ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Οδηγια 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα, Οδηγια 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα, Οδηγια 75/439/ΕΟΚ για τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια Οδηγια 86/278/ΕΟΚ περί της ιλύος καθαρισμού λυμάτων ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1995 - 1997

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Οδηγια 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα, Οδηγια 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα, Οδηγια 75/439/ΕΟΚ για τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια Οδηγια 86/278/ΕΟΚ περί της ιλύος καθαρισμού λυμάτων ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1995 - 1997

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΟΔΗΓΙΑ 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα

I. Εισαγωγή

II. Έκθεση με βάση τις απαντήσεις που δόθηκαν στο ερωτηματολόγιο

Παράρτημα

ΟΔΗΓΙΑ 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα

I. Εισαγωγή

II. Έκθεση με βάση τις απαντήσεις που δόθηκαν στο ερωτηματολόγιο

ΟΔΗΓΙΑ 75/439/ΕΟΚ για τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια

I. Εισαγωγή

II. Έκθεση με βάση τις απαντήσεις που δόθηκαν στο ερωτηματολόγιο

Παράρτημα

ΟΔΗΓΙΑ 86/278/ΕΟΚ περί της ιλύος καθαρισμού λυμάτων

I. Εισαγωγή

II. Έκθεση με βάση τις απαντήσεις που δόθηκαν στο ερωτηματολόγιο

Παράρτημα

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παρούσα έκθεση αποσκοπεί στην ενημέρωση των λοιπών κοινοτικών οργάνων, των κρατών μελών και του ενδιαφερομένου κοινού σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας περί αποβλήτων για την περίοδο 1995 έως 1997 και ιδίως για την εφαρμογή :

- της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ [1] για τα απόβλητα

[1] ΕΕ L 194, 25.07.1975, σ. 47, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΟΚ (ΕΕ L 78, 18.03.1991, σ. 32)

- της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ [2] για τα επικίνδυνα απόβλητα (αντικατέστησε την οδηγία78/319/ΕΟΚ)

[2] ΕΕ L 377, 31.12.1991, σ. 20

- της οδηγίας 75/439/ΕΟΚ [3] περί διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων

[3] ΕΕ L 194, 25.07.1975, σ. 31, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 87/101/EΟΚ (ΕΕ L 42, 22.12.1986, σ. 43)

- της οδηγίας 86/278/ΕΟΚ [4] για την προστασία του περιβάλλοντος και ιδίως του εδάφους κατά τη χρησιμοποίηση ιλύος καθαρισμού λυμάτων στη γεωργία.

[4] ΕΕ L 181, 04.07.1986, σ. 6

Αποτελεί την πρώτη έκθεση, σύμφωνα με το άρθρο 5 της οδηγίας 91/692/ΕΟΚ [5] για την τυποποίηση και τον εξορθολογισμό των εκθέσεων που αφορούν την εφαρμογή ορισμένων οδηγιών για το περιβάλλον, για την περίοδο 1995 έως 1997. Η Επιτροπή έχει ήδη δημοσιεύσει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή των οδηγιών 75/439/ΕΟΚ, 75/442/ΕΟΚ, 78/319/ΕΟΚ και 86/278/ΕΟΚ για την περίοδο 1990 έως 1994 [6].

[5] ΕΕ L 377, 23.12.1991, σ. 48

[6] COM (97) 23 τελικό της 27ης Φεβρουαρίου 1997

Σύμφωνα με την οδηγία 91/692/ΕΟΚ, απαιτείται από τα κράτη μέλη να υποβάλλουν εκθέσεις, οι οποίες συντάσσονται με βάση ορισμένα ερωτηματολόγια. Τα ερωτηματολόγια που αφορούν τις οδηγίες 75/439/ΕΟΚ για τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια, 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα και 86/278/ΕΟΚ για την ιλύ καθαρισμού λυμάτων, εγκρίθηκαν από την Επιτροπή με την απόφαση 94/741/ΕΚ [7] της 24ης Οκτωβρίου 1994. Παρά το γεγονός ότι τα κράτη μέλη δεν ήσαν υποχρεωμένα από νομική άποψη να αποστέλλουν τις εκθέσεις τους για την υλοποίηση της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ, δεδομένου ότι το σχετικό ερωτηματολόγιο εγκρίθηκε με καθυστέρηση [8], εκλήθησαν ωστόσο να αποστείλουν τις εκθέσεις τους για να διασφαλιστεί η συνέχεια με την προηγούμενη έκθεση.

[7] ΕΕ L 296, 17.11.1994, σ. 42

[8] ΕΕ L 256, 19.09.1997, σ. 13

Η οδηγία 91/692/ΕΟΚ απαιτεί τη δημοσίευση μιας ενοποιημένης έκθεσης από την Επιτροπή. Στόχος της εν λόγω κοινοτικής έκθεσης είναι να διευκολύνει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εκτιμήσουν την επιτευχθείσα πρόοδο ως προς την υλοποίηση των οδηγιών για τη διαχείριση λυμάτων σε ολόκληρη την Κοινότητα και, παράλληλα, να παράσχουν στο κοινό στοιχεία σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος. Οι εκθέσεις των κρατών μελών αποτελούν τη βασική πηγή πληροφοριών. Η επιτυχία της παρούσας έκθεσης εξαρτάται επομένως σε μεγάλο βαθμό από την ποιότητα και την ακρίβεια των εθνικών στοιχείων.

Τα κράτη μέλη υποχρεούντο να υποβάλουν τις εκθέσεις τους μέχρι την 30η Σεπτεμβρίου 1998. Οι εκθέσεις της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Δανίας παρελήφθησαν τον Οκτώβριο του 1998. Το Βέλγιο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο απέστειλαν τις εκθέσεις τους με, ορισμένες φορές, σημαντική καθυστέρηση.

Η Ελλάδα, η Ιταλία, και η Ισπανία δεν απέστειλαν τις απαιτούμενες εκθέσεις. Η Πορτογαλία δεν διαβίβασε την έκθεση για τα απόβλητα, τα επικίνδυνα απόβλητα και τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια, ενώ οι Κάτω Χώρες δεν απέστειλαν την έκθεση για την ιλύ καθαρισμού λυμάτων (κατάσταση τον Μάιο του 1999). Σχετικά με τις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται δυνάμει του άρθρου 226 της συνθήκης ΕΚ.

Στον Πίνακα 1 παρέχεται μια γενική εικόνα της συμβολής των κρατών μελών στην παρούσα έκθεση. Στον Πίνακα 2 εμφαίνεται η αντιστοιχία μεταξύ της κλίμακας NUTS (ονοματολογία των εδαφικών στατιστικών μονάδων) και των εθνικών διοικητικών μονάδων, που αναφέρονται στους ακόλουθους πίνακες.

Συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Θεματικό Κέντρο για τα Απόβλητα (ETC/W)

Για πρώτη φορά στον τομέα των αποβλήτων η έκθεση έχει συνταχθεί σε συνεργασία με το ETC/W που επικεντρώθηκε κυρίως στην παρουσίαση των παρεχόμενων στα ερωτηματολόγια στοιχείων σχετικά με τα απόβλητα.

Το ETC/W δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 1997 από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος και ενεργεί ως κέντρο πραγματογνωμοσύνης για τους σκοπούς του Οργανισμού του οποίου ενισχύει την αποστολή και, ειδικότερα, λαμβάνει μέρος στο Πολυετές Πρόγραμμα Εργασίας του Οργανισμού. Το ETC/W διέθετε ήδη εμπειρίες και είχε στενή συνεργασία με όλα τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στον Οργανισμό Περιβάλλοντος. Η συνεργασία αυτή θεσπίστηκε και αναπτύχθηκε μέσω του δικτύου EIONET, του οποίου ο σκοπός είναι η δημιουργία, η ανάπτυξη και ο συντονισμός εντός δικτύου για τη συλλογή, την επεξεργασία και την ανάλυση περιβαλλοντικών στοιχείων (Eυρωπαϊκό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης και Παρατήρησης), και ειδικότερα των Εθνικών Κέντρων Αναφοράς για τα Απόβλητα.

Η παρακολούθηση της συνεργασίας με το ETC/W αποσκοπεί στη δημιουργία βάσεων δεδομένων για μελλοντική σύνταξη εκθέσεων. Η συνεργασία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος και της Επιτροπής σε θέματα εκθέσεων έχει πλέον τυποποιηθεί δυνάμει του άρθρου 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1210/90 [9].

[9] ΕΕ L 120, 11.5.1990, σ. 1, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό αριθ. 933/1999 (ΕΕ L 117, 05.05.1999, σ.1.)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 1: Συνοπτική παρουσίαση των παραληφθέντων στοιχείων από τα κράτη μέλη (κατάσταση τον Μάιο του 1999)

// Δεν παρελήφθησαν στοιχεία

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 2: Αντιστοιχία μεταξύ των επιπέδων NUTS και των εθνικών διοικητικών μονάδων.

Στα εθνικά σύνολα μιας κλίμακας λαμβάνονται υπόψη τα υψηλότερα επίπεδα που αφορούν την κλίμακα αυτή (π.χ. στο Βέλγιο: 10 επαρχίες και 1 μονάδα, τις Βρυξέλλες, που ανήκει επίσης στην κλίμακα Nuts 1).

ΟΔΗΓΙΑ75/442/ΕΟΚ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ, ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 91/156/ΕΟΚ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η οδηγία75/442/ΕΟΚ [10] αποτελεί το νομικό πλαίσιο της κοινοτικής πολιτικής για τη διαχείριση των αποβλήτων. Τέθηκε σε ισχύ το 1977 και στη συνέχεια τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΟΚ [11] για να συμπεριλάβει τις γενικές κατευθύνσεις που καθορίστηκαν το 1989 στο πλαίσιο της κοινοτικής στρατηγικής για τη διαχείριση των αποβλήτων. Η αναθεώρηση της στρατηγικής, στις 30 Ιουλίου 1996, [12] επιβεβαίωσε τα βασικά στοιχεία και τα προσάρμοσε στις απαιτήσεις για τα επόμενα πέντε έτη.

[10] ΕΕ L 194, 25.07.1975, σ. 47

[11] ΕΕ L 78, 18.03.1991, σ. 32

[12] COM(96) 399 τελικό της 30.07.1996

Οι βασικές διατάξεις της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε, είναι συγκεκριμένα :

- ο ορισμός των αποβλήτων, ο οποίος αναπτύχθηκε περαιτέρω μέσω του Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων (EWC), που καταρτίστηκε με την απόφαση 94/3/ΕΚ [13] της Επιτροπής, καθώς και η λοιπή ορολογία που αφορά τη διαχείριση αποβλήτων (άρθρο 1)

[13] ΕΕ L 5, 07.01.1994, σ. 15

- η ιεράρχηση των γενικών αρχών της διαχείρισης αποβλήτων : περιορισμός των αποβλήτων, ανάκτηση, ασφαλής διάθεση (άρθρα 3 και 4)

- η αρχή της γειτνίασης και της αυτάρκειας που ισχύει για τα απόβλητα όσον αφορά την τελική διάθεση και τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου εγκαταστάσεων διάθεσης (άρθρο 5)

- η υποχρέωση από μέρους των κρατών μελών να καταρτίζουν σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων, τα οποία είναι απαραίτητα για την υλοποίηση της εν λόγω πολιτικής (άρθρο 7)

- η έγκριση εγκαταστάσεων ή επιχειρήσεων που ασκούν δραστηριότητες διάθεσης και ανάκτησης αποβλήτων (άρθρα 9 και 10)

- η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» (άρθρο 15)

- οι απαιτήσεις σχετικά με τη σύνταξη εκθέσεων (άρθρο 16).

Η ενοποιημένη έκθεση που ακολουθεί βασίζεται στο ερωτηματολόγιο που εγκρίθηκε με την απόφαση 94/741/ΕΚ [14] της Επιτροπής της 24ης Οκτωβρίου 1994. Σύμφωνα με την οδηγία 91/692/ΕΟΚ [15] τα κράτη μέλη υποχρεούντο να υποβάλουν τις εκθέσεις τους για την περίοδο από το 1995 έως 1997, μέχρι την 30ή Σεπτεμβρίου 1998. Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία δεν απέστειλαν τις εκθέσεις τους και κατά συνέπεια η ενοποιημένη έκθεση αναφέρεται αποκλειστικά σε ένδεκα κράτη μέλη. Όσον αφορά το Βέλγιο, δεν υπάρχει για τα απόβλητα ομοσπονδιακός νόμος για την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας. Κάθε μια από τις τρεις περιφέρειες (η Βαλλονία, η Φλάνδρα και οι Βρυξέλλες) εφαρμόζει ανεξάρτητα την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα απόβλητα. Μόνο οι περιφέρειες της Φλάνδρας και της Βαλλονίας απέστειλαν τις εκθέσεις τους.

[14] ΕΕ L 296, 17.11.1994, σ. 42

[15] ΕΕ L 377, 23.12.1991, σ. 48

Εκτός από το πρώτο μέρος του ερωτηματολογίου (ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ) η εφαρμογή του ορισμού των αποβλήτων και ο Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων έχουν αξιολογηθεί για όλα τα 15 κράτη μέλη.

II. ΈΚΘΕΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΌΓΙΟ (ΑΠΌΦΑΣΗ 94/741/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ)

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

1. Εθνικό δίκαιο

Τα ένδεκα κράτη μέλη που υπέβαλαν τις εκθέσεις τους (δύο περιφέρειες του Βελγίου, η Δανία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Φινλανδία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο), επιβεβαίωσαν ότι έχουν παράσχει στην Επιτροπή λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τους νόμους και κανονισμούς για την ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα, όπως τροποποιήθηκε.

Ορισμός της έννοιας "απόβλητα" και ο Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων (άρθρο 1(α))

Σύμφωνα με την οδηγία 75/442/ΕΟΚ, ως "απόβλητο" νοείται κάθε ουσία ή αντικείμενο που ανήκει στις κατηγορίες που καθορίζονται στο Παράρτημα I, το οποίο ο κάτοχός του αποβάλλει ή προτίθεται να αποβάλει ή υποχρεούται να αποβάλει (άρθρο 1(α), πρώτο εδάφιο). Σύμφωνα με το άρθρο 1(α) δεύτερο εδάφιο, η Επιτροπή ενέκρινε με την απόφαση 94/3/ΕΚ τον επονομαζόμενο Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων (EWC).

Από μακρού χρόνου, η έλλειψη σύγκλισης των εθνικών ορισμών και η μη τήρηση της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ήταν αναμφισβήτητα από τα μεγαλύτερα και ουσιαστικότερα προβλήματα στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων. Η Επιτροπή έχει διαπιστώσει ότι οι διαφορές ως προς την έννοια που αποδίδουν τα κράτη μέλη στα απόβλητα, καθώς και η κατάρτιση διαφορετικών καταλόγων για τα απόβλητα, αποτελούν σημαντικά εμπόδια για την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Τα προβλήματα αυτά εμποδίζουν το διπλό στόχο τον οποίο εξυπηρετεί ο ορισμός της Κοινότητας για τα απόβλητα, δηλαδή την περιβαλλοντική προστασία και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Από το 1996, τα περισσότερα κράτη μέλη αποφάσισαν να ενσωματώσουν τον κοινοτικό ορισμό της έννοιας "απόβλητα", εξακολουθούν όμως να υπάρχουν διαφορές. Οι διαφορές αυτές είναι διαφορετικής φύσης και ποικίλλουν από ιδιαίτερα συγκεκριμένες λεπτομέρειες χωρίς σημαντικές επιπτώσεις από πρακτική άποψη, έως τις ιδιαίτερα σοβαρές αποκλίσεις από το κοινοτικό δίκαιο.

Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, θα πρέπει να ενσωματωθούν στο εθνικό δίκαιο τρία στοιχεία, έτσι ώστε να συμφωνούν με τον κοινοτικό ορισμό για τα απόβλητα, δηλαδή ο όρος "απόβλητα", το Παράρτημα I της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου και ο Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων (EWC).

Στη βάση αυτή, η Επιτροπή επισημαίνει το γεγονός ότι πέντε μόνο κράτη μέλη (η Δανία, [16] η Φινλανδία, [17] η Ιταλία, [18] η Ισπανία [19] και η Σουηδία [20]) έχουν ενσωματώσει ορθά όλα τα σχετικά στοιχεία για τον ορισμό των αποβλήτων.

[16] Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος αριθ. 299 της 30ής Απριλίου 1997 για τα απόβλητα

[17] Νόμος περί αποβλήτων 1072/1993. Διάταγμα για τα απόβλητα 1390/1993. Απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος αριθ. 867/1996 περί του καταλόγου των πλέον συνήθων αποβλήτων και των επικινδύνων αποβλήτων

[18] Νομοθετικό Διάταγμα αριθ. 22, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 91/156/ΕΟΚ για τα απόβλητα, της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα και της οδηγίας 94/62/ΕΚ για τη συσκευασία και τη συσκευασία αποβλήτων, της 5ης Φεβρουαρίου 1997

[19] Νόμος 10/1998 για τα απόβλητα, της 21ης Απριλίου 21

[20] Κωδικός περιβάλλοντος (SFS 1998:808) της 11ης Ιουνίου 1998 (πρόκειται να ισχύσει από 1ης Ιανουαρίου 1999). Διάταγμα (SFS 1998:902) της 26ης Ιουνίου 1998

Στο Βέλγιο, οι περιφέρειες της Φλάνδρας [21] και της Βαλλονίας [22] έχουν ενσωματώσει ορθά τα τρία στοιχεία του ορισμού, ενώ η νομοθεσία της περιφέρειας Βρυξελλών [23] δεν έχει θεσπίσει τον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων.

[21] Διάταγμα της 20ής Απριλίου 1994, που τροποποιεί το Διάταγμα της 2ας Ιουλίου 1981 σχετικά με τη διαχείριση αποβλήτων. Διάταγμα της Φλαμανδικής Κυβέρνησης για την θέσπιση φλαμανδικού κανονισμού σχετικά με την πρόληψη και τη διαχείριση αποβλήτων (VLAREA) της 17ης Δεκεμβρίου 1997

[22] Διάταγμα για τα απόβλητα της 27ης Ιουνίου 1996. Διάταγμα της Κυβέρνησης της Βαλονίας για την κατάρτιση καταλόγου αποβλήτων, της 10ης Ιουλίου 1997

[23] Διάταγμα για την πρόληψη και τη διαχείριση αποβλήτων της 7ης Μαρτίου 1991

Η Αυστρία δεν έχει ενσωματώσει ορθά τον κοινοτικό ορισμό για τα απόβλητα. Σύμφωνα με την αυστριακή νομοθεσία ως απόβλητα νοούνται "[_] εμπορεύματα δυνάμενα να μεταφερθούν, τα οποία ο ιδιοκτήτης ή ο κάτοχος προτίθεται να αποβάλει ή έχει αποβάλει, ή εφόσον ο χαρακτηρισμός του αποβλήτου και η επεξεργασία του απαιτούνται βάσει του δημόσιου συμφέροντος. Οι εξαιρέσεις από τον εν λόγω ορισμό περιλαμβάνουν νέα προϊόντα, τα οποία χρησιμοποιούνται ακόμα, καθώς και εμπορεύματα τα οποία χρησιμοποιούνται ή ανακυκλώνονται στον τόπο παραγωγής τους. Για τα γεωργικά απόβλητα διατυπώνονται ειδικές εξαιρέσεις. Επιπλέον, ένα προϊόν που χαρακτηρίζεται ως απόβλητο και υποβάλλεται σε μια διαδικασία ανάκτησης (παλαιό προϊόν) θεωρείται ως απόβλητο εφόσον το προϊόν αυτό ή οι ουσίες που ανακτώνται από αυτό έχουν υποβληθεί σε μια επιτρεπόμενη διαδικασία χρησιμοποίησης ή ανάκτησης". Επιπλέον, τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια δεν περιλαμβάνονται στον ορισμό των αποβλήτων [24].

[24] Άρθρο 2 παράγραφος 1 του νόμου για τη διαχείριση των αποβλήτων, της 6ης Ιουνίου 1990

Η Γαλλία ούτε έχει ενσωματώσει πλήρως τον κοινοτικό ορισμό για τα απόβλητα και το σχετικό Παράρτημα I για τις κατηγορίες αποβλήτων, ούτε έχει καταρτίσει τον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων. Στη γαλλική νομοθεσία, ως απόβλητο νοείται "[&] κάθε κατάλοιπο που προκύπτει από τη διαδικασία παραγωγής, μεταποίησης και χρησιμοποίησης, κάθε ουσία, υλικό, προϊόν ή γενικότερα κάθε αγαθό που δύναται να μεταφερθεί και το οποίο εγκαταλείπεται ή του οποίου ο κάτοχος προτίθεται να το εγκαταλείψει" [25]. Είναι τουλάχιστον αμφίβολο εάν ο όρος "εγκατάλειψη" είναι ισοδύναμος με την "απομάκρυνση"· επιπλέον, η απαίτηση της οδηγίας σύμφωνα με την οποία ένα υλικό το οποίο ο κάτοχός του υποχρεούται να αποβάλει, αποτελεί απόβλητο, απουσιάζει πλήρως από τον εν λόγω ορισμό.

[25] Άρθρο 1 παράγραφος 2 του νόμου αριθ. 75-633 σχετικά με τον περιορισμό των αποβλήτων και την επανάκτηση υλικών, της 15ης Ιουλίου 1975 (όπως τροποποιήθηκε)

Οι Κάτω Χώρες δεν ενσωμάτωσαν τον ορισμό για τα απόβλητα, τα οποία στην ολλανδική νομοθεσία ορίζονται ως "όλες οι ουσίες, παρασκευάσματα ή άλλα προϊόντα τα οποία ο κάτοχός τους αποβάλλει, προτίθεται να αποβάλει ή υποχρεούται να αποβάλει με σκοπό την απομάκρυνσή τους ή την ανάκτηση" [26]. Το Παράρτημα I για τις κατηγορίες αποβλήτων και ο Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων δεν έχουν επίσης ενσωματωθεί στην ολλανδική νομοθεσία.

[26] Άρθρο 1 παράγραφος 1 του νόμου περιβαλλοντικής διαχείρισης (1993)

Η Γερμανία έχει ενσωματώσει το παράρτημα σχετικά με τις κατηγορίες αποβλήτων και τον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων. Εντούτοις, αποκλίνοντας από τον κοινοτικό ορισμό, η γερμανική νομοθεσία ορίζει ως απόβλητα "[&] κάθε κινητή ιδιοκτησία που υπάγεται σε μία από τις ομάδες που απαριθμούνται στο Παράρτημα I, την οποία ο κάτοχός της αποβάλλει, επιθυμεί να αποβάλει ή πρέπει να αποβάλει. Τα 'απόβλητα προς ανάκτηση' είναι τα απόβλητα που αξιοποιούνται· τα απόβλητα που δεν αξιοποιούνται είναι 'απόβλητα προς διάθεση' [27].

[27] Άρθρο 3 παράγραφος 1, νόμος της 27ης Σεπτεμβρίου 1994 για τον περιορισμό, την ανακύκλωση και τη διάθεση αποβλήτων

Η Ελλάδα έχει θεσπίσει το Παράρτημα I για τις κατηγορίες αποβλήτων και τον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων, δεν έχει όμως ενσωματώσει τον ορισμό των αποβλήτων ως έχει και έχει μόνο ορίσει τα 'στερεά απόβλητα' με αναφορά στον ορισμό των επικινδύνων αποβλήτων [28].

[28] Απόφαση 69728/824 σχετικά με τα μέτρα και τους όρους για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων, της 17ης Μαΐου 1996

Η ιρλανδική νομοθεσία έχει ενσωματώσει επακριβώς τον κοινοτικό ορισμό των αποβλήτων. Εντούτοις, έχει συμπεριλάβει ένα συμπληρωματικό στοιχείο το οποίο είναι ξένο σε σχέση με τον ορισμό της ΕΚ, δηλαδή μια iuris tantum υπόθεση σύμφωνα με την οποία οτιδήποτε αποβάλλεται ως απόβλητο πρέπει να θεωρείται ως απόβλητο [29].

[29] Άρθρο 4.1.α του νόμου για τη διαχείριση των αποβλήτων, 1996

Το Λουξεμβούργο ορίζει ως απόβλητα "κάθε ουσία ή αντικείμενο που ανήκει στις κατηγορίες του Παραρτήματος 1 του εν λόγω νόμου και, κατά κανόνα, κάθε κινητό προϊόν το οποίο εγκαταλείπεται ή το οποίο ο κάτοχός του έχει αποφασίσει να εγκαταλείψει ή υποχρεούται να αποβάλει. Τα εν λόγω προϊόντα και ουσίες που προορίζονται να αξιοποιηθούν θεωρούνται ως απόβλητα κατά την έννοια του ισχύοντος νόμου, έως ότου επανεισαχθούν τα ίδια καθώς και τα δευτερεύοντα προϊόντα ή η ενέργεια που προκύπτει από τις εργασίες αξιοποίησης, στο οικονομικό κύκλωμα" [30]. Ο Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων δεν έχει ενσωματωθεί, αλλά το Παράρτημα I για τις κατηγορίες αποβλήτων αποτελεί τμήμα της σχετικής νομοθεσίας του Λουξεμβούργου.

[30] Άρθρο 3.α, νόμος για τον περιορισμό και τη διαχείριση αποβλήτων, της 17ης Ιουνίου 1994

Η Πορτογαλία έχει ενσωματώσει στη νομοθεσία της τον ορισμό των αποβλήτων και τον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων, δεν έχει όμως ενσωματώσει το Παράρτημα I για τις κατηγορίες των αποβλήτων [31].

[31] Νομοθετικό Διάταγμα 239/97 της 9ης Σεπτεμβρίου 1997. Κανονισμός αριθ. 818/97 της 5ης Σεπτεμβρίου 1997

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ενσωματώσει τον ορισμό των αποβλήτων και το Παράρτημα I για τις κατηγορίες των αποβλήτων, δεν έχει όμως εγκρίνει ακόμα τον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων [32].

[32] Κανονισμοί για την άδεια διαχείρισης αποβλήτων, 1994 (1994 αριθ. 1056). Tα απόβλητα και η ρύπανση της γης (Βόρεια Ιρλανδία) Διάταγμα 1997 της 26ης Νοεμβρίου 1997. Νομοθετικά μέσα της Βόρειας Ιρλανδίας, 1997 αριθ. 2778 (N.I.19). Κανονισμοί περί αποβλήτων του 1995 σχετικά με τη δημόσια υγεία στο Γιβραλτάρ

2. Αρμόδιες αρχές - Άρθρο 6

Σύμφωνα με το άρθρο 6, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να προβούν στη σύσταση ή την υπόδειξη των αρμόδιων αρχών που θα είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή της οδηγίας.

Ο Πίνακας 1 παρέχει μια γενική εικόνα των διαφόρων διαρθρώσεων των αρμόδιων για τα απόβλητα εθνικών διοικήσεων. Ο αριθμός των αρχών στον τομέα των αποβλήτων και οι αρμοδιότητές τους, ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΟΔΗΓΊΑΣ

1. Σχέδια διαχείρισης αποβλήτων - Άρθρο 7

Σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1, οι αρμόδιες αρχές υποχρεούνται να συντάξουν σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων, τα οποία θα αφορούν ιδίως τον τύπο, την ποσότητα και την προέλευση των αποβλήτων που πρόκειται να αξιοποιηθούν και να διατεθούν, τις γενικές απαιτήσεις, τις τυχόν ειδικές ρυθμίσεις για συγκεκριμένα απόβλητα και τις ενδεδειγμένες τοποθεσίες ή εγκαταστάσεις για τη διάθεση αποβλήτων. Το άρθρο 6 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα και το άρθρο 14 της οδηγίας 94/62/ΕΚ για τη συσκευασία και τα απόβλητα συσκευασιών απαιτούν επίσης την κατάρτιση σχεδίων διαχείρισης για τα εν λόγω απόβλητα. Τα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων αποτελούν βασικό στοιχείο της κοινοτικής προσέγγισης για τα απόβλητα.

Ο Πίνακας 2 παρέχει μια γενική εικόνα των υφισταμένων σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων. Τα υποβληθέντα σχέδια ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό ως προς τη δομή τους, το περιεχόμενο και το βαθμό λεπτομέρειας. Ένας από τους λόγους είναι ότι τα εν λόγω σχέδια έχουν καταρτιστεί σε διάφορα εθνικά, περιφερειακά και τοπικά επίπεδα, ενώ ένας άλλος λόγος είναι ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν εμπειρίες διαφορετικού επιπέδου ως προς το σχεδιασμό της διαχείρισης αποβλήτων.

Η ποιότητα των εθνικών σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να μην είναι ικανοποιητική. Με βάση τα σχέδια που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή, έχουν κινηθεί ορισμένες διαδικασίες επί παραβάσει κατά των κρατών μελών που δεν τήρησαν τις διάφορες διατάξεις που αφορούν τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων. Η Ελλάδα και το Λουξεμβούργο δεν έχουν ακόμα κοινοποιήσει σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων. Όσον αφορά τα λοιπά κράτη μέλη, με εξαίρεση την Αυστρία, τα κοινοποιηθέντα στην Επιτροπή σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων δεν καλύπτουν όλα τα είδη αποβλήτων ή ολόκληρο το έδαφος του συγκεκριμένου κράτους μέλους. Από τις συζητήσεις με τα κράτη μέλη διαφάνηκε κάποιο ενδιαφέρον για τη θέσπιση ευρωπαϊκών γενικών κατευθύνσεων για το σχεδιασμό της διαχείρισης αποβλήτων. Το Ευρωπαϊκό Θεματικό Κέντρο για τα απόβλητα καταρτίζει επί του παρόντος γενικές κατευθύνσεις για τα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων, οι οποίες θα αποτελέσουν ένα χρήσιμο μέσο για τη βελτίωση και την προσαρμογή του επιπέδου σχεδιασμού της διαχείρισης των αποβλήτων για τα σημερινά και τα μελλοντικά κράτη μέλη.

Η συνεργασία μεταξύ κρατών μελών, όπως αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2, έχει υλοποιηθεί μεταξύ της Φινλανδίας, της Νορβηγίας και της Σουηδίας σχετικά με την τελική διάθεση των αστικών αποβλήτων, καθώς και μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας σχετικά με την καύση αποβλήτων νοσοκομείων στο Ηνωμένο Βασίλειο.

2. Λεπτομέρειες σχετικά με τον περιορισμό και την αξιοποίηση αποβλήτων -Άρθρο 3

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας, καθώς και την Κοινοτική Στρατηγική Διαχείρισης Αποβλήτων, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να λάβουν μέτρα για την ενθάρρυνση του περιορισμού των αποβλήτων (μείωση της δημιουργίας αποβλήτων και των οχλήσεών τους) και για την αξιοποίηση αποβλήτων (κατά προτίμηση επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και ανάκτηση ενέργειας).

Στο Βέλγιο, η φλαμανδική περιφέρεια κατάρτισε τρία προγράμματα για την προώθηση του περιορισμού των αποβλήτων. Tο πρώτο πρόγραμμα αποσκοπεί στην ενίσχυση έργων για τον εντοπισμό περιβαλλοντικών προβλημάτων στο βιομηχανικό τομέα και για τη δημιουργία γενικών κατευθύνσεων. Στο πλαίσιο του δεύτερου προγράμματος ενισχύονται έργα για την απόδειξη της σκοπιμότητας λήψης προληπτικών μέτρων σε τουλάχιστον δύο εταιρίες στον ίδιο τομέα. Το τρίτο πρόγραμμα ενισχύει τις απογραφές αποβλήτων ανά κατηγορία και την ανάπτυξη μέτρων και σχεδίων για τον περιορισμό των αποβλήτων. Η περιφέρεια της Βαλλονίας αναφέρθηκε στο σχέδιο διαχείρισης των αποβλήτων "τα απόβλητα στη Βαλλονία μέχρι το 2010" (wallon des dιchets, Horizon 2010).

Η Γαλλία αναφέρθηκε στη νομική εφαρμογή, δεν παρέσχε όμως λεπτομέρειες σχετικά με την πρακτική εφαρμογή.

Η Δανία επιβεβαίωσε επίσης το γεγονός ότι το άρθρο 3 έχει εφαρμοστεί μέσω της γενικής νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος και αναφέρθηκε επιπλέον σε εθνικά σχέδια για μη ρυπαίνουσες τεχνολογίες και την επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων.

Η Γερμανία απαρίθμησε τα νομικά κείμενα που αφορούν τον περιορισμό και τη ανακύκλωση αποβλήτων. Κατά τον τρόπο αυτό, η εκπλήρωση της βασικής υποχρέωσης για την ελαχιστοποίηση και την ανάκτηση αποβλήτων, αποδεικνύεται κατά τη διαδικασία έκδοσης αδειών, σύμφωνα με την παράγραφο 5 (1) του ομοσπονδιακού νόμου για τον έλεγχο των οχλήσεων. Όσον αφορά την ενημέρωση, οι τοπικές αυτοδιοικήσεις είναι υποχρεωμένες να παρέχουν στοιχεία σχετικά με προϊόντα που ελαχιστοποιούν την παραγωγή αποβλήτων, καθώς και σχετικά με τη χρήση ανακυκλωμένων υλικών, ενώ οι εγκαταστάσεις υποχρεούνται να ορίζουν έναν «σύμβουλο για τα απόβλητα» και ειδικευμένοι φορείς δύνανται να επιθεωρούν τους παράγοντες του τομέα της διαχείρισης αποβλήτων.

Στην Ιρλανδία τα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων (σύμφωνα με το άρθρο 7) πρέπει να περιλαμβάνουν στόχους για την πρόληψη ή την ελαχιστοποίηση της παραγωγής ή της όχλησης των αποβλήτων και να διευκρινίζουν τα προς λήψη μέτρα με σκοπό την επίτευξη των εν λόγω στόχων (τμήμα 22 του νόμου περί διαχείρισης των αποβλήτων, 1996). Επιπλέον, τα άτομα που ασκούν γεωργικές, εμπορικές ή βιομηχανικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της παρασκευής οποιουδήποτε προϊόντος, πρέπει να λαμβάνουν δεόντως υπόψη την ανάγκη πρόληψης ή ελαχιστοποίησης της παραγωγής αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της μελέτης του προϊόντος (τμήμα 28 του νόμου περί διαχείρισης των αποβλήτων, 1996). Ο Υπουργός δύναται να διευκρινίζει τα μέτρα πρόληψης και ελαχιστοποίησης.

Το Λουξεμβούργο έχει εφαρμόσει τα μέτρα μέσω του άρθρου 6 του νόμου της 17ης Ιουνίου 1994 για τον περιορισμό και τη διαχείριση αποβλήτων. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος έχει αναλάβει τις ακόλουθες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες: - πρότυπο πειραματικό έργο για την χωριστή συλλογή βιολογικών αποβλήτων - προώθηση μεμονωμένης λιπασματοποίησης - χωριστή συλλογή και ενημερωτικές εκστρατείες για τα επικίνδυνα αστικά απόβλητα - έννοια της φορολογίας για τα αστικά απόβλητα (αφορά το 15% του πληθυσμού και επιτυγχάνει μείωση των αποβλήτων κατά 50%) - οι εγκαταστάσεις που περιλαμβάνονται σε ειδικούς καταλόγους πρέπει να καταρτίζουν σχέδια για τον περιορισμό και τη διαχείριση αποβλήτων.

Οι Κάτω Χώρες δεν απάντησαν στο ερώτημα αυτό.

Η Αυστρία γνωστοποίησε ότι έχουν ήδη υποβληθεί λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τη λήψη μέτρων για την ενθάρρυνση του περιορισμού και της αξιοποίησης αποβλήτων.

Η Φινλανδία αναφέρθηκε στη νομική εφαρμογή, χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες πρακτικής φύσεως.

Η Σουηδία αναφέρθηκε μόνο στη νομοθεσία, που είχε ήδη κοινοποιηθεί, χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομερή στοιχεία.

Το Ηνωμένο Βασίλειο επιβεβαίωσε την εφαρμογή χωρίς να παράσχει νέες επεξηγήσεις. Στην προηγούμενη έκθεση δηλώθηκε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ενσωματώσει την απαίτηση, με εξαίρεση σε ό,τι αφορά τη Βόρεια Ιρλανδία.

- Η φλαμανδική περιφέρεια του Βελγίου και το Λουξεμβούργο έθεσαν σε εφαρμογή ειδικά προγράμματα ή ενέργειες για την ενίσχυση της πρόληψης και της ανάκτησης. Η Γερμανία και Ιταλία διευκρίνισαν τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται οι στόχοι στις διαδικασίες για τη διαχείριση αποβλήτων (διαδικασίες έκδοσης αδειών και σχέδια διαχείρισης αποβλήτων), ενώ τα λοιπά κράτη μέλη επιβεβαίωσαν απλώς ότι οι απαιτήσεις έχουν ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο. Είναι αμφίβολο εάν και σε πιο βαθμό έχουν μειωθεί τα απόβλητα· επίσης, δεν υπάρχει ούτε τρόπος υπολογισμού της επίτευξης των στόχων και της δυνατότητας σύγκρισης των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων.

3. Αυτάρκεια ως προς τη διάθεση αποβλήτων - Άρθρο 5

Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 τα κράτη μέλη υποχρεούνται να λαμβάνουν μέτρα για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και επαρκούς δικτύου εγκαταστάσεων διάθεσης, έτσι ώστε να παράσχουν τη δυνατότητα στην Κοινότητα και στα κράτη μέλη να καταστούν αυτάρκεις ως προς τη διάθεση των αποβλήτων. Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3α στοιχείο i) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 259/93, τα κράτη μέλη δύνανται να απαγορεύουν τη μεταφορά αποβλήτων με σκοπό τη διάθεσή τους.

Όσον αφορά το Βέλγιο, η φλαμανδική περιφέρεια δεν κοινοποίησε τη λήψη σχετικών μέτρων. Η συνεργασία με άλλα κράτη μέλη υλοποιείται κατά περίπτωση, όχι όμως κατά τρόπο δομημένο. Η περιφέρεια της Βαλλονίας έχει ξεκινήσει τη συνεργασία με γειτονικές περιφέρειες κατά την προετοιμασία του σχεδίου διαχείρισης αποβλήτων «Horizon 2010». Οι δύο βελγικές περιφέρειες εξάγουν το 4% των επικινδύνων αποβλήτων, ποσότητα από την οποία το 96,3% ανακυκλώνεται, το 3,4% υφίσταται καύση με ανάκτηση ενέργειας και το 0,3% διατίθεται για καύση (βλ. γραφική παράσταση 2). Όσον αφορά τη διάθεση επικίνδυνων αποβλήτων, το Βέλγιο επέτυχε βαθμό αυτάρκειας 99,97%.

Η Δανία αναφέρθηκε στην προηγούμενη έκθεση, στην οποία είχε δηλώσει ότι υπάρχουν επαρκείς δυνατότητες διάθεσης και ότι, ιδίως μέσω της έγκρισης σχεδίων διαχείρισης και συμφωνιών συνεργασίας μεταξύ εταιρειών διαχείρισης αποβλήτων, σχεδιαζόταν η βέλτιστη χρησιμοποίηση των δυνατοτήτων τους και η ορθή από περιβαλλοντική άποψη διάθεση των αποβλήτων.

Η Γερμανία έχει λάβει τα ακόλουθα μέτρα: σχέδια διαχείρισης αποβλήτων που καλύπτουν ολόκληρο το έδαφος της Γερμανίας, συνεργασία μεταξύ των ομόσπονδων κρατιδίων (Lδnder), συνεργασία μεταξύ των φορέων διαχείρισης των αποβλήτων σε διάφορα ομόσπονδα κράτη και φορέων από τα ίδια τα ομόσπονδα κράτη. Η συνεργασία με άλλα κράτη μέλη έχει επιτευχθεί μεταξύ Mekklenburg και Vorpommern στο πλαίσιο της σύμβασης MARPOL και μεταξύ Niedersachsen, Βρέμης και επαρχιών της Δανίας. Όσον αφορά το βαθμό αυτάρκειας, η Γερμανία εξήγαγε το 1995 περίπου το 0,3% (1,1 εκατ. τόνους), των αποβλήτων για ανάκτηση (85%) και διάθεση (15%)· κατά το 1996, η Γερμανία εξήγαγε περίπου 1,22 εκατ. τόνους, ποσότητα από την οποία το 90,8% χρησιμοποιήθηκε για ανάκτηση. Τα στοιχεία αυτά δεν παρουσιάζονταν στους πίνακες (βλ. πίνακες 3.1 και 3.2).

Σύμφωνα με την προηγούμενη έκθεση, η Γαλλία επιθυμούσε ιδίως να οργανώσει τη μεταφορά αποβλήτων. Στην έκθεση αυτή η Γαλλία επισήμανε τη λήψη μέτρων για τα απόβλητα από νοσοκομεία και υγειονομικές υπηρεσίες, χωρίς να επεξηγεί τις μεταβολές ως προς την αρχή της αυτάρκειας. Συνολικά η Γαλλία δήλωσε ότι επέτυχε βαθμό αυτάρκειας 99,95%, αναφέρθηκε όμως αποκλειστικά στα επικίνδυνα απόβλητα (επί συνόλου 4 εκατ. τόνων επικίνδυνων αποβλήτων, 2.000 τόνοι εξήχθησαν για να διατεθούν). Τα στοιχεία αυτά δεν παρουσιάζονταν στον πίνακα για τα επικίνδυνα απόβλητα (βλ. πίνακα 3.1).

Στην Ιρλανδία τα μέτρα για τη θέσπιση ενός ολοκληρωμένου και επαρκούς δικτύου εγκαταστάσεων διάθεσης, πρέπει να αποτελέσουν τμήμα των τοπικών και κρατικών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων. Όσον αφορά την αρχή σύμφωνα με την οποία ευθύνεται ο παραγωγός, η διαχείριση βιομηχανικών αποβλήτων αποτελεί ζήτημα πρώτης προτεραιότητας για την ίδια τη βιομηχανία. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος δύναται να προωθεί ή να ενισχύει (συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδοτικής ενίσχυσης) τη δημιουργία απαραίτητων εγκαταστάσεων διαχείρισης των αποβλήτων. Μεταξύ του 1994 και του 1999, διατέθηκαν, δυνάμει του χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ λειτουργικού προγράμματος για την παροχή περιβαλλοντικών υπηρεσιών, περί τα 15,4 εκατ. EUR ως ενίσχυση για εγκαταστάσεις ανάκτησης και για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων.

Τα επικίνδυνα απόβλητα που απαιτούν καύση σε υψηλές θερμοκρασίες δύνανται να εξάγονται από την Ιρλανδία στο Ηνωμένο Βασίλειο (στο πλαίσιο του βρετανικού σχεδίου διαχείρισης του 1996 για την εξαγωγή και την εισαγωγή αποβλήτων). Σύμφωνα με τον πίνακα 3.2 και τη γραφική παράσταση 2, εξήχθη το 23% των επικίνδυνων αποβλήτων και από την εν λόγω ποσότητα το 47% εξήχθη για ανακύκλωση, το 36% για καύση, το 11% για απόθεση σε χωματερές και το 6% για άλλου είδους επεξεργασία. Όσον αφορά τη διάθεση επικίνδυνων αποβλήτων, η Ιρλανδία επέτυχε βαθμό αυτάρκειας 67% μόνο (περί τους 54600 τόνους).

Το Λουξεμβούργο κατέθεσε κατάλογο με τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις διάθεσης εντός της χώρας. Εξήγαγε περίπου το 70% των επικίνδυνων αποβλήτων (~ 99000 τόνους), ποσότητα από την οποία το 53% για ανακύκλωση και το 47% για διάθεση. Με βάση ένα πρόγραμμα νέας διαμεσολάβησης, η ποσότητα των εξαγχθέντων επικίνδυνων αποβλήτων κατά το 1996 και το 1995 διπλασιάστηκε και τριπλασιάστηκε αντίστοιχα, καθώς το μολυσμένο χώμα απεστάλη για καύση στις Κάτω Χώρες. Όσον αφορά τη διάθεση επικίνδυνων αποβλήτων, το Λουξεμβούργο επέτυχε βαθμό αυτάρκειας μόλις 1% (476 τόνους).

Οι Κάτω Χώρες έχουν συμπεριλάβει το δίκτυο αυτό στα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων.

Η Αυστρία διερευνά το υπάρχον και απαραίτητο δυναμικό διάθεσης τακτικά (π.χ. σχέδιο Bundesabfallwirtschaftsplan 1998). Επέτυχε βαθμό αυτάρκειας άνω του 99% και τούτο λόγω της συνολικής δημιουργίας αποβλήτων 46.485.000 τόνων ετησίως. Δεν υπήρχαν λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τον προορισμό των 1.278 τόνων ετησίως που εξήχθησαν.

Η Φινλανδία θέσπισε την αρχή της γειτνίασης και της αυτάρκειας στο νόμο περί αποβλήτων. Τούτο εφαρμόστηκε επιπλέον στο εθνικό πρόγραμμα για τα απόβλητα, το οποίο εγκρίθηκε από το συμβούλιο του κράτους τον Ιούνιο του 1998. Απαγορεύθηκαν όλες οι εξαγωγές αποβλήτων για τελική διάθεση, με εξαίρεση εκείνες που προορίζονταν για άλλες χώρες της ΕΚ ή της ΕΖΕΣ. Η Φινλανδία επιβεβαίωσε το γεγονός ότι είναι σχεδόν αυτάρκης όσον αφορά τη διάθεση επικίνδυνων και μη επικίνδυνων αποβλήτων, με εξαίρεση τις περιπτώσεις στις οποίες δεν διατίθεντο εγκαταστάσεις επεξεργασίας για ειδικά απόβλητα, τη συνεργασία με γειτονικές χώρες (τη Σουηδία, τη Νορβηγία, την Εσθονία) και τις δοκιμές νέων μεθόδων διάθεσης ή για άλλους πειραματικούς σκοπούς. Περί τις 3.000 έως 10.000 τόνους επικίνδυνων αποβλήτων εισάγονται ετησίως, κυρίως για καύση με υψηλές θερμοκρασίες.

Η Σουηδία δεν έχει λάβει μέτρα για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου επαρκούς δικτύου εγκαταστάσεων διάθεσης. Εντούτοις, η Σουηδία δεν συνεργάζεται και κατά κανόνα έχει επιτύχει 100% αυτάρκεια όσον αφορά τη διάθεση αποβλήτων. Κατά το 1996 οι εξαγωγές αποβλήτων ανήλθαν σε 24.500 τόνους και οι εξαγωγές σε 115.000 τόνους.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το άρθρο 5 παράγραφος 1 ενσωματώθηκε μέσω της εθνικής στρατηγικής για τα απόβλητα στην Αγγλία και την Ουαλία (αξιοποίηση αποβλήτων) και του σχετικού κατευθυντήριου προγραμματισμού στην Αγγλία, την Ουαλία, τη Σκωτία και τη Βόρεια Ιρλανδία, που εγκρίθηκε το 1995 και θα αναθεωρηθεί πριν από τα τέλη του 1999. Επιπλέον, στο βρετανικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων για εξαγωγές και εισαγωγές αποβλήτων, οι εξαγωγές αποβλήτων για διάθεση έχουν απαγορευθεί από την 1η Ιουνίου του 1997. Οι εισαγωγές αποβλήτων απαγορεύθηκαν επίσης, με εξαίρεση τα απόβλητα από τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας και από την Πορτογαλία, τα οποία προορίζονται για καύση με υψηλές θερμοκρασίες. Πριν από την απαγόρευση των εξαγωγών αποβλήτων (από το 1995 έως το 1997), το Ηνωμένο Βασίλειο είχε φθάσει ποσοστό αυτάρκειας 98,2 έως 98,5%.

- Τα περισσότερα κράτη μέλη δήλωσαν ότι επέτυχαν βαθμό αυτάρκειας για τη διάθεση αποβλήτων/επικίνδυνων αποβλήτων, της τάξης του 99%. Μόνο η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο εξήγαγαν αντίστοιχα το 33% και το 99% των επικίνδυνων αποβλήτων για διάθεση.

4. Λεπτομέρειες σχετικά με την παραγωγή και την επεξεργασία αποβλήτων - Άρθρο 7 παράγραφος 1

Στο ερωτηματολόγιο τα κράτη μέλη καλούντο να παράσχουν στοιχεία σχετικά με την παραγωγή και τη διαχείριση οικιακών επικίνδυνων και λοιπών αποβλήτων.

Όσον αφορά τη δυνατότητα σύγκρισης των στοιχείων που παρασχέθηκαν από τα κράτη μέλη, έχουν εντοπισθεί τα ακόλουθα προβλήματα:

- τα στοιχεία σχετικά με την καύση ως λειτουργία διάθεσης και την καύση με ανάκτηση ενέργειας, δεν είναι πλήρως συγκρίσιμα, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν διαφορετικά κριτήρια για το διαχωρισμό μεταξύ των εν λόγω δύο δραστηριοτήτων·

- όσον αφορά τον πίνακα 3.1 σχετικά με τα οικιακά απόβλητα, ορισμένα κράτη μέλη παρέσχαν στοιχεία για τα αστικά απόβλητα που δύνανται να περιλαμβάνουν, εκτός από τα οικιακά απόβλητα, εμπορικά και βιομηχανικά απόβλητα, καθώς και ανάλογης φύσης απόβλητα ορισμένων φορέων ·

- η Ιρλανδία παρέσχε διαφορετικά στοιχεία για τα επικίνδυνα απόβλητα στα ερωτηματολόγια των οδηγιών 75/442/ΕΟΚ και 91/689/ΕΟΚ·

- σε ορισμένες περιπτώσεις το σύνολο που αφορούσε όλες τις δηλωθείσες ενέργειες σχετικά με τα απόβλητα ήταν μεγαλύτερο από την ποσότητα των αποβλήτων που συλλέχθηκαν· τούτο ενδέχεται να σημαίνει ότι είτε τα στοιχεία δεν ήσαν ορθά είτε τα απόβλητα για παράδειγμα αποθηκεύτηκαν προσωρινά πριν από την ανάκτηση ή τη διάθεσή τους.

Όσον αφορά τα οικιακά/αστικά απόβλητα (βλ. πίνακα 3.1, γραφικές παραστάσεις 1 και 4), για την Ελλάδα, την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ισπανία προστέθηκαν στοιχεία από τη συλλογή του ΟΟΣΑ για το περιβάλλον, έτσι ώστε να δοθεί πληρέστερη εικόνα για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ποσότητα των οικιακών αποβλήτων, η οποία παρήχθη κατ' άτομο ετησίως, παρουσιάζει διαφορές μεταξύ 200 και 500 kg. Η σημαντική αυτή απόκλιση οφείλεται πιθανώς στο γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη παρέσχαν στοιχεία για οικιακά απόβλητα όπως ζητήθηκε και άλλα κράτη μέλη παρέσχαν στοιχεία για αστικά απόβλητα, τα οποία ενδέχεται να περιλαμβάνουν εμπορικά και βιομηχανικά απόβλητα, καθώς και απόβλητα από άλλους φορείς.

Τα ποσοστά που αφορούν την ανακύκλωση αποβλήτων διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό, από 0 έως 44%. Τρία μόνο κράτη μέλη επέτυχαν ποσοστό ανακύκλωσης της τάξης του 40%, ενώ τρία κράτη μέλη δεν προβαίνουν σε ανακύκλωση αποβλήτων και επομένως το μέσο ποσοστό ανακύκλωσης είναι 15%. Η καύση, ανεξάρτητα από την ανάκτηση ενέργειας, αποτέλεσε σημαντικό τμήμα της διαχείρισης οικιακών αποβλήτων σε οκτώ κράτη μέλη (το 15 έως 56% και 19% κατά μέσο όρο). Εντούτοις, η συνηθέστερη διάθεση εξακολουθεί να είναι η απόθεση σε χωματερές (μέσος όρος = 60%).

Για τα επικίνδυνα απόβλητα (βλ. πίνακα 3.2, γραφικές παραστάσεις 2 και 4) τα ελλείποντα στοιχεία για την Ελλάδα, την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ισπανία δεν ήταν δυνατόν να εξευρεθούν από άλλες πηγές. Για την Ιρλανδία, επελέγησαν για παρουσίαση τα λεπτομερέστερα στοιχεία στην έκθεση σχετικά με την οδηγία 91/689/ΕΟΚ. Επετεύχθη το υψηλότερο ποσοστό ανακύκλωσης του 50%. Τρία άλλα κράτη μέλη επέτυχαν περίπου 30% και τα λοιπά κράτη μέλη λιγότερο από 20%. Η Δανία δεν ανακυκλώνει τα απόβλητα. Αντίθετα με τα στοιχεία για τα οικιακά απόβλητα, το μέσο ποσοστό απόθεσης σε χωματερές είναι χαμηλότερο (35%), ένα επιπλέον όμως ποσοστό 35% κατά μέσο όρο αναφέρθηκε ως «άλλες επεξεργασίες» και «δεν διευκρινίζεται». Το Βέλγιο, η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο εξήγαγαν αντίστοιχα το 4%, το 23% και το 70% των συνολικών επικίνδυνων αποβλήτων.

Τα "λοιπά απόβλητα" αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα των παραγομένων αποβλήτων (βλ. πίνακα 3.3, γραφικές παραστάσεις 3 και 4). Δεν είναι δυνατόν να δοθεί σαφής εικόνα για τα «λοιπά απόβλητα» και τη διάθεσή τους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη συμπεριέλαβαν διαφορετικές κατατάξεις ή δεν παρέσχαν στοιχεία. Τούτο οφείλεται πιθανόν είτε στο γεγονός ότι τα κράτη μέλη δεν γνώριζαν πως να απαντήσουν δεδομένου ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένη περιγραφή στο ερωτηματολόγιο, είτε ότι τα κράτη μέλη δεν διέθεταν στοιχεία στον τομέα αυτόν. Η Φινλανδία συμπεριέλαβε τα βιομηχανικά απόβλητα, τα απόβλητα από την παροχή ενέργειας και ύδατος, απόβλητα από κατασκευές και κατεδαφίσεις, απόβλητα ορυχείων και γεωργικά απόβλητα, με αποτέλεσμα να δηλωθούν 12,9 τόνοι «λοιπών αποβλήτων» κατ' άτομο ετησίως. Η Ιρλανδία, συγκριτικά, παρήγαγε μόλις 1,4 τόνο κατ' άτομο ετησίως.

- Η επιτυχία των δραστηριοτήτων ανακύκλωσης αποβλήτων ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό μεταξύ των κρατών μελών. Εξακολουθούν να υπάρχουν κράτη μέλη που δεν συλλέγουν χωριστά τα οικιακά απόβλητα με σκοπό την προώθηση της ανακύκλωσης, αλλά απλώς προβαίνουν στη διάθεση των αποβλήτων. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν υψηλό ποσοστό καύσης· ακόμα όμως και με την ανάκτηση ενέργειας (για την οποία χρησιμοποιούνται διαφορετικά κριτήρια σε εθνική κλίμακα), η καύση αποτελεί μόλις της δεύτερη επιλογή όσον αφορά την ανάκτηση. Η ισχύουσα νομοθεσία και οι σχεδιασμένες πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκή κλίμακα, όπως είναι εκείνες για τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια, τις μπαταρίες, τη συσκευασία, τα άχρηστα οχήματα, ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά απόβλητα, την ιλύ καθαρισμού λυμάτων και την καύση, επικεντρώνονται κυρίως στη χωριστή συλλογή στην πηγή και στα υψηλά ποσοστά ανακύκλωσης.

5. Γενικοί κανόνες για την πρόβλεψη εξαιρέσεων από την απαίτηση σχετικά με την έκδοση αδειών - Άρθρο 11

Σύμφωνα με το άρθρο 11 τα κράτη μέλη δύνανται να απαλλάσσουν από την απαίτηση κατοχής αδείας τους φορείς ή επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν τη διάθεση των δικών τους αποβλήτων στον τόπο παραγωγής, ή ενέργειες ανάκτησης (άρθρα 9 και 10).

Η φλαμανδική περιφέρεια του Βελγίου, η Δανία, η Γερμανία, η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία δεν απάλλαξαν τους φορείς και επιχειρήσεις από οποιαδήποτε απαίτηση κατοχής αδείας.

Η περιφέρεια της Βαλλονίας στο Βέλγιο έχει εφαρμόσει τη δυνατότητα απαλλαγής στη νομοθεσία της, δεν την έχει όμως θέσει ακόμα σε ισχύ.

Η Ιρλανδία έχει εγκρίνει γενικούς κανόνες για την πρόβλεψη εξαιρέσεων από την απαίτηση έκδοσης αδείας, στο άρθρο 4 και στο δεύτερο παράρτημα των κανονισμών του 1998 για τη διαχείριση αποβλήτων (αδειοδότηση).

Το Λουξεμβούργο ενσωμάτωσε τη διάταξη αυτή με το άρθρο 11 του νόμου περί αποβλήτων της 17ης Ιουνίου 1994.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εγκρίνει γενικούς κανόνες για την έγκριση παρεκκλίσεων από τις απαιτήσεις που αφορούν την αδειοδότηση.

- Ορισμένα κράτη μέλη εφάρμοσαν την δυνατότητα εξαίρεσης από την απαίτηση αδειοδότησης. Εντούτοις, δεν αναφέρθηκαν οι λόγοι ή τα πλεονεκτήματα για τους σχετικούς φορείς ή τις αρμόδιες αρχές, ούτε η κτηθείσα πείρα από την εφαρμογή της εν λόγω παρέκκλισης.

6. Τήρηση μητρώων - Άρθρο 14 και άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ

Σύμφωνα με το άρθρο 14 οι φορείς και επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες ανάκτησης και διάθεσης των αποβλήτων πρέπει να τηρούν μητρώα για τα απόβλητα και τη διαχείριση αποβλήτων. Οι παραγωγοί θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται στις διατάξεις. Πρέπει να διαθέτουν τα εν λόγω στοιχεία όποτε ζητούνται από τις αρμόδιες αρχές.

Επιπλέον, το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ απαιτεί από τους παραγωγούς επικίνδυνων αποβλήτων να τηρούν μητρώα. Επίσης, οι φορείς ή επιχειρήσεις που μεταφέρουν επικίνδυνα απόβλητα πρέπει να τηρούν μητρώα. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να διατίθενται στις αρμόδιες αρχές όποτε ζητούνται.

Όσον αφορά το Βέλγιο, η φλαμανδική περιφέρεια απαιτεί να φυλάσσονται τα αρχεία βάσει του άρθρου 5.2.1.2§4 του διατάγματος Vlarem II. Το άρθρο 5.2.1.2§6 του εν λόγω διατάγματος απαιτεί από τον σχετικό φορέα να είναι σε θέση να κοινοποιεί στην αρμόδια αρχή το σύνολο της παραγωγής αποβλήτων και τούτο εντός μικρού χρονικού διαστήματος. Οι εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στην κατηγορία 1 του διατάγματος Vlarem I απαιτείται να ορίζουν έναν αρμόδιο περιβαλλοντικό συντονιστή, μεταξύ άλλων, για την τήρηση αρχείων. Οι φορείς που απαιτείται να συντάσσουν ετήσια περιβαλλοντική έκθεση, πρέπει να περιλαμβάνουν τα στοιχεία από την καταγραφή των αποβλήτων στο σχετικό τμήμα της εν λόγω έκθεσης. Το άρθρο 4.1.4.2 του διατάγματος Valero II απαιτεί από τον σχετικό φορέα να φυλάσσει τα στοιχεία τουλάχιστον επί 5 έτη και να τα διατηρεί διαθέσιμα στις αρμόδιες αρχές. Από την απάντηση αυτή δεν καθίσταται σαφές εάν τα στοιχεία περιλαμβάνουν μόνο τις ποσότητες αποβλήτων ή περιλαμβάνουν επίσης τη φύση, την προέλευση, τον προορισμό κ.λπ., όπως απαιτείται.

Όσον αφορά το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ, το άρθρο 23§1 του φλαμανδικού διατάγματος για τη διαχείριση αποβλήτων απαιτεί την εγγραφή και την ταυτοποίηση των επικίνδυνων αποβλήτων. Το άρθρο 5.2.1.2 του διατάγματος Vlarem προβλέπει ότι οι αρμόδιοι των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων πρέπει να τηρούν μητρώα των αποβλήτων που εισέρχονται και υφίστανται επεξεργασία. Το άρθρο αυτό διευκρινίζει επίσης τα στοιχεία που απαιτούνται για τους διάφορους τύπους αποβλήτων. Το άρθρο 17 του διατάγματος για τη διαχείριση αποβλήτων απαιτεί από τους παραγωγούς βιομηχανικών αποβλήτων να τηρούν μητρώα των παραγόμενων αποβλήτων. Το άρθρο αυτό περιλαμβάνει επίσης τη σύνταξη ετήσιας έκθεσης για την οποία χρησιμοποιείται τυποποιημένο πρότυπο όπως απαιτείται βάσει του υπουργικού διατάγματος σχετικά με τη δήλωση των αποβλήτων, από την 19η Νοεμβρίου 1990. Η απαίτηση του παραγωγού επικίνδυνων αποβλήτων εφαρμόζεται αποκλειστικά για τα βιομηχανικά απόβλητα. Δεν υπάρχουν απαιτήσεις σχετικά με τη μεταφορά επικίνδυνων αποβλήτων.

Όσον αφορά το άρθρο 14, η περιφέρεια της Βαλλονίας απαιτεί την τήρηση μητρώων για ειδικές κατηγορίες αποβλήτων όπως είναι τα επικίνδυνα απόβλητα, τα ζωικά απόβλητα, τα απόβλητα του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και η ιλύς καθαρισμού λυμάτων. Όσον αφορά το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ, όλοι οι παραγωγοί ή φορείς που συλλέγουν, επεξεργάζονται, αναλαμβάνουν και διαθέτουν επικίνδυνα απόβλητα, πρέπει να τηρούν μητρώα. Η μορφή των εν λόγω μητρώων καθορίζεται από την «υπηρεσία της Βαλλονίας για τα απόβλητα » και οι λεπτομέρειες σχετικά με το περιεχόμενο των μητρώων καθορίζονται στο άρθρο 60. Δεν υπάρχει απαίτηση να τηρούν μητρώα οι επιχειρήσεις που μεταφέρουν επικίνδυνα απόβλητα.

Στη Δανία οι διατάξεις του άρθρου 14 εφαρμόζονται μέσω των παραγράφων 15 έως 19 της απόφασης του Υπουργείου Περιβάλλοντος αριθ.299 της 30ης Απριλίου 1997 για τα απόβλητα. Κατά συνέπεια, οι φορείς που απαριθμούνται στο παράρτημα 7 πρέπει να τηρούν μητρώα σχετικά με τα βασικά στοιχεία των αποβλήτων και της διαχείρισης των αποβλήτων (που καλύπτουν το είδος του απόβλητου, την κατηγορία, την προέλευση, την ποσότητα και τα υλικά που έχουν ανακυκλωθεί, στοιχεία σχετικά με την ανάκτηση ενέργειας ή τη διάθεση των αποβλήτων). Επιπλέον, οι εγκαταστάσεις που επεξεργάζονται επικίνδυνα απόβλητα πρέπει να καταγράφουν τον κωδικό αριθμό του ευρωπαϊκού καταλόγου αποβλήτων. Οι λεπτομέρειες αυτές πρέπει να υποβάλλονται στον Οργανισμό Περιβαλλοντικής Προστασίας (ΟΠΠ).

Όσον αφορά το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ, οι παραγωγοί επικίνδυνων αποβλήτων πρέπει να υποβάλλουν έκθεση στο δημοτικό συμβούλιο, σχετικά με το είδος, την ποσότητα, τη συσκευασία, τη σύνθεση και τα χαρακτηριστικά των απόβλητων (παράγραφος 40 της απόφασης του Υπουργείου Περιβάλλοντος αριθ. 299 της 30ης Απριλίου 1997 σχετικά με τα απόβλητα). Επιπλέον, οι επιχειρήσεις που προβαίνουν στη συλλογή και τη μεταφορά επικίνδυνων αποβλήτων σε επαγγελματικό επίπεδο, πρέπει να τηρούν μητρώα για την ποσότητα και το είδος των επικίνδυνων αποβλήτων, καθώς και τον παραγωγό τους και τον τόπο παράδοσης. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να φυλάσσονται επί πέντε έτη. Οι εγκαταστάσεις που επεξεργάζονται επικίνδυνα απόβλητα πρέπει να κοινοποιούνται και να κοινοποιούν τα στοιχεία σχετικά με τα απόβλητα (στοιχεία για την ανακύκλωση και τη διάθεση) στον Οργανισμό Περιβαλλοντικής Προστασίας.

Στη Γερμανία, οι φορείς που εκτελούν εργασίες ανάκτησης ή διάθεσης υποχρεούνται να τηρούν μητρώα σχετικά με τις λεπτομέρειες που απαριθμούνται στο άρθρο 14 (TA-Abfall/TA-Siedlungsabfall). Επιπλέον, η σχετική με τα απόβλητα νομοθεσία απαιτεί από τους παραγωγούς (υπευθύνους μιας εγκατάστασης), τις επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες ανάκτησης και διάθεσης, καθώς και εκείνες που συλλέγουν και μεταφέρουν απόβλητα, να εφαρμόζουν «επιβεβαιωμένες διαδικασίες» (Nachweisverfahren). Η διαδικασία αυτή είναι υποχρεωτική για τα επικίνδυνα απόβλητα και περιλαμβάνει δύο μέρη: έναν αρχικό έλεγχο, ο οποίος επικεντρώνεται στο επιτρεπτό της σχεδιαζόμενης ενέργειας και έναν εκ των υστέρων έλεγχο της ενέργειας όπως υλοποιήθηκε. Οι παραγωγοί ποσότητας άνω των 2000 kg επικίνδυνων αποβλήτων ή 2000 τόνων αποβλήτων ετησίως (ανά κατηγορία) πρέπει να καταρτίζουν ισολογισμό σχετικά με το είδος του αποβλήτου, την ποσότητα και τη διαχείριση των αποβλήτων. Κατά συνέπεια, η Γερμανία θέσπισε ένα σύστημα για την τήρηση μητρώων, το οποίο δεν είναι σύμφωνο με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ.

Στη Γαλλία, οι φορείς ή εγκαταστάσεις που εκτελούν εργασίες ανάκτησης και διάθεσης, καθώς και οι παραγωγοί αποβλήτων πρέπει να τηρούν μητρώα. Η απαίτηση αυτή καλύπτει μόνο φορείς που ασχολούνται με επικίνδυνα απόβλητα (όπως η άσβεστος, ο μόλυβδος, χλωριούχα διαλυτικά, χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια, καθώς και απόβλητα που προέρχονται από την πετρελαϊκή βιομηχανία). Η απαίτηση σχετικά με την τήρηση μητρώων δεν φαίνεται να εφαρμόζεται σε εγκαταστάσεις που πραγματοποιούν εργασίες ανάκτησης ή διάθεσης μη επικίνδυνων αποβλήτων καθώς και για εκείνες που μεταφέρουν επικίνδυνα απόβλητα.

Στην Ιρλανδία η Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Προστασίας απαιτεί να συμβιβάζονται οι επιτρεπόμενες δραστηριότητες σχετικά με τα απόβλητα, με τις κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την τήρηση μητρώων, που συμπεριλαμβάνουν τυποποιημένους μορφότυπους. Η Ιρλανδία όμως αναφέρθηκε στους κανονισμούς του 1998 περί διαχείρισης αποβλήτων, οι οποίοι εκδόθηκαν μετά από την εν λόγω περίοδο. Όσον αφορά το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ, η Ιρλανδία επιβεβαίωσε την εφαρμογή χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομερή στοιχεία. Το στοιχείο αυτό δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της εφαρμογής.

Στο Λουξεμβούργο, η κοινοτική διάταξη έχει ενσωματωθεί με το άρθρο 14 της νομοθεσίας περί αποβλήτων, της 17ης Ιουνίου 1994. Οι εγκαταστάσεις οι οποίες πρέπει να τηρούν μητρώα και οι οποίες ενδέχεται να απαλλάσσονται, απαριθμούνται στο άρθρο 10 και 11 του εν λόγω νόμου. Όσον αφορά το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ, η υποχρέωση για τις εγκαταστάσεις που πραγματοποιούν ενέργειες συλλογής, μεταφοράς, ανάκτησης και διάθεσης αποβλήτων και επικίνδυνων αποβλήτων, να τηρούν μητρώα, προβλέπεται στον νόμο για τον περιορισμό και τη διαχείριση αποβλήτων. Η ίδια διάταξη έχει θεσπιστεί για παραγωγούς επικίνδυνων αποβλήτων, με το άρθρο 4.1 του κανονισμού για τα επικίνδυνα απόβλητα, της 11ης Δεκεμβρίου 1996. Επί του παρόντος, δεν έχει θεσπιστεί μια τυποποιημένη μορφή.

Οι απαιτήσεις στις Κάτω Χώρες όσον αφορά την τήρηση μητρώων περιλαμβάνονται στο άρθρο 8.14 του νόμου σχετικά με την περιβαλλοντική διαχείριση. Σύμφωνα με το άρθρο 8.13 του εν λόγω νόμου, δύναται να απαιτηθεί από τους παραγωγούς να τηρούν μητρώα στο πλαίσιο των προϋποθέσεων για την έκδοση περιβαλλοντικής αδείας. Όσον αφορά το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ, οι Κάτω Χώρες επιβεβαίωσαν την εφαρμογή της εν λόγω απαίτησης. Σύμφωνα με το νόμο περί περιβαλλοντικής διαχείρισης, απαιτείται από τις εγκαταστάσεις να κοινοποιούν την παράδοση επικίνδυνων αποβλήτων και να καταγράφουν την απόδειξη παραλαβής των επικίνδυνων αποβλήτων. Κατά τη μεταφορά απαιτείται η χρήση συνοδευτικού εντύπου. Δεν αναφέρεται εάν απαιτείται να τηρούν μητρώα οι παραγωγοί επικίνδυνων αποβλήτων.

Σύμφωνα με το αυστριακό διάταγμα για τα απόβλητα, απαιτείται οι φορείς, εκμεταλλεύσεις και παραγωγοί να τηρούν μητρώα σχετικά με τη φύση, την ποσότητα, την προέλευση και τον προορισμό των αποβλήτων. Τα μητρώα αυτά πρέπει να φυλάσσονται επί 7 έτη. Επιπλέον, απαιτείται ένα «σύστημα συνοδευτικών εγγράφων» για επικίνδυνα απόβλητα.

Στη Φινλανδία συνιστάται στους επιχειρηματικούς φορείς που υποχρεούνται να κατέχουν τη σχετική με τα απόβλητα άδεια για την άσκηση των δραστηριοτήτων τους, να υποβάλλουν στις αρχές ελέγχου ετήσια συνοπτική έκθεση με τα σχετικά με τα απόβλητα στοιχεία, σε τυποποιημένη μορφή. Όσον αφορά το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ, οι κάτοχοι αδειών για τα απόβλητα, οι παραγωγοί επικίνδυνων αποβλήτων (εξαιρουμένων των οικιακών) καθώς και οι εμπορικοί μεταφορείς επικίνδυνων αποβλήτων, πρέπει να τηρούν μητρώα με στοιχεία σχετικά με την ποσότητα, το είδος, την ποιότητα και την προέλευση όλων των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένου του τόπου και της ημερομηνίας της συλλογής, της αποθήκευσης, της μεταφοράς, της ανάκτησης, της διάθεσης και της παράδοσης (νόμος περί αποβλήτων, τμήμα 51, παράγραφος 3). Οι κάτοχοι αδειών για τα απόβλητα παρέχουν στις αρχές επιτήρησης ετήσια συνοπτικά στοιχεία για τα απόβλητα, σε τυποποιημένη μορφή. Κατά την παράδοση επικίνδυνων αποβλήτων για ανάκτηση ή διάθεση, συντάσσεται και φυλάσσεται επί 3 έτη ένα έντυπο ταυτοποίησης που περιλαμβάνει λεπτομερή στοιχεία για τα απόβλητα.

Η Σουηδία αναφέρθηκε στο σουηδικό περιβαλλοντικό κώδικα και τη σουηδική απόφαση για τα επικίνδυνα απόβλητα, που περιλαμβάνει την απαίτηση τήρησης μητρώων. Στη βάση αυτή δεν είναι δυνατή η αξιολόγηση της εφαρμογής.

Το Ηνωμένο Βασίλειο αναφέρθηκε στις λεπτομέρειες που είχαν παρασχεθεί στο πλαίσιο της προηγούμενης έκθεσης. Επομένως, το Ηνωμένο Βασίλειο υποχρεώνει τις εγκαταστάσεις και επιχειρήσεις που ασχολούνται με την ανάκτηση και τη διάθεση αποβλήτων, να τηρούν μητρώα. Ο παραγωγός αποβλήτων πρέπει, κατά τη μεταφορά των αποβλήτων, να συμπληρώνει και να φυλάσσει ένα έγγραφο μεταφοράς στο οποίο διευκρινίζεται το είδος και η ποσότητα των αποβλήτων. Πρέπει επίσης να φυλάσσει αντίγραφο με λεπτομερέστερη περιγραφή της φύσης και της προέλευσης των αποβλήτων. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να είναι διαθέσιμα εάν ζητηθούν από τις αρμόδιες αρχές. Όσον αφορά το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ, όλοι οι φορείς που μεταφέρουν επικίνδυνα απόβλητα πρέπει να διαθέτουν συνοδευτικά έγγραφα. Οι παραγωγοί επικίνδυνων αποβλήτων πρέπει να τηρούν μητρώα όλων των συνοδευτικών εγγράφων που εκδόθηκαν κατά τη στιγμή της μεταφοράς των αποβλήτων.

- Είναι δύσκολο να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της απαίτησης για την τήρηση μητρώων, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη εφάρμοσαν τις διατάξεις με αρκετά διαφορετικό τρόπο. Εντούτοις, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Γαλλία και οι Κάτω Χώρες δεν εφάρμοσαν τις πτυχές των διατάξεων ορθά. Η Ιρλανδία και η Σουηδία παρέσχαν ελάχιστα στοιχεία με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η αξιολόγησή τους.

Παράρτημα I

Οδηγία75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 1: Αριθμός και αρμοδιότητες των εθνικών αρχών σε κάθε κλίμακα NUTS που ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 6 (Ερωτηματολόγιο, ερωτήσεις I, 2)

// Δεν παρελήφθησαν στοιχεία

Σημειώσεις:

1) N είναι το είδος της αρχής και η συντομογραφία για την κλίμακα NUTS: Ονοματολογία εδαφικών στατιστικών μονάδων (Eurostat).

2) Ο αριθμός των αρχών δίδεται για παράδειγμα ως εξής: N2=5 ισοδυναμεί με 5 αρχές/φορείς στην κλίμακα NUTS 2.

3) Στοιχεία αποκλειστικά από την περιφέρεια της Φλάνδρας

4) Τα στοιχεία από τη Γαλλία είναι προσαρμοσμένα στην επίσημη κλίμακα/ονοματολογία NUTS.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 2: Συνοπτική παρουσίαση των σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων στα κράτη μέλη (Ερωτηματολόγιο, ερώτηση II, 1γ) Συνέχεια στην επόμενη σελίδα.

// Δεν διαβίβασε την έκθεση

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 2: Συνοπτική παρουσίαση των σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων στα κράτη μέλη (Ερωτηματολόγιο, Ερώτηση II, 1c)

// Δεν διαβίβασε την έκθεση

Οδηγία75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 3.1: Στοιχεία για τα οικιακά απόβλητα (Ερωτηματολόγιο, Ερώτηση II, 4)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σημειώσεις:

1) Στοιχεία μόνο από τις περιφέρεις της Φλάνδρας και της Βαλλονίας (οι Βρυξέλλες δεν περιλαμβάνονται)

2) Περιλαμβάνει την καύση αποβλήτων και την καύση αποβλήτων με ανάκτηση ενέργειας

3) Στοιχεία από τη συλλογή του ΟΟΣΑ για το περιβάλλον 1997· 3+) και επιστολή προς την ευρωπαϊκή υπηρεσία περιβάλλοντος της 16/09/98 από το ινστιτούτο για τα κατάλοιπα (Instituto dos Residuos) της Πορτογαλίας και επιστολή στην ETC/W της 07/10/98

4) Τα στοιχεία αυτά αντιστοιχούν στο μέσο όρο αστικών και οικιακών αποβλήτων

5) Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται στα αστικά απόβλητα

6) Τα στοιχεία υπολογίζεται ότι αφορούν το 40% της συνολικής ποσότητας αστικών αποβλήτων.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Γραφική παράσταση 1: Ποσοστά που αφορούν τη διαχείριση οικιακών αποβλήτων (Πηγή: Πίνακας 3.1).

Οδηγία75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 3.2: Στοιχεία για τα επικίνδυνα απόβλητα (Ερωτηματολόγιο, Ερώτηση II, 4).

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σημειώσεις:

1) Εντός του κράτους μέλους

2) Εκτός του κράτους μέλους

3) Περιλαμβάνει την καύση αποβλήτων και την καύση αποβλήτων με ανάκτηση ενέργειας

4) Στοιχεία μόνο από τις περιφέρειες της Φλάνδρας και της Βαλλονίας (δεν περιλαμβάνονται οι Βρυξέλλες)

5) Στοιχεία από ερωτήσεις του ερωτηματολογίου της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τα επικίνδυνα απόβλητα.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Γραφική παράσταση 2: Ποσοστά που αφορούν τα είδη επεξεργασίας και διάθεσης για τα επικίνδυνα απόβλητα εντός των κρατών μελών (Πηγή: Πίνακας 3.2)

Οδηγία75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 3.3: Στοιχεία για τα λοιπά απόβλητα (Ερωτηματολόγιο, Ερώτηση II, 4)

Τα περισσότερα κράτη μέλη δεν διευκρίνισαν τις κατηγορίες που συμπεριλαμβάνουν τα «λοιπά απόβλητα»

(ιλύς καθαρισμού, βιομηχανικά απόβλητα, απόβλητα από την παροχή ενέργειας και ύδατος, απόβλητα ορυχείων, γεωργικά απόβλητα, απορρίμματα οικοδομών.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σημειώσεις:

1) Συμπεριλαμβάνει τα απόβλητα σε χωματερές και άλλα απόβλητα

2) Συμπεριλαμβάνονται 17,8 εκατ. τόνοι ανακύκλωσης από εκσκαφές

3) Συμπεριλαμβάνονται απόβλητα ορυχείων και γεωργικά απόβλητα

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Γραφική παράσταση 3: Ποσοστά που αφορούν τη διαχείριση λοιπών αποβλήτων (Πηγή: Πίνακας 3.3)

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Γραφική παράσταση 4: Παραγωγή αποβλήτων κατ' άτομο και κατ' έτος για όλα τα είδη αποβλήτων (Πηγή: Πίνακας 3)

ΟΔΗΓΙΑ 91/689/ΕΟΚ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Εκτός από την οδηγία 75/442/ΕΟΚ [33], που αποτελεί το νομικό πλαίσιο για όλα τα απόβλητα, η οδηγία 91/689/ΕΟΚ [34] περιλαμβάνει αυστηρότερα μέτρα για τη διαχείριση και τον έλεγχο των επικίνδυνων αποβλήτων. Η οδηγία 91/689/ΕΟΚ αντικατέστησε την οδηγία 78/319/ΕΟΚ για τα ατοξικά και επικίνδυνα απόβλητα.

[33] Βλ. έκθεση σχετικά με την οδηγία 75/442/EΟΚ για τα απόβλητα.

[34] ΕΕ αριθ. L 377, 31.12.1991, σ. 20.

Οι βασικές διατάξεις της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ, για τη διασφάλιση της περιβαλλοντικά ορθής διαχείρισης των επικινδύνων αποβλήτων, είναι:

- ορισμός των επικινδύνων αποβλήτων (άρθρο 1), που αναπτύχθηκε περαιτέρω με την κατάρτιση του καταλόγου των επικινδύνων αποβλήτων, τον οποίο περιλαμβάνει η απόφαση 94/904/ΕΚ [35] του Συμβουλίου

[35] ΕΕ αριθ. L 356, 31.12.1994, σ. 14.

- η απαγόρευση της ανάμειξης επικινδύνων αποβλήτων με άλλα επικίνδυνα ή μη επικίνδυνα απόβλητα (άρθρο 2)

- ειδικές προϋποθέσεις αδείας για φορείς ή επιχειρήσεις των οποίων οι δραστηριότητες αφορούν τα επικίνδυνα απόβλητα (άρθρο 3)

- περιοδικές επιθεωρήσεις και απαίτηση να τηρούν αρχεία οι παραγωγοί επικινδύνων αποβλήτων (άρθρο 4)

- κατάλληλη συσκευασία και σήμανση των επικίνδυνων αποβλήτων κατά τη συλλογή, τη μεταφορά και την προσωρινή αποθήκευση (άρθρο 5)

- σχέδια διαχείρισης αποβλήτων για τα επικίνδυνα απόβλητα (άρθρο 6)

Τα οικιακά επικίνδυνα απόβλητα αποκλείονται από τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας.

Η ακόλουθη έκθεση βασίζεται σε ερωτηματολόγιο που εγκρίθηκε με την απόφαση 97/622/ΕΚ [36] της Επιτροπής της 2ης Μαΐου 1997. Η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να παράσχουν στοιχεία σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ, έτσι ώστε να συνεχιστεί η προηγούμενη έκθεση της περιόδου 1990 έως 1994 [37].

[36] ΕΕ αριθ. L 256, 19.09.1997, σ. 13.

[37] COM (97) 23 τελικό της 27ης Φεβρουαρίου 1997.

Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει νομική υποχρέωση για την υποβολή έκθεσης για την περίοδο 1995 έως 1997, εννέα κράτη (η Δανία, η Γαλλία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία) έχουν υποβάλει τις εθνικές εκθέσεις τους. Όσον αφορά το Βέλγιο, δεν υπάρχει ομοσπονδιακός νόμος για τα απόβλητα με τον οποίο να εφαρμόζεται η εν λόγω οδηγία. Κάθε μια από τις τρεις περιφέρειες (η Βαλλονία, η Φλάνδρα και οι Βρυξέλλες) εφαρμόζουν ανεξάρτητα την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα απόβλητα. Εκθέσεις τους απέστειλαν μόνο οι περιφέρειες της Φλάνδρας και της Βαλλονίας. Ορισμένα στοιχεία και πληροφορίες για τα επικίνδυνα απόβλητα θα μπορούσαν να ληφθούν για τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο από τα ερωτηματολόγια της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ.

Εκτός από το πρώτο μέρος του ερωτηματολογίου (ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ) η έκθεση αυτή περιλαμβάνει μια αξιολόγηση της εφαρμογής του ορισμού των επικινδύνων αποβλήτων και τον κατάλογο των επικινδύνων αποβλήτων για όλα τα 15 κράτη μέλη.

II. ΈΚΘΕΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΌΓΙΟ (ΑΠΌΦΑΣΗ 97/622/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ)

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

(Ερωτήσεις 1 και 2)

Τα εννέα κράτη μέλη που υπέβαλαν έκθεση επιβεβαίωσαν το γεγονός ότι έχουν παράσχει στην Επιτροπή λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς για την ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα και της απόφασης 94/904/ΕΚ του Συμβουλίου για την κατάρτιση καταλόγου επικίνδυνων αποβλήτων. Μόνο η περιφέρεια της Βαλλονίας διευκρίνισε ότι δεν έχει ακόμα υποβάλει τις νομοθετικές πράξεις για την εφαρμογή του καταλόγου των επικινδύνων αποβλήτων.

Ορισμός των "επικίνδυνων αποβλήτων" και ο κατάλογος των επικίνδυνων αποβλήτων

Το άρθρο 1 παράγραφος 4 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ του Συμβουλίου ορίζει τα επικίνδυνα απόβλητα, αναφερόμενο στον κατάλογο των επικίνδυνων αποβλήτων που εγκρίθηκε με την απόφαση 94/904. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενσωμάτωση του καταλόγου των επικίνδυνων αποβλήτων είναι σημαντική για την εφαρμογή, από τα κράτη μέλη, του ορισμού των επικίνδυνων αποβλήτων. Θεωρήθηκε επίσης ως απαραίτητη η ενσωμάτωση των παραρτημάτων I, II και III της οδηγίας 91/689 του Συμβουλίου.

Ενδεχομένως, πρέπει να ληφθούν υπόψη δύο επιπλέον πτυχές κατά την εκτίμηση της συμβατότητας της εθνικής νομοθεσίας με τον κοινοτικό ορισμό των επικίνδυνων αποβλήτων. Πρώτον, το γεγονός ότι τα κράτη μέλη έχουν λάβει αυστηρότερα μέτρα, δηλαδή έχουν συμπεριλάβει απόβλητα, τα οποία έχουν τις ιδιότητες που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ και, κατά συνέπεια, θεωρούνται από αυτά ως επικίνδυνα. Η δυνατότητα νέων εγγραφών στον κατάλογο των επικίνδυνων αποβλήτων προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 4 δεύτερη υποπαράγραφος της οδηγίας, υπό τον όρο ότι θα κοινοποιούνται στην Επιτροπή και θα συμφωνούν με το άρθρο 176 της συνθήκης ΕΚ. Η δεύτερη πτυχή αφορά το γεγονός ότι τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα αποκλείονται από την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας. Τούτο δεν σημαίνει ωστόσο ότι τα οικιακά απόβλητα δεν δύνανται να είναι επικίνδυνα.

Η Επιτροπή έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τέσσερα μόνο κράτη μέλη και συγκεκριμένα η Φινλανδία, [38] η Ελλάδα, [39] το Λουξεμβούργο [40] και η Ισπανία, [41] έχουν ενσωματώσει ορθά όλα τα σχετικά στοιχεία του ορισμού περί επικίνδυνων αποβλήτων.

[38] Νόμος για τα απόβλητα 1072/1993. Διάταγμα για τα απόβλητα 1390/1993. Απόφαση 867/1996 του Υπουργείου Περιβάλλοντος σχετικά με τον κατάλογο των πλέον συνήθων αποβλήτων και επικίνδυνων αποβλήτων.

[39] Απόφαση 19396/1546 σχετικά με τα μέτρα και τους όρους για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων, της 18ης Ιουλίου 1997.

[40] Νόμος για τον περιορισμό και τη διαχείριση αποβλήτων, της 17ης Ιουνίου 1994. Κανονισμός για τα επικίνδυνα απόβλητα, της 11ης Δεκεμβρίου 1996.

[41] Νόμος 10/1998 για τα απόβλητα, της 21ης Απριλίου, βασιλικό διάταγμα 952/1997 που τροποποιεί τον κανονισμό για την εφαρμογή του νόμου 20/1986 της 14ης Μαΐου για τα τοξικά και επικίνδυνα απόβλητα (εγκρίθηκε με το βασιλικό διάταγμα 833/1988 της 20ης Ιουλίου).

Η Αυστρία δεν ενσωμάτωσε ούτε τα σχετικά παραρτήματα για τα επικίνδυνα απόβλητα ούτε τον κατάλογο των επικίνδυνων αποβλήτων. Η αυστριακή νομοθεσία προβλέπει ότι «επικίνδυνες ουσίες είναι τα απόβλητα η επεξεργασία των οποίων απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και συγκεκριμένα μέτρα προς το κοινό συμφέρον και των οποίων η συνήθης επεξεργασία απαιτεί τη λήψη συμπληρωματικών μέτρων ή μεγαλύτερη προσοχή από εκείνη που απαιτείται για την επεξεργασία των οικιακών αποβλήτων». [42]

[42] Άρθρο 2.5 του νόμου για τη διαχείριση αποβλήτων, της 6ης Ιουνίου 1990.

Οι Κάτω Χώρες δεν ενσωμάτωσαν όλα τα στοιχεία του ορισμού των επικίνδυνων αποβλήτων. [43]

[43] Διάταγμα για την ταξινόμηση επικίνδυνων αποβλήτων και χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, της 8ης Δεκεμβρίου 1997.

Στο Βέλγιο, οι περιφέρειες της Βαλλονίας [44] και των Βρυξελλών [45] έχουν ενσωματώσει ορθά όλα τα στοιχεία τα σχετικά με τον ορισμό των επικίνδυνων αποβλήτων. Εντούτοις, η περιφέρεια της Φλάνδρας [46] δεν ενσωμάτωσε τα παραρτήματα Ι και ΙΙ της οδηγίας 91/689 του Συμβουλίου.

[44] Διάταγμα για τα απόβλητα, της 27ης Ιουνίου 1996. Απόφαση της κυβέρνησης της Βαλλονίας για την κατάρτιση καταλόγου αποβλήτων, της 10ης Ιουλίου 1997.

[45] Διάταγμα για τον περιορισμό και τη διαχείριση αποβλήτων, της 7ης Μαρτίου 1991. Απόφαση για την κατάρτιση καταλόγου επικινδύνων αποβλήτων, της 9ης Μαΐου 1996.

[46] Διάταγμα της 20ης Απριλίου 1994, που τροποποιεί το διάταγμα της 2ας Ιουλίου 1981 σχετικά με τη διαχείριση αποβλήτων. Απόφαση της φλαμανδικής κυβέρνησης για τη θέσπιση φλαμανδικού κανονισμού σχετικά με τον περιορισμό και τη διαχείριση αποβλήτων (VLAREA) της 17ης Δεκεμβρίου του 1997.

Η Δανία, [47] η Πορτογαλία [48] και η Σουηδία [49] δεν ενσωμάτωσαν τα παραρτήματα Ι και ΙΙ της οδηγίας, ενώ παράλληλα παρέσχαν τα λοιπά συναφή στοιχεία που διευκρινίζονται ανωτέρω σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΚ.

[47] Απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος αριθ. 299 της 30ης Απριλίου 1997 σχετικά με τα απόβλητα.

[48] Νομοθετικό διάταγμα 239/97 της 9ης Σεπτεμβρίου 1997. Κανονισμός αριθ. 818/97 της 5ης Σεπτεμβρίου 1997.

[49] Απόφαση για τα επικίνδυνα απόβλητα (SFS 1996:971) της 26ης Σεπτεμβρίου 1996.

Η Γαλλία [50] και η Γερμανία [51] ενσωμάτωσαν μόνο τον κατάλογο των επικίνδυνων αποβλήτων ως έχει, όχι όμως και τον ορισμό όπως αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 4 πρώτη υποπαράγραφος της οδηγίας, ούτε τα παραρτήματα Ι-ΙΙΙ. Στο εθνικό δίκαιο των εν λόγω δύο χωρών δεν έχουν προστεθεί νέες εγγραφές στον κατάλογο των επικίνδυνων αποβλήτων. Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι το γαλλικό δίκαιο αποκλίνει από την κοινοτική ορολογία («επικίνδυνα απόβλητα») αναφερόμενο σε «ειδικά βιομηχανικά απόβλητα», ενώ το γερμανικό δίκαιο αναφέρεται σε «απόβλητα που απαιτούν ιδιαίτερη επιτήρηση».

[50] Νόμος αριθ. 75-633 για τον περιορισμό των αποβλήτων και την ανάκτηση υλικών, της 15ης Ιουλίου 1975 (όπως τροποποιήθηκε με το νόμο αριθ. 92-646 της 13ης Ιουλίου 1992). Διάταγμα αριθ. 97-517 για την κατάταξη επικίνδυνων αποβλήτων, της 15ης Μαΐου 1997.

[51] Νόμος για τον περιορισμό, την ανακύκλωση και τη διάθεση αποβλήτων, της 27ης Σεπτεμβρίου 1994. Απόφαση σχετικά με τον ορισμό των αποβλήτων που απαιτούν ειδική επιτήρηση, της 10ης Σεπτεμβρίου 1996.

Η Ιρλανδία ενσωμάτωσε στο δίκαιό της όλα τα στοιχεία τα σχετικά με τον ορισμό των επικίνδυνων αποβλήτων, δεν θέσπισε όμως τον κατάλογο για τα επικίνδυνα απόβλητα. [52]

[52] Νόμος για τη διαχείριση αποβλήτων, 1996.

Το Iταλικό δίκαιο παρουσιάζει κάποια απόκλιση στην ενσωμάτωση του ορισμού των επικίνδυνων αποβλήτων, δεδομένου ότι αποκλείει από τον ορισμό αυτό τα οικιακά απόβλητα [53] όπως αναφέρθηκε, ενώ τα οικιακά απόβλητα ενδέχεται να είναι επικίνδυνα.

[53] Νομοθετικό διάταγμα αριθ. 22 για την εφαρμογή των οδηγιών 91/156/ΕΟΚ σχετικά με τα απόβλητα, 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα και 94/62/ΕΚ για τη συσκευασία και τα απόβλητα συσκευασιών της 5ης Φεβρουαρίου 1997, όπως τροποποιήθηκε με το νομοθετικό διάταγμα της 8ης Νοεμβρίου 1997, αριθ. 389.

Το δίκαιο του Ηνωμένου Βασιλείου πληροί εν μέρει μόνο τον ορισμό για τα επικίνδυνα απόβλητα. Τα παραρτήματα Ι και ΙΙ της οδηγίας δεν ενσωματώθηκαν στη νομοθεσία της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ουαλίας [54], καθώς και στη νομοθεσία της Βόρειας Ιρλανδίας [55]. Επιπλέον, τα δύο νομοθετικά μέσα χρησιμοποιούν ακατάλληλη ορολογία αναφερόμενα σε «ειδικά απόβλητα» αντί για «επικίνδυνα απόβλητα» όπως ορίζονται στην κοινοτική νομοθεσία. Επιπλέον, στο δίκαιο του Ηνωμένου Βασιλείου αποκλείονται τα οικιακά απόβλητα από τον ορισμό των επικινδύνων αποβλήτων, γεγονός που δεν συμφωνεί με τη νομοθεσία της ΕΚ.

[54] Διάταγμα για τους κανονισμούς 1996 περί ειδικού τύπου αποβλήτων, όπως τροποποιήθηκε με το διάταγμα του 1996 αριθ. 2019 για τους κανονισμούς 1996 (όπως τροποποιήθηκαν) σχετικά με τα ειδικού τύπου απόβλητα..

[55] Σχέδιο νομοθετικών κανόνων της Βόρειας Ιρλανδίας, 1998.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ

1. Εθνική θεώρηση της έννοιας «επικίνδυνα απόβλητα» - άρθρο 1 παράγραφος 4

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο, ως «επικίνδυνα απόβλητα» νοούνται, εκτός από τα απόβλητα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο επικινδύνων αποβλήτων, όλα τα άλλα απόβλητα τα οποία κατά τη γνώμη ενός κράτους μέλους παρουσιάζουν κάποια από τις ιδιότητες που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙΙ, όπως οι εύφλεκτες ουσίες, οι διαβρωτικές, οι οξειδωτικές, οι επιβλαβείς, κ.λπ. Οι περιπτώσεις αυτές κοινοποιούνται στην Επιτροπή.

Η φλαμανδική περιφέρεια του Βελγίου, η Δανία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Φινλανδία, η Σουηδία και η Γερμανία κοινοποίησαν ορισμένα επιπλέον απόβλητα που θεωρήθηκαν ως επικίνδυνα.

Η περιφέρεια της Βαλλονίας του Βελγίου, η Ιρλανδία, η Γαλλία καθώς και η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν εντόπισαν άλλα απόβλητα ως επικίνδυνα απόβλητα.

- Οι κοινοποιήσεις αυτές αναθεωρούνται από την Επιτροπή, η οποία επικουρείται στο έργο της από την επιτροπή που συνεστήθη δυνάμει του άρθρου 18 της οδηγίας 75/442 ΕΟΚ με σκοπό την προσαρμογή του ευρωπαϊκού καταλόγου επικίνδυνων αποβλήτων. Μέχρι τις αρχές του 1999, η Επιτροπή έλαβε 471 κοινοποιήσεις από τα κράτη μέλη. Η πρώτη προσαρμογή της απόφασης 91/904/ΕΚ, η οποία πραγματοποιήθηκε μετά από την αναθεώρηση 282 από τις εν λόγω κοινοποιήσεις, σχεδιάζεται για το 1999.

2. Επικίνδυνα απόβλητα που παράγονται σε νοικοκυριά - άρθρο 1(5)

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 5, τα επικίνδυνα απόβλητα που παράγονται σε νοικοκυριά εξαιρούνται από τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας. Δυστυχώς, το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει την ερώτηση εάν τα κράτη μέλη διαχωρίζουν τα οικιακά επικίνδυνα απόβλητα από τα μη οικιακά επικίνδυνα απόβλητα. Ο στόχος της ερώτησης αυτής είναι ασαφής, όπως είναι και οι απαντήσεις «ναι» ή «όχι».

Όσον αφορά το Βέλγιο, η περιφέρεια της Φλάνδρας συμπεριέλαβε τα εν λόγω μέτρα στο φλαμανδικό διάταγμα για τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα. Το άρθρο 1 παράγραφος 1 περιλαμβάνει λεπτομερή ορισμό των οικιακών επικίνδυνων αποβλήτων.

Η περιφέρεια της Βαλλονίας του Βελγίου, η Δανία και η Γαλλία απάντησαν «όχι» χωρίς να παράσχουν περισσότερες επεξηγήσεις.

Η Ιρλανδία δεν έχει ακόμα διαχωρίσει τη συλλογή επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων. Στις εγκαταστάσεις "Bring" προβλέπεται η αποδοχή ορισμένων αποβλήτων.

Στο Λουξεμβούργο, τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα (αστικά απόβλητα και συναφή εμπορικά, και βιομηχανικά απόβλητα καθώς και απόβλητα από κρατικούς φορείς, συμπεριλαμβανομένων των αποβλήτων που συλλέγονται χωριστά· βλ. επίσης τον κατάλογο των επικίνδυνων αποβλήτων απαριθμούνται στο κεφάλαιο 20 του παραρτήματος IV του κανονισμού για τα επικίνδυνα απόβλητα της 11ης Δεκεμβρίου 1996.

Ο αυστριακός νόμος για τη διαχείριση αποβλήτων ορίζει τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα ως "Problemstoff" (προβληματικές ουσίες). Οι αρχές της τοπικής αυτοδιοίκησης πρέπει να συλλέγουν τα εν λόγω απόβλητα χωριστά, τουλάχιστον 2 φορές το χρόνο.

Στη Φινλανδία η δήμοι οργανώνουν την ανάκτηση και διάθεση επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων (νόμος για τα απόβλητα, τμήμα 13). Τα οικιακά απόβλητα εξαιρούνται από την τήρηση μητρώων για τα επικίνδυνα απόβλητα. Οι διατάξεις για τη συσκευασία και τη σήμανση, εκτός από τα ειδικά έντυπα ταυτοποίησης, εφαρμόζονται μόνο μετά την παράδοση των επικίνδυνων αποβλήτων στους δήμους.

Στη Σουηδία, κάθε δήμος έχει την αρμοδιότητα να αποφασίζει να συλλέγονται τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα χωριστά από άλλα οικιακά απόβλητα. Οι εν λόγω ποσότητες που συλλέγονται χωριστά είναι επικίνδυνα απόβλητα.

Στις Κάτω Χώρες, το έμβλημα «ελαφρά χημικά απόβλητα» (Small Chemical Waste - SCW) χρησιμοποιείται για το διαχωρισμό των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων από άλλα οικιακά απόβλητα. Το διάταγμα SCW απαιτεί από τους παραγωγούς και τους εισαγωγείς προϊόντων που όταν απορρίπτονται μετατρέπονται σε επικίνδυνα απόβλητα, να χρησιμοποιούν την εν λόγω σήμανση επί του προϊόντος.

Η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο απέκλεισαν τα οικιακά απόβλητα από τον ορισμό των επικίνδυνων αποβλήτων. Τούτο αντιβαίνει τη νομοθεσία της ΕΚ.

- Πέντε κράτη μέλη (το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία), καθώς και η φλαμανδική περιφέρεια του Βελγίου, επεσήμαναν ότι έχουν καθιερώσει χωριστή συλλογή για τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα. Λόγω της ασαφούς ερώτησης, δεν παρασχέθηκαν στοιχεία από τη Δανία, τη Γαλλία και την περιφέρεια της Βαλλονίας στο Βέλγιο. Η Ιρλανδία δεν έχει ακόμα θεσπίσει χωριστή συλλογή. Η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο αποκλείουν τα οικιακά απόβλητα από τον ορισμό των επικίνδυνων αποβλήτων.

3. Καταγραφή και αναγνώριση της απόρριψης επικίνδυνων αποβλήτων - άρθρο 2 παράγραφος 1

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1, σε κάθε τοποθεσία όπου πραγματοποιείται η απόρριψη επικίνδυνων αποβλήτων, απαιτείται η καταγραφή και η αναγνώριση των αποβλήτων.

Όσον αφορά το Βέλγιο, στην περιφέρεια της Βαλλονίας, τα στοιχεία που αφορούν την απόρριψη επικίνδυνων αποβλήτων πρέπει να προστίθενται στο έντυπο μεταφοράς. Οι υπεύθυνοι για τις χωματερές πρέπει να αρχειοθετούν τα αντίγραφα των εντύπων μεταφοράς και να προσθέτουν όλες τις σχετικές λεπτομέρειες. Στη φλαμανδική περιφέρεια, το άρθρο 5.2.1.2 του διατάγματος Vlarem II, απαιτεί από τους υπευθύνους των εγκαταστάσεων επεξεργασίας των αποβλήτων να καταγράφουν την είσοδο και την επεξεργασία των αποβλήτων. Το άρθρο 5.2.4.1.1§2 του εν λόγω διατάγματος προβλέπει ότι τα απόβλητα δύνανται να είναι αποδεκτά σε μια χωματερή μόνο εφόσον είναι γνωστά η προέλευση, τα χαρακτηριστικά, το περιεχόμενο και η συμπεριφορά στην απόπλυση.

Στη Δανία, οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας επικίνδυνων αποβλήτων πρέπει να τηρούν μητρώα με το είδος των αποβλήτων (αριθμός του καταλόγου αποβλήτων). Υπάρχουν ενδείξεις ότι δεν υπάρχουν ειδικές απαιτήσεις για τις τοποθεσίες όπου απορρίπτονται τα επικίνδυνα απόβλητα.

Στη Γαλλία, η άδεια για τη λειτουργία μιας χωματερής συμπεριλαμβάνει την υποχρέωση της τήρησης μητρώου σχετικά με την αποδοχή και την απόρριψη αποβλήτων.

Η Ιρλανδία επιβεβαίωσε την εφαρμογή του άρθρου 2 παράγραφος 1 με το τμήμα 41 παράγραφος 2 (ix) του νόμου περί διαχείρισης αποβλήτων, του 1996.

Στο Λουξεμβούργο, το άρθρο 2 παράγραφος 1 εφαρμόστηκε με το άρθρο 3 του κανονισμού για τα επικίνδυνα απόβλητα, της 11ης Δεκεμβρίου 1996· δεν παρασχέθηκαν περαιτέρω λεπτομερή στοιχεία.

Στις Κάτω Χώρες έχει θεσπιστεί στις άδειες για τις χωματερές η απαίτηση της αναγνώρισης, της ζύγισης και της καταγραφής όλων των επικίνδυνων αποβλήτων στις χωματερές.

Η Αυστρία παρέσχε λεπτομέρειες σχετικά με τις απαιτήσεις της τήρησης μητρώων για τη συλλογή και την επεξεργασία όλων των αποβλήτων και για τη συνεχιζόμενη συλλογή συνοδευτικών εγγράφων για τα επικίνδυνα απόβλητα.

Στη Φινλανδία οι υπεύθυνοι για τις χωματερές υποχρεούνται να καταγράφουν την ακριβή τοποθεσία της χωματερής, όπου πραγματοποιείται η απόθεση των επικίνδυνων αποβλήτων (απόφαση του συμβουλίου του κράτους για τις χωματερές (861/1997), τμήμα 7, υποπαράγραφος 6).

Στη Σουηδία η καταγραφή και η ταυτοποίηση των επικίνδυνων αποβλήτων που απορρίπτονται αποτελεί μέρος της διαδικασίας έκδοσης αδειών για τη λειτουργία χωματερής.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκτός από τα συνοδευτικά έγγραφα τα οποία πρέπει να διαθέτουν όλες οι εγκαταστάσεις απόρριψης (και μεταφοράς) επικίνδυνων αποβλήτων, οι εγκαταστάσεις που ασκούν τις εν λόγω δραστηριότητες πρέπει να τηρούν μητρώα για την τοποθεσία κάθε απόρριψης αποβλήτων (στοιχεία από την έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ).

- Στην Αυστρία και τη Δανία η εν λόγω απαίτηση συγχωνεύθηκε με τη γενική απαίτηση που περιλαμβάνεται στο άρθρο 14 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ όσον αφορά τους φορείς και τις εκμεταλλεύσεις που ασκούν δραστηριότητες ανάκτησης και διάθεσης αποβλήτων.

4. Ανάμιξη επικίνδυνων αποβλήτων - Άρθρο 2 παράγραφοι 2 - 4

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφοι 2 έως 4, οι φορείς και οι επιχειρήσεις που διαθέτουν, αξιοποιούν, συλλέγουν ή μεταφέρουν επικίνδυνα απόβλητα δεν πρέπει να αναμιγνύουν τις διάφορες κατηγορίες επικίνδυνων αποβλήτων, ούτε να αναμιγνύουν επικίνδυνα με μη επικίνδυνα απόβλητα. Δύνανται να επιτρέπονται εξαιρέσεις μόνο εφόσον πληρούνται οι όροι του άρθρου 4 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ και ειδικότερα προκειμένου να βελτιωθούν οι συνθήκες ασφάλειας κατά τη διάθεση ή την αξιοποίηση των εν λόγω αποβλήτων. Τα απόβλητα που είναι ήδη αναμεμιγμένα πρέπει να διαχωρίζονται εάν τούτο είναι εφικτό από τεχνική και οικονομική άποψη και εφόσον απαιτείται για λόγους ασφαλείας (υγεία των ανθρώπων και περιβάλλον).

Όσον αφορά το Βέλγιο, η περιφέρεια της Βαλλονίας ενσωμάτωσε τη διατύπωση των εν λόγω άρθρων. Η φλαμανδική περιφέρεια ενσωμάτωσε την απαίτηση αυτή στο άρθρο 23 παράγραφοι 3-5 του διατάγματος για τη διαχείριση αποβλήτων (20 Απριλίου 1994). Περαιτέρω ειδικά μέτρα απαιτούνται σύμφωνα με τα άρθρα 5.2.1.7§2, 5.2.2.5.2§1-3 και 5.2.2.6.5§1-3 του διατάγματος Vlarem για τον καθορισμό των όρων λειτουργίας των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων.

Η Δανία δεν παρέσχε επεξηγήσεις των διατάξεων που εφαρμόστηκαν, αλλά αναφέρθηκε σε επιστολή της 18/7/96 στην οποία η Δανία επιβεβαίωνε ότι το εν λόγω άρθρο έχει ενσωματωθεί με την παράγραφο 53 του «bekendtgψrelse» αριθ. 581 της 24ης Ιουνίου 1996.

Στη Γαλλία απαγορεύεται η διάθεση ειδικών βιομηχανικών αποβλήτων (που απαριθμούνται στο διάταγμα της 15ης Μαΐου 1997) και άλλων κατηγοριών αποβλήτων. Ειδικά βιομηχανικά απόβλητα και επικίνδυνα απόβλητα δεν γίνονται αποδεκτά σε χωματερές για αστικά απόβλητα. Επιπλέον, τα βιομηχανικά απόβλητα δεν είναι δυνατόν να αποτεφρωθούν σε εγκαταστάσεις καύσης αστικών αποβλήτων. Στην περίπτωση καύσης αστικών αποβλήτων μαζί με ειδικά βιομηχανικά απόβλητα, ισχύουν οι αυστηρότερες απαιτήσεις.

Η Ιρλανδία επιβεβαίωσε την εφαρμογή του άρθρου 2 παράγραφοι 2 έως 4 με τον κανονισμό περί διαχείρισης αποβλήτων (άρθρο 37 (έκδοση αδειών) 1997, άρθρο 22 (επικίνδυνα απόβλητα) 1998, άρθρο 8 (μετακίνηση επικινδύνων αποβλήτων) 1998 και άρθρο 18 παράγραφος 1 (αδειοδότηση) 1998) χωρίς να παράσχει λεπτομερή στοιχεία.

Το Λουξεμβούργο απαγόρευσε κατά κανόνα την ανάμειξη αποβλήτων με το άρθρο 7 παράγραφος 4 του νόμου για τον περιορισμό και τη διαχείριση αποβλήτων. Ειδικότερα το άρθρο 2 παράγραφοι 2, 3 και 4 εφαρμόστηκαν με τα άρθρα 3,2, 3,3 και 3,4 του κανονισμού για τα επικίνδυνα απόβλητα της 11ης Δεκεμβρίου 1996. Η ανάμειξη επικίνδυνων αποβλήτων για λόγους ασφάλειας απαιτεί την έκδοση αδείας από το Υπουργείο Περιβάλλοντος.

Η Αυστρία απαγορεύει την ανάμειξη επικίνδυνων αποβλήτων με άλλα απόβλητα, ουσίες ή χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια, σε τρεις περιπτώσεις: εφόσον εμποδίζεται η απαραίτητη έρευνα ή επεξεργασία αποβλήτων, εφόσον οι οριακές τιμές για τα απόβλητα ή τις εγκαταστάσεις επιτυγχάνονται μόνο με την εν λόγω ανάμειξη, ή εφόσον τα απόβλητα υφίστανται επεξεργασία αντίθετη με εκείνη που προβλέπεται στην παράγραφο 1 (3). Εντούτοις, η συνήθης επεξεργασία διαφόρων αποβλήτων σε μια εγκατάσταση επιτρέπεται, εφόσον τούτο επιτρέπεται για κάθε απόβλητο. Επίσης, η συνήθης συλλογή διαφόρων αποβλήτων ή αποβλήτων που έχουν διαφορετική συγκέντρωση επικινδύνων ουσιών, επιτρέπεται εφόσον δεν υπάρχουν χημικές αντιδράσεις και εφόσον επιτρέπεται η συνήθης ανακύκλωση ή επεξεργασία.

Στη Φινλανδία η ανάμειξη επικίνδυνων αποβλήτων μεταξύ τους ή με άλλα απόβλητα ή ουσίες επιτρέπεται μόνο εφόσον τούτο απαιτείται για την αξιοποίηση ή τη διάθεση αποβλήτων και εφόσον δεν προκαλεί προβλήματα ασφάλειας. Η ανάμειξη πριν από οποιαδήποτε δραστηριότητα διάθεσης (Δ1 έως Δ12) θεωρείται ως ενέργεια διάθεσης. Επομένως, η φινλανδική απαγόρευση της ανάμειξης δεν είναι τόσο αυστηρή όσο στην οδηγία 91/689/ΕΟΚ που επιτρέπει την ανάμειξη μόνο για λόγους ασφαλείας. Η απαίτηση να διαχωρίζονται τα ήδη αναμεμιγμένα απόβλητα συμφωνεί με την κοινοτική νομοθεσία.

Στη Σουηδία, οι απαιτήσεις του άρθρου 2 παράγραφοι 2 έως 4 περιλαμβάνονται στο σουηδικό διάταγμα για τα επικίνδυνα απόβλητα (SFS 1996:971).

Στις Κάτω Χώρες, οι εν λόγω απαιτήσεις περιλαμβάνονται στο άρθρο 2 δεύτερο, τρίτο και τέταρτο εδάφιο του διατάγματος για το διαχωρισμό και τη διατήρηση του διαχωρισμού των επικίνδυνων αποβλήτων (Επίσημη Εφημερίδα 1998, 72), που απεστάλη στην Επιτροπή με επιστολή της 15ης Σεπτεμβρίου 1998.

- Λόγω των επεξηγήσεων που δόθηκαν, η γενική απαγόρευση της ανάμειξης επικίνδυνων αποβλήτων (άρθρο 2 παράγραφοι 2 έως 4) εφαρμόζεται κατά τρόπο λιγότερο αυστηρό στη Γαλλία και την Αυστρία, δεδομένου ότι οι χώρες αυτές απαγορεύουν την ανάμειξη μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, καθώς και στη Φινλανδία που επιτρέπει την ανάμειξη όταν απαιτείται για την αξιοποίηση και τη διάθεση αποβλήτων και δεν δημιουργεί προβλήματα ασφάλειας.

5. Γενικοί εθνικοί κανόνες που αντικαθιστούν τις σχετικές με την έκδοση αδειών απαιτήσεις για εργασίες αξιοποίησης αποβλήτων - άρθρο 3 παράγραφος 2

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2, οι φορείς και επιχειρήσεις που προβαίνουν στην αξιοποίηση επικίνδυνων αποβλήτων δύνανται να απαλλάσσονται από τη σχετική με την έκδοση αδειών απαίτηση, εφόσον το κράτος μέλος εγκρίνει ορισμένους ειδικούς κανόνες και εφόσον διασφαλίζεται η προστασία της υγείας των ανθρώπων και του περιβάλλοντος. Οι εν λόγω φορείς και επιχειρήσεις πρέπει να καταχωρούνται σε μητρώα των αρμόδιων αρχών.

Κανένα από τα κράτη μέλη που απάντησαν στα ερωτηματολόγια δεν έχει θεσπίσει γενικούς κανόνες που επιτρέπουν τις εξαιρέσεις από την απαίτηση για την έκδοση αδείας για φορείς που αξιοποιούν επικίνδυνα απόβλητα.

6. Επιθεωρήσεις των παραγωγών επικίνδυνων αποβλήτων - άρθρο 4 παράγραφος 1

Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1, εκτός από τους ελέγχους των φορέων και επιχειρήσεων, απαιτούνται περιοδικές επιθεωρήσεις για τους παραγωγούς επικίνδυνων αποβλήτων.

Όσον αφορά το Βέλγιο, στην περιφέρεια της Βαλλονίας οι παραγωγοί επικίνδυνων αποβλήτων επιθεωρούνται στο πλαίσιο της διεξαγωγής γενικού ελέγχου για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας σε εγκαταστάσεις που περιλαμβάνονται σε ειδικούς καταλόγους. Οι έλεγχοι αυτοί διεξάγονται συνήθως τουλάχιστον μια φορά το χρόνο. Στη φλαμανδική περιφέρεια οι εν λόγω επιθεωρήσεις πραγματοποιούνται από την διοίκηση που είναι αρμόδια για τη διαχείριση του περιβάλλοντος, του φυσικού τοπίου, του εδάφους και των υδάτων (AMINAL). Η συχνότητα των επιθεωρήσεων εξαρτάται από την προτεραιότητα του φακέλου.

Στη Δανία η επιθεώρηση των παραγωγών επικίνδυνων αποβλήτων αποτελεί μέρος της γενικής δημοτικής επιθεώρησης.

Η Γαλλία επιβεβαίωσε το γεγονός ότι κάθε παράδοση επικίνδυνων αποβλήτων σε μια εγκατάσταση διάθεσης ελέγχεται, ότι οι ειδικές εγκαταστάσεις επιθεωρούνται τουλάχιστον μια φορά το χρόνο και ότι για τις δηλώσεις παραγωγής και διάθεσης αποβλήτων απαιτείται να διεξάγονται μια έως τρεις φορές το χρόνο.

Στην Ιρλανδία η συχνότητα των επιθεωρήσεων καθορίζεται από μεμονωμένες αρμόδιες αρχές που λαμβάνουν υπόψη τη φύση των εγκαταστάσεων και τα συγκεκριμένα απόβλητα (τμήμα 15 παράγραφος 1 στοιχείο (β) του νόμου για τη διαχείριση των αποβλήτων, 1996).

Στην Αυστρία οι παραγωγοί αποβλήτων που παράγουν επικίνδυνα απόβλητα (τουλάχιστον μία φορά το χρόνο) πρέπει να καταγράφονται σε μητρώα. Η διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων εγγράφεται σε ομοσπονδιακά μητρώα. Τα στοιχεία ελέγχονται σε τακτική βάση και οι επιθεωρήσεις πρέπει να διεξάγονται ανάλογα με τη συγκεκριμένη περίπτωση (αντιφατικά στοιχεία, κατά κλάδους).

Στο Λουξεμβούργο, αξιωματικοί της αστυνομίας, οι τελωνειακές αρχές και η περιβαλλοντική διοίκηση ελέγχουν τις παραβάσεις της γενικής νομοθεσίας για τα απόβλητα, καθώς και της νομοθεσίας για τα επικίνδυνα απόβλητα. Οι έλεγχοι διεξάγονται σε τακτική βάση, όχι όμως με καθορισμένη συχνότητα.

Οι Κάτω Χώρες επιβεβαίωσαν την εφαρμογή της εν λόγω απαίτησης. Η συχνότητα εξαρτάται από τον δυνητικό κίνδυνο που αποτελεί τη βάση για την κατάρτιση σχεδίων επιθεώρησης από μέρους των επαρχιών.

Στη Φινλανδία τα περιφερειακά περιβαλλοντικά κέντρα και οι τοπικές περιβαλλοντικές αρχές ελέγχουν την τήρηση των διατάξεων και κανονισμών. Λεπτομερείς διατάξεις σχετικά με τον έλεγχο και τη διεξαγωγή επιθεωρήσεων θεσπίζονται στο τμήμα 54 του νόμου για τα απόβλητα και στο τμήμα 23 του διατάγματος για τα απόβλητα. Η συχνότητα των επιθεωρήσεων εξαρτάται από τη κάθε περίπτωση και αποφασίζεται από την αρχή επιτήρησης σύμφωνα με τις ανάγκες διεξαγωγής επιθεωρήσεων.

Στη Σουηδία, οι αρμόδιες αρχές για τη διεξαγωγή επιθεωρήσεων εφαρμόζουν σχέδια επιθεωρήσεων σε ετήσια βάση. Οι εν λόγω αρχές τηρούν επίσης μητρώα των δραστηριοτήτων που απαιτούν επιθεωρήσεις και αξιολογούν τακτικά τα αποτελέσματα των επιθεωρήσεων.

- Από τις απαντήσεις που δόθηκαν δύναται να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι οι εθνικές διοικήσεις δεν επιθεωρούν όλους τους παραγωγούς επικίνδυνων αποβλήτων, αλλά επικεντρώνονται στις πλέον σημαντικές περιπτώσεις.

7. Τήρηση μητρώων για τα απόβλητα - άρθρο 4 παράγραφος 2

Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2, οι παραγωγοί πρέπει, εκτός από τους φορείς και τις επιχειρήσεις, να τηρούν μητρώα με λεπτομέρειες σχετικά με τα επικίνδυνα απόβλητα (άρθρο 14 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ). Επίσης, οι φορείς και επιχειρήσεις που μεταφέρουν επικίνδυνα απόβλητα πρέπει να τηρούν μητρώα και να διαθέτουν, όποτε τους ζητούνται, τα σχετικά στοιχεία στις αρμόδιες αρχές.

Οι απαντήσεις περιλαμβάνονται στην έκθεση για την οδηγία 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα, δεδομένου ότι υπήρξε αλληλεπικάλυψη των απαντήσεων (βλ. σελίδα 17).

8. Μέτρα για τη διασφάλιση της κατάλληλης συσκευασίας και σήμανσης των επικινδύνων αποβλήτων - Άρθρο 5

Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1, τα επικίνδυνα απόβλητα πρέπει να είναι καταλλήλως συσκευασμένα και να φέρουν την ενδεδειγμένη σήμανση κατά τη συλλογή, μεταφορά και την προσωρινή αποθήκευση, σύμφωνα με τα ισχύοντα διεθνή και κοινοτικά πρότυπα.

Όσον αφορά το Βέλγιο, στην περιφέρεια της Βαλλονίας, οι φορείς που πραγματοποιούν ενέργειες μεταφοράς, συλλογής, επεξεργασίας, αξιοποίησης και διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων χρειάζονται έγκριση, που περιλαμβάνει ορισμένες απαιτήσεις για τη συσκευασία και τη σήμανση. Η φλαμανδική περιφέρεια θέσπισε τις εν λόγω απαιτήσεις με το άρθρο 23§2 του διατάγματος για τη διαχείριση των αποβλήτων, σύμφωνα με το οποίο απαιτείται η ενδεδειγμένη συσκευασία και/ή αποθήκευση των αποβλήτων σύμφωνα με τις διεθνείς και ευρωπαϊκές διατάξεις, κατά τη συλλογή, τη μεταφορά και την προσωρινή αποθήκευσή τους. Το διάταγμα της 1ης Φεβρουαρίου 1995 για την αναγνώριση των φορέων που πραγματοποιούν τη συλλογή και την εγγραφή μεταφορέων σε μητρώα, περιλαμβάνει τις απαιτήσεις για τους φορείς που πραγματοποιούν τη συλλογή και τους μεταφορείς των επικίνδυνων αποβλήτων.

Η Δανία επιβεβαίωσε την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου και αναφέρθηκε σε επιστολή της 18/7/96 με την οποία η Δανία επιβεβαίωνε ότι το άρθρο 5 παράγραφος 1 έχει ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο με την § 54 του «bekendtgψrelse» αριθ. 581 της 24ης Ιουνίου 1996.

Η Γαλλία αναφέρεται αποκλειστικά στην περιγραφή των διατάξεων για τη συσκευασία, τη σήμανση και την μεταφορά αποβλήτων νοσοκομείων και μολυσματικών αποβλήτων του τομέα ης ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

Η Ιρλανδία επιβεβαίωσε την εφαρμογή χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες ή επεξηγήσεις.

Στο Λουξεμβούργο οι εν λόγω διατάξεις εφαρμόστηκαν με το άρθρο 5 του κανονισμού για τα επικίνδυνα απόβλητα, της 11ης Δεκεμβρίου 1996.

Στην Αυστρία, η ενδεδειγμένη συσκευασία και σήμανση προβλέπεται στο «Gefahrgutbefφrderungsgesetz».

Στη Φινλανδία, η συλλογή, η συσκευασία και η σήμανση των επικίνδυνων αποβλήτων πρέπει να πραγματοποιούνται κατά τρόπο που να είναι δυνατόν να οργανωθεί η ενδεδειγμένη διαχείριση των αποβλήτων και να μην πλήττεται η υγεία και το περιβάλλον. Η ονομασία του αποβλήτου και ο κάτοχος του αποβλήτου πρέπει να αναγράφονται στη συσκευασία των επικίνδυνων αποβλήτων μαζί με κάθε απαραίτητο στοιχείο ή προειδοποίηση για την ασφάλεια και την κατάλληλη οργάνωση της διαχείρισης των αποβλήτων. Οι διατάξεις αυτές διευκρινίζονται περαιτέρω στην απόφαση του συμβουλίου του κράτους. Οι διατάξεις και οι κανονισμοί που αφορούν τη μεταφορά επικινδύνων ουσιών εφαρμόζονται για τα επικίνδυνα απόβλητα τα οποία μεταφέρονται.

Στη Σουηδία η συσκευασία και η σήμανση πρέπει να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τους κανόνες τους σχετικούς με τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων.

Στις Κάτω Χώρες οι διατάξεις για τη μεταφορά επικίνδυνων παρασκευασμάτων, συμπεριλαμβανομένων των επικίνδυνων αποβλήτων, περιλαμβάνονται στο νόμο για τη μεταφορά επικίνδυνων παρασκευασμάτων. Οι εν λόγω κανόνες έχουν θεσπιστεί διεθνώς (π.χ. ADNR). Για την αποθήκευση επικίνδυνων αποβλήτων απαιτείται η έκδοση αδείας που περιλαμβάνει κανόνες για την ασφάλεια (πρόληψη πυρκαγιάς και έκρηξης με βάση τις γενικές κατευθύνσεις της επιτροπής πρόληψης των ατυχημάτων (γενικές κατευθύνσεις CPR 15-1 και 15-2). Περιλαμβάνει επίσης απαιτήσεις για την προστασία του εδάφους και των υπογείων υδάτων.

- Όσον αφορά την ενδεδειγμένη συσκευασία και σήμανση των επικίνδυνων αποβλήτων, η Γαλλία επιβεβαίωσε την εφαρμογή μόνο για τα απόβλητα νοσοκομείων και τα μολυσματικά απόβλητα του τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

9. Σχέδια διαχείρισης αποβλήτων και στατιστικά στοιχεία για τα απόβλητα - Άρθρο 6

Σύμφωνα με το άρθρο 6, οι αρμόδιες αρχές καταρτίζουν, είτε χωριστά είτε στο πλαίσιο των γενικών σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων, σχέδια για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων. Μια «συγκριτική μελέτη των σχεδίων διαχείρισης των επικίνδυνων αποβλήτων» (τελική έκθεση του Ιουλίου 1997) εκπονήθηκε και διανεμήθηκε στα κράτη μέλη όπως απαιτείτο στο άρθρο 6 παράγραφος 2.

Τα στοιχεία και οι πληροφορίες σχετικά με τα σχέδια διαχείρισης για τα επικίνδυνα απόβλητα περιλαμβάνονται στην έκθεση για την οδηγία75/442/ΕΟΚ.

10. Προσωρινή παρέκκλιση από την εν λόγω οδηγία - Άρθρο 7

Σύμφωνα με το άρθρο 7, σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης ή σοβαρού κινδύνου, τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των προσωρινών παρεκκλίσεων από την παρούσα οδηγία, προκειμένου τα επικίνδυνα απόβλητα να μην αποτελέσουν απειλή κατά του πληθυσμού ή του περιβάλλοντος. Η Επιτροπή πρέπει να ενημερώνεται σχετικά.

Κανένα από τα κράτη μέλη που υπέβαλαν έκθεση δεν έχει εφαρμόσει το άρθρο 7.

11. Εκτός του ερωτηματολογίου - άρθρο 8 παράγραφος 3

Το άρθρο 8 παράγραφος 3 απαιτεί από τα κράτη μέλη να αποστέλλουν στην Επιτροπή στοιχεία για κάθε φορέα ή επιχείρηση που αναλαμβάνει τη διάθεση και/ή την αξιοποίηση επικίνδυνων αποβλήτων, κυρίως για λογαριασμό τρίτων και που ενδέχεται να αποτελεί μέρος του ολοκληρωμένου δικτύου που αναφέρεται στο άρθρο 5 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να περιλαμβάνουν το όνομα και τη διεύθυνση, τη μέθοδο επεξεργασίας των αποβλήτων και τον τύπο και τις ποσότητες των αποβλήτων που δύνανται να υποβληθούν σε επεξεργασία και πρέπει να παρέχεται σε ετήσια βάση και με τη μορφή που ορίζεται στην απόφαση 96/302/ΕΚ [56]. Η Επιτροπή θέτει τις εν λόγω πληροφορίες στη διάθεση των αρμοδίων αρχών των κρατών μελών, εφόσον τις ζητήσουν.

[56] ΕΕ αριθ. L 116, της 11.5.1996, σ. 26.

Μέχρι το Μάιο του 1999, η Επιτροπή είχε λάβει στοιχεία από όλα τα κράτη μέλη εκτός της Ιταλίας. Μόνο η Γερμανία παρέσχε μια πρώτη ενημερωμένη έκδοση των εν λόγω στοιχείων. Τα λοιπά κράτη μέλη απέστειλαν μία μόνο φορά στοιχεία.

Πλήρη στοιχεία ή στην ορθή μορφή δεν απέστειλαν όλα τα κράτη μέλη. Τα στοιχεία από την Ελλάδα περιελάμβαναν μόνο το όνομα και τη διεύθυνση των εγκαταστάσεων. Οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν από τη Γερμανία περιελάμβαναν όλα τα απαιτούμενα στοιχεία. Εντούτοις, οι πληροφορίες όσον αφορά τα απόβλητα, που δύνανται να υποστούν επεξεργασία, παρασχέθηκαν με τη μορφή των κωδικών LAGA και όχι σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό κατάλογο αποβλήτων. Όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, τα στοιχεία είναι πλήρη εκτός από εκείνα που αφορούν τα είδη αποβλήτων που υφίστανται επεξεργασία στις εγκαταστάσεις στην Αγγλία. Από τις πληροφορίες που απέστειλε η Γαλλία λείπουν επίσης τα στοιχεία για τα είδη επεξεργασμένων αποβλήτων. Στα ιρλανδικά και τα πορτογαλικά στοιχεία, τα είδη αποβλήτων δεν αναφέρονται συστηματικά. Όσον αφορά την Πορτογαλία, λείπουν επίσης για ορισμένες εγκαταστάσεις τα στοιχεία σχετικά με τη μέθοδο επεξεργασίας. Όλα τα λοιπά κράτη μέλη παρέσχαν όλες τις πληροφορίες υπό την απαιτούμενη μορφή.

Η Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να παράσχει ελεύθερη πρόσβαση στα στοιχεία για τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας, υπό μορφή μιας βάσης δεδομένων. Ενδεχομένως θα μπορούσαν να διαβιβαστούν τα στοιχεία στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, έτσι ώστε να συμπεριληφθούν στο σύστημα δεδομένων του οργανισμού, ή στο Ευρωπαϊκό Θεματικό Κέντρο για Απόβλητα.

ΟΔΗΓΙΑ75/439/ΕΟΚ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΟΡΥΚΤΕΛΑΙΑ, ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 87/101/ΕΟΚ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η οδηγία75/439/ΕΟΚ [57], όπως τροποποιήθηκε, προβλέπει τη λήψη μέτρων για να διασφαλιστεί η συλλογή και η διάθεση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, χωρίς να δημιουργούνται προβλήματα για τον άνθρωπο και το περιβάλλον τα οποία δύνανται να αποφευχθούν.

[57] ΕΕ αριθ. αριθ. L 194, 25.07.1975, σ. 31, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 87/101/ΕΟΚ (ΕΕ αριθ. αριθ. L 42, της 22.12.1986, σ. 43).

Οι βασικές διατάξεις της οδηγίας 75/439/ΕΟΚ όπως τροποποιήθηκε είναι οι εξής:

- ορισμός της έννοιας «χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια» και ορολογία της διαχείρισης των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων [58], όπως είναι η διάθεση (κάθε επεξεργασία/μεταχείριση), η ανακύκλωση (αναγέννηση και καύση), η αναγέννηση (μετατροπή σε βασικά έλαια), η καύση (χρησιμοποίηση ως καύσιμο) και η συλλογή (άρθρο 1)

[58] η ορολογία της οδηγίας για τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια διαφέρει από την ορολογία στην οδηγία 75/442/EΟΚ.

- ο γενικός στόχος της διαχείρισης χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων είναι να αποφευχθούν τυχόν προβλήματα για τον άνθρωπο ή το περιβάλλον (άρθρο 2)

- η ιεράρχηση στο πλαίσιο της διαχείρισης χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων: δίδεται προτεραιότητα στην επεξεργασία των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων μέσω της αναγέννησης· διαφορετικά, τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια πρέπει να υποστούν καύση υπό περιβαλλοντικά αποδεκτές προϋποθέσεις· ασφαλής καταστροφή και ελεγχόμενη αποθήκευση ή απόρριψη, εφόσον οι λοιπές επιλογές δεν είναι εφικτές (άρθρο 3)

- η απαγόρευση της απόρριψης χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων στα ύδατα, της απόρριψης χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων που έχουν επιβλαβή αποτελέσματα επί του εδάφους καθώς και της ανεξέλεγκτης απόρριψης, και της επεξεργασίας που υπερβαίνει τα υφιστάμενα όρια εκπομπών ρύπων (άρθρο 4)

- η ενημέρωση του κοινού και οι εκστρατείες προώθησης για τη διασφάλιση της ενδεδειγμένης αποθήκευσης και συλλογής στο μέτρο του δυνατού· οι επιχειρήσεις πρέπει να προβαίνουν στη συλλογή και/ή τη διάθεση· τα κράτη μέλη δύνανται να αποφασίζουν διάφορα είδη επεξεργασίας για τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια (άρθρο 5)

- η απαίτηση έκδοσης αδείας σε επιχειρήσεις, οι διατάξεις για την επεξεργασία, διατάξεις για την καύση (τιμές εκπομπών για τις εγκαταστάσεις θερμικής εισόδου 3 MW ή περισσότερο, επαρκής έλεγχος εγκαταστάσεων με μικρότερη θερμική είσοδο) (άρθρα 6,7,8)

- οι ειδικές απαιτήσεις σχετικά με το PCB/PCT (άρθρο 10)

- απαιτήσεις σχετικά με την τήρηση μητρώων, τη γνωστοποίηση στοιχείων στις αρμόδιες αρχές, τη διεξαγωγή περιοδικών επιθεωρήσεων, την εξέταση της τεχνικής εξέλιξης και την προσαρμογή των αδειών (άρθρα 11, 12, 13).

Η παρούσα ενοποιημένη έκθεση βασίζεται στο ερωτηματολόγιο που εγκρίθηκε με την απόφαση 94/741/ΕΚ [59] της Επιτροπής της 24ης Οκτωβρίου 1994. Σύμφωνα με την οδηγία 91/692/ΕΟΚ [60] τα κράτη μέλη υποχρεούντο να υποβάλουν τις εκθέσεις τους για την περίοδο από το 1995 έως το 1997, μέχρι την 30η Σεπτεμβρίου 1998. Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία δεν απέστειλαν τις εκθέσεις τους και κατά συνέπεια η ενοποιημένη έκθεση αναφέρεται αποκλειστικά σε έντεκα κράτη μέλη.

[59] ΕΕ αριθ. L 296, της 17.11.1994, σ. 42

[60] ΕΕ αριθ. L 377, της 23.12.1991, σ. 48

Τα εθνικά στοιχεία συγκρίνονται σε ορισμένα σημεία με τα στοιχεία που παρασχέθηκαν από τη μελέτη σχετικά με τα οικονομικά της αναγέννησης χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων [61], η οποία παρέχει μια γενική εικόνα για τη διαχείριση των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων στα δεκαπέντε κράτη μέλη.

[61] Οικονομικά στοιχεία της αναγέννησης των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, Coopers & Lybrand, Χάγη, 29 Ιανουαρίου 1997

II. ΈΚΘΕΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (ΑΠΟΦΑΣΗ 94/741/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ)

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

1. Εθνικό δίκαιο

Τα έντεκα κράτη μέλη, τα οποία υπέβαλαν τις εκθέσεις τους (οι δύο περιφέρειες του Βελγίου, η Δανία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Φινλανδία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο) επιβεβαίωσαν το γεγονός ότι έχουν παράσχει στην Επιτροπή λεπτομέρειες των ισχυόντων νόμων και κανονισμών που εξεδόθησαν για την ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 75/439/ΕΟΚ περί διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων.

2. Διατάξεις που αφορούν την αναγέννηση των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων - άρθρο 7

Σύμφωνα με το άρθρο 7, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσουν ότι οι δραστηριότητες των εγκαταστάσεων αναγέννησης δεν προκαλούν ζημίες στο περιβάλλον οι οποίες δύνανται να αποφευχθούν (άρθρο 7 (α)). Επιπλέον, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα βασικά ορυκτέλαια που παράγονται από την αναγέννηση δεν αποτελούν επικίνδυνα απόβλητα και δεν περιέχουν PCB/PCT σε συγκεντρώσεις άνω των ορίων των 50 μερών ανά εκατομμύριο (ppm) (άρθρο 7 (β)).

Όσον αφορά το Βέλγιο, η περιφέρεια της Βαλλονίας δεν έλαβε μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 7. Διευκρίνισε ότι τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια υπέστησαν εν μέρει μόνο αναγέννηση στην περιφέρεια της Βαλλονίας και κυρίως στην περιφέρεια της Φλάνδρας, γεγονός που αντίκειται στα στοιχεία του πίνακα 1, δεδομένου ότι σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά δεν πραγματοποιήθηκε αναγέννηση στην περιφέρεια της Βαλλονίας, ενώ στην φλαμανδική περιφέρεια το σχετικό ποσοστό ήταν 0,2%. Στη φλαμανδική περιφέρεια οι εν λόγω διατάξεις περιλαμβάνονται στις υποδιαιρέσεις 5.2.2.8 και 5.2.3.5 του διατάγματος Vlarem II.

Η Δανία επιβεβαίωσε ότι ελήφθησαν τα απαραίτητα μέτρα. Εντούτοις, η Δανία δεν προβαίνει στην αναγέννηση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων.

Στη Γερμανία, έχουν θεσπιστεί μέτρα για τη διασφάλιση της περιβαλλοντικά αποδεκτής λειτουργίας της αναγέννησης, στο νόμο για τη διαχείριση των αποβλήτων και στον ομοσπονδιακό νόμο για τον έλεγχο των εκπομπών ρύπων. Η απαίτηση του άρθρου 7 παράγραφος (β) έχει εφαρμοστεί με την απόφαση του 1987 για τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια.

Η Γαλλία δεν έλαβε μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 7, διευκρίνισε όμως ότι το άρθρο 2 του διατάγματος της 21ης Νοεμβρίου 1979 δίδει προτεραιότητα στην αναγέννηση των ορυκτελαίων.

Στην Ιρλανδία, η αναγέννηση των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων δεν πραγματοποιείται.

Στο Λουξεμβούργο, οι διατάξεις του άρθρου 7 προβλέπονται στον κανονισμό του Μεγάλου Δουκάτου της 30ης Νοεμβρίου 1989 σχετικά με τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια. Οι εγκαταστάσεις αναγέννησης χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων αποτελούν επίσης το αντικείμενο των διατάξεων του νόμου της 17ης Ιουνίου 1994 σχετικά με τον περιορισμό και τη διαχείριση αποβλήτων, βάσει των οποίων απαιτείται η έκδοση αδειών λειτουργίας. Ειδικοί όροι λειτουργίας προβλέπονται στις εν λόγω άδειες, (βλ. προηγούμενη έκθεση). Εντούτοις, το Λουξεμβούργο δεν διαθέτει εγκαταστάσεις για την αναγέννηση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, στις οποίες οι εν λόγω διατάξεις θα μπορούσαν να εφαρμοστούν.

Οι Κάτω Χώρες ανακοίνωσαν ότι δεν υφίστανται αναγέννηση τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια.

Η Αυστρία δεν εφάρμοσε την εν λόγω διάταξη, δεδομένου ότι δεν πραγματοποιείται αναγέννηση των ορυκτελαίων, λόγω των μικρών ποσοτήτων.

Η Φινλανδία και η Σουηδία επιβεβαίωσαν την εφαρμογή των μέτρων σύμφωνα με το άρθρο 7, χωρίς να παράσχουν περαιτέρω λεπτομέρειες. Εντούτοις, στις εν λόγω χώρες δεν πραγματοποιείται αναγέννηση των ορυκτελαίων ή πραγματοποιείται σε ασήμαντο ποσοστό των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων.

Το Ηνωμένο Βασίλειο αναφέρθηκε στην προηγούμενη έκθεση στην οποία αναφέροντο τα μέρη Ι και ΙΙ του νόμου για την προστασία του περιβάλλοντος (EPA 1990) και τον κανονισμό του 1991 για την περιβαλλοντική προστασία (διαδικασίες και ουσίες) SI αριθ. 472 όπως τροποποιήθηκε με τους κανονισμούς του 1994 περί εκδόσεως αδειών για τη διαχείριση αποβλήτων (κανονισμός 14).

- Κατά συνέπεια, η φλαμανδική περιφέρεια, η Δανία, η Γερμανία, το Λουξεμβούργο, η Φινλανδία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο επιβεβαίωσαν την εφαρμογή του άρθρου 7 χωρίς να παράσχουν περαιτέρω λεπτομερή στοιχεία σχετικά με το είδος και την ποιότητα των μέτρων, ενώ η περιφέρεια της Βαλλονίας, η Γαλλία, η Ιρλανδία, οι Κάτω Χώρες και η Αυστρία δεν εφάρμοσαν την εν λόγω διάταξη. Η Γαλλία δεν έλαβε τα εν λόγω μέτρα, παρά το γεγονός ότι πραγματοποιείται αναγέννηση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων στη χώρα αυτή.

3. Λήψη αυστηρότερων εθνικών μέτρων - άρθρο 16

Σύμφωνα με το άρθρο 16, τα κράτη μέλη δύνανται να λαμβάνουν αυστηρότερα μέτρα από εκείνα που προβλέπονται στην οδηγία, με σκοπό την περιβαλλοντική προστασία.

Όσον αφορά το Βέλγιο, η περιφέρεια της Βαλλονίας ανακοίνωσε