C 159/9

Συμπεράσματα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στα πλαίσια του Συμβουλίου — Ενίσχυση της δέσμευσης των νέων, ως παραγόντων αλλαγής, υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος

(2022/C 159/07)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΣΥΝΕΛΘΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ,

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:

1. Ο ευρωπαϊκός στόχος για τη νεολαία αριθ. 10, όπως επισυνάπτεται στη στρατηγική της ΕΕ για τη νεολαία, με τίτλο «Βιώσιμη Πράσινη Ευρώπη», έχει ως στόχο «Να επιτευχθεί μια κοινωνία στην οποία όλοι οι νέοι θα είναι περιβαλλοντικά ενεργοί, μορφωμένοι και ικανοί να κάνουν τη διαφορά στην καθημερινή τους ζωή»·

2. Η ατζέντα του 2030 των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη (1) αναγνωρίζει ότι οι νέοι αποτελούν «κρίσιμους παράγοντες αλλαγής» στη βιώσιμη ανάπτυξη. Επιπλέον, το παγκόσμιο πρόγραμμα δράσης των Ηνωμένων Εθνών για τη νεολαία (2) ενθαρρύνει τους νέους να είναι ενεργοί στη κοινωνία·

3. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι προσηλωμένη στην Ατζέντα του 2030 των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) που ορίζονται σε αυτήν, προκειμένου να οικοδομηθεί ο κόσμος του αύριο ώστε να είναι πιο πράσινος, ειρηνικός και δίκαιος (3)·

4. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της είναι πλήρως προσηλωμένα στη συμφωνία του Παρισιού που εγκρίθηκε κατά τη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (COP21) στο Παρίσι τον Δεκέμβριο του 2015. Για να επιτευχθούν ο σκοπός και οι στόχοι της συμφωνίας του Παρισιού, η Ευρωπαϊκή Ένωση υπογραμμίζει τη σημασία και των έξι στοιχείων των συμμετοχικών δράσεων για το κλίμα (Action for Climate Empowerment), αναγνωρίζει τον κρίσιμο ρόλο των νέων ως παραγόντων αλλαγής, αφενός στη δράση για το κλίμα, και ζητεί την ενεργότερη συμμετοχή των νέων στην πολιτική για την κλιματική αλλαγή, σε διεθνές, ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, και αφετέρου στην αξιοποίηση του δυναμικού των συμμετοχικών αυτών δράσεων·

5. Η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί βασικό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία, ειδικότερα, θα διασφαλίσει «υψηλό επίπεδο προστασίας και βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος» (4) και θα επιτύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 (5)·

6. Το Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας 2022 (6), το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση των προσπαθειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των κρατών μελών και των περιφερειακών και τοπικών αρχών με σκοπό τη στήριξη των νέων και τη συνεργασία μαζί τους βγαίνοντας από την πανδημία, αποβλέπει επίσης στην προώθηση των νέων ευκαιριών και δυνατοτήτων που προσφέρουν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση. Η διττή αυτή μετάβαση θα πρέπει να είναι συμπεριληπτική και να δίνει βάρος στην ένταξη νέων με λιγότερες ευκαιρίες·

7. Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (7) είναι χάρτης πορείας για τη δημιουργία μιας βιώσιμης κοινωνίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διασφαλίζοντας μια δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς μετάβαση για όλους. Τονίζει την ανάγκη εστίασης στις εξόχως απόκεντρες περιοχές, οι οποίες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή και τις φυσικές καταστροφές.

ΕΧΟΝΤΑΣ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΟΤΙ:

8. Παρατηρείται αυξανόμενη ευαισθητοποίηση και επιθυμία των νέων να ασχοληθούν με ζητήματα βιώσιμης ανάπτυξης, ιδίως με περιβαλλοντικά και κλιματικά ζητήματα (8). Οι νέοι έχουν κινητοποιηθεί έντονα σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο ευαισθητοποιούμενοι σχετικά με περιβαλλοντικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της κλιματικής αλλαγής, μέσω δράσεων προώθησης, πορειών για το κλίμα, διαδικτυακών εκστρατειών κινητοποίησης και άλλων μέσων·

9. Πολλοί νέοι τάσσονται υπέρ μιας ισχυρής περιβαλλοντικής δράσης και μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (9) και της απώλειας βιοποικιλότητας. Ορισμένοι από αυτούς δραστηριοποιούνται μέσω φιλικών προς το περιβάλλον πρακτικών που μπορούν να χρησιμεύσουν ως πρότυπο για την υπόλοιπη κοινωνία. Νέοι αντιπρόσωποι από όλο τον κόσμο, μεταξύ άλλων από όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρουσίασαν ένα μανιφέστο Youth4Climate στην COP26 στη Γλασκόβη για να ζητήσουν ανάληψη δράσης από τους ηγέτες του κόσμου (10)·

10. Το επίπεδο κινητοποίησης και δραστηριοποίησης ποικίλλει μεταξύ των νέων: τα υψηλά επίπεδα εκπαιδευτικού (11), πολιτιστικού και κοινωνικού κεφαλαίου αντιστοιχούν συνήθως σε υψηλότερα επίπεδα δραστηριοποίησης·

11. Η παγκόσμια υγειονομική κρίση λόγω της νόσου COVID-19 και η προσωρινή επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας που είχαν σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, ιδίως για τους νέους, ανέδειξαν τον άμεσο αντίκτυπο ορισμένων ανθρώπινων δραστηριοτήτων στο περιβάλλον (12). Οι διάφορες εθνικές και ευρωπαϊκές δέσμες κινήτρων και τα σχέδια για την υπέρβαση της κρίσης αποτελούν ευκαιρίες για την προώθηση μιας βιώσιμης και πράσινης μετάβασης, στην οποία όλοι οι νέοι θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία να δραστηριοποιούνται πλήρως ως παράγοντες αλλαγής.

ΕΚΤΙΜΟΥΝ ΟΤΙ:

12. Είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι όλοι οι νέοι, ανεξάρτητα από παράγοντες όπως το φύλο, την αναπηρία, το επίπεδο εκπαίδευσης, το κοινωνικό και οικονομικό υπόβαθρο, τη χώρα καταγωγής ή τον τόπο διαμονής, κατανοούν τις προκλήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης και έχουν επίγνωση των επιπτώσεων των αποφάσεων, των δράσεων και των επιλογών τρόπου ζωής στο περιβάλλον, τη βιοποικιλότητα και το κλίμα. Όλες οι γενιές, συμπεριλαμβανομένων των νέων, θα πρέπει να διαθέτουν τις απαραίτητες ικανότητες για την ανάληψη σχετικής δράσης·

13. Προκειμένου να είναι σε θέση να δραστηριοποιούνται πλήρως, οι νέοι θα πρέπει να διαθέτουν αξιόπιστες τεκμηριωμένες πληροφορίες και δεδομένα, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τις προκλήσεις που αφορούν το περιβάλλον, την βιοποικιλότητα και την κλιματική αλλαγή και τις σχετικές λύσεις, και κατά τρόπο ώστε να μπορούν να αναπτύξουν και να ενισχύσουν τις δεξιότητες κριτικής σκέψης. Θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης σχετικά με το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή·

14. Είναι επίσης σημαντικό να προωθηθεί ο διάλογος, τόσο μεταξύ των νέων όσο και μεταξύ των γενεών, σχετικά με τα δεοντολογικά ζητήματα που περιβάλλουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και τον σεβασμό των ζώντων όντων, ανοίγοντας χώρο συζήτησης ούτως ώστε οι νέοι και η κοινωνία γενικότερα να μπορούν να προβληματιστούν σχετικά με τις αξίες και τις αντιπαραθέσεις που ενέχουν τα ζητήματα αυτά·

15. Οι προσπάθειες για την κινητοποίηση των νέων σε περιβαλλοντικά ζητήματα και τα μέτρα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, της ρύπανσης και της απώλειας της βιοποικιλότητας θα πρέπει να αποτυπώνονται στις τοπικές, περιφερειακές, εθνικές και ευρωπαϊκές δημόσιες πολιτικές. Αυτές δεν θα πρέπει να ανταποκρίνονται μόνο στις προσδοκίες των νέων στο μέτρο του δυνατού, αλλά θα πρέπει επίσης να τους παρέχουν την ευκαιρία να συμμετέχουν ενεργά και ουσιαστικά στην ανάπτυξη και την εφαρμογή των εν λόγω πολιτικών·

16. Η συμμετοχή των νέων στην περιβαλλοντική δράση απαιτεί ευαισθητοποίηση και μάθηση, τυπική, μη τυπική ή άτυπη, σχετικά με περιβαλλοντικά ζητήματα, από πολύ νεαρή ηλικία·

17. Προκειμένου να είναι πλήρως σε θέση να προτείνουν και να αναπτύσσουν πρακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών ζητημάτων, οι νέοι, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με λιγότερες ευκαιρίες, θα πρέπει να υποστηρίζονται κατά την υλοποίηση των εθελοντικών ή επιχειρηματικών τους σχεδίων και να επωφελούνται από πρακτική υποστήριξη και τεχνική βοήθεια, καθώς και από δημόσιες επιχορηγήσεις ή ιδιωτικές επενδύσεις.

ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΤΑ ΕΞΗΣ:

18. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνονται όλοι οι νέοι να συμμετέχουν στη διαμόρφωση της ζωής των τοπικών κοινοτήτων τους, συμπεριλαμβανομένων, όπου είναι δυνατόν, των ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, των οργανώσεων νεολαίας και κοινωνικομορφωτικών δραστηριοτήτων για τους νέους, καθώς και των τοπικών και περιφερειακών αρχών, ώστε να μπορούν να αποτελέσουν παράγοντες και κινητήριες δυνάμεις αλλαγής που βελτιώνουν την προστασία του περιβάλλοντος και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της απώλειας βιοποικιλότητας·

19. Η συνεργασία μεταξύ των υπευθύνων λήψης αποφάσεων, των ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, των οργανώσεων νεολαίας και κοινωνικομορφωτικών δραστηριοτήτων για τους νέους και άλλων ενδιαφερόμενων μερών στον τομέα του περιβάλλοντος είναι καίριας σημασίας για τη στήριξη της δραστηριοποίησης των νέων και της δυνατότητάς τους να αναλάβουν δράση. Θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη και συνεργασία στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων σχετικά με το περιβάλλον·

20. Η αλληλεγγύη και η δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για την προστασία του περιβάλλοντος, ούτως ώστε τα οφέλη για τις σημερινές γενιές να μην έρχονται σε σύγκρουση με τα δικαιώματα των μελλοντικών γενεών.

ΣΗΜΕΙΩΝΟΥΝ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:

21. Οι ιδέες και οι απόψεις των νέων που κοινοποιήθηκαν στη διάσκεψη της ΕΕ για τη νεολαία τον Ιανουάριο του 2022, κατά την έναρξη του 9ου κύκλου του διαλόγου της ΕΕ για τη νεολαία, αφορούσαν τα εξής: α) Προσδιορίστηκαν πέντε τομείς δράσης. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 9ου κύκλου του διαλόγου της ΕΕ για τη νεολαία, οι νέοι και οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων θα πρέπει να σκεφτούν και να εργαστούν σύμφωνα με τους συγκεκριμένους αυτούς τομείς για την κατάρτιση συγκεκριμένων προτάσεων. β) Πρώτα από όλα, στον τομέα της πληροφόρησης και της εκπαίδευσης, οι δεξιότητες που αποκτώνται μέσω της μη τυπικής εκπαίδευσης πρέπει να αναγνωρίζονται ως διαδικασία πλήρους μάθησης. Τόσο οι τοπικές αρχές όσο και οι οργανώσεις νεολαίας έχουν την ευθύνη να εργαστούν από κοινού ώστε να δώσουν στους νέους την ευκαιρία να μάθουν περισσότερα για το περιβάλλον και να βρουν λύσεις. Η εκπαίδευση είναι η πιο πολύτιμη επένδυση στη δημοκρατία. γ) Στον τομέα της δράσης και της χειραφέτησης, πρέπει να δοθεί στους νέους η ευκαιρία να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στις αποφάσεις που θα διαμορφώσουν τη ζωή τους και τη ζωή των μελλοντικών γενεών. Οι νέοι πρέπει να συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα. Πολύ συχνά παραβλέπονται και υποεκπροσωπούνται, παρόλο που έχουν εκφράσει ιδέες και ανησυχίες που θα έπρεπε να ενδιαφέρουν τους πρεσβύτερους φορείς λήψης αποφάσεων. δ) Στον τομέα της διακυβέρνησης, οι νέοι κάτω των 30 ετών αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 2,6 % των μελών των εθνικών κοινοβουλίων. Είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι η παρουσία των νέων δεν χρησιμοποιείται απλώς ως μηχανισμός εξωραϊσμού της εικόνας τους. Οι υφιστάμενες δομές, όπως ο διάλογος της ΕΕ για τη νεολαία και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Νέων, πρέπει να διαθέτουν αποτελεσματικά εργαλεία για να λειτουργούν ως δομές λήψης αποφάσεων. Κατά τον 9ο κύκλο του διαλόγου της ΕΕ για τη νεολαία, είναι απαραίτητο η συμμετοχή των νέων στη λήψη αποφάσεων να γίνει με βιώσιμο τρόπο και χωρίς αποκλεισμούς. Είναι επίσης θεμελιώδους σημασίας οι νέοι να διαθέτουν επαρκή στήριξη, χρηματοδότηση και πληροφόρηση ώστε να συμμετέχουν με ουσιαστικό τρόπο. Είναι αναγκαίο να εξεταστούν οι συμμετοχικές διαδικασίες σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να διασφαλιστεί ότι είναι όσο το δυνατόν πιο βιώσιμες και χωρίς αποκλεισμούς. ε) Στον τομέα της κινητικότητας και της αλληλεγγύης, έχει παρατηρηθεί ότι η κινητικότητα δεν είναι εξίσου προσβάσιμη ή εφικτή για όλους τους νέους. Η έρευνα μας επιτρέπει να εντοπίσουμε καλύτερα τους νέους που δεν συμμετέχουν σε προγράμματα κινητικότητας. Είναι απαραίτητο να κινηθούμε προς πιο ενάρετες πρακτικές που θα βοηθήσουν την κοινωνία να κατανοήσει καλύτερα τα προγράμματα αλληλεγγύης και να προσεγγίσει όλα τα μέλη της. στ) Τέλος, η πρόσβαση στις υποδομές μπορεί να φαίνεται λιγότερο σημαντική, αλλά υπάρχει στενή σχέση μεταξύ των υποδομών και της ποιότητας ζωής και εκπαίδευσης των νέων. Ανάλογα με το αν προέρχονται από αγροτική ή αστική περιοχή, υπάρχει αντίκτυπος στον τρόπο με τον οποίο οι νέοι λαμβάνουν τις αποφάσεις τους. Στις αγροτικές περιοχές, οι δημόσιες συγκοινωνίες αποτελούν πραγματικό πρόβλημα. Οι προβληματικές μεταφορές μπορούν να οδηγήσουν στην απομόνωση των νέων. Ως εκ τούτου, ο αποκλεισμός ορισμένων ομάδων νέων δεν μπορεί να οδηγήσει στην επίτευξη μιας κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς. Είναι αναγκαίο να εξασφαλιστούν βιώσιμες και οικονομικά προσιτές επιλογές για όλους.

ΚΑΛΟΥΝ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ, ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ:

22. Να στηρίξουν την εργασία στον τομέα της νεολαίας, τις οργανώσεις νεολαίας και τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και άλλους οικείους εμπειρογνώμονες και ενδιαφερόμενα μέρη στον ρόλο τους ως παρόχων πληροφοριών σε νέους και να τους επιτρέπουν να διαδίδουν αξιόπιστες, ακριβείς και ποιοτικές πληροφορίες και δεδομένα για την κλιματική αλλαγή, την απώλεια βιοποικιλότητας, τη ρύπανση και άλλα περιβαλλοντικά ζητήματα, με βάση την επιστήμη, κατάλληλα για κοινό διαφορετικών ηλικιών και με διαφορετικό υπόβαθρο, και προσαρμοσμένα σε κάθε γεωγραφικό περιβάλλον, μεταξύ άλλων σε νησιωτικά και τροπικά περιβάλλοντα·

23. Να παράσχουν στους παράγοντες της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων στον τομέα της νεολαίας, ευκαιρίες κατάρτισης και επαγγελματικής μάθησης μέσω διαδραστικών, πρακτικών μεθόδων και προσεγγίσεων μάθησης με γνώμονα την εξεύρεση λύσεων, προκειμένου οι νέοι να ενημερώνονται, να εκπαιδεύονται και υποστηρίζονται καλύτερα σε ό,τι αφορά περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα, καθώς και την κλιματική αλλαγή·

24. Να προσφέρουν καλύτερα εφόδια στους νέους, μέσω της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης, παρέχοντάς τους τις απαραίτητες δεξιότητες για την κατανόηση και την ανάληψη δράσης σε περιβαλλοντικά ζητήματα·

25. Να προτρέπουν τα παιδιά και τους νέους, και να τους δίνουν τη δυνατότητα, όπου είναι αναγκαίο, να έρχονται σε επαφή με τη φύση μέσω συγκεκριμένων δραστηριοτήτων και να αναπτύσσουν πράσινες πρωτοβουλίες, με την υποστήριξη των οικείων ενδιαφερόμενων μερών σε περιβαλλοντικά ζητήματα. Η επαφή αυτή είναι καίριας σημασίας για την ευαισθητοποίηση σχετικά με ζητήματα που αφορούν το κλίμα και τη βιοποικιλότητα·

26. Να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων μεταξύ των τομέων της εκπαίδευσης, της νεολαίας, του αθλητισμού (13) και του πολιτισμού, καθώς και μεταξύ όλων των οικείων τομέων, με σκοπό την ανάπτυξη οριζόντιων, συντονισμένων και συμπληρωματικών προσεγγίσεων ευαισθητοποίησης βασιζόμενων στην εκπαίδευση, ως προς ζητήματα που αφορούν το περιβάλλον, την απώλεια βιοποικιλότητας και την κλιματική αλλαγή·

27. Να ενθαρρύνουν και να στηρίξουν την καθιέρωση συμπεριληπτικών δραστηριοτήτων μάθησης από ομότιμους με επίκεντρο τους νέους, και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών για ζητήματα που αφορούν το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, όπως το πρόγραμμα Νέοι Πρεσβευτές και τα προγράμματα καθοδήγησης, ή δραστηριότητες κατάρτισης και συνεργασίας (TCA, Erasmus+) και δραστηριότητες δικτύωσης (NET, Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης), για να ευαισθητοποιήσουν όλους τους νέους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με λιγότερες ευκαιρίες, και να τους προτρέψουν να αναλάβουν δράση για την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής·

28. Να προωθήσουν την κατάλληλη εκπαίδευση και κατάρτιση των εργαζομένων στον τομέα της νεολαίας ώστε να διασφαλίζεται ότι οι δραστηριότητες στον εν λόγω τομέα που έχουν θεσπιστεί για τους νέους και με τους νέους είναι φιλικές προς το περιβάλλον και βιώσιμες· να αναπτύξουν περαιτέρω κατάλληλες δραστηριότητες για τους νέους με επίκεντρο τη δραστηριοποίηση των νέων σε περιβαλλοντικά ζητήματα, ιδίως όσον αφορά την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας·

29. Να ενθαρρύνουν και να στηρίξουν την αναγνώριση και την αξιοποίηση από τις δημόσιες αρχές, τον ιδιωτικό τομέα και την κοινωνία των πολιτών, της δραστηριοποίησης των νέων για την προστασία του περιβάλλοντος και των εγκάρσιων δεξιοτήτων, ιδίως των κοινωνικών δεξιοτήτων, που έχουν συνεπώς αποκτήσει·

30. Να διασφαλίσουν και να δημιουργήσουν βιώσιμους (14) μακροπρόθεσμους, ασφαλείς, προσβάσιμους και συμπεριληπτικούς χώρους της κοινωνίας των πολιτών για τη συνεργασία με τοπικούς, περιφερειακούς, εθνικούς, ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς λήψης πολιτικών αποφάσεων, όπου οι φωνές των νέων ακούγονται, ανεξαρτήτως της ηλικίας τους, των προβληματισμών τους ή των προτάσεών τους για δράση με σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ώστε να μην συμμετέχουν μόνο σε διαβουλεύσεις αλλά και να είναι σε θέση να συμμετέχουν ενεργά στη λήψη αποφάσεων για τα ζητήματα αυτά·

31. Να προωθήσουν τους νέους ερευνητές και το έργο τους σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προκλήσεων, εν μέρει προκειμένου να λειτουργήσουν ως πρότυπα για τους νέους και εν μέρει για να ενθαρρύνουν και να προωθήσουν την πιο άμεση δημοσιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων στους νέους ώστε να τους δίνεται η δυνατότητα να αναλάβουν δράση·

32. Να στηρίξουν τη θέσπιση σημείων αναφοράς για την κατάρτιση σε θέματα κλίματος, περιβάλλοντος και βιωσιμότητας, για όλες τις ηλικιακές ομάδες και για κάθε επίπεδο ή τύπο μάθησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης.

ΚΑΛΟΥΝ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ΣΤΟΥΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ, ΤΗΡΟΥΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ:

33. Να συνεκτιμούν τις ειδικές ανάγκες και γνώμες όλων των νέων, ιδίως εκείνων με λιγότερες ευκαιρίες, σε τοπικές, περιφερειακές, εθνικές και ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές πολιτικές και προγράμματα, ιδίως όταν αφορούν την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη διατήρηση της βιωσιμότητας, προωθώντας τη συμμετοχή τους στη διαμόρφωση και την υλοποίηση των εν λόγω πολιτικών και προγραμμάτων·

34. Να στηρίζουν και να αντλούν διδάγματα από πρωτοβουλίες νέων και οργανώσεων νέων για τη διοργάνωση και τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων και εκστρατειών ευαισθητοποίησης, μεταξύ άλλων σε ψηφιακή μορφή, σχετικά με ζητήματα που αφορούν το κλίμα, τη ρύπανση, τη βιοποικιλότητα και άλλα περιβαλλοντικά ζητήματα·

35. Να ενθαρρύνουν, να αναγνωρίζουν και, κατά περίπτωση, να στηρίζουν οικονομικά δράσεις και προγράμματα που δρομολογούνται και διοργανώνονται από νέους στον τομέα του περιβάλλοντος, ιδίως όταν αφορούν την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, ώστε οι νέοι να μπορούν να αποτελέσουν παράγοντες αλλαγής εντός της κοινωνίας στο σύνολό της, καθώς και στα οικεία ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, σε ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σε οργανώσεις νεολαίας και οργανώσεις κοινωνικομορφωτικών δραστηριοτήτων για νέους, σε τοπικές κοινότητες και μεταξύ των συνομηλίκων τους·

36. Να προωθούν εθελοντικές δραστηριότητες των νέων που έχουν ως αντικείμενο περιβαλλοντικά ζητήματα, ιδίως για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, και να διευκολύνουν την πρόσβαση στις εν λόγω δράσεις διασφαλίζοντας ειδικότερα ότι οι προσφορές αυτές είναι ευρέως διαθέσιμες και δημοσιεύονται στις κατάλληλες πύλες σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, όπως η Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη της Νεολαίας και άλλοι σχετικοί δίαυλοι επικοινωνίας. Να προωθούν εμπειρίες εθελοντισμού που συνδυάζουν τον τοπικό και εθνικό εθελοντισμό με τον διακρατικό εθελοντισμό, ενθαρρύνοντας, κατά περίπτωση, τις συνέργειες και τη συμπληρωματικότητα μεταξύ εθνικών προγραμμάτων και δραστηριοτήτων αφενός, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών προγραμμάτων και δραστηριοτήτων εθελοντισμού και δραστηριοποίησης των πολιτών, εφόσον υφίστανται, και αφετέρου ενωσιακών προγραμμάτων εθελοντισμού, με σκοπό την εμβάθυνση της δραστηριοποίησης των νέων εθελοντών, τη βελτίωση των δεξιοτήτων τους και την ενίσχυση του αισθήματος ότι ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση·

37. Να επενδύουν, κατά περίπτωση, στην πράσινη οικονομία και να στηρίζουν τους νέους στην απόκτηση των απαραίτητων δεξιοτήτων και να διευκολύνουν την πρόσβασή τους σε κατάρτιση που τους προετοιμάζει για τις πράσινες θέσεις εργασίας του αύριο·

38. Να στηρίζουν, κατά περίπτωση, τους νέους επιχειρηματίες που επιχειρούν να αναπτύξουν έργα με επίκεντρο τις πρακτικές λύσεις για περιβαλλοντικά ζητήματα, ιδίως για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας· να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή σε έργα που έχουν αναπτυχθεί από νέους με λιγότερες ευκαιρίες που έρχονται αντιμέτωποι με πρόσθετες δυσκολίες για την ίδρυση επιχείρησης·

39. Να αναπτύσσουν, κατά περίπτωση, προγράμματα καθοδήγησης των οποίων ηγούνται επαγγελματίες και επιχειρηματίες με ενεργό συμμετοχή στην αναζήτηση περιβαλλοντικών λύσεων, ιδίως εκείνων που συμβάλλουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και στην αντιμετώπιση στης κλιματικής αλλαγής, για την παροχή στήριξης και καθοδήγησης στους νέους που επιχειρούν να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στον εν λόγω τομέα·

40. Να ευαισθητοποιούν τους νέους Ευρωπαίους ως προς τις περιβαλλοντικές πολιτικές και πρωτοβουλίες των Ηνωμένων Εθνών και να αυξάνουν τη συμμετοχή τους σε αυτές, ενισχύοντας τη συνεργασία με τα αρμόδια όργανα του ΟΗΕ όπως το πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον (UNEP), τη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος (UNFCCC), το πρόγραμμα ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) και τη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα (CBD).

ΚΑΛΟΥΝ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ:

41. Να διασφαλίσει ότι όλοι οι νέοι είναι σε θέση να κατανοήσουν και να ενστερνιστούν την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, και τις πρωτοβουλίες που απορρέουν από αυτήν (όπως το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους (15)) καθώς και τα διάφορα ευρωπαϊκά περιβαλλοντικά προγράμματα. Να προωθήσει ενεργά, και σε όλους τους νέους, όλες τις πτυχές του ευρωπαϊκού συμφώνου για το κλίμα·

42. Να διασφαλίσει ότι οι νέοι και οι οργανώσεις νεολαίας και κοινωνικομορφωτικών δραστηριοτήτων για νέους έχουν πρόσβαση σε δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με τις ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές πολιτικές και ότι, μέσω των εν λόγω διαβουλεύσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέχει την ευκαιρία, τόσο στους πολίτες όσο και στους ενδιαφερόμενους, να εκφράσουν τις απόψεις τους πριν την οριστικοποίηση των νομοθετικών της προτάσεων. Ομοίως, να ενθαρρύνει την ουσιαστική συμμετοχή των νέων και των οργανώσεων νεολαίας σε πρωτοβουλίες για τη δραστηριοποίηση των πολιτών που εμπίπτουν στις αποστολές της Ευρωπαϊκής Ένωσης (16)·

43. Να προωθεί και να ενθαρρύνει τις ευρωπαϊκές ευκαιρίες κινητικότητας και τις πρωτοβουλίες στον περιβαλλοντικό τομέα στο πλαίσιο των προγραμμάτων Erasmus+ και Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης, ώστε να διασφαλίζεται ότι όλοι οι νέοι που το επιθυμούν θα μπορούν να δραστηριοποιούνται σε περιβαλλοντικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των νέων με λιγότερες ευκαιρίες, ιδίως εκείνων που προέρχονται από εξόχως απόκεντρες περιοχές, καθώς και από νησιωτικές και από αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Να διασφαλίσει ότι στις πρωτοβουλίες αυτές δίνεται προτεραιότητα στα φιλικά προς το περιβάλλον μέσα μεταφοράς, προκειμένου να μειωθεί το αποτύπωμα άνθρακα των έργων κινητικότητας των νέων, διασφαλίζοντας επίσης ότι τα εν λόγω μέσα μεταφοράς ανταποκρίνονται στις ανάγκες των εξόχως απόκεντρων περιοχών, στις οποίες υφίστανται περιορισμοί λόγω του απόμακρου χαρακτήρα τους·

44. Να υλοποιήσει δραστηριότητες μάθησης από ομότιμους, σε συνεργασία με οργανώσεις νεολαίας και νέους, σχετικά με τη δραστηριοποίηση των νέων για περιβαλλοντικά ζητήματα, τη διατήρηση και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της ρύπανσης, προκειμένου να εντοπίζονται οι υφιστάμενες βέλτιστες πρακτικές μεταξύ των κρατών μελών και να διευκολύνεται η ανταλλαγή των πρακτικών αυτών μεταξύ των κρατών μελών.

ΚΑΛΕΙ ΟΛΑ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ, ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ:

45. Να αναπτύξουν δραστηριότητες εθελοντισμού με σκοπό την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών ζητημάτων για δικαιούχους του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης και άλλων εθνικών ή διεθνών προγραμμάτων εθελοντισμού· να ευαισθητοποιήσουν όλους τους εθελοντές, ανεξαρτήτως των τομέων στους οποίους συμμετέχουν, όσον αφορά περιβαλλοντικά ζητήματα και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των αποστολών τους, ούτως ώστε να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί ως προς το αποτύπωμα άνθρακα που απορρέει από τις εν λόγω δραστηριότητές τους·

46. Να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή συνεργασία με την ανταλλαγή εργαλείων και βέλτιστων πρακτικών στον τομέα της δραστηριοποίησης των νέων και της συμμετοχής τους σε περιβαλλοντικές δράσεις, ιδίως στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της ρύπανσης και στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μεταξύ άλλων αξιοποιώντας πλήρως τις δυνατότητες που προσφέρει το πρόγραμμα Erasmus+, το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης και άλλα σχετικά χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ.

(1) Ψήφισμα 70/1 της Γενικής Συνέλευσης της 25ης Σεπτεμβρίου 2015. Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development (Να αλλάξουμε τον κόσμο μας: η ατζέντα του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη).

(2) Παγκόσμιο πρόγραμμα δράσης των Ηνωμένων Εθνών για τη νεολαία, Ιούνιος 2010: https://www.un.org/esa/socdev/unyin/documents/wpay2010.pdf

(3) Συμπεράσματα του Συμβουλίου με τίτλο «Οικοδομώντας μια βιώσιμη Ευρώπη έως το 2030 (10 Δεκεμβρίου 2019): https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14835-2019-INIT/el/pdf

Συμπεράσματα του Συμβουλίου με τίτλο «Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επιτάχυνση της υλοποίησης της Ατζέντας 2030 του ΟΗΕ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη — Καλύτερη ανοικοδόμηση στον απόηχο της κρίσης COVID-19» (22 Ιουνίου 2021) https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9850-2021-INIT/el/pdf

(4) Άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

(5) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση πλαισίου με στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 401/2009 και (ΕΕ) 2018/1999 («ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα»).

(6) Απόφαση (ΕΕ) 2021/2316 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2021, σχετικά με το ευρωπαϊκό έτος Νεολαίας (2022) (ΕΕ L 462 της 28.12.2021, σ. 1).

(7) Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. COM/2019/640 final.

(8) Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 478 (2019), Πώς θα οικοδομήσουμε μια ισχυρότερη και πιο ενωμένη Ευρώπη; Οι απόψεις των νέων: έκθεση

https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/99cb705b-fa13-11e9-8c1f-01aa75ed71a1/language-en

(9) Pan-European survey, Main multi-country report, #Climate of change, 2021: https://eeb.org/wp-content/uploads/2021/04/IPSOS-Multi-Country-Report-complete.FINAL_.pdf

(10) Το μανιφέστο της πρωτοβουλίας Youth4Climate είναι αποτέλεσμα της εκδήλωσης «Youth4Climate: Driving Ambition», την οποία διοργάνωσε η ιταλική κυβέρνηση. Περιέχει ιδέες και συγκεκριμένες προτάσεις για ορισμένα από τα πιο πιεστικά ζητήματα της ατζέντας για το κλίμα, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

(11) David E. Campbell, Ποιος είναι ο αντίκτυπος της εκπαίδευσης στη συμμετοχή στα κοινά και την κοινωνική δραστηριοποίηση; Μέτρηση των αποτελεσμάτων της εκπαίδευσης στην υγεία και τη συμμετοχή του πολίτη στα κοινά. Εργασίες του συμποσίου της Κοπεγχάγης, ΟΟΣΑ 2006, https://www.oecd.org/education/innovation-education/37425694.pdf

(12) Διακυβερνητική επιτροπή για την αλλαγή του κλίματος (IPCC) – Climate Change 2021: The Physical Science Basis: https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_SPM_final.pdf

(13) [Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τον αθλητισμό ως μοχλό αλλαγής συμπεριφοράς για τη βιώσιμη ανάπτυξη, της 4ης Απριλίου 2022.]

(14) Συμπεράσματα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου, σχετικά με τη διαφύλαξη και τη δημιουργία χώρων της κοινωνίας των πολιτών για τους νέους προκειμένου να διευκολύνουν την ουσιαστική συμμετοχή των νέων, ΕΕ C 501I της 13.12.2021, σ. 19.

(15) Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους, COM(2021) 573 final.

(16) Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για τις ευρωπαϊκές αποστολές, COM/2021/609 final.