21.5.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 134/7 
(Προπ&ρΛσχεν&στιχές πρόιξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών 
και γυναικών στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφαλίσεως 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο 2νμ6ούλιο σης 5 Μαΐσν 1983) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΏΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητος, και ιδίως το άρθρο 100, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι το άρθρο 119 της συνθήκης προβλέπει ότι κάθε 
Κράτος μέλος εξασφαλίζει την εφαρμογή της αρχής της 
ισότητας των αμοιβών για όμοια εργασία μεταξύ εργα­
ζομένων ανδρών και γυναικών ότι ως αμοιβή νοούνται, 
κατά την έννοια του εν λόγω άρθρου, οι συνήθεις 
βασικοί ή ελάχιστοι μισθοί ή αποδοχές και όλα τα άλλα 
οφέλη που παρέχονται άμεσα ή έμμεσα, σε χρήματα ή σε 
είδος, από τον εργοδότη στον εργαζόμενο λόγω της σχέ­
σεως εργασίας' 
ότι, αν και το άρθρο 119 εφαρμόζεται άμεσα στις περιπτώ­
σεις που είναι δυνατόν διαπιστωθούν οι διακρίσεις με τη 
βοήθεια και μόνο των κριτηρίων της ίσης μεταχείρισης 
και της ισότητας των αμοιβών, υπάρχουν περιπτώσεις 
κατά τις οποίες η υλοποίηση της αρχής της ισότητας των 
αμοιβών προϋποθέτει τη θέσπιση συμπληρωματικών 
μέτρων που καθορίζουν την έκταση της' 
ότι το άρθρο 1 παράγραφος 2 της οδηγίας 76/207/ΕΟΚ 
του Συμβουλίου, της 9ης Φεβρουαρίου 1976, «περί της 
εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και 
γυναικών», όσον αφορά την πρόσβαση σε απασχόληση, 
την επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις 
συνθήκες εργασίας (') προβλέπει ότι, προκειμένου να 
εξασφαλισθεί η προοδευτική εφαρμογή της αρχής της 
ίσης μεταχειρίσεως σε 3έματα κοινωνικής ασφαλίσεως, 
το Συμβούλιο θεσπίζει, προτάσει της Επιτροπής, διατά­
ξεις που καθορίζουν ιδίως το περιεχόμενο, την έκταση 
και τους τρόπους εφαρμογής της ανωτέρω αρχής· ότι το 
Συμβούλιο εξέδωσε για το σκοπό αυτό την οδηγία 79/7/ 
ΕΟΚ, της 19ης Δεκεμβρίου 1978, περί της προοδευτικής εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ 
ανδρών και γυναικών σε θέματα κοινωνικής ασφαλί­
σεως (2)* 
ότι το άρθρο 3 παράγραφος 3 της οδηγίας 79/7/ΕΟΚ 
προβλέπει ότι, προκειμένου να εξασφαλισθεί η εφαρμογή 
της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως στα επαγγελματικά 
συστήματα, το Συμβούλιο θα εκδόσει, προτάσεις της 
Επιτροπής, διατάξεις που καθορίζουν το περιεχόμενο, 
την έκταση και τους τρόπους εφαρμογής της αρχής 
αυτής" 
ότι πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή η αρχή της ίσης μεταχεί­
ρισης στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφά­
λισης που εξασφαλίζουν προστασία από τους κινδύνους 
που προβλέπονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδη­
γίας 79/7/ ΕΟΚ, όπως και στα συστήματα που προβλέ­
πουν για τους μισθωτούς όλα τα άλλα οφέλη, σε χρήμα 
ή σε είδος, κατά την έννοια του άρθρου 119" 
ότι η εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης δεν 
αντιτίθεται στις διατάξεις που αφορούν την προστασία 
της γυναίκας λόγω μητρότητας, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Αρθρο 1 
Η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στην εφαρμογή, στα 
επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, της 
αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυκαικών που 
καλείται στο εξής «αρχή της ίσης μεταχείρισης». 
Αρθρο 2 
(1) Ως επαγγελματικά συστήματα θεωρούνται τα 
συστήματα που έχουν σαν αντικείμενο τη χορήγηση 
παροχών στους εργαζόμενους, μισθωτούς ή ανεξάρτη­
τους, στο πλαίσιο επιχείρησης ή ομάδας επιχειρήσεων ή 
επαγγελματικού ή διεπαγγελματικού τομέα- οι παροχές 
αυτές προορίζονται να συμπληρώνουν ή να υποκαθι-
(') ΕΕ αριθ. L 39 της 14. 2. 1976, σ. 40. (2) ΕΕ αριθ. L 6 της 10. 1. 1979, σ. 24. 
Αριθ. C 134/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21.5.83 
στούν τις παροχές των εκ του νόμου συστημάτων κοινω­
νικής ασφάλισης, είτε η υπαγωγή στα συστήματα αυτά 
είναι υποχρεωτική είτε προαιρετική. 
(2) Η παρούσα οδηγία αφορά όλα τα επαγγελματικά 
συστήματα, ανεξάρτητα από το αν έχουν αποτελέσει 
αντικείμενο διοικητικών διατάξεων που τα κηρύσσουν 
υποχρεωτικά. 
Άρΰρο 3 
Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στον ενεργό πληθυσμό, 
συμπεριλαμβανομένων και των ανεξάρτητα εργαζο­
μένων, των εργαζομένων των οποίων η δραστηριότητα 
έχει διακοπεί λόγω ασθενείας, ατυχήματος ή μη ηθελη­
μένης ανεργίας και των προσώπων που αναζητούν 
εργασία, καθώς και στους συνταξιούχους και στους ανά­
πηρους εργαζόμενους. 
Άρ#ρο4 
Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται: 
α) στα επαγγελματικά συστήματα που εξασφαλίζουν 
προστασία από τους ακόλουθους κινδύνους: 
— ασθένεια, 
— αναπηρία, 
— γήρας, 
— εργατικό ατύχημα και επαγγελματική ασθένεια, 
— ανεργία. 
6) στα επαγγελματικά συστήματα που προβλέπουν 
άλλες κοινωνικές παροχές, σε είδος ή σε χρήμα, και 
ιδίως παροχές επιζώντων, οικογενειακές παροχές και 
παροχές για διάφορα είδη άδειας, οικογενειακούς ή 
των γονέων, εφόσον οι παροχές αυτές προορίζονται 
για τους μισθωτούς και επομένως αποτελούν οφέλη 
που παρέχονται από τον εργοδότη στον εργαζόμενο 
λόγω της σχέσης εργασίας. 
Άρ&ρο 5 
(1) Η αρχή της ίσης μεταχείρισης συνεπάγεται την 
απουσία κάθε διάκρισης που βασίζεται στο φύλο, είτε 
άμεσα είτε έμμεσα, σε συσχετισμό ιδίως με την οικογε­
νειακή κατάσταση, και ιδιαίτερα όσον αφορά: 
— το πεδίο εφαρμογής των συστημάτων και τους όρους 
πρόσβασης στα συστήματα αυτά, 
— την υποχρέωση καταβολής εισφορών και τον υπολο­
γισμό των εισφορών, 
— τον υπολογισμό των παροχών, συμπεριλαμβανομένων 
των προσαυξήσεων λόγω συζύγου και προστατευό­
μενου προσώπου, και τις προϋποθέσεις διάρκειας και 
διατήρησης του δικαιώματος παροχών. (2) Η αρχή της ίσης μεταχείρισης δεν αντιτίθεται στις 
διατάξεις που αφορούν την προστασία της γυναίκας 
λόγω μητρότητας. 
'Αρ&ροό 
(1). Μεταξύ των διατάξεων που είναι αντίθετες προς 
την αρχή της ίσης μεταχείρισης πρέπει να περιληφθούν 
οι διατάξεις που βασίζονται στο φύλο, είτε άμεσα είτε 
έμμεσα, ιδίως σε συσχετισμό με την οικογενειακή κατά­
σταση, για: 
α) τον προσδιορισμό των προσώπων που είναι σε θέση 
να συμμετάσχουν σε επαγγελματικό σύστημα, 
6) τον καθορισμό του υποχρεωτικού ή προαιρετικού 
χαρακτήρα της συμμετοχής σε επαγγελματικό 
σύστημα, 
γ) την διαμόρφωση διαφορετικών κανόνων σχετικά με 
την ηλικία εισαγωγής στο σύστημα ή με την ελά­
χιστη διάρκεια της απασχόλησης ή της υπαγωγής 
στο σύστημα για τη λήψη παροχών από το σύστημα 
αυτό, 
δ) την πρόβλεψη διαφορετικών κανόνων για την από­
δοση των εισφορών όταν ο εργαζόμενος αποχωρεί 
από το σύστημα χωρίς να έχει συμπληρώσει τις προ­
ϋποθέσεις που του εξασφαλίζουν μεταγενέστερο 
δικαίωμα για τις μακροπρόθεσμες παροχές, 
ε) τον καθορισμό διαφορετικών προϋποθέσεων για τη 
χορήγηση παροχών ή τη χορήγηση των παροχών 
αυτών μόνο στους εργαζόμενους του ενός φύλου, 
στ) την επιβολή διαφορετικών ορίων ηλικίας για τη συ­
νταξιοδότηση, 
ζ) τη διακοπή της διατήρησης ή της απόκτησης δικαιω­
μάτων κατά τη διάρκεια των περιόδων αδείας λόγω 
μητρότητας ή αδείας γονέα, οι οποίες ορίζονται με 
νόμο ή σύμβαση, 
η) την πρόβλεψη διαφορετικών παροχών ως προς το επί­
πεδο ή τον υπολογισμό τους και, ιδίως, τον καθο­
ρισμό του ποσού των παροχών βάσει διαφορετικών 
στοιχείων υπολογισμού, αναλογιστικών ή άλλων, 
όσον αφορά τα φαινόμενα νοσηρότητας, θνησι­
μότητας ή προσδοκίας ζωής, 
θ) τον καθορισμό διαφορετικών ποσοστών για τις ει­
σφορές, λόγω ιδίως του ότι λαμβάνονται υπόψη τα 
στοιχεία υπολογισμού που αναφέρονται στο σημείο 
η), 
ι) την πρόβλεψη διαφορετικών κανόνων ή κανόνων που 
ισχύουν μόνο για τους εργαζόμενους συγκεκριμένου 
φύλου, όσον αφορά την εξασφάλιση ή τη διατήρηση 
του δικαιώματος για μεταγενέστερες παροχές όταν ο 
εργαζόμενος αποχωρεί από το σύστημα ή όσον 
αφορά τη μεταφορά του δικαιώματος αυτού σε άλλο 
σύστημα. 
21.5.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 134/9 
(2) Όταν ορισμένα παρεπόμενα οφέλη εναπόκεινται 
στη διακριτική ευχέρεια εκτίμησης των διαχειριστικών 
οργάνων του συστήματος, τα όργανα αυτά πρέπει να 
λαμβάνουν υπόψη την αρχή της ίσης μεταχείρισης. 
Άρΰρο 7 
Τα Κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε: 
α) να ακυρώνονται ή να είναι δυνατόν να κηρυχθούν 
άκυρες ή να τροποποιηθούν, οι αντίθετες με την αρχή 
της ίσης μεταχείρισης διατάξεις που περιλαμβάνονται 
στις συλλογικές συμβάσεις, στους κανονισμούς των 
επιχειρήσεων ή σε άλλες ρυθμίσεις σχετικές με τα 
επαγγελματικά συστήματα, 
6) τα συστήματα που περιέχουν διατάξεις του είδους 
αυτού να μην είναι δυνατόν να αποτελούν αντικεί­
μενο διοικητικών μέτρων έγκρισης ή παράτασης. 
'ΑρΦρο8 
Τα Κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να 
αναθεωρηθούν πριν από την 1η Ιανουαρίου 1986, οι δια­
τάξεις των επαγγελματικών συστημάτων που είναι αντί­
θετες προς την αρχή της ίσης μεταχείρισης. 
Άρ$ρο 9 
(1) Η παρούσα οδηγία δεν θίγει την ευχέρεια που δια­
θέτουν τα Κράτη μέλη να αναβάλουν την υποχρεωτική 
θέση σε εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης όσον 
αφορά: 
α) τον καθορισμό της ηλικίας συνταξιοδότησης για τη 
χορήγηση συντάξεων γήρατος ή αποχώρησης, 
6) τη σύνταξη του επιζώντος συζύγου. 
(2) Η άσκηση της ευχέρειας αυτής είναι δυνατή υπό 
τον όρο ότι η αρχή της ίσης μεταχείρισης δεν είχε ακόμη 
εφαρμοστεί στις αντίστοιχες διατάξεις των εκ του νόμου 
συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης. 
(3) Η υποχρεωτική θέση σε εφαρμογή της αρχής της 
ίσης μεταχείρισης δεν είναι σε καμία περίπτωση δυνατόν 
να αναβληθεί πέρα από την ημερομηνία κατά την οποία 
η ισότητα αυτή θα μεταφυτευθεί στα εκ του νόμου συστή­
ματα. 
Άρ&ρο 10 
(1) Όσον αφορά τις παροχές που αναφέρονται στο 
άρθρο 6 η), στο μέτρο που αυτές υπολογίζονται βάσει 
διαφορετικών αναλογιστικών δεδομένων ανάλογα με το 
φύλο, η παρούσα οδηγία δεν αποτελεί εμπόδιο στο να εξακολουθήσουν να διέπονται οι λεπτομέρειες υπολο­
γισμού των παροχών αυτών, οι οποίες παροχές έχουν 
ήδη εκκαθαριστεί και βρίσκονται στο στάδιο της κατα­
βολής ή πρόκειται να εκκαθαριστούν και να καταβλη­
θούν στο μέλλον και οι οποίες αναφέρονται σε περίοδο 
υπαγωγής σε επαγγελματικό σύστημα, προγενέστερη 
από την αναθεώρηση αυτού του συστήματος, που προβλέ­
πεται στο άρθρο 8, από τις διατάξεις του επαγγελμα­
τικού συστήματος, που ισχύουν κατά τη διάρκεια της 
περιόδου υπαγωγής. 
(2) Η παρούσα οδηγία δεν αποτελεί επιπλέον εμπόδιο 
στο να εξασφαλίζονται, για την προηγούμενη αυτή 
περίοδο υπαγωγής, ίσες παροχές με κατάλληλα μέσα, 
όπως π.χ. με καταβολή αναδρομικών συμπληρωμάτων 
εισφορών. 
Άρ&ρο 11 
Τα Κράτη μέλη εισάγουν στην εσωτερική έννομη τάξη 
τους, τα αναγκαία μέτρα ώστε κάθε πρόσωπο, που 
θεωρεί ότι θίγεται από τη μη εφαρμογή της αρχής της 
ίσης μεταχείρισης, να είναι σε θέση να διεκδικεί τα 
δικαιώματα που δικαστικώς αφού, ενδεχομένως, προ­
σφύγει σε άλλα αρμόδια όργανα. 
Αρ&ρο 12 
Τά Κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την 
προστασία των εργαζομένων από κάθε απόλυση που 
συνιστά αντίδραση του εργοδότη σε καταγγελία που 
έχει διατυπωθεί στο επίπεδο της επιχείρησης ή σε δικα­
στική αγωγή που αποβλέπει στο να καταστήσει σεβαστή 
την αρχή της ίσης μεταχείρισης. 
Άρ$ρο 13 
(1) Τα Κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, 
κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι ανα­
γκαίες για να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία 
πριν από την 1η Ιανουαρίου 1985. Ενημερώνουν αμέσως 
περί αυτού την Επιτροπή. 
(2) Τα Κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή πριν 
από την 1η Ιανουαρίου 1987 όλα τα χρήσιμα στοιχεία 
που επιτρέπουν σε αυτή να συντάξει και να υποβάλει 
στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της 
παρούσας οδηγίας. 
Άρ&ρο 14 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα Κράτη μέλη.