22.4.86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 94/3 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Πρόταση ψηφίσματος του Συμβουλίου σχετικά με τους κοινοτικούς προσανατολισμούς για την ανά­
πτυξη των νέων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας 
COM(86) 12 τελικό 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 29 Ιανουαρίου 1986) 
(86/C 94/03) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, 
Αφού έλαβε υπόψη: 
την ανακοίνωση της Επιτροπής της... «Κοινοτικοί προσα­
νατολισμοί για την ανάπτυξη των νέων και ανανεώσιμων 
πηγών ενέργειας», 
τη γνώμη του Ευπωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου της 9ης Ιουνίου 1980 σχε­
τικά με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Κοι­
νότητας για το 1990 και τη σύγκριση των πολιτικών των 
κρατών μελών ('), καθώς και την ανακοίνωση της Επιτροπής 
στο Συμβούλιο σχετικά με τους νέους κοινοτικούς ενεργεια­
κούς στόχους για το 1995 (2)* 
ότι στο ψήφισμα του Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1983 (3) 
σχετικά με προγράμματα-πλαίσια για τις κοινοτικές δρα­
στηριότητες έρευνας, ανάπτυξης και επίδειξης και με το 
πρώτο πρόγραμμα-πλαίσιο 1984 έως 1987, η ανάπτυξη ανα­
νεώσιμων πηγών ενέργειας θεωρείται ότι περιλαμβάνεται 
στις δραστηριότητες Ε, Α και Ε για την επίτευξη του κοινο­
τικού στόχου της βελτίωσης της διαχείρισης των ενεργει­
ακών πηγών 
ότι η ανάπτυξη μιας ενεργειακής στρατηγικής για την Κοι­
νότητα απαιτεί ακόμη περισσότερο την προσφυγή στις νέες 
και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ότι η ανάπτυξη της 
εκμετάλλευσης των πηγών αυτών συμβάλλει στην επίτευξη 
των παραπάνω στόχων 
ότι η Κοινότητα έχει αναλάβει, στα πλαίσια του κανο­
νισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1972/83 (4), τη διεξαγωγή ενός κοινο­
τικού προγράμματος που αποσκοπεί στη χορήγηση χρημα­
τοδοτικής ενίσχυσης σε προγράμματα επίδειξης στον τομέα 
(') ΕΕ αριθ. C 149 της 18. 6. 1980, σ. 1. 
Ο COM(85) 245 της 22. 5. 1985. 
(3) ΕΕ αριθ. C 208 της 4. 8. 1983, σ. 1. 
(4) ΕΕ αριθ. L 195 της 19. 7. 1983, σ. 6. των εναλλακτικών πηγών ενέργειας και ότι συνεπεία 
θετικής αξιολόγησης του προγράμματος αυτού ο κανο­
νισμός (ΕΟΚ) αριθ. ... προβλέπει τη συνέχιση του για την 
περίοδο 1986 έως 1989* 
ότι τα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα 
της ενέργειας που θεσπίστηκαν με τις αποφάσεις 75/510/ 
ΕΟΚ (5) και 79/785/ΕΟΚ (6) του Συμβουλίου, οδήγησαν σε 
θετικά αποτελέσματα και άνοιξαν ευοίωνες προοπτικές σχε­
τικά με τους επιδιωκόμενους στόχους- ότι ένα νέο πρό­
γραμμα για την περίοδο 1985 έως 1988 αποφασίστηκε από 
το Συμβούλιο στις 12 Μαρτίου 1985" 
ότι οι δράσεις που έχουν αναληφθεί προς το παρόν για την 
ανάπτυξη της χρησιμοποίησης των νέων και ανανεώσιμων 
πηγών ενέργειας συνιστούν μακροπρόθεσμη ασφαλιστική 
κάλυψη για τη βελτίωση της ασφάλειας του ενεργειακού 
εφοδιασμού της Κοινότητας* 
ότι τα προγράμματα έρευνας, ανάπτυξης και επίδειξης της 
Κοινότητας και των κρατών μελών θα πρέπει να εξασφαλί­
σουν προοδευτικά τη διαθεσιμότητα των κατάλληλων τε­
χνολογιών για την εκμετάλλευση των νέων και ανανεώ­
σιμων πηγών ενέργειας" 
ότι πέρα από τα προγράμματα αυτά, έχοντας πλήρως κατά 
νουν ότι αυτές οι πηγές σχετίζονται συχνά με τοπικές 
συνθήκες και ότι το ενδιαφέρον για την εκμετάλλευση τους 
δεν εκδηλώνεται ομοιόμορφα στην Κοινότητα, είναι ανάγκη 
να επιτευχθεί κάποια ισορροπία στην ανάπτυξη των νέων 
και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αποφεύγοντας τις ενέρ­
γειες κατά τρόπο σποραδικό και αποκλίνοντα* 
ότι, κατά συνέπεια, είναι σκόπιμο να θεσπιστούν κοινοί 
προσανατολισμοί για την ανάπτυξη των νέων και ανανεώ­
σιμων πηγών ενέργειας, θέτοντας σε εφαρμογή αφενός τα 
μέσα εναρμόνισης και, αν χρειάζεται, τα μέσα συντονισμού 
των εθνικών δράσεων με στόχο την επίτευξη μεγαλύτερης 
συνέπειας και αφετέρου προβλέποντας τον εμπλουτισμό με 
ενδεχόμενα μέτρα κοινοτικού χαρακτήρα, 
(5) ΕΕ αριθ. L 231 της 2. 9. 1975, σ. 1. 
(6) ΕΕ αριθ. L 231 της 16. 9. 1979, σ. 30. 
Αριθ. C 94/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22.4.86 
1. λαμβάνει υπό οημείωση τους κοινοτικούς προσανατολι­
σμούς για την ανάπτυξη των νέων και ανανεώσιμων 
πηγών ενέργειας, και ιδίως τις δράσεις και τα μέσα που 
προβλέπονται από τους προτεινόμενους από την Επι­
τροπή προσανατολισμούς αυτούς-
2. καλεί τα κράτη μέλη να συνδράμουν την Επιτροπή κατά 
την εφαρμογή των παρόντων προσανατολισμών 
3. λαμβάνει υπό σημείωση την πρόθεση της Επιτροπής να 
δημιουργήσει μια «ομάδα κοινοτικών εμπειρογνωμόνων 
για την ανάπτυξη των νέων και ανανεώσιμων πηγών 
ενέργειας», η οποία θα απαρτίζεται από προσωπικότητες 
των επιστημονικών και βιομηχανικών κύκλων. Ο ρόλος 
της ομάδας αυτής θα πρέπει να είναι η υποβοήθηση της 
Επιτροπής κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή των 
δράσεων που προέρχονται από τους προσανατολισμούς, 
η μετάδοση της ώθησης στα κράτη μέλη και η πραγματο­
ποίηση ανταλλαγών πληροφοριών ενόψει της ανάπτυξης 
στη χρησιμοποίηση των νέων και ανανεώσιμων πηγών 
ενέργειας· 
4. συμφωνεί ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να ανταλλάσσουν 
πιο στενά τις πληροφορίες που αφορούν την ανάπτυξη 
στην εκμετάλλευση των νέων και ανανεώσιμων πηγών 
ενέργειας με την καθιέρωση μιας εναρμόνισης και, ενδε­
χομένως, να εξασφαλίσουν τη συνοχή σε κοινοτικό επί­
πεδο και καλεί την Επιτροπή να υποβάλει μια πρόταση 
προς αυτή την κατεύθυνση · 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΝΕΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Πεδίο εφαρμογής, υφιστάμενη πρακτική και καινοτομίες, οικονομικοί παράμετροι, εμπόδια 
Στις ακόλουθες σελίδες ανακεφαλαιώνονται με τη μορφή δελτίων για καθεμιά από τις υπό εξέταση ΝΑΠΕ, τα 
δεδομένα που αφορούν: 
α) το πεδίο εφαρμογής-
6) την υφιστάμενη πρακτική, την τεχνολογική ανάπτυξη που πραγματοποιήθηκε, καθώς και τις αναμενόμενες ή 
υπό μελέτη καινοτομίες-
γ) τις οικονομικές παραμέτρους που περιλαμβάνουν ενδείξεις για το κόστος παραγωγής, την ανταγωνιστικότητα 
και τη χρηματοδότηση' 
δ) τα τυχόν νομικά, οικονομικά, τεχνικά και περιβαλλοντικά εμπόδια στην ανάπτυξη των πηγών αυτών. 
ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (SE) — ΘΕΡΜΙΚΗ 
α) Εφαρμογές — θέρμανση και ψύξη χώρων, 
— θέρμανση νερού για οικιακές, βιομηχανικές και γεωργικές χρήσεις. 
β) Υφιστάμενη πρακτική 
— Ενεργητικά ονονήμανα: Η πιο συνηθισμένη εφαρμογή της θερμικής ηλιακής ενέργειας είναι η θέρμανση 
νερού, κατά την οποία μετατρέπεται ένα μέσο ποσοστό 30 ο/ο της προσπίπτουσας ενέργειας σε αισθητή θερ­
μότητα υπό θερμοκρασία 30-60° C. Η μετατροπή μπορεί επίσης να πραγματοποιηθεί υπό θερμοκρασία 
80-120° C. Οι θερμοκρασίες αυτές χρησιμοποιούνται σε συστήματα ψύξης, σε βιομηχανικές κατεργασίες και 
στη θέρμανση χώρων. 5. καλεί τα κράτη μέλη να εξετάσουν τη σκοπιμότητα 
δημιουργίας οργανισμών για την εφαρμογή των νέων και 
ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με σκοπό την παροχή βοή­
θειας, ιδίως σε τοπικό επίπεδο, στους εργοταξιάρχες των 
δημόσιων έργων, στην τοπική αυτοδιοίκηση και στις 
μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, κατά την εκπόνηση 
μελετών σκοπιμότητας και τον τεχνικό και οικονομικό 
προγραμματισμό των έργων που αποσκοπούν στην εκμε­
τάλλευση των πηγών αυτών 
6. συμφωνεί για την ανάγκη εκπόνησης ενός συστήματος 
απογραφής και διάδοσης των πληροφοριών που αφορούν 
την εκμετάλλευση των νέων και ανανεώσιμων πηγών 
στην Κοινότητα και καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει και 
να αναπτύξει τις εργασίες που αναλήφθηκαν στα πλαίσια 
του προγράμματος επίδειξης και να εξετάσει τις δυνα­
τότητες επιβολής ενός στατιστικού συστήματος απο­
γραφής κατάλληλου για τις πηγές αυτές· 
7. καλεί την Επιτροπή να υποβάλλει περιοδικές εκθέσεις 
για την υφιστάμενη κατάσταση στην ανάπτυξη και στην 
εκμετάλλευση των νέων και ανανεώσιμων πηγών ενέρ­
γειας στα κράτη μέλη, καθώς και για την εφαρμογή των 
προσανατολισμών · 
8. λαμβάνει υπό σημείωση ότι η Επιτροπή θα υποβάλει στο 
Συμβούλιο τις κατάλληλες προτάσεις. 
22.4.86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 94/5 
Τα συστήματα θέρμανσης χώρων είναι πιο πολύπλοκα από τα συστήματα θέρμανσης νερού. Μπορεί να 
χρησιμοποιηθεί ως θερμικό ρευστό ο αέρας αντί για το νερό στα συστήματα των ηλιακών συλλεκτών. Επιφά­
νειες συλλεκτών 30-60 τετραγωνικών μέτρων μπορούν να καλύψουν οικιακά θερμαντικά φορτία ύψους 10-25 
MWh ή και ακόμη μεγαλύτερα στην περίπτωση αντλιών θερμότητας υποβοηθούμενων από συστήματα 
ηλιακής απορρόφησης. Οι χωρητικότητες των συστημάτων αποθήκευσης θερμότητας ποικίλλουν από λίγες 
ώρες έως μία ή δύο ημέρες. Αυτού του τύπου τα συστήματα είναι μάλλον δαπανηρά και σπάνια απο­
δείχθηκαν ότι συμφέρουν οικονομικά σε σύγκριση με τα συμβατικά συστήματα. Επιπλέον, δεν έχει ακόμη 
επιβεβαιωθεί σε όλες τις χώρες η αξιοπιστία και ο χρόνος ζωής των συσκευών αυτών, 
— παθητικά συστήματα: Η εργασία στο πεδίο αυτό αφορά την εξασφάλιση ότι η διαμόρφωση των νέων κτι­
ρίων ή η ανακαίνιση των υφισταμένων γίνεται έτσι, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά τον επωφε­
λέστερο τρόπο οι ηλιακές ακτίνες. Η σχεδίαση ενός αποδοτικού παθητικού ηλιακού συστήματος έχει ως 
στόχο να δεσμευθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ποσό ηλιακής ενέργειας χωρίς στη συνέχεια να χαθεί. 
γ) Οικονομικές παράμετροι 
— ενεργητικά συστήματα: Σε γενικές γραμμές το κόστος εγκατάστασης των συστημάτων θέρμανσης νερού 
κυμαίνεται σε τιμές 260-580 ECU ανά τετραγωνικό μέτρο. Οι τιμές αυτές προσεγγίζουν τα όρια να κατα­
στούν συμφέρουσες στη Βόρεια Ευρώπη και αποτελούν, ήδη, μια οικονομικά ελκυστική πρόταση για την 
Νότια Ευρώπη, 
— παθητικά συστήματα: Τεχνολογικά ανώτερες κατασκευές παθητικών ηλιακών συστημάτων συνδυαζόμενες 
με αποταμίευση θερμότητας, καλή μόνωση και επίσης με μικρότερα ενεργητικά συστήματα, είναι ελπιδο­
φόρες. Μπορεί να επιτευχθεί συνολική εξοικονόμηση ενέργειας πάνω από 60 ο/ο σε σύγκριση με τις συμβα­
τικές λύσεις και με λογικούς χρόνους απόσβεσης. 
δ) Εμπόδια 
— οικονομικά: Οι ηλιακοί συλλέκτες αντιπροσωπεύουν σοβαρές επενδύσεις που συχνά έχουν ως αποτέλεσμα 
μακρό χρόνο αποπληρωμής. Ειδικά στις βόρειες χώρες πρέπει να περιοριστεί το κόστος, 
— τεχνικά: Η προσαρμογή των ενεργειακών αναγκών στη διαθεσιμότητα της ηλιοφάνειας αποτελεί ουσιώδες 
πρόβλημα του οποίου η λύση μπορεί να εξευρεθεί στα συστήματα αποταμίευσης θερμικής ενέργειας. Τα 
συστήματα όμως αυτά ευρίσκονται ακόμη στο στάδιο της ανάπτυξης και δεν είναι ούτε αποδοτικά ούτε 
οικονομικά, 
— στάση των ενδιαφερομένων ομάδων: Οι προσδοκίες των καταναλωτών και των επιχειρήσεων κοινής ωφε­
λείας παίζουν σημαντικό ρόλο. Οι πρώτοι απαιτούν καλύτερες συνθήκες πριν πραγματοποιήσουν μια επέν­
δυση σε ηλιακές συσκευές. Η επίδραση των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας στην αγορά εξαρτάται από την 
προσπάθεια τους για Ε και Α και από το κλίμα της δημοσιονομικής πολιτικής. 
ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (SE) — ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗ 
α) Εφαρμογές Παραγωγή ηλεκτρισμού για απομακρυσμένα χωριά, φωτισμό, άντληση, τηλεπικοινωνίες, καθοδική 
προστασία και για απομονωμένες κατοικίες. 
6) Υφιστάμενη πρακτική 
Η φωτοβολταϊκή μετατροπή της ηλιακής ενέργειας σε ηλεκτρικό ρεύμα εξακολουθεί, ακόμη, να παραμένει πιο 
δαπανηρή από τα συμβατικά μέσα. Όμως, το σχετικό κόστος μειώνεται και η ευκολία μιας απλής, αξιόπιστης 
και σχετικά εύκολης στη συντήρηση εγκατάστασης που παράγει ενέργεια χωρίς ρύπανση, αποτελεί βασικό παρά­
γοντα για πολλές εφαρμογές. 
Γενικά απαιτούνται συσσωρευτές ή άλλα ανάλογα υποσυστήματα εξαιτίας του γεγονότος ότι τα φωτοβολταϊκά 
συστήματα (όπως και όλα τα άλλα ηλιακά συστήματα) μπορούν να λειτουργήσουν στο 20-30 ο/ο του συνολικού 
χρόνου. Σε περίπτωση διασύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο χρειάζονται πρόσθετα συστήματα ελέγχου. 
Προς το παρόν η τεχνολογία της φωτοβολταϊκής μετατροπής έχει λίγο-πολύ δοκιμαστεί όσον αφορά την κατα­
σκευή υλικών, κυρίως πυριτίου (μονό- και πολυκρυσταλλικού ή άμορφου). 
γ) Οικονομικές παράμετροι 
Μεσοπρόθεσμα (μέχρι το 1988) η παγκόσμια αγορά φωτοβολταϊκών θα αυξηθεί από 55 εκατομμύρια σε 300 
περίπου εκατομμύρια μονάδες φωτοβολταϊκών στοιχείων και στη διεθνή ελεύθερη αγορά θα επιτευχθεί μέση 
αύξηση 50 ο/ο περίπου. Κατά την περίοδο αυτή το κόστος θα μειωθεί αν πραγματοποιηθεί σημαντική τεχνολο­
γική πρόοδος με την εισαγωγή νέων υλικών στον κλάδο, πρόοδος στην μεταποιητική δραστηριότητα και διεύ­
ρυνση της αγοράς. 
Apt#. C 94/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22.4.86 
δ) Εμπόδια 
— οικονομικά: Με την εξαίρεση ειδικών εφαρμογών σε απομακρυσμένα μέρη, το κόστος των φωτοβολταϊκών 
συστημάτων δεν συμφέρει καθόλου, παρόλο ότι προβλέπεται ουσιαστική μείωση του κόστους την επόμενη 
δεκαετία. Η μείωση αυτή θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την προσπάθεια για Ε και Α, 
— τεχνικά: Παρόμοια, όπως και στις θερμικές εφαρμογές, αποτελεί ουσιώδες πρόβλημα η προσαρμογή των 
ενεργειακών αναγκών στη διαθεσιμότητα της ηλιοφάνειας, 
— ατάοη νων ενδιαφερομένων ομάδων: Ξανά, όπως και στην περίπτωση της θερμικής ηλιακής ενέργειας, οι 
προσδοκίες των καταναλωτών και των επιχειρήσεων κοινής ωφελείας παίζουν σημαντικό ρόλο. 
ΒΙΟΜΑΖΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (ΒΜ) 
α) Εφαρμογές — συγκομιδή της βιομάζας, 
— ενεργειακές καλλιέργειες, 
— επεξεργασία των αποβλήτων, 
— παραγωγή και χρησιμοποίηση βιοαερίου, 
— παραγωγή και χρησιμοποίηση καυσίμου από τα απορρίμματα (RDF), 
— παραγωγή θερμότητας και ενέργειας με άμεση καύση, 
— παραγωγή αερίου, πετρελαίου και άνθρακα με αεριοποίηση και πυρόλυση, 
— παραγωγή λιπασμάτων, 
— παραγωγή καυσίμων και χημικών προϊόντων, 
— παραγωγή πρωτεϊνών. 
β) Υφιστάμενη πρακτική 
Οι τεχνολογίες έχουν φθάσει σε διαφορετικό βαθμό ανάπτυξης ανάλογα με τη φύση των εξεταζόμενων εφαρ­
μογών. Για παράδειγμα, η άμεση καύση των γεωργικών ή δασικών αποβλήτων και η παραγωγή βιοαερίου από 
ελεγχόμενες συσσωρεύσεις αποβλήτων ή από τα υδάτινα κατάλοιπα των γεωργικών βιομηχανιών ειδών δια­
τροφής έχουν φθάσει σε προηγμένο στάδιο τεχνολογικής ανάπτυξης. Άλλου είδους τεχνολογίες, όπως η αεριο­
ποίηση ή η πυρόλυση, δεν παρουσιάζουν σε όλες τις περιπτώσεις ικανοποιητική τεχνική αξιοπιστία. Ορισμένες 
τεχνολογίες τέλος, όπως οι ενεργειακές καλλιέργειες, δεν έχουν ακόμη καθόλου δοκιμαστεί. 
Τέλος, στα πλαίσια του προβληματισμού για την εξάλειψη του μολύβδου από τη βενζίνη και για τις δυνατότητες 
μερικής αντικατάστασης του από οξυγονούχα συστατικά, θα πρέπει να αναληφθούν προσπάθειες έρευνας, 
ανάπτυξης και επίδειξης στον τομέα του μετασχηματισμού των γεωργικών πρώτων υλών, προκειμένου να επι­
τευχθεί μια τεχνολογία παραγωγής με ανώτερες τεχνικές επιδόσεις και οικονομική απόδοση. 
γ) Οικονομικές παράμετροι 
Οι διακυμάνσεις στο βαθμό τεχνολογικής ανάπτυξης που είναι συνάρτηση της ποικιλίας των εφαρμογών, συ­
νοδεύονται από διαφορές στις προοπτικές οικονομικής απόδοσης. 
Οι δύο προαναφερθείσες τεχνολογίες που είναι οι πιο ώριμες από άποψη τεχνολογικού επιπέδου, είναι επίσης 
και εκείνες που παρουσιάζουν τις καλύτερες προοπτικές οικονομικής απόδοσης. Όσο για τις άλλες, πρέπει να 
βελτιωθεί ακόμη αισθητά η οικονομική τους απόδοση, για παράδειγμα έμμεσα με μείωση του κόστους των 
εγκαταστάσεων. 
Ένα ειδικό σημείο που πρέπει να υπογραμμιστεί είναι ότι τα απόβλητα χαρακτηρίζονται από κατά βάση πολύ 
χαμηλή τιμή, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και αρνητική, αλλά που μπορεί γρήγορα να αυξηθεί σε 
περίπτωση ισχυρής ανόδου της ζήτησης. Ο παράγων της αβεβαιότητας ως προς την τιμή πρέπει να συμπε­
ριληφθεί στους υπολογισμούς της οικονομικής απόδοσης των έργων στον τομέα αυτό. 
δ) Εμπόδια 
— νομικά: Συνθήκες μεταφοράς και πώλησης αερίου/ηλεκτρικού ρεύματος, νέες νομοθεσίες για την προστασία 
του περιβάλλοντος, 
— οικονομικά: Το κόστος επένδυσης και εκμετάλλευσης που μερικές φορές είναι πολύ σημαντικό, μπορεί να 
επιφέρει δυσκολίες σε ευρύ φάσμα εφαρμογών, λαμβάνοντας υπόψη τους μεγάλους κινδύνους που διατρέ­
χουν τα έργα με νέα τεχνολογία ή νέες αγορές, 
22.4.86 - Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 94/7 
— τεχνολογικά: Πρέπει να δοκιμαστούν στο μέλλον τεχνολογίες με ανώτερες επιδόσεις και οικονομικές αποδό­
σεις για ορισμένες ενδεικνυόμενες εφαρμογές. Τα απόβλητα παρουσιάζουν επίσης προβλήματα συλλογής, 
αποθήκευσης και χειρισμού. Μπορεί να αποδειχθεί πολύ δύσκολο να πραγματοποιηθεί η βέλτιστη χρησιμο­
ποίηση της παραγόμενης ενέργειας, π.χ. του βιοαερίου στο αγρόκτημα, 
— άλλα: Η εμπορία των αποβλήτων που μετασχηματίζονται σε παράγωγα καύσιμα, λιπάσματα ... και άλλα 
προϊόντα, μπορεί να είναι δύσκολη εξαιτίας του ευμετάβολου των τεχνικών χαρακτηριστικών των λαμβανο­
μένων προϊόντων. Είναι ουσιώδες να εξασφαλιστεί ότι τα προϊόντα θα μπορούν να απορροφούνται από μια 
ανταγωνιστική και άστατη αγορά κατά τρόπο ομαλό και μακροπρόθεσμο. 
ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (GE) 
α) Εφαρμογές — παραγωγή ηλεκτρισμού, 
— συμπαραγωγή ηλεκτρισμού/θερμότητας, 
— θέρμανση χώρων και ζεστού νερού οικιακής χρήσης, 
— θέρμανση θερμοκηπίων, ιχθυοκαλλιεργειών και υδροκαλλιεργειών, 
— θερμότητα για βιομηχανικές κατεργασίες. 
β) Υφιστάμενη πρακτική 
— υπογείως: Οι γεωτρήσεις πραγματοποιούνται σύμφωνα με τεχνικές μεθόδους ανάλογες με εκείνες των 
ερευνών για πετρέλαιο. Το ίδιο συμβαίνει και με την προκαταρκτική φάση της γεωλογικής αναγνώρισης που 
είναι απαραίτητη για τον καθορισμό και τη βέλτιστη διεξαγωγή των γεωτρητικών εργασιών και τον εντο­
πισμό των γεωθερμικών πεδίων, και ιδίως για τον μηχανολογικό εξοπλισμό θέσης σε παραγωγική λει­
τουργία των φρεάτων (πλήρωση) και για τα αντλητικά μέσα. Οι τεχνολογίες αυτές που από τώρα και στο 
εξής μπορούν να θεωρηθούν κλασσικές για την πετρελαϊκή βιομηχανία, προσαρμόζονται ανεπαρκώς στην 
εκμετάλλευση γεωθερμικών πηγών, στην οποία οι παροχές είναι μεγαλύτερες και τα ρευστά διαβρωτικά και 
προκαλούν καθαλατώσεις και η οποία διεξάγεται συχνά σε αστικές ζώνες. 
Πρόσφατα πραγματοποιήθηκαν πρόοδοι, επίσης λόγω των προγραμμάτων Ε, Α και Ε, αλλά πρέπει να συ­
νεχιστούν οι προσπάθειες για να εδραιωθεί μια βιομηχανία που να κατευθύνεται συγκεκριμένα στη γεω­
θερμία. Ορισμένες ελπιδοφόροι τεχνικές μέθοδοι, π.χ. οι οριζόντιες γεωτρήσεις και οι στροβιλοαντλίες, θα 
πρέπει στο άμεσο μέλλον να βελτιώσουν αισθητά τις συνθήκες εκμετάλλευσης των γεωθερμικών πεδίων. 
Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα προβλήματα της επαναφόρτισης. Πιο μακροπρόθεσμα, η εξαγωγή 
της θερμότητας των ξηρών θερμών πετρωμάτων απαιτεί την εφαρμογή οικονομικά αποδεκτών τεχνικών 
μεθόδων. Στον τομέα αυτό πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες στο μέτρο του δυνατού κέρδους. 
— στην επιφάνεια: Οι υφιστάμενες τεχνικές μέθοδοι εκμετάλλευσης των γεωθερμικών υδάτων χαμηλής φόρ­
τισης σε άλατα και αέρια είναι ικανοποιητικές. Πρέπει να συνεχίσει να επιτελείται πρόοδος για να καταστεί 
πιο αξιόπιστος ο μηχανολογικός εξοπλισμός (εναλλάκτες, αντλίες, διαχωριστές κλπ) εκμετάλλευσης των 
ρευστών υψηλής περιεκτικότητας σε άλατα, ιδίως εκείνων που είναι συγχρόνως υψηλής θερμοκρασίας. Μια 
ιδιαίτερη προσπάθεια θα πρέπει να αποσκοπεί στη βελτιστοποίηση του μηχανολογικού εξοπλισμού (αντλίες 
θερμότητας, θερμαντικές συσκευές κλπ) εκμετάλλευσης των υδάτων χαμηλής και πολύ χαμηλής θερμοκρα­
σίας, πράγμα που θα επέτρεπε ουσιαστική αύξηση των γεωθερμικών πόρων της Κοινότητας, ελαττώνοντας 
τελείως τον κίνδυνο των γεωτρήσεων. 
γ) Οικονομικές παράμετροι 
Η γεωθερμία χαρακτηρίζεται από υψηλό κόστος επένδυσης και χαμηλό κόστος εκμετάλλευσης εξ ου συνεπά­
γεται ένας καλύτερος έλεγχος της εξέλιξης της χρονικής απόδοσης των κεφαλαίων με τη διαφορά από τις αντα­
γωνιστικές μορφές ενέργειας. Εξάλλου το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων, οι γεωτρήσεις, που μπορούν να 
φθάσουν και μάλιστα να ξεπεράσουν το 50 °/ο του συνολικού κόστους αποτελούν ριψοκίνδυνη επένδυση. Αν το 
λαμβανόμενο ρευστό είναι εκμεταλλεύσιμο η χρηματική απόδοση της γεωθερμίας τοποθετείται σε επίπεδο συγ­
κρίσιμο με τις άλλες υποκαθιστώμενες μορφές ενέργειας. 
Τα οικονομικά κριτήρια (συνθήκες χρηματοδότησης, εγγυήσεις κλπ.) παίζουν σημαντικό ρόλο για την απόφαση 
ανάληψης ενός γεωθερμικού έργου, δεδομένου αφενός του γεωλογικού κινδύνου και αφετέρου της σημαντικής 
συγκέντρωσης αρχικών κεφαλαίων. Ο χρόνος απόσβεσης, ανάλογα με τον τύπο του έργου, κυμαίνεται προς το 
παρόν στις περισσότερες περιπτώσεις μεταξύ πέντε και δεκαπέντε ετών. 
δ) Εμπόδια 
— νομικά: Οι τωρινοί εθνικοί μεταλλευτικοί νόμοι δεν είναι ικανοί, στις περισσότερες περιπτώσεις, να προωθή­
σουν την έρευνα και την εκμετάλλευση γεωθερμικών πεδίων; 
— οικονομικά: Η κάλυψη του αρχικού μεταλλευτικού κινδύνου απαιτεί συγκεκριμένες χρηματοπιστωτικές 
δομές ειδικά για τη γεωθερμία οι οποίες δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί, 
Αριθ. C 94/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22.4.86 
— τεχνολογικά: ο μηχανολογικός εξοπλισμός για γεώτρηση και εκμετάλλευση των πεδίων δεν είναι ακόμη σε 
θέση να ανταπεξέλθει σε ρευστά ιδιαίτερα υψηλού ενεργειακού περιεχομένου τα οποία έχουν ειδικά χημικά 
χαρακτηριστικά. Δεν έχουν τελείως τεθεί υπό έλεγχο τα προβλήματα της επαναφόρτισης για ορισμένους 
τύπους γεωθερμικών πεδίων, 
— διοικητικά: Η σύσταση μιας επιχείρησης εκμετάλλευσης γεωθερμικής ενέργειας παραμένει πολύπλοκο 
εγχείρημα που απαιτεί την κινητοποίηση ποικίλων αρμοδίων αρχών. Δεν είναι πάντοτε διαθέσιμες οι αναγ­
καίες δομές που να μπορούν να υποβοηθήσουν νομικά, τεχνικά, διοικητικά ή οικονομικά τους υπεύθυνους 
φορείς των έργων και τις τοπικές κοινότητες. 
ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (WE) 
α) Εφαρμογές — παροχή ηλεκτρισμού σε απομονωμένες τοποθεσίες, 
— παραγωγή ηλεκτρισμού σε μεγάλη κλίμακα, 
— θέρμανση και ψύξη, 
— άντληση νερού' αφαλάτωση' θαλάσσιες μεταφορές. 
6) Υφιστάμενη πρακτική και οικονομικές παράμετροι 
— παροχή ηλεκτρισμού για απομονωμένες τοποθεσίες: Στις περιοχές με ευνοϊκές συνθήκες ανέμου (νησιά, 
παράκτιες περιοχές και όρη) η παραγωγή ηλεκτρισμού είναι ήδη ανταγωνιστική προς την αντίστοιχη με 
ηλεκτροπαραγωγό ζεύγη με κινητήρα ντήζελ. Η χρησιμοποίηση ταμιευτήρων ενέργειας είναι όμως αναγκαία 
για να εγγυηθεί την ασφαλή παροχή. Σύμφωνα με την υφιστάμενη τεχνολογική πρακτική οι ανεμογεννήτριες 
δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα ηλεκτροπαραγωγό ζεύγη με κινητήρα ντήζελ, αλλά μπορούν να επιτρέ­
ψουν την πραγματοποίηση σημαντικών οικονομιών σε καύσιμα, 
— παραγωγή ηλεκτρισμού σε μεγάλη κλίμακα:Όι σημαντικές τεχνολογικές πρόοδοι που πραγματοποιήθηκαν 
κατά τα τελευταία αυτά έτη θα πρέπει να επιτρέψουν βραχυπρόθεσμα την επιβεβαίωση της οικονομικής 
βιωσιμότητας της αιολικής ενέργειας. Μεσοπρόθεσμα θα μπορούσαν να συμβάλουν σημαντικά στον εφο­
διασμό πολλών χωρών με ηλεκτρική ενέργεια. Από τώρα μέχρι το 2000 η αιολική ενέργεια θα μπορούσε να 
καλύψει σημαντικό τμήμα των αναγκών των νησιωτικών και παράκτιων περιοχών σε ηλεκτρισμό. Θα πρέπει 
να συνδεθούν με τα ηλεκτρικά δίκτυα μεγάλου μεγέθους ανεμογεννήτριες, ισχύος μέχρι 7 MW, ώστε να 
εξασφαλιστεί η συνέχεια της ενεργειακής παροχής από τους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς παραγωγής κατά 
τις περιόδους πνοής ασθενών ανέμων, 
— Θέρμανση και ψύξη: Μέσω ενός μηχανικού, υδραυλικού ή ηλεκτρικού μετατροπέα, η αιολική ενέργεια 
μπορεί να μετασχηματιστεί εύκολα σε θερμική ενέργεια. Τα συστήματα αυτού του τύπου παρουσιάζουν ένα 
κάποιο ενδιαφέρον στις αγροτικές και ιδιαίτερα ψυχρές ζώνες όπου υπάρχει συσχετισμός μεταξύ του ανέμου 
και των αναγκών σε θέρμανση. Το ίδιο ισχύει για την παραγωγή θερμού νερού και την ξήρανση των γεωρ­
γικών προϊόντων. Οι αιολικές μηχανές μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για ψύξη είτε μέσω της μετα­
τροπής σε ηλεκτρισμό είτε μέσω άμεσης ζεύξης με μια αντλία θερμότητας ή ένα συμπιεστή, 
— άντληση νερού: Δοθέντος ότι ο κλασσικός ανεμόμυλος με τα πολλά πτερά χρησιμοποιήθηκε ευρέως στο 
παρελθόν, πρόσφατα επινοήθηκαν νέες αιολικές μηχανές, ελαφρότερες, απλούστερες στην κατασκευή και με 
ανώτερη απόδοση. Οι μηχανές αυτές, καλύτερα προσαρμοσμένες κυρίως για αγροτικές χρήσεις, ιδίως στις 
αναπτυσσόμενες χώρες, μπορούν να κατασκευασθούν τοπικά, επιτρέποντας σοβαρή εξοικονόμηση χρη­
μάτων. Δεν έχει γενικευθεί ακόμη η χρησιμοποίηση τους επειδή δεν πραγματοποιήθηκαν εντατικές δοκιμές 
στις αντίστοιχες τοποθεσίες, 
— αφαλάτωση. Μπορεί να πραγματοποιηθεί η αφαλάτωση με τη μέθοδο της αντίστροφης όσμωσης, χρησιμο­
ποιώντας αντλίες υψηλής πίεσης κινούμενες με αιολική ενέργεια. Το λαμβανόμενο έτσι νερό μπορεί να έχει 
δυο φορές μικρότερο κόστος από το αντίστοιχο εκείνου που παράγεται με ηλιακή απόσταση στην ίδια 
άνυδρη περιοχή, 
— θαλάσσιες μεταφορές: Η χρησιμοποίηση νέων τεχνικών μεθόδων, νέων υλικών και του αυτοματισμού επι­
τρέπει να εξεταστεί η προσφυγή στην αιολική ενέργεια σε συνδυασμό με τις πιο κλασσικές μεθόδους 
πρόωσης. 
γ) Εμπόδια 
— νομικά: Εξάλειψη των κωλυμάτων νομικής φύσης που εναντιώνονται ή δημιουργούν διαστρεβλώσεις ή ανι­
σότητες στην ανάπτυξη της αγοράς της αιολικής ενέργειας, 
— τεχνολογικά: Στον τομέα της παροχής αδειών λειτουργίας των αιολικών μηχανών πρέπει να ενισχυθεί η 
συνεργασία μεταξύ των εθνικών αιολικών δοκιμαστηρίων, 
— (διοικητικά): Στον τομέα της πληροφόρησης και της κατάρτισης ειδικευμένων επιστημόνων πρέπει να εξα­
σφαλιστεί η τεχνική βοήθεια, ιδίως προς τις αναπτυσσόμενες χώρες. 
22.4.86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 94/9 
ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΜΙΚΡΩΝ ΥΔΑΤΟΠΤΩΣΕΩΝ (ΗΥ) 
α) Εφαρμογές παραγωγή ηλεκτρισμού από πόρους σε υδροηλεκτρικό δυναμικό μικρής ισχύος και χαμηλού ύψους 
υδατόπτωσης. 
6) Υφιστάμενη πρακτική 
Η τεχνολογική ανάπτυξη υδροηλεκτρικών έργων μεγάλης ισχύος ήδη έφθασε σε πλήρη άνθιση και δεν αναμέ­
νονται σημαντικές μεταβολές ως προς τις τεχνικές επινοήσεις και το κόστος. Δεν πρέπει όμως να θεωρηθεί η 
υδροηλεκτρική ενέργεια μικρών υδατοπτώσεων ως ένα αντίγραφο μιας μεγαλύτερης εγκατάστασης σε μικρό­
τερη κλίμακα. Ακριβώς για τα μικρά υδροηλεκτρικά έργα είναι περισσότερο εμφανής η απαίτηση για καινοτο­
μίες προκειμένου να μειωθεί το κόστος, εξασφαλίζοντας πλήρως τη λειτουργική αξιοπιστία και απλότητα-
— Ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός: Οι καινοτομίες πρέπει να αφορούν την τυποποίηση, ιδιαίτερα στην επι­
νόηση των υδραυλικών μηχανικών συστημάτων (ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός είναι ήδη τυποποιημένος), 
— Έργα πολιτικού μηχανικού: Να αποδειχθεί η δυνατότητα κατασκευής σταθμών ηλεκτροπαραγωγής απλής 
διάταξης που θα έχουν συναρμολογηθεί στο εργοστάσιο και θα απαιτούν ελάχιστα επί τόπου έργα πολι­
τικού μηχανικού, 
— Τεχνικές μέΰοόοι λειτουργίας: Έχουν αναπτυχθεί διατάξεις ηλεκτρονικής ρύθμισης μόνο για μικρούς υδρο­
στροβίλους (( 100 kW). Θα πρέπει οι διατάξεις αυτές να είναι διαθέσιμες και για μεγαλύτερους σταθμούς. 
Από το άλλο μέρος οι διατάξεις αυτόματου ελέγχου που χρησιμοποιούνται ήδη στους μικρούς σταθμούς, θα 
πρέπει επίσης να αναπτυχθούν και για μεγαλύτερους σταθμούς προκειμένου να μειωθεί το κόστος του 
προσωπικού που αποτελεί το πιο δαπανηρό στοιχείο στον ετήσιο προϋπολογισμό. Εξάλλου, η ζεύξη με άλλες 
μορφές ενέργειας απαιτεί ακόμη έρευνες και πειράματα για τη βελτιστοποίηση της εκμετάλλευσης των 
συστημάτων πολλαπλών ενεργειακών μορφών. 
γ) Οικονομικές παράμετροι 
Το ανηγμένο κόστος κατασκευής ενός μικρού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής κυμαίνεται μεταξύ 1 500 και 3 000 
ECU ανά kW, ανάλογα με τον τύπο της μονάδας και με τα αναγκαία έργα πολιτικού μηχανικού. Οι τιμές αυτές 
είναι καθαρά ανώτερες από το ανηγμένο κόστος των μεγάλων πυρηνικών ή ατμοηλεκτρικών μονάδων με άν­
θρακα, γεγονός από το οποίο συμπεραίνεται η σημασία της μείωσης τους (βλέπε «υφιστάμενη πρακτική»). Το 
κόστος εκμετάλλευσης αφορά σχεδόν αποκλειστικά το προσωπικό, γεγονός από το οποίο συμπεραίνεται η 
σημασία των δυνατοτήτων για αυτόματη λειτουργία των μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών. Από το άλλο μέρος 
δεν πρέπει να παραβλέπεται το γεγονός ότι, ακόμη και αν το έργο φαίνεται οικονομικώς αποδεκτό, η ελαστι­
κότητα και η ευστάθεια της διασύνδεσης με το εθνικό ηλεκτρικό δίκτυο παραγωγής/διανομής αποτελούν τις 
πιο σπουδαίες συνθήκες. 
δ) Εμπόδια 
— νομικά: Εξάλειψη των κωλυμάτων για την ανάπτυξη της υδροηλεκτρικής ενέργειας μικρών υδατοπτώσεων 
(απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών παροχής άδειας καθιστώντας απόλυτα βέβαιη την εξασφά­
λιση της προστασίας του περιβάλλοντος' εναρμόνιση ή προσέγγιση στον καθορισμό των ελάχιστων προϋ­
ποθέσεων για την παραχώρηση του προνομίου εκμετάλλευσης), 
— οικονομικά: Το κόστος των επενδύσεων που είναι υψηλό ήδη στο στάδιο των μελετών σκοπιμότητας, 
απαιτεί ειδικές χρηματοδοτικές δομές, ιδίως για τις τοπικές κοινότητες και για τις μικρομεσαίες επιχειρή­
σεις, 
— τεχνολογικά: Να αποδειχθούν οι δυνατότητες για την εγκατάσταση και τη διαχείριση κατά τρόπο οικονο­
μικά αποδεκτό των μονάδων που είναι συγκροτημένες κατά τυποποιημένα βήματα- ανάπτυξη αξιόπιστων 
συστημάτων ρύθμισης της τάσης και την συχνότητας- βελτιστοποίηση των συστημάτων ζεύξης πολλαπλών 
ενεργειακών μορφών (αιολικής, κινητήρων ντήζελ κλπ.), 
— άλλα: Οι συνθήκες στις σχέσεις μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από 
μικρές υδατοπτώσεις και των δημοσίων οργανισμών ηλεκτροπαραγωγής (πώληση και αγορά ενέργειας, ρύθ­
μιση, κλπ.) πρέπει να είναι σταθερές. 
ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ (ΘΕΡΜΙΚΗ, ΚΥΜΑΤΩΝ, ΠΑΛΙΡΡΟΙΩΝ) 
α) Εφαρμογές — παραγωγή ηλεκτρισμού, 
— παραγωγή γλυκού νερού, 
— ενεργειοβόρα βιομηχανικά συγκροτήματα. 
β) Υφιστάμενη πρακτική 
— θερμική: Δοθέντος ότι το τεχνικώς εφικτό της δέσμευσης θερμικής ενέργειας από τη θάλασσα έχει απο­
δειχθεί σε πολλές πρωτότυπες εγκαταστάσεις, ισχύος 100 kW στη ξηρά για τους Ιάπωνες και 1 ΜΨ στη 
θάλασσα για τους Αμερικανούς, παραμένει προς κατασκευή μια πρώτη εγκατάσταση για σκοπούς επίδειξης 
ισχύος 5 έως 10 MWe που ανταποκρίνεται στη μελλοντική αγορά των πρώτων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής 
οι οποίοι θα είναι ανταγωνιστικοί προς τα ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη με κινητήρα ντήζελ. Η κατασκευή αυτή 
θα πρέπει να επιβεβαιώσει τις γενόμενες τεχνικές επιλογές όσον αφορά τους εναλλάκτες θερμότητας 
μεγάλης επιφάνειας συναλλαγής, τους ατμοστρόβιλους μεγάλων διαστάσεων και τους αγωγούς μεγάλης δια­
μέτρου για την προσαγωγή του ψυχρού νερού, 
Αριθ. C 94/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22.4.86 
— κύματα: Παρόλο που μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολλές επινοήσεις, ακόμη δεν έχει δοκιμαστεί στη 
Μλασσα καμιά εγκατάσταση μεγάλης και μεσαίας κλίμακας, ακόμη και σε μορφή πρωτοτύπου. Οι 
αβεβαιότητες που σχετίζονται ακόμη με μερικά συστήματα τα οποία χρησιμοποιούν συμβατική τεχνολογία, 
θα μπορούσαν να αρθούν με την κατασκευή εγκαταστάσεων επίδειξης, γνωρίζοντας πάντως ότι το βέλτιστο 
σύστημα για την ενεργειακή μετατροπή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί και ότι χρειάζονται ακόμη εργασίες 
Ε και Α, 
— παλίρροιες: Στην Κοινότητα μόνο η Μεγάλη Βρετανία διαθέτει έργα παλιρροιοκίνησης στις εκβολές των 
ποταμών Severn και Mersey. Οι τεχνικές μέθοδοι είναι διαθέσιμες τόσο ως προς το κλείσιμο των στομίων 
όσο και ως προς τα ζεύγη των στροβιλογεννητριών. 
γ) Οικονομικές παράμετροι 
— θερμική: Σε σύγκριση με τις άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας η τεχνολογία της θερμικής ενέργειας των 
θαλασσών είναι ακριβή ως προς τα απαιτούμενα κεφάλαια. Για τους σταθμούς μεσαίου μεγέθους (10 έως 50 
MWe) ο παράγων της κλίμακας είναι σημαντικός. Πρέπει να σημειωθεί, επίσης, η σημασία της μονάδας 
εναλλακτών θερμότητας και του αγωγού προσαγωγής του ψυχρού νερού. Για τους σταθμούς ηλεκτροπα­
ραγωγής μεγάλου μεγέθους (ανώτερου των 100 MWe) η παραγόμενη ενέργεια θα μπορούσε να είναι ανταγω­
νιστική προς την αντίστοιχη από άλλες πηγές βασικού ηλεκτρικού φορτίου, όπως η πυρηνική και ο άν­
θρακας. Για τα μικρά μεγέθη η ανταγωνιστικότητα προς τα ηλεκτροπαραγωγό ζεύγη με κινητήρα ντήζελ θα 
πρέπει να παρουσιαστεί σε ισχείς ανώτερες από 10 MWe, 
— κύμανα: Οι οικονομικές εκτιμήσεις είναι ενθαρρυντικές και έχουν δείξει ότι οι πρώτες εγκαταστάσεις 
μεσαίου μεγέθους που θα είναι ανταγωνιστικές, αφορούν τις απομονωμένες ζώνες όπου το κόστος της ενέρ­
γειας είναι υψηλό, 
— παλίρροιες: Δοθέντος ότι το κόστος της παραγόμενης kWh ευρίσκεται μεταξύ του κόστους των θερμοηλεκ­
τρικών σταθμών άνθρακα και εκείνου των πυρηνικών σταθμών, η επένδυση στην παλιρροιοκίνηση φαίνεται 
πολύ ενδιαφέρουσα μακροπρόθεσμα επειδή επιτρέπει την εξοικονόμηση ορυκτών καυσίμων και τη διαφορο­
ποίηση των πηγών παραγωγής ενέργειας. 
δ) Εμπόδια 
— τεχνολογικά: Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί η βιωσιμότητα του εξοπλισμού βιομηχανικής κλίμακας και παραμέ­
νουν ακόμη προς διεξαγωγή εργασίες Ε και Α στα επιμέρους στοιχεία, εκτός από την ενέργεια της παλιρ-
ροιοκίνησης, 
— οικονομικά: Οι σοβαρές ανάγκες σε κεφάλαια απαιτούν τη συνεργασία μεταξύ εμπορικών τραπεζών και 
διεθνών χρηματοδοτικών οργανισμών για να ενισχυθούν οι κοινές χρηματοδοτήσεις, 
— διοικητικά: Πρέπει να αναληφθούν επιβοηθητικές ενέργειες προώθησης, επαγγελματικής κατάρτισης και διά­
δοσης των πληροφοριών, ιδίως προς τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.