[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 16.5.2006

SEC(2006) 596

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΡΟΥΜΑΝΙΑ Έκθεση παρακολούθησης Μαΐου 2006

{COM(2006) 214 τελικό}

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΡΟΥΜΑΝΙΑ Έκθεση παρακολούθησης Μαΐου 2006

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 4

2. ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ 5

2.1. Γενική αξιολόγηση 14

3. Οικονομικά κριτήρια 15

3.1. Γενική αξιολόγηση 20

4. ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΡΡΕΟΥΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗΣ 20

4.1. Κεφάλαια του κεκτημένου 21

4.1.1. Κεφάλαιο 1: Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων 21

4.1.2. Κεφάλαιο 2: Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων 22

4.1.3. Κεφάλαιο 3: Ελευθερία παροχής υπηρεσιών 22

4.1.4. Κεφάλαιο 4: Ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων 24

4.1.5. Κεφάλαιο 5: Εταιρικό δίκαιο 25

4.1.6. Κεφάλαιο 6:Πολιτική ανταγωνισμού 25

4.1.7. Κεφάλαιο 7: Γεωργία 27

4.1.8. Κεφάλαιο 8: Αλιεία 31

4.1.9. Κεφάλαιο 10: Φορολογία 32

4.1.10. Κεφάλαιο 13: Κοινωνική πολιτική και απασχόληση 33

4.1.11. Κεφάλαιο 15: Βιομηχανική πολιτική 35

4.1.12. Κεφάλαιο18: Εκπαίδευση και κατάρτιση 36

4.1.13. Κεφάλαιο 20: Πολιτική για τον πολιτισμό και τα οπτικοακουστικά μέσα 36

4.1.14. Κεφάλαιο 21: Περιφερειακή πολιτική και συντονισμός των διαρθρωτικών μέσων 37

4.1.15. Κεφάλαιο 22: Περιβάλλον 38

4.1.16. Κεφάλαιο 24: Συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων 40

4.1.17. Κεφάλαιο 25: Τελωνειακή ένωση 44

4.1.18. Κεφάλαιο 28: Δημοσιονομικός έλεγχος 45

4.2. Μετάφραση του κοινοτικού κεκτημένου στη ρουμανική γλώσσα 47

4.3. Γενική αξιολόγηση 47

1. Εισαγωγή

Οι διαπραγματεύσεις προσχώρησης με τη Ρουμανία ολοκληρώθηκαν με επιτυχία το Δεκέμβριο του 2004. Τον Απρίλιο του 2005 υπεγράφη η συνθήκη προσχώρησης. Η συνθήκη αυτή κυρώθηκε ήδη από τη Ρουμανία και 14 κράτη μέλη. Η συνθήκη προβλέπει την προσχώρηση της Ρουμανίας την 1η Ιανουαρίου 2007 εκτός εάν το Συμβούλιο αποφασίσει, μετά από σύσταση της Επιτροπής, την αναβολή της μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2008.

Μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε ότι θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί από κοντά την προετοιμασία και την πρόοδο της χώρας και, για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις για την πορεία της Ρουμανίας προς την προσχώρηση που θα συνοδεύεται από συστάσεις, εφόσον είναι απαραίτητο.

Η πρώτη έκθεση της Επιτροπής υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2005. Στην έκθεση αυτή είχε διαπιστωθεί ότι η Ρουμανία είχε πραγματοποιήσει ήδη σημαντική πρόοδο στην προετοιμασία της προσχώρησής της. Επίσης, είχε προσδιοριστεί ένας αριθμός τομέων που απαιτούσαν περαιτέρω προσπάθειες για την ολοκλήρωση της προετοιμασίας. Η Επιτροπή αποφάσισε να εντείνει τις δραστηριότητες παρακολούθησης και να υποβάλει νέα έκθεση την άνοιξη του 2006.

Στην παρούσα έκθεση συνοψίζονται οι προετοιμασίες προσχώρησης της Ρουμανίας, με ιδιαίτερη έμφαση σε τομείς που απαιτούν περαιτέρω βελτίωση βάσει των τριών κριτηρίων προσχώρησης της Κοπεγχάγης. Συνεπώς, η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει τρία βασικά μέρη:

- Στο πρώτο μέρος αξιολογούνται τα πολιτικά θέματα που απαιτούσαν περαιτέρω βελτιώσεις.

- Στο δεύτερο μέρος αξιολογούνται τα οικονομικά θέματα που απαιτούσαν περαιτέρω βελτιώσεις.

- Στο τρίτο μέρος αξιολογείται η πρόοδος της Ρουμανίας όσον αφορά την εφαρμογή των δεσμεύσεων και των απαιτήσεων που απορρέουν από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης.

Στην έκθεση παρουσιάζεται η πρόοδος που έχει συντελεστεί από τον Οκτώβριο του 2005 και επισημαίνονται οι ελλείψεις που παρουσιάζουν οι πολιτικές, η νομοθεσία και τα μέτρα εφαρμογής που θα πρέπει ακόμη να καλυφθούν. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή εξετάζει, σε χωριστή ανακοίνωση που συνοδεύει την παρούσα έκθεση, κατά πόσο είναι απαραίτητο να συσταθεί η τυχόν αναβολή της ημερομηνίας προσχώρησης.

Η παρούσα έκθεση παρουσιάζει την κατάσταση στα τέλη Απριλίου 2006. Στηρίζεται σε ένα ευρύ φάσμα πηγών. Η Ρουμανία είχε κληθεί να χορηγήσει πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση της ετοιμότητάς της. Η έκθεση στηρίζεται επίσης σε πληροφορίες που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης και σε αξιολογήσεις ομοτίμων[1] που πραγματοποιήθηκαν με σκοπό να εκτιμηθούν οι διοικητικές ικανότητες της Ρουμανίας σε συγκεκριμένους τομείς. Επίσης λήφθηκαν υπόψη οι διαβουλεύσεις του Συμβουλίου και οι εκθέσεις[2] και τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή στηρίχθηκε επίσης κατά περίπτωση σε αξιολογήσεις που πραγματοποιήθηκαν από διάφορους διεθνείς οργανισμούς, διεθνή πιστωτικά ιδρύματα και μη κυβερνητικές οργανώσεις.

2. ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

Εισαγωγή

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Ρουμανία πληροί τα πολιτικά κριτήρια για να καταστεί μέλος της ΕΕ και η διαπίστωση αυτή ισχύει χωρίς διακοπή από το 1997.

Σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να αξιολογηθούν ορισμένοι τομείς στους οποίους, όπως διαπιστώθηκε στην έκθεση παρακολούθησης του Οκτωβρίου, απαιτείται η επίτευξη περαιτέρω προόδου. Προσδιορίστηκαν εννέα τέτοιοι τομείς. Αφορούν τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, την αποτελεσματική εφαρμογή της μεταρρύθμισης του δικαστικού συστήματος, την καταπολέμηση της διαφθοράς, την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, την κακομεταχείριση ατόμων υπό κράτηση και τις συνθήκες διαβίωσης στις φυλακές, την προστασία των παιδιών, το σύστημα περίθαλψης των ατόμων με αναπηρίες και των ατόμων με ψυχικά νοσήματα, την αποτελεσματική επιστροφή των περιουσιών και την προστασία και ενσωμάτωση των μειονοτήτων.

Στο τμήμα αυτό αξιολογούνται, σε κάθε ένα από τους ανωτέρω τομείς, οι εξελίξεις που σημειώθηκαν μετά την έκθεση του Οκτωβρίου του 2005 και ο βαθμός ετοιμότητας της Ρουμανίας ενόψει της προσχώρησης.

Δημόσια διοίκηση

Από την έκθεση του Οκτωβρίου του 2005, διαπιστώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Η κυβέρνηση εξακολούθησε να θεσπίζει μέτρα για τη βελτίωση των μηχανισμών διαμόρφωσης των πολιτικών και συντονισμού. Δημοσιεύθηκε εγχειρίδιο για την προετοιμασία των προτάσεων δημόσιας πολιτικής στο οποίο καθορίζονται οι διαδικασίες για την ανάλυση των επιπτώσεων. Λήφθηκαν μέτρα για τη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών της κυβέρνησης.

Η διαδικασία αποκέντρωσης συνεχίστηκε: η Βουλή ψήφισε δύο νόμους το Μάιο του 2006 για την προώθηση της αποκέντρωσης ορισμένων εξουσιών, πόρων και δαπανών του προϋπολογισμού. Στα τέλη του 2005. η κυβέρνηση αποφάσισε με έκτακτο διάταγμα τη μεταρρύθμιση του θεσμού του νομάρχη. Στη θέση του νομάρχη θα διορίζονται πλέον υψηλόβαθμοι δημόσιοι υπάλληλοι και όχι πρόσωπα που επιλέγονται με βάση πολιτικά κριτήρια. Δεν θα υπάρχει δυνατότητα παράλληλης σταδιοδρομίας σε πολιτικά κόμματα.

Ο νόμος για το καταστατικό των δημοσίων υπαλλήλων επρόκειτο να αναθεωρηθεί από τη βουλή τον Μάιο. Διευκρινίζονται το καταστατικό, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των δημοσίων υπαλλήλων και αποκεντρώνονται οι διαδικασίες πρόσληψης για τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τα επιμέρους υπουργεία. Επίσης συντελεί στην απολιτικοποίηση της δημόσιας διοίκησης με την ανάθεση της ευθύνης για το διορισμό υψηλόβαθμων δημοσίων υπαλλήλων σε μια ειδική επιτροπή. Συγκροτήθηκε επίσης μια ειδική μονάδα στο υπουργείο οικονομικών για να εξασφαλιστεί ο καλύτερος συντονισμός των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων για τη διαχείριση των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Όσον αφορά τη χάραξη πολιτικών, η νομοθεσία εξακολουθεί να διαβιβάζεται στη Βουλή χωρίς αξιολόγηση όλων των επιπτώσεων ή της διοικητικής ικανότητας που απαιτείται για την εφαρμογή της. Όσον αφορά τη νομοθετική διαδικασία, η κυβέρνηση εξακολουθεί να προσφεύγει σε «έκτακτα διατάγματα» για τη θέσπιση νόμων. Από τις 30 Σεπτεμβρίου ώς τις 15 Μαρτίου εκδόθηκαν 90 τέτοια νομοθετήματα. Αυτό ενισχύει την εξουσία της κυβέρνησης εις βάρος της Βουλής και μειώνει τη διαφάνεια της νομοθετικής διαδικασίας. Η παρούσα αναθεώρηση της μισθολογικής κλίμακας του δημόσιου τομέα και της διάρθρωσης των σταδιοδρομιών αποτελεί θέμα ιδιαίτερης σημασίας στον τομέα της επαγγελματικής ηθικής. Ο συντονισμός της γενικής εκπαίδευσης παρουσιάζει αδυναμίες.

Συνολικά, πραγματοποιήθηκε πρόοδος στον τομέα της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης και θα πρέπει να επιταχυνθεί ο σημερινός ρυθμός της μεταρρύθμισης.

Δικαστικό σύστημα

Μετά την έκθεση του Οκτωβρίου 2005, συντελέστηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Συνεχίστηκε η εφαρμογή της στρατηγικής και του σχεδίου δράσης για τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος. Τον Οκτώβριο του 2005, εκδόθηκαν διατάξεις για την οργάνωση και τη λειτουργία ειδικευμένων τμημάτων δικαστηρίων και ομάδων δικαστών Το Δεκέμβριο του 2005, εκδόθηκε νόμος για τη διευκόλυνση των ατόμων με χαμηλά εισοδήματα να κάνουν χρήση των δικαστικών επιμελητών για την εφαρμογή δικαστικών αποφάσεων. Τη στιγμή αυτή συντελείται σημαντική αναθεώρηση του συστήματος νομικής βοήθειας. Ο αριθμός των υποθέσεων που εκκρεμούν ενώπιον του τμήματος αστικών υποθέσεων του ανώτερου δικαστηρίου μειώθηκε από 8.569 το Σεπτέμβριο του 2005 σε 6.126 στα τέλη του Φεβρουαρίου 2006.

Σε όλη τη χώρα εξακολούθησε να λειτουργεί το σύστημα τυχαίας ανάθεσης υποθέσεων σε δικαστές. Αυτό συνέβαλε στην καταπολέμηση της διαφθοράς και στην ενίσχυση της αμεροληψίας των δικαστών και των αποφάσεων.

Για να εξασφαλιστεί η πιο ομοιόμορφη ερμηνεία της νομοθεσίας και η ασφάλεια του δικαίου, τα εφετεία μπορούν τώρα να παραπέμπουν αστικές προσφυγές στο Ανώτερο Δικαστήριο. Όλα τα εφετεία, τα δικαστήρια και οι εισαγγελίες καθώς και όλα τα πρωτοβάθμια δικαστήρια έχουν τώρα ηλεκτρονική πρόσβαση στη νομοθεσία. Από το Μάρτιο του 2006, η πλειοψηφία των δικαστηρίων έχει πρόσβαση στην ηλεκτρονική μορφή της εφημερίδας της κυβερνήσεως. Τον Ιανουάριο του 2006, καταργήθηκε η γενική διεύθυνση προστασίας και καταπολέμησης της διαφθοράς, που αποτελούσε την παραστρατιωτική υπηρεσία ασφάλειας του υπουργείου δικαιοσύνης.

Το Ανώτατο Συμβούλιο του Δικαστικού Σώματος (CSM), είναι υπεύθυνο για την εξασφάλιση της ανεξάρτητης και αποτελεσματικής λειτουργίας των δικαστηρίων. Προβλέπει συνολικά 234 θέσεις, από τις οποίες 183 έχουν επί του παρόντος καλυφθεί και ο λειτουργικός προϋπολογισμός για το 2006 έχει υπερδιπλασιαστεί σε 7,9 εκατ. ευρώ. Μετά το διορισμό του νέου προέδρου και αντιπροέδρου τον Ιανουάριο του 2006, η συνεργασία μεταξύ του δικαστικού σώματος και του υπουργείου δικαιοσύνης έχει βελτιωθεί. Το τμήμα επιθεώρησης του CSM περιλαμβάνει πλέον 50 θέσεις, από τις οποίες 18 έχουν καλυφθεί και τα κριτήρια για την πρόσληψη των επιθεωρητών έχουν συμφωνηθεί. Το CSM έχει σχεδιάσει ένα σύστημα που αποδίδει ένα και μόνο αριθμό καταχώρησης σε κάθε υπόθεση έτσι ώστε να καθίσταται δυνατή η συγκέντρωση ακριβών στατιστικών και η αποτελεσματική κατανομή των πόρων. Το σύστημα λειτουργεί σε πιλοτική βάση σε ορισμένα δικαστήρια του Βουκουρεστίου και σχεδιάζεται να καταστεί πλήρως λειτουργικό σε όλη τη χώρα μέχρι τα τέλη του 2006.

Η αύξηση του προϋπολογισμού στον δικαστικό τομέα συνεχίστηκε. Το Νοέμβριο του 2005, ο αρχικός προϋπολογισμός για το έτος αυτό αυξήθηκε κατά 18% σε 362 εκατ. ευρώ. Ο προϋπολογισμός του 2006 αυξήθηκε περαιτέρω σε 403 εκατ. ευρώ. Οι καθυστερήσεις στην πληρωμή των μισθών των δικαστών, των εισαγγελέων και των δικαστικών υπαλλήλων αποκαταστάθηκαν πλήρως το Νοέμβριο του 2005. Όσον αφορά την επιμόρφωση, τόσο ο προϋπολογισμός για το 2006 του Εθνικού Ινστιτούτου του Δικαστικού Σώματος (INM) όσο και της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Υπαλλήλων αυξήθηκαν κατά περίπου 35%. Οργανώθηκαν διαγωνισμοί για διαγωνιζόμενους με σημαντική νομική εμπειρία και το διετές πρόγραμμα του INM προβλέπεται να παραμείνει ο σημαντικότερος δίαυλος πρόσβασης στη σταδιοδρομία του δικαστή ή του εισαγγελέα. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται οι κομματικοί διορισμοί. Περαιτέρω πρόοδος συντελέστηκε στην πλήρωση των κενών θέσεων του συστήματος δικαστηρίων και τη στιγμή αυτή υπάρχουν περίπου 380 κενές θέσεις για δικαστές έναντι 439 τον Οκτώβριο του 2005 και περίπου 220 για δικαστικούς υπαλλήλους έναντι 326. Τον Ιανουάριο του 2006, η κυβέρνηση ενέκρινε κονδύλια για 200 πρόσθετους διοικητικούς υπαλλήλους δικαστηρίων και 500 πρόσθετους υπαλλήλους στα γραφεία των εισαγγελέων. Όλες οι θέσεις των οικονομικών διαχειριστών εφετείων έχουν πλέον πληρωθεί.

Οι γενικές εργασιακές συνθήκες στα δικαστήρια έχουν βελτιωθεί. Έχει θεσπιστεί ένα εθνικό πρόγραμμα για την ανακαίνιση εννέα δικαστηρίων και τον Ιανουάριο του 2006 υπεγράφη η σύμβαση για την ανακαίνιση άλλων 25 δικαστηρίων μέχρι το 2010. Τον Ιανουάριο του 2006, υπεγράφη η σύμβαση για την προμήθεια 15.000 υπολογιστών για σταθμούς εργασίας και σχετικού εξοπλισμού ΤΠ για το δικαστικό σύστημα, το σύνολο σχεδόν των οποίων εγκαταστάθηκε τον Μάρτιο του 2006 και σχεδιάζεται να συνδεθεί μέσω ασφαλούς δικτύου μέχρι τον Ιούλιο του 2006.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Από τα 14 εκλεγμένα μέλη του CMS οκτώ εξακολουθούν να εργάζονται μόνο με μερική απασχόληση παρά την ευθύνη τους να εκπροσωπούν όλους τους δικαστές και τους εισαγγελείς της Ρουμανίας. Έξι από αυτούς αντιμετωπίζουν δυνητικές συγκρούσεις συμφερόντων σε πειθαρχικά θέματα, δεδομένου ότι κατέχουν ηγετικές θέσεις σε δικαστήρια ή γραφεία εισαγγελέων. Θα πρέπει να ενισχυθεί περισσότερο ο ρόλος του CMS όσον αφορά τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης των δικαστηρίων και των γραφείων εισαγγελέων, την εφαρμογή πειθαρχικών διαδικασιών, τον έλεγχο της ποιότητας των αποφάσεων και τον έλεγχο της απόλυτης τήρησης των αντικειμενικών κριτηρίων για την πρόσληψη ειρηνοδικών και του προσωπικού του CMS. Η μεταρρύθμιση του συστήματος νομικής βοήθειας θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή. Απαιτείται μεγαλύτερος εξορθολογισμός των δικονομικών κωδίκων. Θα πρέπει να γίνεται ευρύτερη χρήση των εναλλακτικών μηχανισμών διακανονισμού των διαφορών. Η διαχείριση των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων στα δικαστήρια και τις εισαγγελίες θα πρέπει να βελτιωθεί περαιτέρω. Εξακολουθούν να υπάρχουν 600 περίπου κενές θέσεις εισαγγελέων έναντι 588 κενών θέσεων τον Οκτώβριο του 2005. Οι ανάγκες επιμόρφωσης εξακολουθούν να είναι μεγάλες και ιδίως για τους δικαστές, τους εισαγγελείς και τους δικαστικούς υπαλλήλους που έχουν ήδη προσληφθεί. Η συνεκτική ερμηνεία της νομοθεσίας σε όλα τα επίπεδα των δικαστηρίων δεν είναι ακόμα πλήρως εξασφαλισμένη σε όλη τη χώρα.

Συνολικά, έχει συντελεστεί σημαντική πρόοδος στη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος, ιδίως όσον αφορά την ενίσχυση της διοικητικής υποδομής. Η Ρουμανία θα πρέπει να διατηρήσει το σημερινό ρυθμό στην εφαρμογή των δικαστικών μεταρρυθμίσεων για να εξασφαλιστούν περαιτέρω ορατά αποτελέσματα (βλέπε επίσης κεφάλαιο 24 – Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις) .

Μέτρα για την καταπολέμηση της διαφθοράς

Από την έκθεση του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Το Δεκέμβριο του 2005, καταργήθηκε η ετεροδικία των δικαστικών επιμελητών για ποινική δίωξη. Τον ίδιο μήνα, ψηφίστηκε ο νόμος για τη χορήγηση μη επιστρεπτέας επιχορήγησης για τη χρηματοδότηση σχεδίων βάσει σύμβασης από δημόσιους πόρους. Η κυβέρνηση παρουσίασε τροποποιήσεις του ποινικού κώδικα περιλαμβανομένων διατάξεων για την ποινική ευθύνη των νομικών προσώπων. Το Μάρτιο του 2006, η Βουλή ενέκρινε το νόμο με τον οποίο ο μεγαλύτερος οργανισμός για την καταπολέμηση της διαφθοράς, η Εθνική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς (PNA) μετατρέπεται στην Εθνική Διεύθυνση Καταπολέμησης της Διαφθοράς (DNA) στην οποία παρέχεται η εξουσία να πραγματοποιεί έρευνες σε όλες τις υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου περιλαμβανομένων κατηγοριών που αφορούν βουλευτές. Τον Απρίλιο του 2006, η κυβέρνηση πρότεινε νόμο για την τροποποίηση των σημερινών κανόνων χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων έτσι ώστε να καθίσταται υποχρεωτική η δημοσίευση στην εφημερίδα της κυβερνήσεως όλων των πηγών χρηματοδότησης. Από τον Οκτώβριο του 2005, η DNA, έπαυσε πλέον να ασχολείται με υποθέσεις διαφθοράς μικρής σημασίας και εστίασε την προσοχή της σε περιπτώσεις διαφθοράς μεσαίου και υψηλού επιπέδου. Από την έναρξη της θητείας του, ο νέος προϊστάμενος της DNA αξιολόγησε τις επιδόσεις εισαγγελέων και αξιωματούχων της δικαστικής αστυνομίας της DNA και εν συνεχεία 30 άτομα αποχώρησαν από τον οργανισμό. Προσλήφθηκαν 15 εισαγγελείς για την αντικατάστασή τους και επί του παρόντος υπάρχουν 32 κενές θέσεις από τις 345 που προβλέπονται για το προσωπικό. Ο προϋπολογισμός της DNA για το 2006 αυξήθηκε κατά 14%.

Η ποσότητα και η ποιότητα των μη κομματικών ερευνών σχετικά με κατηγορίες διαφθοράς υψηλού επιπέδου αυξήθηκαν αισθητά σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Από τον Οκτώβριο του 2005, η DNA πραγματοποίησε έρευνες σχετικά με 14 υψηλά ιστάμενες πολιτικές προσωπικότητες από την αντιπολίτευση και τα κυβερνώντα κόμματα συνασπισμού τα οποία είτε συμμετέχουν είτε είχαν συμμετάσχει σε υπουργικό συμβούλιο ή ήταν βουλευτές. Οι έρευνες αυτές οδήγησαν μέχρι στιγμής στην απαγγελία τεσσάρων ποινικών κατηγοριών. Ορισμένες από τις έρευνες αυτές κινήθηκαν με βάση τις δηλώσεις περιουσιακών στοιχείων περίπου 100.000 δημοσίων υπαλλήλων οι οποίες πρέπει να υποβάλλονται ετησίως και που είναι δημοσίως διαθέσιμες.

Από τον Οκτώβριο του 2005, η DNA απήγγειλε κατηγορίες κατά 89 άλλων ατόμων, περιλαμβανομένων δικαστών, δικηγόρων, αξιωματούχων της αστυνομίας, ενός αριθμού δημοσίων λειτουργών με εκτελεστικά καθήκοντα στην εθνική και περιφερειακή διοίκηση καθώς και διευθυντών ιδιωτικών επιχειρήσεων. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, τα δικαστήρια εξέδωσαν προσωρινές καταδικαστικές αποφάσεις κατά 77 ατόμων με βάση προηγούμενες έρευνες της PNA και εξήγγειλαν άλλες 102 τελικές καταδικαστικές αποφάσεις. Επίσης σημειώθηκε σαφής ποιοτική βελτίωση στις έρευνες της DNA, ιδίως με την εκ νέου διερεύνηση υποθέσεων που είχαν περατωθεί από την προηγούμενη διαχείριση για λόγους που δεν ήταν σαφείς. Η DNA έχει το προσωπικό, τους οικονομικούς πόρους και την εκπαίδευση που απαιτούνται για τη διεξαγωγή αποτελεσματικών ερευνών για τη διαφθορά υψηλού επιπέδου. Επίσης έχει συνάψει πρωτόκολλα συνεργασίας με ένα αριθμό οργανισμών που συμμετέχουν στην καταπολέμηση της διαφθοράς.

Τον Οκτώβριο του 2005, η γενική διεύθυνση για την καταπολέμηση της διαφθοράς (DGA) του Υπουργείου Διοίκησης και Εσωτερικών άρχισε να λειτουργεί και έχει πλέον αποκλειστική αρμοδιότητα για τον σχεδιασμό και τη διεξαγωγή δοκιμασιών σχετικά με την ακεραιότητα του προσωπικού του υπουργείου. Έκτοτε η DGA έχει πραγματοποιήσει 754 έρευνες για 1859 άτομα και 74 περιπτώσεις διαβιβάστηκαν στην DNA για περαιτέρω έρευνα, γεγονός που αντιπροσωπεύει αύξηση 185% έναντι του προηγούμενου έτους. Δημιουργούνται περιφερειακά γραφεία της DGA και, όταν απαιτείται, εργάζονται σε στενή συνεργασία με τα περιφερειακά γραφεία της DNA.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Από νομοθετικής πλευράς, υπήρξαν καθυστερήσεις στην εφαρμογή 3 από τις 47 δράσεις που είχαν προβλεφθεί στο τρέχον πρόγραμμα στρατηγικής και δράσης διότι δεν έχουν ακόμη ψηφιστεί από τη Βουλή ορισμένοι σημαντικοί νόμοι. Δεν έχει ακόμη εκδοθεί η νομοθεσία για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου φορέα που θα εξακριβώνει τις δηλώσεις περιουσιακών στοιχείων. Η Βουλή δεν έχει εγκρίνει τις τροπολογίες του κώδικα ποινικής δικονομίας σχετικά με την ευθύνη των νομικών προσώπων.

Η Βουλή απέρριψε αίτημα της DNA να διερευνήσει τα περιουσιακά στοιχεία βουλευτή. Το Φεβρουάριο του 2006, η γερουσία προσπάθησε να εμποδίσει την DNA να πραγματοποιήσει έρευνα σχετικά με βουλευτές. Έγιναν προσπάθειες στη γερουσία να τροποποιηθούν οι διαδικασίες διορισμού και ανάκλησης υψηλόβαθμων εισαγγελέων. Αυτό θα είχε υπονομεύσει την εγκυρότητα του συστήματος και θα είχε μειώσει τη λειτουργική ικανότητα της DNA.

Θα πρέπει ακόμη να εξασφαλιστεί ότι όλοι οι δικαστές έχουν επαρκείς ειδικευμένες γνώσεις για την ακρόαση και την εκδίκαση πολύπλοκων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών υποθέσεων με βάση τις πρόσφατες έρευνες της DNA σε περιπτώσεις απάτης όσον αφορά ιδιωτικοποιήσεις και δημόσιες συμβάσεις. Απαιτείται συχνότερη προσφυγή σε απαγγελίες κατηγοριών, διώξεις, δίκες, καταδικαστικές αποφάσεις και αποτρεπτικές κυρώσεις. Η διαφθορά μικρής κλίμακας εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχίες σε τομείς όπως η υγεία και η εκπαίδευση. (Βλέπε κεφάλαιο 24 – Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις) .

Συνολικά, πραγματοποιήθηκε πρόοδος στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Οι μεταρρυθμίσεις που θεσπίστηκαν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και τη DNA, θα πρέπει τώρα να συνεχιστούν με αμείωτες προσπάθειες από όλους τους άλλους εκτελεστικούς φορείς του νομοθετικού κλάδου και του δικαστικού συστήματος συνολικά, έτσι ώστε να εδραιωθεί κατά τρόπο αμετάκλητο η πρόοδος που έχει επιτευχθεί. Η Ρουμανία θα πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την εδραίωση και την αξιοποίηση της προόδου που πραγματοποιήθηκε για την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Εμπορία ανθρώπων

Από την έκθεση του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Από τον Οκτώβριο του 2005, εξαρθρώθηκαν 10 δίκτυα και καταγράφηκαν 567 παραβάσεις. Αυτό οδήγησε σε 94 συλλήψεις. Εντοπίστηκαν συνολικά 310 θύματα εμπορίας ανθρώπων.

Τον Ιανουάριο του 2006, ιδρύθηκε ο «Εθνικός οργανισμός για την πρόληψη της εμπορίας ανθρώπων και την παρακολούθηση της συνδρομής που παρέχεται στα θύματα» για το συντονισμό και την αξιολόγηση των προληπτικών δραστηριοτήτων και την παρακολούθηση της συνδρομής που παρέχεται στα θύματα. Ο οργανισμός αυτός αντικαθιστά τον προηγούμενο εθνικό φορέα. Εγκρίθηκε εθνική στρατηγική και πρόγραμμα δράσης για την καταπολέμηση και την πρόληψη της εμπορίας ανθρώπων.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Για την εμπορία ανθρώπων η Ρουμανία παραμένει χώρα διαμετακόμισης και σε μικρότερο βαθμό χώρα προέλευσης και προορισμού. Θα πρέπει να ενισχυθούν σημαντικά οι ανθρώπινοι και οικονομικοί πόροι του εθνικού φορέα και είναι απαραίτητο ένα σύστημα ΤΠ για την καταχώρηση των θυμάτων που επιστρέφουν στη Ρουμανία έτσι ώστε να τους παρασχεθεί άμεση βοήθεια. Εξακολουθούν να υπάρχουν αδυναμίες στο συντονισμό μεταξύ των διαφόρων φορέων. Η ύπαρξη πιο αξιόπιστων και συνεκτικών εθνικών στατιστικών θα βελτίωνε το στρατηγικό προγραμματισμό των οργανισμών εφαρμογής της νομοθεσίας για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Η καταπολέμηση του εμπορίου ανθρωπίνων ωαρίων είναι απαραίτητη για να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με την αρχή της εθελοντικής και δωρεάν χορήγησης ιστών και κυττάρων. Θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι έρευνες για τις υποθέσεις εμπορίας ανθρώπινων ωαρίων.

Συνολικά, συντελέστηκε κάποια πρόοδος στην καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Ωστόσο, οι διοικητικές και λειτουργικές ικανότητες εξακολουθούν να παρουσιάζουν αδυναμίες.

Κακομεταχείριση ατόμων υπό κράτηση και συνθήκες διαβίωσης στις φυλακές

Από την έκθεση του Οκτωβρίου 2005, πραγματοποιήθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου που αφορά η έκθεση, έκλεισαν τρεις ακατάλληλοι προσωρινοί χώροι κράτησης και λήφθηκαν μέτρα για το διαχωρισμό των προσώπων που βρίσκονται υπό προληπτική κράτηση από τους φυλακισμένους που έχουν καταδικαστεί. Τον Ιανουάριο του 2006, το υπουργείο διοίκησης και εσωτερικών αποφάσισε ότι οι κρατούμενοι υπό καθεστώς προληπτικής κράτησης θα πρέπει να μεταφερθούν από τα υπόγεια των αστυνομικών τμημάτων σε πιο κατάλληλους χώρους. Λαμβάνονται μέτρα για να ελαχιστοποιηθεί η έκθεση των φυλακισμένων σε μολυσματικές ασθένειες και για την πρόσληψη πρόσθετου ειδικευμένου προσωπικού.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Οι συνεχιζόμενες καθυστερήσεις στην ψήφιση του νέου ποινικού κώδικα και του νέου κώδικα ποινικής δικονομίας εμποδίζουν την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που είχαν προγραμματιστεί στο σωφρονιστικό σύστημα. Εξακολουθούν να υπάρχουν περιπτώσεις κακομεταχείρισης κρατουμένων από το προσωπικό που είναι υπεύθυνο για την εφαρμογή του νόμου, περιλαμβανομένης της υπερβολικής χρήσης βίας. Ο δικαστικός έλεγχος των καταγγελιών αυτών είναι σπάνιος και ελάχιστες διαδικασίες οδηγούν σε οποιαδήποτε μορφή κυρώσεων.

Η διάρθρωση του σωφρονιστικού συστήματος παραμένει αμετάβλητη. Πολλές φυλακές εξακολουθούν να έχουν υπερβολικά μεγάλο αριθμό κρατουμένων και οι συνθήκες διαβίωσης και υγιεινής είναι πλημμελείς. Το δίκτυο των κέντρων επιτήρησης που εποπτεύουν την κοινωνική επανένταξη των φυλακισμένων εξακολουθεί να μη διαθέτει επαρκείς πόρους για το έργο αυτό.

Συνολικά, η πρόοδος που συντελέστηκε στον τομέα της κακομεταχείρισης των ατόμων υπό κράτηση είναι περιορισμένη.

Προστασία των παιδιών

Μετά την έκθεση του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς:

Εφαρμόζεται ένα σχέδιο δράσης για τη θέσπιση νέας νομοθεσίας και εξασφαλίζεται η αναγκαία επιμόρφωση. Η εφαρμογή της δέσμης νομοθετικών μέτρων για την προστασία των παιδιών συνεχίστηκε ομαλά. Ο αριθμός των παιδιών σε ιδρύματα εξακολούθησε να παρουσιάζει σταθερή μείωση. Η ζήτηση για υιοθεσίες σε εθνικό επίπεδο είναι τώρα μεγαλύτερη από τον αριθμό των παιδιών που μπορούν να υιοθετηθούν.

Οι «εκκρεμούσες υποθέσεις» για διεθνείς υιοθεσίες που είχαν αρχειοθετηθεί πριν από την έναρξη ισχύος του νέου νόμου εξετάστηκαν από μια ομάδα εμπειρογνωμόνων για την προστασία των παιδιών. Η ομάδα ολοκλήρωσε τα καθήκοντά της στα τέλη του Μαρτίου 2006, με βάση τη νέα νομοθεσία, η οποία είναι σύμφωνη με τις πρακτικές της ΕΕ. Οι αιτήσεις που εγκρίθηκαν με κυβερνητικά μνημόνια πριν από το Φεβρουάριο του 2004 διαβιβάστηκαν σε δικαστήρια που ενέκριναν 1003 διεθνείς υιοθεσίες που εφαρμόστηκαν πριν από τον Ιανουάριο του 2005. 1399 άλλες περιπτώσεις που δεν είχαν εγκριθεί με κυβερνητικά μνημόνια πριν από το Φεβρουάριο του 2004 εξετάστηκαν επίσης σε μεμονωμένη βάση και κρίθηκαν μη επιλέξιμες για λόγους που παρατίθενται στην έκθεση. Και στις δύο περιπτώσεις απεστάλη μεμονωμένη ειδοποίηση σε όλα τα άτομα που υπέβαλαν αίτηση σχετικά με το αποτέλεσμα της απόφασης που λήφθηκε στην υπόθεση. Ο αριθμός των παιδιών που βρίσκονται σε ιδρύματα μειώθηκε[3] και εν τω μεταξύ αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των παιδιών που προστατεύονται σε οικογένειες υποκατάστασης[4], ή από ανάδοχους γονείς[5] καθώς και του αριθμού των προσώπων που παρέχουν βοήθεια και συμβουλές σε μητέρες[6].

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Δεν υπάρχει ακόμη επαρκής μέριμνα παροχής συνδρομής από κοινωνικούς λειτουργούς σε μητέρες που αντιμετωπίζουν προβλήματα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και δεν έχουν επαρκή πρόσβαση σε μαιευτήρια.

Συνολικά, η Ρουμανία πραγματοποίησε σημαντική πρόοδο στον τομέα της προστασίας του παιδιού. Η συνολική κατάσταση έχει παρουσιάσει αισθητή βελτίωση.

Το σύστημα περίθαλψης των ατόμων με αναπηρίες και το ψυχιατρικό σύστημα

Από την έκθεση του Οκτωβρίου του 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Τον Οκτώβριο του 2005 η κυβέρνηση θέσπισε την εθνική στρατηγική για την κοινωνική προστασία, την ενσωμάτωση και την ένταξη ατόμων με αναπηρίες για την περίοδο 2006–2013. Καταρτίστηκε ένα πρόγραμμα δράσης για την εφαρμογή της στρατηγικής μεταρρύθμισης του συστήματος ψυχικής υγείας. Τον Απρίλιο του 2006 εκδόθηκαν κανονισμοί για την εφαρμογή του νόμου στον τομέα της ψυχικής υγείας. Ιδρύθηκε ένα εθνικό κέντρο ψυχικής υγείας με ειδικευμένη στρατηγική μονάδα του υπουργείου υγείας. Τον Ιανουάριο του 2006 συστάθηκε διατομεακή επιτροπή για τον συντονισμό του τομέα, στην οποία συμμετέχουν οι εθνικές αρχές και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών.

Από το Σεπτέμβριο του 2005 μέχρι το Φεβρουάριο του 2006 πραγματοποιήθηκαν επιθεωρήσεις σε 35 ιδρύματα για την προστασία ατόμων με αναπηρίες. Μετά την επιθεώρηση διατυπώθηκαν προτάσεις για την απομάκρυνση διαχειριστών διαφόρων ιδρυμάτων ή για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς τους.

Αναδιαρθρώνονται 36 οικοτροφεία για άτομα με αναπηρίες για να δημιουργηθούν 84 νέα εναλλακτικά κέντρα. Ιδιαίτερη έμφαση παρέχεται επίσης στην ανάπτυξη υπηρεσιών ψυχικής υγείας κοινοτικής βάσης. Αυξήθηκαν οι οικονομικοί πόροι στον τομέα της περίθαλψης ατόμων με αναπηρίες και της ψυχιατρικής. Αυξήθηκαν τα επιδόματα τροφίμων και ανακατασκευάστηκαν και επιδιορθώθηκαν τα συστήματα θέρμανσης σε πολλά ψυχιατρικά ιδρύματα. Θεσπίστηκε ένα νέο πρόγραμμα διδακτέας ύλης για τους ψυχιάτρους και αυξήθηκε ο αριθμός των ψυχιάτρων.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Σε ορισμένα ψυχιατρικά ιδρύματα, οι συνθήκες διαβίωσης εξακολουθούν να είναι πολύ πλημμελείς· οι τρόφιμοι μοιράζονται κρεβάτια, η θεραπεία και οι δραστηριότητες είναι ελλιπείς και οι υγειονομικές εγκαταστάσεις είναι υποτυπώδεις. Υπάρχουν ελάχιστες επίσημες απαιτήσεις σχετικά με τους φακέλους των ασθενών, τη θεραπεία και τη διάγνωση, τις εισαγωγές ή τα εξιτήρια. Η βία και η κακομεταχείριση δεν είναι σπάνια φαινόμενα. Οι υπηρεσίες που είναι διαθέσιμες για τα άτομα με αναπηρίες εξακολουθούν να είναι ανεπαρκείς και η ποιότητα των ιδρυμάτων με οικοτρόφους πρέπει να βελτιωθεί.

Δεν υπάρχουν ακόμη επαρκείς οικονομικοί και ανθρώπινοι πόροι για να εξασφαλιστεί η επιτυχής εφαρμογή της νέας εθνικής στρατηγικής για τα άτομα με αναπηρίες. Η επιμόρφωση είναι απαραίτητη για τους επαγγελματίες του κλάδου έτσι ώστε να είναι σε θέση να εφαρμόσουν ένα πραγματικό πρόγραμμα επανόρθωσης και αποκατάστασης για τα άτομα με αναπηρίες σε κάθε ίδρυμα ή υπηρεσία. Όσον αφορά την ψυχιατρική μέριμνα, παρατηρείται ότι συχνά δεν κατανοούνται σωστά οι έννοιες της αποκατάστασης, της ψυχοθεραπείας ή της εργασιοθεραπείας.

Συνολικά, παρατηρήθηκε κάποια πρόοδος στον τομέα των ατόμων με αναπηρίες και έχει αρχίσει η μεταρρύθμιση του συστήματος μέριμνας των ατόμων αυτών. Όσον αφορά την ψυχική υγεία, τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τη μεταρρύθμιση θα πρέπει να εντατικοποιηθούν και να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην εφαρμογή των σχετικών αποφάσεων. Απαιτούνται άμεσα μέτρα για τη βελτίωση των υγειονομικών εγκαταστάσεων, τη μείωση της ιδρυματοποίησης, τη θέσπιση του θεσμού της μέριμνας στο πλαίσιο της κοινότητας και τη βελτίωση της πρόσβασης στα φαρμακευτικά προϊόντα. Βραχυπρόθεσμα, οι όροι διαβίωσης και περίθαλψης στα σημερινά ιδρύματα θα πρέπει να βελτιωθούν σε αποδεκτά επίπεδα. Ειδικότερα, τα σχετικά ιδρύματα θα πρέπει να παύσουν πλέον να λειτουργούν υπό συνθήκες υπερπληρότητας.

Απόδοση περιουσιών

Από την έκθεση του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων επιστροφής περιουσιών σε είδος ή καταβολής αποζημίωσης έληξε τον Ιανουάριο του 2006. Υποβλήθηκαν 600.000 αιτήσεις από τις οποίες μόνο 3.000 για χρηματική αποζημίωση. 300.000 απορρίφθηκαν ως αβάσιμες και 60.000 προχώρησαν στο στάδιο της επεξεργασίας. Έχει πλέον αρχίσει η λειτουργία της κεντρικής επιτροπής για τον προσδιορισμό των αποζημιώσεων.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία καθορίζεται πότε μια επιστροφή σε είδος θεωρείται αδύνατη και σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να χορηγηθεί μόνο χρηματική αποζημίωση παραμένουν ασαφή. Επιπλέον, το Ταμείο Απόδοσης Περιουσιών δεν είναι ακόμη σε θέση να ανταποκριθεί στις αιτήσεις χρηματικής αποζημίωσης εντός εύλογης προθεσμίας.

Συνολικά, σημειώθηκε ικανοποιητική πρόοδος στην ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων και τον καθορισμό του νομικού πλαισίου της απόδοσης περιουσιών αλλά ο ρυθμός επεξεργασίας των αιτήσεων εξακολουθεί να είναι αργός.

Προστασία και ενσωμάτωση των μειονοτήτων

Από την έκθεση του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Στο πλαίσιο της «δεκαετίας για την ένταξη των Ρομ», ιδρύθηκε ένα καταπιστευτικό ταμείο για τους Ρομ. Οι σχέσεις μεταξύ του εθνικού οργανισμού για τους Ρομ και των ΜΚΟ για τους Ρομ έχουν βελτιωθεί. Παρατηρείται μείωση των θεσμικών διακρίσεων και της βίας κατά των Ρομ.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Έχει θεσπιστεί το διοικητικό πλαίσιο αλλά έχει σημειωθεί ελάχιστη πρόοδος σε πρακτικό επίπεδο. Η ικανότητα συντονισμού του εθνικού οργανισμού για τους Ρομ εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής. Οι προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της στρατηγικής για τη βελτίωση των συνθηκών των Ρομ θα πρέπει να εντατικοποιηθούν. Εξακολουθούν να υπάρχουν καταγγελίες σχετικά με επιδρομές της αστυνομίας κατά των Ρομ. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι Ρομ απελάθηκαν και οι κατοικίες τους κατεδαφίστηκαν χωρίς να προβλεφθεί καμία εναλλακτική λύση για τη στέγασή τους. Η εφαρμογή της νομοθεσίας για την καταπολέμηση των φαινομένων αυτών δεν έχει ακόμα εξασφαλιστεί. Η ελλιπής πρόσβαση των Ρομ σε έγγραφα ταυτότητας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στην εκπαίδευση, στην αγορά εργασίας και στην επαγγελματική κατάρτιση εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχίες. Θα πρέπει να οργανωθούν εκστρατείες για να αυξηθεί το ποσοστό των Ρομ που διαθέτει έγγραφα ταυτότητας.

Το νομοσχέδιο για τις εθνικές μειονότητες συζητείται στη βουλή και απαιτείται στενή παρακολούθηση του θέματος.

Συνολικά, περιορισμένη ήταν η πρόοδος που σημειώθηκε στον τομέα της προστασίας και της ένταξης της μειονότητας των Ρομ. Απαιτούνται περαιτέρω βελτιώσεις στο συντονισμό και τις διοικητικές ικανότητες των οργανισμών για τους Ρομ και των συνθηκών διαβίωσης σε πρακτικό επίπεδο. Περαιτέρω προσπάθειες απαιτούνται για την καταπολέμηση του ρατσισμού, των διακρίσεων σχετικά με όλες τις μειονότητες, της ξενοφοβίας και άλλων μορφών μισαλλοδοξίας.

2.1. Γενική αξιολόγηση

Η Ρουμανία πληροί τα πολιτικά κριτήρια που απαιτούνται για να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από την έκθεση του Οκτωβρίου 2005, συντελέστηκε πρόοδος σε πολλούς τομείς. Λήφθηκαν σημαντικά μέτρα για τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος. Θεσπίστηκαν μέτρα εφαρμογής όσον αφορά ειδικευμένα τμήματα δικαστηρίων και ειδικές ομάδες δικαστών, μετά τη δικαστική μεταρρύθμιση του 2005. Η διαδικασία τυχαίας ανάθεσης υποθέσεων σε δικαστές εξακολουθεί να λειτουργεί σε όλη τη χώρα. Το σύστημα αυτό συνέβαλε στη βελτίωση της αμεροληψίας του δικαστικού συστήματος. Καταργήθηκε η γενική διεύθυνση προστασίας και καταπολέμησης της διαφθοράς, που ήταν η παραστρατιωτική υπηρεσία ασφάλειας του υπουργείου δικαιοσύνης. Αυξήθηκαν οι πόροι του δικαστικού συστήματος, περιλαμβανομένων εκείνων του ανωτάτου συμβουλίου του δικαστικού σώματος. Έχουν βελτιωθεί οι συνθήκες εργασίας.

Η Ρουμανία πραγματοποίησε πρόοδο στον τομέα της καταπολέμησης της διαφθοράς, με τη θέσπιση υγιών θεσμών και την έναρξη ερευνών σε σημαντικό αριθμό υποθέσεων διαφθοράς υψηλού επιπέδου. Οι έρευνες αυτές οδήγησαν στην απαγγελία κατηγοριών κατά τεσσάρων υψηλόβαθμων προσώπων.

Όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, αναθεωρήθηκε το καταστατικό των δημοσίων υπαλλήλων και εκδόθηκε νομοθεσία για την αποκέντρωση. Κάποια πρόοδος συντελέστηκε στην καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων καθώς και στη μεταρρύθμιση των συστημάτων περίθαλψης των ατόμων με αναπηρίες και ψυχικά νοσήματα. Η Ρουμανία πραγματοποίησε σημαντική πρόοδο στον τομέα της προστασία των παιδιών, όπου η συνολική κατάσταση βελτιώθηκε αισθητά. Πρόοδος σημειώθηκε επίσης και στον τομέα της απόδοσης περιουσιών.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Όσον αφορά το δικαστικό σύστημα, απαιτείται ο περαιτέρω εξορθολογισμός των δικονομικών κωδίκων. Το Ανώτατο Συμβούλιο του Δικαστικού Σώματος θα πρέπει να εντατικοποιήσει τις δραστηριότητές του για την προώθηση της ομοιόμορφης ερμηνείας της νομοθεσίας και τον έλεγχο της ποιότητας των αποφάσεων. Τα δικαστήρια και οι εισαγγελίες πρέπει να κάνουν καλύτερη χρήση των διαθέσιμων πόρων.

Για την καταπολέμηση της διαφθοράς υψηλού επιπέδου, η Ρουμανία θα πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της, ώστε να εδραιώσει και να αξιοποιήσει την πρόοδο που συντελέστηκε στον τομέα αυτό. Τις μεταρρυθμίσεις που θεσπίστηκαν από το υπουργείο δικαιοσύνης και την εθνική διεύθυνση για την καταπολέμηση της διαφθοράς (DNA) πρέπει να ακολουθήσουν εντατικές προσπάθειες και από όλους τους άλλους κρατικούς οργανισμούς, ώστε να μην υπάρχουν περιθώρια οπισθοδρόμησης.

Στον τομέα της δημόσιας διοίκησης, η κυβέρνηση συνέχισε να προσφεύγει σε μεγάλο βαθμό σε έκτακτα διατάγματα, πράγμα που είναι εις βάρος της βουλής. Η αναθεώρηση της μισθολογικής κλίμακας του δημοσίου τομέα εξακολουθεί να αποτελεί ζήτημα καθοριστικής σημασίας για την επαγγελματική ηθική στο δημόσιο τομέα. Η Ρουμανία συνεχίζει να είναι χώρα διαμετακόμισης και σε μικρότερο βαθμό χώρα προέλευσης και προορισμού για την εμπορία ανθρώπων. Η παρακολούθηση των περιπτώσεων κακομεταχείρισης ατόμων υπό κράτηση παραμένει σπάνια και ορισμένες φυλακές χαρακτηρίζονται από υπερπληρότητα και πλημμελείς συνθήκες διαβίωσης και υγιεινής. Είναι απαραίτητη η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στα ψυχιατρικά ιδρύματα. Η εθνική στρατηγική για τα άτομα με αναπηρίες καθώς και άλλες πολιτικές πρωτοβουλίες πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή. Σημαντικές προσπάθειες απαιτούνται στον τομέα της κοινωνικής ενσωμάτωσης της μειονότητας των Ρομ. Η καταπολέμηση του ρατσισμού, της άσκησης διακρίσεων, της ξενοφοβίας και όλων των μορφών μισαλλοδοξίας απαιτεί μεγαλύτερες προσπάθειες.

3. Οικονομικά κριτήρια

Εισαγωγή

Στην έκθεση του 2005, η Επιτροπή είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Ρουμανία εξακολουθούσε να πληροί το κριτήριο μιας πλήρως λειτουργικής οικονομίας αγοράς και ότι η αυστηρή εφαρμογή του προγράμματος διαρθρωτικής μεταρρύθμισης θα επέτρεπε στη Ρουμανία να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς εντός της Ένωσης. Η Ρουμανία διατήρησε σε γενικές γραμμές τη μακροοικονομική της σταθερότητα, παρά το γεγονός ότι το μείγμα πολιτικών αποδείχθηκε λιγότερο συνετό και δημιούργησε ανησυχίες σχετικά με τη διατηρησιμότητα των πρόσφατων θετικών αποτελεσμάτων στον τομέα της σταθεροποίησης. Η Ρουμανία συνέχισε την εφαρμογή του προγράμματος διαρθρωτικής μεταρρύθμισης, χωρίς όμως την ίδια προσήλωση σε όλους τους τομείς.

Το 2005, το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 4,1%, έναντι 8,4% το 2004. Αυτή η επιβράδυνση της ανάπτυξης ήταν αποτέλεσμα μιας μείωσης της γεωργικής παραγωγής κατά σχεδόν 14% λόγω των πλημμυρών και επιβράδυνσης της αύξησης της βιομηχανικής παραγωγής λόγω μείωσης της ανταγωνιστικότητας. Η εγχώρια ζήτηση παρέμεινε ισχυρή και το εξωτερικό έλλειμμα διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα, καθώς η αρνητική συμβολή των καθαρών εξαγωγών στην αύξηση του ΑΕΠ έφθανε σε 5%. Το δεύτερο ήμισυ του 2005 η αύξηση των εξαγωγών και των επενδύσεων παρουσίασε ανάκαμψη. Το εμπορικό έλλειμμα και το έλλειμμα του λογαριασμού τρεχουσών συναλλαγών διευρύνθηκαν περισσότερο το 2005 σε 9,9% και 8,7% του ΑΕΠ αντίστοιχα. Οι καθαρές εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα φθάνοντας 6,6% του ΑΕΠ. Οι αγορές εργασίας παρουσίασαν ελάχιστη βελτίωση και σημειώθηκε αύξηση της ανεργίας των νέων και της μακροχρόνιας ανεργίας.

Στο τμήμα αυτό εξετάζονται, για κάθε ένα από τους τομείς όπου υπάρχουν προβλήματα, οι εξελίξεις που σημειώθηκαν μετά την έκθεση του Οκτωβρίου 2005 και ο βαθμός ετοιμότητας της Ρουμανίας να καταστεί μέλος της Ένωσης.

Μακροοικονομική σταθερότητα και μείγμα πολιτικών

Στην έκθεση του 2005 είχε συναχθεί το συμπέρασμα ότι έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα στην επαναδιαμόρφωση μιας συνετής δημοσιονομικής πολιτικής και στην εφαρμογή μιας πιο αυστηρής μισθολογικής πολιτικής στο δημόσιο τομέα. Μετά την έκθεση του Οκτωβρίου του 2005, υπήρξε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Η διαδικασία μείωσης του πληθωρισμού συνεχίστηκε με υψηλότερους ρυθμούς το 2006. Η κεντρική τράπεζα περιόρισε σημαντικά τη δημιουργία χρήματος και αύξησε το βασικό επιτόκιο κατά 1%, πράγμα που συνέβαλε στη δημιουργία αυστηρότερων νομισματικών συνθηκών και υπογράμμισε την προτεραιότητα στην πολιτική αποπληθωρισμού. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 0,8% του ΑΕΠ το 2005 λόγω των χαμηλότερων πληρωμών τόκων, της αύξησης των εσόδων από έμμεσους φόρους και των περικοπών των κεφαλαιουχικών δαπανών. Η Ρουμανία κατόρθωσε να πραγματοποιήσει σημαντικές επιδιορθώσεις των ζημιών από τις πλημμύρες χωρίς να προκληθεί αύξηση του ελλείμματος. Λόγω της αναβολής των προγραμμάτων δημοσίων επενδύσεων, η δημοσιονομική πολιτική συνολικά δεν είχε προκυκλικό χαρακτήρα το 2005. Ο προϋπολογισμός του 2006 δίνει περισσότερο βάρος σε μια ελαφρά αυστηρότερη δημοσιονομική πολιτική και λιγότερο επεκτατική μισθολογική πολιτική για το δημόσιο τομέα. Το ύψος του κατώτατου μισθού παρουσίασε μέτρια αύξηση κατά 6,5%.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Μετά τη χαλάρωση του νομισματικού προσανατολισμού στα τέλη του 2005, το ποσοστό πληθωρισμού διαμορφώθηκε σε 8,6% υπερβαίνοντας ελαφρά το στόχο που είχε τεθεί για το ποσοστό του πληθωρισμού στα τέλη του έτους. Η κεντρική τράπεζα θεωρεί ότι δεν θα επιτευχθεί ο στόχος για το ποσοστό του πληθωρισμού το 2006 λόγω των αυξήσεων στις διοικητικά ρυθμιζόμενες τιμές, της επίπτωσης των πλημμυρών στις τιμές των τροφίμων και της ισχυρής εγχώριας ζήτησης. Οι αυστηρότατες απαιτήσεις σχετικά με τα ελάχιστα αποθεματικά, τα μέτρα στον τομέα της προληπτικής εποπτείας και άλλα διοικητικά μέτρα δεν μπόρεσαν να εμποδίσουν τη νέα επιτάχυνση της πιστωτικής επέκτασης. Τα πραγματικά επιτόκια της χρηματαγοράς παρέμειναν αρνητικά καθώς η κεντρική τράπεζα δεν θέλησε να κάνει πλήρη χρήση του εργαλείου των επιτοκίων λόγω του κινδύνου υψηλότερων εισροών κεφαλαίου. Κατά συνέπεια, η νομισματική πολιτική θα πρέπει να εξακολουθήσει να είναι απόλυτα προσηλωμένη στην επίτευξη των στόχων που είχαν τεθεί για τα ποσοστά του πληθωρισμού.

Η φορολογική μεταρρύθμιση του 2005 είχε έντονες προκυκλικές επιπτώσεις στην οικονομία και οδήγησε σε μείωση των άμεσων φορολογικών εσόδων ύψους 1% του ΑΕΠ. Η απόκλιση που σημειώθηκε σε σχέση με τον προκαθορισμένο στόχο όσον αφορά τους μισθούς του δημοσίου τομέα, τις επιχορηγήσεις και τις μεταβιβαστικές πληρωμές είχε αρνητικές δημοσιονομικές επιπτώσεις που έφθασαν σε σχεδόν 1% του ΑΕΠ το 2005. Οι καθαροί πραγματικοί μισθοί του δημοσίου τομέα αυξήθηκαν κατά περίπου 20% το 2005, ενώ προβλέπονται περαιτέρω αυξήσεις που δεν έχουν ακόμα καταλογιστεί πλήρως στον προϋπολογισμό του 2006. Οι δαπάνες που κυμάνθηκαν σε περίπου 1,9% του ΑΕΠ το Δεκέμβριο του 2005 εξασθένισαν τη δημοσιονομική εξυγίανση. Οι δημοσιονομικοί κίνδυνοι παραμένουν σημαντικοί δεδομένου ότι σχεδιάζεται αύξηση των δαπανών για εκπαίδευση, επενδύσεις σε έργα υποδομής και επισκευές από τις πλημμύρες. Κατά συνέπεια, η δημοσιονομική πολιτική και η μισθολογική πολιτική του δημοσίου τομέα θα πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με το στόχο που έχει τεθεί για το έλλειμμα και πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε μια μόνιμου χαρακτήρα ενίσχυση των εσόδων. Παρόλο που η αύξηση της παραγωγικότητας επιβραδύνθηκε και παρατηρήθηκε κάποια μείωση της ανταγωνιστικότητας το 2005, στο πλαίσιο της εθνικής συλλογικής σύμβασης αποφασίστηκε ελάχιστη αύξηση των μισθών ύψους 12,1% για τον ιδιωτικό τομέα το 2006, γεγονός που καθιστά επιτακτικότερη την ανάγκη μιας τριμερούς συμφωνίας για τη μισθολογική πολιτική.

Συνολικά, το μείγμα των πολιτικών, μετά τη χαλαρότητα που το χαρακτήρισε κατά το δεύτερο μέρος του 2005, έγινε αυστηρότερο, και οι αρχές έδωσαν μεγαλύτερη προτεραιότητα στην ανάγκη μιας περιοριστικότερης πολιτικής για την αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών.

Μεταρρύθμιση στον τομέα των δαπανών και φορολογική συμμόρφωση

Στην έκθεση του 2005 είχε συναχθεί το συμπέρασμα ότι έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα σε μια σαφή μεσοπρόθεσμη στρατηγική στον τομέα των δαπανών με στόχο την ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού και την προετοιμασία για την προσχώρηση στην ΕΕ. Μετά την έκθεση του 2005, πραγματοποιήθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Ο προϋπολογισμός του 2006 εστιάζεται σαφέστερα στη διατήρηση μιας πραγματικής οικονομικής σύγκλισης και τη βελτίωση της ικανότητας απορρόφησης των πόρων της ΕΕ με την αναδιάρθρωση των δαπανών. Οι προετοιμασίες για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος συνεχίστηκαν. Συντελέστηκε πρόοδος στον τομέα της μεταρρύθμισης του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Τα φορολογικά έσοδα εξελίχθηκαν σύμφωνα με το δημοσιονομικό προγραμματισμό το 2005. Το ποσό του ΦΠΑ, των δασμών και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης που εισπράχθηκε επηρεάστηκε θετικά από την έντονη αύξηση της κατανάλωσης των εισαγωγών και των μισθών. Οι μη διακανονισθείσες υποχρεώσεις προς την κυβέρνηση εξακολούθησαν να παρουσιάζουν μείωση το 2005 και οι καθυστερούμενες φορολογικές οφειλές υποχώρησαν κατά το δεύτερο ήμισυ του 2005. Οι διαδικασίες εξορθολογισμού για αναγκαστικές εκτελέσεις, η συγκεντρωτική αντιμετώπιση των μεγάλων φορολογούμενων και οι προσπάθειες κατάργησης νέων αναδιατάξεων των χρεών απέφεραν καρπούς.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Η ποιότητα των δημοσίων οικονομικών επηρεάστηκε δεδομένου ότι οι δαπάνες δημοσίων επενδύσεων ήταν χαμηλότερες κατά 1,7% του ΑΕΠ το 2005 σε σχέση με το δημοσιονομικό προγραμματισμό, έτσι ώστε να αντισταθμιστούν εν μέρει οι μισθολογικές αυξήσεις του δημοσίου τομέα, οι υψηλότερες επιχορηγήσεις και οι δαπάνες για την αποκατάσταση των ζημιών από τις πλημμύρες. Η Ρουμανία δεν έχει ακόμη θεσπίσει ένα σαφές μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δαπανών για τη στήριξη της ανακατανομής των δημοσίων δαπανών με στόχο την αύξηση του ανθρωπίνου κεφαλαίου, των υποδομών και της διοικητικής ικανότητας. Το πλαίσιο αυτό είναι απαραίτητο έτσι ώστε να εξασφαλιστούν τα δημοσιονομικά περιθώρια για δαπάνες που συνδέονται με την προσχώρηση. Οι συνολικές καθυστερούμενες φορολογικές οφειλές παραμένουν υψηλές ανερχόμενες σε περίπου 8% του ΑΕΠ και είναι απαραίτητες περαιτέρω βελτιώσεις στην είσπραξη των φόρων και την τήρηση των φορολογικών υποχρεώσεων έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών. Η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση δεν έχει ακόμα εγκριθεί πλήρως από τη βουλή.

Συνολικά, δεν επιτεύχθηκε ιδιαίτερη πρόοδος στον τομέα της μεταρρύθμισης των δαπανών. Ωστόσο, η κυβέρνηση προβλέπει αναδιάρθρωση των δαπανών έτσι ώστε να τονωθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. Πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης.

Ιδιωτικοποίηση και αναδιάρθρωση του βιομηχανικού τομέα

Η έκθεση του 2005 είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ήταν απαραίτητη η συνέχιση του προγράμματος ιδιωτικοποίησης και η λήψη δραστικών μέτρων για τη διάλυση των μη βιώσιμων επιχειρήσεων. Μετά την έκθεση του Οκτωβρίου 2005 σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Ένα σημαντικό βήμα προόδου ήταν η υπογραφή της σύμβασης ιδιωτικοποίησης της μεγαλύτερης εμπορικής τράπεζας της χώρας (BCR) μετά από μια δίκαιη και διαφανή διαδικασία. Η ιδιωτικοποίηση του τομέα της ενέργειας προχώρησε με αργό ρυθμό. Ιδιωτικοποιήθηκαν δύο φορείς διανομής ηλεκτρισμού. Από τον Οκτώβριο του 2005, 18 επιχειρήσεις στις οποίες το κράτος ήταν μέτοχος πλειοψηφίας από το χαρτοφυλάκιο της αρχής για την αξιολόγηση της κρατικής περιουσίας (AVAS) είτε ιδιωτικοποιήθηκαν είτε τέθηκαν υπό εκκαθάριση. Τηρήθηκαν οι στόχοι που είχαν τεθεί για τη μείωση του αριθμού των απασχολουμένων σε εταιρείες κρατικής ιδιοκτησίας και την εκχώρηση ενός αριθμού μικρότερων εταιρειών. Οι φορολογικές αρχές συνέχισαν να παρακολουθούν τις φορολογικές οφειλές των επιχειρήσεων και να μεριμνούν για την είσπραξή τους και αποφεύχθηκαν σε μεγάλο βαθμό νέες αναδιατάξεις του χρέους.

Στον τομέα της ενέργειας, συνεχίστηκε εν γένει η ανοδική εξέλιξη των τιμών. Άρχισαν να γίνονται αισθητά τα θετικά αποτελέσματα του ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας και αυξήθηκε περαιτέρω η διαφάνεια των συναλλαγών στον τομέα της ενέργειας με τη δημιουργία ενός χρηματιστηρίου ενέργειας για πελάτες χονδρικής. Συνεχίστηκαν οι προσπάθειες για τη βελτίωση της είσπραξης των λογαριασμών κατανάλωσης ενέργειας. Στον τομέα των ορυχείων συνεχίστηκε η προσαρμογή της απασχόλησης και έπαυσε η λειτουργία άλλων ορυχείων. Στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών η αναδιάρθρωση και ο έλεγχος της αύξησης των μισθών είχαν ως αποτέλεσμα τη βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων της εταιρείας μεταφοράς εμπορευμάτων και υποδομών. Η αναδιάρθρωση του εθνικού αερομεταφορέα είχε ως αποτέλεσμα την πραγματοποίηση καθαρών κερδών το 2005.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Η προβλεπόμενη ιδιωτικοποίηση της τελευταίας μεγάλης τράπεζας κρατικής ιδιοκτησίας μέχρι τα τέλη του 2005 δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί. Δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί πλήρως οι στόχοι που είχε θέσει η Ρουμανία στον τομέα της διανομής ηλεκτρισμού, παραγωγής ενέργειας και άντλησης αερίου. Ελάχιστη πρόοδος σημειώθηκε στην ιδιωτικοποίηση εταιρειών του τομέα της άμυνας. Ο συνολικός αριθμός των εταιρειών με κρατική συμμετοχή αυξήθηκε από 1180 στα μέσα του 2005 σε 1233 στις αρχές του 2006. Αυτή η αντιστροφή της τάσης προκλήθηκε από τις επανακρατικοποιήσεις εταιρειών λόγω των διαφορών που προέκυψαν σχετικά με τις συμβάσεις ιδιωτικοποίησης. Ο στόχος της εκχώρησης πέντε μεγάλων εταιρειών πριν από τα τέλη του Μαρτίου 2006 δεν μπόρεσε να υλοποιηθεί. Ο αριθμός των συμμετοχών μειοψηφίας της AVAS μειώθηκε ελάχιστα. Πάνω από τις μισές εταιρείες που απέμειναν στο χαρτοφυλάκιο της AVAS δεν κρίθηκαν κατάλληλες για ιδιωτικοποίηση. Σ’ αυτό το πλαίσιο, το τελευταίο μέσο στο οποίο μπορεί να προσφύγει η AVAS είναι οι διαδικασίες εκκαθάρισης και πτώχευσης. Η Ρουμανία αποφάσισε να μεταφέρει την προβλεπόμενη προθεσμία για την ολοκλήρωση της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης από τα τέλη του 2006 στα τέλη του 2007. Οι διαδικασίες ιδιωτικοποίησης και εκκαθάρισης πρέπει να επιταχυνθούν σημαντικά έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η τήρηση ακόμη και της νέας αυτής προθεσμίας.

Για να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός εντός της εσωτερικής αγοράς θα πρέπει να μειωθεί η απόκλιση στις τιμές αερίου μεταξύ των διεθνών και των εγχώριων παραγωγών. Η αναδιάρθρωση του τομέα θερμικής ενέργειας χαρακτηρίζεται από βραδύτητα και εξακολουθούν να υπάρχουν εγκαταστάσεις παραγωγής υψηλού κόστους, προβληματικά δίκτυα διανομής και μια χρόνια κατάσταση αθέτησης των υποχρεώσεων πληρωμής. Η εκπλήρωση της υποχρέωσης πλήρους ευθυγράμμισης των τιμών καταναλωτή και παραγωγής για θέρμανση το 2007, απαιτεί περαιτέρω πρόοδο στην αναδιάρθρωση του τομέα. Στον τομέα των ορυχείων, το πρόβλημα της έλλειψης κερδοφορίας και της σώρευσης καθυστερούμενων οφειλών πρέπει να αντιμετωπισθεί με διαρθρωτικές προσαρμογές. Όσον αφορά τις σιδηροδρομικές μεταφορές, απαιτούνται περαιτέρω μέτρα για τη βελτίωση της επισφαλούς οικονομικής κατάστασης της εταιρείας μεταφοράς επιβατών. Στον τομέα των ορυχείων και των σιδηροδρόμων, θα πρέπει να σταματήσει η καθιερωμένη πρακτική ακύρωσης των οφειλών έναντι του κρατικού προϋπολογισμού.

Συνολικά, η διαδικασία ιδιωτικοποίησης συνεχίστηκε με βραδύ ρυθμό και η πρόοδος που επιτεύχθηκε δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί στους στόχους που είχε θέσει η κυβέρνηση. Η αναδιάρθρωση των τομέων της ενέργειας, των ορυχείων και των μεταφορών παρουσίασε κάποια πρόοδο. Απαιτούνται σημαντικές βελτιώσεις για να απορροφηθούν οι ζημίες μόνιμου χαρακτήρα και η εξάρτηση από τις άμεσες ή έμμεσες επιχορηγήσεις μεγάλων τμημάτων των τομέων.

Επιχειρηματικό περιβάλλον

Στην έκθεση του 2005 είχε συναχθεί το συμπέρασμα ότι απαιτείται η επιβολή δημοσιονομικής πειθαρχίας και ότι πρέπει να βελτιωθεί αισθητά η λειτουργία της δικαστικής εξουσίας. Μετά τις εκθέσεις του 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Συνεχίστηκαν οι προσπάθειες για τον περιορισμό νέας σώρευσης καθυστερούμενων οφειλών φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και η δημοσιονομική πειθαρχία ενισχύθηκε εν γένει με την αποφυγή νέων αναδιατάξεων και ακυρώσεων χρεών. Αυτό συμβάλλει στη δημιουργία ισότιμων όρων λειτουργίας για την άσκηση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στη λειτουργία της δικαστικής εξουσίας ( βλέπε επίσης κεφάλαιο 24 – δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις ). Αξιοσημείωτη πρόοδος υπήρξε επίσης όσον αφορά τη χρησιμοποίηση της πτώχευσης και άλλων διαδικασιών εκκαθάρισης για την προώθηση της εξόδου από την αγορά. Το 2005 σημειώθηκε περαιτέρω αύξηση του μεριδίου των υποθέσεων πτώχευσης που αντιμετωπίστηκαν με εκκαθάριση. Μέτρια αύξηση παρουσίασε ο συνολικός αριθμός των αποφάσεων που λήφθηκαν για την επίλυση συγκεκριμένων υποθέσεων. Ο αριθμός των εκκαθαρίσεων που ολοκληρώθηκαν παρουσίασε αισθητή αύξηση και ο αριθμός των υποθέσεων που περατώθηκαν μέσα σε διάστημα από 6 μήνες έως 2 χρόνια από την κίνησή τους παρουσίασε μικρή αύξηση. Τον Απρίλιο του 2006 αναθεωρήθηκε ο πτωχευτικός κώδικας με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών και τη βελτίωση της προστασίας των πιστωτών.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Απαιτείται περαιτέρω βελτίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Η ομάδα των μεγάλων εταιρειών κρατικής ιδιοκτησίας που βρίσκονται υπό παρακολούθηση εξακολουθεί να συσσωρεύει νέες καθυστερήσεις. Εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα στο πτωχευτικό κανονιστικό πλαίσιο και η προστασία των πιστωτών εξακολουθεί να παρουσιάζει αδυναμίες, ιδίως λόγω των σχετικά μακροχρόνιων διαδικασιών και του χαμηλού ποσοστού αποζημίωσης σε υποθέσεις πτώχευσης. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία μιας επιτυχούς εφαρμογής της πρόσφατης τροποποίησης του κανονιστικού πλαισίου στον τομέα της πτώχευσης.

Συνολικά, συντελέστηκε περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά τη βελτίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και αξιοσημείωτη ήταν η πρόοδος που παρατηρήθηκε στις πτωχευτικές διαδικασίες, παρά το γεγονός ότι συνεχίστηκε η σώρευση νέων καθυστερούμενων οφειλών και ελλείψεων στο πτωχευτικό κανονιστικό πλαίσιο. Οι αγορές εργασίας παρουσίασαν ελάχιστη βελτίωση και το ποσοστό ανεργίας διατηρήθηκε σχετικά σταθερό (7,7 % το 2005), ενώ η ανεργία των νέων (23,8% το 2005) και η μακροχρόνια ανεργία (4,4% το 2005) διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα και παρουσίασαν αυξητικές τάσεις.

3.1. Γενική αξιολόγηση

Η Ρουμανία αποτελεί λειτουργούσα οικονομία αγοράς. Η αυστηρή εφαρμογή του προγράμματος διαρθρωτικής μεταρρύθμισης αναμένεται ότι θα της επιτρέψει να ικανοποιήσει πλήρως τα οικονομικά κριτήρια σε βραχυπρόθεσμη βάση. Η Ρουμανία έχει εν γένει διατηρήσει τη μακροοικονομική της σταθερότητα και παρουσίασε πρόοδο στην εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος από την έκθεση του Οκτωβρίου 2005. Θεσπίστηκαν πιο κατάλληλες δημοσιονομικές, νομισματικές και μισθολογικές πολιτικές. Βελτιώθηκε η φορολογική συμμόρφωση, σημειώθηκε βελτίωση στην επιβολή δημοσιονομικής πειθαρχίας στις επιχειρήσεις και βελτιώθηκε το πτωχευτικό κανονιστικό πλαίσιο. Συνεχίστηκε η αναδιάρθρωση των τομέων της ενέργειας, των ορυχείων και των μεταφορών.

Ωστόσο, θα πρέπει να προχωρήσει ταχύτερα η μεταρρύθμιση των δημοσίων δαπανών και να ενισχυθούν τα φορολογικά έσοδα. Η εμβάθυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων απαιτεί ιδίως τη συνέχιση της αναδιάρθρωσης των τομέων της ενέργειας, των ορυχείων και των μεταφορών και την επίτευξη προόδου στην εφαρμογή του προγράμματος ιδιωτικοποίησης. Εξακολουθούν να συσσωρεύονται νέες καθυστερούμενες οφειλές και υπάρχουν ακόμη ελλείψεις στο πτωχευτικό κανονιστικό πλαίσιο.

4. ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΡΡΕΟΥΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗΣ

Εισαγωγή

Στην έκθεση του Οκτωβρίου 2005, η Επιτροπή είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Ρουμανία είχε ήδη φθάσει σε σημαντικό βαθμό συμμόρφωσης με το κεκτημένο.

Στα περισσότερα κεφάλαια του κεκτημένου η Ρουμανία είτε ήταν έτοιμη είτε προσπαθούσε να ρυθμίσει τα τελευταία εκκρεμούντα προβλήματα πριν από την προσχώρηση. Όσον αφορά τα κεφάλαια για τις μεταφορές, την ενέργεια, τα στατιστικά στοιχεία, την οικονομική και νομισματική ένωση, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, την επιστήμη και την έρευνα, την εκπαίδευση και την κατάρτιση, τις τηλεπικοινωνίες, την προστασία των καταναλωτών, τις εξωτερικές σχέσεις, την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας και τις δημοσιονομικές διατάξεις της ΕΕ, η χώρα ανταποκρινόταν ήδη γενικά στις δεσμεύσεις. Για όλα αυτά τα κεφάλαια, η Ρουμανία θεωρήθηκε αρκετά προετοιμασμένη για μια ομαλή ένταξη στην ΕΕ. Το συμπέρασμα αυτό εξακολουθεί να ισχύει. Εξάλλου, η πρόοδος συνεχίστηκε, για παράδειγμα στις εξωτερικές σχέσεις και την ανάπτυξη. Τα κεφάλαια αυτά, ως εκ τούτου, δεν εξετάζονται στη συνέχεια, με μοναδική εξαίρεση το κεφάλαιο για την εκπαίδευση και την κατάρτιση, όπου οι εργασίες προετοιμασίας πρέπει να ενταθούν.

Τα άλλα κεφάλαια περιείχαν ορισμένες πτυχές στις οποίες έπρεπε να αυξηθούν οι προσπάθειες της Ρουμανίας και, σε περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων, έπρεπε να αναληφθεί άμεση και αποφασιστική δράση ώστε η χώρα να είναι έτοιμη κατά την προσχώρηση. Οι πτυχές αυτές επανεξετάζονται κατωτέρω στα αντίστοιχα κεφάλαια.

Το παρόν τμήμα παρουσιάζει επομένως συνοπτικά όλα τα υπόλοιπα προβλήματα τα οποία πρέπει να ρυθμίσει η Ρουμανία, ούτως ώστε να είναι προετοιμασμένη για την εφαρμογή του κεκτημένου πριν από την προσχώρηση.

4.1. Κεφάλαια του κεκτημένου

4.1.1. Κεφάλαιο 1: Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων

Όσον αφορά τα οριζόντια και διαδικαστικά μέτρα , ο ρουμανικός οργανισμός τυποποίησης (ASRO) κατέστη πλήρες μέλος του ευρωπαϊκού οργανισμού τυποποίησης CEN και της ευρωπαϊκής επιτροπής ηλεκτροτεχνικής τυποποίησης CENELEC. Τον Οκτώβριο του 2005, ο ρουμανικός οργανισμός διαπίστευσης (RENAR) ανέκτησε το καθεστώς του ως συμβαλλόμενου μέρους της πολυμερούς συμφωνίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συνεργασίας για τη διαπίστευση στον τομέα των εργαστηρίων δοκιμών.

Ωστόσο, ο RENAR δεν έχει ακόμη ανακτήσει το καθεστώς του όσον αφορά τα συστήματα διαχείρισης της ποιότητας και τους φορείς πιστοποίησης των προϊόντων. Η διοικητική ικανότητα του RENAR πρέπει ακόμη να βελτιωθεί σημαντικά για να μπορεί να διασφαλίζει τη διαπίστευση βάσει των προτύπων της ΕΕ. Οι προπαρασκευαστικές εργασίες σ’ αυτό τον τομέα θα πρέπει να επιταχυνθούν.

Όσον αφορά τη νομοθεσία παλαιάς προσέγγισης , η εφαρμογή του κεκτημένου στην ορθή εργαστηριακή πρακτική σημείωσε πρόοδο. Οι προπαρασκευαστικές εργασίες για την αναθεώρηση των αδειών κυκλοφορίας των φαρμακευτικών προϊόντων για ανθρώπινη χρήση πριν από το τέλος του 2006 συνεχίζονται.

Η νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων και την καλλιέργεια γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία. Η νομοθεσία περί τροφίμων δεν έχει ακόμη εναρμονιστεί πλήρως με το κεκτημένο σε ορισμένους σημαντικούς τομείς όπως τα πρόσθετα τροφίμων, τα αρτύματα, τα υλικά που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα, τα συμπληρώματα διατροφής και τα τρόφιμα για ειδικές διατροφικές χρήσεις, οι επίσημοι έλεγχοι, η ιοντίζουσα ακτινοβολία, τα μεταλλικά νερά και οι ΓΤΟ.

Δεν διενεργούνται επίσημοι έλεγχοι των ΓΤΟ για τα τρόφιμα που παράγονται από εγχώρια και εισαγόμενα προϊόντα καλλιεργειών ΓΤΟ. Οι απαιτήσεις επισήμανσης και ιχνηλασιμότητας πρέπει να τηρούνται απόλυτα, οι διαδικασίες δειγματοληψίας και οι μέθοδοι ανάλυσης πρέπει να βελτιωθούν και τα εργαστήρια πρέπει να είναι διαπιστευμένα. Στον τομέα της ορθής εργαστηριακής πρακτικής, πρέπει ακόμη να ορισθεί μια υπηρεσία ελέγχου. Πρέπει να ολοκληρωθεί η πλήρης εναρμόνιση στους τομείς των καλλυντικών και των λιπασμάτων. Πρέπει να θεσπιστεί και να εφαρμοστεί ένα σχέδιο δράσης με συγκεκριμένα μέτρα, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι γεωργοί δεν χρησιμοποιούν πλέον, μετά την προσχώρηση, μη εγκεκριμένους γενετικώς τροποποιημένους σπόρους. Οι προπαρασκευαστικές εργασίες πρέπει να επιταχυνθούν σημαντικά, για να διασφαλιστεί ότι τα μεταποιημένα τρόφιμα που περιλαμβάνουν ΓΤΟ είναι πλήρως ανιχνεύσιμα, φέρουν επισήμανση και ελέγχονται από την ημερομηνία προσχώρησης.

Στο πλαίσιο της γενικής μεταρρύθμισης του συστήματος δημοσίων συμβάσεων , θεσπίστηκε τον Απρίλιο του 2006 ένας ενιαίας νόμος για τις δημόσιες συμβάσεις, σαφής και λεπτομερής, σύμφωνα με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος θα αρχίσει να ισχύει τον Ιούνιο του 2006. Το παράγωγο δίκαιο ετοιμάζεται. Θετικές εξελίξεις μπορούν να αναφερθούν στον τομέα της ηλεκτρονικής ανάθεσης συμβάσεων. Η νέα εθνική αρχή δημοσίων συμβάσεων λειτουργεί ικανοποιητικά και διαθέτει κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό. Το σύστημα ένδικων μέσων βελτιώθηκε, αλλά μένει να διαπιστωθεί πώς θα λειτουργεί στην πράξη το συμβούλιο ανασκόπησης.

Επίσης, πρέπει να αρχίσει η εφαρμογή του παράγωγου δικαίου. Πρέπει δε να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την πληροφόρηση σχετικά με το νέο νομικό πλαίσιο. Δεν υπάρχει ακόμη κανένας απολογισμός σχετικά με το σύστημα εκ των προτέρων ελέγχου των δημοσίων συμβάσεων. Σ’ αυτό τον τομέα, γενικά, οι προπαρασκευαστικές εργασίες εξελίσσονται καλά.

Συμπέρασμα

Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων και, επί του παρόντος, η Ρουμανία ανταποκρίνεται γενικά στις δεσμεύσεις και απαιτήσεις που απορρέουν από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης σ’ αυτό τον τομέα. Οι προπαρασκευαστικές εργασίες συνεχίζονται και τα εναπομένοντα προβλήματα λογικά θα έχουν επιλυθεί πριν από την προσχώρηση, εάν διατηρηθεί ο σημερινός ρυθμός προετοιμασίας.

Σημειώθηκε πρόοδος στον τομέα των οριζόντιων και διαδικαστικών μέτρων καθώς και της νομοθεσίας παλαιάς προσέγγισης . Ωστόσο, σ’ αυτούς τους τομείς πρέπει τώρα να ενταθούν οι προσπάθειες και να αναληφθεί ταχεία δράση ώστε να αντιμετωπισθούν πριν από την προσχώρηση οι ελλείψεις που εξακολουθούν να υφίστανται. Συγκεκριμένα, πρέπει να βελτιωθεί σημαντικά η διοικητική ικανότητα, ιδίως στον τομέα της διαπίστευσης. Πρέπει να ληφθούν επείγοντα μέτρα για να ολοκληρωθεί η μεταφορά της νομοθεσίας περί τροφίμων και να βελτιωθεί η διοικητική ικανότητα για τον έλεγχο της καλλιέργειας, παραγωγής και εμπορίας των ΓΤΟ, που προκαλεί ανησυχία. Συγκεκριμένα, τώρα απαιτείται η εφαρμογή ενός σχεδίου δράσης με ειδικά διορθωτικά μέτρα, ώστε να διασφαλιστεί ότι η Ρουμανία θα είναι έτοιμη σ’ αυτό τον τομέα έως την προσχώρηση.

4.1.2. Κεφάλαιο 2: Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων

Στον τομέα των δικαιωμάτων των πολιτών δεν σημειώθηκε ιδιαίτερη πρόοδος.

Η μεταφορά του νέου κεκτημένου σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μελών της οικογένειάς τους να μετακινούνται και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Όσον αφορά τα εκλογικά δικαιώματα, πρέπει ακόμη να μεταφερθεί το κεκτημένο. Η νομοθεσία πρέπει να τροποποιηθεί ακόμη, ώστε να διασφαλίζει ότι οι μη Ρουμάνοι πολίτες της ΕΕ τυγχάνουν της ίδιας μεταχείρισης με τους Ρουμάνους όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση και τα τέλη εγγραφής. Οι προετοιμασίες σ’ αυτό τον τομέα πρέπει να επιταχυνθούν.

Συμπέρασμα

Στον τομέα των δικαιωμάτων των πολιτών , απαιτούνται εντατικές προσπάθειες και ταχεία δράση, για να ολοκληρωθεί η εναρμόνιση της νομοθεσίας σχετικά με τα εκλογικά δικαιώματα και την πρόσβαση στην εκπαίδευση.

4.1.3. Κεφάλαιο 3: Ελευθερία παροχής υπηρεσιών

Ορισμένοι νόμοι και αποφάσεις σε εθνικό και τοπικό επίπεδο τροποποιήθηκαν, για να καταργήσουν τους περιορισμούς όσον αφορά το δικαίωμα εγκατάστασης και την ελευθερία παροχής υπηρεσιών . Οι νομικοί και διοικητικοί περιορισμοί καταργούνται.

Αναμένονται περαιτέρω προσαρμογές όσον αφορά τις διαδικασίες έκδοσης αδειών που εφαρμόζονται σε όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που ασκούν προσωρινή δραστηριότητα, ανεξαρτήτως τομέα. Οι νομικές και διοικητικές διαδικασίες που προβλέπουν αδικαιολόγητους περιορισμούς, π.χ. για τη σύσταση φαρμακείων, πρέπει να αποφεύγονται. Οι προετοιμασίες σ’ αυτό τον τομέα πρέπει να επιταχυνθούν.

Στον τραπεζικό τομέα , η κατάσταση έχει γίνει ανησυχητική δεδομένου ότι δεν έχει ακόμη διασφαλιστεί η μεταφορά της νέας αυστηρότερης οδηγίας για την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων. Θα πρέπει να δοθεί αρκετή προθεσμία πριν από την εφαρμογή της, ώστε να μπορέσουν οι τράπεζες και οι επενδυτικές εταιρείες να προβούν στις απαραίτητες προσαρμογές. Πρέπει να διασφαλιστεί συνέπεια μεταξύ των εργασιών μεταφοράς αντίστοιχα από την εθνική τράπεζα και την εθνική επιτροπή χρεογράφων, ούτως ώστε να καταστεί δυνατός ο συνεκτικός έλεγχος των τραπεζών και των επενδυτικών εταιρειών. Οι προετοιμασίες πρέπει πλέον να επιταχυνθούν.

Στον ασφαλιστικό τομέα , η επιτροπή επόπτευσης του ασφαλιστικού τομέα ενέκρινε ορισμένες νομικές πράξεις που θα συμβάλουν στην καλύτερη επιβολή του νόμου και τον καλύτερο έλεγχο των ασφαλιστικών εταιρειών. Εγκρίθηκε ένα νέο σχέδιο δράσης το οποίο προβλέπει ειδικά μέτρα για την καταπολέμηση της οδήγησης ανασφάλιστων οχημάτων. Το κέντρο πληροφοριών απέκτησε αποτελεσματικό εξοπλισμό ΤΠ. Οι βάσεις δεδομένων ενημερώνονται πλέον διαρκώς και διορθώνονται, ώστε το πρόβλημα της οδήγησης ανασφάλιστων οχημάτων να μπορεί να τεθεί υπό έλεγχο. Άρχισαν εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού και η αστυνομία διεξάγει περισσότερους ελέγχους.

Ωστόσο, το σχέδιο δράσης για την ασφάλιση των οχημάτων δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί. Οι περισσότεροι από τους απαραίτητους θεσμούς δεν λειτουργούν ακόμη. Ο οργανισμός αποζημίωσης δεν εξοπλίστηκε με κτίρια ή χρηματοδοτικούς πόρους. Το κέντρο πληροφοριών έχει έλλειψη προσωπικού για την αντιμετώπιση των ερωτήσεων. Πρέπει να ενισχυθεί η χρηματοοικονομική δυνατότητα του Ταμείου Εγγυήσεων και να διασφαλιστεί η οικονομική ανεξαρτησία της εθνικής υπηρεσίας ασφάλισης των μηχανοκίνητων οχημάτων. Η επιβολή των διατάξεων για την ασφάλιση των οχημάτων είναι περιορισμένη. Υπάρχει φόβος να μην μπορέσει η Ρουμανία να υπογράψει εγκαίρως την πολυμερή συμφωνία, ώστε να μπορεί η Επιτροπή να εκδώσει απόφαση για την άρση των συνοριακών ελέγχων των πιστοποιητικών ασφάλισης έως τον Δεκέμβριο του 2006. Οι διοικητικές διαρθρώσεις δεν λειτουργούν ακόμη πλήρως και πρέπει να ενισχυθούν. Οι εργασίες προετοιμασίας πρέπει να επιταχυνθούν σημαντικά στον τομέα των ασφαλειών.

Η επιβολή των κανόνων για την προστασία των προσωπικών δεδομένων βελτιώθηκε και οι διοικητικές διαρθρώσεις ενισχύθηκαν σημαντικά. ( βλέπε κεφάλαιο 24 – Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις).

Συμπέρασμα

Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στον τομέα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων . Η Ρουμανία τηρεί πλέον γενικά τις δεσμεύσεις και τις απαιτήσεις που απορρέουν από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης σ’ αυτό τον τομέα.

Στον τραπεζικό τομέα , η κατάσταση έχει γίνει ανησυχητική, δεδομένου ότι τώρα απαιτούνται μεγαλύτερες προσπάθειες για τη μεταφορά στην εθνική νομοθεσία των νέων απαιτήσεων για την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων και για τη διασφάλιση ενιαίας εφαρμογής αυτών των απαιτήσεων, καθώς και συνεπής έλεγχος των τραπεζών και των επενδυτικών εταιρειών.

Έχει σημειωθεί πρόοδος στον τομέα του δικαιώματος εγκατάστασης και την ελευθερία παροχής μη χρηματοοικονομικών υπηρεσιών , καθώς και στον ασφαλιστικό τομέα . Ωστόσο, τώρα πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες και να επιταχυνθεί η δράση σ’ αυτούς τους τομείς, ώστε να καλυφθούν οι ελλείψεις εγκαίρως, πριν από την προσχώρηση. Συγκεκριμένα, πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες για την κατάργηση των περιορισμών στην εγκατάσταση και την ελευθερία παροχής υπηρεσιών. Η επιβολή των ασφαλιστικών διατάξεων απαιτεί ακόμη μεγαλύτερες προσπάθειες. Για να ολοκληρωθεί η προετοιμασία για την προσχώρηση, πρέπει να συσταθούν ή να αρχίσουν να λειτουργούν πλήρως οι απαραίτητοι θεσμοί.

4.1.4. Κεφάλαιο 4: Ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων

Όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες , οι οντότητες που έχουν υποχρέωση αναφοράς έχουν ευαισθητοποιηθεί περισσότερο σχετικά με την υποχρέωση αυτή, και έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στην αναφορά ύποπτων συναλλαγών. Εφαρμόζεται δε ένα πιο δραστήριο καθεστώς ελέγχου των οντοτήτων που έχουν υποχρέωση αναφοράς, όπως τα καζίνα και τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος.

Οι διατάξεις εφαρμογής του τροποποιημένου νόμου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες δεν έχουν ακόμη θεσπιστεί σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην περίπτωση των οντοτήτων που έχουν υποχρέωση αναφοράς και δεν διαθέτουν ρυθμιστικό οργανισμό. Οι αναθεωρημένες συστάσεις της ομάδας χρηματοοικονομικής δράσης σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας δεν έχουν εναρμονιστεί ακόμη. Η υποβολή εκθέσεων από ιδιωτικές οντότητες παραμένει ανεπαρκής, ιδίως σε άλλους τομείς εκτός του τραπεζικού και των κινητών αξιών, όπως ο τομέας των ακινήτων και των καζίνων, που είναι ιδιαίτερα ευάλωτος στη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Μεταξύ ορισμένων οντοτήτων που έχουν υποχρέωση αναφοράς, όπως οι συμβολαιογράφοι, εξακολουθούν να γίνονται βασικές παρανοήσεις. Ο έλεγχος των οντοτήτων που έχουν υποχρέωση αναφοράς από τη μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών περιορίστηκε μόνο σε ορισμένους τομείς. Επίσης, η εν λόγω μονάδα αντιμετώπισε προβλήματα διαχείρισης και διοίκησης τα οποία επηρέασαν τη λειτουργία της. Πρέπει λοιπόν να χορηγηθούν σ’ αυτή πρόσθετοι πόροι και εμπειρογνωμοσύνη. Πρέπει ακόμη να ενισχυθεί η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των σχετικών φορέων και με τις άλλες χώρες.

Η αποτελεσματικότητα των μέτρων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες παρεμποδίζεται από προβλήματα σχετικά με την επιβολή του νόμου ( βλέπε κεφάλαιο 24 – Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις ).

Συμπέρασμα

Στον τομέα της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σημειώθηκε κάποια πρόοδος. Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι περιορισμένα ακόμη όσον αφορά την αποτελεσματική εφαρμογή και την επιβολή του νόμου, ιδίως στους τομείς της ευαισθητοποίησης, της αναφοράς ύποπτων συναλλαγών και του ελέγχου των δραστηριοτήτων. Τώρα απαιτούνται μεγαλύτερες προσπάθειες και ταχεία δράση σ’ αυτό τον τομέα, ούτως ώστε να αντιμετωπισθούν πριν από την προσχώρηση οι ελλείψεις.

4.1.5. Κεφάλαιο 5: Εταιρικό δίκαιο

Η εθνική στρατηγική για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας και το σχετικό πρόγραμμα δράσης που εγκρίθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2005, τα οποία αποσκοπούν στη βελτίωση των διοικητικών δομών και την επιβολή της νομοθεσίας, άρχισαν να εφαρμόζονται. Η νέα νομοθεσία επιτρέπει, σε περίπτωση παραβίασης αυτών των δικαιωμάτων, να κινείται αυτεπαγγέλτως διαδικασία έρευνας και να ασκείται δίωξη από ειδική υπηρεσία της γενικής εισαγγελίας. Ο ρόλος της γενικής εισαγγελίας ως κεντρικού συντονιστικού οργάνου ενισχύθηκε. Η ανταλλαγή πληροφοριών, ο συντονισμός και η συνεργασία μεταξύ όλων των θεσμών και των αρχών που είναι αρμόδιες για την επιβολή του νόμου βελτιώθηκαν. Ελήφθησαν κατάλληλα μέτρα για την ευαισθητοποίηση του κοινού και τη συνεχή κατάρτιση του προσωπικού. Σημαντικές προσπάθειες καταβλήθηκαν για τη βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ των θεσμών.

Ωστόσο, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η εναρμόνιση της νομοθεσίας σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στο χώρο της βιοτεχνολογίας. Επίσης, πρέπει να γίνει η κατάλληλη προετοιμασία ώστε να μπορούν να εξετάζονται οι αιτήσεις για συμπληρωματικά πιστοποιητικά προστασίας από την ημερομηνία προσχώρησης. Τα μέτρα ευαισθητοποίησης πρέπει να επεκταθούν περισσότερο και οι προσπάθειες επικοινωνίας να συνεχιστούν. Η επικοινωνία μεταξύ των θεσμών και των οργανώσεων των κατόχων δικαιωμάτων πρέπει να αναπτυχθεί περισσότερο. Η εγκληματικότητα που συνδέεται με τα δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας παραμένει συνεχής απειλή και πραγματική πρόκληση. Δεν υπάρχει κανένας απολογισμός συγκεκριμένων και απτών αποτελεσμάτων. Χρειάζεται μεγαλύτερη αποσαφήνιση όσον αφορά τις εταιρείες συλλογικής διαχείρισης. Γενικά, πρέπει να επιταχυνθούν οι προετοιμασίες στον τομέα της προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, καθώς και της επιβολής του νόμου.

Συμπέρασμα

Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε στον τομέα της προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας . Ωστόσο, τώρα πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες και να αναληφθεί ταχεία δράση σ’ αυτό τον τομέα ώστε να εκλείψουν εγκαίρως τα προβλήματα, πριν από την προσχώρηση.

4.1.6. Κεφάλαιο 6:Πολιτική ανταγωνισμού

Όσον αφορά τις επιδόσεις στην εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων , βελτιώθηκε σημαντικά η ποιότητα της αξιολόγησης και της ανάλυσης των μέτρων ενίσχυσης που πραγματοποιεί το συμβούλιο ανταγωνισμού. Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά αφενός τη συγκράτηση που επιδεικνύουν οι οργανισμοί που χορηγούν κρατικές ενισχύσεις, αφετέρου τον έλεγχο που διεξάγει το συμβούλιο ανταγωνισμού, το οποίο κίνησε αυτεπαγγέλτως διαδικασία έρευνας και συνέχισε τις προσπάθειές του να διασφαλίσει μεγαλύτερη συμμόρφωση με την υποχρέωση εκ των προτέρων κοινοποίησης. Αυτό αφορούσε κυρίως πολλές περιπτώσεις ενισχύσεων για τη διάσωση και αναδιάρθρωση και μέτρων ενίσχυσης που συνδέονται με την ιδιωτικοποίηση επιχειρήσεων.

Ο μηχανισμός προηγούμενης διαβούλευσης (με τον οποίο η Επιτροπή παρέχει ανεπίσημες τεχνικές συμβουλές σχετικά με τα σχέδια αποφάσεων πριν από την έκδοσή τους) σημείωσε επιτυχία. Μια διυπουργική ομάδα εργασίας για τα θέματα κρατικών ενισχύσεων και μια διυπουργική ειδική ομάδα υψηλού επιπέδου στηρίζουν τις εργασίες του συμβουλίου ανταγωνισμού διασφαλίζοντας ότι όλα τα σχέδια κρατικών ενισχύσεων του συνόλου των υπουργείων κοινοποιούνται. Το συμβούλιο ανταγωνισμού άρχισε επίσης να εφαρμόζει τις αποφάσεις που εξέδωσε για την ανάκτηση παράνομων ενισχύσεων.

Όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις στη χαλυβουργία, οι ρουμανικές αρχές συνεχίζουν να συνεργάζονται στενά με την Επιτροπή για την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος αναδιάρθρωσης της χαλυβουργίας. Από τον Οκτώβριο του 2005, η ρουμανική αρχή ανταγωνισμού δεν ενέκρινε καμία ενίσχυση υπέρ των χαλυβουργικών μονάδων που περιλαμβάνονται στο εθνικό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης. Ωστόσο, η εφαρμογή των όρων και των υποχρεώσεων πρέπει να επιταχυνθεί, καθώς και η ανάκτηση ασυμβίβαστης ενίσχυσης που χορηγήθηκε σε χαλυβουργικές επιχειρήσεις που δεν υπάγονται στο εθνικό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης. ( βλέπε επίσης κεφάλαιο 15- βιομηχανική πολιτική )

Η εκ των προτέρων κοινοποίηση όλων των νέων μέτρων ενίσχυσης που αφορούν τις περιπτώσεις αναδιάρθρωσης, τις αναβολές πληρωμής ή μέτρα σχετικά με την ιδιωτικοποίηση δεν εφαρμόζεται ακόμη σύμφωνα με τους απαιτούμενους κανόνες. Πρέπει να ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα για να επιβληθεί μεγαλύτερη πειθαρχία στους οργανισμούς που χορηγούν κρατικές ενισχύσεις. Επίσης πρέπει να βελτιωθεί η συνεργασία αυτών των οργανισμών, όπως του υπουργείου οικονομικών και της αρχής ιδιωτικοποίησης AVAS με το συμβούλιο ανταγωνισμού. Επίσης, σε αρκετές περιπτώσεις δεν αποτράπηκε η δημιουργία σοβαρών προβλημάτων με αποτέλεσμα οι εταιρείες να αδυνατούν σήμερα να διατηρήσουν την παραγωγική τους ικανότητα και το εργατικό δυναμικό τους χωρίς τη χορήγηση νέων ενισχύσεων.

Συμπέρασμα

Ικανοποιητική πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά την εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων . Ωστόσο, τώρα πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες και να αναληφθεί ταχεία δράση σ’ αυτό τον τομέα, ώστε να εκλείψουν τα προβλήματα εγκαίρως, πριν από την προσχώρηση. Συγκεκριμένα, πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για να ολοκληρωθεί εγκαίρως η αξιολόγηση των κυριότερων υφιστάμενων μέτρων ενίσχυσης. Οι οργανισμοί που χορηγούν κρατικές ενισχύσεις πρέπει να διασφαλίσουν αυστηρό εκ των προτέρων έλεγχο των καθεστώτων κρατικών ενισχύσεων από το συμβούλιο ανταγωνισμού.

Σύμφωνα με τον «προσωρινό μηχανισμό» για τις κρατικές ενισχύσεις, τα μέτρα ενίσχυσης που χορηγούνται σε προσχωρούσα χώρα, τα οποία θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται κατά την προσχώρηση, θεωρούνται υφιστάμενη ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 88 παράγραφος 1. Σχετικά με αυτό το μηχανισμό, το παράρτημα V της πράξης προσχώρησης ορίζει ότι «όσον αφορά τη Ρουμανία, η παράγραφος 1, στοιχείο γ), εφαρμόζεται μόνο σε μέτρα ενίσχυσης τα οποία αξιολογήθηκαν από τη ρουμανική αρχή εποπτείας των κρατικών ενισχύσεων μετά την ημερομηνία αυτή, την οποία αποφάσισε η Επιτροπή βάσει διαρκούς παρακολούθησης των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Ρουμανία κατά τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης, και εκτιμήθηκε ότι οι επιδόσεις της Ρουμανίας όσον αφορά την εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων κατά την πριν την προσχώρηση περίοδο έφθασαν σε ικανοποιητικό επίπεδο». Η παρακολούθηση από την Επιτροπή και οι προσπάθειες που κατέβαλαν οι ρουμανικές αρχές δείχνουν ότι έχει επιτευχθεί πλέον αυτό το επίπεδο και επομένως, η Επιτροπή θα εφαρμόσει την παράγραφο 1, στοιχείο γ) του παραρτήματος V της πράξης προσχώρησης από τον Μάιο του 2006.

4.1.7. Κεφάλαιο 7: Γεωργία

Οριζόντια θέματα

Το γενικό θεσμικό πλαίσιο για τους δύο οργανισμούς πληρωμών έχει δημιουργηθεί πλέον και η συνολική διοικητική ικανότητα έχει ενισχυθεί: στο τέλος Μαρτίου προσλήφθηκαν 3.600 άτομα, στο προσωπικό που ασχολείται με τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων αγροτικής ανάπτυξης καταβάλλονται μεγαλύτεροι μισθοί και υπάρχουν γραφεία τα οποία τώρα αρχίζουν να εφοδιάζονται με εξοπλισμό ΤΠ. Ο ρόλος και η εντολή των οργανισμών πληρωμών έχουν γενικά καθοριστεί.

Εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές ελλείψεις, όπως κατάλληλα γραφεία, εξοπλισμός, διαδικασίες και συστήματα ΤΠ. Επιπλέον, η Ρουμανία προτίθεται να προσλάβει 1.400 άτομα. Πριν από την προσχώρηση το προσωπικό πρέπει να έχει την κατάλληλη κατάρτιση, ώστε να είναι σε θέση να διεκπεραιώσει σωστά τα καθήκοντά του. Η γενική διοικητική ικανότητα και υποδομή των οργανισμών πληρωμών εξακολουθεί να προκαλεί σοβαρή ανησυχία και θα πρέπει να ενισχυθεί επειγόντως.

Το αρχικό ρυθμιστικό σχέδιο για τη δημιουργία του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ) ενημερώθηκε ώστε να ληφθούν υπόψη οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή του. Ο προϋπολογισμός δεσμεύθηκε και η πρόσληψη προσωπικού προχωρεί. Η κατάρτιση μητρώου γεωργικών εκμεταλλεύσεων και της αντίστοιχης βάσης δεδομένων του συνεχίζεται, και οι πληροφορίες για το 75% περίπου του συνόλου των καταχωρημένων γεωργών έχουν εισαχθεί στη βάση δεδομένων.

Το Σύστημα Αναγνώρισης Αγροτεμαχίων (ΣΑΑ) δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη. Αν και όλες οι αεροφωτογραφίες υπάρχουν, για το 36% της χώρας λείπουν ορθοφωτογραφίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και η ψηφιοποίηση των συγκροτημάτων ολοκληρώθηκε μόνο για το 40% των ορθοφωτογραφιών. Οι εργασίες για τη σύνδεση των γεωργών με τα συγκροτήματα του ΣΑΑ μόλις άρχισαν. Ο στόχος είναι να παρασχεθεί στους γεωργούς γραφικό υλικό που να δείχνει τα όρια των αγροτεμαχίων αναφοράς, τον μοναδικό αριθμό ταυτοποίησής τους και την επιφάνειά τους. Πρόκειται για σημαντικό φόρτο εργασίας, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ο μεγάλος αριθμός πιθανών δικαιούχων. Πρέπει να δημιουργηθούν ακόμη πολλές διαδικασίες και να συνταχθούν εγχειρίδια όσον αφορά την εφαρμογή ευνοϊκών γεωργικών και περιβαλλοντικών όρων και τον καθορισμό των μειονεκτικών περιοχών. Επείγει δε η αγορά, το ταχύτερο δυνατό, του υλισμικού και η ανάπτυξη του λογισμικού ΟΣΔΕ. Με το σημερινό ρυθμό προόδου το σύστημα ΟΣΔΕ/ΣΑΑ δεν θα μπορέσει να λειτουργήσει πλήρως κατά την προσχώρηση.

Συνεχίστηκε η εναρμόνιση της νομοθεσίας στον τομέα των μηχανισμών συναλλαγών . Θεσπίστηκε μια απλουστευμένη μορφή των πιστοποιητικών εξαγωγής και εισαγωγής και του συστήματος εγγυήσεων για τις εισαγωγές και τις εξαγωγές ορισμένων γεωργικών προϊόντων. Δημιουργήθηκε ένας οργανισμός και συνεχίζεται η πρόσληψη προσωπικού. Τον Μάρτιο του 2006, ο οργανισμός πληρωμών ανέλαβε την αρμοδιότητα έκδοσης των αδειών εισαγωγής και εξαγωγής. Υπεγράφη δε πρωτόκολλο συνεργασίας με την εθνική υγειονομική και κτηνιατρική υπηρεσία και υπηρεσία για την ασφάλεια των τροφίμων.

Ωστόσο, η συνεργασία μεταξύ των κυριότερων φορέων των μηχανισμών συναλλαγών παραμένει περιορισμένη. Αυτό ισχύει για τους οργανισμούς που είναι υπεύθυνοι για τις άδειες εξαγωγής και εισαγωγής καθώς και για την πληρωμή των επιστροφών, για τις τελωνειακές υπηρεσίες, τον οργανισμό που είναι υπεύθυνος για τους εκ των υστέρων διοικητικούς ελέγχους και την εθνική υγειονομική και κτηνιατρική υπηρεσία και υπηρεσία για την ασφάλεια των τροφίμων. Ο οργανισμός πληρωμών δεν έχει ακόμη αναλάβει την αρμοδιότητα για τους μηχανισμούς συναλλαγών. Θα πρέπει να επιταχυνθούν οι εργασίες προετοιμασίας στον τομέα των μηχανισμών συναλλαγών.

Καμία σημαντική εξέλιξη δεν σημειώθηκε σχετικά με την πολιτική ποιότητας. Θα πρέπει να επιταχυνθούν οι εργασίες σ’ αυτό τον τομέα.

Κοινές Οργανώσεις Αγοράς (ΚΟΑ)

Όσον αφορά τις ΚΟΑ, στους περισσότερους τομείς σημειώθηκε κάποια πρόοδος, αν και πρέπει ακόμη να δημιουργηθεί μια αποτελεσματική διοικητική δομή για την αποτελεσματική επιβολή αυτών των οργανώσεων της αγοράς. Επίσης, για τους διάφορους θεσμούς που ασχολούνται με τους τομείς της αγοράς είναι απαραίτητο να προσληφθεί συμπληρωματικό προσωπικό, να προβλεφθεί κατάλληλη κατάρτιση και να καθοριστούν σαφώς οι διαδικασίες.

Στο πλαίσιο του οργανισμού πληρωμών δημιουργήθηκε μια υπηρεσία για την παρέμβαση στην αγορά των αροτραίων καλλιεργειών , η οποία όμως δεν έχει αρκετό προσωπικό. Καταρτίστηκε ένα καθεστώς κοινοποίησης τιμών το οποίο τώρα αρχίζει να εφαρμόζεται.

Στον τομέα της ζάχαρης δεν σημειώθηκε καμία ιδιαίτερη εξέλιξη. Το αρμόδιο γι’ αυτό τον τομέα προσωπικό του οργανισμού πληρωμών εξακολουθεί να μην επαρκεί.

Στον τομέα των οπωροκηπευτικών , σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή του ελέγχου της ποιότητας των νωπών οπωροκηπευτικών και των προδιαγραφών εμπορίας. Επίσης σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά τη διοικητική δομή που είναι αρμόδια για την αναγνώριση των παραγωγών.

Η καταχώρηση των εμπόρων σημείωσε πρόοδο· η αντίστοιχη βάση δεδομένων ενημερώνεται κάθε μήνα και οι τιμές κατά την αναχώρηση από την εκμετάλλευση άρχισαν να συλλέγονται. Η αρχή ελέγχου εξακολουθεί να έχει περιορισμένο προσωπικό, ο εξοπλισμός ελέγχου πρέπει να βελτιωθεί και η ανάλυση του κινδύνου για τα συστήματα ελέγχου ευρίσκεται σε αρχικό στάδιο.

Θεσπίστηκε νέα νομοθεσία για τη δημιουργία μηχανισμών παρέμβασης στην αγορά για τον οίνο και τα υποπροϊόντα οίνου. Το αμπελουργικό μητρώο πρέπει ακόμη να καταστεί συμβατό με το ΟΣΔΕ.

Στον τομέα του γάλακτος , το νομοθετικό πλαίσιο έχει γενικά θεσπιστεί και η θεσμική δομή για τη διαχείριση του συστήματος ποσοστώσεων δημιουργήθηκε με τη σύσταση της υπηρεσίας ποσοστώσεων γάλακτος και επτά περιφερειακών γραφείων, καθώς και του εθνικού συμβουλίου γάλακτος ως συμβουλευτικού οργάνου.

Ωστόσο, αυτές οι δομές για τον τομέα του γάλακτος δεν λειτουργούν ακόμη. Απαιτούνται συμπληρωματικές προσπάθειες όσον αφορά το προσωπικό, τον εξοπλισμό και τη σαφή κατανομή καθηκόντων μεταξύ αυτών των οντοτήτων και του οργανισμού πληρωμών, ώστε να διασφαλιστεί ότι το σύστημα θα αρχίσει να λειτουργεί πριν από την προσχώρηση. Η έγκριση των γαλακτοκομείων (αγοραστών γάλακτος) και των κέντρων συλλογής δεν εφαρμόζεται ακόμα στην πράξη. Καμία πρόοδος δεν σημειώθηκε όσον αφορά τους κανόνες για την ατομική κατανομή των ποσοστώσεων γάλακτος, και ιδίως των ποσοστώσεων άμεσων πωλήσεων, καθώς και όσον αφορά την κατάρτιση σχεδίου για ένα εθνικό εργαστήριο αναφοράς.

Όσον αφορά τους τομείς του βοείου, πρόβειου και χοιρινού κρέατος, η εναρμόνιση της νομοθεσίας με το κεκτημένο έχει προχωρήσει. Η διοικητική ικανότητα για τη θέσπιση ενός συστήματος κατάταξης των σφαγείων και καθεστώτος κοινοποίησης των τιμών σημείωσε πρόοδο αλλά δεν έχει αρχίσει να λειτουργεί. Οι επιθεωρητές και οι υπεύθυνοι για την κατάταξη πρέπει να εκπαιδευτούν και να εγκριθούν. Η προετοιμασία σ’ αυτό τον τομέα πρέπει να ενταθεί. Έχουν δεσμευθεί κονδύλια για το σχεδιασμό ενός συστήματος πληροφόρησης για τις αγορές.

Οι προδιαγραφές εμπορίας σχετικά με την κατάταξη ανά κατηγορία βάρους και την επισήμανση των αυγών και πουλερικών έχουν θεσπιστεί και εφαρμόζονται. Η διοικητική ικανότητα της αρμόδιας υπηρεσίας του οργανισμού πληρωμών είναι περιορισμένη.

Γενικά, οι εργασίες προετοιμασίας στον τομέα των κοινών οργανώσεων αγοράς θα πρέπει να επιταχυνθούν σημαντικά, ιδίως όσον αφορά τη διοικητική ικανότητα.

Κτηνιατρικά θέματα

Όσον αφορά τις μεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες (ΜΣΕ) και τα ζωικά υποπροϊόντα , σημειώθηκε περιορισμένη πρόοδος .

Η εφαρμογή στην πράξη της απαγόρευσης ορισμένων ζωοτροφών στις επιχειρήσεις που διαθέτουν δικές τους εγκαταστάσεις μεταποίησης δεν διασφαλίζεται (αποθέματα από κρεατοστεάλευρα δεν έχουν ακόμη καταστραφεί). Δεν έχουν δε ακόμη δημιουργηθεί οι κατάλληλες εγκαταστάσεις αξιοποίησης και επεξεργασίας υλικού υψηλού κινδύνου. Σύμφωνα με τη στρατηγική του 2005 για την αναδιάρθρωση και την ανάπτυξη ενός εθνικού συστήματος ζωικών υποπροϊόντων, προκηρύχθηκαν οκτώ προσκλήσεις υποβολής προσφορών για να καλύψουν όλο το έδαφος της Ρουμανίας. Οι εταιρείες που επελέγησαν θα έχουν άδεια και την υποχρέωση να δημιουργήσουν ένα καθεστώς συγκέντρωσης των υλικών υψηλού κινδύνου και να κατασκευάσουν και εξοπλίσουν εγκαταστάσεις επεξεργασίας που θα πρέπει να αρχίσουν να λειτουργούν έως το τέλος του 2006. Η λειτουργία τους εξακολουθεί να προκαλεί σοβαρή ανησυχία. Αποθέματα από κρεατοστεάλευρα δεν έχουν ακόμη καταστραφεί και αποτεφρωθεί.

Όσον αφορά τη θέσπιση του συστήματος κτηνιατρικού ελέγχου στην εσωτερική αγορά , η ταυτοποίηση και η καταγραφή των ζώων και των μετακινήσεών τους σημείωσαν πρόοδο και η βάση δεδομένων επί του παρόντος ολοκληρώνεται. Όσον αφορά τους κτηνιατρικούς ελέγχους που διεξάγονται στις εισαγωγές από τρίτες χώρες και τους κανόνες εισαγωγής, συνήφθησαν συμβάσεις και για τους οκτώ μεθοριακούς σταθμούς επιθεώρησης, και άρχισαν οι εργασίες κατασκευής.

Οι σχέσεις μεταξύ της επιχείρησης και της εθνικής υγειονομικής και κτηνιατρικής υπηρεσίας και υπηρεσίας για την ασφάλεια των τροφίμων δεν είναι αρκετά οργανωμένες ώστε να διασφαλίζουν ότι η εν λόγω εθνική αρχή, ως αρμόδια αρχή, διασφαλίζει αποτελεσματική διαχείριση του συστήματος. Η διοικητική ικανότητα της υπηρεσίας ταυτοποίησης των ζώων πρέπει επομένως να ενισχυθεί σημαντικά, δεδομένου ότι μία μόνο από τις επτά θέσεις είναι κατειλημμένη προς το παρόν. Οι εγκαταστάσεις των μεθοριακών σταθμών επιθεώρησης θα πρέπει να ολοκληρωθούν αρκετό χρόνο πριν από την προσχώρηση, ώστε το προσωπικό να παρακολουθήσει μαθήματα κατάρτισης και να εξοικειωθεί με τη χρήση των διαφόρων μέσων και των διαδικασιών. Οι εργασίες προετοιμασίας σ’ αυτό τον τομέα πρέπει να επιταχυνθούν.

Όσον αφορά τον έλεγχο των ζωικών ασθενειών , το κεκτημένο έχει μεταφερθεί στην εθνική νομοθεσία και εφαρμόζεται. Θεσπίστηκε μια εθνική στρατηγική για την εξάλειψη της κλασικής πανώλους των χοίρων, η οποία απαγορεύει τον προληπτικό εμβολιασμό από την 1η Ιανουαρίου 2006, και η οποία τώρα επανεξετάζεται. Εγκρίθηκε ένα εθνικό σχέδιο ελέγχου της ασθένειας. Επίσης δεσμεύθηκαν κονδύλια για να αποζημιωθούν οι γεωργοί.

Το σχέδιο πρέπει να επεκταθεί στον εμβολιασμό των αγριόχοιρων, στον επείγοντα εμβολιασμό ορισμένων οικόσιτων χοίρων με ηχνηθετικό εμβόλιο, και να προβλέψει σχέδια έκτακτης ανάγκης και επιτήρησης. Δεν διενεργούνται ακόμη αυστηροί έλεγχοι όσον αφορά την τήρηση της απαγόρευσης εμβολιασμού. Πρέπει να επιταχυνθούν οι εργασίες προετοιμασίας σ’ αυτό τον τομέα.

Στον τομέα του εμπορίου ζώντων ζώων και ζωικών προϊόντων πραγματοποιήθηκαν ορισμένοι έλεγχοι των εξαγωγών ιπποειδών. Ωστόσο, πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες προετοιμασίας σ’ αυτό τον τομέα.

Όσον αφορά τη δημόσια υγεία , η εφαρμογή του προγράμματος εκσυγχρονισμού των εγκαταστάσεων παραγωγής ειδών διατροφής συνεχίζεται. Ο αριθμός ακατάλληλων εγκαταστάσεων χωρίς σχέδιο εκσυγχρονισμού έχει μειωθεί σημαντικά. Αυτό δείχνει ότι σημειώθηκε αρκετή πρόοδος και ο σημερινός ρυθμός εκσυγχρονισμού πρέπει να διατηρηθεί. Οι εργασίες προετοιμασίας πρέπει να ενταθούν ώστε να βελτιωθεί η διαχείριση της συλλογής και επεξεργασίας του νωπού γάλακτος που δεν πληροί τις προδιαγραφές. Η νομοθεσία για τις άμεσες πωλήσεις πρέπει να ολοκληρωθεί.

Η εθνική υγειονομική και κτηνιατρική υπηρεσία και υπηρεσία για την ασφάλεια των τροφίμων έλαβε ικανοποιητικά μέτρα για την εισαγωγή των διαφόρων στοιχείων που είναι απαραίτητα σε ένα σύστημα ελέγχου της καλής διαβίωσης των ζώων . Η επιβολή του κεκτημένου συνεχίζεται.

Η διοικητική ικανότητα της εθνικής υπηρεσίας για τη βελτίωση και την αναπαραγωγή στον τομέα της ζωοτεχνίας δεν βελτιώθηκε. Θα πρέπει να επιταχυνθούν οι εργασίες προετοιμασίας σ’ αυτό τον τομέα.

Το σύστημα ελέγχου της διατροφής των ζώων πρέπει να βελτιωθεί ακόμη, ούτως ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών. Οι προετοιμασίες σ’ αυτό τον τομέα πρέπει να επιταχυνθούν.

Συμπέρασμα

Πρόοδος σημειώθηκε στον τομέα της καλής διαβίωσης των ζώων . Γενικά, η Ρουμανία εκπληρώνει πλέον τις δεσμεύσεις και τις απαιτήσεις που απορρέουν από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης σ’ αυτό τον τομέα.

Στους τομείς των μηχανισμών εμπορίου και των κοινών οργανώσεων αγοράς , καθώς και του εμπορίου ζώντων ζώων και ζωικών προϊόντων, της ζωοτεχνίας και της διατροφής των ζώων σημειώθηκε πρόοδος. Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά την ταυτοποίηση και την καταγραφή των ζώων και των μετακινήσεων τους στους τομείς του συστήματος κτηνιατρικού ελέγχου στην εσωτερική αγορά, του ελέγχου των ζωικών ασθενειών και της δημόσιας υγείας με τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων. Όσον αφορά την πολιτική ποιότητας δεν αναφέρεται καμία ιδιαίτερη εξέλιξη. Σ’ αυτούς τους τομείς απαιτούνται τώρα μεγαλύτερες προσπάθειες και ταχεία δράση για να εκλείψουν τα προβλήματα εγκαίρως, πριν από την προσχώρηση.

Κατά του τελευταίους μήνες σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά τους οργανισμούς πληρωμών και το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ) , αλλά εξακολουθεί να είναι αμφίβολο αν οι οργανισμοί πληρωμών και το ΟΣΔΕ/ΣΑΑ θα έχουν αρχίσει να λειτουργούν έως την ημερομηνία της προσχώρησης. Περιορισμένη πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά τις μεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες (ΜΣΕ) και τα ζωικά υποπροϊόντα που παραμένει επίσης τομέας που προκαλεί ανησυχία. Η Ρουμανία πρέπει πλέον να αναλάβει άμεση και αποφασιστική δράση για να είναι έτοιμη έως την ημερομηνία της προσχώρησης.

4.1.8. Κεφάλαιο 8: Αλιεία

Όσον αφορά τη διαχείριση των πόρων και του στόλου και την επιθεώρηση και τον έλεγχο , η διοικητική ικανότητα του εθνικού οργανισμού αλιείας και υδατοκαλλιέργειας ενισχύθηκε. Το σύστημα παρακολούθησης των αλιευτικών σκαφών άρχισε να λειτουργεί από τον Φεβρουάριο του 2006 και ο απαραίτητος εξοπλισμός παρακολούθησης έχει εγκατασταθεί. Η Ρουμανία έχει δημιουργήσει το μητρώο αλιευτικού στόλου της που περιλαμβάνει όλα τα αλιευτικά σκάφη, και η αντίστοιχη βάση δεδομένων άρχισε να λειτουργεί.

Τα στοιχεία δοκιμών διαβιβάστηκαν στο μητρώο του κοινοτικού αλιευτικού στόλου αλλά όχι ακόμη στο κατάλληλο μορφότυπο. Αυτό ισχύει επίσης για το σύστημα καταγραφής δεδομένων, όπου τα στοιχεία των ημερολογίων των σκαφών, οι δηλώσεις εκφόρτωσης και τα στοιχεία των δελτίων πωλήσεων επί του παρόντος δεν εισάγονται σε μορφή αναγνώσιμη από ηλεκτρονικό υπολογιστή και ως εκ τούτου είναι αδύνατοι οι διασταυρούμενοι έλεγχοι. Γενικά, οι εργασίες προετοιμασίας σημειώνουν ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά τη διαχείριση των πόρων και του στόλου καθώς και την επιθεώρηση και τον έλεγχο.

Η επιχειρησιακή και η διοικητική ικανότητα διαχείρισης των διαρθρωτικών ενεργειών στο πλαίσιο του εθνικού οργανισμού αλιείας και υδατοκαλλιέργειας ενισχύθηκαν. Πρέπει να διευκρινισθούν ορισμένες αρμοδιότητες στο θέμα της διαχείρισης των διαρθρωτικών ταμείων, ιδίως για να μη διαδραματίσει κανένα ρόλο η εθνική εταιρεία διαχείρισης των αλιευτικών πόρων στη διαχείριση των κοινοτικών ταμείων ως ενδιάμεσος οργανισμός. Πρέπει να επιταχυνθούν οι εργασίες προετοιμασίας.

Όσον αφορά την πολιτική αγοράς , μέχρι στιγμής ο εθνικός οργανισμός αλιείας και υδατοκαλλιέργειας ενέκρινε 44 οργανώσεις παραγωγών. Καθορίστηκαν σημεία εκφόρτωσης και σημεία πρώτης πώλησης τόσο για την αλιεία στα εσωτερικά ύδατα όσο και για την αλιεία στη θάλασσα. Οι εργασίες προετοιμασίας θα πρέπει να συνεχιστούν, ιδίως όσον αφορά τη διαβίβαση και τη μηχανογράφηση των δεδομένων.

Συμπέρασμα

Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε στους τομείς της διαχείρισης των πόρων και του στόλου και της επιθεώρησης και ελέγχου, καθώς και της πολιτικής αγοράς . Η Ρουμανία τώρα εκπληρώνει γενικά τις δεσμεύσεις και τις απαιτήσεις που απορρέουν από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης. Η προετοιμασία συνεχίζεται και τα εκκρεμούντα ζητήματα, όπως τα συστήματα καταγραφής δεδομένων, θα πρέπει να επιλυθούν πριν από την προσχώρηση, εάν διατηρηθεί ο σημερινός ρυθμός των εργασιών.

Στο τομέα των διαρθρωτικών ενεργειών σημειώθηκε πρόοδος. Ωστόσο, πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες και να αναληφθεί ταχεία δράση, ώστε η εθνική εταιρεία διαχείρισης αλιευτικών πόρων να μην αναλάβει τη διαχείριση των κοινοτικών διαρθρωτικών ταμείων.

4.1.9. Κεφάλαιο 10: Φορολογία

Στους τομείς του ΦΠΑ και της άμεσης φορολογίας , η νομοθεσία δεν έχει ακόμη θεσπιστεί στον τομέα του φόρου επί των εταιρειών και του φόρου εισοδήματος, καθώς και του ΦΠΑ. Οι προετοιμασίες πρέπει τώρα να επιταχυνθούν.

Στον τομέα της διοικητικής συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής , η γενική διοικητική ικανότητα βελτιώθηκε κάπως, ιδίως στον τομέα του ΦΠΑ. Έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για τη βελτίωση των ποσοστών είσπραξης, που αυξάνονται, έστω και αργά.

Το επίπεδο της είσπραξης φόρου στη Ρουμανία είναι γενικά υπερβολικά χαμηλό και η κατάσταση πρέπει να βελτιωθεί επειγόντως. Η ικανότητα ελέγχου της διοίκησης παραμένει περιορισμένη, ιδίως όσον αφορά τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης επί των αλκοολούχων προϊόντων. Η Ρουμανία πρέπει να προβεί σε γενική μεταρρύθμιση της φορολογικής διοίκησης και της είσπραξης του φόρου ώστε να διασφαλίσει την ακεραιότητα, να προλάβει τη σύγκρουση συμφερόντων και να αντιμετωπίσει την έλλειψη πόρων. Απαιτούνται επείγουσες βελτιώσεις για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση των φορολογουμένων και η είσπραξη των φόρων.

Περιορισμένη πρόοδος σημειώθηκε στην προετοιμασία της Ρουμανίας για την αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών με τα κράτη μέλη της ΕΕ από την ημερομηνία προσχώρησης. Όσον αφορά την προετοιμασία για το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τον ΦΠΑ, τον ΦΠΑ επί των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και το σύστημα ανταλλαγής δεδομένων σχετικά με τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης (SEED), σημειώθηκαν σημαντικές πρόσθετες καθυστερήσεις στη δημιουργία αυτών των συστημάτων, οι οποίες οφείλονταν κυρίως στην έλλειψη προετοιμασίας εκ μέρους της φορολογικής διοίκησης. Δεδομένου ότι οι εργασίες άρχισαν σοβαρά μόνο στις αρχές του Μαρτίου 2006, τα συστήματα αυτά είναι αμφίβολο αν θα αρχίσουν πράγματι να λειτουργούν έως την προσχώρηση, αν δεν αναληφθεί ταχεία δράση για να καλυφθούν αυτές οι καθυστερήσεις.

Συμπέρασμα

Στους τομείς του ΦΠΑ και της άμεσης φορολογίας , απαιτούνται τώρα μεγαλύτερες προσπάθειες όσον αφορά τη νομοθεσία και την είσπραξη.

Περιορισμένη πρόοδος σημειώθηκε στη διοικητική συνεργασία και αμοιβαία συνδρομή , τομέα στον οποίο ήδη τον Οκτώβριο του 2005 απαιτούνταν επείγουσα δράση, κυρίως για να αντιμετωπιστεί ο βραδύς ρυθμός εφαρμογής της διαλειτουργικότητας των συστημάτων ΤΠ για την είσπραξη των φόρων και ιδίως του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Αυτό εξακολουθεί να δημιουργεί σοβαρή ανησυχία δεδομένου ότι πέρασε πολύς χρόνος έως ότου αρχίσει να σημειώνεται κάποια πρόοδος. Η Ρουμανία θα πρέπει να αναλάβει άμεση και αποφασιστική δράση και να επιδείξει ισχυρή και σταθερή δέσμευση πλέον για να μπορέσει να είναι έτοιμη έως την ημερομηνία προσχώρησης. Η Ρουμανία θα πρέπει επίσης να συνεχίσει να εντείνει τις προσπάθειές της για την ενίσχυση της ικανότητας είσπραξης και ελέγχου της φορολογικής διοίκησης, ιδίως όσον αφορά τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και την άμεση φορολογία.

4.1.10. Κεφάλαιο 13: Κοινωνική πολιτική και απασχόληση

Στο εργατικό δίκαιο , η νομοθεσία για τη μεταφορά του κεκτημένου όσον αφορά τις μεταβιβάσεις επιχειρήσεων θεσπίστηκε τον Μάρτιο του 2006.

Ωστόσο, το πρόσφατο κεκτημένο σχετικά με το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας, του ευρωπαϊκού συνεταιρισμού, καθώς και σχετικά με την ενημέρωση και τη διαβούλευση δεν έχει ακόμη μεταφερθεί. Πρέπει να καλυφθούν διάφορα κενά, ιδίως όσον αφορά τις ομαδικές απολύσεις, την εργασία μερικής απασχόλησης, την εργασία ορισμένου χρόνου και τις ευρωπαϊκές επιτροπές επιχειρήσεων. Η μεταφορά του κεκτημένου πρέπει επίσης να ολοκληρωθεί σε τομείς που δεν καλύπτονται ακόμη από τον κώδικα εργατικού δικαίου (όπως η αφερεγγυότητα του εργοδότη, η απόσπαση εργαζομένων και ο χρόνος εργασίας σε τομεακό επίπεδο). Η βελτίωση της διοικητικής ικανότητας της επιθεώρησης εργασίας θα πρέπει να συνεχιστεί ώστε να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή του κεκτημένου στην πράξη. Πρέπει να επιταχυνθούν οι εργασίες εναρμόνισης και εφαρμογής του κεκτημένου.

Όσον αφορά την ίση μεταχείριση γυναικών και ανδρών, η εναρμόνιση της νομοθεσίας έχει καθυστερήσει. Το κεκτημένο σχετικά με την ίση μεταχείριση στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης δεν έχει μεταφερθεί ακόμη. Επιπλέον, πρέπει να καλυφθούν ορισμένα κενά για την ορθή και πλήρη μεταφορά στην εθνική νομοθεσία, όσον αφορά κυρίως τις οδηγίες για την ισότητα των αμοιβών, την ίση μεταχείριση στην απασχόληση, τη γονική άδεια και την προστασία της μητρότητας. Η Ρουμανία πρέπει ακόμη να εξετάσει εάν θα πρέπει να εξισωθεί η ηλικία συνταξιοδότησης των δημοσίων υπαλλήλων σύμφωνα με την αρχή της ίσης αμοιβής που ορίζει η συνθήκη ΕΕ και τα κριτήρια που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Ο εθνικός οργανισμός για την ισότητα ευκαιριών δεν διαθέτει ακόμη αρκετούς πόρους και δεν λειτουργεί πλήρως· επίσης, πρέπει να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία του. Οι προετοιμασίες τώρα πρέπει να επιταχυνθούν.

Όσον αφορά τον τομέα της υγείας και ασφάλειας στην εργασία , η εναρμόνιση της νομοθεσίας πρέπει να ολοκληρωθεί στον τομέα των εξορυκτικών βιομηχανιών. Η αναδιατύπωση των γενικών κανόνων για την προστασία της εργασίας υπό τη μορφή κυβερνητικών αποφάσεων δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη. Σημαντικές καθυστερήσεις σημειώθηκαν στη μεταφορά ορισμένων τμημάτων του κεκτημένου, οι οποίες θα πρέπει να καλυφθούν με την έκδοση από τη βουλή ενός νέου νόμου για την υγεία και την ασφάλεια. Η διοικητική ικανότητα της επιθεώρησης εργασίας πρέπει να ενισχυθεί και η ευαισθητοποίηση και κατάρτιση των εργοδοτών, ιδίως στις ΜΜΕ, όσον αφορά τις απαιτήσεις στον τομέα της υγείας και ασφάλειας, πρέπει να συνεχιστεί. Η μεταφορά του κεκτημένου ολοκληρώθηκε όσον αφορά τους κραδασμούς, τον αμίαντο, το θόρυβο και τα προσωρινά και κινητά εργοτάξια. Γενικά, πρέπει να ενισχυθεί η προετοιμασία σ’ αυτό τον τομέα.

Το υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Οικογένειας, καθώς και οι οργανώσεις κοινωνικών εταίρων και το οικονομικό και κοινωνικό συμβούλιο παρακολούθησαν εντατική κατάρτιση για τον κοινωνικό διάλογο , στο πλαίσιο της προώθησης του διμερούς κοινωνικού διαλόγου. Οι διαπραγματεύσεις για την εθνική συλλογική σύμβαση 2006 ολοκληρώθηκαν.

Ωστόσο, η αδυναμία του διμερούς κοινωνικού διαλόγου, ιδίως σε κλαδικό και βιομηχανικό επίπεδο, καθώς και η ικανότητα των κοινωνικών εταίρων να συνάπτουν και να διαπραγματεύονται έγκυρες συμφωνίες δεν άλλαξε ουσιαστικά. Οι οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων παραμένουν κατατμημένες και δεν διαθέτουν ικανότητα και αντιπροσωπευτικότητα. Ο ρόλος του οικονομικού και κοινωνικού συμβουλίου ως συνομιλητή της κυβέρνησης δεν διασφαλίζεται με το μηχανισμό διαβουλεύσεων. Πρέπει να ενισχυθούν περισσότερο οι ικανότητες των κοινωνικών εταίρων και να προωθηθεί η συμμετοχή τους στη διαδικασία κοινωνικού διαλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Στον τομέα της δημόσιας υγείας , θεσπίστηκαν νόμοι για τη μεταφορά του κεκτημένου σχετικά με το αίμα και τα συστατικά του αίματος, τους ιστούς και τα κύτταρα. Σχετικά με τις μεταδοτικές ασθένειες, σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά τον ιό HIV/AIDS και τη χρήση προφυλακτικών στα πλαίσια των ευάλωτων ομάδων.

Παραμένει απαραίτητη η περαιτέρω θέσπιση νομοθεσίας εφαρμογής σχετικά με το αίμα, τους ιστούς και τα κύτταρα. Η εφαρμογή μέτρων διαχείρισης της ποιότητας πρέπει να διασφαλιστεί σε όλα τα κέντρα αιμοδοσίας. Ο εθνικός οργανισμός μεταμοσχεύσεων πρέπει να ενισχυθεί. Δεν πραγματοποιούνται αρκετές διαβουλεύσεις με την επιτροπή ηθικού κώδικα για τα θέματα μεταμόσχευσης. Οι έρευνες σχετικά με το εμπόριο ανθρώπινων ωαρίων πρέπει να ολοκληρωθούν ( βλέπε επίσης το πολιτικό τμήμα) . Η μεταφορά του κεκτημένου στον τομέα του καπνού δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Παραμένει απαραίτητη η περαιτέρω ενίσχυση των διοικητικών δομών, και θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι ομάδες μειονοτήτων καλύπτονται από τα γενικά μέτρα παρακολούθησης και πρόληψης των ασθενειών. Πρέπει να διασφαλιστεί η ευρύτερη συμμετοχή των ρουμανικών θεσμών στα δίκτυα παρακολούθησης της ΕΕ. Πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για τη βελτίωση της κατάστασης της υγείας του πληθυσμού και για την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, ιδίως σε περιφερειακό επίπεδο και μεταξύ των φτωχότερων κοινωνικοοικονομικών ομάδων και μειονοτήτων. Ένας νόμος για τη μεταρρύθμιση του τομέα της υγείας που θεσπίστηκε τον Απρίλιο του 2006 θα μπορούσε να συμβάλει σ’ αυτό. Όσον αφορά την ψυχική υγεία, πρέπει να θεσπιστούν το ταχύτερο μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος του μεγάλου αριθμού τροφίμων και για να βελτιωθούν οι γενικές συνθήκες διαβίωσης ( βλέπε επίσης το πολιτικό τμήμα). Οι εργασίες προετοιμασίας πρέπει να επιταχυνθούν σημαντικά.

Όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) , η διοικητική ικανότητα ενισχύθηκε σε όλα τα επίπεδα όσον αφορά τις προσλήψεις και την κατάρτιση.

Ωστόσο, ο εθνικός οργανισμός απασχόλησης, ενδιάμεσος φορέας, χρειάζεται ακόμη ιδιαίτερη προσοχή. Οι μηχανισμοί διυπουργικού και περιφερειακού συντονισμού υφίστανται, αλλά πρέπει να συνεχιστεί η πρόοδος για να διασφαλιστεί συνεχής και αποτελεσματική λειτουργία τους. Έχουν αρχίσει δραστηριότητες προσδιορισμού έργων και το εθνικό σχέδιο κατάρτισης που προορίζεται για το προσωπικό του ΕΚΤ προβλέπει επίσης κατάρτιση για τους τελικούς δικαιούχους. Τώρα θα πρέπει να καταβληθούν σημαντικές προσπάθειες για την κατάρτιση και τη δημιουργία σειράς σχεδίων.