C 347/27

P9_TA(2022)0058

Πολιτική συνοχής: μείωση των ανισοτήτων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και βελτίωση της διασυνοριακής συνεργασίας σε θέματα υγείας

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 8ης Μαρτίου 2022 σχετικά με την πολιτική συνοχής ως μέσο για τη μείωση των ανισοτήτων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και τη βελτίωση της διασυνοριακής συνεργασίας σε θέματα υγείας (2021/2100(INI))

(2022/C 347/03)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 168 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το οποίο απαιτεί υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και των δράσεων της Ένωσης και έχει στόχο να ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, με σκοπό τη βελτίωση της συμπληρωματικότητας των υγειονομικών τους υπηρεσιών στις παραμεθόριες περιοχές,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 174 ΣΛΕΕ σχετικά με την ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής της Ένωσης,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας (1),

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2011, περί εφαρμογής των δικαιωμάτων των ασθενών στο πλαίσιο της διασυνοριακής υγειονομικής περίθαλψης (2) (οδηγία για τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη), και ιδίως το άρθρο 168,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1304/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1081/2006 του Συμβουλίου (3),

— έχοντας υπόψη τη μελέτη της Επιτροπής σχετικά με τη διασυνοριακή συνεργασία, με θέμα την αξιοποίηση των υφιστάμενων πρωτοβουλιών για τη συνεργασία σε παραμεθόριες περιοχές, η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2018 (4),

— έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, της 14ης Οκτωβρίου 2020, με θέμα «Εφαρμογή και μελλοντικές προοπτικές της διασυνοριακής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης» (5),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 11ης Νοεμβρίου 2020, με τίτλο «Οικοδομώντας μια Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας: ετοιμότητα και ανθεκτικότητα απέναντι σε διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας» (COM(2020)0724),

— έχοντας υπόψη την έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, της 19ης Νοεμβρίου 2020, με τίτλο «Health at a Glance: Europe 2020» (Η υγεία με μια ματιά: Ευρώπη 2020),

— έχοντας υπόψη τη θέση του που καθορίστηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 9 Μαρτίου 2021 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος σχετικά με τη δράση της Ένωσης στον τομέα της υγείας για την περίοδο 2021-2027 και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 282/2014 [πρόγραμμα «Η ΕΕ για την υγεία» (EU4Health)] (6),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/522 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Μαρτίου 2021, για τη θέσπιση Προγράμματος σχετικά με τη δράση της Ένωσης στον τομέα της υγείας [Πρόγραμμα «Η ΕΕ για την υγεία» (EU4Health)] για την περίοδο 2021-2027 και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 282/2014 (7),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/695 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Απριλίου 2021, για τη θέσπιση του προγράμματος-πλαισίου έρευνας και καινοτομίας «Ορίζων Ευρώπη», τον καθορισμό των κανόνων συμμετοχής και διάδοσής του, και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1290/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 (8),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1058 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής (9),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1059 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τις ειδικές διατάξεις που διέπουν τον στόχο «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» (Interreg) ο οποίος υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και τους μηχανισμούς εξωτερικής χρηματοδότησης (10),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (11),

— έχοντας υπόψη τη μελέτη του 2021, η οποία ανατέθηκε από την Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης, σχετικά με τη διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης (12),

— έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 54 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A9-0026/2022),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έλλειψη βασικών υποδομών, καλά καταρτισμένου προσωπικού και ποιοτικών υπηρεσιών στις περιφέρειες επιπέδου NUTS 2 (περιφέρειες με πληθυσμό μεταξύ 800 000 και 3 εκατομμυρίων κατοίκων) με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ χαμηλότερο από το 75 % του μέσου όρου της ΕΕ των 27, και στις περιφέρειες μετάβασης με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ μεταξύ 75 % και 90 % του μέσου όρου της ΕΕ των 27, παρεμποδίζει σοβαρά την ίση πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και είναι ο κύριος λόγος για τον οποίον οι υψηλής ποιότητας υποδομές υγείας και το επαρκές και καλά καταρτισμένο υγειονομικό προσωπικό θα πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα για όλες τις εθνικές και περιφερειακές κυβερνήσεις·

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έξαρση της πανδημίας COVID-19 ανέδειξε την κρίσιμη σημασία του τομέα της υγείας και υπέβαλε σε αυξημένες απαιτήσεις τα συστήματα υγείας και τους εργαζομένους στον τομέα της υγείας, με αποτέλεσμα να εκτεθούν οι αδυναμίες και οι ελλείψεις των συστημάτων υγείας, καθώς και οι διαφορές και ανισότητες στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης μεταξύ και εντός των κρατών μελών, ιδίως σε παραμεθόριες, εξόχως απόκεντρες, απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική συνοχής, μέσω της πρωτοβουλίας επενδύσεων για την αντιμετώπιση του κορονοϊού (CRII) και της πρωτοβουλίας επενδύσεων για την αντιμετώπιση του κορονοϊού + (CRII+), ήταν η πρώτη γραμμή άμυνας κατά της πανδημίας COVID-19, πράγμα που απέδειξε ότι η πολιτική αυτή μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μείωση των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας, χάρη στη στήριξη της προόδου στην ηλεκτρονική υγεία, την ηλεκτρονική ιατρική και άλλες μορφές ψηφιοποίησης οι οποίες, μολονότι αποτελούν πηγή νέων ευκαιριών, απαιτούν επίσης κατάλληλο εξοπλισμό για την αντιμετώπιση κάθε συγκεκριμένης κατάστασης, καθώς και κατάρτιση του ιατρικού προσωπικού κατάλληλη για την κάθε συγκεκριμένη κατάσταση·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πρότυπα για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης στην ΕΕ εξακολουθούν να εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, επικρατούν δε σημαντικές διαφορές μεταξύ περιφερειών, πράγμα που δημιουργεί ανισότητες· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις περιφέρειες επιπέδου NUTS 2 με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ χαμηλότερο από το 75 % του μέσου όρου της ΕΕ των 27, οι κατά κεφαλήν πόροι που μπορούν να διατεθούν για την υγειονομική περίθαλψη ούτε καν πλησιάζουν τις αντίστοιχες δαπάνες των περισσότερο ανεπτυγμένων περιφερειών·

E. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ενωσιακές πράξεις που αποσκοπούν στην αντιστάθμιση ορισμένων από τα προβλήματα αυτά υπάγονται ως επί το πλείστον στο μη δεσμευτικό δίκαιο, με αποτέλεσμα να προκύπτουν γενικές ελλείψεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτείται μια περισσότερο δομημένη προσέγγιση σε ενωσιακό επίπεδο, η οποία θα συμπληρώνεται από ένα ισχυρότερο και πιο ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο και από νομικά δεσμευτικά μέσα δράσης, προκειμένου να ενισχυθούν η συνεργασία και ο συντονισμός μεταξύ κρατών μελών, να προστατευθεί καλύτερα η υγεία των ανθρώπων, και να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι υφιστάμενες ανισότητες στην υγειονομική περίθαλψη·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή υποστηρίζει τη διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, μέσω πολυάριθμων μελετών και πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένης της Interreg, με χρηματοδότηση από τα διαρθρωτικά ταμεία·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης απαιτεί την υποστήριξη και τη συμμετοχή ευρέος φάσματος εταίρων, κοινωνικών και ιατρικών ιδρυμάτων, φορέων ασφάλισης υγείας και δημόσιων αρχών, που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τους υφιστάμενους φραγμούς στη διέλευση των συνόρων σε τομείς όπως η ελεύθερη κυκλοφορία, η πληροφόρηση, τα διαφορετικά συστήματα φορολογίας και κοινωνικής ασφάλισης, και η αναγνώριση των προσόντων του υγειονομικού προσωπικού, καθώς και τους φραγμούς με τους οποίους έρχονται αντιμέτωπα τα ιδρύματα υγειονομικής περίθαλψης·

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα πρόσβασης σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη, συμπεριλαμβανομένης της προληπτικής περίθαλψης, αποτελεί μέρος του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και θα πρέπει να είναι προσβάσιμο για άτομα σε παραμεθόριες περιοχές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 40 % της επικράτειας της ΕΕ, φιλοξενούν σχεδόν το ένα τρίτο του πληθυσμού της ΕΕ, και έχουν γενικά χειρότερες οικονομικές επιδόσεις από άλλες περιφέρειες εντός των κρατών μελών, ιδίως σε παραμεθόριες περιοχές με χαμηλότερη πληθυσμιακή πυκνότητα και εύθραυστες οικονομίες, όπως οι αγροτικές, οι απομακρυσμένες, οι εξόχως απόκεντρες, και οι νησιωτικές περιοχές·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, η ενίσχυση της πολιτικής συνοχής είναι απαραίτητη, προκειμένου να μειωθούν οι ανισότητες στην ΕΕ όσον αφορά τα πρότυπα για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δαπάνες για την υγεία συνιστούν σχεδόν το 10 % του ΑΕγχΠ στην ΕΕ, και ότι τα άτομα που απασχολούνται σε τομείς σχετικούς με την υγεία συνιστούν το 15 % του ενωσιακού εργατικού δυναμικού· λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών και των περιφερειών τους όσον αφορά το επίπεδο των δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη και όσον αφορά τη διαθεσιμότητα ιατρών και επαγγελματιών υγείας·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η σοβαρή μείωση του πληθυσμού στις παραμεθόριες περιοχές, ιδίως όσον αφορά τους νέους και το ειδικευμένο εργατικό δυναμικό, καταδεικνύει την έλλειψη οικονομικών ευκαιριών στις περιοχές αυτές και τις καθιστά λιγότερο ελκυστικές από πλευράς απασχόλησης στον τομέα της υγείας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έλλειψη ανθρώπινων πόρων για ίση υγειονομική περίθαλψη, είτε λόγω του περιορισμού του αριθμού των σπουδαστών είτε λόγω της έλλειψης προοπτικών σταδιοδρομίας, είναι ένα από τα βασικά ζητήματα όσον αφορά τη βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών συστημάτων υγείας·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στα δύο τελευταία πολυετή δημοσιονομικά πλαίσια (ΠΔΠ), οι επενδύσεις από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) στον τομέα της υγείας έτειναν να συγκεντρώνονται στα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη μέλη και στις περιφέρειες επιπέδου NUTS 2 με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ χαμηλότερο από το 75 % του μέσου όρου της ΕΕ των 27, εστιάζοντας συνήθως στον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών υγείας, ενώ οι επενδύσεις από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) κάλυπταν την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και έτειναν να συγκεντρώνονται στις χώρες που βρίσκονται αντιμέτωπες με ιδιαίτερες προκλήσεις όσον αφορά την πρόσβαση σε οικονομικά προσιτές, βιώσιμες και ποιοτικές υπηρεσίες·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή τη στιγμή την πρωταρχική ευθύνη για την υγειονομική περίθαλψη έχουν τα κράτη μέλη, καθώς ελέγχουν την οργάνωση και τη χρηματοδότηση υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και των ιατρικών πρακτικών·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις προτεραιότητες του NextGenerationEU συγκαταλέγονται η ψηφιοποίηση και η ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη είναι ένας από τους τομείς πολιτικής και παρέμβασης που πλήττονται περισσότερο από νομικούς και μη νομικούς φραγμούς λόγω των σημαντικών διαφορών μεταξύ των εθνικών συστημάτων·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας θα πρέπει να εμπλουτίζει και να προάγει τη στενότερη συνεργασία, τον συντονισμό και την ανταλλαγή γνώσεων για την υγεία μεταξύ των κρατών μελών και των συναφών συμφεροντούχων, καθώς και να αυξάνει την ικανότητα της ΕΕ να καταπολεμά διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας·

Μείωση των ανισοτήτων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης μέσω της πολιτικής συνοχής

1. υπογραμμίζει ότι η πολιτική συνοχής της ΕΕ επενδύει στην υγεία ως βασικό πλεονέκτημα για την περιφερειακή ανάπτυξη, την κοινωνική σύγκλιση και την περιφερειακή ανταγωνιστικότητα, προκειμένου να μειωθούν οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες·

2. παρατηρεί ότι η πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες είναι ζωτικής σημασίας για τον πληθυσμό των εσωτερικών παραμεθόριων περιοχών, ο οποίος ανέρχεται σε 150 εκατομμύρια, και συχνά παρακωλύεται από πολυάριθμους νομικούς και διοικητικούς φραγμούς· καλεί, επομένως, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταβάλουν τις μέγιστες δυνατές προσπάθειες ώστε να άρουν τους φραγμούς αυτούς, ιδίως όσους σχετίζονται με τις υπηρεσίες υγείας, τις μεταφορές, την εκπαίδευση, την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και το περιβάλλον·

3. πιστεύει ότι η ΕΕ θα πρέπει να αναπτύξει μια στρατηγική και ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά σημαντικές νόσους, συγκεντρώνοντας ποικίλους πόρους από διάφορα ταμεία, συμπεριλαμβανομένων των ταμείων συνοχής· επισημαίνει την ανάγκη να αναπαραγάγουμε το μοντέλο του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου, ώστε να αντιμετωπίσουμε άλλα προβλήματα υγείας, όπως τα προβλήματα ψυχικής υγείας και οι καρδιαγγειακές νόσοι·

4. υπογραμμίζει την αύξηση των ψυχικών νόσων και διαταραχών, ιδίως στο πλαίσιο της πανδημίας COVID-19· καλεί την Επιτροπή να προτείνει το συντομότερο δυνατόν ένα νέο ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για την ψυχική υγεία, με πρότυπο το ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου, χρησιμοποιώντας όλα τα διαθέσιμα μέσα, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής συνοχής, υπό μορφή ενός ολοκληρωμένου σχεδίου με μέτρα και στόχους ώστε να μην μείνει κανείς στο περιθώριο·

5. πιστεύει ότι η ανάκαμψη από την πανδημία COVID-19 αποτελεί ευκαιρία για να οικοδομηθούν ισχυρότερα και ανθεκτικότερα συστήματα υγείας με τη χρήση των μέσων της πολιτικής συνοχής· υποστηρίζει την Επιτροπή στη δημιουργία μιας εύρυθμης Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας ώστε να αξιοποιηθούν οι τεράστιες δυνατότητες της συνεργασίας στον τομέα της υγείας·

6. επισημαίνει ότι πολλές περιφέρειες επιπέδου NUTS 2 με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ χαμηλότερο από το 75 % του μέσου όρου της ΕΕ των 27, περιφέρειες μετάβασης με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ μεταξύ 75 % και 90 % του μέσου όρου της ΕΕ των 27, αγροτικές περιοχές και περιοχές με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα δεν εφαρμόζουν ομοιόμορφα τόσο υψηλά πρότυπα για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης όσο οι υπηρεσίες που διατίθενται σε περισσότερο ανεπτυγμένες περιοχές της ΕΕ· τονίζει ότι στον τομέα αυτόν απαιτείται περαιτέρω σύγκλιση και συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της ΕΕ, ειδικότερα μέσω των επενδύσεων της πολιτικής συνοχής· καλεί, επομένως, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεργαστούν για να θεσπίσουν ελάχιστα πρότυπα όσον αφορά τόσο τις υποδομές όσο και τις υπηρεσίες υγείας, και να αξιοποιήσουν τα ενωσιακά ταμεία ώστε να διασφαλιστεί η ίση πρόσβαση σε ελάχιστα πρότυπα ποιότητας σε όλες τις περιφέρειες, ιδίως για την αντιμετώπιση πιεστικών προβλημάτων στις παραμεθόριες περιοχές· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συγκεντρώσουν τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τους πόρους τους ώστε να επιτύχουν τον στόχο αυτόν·

7. υπενθυμίζει τη σημαντική συμβολή της πολιτικής συνοχής στις σχεδιαζόμενες επενδύσεις στον τομέα της υγείας κατά την τελευταία περίοδο προγραμματισμού (2014-2020) μέσω του ΕΚΤ και του ΕΤΠΑ, ύψους περίπου 24 δισεκατομμυρίων EUR μέχρι στιγμής, με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες, καθώς και την ανάπτυξη εξειδικευμένων υποδομών και ικανοτήτων στον τομέα της υγείας, προκειμένου να μειωθούν οι ανισότητες στον τομέα της υγείας·

8. πιστεύει ότι οι επενδύσεις στην καινοτομία στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, στα συστήματα υγείας και σε ειδικευμένο και επαρκές υγειονομικό προσωπικό θα μειώσουν τις ανισότητες στον τομέα της υγείας και θα συνεχίσουν να βελτιώνουν σημαντικά την καθημερινή ζωή των πολιτών, πράγμα που θα οδηγήσει σε αυξημένο προσδόκιμο ζωής· τονίζει τη σημασία να διευκολύνουν οι ενωσιακές, εθνικές και περιφερειακές αρχές την αποδοτικότερη συμμετοχή ενός ευρέος φάσματος ιδρυμάτων υγειονομικής περίθαλψης· υπογραμμίζει ακόμη την ανάγκη για άμεση συνεργασία, δράσεις και έργα που να αξιοποιούν τα μέσα της πολιτικής συνοχής μεταξύ και εντός των κρατών μελών και των περιφερειών τους, ώστε να θεσπιστούν διαδικασίες οι οποίες θα εστιάζουν στη μείωση του γραφειοκρατικού φόρτου για τους ασθενείς και στην επίλυση όσο το δυνατόν περισσότερων προβλημάτων στο πλαίσιο των υπηρεσιών ασφάλισης υγείας στις παραμεθόριες περιοχές·

9. καλεί τα κράτη μέλη να συνεκτιμήσουν δεόντως τη θετική συνεισφορά του ιδιωτικού τομέα της υγείας και να διασφαλίσουν ότι, στον προγραμματισμό των επόμενων προγραμμάτων συνοχής, θα διατεθούν επαρκή κονδύλια για ιδιωτικά έργα σε υποδομές και υπηρεσίες υγείας·

10. συνιστά, κατά τον προσδιορισμό των πολιτικών υγειονομικής περίθαλψης σε περιφερειακό, εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, να τηρούνται εξατομικευμένες και προσαρμοστικές προσεγγίσεις μεταξύ της πολιτικής υγείας, της κοινωνικής πολιτικής και της οικονομικής πολιτικής, με στόχο να βελτιωθούν ο διάλογος, οι συνέργειες και οι προγραμματισμένες επενδύσεις από τα διαρθρωτικά ταμεία και άλλα σχετικά ενωσιακά προγράμματα, όπως η Interreg, για παράδειγμα με την αρχική παροχή ιατρικού εξοπλισμού, την ανταλλαγή ιατρικού προσωπικού και τη διαμετακόμιση ασθενών μεταξύ νοσοκομειακών εγκαταστάσεων που είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις ακάλυπτες υγειονομικές και κοινωνικές ανάγκες των πολιτών·

11. υπογραμμίζει ότι τα ευρωπαϊκά δίκτυα αναφοράς (ERN) θα μπορούσαν να βελτιώσουν την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη σε περιπτώσεις σπάνιων και σύνθετων νόσων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν διαρκή στήριξη και καλύτερους πόρους για τα ERN και τα εθνικά κέντρα εμπειρογνωσίας για σπάνιες και σύνθετες νόσους, και να επεκτείνουν το πεδίο εργασιών των ERN σε άλλους τομείς, όπως τα σοβαρά εγκαύματα και τα προγράμματα μεταμόσχευσης οργάνων· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τη σκοπιμότητα να δημιουργηθεί ειδικό ταμείο, στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, ώστε να εξασφαλιστεί η ίση πρόσβαση σε εγκεκριμένες θεραπείες για σπάνιες νόσους·

12. καλεί τα κράτη μέλη να συνεκτιμούν, κατά τον καθορισμό πολιτικών για την υγειονομική περίθαλψη, τις ιδιαιτερότητες των παραμεθόριων περιοχών και το δικαίωμα επιλογής του ασθενή, και να αξιοποιήσουν τα μέσα συνοχής για να αναπτύξουν περιφερειακές υποδομές υγείας και διαδικασίες που θα παρέχουν στους ασθενείς τη δυνατότητα να επιλέγουν ιατρικές υπηρεσίες στην περιοχή εκατέρωθεν των συνόρων, ανεξάρτητα από το κράτος διαμονής τους·

13. προτείνει να θεσπίσει η Επιτροπή μια ευρωπαϊκή συμβουλευτική επιτροπή για την υγεία, στην οποία θα συμμετέχουν αρχές της εθνικής, περιφερειακής και τοπικής διοίκησης και άλλοι συμφεροντούχοι, με στόχο να προωθηθεί η καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών ταμείων και να επιδιωχθεί η ανάπτυξη αποτελεσματικών και εναρμονισμένων λύσεων σε κοινά ζητήματα δημόσιας υγείας·

14. ζητεί να εξασφαλιστούν καλύτερες συνέργειες και συμπληρωματικότητες μεταξύ των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής, με στόχο να μειωθούν οι περιφερειακές ανισότητες, ιδίως στο πλαίσιο των προγραμμάτων «Ορίζων Ευρώπη», το οποίο αναμένεται να παραγάγει νέες γνώσεις, και EU4Health, ώστε να αξιοποιηθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο οι νέες αυτές γνώσεις προς όφελος των πολιτών και των συστημάτων υγείας·

15. καλεί την Επιτροπή να αξιοποιήσει πλήρως τις αρμοδιότητές της στο πλαίσιο της πολιτικής για την υγεία, ώστε να στηρίξει τις εθνικές και περιφερειακές αρχές να ενισχύσουν τα συστήματα υγείας, να προωθήσουν την ανοδική σύγκλιση των προτύπων υγειονομικής περίθαλψης, με στόχο τη μείωση των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας εντός και μεταξύ των κρατών μελών, και να διευκολύνουν την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ κρατών μελών, ιδίως όσον αφορά τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα συναφή δικαιώματα, μεταξύ άλλων αξιοποιώντας, κατά περίπτωση, το πρόγραμμα EU4Health και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο + (ΕΚΤ+)·

16. τονίζει τη σημασία που διαδραματίζει η πολιτική συνοχής στην αντιμετώπιση της ανισότητας μεταξύ των φύλων όσον αφορά την υγειονομική περίθαλψη και στην προώθηση των έμφυλων προτεραιοτήτων στον τομέα της υγείας στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για την ισότητα των φύλων 2020-2025, συμπεριλαμβανόμενης της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και των συναφών δικαιωμάτων·

17. καλεί την Επιτροπή να προωθήσει την ολοκλήρωση της υγειονομικής περίθαλψης και των ιατρικών θεραπειών, μέσω στρατηγικών για την υγεία και την περίθαλψη, ώστε να βρίσκεται ο ασθενής στο επίκεντρο και να αποφεύγονται οι επικαλύψεις, τα κενά και οι ελλείψεις περίθαλψης, ειδικότερα όσον αφορά την περίθαλψη ασθενών με χρόνιες παθήσεις ή ηλικιωμένων, και δη να αντλήσει διδάγματα από τις εμπειρίες των διασυνοριακών προγραμμάτων·

18. παρατηρεί ότι, κατά την αξιολόγηση του συνολικού κονδυλίου των χρηματοδοτούμενων διαρθρωτικών έργων και των σημείων αναφοράς στον τομέα της υγείας, είναι επίσης αναγκαίο να επανεξεταστούν τα επακόλουθα αποτελέσματα των επιμέρους έργων στον τομέα της υγείας, προκειμένου να παρακολουθούνται τα αποτελέσματά τους και να διενεργούνται συνεχείς αναλύσεις της αποτελεσματικότητάς τους, καθώς και να εξαχθούν ορθά συμπεράσματα για τη βελτίωση του προγραμματισμού και της εφαρμογής των έργων αυτών στο μέλλον, μεταξύ άλλων με γνώμονα την περαιτέρω ανάπτυξη ενός οδηγού ορθής πρακτικής, που θα εκπονηθεί από την Επιτροπή·

19. υπογραμμίζει τη σημασία να συνεχιστεί η οικοδόμηση μιας ολοκληρωμένης υποδομής υγείας και να μειωθούν στον μέγιστο δυνατό βαθμό οι υφιστάμενες ανισότητες· υπενθυμίζει ότι η πολιτική συνοχής μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην οικοδόμηση υποδομών υγείας σε κάθε τμήμα της ΕΕ, ιδίως στις περιφέρειες επιπέδου NUTS 2 με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ χαμηλότερο από το 75 % του μέσου όρου της ΕΕ των 27 και στις περιφέρειες μετάβασης με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ μεταξύ 75 % και 90 % του μέσου όρου της ΕΕ των 27, προκειμένου να δημιουργηθούν υψηλής ποιότητας, πλήρως εξοπλισμένα και ανθεκτικά συστήματα υγείας σε ολόκληρη την ΕΕ, τα οποία θα προστατεύουν καλύτερα την υγεία των ανθρώπων· επισημαίνει ακόμη την ανάγκη να δημιουργηθεί ένα λειτουργικό δίκτυο διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και των περιφερειών τους, το οποίο θα μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις στον τομέα της υγείας·

20. ζητεί να χρησιμοποιηθούν τα κονδύλια της πολιτικής συνοχής ώστε να αναπτυχθούν εξειδικευμένα κέντρα αριστείας για συγκεκριμένες νόσους σε ολόκληρη την ΕΕ, τα οποία θα καλύπτουν επίσης τις γειτονικές χώρες και θα συμβάλλουν στη διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης· επαναλαμβάνει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη να χρησιμοποιηθούν συνεργειακά όλα τα υφιστάμενα μέσα της ΕΕ, όπως τα προγράμματα EU4Health και «Ορίζων Ευρώπη», προκειμένου να υποστηριχθεί η ανάπτυξη ενός δικτύου τέτοιων κέντρων, το οποίο θα είναι ισότιμα κατανεμημένο σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ·

21. δίνει έμφαση στο γεγονός ότι οι άνθρωποι σε παραμεθόριες, αγροτικές και εξόχως απόκεντρες περιοχές έρχονται συχνά αντιμέτωποι με φραγμούς όσον αφορά την ίση πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, οι οποίοι περιορίζουν την ικανότητά τους να λαμβάνουν την περίθαλψη που χρειάζονται, ιδίως με τη μορφή βασικών υποδομών υγείας, ειδικευμένου και επαρκούς υγειονομικού προσωπικού, και πρόσβασης σε φάρμακα ζωτικής σημασίας· τονίζει ότι, προκειμένου να αποκτήσουν οι πολίτες αυτοί επαρκή πρόσβαση σε υποδομές υγείας και στην κατάλληλη υγειονομική περίθαλψη που χρειάζονται, θα πρέπει να διατίθενται ποιοτικές υπηρεσίες που να μπορούν να λαμβάνονται εγκαίρως· επισημαίνει ακόμη την ιδιαίτερη κατάσταση όσον αφορά την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη σε παραμεθόριες περιοχές στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και σε περιφερειακές περιοχές όπου οι πολίτες της ΕΕ βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με πολυάριθμες προκλήσεις·

22. σημειώνει ότι το κόστος μεταφοράς είναι ένας από τους λόγους για την αύξηση της τιμής των φαρμάκων και του κλινικού εξοπλισμού για νοσοκομεία και κέντρα υγείας στις εξόχως απόκεντρες και τις απομακρυσμένες περιοχές και στις περιοχές με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα, οι οποίες επίσης αντιμετωπίζουν μακρύ χρόνο παράδοσης, πράγμα που σημαίνει ότι οι περιφερειακές υπηρεσίες υγείας πρέπει να έχουν αυξημένη ικανότητα αποθήκευσης μεγάλων αποθεμάτων προς αποφυγή ελλείψεων· θεωρεί, επομένως, ότι η ΕΕ θα πρέπει να αναπτύξει λύσεις για τα ζητήματα αυτά·

23. τονίζει ότι η ίση πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη θα αυξήσει επίσης την ένταξη των ατόμων, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία ή άλλων μειονεκτούντων ατόμων, και θα αυξήσει το επίπεδο της κοινωνικής τους προστασίας· σημειώνει ότι η προώθηση της προσβασιμότητας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στην αύξηση της απασχόλησης και στην εξάλειψη της φτώχειας στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές·

24. υπογραμμίζει τη σημασία να κινητοποιηθούν ευρωπαϊκά ταμεία, προκειμένου να πραγματοποιηθούν περισσότερες επενδύσεις στην πρόληψη νόσων και την προώθηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής και της ενεργού γήρανσης, με σκοπό να προληφθεί η άσκηση πρώιμων πιέσεων στα συστήματα υγείας· τονίζει τη σημασία αφενός να στηριχθούν εκστρατείες για την ευαισθητοποίηση του κοινού, ιδίως των νέων, όσον αφορά τα οφέλη που έχει η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, και, αφετέρου, να στηριχθεί η ανάπτυξη προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου για την έγκαιρη ανίχνευση σοβαρών νόσων·

25. πιστεύει ότι, προκειμένου να ξεπεραστούν οι μείζονες φραγμοί στην ίση πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη σε αγροτικές περιοχές, θα πρέπει να αξιοποιηθούν ευρέως προηγμένες τεχνολογίες, όπως η ηλεκτρονική υγεία, η ρομποτική χειρουργική και η τρισδιάστατη εκτύπωση, ως αναπόσπαστο μέρος της έννοιας των «έξυπνων χωριών», με στόχο να βελτιωθεί η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και να βελτιωθούν η αποδοτικότητα και η ποιότητα· τονίζει τη σημασία να χρησιμοποιούνται τα προγράμματα συνοχής της ΕΕ ώστε να βελτιωθεί η ανάπτυξη ψηφιακών λύσεων και να παρέχεται τεχνική συνδρομή σε φορείς δημόσιας διοίκησης, ασφαλιστικές εταιρείες και άλλους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης που ασχολούνται με θέματα διασυνοριακής συνεργασίας· επισημαίνει, επομένως, την ανάγκη να εξασφαλιστεί η υψίρρυθμη πρόσβαση στο διαδίκτυο σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές, να προωθηθεί ο ψηφιακός γραμματισμός σε όλες τις ηλικιακές ομάδες στις εν λόγω περιοχές, και να εξοπλιστούν οι υπηρεσίες υγείας των αγροτικών και απομακρυσμένων περιοχών με τους πόρους που απαιτούνται για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική διαδικτυακή υγειονομική περίθαλψη, καθώς και για να αποθηκεύονται τα κλινικά δεδομένα με ασφαλή και εναρμονισμένο τρόπο· συνιστά να αναπτυχθεί μια βιώσιμη συγκρίσιμη διασυνοριακή βάση δεδομένων και να χαρτογραφηθούν οι συνοριακοί και διασυνοριακοί πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης, ώστε να καταστούν ορατές οι συνθήκες στις παραμεθόριες περιοχές και να δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες·

26. υπογραμμίζει τα πλεονεκτήματα μιας ευρωπαϊκής προσέγγισης για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, μέσω κοινών αγορών, αποθεμάτων και άλλων μέτρων· ζητεί να συνεχιστεί και να αναπτυχθεί η προσέγγιση αυτή, με τη χρήση των μέσων της πολιτικής συνοχής, για άλλες κοινές αγορές, από την ΕΕ, ιατρικού εξοπλισμού και θεραπευτικών αγωγών, όπως εμβόλια για την πρόληψη του καρκίνου, μεταξύ άλλων εμβόλια κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), εμβόλια κατά της ηπατίτιδας Β, και εξοπλισμός έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να βελτιωθούν η οικονομική προσιτότητα και η πρόσβαση σε θεραπείες·

27. ζητεί να ληφθούν φιλόδοξα μέτρα στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, σύμφωνα με τις ισχύουσες ενωσιακές νομικές διατάξεις, προκειμένου να μετριαστεί η σημαντική έλλειψη ειδικευμένου και επαρκούς υγειονομικού προσωπικού στις παραμεθόριες και αγροτικές περιοχές, και δη να βοηθηθούν τα μέλη του υγειονομικού προσωπικού και οι οικογένειές τους να εγκατασταθούν στις περιοχές αυτές, να παρασχεθούν ευκαιρίες για συνεχή επαγγελματική κατάρτιση και εξειδίκευση, και να εξασφαλιστούν καλές συνθήκες εργασίας, με στόχο να ενθαρρυνθούν να ξεκινήσουν ή να επαναλάβουν την άσκηση επαγγέλματος στις περιοχές αυτές·

28. παρατηρεί ότι οι βιώσιμες μακροπρόθεσμες επενδύσεις στο υγειονομικό προσωπικό είναι πιο επείγουσες από ποτέ, δεδομένων των σοβαρών οικονομικών, κοινωνικών και υγειονομικών επιπτώσεων της κρίσης COVID-19· επισημαίνει την ιδιαίτερη ανάγκη για επενδύσεις σε επαρκές υγειονομικό προσωπικό, εκπαίδευση μέσω του ΕΚΤ+, και χρηματοδότηση της ειδίκευσης και επιμέρους ειδίκευσης του υγειονομικού προσωπικού στα κράτη μέλη και τις περιφέρειες που βρίσκονται αντιμέτωπα με διαρροή εγκεφάλων· καλεί τα κράτη μέλη που βρίσκονται αντιμέτωπα με διαρροή εγκεφάλων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης να δώσουν προτεραιότητα σε επενδύσεις από την πολιτική συνοχής για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας του ιατρικού προσωπικού·

29. ζητεί να χρησιμοποιηθούν τα κονδύλια της πολιτικής συνοχής ώστε να βελτιωθούν το εργασιακό περιβάλλον και η ελκυστικότητα του τομέα της υγείας για το υγειονομικό προσωπικό, προκειμένου να διευκολυνθούν οι στρατηγικές για την τόνωση του ενδιαφέροντος και να διασφαλιστεί η διατήρηση του υγειονομικού προσωπικού στις περιφέρειες επιπέδου NUTS 2 με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ χαμηλότερο από το 75 % του μέσου όρου της ΕΕ των 27 και στις περιφέρειες μετάβασης με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ μεταξύ 75 % και 90 % του μέσου όρου της ΕΕ των 27, καθώς και στις αγροτικές περιοχές με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα και λιγότερο οικονομικό πλούτο, και να συμπληρωθούν οι εθνικές και περιφερειακές πολιτικές που αποσκοπούν στην παροχή επαρκούς εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας σε ολόκληρη την ΕΕ· ζητεί να διαδραματίσουν μεγαλύτερο ρόλο οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, ιδίως οι αρχές των παραμεθόριων περιοχών, στην κατάρτιση και υλοποίηση προγραμμάτων και έργων, στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, που έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη μείωση των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας·

30. καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν πραγματική συνεργασία στον τομέα της διασυνοριακής υγειονομικής περίθαλψης, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τηρούνται τα δικαιώματα των ασθενών, όπως προβλέπεται στην οδηγία για τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη, καθώς και να αυξήσουν τη διαθεσιμότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών·

31. παρατηρεί ότι η κρίση COVID-19 κατέδειξε την ανάγκη να ενταθούν οι επενδύσεις για την ενίσχυση της ετοιμότητας, της ικανότητας αντίδρασης και της ανθεκτικότητας των συστημάτων υγείας, και παράλληλα για τη διασφάλιση της διασυνοριακής συνεργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ, και ότι, επομένως, η αλληλεγγύη, η βιωσιμότητα και η δικαιοσύνη είναι καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση της κρίσης αυτής και των καταστροφικών κοινωνικοοικονομικών συνεπειών της·

32. παρατηρεί ότι η κρίση COVID-19 κατέδειξε τη σημασία των συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στον τομέα της θεραπείας ασθενών, της έρευνας για φάρμακα και εμβόλια, και της διανομής εμβολίων· πιστεύει ότι θα πρέπει να ληφθεί υπό σημείωση η σχέση κόστους/οφέλους όσον αφορά τη χρήση ενωσιακών κονδυλίων σε έργα έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που υλοποιούνται μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα·

33. τονίζει την ανάγκη να δημιουργηθεί διαδικτυακή πλατφόρμα, σε συνεργασία με σχετικούς συμφεροντούχους, ώστε να ενθαρρυνθούν η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και ο διάλογος σχετικά με τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη·

34. πιστεύει ότι η πανδημία COVID-19 αποτελεί μια ιστορική μετασχηματιστική στιγμή για επενδύσεις στα συστήματα υγείας και τις μελλοντικές δυνατότητες του εργατικού δυναμικού· ζητεί να συσταθεί μια ισχυρή και επαρκώς χρηματοδοτούμενη Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας, ώστε να βελτιωθούν η συνεργασία και ο συντονισμός μεταξύ των κρατών μελών, να ενδυναμωθούν τα δημόσια συστήματα υγείας, να προστατευθεί καλύτερα η υγεία των ανθρώπων, και να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι μακροχρόνιες ανισότητες στην υγειονομική περίθαλψη·

Διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της υγείας — συμβολή των προγραμμάτων Interreg και άλλες ευκαιρίες

35. ενθαρρύνει τη χρήση των κονδυλίων του NextGenerationEU και των ταμείων συνοχής για τη ριζική αναβάθμιση των ψηφιακών ικανοτήτων των συστημάτων υγείας· επισημαίνει την ανάγκη να βελτιωθεί η διαλειτουργικότητα των συστημάτων ΤΠ, καθώς πρόκειται για τον κεντρικό πυλώνα όσον αφορά τη διευκόλυνση της διασυνοριακής παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικής υγείας, και δη υπηρεσιών τηλεϊατρικής·

36. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τα μέσα της πολιτικής συνοχής ώστε να προωθήσουν την ψηφιοποίηση της φαρμακευτικής περίθαλψης στα ευρωπαϊκά νοσοκομεία, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων ιχνηλασιμότητας, προκειμένου να μειωθούν τα λάθη στις φαρμακευτικές αγωγές, να βελτιωθεί η επικοινωνία μεταξύ των μονάδων περίθαλψης, και να απλουστευθεί η γραφειοκρατία· ζητεί να υλοποιηθεί και να αναπτυχθεί η υποδομή ψηφιακών υπηρεσιών ηλεκτρονικής υγείας, συμπεριλαμβανομένου του ενιαίου ευρωπαϊκού ψηφιακού φακέλου ασθενή, πράγμα που θα διασφαλίσει την ταχεία πρόσβαση των πολιτών σε επαρκείς ιατρικές υπηρεσίες σε ολόκληρη την ΕΕ·

37. καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει ευρωπαϊκό κατάλογο βασικών φαρμάκων και να διασφαλίσει τη διαθεσιμότητα και την οικονομική τους προσιτότητα μέσω μόνιμων αποθεμάτων, κοινών διαπραγματεύσεων όσον αφορά τις τιμές, και κοινών προμηθειών, με τη χρήση ενωσιακών μέσων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που παρέχει η πολιτική συνοχής·

38. επισημαίνει ότι πολλές παραμεθόριες περιοχές διαθέτουν ήδη πείρα και δομές όσον αφορά τη συνεργασία στον τομέα της υγείας, τις οποίες θα πρέπει να αξιοποιήσουν πλήρως στο πνεύμα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης·

39. τονίζει τη σημασία της κινητικότητας των ασθενών και της διασυνοριακής πρόσβασης σε ασφαλή και υψηλής ποιότητας υγειονομική περίθαλψη στην ΕΕ· τονίζει ότι συχνά οι ασθενείς δεν μπορούν να επωφεληθούν από υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης σε γειτονικές χώρες λόγω των αποκλίσεων στα συστήματα επιστροφής δαπανών, οι διασυνοριακοί εργαζόμενοι δε έρχονται αντιμέτωποι με φορολογία και κοινωνικές παροχές που προκαλούν σύγχυση επειδή τα κράτη μέλη εφαρμόζουν διαφορετικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης· επομένως, ενθαρρύνει ένθερμα την προαγωγή συγκεκριμένων διαμεσολαβητών, όπως οι ζώνες οργανωμένης πρόσβασης στη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη (ZOAST), οι ευρωπαϊκοί όμιλοι εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ), τα παρατηρητήρια υγείας και άλλα δίκτυα, ώστε να διευκολυνθεί ο συντονισμός της διασυνοριακής συνεργασίας στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, σε συνεργασία με τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές· τονίζει ότι η βελτίωση της διασυνοριακής υγειονομικής περίθαλψης μπορεί να ωφελήσει τους ασθενείς, καθώς καθιστά δυνατή την ίση πρόσβαση σε υπηρεσίες και υποδομές υγείας σε άλλα κράτη μέλη, ή σε γειτονικές περιοχές, μεταξύ άλλων στη διάγνωση και σε κλινικές δοκιμές, με βάση την αρχή της ευκολότερης, εγγύτερης, καλύτερης και ταχύτερης πρόσβασης· ζητεί να υπάρχουν περισσότερες δυνατότητες για την αποδοτική διαμετακόμιση ασθενών στις εγγύτερες διασυνοριακές εγκαταστάσεις, ενώ παράλληλα αναγνωρίζει ότι η αντιμετώπιση όλων των νομικών και διοικητικών εμποδίων εξακολουθεί να αποτελεί επιβάρυνση και χρειάζεται να επιλυθεί με τον μελλοντικό κανονισμό για τον μηχανισμό αντιμετώπισης νομικών και διοικητικών εμποδίων (ECBM)·

40. τονίζει τη σημασία των πρόσφατων μέτρων της πολιτικής συνοχής για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, και συγκεκριμένα της πρωτοβουλίας επενδύσεων για την αντιμετώπιση του κορονοϊού (CRII), της πρωτοβουλίας επενδύσεων για την αντιμετώπιση του κορονοϊού + (CRII+), και της συνδρομής στην ανάκαμψη για τη συνοχή και τις περιοχές της Ευρώπης (REACT-EU)· υπογραμμίζει ακόμη ότι παρεμφερή μέτρα ελήφθησαν με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060·

41. συνιστά ένθερμα να βελτιωθούν και να διαδοθούν απλουστευμένες πληροφορίες για διασυνοριακούς ασθενείς και υγειονομικό προσωπικό μέσω εγχειριδίου για ασθενείς ή διασυνοριακών περιφερειακών σημείων επαφής·

42. αναγνωρίζει ότι υπάρχουν πολυάριθμα επιτυχημένα διασυνοριακά έργα στον τομέα της υγείας σε ολόκληρη την Ευρώπη, και τονίζει ότι θα πρέπει να αξιοποιηθεί η πείρα που αποκτήθηκε από αυτά ώστε να διευρυνθεί η έξυπνη χρήση υφιστάμενων έργων της πολιτικής συνοχής, με την περαιτέρω ενίσχυση και διευκόλυνση της διασυνοριακής συνεργασίας στον τομέα αυτόν, προς όφελος όλων των ανθρώπων στην ΕΕ· υπογραμμίζει ακόμη τη σημασία να αντλήσουμε διδάγματα από τις επιτυχίες που σημειώθηκαν σε ορισμένες παραμεθόριες περιοχές, και να τις αξιοποιήσουμε περαιτέρω·

43. αναγνωρίζει τη σημασία των επενδύσεων σε προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας τα οποία ανταποκρίνονται στις υγειονομικές ανάγκες και προκλήσεις που εντοπίζονται στις παραμεθόριες περιοχές, καθώς η διασυνοριακή διακυβέρνηση είναι σημαντική σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης οι οποίες καλύπτουν περιοχές εκατέρωθεν των συνόρων· τονίζει τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν οι επενδύσεις σε υπηρεσίες υψηλής ποιότητας όσον αφορά την οικοδόμηση κοινωνικής ανθεκτικότητας και την παροχή συνδρομής στους ανθρώπους ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν οικονομικές, υγειονομικές και κοινωνικές κρίσεις· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δώσουν προτεραιότητα στις επενδύσεις στον τομέα της υγείας των παραμεθόριων περιοχών, με τον αποτελεσματικό συνδυασμό επενδύσεων σε υποδομές, καινοτομία, ανθρώπινο κεφάλαιο, χρηστή διακυβέρνηση και θεσμική ικανότητα·

44. τονίζει τη σημασία της διασυνοριακής συνεργασίας στον τομέα της υγείας για όλες τις ευρωπαϊκές περιφέρειες, καθώς και την ανάγκη εξεύρεσης λύσεων για τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη, ιδίως σε παραμεθόριες περιοχές όπου οι πολίτες διασχίζουν τα σύνορα σε καθημερινή βάση· παρατηρεί ότι απαιτείται υψηλό επίπεδο συνεργασίας μεταξύ των παραμεθόριων περιοχών ώστε να παρέχονται οι απαραίτητες υπηρεσίες·

45. ζητεί να βελτιωθεί η εστίαση στους ασθενείς σε έργα που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν μέσω των προγραμμάτων Interreg στη νέα περίοδο προγραμματισμού και σε έργα που εστιάζουν συγκεκριμένα σε ευάλωτες και περιθωριοποιημένες ομάδες, καθώς και στις έμφυλες προτεραιότητες στον τομέα της υγείας στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για την ισότητα των φύλων 2020-2025, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα συναφή δικαιώματα·

46. πιστεύει ότι θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι χρηματοδοτικοί πόροι που διατίθενται μέσω του στόχου της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας, ώστε να δημιουργηθούν λειτουργικές διασυνοριακές υπηρεσίες δημόσιας υγείας, αλλά θα πρέπει να μην χρησιμοποιούνται αποκλειστικά ως μέσο για τη δημιουργία αποσυνδεδεμένων δομών υγείας· τονίζει ακόμη ότι τα έργα στο πλαίσιο της Interreg θα πρέπει να περιλαμβάνουν μια σαφή συνιστώσα διασυνοριακής λειτουργικότητας· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη δημιουργία ολοκληρωμένου κοινού εδαφικού σχεδιασμού για παραμεθόριες περιοχές όσον αφορά τις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης·

47. υπενθυμίζει ότι τα προγράμματα Interreg έχουν καταστεί σημαντικό μέσο για την επίλυση προβλημάτων που τείνουν να προκύπτουν σε παραμεθόριες περιοχές, την προαγωγή της συνεργασίας μεταξύ εταίρων σε διασυνοριακό επίπεδο, και την ανάπτυξη των δυνατοτήτων των ευρωπαϊκών παραμεθόριων περιοχών·

48. επισημαίνει ότι κατά την τελευταία περίοδο Interreg V-A, η διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της υγείας στόχευε, μεταξύ άλλων, στη διευκόλυνση της διασυνοριακής κινητικότητας των επαγγελματιών υγείας και των ασθενών, την αύξηση της καινοτομίας, και την ανάπτυξη της πρόσβασης σε υγειονομική περίθαλψη υψηλής ποιότητας, με τη χρήση κοινού εξοπλισμού, κοινών υπηρεσιών και κοινών δομών σε παραμεθόριες περιοχές, περιλάμβανε δε έργα τα οποία κάλυπταν δράσεις όπως η κατάρτιση (38 %), η θεραπεία και διάγνωση (22 %) και ο εξοπλισμός (17 %)·

49. ζητεί να χρηματοδοτηθούν έργα που διευκολύνουν τις διασυνοριακές συμβάσεις υγείας, ώστε να μπορούν να ταξιδεύουν και να νοσηλεύονται οι ασθενείς στο πλαίσιο συμβατικών συμφωνιών και να μπορούν να επιλέγουν ελεύθερα τον επαγγελματία υγείας τους·

50. παρατηρεί ότι, προκειμένου να παρέχονται με επιτυχία διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να συγκεντρώσουν σημαντικό όγκο δεδομένων σχετικά με τη φύση των νομικών και μη νομικών φραγμών για κάθε παραμεθόρια περιοχή και να υποστηρίξουν την ανάλυση ανά πολιτική όσον αφορά τρόπους άρσης των φραγμών αυτών·

51. καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι υφιστάμενοι φορείς συντονισμού θα διευκολύνουν τις διασυνοριακές θεραπευτικές αγωγές βάσει φαρμάκων προηγμένης θεραπείας, και να εξασφαλίσει ότι οι ασθενείς σε ολόκληρη την Ευρώπη απολαύουν ίση πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες· καλεί τα κράτη μέλη να εγκρίνουν με αποτελεσματικό και έγκαιρο τρόπο την πρόσβαση στις καινοτόμες αυτές θεραπείες στο εξωτερικό και να επισπεύσουν τις διαδικασίες επιστροφής δαπανών στους ασθενείς·

52. πιστεύει ότι τα κέντρα αριστείας θα μπορούσαν να τονώσουν και να αυξήσουν ακόμη περισσότερο τη σύναψη διασυνοριακών συμβάσεων και ότι, συνεπώς, τα κέντρα αυτά θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο και να συμβάλουν θετικά στη βελτίωση των συνολικών συνθηκών υγείας, και επομένως στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής των πολιτών της ΕΕ·

53. καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες να ενθαρρύνουν την καλύτερη διαχείριση της διασυνοριακής υγειονομικής περίθαλψης, καθώς οι ασθενείς στην ΕΕ εξακολουθούν να έρχονται αντιμέτωποι με σοβαρά προβλήματα και εμπόδια όσον αφορά την πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη σε άλλα κράτη μέλη, αποτελούν δε μειονότητα οι δυνητικοί ασθενείς που έχουν επίγνωση του δικαιώματός τους στη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διαδώσουν καλύτερα τις πληροφορίες και να εξετάσουν το ενδεχόμενο διεξαγωγής κατάλληλης εκστρατείας σε ενωσιακό επίπεδο, προκειμένου να πληροφορήσουν το κοινό σχετικά με τα δικαιώματά του και τους τρόπους πρόσβασης σε διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη· επαναλαμβάνει τη σημασία της χρηματοδότησης για την ψηφιοποίηση και των επενδύσεων στην πληροφόρηση του κοινού, καθώς και της ενοποίησης των συστημάτων πληροφοριών και δεδομένων για ευκολότερη πρόσβαση και χρήση·

54. καλεί την Επιτροπή να διενεργήσει ολοκληρωμένη μελέτη σχετικά με το πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ ασφαλιστικών συστημάτων στην ΕΕ, και να εξετάσει δυνητικά σημεία συμφόρησης και ελλείψεις που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς όταν αναζητούν ιατρικές υπηρεσίες στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους, καθώς και διοικητικούς φραγμούς που παρεμποδίζουν τους πολίτες να επωφεληθούν από διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη, και να επισημάνει πώς θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν τα μέσα της πολιτικής συνοχής ώστε να λυθούν τα δυνητικά αυτά προβλήματα·

55. τονίζει ότι η έλλειψη ενός συντονισμένου διασυνοριακού συστήματος ασφάλισης υγείας αποθαρρύνει τους ασθενείς από την αναζήτηση θεραπείας στην άλλη πλευρά των συνόρων σε περίπτωση που αδυνατούν να καλύψουν το κόστος της περίθαλψης εκ των προτέρων, προτού η ασφάλισή τους επιστρέψει τις δαπάνες αυτές·

56. πιστεύει ότι η ανταλλαγή γνώσεων και η κλιμάκωση των πρακτικών μέσω της Interreg θα συμβάλει στην ενίσχυση των διασυνοριακών εγκαταστάσεων ετοιμότητας και αντίδρασης, οι οποίες εξελίχθηκαν σε σημαντικό παράγοντα κατά τη διάρκεια της πανδημικής κρίσης·

57. πιστεύει ότι τα προγράμματα Interreg μπορούν να παρέχουν κοινές υπηρεσίες δημόσιας υγείας και να δρομολογήσουν άλλες διασυνοριακές πρωτοβουλίες, καθώς η προώθηση της εγγύτητας αυτής είναι σε μεγάλο βαθμό συμβατή με τον στόχο της πράσινης βιωσιμότητας·

58. επισημαίνει ότι διάφορα έργα Interreg συνέβαλαν στην καταπολέμηση της COVID-19 σε παραμεθόριες περιοχές σε ολόκληρη την ΕΕ, για παράδειγμα χάρη στην κινητικότητα των ασθενών που χρειάζονταν εντατική θεραπεία και των επαγγελματιών υγείας, καθώς και στην παροχή ιατρικού εξοπλισμού, εξοπλισμού ατομικής προστασίας, και μοριακών τεστ PCR σε διασυνοριακό επίπεδο, και χάρη στην ανταλλαγή πληροφοριών ή την παροχή νομικών συμβουλών· τονίζει, επομένως, τη σημασία των έργων μικρής κλίμακας και των διασυνοριακών έργων όσον αφορά την προσέγγιση των λαών και, ως εκ τούτου, τη δημιουργία νέων δυνατοτήτων βιώσιμης ανάπτυξης σε τοπικό επίπεδο και διασυνοριακής συνεργασίας στον τομέα της υγείας· σημειώνει, ωστόσο, ότι το κλείσιμο των συνόρων εντός της ΕΕ κατά τη διάρκεια της πανδημίας επηρέασε την κινητικότητα των ασθενών και του υγειονομικού προσωπικού, ενώ οι πληροφορίες για τα δεδομένα σχετικά με τα κρούσματα, τους εμβολιασμούς ή τις προϋποθέσεις για τη διαμετακόμιση ασθενών δεν ήταν επαρκώς εναρμονισμένες μεταξύ των κρατών μελών, με αποτέλεσμα να επιβραδυνθεί η κοινή επιδημιολογική αντίδραση στην COVID-19, να δημιουργηθεί σύγχυση και να παρεμποδιστεί η περιφερειακή συνεργασία μεταξύ των περιφερειών που επλήγησαν περισσότερο·

59. πιστεύει ένθερμα ότι απαιτούνται εξατομικευμένες λύσεις και μια τοπική προσέγγιση, λόγω της υφιστάμενης ποικιλομορφίας των παραμεθόριων περιοχών, και ότι είναι απαραίτητες για τη βιώσιμη ανάπτυξη σε τοπικό επίπεδο·

60. καλεί τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές να αξιοποιήσουν πλήρως την ευελιξία που προσφέρουν τα προγράμματα της πολιτικής συνοχής, όπως ορίζει ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060, καθώς και τα προγράμματα Interreg, για την αντιμετώπιση της τρέχουσας κρίσης COVID-19·

61. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, υπό το φως της πανδημίας COVID-19, να στηρίξουν από κοινού, μέσω της πολιτικής συνοχής και του προγράμματος EU4Health, την ανάπτυξη στρατηγικών, πρωτοκόλλων και διαδικασιών απόκρισης σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, ώστε να καταστεί δυνατή η καλύτερη συνεργασία σε περίπτωση μελλοντικών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας·

62. θεωρεί ότι η διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της υγείας στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής δεν θα είναι πλήρως εφικτή χωρίς την αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων και προσόντων στον τομέα των ιατρικών υπηρεσιών σε όλα τα κράτη μέλη· καλεί την Επιτροπή να προτείνει ένα πλαίσιο το οποίο θα καθιστά δυνατή την αυτόματη αναγνώριση του επιπέδου διπλωμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με βάση την απόφαση που υπογράφηκε το 2015 από τα κράτη της Μπενελούξ·

63. καλεί τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν καλύτερα τις διμερείς συμφωνίες και να αναπτύξουν συνεργασίες για την άρση των φραγμών στη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη·

o

o o

64. αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στα εθνικά κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1) ΕΕ L 166 της 30.4.2004, σ. 1.

(2) ΕΕ L 88 της 4.4.2011, σ. 45.

(3) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 470.

(4) Röhrling, I., Habimana, K., Groot, W., κ.ά., «Capitalising on existing initiatives for cooperation in cross-border regions» (Αξιοποίηση των υφιστάμενων πρωτοβουλιών για τη συνεργασία σε παραμεθόριες περιοχές), Γενική Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2018.

(5) ΕΕ C 440 της 18.12.2020, σ. 10.

(6) ΕΕ C 474 της 24.11.2021, σ. 179.

(7) ΕΕ L 107 της 26.3.2021, σ. 1.

(8) ΕΕ L 170 της 12.5.2021, σ. 1.

(9) ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 60.

(10) ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 94.

(11) ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159.

(12) Θεματικό Τμήμα Διαρθρωτικής Πολιτικής και Πολιτικής Συνοχής, «Cross-border cooperation in healthcare» (Διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης), Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 2021.