EL    EL EL 
 
EL 1   EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 23.2.2009 
SEC(2009) 203  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
Συνοδευτικό  έγγραφο  στην  
  
ANAKOIN ΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΚΑΙ  ΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
Κοινοτική  προσέγγιση  για την πρόληψη  φυσικών  και ανθρωπογενών  καταστροφών  
  
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ  ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
 
{COM(2009) 82} 
{SEC(2009) 202}  
 
 
 
EL 2   EL 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Η εκτίµηση των επιπτώσεων  πραγ µατοποιήθηκε  από τις υπηρεσίες  της Επιτροπής  
προς  υποστήριξη  της ανακοίνωσης  µε τίτλο  «Κοινοτική  προσέγγιση  για την 
πρόληψη  φυσικών  και ανθρωπογενών  καταστροφών ».  
Στόχος  της ανακοίνωσης  αυτής  είναι  να καθορισθούν  µέτρα ενταγ µένα σε κοινοτική  
στρατηγική  για την πρόληψη  φυσικών  και ανθρωπογενών  καταστροφών , τα οποία  
θα βασίζονται  και θα συνδέονται  µε τα υπάρχοντα  µέτρα. Στόχος  είναι  επίσης  η 
έναρξη  διαλόγου  µε τα ενδιαφερό µενα µέρη και συζητήσεων  στα κοινοτικά  όργανα  
για τη χάραξη  πολιτικής .  
Στο παρόν  πρώι µο στάδιο  χάραξης  πολιτικής , οι στόχοι  της εκτίµησης  των 
επιπτώσεων  είναι : 
– η συγκέντρωση  των αναγκαίων  πληροφοριών  στις οποίες  θα βασισθεί  η 
απόφαση  εάν πρέπει  να αναπτυχθεί  κοινοτική  στρατηγική  για την πρόληψη  
των καταστροφών · 
– η αξιολόγηση  και η διερεύνηση  λύσεων  που µπορούν  να περιληφθούν  στην  
ανακοίνωση .  
2. ∆ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ  ΜΕ ΤΑ ΕΝ∆ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ  ΜΕΡΗ   
Η παρούσα  εκτίµηση των επιπτώσεων  βασίζεται  στα αποτελέσ µατα δύο εξωτερικών  
ανεξάρτητων  µελετών , στις οποίες  εντοπίζονται  κενά  στα υπάρχοντα  µέσα που 
αφορούν  την πρόληψη  και αναλύεται  η προσέγγιση  ορισµένων  κρατών  µελών .  
Τα κύρια  ενδιαφερό µενα µέρη κλήθηκαν  να συµµετάσχουν  στη συνάντηση  γενικής  
διαβούλευσης  και να σχολιάσουν  σχετικό  έγγραφο . Επίσης , πραγ µατοποιήθηκαν  
τρεις  ειδικές  συνεδριάσεις  ενδιαφερο µένων  µε εµπειρογνώ µονες από τις υπηρεσίες  
των κρατών  µελών  και ιδιωτικούς  οργανισ µούς µε αντικεί µενο συγκεκρι µένες 
οικονο µικές και περιβαλλοντικές  πτυχές , όπως  ιδίως  οι δασικές  πυρκαγιές  και τα 
θέµατα χαρτογράφησης  της χρήσης  γης/επικινδυνότητας .  
∆ιαπιστώθηκε  ευρεία  συναίνεση  µεταξύ  των ενδιαφερο µένων  όσον  αφορά  την 
ανάγκη  να ενταθούν  οι προσπάθειες  πρόληψης  των καταστροφών  τόσο  σε επίπεδο  
κρατών  µελών  όσο και σε κοινοτικό  επίπεδο , καθώς  και όσον  αφορά  το γεγονός  ότι 
η δράση  της ΕΕ µπορεί  να προσδώσει  προστιθε µένη αξία στη διαδικασία . Σύµφωνα  
µε τους ενδιαφερό µενους , λαµβανο µένου πάντοτε  υπόψη  ότι η πρόληψη  των 
καταστροφών  εµπίπτει  πρωταρχικά  στην  εθνική  αρµοδιότητα , οι αδυνα µίες στα 
κράτη  µέλη απαιτούν  αυξη µένο συντονισ µό και συνεργασία  σε επίπεδο  ΕΕ.  
3. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  ΚΑΙ  ΣΤΟΧΟΣ   
Τα τραγικά  συµβάντα  των τελευταίων  χρόνων  οδήγησαν  στην  επέκταση  της 
ευρωπαϊκής  νοµοθεσίας  πολιτικής  προστασίας  σχετικά  µε την ετοιµότητα  και την 
 
EL 3   EL αντίδραση , µε ενίσχυση  του κοινοτικού  µηχανισ µού πολιτικής  προστασίας1 και την 
έγκριση  του χρηµατοδοτικού  µέσου  πολιτικής  προστασίας2. Τώρα  πλέον  υπάρχει  
πολιτική  βούληση  από όλα τα ενδιαφερό µενα µέρη να ενισχύσουν  τους δεσµούς 
µεταξύ  πρόληψης , ετοιµότητας , αντίδρασης  και αποκατάστασης : οι επενδύσεις  στην  
ετοιµότητα  και την αντίδραση  πρέπει  να συνδυασθούν  µε αντίστοιχη  ενίσχυση  της 
πρόληψης .  
Τα κράτη  µέλη διαθέτουν  ήδη, σε διαφόρους  βαθµούς, πολιτικές  για την πρόληψη  
καταστροφών . Μολονότι  η πρόληψη  παρα µένει εθνική  αρµοδιότητα , η ανάληψη  
δράσης  σε κοινοτικό  επίπεδο  βασίζεται  στα εξής δεδοµένα: 
– ότι οι Ευρωπαίοι  πολίτες  είναι  ιδιαίτερα  ευάλωτοι  στις καταστροφές · 
– ότι οι καταστροφές  έχουν  διασυνοριακές  επιπτώσεις  και διεθνική  διάσταση · 
– ότι οι καταστροφές  προκαλούν  µεγάλες  ζηµίες και κόστος  και επιδρούν  στην  
οικονο µική ανάπτυξη  και την ανταγωνιστικότητα  της ΕΕ. 
Στόχος  της πρωτοβουλίας  είναι  συνεπώς  να βελτιωθεί  η προστασία  των πολιτών , του 
περιβάλλοντος  και των περιουσιακών  στοιχείων , καθώς  και της πολιτιστικής  
κληρονο µιάς, µε γεφύρωση  των υπαρχόντων  κενών , καλύτερη  διασύνδεση  των 
διαφόρων  τοµέων και ενδιαφερο µένων  και την καθιέρωση  πλαισίου  πολιτικής  για 
την έναρξη  θεµατικών  πρωτοβουλιών , οριζόντιων  και κάθετων  εργαλείων  και 
κατευθύνσεων  για την πρόληψη  των καταστροφών .  
Ο στόχος  αυτός  αναµένεται  να επιτευχθεί  µε την επιδίωξη  τριών  ειδικών  στόχων :  
– δηµιουργία  των προϋποθέσεων  ανάπτυξης  γνώσεων  βασισ µένων  σε πολιτικές  
πρόληψης  καταστροφών  σε όλα τα επίπεδα  διακυβέρνησης · 
– διασύνδεση  των ενδιαφερο µένων  παραγόντων  και πολιτικών  σε όλο τον κύκλο  
διαχείρισης  των καταστροφών · 
– καλύτερη  απόδοση  των νοµοθετικών  µέσων  στην  πρόληψη  καταστροφών . 
4. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  ΤΩΝ  ΛΥΣΕΩΝ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ   
Η Επιτροπή  προσδιόρισε  και αξιολόγησε  τις εξής λύσεις  πολιτικής : 
– µια βασική  επιλογή , µε βάση  την οποία  δεν λαµβάνεται  κανένα  µέτρο για την 
πρόληψη  των καταστροφών . Με την επιλογή  αυτή , δεν θα ήταν  δυνατόν  να 
µειωθούν  οι επιπτώσεις  των καταστροφών  και δεν θα εξασφαλιζόταν  θεµιτό 
επίπεδο  προστασίας  όλων  των πολιτών  της ΕΕ.  
                                                 
1 Απόφαση  2007/779/E Κ, Ευρατό µ του Συµβουλίου  περί δηµιουργίας  κοινοτικού  µηχανισ µού πολιτικής  
προστασίας  (αναδιατύπωση ) 
2 Απόφαση  του Συµβουλίου  περί δηµιουργίας  κοινοτικού  µηχανισ µού πολιτικής  προστασίας  
(2007/162/ ΕΚ, Ευρατό µ) 
 
EL 4   EL – ειδικές  επιλογές , για τη µελλοντική  πορεία  σε καθένα  από τα πεδία  που 
προσδιορίσθηκαν . Σε αυτές  περιλα µβάνονται  οι κάτωθι  επιλογές , οι οποίες  
είναι  δυνατόν  να συνδυασθούν  χωρίς  η µία να αποκλείει  την άλλη :  
– «ήπιες » επιλογές , όπως  η παροχή  κατευθύνσεων  για τη δηµιουργία  
βάσης  γνώσεων  σχετικών  µε καταστροφές , τη διασύνδεση  των 
ενδιαφερο µένων  παραγόντων  ή/και τη βελτίωση  της αξιοποίησης  των 
κοινοτικών  κονδυλίων . Οι λύσεις  αυτές  θα µπορούσαν  να 
οµαδοποιηθούν  µε βάση  δραστηριότητες  πολυκλαδικής  διευθύνουσας  
οµάδας , η οποία  θα ακολουθεί  ανοικτή  µέθοδο  συντονισ µού. 
– συνοδευτικά  µέτρα : η ένταξη  της πρόληψης  των καταστροφών  στη 
σχετική  νοµοθεσία  κατά  την επανεξέτασή  της µπορεί  να αποβεί  
επωφελής  εάν συµπληρωθεί  δεόντως  ο κύκλος  πρόληψης -ετοιµότητας -
αντίδρασης -αποκατάστασης . Η δηµιουργία  «παρατηρητηρίου  
καταστροφών », στο οποίο  θα συγκεντρώνονται  τα δεδοµένα και οι 
πληροφορίες  καταστροφών  στην  ΕΕ, θα φέρει  ενδεχο µένως  γρήγορα  και 
διεξοδικά  αποτελέσ µατα µε περιορισ µένο κόστος .  
– χρηµατοδοτικά  µέτρα , για τα οποία  θα χρειασθεί  ίσως αλλαγή  των 
υπαρχόντων  κονδυλίων , θα µπορούσαν  να βελτιώσουν  τη συνοχή  και την 
αποτελεσ µατικότητα  της κοινοτικής  χρηµατοδότησης  που διατίθεται  για 
την πρόληψη  των καταστροφών . Η δηµιουργία  ειδικού  χρηµατοδοτικού  
µέσου  για την πρόληψη  των καταστροφών  αναµένεται  ότι θα έχει τα 
λιγότερα  πλεονεκτή µατα.  
– νοµοθετικά  µέτρα  µπορούν  να περιλα µβάνουν  ολοκληρω µένα µέσα για 
τη χαρτογράφηση  της επικινδυνότητας  και την πρόληψη  των 
καταστροφών  εν γένει , ή κάθετα  µέσα για ειδικές  καταστροφές , όπως  οι 
δασικές  πυρκαγιές . Θα είναι  τα πλέον  αποτελεσ µατικά  µέτρα για τη 
µείωση  των αρνητικών  επιπτώσεων  των καταστροφών , αλλά  
συνεπάγεται  ενδεχο µένως  σηµαντικές  προσπάθειες  σε κοινοτικό  και 
εθνικό  επίπεδο .  
5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ  
Μια κοινοτική  στρατηγική  για την πρόληψη  των καταστροφών  θα µειώσει  τις 
ανισότητες  που υπάρχουν  στην  ΕΕ όσον  αφορά  την προστασία  των πολιτών , της 
οικονο µίας και του περιβάλλοντος  από τις συνέπειες  των καταστροφών , θα 
βελτιώσει  το γενικό  επίπεδο  ευαισθητοποίησης  των πολιτικών  ιθυνόντων  και του 
κοινού , θα προωθήσει  τις βέλτιστες  πρακτικές  και, συνεπώς , θα αυξήσει  την αντοχή  
της ΕΕ και της οικονο µίας της στην  εντεινό µενη απειλή  από φυσικές  και 
ανθρωπογενείς  καταστροφές . 
Βραχυπρόθεσ µα, ειδικές  δράσεις  που συντελούν  στην  απόκτηση  γνώσεων , στην  
καλύτερη  διασύνδεση  αρµοδίων  και πολιτικών  και στη βελτίωση  της 
αποτελεσ µατικότητας  των υπαρχόντων  µέσων  άσκησης  πολιτικής  για την πρόληψη  
των καταστροφών  θα µπορούσαν  να αποτελέσουν  µια ευέλικτη  επιλογή  για 
κοινοτική  δράση , η οποία  θα µπορούσε  να προσαρ µοσθεί  στις διαφορετικές  ανάγκες  
και πόρους  των κρατών  µελών  και, ταυτόχρονα , θα εξασφαλίζει  τον συντονισ µό και 
 
EL 5   EL τη συνοχή  στην  ΕΕ. Μπορεί  ενδεχο µένως  να φέρει  αποτελέσ µατα µε σχετικά  
χαµηλό κόστος , να βελτιώσει  την κατανόηση  των θεµάτων  πρόληψης  καταστροφών  
σε όλα τα επίπεδα  και θα προσφέρει  τη βάση  για µελλοντικό  προβλη µατισµό 
σχετικά  µε τον τρόπο  περαιτέρω  ανάπτυξης  αυτού  του πεδίου  άσκησης  πολιτικής .  
Μακροπρόθεσ µα, η προσέγγιση  αυτή  θα µπορούσε  να αναπτυχθεί  περισσότερο , 
ώστε  να διαµορφωθεί  µια παγιω µένη κοινοτική  στρατηγική  για την πρόληψη  
φυσικών  και ανθρωπογενών  καταστροφών .