ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
COM(92) 416 τελικό 
Βρυξέλλες, 30 Σεπτεμβρίου 1992 
Πρόταση 
ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την τροποποίηση της έκτης οδηγίας 77/388/ΕΟΚ όσον αφορά το καθεστώς του 
φόρου προστιθέμενης αξίας που εφαρμόζεται στις μεταφορές προσώπων 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

(1) Οδηγία 91/689/ΕΟΚ της 16ης Δεκεμβρίου 1991 - ΕΕ αριθ. L 376 της 
31.12.1991. 
(2) Κανονισμός 218/92 ι ης 27ης Ιανουαρίου 1992 - ΕΕ αριθ. L 24 της 
01.02.1992. 
(3) Οδηγία 92/12/ΕΟΚ της 25ης Φεβρουαρίου 1992 - ΕΕ αριθ. L 76 της 
23.03.1992. 1. Στην ενιαία πράξη της 1ης Ιουλίου 1987 προβλέπεται η δημιουργία μιας 
αγοράς χωρίς σύνορα στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα από την 1η Ιανουαρίου 
1993. 
Στον φορολογικό τομέα, η δημιουργία της ενιαίας αγοράς απαιτεί την 
κατάργηση των φορολογικών και τελωνειακών ελέγχων στα σύνορα και την 
προσέγγιση των συντελεστών των έμμεσων φόρων. 
Η Κοινότητα έχει ήδη λάβει τις αναγκαίες αποφάσεις για την επίτευξη 
του στόχου αυτού, με την έκδοση των κειμένων που διέπουν τα νέα 
καθεστώτα των έμμεσων φόρων (ΦΠΑ και ειδικοί φόροι κατανάλωσης) στην 
Κοινότητα. 
Στον τομέα του ΦΠΑ, πρόκειται για την οδηγία σχετικά με το μεταβατικό 
καθεστώς του ΦΠΑ^1) καθώς και τον κανονισμό σχετικά με τη διοικητική 
συνεργασ ία(^). 
Όσον αφορά τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, πρόκειται για το νέο 
καθεστώς των προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης, 
και συγκεκριμένα τα ορυκτέλαια, ο καπνός και τα αλκοολούχα ποτά(3). 
2. Οσον αφορά τον ΦΠΑ, το μεταβατικό καθεστώς προσδιορίζει τους νέους 
κανόνες που εφαρμόζονται στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές μετά το 1992, 
οι οποίοι προβλέπουν ιδίως την κατάργηση όλων των ελέγχων που 
υπάρχουν τη στιγμή αυτή στα σύνορα. Αυτό το νέο καθεστώς αφορά τις 
ενδοκοινοτικές παραδόσεις και αγορές αγαθών καθώς και τις παροχές Ι. ΕΙΣΑΓΟΓΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ - 2 -
- 3 -
υπηρεσιών. Εντούτοις, στον τομέα Των μεταφορών, αφορά μόνο τις 
μεταφορές αγαθών, ενώ το ζήτημα των μεταφορών προσώπων αποφασίστηκε 
να ρυθμιστεί με ειδικό κείμενο. 
Επίσης, στον τομέα των συντελεστών, παρόλο που στις συμφωνίες που 
επιτεύχθηκαν στις 24 Ιουνίου 1991 και στις 27 Ιουλίου 1992 στον τομέα 
των συντελεστών ΦΠΑ, προβλέπεται ότι η μεταφορά των προσώπων 
περιλαμβάνεται στον κατάλογο των προϊόντων ή υπηρεσιών για τις οποίες 
θα μπορεί να εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ, η Επιτροπή δήλωσε 
επίσης τα εξής: 
"Η Επιτροπή θα ήθελε να καταστεί σαφές ότι η προσθήκη των επιβατικών 
μεταφορών στον κατάλογο των προϊόντων τα οποία μπορούν να 
φορολογούνται με το μειωμένο συντελεστή (Παράρτημα Η) δεν επηρεάζει 
τη θέση που θα λάβει το Συμβούλιο σχετικά με τις υπηρεσίες αυτές σε 
συνάρτηση με την πρόταση η οποία θα υποβληθεί σύντομα από την 
Επιτροπή όσον αφορά τον ΦΠΑ επί των επιβατικών μεταφορών". 
Αντικείμενο του παρόντος κειμένου είναι συνεπώς τόσο το καθεστώς όσο 
και οι συντελεστές του ΦΠΑ που εφαρμόζονται στις μεταφορές προσώπων 
μετά το 1992. 
3. Οι απαιτήσεις που συνδέονται με τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς 
Η δημιουργία της εσωτερικής αγοράς απαιτεί την κατάργηση των ελέγχων 
στα σύνορα που εξακολουθούν να ασκούνται στον τομέα των μεταφορών 
προσώπων. 
Για το σκοπό αυτό, προβλέπεται η θέσπιση του κριτηρίου της χώρας 
αναχώρησης στον τομέα του ΦΠΑ επί των μεταφορών αυτών. 
α. Κατάργηση ίων υΉαρχ_όνιων 'λίγχ^ν 
Τη οιιγμή αυιή, οι υιιηρευίες οδικών με ι αφορών ιιροοώιιων και μειαφορών 
προσώπων στα εσωτερικά ύδατα αποτελούν αντικείμενο ελέγχων στα σύνορα 
οι οιιοίοι σιηρίζονιαι σιο άρθρο 9, παράγραφος 2, σημείο β) της έκτης 
οδηγίας ΦΙΙΛ^4) σύμφωνα με ιο οιιοίο οι μειαφορίς φορολογούν ια ι 
ανάλογα με τις αποστάσεις που διανύονται στα διάφορα κράτη μέλη. 
<4) Οδηγία 77/388/ΕΟΚ της 17ης Μαΐου 1977 - ΕΕ αριθ. L 145 της 
13.06.1977. 
Ειδικότερα, οι μεταφορές με τουριστικά λεωφορεία και ταξί 
προϋποθέτουν ελέγχους στα σύνορα - τόσο κατά την είσοδο όσο και κατά 
την έξοδο από τα εδάφη των διαφόρων κρατών μελών - οι οποίοι 
συνίστανται, σε ορισμένα κράτη μέλη, στον προσδιορισμό της ακριβούς 
χιλιομετρικής απόστασης που διανύθηκε στο έδαφος του κράτους μέλους 
έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η καταβολή του αντίστοιχου ΦΠΑ στο σχετικό 
κράτος μέλος. 
Αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί σε μία εσωτερική αγορά, και 
οι έλεγχοι αυτοί, καθώς και όλοι οι άλλοι έλεγχοι, θα πρέπει να 
καταργηθούν μετά την 31η Δεκεμβρίου 1992. 
β. Το κριτήριο του τόπου αναχώρησης 
Η θέσπιση του κριτηρίου του τόπου αναχώρησης επιτρέπει την 
αντικατάσταση του παρόντος συστήματος φορολογίας ανάλογα με τις 
διανυόμενες αποστάσεις στις διάφορες χώρες: 
- διατηρώντας την ικανοποιητική εφαρμογή της φορολόγησης των 
μεταφορών προσώπων στις περιπτώσεις που ήδη υπάρχει· 
χωρίς όμως να χρειάζεται για το σκοπό αυτό, όπως συμβαίνει επί 
του παρόντος, να ασκούνται έλεγχοι στα σύνορα. 
Πράγματι, η οικονομική αιτιολόγηση του κριτηρίου του τόπου αναχώρησης 
επιτρέπει τη διατήρηση των εσόδων ΦΠΑ των κρατών μελών που φορολογούν 
τις ενδοκοινοτικές μεταφορές προσώπων, καταργώντας συγχρόνως τους 
υφιστάμενους ελέγχους στα σύνορα. 
Οι νομοθετικές διατάξεις της παρούσας οδηγίας προτείνεται να 
περιοριστούν στη διατύπωση της αρχής αυτής μόνο για τις οδικές 
μεταφορές και τις μεταφορές στα εσωτερικά ύδατα, δεδομένου ότι για τα 
άλλα μέσα μεταφοράς, η απουσία των ελέγχων στα σύνορα δεν απαιτεί, 
στο στάδιο αυτό, την τροποποίηση του παρόντος καθεστώτος. - 4 -
(5) ΕΕ αριθ. υ 145 της 13ης Ιουνίου 1977, σ. 1. γ. Οικονομική αιτιολόγηση του κριτηρίου του τόπου αναχώρησης 
Η ανάλυση αποδεικνύει ότι το κριτήριο του τόπου αναχώρησης είναι 
λογικό και συνεπές. Ο τόπος αυτός δεν είναι μόνο το σημείο από το 
οποίο αρχίζει πράγματι ίο ταξίδι, αλλά επίσης εκείνος στον οποίο 
πραγματοποιείται, στις περισσότερες περιπτώσεις, ο κύκλος εργασιών. 
Ενας και μόνο μεταφορέας που διενεργεί μια μεταφορά από το κράτος 
μέλος Α στο κράτος μέλος Β - με ή χωρίς διέλευση από άλλα ενδιάμεσα 
κράτη μέλη - πραγματοποιεί κανονικά τον κύκλο εργασιών του στο 
κράτος Α. Είναι επομένως εύλογο να καταβάλει το φόρο για το σύνολο 
αυτού του κύκλου εργασιών στο κράτος Α. Ο συντελεστής είναι εκείνος 
που ισχύει στο κράτος Α και το αντίστοιχο φορολογικό έσοδο δεν μπορεί 
να εισπραχθεί παρά μόνο από τη φορολογική υπηρεσία αυτού του κράτους 
μέλους. Στο συγκεκριμένο αυτό παράδειγμα τίποτα δεν δικαιολογεί - από 
οικονομική άποψη - το συνυπολογισμό των συντελεστών άλλων κρατών 
μελών εκτός του κράτους αναχώρησης, ή την κατανομή του φορολογικού 
εσόδου μεταξύ αυτών των κρατών. Στο ίδιο παράδειγμα, (ένας μόνο 
μεταφορέας), δεν υπάρχει συμμετοχή άλλου υποκείμενου στο φόρο στην 
παροχή υπηρεσιών. Ορισμένες υπηρεσίες που παρέχονται στον μεταφορέα 
στα διάφορα κράτη μέλη (π.χ.: χρησιμοποίηση οδών) δεν αποτελούν σε 
καμία περίπτωση "συνδιαχείριση" της παρεχόμενης υπηρεσίας μεταφοράς, 
αλλά "εισροές" του μεταφορέα. 
Εξάλλου, η παρούσα πρόταση οδηγίας έχει ως στόχο να επιτρέψει την 
πλήρη εφαρμογή του άρθρου 28, παράγραφος 5, της έκτης οδηγίας ΦΠΑ της 
17ης Μαΐου 1977 (77/388/ΕΟΚ)<5>. Η διάταξη αυτή προβλέπει ότι "μετά 
το πέρας της μεταβατικής περιόδου οι μεταφορές προσώπων θα 
φορολογούνται στη χώρα αναχωρήσεως για την πραγματοποιούμενη στο 
εσωτερικό της Κοινότητας διαδρομή, κατά τρόπο που θα καθοριστεί 
ομοφώνως από το Συμβούλιο, προτάσει της Επιτροπής". Η αρχή αυτή της 
φορολόγηυης. οιο κμάιος. αναχωμη<Η|<„ ι:. Ι χι: ιΐμοιαΟεί, όσον αφομά ιις 
ενδοκοινοτικές οδικές μιιαφομίς, ο ι ην πρώτη έκθεση Αάοηηΐηο, τιου 
εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 29 και 30 Μαρτίου 1985. - 5 -
Από την άποψη αυτή, η απλή διέλευση δεν θα πρέπει να λαμβάνεται 
υπόψη από τα σχετικά κράτη μέλη, ως προς το ΦΠΑ. 
θα πρέπει εξάλλου να διευκρινιστούν οι περιπτώσεις που υπάρχουν 
περισσότεροι μεταφορείς, καθώς και η έννοια της διαμετακόμισης (βλ. 
άρθρο 1). 
II. ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ 
Οσον αφορά τους συντελεστές, στόχος της παρούσας οδηγίας είναι η συμμόρφωση 
με το γενικό σύστημα προσέγγισης των συντελεστών ΦΠΑ μετά το 1992, χωρίς να 
επηρεαστούν οι τιμές των ενδοκοινοτικών μεταφορών για τους ευρωπαίους 
καταναλωτές. 
1. Η κατάσταση των συντελεστών στην Κοινότητα 
Η ανάλυση της κατάστασης που επικρατεί σχετικά με τους συντελεστές 
που εφαρμόζονται στις μεταφορές προσώπων στην Κοινότητα δείχνει ότι: 
- οι μεταφορές προσώπων στο εσωτερικών των χωρών φορολογούνται κατά 
τρόπους που διαφέρουν αρκετά στις επιμέρους χώρες· 
στις ενδοκοινοτικές μεταφορές προσώπων, εφαρμόζεται, γενικότερα 
μηδενικός συντελεστής. 
α) μεταφορές στο εσωτερικό των χωρών 
Η φορολογία στον τομέα αυτό παρουσιάζει την εξής εικόνα: - 6 -
ΒΕΛΓΙΟ 
ΔΑΝΙΑ 
ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
ΓΑΛΛΙΑ 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
ΙΤΑΛΙΑ 
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 
ΗΝ. ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
ΕΛΛΑΔΑ ΑΕΡΟΠΟΡ. 
ΜΣ 
ΑΠ 
ΚΣ 
ΜΣ 
ΑΠ 
ΚΣ 
ΜΣ 
ΜΣ 
ΜδΣ 
ΜΣ 
ΚΣ 
ΜΣ - 7 -
ΠΙΝΑΚΑΣ 1 
ΘΑΛΑΣ. 
ΜΣ 
ΑΠ 
ΜΣ 
ΜΣ 
ΑΠ 
ΜΣ 
ΜΣ/ΑΠ 
ΜδΣ 
ΜΣ 
ΚΣ 
ΜΣ ΕΣ. ΥΔΑΤΑ 
ΜΣ 
ΑΠ 
ΚΣ/ΜΣ 
ΜΣ 
ΑΠ 
ΚΣ 
ΑΠ 
ΜΣ/ΑΠ 
ΜδΣ 
ΜΣ 
ΚΣ 
ΜΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡ. 
ΜΣ 
ΑΠ 
ΚΣ/ΜΣ 
ΜΣ 
ΑΠ 
ΜΣ/ΑΠ 
ΜΣ 
ΜΣ 
ΜδΣ 
ΜΣ 
ΜΣ 
ΜΣ ΟΔΙΚΕΣ 
ΜΣ 
ΑΠ/ΚΣ 
ΚΣ/ΜΣ 
ΜΣ 
ΑΠ 
ΜΣ/ΑΠ 
ΜΣ 
ΜΣ 
ΜδΣ 
ΜΣ 
ΜΣ 
ΜΣ 
(όπου ΜΣ=Μειωμένος Συντελεστής, ΑΠ«Απαλλαγή, ΚΣ=Κανονικός Συντελεστής, 
ΜδΣ=Μηδενικός Συντελεστής) 
Εν γένει, τα βασικά μέσα μεταφοράς (αεροπορικές, σιδηροδρομικές, οδικές 
μεταφορές) φορολογούνται με την εφαρμογή μειωμένου συντελεστή, ο κανονικός 
συντελεστής εφαρμόζεται σε οριακές πιριπτώσεις. 
Στα εννέα κράτη μέλη, οι μεταφορές υπόκεινται εν γένει σε φορολογία, ενώ 
ένα κράτος μέλος εφαρμόζει μηδενικό συντελεστή και δύο κράτη μέλη 
εφαρμόζουν απαλλαγή. 
Η κατάσταση παρουσιάζει την εξής εικόνα: - 8 -
β) ενδοκοινοτικές μεταφορές και μεταφορές προς τρίτες χώρες 
ΠΙΝΑΚΑΣ 2 
BEATIO 
AANIA 
TEPMANIA 
TAAAIA 
IPAANAIA 
ITAAIA 
AOYSEMBOYPrO 
KATQ XflPES 
HN. BASIAEIO 
nOPTOrAAIA 
ISIIANIA 
EAAAAA AEPOnOP. 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 6AAAS. 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
-
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ 
ΜδΣ ES. YAATA 
ΜΣ 
-
ΜΣ/ΑΠ 
ΜΣ 
-
ΜδΣ 
ΑΠ 
ΜΣ 
-
ΜδΣ 
ΚΣ 
— SIAHPOAP. 
MS 
An 
KS/MS 
M6S 
M6S 
M6S 
M6S 
MS 
M6S 
M6S 
MS 
M6S OAIKES 
MS 
An/KS 
KS/MS 
MS /An 
M6S 
M6S 
M6S 
MS/M6S 
M6S 
M6S 
MS 
MS 
(όπου ΜΣ=Μειωμένος Συντελεστής, ΑΠ=Απαλλαγή, ΚΣ=Κανονικός Συντελεστής, 
ΜδΣ=Μηδενικός Συντελεστής) 
Στο 70% περίπου των περιπτώσεων, εφαρμόζεται μηδενικός συντελεστής, ενώ 
στις υπόλοιπες περιπτώσεις εφαρμόζεται είτε μειωμένος συντελεστής είτε 
κανονικός συντελεστής. Αν εξαιρέσουμε την οριακή περίπτωση των ποτάμιων 
μεταφορών, ο μηδενικός συντελεστής εφαρμόζεται στα 3/4 περίπου των 
περιπτώσεων. 
Στις αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές εφαρμόζεται εξ ολοκλήρου μηδενικός 
συντελεστής, ενώ οι σιδηροδρομικές και οι οδικές μεταφορές φορολογούνται εν 
μέρει μόνο. 
- 9 -
2. Συμμόρφωση με το γενικό σύστημα της προσέγγισης των συντελεστών ΦΠΑ 
Οι συμφωνίες που επιτεύχθηκαν κατά τα συμβούλια ECOFIN της 24ης 
Ιουνίου 1991 και της 27ης Ιουλίου 1992 (*>) προβλέπουν: 
- αφενός ότι η μεταφορά προσώπων θα μπορεί να φορολογείται με την 
εφαρμογή μειωμένου συντελεστή· 
αφετέρου, τη διατήρηση, κατά τη διάρκεια της μεταβατικής 
περιόδου, η λήξη της οποίας προβλέπεται καταρχήν για την 31η 
Δεκεμβρίου 1996, των μηδενικών συντελεστών και των πολύ μειωμένων 
υπαρχόντων συντ ε λ εστών. 
Το πρακτικό αποτέλεσμα της συμφωνίας αυτής είναι ότι διατηρούνται οι 
διαρθρώσεις των ήδη υπαρχόντων συντελεστών στα κράτη μέλη όσον αφορά 
τις μεταφορές που πραγματοποιούνται στο εσωτερικό κάθε χώρας 
αφήνοντας ανοικτό το ζήτημα των απαλλαγών που εφαρμόζονται δυνάμει 
του άρθρου 28 παράγραφος 3 και του παραρτήματος ΣΤ, σημείο 17 της 
έκτης οδηγίας. Με τον ίδιο τρόπο, αυτό το μέρος των συμφωνιών 
εκφράζει απόλυτα τη σφαιρική προσέγγιση του Συμβουλίου που αποσκοπεί 
στην πραγματοποίηση των ελάχιστων δυνατών τροποποιήσεων των 
διαρθρώσεων των συντελεστών των κρατών μελών. 
Σ'αυτό το γενικό πλαίσιο, η διατήρηση των μηδενικών συντελεστών που 
εφαρμόζονται στις ενδοκοινοτικές μεταφορές συνδέεται άμεσα και σαφώς 
με τη γενική πολιτική του Συμβουλίου στον τομέα των συντελεστών, 
παρόλο που οι συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στο Συμβούλιο ECOFIN δεν 
καλύπτουν το ζήτημα αυτό. 
ft) Rata τις αρχές Σεπτεμβρίου» υπήρχαν ορισμένες επιφυλάξεις σχετικά με 
τη συμφωνία αυτή, από μέρους τριών αντιπροσωπειών» 
- 10 -
Η εφαρμογή της αρχής αυτής μπορεί πάντως να εξασφαλιστεί με την απλή 
διατήρηση των υπαρχουσών διατάξεων του άρθρου 28, παράγραφος 3 της 
έκτης οδηγίας ΦΠΑ και της εν λόγω παρέκκλισης του παραρτήματος ΣΤ, 
σημείο 17 (βλ. παράγραφο 3 κατωτέρω). Με τον τρόπο αυτό δεν υπάρχει 
λόγος να προβλεφθούν νέες διατάξεις στο κείμενο της πρότασης σχετικά 
με το καθεστώς του ΦΠΑ που εφαρμόζεται στις μεταφορές προσώπων. 
Επίσης, με τη διατήρηση των υφισταμένων διατάξεων παρέχεται η 
δυνατότητα στα κράτη μέλη τα οποία απαλλάσσουν επί του παρόντος τις 
μεταφορές που πραγματοποιούνται στο έδαφος τους και τις 
ενδοκοινοτικές μεταφορές που ξεκινούν από το έδαφος αυτό, να 
συνεχίσουν την εφαρμογή, χωρίς έκπτωση των προηγουμένως καταβληθέντων 
φόρων, των απαλλαγών αυτών. 
3. Παρεκκλίσεις από την έκτη οδηγία ΦΠΑ 
Η παρέκκλιση ΣΤ17 της έκτης οδηγίας ΦΠΑ επιτρέπει σε ορισμένα κράτη 
μέλη να απαλλάσσουν τις παροχές υπηρεσιών που αφορούν τις μεταφορές 
προσώπων. 
Η πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την κατάργηση των 
παρεκκλίσεων της έκτης οδηγίας ΦΠΑ (18η α(^)) δεν τροποποίησε τις 
παρεκκλίσεις αυτές και η αντιμετώπιση τους παραπέμφθηκε στην παρούσα 
πρόταση. 
Σύμφωνα με τον γενικό προσανατολισμό που παρατέθηκε στην παράγραφο 2 
ανωτέρω, δεν προβλέπεται να καταργηθεί η παρέκκλιση αυτή στο παρόν 
στάδιο. 
Η παρέκκλιση αυτή θα επανεξεταστεί κατά τη λήξη της προαναφερθείσας 
μεταβατικής περιόδου. 
(7) COM(92) 215 τελικό της 22ας Ιουλίου 1992. 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου στον τομέα της εναρμόνισης των 
νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τους φόρους κύκλου εργασιών 
Κατάργηση ορισμένων παρεκκλίσεων που προβλέπονται στο άρθρο 28, 
παράγραφος 3 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ και στο άρθρο 1, παράγραφος 1, 
δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 89/465/ΕΟΚ. 
- 11 -
4. Συνέπειες για τους καταναλωτές 
Με τις διατάξεις αυτές δεν επηρεάζεται η τιμή των μεταφο-ρών προσώπων 
στην Κοινότητα, δεδομένου ότι, εν γένει, διατηρούνται οι παρόντες 
συντελεστές. 
Αυτό θα αποβεί προς το συμφέρον των ευρωπαίων καταναλωτών οι οποίοι 
με τον τρόπο αυτό θα μπορέσουν να επωφεληθούν πλήρως από τη νέα 
ελευθερία που τους προσφέρεται να ταξιδεύουν και να μετακινούνται 
χωρίς ελέγχους σε ένα μεγάλο χώρο χωρίς σύνορα. 
Το γεγονός αυτό θα συμβάλει αποφασιστικά στην προώθηση της ανάπτυξης 
της τουριστικής βιομηχανίας, η οποία αποτελεί έναν ιδιαίτερα 
σημαντικό οικονομικό τομέα στην Κοινότητα. 
Εξάλλου, με τον τρόπο αυτό θα μπορέσει να ληφθεί υπόψη ο ανταγωνισμός 
των τρίτων χωρών που συνορεύουν με την Κοινότητα όσον αφορά τον 
τουρισμό έτσι ώστε να μην τεθούν σε μειονεκτική θέση οι τόποι 
προορισμού που βρίσκονται στο εσωτερικό της Κοινότητας. 
5. Η σήραγγα της Μάγχης 
Η διατήρηση, υπό ορισμένους όρους, των μηδενικών συντελεστών που 
προβλέπονται στην ανωτέρω παράγραφο 2 θα επιτρέψει την εφαρμογή ενός 
μηδενικού συντελεστή στις μεταφορές προσώπων που χρησιμοποιούν τη 
σήραγγα αυτή, δεδομένου ότι οι διεθνείς μεταφορές μεταξύ της Γαλλίας 
και του Ηνωμένου Βασιλείου και αντίστροφα υπόκειται επί του παρόντος 
σε μηδενικό συντελεστή. Η διάταξη αυτή είναι σύμφωνη με την αρχή της 
φορολογικής ισότητας στην αντιμετώπιση της σήραγγας της Μάγχης σε 
σχέση με τους κυριότερους ανταγωνιστές της. 
6. Γενική έκθεση 
Η Επιτροπή θα συντάξει πριν από τα τέλη του 1994 μία έκθεση προς το 
Συμβούλιο στην οποία θα αξιολογείται η συνολική κατάσταση του τομέα 
των μεταφορών προσώπων από απόψεως ΦΠΑ σε σχέση με τις παρατηρούμενες 
εξελίξεις κ«ι την ανάγκη1 ικανοποιητικής λειτουργίας της εοωτερικής 
αγοράς· 
- 12 -
Στην έκθεση αυτή θα παρέχεται προτεραιότητα στην εξέταση των κινδύνων 
στρέβλωσης του ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων μέσων μεταφοράς. 
θα εξετάζονται επίσης οι νέοι τρόποι σιδηροδρομικών μεταφορών που 
αναπτύσσονται στην Κοινότητα (TGV, ICE, ...): τα μέσα αυτά αποτελούν 
μάλλον μία μορφή ανταγωνισμού έναντι των αεροπορικών μεταφορών και 
όχι έναντι των παλαιότερων σιδηροδρομικών μέσων μεταφοράς, ως προς τα 
οποία οι διαφορές τους γίνονται όλο και εμφανέστερες. 
θα πρέπει να αναλυθούν οι επιπτώσεις της φορολογικής αντιμετώπισης 
αυτών των νέων σιδηροδρομικών μεταφορικών μέσων σε σύγκριση με τα 
αεροπορικά μεταφορικά μέσα, έτσι ώστε η αντιμετώπιση αυτή να μην 
οδηγήσει στη διατάραξη της κατάστασης του ανταγωνισμού και για να 
εξεταστεί η σκοπιμότητα μιας φορολογικής αντιμετώπισης όμοιας με 
εκείνη των αεροπορικών μεταφορών. 
Η έκθεση αυτή θα συνοδεύεται από κατάλληλες προτάσεις της Επιτροπής 
σχετικά με το οριστικό καθεστώς που θα εφαρμόζεται στις μεταφορές 
προσώπων σύμφωνα με το άρθρο 28, παράγραφος 5 της έκτης οδηγίας ΦΠΑ, 
σχετικά με τις οποίες θα πρέπει να αποφανθεί το Συμβούλιο πριν τα 
τέλη του 1995. 
- 13 -
III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 
ΑΡΘΡΟ 1 
1. Τόπος παροχής της υπηρεσίας μεταφορών 
Πρώτο εδάφιο 
Η νέα αυτή διάταξη, η οποία αντικαθιστά την καταργηθείσα παλιά 
διάταξη του άρθρου 9 παράγραφος 2 σημείο δ), τροποποιεί το σημερινό 
κριτήριο του άρθρου 9 παράγραφος 2 σημείο β) της έκτης οδηγίας, μόνον 
όσον αφορά τις οδικές μεταφορές προσώπων και τις μεταφορές προσώπων 
στα εσωτερικά ύδατα. 
Με τον καθορισμό του τόπου μιας μεταφοράς προσώπων στο σημείο 
αναχώρησης, το σύνολο μιας μεταφοράς συγκεντρώνεται, από φορολογική 
άποψη, στο σημείο αυτό, συμπεριλαμβανομένων των τμημάτων αυτής της 
μεταφοράς τα οποία, σύμφωνα με το σημερινό κανόνα, θεωρούνται ότι 
πραγματοποιούνται στο εξωτερικό (άλλο κράτος μέλος ή τρίτη χώρα). 
Οι υπηρεσίες που παρέχονται από εταιρείες οι οποίες προσφεύγουν σε 
ναυλώσεις μεταφορικών μέσων πρέπει να εξομοιωθούν με τις 
"παραδοσιακές" μεταφορές προσώπων προκειμένου να αποφευχθούν 
στρεβλώσεις μεταξύ μεταφορέων. Στις περισσότερες περιπτώσεις 
πρόκειται για μία σύμβαση που συνάπτεται μεταξύ ενός μεταφορέα και 
ενός γραφείου διοργάνωσης τουριστικών ταξιδιών, το οποίο πωλεί στον 
ταξιδιώτη ένα σύνολο τουριστικών υπηρεσιών που παρέχονται από άλλους 
υποκείμενους στο φόρο (μεταφορά από μία εταιρεία τουριστικών 
λεωφορείων, διαμονή από ένα ξενοδόχο, είσοδος σε ένα θέαμα από ένα 
οργανισμό θεαμάτων, κ.λπ.). 
Οπως και στην περίπτωση των ξενοδοχειακών και των σχετι-κών με την 
παρακολούθηση θεαμάτων υπηρεσιών οι οποίες φο-ρολογούνται μέσω του 
ξενοδόχου ή του οργανισμού θεαμάτων, η μεταφορά - παρόλο που 
πραγματοποιείται με το σύστημα ναύλωσης - πρέπει να φορολογείται μέσω 
του πραγματικού μεταφορέα. 
- 14 -
Δεύτερο εδάφιο 
Από τον ορισμό του τόπου αναχώρησης για μια συγκεκριμένη παροχή 
υπηρεσιών μεταφοράς εξαιρούνται οι ονομαζόμενες μεταφορές 
"προσέγγισης" οι οποίες αφορούν τη μετάβαση στον τόπο στον οποίο 
αρχίζει η κύρια παροχή υπηρεσιών. 
Τρίτο και τέταρτο εδάφιο 
Ύπαρξη περισσοτέρων μεταφορέων 
Πρόκειται για την περίπτωση περισσοτέρων μεταφορέων για το ίδιο 
ταξίδι ή περισσοτέρων παροχών υπηρεσιών μεταφοράς από τον ίδιο 
μεταφορέα : 
α) Δεν είναι βέβαια σπάνιες οι περιπτώσεις στις οποίες στο ίδιο 
ταξίδι συμμετέχουν πολλοί μεταφορείς. Αλλά οι περιπτώσεις στις 
οποίες πολλοί μεταφορείς εναλλάσσονται είναι πολύ "εμφανείς" και 
δεν αφήνουν αμφιβολίες για το γεγονός ότι πρόκειται για 
διαφορετικούς υποκείμενους στο φόρο. 
β) Μία παραλλαγή της προηγούμενης περίπτωσης είναι εκείνη ενός 
ταξιδιού στο οποίο ο ίδιος μεταφορέας πραγματοποιεί δύο 
διαδοχικές διαδρομές: η μία διαδρομή πραγματοποιείται από το 
κράτος Α στο Β, και η άλλη από το κράτος Β στο Γ. Ενας 
μεταφορέας εγκατεστημένος στο κράτος Β θα μπορούσε να 
εξυπηρετήσει και τις δύο διαδρομές. 
Η αναλογία των δύο καταστάσεων οδηγεί στην εφαρμογή, στην 
περίπτωση αυτή, της ίδιας φορολογικής μεταχείρισης με εκείνη του 
παραδείγματος α) : φορολόγηση στο κράτος Α του μεταφορέα που 
είναι κγκαιεσιημένος οίο κράτος Β (σύμφωνα με τη γενική αρχή της 
έκτης οδηγίας : υποκείμενος εγκατεστημένος σε άλλο κράτος μέλος) 
για την πρώτη διαδρομή- φορολόγηση του ίδιου μεταφορέα στο κράτος 
Β για τη δεύτερη διαδρομή. 
Κατά συνέπεια, και στις δύο περιπτώσεις, υπάρχουν δύο κράτη 
αναχώρησης (υπό την όρο βέβαια ότι πρόκειται για δύο χωριστές 
διαδρομές, δεδομένου ότι μια στάση για τεχνικούς λόγους ή μια στάση 
κατά τη διαμετακόμιση δεν μπορούν, σύμφωνα με τον ορισμό της παρούσας 
πρότασης, να θεωρηθούν ως δύο νέα σημεία αναχώρησης). 
- 15 -
Το συμπέρασμα αυτό, το οποίο βασίζεται στην αντικειμενική διαπίστωση 
του συγκεκριμένου τρόπου με τον οποίο πραγματοποιείται η μεταφορά, 
δεν θίγει με κανένα τρόπο τη βασική αρχή, η οποία είναι εκείνη της 
φορολόγησης στη χώρα αναχώρησης. Πράγματι, στο προτεινόμενο σύστημα, 
ο φόρος είναι εκείνος του κράτους μέλους αναχώρησης, ανεξάρτητα από 
τον αριθμό των άλλων κρατών διέλευσης κατά τη διάρκεια μιας μεταφοράς 
που πραγματοποιείται από τον ίδιο μεταφορέα. 
Με την ίδια λογική, οι μεταφορές επιστροφής που πραγματοποιούνται 
μετά από διακοπή του ταξιδιού είτε από τον ίδιο είτε από άλλο 
υποκείμενο, πρέπει να θεωρούνται ως χωριστές παροχές υπηρεσιών, 
φορολογητέες στο κράτος μέλος στο οποίο αρχίζει η επιστροφή. 
Από φορολογική άποψη, εάν ένα ταξίδι αποτελείται από πολλές χωριστές 
διαδρομές, πρέπει να ληφθούν υπόψη όλες οι χώρες αναχώρησης, για τους 
λόγους που αναφέρονται ανωτέρω. Η στάση κατά τη διαμετακόμιση δεν 
συνεπάγεται από φορολογική άποψη νέα αναχώρηση. 
Η διαμετακόμιση, ορίζεται στην παρούσα πρόταση ως μία στάση τεχνικής 
φύσεως ή ως μια στάση που περιορίζεται στο χρόνο που είναι αναγκαίος 
στον ταξιδιώτη για την επιβίβαση του, χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες 
του ίδιου μεταφορέα, στην επόμενη ανταπόκριση. 
Οι συνέπειες αυτού του (φορολογικού) ορισμού της διαμετακόμισης είναι 
ότι σε περίπτωση εναλλαγής περισσοτέρων φορέων παροχής υπηρεσιών κατά 
τη διάρκεια του ίδιου ταξιδιού, υπάρχουν ισάριθμες παροχές υπηρεσιών, 
καθεμία από τις οποίες συνδέεται με ένα συγκεκριμένο τόπο αναχώρησης. 
Προκειμένου να αποφευχθούν στρεβλώσεις μεταξύ των κρατών μελών, εις 
βάρος των χωρών εκείνων για τις οποίες, επειδή αποτελούν συχνότερα 
χώρες διέλευσης, θα υπήρχε κίνδυνος επηρεασμού των φορολογικών τους 
εσόδων από μια πολύ αυστηρή εφαρμογή του κανόνα του τόπου αναχώρησης, 
θεωρείται σκόπιμο να προβλεφθεί ότι η παροχή υπηρεσίας διακόπτεται 
(και συνεπώς δεν υπάρχει διαμετακόμιση) όταν η παραμονή του μέσου 
μεταφοράς υπερβαίνει, σε μία χώρα, ένα ορισμένο όριο διάρκειας. Η 
χώρα αυτή θεωρείται συνεπώς ότι αποτελεί ένα νέο τόπο αναχώρησης. 
- 16 -
Πώς φορολογείται συγκεκριμένα ο κύκλος εργασιών στο κράτος αναχώρησης 
Δεν υπάρχουν δυσχέρειες όταν το εισιτήριο πωλείται στο κράτος μέλος 
αναχώρησης, στο οποίο ο υποκείμενος διαθέτει, στις περισσότερες 
περιπτώσεις, εμπορική εγκατάσταση. 
Ενα πρόβλημα ανακύπτει για τα εισιτήρια που πωλούνται σε άλλο κράτος 
(είτε πρόκειται για κράτος μέλος είτε για τρίτο κράτος) διαφορετικό 
από εκείνο της αναχώρησης, δεδομένου ότι το τελευταίο αυτό κράτος 
είναι εκείνο που έχει δικαίωμα φορολόγησης. Είναι σαφές ότι στην 
περίπτωση αυτή, ο υποκείμενος πρέπει να προσδιορίσει όλο τον κύκλο 
εργασιών για τις μεταφορές που πραγματοποίησε ενόψει της φορολόγησης 
τους από το κράτος μέλος αναχώρησης. Για το σκοπό αυτό, πρέπει να 
δηλώσει όχι μόνο τις πωλήσεις εισιτηρίων που πραγματοποίησε στο 
εσωτερικό της χώρας, αλλά επίσης εκείνες που πραγματοποίησε στο 
εξωτερικό (μέσω του αντιπροσώπου του ή μέσω ενός μεσάζοντα). Επίσης, 
δεν έχει σημασία εάν τα έσοδα από τις πωλήσεις στο εξωτερικό 
μεταβιβάστηκαν ή όχι στον εν λόγω υποκείμενο στο φόρο : αυτός 
εξακολουθεί να οφείλει, στο κράτος μέλος αναχώρησης, το φόρο για το 
σύνολο του κύκλου εργασιών που σχετίζεται με τις μεταφορές που 
"ξεκινούν" από το κράτος αυτό. Μια απλή πράξη υπολογισμού του ΦΠΑ που 
είναι ενσωματωμένος στην τιμή των εισιτηρίων (τα οποία πωλούνται 
πάντα "συμπεριλαμβανομένων των φόρων") οδηγεί στον ακριβή 
προσδιορισμό της φορολογικής οφειλής. 
Οταν ένα ταξίδι αποτελείται λόγου χάρη από πολλές διαδοχικές 
διαδρομές, καταβάλλεται συνήθως μια συνολική τιμή για όλες τις 
διαδρομές. Σε γενικές γραμμές, όποιος και αν είναι ο τρόπος πώλησης 
των τίτλων μεταφοράς, κάθε υποκείμενος πρέπει να είναι σε θέση να 
υπολογίζει, με βάση το λογιστικό του σύστημα, το τμήμα που του 
αναλογεί για τις υπηρεσίες που παρέχει σε ένα δεδομένο κράτος μέλος. 
Ο κύκλος εργασιών που πραγματοποιείται στο εξωτερικό είναι δυνατόν εν 
γένει να προσδιοριστεί βάσει των εισιτηρίων που συγκεντρώνει ο 
μεταφορέας κατά την έναρξη της μεταφοράς, καθώς και βάσει των 
λογιστικών βιβλίων και καταστάσεων που εμφανίζουν τις σχέσεις μεταξύ 
του μεταφορέα και των γραφείων πώλησης που αυτός διαθέτει στο 
εξωτερικό. 
- 17 -
Πρέπει να σημειωθεί ότι οι περισσότερες δυσκολίες ελέγχου αναμένεται 
να εξαλειφθούν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους με τη χρησιμοποίηση ενός 
φορολογικού αντιπροσώπου του μεταφορέα που δεν είναι εγκατεστημένος 
στο εσωτερικό της χώρας. 
2. Η βάση επιβολής του φόρου 
Η βάση επιβολής του φόρου καθορίζεται βέβαια σύμφωνα με τους γενικούς 
κανόνες που εφαρμόζονται α,αυτόν τον τομέα. Ωστόσο, υπάρχουν 
περιπτώσεις στις οποίες ο ακριβής προσδιορισμός της αντιπαροχής δεν 
είναι δυνατός. Η διάταξη αυτή επιτρέπει στα κράτη μέλη να 
χρησιμοποιούν ορισμένα ευέλικτα και ρεαλιστικά κριτήρια προκειμένου 
να προσδιορίσουν τη βάση επιβολής του φόρου, δεδομένου ότι δεν είναι 
σπάνιες οι περιπτώσεις στις οποίες ένας μεταφορέας παρέχει, στον ίδιο 
ταξιδιώτη μια υπηρεσία σε ένα κράτος μέλος και, στη συνέχεια, μια 
υπηρεσία σε ένα άλλο κράτος μέλος, έναντι συνολικού τιμήματος που 
πρέπει να κατανεμηθεί μεταξύ των δύο κρατών μελών. 
3. Οι απαλλαγές 
Οι μεταφορές με προορισμό μια τρίτη χώρα απαλλάσσονται με δικαίωμα 
έκπτωσης. Δεν γίνεται μνεία των μεταφορών με προέλευση μία τρίτη 
χώρα εφόσον, σύμφωνα με το νέο κανόνα της εδαφικότητας, πρόκειται για 
μεταφορές που δεν εντοπίζονται σε κράτος μέλος και για τις οποίες το 
πρόβλημα της φορολόγησης δεν μπορεί επομένως να τεθεί. 
Ελλείψει αυτής της απαλλαγής, ενδέχεται να παρατηρηθούν εκτροπές των 
ροών των μεταφορών προς όφελος ορισμένων τρίτων χωρών. Πράγματι, οι 
χώρες αυτές θα μπορούσαν να προτιμηθούν από τους κοινοτικούς 
ταξιδιώτες ως τόποι προορισμού ή ως σημεία αναχώρησης για ταξίδια 
προς άλλες τρίτες χώρες. 
- 18 -
ΑΡΘΡΟ 2 
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή έχοντας υπόψη την κατάσταση του ανταγωνισμού, 
αναλαμβάνει τη δέσμευση να υποβάλει έκθεση σχετικά με τις σιδηροδρομικές 
μεταφορές μεγάλης ταχύτητας. Είναι πράγματι σκόπιμο, εν αναμονή της 
μελλοντικής εξέλιξης αυτού του σιδηροδρομικού δικτύου, να αναβληθεί η 
αξιολόγηση της σκοπιμότητας επέκτασης της μεταβατικής απαλλαγής σ,αυτό το 
είδος μεταφορών. 
Εξάλλου, η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στην οποία θα αναλύεται το 
φορολογικό καθεστώς του συνόλου των μεταφορών προσώπων πριν τα από τέλη του 
1994, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τους κινδύνους στρέβλωσης του ανταγωνισμού. 
- 19 -
ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 77/388/ΕΟΚ 
ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ 
ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Εχοντας υπόψη : 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως 
το άρθρο 99, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι το άρθρο 8Α της συνθήκης ΕΟΚ ορίζει την εσωτερική αγορά ως ένα χώρο 
χωρίς εσωτερικά σύνορα στον οποίο η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, 
των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων εξασφαλίζεται σύμφωνα με τις 
διατάξεις της συνθήκης ΕΟΚ· 
ότι η υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς προϋποθέτει την κατάργηση των 
φορολογικών συνόρων μεταξύ των κρατών μελών και ότι, για το σκοπό αυτό, 
πρέπει να καταργηθούν οριστικά οι έλεγχοι για φορολογικούς σκοπούς στα 
εσωτερικά σύνορα για κάθε πράξη που διενεργείται μεταξύ των κρατών μελών· 
ότι, όσον αφορά τις μεταφορές εκτός από τις οδικές μεταφορές και τις 
μεταφορές στα εσωτερικά ύδατα, η παρούσα κατάσταση δεν παρεμποδίζει την 
κατάργηση των φορολογικών συνόρων από την 1η Ιανουαρίου 1993, δεδομένου ότι 
οι εν λόγω μεταφορές δεν συνεπάγονται ελέγχους για φορολογικούς σκοπούς στα 
σύνορα· 
- 20 -
ότι, όσον αφορά τις οδικές μεταφορές και τις μεταφορές στα εσωτερικά ύδατα, 
η κατάργηση των ελέγχων στα ενδοκοινοτικά σύνορα, που προβλέπεται από την 
1η Ιανουαρίου 1993, δεν θα επιτρέπει πλέον σε ένα κράτος μέλος, με βάση τον 
ισχύοντα κανόνα της εδαφικότητας, να φορολογεί μία μεταφορά που 
πραγματοποιείται στο έδαφος του από έναν φορέα παροχής υπηρεσιών που είναι 
εγκατεστημένος στην αλλοδαπή· ότι, συνεπώς, είναι αναγκαίο, για να καταστεί 
δυνατή η πλήρης εφαρμογή των κανόνων της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου(*), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 91/680/ΕΟΚ(^) 
(έκτη οδηγία) και η εγκαθίδρυση ενός χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα, να 
αντικατασταθεί ο ισχύον κανόνας της εδαφικότητας από έναν νέο κανόνα με 
τον οποίο ως τόπος είσπραξης του ΦΠΑ θα ορίζεται ο τόπος αναχώρησης των 
μεταφορών, και ότι θεωρείται σκόπιμο, γι'αυτά τα είδη μεταφορών, να τεθεί 
στο εξής σε εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 28 παράγραφος 5 της έκτης 
οδηγίας· 
ότι με τη δέκατη όγδοη οδηγία του 89/465/EOK(3), το Συμβούλιο παράλληλα 
με την κατάργηση ορισμένων άλλων παρεκκλίσεων που προβλέπονταν από την 
έκτη οδηγία, διατήρησε εν ισχύ την παρέκκλιση σχετικά με τις μεταφορές 
προσώπων ότι με το άρθρο 3 της δέκατης ογδόης οδηγίας, το Συμβούλιο 
ανέλαβε να επανεξετάσει την κατάσταση όσον αφορά τις εναπομένουσες 
παρεκκλίσεις και να αποφασίσει, μετά από πρόταση της Επιτροπής, σχετικά με 
την κατάργηση αυτών των παρεκκλ ίσεων· 
ότι ένας από τους στόχους της έκτης οδηγίας είναι η κατάργηση των 
απαλλαγών από τον ΦΠΑ· 
ότι ωστόσο η σημερινή κατάσταση χαρακτηρίζεται από μία ευρεία εφαρμογή 
απαλλαγών με ή χωρίς επιστροφή, στον τομέα της μεταφοράς προσώπων και ότι, 
θεωρείται συνεπώς αναγκαίο να επιτραπεί, υπό ορισμένους όρους, η διατήρηση 
τους για μια μεταβατική περίοδο· 
ότι η κατάσταση του ανταγωνισμού στον τομέα των μεταφορών καθώς και οι 
απαιτήσεις σχετικά με τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς καθιστούν 
αναγκαία την επανεξέταση της κατάστασης του φορολογικού καθεστώτος που 
εφαρμόζεται στο σύνολο των μεταφορών προσώπων, σύμφωνα με το άρθρο 28 
παράγραφος 5 της έκτης οδηγίας και ότι, για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή 
πρέπει να υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο· 
(1) ΕΕ L 145, 13.06.1977, σ. 1 
(2) ΕΕ L 376, 31.12.1991, σ. 1 
(3) ΕΕ L 226, 03.08.1989, σ. 21. 
- 21 -
ότι εξάλλου στην έκθεση αυτή θα πρέπει να εξεταστεί ειδικότερα η κατάσταση 
του ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων μέσων μεταφοράς και, ότι θα πρέπει να 
εξεταστεί ιδίως η κατάσταση των σιδηροδρομικών μεταφορών ως προς το 
φορολογικό καθεστώς τους οι οποίες, λόγω της ταχύτητας τους, ανταγωνίζονται 
τις εναέριες μεταφορές· 
ότι η έκτη οδηγία πρέπει να τροποποιηθεί προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή, 
με τη θέσπιση διαδικασιών φορολόγησης, το άρθρο 28 παράγραφος 5. 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ : 
Αρθρο 1 
Η οδηγία 77/388/ΕΟΚ τροποποιείται ως ακολούθως : 
1. Στο άρθρο 9 παράγραφος 2 προστίθεται το ακόλουθο σημείο στ): 
"στ) Κατά παρέκκλιση από τη διάταξη του σημείου β), ο τόπος παροχής 
υπηρεσιών μεταφοράς προσώπων, που πραγματοποιούνται οδικώς και 
στα εσωτερικά ύδατα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που 
πραγματοποιούνται στο πλαίσιο σύμβασης ναύλωσης που έχει συναφθεί 
με διοργανωτές τουριστικών περιηγήσεων, είναι το τόπος 
αναχώρησης. 
Ως τόπος αναχώρησης νοείται το σημείο από το οποίο αρχίζει 
πραγματικά το ταξίδι που αναγράφεται στον τίτλο μεταφοράς, ο 
τόπος στον οποίο αρχίζει η μεταφορά του ταξιδιώτη προς το σημείο 
από το οποίο αρχίζει η μεταφορά που αναγράφεται στον τίτλο 
μεταφοράς, δεν θεωρείται ότι είναι ο τόπος αναχώρησης αυτής της 
μεταφοράς. 
Οταν ένα ταξίδι περιλαμβάνει περισσότερες διαδοχικές παροχές 
υπηρεσιών μεταφοράς, ακόμα και αν αυτές αναγράφονται σε ένα μόνο 
τίτλο μεταφοράς, ως τόπος αναχώρησης νοείται το σημείο από το 
οποίο αρχίζει καθεμία από τις παροχές υπηρεσιών, υπό τον όρο ότι 
μεταξύ αυτών των παροχών δεν πραγματοποιούνται στάσεις κατά τη 
διαμετακόμιση. 
- 22 -
Ως στάση κατά τη διαμετακόμιση, κατά την έννοια της παρούσας 
διάταξης, νοείται κάθε στάση τεχνικής φύσης ή κάθε στάση που 
περιορίζεται στον αναγκαίο χρόνο για την επιβίβαση του ταξιδιώτη 
στην επόμενη διαθέσιμη ανταπόκριση, υπό τον όρο ότι ο ταξιδιώτης 
συνεχίζει το ταξίδι του χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες του ιδίου 
φορέα παροχής υπηρεσιών. Εξομοιώνεται με στάση κατά τη 
διαμετακόμιση σε μία χώρα κάθε παραμονή του μέσου μεταφοράς στη 
χώρα αυτή η οποία δεν υπερβαίνει τις 24 ώρες." 
2. Στο άρθρο 11 σημείο Γ προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 4: 
"4. Με την επιφύλαξη των διατάξεων που προβλέπονται στο σημείο Α και 
των διαβουλεύσεων που προβλέπονται στο άρθρο 29, στην περίπτωση 
κατά την οποία ο ίδιος παρέχων υπηρεσίες πραγματοποιεί, σύμφωνα 
με το άρθρο 9 παράγραφος 2 σημείο στ), τρίτο εδάφιο, περισσότερες 
διαδοχικές παροχές υπηρεσιών έναντι συνολικού αντιτίμου, η βάση 
επιβολής του φόρου προσδιορίζεται σύμφωνα με μία κατ'αποκοπήν 
κατανομή του αντιτίμου, σε συνάρτηση με στοιχεία όπως οι 
αποστάσεις καθεμιάς από τις παρεχόμενες υπηρεσίες μεταφοράς." 
3. Στο άρθρο 15 προστίθεται το ακόλουθο σημείο 16 : 
"16. Οι παροχές υπηρεσιών μεταφοράς προσώπων που πραγματοποιούνται 
οδικώς και στα εσωτερικά ύδατα με προορισμό σημείο 
ευρισκόμενο εκτός της Κοινότητας." 
Αρθρο 2 
Το αργότερο, την 31η Δεκεμβρίου 1995 Το αργότερο, το Συμβούλιο, βάσει 
εκθέσεως της Επιτροπής, η οποία πρέπει να έχει υποβληθεί το αργότερο την 
31η Δεκεμβρίου 1994, θα επανεξετάσει την κατάσταση όσον αφορά το σύνολο των 
μεταφορών προσώπων, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση του ανταγωνισμού στον 
τομέα αυτό και τις απαιτήσεις σχετικά με τη λειτουργία της εσωτερικής 
αγοράς, και ειδικότερα τους κινδύνους στρέβλωσης του ανταγωνισμού μεταξύ 
των διαφόρων μέσων μεταφοράς, καθώς και την κατάσταση των σιδηροδρομικών 
μεταφορών οι οποίες, λόγω της ταχύτητας τους, είναι πιθανόν να 
ανταγωνίζονται άμεσα τις εναέριες μεταφορές. Το Συμβούλιο καθορίζει 
ομόφωνα, προτάσει της Επιτροπής, το οριστικό καθεστώς που θα εφαρμόζεται 
στις μεταφορές αυτές, σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 5 της οδηγίας 
77/388/ΕΟΚ. 
Αρθρο 3 
1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές 
διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν προς την παρούσα 
οδηγία την 1η Ιανουαρίου 1993. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή 
σχετικά. 
2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων 
εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από 
την παρούσα οδηγία. 
Οταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες 
αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από 
παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευση τους. Ο τρόπος της 
παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη. 
Αρθρο 4 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος - 23 -

ISSN 0254-1483 
COM(92)416 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 09 
Αριύ. καταλόγου : CB-CO-92-475-GR-C 
ISBN 92-77-48764-X 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
Lr2985 Luxembourg