[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 12.11.2010

COM(2010) 662 τελικό

2010/0325 (COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

περί του καταλόγου ταξιδιωτικών εγγράφων, που επιτρέπουν στον κάτοχό τους να διέρχεται τα εξωτερικά σύνορα και που ενδεχομένως διαθέτουν θεώρηση και τη δημιουργία μηχανισμού για την κατάρτιση αυτού του καταλόγου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Πλαίσιο της πρότασης

Το άρθρο 17 παράγραφος 3 στοιχείο α) της σύμβασης περί εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν (ΣΕΣ) καθόρισε πως «η εκτελεστική επιτροπή λαμβάνει, επιπλέον, τις απαραίτητες αποφάσεις σχετικά με … τα ταξιδιωτικά έγγραφα στα οποία μπορεί να καταχωρούνται θεωρήσεις». Βάσει αυτού του άρθρου, εκδόθηκαν δύο αποφάσεις της εκτελεστικής επιτροπής το 1998 και το 1999 «σχετικά με την κατάρτιση εγχειριδίου εγγράφων τα οποία επιδέχονται θεώρηση» (SCH/Com-ex (98) 56 και SCH/Com-ex (99) 14) και κατά συνέπεια καταρτίστηκε ο υπάρχων «πίνακας ταξιδιωτικών εγγράφων υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την έκδοση θεωρήσεων και τη διέλευση των συνόρων». Το παράρτημα 11 της κοινής προξενικής εγκυκλίου (ΚΠΕ) περιελάμβανε ορισμένα «κριτήρια σύμφωνα με τα οποία τα ταξιδιωτικά έγγραφά μπορούν να δεχθούν θεώρηση». Ωστόσο, στις 5 Απριλίου 2010 ο κανονισμός 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του κοινοτικού κώδικα θεωρήσεων («κώδικας θεωρήσεων») κατήργησε τόσο το άρθρο 17 παράγραφος 3 της ΣΕΣ, το οποίο αποτελούσε τη νομική βάση των SCH/Com-ex (98)56 και SCH/Com-ex (99)14 όσο και την ΚΠΕ.

Το άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 789/2001 του Συμβουλίου προβλέπει ότι «κάθε κράτος μέλος ανακοινώνει στο Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου τις τροποποιήσεις που επιθυμεί να επιφέρει ……… στο εγχειρίδιο εγγράφων που επιδέχονται θεωρήσεως…». Το άρθρο 3 του ίδιου κανονισμού προβλέπει ότι «η γενική γραμματεία του Συμβουλίου είναι υπεύθυνη για την αναθεώρηση ………. του εγχειριδίου των εγγράφων στα οποία μπορεί να τεθεί θεώρηση…». Επίσης, ο κανονισμός 789/2001 καταργήθηκε με τη σειρά του από τον κώδικα θεωρήσεων.

Ο υπάρχων «πίνακας ταξιδιωτικών εγγράφων υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την έκδοση θεωρήσεων και τη διέλευση των συνόρων» (εφεξής αναφερόμενου ως «πίνακας») αποτελείται από πέντε μέρη:

I: Ταξιδιωτικά έγγραφα, στα οποία μπορεί να καταχωρούνται θεωρήσεις και στα οποία περιέχονται έγγραφα που χορηγήθηκαν από όλες τις τρίτες χώρες των οποίων οι υπήκοοι υπόκεινται σε υποχρέωση θεώρησης διαβατηρίου, από τρίτες χώρες των οποίων οι υπήκοοι δεν υπόκεινται σε τέτοιες υποχρεώσεις και από κράτη μέλη που δεν εφαρμόζουν ακόμα πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν.

II: Διαβατήρια αλλοδαπών που έχουν εκδοθεί από τα κράτη Σένγκεν, στα οποία μπορεί να καταχωρούνται θεωρήσεις και στα οποία περιέχονται τα ταξιδιωτικά έγγραφα των αλλοδαπών (ή το διαβατήριο των αλλοδαπών ή των μη υπηκόων), ταξιδιωτικά έγγραφα για πρόσφυγες (Σύμβαση της Γενεύης της 28ης Ιουλίου 1951) και ταξιδιωτικά έγγραφα για απάτριδες (Σύμβαση της Νέας Υόρκης της 28ης Σεπτεμβρίου 1954).

III: Κατάλογο ταξιδιωτικών εγγράφων που έχουν εκδοθεί από διεθνείς οργανισμούς, ο οποίος περιλαμβάνει 12 έγγραφα που έχουν εκδοθεί από διεθνείς οργανισμούς.

IV: Σταδιακή κατάρτιση ενός μητρώου εγγράφων, το οποίο θα περιλαμβάνει αντίγραφα των πρωτοτύπων (αυτό θεσπίζεται για πρώτη φορά).

V: Πληροφορίες σχετικά με γνωστά ψευδοδιαβατήρια.

Ο πίνακας ενημερώνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα βάσει των κοινοποιήσεων των κρατών μελών στη γενική γραμματεία του Συμβουλίου. Ενοποιημένες εκδόσεις δημοσιεύονται μια φορά το χρόνο.

Ο σκοπός του πίνακα είναι διττός: αφενός επιτρέπει στις αρχές συνοριακών ελέγχων να εξακριβώνουν εάν το δεδομένο έγγραφο αναγνωρίζεται για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων και αφετέρου επιτρέπει στις προξενικές αρχές να εξακριβώνουν εάν όλα τα κράτη μέλη, τα οποία εφαρμόζουν την κοινή πολιτική θεωρήσεων, αναγνωρίζουν ένα δεδομένο έγγραφο για την θέση αυτοκόλλητης θεώρησης. Η εδαφική ισχύς της θεώρησης που χορηγείται και τοποθετείται πρέπει να αντιστοιχεί στα εδάφη των κρατών μελών που αναγνωρίζουν το ταξιδιωτικό έγγραφο, δηλαδή εάν ένα κράτος μέλος δεν αναγνωρίζει ένα δεδομένο ταξιδιωτικό έγγραφο, ο κάτοχος του ταξιδιωτικού εγγράφου δεν θα έχει πρόσβαση στα εδάφη αυτού του κράτους μέλους. Οι κανόνες σχετικά με τη χορήγηση θεωρήσεων σε τέτοιες περιπτώσεις προβλέπονται στο άρθρο 25 παράγραφος 3 του κώδικα θεωρήσεων.

Βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κώδικα συνόρων του Σένγκεν (ΚΣΣ), «οι υπήκοοι τρίτων χωρών οφείλουν να διαθέτουν έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο ή έγγραφα που επιτρέπουν τη διέλευση των συνόρων».

Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Ο υπάρχων πίνακας «ταξιδιωτικών εγγράφων» που χρονολογείται από τη διακυβερνητική περίοδο συνεργασίας του Σένγκεν πρέπει να προσαρμοστεί στο θεσμικό και το νομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία α) και β) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) αποτελεί τη νομική βάση για τις διατάξεις του Σένγκεν σχετικά με την πολιτική των θεωρήσεων και τις «προδιαγραφές και διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται … κατά τη διενέργεια ελέγχων προσώπων στα [εξωτερικά] σύνορα».

Ορισμένες διατάξεις του κώδικα θεωρήσεων αναφέρονται στην αναγνώριση ή στη μη αναγνώριση από τα κράτη μέλη των ταξιδιωτικών εγγράφων που έχουν εκδοθεί από τρίτες χώρες. Στον κώδικα συνόρων του Σένγκεν υπάρχει μόνο μία έμμεση παραπομπή σχετικά με την αναγνώριση ή τη μη αναγνώριση από τα κράτη μέλη των ταξιδιωτικών εγγράφων που φέρουν οι υπήκοοι τρίτων κρατών, οι οποίοι επιθυμούν να διέλθουν τα εξωτερικά σύνορα. Ο υπάρχων πίνακας περιλαμβάνει επίσης έγγραφα που επιτρέπουν στον κάτοχό τους να διέλθει τα εξωτερικά σύνορα.

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει μια συστηματική παρακολούθηση των καταλόγων ταξιδιωτικών εγγράφων που εκδίδονται από τρίτες χώρες. Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη δεν χρειάζεται να αναφέρουν τις θέσεις τους σχετικά με την αναγνώριση ή τη μη αναγνώριση όλων των αναγραφόμενων εγγράφων. Το γεγονός αυτό δημιουργεί έλλειψη ασφάλειας δικαίου στους κατόχους ορισμένων ταξιδιωτικών εγγράφων, οι οποίοι κινδυνεύουν να μην τους επιτραπεί η είσοδος ή στους οποίους έχει χορηγηθεί θεώρηση περιορισμένης εδαφικής ισχύος, η οποία τους επιτρέπει να ταξιδέψουν μόνο στο κράτος μέλος που αναγνωρίζει το ταξιδιωτικό τους έγγραφο. Επιπλέον, η «μη αναγνώριση», η οποία αναφέρεται στον πίνακα συχνά δεν είναι το αποτέλεσμα μιας απόφασης του συγκεκριμένου κράτους μέλους για τη μη αναγνώριση του ταξιδιωτικού εγγράφου, αλλά του γεγονότος ότι δεν έχει λάβει θέση σχετικά με το εν λόγω έγγραφο.

Δεδομένων των αποκλειστικών αρμοδιοτήτων των κρατών μελών σχετικά με την αναγνώριση ταξιδιωτικών εγγράφων, δεν είναι δυνατόν να καθιερωθούν κανόνες σχετικά με την εναρμόνιση της αναγνώρισης τους. Επομένως, η πρόταση αυτή περιορίζεται στη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα εξασφαλίζει τη συνεχή ενημέρωση του καταλόγου με τα ταξιδιωτικά έγγραφα που εκδίδονται από τρίτες χώρες, στη θέσπιση ενός κεντρικού μηχανισμού για την τεχνική αξιολόγηση τέτοιου είδους ταξιδιωτικών εγγράφων και τέλος στην εξασφάλιση πως τα κράτη μέλη θα εκφράζουν τη θέση τους σχετικά με την αναγνώριση ή τη μη αναγνώριση όλων των ταξιδιωτικών εγγράφων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο. Ωστόσο, η πρόταση επιτρέπει επίσης την ανταλλαγή πληροφοριών στο πλαίσιο συμβουλευτικής επιτροπής με σκοπό την επίτευξη κοινής θέσης μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με την αναγνώριση ή τη μη αναγνώριση οποιουδήποτε ταξιδιωτικού εγγράφου.

2. Νομικά στοιχεία της πρότασης

Σκοπός της πρότασης είναι η δημιουργία ενός μηχανισμού που θα εξασφαλίζει τη συνεχή ενημέρωση του καταλόγου με τα ταξιδιωτικά έγγραφα που εκδίδονται από τρίτες χώρες, η θέσπιση ενός κεντρικού μηχανισμού για την τεχνική αξιολόγηση τέτοιου είδους ταξιδιωτικών εγγράφων και τέλος η εξασφάλιση πως τα κράτη μέλη θα εκφράζουν τη θέση τους σχετικά με την αναγνώριση ή τη μη αναγνώριση αυτών των εγγράφων. Η δομή του καταλόγου των ταξιδιωτικών εγγράφων έχει εκσυγχρονιστεί και έχει συνδεθεί με τον κανονισμό 539/2001 περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή.

Ο πίνακας θα περιλαμβάνει επίσης πληροφορίες για ταξιδιωτικά έγγραφα που εκδόθηκαν από κράτη μέλη που δεν εφαρμόζουν το κεκτημένο του Σένγκεν, για ταξιδιωτικά έγγραφα που χορηγούνται από κράτη μέλη σε υπηκόους τρίτων χωρών, σε πρόσφυγες σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης της 28ης Ιουλίου 1951και σε απάτριδες σύμφωνα με της Σύμβαση της Νέας Υόρκης της 28ης Σεπτεμβρίου 1954 και για ταξιδιωτικά έγγραφα που εκδόθηκαν από διεθνείς οργανισμούς, π.χ. τα Ηνωμένα Έθνη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου και η Διεθνής επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού.

Έγινε επίσης μια συσχέτιση με τις διατάξεις του κώδικα θεωρήσεων για την επιτόπια συνεργασία Σένγκεν (άρθρο 48). Το άρθρο 48 παράγραφος 1 στοιχείο γ) ορίζει ότι πρέπει να θεσπιστεί «ένας διεξοδικός κατάλογος των ταξιδιωτικών εγγράφων που χορηγήθηκαν από τη χώρα υποδοχής». Αυτό θα συμβάλλει στη διαρκή ενημέρωση των δεδομένων.

Η πρόταση δεν περιλαμβάνει το μέρος V του υπάρχοντος πίνακα - «Πληροφορίες σχετικά με γνωστά ψευδοδιαβατήρια». Ο κατάλογος των «μη αναγνωρισμένων» ταξιδιωτικών ψευδοεγγράφων δεν είναι τόσο διεξοδικός και συνεπώς δεν προσφέρει επιπλέον όφελος.

Νομική βάση της πρότασης είναι το άρθρο 77 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ καθώς αποτελεί τη νομική βάση της ΕΕ για τις αποφάσεις SCH/Com-ex (98)56 και SCH/Com-ex (99)14 της εκτελεστικής επιτροπής Σένγκεν σύμφωνα με την απόφαση 1999/436 EK του Συμβουλίου της 20ης Μαΐου 1999 για τον καθορισμό, δυνάμει των οικείων διατάξεων της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, της νομικής βάσης για κάθε διάταξη ή απόφαση που συνιστά το κεκτημένο του Σένγκεν (παράρτημα Γ, άρθρο 4) [1].

Η πρόταση προβλέπει την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών για τις δημόσιες αρχές (κοινοτικές ή εθνικές). Η δημιουργία ενός κεντρικού μηχανισμού, υπό τη μορφή συμβουλευτικής επιτροπής, η οποία μπορεί να προβαίνει σε τεχνική αξιολόγηση των ταξιδιωτικών εγγράφων που έχουν εκδοθεί από τρίτες χώρες και το επίπεδο ασφάλειάς τους, θα επιμερίσει το φόρτο εργασίας, καθώς τα αποτελέσματα τέτοιου είδους αξιολογήσεων θα είναι διαθέσιμα σε όλα τα κράτη μέλη αποτρέποντας έτσι την επανάληψη της ίδιας εργασίας.

Η έγκριση της πρότασης θα επιφέρει την κατάργηση της ισχύουσας νομοθεσίας.

3. Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Στις 3 Οκτωβρίου 2008 οι υπηρεσίες της Επιτροπής οργάνωσαν μια συνάντηση εμπειρογνωμόνων σχετικά με την αναθεώρηση του πίνακα ταξιδιωτικών εγγράφων. Στη συνάντηση αυτή συμμετείχαν εμπειρογνώμονες από 23 κράτη μέλη.

Τα κράτη μέλη ζήτησαν τη θέσπιση μιας νομικής πράξης:

o για τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα διασφαλίζει τη συνεχή ενημέρωση των καταχωρήσεων που αφορούν έγγραφα τα οποία έχουν εκδοθεί από τρίτες χώρες,

o για τη δημιουργία ενός κεντρικού μηχανισμού των κρατών μελών προκειμένου να προβαίνει τεχνική αξιολόγηση των ταξιδιωτικών εγγράφων που εκδίδονται από τρίτες χώρες με στόχο την υποστήριξη της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων των κρατών μελών σχετικά με την αναγνώριση ταξιδιωτικών εγγράφων,

o για τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα υποχρεώνει τα κράτη μέλη να εκφράζουν τη θέση τους σχετικά με όλα τα ταξιδιωτικά έγγραφα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο,

o ενδεχομένως για την εναρμόνιση των θέσεων σχετικά με «παραδοσιακά» είδη ταξιδιωτικών εγγράφων (κοινά διαβατήρια, διπλωματικά διαβατήρια και υπηρεσιακά/επίσημα/ειδικά διαβατήρια),

o η οποία θα βασίζει τον πίνακα στον κατάλογο I και II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2001, περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή,

o η οποία θα διατηρεί τη σημερινή δομή του πίνακα διαγράφοντας όμως το μέρος V,

o η οποία θα εξασφαλίζει την παρουσία του πίνακα στο διαδίκτυο και την ενημέρωσή του από την Επιτροπή. Η ηλεκτρονική βάση δεδομένων θα πρέπει να περιέχει υποδείγματα όλων των ταξιδιωτικών εγγράφων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο.

Αυτή η πρόταση της Επιτροπής έχει λάβει υπόψη όλες τις προτάσεις των εμπειρογνωμόνων εκτός από την επιθυμία για μεγαλύτερη εναρμόνιση σχετικά με την αναγνώριση, δεδομένων των προαναφερθέντων νομικών περιορισμών, και σχετικά με την δημιουργία διαδικτυακής βάσης δεδομένων, η οποία θα περιέχει υποδείγματα όλων των ταξιδιωτικών εγγράφων. Παρόλο που η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως την τελευταία πρόταση, είναι της άποψης πως οι βασικές επιφυλάξεις σχετικά με τον παρόντα πίνακα ταξιδιωτικών εγγράφων πηγάζουν από την άναρχη ενημέρωση καταχωρήσεων που αφορούν έγγραφα, τα οποία έχουν εκδοθεί από τρίτες χώρες και από τις επιπτώσεις που έχει σε υπηρεσιακό επίπεδο (ιδιαίτερα σε σχέση με την έκδοση ομοιόμορφων θεωρήσεων) η αδυναμία των κρατών μελών να λάβουν θέση σχετικά με την αναγνώριση ή μη αναγνώριση ταξιδιωτικών εγγράφων. Συνεπώς, η δημιουργία διαύλων και διαδικασιών για την επίλυση αυτών των προβλημάτων θα πρέπει να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα. Η δημιουργία μιας τέτοιας βάσης δεδομένων θα ήταν χρονοβόρα και δαπανηρή και απλά θα καθυστερούσε την έκδοση νομικής πράξης για την επίλυση πιο πιεστικών προβλημάτων. Μακροπρόθεσμα, μπορούν να επιτευχθούν συνέργιες με το σύστημα FADO (διαδικτυακό σύστημα για την ανταλλαγή πληροφοριών για πλαστά και γνήσια έγγραφα που θεσπίστηκε δυνάμει της κοινής δράσης 98/700/JHA και διαχειρίζεται η γενική γραμματεία του Συμβουλίου) βασίζοντας έναν διαδικτυακό πίνακα ταξιδιωτικών εγγράφων σε ορισμένα στοιχεία του FADO (π.χ. εικόνες υποδειγμάτων ταξιδιωτικών εγγράφων) και αποφεύγοντας κατά αυτόν τον τρόπο δαπανηρές επικαλύψεις προσπαθειών. Ο κατάλογος ταξιδιωτικών εγγράφων, όπως προτείνεται από την Επιτροπή και με τις μετέπειτα ενημερώσεις του, θα είναι διαθέσιμος σε ηλεκτρονική μορφή στη βάση δεδομένων Circa.

Το έγγραφο συνεδρίασης, το οποίο συντάχθηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής για τη συνάντηση εμπειρογνωμόνων που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2008 εξέθεσε μια σειρά επιλογών, τις οποίες οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών έλαβαν υπόψη.

Η επιλογή της θέσπισης μιας νομικής πράξης, η οποία θα προβλέπει την καθιέρωση ενός μηχανισμού που θα παρέχει συνεχώς ενημερωμένα ταξιδιωτικά έγγραφα τόσο ως προς τις πληροφορίες σχετικά με τα ταξιδιωτικά έγγραφα που εκδίδονται από τρίτες χώρες όσο και ως προς την αναγνώριση ή μη αναγνώριση αυτών των εγγράφων από τα κράτη μέλη, έγινε για τη βελτίωση της εναρμόνισης και ταυτόχρονα τη διατήρηση των αποκλειστικών αρμοδιοτήτων των κρατών μελών σχετικά με την αναγνώριση ταξιδιωτικών εγγράφων.

4. Εκτίμηση επιπτώσεων

Καθώς η πρόταση στοχεύει στο να προσαρμόσει τον ήδη υπάρχοντα «πίνακα ταξιδιωτικών εγγράφων» στο θεσμικό και νομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να καταστήσει αποτελεσματικότερο το υπάρχον σύστημα και να δημιουργήσει ένα πλαίσιο ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις αποφάσεις που λαμβάνουν τα κράτη μέλη σε εθνικό επίπεδο, δεν απαιτείται εκτίμηση επιπτώσεων.

5. Αρχές αναλογικότητας και επικουρικότητας

Ο πίνακας ταξιδιωτικών εγγράφων αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του κεκτημένου του Σένγκεν σχετικά με τα σύνορα και τις θεωρήσεις. Η πρόταση στοχεύει στο να προσαρμόσει τον ήδη υπάρχοντα «πίνακα ταξιδιωτικών εγγράφων» στο θεσμικό και νομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να καταστήσει αποτελεσματικότερο το υπάρχον σύστημα και να δημιουργήσει ένα πλαίσιο ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις αποφάσεις που λαμβάνουν τα κράτη μέλη σε εθνικό επίπεδο.

6. Επιλογή νομικής πράξης

Η αναγνώριση των ταξιδιωτικών εγγράφων σχετίζεται με την εφαρμογή της υπάρχουσας κοινοτικής νομοθεσίας (δηλαδή τον κώδικα συνόρων Σένγκεν και τον κώδικα θεωρήσεων). Είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν σχετικά με τον έλεγχο προσώπων στα εξωτερικά σύνορα και τη χορήγηση θεωρήσεων για διαμονή μικρής διάρκειας. Ωστόσο, δεδομένων των αποκλειστικών αρμοδιοτήτων των κρατών μελών σχετικά με την αναγνώριση ταξιδιωτικών εγγράφων, η νομική πράξη θα πάρει τη μορφή απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, καθώς περιορίζεται στην αναθεώρηση και στον εκσυγχρονισμό του πίνακα ταξιδιωτικών εγγράφων.

7. Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Η προτεινόμενη απόφαση δεν έχει καμία επίπτωση στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2010/0325 (COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

περί του καταλόγου ταξιδιωτικών εγγράφων, που επιτρέπουν στον κάτοχό τους να διέρχεται τα εξωτερικά σύνορα και που ενδεχομένως διαθέτουν θεώρηση και τη δημιουργία μηχανισμού για την κατάρτιση αυτού του καταλόγου

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 77 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Βάσει του άρθρου 17 παράγραφος 3 στοιχείο α) περί της εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν της 14ης Ιουνίου 1985[2], οι αποφάσεις SCH/Com-ex (98)56[3] και SCH/Com-ex (99)14[4] θέσπισαν το εγχειρίδιο ταξιδιωτικών εγγράφων που επιτρέπουν στον κάτοχό τους τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων και τα οποία έγγραφα μπορεί να διαθέτουν θεώρηση. Αυτές οι αποφάσεις πρέπει να προσαρμοστούν στο θεσμικό και νομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Οι πίνακες ταξιδιωτικών εγγράφων που εκδίδονται από τρίτα κράτη πρέπει να παρακολουθούνται συστηματικά για να εξασφαλισθεί πως οι αρχές των κρατών μελών που ασχολούνται με τη διεκπεραίωση των αιτήσεων θεώρησης και με τον έλεγχο των συνόρων θα έχουν στην διάθεσή τους ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τα ταξιδιωτικά έγγραφα που φέρουν οι υπήκοοι τρίτων χωρών. Οι ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τα ταξιδιωτικά έγγραφα που χορηγούνται και σχετικά με την αναγνώριση αυτών των ταξιδιωτικών εγγράφων από τα κράτη μέλη, καθώς και η διάθεση όλων αυτών στο κοινό θα πρέπει να εκσυγχρονιστούν και να γίνουν πιο αποτελεσματικές.

3. Σύμφωνα με το άρθρο 48 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2009 για τη θέσπιση κοινοτικού κώδικα θεωρήσεων[5], πρέπει να καταρτιστεί ένας διεξοδικός κατάλογος των ταξιδιωτικών εγγράφων που χορηγήθηκαν από τη χώρα υποδοχής στο πλαίσιο της επιτόπιας συνεργασίας του Σένγκεν.

4. Τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα εξασφαλίζει τη συνεχή ενημέρωση του καταλόγου ταξιδιωτικών εγγράφων, που θα επιτρέπει μια από κοινού τεχνική αξιολόγηση των ταξιδιωτικών εγγράφων, τα οποία περιλαμβάνονται στον κατάλογο, όπου αυτό είναι απαραίτητο, και που θα υποχρεώνει τα κράτη μέλη να εκφράζουν τη θέση τους σχετικά με την αναγνώριση ή τη μη αναγνώριση αυτών των εγγράφων.

5. Τα κράτη μέλη είναι και πρέπει να παραμείνουν αρμόδια για την αναγνώριση ταξιδιωτικών εγγράφων που επιτρέπουν τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων και τη θέση θεωρήσεων.

6. Τα κράτη μέλη πρέπει να γνωστοποιήσουν τη θέση τους σχετικά με όλα τα ταξιδιωτικά έγγραφα και να καταβάλουν κάθε προσπάθεια να εναρμονίσουν τις θέσεις τους ως προς τα διαφορετικά είδη ταξιδιωτικών εγγράφων.

7. Τα απαιτούμενα μέτρα για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης θεσπίζονται σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[6].

8. Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, η παρούσα απόφαση συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας που έχει συναφθεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση αυτών των δύο κρατών με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν[7], το οποίο εμπίπτει στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1, σημεία Α, Β και Γ της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1999 σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες της εφαρμογής της συγκεκριμένης συμφωνίας[8].

9. Όσον αφορά την Ελβετία, η παρούσα απόφαση συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας που συνήφθη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν[9], το οποίο εμπίπτει στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1 στοιχεία Α, Β και Γ της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/146/ΕΚ του Συμβουλίου[10].

10. Όσον αφορά το Λιχτενστάιν, η παρούσα απόφαση συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια του πρωτοκόλλου που υπεγράφη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία που συνήφθη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, το οποίο εμπίπτει στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1 στοιχεία Α, Β και Γ της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/261/ΕΚ του Συμβουλίου[11].

11. Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας, το οποίο είναι προσαρτημένο στη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας πράξης και, επομένως, δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της. Επειδή η παρούσα πράξη αποσκοπεί στην ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν κατ' εφαρμογή των διατάξεων του τίτλου V της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία, σύμφωνα με το άρθρο 5 του προαναφερθέντος πρωτοκόλλου, θα αποφασίσει εντός εξαμήνου από τη θέσπιση της παρούσας πράξης από το Συμβούλιο, εάν θα ενσωματώσει αυτήν την απόφαση στο εθνικό της δίκαιο.

12. Η παρούσα απόφαση συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, στο οποίο δεν συμμετέχει το Ηνωμένο Βασίλειο σύμφωνα με την απόφαση 2000/365/ΕΚ του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 2000, σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας να συμμετάσχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν[12]. Επομένως, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας απόφασης και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.

13. Η παρούσα απόφαση συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, στο οποίο η Ιρλανδία δεν συμμετέχει, σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002 σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετάσχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν[13]. Επομένως, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας απόφασης και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.

14. Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, η παρούσα απόφαση συνιστά πράξη που βασίζεται στο κεκτημένο του Σένγκεν ή που άλλως σχετίζεται με αυτό, κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2003.

15. Η παρούσα απόφαση αποτελεί πράξη βασιζόμενη στο κεκτημένο του Σένγκεν ή άλλως σχετιζόμενη με αυτό κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2005,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Αντικείμενο και αποστολή

16. Η παρούσα απόφαση καθορίζει τον κατάλογο ταξιδιωτικών εγγράφων, που επιτρέπουν στον κάτοχό τους τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων, και που ενδεχομένως διαθέτουν θεώρηση, (εφεξής αναφερόμενος ως «κατάλογος ταξιδιωτικών εγγράφων») και έναν μηχανισμό για την κατάρτιση αυτού του καταλόγου.

17. Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται σε ταξιδιωτικά έγγραφα, όπως εθνικά διαβατήρια (κοινά διαβατήρια, διπλωματικά ή υπηρεσιακά/επίσημα ή ειδικά διαβατήρια), προσωρινά ταξιδιωτικά έγγραφα, ταξιδιωτικά έγγραφα για πρόσφυγες ή απάτριδες, ταξιδιωτικά έγγραφα που έχουν εκδοθεί από διεθνείς οργανισμούς ή άδειες διέλευσης.

Άρθρο 2

Κατάρτιση καταλόγου ταξιδιωτικών εγγράφων

18. Η επιτροπή θα καταρτίσει κατάλογο ταξιδιωτικών εγγράφων με τη βοήθεια των κρατών μελών και με βάση τις πληροφορίες που έχουν συλλεχθεί στο πλαίσιο της επιτόπιας συνεργασίας Σένγκεν, όπως αναφέρεται στο άρθρο 48 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009 , για τη θέσπιση κοινοτικού κώδικα θεωρήσεων.

19. Ο κατάλογος ταξιδιωτικών εγγράφων θα καταρτιστεί σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 7 παράγραφος 2.

Άρθρο 3

Διάρθρωση του καταλόγου

20. Ο κατάλογος θα αποτελείται από τρία μέρη.

21. Το μέρος I θα αποτελείται από ταξιδιωτικά έγγραφα που χορηγούνται από τρίτες χώρες και εδαφικές οντότητες όπως αναφέρονται στα παραρτήματα I και II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 2001 περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή[14].

22. Το μέρος II θα αποτελείται από τα ακόλουθα ταξιδιωτικά έγγραφα που χορηγούνται από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης:

α) ταξιδιωτικά έγγραφα που χορηγούνται σε υπηκόους τρίτων χωρών,

β) ταξιδιωτικά έγγραφα που χορηγούνται σε πρόσφυγες βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών περί του καθεστώτος των προσφύγων της 28ης Ιουλίου 1951,

γ) ταξιδιωτικά έγγραφα που χορηγούνται σε απάτριδες βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με το καθεστώς του ανιθαγενούς της 28ης Σεπτεμβρίου 1954,

δ) ταξιδιωτικά έγγραφα που χορηγούνται από το Ηνωμένο Βασίλειο σε βρετανούς πολίτες που δεν έχουν την ιδιότητα υπηκόου του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας για τους σκοπούς του ενωσιακού δικαίου.

23. Το μέρος III αποτελείται από ταξιδιωτικά έγγραφα που χορηγούνται από διεθνείς οργανισμούς.

24. Κατά γενικό κανόνα, η καταχώρηση στον κατάλογο ενός ταξιδιωτικού εγγράφου ισχύει για όλες τις σειρές αυτού του ταξιδιωτικού εγγράφου, οι οποίες εξακολουθούν να ισχύουν.

25. Εάν μια τρίτη χώρα δεν εκδίδει ένα συγκεκριμένο τύπο ταξιδιωτικού εγγράφου, αυτό επισημαίνεται με την αναγραφή στον κατάλογο της ένδειξης «δεν εκδίδεται».

Άρθρο 4

Κοινοποίηση της αναγνώρισης ή της μη αναγνώρισης των ταξιδιωτικών εγγράφων του καταλόγου

26. Εντός προθεσμίας ενός μηνός από την κοινοποίηση του καταλόγου που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1, τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τη θέση τους σχετικά με την αναγνώριση ή την μη αναγνώριση των ταξιδιωτικών εγγράφων.

27. Στο πλαίσιο της επιτροπής , η οποία αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 1, τα κράτη μέλη ανταλλάσουν πληροφορίες σχετικά με τους λόγους της αναγνώρισης ή της μη αναγνώρισης συγκεκριμένων ταξιδιωτικών εγγράφων με στόχο την εναρμόνιση των θέσεών τους.

28. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή όλες τις αλλαγές σχετικά με προηγούμενες κοινοποιήσεις για την αναγνώριση ή την μη αναγνώριση ενός συγκεκριμένου ταξιδιωτικού εγγράφου.

Άρθρο 5

Έκδοση νέων ταξιδιωτικών εγγράφων

29. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τα νέα ταξιδιωτικά έγγραφα που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 3 στοιχεία α) έως γ).

30. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τα νέα ταξιδιωτικά έγγραφα που εκδίδονται από τρίτες χώρες, από τα κράτη μέλη και από τους διεθνείς οργανισμούς που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2, στο άρθρο 3 παράγραφος 3 στοιχείο δ) και στο άρθρο 3 παράγραφος 4.

31. Η Επιτροπή ενημερώνει τον κατάλογο με βάση τις ληφθείσες κοινοποιήσεις και πληροφορίες και καλεί τα κράτη μέλη να κοινοποιήσουν τη θέση τους σχετικά με την αναγνώριση ή την μη αναγνώριση σύμφωνα με το άρθρο 4.

32. Ο ενημερωμένος κατάλογος καταρτίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 7 παράγραφος 2.

Άρθρο 6

Αξιολόγηση των τεχνικών προδιαγραφών των ταξιδιωτικών εγγράφων

33. Προκειμένου να βοηθήσει τα κράτη μέλη στην αξιολόγηση των τεχνικών προδιαγραφών των ταξιδιωτικών εγγράφων, η Επιτροπή μπορεί, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2, να μεριμνήσει για την τεχνική ανάλυση αυτών των ταξιδιωτικών εγγράφων.

34. Τα αποτελέσματα της τεχνικής ανάλυσης των ταξιδιωτικών εγγράφων κοινοποιούνται στα κράτη μέλη.

Άρθρο 7

Διαδικασία επιτροπής

35. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή (επιτροπή ταξιδιωτικών εγγράφων).

36. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της ίδιας απόφασης.

Άρθρο 8

Δημοσίευση του καταλόγου

Η Επιτροπή κοινοποιεί στα κράτη μέλη τον εν λόγω κατάλογο, συμπεριλαμβανομένων των κοινοποιήσεων σύμφωνα με το άρθρο 4, και ενημερώνει το κοινό μέσω ηλεκτρονικής δημοσιεύσεως, η οποία ενημερώνεται συνεχώς.

Άρθρο 9

Καταργήσεις

Οι αποφάσεις SCH/Com-ex (98) 56 και SCH/Com-ex (99) 14 καταργούνται.

Άρθρο 10

Έναρξη ισχύος

37. Η παρούσα απόφαση τίθεται σε ισχύ την […] ημέρα από την δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

38. Όλες οι διατάξεις της παρούσας απόφασης εφαρμόζονται από την ημερομηνία της έναρξης ισχύος της εκτός από το άρθρο 9, το οποίο εφαρμόζεται από την ημερομηνία της πρώτης δημοσίευσης από την Επιτροπή του καταλόγου που προβλέπεται στο άρθρο 8.

Άρθρο 11

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.

[…],

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

[1] ΕΕ L 176 της 10/7/1999, σ. 17.

[2] ΕΕ L 239 της 22/9/2000, σ. 19.

[3] ΕΕ L 239 της 22/9/2000, σ. 207.

[4] ΕΕ L 239 της 22/9/2000, σ. 298.

[5] ΕΕ L 243 της 15.9.2009, σ.1.

[6] ΕΕ L 184 της 17/7/1999, σ. 23.

[7] ΕΕ L 176 της 10/7/1999, σ. 36.

[8] ΕΕ L176 της 10.7.1999, σ. 31.

[9] ΕΕ L 53 της 27.2.2008, σ.52.

[10] ΕΕ L 53 της 27/2/2008, σ. 1.

[11] ΕΕ L 83 της 26/3/2008, σ. 3.

[12] ΕΕ L 131 της 1/6/2000, σ. 43.

[13] ΕΕ L 64 της 7/3/2002, σ. 20.

[14] ΕΕ L 81 της 21/3/2001, σ. 1.