[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 11.6.2008

COM(2008) 208 τελικό

2005/0238 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με

την κοινή θέση του Συμβουλίου ενόψει της έγκρισης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος του λιμένα (αναδιατύπωση)

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

2005/0238 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με

την κοινή θέση του Συμβουλίου ενόψει της έγκρισης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος του λιμένα (αναδιατύπωση)

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και στο Συμβούλιο [έγγραφο COM(2005) 588 τελικό – 2005/0238 (COD)] | 24.01.2006 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών: | 15.06.2006 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: | 13.09.2006 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 25.04.2007 |

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: | […] |

Ημερομηνία έγκρισης της κοινής θέσης: | […] |

2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η πρόταση αναδιατύπωσης της οδηγίας 95/21/ΕΚ σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος του λιμένα αποτελεί ένα από τα στοιχεία μιας σειράς μέτρων που αποσκοπούν στην ενίσχυση και στη συμπλήρωση του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου σε θέματα ασφάλειας στη θάλασσα.

Πέραν της αναγκαίας διαδικασίας ενοποίησης της οδηγίας σε ένα ενιαίο κείμενο με σκοπό την αύξηση της συνοχής του εν λόγω κειμένου, η Επιτροπή αποβλέπει σε μια εις βάθος μεταρρύθμιση του υφιστάμενου συστήματος ελέγχου από το κράτος του λιμένα κατά τρόπο ώστε να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα πλοία που δεν πληρούν τα πρότυπα, τα οποία υποβάλλουν τον ευρωπαϊκό στόλο ποιότητας σε αθέμιτο ανταγωνισμό.

Ο στόχος είναι διττός: αφενός, αντικατάσταση του ατομικού στόχου κάθε κράτους μέλους που συνίσταται στον έλεγχο του 25% των πλοίων από έναν συλλογικό στόχο σε επίπεδο ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος θα συνίσταται στον έλεγχο του συνόλου των πλοίων· αφετέρου δε, διενέργεια συχνότερων επιθεωρήσεων επί των πλοίων που χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου. Σήμερα, ένας υπερβολικά μεγάλος αριθμός πλοίων που δεν πληρούν τα πρότυπα διαφεύγουν των ελέγχων. Το νέο σύστημα θα αποτρέψει αυτή την κατάσταση, ανταμείβοντας παράλληλα τα πλοία ποιότητας με λιγότερους ελέγχους, κάτι το οποίο θα συμβάλλει επίσης στην αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων.

Τα πλοία που δεν πληρούν τα πρότυπα και τα οποία απλώς διέρχονται από τα ευρωπαϊκά ύδατα χωρίς να προσεγγίζουν λιμένα παρουσιάζουν ιδιαίτερο κίνδυνο. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή προτίθεται επίσης να ενισχύσει τις επιθεωρήσεις στα πλοία που αγκυροβολούν στα ανοικτά.

Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει την ενίσχυση του καθεστώτος απαγόρευσης πρόσβασης, και συγκεκριμένα την επέκτασή του σε όλες τις κατηγορίες πλοίων, τη θέσπιση ελάχιστης διάρκειας απαγόρευσης πρόσβασης και την επιβολή οριστικής απαγόρευσης πρόσβασης στα πλοία εκείνα στα οποία έχει ήδη απαγορευτεί η πρόσβαση δύο φορές και επιβληθεί τρίτη απαγόρευση απόπλου. Η Επιτροπή προτείνει επίσης τη δημοσίευση του μαύρου καταλόγου των ναυτιλιακών εταιρειών με χαμηλές επιδόσεις.

Τέλος, όσον αφορά τις τεχνικές πτυχές, η πρόταση στηρίζεται στις εργασίες των εμπειρογνωμόνων οι οποίες διεξήχθησαν στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεννόησης του Παρισιού (ΜΣ του Παρισιού) με αντικείμενο τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος του λιμένα.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

Οι αρχές και οι κύριες ρυθμίσεις που είχε προτείνει η Επιτροπή για την εφαρμογή του νέου καθεστώτος επιθεώρησης έτυχαν γενικά της στήριξης του Συμβουλίου, όπως διαφαίνεται στην κοινή του θέση που εγκρίθηκε ομόφωνα (με την αποχή της Μάλτας). Το Συμβούλιο στηρίζει συνεπώς το νέο αυτό καθεστώς, το οποίο προβλέπει έλεγχο των πλοίων σε ποσοστό 100%, δίνοντας προτεραιότητα στα πλοία με τα περισσότερα προβλήματα.

Η Επιτροπή προσυπογράφει την προσέγγιση του Συμβουλίου όσον αφορά την ευελιξία του νέου καθεστώτος επιθεωρήσεων. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός είναι όντως ουσιαστικός για τη διασφάλιση επαρκούς ευελιξίας όσον αφορά τη λειτουργία του νέου καθεστώτος. Ωστόσο, όσον αφορά το επιτρεπόμενο ανώτατο ποσοστό μη διενεργηθεισών επιθεωρήσεων, η Επιτροπή θεωρεί ότι το ποσοστό του 5%, το οποίο πρότεινε η ίδια και αντιστοιχεί εξάλλου στο προβλεπόμενο από την ισχύουσα οδηγία, είναι ρεαλιστικό. Επομένως, η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί την αύξηση του συγκεκριμένου ποσοστού στο 10% για τα πλοία μικρού ή μέσου κινδύνου, όπως προβλέπει το Συμβούλιο, διότι αυτό θα συνιστούσε αποδυνάμωση του πρωταρχικού στόχου του νέου καθεστώτος επιθεωρήσεων, δηλαδή του στόχου της επιθεώρησης όλων των πλοίων που προσεγγίζουν τους λιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Συμβούλιο διαφοροποιήθηκε ωστόσο σημαντικά από την πρόταση της Επιτροπής όσον αφορά μια σημαντική πτυχή αυτής, καταργώντας την οριστική απαγόρευση πρόσβασης και αντικαθιστώντας την με μια περιορισμένη χρονικά απαγόρευση πρόσβασης, η οποία μπορεί να αρθεί μετά από 36 μήνες βάσει ορισμένων κριτηρίων. Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί την προσέγγιση του Συμβουλίου όσον αφορά αυτό το σημείο.

Επίσης, ο τρόπος με τον οποίο το Συμβούλιο αντιμετωπίζει στην κοινή του θέση το ζήτημα των επιθεωρήσεων στα αγκυροβόλια είναι, σε μικρότερο ωστόσο βαθμό, προβληματικός. Πράγματι, το Συμβούλιο δεν δέχτηκε να συμπεριληφθούν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας τα πλοία που βρίσκονται σε αγκυροβόλια εκτός των λιμένων και περιορίζεται σε μια αναφορά στην έννοια της δικαιοδοσίας των λιμένων. Η διατύπωση την οποία προτείνει το Συμβούλιο κινδυνεύει να ερμηνευθεί με διαφορετικό και περιοριστικό τρόπο ανάλογα με το κράτος μέλος και ενδέχεται να καταστήσει την εν λόγω διάταξη κενό γράμμα. Η Επιτροπή αντιθέτως θεωρεί ότι είναι ουσιαστικό να μπορούν να επιθεωρούνται τα πλοία που βρίσκονται σε αγκυροβόλιο. Άλλωστε, αυτή ήταν και η επιθυμία του Συμβουλίου μετά από το ατύχημα του Prestige. Τα πλοία που δεν πληρούν τα πρότυπα και τα οποία απλώς διέρχονται από τα ευρωπαϊκά ύδατα χωρίς να προσεγγίζουν λιμένα συνιστούν ιδιαίτερο κίνδυνο. Ο έλεγχος από το κράτος του λιμένα στα αγκυροβόλια μπορεί να αποτελέσει τον μοναδικό τρόπο ελέγχου αυτών των πλοίων.

4. Διεξοδικές παρατηρήσεις της Επιτροπής

4.1. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή και συμπεριλαμβάνονται στο σύνολό τους ή εν μέρει στην κοινή θέση

Οι τροπολογίες 1, 4, 5, 7, 15, 16, 18, 19, 22, 26, 27, 30, 32, 33, 38, 53, 55, 72, 83, 84, 86, 87, 90, 94, 95, 98, 101, 102, 105, 106 συνιστούν χρήσιμες διευκρινίσεις της πρότασης της Επιτροπής, κυρίως σε τεχνικό επίπεδο. Είναι όντως χρήσιμη η κατάργηση των παρωχημένων διατάξεων του υφιστάμενου συστήματος επιθεώρησης, αλλά και η περαιτέρω διασαφήνιση των όρων του νέου καθεστώτος επιθεώρησης, λαμβανομένης υπόψη της προόδου των εργασιών των εμπειρογνωμόνων που διεξήχθησαν στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεννόησης του Παρισιού για τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος του λιμένα.

4.2. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή, αλλά δεν συμπεριλαμβάνονται στην κοινή θέση

Οι τροπολογίες 2, 3, 6, 8, 9, 14, 20, 24, 25, 28, 29, 31, 39, 41, 43, 44, 45, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 67, 69, 70, 71, 74, 75, 76, 77, 78, 80, 81, 85, 88, 89, 92, 97, 99, 100, 103 συνιστούν, κατά την άποψη της Επιτροπής, χρήσιμες διευκρινίσεις του κειμένου της πρότασης. Η Επιτροπή εκφράζει συνεπώς τη λύπη της για το γεγονός ότι το Συμβούλιο δεν συμπεριέλαβε τις εν λόγω τροπολογίες στην κοινή του θέση.

Η τροπολογία 17, η οποία εισήγαγε τον ορισμό της έννοιας του λιμένα, έδινε τη δυνατότητα (με μικρή τροποποίηση του περιεχομένου του εν λόγω ορισμού) να συμπεριληφθούν τα αγκυροβόλια στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

Τέλος, η Επιτροπή είχε κρίνει χρήσιμη την τροπολογία 54 σχετικά με την απαγόρευση πρόσβασης και ιδίως τη μόνιμη απαγόρευση πρόσβασης.

4.3. Τροπολογίες που απορρίφθηκαν από την Επιτροπή και δεν συμπεριλαμβάνονται στην κοινή θέση

Η τροπολογία 73 δεν είναι χρήσιμη διότι περιλαμβάνει αναφορά στα καθήκοντα που οφείλει να εκτελεί ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, ενώ αυτά περιγράφονται ικανοποιητικά στον οριζόντιο κανονισμό αριθ. 1406/2002 σχετικά με τον Οργανισμό.

Η τροπολογία 91 σχετικά με τη μείωση από 24/36 σε 24/30 μήνες του χρονικού διαστήματος για τη διενέργεια επιθεώρησης σε πλοία κατηγορίας χαμηλού κινδύνου δεν συνάδει με τον γενικό στόχο της πρότασης της Επιτροπής, που συνίσταται στη μείωση του φόρτου που συνεπάγονται οι επιθεωρήσεις πλοίων ποιότητας.

Τέλος, το μέρος των τροπολογιών 34, 36 και 37 που αφορά τους όρους κατανομής των επιθεωρήσεων μεταξύ κρατών μελών δεν έγινε δεκτό διότι οι εν λόγω τροπολογίες αναιρούν κάθε δυνατότητα προσφυγής σε έναν ευέλικτο μηχανισμό για τη διενέργεια των επιθεωρήσεων. Ένας τέτοιος μηχανισμός θεωρείται ωστόσο αναγκαίος για τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας του νέου καθεστώτος επιθεωρήσεων.

5 . ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή λαμβάνει υπό σημείωση την κοινή θέση του Συμβουλίου η οποία εγκρίθηκε ομόφωνα και, γενικά, δεν τροποποιεί ούτε τους στόχους ούτε το πνεύμα της πρότασης. Υπενθυμίζει ωστόσο ότι έχει διαφορετική θέση όσον αφορά πολλά επιμέρους σημεία, όπως η κατάργηση της οριστικής απαγόρευσης πρόσβασης και η αντικατάστασή της από μια χρονικά περιορισμένη απαγόρευση πρόσβασης, καθώς και, σε μικρότερο βαθμό, όσον αφορά την προσέγγιση του Συμβουλίου σχετικά με τις επιθεωρήσεις στα αγκυροβόλια και την αύξηση από 5 σε 10% του επιτρεπόμενου ανωτάτου ορίου μη διενεργηθεισών επιθεωρήσεων.