Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για:

- την "Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την επιτροπή ασφάλειας στη ναυτιλία που τροποποιεί τους κανονισμούς για την ασφάλεια στη ναυτιλία και την πρόληψη της ρύπανσης από τα πλοία", και

- την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί τις οδηγίες για την ασφάλεια στη ναυτιλία και την πρόληψη της ρύπανσης από τα πλοία"

(2001/C 253/01)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την "Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την επιτροπή ασφάλειας στη ναυτιλία που τροποποιεί τους κανονισμούς για την ασφάλεια στη ναυτιλία και την πρόληψη της ρύπανσης από τα πλοία" και την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί τις οδηγίες για την ασφάλεια στη ναυτιλία και την πρόληψη της ρύπανσης από τα πλοία" [COM(2000) 489 τελικό - 2000/0236 και 2000/0237 (COD)](1)·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 6ης Οκτωβρίου 2000, σύμφωνα με τα άρθρα 265, παράγραφος 1, και 80 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προέδρου της, της 7ης Νοεμβρίου 2000, να αναθέσει στην επιτροπή 3 "Διευρωπαϊκά δίκτυα, μεταφορές, κοινωνία των πληροφοριών" την κατάρτιση της εν λόγω γνωμοδότησης·

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου, την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία 95/21/ΕΚ του Συμβουλίου για την επιβολή, σχετικά με τη ναυσιπλοΐα που συνεπάγεται χρήση κοινοτικών λιμένων ή διέλευση από ύδατα υπό τη δικαιοδοσία κράτους μέλους, των διεθνών προτύπων για την ασφάλεια των πλοίων, την πρόληψη της ρύπανσης και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας επί των πλοίων (έλεγχος του κράτους του λιμένα)", την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 94/57/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες και πρότυπα για τους οργανισμούς επιθεώρησης και εξέτασης πλοίων και για τις συναφείς δραστηριότητες των ναυτικών αρχών" και την "Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εσπευσμένη σταδιακή καθιέρωση απαιτήσεων διπλού κύτους ή αντίστοιχου σχεδιασμού για τα πετρελαιοφόρα μονού κύτους" [COM(2000) 142 τελικό - 2000/0065 (COD) - 2000/0066 (COD) - 2000/0067 (COD)], (CdR 165/fin)·

έχοντας υπόψη την "Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών: μια στρατηγική για την Ευρώπη" (COM(2000) 547 τελικό) και την "Πρόταση σύστασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή στην Ευρώπη της ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων ζωνών" [COM(2000) 545 τελικό-2000/0227 (COD)]·

έχοντας υπόψη τις Συμβάσεις και τους Κώδικες που έχουν καταρτισθεί από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΔΝΟ) και τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ), όπως: τη Διεθνή Σύμβαση για την Ασφάλεια της Ανθρώπινης Ζωής στη Θάλασσα (SOLAS), 1960 & 1974, Σύμβαση σχετικά με τους Διεθνείς Κανονισμούς για την πρόληψη των Συγκρούσεων στη θάλασσα (COLREG), 1972 τη Διεθνή Σύμβαση για τα Πρότυπα Εκπαίδευσης, Έκδοσης Πιστοποιητικών και Τήρησης Φυλακών των Ναυτικών (STCW), 1978, τη Διεθνή Σύμβαση για την Πρόληψη της Ρύπανσης από τα Πλοία, 1973, όπως τροποποιήθηκε από το σχετικό πρωτόκολλο του 1978 (MARPOL 73/78), και τον Διεθνή Κώδικα Διαχείρισης της Ασφάλειας (ISM), 1993·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή (1999/468/ΕΚ(2))·

έχοντας υπόψη τις ακόλουθες διεθνείς Συνθήκες και Συμβάσεις: τη Σύμβαση UNCLOS III του 1982 για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, την Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής UNCED του Ρίο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, το Σχέδιο Δράση για τον 21ο Αιώνα (Κεφάλαιο 17 για τους Ωκεανούς), το Μνημόνιο Συνεννόησης των Παρισίων για τον Έλεγχο από το Κράτος του Λιμένα, τις εν εξελίξει εργασίες της Διεθνούς Επιτροπής Ναυτιλίας (η οποία πρόκειται να παρουσιάσει την έκθεσή της στο Σύδνεϋ τον Μάρτιο του 2001) σχετικά με τις διαδικασίες παράκτιου ελέγχου και ελέγχου από το κράτος του λιμένα, καθώς και τις συμβάσεις και τους κώδικες που έχουν καταρτιστεί βάσει των συμβάσεων του ΔΝΟ και της ΔΟΕ·

έχοντας υπόψητο σχέδιο γνωμοδότησης που υιοθέτησε η επιτροπή 3 στις 7 Φεβρουαρίου 2001 (CdR 405/2000 rev.) (εισηγητής: ο δρ. WALSH, UK/ELDR)·

κατά την 38η σύνοδο ολομέλειας της 4ης και 5ης Απριλίου 2001 (συνεδρίαση της 4ης Απριλίου), υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση.

ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1. Εισαγωγή - Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

1.1. Υποβάλλονται δύο ανεξάρτητες προτάσεις:

- Μία πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με την οποία συγκροτείται η επιτροπή ασφάλειας στη ναυτιλία και θεσπίζονται οι διαδικασίες λειτουργίας της και το πεδίο εφαρμογής της. Η πρόταση προβλέπει, επίσης, την τροποποίηση των ισχυόντων κανονισμών για την ασφάλεια στη ναυτιλία, αφενός, για να λάβουν υπόψη τη σύσταση της επιτροπής ασφάλειας στη ναυτιλία και, αφετέρου, για να διευκολυνθεί η μεταγενέστερη επικαιροποίησή τους.

- Μία πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αποσκοπεί στην τροποποίηση των ισχυουσών οδηγιών για την ασφάλεια στη ναυτιλία, προκειμένου να ληφθεί υπόψη η δημιουργία της επιτροπής ασφάλειας στη ναυτιλία και να διευκολυνθεί η μεταγενέστερη επικαιροποίησή τους.

1.2. Οι προτάσεις έχουν σκοπό την αντικατάσταση των πέντε υφιστάμενων επιτροπών με την επιτροπή ασφάλειας στη ναυτιλία, μια ρυθμιστική επιτροπή που αποτελείται από εκπροσώπους των κρατών μελών και προεδρεύεται από τον εκπρόσωπο της Επιτροπής. Αποβλέπουν, επίσης, στην αντικατάσταση της κανονιστικής διαδικασίας που προβλέπεται από τους ισχύοντες κανονισμούς και οδηγίες και βασίζεται στην απόφαση 87/373 με τη νέα κανονιστική διαδικασία που τέθηκε πρόσφατα σε εφαρμογή με την απόφαση 1999/468 του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή όσον αφορά την κοινοτική νομοθεσία για την ασφάλεια στη ναυτιλία.

1.3. Η απόφαση αριθ. 1999/468/ΕΚ απλοποιεί τις ανωτέρω διαδικασίες και εξασφαλίζει μεγαλύτερη συμμετοχή και καλύτερη πληροφόρηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του κοινού όσον αφορά την άσκηση αυτών των αρμοδιοτήτων και, ιδιαίτερα, όσον αφορά τις εργασίες των επιτροπών. Κατά την Επιτροπή, η συγκρότηση μιας επιτροπής για την ασφάλεια στη ναυτιλία θα έχει θετικές πρακτικές συνέπειες, όπως τη μείωση του αριθμού των συνεδριάσεων και του κόστους διοργάνωσης και διεξαγωγής τους.

2. Γενικές παρατηρήσεις της ΕΤΠ

2.1. Είναι μακροχρόνια πολιτική της ΕΤΠ, η οποία υποστηρίζεται σε σειρά παλαιότερων γνωμοδοτήσεων, ότι, δεδομένου του διεθνούς χαρακτήρα της ναυτιλίας, τα διεθνή πρότυπα είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για τη βελτίωση της ασφάλειας της ναυτιλίας και της προστασίας του περιβάλλοντος. Η επικαιροποίηση των κανονισμών και των οδηγιών έτσι ώστε να συμβαδίζουν με τις εξελίξεις των διεθνών προτύπων και της τεχνικής προόδου είναι σημαντικό καθήκον της Επιτροπής και των κρατών μελών. Η ΕΤΠ έχει υποστηρίξει έντονα, σε παλαιότερη γνωμοδότησή της(3), την ανάγκη βελτίωσης των τεχνικών προτύπων και παροχής καλύτερης κατάρτισης στους ναυτικούς.

2.2. Η ΕΤΠ αναγνωρίζει τη διπλή φύση της χάραξης πολιτικής στον τομέα της ναυτιλίας, που πρέπει να λαμβάνει υπόψη, αφενός, τη ζήτηση ναυτιλιακών προϊόντων η οποία καθοδηγείται από την κατανάλωση και, αφετέρου, τις ανησυχίες των πολιτών για το περιβάλλον τους.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΕΤΠ επικροτεί τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διότι έχουν θετικό αντίκτυπο στην απλούστευση και την επίσπευση των εσωτερικών διαδικασιών τροποποίησης της νομοθεσίας της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας στη ναυτιλία.

3.2. Ειδικότερα, η ΕΤΠ επικροτεί την πρόθεση της Επιτροπής να επιτύχει, μέσω των εργασιών της προτεινόμενης επιτροπής ασφάλειας στη ναυτιλία, την θέσπιση άμεσης διαδικασίας για την πιο αποτελεσματική επικαιροποίηση των οδηγιών και των κανονισμών.

3.3. Όσον αφορά τα καθήκοντα της επιτροπής ασφάλειας στη ναυτιλία, η ΕΤΠ παρατηρεί με ανησυχία ότι η περιβαλλοντική και παράκτια διάσταση της ναυτιλιακής πολιτικής δεν κατέχει εξέχουσα θέση μεταξύ των αρμοδιοτήτων της. Η επιτροπή ασφάλειας στη ναυτιλία παρέχει μια μοναδική ευκαιρία να προσεγγισθούν με ολιστικό τρόπο όλες οι ανησυχίες που αναφέρονται στις υφιστάμενες οδηγίες για την ασφάλεια, τη ρύπανση και το περιβάλλον των θαλασσών.

3.4. Από τοπική και περιφερειακή σκοπιά, η ΕΤΠ θα επιθυμούσε να αναφέρεται στην πρόταση πώς θα πρέπει να εξετάζεται από την προτεινόμενη επιτροπή η διάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

3.5. Ενώπιον μιας περίπλοκης νομικής διάρθρωσης σε διεθνές, ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό πλαίσιο, η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή να διευκολύνει και να συνεχίσει τη συζήτηση στους κόλπους της προτεινόμενης επιτροπής σχετικά με τις πιο ενδεδειγμένες και εφαρμοστέες διαδικασίες. Για τον σκοπό αυτό, ένας εξορθολογισμός των υφιστάμενων κανονισμών και οδηγιών είναι ευπρόσδεκτος, όταν συμβάλλει σε μια επιπλέον προστιθέμενη αξία στον τομέα της ασφάλειας στη ναυτιλία.

3.6. Η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή να κάνει σαφή διάκριση μεταξύ της εντολής για τη συγκρότηση της επιτροπής ασφάλειας στη ναυτιλία και της μελλοντικής πρότασης για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού φορέα για την ασφάλεια στη θάλασσα, την οποία η ΕΤΠ περιμένει με ανυπομονησία να δει στις μελλοντικές προτάσεις για την ασφάλεια της ναυτιλίας.

3.7. Παρά τη βάση στην οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στήριξε τις προτάσεις της για τις νέες εξορθολογισμένες επιτροπολογικές διαρθρώσεις, η ΕΤΠ θα συνιστούσε έντονα στην Επιτροπή να λάβει δεόντως υπόψη τη συμμετοχή των περιφερειακών εμπειρογνωμόνων στη διαμόρφωση της μελλοντικής πολιτικής της ΕΕ για τη ναυτιλία βάσει των διεθνών Συνθηκών και Συμβάσεων.

3.8. Κατά την εξέταση των μελλοντικών τροποποιήσεων των διάφορων κανονισμών και οδηγιών της ΕΕ που εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων της επιτροπής ασφάλειας στη ναυτιλία, η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή να λάβει δεόντως υπόψη όλες τις διεθνείς Συνθήκες και Συμβάσεις που έχουν αντίκτυπο στην ασφάλεια της ναυτιλίας και στο περιβάλλον.

3.9. Η ΕΤΠ υπενθυμίζει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις υποχρεώσεις που επιβάλλουν στα κράτη μέλη της ΕΕ οι διεθνείς Συνθήκες και Συμβάσεις. Οι τελευταίες περιλαμβάνουν τη Σύμβαση UNCLOS III του 1982 για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, την Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής UNCED του Ρίο και το Σχέδιο Δράση για τον 21ο Αιώνα (Κεφάλαιο 17 για τους Ωκεανούς), το Μνημόνιο Συνεννόησης των Παρισίων για τον Έλεγχο από το Κράτος του Λιμένα, τις εν εξελίξει εργασίες της Διεθνούς Επιτροπής Ναυτιλίας (η οποία πρόκειται να παρουσιάσει στο Σύδνεϋ τον Μάρτιο του 2001 έκθεση σχετικά με τις διαδικασίες παράκτιου ελέγχου και ελέγχου από το κράτος του λιμένα), καθώς και τις συμβάσεις και τους κώδικες που έχουν θεσπιστεί βάσει των συμβάσεων του ΔΝΟ και της ΔΟΕ.

3.10. Η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λαμβάνουν δεόντως υπόψη τους επαγγελματίες νομικούς κατά τη σύνταξη νόμων σε ένα ήδη πολύ περίπλοκο διεθνές, ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό πλαίσιο. Η ΕΤΠ, ως εκπρόσωπος των τοπικών και περιφερειακών αρχών, υπογραμμίζει τη σημασία της νέας προτεινόμενης επιτροπής για την ταχεία παροχή συνεκτικών συμβουλών κατά τις τροποποιήσεις της νομοθεσίας της ΕΕ για τη ναυτιλία.

3.11. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στις πιο μακροπρόθεσμες κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της θαλάσσιας ρύπανσης. Είναι, επομένως, σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη η περιφερειακή διάσταση κατά την εφαρμογή των οδηγιών και των κανονισμών που εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων της προτεινόμενης επιτροπής.

3.12. Η ΕΤΠ υπενθυμίζει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα κράτη μέλη τη συνεχιζόμενη ανάγκη να παρέχουν τα κράτη μέλη σημεία καταφυγίου, εφαρμόζοντας και διατηρώντας παράλληλα αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα στα ευρωπαϊκά ύδατα. Απαιτείται μια απλοποιημένη ερμηνεία της νομοθεσίας, προκειμένου να διασφαλισθεί η δυνατότητα των ναυτικών να λαμβάνουν ορθές αποφάσεις σε ένα πιο απλό και κατανοητό νομικό περιβάλλον όταν πλέουν στα ευρωπαϊκά ύδατα.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η ΕΤΠ υποστηρίζει πλήρως τον προτεινόμενο ρόλο της επιτροπής ασφάλειας στη ναυτιλία. Ωστόσο, καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επικεντρωθούν στην πρακτική εφαρμογή της νομοθεσίας στον ναυτιλιακό κλάδο, αν θέλουν να περιορισθεί ο αρνητικός αντίκτυπος των μελλοντικών θαλάσσιων ατυχημάτων.

4.2. Η ΕΤΠ βλέπει σταθερά τα θέματα της ασφάλειας της ναυτιλίας και της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος με ολοκληρωμένο τρόπο και πιστεύει ότι είναι ουσιώδες να αντιμετωπισθεί αυτή η πρόταση με μια ολιστική προσέγγιση.

4.3. Έχοντας επίγνωση της διεθνούς διάστασης της ναυτιλίας, η ΕΤΠ θεωρεί σημαντικό να διασφαλισθεί ότι οι επιπτώσεις των αλλαγών στις ευρωπαϊκές πρακτικές δεν δημιουργούν προβλήματα στην υπερπόντια ναυτιλία, ασκώντας αρνητικό αντίκτυπο σε άλλα μέρη της γης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει να συνεργάζεται δραστήρια με τα κράτη μέλη της ΕΕ και με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό για αυτό το ζήτημα.

4.4. Ως αντιπροσωπευτικό σώμα των τοπικών και περιφερειακών αρχών, η ΕΤΠ ανυπομονεί να δει μια απλοποιημένη και συνεκτική ναυτιλιακή πολιτική σε επίπεδο ΕΕ, η οποία αναμένεται να συντελέσει στη μείωση των αδικαιολόγητων ατυχημάτων στο μέλλον.

Βρυξέλλες, 4 Απριλίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jos Chabert

(1) ΕΕ L 365 Ε της 19.12.2000, σ. 276-279, 280-283.

(2) ΕΕ L 269, 19.10.1999, σ. 45.

(3) CdR 165/2000 fin - ΕΕ C 22 της 24.01.2001, σ. 19.