ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ Αποδεσμοποιημένη πρόσβαση στον τοπικό βρόχο: Ανταγωνιστική παροχή πλήρους φάσματος υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων ευρυζωνικών πολυμεσικών υπηρεσιών και Internet υψηλής ταχύτητας

CONTENTS

1. Εισαγωγή

1.1. Στόχοι

1.2. Πλαίσιο

2. Ρυθμίσεις πρόσβασης στον τοπικό βρόχο

3. Η ανταγωνιστική κατάσταση των αγορών

4. Εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού

5. Εφαρμογή των κανόνων για συγκεκριμένους τομείς (Παροχή Ανοικτού Δικτύου)

6. Καθήκοντα των εθνικών κανονιστικών αρχών και των αρχών ανταγωνισμού

7. Συμπέρασμα

Παράρτημα - Τεχνικές πτυχές της αποδεσμοποιημένης πρόσβασης στον τοπικό βρόχο

1. Εισαγωγη

1.1. Στόχοι

Οι κύριοι στόχοι πολιτικής που ενισχύουν το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο, όπως ορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση του 1999, [1] είναι:

[1] COM(1999) 539. Βλέπε http://www.ispo.cec.be/infosoc/telecompolicy/review99/review99en.pdf

- η προώθηση μίας ανοικτής και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αγοράς για τις υπηρεσίες επικοινωνιών.

- η ωφέλεια των Ευρωπαίων πολιτών, ιδίως με τη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης.

- η εδραίωση της εσωτερικής αγοράς σε ένα συγκλίνον περιβάλλον.

Η σύσταση της Επιτροπής σχετικά με την αποδεσμοποιημένη πρόσβαση στον τοπικό βρόχο [2] εντάσσεται στο πλαίσιο αυτό, όπως και τα συμπεράσματα της συνόδου της Λισαβόνας, σχετικά με την επιτάχυνση της μετάβασης της Ευρώπης στη νέα κοινωνία των πληροφοριών, ιδίως με την ανάπτυξη εθνικών ιντερνετικών υπηρεσιών. Προσδιορίζει δράσεις τις οποίες τα κράτη μέλη καλούνται να αναλάβουν προκειμένου να αντιμετωπίσουν τον περιορισμένο ανταγωνισμό στα δίκτυα τοπικής πρόσβασης, όπου οι εγκατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης εξακολουθούν να κυριαρχούν όσον αφορά τόσο την παροχή φωνητικής τηλεφωνίας όσο και την ανάπτυξη υπηρεσιών μεγαλύτερου εύρους ζώνης.

[2] ΕΕ .... (πρόκειται να δημοσιευθεί)

Η παροχή πρόσβασης στον τοπικό βρόχο σε όλους τους νεοεισερχόμενους θα αυξήσει το επίπεδο ανταγωνισμού και τεχνολογικής καινοτομίας στα δίκτυα τοπικής πρόσβασης, γεγονός το οποίο με τη σειρά του θα προάγει την ανταγωνιστική παροχή πλήρους φάσματος τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στον πελάτη, από την απλή φωνητική τηλεφωνία έως τις ευρυζωνικές υπηρεσίες. Οι τύποι τεχνολογιών ευρείας ζώνης που διατίθενται σήμερα (βλ. παράρτημα Ι) είναι κατάλληλοι για την παροχή μισθωμένων κυκλωμάτων αποτελεσματικών ως προς το κόστος και πρόσβασης στο Internet υψηλής ταχύτητας τόσο σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις όσο και στην ανώτατη βαθμίδα της αγοράς καταναλωτών. Καθώς η αγορά αναπτύσσεται και δημιουργούνται οικονομίες κλίμακας, οι χαμηλότερες τιμές θα δώσουν τη δυνατότητα σε ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού να έχει πρόσβαση σε ευρυζωνικές υπηρεσίες. Η εμπειρία δείχνει ότι η ζήτηση αυξάνεται πολύ γρήγορα αν η τιμή είναι η σωστή.

Αρκετά κράτη μέλη έχουν ήδη ορίσει επίσημα ημερομηνίες για αποδεσμοποίηση (Αυστρία, Δανία, Φινλανδία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Η.Β., βλ. πέμπτη έκθεση εφαρμογής [3]).

[3] COM (1999)537, 11 Νοεμβρίου 1999, Πέμπτη έκθεση σχετικά με την εφαρμογή δέσμης κανονιστικών μέτρων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, βλ. http://www.ispo.cec.be/infosoc/telecompolicy/5threport.html

1.2. Πλαίσιο

Ο τοπικός βρόχος είναι το φυσικό κύκλωμα μεταξύ των εγκαταστάσεων του πελάτη και του τοπικού μεταγωγέα ή αντίστοιχης εγκατάστασης του τηλεπικοινωνιακού φορέα εκμετάλλευσης. Παραδοσιακά, έχει τη μορφή ζευγών χάλκινων συρμάτων (ένα ζεύγος για κάθε κανονική τηλεφωνική γραμμή), ωστόσο χρησιμοποιούνται ολοένα περισσότερο καλώδια οπτικών ινών για τη σύνδεση μεγάλων πελατών καθώς και άλλες τεχνολογίες στα δίκτυα τοπικής πρόσβασης. [4] Η αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου έχει ήδη επιβληθεί σε ορισμένα κράτη μέλη και χρησιμοποιείται κυρίως για τη σύνδεση πελατών για τους οποίους η χρήση οπτικών ινών δεν αποτελεί οικονομικά βιώσιμη εναλλακτική λύση, όπως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και οι ιδιώτες.

[4] Ασύρματοι τοπικοί βρόχοι, δίκτυα γραμμών ισχύος κλπ, καθώς και δίκτυα καλωδιακής τηλεόρασης.

Στην ανακοίνωσή της σχετικά με την αναθεώρηση του 1999, η Επιτροπή σημειώνει ότι η διαθεσιμότητα αποδεσμοποιημένης πρόσβασης στον τοπικό βρόχο αυξάνει τον ανταγωνισμό και ότι θα μπορούσε επιπλέον να επισπεύσει την εισαγωγή υπηρεσιών πρόσβασης στο Internet υψηλής ταχύτητας. Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με την αναθεώρηση υπήρξε ευρεία συναίνεση σχετικά με την αναγκαιότητα αποδεσμοποιημένης πρόσβασης στους τοπικούς βρόχους με σκοπό την ανάδυση προηγμένων υπηρεσιών σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον. [5]

[5] Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης για την αναθεώρηση των επικοινωνιών του 1999 (COM(2000)xxx)

Αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι οι φορείς εκμετάλλευσης ανέπτυξαν δίκτυα τοπικής πρόσβασης για μεγάλο χρονικό διάστημα προστατευόμενοι από αποκλειστικά δικαιώματα και είχαν τη δυνατότητα να χρηματοδοτούν το κόστος των επενδύσεων τους μέσω μονοπωλιακών μισθωμάτων. Επιπλέον, η ευρεία υποδομή πρόσβασης στον τοπικό βρόχο χάλκινων αγωγών, που ελέγχεται από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης, δεν είναι πάντοτε οικονομικά σκόπιμο να αντιγραφεί και εναλλακτικές υποδομές τοπικής πρόσβασης (καλωδιακή τηλεόραση, ασύρματοι τοπικοί βρόχοι, δορυφορικές εφαρμογές, κλπ.) συνήθως δεν μπορούν να κατασκευαστούν με τους ίδιους γενικευμένους και ανταγωνιστικούς όρους μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Απουσία βιώσιμων τεχνικών και εμπορικών εναλλακτικών λύσεων, η άρνηση της παροχής πρόσβασης από εταιρεία με κυρίαρχη θέση η οποία κατέχει μια τέτοια υποδομή ενδέχεται, στις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης και υπό το φως της νομολογίας των κοινοτικών δικαστηρίων, να συνιστά παράβαση του άρθρου 82 της Συνθήκης.

2. Ρυθμισεισ προσβασησ στον τοπικο βροχο

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο προαναφερόμενος περιορισμένος ανταγωνισμός στα δίκτυα τοπικής πρόσβασης σήμερα, εξετάζονται τρία μέσα πρόσβασης στον τοπικό βρόχο:

(1) Πλήρης αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου (αποδεσμοποιημένη πρόσβαση στα ζεύγη χάλκινων αγωγών για την ανταγωνιστική παροχή προηγμένων υπηρεσιών από τρίτα μέρη)

Στην περίπτωση της πλήρους αποδεσμοποίησης του τοπικού βρόχου, τα ζεύγη χάλκινων αγωγών εκμισθώνονται σε τρίτα μέρη για αποκλειστική χρήση. Ο μισθωτής έχει πλήρη έλεγχο της σχέσης με τον πελάτη του για την παροχή πλήρους φάσματος τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στον τοπικό βρόχο, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης συστημάτων ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών (DSL) για εφαρμογές δεδομένων υψηλής ταχύτητας.

(2) Από κοινού χρήση της γραμμής χάλκινων αγωγών (αποδεσμοποιημένη πρόσβαση στο φάσμα υψηλής συχνότητας του τοπικού βρόχου για την ανταγωνιστική παροχή συστημάτων και υπηρεσιών ψηφιακής συνδρομητικής γραμμής από τρίτα μέρη)

Σε αυτή τη μορφή πρόσβασης, ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης εξακολουθεί να παρέχει τηλεφωνική υπηρεσία, ενώ ο νεοεισερχόμενος παρέχει υπηρεσίες δεδομένων υψηλής ταχύτητας στον ίδιο τοπικό βρόχο χρησιμοποιώντας δικούς τους διαποδιαμορφωτές ασύμμετρων ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών (ADSL) υψηλής ταχύτητας. Η τηλεφωνική κυκλοφορία και η κυκλοφορία δεδομένων διαχωρίζονται μέσω ενός διαιρέτη πριν από τον μεταγωγέα του εγκατεστημένου φορέα. Ο τοπικός βρόχος παραμένει συνδεδεμένος με το δημόσιο μεταγόμενο τηλεφωνικό δίκτυο και εξακολουθεί να αποτελεί μέρος αυτού.

(3) Πρόσβαση υψηλόρυθμου δυφιορεύματος (Παροχή υπηρεσιών ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης)

Η «πρόσβαση υψηλόρυθμου δυφιορεύματος» αναφέρεται στην κατάσταση όπου ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης εγκαθιστά μία ζεύξη πρόσβασης υψηλής ταχύτητας στις εγκαταστάσεις του πελάτη (π.χ. εγκαθιστώντας τον εξοπλισμό και τη διαμόρφωση ADSL που προτιμά στο δίκτυο τοπικής πρόσβασης) και στη συνέχεια διαθέτει αυτή τη ζεύξη πρόσβασης σε τρίτα μέρη δίνοντάς τους τη δυνατότητα να παρέχουν υπηρεσίες υψηλής ταχύτητας σε πελάτες. Ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης μπορεί επίσης να παρέχει υπηρεσίες μετάδοσης στους ανταγωνιστές του, με σκοπό τη μεταφορά κυκλοφορίας σε ένα «υψηλότερο» επίπεδο στην ιεραρχία του δικτύου, όπου οι νεοεισερχόμενοι ενδέχεται να έχουν ήδη ένα σημείο παρουσίας (π.χ. μία θέση διαβιβαστικού μεταγωγέα).

Αυτός ο τύπος πρόσβασης ουσιαστικά δεν συνεπάγεται οποιαδήποτε αποδεσμοποίηση του ζεύγους χάλκινων αγωγών στον τοπικό βρόχο (αλλά μπορεί να χρησιμοποιεί μόνο τις υψηλότερες συχνότητες του τοπικού βρόχου χάλκινων αγωγών, όπως στην περίπτωση (2) ανωτέρω).

Περαιτέρω τεχνικές λεπτομέρειες παρουσιάζονται στο συνημμένο παράρτημα.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτά τα τρία μέσα πρόσβασης στον τοπικό βρόχο θα πρέπει να θεωρούνται ως συμπληρωματικά. Η διαθεσιμότητα ορισμένων μόνο από αυτά τα μέσα πρόσβασης δεν είναι αρκετή. Στο σύνολό τους συμβάλλουν ώστε να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και να βελτιωθεί η επιλογή για όλους τους χρήστες, δίνοντας τη δυνατότητα στην αγορά να αποφασίσει ποια προσφορά ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των χρηστών, λαμβανομένης υπόψη της εξελισσόμενης ζήτησης εκ μέρους των χρηστών καθώς και των τεχνικών και επενδυτικών απαιτήσεων για τους παράγοντες της αγοράς.

3. Η ανταγωνιστικη κατασταση των αγορων

Το τμήμα αυτό εξετάζει την παρούσα ανταγωνιστική κατάσταση στις αγορές που συνδέονται με τον τοπικό βρόχο καθώς και την οικονομική συλλογιστική για την αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου. Παρά την ελευθέρωση της φωνητικής τηλεφωνίας στα περισσότερα κράτη μέλη την 1.1.1998, η ισχύς των επισήμων φορέων εκμετάλλευσης στην αγορά εξακολουθεί να παραμένει αδιαμφισβήτητη σε σημαντικό τμήμα των τηλεπικοινωνιακών αγορών. Ένας από τους κύριους λόγους γι' αυτό είναι η κατάσταση κυκλοφοριακής συμφόρησης στις αγορές που συνδέονται με τον τοπικό βρόχο, διότι ο τοπικός βρόχος του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης αποτελεί τη βασική υποδομή που του παρέχει προνομιακή πρόσβαση σε τελικούς χρήστες για την παροχή λιανικών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών.

3.1. Παροχή κινήτρων από την αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου για την αύξηση του ανταγωνισμού και της οικονομικής απόδοσης

Ενώ οι εμπορικές διαπραγματεύσεις αποτελούν την προτιμούμενη μέθοδο για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με την τιμή πρόσβασης στον τοπικό βρόχο, η εμπειρία δείχνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις είναι απαραίτητη η κανονιστική παρέμβαση. Η έλλειψη ανταγωνισμού στον τομέα αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει η εθνική κανονιστική αρχή να επιβάλει την υποχρέωση η τιμολόγηση να είναι κoστοστραφής, με βάση συγκεκριμένες αρχές και μεθόδους προκειμένου να επιτευχθεί μακροπρόθεσμος αειφόρος και αποτελεσματικός ανταγωνισμός και να εξασφαλιστεί ένας βαθμός προβλεψιμότητας για τους παράγοντες της αγοράς.

Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος των αυξημένων καταναλωτικών επιλογών, τα οικονομικά κίνητρα που θα δημιουργηθούν από το πλαίσιο πολιτικής, και ειδικότερα η μεθοδολογία τιμολόγησης, θα πρέπει να ενθαρρύνουν όλους τους φορείς εκμετάλλευσης να πραγματοποιήσουν κατάλληλες επενδύσεις. Έτσι, όταν η τιμή καθοριστεί σε ένα επίπεδο που δεν θα στρεβλώνει την απόφαση ενός εισερχομένου «να δημιουργήσει ή να αγοράσει», η αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου μπορεί να ενθαρρύνει τον μακροπρόθεσμο ανταγωνισμό σε θέματα υποδομής δίνοντας τη δυνατότητα στους εισερχόμενους να δοκιμάσουν την αγορά προτού κατασκευάσουν τη δική τους υποδομή και μπορεί να ενθαρρύνει μία πιο ανταγωνιστική και καινοτόμο αγορά για την απλή φωνητική τηλεφωνία καθώς και την ανάπτυξη τοπικών ευρυζωνικών υπηρεσιών (υψηλής ταχύτητας). Ενώ είναι πιθανό ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης να εισάγει τις τεχνολογίες αυτές κατά τον χρόνο που εκείνος θα κρίνει σκόπιμο, η ταχύτητα αφομοίωσης πιθανότατα θα αυξηθεί εάν δοθεί η δυνατότητα στους εισερχόμενους να αναβαθμίσουν τους τοπικούς βρόχους του εγκατεστημένου φορέα και να παράσχουν υπηρεσίες ευρείας ζώνης άμεσα στους χρήστες. Η ελευθερία αυτή για τους νεοεισερχόμενους να αναπτύξουν υπηρεσίες ανεξαρτήτως των αποφάσεων ενός κυρίαρχου φορέα εκμετάλλευσης αποτελεί ένα ισχυρό επιχείρημα υπέρ της αποδεσμοποίησης του τοπικού βρόχου έναντι της μεταπώλησης, διότι με τη μεταπώληση οι εισερχόμενοι περιορίζονται στην παροχή παρόμοιων υπηρεσιών με αυτές που παρέχονται από τον κυρίαρχο παροχέα.

Είναι σημαντικό να δημιουργηθεί το πλαίσιο για οποιαδήποτε εντεταλμένη πρόσβαση σε τοπικούς βρόχους επίσημων φορέων εκμετάλλευσης καθώς και οι συνοδευτικοί έλεγχοι τιμολόγησης, με βάση ένα πρότυπο προώθησης της οικονομικής απόδοσης, που θα διευκολύνει τον ευρύτερο ανταγωνισμό και θα μεγιστοποιήσει το όφελος για τους καταναλωτές και τους χρήστες.

3.2. Ανάλυση της αγοράς - Ισχύς των εγκατεστημένων φορέων στην αγορά - Ο καίριος ρόλος του τοπικού βρόχου

Στην οδηγία σχετικά με το πλήρες άνοιγμα στον ανταγωνισμό [6], η Επιτροπή διέκρινε διάφορες γενικές υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας: αρχική σύνδεση, μηνιαία μίσθωση, τοπικές κλήσεις, περιφερειακές κλήσεις και υπεραστικές κλήσεις. Ενώ οι διάφορες κατηγορίες υπηρεσιών θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά, ιδίως δεδομένης της ταχύτητας των τεχνολογικών αλλαγών, και να αξιολογούνται εκ νέου τακτικά κατά περίπτωση, οι υπηρεσίες αυτές συνήθως σήμερα δεν υποκαθίστανται μεταξύ τους και θα πρέπει κατά συνέπεια να θεωρηθεί ότι αποτελούν διαφορετικές αντίστοιχες αγορές.

[6] Οδηγία 96/19/EΚ, αιτιολογική σκέψη 20. ΕΕ L 74, 22.03.1996, σ.13.

Ο τοπικός βρόχος αποτελεί κατά κύριο λόγο μία υποδομή που επιτρέπει την παροχή λιανικών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Περιλαμβάνει δύο κύριες κατηγορίες αγορών λιανικών υπηρεσιών:

* οι πρώτες είναι οι παραδοσιακές λιανικές υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας που προσφέρονται σε ιδιώτες κατ' οίκον, σε επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις καθώς και σε μεγάλες επιχειρήσεις. Η αγορά αυτή είναι ήδη αρκετά ανεπτυγμένη και ώριμη.

* οι δεύτερες αποτελούν μία προσφάτως αναδυθείσα αγορά και συνίστανται σε τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες υψηλής ταχύτητας, οι οποίες μπορούν να παρασχεθούν στον τοπικό βρόχο υπό μορφή υπηρεσιών ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών.

Επιπλέον, ο τοπικός βρόχος είναι ένα αγαθό το οποίο μπορεί να τιμολογηθεί και να εκμισθωθεί σε ανταγωνιστές: αυτό σημαίνει ότι μόλις παραχωρηθεί πρόσβαση σε αυτό το τμήμα του δικτύου του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης, αναπτύσσεται μία νέα αγορά πρόσβασης, η οποία επίσης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη.

Ως αποτέλεσμα της ελευθέρωσης των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας στα περισσότερα κράτη μέλη από την 1.1.1998, οι προσφορές υπηρεσιών από νεοεισερχόμενους αναπτύχθηκαν ταχέως, ιδίως στην αγορά διεθνών κλήσεων και, σε μικρότερο βαθμό, στην αγορά περιφερειακών κλήσεων. Παράλληλα, δεδομένου του κόστους επένδυσης σε υποδομή δικτύου τοπικής πρόσβασης ή/και της εξάρτησης των προσφερόμενων υπηρεσιών από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης, ο ανταγωνισμός στην παροχή πλήρων υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας (συμπεριλαμβανομένων των αγορών σύνδεσης, μηνιαίας μίσθωσης και τοπικών κλήσεων) συγκεντρώνεται σε επιχειρήσεις σε αστικές περιοχές. Ως αποτέλεσμα, σε κάθε μία από αυτές τις αγορές υπάρχει μια πολύ διαφορετική ανταγωνιστική κατάσταση και, ενώ το μερίδιο αγοράς των επίσημων φορέων εκμετάλλευσης μειώνεται στις αγορές διεθνών και περιφερειακών κλήσεων, οι τελευταίοι εξακολουθούν να παρέχουν το μεγαλύτερο μέρος των υπηρεσιών πρόσβασης στους τελικούς χρήστες - σύνδεση και μίσθωση γραμμών - και κατέχουν ένα μερίδιο στην αγορά τοπικών κλήσεων το οποίο, με εξαίρεση το ΗΒ, είναι πολύ πάνω από 90%, και στις περισσότερες περιπτώσεις πολύ κοντά στο 100%.

Το δίκτυο τοπικής πρόσβασης του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης (δηλαδή τα ζεύγη χάλκινων αγωγών που συνδέουν τους τελικούς χρήστες με τους πλησιέστερους κατανεμητές) δεν αποτελεί τη μόνη τεχνική υποδομή που επιτρέπει την παροχή λιανικών υπηρεσιών σε τελικούς χρήστες. Υπάρχουν και άλλες εναλλακτικές λύσεις, όπως τα δίκτυα οπτικών ινών, οι ασύρματοι βρόχοι ή τα αναβαθμισμένα δίκτυα καλωδιακής τηλεόρασης. Ωστόσο, καμία από αυτές τις εναλλακτικές λύσεις δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ισοδύναμη. Τα δίκτυα οπτικών ινών είναι επί του παρόντος ανταγωνιστικά μόνο σε ανάντη ζεύξεις μετάδοσης και, όσον αφορά το λιανικό δίκτυο κατανομής, σε εξειδικευμένες αγορές, όπως τα δίκτυα που συνδέουν κτίρια γραφείων ή μία στενά προσδιορισμένη γεωγραφική περιοχή. Οι ασύρματοι βρόχοι φαίνονται στο εγγύς και μεσοπρόθεσμο μέλλον πιο κατάλληλοι για την κάλυψη των ειδικών αναγκών επαγγελματιών πελατών και μικρών επιχειρήσεων ή μεμονωμένων τελικών χρηστών με ειδικές ανάγκες, παραμένουν ωστόσο αντιοικονομικοί για την εξυπηρέτηση της μεγάλης πλειονότητας των ιδιωτών. Τα καλωδιακά δίκτυα που είναι σχεδιασμένα για μονόδρομη τηλεόραση απαιτούν δαπανηρές αναβαθμίσεις για την παροχή αμφίδρομων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών και η παροχή υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας στα καλωδιακά δίκτυα προϋποθέτει την από κοινού χρήση της χωρητικότητας ενός καλωδιακού καναλιού από τους πελάτες, γεγονός που σημαίνει ότι η παροχή δεδομένων υψηλής ταχύτητας μέσω καλωδιακών διαποδιαμορφωτών δεν παρέχει την ίδια χωρητικότητα όπως τα ζεύγη χάλκινων αγωγών που αναβαθμίζονται με τεχνολογίες ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών (DSL), που είναι αποκλειστικό για κάθε μεμονωμένο τελικό χρήστη. Επιπλέον καλωδιακά δίκτυα, κατά κανόνα, εκτός ίσως από μερικές χώρες όπου θα πρέπει να εκτιμηθεί η κατάσταση αφεαυτής, δεν διαθέτουν πανεθνική κάλυψη που θα επέτρεπε στους εισερχόμενους να εξυπηρετήσουν την ίδια γεωγραφική αγορά όπως και οι εγκατεστημένοι φορείς, είτε για λιανικές υπηρεσίες της παραδοσιακής φωνητικής τηλεφωνίας, είτε για νέες υπηρεσίες DSL. Άλλες καινοτόμες τεχνολογίες, όπως η χρήση δικτύων ηλεκτρικού ρεύματος, δεν φαίνεται να αποτελούν τεχνικά ή οικονομικά βιώσιμη εναλλακτική λύση επί του παρόντος. Ενώ η κατάσταση αυτή ενδέχεται εν καιρώ να μεταβληθεί, επί του παρόντος κανένα από αυτά τα εναλλακτικά δίκτυα, αλλά και η συνδυασμένη χρήση τους, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως εναλλακτική λύση σε εθνικό επίπεδο έναντι των ζευγών χάλκινων αγωγών του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης για σκοπούς παροχής λιανικών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στενής και ευρείας ζώνης.

Τα δίκτυα τοπικού βρόχου του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης είναι ανεπτυγμένα σε εθνικό επίπεδο σε καθένα από τα κράτη μέλη. Οι νεοεισερχόμενοι κατέχουν άδειες χρήσης, οι οποίες τους χορηγούνται από τις εθνικές αρχές, και αναμένεται επίσης να αναπτύξουν ανταγωνισμό στις εθνικές αγορές. Κατά συνέπεια, η γεωγραφική αγορά όπου συνήθως, απουσία συμφορήσεων, αναπτύσσεται ανταγωνισμός είναι η εθνική επικράτεια κάθε κράτους μέλους: αυτό συμβαίνει ήδη για τις διεθνείς και υπεραστικές κλήσεις, όπου, εξαιτίας της πρόσβασης μέσω διασύνδεσης, δεν υφίσταται συμφόρηση που να εμποδίζει την ανάπτυξη πανεθνικών προσφορών από τους νεοεισερχόμενους. Η κατάσταση συμφόρησης που υφίστατο έως τώρα ως προς την παροχή πρόσβασης και τις υπηρεσίες τοπικών κλήσεων, και τώρα ως προς την παροχή υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας, δεν εμποδίζει τους νεοεισερχόμενους να αναπτύσσουν τοπικά δίκτυα, σε πιο περιορισμένο επίπεδο, όπως σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές, με τα δίκτυα όμως αυτά δεν είναι κατά κανόνα σε θέση να ανταγωνισθούν σε εθνική κλίμακα και επί ίσοις όροις με τους εγκατεστημένους φορείς, παρέχοντας το ίδιο πλήρες φάσμα υπηρεσιών (βλ. παρακάτω). Η επικράτεια των κρατών μελών, σύμφωνα με την υπάρχουσα νομολογία, αποτελεί σημαντικό τμήμα της κοινής αγοράς.

Επομένως, χωρίς την αποδεσμοποιημένη πρόσβαση στον τοπικό βρόχο του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης και παρά τα πρόσφατα σημαντικά βήματα που έχουν επιτευχθεί, όπως η εισαγωγή της προεπιλογής φορέα για τηλεφωνικές κλήσεις, οι νεοεισερχόμενοι δεν μπορούν να αναπτύξουν ανταγωνισμό σε αρκετές αγορές, συμπεριλαμβανομένης της παροχής υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας στους περισσότερους τελικούς χρήστες. Η κατάσταση αυτή μπορεί να αλλάξει μακροπρόθεσμα. Οι νέες εξελίξεις θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά.

Οι εγκατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης απολαύουν κυρίαρχη θέση στην παραδοσιακή αγορά - στενής ζώνης - των τηλεφωνικών υπηρεσιών. Αυτό καθίσταται σαφές από την εξέταση των μεριδίων των επίσημων φορέων εκμετάλλευσης στην αγορά - που αποτελεί τον πιο παραδοσιακό τρόπο αξιολόγησης της κυρίαρχης θέσης. Το μερίδιο κάθε εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης στην αγορά είναι σε κάθε περίπτωση πολύ πάνω από 50%, ακόμα και στην πιο ανταγωνιστική αγορά - των διεθνών κλήσεων - στην πιο ανοικτή γεωγραφική αγορά, την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου η ελευθέρωση είχε ξεκινήσει ήδη από τη δεκαετία του 1980. Όπως προαναφέρθηκε, σε άλλες αγορές, όπως η αγορά των τοπικών κλήσεων, το μερίδιο των επίσημων φορέων εκμετάλλευσης είναι στις περισσότερες περιπτώσεις πολύ πάνω από 90%, και συχνά κοντά στο 100%.

Ενώ η διασύνδεση και η επιλογή φορέα παρέχουν τη δυνατότητα ανοίγματος στον ανταγωνισμό των αγορών υπεραστικών και διεθνών κλήσεων, ο τοπικός βρόχος αποτελεί την καίρια υποδομή για παροχή υπηρεσιών πρόσβασης σε τελικούς χρήστες (δηλ. τη μίσθωση σύνδεσης και γραμμών) και παραμένει υπό τον έλεγχο του εγκατεστημένου φορέα. Μολονότι σε ορισμένες χώρες η προεπιλογή φορέα παρέχει επίσης τη δυνατότητα διανομής υπηρεσιών τοπικής κλήσης (εκκίνηση κλήσεων) από εναλλακτικούς φορείς εκμετάλλευσης, όπου τούτο δεν συμβαίνει ακόμα ο τοπικός βρόχος αποτελεί επίσης καίρια υποδομή για παροχή υπηρεσιών τοπικών κλήσεων. Κατά συνέπεια, ο τοπικός βρόχος αποτελεί περιορισμένο πόρο (υποδομή συμφόρησης) για την πανεθνική διανομή λιανικής πρόσβασης και επίσης, στις περισσότερες περιπτώσεις, υπηρεσιών τοπικής κλήσης, που αποτελούν δύο συναφείς αγορές μη υποκαταστάσιμων υπηρεσιών.

Η κατάσταση στις νέες αγορές υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας είναι λιγότερο προφανής. Ωστόσο, όπου παρέχονται νέες υπηρεσίες υψηλής ταχύτητας, η παρουσία των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης είναι ήδη ισχυρή και, υπό τις παρούσες συνθήκες, θα μπορούσαν να εδραιώσουν την κυρίαρχή θέση τους και σε αυτή τη νέα αγορά, χάρη στην προνομιακή τους πρόσβαση στους τελικούς χρήστες μέσω των υφιστάμενων δικτύων ζευγών χάλκινων αγωγών σε εθνικό επίπεδο.

Φαίνεται, επομένως, ότι ο έλεγχος του τοπικού βρόχου σε εθνικό επίπεδο από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης τού παρέχει σημαντικό προβάδισμα για τη διατήρηση της ανταγωνιστικής του θέσης στις υφιστάμενες λιανικές αγορές φωνητικής τηλεφωνίας, παρά την ελευθέρωσή τους, ή για την εδραίωση παρόμοιας θέσης σε νεοαναδυόμενες αγορές. Για υπηρεσίες υψηλού εύρους ζώνης. Το χάλκινο ζεύγος του εγκατεστημένου φορέα είναι η καίρια υποδομή για την παροχή: i) λιανικών υπηρεσιών πρόσβασης φωνητικής τηλεφωνίας, που συμπεριλαμβάνουν τερματισμό κλήσεων. ii) υπηρεσίες τοπικών κλήσεων [7] (εκκίνηση). και iii) υπηρεσίες υψηλού εύρους ζώνης για τελικούς χρήστες. Οι υπηρεσίες αυτές σχηματίζουν τρεις διακριτές συναφείς αγορές.

[7] Όπου δεν διατίθεται ακόμα επιλογή και προεπιλογή φορέα για υπηρεσίες τοπικών κλήσεων (εκκίνηση).

Δεδομένου του μεγέθους των απαιτουμένων επενδύσεων, το απόλυτο κόστος εκ νέου δημιουργίας σε εθνική κλίμακα του δικτύου των εγκατεστημένων φορέων με παρόμοια πληθυσμιακή κάλυψη είναι πιθανό ότι θα αποτελέσει εμπόδιο για την είσοδο οποιουδήποτε ανταγωνιστή. Η υποδομή αυτή φαίνεται ότι, με την υφιστάμενη τεχνολογία, είναι οικονομικά ανέφικτη [8], ή υπέρμετρα δύσκολο να δημιουργηθεί εκ νέου σε εθνικό επίπεδο [9] μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, ακόμα και για τους σημαντικότερους ανταγωνιστές των υφιστάμενων εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης, και ειδικότερα τους εγκατεστημένους φορείς εκμετάλλευσης άλλων κρατών μελών που αναπτύσσουν δραστηριότητες σε γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες, μόνοι ή σε συνεργασία με άλλους.

[8] Βλ. απόφαση του ΔΕΚ της 26ης Νοεμβρίου 1998. Oscar Bronner GmbH & Co. KG κατά Mediaprint Zeitungs- und Zeitschriftenverlag GmbH & Co. KG, Mediaprint Zeitungsvertriebsgesellschaft mbH & Co. KG και Mediaprint Anzeigengesellschaft mbH & Co. KG. Υπόθεση C-7/97, παράγραφος 44.

[9] Εκτός ίσως στις πιο μικρές χώρες της ΕΕ, π.χ. το Λουξεμβούργο.

Άρνηση εκ μέρους εγκατεστημένου φορέα να παραχωρήσει πρόσβαση σε ανταγωνιστές στον τοπικό βρόχο του θα ακυρώσει επομένως πιθανότατα τη δυνατότητα νεοεισερχομένων για οποιονδήποτε ανταγωνισμό στην εθνική αγορά [10] για τις τρεις προσδιορισμένες υπηρεσίες, ενώ θα περιορίζονταν σε περιφερειακές και τοπικές αγορές όπου έχουν επιτυχία στην συγκρότηση εναλλακτικών δικτύων. Είναι πολύ απίθανο όλα αυτά τα εναλλακτικά δίκτυα μαζί να μπορέσουν σε εύλογο διάστημα να ισορροπήσουν το πανεθνικό δίκτυο χάλκινων ζευγών των εγκατεστημένων φορέων και να απευθυνθούν στον ίδιο πληθυσμό καταναλωτών. Θεωρείται επομένως ότι το επιχείρημα ότι ο τοπικός βρόχος είναι επί του παρόντος σημαντικός και, κατά συνέπεια, η πρόσβαση σε αυτόν είναι απαραίτητη για τους ανταγωνιστές προκειμένου να είναι σε θέση να συναγωνιστούν, σε εθνική κλίμακα, επί ίσοις όροις τους εγκατεστημένους φορείς εκμετάλλευσης στις τρεις προσδιορισμένες αγορές λιανικών υπηρεσιών και να απευθυνθούν στον ίδιο πληθυσμό πελατών.

[10] Βλ. απόφαση Oscar Bronner, παράγραφος 38.

Δεδομένης της ταχύτητας των τεχνολογικών αλλαγών και των εξελίξεων στην αγορά, οι οποίες επηρεάζουν την τεχνική και οικονομική εκτίμηση των εναλλακτικών λύσεων στο χάλκινο ζεύγος, η παρούσα ανάλυση ενδέχεται να χρειαστεί ανασκόπηση και είναι υπό την επιφύλαξη επιμέρους αποφάσεων που αφορούν περιπτώσεις.

4. Εφαρμογη των κανονων ανταγωνισμου

4.1. Το καθήκον του κυρίαρχου φορέα εκμετάλλευσης στο πλαίσιο των κανόνων ανταγωνισμού για παροχή πρόσβασης στον τοπικό βρόχο

Η άρνηση παραχώρησης πρόσβασης στον τοπικό βρόχο σε ανταγωνιστές που ζητούν την πρόσβαση αυτή είναι δυνατόν να δημιουργήσει διάφορες μορφές καταχρήσεων της κυρίαρχης θέσης υπό την έννοια του άρθρου 82 της Συνθήκης.

* Άρνηση συναλλαγής: στις τρεις συναφείς αγορές που προσδιορίστηκαν, όπου ο εγκατεστημένος φορέας είναι ο μόνος πάροχος υπηρεσιών στον τοπικό βρόχο, η άρνηση παραχώρησης πρόσβασης σε ανταγωνιστές στον τοπικό βρόχο του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης δύναται υπό ορισμένες περιστάσεις να είναι αντίθετη με το άρθρο 82, εάν θα απέκλειε όλο τον ανταγωνισμό στις συναφείς εθνικές αγορές και εάν είναι απαραίτητη για την παροχή υπηρεσιών εθνικής κλίμακας σε τελικούς χρήστες, όπως επί του παρόντος φαίνεται ότι συμβαίνει. Ο δεσπόζων φορέας εκμετάλλευσης θα έπρεπε να παρέχει σε όλους τους ανταγωνιστές πρόσβαση στον τοπικό βρόχο, υπό συνθήκες εξίσου ευνοϊκές με εκείνες υπό τις οποίες αναπτύσσει τις κατάντη δραστηριότητές του. Υπό ορισμένους όρους, δύναται να ζητηθεί πρόσβαση στον τοπικό βρόχο: - θα πρέπει να διατίθεται επαρκής χωρητικότητα πρόσβασης στο δίκτυο του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης. - η άρνηση πρόσβασης θα περιόριζε την εμφάνιση νέων υπηρεσιών ή θα απέτρεπε κάθε ανταγωνισμό στις συναφείς αγορές όπως ορίστηκαν παραπάνω - το μέρος που ζητά πρόσβαση θα πρέπει να είναι πρόθυμο να καταβάλει ένα τίμημα το οποίο θα καθορίζεται χωρίς διακρίσεις για την πρόσβαση. - και δεν υπάρχει αντικειμενική αιτιολογία για την άρνηση της παροχής πρόσβασης.

* Διάκριση: στις τρεις προσδιορισμένες συναφείς αγορές, όπου ο εγκατεστημένος φορέας παρέχει ήδη πρόσβαση στον τοπικό βρόχο σε τουλάχιστον έναν φορέα εκμετάλλευσης, ακόμα και αν πρόκειται για θυγατρική του, η άρνηση πρόσβασης ενδέχεται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να ισούται με διάκριση και να συνιστά κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης.

* Περιορισμός της παραγωγής, των αγορών ή των τεχνικών εξελίξεων εις βάρος των καταναλωτών. Η άρνηση παροχής πρόσβασης υπό μορφή από κοινού πρόσβασης ή πλήρους αποδεσμοποίησης ενδέχεται, υπό ορισμένες περιστάσεις, να περιορίσει την ανάπτυξη αναδυόμενων αγορών, όπως οι υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών και Διαδικτύου υψηλής ταχύτητας ή να παρακωλύσει την ανάπτυξη ανταγωνισμού στις υφιστάμενες αγορές, όπως οι παραδοσιακές υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας.

Εάν ένας εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης θέσει ως προϋπόθεση για την παροχή από κοινού πρόσβασης σε υπηρεσίες υψηλής ταχύτητας (βλ. τμήμα 2) την συνεχή παροχή εκ μέρους του στενοζωνικών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στους ίδιους τελικούς χρήστες και, κατά συνέπεια, αρνηθεί την πλήρη αποδεσμοποίηση στον τοπικό βρόχο, δύναται, υπό ορισμένες περιστάσεις, να συνιστά καταχρηστική συμπεριφορά. Ένας τέτοιος περιορισμός θα οδηγούσε σε στρέβλωση του ανταγωνισμού περιορίζοντας τη δυνατότητα των ανταγωνιστών να εισέλθουν στις αγορές ή να αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους και, δεδομένου του γεγονότος ότι η πλήρης αποδεσμοποίηση έχει εφαρμοστεί επιτυχώς σε ορισμένες χώρες, θα έπρεπε να αιτιολογηθεί αντικειμενικά.

4.2. Τα καθήκοντα των δεσποζόντων φορέων εκμετάλλευσης όσον αφορά τους όρους πρόσβασης και τιμολόγησης

Στις περιπτώσεις όπου οι δεσπόζοντες φορείς εκμετάλλευσης δεν αρνούνται επισήμως, κατόπιν αιτήσεως, την μερική ή πλήρη αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου, αλλά ορίζουν ορισμένες προϋποθέσεις πρόσβασης οι οποίες περιορίζουν τον ανταγωνισμό, ενδέχεται να εμφανιστούν άλλες μορφές κατάχρησης, οι οποίες συνιστούν και πάλι παράβαση του άρθρου 82 της Συνθήκης.

* Καθυστερήσεις. Κανονικά, η πρόσβαση θα πρέπει να παραχωρείται άμεσα. Εάν η παραχώρηση πρόσβασης καθυστερήσει, οι εγκατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης θα είναι, στην πράξη, σε θέση να διατηρήσουν για τους ίδιους την αναδυόμενη αγορά των υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας με βάση τεχνολογίες ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών, επεκτείνοντας με τον τρόπο αυτό την κυρίαρχη θέση τους στο δίκτυο σε αυτόν τον νέο τομέα δραστηριότητας ή εμποδίζοντας τη δυνατότητα για τους νεοεισερχόμενους να τους ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις σε διάφορες συναφείς αγορές φωνητικής τηλεφωνίας. Τα αποτελέσματα τέτοιων καθυστερήσεων χωρίς αντικειμενικούς λόγους θα ήταν επομένως τα ίδια, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, με εκείνα που θα είχε μία σαφής άρνηση παραχώρησης πρόσβασης και θα μπορούσαν να προσβληθούν βάσει του άρθρου 82 στην ίδια βάση με μία άρνηση.

* Διακρίσεις. Οι καταχρηστικές διακρίσεις μπορούν να λάβουν πολλές διαφορετικές μορφές, όπως διακριτική τιμολόγηση, καθυστερήσεις στην παραχώρηση πρόσβασης ή καθυστερήσεις στην αποκατάσταση τεχνικών προβλημάτων που συνδέονται με την πρόσβαση αυτή και την τεχνική διάρθρωση της πρόσβασης και, στη συγκεκριμένη περίπτωση της πρόσβασης στον τοπικό βρόχο (π.χ. εάν η πρόσβαση δεν περιλαμβάνει λειτουργικό σύστημα και υπηρεσίες υποστήριξης ή άλλες λειτουργίες που χρησιμοποιούνται από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης για την παροχή υπηρεσιών μέσω του τοπικού βρόχου), διάκριση όσον αφορά τους όρους υπό τους οποίους προσφέρεται (ή όχι) η συνεγκατάσταση. Τέτοιες πρακτικές συνιστούν ενδεχομένως διακριτική συμπεριφορά υπό την έννοια του άρθρου 82, στοιχείο γ).

* Καταχρήσεις τιμών. Οι τιμές μπορεί να είναι ένας άλλος τρόπος με τον οποίο οι εγκατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης μπορούν να περιορίσουν τον ανταγωνισμό, ενώ τυπικά παραχωρούν πρόσβαση στον τοπικό βρόχο. Μπορούν να εμφανιστούν τρεις κύριες κατηγορίες καταχρήσεων τιμών. Υπερβολικές τιμές πρόσβασης στον βρόχο, ληστρικές τιμές για υπηρεσίες που παρέχονται σε τελικούς χρήστες ή συμπίεση των περιθωρίων μεταξύ των δύο προαναφερόμενων τιμών μπορούν στο σύνολό τους να αποτελέσουν παράβαση του άρθρου 82 της Συνθήκης. Το περιθώριο συμπίεσης των τιμών ενδέχεται να είναι υψηλότερο στην περίπτωση όπου οι τιμές του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης δεν έχουν επανεξισορροπηθεί πλήρως στη βάση της κάλυψης του κόστους.

5. Εφαρμογη των κανονων που αναφερονται σε συγκεκριμενους τομεις (παροχη ανοικτου δικτυου)

5.1. Γενικά

Το πλαίσιο της παροχής ανοικτού δικτύου (ONP) αφορά την εναρμόνιση των όρων για ανοικτή και αποδοτική χρήση και πρόσβαση σε δημόσια τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και, κατά περίπτωση, δημόσιες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες. Οι οδηγίες σχετικά με την παροχή ανοικτού δικτύου καθορίζουν τους όρους για τη χρήση και την πρόσβαση σε συγκεκριμένους τύπους δικτύων ή/και υπηρεσιών. έτσι, η οδηγία περί μισθωμένων γραμμών [11] ασχολείται με την χρήση και την πρόσβαση σε δυναμικό μετάδοσης μισθωμένων γραμμών, η οδηγία περί φωνητικής τηλεφωνίας [12] ασχολείται με τη χρήση και την πρόσβαση σε δημόσια τηλεφωνικά δίκτυα και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης ειδικής καινοτόμου πρόσβασης, και η οδηγία περί διασύνδεσης [13] καλύπτει το θέμα της διασύνδεσης και της πρόσβασης σε δημόσια τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και υπηρεσίες γενικά.

[11] Οδηγία του Συμβουλίου 92/44/ΕΟΚ της 5ης Ιουνίου 1992 σχετικά με την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου στις μισθωμένες γραμμές (ΕΕ L165, 19.6.92, σ.27 ), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/51/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 6ης Οκτωβρίου 1997 (ΕΕ L 295, 29/10/1997 σ 23), και την απόφαση της Επιτροπής 98/80/EΚ της 7ης Ιανουαρίου 1998 (92/44/ΕΟΚ ΕΕ L 014 , 20/01/1998 σ. 27).

[12] Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 98/10/EΚ της 10ης Φεβρουαρίου 1998 για την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου στη φωνητική τηλεφωνία (ΕΕ L 101 , 01/04/1998 σ. 24)

[13] Οδηγία 97/33/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Ιουνίου 1997 για τη διασύνδεση στο χώρο των τηλεπικοινωνιών προκειμένου να διασφαλιστεί καθολική υπηρεσία και διαλειτουργικότητα, με εφαρμογή των αρχών παροχής ανοικτού δικτύου (ONP), (ΕΕ L199/32 26.7.97, σ.32) , όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 98/61/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Σεπτεμβρίου 1998 σε ό,τι αφορά τη φορητότητα των αριθμών και την προεπιλογή φορέα (ΕΕ L 268 , 03/10/1998 σ. 37).

«Πρόσβαση σε δίκτυο», υπό την έννοια των οδηγιών σχετικά με την παροχή ανοικτού δικτύου, σημαίνει παροχή πρόσβασης σε τμήμα ή τμήματα ενός υφιστάμενου δικτύου προς χρήση από τρίτο μέρος, δεν περιλαμβάνει όμως παρεμβολή στην ιδιοκτησία του στοιχείου ή των στοιχείων του δικτύου. Οι υποχρεώσεις που αναφέρονται στις τομεακές αυτές οδηγίες όσον αφορά την ανταπόκριση ή την ικανοποίηση αιτήσεων πρόσβασης σε δίκτυο (οι οποίες ισχύουν για φορείς εκμετάλλευσης για τους οποίους έχει κοινοποιηθεί ότι έχουν σημαντική ισχύ στην αγορά) δεν υποχρεώνουν τους εγκατεστημένους φορείς να παρέχουν πλήρως αποδεσμοποιημένη πρόσβαση σε τοπικούς βρόχους, μολονότι τούτο είναι υπό την επιφύλαξη υποχρεώσεων παροχής «πρόσβασης» που θα μπορούσαν να επιβληθούν στους κυρίαρχους φορείς εκμετάλλευσης σύμφωνα με τους κανόνες ανταγωνισμού. Μόνο η οδηγία σχετικά με τις μισθωμένες γραμμές επιβάλλει στους κοινοποιημένους φορείς να εκμισθώνουν χωρητικότητα μεταφοράς υπό εναρμονισμένους όρους σε τρίτους για αποκλειστική τους χρήση.

5.2. Ειδική πρόσβαση σε δίκτυο

Η από κοινού πρόσβαση στο φάσμα υψηλών συχνοτήτων του τοπικού βρόχου καλύπτεται από το άρθρο 16 της οδηγίας περί φωνητικής τηλεφωνίας και στο άρθρο 4 της οδηγίας περί διασύνδεσης. Οι υπηρεσίες πρόσβασης υψηλόρυθμου δυφιορεύματος καλύπτονται από το άρθρο 16 της οδηγίας περί φωνητικής τηλεφωνίας, ενώ η παροχή συσχετισμένης χωρητικότητας μετάδοσης (back-haul) καλύπτεται από το άρθρο 10 της οδηγίας περί μισθωμένων γραμμών. Η πλήρως αποδεσμοποιημένη πρόσβαση στον τοπικό βρόχο δεν καλύπτεται από τις οδηγίες σχετικά με την παροχή ανοικτού δικτύου.

Στις περιπτώσεις όπου ένας φορέας εκμετάλλευσης που έχει κοινοποιηθεί ότι έχει σημαντική ισχύ στην αγορά, με βάση την οδηγία περί φωνητικής τηλεφωνίας, παρέχει από κοινού πρόσβαση στον τοπικό βρόχο για τις υπηρεσίες που παρέχει ο ίδιος, παραχωρεί στον εαυτό του ειδική πρόσβαση στο δίκτυο, υπό την έννοια ότι κάνει χρήση του σταθερού δημόσιου τηλεφωνικού δικτύου για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών διαθέσιμων στο κοινό. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο κοινοποιημένος φορέας εκμετάλλευσης θα πρέπει να επιβάλει παρόμοιες προϋποθέσεις σε άλλους οργανισμούς που παρέχουν παρόμοιες υπηρεσίες και θα πρέπει να παρέχει διευκολύνσεις και πληροφορίες για ειδική πρόσβαση στο δίκτυο σε τρίτους, υπό τις ίδιες προϋποθέσεις και την ίδια ποιότητα όπως αυτές που παρέχει για τις δικές τους υπηρεσίες ή για τις υπηρεσίες των θυγατρικών του ή των εταίρων του (οδηγία 98/10/EΚ, άρθρο 16, παράγραφος 7).

Σε περιπτώσεις όπου ένας κοινοποιημένος φορέας εκμετάλλευσης δεν παρέχει ο ίδιος στον εαυτό του τέτοια πρόσβαση, θα πρέπει τουλάχιστον να ανταποκρίνεται [14] σε εύλογες αιτήσεις για ειδική πρόσβαση στο δίκτυο. Δεδομένου ότι η πλειονότητα των φορέων εκμετάλλευσης της ΕΕ παραχωρούν στους ιδίους από κοινού πρόσβαση στον τοπικό βρόχο για τις υπηρεσίες τους, μία αίτηση για τέτοια πρόσβαση από νεοεισερχόμενο δεν μπορεί να θεωρηθεί ως παράλογη αίτηση. Επομένως, ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης μπορεί να αρνηθεί την υποχρέωση ανταπόκρισης σε αιτήσεις πρόσβασης μόνο εφόσον πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι (άρθρο 16, παράγραφος 1):

[14] Η οδηγία 98/10/EΚ επιβάλει την υποχρέωση «ανταπόκρισης» σε αιτήσεις. Η οδηγία 97/33/EΚ επιβάλει την ισχυρότερη υποχρέωση «ικανοποίησης» των αιτήσεων.

- υπάρχουν τεχνικώς και εμπορικώς βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις στην αιτούμενη ειδική πρόσβαση, και

- η αιτούμενη πρόσβαση δεν αντιστοιχεί στους διαθέσιμους πόρους για την ικανοποίηση του αιτήματος.

Εφόσον η από κοινού πρόσβαση αφορά τους υφιστάμενους τοπικούς βρόχους, θα είναι σπάνια η περίπτωση να μη διατίθενται πόροι για την ικανοποίηση του αιτήματος, και επομένως στις περισσότερες περιπτώσεις δεν θα πληρούνται και οι δύο όροι για την άρνηση παροχής πρόσβασης. Οποιαδήποτε τέτοια άρνηση θα πρέπει να αιτιολογείται για κάθε γραμμή.

5.3. Υπηρεσίες υψηλόρυθμου δυφιορεύματος

Η παροχή υπηρεσιών υψηλόρυθμου δυφιορεύματος δεν επιβάλλεται στην κοινοτική νομοθεσία, όμως σε περιπτώσεις όπου εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης παρέχει υπηρεσίες ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών δυφιορεύματος στις δικές του υπηρεσίες, θυγατρικές ή σε τρίτα μέρη, τότε, σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο, θα πρέπει να παρέχει επίσης τις ίδιες μορφές πρόσβασης υπό όρους ή προϋποθέσεις διαφανείς που δεν εισάγουν διακρίσεις σε άλλους (οδηγία 98/10/ΕΚ, άρθρο 16, παρ. 7).

Η πρόσβαση σε υπηρεσίες υψηλόρυθμου δυφιορεύματος δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι οικονομικά ή τεχνικά αντίστοιχη με την παροχή πρόσβασης σε ζεύγη χάλκινων αγωγών στον τοπικό βρόχο, καθώς μία υπηρεσία υψηλόρυθμου δυφιορεύματος απαιτεί από τον νεοεισερχόμενο τη χρήση διαποδιαμορφωτών υψηλής ταχύτητας και άλλου εξοπλισμού που παρέχεται από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης και που, με τη σειρά του, επηρεάζει τα οικονομικά της υπηρεσίας και θέτει περιορισμούς στον τύπο των διαποδιαμορφωτών που ο πελάτης του νεοεισερχόμενου φορέα μπορεί να αγοράσει ή να μισθώσει. [15]

[15] Η τυποποίηση σε διεθνές επίπεδο δεν έχει φτάσει ακόμα στο στάδιο όπου να μπορεί να είναι εγγυημένη η διαλειτουργικότητα μεταξύ συστημάτων ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών διαφορετικών κατασκευαστών χωρίς σημαντική απώλεια απόδοσης.

5.4. Χωρητικότητα μετάδοσης μισθωμένων γραμμών

Οι φορείς εκμετάλλευσης που έχει κοινοποιηθεί ότι κατέχουν σημαντική ισχύ στην αγορά για το σταθερό δημόσιο τηλεφωνικό δίκτυο έχουν επίσης κοινοποιηθεί ότι έχουν σημαντική ισχύ στην αγορά και δυνάμει της οδηγίας 92/44/ΕΚ περί μισθωμένων γραμμών [16]. Υπό την ιδιότητα αυτή, έχουν την υποχρέωση να παρέχουν χωρητικότητα μετάδοσης μισθωμένων γραμμών σε τρίτους υπό τις ίδιες προϋποθέσεις και με την ίδια ποιότητα όπως αυτές που παρέχουν για τις δικές τους υπηρεσίες ή για τις υπηρεσίες των θυγατρικών τους ή των εταίρων τους (οδηγία 92/44/ΕΚ περί μισθωμένων γραμμών, άρθρο 8, παράγραφος 2).

[16] Βλ. ISPO http://www.ispo.cec.be/infosoc/telecompolicy/en/comm-en.htm

misc 1 Ιανουαρίου 2000 - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη σχετικά με οργανισμούς με σημαντική ισχύ στην αγορά.

Όταν ένας κοινοποιημένος φορέας εκμετάλλευσης παρέχει υπηρεσία υψηλόρυθμου δυφιορεύματος, κατά κανόνα μεταφέρει κυκλοφορία πελατών σε ένα ή περισσότερα σημεία όπου μπορούν να διασυνδέονται φορείς παροχής υπηρεσιών, με αποτέλεσμα να μην είναι απαραίτητο να κατασκευάσουν δικό τους δίκτυο σε όλα τα τοπικά κέντρα ή ισοδύναμες ευκολίες. Σε περιπτώσεις όπου τέτοια χωρητικότητα μετάδοσης παρέχεται εσωτερικά, εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 8, παράγραφος 2, της οδηγίας 92/44/ΕΚ.

5.5. Συνεγκατάσταση

Για να είναι αποτελεσματική, η παροχή δικαιωμάτων αποδεσμοποιημένης πρόσβασης στον τοπικό βρόχο θα πρέπει να συνοδεύεται από την παροχή δικαιωμάτων συνεγκατάστασης. Οι εθνικές κανονιστικές αρχές θα πρέπει να λάβουν μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τα τρίτα μέρη στα οποία παραχωρείται αποδεσμοποιημένη πρόσβαση στους τοπικούς βρόχους έχουν επίσης τη δυνατότητα συνεγκατάστασης εξοπλισμού στις εγκαταστάσεις του φορέα εκμετάλλευσης του τοπικού βρόχου. Το άρθρο 11 της οδηγίας 97/33/ΕΚ περί διασύνδεσης αναγνωρίζει το δικαίωμα των κρατών μελών να επιβάλουν ρυθμίσεις συνεγκατάστασης. Όπου δεν είναι δυνατή η φυσική συνεγκατάσταση λόγω περιορισμών χώρου, οι εθνικές κανονιστικές αρχές μπορούν να απαιτήσουν η παροχή να γίνεται για διασύνδεση «in-span» (που ορισμένες φορές καλείται εικονική συνεγκατάσταση), με την οποία τα τρίτα μέρη θα είναι σε θέση να διασυνδέουν εξοπλισμό που έχει εγκατασταθεί σε κοντινή τοποθεσία. Μία μελέτη που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής παρείχε ορισμένες συστάσεις και πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις εθνικές κανονιστικές αρχές και τους φορείς εκμετάλλευσης σχετικά με την εφαρμογή της συνεγκατάστασης. [17]

[17] Βλ. http://www.ispo.cec.be/infosoc/telecompolicy/en/Study-en.htm . Ιανουάριος 1999 "Recommended Practices for Collocation and other Facilities Sharing for Telecommunications Infrastructure" - (Συνιστώμενες πρακτικές για συνεγκατάσταση και από κοινού χρήση άλλων διευκολύνσεων για τηλεπικοινωνιακή υποδομή) - μία μελέτη της Eutelis Consult/Horrocks Technology/Tera Consultants.

Οι κανονιστικές αρχές θα πρέπει να συμπεριλάβουν στις ρυθμίσεις τους τόσο το εφάπαξ κόστος παροχής όσο και το κόστος συνεγκατάστασης, καθώς και τα δύο αυτά είδη κόστους αποτελούν μέρος του συνολικού πακέτου για τον νεοεισερχόμενο που επιδιώκει να επωφεληθεί από τη διαθεσιμότητα αποδεσμοποιημένων τοπικών βρόχων. Ο πλέον κατάλληλος τρόπος κάλυψης αυτού του εφάπαξ κόστους είναι βάσει προκαταβαλόμενων πάγιων τελών. Εναλλακτικά, εάν το κόστος το οποίο βαρύνεται ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης ανακτάται μέσα σε κάποιο χρονικό διάστημα, είναι λογική η ενσωμάτωση ενός παράγοντα κινδύνου στα υπολογιζόμενα τέλη.

6. Καθηκοντα των εθνικων κανονιστικων αρχων και των αρχων ανταγωνισμου

Οι εθνικές κανονιστικές αρχές (ΕΚΑ), οι οποίες συστήνονται σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ μέσω εθνικής νομοθεσίας που ψηφίζεται κατά τη μεταφορά οδηγιών των της ΕΕ στο εθνικό δίκαιο, αναλαμβάνουν την εφαρμογή τομεακών τηλεπικοινωνιακών κανονιστικών ρυθμίσεων. Η Κοινότητα έχει ως πολιτική της να ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό στην υποδομή και τον ανταγωνισμό στις υπηρεσίες και οι ΕΚΑ θα πρέπει να το λαμβάνουν αυτό υπόψη στο πλαίσιο του έργου τους. Οι ΕΚΑ δύνανται επίσης να εξετάσουν την εισαγωγή "κατεπείγουσας" διαδικασίας επίλυσης διαφορών για την ταχεία επίλυση διαφορών σχετικά με την αποδεσμοποιημένη πρόσβαση.

Οι ΕΚΑ διαδραματίζουν ιδιαίτερο ρόλο κατά τον καθορισμό της σειράς προϋποθέσεων και απαιτήσεων που ισχύουν για τις προσφορές αποδεσμοποιημένης πρόσβασης στον τοπικό βρόχο από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης. Όσον αφορά τις τιμές και το κόστος, ενώ εφαρμόζεται η αρχή της διαφάνειας και του προσανατολισμού προς το κόστος για την πρόσβαση στους τοπικούς βρόχους των επίσημων φορέων εκμετάλλευσης, θα πρέπει να τηρούν επίσης τις ακόλουθες αρχές:

- οι κανόνες κοστολόγησης και τιμολόγησης θα πρέπει να είναι διαφανείς και αντικειμενικοί

- οι κανόνες τιμολόγησης θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης είναι σε θέση να καλύψει το σχετικό κόστος και να έχει μία λογική απόδοση

- η τιμολόγηση των τοπικών βρόχων θα πρέπει να είναι συμβατή με τον στόχο του θεμιτού και αειφόρου ανταγωνισμού και να παρέχει αποτελεσματικά κίνητρα επενδύσεων σε εναλλακτική υποδομή δικτύων τοπικής πρόσβασης, [18]

[18] Αυτό εξασφαλίζεται καταρχήν από ένα σύστημα τιμολόγησης βασιζόμενο στο τρέχον κόστος. Το τρέχον κόστος είναι το κόστος κατασκευής μίας αποδοτικής σύγχρονης αντίστοιχης υποδομής και της παροχής αντίστοιχης υπηρεσίας σε τρέχουσες τιμές.

- οι κανόνες τιμολόγησης θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι δεν θα δημιουργούνται στρεβλώσεις στην αγορά, και ειδικότερα συμπίεση των περιθωρίων μεταξύ των τιμών χονδρικών και λιανικών υπηρεσιών που παρέχονται από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτές οι αρχές ενδέχεται να έρχονται σε αντίθεση μεταξύ τους, ιδίως σε περιπτώσεις όπου οι τιμές λιανικής του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης παραμένουν στρεβλωμένες ως αποτέλεσμα παλαιότερων ανισορροπιών όσον αφορά τις τιμές και συνεχιζόμενων περιορισμών όσον αφορά την επανεξισορρόπηση των τιμών. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι ΕΚΑ θα πρέπει ίσως να μελετήσουν τη λήψη μεταβατικών μέτρων που θα αποφεύγουν τη στρέβλωση του ανταγωνισμού βραχυπρόθεσμα και θα διασφαλίζουν τον ανταγωνισμό μακροπρόθεσμα.

Οι κανόνες ανταγωνισμού στην ΕΕ εξακολουθούν να ισχύουν παράλληλα με τις τομεακές κανονιστικές ρυθμίσεις και οι ΕΚΑ, όπως οποιαδήποτε άλλη δημόσια αρχή, θα πρέπει να σέβονται τις διατάξεις της Συνθήκης ΕΚ [19]. Στην ανακοίνωση περί πρόσβασης [20], η Επιτροπή αναφέρει, κατά συνέπεια, ότι οι ΕΚΑ, κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με επιμέρους συμφωνίες πρόσβασης, θα πρέπει να τηρούν τόσο τους τομεακούς κανόνες παροχής ανοικτού δικτύου όσο και τους γενικούς κανόνες ανταγωνισμού. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται από τις ΕΚΑ κατ' εφαρμογήν της τομεακής νομοθεσίας μπορούν να υποβάλλονται σε εξέταση υπό το φως των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΕ. Οι ίδιες αρχές ισχύουν επίσης όσον αφορά τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού. Όσον αφορά τις δημόσιες επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις στις οποίες τα κράτη μέλη παραχωρούν ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα, το άρθρο 86 της Συνθήκης απαιτεί ειδικά από τα κράτη μέλη να μη θεσπίζουν ούτε να διατηρούν εν ισχύ οποιοδήποτε μέτρο αντίκειται στους κανόνες της Συνθήκης, ιδίως στους κανόνες ανταγωνισμού. Γενικότερα, όσον αφορά όλες τις επιχειρήσεις, το άρθρο 10 της Συνθήκης απαιτεί από τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Συνθήκη και να μη λαμβάνουν οποιοδήποτε μέτρο θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων της.

[19] Βλ. Υπόθεση 66/86 (Ahmed Saeed).

[20] Βλ. Ανακοίνωση περί πρόσβασης, παράγραφος 19.

Το Δικαστήριο αποφάσισε ειδικότερα [21] ότι το άρθρο 10 (πρώην άρθρο 5) και το άρθρο 86 (πρώην άρθρο 90) της Συνθήκης ΕΚ έχουν την έννοια ότι:

[21] Βλ. την προαναφερθείσα υπόθεση 66/86 (Ahmed Saeed), παράγραφος 58.

(i) δεν επιτρέπουν στις εθνικές αρχές να ευνοούν τη σύναψη συμφωνιών τιμών αντίθετων προς το άρθρο 81, παράγραφος 1 ή, ενδεχομένως, προς το άρθρο 82 της Συνθήκης.

(ii) δεν επιτρέπουν την έγκριση, εκ μέρους των εν λόγω αρχών, τιμών που απορρέουν από τέτοιες συμφωνίες.

Αυτό ισχύει επίσης για οποιαδήποτε πρακτική συνιστά παράβαση του άρθρου 82. Η Επιτροπή θα εξετάσει εάν τα κράτη μέλη, ιδίως οι ΕΚΑ ή οι αρχές ανταγωνισμού, διατηρούν ή θεσπίζουν μέτρα αντίθετα με τους κανόνες ανταγωνισμού της Κοινότητας και, συνεπώς, είτε παραβιάζουν το άρθρο 86 της Συνθήκης, εξεταζόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 82, ή το άρθρο 10 της Συνθήκης, επίσης συνεξεταζόμενο με το άρθρο 82. Σε μία τέτοια περίπτωση θα λαμβάνει τα δέοντα μέτρα.

7. Συμπερασμα

Η παροχή πρόσβασης στον τοπικό βρόχο σε όλους τους νεοεισερχόμενους θα αυξήσει το επίπεδο ανταγωνισμού και τεχνολογικής καινοτομίας στο δίκτυο τοπικής πρόσβασης, γεγονός το οποίο με τη σειρά του θα προωθήσει την ανταγωνιστική παροχή πλήρους φάσματος τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στον πελάτη, από τις απλές υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας έως τις υπηρεσίες πολυμέσων ευρείας ζώνης και τις υπηρεσίες Διαδικτύου υψηλής ταχύτητας.

Αυτά τα τρία μέσα πρόσβασης στον τοπικό βρόχο που παρουσιάζονται στο τμήμα 2 αλληλοσυμπληρώνονται και θα πρέπει να διατίθενται ως προσφορές στην αγορά. Από κοινού, ενισχύουν τον ανταγωνισμό και βελτιώνουν τις επιλογές για όλους τους χρήστες, δίνοντας τη δυνατότητα στην αγορά να αποφασίσει ποια προσφορά καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες των χρηστών, λαμβανομένων υπόψη των εξελισσόμενων αναγκών των χρηστών και των τεχνικών και επενδυτικών απαιτήσεων των παραγόντων της αγοράς. Με τον τρόπο αυτό θα προωθηθεί η ανάπτυξη υπηρεσιών πρόσβασης Διαδικτύου υψηλής ταχύτητας σε μικρές επιχειρήσεις και καταναλωτές, διευκολύνοντας την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και των ηλεκτρονικών επιχειρήσεων.

Σε κάθε περίπτωση, εφαρμόζονται οι κανόνες ανταγωνισμού και η άρνηση εκ μέρους των κυρίαρχων φορέων εκμετάλλευσης να ανοίξουν τον τοπικό βρόχο σε ανταγωνιστές τους που ζητούν πρόσβαση ενδέχεται να συνιστά διάφορες μορφές καταχρήσεων κυρίαρχης θέσης υπό την έννοια του άρθρου 82 της Συνθήκης, όπως άρνηση συναλλαγής και περιορισμό της παραγωγής, των αγορών και των τεχνικών εξελίξεων εις βάρος των καταναλωτών. Σε περιπτώσεις όπου παρέχεται πρόσβαση, οι δίκαιοι και ισότιμοι όροι πρόσβασης είναι καθοριστικής σημασίας για το επιτυχές άνοιγμα του τοπικού βρόχου στην ανάπτυξη μίας ανταγωνιστικής αγοράς τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, ιδίως υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας. Αυτό απαιτεί στενή παρακολούθηση τυχόν καθυστερήσεων καθώς και των τιμών και των συμβατικών ρυθμίσεων μεταξύ των επίσημων φορέων εκμετάλλευσης και των νεοεισερχομένων.

Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι η προτεινόμενη αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου θα αποτελέσει ένα πολύ σημαντικό νέο βήμα για την ανάπτυξη ανταγωνιστικών και αποτελεσματικών τηλεπικοινωνιακών αγορών και θα διευκολύνει την ταχεία ανάπτυξη υπηρεσιών Διαδικτύου.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Τεχνική ανάλυση της πρόσβασης στον τοπικό βρόχο

1 - Ρυθμισεισ αποδεσμοποιημενησ προσβασησ στον τοπικο βροχο

(1) Πλήρης αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου

Στην περίπτωση της πλήρους αποδεσμοποίησης του τοπικού βρόχου, ένα ζεύγος χάλκινων αγωγών εκμισθώνεται σε τρίτο μέρος για αποκλειστική χρήση από αυτό. Ο εκμισθωτής χάνει τον έλεγχο της σχέσης με τον πελάτη του για την παροχή επικοινωνιακών υπηρεσιών και οποιεσδήποτε υποχρεώσεις του εκμισθωτή για παροχή καθολικής υπηρεσίας δεν ισχύουν πλέον όσον αφορά τον συγκεκριμένο πελάτη.

Παραδείγματα χρήσης:

Παράδειγμα i) Ο πελάτης επιθυμεί να αλλάξει προμηθευτή τηλεφωνικής υπηρεσίας ή/και μισθωμένης γραμμής και ο νεοεισερχόμενος χρησιμοποιεί έναν αποδεσμοποιημένο τοπικό βρόχο προκειμένου να αναλάβει τον συνδρομητή από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης και να παρέχει ανταγωνιστικές υπηρεσίες. (Όπως προαναφέρθηκε, ελάχιστοι νεοεισερχόμενοι περιορίζονται στην απλή παροχή τηλεφωνικών υπηρεσιών αυτού του τύπου. προτιμούν να παρέχουν υπηρεσίες δεδομένων ευρείας ζώνης ή προσφορές πολλαπλών υπηρεσιών φωνής και δεδομένων.)

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΕΦΕ: Εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης

MDF: Κύριος κατανεμητής

Παράδειγμα ii) Ο νεοεισερχόμενος χρησιμοποιεί έναν αποδεσμοποιημένο τοπικό βρόχο για την παροχή υπηρεσιών δεδομένων υψηλής ταχύτητας σε πελάτη σε δεύτερη γραμμή, χρησιμοποιώντας οποιοδήποτε τύπο διαποδιαμορφωτή ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών. Ο πελάτης διατηρεί τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης ως φορέα παροχής τηλεφωνικών υπηρεσιών στην πρώτη γραμμή.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Η πλήρως αποδεσμοποιημένη πρόσβαση στον τοπικό βρόχο θα δώσει τη δυνατότητα στους ανταγωνιστές να παρέχουν στους πελάτες τους πολύπλευρες και αποτελεσματικές ως προς το κόστος υπηρεσίες ευρείας ζώνης, βάσει καινοτόμων τεχνολογιών ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών (π.χ. HDSL για μισθωμένες γραμμές 2 Mbit/s, VDSL για κυκλώματα υψηλής χωρητικότητας έως 50 Mbit/s, βλ. Πίνακα 1). Αυτό θα συμβάλει σίγουρα στη βελτίωση της ανταγωνιστικής κατάστασης των μισθωμένων γραμμών και των ευρυζωνικών υπηρεσιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πίνακας 1 - Διαθέσιμες τεχνολογίες για την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών (ένα ζεύγος χάλκινων αγωγών)

Η Ψηφιακή Συνδρομητική Γραμμή (DSL) είναι ο γενικός όρος για μία οικογένεια τεχνολογιών που μετατρέπουν τον τοπικό βρόχο χάλκινων αγωγών σε μία γραμμή ευρείας ζώνης ικανή να μεταφέρει κατ' οίκον πολλαπλά κανάλια βίντεο.

Υπάρχουν ποικίλες τεχνολογίες DSL και αυτές είναι γενικά γνωστές ως xDSL. Κάθε τύπος τεχνολογίας DSL διαθέτει μία μοναδική σειρά χαρακτηριστικών από πλευράς απόδοσης (μέγιστη ευρυζωνική χωρητικότητα), απόστασης στην οποία διατηρείται η μέγιστη απόδοση (όπως υπολογίζεται από τον μεταγωγέα), συχνότητας μετάδοσης και κόστους.

Οι κύριες τεχνολογίες ψηφιακού συνδρομητικού βρόχου (xDSL) σε ένα ζεύγος χάλκινων συρμάτων και ορισμένα από τα τεχνικά χαρακτηριστικά και εφαρμογές τους είναι τα ακόλουθα:

Ασύμμετρες ψηφιακές συνδρομητικές γραμμές (ADSL) - χρησιμοποιούνται για ταχεία πρόσβαση στο Internet

Συμμετρικές ψηφιακές συνδρομητικές γραμμές, (SDSL) και Συμμετρικές ψηφιακές συνδρομητικές γραμμές υψηλής ταχύτητας (HDSL) - χρησιμοποιούνται για μισθωμένες γραμμές 2Mbit

Ψηφιακές συνδρομητικές γραμμές πολύ υψηλής ταχύτητας (VDSL) - χρησιμοποιούνται για μισθωμένες γραμμές υψηλής χωρητικότητας και ευρυζωνικές υπηρεσίες

Περισσότερες πληροφορίες για τις τεχνολογίες ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών θα βρείτε στη διεύθυνση < http://www.adsl.com/adsl_forum.html >

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

(2) Από κοινού πρόσβαση στον τοπικό βρόχο

Σε αυτή τη μορφή πρόσβασης, ο κοινοποιημένος φορέας εκμετάλλευσης εξακολουθεί να παρέχει τηλεφωνικές υπηρεσίες, ενώ ο νεοεισερχόμενος παρέχει υπηρεσίες δεδομένων υψηλής ταχύτητας στον ίδιο τοπικό βρόχο χρησιμοποιώντας δικούς του διαποδιαμορφωτές ADSL υψηλής ταχύτητας. Η τηλεφωνική κυκλοφορία και η κυκλοφορία δεδομένων διαχωρίζονται μέσω ενός διαιρέτη πριν από τον μεταγωγέα του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης. Ο τοπικός βρόχος παραμένει συνδεδεμένος με το κοινοποιημένο μεταγόμενο δίκτυο και εξακολουθεί να αποτελεί μέρος αυτού.

Η τυποποίηση των συστημάτων ADSL έχει φτάσει ένα επίπεδο ωριμότητας στο οποίο υπάρχουν διεθνείς συμφωνίες σχετικά με την ασφαλή τους ανάπτυξη στους τοπικούς βρόχους των επίσημων φορέων εκμετάλλευσης [22]. Επιπλέον, η βιομηχανία έχει επίσης επεξεργαστεί εμπορικές λύσεις για τη διαλειτουργικότητα συστημάτων ADSL σε περιβάλλον πολλαπλών πωλητών. [23]

[22] Η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών (ITU) επεξεργάστηκε τεχνικές προδιαγραφές για τις ολόρρυθμες ασύμμετρες ψηφιακές συνδρομητικές γραμμές (ADSL) - με ταχύτητες έως 8 Mbit/s κατάντη και 1 Mbit/s ανάντη - στη σύσταση G.992.1 Η σύσταση αυτή περιλαμβάνει ορισμένες μεταβλητές συγκεκριμένες για κάθε χώρα προκειμένου να ληφθούν υπόψη περιφερειακές διαφορές στην υποδομή του τοπικού βρόχου. Οι ADSL μπορούν να επιτύχουν τις υψηλότερες ταχύτητές τους σε απόσταση 4 χλμ. ή λιγότερο. Η σύνδεση επιτρέπει επίσης την παροχή φωνητικών τηλεφωνικών υπηρεσιών στην βασική ζώνη συχνότητας της ίδιας γραμμής.

[23] Βλέπε τις εργασίες της ομάδας εργασίας για τις καθολικές ADSL (http://www.uawg.com)

Παράδειγμα

Ο νεοεισερχόμενος προμηθεύει στον πελάτη έναν διαποδιαμορφωτή ADSL για σύνδεση στον χώρο του και εγκαθιστά έναν πολυπλέκτη πρόσβασης DSL ή DSLAM (που συνδυάζει διαποδιαμορφωτές ADSL και ένα δομοστοιχείο διεπαφής δικτύου) στις εγκαταστάσεις του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης, στο πλαίσιο της συμφωνίας συνεγκατάστασης.

Η διεπαφή μεταξύ του συστήματος του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης και του νεοεισερχόμενου βρίσκεται στο σημείο Γ στο διάγραμμα (δηλαδή στην περίπτωση αυτή ο διαιρέτης εγκαθίσταται από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης).

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Αυτός ο τύπος πρόσβασης μπορεί να παρέχει την πιο αποτελεσματική ως προς το κόστος λύση για έναν χρήστη που επιθυμεί να διατηρήσει την τηλεφωνική υπηρεσία που παρέχεται από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης, αλλά επιθυμεί μία ταχεία υπηρεσία Διαδικτύου από πάροχο υπηρεσιών Internet (ISP) της επιλογής του. Ο ISP έχει πλήρη έλεγχο των εμπορικών και τεχνικών όρων της υπηρεσίας ADSL την οποία διαθέτει στους χρήστες του.

(3) Πρόσβαση υψηλόρυθμου δυφιορεύματος

Η «πρόσβαση υψηλόρυθμου δυφιορεύματος» αναφέρεται στην κατάσταση όπου ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης εγκαθιστά μία ζεύξη πρόσβασης υψηλής ταχύτητας στις εγκαταστάσεις του πελάτη (π.χ. εγκαθιστώντας τον εξοπλισμό και τη διαμόρφωση ADSL που προτιμά στο δίκτυο τοπικής πρόσβασης) και στη συνέχεια διαθέτει αυτή τη ζεύξη πρόσβασης σε τρίτα μέρη δίνοντάς τους τη δυνατότητα να παρέχουν υπηρεσίες υψηλής ταχύτητας σε πελάτες. Ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης μπορεί επίσης να παρέχει υπηρεσίες ή μετάδοσης στους ανταγωνιστές του, με τη χρήση δικτύου σε τρόπο ασύγχρονης μεταφοράς (ATM) ή ΙΡ, με σκοπό τη μεταφορά της κυκλοφορίας των ανταγωνιστών από το DSLAM σε ένα «υψηλότερο» επίπεδο στην ιεραρχία του δικτύου, όπου νεοεισερχόμενοι ενδέχεται να έχουν ήδη ένα σημείο παρουσίας (π.χ. μία θέση διαβιβαστικού μεταγωγέα).

Αυτός ο τύπος πρόσβασης δεν συνεπάγεται ουσιαστικά πρόσβαση οποιουδήποτε τρίτου μέρους στο ζεύγος χάλκινων αγωγών στον τοπικό βρόχο (όμως ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης μπορεί να χρησιμοποιήσει μόνο τις υψηλότερες συχνότητες του τοπικού βρόχου χάλκινων αγωγών κατά τον ίδιο τρόπο όπως εξηγήθηκε ανωτέρω).

Για έναν νεοεισερχόμενο, το πρόβλημα της εκμετάλλευσης της πρόσβασης σε αποδεσμοποιημένα ζεύγη χάλκινων αγωγών συνίσταται στο ότι συνεπάγεται την κατασκευή του βασικού του δικτύου στα τοπικά κέντρα του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης όπου καταλήγουν τα ζεύγη χάλκινων αγωγών. σε μία τυπική ευρωπαϊκή χώρα αυτό αφορά αρκετές χιλιάδες θέσεις. Οι υπηρεσίες πρόσβασης υψηλής ταχύτητας, όταν συνδυάζονται με μία υπηρεσία μετάδοσης που μεταφέρει κυκλοφορία στο σημείο παρουσίας του νεοεισερχόμενου, μπορεί να είναι ελκυστικές, ιδίως στο αρχικό στάδιο ανάπτυξης του δικτύου του νεοεισερχομένου, από την άποψη ότι δίνει τη δυνατότητα στο νεοεισερχόμενο να παρέχει υπηρεσίες ευρείας ζώνης στους πελάτες τους πριν από την κατασκευή του δικού του δικτύου. Για τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης, η παροχή υπηρεσίας υψηλόρυθμου δυφιορεύματος είναι ελκυστική από την άποψη ότι δεν προϋποθέτει φυσική πρόσβαση στα ζεύγη χάλκινων αγωγών και, επομένως, δεν εμποδίζει τον προοδευτικό εκσυγχρονισμό του δικτύου τοπικής πρόσβασης (δηλαδή την αντικατάσταση των χάλκινων αγωγών από καλώδια οπτικών ινών). Πολλοί εγκατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης ήδη παρέχουν τέτοιες υπηρεσίες [24].

[24] Βλέπε ενδεικτικές προσφορές ADSL από κοινοποιημένο φορέα εκμετάλλευσης στα κράτη μέλη στη διεύθυνση 'http://www.ispo.cec.be/infosoc/telecompolicy/en/comm-en.htm

misc'

Ωστόσο, μία υπηρεσία αυτού του τύπου δίνει τη δυνατότητα στον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης να διατηρήσει τον έλεγχο του ρυθμού ανάπτυξης υπηρεσιών πρόσβασης υψηλής ταχύτητας και των γεωγραφικών περιοχών στις οποίες επεκτείνονται οι υπηρεσίες αυτές. Οι προτεραιότητες του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης ενδέχεται να μην συνδυάζονται με τις προτεραιότητες των νεοεισερχομένων. Κατά συνέπεια, τέτοιες υπηρεσίες θα πρέπει να θεωρούνται ότι συμπληρώνουν τις άλλες μορφές αποδεσμοποιημένης πρόσβασης που περιγράφηκαν ανωτέρω και όχι ότι τις υποκαθιστούν.

2 - Άλλα τεχνικα ζητηματα σχετικα με την προσβαση στον τοπικο βροχο

2.1. Διαφάνεια

Όλες οι οδηγίες περί παροχής ανοικτού δικτύου περιλαμβάνουν γενικές υποχρεώσεις για τους κοινοποιημένους φορείς εκμετάλλευσης να δημοσιεύουν τιμές, όρους και προϋποθέσεις για τις προσφορές του δικτύου τους προκειμένου να εξασφαλιστεί η διαφάνεια και η μη εισαγωγή διακρίσεων στην αγορά.

Η σύσταση προτείνει τη δημοσίευση μίας προσφοράς αναφοράς για αποδεσμοποιημένη πρόσβαση στον τοπικό βρόχο, που καλύπτει στοιχεία του δικτύου στα οποία παρέχεται πρόσβαση, υπηρεσίες συνεγκατάστασης, λειτουργικά συστήματα υποστήριξης, όρους και τιμές παροχής. Οι προσφορές αναφοράς για πρόσβαση θα πρέπει να καταρτίζονται και να δημοσιεύονται λεπτομερώς και έγκαιρα, υπό την εποπτεία της εθνικής κανονιστικής αρχής.

Η Επιτροπή προτίθεται να δημοσιεύει, σε τακτική βάση, τιμές που ισχύουν στα κράτη μέλη και την αποδεσμοποιημένη πρόσβαση στους τοπικούς βρόχους, κατά τον ίδιο τρόπο με τον οποίο δημοσιεύει σήμερα τιμές διασύνδεσης. [25]

[25] Βλέπε http://www.ispo.cec.be/infosoc/telecompolicy/en/comm-en.htm

misc

2.2. Συνεργασία και συντονισμός με τη βιομηχανία

Η αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου θέτει ορισμένα τεχνικά και λειτουργικά ζητήματα τα οποία το καλύτερο είναι να συμφωνούνται μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, αλλά υπό την εποπτεία της εθνικής κανονιστικής αρχής προκειμένου να εξασφαλιστεί δίκαιη μεταχείριση. Η σύσταση προτείνει οι εθνικές κανονιστικές αρχές να ενθαρρύνουν τη δημιουργία μηχανισμών συνεργασίας σε εθνικό επίπεδο με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων, υπό τη γενική εποπτεία της εθνικής κανονιστικής αρχής προκειμένου να αντιμετωπιστούν ζητήματα όπως:

- περιορισμοί φάσματος και ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα (EMC), για να αποφευχθεί η παρεμβολή μεταξύ των διαφόρων συστημάτων που χρησιμοποιούνται στους τοπικούς βρόχους και η παρεμβολή μεταξύ συστημάτων τοπικού βρόχου και συστημάτων ραδιοεπικοινωνιών

- λειτουργικά ζητήματα που συνδέονται με την παροχή αποδεσμοποιημένων τοπικών βρόχων (διαδικασίες και χρονοδιαγράμματα παραγγελίας και παροχής, τεχνικές προδιαγραφές των βρόχων, συμφωνίες σε επίπεδο υπηρεσιών, διαδικασίες συντήρησης, διαδικασίες αποκλιμάκωσης προβλημάτων, κλπ.)

- πρόσβαση στα λειτουργικά συστήματα υποστήριξης του φορέα παροχής του τοπικού βρόχου

- κώδικες πρακτικής για τη συνεγκατάσταση

- το περιεχόμενο των προσφορών πρόσβασης (δηλαδή τεχνικές περιγραφές προϊόντων, πιστοποίηση κωδικοποίησης γραμμής, τιμές βρόχων, κατάλογος θέσεων κεντρικού κατανεμητή (MDF), τιμές συνεγκατάστασης, παραγγελία και συντήρηση από έναν μόνο φορέα - όπως παρουσιάζονται στο Παράρτημα Ι της σύστασης).

2.3 Διεθνής συντονισμός

Πολλά από τα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν τα επιμέρους κράτη μέλη είναι παρόμοια στο σύνολο της Κοινότητας, και υπάρχει περιθώριο ανταλλαγών πληροφοριών προκειμένου να εξασφαλιστεί η μεταφορά εμπειρίας και ορθής πρακτικής. Η Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα Τηλεπικοινωνιών εξετάζει τα ζητήματα αυτά (βλέπε http://www.etp-online.org/).

Η σύσταση ενθαρρύνει τέτοιες αλληλεπιδράσεις, π.χ. μέσω της σύστασης οι εθνικές κανονιστικές αρχές να δημοσιεύουν εθνικές δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στο συγκεκριμένο τομέα και να ενθαρρύνουν τον συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών με ενδιαφερόμενα μέρη σε άλλα κράτη μέλη.