[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 17.9.2009

COM(2009) 461 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΟΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 2009SEC(2009) 1137 τελικό

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Η δέσμευση της ΕΕ έναντι της ΣΑΠ 3

2. Οργανωτικοί μηχανισμοί 4

3. Πρόοδος στους θεματικούς τομείς 5

3.1. Εμπόριο 6

3.2. Περιβάλλον 6

3.3. Κλιματική αλλαγή 7

3.4. Ασφάλεια 7

3.5. Γεωργία 8

3.6. Αλιεία 8

3.7. Κοινωνική διάσταση της παγκοσμιοποίησης, της απασχόλησης και της αξιοπρεπούς εργασίας 9

3.8. Μετανάστευση 9

3.9. Έρευνα 9

3.10. Κοινωνία της πληροφορίας 10

3.11. Μεταφορές 10

3.12. Ενέργεια 10

4. Εκτιμώντας τον αντίκτυπο της αυξημένης ΣΑΠ έναντι των ΑΣΧ: μια προσέγγιση βάσει αποτελεσμάτων 11

5. Συμπέρασμα 13

1. Η Δέσμευση της ΕΕ Έναντι ΤΗΣ ΣΑΠ

Διαπιστώνοντας ότι οι πολιτικές της σε τομείς πέραν της ανάπτυξης είχαν μη επιδιωκόμενες επιπτώσεις σε τρίτες χώρες και στηριζόμενη στο έργο του ΟΟΣΑ στον συγκεκριμένο τομέα, η Ευρωπαϊκή Ένωση επεξεργάστηκε την έννοια της συνοχής της αναπτυξιακής πολιτικής με στόχο την ενίσχυση των συνεργιών ανάμεσα σε κοινοτικές πολιτικές που δεν εμπίπτουν στους στόχους της αναπτυξιακής βοήθειας. Ο προσεκτικός σχεδιασμός και υλοποίηση των κοινοτικών πολιτικών προσδοκάται ότι θα έχει ως αποτέλεσμα την αυξημένη αποτελεσματικότητα των πολιτικών αναπτυξιακής βοήθειας αλλά και εκτός αυτής συνολικά, και μια αποδοτική χρήση των πόρων, περιορίζοντας την έλλειψη συνοχής των πολιτικών και αναπτύσσοντας συνέργιες.

Για την υλοποίηση αυτής της προσέγγισης, η ΕΕ ανέλαβε τολμηρές δεσμεύσεις έναντι της ΣΑΠ σε δώδεκα τομείς πολιτικής[1] το 2005 και έκτοτε αφιέρωσε χρόνο και ενέργεια για την ενίσχυση των διαδικασιών, των μέσων και των μηχανισμών της ΣΑΠ σε όλα τα επίπεδα. Οι προσπάθειες αυτές ενσωματώθηκαν επισήμως στην ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2005, και το Σεπτέμβριο του 2007 δημοσιεύθηκε από την Επιτροπή μια πρώτη έκθεση προόδου της ΣΑΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με την εντολή του Συμβουλίου τον Μάιο του 2005, στην οποία συμπεριλήφθηκαν οι απόψεις και η εμπειρογνωμοσύνη της Επιτροπής και των κρατών μελών της ΕΕ.

Μια προσέγγιση αξιολόγησης της ΣΑΠ βάσει αποτελεσμάτων

Η δημόσια συζήτηση που ακολούθησε τη δημοσίευση της έκθεσης ΣΑΠ του 2007, σε συνδυασμό με συζητήσεις με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και με διεθνείς οργανισμούς, κυρίως τον ΟΟΣΑ, σχετικά με ζητήματα της ΣΑΠ, είχαν ως αποτέλεσμα την επανεξέταση της κοινοτικής μεθοδολογίας ΣΑΠ για την έκθεση του 2009 και τη μεγαλύτερη έμφαση που αποδόθηκε στον αντίκτυπο για τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Συντονιζόμενη με τη θετική εμπειρία του 2007 και παράλληλα ενσωματώνοντας μια ανάλυση της ΣΑΠ βάσει συγκεκριμένων στοιχείων, η έκθεση του 2009 υιοθετεί δισκελή προσέγγιση. Συντάχθηκε μια επικαιροποιημένη ανάλυση των αλλαγών σε πολιτικές, με βάση στοιχεία που προσκόμισαν τα κράτη μέλη και οι διάφορες υπηρεσίες της Επιτροπής. Με αυτό τον τρόπο, η έκθεση του 2009 παραμένει μια προσπάθεια της ΕΕ συνολικά να περιγραφούν οι ευρωπαϊκές προσπάθειες για την προώθηση της ΣΑΠ σε εθνικό, σε κοινοτικό και σε διεθνές επίπεδο και να καταγραφεί η πρόοδος που σημειώθηκε σε σχέση με τις δεσμεύσεις έναντι της ΣΑΠ.

Επιπροσθέτως, η έκθεση του 2009 παρουσιάζει επίσης ένα συνολικό εννοιολογικό πλαίσιο το οποίο συνδέει τους 12 τομείς κοινοτικών πολιτικών με τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας (ΑΣΧ) στις αναπτυσσόμενες χώρες και παραθέτει τρεις συγκεκριμένες περιπτωσιολογικές μελέτες σε αναπτυσσόμενες χώρες και συγκεκριμένα στην Αφρική, δεδομένης της ιδιαίτερα δυσχερούς κατάστασης της ηπείρου όσον αφορά στους ΑΣΧ. Οι δύο περιπτωσιολογικές μελέτες εστιάζουν σε ΑΣΧ (ΑΣΧ1 για την πείνα και ΑΣΧ6 για την καταπολέμηση του HIV/AIDS) σε τρεις αναπτυσσόμενες χώρες (Αιθιοπία, Μοζαμβίκη και Σενεγάλη για τον ΑΣΧ1· Ρουάντα, Τανζανία και Ζάμπια για τον ΑΣΧ6), ενώ η τρίτη περιπτωσιολογική μελέτη επικεντρώνεται στην κοινή στρατηγική ΕΕ/Αφρικής ως ένα πλαίσιο που ενέχει μεγάλες δυνατότητες σε επίπεδο ΣΑΠ.

2. Οργανωτικοί Μηχανισμοί

Μετά το 2007 η ΕΕ ενίσχυσε ουσιαστικά την προσέγγισή της έναντι της ΣΑΠ, με έμφαση στην υλοποίηση των δεσμεύσεων που ανέλαβε το 2005 σε σχέση με τις πολιτικές, καθώς και στη βελτίωση των μηχανισμών προώθησης της ΣΑΠ, στην αποτελεσματικότερη αξιοποίησή τους και στην ενίσχυση της ευαισθητοποίησης.

Η Επιτροπή έχει ισχυρή παρουσία με το έργο της στον τομέα της ΣΑΠ, όπως αναγνωρίζεται στην πιο πρόσφατη αξιολόγηση από ομοτίμους της κοινοτικής βοήθειας της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας (ΕΑΒ)[2]. Το 2008 η Επιτροπή συνέχισε αυτό το έργο βελτιώνοντας και αξιοποιώντας καλύτερα τη διϋπηρεσιακή διαβούλευση και τις μελέτες εκτίμησης επιπτώσεων, δύο ισχυρούς μηχανισμούς για την προώθηση της ΣΑΠ. Σε διεθνές επίπεδο, η Επιτροπή συνεισέφερε στον Προβληματισμό για την αναθεώρηση της εντολής της ΕΑΒ του ΟΟΣΑ συμβάλλοντας έτσι στην εκ νέου ανάδειξη της ΣΑΠ σε προτεραιότητα του ΟΟΣΑ για το μέλλον.

Στο επίπεδο του Συμβουλίου σημειώθηκε πρόοδος μέσω του κυλιόμενου προγράμματος εργασίας της ΣΑΠ, του ελέγχου της ημερήσιας διάταξης του Συμβουλίου και των κοινών συνεδριάσεων του Συμβουλίου για θέματα ΣΑΠ, αν και η συστηματική συνέχιση αυτών των προσπαθειών αποδείχθηκε μάλλον περιορισμένη. Ενώ οι ευρωπαϊκές προεδρίες μπορούν να διαδραματίσουν ηγετικό ρόλο στη ΣΑΠ, οι προσπάθειές τους περιορίζονται κατ’ ανάγκη στη διάρκεια της θητείας τους, με αποτέλεσμα να παρατηρείται έλλειψη συνέχειας από τη μια προεδρία στην άλλη.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επέδειξε μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη ΣΑΠ κατά το δεύτερο ήμισυ της θητείας του. Οι ΒΕΚ υπέβαλαν πολλά γραπτά ερωτήματα για συγκεκριμένες πτυχές των πολιτικών της ΕΕ όπως η μετανάστευση, το εμπόριο και η αλιεία και για τις επιπτώσεις τους στις αναπτυσσόμενες χώρες. Στις 17 Ιουνίου 2008, το ΕΚ υιοθέτησε επίσης ψήφισμα σχετικά με την συνοχή της αναπτυξιακής πολιτικής και τις επιπτώσεις της εκμετάλλευσης εκ μέρους της ΕΕ ορισμένων βιολογικών φυσικών πόρων στην ανάπτυξη της Δυτικής Αφρικής.

Τα κράτη μέλη σημείωσαν επίσης πρόοδο καθένα ξεχωριστά. Πολλά από αυτά ενίσχυσαν τη δέσμευσή τους έναντι της ΣΑΠ, βελτίωσαν τους θεσμικούς μηχανισμούς τους με στόχο την προώθηση της ΣΑΠ και προχώρησαν σε έναν πιο εντατικό διάλογο με την κοινωνία εν γένει. Τα κράτη μέλη που διέθεταν νομική βάση για την ΣΑΠ διαπίστωσαν ότι τους ήταν πιο εύκολο να την προωθήσουν. Εμπόδιο συνεχίζει να αποτελεί η έλλειψη ευαισθητοποίησης σε σχέση με τα ζητήματα ανάπτυξης εκ μέρους των μη αναπτυξιακών επιτελικών υπουργείων. Το γεγονός αυτό επιδεινώνεται λόγω της δυσκολίας να προσκομισθούν στοιχεία που αφορούν τον τελικό αντίκτυπο μη αναπτυξιακών πολιτικών στη φτώχεια στις αναπτυσσόμενες χώρες, γεγονός που δεν επιτρέπει να καταδειχθούν τα αποτελέσματα που μπορεί να έχει η ενίσχυση της ΣΑΠ.

Ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι παντού ρόδινη. Δυσκολίες που ανακύπτουν σε εθνικό επίπεδο διαχέονται πολλές φορές στο επίπεδο της ΕΕ και ενίοτε αλληλλοενισχύονται. Τα κράτη μέλη υπογραμμίζουν ότι η έλλειψη πολιτικής βούλησης και η περιορισμένη προτεραιότητα που αποδίδεται στη μείωση της παγκόσμιας φτώχειας αποτελούν σοβαρό εμπόδιο για την πρόοδο στη ΣΑΠ. Τα αποκλίνοντα συμφέροντα μπορεί κατά περιόδους να δυσχεράνουν τη διασφάλιση τακτικών μηνυμάτων από το Συμβούλιο σχετικά με την ΣΑΠ.

Με βάση αυτά τα προκαταρκτικά στοιχεία φαίνεται ότι θα μπορούσε να προταθεί μια πιο στρατηγική προσέγγιση. Η υποβολή εκθέσεων για την πρόοδο της ΣΑΠ στους 12 τομείς πολιτικής ήταν σημαντική ως ένας τρόπος να ενισχυθεί η ευαισθητοποίηση και να καταδειχθεί η σημασία της ευρύτερης ατζέντας πολιτικών της ΕΕ για την ανάπτυξη. Η ενίσχυση των μέσων της ΣΑΠ ήταν αναγκαία προκειμένου να αξιοποιηθούν καλύτερα οι δυνατότητες των κοινοτικών πολιτικών για την ανάπτυξη. Ωστόσο, για να σημειωθεί πραγματική πρόοδος, είναι ανάγκη η ΕΕ να αλλάξει την προσέγγισή της. Αντί να παρακολουθεί τις επιπτώσεις όλων των πολιτικών στις αναπτυσσόμενες χώρες, θα μπορούσε να προωθήσει πιο αποτελεσματικά τη ΣΑΠ μέσω μιας πιο εστιασμένης προσέγγισης. Η ΕΕ πρέπει να επιλέξει ορισμένες κεντρικές αναπτυξιακές προκλήσεις, να αναλύσει πώς μπορεί να συμβάλει στην επίτευξή τους μέσα από το ευρύ φάσμα των πολιτικών και των μέσων της, και να εξασφαλίσει την πολιτική κινητοποίηση σε σχέση με αυτές τις προκλήσεις.

Σε αυτή την τρίτη φάση η ΕΕ πρέπει επίσης να επιδιώξει μια προσέγγιση της ΣΑΠ στη βάση εταιρικών σχέσεων. Η ΕΕ και οι αναπτυσσόμενες χώρες θα μπορούσαν, π.χ., να εγκαινιάσουν έναν προβληματισμό σχετικά με τους μηχανισμούς διαβούλευσης που προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές για την εκτίμηση επιπτώσεων, στη Συμφωνία του Κοτονού και, ενδεχομένως, και στην εταιρική σχέση Αφρικής/ΕΕ και να τους βελτιώσουν εφόσον χρειάζεται.

3. Πρόοδος στους θεματικουσ τομεισ

Η πρόοδος που σημειώθηκε στους 12 τομείς πολιτικής δεν είναι ομοιόμορφη. Η έκθεση ΣΑΠ εκτιμά την πρόοδο που επιτελέστηκε στον κάθε τομέα και προσδιορίζει εκκρεμή ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν για την ενίσχυση των συνεργιών μεταξύ των διαφόρων πολιτικών.

[pic]

3.1. Εμπόριο

Πρόοδος όσον αφορά στις δεσμεύσεις ΣΑΠ για το εμπόριο σημειώθηκε στους τομείς εκείνους στους οποίους η ΕΕ μπορεί να ελέγξει την έκβαση – π.χ. στις αυτόνομες εμπορικές προτιμήσεις που προσφέρονται σε αναπτυσσόμενες χώρες (όπως το Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων [ΣΓΠ] και ο μεταβατικός κανονισμός σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά για τις χώρες ΑΚΕ που έχουν αρχίσει διαπραγματεύσεις για συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης [ΣΟΕΣ]). Στα υπόλοιπα θέματα, η ΕΕ επιδιώκει ενεργά την επίτευξη επιτυχούς έκβασης και συνεχίζει στο ίδιο πνεύμα με στόχο την επίτευξη πιθανών αποτελεσμάτων που να ευνοούν πράγματι την ανάπτυξη. Σε πολυμερές επίπεδο, μια σημαντική αλλαγή στο αναπτυξιακό πρόγραμμα της Doha του ΠΟΕ[3] προϋποθέτει τη δέσμευση όλων των βασικών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των σημαντικότερων αναδυόμενων οικονομιών. Σε διμερές επίπεδο, η επιτυχής σύναψη ΣΟΕΣ και ΣΑΣ εξαρτάται από τις ουσιαστικές προσπάθειες αμφότερων των μερών (της ΕΕ και των χωρών εταίρων) να καταλήξουν σε συμφωνίες που προωθούν κατάλληλα την περιφερειακή ολοκλήρωση και λαμβάνουν υπόψη την αναπτυξιακή διάσταση.

3.2. Περιβάλλον

Η ΕΕ σημείωσε κάποια πρόοδο στην ολοκλήρωση των αναπτυξιακών προβληματισμών στον τομέα της περιβαλλοντικής πολιτικής, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την πρωτοβουλία αειφόρου κατανάλωσης και παραγωγής, τη δέσμη δασικών μέτρων ή την ενίσχυση του διαλόγου με τις αναπτυσσόμενες και αναδυόμενες οικονομίες. Ωστόσο, μένει να αντιμετωπιστούν ορισμένα κρίσιμα σημεία, όπως η βελτίωση της διεθνούς περιβαλλοντικής διακυβέρνησης και η ενίσχυση της εφαρμογής της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα.

Η βελτίωση της συνοχής της αναπτυξιακής πολιτικής είναι υψίστης σημασίας στον τομέα της περιβαλλοντικής πολιτικής προκειμένου να μπορέσει ο «περιβαλλοντικός προσανατολισμός» των οικονομιών των ανεπτυγμένων και των αναπτυσσόμενων χωρών να εκπληρώσει τις υποσχέσεις του για έναν ασφαλέστερο και πιο φιλόξενο κόσμο. Απαιτούνται ισχυρές και συγκλίνουσες δημόσιες πολιτικές για την παροχή σαφούς καθοδήγησης και προσανατολισμού για το κοινό εν γένει ώστε να καταστεί δυνατή η ταχεία και ομαλή φιλική προς το περιβάλλον παγκόσμια οικονομική μετάβαση. Η συνοχή της αναπτυξιακής πολιτικής παρέχει τα απαιτούμενα εργαλεία (π.χ. μηχανισμούς διαβούλευσης, μελέτες εκτίμησης επιπτώσεων) προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες θα αποτελέσουν ενιαίο και αναπόσπαστο μέρος αυτών των εξελίξεων.

3.3. Κλιματική αλλαγή

Ικανοποιητική πρόοδος σημειώθηκε στις πολιτικές για την κλιματική αλλαγή καθώς η αναπτυξιακή τους διάσταση γίνεται σταδιακά περισσότερο κατανοητή και ευκρινής. Στο πλαίσιο της ΕΕ, η δέσμη μέτρων σχετικά με την ενέργεια και τις κλιματικές αλλαγές που εγκρίθηκε το 2008 θα προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες για τις αναπτυσσόμενες χώρες, ιδιαίτερα σε σχέση με τους μηχανισμούς καθαρής ανάπτυξης, τη δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα, τη βιώσιμη παραγωγή βιοκαυσίμων, την ανάπτυξη στρατηγικών χαμηλών εκπομπών κλπ. Πρόοδος σημειώθηκε επίσης με τη σύσταση της παγκόσμιας συμμαχίας για την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος το 2007, με τις διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή μετά το 2012, οι οποίες αναμένεται να λάβουν υπόψη τις αναπτυξιακές παραμέτρους εν όψει της διάσκεψης του ΟΗΕ για την αλλαγή του κλίματος που θα πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο του 2009 στην Κοπεγχάγη και, τέλος, με τις αναπτυξιακές πολιτικές οι οποίες ολοκληρώνουν τώρα πιο ικανοποιητικά τα μέτρα μετριασμού και προσαρμογής, παρά το γεγονός ότι η υλοποίηση βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο.

Σε ένα περιβάλλον χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης, που είναι πιθανό να κατευθύνει την προσοχή καθώς και κονδύλια από τους προϋπολογισμούς τόσο των ανεπτυγμένων όσο και των αναπτυσσόμενων χωρών σε προβλήματα άμεσου ενδιαφέροντος, έχει εξαιρετική σημασία να ενισχυθεί ο διάλογος σε σχέση με τις πολιτικές με στόχο την ανάπτυξη ενός κοινού οράματος με τις πιο ευάλωτες αναπτυσσόμενες χώρες, προκειμένου να αναδειχθεί η αναγκαία συνοχή των δράσεών μας στον τομέα της κλιματικής αλλαγής, της ενέργειας και της ανάπτυξης.

3.4. Ασφάλεια

Η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει τις ειρηνευτικές διαδικασίες σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες με πολιτικά, χρηματοδοτικά και στρατιωτικά μέσα παρέχοντας έτσι στις χώρες αυτές τη σταθερότητα και την ειρήνη που αποτελούν αναγκαίες συνθήκες για την ανάπτυξη. Ωστόσο, όπως αναγνωρίζεται στην έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής ασφάλειας, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2008, είναι αναγκαία η περαιτέρω ενίσχυση της συνοχής.

Σε επίπεδο ΕΕ, η διάρθρωση σε πυλώνες συνεχίζει να αποτελεί εμπόδιο για συνεκτική δράση ανάμεσα στις αποστολές ΕΠΑΑ και στην αναπτυξιακή συνεργασία. Οι διάφορες υπηρεσίες της Επιτροπής και του Συμβουλίου αλληλοενημερώνονται, αλλά υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω βελτίωσης του διοργανικού συντονισμού, προγραμματισμού και λήψης αποφάσεων. Η σωστή αλληλουχία και συντονισμός των δραστηριοτήτων της ΕΕ έχουν ιδιαίτερη σημασία όπως και η ευθυγράμμιση με τις πρωτοβουλίες των χωρών εταίρων. Επίσης, η ΕΕ πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της να αποκτήσει μια ενιαία φωνή. Η στρατηγική εταιρική σχέση Αφρικής-ΕΕ για την ειρήνη και την ασφάλεια αποτελεί σαφώς ορόσημο προς μια ενίσχυση της ΣΑΠ.

3.5. Γεωργία

Η παγκόσμια κρίση των τιμών των τροφίμων του 2007-2008 φώτισε νέες πτυχές της επισιτιστικής κατάστασης στις αναπτυσσόμενες χώρες αναδεικνύοντας τους πολλαπλούς παράγοντες εν δράσει και τις πολύπλοκες μεταξύ τους σχέσεις. Ο αντίκτυπος της γεωργικής πολιτικής της ΕΕ πρέπει, συνεπώς, να σταθμίζεται με προσοχή δεδομένης αυτής της πολυπλοκότητας και εδώ η πρόσφατη προσαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής συνιστά ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, ιδίως με την αποσύνδεση μεγαλύτερου μεριδίου της εισοδηματικής ενίσχυσης προς τους αγρότες και τη μείωση των εξαγωγικών επιδοτήσεων τα τελευταία χρόνια στην ΕΕ. Πέρα από τις αλλαγές στην εσωτερική γεωργική πολιτική της, η ΕΕ ανταποκρίθηκε άμεσα στην κρίση των τιμών των τροφίμων με τη σύσταση, μεταξύ άλλων, του χρηματοδοτικού μηχανισμού εισαγωγών ειδών διατροφής ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ, αποδεικνύοντας έτσι την ισχυρή δέσμευσή της για την εξάλειψη της φτώχειας και την επισιτιστική ασφάλεια στις χώρες εταίρους. Ως συμπληρωματικό μέτρο, η ΕΕ αποφάσισε να εστιάσει περισσότερο τις αναπτυξιακές προσπάθειές της στη γεωργία και πρότεινε μια ρήτρα διασφάλισης όσον αφορά την επισιτιστική ασφάλεια, η οποία συμβάλλει στην κατοχύρωση της επισιτιστικής ασφάλειας στις συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση με τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ).

Ο επισιτισμός και η γεωργία θα παραμείνουν ψηλά στη διεθνή πολιτική ατζέντα κατά τα προσεχή έτη ενώ, σε πιο μακροπρόθεσμο επίπεδο, η γεωργική πολιτική τόσο στην ΕΕ όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες, πρέπει να λάβει υπόψη τους περιορισμούς που επιβάλλουν τα μέτρα για την κλιματική αλλαγή, οι δημογραφικές τάσεις, οι αλλαγές στα καταναλωτικά πρότυπα και η περιορισμένη έκταση των νέων γαιών που διατίθενται προς καλλιέργεια. Ο επισιτισμός του αυξανόμενου πληθυσμού του πλανήτη θα απαιτήσει παγκοσμίως διπλασιασμό των παραγόμενων τροφίμων ως το 2050, ενώ ειδικά για την Αφρική θα χρειαστεί τετραπλασιασμός της ποσότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, η αύξηση της παραγωγικότητας της γεωργίας, ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες, και η βιωσιμότητα της παραγωγής θα αποτελέσουν κρίσιμες προκλήσεις στην αντιμετώπιση των οποίων θα βοηθήσουν οι συνεκτικές γεωργικές και αναπτυξιακές πολιτικές της ΕΕ.

3.6. Αλιεία

Με την αντικατάσταση όλων των παλαιού τύπου αλιευτικών συμφωνιών με τις συμφωνίες αλιευτικής σύμπραξης η ΕΕ έθεσε σε εφαρμογή το πιο φιλικό προς την ανάπτυξη πλαίσιο πολιτικής που θεσπίστηκε με τη μεταρρύθμιση της κοινής αλιευτικής πολιτικής (ΚΑλΠ) το 2002 και το 2004. Τα μέτρα που έχουν ληφθεί σε κοινοτικό επίπεδο για την καταπολέμηση της παράνομης, λαθραίας και ανεξέλεγκτης αλιείας αποτελούν σημαντικά βήματα για την αποφυγή της εξάντλησης των αλιευτικών πόρων και μιας κατάστασης στην οποία οι αναπτυσσόμενες χώρες θα χάσουν αλιεύματα και προσόδους. Ωστόσο, παραμένει ο προβληματισμός για τη βιωσιμότητα και τις κοινωνικές επιπτώσεις των συμφωνιών. Η επικείμενη μεταρρύθμιση της ΚΑλΠ είναι μια ευκαιρία για την επαναξιολόγηση της εξωτερικής διάστασής της με στόχο να καταστεί πιο φιλική προς την ανάπτυξη.

3.7. Κοινωνική διάσταση της παγκοσμιοποίησης, της απασχόλησης και της αξιοπρεπούς εργασίας

Στον τομέα της κοινωνικής διάστασης της παγκοσμιοποίησης τα θέματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν είναι πολλά και ποικίλα (αξιοπρεπής εργασία, φύλο, παιδιά, νέοι, προγράμματα απασχόλησης) και ο συντονισμός και η συνοχή έχουν σημασία, αν και είναι δύσκολο να επιτευχθούν. Η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην ανάδειξη των σημαντικών θεμάτων στα διεθνή φόρα. Υπό το φως της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, η κοινωνική διάσταση της παγκοσμιοποίησης και της αξιοπρεπούς εργασίας καθίσταται ακόμη πιο σημαντική για την ανάπτυξη και τη μείωση της φτώχειας. Η βελτίωση του επιπέδου κοινωνικής προστασίας, η χρηματοδότηση δικτύων κοινωνικής ασφάλειας και η χρήση της ατζέντας της αξιοπρεπούς εργασίας στον κόσμο ως εργαλεία για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι στοιχεία ζωτικής σημασίας για τον χειρισμό των θεμάτων. Από την άποψη αυτή είναι κρίσιμη η προώθηση και η συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου σαν αυτόματο αντανακλαστικό σε όλο το φάσμα των θεμάτων.

3.8. Μετανάστευση

Μέσω της παγκόσμιας προσέγγισης της μετανάστευσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει την αξιοποίηση των θετικών πτυχών της μετανάστευσης με στόχο το αμοιβαίο όφελος για την ΕΕ και τις χώρες εταίρους της. Η διαδικασία συνοχής της αναπτυξιακής πολιτικής συμβάλλει στο να διασφαλιστεί η προώθηση αυτή της ευαίσθητης ισορροπίας. Η ΕΕ ενίσχυσε τον διάλογό της με τις τρίτες χώρες σε θέματα μετανάστευσης και ανάπτυξης παράλληλα με την περαιτέρω ολοκλήρωση των αμοιβαίων προβληματισμών και προκλήσεων που εγείρει η μετανάστευση στη συνεργασία με τις χώρες αυτές. Οι προσπάθειες αυτές πρέπει να συνεχιστούν προκειμένου να αναληφθεί η πολιτική πρόκληση της προσφοράς αληθινών εναλλακτικών λύσεων στους τομείς της μετανάστευσης και της κινητικότητας για τους υπηκόους των αναπτυσσόμενων χωρών που αναζητούν νομίμως απασχόληση στην ΕΕ. Η δυνατότητα μεταφοράς των κοινωνικοοικονομικών δικαιωμάτων αντιμετωπίζεται επίσης αλλά η ενασχόληση με το θέμα αυτό θα πρέπει να ενταθεί κατά τα προσεχή έτη. Επιπλέον, έχει αρχίσει, και πρέπει να συνεχιστεί, η υλοποίηση σε μια σειρά θεμάτων, κυρίως σε σχέση με τα εμβάσματα, την αύξηση της κινητικότητας και την ενίσχυση της σχέσης και του διαλόγου με τις οργανώσεις της διασποράς. Επίσης, η διευκόλυνση της επαγγελματικής μετανάστευσης, η επαγγελματική αντιστοίχιση, η αποτελεσματική μεταφορά και αναγνώριση νέων δεξιοτήτων και η αντιμετώπιση της «διαρροής εγκεφάλων» παραμένουν σημαντικές. Τέλος, νέα ζητήματα όπως ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης και της κλιματικής αλλαγής στη μετανάστευση θα διερευνηθούν περισσότερο.

3.9. Έρευνα

Η ΕΕ συνεχίζει να συμβάλει στους αναπτυξιακούς στόχους μέσω των ερευνητικών προγραμμάτων της και να προωθεί τη συμμετοχή ερευνητών από αναπτυσσόμενες χώρες σε ερευνητικά σχέδια και προγράμματα κινητικότητας. Με τη χρηματοδότηση έργων σε ευρύ φάσμα τομέων, π.χ. στην υγεία και στην επισιτιστική ασφάλεια, η πολιτική έρευνας έχει συμβάλει αποφασιστικά στην ανάπτυξη.

Ωστόσο, συνολικά, η συμμετοχή ερευνητών από αναπτυσσόμενες χώρες παραμένει συχνά μικρή. Μείζον πρόβλημα για τη συμμετοχή των αναπτυσσόμενων χωρών στην ερευνητική συνεργασία είναι η περιορισμένη ερευνητική ικανότητα και υποδομές τους.

Εκτός από τις δράσεις για τη στήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών, και ειδικά την ενίσχυση των ερευνητικών ικανοτήτων, αυξημένη έμφαση δίδεται στην εντατικοποίηση του διαλόγου με περιφερειακούς φορείς για τον προσδιορισμό κοινών ερευνητικών προτεραιοτήτων και ικανοτήτων για κοινή έρευνα. Η Επιτροπή της Αφρικανικής Ένωσης μπορεί εδώ να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο π.χ. μέσα από τη διαχείριση ενός αφρικανικού ερευνητικού προγράμματος και αναλαμβάνοντας ενεργό ρόλο στη διευκόλυνση της σύμπραξης μεταξύ Αφρικής και Ευρώπης στον τομέα της έρευνας.

3.10. Κοινωνία της πληροφορίας

Η ΕΕ έχει αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες για την προώθηση μιας ανοικτής σε όλους κοινωνίας της πληροφορίας. Ενίσχυσε την ερευνητική συνεργασία της με τις αναπτυσσόμενες χώρες στον τομέα της τεχνολογίας της πληροφορίας και της επικοινωνίας (ΤΠΕ) και επιτάχυνε τη συνεργασία μαζί τους στα ρυθμιστικά ζητήματα. Η διάδοση της χρήσης του Διαδικτύου αντιμετωπίζεται επίσης από την Αφρικανική Ένωση (ΑΕ) και την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ως μέρος της νέας στρατηγικής εταιρικής σχέσης για την επιστήμη, την κοινωνία της πληροφορίας και το διάστημα. Μέσω αυτής της εταιρικής σχέσης η ΕΕ στηρίζει τη δημιουργία υποδομών και την ενίσχυση της ικανότητας για ΤΠΕ στις αναπτυσσόμενες χώρες. Οι δυνατότητες της εν λόγω εταιρικής σχέσης πρέπει να αξιοποιηθούν περισσότερο με στόχο την εντατικοποίηση της ερευνητικής συνεργασίας, τη συνέχιση του διαλόγου σε σχέση με τις πολιτικές και την ενίσχυση των προσπαθειών για τη επέκταση των υποδομών ΤΠΕ.

3.11. Μεταφορές

Στον τομέα των μεταφορών, η συνοχή λαμβάνεται όλο και περισσότερο υπόψη με πιο ισορροπημένες δράσεις σε όλα τα μέσα μεταφοράς, ιδίως στην υποσαχάρια Αφρική, και με την αντιμετώπιση οριζόντιων θεμάτων. Θα χρειαστούν καλύτερα πλαίσια συντονισμού και συνεργασίας προκειμένου να τεθούν οι στόχοι και οι προτεραιότητες για την ΣΑΠ. Η εταιρική σχέση στον τομέα των υποδομών θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό σημείο εκκίνησης προκειμένου να μπορέσουν οι εμπλεκόμενοι να αξιοποιήσουν την προσφερόμενη ευκαιρία.

Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής στον τομέα των μεταφορών αποτελεί βασικό άξονα της ανακοίνωσης για την εταιρική σχέση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αφρικής. Σκοπός της είναι να συνδεθούν μεταξύ τους τα διευρωπαϊκά δίκτυα με τα αφρικανικά. Η Επιτροπή θα θέσει την πείρα που απέκτησε από την εφαρμογή της ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών στη διάθεση των Αφρικανών εταίρων της. Σκοπός είναι να συμβάλει στην εφαρμογή ενός αποδοτικότερου συστήματος μεταφορών που θα βοηθήσει στην ανάπτυξη της αφρικανικής ηπείρου και την αντιμετώπιση της φτώχειας, της υποβάθμισης του περιβάλλοντος και των ανισορροπιών που προκαλεί η μετανάστευση.

3.12. Ενέργεια

Στη διάρκεια της τελευταίας διετίας, ο τομέας της ενέργειας βρέθηκε έντονα στο πολιτικό προσκήνιο και αναζητήθηκαν πιθανές συνέργιες με την ανάπτυξη. Η κοινοτική δέσμη μέτρων σχετικά με την ενέργεια και τις κλιματικές αλλαγές του 2008, λόγου χάρη, θα μπορούσε να έχει αντίκτυπο στις αναπτυσσόμενες χώρες, ειδικά μέσω των σχετικών με τα βιοκαύσιμα διατάξεων, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για εξαγωγές βιοκαυσίμων. Θα προκύψουν τόσο ευκαιρίες όσο και κίνδυνοι που θα πρέπει να σταθμιστούν με προσοχή. Σε αυτό το πλαίσιο, μελετήθηκαν προσεκτικά οι αναπτυξιακές παράμετροι της κοινοτικής πολιτικής για τα βιοκαύσιμα. Αντιστρόφως, οι αναπτυξιακές πολιτικές σε συγκεκριμένες αναπτυσσόμενες χώρες μπορούν να εφαρμοστούν σε συνέργια, βοηθώντας χώρες που διαθέτουν ικανοποιητικές δυνατότητες ανάπτυξης της παραγωγής και χρήσης βιοκαυσίμων, με τον δέοντα σεβασμό στο πρόγραμμα βιωσιμότητας που περιγράφεται στην κοινοτική οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ωστόσο, πρόοδος επιτελέστηκε και σε σχέση με άλλες πρωτοβουλίες με χαρακτηριστικά παραδείγματα την οργάνωση και διενέργεια συζητήσεων για ενεργειακά θέματα με αναπτυσσόμενες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των αναδυόμενων χωρών, ή την έγκριση ενός θεματικού προγράμματος για την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφορική διαχείριση των φυσικών πόρων, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας, στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Οι μελλοντικές ενεργειακές πολιτικές και η στρατηγική ενεργειακών τεχνολογιών στην ΕΕ θα διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στη διασφάλιση της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης της Ένωσης, στην ανταπόκρισή της στην κλιματική αλλαγή και στις προσπάθειές της να συνδράμει τις αναπτυσσόμενες χώρες στην επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας. Υπάρχουν συνέργιες μεταξύ των πολιτικών της ΕΕ και των αναπτυσσόμενων χωρών οι οποίες θα χρειαστεί να αξιοποιηθούν. Αυτού του είδους οι συμπληρωματικότητες θα συμβάλουν στην καλύτερη πρόσβαση όλων των εταίρων σε βιώσιμες μορφές ενέργειας παρέχοντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα επίτευξης των στόχων σε σχέση με την κλιματική αλλαγή. Υπ’ αυτές τις προϋποθέσεις, η οικονομική ανάπτυξη μπορεί να συνεχιστεί και αναμένεται να συνδράμει στην επίτευξη του διπλού στόχου, αφενός, της εξάλειψης της φτώχειας μέσω καλύτερης πρόσβασης στην ενέργεια και, αφετέρου, της διατήρησης της κλιματικής αλλαγής εντός των αποδεκτών παραμέτρων[4].

4. Εκτιμώντας τον αντικτυπο τησ αυξημενησ ΣΑΠ εναντι των ΑΣΧ: μια Προσέγγιση βασει Αποτελεσμάτων

Το έγγραφο έρευνας της ΕΕ με τίτλο «Οι ΑΣΧ στο μέσον της διαδρομής: που βρισκόμαστε και προς τα που πρέπει να κατευθυνθούμε;»[5] αποτελεί το σημείο εκκίνησης του εννοιολογικού πλαισίου για την εκτίμηση του αντίκτυπου της ΣΑΠ στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η προσέγγιση υπογραμμίζει τη σπουδαιότητα τριών κατηγοριών πολιτικών, συγκεκριμένα των πολιτικών που συνδέονται με το παγκόσμιο πλαίσιο, των πολιτικών αναπτυξιακής βοήθειας και των εσωτερικών πολιτικών, που είναι σημαντικές για την επίτευξη των ΑΣΧ.

Αν και κατανοεί ότι οι αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στους τρεις αυτούς τομείς είναι κεντρικής σημασίας για την εκτίμηση της προόδου σε σχέση με τους ΑΣΧ, η ΣΑΠ εστιάζει ειδικότερα στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των πολιτικών αναπτυξιακής βοήθειας και των λοιπών πολιτικών της ΕΕ όπως φαίνεται στη συνέχεια (Σχ. 1)

Σχήμα 1: Βασικές αλληλεπιδράσεις πολιτικών και πρόοδος σε σχέση με τους ΑΣΧ

[pic]

Ένα τέτοιο πλαίσιο καθιστά δυνατή τη συστηματική διερεύνηση των επιπτώσεων, θετικών και αρνητικών, που μπορεί να έχουν οι κοινοτικές πολιτικές πέραν της αναπτυξιακής βοήθειας στην ανάπτυξη, και ειδικότερα στην επίτευξη των ΑΣΧ. Αν και πολύ συχνά υπερτονίζεται ο πιθανός αρνητικός αντίκτυπος, το πλαίσιο ενθαρρύνει επίσης τον εντοπισμό πιθανών συνεργιών και τις πιθανές θετικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, πέραν του κεντρικού τομεακού στόχου των πολιτικών.

Στοιχεία προερχόμενα από τις επιτόπιες έρευνες στη Μοζαμβίκη, στην Αιθιοπία και στη Σενεγάλη για την περιπτωσιολογική μελέτη με αντικείμενο τον ΑΣΧ-1 (για την πείνα) επιβεβαίωσαν ότι ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της χώρας, μπορεί να υπάρξει μια σειρά θετικών επιπτώσεων σε σχέση με τις κοινοτικές πολιτικές στους τομείς των προτύπων ασφάλειας των τροφίμων, της γεωργίας και του εμπορίου. Ωστόσο, το πρόβλημα της σωστής απόδοσης των παραγόμενων επιπτώσεων – π.χ. ο σχετικός ρόλος της ΕΕ, των άλλων διεθνών πολιτικών και των εσωτερικών πολιτικών σε αυτές – συνεχίζει να αποτελεί περιοριστικό παράγοντα στην προσπάθεια αυτή και οποιαδήποτε απόπειρα εξαγωγής πολιτικών συστάσεων από μια τέτοια αλληλεπίδραση πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτική. Επιπροσθέτως, οι πολιτικές της ΕΕ και οι εσωτερικές πολιτικές πολλές φορές συγκλίνουν, έχοντας παρεμφερή αντίκτυπο: στην Αιθιοπία ή στη Σενεγάλη π.χ., οι αλλαγές από το εμπόριο χύδην αγαθών στην εμπορία διαφοροποιημένων προϊόντων σε ειδική αγορά της ΕΕ ήταν εξίσου αποτέλεσμα πολιτικών πρωτοβουλιών της ΕΕ (πολιτικές στους τομείς των προτύπων ασφάλειας των τροφίμων, της γεωργίας και του εμπορίου) όσο και μιας εσκεμμένης προσπάθειας των δύο χωρών να περάσουν σε πιο διαφοροποιημένα προϊόντα με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία. Όσον αφορά στην αλιεία, η κατάσταση στη Σενεγάλη έχει αναδείξει τη δυνατότητα συνεργιών ανάμεσα σε μια κοινοτική συμφωνία αλιευτικής σύμπραξης και στην αλιευτική πολιτική της Σενεγάλης οι οποίες πρέπει να ενισχυθούν και να υποστηριχθούν. Όσον αφορά στις πολιτικές για την κλιματική αλλαγή και την ενέργεια, οι τρέχουσες προσπάθειες της ΕΕ στη διεθνή σκηνή για διευκόλυνση της πρόσβασης των αναπτυσσόμενων χωρών στον μηχανισμό καθαρής ανάπτυξης προσδοκάται ότι θα βοηθήσει τις τρεις εξεταζόμενες χώρες να επωφεληθούν από έργα του μηχανισμού καθαρής ανάπτυξης στο μέλλον. Επίσης, οι ευκαιρίες που προσφέρονται από τις σχετικές με τα βιοκαύσιμα διατάξεις στην κοινοτική δέσμη μέτρων σχετικά με την ενέργεια και τις κλιματικές αλλαγές του 2008 αναμένεται να δώσουν τόσο στη Μοζαμβίκη όσο και στην Αιθιοπία τη δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης στον συγκεκριμένο τομέα, με προσδοκώμενες θετικές επιπτώσεις, π.χ. στη μείωση της φτώχειας στη Μοζαμβίκη.

Η περιπτωσιολογική μελέτη με αντικείμενο τον ΑΣΧ-6 (για την καταπολέμηση του HIV/AIDS) εξετάζει τον αντίκτυπο που είχαν η κοινοτική εμπορική πολιτική, και ειδικά τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου, και οι πολιτικές έρευνας και μετανάστευσης στην πρόσβαση στη θεραπεία του HIV/AIDS στην Τανζανία, στη Ζάμπια και στη Ρουάντα. Διαπιστώνει ότι ούτε η Τανζανία ούτε η Ζάμπια κατάφεραν να αξιοποιήσουν τις ευελιξίες που προσφέρει η Συμφωνία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου λόγω προβλημάτων που δεν συνδέονται άμεσα με τη συμφωνία. Πάντως, στην Τανζανία διαφαίνεται κάποιο πεδίο διερεύνησης και χρήσης των ευελιξιών του TRIPS και κάποια πρόοδος σε σχέση με τον ΑΣΧ6.

Αναφορικά με την πολιτική έρευνας η μελέτη διαπιστώνει ότι ορισμένα σημαντικά έργα που χρηματοδοτεί η Επιτροπή στην Τανζανία έχουν ήδη συμβάλει στην καταπολέμηση του HIV/AIDS ή παρουσιάζουν σημαντικές δυνατότητες προς αυτή την κατεύθυνση. Ορισμένες πρόσφατες εξελίξεις στην πολιτική μετανάστευσης καταδεικνύουν την αυξημένη ευαισθητοποίηση της ΕΕ όσον αφορά στον αντίκτυπο των μεταναστευτικών πολιτικών της στα επίπεδα στελέχωσης του τομέα της υγείας στις αναπτυσσόμενες χώρες. Ωστόσο, η μελέτη δεν κατάφερε ως σήμερα να προσκομίσει συγκεκριμένα στοιχεία για τη λειτουργία των εν λόγω διατάξεων στην πράξη.

Η περιπτωσιολογική μελέτη με αντικείμενο την κοινή στρατηγική Αφρικής-ΕΕ εξετάζει τον πιθανό αντίκτυπο στη ΣΑΠ. Εγκριθείσα τον Δεκέμβριο του 2007, η κοινή στρατηγική Αφρικής-ΕΕ είναι ένα νέο πλαίσιο που επεκτείνει την από μακρού υφιστάμενη συνεργασία ανάμεσα στις δύο ηπείρους πέραν των συνόρων της Αφρικής, πέραν της αναπτυξιακής πολιτικής και πέραν των θεσμικών φορέων. Το νέο αυτό πλαίσιο υπήρξε επίσης ένα σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση της Αφρικής ως μιας ενιαίας οντότητα και για την εφαρμογή της αρχής του καταμερισμού εργασίας με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της συνοχής και της συμπληρωματικότητας της κοινοτικής δράσης. Με δεδομένο το μικρό χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει από την έναρξη και λειτουργία της η κοινή στρατηγική Αφρικής-ΕΕ έχει δείξει ως σήμερα κάποιον, έστω και περιορισμένο, αντίκτυπο στα αποτελέσματα της ΣΑΠ. Οι προσδοκίες πρέπει να παραμείνουν ρεαλιστικές, δεδομένων των ευρύτερων προκλήσεων που συνδέονται με την υλοποίηση της κοινής στρατηγικής Αφρικής-ΕΕ.

5. Συμπέρασμα

Συνεπής με την αρχική εντολή, η έκθεση του 2009 παρέχει μια βάση για την αξιολόγηση της προόδου της ΣΑΠ στην ΕΕ. Επίσης, η έκθεση ακολουθεί μια προσέγγιση βάσει αποτελεσμάτων εξετάζοντας τον αντίκτυπο που είχαν οι κοινοτικές πολιτικές στις αναπτυσσόμενες χώρες και στην ικανότητά τους να επιτύχουν τους ΑΣΧ, καθώς και τις δυνατότητες που ενέχει η κοινή στρατηγική Αφρικής/ΕΕ σε σχέση με τη ΣΑΠ. Μέσω αυτής της συνδυασμένης προσέγγισης η έκθεση αφενός παρέχει συγκεκριμένα στοιχεία από αναπτυσσόμενες χώρες σχετικά με τη σημασία της ΣΑΠ και αφετέρου δείχνει πώς η ΕΕ μέσα από ένα ευρύ φάσμα πολιτικών μπορεί να στηρίξει τις αναπτυσσόμενες χώρες στον αγώνα τους κατά της φτώχειας. Ως ενημερωτικό εργαλείο η έκθεση επιδιώκει να αποτελέσει έναυσμα για δημόσια συζήτηση και ανατροφοδότηση από ένα ευρύ φάσμα εμπλεκομένων στην ιδιωτική και στη δημόσια σφαίρα.

[1] Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την ΣΑΠ, Μάιος 2005. Οι δώδεκα τομείς πολιτικής είναι το εμπόριο, το περιβάλλον, η κλιματική αλλαγή, η ασφάλεια, η γεωργία, η αλιεία, η κοινωνική διάσταση της παγκοσμιοποίησης, της απασχόλησης και της αξιοπρεπούς εργασίας, η μετανάστευση, η έρευνα, η καινοτομία, η κοινωνία της πληροφορίας, οι μεταφορές και η ενέργεια.

[2] Αξιολόγηση από ομοτίμους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας (ΕΑΒ) του ΟΟΣΑ, 2007

[3] Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου

[4] Οι στόχοι της ΕΕ είναι ο περιορισμός της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη σε 2ο σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.

[5] http://ec.europa.eu/development/icenter/repository/mdg_paper_final_20080916_en.pdf , Bourguignon και άλλοι (2008b)