ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 046 
 
 
 
Vol. 1984/0 018 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
COΜ(84) 46 τέλικό
Βρυξέλλες, 17 Φεβρουαρίου 1984
Πρώτο οχέδιο για την τόνωση της Ευρωπαϊκής  
συνεργασίας και των επιστημονικών και τεχνικών ανταλλαγών
1985 - 1988
(ανακοΓνβση της Επιτροπής πρβς τοΣυμβούλιο)
COΜ(84) 46 τελικό

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Τ α  κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχουν αναγνωρίσει και, επανειλημ­
μένα, επιβεβαιώσει την αναγκαιότητα να διαθέτει η Κοινότητα ισχυρή και  
δημιουργική επιστημονική και τεχνική έρευνα ώστε να υπερνικήσει τις προ­
κλήσεις που αντιμετωπίζει.
Η Ευρώπη διαθέτει επιστημονικό και τεχνικό δυναμικό, που είναι παράλληλα και  
αξιόλογο και υψηλής ποιότητας, και το οποίο πρέπει , προκειμένου να επιτευχθεί  
ο προαναφερθείς στόχος, να διατηρηθεί ή να προσαχθεί στο βέλτιστο σημείο αποτε-  
λεσματικότητας.  Αυτός είναι ο λόγος που το Συμβούλιο (1) αναγνώρισε τη σημασία  
και χρησιμότητα του πολλαπλασιασμού των προσπαθειών για την "τόνωση του επιστη­
μονικού και τεχνικού δυναμικού της Κοινότητας" και θέσπισε στις 28 Ιουνίου πει­
ραματική δράση δύο ετών (Ιούλιος 83 - Ιούλιος 85) που αποβλέπει στον καθορισμό  
και στην αξιολόγηση των καλύτερων τρόπων για την επιτυχία αυτής της νέας κοινο­
τικής αποστολής.
Η Επιτροπή, λοιπόν, πληροφόρησε τους ενδιαφερόμενους κύκλους και δημοσίευσε "πρόσ­
κληση υποβολής προτάσεων" από τις 8 Ιουλίου 1983, χρησιμοποιώντας, τα επίσημα  
μέσα πληροφόρησης (Επίσημη Εφημερίδα,ΝθωεΙθΐΐβΓ , ΟΚΕδΤ) καθώς και δημοσιεύσεις  
σε εθνικό επίπεδο.
Όσον αφορά το ενδιαφέρον που προκάλεσε αυτή η πρωτοβουλία, αξίζει να σημειωθεί  
ότι, σε ποσοτικό επίπεδο, η Επιτροπή έλαβε στους 4 μήνες που ακολούθησαν αυτήν  
την αναγγελία πάνω από 2.000 αιτήσεις για πρόσθετες πληροφορίες και για έντυπα  
υποβολής προτάσεων προγραμμάτων. Μέχρι τις 7 Οκτωβρίου 1983 είχαν υποβληθεί  
στην Επιτροπή πάνω από 250 προγράμματα, ενώ οι αιτήσεις που θα μπορούσαν να  
γίνουν αποδεκτές αντιπροσώπευαν συνολικό ποσό που υπερέβαινε τα 24 εκατ. ΕΟυ  
(βλ. Παράρτημα 2). Σε ποιοτικό επίπεδο η αξιολόγηση αυτών των προσφορών,  
που πραγματοποιήθηκε γρήγορα χάρη στις προσπάθειες της ΟΟΩΕδΤ (2) κατέδειξε  
την ύπαρξη, ταυτόχρονα, πολυάριθμων και μεγάλης ποικιλίας υψηλής ποιότητας  
προγραμμάτων που εισάγουν καινοτομίες. Με βάση τις γνώμες που έλαβε, η Επιτροπή  
αποφάσιζε στις 7 Νοεμβρίου 1983 για τις στηρίξεις που θα χορηγούσε ενώ  
όλες οι αντίστοιχες χρηματοδοτικές αναλήψεις υποχρεώσεων πραγματοποιήθηκαν  
μέχρι το τέλος του 1983.
Στο τέλος αυτής της πρώτης φάσης που αναφέρεται στην πειραματική δράση τόνωσης  
(βλ. κεφάλαιο I) η Επιτροπή, ακολουθώντας ο* αυτό τις συστάσεις ορισμένων  
κρατών μελών (3) και της ΟΟΰΕδΤ, έχει παρακινηθεί για :
να παράσχει, χωρίς καθυστέρηση, λεπτομερέστερο καθαρισμό του πρώτου  
πολυετούς σχεδίου για τις δραστηριότητες τόνωσης 1985-1988, που πρέπει να  
υποβληθεί στο Συμβούλιο
να προτείνει την υλοποίηση αυτού του πρώτου σχεδίου από την 1η Ιανουάριου
1985
να μεριμνήσει ώστε η υποβολή στο Συμβούλιο της πρότασής της για τη  
δράση τόνωσης 1985-1988 να πραγματοποιηθεί πριν από το τέλος του πρώτου  
εξαμήνου του 1984.
(1) 30 Ιουνίου 1982
(2) ΟΟΡΕδΤ :  Επιτροπή Ευρωπαϊκής Ανάπτυξης της Επιστήμης και της Τεχνολογίας
(βλέπε κατάλογο των Μελών που επισυνάπτεται στο παράρτημα 3).
(3) Βλ. εθνικά υπομνήματα που ετοιμάστηκαν για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τών  
Αθηνών.

-  2 -
Αποσκοπώντας στην όσο το δυνατόν καλύτερη προετοιμασία της επίσημης πρό­
τασης, η Επιτροπή θα επιθυμούσε να συζητήσει τους προσανατολισμούς και το  
πεδίο αυτής της δράσης με το Συμβούλιο κατά τη συνεδρίασή του με "θέματα  
έρευνας" στις 28 Φεβρουαρίου 1984.
I. ΤΙ_ΔΙΑΚΥΒΕΥΕΤΑΙ :
Είναι δυνατόν να γίνουν ήδη ορισμένες παρατηρήσεις σχετικά με την πρώτη πει­
ραματική δράση "τόνωσης", που επιβεβαιώνουν τις προηγούμενες αναλύσεις της  
Επιτροπής, του Κοινοβουλίου και διαφόρων κρατών μελών (4).
1- Κάμψη της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής έρευνας
Μεταξύ των παραγόντων που περιορίζουν, πολύ συχνά, την αποτελεσματικότητα της  
Ευρωπαϊκής Ε.Α.Κ.Ε σε διάφορους τομείς δραστηριοτήτων είναι σκόπιμο να υπενθυ­
μιστούν και να υπογραμμιστούν :
~ η υφιστάμενη έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των ευρωπαϊκών επιστημονικών  
και τεχνικών κέντρων (έλλειψη κινητικότητας και ανταλλαγών )
το περιορισμένο φάσμα συνεργασίας μεταξύ αυτών των κέντρων* οι υφιστάμε­
νες συνεργασίες παρουσιάζονται συχνά πολύ περιορισμένες ή πολύ τομεακές
η υπαπασχόληση των νέων διπλωματούχων ερευνητών που εμφανίζεται στην  
αγορά εργασίας σε διάφορους τομείς, και σ'ορισμένους άλλους (π.χ νέα υλικά,  
βιοτεχνολογία, πληροφορική) η ακαταλληλότητα της εκπαίδευσης όσον αφορά τις  
υφιστάμενες ανάγκες και η ανεπάρκεια ειδικευμένων ερευνητών στους τομείς  
αυτούς για την ικανοποίηση της ζήτησης. Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε σπατάλη  
των πνευματικών πόρων και σε απώλεια ενδεχόμενων επιστημονικών και τεχνικών  
καινοτομιών.
2. Όρια της αποτελεοματικότητας των εθνικών μέτρων "τόνωσης"
Έχει, γενικά, αναγνωριστεί ότι οι, δυνάμενες να συγκριθούν με τις Κοινοτικές  
δραστηριότητες "τόνωσης", εθνικές πρωτοβουλίες δεν είναι πάντα, όπως το έχει  
δείξει καθαρά η πραγματικότητα του διεθνούς Επιστημονικού και Τεχνικού αντα­
γωνισμού, τόσο αποτελεσματικές, όσο θα ήταν επιθυμητό, και παραμένουν δεσμευ­
μένες από τα εθνικά όρια στο πλαίσιο των οποίων πραγματοποιούνται. Παράλ­
ληλα, και παρά την υφιστάμενη ποιότητα και ποικιλία των κέντρων και των ομά­
δων που εργάζονται στην Ευρώπη, επιστήμονες και μηχανικοί συχνά επιζητούν τη  
διατήρηση προτιμησιακών δεσμών με κέντρα που βρίσκονται εκτός της Κοινότητας,  
είτε επειδή δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι για τις εναλλακτικές δυνατότητες  
είτε επειδή δεν μπορούν να βρουν αρκετές ευκαιρίες για ανταλλαγές και συνεργα­
σία στο Ευρωπαϊκό Επίπεδο. Σε πολλές περιπτώσεις οι μεγάλες εθνικές ή  
ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις υποχρησιμοποιούνται. Οι μεμονωμένες χώρες έχουν  
χορηγήσει ελάχιστες διευκολύνσεις για να καταστήσουν πιο άνετες (αλλά τί­
ποτα δεν προβλέπεται για να καταστήσει λιγότερο δαπανηρές) τις μετακινήσεις  
επιστημόνων μεταξύ των κρατών μελών. Οι ειδικές συνεργασίες με μη ευρωπαϊ­
κές επιχειρήσεις και κέντρα αποδεικνύονται συχνά ευκολότερες από τις συνερ­
γασίες με επιχειρήσεις και κέντρα της Κοινότητας παρά το γεγονός ότι οι  
πρώτες ενέχουν συχνά περιοριστικούς όρους που είναι δυνατόν να οξύνουν τις  
ήδη υφιστάμενες επιστημονικές ή βιομηχανικές ανισορροπίες.
(4) Βλ. εθνικά υπομνήματα που ετοιμάστηκαν για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο  
των Αθηνών.

- 3 -
Τέλος, οι πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί σήμερα σε εθνικό επίπεδο, για  
να αποφευχθεί η υπαπασχόληση των νέων ερευνητών παραμένουν πολύ περιορι—  
σμένης έκτασης γεγονός που συνεπάγεται μερικές φορές ανεπανόρθωτες απώ­
λειες "φαιάς ουσίας". Εξάλλου, στο επίπεδο της Κοινότητας και εξαιτίας  
της διάστασής της είναι δυνατόν να εξασφαλισθεί όσον αφορά ΤΠν απασχόληση  
καλύτερος συνδυασμός προσφοράς και ζήτησης.
Επίσης, από τις 30 Ιουνίου 1982, το Συμβούλιο αναγνώρισε την αξία μιας  
κοινοτικής δράσης τόνωσης που θα συμπλήρωνε τις προσπάθειες που έχουν ήδη  
αναληφθεί στο εθνικό και διεθνές επίπεδο.
3. Η αξία της κοινοτικής δράσης
Η πειραματική δράση "τόνωσης" επέτρεψε να εκτιμηθούν καλύτερα οι γνώμες των  
ενδιαφερομένων μερών :
- Στο πλαίσιο των επιστημονικών και βιομηχανικών κύκλων της Κοινότητας  
θεωρείται γενικά ότι αυτός ο τύπος δράσης συνοδεύει και ενισχύει σε μεγάλο  
βαθμό το φάσμα των εθνικών και κοινοτικών προγραμμάτων Ε.Α και Ε. Παράλληλα  
οι δράσεις αυτές, που είναι ποικίλες, προσαρμοστικές και υπόκεινται σε  
χρονικά όρια, δίνουν την εντύπωση ότι είναι κατάλληλες να αναζωογονήσουν,  
να "οξυγονώσουν" την έρευνα στην Κοινότητα
σε πολλά κράτη μέλη τα υπεύθυνα για την εθνική Ε.Α και Ε άτομα των  
οποίων ζητήθηκε η άποψη, αναγνωρίζουν ότι η ουσιαστική πραγματοποίηση  
ενός ευρωπαϊκού επιστημονικού και τεχνικού χώρου δράσης απαιτεί την  
ύπαρξη πρωτότυπων πρωτοβουλιών αυτού του είδους και ότι οι πρωτοβουλίες  
αυτές θα πρέπει να διευρυνθούν και να συμπληρωθούν
- γενικά έχει διαπιστωθεί ότι η από κοινού ανάληψη των δαπανών και των  
κινδύνων από τις χώρες της Κοινότητας για δράσεις που δεν είναι δυνατόν να  
προγραμματιστούν, ή δεν προβλέπονται στο πλαίσιο πολυετών τομεακων δράσεων,  
επιτρέπει την ανάπτυξη ιδιαίτερα ελπιδοφόρων ερευνών που δεν θα ήταν δυνατόν  
να τύχουν πάντα, σε εθνικό επίπεδο, κατάλληλης ανθρώπινης ή χρηματοδοτικής  
στήριξης. Τέλος, υποδείχθηκε η ανάπτυξη, ή η πρόβλεψη για το μέλλον - στο  
πλαίσιο των τομεακών κοινοτικών προγραμμάτων - ειδικών δράσεων για την  
εκπαίδευση των ερευνητών και τη βελτίωση της κινητικότητάς τους.
4. Επιστημονική αξιολόγηση και διαχείριση/διοίκηοη
Οι δραστηριότητες τόνωσης πρέπει κυρίως να αποσκοπούν στον εμπλουτισμό και  
στην αναζωογόνηση των συστημάτων έρευνας στην Κοινότητα, γεγονός που απαι­
τεί τη χρησιμοποίηση κατάλληλων μεθόδων.
Όσον αφορά το θέμα αυτό, αναγνωρίζεται από όλους τους εμπειρογνώμονες των  
οποίων ζητήθηκε η γνώμη - και επιβεβαιώνεται από την πειραματική φάση που  
διεξάγεται τώρα -ότι το σύστημα επιστημονικής αξιολόγησης και παροχής  
συμβουλών, καθώς και η διαχείριση και η διοίκηση πρέπει να παραμείνουν  
στο απλούστερο, ταχύτερο και προσαρμοστικότερο δυνατόν επίπεδο.
Το σύστημα που δοκιμάζεται σήμερα, δηλαδή Συμβουλευτική Επιτροπή υψηλου  
επιπέδου, δίκτυο ανώνυμων εξωτερικών εμπειρογνωμόνων με γνώμη ίσης βαρύτη­
τας ελαχιστοποιημένη κοινοτική διοικητική εξυπηρέτηση και ελεγχόμενη 
αποκέντρωση της διαχείρισης των δράσεων, δίνει την εντύπωση ότι είναι,  
γενικά, στο σύνολό του κατάλληλο. Για τους λόγους αυτους, τα τομεακά  
μέτρα που πρέπει να ληφθούν, στο πλαίσιο των πολυετών προγραμμάτων, θα  
πρέπει να εκτελεστούν από τις υφιστάμενες υπεύθυνες γι'αυτά υπηρεσίες.

- 4 -
Κάτω από το πρίσμα αυτών των ποικίλων εκτιμήσεων και υποδείξεων, η 
Επιτροπή κρίνει σκόπιμο να προσδώσει, χωρίς καθυστήρπση, την πραγμα­
τική της διάσταση σ'αυτήν την αποστολή τόνωσης της αποτελεσματικότητας 
της Ε.Α και Ε στα πλαίσια της Κοινότητας, που αποτελεί μία από τις 
βασικές επιλογές του προγράμματος - πλαισίου 1984-1987 και της οποίας 
η σημασία έχει ήδη ρητά αναγνωριστεί από το Συμβούλιο.
Μια πρωτοβουλία αυτού του είδους πρέπει να καταστήσει δυνατή την ουσια­
στική δημιουργία ενός ευρωπαϊκού επιστημονικού και τεχνικού χώρου, πράγμα που 
συνιστά έναν από τους καταλληλότερους τρόπους για τη διατήρηση στο ύψιστο 
δυνατό επίπεδο της ανταγωνιστικότητας και δημιουργικότητας του επιστημονικού 
και τεχνικού δυναμικού της Ευρώπης.
Αποσκοπώντας σ'αυτό, η Επιτροπή σχεδιάζει να προτείνει την υλοποίηση μιας 
ευρείας δράσης "τόνωσης της αποτελεσματικότητας της Ε.Α και Ε". Η δράση 
αυτή θα συγκεκριμενοποιηθεί με :
ένα σχέδιο που θα καλύπτει πολυετείς 1985 - 1988 απτόμενες πολλών τομέων 
δραστηριότητες,
την αύξουσα συστηματοποίηση, στο πλαίσιο κάθε τομεακού προγράμματος, 
της χρήσης ειδικών μεθόδων παρέμβασης που αποβλέπουν στην προώθηση της 
εκπαίδευσης και της κινητικότητας των ερευνητών.
II. ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΝ 
ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΑΝΤΑΛΛΑΓΟΝ (1985-1988)
II. 1. Αντικείμενο
Η Επιτροπή έχει επιλέξει τους εξής τρεις κύριους στόχους για το πρώτο 
σχέδιο τόνωσης :
- αύξηση της κινητικότητας των ερευνητών στα πλαίσια της ΕΟΚ καθώς και της 
επικοινωνίας μεταξύ αυτών των επιστημόνων
- ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών ομάδων Ε. και Α
- προώθηση της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής αποκατάστασης των νέων 
ερευνητών με τον τρόπο που προσιδιάζει καλύτερα στις ιδιαίτερες ικανότητάς τους.
II.ρ. Επιστημονικό και τεχνικό πεδίο δραστηριοτήτων
Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι απ'την ίδια του τη φύση το σχέδιο τόνωσης 
αφορά το σύνολο των επιστημονικών και τεχνικών δραστηριότητων και όλες τις 
μορφές Ε. Α : Βασική έρευνα, εφαρμοσμένη έρευνα και ανάπτυξη.
Το προβλεπόμενο λοιπόν πεδίο επιστημονικής και τεχνικής δράσης καλύπτει το 
σύνολο των τομέων που άπτονται των "φυσικών" επιστημών και των επιστημών 
"ακρίβειας", με εξαίρεση τους τομείς στους οποίους ισχύει το στρατιωτικό ή 
βιομηχανικό απόρρητο.

- 5 -
Αυτό καθ'εαυτό το εύρος του πεδίου δραστηριοτήτων που πρέπει να επιλεγεί 
συνεπάγεται την ανάγκη προσφυγής σε ιδιαίτερα αυστηρές μεθόδους επιστη­
μονικής και τεχνικής επιλογής ώστε να αποφευχθεί κάθε "διασπάθιση" των 
πόρων και να εστιαστούν οι προσπάθειες στα άτομα, στις ομάδες και στα 
θέματα που είναι περισσότερο κατάλληλα να επενεργήσουν σημαντικά στην 
τόνωση.
II. 3. Είδη πρωτοβουλίας και μέθοδοι παρέμβασης
Οι μέθοδοι και οι μηχανισμοί παρέμβασης που δοκιμάζονται σήμερα στο πλαίσιο 
της δράσης 1983-1985 δίνουν γενικά την εντύπωση ότι είναι κατάλληλοι για 
την υλοποίηση του πρώτου κοινοτικού σχεδίου τόνωσης. Εντούτοις, διαφαίνεται 
ήδη, κάτω από το πρίσμα της μέχρι σήμερα εμπειρίας, ότι χρειάζεται να 
αναθεωρηθούν, (για παράδειγμα φαίνεται τώρα καθαρά ότι ο τρόπος στήριξης "επι­
δότηση" μπορεί να εγκαταλειφθεί), να διευρυνθούν και να συμπληρωθούν αυτοί 
οι τρόποι παρέμβασης ώστε να σταθούν στο ύψος του στόχου τον οποίο καλούνται 
να φέρουν σε πέρας. Πράγματι, τρία είδη πρωτοβουλιών φαίνονται απαραίτητα 
που συνδυάζουν τα μέτρα που δοκιμάζονται τώρα με διάφορες νέες μορφές παρέμ­
βασης, τα εξής :
11. 3.1. Μέτρα για την ενίσχυση της ενδοευρωπαϊκής επιστημονικής 
και τεχνικής επικοινωνίας
Μια ευρωπαϊκή επιστημονική και τεχνική κοινότητα για να διατηρήσει τη ζωτικότη­
τά της χρειάζεται να τροφοδοτείται από πολλά κανάλια ανταλλαγών και από την 
αντιπαράθεση ιδεών και γνώσεων.
Σε κάθε προσπάθεια τόνωσης και προώθησης της Ε.Α υπονοείται λοιπόν ότι πρέπει 
να ευνοείται η κινητικότητα των ατόμων και των ιδεών.
Αποσκοπώντας σ'αυτό, χρειάζεται να επιλεγεί ένα σύνολο μέτρων :
- ενισχύσεις για την κινητικότητα των ερευνητών : υποτροφίες και επιδόματα 
έρευνας για να ευνοηθούν οι ανταλλαγές (και κυρίως οι ανταλλαγές μεταξύ Πανε­
πιστημίων και βιομηχανίας), "κάρτα ερευνητού" για τη διευκόλυνση των ενδοευ^ 
ρωπαϊκών ταξιδιών
- ενίσχυση για την επικοινωνία : ειδικευμένα δελτία σύνδεσης, δημιουργία πραγμα­
τικά ευρωπαϊκών τραπεζών επιστημονικών δεδομένων που θα είναι προσιτές ιδιαίτερα 
στις μικρού και μεσαίου μεγέθους ομάδες έρευνας.
11.3.2. Μέτρα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής επιστημονικής 
και τεχνικής συνεργασίας
Η πρόθεση έγκειται στην ενθάρρυνση της από κοινού εργασίας ομάδων του 
ιδιωτικού ή του δημόσιου τομέα που βρίσκονται σε διάφορες χώρες της Κοινότη- 
τητας. Για το σκοπό αυτό, η Κοινοτική παρέμβαση τόνωσης είναι δυνατόν να 
λάβει τις εξής δύο μορφές :
- χρηματοδοτική στήριξη, με σαφή χρονικά όρια, σύμφωνα με τις μεθόδους που 
χρησιμοποιούνται στις συμβάσεις "αδελφοποίησης" εργαστηρίων ή στις συμβάσεις 
λειτουργίας (βλέπε Παράρτημα 1)
- ενίσχυση για την καλύτερη χρησιμοποίηση των μεγάλων εγκαταστάσεων : απογραφή, 
πληροφόρηση για τις υφιστάμενες δυνατότητες, καθιέρωση κατάλληλων τελωνειακών 
διαδικασιών για τη μετακίνηση επιστημονικών εξοπλισμών.

-  6 -
II.4.3. Μέτρα για την υποβοήθηση της εκπαίδευσης και 
της απασχόλησης νέων ερευνητών*
Η Επιτροπή, με χρηματοδοτικά κίνητρα που υπόκεινται σε χρονικούς περιορισμούς 
(υποτροφίες, επιδόματα όπως εκτίθενται στο παράρτημα 1), είναι δυνοσόν να 
προσφέρει στους νέους επιστήμονες καινούργιες ευκαιρίες εκπαίδευσης*3 ή έρευνας 
οι οποίες θα συνέβαλαν στην αφομοίωσή τους στα εθνικά επιστημονικά συστήματα.
II. . Προσανατολισμοί που τυγχάνουν προτεραιότητας
Μία από τις αδυναμίες της ευρωπαϊκής επιστήμης απορρέει από το γεγονός ότι 
η βασική έρευνα παραμένει πολύ συχνά τομεακή και τα αποτελέσματά της δεν 
αξιοποιούνται επαρκώς εξαιτίας της έλλειψης της κατάλληλης διασύνδεσης 
μεταξύ της βασικής και της εφαρμοσμένης έρευνας. Όσον αφορά την εφαρμοσμένη 
έρευνα, η Κοινότητα διαθέτει σημαντικότατες δυνατότητες σΌρισμένους τομείς 
όπου είναι απαραίτητο να διατηρήσει την προπορεία που της ανήκει.
Πρέπει λοιπόν να επιλεγούν τρειη κυριεζ προτεραιότητες για τις κοινοτικές  
παοευβασεις πων οποίων η επισωυονικυ αζια θε ελεγχθεί
- προώθηση της αποστεγανοποίησης μεταξύ βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας
- ενθάρρυνση των πολυεπιστημονικών και διεπιστημονικών προσεγγίσεων
- στήριξή οιρατηγικων ερευνών πων οποίων τα απατελεσμοιτα δυνανται να  
συμβάλλουν οπού πραγματοποίηση πων Ε/Τ παχών τησ κοινότητας.
Ακολουθώντας αυτές τις προτεραιότητες αναμένεται αξιόλογη αύξηση των γνώσεων 
και των ελπιδοφόρων αναπτύξεων. Όπως, άλλωστε, το έχει προηγουμένως τονίσει 
η Επιτροπή (βλ. COM (83) 260 τελικό - 7η επιλογή του προγράμματος-πλαισίου) 
αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την προηγμένη έρευνα σε ζωτικούς τομείς της επιστήμης 
και της τεχνολογίας όπως είναι τα σύνθετα, υλικά, η βασική βιολογία, τα χημικά 
προϊόντα υψηλής ποιότητας, ( fine chemistry ), 0 ι  επιστήμες της πληροφορικής, 
η βασική οικολογία, η χρήση επιστημονικών οργάνων, η οπτική και οι επιστήμες 
της γής.
III. ΔΙΑΣΤΑΣΗ
Απαιτείται κοινοτική προσπάθεια μεγάλης εμβελείας, ικανή να αντιμετωπίσει 
την πρόκληση. Οι αναλύσεις και οι μελέτες που πραγματοποιήθηκαν για την προετοι­
μασία της πειραματικής δράσης τόνωσης έδωσαν μια εικόνα της ευρύτητας που θα 
πρέπει να δοθεί σ'ένα ανάλογο σχέδιο προκειμένου να αποδώσει αποτελέσματα στο 
ύψος των αναγκών. Διαφαίνεται λοιπόν οτι ο στόχος που πρέπει να επιλεγεί για 
την μακροπρόθεσμη ικανοποίηση των εκτιμώμενων αναγκών είναι να εμπλακεί στην 
προσπάθεια περίπου το 5X των ερευνητών των 10 κρατών μελών.
5 τα ιετρα αυτα θα σ,ιυπληρωσουν τισ υπαροχουσες δράσεις τυς Επιτροπής στον  
τουεα της εκπαίδευσης και τυς επαγγελυατικυς καταρτισυς, ιδιαίτερα οι  
υποτροφίες για πων δωυιουργια κοινών προγρυματων σπουδών, θι υελετες αυτές  
Βαι προαπεθουν επιους στα υειρα που προτεινοναι απο των Επιτροπή πων  
αναυαινωση τυς προς το Γυυβουλιο σχιηυα υε τεχνολογική Αροσδος και κοιναπυες  
Αλλανες (COM C S4/S τελικό) που εχει σκοπο υεσω των κοινών προγρα ιυατων  
πανιπιαυυιων και βιουηχανιας να αναππυξει πων εκπαίδευση και πων επα\γελ ιαπι κυ  
καπαρτση τεχνιτών και εμπειρογνωυονων υγυλυς οπαθυυς

- 7 -
Οι ίδιες αυτές αναλύσεις έκαναν φανερό ότι είναι δυνατόν να υπάρξει αξιόλογο 
αποτέλεσμα ακόμα και όταν οι δράσεις σύμπραξης και τα κίνητρα για τη συνεργασία 
αφορούν τουλάχιστον το 1% αυτών των ερευνητών. Αυτό παρέχει μια ένδειξη για 
το ποιός πρέπει να είναι ο στόχος για το πρώτο σχέδιο τόνωσης 1985 - 1988.
Η επίτευξη αυτού του στόχου πρέπει να αναζητηθεί στην ευρεία ανάπτυξη της πει­
ραματικής προσπάθειας τόνωσης, που διεξάγεται σήμερα, και στη συστηματοποίηση 
των κοινοτικών μέτρων που έχουν ήδη συμπεριληφθεί σε μερικά τομεακά προγράμ­
ματα (π.χ. Σύντηξη, Βιομοριακή Μηχανική) για να προωθήσουν την κινητικότητα 
και την εκπαίδευση των ευρωπα ίων επιστημόνων.
Γι'αυτούς τους λόγους, πρέπει να επιλεγούν δύο μορφές παρέμβασης που αλληλο- 
συμπληρώνονται και απαιτούν την ακόλουθη χρηματοδότηση :
- αφενός, τις χορηγήσεις γι'αυτό καθ'εαυτό το απτόμενο πολλών τομέων 
σχέδιο τόνωσης, που προορίζονται να εξασφαλίσουν τις συνεργασίες σε 
πολλούς τομείς (επιδόματα, αδελφοποίηση, συμβάσεις λειτουργίας), σε 
όποιο πεδίο έρευνας κριθούν αναγκαίες, και να υλοποιήσουν τα αναγκαία 
για την πλαισίωση τους μέτρα (κάρτα ερευνητού, απογραφή εξοπλισμών...).
Η Επιτροπή κρίνει ότι χρειάζεται να χορηγηθεί για το πρώτο αυτό σχέδιο 
1985-1988 ποσό 90 εκατ. ΕΟΙΙ που πρέπει να κατανεμηθεί με αύξοντα τρόπο 
στη διάρκεια αυτής της περιόδου.
(Ένα ποσό αυτού του ύφους θα επέτρεπε να αναληφθούν, κατά μέσο όρο για 
κάθε έτος, οι δαπάνες για 250 υποτροφίες, 150 επιδόματα έρευνας, 3 ή 4 
"λειτουργίες" μεγάλης εμβελείας, και να εμπλακούν περίπου 500 ερευνητές 
στις "αδελφοποιήσεις εργαστηρίων" ενώ παράλληλα θα εξασφαλιζόταν η 
χρηματοδότηση των μέτρων για την πλαισίωσή τους)
- αφετέρου, ένα ποσό που διατίθεται, στο πλαίσιο κάθε τομεακού προγράμματος, 
για μέτρα που υποβοηθούν την κινητικότητα και την εκπαίδευση των ευρωπαίων 
επιστημόνων.
Η Επιτροπή έχει ήδη δεσμευτεί προς αυτήν την κατεύθυνση. Η προσέγγιση 
αυτή πρέπει να συνεχιστεί και να συστηματοποιηθεί με την πρόβλεψη, σε κάθε 
μελλοντικό πρόγραμμα, ενός ποσοστού της χορήγησής του (το ποσοστό κυμαίνεται 
σε συνάρτηση με τον τομέα και τα χορηγούμενα χρηματοδοτικά μέσα) για τη 
χρηματοδότηση αναλόγων μέτρων. Η διαχείριση των κεφαλαίων θα εξασφαλίζεται 
στα πλαίσια κάθε προγράμματος.
IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Η Επιτροπή ζήτα πων σι υιρωνη γνωψυ του Συιβσιλιο σχυυα οε πις γενιυες 
καπευθυνσεις πων έχουν επιλεγει;
Η Επιτροπή Λαυβαναπας υπαφη τις διαβουλευσεις ιου Συυβοιλιου της 28υς 
Φεβρουάριου, θαι καθορι συ υε
καθορίσει με ακριβέστερο τρόπο τις μεθόδους εργασίας, τα πεδία δραστηριό­
τητας και τους πόρους που πρέπει να χορηγηθούν στο σχέδιο για την τόνωση 
της Ευρωπαϊκής Συνεργασίας και των επιστημονικών και τεχνικών ανταλλαγών 
και το οποίο προτίθεται να υποβάλει στο Συμβούλιο πριν από το τέλος του 
πρώτου εξαμήνου του 1984.

Παράρτημα 1
ΚΙΝΗΤΡΑ
- συμβάσεις "αδελφοποίησης εργαστηρίων"
αυτή η μορφή παρέμβασης αποσκοπεί να επιτρέψει σε ομάδες ερευνητών ή/και 
μηχανικών, που εργάζονται παράλληλα (ή σε τομείς που αλληλοσυμπληρώνονται) 
σε έναν προηγμένο ή ελπιδοφόρο τομέα σε διάφορες χώρες της Κοινότητας, να 
επιτύχουν από κοινού το "κρίσιμο" ή βέλτιστο μέγεθος, αποτελώντας, χωρίς σημα­
ντική μετακίνηση ατόμων, αυθεντικά "εργαστήρια χωρίς φραγμούς". Στην 
περίπτωση αυτή, η κοινοτική χορήγηση καλύπτει τις δαπάνες που είναι αναγ­
καίες για τις συναντήσεις των ερευνητών, την πραγματοποίηση κοινών πειρα­
μάτων, τις ανταλλαγές αποτελεσμάτων. Επίσης, όταν χρειάζεται, συνεισφέρει 
στην συμπλήρωση των μέσων (έμψυχων και χρηματοδοτικών) που είναι δυνατόν 
να λείπουν.
- επιδόματα έρευνας
αποσκοπούν κατά κύριο λόγο στην ενθάρρυνση και στη διευκόλυνση της κινητικό­
τητας των ερευνητών και στο να προσφέρουν πρόσθετες ευκαιρίες έρευνας σε 
νέους διπλωματούχους επιστήμονες. Έχοντας αυτόν το στόχο, το επίδομα 
πρέπει να επιτρέπει είτε την κάλυψη των δαπανών που συνδέονται με την απόσπα­
ση Ερευνητών σε χώρα (της ΕΟΚ) άλλη από τη δική τους, είτε την παροχή 
εργασίας σ'ένα νέο ερευνητή που εντάσσεται σε μια ομάδα ξένης χώρας. Είναι 
σκόπιμο να υπογραμμιστεί ότι αυτή η δεύτερη φόρμουλα μπορεί να χρησιμοποιη­
θεί για την ενθάρρυνση της εκπαίδευσης και της απασχόλησης εκείνων των νέων 
ερευνητών που θα επιθυμούσε να προσλάβει η βιομηχανία (κυρίως, μικρόύ και 
μεσαίου μεγέθους βιομηχανία). Στην περίπτωση αυτή ο μισθός θα εξασφαλίζε­
ται από τον βιομήχανο "εργοδότη" ενώ η συνεισφορά της Κοινότητας θα αφορά 
πια μόνο τα έξοδα που συνδέονται με την κινητικότητα και με τις ερευνητι­
κές εργασίες του νέου επιστήμονα στο εργαστήριο της ξένης χώρας.
- συμβάσεις λειτουργίας
αυτές επιτρέπουν τη στήριξη πρωτότυπων και ελπιδοφόρων εργασιών που διεξά­
γονται από επιστημονικές ή/και τεχνικές ομάδες που ανήκουν σε διάφορες χώρες 
της Κοινότητας και έχουν αναλάβε ι  να επιτύχουν από κοινού, σε δεδομένη 
προθεσμία, έναν προκαθορισμένο στόχο.
Γι'αυτό το λόγο πρέπει να καταστεί δυνατός ο συνδυασμός διαφόρων μορφών 
έρευνας: της βασικής έρευνας, της εφαρμοσμένης έρευνας και της τεχνολογικής 
ανάπτυξης.
Οι λειτουργίες αυτές ενεργούν είτε σαν συμπλήρωμα προγραμματισμένων δράσεων 
είτε σαν μια δυνατότητα ανάληψης ταχείας και απτόμενης πολλών τομέων δράσης 
στην περίπτωση που αντιμετωπίζονται επιστημονικές ή τεχνικές προκλήσεις, 
είτε τέλος σαν ένα μέσον προετοιμασίας μιας συνεχούς, προγραμματισμένης 
δράσης.
Οι "λειτουργίες" αποτελούν επίσης ένα μέσον κατάλυσης ή ενθάρρυνσης 
πολυεθνικών πρωτοβουλιών ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στα πλαίσια της Κοινότητας.

- υποτροφίες
αυτές ουνίστανται οε περιορισμένη στήριξη είναι δυνατόν να χορηγηθεί 
σε ερευνητές (αρχάριους ή έμπειρους) ώστε να μπορέσουν να μεταβουν για τη 
συμπλήρωση της εκπαίδευσης ή της ειδίκευσής τους σ'ένα εργαστήριο ξένης 
χώρας στα πλαίσια της Κοινότητας. Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να λάβουν 
δύο μορφές :
. υποτροφίες της Επιτροπής που προορίζονται για νέους ευρωπαίους 
επιστήμονες που πηγαίνουν να συμπληρώσουν την εκπαίδευσή τους ή να ανα­
λάβουν έρευνες σε χώρα της ΕΟΚ άλλη από τη δική τους (το σύστημα χορήγη­
σης υποτροφιών της Επιτροπής πρέπει να επεκταθεί στο σύνολο των επιστη­
μονικών και τεχνικών τομέων και να μην περιορίζεται στους τομείς που 
αποτελούν το αντικείμενο κοινοτικών προγραμμάτων Ε και Α).
• χορηγήσεις της Επιτροπής στους εθνικούς οργανισμούς που διανέμουν 
υποτροφίες ώστε να διευρυνθούν αυτές οι "εθνικές" ενισχύσεις περιλαμβά­
νοντας υποψήφιους από άλλες χώρες της Κοινότητας.
την πλαισίωση τους μέτρα
"κάρτα ερευνητού" για τη διευκόλυνση των ενδοευ- 
ρωπαΐκών ταζιδιών [
ειδικευμένα δελτία σύνδεσης,
δημιουργία πραγμα­
τικά ευρωπαϊκών τραπεζών επιστημονικών δεδομένων που θα είναιπροσιτές ιδιαίτερα
στις μικρού και μεσαίου μεγέθους ομάδες έρευνας.

Παράρτημα 2
ΠΡΩΤΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 
ΤΟΝΩΣΗΣ (1983)
ΕΞΕΛΙΞΙΜΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 
ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΡΟ
ΤΟΜΕΑΣ ΑΔΕΛΦΟΠΟΙΗΣΗ* ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ* ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ* ΣΥΝΟΛΟ
Φαινόμενα
διαχωριοτι-
κών επιφα-
νειών
( 20 2 8 4 34
Φυσική των 
στερεών 22 4 5 2 33
Βιολογ ί  α 41 14 7 11 73
Κλιματολο- 
γ ία 6 4 4 0 14
Καύση 2 1 5 5 13
Οπτική 5 2 2 1 10
Φωτομετρία- 
Φωτοακουστικί 4 0 0 0 4
Άλλοι 14 0 18 4 36
ΣΥΝΟΛΟ 114 27 49 27 217
(*) ΒΧ. Παράρτημα 1

C O D E  S  T  Anne«» 3
LISTE D E S  MEMBRES
ilÿ q u c  P ro f· 2 · M I60SÎB !
P ro f. ULB » Pria Nobel
D r. P. JANSSEN
Directeur G al. "Janssen Pharwaeeutlca"
Danemark D r. N. B USCH
Directeur Rlsd National Laboratory
R.F.A. D r. K. BO H H
D1r. Karlsruhe G m b H
Dr. B. H ESS  
Vice-Président MPI
D r. G. PAHL  
Vice-Président D FG
Or. B. SCHMIDT
M itglied des Vorstandes Domler
France H. CURIEN
Président C N E S
C. FREJACQ UES  
Président C N R S
J. LIONS
P ro f. Collége de France
Grèce E . E C O N O  M O U
P ro f. Unlv. Crète
Irlande D r. P. RYAN
D ire c t. An Foras Taluntals
It a lie  In g . U. BUSINARO
Délégué Fiat Europe
D r. U. CO LO F0O  
Président ENEA
P ro f. U. RATTI
U n iv e r s ité  de Ro«e

LUK9«bOUf9A. SO EVER  
P ro f. Honor·4r t
m OP. 8 . B E  H A A M
Ex Q lrtcteu r R.0 . PM tips
p ro f. O E  W A A B O  
jp ré tld tn t TOP
U K  S ir Geoffrey ALLEN
D 1r. R O  Unilover
S ir David PHILLIPS
P ro f, Osford
Présidant Advisory Board fo r Research Councils
S ir Peter SVINNERT O N ~D  Y  S R
P ro f. Cambridge
Président University grants Committee