[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 27.1.2005

COM(2005) 18 τελικό

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την παράταση εφαρμογής των μέτρων της απόφασης 2002/148/EΚ για την περάτωση της διαδικασίας διαβουλεύσεων με τη Ζιμπάμπουε βάσει του άρθρου 96 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Στις 18 Φεβρουαρίου 2002, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε να λάβει “ειδικά μέτρα” κατά της Ζιμπάμπουε[1] ύστερα από την περάτωση των διαβουλεύσεων που διεξήχθησαν βάσει του άρθρου 96 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ[2]. Tα μέτρα αυτά συμπεριλάμβαναν την αναστολή της χρηματοδότησης της ενίσχυσης του προϋπολογισμού και της ενίσχυσης των έργων, καθώς και την αναστολή της υπογραφής του Eθνικού Ενδεικτικού Προγράμματος στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ, αλλά σαφώς δεν επηρέασαν τις συνεισφορές για δραστηριότητες ανθρωπιστικής φύσης και για έργα που στηρίζουν άμεσα τον πληθυσμό, ιδίως όσον αφορά τον κοινωνικό τομέα, τον εκδημοκρατισμό, το σεβασμό των αθρωπίνων δικαιωμάτων και το κράτος δικαίου. Συμπεριλάμβαναν επίσης την αναστολή του άρθρου 12 του παραρτήματος 2 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, σχετκά με τις τρέχουσες πληρωμές και τις κινήσεις κεφαλαίων, εφόσον ήταν απαραίτητο για την εφαρμογή περαιτέρω περιοριστικών μέτρων και, ιδίως, για τη δέσμευση κεφαλαίων.

2. Ο λόγος που αναφέρθηκε ως επιχείρημα για την εισαγωγή των μέτρων αυτών ήταν οι σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας της γνώμης, του συνεταιρίζεσθαι και του συνέρχεσθαι ειρηνικά. Ένας πιο άμεσος λόγος ήταν η προσπάθεια της κυβέρνησης της Ζιμπάμπουε να εμποδίσει τη διεξαγωγή ελεύθερων και δίκαιων εκλογών, ιδίως απαγορεύοντας τη πρόσβαση στους διεθνείς παρατηρητές των εκλογών και στα ΜΜΕ.

3. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 3 της απόφασης της 18ης Φεβρουαρίου 2002, τα μέτρα θα εφαρμοστούν για χρονική περίοδο δώδεκα μηνών. Σύμφωνα με την ίδια διάταξη, τα μέτρα θα αρθούν εφόσον επικρατήσουν συνθήκες που εξασφαλίζουν τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου, τις δημοκρατικές αρχές και το κράτος δικαίου.

4. Σε δύο περιπτώσεις, στις 18 Φεβρουαρίου 2003[3] και στις 19 Φεβρουαρίου 2004[4], το Συμβούλιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κύρια στοιχεία που περιλαμβάνονται στο άρθρο 9 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ εξακολουθούσαν να παραβιάζονται από την κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε και ότι οι συνθήκες στην εν λόγω χώρα δεν εξασφάλιζαν το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις δημοκρατικές αρχές και το κράτος δικαίου, αποφάσισε να παρατείνει για δύο πρόσθετες περιόδους 12 μηνών μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου 2004 και τις 20 Φεβρουαρίου 2005, αντίστοιχα, τα ειδικά μέτρα κατά της Ζιμπάμπουε.

5. Από το Φεβρουάριο του 2004 δεν σημειώθηκε καμιά πρόοδος στα πέντε θέματα που ανμαφέρουν οι διαβουλεύσεις κατ’εφαρμογή του άρθρου 96 και η κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε δεν έλαβε καμία δέσμευση για τη διόρθωση της κατάστασης ούτε εξέφρασε επιθυμία να δεχθεί κριτήρια αξιολόγησης για τα προαναφερθέντα πέντε βασικά θέματα, ως σημεία σύγκλισης για εποικοδομητικό διάλογο ή ως συγκεκριμένα μέτρα για να αξιολογηθεί η πρόοδος. Αντίθετα, η σημερινή κατάσταση στη Ζιμπάμπουε εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά ανησυχητική και σύμφωνα με πληροφορίες από τους επικεφαλής των αποστολών[5] στη Harare η κατάσταση παρέμεινε αμετάβλητη και διαπιστώθηκε μάλιστα επιδείνωση σε ορισμένους τομείς.

6. Η τρέχουσα περίοδος εφαρμογής[6] λήγει ένα μήνα πριν από τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές. Tο γεγονός αυτό δικαιολογεί την αναβολή της υιοθέτησης οποιασδήποτε θέσης της ΕΚ μέχρι μετά τη διεξαγωγή των εκλογών. Αυτό θα επιτρέψει την επανεξέταση της θέσης της Κοινότητας που θα βασίζεται σε εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της κατάστασης μετά τη διεξαγωγή των εκλογών και, εάν οι συνθήκες το απαιτούν, θα οδηγήσει στην επανέναρξη των διαβουλεύσεων με την κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε.

7. Λόγω της απουσίας προόδου και επειδή δεν υπάρχουν δεσμεύσεις από την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Ζιμπάμπουε, δικαιολογείται παράταση για περαιτέρω περίοδο δώδεκα μηνών, όπως συνέβη το 2003 και το 2004. Ενόψει των βουλευτικών εκλογών προτείνεται, ωστόσο, η εφαρμογή της απόφασης του Συμβουλίου να παραταθεί για μία συμπληρωματική περίοδο που θα λήγει στις 31 Ιουλίου 2005. Δεδομένου ότι η προτεινόμενη απόφαση αφορά μόνον την παράταση των υφιστάμενων ειδικών μέτρων, δίχως να τροποποιείται το περιεχόμενο, δεν είναι απαραίτητη η επανέναρξη διαβουλεύσεων με τη Δημοκρατία της Ζιμπάμπουε βάσει του άρθρου 96 της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ.

8. Η απόφαση πρέπει να επανεξετάζεται συνεχώς και τα μέτρα πρέπει να αρθούν εφόσον επικρατήσουν συνθήκες που εξασφαλίζουν το σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου, τις δημοκρατικές αρχές και το κράτος δικαίου.

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την παράταση εφαρμογής των μέτρων της απόφασης 2002/148/EΚ για την περάτωση της διαδικασίας διαβουλεύσεων με τη Ζιμπάμπουε βάσει του άρθρου 96 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και, ιδίως, το άρθρο, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο,

την εσωτερική συμφωνία σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τις διαδικασίες που πρέπει να τηρηθούν για την εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, που υπογράφηκε στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000[7]και που τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή με την απόφαση 2000/771/EΚ των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών στις 18 Σεπτεμβρίου 2000[8], και ιδίως το άρθρο 3,

την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) με την απόφαση 2002/148/EΚ[9], ολοκληρώθηκαν οι διαβουλεύσεις με τη Δημοκρατία της Ζιμπάμπουε σύμφωνα με το άρθρο 96 παράγραφος 2 εδάφιο γ της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ και ελήφθησαν ειδικά μέτρα, όπως διευκρινίζεται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.

(2) Με την απόφαση 2004/157/EΚ[10], η εφαρμογή των μέτρων που αναφέρεται στο άρθρο 2 της απόφασης 2002/148/EΚ, που παρατάθηκε μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου 2004 με το άρθρο 1 της απόφασης 2003/112/EΚ[11], παρατείνεται για περαιτέρω περίοδο 12 μηνών. Σύμφωνα με το άρθρο 1 της απόφασης 2004/157/EΚ, τα μέτρα θα σταματήσουν να εφαρμόζονται στις 20 Φεβρουαρίου 2005.

(3) Τα ουσιώδη στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 9 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ εξακολουθούν να παραβιάζονται από την κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε και οι σημερινές συνθήκες στη Ζιμπάμπουε δεν εξασφαλίζουν το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, τις δημοκρατικές αρχές και το κράτος δικαίου.

(4) Η περίοδος εφαρμογής της απόφασης πρέπει,επομένως, να παραταθεί.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Η εφαρμογή των μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 2 της απόφασης 2002/148/EΚ, που παρατάθηκε μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου 2004 με το άρθρο 1 της απόφασης 2003/112/EΚ και μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου 2005 με το άρθρο 1 της απόφασης 2004/157/EΚ, παρατείνεται μέχρι τις 31 Ιουλίου 2005. Τα μέτρα υποβάλλονται σε συνεχή αναθεώρηση.

Η επιστολή που επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση απευθύνεται στον πρόεδρο της Ζιμπάμπουε.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Βρυξέλλες,

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΖΙΜΠΑΜΠΟΥΕ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδίδει τεράστια σημασία στις διατάξεις του άρθρου 9 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ. Ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι δημοκρατικοί θεσμοί και το κράτος δικαίου αποτελούν απαραίτητα στοιχεία της συμφωνίας εταιρικής σχέσης καθώς και τη βάση των σχέσεών μας.

Με επιστολή της 19ης Φεβρουαρίου 2002, η Ευρωπαϊκή Ένωση σας ενημέρωσε για την απόφασή της να ολοκληρώσει τις διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν βάσει του άρθρου 96 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ και να λάβει ‘ειδικά μέτρα’ κατά την έννοια του άρθρου 96 παράγραφος 2, εδάφιο γ της εν λόγω συμφωνίας.

Με τις επιστολές της 19ης Φεβρουαρίου 2003 και της 19ης Φεβρουαρίου 2004, η Ευρωπαϊκή Ένωση σας ενημέρωσε σχετικά με τις αποφάσεις της να μην αναστείλει την εφαρμογή των ‘ειδικών μέτρων’ και να παρατείνει την περίοδο εφαρμογής τους μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου 2004 και τις 20 Φεβρουαρίου 2005 αντίστοιχα.

Σήμερα, ύστερα από 12 μήνες, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπιστώνει ότι οι δημοκρατικές αρχές εξακολουθούν να μην τηρούνται στη Ζιμπάμπουε και ότι καμία σημαντική πρόοδος δεν έχει επιτευχθεί από την κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε στους πέντε τομείς που αφορά η απόφαση του Συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 2002 (τέλος στην ανοχή της πολιτικά υποκινούμενης βίας, ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, ελευθερία των μέσων μαζικής ενημέρωσης, ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος, τέλος της παράνομης καταπάτησης της ιδιοκτησίας).

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η Ευρωπαϊκή Ένωση κρίνει ότι τα ειδικά μέτρα δεν δύνανται να αρθούν και αποφάσισε να παρατείνει την περίοδο εφαρμογής μέχρι μετά τη διεξαγωγή των βουλευτικών εκλογών στη χώρα σας, οι οποίες προβλέπονται για τον Μάρτιο του 2005.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ήθελε να τονίσει ότι αποδίδει μεγάλη σημασία στη διεξαγωγή ελεύθερων και δίκαιων βουλευτικών εκλογών και, για τον σκοπό αυτό, ελπίζει ότι εσείς και η κυβέρνησή σας θα κάνετε ότι είναι δυνατόν για να διασφαλίσετε εκλογικό κλίμα το οποίο θα είναι πρόσφορο για τη διενέργεια ελεύθερων και δίκαιων εκλογών. Αυτό θα επιτρέψει την έναρξη διαλόγου βάσει της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, που θα οδηγήσει στην άρση της αναστολής της υπογραφής του εθνικού ενδεικτικού προγράμματος για την Ζιμπάμπουε στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ, καθιστώντας έτσι δυνατή την επανάληψη στο εγγύς μέλλον όλων των δραστηριοτήτων συνεργασίας.

Με τιμή,

Για την Επιτροπή Για το Συμβούλιο

[1] Πρβλ. Απόφαση 2002/148/EΚ του Συμβουλίου (ΕΚ L50/64 της 21.02.2002. Επιπλέον, (βλέπε τις αποφάσεις της GAC της 18ης Φεβρουαρίου 2002) το Συμβούλιο ενέκρινε και στοχοθετημένες κυρώσεις ΚΕΠΠΑ (Κοινή Θέση του Συμβουλίου 2002/145/ΚΕΠΠΑ και κανονισμός του Συμβουλίου (EΚ) αριθ. 310/2002 σχετικά με ορισμένα περιοριστικά μέτρα όσον αφορά τη Ζιμπάμπουε, ΕΕ ΕΚ L50/1-12).

[2] Άρθρο 96. Οι διαβουλεύσεις του άρθρου 96 άρχισαν προκειμένου να συμφωνηθούν τα μέτρα που θα έπρεπε να λάβει η κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε για να βελτιωθεί η κατάσταση και που αφορούσαν ιδίως πέντε θέματα (να δοθεί τέλος στην ανοχή της πολιτικής βίας· να προσκληθούν εγκαίρως οι διεθνείς εταίροι για να βοηθήσουν και να παρακολουθήσουν τη διενέργεια των επικείμενων εκλογών και να υπάρχει πλήρης πρόσβαση για τον σκοπό αυτό· να προστατευθεί η ελευθερία έκφρασης των μέσων μαζικής ενημέρωσης· να υπάρξει ανεξαρτησία των δικαστικών αρχών και σεβασμός προς τις αποφάσεις τους και να τερματισθεί η παράνομη καταπάτηση των περιουσιών).

[3] ΕΕEΚ, L46 της 20.02.2003, σελίδα 25.

[4] ΕΕEΚ, L50 της 20.02.2004, σελίδα 60.

[5] Πρβλ. την έκθεση των επικεφαλής των αποστολών της 25.05.2004 για την ανθρωπιστική κατάσταση· την έκθεση των επικεφαλής των αποστολών της 25.05.2004 για τις εκλογές στη Ζιμπάμπουε· την έκθεση των επικεφαλής των αποστολών της 03.09.2004 για τη θέση που θα υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση με γνώμονα τα προσεχή γεγονότα στη Ζιμπάμπουε και την έκθεση των επικεφαλής των αποστολών της 02.12.04 για την νομοθεσία της Ζιμπάμπουε σχετικά με τις ΜΚΟ.

[6] Οι βουλευτικές εκλογές προγραμματίστηκαν για τον Μαρτίου του 2005 αλλά δεν έχουν ακόμη προκηρυχθεί επίσημα.

[7] OJ L 317, 15.12.2000, p. 376.

[8] OJ L 317, 15.12.2000, p. 375

[9] OJ L 50, 21.2.2002, p. 64.

[10] OJ L 50, 20.2.2004, p. 60.

[11] OJ L 46, 20.2.2003, p. 25.