Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις:

- «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 90/593/ΕΟΚ σχετικά με τους όρους υγειονομικού ελέγχου που διέπουν τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές και τις συναλλαγές πουλερικών και αυγών για επώαση από τρίτες χώρες», και

- «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 91/494/ΕΟΚ σχετικά με τους όρους υγειονομικού ελέγχου που διέπουν τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές και τις εισαγωγές νωπών κρεάτων πουλερικών από τρίτες χώρες» ()

(96/C 153/10)

Στις 18 Ιανουαρίου 1996, και σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 43 και 198 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις παραπάνω προτάσεις.

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, κατήρτισε τη γνωμοδότησή του στις 8 Φεβρουαρίου 1996 (Εισηγητής: ο κ. Nielsen).

Κατά την 333η σύνοδο ολομέλειας, που πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29 Φεβρουαρίου 1996 (συνεδρίαση της 29ης Φεβρουαρίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά μεγάλη πλειοψήφια, 2 ψήφους κατά και 3 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Με την οδηγία 90/539/ΕΟΚ και την οδηγία 91/494/ΕΟΚ θεσπίστηκαν μια σειρά κτηνιατρικών μέτρων για να αποτραπεί η εξάπλωση μεταδοτικών ασθενειών που έχουν σχέση με τα πουλερικά, τα αυγά προς επώαση και τα νωπά κρέατα πουλερικών, τα οποία μεταφέρονται εντός της επικράτειας της ΕΕ ή εισάγονται από τρίτες χώρες. Οι κανόνες καλύπτουν, κατ`αρχήν, όλες τις μεταδοτικές ασθένειες πουλερικών. Ωστόσο, γίνεται λόγος για υγειονομικές εγγυήσεις όσον αφορά το εμπόριο πουλερικών, κρέατος πουλερικών και αυγών προς επώαση, που προέρχονται από κράτη μέλη ή περιοχές της ΕΕ όπου γίνονται εμβόλια κατά της ασθένειας Newcastle, σε περιοχές όπου δεν γίνονται παρόμοια εμβόλια.

1.2. Οι δύο οδηγίες έπρεπε, σύμφωνα με το άρθρο 12, παράγραφος 4 και το άρθρο 3, εδάφιο α, αριθ. 1 να είχαν επανεξεταστεί με στόχο τη χρησιμοποίηση εναρμονισμένων προτύπων για τα εμβόλια κατά της ασθένειας Newcastle το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1994. Οι παρούσες τροπολογίες πρέπει να ενταχθούν στο πλαίσιο αυτό. Έχουν ως στόχο την απλούστευση των ισχυουσών υγειονομικών εγγυήσεων και έχουν καταστεί δυνατές με την απόφαση της Επιτροπής 93/152/ΕΟΚ σχετικά με τα εναρμονισμένα πρότυπα για τη χρησιμοποίηση των εμβολίων.

1.3. Η Επιτροπή προτείνει να επιτρέπεται η εισαγωγή πουλερικών και αυγών για επώαση από τρίτες χώρες μετά από καραντίνα ή απομόνωση για δύο μήνες κατ` ανώτατο όριο. Ωστόσο, η Επιτροπή προτείνει, ταυτόχρονα, να καθιερωθεί η δυνατότητα παρέκκλισης από τους κανόνες εισαγωγής πουλερικών και αυγών για επώαση από τρίτες χώρες όταν συντρέχουν ορισμένες προϋποθέσεις.

1.4. Τέλος, προτείνεται να υπαχθούν στους γενικούς κανόνες σχετικά με τους κινδύνους ασθενείας τα ατροπίδωτα που μέχρι σήμερα διέπονται από τους κανόνες εξαίρεσης για μικρές παρτίδες πουλερικών που δεν προορίζονται για το εμπόριο.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ προτείνει για υγειονομικούς λόγους και για λόγους που έχουν σχέση με την παραγωγή και την εμπορική πολιτική, να συνεχισθεί η υψηλού επιπέδου εναρμόνιση στον κτηνιατρικό τομέα. Στη γνωμοδότησή της, της 31ης Μαΐου 1989, που εκδόθηκε πριν από την έγκριση των ισχυουσών οδηγιών, η ΟΚΕ επεσήμανε την ανάγκη να χαραχθεί ένα γενικό πλαίσιο για την όλη υγειονομική πολιτική, και πρότεινε στην Επιτροπή να καταρτίσει σχέδιο «οδηγίας-πλαίσιο» για τη γενική κτηνιατρική της ΕΕ. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, η ανάγκη αυτή εξακολουθεί να υπάρχει λόγω των εμπειριών που έχουν αποκτηθεί και της επικείμενης διεύρυνσης με την ένταξη των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

2.2. Όσον αφορά τις προθεσμίες που ορίζονται στις οδηγίες, η ΟΚΕ κρίνει ότι η Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη πρέπει να επιδιώξουν τον καθορισμό ρεαλιστικών προθεσμιών και να καταβάλουν προσπάθειες για την τήρησή τους. Το γεγονός ότι οι προθεσμίες εξακολουθούν να μην τηρούνται, έχει ως αποτέλεσμα την ελλιπή τήρηση των κανόνων από τις αρμόδιες αρχές και τους άλλους ενδιαφερόμενους. Η ελλιπής αυτή τήρηση των προθεσμιών μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, ιδίως στον τομέα της υγείας των ζώων.

2.3. Η ΟΚΕ εκφράζει, επίσης, τη λύπη της, π.χ. σε σχέση με την οδηγία 90/593/ΕΟΚ, για το γεγονός ότι είναι υπερβολικά δύσκολο να δημιουργηθεί μια γενική εικόνα για τους ισχύοντες νόμους και τις προτεινόμενες τροποποιήσεις λόγω προηγούμενων διορθώσεων. Συνεπώς, η ΟΚΕ καλεί το Συμβούλιο να εξεύρει τρόπους ώστε τα ενοποιημένα κείμενα να είναι προσιτά στους ενδιαφερόμενους, ενδεχομένως με ηλεκτρονικά μέσα.

2.4. Η ασθένεια του Newcastle είναι σοβαρή μολυσματική ασθένεια των πουλερικών και μπορεί, επίσης, να μεταδοθεί απευθείας από τον αέρα σε κοντινές αποστάσεις. Η ασθένεια καταπολεμείται, σύμφωνα με την οδηγία 92/66/ΕΟΚ, με υποχρεωτική σφαγή. Η οδηγία επιτρέπει επίσης τον προληπτικό εμβολιασμό. Η Δανία, η Ιρλανδία, η Βόρειος Ιρλανδία, η Φινλανδία και η Σουηδία προτίμησαν να μην προβούν σε εμβολιασμό και επέτυχαν σχετική έγκριση. Η οδηγία 92/66/ΕΟΚ επιτρέπει επίσης τον υποχρεωτικό εμβολιασμό για την αναχαίτιση της ταχείας διάδοσης της ασθένειας.

2.5. Η ΟΚΕ κρίνει ότι πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε να μη γίνεται εμβολιασμός των ζώων σε όλη την επικράτεια της ΕΕ, προκειμένου να παύσει ο διαχωρισμος της ΕΕ σε δύο περιοχές. Ωστόσο, πρέπει να αναγνωρισθεί ότι δεν υπάρχουν πρακτικές δυνατότητες επίτευξης του στόχου αυτού στο άμεσο μέλλον.

2.6. Το Συμβούλιο επιβεβαίωσε το στόχο αυτό της εξάλειψης των ασθενειών με την έγκριση τόσο της οδηγίας 92/66/ΕΟΚ σχετικά με κοινοτικά μέτρα για την καταπολέμηση της ασθένειας Newcastle όσο και της οδηγίας 90/40/ΕΟΚ σχετικά με κοινοτικά μέτρα για την καταπολέμηση της γρίπης των πτηνών.

2.7. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η απόφαση της Επιτροπής 93/152/ΕΟΚ σχετικά με την εναρμόνιση των προτύπων για τη χρησιμοποίηση εμβολίων στα πλαίσια συνήθων προγραμμάτων εμβολιασμού, καθιστά δυνατή την απλούστευση ορισμένων υγειονομικών διατάξεων.

2.8. Οι παρούσες προτάσεις αφορούν σε ιδιαίτερο βαθμό τις υγειονομικές εγγυήσεις κατά την εισαγωγή πουλερικών και προϊόντων πουλερικών από τρίτες χώρες. Η ΟΚΕ κρίνει ότι έχει ουσιαστική σημασία να μην απειλούν οι εισαγωγές αυτές την κτηνιατρική και υγειονομική κατάσταση στην ΕΕ.

2.9. Όσον αφορά τη διεύρυνση με την ένταξη των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, είναι σημαντικό να συγκεντρώσει η Επιτροπή, ήδη από τώρα, συγκεκριμένες πληροφορίες όσον αφορά την κατάσταση των ασθενειών στις χώρες αυτές και να λάβει μέτρα ώστε οι χώρες αυτές να είναι σε θέση, από διοικητική άποψη και άποψη παραγωγής, να εκπληρώσουν τα κριτήρια της ΕΕ στον κτηνιατρικό τομέα από την ημερομηνία ένταξής τους.

2.10. Η ΟΚΕ καλεί επίσης την Επιτροπή να λάβει μέτρα ώστε η νομοθεσία και τα επίσημα συστήματα ελέγχου και χορήγησης αδειών όσον αφορά τις πρόσθετες ουσίες στα τρόφιμα στις χώρες προέλευσης να συμφωνούν με τους κανόνες της ΕΕ.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Κατά τον καθορισμό των κριτηρίων για τη χρησιμοποίηση των εμβολίων κατά της ασθένειας Newcastle πρέπει να διασφαλισθεί ότι τα ζώντα, τα αποδυναμωμένα και τα αδρανή εμβόλια πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Παρόλα αυτά, εξακολουθεί να υπάρχει κίνδυνος εξάπλωσης ασθενειών από ζώα που έχουν ήδη εμβολιαστεί. Έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι ένας μολυσματικός ιός μπορεί να μεταδοθεί, να μετασχηματισθεί, να διαχωριστεί και να προϋπάρχει σε φαινομενικά υγιή ζώα που έχουν υποστεί κατάλληλο εμβολιασμό. Συνεπώς, σε περιοχές όπου ο ιός της ασθένειας του Newcastle δεν εκδηλώνεται, ο πιο αποτελεσματικός τρόπος είναι η αποτροπή της μετάδοσης του ιού στις εν λόγω περιοχές, εκμεταλλεύσεις ή αγέλες. Ο εμβολιασμός μολονότι είναι επιθυμητός και συνιστάται, ιδίως στο πλαίσιο της προλήψεως, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να συνεπάγεται την παραμέληση της καλής διαχείρισης και του σεβασμού των υγειονομικών κανόνων σχετικά με τα πουλερικά.

3.2. Η κατάργηση των ειδικών εγγυήσεων που προβλέπονται στο άρθρο 12, εδάφιο 1.β της οδηγίας 90/539/ΕΟΚ σε σχέση με την αποστολή κοτόπουλων μιας ημέρας από κράτη μέλη ή περιοχές όπου γίνονται εμβόλια κατά της ασθένειας Newcastle, σε κράτη μέλη ή περιοχές όπου δεν γίνονται ανάλογα εμβόλια, προκαλεί σε ορισμένες περιπτώσεις αμφιβολίες. Στην πράξη, υπάρχουν πολλοί παράγοντες αβεβαιότητας, συμπεριλαμβανόμενου και του κινδύνου ελλιπούς τήρησης των κανόνων, του κινδύνου μετάδοσης ασθενειών, π.χ., από κοτόπουλα μιας ημέρας, κ.λπ. Συνεπώς, όσον αφορά την επώαση και την εκκόλαψη αυγών, πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ εκείνων που προορίζονται για την παραγωγή κοτόπουλων μιας ημέρας τα οποία εμβολιάζονται και εκείνων που προορίζονται για την παραγωγή κοτόπουλων μίας ημέρας που δεν εμβολιάζονται.

3.3. Δεν είναι ακόμη επαρκώς γνωστός ο τρόπος κάθετης μετάδοσης του ιού. Εάν υπάρχει κατάλληλη υγιεινή, ο κίνδυνος κάθετης μετάδοσης της ασθένειας Newcastle είναι προφανώς μηδαμινός. Συνεπώς, η μέχρι σήμερα απαίτηση που προβλέπει το άρθρο 12, παράγραφος 1.α της οδηγίας, σχετικά με τα αυγά προς επώαση, μπορεί να απαλειφθεί, όπως προτάθηκε.

3.4. Είναι απόλυτα δικαιολογημένο να υπόκεινται τα ατροπίδωτα και τα αυγά τους σε αυστηρότερους κανόνες όσον αφορά τον έλεγχο της προέλευσης, άσχετα από το εάν πρόκειται για μικρές παρτίδες. Τα ατροπίδωτα, που ζουν ελεύθερα στη φύση, συνεπάγονται μεγαλύτερους κινδύνους και το πρότυπο ασθενειών των πτηνών αυτών είναι λιγότερο γνωστό.

3.5. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση να δοθεί η δυνατότητα στην Επιτροπή να επιβάλει καραντίνα ή απομόνωση επί δύο μήνες στις εισαγωγές από τρίτες χώρες πουλερικών και αυγών προς επώαση ή κοτόπουλων που προέρχονται από τα αυγά αυτά.

3.6. Η δυνατότητα που προτείνεται να δοθεί στην Επιτροπή, βάσει των άρθρων 20-24 της οδηγίας 90/539/ΕΟΚ, να παρεκκλίνει από τους γενικούς κανόνες κατά την εισαγωγή από τρίτες χώρες, βασίζεται, κατά τη γνώμη της Επιτροπής, στη δυνατότητα να λαμβάνονται υπόψη ειδικές καταστάσεις. Η ΟΚΕ ζητεί στο πλαίσιο αυτό να χρησιμοποιείται η εν λόγω δυνατότητα με τρόπο ώστε να μην υπονομεύει την τήρηση των κτηνιατρικών κανόνων υψηλού επιπέδου της ΕΕ.

3.7. Η ΟΚΕ συνιστά τη λήψη αυστηρών μέτρων, όπως π.χ. η χρησιμοποίηση πτηνών-φρουρών.

3.8. Η κατάργηση των διατάξεων των άρθρων 3 Α, αριθ. 1 και 6 της οδηγίας 91/494/ΕΟΚ, όσον αφορά την αποστολή νωπών κρεάτων πουλερικών, πρέπει να θεωρηθεί ως φυσιολογική απόρροια των εναρμονισμένων προτύπων για τη χρησιμοποίηση εμβολίων.

Βρυξέλλες, 29 Φεβρουαρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 15 της 20. 1. 1996, σ. 13-15.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Το ακόλουθο κείμενο της γνωμοδότησης αντικαταστάθηκε από τροπολογία που υιοθετήθηκε κατά τις συζητήσεις:

Σημείο 2.5

Το τμήμα κρίνει ότι, στα πλαίσια αυτά, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες καταπολέμησης των καταστάσεων μη εμβολιασμού των ζώων σε ολόκληρη της επικράτεια της ΕΕ ώστε να παύσει να γίνεται διαχωρισμός μεταξύ των περιοχών της ΕΕ όπου γίνεται εμβολιασμός των ζώων και των περιοχών όπου αυτό δεν συμβαίνει.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 25, ψήφοι κατά: 12, αποχές: 7.