A4-0257/98

Ψήφισμα σχετικά με την εφαρμογή της Συνθήκης του Άμστερνταμ: συνέπειες των ενισχυμένων συνεργασιών

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τον νέο τίτλο VII (πρώην VI α) της Συνθήκης του Άμστερνταμ, με τίτλο «διατάξεις στενότερης συνεργασίας», καθώς και τα νέα άρθρα 40 έως 42 (πρώην Κ12 έως Κ14) της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και 11 (πρώην 5α) της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 13ης Μαρτίου 1997 για τη Διακυβερνητική Διάσκεψη ((ΕΕ C 115 της 14.4.1997, σελ. 165.)) και της 19ης Νοεμβρίου 1997 για τη Συνθήκη του Άμστερνταμ (CONF 4007/97 - C4-0538/97) ((ΕΕ C 371 της 8.12.1997, σελ. 99.)),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Θεσμικών Θεμάτων, και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών και Εσωτερικών Υποθέσεων (A4-0257/98),

Α. λαμβάνοντας υπόψη τη θεμελιώδη δέσμευση που έχουν αναλάβει όλα τα κράτη μέλη για την όλο και στενότερη ένωση των λαών της Ευρώπης και των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε τύπου διαφοροποίηση ενέχει τον κίνδυνο της κάμψης της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών και του κατακερματισμού του κοινοτικού νομικού πλαισίου,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθεί να υφίσταται ο κίνδυνος αδράνειας που ενίοτε προκαλούν τυχόν αποκλίνουσες ανάγκες των κρατών μελών και το γεγονός ότι η Συνθήκη του Άμστερνταμ διατηρεί, σε πολλές περιπτώσεις, την αρχή της ομοφωνίας,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινοτική μέθοδος, από το 1957, παραδέχεται ότι κάποιος βαθμός διαφοροποίησης όσον αφορά το ρυθμό και την ευρύτητα της ολοκλήρωσης μπορεί να είναι χρήσιμος για την πρόοδο της ευρωπαϊκής οικοδόμησης, εφόσον τηρούνται οι κοινοί στόχοι και εφόσον η διαφοροποίηση θεωρείται ως κατ' εξαίρεση και μεταβατικό μέσο,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συνθήκη του Άμστερνταμ εισάγει στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση έναν νέο τύπο διαφοροποίησης, τη λεγόμενη «ενισχυμένη συνεργασία» που εφαρμόζεται για τον πρώτο και τρίτο πυλώνα,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή του ενιαίου νομίσματος αναγκάζει την Ένωση να αποκτήσει τους κατάλληλους μηχανισμούς, προκειμένου να ακολουθήσει μία πραγματικά κοινή οικονομική πολιτική,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεύρυνση θα αυξήσει περαιτέρω την ετερογένεια στο πλαίσιο της Ένωσης,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να βρει τις κατάλληλες πολιτικές απαντήσεις γι' αυτήν την αυξανόμενη ετερογένεια, διατηρώντας την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών,

Η αρχή

1. είναι της γνώμης ότι ο καθορισμός ενός θεσμικού πλαισίου για την ανάπτυξη των ενισχυμένων συνεργασιών είναι προτιμότερος από ενδεχόμενη εφαρμογή τους εκτός του συστήματος των συνθηκών[semigr ]

2. θεωρεί, ότι μόνον το κοινοτικό σύστημα εξασφαλίζει τις αναγκαίες εγγυήσεις όσον αφορά τον δημοκρατικό έλεγχο, τον δικαστικό έλεγχο και την αλληλεγγύη[semigr ]

3. υπενθυμίζει ότι οι πολικές και νομικές προϋποθέσεις που ορίζει η Συνθήκη του Άμστερνταμ για την εφαρμογή της ενισχυμένης συνεργασίας τείνουν να αποτρέψουν τους κινδύνους της μείωσης της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών και του κατακερματισμού του κοινοτικού νομικού πλαισίου που ενέχει κάθε μορφή διαφοροποίησης[semigr ]

4. εκφράζει την ικανοποίησή του για τη διατήρηση του ενιαίου θεσμικού πλαισίου σε ό,τι αφορά την ενισχυμένη συνεργασία[semigr ]

Πεδίο εφαρμογής

5. υπογραμμίζει τις νομικές απαιτήσεις που συνδέονται με την τήρηση των προϋποθέσεων που θέτει η Συνθήκη μέσω των διατάξεων για την ενισχυμένη συνεργασία, συγκεκριμένα δε:

- σεβασμός του κοινοτικού κεκτημένου και της ενότητας του θεσμικού πλαισίου,

- χαρακτήρας της «ύστατης λύσης»,

- σεβασμός των δικαιωμάτων και των συμφερόντων των κρατών μελών που δεν συμμετέχουν,

- ουδετερότητα όσον αφορά τους όρους ανταγωνισμού μεταξύ κρατών μελών[semigr ]

6. τονίζει την αρμοδιότητα ελέγχου του Δικαστηρίου, το οποίο αποφαίνεται κατόπιν προσφυγής για την έκδοση προδικαστικής απόφασης, όσον αφορά την τήρηση των ανωτέρω προϋποθέσεων[semigr ]

7. υπογραμμίζει τον κατ' εξαίρεση και περιορισμένο χαρακτήρα του πεδίου εφαρμογής της ενισχυμένης συνεργασίας όπως αυτή προβλέπεται από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ[semigr ]

8. κρίνει ότι η ενισχυμένη συνεργασία μπορεί, καλύτερα απ'ό,τι τη νομοθετική δραστηριότητα, να οδηγήσει στην εφαρμογή προγραμμάτων δράσης, ιδίως στον τομέα της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας, της βιομηχανικής πολιτικής, την έρευνα, την εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση ή το περιβάλλον[semigr ]

9. καλεί την Επιτροπή να προετοιμάσει ενόψει της έναρξης ισχύος της Συνθήκης του Άμστερνταμ, μία μελέτη για τις ενδεχόμενες εφαρμογές της ενισχυμένης συνεργασίας[semigr ]

Έναρξη μιας ενισχυμένης συνεργασίας

10. θεωρεί ότι η δυνατότητα που παρέχει η Συνθήκη του Άμστερνταμ σε κάθε κράτος μέλος να αντιτάσσεται, για σοβαρούς λόγους εθνικής πολιτικής, στην εφαρμογή βάσει ειδικής πλειοψηφίας των διατάξεων για την ενισχυμένη συνεργασία έρχεται σε αντίφαση με την πρόθεση της αμεσότερης αντιμετώπισης ορισμένων προβλημάτων και ότι είναι δυσανάλογη σε σχέση με το βεληνεκές των εφαρμογών της[semigr ] ως εκ τούτου μπορεί να θεωρηθεί μόνον ως κατ' εξαίρεση επιλογή για την επίτευξη ύστατης διεξόδου σε περίπτωση πολιτικής κατάστασης ανάγκης[semigr ]

11. καλεί την Επιτροπή να αρχίζει πολιτικό διάλογο με κάθε κράτος μέλος το οποίο επιθυμεί να υποβάλει ένσταση για μια ενισχυμένη συνεργασία, προκειμένου να διερευνήσει εποικοδομητικές πολιτικές λύσεις[semigr ]

Δημοκρατικός έλεγχος

12. θεωρεί ότι η διαδικασία έναρξης κάθε ενισχυμένης συνεργασίας πρέπει να υποβάλλεται στον δημοκρατικό έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[semigr ]

13. κρίνει ότι, στον πρώτο πυλώνα, η Επιτροπή πρέπει να δεσμευθεί να αποσύρει την πρότασή της για ενισχυμένη συνεργασία εφόσον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκδώσει αρνητική γνώμη[semigr ]

14. υπενθυμίζει ότι η θεσμική ενότητα του Κοινοβουλίου δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να τεθεί σε κίνδυνο λόγω μιας ενισχυμένης συνεργασίας[semigr ]

15. θεωρεί ότι, όταν εφαρμόζεται μια ενισχυμένη συνεργασία, πρέπει να τηρείται η αρχή της δημοσιονομικής ενότητας[semigr ] ο προϋπολογισμός της Ένωσης πρέπει να προβλέψει μια δομή υποδοχής εσόδων και δαπανών για την εγγραφή των δημιουργούμενων δαπανών[semigr ] οι πιστώσεις αυτές δεν πρέπει να υπάγονται στο ανώτατο όριο των ιδίων πόρων και των δημοσιονομικών προοπτικών[semigr ] οι όροι εφαρμογής μπορούν να καθορισθούν με διοργανική συμφωνία και με την αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού[semigr ]

16. προτείνει να καθορισθούν κατά τον ίδιο τρόπο οι μέθοδοι ενημέρωσης και διαβούλευσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την έναρξη ενισχυμένης συνεργασίας στον τρίτο πυλώνα[semigr ]

17. ζητεί να εφαρμόζεται αυστηρά η αρχή της διαφάνειας στον τομέα της ενισχυμένης συνεργασίας[semigr ]

Συμπεράσματα

18. υποστηρίζει ότι κανένας διαδικαστικός μηχανισμός δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον προσδιορισμό μιας κοινής πολιτικής βούλησης[semigr ]

19. ειδικότερα, θεωρεί ότι είναι πλάνη να πιστεύουμε ότι η ενισχυμένη συνεργασία μπορεί να αποτελέσει το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο για τις μεγάλες μελλοντικές προκλήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης : διεύρυνση, παγίωση της οικονομικής πτυχής της ΟΝΕ[semigr ] επιπλέον, επισημαίνει ότι στην περίπτωση της διεύρυνσης θα πρέπει να εφαρμόζονται τα δοκιμασμένα μέσα των μεταβατικών λύσεων και όχι η ενισχυμένη συνεργασία[semigr ]

20. κρίνει ότι η ιστορία της ευρωπαϊκής οικοδόμησης και μια εκ βαθέων ανάλυση των διατάξεων για την ενισχυμένη συνεργασία που περιέχονται στη Συνθήκη του Άμστερνταμ καταδεικνύουν τον αναγκαίο χαρακτήρα της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία, για την εξέλιξη της ολοκλήρωσης, όσον αφορά τις αποφάσεις που δεν έχουν συνταγματικό χαρακτήρα.

21. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, καθώς και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών.