Γνωμοδότηση αριθ. 2/2002

σχετικά με τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

(Yποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 248 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ)

(2002/C 92/01)

ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 248 παράγραφος 4 και το άρθρο 279,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, και ιδίως το άρθρο 45Γ παράγραφος 4 και το άρθρο 78,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 160Γ παράγραφος 4 και το άρθρο 183,

την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(1),

την αίτηση γνωμοδότησης για την πρόταση αυτή που υπέβαλε το Συμβούλιο στο Ελεγκτικό Συνέδριο στις 24 Νοεμβρίου, την οποία έλαβε το Συνέδριο στις 29 Νοεμβρίου 2000,

την τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Η εν λόγω τροποποιημένη πρόταση επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις, ιδίως στον τίτλο VIII του πρώτου μέρους, σχετικά με τον εξωτερικό έλεγχο και την απαλλαγή.

Η προαναφερθείσα αίτηση γνωμοδότησης που υπέβαλε το Συμβούλιο στις 24 Νοεμβρίου 2000 καλύπτει επίσης τις σημαντικές τροποποιήσεις του κειμένου που επήλθαν κατά τη νομοθετική διαδικασία, ειδάλλως το άρθρο 279 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας θα στερείτο νοήματος,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ:

Εισαγωγή

1. Στις 8 Φεβρουαρίου 2002, ο Πρόεδρος του Συνεδρίου, με επιστολή του στον Πρόεδρο του Συμβουλίου, ανακοίνωσε ότι το Συνέδριο είχε αποφασίσει να καταρτίσει παρατηρήσεις σχετικά με τα τμήματα της τροποποιημένης πρότασης που αφορούσαν άμεσα τις πράξεις του, ιδίως τον τίτλο VIII κεφάλαιο 1 άρθρα 138 έως 145 του μέρους 1 σχετικά με τον εξωτερικό έλεγχο, και τον τίτλο VII κεφάλαιο 1 άρθρα 127 έως 128 του μέρους 1 σχετικά με την απόδοση των λογαριασμών. Οι εν λόγω παρατηρήσεις αφορούν:

- τις διατάξεις σχετικά με το ρόλο του Συνεδρίου ως εξωτερικού ελεγκτή που επαναλαμβάνουν ή επεκτείνουν κατά μη ικανοποιητικό τρόπο τις διατάξεις που θεσπίζει η συνθήκη,

- τα άρθρα 143 έως 145, σχετικά με την ετήσια έκθεση, τις ειδικές εκθέσεις και τις γνωμοδοτήσεις του Συνεδρίου, τα οποία προβλέπουν διαδικασία και χρονοδιάγραμμα που ούτε τα κράτη μέλη, ούτε η Επιτροπή ούτε το Συνέδριο είναι σε θέση να τηρήσουν, και τα οποία θα καταστήσουν αδύνατη για το Συνέδριο την εμπρόθεσμη έκδοση εκθέσεων χρήσιμων στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή,

- την ανάγκη παράλειψης από την τροποποιημένη πρόταση διατάξεων που επιβάλλουν στο Συνέδριο υποχρεώσεις που υπερβαίνουν όσες προβλέπονται από τη συνθήκη ΕΚ, ιδίως σχετικά με τη δημοσίευση των απαντήσεων των κρατών μελών στις εκθέσεις του,

- το χρονοδιάγραμμα και τη διαδικασία απόδοσης από την Επιτροπή, καταρχήν, των προσωρινών λογαριασμών και, στη συνέχεια, των οριστικών λογαριασμών, που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ικανότητα του Συνεδρίου να διαδραματίζει το ρόλο του εξωτερικού ελεγκτή, και είναι ασυμβίβαστα με την επιθυμία επιτάχυνσης της κατάρτισης της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου, ενώ επιπλέον συγχέουν τις αρμοδιότητες ελεγκτή και ελεγχόμενου.

2. Το Συνέδριο υποστηρίζει το στόχο σχετικά με την επίσπευση της δημοσίευσης της ετήσιας έκθεσης και με την απόδοση μεγαλύτερης σημασίας στις απόψεις των κρατών μελών. Εντούτοις, φρονεί ότι οι προτάσεις που διατυπώνονται στους τίτλους VII και VIII είναι απίθανο να είναι εφαρμόσιμες και αντιβαίνουν στη συνθήκη από ορισμένες απόψεις.

Διατάξεις της τροποποιημένης πρότασης που επαναλαμβάνουν/επεξηγούν τις διατάξεις της συνθήκης

3. Στο σημείο 44 της γνωμοδότησής του αριθ. 2/2001, το Συνέδριο υπογράμμισε ότι οι διατάξεις που θεσπίζονται στη συνθήκη σχετικά με το ρόλο του Συνεδρίου ως εξωτερικού ελεγκτή των κοινοτικών οικονομικών είναι περιττό να επαναλαμβάνονται και να επεξηγούνται στο δημοσιονομικό κανονισμό. Εντούτοις, η Επιτροπή διατήρησε την πρότασή της, και πράγματι προστέθηκαν ορισμένα νέα και σημαντικά στοιχεία, με μη ικανοποιητικά αποτελέσματα από αρκετές απόψεις, όχι μόνο για το Συνέδριο αλλά και για τα κράτη μέλη.

4. Σε ορισμένα σημεία της τροποποιημένης πρότασης η συνθήκη έχει παραφραστεί λανθασμένα, γεγονός που έχει δυσάρεστες συνέπειες. Παραδείγματος χάρη, στο άρθρο 138 αναφέρεται ότι "Το Ελεγκτικό Συνέδριο εξασφαλίζει τον έλεγχο των λογαριασμών που προβλέπει το άρθρο 248 της συνθήκης ΕΚ...". Αλλά το άρθρο 248 έχει διατυπωθεί διαφορετικά. Το άρθρο 246 της συνθήκης προβλέπει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο "εξασφαλίζει τον έλεγχο" ("shall carry out the audit"), χωρίς να τον περιορίζει στους "λογαριασμούς"(3). Κατόπιν, το άρθρο 248 παράγραφος 1 προβλέπει ότι "το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει τους λογαριασμούς του συνόλου των εσόδων και των εξόδων...". Αυτό αποτελεί τμήμα των ελεγκτικών καθηκόντων του. Το άρθρο 248 ζητεί από το Συνέδριο να διενεργεί έλεγχο ο οποίος υπερβαίνει τη στενή έννοια του "ελέγχου των λογαριασμών". Οι λέξεις "των λογαριασμών" στο άρθρο 138 έπρεπε να είχαν παραλειφθεί.

5. Το άρθρο 140 παράγραφος 1 επαναλαμβάνει τμήμα του άρθρου 248 παράγραφος 3 της συνθήκης, το οποίο προβλέπει ότι "ο έλεγχος στα κράτη μέλη ασκείται σε συνεργασία με τα εθνικά ελεγκτικά όργανα, ή, εάν αυτά δεν έχουν τις αναγκαίες αρμοδιότητες, με τις αρμόδιες εθνικές υπηρεσίες"(4) - κείμενο το οποίο προστέθηκε στην αρχική πρόταση. Εντούτοις, το άρθρο 140 παραλείπει να αναφέρει τη συνέχεια του άρθρου 248, ήτοι "το Ελεγκτικό Συνέδριο και τα εθνικά ελεγκτικά όργανα των κρατών μελών συνεργάζονται με πνεύμα εμπιστοσύνης, διατηρώντας παράλληλα την ανεξαρτησία τους", που αποτελεί σημαντικό τμήμα του άρθρου 248 παράγραφος 3 της συνθήκης.

6. Παρόμοια προβλήματα υφίστανται με το άρθρο 142 της τροποποιημένης πρότασης, του οποίου η παράγραφος 3 αναπτύσσει το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 248 παράγραφος 3, καθορίζοντας ειδικότερες υποχρεώσεις των οργάνων των κρατών μελών όσον αφορά την παροχή πληροφοριών προς το Συνέδριο.

7. Επιπλέον, το άρθρο 145 περιορίζει τις "παρατηρήσεις" που μπορεί να διατυπώσει το Συνέδριο μόνον στη μορφή των "ειδικών εκθέσεων", παραλείποντας τη λέξη "ιδίως" από την πρώτη παράγραφο, έχοντας τη σαφή πρόθεση να παραθέσει το άρθρο 248 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης.

8. Επομένως, το Συνέδριο επαναλαμβάνει την άποψη που διατύπωσε στη γνωμοδότησή του, σύμφωνα με την οποία τέτοιου είδους διατάξεις από τη συνθήκη δεν θα πρέπει να επαναλαμβάνονται ή να επεκτείνονται στο δημοσιονομικό κανονισμό, προκειμένου να αποφεύγεται η σύγχυση σχετικά με τον τρόπο άσκησης των αρμοδιοτήτων του Συνεδρίου. Ο δημοσιονομικός κανονισμός δεν είναι δυνατό να εισαγάγει νέα στοιχεία, τα οποία είτε θα αυξήσουν τις υποχρεώσεις του Συνεδρίου είτε θα μειώσουν τα δικαιώματά του που προβλέπονται από τη συνθήκη. Συνεπώς, τα ακόλουθα άρθρα θα πρέπει να παραλειφθούν από την τροποποιημένη πρόταση: άρθρο 138, άρθρο 140 (εν μέρει), άρθρο 141(5), άρθρο 142 παράγραφοι 1 έως 3 και 6, άρθρο 144 και άρθρο 145 παράγραφος 1.

Η διαδικασία και το χρονοδιάγραμμα που προτείνονται για την ετήσια έκθεση και τις ειδικές εκθέσεις δεν είναι εφαρμόσιμα

Ετήσια έκθεση

9. Στο παράρτημα Ι παρουσιάζονται χρονοδιαγράμματα για την απόδοση των λογαριασμών και την υποβολή της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου. Περιλαμβάνεται το χρονοδιάγραμμα του ισχύοντος δημοσιονομικού κανονισμού, το χρονοδιάγραμμα της αρχικής και της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής και, τέλος, νέα πρόταση του Συνεδρίου με στόχο την υπερπήδηση των δυσχερειών που προξενούν οι προτάσεις της Επιτροπής.

10. Η αρχική πρόταση της Επιτροπής για το νέο δημοσιονομικό κανονισμό διατηρούσε το χρονοδιάγραμμα του ισχύοντος δημοσιονομικού κανονισμού για την ετήσια έκθεση, ήτοι διαβίβαση των προκαταρκτικών παρατηρήσεων του Συνεδρίου στα όργανα έως τις 15 Ιουλίου και διαβίβαση της τελικής έκθεσης έως τις 30 Νοεμβρίου. Το νέο στοιχείο ήταν η θέσπιση διαδικασίας για τη διαβίβαση των απαντήσεων των κρατών μελών. Το Συνέδριο, στη γνωμοδότησή του αριθ. 2/2001, παρατήρησε ότι η ενσωμάτωση της εν λόγω διάταξης σχετικά με την επεξεργασία των απαντήσεων των κρατών μελών καθιστά πολύ δύσκολη την τήρηση ενός τέτοιου χρονοδιαγράμματος(6).

11. Η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής καθορίζει νωρίτερα το χρονοδιάγραμμα κατά ένα μήνα. Οι προκαταρκτικές παρατηρήσεις του Συνεδρίου πρέπει να διαβιβάζονται στα όργανα έως τις 15 Ιουνίου αντί της 15ης Ιουλίου και η τελική έκθεση πρέπει να διαβιβάζεται στα όργανα έως τις 31 Οκτωβρίου αντί τις 30ής Νοεμβρίου. Το Συνέδριο υποστηρίζει την επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος για την κατάρτιση της ετήσιας έκθεσης, αλλά σημειώνει ότι η επίτευξη του στόχου αυτού θα απαιτήσει συνεκτική προσέγγιση στο σύνολο του δημοσιονομικού κανονισμού.

12. Σύμφωνα με τις νέες προτάσεις, η Επιτροπή θα πρέπει να αποστέλλει στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη τις παρατηρήσεις που τα αφορούν και τα αναφέρουν αμέσως μετά τις 15 Ιουνίου. Οι εν λόγω παρατηρήσεις θα πρέπει να διαβιβάζονται στα κράτη μέλη στη γλώσσα τους, γεγονός που σημαίνει ότι οι παρατηρήσεις θα πρέπει να μεταφράζονται. Λόγω του ότι απαιτείται χρόνος για τη μετάφραση των προκαταρκτικών παρατηρήσεων έπειτα από την έγκρισή τους από το Συνέδριο, θα σημειωνόταν αναπόφευκτα καθυστέρηση έως ότου τα κράτη μέλη τις λάβουν στη γλώσσα τους, τουλάχιστον έως τις αρχές Ιουλίου. Στη συνέχεια, τα κράτη μέλη έχουν προθεσμία έως τις 31 Αυγούστου για να διαβιβάσουν απαντήσεις στην Επιτροπή. Επί του παρόντος, το Συνέδριο συναντά δυσχέρειες στη λήψη απαντήσεων στις επιστολές τομέα εντός της ισχύουσας προθεσμίας των δύο μηνών.

13. Εάν υποτεθεί ότι η Επιτροπή λαμβάνει τις απαντήσεις και των δεκαπέντε κρατών μελών έως τις 31 Αυγούστου, διαθέτει μόνον ένα μήνα για τη μετάφραση των απαντήσεων, την ανάλυσή τους και την προετοιμασία των σχολίων της σχετικά με αυτές, ενώ ταυτόχρονα ολοκληρώνει τη διαδικασία αντιπαράθεσης με το Συνέδριο σχετικά με τις προκαταρκτικές παρατηρήσεις. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το νέο χρονοδιάγραμμα συνεπάγεται ότι η Επιτροπή και το Συνέδριο θα πρέπει να διεξάγουν τις συνομιλίες της διαδικασίας αντιπαράθεσης σχετικά με τις προκαταρκτικές παρατηρήσεις κατά την περίοδο Ιουλίου-Αυγούστου, ήτοι πριν από τη διαβίβαση των απαντήσεων των κρατών μελών. Δεν θα είναι δυνατόν να αναμένονται οι απαντήσεις των κρατών μελών πριν από τις συνομιλίες της διαδικασίας αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο οργάνων, διότι αυτό θα καθιστούσε φύσει αδύνατη την κατάρτιση του τελικού κειμένου της έκθεσης του Συνεδρίου και των απαντήσεων της Επιτροπής σε όλες τις κοινοτικές γλώσσες εντός της καθορισμένης προθεσμίας. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν θα είναι σε θέση να λάβει υπόψη τις απαντήσεις των κρατών μελών στα σχέδια απαντήσεών της που υποβάλλονται στις συνομιλίες της διαδικασίας αντιπαράθεσης. Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι ένα λογικό χρονικό διάστημα για τις συνομιλίες της διαδικασίας αντιπαράθεσης είναι ουσιώδες για την αποφυγή περιττών αντιφάσεων μεταξύ της έκθεσης και των απαντήσεων λόγω παρανοήσεων που θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Τέτοιες αντιφάσεις απλώς και μόνο περιπλέκουν το έργο της αρμόδιας για την απαλλαγή αρχής.

14. Επομένως, όχι μόνον το Συνέδριο αλλά και τα κράτη μέλη και η Επιτροπή είναι αδύνατον να εφαρμόσουν το χρονοδιάγραμμα. Πράγματι, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί ο διαθέσιμος χρόνος για την περάτωση των ετήσιων ελεγκτικών εργασιών του, ιδίως όσον αφορά τους λογαριασμούς (βλέπε σημεία 21 έως 23) και άλλες πτυχές της δήλωσης αξιοπιστίας, το Συνέδριο προτείνει να υποβάλλονται οι προκαταρκτικές παρατηρήσεις του την 1η Ιουλίου αντί της 15ης Ιουνίου. Η πρόταση αυτή παραμένει συμβατή με τη διαβίβαση της τελικής ετήσιας έκθεσης στις 31 Οκτωβρίου.

Ειδικές εκθέσεις

15. Ανάλογα προβλήματα δημιουργεί το άρθρο 145, το οποίο αφορά τη διαδικασία σχετικά με τις ειδικές εκθέσεις. Καταρχήν, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η σύνταξη είναι σε ορισμένες περιπτώσεις κάθε άλλο παρά ικανοποιητική, γεγονός που προξενεί σύγχυση, ιδίως λόγω των επαναλήψεων στην παράγραφο 2 τρίτο και έκτο εδάφιο, σχετικά με την έγκριση της ειδικής έκθεσης από το Συνέδριο, καθώς και λόγω της λανθασμένης αναφοράς στη διαβίβαση της ειδικής έκθεσης(7) (αντί των προκαταρκτικών παρατηρήσεων) στα κράτη μέλη, στην παράγραφο 2 τέταρτο εδάφιο. Εξάλλου, πέραν των προβλημάτων αυτών, η προτεινόμενη διαδικασία δεν είναι εφαρμόσιμη.

16. Τα κράτη μέλη διαθέτουν ενάμιση μήνα (περίπου έξι εβδομάδες) προκειμένου να απαντήσουν στις προκαταρκτικές παρατηρήσεις που τους έχουν αποσταλεί. Η Επιτροπή πρέπει να διαβιβάζει "αμελλητί" τις εν λόγω απαντήσεις στο Συνέδριο, συνοδευόμενες από τις παρατηρήσεις της. Λόγω του ότι η Επιτροπή θα χρειαστεί κάποιο χρονικό διάστημα προκειμένου να μεταφράσει, να αναλύσει και να ενοποιήσει τις παρατηρήσεις της σχετικά με τις απαντήσεις των κρατών μελών, μετά βίας θα διαθέτει το χρόνο για το έργο αυτό προτού καταρτίσει, εντός διαστήματος δυόμισι μηνών, τις δικές της τελικές απαντήσεις. Εκ νέου, οι απαντήσεις των κρατών μελών διαχωρίζονται από τη διαδικασία αντιπαράθεσης μεταξύ του Συνεδρίου και της Επιτροπής, γεγονός το οποίο είναι ιδιαίτερα ατυχές.

Ο δημοσιονομικός κανονισμός δεν μπορεί να επιβάλει υποχρεώσεις στο Συνέδριο πέραν των διατάξεων της συνθήκης

17. Η μόνη διάταξη της συνθήκης ΕΚ σχετικά με τη δημοσίευση από το Συνέδριο στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων των απαντήσεων στις παρατηρήσεις του, περιλαμβάνεται στο άρθρο 248 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, σύμφωνα με την οποία οι απαντήσεις "των οργάνων" στις παρατηρήσεις του Συνεδρίου που υποβάλλονται στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής του δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα. Η συνθήκη δεν προβλέπει τίποτε για τις ειδικές εκθέσεις και τις γνωμοδοτήσεις. Δεν περιλαμβάνεται καμία διάταξη στη συνθήκη που να απαιτεί από το Συνέδριο τη δημοσίευση των απαντήσεων των κρατών μελών, είτε στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής του, είτε στο πλαίσιο ειδικών εκθέσεων. Τέτοια υποχρέωση δεν μπορεί να επιβληθεί στο Συνέδριο από κανονισμό του Συμβουλίου (βλέπε το σημείο 2 ανωτέρω).

18. Όσον αφορά τις διαδικασίες σχετικά με την ετήσια έκθεση και τις ειδικές εκθέσεις, η αρχική πρόταση της Επιτροπής προέβλεπε ότι οι απαντήσεις των κρατών μελών στις προκαταρκτικές παρατηρήσεις που τα αφορούν αποστέλλονται στην Επιτροπή, η οποία τις διαβιβάζει στο Συνέδριο συνοδευόμενες από τα σχόλιά της. Εντούτοις, δεν προέβλεπε σε καμία περίπτωση τη δημοσίευση των απαντήσεων των κρατών μελών από το Συνέδριο στην Επίσημη Εφημερίδα, στο πλαίσιο της έκθεσης. Η διατύπωση του άρθρου 143 στην τροποποιημένη πρόταση σχετικά με την ετήσια έκθεση είναι διφορούμενη. Θα έπρεπε να περιορίζει ρητά τη δημοσίευση απαντήσεων στις απαντήσεις των οργάνων. Το άρθρο 145 παράγραφος 2 όγδοο εδάφιο της τροποποιημένης πρότασης σχετικά με τη διαδικασία των ειδικών εκθέσεων, προβλέπει ρητά ότι, εάν το Ελεγκτικό Συνέδριο αποφασίσει να δημοσιεύσει ορισμένες από τις ειδικές εκθέσεις του στην Επίσημη Εφημερίδα, αυτές "συνοδεύονται από τις απαντήσεις των οικείων οργάνων ή των εν λόγω κρατών μελών". Το υπογραμμισμένο κείμενο είναι νέο και αποτελεί ουσιώδη τροποποίηση της αρχικής πρότασης. Δεν ζητήθηκε η γνώμη του Συνεδρίου σχετικά με το εν λόγω κείμενο. Η τροποποίηση αυτή επηρεάζει άμεσα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του Συνεδρίου ως οργάνου, καθώς και ως εξωτερικού ελεγκτή των Κοινοτήτων: αυξάνοντας τις υποχρεώσεις του Συνεδρίου σχετικά με τη δημοσίευση απαντήσεων, περιορίζει το δικαίωμα του Συνεδρίου να αποφασίζει τι θα πρέπει να δημοσιευθεί εκτός των απαντήσεων των οργάνων. Καθώς η τροποποίηση υπερβαίνει την εμβέλεια των διατάξεων της συνθήκης, θα πρέπει να καταργηθεί. Πράγματι, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δήλωσε σαφώς στην απόφασή του σχετικά με την υπόθεση Ismeri ότι το Συνέδριο δεν υποχρεούται από τη συνθήκη να δημοσιεύει τις απαντήσεις τρίτων εκτός των οργάνων(8).

19. Δυνάμει των ισχυουσών ρυθμίσεων, τα κράτη μέλη ενημερώνονται σχετικά με τις παρατηρήσεις του Συνεδρίου που τα αφορούν άμεσα και τους ζητείται να διατυπώσουν τα σχόλιά τους τόσο στο Συνέδριο όσο και στην Επιτροπή, κυρίως μέσω της διαδικασίας των επιστολών τομέα(9). Η διαδικασία αυτή παρέχει τη δυνατότητα να ληφθούν υπόψη οι θέσεις των κρατών μελών τόσο από το Συνέδριο όσο και από την Επιτροπή, κατά την κατάρτιση του τελικού κειμένου μιας έκθεσης από το μεν και κατά την κατάρτιση των απαντήσεών της από τη δε. Κατ' αυτόν τον τρόπο, εξασφαλίζεται ότι για τις απαντήσεις στην ετήσια έκθεση και τις ειδικές εκθέσεις του το Συνέδριο έχει μόνον ένα συνομιλητή, την Επιτροπή, η οποία σύμφωνα με τις συνθήκες είναι το αρμόδιο όργανο για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Διατάξεις σχετικά με την υποβολή και τη δημοσίευση των λογαριασμών

20. Στη γνωμοδότησή του αριθ. 2/2001, το Συνέδριο υπογράμμιζε στα σχόλιά του σχετικά με το άρθρο 118 (άρθρο 128 της τροποποιημένης πρότασης) ότι: "Οι προσωρινές δημοσιονομικές καταστάσεις είναι πλήρεις και συνεκτικές δημοσιονομικές καταστάσεις που καταρτίζονται νομότυπα εντός των προθεσμιών που έχουν καθοριστεί. Είναι προσωρινές μόνο στο μέτρο που η Επιτροπή δεν τις έχει ακόμη εγκρίνει επίσημα και όπου μπορούν ενδεχομένως να αποτελέσουν αντικείμενο διορθώσεων που προτείνουν οι υπηρεσίες του Συνεδρίου. Ωστόσο, το καθήκον των υπηρεσιών του Συνεδρίου δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να φθάσει μέχρι του σημείου συνδρομής της Επιτροπής στην κατάρτιση των οριστικών ενοποιημένων δημοσιονομικών καταστάσεων. Αυτή η ευθύνη, διοικητικής και λογιστικής φύσεως, εμπίπτει μόνο στις υπηρεσίες της Επιτροπής και είναι ασυμβίβαστη με την ευθύνη του εξωτερικού ελέγχου που βαρύνει το Συνέδριο".

Εντούτοις, η τροποποιημένη πρόταση δεν διασαφηνίζει ποια είναι η φύση των προσωρινών λογαριασμών και δεν λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του Συνεδρίου. Η εμπειρία του Συνεδρίου κατά τα τελευταία έτη καταδεικνύει ότι οι λογαριασμοί που υποβάλλει η Επιτροπή δυνάμει του ισχύοντος δημοσιονομικού κανονισμού την 1η Μαΐου, και οι οποίοι υποτίθεται ότι είναι οριστικοί λογαριασμοί στο εν λόγω στάδιο, είναι ελλιπείς και περιλαμβάνουν σημαντικά σφάλματα, καθώς και ότι, επιπλέον των διορθώσεων που προτείνει το Συνέδριο, η Επιτροπή εξακολουθεί να προτείνει τροποποιήσεις έως την τελική δημοσίευση διορθωμένων λογαριασμών κατά τον Σεπτέμβριο/Οκτώβριο(10).

21. Οι υποβλητέοι προς έλεγχο λογαριασμοί στις 31 Μαρτίου πρέπει να είναι πλήρεις, δεόντως καταρτισμένοι και εγκεκριμένοι από την Επιτροπή. Δεν πρέπει να υφίσταται σύγχυση στο δημοσιονομικό κανονισμό σχετικά με τους ρόλους ελεγκτή και ελεγχόμενου όσον αφορά την προετοιμασία των λογαριασμών. Επομένως, κάθε αναφορά σε "προσωρινούς" λογαριασμούς θα πρέπει να καταργηθεί.

22. Κατόπιν περαιτέρω σκέψεως, δεν είναι επίσης ενδεδειγμένο να προβλέπει ο δημοσιονομικός κανονισμός ημερομηνία τελικής δημοσίευσης διορθωμένων λογαριασμών. Αυτό που ενδιαφέρει κατ' ουσίαν είναι να καταρτίζονται εγκαίρως προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη από το Συνέδριο προτού αυτό καταλήξει στην τελική μορφή της δήλωσης αξιοπιστίας του, ζήτημα σχετικά με το οποίο μπορούν να έλθουν σε συμφωνία το Συνέδριο και η Επιτροπή. Εντούτοις, εάν αποφασιστεί να περιληφθεί σχετική ημερομηνία στο δημοσιονομικό κανονισμό, δεν θα πρέπει να είναι μεταγενέστερη της 31ης Ιουλίου.

23. Η διατύπωση του άρθρου 128 της τροποποιημένης πρότασης, το οποίο προβλέπει ότι η δήλωση αξιοπιστίας του Συνεδρίου, συνοδευόμενη από τους οριστικούς ενοποιημένους λογαριασμούς, δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα το αργότερο στις 31 Οκτωβρίου, δεν έχει συντονιστεί επαρκώς με τα άρθρα 143 και 144, τα οποία προβλέπουν ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο διαβιβάζει την ετήσια έκθεση και τη δήλωση αξιοπιστίας κατά την ίδια ημερομηνία στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή και τα λοιπά όργανα. Είναι λογικό να δημοσιεύεται η δήλωση αξιοπιστίας συνοδευόμενη από τους οριστικούς ενοποιημένους λογαριασμούς. Αλλά θα πρέπει επίσης να δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα ταυτόχρονα με την ετήσια έκθεση, η οποία περιέχει όλη την αναγκαία τεκμηρίωση προς υποστήριξη της δήλωσης αξιοπιστίας. Πράγματι, η καταλληλότερη λύση θα ήταν οι οριστικοί ενοποιημένοι λογαριασμοί, η δήλωση αξιοπιστίας και η ετήσια έκθεση να δημοσιεύονται την ίδια μέρα, στην ίδια έκδοση της Επίσημης Εφημερίδας. Εντούτοις, δεν θα ήταν εφικτή η δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης στην Επίσημη Εφημερίδα στις 31 Οκτωβρίου διατηρώντας ταυτόχρονα το υπόλοιπο χρονοδιάγραμμα.

24. Επομένως, το άρθρο 128 θα πρέπει να τροποποιηθεί προκειμένου να προβλέπει τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των οριστικών ενοποιημένων λογαριασμών συνοδευόμενων από τη δήλωση αξιοπιστίας και την ετήσια έκθεση του Συνεδρίου(11). Δεδομένων των περιπλοκών που συνεπάγεται η δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των εν λόγω εγγράφων σε όλες τις κοινοτικές γλώσσες, καθώς και του ότι οι απαντήσεις πρέπει να συνοδεύουν τις παρατηρήσεις, θα ήταν ενδεδειγμένο να μην καθοριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 143 σχετικά με την ετήσια έκθεση.

Συμπέρασμα

25. Το Συνέδριο επαναλαμβάνει την άποψη που διατύπωσε στη γνωμοδότησή του αριθ. 2/2001, σύμφωνα με την οποία, προκειμένου να αποφευχθεί η περιοριστική και αμφιλεγόμενη ερμηνεία των διατάξεων της συνθήκης σχετικά με το ρόλο και τις αρμοδιότητες του Συνεδρίου ως εξωτερικού ελεγκτή των κοινοτικών οικονομικών, οι διατάξεις της συνθήκης δεν θα πρέπει να επαναληφθούν ή να επεκταθούν στο δημοσιονομικό κανονισμό (βλέπε σημεία 3 έως 8).

26. Επίσης, υπό το πρίσμα των ανωτέρω παρατηρήσεων, για λόγους τόσο χρονοδιαγράμματος όσο και συμβατότητας με τη συνθήκη, το Συνέδριο φρονεί ότι θα πρέπει να εγκαταλειφθεί η πρόταση να συμπεριλαμβάνονται επίσημα οι απαντήσεις των κρατών μελών στη διαδικασία της ετήσιας και των ειδικών εκθέσεων. Θα πρέπει να εξακολουθήσει να χρησιμοποιείται η διαδικασία των επιστολών τομέα για τη γνωστοποίηση της θέσης των κρατών μελών ως προς τα ελεγκτικά πορίσματα του Συνεδρίου (βλέπε σημεία 9 έως 19).

27. Εξάλλου, το Συνέδριο προτείνει την τροποποίηση της διαδικασίας και του χρονοδιαγράμματος σχετικά με τους λογαριασμούς, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι υποβαλλόμενοι προς έλεγχο λογαριασμοί είναι πλήρη και συνεκτικά έγγραφα, εγκεκριμένα από την Επιτροπή (βλέπε σημεία 20 έως 24).

28. Με τις εν λόγω τροποποιήσεις, το Συνέδριο φρονεί ότι είναι εφικτή η επίσπευση του χρονοδιαγράμματος προκειμένου οι προκαταρκτικές παρατηρήσεις να διαβιβάζονται στην Επιτροπή την 1η Ιουλίου και η τελική ετήσια έκθεση του Συνεδρίου να διαβιβάζεται στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή και τα λοιπά όργανα έως τις 31 Οκτωβρίου. Στην τέταρτη στήλη του παραρτήματος 1 παρουσιάζεται το πλήρες προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα.

29. Συνεπώς, το Συνέδριο υποβάλλει στο παράρτημα ΙΙ προτάσεις για την επαναδιατύπωση των άρθρων 127, 128 και 138 έως 145 της τροποποιημένης πρότασης.

Η παρούσα γνωμοδότηση εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο κατά τη συνεδρίασή του της 21ης Φεβρουαρίου 2002.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Juan Manuel Fabra Vallés

Πρόεδρος

(1) Έγγραφο της Επιτροπής, ένδειξη 2000/203 (CNS) - COM (2000) 461 τελικό.

(2) Έγγραφο της Επιτροπής, ένδειξη 2001/0318 (CNS) - COM(2001) 691 τελικό.

(3) Αυτό ισχύει για την αγγλική γλωσσική έκδοση, ενώ η ελληνική έκδοση του εν λόγω άρθρου είναι πλέον περιοριστική, παρά τις διατάξεις του άρθρου 248.

(4) Ενώ το ελληνικό κείμενο του άρθρου 140 παράγραφος 1 της πρότασης επαναλαμβάνει σχεδόν κατά λέξη το άρθρο 248 παράγραφος 3 της συνθήκης, η αγγλική έκδοση ("In the Member States the audit shall be carried out in conjunction with national audit institutions, or where they do not have the necessary powers, with the national departments responsible") παρουσιάζει διαφορές που προκύπτουν από τη μετάφραση. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει τον κίνδυνο που συνεπάγεται η επανάληψη ή η παράφραση αποσπασμάτων της συνθήκης.

(5) Το Συνέδριο υπογράμμισε στη γνωμοδότησή του αριθ. 2/2001 ότι το άρθρο αυτό (πρώην άρθρο 126 της αρχικής πρότασης) περιέχει "υπερβολικά λεπτομερείς και παρωχημένες διατάξεις". Η Επιτροπή δεν εξήγησε τους λόγους για τους οποίους το διατήρησε.

(6) Σχόλια στο άρθρο 128 παράγραφος 2, γνωμοδότηση αριθ. 2/2001, ΕΕ C 162 της 5.6.2001.

(7) ΣτΜ: "Ειδική έκθεση" στο αγγλικό κείμενο της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής, "παρατηρήσεις" στο ελληνικό κείμενο.

(8) Απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Ιουλίου 2001 στην υπόθεση C-315/99 P, Ismeri Europa κατά Ελεγκτικού Συνεδρίου, Συλλογή 2001, σ. Ι-5281, σημείο 27: "Πρέπει να σημειωθεί ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν υποχρεούται, δυνάμει των διατάξεων που διέπουν τη διαδικασία του, ούτε να υποβάλλει σε τρίτους τα σχέδια εκθέσεων υπό τους ίδιους όρους που το πράττει έναντι των κοινοτικών οργάνων, ούτε να δημοσιεύει, μετά τη δημοσίευση των εκθέσεών του, τις απαντήσεις των ενδιαφερομένων. Η διαδικασία των άρθρων 188Γ παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρου 248 παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ) και 206 της συνθήκης αποσκοπεί να συμβάλει στη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης της Κοινότητας, προβλέποντας τη διαβίβαση εκθέσεων στα κοινοτικά όργανα και απάντηση εκ μέρους τους. Όμως, η πρόσκληση προς τρίτους για να συμμετάσχουν στη διαδικασία αυτή δεν θα μπορούσε να συμβάλει στην επίτευξη του επιδιωκομένου στόχου".

(9) Οι "επιστολές τομέα" χρησιμοποιούνται από τους τομείς του Συνεδρίου για να κοινοποιήσουν δυνητικές παρατηρήσεις στους ελεγχόμενους, πριν από την τελική τους έγκριση από το Συνέδριο. Αντίγραφο όλων των επιστολών τομέα, καθώς και των απαντήσεων των κρατών μελών, αποστέλλεται στην Επιτροπή. Η διαδικασία αυτή έγινε δεκτή και αναπτύχθηκε από την επιτροπή επαφών των Προέδρων του Συνεδρίου και των Ανωτάτων Οργάνων Ελέγχου (ΑΟΕ) των κρατών μελών (βλέπε τη διακήρυξη σχετικά με το Ελεγκτικό Συνέδριο που εξέδωσε η διάσκεψη της Νίκαιας).

(10) Η διαδικασία αυτή δεν προβλέπεται από τον ισχύοντα δημοσιονομικό κανονισμό, ο οποίος ορίζει μόνον ότι οι οριστικοί λογαριασμοί πρέπει να υποβάλλονται έως την 1η Μαΐου. Στην πράξη, η Επιτροπή δημοσιεύει τους διορθωμένους οριστικούς λογαριασμούς αφού ζητήσει τη σύμφωνη γνώμη του Συνεδρίου.

(11) Στην πραγματικότητα αυτό αποτελεί τρέχουσα πρακτική: η ετήσια έκθεση του Συνεδρίου συνοδευόμενη από τη δήλωση αξιοπιστίας, και οι οριστικοί ενοποιημένοι λογαριασμοί δημοσιεύονται την ίδια ημέρα στην Επίσημη Εφημερίδα, αν και σε διαφορετικές εκδόσεις.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>