Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Η δεύτερη διάσκεψη του ΟΗΕ για τους ανθρώπινους οικισμούς - Κωσταντινούπολη 1996» «Agenda 21 σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο»

(96/C 337/06)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε στις 17 Ιανουαρίου 1996, σύμφωνα με το άρθρο 198Γ(4) της Συνθήκης, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να εκδώσει γνωμοδότηση με θέμα «Η δεύτερη διάσκεψη του ΟΗΕ για τους ανθρώπινους οικισμούς - Κωσταντινούπολη 1996. Agenda 21 σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο» 7

Έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 66/96 αναθ.) που υιοθέτησε η επιτροπή 4 στις 29 Μαρτίου 1996 (με εισηγητή τον κ. Nordstrφm) 7

υιοθέτησε ομόφωνα κατά τη 13η σύνοδο ολομέλειας της 12ης και 13ης Ιουνίου 1996 (συνεδρίαση της 12ης Ιουνίου), την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1.1. Κατά την Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ για το περιβάλλον, που πραγματοποιήθηκε στη Στοκχόλμη το 1972, υπεγράφη δήλωση όπου τονίζεται ότι οι κυβερνήσεις είναι υπεύθυνες για την προστασία και τη βελτίωση του περιβάλλοντος προς όφελος τόσο των σημερινών όσο και των επερχόμενων γενεών. Αυτό ήταν επίσης το μήνυμα της έκθεσης του ΟΗΕ με τίτλο «Το κοινό μας μέλλον» που υπέβαλε η Επιτροπή Bruntland το 1987. Το κεντρικό θέμα της έκθεσης ήταν η έννοια της «βιώσιμης ανάπτυξης».

Η έννοια της «βιώσιμης ανάπτυξης» συγκεκριμενοποιήθηκε περαιτέρω στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την ανάπτυξη και το περιβάλλον που πραγματοποιήθηκε στο Rio de Janeiro το 1992 (UNCED). Δύο από τα σημαντικότερα έγγραφα που προέκυψαν από τη Διάσκεψη αυτή ήταν η Διακήρυξη του Ρίο και η Αgenda 21. Στο έγγραφο της UNCED τονίζεται ότι η έννοια της «βιώσιμης ανάπτυξης» προϋποθέτει τη δίκαιη κατανομή των πόρων και των δυνατοτήτων, τόσο μεταξύ των ανθρώπων της σημερινής γενεάς, όσο και μεταξύ της σημερινής και των επερχόμενων γενεών.

1.1.2. Η Agenda 21 είναι ένα πρόγραμμα δράσης για τον 21ο αιώνα, που καλεί όλους τους παράγοντες, τις κυβερνήσεις, τα περιφερειακά και τοπικά όργανα, τους οργανισμούς, τις επιχειρήσεις, τους εμπόρους, τους ερευνητές και τα μεμονωμένα άτομα να καταβάλουν προσπάθειες για τη βιώσιμη ανάπτυξη της κοινωνίας. Η «βιώσιμη ανάπτυξη» δεν σημαίνει, σύμφωνα με την Agenda 21, μόνο οικολογικά βιώσιμη ανάπτυξη. Πρέπει επίσης να πληρούνται και οικονομικές και κοινωνικές προϋποθέσεις για να επιτευχθεί μια μακροπρόθεσμα βιώσιμη ανάπτυξη.

Σε πολλά σημεία της Agenda 21 γίνεται λόγος για τις τοπικές αρχές, μεταξύ άλλων στο κεφάλαιο 7, που αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη στον τομέα της στέγασης και της κατοικίας, στο κεφάλαιο 9 που αφορά την προστασία της ατμόσφαιρας, π.χ. με την προώθηση μιας βιώσιμης ανάπτυξης στους τομείς του ενεργειακού εφοδιασμού, των μεταφορών και της βιομηχανίας. Το κεφάλαιο 28 έχει ιδιαίτερη σημασία για τους δήμους και τις περιφέρειες, δεδομένου ότι εναποθέτει στους εν λόγω δήμους και περιφέρειες την ευθύνη να αναλάβουν πρωτοβουλίες, από κοινού με άλλα μέρη, να κινήσουν μια διαδικασία για την κατάρτιση τοπικών Agenda 21, το αργότερο μέχρι το 1996.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμμετείχε στη Διάσκεψη του Ρίο και ανέλαβε τη δέσμευση να υλοποιήσει την Agenda 21 στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της.

1.2. Ευρωπαϊκή Ένωση

1.2.1. Τα περιβαλλοντικά θέματα εξελίχθηκαν με την πάροδο του χρόνου σε ένα από τα σημαντικότερα θέματα που απασχολούν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Οι πρώτοι περιβαλλοντικοί κανόνες θεσπίσθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του '60 και το πρώτο πρόγραμμα δράσης στον τομέα του περιβάλλοντος το 1973. Με την Ενιαία Πράξη το 1987 τα περιβαλλοντικά θέματα λήφθηκαν υπόψη στη Συνθήκη της Ρώμης. Σύμφωνα με το άρθρο 2 της Συνθήκης, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προάγει μια βιώσιμη ανάπτυξη σεβόμενη το περιβάλλον. Στο άρθρο 3 η περιβαλλοντική πολιτική θεωρείται ως ένας από τους τομείς δράσης της Ένωσης και σύμφωνα με το άρθρο 130 Ρ, η Ένωση πρέπει να καταβάλει προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της περιβαλλοντικής πολιτικής, μεταξύ άλλων με την ενσωμάτωση της προστασίας του περιβάλλοντος στις άλλες πολιτικές της ΕΕ. Σύμφωνα με το άρθρο 130 S, πριν το Συμβούλιο λάβει αποφάσεις στα πλαίσια της περιβαλλοντικής πολιτικής πρέπει να ζητεί τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.

1.2.2. Στο πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον - «Προς μια βιώσιμη ανάπτυξη» - που υιοθετήθηκε το 1993, τονίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να καταβάλει προσπάθειες για μια μακροπρόθεσμα βιώσιμη ανάπτυξη. Σύμφωνα με το εν λόγω πρόγραμμα δράσης, οι περιβαλλοντικές πτυχές πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε όλες τις πολιτικές αποφάσεις που λαμβάνονται στην Κοινότητα. Στο πρόγραμμα επισημαίνονται επίσης οι 5 επιλεχθέντες τομείς στους οποίους θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή: βιομηχανία, ενέργεια, μεταφορές, γεωργία και τουρισμός. Σύμφωνα με την απόφαση, το πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον θα αναθεωρηθεί πριν τη λήξη του 1995. Στη διαδικασία που προηγείται της αναθεώρησης, η Επιτροπή πρέπει να ζητεί τη γνώμη των διάφορων ενεχόμενων μερών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στα κράτη μέλη για να τη λάβει υπόψη στις εργασίες της.

1.2.3. Το Συμβούλιο των Υπουργών, μεταξύ άλλων στα πλαίσια της απόφασης σχετικά με το πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον, ανέλαβε τη δέσμευση να καταβάλει προσπάθειες ώστε η Agenda 21 να ενσωματωθεί στους σχετικούς τομείς πολιτικής της ΕΕ και των κρατών μελών.

Η Επιτροπή δεν θεωρεί σκόπιμο να γίνουν προσπάθειες υλοποίησης της Agenda 21 μέσω νομοθεσίας, αλλά αντίθετα να διεξαχθεί διάλογος και να παρασχεθούν κίνητρα στους διάφορους φορείς ώστε να υλοποιήσουν την Agenda 21 στις κατά τόπους κοινότητες και περιφέρειες.

1.2.4. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταβάλει προσπάθειες για την επίτευξη μιας βιώσιμης ανάπτυξης, μεταξύ άλλων μέσω προγραμμάτων και της έναρξης της εφαρμογής και της ενίσχυσης σχεδίων:

- Συστάθηκε μια ομάδα εμπειρογνωμόνων μετά τις συζητήσεις που επακολούθησαν της δημοσίευσης από την Επιτροπή, το 1991, του Πράσινου Βιβλίου για το Αστικό Περιβάλλον. Η εν λόγω ομάδα εμπειρογνωμόνων άρχισε να εφαρμόζει το πρόγραμμα «Βιώσιμες πόλεις», στα πλαίσια του οποίου καταρτίσθηκε η έκθεση «Ακμαίες ευρωπαϊκές πόλεις». Η έκθεση αυτή έχει ως στόχο να παράσχει πρακτική βοήθεια για την υλοποίηση της Agenda 21 σε τοπικό επίπεδο με οδηγίες, καλά παραδείγματα και μια βάση δεδομένων με πρακτικές περιπτώσεις.

- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από κοινού με μια σειρά από άλλους ενδιαφερόμενους, άρχισε μια εκστρατεία για τις βιώσιμες πόλεις (Campaign for Sustainable Cities and Towns) που αποσκοπεί στη δημιουργία ενός δικτύου μεταξύ πόλεων στον τομέα αυτό και στη δημιουργία δεσμών με την Ευρωπαϊκή Ένωση για τα εν λόγω θέματα. Με μια διακήρυξη στα πλαίσια της εκστρατείας αυτής, 140 περίπου πόλεις συμμετέχουν τώρα στις σχετικές εργασίες και έχουν αναλάβει, μεταξύ άλλων, τη δέσμευση να υλοποιήσουν την Agenda 21.

- Η Επιτροπή ενισχύει επίσης άλλες πρωτοβουλίες και δίκτυα όπως τα Urban Local Initiative Centres (ULIC), την αδελφοποίηση με δήμους και περιφέρειες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (στα πλαίσια των πρωτοβουλιών ECOS και Ouverture) και τα Δίκτυα για τις πόλεις της Λεκάνης της Μεσογείου (MedUrb) κ.λπ.

1.2.5. Στο Λευκό Βιβλίο για την ανάπτυξη την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση σκιαγραφείται ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης για την Κοινότητα. Σημαντικά στοιχεία της πρότασης είναι η προώθηση καθαρών τεχνολογιών και η σύσταση να αντικατασταθεί ένα μέρος της φορολογίας του εργατικού δυναμικού στην Ένωση με φορολογία της ενέργειας και των φυσικών πόρων.

1.2.6. Μέσω του χρηματοδοτικού οργάνου για το περιβάλλον (LIFE) η Επιτροπή χορηγεί οικονομική ενίσχυση σε σχέδια που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων που ορίζονται στο πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον. Και άλλες κοινοτικές πρωτοβουλίες και προγράμματα παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης, π.χ. το πρόγραμμα Save για μια αποτελεσματική χρησιμοποίηση της ενέργειας.

Το Συμβούλιο ενέκρινε το 1993 κανονισμό που επιτρέπει την εθελοντική συμμετοχή της βιομηχανίας σε ένα σύστημα διαχείρισης και ελέγχου του περιβάλλοντος (ΕΜΑS) που άρχισε να λειτουργεί τον Απρίλιο του 1995. Άλλες σημαντικές πρωτοβουλίες για το περιβάλλον, που έχουν μεταξύ άλλων και τοπικές προοπτικές, είναι η οδηγία για τον απολογισμό των συνεπειών στο περιβάλλον και η πρωτοβουλία για ένα ευρωπαϊκό σύστημα οικολογικής σήμανσης. Σε διεθνές επίπεδο, η ΕΕ έχει διαδραματίσει δραστήριο ρόλο και για το περιβάλλον στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

1.2.7. Η οικονομική εξέλιξη σε διάφορες περιφέρειες επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό το περιβάλλον. Στις εργασίες που διεξάγονται για την περιφερειακή ανάπτυξη, Ευρώπη 2000+, η Επιτροπή έχει τονίσει τη σημασία που έχει να υλοποιηθεί η περιφερειακή ανάπτυξη λαμβάνοντας υπόψη τα περιβαλλοντικά θέματα, και ότι η ανάπτυξη πρέπει να γίνει σύμφωνα με την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης.

1.2.8. Το 1992 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για φορολόγηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακος ως τρόπο αντιμετώπισης των εκπομπών που απειλούν το κλίμα. Το Μάιο του 1995, η Επιτροπή υπέβαλε μια αναθεωρημένη πρόταση όπου πρότεινε την προαιρετική εφαρμογή ενός φόρου για μια μεταβατική περίοδο.

1.3. Habitat II

1.3.1. Η δεύτερη Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ για τη στέγαση και την κατοικία θα πραγματοποιηθεί στην Κωσταντινούπολη από τις 3 έως και 14 Ιουνίου 1996. Τα κύρια θέματα της Διάσκεψης αυτής θα είναι τα εξής δύο:

- Η εξασφάλιση μιας ικανοποιητικής κατοικίας για όλους, πράγμα που μεταξύ άλλων σημαίνει ότι στη Διάσκεψη θα δοθεί συνέχεια στη Σφαιρική Στρατηγική του ΟΗΕ για την κατοικία (Global Strategy for Shelter by the year 2000).

- Μια βιώσιμη εξέλιξη όσον αφορά τον τόπο κατοικίας σε ένα αστικοποιημένο κόσμο, όπου θα δοθεί συνέχεια στα πορίσματα της Διάσκεψης του ΟΗΕ για την ανάπτυξη και το περιβάλλον που πραγματοποιήθηκε στο Ρίο Ιανέϊρο το 1992, τα οποία αφορούν την κατοικία και τον τόπο κατοικίας υπό ευρεία έννοια.

Όπως ισχύει για τα θέματα που εξετάστηκαν στη Διάσκεψη του Ρίο, τα θέματα αστικοποίησης και ανάπτυξης βιώσιμων και ανθρώπινων τόπων κατοικίας είναι σε μεγάλο βαθμό θέματα που άπτονται του τοπικού και περιφερειακού επιπέδου. Για το λόγο αυτό η Διάσκεψη αποκλήθηκε επίσης «Σύνοδος Κορυφής Δήμων και Κοινοτήτων». Για να αναγνωρισθεί η σημασία του τοπικού επιπέδου, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε, το Νοέμβριο 1995, να ακολουθήσει την πρόταση της Προπαρασκευαστικής Επιτροπής 2 της Διάσκεψης Habitat II ότι οι εκπρόσωποι των τοπικών και των περιφερειακών πολιτικών οργάνων πρέπει να συμμετάσχουν αυτοδίκαια στη Διάσκεψη, ως εκπρόσωποι του λαού σε τοπικό επίπεδο.

Στην Προπαρασκευαστική Επιτροπή 3 της Διάσκεψης, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 5-16 Φεβρουαρίου 1996 στη Νέα Υόρκη, συζητήθηκε το σχέδιο Γενικού Προγράμματος Δράσης της Διάσκεψης, το επονομαζόμενο «Agenda Habitat» . Τα τμήματα του εγγράφου επί των οποίων στάθηκε δυνατό να επιτευχθεί συμφωνία επιβεβαιώνουν ότι η διαχείριση των ανθρώπινων οικισμών αποτελεί καθήκον όλων των μετεχόντων στη λήψη αποφάσεων σε τοπικό επίπεδο και ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.

Στην Προπαρασκευαστική Επιτροπή 3, πολλά κράτη συμπεριέλαβαν στις εθνικές τους αντιπροσωπείες εκπροσώπους των τοπικών και των περιφερειακών πολιτικών οργάνων. Το 50 % των κρατών μελών της ΕΕ είχε συμπεριλάβει στην αντιπροσωπεία του εκπροσώπους των τοπικών και περιφερειακών αρχών. Κατά τη διάρκεια της Προπαρασκευαστικής Επιτροπής, η Διευθύνουσα Επιτροπή «G4 & Τοπική Αυτοδιοίκηση» της Διάσκεψης διοργάνωσε χωριστή συνεδρίαση των Διεθνών Ενώσεων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για να συζητηθούν τα θέματα της συμμετοχής της τοπικής αυτοδιοίκησης στη Διάσκεψη, του ρόλου της τοπικής αυτοδιοίκησης στην εφαρμογή και την παρακολούθησή της και της μακροπρόθεσμης συνεργασίας της τοπικής αυτοδιοίκησης με το σύστημα του ΟΗΕ. Η Επιτροπή των Περιφερειών, μαζί με τη Μόνιμη Διάσκεψη Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, αναφέρθηκαν ως χαρακτηριστικά παραδείγματα της συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην επίσημη λήψη αποφάσεων σε διεθνές επίπεδο.

2. Γενικές Παρατηρήσεις

2.1. Agenda 21

2.1.1. Για την επίτευξη των στόχων της Agenda 21 για μια βιώσιμη ανάπτυξη δεν επαρκεί η βελτίωση του περιβάλλοντος σε διάφορες εγκαταστάσεις παραγωγής ή άλλες πηγές εκπομπών. Οι άνθρωποι πρέπει να αλλάξουν νοοτροπία, συνήθειες και τρόπο ζωής. Όλοι οι κοινωνικοί παράγοντες πρέπει να συμβάλουν με τον τρόπο τους στην επίτευξη του στόχου αυτού. Συνεπώς, είναι αναγκαίο να αρχίσει εκ των κάτω προς τα άνω μια διαδικασία στα πλαίσια της καθημερινής ζωής των ανθρώπων σε τοπικό επίπεδο.

Η προοπτική των «εκ των κάτω προς τα άνω» εναποθέτει στους δήμους και τις περιφέρειες ένα σημαντικό ρόλο ως καταλυτών και συντονιστών των τοπικών διαδικασιών σε συνεργασία με τις αρχές, τους μη κρατικούς οργανισμούς, τους τοπικούς επιχειρηματίες και άλλες ομάδες ή μεμονωμένα άτομα. Δεδομένου ότι στις εργασίες σε τοπικό επίπεδο συμμετέχουν πολλοί παράγοντες, οι εργασίες σχετικά με την Agenda 21 σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο αποτελούν επίσης ένα σημαντικό όργανο για την ενίσχυση και την τόνωση της δημοκρατίας.

2.1.2. Συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την εκτίμηση της Επιτροπής ότι η ρύθμιση δεν αποτελεί κατάλληλο τρόπο για την υλοποίηση του στόχου της τοπικής εφαρμογής από τους δήμους και τις περιφέρειες της Agenda 21. Το γεγονός ότι η ΕΕ σκοπεύει, όπως έχει πράξει μέχρι σήμερα, να συμμετάσχει σε εκστρατείες και προγράμματα, παρέχει στα τοπικά και περιφερειακά πολιτικά όργανα τη δυνατότητα να αναπτύξουν δραστηριότητες σύμφωνα με τις συγκεκριμένες τοπικές προϋποθέσεις που υφίστανται.

Η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει ότι μεγάλος αριθμός ευρωπαϊκών δήμων και περιφερειών αποδέχθηκαν την πρόκληση της Agenda 21 και άρχισαν τις εργασίες για την κατάρτιση τοπικών Agenda 21. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών, οι κοινότητες και οι περιφέρειες στις οποίες δίδεται η δυνατότητα να ασχοληθούν με την Agenda 21 βάσει των δικών τους προϋποθέσεων και με την υποστήριξη και τις συμβουλές των κυβερνήσεων και των κεντρικών οργανισμών, έχουν μεγαλύτερη επιτυχία στις εργασίες τους.

Περισσότεροι από 500 δήμοι και περιφέρειες των κρατών μελών έχουν αρχίσει εργασίες για την κατάρτιση μιας τοπικής Agenda 21. Υπάρχει ένα ευρύτατο φάσμα οργάνωσης τοπικών εργασιών. Οι δήμοι και οι περιφέρειες δεν έλαβαν απλώς την απόφαση να ασχοληθούν με την Agenda 21. Έχουν επίσης διαθέσει οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους για τις σχετικές δράσεις. Το κοινό, οι μη κυβερνητικοί οργανισμοί και οι επιχειρηματίες έχουν συμμετάσχει σε τοπικές συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης και εταιρικές σχέσεις. Έχουν διοργανωθεί σεμινάρια και μαθήματα. Έχουν εξετασθεί μια σειρά διάφορων τομέων που αφορούν τις τοπικές συνθήκες, π.χ. τη χωροταξία, τις μεταφορές, την ενέργεια, τη διαχείριση των αποβλήτων, τη διαχείριση του περιβάλλοντος και την οικονομική ανάπτυξη.

Για την υποστήριξη των τοπικών και περιφερειακών δραστηριοτήτων, 140 περίπου πόλεις σε διάφορα κράτη μέλη υπέγραψαν τη Διακήρυξη του Aalborg και ανέλαβαν την υποχρέωση να συμμετάσχουν στην ευρωπαϊκή εκστρατεία για τις βιώσιμες πόλεις και να καταρτίσουν τοπική Agenda 21. Επίσης, άλλες οργανώσεις και δίκτυα δήμων και περιφερειών έχουν συμπεριλάβει στα καθήκοντά τους τις εργασίες με την Agenda 21. Αυτό ισχύει μεταξύ άλλων για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Δήμων και Περιφερειών (CEMR), τις Eurocities, τον Οργανισμό Ηνωμένων Πόλεων (UTO), το Πρόγραμμα για Υγιεινές Πόλεις της ΠΟΥ, το Διεθνές Συμβούλιο Τοπικών Περιβαλλοντικών Πρωτοβουλιών (ICLEI).

2.2. Ευρωπαϊκή Ένωση

2.2.1. Καθ'όλες τις ενδείξεις, οι δραστηριότητες της ΕΕ όσον αφορά την παρουσίαση του πέμπτου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον, μέσω της ομάδας εμπειρογνωμόνων «Βιώσιμες πόλεις» και με την ενίσχυση της εκστρατείας για τις βιώσιμες πόλεις, υπήρξαν επιτυχείς. Οι δραστηριότητες στα πλαίσια των δικτύων δείχνουν ότι ο προσανατολισμός της ΕΕ σε εργασίες προγραμμάτων και η ενίσχυση διάφορων δικτύων αποτελούν σωστό τρόπο εργασίας. Με την ενίσχυση αποκεντρωμένων δραστηριοτήτων, η ΕΕ αποτέλεσε πηγή έμπνευσης και καταλύτη των εργασιών. Στα δίκτυα που δημιουργήθηκαν από ευρωπαϊκές πόλεις και περιοχές, οι μικρές προσπάθειες μπορούν να αποφέρουν μεγάλα αποτελέσματα με μια μεγάλη σειρά από πολλαπλασιαστικούς παράγοντες σε τοπικό επίπεδο.

2.2.2. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει, σύμφωνα με τη Συνθήκη, να καταβάλει προσπάθειες για την προστασία και τη βελτίωση του περιβάλλοντος, καθώς επίσης και για την ενσωμάτωση της προστασίας του περιβάλλοντος στις υπόλοιπες πολιτικές της ΕΕ. Οι αρχές σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη που ορίζονται στην Agenda 21 δεν έχουν ακόμη εδραιωθεί στο πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον. Ειδικότερα, στους επιλεχθέντες τομείς της βιομηχανίας, των μεταφορών, της ενέργειας, της γεωργίας και του τουρισμού, οι αρχές για μια βιώσιμη ανάπτυξη δεν έχουν ακόμη κερδίσει επαρκή αναγνώριση.

Ο κύριος στόχος της πολιτικής της ΕΕ όσον αφορά τη μεταποιητική βιομηχανία είναι η βελτίωση της ανταγωνιστικής ικανότητας. Οι απόψεις, σύμφωνα με τις οποίες οι βιομηχανίες που αξιοποιούν σε μεγαλύτερο βαθμό τις καθαρές τεχνολογίες θα είναι επικερδείς στη μελλοντική διάρθρωση της βιομηχανίας, όπως άλλωστε τονίζεται στο Λευκό Βιβλίο για την «Ανάπτυξη, Ανταγωνιστικότητα και Απασχόληση», δεν έχουν ακόμη αναγνωρισθεί ευρέως στην πράξη. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή των Περιφερειών διαπιστώνει με ικανοποίηση το αυξημένο ενδιαφέρον για το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου του περιβάλλοντος τόσο στη βιομηχανία όσο και στη δημόσια διοίκηση.

2.2.3. Για να μεταβληθεί ο προσανατολισμός της ανάπτυξης στην Ευρώπη και να ακολουθήσει την κατεύθυνση που υποδεικνύεται στο Λευκό Βιβλίο για την «Ανάπτυξη, Ανταγωνιστικότητα και Απασχόληση», το νομικό σύστημα και η οικονομική πολιτική πρέπει να παράσχουν τη δυνατότητα στους κατά τόπους επιχειρηματίες και τις τοπικές και περιφερειακές διοικητικές αρχές να στραφούν προς καθαρότερες τεχνολογίες, περισσότερη απασχόληση και μικρότερη χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων. Προς το σκοπό αυτό, η ΕΕ πρέπει, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της, να συνδυάσει σαφέστερα τους όρους π.χ. ενίσχυσης για περιφερειακή ανάπτυξη και ενίσχυσης στη γεωργία, με τους όρους που αποτελούν τη βάση της βιώσιμης ανάπτυξης και των στόχων της Agenda 21.

3. Προτάσεις

3.1. Agenda 21

3.1.1. Oι εργασίες για την εφαρμογή της Agenda 21 σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο υπήρξαν πιο επιτυχείς στα κράτη μέλη όπου η τοπική αυτοδιοίκηση είναι ισχυρή και παρέχεται στις τοπικές αρχές μεγαλύτερη ελευθερία προσαρμογής των εργασιών στις τοπικές συνθήκες και ανάγκες. Μια σημαντική προϋπόθεση για την ευόδωση των εργασιών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, πρέπει να είναι η ύπαρξη ενός ανεξάρτητου πολιτικού οργάνου που να είναι σε θέση να μετατρέψει τις συμφωνίες που συνομολογούνται σε δεσμευτικές αποφάσεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αναλάβει δράση ώστε να διευκολυνθεί το έργο της τοπικής αυτοδιοίκησης με την ενίσχυση τοπικών και περιφερειακών πρωτοβουλιών για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης. Η ενίσχυση της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης δεν έχει μόνο μεγάλη σημασία από την άποψη αυτή για την ευόδωση του περιβαλλοντικού έργου, αλλά είναι επίσης σημαντικό όργανο για την ενίσχυση της τοπικής και περιφερειακής δημοκρατίας.

3.2. Ευρωπαϊκή Ένωση

3.2.1. Κατά την αναθεώρηση της Συνθήκης το 1996, η διαδικασία λήψης αποφάσεων επί θεμάτων που έχουν σημασία για τους δήμους και τις περιφέρειες, πρέπει να αναπτυχθεί ώστε το Συμβούλιο να ζητεί τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών πριν τη λήψη σχετικών αποφάσεων.

3.2.2. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να ενισχύει, με τα χρηματοδοτικά της όργανα, π.χ. το Χρηματοδοτικό Μέσο για το Περιβάλλον, LIFE, σχέδια σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο που έχουν ως στόχο την προώθηση της ανταλλαγής εμπειριών και την επίτευξη μιας βιώσιμης ανάπτυξης στα πλαίσια μιας τοπικής Agenda 21. Η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει ότι οι κανόνες που διέπουν το LIFE πρέπει να διασαφηνισθούν ώστε να προκύπτει σαφώς ότι μπορούν να ενισχυθούν τοπικά και περιφερειακά προγράμματα που έχουν ως αντικείμενο τη βιώσιμη ανάπτυξη και την Agenda 21.

Η χρηματοδοτική ενίσχυση για τις εργασίες στα πλαίσια της Agenda 21 σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο μπορεί να διοχετεύεται σε δίκτυα που αφορούν την Agenda 21 (π.χ. μεταξύ δήμων και κοινοτήτων, ιδιωτών επιχειρηματιών, οργανώσεων και πολιτών) και θα πρέπει συγκεκριμένα να ενθαρρύνει τη συνεργασία πέραν των παραδοσιακών συνόρων και τομέων για να τονισθεί ότι είναι σημαντικό να μην αφορά η Agenda 21 μόνο περιβαλλοντικά θέματα, αλλά να περιλαμβάνει και θέματα σχετικά με το περιβάλλον, την οικονομία, τον πολιτισμό και την κοινωνική πρόνοια.

3.2.3. Οι δεσμεύσεις που η Agenda 21 συνεπάγεται για τα κράτη, τις περιφέρειες και τους δήμους, πρέπει να εξετασθούν εμπεριστατωμένα κατά την αναθεώρηση του πέμπτου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να συμβιβασθούν καλύτερα οι πολιτικές στους πέντε τομείς που αναφέρονται στο πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον με τους στόχους για μια διαρκή ανάπτυξη. Για να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των προτάσεων που έχουν υποβληθεί, η Επιτροπή των Περιφερειών θα επιθυμούσε να ζητεί η Επιτροπή τη γνώμη της σε θέματα που έχουν συνέπειες για το περιβάλλον σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

Συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών θα επιθυμούσε να ενσωματωθεί η έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης σε όλες τις πολιτικές που αφορούν τις πόλεις, τις περιφέρειες και τους δήμους.

3.2.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προτεραιότητα στις διαρκείς λύσεις και τις σωστές περιβαλλοντικές πρακτικές κατά τη διάθεση των πιστώσεων που χορηγούνται στα πλαίσια διάφορων ταμείων και πρωτοβουλιών της ΕΕ. Στα προγράμματα που ενισχύονται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία πρέπει να τίθενται αυστηρές απαιτήσεις για μειωμένη επιβάρυνση του περιβάλλοντος και τη συμβολή των προγραμμάτων αυτών σε μια βιώσιμη ανάπτυξη. Το είδος αυτό απαιτήσεων για προγράμματα που πρόκειται να ενισχυθούν, διευκολύνει τις προσπάθειες των τοπικών και περιφερειακών πολιτικών οργάνων για μια βιώσιμη ανάπτυξη. Με τον τρόπο αυτό μπορούν επίσης να εξουδετερωθούν τα σχετικά ανταγωνιστικά οφέλη που προκύπτουν για τα προγράμματα τα οποία αγνοούν τις απαιτήσεις για το περιβάλλον.

Η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει ότι οι προκλήσεις που θέτει η Agenda 21 στις τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση της ενίσχυσης στον τομέα αυτό. Η ενίσχυση πρέπει να χορηγείται για δίκτυα και την αδελφοποίηση πόλεων τόσο εντός της Ένωσης όσο και με τα τοπικά και περιφερειακά όργανα στα παρακείμενα κράτη.

3.2.5. Πρέπει να δοθεί μεγάλη προτεραιότητα στα περιβαλλοντικά θέματα και όταν λαμβάνονται αποφάσεις για τους άλλους τομείς πολιτικής στην ΕΕ. Αυτό ισχύει κυρίως για τους τομείς που υποδεικνύονται στο πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον. Η χρησιμοποίηση χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων μπορούν να χρησιμεύσουν ως παράδειγμα μιας ενέργειας στα πλαίσια της οποίας θα πρέπει να ζητείται η καλύτερη περιγραφή των συνεπειών της στο περιβάλλον.

Στον τομέα της ενέργειας, ο κύριος στόχος είναι σήμερα η ικανοποίηση των ενεργειακών αναγκών σε χαμηλό κόστος και με όσο το δυνατό λιγότερες ζημίες στο περιβάλλον. Για να γίνει περισσότερο σεβαστός ο στόχος της βιώσιμης ανάπτυξης και της υλοποίησης της Agenda 21, πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη μείωση της χρησιμοποιούμενης ενέργειας και στην ευρύτερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω οικονομικά συστήματα που να έχουν ως σημείο εκκίνησης την επίδραση της βιομηχανίας στο περιβάλλον. Ένα παρόμοιο σύστημα είναι το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου του περιβάλλοντος, σύστημα EMAS. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί επίσης να συμβάλει ώστε να διευκολυνθεί για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές η αξιοποίηση των πληροφοριών και του ενημερωτικού έργου και να αυξηθεί η περιβαλλοντική συνείδηση των ανθρώπων ως καταναλωτών με την ανάπτυξη περιβαλλοντικών προτύπων και την ανάπτυξη ενός συστήματος οικολογικής σήμανσης.

Επίσης, εναπομένουν να γίνουν πολλά και στον τομέα των μεταφορών. Τα προβλήματα που συνεπάγεται η δραστική αύξηση των μεταφερόμενων ποσοτήτων πλήττουν σε μεγάλο βαθμό το τοπικό περιβάλλον με κυκλοφοριακές συμφορήσεις, θόρυβο, μόλυνση και ατυχήματα. Η πολιτική της ΕΕ πρέπει να στραφεί σε μεγαλύτερο βαθμό προς την εξεύρεση αποτελεσματικών λύσεων που να ελαχιστοποιούν τις ανάγκες μεταφοράς και ταυτόχρονα να περιορίζουν τις συνέπειες των μεταφορών στο περιβάλλον.

3.2.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει ότι πρέπει επίσης να αναπτυχθούν στην Ένωση διάφορες μορφές συστημάτων οικονομικής διαχείρισης. Οι αρχές που διατυπώνονται στο Λευκό Βιβλίο για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση όσον αφορά τις καθαρότερες τεχνολογίες και τη μείωση της χρησιμοποίησης των φυσικών πόρων με μια μεταστροφή της φορολογίας από το εργατικό δυναμικό στους φυσικούς πόρους, μπορεί να συνεπάγονται την αύξηση των δυνατοτήτων των δήμων και των περιφερειών να επιτύχουν μια βιώσιμη ανάπτυξη τόσο από οικολογική όσο και από οικονομική και κοινωνική άποψη. Παράδειγμα ενός μέσου που θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον τομέα αυτό είναι η καθιέρωση ενός φόρου στο διοξείδιο του άνθρακος σε ολόκληρη την Ένωση.

3.2.7. Εκτός από τις εργασίες στα πλαίσια των επιλεχθέντων τομέων, η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει ότι η ΕΕ, στα πλαίσια των εργασιών για μια βιώσιμη ανάπτυξη και για την υλοποίηση της Agenda 21, πρέπει επίσης να εξετάσει το ενδεχόμενο χορήγησης ενίσχυσης σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, πρόκειται κυρίως για τη σημερινή γενεά, δηλαδή τους νέους που αποκτούν εκπαίδευση και τις οργανώσεις νεολαίας. Το περιβαλλοντικό έργο και το πνεύμα προσήλωσης, συχνά σε σχέση με θέματα δημοκρατίας και ειρήνης, που χαρακτηρίζουν τη γενεά αυτή, αξίζει να τύχουν σημαντικής ενίσχυσης από την Ένωση.

3.2.8. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να υποστηρίξει τις εργασίες σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο για την υλοποίηση της Agenda 21 τονίζοντας στα διάφορα διεθνή φόρουμ και στις εθνικές κυβερνήσεις τη σημασία της Agenda 21. Συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την πλήρη υποστήριξή της στις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης στις πόλεις, τις περιφέρειες και τους δήμους των κρατών μελών. Η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει ότι η Επιτροπή πρέπει να τονώσει περαιτέρω τις δραστηριότητες με την υποστήριξη της διάδοσης σωστών πρακτικών στα πλαίσια των εκστρατειών για βιώσιμες πόλεις, στα πλαίσια της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τις βιώσιμες πόλεις και σε άλλα πλαίσια. Για να τονίσει περαιτέρω τη σημασία του έργου που πραγματοποιείται σε τοπικό επίπεδο, η Επιτροπή πρέπει να συνεργασθεί με άλλες οργανώσεις σε ένα σχέδιο όπου να τονίζονται και να επισημαίνονται ιδιαίτερα επιτυχή παραδείγματα εργασιών για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης και υλοποίησης της Agenda 21.

3.3. Διάσκεψη Habitat II

3.3.1. Η Habitat II, η Διάσκεψη του ΟΗΕ για τη Στέγαση και την Κατοικία που θα πραγματοποιηθεί το 1996 στην Κωσταντινούπολη, θα ασχοληθεί μεν με τις πόλεις των αναπτυσσόμενων χωρών, αλλά πρέπει επίσης να ασχοληθεί εμπεριστατωμένα και με τις προσπάθειες των διοικητικών υπηρεσιών των ευρωπαϊκών πόλεων για μια βιώσιμη ανάπτυξη. Τα θέματα που πρέπει να εξεταστούν στη Διάσκεψη αυτή αφορούν όχι μόνο τις κυβερνήσεις, αλλά σε μεγάλο βαθμό την ανάπτυξη των δήμων και των περιφερειών.

Η διαδικασία προετοιμασιών στα πλαίσια της Διάσκεψης Habitat II έδειξε σαφώς τη σημασία που έχουν τα θέματα κατοικίας και στέγασης σε τοπικό περιφερειακό επίπεδο. Συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών πρέπει να επωφεληθεί της ευκαιρίας για να επηρεάσει τις προετοιμασίες της ΕΕ πριν από τη Διάσκεψη αυτή. Προς το σκοπό αυτό, οι απόψεις που εκφράζονται στην παρούσα έκθεση πρέπει να διαδραματίσουν καθοδηγητικό ρόλο.

3.3.2. Τα θέματα που πρόκειται να εξεταστούν στη Διάσκεψη Habitat II είναι θέματα που έχουν κεντρική σημασία για τους δήμους και τις περιφέρειες της Ευρώπης. Η σχέση με τις εργασίες για την υλοποίηση της Agenda 21 σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, είναι προφανής. Η Επιτροπή των Περιφερειών καλεί για το λόγο αυτό τα μέλη να καταβάλουν προσπάθειες ώστε να στις αντίστοιχες εθνικές αντιπροσωπείες που θα συμμετάσχουν στη Διάσκεψη να περιλαμβάνονται εκπρόσωποι των δήμων και των περιφερειών, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του τελικού εγγράφου της Προπαρασκευαστικής Επιτροπής 1 της Διάσκεψης Habitat II.

Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί επίσης να εκπροσωπηθεί στη Διάσκεψη Habitat II για να προβάλει τις απόψεις των ευρωπαϊκών δήμων και περιφερειών όσον αφορά τις απαιτήσεις που θέτουν στις ευρωπαϊκές πόλεις οι στόχοι της Διάσκεψης για κατάλληλη κατοικία και βιώσιμες πόλεις.

Η Επιτροπή των Περιφερειών είναι από την πλευρά της διατεθειμένη να αποδεχθεί τη δέσμευση που συνεπάγεται η συμμετοχή στη Διάσκεψη αυτή, αλλά θέτει ταυτόχρονα τον όρο να δημιουργήσουν οι κυβερνήσεις ρεαλιστικές προϋποθέσεις ώστε οι δήμοι και οι περιφέρειες να ανταπεξέλθουν στα καθήκοντά τους.

3.3.3. Στην Προπαρασκευαστική Επιτροπή 3, δεν έγιναν τελικά διαπραγματεύσεις για την «Agenda Habitat», το έγγραφο για τη Διάσκεψη Habitat II. Ορισμένα από τα θέματα που παραμένουν ανοιχτά είναι τα εξής:

- όλες οι παράγραφοι που αναφέρονται στα «στεγαστικά δικαιώματα»,

- το μέρος Δ του Γενικού Σχεδίου Δράσης, «Αύξηση του δυναμικού και θεσμική ανάπτυξη»,

- όλες οι παράγραφοι που αφορούν την εφαρμογή, την παρακολούθηση και τον έλεγχο του εγγράφου «Agenda Habitat».

Το τμήμα «Αύξηση του δυναμικού και θεσμική ανάπτυξη» έχει μεγάλη σημασία για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, διότι καθορίζει το ρόλο των διάφορων ενδιαφερόμενων μερών, όπως π.χ. των τοπικών αρχών, στη διαδικασία. Στο σχέδιο αυτού του τμήματος αναφέρεται η ανάγκη ενίσχυσης του τοπικού επιπέδου με την αποκέντρωση της λήψης αποφάσεων. Ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην εφαρμογή και την παρακολούθηση της «Agenda Habitat» είναι εξίσου σημαντικός.

Η σημασία της τοπικής αυτοδιοίκησης τονίζεται, επίσης, στα κείμενα που ενέκρινε η Προπαρασκευαστική Επιτροπή 3. Σε πολλές παραγράφους του εγγράφου «Agenda Habitat» υπογραμμίζεται η σημασία των τοπικών αρχών στο έργο της στήριξης των βιώσιμων ανθρώπινων οικισμών.

Πριν και μετά την Προπαρασκευαστική Επιτροπή 3, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συντόνισαν τις συμβολές τους για την τροποποίηση της «Agenda Habitat» . Κατ'αυτόν τον τρόπο, οι απόψεις της Ευρώπης είχαν σημαντικό αντίκτυπο στην έκβαση της Διάσκεψης.

Διαβάζοντας την «Agenda Habitat», ο αναγνώστης πρέπει να έχει κατά νου ότι ο όρος «περιφέρεια» χρησιμοποιείται στα έγγραφα του ΟΗΕ με έννοια διαφορετική από ό,τι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από τη διεθνή οπτική, «περιφέρεια» σημαίνει μια ομάδα γειτονικών χωρών, ενώ αυτό που εμείς καλούμε «περιφέρεια», στα έγγραφα του ΟΗΕ αναφέρεται ως «υποεθνικό επίπεδο».

4. Συμπεράσματα

4.1. Τα περιβαλλοντικά θέματα διαδραματίζουν όλο και σημαντικότερο ρόλο στις εργασίες της ΕΕ. Αυτό ισχύει και για τα θέματα σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη. Οι δήμοι και οι περιφέρειες έχουν την ευθύνη για την ανάπτυξη στον τομέα αυτό. Ένα μεγάλο μέρος του προγραμματισμού που έχει σημασία για το περιβάλλον πραγματοποιείται από τους δήμους και τις περιφέρειες. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή των Περιφερειών είναι σημαντικό να συζητεί τα θέματα αυτά και να ζητείται η γνώμη της όταν πρόκειται να ληφθούν αποφάσεις που αφορούν το περιβάλλον σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

4.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει ότι η Επιτροπή πρέπει να συνεχίσει την υποστήριξη προγραμμάτων και εκστρατειών αντί να επιδιώξει την υλοποίηση μιας βιώσιμης ανάπτυξης και της Agenda 21 με νομοθεσία. Είναι επίσης σημαντικό να δείχνει η Επιτροπή ότι λαμβάνει σοβαρά υπόψη θέματα σχετικά με την ανάπτυξη βιώσιμων πόλεων και πληθυσμιακών κέντρων, και να εντατικοποιήσει τις εργασίες της για το αστικό περιβάλλον. Μεταξύ άλλων, η ενίσχυση για κατάλληλα τοπικά και περιφερειακά προγράμματα πρέπει να αυξηθεί περαιτέρω στο πλαίσιο των υφιστάμενων χρηματοδοτικών οργάνων.

4.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει πλήρως τις διάφορες τοπικές περιφερειακές και εθνικές πρωτοβουλίες που λαμβάνονται στα κράτη μέλη για την ανάπτυξη τοπικών και περιφερειακών Agenda 21. Είναι σημαντικό να συνεχίσει η Επιτροπή τη διάδοση καλών πρακτικών και να υποστηρίξει τοπικές πρωτοβουλίες και δίκτυα. Είναι καθήκον των δήμων και των περιφερειών να αρχίσουν διάλογο και με τον τρόπο αυτό να κινήσουν σημαντικές διαδικασίες σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

4.4. Η σαφής ευθύνη που φέρουν οι ευρωπαϊκές περιφέρειες και δήμοι όσον αφορά τη στέγαση και την κατοικία, συνεπάγεται, κατά τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών, ότι η Επιτροπή πρέπει να επηρεάσει τις προπαρασκευαστικές εργασίες της ΕΕ πριν από τη Διάσκεψη Habitat II που θα πραγματοποιηθεί το 1996 στην Κωσταντινούπολη. Στις εθνικές αντιπροσωπείες που θα συμμετάσχουν στη Διάσκεψη αυτή πρέπει να συμμετέχουν και εκπρόσωποι των τοπικών και περιφερειακών αρχών.

Έχοντας υπόψη ότι λιγότερα από τα μισά κράτη μέλη της ΕΕ συμπεριέλαβαν εκπροσώπους του τοπικού και περιφερειακού επιπέδου στις εθνικές τους αντιπροσωπείες στην Προπαρασκευαστική Επιτροπή 3, είναι σημαντικό να εκδηλώσουν οι εκπρόσωποι της Επιτροπής των Περιφερειών στις εθνικές τους κυβερνήσεις το ενδιαφέρον τους για τη συμμετοχή εκπροσώπων του τοπικού και περιφερειακού επιπέδου στις εθνικές αντιπροσωπείες που θα σταλούν στη Διάσκεψη Habitat II στην Κωνσταντινούπολη.

4.5. Ένα από τα κυριότερα θέματα που θα συζητηθούν στη Διάσκεψη της Κωνσταντινούπολης θα είναι η εφαρμογή και η παρακολούθηση του εγγράφου «Αgenda Habitat». Ανεξάρτητα από την τελική απόφαση, είναι σημαντικό να λάβουν ενεργό ρόλο στη διαδικασία παρακολούθησης οι περιφερειακές και οι τοπικές αρχές. Τα κυριότερα καθήκοντα στο τοπικό και περιφερειακό επίπεδο θα αφορούν θέματα μεθόδων διαχείρισης των ανθρώπινων οικισμών και θα περιλαμβάνουν την υποβολή εκθέσεων σχετικά με την πρόοδο της εφαρμογής της «Αgenda Habitat» και τη διάδοση των βέλτιστων πρακτικών.

Βρυξέλλες, 12 Ιουνίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Pasqual MARAGALL i MIRA