20. 10. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 263/29 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
Τα ακόλουθα παρόντα ή εκπροσωπούμενα μέλη ψήφισαν υπέρ της τροπολογίας: 
Antonsen, Arena, Bagliano, Bento Gongalves, Berns, Binnenbruck, η κα Μπρεδημα, Breitenstein, Broicher, 
Cammann, Costa, De Bievre, De Tavernier, Dore, Δράκος, Fernandes, Fortuyn, Fuller, Hannon, Hemmer, 
Kelly, Kenna, Law, Lencastre, Lopez de la Puerta, Low, Machado von Tschusi, Martin Almendro, Marvier, 
Masprone, Muller, Neto da Silva, Noordwal, de Normann , Pearson, Pelletier, Poeton, Querleux, Regaldo, 
Rolao Gon$alves, Sai'u, Schnieders, Stahlmann, Staratzke, Storm-Hansen, Swift, Tamlin, Van der Mensbrugghe, 
Van Melckenbeke, Vasseur, Wagner, de Wit, Zinkin. 
Τα ακόλουθα παρόντα ή εκπροσωπούμενα μέλη απέσχον της ψηφοφορίας: 
de Caffarelli, Cashman, De Bruyn, Estevao, Emo Capodilista, Margot. 
Τα ακόλουθα παρόντα ή εκπροσωπούμενα μέλη ψήφισαν κατά της τροπολογίας: 
Amato, Aparicio Bravo, Μπαξιαγας, Beretta, Berger, Bernasconi, Bleser, Boddy, Bonety, Burnel, Cal, Calvet 
Chambon, Carroll, Cavazzuti, Caballo Herrero, Ceyrac, Χαλιόρης, Conde, Corell Ayora, Curlis, Ντασης, 
Δασουλας, De Grave, d'Elia, Delia Croce, Delourme, Dos Santos, Drago, Dunet, Elkan, η κα Engelen-Kefer, 
Etty, Flum, Geuenich, Glesener, Gomez Martinez, Goris, van Greunsven, Hammond, Hilkens, Houthuys, Jarvis, 
Jaschick, Jenkins, Καμιζόλας, Kirschen, Κίτσιος, Laca Martin, Landaburu de Silva, Lojewski, η δις Maddocks, 
Margalef-Masia, Masucci, Meraviglia, Mols Sorensen, Mourgues, Muniz Guardado, Murphy, Nielsen Β., η κα 
Nielsen Μ., Nielsen P., Nierhaus, Ognibene, Proenga, Pronk, Quevedo Rojo, Ραφτόπουλος, Ramaekers, van 
Rens, Roseingrave, Rouzier, Santillan Cabeza, Schmitz, Schoepges, Schwarz, Silva Augusto, Smith A.R., Smith 
L.J., Soulat, Spijkers, Termez Carrero, Tixier, Vallejo Calderon, Vanden Broucke, Βασιλαρας, Velasco Mancebo, 
Vercellino, η κα Weber, η κα Williams, Zoli, Zufiaur Narvaiza. 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας και των κρατών μελών της Ένωσης των Εθνών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN) 
(86/C 263/10) 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε στις 4 Ιουλίου 1985, σύμφωνα με το άρθρο 
20 παράγραφος 4 του Ε.Κ., να καταρτίσει γνωμοδότηση για τις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας και των κρατών μελών της Ένωσης των Εθνών της Νοτιοανατολικής Ασίας 
(ASEAN). 
Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, 
υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 10 Ιουνίου 1986 βάσει της εισηγητικής έκθεσης του 
κ. Nierhaus. 
Η ΟΚΕ υιοθέτησε ομόφωνα πλην μιας αποχής κατά την 238η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση 
της 3ης Ιουλίου 1986) την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 
1. Η παρούσα γνωμοδότηση προσπαθεί να επισημάνει τις 
δυνατότητες και τις ανάγκες μιας εντατικότερης συνεργασίας 
μεταξύ των χωρών της ASEAN και της Ευρωπαϊκής Κοινό­
τητας. Γι' αυτό αναφέρεται, κατά προτεραιότητα, στους 
τομείς στους οποίους διαγράφονται, κατά τη γνώμη της Οικο­
νομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, δυνατότητες δράσης για 
περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας. Οι τομείς αυτοί αναφέ­
ρονται σε μια συνοπτική σύσταση. Βάση της σύστασης 
αποτελεί η έκθεση που καταρτίσθηκε σχετικά από.το τμήμα 
εξωτερικών σχέσεων. Η ΟΚΕ έλαβε τις πληροφορίες της από 
τις πλέον διαφορετικές πηγές. Η ομάδα μελέτης του τμήματος 
εξωτερικών σχέσεων, στην οποία ανατέθηκε η οργάνωση των 
προπαρασκευαστικών εργασιών, προσκάλεσε, για παρά­
δειγμα, υπεύθυνους των αντιπροσωπειών των χωρών της ASEAN στις Ευρωπαϊκής Κοινότητας για μια ανταλλαγή 
απόψεων, ώστε να ακούσει τις γνώμες τους για το θέμα της 
συνεργασίας ASEAN — ΕΚ. 
2. Η ΟΚΕ εκτιμά ως πολύ θετική τη σύσταση της ASEAN, 
που πραγματοποιήθηκε το 1967 από την Ινδονησία, Μαλαι­
σία, Φιλιππίνες, Σιγκαπούρη και Ταϋλάνδη. Στις χώρες αυτές 
προστέθηκε το 1984 το Μπρουνέι. Από όλες τις περιφερειακές 
ενώσεις χωρών σε περιοχές του τρίτου κόσμου (που αποκα­
λούνται επίσης νέες βιομηχανικές χώρες) η ASEAN αποτελεί, 
κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, την πλέον ελπιδοφόρα αφετηρία 
για περαιτέρω μελλοντική συνεργασία. Η σχετική πολιτική 
σταθερότητα που επικρατεί μεταξύ των κρατών της ASEAN, 
ενισχύθηκε μέσω της ένωσης αυτής, ευνόησε την οικονομική 
ανάπτυξη στην περιοχή. Αντίστροφα, οι οικονομικές επιτυ-
Αριθ. C 263/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 20. 10. 86 
χίες της ASEAN ενίσχυσαν την κοινή πολιτική βούληση των 
χωρών της ASEAN. 
3. Ο βαθμός ολοκλήρωσης της ASEAN είναι — παρά τη 
σαφή πρόοδο — ακόμη περιορισμένος, αν συγκριθεί π.χ. με 
εκείνον της Κοινότητας. Στο σημείο αυτό δεν πρέπει να 
δημιουργείται η εντύπωση ότι η Κοινότητα προτίθεται να 
υποδείξει στα κράτη της ASEAN να υιοθετήσουν τη δική της 
διαδικασία ολοκλήρωσης ως τη μόνη βατή οδό που θα έπρεπε 
να ακολουθήσουν. Είναι όμως γεγονός ότι η ASEAN, επιτεί­
νοντας την ολοκλήρωση της καθίσταται σημαντικός οικονο­
μικός εταίρος — όπως το ίδιο ισχύει και για την Κοινότητα. 
4. Ο οικονομικός χώρος της ASEAN πρέπει να εκτιμηθεί 
θετικά παρά τις πρόσφατες πολιτικές δυσχέρειες και τα γεγο­
νότα στις Φιλιππίνες, που προκάλεσαν στη χώρα αυτή μια 
αποφασιστική πολιτική μεταβολή, και παρά τα εμφανισθέντα 
οικονομικά προβλήματα, όπως αναπτυξιακή αδυναμία ή και 
ύφεση σε μερικές χώρες της ένωσης καθώς και πτώση των 
τιμών όλων σχεδόν των σημαντικών για την ASEAN πρώτων 
υλών. Τα κράτη της ASEAN όμως διαθέτουν δυναμικότητα 
για να αντιμετωπίσουν τέτοιες οικονομικές δυσχέρειες καλύ­
τερα από άλλες χώρες που βρίσκονται σε ανάλογη κατά­
σταση. Τα κράτη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και όσοι διευ­
θύνουν την οικονομία τους θα πρέπει να έχουν συνείδηση 
του γεγονότος αυτού και να αναμένουν συνεπώς μια 
ανάκαμψη της οικονομικής συγκυρίας στην ASEAN. Η συμ­
φωνία συνεργασίας που έχει συναφθεί το 1980 μεταξύ Ευρω­
παϊκής Κοινότητας και ASEAN και οι επιπτώσεις της πρέπει, 
παρά τις υφιστάμενες δυσχέρειες ή ελλείψεις — οι οποίες 
θα εξετασθούν σε ιδιαίτερα κεφάλαια — να εκτιμηθούν στο 
σύνολο τους ως θετικές. 
ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 
Οικονομική εξέλιξη της ASEAN 
5. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ η συνεργασία στους κόλπους 
της ASEAN θα μπορούσε να ενισχυθεί αν τα κράτη μέλη 
επεδίωκαν μια συντονισμένη εκβιομηχάνιση. Η μεγάλη 
ακόμη εξάρτηση της οικονομίας από τη γεωργία και τα αντα­
γωνιστικά συμφέροντα όσον αφορά την εξαγωγή πρώτων 
υλών δεν ευνοούν τη στενότερη οικονομική συνεργασία. Μια 
εκβιομηχάνιση που θα προσιδιάζει στον χαρακτήρα κάθε 
χώρας και θα περιλαμβάνει σαν προϋπόθεση τη συμπληρωμα-
τικότητα της ζήτησης θα μπορούσε να δημιουργήσει τις 
προϋποθέσεις για εμπορικές συναλλαγές που θα ευνοήσουν 
την ολοκλήρωση στην ASEAN. Επίσης θα ανταποκρινόταν 
στην ανάγκη δημιουργίας θέσεων απασχόλησης, επειδή η 
γεωργία και ο τομέας των βασικών υλών απασχολούν εργα­
τικό δυναμικό μέχρι κορεσμού και οι προοπτικές δημιουργίας 
νέων θέσεων απασχόλησης σ' αυτούς είναι περιορισμένες. 
6. Η ΟΚΕ επιθυμεί στο σημείο αυτό να τονίσει με έμφαση 
ότι θα πρέπει να επιζητηθεί μια μορφή εκβιομηχάνισης που 
θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της κάθε χώρας και του 
πληθυσμού της. ΓΓ αυτό θα πρέπει μάλλον να γίνεται λόγος 
για μια έντονη βιοτεχνική εξέλιξη στην οποία συνδυάζεται 
η ενίσχυση της βιοτεχνίας και η μετάβαση στις διάφορες 
μορφές πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων βιοτεχνικής/ 
βιομηχανικής μορφής. Θα πρέπει ιδιαίτερα να εξασφαλισθεί 
η σε ορισμένο βαθμό αυτάρκεια των χωρών της ASEAN — τόσο στο βιοτεχνικό όσο και στο γεωργικό τομέα. Μόνο 
τότε θα μπορούσε ο προσανατολισμός προς τις εξαγωγές να 
αποκτήσει προτεραιότητα. Η συγκέντρωση της βιομηχανίας 
σε περιοχές μεγάλης πληθυσμιακής πυκνότητας προκαλεί 
υπερβολικά μεγάλες ανισότητες μεταξύ των περιοχών αυτών 
και των υπολοίπων τμημάτων της χώρας. Η προτίμηση για 
προγράμματα μεγάλης εμβέλειας τα οποία υπαγορεύουν 
συχνά περισσότερο λόγοι γοήτρου και όχι συγκριτικοί 
υπολογισμοί όσον αφορά τις δαπάνες και τα οφέλη, οδήγησαν 
συχνά σε λανθασμένη μορφή ανάπτυξης. 
7. Η ΟΚΕ χαίρει επειδή οι έντονες προσπάθειες εκβιομη­
χάνισης στις χώρες της ASEAN συνοδεύονται από προσπά­
θειες για την ενίσχυση του ιδιωτικού σε σχέση με το δημόσιο 
τομέα. Ταυτόχρονα όμως τονίζει με έμφαση ότι κατά τη διαδι­
κασία αυτή πρέπει να ληφθούν ανάλογα υπόψη τα συμ­
φέροντα των εργαζομένων. 
8. Η συμφωνία συνεργασίας της 7ης Μαρτίου 1980 μεταξύ 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της 
ASEAN ενίσχυσε τις οικονομικές σχέσεις μεταξύ των δύο 
περιοχών. Πάντως, η ΟΚΕ αντιλαμβάνεται ότι δεν έχουν 
εκπληρωθεί όλες οι ελπίδες των χωρών της ASEAN. Αυτό 
αφορά ιδίως το γεωργικό τομέα που είναι πολύ σημαντικός 
για την οικονομική ανάπτυξη πολλών χωρών της ASEAN. 
Εξωτερικό εμπόριο 
9. Οι συναλλαγές μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και 
της ASEAN (βλέπε επίσης την έκθεση, παράγφαφοι 39 και 
49) αυξήθηκαν μετά τη σύναψη της συμφωνίας συνεργασίας. 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα όμως ως. εμπορικός εταίρος της 
ASEAN κατέχει την τρίτη θέση, μετά την Ιαπωνία και τις 
ΗΠΑ. Σχετικά πρέπει να σημειωθεί ότι το ποσοστό της 
ASEAN όσον αφορά την εξαγωγή έτοιμων προϊόντων προς 
την Ευρωπαϊκή Κοινότητα αυξήθηκε έντονα, ενώ αντίθετα 
οι εξαγωγές προς την Ιαπωνία μεταποιημένων προϊόντων 
παρουσιάζουν τις αυτές δυσχέρειες και για τις χώρες ASEAN. 
Μαζί με την επιθυμία της ASEAN για διαφοροποίηση του 
εξωτερικού εμπορίου της, το φαινόμενο αυτό συνιστά ένα 
περαιτέρω στοιχείο, το οποίο συνιστά για τις χώρες της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας ένα συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι 
του ιαπωνικού ανταγωνισμού. Οι σκέψεις αυτές ισχύουν 
επίσης και για τον τομέα των επενδύσεων. 
10. Όπως δείχνει η σημερινή εξέλιξη της τελωνειακής 
πολιτικής της ASEAN, τα κράτη μέλη της αναγνωρίζουν 
την ανάγκη κατάργησης του υπερβολικού προστατευτισμού 
ορισμένων τομέων καθώς και της ορθολογικής διάρθρωσης 
του τελωνειακού καθεστώτος. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ωστόσο 
ότι η πρακτική υλοποίηση της διαπίστωσης αυτής απαιτεί 
περαιτέρω μέτρα, όπως π.χ. τη διευκόλυνση των τελωνειακών 
διατυπώσεων σε ορισμένες χώρες της ASEAN, τη θέσπιση 
και εφαρμογή σαφών οδηγιών για τον καθορισμό της δασμο­
λογητέας αξίας, την ομοιομορφία της δασμολογικής κατάτα­
ξης και την κατάργηση των αδειών εισαγωγής. Η ΟΚΕ θεωρεί 
ιδιαίτερα σημαντικό όπως οι χώρες της ASEAN τηρούν μια 
σαφή γραμμή κατά την εφαρμογή της εμπορικής πολιτικής 
τους, ώστε οι εμπορικοί τους εταίροι να μπορούν να προβούν 
σε αξιόπιστες προβλέψεις. 
11. Η πρακτική των συμψηφιστικών συναλλαγών αυξάνε­
ται σε μερικές χώρες της ASEAN, συχνά με την υποστήριξη 
των κρατικών αρχών. Η ΟΚΕ επισημαίνει τους κινδύνους που 
20. 10. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 263/31 
περικλείουν τέτοιες μέθοδοι για την ανάπτυξη του διεθνούς 
εμπορίου και συνηγορεί για την εγκατάλειψη τους στις 
σχέσεις με ξένους εμπορικούς οίκους. 
12. Τέλος, η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι υφίσταται διαφορά 
μεταξύ της σχετικά εύκολης πρόσβασης στις αγορές των 
χωρών της Κοινότητας και της ακόμη περιορισμένης 
πρόσβασης σε ορισμένες αγορές της ASEAN, που συνοδεύε­
ται από μη δασμολογικά εμπόδια. Τα εμπόδια αυτά θα πρέπει 
να καταργηθούν το ταχύτερο δυνατό για να ενισχυθεί η συνερ­
γασία ΕΟΚ — ASEAN. 
13. Παρά αυτά τα δεδομένα — που ισχύουν για όλους τους 
εμπορικούς εταίρους της ASEAN — οι βασικές συνθήκες που 
επικρατούν στα κράτη της ένωσης πρέπει να εκτιμηθούν ως 
θετικές. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι οι ευρωπαίοι πρέπει να 
συνειδητοποιήσουν τις προοπτικές που προσφέρει η ASEAN 
και να επιδείξουν θέληση για να κατακτήσουν την περιοχή 
αυτή με επιλεκτικές ενέργειες, όπως έπραξαν και προγραμμα­
τίζουν να πράξουν οι ιαπωνικοί εμπορικοί οίκοι. 
Επενδύσεις 
14. Έγκυροι πολιτικοί οικονομίας από τις χώρες της 
ASEAN τονίζουν το έντονο ενδιαφέρον που παρουσιάζουν οι 
επενδύσεις που προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
Αυτό οφείλεται στην επιθυμία των χωρών της ASEAN να 
επιτύχουν μια ευρεία διαφοροποίηση των ξένωνκεφαλαιουχι-
κών επενδύσεων και, συνεπώς, περισσότερη ανεξαρτησία από 
άλλους μεγάλους επενδύτες (Ιαπωνία, ΗΠΑ). Η ΟΚΕ είναι 
της γνώμης ότι θα πρέπει να ενισχυθούν τέτοιες προσπάθειες. 
15. Επειδή η ASEAN, με τα 280 εκατομμύρια των κατοίκων 
της, αποτελεί σημαντικό πόλο ανάπτυξης και μια μεγάλη 
αγορά συμφέρει και στους ευρωπαίους επενδυτές όπως οι 
χώρες της ASEAN συνεργάζονται εντατικά στο πλαίσιο της 
ένωσης και όπως ακολουθούν μια συντονισμένη αναπτυξιακή 
στρατηγική. Στην πραγματικότητα μια ξένη επιχείρηση οφεί­
λει να αντιμετωπίσει έξι διαφορετικές εθνικές οικονομίες, 
η καθεμιά από τις οποίες παρουσιάζει κυμαινόμενο βαθμό 
ανοίγματος προς το εξωτερικό. Οι χώρες της ASEAN θα 
πρέπει συνεπώς: 
— να αναπτύξουν δομές προσφοράς που θα συμπληρώνουν 
εκείνες των γειτονικών χωρών, 
— να καταργήσουν τους περιορισμούς πρόσβασης στις 
εσωτερικές αγορές της ASEAN, 
— να ενισχύσουν την οικονομική ανάπτυξη όλων των χωρών 
μελών της ASEAN. 
16. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι για την ανάληψη υποχρεώ­
σεων εκ μέρους ευρωπαϊκών εμπορικών οίκων στις χώρες της 
ASEAN ουσιαστικό ρόλο διαδραματίζει το γενικό επενδυτικό 
κλίμα (βλ. και έκθεση παράγραφοι 55 και 58). Μεταξύ άλλων 
καθορίζεται από την, και σήμερα ακόμη σχετικά καλή, στα­
θερότητα της πολιτικής και οικονομικής κατάστασης και 
τον αριθμό των κλάδων για τους οποίους επιτρέπονται ξένες 
επενδύσεις. Τα ακόλουθα στοιχεία ασκούν επίσης επιρροή: 
— η απουσία περίπλοκων διαδικασιών για τη λήψη αδειών 
και άλλα διοικητικά εμπόδια, 
— η απουσία περιορισμών όσον αφορά το ξένο μερίδιο κεφα­
λαίου (στο συνολικό κεφάλαιο μιας επιχείρησης), — η ελευθερία εξαγωγής των πραγματοποιηθέντων κερδών 
(επαναπατρισμός κερδών), 
— η παροχή αδειών εργασίας στους αλλοδαπούς, 
— η απουσία ποσοστώσεων ή δασμών για την εισαγωγή των 
απαραίτητων μηχανημάτων, που δεν διατίθενται σε μια 
χώρα της ASEAN, 
— η ύπαρξη συμφωνιών εγγύησης των επενδύσεων είτε σε 
επίπεδο ΕΟΚ είτε για κάθε κοινοτική χώρα ατομικά, 
— η αναγνώριση των διεθνών διαιτητικών δικαστηρίων για 
την επίλυση διαφορών που αφορούν τις επενδύσεις. 
17.. Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι κατά την 
ανάθεση προμηθειών του δημοσίου στις χώρες της ASEAN 
απαιτείται περισσότερος σεβασμός του ανταγωνισμού. Στην 
πραγματικότητα οι μέθοδοι των υποψηφίων χωρών ποικίλουν 
από τη χορήγηση κρατικών επιδοτήσεων μέχρι το μονομερή 
καθορισμό των όρων της επένδυσης μέσω προκαταρκτικών 
μελετών σκοπιμότητας που εκπονούνται δωρεάν. Περιλαμβά­
νουν ακόμη σύνδεση των εμπορικών πιστώσεων με ενισχύσεις 
για την ανάπτυξη. Οι χώρες της ASEAN καλούνται σχετικά 
να αναλάβουν κάθε δυνατή προσπάθεια, για να θεραπεύσουν 
αυτή την κατάσταση. 
Χρηματοπιστωτικός τομέας 
18. Σε όλα τα κράτη μέλη της ASEAN υπάρχουν περιο­
ρισμοί έναντι των ξένων τραπεζών (υπό την έννοια τραπεζών 
γενικών εργασιών) (βλέπε επίσης έκθεση, παράγραφος 63). 
Αν και στα κράτη της ASEAN δεν φαίνεται να υφίσταται 
αξιοσημείωτη ανάγκη αύξησης του αριθμού των χρηματο­
δοτικών και πιστωτικών ιδρυμάτων, ωστόσο η ΟΚΕ συνηγο­
ρεί ρητά για την κατάργηση των περιορισμών τους οποίους 
αντιμετωπίζουν ορισμένες τράπεζες που προγραμματίζουν 
την ίδρυση υποκαταστήματος στη χώρα της ASEAN. Τέτοια 
μέτρα φιλελευθεροποίησης θα μπορούσαν να επιδράσουν ευ­
νοϊκά στο επενδυτικό κλίμα. 
19. Σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής 
συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της 
ASEAN διαδραματίζουν οι τράπεζες ανάπτυξης. Με τον όρο 
αυτό νοούνται όχι μόνο τα εθνικά ιδρύματα στις διάφορες 
αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά και οι τράπεζες με περιφερειακή 
ή διεθνή δραστηριότητα που δραστηριοποιούνται στο χώρο 
της αναπτυξιακής χρηματοδότησης (βλέπε και έκθεση, παρά­
γραφοι 65 έως 68). Η ΟΚΕ συνηγορεί για την ενίσχυση της 
θέσης τους και, ενδεχομένως, τη διεύρυνση του πεδίου της 
δραστηριότητας τους, επειδή πρωταρχικός στόχος των τρα­
πεζών ανάπτυξης είναι η ενίσχυση των μεσαίων επιχειρή­
σεων. 
Μεσαίες επιχειρήσεις 
20. Η σχετικά περιορισμένη έκταση της συνεργασίας ΕΟΚ 
— ASEAN οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στο μέχρι τώρα 
περιορισμένο ενδιαφέρον των κοινοτικών μεσαίων επιχειρή­
σεων για την περιοχή αυτή. Οι μεγάλες αποστάσεις, οι ριζικές 
διαφορές νοοτροπίας, προπαντός, όμως, η έλλειψη πληροφο­
ριών για το οικονομικό σύστημα και τον χαρακτήρα της 
οικονομικής ανάπτυξης στα κράτη της ASEAN εξηγούν γιατί 
οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δεν απέδωσαν ακόμα στις 
αγορές αυτές τη δέουσα προσοχή, ενώ η οικονομική διάρ­
θρωση των χωρών της ASEAN προσφέρει στις μεσαίες 
επιχειρήσεις μια καλή βάση για εμπορική και βιομηχανική 
συνεργασία. 
Αριθ. C 263/32 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 20. 10. 86 
21. Λόγω των ανωτέρω δυσχερειών, η συνεργασία ευρω­
παϊκών μεσαίων επιχειρήσεων με την ASEAN εμπεριέχει 
εξαιρετικούς κινδύνους. Αν επιδιώκεται μια αύξηση των 
συναλλαγών τους με την ASEAN αυτό, παράλληλα με άλλα 
μέτρα, (π.χ. κοινή εκπροσώπηση των ΜΜΕ στην ASEAN) 
(βλ. έκθεση, παράγραφοι 71 και 72) θα απαιτήσει χρηματο­
δοτικά κίνητρα (από κρατικής πλευράς). Η ΟΚΕ συνιστά να 
ερευνηθεί, κατά πόσον στο θέμα υπάρχει πεδίο δραστηριότη­
τας για την Επιτροπή. 
Γεωργικός τομέας 
22. Η ASEAN αποτελεί σημαντικό παραγωγό και εξαγω­
γέα γεωργικών προϊόντων. Σύμφωνα με υπολογισμούς της 
FAO (Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών για τα Τρόφιμα και 
τη Γεωργία) θα σημειωθούν στα προσεχή χρόνια αυξημένα 
πλεονάσματα (ιδίως ρυζιού, ζάχαρης, φυτικών ελαίων και 
λιπών) στη νοτιοανατολική περιοχή της Ασίας. Ενόψει της 
κατάστασης, όχι μόνο της ευρωπαϊκής, αλλά της παγκόσμιας 
αγοράς γεωργικών προϊόντων το τμήμα διερωτάται, προς το 
συμφέρον του πληθυσμού των χωρών της ASEAN, αν δεν 
θα ήταν αναγκαίες ορισμένες διαρθρωτικές μεταβολές στο 
σύστημα γεωργικής παραγωγής. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου 
μεγαλοκτηματίες, παραγωγοί ζαχαροκάλαμου, οι οποίοι λόγω 
των μειωμένων διεθνών τιμών της ζάχαρης δεν μπορούν πια 
να αμείβουν πλήρως τους αγρεργάτες τους, διαθέτουν στους 
τελευταίους τεμάχια από τα κτήματα τους, που μένουν αχρη­
σιμοποίητα, για την καλλιέργεια άλλων προϊόντων που προο­
ρίζονται για ικανοποίηση των προσωπικών αναγκών αυτών 
των αγρεργατών. Η ΟΚΕ συνιστά να εξετασθεί περισσότερο 
η εκμετάλλευση αυτών και παρόμοιων δυνατοτήτων. 
23. Για να βελτιωθεί η οικονομική και κοινωνική κατά­
σταση του πληθυσμού που απασχολείται στη γεωργία θα 
πρέπει να ενισχυθούν οι συνεταιρισμοί. Σ' αυτή την περί­
πτωση θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι εμπειρίες και η 
ενίσχυση των συνεταιρισμών που έχουν ήδη συσταθεί στην 
περιοχή της ASEAN ή και συνεταιρισμών στις βιομηχανικές 
χώρες. Προς την κατεύθυνση αυτή θα ήταν σκόπιμο να πεισ­
θούν οι εμπορικές τράπεζες (με την παροχή σ' αυτές αυξημέ­
νων εγγυήσεων) να επεκτείνουν τις υπηρεσίες τους σε μικρά 
χωριά και να χορηγούν τα δάνεια τους απευθείας στους χωρι­
κούς, αντί να τα χορηγούν σε «τοκογλύφους» οι οποίοι δανεί­
ζουν περαιτέρω τα χρήματα με υπερβολικά επιτόκια. 
24. Η ΟΚΕ προτείνει επιπλέον για την ενίσχυση της παρα­
γωγικότητας, αλλά με διατήρηση των δυνατοτήτων απασχό-
λησς, την — ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν σε 
κάθε χώρα — μηχανοποίηση της γεωργίας. Με τον τρόπο 
αυτό θα διατηρηθούν οι δυνατότητες απασχόλησης και θα 
ενισχυθεί η παραγωγή. Επίσης θα πρέπει να ενισχυθεί και ο 
σημαντικός για τα κράτη της ASEAN αλιευτικός τομέας. 
Θαλάσσιες μεταφορές 
25. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι στον ναυτιλιακό τομέα οι 
χώρες της ASEAN προσφεύγουν σε πρακτικές που συνιστούν 
διάκριση σημαίας έναντι πλοίων που φέρουν σημαίες τρίτων 
χωρών. Αυτό συμβαίνει τόσο στον τομέα των πλοίων τακτι­
κών γραμμών όσο και στον τομέα των ελεύθερων φορτηγών. 
(Για παράδειγμα, σύμφωνα με διάταξη που ισχύει στην Ινδο­
νησία 45% όλων των φορτίων πρέπει να μεταφέρονται με σκάφη που έχουν υψώσει την εθνική σημαία κλπ. — βλ. 
επίσης ενημερωτική έκθεση, παράγραφος 81). Οι πρακτικές 
αυτές επηρεάζουν δυσμενώς την πρόσβαση στις θαλάσσιες 
μεταφορές υπό συνθήκες ελεύθερου και θεμιτού αντα­
γωνισμού και ζημιώνουν σε μεγάλο βαθμό τα συμφέροντα 
των εφοπλιστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Κυβερνήσεις 
των μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας έχουν πραγματοποιή­
σει κοινά διπλωματικά διαβήματα προς τα εν λόγω κράτη της 
ASEAN. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι και ο τομέας των θαλάσσιων 
μεταφορών θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στο μέλλον στις 
διαπραγματεύσεις μεταξύ Κοινότητας και ASEAN με σκοπό 
να επιτευχθεί μια αμοιβαία αποδεκτή δέσμευση ως προς τις 
αρχές που θα πρέπει να διέπουν τις αντίστοιχες ναυτιλιακές 
τους σχέσεις. Στις αρχές αυτές περιλαμβάνεται η γενική 
δέσμευση, για την αντιμετώπιση του ναυτιλιακού τομέα με 
τέτοιο τρόπο ώστε να συμβάλει στην ανάπτυξη και την προα­
γωγή του εμπορίου μεταξύ των ενδιαφερόμενων. Στο πλαίσιο 
αυτό υπάγεται μεταξύ άλλων (βλ. και εισηγητική έκθεση 
παράγραφος 82): 
— ελευθερία πρόσβασης στα λιμάνια, 
— η έλλειψη διακρίσεων έναντι των πλοίων άλλων μερών, 
— η ελευθερία των πρακτόρων αποστολής να διαλέγουν 
μεταξύ πλοίων που ανήκουν ή όχι σε Conference ('), 
— η τήρηση των κοινοτικών κανόνων όσον αφορά τον αντα­
γωνισμό. 
26. Σχετικά, η ΟΚΕ υπενθυμίζει τη γνωμοδότηση της για 
την πολιτική των θαλάσσιων μεταφορών(2), στην οποία 
αναφέρεται με σαφήνεια ότι η Κοινότητα θα πρέπει να 
προσπαθεί να περιλαμβάνει, σε συμφωνίες που συνάπτει με 
ομάδες χωρών, ρήτρες βάσει των οποίων τα συμβαλλόμενα 
μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να μην εφαρμόζουν δια­
κρίσεις σημαίας ή πρακτικές διαφύλαξης φορτίου στον ναυ­
τιλιακό τομέα. 
Κοινωνικές συνθήκες 
27. Οι συνθήκες εργασίας· αποτελούν σημαντικό παράγο­
ντα της διεθνούς ανταγωνιστικότητας (βλέπε και έκθεση, 
παράγραφοι 85 έως 88). Στις χώρες της ASEAN υπάρχουν 
βέβαια νόμοι και διατάξεις που ρυθμίζουν το θέμα, στην 
πραγματικότητα όμως στις ΜΜΕ, οι οποίες αποτελούν το 
κυρίαρχο χαρακτηριστικό της οικονομίας των περιοχών 
αυτών, οι εργαζόμενοι απασχολούνται συχνά με αμοιβές 
κατώτερες του νόμιμου μισθού και χωρίς να τηρούνται τα 
ελάχιστα όρια προστασίας. Οι μετανάστες εργαζόμενοι 
αντιπροσωπεύουν και αυτοί επίσης ένα σοβαρό πρόβλημα 
στον τομέα της κοινωνικής και απασχολησιακής πολιτικής. 
28. Η ΟΚΕ επομένως επισημαίνει την ανάγκη πλήρους 
εφαρμογής των κανόνων της ΔΟΕ (Διεθνούς Οργάνωσης 
Εργασίας) στα κράτη της ASEAN. Όλες οι κυβερνήσεις της 
ASEAN και οι χώρες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας είναι μέλη 
της ΔΟΕ και θα πρέπει να ενισχύουν και να διασφαλίζουν 
τις θεμελιώδεις συνδικαλιστικές ελευθερίες και τα βασικά 
κοινωνικά δικαιώματα (όπως το δικαίωμα της οργάνωσης, 
αυτονομία κατά τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, βασικοί 
όροι εργασίας, υγεία και ασφάλεια στους τόπους εργασίας 
και έλλειψη διακρίσεων) σύμφωνα με τις συμβάσεις της ΔΟΕ. 
Ιδιαίτερο πρόβλημα αποτελούν οι περιορισμοί στις συνδι­
καλιστικές ελευθερίες των εργαζομένων στις ελεύθερες 
εξαγωγικές ζώνες. Έτσι υπάρχουν περιπτώσεις, κατά τις 
(') Σημ. της μετ.: Συνεννόηση μεταξύ ναυτικών εταιρειών για 
τον καθορισμό των ναύλων κλπ., ώστε να αποφεύγεται ή 
ελαττούται ο ανταγωνισμός. Βλ. Κ.Δ. Καμαρινού, Μέγα, 
Αγγλοελληνικό ν Λεξικόν Ναυτικών κλπ. όρων). 
(2) Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
για την ανακοίνωση και προτάσεις της Επιτροπής στο Συμ­
βούλιο για την ανάπτυξη μιας κοινής πολιτικής μεταφορών 
— θαλάσσιες μεταφορές (ΕΕ αριθ. C 344 της 31. 12. 1985). 
20. 10. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 263/33 
οποίες αλλοδαποί επενδυτές άσκησαν πίεση στις κυβερνήσεις 
χωρών της ASEAN και εξήρτησαν τις επενδύσεις τους από 
την εγγύηση ότι δεν θα επιτρέπεται η σύσταση συνδικαλιστι­
κών οργανώσεων. Η ΟΚΕ ζητά κατηγορηματικά όπως τέτοιες 
μέθοδοι εγκαταλειφθούν. 
29. Η ΟΚΕ συνιστά επίσης επειγόντως στις κυβερνήσεις 
της ASEAN να επικυρώσουν και να εφαρμόσουν τις συμ­
βάσεις της ΔΟΕ όσον αφορά την ισότητα ευκαιριών και την 
ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών. Τόσο οι κυβερνήσεις όσο 
και οι εργοδότες θα πρέπει να αντιληφθούν ότι έχουν υπο­
χρέωση να παράσχουν στις γυναίκες τη δυνατότητα επαρκούς 
επαγγελματικής κατάρτισης. Λόγο ανησυχίας αποτελεί και η 
εργασία ανηλίκων, γιατί όχι σπάνια αποτελούν αντικείμενο 
εκμετάλλευσης με σκοπό τη φθηνή υποκατάσταση των ενηλί­
κων εργαζομένων. 
Θέματα περιβάλλοντος 
30. Οι χώρες της ASEAN αντιμετωτίζουν σειρά περιβαλ­
λοντολογικών προβλημάτων. Η ΟΚΕ προτείνει να 
ενισχυθούν οι δράσεις που έχουν ήδη αναληφθεί στα κράτη 
της ASEAN για την προστασία του περιβάλλοντος (βλέπε 
έκθεση, παράγραφοι 93 έως 98) με την κατάρτιση ενός κώδικα 
συμπεριφοράς για το περιβάλλον. Ο κώδικας αυτός θα πρέπει 
να αφορά τους εξής τομείς προβλημάτων: 
— τερματισμό της καταχρηστικής εκμετάλλευσης των φυσι­
κών πόρων που πραγματοποιείται σε ορισμένα κράτη, 
— μέτρα κατά της ασυγκράτητης φυγής από την ύπαιθρο και 
της αστικοποίησης που αποτελεί απόρροια του φαινο­
μένου αυτού, 
— πληροφόρηση για την ορθή χρήση και εμπορία των εντο­
μοκτόνων. 
Τεχνολογία 
31. Στις χώρες της ASEAN ο βαθμός εισαγωγής και χρη­
σιμοποίησης νέων τεχνολογιών είναι πολύ διαφορετικός. 
Γι' αυτό η ΟΚΕ τονίζει ότι το βάρος πρεει να δοθεί σε 
τεχνολογίες που ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες κάθε 
χώρας (οι οποίες συχνά χαρακτηρίζονται ως τεχνολογίες 
ανάπτυξης). Δεν θα πρέπει να υποτιμηθεί η επίδραση 
προγρομμάτων κατάρτισης και επικοινωνιών που δεν απαι­
τούν σημαντικές δαπάνες. Επιπλέον, η ευρωπαϊκή βοήθεια 
θα ήταν σκόπιμο να χορηγείται απευθείας στους αρμόδιους 
οργανισμούς, χωρίς οι τελευταίοι να υποχρεούνται να υποβά­
λουν προηγουμένως τις αιτήσεις στις αρμόδιες κυβερνήσεις. 
32. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την ιδέα ότι η Ευρωπαϊκή Κοινό­
τητα θα έπρεπε να εντείνει τη συνεργασία με τα κράτη της 
ASEAN στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας. 
Στη συνάντηση των οικονομικών υπουργών ΕΟΚ—ASEAN 
στην Bangkok εκδηλώθηκε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη 
μικροηλεκτρονική, τη βιοτεχνολογία και την ωκεανολογία. 
Η ΟΚΕ επικροτεί ιδιαίτερα την πρόταση που υποβλήθηκε 
κατά τη συνάντηση αυτή για τη δημιουργία ενός δικτύου 
ιδρυμάτων έρευνας που θα συνδέονται μεταξύ τους σε τομείς 
αμοιβαίων συμφερόντων. Εκπαίδευση 
33. Το αναπτυξιακό δυναμικό μιας εθνικής οικονομίας και 
οι δυνατότητες δημιουργίας απασχόλησης που διαθέτει συν­
δέονται στενά με το μορφωτικό και εκπαιδευτικό επίπεδο των 
κατοίκων της. Για το λόγο αυτό θα πρέπει η βελτίωση της 
εκπαίδευσης, και ειδικά της επαγγελματικής εκπαίδευσης, να 
αποτελεί ένα από τα κύρια στοιχεία της συνεργασίας μεταξύ 
των χωρών της ΕΟΚ και της ASEAN (βλέπε και έκθεση, 
παράγραφοι 103 και 106). Κατά τη γνώμη συνεπώς της ΟΚΕ 
πρέπει: 
— η εκπαίδευση να αποσκοπεί στην κάλυψη των αναγκών, 
και τα εκπαιδευτικά προγράμματα να εντάσσονται στα 
πλαίσια των υφισταμένων δομών όσον αφορά την παρα­
γωγή, τη μεταποίηση και την εμπορία, 
— να καθιερωθούν κατάλληλοι εκπαιδευτικοί κύκλοι και 
διαρκείς κύκλοι μετεκπαίδευσης για όλους και όχι μόνον 
για ανώτερα και μεσαία στελέχη, 
— να ληφθεί μέριμνα, ώστε η εκπαίδευση να πραγματοποιεί­
ται κατά το δυνατό σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο, 
ενώ μερικοί πολύ προχωρημένοι κύκλοι μαθημάτων θα 
μπορούν να οργανώνονται και στο εξωτερικό, 
— οι εργασίες μη κυβερνητικών οργανισμών να αναπτύσ­
σονται και να συντονίζονται με τους τοπικούς κοινω­
νικούς και οικονομικούς κύκλους (συμπεριλαμβανομένων 
των συνεταιρισμών), 
— να ικανοποιούνται χωρίς να γίνονται διακρίσεις οι ειδικές 
ανάγκες των γυναικών, 
— να διασφαλισθεί ότι η εκπαίδευση, ανεξάρτητα αν αφορά 
τη γεωργία, τη βιομηχανία, ή τον τομέα των υπηρεσιών, 
θα παρέχει στα άτομα τα οποία την απέκτησαν τα προ­
σόντα να εκπαιδεύουν, με τη σειρά τους, τους ανειδίκευ­
τους συναδέλφους τους. 
34. Η ΟΚΕ τονίζει ότι για μια αποτελεσματική συνεργασία 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών της 
ASEAN στον εξεταζόμενο τομέα, πρέπει η Ευρωπαϊκή Κοινό­
τητα να διαθέτει επαρκείς πληροφορίες για τις δυνατότητες 
εκπαίδευσης, γιατί ακόμη δεν υφίσταται καμία γενική εκτί­
μηση στον τομέα αυτόν. Είναι ανάγκη να προσδιορισθεί 
το φάσμα των εκπαιδευτικών υπηρεσιών που μπορούν να 
προσφέρουν τα κράτη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και να 
παρουσιασθεί στα κράτη της ASEAN. Γι' αυτό πρέπει να 
χαιρετισθεί ιδιαίτερα η πρόταση που συζητήθηκε στη συνά­
ντηση των οικονομικών υπουργών ΕΟΚ—ASEAN για τη 
δημιουργία μιας ηλεκτρονικής τράπεζας δεδομένων που 
αφορούν τους κύκλους μεταπτυχιακών σπουδών και σπουδών 
ειδίκευσης στις επιστήμες της μηχανολογίας, της τεχνο­
λογίας της πληροφορικής και της οικονομικής των επιχειρή­
σεων που προσφέρονται στην Κοινότητα. Επίσης ελπίζεται 
ότι το εγχειρίδιο που προετοιμάζει η Επιτροπή για το σκοπό 
αυτό θα καλύψει σύντομα την έλλειψη πληροφοριών γενικά, 
και όχι μόνον όσον αφορά τις μεταπτυχιακές σπουδές. 
35. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει με έμφαση ότι η ανάληψη 
δεσμεύσεων εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κοινόητητας έναντι 
των κρατών της ASEAN στον τομέα της εκπαίδευσης έχει 
μεγαλύτερη σημασία μακροπρόθεσμα για την οικονομική 
συνεργασία. 'Ενας φοιτητής που πραγματοποιεί πανεπι­
στημιακές ή μεταπτυχιακές σπουδές επηρεάζεται έντονα από 
τη χώρα στην οποία πραγματοποιεί τις σπουδές του ακόμη 
και μετά την αποπεράτωση τους. Η Κοινότητα θα πρέπει να 
λάβει υπόψη σε πολύ μεγαλύτερη έκταση στα προγράμματα 
και στα σχέδια της τον παράγοντα αυτό και θα πρέπει να 
είναι διατεθειμένη να αναλάβει ορισμένα έξοδα γί αυτή τη 
«μελλοντική επένδυση». Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει 
αν είναι σκόπιμο να συσταθεί ειδικό ταμείο γΓ αυτό το σκοπό. 
Αριθ. C 263/34 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 20. 10. 86 
Θέματα που εντάσσονται στο διεθνή χώρο 
36. Το Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων αποτελεί 
σημείο όπου συμπίπτουν τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας και της ASEAN. Υπάρχει συμφωνία μεταξύ 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ASEAN ότι το κοινοτικό 
Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων αποτελεί δραστικό 
μέσο για την επέκταση του εμπορίου μεταξύ των περιοχών. 
Η ΟΚΕ γνωρίζει ότι τα κράτη της ASEAN ενδιαφέρονται 
για την περαιτέρω βελτίωση του Συστήματος Γενικευμένων 
Προτιμήσεων (αριθμός των υπαγομένων σ' αυτό προϊόντων, 
περιθώριο προτίμησης και ποσοστώσεις που επιβάλλονται 
στις προτιμησιακές εισαγωγές). Εκφράζει την ελπίδα ότι κατά 
τις διαπραγματεύσεις θα επιτευχθούν αποτελέσματα που θα 
ικανοποιούν και τις δύο πλευρές. Οι χώρες της ASEAN είναι 
ιδιαίτερα ικανοποιημένες από το νέο σχήμα περιφερειακής 
σώρευσης που ισχύει από το 1986 όσον αφορά τους κανόνες 
προέλευσης. 
37. Καθόσον αφορά τη Διεθνή Συμφωνία Πολυϊνών η 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα και η ASEAN θεωρούν ότι η υφιστά­
μενη συμφωνία συνέβαλε στην ανάπτυξη των εξαγωγών των 
χωρών που παράγουν κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και ότι 
— χωρίς νά παραμελείται ο στόχος της απελευθέρωσης του 
εμπορίου κλωστοϋφαντουργικών — υπό τις σημερινές συνθή­
κες η διατήρηση ενός κατάλληλου πολυμερούς πλαισίου που 
διευκολύνει την αρμονική ανάπτυξη του εμπορίου, εξακολου­
θεί να είναι απαραίτητη. Η ΟΚΕ συνηγορεί για τη διατήρηση 
στενών επαφών μεταξύ Ευρωπαϊκής Κοινότητας κα ASEAN 
κατά τις προσεχείς διαπραγματεύσεις για την ανανέωση της 
Διεθνούς Συμφωνίας για τις πολυϊνες. 
38. Η ΟΚΕ επικροτεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι οι χώρες 
της ASEAN, ύστερα από τη συνάντηση των υπουργών οικο­
νομικών EOK-ASEAN, υιοθετούν μια θετικότερη στάση 
όσον αφορά τις προτάσεις των ευρωπαίων για έναι νέο γύρο 
στο πλαίσιο της ΓΣΔΕ. Υπάρχει ομοφωνία ότι οι παραδοσια­
κοί τομείς που -αποτελούν αντικείμενο διαπραγματεύσεων 
πρέπει να έχουν την πρώτη θέση στην ημερήσια διάταξη. 
Δυνατότητες δράσης στο πλαίσιο της συνεργασίας EOK-
ASEAN 
39. Η Ευρωπαϊκής Κοινότητα έχει εύλογο συμφέρον για 
μια ομαλή οικονομική ανάπτυξη στις χώρες της ASEAN. Η 
ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ των κρατών της ASEAN θα 
δημιουργήσει μια ευρύτερη αγορά για τα ευρωπαϊκά προϊ­
όντα. Η αγορά αυτή επίσης θα προσφέρει μεγαλύτερες δυνα­
τότητες απορρόφησης της ενδογενούς παραγωγής των χωρών 
της ASEAN. 
40. Αν η Ευρωπαϊκή Κοινότητα θέλει να ενισχύσει την 
παρουσία της, στις αγορές της ASEAN, θα πρέπει να καταρτί­
σει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική που να προβλέπει τη 
διάθεση για συνεργασία με τις τοπικές επιχειρήσεις και την 
παραχώρηση τεχνογνωσίας. Απαραίτητη όμως προϋπόθεση 
για να επιτευχθεί ο σκοπός αυτός είναι η Ευρώπη να αποκτή­
σει περισσότερη συνείδηση της σημασίας της περιοχής 
ASEAN και οι ενέργειες της να διέπονται από πνεύμα λιγό­
τερο τοπικιστικό. Η Ευρώπη θα πρέπει να αποκτήσει μεγαλύ­
τερη αυτοπεποίθηση όσον αφορά τις δικές της δυνάμεις και να 
ενισχύσει την αυξημένη τόλμη όσον αφορά την αντιμετώπιση 
εμπορικών κινδύνων. 
41. Για το σκοπό αυτό απαιτείται αναμφισβήτητα και 
δράση σε εθνικό επίπεδο. Τέτοια όμως μέτρα και προγράμ­ματα μπορούν να είναι πιο αποτελεσματικά όταν η κοινοτική 
συνεργασία προσφέρει βοήθεια στην ASEAN σαν σύνολο. 
Η ΟΚΕ συνιστά γι' αυτό το σκοπό να εξετασθούν οι ακόλου­
θες δράσεις: 
— η ίδρυση ευρωπαϊκών εμπορικών επιμελητηρίων, 
— η διενέργεια αναλύσεων της αγοράς για λογαριασμό όλων 
των κοινοτικών χωρών, 
— η ριζική μεταρρύθμιση του συστήματος ενημέρωσης και 
παροχής συμβουλών, 
— η δημουριγία ευρωπαϊκών «Consortiums», π.χ. και για τη 
λύση των χρηματοδοτικών προβλημάτων, 
— μια πολιτική τιμών με στρατηγικό προσανατολισμό 
(κατάκτηση αγορών), 
— η εκπαίδευση ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων για τις οικο­
νομικές συνθήκες στις περιοχές της ASEAN, 
— η σύναψη συμφωνίας προστασίας των επενδύσεων σε κοι­
νοτική βάση. 
42. Αξιοσημείωτη άνοδος του εμπορίου και αύξηση της 
βιομηχανικής συνεργασίας με τα κράτη της ASEAN μπορεί 
να επιτευχθεί μόνον όταν οι μεσαίες επιχειρήσεις στραφούν 
περισσότερο προς την ASEAN. Οι προοπτικές δεν είναι 
κακές, μπορούν όμως να υλοποιηθούν μόνον εφόσον οι με­
σαίες επιχειρήσεις ενισχυθούν ανάλογα κατά τη φάση της 
προπαρασκευής, δηλαδή εφόσον βοηθηθούν από τις δημόσιες 
υπηρεσίες τόσο στον οργανωτικό όσο και στον οικονομικό 
τομέα. Η ΟΚΕ έχει στην περίπτωση αυτή υπόψη π.χ. την 
ίδρυση ενός κοινοτικού εμπορικού οργανισμού κατά το πρό­
τυπο των ιαπωνικών εμπορικών οίκων, γιατί οι μεσαίες επιχει­
ρήσεις έχουν δυνατότητες επιτυχίας μόνον στα πλαίσια μιας 
ένωσης. 
43. Κατά πόσο μπορούν να στεφθούν από επιτυχία οι 
απαραίτητες αυτές προσπάθειες, βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρό­
θεσμα, εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. 'Ετσι είναι 
απαραίτητος ο περιορισμός του παγκόσμιου προστατευ­
τισμού, γιατί μόνον μια σχετικά ελεύθερη παγκόσμια αγορά 
μπορεί να διευκολύνει τις χώρες της ASEAN να εφαρμόσουν 
μια ορθή διαδικασία εκβιομηχάνισης. Επιπλέον είναι βέβαια 
σημαντικό να γίνει δυνατό να επιτευχθούν οι προβλεπόμενοι, 
ανώτεροι του μέσου όρου, αναπτυξιακοί ρυθμοί για μια πιο 
μακροπρόθεσμη προοπτική. 
44. Για τη συνέχιση της συνεργασίας EOK-ASEAN είναι 
δυνατό να αναληφθούν ακόμη οι ακόλουθες ενέργειες: 
— μεταξύ των οικονομικών και κοινωνικών κύκλων της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των αντίστοιχων οργανώ­
σεων στις χώρες της ASEAN θα πρέπει να υπάρξει ένας 
διάλογος με τη μορφή συναντήσεων (βλέπε ΑΚΕ), για να 
διευκολυνθεί η ανταλλαγή εμπειριών με αυτόν τον μάλλον 
πρακτικό τρόπο αφού εξασφαλισθεί και η συμμετοχή των 
εκπροσώπων των διαφόρων κοινωνικών κατηγοριών συμ­
φερόντων, 
— θα ήταν επίσης εποικοδομητικό να αποκατασταθούν οι 
επαφές με οργανισμούς, όπως η Οικονομική και Κοινω­
νική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Ασία και 
τον Ειρηνικό (ESCAP), 
— η Ευρωπαϊκή Κοινότητα θα πρέπει να θέσει στη διάθεση 
των χωρών μελών της ASEAN τις εμπειρίες της, για να 
γίνει πιο εντατική η συνεργασία τους, όχι μόνον όσον 
20. 10. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 263/35 
αφορά θεσμικά και διοικητικοτεχνικά θέματα, αλλά και 
όσον αφορά τη δημιουργία μιας κοινής αγοράς, κατά το 
μέτρο κατά το οποίο οι χώρες της ASEAN επιθυμούν μια 
τέτοια εξέλιξη, 
οι μη κυβερνητικοί οργανισμοί θα πρέπει να κληθούν 
να συμμετάσχουν εντονότερα στην προσπάθεια για την 
ανάπτυξη. Προς το σκοπό αυτό είναι απαραίτητο να συντονισθούν οι δραστηριότητες τους και να τύχουν της 
δέουσας ενημέρωσης ως προς τις διαθέσιμες πηγές χρη­
ματοδότησης, 
ο τομέας τουρισμού που ενδιαφέρει έντονα τις χώρες της 
ASEAN θα πρέτει να περιληφθεί στη συμφωνία συνερ­
γασίας. 
Βρυξέλλες, 3 Ιουλίου 1986. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του 
Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος σχετικά με την ανάπτυξη ορισμένων μειονεκτικών 
περιοχών της Κοινότητας μέσω της καλύτερης πρόσβασης στις προηγμένες υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών 
(πρόγραμμα STAR) (') 
και την 
τροποποίηση της πρότασης κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου για τη θέσπιση ενός κοινοτικού προγράμ­
ματος σχετικά με την ανάπτυξη ορισμένων μειονεκτικών περιοχών της Κοινότητας μέσω της καλύτερης 
πρόσβασης στις προηγμένες υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών (πρόγραμμα STAR)(2) 
(86/C 263/11) 
Στις 3 Φεβρουαρίου 1986 το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει, βάσει του άρθρου 198 της συνθήκης 
για την ίδρυση της ΕΟΚ, από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την: 
Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος σχετικά με την 
ανάπτυξη ορισμένων μειονεκτικών περιοχών της Κοινότητας μέσω της καλύτερης πρόσβασης στις 
προηγμένες υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών (πρόγραμμα STAR). 
Με επιστολή της 6ης Ιουνίου 1986 το Συμβούλιο κάλεσε εξάλλου την ΟΚΕ να λάβει υπόψη κατά 
την κατάρτιση της γνωμοδότησης της και την τροποποίηση της πρότασης κανονισμού (ΕΟΚ) του 
Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος σχετικά με την ανάπτυξη ορισμένων μειονεκτι­
κών περιοχών της Κοινότητας μέσο3 της καλύτερης πρόσβασης στις προηγμένες υπηρεσίες τηλεπικοι­
νωνιών (πρόγραμμα STAR). 
Το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της 
ΟΚΕ, θιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 13 Ιουνίου με βάση την εισήγηση του κ. Broicher. 
Στη 238η σύνοδο της ολομέλειας της τής 2ας και 3ης Ιουλίου 1986 (συνεδρίαση της 3ης Ιουλίου 1986) 
η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία και έξι ψήφους κατά την 
ακόλουθη γνωμοδότηση: 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η ΟΚΕ χαρακτήρισε στη γνωμοδότηση της σχετικά 
με τις «κρατικές οικονομικές ενισχύσεις για την περιφε­ρειακή ανάπτυξη»(3) τη δημιουργία υποδομής στον τομέα 
των τηλεπικοινωνιών ως πρωταρχικό έργο, που ενδείκνυται 
(') ΕΕ αριθ. C 356 της 31. 12. 1985. σ. 66. 
(2) ΕΕ αριθ. C 147 της 14. 6. 1986. σ. 4. (3) ΕΕ αριθ. C 75 της 3. 4. 1985 (Εισηγητής ο κ. Broicher, Συνει-
σηγητής ο κ. Delia Croce), σημείο 4.3 δεύτερη παράγραφος 
(σύνοδος ολομελείας Ιανουαρίου 1986).