ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM ( 83) 381 
 
 
 
Vol. 1983/ 0146 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation. 
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen 
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983, 
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003 
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit 
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5 
der genannten Verordnung freigegeben. 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
COΜ (83) 381 τελικό 
Βρυξέλλες, 27 Ιουνίου 1983 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ ΣΤΟΝ TOΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
(Ανα kίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο) 
COΜ (83) 381 τελικό 

ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
(Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο) 
1. Στη συνέχεια της συνόδου του Συμβουλίου των Υβουογών Ενεργείας στις 
21 Απριλίου 1983, η Επιτροπή εξέτασε με τους εμπειρογνώμονες των κρατών 
μελών τις σχετικές προτεραιότητες των διαφόρων υποτομέων του κοινοτικού 
προγράμματος επίδειξης που προτείνεται για τα πέντε επόμενα έτη, σε συ­
νάρτηση με τον αντίκτυπο τους στην πραγματοποίηση των στόχων της κοινο­
τικής στρατηγικής για την ενέργεια και λαμβανομένων υπόψη των εθνικών 
προγραμμάτων* Μετό από αυτήν την εξέταση που πραγματοποιήθηκε στις 24 
και 25 του περασμένου ΜαΤου και λαμβανομένου υπόψη του σκεπτικού,  nou 
ακολούθησε η Επιτροπή κατδ την επεξεργασία του πολυετούς κοινοτικού 
προγρόμματος για την ενέργεια, υπάρχουν στη συνέχεια οι συμπληρωματικές 
πληροφορίες που ζήτησε το Συμβούλιο όσον αφορό το πρόγραμμα επίδειξης. 
2. Τα επί μέρους προγράμματα επίδειξης στον τομέα της ενέργειας ενισχύονται 
σήμερα σε όλα τα κρότη μέλη.Παρ'όλα αυτό η έκταση και η ένταση της προσπά-
Βειας διαφέρουν πολύ από το ένα κρότος μέλος στο άλλο. Ορισμένα από τα 
εθνικό προγράμματα συνεχίζονται εδώ και πολλά έτη, αλλά μόλις τώρα 
άρχισαν. Πολλά «πΓ μέρους προγράμματα διεξάγονται στα πλαίσια προγραμμά­
των Ε και Α, επειδή η φάση της επίδειξης δεν διακρίνεται από τη φάση 
της Ε και Α. Η εθνική αντίσταση στα επί μέρους προγράμματα εξοικονόμησης 
ενέργειας τείνει να γενικευθεί, ενώ οι δραστηριότητες που σχετίζονται με 
τις πηγές εναλλακτικών μορφών ενεργείας και με την υποκατάσταση των υδρο­
γονανθράκων ποικίλλουν ανάλογα με τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών μορφών 
ενεργείας και με τα χαρακτηριστικά των εθνικών ενεργειακών καταστάσεων. 
Σε παράρτημα παρουσιάζεται συνοπτική έκθεση των συμπληρωματικών πληροφο­
ριών που έδωσαν τα κράτη μέλη σχετικά με τα εθνικά τους προγράμματα. 
3. Οι διάφοροι υποτομείς του κοινοτικού προγράμματος είναι αμέσου ενδια­
φέροντος για την πραγματοποίηση των στόχων της κοινοτικής στρατηγικής 
για την ενέργεια. 

- 2 -
Επιτρέπουν ειδικότερα: 
- τη βελτιστοποίηση της χρήσης των εθνικών και κοινοτικών πώρων του 
προΟπολογισμοΰ, 
- την καλύτερη κατανομή των τεχνολογικών και οικονομικών κίνδυνων, 
- την ευρεία διάδοση της πληροφόρησης, 
- τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για τις βιομηχανικές συνεργασίες 
και την επέκταση των αγορών, 
- τη διασφάλιση κάποιας αλληλεγγβης στην προσπάθεια ανάπτυξης των ενεργεια­
κών πάρων της Κοινότητας. 
4.1-1 εξέταση των υποτομέβν, που έγινε στις 24 και 25 Μα Του με τους εμπειρο­
γνώμονες των κρατών μελών, τα εθνικά προγράμματα που λήφθηκαν υπόψη και η 
εκτίμηση των υπηρεσιών της σχετικά με το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν . αυ­
τοί οι υποτομείς από ενεργειακή και βιομηχανική άποψη καθώς και από την 
άποψη της απασχόλησης, οδηγούν την Επιτροπή: 
- να επαναβεβαιώσει τη σημασία που έχει για την Κοινότητα, η συνέχιση και 
η εμβάθυνση της ενέργειας αμοιβαίας πληροφόρησης όσον αφορά το περιεχόμε­
νο τόσο των εθνικών όσο και των κοινοτικών προγραμμάτων επίδειξης, 
- να παράσχει συμπληρωματικές κατευθύνσεις αναφορικά με το πεδίο εφαρμογής 
του κοινοτικοί προγράμματος, 
- να παράσχει ενδείξεις για την εκτίμηση του βψους της απαιτουμένης  χρη­
ματοδότησης λαμβάνοντας υπόψη κυρίως τις προτεραιότητες που ήταν δυνατόν 
να διατυπωθοόν. 
5-.Η συζήτηση για τα εθνικά προγράμματα επίδειξης υπήρξε πολΰ χρήσιμη. Έδωσε 
την ευκαιρία να εκτιμηθούν καλύτερα οι προσπάθειες που αναλήφθηκαν από 
τα κράτη μέλη και η αλληλεπίδραση τους με το κοινοτικό πρόγραμμα. Εντούτοις, 
οι πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν (βλέπε παράρτημα) είναι ακόμα πολό γενικές 
και περιέχουν ελάχιστες ενδείξεις για τα μεμονωμένα επί μέρους προγράμματα 
και τα αποτελέσματα τους, γεγονός που καθιστά δόσκολη τη χρησιμοποίηση της 
πληροφόρησης, που έχει δοθεί, σαν σημείο αναφοράς στον καθορισμό των κατευ­
θύνσεων του κοινοτικοί προγράμματος. Η συζήτηση, εξάλλου, έφερε στην επιφά­
νεια σημαντικά κενά που υπάρχουν στην. κυκλοφορία τον πληροφοριών, που  αντι­
τίθενται στην πλήρη αποδοτικότητα των προσπαθειών που πραγματοποιήθηκαν τόσο 
στα εθνικά επίπεδα όσο και στην κοινοτική κλίμακα. 

-3-
β.Για  τη βελτίωση  της  ανταλλαγής  των πληροφοριών  , η  Επιτροπή προτείνει  τη 
δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού συντονισμοί,  το ίργο  του  οποίου, κατά 
τη διάρκεια  των  εξαμηνιαίων συναντήσεων,  θα συνίσταται  ι 
- στην αξιολόγηση  των  αποτελεσμάτων  που  λαμβάνονται  στα  πλαίσια  των  εθνικών 
και κοινοτικών προγραμμάτων .επίδειξης  και  στην εκτίμηση  και  ανάπτυξη 
των ενεργειών  για τη  διάδοση αυτών  των  αποτελεσμάτων, 
- στον καθορισμό, κατά συνέπεια,  των  συγκεκριμένων κατευθύνσεων  που  πρέπει 
να δοθούν  στα  δ ι άφορα προγράμματα· 
Οι συναντήσεις αυτές  θα πραγματοποιούνται αντίστοιχα  στη  διάρκεια  του  πρώ­
του τριμήνου  και το  φθινόπωρο κάθε έτους.Τα πορίσματα τους  θα τίθενται 
υπόψη  του  Συμβουλίου  τον  Υπουργών Ενεργείας. 
7.*0πως άλλωστε  και το  Συμβούλιο,  η Επιτροπή κρίνει  ότι το  πεδίο εφαρμογής 
των κανονισμών  που  υπάρχουν  στα  έγγραφα  5922/83 και 5923/83 θα  έπρεπε  να 
μη μεταβληθεί. Εντούτοις,  η εξέταση  των  διαφόρων υποτομέων, στην οποία 
προέβη,  την  οδηγεί  να  αξιολογήσει  με τον  ακόλουθο τρόπο  τη σημασία  που 
«ρέπει  να  τους δοθεί  με τις  σημερινές συνθήκες: 
• Παραμένουν μεγάλου ενδιαφέροντος: 
- η ηλιακή θέρμανση  (οι  διαφορές στις απόψεις  που  εκφράστηκαν έχουν σχέση 
μόνο  με τη  σημασία  που  πρέπει  να  δοθεί στις διάφορες τεχνολογίες  και 
στους διάφορους "τόπους" εκμετάλλευσης  της  ηλιακής ενέργειας ("ενεργη­
τικός, παθητικός")  και θα  πρέπει  να  μπορούν  να υπερπηδηθούν σύμφωνα  με 
τα αποτελέσματα  των  προσκλήσεων υποβολής προσφορών)* 
- η βιομάζα (εξαιρουμένων  των  καλλιεργειών  για την  παραγωγή ενέργειας)* 
- η αιολική ενέργεια* 
- τα  στερεά καύσιμα, τόσο Οσον αφορά  τις  τεχνικές καύσης  Οσο και την  αεριο­
ποίηση  και την  υγροποίηση. 
β Πρέπει  να  συνεχιστούν,  με παράλληλη εστίαση τους  σε οριαρένα θέματα,  οι 
προσπάθειες  που  αφορούν: 
- τη  γεωθερμική ενέργεια, Οσον αφορά  την  επίδειξη ορισμένων τεχνολογιών 
(για παράδειγμα επανέγχυση, αντλίες,.,.)* 
- την  εξοικονόμηση ενέργειας στους βιομηχανικούς τομείς.  Η προσοχή  θα πρέπει 
να οτοαφεί στις βιομηχανίες  που  υπόσχονται  τα περισσότερα  σε θέματα  εξοι-
κονβμησης* 

-4-
-την εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια. Η χρηματοδότηση που έχει σχέση  μ' αυ­
τήν πρέπει να αναθεωρηθεί προς τα κάτω για τα τρία επόμενα χρόνια με  ενδε­
χόμενη μείωση με την πάροδο του χρόνου, υπό τον όρο όπαρξης πλήρους διαό-
γβ.ιας των απστελεσμβτον των εθνικών προγραμμάτων* 
-τη βιομηχανία της ενέργειας. Αυτός ο υποτομέας θα πρέπει να ενισχυθεί με τον 
υποτομέα "θερμότητα". Οι προσπδθειες θα πρέπει να αναφέρονται σε ορισμένα 
σημαντικό επί μέρους προγρόμματα σχετικό με την αποθήκευση και, σε μικρότερο 
βαθμδ, με τη μεταφορά της θερμότητας. 
8·,Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι σε τρείς υποτομείς πρέπει να συνεχιστεί η προσπά­
θεια ώστε να συγκεντρωθούν περισσότερο λεπτομερειακά στοιχεία γνώσεων που να 
αναφέρονται ιδίως στο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η επίδειξη.σε σχέση 
μ'αυτοάς. 
Πρόκειτα ι: 
- για την εξοικονόμηση ενέργειας στις μεταφορές" 
- για τη διείσδυση της ηλεκτρικής ενέργειας* 
- για τους μικρής κλίμακας υδροηλεκτρικούς σταθμοός (που κίνησαν εντούτοις 
το ενδιαφέρον ορισμένων αντιπροσωπειών). 
Γι'αυτοός τους υποτομείς η Επιτροπή προτίθεται να ζητήσει τη γνώμη προσωπικο­
τήτων με καθιερωμένη στο ευρωπαϊκό επίπεδο φήμηι ώστε να είναι σε θέση να 
εκτιμήσουν καλύτερα τις ανάγκες σ'αυτοός τους τομείς. 
9.Τελικά, η συζήτηση που πραγματοποιήθηκε, με πρωτοβουλία της Επιτροπής, για 
τα εθνικά προγράμματα επίδειξης υπήρξε πολό χρήσιμη. Έδωσε την ευκαιρία για 
μια σε βάθος εκτίμηση των προσπαθειών που ανέλαβαν τα κράτη μέλη και το 
συσχετισμό τους με το κοινοτικό πρόγραμμα. 
Εξάλλου, η εξέταση αυτή επέτρεψε να διαφανεί η σκοπιμότητα προσαρμογής του 
εόρους των προσπαθειών που χρειάζεται να διεξαχθοόν στο κοινοτικό επίπεδο, 
για να ενισχυΒεί η αποτελεσματικότητα τους και να υπάρξει μεγαλύτερη συνάφεια 
με τα εθνικά προγράμματα· 
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η καθυστέρηση που μεσολάβησε στη λήψη απόφασης, 
επηρεάζει αρνητικά  το;>. πεδίο τον κοινοτικών δραστηριοτήτων, από τη στιγμή, 
εξάλλου, που αναπτύσσονται εθνικές δραστηριότητες, και κινδύνευε  ι να ζημιώσει 
σε μικρό χρονικό διάστημα τους στόχους της κοινοτικής ενεργειακής στρατη­
γικής. 

.β-
10.Με βάση τα στοιχεία που προαναφέρθηκαν,η Επιτροπή" κρίνει ότι με  κανονι­
κές συνθήκες και με επιφύλαξη τον εξουσιών που έχουν δοθεί στην αρμοδία 
για τον προϋπολογισμό  αρχή, η εκτίμηση του όψους της χρηματοδότησης 
που χρειάζεται θα μπορούσε σήμερα να κατανεμηθεί με τον ακόλουθο τρόπο: 
Εναλλακτικές πηγές 170 εκατ. ΕΟΙ 
Εξοικονόμηση ενέργειας 
(συμπεριλαμβανομένης της θερμότητας) 140 εκατ. ΕΟΙ 
Υποκατάσταση υδρογονανθράκων 
(εξαιρουμένων της θερμότητας και της 
ηλεκτρικής ενέργειας) Β5 εκατ. ΕΟυ" 
Αεριοποίηση και υγροποίηση 95 εκατ. ΕΟΙ 
490 εκατ. ΕΟΙ 
Απ6 τα ποσό αυτό, ένα τμήμα ^'^δ εκατομμυρίων ΒΧ) το χρόνο θα πρέπει να 
παραμείνει αδιόθετο  όστε! 
- να καλΰψει ενδεχόμενες ανάγκες που θα προκόψουν από τα πορίσματα των 
προσωπικοτήτων στους οππίους σκοπεόει να καταφύγει η Επιτροπή όσον 
αφορά τους τρείς υποτομείς που αναφέρθηκαν στην προηγουμένη παράγρα­
φο θ* 
- να ενισχύσει ενδεχόμενα άλλους υποτομείς σε συνόρτηση με την εξέλιξη 
και τα αποτελέσματα των επί μέρους προγραμμάτων. 
0 τρόπος αυτός διάθεσης θα συζητηθεί μεταξΰ της Επιτροπής και των κρατών 
μελών κατά τη δεύτερη ετήσια συνάντηση συντονισμοί που προαναφέρθηκε 
στην παράγραφο 6. 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΕΘΝΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ 
(Συνάντηση της 24ης και 25ης ΜιΤου 1983) 
Συμπληρωματικές πληροφορίες εκ μέρους των κρατών μελών 
Κατά τη συνάντηση της 24ης και 25ης ΜαΤου 19Θ3 σχετικά με το πρόγραμμα 
επίδειξης για την ενέργεια, οι εθνικές αντιπροσωπείες έδωσαν συμπληρωματι­
κές πληροφορίες για τα εθνικά τους προγράμματα και συγκεκριμένα για τις 
εξελίξεις, τις κατευθύνσεις και τις αλλαγές που επήλθαν από τον Ιούνιο του 
19Β2,' ημερομηνία κατά την οποία η Επιτροπή είχε προβεί σε εξέταση των  εθνι­
κών προγραμμάτων επίδειξης με βάση τις πληροφορίες που τις είχαν τότε δια­
βιβαστεί (έγγρ. Απάντηση στα ερωτηματολόγια σχετικά με τα εθνικά προγράμμα­
τα επίδειξης στους τομείς της εξοικονόμησης ενέργειας και την εναλλακτική 
πηγή ενεργείας). 
Το σύνολο των πληροφοριών που ακολουθεί δόθηκε προφορικά στη συνάντηση 
ενώ δύο αντιπροσωπείες (Βέλγιο και Ηνωμένο Βασίλειο) τις συμπλήρωσαν με 
γραπτές σημειώσεις. 
Ηνωμένο Βασίλειο : Το βρετανικό και το κοινοτικό πρόγραμμα αλληλοσυμπλη­
ρώνονται με αποτέλεσμα να επέρχεται μια αμοιβαία τόνωση. 
Οι προτεραιότητες ορίζονται λαμβανομένων υπόψη του 
ελάχιστου προϋπολογισμού που κρίνεται αναγκαίος για 
μια δεδομένη ενέργεια, τον προθεσμιών που είναι 
αναγκαίες για την εισαγωγή μιας νέας τεχνολογίας και 
του δυναμικού για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών 
του Ηνωμένου Βασιλείου. 
- Εξοικονόμηση ενέργειας ι Πρόγραμμα 5 εκατομ. £/έτος 
(Θ,Β7 εκατομ.  ΕΟϋ). Συνολικά 230 βπί μέρους προγράμ­
ματα, από τα οποία τα 70 από τον Ιούλιο του 19Β2, 
περιλαμβάνονται όλοι οι υποτομείς, από τους οποίους 
οι 35 έδωσαν θετικά αποτελέσματα. 
Δημόσια επιδότηνη κατά 25  <$> που επιλέγεται να δοθεί με 
το κριτήριο η 1 ΕΟυ1 από το δημόσιο ταμείο να συνεπιφέ­
ρει οικονομία 5 ΕΟυ"/χρόνο. 
Οι ανταποκρίσεις ανέρχονται σήμερα σε 312. 

- 2 -
Τομείς με προτεραιότητα παραμένουν η βιομηχανία, τα 
κτίρια (ηλεκτρονικός έλεγχος και ρύθμιση) και οι μεταφορές. 
Τα enf μέρους προγράμματα που στηρίχθηκαν αντιπροσωπεύουν 
εξοικονόμηση ενεργείας  9 έως 10.000 ΤΙΑ/χρόνο. 
- Ανανεώσιμες μορφές ενεργεί ας : 
Το πρόγραμμα βρίσκεται σε ανάπτυξη και αποτελεί την ε­
πέκταση των προσπαθειών Ε  & Α που ολοκληρώθηκαν.  0 
προϋπολογισμός που προβλέπεται για το  1983-1984  είναι 
13 έως 14 εκατομ. £ (23-25 εκατομ. ECU). 
Ελάχιστα επί μέρους προγράμματα έφθασαν στο στάδιο της 
ωριμάτητας . Έμφαση δίνεται στον άνεμ ο (εγκατάσταση εκμετάλλευσης 
αιολικές ενέργειας  3 MW στις νήσους  Orkneye ) και στη  
γεωθερμική ενέργεια (υδροφόρα στρώματα και θερμά ξηρά 
πετρώματα).  Βα γίνει εκμετάλλευση γεωθερμικών πηγών 
στη νότια Αγγλία. 
- Βιομάζα : 
Επί μέρους προγράμματα μικρής εμβελείας παρά το γεγονός 
ότι ο τομέας  αυτός.ε  ίνα ι ο περισσότερα υποσχόμενος 
μακροπρόθεσμα. 
- Ηλιακή ενέργεια ι 
Μετρημένος προϋπολογισμός για την "παθητική" ηλιακή 
ενέργεια, μεκρότερο ενδιαφέρον για την "ενεργητική" 
ηλιακή ενέργεια. 
- Παλιρροϊκ ή ενέργεια  : 
Πολύ δαπανηρή. 
- Ενέργεια των κυμ άτων ! 
Βαίνει προς εγκατάλειψη. 
- Στερεά καύσιμ α : 
Ορισμένα επί μέρους προγράμματα στο στάδιο της εκμετάλ­
λευσης. 
Η επιδότηαη μπορεί να φθάσει το  50 °/α του επενδυτικού 
κόστους κβι ° προϋπολογισμός είναι  10 εκατ. ECU/χρόνο. 
Ελλάδα : Το ελληνικό και το κοινοτικά πρόγραμμα αλληλοσυμπληρώ­
νονται σε μεγάλο βαθμό. Η επιδότηση των επί μέρους 
προγραμμάτων επίδειξης μπορεί να φθάσει μέχρι και το 
65 °/ο, ενώ είναι μόνο  35 για τις βιομηχανικές επενδύσεις. 

- 2α -
Δεν υπάρχει καθορισμένος προϋπολογισμός, αλλά το  1982 
δαπανήθηκαν  6 εκατομ. ECU για την αιολική και την 
ηλιακή (παθητική και  φοτοβολταϊκή)  ενέργεια.  Στην Κρ^τη 
και τη Θάσο εγκαταστάθηκαν  15Q.00G φβτοΒολταΤκο f πΓνακες 
και ένα χωριό εξοπλίστηκε με σύστημα παθητικής ηλιακής 
ενέργειας. 
Οι όλλοι υποσχόμενοι τομείς αφορούν τη γεωθερμία (στη 
νησα Μήλο σταθμός ηλεκτροπαραγωγής  4 MW καθώς και άλλες 
τοποθεσίες που ευνοούν τη γεωθερμική εκμετάλλευση με 
στόχο τα 150 ΜΝ και η θερμότητα χαμηλής ενθαλπίας για 
τη θέρμανση  θερμοκηπίων),  τους υδροηλεκτρικούς σταθμούς 
μικρής κλίμακας και την αεροποίηση του λιγνίτη. Ένας 
μεσοπρόθεσμος στόχος είναι η σχεδόν καθολική κάλυψη 
της ζήτησης ηλεκτρικής ενεργείας με την υδροηλεκτρική 
ενέργεια και με την αεροποίηση του λιγνίτη. 

- 3 -
Γαλλία : Σε περίπτωση επιτυχίας οι τομείς εγκαταλείπονται, αυτή είναι 
η περίπτωση της εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια όπου η κατα­
νάλωση μειώθηκε από τους 2,3 ΤΙΠ/κατοικία στους 0,9 ΤΤΠ/κατοικία 
και στη βιομηχανία του ξύλου όπου όλοι οι χώροι θερμαίνονται 
με ξύλα. θα συμβεί το ίδιο προσεχώς στις γαλακτοκομικές βιομη­
χανίες (ανάκτηση της ενέργειας του ορρού του γάλακτος) στις 
οινοποιητικές βιομηχανίες και στις  ο ινοπνευματοποιΤες με την 
αξιοποίηση των πρώτων  υλών. 
Μικρή επιτυχία στην περίπτωση της ενεργητικής ηλιακής ενέργειας 
για τη θέρμανση των χώρων καθώς και στην περίπτωση της αιολικής 
ενέργειας. 
Για την εξοικονόμηση ενέργειας : προϋπολογισμός 85 εκατομ. ΡΡ 
(12,4 εκατομ. ΕΟυ") το 1980, 120 εκατομ. ΡΡ  (17,5 εκατομ. ΕΟΙ) 
το 1981, 200 εκατομ. ΡΡ  (29,2 εκατομ. ΕΟΙ) το 1982 και η 
ενίσχυση μπορεί να φθάσει το 40 έως 80  °/ο του κόστους των επί 
μέρους προγραμμάτων. 
Το 1981, οι κύριες θέσεις του προϋπολογισμού ήταν 15-20 εκατομ. 
ΡΡ (2,2-2,9  εκατομ. ΕΟϋ)για τις αντλίες θερμότητας, 16 εκατομ. 
ΡΡ (2,3 εκατομ. ΕΟϋ) για τη θερμομόνωση, 2,5 εκατομ. ΡΡ 
(3,65 εκατομ. ΕΟυ") για την ανάκτηση ενέργειας και 11 εκατομ. ΡΡ 
(1,6 εκατομ. ΕΟυ") για τις μετρήσεις. 
Η συνέχιση αυτής καθεαυτής της επίδειξης, είτε επιδοτείται είτε 
όχι, επιτυγχάνεται χάρη σε ένα πρόγραμμα ενισχύσεων της 2ης/ 
της 3ης επίδειξης της οποίας η 1η στέφθηκε με επιτυχία. Η πρώτη 
μπορεί να επιδοτηθεί μέχρι 60 ^ και οι επόμενες σε ποσοστό 
~- μεταξύ 20 και 40 % Η ενίσχυση για τη διάδοση των γνώσεων ισχύει 
επίσης για την απόκτηση υλικών υψηλής απόδοσης που επιτρέπουν 
εξοικονόμηση ενέργειας. 
Οι υποσχόμενοι τομείς εναλλακτικών μορφών ενέργειας αφορούν ι 
- την παθητική ηλιακή ενέργεια ι 
Μεγάλη προτεραιότητα. 0ι ρυΠμίσεις που ισχύουν σήμερα για τα 
νέα κτίρια λαμβάνουν ήδη υπόψη τους τη συμβολή της ηλιακής 
ενέργειας. Η Ευρώπη πρέπει να αφιερώσει ιδιαίτερη προσπάβεια 
έχοντας κατά νού τις Αναπτυσσόμενες χώρες. 

3α • 
- Παραγωγή θερμού ύδατος από την ηλιακή ενέργεια ι 
ΠισΓνες, νοσοκομεία, εργατικές κατοικίες (Η.Μ  ), χώροι 
κατασκήνωσης. 
ΦωτοβολταΤκή ενέργεια ι 
Ηλεκτροδότηση απομακρυσμένων τοποθεσιών, κατασκευή κυττάρων. 
- Βιομάζα » 
Πρόκειται για τη σημαντικότερη  πηγή. Το ξύλο, τα άχυρα και ο 
αραβόσιτος αντιπροσωπεύουν το 75 </0 και η απανθράκωση τους στα 
αυτόματα συστήματα θέρμανσης μπορεί να δώσει 5 Μ ΤΙΠ/χρόνο. 

- 4 -
- Γεωθερμική ενέργεια ι 
20 επι χει ρήσε ι  ς/χρόνο στην περιοχή του Παρισιού, που αντιστοιχεί 
σε 50.000 κατοικίες/χρόνο* άλλες επιχειρήσεις στην Αςρχϋ»1ηβ . 
(Μέγιστη επιδότηση 30 % + κεφάλαια εγγύησης για την πρώτη 
γαιώτρηση με ανώτατο όριο  15-20.000  ΡΡ/ΤΙΠ/χρόνο  (2.200-2.900  ΕΟΙ/ 
ΤΙΠ/χρόνο).  Το 19Θ0 ο προϋπολογισμός ήταν 3,7 εκατομ. ΡΡ (0,54 
εκατομ. ΕΟυ"). 
- Καύσιμα υποκατάστασης ι 
Οινόπνευμα - 3 πρότυπα επιμέρους προγράμματα από τα οττοΓα τα 2 
μελετώνται ακόμα. 
Γέρμαν ία  : Δεν υπάρχει ειδικό πρόγραμμα επίδειξης, αλλά στο σύνολο δαπάνης 
220 εκατομ. ΕΟυ/χρόνο για την Ε & Α, τα 40 έως 50 εκατομ. ΕΟυ" 
αντιστοιχούν σε επί μέρους προγράμματα επίδειξης όπως τα εννοεί 
η Κοινότητα. 
0 προΟπολογισμός του 19Β4 Οα είναι κατώτερος κατά 30 % από τον 
προϋπολογισμό του 1983, γεγονός που συνεπάγεται μια μείωση των 
μέσων που διατίθενται για συμμετοχή σε ένα κοινοτικό πρόγραμμα, 
Η έμφαση δίνεται στον καινοτομικό χαρακτήρα των επί μέρους 
προγραμμάτων που αφορούν τις μεγάλες αντλίες θερμότητας, τον 
άνεμο, τον άνθρακα και την  πλεονάζουσα·  θερμότητα.  'Οσον αφορά 
την ηλιακή ενέργεια, δίνεται ελαφρά προτεραιότητα στο φωταβολταΐκό 
της μέρος ενώ δεν δίνεται προτεραιότητα στο παθητικό μέρος. 0 
τομέας της εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια και στη βιομηχανία, 
αφού έφθασε στο στάδιο της ωριμότητας, αφέθηκε στις δυνάμεις της 
αγοράς. 
Το σημερινό πρόβλημα έγκειται στο να δοθεί ευκαιρία στη βιομηχανία 
για επενδύσεις στις νέες τεχνικές (γρηγορότερη διείσδυση στην αγορά 
και εν σειρά κατασκευή των  εξοπλισμών). 
Δανία ι "Οπως και στη Γερμανία δεν υπάρχει διαχωρισμός μεταξύ Ε & Α και 
επίδειξης. Η σημασία της βιομάζας έχει ελαττωθεί εξαιτίας του 
κακού επιπέδου της ποιότητας της Έρευνας και η Γεωθερμία εγκατα­
λείφθηκε επειδή τα αποτελέσματα της είναι αρνητικά και το κόστος 
πολύ υψηλό. 
Οι προτεραιότητες αφορούν ι 

- 4α -
- την παθητική ηλιακή ενέργεια, 
- την εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας ι επίκταση της 
εγκατάστασης μηχανών των 600 ΙΟΝ έως τα 2 ΜΝ, πραγματοποΓηση 
ελΓκων από ξύλο, 
- την υποκατάσταση του πετρελαίου ι άνθρακας ρευστοποιημένης 
στιβάδας. 

-5-
Βέλγιοι Δεν υπάρχει κεντρικά  δι ευθυνόμενο πρόγραμμα επίδειξης. Δεν 
υπάρχει a priori προτεραιότητα* οι προτάσεις γ fνονται δεκτές 
με βάση τις εγγενείς τους ιδιότητες. Δεν υπάρχουν επί μέρους 
προγράμματα σχετικά με την ενέργεια τον οκεανόν ή τη γεωθερμία 
υψηλής ενθαλπίας. Η κυβέρνηση έχει προτείνει ένα νόμο για την 
ενέργεια που περιλαμβάνει μεταξά άλλον την επίδειξη και τη διά­
θεση στα εμπόριο. Το κοινοτικό πρόγραμμα είναι σημαντικό για 
τις μικρές χώρες γιατί επιτρέπει προσβάσεις σε μεγαλύτερης κλί­
μακας επί μέρους προγράμματα* 
Προτείνεται το πρόγραμμα βάσης να είναι κοινοτικό και τα εθνικά 
προγράμματα να είναι συμπληρωματικά. Είναι πολύ νωρίς για να 
γίνει αξιολόγηση τον τρεχόντων επί μέρους προγραμμάτον. Η ενεργη­
τική ηλιακή ενέργεια εγκαταλείφθηκε και η έμφαση δίνεται σήμερα 
στη φοτοβολταΤκή και στην αιολική ενέργεια* 
Παρέχεται επίσης στήριξη στις ενέργειες που έχουν σχέση με τον 
άνθρακα (αεριοποίηση, υδρο  πυρόλυση,  καύση σε ρευστοποιημένη 
στιβάδα) με τη γεωθερμική ενέργεια και με την υδροηλεκτρική 
ενέργει α. : 
0 προϋπολογισμός του  1983 για το πρόγραμμα επίδειξης ανέρχεται 
περίπου σε  440 εκατομμύρια  FB (9,65  εκατομμύρια  ECU) που κατα­
νέμονται όπως ακολουθείι 
- Εξοικονόμηση ενέργειας^  120 εκατομμύρια  FB (2,63  εκατομμύρια  ECU) 
- Αν«νεέσιμ_ε£ μ^βφές_ενέργειας^ 
215 εκατομμύρια Π3  (4,7 εκατομμύρια  ECU) απέ τα οποία  16,3 
εκατομμύρια  FB (θ,36 εκατομμύρια  ECU) για τη φβτοβολταΤκή ενέρ­
γεια,  76 εκατομμύρια  FB (1,67  εκατομμύρια  ECU) για τη γεωθερμική 
ενέργεια,  21 εκατομμύρια  FB (0,46  εκατομμύρια  ECU) για την αι­
ολική ενέργεια,  100 εκατομμύρια  FB (2,19  εκατομμύρια  ECU) για 
την υδροηλεκτρική ενέργεια και  0,8 εκατομμύρια  FB (0,02  εκατομ­
μύρια  ECU) για την ηλιακή ενέργεια 
- ΑεοιοποίησίΊ κα_ι_ υγροποίησης  105 εκατομμύρια  FB (2,3 εκατομμύρια 
ECU). 
Για τα προσεχή δύο χρόνια προβλέπεται προϋπολογισμός παρομοίου 
ύψους. 
Ιρλανδία; Το εθνικό πρόγραμμα επίδειξης είναι πολύ παρεμφερές με το κοινο­
τικό πρόγραμμα και δίνεται μεγάλη δημοσία στη διάδοση τον γνώσεων. 
9 επί μέρους προγράμματα επίδειξης είχαν επιτυχία, από τα οποία 

-δο­
τά 2 αποπερατώθηκαν, αλλά δεν έχει γίνει ακόμα πλήρος η αξιο­
λόγηση τους. 
Η κυβερνητική ενίσχυση μπορεί να φθάσει το 33% του επενδυτικού 
κόστους συμπερι λαμβανομένου του κόστους τον μετρήσεαν. 
Η έμοαση δίνεται στην αιολική ενέργεια, στην υδροηλεκτρική ενέρ­
γεια και στην βιομάζα. Οι άλλοι τομείς προτεραιότητας αφορούν 
την εξοικονόμηση ενεργείας με τις αντλίες θερμότητας, τα κτίρια 
κατοικιών,  την πλεονάζουσα θερμότητα, τις ρευστοποιημένες  στι­
βάδες, την παθητική ηλιακή ενέργεια, τη γεβργία και αργότερα 
τις μεταφορές  (οινόπνευμα). 

6-
Πρόκειται στο σύνολο τους για μικρής κλίμακας επΓ μέρους 
προγράμματα και ο αντίστοιχος προϋπολογισμός είναι κατώτερος 
οπό 1 εκατομμύριο  £ (1,4 εκατομμύρια  ECU). 
Δεν υπάρχει καθορισμένος προϋπολογισμός για το  1983. 
Ιταλία! Ένα πρόγραμμα επίδειξης (εξοικονόμηση ενέργειας και ανανεώσι­
μες μορφές ενέργειας) που έχει υιοθετηθεί το ΜαΤο του  1982 
στο πλαίσιο του νόμου για την ενέργεια και αντλεί την έμπνευση 
του από το κοινοτικό πρόγραμμα μόλις άρχισε (διάταγμα του Ια­
νουαρίου 1983), 
Δεν υπάρχει προτεραιότητα ανά τομέα· Λαμβάνονται κυρίως υπόψη 
η ποιότητα τον επί μέρους προγραμμάτων και το ΰψος εξοικονόμη­
σης ενεργείας. 
Για την εξοικονόμηση ενεργείας υαέρχει  Wffå <*Vn χρηματοδότη­
ση επί μέρους προγραμμάτων που βελτιώνουν από ενεργειακή άποψη 
τις διαδικασίες κατασκευής και για τις ανανεώσιμες πηγές ενέρ­
γειας τη συνδυασμένη χρησιμοποίηση  2 ή περισσοτέρων από αυτές 
τις πηγές ή τη χρησιμοποίηση μιας συμβατικής και μιας ανανεώ­
σιμης πηγής. 
Οι εν λόγο εναλλακτικές πηγές είναι η ηλιακή ενέργεια, η βιο­
μάζα, η γεωθερμική ενέργεια, η αιολική ενέργεια και οι μικρής 
κλίμακας υδροηλεκτικοί  σταθμοί.  0 προϋπολογισμός ανέρχεται σε 
51 δισεκατομμύρια  Lires , δηλαδή  40 εκατομμύριο:  ECU (7,7 
εκατομμύρια  ECU το 1982, 16  εκατομμύρια  ECU το 1983 και 16 
εκατομμύρια  ECU τα 1984). 
Η κυβερνητική ενίσχυση μπορεί να φθάσει τα  50% και δεν προστί­
θεται στην κοινοτική στήριξη. 
Λουξεμβούργο ! Δεν υπάρχει πρόγραμμα επίδειξης, αλλά  15 τρέχοντα επί μέρους 
προγράμματα που αντιπροσωπεύουν ποσό  10 εκαταμμύριον  FL (0,22 
εκατομμύρια  ECU) στους τομείς} 
- της ανάκτησης ενεργείας, 
- τον αντλιών θερμότητας, 
- της ηλιακής ενέργειας. 
Οι ενισχύσεις δεν προστίθενται σ'εκείνες του κοινοτικού προ­
γράμματος. 

-6α-
Κάτω Χόρεςΐ Τα ολλανδικό πρόγραμμα «ίναι παρεμφερές με-το κοινοτικό πρό­
γραμμα με 25% μη επιστρεπτέα ενίσχυση και 25% επιστρεπτέα σο 
περίπτωση επιτυχίας. 
Δεν υπάρχει αλλαγή στα προγράμματα από τον περασμένο χρόνο. 

-7· 
Οι προτεραιότητες αφορούνι 
- την εζβι)^γόμηση_8ν£ργ*ιας_οτα_κτΓ£ια  K«J_ στη, ^ιομ^χανΤα^ 
Τα 1562 σε σανολο 150 προτάσεων επελέγησαν κάπου πενήντα 
που αφορούσαν σχεδόν όλους τους τομείς* 
- τον 'Ανεμο (ηλεκτρική  ενέργεια)* 
- την Ηλιακή ·νέργεια* 
- τις Εναλλακτ2κές_πηγέςχ  όπου το 50% περίπου των επί μέρους 
προγραμμάτων έχουν σχέση  με την ηλιακή ενέργεια  (16 το 1982 
από τα οπο ία τα β ολοκληρώθηκαν)  και το 25% με την  αιολική 
ενέργεια (10 επί μέρους προγράμματα,  από τα οποία κανένα 
δεν αποπερατώθηκε)* ορισμένα  επί μέρους προγράμματα αναφέ­
ρονται στις ρευστοποιημένες στιβάδες  και δεν υπάρχει γεωθερ­
μικό επί μέρους πρόγραμμα. 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ  ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ! ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΟΜΟΝΟΝ 
(Βρυζίλλκς,  24 και 23 ΜαΤου 1983) 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ  ΤΩΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΟΝ 
Όνομα 
κ. R. FABRY Β 
κ· P. BE BEDS8CHER Β 
κ.' W. NOSTERT ΒΚ 
κ. Q. EE3ENBEISS D 
κ. F. WALTER Β 
κ. W. JAEQER Β 
κ· R. STUTZKANN  (1η μέρα) F 
Κα. L. SIN F 
Κα. . I. BAUDELAIRE F 
κ. Β. OACBTEAU F 
κ. C. VLACHOULIS GR 
Κα.. Ε. B0RO QR 
κ. κ. scan TRL 
κ· GRAHAM (2η μέρα) TJRL 
κ. Α. REGA I 
κ. UQUSCIOVI  (2η μέρα) I 
κ. R. BECKER  (1 Π μέρα) LUX 
κ. Ε. JONES PARRT OB 
κ. H.J. BURROUGHS SB 
κ· SOHOOSTBA IL Αντιπροσωπείες  
Admin. Energie 
Servioe Conservation Energies 
MOviμη αντιπροσοπεία 
BMFT (Υπουργείο  Έρευνας και  Τεχνολογίας) 
BMfi (Υπουργείο Οικονομικών) 
Μόνιμη αντιπροσβπεία 
Μόνιμη αντιπροσοπεία 
MIRE (Υπουργείο Βιομηχανίας  & Έρευνας) 
HIRE 
MIRK 
Υπουργείο Ενεργείας 
Μόνιμη αντιπροσοπεία 
Department  Industry  and Energy 
Μόνιμη αντιπροσοπεία 
Minietero  Industrie 
Μόνιμη αντιπροσοπεία 
Minietere  de l'Energie 
Μόνιμη αντιπροσοπεία 
Department  of Energy 
Minieterie  van Eoonomieohe  Zaken