[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 24.10.2007

COM(2007) 452 τελικό

EKTH ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ ‘‘Τηλεόραση χωρίς σύνορα’’

EKTH ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ ‘‘Τηλεόραση χωρίς σύνορα’’

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 3

1.1. Ιστορικό της παρούσας έκθεσης 3

1.2. Ανάπτυξη της τηλεοπτικής αγοράς στην Ευρώπη 3

2. Εφαρμογή της οδηγίας 5

2.1. Δικαιοδοσία (άρθρο 2) 5

2.2. Εκδηλώσεις μείζονος σημασίας για την κοινωνία (άρθρο 3α) 6

2.3. Προώθηση της διανομής και της παραγωγής τηλεοπτικών προγραμμάτων (άρθρα 4 και 5) 7

2.4. Εφαρμογή των κανόνων για τη διαφήμιση (άρθρα 10 έως 20) 8

2.5. Προστασία των ανηλίκων και δημόσια τάξη (άρθρα 2α, 22 και 22α) 9

2.6. Συντονισμός μεταξύ εθνικών αρχών και της Επιτροπής 9

3. Πρόταση για την έκδοση οδηγίας σχετικά με τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας (AVMS) 10

4. Διεθνείς πτυχές 11

4.1. Διεύρυνση – προοπτικές 11

4.2. Διεθνές πλαίσιο για την πολιτιστική πολυμορφία 12

4.3. Συνεργασία με το Συμβούλιο της Ευρώπης 12

5. Συμπεράσματα 13

1. Εισαγωγη

1.1. Ιστορικό της παρούσας έκθεσης

Με την παρούσα ανακοίνωση, και σύμφωνα με το άρθρο 26 της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ[1], όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/36/ΕΚ[2] (οδηγία ‘‘Τηλεόραση χωρίς σύνορα’’, στο εξής “η οδηγία”), η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών την έκτη έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας. Η έκθεση αναφέρεται στην εφαρμογή της οδηγίας κατά την περίοδο 2005-2006.

Κύριος στόχος της παρούσας έκθεσης είναι να περιγράψει και να αναλύσει τα κυριότερα γεγονότα σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς[3]. Δεδομένου ότι η Επιτροπή έχει διατυπώσει πρόταση για τον εκσυγχρονισμό της οδηγίας, η παρούσα έκθεση αναφέρεται και στις πρόσφατες εξελίξεις όσον αφορά την εν λόγω νομοθετική πρόταση, η οποία αυτή τη στιγμή εξετάζεται στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας της συναπόφασης[4].

1.2. Ανάπτυξη της τηλεοπτικής αγοράς στην Ευρώπη

Τα τελευταία χρόνια, η τηλεοπτική αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές οικονομικές και τεχνολογικές προκλήσεις. Σε ένα πλαίσιο σταθερότητας των εσόδων από παραδοσιακές οικονομικές ροές όπως τα τέλη χρήσης τηλεοπτικών συσκευών και η διαφήμιση, η διαφοροποίηση των πηγών εσόδων λόγω του πολλαπλασιασμού των παρεχόμενων υπηρεσιών επέτρεψε στο ραδιοτηλεοπτικό τομέα να βελτιώσει τις συνολικές οικονομικές του επιδόσεις από πλευράς κύκλου εργασιών (τα συνολικά καθαρά έσοδα των ραδιοτηλεοπτικών εταιριών το 2004 ήταν περίπου 72,8 δις ευρώ, αύξηση της τάξης του 7,9% σε σχέση με το 2003[5]). Ωστόσο, η τάση αυτή δεν εμπόδισε τη συγκέντρωση φορέων εκμετάλλευσης σε ειδικούς τομείς, όπως η συνδρομητική τηλεόραση, όπου οι επιχειρηματικές συνθήκες σε πολλές περιπτώσεις δεν επέτρεπαν την ταυτόχρονη ύπαρξη πολλών φορέων εκμετάλλευσης σε επιμέρους εθνικές αγορές.

Η ανάπτυξη των ψηφιακών τηλεοπτικών μεταδόσεων και, πιο πρόσφατα, της διαδικτυακής τηλεόρασης (IPTV) και άλλων μορφών επιγραμμικού τύπου, οδήγησε σε περαιτέρω αλλαγές στον ραδιοτηλεοπτικό κλάδο, ο οποίος μπορεί τώρα να πολλαπλασιάσει το φάσμα των υπηρεσιών του σε πρωτοφανή μέχρι τώρα βαθμό. Οι τεχνολογικές αυτές εξελίξεις θα συνεχίσουν ασφαλώς να επηρεάζουν τον κλάδο τα επόμενα χρόνια, με αύξηση του ανταγωνισμού στα πλαίσια του τομέα, καθώς και με την είσοδο νέων συντελεστών στην αγορά. Ωστόσο, προς το παρόν, δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί ποιο επιχειρηματικό μοντέλο θα ωφεληθεί περισσότερο από τις μεταβαλλόμενες τεχνολογικές συνθήκες. Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή έχει καθορίσει ως ενδεικτικό στόχο για τη μετάβαση από τις αναλογικές στις ψηφιακές ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις το 2012[6].

Ο αριθμός των υπηρεσιών που διετίθεντο στη διευρυμένη Κοινότητα στα μέσα του 2006 υπερέβη τις προβλέψεις. Εκτός από τα 122 αναλογικά κανάλια εθνικής εμβέλειας, υπήρχαν ακόμη περίπου 1335 ψηφιακά κανάλια σε διάφορες τεχνολογικέςπλατφόρμες (καλωδιακή, δορυφορική, επίγεια, IPTV)[7]. Ορισμένα από αυτά τα κανάλια στόχευαν την αγορά άλλου κράτους μέλους ή είχαν τη βάση τους εκτός ΕΕ. Στα μέσα του 2006 υπήρχαν 370 τέτοιες υπηρεσίες[8]. Εκτός από τα κανάλια εθνικής ή διακρατικής εμβέλειας, ο αριθμός των περιφερειακών καναλιών εκτιμάται περίπου στα 3000[9].

Παρά την αύξηση και τη διαφοροποίηση της προσφοράς, οι θεατές δεν άλλαξαν ουσιαστικά τα γενικά τους πρότυπα τηλεθέασης. Βεβαίως, υπήρξε μια περαιτέρω διάσπαση του τηλεοπτικού κοινού, καθώς ορισμένοι θεατές μετακινήθηκαν προς νέα ψηφιακά κανάλια. Ωστόσο, δεν έγινε πραγματικότητα η από μακρού προβλεπόμενη μείωση του χρόνου τηλεοπτικής παρακολούθησης προς όφελος του Internet. Σε ορισμένες χώρες, ο χρόνος θέασης το 2005 αυξήθηκε σε σχέση με το 2004 (Βέλγιο, Γαλλία, Ιρλανδία, Πολωνία). Η Ουγγαρία παραμένει η χώρα με τα υψηλότερα επίπεδα τηλεθέασης (265 λεπτά/ημέρα) με τη Δανία να βρίσκεται στο κατώτερο άκρο της κλίμακας (153 λεπτά/ημέρα).

2. Εφαρμογη της οδηγιασ

2.1. Δικαιοδοσία (άρθρο 2)

Ακρογωνιαίος λίθος της οδηγίας είναι η αρχή της ‘χώρας καταγωγής’. Σύμφωνα με την εν λόγω αρχή, υπηρεσίες που συμμορφώνονται με τη νομοθεσία της χώρας στην οποία είναι εγκατεστημένοι οι πάροχοι των υπηρεσιών κυκλοφορούν ελεύθερα στην εσωτερική αγορά της Κοινότητας. Ωστόσο, το άρθρο 2α παράγραφος 2 της οδηγίας επιτρέπει στα κράτη μέλη να παρεκκλίνουν από το άρθρο 2α παράγραφος 1 όταν τηλεοπτική εκπομπή που προέρχεται από άλλο κράτος μέλος παραβαίνει προφανώς, σοβαρώς και βαρέως το άρθρο 22 παράγραφοι 1 ή 2 ή το άρθρο 22α.

Κάνοντας χρήση αυτής της διάταξης, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου (ΗΒ) κοινοποίησε στις 20 Δεκεμβρίου 2004 στην Επιτροπή ότι σκόπευε να θέσει εκτός νόμου την τηλεοπτική υπηρεσία που είναι γνωστή ως “Extasi TV”. Ο λόγος που προέβαλε ήταν ότι η εν λόγω τηλεοπτική υπηρεσία παρέβαινε προφανώς, σοβαρώς και βαρέως το άρθρο 22 της οδηγίας. Η υπηρεσία μεταδιδόταν μέσω ανερχόμενηςς δορυφορικής ζεύξης στην Ισπανία, το ίδιο το πρόγραμμα όμως καταρτιζόταν και συντασσόταν από την Digital World Television (DWT), που ήταν εγκατεστημένη στην Ιταλία. Υπήρχε επομένως μια ασάφεια ως προς το ποιο κράτος – Ιταλία ή Ισπανία – είχε στη δικαιοδοσία του τον εν λόγω ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό.

Το ΗΒ τήρησε απόλυτα όλη τη σχετική με τις διαβουλεύσεις διαδικασία αλλά οι παραβάσεις εξακολουθούσαν. Με επιστολή της 9ης Φεβρουαρίου 2005, το ΗΒ κοινοποίησε στην Επιτροπή ότι είχε εκδοθεί διαταγή σύμφωνα με το τμήμα 177 του νόμου περί ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων του 1990 με την οποία κηρύσσονταν παράνομες ορισμένες πράξεις που είναι αναγκαίες για την πραγματική λήψη της υπό εξέταση υπηρεσίας στο ΗΒ. Στις 11 Ιουλίου 2005, η Επιτροπή αποφάσισε ότι τα μέτρα του ΗΒ συμβιβάζονταν προς το κοινοτικό δίκαιο, σύμφωνα με το άρθρο 2α παράγραφος 2 της οδηγίας[10].

Παρόμοια προβλήματα ανέκυψαν και στην περίπτωση του προσδιορισμού της σχετικής δικαιοδοσίας για τις υπηρεσίες RTL-TVi, Club RTL και “Plug TV” και, συγκεκριμένα, αν αρμόδιο για τις εν λόγω υπηρεσίες ήταν το Βέλγιο ή το Λουξεμβούργο. Στη συνεδρίαση της επιτροπής επαφών της 15ης Νοεμβρίου 2006, η βελγική αντιπροσωπεία παρουσίασε τις απόψεις της σχετικά με το θέμα. Ακολούθησε συζήτηση με τις άλλες ενδιαφερόμενες αντιπροσωπείες. Οι αντιπροσωπείες συμφώνησαν να συνεργαστούν στενότερα για την εξεύρεση συγκεκριμένων λύσεων στα προβλήματα αυτά[11].

2.2. Εκδηλώσεις μείζονος σημασίας για την κοινωνία (άρθρο 3α)

Το άρθρο 3α παράγραφος 1 της οδηγίας προβλέπει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν μέτρα για να εξασφαλίζουν ότι εκδηλώσεις που θεωρούνται ως μείζονος σημασίας για την κοινωνία δεν μεταδίδονται κατά τρόπον ώστε μια σημαντική μερίδα του κοινού να εμποδίζεται να παρακολουθήσει τις εκδηλώσεις αυτές σε δωρεάν τηλεοπτική μετάδοση. Βάσει του άρθρου 3α παράγραφος 2 της οδηγίας, η Επιτροπή επαληθεύει ότι τα μέτρα είναι συμβατά με την κοινοτική νομοθεσία (αφού της κοινοποιηθούν) και δημοσιεύει τα μέτρα που έχουν ληφθεί στην πράξη από τα κράτη μέλη.

Στις 15 Δεκεμβρίου 2005, στην υπόθεση Infront κατά Επιτροπής,[12] το Πρωτοδικείο έκρινε ότι η επιστολή του Γενικού Διευθυντή Εκπαίδευσης και Πολιτισμού με την οποία ενημέρωσε τις αρχές του ΗΒ ότι η Επιτροπή δεν είχε αντιρρήσεις για τα μέτρα τα σχετικά με την τηλεοπτική κάλυψη εκδηλώσεων μείζονος σημασίας στη χώρα αυτή, συνιστούσε απόφαση κατά την έννοια του άρθρου 249 της συνθήκης ΕΚ. Βάσει αυτού, το Δικαστήριο ακύρωσε την εν λόγω απόφαση για διαδικαστικούς λόγους επειδή δεν είχε εκδοθεί σύμφωνα με τους κανόνες της Επιτροπής για συλλογική διαδικασία, εκπροσώπηση και εφαρμογή των αποφάσεων.

Μετά την εν λόγω δικαστική απόφαση, η Επιτροπή εξέδωσε νέα απόφαση για τα μέτρα του ΗΒ σύμφωνα με τους κανόνες για συλλογική διαδικασία, εκπροσώπηση και εφαρμογή των αποφάσεων. Η Επιτροπή εναρμόνισε επίσης όλες τις επαληθεύσεις της σχετικά με μέτρα κρατών μελών που έχουν κοινοποιηθεί πριν από την απόφαση Infront προς τις διαπιστώσεις του Δικαστηρίου και εξέδωσε αποφάσεις που θα δημοσιευθούν, μαζί με τα εθνικά μέτρα, στην Επίσημη Εφημερίδα, σύμφωνα με το άρθρο 3α παράγραφος 2 της οδηγίας[13].

Επιπλέον, η Επιτροπή θα ενεργήσει σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του Δικαστηρίου για όλα τα μέτρα κρατών μελών που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή μετά την απόφαση Infront. Αυτό έγινε ήδη όσον αφορά τα σχέδια μέτρων που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή από τη Φινλανδία στις 2 Οκτωβρίου 2006. Τα μέτρα αυτά επαληθεύτηκαν από την Επιτροπή έπειτα από θετική γνωμοδότηση της επιτροπής επαφών. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η Επιτροπή εξέδωσε και θα δημοσιεύσει, μαζί με τα μέτρα που εγκρίθηκαν σε εθνικό επίπεδο[14], επίσημη απόφαση για το συμβιβάσιμο των μέτρων αυτών προς το κοινοτικό δίκαιο.

2.3. Προώθηση της διανομής και της παραγωγής τηλεοπτικών προγραμμάτων (άρθρα 4 και 5)

Στις 22 Αυγούστου 2006, η Επιτροπή εξέδωσε την έβδομη ανακοίνωση για την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας. Η έκθεση καλύπτει την ΕΕ των 25 κατά την περίοδο 2003-2004[15].

Ο μέσος χρόνος μετάδοσης ευρωπαϊκών έργων στην ΕΕ των 25 ήταν 65,18% το 2003 και 63,32% το 2004, ήτοι μείωση 3,63 εκατοστιαίων μονάδων σε μία τετραετία (2001-2004). Σε διάστημα όμως εξαετίας (1999-2004), υπήρξε μια συνολική αύξηση 2,64% στον προγραμματισμό μετάδοσης ευρωπαϊκών έργων. Κατά την αξιολόγηση της προόδου βάσει του άρθρου 4 της οδηγίας, πρέπει να ληφθούν υπόψη δύο παράγοντες. Πρώτον, τα στοιχεία για το 2004 περιλαμβάνουν τα δέκα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004. Δεύτερον, η μέθοδος υπολογισμού έχει αλλάξει, δεδομένου ότι τώρα, στον υπολογισμό των μέσων ποσοστών ευρωπαϊκών έργων, περιλαμβάνονται και κανάλια δευτερεύουσας σημασίας με μερίδιο τηλεθέασης κάτω του 3%. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι παρά την ελαφρώς φθίνουσα βραχυπρόθεσμη τάση, ο προγραμματισμός των ευρωπαϊκών έργων έχει σταθεροποιηθεί στην ΕΕ σε επίπεδα αρκετά πάνω από το 60% του συνόλου του σχετικού χρόνου μετάδοσης. Ιδίως για τα δέκα κράτη μέλη που συμμετείχαν για πρώτη φορά σ’ αυτή τη διαδικασία παρακολούθησης, το γεγονός αυτό αποτελεί ενθαρρυντική εξέλιξη. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το ποσοστό συμμόρφωσης για το σύνολο της ΕΕ αυξήθηκε κατά τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου αναφοράς πάνω από 4 μονάδες. Επομένως, η εφαρμογή του άρθρου 4 της οδηγίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο ήταν γενικά ικανοποιητική.

Το μερίδιο των ευρωπαϊκών έργων από ανεξάρτητους παραγωγούς στην ΕΕ των 25 ήταν 31,39% το 2003 και 31,50% το 2004. Αξίζει να σημειωθεί ότι εδώ δεν υπάρχει σχεδόν καμία διαφορά μεταξύ των καναλιών στην ΕΕ των 15 και των καναλιών των δέκα κρατών μελών που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004, τα οποία πέτυχαν μια μέση επίδοση 31,55%-υψηλότερη μάλιστα από την επίδοση των καναλιών της ΕΕ των 15 (31,47%). Γενικά, σε σύγκριση με τις προηγούμενες περιόδους αναφοράς, υπήρξε μια μείωση της τάξης του 6,25% σε διάστημα μιας εξαετίας (1999-2004). Ωστόσο, τα επίπεδα μετάδοσης πρόσφατων ευρωπαϊκών έργων από ανεξάρτητους παραγωγούς παραμένουν σχετικώς υψηλά (πάνω από το ένα πέμπτο του συνόλου του σχετικού χρόνου μετάδοσης). Το μερίδιο ευρωπαϊκών έργων από ανεξάρτητους παραγωγούς είναι αρκετά πάνω από το στόχο του 10% που τίθεται στο άρθρο 5 της οδηγίας.

2.4. Εφαρμογή των κανόνων για τη διαφήμιση (άρθρα 10 έως 20)

Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, η Επιτροπή κίνησε διαδικασίες επί παραβάσει ιδίως σε σχέση με παραβάσεις των κανόνων για τη διαφήμιση. Οι παραβάσεις αυτές εντοπίστηκαν μετά από παράπονα πολιτών ή με βάση παρακολουθήσεις από ανεξάρτητο σύμβουλο. Ο εν λόγω ανεξάρτητος σύμβουλος υπέβαλε εκθέσεις κατά χώρα που περιείχαν γεγονότα και αποδείξεις σχετικά με τη συγκεκριμένη εφαρμογή των ποσοτικών κανόνων στην τηλεοπτική διαφήμιση από ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς ορισμένων κρατών μελών κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου. Το 2006, εξετάστηκε η κατάσταση σε πέντε κράτη μέλη και υποβλήθηκαν κανονικά στην Επιτροπή αντίστοιχες εκθέσεις, οι οποίες θα χρησιμεύσουν για κατάλληλη παρακολούθηση.

Πέραν της αιτιολογημένης γνώμης που απέστειλε στο Βασίλειο του Βελγίου το 2004 με βάση έκθεση παρακολούθησης που υποβλήθηκε από τον ανεξάρτητο σύμβουλο, η Επιτροπή διεξήγαγε και εμπεριστατωμένες συζητήσεις με τις βελγικές αρχές. Λόγω της βελτίωσης που επιτεύχθηκε στο μεταξύ από τους ρυθμιστικούς φορείς στην παρακολούθηση των δραστηριοτήτων των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών που υπάγονταν στη δικαιοδοσία τους, η Επιτροπή αποφάσισε να κλείσει την υπόθεση στις 4 Απριλίου 2006[16]. Επίσημη προειδοποιητική επιστολή απεστάλη στην Ιταλία λόγω της μετάδοσης σύντομων διαφημιστικών μηνυμάτων, των συνήθως αναφερόμενων ως mini-spots, κατά τη διάρκεια της αναμετάδοσης ποδοσφαιρικών αγώνων, τα οποία θεωρήθηκε ότι παραβιάζουν τους κανόνες της οδηγίας. Η Επιτροπή έκλεισε τελικά την υπόθεση αυτή — για μη συμμόρφωση με τους κανόνες της οδηγίας – στις 12 Δεκεμβρίου 2006 μετά από αλλαγές στην ιταλική νομοθεσία για τις τηλεοπτικές διαφημίσεις[17].

2.5. Προστασία των ανηλίκων και δημόσια τάξη (άρθρα 2α, 22 και 22α)

Το 2004, η Επιτροπή ενημέρωσε την Asociación Nacional para la Protección y el Bienestar de los Animales (ANPBA) ότι δεν μπορούσε να κάνει δεκτό το αίτημα της εν λόγω ένωσης για απαγόρευση της μετάδοσης ταυρομαχιών από τους ισπανικούς ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς, δεδομένου ότι δεν υπήρχε κανένα παράπονο από κράτη μέλη στα οποία λαμβάνονταν τέτοια προγράμματα, που να υποδηλώνει την πρόθεσή τους να παρεκκλίνουν από την αρχή της ελευθερίας λήψης που προβλέπεται στο άρθρο 2α παράγραφος 2 της οδηγίας. Εν συνεχεία της εν λόγω επιστολής, η ANPBA κατέθεσε ένσταση στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή. Αφού εξέτασε την υπόθεση, ο διαμεσολαβητής αποφάνθηκε ότι δεν συνέτρεχε κανένα θέμα κακοδιοίκησης από πλευράς της Επιτροπής κατά την εξέταση του εν λόγω παραπόνου και έκλεισε την υπόθεση με την απόφαση της 12ης Ιανουαρίου 2006[18]. Στο μεταξύ, και η Επιτροπή είχε κλείσει την υπόθεση[19].

Στις 20 Δεκεμβρίου 2006, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν σύσταση για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και για το δικαίωμα απάντησης. Η σύσταση στηρίζεται στην προηγούμενη σύσταση του Συμβουλίου του 1998, η οποία παραμένει σε ισχύ. Με αυτήν επεκτείνεται το πεδίο εφαρμογής ώστε να περιλαμβάνει την ικανότητα χρήσης των μέσων επικοινωνίας, τη συνεργασία και την ανταλλαγή εμπειριών και ορθής πρακτικής μεταξύ των φορέων αυτορρύθμισης και συρρύθμισης, δράσεις κατά των διακρίσεων σε όλα τα μέσα επικοινωνίας και το δικαίωμα απάντησης όσον αφορά τα επιγραμμικά μέσα επικοινωνίας. H Επιτροπή θα υποβάλλει τακτικά εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή και αποτελεσματικότητα της σύστασης και θα την επανεξετάσει αν είναι αναγκαίο.

2.6. Συντονισμός μεταξύ εθνικών αρχών και της Επιτροπής

Η επιτροπή επαφών συνεδρίασε στις 6 Απριλίου 2005 [22α συνεδρίαση], στις 14 Οκτωβρίου 2005 [23η συνεδρίαση] και στις 15 Νοεμβρίου 2006 [24η συνεδρίαση]. Στην 21η συνεδρίαση της 21ης Οκτωβρίου, η επιτροπή επαφών αποφάσισε να δημοσιεύει τα πρακτικά της ώστε να επικρατεί μεγαλύτερη διαφάνεια. Τα πρακτικά της δημοσιεύονται τώρα στον ιστότοπο της Επιτροπής.[20]

Η επιτροπή παρακολούθησε από κοντά τις προετοιμασίες για την αναθεώρηση της οδηγίας «Τηλεόραση χωρίς σύνορα», ασχολήθηκε με θέματα δικαιοδοσίας σε διάφορες περιπτώσεις και εν γένει παρακολούθησε θέματα σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας. Κατά την 24η συνεδρίαση, οι αντιπροσωπείες του Λουξεμβούργου και του Βελγίου εξεδήλωσαν την επιθυμία να βρεθεί κάποια λύση που θα διασφάλιζε την τήρηση από την εταιρία CLT των δεσμεύσεων σχετικά με οπτικοακουστικές παραγωγές βάσει των κανονισμών της Γαλλικής κοινότητας του Βελγίου. Κατά την ίδια συνάντηση, η επιτροπή εξέδωσε θετική γνωμοδότηση για τα φινλανδικά μέτρα δυνάμει του άρθρου 3α της οδηγίας (μείζονες εκδηλώσεις).

Μετά τη συνεδρίαση του Μαρτίου του 2005 για το θέμα της παρότρυνσης σε μίσος σε εκπομπές προερχόμενες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως οι περιπτώσεις Al Manar ή Sahar 1 , η Επίτροπος κα. Reding συγκάλεσε την ομάδα υψηλού επιπέδου των εθνικών ρυθμιστικών αρχών σε ετήσια συνεδρίαση το Μάρτιο του 2006. Συζητήθηκαν διάφορα θέματα και ιδίως η συνέχεια που έπρεπε να δοθεί στις δεσμεύσεις που είχαν αναληφθεί το Μάρτιο του 2005 για τη διαφύλαξη των θεμελιωδών ελευθεριών που περιλαμβάνονται στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην Ευρωπαïκή σύμβαση για τη διασφάλιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών.

3. Προταση για την εκδοση οδηγιασ σχετικα με τις υπηρεσιεσ των οπτικοακουστικών μεσων επικοινωνιασ(AVMS)

Το Δεκέμβριο του 2005, εγκρίθηκε νομοθετική πρόταση για την έκδοση εκσυγχρονισμένης οδηγίας για τις οπτικοακουστικές υπηρεσίες[21]. Ακολούθησαν δύο δημόσιες διαβουλεύσεις το 2003 και 2005 και μια συνεδρίαση ενδιαφερόμενων μερών το Σεπτέμβριο του 2006 στο Λίβερπουλ.[22]

Η νομοθετική πρόταση είναι τώρα στη διαδικασία συναπόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Μετά μία πρώτη συζήτηση το Μάιο του 2006 επί της προτάσεως της Επιτροπής, το Συμβούλιο συμφώνησε σε μια γενική προσέγγιση στις 13 Νοεμβρίου 2006 υπό τη φινλανδική προεδρία.

Κατά την πρώτη ανάγνωση στις 13 Δεκεμβρίου 2006, το Κοινοβούλιο επιβεβαίωσε σε μεγάλο βαθμό την πρόταση της Επιτροπής συμφωνώντας σαφώς με το πεδίο εφαρμογής, τη συρρύθμιση και αυτορρύθμιση, τα ευρωπαϊκά έργα και την προσέγγιση σε δύο στάδια. Οι εγκριθείσες τροποποιήσεις συμβαδίζουν σε μεγάλο βαθμό με τη γενική προσέγγιση του Συμβουλίου[23]. Η Επιτροπή ενέκρινε την τροποποιημένη πρόταση στις 29 Μαρτίου 2007. Στις 24 Μαΐου 2007, υπό τη γερμανική προεδρία, επιτεύχθηκε πολιτική συμφωνία για κοινή θέση[24].

4. Διεθνεισ πτυχεσ

4.1. Διεύρυνση-προοπτικές

Κατά την περίοδο αναφοράς, τα μέλη της ΕΕ αυξήθηκαν από 25 σε 27 με την εισδοχή της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας την 1η Ιανουαρίου 2007.Οι σχέσεις μεταξύ της Ένωσης και των (τότε) υποψήφιων για ένταξη χωρών αναπτύχθηκαν σύμφωνα με τις προενταξιακές στρατηγικές. Η Επιτροπή παρακολούθησε τη διαδικασία, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην ανάπτυξη των διοικητικών και δικαστικών ικανοτήτων που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή της οδηγίας.

Η Κροατία, η Τουρκία και η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας είναι τώρα υποψήφιες για ένταξη χώρες. Στις 3 Οκτωβρίου 2005, η ΕΕ κίνησε επίσημα τις διαπραγματεύσεις ένταξης με την Κροατία και την Τουρκία. Οι διαπραγματεύσεις με την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας δεν έχουν αρχίσει ακόμη.

Όσον αφορά τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει υπογραμμίσει τις προοπτικές τους για να γίνουν μέλη της ΕΕ σε αρκετές περιπτώσεις. Η Επιτροπή ακολουθεί μια στρατηγική σύγκλισης των οπτικοακουστικών πολιτικών των εν λόγω χωρών με τα ευρωπαϊκά πρότυπα μέσων επικοινωνίας, σε συνεργασία με το Συμβούλιο της Ευρώπης.

4.2. Διεθνές πλαίσιο για την πολιτιστική πολυμορφία

Κατά την περίοδο αναφοράς, έγιναν σημαντικά βήματα υποστήριξης των κοινών στόχων της ευρωπαϊκής οπτικοακουστικής πολιτικής με την επιβεβαίωση της πολιτιστικής πολυμορφίας σε διεθνές επίπεδο.

Στις 18 Δεκεμβρίου 2006, η Κοινότητα επικύρωσε τη Σύμβαση για την προστασία και την προώθηση της πολυμορφίας της πολιτιστικής έκφρασης, που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνδιάσκεψη της ΟΥΝΕΣΚΟ στις 20 Οκτωβρίου 2005, συμβάλλοντας έτσι αποφασιστικά στο να τεθεί σύντομα σε ισχύ η σύμβαση (3 μήνες μετά την κατάθεση της 30ής πράξης επικύρωσης, δηλ. στις 18 Μαρτίου 2007) και να δρομολογηθεί η διαδικασία εφαρμογής.

Επιπλέον, η ΕΕ περάτωσε μια σειρά από διαπραγματεύσεις με 17 μέλη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) για τις τροποποιήσεις των εμπορικών υποχρεώσεων στις υπηρεσίες βάσει της Γενικής συμφωνίας για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών (GATS) μετά την προσχώρηση στην ΕΕ 13 νέων κρατών μελών από το 1995, προκειμένου να ευθυγραμμισθούν οι εν λόγω υποχρεώσεις με τις υποχρεώσεις της ΕΚ των 12, και να ενοποιηθούν σε έναν διακοινοτικό πίνακα εμπορικών υποχρεώσεων (ενοποιημένος πίνακας υποχρεώσεων GATS της ΕΚ των 25). Το αποτέλεσμα των εν λόγω διαπραγματεύσεων αντιπροσωπεύει μια θετική έκβαση για την πολιτιστική πολυμορφία δεδομένου ότι τώρα ο οπτικοακουστικός τομέας απολαμβάνει τις ίδιες εγγυήσεις σε ολόκληρη τη διευρυμένη ΕΕ βάσει της GATS (δηλ. δεν υπάρχουν δεσμεύσεις σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά και την εθνική αντιμετώπιση), είναι απολύτως αποσαφηνισμένο για τα 25 κράτη μέλη ότι το περιεχόμενο των εκπομπών δεν εμπίπτει στις δεσμεύσεις για τις τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες ενώ εξασφαλίζονται εγγυήσεις όσον αφορά την εξαίρεση των οπτικοακουστικών υπηρεσιών που είναι δυνατόν να παρασχεθούν μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών και των συναφών υπηρεσιών από τις δεσμεύσεις του τομέα υπηρεσιών μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών.

4.3. Συνεργασία με το Συμβούλιο της Ευρώπης

Η Επιτροπή συμμετέχει στις συνεδριάσεις της διευθύνουσας επιτροπής για τα μέσα ενημέρωσης και τις νέες υπηρεσίες επικοινωνίας (CDMC) ως εξουσιοδοτημένος παρατηρητής. Η CDMC κατευθύνει τις εργασίες όλων των ομάδων εμπειρογνωμόνων και υποκείμενων οργάνων που ασχολούνται με τα θέματα της επικοινωνίας και των επικοινωνιακών μέσων. Το σημαντικότερο από αυτά τα όργανα είναι η μόνιμη επιτροπή για τη διασυνοριακή τηλεόραση, η οποία παρακολουθεί την εφαρμογή της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη διασυνοριακή τηλεόραση. Η επιτροπή αυτή, με την παρουσία παρατηρητή της Επιτροπής, ξεκίνησε πρόσφατα προπαρασκευαστικές εργασίες για την αναθεώρηση της σύμβασης. Αποφασίστηκε να διατηρηθούν οι συνεκτικοί δεσμοί που έχουν προωθήσει οι δύο θεσμοί από πολλά χρόνια μεταξύ των δύο οργάνων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε επίσης μια πρωτοβουλία για την ανύψωση του επιπέδου πληροφόρησης σχετικά με τα ευρωπαϊκά οπτικοακουστικά ρυθμιστικά πρότυπα στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων και την υποστήριξη μιας μεταρρυθμιστικής πολιτικής σε συνεργασία με το Συμβούλιο της Ευρώπης. Πραγματοποιήθηκαν στα Δυτικά Βαλκάνια και στις Βρυξέλλες μια σειρά σεμιναρίων για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα ευρωπαϊκά ρυθμιστικά πρότυπα και την κατάσταση στο θέμα της πολιτικής για τα μέσα επικοινωνίας σε κάθε χώρα των Δυτικών Βαλκανίων. Τα βασικά επιτεύγματα αυτής της πρωτοβουλίας ήταν η ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας και της γνώσης των ευρωπαϊκών προτύπων για τις ελευθερίες των μέσων επικοινωνίας και το οπτικοακουστικό κεκτημένο της ΕΕ [25].

5. Συμπερασματα

Η οδηγία εξακολουθεί να εφαρμόζεται αποτελεσματικά με σκοπό τη διασφάλιση της ελευθερίας παροχής τηλεοπτικών υπηρεσιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Επιτροπή – ενεργώντας ως θεματοφύλακας της Συνθήκης – συνεχίζει να επαληθεύει την αποτελεσματική εφαρμογή της οδηγίας και να ενεργεί κατάλληλα όταν το κρίνει αναγκαίο. Η έβδομη έκθεση σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας καταγράφει εν γένει ικανοποιητικά αποτελέσματα όσον αφορά την τήρηση από τα κανάλια των υποχρεώσεων για τα ευρωπαϊκά έργα. Ταυτόχρονα, οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι εξελίξεις στην αγορά, που έχουν ανοίξει το δρόμο για την ανάπτυξη νέων οπτικοακουστικών υπηρεσιών — για παράδειγμα υπηρεσίες κατ’ αίτηση — επιβεβαιώνουν την ανάγκη εκσυγχρονισμού του νομικού πλαισίου της ΕΕ. Αυτό θα γίνει με την τελική έκδοση της τροποποιημένης οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας.

[1] ΕΕ L 298 της 17.10.1989, σ. 23.

[2] ΕΕ L 202 της 30.07.1997, σ. 60.

[3] Αποτελεί συνέχεια της πέμπτης έκθεσης εφαρμογής (COM(2006) 49 τελικό).

[4] Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον εκσυγχρονισμό της οδηγίας, βλ.: http://ec.europa.eu/avpolicy/reg/tvwf/modernisation/proposal_2005/index_en.htm.

[5] Ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης του οπτικοακουστικού τομέα, Επετηρίδα 2006.

[6] Ανακοίνωση της 24ης Μαΐου 2005, COM(2005) 204 τελικό.

[7] Ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης του οπτικοακουστικού τομέα, Επετηρίδα 2006.

[8] Ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης του οπτικοακουστικού τομέα, Επετηρίδα 2006.

[9] Ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης του οπτικοακουστικού τομέα, Επετηρίδα 2006.

[10] C(2005) 2335 τελικό.

[11] Βλ. παράγραφο 2.6 παρακάτω

[12] Υπόθεση T-33/01, Συλλογή Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου 2005 σελίδα II-05897.

[13] Αποφάσεις της 25ης Ιουνίου 2007· δεν έχουν δημοσιευτεί ακόμα.

[14] Η φινλανδική κυβέρνηση ενέκρινε τελικά τα μέτρα στις 22 Φεβρουαρίου 2007. Τα εν λόγω μέτρα κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή στις 26 Μαρτίου 2007.

[15] Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει τώρα την όγδοη ανακοίνωση για την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 για την περίοδο 2005-2006.

[16] Οι περισσότερες από τις παραβιάσεις της οδηγίας που αναφέρονταν στην έκθεση παρακολούθησης προέρχονταν από ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς εγκατεστημένους στη Φλάνδρα. Από τότε, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην εποπτεία των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών και στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζουν τους κανόνες του φλαμανδικού διατάγματος για τα μέσα επικοινωνίας. Επιπλέον, στις 10 Φεβρουαρίου 2006, συστήθηκε από τη φλαμανδική κυβέρνηση η φλαμανδική ρυθμιστική αρχή για τα μέσα επικοινωνίας (Vlaamse Regulator voor de Media), με περισσότερες εξουσίες από την προηγούμενη Commissariaat van de Media.

[17] Βλ. ιδίως τις τροποποιήσεις του άρθρου 4 της απόφασης (delibera) αριθ. 538/01/CSP από την απόφαση 250/04/CSP .

[18] Ένσταση 3133/2004 JMA κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η απόφαση δημοσιεύθηκε στο: http://www.ombudsman.europa.eu/decision/en/043133.htm.

[19] Η απόφαση ελήφθη στις 12 Οκτωβρίου 2005.

[20] http://ec.europa.eu/comm/avpolicy/reg/tvwf/contact_comm/index_en.htm.

[21] http://ec.europa.eu/comm/avpolicy/reg/tvwf/modernisation/proposal_2005/index_en.htm.

[22] http://ec.europa.eu/comm/avpolicy/reg/tvwf/modernisation/index_en.htm.

[23] http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2006-0559+0+DOC+XML+V0//EN&language=EN.

[24] Για περισσότερες πληροφορίες, βλ: http://ec.europa.eu/avpolicy/reg/tvwf/modernisation/proposal_2005/index_en.htm

[25] http://ec.europa.eu/avpolicy/ext/enlargement/index_en.htm