βαθμό στον οποίο έχουν τεθεί σε εφαρμογή οι αρχές 
που εκτίθενται στη σύσταση και θα εξετάσει αν θα πρέπει να ληφθούν περαιτέρω μέτρα, 
συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας επέκτασης του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας όσον αφορά 
την πρόσβαση και την άσκηση του επαγγέλματος. 
ε) Καταναλωτική πίστη 
Οι υπάρχουσες οδηγίες σχετικά με την καταναλωτική πίστη παρέχουν ήδη ένα γενικό πλαίσιο για την 
προστασία των καταναλωτών. Για να ληφθούν υπόψη οι πρόσφατες εξελίξεις στην αγορά, η 
Επιτροπή δημοσίευσε μία έκθεση^ τον Μάιο 1995 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας του 1987 για 
την καταναλωτική πίστη 1°" στην οποία απαριθμούνται οι τομείς στους οποίους είναι δυνατόν να 
βελτιωθεί και να προσαρμοστεί στη σημερινή πραγματικότητα το υπάρχον πλαίσιο. Η Επιτροπή 
δημοσίευσε επίσης, τον Απρίλιο 1996, μία έκθεση17 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 1990 για τον 
υπολογισμό του ετήσιου πραγματικού επιτοκίου (ΕΠΕ)^. 
Τον Απρίλιο 1996, η Επιτροπή παρουσίασε πρόταση οδηγίας 19 για την τροποποίηση της οδηγίας του 
1987, (όπως είχε τροποποιηθεί από την οδηγία του 1990), η οποία προέβλεπε Kopicos την καθιέρωση 
EVOS ενιαίου, Κοινοτικού, μαθηματικού τύπου για τον υπολογισμό του ΕΠΕ, για την οποία το 
Συμβούλιο "Καταναλωτή*" τη8 1 Orjs Απριλίου 1997 υιοθέτησε μια κοινή θέση20. Επιπλέον το 
Συμβούλιο αποφάσισε οτι πρέπει να μελετηθεί χωρυ* καθυστέρηση σε ποιύ βαθμό είναι 
απαραίτητη μια περαιτέρω εναρμόνιση των στοιχείων KOGTOOS xr\s καταναλωτική* πίστη.* και 
δέχτηκε μια δήλωση που καλεί την Επιτροπή να αναθέσει την μελέτη σε μια ομάδα ειδικών. Το 
Συμβούλιο πρέπει να τηρείται τακτικά ενήμερο για την επιτελεσθείσα πρόοδο. Η Επιτροπή 
παρουσίασε μία τροποποιημένη πρόταση21, η οποία λαμβάνει υπόψη της την σε πρώτη ανάγνωση 
γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 20ης Φεβρουαρίου 1997^ χην πολιτική συμφωνία που 
επιτεύχθηκε στο πλαίσιο του Συμβουλίου της 25ης Νοεμβρίου 1996 και τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ της 
26ης Σεπτεμβρίου 1996^3 Κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, οι ενώσεις των καταναλωτών 
υποστήριξαν ότι η οδηγία του 1987 για την καταναλωτική πίστη πρέπει να καλύπτει ύλες τις μορφές 
πίστης, συμπεριλαμβανομένων των πλέον καινοτόμων, καθώς και το πρόβλημα της υπερχρέωσης 
Κατά την αναθεώρηση της οδηγίας του 1987, η Επιτροπή θα λάβει υπόψη της τις παρατηρήσεις που 
διετυπωσαν στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων τα ενδιαφερόμενα μέρη. Σχετικά με το πρόβλημα της 
υπερχρέωσης, θα εφαρμοστούν από το επόμενο έτος ορισμένα πρότυπα σχεδία, μερικά απο τα οποία 
αποβλέπουν στη βελτίωση της πληροφόρησης και εκπαίδευσης των καταναλωτών. 
15 COM(95) 117 τελικό της 11ης Μαΐου 1995. 
16 ΕΕ αριθ. L 42 της 12ης Φεβρουαρίου 1987, σελίδα 48. 
17 COM(96) 79 τελικό της 12ης Απριλίου 1996. 
18 ΕΕ αριθ. L 61 της 10ης Μαρτίου 1990, σελίδα 14. 
19 ΕΕ αριθ. C 235 της 13ης Αυγούστου 1996, σελίδα 8. 
20 Εγγρ. 7313/97, CONSOM 33 xr\s 14ns Απριλίου 1997. 
21 ΕΕ αριθ. C 137 τη-s 3η8 Μαΐου 1997, σελίδα 9. 
22 Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 20ης Φεβρουαρίου 1997, ΡΕ 257.006. 
23 ΕΕ αριθ. C 30 της 30ης Ιανουαρίου 1997, σελίδα 94. 
στ) Ενυπόθηκα δάνεια 
Οι επιχειρήσεις του χρηματοπιστωτικού τομέα αναγνώρισαν ότι η ενιαία αγορά εξακολουθεί να 
βρίσκεται σε εμβρυϊκό στάδιο ανάπτυξης όσον αφορά την ενυπόθηκη πίστη. Κατά την άποψη τους, 
αυτό οφείλεται στις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των φορολογικών καθεστώτων, των μηχανισμών 
επιδότησης και των εθνικών νομοθεσιών περί ιδιοκτησίας. Πιστεύουν επίσης, ότι οποιαδήποτε 
ενέργεια που αποβλέπει στη βελτίωση της προστασίας των καταναλωτών δεν αρκεί, α(ρεαυτής, για την 
κατάργηση των εμποδίων αυτών. 
Ωστόσο, οι ενώσεις καταναλωτών υποστήριξαν ότι στον τομέα αυτό δεν έχουν αξιοποιηθεί πλήρως 
τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η ενιαία αγορά λόγω της έλλειψης πληροφόρησης, των δυσχερειών 
όσον αφορά τη διεξαγωγή συγκρίσεων (ιδίως όσον αφορά το κόστος των ενυπόθηκων δανείων) και 
της ανομοιογένειας μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών για την προστασία των καταναλωτών. Για να 
μπορέσουν οι καταναλωτές να εκμεταλλευτούν πλήρως τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς, πρέπει 
να καταργηθούν τα εμπόδια αυτά και να εξασφαλιστεί ένα ελάχιστο επίπεδο εναρμόνισης. Τα 
ζητήματα της πληροφόρησης και της ποιότητας της θα συμπεριληφθούν στον διάλογο ανάμεσα στις 
επιχειρήσεις του τομέα και τους καταναλωτές. 
Οποιαδήποτε άλλη πρωτοβουλία στον τομέα αυτό πρέπει να λάβει υπόψη της την ανομοιογένεια που 
παρατηρείται όσον αφορά την ενυπόθηκη πίστη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεπώς, η Επιτροπή θα 
εξετάσει, πριν αναλάβει οποιαδήποτε πρωτοβουλία στην αρχή του 1998, τα συμπεράσματα των 
εργασιών που έχουν αρχίσει. 
ε) Θύματα τροχαίων ατυχημάτων στο εξωτερικό 
Κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, τόσο οι ενώσεις των καταναλωτών όσο και οι επιχειρήσεις του 
τομέα ζήτησαν την κατάργηση των εναπομενόντων εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των 
ασφαλιστικών προϊόντων. Συγκεκριμένα, θεωρούν ότι θα πρέπει να αναληφθεί κοινοτική 
πρωτοβουλία για την προστασία των μόνιμων κατοίκων ενός κράτους μέλους που υπέστησαν υλικές 
ή σωματικές ζημίες από όχημα εγγεγραμμένο και ασφαλισμένο σε διαφορετικό κράτος μέλος από το 
κράτος μέλος της μόνιμης κατοικίας τους. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε επίσης ψήφισμα με 
το οποίο καλεί την Επιτροπή να βελτιώσει τη θέση τους. 
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι υπάρχει ανάγκη ανάληψης δράσης και γι' αυτό θα προτείνει μια οδηγία 
(την τέταρτη οδηγία περί ασφάλισης αστικής ευθύνης για αυτοκίνητα οχήματα) το Σεπτέμβριο του 
1997. Η οδηγία αυτή καθιερώνει «την ευθεία αγωγή του θύματος κατά του ασφαλιστή» στο σύνολο 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον διορισμό αντιπροσώπων που είναι υπεύθυνοι για τον διακανονισμό 
των ζημιών. Η οδηγία προβλέπει επίσης τη δημιουργία κέντρων παροχής πληροφοριών για το σύνολο 
των δραστηριοτήτων ασφάλισης αυτοκινήτων οχημάτων. Με τη θέσπιση της οδηγίας αυτής θα 
επιτευχθεί ένα σημαντικό βήμα προς την επίλυση των υφιστάμενων προβλημάτων. 
10 
ζ) Ασφαλιστήρια συμβόλαια 
Τόσο οι ενώσεις των καταναλ(υτών όσο και οι επιχειρήσεις του τομέα θεωρούν ότι πρέπει να 
συμπληρωθεί η νομοθεσία με τη θέσπιση ορισμένων ελάχιστων κοινών απαιτήσεων για όλα τα 
ασφαλιστήρια συμβόλαια που προτείνονται στους καταναλωτές. Τα μέτρα αυτά θα επιτρέψουν στους 
καταναλωτές να συγκρίνουν ευκολότερα τα ασφαλιστήρια συμβόλαια διαφόρων κρατών μελών. 
Εντούτοις, πρέπει να τονιστεί ότι στον τομέα αυτό η εναρμόνιση του ενοχικού δικαίου δεν θα πρέπει 
να οδηγήσει σε ανεπιθύμητη τυποποίηση των προϊόντων η οποία θα ήταν ολέθρια για την καινοτομία 
και τον ανταγωνισμό. Το θέμα αυτό θα συμπεριληφθεί στο διάλογο μεταξύ των επιχειρήσεων του 
τομέα και των ενώσεων των καταναλωτών. 
η) Υπηρεσίες πληρωμών 
Η επιτυχία των νέων μέσων πληρωμής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εμπιστοσύνη και την 
αποδοχή των νέων αυτών προϊόντων από τους καταναλωτές. Τα διαφανή και ασφαλή μέσοι 
πληρωμών θα διευκολύνουν με τη σειρά τους το πέρασμα στο Ενιαίο Νόμισμα, ειδικά κατά τη 
μεταβατική περίοδο. Τον Νοέμβριο 1988, η Επιτροπή εξέδωσε σύσταση24 η οποία καθορίζει τους 
ελάχιστους κανόνες που θα πρέπει να διέπουν τις σχέσεις μεταξύ εκδοτών και κατόχων πιστωτικών 
καρτών. Στην περίπτωση των παραδοσιακών προϊόντων πρόσβασης στις τραπεζικές υπηρεσίες (γιοι 
παράδειγμα, τις πιστωτικές κάρτες ή τις χρεωστικές κάρτες (με άμεση χρέωση λογαριασμού) και τις 
κάρτες προθεσμιακής χρέωσης), από τις παρατηρήσεις που έλαβε η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι 
επιχειρήσεις είχαν, κατά κανόνα, ακολουθήσει τη σύσταση της, αν και σε ορισμένα κράτη μέλι) 
χρειάζεται να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες. Ωστόσο, οι ενώσεις καταναλωτών τόνισαν την 
ανάγκη διασαφήνισης ορισμένων διατάξεων, και ιδίως των διατάξεων που αφορούν την επέκταση της 
αμοιβαίας ευθύνης των μερών σε περίπτωση απώλειας ή κλοπής ενός μέσου πληρωμής και τις 
διατάξεις που αφορούν το βάρος της απόδειξης σε περίπτωση διαφοράς. Όσον αφορά τα καινοτόμα 
προϊόντα, από τις διαβουλεύσεις φάνηκε ότι η σύσταση δεν έχει ε(|χχρμοστεί σέ ικανοποιητικό βαθμό. 
Εξάλλου, οι διατάξεις σχετικά με την αμοιβαία ευθύνη των μερών θα πρέπει να ενισχυθούν με την 
προσθήκη ορισμένων υποχρεώσεων σχετικά με την κατάλληλη πληροφόρηση των καταναλωτών και 
την πρόβλεψη αποτελεσματικών μέσων προστασίας. 
Μετά την έκδοση της σύστασης το 1988 εμφανίστηκε μία εντελώς νέα γενιά προϊόντων, όπως για 
παράδειγμα το ηλεκτρονικό χρήμα. Τα προϊόντα ηλεκτρονικού χρήματος διαφέρουν από τα προϊόντα 
που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συναλλαγών εξ αποστάσεως εφόσον μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν χωρίς να απαιτείται, κατά κανόνα, πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό. 
Ως πρώτο βήμα, η Επιτροπή προτίθεται να αναθεωρήσει (το καλοκαίρι του 1997) τη σύσταση του 
1988, λαμβάνοντας υπόψη της τις σημαντικές εξελίξεις που έχουν σημειωθεί στον τομέα των 
προϊόντων ηλεκτρονικού χρήματος. Η σύσταση θα αναθεωρηθεί στους ακόλουθους τομείς: 
• θα καθορίζει ελάχιστες απαιτούμενες προϋποθέσεις όσον αφορά τη διαφάνεια, οι οποίες θα 
ισχύουν για όλα τα νέα μέσα πληρωμής, δηλαδή τις ελάχιστες απαιτούμενες πληροφορίες που θα 
πρέπει να παρέχονται στους κατόχους/χρήστες, είτε εκ των προτέρων (συμβάσεις) είτε, στο βαθμό 
που απαιτείται, μετά τη συναλλαγή (καταστάσεις)· 
• θα επιβάλλει την πρόβλεψη διαδικασιών υποβολής καταγγελιών και επανορθωτικών διαδικασιών 
για όλα τα νέα μέσα πληρωμής, προκειμένου να εξετάζονται οι καταγγελίες των καταναλωτού 
σχετικά με τις παρεχόμενες υπηρεσίες ή προϊόντα· 
24 ΕΕ αριθ. L 317 της 24ης Νοεμβρίου 1988, οελίδα 55. 
11 
• θα καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών όσον αφορά τα προϊόντα που 
μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συναλλαγών εξ αποστάσεως, έτσι ώστε να ενισχυθεί και να 
δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στον στόχο της βελτίωσης της διαφάνειας. 
Αν τα αποτελέσματα δεν είναι ικανοποιητικά όσον αφορά την εφαρμογή της νέας σύστασης, μέχρι 
το τέλος του 1998, η Επιτροπή προτίθεται να την αντικαταστήσει με πράξη δεσμευτικού χαρακτήρα. 
Επιπλέον, η Επιτροπή, το ΕΝ Ι και τα κράτη μέλη μελετούν το κατάλληλο πλαίσιο για την έκδοση 
ηλεκτρονικού χρήματος. Υπό το φως των συζητήσεων αυτών, η Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει, 
μέχρι το τέλος του 1997 (ημερομηνία-στόχος για την ολοκλήρωση των εργασιών) πρόταση οδηγίας για 
την έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος, έτσι ώστε να διασφαλίσει τη σταθερότητα και την αξιοπιστία των 
εκδοτών προϊόντων ηλεκτρονικού χρήματος. Με την πρόταση αυτή, η Επιτροπή θα αξιολογήσει (στη 
διάρκεια του 1998) κατά πόσο χρειάζεται να αναληφθούν νέες πρωτοβουλίες στον νομοθετικό τομέα 
σχετικά με τις υπηρεσίες πληρωμών, εφόσον πρέπει να προστατευθούν τα συμφέροντα των 
καταναλωτών. 
Συμπεράσματα 
Το Πράσινο Βιβλίο συνέβαλε στη διεξαγωγή διαλόγου σχετικά με ένα ιδιαίτερα σημαντικό θέμα, 
πράγμα που επέτρεψε να σχηματιστεί μία πολύ σαφέστερη εικόνα των προσδοκιών των καταναλωτών 
στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, καθώς και του βαθμού ανταπόκρισης στις 
προσδοκίες αυτές. Στην ανακοίνωση αυτή, η Επιτροπή συνοψίζει τις παρατηρήσεις που συγκέντρωσε 
και τονίζει τα προβλήματα που θα πρέπει να επιλυθούν. Σε ορισμένες περιπτώσεις, υπάρχουν 
δυνατότητες εξεύρεσης λύσης μέσω της ανάληψης πρωτοβουλιών συνεργασίας από τα ενδιαφερόμενα 
μέρη, οι οποίες θα πρέπει να ενθαρρυνθούν με κάθε τρόπο. Ωστόσο, η ανάληψη πρωτοβουλιών από τα 
ενδιαφερόμενα μέρη δεν επαρκεί πάντα: θα πρέπει λοιπόν να ληφθούν μέτρα είτε από τα κράτη μέλη 
είτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην ανακοίνωση εκτίθενται οι απόψεις της Επιτροπής όσον αφορά 
τις ενέργειες που θα πρέπει να προβλεφθούν, το επίπεδο στο οποίο θα πρέπει να διεξαχθούν, καθώς 
και το σχετικό χρονοδιάγραμμα. Στη συνέχεια εκτίθενται συνοπτικά οι προβλεπόμενες ενέργειες. 
12 
Τομέας Ενέργεια Χρονοδιάγραμμα 
Συμβάσεις πώλησης Πρόταση οδηγίας Μέχρι τον Σεπτέμβριο 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών εξ 1997 
αποστάσεως 
Χρηματοπιστωτικοί μεσάζοντες οι Πρόταση οδηγίας Μέχρι τις αρχές του 
δραστηριότητες των οποίων δεν 1998 
υπόκεινται σε ρυθμίσεις 
Ασφαλιστικοί μεσάζοντες Προσαρμογή της οδηγίας του 1976 Μέχρι το τέλος του 
στη σημερινή πραγματικότητα 1997 
Επισκέπτες-ασςχΊλιση αυτοκινήτων Πρόταση οδηγίας Μέχρι τον Σεπτέμβριο 
1997 
Πληροφόρηση των καταναλωτών Συμφωνίες μεταξύ των Συμφωνίες μέχρι το 
και μέσα προστασίας επιχειρήσεων του τομέα και των τέλος του 1997 
καταναλωτών. Η Επιτροπή θα 
παρακολουθεί την πορεία: αν είναι 
ανεπαρκής, θα προτείνει 
νομοθετικά μέτρα 
Νέα μέσα πληρωμής Επέκταση του πεδίου εφαρμογής Θέσπιση από την 
της σύστασης του 1988 και Επιτροπή μέχρι το 
προσαρμογή της στη σημερινή καλοκαίρι του 1997· 
πραγματικότητα. Η Επιτροπή θα αξιολόγηση της 
παρακολουθεί την πρόοδο σε κάθε πορείας μέχρι το τέλος 
κράτος μέλος και, σε περίπτωση του 1998 
που είναι ανεπαρκής, θα προτείνει 
οδηγία προκειμένου να 
συμπληρωθούν οι διατάξεις της 
σύστασης (επιπλέον, προετοιμάζει 
πρόταση οδηγίας για την έκδοση 
ηλεκτρονικού χρήματος) 
Καταναλωτικά δάνεια Αναθεώρηση της οδηγίας του 1987 Πρόταση πριν από το 
τέλος του 1997 
Υπερχρέωση Παρακολούθηση της κατάστασης Εφαρμογή πρότυπων 
σε εθνικό επίπεδο και μελέτες σχεδίων σχετικά με την 
εφικτότητας πρότυπων σχεδίων υπερχρέωση το 1998 
Ενυπόθηκα δάνεια Η πληροφόρηση για τα ενυπόθηκα Απόφαση πριν από το 
δάνεια θα συζητηθεί στα πλαίσια τέλος του 1997 
του διαλόγου για την 
πληροφόρηση των καταναλωτών 
και των μέσων προστασίας. Αλλα 
μέτρα είναι δυνατόν να ληφθούν 
βάσει των αποτελεσμάτων των 
εργασιών. 
Πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές Παρακολούθηση της κατάστασης Αξιολόγηση της 
υπηρεσίες στα κράτη μέλη κατάστασης πριν από 
τα μέσα του 1999 
Ι ι 
13 
Παράρτημα 
Οι επιπτώσεις της ενιαίας αγοράς στον τραπεζικό και ασφαλιστικό τομέα 
Κατά την ανάλυση των αποτελεσμάτων της μελέτης σχετικά με τις επιπτώσεις για την 
αποτελεσματικότητα της ενιαίας αγοράς στον τραπεζικό και στον ασφαλιστικό τομέα, θα πρέπει να 
ληφθούν υπόψη δύο σημαντικά στοιχεία. Πρώτον, είναι σχετικά νωρίς για την αξιολόγηση των 
επιπτώσεων της ενιαίας αγοράς στον τομέα: οι τραπεζικές υπηρεσίες απελευθερώθηκαν το 1993, οι 
ασφαλιστικές υπηρεσίες τον Ιούλιο 1994 και η ελευθέρωση των επενδυτικών υπηρεσιών 
πραγματοποιήθηκε ακόμη πιό πρόσφατα, τον Ιανουάριο 1996. Η δυναμική αυτή διαδικασία δεν έχει 
ακόμη ολοκληρωθεί. Δεύτερον, εκτός από το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά, άλλοι παράγοντες 
επηρέασαν επίσης τον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Ο οικονομικός κύκλος και οι 
τεχνολογικές μεταβολές επηρέασαν επίσης, αναπόφευκτα, τον τομέα αυτό. Οι μελέτες που 
πραγματοποιήθηκαν προσπάθησαν να απομονώσουν τη συμβολή της ενιαίας αγοράς στην ανάπτυξη 
των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Η μελέτη στον τραπεζικό τομέα οδήγησε στη διαπίστωση μιας μικρής αλλά αισθητής επίδρασης του 
προγράμματος της ενιαίας αγοράς, το οποίο συνέβαλε στη δημιουργία ενός ανταγωνιστικύτερου 
τραπεζικού τομέα στον οποίο λειτουργούν πλήρως οι δυνάμεις της αγοράς. Μεγάλος αριθμός 
εμποδίων καταργήθηκαν και το αποτέλεσμα αυτό είναι ιδιαίτερα αισθητό στα κράτη μέλη του Νότου. 
Παρόλο που οι επιπτώσεις αυτές αφορούν κυρίως τις «χονδρικές» τραπεζικές υπηρεσίες, με τη 
μείωση του κόστους των δανείων που χορηγούνται σε επιχειρήσεις, ο ανταγωνισμός έγινε επίσης 
εντονότερος στην αγορά «λιανικών» τραπεζικών υπηρεσιών. Οι καταναλωτές έχουν πλέον στη 
διάθεση τους ευρύτερο φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών, ιδίως με τις άμεσες τραπεζικές εργασίες και 
τα προϊόντα κεφαλαιοποίησης. Οι τιμές αρκετών τραπεζικών προϊόντων συνέκλιναν σε χαμηλότερα 
επίπεδα: στην περίπτωση των πιστωτικών καρτών, για παράδειγμα, η διαφορά μεταξύ των τιμών 
μειώθηκε κατά 30% περίπου. Σύμφωνα με τη μελέτη, παρατηρείται επίσης μία μικρή μείωση του 
κόστους των δανείων που χορηγούνται σε ιδιώτες και των ενυπόθηκων δανείων, του κόστους 
διαχείρισης των καταθέσεων των ιδιωτών και των εφαρμοζόμενων προμηθειών. Ωστόσο, σημαντικές 
αποκλίσεις παρατηρούνται ακόμη στο επίπεδο του κόστους των συναλλαγών σε τίτλους που 
διενεργούνται από ιδιώτες: για παράδειγμα, το 1994, η διαφορά υπερέβαινε το 100% για τις 
διασυνοριακές μεταφορές πίστωσης. 
Στον ασφαλιστικό τομέα, ο οποίος αντιπροσωπεύει 7% του ΑΕΠ της Ένωσης, η εικόνα είναι 
περισσότερο σύνθετη. Οι τρίτες οδηγίες κατήργησαν τους περιορισμούς όσον αφορά τα ασφάλιστρα 
και τη διαφήμιση, καθιστώντας με τον τρόπο αυτό ευκολότερη, για τις ασφαλιστικές εταιρείες, την 
επέκταση των δραστηριοτήτων τους στο εξωτερικό και, για τους καταναλωτές, την αγορά 
ασφαλιστικών υπηρεσιών σε άλλα κράτη μέλη. Στον τομέα της ασφάλισης ζημιών, η αγορά είναι τώρα 
περισσότερο ανοικτή και οι νεοεισερχόμενοι έχουν ήδη αρχίσει να προσφέρουν τα προϊόντα τους 
(ιδίως όσον αφορά την ασφάλιση αυτοκινήτων). Εντούτοις, σημαντικά εμπόδια δεν επιτρέπουν ακόμη 
στους καταναλωτές να εκμεταλλευτούν πλήρως τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η ενιαία αγορά. 
Στον τομέα της ασφάλισης ζωής, για παράδειγμα, η έλλειψη εναρμόνισης της φορολογικής 
νομοθεσίας αποτελεί έναν από τους κυριότερους λύγους που εμποδίζουν τους καταναλωτές να 
αγοράσουν ασφαλιστήρια συμβόλαια στο εξωτερικό. 
Ο κυριότερος στόχος στον οποίο στηρίζονται τα νομοθετικά μέτρα της ενιαίας αγοράς όσον αφορά 
τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες είναι η εξασφάλιση συνθηκών ελεύθερου ανταγωνισμού. Ο 
ελεύθερος ανταγωνισμός αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας 
και της ευρωστίας της οικονομίας. Είναι επίσης ο καλύτερος φίλος του καταναλωτή. Ωστόσο, οι 
μηχανισμοί της αγοράς στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών δεν λειτουργούν με τον 
καλύτερο δυνατό τρόπο και αυτό για πολλούς λόγους. Πρώτον, παρατηρούνται ακόμη σημαντικές 
Λ7 
καθυστερήσεις στην ενσωμάτωση των οδηγιών, αν και η κατάσταση άρχισε πρόσιρατα να βελτιώνεται 
(72% των οδηγιών στον τραπεζικό τομέα και 85% των οδηγιών στον ασφαλιστικό τομέα έχουν 
μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο όλων των κρατ<όν μελών). Η Επιτροπή έχει κινήσει διαδικασίες για 
παράβαση (17 στον τραπεζικό τομέα, 12 στον ασφαλιστικό τομέα) για την καθυστερημένη ή ελλιπή 
μεταφορά των οδηγιών. Ορισμένες από τις υποθέσεις αυτές (3 στον ασφαλιστικό τομέα) εκκρεμούν 
ακόμη ενώπιον του Δικαστηρίου. 
Δεύτερον, οι εθνικές διατάξεις, οι οποίες συχνά χαρακτηρίζονται ως μέτρα «γενικού συμφέροντος» 
για την προστασία των καταναλωτών, εξακολουθούν να ισχύουν. Ως εκ τούτου, οι επιχειρήσεις του 
τομέα διστάζουν να αναπτύξουν διασυνοριακές δραστηριότητες λόγω των προσπαθειών που 
χρειάζεται να καταβάλουν για την προσαρμογή των προϊόντων τους και της εμπορικής πολιτικής 
τους στις διάφορες νομοθετικές διατάξεις. Τόσο οι καταναλωτές όσο και οι παραγωγοί και διανομείς 
υφίστανται τις ολέθριες επιπτώσεις της υπερβολικής ανομοιογένειας ή ανελαστικότητας των 
διατάξεων οι οποίες τείνουν να περιορίσουν ή να καταργήσουν τον ανταγωνισμό. Η Επιτροπή θα 
εγκρίνει σύντομα, ανακοίνωση η οποία θα καλύπτει τον τραπεζικό τομέα, προκειμένου να 
διευκρινιστεί το πεδίο εφαρμογής των εθνικών διατάξεων «γενικού συμφέροντος». Η Επιτροπή 
ετοιμάζει επίσης ανακοίνωση σχετικά με τον ασφαλιστικό τομέα. 
Τρίτον, πρόσθετα εμπόδια δημιουργούνται στην ενιαία αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών λόγιο 
των διαφορών που παρατηρούνται όσον αφορά τη φορολογική μεταχείριση ορισμένων 
χρηματοπιστωτικών προϊόντων ή υπηρεσιών (ιδίως όσον-αφορά τα ενυπόθηκοι δάνεια). Τα 
πλεονεκτήματα που προσφέρουν οι διασυνοριακές αγορές μπορούν να εξουδετερωθούν από το 
γεγονός ότι το εφαρμοζόμενο φορολογικό καθεστώς παραμένει το καθεστώς της χώρας στην οποία 
έχει τη μόνιμη κατοικία του ο καταναλωτής. Όπως έχει τονιστεί στο Πράσινο Βιβλίο, η πρόοδος που 
έχει επιτευχθεί στον φορολογικό τομέα είναι περιορισμένη. Εντούτοις, η Επιτροπή θα συνεχίσει να 
ασκεί πιέσεις για την άρση των φορολογικών εμποδίων στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, ιδίως 
όσον αφορά τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Το πρόβλημα αυτό θα αποτελέσει αναμφίβολα ένα 
από τα κυριότερα θέματα που θα συζητηθούν στο πλαίσιο της ομάδας φορολογικής πολιτικής, η 
οποία συγκροτήθηκε πρόσφατα και αποτελείται από εκπροσώπους υψηλού επιπέδου των Υπουργών 
Οικονομικών, με Πρόεδρο τον Επίτροπο Monti. 
Λ 
ISSN 0254-1483 
COM(97) 309 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 09 10 06 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-336-GR-C 
ISBN 92-78-21948-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
/G L-2985 Λουξεμβούργο