ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σχετικά με το σύστημα των αποδοχών

1. Πρόλογος

2. Ιστορικό

2.1. Αρχές

2.2. Ιστορικό των μεθόδων αναπροσαρμογής των αποδοχών

2.3. Ο συμβιβασμός της μεθόδου 1991

2.4. Έκθεση ενδιάμεσης αξιολόγησης του 1996

2.5. Άλλες εκθέσεις συναφείς με τον συμβιβασμό της μεθόδου

2.5.1. Έκθεση σχετικά με τη ρήτρα εξαίρεσης

2.5.2. Εκθέσεις σχετικά με τις ανάγκες προσλήψεων

2.5.3. Εκθέσεις σχετικά με τη στατιστική μεθοδολογία

2.5.4. Εκθέσεις για το παράρτημα VII

2.5.5. Εκθέσεις για το παράρτημα X (διορθωτικοί συντελεστές εκτός ΕΕ)

2.6. Εκθέσεις σχετικά με τις συντάξεις

2.7. Κατάσταση κατά τη λήξη του συμβιβασμού για τη μέθοδο 1991

3. Το σύστημα των αποδοχών

3.1. Βασικός μισθός

3.2. Αποζημιώσεις και επιδόματα (παράρτημα VII)

3.2.1. Οικογενειακά επιδόματα

3.2.2. αποζημιώσεις

3.3. Ασφαλιστικές εισφορές και φόροι

3.3.1. ασφαλιστικές εισφορές

3.3.2. φόροι και συνεισφορές

3.4. Διορθωτικός συντελεστής

3.5. Κόστος των αποδοχών για τον προϋπολογισμό, ανά θεσμικό όργανο το 1998 σε εκατ. ευρώ

4. Εξέλιξη των αποδοχών σε Βρυξέλλες και Λουξεμβούργο

4.1. Εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων (ειδικός δείκτης)

4.1.1. Σύγκριση των μεταβολών στον ακαθάριστο ειδικό δείκτη και στον δείκτη ελέγχου

4.2. Εξέλιξη του κόστους ζωής στις Βρυξέλλες

4.3. Αναπροσαρμογή των ακαθάριστων αποδοχών

4.4. Επιπτώσεις του αντισταθμίσματος για τον συμβιβασμό της μεθόδου

4.4.1. Προσωρινή συνεισφορά

4.4.2. Αύξηση των συνταξιοδοτικών εισφορών

4.5. Εξέλιξη των καθαρών αποδοχών

4.6. Εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης των κοινοτικών υπαλλήλων

4.7. Συγκριτική εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης των αποδοχών εθνικών και κοινοτικών υπαλλήλων

4.8. Συγκεφαλαιωτικός πίνακας

5. Εξέλιξη των αποδοχών εκτός Βρυξελλών και Λουξεμβούργου (Διορθωτικοί συντελεστές)

5.1. Η οικονομική ισοτιμία

5.2. Τιμή συναλλάγματος που καθορίζεται ετησίως

5.3. Η μετάβαση στο ευρώ το 1999 και οι διορθωτικοί συντελεστές

5.4. Ρήτρα ανάκτησης των καθ' υπέρβαση καταβληθέντων

6. Συμπεράσματα

1. Πρόλογος

Η νομική βάση των αποδοχών περιλαμβάνεται στον τίτλο V του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης [1] των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (άρθρα 62 έως 85α και 56 έως 56β), καθώς και στα παραρτήματα VII και XI αυτού .

[1] Κανονισμός 259/68 του Συμβουλίου, ο οποίος εκδόθηκε κατ'εφαρμογή του άρθρου 24 της συνθήκης για την ίδρυση ενιαίου Συμβουλίου και ενιαίας Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο «συμβιβασμός της μεθόδου 91» είναι το αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων [2] μεταξύ του Συμβουλίου, των εκπροσώπων της διοίκησης των κοινοτικών θεσμικών οργάνων και των εκπροσώπων του προσωπικού των οργάνων αυτών.

[2] Στο πλαίσιο της Επιτροπής Συνδιαλλαγής.

Το αντιστάθμισμα για τη μέθοδο ήταν η μείωση [3] των αποδοχών με τη θέσπιση μιας προσωρινής συνεισφοράς και την αύξηση των συνταξιοδοτικών εισφορών. Ο συμβιβασμός αυτός δεσμεύει, μέχρι τις 30.06.2001, τους υπαλλήλους και τα κοινοτικά όργανα, που οφείλουν επομένως να μεριμνούν για την τήρηση της συμφωνίας αυτής.

[3] Ίση με τη μείωση των καθαρών αποδοχών λόγω της εισφοράς κρίσεως που συνδεόταν με τη μέθοδο του 1981.

Το 1996, απαντώντας στα αιτήματα του Συμβουλίου κατά την ενδιάμεση αξιολόγηση που προβλεπόταν από τη μέθοδο, η Επιτροπή έκρινε ότι η μέθοδος είχε λειτουργήσει ορθά και ότι επομένως η υποβολή πρότασης για την τροποποίηση της μεθόδου δεν εδικαιολογείτο και θα αντέβαινε στις υποχρεώσεις που είχαν αναλάβει τα μέρη κατά τον συμβιβασμό του 1991.

Τον Δεκέμβριο του 1998, κατόπιν των αιτημάτων του Συμβουλίου με την ευκαιρία της συζήτησης για την ετήσια αναπροσαρμογή των αποδοχών, η Επιτροπή ανέλαβε τη δέσμευση να προτείνει ένα χρονοδιάγραμμα για την υποβολή ανακοινώσεων και εκθέσεων που απέρρεαν από τη διαδικασία μεταρρύθμισης. Το χρονοδιάγραμμα δράσης που παρουσίασε ο Πρόεδρος κ. Santer τον Ιανουάριο 1999 στο Κοινοβούλιο προέβλεπε, μεταξύ άλλων, την υποβολή μιας έκθεσης σχετικά με το σύστημα των αποδοχών στις 08.12.1999.

Η παρούσα έκθεση επομένως αναλύει το ισχύον σύστημα αποδοχών και τη λειτουργία της μεθόδου αναπροσαρμογής τους [4]. Θα χρησιμεύσει ως βάση για την προπαρασκευή, έως τα μέσα του 2000, των επιβεβλημένων προτάσεων, με προοπτική την εκπνοή της συμφωνίας για τη μέθοδο τον Ιούλιο 2001 [5].

[4] Η Επιτροπή ανέθεσε σε εξωτερικό σύμβουλο την εκπόνηση συγκριτικής μελέτης με τις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων των κρατών μελών, άλλων διεθνών οργανισμών και των υπαλλήλων των πολυεθνικών εταιρειών, η οποία αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί στις αρχές του 2000.

[5] Κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κολωνίας στις 3 και 4 Ιουνίου 1999, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθύμισε ότι: «η μέθοδος αναπροσαρμογής των αποδοχών θα παύσει να ισχύει από τις 30 Ιουνίου 2001. Χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει εγκαίρως σχετικές μεταρρυθμιστικές προτάσεις και ταυτόχρονα να εκφράσει τις απόψεις της για τη μεταρρύθμιση της πολιτικής σε θέματα προσωπικού»

2. Ιστορικό

2.1. Αρχές

Η νομική βάση των αποδοχών είναι ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης [6] των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Το σύστημα αναπροσαρμογής των αποδοχών, το οποίο ρυθμίζεται από τα άρθρα 64 και 65 του ως άνω κανονισμού, βασίζεται στις ακόλουθες δύο αρχές:

[6] Συγκεκριμένα ο τίτλος V και τα παραρτήματα VII και XI.

- στον παραλληλισμό της εξέλιξης των αποδοχών των υπαλλήλων των ευρωπαϊκών οργάνων με την εξέλιξη των αποδοχών των υπαλλήλων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

- στην ισότητα μεταξύ της αγοραστικής δύναμης των αποδοχών σε κάθε τόπο υπηρεσίας και των αποδοχών στις Βρυξέλλες (άρθρο 24 της Συνθήκης).

Οι λεπτομέρειες εφαρμογής αυτών των γενικών αρχών καθορίζονταν πάντοτε με κοινή συναίνεση, για να διατηρείται η εργασιακή ειρήνη.

2.2. Ιστορικό των μεθόδων αναπροσαρμογής των αποδοχών

Από το 1971, περιοδικές διαπραγματεύσεις οδήγησαν σε συμφωνίες, οι οποίες καθορίζουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής των άρθρων 64 και 65 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

Πράγματι, το Συμβούλιο προσανατολίστηκε, από πολλών ετών, προς την αυστηρή εφαρμογή της αρχής της παράλληλης αναπροσαρμογής σε σχέση με τις αποδοχές των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων, με την εφαρμογή μεθόδων ρυθμιστικών και υποχρεωτικών για το προσωπικό και για τα θεσμικά όργανα.

Η εν λόγω ρυθμιστική διαδικασία, η οποία στηριζόταν σε ακριβείς και δεσμευτικές μεθόδους, απέτρεψε τις ετήσιες διαπραγματεύσεις και τους κινδύνους εργασιακών συγκρούσεων.

Οι αποφάσεις του Συμβουλίου συνδυάζουν τη διαπραγματευτική και τη διαδικαστική προσέγγιση και κατέληξαν στις ακόλουθες συμφωνίες:

- Οι συμφωνίες του 1972 και του 1976 επιβεβαίωσαν τον παραλληλισμό ως βασική αρχή [7] για την εξέλιξη των αποδοχών·

[7] Μέθοδος 1976 : " I. Βασική αρχή - Το Συμβούλιο θεωρεί ότι το σύστημα προσαρμογής των αποδοχών εντάσσεται στο πλαίσιο μιας πολιτικής που τείνει να εξασφαλίσει, μεσοπρόθεσμα, εξέλιξη των αποδοχών των υπαλλήλων των κοινοτικών οργάνων παράλληλη προς εκείνη που σημειώνεται κατά μέσο όρο στα κράτη μέλη για τους μισθούς των διαφόρων κατηγοριών εθνικών δημοσίων υπαλλήλων."

- Η Επιτροπή Συνδιαλλαγής [8]: Το 1981, το Συμβούλιο καθιέρωσε τη διαδικασία συνδιαλλαγής.

[8] Το Συμβούλιο, εκπρόσωποι της διοίκησης των οργάνων και εκπρόσωποι των υπαλλήλων των κοινοτικών οργάνων.

- Η μέθοδος 1981: εγκρίθηκε για περίοδο 10 ετών και προέβλεπε ταυτόχρονα μια εισφορά κρίσεως [9]·

[9] Η λήξη της εφαρμογής της μεθόδου 81 και η κατάργηση της εισφοράς κρίσεως επήλθαν τον Ιούνιο του 1991.

- Ο συμβιβασμός της μεθόδου 1991: Το Συμβούλιο ενέκρινε αφενός τη μέθοδο 1991 (παράρτημα XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης) για περίοδο 10 ετών, και αφετέρου μια προσωρινή συνεισφορά και αύξηση των συνταξιοδοτικών εισφορών.

2.3. Ο συμβιβασμός της μεθόδου 1991

Η Επιτροπή υπέβαλε την πρότασή της τον Οκτώβριο του 1990. Η πρόταση υποβλήθηκε σε εμπεριστατωμένη τεχνική εξέταση [10] κατά το πρώτο εξάμηνο του 1991, γεγονός που αντικατοπτρίστηκε στην έκθεση προς το CoRePer της 29.4.91 [11].

[10] 3 συνεδριάσεις μιας ομάδας ad hoc που υπέβαλε έκθεση στο CoRePer στις 8.2.91 και 5 συνεδριάσεις της ομάδας για τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης.

[11] 5926/91, STAT11, FIN124

Ο φάκελος εξετάστηκε από το CoRePer και το Συμβούλιο (15 συνεδριάσεις του CoRePer, 3 του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων, 1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου) και ήταν το θέμα πολλαπλών συναντήσεων μεταξύ της Προεδρίας, της Επιτροπής και των εκπροσώπων του προσωπικού. Η διαπραγμάτευση προκάλεσε 8 ημέρες γενικής απεργίας και άλλες ενέργειες. Ο συμβιβασμός που προέκυψε από τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της Επιτροπής Συνδιαλλαγής υποβλήθηκε προς έγκριση στο προσωπικό με δημοψηφίσματα τον Οκτώβριο 1991.

Το Συμβούλιο συμφώνησε για τον συμβιβασμό αυτό τον Νοέμβριο και επιβεβαίωσε τη συμφωνία του εκδίδοντας στις 19.12.1991 τους κανονισμούς που συντάχθηκαν σύμφωνα με τον συμβιβασμό.

Σύμφωνα με τους όρους του υπομνήματος που διαβίβασε το CoRePer [12] στο Συμβούλιο για να λάβει απόφαση στις 4.11.1991 και οι οποίοι επιβεβαιώθηκαν από τη νομολογία, ο συμβιβασμός που διαπραγματεύθηκε το Συμβούλιο και αποφασίστηκε από το ίδιο τον Δεκέμβριο του 1991 αποτελεί μια συνολική λύση, η οποία:

[12] 9012/91, STAT37, FIN372

α) καθιέρωσε μια μέθοδο [13] αναπροσαρμογής των αποδοχών, η οποία είναι δεσμευτική για όλα τα μέρη και ισχύει για 10 έτη, από 01.07.1991 έως 30.06.2001·

[13] Παράρτημα XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

β) καθόρισε το ύψος των αποδοχών μέσω δύο συμπληρωματικών στοιχείων, τα οποία μείωσαν τις αποδοχές, ήτοι:

- της προσωρινής συνεισφοράς [14], η οποία εφαρμόζεται από 1ης Ιανουαρίου 1992 έως 30 Ιουνίου 2001 και είναι ίση με μεικτό ποσοστό 5,83% [15] επί του τμήματος των αποδοχών που υπερβαίνει τις ελάχιστες αποδοχές.

[14] Άρθρο 66α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

[15] Η προσωρινή συνεισφορά συνεπάγεται μείωση των καθαρών αποδοχών ίση περίπου με 2,9% κατά μέσον όρο, για άγαμο μη εκπατριζόμενο υπάλληλο.

- της αύξησης των εισφορών του προσωπικού στο καθεστώς συντάξεων από 1ης Ιανουαρίου 1993, από 6,75% σε 8,25% του βασικού μισθού.

2.4. Έκθεση ενδιάμεσης αξιολόγησης του 1996

Το παράρτημα XI προέβλεπε τη διενέργεια αξιολόγησης το 1996, μετά από το πέμπτο έτος εφαρμογής του, η οποία συνοδευόταν από τη δυνατότητα αναθεώρησης βάσει προτάσεως της Επιτροπής. Επρόκειτο για μια αντικειμενική αξιολόγηση που αποσκοπούσε να ελεγχθεί, εάν είχε εφαρμοσθεί ορθά η αρχή του παραλληλισμού.

Τα συμπεράσματα της ενδιάμεσης έκθεσης του 1996 κατέδειξαν για την περίοδο 1991-1995 μείωση (-3,1 %) της αγοραστικής δύναμης των αποδοχών των κοινοτικών υπαλλήλων, ίση με την αντίστοιχη μείωση στους μισθούς των εθνικών υπαλλήλων, και επιπλέον μείωση της αγοραστικής δύναμης (-4,2 %) λόγω της προσωρινής συνεισφοράς και της αύξησης των συνταξιοδοτικών εισφορών, αλλά και τη διατήρηση της εργασιακής ειρήνης.

Ενώπιον των συμπερασμάτων αυτών, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να προχωρήσει, ανταποκρινόμενη στις ανησυχίες που εκφράστηκαν από ορισμένες αντιπροσωπείες, σε κάθε αναγκαία μελέτη σε διάφορους τομείς [16] (στατιστική μέθοδος, παράρτημα VII του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, συντάξεις, ρήτρα εξαίρεσης [17]) και να του υποβάλει το ταχύτερο δυνατό όλες τις ενδεδειγμένες προτάσεις, ιδίως όσον αφορά ορισμένες αποζημιώσεις που προβλέπονται στο παράρτημα VII του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης."

[16] που αναφέρονται στη σελίδα 3 του εγγράφου 10815/96 STAT 41 FIN 476.

[17] άρθρο 10 του παραρτήματος XI.

Στην απάντησή της, η Επιτροπή έκρινε ότι μια τροποποίηση της μεθόδου τη στιγμή που είχε επιτύχει τους στόχους της θα έθιγε την ίδια την ουσία του τελικού συμβιβασμού των διαπραγματεύσεων του 1991 και των υποχρεώσεων που είχαν αναλάβει τα μέρη και ότι μια πρόταση για την τροποποίηση ενός από τα στοιχεία του συμβιβασμού θα ήταν επομένως αδικαιολόγητη.

2.5. Άλλες εκθέσεις συναφείς με τον συμβιβασμό της μεθόδου

Κατόπιν των διαφόρων αιτημάτων του Συμβουλίου, η Επιτροπή υπέβαλε τις ακόλουθες εκθέσεις:

2.5.1. Έκθεση σχετικά με τη ρήτρα εξαίρεσης [18]

[18] Τo άρθρo 10 τoυ παραρτήματoς ΧI τoυ κανoνισμoύ υπηρεσιακής κατάστασης oρίζει ότι «σε περίπτωση σoβαρής και αιφνίδιας επιδείνωσης της oικoνoμικής και κoινωνικής κατάστασης στo εσωτερικό της Κoινότητας η oπoία εκτιμάται βάσει αντικειμενικών στoιχείων πoυ παρέχoνται για τo σκoπό αυτό από την Επιτρoπή, η Επιτρoπή, μετά από διαβoύλευση με τα άλλα θεσμικά όργανα στα πλαίσια των διατάξεων τoυ κανoνισμoύ υπηρεσιακής κατάστασης, υπoβάλλει κατάλληλες πρoτάσεις στo Συμβoύλιo τo oπoίo απoφασίζει με ειδική πλειoψηφία, μετά από διαβoύλευση με τα άλλα ενδιαφερόμενα θεσμικά όργανα, σύμφωνα με τη διαδικασία πoυ πρoβλέπεται στo άρθρo 24 παράγραφoς 1, δεύτερo εδάφιo της Συνθήκης για την ίδρυση ενιαίoυ Συμβoυλίoυ και ενιαίας Επιτρoπής των Ευρωπαϊκών Κoινότητων».

Στην έκθεσή της SEC(94)1027, η οποία διαβιβάστηκε στο Συμβούλιο στις 27.6.1994, η Επιτροπή εκτίμησε ότι δεν υπήρχε λόγος να εφαρμοστεί η ρήτρα εξαίρεσης, διότι η εξέλιξη της οικονομικής κατάστασης είχε ήδη επιπτώσεις στις αποδοχές των εθνικών υπαλλήλων, και κατά συνέπεια, αυτομάτως με την εφαρμογή της μεθόδου, στις αποδοχές των υπαλλήλων των κοινοτικών οργάνων.

2.5.2. Εκθέσεις σχετικά με τις ανάγκες προσλήψεων [19]

[19] Τo άρθρo 2 τoυ παραρτήματoς ΧI τoυ κανoνισμoύ υπηρεσιακής κατάστασης oρίζει ότι «η Επιτρoπή εκπoνεί, πριν τo τέλoς τoυ 1992 και στη συνέχεια κάθε τρία έτη, εμπεριστατωμένη έκθεση σχετικά με τις ανάγκες των θεσμικών oργάνων όσον αφορά τις προσλήψεις, την oπoία διαβιβάζει στo Ευρωπαϊκό Κoινoβoύλιo και τo Συμβoύλιo. Βάσει της έκθεσης αυτής, η Επιτρoπή υπoβάλλει, ενδεχομένως, στo Συμβoύλιo πρoτάσεις οι οποίες στηρίζονται σε όλα τα κατάλληλα στοιχεία, μετά από διαβoύλευση με τα άλλα θεσμικά όργανα στα πλαίσια των διατάξεων τoυ κανoνισμoύ υπηρεσιακής καταστάσεως».

Η τρίτη έκθεση, SEC 99/754 της 7.6.1999, διαβιβάστηκε στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 9.6.1999.

Η περίοδος που καλύπτει η εν λόγω έκθεση (1995-1997) χαρακτηρίστηκε κυρίως από τις εργασίες διεύρυνσης με την Αυστρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία. Ανεξάρτητα από τους διαγωνισμούς της διεύρυνσης, επιτεύχθηκε εύλογη γεωγραφική ισορροπία των προσλήψεων, αν και υπήρξαν υψηλά επίπεδα εκπροσώπησης για τις χώρες υποδοχής. Εξακολουθούν να υπάρχουν δυσκολίες στην προσέλκυση υποψηφίων από ορισμένα κράτη μέλη.

2.5.3. Εκθέσεις σχετικά με τη στατιστική μεθοδολογία

Το 1994, πραγματοποιήθηκε πραγματογνωμοσύνη για την στατιστική μεθοδολογία. Μετά την πραγματογνωμοσύνη αυτή, το 1997 η Eurostat υπέβαλε 3 εκθέσεις που αφορούσαν τις ισοτιμίες κόστους κατοικίας, τις διαρθρώσεις κατανάλωσης και τις έρευνες τιμών. Το 1998, η Eurostat παρουσίασε στις ομάδες του άρθρου 64 και του άρθρου 65 μια συλλογή της στατιστικής μεθοδολογίας.

Κατόπιν αιτήσεως της ομάδας για τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης, η νομική υπηρεσία του Συμβουλίου εξέδωσε γνωμοδότηση, η οποία συμπέρανε ότι: «Το Συμβούλιο δεν μπορεί, κατά την έκδοση των ετήσιων κανονισμών για την αναπροσαρμογή των αποδοχών και των διορθωτικών συντελεστών, να αποκλίνει από τη μέθοδο που καθορίζεται στο παράρτημα XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης για διάστημα δέκα ετών.»

2.5.4. Εκθέσεις για το παράρτημα VII

Η Επιτροπή υπέβαλε το 1993 στο Συμβούλιο έκθεση [20] σχετική με την εξέταση των διατάξεων του παραρτήματος VII του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και της εφαρμογής του. Κατόπιν αιτήσεως του Συμβουλίου, τα αριθμητικά δεδομένα ενημερώθηκαν κατά το έτος 1998.

[20] 11555/93 STAT 44 FIN 466.

Μετά το πέρας των εργασιών της, η ομάδα του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης υπέβαλε το σύνολο της μελέτης της στην Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων στις 13.6.1999, εισηγούμενη:

«να επαναλάβει τα αιτήματα του Συμβουλίου προς την Επιτροπή, ώστε να υποβάλει όλες τις κατάλληλες προτάσεις όσον αφορά το παράρτημα VII του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης· να καλέσει, με την ευκαιρία αυτή, την Επιτροπή να λάβει υπόψη τις παρατηρήσεις και τα συμπεράσματα που διατυπώνονται στην παρούσα έκθεση· να υπενθυμίσει στην Επιτροπή τη δέσμευσή της να αρχίσει το συντομότερο δυνατό τη συζήτηση σχετικά με τη μέθοδο αναπροσαρμογής των αποδοχών.»

Με την ευκαιρία αυτή η Επιτροπή, υπενθυμίζοντας την ιδιαίτερη κατάσταση που προέκυψε από την παραίτησή της στις 15.3.1999, δήλωσε ότι δεν θα παραλείψει να αποφανθεί επί των συμπερασμάτων της ομάδας του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν.

2.5.5. Εκθέσεις για το παράρτημα X (διορθωτικοί συντελεστές εκτός ΕΕ)

Σύμφωνα με το παράρτημα Χ του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, η Επιτροπή υποβάλλει ετήσια έκθεση στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του παραρτήματος Χ. Η τελευταία από τις εν λόγω εκθέσεις, SEC (1999)1023, η οποία αφορούσε το 1997 και το 1998, υποβλήθηκε στις 29.6.99.

Πρόσφατα, η Επιτροπή επέφερε ορισμένες τροποποιήσεις στις διοικητικές διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των συντελεστών εκτός ΕΕ, οι οποίες θα επιτρέψουν, από το έτος 2000, την αισθητή μείωση (της τάξεως του 50%) του κόστους συλλογής των δεδομένων.

2.6. Εκθέσεις σχετικά με τις συντάξεις

Κατόπιν αιτήσεως του Συμβουλίου, η έκθεση της KPMG του Δεκεμβρίου 1998 που αφορούσε τη συγκριτική μελέτη και την αναλογιστική μελέτη, διαβιβάστηκε στο Συμβούλιο στις 18.12.1998 και ήταν θέμα μακρών συζητήσεων στην ομάδα του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

Η Επιτροπή ετοιμάζει ανακοίνωση για το θέμα αυτό.

2.7. Κατάσταση κατά τη λήξη του συμβιβασμού για τη μέθοδο 1991

Η μέθοδος (παράρτημα XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης) και η προσωρινή συνεισφορά [21] (άρθρο 66α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης) εφαρμόζονται έως τις 30.6.2001. Οι αυξημένες συνταξιοδοτικές εισφορές εξακολουθούν πάντως να εφαρμόζονται και μετά τις 30.6.2001.

[21] Η προσωρινή συνεισφορά συνεπάγεται καθαρή μείωση των αποδοχών περίπου 2,9% κατά μέσον όρο, για άγαμο μη εκπατριζόμενο υπάλληλο.

Εν απουσία νέας συμφωνίας για την ετήσια εξέταση των αποδοχών του 2001, η Επιτροπή και το Συμβούλιο θα διαθέτουν περιθώριο διακριτικής ευχέρειας για την εφαρμογή των άρθρων 64 και 65 [22].

[22] Άρθρο 64 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης:

Συνεπώς, η πρόταση ετήσιας αναπροσαρμογής που υποβάλλεται από την Επιτροπή και επί της οποίας αποφασίζει το Συμβούλιο (με ειδική πλειοψηφία):

· θα πρέπει να τηρεί τις αρχές του παραλληλισμού με τους εθνικούς δημοσίους υπαλλήλους και της ισότητας της αγοραστικής δύναμης μεταξύ κοινοτικών υπαλλήλων.

· θα απαιτήσει κατά πάσα διοργανική διαπραγμάτευση με τους εκπροσώπους του προσωπικού στο πλαίσιο της επιτροπής συνδιαλλαγής.

3. Το σύστημα των αποδοχών

Οι αποδοχές, των οποίων νομική βάση είναι ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης [23] των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, περιλαμβάνουν βασικό μισθό, οικογενειακά επιδόματα και αποζημιώσεις [24], καθώς και ασφαλιστικές εισφορές, φόρο και την προσωρινή συνεισφορά. Πολλαπλασιάζονται με διορθωτικό συντελεστή ανώτερο, κατώτερο ή ίσο προς 100%. [25]

[23] Συγκεκριμένα ο τίτλος V και τα παραρτήματα VII και XI.

[24] Άρθρο 62 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης: Οι αποδοχές αυτές περιλαμβάνουν βασικό μισθό, οικογενειακά επιδόματα και αποζημιώσεις.

[25] Άρθρο 64 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης: «Οι αποδοχές του υπαλλήλου, που εκφράζονται σε βελγικά φράγκα, προσαρμόζονται βάσει διορθωτικού συντελεστή ανωτέρου, κατωτέρου ή ίσου προς το 100%, ανάλογα με τις συνθήκες ζωής στους διαφόρους τόπους τοποθετήσεως, μετά την αφαίρεση των υποχρεωτικών κρατήσεων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό ή στους κανονισμούς εφαρμογής του».

Αν και το σύστημα σε BEF θα μπορούσε να λειτουργήσει έως τον Ιανουάριο του 2002, η απόφαση του Συμβουλίου της 12.11.98 επέσπευσε από 1.1.99 τη μετατροπή σε ευρώ των ποσών που προβλέπει ο κανονισμός (βασικός μισθός, επιδόματα, εισφορές, φόροι, συναλλαγματικές ισοτιμίες των αποδοχών κλπ), τα οποία επιτρέπουν τον υπολογισμό των αποδοχών, των συντάξεων και των λοιπών χρηματικών δικαιωμάτων (αποζημιώσεων αποστολής, εξόδων ασθενείας κ.λπ.).

Η μετατροπή αυτή ήταν ουδέτερη από δημοσιονομική και χρηματική άποψη και δεν μετέβαλε την αξία των αποδοχών.

Κατά συνέπεια, από την 1η Ιανουαρίου 1999, οι αποδοχές, συντάξεις και τα άλλα χρηματικά δικαιώματα του κοινοτικού προσωπικού καταβάλλονται σε ευρώ στις 11 χώρες που συμμετέχουν και σε εθνικό νόμισμα στις υπόλοιπες τέσσερις χώρες.

Όλα τα αριθμητικά στοιχεία που αναφέρονται παρακάτω εκφράζονται επομένως σε ευρώ με ημερομηνία εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 1999.

3.1. Βασικός μισθός

Ο βασικός μισθός καθορίζεται σε συνάρτηση με: την κατηγορία - τον βαθμό - το κλιμάκιο, με βάση το ακόλουθο μισθολόγιο [26]:

[26] Άρθρο 66 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

Πίνακας Error! No text of specified style in document..1

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

3.2. Αποζημιώσεις και επιδόματα (παράρτημα VII) [27]

[27] Βλ. επίσης το σημείο 2.5.4

3.2.1. Οικογενειακά επιδόματα

Τα οικογενειακά επιδόματα έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα: κάθε καταβολή της ίδιας φύσεως που λαμβάνεται από άλλη πηγή αφαιρείται από το κοινοτικό επίδομα.

Το επίδομα στέγης [28] χορηγείται στον έγγαμο υπάλληλο ή μέλος του λοιπού προσωπικού, του οποίου ο σύζυγος δεν ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα ή ασκεί δραστηριότητα με επαγγελματικά εισοδήματα που δεν υπερβαίνουν τον βασικό μισθό υπαλλήλου με βαθμό C3/3, καθώς και στον υπάλληλο ή μέλος του λοιπού προσωπικού που έχει ένα ή περισσότερα συντηρούμενα τέκνα [29].

[28] Άρθρο 67 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, άρθρο 1 του παραρτήματος VII του κανονισμού, ΓΔΕ (Γενικές διατάξεις εφαρμογής που εκδόθηκαν στις 11 Απριλίου 1988).

[29] Με ειδική και αιτιολογημένη απόφαση της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής, το επίδομα στέγης μπορεί επίσης να χορηγηθεί στον υπάλληλο ή το μέλος του λοιπού προσωπικού που δεν πληροί τις ανωτέρω προϋποθέσεις, αλλά αναλαμβάνει εντούτοις πραγματικά οικογενειακά βάρη.

Το άρθρο 1 του παραρτήματος VII του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης καθορίζει το επίδομα στέγης σε 5% του βασικού μισθού.

Το επίδομα συντηρούμενων τέκνων [30] είναι ένα κατ'αποκοπή ποσό για κάθε τέκνο, το οποίο αποβλέπει να βοηθήσει τον υπάλληλο ή μέλος του λοιπού προσωπικού να καλύψει τα συμπληρωματικά έξοδα που του επιβάλλει η πραγματική συντήρηση των συντηρούμενων τέκνων. Το επίδομα αυτό χορηγείται αυτοδικαίως για το τέκνο που δεν έχει ακόμη φθάσει την ηλικία των 18 ετών και κατόπιν αιτιολογημένης αίτησης για το τέκνο ηλικίας 18 έως 26 ετών που ευρίσκεται σε στάδιο σχολικής ή επαγγελματικής εκπαίδευσης [31].

[30] Άρθρο 67 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, άρθρο 2 του παραρτήματος VII του κανονισμού, ΓΔΕ (για την εξομοίωση με συντηρούμενο τέκνο) που τέθηκαν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 1997 (καταργούν και αντικαθιστούν εκείνες της 1.10.1989).

[31] Εξάλλου, μπορεί να αναγνωρισθεί ως συντηρούμενο τέκνο κάθε πρόσωπο, έναντι του οποίου ο υπάλληλος υπέχει νόμιμες υποχρεώσεις διατροφής και του οποίου η συντήρηση συνεπάγεται για αυτόν σημαντική επιβάρυνση. Σημειωτέον επίσης, ότι εάν το τέκνο προσβληθεί από βαριά ασθένεια ή αναπηρία που το εμποδίζει να ανταποκριθεί στις ανάγκες του, η καταβολή του επιδόματος παρατείνεται καθόλη τη διάρκεια της ασθένειας ή αναπηρίας αυτής.

Το επίδομα συντηρούμενου τέκνου ανέρχεται σε 213,61 EUR για κάθε τέκνο μηνιαίως [32].

[32] Κατά το άρθρο 67 παράγραφος 3 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, το ποσό αυτό, σε περιπτώσεις όλως εξαιρετικές, μπορεί να διπλασιαστεί με ειδική απόφαση της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής για ένα τέκνο προσβεβλημένο από διανοητική ή φυσική αναπηρία, η οποία επιβάλλει στον υπάλληλο δυσβάστακτα βάρη.

Το επίδομα συντηρούμενων τέκνων έχει συμπληρωματικό χαρακτήρα: κάθε καταβολή της ίδιας φύσεως που λαμβάνεται από άλλη πηγή αφαιρείται από την κοινοτική συνεισφορά.

Το σχολικό επίδομα [33] αποβλέπει να καλύψει τα έξοδα εκπαίδευσης, τα οποία συνδέονται με την τακτική και κατά πλήρη απασχόληση φοίτηση σε εκπαιδευτικό ίδρυμα του τέκνου του μονίμου ή εκτάκτου υπαλλήλου, τόσο στη χώρα απασχόλησης όσο και εκτός αυτής.

[33] Άρθρο 67 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, άρθρο 3 του παραρτήματος VII του κανονισμού, ΓΔΕ (που εκδόθηκαν την 1η Μαρτίου 1975).

Το άρθρο 3 του παραρτήματος VII καθορίζει το ανώτατο όριο, εντεύθεν του οποίου τα πραγματικά σχολικά έξοδα που βαρύνουν τον μόνιμο ή έκτακτο υπάλληλο καλύπτονται από το σχολικό επίδομα.

Για λόγους αποτελεσματικής και απλουστευμένης διαχείρισης, τα περισσότερα σχολικά επιδόματα είναι κατ'αποκοπή ποσά εκφραζόμενα ως ποσοστό ενός ανωτάτου ορίου (190,90 EUR) και κυμαίνονται ανάλογα με την ηλικία του τέκνου και το είδος της εκπαίδευσης που παρακολουθεί [34].

[34] Ο υπάλληλος δικαιούται: - για τέκνο ηλικίας κάτω των 11 ετών που φοιτά σε πρωτοβάθμιο σχολείο: κατ'αποκοπή ποσό ίσο με το 36% του ολικού ποσού· - για τέκνο ηλικίας άνω των 11 ετών που φοιτά σε πρωτοβάθμιο ή δευτεροβάθμιο σχολείο, ποσό κατ'αποκοπή ίσο με το 50% του συνολικού ποσού· - για τέκνο που ακολουθεί ανώτερες σπουδές, κατ'αποκοπή ποσό ίσο με το 100% του ανωτάτου ορίου.

3.2.2. αποζημιώσεις

Η αποζημίωση αποδημίας ή εκπατρισμού [35] αποσκοπεί στην αντιστάθμιση των επιβαρύνσεων και ιδιαίτερων μειονεκτημάτων που απορρέουν από την άσκηση καθηκόντων στις Κοινότητες για τους υπαλλήλους και τα μέλη του λοιπού προσωπικού, οι οποίοι εκ του λόγου αυτού είναι υποχρεωμένοι να αλλάξουν διαμονή, για να μεταβούν από τη χώρα της κατοικίας τους στη χώρα τοποθέτησής τους και να ζήσουν σε ένα ξένο περιβάλλον.

[35] Νομική βάση: άρθρο 69 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, άρθρο 4 του παραρτήματος VII του εν λόγω κανονισμού.

Πρόκειται για τη μόνη αποζημίωση που αποσκοπεί στην αντιστάθμιση των επιβαρύνσεων και μειονεκτημάτων που απορρέουν άμεσα από την τοποθέτηση ενός υπαλλήλου ή μέλους του λοιπού προσωπικού σε χώρα άλλη από τη χώρα καταγωγής.

Η αποζημίωση αποδημίας καθορίζεται, από το άρθρο 4 του παραρτήματος VII του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, σε 16% (4% για όποιον δεν πληροί όλες τις προϋποθέσεις) του βασικού μισθού, του επιδόματος στέγης και του επιδόματος συντηρούμενων τέκνων [36].

[36] 1. Το επίδομα αποδημίας, ίσο με το 16% του συνολικού ποσού του βασικού μισθού, καθώς και του επιδόματος στέγης και του επιδόματος συντηρούμενων τέκνων, τα οποία δικαιούται ο υπάλληλος χορηγείται:

Η αποζημίωση γραμματείας [37] θεσπίστηκε το 1965 με απόφαση του Συμβουλίου [38] με στόχο την αντιμετώπιση των δυσχερειών πρόσληψης πολύγλωσσου προσωπικού γραμματείας, οι οποίες οφείλονταν στη σημαντική αύξηση των μισθών που καταβάλλονταν για τα καθήκοντα αυτά στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα ορισμένων κρατών μελών.

[37] Άρθρο 4α του παραρτήματος VII του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης: "ο υπάλληλος της κατηγορίας C που είναι διορισμένος σε θέση δακτυλογράφου, στενοδακτυλογράφου, χειριστή τηλετύπου, χειριστή μηχανήματος φωτοσύνθεσης, γραμματέα διεύθυνσης ή κύριου γραμματέα, μπορεί να λάβει κατ'αποκοπή επίδομα. Το ύψος του επιδόματος αυτού αποφασίζεται από το Συμβούλιο σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρει το άρθρο 65 παράγραφος 3 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης."

[38] Κανονισμός 30/65/ΕΟΚ.

Η αποζημίωση αυτή χορηγήθηκε από όλα τα θεσμικά όργανα, πρώτα στους γραμματείς ορισμένων εθνικοτήτων και έπειτα, το 1971, στους υπαλλήλους και μέλη του λοιπού προσωπικού που ασκούσαν κατά κύριο λόγο γραμματειακές δραστηριότητες, κατ'εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης.

Η εν λόγω προσωρινή κατ'αποκοπή αποζημίωση, η οποία είχε χορηγηθεί στην αρχή για δύο έτη, παρατάθηκε τακτικά, έως ότου το Συμβούλιο της έδωσε μόνιμο χαρακτήρα το 1978 [39].

[39] Κανονισμός (ΕΟΚ) 914/78 της 2ας Μαΐου 1978.

Μετά την ανάπτυξη της πληροφορικής, η εν λόγω αποζημίωση χορηγείται υπό ορισμένες προϋποθέσεις σε υπαλλήλους γραφείου της κατηγορίας C. Οι προϋποθέσεις χορήγησης μπορούν να διαφέρουν, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες κάθε θεσμικού οργάνου.

Τα μηνιαία ποσά της αποζημίωσης γραμματείας αναπροσαρμόζονται κατ'έτος, κατά την ετήσια αναθεώρηση των αποδοχών. Σήμερα, ανέρχονται σε 99,55 EUR μηνιαίως για ένα γραμματέα βαθμού C4-C5 και σε 152,63 EUR μηνιαίως για ένα γραμματέα βαθμού C3-C1.

3.3. Ασφαλιστικές εισφορές και φόροι

3.3.1. ασφαλιστικές εισφορές

Η συνταξιοδοτική εισφορά καθορίζεται σε 8,25% του βασικού μισθού του ενδιαφερομένου. Καταβάλλεται στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Οι υπάλληλοι συνεισφέρουν κατά το ένα τρίτο στη χρηματοδότηση του συστήματος συνταξιοδότησης [40].

[40] Άρθρο 83 παράγραφος 2 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

Η εισφορά ασθενείας καθορίζεται σε 1,70% του βασικού μισθού του ενδιαφερομένου. Οι υπάλληλοι συνεισφέρουν κατά το ένα τρίτο στη χρηματοδότηση του συστήματος, χωρίς να μπορούν να υπερβούν το 2% του βασικού μισθού. [41]

[41] Άρθρο 72 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

Η εισφορά ατυχήματος καθορίζεται σε 0,1% του βασικού μισθού. [42]

[42] Άρθρο 73 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

Η εισφορά ανεργίας, η οποία καθορίζεται σε 0,4% του βασικού μισθού, ισχύει μόνο για τους εκτάκτους υπαλλήλους.

3.3.2. φόροι και συνεισφορές

Οι υπάλληλοι υπόκεινται σε [43]:

[43] όπως και στους φόρους του τόπου διαμονής, οι οποίοι δεν αφορούν τα κοινοτικά εισοδήματα: καταβολή ΦΠΑ, τοπικών φόρων (τελών καθαριότητας κ.λπ.), φόρου επί των ακινήτων για τους ιδιοκτήτες κ.λπ.

Κοινοτικό φόρο [44], ο οποίος παρακρατείται στην πηγή και καταβάλλεται στον κοινοτικό προϋπολογισμό. 14 συντελεστές φορολόγησης από 8% έως 45% εφαρμόζονται ανά κλιμάκιο φορολογητέου εισοδήματος [45]. Ο οριακός συντελεστής του 8% εφαρμόζεται στο τμήμα του φορολογητέου μηνιαίου εισοδήματος που περιλαμβάνεται μεταξύ 82,94 και 1463,98 ευρώ. Ο οριακός συντελεστής του 45% εφαρμόζεται στο τμήμα του φορολογητέου μηνιαίου εισοδήματος που υπερβαίνει τα 5238,80 ευρώ.

[44] Άρθρο 13 του κεφαλαίου V του πρωτοκόλλου περί προνομίων και ασυλιών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και κανονισμός αριθ. 260/68 του Συμβουλίου.

[45] Άρθρο 3 του κανονισμού αριθ. 260/68 του Συμβουλίου:

Προσωρινή συνεισφορά [46] ίση με 5,83% επί του τμήματος των αποδοχών που υπερβαίνουν τις ελάχιστες αποδοχές [47]. Η προσωρινή συνεισφορά, η οποία θεσπίστηκε στο πλαίσιο της μεθόδου, καταβάλλεται στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

[46] Παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 66α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης:

[47] Παράγραφος 3 του άρθρου 66α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης: «Η προσωρινή συνεισφορά έχει σαν φορολογητέα βάση τον βασικό μισθό του βαθμού και κλιμακίου που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των αποδοχών, ύστερα από αφαίρεση των εισφορών στα ταμεία κοινωνικών ασφαλίσεων και συνταξιοδότησης καθώς και του φόρου που θα όφειλε, πριν επιβληθεί οποιαδήποτε κράτηση δυνάμει της προσωρινής συνεισφοράς, υπάλληλος του ιδίου βαθμού και κλιμακίου, χωρίς συντηρούμενα πρόσωπα κατά την έννοια του άρθρου 2 του παραρτήματος VII και ενός ποσού ίσου προς τον βασικό μισθό του βαθμού D4, πρώτο κλιμάκιο.»

3.4. Διορθωτικός συντελεστής

Η εφαρμογή διορθωτικού συντελεστή στις αποδοχές των υπαλλήλων που υπηρετούν στην ΕΕ, εκτός Βελγίου και Λουξεμβούργου, επιτρέπει την αντιστάθμιση της διαφοράς (θετικής ή αρνητικής) του κόστους ζωής σε σχέση με τις Βρυξέλλες. Δεν αντιπροσωπεύει επομένως πλεονέκτημα ή ζημία για τον υπάλληλο, αλλ' εγγυάται την ισότητα της αγοραστικής δύναμης με τις Βρυξέλλες.

Το σύστημα που εφαρμόζεται στους μισθούς των υπαλλήλων που υπηρετούν εκτός ΕΕ ακολουθεί την ίδια θεμελιώδη αρχή, δηλαδή τη διατήρηση της ισότητας της αγοραστικής δύναμης με τις Βρυξέλλες, αλλά με ορισμένες αξιοσημείωτες διαφορές [48].

[48] Πρώτον, η εφαρμογή διορθωτικού συντελεστή γίνεται μόνο κατόπιν ειδικής αιτήσεως του υπαλλήλου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το ανώτατο ποσοστό μισθού, στο οποίο εφαρμόζεται ο διορθωτικός συντελεστής, είναι 80%. Δεύτερον, ο υπολογισμός του διορθωτικού συντελεστή δεν λαμβάνει καθόλου υπόψη τις διαφορές στο επίπεδο των ενοικίων, ούτε των σχολικών και ιατρικών υπηρεσιών, καθόσον αυτές παρέχονται ή καλύπτονται από την Επιτροπή. Τρίτον, η μέθοδος που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της ταχείας εξέλιξης των τιμών διαφέρει ελαφρά από τη μέθοδο που χρησιμοποιείται για τους διορθωτικούς συντελεστές εντός της ΕΕ.

3.5. Κόστος των αποδοχών για τον προϋπολογισμό, ανά θεσμικό όργανο το 1998 σε εκατ. ευρώ

Πίνακας Error! No text of specified style in document..2

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Το συνολικό κόστος ανέρχεται επομένως σε 1605 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει 38% των διοικητικών δαπανών και 1,9% του κοινοτικού προϋπολογισμού για το 1998 [49].

[49] Διοικητικές δαπάνες 4223,3 εκατ. ευρώ· κοινοτικός προϋπολογισμός 82798,9 εκατ. ευρώ· πηγή: κοινοτικός οδηγός, έκδοση 1999.

4. Εξέλιξη των αποδοχών σε Βρυξέλλες και Λουξεμβούργο

Η θεμελιώδης αρχή είναι ο παραλληλισμός μεταξύ της εξέλιξης των αποδοχών των υπαλλήλων των ευρωπαϊκών οργάνων και της εξέλιξης των αποδοχών των εθνικών υπαλλήλων των κρατών μελών.

Με απλά λόγια, η αρχή αυτή σημαίνει ότι, εάν η μέση αύξηση για τους εθνικούς υπαλλήλους για το 1998 είναι κατά 2% κατώτερη (ή ανώτερη) από τον εθνικό πληθωρισμό, η αύξηση για τους κοινοτικούς υπαλλήλους για το επόμενο έτος θα είναι επίσης κατά 2% κατώτερη (ή ανώτερη) από τον πληθωρισμό στις Βρυξέλλες.

Σχετικά, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το 89% των κοινοτικών υπαλλήλων υπηρετούν στις Βρυξέλλες ή το Λουξεμβούργο.

Οι αναπροσαρμογές πραγματοποιούνται συνήθως τον Δεκέμβριο με αναδρομικά αποτελέσματα από 1ης Ιουλίου [50].

[50] Το άρθρο 3 παράγραφος 1 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης ορίζει ότι «με ισχύ από την 1η Ιουλίου και σύμφωνα με το άρθρο 65 παράγραφος 3 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, το Συμβούλιο αποφασίζει, πριν το τέλος κάθε έτους, για την προσαρμογή των αποδοχών την οποία προτείνει η Επιτροπή και η οποία βασίζεται στα στοιχεία που προβλέπονται στο τμήμα 1».

Για την εφαρμογή της εν λόγω αρχής σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 65 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και του άρθρου 1 του παραρτήματος XI [51] αυτού, το Συμβούλιο προβαίνει κάθε χρόνο σε εξέταση του ύψους των αποδοχών των υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού των Κοινοτήτων, με βάση έκθεση που υποβάλλει η Επιτροπή.

[51] Το άρθρο 1 παράγραφος 1 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης ορίζει ότι «για την εξέταση που προβλέπεται στο άρθρο 65 παράγραφος 1 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, η Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία εφεξής αποκαλείται «Στατιστική Υπηρεσία», εκπονεί κάθε χρόνο, πριν το τέλος του Σεπτεμβρίου, έκθεση που αναφέρεται στην εξέλιξη του κόστους ζωής στις Βρυξέλλες, στις οικονομικές ισοτιμίες μεταξύ Βρυξελλών και των άλλων τόπων τοποθέτησης εντός των κρατών μελών και στην εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων των κεντρικών διοικήσεων, η οποία εφεξής αποκαλείται «εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης». Η περίοδος αναφοράς των στοιχείων αυτών αποτελείται από τους δώδεκα μήνες που προηγούνται της 1ης Ιουλίου του έτους κατά τη διάρκεια του οποίου πραγματοποιήθηκε η εξέταση.»

Η Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Eurostat) [52] συντάσσει την έκθεση αυτή σε συμφωνία με τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες των κρατών μελών και με βάση πληροφορίες που παρέχονται από τις αντίστοιχες εθνικές υπηρεσίες. Η Eurostat είναι επομένως η πηγή όλων των δεδομένων για το παρόν κεφάλαιο.

[52] Το άρθρο 11 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης ορίζει ότι: «Η Στατιστική Υπηρεσία μεριμνά για την ποιότητα των βασικών δεδομένων και των στατιστικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία των στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη κατά τις προσαρμογές των αποδοχών. Έχει ιδίως καθήκον να διατυπώνει εκτιμήσεις ή να πραγματοποιεί τις απαιτούμενες μελέτες για την επίβλεψη αυτή.»

4.1. Εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων (ειδικός δείκτης)

Για να τηρηθεί η αρχή του παραλληλισμού, η διαφορά (θετική ή αρνητική) μεταξύ της αναπροσαρμογής των αποδοχών και του πληθωρισμού πρέπει να είναι ίση για τους κοινοτικούς και τους εθνικούς υπαλλήλους.

Ο κατωτέρω πίνακας αποδεικνύει ότι μεταξύ 1991 και 1998 οι δημόσιοι υπάλληλοι των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης απώλεσαν κατά μέσο όρο το 2,0% της αγοραστικής τους δύναμης.

Πίνακας Error! No text of specified style in document..3

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Το παράρτημα XI διευκρινίζει [53] με ποιο τρόπο η Eurostat πρέπει να μετρήσει την εν λόγω διαφορά μέσω του ειδικού δείκτη εξέλιξης της αγοραστικής δύναμης [54] των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων των κεντρικών διοικήσεων των κρατών μελών [55].

[53] Το άρθρο 1 παράγραφος 4 στοιχείο α) του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης ορίζει ότι «Προκειμένου να υπολογιστεί σε ποσοστά η ανοδική και καθοδική εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης των αποδοχών στις εθνικές δημόσιες υπηρεσίες, η Στατιστική Υπηρεσία καθορίζει, με βάση πληροφορίες που παρέχουν οι οικείες εθνικές υπηρεσίες, ειδικούς δείκτες με τους οποίους εκφράζονται οι εξελίξεις των πραγματικών αποδοχών των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων κάθε κεντρικής διοίκησης, κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς».

[54] Ονομαστική αύξηση μείον τον πληθωρισμό.

[55] Μέσος όρος ΕΕ, σταθμισμένος με το σύνολο των μισθών.

Η μεθοδολογία καθώς και οι λεπτομέρειες πρακτικής εφαρμογής καθορίζεται [56] από την ομάδα εργασίας «Άρθρο 65 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης», η οποία απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών και προεδρεύεται από την Eurostat.

[56] Πρόκειται για δειγματοληψία, δεδομένου ότι τα δεδομένα σχετικά με τις αποδοχές αφορούν εν γένει το πρώτο και τελευταίο κλιμάκιο των κυριότερων βαθμών, και τούτο για άγαμο υπάλληλο και για έγγαμο υπάλληλο με δύο συντηρούμενα τέκνα.

Όλοι οι υπολογισμοί στηρίζονται στις πληροφορίες που διαβιβάζουν οι αρμόδιες υπηρεσίες των διοικήσεων των κρατών μελών στην Eurostat και που αφορούν τις αποδοχές του προσωπικού των κεντρικών διοικήσεων την 1η Ιουλίου του τρέχοντος έτους.

Ο πίνακας [57] εμφανίζει πολύ διαφορετική εξέλιξη ανάλογα με τη χώρα.

[57] Από το 1994, ο ειδικός δείκτης λαμβάνει ήδη υπόψη τις εξελίξεις στη Φινλανδία, την Αυστρία και τη Σουηδία.

Πίνακας Error! No text of specified style in document..4

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Δέκα κράτη μέλη (ιδίως IRL και L) έδωσαν στους υπαλλήλους τους αύξηση ανώτερη από τον πληθωρισμό και 5 κράτη μέλη έδωσαν στους υπαλλήλους τους αύξηση κατώτερη από τον πληθωρισμό (ιδίως GR).

Πρέπει πάντως να υπογραμμιστεί ότι οι εξελίξεις σε τέσσερα κράτη μέλη (D, FR, UK, I) αντιπροσωπεύουν ήδη το 77% του τελικού αποτελέσματος [58].

[58] Άρθρο 1 παράγραφος 4 στοιχείο α) του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης: «Για την κατάρτιση των ακαθάριστων και καθαρών δεικτών για το σύνολο των κρατών μελών, τα αποτελέσματα ανά χώρα σταθμίζονται με το σύνολο των μισθών των κεντρικών διοικήσεων, όπως αναφέρονται στις πιο πρόσφατες στατιστικές που δημοσιεύονται στους εθνικούς λογαριασμούς».

4.1.1. Σύγκριση των μεταβολών στον ακαθάριστο ειδικό δείκτη και στον δείκτη ελέγχου

Κατ'εφαρμογή του παραρτήματος XI [59] η Eurostat υπολογίζει κάθε χρόνο ένα δείκτη ελέγχου, ο οποίος εμφανίζει τη μεταβολή σε αγοραστική δύναμη του συνόλου των μισθών κατά κεφαλή στις διοικήσεις.

[59] Άρθρο 1 παράγραφος 4 στοιχείο δ): Η Στατιστική Υπηρεσία, εκτός από τους ειδικούς δείκτες, υποβάλλει, ως δείκτες ελέγχου, τα δεδομένα που αφορούν το σύνολο των μισθών σε πραγματικές τιμές, κατά κεφαλή, σε όλες τις δημόσιες διοικητικές υπηρεσίες και τις κεντρικές διοικήσεις, τα οποία καθορίζονται όπως ορίζεται στους εθνικούς λογαριασμούς.

Επειδή ο δείκτης αυτός εκφράζεται σε ακαθάριστους όρους, δεν συγκρίνεται με τον πραγματικό ειδικό δείκτη εκφραζόμενο σε καθαρούς όρους, αλλά με τον ακαθάριστο ειδικό δείκτη.

Ο κατωτέρω πίνακας εμφανίζει στη στήλη [2] τη σχέση μεταξύ των πραγματικών συνολικών μισθών ανά υπάλληλο για το 1998 και το 1990. Με τον ίδιο τρόπο, η στήλη [3] εμφανίζει τη σχέση μεταξύ των πραγματικών ακαθάριστων αποδοχών ανά υπάλληλο την 1η Ιουλίου 1998 και των αποδοχών την 1η Ιουλίου 1990. Η στήλη [4] εμφανίζει τις διαφορές ως ποσοστό % των δύο σχέσεων.

Πίνακας Error! No text of specified style in document..5

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Ο ακαθάριστος ειδικός δείκτης και ο δείκτης ελέγχου διαφέρουν εξ ορισμού και είναι φυσικό να αναμένεται ότι θα εμφανίζουν διαφορές. Πράγματι, οι μεταβολές στον δείκτη ελέγχου καθορίζονται όχι μόνο από τις μεταβολές στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, αλλά και από τους εσωτερικούς παράγοντες (μεταβολές της μέσης ηλικίας του πληθυσμού αναφοράς, προαγωγή σε ανώτερες κατηγορίες κλπ.) και από τις αλλαγές σε τυχαία συστατικά του μισθού, όπως η πληρωμή υπερωριών, τα κίνητρα παραγωγικότητας και η αποζημίωση πρόωρης συνταξιοδότησης.

Εξάλλου, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες οι οποίοι παραμορφώνουν τη στατιστική συγκρισιμότητα των δυο δεικτών (η ποιότητα του δείγματος που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του ειδικού δείκτη, οι διαφορές των πληθυσμών αναφοράς, η εργασία με μερική απασχόληση, οι ασφαλιστικές εισφορές των εργοδοτών κλπ.). Ο αποπληθωριστής που χρησιμοποιείται για τον δείκτη ελέγχου είναι ο αποπληθωριστής των δαπανών των καταναλωτών στους εθνικούς λογαριασμούς· ο αποπληθωριστής για τον ειδικό δείκτη είναι ο εθνικός δείκτης τιμών καταναλωτή.

Μια μελέτη που εκπονήθηκε το 1995 από την Eurostat με σκοπό την λεπτομερέστερη εξέταση, η οποία εκάλυπτε τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αποδεικνύει ότι, εάν εξαλειφθούν οι θεωρητικές και στατιστικές διαφορές μεταξύ του ακαθάριστου ειδικού δείκτη και του δείκτη ελέγχου, προκύπτει εξέλιξη πρακτικά παράλληλη των δύο δεικτών.

4.2. Εξέλιξη του κόστους ζωής στις Βρυξέλλες

Από το 1991, κατόπιν αιτήσεως του Συμβουλίου, ο πληθωρισμός στις Βρυξέλλες μετράται με ένα σύνθετο δείκτη [60], ο οποίος αποτελείται:

[60] Άρθρο 3 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

- κατά 75% από τον κοινό δείκτη [61], ο οποίος υπολογίζεται από την Eurostat και μετρά την εξέλιξη του κόστους ζωής για τους υπαλλήλους των ευρωπαϊκών οργάνων στις Βρυξέλλες·

[61] Άρθρο 1 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

- κατά 25% από τον δείκτη των τιμών καταναλωτή στις Βρυξέλλες, ο οποίος υπολογίζεται από το Υπουργείο Οικονομικών Υποθέσεων και μετρά, γενικότερα, την εξέλιξη του κόστους ζωής στη βελγική πρωτεύουσα.

Ο κοινός δείκτης προκύπτει από τον δείκτη των τιμών λαμβάνοντας υπόψη τη διάρθρωση των δαπανών των κοινοτικών υπαλλήλων στις Βρυξέλλες και την εξέλιξη των ενοικίων που καταβάλλουν οι εν λόγω υπάλληλοι.

Συνεπώς, οι δύο αυτοί δείκτες έχουν πολύ μεγάλη ομοιότητα, όπως αποδεικνύει ο κατωτέρω πίνακας:

Πίνακας Error! No text of specified style in document..6

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Η εξέλιξη του κόστους ζωής στις Βρυξέλλες για την περίοδο αυτή ήταν επομένως +18,9% (75% x 18,7% + 25% x 19,3%).

4.3. Αναπροσαρμογή των ακαθάριστων αποδοχών

Από το 1991, οι εθνικοί δημόσιοι υπάλληλοι υπέστησαν απώλεια αγοραστικής δύναμης (-2% κατά μέσο όρο για την EUR15). Η εφαρμογή της αρχής του παραλληλισμού στη μέθοδο μετέφερε αυτόματα την απώλεια αυτή στις αποδοχές των κοινοτικών υπαλλήλων.

Η αναπροσαρμογή των ακαθάριστων αποδοχών +16,5 % [62] είναι επομένως ίση με την εξέλιξη του κόστους ζωής στις Βρυξέλλες (+18,9 %), μειωμένη κατά τη μέση απώλεια αγοραστικής δύναμης των αποδοχών των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων (-2%).

[62] 98,0 x 118,9 / 100 = 116,5.

Ο κατωτέρω πίνακας εμφανίζει τον υπολογισμό αυτό για κάθε έτος, καθώς και τα αθροιστικά αποτελέσματα από το 1991.

Πίνακας Error! No text of specified style in document..7

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Συνεπώς, η επίπτωση της οικονομικής συγκυρίας για την περίοδο 91-98 στους μισθούς των εθνικών υπαλλήλων μετακυλίσθηκε επίσης και στους μισθούς των κοινοτικών υπαλλήλων με απώλεια αγοραστικής δύναμης ίση με 2%.

4.4. Επιπτώσεις του αντισταθμίσματος για τον συμβιβασμό της μεθόδου

4.4.1. Προσωρινή συνεισφορά

Το Συμβούλιο θέσπισε μια προσωρινή συνεισφορά, της οποίας το ύψος, οι λεπτομέρειες εφαρμογής, η ημερομηνία έναρξης ισχύος και η ημερομηνία λήξης αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο του συμβιβασμού για τη μέθοδο. Η εν λόγω προσωρινή συνεισφορά εισήχθη μέσω του άρθρου 66α στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων και παύει να ισχύει ταυτόχρονα με τη μέθοδο [63].

[63] Ο κανονισμός (ΕΚΑΧ, ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 3831/91 του Συμβουλίου, ο οποίος εκδόθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1991, θέσπισε για περίοδο δέκα ετών μια προσωρινή συνεισφορά που επηρεάζει τις αποδοχές που καταβάλλονται από τις Κοινότητες στους εν υπηρεσία υπαλλήλους.

Το μέτρο αυτό είχε ως αποτέλεσμα μέση μείωση της αγοραστικής δύναμης κατά περίπου 2,9% (από 1.1.92 έως 30.6.2001) [64].

[64] για άγαμο και μη εκπατριζόμενο υπάλληλο.

4.4.2. Αύξηση των συνταξιοδοτικών εισφορών

Το Συμβούλιο έκρινε σκόπιμο, στο πλαίσιο του συμβιβασμού για τη μέθοδο και με στόχο να εξασφαλίσει την ισορροπία του συνταξιοδοτικού συστήματος, να αυξήσει το ποσοστό των εισφορών του προσωπικού στο συνταξιοδοτικό σύστημα. Επομένως, στο άρθρο 83 παράγραφος 2 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης το ποσοστό 6,75% αντικαταστάθηκε από 8,25% [65].

[65] Κανονισμός (ΕΚΑΧ, ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 3832/91 του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1991.

Το μέτρο αυτό είχε ως αποτέλεσμα μέση μείωση της αγοραστικής δύναμης κατά περίπου 1,3% [66].

[66] για άγαμο και μη εκπατριζόμενο υπάλληλο.

Το συνδυασμένο αποτέλεσμα των δύο μέτρων που θεσπίστηκαν ως αντιστάθμισμα του συμβιβασμού για τη μέθοδο ήταν η επιπλέον μείωση της αγοραστικής δύναμης κατά -4,2% [67] λόγω της προσωρινής συνεισφοράς και της αύξησης των συνταξιοδοτικών εισφορών.

[67] 97,1 x 98,7 /100=95,8 %.

Πίνακας Error! No text of specified style in document..8

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Το αποτέλεσμα αυτό είναι παρόμοιο με το αποτέλεσμα της εισφοράς κρίσεως που προβλεπόταν από τη μέθοδο 81, με τη διαφορά ότι η αύξηση των συνταξιοδοτικών εισφορών δεν είναι προσωρινή.

4.5. Εξέλιξη των καθαρών αποδοχών

Το αποτέλεσμα της ακαθάριστης αύξησης κατά +16,5% και της μείωσης κατά 4,2% ως αντιστάθμισμα για τη μέθοδο είναι επομένως καθαρή αύξηση κατά 11,6% [68].

[68] 116,5x 95,8 / 100 = 111,6.

Από το 1991, η εξέλιξη των καθαρών αποδοχών στις Βρυξέλλες και το Λουξεμβούργο ήταν η εξής [69]:

[69] Για παράδειγμα, ο καθαρός μισθός ενός υπαλλήλου A7/4 αυξήθηκε από 132.873 BEF τον Ιούλιο 1991 (πριν από την ετήσια αναπροσαρμογή) σε 148.286 BEF τον Ιούλιο 1998 (μετά την ετήσια αναπροσαρμογή).

Πίνακας Error! No text of specified style in document..9

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

4.6. Εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης των κοινοτικών υπαλλήλων

Εάν συγκριθεί αυτή η καθαρή αύξηση κατά 11,6% με την εξέλιξη του κόστους ζωής στις Βρυξέλλες που ήταν ίση με 18,9%, η απώλεια αγοραστικής δύναμης των αποδοχών των κοινοτικών υπαλλήλων ήταν 6,1% [70] σε 8 έτη.

[70] 111,6/118,9=93,9.

Πίνακας Error! No text of specified style in document..10

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

4.7. Συγκριτική εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης των αποδοχών εθνικών και κοινοτικών υπαλλήλων

Οι αποδοχές των υπαλλήλων των ευρωπαϊκών οργάνων προσαρμόστηκαν επομένως στις μεταβολές της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης, όχι μόνο ακολουθώντας τον ρυθμό της μείωσης (-2,0%) της αγοραστικής δύναμης των εθνικών υπαλλήλων, αλλά υφιστάμενες και πρόσθετη μείωση (-4,2%) [71] της αγοραστικής δύναμης.

[71] προσωρινή συνεισφορά 2,9% και αύξηση των συνταξιοδοτικών συνεισφορών 1,3%.

Ο κατωτέρω πίνακας εμφανίζει αυτές τις συγκριτικές εξελίξεις:

Πίνακας Error! No text of specified style in document..11

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

4.8. Συγκεφαλαιωτικός πίνακας

Στον κατωτέρω πίνακα συγκεφαλαιώνονται όλες οι πληροφορίες του κεφαλαίου 4.

Πίνακας Error! No text of specified style in document..12

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

5. Εξέλιξη των αποδοχών εκτός Βρυξελλών και Λουξεμβούργου (Διορθωτικοί συντελεστές)

Η βασική αρχή είναι η ισότητα της αγοραστικής δύναμης των αποδοχών σε κάθε τόπο υπηρεσίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση [72] σε σχέση με τις Βρυξέλλες.

[72] Η μέθοδος που εφαρμόζεται για την αναπροσαρμογή των μισθών των υπαλλήλων που απασχολούνται σε τόπους εργασίας εκτός ΕΕ ακολουθεί την ίδια θεμελιώδη αρχή, δηλαδή τη διατήρηση της ισότητας της αγοραστικής δύναμης με τις Βρυξέλλες, αλλά με ορισμένες διαφορές.

Για τις Βρυξέλλες και το Λουξεμβούργο, η τιμή του διορθωτικού συντελεστή καθορίζεται σε 100. [73]

[73] Άρθρο 64 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης: ο διορθωτικός συντελεστής που εφαρμόζεται στις αποδοχές των υπαλλήλων που απασχολούνται στις προσωρινές έδρες των Κοινοτήτων είναι, την 1η Ιανουαρίου 1962, ίσος προς 100%.

Εκτός Βελγίου/Λουξεμβούργου, η εφαρμογή διορθωτικού συντελεστή [74] αντισταθμίζει τη διαφορά (θετική ή αρνητική) του κόστους ζωής στην πρωτεύουσα ή στον τόπο υπηρεσίας [75] σε σχέση με τις Βρυξέλλες.

[74] Και τιμής συναλλάγματος που καθορίζεται ετησίως για τις χώρες που δεν συμμετέχουν στο ευρώ.

[75] Άρθρο 9 του παραρτήματος XI: το Συμβούλιο, με βάση έκθεση της Στατιστικής Υπηρεσίας και εφόσον από τα αντικειμενικά στοιχεία προκύπτει αισθητή στρέβλωση της αγοραστικής δύναμης σε ένα συγκεκριμένο τόπο, σε σχέση με εκείνη που διαπιστώνεται στη πρωτεύουσα του οικείου κράτους μέλους, αποφασίζει τον καθορισμό ενός διορθωτικού συντελεστή για τον τόπο αυτό, μετά από πρόταση της Επιτροπής και σύμφωνα με το άρθρο 64, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως.

Αποδοχές εκτός B/L = αποδοχές B/L x διορθωτικό συντελεστή [76]

[76] x τιμή συναλλάγματος, εάν δεν εφαρμόζεται το ευρώ.

Ο διορθωτικός συντελεστής ισούται επομένως με τον μέσο λόγο των τιμών μεταξύ τόπου υπηρεσίας και Βρυξελλών. Αντιστοιχεί στο αναγκαίο ποσό [77], για να αγοραστεί στον τόπο εκείνο ένα καλάθι αντικειμένων, τα οποία θα κόστιζαν στις Βρυξέλλες 100 νομισματικές μονάδες.

[77] Με την τιμή συναλλάγματος που καθορίζεται ετησίως για τις χώρες που δεν συμμετέχουν στο ευρώ.

Η εφαρμογή του διορθωτικού συντελεστή [78] επιτρέπει επομένως την αντιστάθμιση της διαφοράς στο κόστος ζωής σε σχέση με τις Βρυξέλλες.

[78] Και τιμής συναλλάγματος που καθορίζεται ετησίως για τις χώρες που δεν συμμετέχουν στο ευρώ.

Ενδιάμεσες προσαρμογές [79] μπορούν να αποφασιστούν από το Συμβούλιο σε περίπτωση σημαντικής αύξησης του κόστους ζωής. Από το 1991, εφαρμόστηκαν για την Ιταλία, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Από το 1997, δεν υπήρξε ενδιάμεση προσαρμογή.

[79] Το άρθρο 4 παράγραφος 1 του παραρτήματος XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης ορίζει ότι «με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου, οι ενδιάμεσες προσαρμογές των αποδοχών που προβλέπονται στο άρθρο 65, παράγραφος 2, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως αποφασίζονται σε περίπτωση ουσιώδους μεταβολής του κόστους ζωής εφόσον καλύπτεται ένα όριο ευαισθητοποίησης και αφού ληφθεί υπόψη η πρόβλεψη της εξέλιξης της αγοραστικής δύναμης κατά την τρέχουσα ετήσια περίοδο αναφοράς».

Ο πίνακας εμφανίζει την εξέλιξη των διορθωτικών συντελεστών από το 1990.

Πίνακας Error! No text of specified style in document..13

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Οι τόποι υπηρεσίας που αριθμούν τον μεγαλύτερο αριθμό υπαλλήλων και μελών του λοιπού προσωπικού είναι το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο (89% των υπαλλήλων, διορθωτικός συντελεστής: 100), το Varese (διορθωτικός συντελεστής: 94,3), η Ισπανία (δ.σ.: 90,8) και η Καρλσρούη (δ.σ.: 98,8).

Ο μέσος διορθωτικός συντελεστής, σταθμισμένος με τον αριθμό των υπαλλήλων και μελών του λοιπού προσωπικού, είναι 100,1.

Στην πράξη, ο υπολογισμός του διορθωτικού συντελεστή πραγματοποιείται σε δύο στάδια:

Εν πρώτοις, οι εθνικές στατιστικές υπηρεσίες καταγράφουν τις τιμές στα κράτη μέλη [80] και η Eurostat υπολογίζει ένα μέσο λόγο τιμών, ο οποίος καλείται οικονομική ισοτιμία.

[80] Στις πρωτεύουσες και τους λοιπούς τόπους υπηρεσίας.

οικονομική ισοτιμία = μέσος όρος (τιμών τόπου/τιμών Βρυξελλών)

Στη συνέχεια, η ισοτιμία αυτή διαιρείται με τη τιμή συναλλάγματος που καθορίζεται ετησίως, για να εξαχθεί ο διορθωτικός συντελεστής (λόγος των τιμών μετά τη μετατροπή στο ίδιο νόμισμα).

διορθωτικός συντελεστής = οικονομική ισοτιμία/τιμή συναλλάγματος που καθορίζεται ετησίως [81]

[81] Εάν πρόκειται για το ίδιο νόμισμα, η τιμή συναλλάγματος είναι 1 και η ισοτιμία είναι ίση με τον διορθωτικό συντελεστή.

Οι μεταβολές των διορθωτικών συντελεστών επομένως μπορούν να προκληθούν από τις μεταβολές των οικονομικών ισοτιμιών ή/και των τιμών συναλλάγματος.

5.1. Η οικονομική ισοτιμία

Η οικονομική ισοτιμία [82] είναι ο μέσος λόγος των τιμών με τις Βρυξέλλες. Είναι επομένως το ποσό σε εθνικό νόμισμα που χρειάζεται κανείς για να αγοράσει στον τόπο διαμονής τα ίδια αγαθά και τις ίδιες υπηρεσίες που θα μπορούσε να αγοράσει στις Βρυξέλλες με 1 νομισματική μονάδα [83].

[82] Το άρθρο 1 παράγραφος 3 του παραρτήματος XI ορίζει ότι «α) η Στατιστική Υπηρεσία υπολογίζει, σε συμφωνία με τις εθνικές υπηρεσίες, τις οικονομικές ισοτιμίες που καθορίζουν την αντιστοιχία αγοραστικής δύναμης μεταξύ των αποδοχών που καταβάλλονται στους υπαλλήλους των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων οι οποίοι υπηρετούν εντός των κρατών μελών, στις πρωτεύουσες και σε ορισμένους άλλους τόπους υπηρεσίας που προβλέπονται στο άρθρο 9, σε σχέση με τις Βρυξέλλες».

[83] 1 βελγικό φράγκο έως την 1.1.99, 1 ευρώ έκτοτε.

Ο πίνακας απεικονίζει την εξέλιξη των οικονομικών ισοτιμιών:

Πίνακας Error! No text of specified style in document..14

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Στην πράξη, ο υπολογισμός γίνεται με:

- την ετήσια επαλήθευση περίπου του ενός τρίτου [84] των υφισταμένων λόγων τιμών με την ενσωμάτωση των τιμών που προέρχονται από τις νέες έρευνες·

[84] Το ίδιο άρθρο 1 παράγραφος 3 ορίζει ότι: «β) Οι οικονομικές ισοτιμίες υπολογίζονται έτσι ώστε κάθε βασική θέση να μπορεί να ελέγχεται με άμεση έρευνα τουλάχιστον μια φορά ανά πενταετία».

- την ενημέρωση όλων των τιμών με λεπτομερείς δείκτες τιμών·

- την ενοποίηση των λόγων τιμών σε ένα μέσο όρο [85] σταθμισμένο με τη διάρθρωση της κατανάλωσης των κοινοτικών υπαλλήλων, για να εξαχθεί η οικονομική ισοτιμία (ο μέσος λόγος τιμών).

[85] Για να διευκολυνθεί η ενοποίηση αυτή συγκεντρώνονται οι τιμές σε βασικές θέσεις, για τις οποίες μπορεί να εκτιμηθεί η βαρύτητά τους στη συνολική δαπάνη.

Ορισμένα ζητήματα σχετικά με τον υπολογισμό βρίσκονται σήμερα υπό μελέτη:

- Η ενσωμάτωση των τιμών που προέρχονται από τις νέες έρευνες μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα ασυνέχειας (σε σχέση με την ενημέρωση με τους δείκτες τιμών), με συνέπειες στην σταθερότητα των οικονομικών ισοτιμιών.

- Η συγκρισιμότητα και η αντιπροσωπευτικότητα των τιμών των ενοικίων παρουσιάζουν ειδικές δυσχέρειες, οι οποίες οδήγησαν στη δημιουργία μιας «Task force» για τα ενοίκια στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας για το "άρθρο 64" [86] η οποία αναμένεται να υποβάλει την τελική έκθεσή της τον Μάιο 2000.

[86] Η Στατιστική Υπηρεσία συγκαλεί τουλάχιστον μια φορά το έτος, το αργότερο κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου, μια ομάδα εργασίας αποτελούμενη από εμπειρογνώμονες των εθνικών υπηρεσιών και καλούμενη «ομάδα του άρθρου 64 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης».

- Η ομάδα εργασίας για το "άρθρο 64" ζήτησε από την Eurostat να επαληθεύσει, κατά πόσο τα συμπεράσματα που εξήχθησαν το 1995, σχετικά με τις διαρθρώσεις κατανάλωσης που χρησιμοποιούνται για την ενοποίηση των οικονομικών ισοτιμιών, είναι ακόμη έγκυρα. Η Eurostat είχε πραγματοποιήσει μια σειρά στατιστικών δοκιμών, οι οποίες απεδείκνυαν ότι οι ειδικές διαρθρώσεις κατανάλωσης των διεθνών υπαλλήλων ήσαν σημαντικά διαφορετικές από τις εθνικές διαρθρώσεις κατανάλωσης, και επομένως ότι δεν ήταν επιθυμητό να χρησιμοποιούνται οι τελευταίες για την ενοποίηση των οικονομικών ισοτιμιών.

5.2. Τιμή συναλλάγματος που καθορίζεται ετησίως

Μέχρι τις 31.12.1998, οι αποδοχές των υπαλλήλων που υπηρετούν σε άλλα κράτη μέλη εκτός Βελγίου και Λουξεμβούργου εκφράζονταν σε βελγικά φράγκα, αλλά καταβάλλονταν σε τοπικό νόμισμα, για παράδειγμα σε πεσέτες στην Ισπανία.

Αυτό απαιτούσε την εφαρμογή μιας τιμής συναλλάγματος, η οποία καθοριζόταν ετησίως σε σχέση με το βελγικό φράγκο, ώστε να μην μεταβάλλονται κάθε μήνα οι αποδοχές σε τοπικό νόμισμα.

Ο κατωτέρω πίνακας αποδεικνύει ότι ορισμένες τιμές συναλλάγματος είχαν έντονη διακύμανση σε σχέση με το βελγικό φράγκο κατά την εξεταζόμενη περίοδο, με πολύ σημαντικά αποτελέσματα στους διορθωτικούς συντελεστές.

Πίνακας Error! No text of specified style in document..15

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

5.3. Η μετάβαση στο ευρώ το 1999 και οι διορθωτικοί συντελεστές

Από τον Ιανουάριο του 1999, οι αποδοχές εκφράζονται σε ευρώ (και καταβάλλονται σε ευρώ στις 11 χώρες που συμμετέχουν).

Η εισαγωγή του ευρώ σημαίνει ότι για τα συμμετέχοντα κράτη μέλη δεν είναι πλέον αναγκαίο να καθορίζεται ετησίως η τιμή συναλλάγματος, καθόσον οι αποδοχές εκφράζονται και καταβάλλονται στο ίδιο νόμισμα (ευρώ).

Αποδοχές εκτός B/L = αποδοχές B/L x διορθωτικό συντελεστή [87]

[87] x τιμή συναλλάγματος, εάν δεν εφαρμόζεται το ευρώ.

Πίνακας Error! No text of specified style in document..16

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

5.4. Ρήτρα ανάκτησης των καθ' υπέρβαση καταβληθέντων

Ο καθορισμός νέων διορθωτικών συντελεστών στο τέλος του έτους με αναδρομική ισχύ από 1ης Ιουλίου μπορεί να επιφέρει αναδρομικές αναπροσαρμογές προς τα άνω αλλά και προς τα κάτω, των αποδοχών και των συντάξεων. Ως εκ τούτου προβλέφθηκε από το 1994 στους κανονισμούς για την αναπροσαρμογή των αποδοχών, να περιλαμβάνεται μια διάταξη, η οποία επιτρέπει είτε να καταβάλλονται αναδρομικά σε περίπτωση αύξησης είτε να ανακτώνται τα καθ'υπέρβαση εισπραχθέντα ποσά σε περίπτωση μείωσης των αποδοχών και των συντάξεων.

6. Συμπεράσματα

Το σύστημα αποδοχών που προβλέπει ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης εγγυάται την ισότητα της αγοραστικής δύναμης μεταξύ των κοινοτικών υπαλλήλων, λαμβάνοντας υπόψη την οικογενειακή τους κατάσταση και το κόστος ζωής στον τόπο υπηρεσίας τους.

Ο «συμβιβασμός της μεθόδου 91» είναι το αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων του Συμβουλίου, των διοικήσεων των κοινοτικών οργάνων και των εκπροσώπων του προσωπικού των οργάνων αυτών. Εφαρμόζεται από τη 1.7.1991 έως τις 30.6.2001 [88], με τα εξής αποτελέσματα:

[88] Η μέθοδος (παράρτημα XI του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης) και η προσωρινή συνεισφορά (άρθρο 66α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης) εφαρμόζονται έως την 30.6.2001. Οι αυξημένες συνταξιοδοτικές εισφορές εξακολουθούν πάντοτε να ισχύουν και μετά τις 30.6.2001.

(1) Από το 1991, οι εθνικοί υπάλληλοι υπέστησαν απώλεια αγοραστικής δύναμης (-2 % κατά μέσο όρο για τη EUR15).

(2) Η εφαρμογή της αρχής του παραλληλισμού στη μέθοδο μετέφερε αυτόματα την απώλεια αυτή (-2 %) στις καθαρές αποδοχές των κοινοτικών υπαλλήλων.

(3) Το αντιστάθμισμα του συμβιβασμού για τη μέθοδο ήταν η πρόσθετη μείωση της αγοραστικής δύναμης (-4,2%) λόγω της προσωρινής συνεισφοράς και της αύξησης των συνταξιοδοτικών εισφορών.

(4) Το αποτέλεσμα αντιπροσωπεύει επομένως σημαντική απώλεια αγοραστικής δύναμης για τους κοινοτικούς υπαλλήλους (-6,1 % σε 8 έτη).

(5) Μόνο η αυτοματικότητα της μεθόδου αυτής επέτρεψε να αποφευχθούν οι συγκρούσεις που συνδέονται με ετήσιες διαπραγματεύσεις.

(6) Συνεπώς, οι αποδοχές των κοινοτικών υπαλλήλων προσαρμόστηκαν στις μεταβολές της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης, με μείωση της αγοραστικής δύναμης η οποία υπερακόντισε τον παραλληλισμό με τους εθνικούς υπαλλήλους.

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή εκτιμά ότι η μέθοδος επέτυχε τους στόχους της.