10.11.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C304/17
—ναορίζεικριτήριαγιατηνεκτίμησητωνπροτάσεωντης
ΟΚΕαπότηνΕπιτροπήκαιτοΣυμβούλιο .—ναπροβλεπειτηδυνατότηταδιαβουλεύσεων ,μεσωτης
ΟΚΕ,μεεπαγγελματικές οργανώσειςκαιενώσειςπριν
απότηνοριστικήκατάρτισητουπρογράμματοςτηςΕπι­
τροπής,
Βρυξέλλες,22Σεπτεμβρίου1993.
HΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ
ΓνωμοδότησηγιατοΠράσινοβιβλίοτηςΕπιτροπής:Πολυφωνίακαισυγκέντρωσησταμέσαμαζικής
ενημέρωσηςστηνεσωτερικήαγορά(Στάθμισητηςαναγκαιότητας γιαμιακοινοτικήενέργεια)
(93/0304/07)
HΕπιτροπήαποφάσισεστις15Φεβρουαρίου 1993καισυμφωνάμετοάρθρο198τηςΣυνθήκηςγια
τηνίδρυσητηςΕυρωπαϊκήςΟικονομικήςΚοινότηταςναζητήσειτηγνωμοδότησητηςΟΚΕγιατο
ΠράσινοβιβλίοτηςΕπιτροπής :Πολυφωνίακαισυγκέντρωσησταμέσαμαζικήςενημέρωσηςστην
εσωτερικήαγορά(Στάθμισητηςαναγκαιότητας γιαμιακοινοτικήενέργεια).
Τοτμήμαβιομηχανίας ,εμπορίου,βιοτεχνίαςκαιυπηρεσιών,πουεπιφορτίσθηκε μετηνπροετοιμασία
τωνσχετικώνεργασιώνυιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις7Ιουλίου1993.Εισηγητήςήτανoκ.
Flum.
Κατάτην308ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης22αςΣεπτεμβρίου1993),ηΟικονομικήκαι
ΚοινωνικήΕπιτροπήυιοθέτησεκατάπλειοψηφία,7ψήφουςκατάκαι15αποχέςτηνακόλουθη
γνωμοδότηση .
εποικοδομητικά μετηναναπτυξηευρωπαϊκωνπροοπτικών
στοντομέατωνηλεκτρονικώνμέσωνμαζικήςεπικοινωνίας
μετηνυποβολήσημαντικώνστοιχείωνστηνοδηγίααυτή.HΟΚΕχαιρετίζειτηνυποβολήτουΠράσινουβιβλίου
«Πολυφωνίακαισυγκέντρωσησταμέσαμαζικήςενημέρωσης
(MME)στηνεσωτερικήαγορά(Στάθμισητηςαναγκαιότητας
γιαμιακοινοτικήενέργεια)»καιεκτιμάιδιαίτερατηνπεριε­
κτικήπεριγραφήπουπροσφέρεισχετικάμεταισχύοντα
νομικάκαθεστώταστακράτημέλη.
HΟΚΕεπικροτείεπίσηςτημορφήτουΠράσινουβιβλίουτο
οποίοδενπεριέχειεσπευσμένουςορισμούςαλλάπροετοιμά­
ζειένανπεριεκτικόκοινωνικόδιάλογο.
1.Εισαγωγή1.2.ΠριναποτησυζήτησηγιατοΠράσινοβιβλίοείναι
ανάγκηνατονισθούν,εκνέου,τακύριαγνωρίσματατηςμέχρι
τώραπολιτικήςτηςΟΚΕπουσχετίζεταιμεταMME.Έτσι
ηΟΚΕστηγνωμοδότησήτηςτης25ηςΣεπτεμβρίου1985(2),
γιατο«Πράσινοβιβλίοσχετικάμετηνεγκαθίδρυσητης
κοινήςαγοράςγιατηραδιοφωνία,κυρίωςμέσωδορυφόρου
καικαλωδίου»P)διαπίστωσεότιηΚοινότηταδενμπορείνα
επεμβαίνειστηδιάρθρωσητωνMMEτωνεπιμέρουςκρατών
μελών.Hχορήγησηαδείαςσετηλεοπτικέςκαιραδιοφωνικές
επιχειρήσειςπρέπειναπαραμείνειστηναρμοδιότητατων
κρατών.Ωστόσοείναιανάγκηναληφθείμέριμναώστενα
μηντεθείσεκίνδυνοηπολυφωνίαστηνΚοινότητα .Στην
ίδιαγνωμοδότησηηΟΚΕκάλεσετηνΕπιτροπήναεξετάσει
μέχριποιουσημείουκαθίσταταιαναγκαίαηυποβολήπροτά­
σεωνγιαλόγουςδημιουργίαςενιαίωνανταγωνιστικών προϋ­
ποθέσεωνγιατηνεναρμόνισητωνεθνικώνδιατάξεωνσχετικά
μετοπεριεχόμενοτωνπρογραμμάτων ηΟΚΕυπογράμμισε
σχετικάτουςεξήςτομείς,ήτοι:τηνπροστασίατηςνεολαίας,1.1.Ήδηκατατιςπροπαρασκευαστικές εργασίεςγιατην
«οδηγίατουΣυμβουλίουγιατοσυντονισμόορισμένωννομι­
κώνκαιδιοικητικώνδιατάξεωντωνκρατώνμελώνσχετικά
μετηνάσκησηδραστηριοτήτων στοντομέατηςτηλεόρασης
(Τηλεόρασηχωρίςσύνορα.)»της3ηςΟκτωβρίου1989(1),
αλλάκαισεμεταγενέστερο στάδιοηΟΚΕαπασχολήθηκε
(2)ΕΕαριθ.C303της25.11.1985,σ.13.
(3)Έγγρ.COM(84)300τελικό. (')ΕΕαριθ.L298της17.10.1989.

Αριθ.C304/18 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 10.11.93
τηςπροσωπικότητας ,τωνδικαιωματωνπνευματικήςιδιοκτη­
σίας,εκτελεστώνκαιπαραγωγών ,τηλεοπτικήςδιαφήμισης .
Πρέπειναεξετασθείειδικότερααπόπλευράςεπικαιρότητας ,
ηεπιρροήτηςτηλεοπτικήςδιαφήμισηςκαιοιεπιπτώσεις
της,σταπλαίσιατουπρογράμματος ,επίτηςανεξαρτησίας
καιπληρότηταςτωνεκπομπώνενημέρωσης ,καθώςκαιη
επιρροήτωνδιαφημιστικών εταιριώνεπίτουεμπορίουπρο­
γραμμάτων .ΤοΕΚεπέδειξεανησυχίαστοψήφισμάτουγια
τη«συγκέντρωσητωνμέσωνμαζικήςενημέρωσηςκαιτης
πολυφωνίας ,(16Σεπτεμβρίου1992)(·)γιατηναυξανόμενη
συγκέντρωσηστοντομέατηςδιαφήμισηςκαιτησημαντική
επιρροήτηςσταπρογράμματακαιτοπεριεχόμενοτωνMME»
καιηΕπιτροπήεπίσης,θαεξετάσειτηνκατάστασητηςδια­
φήμισης.
1.3.Στηγνωμοδότησητης1ηςΙουλίου1987(2)γιατην
«ΠρότασηοδηγίαςτουΣυμβουλίουγιατοσυντονισμότων
νομικώνκαιδιοικητικώνδιατάξεωντωνκρατώνμελώνσχε­
τικάμετηνάσκησηδραστηριότητας στοντομέατηςραδιοφω­
νίας»(3)ηΟΚΕεξέφρασετηνάποψηότιοιαπαραίτητες
νομοθετικέςκαιδιοικητικέςδιατάξειςστοντομέατηςραδιο­
φωνίαςσεεθνικήκλίμακαδενπρέπειναπεριέχουνρυθμίσεις
μετιςοποίεςενδέχεταιναδημιουργηθούν δεσπόζουσεςθέσεις
στοντομέατουσχηματισμούγνώμης.Στησυμπληρωματική
γνωμοδότησητης27ηςΑπριλίου1989(4)γιατηνίδιαπρό­
τασηηΟΚΕτονίζειεκνέουτηνανάγκηταλαμβανόμενα
μέτραναμηνευνοούντηδημιουργίαδεσποζουσώνθέσεων
πουπεριορίζουντηνπολυφωνίακαιτηνελευθερίαπληροφό­
ρησης.HΟΚΕδιαπιστώνειμεικανοποίησηότιηοδηγίαγια
τηντηλεόρασηπουυιοθέτησετοΣυμβούλιοπεριλαμβάνει
ένακεφάλαιομετοοποίορυθμίζεταιτοδικαίωμααπάντησης
κάθεφυσικούκαινομικούπροσώπουτουοποίουτανόμιμα
συμφέρονταθίγονταιαπόψευδείςειδήσειςπουμεταδίδονται
απότηλεοπτικόπρόγραμμα .HΟΚΕήταντοπρώτοκοινοτικό
όργανο,τηνακολούθησανστησυνέχειατοΕυρωπαϊκόΚοι­
νοβούλιο,ηΕπιτροπήκαιτοΣυμβούλιο,πουζήτησετην
ενσωμάτωσητηςαπαίτησηςαυτήςστονομοθέτημααυτό.
ΕπιπλέονοιπαρατηρήσειςτηςΟΚΕγιαταδικαιώματαπνευ­
ματικήςιδιοκτησίας,τηνπροστασίατωνπαιδιώνκαιτων
ανηλίκωνκαιτηναπαγόρευσητηςδιαφήμισηςγιαταπροϊ­
όντακαπνούκαιταφάρμακαπουδιατίθενταιμόνοκατόπιν
ιατρικήςσυνταγής—ελήφθησανεξολοκλήρουυπόψη.δραστηριοτήτων ,σεπαγκοσμίακλίμακα,τωνπολυεθνικών
επιχειρήσεων .ΕπιπλέονπρότεινετηδημιουργίαενόςΕυρω­
παϊκούΦύλακατωνMMEγιατονέλεγχοκαιτηναποτροπή
τέτοιουείδουςοικονομικώνσυγκεντρώσεων .Τοενλόγω
όργανοθασυμβάλειπαράλληλαστηνπροώθησηκαιτηδια­
σφάλισητηςελευθερίαςπληροφόρησης καιτηςπολιτιστικής
ποικιλίας .
1.5.HΟΚΕδιαπιστώνειεπίσηςότιτακοινοτικάσυνοδευ­
τικάμέτραπουαποβλέπουνστηδιασφάλισηενόςκατώτατου
βαθμούπροστασίαςτωνεπαγγελματικών προτύπων,τωνηθι­
κώναξιών,τηςσυντακτικήςαυτονομίαςκαιτηςελευθερίας
συνειδήσεωςγιατοσύνολοτωνδημοσιογράφων καιτων
εργαζομένωντουκλάδουτωνMMEείναιαπαραίτητα .Ομοί­
ωςκρίνεταιαναγκαίαηλήψηκοινοτικώννομοθετικών
μέτρωνγιατηνκατοχύρωσητωνθεμελιωδώνσυλλογικών
δικαιωμάτωνκαιτηςκοινωνικήςπρόνοιαςτωνεργαζομένων
τουκλάδουτωνMMEκαθώςκαιτηδιασφάλιση,εκμέρους
τωνπολυεθνικώνεταιριών,τωνκεκτημένωνδικαιωμάτωνκαι
τωνισχυουσώνδιεθνώνσυμβάσεωνστοντομέατηςαπασχό­
λησης.
1.6.Τέλος,στηγνωμοδότηση της20ήςΣεπτεμβρίου
1990(7)γιατην«ΑνακοίνωσητηςΕπιτροπήςπουσυνοδεύεται
απόδύοπροτάσειςγιααπόφασητουΣυμβουλίουσχετικάμε
έναπρόγραμμαδράσηςγιατηντόνωσητηςανάπτυξηςτης
ευρωπαϊκήςβιομηχανίαςοπτικο-ακουστικών «Media»1991­
1995»,(8)ηΟΚΕέλαβετηνακόλουθηθέση.Σεμιαδημοκρα­
τικήκοινωνία,ησυνύπαρξηδιαφορετικώντύπωνπαραγωγών,
υπόδιαφορετικάνομικάκαθεστώτα,όπουηπροσφοράμπορεί
ναείναιτόσοδημόσιαόσοκαιιδιωτική,δύναταινααποτελέ­
σειτηβάσηπολιτιστικήςποικιλομορφίας υπότηνπροϋπό­
θεσηότιθαδιασφαλίζονται οιαρχέςτηςελευθερίαςγνώμης,
υπόόλεςτιςμορφέςτης,γιαόλατακοινωνικάστρώματακαι
θαπαραμένουνκατοχυρωμένες καιγιατομέλλον.Πρέπει
ναπαρεμποδισθεί μεκάθεδυνατόμέσοηεμφάνιση,στη
διακίνησηκασσετών,δίσκωνκαικινηματογραφικών ταινιών,
μονοπωλιακών καταστάσεωνπουενδέχεταιναπεριορίσουν
ήνακαταστήσουναδύνατητηνελεύθερηκυκλοφορίααυτού
τουείδουςτωναντικειμένων .
1.7.HΟΚΕστοψήφισμαΑ3-0153/92της16ηςΣεπτεμ­
βρίου1992τουΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίου γιατη«Συγκέ­
ντρωσησταMMEκαιτηνπολυφωνία»διαβλέπει,όπωςακρι­
βώςστιςσκέψειςπουαυτήδιατύπωσε,σημαντικέςυποδείξεις
γιατηνανάγκηανάληψηςδράσηςαπότηνΚοινότητα .Έτσι
θαήθελεμεταξύάλλωνναυποστηρίξει :
—τοαίτημαγιατηνεπεξεργασίαενόςχάρτηγιαμιαΕυρω­
παϊκήΡαδιοφωνίαχωρίςκερδοσκοπικόσκοπόκαθώςκαι
μιαραδιοφωνίατουδημόσιουδικαίου,συνεργατικών
σταθμώνμετάδοσηςκαιανοικτούςδιαύλους,
—τηνπροστασίακαιδιασφάλισητηςευρωπαϊκήςπολιτιστι­
κήςκληρονομιάςκαιτηςευρωπαϊκήςπολιτιστικήςπαρα­
γωγής,
—τηνανάγκηρύθμισηςτηςσύνταξηςτωνειδήσεωνσχετικά
μεγεγονότακοινούενδιαφέροντος μετοανάλογο
δικαίωμαπρόσβασηςσ'αυτήτηδιαδικασία,
—τηνεπεξεργασίαενόςκώδικαγιαταMMEμεστόχοτην
προστασίατηςεπαγγελματικής δεοντολογίας (βλέπε
σημείο5),1.4.Στηγνωμοδότησητης20ήςΔεκεμβρίου1989(5)για
τη«ΝέαώθησητηςπολιτιστικήςδράσηςστηνΕυρωπαϊκή
Κοινότητα»(6)ηΟΚΕδιαπιστώνειότιηανάπτυξητωνβασι­
κώνσυμπράξεωνεπιχειρήσεωνστοντομέατωνMMEχαρα­
κτηρίζεταιαπόμιατάσησφαιρικότητας ,αλληλοσυνδέσεων
καισχηματισμούμικτώνσυμπράξεωνεπιχειρήσεων .Στο
πλαίσιοαυτόεπιβάλλεταιηλήψητωνενδεικνυόμενων
μέτρωνγιατηναποτροπήδημιουργίαςμονοπωλιακών κατα­
στάσεωνκαιτονέλεγχοτωνσυγχωνεύσεωνεπιχειρήσεων .H
ΟΚΕπαρότρυνετηνΕπιτροπήναεξετάσειτηθέσησαφέστε­
ρωνπεριορισμώνόσοναφοράτοεναλλασσόμενο κεφαλαιϊκό
καθεστώςκαιτηδημιουργίαμονοπωλίωνστοντομέατων
MMEκυρίωςμέσωτηςλήψηςμέτρωνπουαπαιτούντηδιαφά­
νειατωνοικονομικώνσυναλλαγώνκαιτηδημοσίευσητων
(')ΕΕαριθ.C284της2.11.1992,σ.44.
(2)ΕΕαριθ.C232της31.8.1987,σ.29.
(3)ΕΕαριθ.C179της17.7.1986,σ.4.
(4)ΕΕαριθ.C150της26.6.1989,σ.67.
(5)ΕΕαριθ.C62της12.3.1990,σ.26.
(6)ΕΕαριθ.C175της4.7.1988.(7)ΕΕαριθ.C332της31.12.1990,σ.174.
(8)ΕΕαριθ.C127της23.5.1990,σ.13.

10.11.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C304/19
τοαίτημαγιατηνυποβολήπρότασηςοδηγίαςγιατη
διασφάλισητηςδημοσιογραφικής καιδιαφημιστικής ανε­
ξαρτησίαςσεόλαταMME,
τοαίτημαγιατηνυποβολήπρότασηςαποσκοπούσας στη
λήψηαποτελεσματικών μέτρωνγιατονέλεγχοκαιτον
περιορισμότηςσυγκέντρωσης σταMMEκαι
τηδημιουργίαενόςανεξάρτητουΕυρωπαϊκούΣυμβουλίου
γιαταMME.αυτέςπουεμπίπτουνστιςαρμοδιότητεςτηςδενθίγουντην
πολυφωνία .Απόαυτήτηνάποψηκαισεσχέσημετομοναδικό
στόχοτηςδιασφάλισηςτηςπολυφωνίαςηΕπιτροπήδεν
φαίνεταινακρίνειαναγκαίατηνπαρέμβασησεκοινοτικό
επίπεδο,επειδήοιεθνικοίμηχανισμοίπροστασίαςτηςπολυ­
φωνίαςτωνκρατώνμελώνδύνανταιναεφαρμοσθούνσεκοι­
νοτικήδιάσταση.
2.4.2.Hδυνατότητααυτήτωνκρατώνμελώνναεξασφαλί­
ζουντηνπολυφωνίαδιαμέσουενόςεθνικούνομοθετικούπλαι­
σίουσχετικάμετιςσυγκεντρώσεις δύναταιωστόσοναέχει
ωςσυνέπειαπαρεκκλίσειςαπότοχώροχωρίςσύνοραπου
έχειεγκαθιδρυθείστηνΚοινότητα .Τούτοαφοράκυρίωςτις
εθνικέςδιατάξειςπουαποσκοπούνστονπεριορισμότηςανώ­
τατηςσυμμετοχήςστοκεφάλαιομιαςεπιχείρησηςτουκλάδου
τωνMMEήστηναποτροπήτηςταυτόχρονηςσυσώρρευσης
ελέγχωνήσυμμετοχώνσεπερισσότερεςεπιχειρήσειςτου
κλάδου.
2.4.3.Τέτοιουείδουςεθνικέςρυθμίσειςδύνανταιναέχουν,
πιθανότατα ,επιπτώσειςστηλειτουργίααυτούτουχώρου
χωρίςσύνορα:2.ΤακυρίασημείατουΠράσινουβιβλίουτηςΕπιτροπής
ενακράτοςμέλοςθαειχετηδυνατότηταναπεριορίσει
τηνελεύθερηαναμετάδοσητωνραδιοφωνικώνεκπομπών
σεπερίπτωσηπραγματικήςκαταστρατήγησης τωννομι­
κώνδιατάξεων,2.1.ΑπότιςβασικέςκατευθύνσειςτουΠράσινουβιβλίου
καιτηςΣυνθήκηςΕΟΚδιαπιστώνεται μεκατανόησηότιτο
επίκεντροτωνεργασιώντηςΕπιτροπήςαποτελείηεγκαθί­
δρυσημιαςανεμπόδιστηςγιατηνάσκησηδραστηριοτήτων
στοντομέατηςραδιοφωνίαςκαιτηλεόρασηςεσωτερικής
αγοράς.Δεδομένουότιταραδιοτηλεοπτικά μέσακαιηπολι­
τικήπληροφόρησης αποτελούντουπόβαθρογιατηνκοινω­
νικήκαιδημοκρατικήανάπτυξητηςΕυρώπηςηΟΚΕφρονεί
ότιπρέπειναεπιδειχθεί,τουλάχιστον ,τοίδιοενδιαφέρονγια
τηνκατοχύρωσητηςπολυφωνίαςκαιτηςελεύθερηςγνώμης
σταμέσααυτά.Ελλείπεισχετικάηαναφοράτουρόλουτου
τύπουδηλαδήλειτουργείδιορθωτικάστησυγκέντρωσητων
MMEστοντομέατωνοπτικο-ακουστικών μέσωνμεαποτέλε­
σμαναταενισχύει.Ανοιαποφάσειςσχετικάμετηνπολιτική
γιαταMME,είτεσεεπίπεδοκρατώνμελών,είτεακόμησε
επίπεδοτηςΕΚ,δενπροστατευθούν απότονκίνδυνοτου
σχηματισμούτηςγνώμηςμονοπωλίων ,ενδεχομένωςναδιακυ­
βευθείηευρωπαϊκήανάπτυξη .HΟΚΕεπισημαίνειτησημα­
σίατηςδιασφάλισηςτωνθεμελιωδώνδικαιωμάτωνστηνΚοι­
νότηταπράγμαπουέχειαναγνωρισθείπολλάκιςαπότα
όργανατηςΚοινότηταςκαικυρίωςαπότοΔικαστήριο .
2.2.ΤοΠράσινοβιβλίοαναφερεταιστασχετικάψηφί­
σματατουΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίουκαιστιςεργασίεςτου
ΣυμβουλίουτηςΕυρώπης.Ωστόσο,ηΟΚΕέλαβεήδηθέση
στιςπροηγούμενεςεργασίεςτουγιατοπρόβληματηςσυγκέ­
ντρωσηςστοντομέατωνMME,κυρίωςστιςγνωμοδοτήσεις
του'γιατην«Τηλεόρασηχωρίςσύνορα».Hμησυνεκτίμηση
τωνπαρατηρήσεωντηςΟΚΕγιασχετικότομέαστοΠράσινο
βιβλίοαποτελείσημαντικόκενό.Τοτελικόέγγραφοτης
Επιτροπήςέπρεπεναλάβειυπόψητιςεκτενείςπροπαρασκευ­
αστικέςεργασίες,προτάσειςκαιιδέεςτηςΟΚΕστοντομέα
αυτό.—ηεγκαταστασηεπιχειρήσεωνMMEσεενααλλοκράτος
μέλοςθαήτανδυνατόναπεριορισθεί,
—δημιουργούνται περιορισμοίστηδιεξαγωγήτουανταγω­
νισμούκαιπροκύπτουνστρεβλώσειςστονανταγωνισμό ,
—απόμιαδιαφορετικήεκτίμησητηςκαταστρατήγησης θα
μπορούσεναπροκύψεινομικήανασφάλειααπόπλευράς
δικαίουπράγμαπουενδέχεταιναζημιώσειτηνανταγωνι­
στικότητατωνεπιχειρήσεων ,
—τέτοιουείδουςνομοθετικέςδιατάξειςπεριορίζουντην
πρόσβασηστιςδραστηριότητες καιτηνιδιοκτησίατων
MMEαντίναδιευκολύνουντηνπρόσβασηαυτήκαθιστώ­
νταςδυνατήτηδημιουργίατηςεσωτερικήςαγοράςκαι
προσδίδονταςτηναναγκαίαγιατηνπολυφωνίατωνεπι­
χειρήσεωνMMEανταγωνιστικότητα .
2.4.4.Οιπεριορισμοίόσοναφοράτοκαθεστώςκυριότητας
πουπροκαλούντέτοιουείδουςεπιπτώσειςδενσυμφωνούν
συνεπώςμετοκοινοτικόδίκαιοεπειδήαποσκοπούνστην
προστασίαήτηδιασφάλισητηςπολυφωνίας .Δενδύνανται
νααντικατασταθούν ,αποκλειστικά ,απότηνεφαρμογήτων
γενικώνκανόνωνπερίανταγωνισμού ,καιιδίωςτουκανονι­
σμούγιατιςσυγκεντρώσεις επιχειρήσεων ,σεκοινοτικόεπί­
πεδο.
2.4.5.HΕπιτροπήπροτείνεισυγκεκριμένατρειςδυνατές
κοινοτικέςενέργειεςπουμεταφράζονται στιςεξήςτρειςεπι­
λογές:
I.Καμίαδράση
II.Πρότασησύστασηςγιατοντομέατηςδιαφάνειας
III.Πρότασηεναρμόνισηςτωνεθνικώνπεριορισμώνως
προςτοιδιοκτησιακόκαθεστώςτωνMMEμε:
α)μιαοδηγίατουΣυμβουλίου·ή2.3.ΣχέδιοτηςΕπιτροπήςείναι,μετηβοήθειατουπαρο­
ντοςΠράσινουβιβλίου,ναπροβείσεμιαπρώτηεκτίμηση
γιατηνανάγκηανάληψηςδράσηςαπότηνΚοινότηταστον
τομέατηςσυγκέντρωσης τωνMME(τηλεόραση,ραδιόφωνο,
τύπος)καθώςκαιγιατιςδιάφορεςεπιλογέςτηςΕπιτροπής
μετάτησυλλογήτωναπόψεωντωνενδιαφερομένων μερών.
2.4.Hαναλυσητωνδιάφορωνκανονιστικών ρυθμίσεων
καιμέτρωνπουελήφθησανσεεθνικόεπίπεδοστοντομέα
«ΠολυφωνίακαισυγκέντρωσησταMME»οδήγησετηνΕπι­
τροπήστηδιατύπωσητωνεξήςδιαπιστώσεων :
2.4.1.Hπροστασίατηςπολυφωνίαςεμπίπτειστηνάμεση
αρμοδιότητατωνκρατώνμελών.HΚοινότητα,σταπλαίσια
τηςεπίτευξηςτωνστόχωντηςκαιτηςεκτέλεσηςτωναρμοδιο­
τήτωντηςοφείλειναμεριμνάώστεοιδράσειςτηςόπωςκαι

Αριθ.C304/20 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 10.11.93
β)ένανκανονισμό 'τουΣυμβουλίου·
γ)μιαοδηγίαήένανκανονισμόκαιπαράλληλατη
σύστασημιαςανεξάρτητηςεπιτροπής.λήψηδιαταξεωνγιατηδιασφαλισητηςπολυφωνίας .Μια
κοινοτικήδράσηοφείλεισυνεπώςναθέσειταόριατης
συγκέντρωσηςτωνMMEγιαναδιασφαλισθείότιηπολυ­
φωνίαστηνΚοινότηταδεντίθεταισεκίνδυνομέσωσυνα­
σπισμώνδικτύωνMMEταοποίακυριαρχούνσεολόκλη­
ρουςτομείςτηςκοινήςγνώμηςσεορισμένεςπεριοχές.H
οικονομικήευμάρειακαιηανταγωνιστική ικανότητατων
επιχειρήσεων θαμπορούσανμάλιστανααποτελέσουν
προϋποθέσειςγιατηνπολυφωνία .Αντίθετα,τογεγονός
αυτόδενοδηγείαναγκαστικάσεπερισσότερηπολυφωνία,
πολλέςφορέςδε,μπορείνατηνπεριορίσειότανμιαεπι­
χείρισηελέγχειτηναγορά.ΠροςτοπαρόνηΕπιτροπήδενεξέφρασετηνπροτίμηση
τηςγιακαμίααπότιςεπιλογέςαυτέςκαιδέχεταικαιάλλες
εναλλακτικέςλύσεις.
3.Γενικεςπαρατηρήσεις
δ)3.1.HΟΚΕπιστεύειοτιηΕπιτροπήτωνΕΚοφείλεινα
λάβειυπόψηστιςπεραιτέρωσυζητήσειςτιςπαρακάτωαπό­
ψεις:
α)HΟΚΕθεωρείαναγκαίατηθέσπισηρυθμίσεωνσχετικά
μετουςεθνικούςκαιπολυεθνικούςσυνασπισμούςεπιχει­
ρήσεωνστοντομέατωνMMEοιοποίεςδημιουργούν
μονοπωλιακέςκαταστάσειςστηναγοράτωνεπιμέρους
κρατώνσεμιακοινοτικήοδηγίαδεναρκείμόνοναγίνεται
λόγοςγιατηνεξάλειψητωνεμποδίωνστηνπρόσβαση
στηναγορά,αλλάπολύπερισσότεροπρέπεινακαθιερω­
θούνστηνευρωπαϊκήνομοθεσίασυγκεκριμέναόριαγια
τηνπεριστολήεθνικώνσυμπράξεωνεπιχειρήσεωνστον
τομέατωνMME.Τούτοισχύεικαιγιατακρατικάραδιο­
φωνικάκαιτηλεοπτικάδίκτυαστοβαθμόπουελέγχουν
μερίδιαπουδεσπόζουντηςαγοράς.Αντίθεταδίκτυαδημο­
σίουδικαίου,τωνοποίωνoκοινωνικόςέλεγχοςδιασφαλί­
ζειτηνανεξαρτησίααπόκρατικέςαποφάσεις,μπορούννα
συμβάλουνσημαντικάστηδιασφάλισητηςελευθερίας
γνώμηςκαιπληροφόρησης —καισυνεπώςτηςπολυφω­
νίας.Βάσειτηςανάλυσηςτηςκαταστασηςστιςευρωπαϊκές
χώρεςηΕπιτροπήκαταλήγει,στοΠράσινοβιβλίο,στο
συμπέρασμαότιοιδιαφορετικοίκανόνεςκατάτωνσυγκε­
ντρώσεωνστοντομέατωνMMEαποτελούνεμπόδιογια
τηλειτουργίατηςεσωτερικήςαγοράς,καιότισυνεπώς
υπάρχειανάγκηγιακοινοτικούςχειρισμούς .HΟΚΕανα­
γνωρίζειότιταεμπόδιαπουδημιουργούνται απόποικίλες
διατάξειςτωνκατ'ιδίανκρατών—στηλειτουργίατης
εσωτερικήςαγοράς(περιορισμοίήστρέβλωσητουαντα­
γωνισμού,περιορισμοίστηνκυκλοφορίαυπηρεσιώνκαι
στηνελευθερίαεγκατάστασης ,ανασφάλειααπόπλευράς
δικαίου)επιβάλλεταινακαταρριφθούν .Έτσιοιεπιχειρή­
σειςθαδυνηθούνναεκμεταλλευθούν ταπλεονεκτήματα
τηςεσωτερικήςαγοράςκαιναέχουνίσεςευκαιρίεςγια
ανάπτυξηεντόςτηςΚοινότητας .HΕπιτροπήδενδιαβλέ­
πειανάγκηγιακοινοτικήνομοθεσίαμεσκοπότηδιασφά­
λισητουανταγωνισμούκαιτηςελευθερίαςγνώμης,αφ'ε­
νόςδιότιηΣυνθήκηΕΟΚέχειαναγνωρίσειότιηδιασφά­
λισητηςπολυφωνίαςαποτελείκρατικόκαθήκονκαιαφ'ε­
τέρου,διότιοιποικίλεςκρατικέςρυθμίσειςγιατηνπολυ­
φωνίαπαρέχουνσχετικάεπαρκείςεγγυήσεις .ε)Νομικέςδιατάξειςπρεπειναθεσπισθούνγιατηνπρό­
σβασησεδορυφορικέςσυχνότητεςοιοποίεςεπιτρέπουν
τηνανεξέλεγκτημετάδοσηπρογραμμάτων πάνωαπότην
Ευρώπη.
ζ)
β)Κρίνεταιαπαραίτητηησύστασηεπιτροπήςπουθααποτε­
λείταιαπόεκπροσώπουςτουΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίου
καιτηςΟΚΕμετουςανεξάρτητουςεμπειρογνώμονες και
περαιτέρωεκπροσώπουςτωνενδιαφερομένων κοινωνικών
δυνάμεωνμε-χαρακτήρασυμβουλευτικής επιτροπήςπου
θαεπικουρείτηνΕπιτροπή.
η)HΟΚΕδιαβλέπειστοσυμπέρασμααυτομιαμεγάληαπλο­
ποίηση.HΕπιτροπήηίδιααναγνωρίζειότιτοκοινοτικό
δίκαιοπερίανταγωνισμού μπορείκάλλιστανασυμβάλει
στηδιατήρησητηςπολυφωνίας,έστωκαιανδεναποτελε
τοενδεδειγμένομέσο.Περαιτέρω :ηαπλήεξάλειψηνομι
κώνπεριορισμώνκατάτηνέγκρισηραδιοφωνικώνεγκα
ταστάσεωνμπορείνακαταλήξεισεμείωσητης:τολυφω
νίας.Hδιασφάλισητηςπολυφωνίαςκαιτηςελευθερίας
έκφρασηςσταπρογράμματαεξαρτάται,βασικά,απόρυθ
μίσειςπουπαρεμποδίζουν τιςδιεργασίεςσυγκέντρωσης
σταMMEκαισυνεπώςτηνύπαρξημονοπωλιακών
συμπράξεων .'Οσοπερισσότεροεπεκτείνεταιηκυριαρχία
ορισμένωνμεγάλωνδικτύωνMMEστηναγοράτόσοπερι­
ορίζονταιοιπιθανότητεςμικρώνδικτύωνναδιατηρήσουν
τηδυνατότηταπαρουσίασηςεναλλακτικώνπρογραμμά­
των.HΟΚΕπιστεύειοτιηπολυφωνίαθαδιασφαλισθείκαι
μενομικέςδιατάξειςσεάλλουςτομείς.Είναιαναγκαίαη
θέσπισηελάχιστωναπαιτήσεωνδημοκρατικήςυφήςστα
ευρωπαϊκάραδιοτηλεοπτικά ιδρύματακαθώςκαιεπιχει­
ρήσειςτύπου(διασφάλισητης«εσωτερικής»ελευθερίας
στηραδιοφωνίακαιτοντύπομετησυμμετοχή,τη
σύμπραξηκαιτηναπαγόρευσηλήψηςμέτρων).Στο
σημείοαυτόκαιηΕυρωπαϊκήΟμάδατηςΟμοσπονδίας
ΔιεθνώνΔημοσιογράφων στηΔήλωσητουΜιλάνου(5
Μαρτίου1993)είχεπροβάλειτοαίτημα:«Επιπλέοντων
μέτρωνπουθαδιασφαλίσουνεντελώςγενικάτηνποικιλο­
μορφίατωνMME,πρέπειναεξασφαλισθείκαιηπολυφω­
νίαστοντομέατωνεπενδύσεωνκαιτωνραδιοφωνικών
δικτύων.Είναιαπολύτωςαναγκαίαηπροστασίατηςανε­
ξαρτησίαςτωνσυντακτών .Hσυντακτικήεργασίααποτε­
λείιδιοκτησίατουδεοντολογικού καιπνευματικούκεφα­
λαίουτωνεπιχειρήσεων τύπουκαιραδιοφωνίας».H
ΔήλωσητουΜιλάνουπεριέχεικαιτιςελάχιστεςπροϋπο­
θέσειςγιατησυντακτικήανεξαρτησίαγιαόλαταMME
τηςΕυρώπης.y)ΑκόμηκαιανηαρμοδιοτητατηςΚοινοτηταςπεριορίζε­
ταιστηδημιουργίατηςεσωτερικήςαγοράς,αυτήδεν
μπορείναπαραβλέψει ,στηνπερίπτωσητωνMME,ότιη
διασφάλισητηςπροσφοράςπολυμερώνπρογραμμάτων
καικατάσυνέπειαηκατοχύρωσητηςελευθερίαςστην
ποικιλομορφία τηςγνώμηςθαεπηρεάζεταισημαντικάαπό
τουςμηχανισμούςτηςαγοράς.ΚατάσυνέπειαηΟΚΕ
θεωρείωςλανθασμένητηναποχήτηςΕπιτροπήςαπότη

Αριθ.C304/21 10.11.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων
ορίζουνήπαρεμποδίζουν τηδυνατότηταεκπομπήςτωνσταθ­
μώναυτών.
4.2.Ερώτημα2
Είναιηανωτέρωανάγκησεσχέσημετουςσκοπούςτης
Κοινότηταςτόσομεγάληώστεναδικαιολογείμιαδράση
στοντομέατωνMMEκαι,ανναι,σεποιοχρονικόσημείο
πρέπεινααναπτυχθείηδράσηαυτή;
HΟΚΕφρονείότιμια«δράσηστοντομέατωνMME»για
τηνεξάλειψητων«περιοριστικώνσυνεπειών»οιοποίεςδύνα­
νταιναβλάψουντηδημιουργίατηςεσωτερικήςαγοράςστον
τομέατωνMME»πρέπειναλάβειυπόψητιςεπιπτώσεις
τηςάσκησηςμιαςακώλυτηςκυριαρχίαςστηναγοράεπίτης
πολυφωνίαςκαιτηςποικιλομορφίας γνώμηςκαιναπεριλαμ­
βάνεισυγκεκριμένεςευρωπαϊκέςρυθμίσειςγιατηδιαφάνεια
επιχειρήσεωνστοντομέατωνMMEκαιτουςπεριορισμούς
γιατησυγκέτρωσησταMME.HΟΚΕπροτείνειταχεία
δράσητηςΚοινότηταςμεσκοπό:
—τηθέσπισηενιαίων,ανάτηνΕυρώπη,διατάξεωνόσον
αφοράτησυγκέντρωσηεκδοτικώνκαιηλεκτρονικών
MME,
—τηθέσπιση,γιατηδιασφάλισητηςποικιλομορφίας γνώ­
μηςκαιτηςελευθερίαςπληροφόρησης ,ελάχιστωναπαι­
τήσεωνόσοναφοράτηνπαροχή«εσωτερικής»ελευθερίας
γιατοντύποκαιτηραδιοφωνία .Περαιτέρωτοδικαίωμα
μετάδοσηςπολιτιστικών καιαθλητικώνγεγονότων
(ακόμηκαιότανέχειεμπορικήφύση)πρέπειναδιασφαλι­
σθείκαιαπόαδικαιολόγητη ανάμιξηεμπορικώνσυμφερό­
ντων,
—τηδημοσίευσητωνδιαφημιστικών εισπράξεωνόλωντων
σταθμώνεκπομπής.
4.3.Ερώτημα3
ΓΙοιαθαήτανηαποτελεσματικότητα μιαςδράσηςπουαφορά
τουςκοινοτικούςστόχουςαναναληφθείμόνοσεκρατική
κλίμακα;
Δράσειςσεκρατικήκλίμακαενδέχεταιναείναικατάλληλες .
Αλλάγιαναπαρεμποδιστούν περαιτέρωσυγκεντρώσεις
MMEκαιγιαναδιασφαλισθείηπολυφωνίαείναιαπαραίτητη
μιαδράσητηςΚοινότητας .
4.4.Ερώτημα43.2.HΟΚΕκαλείεπίμονατηνΕπιτροπήναεξετάσειτη
θέσπισησαφώνορίωνωςπροςτοιδιοκτησιακόκαθεστώς
στοντομέατωνηλεκτρονικώνMMEκαιεκτύπωσηςμετη
θέσπισημέτρωνπουνααπαιτούντηδιαφάνειατωνοικονομι­
κώνσυναλλαγώνκαιτηδημοσίευσητωνδραστηριοτήτων
τωνπολυεθνικώνεπιχειρήσεων ,τωνκεφαλαιουχικών συμμε­
τοχώνκαιτηςκαλυμμένηςσυμμετοχήςτρίτων.Οισυγκεκρι­
μένεςρυθμίσειςστηνευρωπαϊκήνομοθεσίαπρέπειναεπιβά­
λουνμιατέτοιαδιαφάνεια,ωςαπαραίτητηπροϋπόθεσηγια
τηνομοθετικήπροστασίατηςελευθερίαςγνώμηςκαιπληρο­
φόρησης.
3.3.Λαμβανομένης υπόψητηςσημασίαςτωνMMEγιαμια
δημοκρατικήκαιπλουραλιστική ευρωπαϊκήκοινωνίαείναι
ανάγκηναδιασφαλισθείόχιμόνοηδιαφάνειατηςδιαδικα­
σίαςσυγκέντρωσης αλλάκαινααποτραπούνοιαρνητικές
επιπτώσειςπουενδέχεταιναέχουνστηνελευθερίαπληροφό­
ρησηςκαιτηνπολιτιστικήποικιλομορφία .Συνεπώςπρέπει
ναεξετασθείηδημιουργίαενόςευρωπαϊκούσυμβουλίουγια
ταMMEπουθαδιαδραματίζειρόλοαυτοελέγχουτοοποίο
θαμπορείναασχολείταιμεπαρόμοιεςπεριπτώσειςκαθώς
καιμεπροτάσειςγιατηβελτίωσητηςευρωπαϊκήςπολιτικής
γιαταMME.
3.4.HΟΚΕεπισημαίνειότισχετικήκανονιστικήρύθμιση
σεκοινοτικόεπίπεδο,λαμβανομένης υπόψητηςαρχήςτης
επικουρικότητας ,αποκτάιδιαίτερησημασία.Είναιόμωςαπα­
ραίτητο—μεβάσητιςδυνατότητεςτηςσύγχρονηςτεχνολο­
γίας(μετάδοσηδορυφορικώνπρογραμμάτων )—οιβασικοί
κανόνεςτηςΚοινότηταςστοντομέατηςπολιτικήςτωνMME
ναεφαρμόζονταικαιστιςτρίτεςχώρες.ΣυνεπώςηΕπιτροπή
δενπρέπεινακαθυστερήσειτηνανάληψηπρωτοβουλιώνγια
τηνέναρξητωνδιαπραγματεύσεων μεθέματησυνεργασία
στοντομέααυτό.
4.ΑπάντησησταερωτήματατηςΕπιτροπήςαπότηνάποψη
τηςΟΚΕ
4.1.Ερώτημα1
Πόσοέντονηείναιηανάγκηγιαδράσηιδιαίτερασεσχέση:
—μετουςπεριορισμούςστοκαθεστώςιδιοκτησίας,
—μεπεριοριστικέςεπιπτώσεις,
—μεσυγκεκριμέναεμπόδιασεμονοδιάστατακαιπολυδιά­
σταταMME;
Υπάρχουνεπαρκείς—καιδημοσίωςγνωστές—περιπτώσεις
πουδικαιολογούντηνανάγκηδράσης,π.χ.νομικέςρυθμίσεις
πουθέτουνπροϋποθέσειςγιατηχορήγησηαδείαςδενετηρή­
θησαν.Hαπαγορευμένη ,έτσι,στιςΗΠΑταυτόχρονηκατοχή
πομπώντηλεόρασης ,περιοδικώνκαιεφημερίδωνχρησιμο­
ποιήθηκεαπόταMMEγιατην«επίθεση»κατάήτονπεριορι­
σμόανταγωνιστώνοργανωτώνπρογραμμάτων ώστεέτσινα
δημιουργήσουν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα γιαταίδια.
Οισυναλλαγέςγιααποκλειστικάδικαιώματασεπληροφορίες
επεκτείνονταιόλοκαιπερισσότεροκαιδύνανταιτελικάνα
καταλήξουνσεαπειλήκατάτηςελευθερίαςπληροφόρησης .
Τονίζεταιεπίσηςηανάγκηπαρεμπόδισηςπεριορισμώνστην
πολυφωνία,πουυφίσταταιβάσειδιεθνώνσυμφωνιώνμετρί­
τεςχώρες:επειδήαπότιςχώρεςαυτέςκατέχονταιδίαυλοικαι
συχνότητες,οιοποίεςείχανήδηχορηγηθείσεκοινοτικούς
τοπικούςκαιπεριφερειακούς σταθμούςτηλεόρασης ,καιπερι­Πωςπρεπειναπροσδιορισθεί τοπεριεχομενοοδηγίαςγια
τηνεναρμόνιση ,ιδιαίτεραοιδύοπαραλλαγέςτουπεδίου
εφαρμογής,ηπροσφυγήστοπραγματικόακροατήριοως
βάσηγιατονκαθορισμόκατώτερωνορίων,ηοριοθέτηση
ζωνώνεκπομπής,ενδεχομένωςκαιάλλεςαναφορές,καθώς
καιηέννοιατουελεγκτή;
4.4.1.HΟΚΕόσοναφοράτοπεδίοεφαρμογής(γ)του
Πράσινουβιβλίουυπογραμμίζειότιπεριορισμοίμέσωδιατά­
ξεωνγιατηδιασφάλισητηςπολυφωνίαςδενμπορείνασχετί­
ζονταιμετοπεριεχόμενοτωνεκπομπών.Οπωσδήποτεδεν
μπορείναμηληφθούνυπόψηδιατάξειςγιαπρογράμματαπου

Αριθ.C304/22 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 10.11.93
4.6.Ερώτημα6
Ποιοθαήταν,ανεξαρτήτωςτωνσκέψεωνγιατασυλλογικά
όργαναπουθαπροκαλούσεμιαενδεχόμενηοδηγίαεναρμόνι­
σης,τοσυμφέρονγιατησύστασηοργάνουπουθαέχειαρμο­
διότητεςστοθέματηςσυγκέντρωσης MME;αποσκοπούνστηδιασφάλισητηςποικιλομορφίας απόψεων
καιτηνελευθερίαπληροφόρησης καιδέονναπαραμείνουν
σεισχύκανόνεςτωνκρατώνμελώνοιοποίεςαποβλέπουν
στηνκωδικοποίησητωνδιατάξεωνκαιτονέλεγχο.Πράγματι
ακόμηκαιανθαεπικρατούσεηπεποίθησηγιατηνενμέρει
αποτελεσματικότητά της,δενθαυπήρχανεπαρκήεχέγγυα
γιαπραγματικήπολυφωνία .Έπειτα,ηάρσηεθνικώνπεριορι­
σμώνγιατοκαθεστώςιδιοκτησίαςτωνMMEστηνευρωπαϊκή
εσωτερικήαγοράθαευνοούσετηνπεραιτέρωεπέκτασηπολυ­
εθνικώνεπιχειρήσεωνστονκλάδοτωνMMEτωνοποίωντα
συμφέροντακαιηπολιτικήγιαταπρογράμματαδενκατευθύ­
νονταιαπόταιδεώδητηςπολυφωνίας .Οιυπάρχουσεςστο
μεταξύεμπειρίεςκαταδεικνύουν ότιμιαπολιτικήεμπορικών
προγραμμάτων απότουςτηλεοπτικούςσταθμούςδενέχειως
συνέπειαπερισσότερηπολυφωνίααλλάαντίθεταοδηγεί
πάντοτεσταίδιααποτελέσματα :περισσότερεςεπαναλήψεις
τουαυτούεπιπέδουαντίτηςπολυφωνίας .
4.4.2.HΟΚΕεπιδοκιμάζεισυνεπώςτοσκεπτικότουΠρά­
σινουβιβλίουγιατηνεξισορρόπηση τουπαράγοντατης
διασφάλισηςτηςποικιλομορφίας καιτηςδιευκόλυνσηςτης
προσπέλασηςτηςαγοράςκατάτηνεναρμόνισητωνεθνικών
νομικώνδιατάξεωνστηνευρωπαϊκήεσωτερικήαγοράκαι
υπογραμμίζειεκνέουτηνανάγκηθέσπισηςδιατάξεωνπου
εμποδίζουντιςσυγκεντρώσεις ορισμένουμεγέθουςστον
τομέατωνMME.HΟΚΕευθυγραμμίζοντας μετοψήφισματουΕυρωπαϊκου
Κοινοβουλίου της16ηςΣεπτεμβρίου1992,θεωρείορθήτη
δημιουργίαενόςευρωπαϊκούσυμβουλίουήενόςδιοικητικού
οργάνουγιαταMMEπουθααπαρτίζεταιαπόανεξάρτητους
εμπειρογνώμονες καιεκπροσώπουςκοινωνικώνκαιπολιτι­
στικώνομάδων.Τοέργοτωνανωτέρωοργάνωνθασυνίσταται
στηνανάλυσητωνεξελίξεωνπουαφορούντησυγκέντρωση
καιστηνπαροχήσυμβουλώνστοΚοινοβούλιοκαιστην
ΕπιτροπήγιαθέματαπουαφορούνόλαταευρωπαϊκάMME.
4.7.Επιλογές
I.Καμμιαειδικήδράση
HΟΚΕπροτείνεισυγκεκριμέναταεξής:HΟΚΕσυμφωνείμετηνάποψητουΕυρωπαϊκουΚοινο­
βουλίουσχετικάμετησυγκέντρωσησταMMEενώθεω­
ρείκαιταεπιχειρήματατουΠράσινουβιβλίουκατάμιας
παρόμοιαςλύσηςωςσοβαρά.Περαιτέρωηπολιτικήυπε­
ρεθνικώνMMEδενεπηρεάζεταιεπαρκώςαπόεθνικούς
νόμους.HΟΚΕσυνεπώςδενεπιδοκιμάζειτηνεπιλογήI.λαμβάνονταςυπόψητιςπολυεθνικεςσυμπράξειςεπιχειρή­
σεωνπουδρούνσεδιεθνέςεπίπεδοδύναταιναπροβλεφθεί
ηλήψηπεριοριστικών μέτρωνωςπροςτηνιδιοκτησία
ILΣύστασηγιαδιαφανεια
HΟΚΕθεωρείωςανεπαρκήμιατέτοιααπομονωμένη
σύστασητηςΕπιτροπήςστακράτημέληηοποίαδενθα
εξαρτάταιαπόδράσηγιατηνεναρμόνισητωνεθνικών
περιορισμώνωςπροςτηνιδιοκτησία(βλ.παράγραφο4.5)
καισυνεπώςτηναπορρίπτει .στοντομέατουτυπου,
δενεπιτρέπεταιεπιχειρήσειςMMEαλλάούτεκαιεπιχει­
ρήσειςξένεςπροςMMEπερισσότερωντομέων(τηλεό­
ραση,ραδιόφωνο,ημερήσιοιτύποι)ναδεσπόζουνσεμια
ήπερισσότερεςεθνικέςαγορές,ούτεμιαεπιχείρηση
MMEήμιαξένηπροςMMEεπιχείρηση,πουελέγχει
ήδηένατομέαMMEσεένακράτος,επιτρέπεται,ναδιευ­
ρύνειτηδεσπόζουσαθέσητηςστηναγορά,
επιχειρήσειςMMEήξένεςπροςMMEεπιχειρήσειςπου
κατέχουνήδηδεσπόζουσαθέσησεμιαεθνικήαγοράδεν
επιτρέπεταινααποκτούντηνπλειοψηφίατωνμετοχών
επιχείρησηςστονκλάδοτωνMMEσεκανέναάλλοκρά­
τοςτηςΕΚ,
απαραίτητηπροϋπόθεσηγιατηχορήγησηαδείαςσεεπι­
χείρησητουκλάδουτωνMME,ηοποίαασκείήδητις
δράστηριότητέςτηςσεέναντομέατηςαγοράς,γιαένα
ακόμηκλάδοτωνMMEήγιαέναάλλοκράτοςτηςΕΚ,
πρέπειναείναιηανεπιφύλακτηδιαφάνειαόλωντωνμερι­
δίωνκαιμετοχώνσεεπιχειρήσειςτουκλάδουαυτήςτης
επιχείρησης .III.Δράσηγιατηνεναρμόνιση τωννομικών
διατάξεων
Συνεκτιμώντας όσαέχουνλεχθείκυρίωςγιατοερώτημα
4σχετικάμετιςεπιπτώσειςεπίτηςπολυφωνίαςηΟΚΕ
συμφωνείκατ'αρχήμετηθέσπισητωννομικώνδιατάξεων
βάσειμιαςοδηγίαςεπειδήθεωρείωςελάχισταελαστική
τηνεναρμόνισήτουςμέσωενόςκανονισμού .Hδημιουρ­
γία—επιλογήΓ—μιαςανεξάρτητηςΕπιτροπήςείναι
αντίθεταορθήκαιαποτελεσματική .
5.ΤαστοιχείαενόςκώδικαγιαταMME 4.5.Ερώτημα5
Ποιαθαήτανηχρησιμότηταμιαςδράσηςυπέρτηςδιαφάνει­
αςηοποίαθααναλαμβάνονταν ανεξάρτητααπόμιαοδηγία
εναρμόνισης ;
Βάσειτωνήδηεκτεθέντωνλόγων,ηΟΚΕθεωρείανεπαρκώς
ωςκατάλληλαταμέτραγιατηναποκατάστασητηςδιαφάνειας
γιαόλεςτιςεπιχειρήσειςMMEανεξαρτήτωςμέτρωνγιατη
ρύθμισητηςσυγκέντρωσηςMMEκαιτηςπολυφωνίας .5.1.HΟΚΕπιστεύειοτιoκύκλοςπροβλημάτωνταοποία
αναδύονταιαπότηνανάλυσητουΠράσινουβιβλίουτηςΕπι­
τροπήςμεβάσητηναυξανόμενησυνεχώςσυγκέντρωσηστα
MMEκαιτηνεμπορευματοποίηση καθώςκαιτηνπλήρη
σκηνώνβαρβαρότητας τηλεοπτικώνπρογραμμάτων πρέπει
νααποτελέσουντοεπίκεντροτωνσυζητήσεωνόχιμόνοσε
ευρωπαϊκόεπίπεδο.Προτείνεισυνεπώςναγίνουνσκέψειςγια

10.11.93 Αριθ.C304/23 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων
«HΟΚΕεγκρίνειτιςδιαταξειςτηςπρότασηςοδηγίας
όσοναφοράτηνπροστασίατηςπαδικήςηλικίαςκαιτης
νεότηταςθεωρείότιαυτοίοικανόνεςκαλήςσυμπεριφο­
ράςπουέχουνσανσκοπότηνπροστασίατηςπαιδικής
ηλικίαςκαιτηςνεότητας,επιβάλλεταινασυνοδεύονται
καιναενισχύονταιαπόμιασυστηματικήδιαπαιδαγώ­
γησητουκαταναλωτήσεεθνικήκλίμακα,γιαναεπιτρα­
πείστουςνέουςπουεκτίθενταισυνεχώςσεραδιοφωνικές
εκπομπέςνααπαιτήσουνκριτικήενόψειέναντιτόσοτων
προγραμμάτωνόσονκαιτωνδιαφημίσεων.»τηνκαταρτισηενόςευρωπαϊκούκώδικαγιαταMMEoοποίος
θαπεριλαμβάνειεκτόςαπότουςκανόνεςελέγχουτηςεξου­
σίαςσταMMEαπόσυμπράξειςεπιχειρήσεωνκαιτηνανά­
λυσητωναναγκώντωνκαταναλωτών-χρηστών τωνMME
λαμβανομένης υπόψητηςπροστασίαςκαιδιασφάλισηςτης
ελευθερίαςπληροφόρησης καιγνώμης,καιτηςπροστασίας
τωνανηλίκωναπόκινηματογραφικές ταινίεςβίαςκαιανή­
θικαπρογράμματα .Oπεριορισμόςόλωναυτώνχρειάζεταινα
γίνειμεβάσητακριτήριατηςανθρώπινηςαξιοπρέπειαςκαι
κυρίωςτηςαξιοπρέπειαςτηςγυναίκας,τηναπαγόρευσητης
εξύμνησηςτουπολέμου,τιςαντιδημοκρατικές καιρατσιστι­
κέςτάσειςκαθώςκαιτηνκαλλιέργειακλίματοςπεριφρόνη­
σηςέναντιμειοψηφιώνκαιάλλωνκοινωνικώνομάδων.(ΓνωμοδότησηγιατηνπρότασηοδηγίαςτουΣυμβουλίου
γιατοσυντονισμόορισμένωννομοθετικών ,κανονιστι­
κώνκαιδιοικητικώνδιατάξεωντωνκρατώνμελώνσχε­
τικάμετηνάσκησηραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτήτων
της1ηςΙουλίου1987—Άρθρο15,παράγραφος2.25.)
5.3.ΤονΟκτώβριο1989,τοΣυμβούλιουιοθέτησετηνοδη­
γία«τηλεόρασηχωρίςσύνορα»μετηνοποίαεπισημάνθηκαν
ιδιαίτεραταεξής:τοΣυμβούλιο
επιβεβαίωσετησημασίατηςραδιοφωνίαςκαιτηλεόρασης
γιατηνπολιτιστικήανάπτυξηκαιτηνελεύθερηδιαμόρ­
φωσηαντιλήψεωνσεσυνθήκεςπουπροστατεύουντην
πολυφωνίακαιτηνισότητατωνευκαιριών,
ανεγνώρισεότιείναιαπαραίτητοναενισχυθείτοκοινο
ρυθμιστικόπλαίσιοόσοναφοράκυρίωςτιςευθύνεςτων
υπεύθυνωνραδιοτηλεοπτικών σταθμών,πουορίζουννα
μηνπροβάλλονταιέργαμέάσεμνο,βίαιοήρατσιστικό
περιεχόμενο ,ναδιατίθεταιτομεγαλύτεροποσοστότου
χρόνουπροβολήςγιαταευρωπαϊκάέργα,νατηρούνται
οιγενικοίκανόνεςπουδιέπουντηδιάρκεια,τημορφήκαι
τηνπαρουσίασητωνδιαφημίσεων ,ναλαμβάνεταιμέριμνα
γιατοπεριεχόμενοκαιτηνποιότητατηςδιαφήμισηςμε
ιδιαίτερηαναφοράστηνπληροφόρησηκαιτηνπροστασία
τωνκαταναλωτών .5.2.HΟΚΕσεπροηγούμενεςγνωμοδοτήσεις προτείνεορι­
σμέναστοιχείαενόςτέτοιουευρωπαϊκούκώδικαγιαταMME:
«Hαύξησητηςπροσφοράςοπτικοακουστικών προγραμ­
μάτωναπαιτείτηθέσπισησειράςμέτρωνγιατηνπροστα­
σίατωνκαταναλωτών ,ταοποίαεμποδίζουνναγίνειo
καταναλωτής ,συνειδητάέρμαιοεκείνωνοιοποίοι
ασκούνάμεσηεπιρροήεπίτωνοπτικοακουστικών μέσων
καιοιοποίοικατέχουνεκτεταμένεςπληροφορίεςστον
τομέααυτό.Μιαεπιδιωκόμενηαποσαφήνισημπορείνα
είναιχρήσιμηστονκαταναλωτήπροςτηνκατεύθυνση
αυτήώστενααξιοποιήσειτηναπαιτούμενηαπόταοπτι­
κοακουστικάμέσαενσυνείδητηευθύνη.Στοπλαίσιοαυτό
θαήτανσκόπιμοναεξετασθείηδυνατότηταάμεσηςσυμ­
μετοχήςτωνοργανώσεωντωνκαταναλωτώνμετηνκα­
τάρτισηιδίωνπρογραμμάτων .»
(ΓνωμοδότησητηςΟΚΕγιατο«Πράσινοβιβλίοσχετικά
μετηνίδρυσητηςκοινήςαγοράςστοντομέαραδιοφώνου
τηλεόρασηςιδιαίτεραμέσωδορυφόρουκαικαλωδίου»,
της25ηςΣεπτεμβρίου1985.)
«Επομένως,υπάρχειενδεχομένωςoκίνδυνοςότιμετά
τοπλήρεςάνοιγματηςραδιοφωνικής καιτηλεοπτικής
αγοράςθαπροσφέρονταισεαυξανόμενοβαθμόψυχαγω­
γικέςεκπομπές(ταινίες,μουσική,παιχνίδια),επειδήέχει
αποδειχθείότιοιεκπομπέςαυτέςείναιπιοαποδοτικές
απόεμπορικήάποψη,εφόσονέχουνυψηλότερηακροαμα­
τικότητα.Τοαποτέλεσμαθαείναιίσωςναμηνυπάρξει
πραγματικήδιαφοροποίηση τωνπρογραμμάτων αλλάνα
γίνουνομοιόμορφα ,πράγμαπουθαήταναντίθετοπρος
τουςστόχουςπουεπιδιώκονταιμετο«Πράσινοβιβλίο.»
(Σημείο4.4.)
«Γι'αυτότολόγοθαπρέπειναπλαισιωθείoελεύθερος
ανταγωνισμόςστημετάδοσηραδιοφωνικώνκαιτηλεοπτι­
κώνπρογραμμάτων μεευρωπαϊκούςκανόνεςποιότητας.
Καταρχήθαπρέπειναδιατηρηθούνκαιναυποστηρι­
χθούνοισχετικέςεθνικέςδιατάξεις.Εξάλλουταπολιτι­
στικάκαιεπιμορφωτικάπρογράμματαθαπρέπειναπα­
ρουσιάζονταιμεκατάλληλοτρόπο.»(Σημείο4.5.2.)
«Πρέπεινακαθιερωθούνκοινοτικέςδιατάξειςγιατην
εναρμόνισητωναπαραίτητωνελάχιστωνκανόνωνστον
τομέατηςδημόσιαςτάξηςγιατηνπροστασία :5.4.HΟΚΕεξεφρασετηναποψήτηςστηνπροσθετήγνω­
μοδότησημεθέμανέαώθησηγιατηδράσητηςΕυρωπαϊκής
Κοινότηταςστονπολιτιστικότομέατης20ήςΔεκεμβρίου
1989:
«Ωςπολιστιστικήαναπτυξηθεωρείταιoδυναμικός,εξε­
λικτικόςεμπλουτισμόςτηςκαθημερινήςζωής.Hδιά­
στασητηςΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςσυνέχισεκαιμπορεί
νασυνεχίσεινασυμβάλλεισημαντικάστονεμπλουτισμό ,
όχιμεέναναυστηράπροκαθορισμένο τρόπο,αλλάμέσω
τηςαρμονίαςμεβάσητηνοποίααναπτύσσεταιηποικιλο­
μορφία,μέσωτηςαυξανόμενηςεπαφής,σύγκρισηςκαι
ανάμειξης,καιμέσωτηςαναγνώρισηςτόσοτωνδιαφορε­
τικώνπολιτιστικώνπαραδόσεωνόσοκαιτωνκοινών
ενωτικώναρχών,τηςαμοιβαίαςκατανόησηςκαιτουπερι­
ορισμούτωνπροκαταλήψεων μεταξύτωνανθρώπων.Το
Ευρωπαϊκό«πολιτιστικόπρότυπο»δενείναιτελείωςαπο­
κλειστικό,καιακόμηλιγότεροδενθεωρείταιχωνευτήριο
ιδεών,αλλάμάλλονέναδιάφορο,πολυ-εθνικόπλήθος
απόπολιτισμούς ,τοτελικόαποτέλεσματουοποίου
εμπλουτίζεικάθεμεμονωμένηπολιτιστικήοντότητα.Το
ευρωπαϊκό«πολιτιστικόπρότυπο»δενχρησιμεύεισαν
«οχυρό»,αλλάσαναφετηρίαανοικτήπροςάλλουςπολι­
τισμούς,τόσοστηνΚοινότηταόσοκαιστονκόσμο.»
(Παράγραφος1.4.2.)ιδίωςτωννέωναπότηνπορνογραφίακαιτονεκθεια
σμόαπάνθρωπηςβίαςκαιπολεμικώνσυγκρούσεων ,
καθώςκαιτηςπροσωπικότητας (δικαίωμααπάντη
σης).»(Σημείο5.4.)

Αριθ.C304/24 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 10.11.93
5.5.Σεμεταγενέστερα κεφαλαίατηςγνωμοδότησης αυτής
ηΟΚΕασχολήθηκεεκτεταμέναμετις«πολιτιστικέςπτυχές
τηςπολιτικήςτωνοπτικοακουστικών μέσων».Σεμιαάλλη
γνωμοδότησητης20ήςΣεπτεμβρίου1990γιατοπρόγραμμα
δράσηςγιαενθάρρυνσητηςανάπτυξηςτηςευρωπαϊκήςοπτι­
κοακουστικήςβιομηχανίας«Media»1991-1995,ηΟΚΕδιαπί­
στωσεταεξής:Σεμιαδημοκρατικήκοινωνία,ησυνύπαρξηπαραγωγων
μεδιαφορετικήνοοτροπίαμετηνύπαρξηδιαφορετικών
δομώνδικαίουόπουηπροσφοράμπορείναείναιτόσο
δημόσιαόσοκαιιδιωτική,μπορείνααποτελέσειτηβάση
μιαςπολιτιστικήςπολυμορφίαςυπότηνπροϋπόθεση ,
ωστόσο,ότιθαδιαφαλίζονται οιαρχέςτηςελευθερίας
έκφρασηςυπόόλεςτιςμορφέςτηςγιαόλατακοινοτικά
στρώματακαιότιαυτέςθαπαραμείνουνδιασφαλισμένες
στομέλλον(παράγραφος3.7.4).»
6.Συμπέρασμα«Hπολιτικήγιαταοπτικοακουστικά μέσαασκείπολύ­
πλευρηεπίδρασηστονπαράγονταάνθρωποόσοναφορά
τιςευθύνεςκαιτιςδημοκρατικές ,κοινωνικέςκαιπολιτι­
στικέςυποχρεώσειςτου.Συνεπώς,δενπρόκειταιμόνον
γιαμιαδιαρκώςδιευρυνόμενηαγοράμεσημαντικότατο
κύκλοεργασιών,ηοποίααπασχολείχιλιάδεςεργαζόμε­
νους,αλλάπρόκειταιεπίσης,κυρίως,όχιμόνονγιατη
διατήρησητηςαυξανόμενηςευρωπαϊκήςπολιτιστικής
ταυτότηταςαλλάκαιτηνεπιδίωξημιαςδιαρκούςανάπτυ­
ξης(παράγραφος3.7.3).HΟΚΕζητααποτηνΕπιτροπήναλάβειυπόψητιςαπόψεις
αυτέςκαιπροτάσειςεπειδήέτσιθαδιασφαλισθείότιστη
μελλοντικήανάπτυξητηςευρωπαϊκήςαγοράςοπτικοακου­
στικώνμέσωνηανθρώπινηαξιοπρέπειααποτελείτοεπίκε­
ντρομιαςελεύθερηςκαιδημοκρατικήςκοινωνίας.
Βρυξελλες,22Σεπτεμβρίου1993.
HΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ