ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ - eEurope 2005 (ηλεκτρονική Ευρώπη 2005): ενδιάμεση επανεξέταση

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το Σχέδιο Δράσης eEurope (ηλεκτρονική Ευρώπη) αποτελεί μέρος της στρατηγικής που καθορίστηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας, για τον εκσυγχρονισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας και την οικοδόμηση της οικονομίας της γνώσης στην Ευρώπη. Το Σχέδιο Δράσης eEurope εγκρίθηκε το 2000 και έως τα τέλη του 2002 είχαν επιτευχθεί οι περισσότεροι από τους 65 στόχους του. Σχεδόν όλες οι επιχειρήσεις και τα σχολεία είχαν συνδεθεί με το Ίντερνετ. ο αριθμός των συνδεδεμένων νοικοκυριών σχεδόν τριπλασιάστηκε και η Ευρώπη διέθετε το ταχύτερο ερευνητικό δίκτυο στον κόσμο [1]..

[1] Βλέπε eEurope 2002: Τελική Έκθεση, COM(2003) 66 και eEurope 2002: πρόοδος που σημειώθηκε κατά την επίτευξη των στόχων SEC(2003)407.

Εντούτοις, στα τέλη του 2002, λίγα ήταν τα στοιχεία που έδειχναν ότι η επιτυχία της δικτύωσης της Ευρώπης μεταφραζόταν σε νέες θέσεις εργασίας και υπηρεσίες. Ούτε παρατηρήθηκε αύξηση της παραγωγικότητας, όπως καταγράφηκε αλλού, κυρίως στις ΗΠΑ. Η συνδετικότητα πραγματοποιήθηκε, αλλά η χρήση βραδυπορούσε.

Ως εκ τούτου, η ενίσχυση της χρήσης και η δημιουργία νέων υπηρεσιών κατέστη κεντρικός στόχος της eEurope 2005, ο οποίος εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης [2]. Οι γενικοί σκοποί είναι, έως τα τέλη του 2005, η Ευρώπη να έχει σύγχρονες επιγραμμικές δημόσιες υπηρεσίες (ηλεκτρονική δημόσια διοίκηση (e-government), ηλεκτρονική μάθηση (e-learning), ηλεκτρονική υγεία (e-health)) και ένα δυναμικό περιβάλλον για το ηλεκτρονικό επιχειρείν (e-business), με βάση την γενίκευση της ευρυζωνικής πρόσβασης σε ανταγωνιστικές τιμές και την υποδομή για ασφαλείς πληροφορίες.

[2] eEurope 2005: Σχέδιο Δράσης, COM(2002)263.

Τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν να εφαρμόσουν το Σχέδιο Δράσης με το ψήφισμα eEurope του Φεβρουαρίου 2003 [3], στο οποίο χαιρετίζεται η πρόθεση της Επιτροπής να προβεί σε ενδιάμεση επανεξέταση του Σχεδίου Δράσης "πριν από το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2004".

[3] Ψήφισμα του Συμβουλίου για την εφαρμογή του Σχεδίου Δράσης eEurope 2005, 2003/C 48/02.

Η παρούσα ανακοίνωση για την ενδιάμεση επανεξέταση παρουσιάζει την ανάλυση της Επιτροπής που αφορά πολιτικούς προσανατολισμούς και συγκεκριμένες εξελίξεις, τις απαντήσεις των κρατών μελών και των υποψηφίων για ένταξη χωρών σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε το φθινόπωρο του 2003, καθώς και τα αποτελέσματα του επιγραμμικού ερωτηματολογίου και της δημόσιας ακρόασης που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2003. Η κύρια έκβαση της εν λόγω διαβούλευσης ήταν η επιβεβαίωση της σημασίας των στόχων της eEurope και της καταλληλότητάς τους, σε συνάρτηση με τις προκλήσεις της κοινωνίας της πληροφορίας, στις υπό ένταξη χώρες. Έχει επιτευχθεί συναίνεση ως προς την ανάγκη η ενδιάμεση επανεξέταση να επικεντρωθεί στην επικαιροποίηση και προσαρμογή των πρωτοβουλιών και στην ενίσχυση των μηχανισμών εφαρμογής. Η ανακοίνωση ακολουθεί πιστά τη δομή του Σχεδίου Δράσης και υποστηρίζεται από ένα λεπτομερέστερο έγγραφο εργασίας, το οποίο παρέχει περαιτέρω στοιχεία για τις πολιτικές εξελίξεις και την συγκριτική αξιολόγηση σε κάθε τομέα.

2. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

2.1. Ηλεκτρονική δημόσια διοίκηση (e-government)

Αναγνωρίζεται ευρέως ότι η ηλεκτρονική δημόσια διοίκηση (e-government) αποτελεί καίριας σημασίας εργαλείο για τις μεταρρυθμίσεις στο δημόσιο τομέα. Η ισχυρή πολιτική στήριξη που παρέχεται από τα κράτη μέλη καταδεικνύεται από το γεγονός ότι όλα εφαρμόζουν μια ενεργό πολιτική για την ηλεκτρονική δημόσια διοίκηση. Οι τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών (Information and Communications Technologies - ICT) θεωρείται ότι δρουν καταλυτικά στον διοικητικό εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση των υπηρεσιών. Η ηλεκτρονική δημόσια διοίκηση βρίσκεται στον πυρήνα των εθνικών πολιτικών για την Κοινωνία της Πληροφορίας. Η συγκριτική αξιολόγηση καταδεικνύει ότι οι βασικές δημόσιες υπηρεσίες που διατίθενται πλήρως ηλεκτρονικά αυξήθηκαν από 17% σε 43%, από τον Οκτώβριο του 2001 έως τον Οκτώβριο του 2003, μολονότι εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ κρατών μελών, οι οποίες κυμαίνονται από 72% έως 15% των υπηρεσιών που τον Οκτώβριο του 2003 διατίθενται πλήρως ηλεκτρονικά. [4] Εν τω μεταξύ, υπάρχει σημαντική ανάγκη για βελτίωση των εργαλείων των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ICT) και της διαλειτουργικότητας, καθώς και για βελτίωση των δεξιοτήτων και ενσωμάτωση των εφαρμογών αίθουσας συναλλαγών και γραφείου διεκπεραίωσης. [5]

[4] Web based Survey on Electronic Public Services (Έρευνα στον Παγκόσμιο Ιστό για τις ηλεκτρονικές δημόσιες υπηρεσίες), Cap Gemini Ernst & Young, Δεκέμβριος 2003. http://europa.eu.int/information_society/ eeurope/2002/action_plan/egov/index_en.htm

[5] Reorganisation of government back offices for better electronic public services - European good practices (Αναδιοργάνωση των δημοσίων υπηρεσιών γραφείου διεκπεραίωσης για καλύτερες ηλεκτρονικές δημόσιες υπηρεσίες - Ευρωπαϊκές ορθές πρακτικές), Danish Technological Institute (Τεχνολογικό Ινστιτούτο Δανίας), Δεκέμβριος 2003.

Οι στόχοι της eEurope 2005 για την ηλεκτρονική δημόσια διοίκηση παραμένουν σε ισχύ και τα κράτη μέλη έχουν συμφωνήσει σε ορισμένες νέες κοινές πρωτοβουλίες σε επίπεδο ΕΕ, μετά από την έγκριση του Σχεδίου Δράσης. Στα περισσότερα κράτη μέλη σημειώνεται σημαντική πρόοδος όσον αφορά τον αριθμό των ευρυζωνικών συνδέσεων στις διοικήσεις, τις διαδραστικές δημόσιες ηλεκτρονικές υπηρεσίες και τα Δημόσια Σημεία Πρόσβασης στο Ίντερνετ (Public Internet Access Points - PIAPs), καθώς και τη διαθεσιμότητα ηλεκτρονικών δημοσίων συμβάσεων (e-procurement).

Όσοι απάντησαν στο πλαίσιο της διαβούλευσης επέστησαν την προσοχή στα ακόλουθα θέματα, όσον αφορά την επανεξέταση του Σχεδίου Δράσης eEurope 2005:

* Συγκριτική αξιολόγηση: είναι σημαντικό η ηλεκτρονική δημόσια διοίκηση όχι μόνο να εφαρμόζει τεχνολογίες και να παρέχει υπηρεσίες, αλλά να προσφέρει και λύσεις. Η προσφορά αυξάνεται, αλλά η ζήτηση υστερεί [6]. Πρέπει να κατανοηθούν καλύτερα οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση. Αυτό απαιτεί περισσότερες προσπάθειες για να μετρηθούν οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της ηλεκτρονικής δημόσιας διοίκησης και οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση για ηλεκτρονική δημόσια διοίκηση. Χρειάζονται συμπληρωματικά ποσοτικά και ποιοτικά μέτρα για να ληφθούν υπόψη οι εν λόγω ανησυχίες.

[6] Top of the web - Survey on quality and usage of public services (Στην κορυφή του Παγκόσμιου Ιστού - Έρευνα για την ποιότητα και τη χρήση των δημοσίων υπηρεσιών), PLS Ramboll Management A/S ,Νοέμβριος 2003. http://www.topoftheweb.net/en/ index.htm

* Ανταλλαγή ορθών πρακτικών: η αποκτηθείσα πείρα επιτρέπει τον εντοπισμό των ορθών πρακτικών και των παραγόντων επιτυχίας. Παράλληλα με μέσα όπως οι διασκέψεις και τα βραβεία, απαιτείται περισσότερο δομημένη ανταλλαγή ορθής πρακτικής και δυνατότητα μεταφοράς των συμπερασμάτων που έχουν εξαχθεί. Ορισμένες υπό ένταξη και υποψήφιες για ένταξη χώρες ζήτησαν καθοδήγηση για την εφαρμογή της ηλεκτρονικής δημόσιας διοίκησης.

* Ενίσχυση της συνεργασίας σε επίπεδο ΕΕ για τον προσανατολισμό των πολιτικών και την οικονομική ενίσχυση: οι τομείς που αναφέρθηκαν ήταν η εμπιστοσύνη και η ασφάλεια (και η διαχείριση της ταυτότητας), η τυποποίηση και το λογισμικό ανοικτής πηγής, η προσβασιμότητα για όλους χωρίς αποκλεισμούς (και η πολυπλατφορμική πρόσβαση) και η καινοτομία. Πολλά κράτη μέλη αναφέρθηκαν επίσης στη διαλειτουργικότητα (ήτοι αναγνωριστικά ταυτότητας πολιτών, ηλεκτρονική επαλήθευση ταυτότητας (e-authentication) και λεξιλόγια δεδομένων). Οι διαλειτουργικές πανευρωπαϊκές υπηρεσίες μπορούν να αποτελέσουν στόχο ανάπτυξης, όπου υπάρχει συνάφεια με τους στόχους της πολιτικής της ΕΕ και τις ανάγκες των Ευρωπαίων πολιτών.

2.2. Ηλεκτρονική μάθηση (e-learning):

Η συνδετικότητα με τις υποδομές των ICT εξακολουθεί να αυξάνεται στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Υπάρχει ολοένα και μεγαλύτερη συνειδητοποίηση των παραγόντων που συμβάλλουν στην επιτυχία της ηλεκτρονικής μάθησης. Η ηλεκτρονική μάθηση απαιτεί αξιόπιστη τεχνολογία με υψηλή ευρυζωνική συνδετικότητα, ενίσχυση από διδάσκοντες/επιμορφωτές και επιβλέποντες καθηγητές με υψηλά προσόντα, περιεχόμενο και υπηρεσίες ανώτατης ποιότητας, καθώς και νέες προσεγγίσεις της μάθησης. Η σημαντική πολιτική δέσμευση εκφράζεται μέσω των εθνικών σχεδίων και του προσφάτως θεσπισθέντος Προγράμματος Ηλεκτρονικής Μάθησης (eLearning Programme).

Όσον αφορά την επανεξέταση του Σχεδίου Δράσης:

* Υπάρχει ανάγκη συστηματικής αξιολόγησης των συμπερασμάτων τα οποία εξήχθησαν από όλες τις πρωτοβουλίες και τις πιλοτικές δράσεις, προκειμένου να καθοριστεί η πορεία της ηλεκτρονικής μάθησης στο μέλλον. Όπως και με το Πρόγραμμα Ηλεκτρονικής Μάθησης, δίνεται προτεραιότητα στην αξιοποίηση των συμπερασμάτων που εξήχθησαν από όλη την πείρα που αποκτήθηκε στον εν λόγω τομέα και στην ταχεία μετάβαση προς την λειτουργική ανάπτυξη, καθώς και στην προώθηση νέων προσεγγίσεων της μάθησης. Από αυτή την άποψη, το Σχέδιο Δράσης θα μπορούσε να συμβάλει με την αύξηση των προσπαθειών στην ενθάρρυνση της συνεργασίας, της κοινής χρήσης των αποτελεσμάτων και στην ανταλλαγή πρακτικών.

2.3. Ηλεκτρονική υγεία (e-health):

Με την εξάρτησή της από το εύρος ζώνης, την ασφάλεια και την προστασία της ιδιωτικής ζωής, καθώς και την παροχή υπηρεσιών με επίκεντρο το χρήστη, η ηλεκτρονική υγεία εγκολπώνεται όλα τα κύρια θέματα της eEurope. Η ηλεκτρονική υγεία καθίσταται κεντρική πτυχή της πολιτικής υγείας σε περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν αυτή τη στιγμή αναπτύξει σχέδια για την ηλεκτρονική υγεία, πολλά εκ των οποίων προβλέπουν δαπάνες άνω του 3% του προϋπολογισμού για την υγεία σε εργαλεία και εφαρμογές ηλεκτρονικής υγείας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τόσο το πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα, όσο και το πρόγραμμα δημόσιας υγείας δίνουν μεγάλη έμφαση στην ηλεκτρονική υγεία.

Όσον αφορά την επανεξέταση του Σχεδίου Δράσης:

* Κατά τη διαβούλευση επαναβεβαιώθηκε η ανάγκη συνέχισης των εργασιών επί των τριών δράσεων για την ηλεκτρονική υγεία που προτείνονται από την eEurope: ηλεκτρονικές κάρτες υγείας. επιγραμμικές υπηρεσίες υγείας και δίκτυα πληροφοριών για την υγεία, τα οποία δημιουργούνται από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή.

* Επιπροσθέτως, σύμφωνα με τις συστάσεις της υπουργικής συνδιάσκεψης της ΕΕ το 2003, χρειάζεται ισχυρή πολιτική βούληση και δέσμευση για τη δημιουργία πανευρωπαϊκής διαλειτουργικότητας στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας, διασφαλίζοντας την συνεχή υγειονομική μέριμνα με επίκεντρο τον πολίτη, καθώς και την κινητικότητα των ασθενών. Μεταξύ των προκλήσεων που έχουν εντοπιστεί περιλαμβάνονται: η διαλειτουργικότητα και τα πρότυπα για τα προϊόντα, τα συστήματα και τις υπηρεσίες υγείας. τα θέματα ασφάλειας και διασφαλίσεων σε ανθρώπινο και τεχνικό επίπεδο (συμπεριλαμβανομένων των αναγκών κατάρτισης). η ασφάλεια δικαίου και η προστασία της ιδιωτικής ζωής. η μέτρηση και η διάδοση των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν από τις λύσεις που προσφέρει η ηλεκτρονική υγεία, μέσω συνομολογημένων συγκριτικών αξιολογήσεων και αναλύσεων κόστους/οφέλους σε πανευρωπαϊκή κλίμακα. η κινητικότητα των ασθενών.

2.4. Ηλεκτρονικό επιχειρείν (e-business):

Για την επίτευξη των στόχων του Σχεδίου Δράσης eEurope 2005, τα επιτεύγματα στον τομέα του ηλεκτρονικού επιχειρείν θα έπρεπε να εκτείνονται πέραν του ηλεκτρονικού εμπορίου (e-commerce), για το οποίο οι έρευνες δείχνουν μια σταθερή αύξηση των ηλεκτρονικών αγορών και πωλήσεων, για να επιτευχθεί η πλήρης ενσωμάτωση των ICT στις επιχειρηματικές διεργασίες.

Οι κύριες γραμμές δράσης του Σχεδίου Δράσης (νομοθεσία, τυποποίηση, δεξιότητες και ενθάρρυνση της χρήσης του ηλεκτρονικού επιχειρείν από τις ΜΜΕ) παραμένουν σε ισχύ. Το νομικό πλαίσιο για το ηλεκτρονικό επιχειρείν παγιώνεται, με τη μεταφορά των οδηγιών για τις ηλεκτρονικές υπογραφές (e-signature), το ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce) και τα δικαιώματα αναδημοσίευσης, καθώς και με την έγκριση της νομοθετικής δέσμης των οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις, οι οποίες εισάγουν τις ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις (e-procurement) στον δημόσιο τομέα. Επιπροσθέτως, στο πλαίσιο της διάσκεψης νομικού περιεχομένου για το ηλεκτρονικό επιχειρείν, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Δουβλίνο τον Απρίλιο του 2004, θα παρουσιαστούν και θα συζητηθούν τα αποτελέσματα της επιγραμμικής διαβούλευσης όσον αφορά τους νομικούς φραγμούς που εξακολουθούν να υφίστανται για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο ηλεκτρονικό επιχειρείν. Επιπλέον, τον Απρίλιο του 2004, η Επιτροπή θα παρουσιάσει ανακοίνωση για το θεμιτό εμπόριο σε πλατφόρμες συναλλαγών του Ίντερνετ, για συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων, προκειμένου να ενθαρρύνει και να διευκολύνει τη συμμετοχή των ΜΜΕ.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής για τα αυτόκλητα εμπορικά μηνύματα, ή 'spam', τον Ιανουάριο του 2004, καθορίζει δράσεις για τους ενδιαφερομένους του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, με σκοπό την ενίσχυση της νέας πανευρωπαϊκής 'απαγόρευσης του spam' που περιλαμβάνεται στην οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής (e-privacy) στο Διαδίκτυο [7].. Επίσης, τα περισσότερα κράτη μέλη και πολλές ευρωπαϊκές περιφέρειες δρομολόγησαν πρωτοβουλίες προκειμένου να ενθαρρύνουν την υιοθέτηση του ηλεκτρονικού επιχειρείν από τις ΜΜΕ.

[7] Αυτόκλητα εμπορικά μηνύματα ή 'spam', COM(2004) 28. Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/information_society/ topics/ecomm/highlights/current_spotlights/spam/index_en.htm

Όσον αφορά την επανεξέταση του Σχεδίου Δράσης, χρειάζεται να δοθεί προσοχή στην υλοποίηση, ειδικότερα των ακόλουθων πτυχών:

* Παρακολούθηση της προόδου: η πλήρης υποστήριξη των κρατών μελών για διεξαγωγή ερευνών μεγάλης κλίμακας είναι ουσιαστική. Στον Πίνακα Πολιτικών της Επιχείρησης πρέπει να καθοριστούν ποσοτικοί στόχοι όσον αφορά τις πολιτικές για το ηλεκτρονικό επιχειρείν, σύμφωνα με τους στόχους της eEurope 2005.

* Διαλειτουργικότητα και τυποποίηση: η ανεπαρκής διαλειτουργικότητα των επιχειρηματικών εφαρμογών παρεμποδίζει την υιοθέτηση νέων μορφών συνεργασίας. Χρειάζεται η υποστήριξη των κρατών μελών προκειμένου να διασφαλιστεί η αντιμετώπιση των θεμάτων διαλειτουργικότητας. Στους σχετικούς μηχανισμούς για τον σκοπό αυτό περιλαμβάνεται το προσεχές Ευρωπαϊκό Φόρουμ για τη διαλειτουργικότητα στον τομέα του ηλεκτρονικού επιχειρείν και σχετικές συναντήσεις εργασίας που θα θεσπιστούν από την CEN (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης), καθώς και μια διάσκεψη για τη διαλειτουργικότητα, το 2004.

* Η υιοθέτηση του Τομέα Ανωτάτου Επιπέδου .eu: όλα τα κράτη μέλη και οι υπό ένταξη χώρες υποστηρίζουν την καθιέρωση του Τομέα Ανωτάτου Επιπέδου .eu. Ορισμένα τον θεωρούν ως τον καθοριστικό παράγοντα για την εδραίωση της εμπιστοσύνης στο ηλεκτρονικό εμπόριο εντός της ΕΕ. Συνεπώς, το Σχέδιο Δράσης eEurope πρέπει να επικεντρωθεί στην εφαρμογή του κανονισμού και στην διαθεσιμότητα του ονόματος τομέα για όλους στην ΕΕ έως το 2004.

* Ασφαλή και αποτελεσματικά συστήματα ηλεκτρονικών πληρωμών (e-payment): η εμπιστοσύνη στις ηλεκτρονικές παραγγελίες και πληρωμές και η αξιοπιστία αυτών είναι ουσιαστικά στοιχεία για την ενθάρρυνση του ηλεκτρονικού επιχειρείν και του κινητού εμπορίου (m-commerce), και ιδίως πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για την καθιέρωση αποτελεσματικών διαδικασιών μικροπληρωμών και την αντιμετώπιση θεμάτων πολιτικής που αφορούν τις κινητές πληρωμές (m-payments).

3. ΕΝΑ ΤΑΧΥΤΕΡΟ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΣΤΕΡΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

3.1. Ευρεία ζώνη:

Η ευρεία ζώνη βρίσκεται στην κορυφή του πολιτικού προγράμματος δράσης. Στην Εαρινή Ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής του 2003, τα κράτη μέλη συμφώνησαν να θεσπίσουν εθνικές στρατηγικές για την ευρεία ζώνη, έως τα τέλη του 2003. Η Επιτροπή θα υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την κατάσταση στον τομέα των τηλεπικοινωνιών τον Μάρτιο του 2004 και μια λεπτομερή έκθεση για τις στρατηγικές τον Ιούνιο του 2004.

Η αγορά ευρείας ζώνης εξαπλώνεται. η διαθεσιμότητα και η αποδοχή της ολοένα και αυξάνονται σε ολόκληρη την ΕΕ. Στα τέλη Οκτωβρίου 2003 καταγράφηκαν 19,5 εκατομμύρια συνδέσεις εντός της ΕΕ, εν συγκρίσει με τα 10,6 εκατομμύρια συνδέσεων τον Οκτώβριο του 2002, εκ των οποίων το 72,5% είναι γραμμές DSL (Digital Subscriber Line - Ψηφιακή Συνδρομητική Γραμμή) και οι περισσότερες από τις υπόλοιπες αφορούσαν πρόσβαση μέσω καλωδιακού διαποδιαμορφωτή. Αναμένεται ευρύτερη κάλυψη και χρήση μέσω της πολυπλατφορμικής προσέγγισης, η οποία βασίζεται στη συνύπαρξη και εκμετάλλευση ποικιλίας τεχνολογιών. Η προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά την ανάπτυξη υποδομών είναι ουδέτερη από τεχνολογική άποψη, τόσο από ρυθμιστικής πλευράς, όσο και από πλευράς πολιτικής.

Με την θέση σε ισχύ του νέου ρυθμιστικού πλαισίου για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, η πλήρης, αποτελεσματική και έγκαιρη μεταφορά της νομοθεσίας της ΕΕ σε κάθε κράτος μέλος και υπό ένταξη χώρα είναι πολύ σημαντική για τη δημιουργία ενός σωστού και προβλέψιμου περιβάλλοντος για την προσέλκυση επενδύσεων. Η ένατη Έκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή της ρυθμιστικής δέσμης της ΕΕ για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, η οποία εγκρίθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2003, επισημαίνει ότι ο ανταγωνισμός στην ευρυζωνική αγορά παραμένει χαμηλός και ότι πολλά κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη εφαρμόσει το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο. Επιπλέον, υπό το πρίσμα του γεγονότος ότι η πρόσβαση των καταναλωτών στην ευρεία ζώνη πραγματοποιείται κυρίως μέσω γραμμών DSL, προκαλεί ανησυχία το γεγονός ότι στην ένατη Έκθεση αναφέρεται επίσης ότι ο ανταγωνισμός στην ευρεία ζώνη παραμένει χαμηλός.

Η ΕΕ έρχεται αντιμέτωπη με δύο κύριες προκλήσεις προκειμένου να δρέψει τα οφέλη της ευρείας ζώνης και, σε επίπεδο ΕΕ, προετοιμάζονται απαντήσεις ώστε να υπερνικηθούν οι δυσχέρειες:

Όταν οι ιδιωτικές επενδύσεις σε υποδομές πληροφοριών στις λιγότερο ευνοημένες περιοχές υστερούν, εξαιτίας φόβων για την αποδοτικότητά τους, υπάρχει κίνδυνος η eEurope να μην επιτύχει τον στόχο της που είναι η ανάπτυξη της "κοινωνίας της πληροφορίας για όλους". Για το σκοπό αυτό, έχουν αναληφθεί ειδικές δράσεις, οι οποίες βασίζονται στη χρήση των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ, ώστε να υπερνικηθούν τα ελλείμματα όσον αφορά τη ζήτηση στις αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές και στις υποβαθμισμένες αστικές περιοχές. Πράγματι, η Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα τις αναθεωρημένες "κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τα κριτήρια και τους τρόπους υλοποίησης των διαρθρωτικών ταμείων με σκοπό την υποστήριξη των ηλεκτρονικών επικοινωνιών". [8] Για να δοθεί περαιτέρω ώθηση, τα νέα "έργα ταχείας έναρξης" για την κάλυψη του ψηφιακού χάσματος θα επισπεύσουν την παροχή ευρείας ζώνης σε περιοχές με χαμηλή παροχή υπηρεσιών μέσω μιας ουδέτερης από τεχνολογική άποψη προσέγγισης. [9]

[8] SEC (2003) 895 http://europa.eu.int/comm/regional_policy/ sources/docoffic/working/doc/telecom_en.pdf

[9] Βλέπε COM(2003) 65 'Η πορεία προς την οικονομία της γνώσης' και COM (2003) 690 'Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη'.

Το δεύτερο θέμα είναι ότι η υιοθέτηση της ευρείας ζώνης υστερεί έναντι της διαθεσιμότητας, σε όλα τα κράτη μέλη. Η έλλειψη ελκυστικού ευρυζωνικού περιεχομένου αποτελεί μία από τις δυσχέρειες που παρακωλύουν την ευρύτερη χρήση της ευρείας ζώνης. Η ευρεία ζώνη επιτρέπει ένα ευρύ φάσμα νέων υπηρεσιών, ιδίως των υπηρεσιών πολυμέσων, αλλά η εμφάνιση νέων επιχειρηματικών μοντέλων απαιτεί την αντιμετώπιση μιας σειράς θεμάτων. Παραδείγματος χάριν, η επιγραμμική διάθεση περιεχομένου, το οποίο προστατεύεται δυνάμει δικαιωμάτων αναδημοσίευσης, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την υλοποίηση των Τεχνολογιών Διαχείρισης Ψηφιακών Δικαιωμάτων (Digital Rights Management - DRM).

Όσον αφορά την επανεξέταση του Σχεδίου Δράσης, μεταξύ των θεμάτων που πρέπει να ληφθούν υπόψη περιλαμβάνονται τα εξής:

* Παρακολούθηση: οι ευρύτερες τεχνολογικές επιλογές και τα πολυπλατφορμικά περιβάλλοντα απαιτούν διεξοδικότερες προσπάθειες παρακολούθησης, παραδείγματος χάριν των εθνικών σχεδίων μετάβασης στην ψηφιακή τηλεόραση.

* Στροφή από την παροχή στα μοντέλα χρήσης: η στροφή από τον προβληματισμό που αφορά την απλή συνδετικότητα στην ενθάρρυνση της χρήσης της ευρείας ζώνης απαιτεί εκτίμηση του τρόπου με τον οποίο οι χρήστες ενσωματώνουν την ευρεία ζώνη στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Χρειάζεται καλύτερη γνώση των φραγμών στην παροχή ανοικτού και διαλειτουργικού ψηφιακού περιεχομένου και δημοσίων υπηρεσιών σε όλες τις πλατφόρμες.

* Η Διαχείριση Ψηφιακών Δικαιωμάτων (DRM): πρέπει να αντιμετωπιστεί σε επίπεδο ΕΕ. Ειδικότερα, ενώ το νομικό πλαίσιο για την προστασία των ψηφιακών δικαιωμάτων θεσπίζεται από την οδηγία 2001/29/EΚ, σήμερα έχει ενσωματωθεί στην νομοθεσία των Κ-Μ. Όμως χρειάζεται περισσότερη διαφάνεια σε ότι αφορά τα κριτήρια που τα Κ-Μ χρησιμοποιούν ή θα χρησιμοποιήσουν ώστε να λάβουν υπ όψιν την εφαρμογή των Ψηφιακών Δικαιωμάτων σε συγκεκριμένα καθεστώτα αμοιβής. Η αγορά βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο ανάπτυξης. Από την μία πλευρά η απουσία διαδραστικών υποδομών ψηφιακών δικαιωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερο κατακερματισμό της αγοράς, από την άλλη η επιτυχής εφαρμογή των τεχνολογικών ψηφιακών δικαιωμάτων σε συστήματα και υπηρεσίες, θα βοηθήσουν στην τόνωση της ανάπτυξης νέας επιγραμμικής αγοράς περιεχομένου, βασικού παράγοντα για την ανάπτυξη της ευρείας ζώνης όπως επίσης για την υποστήριξη της οικονομικής βιωσιμότητας της βιομηχανίας περιεχομένου γενικότερα

3.2. Ασφάλεια

Η ασφάλεια των δικτύων και των πληροφοριών αποτελεί προαπαιτούμενο για την κοινωνία της πληροφορίας. Περίπου το 80% των Ευρωπαίων πολιτών δεν προέβησαν στην πραγματοποίηση αγορών μέσω Ίντερνετ, εξαιτίας φόβων σχετικά με την ασφάλεια, ενώ μόνο το 54% των εταιρειών έχουν επίσημη πολιτική ασφάλειας. Ορισμένα κράτη μέλη αναπτύσσουν εθνικές στρατηγικές για την ασφάλεια των πληροφοριών οι οποίες καλύπτουν τις νομικές ευθύνες, τις εκστρατείες ευαισθητοποίησης, τα διαχειριστικά και τεχνικά πρότυπα, τη βελτίωση της αντίδρασης σε συγκεκριμένα περιστατικά και τη στρατηγική έναντι του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο. Όλα τα κράτη μέλη και οι υποψήφιες για ένταξη χώρες έδωσαν έμφαση στην εφαρμογή της οδηγίας για τις ηλεκτρονικές υπογραφές θεωρώντας την σημαντικό βήμα στον εν λόγω τομέα.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ περιλαμβάνει επίσης διατάξεις για ασφαλείς ηλεκτρονικές επικοινωνίες. Η ύψιστη προτεραιότητα που δίνεται σε θέματα ασφαλείας σε επίπεδο ΕΕ αντικατοπτρίζεται στην ταχεία σύναψη πολιτικής συμφωνίας για την δημιουργία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (European Network and Information Security Agency - ENISA). Κύριοι στόχοι της είναι η παροχή βοήθειας και συμβουλών στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη, επί θεμάτων που αφορούν την ασφάλεια δικτύων και πληροφοριών, προκειμένου να συμβάλλουν στη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. Η εν λόγω Υπηρεσία θα συνδράμει στην ενίσχυση της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των εμπλεκομένων στην ασφάλεια των πληροφοριών. Η Υπηρεσία θα αποτελέσει τον μηχανισμό ανάπτυξης μιας κουλτούρας ασφάλειας.

Τα θέματα που πρέπει να εξεταστούν κατά την επανεξέταση είναι τα εξής:

* Επίτευξη ευρύτερης αποδοχής από την αγορά των ηλεκτρονικών υπογραφών (e-signatures), μέσω της προώθησης, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, της χρήσης διαλειτουργικών προτύπων, καθώς και της προώθησης όλων των μορφών ηλεκτρονικών υπογραφών, ανεξαρτήτως χρησιμοποιούμενης τεχνολογίας.

* Ο ρόλος των προτύπων και της πιστοποίησης στην εδραίωση της εμπιστοσύνης στην κοινωνία της πληροφορίας.

* Προσδιορισμός των προτεραιοτήτων συνεργασίας σε επίπεδο ΕΕ, στον τομέα της ασφάλειας δικτύων και πληροφοριών, ιδίως στο πλαίσιο της ENISA (ανάπτυξη εταιρικών συνεργασιών δημοσίου και ιδιωτικού τομέα σε επίπεδο ΕΕ, καταγραφή δραστηριοτήτων και οργανισμών στα κράτη μέλη, βέλτιστες πρακτικές στον τομέα της ενίσχυσης της ευαισθητοποίησης και εκτίμηση κινδύνου).

3.3. Ηλεκτρονική ένταξη (e-inclusion)

Οι εξελίξεις στον τομέα των ICT δεν διαχέονται ομοιόμορφα σε όλες τις περιφέρειες και στις κοινωνικοδημογραφικές ομάδες και, συνεπώς, η ''ηλεκτρονική ένταξη'' ή το ''ψηφιακό χάσμα" αποτελεί κοινό προβληματισμό που διαπερνά όλους τους τομείς της eEurope 2005. Η διαβούλευση κατέδειξε την ευρεία συνειδητοποίηση των εν λόγω θεμάτων, καθώς και τη συναίνεση όσον αφορά την ανάγκη περαιτέρω δράσης.

Ειδικότερα, χρειάζεται να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις μελλοντικές δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες πλατφόρμες για την αύξηση της προσβασιμότητας και την ενθάρρυνση μεγαλύτερου αριθμού χρηστών να συνδεθούν στο Διαδίκτυο. αυτό συνεπάγεται την επιδίωξη ασύρματων λύσεων για τα τοπικά δίκτυα και τα δίκτυα ευρείας κάλυψης, καθώς και μετάβαση στην ψηφιακή τηλεόραση.

Όσον αφορά την επανεξέταση του Σχεδίου Δράσης πρέπει να δοθεί προσοχή στα εξής:

* Δεδομένα τα οποία επιτρέπουν την εκτίμηση της έκτασης των περιφερειακών ανισορροπιών, ίσως παράλληλα με την επανεξέταση των πολιτικών προσανατολισμών των διαρθρωτικών ταμείων.

* Πρότυπα ηλεκτρονικής προσβασιμότητας (e-accessibility) σε επίπεδο ΕΕ, όπου συμπεριλαμβάνονται τα πρότυπα για τις ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις (e-procurement), για την υλοποίηση των κατευθυντήριων γραμμών της Πρωτοβουλίας για την Προσβασιμότητα στον Παγκόσμιο Ιστό (Web Accessibility Initiative - WAI) και την κοινή σήμανση για προσιτές ιστοσελίδες.

* Βελτίωση της προσβασιμότητας των αποκλεισμένων ομάδων και των υποβαθμισμένων περιφερειών, με περαιτέρω προώθηση της πολυπλατφορμικής πρόσβασης στις ICT (προσωπικός υπολογιστής, ψηφιακή τηλεόραση, κινητή τηλεφωνία τρίτης γενιάς, κ.λπ.)

* Η υιοθέτηση και χρήση των ICTs από ομάδες που κινδυνεύουν από αποκλεισμό πρέπει να τονωθεί με δράσεις ευαισθητοποίησης και ψηφιακής κατάρτισης, καθώς και με παροχή κατάλληλου περιεχομένου και υπηρεσιών.

4. ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ

4.1. Συγκριτική αξιολόγηση

Μετά από τις κατευθυντήριες γραμμές που θεσπίστηκαν από το ψήφισμα του Συμβουλίου για την eEurope [10], οι δραστηριότητες συγκριτικής αξιολόγησης βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό σε επίσημες στατιστικές. Οι έρευνες σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις διοργανώθηκαν από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) και διεξήχθησαν από τις Εθνικές Στατιστικές Υπηρεσίες (ΕΣΥ). Οι εν λόγω έρευνες παρέχουν τους 26 εκ των 37 δεικτών. Έως τον Ιανουάριο του 2004, είχαν διατεθεί αποτελέσματα από δώδεκα έρευνες σε επιχειρήσεις και ένδεκα έρευνες σε νοικοκυριά.

[10] 2003/C 48/02

Για τη διασφάλιση της παροχής τακτικών και συγκρίσιμων δεδομένων στα κράτη μέλη και για να καταστεί δυνατή η μεγαλύτερη χρήση επίσημων στατιστικών για την κοινωνία της πληροφορίας, τον Αύγουστο του 2003 η Επιτροπή πρότεινε κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές της κοινωνίας της πληροφορίας.

Το ψήφισμα του Συμβουλίου για την eEurope ζητούσε τη διενέργεια πιλοτικών εργασιών όσον αφορά τους δείκτες για το ηλεκτρονικό επιχειρείν και την ηλεκτρονική υγεία. Η μεθοδολογική ανάλυση με σκοπό την κατάρτιση ενός δείκτη ετοιμότητας για το ηλεκτρονικό επιχειρείν πραγματοποιήθηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής και θα υποβληθούν προτάσεις όταν θα είναι διαθέσιμα τα δεδομένα για το 2003. Ο εν λόγω δείκτης θα μπορεί να συμπεριληφθεί στη δραστηριότητα αξιολόγησης από το 2004. Τα αποτελέσματα των πιλοτικών εργασιών για την ηλεκτρονική υγεία αναμένεται να είναι διαθέσιμα την άνοιξη του 2004.

Τόσο οι απαντήσεις στην έρευνα για την ενδιάμεση επανεξέταση, όσο και οι διαβουλεύσεις εντός των ομάδων εργασίας για τις στατιστικές υπογράμμισαν την ανάγκη επανεξέτασης των δεικτών. Όσον αφορά την επανεξέταση του Σχεδίου Δράσης, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα ακόλουθα θέματα:

* Οι υφιστάμενοι δείκτες επικεντρώνονται υπερβολικά στον βαθμό ετοιμότητας και όχι αρκετά στην ένταση ή στις επιπτώσεις [11].

[11] Οι κατηγορίες ετοιμότητας, έντασης και επιπτώσεων ορίστηκαν από τον ΟΟΣΑ στο έγγραφο 'Defining and Measuring e-Commerce: A Status Report' (Ορισμός και μέτρηση του ηλεκτρονικού εμπορίου: έκθεση για την τρέχουσα κατάσταση), OECD-DSTI 08/10/1999.

* Οι δείκτες δεν καταδεικνύουν τον βαθμό στον οποίο έχουν επιτευχθεί οι στόχοι της eEurope.

* Υπάρχει ανάγκη παροχής συγκριτικών στοιχείων για τρίτες χώρες. η eEurope πρέπει να συγκριθεί και να αξιολογηθεί έναντι των βέλτιστων πρακτικών ανά τον κόσμο.

* Είναι πολύ νωρίς να εκτιμηθεί η δραστηριότητα συγκριτικής αξιολόγησης της eEurope 2005. Τον Ιούνιο του 2004 θα υποβληθεί έκθεση συγκριτικής αξιολόγησης με όλα τα διαθέσιμα δεδομένα για το 2003. Παράλληλα με την τρέχουσα δραστηριότητα συγκριτικής αξιολόγησης, μπορούν να ληφθούν πάραυτα συμπληρωματικές πρωτοβουλίες, ως απόρροια των αποτελεσμάτων της ενδιάμεσης επανεξέτασης, ώστε να αντιμετωπιστεί η ανάγκη για πιο εμπεριστατωμένη ανάλυση και για μια ολοκληρωμένη σειρά δεικτών που θα είναι περισσότερο σχετικοί με τις πολιτικές.

4.2. Ανταλλαγή ορθής πρακτικής

Η ανταλλαγή ορθών πρακτικών είναι συμπληρωματική των προσπαθειών για συγκριτική αξιολόγηση και αποτελεί θεμελιακή αρχή της Ανοικτής Μεθόδου Συντονισμού. Για την υποστήριξη της ορθής πρακτικής διατίθεται ένα ευρύ φάσμα μέσων. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα βήματα συζητήσεων και οι διασκέψεις, όπως η δεύτερη διάσκεψη για την ηλεκτρονική δημόσια διοίκηση του 2003, η οποία διοργανώθηκε από την ιταλική προεδρία, και η διάσκεψη για την ηλεκτρονική υγεία στο πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας. οι διαγωνισμοί και τα βραβεία ποιότητας. τα δίκτυα υποστήριξης για την προώθηση της αμοιβαίας μάθησης, όπως το Δίκτυο Υποστήριξης του Ηλεκτρονικού Επιχειρείν (e-Business Support Network - eBSN) και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Σχολείων (European Schoolnet) [12]. η κωδικοποίηση των συμπερασμάτων που έχουν εξαχθεί σε κατευθυντήριες γραμμές, σε καταλόγους ελέγχου, σε χάρτες πορείας ή σε τεχνικά έγγραφα εργασίας. η έγκριση οικειοθελών κωδίκων ορθής πρακτικής και ανοικτών προτύπων με βάση την κωδικοποίηση των πρακτικών.

[12] http://community.eun.org/

Τα εν λόγω μέσα αναπτύσσονται ευρέως προς υποστήριξη της eEurope. Ωστόσο, προκειμένου να διευκολυνθεί η αποτελεσματικότερη ανταλλαγή εμπειριών χρειάζεται εμβριθέστερη μελέτη του τρόπου στοχοθέτησης της χρήσης τους για την επίτευξη μεγαλύτερων επιπτώσεων από ό,τι με έναν ad hoc τρόπο. Υπάρχει ανάγκη εξισορρόπησης του συνδυασμού των εν λόγω μέσων πολιτικής σε κάθε τομέα, ώστε να βελτιστοποιηθούν οι ανταλλαγές, ανάλογα με το επίπεδο συναίνεσης, πείρας και ωριμότητας στον τομέα.

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Στο ενδιάμεσο Σχέδιο Δράσης για την eEurope 2005 έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος.

Οι στόχοι της eEurope 2005 παραμένουν σε ισχύ, ενόψει της διεύρυνσης της ΕΕ σε 25 μέλη, και η διαβούλευση κατέδειξε ότι λειτούργησαν ως ερέθισμα για πολλές εθνικές και περιφερειακές προσπάθειες. Οι σημαντικές εξελίξεις στους τομείς της ευρείας ζώνης και της ηλεκτρονικής δημόσιας διοίκησης υποστηρίχτηκαν από την μεγαλύτερη πολιτική στήριξη σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ.

Η επίτευξη των στόχων της eEurope 2005 απαιτεί σταθερή πολιτική δέσμευση και βούληση σε όλα τα επίπεδα. Υπάρχουν πολλοί τομείς στους οποίους σημειώθηκε επιτυχία - η ευρωζωνική συνδετικότητα αυξάνεται, οι δημόσιες υπηρεσίες καθίστανται ολοένα και περισσότερο πλήρως επιγραμμικές. Ωστόσο, σε πολλούς τομείς η πρόοδος καθορίζεται ακόμη από την προσφορά και επικεντρώνεται στην τεχνολογία, στις εφαρμογές και στις πρωτοβουλίες. Χρειάζεται συντονισμένη προσπάθεια από όλες τις πλευρές εάν θέλουμε να επιτύχουμε τα οφέλη παραγωγικότητας και την αναμενόμενη δημιουργία θέσεων απασχόλησης από την eEurope. Αυτή η κίνηση προς την ωριμότητα σημαίνει ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στην εξεύρεση λύσεων και στην ταχεία μετάβαση από τις επιμέρους επιτυχείς περιπτώσεις στην επίτευξη κρίσιμης μάζας.

Οι ειδικοί τομείς οι οποίοι απαιτούν μεγαλύτερη επικέντρωση και που θα είναι σημαντικοί κατά την αναθεώρηση της δράσης είναι οι εξής:

* Η διαλειτουργικότητα, τα πρότυπα και η πολυπλατφορμική πρόσβαση αναδεικνύονται σε όλους τους τομείς και απαιτούν μεγαλύτερη έμφαση. Σε πολλές περιπτώσεις, η κύρια απαίτηση δεν είναι οι τεχνικές λύσεις, αλλά η σύναψη πολυμερών ή θεσμικών συμφωνιών.

* Ενίσχυση της πανευρωπαϊκής διάστασης. Οι περισσότερες πρωτοβουλίες παραμένουν εστιασμένες σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο. Οι δυνατότητες διασυνοριακής μάθησης και ανταλλαγών αναγνωρίζονται σε μεγάλο βαθμό, αλλά δεν αξιοποιούνται συχνά. Εξακολουθούν να υπάρχουν δυσκολίες όσον αφορά τη διαλειτουργικότητα, και μάλιστα πολλαπλασιάζονται λόγω της διάχυσης των προσπαθειών. Δεν αξιοποιούνται οι ευκαιρίες γεφύρωσης του χάσματος μεταξύ πρωτοπόρων και ουραγών μέσω μιας αποτελεσματικότερης ανταλλαγής πρακτικών.

* Μετάβαση προς μια προσέγγιση που καθορίζεται από τη ζήτηση, η οποία δίνει έμφαση στην παροχή υπηρεσιών, στην αξία τους για τον τελικό χρήστη και στη λειτουργικότητά τους. Στους τομείς του ηλεκτρονικού επιχειρείν, της ηλεκτρονικής δημόσιας διοίκησης, της ηλεκτρονικής υγείας και της ηλεκτρονικής μάθησης είναι σαφές ότι αναλαμβάνονται πολλές καλές πρωτοβουλίες, αλλά έως τώρα δεν έχουν πλήρως κατανοηθεί οι τρόποι παροχής πραγματικά αποτελεσματικών επιγραμμικών υπηρεσιών ή κατάλληλων για τον τελικό χρήστη.

* Προαπαιτούμενο για περαιτέρω ανάπτυξη της ευρείας ζώνης είναι η μεγαλύτερη διαθεσιμότητα ελκυστικού περιεχομένου. Αυτό απαιτεί να δοθεί προσοχή στην προστασία των δικαιωμάτων αναδημοσίευσης περιεχομένου και στην εφαρμογή διαλειτουργικών λύσεων DRM, με παράλληλο σεβασμό των εύλογων προσδοκιών των χρηστών.

* Πειραματισμός νέων επιχειρηματικών μοντέλων και μοντέλων παράδοσης υπηρεσιών, τα οποία αποκτούν μεγαλύτερη αξία από τη στροφή στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες. Οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες επιφέρουν γενικά μεγαλύτερη παραγωγικότητα και οφέλη αποδοτικότητας όταν ενσωματώνονται σε μια αποτελεσματική αναδιοργάνωση των διεργασιών και της παροχής υπηρεσιών.

* Ανταπόκριση στην ανάγκη για μεγαλύτερη παρακολούθηση και ποσοτικοποίηση της ηλεκτρονικής ένταξης, ειδικά για να εκτιμηθεί το εύρος των περιφερειακών ανισορροπιών και οι δυνατότητες παροχής πολυπλατφορμικών ηλεκτρονικών υπηρεσιών για τη διεύρυνση της προσβασιμότητας.

* Τέλος, πρέπει να μετρηθούν οι επιπτώσεις των ηλεκτρονικών υπηρεσιών σε σχέση με τα οφέλη αποδοτικότητας ή παραγωγικότητας και την ποιότητα εργασίας και ζωής, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις στους πολίτες και στη διακυβέρνηση. Ειδικότερα, χρειάζεται να διεξαχθεί δομημένη ανάλυση των συμπερασμάτων που έχουν εξαχθεί ώστε να καταρτιστούν συμπληρωματικοί ποσοτικοί και ποιοτικοί δείκτες, ως μέρος της δραστηριότητας συγκριτικής αξιολόγησης. Απαιτείται κοινό έργο για να καταγραφούν τα εμπόδια που παρακωλύουν την πρόοδο, καθώς και κατευθυντήριες γραμμές σε θέματα υλοποίησης. Χρειάζεται επίσης να διεξαχθούν περισσότερες αξιολογήσεις των πρωτοβουλιών, ούτως ώστε η πολιτική να μπορεί να προσανατολίζεται βάσει στοιχείων.

Η Επιτροπή συνιστά τη συνέχιση της εφαρμογής των υφιστάμενων κατευθυντήριων γραμμών του Σχεδίου Δράσης 2005. Η επανεξέταση κατέδειξε ότι οι υφιστάμενοι στόχοι παραμένουν ακόμη σε ισχύ και ότι οι υπό ένταξη χώρες είναι ανοικτές στην αποδοχή τους. Επιπλέον, αναμένεται ότι το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα και την Ανάπτυξη θα συμβάλλει στην υλοποίηση του Σχεδίου Δράσης eEurope, κυρίως μέσω του μέρους του Προγράμματος που αφορά τις Τεχνολογίες της Κοινωνίας της Πληροφορίας.

Η συνολική αξιολόγηση των επιπτώσεων της eEurope 2005 θα πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια του 2004, ώστε να συζητηθεί και να συμφωνηθεί από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή ζητά από τα κράτη μέλη και από τις υπό ένταξη χώρες να διατυπώσουν παρατηρήσεις επί του εγγράφου και να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στην διαδικασία αναθεώρησης του Σχεδίου Δράσης έως τον Ιούνιο του 2004.