Ψήφισμα με θέμα «Η συμβολή της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2020 και μετέπειτα»

(2020/C 47/01)

Κατά τη σύνοδο ολομέλειάς της που πραγματοποιήθηκε στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2019 (συνεδρίαση της 31ης Οκτωβρίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε το ακόλουθο ψήφισμα με 170 ψήφους υπέρ, 5 ψήφους κατά και 9 αποχές.

1. Εισαγωγή

1.1. η ψηφιοποίηση, η κλιματική αλλαγή και η απώλεια της βιοποικιλότητας, το δημογραφικό και η παγκοσμιοποίηση . Οι εν λόγω τάσεις αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο ζούμε και εργαζόμαστε και προσφέρουν τεράστιες ευκαιρίες, αλλά συγχρόνως δημιουργούν και νέες προκλήσεις Σε γενικές γραμμές, υπάρχουν τέσσερις μείζονες τάσεις που θα πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο των πολιτικών προτεραιοτήτων κατά τη νέα κοινοβουλευτική περίοδο:. Οι εν λόγω τάσεις αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο ζούμε και εργαζόμαστε και προσφέρουν τεράστιες ευκαιρίες, αλλά συγχρόνως δημιουργούν και νέες προκλήσεις ( 1 ) . Ωστόσο, το κύριο ζήτημα είναι η κλίμακα και η ταχύτητα της αλλαγής.

1.2. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της είναι σταθερά προσηλωμένα στην εφαρμογή του Θεματολογίου του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030 και της συμφωνίας του Παρισιού ( 2 ) , καθώς και στην προώθηση της εφαρμογής τους σε παγκόσμιο επίπεδο μέσω του πλήρους φάσματος των εξωτερικών τους δράσεων. Επιπλέον, τον Δεκέμβριο του 2018, στο περιθώριο της COP24, η ΕΕ και 20 κράτη μέλη υπέγραψαν τη δήλωση της Σιλεσίας για την αλληλεγγύη και τη δίκαιη μετάβαση ( 3 ) . Σε αυτήν, υπογράμμιζαν ότι η εξέταση της κοινωνικής πτυχής της μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνική έγκριση των αλλαγών που συντελούνται.

1.3. Η ενιαία αγορά παραμένει σημαντικός παράγοντας για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Η αναζωογόνησή της θα ωφελούσε την Ευρώπη, καθιστώντας την πιο βιώσιμη και συνεκτική. Για παράδειγμα, η ψηφιακή ενιαία αγορά προσφέρει ευκαιρίες και χρειάζεται να αναπτυχθεί ούτως ώστε να διασφαλίζεται η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ μέσω της δημιουργίας ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για τις νέες μορφές επιχειρήσεων που αναδύονται σε αυτήν την αγορά. Παράλληλα, η ΕΕ πρέπει να διασφαλίζει ότι αυτές οι νέες μορφές επιχειρήσεων είναι βιώσιμες και ότι επεκτείνονται και παραμένουν στην Ευρώπη.

1.4. μιας συνολικής στρατηγικής της ΕΕ για τη βιωσιμότητα με ορίζοντα το 2050 προκειμένου να εφαρμοστεί το θεματολόγιο του ΟΗΕ για το 2030 Θα πρέπει να δράσουμε σε όλα τα επίπεδα ταυτόχρονα και να δημιουργήσουμε ένα δυναμικό δράσης για την αντιμετώπιση των επειγουσών οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων. Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) πιστεύει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο του μέλλοντος της Ευρώπης ( 4 ) και ζητεί την υιοθέτηση ( 5 ) . Η εν λόγω αλλαγή προτύπου απαιτεί μεταβολές α) στη διακυβέρνηση, δηλαδή χρειάζονται ειδικοί μηχανισμοί διακυβέρνησης για την ταχύτερη εξέταση επιτακτικών προβλημάτων και για την αντιμετώπιση σύνθετων θεμάτων. Ο ρόλος των μηχανισμών αυτών θα είναι η σύνδεση του ενωσιακού επιπέδου με τα επίπεδα των κρατών μελών, όχι η αντικατάσταση της δράσης σε οιοδήποτε εξ αυτών· β) στην ενσωμάτωση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) στις οικονομικές και κοινωνικές διαδικασίες παρακολούθησης και προϋπολογισμού της ΕΕ. Από την άποψη αυτή, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο θα μπορούσε να εξοπλιστεί με νέους, βελτιωμένους, μετρήσιμους και συμπληρωματικούς κοινωνικούς, οικονομικούς και περιβαλλοντικούς δείκτες για την παρακολούθηση και εποπτεία όλων των πτυχών και των αρχών του Πυλώνα, καθώς και των 17 ΣΒΑ.

1.5. Όσον αφορά την κοινωνική διάσταση, η ΕΕ μπορεί να είναι υπερήφανη για το κοινωνικό της μοντέλο σε σύγκριση με άλλα μέρη του κόσμου. Ωστόσο, τα κοινωνικά επιτεύγματα και η πρόοδος στην Ευρώπη δεν μπορούν να θεωρούνται δεδομένα. Το 2017, η ΕΕ επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της στον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (ΕΠΚΔ). Η εφαρμογή του πυλώνα και η μελλοντική πορεία είναι καθοριστικής σημασίας για την επίτευξη συνεκτικής και αλληλοενισχυόμενης ευρωπαϊκής και εθνικής χάραξης πολιτικής με στόχο την οικοδόμηση ανανεωμένης συναίνεσης για μια βιώσιμη οικονομική και κοινωνική στρατηγική, ώστε να εκπληρώσει τις υποσχέσεις της όσον αφορά τη συμβολή της σε ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική πρόοδο που θα οδηγήσουν σε αυξημένη ευημερία των πολιτών της ( 6 )

1.6. Η ΕΕ πρέπει να βελτιώσει τις πολιτικές και τη δράση της ώστε να διασφαλιστεί η ισότητα των φύλων και άλλες μορφές ισότητας, πέρα από την εγγύηση ότι όλοι όσοι αντιμετωπίζουν πολλαπλές μορφές διακρίσεων έχουν ίσες ευκαιρίες στην κοινωνία.

1.7. Για την αντιμετώπιση των νέων, καθώς και των εν εξελίξει κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών προτεραιοτήτων, η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση για την υιοθέτηση ενός φιλόδοξου και καλύτερα στοχευμένου προϋπολογισμού της ΕΕ που θα αντανακλά τη βούληση να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της ΕΕ οι οποίες θα μπορούσαν να μετατραπούν σε ευκαιρίες, προσφέροντας στην ΕΕ ένα νέο εγχείρημα. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ ζητεί έλεγχο καταλληλότητας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ).

1.8. Η δομημένη και τακτή συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και ο πολιτικός διάλογος διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην προώθηση της βιωσιμότητας σε όλες της τις διαστάσεις, οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική, και χρειάζεται να ανατεθεί σαφής εντολή για τη συμμετοχή της στην ανάπτυξη, την υλοποίηση και την παρακολούθηση της στρατηγικής. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της σχετικά με τη νέα ώθηση για την ευρωπαϊκή δημοκρατία που προτείνει η νεοεκλεγείσα πρόεδρος της Επιτροπής Ursula von der Leyen και είναι έτοιμη να διαδραματίσει πλήρως τον ρόλο της στην προτεινόμενη διάσκεψη για «Το Μέλλον της Ευρώπης».

1.9. Ο κοινωνικός διάλογος πρέπει να συνεχίσει να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό και την εφαρμογή πολιτικών και μέτρων για την αγορά εργασίας που βοηθούν αποτελεσματικά τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους. Δεδομένων των σημαντικών προκλήσεων που συνδέονται με τη δίκαιη μετάβαση στην πράσινη οικονομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη, η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων είναι ζωτικής σημασίας ώστε να ληφθούν υπόψη σχετικές πληροφορίες και να επιτευχθεί συναίνεση όσον αφορά τη δράση. Ο κοινωνικός διάλογος και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις αποτελούν προϋπόθεση για την επίτευξη δίκαιων μεταβάσεων, καλύτερων θέσεων εργασίας και αξιοπρεπούς εισοδήματος, αλλά και για την καταπολέμηση του κοινωνικού ντάμπινγκ.

1.10. Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της δίκαιης φορολόγησης και υποστηρίζει την καταπολέμηση της απάτης, της φοροδιαφυγής, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, καθώς και των χρηματοοικονομικών πρακτικών που εφαρμόζονται σε φορολογικούς παραδείσους. Η συνεργασία θα πρέπει να αποτελέσει κοινό στόχο των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των κυβερνήσεων και των επιχειρήσεων με στόχο να τεθούν σε εφαρμογή αποτελεσματικοί μηχανισμοί, όπως, για παράδειγμα, οι δύο οδηγίες κατά της φοροαποφυγής.

1.11. Ως εκ τούτου, το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2020 και οι προτεινόμενες προτεραιότητες και δραστηριότητες απαιτούν προσαρμογές στους στόχους, τις θέσεις και τις μεθόδους εργασίας της Επιτροπής. Όλες οι εσωτερικές και εξωτερικές της πολιτικές πρέπει να είναι συνεκτικές και να ευθυγραμμίζονται με τους ΣΒΑ, ούτως ώστε να λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι αρχές της αποδοτικότητας, της επικουρικότητας, της αναλογικότητας και της βιωσιμότητας.

1.12. Για να διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις για το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2020, η ΕΟΚΕ έλαβε υπόψη τις πολιτικές κατευθύνσεις για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2019-2024, όπως παρουσιάστηκαν από την εκλεγείσα Πρόεδρο της Επιτροπής τον Ιούλιο του 2019 ( 7 )

1.13. Η νέα σύνθεση της Επιτροπής, όπως παρουσιάστηκε στις 10 Σεπτεμβρίου, αντικατοπτρίζει τις προτεραιότητες και τις φιλοδοξίες που διατυπώνονται στις εν λόγω πολιτικές κατευθύνσεις και διαρθρώνεται γύρω από την ανάγκη αντιμετώπισης των αλλαγών στο κλίμα, την τεχνολογία και τη δημογραφία που μετασχηματίζουν τον τρόπο ζωής και εργασίας μας.

2. Ανάπτυξη της οικονομικής μας βάσης: το ευρωπαϊκό μοντέλο για το μέλλον – προώθηση της διαρκούς, χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, μιας αναζωογονημένης ενιαίας αγοράς, της πλήρους και παραγωγικής απασχόλησης και της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους

2.1. Είναι έκδηλη η ανάγκη για μια νέα ευρωπαϊκή οικονομική στρατηγική: ένα θετικό αφήγημα για τη μελλοντική ανάπτυξη της οικονομίας της ΕΕ παγκοσμίως, η οποία θα συμβάλει τόσο στην αύξηση της ανθεκτικότητας της ΕΕ στους οικονομικούς κλυδωνισμούς όσο και στην ενίσχυση της βιωσιμότητας —οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής— του οικονομικού της μοντέλου, έτσι ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη, η σταθερότητα και η κοινή ευημερία όλων των Ευρωπαίων. Με βάση την πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, η στρατηγική αυτή θα μπορούσε να προλειάνει το έδαφος για την περαιτέρω οικονομική, δημοσιονομική, χρηματοπιστωτική, κοινωνική και πολιτική ολοκλήρωση, η οποία είναι απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων της ενιαίας αγοράς και της οικονομικής και νομισματικής ένωσης της Ευρώπης, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 της ΣΕΕ.

2.2. Η ΕΕ μπορεί να στηρίζεται μόνο σε μια υγιή οικονομικά και εύρωστη ως προς την κοινωνική και περιβαλλοντική της βιωσιμότητα στρατηγική. Η περιβαλλοντική διάσταση πρέπει να διασφαλίζει ότι γίνονται σεβαστά τα «όρια του πλανήτη»και δεν υπερκαταναλώνονται οι φυσικοί πόροι, έτσι ώστε να παραμένει δυνατή η μακροπρόθεσμη βιώσιμη χρήση των πόρων αυτών και να προστατεύεται αποτελεσματικά η βιοποικιλότητα ( 8 ) . Οι επιχειρήσεις αποτελούν παράγοντα διευκόλυνσης της κοινωνιακής και περιβαλλοντικής ανάπτυξης και της βιώσιμης ανταγωνιστικότητας. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες είναι έτοιμες να διαδραματίσουν τον ρόλο τους και να αναλάβουν τις ευθύνες τους, μαζί με τους εργαζομένους και τους ενδιαφερόμενους φορείς. Η Ευρώπη χρειάζεται ένα επιχειρηματικό περιβάλλον που θα βοηθά στην προετοιμασία για το μέλλον, όπου οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές πτυχές θα αποτελούν μέρος του ορισμού της, αλλά και θα παρέχει ευνοϊκές και υποστηρικτικές συνθήκες επιχειρηματικής δραστηριότητας, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να αναπτύσσονται με βιώσιμο τρόπο και έτσι να δημιουργούν πλούτο με την επακόλουθη αναδιανομή του. Αυτό μπορεί επίσης να λάβει τη μορφή υψηλότερης ποιότητας απασχόλησης, καλύτερων ευκαιριών απασχόλησης και νομικώς εκτελεστών δικαιωμάτων.

2.3. Η ενιαία αγορά σε όλες τις διαστάσεις της –οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική– αποτελεί τον πυρήνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και συμβάλλει καθοριστικά στην ευρωπαϊκή κοινωνική οικονομία της αγοράς. Ωστόσο, πρέπει να ολοκληρωθεί, να αναζωογονηθεί και να επικαιροποιηθεί πλήρως ούτως ώστε να μετατραπεί σε μια ψηφιακή ενιαία αγορά. Θα πρέπει να δοθεί έμφαση στη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την ανάπτυξη των διαφόρων μορφών των επιχειρήσεων (συμπεριλαμβανομένων των νέων οικονομικών μοντέλων), της ψηφιοποίησης και της καινοτομίας, καθώς και των διασυνοριακών ευκαιριών. Η λειτουργία της θα πρέπει να ενισχυθεί και να διασφαλιστεί η πλήρης δέσμευση για την περαιτέρω ολοκλήρωσή της. Ως εκ τούτου, η ενιαία αγορά θα πρέπει να είναι σε θέση να δημιουργεί βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και καινοτομία, να προσελκύει επενδύσεις, να στηρίζει τους επιχειρηματίες και να ενισχύει τη βιώσιμη ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεών της στις παγκοσμιοποιημένες αγορές. Εντούτοις, είναι επίσης σημαντικό να αναγνωριστεί ότι ο θετικός αντίκτυπος της ενιαίας αγοράς δεν έχει κατανεμηθεί ομοιόμορφα και ότι δεν είναι όλοι οι πολίτες σε θέση να απολαμβάνουν τον πλούτο της ( 9 )

2.4. Όσον αφορά τις μακροοικονομικές προοπτικές, η αβεβαιότητα δεν μειώθηκε. Η αναμενόμενη αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση και οι παγκόσμιες εντάσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας εξακολουθούν σταθερά να ενέχουν κινδύνους για δυσμενέστερες εξελίξεις στην οικονομική ανάπτυξη και στην απασχόληση στο εγγύς μέλλον. Σύμφωνα με τη θερινή οικονομική πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρατηρήθηκε ότι παρά το χαμηλό συνολικό ποσοστό ανεργίας κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, αρκετές χώρες δεν έχουν φθάσει τα προ κρίσης επίπεδα απασχόλησης. Ο ρυθμός αύξησης του ΑΕγχΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται φέτος να φτάσει μόλις το 1,4 % στην ΕΕ και το 1,2 % στη ζώνη του ευρώ ( 10 ) . Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι οι κίνδυνοι αρνητικών εξελίξεων ως προς τις οικονομικές προοπτικές στη ζώνη του ευρώ θα μπορούσαν κάλλιστα να εξελιχθούν σε μια ακόμη κοινωνικοοικονομική κρίση στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον, γεγονός το οποίο θα έθετε σημαντικές προκλήσεις ως προς την προσαρμογή ( 11 ) . Για να αποφευχθεί ο κίνδυνος μιας νέας ύφεσης, είναι απαραίτητη η υιοθέτηση αυξητικής τάσης όσον αφορά τον δημοσιονομικό προσανατολισμό (θετική δημοσιονομική πολιτική) σε συνδυασμό με μια νομισματική πολιτική παρόμοιας προσέγγισης. Η επέκταση του προϋπολογισμού πρέπει να είναι ιδιαίτερα σημαντική στα κράτη μέλη που έχουν σημαντικά πλεονάσματα στο ισοζύγιο πληρωμών τους και σταθερό ή πλεονασματικό δημοσιονομικό ισοζύγιο.

2.5. Η αύξηση του ΑΕγχΠ δεν αντικατοπτρίζει την ευημερία των περισσοτέρων πολιτών και δεν αντανακλά την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και την εξάντληση των φυσικών πόρων. Για τον λόγο αυτό, είναι ανάγκη να αναπτυχθούν μέτρα κοινωνιακής ευημερίας και βιωσιμότητας, με καταλληλότερο σύνολο δεικτών που θα αντανακλούν το πραγματικό βάθος του μακροπρόθεσμου οικονομικού αντικτύπου. Η αναφορά στο ΑΕγχΠ αποκλειστικά και μόνο θα διαμορφώσει πολιτικές που λαμβάνουν υπόψη μόνον τον οικονομικό τους αντίκτυπο. Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο να διευρυνθεί το πλαίσιο αναφοράς με τη συμπερίληψη κοινωνικών και περιβαλλοντικών δεικτών ώστε να σχεδιάζονται πραγματικά βιώσιμες μεταρρυθμίσεις. Είναι σημαντικό οι δείκτες αυτοί να είναι συμβατοί και με τους ΣΒΑ του ΟΗΕ ( 12 )

2.6. Οι πολύ μεγάλες κοινωνικές ανισότητες εντός και μεταξύ των κρατών μελών και εντός των περιφερειών, καθώς και οι εδαφικές ανισορροπίες μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών, εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές πηγές ανησυχίας. Υπάρχει επίσης προφανής σημαντική ανισότητα όσον αφορά τον πλούτο. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το θέμα προτεραιότητας που έθεσε η Φινλανδική Προεδρία του Συμβουλίου και αφορά την «οικονομία της ευημερίας»και συμφωνεί ότι η μείωση των ανισοτήτων και των αποκλίσεων πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα πολιτικής. Συμφωνεί επίσης ότι η έννοια της οικονομίας της ευημερίας θα πρέπει να ενσωματωθεί στις μελλοντικές πολιτικές της ΕΕ και αξίζει να έχει πιο κεντρική θέση στη λήψη βιώσιμων και οικονομικών αποφάσεων.

2.7. Η ΕΕ αντιμετωπίζει μια ταχέως μεταβαλλόμενη γεωπολιτική και οικονομική κατάσταση, αυξανόμενη κοινωνική και κοινωνιακή πόλωση, τον αυξανόμενο ρόλο της ψηφιοποίησης και της τεχνολογίας σε όλες τις πτυχές της ζωής, καθώς και την αλλαγή του κλίματος και άλλες περιβαλλοντικές προκλήσεις. Για να αντιμετωπιστούν αυτά τα ζητήματα, κρίσιμης σημασίας είναι ο βιομηχανικός μετασχηματισμός της ΕΕ, θα πρέπει δε να λαμβάνει πλήρως υπόψη τους παγκόσμιους ΣΒΑ, οι οποίοι παρέχουν ένα βασικό παγκόσμιο πλαίσιο για δίκαιη και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη.

2.8. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή σε κοινωνικά ζητήματα και ζητήματα απασχόλησης που αφορούν τους νέους, ιδίως σε σχέση με τη συζήτηση για το μέλλον της εργασίας. Σε αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η ψηφιοποίηση, η εργασία σε πλατφόρμες, ο κατακερματισμός και η αβεβαιότητα της αγοράς εργασίας, τα οποία πλήττουν ιδιαίτερα τους νέους.

2.9. Οι επιπτώσεις των δημογραφικών εξελίξεων θα αποτελέσουν τη γενεσιουργό αιτία ορισμένων από τις πλέον προβλέψιμες προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν η Ένωσή μας και τα κράτη μέλη της μεσοπρόθεσμα. Οι δημογραφικές εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η Ευρώπη θα πρέπει να βελτιώσει την εργασιακή ενσωμάτωση των γυναικών, των νέων και των ηλικιωμένων εργαζομένων, των ατόμων με αναπηρίες και των μεταναστών. Απαιτούνται πιο δυναμικές, αποδοτικές και αποτελεσματικές πολιτικές για την αγορά εργασίας ώστε να αξιοποιηθεί το ταλέντο, οι δεξιότητες και το επιχειρηματικό δυναμικό τους, αλλά και για να παρασχεθούν ποιοτικές θέσεις εργασίας. Μέρος αυτής της εξίσωσης θα πρέπει να αποτελούν τα κατάλληλα συστήματα κοινωνικής προστασίας, καθώς και η διασφάλιση ταχέων μεταβάσεων από την ανεργία σε σταθερές συμβάσεις εργασίας και συνθήκες απασχόλησης.

2.10. Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και στην κοινωνική βιωσιμότητα μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση των κοινών αυτών προκλήσεων. Οι βελτιώσεις στους θεσμούς της αγοράς εργασίας (όπως ενεργές πολιτικές για την αγορά εργασίας, αποτελεσματικότερος ρόλος για τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης/ΔΥΑ) ( 13 ) θα πρέπει καταρχήν να μεταφράζονται σε καλύτερες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες για περισσότερους Ευρωπαίους. Για να αντιμετωπιστούν οι προαναφερθείσες προκλήσεις, η ΕΟΚΕ ζητεί, μεταξύ άλλων, αποτελεσματικότερα, αποδοτικότερα και περισσότερο βιώσιμα συστήματα κοινωνικής προστασίας. Από την άποψη αυτή, υπάρχουν δυνατότητες αποτελεσματικότερης πολιτικής δράσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της.

2.11. Η δράση αυτή θα μπορούσε να επικεντρώνεται στη δέσμευση για την εφαρμογή του πυλώνα των κοινωνικών δικαιωμάτων. Η δέσμευση αυτή, όπως ορίζεται στη διοργανική διακήρυξη, βασίζεται, μεταξύ άλλων, στις αρχές της βιώσιμης μεγέθυνσης και της προώθησης της οικονομικής και κοινωνικής προόδου, αλλά και της συνοχής και της σύγκλισης, της ποικιλομορφίας των εθνικών συστημάτων και του βασικού ρόλου των κοινωνικών εταίρων ( 14 )

2.12. Επιπλέον, η ΕΕ πρέπει να πρωτοστατήσει στην υλοποίηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών, αναγνωρίζοντας, πρώτον, ότι οι εγχώριοι πόροι προέρχονται πρωτίστως από την οικονομική ανάπτυξη, υποστηριζόμενη από ένα ευνοϊκό περιβάλλον σε όλα τα επίπεδα· και δεύτερον, ότι η ιδιωτική επιχειρηματική δραστηριότητα, η πείρα και η δημιουργικότητα των εργαζομένων, οι επενδύσεις και η καινοτομία αποτελούν σημαντικούς παράγοντες ανάπτυξης ( 15 )

2.13. Ο κοινωνικός διάλογος έχει αποδειχθεί απαραίτητο μέσο για τη βελτίωση της χάραξης πολιτικής και της νομοθεσίας της ΕΕ, για την πρόβλεψη των νομοθετικών αναγκών ή την παροχή εναλλακτικής λύσης, αλλά και για την ενίσχυση της κοινωνικής της νομιμότητας. Ο κοινωνικός διάλογος μπορεί επίσης να αποτελέσει μέσο υλοποίησης του θεματολογίου για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

2.14. Κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης, η ΕΚΤ διαδραμάτισε σταθεροποιητικό ρόλο. Η ΕΟΚΕ προτείνει να κατοχυρωθεί ο ρόλος της ΕΚΤ ως δανειστή έσχατης ανάγκης. Παρά ταύτα, εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε ανησυχητικά οικονομικά φαινόμενα, όπως το μέτριο επίπεδο επενδύσεων παρά τη σχετικά επεκτατική νομισματική πολιτική, ή το γεγονός ότι οι τράπεζες καταθέτουν κεφάλαια στην ΕΚΤ, ακόμη και επιβαρυνόμενες με αρνητικά επιτόκια. Εφόσον δεν μπορούμε ακόμη να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο περαιτέρω χρηματοπιστωτικών ή οικονομικών κρίσεων, η επικείμενη Επιτροπή πρέπει να εφαρμόσει μέτρα ώστε να καταστήσει την οικονομία της ΕΕ λιγότερο ευάλωτη σε αυτές και πιο ανθεκτική. Επιπλέον, για την πρόληψη μελλοντικών κρίσεων, η επικείμενη Επιτροπή πρέπει να θεσπίσει μέτρα για τη σταθεροποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών και, ειδικότερα, για την ενίσχυση της πλευράς της ζήτησης της οικονομίας. Η αυστηρή εφαρμογή των δημοσιονομικών κανόνων αποδυναμώνει την οικονομική ανάπτυξη, ιδίως υπό την παρούσα αμφιλεγόμενη κατάσταση. Για μία ακόμη φορά, η ΕΟΚΕ συνιστά την εφαρμογή του χρυσού κανόνα ( 16 )

Προτάσεις:

— Το θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών με ορίζοντα το 2030 παρουσιάζει 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ), τους οποίους η ΕΕ έχει δεσμευτεί να επιτύχει μέχρι το 2030. Η ΕΟΚΕ ζητεί την υιοθέτηση μιας συνολικής στρατηγικής της ΕΕ για τη βιωσιμότητα με ορίζοντα το 2050 προκειμένου να εφαρμοστεί το θεματολόγιο του ΟΗΕ για το 2030, με την εγγύηση ενός φιλόδοξου προϋπολογισμού της ΕΕ, και πιστεύει ότι η υλοποίηση του ΕΠΚΔ θα συμβάλει σε αυτό (17): — Μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενιαία αγορά και τη βιομηχανική πολιτική με στόχο την ανάπτυξη ενός βιώσιμου κοινωνικού οικονομικού μοντέλου πρέπει να διασφαλίζει ότι η Ευρώπη είναι πρωτοπόρος στην τεχνολογία, στην καινοτομία και στην αειφορία: — με την αναζωογόνηση, μεταρρύθμιση και ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς μέσω της αναθεώρησης των κύριων οδηγιών για τη διασφάλιση ευνοϊκών συνθηκών για τις επιχειρήσεις, τις ΜΜΕ και τις διάφορες μορφές επιχειρήσεων (όπως τα νέα οικονομικά μοντέλα και η κοινωνική οικονομία), καθώς και για την καινοτομία και την ανάπτυξη δεξιοτήτων. Σε αυτό συμπεριλαμβάνεται η επανεξέταση των προγραμμάτων κινητικότητας και άλλων διασυνοριακών ευκαιριών και, ειδικότερα, της ενιαίας αγοράς υπηρεσιών· — λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινωνική οικονομία διαδραματίζει ολοένα και πιο ενισχυμένο ρόλο στην προώθηση της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης, καθώς και στην κοινωνική διάσταση της ΕΕ, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ένα ευνοϊκό οικοσύστημα –με κατάλληλη χρηματοδότηση από την ΕΕ– για την κοινωνική οικονομία αποτελεί σημαντικό στόχο, ο οποίος θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής (18)· — με τη δημιουργία συνθηκών-πλαίσιο για την επίτευξη ενός πραγματικού ψηφιακού μετασχηματισμού και για να ανακτήσει η ψηφιακή ενιαία αγορά την παγκόσμια βιώσιμη ανταγωνιστικότητά της, καθώς και να επιτύχει βιώσιμη ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, με παράλληλη ανάπτυξη του ευρωπαϊκού οράματος σε τομείς όπως η ανάπτυξη δεοντολογικής τεχνητής νοημοσύνης και ρομποτικής. Η Ευρώπη χρειάζεται μια συνολική στροφή ώστε να καταστεί η δυναμικότερη ψηφιακή περιοχή στον κόσμο –λαμβάνοντας υπόψη τις ευκαιρίες που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες για τον μετασχηματισμό της κοινωνίας, όπως η τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών, τον παγκόσμιο χαρακτήρα και την επιχειρηματική ενσωμάτωση της ψηφιακής οικονομίας στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας (19)– ούτως ώστε να προσφέρει ευνοϊκό περιβάλλον για την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα, τη δημιουργία υψηλής ποιότητας, καλά αμειβομένων και παραγωγικών θέσεων εργασίας που σέβονται το περιβάλλον, καθώς και μιας πραγματικής οικονομίας που ωφελεί τους πάντες (20). Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων σε σχέση με την περαιτέρω στήριξη των κλάδων ΕΤΜΜ και της μαθητείας. Τα συστήματα εκπαίδευσης θα πρέπει να μεταρρυθμιστούν, όπου χρειάζεται, ώστε να ανταποκρίνονται στους προβλεπόμενους σκοπούς, στον ψηφιακό τομέα, μεταξύ άλλων πτυχών, ενώ πρέπει να βελτιωθούν και οι επενδύσεις στα εκπαιδευτικά συστήματα (21). — με τη συνέχιση της στήριξης του μετασχηματισμού της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας, διασφαλίζοντας παράλληλα την ορθή λειτουργία, την αμεροληψία και την ασφάλειά της (22). Η ΕΟΚΕ συνιστά την ανάληψη δράσης ώστε να διασφαλιστεί ότι όλοι οι εργαζόμενοι στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων αυτών που απασχολούνται σε νέες μορφές εργασίας, προστατεύονται από τη νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας σε κάθε πτυχή που σχετίζεται με την εργασία τους (23) και επωφελούνται από τις καλύτερες τεχνολογίες για τη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας στον χώρο εργασίας και για την πρόληψη των ατυχημάτων, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει κάτι τέτοιο στην προστασία της ιδιωτικής ζωής και στον έλεγχο των επιδόσεων (24). — με τη διασφάλιση ότι το δικαίωμα στη διά βίου μάθηση για όλους περιλαμβάνεται στην ημερήσια διάταξη της ΕΕ, αποδίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στην απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων. Τα εθνικά συστήματα εκπαίδευσης, κατάρτισης και μαθητείας θα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω με ιδιαίτερη έμφαση στους κλάδους ΕΤΜΜ (Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική και Μαθηματικά) και στα διττά συστήματα. Αυτά θα οδηγήσουν σε καλύτερη αντιστοίχιση των αναγκών της αγοράς εργασίας και θα δώσουν την ευκαιρία στους ανθρώπους να αποκτήσουν δεξιότητες, αλλά και να επανακαταρτιστούν και να αναβαθμίσουν τις δεξιότητές τους ώστε να μετριάσουν τις συνέπειες της ψηφιακής επανάστασης, της κλιματικής αλλαγής και των κοινωνιακών και δημογραφικών εξελίξεων (25)· — με την υποβολή ενός συνεκτικού συνδυασμού μακροοικονομικών, βιομηχανικών, τομεακών και εργασιακών πολιτικών για τη διασφάλιση οικολογικού προσανατολισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας (26). Στόχος είναι να ενισχυθεί η λειτουργία ολόκληρης της αλυσίδας εφοδιασμού και να δημιουργηθούν αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας κατά μήκος της αλυσίδας, δημιουργώντας ευκαιρίες απασχόλησης σε ευρεία κλίμακα. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την αξιοποίηση του δυναμικού για τη δημιουργία και την προώθηση ποιοτικών πράσινων και παραγωγικών θέσεων εργασίας με τη θέσπιση μιας ατζέντας για την οικολογική και βιώσιμη ανάπτυξη και την υλοποίηση πρωτοβουλιών που θα δίδουν την ευκαιρία στις επιχειρήσεις, ιδίως στις ΜΜΕ και κατ’ εξοχήν στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, να ενστερνιστούν τους ΣΒΑ στο πλαίσιο της επιχειρηματικής τους στρατηγικής. — Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, ως το πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, επικεντρώνεται εν μέρει στην απασχόληση και στις κοινωνικές επιδόσεις, είναι όμως αδύναμο όσον αφορά τους κινδύνους που παρουσιάζει η κλιματική αλλαγή και την πρόοδο της ΕΕ προς την επίτευξη των στόχων του Παρισιού, όπως αναφέρεται στην Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης 2019. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση για μια μελλοντοστρεφή στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης που θα ενσωματώνεται σε έναν κύκλο βιώσιμης ανάπτυξης, με βάση μετρήσιμους και συμπληρωματικούς κοινωνικούς, οικονομικούς και περιβαλλοντικούς δείκτες και στόχους (27), ώστε να σχεδιάζονται πραγματικά βιώσιμες μεταρρυθμίσεις. — Ο κοινωνικός πίνακας αποτελεσμάτων έχει αποδειχθεί χρήσιμο μέσο, μπορεί ωστόσο να βελτιωθεί. Οι 14 δείκτες του πίνακα αποτελεσμάτων και οι επιμέρους δείκτες (συνολικά 35) θα πρέπει να υπόκεινται σε συνεχή αναθεώρηση, με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου να προσαρμόζονται στους πολιτικούς στόχους και στις μεταβαλλόμενες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες που παρατηρούνται στην Ευρώπη.

— Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι τα ακόλουθα θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται ως βασικοί παράγοντες ανθεκτικότητας σε ένα πρόγραμμα δράσης (28): — ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας: αύξηση της χρηματοοικονομικής ικανότητας του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ), προώθηση μιας ευρωπαϊκής φορολογικής πολιτικής που θα περιλαμβάνει τη φορολογική εναρμόνιση, διευκόλυνση της δημοσιονομικής επάρκειας των κρατών μελών και σύσταση αποτελεσματικών μηχανισμών για την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης· — ολοκλήρωση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης με την επέκταση των στόχων της ΕΚΤ, τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού δημόσιου ταμείου με ικανότητα έκδοσης χρεών, τη βελτίωση της διακυβέρνησης της ζώνης του ευρώ και τον περαιτέρω εκδημοκρατισμό της· — αύξηση της παραγωγικότητας των ευρωπαϊκών οικονομιών με την εστίαση σε βασικούς παράγοντες όπως οι επενδύσεις (δημόσιες και ιδιωτικές), η έρευνα, η ανάπτυξη, η εκπαίδευση και η επαγγελματική κατάρτιση, η βελτίωση της διαχείρισης των επιχειρήσεων και η συμμετοχή των εργαζομένων· — αγορά εργασίας και ποιότητα απασχόλησης: ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και του κοινωνικού διαλόγου, διασφάλιση αποτελεσματικής λειτουργίας των αυτόματων σταθεροποιητών και δημιουργία ευρωπαϊκής ασφάλισης ανεργίας (συμπληρωματικής των εθνικών συστημάτων) και σχεδιασμός περισσότερων και καλύτερων ενεργών πολιτικών απασχόλησης που υποστηρίζονται από έναν νέο ρόλο για τις ΔΥΑ· — προώθηση της κοινωνικής συνοχής με την ανάπτυξη και την εφαρμογή του ΕΠΚΔ με την κατάλληλη και πιο στοχευμένη χρηματοδότηση, αλλά και του κοινωνικού διαλόγου· — προώθηση της δημιουργίας ευνοϊκού περιβάλλοντος για την επιχειρηματική δραστηριότητα και τις επενδύσεις μέσω της βελτίωσης της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων· επείγουσα ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών (ΕΚΑ) και της Τραπεζικής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου ενός ευρωπαϊκού συστήματος ασφάλισης καταθέσεων (EDIS)· — η καταπολέμηση της μακροχρόνιας ανεργίας και η επανένταξη των ατόμων που έχουν αποθαρρυνθεί αποτελεί έναν ακόμη βασικό τομέα πολιτικής ο οποίος χρήζει επειγόντως στοχοθετημένων μέτρων. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις για την ασφάλιση ανεργίας όσον αφορά το καθαρό ποσοστό αναπλήρωσης, τη διάρκεια του δικαιώματος παροχών ανεργίας και το ποσοστό κάλυψης, καθώς και την κατάρτιση και στήριξη των εργαζομένων σε περίπτωση ανεργίας·

— Είναι απολύτως απαραίτητο να ξεπεραστεί το έλλειμμα δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, με στόχο την επίτευξη των επιπέδων βραχυπρόθεσμων επενδύσεων του 2007 (22,5 % του ΑΕγχΠ στην ΕΕ, σε σύγκριση με το σημερινό 20,5 %: αμφότερα τα δύο ποσοστά εξακολουθούν να είναι σαφώς χαμηλότερα από τα αντίστοιχα της Κίνας και των ΗΠΑ). Κατά συνέπεια, μία από τις κύριες προτεραιότητες των δημοσιονομικών πολιτικών πρέπει να είναι η ενθάρρυνση των δημόσιων και των ιδιωτικών επενδύσεων, καθώς και η δρομολόγηση μιας διαδικασίας μεταρρύθμισης για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές πρέπει να συμβαδίζουν με μεταρρυθμίσεις οι οποίες βελτιώνουν την ποιότητα της απασχόλησης, μειώνοντας τα ανησυχητικά επίπεδα αβεβαιότητάς της και διασφαλίζοντας υψηλού επιπέδου κοινωνικά και εργασιακά δικαιώματα (29)·

— Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, κατά τη θέσπιση δεικτών αναφοράς και ελάχιστων προτύπων για μια κοινωνική Ευρώπη «τριπλού Α» (30), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να συμφωνήσουν σε ένα σύνολο κοινών αρχών, ορισμών και μεθόδων όσον αφορά την καθιέρωση ενός συστήματος επαρκούς ελάχιστου εισοδήματος σε όλα τα κράτη μέλη. Οι τρέχουσες εργασίες σχετικά με τους προϋπολογισμούς αναφοράς (31) και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ελάχιστου Εισοδήματος (32) παρέχουν τη βάση για την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη των κοινών κριτηρίων για τον ορισμό του επαρκούς ελάχιστου εισοδήματος για να βγουν οι άνθρωποι από τη φτώχεια και να διάγουν έναν αξιοπρεπή βίο. Σε συνεννόηση με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, θα πρέπει να εξεταστεί η ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας της ΕΕ στον εν λόγω τομέα.

— Είναι απαραίτητες περαιτέρω δημόσιες επενδύσεις στην υγεία, την εκπαίδευση και την κοινωνική ένταξη, αλλά και στον οικολογικό προσανατολισμό της οικονομίας, ιδίως σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο. Θα πρέπει να διευθετηθούν με τη θέσπιση του χρυσού κανόνα που η ΕΟΚΕ έχει προτείνει σε πολλές από τις πλέον πρόσφατες γνωμοδοτήσεις της, δηλαδή ότι δεν θα πρέπει να προσμετρώνται όσον αφορά την εκπλήρωση των στόχων για το έλλειμμα του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης τα επενδυτικά έξοδα, ιδίως όσα προάγουν τη μακροπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη. Με τον τρόπο αυτό, και σε συνδυασμό με μια διαδικασία μεταρρύθμισης, θα εξακολουθήσει να διασφαλίζεται η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών (33)·

— Η ΕΟΚΕ σημειώνει τη δέσμευση της εκλεγείσας Προέδρου της Επιτροπής να καταθέσει πρόταση όσον αφορά τη θέσπιση νομικού μέσου που θα διασφαλίζει ότι κάθε εργαζόμενος στην Ένωσή μας έχει έναν δίκαιο ελάχιστο μισθό. Θεωρεί χρήσιμο να καθοριστούν σημεία αναφοράς που θα επιτρέπουν την αξιολόγηση της επάρκειας των χαμηλών μισθών με σκοπό την πρόληψη της φτώχειας των μισθωτών, μεταξύ άλλων με την προώθηση της ανάλυσης και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών μέσω των διαθέσιμων διαδικασιών αμοιβαίας μάθησης και με την καθιέρωση κοινών προτύπων για τον καθορισμό διαφανών και προβλέψιμων ελάχιστων μισθών, όπου υφίστανται και εάν οι κοινωνικοί εταίροι το επιθυμούν (34).

— Ο μετριασμός των κοινωνικών ανισοτήτων, η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της απάτης και η υποστήριξη της δικαιότερης κατανομής της φορολογικής επιβάρυνσης πρέπει να καταστούν πολιτικές προτεραιότητες της προσεχούς Επιτροπής. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ ζητεί να εφαρμοστούν χωρίς καθυστέρηση οι κανόνες που θεσπίστηκαν για την καταπολέμηση αυτών των μορφών εγκλημάτων και ατασθαλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να αξιολογηθεί η δυνατότητα θέσπισης και άλλων πιο αποτελεσματικών μέτρων που θα περιλαμβάνουν επίσης μέσα για τον τερματισμό των παράνομων δραστηριοτήτων των φορολογικών παραδείσων (35).

3. Οικοδόμηση ενός πιο οικολογικού, πιο δίκαιου και με λιγότερους αποκλεισμούς μέλλοντος – ανάληψη επείγουσας δράσης για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεών της

3.1. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να καταστεί ύψιστη προτεραιότητα της ΕΕ, δεδομένης της τρέχουσας υποβάθμισης του περιβάλλοντος, και να ενσωματωθεί σε όλες τις πολιτικές και δράσεις της Ένωσης. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η ΕΕ θα πρέπει να καταστήσει τη νέα στρατηγική για τη βιομηχανική πολιτική συμβατή με την ανάγκη ανάληψης αποτελεσματικής δράσης για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα και την εξοικονόμηση ενέργειας, με σκοπό να διασφαλιστεί ότι τουλάχιστον οι στόχοι της συμφωνίας του Παρισιού υλοποιούνται πλήρως και αμέσως. Την ίδια στιγμή, η ΕΕ θα πρέπει να ασκήσει πίεση στα άλλα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας του Παρισιού να εκπληρώσουν τη δέσμευσή τους για διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Κάτι τέτοιο θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται και στην ευθυγράμμιση των στόχων της ΕΕ για μείωση των εκπομπών για το 2030 και το 2050.

3.2. Η ταχύτερη αλλαγή του κλίματος, η κατάρρευση της βιοποικιλότητας, άλλοι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι και η συλλογική αδυναμία υλοποίησης επιτυχών πολιτικών αποτελούν επίσης ζωτικής σημασίας απειλή για τον πληθυσμό, την οικονομία και τα οικοσυστήματα της Ευρώπης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο χρειαζόμαστε μια ισχυρή συνολική στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη της ΕΕ με ορίζοντα το 2050 προκειμένου να υλοποιηθεί το θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών με ορίζοντα το 2030. Η ΕΕ θα πρέπει να επιταχύνει τη δίκαιη και βιώσιμη μετάβαση ώστε να επιτύχει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο εφοδιασμού από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αυτές θα πρέπει να είναι καθαρές, οικονομικά προσιτές και να υποστηρίζουν την οικειοποίηση εκ μέρους της κοινότητας και των πολιτών.

3.3. Η Ευρώπη πρέπει να είναι ηγέτιδα στον αγώνα για το περιβάλλον και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η δέσμευση για μεγαλύτερες προσπάθειες όσον αφορά τη δράση για το κλίμα αποτελεί μία από τις προτεραιότητες της ΕΕ και θα συνεχίσει να είναι, όπως ορίζεται στις πολιτικές κατευθύνσεις της εκλεγείσας Προέδρου της Επιτροπής κ. von der Leyen. Η περιβαλλοντική βιωσιμότητα θα απαιτήσει ευρύ συνδυασμό πολιτικών, συμπεριλαμβανομένης της εμπορικής πολιτικής. Θα απαιτήσει επίσης την έγκαιρη εφαρμογή μέτρων σε παγκόσμιο, ενωσιακό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και σε τομείς όπως η ενέργεια και οι μεταφορές, η φορολογία, η έρευνα, η βιομηχανική πολιτική και η πολιτική ανταγωνισμού, καθώς και οι πολιτικές απασχόλησης και η κοινωνική πολιτική.

3.4. Συνολικά, προβλέψεις για τον αντίκτυπο της πλήρους εφαρμογής της συμφωνίας του Παρισιού καταδεικνύουν ότι η μετάβαση σε μια ουδέτερη για το κλίμα οικονομία θα μπορούσε να αυξήσει το ΑΕγχΠ κατά επιπλέον 1,1 % και την απασχόληση κατά 0,5 % σε σύγκριση με το σενάριο χωρίς πολιτικές για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών. Αυτό ισοδυναμεί με 1,2 εκατομμύρια πρόσθετες θέσεις εργασίας στην ΕΕ μέχρι το 2030, επιπλέον των 12 εκατομμυρίων νέων θέσεων εργασίας που αναμένονται ήδη ( 36 ) . Για να συμβεί αυτό, θα πρέπει να δημιουργηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού σε διεθνές επίπεδο, ιδίως για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες έντασης πόρων και ενεργειακής κατανάλωσης ( 37 )

3.5. Η μετάβαση σε μια κυκλική και κλιματικά ουδέτερη οικονομία δεν θα είναι εξ ορισμού χωρίς αποκλεισμούς, καθώς συνεπάγεται δυνητικά σημαντικό κόστος και κινδύνους για συγκεκριμένους τομείς. Η δίκαιη μετάβαση έχει δύο κύριες διαστάσεις: την πτυχή των «αποτελεσμάτων»(το νέο εργασιακό και κοινωνικοοικονομικό τοπίο σε μια οικονομία χωρίς άνθρακα) και την πτυχή της «διαδικασίας»(πώς φτάνουμε εκεί). Τα «αποτελέσματα»θα πρέπει να είναι μια σταθερή βιομηχανική και οικονομική βάση που θα στηρίζεται σε ένα ευνοϊκό επενδυτικό περιβάλλον και σε εύρυθμα συστήματα εργασίας και εκπαίδευσης τα οποία θα είναι σε θέση να παρέχουν αξιοπρεπή εργασία για όλους σε μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς, στην οποία η φτώχεια θα έχει εξαλειφθεί. Η διαδικασία, το πώς φτάνουμε ως εκεί, θα πρέπει να βασίζεται σε μια οργανωμένη μετάβαση με ουσιαστικές οικονομικές πολιτικές και κοινωνικό διάλογο και διάλογο με τους πολίτες σε όλα τα επίπεδα, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ότι η κατανομή των βαρών -καθώς και των οφελών- είναι δίκαιη και ότι δεν θα μένει κανείς στο περιθώριο. Τα απαραίτητα μέτρα και οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις ενδέχεται να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στους ανθρώπους και τις περιφέρειες, μεταξύ άλλων να συνεπάγονται σημαντική ανακατανομή του εργατικού δυναμικού σε όλους τους τομείς και τα επαγγέλματα, καθώς και εκ βάθρων αλλαγές στις μελλοντικές απαιτήσεις δεξιοτήτων. Η βιώσιμη μετάβαση απαιτεί επενδύσεις σε αποτελεσματική και ολοκληρωμένη κοινωνική προστασία. Επιπλέον, πρέπει να συνδυάζεται στενά με τη βαθιά και δημοκρατική ενίσχυση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, αλλά και με μια σταθερή οικονομική στρατηγική ικανή να εξασφαλίζει επαρκή χρηματοδότηση της βιώσιμης μετάβασης στο πλαίσιο ενός φιλόδοξου νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, με βιώσιμα και δίκαια εθνικά φορολογικά συστήματα και με ισχυρές δημόσιες επενδύσεις σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, είναι απαραίτητος ο έλεγχος της καταλληλότητας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ).

3.6. Τα μέσα της ΕΕ, όπως το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, το ΕΚΤ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση (ΕΤΠ), καθώς και ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Διάλογος, μπορούν να συμβάλουν σε μια δίκαιη μετάβαση υποστηρίζοντας τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους και τις οικογένειες που εξαρτώνται από την εργασία σε τομείς έντασης ενέργειας κατά τη διάρκεια της μετάβασης, μεταξύ άλλων μέσω επανακατάρτισης, επανεκπαίδευσης, εξατομικευμένης συμβουλευτικής κατά την αναζήτηση εργασίας και, ενδεχομένως, υποκατάστασης του εισοδήματος.

3.7. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις νέες κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων σχετικά με την πληροφόρηση για το κλίμα στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης της Επιτροπής για τη βιώσιμη χρηματοδότηση, καθώς και για τις βασικές συστάσεις σχετικά με τους τύπους οικονομικών δραστηριοτήτων που μπορούν να συμβάλουν πραγματικά στην άμβλυνση ή την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή (ταξινόμηση) ( 38 ) . Από την άποψη αυτή, είναι ζωτικής σημασίας να επιτευχθεί προβλεψιμότητα, βεβαιότητα και σαφήνεια ως προς τις δραστηριότητες που είναι πραγματικά περιβαλλοντικά βιώσιμες» ( 39 )

Προτάσεις:

— Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη θέσπιση, στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου στα αρμόδια εθνικά και περιφερειακά επίπεδα, κατάλληλων μέτρων σχετικά με τις «δίκαιες μεταβάσεις», με την πρόβλεψη μέτρων και δράσεων για τη διαχείριση, τη διαφοροποίηση και την παροχή ελάχιστης προστασίας σε περιπτώσεις αναδιοργάνωσης των χώρων εργασίας ή ομαδικών απολύσεων που προκύπτουν από διάφορες μορφές μετάβασης (τεχνολογικές, δημογραφικές, λόγω παγκοσμιοποίησης, κλιματικής αλλαγής, κυκλικής οικονομίας), συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος συμμετοχής σε συλλογικές διαπραγματεύσεις, με σκοπό την πρόβλεψη των αλλαγών και την παροχή στήριξης στους θιγόμενους εργαζομένους (εξέλιξη της οδηγίας για τις ομαδικές απολύσεις (40)).

— Η δίκαιη μετάβαση χρειάζεται να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του πλαισίου πολιτικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Οι πολιτικές δίκαιης μετάβασης θα πρέπει να επικεντρώνονται στη διόρθωση των δυσμενών συνεπειών κατανομής των μέτρων πολιτικής για το κλίμα, να εστιάζουν στην ενεργό διαχείριση των μεταβάσεων στην αγορά εργασίας, καθώς και να ασχολούνται με θέματα περιφερειακής ανάπτυξης·

— Για την αντιμετώπιση των κλιματικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων, η ΕΕ πρέπει να μετατρέψει τη γραμμική οικονομία σε κυκλική και κλιματικά ουδέτερη οικονομία, η οποία θα διασφαλίζει ότι οι κύκλοι είναι μακράς διαρκείας και κατά το δυνατόν αποτελεσματικότεροι (41)·

— Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το σύμφωνο «Ο χρηματοπιστωτικός τομέας υπέρ του κλίματος»(Finance-Climate PACT) θα πρέπει να καλύπτει όλες τις πτυχές μιας πολιτικής για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής: τη δίκαιη μετάβαση (μέτρα για την άμβλυνση των επιπτώσεων της αλλαγής, αλλά και για την αντιστάθμιση των ζημιών και απωλειών), καθώς και αποτελεσματικές πολιτικές για την προσαρμογή στην αλλαγή του κλίματος. Το μοντέλο της κυκλικής οικονομίας θα πρέπει να προωθείται κατά το δυνατόν περισσότερο και είναι αναγκαίο να βελτιωθεί το ρυθμιστικό του πλαίσιο. Το σύνολο των μέτρων θα πρέπει να χρηματοδοτείται από προϋπολογισμούς που επιτυγχάνονται με τον αναπροσανατολισμό των τρεχουσών επενδύσεων (οικολογικός προσανατολισμός) και μέσα από νέες πηγές προσβάσιμης χρηματοδότησης (42)·

— Το σύμφωνο απαιτεί τη δημιουργία ενός σαφούς και προβλέψιμου πλαισίου πολιτικής της ΕΕ, σε μακροπρόθεσμη βάση, ώστε να διασφαλίζεται ο προγραμματισμός των επενδύσεων. Το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να συνοδεύεται από ενεργό προβληματισμό σχετικά με διαφορετικές επιλογές πολιτικής, όπως οι μηχανισμοί συνοριακής προσαρμογής (για παράδειγμα ο φόρος άνθρακα στα σύνορα), προκειμένου να αποφευχθεί η διαρροή άνθρακα (43) για προϊόντα τα οποία δεν υπόκεινται στα ίδια περιβαλλοντικά και κοινωνικά πρότυπα (44)·

— Εφόσον εγκριθεί και υλοποιηθεί πλήρως η ταξινόμηση της βιωσιμότητας (45), θα πρέπει να εξεταστεί η ανάγκη θέσπισης πρόσθετων νομοθετικών μέτρων, όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο και βάσει εμπεριστατωμένης εκτίμηση επιπτώσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ παραπέμπει σε δύο γνωμοδοτήσεις της με τα εξής θέματα: «Ευρωπαϊκό σύμφωνο “Ο χρηματοπιστωτικός τομέας υπέρ του κλίματος”» (46) και «Σχέδιο δράσης: χρηματοδότηση της αειφόρου ανάπτυξης» (47) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής·

— Οι επενδύσεις, δημόσιες και ιδιωτικές, στην οικονομία με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα πρέπει να ενισχυθούν ώστε να επιτευχθούν οι αναβαθμισμένοι στόχοι μείωσης των εκπομπών της ΕΕ για το 2030, ενώ θα χρειαστούν ριζικές αλλαγές για την επίτευξη οικονομίας με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα μέχρι το 2050, σύμφωνα με τους στόχους του Παρισιού. Η διαρκής αδυναμία της επενδυτικής δραστηριότητας σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ευρώπη έρχεται επίσης σε αντίθεση με το υψηλό επίπεδο των υφιστάμενων επιδοτήσεων υπέρ των ορυκτών καυσίμων και άλλων επιβλαβών για το περιβάλλον επιδοτήσεων που εξακολουθούν να εφαρμόζονται στα κράτη μέλη της. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η έλλειψη επενδύσεων: η κατανομή των υφιστάμενων πόρων είναι επίσης δυσλειτουργική. Απαιτούνται σαφείς πολιτικοί στόχοι και ένα πιο συνεκτικό πλαίσιο πολιτικής για την αντιμετώπιση αυτών των αρνητικών τάσεων. Σε κάθε περίπτωση, το τέλος της εποχής των ορυκτών καυσίμων στην Ευρώπη πρέπει να συνοδεύεται από τις απαραίτητες επενδύσεις που θα διασφαλίζουν την προστασία των εργαζομένων της, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τη στήριξη της τοπικής ανάπτυξης. Οι διαδικασίες μετάβασης πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τους κοινωνικούς εταίρους και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και να συνδέονται αποτελεσματικές πολιτικές διαφάνειας και επικοινωνίας.

— Οι εκπομπές CO2 θα πρέπει να φορολογούνται σε επίπεδο ΕΕ με κοινωνικά δίκαιο τρόπο, κάνοντας τους ρυπαίνοντες να πληρώνουν και υποστηρίζοντας τις επενδύσεις σε οικονομικά προσιτή καθαρή ενέργεια. Η φορολόγηση της ενέργειας μπορεί να στηρίξει τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας και να συμβάλει στη βιώσιμη και κοινωνικά δίκαιη ανάπτυξη·

— Ένας από τους μεγαλύτερους περιβαλλοντικούς κινδύνους για την υγεία στην ΕΕ είναι η ρύπανση του αέρα, η οποία προκαλεί περίπου 400 000 πρόωρους θανάτους ετησίως. Η αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μέσω της δράσης για το κλίμα αποτελεί ευκαιρία για την αύξηση της λαϊκής και πολιτικής υποστήριξης για τις πολιτικές που αφορούν την αλλαγή του κλίματος·

— Καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας και της έλλειψης νερού και εξασφάλιση προσβάσιμων, υγιεινών και καλής ποιότητας τροφίμων, ασφαλών προϊόντων και τερματισμός της καταστροφικής έκθεσης σε τοξικές χημικές ουσίες. Ένα ευρύ μείγμα πολιτικών, συμπεριλαμβανομένης της γεωργικής πολιτικής της ΕΕ, θα βοηθήσει να ανταποκριθούμε στις νέες κοινωνιακές απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων βιώσιμων μεθόδων παραγωγής, καλύτερης διατροφής, μείωσης των αποβλήτων τροφίμων, καλύτερης διαβίωσης των ζώων, προστασίας του κλίματος και διατήρησης της βιοποικιλότητας.

— Η ΕΕ θα πρέπει να υποστηρίξει τις προσπάθειες των χωρών εταίρων να καταργήσουν σταδιακά τις επιβλαβείς για το περιβάλλον επιδοτήσεις προκειμένου να τις βοηθήσει να εφαρμόσουν το Θεματολόγιο του 2030 και τη συμφωνία του Παρισιού για την αλλαγή του κλίματος·

— Η εμπορική πολιτική της ΕΕ πρέπει να συνάδει με το Θεματολόγιο του 2030 και τη συμφωνία του Παρισιού. Οι ισχύουσες διατάξεις όσον αφορά τα κεφάλαια εμπόριο και βιώσιμη ανάπτυξη των συμφωνιών πρέπει να εφαρμόζονται αποτελεσματικά.

4. Προστασία των πολιτών και των ελευθεριών — ειρήνη, δικαιοσύνη και ισχυροί θεσμοί

4.1. Η ΕΕ εξασφαλίζει ειρήνη, σταθερότητα και ευημερία σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέραν αυτής, παρά τις πολυάριθμες εσωτερικές και εξωτερικές της προκλήσεις. Η ΕΕ υποστηρίζει σθεναρά τις αρχές της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Οι αξίες αυτές καθοδηγούν τις πολιτικές μας και καλλιεργούν την αίσθηση του ανήκειν στην Ένωση, με βάση τον κοινό πολιτισμό μας. Η δημοκρατία πρέπει να γίνεται σεβαστή στην Ευρώπη και να προάγεται στο εξωτερικό. Η συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, η δημόσια λογοδοσία και η θέσπιση δικαιότερων, πιο διαφανών και συνεκτικών διαδικασιών λήψης αποφάσεων πρέπει να ενισχυθούν σε όλα τα επίπεδα.

4.2. Η ΕΕ χρειάζεται ανοικτές και δυναμικές κοινωνίες, όπου τα άτομα έχουν ίσα δικαιώματα και μπορούν να ζουν απαλλαγμένα από διακρίσεις και με πλήρη σεβασμό της ιδιωτικής ζωής και της ασφάλειάς τους. Η πολιτιστική ποικιλομορφία εμπλουτίζει την Ευρώπη και τους ανθρώπους της. Η πολυμορφία αποτελεί μέρος της ταυτότητας και της δύναμης της Ευρώπης.

4.3. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μείζονες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίζονται και να συζητούνται όχι μόνο από εθνική αλλά και από ευρωπαϊκή σκοπιά και με πλήρη εφαρμογή των διατάξεων που θεσπίζονται στα άρθρα 10 και 11 της ΣΕΕ. Για τον λόγο αυτό, η ευρωπαϊκή δημοκρατία θα πρέπει να ενισχύσει τη διακρατική διάσταση των στόχων και των προκλήσεών της, προωθώντας παράλληλα μια ευρωπαϊκή ιθαγένεια βασισμένη στις κοινές αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με περισσότερη ευρωπαϊκή θεσμική εκπαίδευση και ένα εκλαϊκευτικό, πιο συμμετοχικό κοινωνιακό πλαίσιο, καθώς και μια πιο ευρωπαϊκή εστίαση.

4.4. Οι δημογραφικές εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί τους μετανάστες, το ταλέντο τους, τις δεξιότητες και το επιχειρηματικό τους δυναμικό. Είναι επείγουσα η ανάγκη να αλλάξουν το αφήγημα και οι πολιτικές μετανάστευσης με βάση τη στενότερη συνεργασία με τρίτες χώρες, ώστε να διασφαλιστεί ορθολογική και εμπεριστατωμένη συζήτηση. Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες δεν πρέπει να θεωρούνται απειλή, αλλά ευκαιρία για το οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο της Ευρώπης. Προς τούτο, χρειαζόμαστε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση και στρατηγική για τη μετανάστευση, συμπεριλαμβανομένης της νόμιμης μετανάστευσης.

Προτάσεις:

— Η ΕΕ χρειάζεται έναν συνεκτικό και εκτελεστό μηχανισμό για την τακτική παρακολούθηση της κατάστασης της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου σε όλες τις χώρες της ΕΕ.

— Πρέπει να υποστηρίζεται η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης και να δίδεται το δικαίωμα στην κοινωνία των πολιτών να διαδραματίζει τον ρόλο της στη δημοκρατία.

— Η πολιτική για τους καταναλωτές αφορά άμεσα τα συμφέροντα των πολιτών και, ως εκ τούτου, μπορεί να επηρεάσει την προσήλωσή τους στη διαδικασία ολοκλήρωσης της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την τήρηση και την ενδυνάμωση των δικαιωμάτων των καταναλωτών στο πλαίσιο της διαδικασίας του προγράμματος REFIT, στον ψηφιακό κόσμο, καθώς και όσον αφορά την ασφάλεια των προϊόντων και των υπηρεσιών. Η Επιτροπή θα πρέπει να ενισχύσει τα μέτρα για την εξάλειψη της ενεργειακής ένδειας και της καταναλωτικής φτώχειας και να βελτιώσει την πρόσβαση σε τρόφιμα και υπηρεσίες για όλους τους Ευρωπαίους. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να προαγάγει τα δικαιώματα των καταναλωτών στην πληροφόρηση, την εκπαίδευση και τη συμμετοχή, καθώς και το δικαίωμά τους να οργανώνονται έτσι ώστε να εκπροσωπούνται τα συμφέροντά τους κατά τον σχεδιασμό των κανόνων που τους αφορούν.

— Η Επιτροπή πρέπει να ολοκληρώσει την αναθεώρηση των κύριων νομοθετικών και μη νομοθετικών μέσων της ευρωπαϊκής πολιτικής για τους καταναλωτές ως πολιτική ιθαγένειας με εγκάρσιο και οριζόντιο χαρακτήρα και να υποβάλει νέο σχέδιο δράσης για την προστασία και την υπεράσπιση των καταναλωτών για την επόμενη δεκαετία.

— Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στις υπηρεσίες γενικού συμφέροντος (ΥΓΣ) αποτελεί σημαντική συνιστώσα της κοινωνικής δικαιοσύνης και βασίζεται στην αρχή της ίσης μεταχείρισης των χρηστών απαγορεύοντας κάθε είδους διάκρισης ή αποκλεισμού, η ΕΟΚΕ ζητεί την αποσαφήνιση της έννοιας της καθολικής πρόσβασης σε ΥΓΟΣ και τη θέσπιση νομοθετικών μέτρων τα οποία θα υποχρεώνουν τα κράτη μέλη να καθορίζουν δείκτες που θα προσδιορίζουν την πρόσβαση αυτή (48).

— Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει ευρωπαϊκή ατζέντα για την καταπολέμηση των διακρίσεων για τους λόγους που ορίζονται στο άρθρο 19 της Συνθήκης της Λισαβόνας, αλλά και να λάβει συγκεκριμένα μέτρα για την αποδέσμευση και αναθεώρηση της οδηγίας σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της ίσης μεταχείρισης και να εξετάσει τις συνθήκες των παιδιών, των γυναικών, των ατόμων με αναπηρία και των ηλικιωμένων σε ευάλωτες καταστάσεις, καθώς και τις νέες μορφές ευπάθειας. Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να αναλάβει επειγόντως δράση επί του θέματος αυτού ήδη από την αρχή της εντολής της.

— Η Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες σύμφωνα με τις συστάσεις της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και να εφαρμόσει τη σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ΣΗΕΔΑΑ/UNCRPD) στις εξωτερικές της πολιτικές και τα προγράμματα, συμπεριλαμβανομένης της καθιέρωσης κάρτας αναπηρίας της ΕΕ που θα αναγνωρίζεται σε όλα τα κράτη μέλη. Το 2020, η ΕΕ θα πρέπει να υποβάλει την πρότασή της σχετικά με το ευρωπαϊκό θεματολόγιο για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες 2020-2030 και να ανακηρύξει το 2023 ευρωπαϊκό έτος Δικαιωμάτων των Ατόμων με Αναπηρία.

— Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει επίσης την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποστηρίξει την ανάληψη δραστηριοτήτων στα εκπαιδευτικά ιδρύματα σε όλα τα επίπεδα, προκειμένου να βοηθήσει τους φοιτητές να κάνουν διάκριση μεταξύ «ψευδών ειδήσεων»και επιστημονικά τεκμηριωμένων πραγματικών γεγονότων.

— Η ΕΕ πρέπει να βελτιώσει τις πολιτικές και τις δράσεις της για να διασφαλίσει την ισότητα των φύλων εφαρμόζοντας ένα μετασχηματιστικό και μετρήσιμο θεματολόγιο για την ισότητα των φύλων στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης και φιλόδοξης πενταετούς ενωσιακής στρατηγικής για την ισότητα των φύλων. Η στρατηγική αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει την κατάργηση των μισθολογικών διαφορών λόγω φύλου όχι μόνο μέσω ειδικού εργαλείου που θα ενισχύει την εταιρική διαφάνεια στις μισθολογικές πολιτικές και τις στρατηγικές τους για την αντιμετώπιση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων, αλλά και με την αντιμετώπιση όλων των τομέων που καθορίζονται στο σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των δύο φύλων. Επιπλέον, η ΕΕ πρέπει να εγγυηθεί ότι όλα τα άτομα που αντιμετωπίζουν πολλαπλές διακρίσεις έχουν ίσες ευκαιρίες στην κοινωνία.

— Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη παροχής βοήθειας και ένταξης των προσφύγων και των αιτούντων άσυλο. Καλεί την Επιτροπή να ξεκινήσει επειγόντως και να προβεί σε αποτελεσματική μεταρρύθμιση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, με το οποίο θα γίνονται σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και στη θέσπιση ενός πραγματικά κοινού συστήματος για όλα τα κράτη μέλη. Συνιστά επίσης να σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τις θεωρήσεις επανεγκατάστασης και τις ανθρωπιστικές θεωρήσεις για τους πρόσφυγες, προκειμένου να καλυφθούν οι πραγματικές ανάγκες. Καλεί την Επιτροπή να εντείνει τις προσπάθειες για την παρακολούθηση και τη διευκόλυνση της εφαρμογής της συμφωνίας για την κατανομή των προσφύγων μεταξύ των κρατών μελών.

— Επιπλέον, ζητεί να γίνονται σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο κατά την επανεξέταση των συμφωνιών εταιρικής σχέσης με τρίτες χώρες διέλευσης και προέλευσης μεταναστευτικών ροών, καθώς και την ανάπτυξη χρηματοοικονομικών μέσων για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της μετανάστευσης.

— Η συνεργασία με τις χώρες-εταίρους είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της μετανάστευσης, την παροχή βοήθειας στους πρόσφυγες, την αντιμετώπιση των μεικτών μεταναστευτικών ροών, την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των επιστροφών και των επανεισδοχών. Για την παροχή αποτελεσματικής βοήθειας στους ανθρώπους στις χώρες καταγωγής τους, είναι αναγκαίο να συντονιστούν τα ανθρωπιστικά, αναπτυξιακά και πολιτικά μέσα.

— Η ΕΕ θα πρέπει να υιοθετήσει πολιτικές και μέτρα που θα υποστηρίζουν την ασφαλή, οργανωμένη και νόμιμη μετανάστευση, αλλά και θα ενισχύουν την ένταξη και την κοινωνική συνοχή. Η ΕΕ θα πρέπει να ρυθμίσει το καθεστώς των «περιβαλλοντικά εκτοπισμένων ατόμων» και να συνεργάζεται στενότερα με τη ΔΟΕ όσον αφορά τα προγράμματα μετανάστευσης και ενσωμάτωσης των εργαζομένων (49).

— Η ΕΟΚΕ ζητεί ασφαλείς και νόμιμες διαδρομές για τους πρόσφυγες όταν εισέρχονται στην ΕΕ. Κρίνεται απαραίτητο όλοι οι συναρμόδιοι από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να ακολουθήσουν μια συντονισμένη προσέγγιση, με βάση την κοινή ευθύνη, τη δίκαιη κατανομή, τη σύγκλιση και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, έτσι ώστε να υπάρχουν περισσότερες επιλογές οικογενειακής επανένωσης, μετεγκατάστασης και επανεγκατάστασης.

5. Προώθηση των συμφερόντων και των αξιών της Ευρώπης στον κόσμο — ενίσχυση των μέσων υλοποίησης και αναζωογόνηση της παγκόσμιας εταιρικής σχέσης για τη βιώσιμη ανάπτυξη

5.1. Σε έναν ολοένα πιο κατακερματισμένο και πολυπολικό κόσμο, η ΕΕ χρειάζεται να ενισχύσει τη θέση της προκειμένου να εγγυηθεί την ευημερία, την ασφάλεια και τις αξίες της. Όπως υπογραμμίστηκε στη συνολική στρατηγική του Ιουνίου 2016, η Ευρώπη θα πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στον κόσμο μέσω συνεπούς και ισχυρής στήριξης για μια πολυμερή, βασιζόμενη σε κανόνες παγκόσμια τάξη, με τα Ηνωμένα Έθνη στον πυρήνα της. Η ΕΕ θα πρέπει να προωθήσει την παγκόσμια διακυβέρνηση με γνώμονα τις βασικές αξίες της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου, της βιώσιμης ανάπτυξης, της πολυμέρειας και του σεβασμού του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.

5.2. Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να θέσει ως προτεραιότητα την ανάπτυξη ισχυρών σχέσεων με τους κοντινούς γείτονες, οι οποίες θα βασίζονται σε σαφή ισορροπία δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Θα μπορούσε να γίνει αναφορά στην πολιτική γειτονίας της ΕΕ και στην αναπτυξιακή πολιτική ως μία από τις προτεραιότητες της ΕΕ, καθώς και στην ΕΕ ως τον μεγαλύτερο χορηγό στον κόσμο. Η κοινωνία των πολιτών θα πρέπει να συμμετέχει στην παρακολούθηση των εν λόγω πολιτικών.

5.3. Η ΕΕ πρέπει να διατηρήσει τη δυναμική της διαδικασίας διεύρυνσης και να συνεχίσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις και τα προγράμματα με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

5.4. Η εμπορική πολιτική της ΕΕ αποτελεί βασικό παράγοντα που ισχύει για την ΕΕ στο σύνολό της και ενώνει πράγματι όλα τα κράτη μέλη της. Η εμπορική πολιτική βοήθησε την ΕΕ να αυξήσει την ευημερία της μέσω εμπορικών ανταλλαγών με ένα ευρύ φάσμα εταίρων. Την ίδια στιγμή, η ΕΕ ενσωματώνει και προωθεί, μέσω του εμπορίου, τις αξίες της κοινωνικής ένταξης και της προστασίας του περιβάλλοντος, που είναι απαραίτητες για τη διαμόρφωση μιας βιώσιμης παγκοσμιοποίησης – με άλλα λόγια, μιας μορφής παγκοσμιοποίησης που θα ωφελεί όχι μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις και τους επενδυτές, αλλά και τους απλούς ανθρώπους, τους εργαζομένους, τους αγρότες, τους καταναλωτές, τις βιοτεχνίες και τα ελεύθερα επαγγέλματα, καθώς και τις ΜΜΕ, και ιδίως τις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Το εμπόριο αποτελεί επίσης σημαντικό μέσο για τη στήριξη της πολιτικής της ΕΕ έναντι του αναπτυσσόμενου κόσμου, δεδομένου ότι συμβάλλει στη στροφή από την ανάπτυξη στην εταιρική σχέση, ιδίως με την Αφρική.

5.5. Η Ευρώπη χρειάζεται δίκαιη και σύγχρονη φορολογική πολιτική, η οποία θα είναι προσαρμοσμένη στις προκλήσεις της ψηφιακής οικονομίας και θα διασφαλίζει ίσους όρους ανταγωνισμού για τους κολοσσούς του διαδικτύου, τις διαδικτυακές πλατφόρμες εμπορευμάτων και τις τοπικές επιχειρήσεις. Η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, της φορολογικής απάτης και της φοροαποφυγής θα απαιτήσει εκτενέστερη συνεργασία σε διεθνές επίπεδο και μεταξύ των εθνικών φορολογικών αρχών.

Προτάσεις:

— Η ΕΟΚΕ ζητεί ειδικότερα μια φιλόδοξη ατζέντα εμπορικής πολιτικής και στα τρία επίπεδα, μονομερές, διμερές και πολυμερές — μιας πολιτικής που θα δημιουργεί ανάπτυξη και υψηλής ποιότητας θέσεις εργασίας στην ΕΕ, προωθώντας παράλληλα μια εμπορική πολιτική βασισμένη σε κανόνες σε παγκόσμιο επίπεδο.

— Η ΕΕ, μαζί με την ευρωπαϊκή κοινωνία των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων, πρέπει επίσης να προωθήσει ενεργά τον πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διαπραγμάτευση των εμπορικών συμφωνιών. Επιπλέον, θα πρέπει να τηρούνται οι συμβάσεις της ΔΟΕ. Οι συμφωνίες αυτές θα πρέπει να υπόκεινται σε δημοκρατικό έλεγχο, διασφαλίζοντας τη δέουσα συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, ενώ θα πρέπει να αναζητηθεί και χάρτης πορείας με σταθερές δεσμεύσεις σε περίπτωση που οι συμβάσεις της ΔΟΕ δεν επικυρώνονται ή δεν εφαρμόζονται σωστά (50).

— Η ΕΕ πρέπει επίσης να ενσωματώσει μια ισχυρή δέσμευση σε σχέση με τη συμφωνία του Παρισιού και τη σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα προκειμένου να τίθενται σε εφαρμογή πραγματικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές ρήτρες και ρήτρες για την προστασία των καταναλωτών σε κάθε εμπορική συμφωνία (θα αφορά όλους τους πιθανούς εμπορικούς εταίρους της Ευρώπης εφόσον 195 από τα 197 μέλη των Ηνωμένων Εθνών την έχουν υπογράψει). Η τιμολόγηση του άνθρακα σε παγκόσμιο επίπεδο αποτελεί επίσης επιλογή που θα πρέπει να αναλυθεί περαιτέρω, ιδίως για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες έντασης πόρων και ενεργειακής κατανάλωσης (51), και εάν σχεδιαστεί ορθά σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ και του ΠΟΕ, θα πρέπει να προωθηθεί ενεργά (52). Η εισαγωγή ενός συνοριακού φόρου άνθρακα θα μπορούσε να συμβάλει στην επίτευξη αυτού του στόχου.

— Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εντείνει τον διάλογό της με την κοινωνία των πολιτών, ώστε να ενισχύσει τη λειτουργία των κεφαλαίων για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ) στις τρέχουσες και τις μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες. Η ΕΟΚΕ προτρέπει την Επιτροπή να είναι πιο φιλόδοξη, ιδίως προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματική εφαρμογή των δεσμεύσεων στα κεφάλαια περί ΕΒΑ (53). Η ΕΕ πρέπει επίσης να συμπεριλάβει ρήτρες που επιβάλλουν τον ύψιστο σεβασμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την προστασία των καταναλωτών και τα δικαιώματα των εργαζομένων σε όλες τις μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες. Επιπλέον, πρέπει να τηρούνται οι συμβάσεις της ΔΟΕ. Οι συμφωνίες αυτές θα πρέπει να υπόκεινται σε δημοκρατική εποπτεία, διασφαλίζοντας τη δέουσα συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών.

— Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της δίκαιης φορολόγησης και υποστηρίζει την καταπολέμηση της απάτης, της φοροδιαφυγής, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, καθώς και των χρηματοοικονομικών πρακτικών που εφαρμόζονται σε φορολογικούς παραδείσους. Η συνεργασία θα πρέπει να αποτελέσει κοινό στόχο των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των κυβερνήσεων και των επιχειρήσεων με στόχο να τεθούν σε εφαρμογή αποτελεσματικοί μηχανισμοί, όπως, για παράδειγμα, οι δύο οδηγίες κατά της φοροαποφυγής.

— Η ΕΕ οφείλει να συνεργαστεί με άλλες οικονομικές περιοχές προκειμένου να καταπολεμήσει αποτελεσματικά τη διαφθορά και τη φοροδιαφυγή σε παγκόσμιο επίπεδο και να διασφαλίσει ότι οι διεθνείς κανόνες για τη φορολογία των επιχειρήσεων είναι σαφείς, διαφανείς, αντικειμενικοί και προβλέψιμοι.

— Τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα που κάνουν χρήση διαδικτυακών πλατφορμών και άλλων ψηφιακών εργαλείων ώθησαν τις επιχειρήσεις να βασίζονται όλο και λιγότερο στη φυσική παρουσία σε μια χώρα. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι είναι πολύ σημαντικό να αναπτυχθούν νέες αρχές σχετικά με τον τρόπο καταλογισμού και φορολόγησης των κερδών των εταιρειών σε μια χώρα της ΕΕ, σε διάλογο με τους εμπορικούς εταίρους, και να ενθαρρυνθεί η ενεργός συμμετοχή στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις που διεξάγονται σε επίπεδο ΟΟΣΑ/G20 σχετικά με μια συμφωνία για την ψηφιακή οικονομία, προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν κλιμάκωση των εμπορικών και φορολογικών εντάσεων μεταξύ των μεγάλων οικονομικών παραγόντων του κόσμου (54).

6. Υλοποίηση των προτεραιοτήτων μέσω ισχυρής διακυβέρνησης και ισχυρότερου προϋπολογισμού της ΕΕ

6.1. Οι μεταβολές της οικονομικής συγκυρίας και του κόσμου της εργασίας, η αλλαγή του κλίματος και η αλλαγή των γεωπολιτικών δεδομένων διαμορφώνουν ήδη την Ένωσή μας και θα αποτελέσουν μείζονες κινητήριους μοχλούς για το μέλλον μας. Η ΕΕ χρειάζεται μια νέα προσέγγιση διακυβέρνησης και, όπου απαιτείται, νέους κανόνες και μέσα κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή των πολιτικών της. Η βιώσιμη ανάπτυξη απαιτεί μια ολιστική και διατομεακή πολιτική προσέγγιση για να διασφαλιστεί ότι οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις αντιμετωπίζονται ενιαία.

6.2. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις με ισχυρή πολιτική δέσμευση, μεγαλύτερη και καλύτερη πολιτική ολοκλήρωση, με πλήρη σεβασμό και ταυτόχρονη προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των θεμελιωδών ελευθεριών και των δημοκρατικών αρχών, αλλά και με συνεργασία.

6.3. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση δημιούργησε ανισορροπία μεταξύ των κυριότερων θεσμικών οργάνων της Ένωσης. Για την αντιμετώπισή της απαιτούνται νέες μορφές διακυβέρνησης και διαχείρισης σε επίπεδο ΕΕ. Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρέπει να ενισχυθεί προκειμένου να προωθηθεί μια πιο δημοκρατική λογοδοσία.

6.4. Η εφαρμογή του ΕΠΚΔ και των ΣΒΑ απαιτεί ισχυρή δημοσιονομική βάση , ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον και δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις. Οι διαπραγματεύσεις για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο θα πρέπει να αποσκοπούν στην εξασφάλιση κατάλληλης χρηματοδότησης για τις πολιτικές απασχόλησης και τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές πολιτικές, αλλά και παραγωγικών επενδύσεων.

6.5. Ένα πρώτο βήμα για την ενίσχυση της κλιματικής διάστασης του επόμενου ΠΔΠ θα ήταν να αυξηθεί σε 40 % ο στόχος για την ενσωμάτωση της διάστασης του κλίματος στο σύνολο του ΠΔΠ, όπως ζήτησε η ΕΟΚΕ. Κάτι τέτοιο απαιτεί να προσαρμοστούν αναλόγως όλοι οι τομεακοί κλιματικοί στόχοι και να καταστούν νομικά δεσμευτικοί. Η Επιτροπή και το Κοινοβούλιο θα πρέπει να εργαστούν από κοινού ώστε να διασφαλιστεί ότι θα εφαρμοστεί αποτελεσματικά από περιβαλλοντικής άποψης η πράσινη αρχιτεκτονική της νέας ΚΓΠ, δηλαδή οι όροι και τα οικολογικά συστήματα, ώστε να καταργηθεί σταδιακά η στήριξη της ΕΕ σε έργα που είναι επιζήμια για το κλίμα και να βελτιωθούν οι μεθοδολογίες παρακολούθησης του κλίματος. Θα πρέπει επίσης να ελευθερώσουν σημαντικούς πόρους προς στήριξη των ατόμων και των εδαφών που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή μετάβαση, δημιουργώντας νέα μέσα ή μεταρρυθμίζοντας τα υφιστάμενα.

6.6. Η ομοφωνία, την οποία απαιτούν οι Συνθήκες σε ορισμένα θεμελιώδη ζητήματα, αποτελεί σχεδόν ανυπέρβλητο εμπόδιο σε σημαντικές στιγμές και αποφάσεις και, ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει, όσον αφορά τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, την αρχή της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο και, για τη νομοθεσία, τη χρήση της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας σε όλους τους τομείς που είναι δυνατό. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τις ισχύουσες Συνθήκες, αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη χρήση των διαφόρων «ρητρών γέφυρας»ή, στην περίπτωση της ενισχυμένης συνεργασίας, με τη χρήση του άρθρου 333 της ΣΛΕΕ ( 55 )

Προτάσεις:

— Προώθηση της σημασίας της συνεργασίας σε διοργανικό επίπεδο, με παράλληλη τήρηση των προνομίων κάθε θεσμικού οργάνου, όπως κατοχυρώνονται στις Συνθήκες, με τη συνεργασία αυτή να έχει λάβει ένα νέο πλαίσιο μέσω της διοργανικής συμφωνίας της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι θα πρέπει να συμμετέχει προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις όλων των ενδιαφερομένων μερών και, σε τελική ανάλυση, να διευκολύνεται η συμμετοχή των πολιτών στις εργασίες της ΕΕ.

— Η χρήση των εργαλείων για τη βελτίωση της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι άλλος ένας τρόπος για να εξασφαλιστεί η περαιτέρω ενσωμάτωση της βιώσιμης ανάπτυξης στις ευρωπαϊκές πολιτικές. Όλες οι εκτιμήσεις επιπτώσεων της Επιτροπής πρέπει να αξιολογούν τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ώστε να λαμβάνεται δεόντως υπόψη και να συνυπολογίζεται η βιωσιμότητα. Οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις πρέπει επίσης να αναλύουν και τις τρεις διαστάσεις βάσει μιας ισχυρής ολοκληρωμένης προσέγγισης. Επιπλέον, απαιτούνται διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους, τηρώντας τις διατάξεις της Συνθήκης οι οποίες απαιτούν ειδική διαβούλευση με τους εργαζόμενους και τους εργοδότες όσον αφορά τη νομοθεσία για τα κοινωνικά θέματα (άρθρο 154 παράγραφος 2), ενώ οι διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών και τα εθνικά κοινοβούλια αποτελούν ένα ακόμη συστατικό στοιχείο της εργαλειοθήκης για τη βελτίωση της νομοθεσίας με στόχο την εκπλήρωση της απαίτησης για τη συμμετοχή όλων, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο του Θεματολογίου για το 2030 (56)·

— Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι το προτεινόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2021-2027 δεν είναι κατάλληλο για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων που καθορίζονται στο στρατηγικό θεματολόγιο 2019-2024 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και στις πολιτικές κατευθύνσεις της επόμενης Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2019-2024. Η ΕΟΚΕ προτείνει αύξηση της χρηματοδότησης ώστε να καταστεί δυνατή α) η εφαρμογή από τα κράτη μέλη του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων με στόχο την τόνωση της δημιουργίας ποιοτικών θέσεων απασχόλησης στο πλαίσιο της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, β) η υλοποίηση του Θεματολογίου του ΟΗΕ με ορίζοντα το 2030 και γ) η εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού με την προώθηση δίκαιων μεταβάσεων προς πράσινες και ψηφιοποιημένες κοινωνίες.

— Η είσπραξη κονδυλίων της ΕΕ από τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξαρτάται από τον σεβασμό της αρχής του κράτους δικαίου, η οποία συνιστά θεμελιώδη πυλώνα των αξιών της Ένωσης δυνάμει του άρθρου 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Η ΕΟΚΕ θεωρεί επίσης ότι η προϋπόθεση αυτή θα μπορούσε να επεκταθεί και στις άλλες αρχές που συνδέονται με το κράτος δικαίου και περιέχονται στις Συνθήκες της ΕΕ (57).

— Τα προς στήριξη έργα, τα οποία πρέπει να συμμορφώνονται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών και έχουν μεγάλες απαιτήσεις από άποψη καινοτομίας και Ε & Α, θα υλοποιούνται μέσω εργαλείου που θα καθιστά δυνατή την απεικόνιση των διαφόρων πηγών χρηματοδότησης (μεταξύ των οποίων το προσεχές ΠΔΠ) μέσω διαφόρων δράσεων (58), και συγκεκριμένα: — αναπροσανατολισμός των χρηματοδοτήσεων προς βιώσιμες επενδύσεις μέσω «οικολογικού προσανατολισμού»και, στο πλαίσιο αυτό, προώθηση των δανείων με «οικοσήμανση»από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ)· — χρήση της ποσοτικής χαλάρωσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ως πηγής χρηματοδότησης· — αύξηση στο 40 % του ποσοστού του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ) που διατίθεται για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής· — η ΕΕ πρέπει να επιδείξει φιλοδοξία που θα ανταποκρίνεται στο μέγεθος της πρόκλησης που ενέχει η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής: για τον σκοπό αυτό πρέπει να διατεθεί μερίδιο 40 % κατά μέσο όρο του συνολικού προϋπολογισμού (ΠΔΠ 2021-2027)· — αύξηση του αντίστοιχου μεριδίου του Ευρωπαϊκού Ταμείου Συνοχής πέραν του σημερινού 20 %· — κινητοποίηση του 3 % των πόρων των συνταξιοδοτικών και ασφαλιστικών ταμείων· — στήριξη των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ και κατ’ εξοχήν των πολύ μικρών επιχειρήσεων, στις επενδύσεις Ε & Α τους, μέχρι ποσού 100 δισεκατομμυρίων ευρώ που προορίζεται για τον σκοπό αυτό· — τήρηση των δεσμεύσεων για χρηματοδοτική βοήθεια προς τις χώρες του Νότου που συμμετέχουν στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής (59).

7. Η ΕΟΚΕ καθοδηγεί και διευκολύνει τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στις υποθέσεις της ΕΕ – ενδυνάμωση, συμμετοχή και διαβούλευση με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών

7.1. Η προώθηση της βιωσιμότητας σε όλες της τις διαστάσεις –οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική– απαιτεί σημαντικές προσπάθειες και δέσμευση από όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς. Ο ανοικτός δημοκρατικός διάλογος που θα υποστηρίζεται από τη διαρθρωμένη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών θα διαδραματίσει καίριο ρόλο στην επίτευξη μιας δίκαιης και αποτελεσματικής μετάβασης. Σημαντικά ζητήματα σχετικά με τα «αποτελέσματα», «τον τρόπο επίτευξης»και τον τρόπο με τον οποίο θα διασφαλιστεί ότι ο καταμερισμός των βαρών και των οφελών είναι δίκαιος και ότι δεν θα μείνει κανείς στο περιθώριο πρέπει να θίγονται ανοικτά και με διαφάνεια.

7.2. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση των πολιτικών σε όλα τα στάδια και σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου και του τοπικού επιπέδου. Αυτό απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας και αναγνώριση της αξίας της κοινωνίας των πολιτών σε επίπεδο τόσο ΕΕ όσο και κρατών μελών, που κατοχυρώνεται ήδη στο άρθρο 11 της ΣΕΕ, το οποίο προβλέπει ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ προωθούν και διευκολύνουν τον οριζόντιο και κάθετο διάλογο με τους πολίτες, διεξάγουν ευρείες διαβουλεύσεις και θέτουν τα θεμέλια για τις Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες Πολιτών. Οι συμπληρωματικές αυτές διεργασίες αναλαμβάνονται με την επιφύλαξη διαβούλευσης με την ΕΟΚΕ και διεξαγωγής κοινωνικού διαλόγου.

7.3. Η κοινωνία των πολιτών έχει την ικανότητα να εκφράζει πραγματικά πολύ διαφορετικά και ενίοτε αποκλίνοντα συμφέροντα και να ευαισθητοποιεί τους φορείς λήψης αποφάσεων σχετικά με αυτά. Η ΕΟΚΕ αποτελεί ένα πολύ καλό παράδειγμα αυτής της διαδικασίας και δεσμεύεται πλήρως να συνεχίσει να διευκολύνει τον διάλογο και να οικοδομεί γέφυρες στους κόλπους της κοινωνίας των πολιτών και προς τα άλλα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.

Προτάσεις:

— Λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΟΚΕ αποτελεί το θεσμικό όργανο της κοινωνίας των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ, ο ρόλος της θα πρέπει να ενισχυθεί και να αξιοποιηθεί πλήρως και εκτενώς όσον αφορά την καθοδήγηση και τη διευκόλυνση της συμμετοχής και της διαβούλευσης με την κοινωνία των πολιτών στις υποθέσεις της ΕΕ. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να συμμετάσχει ενεργά στην προετοιμασία και την υλοποίηση της διάσκεψης για το «Μέλλον της Ευρώπης», η οποία θα ξεκινήσει το 2020 και ανακοινώθηκε από την Ursula von der Leyen στο πρόγραμμά της για την Ευρώπη.

— Η ΕΟΚΕ παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς και συμμετέχει ενεργά σε δομημένους διαλόγους ή σε συμβουλευτικά φόρουμ (π.χ. πλατφόρμα ενδιαφερομένων φορέων για την κυκλική οικονομία, Ευρωπαϊκό φόρουμ για τη Μετανάστευση) που φέρνουν σε επαφή και συνεργασία τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και άλλους φορείς από θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη. Κατά τη συγκρότηση των πλατφορμών όπως η REFIT, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ζήτημα της εκπροσώπησης της ΕΟΚΕ, σύμφωνα με την εντολή που της ανατίθεται από τις Συνθήκες, και κατ’ αυτόν τον τρόπο να εξασφαλίσει ότι αυτή αντικατοπτρίζει τη σύνθεση της ΕΟΚΕ με τη μορφή των τριών ομάδων της.

— Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, σε επίπεδο ΕΕ, δεν υπάρχει διαρθρωμένη συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στη διαδικασία παρακολούθησης της εφαρμογής της πολιτικής συνοχής. Ως εκ τούτου, συνιστά με έμφαση στην Επιτροπή να συστήσει ένα Ευρωπαϊκό φόρουμ συνοχής της κοινωνίας των πολιτών (60) με τη συμμετοχή οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων και άλλων σχετικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών·

— Κατά τη δημιουργία διαδικτυακών πυλών για τη συλλογή απόψεων από το κοινό, μεταξύ άλλων και από οργανισμούς και από ιδιώτες, η Επιτροπή θα πρέπει να κάνει διάκριση μεταξύ των συνεισφορών των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των συνεισφορών από ιδιώτες. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να προβεί σε χαρτογράφηση των ενδιαφερόμενων μερών σε συνεργασία με την ΕΟΚΕ, με στόχο να εντοπιστούν αντιπροσωπευτικές και γεωγραφικά ισορροπημένες ομάδες-στόχοι με βάση το Μητρώο Διαφάνειας. Επιπλέον, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι απαντήσεις σταθμίζονται ποσοτικά και ποιοτικά και θα πρέπει να επιδιώκει συνεχώς τη βελτίωση αυτών των διαβουλεύσεων ως προς τη διαφάνεια, την προσβασιμότητα, την ανατροφοδότηση και την υποχρέωση λογοδοσίας προς τους συμμετέχοντες.

— Προκειμένου να αναπτυχθεί μια περισσότερο στρατηγική προσέγγιση σχετικά με αυτές τις πρακτικές, θέτοντάς τις σε μια πιο δομημένη θεσμική και αντιπροσωπευτική βάση, η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργαστεί στενά με την ΕΟΚΕ και να ζητήσει την κατάρτιση διερευνητικής γνωμοδότησης σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο διάλογος των πολιτών θα μπορούσε να οργανωθεί αποτελεσματικά και σε μόνιμη βάση, οδηγώντας σε συγκεκριμένη ανακοίνωση της Επιτροπής.

— Η αποτελεσματικότητα της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών θα πρέπει να βελτιωθεί και να διερευνηθούν νέοι τρόποι, όπως η χρήση ψηφιακών εργαλείων, ώστε να αυξηθεί η συμμετοχή των νέων και ειδικότερα των ατόμων που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες.

Βρυξέλλες, 30 Οκτωβρίου 2019. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Luca JAHIER

(1) Μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με θέμα «Παγκόσμιες τάσεις έως το 2035»και έκθεση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ανάλυσης Στρατηγικής και Πολιτικής (ESPAS/European Strategy and Policy Analysis System) με θέμα «Παγκόσμιες τάσεις έως το 2030: προκλήσεις και επιλογές για την Ευρώπη», της 9ης Απριλίου 2019.

(2) «Στήριξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης σε ολόκληρο τον κόσμο: η κοινή συγκεφαλαιωτική έκθεση 2019 της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της», της 16ης Μαΐου 2019.

(3) Υπουργική δήλωση με τίτλο «Δήλωση της Σιλεσίας σχετικά με την αλληλεγγύη και τη δίκαιη μετάβαση», η οποία εγκρίθηκε κατά τη διάσκεψη κορυφής των ηγετών στο πλαίσιο της 24ης διάσκεψης των μερών (COP24) της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC/United Nations Framework Convention on Climate Change) στις 3 Δεκεμβρίου 2018 στο Κατοβίτσε της Πολωνίας.

(4) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 26ης Σεπτεμβρίου 2019, για το Έγγραφο προβληματισμού με τίτλο «Προς μια βιώσιμη Ευρώπη μέχρι το 2030»(δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα).

(5) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 13ης Μαρτίου 2019, με θέμα «Ας αφουγκραστούμε τους πολίτες της Ευρώπης για ένα βιώσιμο μέλλον (Sibiu και πέραν αυτού)»(ΕΕ C 228 της 5.7.2019, σ. 37).

(6) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 25ης Ιανουαρίου 2017, για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (ΕΕ C 125 της 21.4.2017, σ. 10).

(7) Μια Ένωση που επιδιώκει περισσότερα – Το πρόγραμμά μου για την Ευρώπη – Πολιτικές κατευθύνσεις για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2019-2024.

(8) Απόφαση αριθ. 1386/2013/ΕΕ, της 20ής Νοεμβρίου 2013, σχετικά με ένα γενικό ενωσιακό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον έως το 2020 «Ευημερία εντός των ορίων του πλανήτη μας»(EE L 354 της 28.12.2013, σ. 171).

(9) Βλέπε υποσημείωση 5.

(10) Θερινή πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2019, https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/economic-performance-and-forecasts/economic-forecasts/summer-2019-economic-forecast-growth-clouded-external-factors_el.

(11) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 24ης Ιανουαρίου 2019, με θέμα «Σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ»(ΕΕ C 159 της 10.5.2019, σ. 49).

(12) Έκθεση του ΟΟΣΑ, της 1ης Μαρτίου 2019, με θέμα «Going beyond GDP: Measuring What Counts for Economic and Social Performance»(Πέρα από το ΑΕγχΠ: μέτρηση των πραγματικά σημαντικών παραγόντων για την οικονομική και κοινωνική απόδοση) και Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 29ης Μαρτίου 2012, με θέμα «Πέραν του ΑΕγχΠ – Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην επιλογή συμπληρωματικών δεικτών»(ΕΕ C 181 της 21.6.2012, σ. 14).

(13) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 17ης Ιουλίου 2019, με θέμα «Ο νέος ρόλος των δημοσίων υπηρεσιών απασχόλησης (ΔΥΑ) στο πλαίσιο της υλοποίησης του Ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων»(ΕΕ C 353 της 18.10.2019, σ. 46).

(14) Διοργανική διακήρυξη για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (ΕΕ C 428 της 13.12.2017, σ. 10).

(15) Ψήφισμα που εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 25 Σεπτεμβρίου 2015 με τίτλο: Να αλλάξουμε τον κόσμο μας: η Ατζέντα του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

(16) Βλέπε ειδικότερα τη γνωμοδότηση της 24ης Ιανουαρίου 2019 με θέμα «Σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ»(ΕΕ C 159 της 10.5.2019, σ. 49) και τις γνωμοδοτήσεις της 14ης Φεβρουαρίου 2018 με θέμα «Διδάγματα για την αποφυγή αυστηρών πολιτικών λιτότητας στην ΕΕ»(ΕΕ C 227 της 28.6.2018, σ. 1), της 18ης Ιανουαρίου 2018 με θέμα «Σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ»(ΕΕ C 197 της 8.6.2018, σ. 33), της 10ης Ιουλίου 2013 με θέμα «Πράσινη Βίβλος “Μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής οικονομίας”»(ΕΕ C 327 της 12.11.2013, σ. 11), της 26ης Μαρτίου 2014 με θέμα «Ο αντίκτυπος των κοινωνικών επενδύσεων στην απασχόληση και στους δημόσιους προϋπολογισμούς»(ΕΕ C 226 της 16.7.2014, σ. 21), της 14ης Απριλίου 2018 με θέμα «Χρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων»(ΕΕ C 262 της 25.7.2018, σ. 1) και της 20ής Φεβρουαρίου 2019 με θέμα «Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης 2019: Για μια ισχυρότερη Ευρώπη απέναντι στην παγκόσμια αβεβαιότητα»(ΕΕ C 190 της 5.6.2019, σ. 24).

(17) Βλέπε υποσημείωση 5.

(18) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 17ης Οκτωβρίου 2018, για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+) (EE C 62 της 15.2.2019, σ. 165).

(19) Βλ. υποσημείωση 5.

(20) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 17ης Οκτωβρίου 2018, με θέμα «Ευρωπαϊκό σύμφωνο “Ο χρηματοπιστωτικός τομέας υπέρ του κλίματος”»(EE C 62 της 15.2.2019, σ. 8).

(21) Βλέπε υποσημείωση 5.

(22) Έκθεση της Παγκόσμιας Επιτροπής της ΔΟΕ για το μέλλον της εργασίας — «Work for a brighter future»(Εργασία για ένα λαμπρότερο μέλλον) της 22ας Ιανουαρίου 2019. Η εν λόγω έκθεση θέτει την υγεία και ασφάλεια στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Εγγύησης για την Εργασία.

(23) Γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ, της 25ης Σεπτεμβρίου 2019, με τίτλο «Σύνοψη του κόστους και των οφελών των επενδύσεων στην υγεία και ασφάλεια στην εργασία (ΥΑΕ)»(δεν έχει δημοσιευθεί ακόμα στην Επίσημη Εφημερίδα).

(24) «Employment and social development in Europe 2019»(Απασχόληση και κοινωνικές εξελίξεις στην Ευρώπη το 2019), Τριμηνιαία επισκόπηση της 26ης Μαρτίου 2019.

(25) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 25ης Σεπτεμβρίου 2019, με θέμα «Ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων — Αξιολόγηση της αρχικής εφαρμογής και συστάσεις για το μέλλον»(δεν έχει δημοσιευθεί ακόμα στην Επίσημη Εφημερίδα).

(26) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 21ης Σεπτεμβρίου 2017, με θέμα «Η μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο ευρωπαϊκό μέλλον — μια στρατηγική ενόψει του 2050»(ΕΕ C 81 της 2.3.2018, σ. 44).

(27) Βλέπε υποσημείωση 5.

(28) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 17ης Ιουλίου 2019, με θέμα «Προς μια ανθεκτικότερη και πιο βιώσιμη ευρωπαϊκή οικονομία»(ΕΕ C 353 της 18.10.2019, σ. 23).

(29) Βλέπε υποσημείωση 11.

(30) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 20ής Φεβρουαρίου 2019, με θέμα «Για μία ευρωπαϊκή οδηγία πλαίσιο σχετικά με τη θέσπιση ελάχιστου εισοδήματος»(ΕΕ C 190 της 5.6.2019, σ. 1).

(31) https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1092&intPageId=2312&langId=el

(32) https://emin-eu.net/what-is-emin/

(33) Βλέπε υποσημείωση 16.

(34) Βλέπε υποσημείωση 25.

(35) Βλέπε υποσημείωση 11.

(36) Eurofound (2019), «Το μέλλον της μεταποίησης – Ενεργειακό σενάριο: Συνέπειες στην απασχόληση της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα», ερευνητική έκθεση του Eurofound, Φεβρουάριος 2019.

(37) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 17ης Οκτωβρίου 2018, με θέμα «Η τομεακή βιομηχανική προοπτική του συνδυασμού των κλιματικών και ενεργειακών πολιτικών»(ΕΕ C 353 της 18.10.2019, σ. 59).

(38) Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 18ης Ιουνίου 2019, με θέμα «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την υποβολή εκθέσεων μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών: Συμπλήρωμα σχετικά με την υποβολή πληροφοριών που αφορούν το κλίμα».

(39) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 17ης Οκτωβρίου 2018, με θέματα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων»[COM(2018) 353 final — 2018/0178 (COD)] και «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 σχετικά με τους δείκτες αναφοράς χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και τους δείκτες αναφοράς θετικού αντικτύπου άνθρακα»[COM(2018) 355 final — 2018/0180 (COD)] (ΕΕ C 62 της 15.2.2019, σ. 103).

(40) Βλέπε υποσημείωση 25.

(41) Βλέπε υποσημείωση 5.

(42) Βλέπε υποσημείωση 19.

(43) Βλέπε υποσημείωση 7.

(44) Βλέπε υποσημείωση 19.

(45) Βλέπε υποσημείωση 38.

(46) Βλέπε υποσημείωση 19.

(47) »Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 17ης Οκτωβρίου 2018, με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Σχέδιο δράσης: χρηματοδότηση της αειφόρου ανάπτυξης[COM(2018) 97 final] (EE C 62 της 15.2.2019, σ. 73).

(48) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 19ης Ιουνίου 2019, με θέμα «Προς μια καλύτερη υλοποίηση του κοινωνικού πυλώνα, με την προώθηση των βασικών υπηρεσιών»(ΕΕ C 282 της 20.8.2019, σ. 7).

(49) Βλέπε υποσημείωση 5.

(50) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 14ης Φεβρουαρίου 2018, με θέμα «Κεφάλαια για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ) στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ»(ΕΕ C 227 της 26.8.2018, σ. 27).

(51) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 17ης Οκτωβρίου 2018, με θέμα «Η τομεακή βιομηχανική προοπτική του συνδυασμού των κλιματικών και ενεργειακών πολιτικών»(ΕΕ C 353 της 18.10.2019, σ. 59).

(52) Βλέπε υποσημείωση 19.

(53) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 14ης Φεβρουαρίου 2018, με θέμα «Κεφάλαια για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ) στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ»(ΕΕ C 227 της 28.6.2018, σ. 27).

(54) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 12ης Ιουλίου 2018, με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τη φορολόγηση των εταιρειών με σημαντική ψηφιακή παρουσία»(ΕΕ C 367 της 10.10.2018, σ. 73).

(55) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 17ης Σεπτεμβρίου 2015, με θέμα «Βελτίωση της Συνθήκης της Λισαβόνας»(ΕΕ C 13 της 15.1.2016, σ. 183).

(56) Βλέπε υποσημείωση 5.

(57) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 19ης Σεπτεμβρίου 2018, με θέμα «Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2021-2027»(ΕΕ C 440 της 6.12.2018, σ. 106).

(58) Βλέπε υποσημείωση 19.

(59) Βλέπε υποσημείωση 19.

(60) Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, της 17ης Οκτωβρίου 2018, με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής»(ΕΕ C 62 της 15.2.2019, σ. 90).