Τροποποιημένη πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (1) (1999/C 52/10) COM(1999) 18 τελικό - 98/0114(SYN)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 189 Α, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ στις 20 Ιανουαρίου 1999)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Ε,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Γ σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

Εκτιμώντας:

(1) ότι άρθρο 130 Γ της Συνθήκης προβλέπει ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) συμβάλλει στη διόρθωση των κυριοτέρων περιφερειακών ανισοτήτων στην Κοινότητα 7 ότι, κατ' αυτόν τον τρόπο, το ΕΤΠΑ συμβάλλει στη μείωση της απόκλισης μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιφερειών και στη μείωση της υστέρησης που παρουσιάζουν οι μειονεκτικές περιφέρειες ή νήσοι, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών περιοχών 7

(2) ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. . . ./. . του Συμβουλίου, περί των γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία ορίζει στο άρθρο 2 παράγραφος 2 ότι η κύρια αποστολή του ΕΤΠΑ είναι η στήριξη των στόχων αριθ. 1 και 2 που προβλέπονται στο άρθρο 1 του κανονισμού αυτού 7 ότι τα άρθρα 19 και 20 του ίδιου κανονισμού ορίζουν ότι το ΕΤΠΑ συμβάλλει στη χρηματοδότηση της διακρατικής, διασυνοριακής και διαπεριφερειακής συνεργασίας δυνάμει των κοινοτικών πρωτοβουλιών 7 ότι τα άρθρα 21 και 22 ορίζουν ότι το ΕΤΠΑ στηρίζει τις καινοτόμες δράσεις σε κοινοτικό επίπεδο καθώς και μέτρα τεχνικής βοήθειας 7

(3) ότι οι κοινές διατάξεις των Διαρθρωτικών Ταμείων ορίζονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. . . . του Συμβουλίου 7 ότι είναι σκόπιμο να διευκρινισθεί η φύση των μέτρων που δύνανται να χρηματοδοτηθούν από το ΕΤΠΑ δυνάμει των στόχων αριθ. 1 και 2, των κοινοτικών πρωτοβουλιών και των καινοτόμων δράσεων 7

(4) ότι είναι σκόπιμο να διευκρινισθεί η συμβολή του ΕΤΠΑ, στο πλαίσιο της αποστολής του για την περιφερειακή ανάπτυξη, στην αρμονική, ισόρροπη και βιώσιμη ανάπτυξη των οικονομικών δραστηριοτήτων, στην επίτευξη υψηλού βαθμού ανταγωνιστικότητας, στην επίτευξη υψηλού επιπέδου απασχόλησης, στην ισότητα ανδρών και γυναικών και στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας και βελτίωσης του περιβάλλοντος 7

(4α) ότι οι παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ πρέπει να εντάσσονται στο πλαίσιο μιας συνολικής και ολοκληρωμένης στρατηγικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη και να εξασφαλίζουν τα αποτελέσματα της συνεργασίας με τις παρεμβάσεις των λοιπών Διαρθρωτικών Ταμείων 7

(5) ότι, στο πλαίσιο της αποστολής του, είναι σκόπιμο το ΕΤΠΑ να υποστηρίζει το παραγωγικό περιβάλλον και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, ιδίως των μικρομεσαίων, την τοπική οικονομική ανάπτυξη και την ανάπτυξη της αποσχόλησης, συμπεριλαμβανομένης της απασχόλησης στον πολιτιστικό και τουριστικό τομέα, στο μέτρο που αυτοί συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων αποσχόλησης, την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, την ανάπτυξη των περιφερειακών και διευρωπαϊκών δικτύων, συμπεριλαμβανομένης της κατάλληλης πρόσβασης στα εν λόγω δίκτυα, στους τομείς υποδομής των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας, την προστασία και βελτίωση του περιβάλλοντος, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης, της επανόρθωσης - κατά προτεραιότητα στην πηγή τους - των επιβλαβών για το περιβάλλον ενεργειών, και την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», ευνοώντας ταυτόχρονα την μη ρυπαίνουσα και αποτελεσματική χρήση της ενέργειας και την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς επίσης και την ισότητα ανδρών και γυναικών όσον αφορά την αποσχόληση 7

(6) ότι το ΕΤΠΑ οφείλει να διαδραματίζει ιδιαίτερο ρόλο υπέρ της τοπικής οικονομικής ανάπτυξης, στο πλαίσιο της βελτίωσης του πλαισίου ζωής και της χωροταξικής ανάπτυξης, ιδίως μέσω της προώθησης των τοπικών συμφώνων απασχόλησης και των πηγών νέων θέσεων απασχόλησης 7

(7) ότι τα μέτρα κοινοτικού ενδιαφέροντος που λαμβάνονται με πρωτοβουλία της Επιτροπής διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο της επίτευξης των γενικών στόχων των κοινοτικών διαρθρωτικών δράσεων που ορίζονται στο άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. . . ./98 ότι, προς το σκοπό αυτό, λαμβάνοντας υπόψη την κοινοτική προστιθέμενη αξία, έχει ιδιαίτερη σημασία το ΕΤΠΑ να συνεχίσει να προωθεί τη διασυνοριακή, διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας με περιφέρειες ευρισκόμενες στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, με μειονεκτικές νήσους, καθώς και τη συνεργασία με τις πολύ απομακρυσμένες περιφέρειες λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και περιοριστικών παραγόντων που αντιμετωπίζουν οι περιφέρειες αυτές 7 ότι, στο πλαίσιο της συνεργασίας αυτής, η αρμονική, ισόρροπη και βιώσιμη ανάπτυξη του συνόλου του κοινοτικού χώρου συμβάλλει στις ενέργειες υπέρ της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής 7 ότι είναι σκόπιμο να συνεχισθεί και να ενισχυθεί η συμβολή του ΕΤΠΑ σε μία ανάπτυξη αυτής της μορφής 7

(8) ότι το ΕΤΠΑ συμβάλλει στη στήριξη των καινοτόμων δράσεων και δράσεων τεχνικής βοήθειας σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 22 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. . . ./98 7

(9) ότι είναι σκόπιμο να καθοριστούν οι αρμοδιότητες για την έκδοση των εκτελεστικών διατάξεων και να προβλεφθούν ορισμένες μεταβατικές διατάξεις 7

(10) ότι πρέπει να καταργηθεί ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1988 για τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (2), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2083/93 (3),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Αποστολή

Κατ' εφαρμογή του άρθρου 130 Γ της Συνθήκης και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. . . ., το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) συμμετέχει στη χρηματοδότηση παρεμβάσεων, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 του εν λόγω κανονισμού, με σκοπό την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω της διόρθωσης των κύριων περιφερειακών ανισοτήτων και μέσω της συμμετοχής στην ανάπτυξη και την ανασυγκρότηση των περιφερειών.

Προς το σκοπό αυτό, το ΕΤΠΑ συμβάλλει επίσης στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και στη δημιουργία σταθερών θέσεων απασχόλησης.

Άρθρο 2

Πεδίο εφαρμογής

1. Στο πλαίσιο της αποστολής του, όπως ορίζεται στο άρθρο 1, το ΕΤΠΑ συμμετέχει στη χρηματοδότηση:

α) παραγωγικών επενδύσεων οι οποίες επιτρέπουν τη δημιουργία ή τη διατήρηση σταθερών θέσεων απασχόλησης 7

β) επενδύσεων σε υποδομές:

i) οι οποίες, στις περιοχές που καθορίζονται στον στόχο 1, συμβάλλουν στην αύξηση του οικονομικού δυναμικού, στην ανάπτυξη, στη διαρθρωτική αναπροσαρμογή και στη δημιουργία ή διατήρηση σταθερών θέσεων απασχόλησης στις περιφέρειες αυτές, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων που συμβάλλουν στην δημιουργία και ανάπτυξη των Διευρωπαϊκών Δικτύων στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας,

ii) οι οποίες, στις περιφέρειες ή περιοχές που καθορίζονται στους Στόχους αριθ. 1 και 2 ή στην κοινοτική πρωτοβουλία για συνεργασία που προβλέπεται στο άρθρο 19 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού περί των γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, αφορούν τη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων σε οικονομικές περιοχές και βιομηχανικές ζώνες που πλήττονται από μαρασμό, την ανάπλαση υποβαθμισμένων αστικών περιοχών καθώς και την αναζωογόνηση και την άρση της απομόνωσης των αγροτικών περιοχών και των περιοχών οι οποίες εξαρτώνται από την αλιεία, τις επενδύσεις ή τις υποδομές των οποίων ο εκσυγχρονισμός ή η κατασκευή αποτελούν προϋπόθεση της δημιουργίας ή της ανάπτυξης των οικονομικών δραστηριοτήτων οι οποίες συνεπάγονται τη δημιουργία θέσεων αποσχόλησης, συμπεριλαμβανομένων των διασυνδέσεων με υποδομές επικοινωνιών και άλλες υποδομές που αποτελούν προϋπόθεση για την ανάπτυξη αυτών των δραστηριοτήτων,

γ) της ανάπτυξης του ενδογενούς δυναμικού, μέσω μέτρων ενθάρρυνσης και στήριξης των πρωτοβουλιών τοπικής ανάπτυξης και ανάπτυξης της απασχόλησης καθώς και των δραστηριοτήτων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στα οποία μέτρα περιλαμβάνονται ειδικότερα:

i) οι ενισχύσεις στις υπηρεσίες που παρέχονται στις επιχειρήσεις, ιδίως στους τομείς της διαχείρισης, των μελετών και ερευνών της αγοράς, καθώς και των υπηρεσιών οι οποίες παρέχονται από κοινού σε περισσότερες επιχειρήσεις,

ii) η χρηματοδότηση της μεταφοράς τεχνολογίας, στην οποία περιλαμβάνεται ιδίως η συγκέντρωση και η διάδοση πληροφοριών και η χρηματοδότηση της εφαρμογής καινοτομιών στις επιχειρήσεις,

iii) η βελτίωση της πρόσβασης των επιχειρήσεων στις δυνατότητες χρηματοδότησης και δανεισμού, μέσω της δημιουργίας και ανάπτυξης των κατάλληλων χρηματοδοτικών μέσων που προβλέπονται στο άρθρο 27 του γενικού κανονισμού,

iv) οι άμεσες ενισχύσεις στις επενδύσεις, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 27 παράγραφος 3 του (γενικού κανονισμού), στις περιπτώσεις που δεν προβλέπεται καθεστώς ενισχύσεων,

v) η κατασκευή υποδομών περιορισμένων διατάξεων,

vi) οι ενισχύσεις στις δομές παροχής εκ του σύνεγγυς υπηρεσιών, με σκοπό τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, εξαιρουμένων των μέτρων που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ,

δ) μέτρων τεχνικής βοήθειας όπως προβλέπονται στο άρθρο 2 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. . . .

Στις περιφέρειες που καθορίζονται στον στόχο 1, το ΕΤΠΑ δύναται να συμμετέχει στη χρηματοδότηση των επενδύσεων στον τομέα της εκπαίδευσης και της υγείας, συμβάλλοντας κατ' αυτόν τον τρόπο στη διαρθρωτική τους αναπροσαρμογή.

2. Κατ' εφαρμογή της παραγράφου 1, η χρηματοδοτική συμμετοχή του ΕΤΠΑ στηρίζει, π.χ., τους ακόλουθους τομείς:

α) το παραγωγικό περιβάλλον, αποσκοπώντας κυρίως στην ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας και των βιώσιμων επενδύσεων των επιχειρήσεων, ιδίως των μικρομεσαίων, καθώς και στην ανάπτυξη της ελκυστικότητας των περιφερειών, ιδίως μέσω της αναβάθμισης του επιπέδου του εξοπλισμού τους σε υποδομές,

β) την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, με σκοπό την προώθηση της εφαρμογής των νέων τεχνολογιών και της καινοτομίας, και την ενίσχυση των ικανοτήτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης που συμβάλλουν στην περιφερειακή ανάπτυξη,

γ) την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφορίων,

δ) την προστασία και τη βελτίωση του περιβάλλοντος, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις γενικές αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης προς υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης, της μη ρυπαίνουσας και αποτελεσματικής χρησιμοποίησης ενέργειας και της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας,

ε) την ισότητα ανδρών και γυναικών όσον αφορά την αποσχόληση, ιδίως μέσω της δημιουργίας επιχειρήσεων και υποδομών που παρέχουν τη δυνατότητα αρμονικού συνδυασμού της οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής,

στ) τη διακρατική, διασυνοριακή και διαπεριφερειακή συνεργασία στον τομέα της περιφερειακής ανάπτυξης.

Άρθρο 3

Κοινοτική πρωτοβουλία

1. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 19 του κανονισμού [(ΕΚ) αριθ. . . ./98], το ΕΤΠΑ συμβάλλει, σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 2 του εν λόγω κανονισμού, στην εφαρμογή της κοινοτικής πρωτοβουλίας στον τομέα της διασυνοριακής, διακρατικής και διαπεριφερειακής πρωτοβουλίας η οποία έχει ως στόχο την ενθάρρυνση μιας αρμονικής, ισόρροπης και βιώσιμης ανάπτυξης του συνόλου του κοινοτικού χώρου «INTERREG»).

2. Σύμφωνα με το άρθρο 20, παράγραφος 2 του κανονισμού [(ΕΚ) αριθ. . . ./98], το προαναφερόμενο στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου πεδίο εφαρμογής επεκτείνεται με την απόφαση συμμετοχής των Ταμείων ώστε να περιλάβει μέτρα τα οποία είναι δυνατό να χρηματοδοτούνται δυνάμει των κανονισμών [ΕΚΤ, ΕΓΤΠΕ, ΣΜΠΑ] ούτως ώστε να εφαρμοσθούν όλα τα μέτρα που προβλέπονται από το σχετικό πρόγραμμα κοινοτικής πρωτοβουλίας.

Άρθρο 4

Καινοτόμες δράσεις

1. Σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 1 του κανονισμού [(ΕΚ) αριθ. . . . /98], το ΕΤΠΑ δύναται να συμμετέχει στη χρηματοδότηση:

α) μελετών, με πρωτοβουλία της Επιτροπής, που αποσκοπούν στην ανάλυση και τον εντοπισμό των προβλημάτων και λύσεων που έχουν σχέση με την περιφερειακή ανάπτυξη, ιδίως όσον αφορά την αρμονική, ισόρροπη και βιώσιμη ανάπτυξη του συνόλου του κοινοτικού χώρου, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου ανάπτυξης του κοινοτικού χώρου,

β) πρότυπων πειραματικών έργων με τα οποία ανιχνεύονται ή προτείνονται νέες λύσεις επί θεμάτων περιφερειακής και τοπικής ανάπτυξης, με στόχο οι λύσεις αυτές να μεταφερθούν, μετά το στάδιο της επίδειξης, στις παρεμβάσεις,

γ) ανταλλαγών καινοτόμων εμπειριών που έχουν ως στόχο να προβάλουν και να μεταφέρουν την εμπειρία που έχει αποκτηθεί στον τομέα της περιφερειακής ή τοπικής ανάπτυξης.

2. Σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2 του κανονισμού [(ΕΚ) αριθ. . . ./98], το προαναφερόμενο στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου πεδίο εφαρμογής επεκτείνεται με την απόφαση συμμετοχής των Ταμείων ώστε να περιλάβει μέτρα τα οποία είναι δυνατόν να χρηματοδοτούνται δυνάμει των κανονισμών [ΕΚΤ, ΕΓΤΠΕ, ΧΜΠΑ] ούτως ώστε να εφαρμοσθούν όλα τα μέτρα που προβλέπονται από το εν λόγω πρότυπο πειραματικό έργο.

Άρθρο 5

Λεπτομέρειες εφαρμογής

Οι λεπτομέρειες εφαρμογής του παρόντος κανονισμού θεσπίζονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 47 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. . . .

Άρθρο 6

Κατάργηση κανονισμού

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 καταργείται από την 1η Ιανουαρίου 2000.

Οι παραπομπές στον καταργούμενο κανονισμό νοούνται ως παραπομπές στον παρόντα κανονισμό.

Άρθρο 7

Ρήτρα επανεξέτασης

Κατόπιν πρότασης της Επιτροπής, το Συμβούλιο επανεξετάζει το παρόντα κανονισμό το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2006.

Αποφασίζει σχετικά με την πρόταση αυτή σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 130 Ε της Συνθήκης.

Άρθρο 8

Μεταβατικές διατάξεις

Ισχύουν τηρουμένων των αναλογιών οι μεταβατικές διατάξεις που προβλέπονται στο άρθρο 52 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. . . .

Άρθρο 9

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

(1) ΕΕ C 176 της 9.6.1998, σ. 35.

(2) ΕΕ L 374 της 31.12.1988, σ. 15.

(3) ΕΕ L 193 της 31.7.1993, σ. 34.