Έκθεση

σχετικά με τους δημοσιονομικούς λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ανασυγκρότησης και την εκτέλεση της ενίσχυσης στο Κοσσυφοπέδιο για το οικονομικό έτος 2000, συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ανασυγκρότησης

(2001/C 355/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΣΥΝΟΨΗ

I. Τον Ιούνιο του 1999, μετά τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου, το Συμβούλιο επιβεβαίωσε την επιθυμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διαδραματίσει κύριο ρόλο κατά την ταχεία εκτέλεση των προσπαθειών ανασυγκρότησης στο Κοσσυφοπέδιο. Ήδη από τον Ιούλιο του 1999 συγκροτήθηκε μία task force (ειδική επιχειρησιακή ομάδα) από την Επιτροπή στην Πρίστινα για να ξεκινήσει τα πρώτα στάδια του προγράμματος ανασυγκρότησης. Τον Νοέμβριο του 1999, το Συμβούλιο ίδρυσε έναν Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ανασυγκρότησης που να λειτουργεί με αποτελεσματικούς και ευέλικτους κανόνες, οι οποίοι να επιτρέπουν ωστόσο πλήρη υποχρέωση λογοδοσίας και διαφάνεια διαχείρισης. Το επιχειρησιακό κέντρο του Οργανισμού, που διέθετε σημαντικό βαθμό αυτονομίας διαχείρισης, επρόκειτο αρχικά να εγκατασταθεί στην Πρίστινα για να ξεκινήσει τις εργασίες ανασυγκρότησης στο Κοσσυφοπέδιο. Οι γενικές υπηρεσίες του Οργανισμού είναι εγκατεστημένες στη Θεσσαλονίκη(1). Τον Φεβρουάριο του 2000 ο Οργανισμός ανέλαβε τις αρμοδιότητες της task force. Το 2000 ο Οργανισμός ήταν υπεύθυνος για 266 εκατομμύρια ευρώ του προϋπολογισμού από τα 306 εκατομμύρια σχεδόν που προγραμματίστηκαν για την ανασυγκρότηση στο Κοσσυφοπέδιο.

II. Ο έλεγχος αξιολόγησε τις δημοσιονομικές καταστάσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ανασυγκρότησης για το οικονομικό έτος που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 2000, την αποδοτικότητα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ανασυγκρότησης στο Κοσσυφοπέδιο το 2000 σε επίπεδο οργανωτικής διάρθρωσης (βλέπε σημεία 21-28), διαχείρισης του επιχειρησιακού προϋπολογισμού του (βλέπε σημεία 31-35), ως επίσης και εκτέλεσης του προγράμματός του (βλέπε σημεία 36-55). Στο πλαίσιο αυτό, εξετάστηκε επίσης κατά πόσο αμελήθηκαν θέματα που αφορούσαν την οικονομικότητα (βλέπε σημεία 56-59) ή την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων (βλέπε σημεία 60-66).

III. Τα αποτελέσματα του δημοσιονομικού ελέγχου έδωσαν τη δυνατότητα στο Συνέδριο να λάβει την εύλογη διαβεβαίωση ότι οι ετήσιοι λογαριασμοί του οικονομικού έτους που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 2000 είναι αξιόπιστοι και ότι οι υποκείμενες πράξεις είναι, στο σύνολό τους, νόμιμες και κανονικές. Εντούτοις, το Συνέδριο συνιστά ο Οργανισμός να υιοθετήσει ένα αξιόπιστο μηχανογραφικό σύστημα λογιστικής προϋπολογισμού το συντομότερο δυνατό (βλέπε σημεία 67-68).

IV. Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το 2000 η αποδοτικότητα της διοίκησης του Οργανισμού καθώς και η διαχείριση του προϋπολογισμού της είναι υψηλή. Κατάφερε να επιτύχει τους περισσότερους από τους φιλόδοξους στόχους που καθόρισε για το πρώτο έτος της δραστηριότητάς του στους τομείς της ενέργειας, της στέγασης, των μεταφορών και της γεωργίας (βλέπε σημείο 69). Στο τέλος του 2000 για περισσότερα από το 90 % των κεφαλαίων που δεσμεύθηκαν πριν από τον Δεκέμβριο του 2000 συνάφθηκαν συμβάσεις και για περισσότερο από το ήμισυ των δεσμευθέντων κεφαλαίων για πράξεις πραγματοποιήθηκαν πληρωμές. Προσπάθησε να δώσει προσοχή στις αρχές τόσο της αποδοτικότητας όσο και της οικονομικότητας (βλέπε σημείο 70). Ο Οργανισμός, εφαρμόζοντας με πολύ ευέλικτο τρόπο τους ισχύοντες κανόνες, κατάφερε να επιτύχει χαμηλότερες τιμές και τόνωσε την περιφερειακή οικονομία (βλέπε σημείο 71). Το Συνέδριο συνιστά στον Οργανισμό να μην διασκορπίσει τις προσπάθειές του, αλλά να συνεχίσει να επικεντρώνει τους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους του στις τελευταίες προτεραιότητες ανασυγκρότησης (βλέπε σημείο 73).

V. Το Συνέδριο θεωρεί ότι θα πρέπει να βελτιωθεί η λειτουργία του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού (βλέπε σημείο 75). Συνιστά επίσης στην Επιτροπή, η οποία χρηματοδοτεί το κλιμάκιο της Αποστολής των Ηνωμένων Εθνών για την προσωρινή διοίκηση του Κοσσυφοπεδίου(UNMIK) της ΕΕ που είναι υπεύθυνο για την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου, να λάβει πολύ περισσότερα μέτρα για να καθιερώσει ένα πολιτικό πλαίσιο και μια στρατηγική με σκοπό να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των χρηματοδοτουμένων από την ΕΕ επενδύσεων στο Κοσσυφοπέδιο, πράγμα το οποίο δεν εξασφαλίζεται με τις επικρατούσες συνθήκες (βλέπε σημεία 76-77).

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Η παρούσα έκθεση αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο μέρος συνίσταται στην έκθεση σχετικά με τους λογαριασμούς του Οργανισμού για το οικονομικό έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2000, η οποία απευθύνεται στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2667/00 του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2000. Το δεύτερο μέρος εκθέτει τα αποτελέσματα εξέτασης της αποδοτικότητας του Οργανισμού κατά την εκτέλεση των προγραμμάτων ανασυγκρότησης για το Κοσσυφοπέδιο το 1999 και 2000.

Ιστορικό του Οργανισμού

2. Μετά τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου, τον Ιούνιο του 1999, συγκροτήθηκε η Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών για την προσωρινή διοίκηση του Κοσσυφοπεδίου (UNMIK) βάσει του ψηφίσματος αριθ. 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (βλέπε παράρτημα 1). Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω τόσο των κρατών μελών της όσο και της Επιτροπής, διαδραματίζει εξέχοντα ρόλο στην ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου. Παρέχει το 80 % περίπου της ειρηνευτικής δύναμης του Κοσσυφοπεδίου (KFOR) (40000 στρατιώτες συνολικά) και διευθύνει το τμήμα της UNMIK που έχει αναλάβει την ανασυγκρότηση.

3. Κατά τις ημέρες μετά τη λήξη της σύγκρουσης, η Επιτροπή απέστειλε εκ νέου την ECHO επιτόπου για να συνεχίσει την ανθρωπιστική βοήθεια(2). Τον Ιούλιο του 1999 συγκροτήθηκε μία task force (TAFKO) από την Επιτροπή για να ξεκινήσει τα πρώτα στάδια του προγράμματος ανασυγκρότησης για το Κοσσυφοπέδιο. Η task force ήταν υπεύθυνη για όλα τα στάδια της επιχείρησης μετά τη διαδικασία προγραμματισμού, από το σχεδιασμό προγραμμάτων και σχεδίων μέχρι τη σύναψη συμβάσεων και την πληρωμή.

4. Δεδομένου του ρυθμού επιστροφής των προσφύγων, η πίεση για την υλοποίηση της οικονομικής ανάπτυξης και της ανασυγκρότησης ήταν τεράστια, ιδιαίτερα με τα μέτρα που σχεδιάστηκαν για να ανακουφίσουν το στεγαστικό πρόβλημα και να εξασφαλίσουν βασικές δημόσιες υπηρεσίες. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θεώρησε ότι ήταν αναγκαίο να ληφθούν υπόψη οι ειδικές ανάγκες της ανασυγκρότησης του Κοσσυφοπεδίου, η οποία θα απαιτούσε την ταχεία εφαρμογή πολυάριθμων σχεδίων, μέτρων για τη στήριξη της επιστροφής των προσφύγων και της παροχής εμπειρογνωμοσύνης που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα τομέων. Για το λόγο αυτό αποφάσισε να συσταθεί ένας Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ανασυγκρότησης ο οποίος, σύμφωνα με τις προσδοκίες, θα έπρεπε να οργανώνεται και να διευθύνεται κατά τρόπο που να επιτρέπει "ταχεία εφαρμογή" των προγραμμάτων ανασυγκρότησης "ενώ συγχρόνως να εξασφαλίζει πλήρη διαχειριστική λογοδοσία και διαφάνεια στη διαχείριση"(3). Η εντολή του Οργανισμού συνοψίζεται στο παράρτημα 2.

5. Στις 20 Φεβρουαρίου 2000 ο Οργανισμός ανέλαβε τις ευθύνες της task force σε μια περισσότερο αυτόνομη βάση. Ήταν υπεύθυνος για την εκτέλεση 266 εκατομμυρίων ευρώ από τα 306 σχεδόν εκατομμύρια ευρώ που προγραμματίστηκαν για την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου το 2000 (βλέπε πίνακα 1).

Πίνακας 1

Βοήθεια για την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου προγραμματισθείσα για το 2000 (Άρθρο B7-5 4 6)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

ΓΔ RELEX.

Έλεγχος του Συνεδρίου

6. Το Συνέδριο εξέτασε τις δημοσιονομικές καταστάσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ανασυγκρότησης για το οικονομικό έτος που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 2000. Σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2667/00 του Συμβουλίου, ο προϋπολογισμός εκτελέστηκε υπό την ευθύνη του διευθυντή. Η ευθύνη αυτή περιλαμβάνει την κατάρτιση και την υποβολή των δημοσιονομικών καταστάσεων, σύμφωνα με τις εσωτερικές δημοσιονομικές διατάξεις που προβλέπονται στο ίδιο αυτό άρθρο. Το Ελεγκτικό Συνέδριο υποχρεούται από το άρθρο 248 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να προβεί στην εξέταση των λογαριασμών αυτών.

7. Ο έλεγχος διενεργήθηκε μεταξύ Νοεμβρίου 2000 και Μαΐου 2001. Εκτός από μια γνωμοδότηση σχετικά με τους δημοσιονομικούς λογαριασμούς του Οργανισμού για το έτος 2000, σημαντικός στόχος ήταν η αξιολόγηση της αποδοτικότητας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ανασυγκρότησης κατά την εκτέλεση των προγραμμάτων ανασυγκρότησης που χρηματοδοτήθηκαν βάσει του άρθρου Β7-5 4 6 του προϋπολογισμού "Βοήθεια για την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου". Από την άποψη αυτή, το Συνέδριο αξιολόγησε την αποδοτικότητα του Οργανισμού στο επίπεδο της οργανωτικής διάρθρωσής του, της διαχείρισης του επιχειρησιακού προϋπολογισμού του και της εκτέλεσης του προγράμματός του. Επίσης εξέτασε κατά πόσο αμελήθηκαν θέματα που επηρέαζαν την οικονομικότητα ή την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων. Κατά τον έλεγχο της αποδοτικότητας του Οργανισμού το Συνέδριο χρησιμοποίησε ως αναφορές τις διαπιστώσεις της προηγούμενης ειδικής έκθεσής του σχετικά με την ανασυγκρότηση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη(4) και της ετήσιας έκθεσής του για το οικονομικό έτος 1999(5).

8. Ο έλεγχος αφορούσε εξέταση φακέλων στα κεντρικά γραφεία του Οργανισμού στη Θεσσαλονίκη και στο επιχειρησιακό κέντρο της Πρίστινας, καθώς και επιτόπιους ελέγχους της εκτέλεσης του προγράμματος στο Κοσσυφοπέδιο. Επικεντρώθηκε στα προγράμματα των τομέων της ενέργειας, της στέγασης, των μεταφορών και της γεωργίας (συνολικής αξίας 145 εκατομμυρίων ευρώ), διότι οι στόχοι τους ήταν συγκεκριμένοι και έπρεπε να επιτευχθούν πριν από το τέλος του 2000. Ο έλεγχος περιλάμβανε επίσκεψη στην αντιπροσωπεία του Σεράγεβο για να συγκριθεί το αποκεντρωμένο σύστημα(6) εφαρμογής του κανονισμού Obnονa(7) με τις επιχειρήσεις του Οργανισμού. Επιβεβαιωτικά στοιχεία ελήφθησαν από οργανισμούς ελέγχου και άλλους χορηγούς στη Βοσνία και στο Κοσσυφοπέδιο.

9. Μολονότι ο κύριος ελεγχόμενος στην έκθεση αυτή είναι ο Οργανισμός, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής συμμετείχαν στον έλεγχο και στη διαδικασία αντιπαράθεσης σχετικά με την εν λόγω έκθεση, ιδιαίτερα όσον αφορά το μέρος ΙΙ για την αποδοτικότητα του Οργανισμού.

10. Το Συνέδριο διενήργησε τον έλεγχό του σύμφωνα με τις μεθόδους ελέγχου και τα ελεγκτικά πρότυπα που εφαρμόζει. Τα τελευταία έχουν προσαρμοστεί σύμφωνα με τα γενικώς αποδεκτά διεθνή ελεγκτικά πρότυπα, ώστε να αντικατοπτρίζεται ο ειδικός χαρακτήρας του κοινοτικού πλαισίου. Εξέτασε τα λογιστικά έγγραφα και εφάρμοσε τις ελεγκτικές διαδικασίες που κρίθηκαν αναγκαίες στο πλαίσιο αυτό. Με τον έλεγχο αυτό το Συνέδριο αποκόμισε εύλογη βάση προκειμένου να στηρίξει τη γνώμη που διατυπώνεται στο σημείο 67.

ΜΕΡΟΣ Ι - ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2000

11. Ο Οργανισμός άρχισε τις δραστηριότητές του τον Φεβρουάριο του 2000 και η εκτέλεση των πιστώσεων του οικονομικού έτους 2000 παρουσιάζεται στον πίνακα 2(8).

Πίνακας 2

Εκτέλεση του προϋπολογισμού - Οικονομικό έτος 2000

Οργανισμός: ΕΟΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

12. Ο αρχικός προϋπολογισμός του Οργανισμού για το 2000 σχετικά με το Κοσσυφοπέδιο ανήλθε σε 266 εκατομμύρια ευρώ. Στο τέλος του 2000, μετά από διαδοχικές αυξήσεις και επέκταση των δραστηριοτήτων του Οργανισμού στη Σερβία, ο προϋπολογισμός ανήλθε σε 682 εκατομμύρια ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 399,5 εκατομμυρίων ευρώ που διατέθηκαν στο τέλος του 2000, αλλά που έπρεπε να εκταμιευθούν το 2001.

13. Η διαχείριση των πιστώσεων του προϋπολογισμού του Οργανισμού τελείται σε ένα πλαίσιο μη διαχωριζόμενων πιστώσεων για τις δαπάνες προσωπικού και λειτουργίας (τίτλος Ι και ΙΙ) και διαχωριζόμενων πιστώσεων για τις επιχειρησιακές δαπάνες του (τίτλος ΙΙΙ). Στο μέλλον, θα ήταν προτιμότερο αν ο προϋπολογισμός έδειχνε τις προβλεπόμενες ετήσιες πιστώσεις πληρωμών που είναι αναγκαίες κατά τα μεταγενέστερα οικονομικά έτη. Μολονότι ο δημοσιονομικός κανονισμός του Οργανισμού δεν απαιτεί μια τέτοια παρουσίαση, η παρουσίαση αυτή αποτελεί λογική πρακτική για τις διαχωριζόμενες πιστώσεις και συμφωνεί με το γενικό δημοσιονομικό κανονισμό.

14. Ο έλεγχος που διενήργησε το Συνέδριο στις δαπάνες του τίτλου ΙΙΙ, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 97 % των αναλήψεων υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν το 2000, δεν οδήγησε σε σημαντικές παρατηρήσεις. Το 2000 πραγματοποιήθηκαν αναλήψεις υποχρεώσεων ύψους 259,5 εκατομμυρίων ευρώ, ήτοι 93 % των πιστώσεων που προβλέφθηκαν το 2000 για τον τίτλο III (279,4 εκατομμύρια ευρώ).

15. Ο Οργανισμός δεν διαθέτει ακόμη μηχανογραφικό σύστημα λογιστικής προϋπολογισμού SI2 και χρησιμοποιεί πινακοποιητές. Δεδομένων των κινδύνων που διατρέχει το σύνολο των στοιχείων από τη χρησιμοποίηση των πινακοποιητών, θα πρέπει να εφαρμόσει το σύστημα SI2 το συντομότερο δυνατό. Σε πολλές περιπτώσεις, παρατηρήθηκαν σφάλματα ή ελλείψεις κατά τη χρησιμοποίηση των πινακοποιητών. Εξάλλου, η συμφωνία με τον προϋπολογισμό είναι δύσκολη και δεν πραγματοποιείται τακτικά.

Δημοσιονομικές καταστάσεις και τήρηση των λογαριασμών

16. Οι πίνακες 3 και 4 παρουσιάζουν τον λογαριασμό διαχείρισης για το οικονομικό έτος 2000 και τον ισολογισμό στις 31 Δεκεμβρίου 2000 αντίστοιχα.

Πίνακας 3

Λογαριασμός διαχείρισης του οικονομικού έτους 2000 - ΕΟΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Πίνακας που καταρτίστηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο βάσει στοιχείων του Οργανισμού.

Πίνακας 4

Ισολογισμός στις 31 Δεκεμβρίου 2000 - ΕΟΑΠηγή:

Πίνακας που καταρτίστηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο βάσει στοιχείων του Οργανισμού.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Δημοσιονομικές διατάξεις

17. Ο δημοσιονομικός κανονισμός του Οργανισμού προβλέπει στο άρθρο 21 ότι ο δημοσιονομικός έλεγχος θα ασκείται από τον δημοσιονομικό ελεγκτή της Επιτροπής. Μία συμφωνία που είχε συναφθεί τον Φεβρουάριο του 2000 μεταξύ του δημοσιονομικού ελεγκτή της Επιτροπής και του Οργανισμού προβλέπει ωστόσο ότι για λόγους αποκέντρωσης του δημοσιονομικού ελέγχου του Οργανισμού, η εκ των προτέρων θεώρηση του δημοσιονομικού ελεγκτή δεν είναι αναγκαία (...).

18. Η συμφωνία αυτή, η οποία αποβλέπει στη μείωση των διοικητικών προθεσμιών, έχει ως συνέπεια να περιορίσει τον έλεγχο της εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Πράγματι, έχοντας υπόψη ότι στο επίπεδο των αναλήψεων υποχρεώσεων, η εκ των προτέρων θεώρηση του δημοσιονομικού ελεγκτή έχει έναν πολύ γενικό χαρακτήρα, δεν υπάρχει πλέον de facto κανένας εκ των προτέρων έλεγχος στην εκτέλεση του προϋπολογισμού του Οργανισμού. Εξάλλου, ο Οργανισμός δεν έλαβε επαρκή μέτρα για να αντισταθμίσει την έλλειψη προγενέστερων ελέγχων, παραδείγματος χάριν δημιουργώντας μία θέση εσωτερικού ελεγκτή, όπως πρότεινε το Συνέδριο στη γνωμοδότησή του αριθ. 6/99. Κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2001 ωστόσο ελήφθησαν μέτρα για την αποκλειστική διάθεση ενός υπαλλήλου της ΓΔ Δημοσιονομικού ελέγχου στον Οργανισμό.

19. Ο Οργανισμός πρότεινε τον Σεπτέμβριο του 2000 οι κανόνες εφαρμογής να συμφωνούν με το άρθρο 74 του δημοσιονομικού κανονισμού του Οργανισμού, οι κανόνες όμως αυτοί δεν είχαν ακόμη εγκριθεί από την Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2001.

Διαχείριση των συμβάσεων της TAFKO

20. Ο Οργανισμός, εκτός από την εκτέλεση του δικού του προϋπολογισμού, ανέλαβε τη διαχείριση των συμβάσεων της task force για το Κοσσυφοπέδιο (TAFKO), οι οποίες εξακολουθούσαν να είναι υπό εκτέλεση όταν η τελευταία έπαυσε τις δραστηριότητές της. Η διαχείριση των συμβάσεων αυτών. οι οποίες ανέρχονται σε 60,9 εκατομμύρια ευρώ, ασκείται εκτός προϋπολογισμού. Τον Φεβρουάριο του 2000 απέμεναν 31 εκατομμύρια ευρώ να πληρωθούν από τον Οργανισμό, από τα οποία 26,9 εκατομμύρια ευρώ εκκαθαρίστηκαν και 4,1 εκατομμύρια ευρώ απέμεναν να εκκαθαριστούν στις 31 Δεκεμβρίου 2000. Προς συμφέρον της κανονικότητας και της διαφάνειας του προϋπολογισμού, θα ήταν προτιμότερο τα κεφάλαια που προορίζονται για τη διαχείριση των συμβάσεων αυτών να ενσωματωθούν στον προϋπολογισμό του Οργανισμού.

ΜΕΡΟΣ ΙΙ - ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Αποδοτικότητα της διοίκησης

Λειτουργία του διοικητικού συμβουλίου

21. Το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού, λόγω της σύνθεσής του, προβλεπόταν μάλλον ως συμβούλιο με διοικητικές αρμοδιότητες παρά ως όργανο διαχείρισης. Η σύγκληση κάθε μήνα περισσότερων από είκοσι περίπου ατόμων, μεταξύ των οποίων και ενός επιτρόπου, φαίνεται να αποτελεί, λαμβανομένης υπόψη της εμπειρίας του Μόσταρ, δυσβάστακτη υποχρέωση.

22. Η εμπειρία κατά το 2000 επιβεβαίωσε τις ανησυχίες του Συνεδρίου:

α) η διάρθρωση του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού είναι μάλλον δύσκαμπτη: έως 23 εκπρόσωποι των κρατών μελών συμμετέχουν στις μηνιαίες συσκέψεις στη Θεσσαλονίκη. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου αφιέρωσαν ένα μεγάλο μέρος από τις πρώτες έξι συσκέψεις συζητώντας τις γλωσσικές διατάξεις που πρέπει να αποφασιστούν ομόφωνα·

β) η Επιτροπή επέμενε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου να είναι ένας επίτροπος, αλλά το μέλος που διορίστηκε δεν συμμετείχε σε καμία από τις συσκέψεις το 2000·

γ) η διοργάνωση μηνιαίων συσκέψεων αντιπροσωπεύει έναν επιπλέον φόρτο και μια απασχόληση για τον Οργανισμό.

23. Ο νέος κανονισμός του Οργανισμού(9), που εγκρίθηκε αμέσως μετά την έγκριση του κανονισμού CARDS(10), ο οποίος αντικαθιστά τον πρώην κανονισμό Obnονa, αντιμετωπίζει εν μέρει το πρόβλημα αυτό αναφέροντας ότι το διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει να συγκαλείται από τον πρόεδρο κάθε φορά που είναι αναγκαίο και τουλάχιστον μία φορά ανά τρίμηνο, αλλά όχι κατ' ανάγκη κάθε μήνα.

24. Ορισμένα μέλη του διοικητικού συμβουλίου εξέφρασαν την επιθυμία να αποφασίσουν για τη χρηματοδότηση προτάσεων σχετικά με την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου που διατύπωσε η Επιτροπή, ενώ αυτό εμπίπτει στις αρμοδιότητες της διαχειριστικής επιτροπής (βλέπε παράρτημα 3). Επιπλέον, η μέθοδος που υιοθέτησαν οι εκπρόσωποι των κρατών μελών στη διαχειριστική επιτροπή και στο διοικητικό συμβούλιο δεν είναι κατ' ανάγκη συντονισμένη. Παραδείγματος χάριν, για μια πρόταση χρηματοδότησης ο εκπρόσωπος ενός κράτους μέλους έδωσε ευνοϊκή γνώμη στο διοικητικό συμβούλιο, αλλά ο εκπρόσωπος του ίδιου κράτους μέλους, στη διαχειριστική επιτροπή ψήφισε κατά.

Οργάνωση του Οργανισμού

25. Οι γενικές υπηρεσίες του Οργανισμού είναι εγκατεστημένες στη Θεσσαλονίκη, ο Οργανισμός όμως μπορεί να συγκροτεί επιχειρησιακά κέντρα με υψηλό βαθμό αυτονομίας διαχείρισης [άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2667/2000 του Συμβουλίου]. Το 2000 το διοικητικό συμβούλιο ενέκρινε στον Οργανισμό την πρόσληψη 51 εκπατρισμένων έκτακτων υπαλλήλων και 54 τοπικών υπαλλήλων. Ο Οργανισμός προσέλαβε 48 έκτακτους υπαλλήλους (39 στην Πρίστινα και 9 στη Θεσσαλονίκη) και 50 τοπικούς υπαλλήλους (40 στην Πρίστινα, 8 στη Θεσσαλονίκη και 2 στα Σκόπια).

26. Το προσωπικό του Οργανισμού το οποίο είναι εγκατεστημένο σε τρίτες χώρες λαμβάνει, σύμφωνα με τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης, ένα επίδομα για έκτακτες συνθήκες διαβίωσης και ευεργετείται με πριμοδότηση κινδύνου ίση με το 40 % του μισθού, καθώς και ανάληψη των εξόδων διαμονής τους, μέχρι ποσού 1278 ευρώ τον μήνα, καθώς και με πρόσθετες ημέρες αδείας (20 ημέρες περίπου τον χρόνο).

27. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή αποφάσισε ότι οι επιχειρησιακές δαπάνες του Οργανισμού θα χρηματοδοτούνταν βάσει του άρθρου του προϋπολογισμού B7-5 4 6 "Βοήθεια για την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου" με ποσό αντίστοιχο σε όχι περισσότερο από 8 % του συνολικού προϋπολογισμού του. Το 2000 τα έξοδα λειτουργίας του Οργανισμού (προσωπικό, κτίρια και εξοπλισμός) ανήλθαν σε 8,6 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό αντιπροσωπεύει το 3,1 % του προϋπολογισμού του Οργανισμού, εξαιρουμένων των κεφαλαίων που διατέθηκαν στο τέλος του 2000 για το 2001(11).

28. Το 2000 ο Οργανισμός είχε 2,5 υπαλλήλους για κάθε 10 εκατομμύρια ευρώ που διαχειρίζεται (μη συμπεριλαμβανομένων επικουρικών υπαλλήλων στην έδρα της Επιτροπής) σε σύγκριση με ένα μέσο όρο 2,9 υπαλλήλων στην Επιτροπή για τη διαχείριση ολόκληρης της εξωτερικής βοήθειας και μεταξύ τεσσάρων και εννέα υπαλλήλων στους οργανισμούς διμερούς βοήθειας των κρατών μελών(12). Εντούτοις, οι αντίστοιχες μονάδες στην AIDCO διαχειρίζονται πολυπλοκότερα προγράμματα τα οποία καλύπτουν πολλούς τομείς, ενώ οι εργασίες του Οργανισμού το 2000 συνίσταντο κυρίως σε μεγάλες συμβάσεις που επικεντρώθηκαν σε έναν περιορισμένο αριθμό τομέων.

Διαχείριση ανθρωπίνων πόρων

29. Η καλή απόδοση του Οργανισμού το 2000 κατά την εκτέλεση του προγράμματος ανασυγκρότησης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ατομική δέσμευση του αφοσιωμένου προσωπικού. Τα μέλη της ομάδας προσελήφθησαν βάσει των προσόντων που απαιτούνταν για ταχεία και επαγγελματική εκτέλεση του προγράμματος ανασυγκρότησης. Εργάζονταν εντατικά μερικές φορές σε δύσκολες μάλλον περιστάσεις.

30. Τώρα η πρόκληση για τον Οργανισμό είναι να διατηρηθεί μια ορισμένη αφοσίωση του προσωπικού του κατάλληλη για μια μελλοντική κατάσταση η οποία πιθανόν να είναι λιγότερο επείγουσα και απαιτητική. Έχοντας υπόψη την ταχεία ανάπτυξη του Οργανισμού και την πρόσφατη δημιουργία νέων επιχειρησιακών κέντρων, πιθανόν να απαιτείται μια νέα κατανομή του προσωπικού μεταξύ των κεντρικών υπηρεσιών του στη Θεσσαλονίκη και των επιχειρησιακών κέντρων του.

Διαχείριση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού

31. Στο τέλος του 2000 ο Οργανισμός είχε δεσμεύσει το 96,4 % των κεφαλαίων που χορηγήθηκαν σ' αυτόν για την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου. Τον Φεβρουάριο του 2000, όταν ο Οργανισμός ανέλαβε τη διαχείριση από την task force, για το 49 % των κεφαλαίων Obnονa που δεσμεύθηκαν το 1998 και το 1999 συνάφθηκαν συμβάσεις, από τα οποία για το 23 % πραγματοποιήθηκαν πληρωμές. Μέχρι το τέλος του 2000 για το 88 % των κεφαλαίων που δεσμεύθηκαν το 1998 πραγματοποιήθηκαν πληρωμές και για το 88 % των κεφαλαίων που δεσμεύθηκαν το 1999 συνάφθηκαν συμβάσεις, από τα οποία για το 75 % πραγματοποιήθηκαν πληρωμές. Κατά την ίδια ημερομηνία για το 79 % των κεφαλαίων που δεσμεύθηκαν το 2000 συνάφθηκαν συμβάσεις, από τα οποία για το 55 % πραγματοποιήθηκαν πληρωμές (βλέπε πίνακα 5).

32. Σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2667/2000 του Συμβουλίου, το διοικητικό συμβούλιο υπέβαλε σχέδιο ετήσιας έκθεσης στην Επιτροπή πριν από τις 31 Μαρτίου 2001 σχετικά με τις δραστηριότητες του Οργανισμού κατά το 2000 και τον τρόπο χρηματοδότησής τους. Η έκθεση αυτή εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Ιούνιο του 2001 και υποβλήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο στις 31 Ιουλίου 2001(13).

Πίνακας 5

Επισκόπηση προγραμμάτων έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ανασυγκρότησης.

Σύναψη συμβάσεων

33. Κατά το τέλος του έτους συνάφθηκαν συμβάσεις για το 92 % των 2000 κεφαλαίων που δεσμεύθηκαν μεταξύ Φεβρουαρίου και Νοεμβρίου 2000. Η προσφυγή στην ανασταλτική ρήτρα(14) έδωσε τη δυνατότητα στον Οργανισμό να υπογράψει συμβάσεις συνολικής αξίας 50 εκατομμυρίων ευρώ εντός μιας εβδομάδας μετά την απόφαση της Επιτροπής να εγκρίνει, τον Μάιο του 2000, προτάσεις χρηματοδότησης συνολικού ποσού 130 εκατομμυρίων ευρώ. Η μέση περίοδος που χρειαζόταν για την ανάληψη επιχειρησιακών κεφαλαίων μετά από απόφαση της Επιτροπής ήταν 153 ημέρες τόσο για τα προγράμματα του 1999 όσο και για εκείνα του 2000 και 71 ημέρες για το πρόγραμμα του 2000. Η απόδοση αυτή συγκρίνεται θετικά με τον χρόνο που χρειάστηκε η αντιπροσωπεία στο Σεράγεβο για την ανάληψη προγραμμάτων Obnονa (βλέπε πίνακα 6). Εντούτοις, η αντιπροσωπεία στη Βοσνία, αντίθετα από τον Οργανισμό στο Κοσσυφοπέδιο, χρειάζεται συχνά χρόνο για την επίτευξη μιας συμφωνίας με τις τρεις εμπλεκόμενες τοπικές κοινότητες πριν από την προκήρυξη ενός διαγωνισμού ή την υπογραφή μιας σύμβασης.

Πίνακας 6

Μέσος απαιτούμενος χρόνος για τη σύναψη συμβάσεων μετά από απόφαση της Επιτροπής

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ανασυγκρότησης και Αντιπροσωπεία της Επιτροπής στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

34. Λόγω της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, ο Οργανισμός δεν τηρούσε πάντοτε αυστηρά τους κανόνες Obnονa που εφαρμόζονταν στην υποβολή προσφορών, οι οποίοι συχνά είναι ακατάλληλοι στις περιστάσεις αυτές.

Ενεργειακός τομέας

Ήταν σημαντικό να επαναλειτουργήσει μια μονάδα ηλεκτρικού σταθμού πριν από τα τέλη του Νοεμβρίου 2000. Κανονικά μια τέτοια σημαντική επισκευή απαιτεί περίπου ένα χρόνο. Τον Φεβρουάριο του 2000 η UNMIK ζήτησε από τον Οργανισμό να συνάψει μία σύμβαση με απευθείας ανάθεση στην εταιρεία, η οποία είχε ήδη εκτελέσει ορισμένες επείγουσες επισκευές βάσει μιας προηγούμενης σύμβασης. Ο Οργανισμός προτίμησε να κινήσει μια εσπευσμένη περιορισμένη διαδικασία πρόσκλησης για υποβολή προσφορών. Μολονότι καλύτερη από μια απευθείας ανάθεση, αυτή η διαδικασία διαγωνισμού που αφορούσε ένα συμβόλαιο παροχής υπηρεσιών 40 εκατομμυρίων ευρώ δεν ήταν σύμφωνη προς τον βασικό κανονισμό Obnονa(15) που επιτρέπει, υπό ορισμένους όρους μόνο (οι οποίοι έχουν πληρωθεί στην περίπτωση αυτή), περιορισμένη πρόσκληση για υποβολή προσφορών για συμβόλαια παροχής υπηρεσιών που δεν υπερβαίνουν τα 10 εκατομμύρια ευρώ. Με τη σύντομη περίοδο μεταξύ της αποστολής του φακέλου προσφοράς και της προθεσμίας υποβολής (πέντε εβδομάδες) παρασχέθηκε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην εταιρεία η οποία είχε ήδη εργαστεί στο εργοστάσιο. Δύο εταιρείες μόνο (με προσφορά αξίας 34,5 και 37,6 εκατομμυρίων ευρώ) μπόρεσαν να απαντήσουν έγκαιρα με προσφορές. Ωστόσο καμία από τις δύο προσφορές δεν θεωρήθηκε τεχνικά αποδεκτή και ο διαγωνισμός ακυρώθηκε στο τέλος του Μαΐου 2000. Σε συμφωνία με τη ΓΔ Relex, ο Οργανισμός διαπραγματεύθηκε αργότερα απευθείας ανάθεση σε μια κοινοπραξία που αποτελείτο από τις δύο εν λόγω εταιρείες. Συνήψε σύμβαση με την κοινοπραξία για 40 εκατομμύρια ευρώ υπό τον όρο ότι η μονάδα θα τεθεί εκ νέου σε λειτουργία το αργότερο στο τέλος του Νοεμβρίου 2000 για να είναι πλήρως λειτουργική κατά την περίοδο αιχμής τον χειμώνα του 2000/2001. Τελικά ο φιλόδοξος αυτός στόχος επιτεύχθηκε.

Στεγαστικός τομέας

Για την προμήθεια οικοδομικού υλικού έγιναν αποδεκτές 46 προσφορές κατά την έναρξη της διαδικασίας. Το αποτέλεσμα της τυπικής αξιολόγησης των προσφορών έδειξε ότι οι τοπικοί διαγωνιζόμενοι με τις καλύτερες προσφορές τιμών είχαν τεράστιες δυσκολίες να υποβάλουν σωστά ορισμένα έγγραφα του διαγωνισμού, κυρίως το πιστοποιητικό υπηκοότητας, την πιστοποίηση πτώχευσης, το πιστοποιητικό καταγωγής ή μια τραπεζική εγγύηση. Η αυστηρή εφαρμογή των τυπικών κριτηρίων επιλογής που συμφωνήθηκαν θα είχε ως αποτέλεσμα την επιτυχία επτά προσφορών ως προς την τυπική αξιολόγηση. Στην περίπτωση αυτή ωστόσο, το συνολικό ποσό της σύμβασης για τις 14 παρτίδες θα είχε ανέλθει σε 110 εκατομμύρια DEM περίπου, ενώ για τις προμήθειες είχαν προϋπολογισθεί 85 εκατομμύρια DEM. Υπό κανονικές συνθήκες ο ανοικτός διαγωνισμός θα έπρεπε να είχε ακυρωθεί, διότι όλες οι τυπικά αποδεκτές προσφορές υπερέβαιναν τον διαθέσιμο προϋπολογισμό. Ο Οργανισμός, για να εξασφαλίσει την εκτέλεση του σχεδίου, αποφάσισε, αντί να απαιτεί τραπεζική εγγύηση, να περιλάβει μια συμβατική διάταξη που να του δίνει τη δυνατότητα να προβαίνει σε σωρευτική παρακράτηση 10 % από όλες τις πληρωμές ως ασφάλεια. Στο τέλος του 2000 ο Οργανισμός δεν είχε αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα με την απόδοση των συμβατικών προμηθευτών.

Πληρωμές

35. Μεταξύ Φεβρουαρίου και Οκτωβρίου 2000 εξετάστηκαν πληρωμές για επιχειρησιακές δαπάνες εντός 13 ημερών κατά μέσο όρο (μεταξύ της παραλαβής του τιμολογίου και της ημερομηνίας κατά την οποία είχε αποσταλεί η πληρωμή στην τράπεζα). Συγκριτικά, η αντιπροσωπεία στο Σεράγεβο κατάφερε να εξετάσει τις πληρωμές στο πλαίσιο του κανονισμού Obnονa μέσα σε μια μέση περίοδο 43 ημερών κατά το δεύτερο ήμισυ του 2000(16). Όσον αφορά τις τρέχουσες αγορές αγαθών (τίτλος ΙΙ), η προθεσμία πληρωμής του Οργανισμού, βάσει ενός δείγματος, είναι της τάξης των 25 ημερών.

Εκτέλεση του προγράμματος

Γενικοί στόχοι που καθορίστηκαν για το 2000

36. Το πρόγραμμα εργασίας 2000 για την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου που εγκρίθηκε από την Επιτροπή και το διοικητικό συμβούλιο συγκέντρωσε το μεγαλύτερο μέρος των πόρων που διατέθηκαν για το 2000 σε πέντε τομείς: ενέργεια, στέγαση, μεταφορές, περιβάλλον και οικονομική ανάπτυξη/γεωργία. Η Επιτροπή και η UNMIK θεώρησαν τους τομείς αυτούς ως βασικά συστατικά στοιχεία για την ευρύτερη προσπάθεια ανασυγκρότησης. Ο Οργανισμός κρίνοντας ότι η πρόοδος στην ενέργεια, στη στέγαση, στις μεταφορές και στη γεωργία εξαρτάτο από την εποχή, θέλησε να ξεκινήσει τα σχέδια στους τομείς αυτούς γρήγορα και ως εκ τούτου καθόρισε πολύ φιλόδοξους στόχους, οι οποίοι έπρεπε να επιτευχθούν πριν από τον χειμώνα 2000/2001. Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσο επιτεύχθηκαν οι στόχοι αυτοί στο τέλος του 2000.

Ενέργεια

Στόχοι

37. Το πρόγραμμα στον τομέα ενέργειας 2000 ανήλθε σε 60 εκατομμύρια ευρώ. Γενικός στόχος του ήταν να δώσει τη δυνατότητα στον εν λόγω τομέα να πραγματοποιήσει τη μετάβαση από μια κατάσταση σχεδόν κρίσιμη και από τα στάδια της διατήρησης και της σταθεροποίησης προς την επίτευξη σταθερότερης και αποδοτικότερης παραγωγής ενέργειας ως πρώτο βήμα για την εξασφάλιση της αυτόνομης βιωσιμότητας του τομέα. Παράλληλα με το πρόγραμμα αυτό, ο Οργανισμός χορήγησε 28 εκατομμύρια ευρώ στη UNMIK για εισαγωγές ενέργειας στο πλαίσιο του προγράμματος ανασυγκρότησης 2000.

38. Για να αυξηθεί η ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος και βασικά η αξιοπιστία της προμήθειας ηλεκτρικού ρεύματος χρειάζονταν επείγουσες και εκτεταμένες εξετάσεις στους δύο ηλεκτρικούς σταθμούς. Ως αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων με την UNMIK και τους άλλους χορηγούς, η παρέμβαση του Οργανισμού επικεντρώθηκε στον νεότερο από τους δύο σταθμούς (Κοσσυφοπέδιο Β). Ως αναπόσπαστο μέρος της συνολικής προσπάθειας στον τομέα, ο Οργανισμός έπρεπε επίσης να στηρίξει την αποκατάσταση των ορυχείων λιγνίτη που τροφοδοτούν τους δύο σταθμούς. Η αναμενόμενη αυξηθείσα παραγωγή από τα ορυχεία απέβλεπε στην προσαρμογή της αυξηθείσας ζήτησης καυσίμων για τις μονάδες που επισκευάστηκαν πρόσφατα στους σταθμούς.

Αποτελέσματα κατά το τέλος του 2000

39. Στο τέλος του 2000 το 96 % των κεφαλαίων που αναλήφθηκαν πριν από τον Δεκέμβριο για τον τομέα αυτό κατά τη διάρκεια του έτους ανατέθηκε με σύμβαση, από τα οποία για το 59 % πραγματοποιήθηκαν πληρωμές. Η εξέταση της μονάδας 2 στον ηλεκτρικό σταθμό Κοσσυφοπέδιο B ολοκληρώθηκε στις αρχές Δεκεμβρίου του 2000 πριν από την έναρξη του χειμώνα. Η μονάδα Β1 λειτουργούσε με κάποιες μη προγραμματισμένες διακοπές ρεύματος και οι επισκευές εξακολούθησαν κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Μολονότι είχε αυξηθεί το επίπεδο παραγωγής των λιγνιτωρυχείων, η παραγωγή δεν είχε ακόμη φθάσει στα δύο τρίτα του στόχου (9000 τόνοι ημερησίως σε σύγκριση με ένα στόχο 15000 τόνων) στο τέλος του 2000, η παραγωγή όμως εξακολουθούσε να αυξάνεται(17). Παρά τις συνεχιζόμενες διακοπές ρεύματος, η παραγωγή των δύο σταθμών εξασφάλιζε ένα επαρκές συνήθως επίπεδο εφοδιασμού ηλεκτρικού ρεύματος, χάρις επίσης στις χρηματοδοτούμενες από την ΕΕ εισαγωγές ενέργειας κυρίως από τη Βουλγαρία, την ΠΓΔΜ και το Μαυροβούνιο.

Στέγαση

Στόχοι

40. Ο συνολικός στόχος του προγράμματος που ανερχόταν σε 55 εκατομμύρια ευρώ συνίστατο στη στήριξη των Κοσοβάρων κατά την αποκατάσταση 8000 περίπου κατοικιών που καταστράφηκαν το 2000. Ο στόχος αυτός έπρεπε να επιτευχθεί με επιχορήγηση προοριζόμενη στα νοικοκυριά που είχαν πληγεί περισσότερο, ιδίως τις πτωχότερες οικογένειες και εκείνες που βρίσκονταν σε προσωρινή διαμονή. Οι εργασίες αποκατάστασης των κατοικιών έπρεπε κανονικά να αναληφθούν από τους δικαιούχους σε βάση "αυτοβοήθειας", ενώ ο έλεγχος της ποιότητας και η όποια αναγκαία τεχνική στήριξη προέρχονταν από τους διαχειριστικούς εταίρους ΜΚΟ. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες θεωρήθηκε αναγκαίο να καταβληθεί συμπληρωματική επιχορήγηση στην πρακτική της "αυτοβοήθειας", θα μπορούσαν επίσης να τεθούν στη διάθεση του δικαιούχου εργάτες ή ένας εργολήπτης για όσους είχαν πληγεί περισσότερο, ιδίως στην περίπτωση των τελείως κατεστραμμένων κατοικιών.

41. Τον Δεκέμβριο του 2000 χορηγήθηκε στο πρόγραμμα αυτό ένα συμπληρωματικό ποσό 5 εκατομμυρίων ευρώ, διότι το σχέδιο επικεντρωνόταν ολοένα και περισσότερο στις κατοικίες που είχαν υποστεί τις περισσότερες ζημίες (56 % του συνολικού αριθμού που έλαβε βοήθεια), απαιτώντας έτσι επιπλέον υλικά. Επίσης, με τη συμπληρωματική χρηματοδότηση ο στόχος αυξήθηκε σε 8400 κατοικίες.

42. Συγχρόνως ο Οργανισμός συνέχισε επίσης την εκτέλεση του στεγαστικού προγράμματος του 1999 που ανερχόταν σε 14 εκατομμύρια ευρώ. Το πρόγραμμα αυτό για την αποκατάσταση 3600 κατοικιών (συνήθως άνευ στέγης) προωθήθηκε από την task force το 1999, οι περισσότερες όμως εργασίες εκτελέστηκαν κατά το πρώτο ήμισυ του 2000.

Αποτελέσματα κατά το τέλος του 2000

43. Από τα 60 εκατομμύρια ευρώ που αναλήφθησαν το 2000, συνάφθηκαν συμβάσεις σχεδόν για το 100 % και πραγματοποιήθηκαν πληρωμές για το 54 % στο τέλος του έτους. Το πρόγραμμα καθυστέρησε αρχικά, διότι οι κοινότητες αργοπόρησαν να εντοπίσουν τις οικογένειες που είχαν πληγεί περισσότερο και που έπρεπε να ευεργετηθούν με το πρόγραμμα. Συχνά, το πρόβλημα αυτό θα μπορούσε να είχε μειωθεί τόσο με μια εντονότερη παρουσία από την UNMIK όσο και με έναν μεγαλύτερο επαγγελματισμό από την πλευρά ορισμένων ΜΚΟ. Σ' ένα τελευταίο στάδιο το πρόγραμμα έπασχε επίσης από κυκλοφοριακή συμφόρηση στα σύνορα κατά τον εφοδιασμό οικοδομικών υλικών προερχόμενων από ή μέσω της ΠΓΔΜ.

44. Κατά τα τέλη Δεκεμβρίου 2000, οι δραστηριότητες είχαν αρχίσει σε 7700 περίπου εργοτάξια σε 23 από τις 30 κοινότητες. Περισσότερες από το 50 % των 8000 κατοικιών, που είχαν αρχικά προβλεφθεί, ολοκληρώθηκαν πλήρως και περισσότερες από το 65 % ήταν στεγανές και κατοικήσιμες. Αρχές Απριλίου του 2001, σύμφωνα με τις εκθέσεις παρακολούθησης, όλες οι κατοικίες είχαν ήδη οροφή. Από τον συνδυασμένο στόχο των 12000 κατοικιών που έπρεπε να αποκατασταθούν (3600 στο πλαίσιο του προγράμματος 1999 και 8400 στο πλαίσιο του προγράμματος 2000) με χρηματοδότηση 74 εκατομμυρίων ευρώ, ένα σύνολο 8170 κατοικιών είχαν ήδη ολοκληρωθεί από τον Οργανισμό κατά τη διάρκεια του έτους 2000. Σύμφωνα με τις εκθέσεις προόδου των εργασιών των ΜΚΟ, 2000 επιπλέον κατοικίες είχαν ήδη οροφή και 1530 βρίσκονταν στα πρώτα στάδια της αποκατάστασης αφήνοντας μόνο 300 επιπλέον κατοικίες για τις οποίες έπρεπε να αρχίσει η ανακατασκευή.

45. Ο ρυθμός με τον οποίο ο Οργανισμός επέτυχε να ανακατασκευάσει τις κατοικίες βρίσκεται σε αντίθεση με την αργή εκτέλεση παρόμοιων προγραμμάτων στη Βοσνία προτού ανατεθεί η διαχείρισή τους στην αντιπροσωπεία στο Σεράγεβο. Σε επιστολή της 31ης Οκτωβρίου 2000 ο επικεφαλής του κλιμακίου IV της UNMIK (που είναι επιφορτισμένος με την αποκατάσταση) ανέφερε ότι είχε εντυπωσιασθεί από την ταχύτητα με την οποία ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ανασυγκρότησης είχε εκταμιεύσει κεφάλαια, τόσο σε σύγκριση με άλλα προγράμματα της ΕΕ και με άλλες πολυμερείς υπηρεσίες στο Κοσσυφοπέδιο, όσο επίσης και με τα χαμηλά διοικητικά έξοδα και τη βελτιστοποίηση των πόρων (που διαθέτει ο Οργανισμός).

46. Ο Οργανισμός άντλησε διδάγματα από παρελθούσες εμπειρίες στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη [βλέπε την ειδική έκθεση του Συνεδρίου αριθ. 5/98 σχετικά με την ανασυγκρότηση της πρώην Γιουγκοσλαβίας (περίοδος 1996-1997)](18). Έδωσε προτεραιότητα στα πλέον μειονεκτούντα άτομα, άσκησε μεγαλύτερο έλεγχο στις ΜΚΟ που είχαν διοριστεί και ανέθεσε την αγορά οικοδομικού υλικού όχι πλέον στις ΜΚΟ, αλλά σε προμηθευτές του ιδιωτικού τομέα ελεγχόμενους από έναν ειδικό επί των προμηθειών που είχε διορίσει ο Οργανισμός.

Μεταφορές

Στόχοι

47. Μια αποτελεσματική υποδομή μεταφορών είναι βασική για την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου. Το οδικό δίκτυο είναι υπεφορτωμένο και σε κακή κατάσταση και το σιδηροδρομικό δίκτυο εχρησιμοποιείτο ελάχιστα κυρίως λόγω έλλειψης ενδεδειγμένου τροχαίου υλικού. Ο Οργανισμός έπρεπε να αντιμετωπίσει τις δυσχέρειες που παρουσιάζονταν από τον περιορισμένο χρόνο για τις εργασίες, τα διοικητικά θέματα σχετικά με τις προμήθειες και τους περιορισμένους πόρους. Για τον λόγο αυτό, το πρόγραμμα 2000 (15 εκατομμύρια ευρώ) επικεντρώθηκε στην επανεπίστρωση των τριών κυριοτέρων οδοστρωμάτων στο Κοσσυφοπέδιο, με πρώτη προτεραιότητα τον δρόμο Πρίστινας-Σκοπίων στα σύνορα Blace, καθώς και στην επισκευή δύο σημαντικών οδογεφυρών, οι οποίες καταστράφηκαν από τον βομβαρδισμό του NATO το 1999.

Αποτελέσματα κατά το τέλος του 2000

48. Στο τέλος του 2000, για το 79 % των κεφαλαίων που δεσμεύθηκαν στον τομέα αυτό το 2000 συνάφθηκαν συμβάσεις, από τα οποία για το 61 % πραγματοποιήθηκαν πληρωμές. Οι περισσότερες από τις προβλεφθείσες εργασίες ολοκληρώθηκαν ή ήσαν εντός των προθεσμιών, εκτός από εκείνες σχετικά με τη διέλευση των συνόρων Blace.

Γεωργία

Στόχος

49. Το 2000 η Επιτροπή ενέκρινε μια πρόταση χρηματοδότησης για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης του Κοσσυφοπεδίου, η οποία ανερχόταν σε 25 εκατομμύρια ευρώ. Μεταξύ άλλων μέτρων, ένα ποσό 10 εκατομμυρίων ευρώ διατέθηκε για την ενίσχυση της αγροτικής οικονομίας. Η γεωργία είναι ο σημαντικότερος τομέας στην οικονομία του Κοσσυφοπεδίου αντιπροσωπεύοντας το 50 % περίπου του ΑΕΠ το 1999/2000. Η παραγωγή μειώθηκε, όπως και το ΑΕΠ, καθόλη τη διάρκεια της δεκαετίας του '90, κυρίως λόγω της μειωμένης πρόσβασης στα λιπάσματα και της πτώσης των γεωργικών υπηρεσιών.

50. Το κυριότερο καθήκον του Οργανισμού στον τομέα αυτό ήταν να εξασφαλίσει τη διαθεσιμότητα 37500 τόνων λιπασμάτων, ή το 40 % των συνολικών αναγκών για τον χειμερινό σίτο και την εαρινή συγκομιδή, με τα οποία θα ευεργετούνταν τουλάχιστον 30000 γεωργοί, ή το 40 % από όλα τα νοικοκυριά γεωργών. Στόχοι ήταν να εξασφαλιστεί η αύξηση της παραγωγής και η συγκομιδή σημαντικών καλλιεργειών για την εσωτερική αγορά με την αναζωογόνηση της ευφορίας του εδάφους. Για να ενισχυθεί η συμμετοχή των εμπόρων χονδρικής, λιανικής πώλησης και των διανομέων του ιδιωτικού τομέα στη διανομή και πώληση γεωργικών εισροών, ιδιαίτερα λιπασμάτων, προβλέφθηκε να παρασχεθεί εμπορική πίστωση.

Αποτελέσματα κατά το τέλος του 2000

51. Στις 31 Δεκεμβρίου του 2000, για το 97 % των κεφαλαίων που αναλήφθησαν για το πρόγραμμα αυτό το 2000 συνάφθηκαν συμβάσεις και για το 53 % των οποίων πραγματοποιήθηκαν πληρωμές. Τα λιπάσματα καλλιέργειας (NPK) παραδόθηκαν έγκαιρα τον Σεπτέμβριο του 2000 για χειμερινή καλλιέργεια. Τμήμα των λιπασμάτων αυτών (2000 τόνοι) παραδόθηκε δωρεάν σε γεωργούς που είχαν πληγεί περισσότερο, συμπεριλαμβανομένων των μειονοτήτων, υπό την εποπτεία του FAO. Τα υπόλοιπα πωλήθησαν σε δημοπρασία και υπογράφησαν συμβάσεις με περισσότερους από 100 εμπόρους.

52. Ο Οργανισμός επέτυχε να προσφέρει στους γεωργούς λίπασμα καλλιέργειας σε προσιτή τιμή. Το λίπασμα αυτό που παραδόθηκε χρησιμοποιήθηκε ευρέως και αναμενόταν βελτιωμένη χειμερινή εσοδεία. Σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθηκε σε αγροκτήματα από το πανεπιστήμιο της Πρίστινας, οι γεωργοί σε ολόκληρο το Κοσσυφοπέδιο είχαν πρόσβαση στο εν λόγω προϊόν σε μια μέση τιμή, η οποία ήταν 30 % χαμηλότερη από την τιμή αγοράς το 1999, και το 86,6 % από αυτούς αγόρασε το λίπασμα καλλιέργειας που εισήγαγε ο Οργανισμός. Η προμήθεια του λιπάσματος ήταν αποφασιστική για την ανάκαμψη της γεωργικής εμπορικής παραγωγής και για την ανατροπή της πτώσης της συνολικής γεωργικής παραγωγής.

53. Η δημοπρασία των λιπασμάτων συνέβαλε επίσης στην ανάπτυξη των οικονομικών πρακτικών της αγοράς. Προώθησε τον ανταγωνισμό, ενώ συγχρόνως συνέβαλε στη διαρκή αύξηση διευκολύνοντας τον ιδιωτικό τομέα να ανακτήσει τον πρωταρχικό ρόλο στην προμήθεια λιπασμάτων, καθώς και άλλων γεωργικών εισροών. Η δυνατότητα πίστωσης επέτρεψε τους προμηθευτές να αποκαταστήσουν και να ανακαινίσουν τις αποθήκες, να αναπληρώσουν τα αποθέματα και να αυξήσουν την ικανότητα αποθήκευσης.

54. Στο τέλος του 2000, 83 έμποροι από τους 103 είχαν καταβάλει την πρώτη δόση σχετικά με την ανανεούμενη πίστωση και άλλοι, οι οποίοι είχαν πληρώσει εν μέρει τη δόση, έπρεπε να καταβάλουν το υπόλοιπο ποσό συν ένα πρόστιμο πριν από τα μέσα Απριλίου 2001. Έξι έμποροι, οι οποίοι δεν πλήρωσαν, χρησιμοποίησαν πλαστά έγγραφα και έδωσαν ψευδείς πληροφορίες σχετικά με τις επιχειρήσεις τους για να έχουν πρόσβαση στην πίστωση. Επαναπώλησαν τα λιπάσματα αμέσως σε τιμή χαμηλότερη του κόστους. Η έρευνα εξακολουθούσε να συνεχίζεται τον Σεπτέμβριο του 2001.

55. Όσον αφορά την πώληση του λιπάσματος ουρίας, ο Οργανισμός έπρεπε να ακυρώσει τη δημοπρασία, διότι οι τιμές ήταν τόσο υψηλές που το λίπασμα δεν θα ήταν προσιτό στους δικαιούχους γεωργούς. Στη συνέχεια ο Οργανισμός καθόρισε χαμηλότερη τιμή πώλησης και το διένειμε ανάλογα σε όσους εμπόρους είχαν επιλεγεί για την προηγούμενη διανομή λιπασμάτων καλλιέργειας και είχαν σημειώσει ικανοποιητική απόδοση. Σύμφωνα με τον Οργανισμό οι γεωργοί έλαβαν έγκαιρα για την εαρινή καλλιέργεια τα περισσότερα από τα λιπάσματα. Εντούτοις, ένα τμήμα της παράδοσης καθυστέρησε μέχρι τον Απρίλιο του 2001, διότι η μεταφορά έπρεπε να κατευθυνθεί εκ νέου μέσω της Σερβίας μετά το κλείσιμο των συνόρων ΠΓΔΜ/Κοσσυφοπεδίου.

Οικονομικότητα των πράξεων του Οργανισμού

56. Γενικά, ο Οργανισμός ακολούθησε τις αρχές της πρόσκλησης για υποβολή προσφορών που είχαν ως σκοπό την εξασφάλιση των οικονομικά ευνοϊκότερων όρων κατά τις προμήθειές της. Για λόγους επείγουσας ανάγκης, ο Οργανισμός μερικές φορές προτίμησε να ξεκινήσει μια περιορισμένη πρόσκληση υποβολής προσφορών αντί ενός διεθνούς ανοικτού διαγωνισμού. Συχνά ήταν υποχρεωμένος από τις ειδικές περιστάσεις να μειώσει το σύνηθες ελάχιστο χρονικό διάστημα μεταξύ της ημερομηνίας δημοσίευσης της προκήρυξης του διαγωνισμού και της προθεσμίας για την παραλαβή των προσφορών. Το γεγονός αυτό μπορεί να μείωσε τον ανταγωνισμό, συνέβαλε όμως να επιτύχει ο Οργανισμός τους περισσότερους από τους στόχους του.

57. Από την άλλη πλευρά, ο Οργανισμός προσαρμόζοντας τις συνήθεις διαδικασίες υποβολής προσφορών για να μπορέσουν οι επιτόπου προμηθευτές να συμμετάσχουν στο διαγωνισμό κατάφερε να διατηρήσει τις τιμές χαμηλές (βλέπε δεύτερο πλαίσιο, σημείο 34). Το μέσο κόστος αποκατάστασης μιας κατοικίας εκτιμήθηκε σε 6167 ευρώ για τα προγράμματα 1999 και 2000 και σε 7143 ευρώ για το πρόγραμμα 2000, το οποίο επικεντρώθηκε στις κατοικίες που υπέστησαν τις περισσότερες ζημίες. Το γεγονός αυτό συγκρίνεται ευνοϊκά με το μέσο κόστος των 10000 ευρώ περίπου στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη(19).

58. Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη ωστόσο η ανακατασκευή των κατοικιών αποσκοπούσε στο να ενθαρρύνει την επιστροφή των προσφύγων ή των μετακινηθέντων ατόμων. Στο Κοσσυφοπέδιο οι πρόσφυγες είχαν ήδη επιστρέψει και γι' αυτό ο Οργανισμός μπορούσε να ζητεί συχνότερα από τους δικαιούχους να συμβάλλουν στην αποκατάσταση. Επιπλέον, στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη το 80 % περίπου από τις 450000 κατοικίες, που έπρεπε να επισκευαστούν, κυμαινόταν από κατοικίες που είχαν υποστεί μεγάλες ζημίες έως τελείως καταστραφείσες σε σύγκριση με το 70 % των 120000 κατοικιών που έπρεπε να επισκευαστούν στο Κοσσυφοπέδιο. Επιπλέον, στο Κοσσυφοπέδιο τα παραδοσιακά πρότυπα κατασκευής κατοικιών είναι χαμηλότερα από ό,τι στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ακόμη κι αν οι κατοικίες που ανακατασκευάζει ο Οργανισμός συχνά έχουν καλύτερα πρότυπα από τις αρχικές και τα εργατικά έξοδα είναι 30 % χαμηλότερα από ό,τι στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

59. Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Συνέδριο, το μέσο κόστος αποκατάστασης κατοικιών για τον Οργανισμό φαίνεται να είναι χαμηλότερο από εκείνο για άλλους χρηματοδότες στο Κοσσυφοπέδιο. Το κόστος ανά κατοικία άλλου σημαντικού διεθνούς οργανισμού αναφέρεται ότι είναι 40-45 % υψηλότερο από το κόστος ανά μονάδα του Οργανισμού.

Αποτελεσματικότητα του Οργανισμού

Βραχυπρόθεσμο αποτέλεσμα των επενδύσεων

60. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής(20), τα προγράμματα αποκατάστασης είχαν θετικό αποτέλεσμα στην οικονομία των γειτονικών χωρών, οι οποίες επλήγησαν από τον αποκλεισμό που επιβλήθηκε στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας κατά τα προηγούμενα έτη.

Βιωσιμότητα των επενδύσεων

61. Μολονότι οι φιλόδοξοι στόχοι είχαν επιτευχθεί σε μεγάλο βαθμό στο τέλος του 2000, υπάρχουν ορισμένοι σημαντικοί κίνδυνοι όσον αφορά τη βιωσιμότητα των επενδύσεων που έγιναν στους διάφορους τομείς κυρίως λόγω έλλειψης μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την επαρχία. Η UNMIK εξακολουθούσε να έχει μια τακτική διαχείρισης για κρίσιμες καταστάσεις μέχρι τα μέσα του 2000 και χρειάστηκε σχεδόν ένα χρόνο για να διαμορφώσει μια μεσοπρόθεσμη πολιτική.

62. Το βασικό ερώτημα στον ενεργειακό τομέα είναι κατά πόσο ο ηλεκτρικός σταθμός του Κοσσυφοπεδίου θα μπορεί κάποτε να λειτουργεί χωρίς τη βοήθεια εξωτερικών χορηγών. Οι ηλεκτρικοί σταθμοί πρέπει να καταστούν οικονομικά βιώσιμες επιχειρήσεις. Δεν αναπτύχθηκε καμία πραγματική στρατηγική για την Εταιρεία Ηλεκτρισμού του Κοσσυφοπεδίου. Οι περισσότεροι καταναλωτές δεν πληρώνουν για ηλεκτρικό ρεύμα. Είναι αναγκαία μία ορθή διάρθρωση εσόδων με ένα σωστό τιμολογιακό σύστημα για το ηλεκτρικό ρεύμα και ένα κατάλληλο λογιστικό σύστημα διαχείρισης. Μεσοπρόθεσμα ο Οργανισμός προτίθεται να αναπροσανατολίσει τις προσπάθειές του από ενίσχυση επείγουσας ανάγκης σε κανονική αναπτυξιακή βοήθεια, στο μεταξύ όμως απαιτείται μεγαλύτερη δέσμευση από την UNMIK για την αναδιάρθρωση του ενεργειακού τομέα.

63. Η βιωσιμότητα των επενδύσεων στον τομέα μεταφορών δημιουργεί κάποια ανησυχία. Οι δρόμοι ήσαν υπερφορτωμένοι κυρίως λόγω της πυκνής στρατιωτικής κυκλοφορίας. Η συντήρηση των δρόμων δεν είναι εξασφαλισμένη. Δεν υπάρχει κανένας μηχανισμός χρηματοδότησης και δεν υπάρχουν σχέδια για την καθιέρωση ενός συστήματος συντήρησης των δρόμων. Στο τέλος του 2000 η UNMIK δεν είχε ακόμη καθορίσει μια πολιτική μεταφορών. Επίσης, για τον σιδηροδρομικό τομέα δεν υπήρχε ακόμη ένα κύριο σχέδιο.

64. Τον Οκτώβριο του 1999, η UNMIK επέβαλε μια σειρά δασμών και φόρων επί των πωλήσεων που εισπράττονταν στα σύνορα με συνδυασμένο συντελεστή 26,5 %. Η εφαρμογή αυτών των υψηλών συντελεστών στις γεωργικές εισροές τείνει να αποθαρρύνει τη γεωργική παραγωγή, την ανάπτυξη μεταποίησης τροφίμων την τεχνολογική εξέλιξη στη γεωργία και την ανάπτυξη ενός διαρθρωμένου δικτύου προμηθευτών γεωργικών εισροών. Εντούτοις, στο τέλος του 2000, η UNMIK δεν είχε τροποποιήσει τους φόρους αυτούς.

Συντονισμός

65. Το Συμβούλιο επέμεινε στο συντονισμό με την UNMIK, και τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, την ΕΤΕπ, την UNHCR και τις ΜΚΟ. Ο Οργανισμός διοργανώνει συσκέψεις με την UNMIK, τα κράτη μέλη που εκπροσωπούνται στην Πρίστινα και με άλλους σημαντικούς χορηγούς σε εβδομαδιαία βάση και, αν χρειαστεί, συχνότερα. Στο τέλος του 2000 η ΕΤΕπ, η οποία εκπροσωπείται επίσης στο διοικητικό συμβούλιο, και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης δεν είχαν ακόμη αρχίσει να εφαρμόζουν σχέδια στο Κοσσυφοπέδιο κυρίως λόγω της έλλειψης νομικού πλαισίου.

66. Κατά τη σύναψη σύμβασης με τις ΜΚΟ στο πλαίσιο του στεγαστικού προγράμματος, ο Οργανισμός εφάρμοσε τις ίδιες τιμές αμοιβής όπως η ECHO για να αποφύγει τον ανταγωνισμό μεταξύ των δύο πηγών της κοινοτικής χρηματοδότησης. Η σταδιακή μείωση των δραστηριοτήτων της ECHO στο Κοσσυφοπέδιο στους τομείς της στέγασης/κατοικίας, υγείας, γεωργίας, ύδρευσης και αποχέτευσης ήταν καλά συντονισμένη με τις δραστηριότητες που πραγματοποίησε ο Οργανισμός στους τομείς αυτούς.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Γνωμοδότηση του Συνεδρίου

Μέρος Ι - Δημοσιονομικός έλεγχος για το οικονομικό έτος 2000

67. Η εξέταση αυτή έδωσε τη δυνατότητα στο Συνέδριο να λάβει την εύλογη διαβεβαίωση ότι οι ετήσιοι λογαριασμοί του οικονομικού έτους που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 2000 είναι αξιόπιστοι και ότι οι υποκείμενες πράξεις είναι, στο σύνολό τους, νόμιμες και κανονικές.

68. Εντούτοις, το Συνέδριο, χωρίς να αμφισβητήσει τη γνωμοδότηση ελέγχου του, εφιστά την προσοχή στους κινδύνους που απορρέουν από τα γεγονότα τα οποία περιγράφονται στα σημεία 16 και 20. Ο Οργανισμός, έχοντας υπόψη τους κινδύνους που ενυπάρχουν στην τήρηση των λογαριασμών με πινακοποιητή και αποβλέποντας στην ενίσχυση του συστήματος εσωτερικού ελέγχου του, θα πρέπει να φροντίσει να καθιερώσει το συντομότερο δυνατό ένα αξιόπιστο μηχανογραφικό σύστημα λογιστικής του προϋπολογισμού (βλέπε σημείο 15).

Μέρος II - Αποδοτικότητα του Οργανισμού

69. Η αποδοτικότητα της διοίκησης του Οργανισμού είναι υψηλή (βλέπε σημείο 27), μολονότι η χαμηλή σχέση του αριθμού των υπαλλήλων ως προς τη συνολική αξία της ενίσχυσης που διαχειρίζεται ο Οργανισμός (βλέπε σημείο 28) μπορούσε να θεωρηθεί επίσης ως παράγων κινδύνου που επηρεάζει τη βιωσιμότητα (βλέπε σημείο 30). Τόσο κατά τη σύναψη συμβάσεων όσο και κατά τις πληρωμές για επιχειρησιακές δραστηριότητες, ο Οργανισμός υπήρξε ταχύτατος (βλέπε σημεία 33-35). Επιπλέον, όσον αφορά την εφαρμογή του προγράμματος, ο Οργανισμός κατάφερε να επιτύχει τους περισσότερους από τους φιλόδοξους στόχους του που καθόρισε για το έτος 2000 στους τομείς της ενέργειας (βλέπε σημείο 39), της στέγασης (βλέπε σημεία 43-45), των μεταφορών (βλέπε σημείο 48) και της γεωργίας (βλέπε σημεία 51-52). Η αποδοτικότητα του Οργανισμού οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στο υψηλό επίπεδο δέσμευσης των υπαλλήλων του (βλέπε σημείο 29).

70. Μολονότι το σύνηθες χρονικό διάστημα για την υποβολή προσφορών ήταν συχνά περιορισμένο και μπορεί να είχε επηρεάσει τον ανταγωνισμό (βλέπε σημείο 56), το Συνέδριο δεν βρήκε κανένα αποδεικτικό στοιχείο σύμφωνα με το οποίο θα μπορούσαν να επιτευχθούν χαμηλότερες τιμές χωρίς να διακυβευθούν οι προθεσμίες εκτέλεσης. Το ευνοϊκό μέσο κόστος της αποκατάστασης των κατοικιών που χρηματοδοτήθηκε μέσω του Οργανισμού σε σύγκριση με άλλους χορηγούς είναι ένας καλός δείκτης ότι ελήφθησαν υπόψη όχι μόνο οι εκτιμήσεις αποδοτικότητας, αλλά επίσης και εκείνες της οικονομικότητας (βλέπε σημείο 59).

71. Η πολύ ευέλικτη εφαρμογή των κανόνων που ισχύουν, πράγμα το οποίο είχε ως αποτέλεσμα ο Οργανισμός να διατρέξει κινδύνους, έδωσε τη δυνατότητα επίσης σε πολλές τοπικές και περιφερειακές εταιρείες να συμμετάσχουν στη διαδικασία ανασυγκρότησης. Τούτο συνέβαλε στη μείωση των δαπανών αποκατάστασης (βλέπε σημείο 57) και στην τόνωση της ανάκαμψης της οικονομίας στις Βαλκανικές χώρες, οι οποίες έχουν σοβαρά πληγεί από τις συγκρούσεις στην περιοχή κατά την τελευταία δεκαετία (βλέπε σημείο 60).

72. Η σημαντική απόδοση του Οργανισμού οφείλεται επίσης στο γεγονός ότι το 2000 εστίασε τους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους του σε έναν περιορισμένο αριθμό τομέων προτεραιότητας.

Σύσταση αριθ. 1

73. Ο Οργανισμός θα πρέπει να διαβεβαιωθεί ότι δεν διασκορπίζει τις προσπάθειές του αλλά αναπτύσσει ένα πρακτικό τομεακό πρόγραμμα σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες προτεραιότητες.

74. Οι μηνιαίες συσκέψεις του διοικητικού συμβουλίου αντιπροσώπευαν επιπλέον φόρτο εργασίας για τον Οργανισμό. Η ιδέα να είναι πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου ένα μέλος της Επιτροπής αποδείχθηκε μη ρεαλιστική (βλέπε σημεία 21-24).

Σύσταση αριθ. 2

75. Μια σύσκεψη του διοικητικού συμβουλίου ανά τρίμηνο θα πρέπει να είναι περισσότερο από επαρκής. Οι νέοι κανονισμοί του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2666(21) και (ΕΚ) αριθ. 2667/2000(22) βοηθούν να αποσαφηνιστούν οι αντίστοιχοι ρόλοι της διαχειριστικής επιτροπής και του διοικητικού συμβουλίου. Η Επιτροπή θα πρέπει ωστόσο να προσδιορίσει σαφέστερα τις αρμοδιότητες και των δύο οργάνων για να μπορέσει ο Οργανισμός να αντιμετωπίσει γρήγορα τις νέες προτεραιότητες αποκατάστασης στην περιοχή.

76. Η βιωσιμότητα των επενδύσεων που χρηματοδοτήθηκαν στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών δεν ήταν εξασφαλισμένη, διότι η UNMIK, αντί να αναπτύξει μακροπρόθεσμες προοπτικές, εξακολουθούσε να έχει μια προσέγγιση διαχείρισης για κρίσιμες καταστάσεις, η οποία δεν ήταν η πλέον ενδεδειγμένη το 2000 (βλέπε σημεία 61-64).

Σύσταση αριθ. 3

77. Για να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των επενδύσεων που χρηματοδοτήθηκαν, είναι αναγκαία ένα πλαίσιο πολιτικής και μια μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη στρατηγική. Τούτο δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Οργανισμού, η Επιτροπή όμως φέρει μεγάλη ευθύνη για την μη ικανοποιητική αυτή κατάσταση, καθώς η ΕΕ προΐσταται του κλιμακίου της UNMIK που είναι αρμόδιο για την ανασυγκρότηση στο Κοσσυφοπέδιο.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο κατά τη συνεδρίασή του της 10ης Οκτωβρίου 2001.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Jan O. Karlsson

Πρόεδρος

(1) Ο Οργανισμός, με τη δυνατότητα που του δόθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2667/2000 του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2000, να ιδρύσει επιχειρησιακά κέντρα με σημαντικό βαθμό αυτονομίας διαχείρισης στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, άνοιξε τώρα γραφεία στο Βελιγράδι και στην Ποντγκόριτσα.

(2) Βλέπε ειδική έκθεση αριθ. 2/2001 σχετικά με τη διαχείριση επείγουσας ανθρωπιστικής βοήθειας για τα θύματα της κρίσης του Κοσσυφοπεδίου (ECHO).

(3) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2454/99 του Συμβουλίου, της 15ης Νοεμβρίου 1999 (ΕΕ L 299 της 20.11.1999, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2667/00 του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ανασυγκρότησης (ΕΕ L 306 της 7.12.2000, σ. 7).

(4) Βλέπε ειδική έκθεση αριθ. 5/98 σχετικά με την ανασυγκρότηση της πρώην Γιουγκοσλαβίας (περίοδος 1996-1997) (ΕΕ C 241 της 31.7.1998, σ. 1).

(5) Ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1999 (σημεία 5.28-5.31 και 5.75-5.78) (ΕΕ C 342 της 1.12.2000).

(6) Αποκέντρωση ορίζεται ως η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων εντός της Επιτροπής από τα κεντρικά γραφεία στις αντιπροσωπείες (βλέπε "Αποκέντρωση Phare - Οδηγίες για Αντιπροσωπείες").

(7) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1628/96 του Συμβουλίου σχετικά με τη βοήθεια στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, στην Κροατία, στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΕΕ L 204 της 14.8.1996, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2454/1999 του Συμβουλίου, της 15ης Νοεμβρίου 1999 (ΕΕ L 299, 20.11.1999, σ. 1) και καταργήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2666/2000 (βλέπε υποσημείωση 6).

(8) Πρέπει να σημειωθεί ότι οι χορηγηθείσες πιστώσεις περιλαμβάνουν 65,9 εκατομμύρια ευρώ από τις πιστώσεις που δεν χρησιμοποιήθηκαν από την TAFKO.

(9) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2667/2000 του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2000, για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ανασυγκρότησης (ΕΕ 306 της 7.12.2000, σ. 7).

(10) CARDS: Community Assistance for Reconstruction, Development and Stabilisation (Κοινοτική βοήθεια για ανασυγκρότηση, ανάπτυξη και σταθεροποίηση) - Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2666/2000 του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2000, για την παροχή βοήθειας προς την Αλβανία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, την Κροατία, την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΕΕ L 306 της 7.12.2000, σ. 1).

(11) Το 2000 ο Οργανισμός χρησιμοποιεί δωρεάν τα γραφεία στη Θεσσαλονίκη και στην Πρίστινα.

(12) Εσωτερικό έγγραφο της Επιτροπής σχετικά με τη μεταρρύθμιση της διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας "Διαχείριση της εξωτερικής βοήθειας - Προβλήματα και προτάσεις", Μάιος 2000.

(13) COM(2001) 446 τελικό.

(14) Η σύμβαση συνάπτεται μόνο αν η απόφαση χρηματοδότησης λαμβάνεται από την Επιτροπή.

(15) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1628/96 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2454/1999, της 15ης Νοεμβρίου 1999 (ΕΕ L 299 της 20.11.1999, σ. 1).

(16) Σύμφωνα με τη συμβατική υποχρέωση, η πληρωμή πρέπει να πραγματοποιείται εντός 60 ημερών.

(17) 12000 τόνοι τον Απρίλιο του 2001.

(18) ΕΕ C 241 της 31.7.1998.

(19) Βλέπε ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1999 (σημείο 5.76) (ΕΕ C 342 της 1.12.2000).

(20) Βλέπε έκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εκτέλεση της μακροοικονομικής ενίσχυσης σε τρίτες χώρες το 1999, COM(2000) 682 τελικό, της 27ης Οκτωβρίου 2000.

(21) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1628/96 του Συμβουλίου σχετικά με τη βοήθεια στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, στην Κροατία, στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΕΕ L 204 της 14.8.1996, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2454/1999 του Συμβουλίου, της 15ης Νοεμβρίου 1999 (ΕΕ L 299, 20.11.1999, σ. 1) και καταργήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2666/2000 (βλέπε υποσημείωση 6).

(22) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2454/99 του Συμβουλίου, της 15ης Νοεμβρίου 1999 (ΕΕ L 299 της 20.11.1999, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2667/00 του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ανασυγκρότησης (ΕΕ L 306 της 7.12.2000, σ. 7).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΣΥΦΟΠΕΔΙΟΥ (UNMIK)

Στις 10 Ιουνίου του 1999 η αποστολή των Ηνωμένων Εθνών για την προσωρινή διοίκηση του Κοσσυφοπεδίου, γνωστή ως UNMIK, συγκροτήθηκε βάσει του ψηφίσματος αριθ. 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Η νομοθετική και εκτελεστική εξουσία στο σύνολό της σε ό,τι αφορά το Κοσσυφοπέδιο, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης της δικαστικής εξουσίας ανατίθεται στην UNMIK και ασκείται από τον ειδικό εκπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα. Ο ειδικός εκπρόσωπος επικουρείται στα καθήκοντά του από τέσσερις αναπληρωτές ειδικούς εκπροσώπους. Ο καθένας είναι αρμόδιος για ένα σημαντικό σκέλος της αποστολής και κάθε σκέλοςανατίθεται σε έναν οργανισμό ο οποίος ασκεί καθοδηγητικό ρόλο σε έναν ιδιαίτερο τομέα, ως εξής:

α) προσωρινή διοίκηση πολιτών: τα Ηνωμένα Έθνη·

β) ανθρωπιστικά θέματα: η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR)·

γ) συγκρότηση θεσμών: ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ)·

δ) ανασυγκρότηση: η Ευρωπαϊκή Ένωση·

Μετά την αναδιάρθρωση του 2000, η νέα διάρθρωση είναι η ακόλουθη:

>PIC FILE= "C_2001355EL.001702.TIF">

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΕΝΤΟΛΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2454/99 του Συμβουλίου τονίζει ότι:

α) η διαχείριση των προγραμμάτων ανασυγκρότησης πρέπει να τελείται σύμφωνα με αποτελεσματικούς και ευέλικτους κανόνες και διαδικασίες που επιτρέπουν ταχεία εκτέλεση·

β) το επιχειρησιακό κέντρο του Οργανισμού, που θα διαθέτει ευρεία διαχειριστική αυτονομία, θα εγκατασταθεί αρχικά στην Πρίστινα, ώστε να αρχίσει τις εργασίες ανασυγκρότησης στο Κοσσυφοπέδιο κάνοντας χρήση των γενικών υπηρεσιών του Οργανισμού που είναι εγκατεστημένες στην έδρα του στη Θεσσαλονίκη·

γ) ο Οργανισμός θα ασκήσει τις δραστηριότητές του σε πρώτη φάση στο Κοσσυφοπέδιο· το Συμβούλιο είναι αρμόδιο να αποφασίσει κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής για την επέκταση των δραστηριοτήτων του Οργανισμού και σε άλλες περιοχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας·

δ) η εντολή του Οργανισμού πρέπει να του επιτρέπει τη διαχείριση προγραμμάτων άλλων χρηματοδοτών που συμβάλλουν στην ανασυγκρότηση της περιοχής, ιδίως στο πλαίσιο της συνεργασίας με τους αρμόδιους χρηματοδοτικούς οργανισμούς.

Στα καθήκοντα του Οργανισμού περιλαμβάνονται:

α) η εξακρίβωση και η ανάλυση των απαιτήσεων·

β) η προετοιμασία των προγραμμάτων ανασυγκρότησης για το Κοσσυφοπέδιο·

γ) όλες οι πλευρές του κύκλου εκτέλεσης του σχεδίου·

δ) η σύναψη συμβάσεων χρηματοδότησης, η υπογραφή συμβάσεων και ο συντονισμός με άλλους χορηγούς και διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ

>PIC FILE= "C_2001355EL.001902.TIF">

(1)

(1) CARDS:

Community Assistance for Reconstruction, Development and Stabilisation (Κοινοτική βοήθεια για ανασυγκρότηση, ανάπτυξη και σταθεροποίηση).

Απαντησεις τησ επιτροπησ

ΣΥΝΟΨΗ

V. Μέτρα για τη βελτίωση της λειτουργίας του διοικητικού συμβουλίου περιέχονται στο νέο κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2667/2000 του Συμβουλίου σχετικά με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ανασυγκρότησης.

Η UNMIK (Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών για την προσωρινή διοίκηση του Κοσσυφοπεδίου) βελτίωσε την ικανότητά της όσον αφορά τη χάραξη γενικών πολιτικών και βιώσιμων επενδυτικών στρατηγικών, κυρίως χάρη στο πρόγραμμα ανασυγκρότησης και δημοσίων επενδύσεων, το οποίο παρέχει σαφείς κατευθύνσεις σε θέματα προϋπολογισμού και επενδύσεων, τόσο για τον δικό της κεντρικό προϋπολογισμό όσο και για την κοινότητα των χορηγών βοήθειας.

Η Επιτροπή και η UNMIK έχουν αρχίσει συνομιλίες σχετικά με τις τομεακές πολιτικές, οι οποίες έχουν ως κύριο άξονα την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, την ενέργεια, τη φορολογία και την εμπορική πολιτική. Η μακροοικονομική πολιτική εξετάζεται σε τακτά διαστήματα στο πλαίσιο της διευθύνουσας επιχειρησιακής ομάδας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η Επιτροπή παρακολουθεί επίσης εκ του σύνεγγυς τις εργασίες του "πυλώνα" της UNMIK, υπό τη διεύθυνση της ΕΕ, ιδίως μέσω ενός μηχανισμού που καθιερώνεται στο πλαίσιο του μέσου έκτακτης χρηματοδοτικής βοήθειας, η εκταμίευση της οποίας εξαρτάται από την ικανοποιητική συμμόρφωση με τους όρους της οικονομικής πολιτικής.

Προκειμένου να προστατευθούν οι σημαντικές μέχρι σήμερα κοινοτικές επενδύσεις στο Κοσσυφοπέδιο, η Επιτροπή συνεργάζεται με την UNMIK, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ανασυγκρότησης και τα κράτη μέλη της ΕΕ στο πλαίσιο συγκριτικής αξιολόγησης επιδόσεων, ώστε να διασφαλισθεί ότι η UNMIK εφαρμόζει τα κατάλληλα θεσμικά μέτρα.

ΜΕΡΟΣ Ι - ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2000

17. Για να τηρηθούν πλήρως οι νομικές υποχρεώσεις ελέγχου που θέτουν οι διάφοροι δημοσιονομικοί κανονισμοί, η Επιτροπή καθόρισε το ρόλο του δημοσιονομικού ελέγχου κατά τη μεταβατική περίοδο των μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο της αποκέντρωσης της διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας προς τις αντιπροσωπείες και τους οργανισμούς (ανακοίνωση της Επιτροπής της 25ης Απριλίου 2001).

18 και 19. Το δεύτερο τρίμηνο του 2001, υπάλληλος της ΓΔ Δημοσιονομικού Ελέγχου διορίστηκε κατ' αποκλειστικότητα στην Υπηρεσία· μεταβαίνει τακτικά επιτόπου και θα διενεργεί, μεταξύ άλλων, τακτικούς ελέγχους των συναλλαγών καθώς και εκ των προτέρων ελέγχους.

Στόχος αυτής της νέας προσέγγισης είναι να συνδυάσει την αποδοτικότητα της διοίκησης με την τήρηση των κανόνων. Η συνεπαγόμενη τροποποίηση του δημοσιονομικού κανονισμού, καθώς και πολλά ουσιαστικά θέματα σχετικά με τις διατάξεις εφαρμογής, αποτέλεσαν αντικείμενο συνομιλιών μεταξύ της Επιτροπής και της Υπηρεσίας κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών. Το τελικό σχέδιο πρόκειται να υποβληθεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Το σχέδιο τροποποίησης του δημοσιονομικού κανονισμού προβλέπει επίσης το διορισμό εσωτερικού ελεγκτή.

ΜΕΡΟΣ ΙΙ - ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

22. α) Η Επιτροπή, που προεδρεύει στο διοικητικό συμβούλιο, υπεραμύνθηκε πραγματιστικού γλωσσικού καθεστώτος που βασίζεται στην εποικοδομητική συνεργασία των μελών του εν λόγω συμβουλίου.

β) και γ) Η απαίτηση κατά την οποία ένας επίτροπος διατελεί πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου και η Υπηρεσία διοργανώνει τις μηνιαίες συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου έχει ήδη αρθεί με τον νέο κανονισμό της Υπηρεσίας [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2667/2000 του Συμβουλίου], ο οποίος προβλέπει πιο ευέλικτο καθεστώς κατά το οποίο το διοικητικό συμβούλιο συνεδριάζει εφόσον παρίσταται ανάγκη, αλλά τουλάχιστον μία φορά ανά τρίμηνο.

24. Τα συμβάντα που αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο σημειώθηκαν πράγματι στην αρχή, ήσαν ωστόσο σπάνια και ουδέποτε καθυστέρησαν ή παρεμπόδισαν την ανάληψη πιστώσεων. Ο νέος κανονισμός CARDS που εκδόθηκε το Δεκέμβριο 2000 αποσαφηνίζει τους ρόλους του διοικητικού συμβουλίου και της διαχειριστικής επιτροπής αντίστοιχα με αποτέλεσμα να μην παρουσιαστεί κανένα παρόμοιο πρόβλημα.

26. Εφαρμόζεται το παράρτημα Χ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως σχετικά με τις ειδικές και κατά παρέκκλιση διατάξεις που ισχύουν για τους υπαλλήλους οι οποίοι είναι τοποθετημένοι σε τρίτη χώρα. Ειδικότερα, το Κοσσυφοπέδιο ανήκει στις χώρες εκείνες όπου οι συνθήκες διαβίωσης είναι πολύ δύσκολες και ενέχουν κινδύνους για τη σωματική ασφάλεια του υπαλλήλου.

33 και 34. Εκτός από τους συγκεκριμένους περιορισμούς που υπήρξαν στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη όπως αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο, πρέπει να σημειωθεί ότι η Αντιπροσωπεία της Επιτροπής στο Σεράγεβο έκανε περιορισμένη χρήση της ανασταλτικής ρήτρας, δεδομένου ότι η ενίσχυση προς τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη δεν αποτελεί πλέον μεταπολεμική βοήθεια έκτακτης ανάγκης, και ότι οι πρόωροι διαγωνισμοί δεν δικαιολογούνται παρά μόνον σε εξαιρετικές περιστάσεις.

35. Η μέση προθεσμία πληρωμών που ισχύει για την αντιπροσωπεία στο Σεράγεβο (43 ημέρες) είναι απόλυτα εντός των ορίων της συμβατικής προθεσμίας των 60 ημερών.

45. Η σύγκριση αναφέρεται σε διάστημα προγενέστερο της ανάθεσης της διαχείρισης αυτού του έργου στην αντιπροσωπεία του Σεράγεβο. Δεν είναι εύκολο να γίνονται απευθείας συγκρίσεις μεταξύ του Κοσσυφοπεδίου και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης όσον αφορά τα προγράμματα παλιννόστησης. Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, τα προγράμματα αυτά υλοποιούνται συνήθως σε εχθρικό περιβάλλον. Είναι πιο διαδεδομένα από ό,τι στο Κοσσυφοπέδιο και καλύπτουν, εκτός από τη στέγαση, τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας, τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και τα κοινωνικά έργα υποδομής.

48. Οι καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν στην περίπτωση του μεθοριακού σημείου διέλευσης στο Blace οφείλονται κυρίως στις διαπραγματεύσεις με τις αρχές της ΠΓΔΜ για το εύρος του έργου και την έκδοση, από τη UNMIK, των αδειών απαλλοτρίωσης.

56. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η στάση της Υπηρεσίας όσον αφορά την εφαρμογή, κατά τρόπο ευέλικτο, των κανόνων για τους διαγωνισμούς, δικαιολογείται στο πλαίσιο των ειδικών περιστάσεων.

57. Στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων που διοργάνωσε η Αντιπροσωπεία της Επιτροπής το 2000, το μέσο κόστος αποκατάστασης κατοικιών στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη ήταν 10000 ευρώ. Ωστόσο, μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της κοινοτικής διευκόλυνσης για την παρακολούθηση και αξιολόγηση της παλιννόστησης, τον Σεπτέμβριο 2000, καταδεικνύει ότι το μέσο κόστος, υπολογιζόμενο με βάση την αποκατάσταση 9951 κατοικιών από το 1996, ανέρχεται σε 7430 ευρώ.

61. Η Επιτροπή συμμερίζεται τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την ανάγκη πλαισίου πολιτικής και μακροπρόθεσμης στρατηγικής. Η UNMIK έχει βελτιώσει την ικανότητά της ως προς τη χάραξη γενικών πολιτικών και βιώσιμων επενδυτικών στρατηγικών και, στους τομείς όπου η Ευρωπαϊκή Κοινότητα είναι ο κυριότερος χορηγός βοήθειας, η Επιτροπή παρέχει άμεση βοήθεια σε θέματα καθορισμού βασικών πλαισίων πολιτικής και συμμόρφωσης με την πολιτική της Ένωσης. Επί του παρόντος, επανεξετάζει, σε συνεργασία με τη UNMIK, την Υπηρεσία και τα κράτη μέλη της Ένωσης, τα μέτρα και τις θεσμικές δράσεις που πρέπει ακόμη να λάβει η UNMIK για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα.

Η κριτική του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά τη στρατηγική της UNMIK για τη διαχείριση της κρίσης θα πρέπει να λάβει υπόψη το γεγονός ότι η UNMIK άρχισε τη δραστηριότητά της μόλις το 1999, μετά από 78 ημέρες ενόπλων συγκρούσεων μεταξύ του ΝΑΤΟ και των γιουγκοσλαβικών δυνάμεων. Η UNMIK κληρονόμησε μια επαρχία ρημαγμένη από τον πόλεμο, γεμάτη οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, αποτέλεσμα χρόνιων υποεπενδύσεων επί 40 έτη. Παρά τον έκτακτο χαρακτήρα της περίστασης, η UNMIK κατόρθωσε να χαράξει συνεκτική δημοσιονομική στρατηγική και να επιτύχει χρηματοδότηση από τους διεθνείς χορηγούς βοήθειας την εποχή που το Κοσσυφοπέδιο, λόγω του νομικού καθεστώτος του, δεν μπορούσε να λάβει δάνεια από τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Τα προγράμματα ανασυγκρότησης και δημοσίων επενδύσεων της UNMIK για το 2000 και την περίοδο 2001-2003 χρησίμευσαν ως βάση για τον καθορισμό πλαισίου πολιτικής.

62. Τα έτη 1999 και 2000, το ουσιαστικό μέρος των εργασιών της UNMIK στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας συνίστατο στην ημερήσια διαχείριση, γεγονός για το οποίο το προσωπικό της ηλεκτρικής εταιρείας του Κοσσυφοπεδίου δεν ήταν προετοιμασμένο. Το δεύτερο εξάμηνο του 2000, και με σημαντική βοήθεια εκ μέρους της κοινότητας των χορηγών (ιδίως της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ανασυγκρότησης) σημειώθηκε πρόοδος σε διαχειριστικά και διαρθρωτικά θέματα. Η εταιρεία αναλαμβάνει σήμερα κατά μεγαλύτερο μέρος την ευθύνη των δραστηριοτήτων, γεγονός που επιτρέπει στην UNMIK, η οποία αναλαμβάνει την εκπόνηση της μακροπρόθεσμης στρατηγικής πολιτικής του τομέα, να ασχολείται περισσότερο με το έργο της εποπτείας και της κανονιστικής ρύθμισης.

63. Στα τέλη του 2000, δεν υπήρχε μια γενική και μεσοπρόθεσμη στρατηγική στον τομέα των μεταφορών, ωστόσο, εκπονήθηκαν διάφορες τομεακές στρατηγικές και ειδικότερα ένα επιχειρησιακό σχέδιο για τους σιδηροδρόμους, που αποτελούν τα θεμέλια μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής. Η UNMIK εξετάζει σήμερα σχέδια για την καθιέρωση ενός βιώσιμου συστήματος συντήρησης του οδικού δικτύου, χρηματοδοτώντας την ενέργεια αυτή με την είσπραξη ειδικού φόρου επί των καυσίμων.

64. Η εισοδηματική βάση στο Κοσσυφοπέδιο έπρεπε να δημιουργηθεί ουσιαστικά από την αρχή, πράγμα που εξηγεί γιατί το φορολογικό καθεστώς που είχε καθιερώσει η UNMIK στην αρχή της εντολής της, με πρωταρχικό στόχο τη διασφάλιση βιώσιμων εσόδων για τον προϋπολογισμό του Κοσσυφοπεδίου, ήταν δυνατόν να έχει προκαλέσει ανεπιθύμητες επιπτώσεις στην τοπική παραγωγή. Η Επιτροπή συνέστησε ότι η UNMIK θα έπρεπε να επανεξετάσει την εν λόγω πολιτική μόλις οι περιστάσεις επέτρεπαν μια διεύρυνση της φορολογικής βάσης. Για το σκοπό αυτό, ο φόρος επί των πωλήσεων αντικαταστάθηκε από τον ΦΠΑ την 1η Ιουλίου 2001. Η λειτουργία του νέου συστήματος θα αποτελέσει αντικείμενο προσεκτικής παρακολούθησης κατά τους επόμενους δώδεκα μήνες, μέχρι την 1η Ιουλίου 2002, και η UNMIK σχεδιάζει να επιφέρει περαιτέρω τροποποιήσεις στη φορολογική πολιτική της.

65. Είναι δύσκολο για τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, ειδικότερα την ΕΤΕ και την ΕΤΑΑ, να δράσουν στο Κοσσυφοπέδιο, εφόσον το καταστατικό τους περιορίζει τη λειτουργία τους στη σύναψη εταιρικής σχέσης με κυρίαρχα κράτη, έτσι ώστε η δράση τους στο Κοσσυφοπέδιο να στερείται νομικής βάσης. Αν και οι ΕΤΕ και ΕΤΑΑ δεν μπορούν ακόμη να παρέμβουν ως χορηγοί βοήθειας, έχουν παράσχει πολύτιμες συμβουλές στην UNMIK.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

73. Η Επιτροπή συμμερίζεται τη γνώμη του Συνεδρίου ότι η Υπηρεσία πρέπει να συνεχίσει να επικεντρώνει τις προσπάθειές της σε βασικούς τομείς με βάση τις ανάγκες επιτόπου και τον κανονισμό CARDS. Η Επιτροπή συντάσσει επί του παρόντος το έγγραφο εθνικής στρατηγικής 2002-2006 για την ΟΔΓ, καθώς και το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα διάρκειας τριών ετών που θα αποτελέσει τη βάση των ετήσιων προγραμμάτων της Υπηρεσίας στο μέλλον.

74 και 75. Αίρεται η διάταξη με βάση την οποία το διοικητικό συμβούλιο πρέπει να συγκαλεί μηνιαίες συνεδριάσεις και να προεδρεύεται από επίτροπο. Το διοικητικό συμβούλιο θα συνέλθει πέντε φορές κατά τη διάρκεια του 2001, γεγονός το οποίο, λαμβάνοντας υπόψη την έκταση των δραστηριοτήτων της Υπηρεσίας στο σύνολο της επικράτειας της ΟΔΓ, είναι ένδειξη αποτελεσματικότητας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι νέοι κανονισμοί του Συμβουλίου διευκρινίζουν επαρκώς τους αντίστοιχους ρόλους του διοικητικού συμβουλίου της Υπηρεσίας και της διαχειριστικής επιτροπής CARDS.

76. Η Επιτροπή θεωρεί υπήρχε ακόμη ανάγκη για μια πολιτική διαχείρισης κρίσεων το 2000 δεδομένης της έκτασης των προβλημάτων. Ωστόσο, η Επιτροπή συμφωνεί ότι η UNMIK έπρεπε να είχε καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες για ταχύτερη μετάβαση από την παρέμβαση έκτακτης ανάγκης σε μια στρατηγική χάραξης μακροπρόθεσμων αναπτυξιακών πολιτικών.

77. Η Επιτροπή συμμερίζεται τη γνώμη του Συνεδρίου σχετικά με την ανάγκη ενός πλαισίου πολιτικής και μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να εξετάζει το θέμα της χάραξης μιας βιώσιμης πολιτικής και ενός ρυθμιστικού πλαισίου με την UNMIK, καθώς και με τους εκπροσώπους της προσωρινής αυτόνομης διοίκησης που πρόκειται να εκλεγούν στο Κοσσυφοπέδιο.

Απαντησεις του οργανισμου

ΣΥΝΟΨΗ

III. Ένα πιο αξιόπιστο σύστημα (SI2) θα είναι πλήρως λειτουργικό ως το τέλος του 2001.

ΜΕΡΟΣ Ι - ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2000

15. Ο Οργανισμός αναγνωρίζει ότι το σύστημα δημοσιονομικής λογιστικής που χρησιμοποιήθηκε πριν από την καθιέρωση του SINCOM2 ήταν ανεπαρκές, μολονότι αποτελούσε τη μόνη δυνατή λύση για να γίνει λειτουργικό κατά την έναρξη του Οργανισμού. Πρόθεση είναι το SINCOM2 να γίνει πλήρως λειτουργικό ως το τέλος του 2001.

Δημοσιονομικές διατάξεις

17. Η συμφωνία της 22ας Φεβρουαρίου 2000 αντικατοπτρίζει τις αρχές της μεταρρύθμισης της Επιτροπής σχετικά με τη δημοσιονομική διαχείριση και έλεγχο τον Απρίλιο του 2000.

18. Η έλλειψη ενός εσωτερικού ελεγκτή δεν σημαίνει ότι ο διατάκτης ή οι διατάκτες και ο υπόλογος του Οργανισμού δεν διενήργησαν κανένα προγενέστερο έλεγχο. Αυτό στηρίζεται από το γεγονός ότι το Συνέδριο δεν εντόπισε κανένα σημαντικό σφάλμα.

Διαχείριση των συμβάσεων της TAFKO

20. Οι συμβάσεις αξίας 60,9 εκατομμυρίων ευρώ είχαν ήδη υπογραφεί από την Επιτροπή κατά την ημερομηνία της παράδοσης. Ο προϋπολογισμός του Οργανισμού είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου το διοικητικό συμβούλιο επιτρέπει στον διευθυντή να υπογράφει αναλήψεις υποχρεώσεων (συμβάσεις) με τρίτους. Συνεπώς, τα ποσά που αναλήφθηκαν ήδη κατά την παράδοση δεν θα πρέπει να συμπεριληφθούν στον προϋπολογισμό.

Τα 31 εκατομμύρια ευρώ που απέμειναν να πληρωθούν από τον Οργανισμό δεν ενσωματώθηκαν στον προϋπολογισμό του Οργανισμού, εφόσον για το 2000 ο προϋπολογισμός του Οργανισμού δεν έκανε μνεία για καμία πίστωση πληρωμών.

ΜΕΡΟΣ ΙΙ - ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Εκτέλεση του προγράμματος

Μεταφορές

48. Η αιτία των καθυστερήσεων στη διέλευση των συνόρων Blace ήταν κυρίως η ανάγκη να επιτευχθεί συμφωνία με τις αρχές της ΠΓΔΜ για το εύρος του σχεδίου και οι καθυστερήσεις της UNMIK να παράσχει τις αναγκαίες άδειες απαλλοτρίωσης.