ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(82)455
Vol.1982/0151

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenneetdelaCommunautéeuropéennedel'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiésconformément àl'article5dudit
règlement.
InaccordancewithCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
CommunityandtheEuropeanAtomicEnergyCommunity(OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocumentsinthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung(EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeitzugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
COM(82)455 τελικό
Βρυξέλλες ,25Αυγούστου 1982
ΕΠΙΤΡΟΗΣ ΠΡΟΣΤΟΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΤΟΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
Α ?"* \
K/a
^ Α >] ΕΦΑΡΜΟΓΗ
Y'' . " y<^ TΟYAPΘPOY 37
-,^ /ΤΗΣ !ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΤΗΣΕΥΡΑΤΟΜ .
ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΗΜΕΙΩΘΗΚΑΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΤΩΝ
1959 -1981
COM (82)^55IEXiko

L\SS
-I-
ΣΥΝΟΨΗ
Τό"Αρθρο 37τηςΣυνθήκης τηςΕΥΡΔΓΟΜ .ορίζει οτι κάθε Κράτος Μέλος θάυπο­
βάλλει στήν 'Επιτροπή γενικά δεδομένοι αναφορικά μεοποιοδήποτε πρόγραμμα
απορρίψεως ραδιενεργών καταλοίπων πούθάεπιτρέπουν στήν 'Επιτροπή νάγνωμο­
δοτεί έάνήεφαρμογή ένός τέτοιου προγράμματος είναι πιθανόν νάπροκαλέσει
ραδιολογικές ουνέπειες σέεναάλλο Κράτος Μέλος .
Κατά τά22χρόνια τηςεφαρμογής του "Αρθρου αύτου ,η'Επιτροπή έχει έκδό–
σει 94Γνώμες αναφορικά μέ149πυρηνικές εγκαταστάσεις .
*Ηεκθεση αυτή ,πούανταποκρίνεται ενμέρει σέενααίτημα τοΰΕυρωπαϊκού
Κοινοβουλίου ,κάνει μία ανασκόπηση τηςδιαδικαοίας πού ακολουθείται κατά
τήδιατύπωση τέτοιων Γνωμων,των βασικών σημείων εξετάσεως ένός προγράμμα­
τοςαπορρίψεως καίτηςεμπειρίας πούαποκτήθηκε .'Ητελευταία λήφθηκε υπόψη
κατά τήναναθεώρηση τηςΣυστάσεως αναφορικά μέτήνεφαρμογή του "Αρθρου 37
πού εγκρίθηκε απότήν 'Επιτροπή τήν3ηΦεβρουαρίου 1982 .

-II-
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Σελίδα
ΣΥΝΟΨΗ I
1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1
II .ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 37.. 3
1.Σύσταση αναφορικά μετηνεφαρμογή τουάρθρου 37πούυιοθε­
τήθηκε απότην 'Επιτροπή τδ1960 3
2.'Εξέταση τωνπρογραμμάτων 7
3.Βασικά χαρακτηριστικά πουαναφέρονται στίς Γνώμες γιάπρο­
γράμματα απορρίψεως καταλοίπων 10
III .ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟΡΡΙΨΕΩΣ ΚΑΤΑΛΟΙΠΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΣΤΗΝ
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 17
IV .ΠΕΙΡΑ ΠΟΥ ΑΠΟΚΤΗΘΗΚΕ ΚΑΙ ΠΡΟΟΔΟΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ 19
1.Πείρα πού αποκτήθηκε 19
2.Πρόοδος πού επιτεύχθηκε 23
V.ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ
ΑΡΘΡΟΥ 37 26
ΣΧΕΤΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ . 28
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I-Σύνθεση της 'Ομάδας 'Εμπειρογνωμόνων βάσει τοΰ "Αρθρου 37
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II-Σημείωση τοΰΣυμβουλίου τηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας 'Ατο­
μικής 'Ενέργειας της 12/1/62
nAPAPTHMA III -Plans for the disposal ofradioactive waste
(asnotified at31 .XII .1981 )
nAPAPTHMA IV -Maximum hypothetical exposure in1978 from gaseous
effluents
HAPAPTHMA V - -Principle sites with nuclear installations ,operational
orunder construction ,located near frontiers ofMember
States
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 3ηςΦεβρουαρίου 1982 ,σχετικά
μετηνεφαρμογή τοΰάρθρου 37τηςσυνθήκης Εύρατόμ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
'ΟΤίτλος 2,Κεφάλαιο III ("Προστασία Υγείας ")τηςΣυνθήκης ιδρύ­
σεως τηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας 'Ατομικής 'Ενέργειας (ΕΥΡΑΤΟΜ )επιβάλει
τίςπαρακάτω υποχρεώσεις στάΚράτη Μέλη σχετικά μέτηνάπδρριψη ραδιε­
νεργών καταλοίπων άπόπυρηνικές εγκαταστάσεις .
"Αρθρο 37
"Κάθε Κράτος Μέλος υποχρεούται νάπαρέχει στην "Επιτροπή τάγενι­
κάδεδομένα παντός σχεδίου απορρίψεως ραδιενεργών καταλοίπων οποιασ­
δήποτε μορφής ,πούεπιτρέπουν νάδιαπιστώνεται ανήπραγματοποίηση
τουσχεδίου αύτου θάήδυνατο νάπροκαλέσει ραδιενεργό μόλυνση των
υδάτων ,του εδάφους ητουεναερίου χώρου άλλου Κράτους Μέλους .
*Η'Επιτροπή ,κατόπιν διαβουλεύσεως μέτηνομάδα εμπειρογνωμόνων
πουπροβλέπεται στόάρθρο 31,εκφέρει τήγνώμη τηςεντός προθεσμίας
εξ,ημηνών ".
"Ενααλλο άρθρο τηςΣυνθήκης ,τό"Αρθρο 38,ορίζει τάμέτρα πούθάπρέ­
πεινάλαμβάνονται άπό τήν 'Επιτροπή γιάτήνπρόληψη τηςπαραβιάσεως
τωνΒασικών Προτύπων 'Ασφάλειας τηςΕΥΡΑΤΟΜ αναφορικά μέτάεπίπεδα ρα­
διενέργειας στόν εναέριο χώρο ,στάΰδατα ήστό έδαφος κάθε Κράτους Μέλου

-2-
Μετά απόπείρα πουαποκτήθηκε απότηνεφαρμογή τωνδιατάξεων αυτών τηςΣυν­
θήκης τηςΕΥΡΑΤΟΜ γιάπερίοδο πάνω άπόείκοσι ετη ,φαίνεται χρήσιμο νάυ­
πάρξει μία πλήρης έζέταση τουρόλου του "Αρθρου 37στάπλαίσια της
προστασίας τηςακτινοβολίας πούυιοθετήθηκε άπότήν'Επιτροπή καίνάγίνει
ενας απολογισμός του έργου πούπραγματοποιήθηκε ,βάσει τοΰ'Άρθρου αύτοΰ ,καθώς επίσης
καίεκτίμηση τηςπείρας πούαποκτήθηκε καίτωνδιδαγμάτων πού αποκομίστηκαν .
'Ηπαρούσα έκθεση εχει σάσκοπό νάαποτελέσει ,ιδιαίτερα ,τήνπρώτη άπότίς
ετήσιες εκθέσεις πούζητήθηκαν άπότόΕυρωπαϊκό Κοινοβούλιο ^^,αναφορικά
μέτήνέφαρμογή του "Αρθρου 37καίτήνπείρα πούαποκτήθηκε άπότήνεφαρμο­
γήαυτή .
(1)Απόφαση της 20ης Νοεμβρίου 1980 αναφορικα μετηνεγκατάσταση
σταθμών πυρηνικής ενέργειας σέσυνοριακές περιοχές .
Ε.Ε.0327 τεύχος 23,σελ .34–35 ,15/12/80

II .ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 37
Επειδή τδάρθρο 37παρέχει μόνο τήνομική βάση ,στάπλαίσια τηςΣυνθή­
κης ,οΰτως ώστε νάλαμβάνει ή'Επιτροπή άπδτίςΚυβερνήσεις τωνΚρατών
Μελών ορισμένα δεδομένα σχετικά μέτήνραδιολογική ασφάλεια ^τωνπυ­
ρηνικών προγραμμάτων ,γίνεται κατανοητό δτι ηέντολή πούστην πραγματι­
κότητα δινόταν μέτό"Αρθρο 37,συχνά θεωρήθηκε -λανθασμένα ,σάνδργα-
νοτόόποιο μπορεί κατ'επέκταση νάχρησιμοποιηθεί γιάτόχειρισμό ό­
λωντωνπροβλημάτων πουάφορου ντάένλόγω προγράμματα .'Ηπεριγραφή
πουδίνεται παρακάτω γιάτίςδιαδικασίες πούακολουθούνται κατά τήν
εφαρμογή του "Αρθρου 37,αρχίζει ωςέκτούτου μέτήνΣύσταση του1960
ήοποία επιτρέπει μίακαλύτερη κατανόηση τουσημείου αύτοϋ .'Ηδιαδι­
κασία πούχρησιμοποιείται κατά τήν έξ,έταση προγραμμάτων απορρίψεως κα­
ταλοίπων έζετάζεται καίσυζητούνται τάσημαντικότερα σημεία πούπροκύ­
πτουν στίς γνώμες πούεκδίδονται απότήν 'Επιτροπή .
1.Σύσταση αναφορικάμέτήνεφαρμο γήτου "Αρθρου37πούυιοθετήθηκε
απότήν 'Επιτροπή τό1960
Πρίν απότήνπρώτη εφαρμογή του "Αρθρου 37προηγήθηκε ,κατά τήνπερίοδο
1959 /60,μία ανταλλαγή γνωμών γιά τήν ερμηνεία καίτους αντικειμενικούς
σκοπούς τοϋ "Αρθρου αύτοϋ καίγιάτήδιαδικασία πούθά "έπρεπε ν'άκολου –
θηθεΐ άπότήνκοινοποίηση ενός προγράμματος απορρίψεως καταλοίπων εως
τήνχορήγηση τηςγνώμης της 'Επιτροπής βάσει τωνδρων τηςΣυνθήκης .
t,,tyr » ^ (2),» y 'H « » -i' rΗομάδα εμπειρογνωμόνων ,πούαναφέρεται στό "Αρθρο ,αντιλήφθηκε νωρίς
δτιορισμένοι ,κυρίως τεχνικοί δροι στήΣυνθήκη ,θάαπαιτούσαν αποσαφή­
νιση γιάνάεξασφαλιστεί ήδσοτόδυνατόν περισσότερο ομοιόμορφη έφαρ–
μογή σέδλητήνΚοινότητα .
(1)Θάπρέπει νάσημειωθεί οτι οδρος "πυρηνική ασφάλεια "(π.χ.υπότήν έν­
νοια της "ασφάλειας αντιδραστήρων ")δένευρίσκεται στόκείμενο τηςΣυν­
θήκης ΕΥΡΑΤΟΜ .
(2)Γιά τήσύνθεση της 'Ομάδας 'Εμπε ιοογνωμόνων βλ.Παράρτημα I.

-4-
Θάπρέπει νάυπενθυμιστεί οτιτδ"Αρθρο 37συντάχθηκε μίαακριβώς ήμερα
πρίν από τηνυπογραφή τωνΣυνθηκών της Ρώμης (δηλαδή τήντελευταία
ατιγμή )χωρίς λεπτομερή συζήτηση .Θάπρέπει επίσης νάυπενθυμιστεί
δτικατάτόχρόνο έκεΐνο ^^,τάέξ,ηιδρυτικά Κράτη διέθεταν μικρή πεί­
ρασέθέματα απορρίψεως ραδιενεργών καταλοίπων (ιδιαίτερα άπόπυρηνικές
εγκαταστάσεις βιομηχανικής φύσεως ),πραγμα πού έξ,ηγεΐ γιατί ορισμένες
φράσεις στόκείμενο αύτό τηςΣυνθήκης έχουν διατυπωθεί μάλλον σέγενι­
κέςγραμμές .Είχαν σάν σκοπό νάερμηνευτούν κατά τέτοιο τρόπο έτσι ώ­
στενάέζασφαλί,σουν εφαρμογή μέπεριεχόμενο –δπου ηταν δυνατό ,μέβά­
σητήνειδικευμένη γνώση πουθάμπορούσε νάαποκτηθεί κατά τήνπάροδο
του χρόνου ήάλλη πείρα σχετική μέτήντεχνική τους σημασία . Τό
πρώτο θέμα πρός έπίλυση ήταν ποιά προγράμματα ,δηλαδή προγράμματα απορ­
ρίψεων ,καίγιάποιές έγκαταστάσεις,θά έπρεπε νάυπόκεινται στήδιαδι­
κασία πούπροβλέπεται άπότήνΣυνθήκη^καί ποιά στοιχεία θάδιαμόρφωναν
τήβάση τηςγνώμης της 'Επιτροπής σέκάθε περίπτωση .
Δένύπάρχει στήν πραγματικότητα γενικά αναγνωρισμένος ορισμός του επι­
πέδου πάνω άπότόόποιο τάκατάλοιπα θάπρέπει νάθεωρούνται σάν "ρα­
διενεργά ",καί τό 'ίδιο ισχύει καίγιάτήν "ραδιενεργό μόλυνση ".Ούτε
είναι επίσης έμφανές ποιές απόψεις ένός προγράμματος απορρίψεως κατα­
λοίπων πρέπει νάκαλύπτονται άπότά"γενικά δεδομένα "πούορίζονται
άπότήνΣυνθήκη .
(1)ΟιΣυνθήκες της Ρώμης υπογράφηκαν τήν25ηΜαρτίου 1957 .

-5-
ΟιΟυζητήσειςτων σημείων αύτών είχαν σάναποτέλεσμα τηνέκδοση μιας Συ­
στάσεως αναφορικά μετηνεφαρμογή του "Αρθρου 37>ήοποία εγκρίθηκε άπδ
την 'Επιτροπή τή16ηΝοεμβρίου 1960 /1/. Τάβασικά σημεία τηςΣυστά­
σεως αΰτης ,πουαπευθύνεται σέδλατάΚράτη Μελη ,παρατίθενται συνοπτι­
κάπαρακάτω .
'Επε ιδηήΣυνθήκη αφήνει νάεννοηθεί δτιτάθέματα προστασίας τηςυγεί­
αςείναι βασικής σημασίας γιάτήνεκτίμηση ενός προγράμματος απορρίψεως
καταλοίπων ,καθίσταται προφανές δτιτάΒασικά Πρότυπα "Ασφάλειας ΕΥΡΑ–
ΤΟΜ/2/,πουκαθιερώθηκαν συμφωνά μέτό"Αρθρο 30τηςΣυνθήκης ΕΥΡΑΤΟΜ ,
συνιστούν τήβασική άρχή πρός τήνοποία πρέπει νάγίνεται ήαναφορά .
Γι'αύτό τόλόγο θάπρέπει οποιεσδήποτε απόπειρες γιάτόνακριβέστερο προσ­
διορισμό τουπεριεχομένου του "Αρθρου 37νάλαμβάνουν ύπόψη τάΒασικά
αυτά Πρότυπα "Ασφάλειας .
Γιάτους σκοπούς τουπαρόντος "Αρθρου ,ωςεκτούτου ,"απόρριψη ραδιενερ­
γώνκαταλοίπων "θεωρήθηκε νάσημαίνει "οποιαδήποτε οριστική απόρριψη
στόν αέρα ,στάΰδατα ηστόέδαφος ραδιενεργών ούσιών πούμπορούν νάπρο­
καλέσουν ,σέατομα εκτός εκείνων πού εκτίθενται λόγω της εργασίας τους ,
μίαμόλυνση πούδημιουργεί κίνδυνο υπερβάσεως τηςμέγιστης έπιτρεπτής δό­
σεως γιάτόσυνολικό πληθυσμό ,δπως καθορίζεται στάΒασικά Πρότυπα 'Ασφά­
λειας σύμφωνα μέτό"Αρθρο 31τηςΣυνθήκης ".
"Ετσι ,είναι αύτή μόνη ήάποψη τηςυγείας καίδχιότύπος τηςεγκαταστά­
σεως (έργαστήριο ,σταθμός παραγωγής ένέργειας ,έγκατάσταση έπανεπεζεργα -
σίας ,κ.λ.π.)ηήδυναμικότητά της,ηήτοποθεσία της ,πούκαθορίζει έάν
έναπρόγραμμα υπόκειται στίς διατάζεις του "Αρθρου 37.ΤάΚράτη Μέλη
είναι ,ωςεκτούτου ,ελεύθερα νάυποβάλουν στήν 'Επιτροπή μεμονωμένα
προγράμματα πού δένυπάγονται στόν ορισμό πούδίνεται παραπάνω ,άλλά γιά
τάόποια θάέπιθυμουσαν τήγνώμη τηςομάδας εμπειρογνωμόνων .

-6-
Ηπαραπάνω Σύσταση προσδιορίζει επίσης :
1-τίπεριλαμβάνουν τα"γενικά δεδομένα "γιά τους σκοπούς του "Αρθρου 37*
-δτιτάγενικά δεδομένα θάπρέπει νάυποβάλλονται τουλάχιστον έξημή­
νεςπρίν απότηνημερομηνία ενάρξεως εφαρμογής τουπρογράμματος απορ-
ρίψεως·
–ποιά προγράμματα θάπρέπει νά -θεωρούνται δτιάφοροϋν απορρίψεις "ρα­
διενεργών καταλοίπων "·
-δτι όαπλός χειρισμός καί ήπροσωρινή αποθήκευση ραδιενεργών καταλοί­
πων δένθεωρείται σάν "απόρριψη "*
–δτιθάέπρεπε νάκαταγραφούν οιπυρηνικές εγκαταστάσεις πουβρίσκονταν
ήδησέλειτουργία τό1960 καθώς επίσης καίτάδεδομένα γιάτίςαπορρί -
ψεις καταλοίπων τους υπόκανονικές λειτουργικές συνθήκες .
'Εκτός αυτών ,κατόπιν αιτήσεως της 'Ομάδας Θεμάτων'Ατομ ικης'Ενεργεί ας,ήΓραμματεία
τουΣυμβουλίου τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων καθόρισε ακριβέστερα ,σέμία
Σημείωση από12ης 'ΐανουαρίου 1962 (βλ.Παράρτημα II),τίςυποχρεώσεις
πουέπιβάλλονται στάΚράτη Μέλη συμφωνά μέτό"Αρθρο 37αναφορικά μέτήν
υποβολή τωναπαιτούμενων δεδομένων καίτήνπληρότητα καί τήνορθότητα
αύτών . "Υπογράμμισε ιδιαίτερα δτι ή'Επιτροπή θάπρέπει έπίσης νάει­
δοποιείται γιάοποιεσδήποτε ουσιαστικές τροποποιήσεις στάπρογράμματα
πούέχουν υποβληθεί προηγούμενα ,εφόσον αυτά άφοροϋν τίςαπόψεις πούκα­
λύπτονται απότό"Αρθρο 37.
(1)0κατάλογος τωνγενικών δεδομένων ,πούπαρατίθενται σέΠαράρτημα της
Συστάσεως αύτης , αναθεωρήθηκε γιάπρώτη φορά τό1973 ,γιάνάληφθεί
έτσι υπόψη ήπείρα πούαποκτήθηκε μέχρι τότε .

-7-
'ΗΣημείωση αύτη έπίσης υπογράμμισε τόγεγονός δτιήχορήγηση επίσημης
έγκρίσεως γιάτηνέφαρμογή οποιουδήποτε προγράμματος χωρίς την
προηγουμένη λήψη τηςγνώμης της 'Επιτροπής »θάήταν μήσυνεπής πρός τά
πνεύμα του "Αρθρου 37καίθάαπογύμνωνε τό"Αρθρο αΰτδ απόοποιαδήποτε
πρακτική σημασία .
'Επ'αύτοΟ τουθέματος ,είναι βασικό νάσημειωθεί δτιδυοΚράτη Μέλη,τό
Βέλγιο καί ή'Ιταλία ,προέβησαν σέρητή αναφορά του "Αρθρου 37στην
νομοθεσία τους γιά τήνχορήγηση αδείας γιάπυρηνικές εγκαταστάσεις .Τό
Βελγικό Β.Δ.της28ης Φεβρουαρίου 1963 /3/προσδιορίζει δτι ήγνώμη της
'Επιτροπής ,σύμφωνα μετό"Αρθρο ,37πρέπει νάλαμβάνεται πρίν τήχορή­
γηση αδείας γιάτή λειτουργία σημαντικών ,πυρηνικών εγκαταστάσεων ,ένωτό
"Αρθρο 42τουΔιατάγματος Νο.185 (1964 )τοΰΠροέδρου τηςΔημοκρατίας
της 'ΐταλίας /4/ορίζει δτιτά"γενικά δεδομένα "πρέπει νάυποβάλλονται
στην "Επιτροπή πρίν τήνέγκριση οποιουδήποτε προγράμματος απορρίψεων .
2.'Εξέταση τωνπρογραμμάτων
Θάπρέπει νάαναμένεται δτι ήπληρότητα καί ήακρίβεια τωνγενικών δε­
δομένων ,αναφορικά μέοποιοδήποτε πρόγραμμα γιά τήν απόρριψη ραδιενερ­
γώνκαταλοίπων ,θάπρέπει νάελέγχεται πρίν υποβληθεί στήν 'Επιτροπή
άπότήνκυβέρνηση τουενδιαφερόμενου Κράτους Μέλους (βλ.επίσης Σημεί­
ωση τουΣυμβουλίου στόΠαράρτημα II).

-8-
'ίδιαδοχικά στάδια τηςδιαδικασίας ,που εφαρμόζεται σύμφωνα μετίς
απαιτηθείς της ^υν-θήκης ,είναι τάπαρακάτω :
(1)υποβολή τωνγενικών δεδομένων στόν Γενικό Γραμματέα της 'Επιτροπής
από τόΚράτος Μέλος
{?.) έξ,έταση τωνέγγράφων από τηναρμόδια υπηρεσία της 'Επιτροπης πού
παρέχω ιΐΓ]Γραμματεία συήν ομάδα τωνέμπε ιρογνωμόνων >οϋτως ώ­
στε νάεξακριβωθεί εάν τάγενικά δεδομένα είναι πλήρη καί ,εφόσον
είναι ανάγκη ,συλλογή οποιωνδήποτε πληροφοριών πού λείπουν .
(3)προπαρασκευή ,άπότήΓραμματεία μιας μελέτης πούάφορα τόπρόγραμμα
απορρίψεων ,πού θάχρησιμεύσει σάν έγγραφο έργασίας γιάσυζήτηση
στά πλαίσια της ομάδας εμπειρογνωμόνων
(4)συνάντηση τηςομάδας έμπε ιρογνωμόνων καίσύνταξη της ]διαβούλευση της
–ίιΙΐϋ^'2–Δ ^ 'Ομάδας 'Εμπε ιρογνωμόνων πρός Α'Ομάδας
την 'Κιιιτροιιή ^Εμπειρογνωμόνων
(5)σύνταζη του σχέδιου γνώμης πού απαιτείται από τήΣυνθήκη καί "Εγκρι­
ση του απότήν 'Επιτροπή
(6)κοινοποίηση τηςγνώμης της 'Επιτροπης πρός τήνΚυβέρνηση του ενδια­
φερόμενου Κράτους Μέλους ,εντός προθεσμίας εξ,ημηνών ,καί έφόσον
χρειάζεται ,μεταβίβαση τουσυνόλου ήμέρους τηςγνώμης πρός οποιο­
δήποτε γειτονικό Κράτος Μέλος .

-9-
Επειδή τάέγγραφα υποβάλλονται μόνο στηγλώσσα τοΰ ενδιαφερόμενου Κρά­
τους Μέλους ,ήμετάφραση καί ήαναπαραγωγή αποτελούν σχετικά μίαχρονο­
βόρο διαδικασία .
'Ηπραγματική διαδικασία τηςδιαβουλεύσεως τωνεμπειρογνωμόνων είναι τό
Στάδιο 4τηςσειράς πουπεριγράφηκε παραπάνω .Γιάνάεξασφαλιστεί ήα­
πάντηση οποιωνδήποτε τεχνικών δεμάτων ,στίς συνεδριάσεις παρευρίσκονται
δχιμόνο εκπρόσωποι τωναντίστοιχων υπηρεσιών της 'Επιτροπης αλλά επί­
σηςκαίέκπρόσωποι τηςκυβερνήσεως τοΰΚράτους Μέλους πούυποβάλλει τά
δεδομένα .
'Εκτός απόμίασυνοπτική περιγραφή τηςεγκαταστάσεως καίτοΰ έξ,οπλισμοΰ
έλεγχου καίασφάλειας ,ήέκθεση πούσυντάσσεται άπότούς εμπειρογνώμο­
νεςπεριέχει γενικά μίαανάλυση τωνδυνατών ραδιολογικών συνεπειών άπό :
-έκλύσεις άεριωδων ραδιενεργών ουσιών κατά τήδιάρκεια κανονικής λει­
τουργίας *
-εκλύσεις υγρών ραδιενεργών ουσιών καίστερεών ραδιενεργών καταλοίπων
κατά τήδιάρκεια κανονικής λειτουργίας·
-μήπρογραμματισμένες εκλύσεις πούμπορούν νάπροκληθούν σέπερίπτωση
ατυχήματος .
Ηέκθεση τελειώνει μέμίαδήλωση ώςπρός τόέάνκαίσέποιά έκταση τό
πρόγραμμα απορρίψεως καταλοίπων μπορεί νάπροκαλέσει μόλυνση σέένααλλο
Κράτος Μέλος .
Μέβάση τήνέκθεση τώνέμπειρογνωμόνων ,ήΓραμματεία ,σέσυνεργασία μέ
τήνΝομική 'Υπηρεσία της 'Επιτροπης καίμέτήνΓενική Διεύθυνση XII
συντάσσει ένασχέδιο γνώμης της'Επιτροπής πούαπαιτείται άπότήΣυνθή­
κη ,πούυποβάλλεται έπειτα στήν 'Επιτροπή ,συνήθως εγγράφως ,γιάέγκρι­
ση .
(1)Γενική Διεύθυνση "Επιστήμη ,"Ερευνα καί Ανάπτυξη "

'Ηδιαδικασία συμπληρώνεται μετήνκοινοποίηση της ενλόγω Γνώμης στην
Κυβέρνηση τουΚράτους Μέλους πουυπέβαλε τόπρόγραμμα απορρίψεως κατα­
λοίπων .Γιά ευκολία κατανοήσεως τωντεχνικών παραγόντων επίτων οποίων
βασίζεται ήΓνώμη ,επισυνάπτεται συχνά καί ήεκθεση πουσυντάχθηκε άπό
τηνομάδα εμπειρογνωμόνων . "Επίσης ,εάναλλα Κράτη (Κράτη Μέλη ,ημη)κρίνεται
δτιθάμπορούσαν νά -θίγουν άπότις ένλόγω απορρίψεις ,ειδοποιούνται κα­
τάλληλα γιά τάσυμπεράσματα τηςμελέτης ηγιά τίς άλλες απόψεις της Γνώ­
μηςπουτάάφοροΰν ιδιαίτερα .
3.Βασικά χαρακτηριστικά πού αναφέρονται στίς Γνώμες γιάπρογράμματα
απορρίψ εως καταλο ίπων
'Ηπαραπάνω περιγραφή τοΰπεριεχόμενου τωνεκθέσεων πουυποβάλλονται ά-
πότους έμπε ιρογνώμονες πρός τήν "Επιτροπή γιάπρογράμματα απορρίψεως
καταλοίπων ,μέτήναναφορά άπλώς τωνβασικών χαρακτηρ ιστικωντης ερευ­
νάς ,δίνει κάποια ενδειζη τωνδιάφορων προβλημάτων που παρουσιάζονται .
'Αφενός μεν ,είναι προφανές δτι ήέννοια τοΰ "Αρθρου 37δενπεριλαμβά­
νειμίαπλήρη ανάλυση ασφάλειας ,τουτύπου πούσυνήθως απαιτείται σάν
μέρος τηςδιαδικασίας χορηγήσεως αδείας σέπυρηνικές εγκαταστάσεις ^^.
'Αφετέρου δέ,οίγνώμες πούέκδίδονται σέέφαρμογή τηςΣυνθήκης ,εξαρ­
τώνται βασικά άπότίςσυνέπειες πούμπορούν νάπροκύψουν σέπερίπτωση
τυχαίας έκλύσεως .Μπορεί ώςέκτούτου νάφανεί δτιστήν πρακτική είναι ,
άναγκαΐο νάγίνεται άναφορά επανειλημμένα στάάποτελέσματα τωνμελετών
άσφάλειας ,πάνω στά όποια οίεθνικές αρχές στηρίζουν τήχορήγηση ά-
δειων γιά τήν εγκατάσταση ,κατασκευή καίλειτουργία πυρηνικών εγκαταστά­
σεων .'Ηαρχική άποψη ,δτιτό"Αρθρο 37περιοριζόταν στήν έφαρμογή του
σέ"προγραμματισμένες εκλύσεις ",άντ ικαταστάθηκε κατά τήδιάρκεια των ε­
τώνάπόμίαευρεία ερμηνεία πούέπεκτείνει τήνέφαρμογή τουσέτυχαίες
εκλύσεις ,δηλαδή ισχύει ήάρχή δτικάθε πρόγραμμα ,καίιδιαίτερα κάθε πρόγραμμα
απορρίψεως καταλοίπων ,πρέπει νάέξ,ετάζεται γιά <νάδιαπιστωθεί έάνπρέπει
νάεφαρμοστεί τόυποβαλλόμενο πρόγραμμα ·καθώς επίσης καίοΕσυνέπειες
ΟΡ.περίπτωση παραλείψεως εφαρμογής του .
(1)Βλεπε υποσημείωση (1)της σελ .3.

-11-
Κανονικές εκλυθείς .Οικανονικές εκλυθείς περιλαμβάνουν δχιμόνο τίς
συνεχείς έκλύσεις αλλά επίσης καίτίςπαραλλαγές ,οΐόποιες αντανακλούν
τηνανάγκη γιά εναν ορισμένο βαθμό ευκαμψίας στήλειτουργία μιας έγκα–
(1) «ταστάσεως .*Ητήρηση τωναυστηρών διατάξεων τωνΒασικών Προτύπων
'Ασφάλειας υπονοεί τηνεξάλειψη οποιουδήποτε δυνατοΰ κινδύνου στίς πε­
ριοχές πούπεριβάλουν τόχωρο τηςεγκαταστάσεως έξ'αιτίας τέτοιων εκλύ-
σεων ,καί είναι απροκάλυπτα .-γνωστό "ότιοποιαδήποτε σημαντική ποσότητα
ενέργειας μπορεί νάμεταφερθεί σέμίαγειτονική χώρα (π.χ.μέτήν
άνύψωσή τηςστάσύννεφα καίτήνμετέπειτα πτώση τηςμέτήβροχή ).
"Υπάρχουν ωστόσο ειδικές περιπτώσεις στίς όποιες οΐ"κανονικές "εκλύ-
σεις εμπίπτουν στίς διατάξεις του ."Αρθρου 37.Αυτό μπορεί νάγίνει έπί
παραδείγματι όταν υγρές ουσίες εκλύονται σέεναν ποταμό όόποιος δια­
σχίζει τήνέπικράτεια ένός άλλου Κράτους Μέλους .'Εκτός απότάπροβλή­
ματα πούσχετίζονται μέτήνδιαλυτική ικανότητα τωνποταμών αυτών ,μπο­
ρείνάπροκύψει τόθέμα μιας απαρατήρητης σημαντικής αυξήσεως στά έπί-
πεδα ραδιενέργειας (π.χ.στήν ίλΰτωνποταμών ησάναποτέλεσμα τηςχρή­
σεως τουνερού γιά τήνάρδευση καλλιεργιων ).'Οελεγχος τηςραδιενέρ­
γειας τουνεροΰ θάπρέπει τότε νάοργανωθεί βάσει μιας διμερούς ήπολυ­
μερούς συμφωνίας ,ανάλογα μέτόν αριθμό των ενδιαφερομένων Κρατών ,καί
σέτέτοιες περιπτώσεις ή'Επιτροπή μπορεί νάπαράσχει τάκατάλληλα κί- ·
(2)νητρα
(1)Αυτές αναφέρονται στήΓαλλική σάν οοηοβΓΐβε "(προγραμματισμένες
εκλύσεις ). 'Ηφράση "γθ^ϊβ βχοερΐΐοηΘίδ οοηοβΓΐβε "(προγραμματισμένες
έκλύσεις κατ'έξαίρεση )χρησιμοποιείται έπίσης μερικές φορές σέαντιπα­
ράθεση πρός τίς "ηοπτιειΐ ". (προγραμματισμένες )έκλύσεις .Οιέκλύσεις
στήν προηγούμενη κατηγορία ,κατά τίςόποιες οΐτιμές έκλύσεως είναι
προσωρινά ψηλότερες άπ'ότι κατά τήδιάρκεια τωνφαινομενικά συνεχών
εκλύσεων ,σχετίζονται μέειδικές συνθήκες λειτουργίας καίσυμβαίνουν
ιδιαίτερα στήν περίπτωση αντιδραστήρων καίεγκαταστάσεων έπανεπεξεργα –
σίας .
(2)Πρόσφατα ,έπίπαραδείγματι ,ενακίνητρο τοΰείδους αύτοϋ δόθηκε γιάτό
συντονισμό εκλύσεων ραδιενεργών ουσιών στόν ποταμό Μβυδβ άπότάένδια –
φερόμενα παραποτάμια κράτη .

-12-
Οΐατμοσφαιρικές εκλύσεις ,υπό κανονικές συνθήκες λειτουργίας χρειάζεται
συνήθως νάεξεταστούν στενά βάσει τωνδιατάξεων του "Αρθρου 37μόνο
στην περίπτωση εγκαταστάσεων πούβρίσκονται τόσο κοντά στάσύνορα ώστε
ακόμη καί ό"έλεγχος τωνσυνήθων έκλΰσεων στόπεριβάλλον απαιτεί
τήσυνεργασία τωναρμόδιων άρχων στήγειτονική χώρα ,ήστίς περιπτώσεις
όπου ήεγγύτητα τωνδιάφορων πυρηνικών σταθμών κοντά στάσύνορα σημαί­
νειότιπρέπει νάαναμένεται επάλληλη ένέργεια τωναντίστοιχων έκλύ-
σεων .
Μέχρι σήμερα ,ήελάχιστη απόσταση άπότάσύνορα μιας γειτονικής χώρας
} ^ ^ (ΐ)τγιάμία εγκατάσταση πού εξετάσθηκε βάσει του "Αρθρου 37 είναι 1.500
μέτρα καίάφορα τόνσταθμό πυρηνικής ενέργειας ΓβΒΒβηΗβϊιτι (2μονάδες )
στήΓαλλία .Σέεναν αλλο αριθμό περιπτώσεων (ϋοβΐ I,II,III καί IV 1στό
Βέλγιο καίστόσταίμο πυρηνικής ενέργειας 3ΕΝΑ στήν περιοχή 'Αρδενων της
Γαλλίας ),τάσύνορα βρίσκονται λίγα χιλιόμετρα άπότίςέγκαταστάσει ς.
Μήπρογραμματισμένες εκλύσεις .'Ενω ήπλειονότητα τωνσυνήθων καί ει­
δικών προγραμματισμένων απορρίψεων παρουσιάζει λίγα προβλήματα αναφορι­
κάμέτό"Αρθρο 37,οιμήπρογραμματισμένες εκλύσεις ,όπως παρατηρήθηκε
προηγούμενα ,είναι σημαντικές άπότήνάποψη αύτή .Είναι μόνο στήπερίπτω­
σητωνμήελεγχόμενων ,δηλαδή τωντυχαίων εκλύσεων ,πούμεγάλες ποσό­
τητες ένέργειας μπορούν νάαπελευθερωθούν καίνάπροκαλέσουν σημαντική
μόλυνση ακόμη καίσέμεγάλες αποστάσεις άπότήνεγκατάσταση .
(1)Εκτός τηςπεριπτώσεως τουσταθμού πυρηνικής ενέργειας ΚβπίθΓεοΙίΘη στό
Λουξεμβούργο ,πού δέν πέρασε ποτέ τόστάδιο τουπρογραμματισμού .
(2)Στήν περίπτωση αύτή ήΒελγική καί ήΓαλλική Κυβέρνηση έλυσαν τόπρόβλη­
ματωνδιαδικασιών ραδιολογικής προστασίας έγκαιρα βάσει τωνόρων της
κίδίκης συμφωνίας /5/.

-13-
Οιεκθέσεις άσφάλειας περιλαμβάνουν τακτικά τηνανάλυση μιας σειράς
υποθετικών ατυχημάτων .'Από αυτά ,τάατυχήματα μεμήαμελητέο βαθμό
πιθανότητας,πού άφοροΰν τίςσοβαρότερες συνέπειες γιάτόπεριβάλλον ,
μελετώνται μέιδιαίτερη προσοχή απότήνομάδα έμπε ιρογνωμόνων κατά τήν
έξ,έταση τουπρογράμματος απορρίψεως ,επειδή οΐσυνέπειές τους είναι
συνήθως αποφασιστικές στήδιατύπωση τηςγνώμης πούαπαιτείται άπότή
Συνθήκη .Ξεκινώντας άπότίςυποθέσεις πουυιοθετήθηκαν γιάτάατυχή­
ματα αύτά,^1^οίεμπειρογνώμονες εκτιμούν τίςσυνέπειες τηςέκλύσεως
ενέργειας στόχώρο γύρω άπό τήεξεταζόμενη εγκατάσταση (συχνά στηρί­
ζοντας τήνέκτίμησή τους σέδικούς τους υπολογισμούς χρησιμοποιώντας
συντηρητικές παραμέτρους ),κι'έπειτα επεκτείνουν τήμελέτη τους στίς
δυνατές συνέπειες σ'ενα γειτονικό Κράτος Μέλος ,Ιδιαίτερα στήπεριοχή
τώνσυνόρων του .
'Ημορφή αυτή διαδικασίας έκμέρους τώνεμπειρογνωμόνων εξασφαλίζει
μίαομοιόμορφη προσέγγιση τών άναλύσεων καίδίνει μιάσυνέχεια στίς έκ-
τιμήσεις ιών συνεπειών άναφορας τώνάτυχημάτων αυτών στάδιάφορα προ­
γράμματα .Είναι αύτό τόμέρος τηςεκθέσεως τώνεμπειρογνωμόνων ιδιαί­
τερα πούάπαιτεΐ στενή συνεργασία μεταξύ τώνδιάφορων κλάδων πού εκ­
προσωπούνται μέσα στήν ομάδα ,δχιμόνο γιάνάκριθεί έάν οίυποθέσεις
τοΰατυχήματος δικαιολογούνται ,άλλά επίσης γιάνάαποφασιστεί έάν οΐ
υπολογισμοί πούυποβλήθηκαν είναι σωστοί .
(1)αναφέρονται σάν "ατυχήματα άναφορας "

-14-
Μπορεί μαυτό τόντρόπο νάαναμένεται ηέπίτευζη μιας ρεαλιστικής ιδέ­
ας,μετήβοήθεια των 'διαθέσιμων πληροφοριών καίτωνυποθέσεων πού έγι­
ναναποδεκτές κατά τόχρόνο τηςέκτιμήσεως σέκάθε περίπτωοη ,γιάτόν
κίνδυνο πούαπειλεί τόπεριβάλλον τοΰχώρου τηςέγκαταστάσεως καίγιά
τηνσυνοριακή ζώνη μιας γειτονικής χώρας κατά τήδιάρκεια λειτουργίας
της έζ,εταζόμενης πυρηνικής εγκαταστάσεως .
"Εκτίμηση τουκινδύνο υμολύνσεως."Οταν πρόκειται νάεκτιμηθούν οί
κίνδυνοι μολύνσεως στην περιοχή πούπεριβάλλει μιάπυρηνική έγκατάστα –
ση,βρισκόμαστε στόίδιο δίλημμα δπως κατά τήνεκτίμηση τηςασφάλειας
μιας πυρηνικής έγκαταστάσεως .'Εζάλλου ,παρά τούς έμφυτους κινδύνους
της ,ήπυρηνική μηχανική απέδειξε δτιείναι "ασφαλής "(ήακόμη πράγματι
ασφαλέστερη άπ'δτι ορισμένοι άλλοι κλάδοι ανθρώπινων δραστηριοτήτων ),
ένώαπότήναλλημεριά βρισκόμαστε ακόμη μακριά άπότόνάμπορούμε νά
υπολογίζουμε ποσοτικά τόβαθμό ασφάλειας μέεπαρκή ακρίβεια .Αύτό πού
λείπει έδω ,ακριβώς γιατί τάατυχήματα πούάφοροΰν τήνέκλυση σημαντι­
κήςένέργειας ηταν πάρα πολύ σπάνια ,είναι οΐσυντελεστές πιθανότητας
μέτούς οποίους οΐυποτιθέμενες συνέπειες ενός ατυχήματος θάέπρεπε νά
πολλαπλασιαστούν γιάνάληφθούν συμπεράσματα αναφορικά μέτούς πραγμα­
τικούς κίνδυνους .
Θάπρέπει έπίσης νάέχουμε υπόψη δτιδταν υπάρχει θέμα εκτιμήσεως του
χώρου γιάτήνεγκατάσταση ενός σταθμού πυρηνικής ένέργειας ,τάατομα τουπληθυσμοΰ
πούκατοικεί στήγύρω περιοχή είναι απίθανο νάενδιαφέρεται γιάτήμαθη­
ματική πιθανότητα τουκινδύνου .Αυτό πούπραγματικά θέλουν νάξέρουν
είναι "τίθάμπορούσε νάμας συμβεί ;". Μέαλλα λόγια θέλουν νάζέρουν
ποιές θάμπορούσαν νάείναι οΐσυνέπειες γιάτήνυγεία τους άπότήνλει­
τουργία ενός πυρηνικού σταθμού στήν περιοχή τους ."Ετσι ,θέλουν νάξέ­
ρουν (ατομικά ήσυλλογικά )τόανώτατο δριο τοϋκίνδυνου υγείας πούσχε­
τίζεται μέτόατύχημα άναφορας .*0μόνος βασικός τρόπος γιάτήλήψη της
μέγιστης αυτής τιμής είναι όυπολογισμός τωνδόσεων πούθάμπορούσαν
νάλάβουν τάμεμονωμένα άτομα τοϋ ενλόγω πληθυσμοΰ .

-15-
Γιάτους σκοπούς του 'Αρθρου 37,ηδυνατή έκθεση τοΰπληθυσμού σέκάθε
περίπτωση πρέπει νάυπολογίζεται ,κατά τόν ίδιο τρόπο κατά την εκτίμηση
τοΰκινδύνου μολύνσεως .Οιατομικές αυτές δόσεις ,πούυπολογίζονται μέ
βάση συντηρητικές υποθέσεις ,γίνονται έτσι τάαποφασιστικά κριτήρια στή
διατύπωση μιας γνώμης .'Επίσης ,μετήσύγκρισή τους μέτάδρια δόσεων
ητάέπίπεδα άναφορας ,παίζουν επίσης έναβασικό ρόλο στόν προγραμματι­
σμότηςαναγκαίας προστασίας ακτινοβολίας καίτωναναγκαίων μέτρων ε­
πεμβάσεως .Οισυλλογικές δόσεις έχουν λίγη αξία έπ'αύτοΟ τουθέμα­
τος ,επειδή όαναγκαίος υπολογισμός κατά μέσο δροεπίμεγαλύτερων ομάδων
πληθυσμού αποκρύπτει τήσυμμετοχή άπό'τίς ανώτατες τιμές ατομικών ,δόσεων .
Διασυ νορι ακήσυνεργασία.Τό"Αρθρο 37είναι κατά τέτοιο τρόπο διατυπω­
μένο ετσι ωστε τόνομικό τουαποτέλεσμα έξαντλεΐται απότήνέκδοση
τήςγνώμης της 'Επιτροπής πούπροβλέπεται σ'αύτό . 'Εάν ,ωςεκτούτου ,
οιαντικειμενικοί σκοποί ύγείας καίασφάλειας πούορίζονται στό "Αρθρο
2(β )καίυπογραμμίζουν ευκρινώς τόνΤίτλο 2,Κεφάλαιο III ,τήςΣυνθήκης
ΕΥΡΑΤΟΜ ,πρόκειται νάεπιτευχθούν αποτελεσματικά ,τότε πρέπει νάυπάρ­
ξει ,μετά τήνέκδοση τήςαποφάσεως ,στενή συνεργασία μεταξύ τωνενδια­
φερόμενων Κρατών Μελών σέκάθε περίπτωση .
'Επεσύρθη ήδη ήπροσοχή στίς περιστάσεις στίς όποιες ήσυνεργασία μετα–·
ξύτωνγειτονικών κρατών μπορεί νάείναι αναγκαία ακόμη καίαναφορικά
μέκανονικές απορρίψεις .
'Αλλά ήομαλή συνεργασία μεταξύ τώνάρχων καίτωνδύοπλευρών τώνσυνό­
ρωνγίνεται ακόμα πιόκρισιμότερος παράγοντας στήπερίπτωση σοβαρού ατυ­
χήματος απότήνέκλυση ενεργείας άπόπυρηνική εγκατάσταση .Σέτέτοιες
περιπτώσεις ,όχρόνος είναι σημαντικός ,καίπρέπει νάγίνει άμεση ενημέ­
ρωση έτσι ωστε νάμήνκινδυνεύσει ήανησυχήσει χωρίς λόγο όπληθυσμός .
'Ωςέκτούτου ,σέΓνώμες πούέκδόθηκαν βάσει τώνδιατάξεων του "Αρθρου
37,ή'Επιτροπή συνέστησε ,δπουχρειαζόταν ,τήνκαθιέρωση επαφών έκτών
προτέρων μεταξύ τώναρμόδιων αρχών τώνγειτονικών χωρών γιάτήνελαχι­
στοποίηση τών εμποδίων πόύδημιουργούνται άπότάεθνικά σύνορα αναφορι­
κάμέ :

-16-
-την ενεργοποίηση ενος ταχέως διασυνοριακού συστήματος συναγερμού *
-τήμεταβίβαση έπειγουσων οδηγιών αναφορικά μέτηνπροστασία ακτινοβο -
λίας·
-τηνανταλλαγή πληροφοριών γιάτήν εξέλιξη τωνκαταστάσεων ατυχημάτων
καί γιά τίςπαρατηρούμενες συνέπειες των ατυχημάτων στήγύρω περιοχή .
Στήν περίπτωση πυρηνικών εγκαταστάσεων ,που βρίσκονται κοντά σέεθνικά
σύνορα ,δίνεται ιδιαίτερη έμφαση επίσης στήν ύπαρξη τηςέπιθυμίας γιάτή
διεξαγωγή διασυνοριακών ασκήσεων δπως π.χ.γιάτήνεξασφάλιση της άμε­
σηςλειτουργίας τωνσυστημάτων επικοινωνιών .Οιπρακτικές αυτές από­
ψεις είναι κατ'άνάγκη τδαντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής στίς συνεδριά­
σεις μέτίςαρμόδιες αρχές καίθεωρούνται σάνμεγαλύτερης σημασίας από
δτιοποιεσδήποτε επίσημες συμφωνίες μεταξύ τωνενδιαφερόμενων κυβερνή­
σεων .

-17-
III .ΠΡΟΓΡΑΜ ΜΑΤΑΑΠΟΡΡ ΙΨΕΩΣ ΚΑΤΑΛΟΙΠΩΝ ΠΟΥΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Την31ηΔεκεμβρίου 1981 ,ή'Επιτροπή είχε λάβει τάγενικά δεδομένα
σχετικά μέ94προγράμματα απορρίψεως ραδιενεργών καταλοίπων ,ανα­
φορικά μέδλες τίς149πυρηνικές μονάδες ,καίείχε εκφέρει 'τηγνώμη της
οχετικά .Μερικές άπ'αύτές τίςανακοινώσεις ηταν ιδιαίτερα σύνθετες ,
δπως ατήν περίπτωοη τωνκέντρων ερευνών στό *Ιυ1ΐο1ι καί ΚειτίΒΓίιΙιβ ,τδ
Κοινό Κέντρο 'Ερευνων Ι5ΡΚΑ καίτίςβιομηχανικές έγκαταστάσεις δπως
είναι ήΕΙΙΗΟΟΗΕΜΙΟ ,γιάτάοποία εναμόνο πρόγραμμα απορρίψεως κατα­
λοίπων αναφερόταν οέολόκληρη σειρά εργαστηρίων ηάλλων πυρηνικών εγ­
καταστάσεων .
*Ηανάλυση τωνπρογραμμάτων πούυποβλήθηκαν απότάΚράτη Μέλη εχει ώς
έξης :
Κράτος Μέλος 'Αριθμός 'Αριθμός ενδιαφερο -
ανακοινώσεων μένων εγκαταστάσεων
Βέλγιο 16 28
Δανία - -
'Ομοσπ .Δημ .τηςΓερμα -
νίας 35 47
Γαλλ ία 22 43
'Ελλάδα - -
'Ιρλανδία - -
'Ιταλία 7 12
Λουξεμβούργο 1 1
'Ολλανδία 5 5
'Ηνωμένο Βασίλειο 8 13
Σύνολο 94 149

-18-
Οιανακοινωθείς αυτές καλύπτουν μία ευρεία κλίμακα προγραμμάτων ,δηλα­
δή:
-αντιδραστήρες εκπαιδεύσεως καίέρευνας ,
-ραδιοχημικά καίμεταλλουργικά εργαστήρια ,
-αντιδραστήρες παραγωγής ενεργείας διάφορων τύπων ,
-έγκαταστάσεις εμπλουτισμού ,
-εγκαταστάσεις κατασκευής καυσίμων στοιχείων ,
-έγκαταστάσει ςαποθηκεύσεως πυρηνικών καυσίμων με
ακτινοβολία ,
-έγκαταστάσει ςέπανεπεζεργασίας καυσίμων ,
-τόπυρηνοκίνητο πλοίο "ΟΤΤΟ ΗΑΗΝ ",
-εγκαταστάσεις χειρισμού καίαποθηκεύσεως ραδιενεργών καταλοίπων ,
-ελεγχόμενη πόντιση στηθάλασσα ραδιενεργών καταλοίπων .
Σεμερικές περιπτώσεις ,δταν έχουν γίνει βασικές μετατροπές στην ικα­
νότητα ήστήδιαδικασία τήςεγκαταστάσεως ,δόθηκαν πολλές γνώμες ανα­
φορικά μέμία καίμόνον εγκατάσταση .
Οίδιάφορες έγκαταστάσε ιςγιάτίςόποιες ή"Επιτροπή εδωσε γνώμες γιά
τάπρογράμματα ραδιενεργών καταλοίπων ,αναφέρονται ,χώρα πρός χώρα ,στό
Παράρτημα III .Πρέπει νάσημειωθεί δτι ,χωρίς έξαίρεση ,κάθε πρόγραμ­
μαγιάτήναπόρριψη ραδιενεργών καταλοίπων άπόεγκαταστάσεις πού
συγκεντρώνουν τόδημόσιο ένδιαφέρον ,δηλαδή οίπυρηνικοί σταθμοί παρα­
γωγής ένέργειας ,έζ,ετάστηκε βάσει τωνδιατάξεων του "Αρθρου 37τής
Συνθήκης .

-19-
IV .ΠΕΙΡΑ ΠΟΥ ΑΠΟΚ ΤΗΘΗΚΕ ΚΑΙ ΠΡΟΟΔΟΣ ΠΟΥΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ
1.Πείρα που αποκτήθηκε
"Οπως έπρεπε νάαναμενόταν .συνεχίστηκε ήτάση πουείχε ήδησημειωθεί
στην προηγουμένη έκθεση /9/γιάπυρηνικές έγκαταστάσεις βιομηχανικής
κλίμακας άντί έγκαταστάσεων ερευνών καθώς επίσης ,ιδιαίτερα ,καίγιά
πυρηνικές εγκαταστάσεις μεγαλύτερης δυναμικότητας .
'Ηδιαδικασία του "Αρθρου 37είναι ένααπότάλίγα μέσα πούδιατίθε­
νται στην 'Επιτροπή γιάνάλάβει μιάένημερωμένη εικόνα τωνπρακτι­
κώνπροβλημάτων ραδιολογικής προστασίας τουπεριβάλλοντος .'Ηεξέ­
ταση προγραμμάτων απορρίψεων αναφορικά μέτάθέματα πού συζητήθηκαν
παραπάνω ενισχύει ένα ουσιαστικό μέρος τηςπείρας πούαποκτήθηκε
άλλου ,πραγμα πούεπιβεβαιώνει δτιήπυρηνική τεχνολογία είναι "ευ­
νοϊκή "στόπεριβάλλον .
'Ηπείρα αυτή μπορεί νάσυνοψιστεί ώςέζης :
Κανονικές απορρίψεις :Τάεπίπεδα πούπροβλέπονται
γιάσυνήθεις απορρίψεις απόέξ,εταζόμενες πυρηνικές έγκαταστάσεις εί­
ναιαμετάβλητα τόσο χαμηλά ,ώστε σέδλες τίςγύρω περιοχές ήαντίστοι­
χηέκθεση τουπληθυσμού είναι σ'δλες τίςπεριπτώσεις πολύ χαμηλότερη
άπόδτι οίμέγιστες έπιτρεπτές δόσεις πούορίζονται στό "Αρθρο 12
τωνΒασικών Προτύπων "Ασφαλείας ΕΥΡΑΤΟΜ /2/.

-20-
"Οπως αναφέρθηκε άλλου /6/ ,οίπραγματικές απορρίψεις τωνκυριό­
τερων πυρηνικών έγκαταστάσεων -π.χ.σταθμών παραγωγής ενέργειας καί
έγκαταστάσεων έπανεπεξ,εργασίας –ανέρχονται σέενακλάσμα τωναντί­
στοιχων προβλεπόμενων ηεπιτρεπόμενων ανωτάτων τιμών .Πρέπει έπίσης
νάσημειωθεί ,σχετικά μέτόθέμα αυτό ,δτικατά τά23τελευταία έτη
σημειώθηκε μίασημαντική βελτίωση στην κατανόηση τηςλειτουργικής
συμπεριφοράς ακόμη καίτωνπυρηνικών αντιδραστήρων μεγάλης δυναμικό­
τητας καίτωνσυναφών εγκαταστάσεων τους .
'Ηεύνοϊκή λειτουργική πείρα πούαποκτήθηκε ,άντανακλατα ιέπίσης στή
(2)Ουνεχιζόμενη καθοδική τάση ατά ορια απορρίψεων καιΟτις απορρί -
ψεις πουδιενεργήθηκαν,όμαλοποιημένες αναφορικά μέτηνπαραχϋεισα
»< (3) «tr~ \-< ~ ^W »ενέργεια .Υπηρζ,ε λοιπόν σπάνιο νάβρεθούν ψηλά δρια απορρίψεων ,
συγκριτικά μέτίςσυνήθεις τιμές ,πουθάμπορούσαν νάπροκαλέσουν
τήσύσταση γιάτήναυστηρότερη τήρηση τηςλειτουργικής πρακτικής σέ
μία εγκατάσταση ήγιάτήνεπανεκτίμηση τηςανάγκης γιάτήδιατή­
ρηση τωνορίων αύτων .Μέχρι σήμερα ,δέναποδείχτηκε αναγκαίο νά
έφαρμοστοΰν οΕδιατάζεις τοΰ "Αρθρου .38.
(1)ΗΕπιτροπή εξετάζει περιοδικά τίςαπορρίψεις απότίςσημαντικό­
τερες πυρηνικές έγκαταστάσεις ,πραγμα πούτήνβοήθα νάέπιβεβαιώ -
σειστήν πράξη τίςπληροφορίες που ελαβε στάπρογράμματα πούυπο­
βλήθηκαν .
(2)'Ητάση αυτή είναι εμφανής απόδειξη τηςπαρατηρήσεως ,στήν πράζη ,
τηςαρχής πούορίζεται στάΒασικά Πρότυπα "Ασφάλειας ,βάσει της ο­
ποίας "δλες οίέκθέσεις θάπρέπει νάδιατηρούνται σέδσοτόδυνα­
τόνλογικά χαμηλό επίπεδο "/7/σύμφωνα μέτίς αρχές Α.Ι..Α.Η.Α .
(35Ιοιν35γ035οπηΙ)1θβοΗΐβν&^Ιβ )τηςΟ.Ι.Ρ.Κ ..
(3)Κατά τήνπερίοδο 1970-78 ,έπίπαραδείγματι ,ήέκλυση ευγενών α­
ερίων μειώθηκε στήν Ευρωπαϊκή Κοινότητα απόμίαμέση τιμή 25
0Ϊ/ΜΜ& σέ2Οϊ/ΜΙα/η,καί οίομαλοποιημένες τιμές γιάαπορρίψεις
ύγρών ουσιών κατά τό1978 ήταν κατά μέσο δρομικρότερες άπότό1/3
των τιμών του 1970 .

-21-
"Εκθεση του πληθυσμό 0;Οιδοθείς στίς οποίες 6πλη­
θυσμός μπορεί πιθανόν νάεκτεθεί λόγω τωνέκλΰσ$ων αυτών είναι αντί­
στοιχα χαμηλός .Αυτό επιβεβαιώνεται απότάδεδομένα πούσυνοψίζονται
στόΠαράρτημα IVγιάτίςπεριοχές πούγειτονεύουν αμεσα μεπυρηνικούς
σταθμούς ένέργειας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα .Τάστοιχεία δείχνουν ό­
τιοιδόσεις τωνμεμονωμένων ατόμων βρίσκονται γύρω στό 1%ηλιγότερο
«' c (1) „ e<<■των ορίων δόσεων .Δηλαδη ,βρίσκονται στην ακτίνα των περιφερειακών
καίδιαχρονικών 1διακυμάνσεων του μέσου επιπέδου φυσικής εκθέσεως ,
πούαναγνωρίζεται γενικά δτι είναι περίπου 1πι5ν/ει(0.1 Γ6Πΐ/&).
"Αναλύσεις ατυχημάτων .Μπορεί νάεξαχθεί τόσυμπέ­
ρασμα ,μέβάση τίςμελέτες των δυνατών συνεπειών υποθετικών ατυχημά­
τωνστίς διάφορες πυρηνικές εγκαταστάσεις (βλέπε Τμήμα III )πού διε­
ξάχθηκαν κατά τηδιάρκεια τηςέζετάζομενης περιόδου ,δτι ήεκτεταμέ­
νημόλυνση ,μέαποτελέσματα πούέκτείνονται σέμεγάλες αποστάσεις στό
έδαφος μιας γειτονικής χώρας ,γίνεται αντιληπτή μόνο στήν περίπτωση
σοβαρών ατυχημάτων πού συμβαίνουν σέορισμένες κατηγορίες πυρηνικών
έγκαταστάσεων ,ιδιαίτερα πυρηνικών έγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας καί ,σέ
χαμηλότερο βαθμό ,σέεγκαταστάσεις έπανεπεζεργασίας ."Οπως προκύπτει
απότήνέκθεση αυτή ,ή'Επιτροπή προσδίδει ιδιαίτερη προσοχή σ'αυτούς
τούς τύπους εγκαταστάσεων στάπλαίσια του "Αρθρου 37.
Δέν έχουν ακόμη σημειωθεί στήν Κοινότητα ατυχήματα πούνάέχουν σοβα­
ρόαντίκτυπο στόπεριβάλλον μετά απόμίαέκλυση ραδιενέργειας . "Επί­
σης ,οίαναλύσεις πούδιεξάχθηκαν μέχρι σήμερα υποδεικνύουν δτι οί
συνέπειες ,πού θάμπορούσαν νάπροβλεφθούν γιάμίαγειτονική χώρα,θά
μπορούσαν γενικά νάδιατηρηθούν σέαποδεκτά δρια απλά καίμόνο μέτή
χρήση διοικητικών μέτρων ,π.χ.περιορισμών στήν κατανάλωση τροφίμων πού
παράγονται στήν περιοχή .
(1)Τόοριο δόσεως γιάολόκληρο τόσώμα γιάτάμεμονωμένα ατομα του
πληθυσμού είναι 5η5ν/&(0.5 ΓΘΠΙ/&)/8/.

-22-
Πυρηνικές εγκαταστάσεις κοντά σέεθνι­
κάσύνορα .Γιάτηνεπιλογή τουχώρου τηςέγκαταστάσεως τωνπυ­
ρηνικών σταθμών ηλεκτρικής ενέργειας ,ήδιαθέσιμη ικανότητα ψύξεως
αποτελεί εναβασικό κριτήριο ,γεγονός που είχε σάν .αποτέλεσμα κάποιο
ανταγωνισμό γιάέγκαταστάσει ςστίς ακτές καίκατά μήκος τωνκυριοτέ­
ρωνποταμών .'Ηγεωγραφία τηςευρωπαϊκής ηπείρου ,ιδιαίτερα όσον ά-
φορα τήθέση τουΡήνου ,τουΜοζέλλα ,τουΜβυεβ ,καίτου ΕΓΠΒ ,είναι
τέτοια πουμίαολόκληρη σειρά έγκαταστάσεων πυρηνικών σταθμών ,που
αποτελούνται συχνά απόπολλές μονάδες ,κατασκευάστηκαν ήπρόκειται νά
κατασκευαστούν πολύ κοντά σέεθνικά σύνορα .
Οίχώροι τωνκυριότερων πυρηνικών έγκαταστάσεων στήν Κοινότητα ,καί
έκείνων πούβρίσκονται σέλειτουργία καίεκείνων πούείναι υπόκατα­
σκευή ,πούβρίσκονται κοντά σέέθνικά σύνορα Κρατών Μελών ,αναφέρονται
στά Παραρτήματα IVκαί V.
Σέεναποσοστό 20%περίπου απότίςΓνώμες γιάπρογράμματα απορρίψεως ,
πούεκδόθηκαν απότην 'Επιτροπή στάπλαίσια του "Αρθρου 37,κρίθηκε
αναγκαίο νάγίνει μίασύσταση σχετικά μέτήσυνεργασία μεταξ,ΰ τών
γειτονικών Κρατών Μελών αναφορικά μέτάπιθανά ατυχήματα σέπυρηνι -
κέςέγκαταστάσει ς,πούθάμπορούσαν νάέχουν συνέπειες πέραν τώνέθ–
νικών συνόρων .Παρ'δλο δτιδένανέκυψαν μέχρι σήμερα ιδιαίτερα προ­
βλήματα απόεγκαταστάσεις πούβρίσκονται κοντά σέσύνορα ,θεωρήθηκε
σκόπιμο νάπροβλεφθεί ήυποβολή προγραμμάτων απορρίψεως καταλοίπων
γιάπυρηνικές εγκαταστάσεις ενέργειας καίεγκαταστάσεις έπανεπεζεργα -
σίας καυσίμων ενωρίτερα άπ'δτι προβλεπόταν μέχρι σήμερα . "Αναφορικά
μέτόθέμα αύτό βλέπε επίσης Τμήμα V.

-23-
2.Προοδος πουεπιτε ύχθηκε
'Ηγενικά ικανοποιητική πείρα ,πούυπογραμμίζεται στήν παρούσα Εκθεση ,
άντανακλα έπίσης τήνκατά κάποιο τρδπο παράλληλη εναρμόνιση που έπι–
τεύχθηκε αναφορικά μέτίςτεχνικές άπδψεις τηςραδιολογικής προστασί –
ας. *Αναφορικά μετους κανονισμούς ,παρ'ολο δτιτάΒασικά Πρότυπα
"Ασφάλειας /2/,πού αναφέρθηκαν αρκετές φορές στην παρούσα Εκθεση ,ε– ■
χουν αποτελέσει μίαβάση γιάτήνέναρμονισμένη προσέγγιση τωνπροβλη­
μάτων προστασίας άπδτήνακτινοβολία ,σημαντικές πορσπάθειες έχουν
γίνει καίακόμα απαιτούνται γιάτήνευρεία εφαρμογή τηςεναρμονίσεως
αυτής· Αυτός είναι όσκοπός τηςτεχνικής συνεργασίας πουκαθιερώθη­
κεσέδιάφορα επίπεδα . 'Αναφορικά μέτάδιαδικαστικά θέματα ,ήεναρ­
μόνιση τηςέφαρμογής του "Αρθρου 37εχει ήδηεπιτευχθεί σημαντικά .
Οιπαρακάτω παράγραφοι αφιερώνονται στάδύοαυτά θέματα .
Τεχνική συνεργασία .Μέβάση τήνπείρα πού αποκτήθηκε
άπότήνεφαρμογή τοϋ "Αρθρου 37,εναεύρύ πρόγραμμα συνεργασίας εισή­
χθησέδιάφορα έπίπεδα βάσει τουοποίου επιτεύχθηκε πρόοδος γιάτήν
εναρμόνιση σέέκρεμή τεχνικά προβλήματα ,καίβελτιώθηκε ήπαροχή λεπτο­
μερέστερων πληροφοριών , ιδιαίτερα στούς παρακάτω τομείς πούαπο­
τέλεσαν τόθέμα σεμιναρίων ,συναντήσεων έμπειρογνωμόνων καίδημοσιεύ­
σεων έκθέσεων :
–Μεθοδολογία γιά τήν εκτίμηση τηςραδιολογικής εκθέσεως τουπληθυ­
σμού /ΙΟ/·
–Διαδικασίες εξακριβώσεως καίχαρακτηριστικές άζίες γιάτήναποτελε­
σματικότητα των φίλτρων ιωδίου καίΗΘΓΟΒΟΙ /II/,/12/,/13/·
–"Ερευνα τωνραδιενεργών απορρίψεων άπόσταθμούς πυρηνικής ενέργειας
καίεγκαταστάσεις έπανεπεξεργασίας στήν Κοινότητα /6/·

-24-
-Ηραδιολογική εκθεση τουπληθυσμοϋ στην περιφέρεια Ηίιΐη-Μβυεβ /14/τ
-Συλλογή δεδομένων αναφορικά μέτήνεκθεση τουπληθυσμού τηςΚοινό­
τητας οτήν φυσική ακτινοβολία /15/·
-Κριτήρια καίέπίπεδα δόσεων άναφορας γιάραδιολογική προστασία καί
μέτρα έπεμβάσεως στήν περίπτωση ραδιολογικής έκθέσεως τουπληθυσμού
έξ'αίτιας πυρηνικού ατυχήματος /16/.
'Ηέζέταση τωνπρογραμμάτων γιάτήναπόρριψη ραδιενεργών καταλοίπων
ηταν κατ'αυτόν τόντρόπο μίαευπρόσδεκτη ευκαιρία γιάτόνπροσδιορι­
σμόπροβλημάτων καίγιά τόνκαθορισμό ανεπίλυτων τεχνικών θεμάτων στόν
τομέα τηςραδιολογικής προστασίας ,τωνοποίων ήέπεζεργασία καίτά
αποτελέσματα έχουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον απόδτι ήδιαδικασία πού
προβλέπεται άπότό"Αρθρο 37.
Διαδικασίες του "Αρθρου 37. 'Αναφορικά μέτίς
διαδικασίες τοϋ "Αρθρου 37,πρέπει νάσημειωθεί δτι οίκαθυστερήσεις
στήν κοινοποίηση καθώς επίσης καί οίβασικές ελλείψεις τωνγενικών
δεδομένων έγιναν λιγότερο συχνές κατά τήνύπόέζέταση περίοδο ,καί
έπίσης δτι ,στήν περίπτωση πούσυνέβησαν τέτοιες έλλείψεις ,επανορθώ­
θηκαν ταχύτερα ,ετσι ωστε διενεργήθηκαν ομαλότερα οίδιαδικασίες πού
προβλέπονται άπότήνΣυνθήκη .'ΐδιαίτερα ,δπως αναφέρθηκε προηγού­
μενα ,εξετάστηκαν προσεχτικότερα τάγενικά δεδομένα δλων των έγκατα -
στάσεων πούβρίσκονται σέλειτουργία καίπούείναι τουτύπου πούπροσ­
ελκύει περισσότερο τόδημόσιο ενδιαφέρον ,δηλαδή τωνπυρηνικών σταθμών
παραγωγής ένέργειας .
'Εζ'αίτίας τηςτεχνικής συνεργασίας πούαναφέρθηκε προηγουμένως ,επι­
τεύχθηκε μίαμεγαλύτερη ομοιομορφία τηςτεχνικής γλώσσας στά έγγραφα
πούυποβλήθηκαν άπότάδιάφορα Κράτη Μέλη καίτηςπροσεγγίσεως γιά
τήν εκτίμηση τωναπορρίψεων καίτωνσυνεπειών τους .Παρά τήνγενικά
ενθαρρυντική αύτή πείρα ,φαίνεται επιθυμητό νάλάβει ή "Επιτροπή στό

-25-
μέλλον ορισμένες πρόσθετες πληροφορίες ,καίαυτός είναι ενας άπότους
σκοπούς τοΰπροαναφερθέντος αναθεωρημένου κειμένου τηςΣυστάσεως ανα­
φορικά μέτηνεφαρμογή τοΰ "Αρθρου 37,πού εξετάζεται περισσότερο στό
Τμήμα Vπαρακάτω .

-26-
V.ΑΝΑΘΕΩ ΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣ ΕΩΣΑΝΑΦΟΡ ΙΚΑ ΜΕΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓ ΗΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 37
Μεβάση τηνπείρα πουαποκτήθηκε πάνω από22έτηάπότηνεφαρμογή του
"Αρθρου 37σύμφωνα μετίςδιατάζεις της Συστάσεως 1960 ,/I/φάνηκε
έπιθυμητή ήαναθεώρηση τουκειμένου τηςΣυστάσεως γιάνάευθυγραμμιστεί
μετίςτρέχουσες ανάγκες .Φάνηκε πράγματι αξιόλογη ,έν'δψει τωντεχνι­
κώνέξελίξεων στόν πυρηνικό τομέα μέτίςπαράλληλες ποσοτικές καίποιο­
τικές αλλαγές στίς συναφείς έκλύσεις ραδιενεργών ούσιών ,ήδιαμόρφωση
ευκρινέστερου ορισμού τηςπραγματικής έννοιας τουδρου "απόρριψη ραδιε­
νεργών καταλοίπων "λαμβανομένου υπόψη τοΰδυνητικοΰ κίνδυνου έκθέσεως ,
καθώς επίσης καί ήσύνταξη μιας νέας μορφής τουκαταλόγου μέτόν
τίτλο "γενικά δεδομένα "^^πούνάαντιστοιχεί σέκάθεκατηγορία πυρη­
νικών εγκαταστάσεων .
"Εγινε επίσης ευκρινές δτιεπιβάλλεται γιάτήν "Επιτροπή νάλαμβάνει γε­
νικά δεδομένα αναφορικά μέτοΰς σπουδαιότερους τύπους πυρηνικών εγκατα­
στάσεων ,δηλαδή τοΰς πυρηνικούς αντιδραστήρες καίτίςεγκαταστάσεις έ-
2)πανεπεξεργασίας νωρίτερα άπόδτιπροβλεπόταν μέχρι σήμερα 1 ,δηλαδή
πρίν τήνέναρξη τηςκατασκευής .Αυτό θάέπέτρεπε τόνέντοπισμό,μέ μίαπροκα­
ταρκτική εξέταση ,τωνοποιωνδήποτε ιδιαίτερων διμερών προβλημάτων πούπρο­
κύπτουν άπότόένλόγω πρόγραμμα απορρίψεως ,μέσκοπό ιδιαίτερα τήνέγ­
καιρη καθιέρωση διμερών έπαφών .
(1)'0κατάλογος "γενικά δεδομένα "έχει ήδημίαφορά αναθεωρηθεί στό
παρελθόν ,τό1973 (βλ./9/καίΠαράρτημα V).
(2)ΤόΕυρωπαϊκό Κοινοβούλιο έπέσυρε επίσης τήνπροσοχή ,σέορισμένες
περιπτώσεις ,αναφορικά μέτήνανάγκη τέτοιων προκαταβολικών πληροφο­
ριών .

-27-
Για τηδιευκόλυνση της εφαρμογής ορισμένων συστάσεων που περιέχονται
οέΓνώμες πουδιατυπώθηκαν άπότην 'Επιτροπή ,φάνηκε έπιθυμητό νάαπαι­
τηθούν τάδεδομένα ,πουυποβάλλονται βάοει του "Αρθρου 37,δπου ηταν δυ­
νατόν εναχρόνο πρίν άπότηνπρογραμματισμένη θέση σέλειτουργία της
σχετικής έγκαταστάσεως .
'ΗΣύσταση ζητεί επίσης τηνυποβολή ,σέτακτικά διαστήματα ,εκθέσεων
γιάαπορρίψεις άπόμεμονωμένες εγκαταστάσεις κυκλίσεως καυσίμου (κάθε
δύοετη )καίγιάτίςσυνολικές απορρίψεις (κάθε πέντε ετη )άπόμικρής
εκτάσεως χρήστες ραδιονουκλεϊδων ,εντός τωνύδάτων .Οίπληροφορίες
αυτές θάβοηθήσουν τήν "Επιτροπή νάυπολογίσει τίςυπάρχουσες τιμές
εκθέσεως ,καί έχουν σάνσκοπό νάδιευκολύνουν τήδιατύπωση τηςΓνώμης
της 'Επιτροπής αναφορικά μέτάδιάφορα προγράμματα .
Σέσυμφωνία μέτίςτεχνικές έξελίξεις ,δίνονται επίσης στοιχεία γιά
τήδιαδικασία προγραμμάτων απορρίψεως ραδιενεργών καταλοίπων στόυπέ­
δαφος ηστήθάλασσα .
'ΗΣύσταση αυτή ,πού εχει τεθεί σάνπαράρτημα VIτηςπαρούσης εκθέσεως ,
υιοθετήθηκε άπότήν 'Επιτροπή τήν3ηΦεβρουαρίου 1982 /17/,καίορίζει
τίςδιαδικασίες γιάτήνεφαρμογή τωνδιατάξεων του "Αρθρου 37κατά τά
προσεχή ετη .

-28-
ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΓΓ'ΡΛΦΑ
ΣΧΕΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
/I/"Recommandation delaCommission concernant l'application de
l'article 37duTraité "
J.O. *)3eannée ,N281 ,1893-1896 ,1960
/2/ΤάΒασικά Πρότυπα Ασφάλειας ΕΥΡΑΤΟΜ ορίζονται στίς παρακάτω "Ο­
δηγίες του Συμβουλίου των "Υπουργών :
-"Directives fixant les normes debase relatives alaprotection
sanitaire delapopulation etdes travailleurs contre les dan­
gers résultant des radiations ionisantes "
J.O. 2eannée ,Nm ,221-239 ,1959
-"Directive portant révision des annexes 1et3des directives
fixant les normes debase enmatière deprotection sanitaire "
J.O. 5eannée ,Ne57,1633-1649 ,1962
-"Directive duConseil du27octobre 1966 ,portant modification
des directives fixant les normes debase relatives àlaprotection
sanitaire delapopulation etdes travailleurs contre les dangers
résultant des radiations ionisantes "
J.O. 9eannée ,N2216 ,3693-3703 ,1966
-"Council Directive ofJune 1976 laying down the revised basic
safety standards for the health protection ofthe general public
and workers against the dangers ofionizing radiation "
J.O. Vol 19 ,N2L187 ,1-44 ,1976
*)^.0.='Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

-29-
–"Directive duConseil du15Juillet 1980 ,portant modification
des directives fixant lesnormes debase relatives àlaprote­
ction sanitaire delapopulation etdes travailleurs contre
les dangers résultants desrayonnements ionisants "
J.O. 23e année ,N5L246 ,1-72 ,1980
/3/"28FEVRIER 1963 -Arrêté royal portant règlement général dela
protection delapopulation etdes travailleurs contre ledanger
des radiations ionisantes "
Moniteur Belge ,133e année ,N998 ,5206-5266 ,1963 ;
Βλέπε ιδιαίτερα "Αρθρα 6.5καί7.4 .
/4/Decreto delPresidente della Repubblica Italiana 13febbraio 1964 ,
n.185
"Sicurezza degli impianti eprotezione sanitaria dei lavoratori
edelle popolazioni contro ipericoli delle radiazioni ionizzanti
derivanti dall' impiego pacifico dell' energia nucleare "
Gazzetta Ufficiale n.95,Supplemento ordinario ,1-30 ,16aprile
1964 ;
Βλέπε ιδιαίτερα Α«3φρο 42,παράγραφος 2.
/5/"Convention entre laBelgique etlaFrance sur laprotection radio­
logique concernant les installations delacentrale nucléaire des
Ardennes ,etannexes ,signée àParis ,le23septembre 1966 "
Moniteur Belge ,137e année ,N945,2276-2280 ,1967 .
/6/"Radioactive effluents from nuclear power stations and nuclear fuel
reprocessing plants intheEuropean Community -Discharge Data
1974 /1978 -Radiological Aspects "
Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων (Σεπτέμβριος 1980 )
/7/"Αρθρο 6β)της "Οδηγίας 1980 ,ν./2/
/8/"Αρθρο 12 (2)της "Οδηγίας 1980 ,ν./2/

-30-
/9/"Application ofarticle 37oftheEURATOM Treaty –Survey of
activities -Experience gained 1959-72 "
Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,Γενική Διεύθυνση Κοινωνικών
"Υποθέσεων ,1972
/10/MMethodology forEvaluating theRadiological Consequences of
Radioactive Effluents released inNormal Operations "
Joint Report bythe NRPB and the CEA
Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων (Ιούλιος 1979 )
/ll/"Proceedings Seminar onIodine Filter Testing "
Τομος Iκαι II.
'Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,1974
/12/"Proceedings Seminar onHigh Efficiency Aerosol Filtration in
theNuclear Industry "
Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,Λουξεμβούργο ,Φεβρουάριος 1977
/13/J.G. WILHELM
"Jodfilter inKernkraftwerken "
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ,Λουξεμβούργο 1976
Η.Ο .ϋΟΚΜΑΝ
"Acomparison oftheMethods used inthe Nuclear Industry to
test High Efficiency Filters "
'Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,Λουξεμβούργο ,Ιούνιος 1981
/14/A.Bayer
"The Radiological Exposure ofthe Population oftheRhine-Meuse
Region "
'Επιτροπή τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,Ιούνιος 1978 –μίααναθεω­
ρημένη έκδοση τηςεκθέσεως πρόκειται νάδημοσιευθεί

/15/"Proceedings SeminarontheRadiological BurdencfMan/rum
NaturalRadioactivity intheCountriesoftheEuropeanCommuriitie
LeVesinet4-6December1979
ΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων ,Λουξεμβούργο 1980
/16/"Κ&(1ΪΟ1Ο£ΪΟΗ1ΡΓοΐβοΐϊοη 0ΓΪΪΘΓΪ&ΓΟΓΟοηΐι-οΐΐΐη® 0υεβ3ΐοΙ,ή.3
ΡυβίΐοΐηΐΗβΕνβηΐοί"ΑοοΐάβηΐΒΐ Ηβ1ββ3β5οί"ΗθΊϊο&οΐϊνβ Μ<ιΐβ-
τίειΐ"-"Οδηγός"Εκτακτων'ΕπιπέδωνΔόσεων'Αναφοράςτης'Ομάδας
'Εμπειρογνωμόνων πουΟυγκλήθηκεβάσειτου"Αρθρου31τηςΣυνθήκη
ΕΥΡΑΤΟΜ (υπόπροπαρασκευή )
/17/CommissionRecommendation of3February1982ontheapplication
ofArticle37oftheEURATOMTreaty 11
J.O.Vol.25,N9L83,15-23,1982

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
ΟΜΑΔΑ ΕΜΠΕΙ ΡΟΓΝΩΜΟΝ ΩΝΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡ ΟΥ37
'Ηόμάδα εμπειρογνωμόνων ,πούαναφέρεται στό "Αρθρο 37,πούσυστήθηκε
στάπλαίσια του "Αρθρου 31,είναι ή"διαόμάδα πούσυνεργάζεται στη
σύνταξη τωνΒασικών Προτύπων 'Ασφαλείας ,ετσι ωστε τάμέλη τηςεΓναι
ιδιαίτερα εμπειρογνώμονες σέθέματα δημόσιας υγείας δπως ορίζεται στό
"Αρθρο 31.Φάνηκε κατάλληλο ,ωστόσο ,έν'δψει τωνεγγενών τεχνικών προ­
βλημάτων κατά τηνεκτίμηση τωνκινδύνων υγείας πούσυνεπάγεται ήαπόρ­
ριψη ραδιενεργών καταλοίπων ,ενας αριθμός τεχνολόγων έμπειρογνωμόνων
νάδιοριστεί έπίσης στην όμάδα .'Ωςέκτούτου ,ή"Επιστημονική καί
Τεχνική 'Επιτροπή ,πούσυστήθηκε βάσει του "Αρθρου 134τηςΣυνθήκης ,
κατά τήσυνάντησ ^τηςτης13ης 'Οκτωβρίου 1959 ,συμφώνησε δτιγιάτό
σκοπό τωνκαθηκόντων πούεπιβάλλονται απότό"Αρθρο 37,ήόμάδα θάπρέ­
πεινάπεριλαμβάνει "έξη τεχνολόγους εμπειρογνώμονες καίεξηεμπειρογνώ­
μονες δημόσιας υγείας .
Γιάνάεξασφαλιστεί ήπαρουσία τωνσπουδαιότερων τεχνικών κλάδων κατά
τίςσυναντήσεις τηςομάδας ,φάνηκε σύντομα αναγκαία ήαύξηση τοϋάριθμοΟ
τωντεχνολόγων έμπειρογνωμόνων ."Ετσι ,κατά τήσυνάντησή τηςτης4ης
Δεκεμβρίου 1962 ,ή'Επιστημονική καίΤεχνική "Επιτροπή αποφάσισε νάδιο­
ρίσει εξηακόμα τεχνικούς εμπειρογνώμονες στήν όμάδα .
Μετά τήνδιεύρυνση τηςΚοινότητας μέτήνπροσχώρηση νέων Κρατών Μελών ,
ακόμη περισσότερα μέλη προστέθηκαν στήν όμάδα ,ήοποία τώρα αριθμεί 30
μέλη (βλέπε παρακάτω κατάλογο ).Μέχρι τήν31ηΔεκεμβρίου 1981 ,ήομάδα
εμπειρογνωμόνων είχε συγκληθεί σέ57περιπτώσεις .Οισυναντήσεις αυτές ,
στίς όποΓες εξετάζονται τάπρογράμματα πούυποβάλλονται γιάτήναπόρριψη
ραδιενεργών καταλοίπων καθώς έπίσης καίοποιαδήποτε συναφή προβλήματα ,
διαρκούν συνήθως δύοητρεις ήμερες .
'ΗΓραμματεία τηςομάδας έμπειρογνωμόνων παρέχεται απότήνϋ0ν/Ε/2^^.
(1)Διεύθυνση "ραδιενεργά κατάλοιπα καίμέτρα προλήψεως καίασφάλειας σέ
πυρηνικές έγκαταστάσεις ".

-32- ANNEXE I
ANLAGE I
31 .XII .1981
SACHVERSTANDIGENGRUPPE
GROUPE D'EXPERTS
EXPERTS' GROUP
(Article 37oftheEURATOM TREATY )
Mitglied seit
Membre depuis
Member sinceFachgebiet
Spécialité
Speciality
BELGIQUE
H.DOPCHIE i960 Technique nucléaire
Directeur
Association Vingotte
935 ,ChdeWaterloo
1180 BRUXELLES
Dr.A.LAFONTAINE 1968 Santé publique
Directeur
del'Institut d'Hygiène et
d'Epidémiologie
14,rue Juliette Wytsman
1050 BRUXELLES
P.STALLAERT 1974 Santé publique
Ministère del'Emploi et
duTravail
Administration delaSécurité
duTravail
53,rue Belliard
1040 BRUXELLES

33 ANNEXE I
ANLAGE I
Mitglied seit
Membre depuis
Member sinceFachgebiet
Spécialité
Speciality
DANEMARK
L.HANNIBAL 1975 Health protection
The National Board ofHealth
National Institute ofRadiation
Hygiene
Frederikssundsve j378
2700 COPENHAGEN
0.WALMOD-LARSEN 1978 Health protection
Health Physics Div -.sion
Ris^S National Labc ratory
4000 R0SKILDE
DEUTSCHLAND (BUNDESREPUBLIK )
M.TSCHERNER 1977 Strahlen -und
TÜV-Rheinland Urnweltschutz
Postfach 101750
5000 KÖLN 1
Dipl.-Phys .L.F. FRANZEN 1974 Kerntechnik
Gesellschaft für Reaktor -
sicherheit mbH
Glockengasse 2
5000 KÖLN 1
Dr. W.P0HL 1969 Umweltschutz
Präsident des Bayer .Landesamts
für Umweltschutz
Rosenkavalierplatz 3
8000 MÖNCHEN 81

-_w --L
ANLAGE I
Mitglied seit
Membre depuis
Member sinceFachgebxet
Spécialité
Speciality
Dr.-Ing .Karl ZUEHLKE 1966 Kerntechnik
Kernforschung szentrum
Karlsruhe GmbH
Postfach 3640
7500 KARLSRUHE 1
FRANCE
J.CHANTEUR 1975 Santé publique
Ministère delaSanté
S.C.P.R.I.
B.P. no35
78110 LEVESINET
R.COULON 1978 Protection sanitaire
Chef duService d'Etudes
générales deProtection
Département delaProtection
Sanitaire
Centre d'Etudes Nucleaires
B.P. no6
92260 FONTENAY -AUX-ROSES
J.JACQUET 1971 Hydrologie
Chef duDépartement "Environnement Météorologie
Aquatique etAtmosphérique "
Electricité deFrance
B.P. no24
78400 CHATOU
Dr.H.JAMMET i960 Protection sanitaire
Chef duDépartement dela
Protection Sanitaire
Centre d'Etudes Nucléaires
B.P. no6
92260 FONTENAY -AUX-ROSES

-Jb - ANNEXE 1
ANLAGE I
Mitglied seit
Membre depuis
Member sinceFachgebiet
Spécialité
Speciality
GRECE
Ass .Professor P.KOSTAMIS
Alexandra Hospital
Vas .Sofias Av .1981 Health protection
ATHENS 611 ,GREECE
Dr. A.HADJIANTONIOU 1981 Health protection
Head Health Physics Div .
Greek Atomic Energy Commission
Democritos N.R.C.
Aghia Paraskevi ,Attikis
ATHENS ,GREECE
IRLANDE
C.CUNN1NGHAM 1976 Health protection
Nuclear Energy Board Ireland
20 ,Lower Hatch Street
DUBLIN 2
J.D. CUNNINGHAM 1974 Health protection
Nuclear Energy Board Ireland
20 ,Lower Hatch Street
DUBLIN 2

-J
36 ANNEXE I
ANLAGE I
Mitglied seit
Membre depuis
Member sinceFachgebiet
Spécialité
Spéciality
ITALIE
Dott .ssa Caria BROFFERIO 1976 Radiological Protection
Direzione Centrale Sicurezza
Nucleare eProtezione Sanitaria
Divisione Protezione dell' Ambiente
C.N.E.N.
Viale Regina Margherita ,125
00198 ROMA
Dott .Pietro CAGNETTI 1970 Météorologie
Dipartimento delle Ricerche
diSicurezza Nucleare e
diProtezione Sanitaria
Gruppo diMeteorologia
C.N.E.N. /C.S.N. Casaccia
S.P. Anguillarese Km1+300
OOlOO ROMA
Ing .Guiseppe RUSSINO 1978 Nuclear techniques
ENEL-Settore Impianto e
Sicurezza Nucleare
Via G.B. Martini ,3
00198 R0MA
Ing .C.SENNIS from 1962 to1969 Radiological protection
Direzione Centrale Sicurezza and since 1978
Nucleare eProtezione Sanitaria
Divisione Protezione
dell 'Ambiente
C.N.E.N.
Viale Regina Margherita ,125
0198 R0MA

-37 - ANNEXE I
ANLAGE I
Mitglied seit Fachgebiet
Membre depuis Spécialité
Member since Speciality
LUXEMBOURG
J.P.HOFFMANN
Ingénieur diplômé
Ministère del'Energie
19-21 Bd .Royal
LUXEMBOURG1978 Technique nucléaire
Dr .P.KAYSER
Direction delaSanté
37,rue Glesener
LUXEMBOURG1962 Santé publique
PAYS-BAS
Dr .P.HAGEL
Rijksinstituut voor
Visser ijonderzoek
Haringkade 1
1976-CP IJMUIDEN1980 Aquatic Environmental
Protection
Ir .C.J. VAN DAATSELAAR
Adviseur bij het Directoraat -
Generaal van deArbeid
Ministerie van Sociale Zaken
Balen van Andelplein 2
VOORBURG1965 Nuclear techniques
Dr. J.WEBER
Ministerie van Volksgezondheid
enMilieuhygiëne
12,Dr .Reijerstraat1974 Health protection
LEIDSCHENDAM

-38- ANNEXE I
ANLAGE I
Mitglied seit
Membre depuis
Member sinceFachgebiet
Spécialité
Speciality
ROYAUME-UNI
W.S. GRONOW 1974 Nuclear Safety
Nuclear Installations
Inspectorats
Health and Safety Executive
Thames House North ,Millbank
LONDON SW1
B.R. HOOKWAY 1976 Environmental radio -
Department oftheEnvironment logical protection
Romney House
Marsham St.
LONDON SW1
N.G. KELLY 1980 Radiological protection
National Radiological Protection
Board
HARWELL ,Chilton .
Oxfordshire 0X11 0RQ
Dr.N.T. MITCHELL 1976 Aquatic Environmental
Ministry ofAgriculture , Protection
Fisheries and Food
Fisheries Radiological Laboratory
Directorate ofFisheries Research
Pakefield Road
Lowestof t
SUFFOLK NR33OHT