Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί τροποποιήσεως των οδηγιών 96/92/ΕΚ και 98/30/ΕΚ όσον αφορά τους κανόνες για τις εσωτερικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

A. Βασικές αρχές

1. Η Επιτροπή υπέβαλε στις 13 Μαρτίου 2001 την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί τροποποιήσεως των οδηγιών 96/92/ΕΚ και 98/30/ΕΚ όσον αφορά τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 13 Μαρτίου 2002 σειρά τροπολογιών, σε πρώτη ανάγνωση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφωνεί με τα βασικά στοιχεία της πρότασης της Επιτροπής. Η Επιτροπή υπόμνησε, σε γενικές γραμμές, τη θέση της επί των τροπολογιών αυτών, αναφέροντας ποιες ομάδες τροπολογιών ήταν σε θέση να αποδεχθεί, υπό τον όρο της αναδιατύπωσής τους σε ελάσσονα σημεία, τις τροπολογίες που δεν ήταν σε θέση να αποδεχθεί, κατά βάση ή εν μέρει, και υποδεικνύοντας τις τροπολογίες εκείνες που δεν ήταν δυνατό να γίνουν αποδεκτές. Αυτή η θέση της αντανακλάται στις αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στην αρχική της πρόταση.

3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνώμη της επί της πρότασης στις 3 Οκτωβρίου του 2002. Η γνώμη της περιλαμβάνει πολυάριθμες αξιόλογες υποδείξεις, οι οποίες έχουν ληφθεί υπόψη στην τροποποιημένη πρόταση.

4. Οι συζητήσεις στο πλαίσιο του Συμβουλίου άρχισαν το Μάρτιο του 2001 και οδήγησαν στις αλλαγές που προτάθηκε να επέλθουν στην πρόταση της Επιτροπής από τις διαδοχικές Προεδρίες. Πολλές από τις αλλαγές αυτές αποτελούν χρήσιμες διευκρινίσεις και είναι αποδεκτές για την Επιτροπή, ενώ επίσης είναι συμβιβάσιμες με τις κοινοβουλευτικές τροπολογίες, με τις οποίες συμφωνεί η Επιτροπή.

5. Στις 16 Μαρτίου 2002, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Κορυφής της Βαρκελώνης ενέκρινε σημαντικά συμπεράσματα για την εσωτερική αγορά ενεργείας. Η Επιτροπή και τα συναρμόδια νομοθετικά όργανα θα τα λάβουν υπόψη τους στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης.

6. Στο πλαίσιο της διαδικασίας της προσχώρησης, οι υποψήφιες χώρες ανέλαβαν δεσμεύσεις κατά τις διαπραγματεύσεις για την προσχώρηση όσον αφορά τις υφιστάμενες οδηγίες για την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο. Η Επιτροπή αναμένει από τα νέα κράτη μέλη να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις που θεσπίζονται από την παρούσα νέα οδηγία, ενώ αναγνωρίζει ότι σε δεόντως αιτιολογημένες και εξαιρετικές περιπτώσεις, ενδέχεται να είναι αναγκαίο να επιτραπεί η προοδευτική σταδιακή ενσωμάτωση στις περαιτέρω ανεπτυγμένες αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Η Επιτροπή ξεκινά , ωστόσο, από τη βασική αρχή ότι ουδεμία μόνιμη παρέκλιση δεν θα είναι αποδεκτή.

7. Υπό το πρίσμα των προαναφερόμενων εξελίξεων, η Επιτροπή κατάρτισε την παρούσα τροποποιημένη πρόταση.

B. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Οι τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν ενσωματωθεί ως εξής:

I. Τροπολογίες που γίνονται κατά βάση ή εν μέρει αποδεκτές

Αιτιολογικές σκέψεις

Με την αιτιολογική σκέψη 4 διευκρινίζεται σε ποιους θεματικούς τομείς εξακολουθούν να ορθώνονται εμπόδια στην εύρυθμη λειτουργία της αγοράς. Παρά το γεγονός ότι η Επιτροπή είχε προσδιορίσει στην αιτιολογική σκέψη 4 της αρχικής της πρότασης ότι τα κύρια εμπόδια σχετίζονται με την πρόσβαση στο δίκτυο και τον διαφορετικό βαθμό ανοίγματος της αγοράς, μπορεί να υποστηριχθεί η βασική αρχή του καθορισμού των τομέων εκείνων στους οποίους μπορεί να εξακολουθήσουν να υπάρχουν εμπόδια. Πάντως, μπορεί να υποστηριχθεί το ενδεχόμενο της προσθήκης για την κατοχύρωση ισότιμων όρων ανταγωνισμού στα θέματα της παραγωγής και της προστασίας των δικαιωμάτων των μικρών και ευάλωτων καταναλωτών καθώς και της κοινοποίησης στοιχείων σχετικά με τις πηγές καυσίμων (αιτιολογική σκέψη 2). Η παραπομπή στο διαχωρισμό του καθεστώτος ιδιοκτησίας δεν είναι δυνατόν να ενσωματωθεί (βλ. την αιτιολόγηση που παρέχεται στην αιτιολογία 164). Η παραπομπή στην ικανοποίηση της τάσης αύξησης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας θα ενσωματωθεί στη μελλοντική πρόταση της Επιτροπής για την έκδοση οδηγίας-πλαισίου όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση.

Στην τροπολογία 6 διευκρινίζεται ότι οι διαφορετικές προσεγγίσεις στα θέματα της εσωτερικοποίησης του εξωγενούς κόστους δεν συμβάλλουν στην επικράτηση ισότιμων όρων ανταγωνισμού. Η Επιτροπή συμπαρατάχθηκε πάντοτε με την άποψη αυτή, όπως αποδεικνύεται για παράδειγμα από την πρότασή της του 1997 για τη φορολόγηση της ενέργειας. (Αιτιολογική σκέψη 6). Όσον αφορά το ζήτημα της παροχής υποστήριξης για συγκεκριμένα μέρη του κλάδου της ενέργειας, η Επιτροπή διενεργεί σχετική επισκόπηση για τις μορφές παροχής υποστήριξης όσον αφορά τις διαφορετικές πηγές καυσίμων. Η έκθεση θα δημοσιευθεί κατά τη διάρκεια του έτους και θα προτείνει τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.

Στην τροπολογία 7 υπογραμμίζεται η σημασία της πρόσβασης στο δίκτυο χωρίς διακρίσεις και η επικράτηση ευνοϊκών όρων για τις επενδύσεις (Αιτιολογική σκέψη 7).

Στην τροπολογία 8 αναφέρεται ότι η κατασκευή και η συντήρηση της υποδομής δικτύου συμβάλλει στη σταθερότητα του εφοδιασμού. Η Επιτροπή συμφωνεί με την παραδοχή αυτή, αλλά τη μετακινεί από την αιτιολογική σκέψη 5 στη σκέψη 20, στην οποία εξετάζεται το θέμα της ασφάλειας του εφοδιασμού.

Στην τροπολογία 12, η οποία αναφέρεται στο ρυθμιστικό καθεστώς, τονίζεται η ύπαρξη αποτελεσματικού ρυθμιστικού καθεστώτος και η αναγκαιότητα θέσπισης τουλάχιστον νομικά δεσμευτικών μεθόδων οι οποίες θα διέπουν τα τιμολόγια μεταφοράς και διανομής, αντί να υπογραμμίζεται η ύπαρξη εθνικών ρυθμιστικών αρχών οι οποίες διαθέτουν την αρμοδιότητα καθορισμού ή έγκρισης των τιμολογίων. Η εν λόγω τροπολογία είναι δυνατόν να υποστηριχθεί κατά βάση, καθώς το θεσμικό της σκέλος είναι λιγότερο σημαντικό από την εγγύηση της αποτελεσματικής ρύθμισης. Η πρακτική που ακολουθείται στα κράτη μέλη στα θέματα της αποτελεσματικής ρύθμισης επιτρέπει την έγκριση ή τον καθορισμό των μεθόδων από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, αφήνοντας τη δημοσίευση των μεμονωμένων τιμολογίων στους διαχειριστές του συστήματος. Όταν οι μέθοδοι εφαρμόζονται με τρόπο που δεν θεσπίζει διακρίσεις και δημοσιεύονται πριν από την έναρξη ισχύος τους, μπορεί να διασφαλισθεί η ύπαρξη ενός αποτελεσματικού ρυθμιστικού καθεστώτος. Η απαίτηση οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές να είναι ανεξάρτητες από τις κυβερνήσεις δεν είναι δυνατό να γίνει αποδεκτή (Αιτιολογική σκέψη 12).

Με την τροπολογία 59 επιβάλλεται στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές ο υποχρεωτικός όρος συγκρότησης μηχανισμών βασισμένων στην αγορά για την εξισορρόπηση της ηλεκτρικής ενέργειας ευθύς μόλις η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας χαρακτηρίζεται από επαρκές επίπεδο ρευστότητας. Αυτό αντανακλάται στην αιτιολογική σκέψη 13 και επεκτείνεται και στην εξισορρόπηση του δικτύου φυσικού αερίου. Το σκέλος της τροπολογίας στο οποίο αναφέρεται ότι η εθνική ρυθμιστική αρχή δεν επιτρέπεται να εγκρίνει ή να καθορίζει τα τιμολόγια, αλλά ούτε και να τα δημοσιεύει δεν είναι δυνατόν να υποστηριχθεί. Αυτό δεν αποτελεί υποχρεωτικά καθήκον της ρυθμιστικής αρχής, αλλά μπορεί να αποτελεί καθήκον των διαχειριστών οι οποίοι παρέχουν τις εν λόγω υπηρεσίες.

Στην τροπολογία 75 ανατίθεται στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές το καθήκον να διασφαλίζουν ότι, κατά την έγκριση/τον καθορισμό των τιμολογίων μεταφοράς και διανομής, λαμβάνουν υπόψη τους τα οφέλη που αποφέρουν τα μέτρα διαχείρισης της επιμερισμένης παραγωγής και του σκέλους της ζήτησης. Αυτό αντανακλάται στην αιτιολογική σκέψη 14 και στο άρθρο 22 παράγραφος 1 ζ).

Στην τροπολογία 14 αναφέρεται ότι τα οφέλη που προκύπτουν από την εσωτερική αγορά είναι κυρίως οικονομικά και ότι ο θετικός αντίκτυπος στα θέματα της απασχόλησης οφείλεται στη μείωση των λογαριασμών ενέργειας. Το τελευταίο σκέλος μπορεί να γίνει αποδεκτό, αλλά αναδιατυπώνεται ανεπαίσθητα, για να αντικατοπτρίσει το γεγονός ότι τα κέρδη της απόδοσης συνιστούν όφελος, αυτά ενδέχεται με τη σειρά τους να αντικατοπτρίζονται στη μείωση των τιμών, ενώ οι τιμές εξαρτώνται επίσης από άλλους, εξωγενείς παράγοντες. Ωστόσο, τα ευεργετικά οφέλη της εσωτερικής αγοράς δεν είναι μόνο οικονομικά από τη φύση τους. (Αιτιολογική σκέψη 15).

Στην τροπολογία 18 διευκρινίζονται οι ρυθμίσεις για την εξέταση της ασφάλειας των συνθηκών εφοδιασμού στην Κοινότητα, λαμβανομένης υπόψη της δυναμικότητας διασύνδεσης μεταξύ των κρατών μελών. Όπως διευκρινίζεται, η παρακολούθηση αυτή πρέπει να διεξάγεται αρκετά νωρίς, για να παρέχεται η δυνατότητα να λαμβάνονται τα απαιτούμενα μέτρα εγκαίρως. Η Επιτροπή υποστηρίζει τις διευκρινίσεις αυτές. Όπως τονίζεται στο τελευταίο εδάφιο της τροπολογίας 18, η ενεργειακή απόδοση και τα μέτρα για την εξοικονόμηση ενέργειας πρέπει να προωθηθούν μέσω φορολογικών κινήτρων. Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να υποστηρίξει την τροπολογία αυτή, καθώς το εν λόγω μέτρο είναι υπερβολικά περιοριστικό. Τα φορολογικά κίνητρα συνιστούν σημαντικό λειτουργικό μηχανισμό για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης και την εξοικονόμηση ενεργείας, αλλά είναι επίσης απαραίτητη η λήψη άλλων μέτρων, όπως ο καθορισμός στόχων ή η χορήγηση θετικών κινήτρων. (Αιτιολογική σκέψη 20).

Με την τροπολογία 95/96 ζητείται να ληφθεί υπόψη η αύξηση της εξωτερικής εξάρτησης της Ένωσης από το φυσικό αέριο και να διερευνηθεί η δυνατότητα λήψης μέτρων για να ευνοηθεί η σύναψη αμοιβαίων ρυθμίσεων πρόσβασης στα δίκτυα τρίτων χωρών. Η Επιτροπή υποστηρίζει την προσθήκη αυτή. Αυτή ευθυγραμμίζεται πλήρως με την πολιτική της Επιτροπής στα θέματα της ασφάλειας του εφοδιασμού και με την πολιτική που εφαρμόζει η Επιτροπή έναντι των υποψήφιων και των άλλων τρίτων χωρών. (Αιτιολογική σκέψη 5).

Οι τροπολογίες 103 και 104 είναι δυνατό να γίνουν αποδεκτές, στο βαθμό που συμβιβάζονται με τον αντικειμενικό στόχο της επίτευξης του στόχου της αποτελεσματικής ρύθμισης (και για να μην γίνει αποδεκτή η παραδοχή της διάσπασης της οδηγίας σε δύο σκέλη). (Αιτιολογική σκέψη 12). Ωστόσο, η παραπομπή στην προγενέστερη έγκριση των τιμολογίων ή των μεθόδων καθορισμού των τιμολογίων για την πρόσβαση στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης υπερακοντίζει την πρόταση της Επιτροπής, με την οποία παρέχεται η δυνατότητα της επιλογής μεταξύ της διαπραγματευόμενης και της ρυθμιζόμενης πρόσβασης στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης, εφόσον υπάρχουν διαφορετικοί μηχανισμοί ελαστικότητας οι οποίοι μπορούν να ληφθούν υπόψη κατά τις διαπραγματεύσεις. Συνεπώς, η τελευταία αυτή πρόταση δεν είναι δυνατόν να υποστηριχθεί.

Με την τροπολογία 110 ζητείται να παρέχεται πρόσβαση στο δίκτυο αερίου στο βιοαέριο και το αέριο που προέρχεται από τη βιομάζα για περιβαλλοντικούς λόγους, υπό τον όρο ότι είναι συμβιβάσιμα με την ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία του δικτύου, για περιβαλλοντικούς λόγους. Η Επιτροπή αναδιατύπωσε την αιτιολογική σκέψη για λόγους σαφήνειας. (Αιτιολογική σκέψη 21).

Όπως αναφέρεται στην τροπολογία 111, οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις «take-or-pay» («απορρόφησης ή πληρωμής») πρέπει να συνεχίσουν να αποτελούν σημαντικό και απαραίτητο σκέλος του εφοδιασμού των κρατών μελών με φυσικό αέριο και πρέπει να εξακολουθήσουν να υπάρχουν ως εναλλακτική δυνατότητα. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις πρέπει να εξακολουθήσουν να αποτελούν εναλλακτική λύση. (Αιτιολογική σκέψη 22).

Στην τροπολογία 112 ζητείται, στη σχετική αιτιολογική σκέψη, να επιβληθεί η υποχρέωση εφοδιασμού των πελατών με φυσικό αέριο. Η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχθεί τη βασική αντίληψη της υποχρέωσης εφοδιασμού των πελατών με φυσικό αέριο μόνο στο βαθμό που αυτοί συνδέονται με το δίκτυο του φυσικού αερίου. Σε αντιδιαστολή με την ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο αποτελεί υποκατάστατη μορφή καυσίμου και η υποχρέωση εφοδιασμού όλων των πελατών δεν είναι δυνατό να επιβληθεί. (Αιτιολογική σκέψη 23).

Άρθρο 1

Με την τροπολογία 118 συμπεριλαμβάνεται στο άρθρο 1 της τροποποιημένης οδηγίας για το φυσικό αέριο η μνεία ότι η οδηγία εφαρμόζεται επίσης στο βιοαέριο και το αέριο που προέρχεται από βιομάζα. Η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί την προσθήκη αυτή, αλλά προσθέτει σχετική ρήτρα προς την κατεύθυνση ότι αυτό ισχύει για τα προαναφερόμενα αέρια, στο βαθμό που είναι δυνατόν από τεχνική άποψη και με ασφάλεια να διοχετευθούν στο δίκτυο φυσικού αερίου (άρθρο 1, άρθρο 10 παράγραφος 3 της οδηγίας για το φυσικό αέριο).

Άρθρο 2 - Ορισμοί

Η Επιτροπή υποστηρίζει τη βασική αρχή της τροπολογίας 30 σχετικά με τον ορισμό της ενεργειακής απόδοσης/της διαχείρισης του σκέλους της ζήτησης, αλλά αναδιατυπώνεται ο ορισμός, επειδή η διατύπωσή του ήταν ανεπαρκώς ακριβής (άρθρο 2 παράγραφος 30 για την ηλεκτρική ενέργεια).

Η τροπολογία 33 στην οποία παρέχεται ο ορισμός του εγκατεστημένου παραγωγού επαναπροσδιορίστηκε, υπό την έννοια του παραγωγού που είναι συνδεδεμένος με τα δίκτυα διανομής, καθώς αυτός είναι ο όρος που χρησιμοποιείται συνηθέστερα στα σχετικά συγγράμματα (άρθρο 2 παράγραφος 32 για την ηλεκτρική ενέργεια).

Η τροπολογία 39 σχετικά με τον ορισμό της κοινοποίησης αναδιατυπώθηκε και η απαίτηση περιορίστηκε. Όπως υποδεικνύεται στην αιτιολόγηση της τροπολογίας 6, πρέπει να απαλειφθεί η παραπομπή στην εξειδίκευση του κόστους, εφόσον οι διαφορές που υπάρχουν στην εσωτερικοποίηση του εξωτερικού κόστους και στην παρεχόμενη υποστήριξη για τις πηγές καυσίμων θα οδηγούσε σε στρεβλωμένες μορφές σύγκρισης (άρθρο 2 παράγραφος 33 - ηλεκτρική ενέργεια).

Στις τροπολογίες 119 και 120 τροποποιούνται οι ορισμοί για την αποθήκευση και τις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) (LNG) για να διευκρινισθούν τα κοινά στοιχεία αυτών στα θέματα της αποθήκευσης. Η Επιτροπή αποδέχεται τις τροπολογίες αυτές με αναδιατύπωσή τους. (Άρθρα 2 παράγραφος 9 και 2 παράγραφος 11 για το φυσικό αέριο).

Η τροπολογία 124 προτείνει την ένταξη του ορισμού του «μέσου ευελιξίας». Επί της βασικής αρχής έχει επιτευχθεί συμφωνία, ενώ η διατύπωση τροποποιείται απειροελάχιστα. (Άρθρο 2 παράγραφος 25 α) για το φυσικό αέριο).

Άρθρο 3 - Υποχρεώσεις παροχής καθολικής και δημόσιας υπηρεσίας

Η διατύπωση της τροπολογίας 40 με την οποία προστίθεται η βιώσιμη ανάπτυξη στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας έχει περικοπεί, χωρίς να μεταβληθεί η έννοιά της.

Με τις τροπολογίες 41 και 125 εισάγονται οι κλιματικές αλλαγές, η ενεργειακή απόδοση και η έρευνα και η ανάπτυξη στα θεματικά αντικείμενα με τα οποία ενδέχεται να συσχετίζονται οι υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας. Η Επιτροπή συμμερίζεται τη σημασία τους και είναι σε θέση να αποδεχθεί την προσθήκη της ενεργειακής απόδοσης και των μέτρων για την αλλαγή του κλίματος ως επεκτάσεις της περιβαλλοντικής προστασίας που έχει ήδη συμπεριληφθεί στο άρθρο 3 παράγραφος 2. Παρά το γεγονός ότι η έρευνα και η ανάπτυξη είναι δυνατόν, υπό ορισμένες περιστάσεις, να διεξάγονται και στο πλαίσιο των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας, δεν είναι αναγκαία η ειδική μνεία στο σημείο αυτό στο άρθρο 3 παράγραφος 2.

Η προσθήκη που επέρχεται στην τροπολογία 125 ότι οι υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας δεν επιτρέπεται να περιορίζουν άσκοπα τους όρους του ανταγωνισμού ενσωματώνεται εξαιτίας του γεγονότος ότι στην έκθεση της Επιτροπής για τα μέτρα με τα οποία επιδιώκεται η εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας η Επιτροπή θα προβαίνει σε αξιολόγηση του αντίκτυπού τους για τον ανταγωνισμό τόσο στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας όσο και στην αγορά φυσικού αερίου. Αυτό έπεται επίσης από τις τροπολογίες 127 και 128. Ωστόσο, η μνεία στην παρακολούθηση των τιμολογίων λιανικής αγοράς από τις ρυθμιστικές αρχές, στις κατάλληλες διαβουλεύσεις με τις οργανώσεις των καταναλωτών και στη δυνατότητα καθιέρωσης ανωτάτων ορίων για τις τιμές είναι υπερβολικά λεπτομερής για την εν λόγω οδηγία-πλαίσιο. Εξάλλου, η ύπαρξη ανωτάτων ορίων για τις τιμές συνέβαλε στην κρίση στα θέματα της ασφάλειας εφοδιασμού στην Καλιφόρνια, καθώς υπήρχε νόθευση των χαρακτηριστικών σημάτων από τις τιμές. Τα θέματα αυτά πρέπει να αφήνονται στην επικουρικότητα. (Άρθρα 3 παράγραφος 2, 3 παράγραφος 8, 26 παράγραφος 1 για την ηλεκτρική ενέργεια και 3 παράγραφος 2, 3 παράγραφος 7 και 28 παράγραφος 1 για το φυσικό αέριο).

Με τις τροπολογίες 42 και 126 ενισχύεται το πλέγμα διατάξεων για την προστασία των ευάλωτων καταναλωτών και επιβάλλεται στα κράτη μέλη η υποχρέωση να εγγυώνται την ύπαρξη αποτελεσματικών διαδικασιών για να παρέχεται στους μεμονωμένους καταναλωτές η ευχέρεια αλλαγής του προμηθευτή τους. Η Επιτροπή τροποποίησε την τελευταία αυτή διάταξη απειροελάχιστα και κάνει λόγο για τους επιλέξιμους καταναλωτές, καθώς αυτοί δικαιούνται να επιλέγουν τον προμηθευτή τους και θα πρέπει ως εκ τούτου να είναι σε θέση να τον αλλάζουν. Η ένταξη του εδαφίου σύμφωνα με το οποίο «η προσιτότητα πρέπει να οριστεί με σαφήνεια» δεν είναι ορθό μέτρο για το άρθρο μιας οδηγίας. Η επιβεβαίωση ότι η καθολική υπηρεσία αποτελεί δυναμική έννοια ή ότι κανένα άλλο μέτρο στην παρούσα οδηγία δεν επιτρέπεται να παρεμποδίζει τα κράτη μέλη από την ενίσχυση της θέσης των μικρών καταναλωτών δεν δίνει προστιθέμενη αξία στην οδηγία. Δεν είναι δυνατόν να γίνει αποδεκτός ο περιορισμός στη ρύθμιση της παραγράφου 3 του άρθρου 3 που περιλαμβάνεται στην τροπολογία 126 στους οικιακούς καταναλωτές (άρθρα 3 (παράγραφοι 3 και 4) για την ηλεκτρική ενέργεια, 3 παράγραφος 4 για το φυσικό αέριο.

Με την τροπολογία 43 εντάσσεται η υποχρέωση εξειδίκευσης των πηγών των καυσίμων στο κύριο σώμα της οδηγίας. Στην αρχική πρόταση αυτό αποτελούσε μέρος του παραρτήματος. Διευκρινίζονται εξάλλου αναλυτικότερα οι απαιτήσεις κοινοποίησης. Η Επιτροπή είναι σύμφωνη ότι η κοινοποίηση έχει ζωτική σημασία για να παρέχεται η αποτελεσματική ευχέρεια επιλογής και δεν αντιτίθεται στην ένταξή της στο άρθρο, χωρίς συγκεκριμένη εξειδίκευση. Ωστόσο, η τροπολογία παραμένει υπερβολικά λεπτομερής. Η Επιτροπή περιορίζει ως εκ τούτου τις απαιτήσεις της κοινοποίησης σε κάποιο βαθμό. Η υποχρέωση επιβολής κυρώσεων στις επιχειρήσεις οι οποίες δεν συμμορφώνονται με τις επιβαλλόμενες απαιτήσεις για την αναφορά των ποσοστών ενεργείας που παράγεται από εγκαταστάσεις συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ισχύος ή της συγκρότησης του πιστοποιημένου οργανισμού ο οποίος θα εγγυάται τη διαφάνεια στα θέματα της ποσότητας και των μεθόδων παραγωγής ρυθμίζονται με υπέρμετρες λεπτομέρειες και θα πρέπει να εμπίπτουν στο πλαίσιο της επικουρικότητας.(άρθρο 3 παράγραφος 5 για την ηλεκτρική ενέργεια).

Με την τροπολογία 45 επιβάλλεται στα κράτη μέλη η υποχρέωση καθορισμού ελάχιστων κριτηρίων όσον αφορά τις προθεσμίες εντός των οποίων οι διαχειριστές του συστήματος υποχρεούνται να προβούν στις σχετικές συνδέσεις και επισκευές. Η Επιτροπή έχει προσθέσει τον όρο της τήρησης των μέτρων που θεσπίζονται από τα κράτη μέλη για να συντελείται αυτό, στα καθήκοντα του ρυθμιστικού φορέα που προβλέπονται στο άρθρο 22. (Άρθρο 22 δ) για την ηλεκτρική ενέργεια και προσθήκη στο άρθρο 22 δ) για το φυσικό αέριο).

Στην τροπολογία 46 διευκρινίζεται ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να κοινοποιούν όλα τα μέτρα που θεσπίζουν από την πλευρά τους προς εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας και καθολικής υπηρεσίας ευθύς μόλις υλοποιούνται και στη συνέχεια να κοινοποιούν ανά διετία οποιεσδήποτε αλλαγές επέρχονται στα μέτρα αυτά. Με την τροπολογία 46 και με ένα μέρος της τροπολογίας 125 προστίθενται ειδικότερα οι υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας οι οποίες τελούν σε συνάρτηση με την περιβαλλοντική προστασία μέσω της προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενεργείας και μέσω της θέσπισης των μέτρων διαχείρισης της ενεργειακής απόδοσης στο σκέλος της ζήτησης. (Άρθρο 3 παράγραφος 8 για την ηλεκτρική ενέργεια, 3 παράγραφος 2 για το φυσικό αέριο).

Με τις τροπολογίες 48 και 129 διευκρινίζεται ότι οι καταναλωτές πρέπει να ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους όσον αφορά τις παρεχόμενες καθολικές υπηρεσίες. (Παράρτημα, σημείο στ)).

Άρθρο 5 - Διαδικασίες χορήγησης άδειας (ηλεκτρική ενέργεια)

Με την τροπολογία 50 ζητείται η καθιέρωση απλουστευμένων διαδικασιών χορήγησης αδειών για τους μικρούς αποκεντρωμένους ή εγκατεστημένους παραγωγούς με ισχύ παραγωγής μικρότερη των 15 MW. Η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχθεί την εν λόγω βασική αρχή, αλλά άλλαξε τη διατύπωσή της, σύμφωνα με τη συναφή ρύθμιση της οδηγίας 2001/77/EΚ για τις ανανεώσιμες πηγές ενεργείας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η Επιτροπή δεν υποστηρίζει εκείνο το σκέλος της τροπολογίας στο οποίο αναφέρεται ότι η διαδικασία της άδειας αυτής δεν ισχύει για τις επιχειρήσεις ή τις οικιακές εγκαταστάσεις που παράγουν τη δική τους ηλεκτρική ενέργεια με τη χρήση ηλεκτρικού στοιχείου καυσίμου, μικρό CHP ή με παρεμφερείς τεχνολογίες. Η χορήγηση της σχετικής αδείας δεν επιτρέπεται για παράδειγμα να απαιτείται σε ό,τι αφορά τις γειτονικές εγκαταστάσεις στα θέματα του θορύβου κλπ. ενώ θα πρέπει να ολοκληρωθεί η εφαρμογή ταχύτερων διαδικασιών. (Άρθρο 5 παράγραφος 3).

Άρθρο 6 - Πρόσκληση προς υποβολή προσφορών (ηλεκτρική ενέργεια)

Με την τροπολογία 51 προστίθεται στην εναλλακτική δυνατότητα της προκήρυξης της διαδικασίας πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών η δυνατότητα ρητής πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών για νέο δυναμικό ή μέτρα ενεργειακής απόδοσης - διαχείρισης της ζήτησης προς το συμφέρον της ασφάλειας του εφοδιασμού και της προστασίας του περιβάλλοντος. Η Επιτροπή συμφωνεί σχετικά με τη σημασία που έχει η ενεργειακή απόδοση και η εξοικονόμηση πόρων τόσο για την ασφάλεια του εφοδιασμού όσο και στα θέματα της περιβαλλοντικής προστασίας. Η ρύθμιση σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή επιτρέπεται να συντονίζει τη διαδικασία των προσκλήσεων προς υποβολή προσφορών εάν εμπλέκονται σε αυτήν περισσότερα του ενός κράτη μέλη, είναι περιττή, με αφετηρία το ότι οι προσκλήσεις προς υποβολή προσφορών δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα. (Άρθρο 6 παράγραφος 1 για την ηλεκτρική ενέργεια).

Άρθρο 6α (ηλεκτρική ενέργεια), 4α (φυσικό αέριο) - Παρακολούθηση της ασφάλειας του εφοδιασμού

Στις τροπολογίες 53, 54, 130 και 131 περιλαμβάνεται η υπόδειξη της συγκρότησης από την Επιτροπή μιας Ευρωπαϊκής Ρυθμιστικής Ομάδας για τις ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Η Επιτροπή προτίθεται να δημιουργήσει το αντίστοιχο συμβουλευτικό σώμα στο άμεσο μέλλον με την έκδοση σχετικής απόφασης της Επιτροπής. Αποστολή της ομάδας αυτής θα είναι να ενθαρρύνει τη συνεργασία και το συντονισμό των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, με στόχο την προώθηση της ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και να επιδιώξει την συνεπή εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη των ρυθμίσεων που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία και στον κανονισμό για τις διασυνοριακές συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας.

Με την τροπολογία 109 εντάσσονται το περιβάλλον και οι απαιτήσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας εκτός από την ασφάλεια του εφοδιασμού στους λόγους που επιβάλλουν την παρακολούθηση του ισοζυγίου ζήτησης/προσφοράς. Η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχθεί την προσθήκη αυτή. Αναγνωρίζει τη σημασία που έχουν η ενεργειακή απόδοση και η εξοικονόμηση υπό τις συνθήκες της ασφάλειας του εφοδιασμού, όπως αυτό αντανακλάται στην τροπολογία 51. (Άρθρο 6α (ηλεκτρική ενέργεια), 4α (φυσικό αέριο)).

Με την τροπολογία 132 προστίθεται από την Επιτροπή στην έκθεση για την ασφάλεια του εφοδιασμού με φυσικό αέριο η εξέταση των ζητημάτων που σχετίζονται με τα επίπεδα δυναμικότητας του συστήματος. Αυτό γίνεται αποδεκτό. Στην πρόσφατη ανακοίνωσή της για την ευρωπαϊκή υποδομή ενεργείας, η Επιτροπή είχε προτείνει το συνδυασμό της έκθεσης για την ασφάλεια του εφοδιασμού με την έκθεση για την κατάσταση που επικρατεί στο χώρο των υποδομών. (Άρθρο 26 παράγραφος 1 για την ηλεκτρική ενέργεια, 28 παράγραφος 1 για το φυσικό αέριο).

Άρθρο 7/α - 10 - Διαχωρισμός των Διαχειριστών του Δικτύου Μεταφοράς και Διανομής

Στην τροπολογία 56, το σκέλος με το οποίο τροποποιείται το άρθρο 7, το άρθρο 6γ, στο οποίο προτείνεται ότι ο διαχειριστής του συστήματος πρέπει να διαθέτει αποτελεσματικά δικαιώματα λήψεως των σχετικών αποφάσεων όσον αφορά τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τη διασφάλιση της συντήρησης και ανάπτυξης του δικτύου μπορεί να γίνει αποδεκτό με τροποποίηση της διατύπωσής του. Το ίδιο ισχύει επίσης για την τροπολογία 163, στην οποία αναφέρεται ότι επιδιώκεται ο ίδιος στόχος με διαφορετική διατύπωση και για την τροπολογία 62 σχετικά με τον διαχειριστή του δικτύου διανομής. Η Επιτροπή τροποποίησε τη διατύπωση της τροπολογίας 137 η οποία αναφέρεται στους διαχειριστές των δικτύων φυσικού αερίου προς την αυτή κατεύθυνση. (Άρθρο 7 παράγραφος 4 γ) για την ηλεκτρική ενέργεια, 7α) παράγραφος 2γ) για το φυσικό αέριο).

Στην τροπολογία 135 διευκρινίζεται ότι πρέπει να εγκρίνονται ή να καθορίζονται από την εθνική ρυθμιστική αρχή τουλάχιστον οι μηχανισμοί για την εξισορρόπηση του δικτύου φυσικού αερίου. Τα τιμολόγια και οι όροι και προϋποθέσεις για την παροχή των υπηρεσιών τους πρέπει να δημοσιεύονται. Αυτό ευθυγραμμίζεται με την τροπολογία 76. (Άρθρο 7 παράγραφος 3 για την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο).

Με την τροπολογία 140 ζητείται η ένταξη στο δίκτυο φυσικού αερίου του βιοαερίου και του αερίου που παράγεται από βιομάζα για περιβαλλοντικούς λόγους, υπό τον όρο ότι αυτό συμβιβάζεται με την ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία του δικτύου, για περιβαλλοντικούς λόγους. Η Επιτροπή προτείνει την αναδιατύπωση της τροπολογίας αυτής για λόγους σαφήνειας. (Άρθρο 10 παράγραφος 3, φυσικό αέριο).

Άρθρο 8 - Συντήρηση και ανάπτυξη του δικτύου από τους ΔΣΜ

Όπως αναφέρεται στην τροπολογία 57, το κόστος της σύνδεσης παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και με συνδυασμένη παραγωγής θερμότητας και ισχύος πρέπει να καθορίζεται κατά τρόπο αντικειμενικό, διαφανή και χωρίς διακρίσεις. Η άποψη της Επιτροπής είναι ότι το κόστος σύνδεσης για όλους τους παραγωγούς πρέπει να καθιερώνεται χωρίς διακρίσεις αλλά ότι, επιπλέον, πρέπει να λαμβάνονται επίσης υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά καθώς και το κόστος και τα ευεργετικά οφέλη της διασύνδεσης των παραγωγών από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και από συνδυασμένες μορφές παραγωγής θερμότητας και ισχύος στο δίκτυο. Αυτό αντανακλάται στο άρθρο 22. Η ρητή μνεία, στόχος της οποίας είναι να διασφαλίζεται ότι δεν ορθώνονται ουδόλως φραγμοί στην τόνωση των διασπαρμένων συστημάτων παραγωγής ενσωματώνεται επίσης στο άρθρο 21 παράγραφος 1ζ), στο πλαίσιο του οποίου οι ρυθμιστικοί φορείς επιβαρύνονται με το καθήκον της παρακολούθησης των μέτρων που θεσπίζονται από τα κράτη μέλη ούτως ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα ευεργετικά οφέλη που προκύπτουν για το σύστημα από τη σύνδεση των ανανεώσιμων των παραγωγών ενεργείας και των διασπαρμένων μορφών παραγωγής. (Άρθρο 22 παράγραφος 1ζ) ηλεκτρική ενέργεια).

Άρθρο 13/14 - Διαχωρισμός των λογαριασμών

Με την τροπολογία 66 διευκρινίζεται ότι οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές πρέπει να έχουν το δικαίωμα πρόσβασης στους λογαριασμούς των επιχειρήσεων παραγωγής, μεταφοράς, διανομής και εφοδιασμού. Η τροπολογία αυτή είναι δυνατόν να υποστηριχθεί, αλλά αναδιατυπώθηκε για να εξασφαλίζεται ότι γίνεται ρητή μνεία ότι οι αρχές αυτές πρέπει να έχουν πρόσβαση στους εν λόγω λογαριασμούς, έστω και εάν οι δραστηριότητες αυτές δεν ασκούνται από χωριστές επιχειρήσεις. Αυτό αποτελούσε το έμμεσο συμπέρασμα της πρότασης της Επιτροπής. Η μνεία της εμπορίας και της λιανικής κατανάλωσης δεν είναι δυνατό να γίνει αποδεκτή, καθώς οι όροι αυτοί δεν χρησιμοποιούνται στην οδηγία. (Άρθρο 13 ηλεκτρική ενέργεια).

Άρθρα 15 και 16 - Πρόσβαση στο δίκτυο

Με την τροπολογία 172 καθιερώνεται η βασική έννοια ότι στα τιμολόγια πρέπει «να αντικατοπτρίζεται το μακροπρόθεσμο, οριακά αποφευκτέο κόστος δικτύου που προκύπτει από την αποκεντρωμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τα μέτρα διαχείρισης που λαμβάνονται στο σκέλος της ζήτησης». Η πρόταση της Επιτροπής αναθέτει το καθήκον της παρακολούθησης/καθορισμού των εν λόγω όρων για τα τιμολόγια στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές. Αυτές λαμβάνουν υπόψη τους τις εργασίες σχετικά με το θέμα αυτό στο πλαίσιο του κύκλου διαβουλεύσεων της Μαδρίτης και της Φλωρεντίας καθώς και στο πλαίσιο των εργασιών του κανονισμού. (Αιτιολογική σκέψη 14, άρθρο 22 για την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο). Η τροπολογία 172 εισάγει εξάλλου τη βασική έννοια των δημοσιευόμενων τιμολογίων συγκριτικής ανάλυσης. Καθώς η πρακτική αυτή αφήνει περιθώρια παρέκκλισης ή διαπραγμάτευσης σε συνάρτηση με τα δημοσιευόμενα τιμολόγια, αυτό το σκέλος της τροπολογίας δεν είναι δυνατό να γίνει αποδεκτό.

Με την τροπολογία 70 υποχρεώνονται οι διαχειριστές του συστήματος να κατονομάζουν τις προϋποθέσεις ενίσχυσης του δικτύου. Η βασική αυτή αρχή μπορεί να γίνει αποδεκτή, αλλά για να αποφευχθούν οι ανεπιθύμητες συνέπειες που θα υποχρεώσουν τους διαχειριστές του συστήματος να προβούν σε δαπανηρές μελέτες σκοπιμότητας και διερεύνησης του κόστους έπειτα από κάθε άρνηση της σχετικής πρόσβασης, η Επιτροπή άλλαξε τη διατύπωση ώστε να αντικατοπτρίζεται το γεγονός ότι η εν λόγω αναφορά στοιχείων πρέπει να παρέχεται μετά από σχετικό αίτημα. (Άρθρο 16 παράγραφος 2 για την ηλεκτρική ενέργεια).

Η τροπολογία 145 αναφέρεται στην πρόσβαση στα μέσα ευελιξίας. Η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχθεί την προσθήκη της πρόσβασης στα μέσα ευελιξίας στην πρόσβαση στην αποθήκευση, η οποία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέσα ευελιξίας στα περισσότερα κράτη μέλη. Η Επιτροπή δεν είναι ωστόσο σε θέση να αποδεχθεί ότι για την πρόσβαση απαιτείται να είναι αναγκαία τόσο από τεχνική, αλλά και οικονομική άποψη. Εάν είναι αναγκαία μόνο για έναν από τους προαναφερόμενους λόγους, η πρόσβαση πρέπει να παρέχεται. (Άρθρο 15 παράγραφος 2 για το φυσικό αέριο).

Άρθρο 22 - Ρυθμιστικό καθεστώς

Οι τροπολογίες 75, 76, 149 και 184 για την εθνική ρυθμιστική αρχή μπορεί να γίνουν εν μέρει αποδεκτές. Σε ό,τι αφορά την ανεξαρτησία της εθνικής ρυθμιστικής αρχής σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής είναι σημαντικό η ρυθμιστική αρχή να είναι ανεξάρτητη από τα συμφέροντα του βιομηχανικού κλάδου. Δεν είναι δυνατόν να γίνει αποδεκτή η παραπομπή στην τροπολογία 75 στην παράγραφο 1α στα τιμολόγια συγκριτικής αξιολόγησης. Η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχθεί την έγκριση ή τον καθορισμό από τον ρυθμιστικό φορέα των μεθόδων που διέπουν τον υπολογισμό των τιμολογίων μεταφοράς και διανομής, τους όρους και προϋποθέσεις και τα τιμολόγια παροχής των υπηρεσιών εξισορρόπησης (αυτό ισχύει επίσης και για την τροπολογία 12). (Άρθρο 22 παράγραφος 2 και 22 παράγραφος 4 για την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο).

Οι τροπολογίες 77 και 78 μπορεί να γίνουν αποδεκτές. Ωστόσο, η διατύπωση «αρμόδιος φορέας» αντικαθίσταται από τον όρο «εθνική ρυθμιστική αρχή», καθώς αυτή αποτελεί τον εν λόγω αρμόδιο φορέα. (Άρθρο 22 παράγραφος 1 για την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο).

Οι τροπολογίες 79, 149 και 151 προσθέτουν στα καθήκοντα της εθνικής ρυθμιστικής αρχής την υποχρέωση υποβολής εκθέσεων για τη δεσπόζουσα θέση και τις συγκεντρώσεις στην αγορά και την ύπαρξη των φαινομένων επιθετικής και αντίθετης με τον ανταγωνισμό συμπεριφοράς. Οι απαιτήσεις αυτές προστίθενται στο άρθρο 22, με την επιβολή στην εθνική ρυθμιστική αρχή της υποχρέωσης να παρακολουθεί τον «αποτελεσματικό ανταγωνισμό». (Άρθρο 22 παράγραφος 1 για την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο).

Στις τροπολογίες 60 και 65 αναφέρεται ότι στους διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς και διανομής πρέπει να επιβάλλεται «η θετική υποχρέωση» να χορηγούν στοιχεία σχετικά με την κατανομή του δυναμικού. Σε αυτό αντικατοπτρίζεται το καθήκον της εθνικής ρυθμιστικής αρχής να παρακολουθεί ότι οι διαχειριστές του συστήματος προβαίνουν πραγματικά στη δημοσίευση των ομαδοποιημένων στοιχείων για τις διασυνδέσεις, τη χρήση του δικτύου και την κατανομή στις ενδιαφερόμενες πλευρές. (Άρθρο 22 παράγραφος 1ε) για την ηλεκτρική ενέργεια και προσθήκη στο άρθρο 22 παράγραφος 1ε) για το φυσικό αέριο).

Η τροπολογία 90 για την απαγόρευση των διασταυρούμενων επιδοτήσεων γίνεται κατ'αρχήν αποδεκτή και αντανακλάται στο άρθρο 22 παράγραφος 1στ).

Άρθρο 23 (ηλεκτρική ενέργεια) - Εισαγωγές της ΕΕ

Με την τροπολογία 82 μεταβάλλεται η υποχρέωση υποβολής εκθέσεων για τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας από μία φορά ετησίως σε μία φορά ανά τρίμηνο. Η Επιτροπή είναι κατά βάση διατεθειμένη να αποδεχθεί την εφαρμογή συντομότερης χρονικής περιόδου για την υποχρέωση υποβολής των εκθέσεων. (Άρθρο 23 α).

Άρθρο 24 (ηλεκτρική ενέργεια)- Χαμένες επενδύσεις και μικρά, απομονωμένα συστήματα

Με την τροπολογία 84 διαγράφεται το άρθρο 24 (ηλεκτρική ενέργεια). Αυτό μπορεί να γίνει αποδεκτό για τις παραγράφους 1 και 2 που σχετίζονται με τις χαμένες επενδύσεις, καθώς όλα τα κράτη μέλη είχαν στη διάθεσή τους τη δυνατότητα να θεσπίσουν την εφαρμογή τους βάσει των διατάξεων της οδηγίας και εξέπνευσε η προθεσμία που αναφέρεται στην παράγραφο 2. Η παράγραφος 3 πρέπει ωστόσο να διατηρηθεί σε ισχύ, εφόσον ενδέχεται να εξακολουθήσουν να χρειάζονται απαλλαγές για μικρά, απομονωμένα συστήματα.

Άρθρο 26 (ηλεκτρική ενέργεια) - 28 (φυσικό αέριο) - Υποβολή εκθέσεων

Στις τροπολογίες 55, 130 και 132 (που σχετίζονται με το άρθρο 6 το οποίο έχει μετακινηθεί στο άρθρο 26 παράγραφος 1 για την ηλεκτρική ενέργεια και στο άρθρο 28 παράγραφος 1 για το φυσικό αέριο) διευκρινίζονται οι ρυθμίσεις για την εξέταση της ασφάλειας του καθεστώτος εφοδιασμού της Κοινότητας, λαμβάνοντας υπόψη το δυναμικό διασύνδεσης μεταξύ των κρατών μελών. Όπως διευκρινίζεται, το εν λόγω έργο της παρακολούθησης πρέπει να διενεργείται αρκετά πρόωρα ώστε να παρέχεται η ευχέρεια λήψης οποιωνδήποτε απαιτούμενων μέτρων, σε εύθετο χρόνο. Η Επιτροπή υποστηρίζει τις διευκρινίσεις αυτές.

Η τροπολογία 86 συνενώνει σε ένα ενιαίο άρθρο τις διαφορετικές εκθέσεις που υποχρεώνεται η Επιτροπή να δημοσιεύει. Η Επιτροπή υποστηρίζει τη βασική αρχή της ομαδοποίησης των εκθέσεων, αλλά η τροπολογία διατυπώνεται με εξαιρετικά περιοριστικό τρόπο. Η Επιτροπή διατηρεί κατά βάση όλα τα στοιχεία και προσθέτει την έκθεση για τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας και για τις απαιτήσεις εναρμόνισης του πρώην άρθρου 3α) και του άρθρου 25, αντιστοίχως.

Η τροπολογία 153 για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τρίτες χώρες εντάσσεται στο άρθρο 28 της τροποποιημένης οδηγίας για το φυσικό αέριο, συγκαταλεγόμενη στις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων της Επιτροπής.

Παράρτημα

Με τις τροπολογίες 89, 158, 159 και 160 διευκρινίζονται ορισμένες διατάξεις του παραρτήματος για την προστασία των καταναλωτών. Οι περισσότερες από τις τροπολογίες αυτές είναι δυνατό να γίνουν αποδεκτές. Ωστόσο, καθώς η υποχρέωση κοινοποίησης μετακινείται από το παράρτημα στο άρθρο 3 παράγραφος 5 για την ηλεκτρική ενέργεια, το σημείο δ) του παραρτήματος διαγράφεται. Το μέρος για το κλιμακούμενο χρέος λογίζεται ότι είναι υπερβολικά λεπτομερές και εντάσσεται στην κατηγορία προστασίας των ευάλωτων καταναλωτών. Αλλά και η υποχρέωση να προσφέρεται στους καταναλωτές με δυναμικό διασύνδεσης κατώτερο των 10 kW τουλάχιστον ένα συμβόλαιο με καθοριζόμενη ελάχιστη τιμή πρέπει επίσης να αφήνεται στην επικουρικότητα.

II. Απορριφθείσες τροπολογίες

Όλες οι τροπολογίες (1, 3, 10, 11, 17, 21, 22, 23, 25, 85, 87, 91, 92, 93, 94, 98, 99, 100, 101, 105, 106, 107, 108, 113, 114, 116, 156, 157) οι οποίες σχετίζονται με ή συνεπάγονται τη διάσπαση της πρότασης της Επιτροπής σε δύο χωριστές προτάσεις εκ των οποίων η μία θα τροποποιεί την οδηγία 96/92/ΕΚ για την ηλεκτρική ενέργεια και η άλλη θα τροποποιεί την οδηγία 98/30/ΕΚ για το φυσικό αέριο δεν γίνονται αποδεκτές. Οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου είναι αλληλεξαρτημένες όλο και περισσότερο και πρέπει συνεπώς να εξετάζονται παράλληλα. Οι περισσότερες από τις νέες μονάδες παραγωγής ενεργείας χρησιμοποιούν ως καύσιμο το φυσικό αέριο. Η αντιμετώπιση των πρωταγωνιστικών παραγόντων οι οποίοι εργάζονται και στις δύο αγορές με δύο χωριστές δέσμες κανόνων θα παρεμπόδιζε σε σοβαρό βαθμό την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Εξάλλου, υπάρχει ο κίνδυνος η διάσπαση της πρότασης να οδηγήσει σε απόκλιση στις ημερομηνίες έγκρισης.

Αιτιολογικές σκέψεις

Η τροπολογία 9 αναφέρει ότι μόνο οι κοινωφελείς μονάδες τοπικής ιδιοκτησίας είναι δυνατό να υπαχθούν στο ευεργέτημα της απαλλαγής από την υποχρέωση του νόμιμου διαχωρισμού των διαχειριστών του δικτύου διανομής σε εταιρείες διανομής που προμηθεύουν περισσότερους από 100.000 πελάτες. Αυτό θα συνιστούσε διακριτική μεταχείριση μεταξύ των εταιρειών.

Στην τροπολογία 16 αναφέρεται ότι οι αυτοί κανόνες φορολογίας, χορήγησης επιδοτήσεων και παραχώρησης αδειών συγκροτούν το υπόβαθρο μιας αγοράς που λειτουργεί εύρυθμα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει καταλήξει σε αυτό το βαθμό εναρμόνισης και κανείς δεν είναι σε θέση να βεβαιώσει ότι η αγορά δεν λειτουργεί. Πρέπει να γίνουν οι σχετικές βελτιώσεις. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή υπέβαλε την πρότασή της για τη φορολόγηση της ενέργειας και εξετάζει τη στιγμή αυτή την κατάσταση που επικρατεί στα θέματα της παρεχόμενης υποστήριξης στις πηγές καυσίμων.

Με τις τροπολογίες 19 και 83 ζητείται από την Επιτροπή να προωθήσει τις σχετικές προτάσεις για τη συνδυασμένη χρήση θερμότητας και ισχύος και για την πρόσβαση των εισαγωγών από τρίτες χώρες, αντιστοίχως. Παρά το γεγονός ότι αποτελεί πρόθεση της Επιτροπής να προωθήσει φέτος την πρότασή της για τη συνδυασμένη παραγωγή θερμότητας και ισχύος και, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, να προωθήσει τα μέτρα για την πρόσβαση των τρίτων χωρών, η οδηγία δεν αποτελεί το κατάλληλο σημείο για να ζητηθεί από την Επιτροπή η υποβολή των σχετικών προτάσεων.

Άρθρο 2 - Ορισμοί

Οι τροπολογίες 180, 27, 29, 31, 35, 36, 37 και 38 αφορούν τροπολογίες με τις οποίες καθιερώνονται ορισμοί οι οποίοι είναι υπερβολικά λεπτομερείς ή οι οποίοι δεν εξυπηρετούν κανένα σκοπό στο πλαίσιο των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, υπό το φως του ότι η Επιτροπή απορρίπτει τις τροπολογίες στις οποίες χρησιμοποιούνται οι προαναφερόμενοι όροι.

Οι τροπολογίες 121 και 122 στις οποίες διαγράφονται οι ορισμοί του συστήματος και των επικουρικών υπηρεσιών δεν είναι δυνατόν να γίνουν αποδεκτές καθώς, σε συνδυασμό με την τροπολογία 120, δεν θα μετέβαλαν τίποτα στην ουσία, αλλά θα καθιστούσαν τον ορισμό των διαφορετικών μερών του συστήματος πολύ πιο δυσνόητο.

Άρθρο 6 (ηλεκτρική ενέργεια) - Ασφάλεια του εφοδιασμού

Η τροπολογία 52 διαγράφει τη διάταξη από το άρθρο 6 με την οποία αξιωνόταν οι προσφορές από τους υφιστάμενους παραγωγούς παραλαμβάνονται στο πλαίσιο των προσκλήσεων υποβολής προσφορών για τη δημιουργία δυναμικού παραγωγής, εάν οι πρόσθετες προϋποθέσεις μπορεί να εκπληρωθούν από τις υφιστάμενες μονάδες παραγωγής. Αυτό είναι ασυμβίβαστο με τους κανόνες των δημόσιων προμηθειών και στην ουσία με τις γενικότερες αρχές του θεμιτού ανταγωνισμού. Σε κάθε περίπτωση, είναι δυνατό να συμπεριληφθεί η εξειδίκευση των πηγών πρωτογενούς ενεργείας και το ίδιο ισχύει επίσης για τις υφιστάμενες πηγές παραγωγής, εάν τα κράτη μέλη επιθυμούν να αποκλείσουν ορισμένες μορφές καυσίμων.

Άρθρο 7 (ηλεκτρική ενέργεια), 7α (φυσικό αέριο) - Διαχωρισμός των Διαχειριστών του Δικτύου Μεταφοράς

Σύμφωνα με την τροπολογία 164, αξιώνεται ο διαχωρισμός του καθεστώτος ιδιοκτησίας στο χώρο της ηλεκτρικής ενέργειας, κατ'αρχήν. Εάν τα κράτη μέλη δεν επιλέξουν τη δυνατότητα του διαχωρισμού του ιδιοκτησιακού καθεστώτος, πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξουν ότι τα μέτρα διαχωρισμού που εφαρμόζουν οδηγούν στα αυτά αποτελέσματα από τη σκοπιά της μη θέσπισης διακρίσεων στο σημείο του διαχωρισμού του ιδιοκτησιακού καθεστώτος. Η Επιτροπή πρότεινε να επέλθει νομικός διαχωρισμός σε συνδυασμό με μέτρα λειτουργικού διαχωρισμού και έπειτα από την έγκριση της πρότασής της θα παρακολουθήσει με προσοχή τα αποτελέσματα που θα προκύψουν για να προσδιορίσει κατά πόσο είναι επαρκής η επίτευξη του στόχου της πρόσβασης στο δίκτυο χωρίς διακρίσεις. Η Επιτροπή θα προβεί σε επανεξέταση της αποτελεσματικότητας της διάταξης αυτής στην έκθεσή της για την οποία γίνεται λόγος στα άρθρα 26 (ηλεκτρική ενέργεια) και 28 (φυσικό αέριο) και ενδέχεται να προτείνει τη λήψη περαιτέρω μέτρων, εάν αυτό κρίνεται αναγκαίο.

Με τις τροπολογίες 133 και 139 παρέχεται στην ολοκληρωμένη επιχείρηση φυσικού αερίου η δυνατότητα να αποκτήσει τον έλεγχο των δραστηριοτήτων του δικτύου μεταφοράς και διανομής. Η ευθύνη της λειτουργικής εκμετάλλευσης των εν λόγω δικτύων πρέπει να εναπόκειται στο διαχειριστή των νομικά διαχωρισμένων δικτύων μεταφοράς και διανομής και όχι στην ολοκληρωμένη εταιρεία.

Άρθρο 10 - Διαχωρισμός του Διαχειριστή του Συστήματος Διανομής

Με την τροπολογία 170 ανυψώνεται το ανώτατο όριο για τη χορήγηση της απαλλαγής από την υποχρέωση του νόμιμου διαχωρισμού του Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής στο χώρο της ηλεκτρικής ενέργειας από 100.000 σε 150.000 πελάτες. Εξάλλου, αυτό θα εφαρμόζεται μόνο για κοινωφελείς επιχειρήσεις τοπικής ιδιοκτησίας (βλέπε την απορριφθείσα τροπολογία 9). Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα τη χορήγηση απαλλαγής για υπερβολικά μεγάλο αριθμό εταιρειών διανομής.

Οι τροπολογίες 63, 138, 142 είτε μεταβάλλουν ή διαγράφουν εξ ολοκλήρου (στο σκέλος για το φυσικό αέριο της πρότασης) την υποχρέωση διορισμού του επιφορτισμένου υπαλλήλου για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης που να εγγυάται ότι τα μέτρα μη επιβολής διακρίσεων και εμπιστευτικότητας τηρούνται από κάποιον νομικά διακεκριμένο διαχειριστή του συστήματος. Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να αποδεχθεί αυτές τις αλλαγές στην εν λόγω διάταξη.

Με την τροπολογία 64 προτείνεται η δυνατότητα χρησιμοποίησης μόνο της λογιστικής αξίας στα βιβλία για την αξιολόγηση του δικτύου, σε περίπτωση που ιδρύονται νέες κοινωφελείς επιχειρήσεις οι οποίες είναι ιδιοκτησία των τοπικών αρχών ή ελέγχονται από αυτές. Η οδηγία δεν είναι ο κατάλληλος χώρος για την διατύπωση των λεπτομερειών αναφορικά με την αποτίμηση της αξίας των δικτύων, που έχει σημαντικό αντίκτυπο για τα τιμολόγια και τη βιωσιμότητα των εν λόγω εταιρειών. Αυτό πρέπει να αφήνεται στην επικουρικότητα και στο χώρο των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών κύκλων καθώς και, όπου αυτό είναι δυνατό, να εξετάζεται βάσει των κανόνων για τη χορήγηση των κρατικών ενισχύσεων.

Άρθρο 14 (ηλεκτρική ενέργεια) - Διαχωρισμός και διαφάνεια των λογαριασμών

Με ένα μέρος της τροπολογίας 67 τροποποιείται η ρύθμιση για το διαχωρισμό των λογαριασμών, με απώτερο στόχο να ισχύει μόνο για τις δραστηριότητες μεταφοράς ή διανομής, αφενός, και για τις δραστηριότητες παραγωγής ή εφοδιασμού, αφετέρου. Η πρακτική αυτή δεν είναι δυνατό να γίνει αποδεκτή, καθώς επί ορισμένο αριθμό ετών οι εταιρείες θα διατηρήσουν de jure ή de facto αιχμάλωτους τους πελάτες. Ο κίνδυνος της χορήγησης διασταυρούμενων επιδοτήσεων εξακολουθεί ως εκ τούτου να υπάρχει και θα πρέπει να ελέγχεται από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές. Οι λεπτομέρειες για τα στοιχεία που είναι δυνατόν να υπολογίζονται στα τιμολόγια της διανομής πρέπει να αποτελούν αρμοδιότητα της επικουρικότητας και των εθνικών ρυθμιστικών αρχών.

Η τροπολογία 68 η οποία αναφέρεται στους χωριστούς λογαριασμούς και τη διαχείριση των πόρων για τη χρηματοδότηση του μελλοντικού παροπλισμού εγκαταστάσεων ή των δραστηριοτήτων διαχείρισης απορριμμάτων δεν είναι δυνατόν να υποστηριχθεί. Παρά το γεγονός ότι η Επιτροπή συμφωνεί με τη σοβαρότητα του προβλήματος, το ζήτημα αυτό πρέπει να αντιμετωπίζεται βάσει των συναφών κοινοτικών κανόνων οι οποίοι αφορούν τα μέτρα αυτά. Δεν έχει επομένως θέση στην παρούσα οδηγία. Η Επιτροπή βρίσκεται στη φάση της προπαρασκευής σχετικής έκθεσης για τις διάφορες μορφές χορήγησης κρατικής υποστήριξης για τις πηγές καυσίμων. Η έκθεση αυτή θα δημοσιευθεί αργότερα κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους και θα συμπεριλαμβάνει τα συμπεράσματα και, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, θα προτείνει τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων.

Άρθρο 16 (ηλεκτρική ενέργεια), 14 (φυσικό αέριο) - Πρόσβαση στο δίκτυο

Στις τροπολογίες 72 και 146 ορίζεται ότι το διαθέσιμο δυναμικό των δικτύων φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενεργείας που δεν χρησιμοποιείται πρέπει να τίθεται στη διάθεση των χρηστών του συστήματος. Πρόκειται για θέμα το οποίο εξετάζεται στο πλαίσιο του κανονισμού για την ηλεκτρική ενέργεια και στο πλαίσιο του κύκλου (Φόρουμ) της Μαδρίτης για το φυσικό αέριο.

Με τις τροπολογίες 161, 175 και 183 επιδιώκεται η επανακαθιέρωση της δυνατότητας διεξαγωγής διαπραγματεύσεων αναφορικά με την πρόσβαση στο δίκτυο φυσικού αερίου και η παροχή της δυνατότητας διαφύλαξης δυναμικού στις υποδομές φυσικού αερίου. Τα τιμολόγια ή, τουλάχιστον, οι μέθοδοι οι οποίες χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό ή τον υπολογισμό των τιμολογίων πρέπει να εγκρίνονται από την εθνική ρυθμιστική αρχή πριν τεθούν σε ισχύ. Μόνο η πρόσβαση με βάση τα δημοσιευμένα τιμολόγια είναι σε θέση να επιτύχει τον στόχο της μη θέσπισης διακρίσεων.

Άρθρο 19 - Αμοιβαιότητα

Η τροπολογία 74 επεκτείνει τη βασική αρχή της αμοιβαιότητας στο χώρο της ηλεκτρικής ενέργειας. Η Επιτροπή αντιτίθεται σε οποιεσδήποτε μεταβολές των σημερινών διατάξεων για τα θέματα της αμοιβαιότητας, με τις οποίες εξισορροπούνται επαρκώς οι όροι του ανταγωνισμού και οι επιδιωκόμενοι στόχοι ανοίγματος της αγοράς.

Με την τροπολογία 148 διαγράφεται η βασική αρχή της αμοιβαιότητας από την τροποποιημένη οδηγία για το φυσικό αέριο. Αυτό είναι απαράδεκτο, καθώς τα κράτη μέλη που διαθέτουν μεγαλύτερο βαθμό ανοίγματος της αγοράς ενδέχεται να επιθυμούν να εξακολουθήσει να ισχύει αυτή η εναλλακτική λύση μέχρι τη στιγμή που το άνοιγμα της αγοράς θα έχει ολοκληρωθεί σε όλα τα κράτη μέλη.

Άρθρο 22 - Ρυθμιστικό καθεστώς

Στις τροπολογίες 81 και 152 περιλαμβάνεται η δυνατότητα για τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να απαιτούν την αποδέσμευση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και του δυναμικού ηλεκτρικής ενέργειας από τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις. Στην τροπολογία 81 ορίζεται επίσης ότι τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές έχουν την εξουσία να επιβάλουν τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας στις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας. Περιλαμβάνεται επίσης η απαίτηση για τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να υποβάλουν εκθέσεις στα εθνικά κοινοβούλια, μία φορά το χρόνο. Οι αποφάσεις για τα μέτρα αυτά πρέπει να επαφίενται στην επικουρικότητα.

Λοιπά ζητήματα

Με την τροπολογία 155 παρέχεται στα κράτη μέλη προθεσμία δύο ετών για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Το χρονικό αυτό διάστημα είναι άσκοπα μακροσκελές, εφόσον οι βασικές ρυθμίσεις της νομοθεσίας έχουν ήδη θεσπιστεί ή βρίσκονται στο στάδιο της προπαρασκευής τους, σε όλα τα κράτη μέλη.

Η τροπολογία 87 απλώς καταργεί την οδηγία για την ηλεκτρική ενέργεια υπό το καθεστώς της διαμετακόμισης, αφήνοντας σε ισχύ την οδηγία για το φυσικό αέριο υπό το καθεστώς της διαμετακόμισης με αποτέλεσμα να παρέχεται με τον τρόπο αυτό σε τρίτους η ευχέρεια της πρόσβασης στη διαμετακομιζόμενη ροή φυσικού αερίου, έπειτα από διαπραγματεύσεις. Η Επιτροπή υποστηρίζει την άποψη ότι πρέπει να επικρατεί ομοιογένεια στο καθεστώς των συνθηκών πρόσβασης, όσον αφορά τις απαιτήσεις δημοσιότητας και τους μηχανισμούς επίλυσης των σχετικών διαφορών για το σύνολο του δικτύου, συμπεριλαμβανομένων των προβλημάτων μεταφοράς υπό το καθεστώς της διαμετακόμισης και σε διασυνοριακή βάση στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς φυσικού αερίου για να επιτυγχάνεται ο στόχος της πρόσβασης στο δίκτυο, χωρίς διακρίσεις.

Στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας, η οποία κατά βάση αποτελεί οδηγία-πλαίσιο, οι τροπολογίες 44 και 80 είναι υπέρμετρα λεπτομερείς ενώ τα ζητήματα αυτά πρέπει να επαφίενται στην επικουρικότητα.

Γ. Εξελίξεις στο πλαίσιο του Συμβουλίου

Οι πολλές αλλαγές που έγιναν από τις διαδοχικές Προεδρίες είναι συμβιβάσιμες και τις κοινοβουλευτικές τροπολογίες και δεν χρειάζεται η περαιτέρω διευκρίνισή τους. Οι άλλες αλλαγές αφορούν κυρίως το κείμενο ή είναι λεπτομερείς στη φύση τους και εξυπηρετούν κατά κύριο λόγο το σκοπό αποσαφήνισης των κειμένων.

Δ. Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης

Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στα οποία οριζόταν ότι όλοι οι μη οικιακοί καταναλωτές έπρεπε να είναι επιλέξιμοι έως το 2004 το αργότερο ενσωματώθηκαν στο άρθρο 19 (ηλεκτρική ενέργεια) και στο άρθρο 18 (φυσικό αέριο).

Στις διατάξεις του άρθρου 3 παράγραφος 4 για την ηλεκτρική ενέργεια και του άρθρου 3 παράγραφος 3 για το φυσικό αέριο έχουν εξάλλου ληφθεί υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για την προστασία των απομακρυσμένων περιοχών.

Το αίτημα που διατυπώθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να δημοσιεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκθεση για την πορεία προόδου της υλοποίησης των προαναφερόμενων οδηγιών σε ετήσια βάση ενσωματώθηκε στα άρθρα 26 (ηλεκτρική ενέργεια) και 28 (φυσικό αέριο).

2001/0077 (COD)

Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί τροποποιήσεως των οδηγιών 96/92/ΕΚ και 98/30/ΕΚ σχετικά με τους κανόνες για τις εσωτερικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 47 παράγραφος 2, το άρθρο 55 και το άρθρο 95,

τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] OJ C

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [2],

[2] OJ C

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [3],

[3] OJ C

αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης [4],

[4] OJ C

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η οδηγία 96/92/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας [5] και η οδηγία 98/30/EΚ τoυ Eυρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1998 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου [6] έχουν συμβάλει σημαντικά στην δημιουργία των εσωτερικών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.

[5] ΕΕ L 27, 30.1.1997, σ.20.

[6] ΕΕ L 204, 21.7.1998, σ.1.

(2) Η πείρα που αποκτήθηκε κατά την υλοποίηση των εν λόγω οδηγιών καταδεικνύει τα σημαντικά οφέλη που έχουν αρχίσει να απορρέουν από την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, όσον αφορά τα κέρδη σε απόδοση, τη μείωση τιμών, τα υψηλότερα επίπεδα υπηρεσιών και την αυξημένη ανταγωνιστικότητα. Εντούτοις, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις και δυνατότητες για βελτίωση της λειτουργίας των αγορών, ιδίως στα θέματα της διασφάλισης ισότιμων όρων παραγωγής και της αντιμετώπισης των κινδύνων επιθετικής συμπεριφοράς, της διασφάλισης τιμολογίων μεταφοράς και διανομής χωρίς την επιβολή διακρίσεων, μέσω της παροχής πρόσβασης στο δίκτυο με βάση τιμολόγια τα οποία δημοσιεύονται πριν τεθούν σε ισχύ και της διασφάλισης της προστασίας των δικαιωμάτων των μικρών και ευάλωτων καταναλωτών και της κοινοποίησης των στοιχείων για τις πηγές καυσίμων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

(3) Κατά την σύγκλησή του στην Λισσαβώνα στις 23 και 24 Mαρτίου 2000, το Eυρωπαϊκό Συμβούλιο απηύθυνε έκκληση για ταχεία ανάληψη εργασιών προκειμένου να ολοκληρωθεί η εσωτερική αγορά τόσο στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας όσο και στον τομέα του φυσικού αερίου και να επισπευσθεί η ελευθέρωσή τους προκειμένου να επιτευχθεί μία πλήρως λειτουργική εσωτερική αγορά στους εν λόγω τομείς. Στο ψήφισμά του της 6ης Ιουλίου 2000 επί της δεύτερης έκθεσης της Επιτροπής για το καθεστώς ελευθέρωσης των αγορών ενεργείας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να υιοθετήσει λεπτομερές χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη επακριβώς καθορισμένων στόχων, με προοπτική την σταδιακή αλλά πλήρη ελευθέρωση της αγοράς ενέργειας.

(4) Οι ελευθερίες που εγγυάται η Συνθήκη στους ευρωπαίους πολίτες - η ελεύθερη διακίνηση των εμπορευμάτων, η ελευθερία παροχής υπηρεσιών και η ελευθερία εγκατάστασης - είναι δυνατές μόνο στο πλαίσιο της πλήρους ανοικτής αγοράς, η οποία παρέχει σε όλους τους καταναλωτές τη δυνατότητα να επιλέγουν ελεύθερα τους προμηθευτές τους και παρέχει σε όλους τους προμηθευτές την ελευθερία να προμηθεύουν τους πελάτες τους.

(5) Λαμβάνοντας υπόψη την προκαταλαμβανόμενη αύξηση της εξάρτησης σε ό,τι αφορά την κατανάλωση φυσικού αερίου, πρέπει να διερευνηθούν οι πρωτοβουλίες και τα μέτρα που θα ενθαρρύνουν τις αμοιβαίες συμφωνίες πρόσβασης στα δίκτυα τρίτων χωρών και την ολοκλήρωση της αγοράς.

(6) Tα κυριότερα εμπόδια για την επίτευξη μίας πλήρως λειτουργικής εσωτερικής αγοράς σχετίζονται με τα θέματα της πρόσβασης στο δίκτυο, με την τιμολόγηση των υπηρεσιών του δικτύου, με τους διαφορετικούς βαθμούς ανοίγματος της αγοράς μεταξύ κρατών μελών και με τις διαφορετικές προσεγγίσεις που εφαρμόζονται για την εσωτερικοποίηση του εξωγενούς κόστους.

(7) Για να είναι σε θέση να λειτουργήσει ο ανταγωνισμός, η πρόσβαση στο δίκτυο πρέπει να παρέχεται χωρίς διακρίσεις, να είναι διαφανής και να παρέχεται σε λογικές τιμές. Πρέπει να επικρατούν ευνοϊκές συνθήκες για τις επενδύσεις.

(8) Προκειμένου να επιτευχθεί η χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στο δίκτυο, η ανεξαρτησία του φορέα εκμετάλλευσης του δικτύου μεταφοράς έχει ύψιστη σημασία. Οι διατάξεις σχετικά με τον διαχωρισμό πρέπει επομένως να ενισχυθούν. Προκειμένου να διασφαλιστεί η χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στο δίκτυο διανομής, πρέπει να εισαχθούν απαιτήσεις διαχωρισμού για τον διαχειριστή του δικτύου διανομής τόσο για τους διαχειριστές του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας όσο και για τους διαχειριστές του δικτύου φυσικού αερίου.

(9) Προκειμένου να μην επιβληθεί δυσανάλογο οικονομικό και διοικητικό βάρος στις μικρές εταιρείες διανομής, κρίνεται σκόπιμο να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη, όποτε αυτό είναι αναγκαίο, να τις απαλλάσσουν από τις εν λόγω απαιτήσεις διαχωρισμού.

(10) Πρέπει να ληφθούν περαιτέρω μέτρα προκειμένου να διασφαλιστούν τα διαφανή, προβλέψιμα και αμερόληπτα τιμολόγια για την πρόσβαση στην ουσιαστική υποδομή μεταφοράς και τη συναφή υποδομή, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων αποθήκευσης και των άλλων βοηθητικών εγκαταστάσεων. Τα εν λόγω τιμολόγια πρέπει να ισχύουν για όλους τους χρήστες του δικτύου σε αμερόληπτη βάση.

(11) Βάσει της πείρας που αποκτήθηκε με την εφαρμογή της οδηγίας 90/547/EΟΚ του Συμβουλίου της 29ης Oκτωβρίου 1990 για τη διαμετακόμιση ηλεκτρικής ενέργειας μέσω μεγάλων δικτύων μεταφοράς [7] και της οδηγίας 91/296/EΟΚ της 31ης Mαϊου 1991 για τη διαμετακόμιση του φυσικού αερίου μέσω μεγάλων δικτύων [8], πρέπει να ληφθούν μέτρα προκειμένου να διασφαλιστούν ομοιογενή και αμερόληπτα καθεστώτα πρόσβασης για την μεταφορά, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών ροών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των συνόρων κρατών μελών.

[7] ΕΕ L 313, 13.11.1990, σ. 30. Οδηγία όπως τελευταία τροποποιήθηκε από οδηγία της Επιτροπής 98/75/EΕ (ΕE L 276, 13.10.1998, σ. 9).

[8] ΕΕ L 147, 12.6.1991, σ. 37. Οδηγία όπως τελευταία τροποποιήθηκε από οδηγία της Επιτροπής 95/49//EΕ (ΕE L 233, 30.9.1995, σ. 86).

(12) Η ύπαρξη αποτελεσματικού ρυθμιστικού καθεστώτος, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό για την εγγύηση της αμερόληπτης πρόσβασης στο δίκτυο. Οι εν λόγω αρχές πρέπει τουλάχιστον να έχουν την αρμοδιότητα να καθορίζουν ή να εγκρίνουν τα τιμολόγια ή τουλάχιστον, τις μεθόδους που διέπουν τον υπολογισμό των τιμολογίων μεταφοράς και διανομής και των τιμολογίων παροχής πρόσβασης στις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου. Τα τιμολόγια αυτά πρέπει να δημοσιεύονται πριν τεθούν σε ισχύ.

(13) Για να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική πρόσβαση στην αγορά για τις νεοεισερχόμενες επιχειρήσεις, απαιτείται η εφαρμογή μηχανισμών εξισορρόπησης που δεν επιβάλλουν διακρίσεις και αντικατοπτρίζουν το κόστος. Ευθύς μόλις οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου αποκτήσουν επαρκή ρευστότητα, αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την καθιέρωση διαφανών μηχανισμών βασιζόμενων στην αγορά για τον εφοδιασμό και την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, που είναι αναγκαίοι στο πλαίσιο των απαιτήσεων εξισορρόπησης. Εάν δεν υπάρχει μία τέτοια αγορά ρευστότητας, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές υποχρεούνται να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι τα τιμολόγια εξισορρόπησης δεν επιβάλλουν διακρίσεις και ότι αντικατοπτρίζουν το κόστος.

(14) Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές δύνανται να καθορίσουν ή να εγκρίνουν τιμολόγια ή τις μεθόδους οι οποίες διέπουν τον υπολογισμό των τιμολογίων, βάσει προτάσεως εκ μέρους του φορέα εκμετάλλευσης του συστήματος μεταφοράς ή του(των) φορέα(ων) εκμετάλλευσης του συστήματος διανομής ή του φορέα εκμετάλλευσης του υγροποιημένου φυσικού αερίου, ή βάσει προτάσεως στην οποία συμφώνησαν ο(οι) εν λόγω φορέας(είς) εκμετάλλευσης και οι χρήστες του δικτύου. Διεκπεραιώνοντας τα καθήκοντα αυτά, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα τιμολόγια μεταφοράς και διανομής δεν θεσπίζουν διακρίσεις και ότι αντικατοπτρίζουν το κόστος και πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους το μακροπρόθεσμο, οριακό, αποφευκτέο κόστος του δικτύου από τη διανομή της παραγωγής και από τα μέτρα διαχείρισης που λαμβάνονται στο σκέλος της ζήτησης.

(15) Tα οφέλη που προκύπτουν από την εσωτερική αγορά πρέπει να είναι διαθέσιμα σε όλους του φορείς της βιομηχανίας και του εμπορίου της Κοινότητας. συμπεριλαμβανομένων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και σε όλους τους πολίτες της Κοινότητας, το συντομότερο δυνατόν, για λόγους ακριβοδίκαιης μεταχείρισης, ανταγωνιστικότητας και, εμμέσως, για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης συνεπεία των κερδών στον τομέα της απόδοσης που επιτυγχάνουν οι επιχειρήσεις.

(16) Οι πελάτες φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να είναι σε θέση να επιλέγουν ελεύθερα τον προμηθευτή τους. Εντούτοις, πρέπει να εφαρμοστεί σταδιακή προσέγγιση για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με καθορισμένη προθεσμία, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στη βιομηχανία να προσαρμοστεί και να διασφαλιστεί το ότι τίθενται σε εφαρμογή κατάλληλα μέτρα και συστήματα για την προστασία των συμφερόντων των πελατών και να διασφαλιστεί ότι αυτοί έχουν ένα πραγματικό και ουσιαστικό δικαίωμα επιλογής προμηθευτή.

(17) Το προοδευτικό άνοιγμα της αγοράς προς τον πλήρη ανταγωνισμό θα απομακρύνει βαθμιαία τις διαφορές μεταξύ κρατών μελών. Πρέπει να διασφαλισθούν η διαφάνεια και η βεβαιότητα κατά την υλοποίηση της παρούσας οδηγίας.

(18) Η οδηγία 98/30/EΚ προβλέπει την πρόσβαση στην αποθήκευση ως τμήμα του δικτύου φυσικού αερίου. Υπό το φως της πείρας που αποκτήθηκε κατά την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς πρέπει να ληφθούν επιπλέον μέτρα προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι διατάξεις που διέπουν την πρόσβαση στις αποθήκες και στις άλλες επικουρικές υπηρεσίες και να ενισχυθεί ο διαχωρισμός της λειτουργίας του δικτύου μεταφοράς και διανομής και για το φυσικό αέριο, των εγκαταστάσεων αποθήκευσης και των εγκαταστάσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

(19) Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη έχουν επιλέξει να διασφαλίσουν τον ανταγωνισμό στην αγορά παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω διαφανούς διαδικασίας χορήγησης αδειών. Εντούτοις, πρέπει να διατηρηθεί η δυνατότητα για τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν την ασφάλεια του εφοδιασμού μέσω της προκήρυξης διαδικασίας πρόσκλησης υποβολής προσφορών, σε περίπτωση που δεν δημιουργείται επαρκές δυναμικό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, βάσει της διαδικασίας χορήγησης αδειών.

(20) Προς το συμφέρον της ασφάλειας του εφοδιασμού, πρέπει να παρακολουθείται το ισοζύγιο εφοδιασμού/ζήτησης στα επιμέρους κράτη μέλη, και να ακολουθείται από την υποβολή σχετικής έκθεσης για την κατάσταση που επικρατεί σε κοινοτικό επίπεδο, λαμβανομένου υπόψη του δυναμικού διασύνδεσης μεταξύ των περιοχών. Το εν λόγω έργο της παρακολούθησης πρέπει να διεξάγεται αρκετά νωρίς για να παρέχεται η δυνατότητα λήψεως των ενδεδειγμένων μέτρων, εάν διακυβεύεται η ασφάλεια του εφοδιασμού. Η κατασκευή και η συντήρηση των απαιτούμενων υποδομών δικτύου, συμπεριλαμβανομένου του δυναμικού διασύνδεσης, πρέπει να έχει ως στόχο να εξασφαλίζεται η σταθερότητα του εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.

(21) Τα κράτη μέλη οφείλουν να μεριμνούν, ώστε να παρέχεται στο βιοαέριο και στο αέριο που παράγεται από βιομάζα πρόσβαση χωρίς διακρίσεις στο δίκτυο φυσικού αερίου, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω πρόσβαση είναι συμβιβάσιμη με τους συναφείς τεχνικούς κανόνες και πρότυπα ασφαλείας.

(22) Τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια θα εξακολουθήσουν να αποτελούν σημαντικό σκέλος του εφοδιασμού των κρατών μελών με φυσικό αέριο και πρέπει να εξακολουθήσουν να υφίστανται, αποτελώντας εναλλακτική λύση για τις επιχειρήσεις εφοδιασμού με φυσικό αέριο, στο βαθμό που δεν υπονομεύουν τους αντικειμενικούς στόχους της παρούσας οδηγίας και είναι συμβιβάσιμα με τους κανόνες ανταγωνισμού της Συνθήκης.

(23) Τα κράτη μέλη οφείλουν να εξασφαλίζουν ότι όλοι οι πελάτες απολαύουν του δικαιώματος να εφοδιάζονται με ηλεκτρική ενέργεια συγκεκριμένης ποιότητας σε προσιτές, σαφώς συγκρίσιμες, διαφανείς και λογικές τιμές. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται επίσης να καταβάλλουν φροντίδα, ώστε όλοι οι τελικοί καταναλωτές οι οποίοι είναι συνδεδεμένοι με το δίκτυο φυσικού αερίου να ενημερώνονται σχετικά με τα δικαιώματά τους να προμηθεύονται φυσικό αέριο καθορισμένης ποιότητας σε λογικές τιμές. Προκειμένου να διασφαλιστεί η διατήρηση των υψηλότερων δυνατών επιπέδων παροχής δημόσιας υπηρεσίας στην Κοινότητα, όλα τα μέτρα που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη για την επίτευξη των στόχων της παρούσας οδηγίας πρέπει να κοινοποιούνται τακτικά στην Επιτροπή. Η Επιτροπή οφείλει να δημοσιεύει τακτικά έκθεση η οποία να αναλύει τα μέτρα που ελήφθησαν σε εθνικό επίπεδο για την επίτευξη των στόχων παροχής δημόσιας υπηρεσίας, συγκρίνοντας την αποτελεσματικότητά τους, με σκοπό να εισηγείται τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο για την επίτευξη των υψηλών επιπέδων παροχής δημόσιας υπηρεσίας.

(24) Η απαίτηση να κοινοποιείται στην Επιτροπή οιαδήποτε άρνηση χορήγησης άδειας για την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων παραγωγής, απεδείχθη ότι είναι άσκοπο διοικητικό βάρος και πρέπει, ως εκ τούτου, να καταργηθεί.

(25) Σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως προβλέπονται στο άρθρο 5 της Συνθήκης, οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης, συγκεκριμένα η δημιουργία πλήρως λειτουργικών εσωτερικών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, στις οποίες προέχει ο θεμιτός ανταγωνισμός, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και, ως εκ τούτου, μπορεί λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθεί καλύτερα από την Κοινότητα. Η παρούσα οδηγία περιορίζεται στα ελάχιστα που απαιτούνται προκειμένου να επιτευχθούν οι εν λόγω στόχοι και δεν επεκτείνεται πέραν αυτού που είναι αναγκαίο για τον εν λόγω σκοπό.

(26) Προκειμένου να διασφαλιστεί η ομοιογένεια στην αντιμετώπιση της πρόσβασης στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, καθώς και στην περίπτωση της διαμετακόμισης, πρέπει να καταργηθούν οι οδηγίες 90/547/EΟΚ και 91/296/EΟΚ.

(27) Ως εκ τούτου, πρέπει να τροποποιηθούν ανάλογα οι οδηγίες 96/92/ΕΚ και 98/30/ΕΚ.

(28) Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις βασικές αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από το Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Τροπολογίες της οδηγίας 96/92/EΚ

Η οδηγία 96/92/ΕΚ τροποποιείται ως ακολούθως:

(1) Τα άρθρα 1, 2 και 3 αντικαθίστανται από τα εξής άρθρα:

"Άρθρο 1

Η παρούσα οδηγία θεσπίζει κοινούς κανόνες που αφορούν την παραγωγή, τη μεταφορά, τη διανομή και τον εφοδιασμό ηλεκτρικής ενέργειας. Ορίζει τους κανόνες σχετικά με την οργάνωση και λειτουργία του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, την πρόσβαση στην αγορά, τα κριτήρια και τις διαδικασίες που ισχύουν για τις προσκλήσεις υποβολής προσφορών και τη χορήγηση αδειών καθώς και την εκμετάλλευση των δικτύων.

Άρθρο 2

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:

1) «παραγωγή»: η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

2) «παραγωγός»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο παράγει ηλεκτρική ενέργεια.

3) «αυτοπαραγωγός»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο παράγει ηλεκτρική ενέργεια κυρίως για ιδία χρήση.

4) «ανεξάρτητος παραγωγός»:

(a) ο παραγωγός που δεν ασκεί δραστηριότητες μεταφοράς ή διανομής στο έδαφος που καλύπτεται από το δίκτυο όπου είναι εγκατεστημένος.

(b) στα κράτη μέλη όπου δεν υπάρχουν κάθετα ολοκληρωμένες επιχειρήσεις και όπου εφαρμόζεται διαδικασία πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών, ο παραγωγός, σύμφωνα με τον ορισμό του στοιχείου α) ο οποίος ενδεχομένως δεν υπόκειται αποκλειστικά στην οικονομική προτεραιότητα του διασυνδεδεμένου δικτύου.

5) «μεταφορά»: η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μέσω διασυνδεδεμένου δικτύου υψηλής τάσης με σκοπό την παροχή σε τελικούς πελάτες ή σε διανομείς, μη συμπεριλαμβανομένου του εφοδιασμού.

6) "Διαχειριστής Δικτύου Μεταφοράς" το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ευθύνεται για τη λειτουργία, το οποίο μεριμνά για τη συντήρηση και, στην περίπτωση που αυτό είναι αναγκαίο, την ανάπτυξη του δικτύου μεταφοράς σε μία δεδομένη περιοχή και, ανάλογα με την εκάστοτε περίπτωση, τις διασυνδέσεις του με άλλα δίκτυα και για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης ικανότητας του δικτύου να ανταποκρίνεται στην εύλογη ζήτηση μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

7) «διανομή»: η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας σε δίκτυα διανομής μεσαίας και χαμηλής τάσης με σκοπό την παροχή σε πελάτες, μη συμπεριλαμβανομένου του εφοδιασμού.

8) "Διαχειριστής Δικτύου Μεταφοράς" το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ευθύνεται για τη λειτουργία, το οποίο μεριμνά για τη συντήρηση και, στην περίπτωση που αυτό είναι αναγκαίο, την ανάπτυξη του δικτύου μεταφοράς σε μία δεδομένη περιοχή και, ανάλογα με την εκάστοτε περίπτωση, για τις διασυνδέσεις του με άλλα δίκτυα και για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης ικανότητας του δικτύου να ανταποκρίνεται στην εύλογη ζήτηση διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.

9) «πελάτες»: οι χονδρικοί και τελικοί πελάτες ηλεκτρικής ενέργειας.

10) "χονδρέμποροι πελάτες": τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που αγοράζουν ηλεκτρική ενέργεια με σκοπό τη μεταπώλησή της εντός ή εκτός του δικτύου όπου είναι εγκατεστημένα.

11) "τελικός πελάτης" : ο πελάτης που αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια για δική του/της χρήση.

12) "οικιακός πελάτης": ο πελάτης που αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια προς δική του/της οικιακή κατανάλωση, αποκλειομένων των εμπορικών ή επαγγελματικών δραστηριοτήτων.

13) «μη οικιακός πελάτης»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια που δεν προορίζεται για τη δική του οικιακή χρήση, περιλαμβανομένων των παραγωγών και των χονδρεμπόρων πελατών.

14) «επιλέξιμοι πελάτες»: οι πελάτες που έχουν πρόσβαση σε ανταγωνιστικούς φορείς εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας.

15) "διασυνδέσεις" : ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται για τη διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων.

16) "διασυνδεδεμένο δίκτυο": το δίκτυο που αποτελείται από αριθμό δικτύων μεταφοράς και διανομής, τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με μια ή περισσότερες διασυνδέσεις.

17) "απευθείας γραμμή": είτε η γραμμή ηλεκτρικής ενέργειας η οποία συνδέει κάποια απομονωμένη μονάδα παραγωγής με έναν απομονωμένο πελάτη ή η γραμμή ηλεκτρικής ενέργειας η οποία συνδέει κάποιον παραγωγό ηλεκτρικής ενέργειας και μία επιχείρηση εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας η οποία προμηθεύει απευθείας τις δικές της εγκαταστάσεις, θυγατρικές επιχειρήσεις και επιλέξιμους πελάτες.

18) "οικονομική προτεραιότητα": ιεραρχική ταξινόμηση των πηγών προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας βάσει οικονομικών κριτηρίων.

19) "επικουρικές υπηρεσίες": όλες οι υπηρεσίες οι αναγκαίες για τη λειτουργία δικτύου μεταφοράς ή διανομής.

20) "χρήστης δικτύου": κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που τροφοδοτεί ένα δίκτυο μεταφοράς ή διανομής ή που τροφοδοτείται από ένα τέτοιο δίκτυο.

21) "προμήθεια" : η πώληση ηλεκτρικής ενέργειας σε πελάτες.

22) "ολοκληρωμένη επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας": η επιχείρηση που είναι κάθετα ή οριζόντια ολοκληρωμένη.

23) "κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση": η επιχείρηση ή ο όμιλος επιχειρήσεων οι αμοιβαίες σχέσεις των οποίων καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 3 του κανονισμού (EOK) 4064/89* του Συμβουλίου και όπου η ενδιαφερόμενη επιχείρηση/όμιλος ασκούν τουλάχιστον δύο ή περισσότερες από τις δραστηριότητες της μεταφοράς, της διανομής, της παραγωγής και του εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας.

24) "οριζόντια ολοκληρωμένη επιχείρηση": η επιχείρηση που ασκεί μια τουλάχιστον από τις δραστηριότητες παραγωγής προς πώληση ή μεταφοράς ή διανομής, ή παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και άλλη δραστηριότητα άσχετη προς την ηλεκτρική ενέργεια.

25) "διαδικασία πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών": η διαδικασία με την οποία πρόκειται να καλυφθούν προγραμματισμένες πρόσθετες ανάγκες και αντικατάσταση δυναμικού μέσω προμηθειών από νέο ή υφιστάμενο δυναμικό παραγωγής.

26) "μακροπρόθεσμος προγραμματισμός": ο προγραμματισμός των αναγκών πραγματοποίησης επενδύσεων σε συνάρτηση με το δυναμικό παραγωγής, μεταφοράς και διανομής σε μακροπρόθεσμη βάση, προκειμένου να καλυφθεί η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο και να εξασφαλιστεί ο εφοδιασμός των πελατών.

27) "μικρό απομονωμένο δίκτυο": κάθε δίκτυο με κατανάλωση κατώτερη των 2500 GWh το 1996, στο οποίο ποσότητα κατώτερη του 5% της ετήσιας κατανάλωσής του προέρχεται από διασύνδεση με άλλα δίκτυα.

28) "έλλειψη ενεργειακής ισορροπίας": η διαφορά μεταξύ της ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας η οποία κοινοποιείται στο Διαχειριστή του Δικτύου Μεταφοράς ή Διανομής με στόχο τη διοχέτευση ή την απόσυρσή της σε μία ή περισσότερες δεδομένες τοποθεσίες κατά τη διάρκεια ενός δεδομένου χρονικού διαστήματος και της προσμετρώμενης ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας η οποία αποσύρεται ή διοχετεύεται σε μία ή περισσότερες δεδομένες τοποθεσίες κατά τη διάρκεια της αυτής χρονικής περιόδου.

29) "ασφάλεια": τόσο η εξασφάλιση του εφοδιασμού και της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, όσο και η τεχνική ασφάλεια.

30) "διαχείριση της ενεργειακής απόδοσης/του σκέλους της ζήτησης": η καθολική ή ολοκληρωμένη προσέγγιση στόχος της οποίας είναι ο επηρεασμός της ποσότητας και της χρονικής στιγμής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας και των φορτίων αιχμής παραχωρώντας το προβάδισμα στις επενδύσεις που γίνονται για την υλοποίηση μέτρων ενεργειακής απόδοσης ή άλλων μέτρων, όπως οι διαρρήξιμες συμβάσεις προμήθειας, μέσω επενδύσεων για την αύξηση του δυναμικού παραγωγής, εάν οι προαναφερόμενες επενδύσεις αποτελούν την αποτελεσματικότερη και οικονομικά πιο προσοδοφόρα εναλλακτική λύση, λαμβανομένου υπόψη του θετικού περιβαλλοντικού αντίκτυπου που θα προκύψει από τη μειωμένη κατανάλωση ενέργειας και από την εξασφάλιση του εφοδιασμού και των πτυχών του συναφούς με αυτήν κόστους διανομής.

31) "ανανεώσιμες πηγές ενέργειας": οι ανανεώσιμες μη ορυκτές πηγές ενέργειας (αιολικές, ηλιακές, γεωθερμικές, θαλάσσιες, παλιρροιακές, υδροηλεκτρικές, από βιομάζα, από τα εκλυόμενα αέρια στις χωματερές, την κατεργασία λυμάτων, τα αέρια που παράγονται από μονάδες και τα βιοαέρια).

32) "παραγωγή διανομής": νοούνται οι μονάδες παραγωγής που συνδέονται με το δίκτυο διανομής χαμηλής τάσης.

33) «κοινοποίηση»: νοείται η διάθεση σε ομαδοποιημένη μορφή εμπορικών πληροφοριών σχετικά με την παραγωγή της χρησιμοποιούμενης ηλεκτρικής ενέργειας και σε συνάρτηση με τις πηγές που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τον τόπο εγκατάστασής τους ή τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Άρθρο 3

1. Τα κράτη μέλη, βάσει της θεσμικής τους οργάνωσης και τηρώντας δεόντως την αρχή της επικουρικότητας, μεριμνούν ώστε, με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, η εκμετάλλευση των επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας να διενεργείται σύμφωνα με τις αρχές της παρούσας οδηγίας, με προοπτική την επίτευξη μιας ανταγωνιστικής και αειφόρου αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, και να μην γίνονται διακρίσεις μεταξύ επιχειρήσεων όσον αφορά τα δικαιώματα ή τις υποχρεώσεις τους.

2. Τηρώντας πλήρως τις οικείες διατάξεις της Συνθήκης, και ιδίως το άρθρο 86, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλλουν στις επιχειρήσεις ηλεκτρισμού υποχρεώσεις παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, προς το γενικότερο οικονομικό συμφέρον, οι οποίες μπορούν να αφορούν την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας του εφοδιασμού, την τακτική παροχή, την ποιότητα και τις τιμές, καθώς και την προστασία του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας του κλίματος μέσω της ενεργειακής απόδοσης. Οι υποχρεώσεις αυτές πρέπει να ορίζονται σαφώς, να είναι διαφανείς, αμερόληπτες και επαληθεύσιμες. Ως μέσο για την υλοποίηση των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας σχετικά με την ασφάλεια του εφοδιασμού, την ενεργειακή απόδοση/τη διαχείριση από την πλευρά της ζήτησης και προς το σκοπό της εκπλήρωσης των περιβαλλοντικών στόχων, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο, τα κράτη μέλη δύνανται να εφαρμόσουν μακροπρόθεσμο προγραμματισμό, λαμβάνοντας υπόψη το ενδεχόμενο ότι τρίτα μέρη ζητούν πρόσβαση στο δίκτυο.

3. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι σε όλους τους τελικούς πελάτες παρέχεται το ευεργέτημα της καθολικής υπηρεσίας, δηλαδή το δικαίωμα να προμηθεύονται ηλεκτρική ενέργεια συγκεκριμένης ποιότητας, εντός του εδάφους τους, σε προσιτές και λογικές τιμές. Προς το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να καθορίσουν τον προμηθευτή της τελευταίας επιλογής. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να επιβάλουν στις εταιρείες διανομής την υποχρέωση σύνδεσης των πελατών με το δίκτυό τους υπό όρους, προϋποθέσεις και τιμολόγια που καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 22 παράγραφος 2.

4. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα κατάλληλα μέτρα προς προστασία των τελικών πελατών, και καταβάλλουν ιδίως μέριμνα για την ύπαρξη των κατάλληλων ρητρών διασφάλισης με στόχο την προστασία των ευάλωτων καταναλωτών από τον κίνδυνο αποσύνδεσής τους. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη δύνανται να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας των τελικών πελατών στις απομακρυσμένες περιοχές. Διασφαλίζουν υψηλά επίπεδα προστασίας των πελατών και ιδίως σε συνάρτηση με το επίπεδο διαφάνειας των συμβατικών όρων και προϋποθέσεων, των γενικών πληροφοριών και των μηχανισμών διευθέτησης διαφορών. Τα κράτη μέλη πρέπει να καταβάλουν φροντίδα, ώστε ο επιλέξιμος πελάτης να είναι ουσιαστικά σε θέση να αλλάξει επιλέγοντας ένα νέο προμηθευτή. Στα μέτρα αυτά συμπεριλαμβάνονται ιδίως τα μέτρα που αναλύονται στο παράρτημα.

5. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας διευκρινίζουν στους λογαριασμούς και στο σύνολο του διαφημιστικού και προπαγανδιστικού υλικού που τίθεται στη διάθεση των τελικών πελατών:

α) την ποσοστιαία συνεισφορά κάθε ενεργειακής πηγής στο εμπορικό μείγμα καυσίμου για την ηλεκτρική ενέργεια που χορηγείται.

β) το συνολικό μείγμα καυσίμου της επιχείρησης τροφοδοσίας κατά τη διάρκεια του προηγουμένου έτους.

γ) τη σχετική βαρύτητα κάθε ενεργειακής πηγής σε συνάρτηση με την παραγωγή αερίων θερμοκηπίου.

Όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια που προέρχεται από δίκτυο ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας, επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται τα αθροιστικά στοιχεία που έχουν χορηγηθεί για τις ανταλλαγές κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους.

6. Τα κράτη μέλη πρέπει να θέτουν σε εφαρμογή τα ενδεδειγμένα μέτρα προς επίτευξη των στόχων της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής, αλλά και της περιβαλλοντικής προστασίας, τα οποία ενδέχεται να συμπεριλαμβάνουν μέτρα ενεργειακής απόδοσης/διαχείρισης του σκέλους της ζήτησης και μέσα προς καταπολέμηση των κλιματικών μεταβολών, και εξασφάλισης του εφοδιασμού. Τα μέτρα αυτά ενδέχεται να περιλαμβάνουν ιδίως την παροχή κατάλληλων οικονομικών κινήτρων, με χρήση, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, όλων των υφιστάμενων εθνικών και κοινοτικών λειτουργικών μέσων, για τους σκοπούς της συντήρησης και της κατασκευής της απαιτούμενης υποδομής δικτύου, συμπεριλαμβανομένου του δυναμικού διασύνδεσης.

7. Τα κράτη μέλη δύναται να αποφασίζουν να μην εφαρμόσουν τις διατάξεις των άρθρων 5, 6, 16 και 21, καθόσον η εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων θα παρεμπόδιζε, από νομική ή πραγματική άποψη, την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που επιβάλλονται στις επιχειρήσεις ηλεκτρισμού προς το κοινό οικονομικό συμφέρον, και εφόσον η ανάπτυξη των συναλλαγών δεν επηρεάζεται σε βαθμό που να αντιβαίνει προς τα συμφέροντα της Κοινότητας. Τα συμφέροντα της Κοινότητας περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη ανταγωνισμού όσον αφορά τους επιλέξιμους πελάτες σύμφωνα με την παρούσα οδηγία και το άρθρο 86 της Συνθήκης.

8. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν, κατά την έναρξη εφαρμογής της παρούσας οδηγίας όλα τα μέτρα που θεσπίζουν για την εκπλήρωση της καθολικής υπηρεσίας και των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας του καταναλωτή και του περιβάλλοντος και του πιθανού αντίκτυπου για τις εθνικές και διεθνείς συνθήκες ανταγωνισμού, ανεξαρτήτως εάν τα εν λόγω μέτρα απαιτούν την παρέκκλιση από τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας. Στη συνέχεια, ενημερώνουν την Επιτροπή, ανά διετία, σχετικά με κάθε τροποποίηση των εν λόγω μέτρων ανεξαρτήτως του εάν τα μέτρα αυτά επιβάλλουν την παρέκκλιση από τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας.

*ΕΕ L 257, 21.9.90, σ. 13."

(2) Το άρθρο 4 διαγράφεται.

(3) Τα άρθρα 5 και 6 αντικαθίστανται από τα ακόλουθα άρθρα:

"Άρθρο 5

1. Για την κατασκευή του νέου δυναμικού παραγωγής, τα κράτη μέλη εγκρίνουν μία διαδικασία χορήγησης αδειών, η οποία διενεργείται σύμφωνα με αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια.

2. Τα κράτη μέλη ορίζουν τα κριτήρια χορήγησης των αδειών κατασκευής του δυναμικού παραγωγής στο έδαφός τους. Τα εν λόγω κριτήρια αφορούν:

(α) την ασφάλεια και την διασφάλιση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, των εγκαταστάσεων και του σχετικού εξοπλισμού,

(β) την προστασία της δημόσιας υγείας και της ασφάλειας,

(γ) την προστασία του περιβάλλοντος,

(δ) την χρήση γης και την χωροθέτηση,

(ε) τη χρήση δημόσιων εκτάσεων,

(στ) την ενεργειακή απόδοση,

(ζ) τη φύση των πρωτογενών πηγών,

(η) τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αιτούντος, όπως οι τεχνικές, οικονομικές και χρηματοοικονομικές δυνατότητες,

(θ) τη συμμόρφωση με τα μέτρα που εγκρίθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 3.

3. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία μέτρα προς ευθυγράμμιση και επίσπευση των διαδικασιών χορήγησης αδειών για τις μικρές και/ή τις εγκατεστημένες μονάδες παραγωγής. Τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται σε όλες τις εγκαταστάσεις με ισχύ μικρότερη των 15 MW και σε όλη τη διανεμημένη παραγωγή.

4. Οι διαδικασίες και τα κριτήρια χορήγησης των αδειών δημοσιοποιούνται. Οι αιτούντες ενημερώνονται για τους λόγους οιασδήποτε άρνησης χορήγησης άδειας. Οι λόγοι πρέπει να είναι αντικειμενικοί, αμερόληπτοι, απολύτως βάσιμοι και δεόντως τεκμηριωμένοι. Στη διάθεση των αιτούντων είναι οι σχετικές διαδικασίες προσφυγής.

Άρθρο 6

1. Χάριν της ασφάλειας της προμήθειας και της προστασίας του περιβάλλοντος, τα κράτη μέλη κατοχυρώνουν τη δυνατότητα προκήρυξης των διαδικασιών πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών για τη δημιουργία νέου δυναμικού ή μέτρων ενεργειακής απόδοσης/διαχείρισης της ζήτησης, βάσει δημοσιευμένων κριτηρίων. Εντούτοις, η διαδικασία της πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών μπορεί να προκηρύσσεται μόνον εάν βάσει της διαδικασίας χορήγησης αδειών το δυναμικό που δημιουργείται ή τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης/διαχείρισης του σκέλους της ζήτησης τα οποία λαμβάνονται δεν επαρκούν για την κατοχύρωση της ασφάλειας του εφοδιασμού και την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων.

2. Τα κράτη μέλη επιτρέπεται να κατοχυρώσουν τη δυνατότητα, χάριν της ασφάλειας της περιβαλλοντικής προστασίας και της προώθησης νέων εκκολαπτόμενων τεχνολογιών, προκήρυξης προσκλήσεων προς υποβολή προσφορών για τη δημιουργία νέου δυναμικού παραγωγής βάσει δημοσιευμένων κριτηρίων. Η πρόσκληση αυτή επιτρέπεται να σχετίζεται με το νέο δυναμικό ή τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης/διαχείρισης του σκέλους της ζήτησης. Η διαδικασία της πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών δεν μπορεί εντούτοις να προκηρυχθεί εάν, με βάση τη διαδικασία χορήγησης των αδειών, το δυναμικό παραγωγής που κατασκευάζεται ή τα μέτρα τα οποία λαμβάνονται δεν επαρκούν για την επίτευξη των προαναφερόμενων στόχων.

3. Οι λεπτομέρειες της διαδικασίας υποβολής προσφορών για μέσα δυναμικού παραγωγής και μέτρα ενεργειακής απόδοσης/διαχείρισης της ζήτησης δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τουλάχιστον έξι μήνες πριν από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των προσφορών

Οι προδιαγραφές των προσφορών είναι διαθέσιμες σε όλες τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στο έδαφος κράτους μέλους εγκαίρως, ώστε να διαθέτουν τον απαιτούμενο χρόνο για την υποβολή της προσφοράς.

Οι προδιαγραφές των προσφορών περιέχουν λεπτομερή περιγραφή των απαιτήσεων της σύμβασης και της διαδικασίας που θα ακολουθήσουν όλοι οι προσφέροντες καθώς και εξαντλητικό κατάλογο των κριτηρίων που διέπουν την επιλογή των προσφερόντων και την ανάθεση της σύμβασης συμπεριλαμβανομένων των κινήτρων που παρέχονται, όπως οι επιδοτήσεις, που καλύπτονται από τους όρους της πρόσκλησης. Οι προδιαγραφές αυτές αφορούν επίσης τους τομείς που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 2.

4. Στις προσκλήσεις υποβολής προσφοράς για το απαιτούμενο παραγωγικό δυναμικό, θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη οι προσφορές υφισταμένων μονάδων παραγωγής για εφοδιασμό σε ηλεκτρική ενέργεια οι οποίες συνοδεύονται από μακροπρόθεσμες εγγυήσεις, εφόσον με τον τρόπο αυτό αντιμετωπίζονται οι συμπληρωματικές απαιτήσεις.

5. Τα κράτη μέλη ορίζουν μία δημόσια αρχή ή δημόσιο φορέα, ή ιδιωτικό φορέα ανεξάρτητο από δραστηριότητες παραγωγής, μεταφοράς, διανομής και εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας, που μπορεί να είναι η εθνική ρυθμιστική αρχή η οποία αναφέρεται στο άρθρο 22 παράγραφος 1, υπεύθυνη(ο) για την οργάνωση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο της διαδικασίας υποβολής προφορών που αναφέρονται στις παραγράφους 1 έως 4. Όπου ο Διαχειριστής του Δικτύου Μεταφοράς είναι πλήρως ανεξάρτητος από τις άλλες δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με το δίκτυο μεταφοράς, από την άποψη του ιδιοκτησιακού καθεστώτος, ο Διαχειριστής του Δικτύου Μεταφοράς μπορεί να διορίζεται ως ο φορέας που είναι υπεύθυνος για την οργάνωση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο της διαδικασίας της πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών. Η εν λόγω αρχή ή οργανισμός λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για τη διασφάλιση της εμπιστευτικότητας των πληροφοριών που περιέχονται στις προσφορές.

(4) Εισάγεται το εξής άρθρο 6α:

"Άρθρο 6a

Τα κράτη μέλη ή οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 22 παράγραφος 1 μεριμνούν για την παρακολούθηση των θεμάτων της ασφάλειας του εφοδιασμού. Η παρακολούθηση αυτή καλύπτει ειδικότερα το ισοζύγιο προσφοράς/ζήτησης στην εθνική αγορά, το επίπεδο της αναμενόμενης ζήτησης στο μέλλον και το προβλεπόμενο επιπλέον δυναμικό που βρίσκεται υπό προγραμματισμό ή κατασκευή, καθώς και την ποιότητα και το επίπεδο συντήρησης των δικτύων. Δημοσιεύουν, το αργότερο μέχρι την 31η Ιουλίου κάθε έτους, έκθεση, η οποία σκιαγραφεί τα πορίσματά της παρακολούθησης των εν λόγω θεμάτων, καθώς επίσης οιαδήποτε μέτρα ελήφθησαν ή προβλέπεται να ληφθούν προκειμένου να αντιμετωπισθούν τα θέματα αυτά και διαβιβάζει πάραυτα την εν λόγω έκθεση στην Επιτροπή

(5) Το άρθρο 7 αντικαθίσταται από το εξής άρθρο:

"Άρθρο 7

1. Τα κράτη μέλη ορίζουν, ή ζητούν από επιχειρήσεις που είναι ιδιοκτήτριες των δικτύων μεταφοράς να ορίσουν, για τη χρονική περίοδο που θα προσδιορισθεί από τα κράτη μέλη βάσει κριτηρίων απόδοσης και οικονομικής ισορροπίας, έναν ή περισσότερους διαχειριστές μεταφοράς δικτύου.

2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για την εκπόνηση και τη δημοσίευση τεχνικών κανόνων που ορίζουν τις στοιχειώδεις τεχνικές απαιτήσεις για το σχεδιασμό και τη λειτουργία όσον αφορά τη σύνδεση στο δίκτυο εγκαταστάσεων παραγωγής, δικτύων διανομής, εξοπλισμού άμεσα συνδεδεμένων καταναλωτών, κυκλωμάτων διασυνδέσεων και απευθείας γραμμών. Οι απαιτήσεις αυτές πρέπει να εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα των δικτύων, να είναι αντικειμενικές και αμερόληπτες. Κοινοποιούνται στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας 98/34/ΕΚ*.

3. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ο Διαχειριστής του Δικτύου Μεταφοράς είναι υπεύθυνος για:

α) τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης ικανότητας του δικτύου να ανταποκρίνεται στην εύλογη ζήτηση για τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας.

β) την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού με την ύπαρξη επαρκούς δυναμικού μεταφοράς και αξιοπιστίας του δικτύου.

γ) τη διαχείριση των ροών ενέργειας στο δίκτυο και πρέπει να συνεκτιμά τις ανταλλαγές με άλλα διασυνδεδεμένα δίκτυα. Για το σκοπό αυτό, ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς είναι υπεύθυνος για να εξασφαλίζει την ασφάλεια, αξιοπιστία και απόδοση του δικτύου και, στα πλαίσια αυτά, για να μεριμνά ώστε να είναι διαθέσιμες όλες οι αναγκαίες επικουρικές υπηρεσίες.

δ) την παροχή στο διαχειριστή κάθε άλλου δικτύου με το οποίο είναι διασυνδεδεμένο το δίκτυό του επαρκών πληροφοριών για την ασφαλή και αποδοτική λειτουργία καθώς και τη συντονισμένη ανάπτυξη και τη διαλειτουργικότητα του διασυνδεδεμένου δικτύου.

ε) την αποφυγή κάθε διάκρισης μεταξύ των χρηστών ή των κατηγοριών χρηστών του δικτύου, και δη κάθε διάκρισης υπέρ των θυγατρικών του επιχειρήσεων ή μετόχων του.

4.. O Διαχειριστής του Δικτύου Μεταφοράς, εάν δεν είναι ήδη απολύτως ανεξάρτητος από άλλες δραστηριότητες που δεν συνδέονται με το δίκτυο μεταφοράς, από άποψη ιδιοκτησιακού καθεστώτος, εντός του πλαισίου της ολοκληρωμένης επιχείρησης ηλεκτρικής ενέργειας, πρέπει να είναι ανεξάρτητος τουλάχιστον από άποψη νομικής μορφής, οργάνωσης και λήψης αποφάσεων από τις λοιπές δραστηριότητες που δεν συνδέονται με τη μεταφορά.

Προκειμένου να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία του διαχειριστή του ολοκληρωμένου δικτύου μεταφοράς, εφαρμόζονται τα ακόλουθα ελάχιστα κριτήρια:

(α) τα πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση του δικτύου μεταφοράς δεν επιτρέπεται να συμμετέχουν σε διαρθρωτικές δομές της ολοκληρωμένης επιχείρησης ηλεκτρικής ενέργειας οι οποίες είναι υπεύθυνες, άμεσα ή έμμεσα, για την καθημερινή εκτέλεση των δραστηριοτήτων παραγωγής, διανομής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.

(β) πρέπει να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα επαγγελματικά συμφέροντα των προσώπων που είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση του Διαχειριστή του Δικτύου Μεταφοράς λαμβάνονται υπόψη κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ότι είναι σε θέση να ενεργούν με ανεξαρτησία.

(γ) ο Διαχειριστής του Δικτύου Μεταφοράς πρέπει να διαθέτει αποτελεσματικές εξουσίες λήψεως των σχετικών αποφάσεων, ανεξάρτητα από την ολοκληρωμένη επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας, όσον αφορά τα περιουσιακά στοιχεία που είναι αναγκαία για τη συντήρηση και την ανάπτυξη του δικτύου.

(δ) ο διαχειριστής του δικτύου πρέπει να καταρτίζει πρόγραμμα συμμόρφωσης, στο οποίο αναλύονται τα μέτρα που έχουν ληφθεί προκειμένου να διασφαλιστεί ότι αποκλείεται μεροληπτική συμπεριφορά. Το πρόγραμμα πρέπει να περιλαμβάνει τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τους εργαζομένους προκειμένου να επιτευχθεί ο εν λόγω στόχος. Πρέπει να καταρτίζεται και η τήρησή του να παρακολουθείται από ένα επιφορτισμένο με τα θέματα συμμόρφωσης στέλεχος. Το επιφορτισμένο με τα θέματα συμμόρφωσης στέλεχος υποβάλλει στην εθνική ρυθμιστική αρχή η οποία αναφέρεται στο Άρθρο 22 (1), ετήσια έκθεση στην οποία περιγράφονται τα μέτρα που έχουν ληφθεί, η οποία και δημοσιεύεται.

*ΕΕ L 204, 21.7.1998, σ. 37."

(6) Εντάσσεται το ακόλουθο άρθρο 7α:

"Άρθρο 7a

Οι διαχειριστές του δικτύου μεταφοράς προμηθεύονται την ενέργεια που χρησιμοποιούν προς εκπλήρωση της λειτουργικής τους αποστολής με διαφανείς, αμερόληπτες και βασιζόμενες στην αγορά διαδικασίες."

(7) Στο άρθρο 8, προστίθενται οι εξής παράγραφοι 5 και 6:

"5. Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτήσουν από τους διαχειριστές του δικτύου μεταφοράς να τηρούν ορισμένες ελάχιστες προδιαγραφές για τη συντήρηση και την ανάπτυξη του δικτύου μεταφοράς, συμπεριλαμβανομένου του δυναμικού διασύνδεσης.

6. Οι κανόνες που θεσπίζονται από τους διαχειριστές των δικτύων μεταφοράς για την εξισορρόπηση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, είναι αντικειμενικοί, διαφανείς και αμερόληπτοι, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων που θεσπίζονται για τη χρέωση τελών στους χρήστες των δικτύων τους για την έλλειψη ενεργειακής ισορροπίας. Οι όροι και προϋποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων και των τιμολογίων για την παροχή τέτοιων υπηρεσιών εκ μέρους των διαχειριστών των δικτύων μεταφοράς, καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 22, παράγραφος 2, κατά τρόπο αμερόληπτο, που αντικατοπτρίζει τις επικρατούσες τιμές της αγοράς και δημοσιεύονται.

(8) Τα άρθρα 9 και 10 αντικαθίστανται από τα ακόλουθα άρθρα:

"Άρθρο 9

Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 13 ή οποιουδήποτε άλλου νόμιμου καθήκοντος κοινοποίησης των πληροφοριών, ο διαχειριστής τoυ δικτύoυ μεταφoράς oφείλει vα τηρεί τηv εμπιστευτικότητα τωv εμπoρικά ευαίσθητωv πληρoφoριώv oι oπoίες περιέρχovται εις γvώση τoυ κατά τηv εκτέλεση τωv καθηκόvτωv τoυ, και οφείλει να αποτρέπει την κοινοποίηση με μεροληπτικό τρόπο στοιχείων σχετικά με τις δικές του δραστηριότητες τα οποία ενδέχεται να είναι εμπορικά πλεονεκτικά.

Άρθρο 10

1. Τα κράτη μέλη ορίζουν, ή ζητούν από τις επιχειρήσεις που είναι ιδιοκτήτριες των δικτύων διανομής ή υπεύθυνες για αυτά να ορίσουν έναν ή περισσότερους διαχειριστές του δικτύου. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο διαχειριστής να ενεργεί σύμφωνα με τα άρθρα 10 παράγραφος 2, 11 και 12.

2. Εάν δεν είναι ήδη, από άποψη ιδιοκτησιακού καθεστώτος, απολύτως ανεξάρτητος από άλλες δραστηριότητες που δεν συνδέονται με το δίκτυο διανομής, ο διαχειριστής του δικτύου διανομής, πρέπει να είναι, τουλάχιστον από άποψη νομικής μορφής, οργάνωσης και λήψης αποφάσεων, ανεξάρτητος από τις λοιπές δραστηριότητες που δεν συνδέονται με την διανομή, στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης επιχείρησης ηλεκτρικής ενέργειας.

Προκειμένου να διασφαλισθεί η ανεξαρτησία του διαχειριστή του ολοκληρωμένου δικτύου, εφαρμόζονται τα ακόλουθα ελάχιστα κριτήρια:

(α) τα πρόσωπα τα οποία είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση του δικτύου διανομής δεν επιτρέπεται να συμμετέχουν σε διαρθρωτικές δομές της ολοκληρωμένης επιχείρησης ηλεκτρικής ενέργειας οι οποίες είναι υπεύθυνες, άμεσα ή έμμεσα, για την καθημερινή εκτέλεση των δραστηριοτήτων παραγωγής, μεταφοράς και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.

(β) πρέπει να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα επαγγελματικά συμφέροντα των προσώπων που είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση του δικτύου διανομής λαμβάνονται υπόψη κατά τρόπον ώστε να διασφαλίζεται ότι είναι σε θέση να ενεργούν με ανεξαρτησία.

(γ) ο διαχειριστής του δικτύου διανομής πρέπει να διαθέτει επαρκή δικαιώματα λήψεως των σχετικών αποφάσεων, ανεξάρτητα από την ολοκληρωμένη επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας, σε συνάρτηση με τα περιουσιακά στοιχεία που είναι αναγκαία για τη συντήρηση και την ανάπτυξη του δικτύου.

(δ) ο διαχειριστής του δικτύου πρέπει να καταρτίζει πρόγραμμα συμμόρφωσης, το οποίο να περιλαμβάνει τα μέτρα που έχουν ληφθεί προκειμένου να διασφαλιστεί ότι αποκλείεται μεροληπτική συμπεριφορά. Το πρόγραμμα πρέπει να περιλαμβάνει τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τους εργαζομένους προκειμένου να επιτευχθεί ο εν λόγω στόχος. Πρέπει να καταρτίζεται και η τήρησή του να παρακολουθείται από ένα επιφορτισμένο με τα θέματα συμμόρφωσης στέλεχος. Το επιφορτισμένο με τα θέματα συμμόρφωσης στέλεχος υποβάλλει στην εθνική ρυθμιστική αρχή η οποία αναφέρεται στο Άρθρο 22(1), ετήσια έκθεση στην οποία περιγράφονται τα μέτρα που έχουν ληφθεί, η οποία και δημοσιεύεται.

Οι διατάξεις της παραγράφου αυτής εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2004. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίζουν ότι οι διατάξεις της παραγράφου αυτής δεν θα εφαρμόζονται στις ολοκληρωμένες επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας οι οποίες εξυπηρετούν λιγότερους από 100.000 πελάτες."

(9) Εντάσσεται το ακόλουθο άρθρο 10α:

"Άρθρο 10a

Οι διαχειριστές του δικτύου διανομής μεριμνούν για την προμήθεια της ενέργειας την οποία χρησιμοποιούν προς κάλυψη των απωλειών ενεργείας και την διατήρηση του δυναμικού του δικτύου τους, ακολουθώντας διαδικασίες που είναι διαφανείς, δεν επιβάλλουν διακρίσεις και βασίζονται στους νόμους της αγοράς."

(10) Στο άρθρο 11, προστίθενται οι ακόλουθες παράγραφοι 4 και 5:

"4. Όπου οι διαχειριστές του δικτύου διανομής είναι υπεύθυνοι για την εξισορρόπηση του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, οι κανόνες οι οποίοι θεσπίζονται από αυτούς προς το σκοπό αυτό πρέπει να είναι αντικειμενικοί, να είναι διαφανείς και να μην θεσπίζουν διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για την χρέωση των τελών στους χρήστες των δικτύων τους για την έλλειψη ενεργειακής ισορροπίας. Οι όροι και οι προϋποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων και των τιμολογίων, για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών από τους διαχειριστές του δικτύου διανομής καθορίζονται σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 22 παράγραφος 2, κατά τρόπο αμερόληπτο που να αντικατοπτρίζει το κόστος και δημοσιεύονται.

5. Ο διαχειριστής του δικτύου διανομής πρέπει να εξετάζει, όταν προγραμματίζει την ανάπτυξη του δικτύου διανομής, τη λήψη μέτρων ενεργειακής απόδοσης/διαχείρισης στο σκέλος της ζήτησης και/ή διανεμημένης παραγωγής τα οποία δύνανται να υποκαταστήσουν την ανάγκη αναβάθμισης ή υποκατάστασης του δυναμικού ηλεκτρικής ενεργείας."

(11) Το άρθρο 12 αντικαθίσταται από το εξής άρθρο:

"Άρθρο 12

Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 13 ή οποιουδήποτε άλλου νόμιμου καθήκοντος κοινοποίησης των πληροφοριών, ο διαχειριστής τoυ δικτύoυ διανομής oφείλει vα τηρεί τηv εμπιστευτικότητα τωv εμπoρικά ευαίσθητωv πληρoφoριώv oι oπoίες περιέρχovται εις γvώση τoυ κατά τηv εκτέλεση τωv καθηκόvτωv τoυ, και οφείλει να αποτρέπει την κοινοποίηση με μεροληπτικό τρόπο στοιχείων σχετικά με τις δικές του δραστηριότητες τα οποία ενδέχεται να είναι εμπορικά πλεονεκτικά."

(12) Εντάσσεται το ακόλουθο άρθρο 12α:

"Άρθρο 12a

Οι κανόνες του άρθρου 7 παράγραφος 4 και του άρθρου 10 παράγραφος 4 δεν εμποδίζουν να ασκεί δραστηριότητα διαχειριστής συνδυασμένου δικτύου μεταφοράς και διανομής, ο οποίος από άποψη νομικής μορφής, οργάνωσης και λήψης αποφάσεων, είναι πλήρως ανεξάρτητος από άλλες δραστηριότητες που δεν συνδέονται με τη λειτουργία του συστήματος μεταφοράς και διανομής και ο οποίος ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του άρθρου 7, παράγραφος 4."

(13) Το άρθρο 13 αντικαθίσταται από το εξής άρθρο:

"Άρθρο 13

Τα κράτη μέλη ή κάθε αρμόδια αρχή πoυ oρίζoυv καθώς και oι εθνικές ρυθμιστικές αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 22 παράγραφος 1, έχoυv δικαίωμα πρόσβασης στoυς λoγαριασμoύς τωv επιχειρήσεωv παραγωγής, μεταφoράς, διαvoμής και προμήθειας, τoυς oπoίoυς χρειάζovται vα συμβoυλευθoύv κατά τη διεvέργεια τωv ελέγχωv τoυς."

(14) Στο άρθρο 14, η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από την εξής παράγραφο:

"3. Οι ολοκληρωμένες ηλεκτρικές επιχειρήσεις τηρούν, στην εσωτερική λογιστική τους, χωριστούς λογαριασμούς για τις δραστηριότητες μεταφοράς, διανομής, παραγωγής, και προμήθειας, και, όπου χρειάζεται, σε ενοποιημένη βάση, για τις άλλες δραστηριότητες εκτός του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, όπως ακριβώς θα όφειλαν να πράττουν εάν οι εν λόγω δραστηριότητες ασκούνταν από διαφορετικές επιχειρήσεις, προκειμένου να αποφεύγονται οι διακρίσεις, οι διασταυρούμενες επιχορηγήσεις και οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Τηρούν χωριστούς λογαριασμούς για τις δραστηριότητες προμήθειας για τους επιλέξιμους πελάτες και τις δραστηριότητες προμήθειας για τους μη επιλέξιμους πελάτες. Τα έσοδα που εισπράττονται από το ιδιοκτησιακό καθεστώς του δικτύου μεταφοράς/διανομής διευκρινίζονται στους λογαριασμούς. Όπου αυτό είναι αναγκαίο, τηρούν ενοποιημένους λογαριασμούς για τις άλλες δραστηριότητες, εκτός της ηλεκτρικής ενέργειας. Οι εσωτερικοί λογαριασμοί περιλαμβάνουν ισολογισμό και λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσεως για κάθε δραστηριότητα.

3α. Τα κράτη μέλη δύνανται να αποφασίσουν ότι οι εταιρείες με ετήσια παραγωγή που δεν υπερβαίνει το 1 TWh δεν είναι υποχρεωμένες να δημοσιεύουν χωριστούς λογαριασμούς για την παραγωγή και προμήθεια. Έπειτα από σχετικό αίτημα της εθνικής ρυθμιστικής αρχής που αναφέρεται στο άρθρο 22 παράγραφος 1, υποχρεούνται να χορηγούν τους χωριστούς λογαριασμούς στην εν λόγω αρχή."

(15) Το άρθρο 15 διαγράφεται.

(16) Το άρθρο 16 αντικαθίσταται από το εξής άρθρο:

"Άρθρο 16

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την υλοποίηση ενός συστήματος για την πρόσβαση τρίτων στα δίκτυα μεταφοράς και διανομής με βάση δημοσιευμένα τιμολόγια, τα οποία ισχύουν για όλους τους επιλέξιμους πελάτες και τα οποία εφαρμόζονται αντικειμενικά και χωρίς διακρίσεις μεταξύ των χρηστών του δικτύου. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα εν λόγω τιμολόγια ή οι μέθοδοι που διέπουν τον υπολογισμό τους εγκρίνονται πριν από την έναρξη ισχύος τους από την εθνική ρυθμιστική αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 22 παράγραφος 1 και ότι τα εν λόγω τιμολόγια δημοσιεύονται πριν από την έναρξη ισχύος τους.

2. Ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς ή διανομής δύναται να αρνηθεί την πρόσβαση στις περιπτώσεις που του λείπει το απαιτούμενο δυναμικό. Για την εν λόγω άρνηση πρέπει να χορηγείται η δεόντως τεκμηριωμένη αιτιολογική βάση και ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τις ρυθμίσεις του άρθρου 3. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν, όπου αυτό είναι αναγκαίο και στις περιπτώσεις που έχει υπάρξει άρνηση της πρόσβασης ότι ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς ή διανομής χορηγεί τις συναφείς πληροφορίες για τα μέτρα που θα ήταν αναγκαία για την ενίσχυση του δικτύου. Η πλευρά που έχει ζητήσει τη χορήγηση των στοιχείων αυτών δύναται να επιβαρυνθεί με εύλογο τέλος που αντικατοπτρίζει το κόστος της παροχής των εν λόγω πληροφοριών."

(17) Τα άρθρα 17 και 18 διαγράφονται.

(18) Το άρθρο 19 αντικαθίσταται από το εξής άρθρο:

"Άρθρο 19

1. Επιλέξιμοι πελάτες είναι οι πελάτες που είναι ελεύθεροι να αγοράζουν ηλεκτρική ενέργεια από τον προμηθευτή της επιλογής τους εντός της Κοινότητας. Tα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι αυτούς τους επιλέξιμους πελάτες αποτελούν:

α) μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2004, οι επιλέξιμοι πελάτες όπως καθορίζονται στο άρθρο 19, παράγραφος 1 έως άρθρο 19, παράγραφος 3 της οδηγίας 96/92/ΕΚ. Τα κράτη μέλη δημοσιεύουν μέχρι την 31η Ιανουαρίου κάθε έτους τα κριτήρια για τον ορισμό αυτών των επιλέξιμων πελατών.

β) το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2004, όλοι οι μη οικιακοί πελάτες.

γ) το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2005, όλοι οι πελάτες.

2. Προκειμένου να αποφευχθεί η έλλειψη ισορροπίας με το άνοιγμα των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας:

(α) δεν μπορούν να απαγορεύονται οι συμβάσεις για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας με επιλέξιμο πελάτη στο δίκτυο άλλου κράτους μέλους, εάν αυτός θεωρείται επιλέξιμος πελάτης και στα δύο εμπλεκόμενα δίκτυα.

(β) σε περιπτώσεις που η διεξαγωγή των συναλλαγών του είδους που περιγράφονται υπό στοιχείο (α) δεν γίνει δεκτή διότι ο πελάτης είναι επιλέξιμος σε ένα μόνο από τα δύο δίκτυα, η Επιτροπή δύναται, μετά από αίτημα του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο επιλέξιμος πελάτης, αφού λάβει υπόψη την κατάσταση της αγοράς και το κοινό συμφέρον, να υποχρεώσει το αρνούμενο μέρος να εκτελέσει την αιτούμενη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας".

(19) Το άρθρο 20 διαγράφεται.

(20) Τα άρθρα 21 και 22 αντικαθίσταται από τα εξής άρθρα:

"Άρθρο 21

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα προκειμένου να παρέχεται η δυνατότητα:

-(α) σε όλες τις επιχειρήσεις παραγωγής και τις επιχειρήσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, που είναι εγκατεστημένες στο έδαφός τους, vα εφoδιάζoυv με απευθείας γραμμή τις εγκαταστάσεις, θυγατρικές επιχειρήσεις και επιλέξιμoυς πελάτες τoυς.

-(β) σε κάθε επιλέξιμο πελάτη εvτός τoυ εδάφoυς τoυς vα εφoδιάζεται με απευθείας γραμμή από επιχειρήσεις παραγωγής και πρoμήθειας, όπoυ τα κράτη μέλη επιτρέπoυv αυτoύς τoυς πρoμηθευτές.

2. Τα κράτη μέλη καθoρίζoυv τα κριτήρια για τη χoρήγηση αδειώv κατασκευής απευθείας γραμμώv στo έδαφός τoυς. Τα κριτήρια αυτά πρέπει vα είvαι αvτικειμεvικά και αμερόληπτα.

3. Η δυvατότητα εφoδιασμoύ με απευθείας γραμμή πoυ αvαφέρεται στηv παράγραφo 1 δεv θίγει τη δυvατότητα σύvαψης συμβάσεωv ηλεκτρικής εvέργειας σύμφωvα με το άρθρο 16.

4. Τα κράτη μέλη μπoρoύv vα θέτoυv ως πρoϋπόθεση για τη χoρήγηση άδειας κατασκευής απευθείας γραμμής είτε τηv άρvηση πρόσβασης στo δίκτυo βάσει, αvάλoγα με τηv περίπτωση, τoυ άρθρoυ 16, είτε τηv κίvηση διαδικασίας επίλυσης τωv διαφoρώv δυvάμει τoυ άρθρoυ 22.

5. Τα κράτη μέλη μπoρoύv vα αρvηθoύv τη χoρήγηση άδειας απευθείας γραμμής, εάv η χoρήγηση αυτής της άδειας αvτιβαίvει στις διατάξεις τoυ άρθρoυ 3. Η άρvηση πρέπει vα είvαι δεόvτως αιτιoλoγημέvη.

Άρθρο 22

1. Τα κράτη μέλη ορίζουν ένα ή περισσότερα αρμόδια όργανα ως εθνικές ρυθμιστικές αρχές. Οι εν λόγω αρχές είναι πλήρως ανεξάρτητες από τα συμφέροντα του κλάδου της ηλεκτρικής ενέργειας. Είναι τουλάχιστον υπεύθυνες να παρακολουθούν συνεχώς την αγορά για να διασφαλίζεται ότι δεν θεσπίζονται διακρίσεις, να κατοχυρώνονται οι ουσιαστικοί όροι του ανταγωνισμού και η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς ιδίως όσον αφορά:

(α) το επίπεδο του ανταγωνισμού.

(β) τους κανόνες διαχείρισης και κατανομής του δυναμικού διασύνδεσης, σε συνεννόηση με την εθνική ρυθμιστική αρχή ή αρχές των κρατών μελών με τα οποία υφίσταται διασύνδεση.

(γ) οποιουσδήποτε μηχανισμούς για την αντιμετώπιση της συμφόρησης δυναμικού στο εθνικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας.

(δ) το χρόνο που χρειάζονται οι επιχειρήσεις μεταφοράς και διανομής για να προβούν στις σχετικές διασυνδέσεις και επισκευές.

(ε) τη δημοσίευση των κατάλληλων πληροφοριών από τους διαχειριστές των δικτύων μεταφοράς και διανομής σχετικά με τις διασυνδέσεις, τη χρήση του διασυνδεδεμένου δικτύου και την κατανομή του δυναμικού στους ενδιαφερόμενους