eEurope - Μια κοινωνία των πληροφοριών για όλους - Έκθεση προόδου για το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με την απασχόληση, τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και την κοινωνική συνοχή - Προς μια Ευρώπη στηριζόμενη στην καινοτομία και τη γνώση - Λισαβόνα, 23 και 24 Mαρτίου 2000

Περιεχόμενα

Εισαγωγή

1. Ανατροφοδότηση

2. Ανάλυση σε βάθος

3. Η πορεία προς το μέλλον

Παράρτημα 1. Η πρόοδος μετά το Ελσίνκι

Παράρτημα 2. Η ηλεκτρονική οικονομία

Εισαγωγή

Η πρωτοβουλία eEurope ξεκίνησε στις 8 Δεκεμβρίου 1999 με την έγκριση της ανακοίνωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «eEurope - Κοινωνία των πληροφοριών για όλους» [1]. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην επιτάχυνση της εισαγωγής και εμπέδωσης των ψηφιακών τεχνολογιών σε όλη την Ευρώπη και στο να εξασφαλιστεί ότι όλοι οι Ευρωπαίοι θα έχουν τις απαιτούμενες δεξιότητες να τις χρησιμοποιούν. Η πρωτοβουλία αυτή διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην ατζέντα της οικονομικής και κοινωνικής ανανέωσης της Ευρώπης, την οποία καθόρισε η Επιτροπή ενόψει της έκτακτης συνεδρίασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας.

[1] http://europa.eu.int/comm/information_society/eeurope/index_en.htm

Η πρωτοβουλία υπαγορεύθηκε από την αυξανόμενη συνειδητοποίηση της θεμελιώδους σημασίας που έχει η εφαρμογή ψηφιακών τεχνολογιών για την οικονομική μεγέθυνση και την απασχόληση. Καθίσταται πλέον προφανές ότι μια «νέα» ή «ηλεκτρονική» οικονομία γεννιέται, με κινητήριο μοχλό κυρίως το Internet. Η ευρωπαϊκή απάντηση στις δυνατότητες και στις προκλήσεις αυτές υπήρξε μάλλον καθυστερημένη, εν μέρει επειδή στην Ευρώπη η λογική της παραδοσιακής βιομηχανικής οικονομίας διατηρεί την ισχύ της.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας μπορεί να αλλάξει την κατάσταση αυτή. Με την υιοθέτηση συγκεκριμένων πολιτικών δράσεων μπορεί να δώσει ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι αποφασισμένοι να μετατρέψουν την Ευρώπη σε μια δυναμική και ανταγωνιστική οικονομία. Η μεγαλύτερη ώθηση για την αλλαγή αυτή θα προέλθει από την αγορά και από τον ιδιωτικό τομέα. Η συμμετοχή όμως της δημόσιας πολιτικής είναι σημαντική, ιδίως για την εγκαθίδρυση ενός σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου, την κατάρτιση του πληθυσμού και τη δημιουργία μιας περιεκτικής κοινωνίας της πληροφορίας. Εξίσου σημαντική για την Ευρώπη είναι η αποφασιστικότητα των ηγετών της και η σταθερή τους δέσμευση από το πλέον υψηλό επίπεδο.

Η πρωτοβουλία eEurope επιδιώκει να υποκινήσει τις εξελίξεις αυτές. Η πρωτοβουλία επικροτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι στις 10-11 Δεκεμβρίου. Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων κάλεσαν την Επιτροπή, από κοινού με το Συμβούλιο, να προετοιμάσει το σχέδιο δράσης eEurope που θα εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Feria τον Ιούνιο, και να καταρτίσει έκθεση προόδου για το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας.

Η παρούσα έκθεση προόδου ανταποκρίνεται στο αίτημα αυτό. Χωρίζεται σε τρία τμήματα και δύο παραρτήματα.

Το πρώτο τμήμα αναλύει συνοπτικά τις αντιδράσεις στην eEurope και τις συνεισφορές εκ μέρους των κρατών μελών, της βιομηχανίας και άλλων ενδιαφερόμενων κύκλων.

Το δεύτερο τμήμα αναλύει περαιτέρω την ανάπτυξη της νέας οικονομίας στην Ευρώπη.

Tο τρίτο τμήμα περιγράφει την πορεία προς την κατάρτιση σχεδίου δράσης eEurope.

Το παράρτημα I εξετάζει την πρόοδο από την έναρξη της πρωτοβουλίας eEurope το Δεκέμβριο. Περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τις τρέχουσες και τις προγραμματισμένες πρωτοβουλίες που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της eEurope και προσδιορίζει τις περαιτέρω ενέργειες που απαιτούνται.

Το παράρτημα II επεξηγεί την έννοια της «νέας» ή «ηλεκτρονικής» οικονομίας, τον αντίκτυπό της στην Ευρώπη και τη θέση της Ευρώπης σε σχέση με τις εξελίξεις αυτές. Η εν λόγω ανάλυση υποστηρίζει την πρωτοβουλία eEurope και προσφέρει ισχυρά επιχειρήματα για τις περαιτέρω ενέργειες.

1. Ανατροφοδότηση

Σε σχέση με την πρωτοβουλία eEurope διατυπώθηκαν πολλά σχόλια και προτάσεις από διάφορες πηγές. Οι συνεισφορές αυτές μπορούν χωριστούν σε τρεις ομάδες: στις αντιδράσεις των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, των κρατών μελών και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων.

1.1. Eυρωπαϊκά θεσμικά όργανα

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι κάλεσε το Συμβούλιο να συνεργαστεί με την Επιτροπή για την κατάρτιση της έκθεσης προόδου και του σχεδίου δράσης eEurope.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα εγκρίνει την έκθεσή του για την eEurope κατά τη διάρκεια της συνόδου της ολομέλειας στις 13-17 Μαρτίου.

1.2. Κράτη μέλη

Στις 31 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε στη Λισαβόνα άτυπη συνάντηση μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής ύστερα από πρόσκληση της πορτογαλικής προεδρίας. Πραγματοποιήθηκαν επίσης διμερείς επαφές μεταξύ κρατών μελών.

Σε γενικές γραμμές, τα κράτη μέλη εξέφρασαν το ενδιαφέρον και την υποστήριξή τους για την eEurope. Οι κύριες διαπιστώσεις είναι οι εξής:

- Αρκετά κράτη μέλη είναι πρόθυμα να καθορίσουν προτεραιότητες και να συμφωνήσουν επί ορισμένων στόχων ήδη από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας (π.χ. πρόσβαση στο Internet και πλαίσιο για το ηλεκτρονικό εμπόριο).

- Υπάρχουν ορισμένες διαφορές απόψεων σε σχέση με την κατάταξη των προτεραιοτήτων και των προτάσεων για περαιτέρω ενέργειες προτεραιότητας (π.χ. περιεχόμενο, κατάρτιση).

- Όλα τα κράτη μέλη τονίζουν ότι δεν πρέπει να υπάρξει μια νέα «διαδικασία».

- Όλα τα κράτη μέλη επιθυμούν να λάβουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο επίτευξης των στόχων της eEurope.

- Τα περισσότερα κράτη μέλη αναπτύσσουν εθνικές πρωτοβουλίες εκ παραλλήλου με την eEurope - π.χ. Γερμανία (Germ@ny goes online) [2], βρετανική πρωτοβουλία "Information age government" [3], γαλλική πρωτοβουλία για την από κοινού κανονιστική ρύθμιση του Internet [4].

[2] Ιδιωτική πρωτοβουλία της Deutsche Telecom σε συνεργασία με τη γερμανική κυβέρνηση. Βλέπε ανακοίνωση τύπου, 11.02.00

[3] http://www.iagchampions.gov.uk/Strategy.htm

[4] http://www.internet.gouv.fr/francais/textesref/pagsi2/lsi/coregulation.htm

1.3. Συνεισφορές άλλων φορέων

Το ταχυδρομικό κουτί της eEurope (eeurope@cec.eu.int) δημιουργήθηκε για να υπάρξει ένας μηχανισμός συζήτησης και ανατροφοδότησης. Σχεδόν 200 ομάδες συμφερόντων από διαφόρους τομείς (βιομηχανία, πανεπιστήμια, μη κυβερνητικοί οργανισμοί, εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές και μεμονωμένα άτομα) διατύπωσαν τις προτάσεις τους. Ορίστηκε ως προθεσμία η 1η Φεβρουαρίου ώστε οι συνεισφορές αυτές να μπορέσουν να περιληφθούν στην έκθεση. Εκτενέστερη ανάλυση υπάρχει στην ιστοσελίδα της eEurope: http://europa.eu.int/comm/information_society/eeurope

Οι προτάσεις για την eEurope χαρακτηρίστηκαν ως πολύτιμη προσπάθεια προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ζήτημα που θεωρείται πρωταρχικής σημασίας για τη μελλοντική επιτυχία της Ευρώπης. Η υποστήριξη για τις κατευθύνσεις των ενεργειών υπήρξε ευρύτατη, παρ' όλο που οι προτεραιότητες των διαφόρων ομάδων είναι διαφορετικές. Για παράδειγμα, η βιομηχανία εξέφρασε την ανάγκη να υπάρξει νομικό πλαίσιο για το ηλεκτρονικό εμπόριο, ενώ οι ΜΚΟ που εκπροσωπούν άτομα με ειδικές ανάγκες πρότειναν την προβολή των θεμάτων πρόσβασης σε όλη την έκταση της πρωτοβουλίας. Προτάθηκαν επίσης και άλλα θέματα, όπως η πρόσβαση των ηλικιωμένων και η κατάρτιση για τη χρησιμοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών.

Όσοι συμμετείχαν στη διαβούλευση αυτή ήταν ιδιαίτερα πρόθυμοι να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της πρωτοβουλίας eEurope. Αρκετοί εξ αυτών ανέφεραν παραδείγματα σχεδίων και προγραμμάτων που υλοποιούνται σήμερα και τα οποία αντιμετωπίζουν ορισμένα από τα θέματα που καλύπτονται από την πρωτοβουλία. Ορισμένες από τις προτάσεις έχουν ήδη ληφθεί υπόψη για την ανάπτυξη των σχετικών κατευθύνσεων ενεργειών (π.χ. έλλειψη δεξιοτήτων, ασφάλεια).

Όσον αφορά τις επικρίσεις για την eEurope, οι συνηθέστερες αφορούσαν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζονται για την πρόσβαση στα έγγραφα, των οποίων η μορφή δεν είναι κατάλληλη για άτομα με προβλήματα όρασης.

2. Ανάλυση σε βάθος

Μετά τη δημοσίευση της eEurope, το επίπεδο του ενδιαφέροντος για τον αντίκτυπο του Internet και η ευαισθητοποίηση όσον αφορά τη «νέα οικονομία» έχουν αυξηθεί σημαντικά στην Ευρώπη. Παρατηρήθηκε αξιόλογο ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης σε όλα τα κράτη μέλη, ενώ διάφορες εκθέσεις και μελέτες από τον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα εξέτασαν διεξοδικότερα τις εξελίξεις που περιγράφονται στην eEurope.

Η Επιτροπή πραγματοποίησε σε βάθος ανάλυση των διαθέσιμων σήμερα δεδομένων (βλέπε παράρτημα II) που υποστηρίζουν τις αρχές της eEurope. Tα αποτελέσματα της ανάλυσης αυτής μπορούν να συνοψιστούν ως ακολούθως:

- Tο Internet θα αυξήσει τις παραγωγικές δυνατότητες της ευρωπαϊκής οικονομίας με τη βελτίωση του ανταγωνισμού και της παραγωγικότητας. Επομένως, θα έχει ουσιαστική συμβολή στην επιτυχία της οικονομικής πολιτικής στην ΕΕ.

- Η Ευρώπη, παρά ορισμένα πλεοκτήματά της, (π.χ. κινητή τηλεφωνία) δεν αξιοποιεί όλες τις δυνατότητες του Internet.

- Η Ευρώπη χρειάζεται δυναμικές κεφαλαιαγορές που θα στηρίζουν τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, μία αγορά εργασίας που θα προσφέρει ειδικευμένο και ευέλικτο εργατικό δυναμικό και ανταγωνιστικές αγορές προϊόντων που θα κρατούν τις τιμές σε χαμηλά επίπεδα.

- Παρατηρούνται σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την ανάπτυξη του Internet. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί προβλήματα τόσο από άποψη κοινωνικής συνοχής όσο και από άποψη δυνατοτήτων οικονομικής μεγέθυνσης, καθώς μία δικτυακή οικονομία προσφέρει πλεονεκτήματα για τη μεγιστοποίηση του αριθμού των συνδεδεμένων ατόμων.

Αυτή η ανάλυση σε βάθος, καθώς και οι συνεισφορές πολλών άλλων φορέων, υπογραμμίζουν τη σημασία της ανάληψης ενεργειών στον τομέα αυτό.

3. Η πορεία προς το μέλλον

Η παρούσα έκθεση προόδου θα συμβάλει, από κοινού με τις συναφείς ενέργειες της Επιτροπής, στις συζητήσεις που θα πραγματοποιηθούν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας για τους στόχους της eEurope και τον τρόπο υλοποίησής τους.

Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα του θέματος, πρέπει να ληφθούν ορισμένες αποφάσεις στη Λισαβόνα. Στο πλαίσιο αυτό, η έκθεση καλεί τα κράτη μέλη να αναλάβουν σταθερές δεσμεύσεις για να προχωρήσουν στην υλοποίηση των στόχων αυτών. Όπως συμφωνήθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε το Δεκέμβριο στο Ελσίνκι, τον Ιούνιο πρέπει να εγκριθεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης. Το σχέδιο δράσης της eEurope πρέπει να προσδιορίζει συγκεκριμένους στόχους σε όλους τους τομείς της eEurope και τα μέσα για την επίτευξή τους.

Για την παρακολούθηση της προόδου απαιτείται η βελτίωση των στατιστικών δεδομένων για τη νέα οικονομία. Η Επιτροπή θα δημιουργήσει μία ιστοσελίδα προκειμένου να παρακολουθεί την πρόοδο που σημειώνεται προς τους στόχους που έχουν συμφωνηθεί, η οποία θα παράσχει ενημερωμένες και συγκριτικές πληροφορίες σε σχέση με βασικούς δείκτες για όλα τα κράτη μέλη, καθώς και συγκρίσεις σε διεθνή κλίμακα.

Η επιτάχυνση της προόδου σε ορισμένους τομείς της eEurope (π.χ. δίκτυα εκπαίδευσης και έρευνας) προϋποθέτει την εκ νέου αξιολόγηση των προτεραιοτήτων. Η Επιτροπή έχει ήδη σημειώσει πρόοδο σε δύο τομείς. Οι προτεραιότητες της eEurope κατέχουν ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα εργασιών του προγράμματος ΤΚΠ [5], καθώς και στις εντολές διαπραγμάτευσης με τα κράτη μέλη για τα εθνικά προγράμματα στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων (2000-2006). Στην τελευταία αυτή περίπτωση η Επιτροπή υπογράμμισε τους στόχους εκείνους της eEurope που είναι επιλέξιμες για συγχρηματοδότηση στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων.

[5] Πρόγραμμα για τις τεχνολογίες της κοινωνίας της πληροφορίας - τμήμα του 5ου προγράμματος πλαισίου για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη.

Η πρόοδος και οι κατευθύνσεις της eEurope εξαρτώνται από το αποτέλεσμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας. Συνεπώς, για να σημειωθεί πρόοδος πρέπει να υπάρξει συμφωνία στα εξής σημεία:

α) Ορισμός των τομέων προτεραιότητας με χρονοδιαγράμματα, σύμφωνα με τους τομείς που προτάθηκαν στο πρόγραμμα της Επιτροπής για την οικονομική και κοινωνική ανανέωση, προκειμένου να προωθηθεί η ταχεία εξάπλωση της νέας οικονομίας στην Ευρώπη, σε υποστήριξη και συνέχιση των αξιών και της ποικιλομορφίας της Ευρώπης

β) Καθορισμός της μεθοδολογίας και της διαδικασίας για την οριστικοποίηση του σχεδίου δράσης της eEurope

Παράρτημα I

Πρόοδος που σημειώθηκε όσον αφορά τις κατευθύνσεις δράσης της eEurope μετά το Ελσίνκι 1. Η ευρωπαϊκή νεολαία στην ψηφιακή εποχή

Στόχοι της eEurope

Έως τα τέλη του 2001:

- Πρόσβαση στο Internet και σε πολυμεσικούς πόρους σε όλα τα σχολεία

- Διάθεση υπηρεσιών υποστήριξης σε όλους τους καθηγητές και μαθητές.

- Πρόσβαση στο Internet και σε πολυμεσικούς πόρους από δημόσια κέντρα συμπεριλαμβανομένων των λιγότερο ευνοημένων περιοχών.

Έως τα τέλη του 2002:

- Ατομικός εξοπλισμός και εξειδίκευση όλων των καθηγητών στη χρήση του Internet και πολυμεσικών πόρων.

- Πρόσβαση όλων των μαθητών από την αίθουσα διδασκαλίας στο Internet και σε πολυμεσικούς πόρους.

Έως τα τέλη του 2003:

- Όλοι οι μαθητές πρέπει να είναι 'ψηφιακά εγγράμματοι' με την ολοκλήρωση της φοίτησής τους στο σχολείο.

Πρόοδος που έχει σημειωθεί

Τον Ιανουάριο του 2000, η Επιτροπή δημοσίευσε πρόσκληση για υποβολή προτάσεων για τη συγκρότηση υπηρεσίας υποστήριξης [6], μια εικονική κοινότητα και εταιρική σχέση στους τομείς των εκπαιδευτικών εργαλείων πολυμέσων, των τεχνολογιών μάθησης, του περιεχομένου και των υπηρεσιών. Στο πλαίσιο της εν λόγω κοινότητας άρχισε ανοικτή διαβούλευση προκειμένου να συγκεντρωθούν ιδέες και προτάσεις.

[6] PROMETEUS - PROmoting Multimedia access to Education and Training in the EUropean Society (Προώθηση της πρόσβασης σε πολυμέσα στην εκπαίδευση και την κατάρτιση στην ευρωπαϊκή κοινωνία)

Οργανώθηκαν συμβουλευτικές συνεδριάσεις με εκπροσώπους του κλάδου και των κρατών μελών σχετικά με τις δραστηριότητες που απορρέουν τόσο από την eEurope όσο και από την πρόσφατη έκθεση με τίτλο: «Να σκεφτούμε την εκπαίδευση του αύριο - Να προωθήσουμε την καινοτομία με τις νέες τεχνολογίες [7]». Στη βάση αυτή, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα καθορίσουν συγκεκριμένες ενέργειες και μέσα για να αναβαθμίσουν τη διασύνδεση των σχολείων και την πρόσβασή τους σε υψηλής ποιότητας πόρους εκπαιδευτικών πολυμέσων και να εξασφαλίσουν ότι μπορούν να επιτευχθούν οι στόχοι για την ψηφιακή εγγραμματοσύνη.

[7] COM (2000) 23 τελικό. Εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 27.01.00

Το «σχολείο του αύριο» και ο «διδασκόμενος πολίτης» αποτελούν βασικά ζητήματα στο πλαίσιο του προγράμματος ΤΚΠ. Η δράση Minerva στο πλαίσιο του προγράμματος «Σωκράτης» αντιμετωπίζει τα ζητήματα αυτά σε στρατηγική κλίμακα από εκπαιδευτική, παιδαγωγική και οργανωτική προοπτική.

Αρκετές παρεμβάσεις στο πλαίσιο της διαβούλευσης για την eEurope ανέφεραν ότι η έλλειψη εκπαιδευμένων εργαζομένων που θα στηρίξουν την ανάπτυξη των ψηφιακών τεχνολογιών αποτελεί μείζον πρόβλημα για την Ευρώπη. Η εξασφάλιση κατάλληλης πρόσβασης σε ειδικευμένη κατάρτιση στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού συστήματος θα συμβάλει στη μείωση του ελλείμματος δεξιοτήτων, πλην όμως χρειάζονται και άλλες πρωτοβουλίες εκτός του εκπαιδευτικού συστήματος. Το ζήτημα αυτό εξετάζει λεπτομερώς η ανακοίνωση της Επιτροπής «Στρατηγικές απασχόλησης στην κοινωνία των πληροφοριών». Παρέχει επίσης ενημερωμένες πληροφορίες για τη διάδοση του Internet στα σχολεία και τις ορθές πρακτικές που εφαρμόζουν.

Ενέργειες που απαιτούνται

Απαιτείται η καταγραφή και προώθηση ορθών πρακτικών σε πνεύμα συνεργασίας, ιδίως για την κατάρτιση των εκπαιδευτικών, τις παιδαγωγικές πρακτικές, την ενσωμάτωση του Internet και τις υπηρεσίες. Η συνεργασία που ήδη αναπτύσσεται σε όλη την Ευρώπη (π.χ. EUN [8]) πρέπει να διευρυνθεί και να ενισχυθεί. Συγκεκριμένα, πρέπει να υποκινηθεί ο διάλογος μεταξύ της βιομηχανίας, του τομέα της εκπαίδευσης και των χρηστών, ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι τεχνολογικές λύσεις είναι περισσότερο φιλικές προς το χρήστη και αποτελεσματικότερες σε σχέση με το κόστος.

[8] European Schoolnet

Η ομάδα υψηλού επιπέδου για την απασχόληση και την κοινωνική διάσταση της κοινωνίας της πληροφορίας θα παρακολουθεί την πρόοδο των κρατών μελών για την προσαρμογή της μαθησιακής διαδικασίας στις προκλήσεις της κοινωνίας της πληροφορίας.

Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και με βάση την τρέχουσα διαδικασία διαβούλευσης, η Επιτροπή θα εγκρίνει εφέτος πρωτοβουλία προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι στόχοι της eEurope θα επιτευχθούν και να προωθηθεί σε μεγάλη κλίμακα η εισαγωγή της καινοτομίας στην εκπαίδευση. Η ανάπτυξη της συγκριτικής αξιολόγησης στο πλαίσιο τόσο του σχεδιασμού της εκπαίδευσης του αύριο όσο και της δια βίου εκπαίδευσης μπορεί να συμβάλει στη διαδικασία αυτή.

Tο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης εντός των διαρθρωτικών ταμείων πρέπει να συμβάλει στη βελτίωση του επιπέδου διασύνδεσης και της αποτελεσματικής χρήσης του Internet στην εκπαίδευση.

2. Φθηνότερη πρόσβαση στο Internet

Στόχοι της eEurope

Έως το τέλος του 2000:

- Οι υφιστάμενοι εγκατεστημένοι φορείς θα πρέπει να προσφέρουν αποδέσμευση του τοπικού βρόχου.

- Τα τιμολόγια για τις μισθωμένες γραμμές θα πρέπει να περιοριστούν σημαντικά.

- Οι απαιτήσεις αδειοδότησης θα πρέπει να περιοριστούν σημαντικά και να αντικαθίστανται από γενικές άδειες.

Έως το τέλος του 2001:

- Καθιέρωση της κατανομής συχνοτήτων για πολυμεσικά ασύρματα συστήματα.

Πρόοδος που έχει σημειωθεί

Την 1η Ιανουαρίου του 2000 ελευθερώθηκε πλήρως η αγορά τηλεπικοινωνιών της Πορτογαλίας και έτσι μόνο στην Ελλάδα ισχύει πλέον κρατικό μονοπώλιο (που θα καταργηθεί την 1η Ιανουαρίου του 2001).

Εγκρίθηκε σύσταση για τις τιμές διασύνδεσης των μισθωμένων γραμμών και η Επιτροπή άρχισε κλαδική έρευνα στον τομέα αυτό στο πλαίσιο του δικαίου περί ανταγωνισμού.

Τον Ιανουάριο του 2000 η Επιτροπή πραγματοποίησε δημόσια ακρόαση (με 550 περίπου συμμετέχοντες) στο πλαίσιο της εξέτασης του μελλοντικού ρυθμιστικού πλαισίου για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

Το Φεβρουάριο του 2000, η Επιτροπή δημοσίευσε έγγραφο διαβούλευσης για την αποδέσμευση του τοπικού βρόχου. Στις 22 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε δημόσια ακρόαση προκειμένου να εγκριθεί σύσταση προς τα κράτη μέλη σχετικά με την παροχή αποδεσμοποιημένης πρόσβασης στον τοπικό βρόχο.

Η Επιτροπή έστειλε ερωτηματολόγιο στα κράτη μέλη ζητώντας λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα σταθερά ασύρματα συστήματα πρόσβασης (διαθεσιμότητα φάσματος, προϋποθέσεις αδειοδότησης, κλπ). Σε αυτή τη βάση θα αναπτυχθεί στρατηγική για την ελευθέρωση επαρκούς ραδιοφάσματος και την εξέταση των τομέων όπου χρειάζεται εναρμονισμένη προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ.

Ενέργειες που απαιτούνται

Η Επιτροπή θα εκδώσει ανακοίνωση σχετικά με τα αποτελέσματα της διαδικασίας διαβούλευσης για την εξέταση του πλαισίου των επικοινωνιών. Οι σχετικές προτάσεις οδηγιών θα εγκριθούν από την Επιτροπή κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000. Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα επεξεργαστούν τις εν λόγω προτάσεις κατά προτεραιότητα.

Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την πρόοδο των κρατών μελών προς την αποδέσμευση του τοπικού βρόχου και θα δημοσιεύσει τα αποτελέσματα στον ιστοχώρο της eEurope και στις ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή του ρυθμιστικού πλαισίου στις τηλεπικοινωνίες.

Ο αντίκτυπος της σύστασης για τις μισθωμένες γραμμές θα αξιολογηθεί από την Επιτροπή και, εάν χρειάζεται, θα ληφθούν περαιτέρω κανονιστικά μέτρα για τη μείωση των τιμολογίων.

Η δημόσια διαβούλευση για την επανεξέταση του πλαισίου των τηλεπικοινωνιών κατέδειξε ότι υπάρχει ευρεία συναίνεση όσον αφορά την πρόταση για δραστική μείωση των απαιτήσεων αδειοδότησης. Τα μέτρα αυτά θα περιορίσουν τη γραφειοκρατία και θα στηρίξουν την ανάπτυξη πανευρωπαϊκών υπηρεσιών.

Η Επιτροπή θα οριστικοποιήσει τις προτάσεις της για μια μελλοντική πολιτική συχνοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των προτάσεων για τις συχνότητες για σταθερά ασύρματα συστήματα πολυμέσων.

Απαιτείται επίσης απόφαση για την εφαρμογή αποτελεσματικών θεσμικών μηχανισμών για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με ζητήματα που αφορούν το ραδιοφάσμα.

3. Προώθηση του ηλεκτρονικού εμπορίου

Στόχοι της eEurope

Έως το τέλος του 2000:

- Διασφάλιση της θέσπισης των υπόλοιπων οδηγιών που αφορούν το ηλεκτρονικό εμπόριο.

- Αλλαγές στη νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων ώστε να καταστεί δυνατή η ηλεκτρονική διαδικασία χορήγησης δημοσίων συμβάσεων και προμηθειών.

- Eνθάρρυνση επιγραμμικών (ηλεκτρονικών) διαδικασιών επίλυσης διαφορών και εναλλακτικών διαδικασιών προσφυγής καταναλωτών.

- Έναρξη εκστρατείας που θα συμβάλει στην 'ψηφιακοποίηση' των ΜΜΕ.

- Υποστήριξη της δημιουργίας ονόματος τομέα ανωτάτου επιπέδου «.eu».

Πρόοδος που έχει σημειωθεί

Υπάρχουν τέσσερις οδηγίες [9] και δύο κανονισμοί [10] για το ηλεκτρονικό εμπόριο που εκκρεμούν στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Έχει ήδη επιτευχθεί κοινές θέσεις για δύο οδηγίες που αφορούν το ηλεκτρονικό χρήμα και το νομικό πλαίσιο για το ηλεκτρονικό εμπόριο στην Ευρώπη.

[9] Πνευματική ιδιοκτησία και συγγενή δικαιώματα, νομικές πτυχές, ηλεκτρονικό χρήμα, πώληση εξ αποστάσεως χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών

[10] Δικαιοδοσία και εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, καθεστώς ελέγχου εξαγωγών διπλής χρήσης

Στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, η Επιτροπή προτίθεται, έως τα τέλη Απριλίου, να προτείνει τροποποιήσεις στις ισχύουσες οδηγίες με στόχο να καταστήσει δυνατή και να προωθήσει τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων για την ανταλλαγή πληροφοριών και τις διαδικασίες πρόσκλησης και υποβολής προσφορών.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής ήδη επεξεργάζονται τις έννοιες της αυτορρύθμισης και της από κοινού ρύθμισης. Οι εργασίες αυτές θα καταλήξουν στην κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών, ύστερα από εκτενείς διαβουλεύσεις, που θα χρησιμεύσουν ως σημεία αναφοράς για τη διατύπωση κωδίκων συμπεριφοράς στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Έχουν επίσης αρχίσει εργασίες για τη σύνδεση υπαρχόντων εναλλακτικών συστημάτων επίλυσης διαφορών σε πανευρωπαϊκό δίκτυο (Ευρωπαϊκό Εξωδικαστικό Δίκτυο - European Extra-Judicial network - EEJ-net).

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής ενθαρρύνουν την εγκαθίδρυση διασυνοριακού δικτύου υποβολής καταγγελιών για χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες σε απευθείας σύνδεση. Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δύο συνεδριάσεις με τους εθνικούς φορείς εξωδικαστικών προσφυγών για χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

Όσον αφορά την εκστρατεία "ψηφιακοποίησης" για τη διευκόλυνση της μεταφοράς τεχνογνωσίας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, έχουν πραγματοποιηθεί δύο συνεδριάσεις διαβούλευσης με εκπροσώπους των κρατών μελών προκειμένου να αναπτυχθούν πιο συγκεκριμένες προτάσεις.

Στις 2 Φεβρουαρίου, η Επιτροπή εξέδωσε έγγραφο διαβούλευσης για τη δημιουργία του ονόματος τομέα ανωτάτου επιπέδου «.eu» στο Internet. http://www.ispo.cec.be/eif/InternetPoliciesSite.

Ενέργειες που απαιτούνται

Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από κοινού με την Επιτροπή, πρέπει να καταβάλουν κάθε προσπάθεια για την επείγουσα έγκριση των οδηγιών για το ηλεκτρονικό εμπόριο που προαναφέρθηκαν.

Τα κράτη μέλη πρέπει να αρχίσουν από τώρα τις ενέργειες για τη μεταφορά των οδηγιών (η ορθότητα της παράλληλης προσέγγισης αποδείχθηκε στην περίπτωση της ελευθέρωσης των τηλεπικοινωνιών το 1998). Στόχος πρέπει να είναι η δημιουργία μιας πραγματικής εσωτερικής αγοράς και ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για το ηλεκτρονικό εμπόριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδίως για τις ΜΜΕ.

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη οφείλουν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο ηλεκτρονικό εμπόριο παροτρύνοντας τις ορθές επιχειρηματικές πρακτικές (με την ενθάρρυνση της ανάπτυξης σημάτων εμπιστοσύνης, εναλλακτικών τρόπων επίλυσης διαφορών, κωδίκων συμπεριφοράς και της ασφάλειας). Χρειάζονται επειγόντως μέτρα για την προώθηση κατάλληλων λύσεων σε απευθείας σύνδεση.

Αφού προταθεί από την Επιτροπή, το νομικό πλαίσιο για την ηλεκτρονική διαδικασία χορήγησης δημοσίων συμβάσεων και προμηθειών πρέπει να εγκριθεί ταχύτατα. Οι δημόσιες διοικήσεις, συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής, πρέπει να εφαρμόσουν κατά προτεραιότητα την ηλεκτρονική διαδικασία χορήγησης δημοσίων συμβάσεων και προμηθειών. Η Επιτροπή θα στηρίξει την ανάπτυξη της διαδικασίας αυτής μέσω του προγράμματος έρευνας, π.χ. με μέτρα αφομοίωσης.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προετοιμάζουν νομοθετικές αλλαγές στο καθεστώς του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) ώστε να εξασφαλίσει την ισότιμη μεταχείριση στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Όσον αφορά την πρόταση για τον τομέα .eu, η Επιτροπή θα υποβάλει επειγόντως έκθεση στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί και τα προτεινόμενα προσεχή μέτρα.

4. Ταχύ Internet για ερευνητές και φοιτητές

Στόχοι της eEurope

Έως το τέλος του 2000:

- Αναβάθμιση της υφιστάμενης υποδομής Internet για ερευνητές και φοιτητές.

Έως το τέλος του 2001:

- Τουλάχιστον ένα πανεπιστήμιο και μια επιστημονική ερευνητική σχολή σε κάθε χώρα πρέπει να διαθέτουν δίκτυο που να υποστηρίζει πολυμεσικές επικοινωνίες και να επεκταθεί ταχέως σε όλους.

- Οι φοιτητές μπορούν να έχουν πρόσβαση σε επιγραμμικές, διαλογικές, πολυμεσικές παραδόσεις.

Πρόοδος που έχει σημειωθεί

Στα τέλη του 1999 πραγματοποιήθηκε συνάντηση εμπειρογνωμόνων για τη διασύνδεση εθνικών ερευνητικών και εκπαιδευτικών δικτύων. Η Επιτροπή συντάσσει απόφαση, με βάση το έγγραφο απαιτήσεων που κατάρτισαν οι εμπειρογνώμονες, ώστε να αρχίσει η δικτύωση της έρευνας που προβλέπεται στο 5ο πρόγραμμα πλαίσιο. Σε εθνικό επίπεδο, αρκετά ερευνητικά και εκπαιδευτικά δίκτυα (π.χ. Κάτω Χώρες, Γερμανία, Γαλλία) έχουν απευθύνει πρόσκληση για υποβολή προσφορών προκειμένου να αναβαθμίσουν τις δυνατότητές τους σε Gigabit/s.

Τον Ιανουάριο του 2000 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο «Για ένα ευρωπαϊκό χώρο στον τομέα της έρευνας», στην οποία ορίζονται ως στρατηγικοί στόχοι η καλύτερη χρήση των ηλεκτρονικών δικτύων εκ μέρους των Ευρωπαίων ερευνητών για σκοπούς της έρευνας και η δημιουργία εικονικών κέντρων αριστείας.

Ενέργειες που απαιτούνται

Οι προγραμματισμένες σήμερα δραστηριότητες προβλέπουν την αναβάθμιση των διασυνδέσεων μεταξύ ερευνητικών και εκπαιδευτικών δικτύων σε πολλά Gigabit/s ώστε να φθάσουν το επίπεδο της συνολικής δυνατότητας εθνικών δικτύων και να εξαλειφθούν έτσι τα σημεία συμφόρησης που δυσχεραίνουν τη διασυνοριακή συνεργασία.

Εκτός από τα διευρωπαϊκά ερευνητικά και εκπαιδευτικά δίκτυα, χρειάζεται επίσης να αναβαθμιστούν ορισμένα από τα εθνικά δίκτυα, καθώς και η πρόσβαση στα δίκτυα αυτά. Η Επιτροπή εξετάζει κατά πόσο και με ποιο τρόπο τα διαρθρωτικά ταμεία μπορούν να συμβάλουν στην επένδυση αυτή.

Οι ταχείες συνδέσεις στο Internet αποτελούν προϋπόθεση για νέες εφαρμογές για φοιτητές και ερευνητές. Αποτελούν επίσης ιδεώδες πεδίο δοκιμών για την ανάπτυξη νέων εργαλείων του Internet. Σταδιακά, τα πανεπιστημιακά δίκτυα θα πρέπει να αναβαθμιστούν ώστε να εκμεταλλεύονται τα ταχύτερα δίκτυα και να προσφέρουν στους φοιτητές και στους ερευνητές προηγμένες εφαρμογές.

Η Επιτροπή θα υποστηρίξει συναφή σχέδια μέσω των ερευνητικών της προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος ΤΚΠ. Επιπροσθέτως, θα καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για τη βελτίωση της ευαισθητοποίησης μεταξύ των διαφόρων επιστημονικών κοινοτήτων, ώστε να εξασφαλιστεί ότι εκμεταλλεύονται τις τεράστιες δυνατότητες του Internet.

Τα κράτη μέλη πρέπει να επανεξετάσουν τις χρηματοδοτικές τους δυνατότητες ώστε να υποστηρίξουν τη δικτύωση υψηλής ταχύτητας. Η Επιτροπή από την πλευρά της θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια να υποστηρίξει τις επενδύσεις των κρατών μελών μέσω των διαρθρωτικών δικτύων.

5. Έξυπνες κάρτες για ασφαλή ηλεκτρονική πρόσβαση

Στόχοι της eEurope

Έως το τέλος του 2000:

- Οργάνωση «συνόδου κορυφής για τις έξυπνες κάρτες».

- Επίτευξη συμφωνίας σχετικά με κοινές προδιαγραφές για γενικευμένη υποδομή έξυπνης κάρτας.

Έως το τέλος του 2001:

- Αρχή της υλοποίησης των συμφωνημένων κοινών προδιαγραφών

Έως το τέλος του 2002:

- Επέκταση της χρήσης σε πρόσθετες εφαρμογές για τις οποίες απαιτείται ασφάλεια ή/και κινητή πρόσβαση.

Πρόοδος που έχει σημειωθεί

Η πορτογαλική προεδρία, σε συνεργασία με την Επιτροπή, πρόκειται να οριστικοποιήσει την ημερήσια διάταξη και τον κατάλογο των συμμετεχόντων για τη «σύνοδο κορυφής για τις έξυπνες κάρτες» που θα πραγματοποιηθεί στη Λισαβόνα (10-11 Aπριλίου 2000, εκ παραλλήλου με την υπουργική διάσκεψη για την κοινωνία των πληροφοριών και της γνώσης). Στη σύνοδο κορυφής θα συμμετάσχουν υψηλού επιπέδου εκπρόσωποι από τους κύριους τομείς δραστηριοτήτων που έχουν σχέση με τις έξυπνες κάρτες - από τους παραγωγούς έως τους καταναλωτές - καθώς και φορείς λειτουργίας συστημάτων, όπως τράπεζες ή μαζικές μεταφορές.

Οι συμμετέχοντες στη σύνοδο κορυφής θα καταρτίσουν «Χάρτη για τις έξυπνες κάρτες» που θα αποτελέσει πρόσκληση για επεξεργασία των κοινών σημείων των έξυπνων καρτών. Η έγκρισή του από το σύνολο των φορέων που έχουν σχέση με τις έξυπνες κάρτες στην Ευρώπη θα συνιστά στην πράξη την έναρξη των δράσεων για τις έξυπνες κάρτες. Ο Χάρτης για τις έξυπνες κάρτες ευρίσκεται σε στάδιο προετοιμασίας.

Ενέργειες που απαιτούνται

Χρειάζεται να επιτευχθεί συμφωνία σχετικά με το περίγραμμα των κοινών προδιαγραφών για μια γενικευμένη υποδομή έξυπνων καρτών. Η Επιτροπή θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια να υποστηρίξει τις εργασίες του κλάδου για την επίτευξη των στόχων αυτών.

Οι κοινές προδιαγραφές πρέπει να λάβουν την οριστική τους μορφή έως τα τέλη του 2000. Θα καθορίζουν τις απαιτήσεις για ένα βασικό σύνολο επαναχρησιμοποιήσιμων δομοστοιχείων που είναι απαραίτητα για τις περισσότερες εφαρμογές. Οι προδιαγραφές θα αποσαφηνίζουν τα κοινά στοιχεία και τις σχέσεις μεταξύ των εφαρμογών, θα καθορίζουν κριτήρια για τις δυνατότητες χρήσης, θα προσδιορίζουν υπάρχουσες και νέες δομές που θα συμβάλουν στην επιτυχία της πρωτοβουλίας και θα περιλαμβάνουν λεπτομερές πρόγραμμα εργασιών καθώς και κατανομή αρμοδιοτήτων.

Το 2001, οι εργασίες θα αποδώσουν λεπτομερείς προδιαγραφές που θα καθορίζουν την εφαρμογή των δομοστοιχείων σε μια πρώτη δέσμη «βασικών» εφαρμογών, π.χ. ηλεκτρονικό εμπόριο ή κινητή τηλεφωνία.

Οι ενέργειες θα ολοκληρωθούν το 2002 με την επέκταση των λεπτομερών προδιαγραφών σε άλλες εφαρμογές.

6. Επιχειρηματικό κεφάλαιο για ΜΜΕ υψηλής τεχνολογίας

Στόχοι της eEurope

Έως το Μάρτιο του 2000:

- Αναθεώρηση της πολιτικής των διαθέσιμων μέσων για την τόνωση της χρηματοδότησης αρχικής φάσης.

Έως το τέλος του 2000:

- Πρόταση καινοτόμων μορφών συγκέντρωσης κεφαλαίων.

Έως το τέλος του 2003:

- Άρση των υπολειπόμενων εμποδίων για τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης πανευρωπαϊκής αγοράς κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου.

- Τριπλασιασμός του επιπέδου της χρηματοδότησης αρχικής φάσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πρόοδος που έχει σημειωθεί

Οι πρόσφατες εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές καταδεικνύουν ότι η διαθεσιμότητα κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου και κεφαλαίων εκκίνησης αυξάνεται στην Ευρώπη. Η πρόοδος αυτή πρέπει να ενθαρρυνθεί.

Η Επιτροπή έχει αρχίσει άτυπη προκαταρκτική εξέταση των υπαρχόντων μέσων που διαθέτει, τα αποτελέσματα της οποίας θα αποτελέσουν τη βάση συζητήσεων με τα κράτη μέλη για την επαναξιολόγηση και τον αναπροσανατολισμό.

H ανακοίνωση για τις στρατηγικές απασχόλησης στην κοινωνία των πληροφοριών παρουσιάζει στα κράτη μέλη ορθές πρακτικές στον τομέα αυτό και προτείνει ορισμένους δείκτες για την παρακολούθηση των εξελίξεων.

Ενέργειες που απαιτούνται

Τα αποτελέσματα της αρχικής εξέτασης της Επιτροπής θα εξεταστούν από κοινού με τα κράτη μέλη κατά την περίοδο έως το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Feira.

Παράλληλα, όλα τα μέσα της Κοινότητας θα αξιολογηθούν βάσει αυστηρών κριτηρίων έως το Σεπτέμβριο του 2000 και στη βάση αυτή πρέπει να μελετηθεί η δυνατότητα συγχώνευσης, προσαρμογής ή κατάργησης των υπαρχόντων μέσων:

- Η διεπαφή μεταξύ των δημόσιων ερευνητικών προγραμμάτων και οικονομικών παραγόντων πρέπει να ενισχυθεί.

- Πρέπει να βελτιωθεί ο συντονισμός εντός της Επιτροπής και με τα άλλα θεσμικά όργανα, π.χ. Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων.

- Η διαχείριση των προγραμμάτων κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου πρέπει να εκσυγχρονιστεί, για παράδειγμα πρέπει να δημιουργηθεί ενιαίο κέντρο επαφής για όλα τα κοινοτικά μέσα κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου. Χρειάζεται να μελετηθούν νέες ιδέες, π.χ. μικροπιστώσεις ή η στήριξη των κλάδων των οπτικοακουστικών μέσων και του περιεχομένου.

Κύριοι στόχοι πρέπει να είναι η βελτίωση της αποτελεσματικότητας της εσωτερικής αγοράς και η αλληλεπίδραση των διαφόρων μέσων.

7. Ηλεκτρονική συμμετοχή για άτομα με ειδικές ανάγκες

Στόχοι της eEurope

Έως το τέλος του 2000:

- Επανεξέταση της νομοθεσίας για την κοινωνία των πληροφοριών και των προτύπων προσβασιμότητας.

- Σύσταση ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι απαιτήσεις των ατόμων με ειδικές ανάγκες κατά τις δημόσιες προμήθειες προϊόντων και υπηρεσιών πληροφοριών και επικοινωνιών.

Έως το τέλος του 2001:

- Δέσμευση για διαμόρφωση όλων των δημόσιων ιστοχώρων με τρόπο προσβάσιμο από άτομα με ειδικές ανάγκες.

Έως το τέλος του 2002:

- Δημιουργία κέντρων αριστείας σε κάθε κράτος μέλος για την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκή ενότητα σπουδών στο σύστημα Design-for-All.

Πρόοδος που έχει σημειωθεί

Η πορτογαλική προεδρία δημιούργησε ένα ειδικό ιστοχώρο στη διεύθυνση http://www.egroups.com/group/eeurope-pwd/ προκειμένου να συζητηθεί η πρωτοβουλία eEurope από την άποψη των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Η ανταπόκριση υπήρξε ενθουσιώδης και η συζήτηση συνεχίζεται.

Έχουν πραγματοποιηθεί ορισμένες άτυπες συζητήσεις με βασικούς παράγοντες στον τομέα αυτό, περιλαμβανομένων των οργανώσεων χρηστών και της ομάδας υψηλού επιπέδου για τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Οι εργασίες που εκτελεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN) για την τυποποίηση του συστήματος Design-for-All θα συνδεθούν με την πρωτοβουλία eEurope.

H ανακοίνωση για τις στρατηγικές απασχόλησης στην κοινωνία των πληροφοριών επισημαίνει τις δυνατότητες που έχουν τα άτομα με ειδικές ανάγκες να επωφεληθούν από τις ψηφιακές τεχνολογίες και τις νέες μεθόδους εργασίας.

Ενέργειες που απαιτούνται

Θα διαμορφωθεί ένας μηχανισμός για την παρακολούθηση της σχετικής νομοθεσίας και των προτύπων - ώστε να εξασφαλιστεί ότι συμφωνούν με τα κριτήρια προσβασιμότητας - και για την εναρμόνιση των εθνικών μέτρων. Έως τον προσεχή Ιούνιο, η Επιτροπή θα προτείνει ένα συντονισμένο μηχανισμό παρακολούθησης ύστερα από διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή θα καταρτίσει ανακοίνωση στην οποία θα εξετάζεται με ποιο τρόπο οι μηχανισμοί δημοσίων συμβάσεων μπορούν να λαμβάνουν υπόψη με θετικά αποτελέσματα τις ανάγκες των ατόμων με ειδικές ανάγκες στο πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων για την προμήθεια προϊόντων και υπηρεσιών της ψηφιακής τεχνολογίας.

Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη πρέπει να υιοθετήσουν τις κατευθυντήριες γραμμές της πρωτοβουλίας για την προσβασιμότητα στον παγκόσμιο ιστό (Web Accessibility Initiative - WAI), ώστε ο σχεδιασμός και το περιεχόμενο όλων των δημόσιων ιστοχώρων να διαμορφωθούν με τρόπο προσβάσιμο από άτομα με ειδικές ανάγκες (www.w3.org/tr/wai-webcontent).

Οι εταιρικές σχέσεις μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων φορέων πρέπει να ενθαρρυνθούν ώστε να εξασφαλιστεί η ευρύτερη δυνατή πρόσβαση στον παγκόσμιο ιστό.

Η Επιτροπή θα συγκροτήσει ένα ευρωπαϊκό δίκτυο προκειμένου να βελτιστοποιήσει την αλληλεπίδραση μεταξύ των εθνικών κέντρων αριστείας (φυσικών ή εικονικών) και να ενθαρρύνει την ανάπτυξη ενότητας σπουδών στο σύστημα «Design-for-All» για σχεδιαστές και μηχανικούς.

8. Υγειονομική περίθαλψη σε απευθείας σύνδεση

Στόχοι της eEurope

Έως το τέλος του 2000:

- Εντοπισμός πειστικών περιπτώσεων και βέλτιστων πρακτικών περιφερειακών δικτύων υγειονομικής περίθαλψης και καθορισμός προτεραιοτήτων για ιατρικές βιβλιοθήκες σε απευθείας σύνδεση.

- Καθορισμός προτεραιοτήτων στο πεδίο της τυποποίησης της πληροφορικής στην υγειονομική περίθαλψη, που πρόκειται να υλοποιηθούν έως το τέλος του 2000.

Έως το τέλος του 2003:

- Εφαρμογή πληροφορικών εργαλείων (κάρτες υγειονομικής περίθαλψης, δίκτυα πληροφόρησης και εκπαίδευσης για την υγεία) προκειμένου να διευκολυνθεί η ενεργός συμμετοχή των πολιτών στην πρόληψη και στη θεραπεία ασθενειών

Έως το τέλος του 2004:

- Όλοι οι επαγγελματίες και οι διαχειριστές στο χώρο της υγείας θα συνδεθούν με τηλεματική υποδομή υγείας.

Πρόοδος που έχει σημειωθεί

Στις 10-12 Δεκεμβρίου 1999 πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα συνάντηση εργασίας για τη φιλικότητα προς το χρήστη των τηλεματικών εφαρμογών για την υγεία. Στις 28 Μαρτίου του 2000 θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες συνάντηση εργασίας σχετικά με τις συλλογικές βιβλιοθήκες σε απευθείας σύνδεση για ειδικούς στον τομέα της υγείας.

Η ανάπτυξη ιατρικών βιβλιοθηκών σε απευθείας σύνδεση, η νέα γενεά έξυπνων καρτών και οι φιλικότερες προς το χρήστη υποδομές συγκαταλέγονται στο πρόγραμμα εργασιών για το πρόγραμμα ΤΚΠ του 2000. Στους τομείς αυτούς θα προκύψουν εστιασμένα σχέδια.

Ενέργειες που απαιτούνται

Η Επιτροπή θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη δικτύων πληροφόρησης για την υγεία σε εθνικό και διεθνικό επίπεδο και θα λάβει υπόψη της τις εργασίες που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος για την παρακολούθηση της υγείας.

Τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόσουν ασφαλή και αποτελεσματικά συστήματα και υπηρεσίες τηλεματικής για την υγεία με βάση τα πρότυπα και τα σχέδια προτύπων που εγκρίνει η CEN.

Η Επιτροπή θα εξετάσει τα ευρύτερα θέματα σχετικά με την εφαρμογή συστημάτων και υπηρεσιών τηλεματικής για την υγεία, που προβληματίζουν τους πολίτες, όπως τα ζητήματα της εμπιστευτικότητας των δεδομένων σχετικά με την υγεία, της ποιότητας των υπηρεσιών και της αξιοπιστίας των φορέων παροχής των υπηρεσιών (συμπεριλαμβανομένης της γνησιότητας των φαρμακευτικών προϊόντων και των ιατρικών συμβουλών). Για την υποστήριξη του έργου αυτού, οι ερευνητικές δράσεις του προγράμματος πλαισίου θα πρέπει να συμπεριλάβουν το ζήτημα της δεοντολογίας της πληροφορικής.

9. Ευφυείς μεταφορές

Στόχοι της eEurope

Έως το τέλος του 2001:

- Πλήρης πρόσβαση και υποστήριξη για την παροχή υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης μέσω του αριθμού 112.

Έως το τέλος του 2002:

- Τα νέα οχήματα που πωλούνται στην Ευρώπη να είναι εξοπλισμένα με αποδοτικότερα συστήματα βελτίωσης της ενεργού ασφάλειας.

- Υπηρεσίες πληροφόρησης για την κίνηση και το σχεδιασμό διαδρομής που θα καλύπτουν ποσοστό 50% των μεγάλων πόλεων.

- Τα κύρια ευρωπαϊκά δίκτυα θα διαθέτουν συστήματα που θα παρέχουν πληροφορίες και διαχείριση της κυκλοφοριακής συμφόρησης

Έως το τέλος του 2004:

- Οι εναέριες διαδρομές θα διαθέτουν υποδομές ικανές να περιορίζουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση.

Πρόοδος που έχει σημειωθεί

Οργανώθηκε συνάντηση εργασίας σχετικά με την ανάπτυξη πανευρωπαϊκής υπηρεσίας αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών και άρχισε η κατάρτιση μελέτης σχετικά με το καθεστώς του αριθμού κλήσης 112 στα κράτη μέλη.

Στις 22 Δεκεμβρίου 1999 εγκρίθηκε σύσταση προς τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία με τίτλο «Ασφαλή και αποδοτικά συστήματα πληροφοριών και επικοινωνιών επί οχημάτων» [11].

[11] http://www.echo.lu/telematics/transp/transport.html

Καταρτίζεται σύσταση σχετικά με την ανάπτυξη υπηρεσιών ταξιδιωτικών πληροφοριών βάσει τηλεματικής που προωθούν υπηρεσίες πληροφόρησης για συνδυασμένα μέσα μεταφοράς.

Το πρόγραμμα ΤΚΠ περιλαμβάνει ορισμένα σχέδια στον τομέα των ευφυών μεταφορών (ιδίως όσον αφορά τα συστήματα ενεργού ασφάλειας των αυτοκινήτων και την ενημέρωση για την κυκλοφορία και το σχεδιασμό διαδρομής). Όσον αφορά το GNSS-2 (Galileo - προτεινόμενο σύστημα δορυφορικής πλοήγησης για την Ευρώπη), εκπονούνται τέσσερις μελέτες για τη φάση καθορισμού υπό την αιγίδα της Επιτροπής και μία της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας.

Ενέργειες που απαιτούνται

Τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόσουν την προαναφερθείσα σύσταση για τα ασφαλή και αποδοτικά συστήματα πληροφοριών και επικοινωνιών επί οχημάτων.

Η ομάδα υψηλού επιπέδου για την τηλεματική οδικών μεταφορών πρέπει να εξετάσει και να εγκρίνει ενέργειες για την επίσπευση της οργάνωσης των υπηρεσιών εκτάκτων περιστατικών, την εισαγωγή του εντοπισμού των κλήσεων σε ασύρματο δίκτυο και την ανάπτυξη ταξιδιωτικών πληροφοριών και διαχείρισης περιστατικών στις μεγάλες πόλεις και στα κύρια ευρωπαϊκά δίκτυα.

Η εισαγωγή σε ευρωπαϊκό επίπεδο του εντοπισμού κλήσεων εκτάκτων περιστατικών (112) σε ασύρματο δίκτυο, η τυποποίησή του και οι σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις πρέπει να καθοριστούν από κοινού με τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία.

10. Κυβέρνηση σε απευθείας σύνδεση

Στόχοι της eEurope

Έως το τέλος του 2000:

- Εξασφάλιση εύκολης πρόσβασης σε τουλάχιστον 4 βασικούς τύπους δημοσίων δεδομένων στην Ευρώπη.

- Εξασφάλιση της διαβούλευσης και ανάδρασης σε μείζονες πολιτικές πρωτοβουλίες.

- Εξασφαλίζεται ότι οι πολίτες έχουν αμφίδρομη ηλεκτρονική πρόσβαση σε βασικές ενέργειες.

Πρόοδος που έχει σημειωθεί

Η Επιτροπή έχει αρχίσει διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη για να πληροφορηθεί την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά την πρόσβαση σε πληροφορίες του δημόσιου τομέα και τις ηλεκτρονικές διεπαφές με τους πολίτες. Κατά τις διαβουλεύσεις αυτές θα εξεταστεί η ανάπτυξη ενός πλαισίου αξιολόγησης της προόδου όσον αφορά την πρόσβαση, βάσει ποιοτικών και ποσοτικών κριτηρίων. Οι εργασίες αυτές θα βασιστούν στα παραδείγματα ορθών πρακτικών που περιγράφονται στην ανακοίνωση για τις στρατηγικές απασχόλησης στην κοινωνία των πληροφοριών

Η δημιουργία - τις προσεχείς εβδομάδες - ενός μητρώου εξωτερικής αλληλογραφίας του Προέδρου της Επιτροπής που θα προσφέρεται στο Internet αποτελεί απτό παράδειγμα διευκόλυνσης της πρόσβασης στην πληροφόρηση. Επιπροσθέτως, άρχισε μία μελέτη σε απευθείας σύνδεση με στόχο να βελτιωθεί ο εξυπηρετητής Europa στον παγκόσμιο ιστό και να υπάρξει καλύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες των χρηστών. Είναι επίσης εφικτή η ενημέρωση και η αμφίδρομη διαβούλευση σχετικά με την πρωτοβουλία eEurope με ηλεκτρονικά μέσα.

Με την έγκριση στις 15 Φεβρουαρίου του 2000 του εγγράφου «Διάλογος για την Ευρώπη», η Επιτροπή αποφάσισε να αρχίσει δημόσια συζήτηση με τους πολίτες σχετικά με τις προκλήσεις της μεταρρύθμισης των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Οι νέες τεχνολογίες (Internet, βιντεοδιάσκεψη) θα επιτρέψουν στο κοινό και σε φορείς της κοινωνίας των πολιτών να συμμετάσχουν στο διάλογο αυτό (βλέπε: http://europa.eu.int/comm/igc2000/dialogue/index_en.htm).

Έως τα τέλη Απριλίου θα προταθούν τροποποιήσεις στις ισχύουσες οδηγίες, με στόχο τη διευκόλυνση και την προώθηση της χρήσης ηλεκτρονικών μέσων για την ανταλλαγή πληροφοριών και τις διαδικασίες των προσκλήσεων υποβολής προσφορών.

Στο πλαίσιο της Λευκής Βίβλου για την εσωτερική της μεταρρύθμιση, η Επιτροπή ενέκρινε την 1η Μαρτίου δέσμη ενεργειών για τη μετάβαση στην ηλεκτρονική Επιτροπή. Πρόθεση της Επιτροπής είναι να προσαρμόσει και να αναβαθμίσει την πολιτική της στους τομείς της ενημέρωσης και της επικοινωνίας, ώστε να παρέχει καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες με τη μεγιστοποίηση της χρήσης του Internet.

Ενέργειες που απαιτούνται

Πρέπει να συγκροτηθεί ομάδα υψηλού επιπέδου που θα γνωμοδοτήσει σχετικά με τα μέτρα (κανονιστικού ή μη χαρακτήρα) που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι το Ιnternet επιτρέπει την πρόσβαση σε δημόσια δεδομένα και τη διάδοσή τους με ικανοποιητικό τρόπο. Η ομάδα αυτή, που θα συνιστά κύριο παράγοντα της παρακολούθησης της Πράσινης Βίβλου «Πληροφορίες του δημόσιου τομέα στην κοινωνία των πληροφοριών», πρέπει να αποτελέσει την πλατφόρμα για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ορθές πρακτικές στον τομέα αυτό.

Οι δημόσιες αρχές οφείλουν να επανεξετάσουν τη στρατηγική τους όσον αφορά την απευθείας σύνδεση. Η Επιτροπή θα εντείνει τις ενέργειές της για τη δημιουργία της «ηλεκτρονικής Επιτροπής». Με γνώμονα τα αποτελέσματα της προαναφερθείσας μελέτης και άλλα παραδείγματα ορθών πρακτικών, πρέπει να αναπτυχθούν αποτελεσματικότερες και πιο φιλικές προς το χρήστη προσεγγίσεις.

Παράρτημα 2 - Η ηλεκτρονική οικονομία

Το παρόν παράρτημα αναλύει τον τρόπο με τον οποίο οι ψηφιακές τεχνολογίες μετατρέπουν τους παλαιούς κανόνες που διέπουν μία κατά βάση βιομηχανική κοινωνία σε ένα νέο σύνολο κανόνων, εκείνων της κοινωνίας της πληροφορίας.

Στόχος είναι να παρουσιαστούν ορισμένα στοιχεία που δείχνουν ότι η μετάβαση αυτή στη «νέα» ή «ηλεκτρονική» οικονομία θα προσφέρει δυνατότητες οικονομικής μεγέθυνσης με την εκμετάλλευση νέων δραστηριοτήτων και τη βελτίωση της παραγωγικότητας των δραστηριοτήτων που ήδη υπάρχουν. Η ανάλυση θα επισημάνει τους παράγοντες που εμποδίζουν την ευρωπαϊκή οικονομία να εκμεταλλευτεί τις δυνατότητες αυτές, αλλά θα παρουσιάσει επίσης τα πλεονεκτήματά της που μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για την επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Ποια είναι η νέα οικονομία;

Ο όρος νέα οικονομία περιγράφει τη μεταρρύθμιση των οικονομικών δραστηριοτήτων που πραγματοποιείται καθώς οι ψηφιακές τεχνολογίες καθιστούν την πρόσβαση, την επεξεργασία και την αποθήκευση των πληροφοριών ολοένα φθηνότερη και ευκολότερη. Ο τεράστιος όγκος των πληροφοριών αλλάζει τον τρόπο λειτουργίας των αγορών, γεγονός που οδηγεί στην αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων και στην εμφάνιση δυνατοτήτων για τη δημιουργία πλούτου με την εκμετάλλευση των διαθέσιμων πληροφοριών.

Σήμερα, αποτελεί αντικείμενο συζητήσεων κατά πόσο οι αλλαγές αυτές είναι τόσο ριζικές ώστε να δικαιολογούν τον τίτλο «νέα οικονομία». Στην Ευρώπη, η οικονομία αυτή περιγράφεται σε καθημερινή βάση στα μέσα επικοινωνίας και στις πολιτικές που υιοθετούνται, αλλά έχει τις ρίζες της στις ΗΠΑ με την αμερικανική οικονομία να σημειώνει εξαιρετικές επιδόσεις: 8 χρόνια συνεχούς οικονομικής μεγέθυνσης, ανάπτυξη πάνω από 4% περίπου τα τελευταία χρόνια, ελεγχόμενος πληθωρισμός κάτω του 2% και ποσοστό ανεργίας μικρότερο του 5%, δηλαδή στην πράξη συνθήκες πλήρους απασχόλησης. Οι υποστηρικτές της νέας οικονομίας υποστηρίζουν ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες επιφέρουν αλλαγές αντίστοιχης σημασίας με εκείνες που επέφεραν οι άλλες σημαντικές τεχνολογικές εξελίξεις στην ιστορία των βιομηχανικών κοινωνιών, όπως η ατμομηχανή, ο ηλεκτρισμός και η μηχανή εσωτερικής καύσης. Οι περισσότερο σκεπτικιστές αποδέχονται ότι οι κλάδοι που έχουν σχέση με την πληροφόρηση και τις επικοινωνίες σημειώνουν ταχύτατη ανάπτυξη, αλλά υποστηρίζουν ότι αυτή η αύξηση της παραγωγικότητας δεν παρατηρείται σε άλλους τομείς. Σε γενικές γραμμές, οι σκεπτικιστές λένε ότι «δεν έχουν αποδειχθεί» και όχι ότι «δεν αληθεύουν» οι ισχυρισμοί αυτοί. Πρέπει να σημειωθεί ότι ορισμένοι από τους υποστηρικτές της νέας οικονομίας στις ΗΠΑ τονίζουν με έμφαση την ανάγκη ύπαρξης ευέλικτων αγορών.

Ο ρόλος του Internet στη νέα οικονομία

Οι ψηφιακές τεχνολογίες υπάρχουν εδώ και περισσότερο από τριάντα χρόνια και οι επιχειρήσεις έχουν επενδύσει σε αυτές μεγάλα ποσά την περίοδο αυτή. Ωστόσο, η συνολική παραγωγικότητα (συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής) μόνο πρόσφατα άρχισε να αυξάνεται στις ΗΠΑ και όχι ακόμα στην ΕΕ. Τούτο πιθανώς να οφείλεται στο γεγονός ότι η τεχνολογία αποδίδει οφέλη μόνο όταν οι επιχειρήσεις ολοκληρώσουν την αναδιάρθρωσή τους ώστε να εκμεταλλευτούν κατά τον καλύτερο τρόπο τα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας, πράγμα που αποτελεί μακροπρόθεσμη διαδικασία.

Η αύξηση της παραγωγικότητας στις ΗΠΑ άρχισε περίπου το 1995, χρονολογία που συμπίπτει με την έναρξη του «παγκόσμιου ιστού», με τον οποίο το Internet αναδείχθηκε σε μέσο μαζικής επικοινωνίας. Υποστηρίζεται, παρ' όλο που είναι δύσκολο να αποδειχθεί, ότι το Internet επέτρεψε στην τεχνολογική πρόοδο δεκαετιών να οδηγήσει τελικά σε αύξηση της παραγωγικότητας. Ο ισχυρισμός αυτός βασίζεται στα ισχυρά αντικειμενικά επιχειρήματα ότι το Internet διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο για τη μείωση του επιχειρηματικού κόστους, συμβάλλει στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ανταγωνιστικότητας των αγορών και, κατά συνέπεια, αυξάνει την παραγωγικότητα της οικονομίας.

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του Internet και ο λόγος για τον οποίο οι αναλυτές θεωρούν ότι αποτελεί την κινητήρια δύναμη για τη μελλοντική ευημερία είναι το γεγονός ότι ο αντίκτυπος του Internet δεν περιορίζεται στους κλάδους υψηλής τεχνολογίας, αλλά επεκτείνεται σε όλες τις βιομηχανίες και τις υπηρεσίες. Επιχειρήσεις από όλους τους κλάδους έχουν μετεξελιχθεί σε ηλεκτρονικές επιχειρήσεις. Πράγματι, οι πιο επιτυχημένες και ταχύτερα αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις είναι εκείνες που κατάφεραν να ενσωματώσουν το Internet σε όλη την αλυσίδα παραγωγής και διανομής τους. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει σε ποιο βαθμό το Internet μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κόστους και στην αύξηση της παραγωγικότητας, πράγμα που οφείλεται κυρίως στους εξής παράγοντες:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

- Χαμηλότερες τιμές συντελεστών: η αγορά ενδιάμεσων προϊόντων και υπηρεσιών μέσω του Internet επιτρέπει σημαντική μείωση του κόστους καθόσον παρέχει πρόσβαση σε περισσότερους προμηθευτές και αυξάνει τον ανταγωνισμό κατά την υποβολή προσφορών.

- Χαμηλότερα αποθέματα: η αναδιοργάνωση των επιχειρήσεων για την ενσωμάτωση του Internet στη διαδικασία έγκαιρης προμήθειας και διανομής συνεπάγεται μείωση των αποθεμάτων και, κατά συνέπεια, του κόστους.

- Μείωση του χρόνου διάθεσης στην αγορά: το Internet δίνει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να μειώσουν το χρόνο διανομής, συνδέοντας τις παραγγελίες με την παραγωγή και χρησιμοποιώντας αποτελεσματικότερες υπηρεσίες διανομής.

- Μείωση του κόστους των συναλλαγών: οι οικονομικές συναλλαγές είναι φθηνότερες σε απευθείας σύνδεση· οι πελάτες έχουν μεγαλύτερη επιλογή και καλύτερη πληροφόρηση για τα προϊόντα· τα δίκτυα επιχειρήσεων χρησιμοποιούνται ολοένα περισσότερο προκειμένου να μειωθεί το διαχειριστικό κόστος και να βελτιωθεί η αποδοτικότητα.

- Παγκόσμια εμβέλεια: οι πωλήσεις μέσω Internet προσφέρουν νέες ευρύτερες αγορές.

- Χαμηλότερο κόστος εισόδου στην αγορά: η δημιουργία ενός ιστοχώρου είναι φθηνότερη από τις παραδοσιακές μορφές εμπορίας.

Τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Internet αποδεικνύουν οι πολυάριθμες πρόσφατες ανακοινώσεις κορυφαίων αυτοκινητοβιομηχανιών, αεροπορικών εταιριών και τραπεζών για την ανάπτυξη στρατηγικών ηλεκτρονικού εμπορίου μέσω του Internet και τη σύναψη συμμαχιών με φορείς παροχής διαδικτυακών υπηρεσιών. Το χρηματιστήριο επιβεβαιώνει τα οφέλη των στρατηγικών αυτών, καθόσον αυξάνεται η αξία της μετοχής των επιχειρήσεων όταν υιοθετούν στρατηγική για το Internet. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα νέων επιχειρήσεων που εξελίχθηκαν σε κορυφαίες επιχειρήσεις παγκοσμίως σε καθιερωμένους τομείς, όπως της λιανικής πώλησης βιβλίων ή των χρηματιστηριακών συναλλαγών. Οι δυνατότητες αυτές όμως δεν προσφέρονται εσαεί. Η είσοδος στην αγορά γίνεται εξαιρετικά δαπανηρή εξ αιτίας του ισχυρού εμπορικού σήματος ορισμένων υπηρεσιών ηλεκτρονικού εμπορίου. To γεγονός αυτό αποτέλεσε ένα από τα κίνητρα για την έναρξη της πρωτοβουλίας eEurope. Είναι κρίσιμη η ώρα για να εκμεταλλευτούμε τις δυνατότητες που προσφέρει το Internet γιατί η ευκαιρία σύντομα θα χαθεί.

Το Internet δεν συνέβαλε μόνο στη μεταρρύθμιση των επιχειρήσεων που ήδη υπήρχαν, αλλά δημιούργησε νέες υπηρεσίες και νέες θέσεις απασχόλησης στην οικονομία. Το ηλεκτρονικό εμπόριο - ιδίως μεταξύ επιχειρήσεων - ανθεί και οι πωλήσεις παγκοσμίως του ηλεκτρονικού εμπορίου αναμένεται να αυξηθούν 40 φορές κατά την περίοδο 1998-2003 και να υπερβούν το 15% του συνόλου των πωλήσεων. [12] Οι εξελίξεις ορισμένες φορές ξεπέρασαν και τις προβλέψεις αισιόδοξων αναλυτών της αγοράς.

[12] 2 Eκτιμήσεις του Παρατηρητηρίου Ηλεκτρονικού Εμπορίου που κατάρτισε η Gartner Consulting σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Τεχνολογίας της Πληροφορίας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Tο Internet και το ηλεκτρονικό εμπόριο συμβάλλουν επίσης στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει η χρηματιστηριακή κεφαλαιοποίηση των εταιρειών Internet. Στις ΗΠΑ, το χρηματιστήριο, και ιδίως ο NASDAQ όπου είναι εισηγμένες πολλές επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας, γνώρισε εξαιρετική άνοδο. Παρόμοιες εξελίξεις παρατηρούνται στην Ευρώπη όπου έχουν επίσης δημιουργηθεί αγορές για ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, π.χ. Neuer Markt, Nouveau Marchι, EASDAQ, παρ' όλο που ο αριθμός των εισηγμένων επιχειρήσεων και ο όγκος των συναλλαγών είναι σχετικά μικροί σε σύγκριση με το NASDAQ.

Από τον ανωτέρω πίνακα συμπεραίνεται ότι οι επιχειρήσεις στους τομείς της πληροφορίας και της επικοινωνίας συνιστούν σημαντικό τμήμα της χρηματιστηριακής κεφαλαιοποίησης στην Ευρώπη και στην Αμερική. Στην Ευρώπη αντιπροσωπεύουν το 35% της χρηματιστηριακής κεφαλαιοποίησης των 100 κορυφαίων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Στις ΗΠΑ, το αντίστοιχο ποσοστό φθάνει ήδη το 50%. Μία σημαντική διαφορά είναι ότι στις ευρωπαϊκές αγορές κυριαρχούν οι επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών και απουσιάζουν οι επιχειρήσεις της τεχνολογίας της πληροφορίας και του Internet που είναι στην κορυφή της κατάταξης των αμερικανικών αξιών.

Η επιτυχημένη ανάπτυξη του Internet θα συνεπάγεται αναπόφευκτα τη μεταφορά δραστηριοτήτων τόσο εντός όσο και μεταξύ των τομέων. Αυτό έχει ήδη πραγματοποιηθεί σε τομείς όπως ο τραπεζικός, όπου οι θέσεις απασχόλησης σε τοπικά παραρτήματα μειώνονται καθώς αυξάνονται οι τραπεζικές συναλλαγές σε απευθείας σύνδεση. Οι εν λόγω μεταφορές υπογραμμίζουν τη σημασία της ανάπτυξης νέων δραστηριοτήτων στην Ευρώπη ώστε να εξασφαλιστεί η καθαρή αύξηση της απασχόλησης. Η Ευρώπη πρέπει να είναι ισχυρή στους αναπτυσσόμενους τομείς ώστε να αποφευχθεί η μεταφορά θέσεων εργασίας εκτός της ΕΕ. Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ [13], το 1999 υπήρχαν στις ΗΠΑ περίπου 2,3 εκατ. θέσεις εργασίας που είχαν σχέση με το Internet. Δεν υπάρχουν αντίστοιχα ευρωπαϊκά στατιστικά στοιχεία, αλλά ο αριθμός των διαδικτυακών θέσεων απασχόλησης είναι μάλλον σημαντικά χαμηλότερος. Το Internet προσφέρει επομένως στους επιτελείς πολλά υποσχόμενες δυνατότητες για την αύξηση της απασχόλησης. Επιπροσθέτως, η δυνατότητα του Internet για αναδιάρθρωση της οικονομίας αποδεικνύει ότι είναι ανάγκη να αναπτυχθεί μια κοινωνία των πληροφοριών για όλους, τόσο για εκείνους που απασχολούνται σε παλαιούς, όσο και για εκείνους που απασχολούνται σε νέους κλάδους και δραστηριότητες.

[13] Center for Research in Electronic Commerce, University of Austin, Οκτώβριος 1999

Το συμπέρασμα είναι ότι οι δικτυακές οικονομίες βελτιώνουν την παραγωγικότητα, η οποία αυξάνει το παραγωγικό δυναμικό της οικονομίας, δηλαδή το ποσοστό οικονομικής μεγέθυνσης που μπορεί να επιτευχθεί χωρίς να προκληθεί πληθωρισμός. Η υψηλή παραγωγικότητα μπορεί επίσης να οδηγήσει σε βραχυπρόθεσμη μείωση της απασχόλησης, εκτός εάν οι αγορές κεφαλαίων, εργασίας και προϊόντων λειτουργήσουν αποτελεσματικά και δημιουργήσουν νέες δραστηριότητες ώστε να μετατρέψουν το παραγωγικό δυναμικό σε πραγματική οικονομική μεγέθυνση. Αυτό που χρειάζεται είναι δυναμικές ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές που θα στηρίζουν τις νέες επιχειρήσεις, μία αγορά εργασίας που θα προσφέρει ειδικευμένο και ευέλικτο εργατικό δυναμικό και ανταγωνιστικές αγορές προϊόντων που θα κρατούν τις τιμές των προϊόντων σε χαμηλά επίπεδα.

Ποια είναι η θέση της Ευρώπης;

Το προηγούμενο κεφάλαιο κατέδειξε ότι η οικονομία οικοδομείται γύρω από το Internet. Επομένως, η θέση της Ευρώπης στη νέα οικονομία εξαρτάται κατά κύριο λόγο από το περιεχόμενο που προσφέρει στο Internet και τη χρήση που κάνει.

Διάδοση του Internet

Στην Ευρώπη, το 12% των νοικοκυριών είναι συνδεδεμένα με το Internet, ποσοστό που αντιπροσωπεύει το 20% του πληθυσμού με πρόσβαση σε απευθείας σύνδεση. Σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, χρήσιμο κριτήριο σύγκρισης για τη χρήση του Internet, το ποσοστό αυτό είναι σχετικά χαμηλό, καθόσον στις ΗΠΑ το ποσοστό διάδοσης είναι 2-3 φορές υψηλότερο. Επιπλέον, όπως συμπεραίνεται από το διάγραμμα που ακολουθεί, η Ευρώπη δεν καλύπτει την υστέρηση. Υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις, ιδίως οι σκανδιναβικές χώρες, ορισμένες από τις οποίες έχουν επιτύχει υψηλότερα ποσοστά διάδοσης του Internet σε σχέση με τις ΗΠΑ. Η πρόκληση είναι να αυξηθεί η χρήση σε όλη την ΕΕ, γιατί τα οφέλη της νέας οικονομίας θα προκύψουν μόνον όταν το σύνολο της ενιαίας αγοράς φθάσει μια κρίσιμη μάζα διάδοσης του Internet. Αν δεν συμβεί τούτο, υπάρχει ο κίνδυνος πόλωσης και τα οφέλη θα περιοριστούν κατά κύριο λόγο στις πιο αναπτυγμένες χώρες. Οι διαφορές αυτές δεν θα αποβούν εις βάρος μόνο των χωρών με χαμηλό ποσοστό χρήσης του Internet, αλλά και όλης της Ευρώπης που δεν θα διαθέτει δικτυακές οικονομίες με μεγάλο αριθμό συνδεδεμένου πληθυσμού.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Περιεχόμενο του Internet

Η αγορά περιεχομένου off-line αποτελεί ένα από τα ισχυρά σημεία της Ευρώπης, αλλά η θέση της όσον αφορά το περιεχόμενο σε απευθείας σύνδεση είναι πολύ λιγότερο ικανοποιητική. Ο αριθμός των ευρωπαϊκών ξένιων υπολογιστών - που αποτελεί ένδειξη των ευρωπαϊκών ιστοχώρων - είναι μικρότερος από το ένα τρίτο του αντίστοιχου αριθμού στις ΗΠΑ. Πολύ λίγοι ευρωπαϊκοί ιστοχώροι αναφέρονται στον κατάλογο των συχνότερα επισκεπτόμενων ιστοχώρων, με μόνη εξαίρεση τους ιστοχώρους των ευρωπαϊκών φορέων παροχής διαδικτυακών υπηρεσιών.

Ως αποτέλεσμα της έλλειψης κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών στην ΕΕ υπάρχουν λιγότερες νέες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και λιγότερες υπηρεσίες και ιστοχώροι προσανατολισμένοι στις ανάγκες των Ευρωπαίων χρηστών. Ένας από τους λόγους είναι ότι στην Ευρώπη τα θεσμικά όργανα κατέχουν μεγαλύτερο ποσοστό του κεφαλαίου και προτιμούν ασφαλείς μακροπρόθεσμες επενδύσεις, ενώ στις ΗΠΑ τα άτομα έχουν μεγαλύτερο ρόλο στη διαχείριση των χαρτοφυλακίων τους, είναι σε θέση να αναπροσανατολίσουν τις τοποθετήσεις τους και είναι πρόθυμα να αναλάβουν κινδύνους. Η κατάσταση αυτή εμποδίζει την εμφάνιση νέων ιδεών και νέων επιχειρήσεων που μπορούν να αντλήσουν οφέλη από τη νέα οικονομία.

Κόστος της πρόσβασης στο Internet

Το κόστος της πρόσβασης στο Internet αποτελεί καθοριστικό παράγοντα της χρήσης. Οι συγκρίσεις μεταξύ κρατών αποδεικνύουν ότι υπάρχει ισχυρή σχέση μεταξύ του κόστους χρήσης και της διάδοσης του Internet, όπως φαίνεται στο διάγραμμα. Μια υπό έκδοση μελέτη [14] που ανέλυσε τη σχέση αυτή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «σχεδόν όλες οι χώρες με υψηλό κόστος πρόσβασης έχουν χαμηλή διάδοση». Κατά συνέπεια, αποτελεί προτεραιότητα η μείωση των τιμών με την αύξηση του ανταγωνισμού. Η Ευρώπη διαθέτει ένα δυναμικό και ταχέως αναπτυσσόμενο κλάδο τηλεπικοινωνιών με έσοδα το 1999 της τάξης των 238 δισ. ευρώ, αύξηση κατά 13,2% σε σχέση με το 1998 [15]. Οι δασμοί μειώνονται, οι υπηρεσίες διαφοροποιούνται και οι πελάτες έχουν περισσότερες επιλογές. Παρά τις επιτυχίες αυτές είναι επιτακτική η ανάγκη να αυξηθεί ο ανταγωνισμός στον τοπικό βρόχο, το τελευταίο τμήμα του τηλεφωνικού δικτύου που συνδέει τους χρήστες με το τοπικό τους κέντρο. Είναι προτιμότερο να αφεθεί η αγορά να λειτουργήσει με μεγαλύτερο ανταγωνισμό παρά το αμερικανικό σύστημα των κατ' αποκοπή επιδοτήσεων, καθόσον τέτοιες στρεβλώσεις των τιμών αποθαρρύνουν τις επενδύσεις σε εναλλακτικές μορφές πρόσβασης στο Internet. [16] Οι εναλλακτικές αυτές, όπως η τεχνολογία xDSL που προσφέρει μόνιμα ανοικτή σύνδεση ('always-on' connection) ή πρόσβαση μέσω καλωδίων ψηφιακής τηλεόρασης, υπόσχονται πολύ ταχύτερη πρόσβαση, η οποία μακροπρόθεσμα μπορεί να αποδειχθεί φθηνότερη από τη σύνδεση με κλήση μέσω υπολογιστή και τηλεφωνικού διαποδιαμορφωτή.

[14] ICT Benchmarking Study, Booz Allen & Hamilton

[15] Εμπορικά έσοδα για υπηρεσίες και εξοπλισμό τηλεπικοινωνιών από το EΠΤΠ 2000

[16] Η χρήση του Internet στις ΗΠΑ ευνοείται από το σύστημα κατ' αποκοπής τιμολόγησης των τοπικών τηλεφωνημάτων που επιτρέπει στους χρήστες να έχουν πρόσβαση με μηδενικό οριακό κόστος. Αυτό είναι εφικτό μόνο χάρη στις ιδιαίτερα υψηλές διασταυρούμενες επιδοτήσεις των τοπικών κλήσεων από υπεραστικές κλήσεις. (Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι επιδοτήσεις αυτές ανέρχονται σε $18 δισ. ετησίως)

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Tο Internet χωρίς προσωπικό υπολογιστή (ΠΥ)

Μέχρι σήμερα για την πρόσβαση στο Internet ήταν απαραίτητος ένας ΠΥ, αλλά η κατάσταση αυτή πρόκειται να αλλάξει. Οι τεχνολογικές εξελίξεις οδηγούν σε ευρύτερη και απλούστερη πρόσβαση. Στην αγορά διατίθενται ήδη μικρές φορητές συσκευές που μπορούν να συνδεθούν γρήγορα και να επιτρέψουν τη διάθεση των πληροφοριών οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Οι συσκευές αυτές είναι μόνο η αρχή. Η τεχνολογία θα επιτρέψει σε μεγάλο αριθμό νέων συσκευών να συνδεθούν με το Internet, π.χ. συστήματα ταξιδιωτικών πληροφοριών επί οχημάτων που συνδέονται με κεντρικά δεδομένα κυκλοφοριακής συμφόρησης και ιατρικές συσκευές που μπορούν να παρακολουθούν το σώμα και να "αναφέρουν" τα αποτελέσματα στους ιατρούς.

Τα τελευταία χρόνια οι κινητές επικοινωνίες έχουν αποκτήσει μεγάλη σημασία τόσο για τη φωνητική τηλεφωνία όσο και ως μέσο πρόσβασης στο Internet. Tο ευρωπαϊκό πρότυπο GSM εξελίχθηκε σε παγκόσμιο πρότυπο. Ο αριθμός των συνδρομητών στην Ευρώπη αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς και αναμένεται να φθάσει τα 200 εκατομμύρια στα τέλη του έτους. Ο αριθμός των κινητών συνδρομητών στην Ευρώπη ξεπέρασε εκείνο των ΗΠΑ. Η Ευρώπη έχει επίσης το πλεονέκτημα ότι διαθέτει ένα ψηφιακό σύστημα που έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε σημαντική πλατφόρμα για πρόσβαση στο Internet. Τις δυνατότητες αυτές καταδεικνύει η πρόοδος της τεχνολογίας GSM, όπως οι εφαρμογές GPRS και EDGE, η ανάπτυξη της τρίτης γενεάς κινητών επικοινωνιών και διάφορες ασύρματες τεχνολογίες τοπικού βρόχου.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Κοινωνική ένταξη και νέα οικονομία

Η νέα οικονομία αποτελεί την κινητήρια δύναμη της οικονομικής μεγέθυνσης και, κατά συνέπεια, δεν μπορούν να αγνοηθούν οι κοινωνικές και περιφερειακές ανισότητες στην πρόσβαση. Τα επίπεδα της διάδοσης των ΠΥ στα νοικοκυριά κυμαίνονται μεταξύ 11% και 65% (μέσος όρος 33%) και της διάδοσης του Internet μεταξύ 3% και 51% (μέσος όρος 12%). Παρόμοιες διαφορές ισχύουν και σε σχέση με το εισόδημα: τα ποσοστά διάδοσης για τα άτομα με εισόδημα χαμηλότερο των EUR500, είναι 10% για τους ΠΥ και 3% για το Internet. Στο άλλο άκρο, τα ανώτατα ποσοστά για τα άτομα με εισόδημα άνω των EUR4.000 είναι 76% για τους ΠΥ και 47% για το Internet. Οι αγροτικές περιοχές παρουσιάζουν σε γενικές γραμμές σημαντικά χαμηλότερη διάδοση των ΠΥ και του Internet σε σχέση με τις αστικές και τις μητροπολιτικές περιοχές (κέντρα πόλεων).

Οι μεγάλες αυτές διαφορές στη διάδοση του Internet υπογραμμίζουν τις προκλήσεις που προκύπτουν για την οικοδόμηση μιας περιεκτικής κοινωνίας της πληροφορίας για όλους. Ωστόσο, τα χαμηλά επίπεδα χρησιμοποίησης του Internet σε ορισμένα τμήματα της ΕΕ δεν αποτελούν μόνο πρόβλημα κοινωνικής συνοχής, αλλά περιορίζουν τις αναπτυξιακές δυνατότητες της οικονομίας. Οι δικτυακές οικονομίες αυξάνονται καθώς αυξάνεται το μέγεθος των δικτύων, και η ευρύτερη δυνατή επέκταση της νέας οικονομίας θα διευρύνει τα οφέλη που μπορούν να αντληθούν. Η οικοδόμηση μιας περιεκτικής κοινωνίας της πληροφορίας αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για τη δημιουργία μιας μεγαλύτερης αγοράς, υψηλότερων εισοδημάτων και καλύτερων προοπτικών ανάπτυξης και πλούτου.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>