Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Στρατηγική που αποβλέπει στη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος ΦΠΑ στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς"

(2001/C 193/12)

Στις 8 Ιουνίου 2000, και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το ανωτέρω θέμα.

Το τμήμα "Οικονομική και Νομισματική Ένωση, Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή" στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 9 Απριλίου 2001 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Walker.

Κατά την 381η σύνοδο ολομέλειας της 25ης και 26ης Απριλίου 2001 (συνεδρίαση της 25ης Απριλίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, υιοθέτησε με 53 ψήφους υπέρ, 6 κατά και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Μετά την έγκριση της 1ης και 2ης οδηγίας ΦΠΑ τον Απρίλιο του 1967, η Κοινότητα δεσμεύτηκε τόσο νομικά όσο και πολιτικά (στο πλαίσιο του στόχου της όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερης εγκαθίδρυσης της κοινής αγοράς) να θεσμοθετήσει ένα κοινό σύστημα ΦΠΑ στο οποίο θα έχουν καταργηθεί τόσο η φορολόγηση των εισαγωγών όσο και η απαλλαγή από τη φορολόγηση των εξαγωγών στις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Η δέσμευση αυτή στηριζόταν στο στόχο που αφορούσε τη σχεδίαση ενός συστήματος ΦΠΑ καλώς προσαρμοσμένου στην εσωτερική αγορά που θα λειτουργεί στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τον ίδιο τρόπο που θα λειτουργούσε στους κόλπους μιας και μόνης χώρας.

1.2. Η Επιτροπή υπέβαλε προτάσεις με σκοπό τη θεσμοθέτηση ενός συστήματος αυτού του είδους κατά το 1987 στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας για τη σύσταση της εσωτερικής αγοράς κατά τον Ιανουάριο του 1993. Τα ουσιαστικά στοιχεία των προτάσεων αυτών τα οποία είχαν σχεδιαστεί κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να εγκαθιδρύεται μια πραγματική εσωτερική αγορά μέσω της φορολόγησης στη χώρα καταγωγής ήταν τα εξής:

- η εναρμονισμένη φορολογική δομή με δύο κατηγορίες συντελεστών ΦΠΑ·

- η εναρμόνιση, στο εσωτερικό μιας καθορισμένης ψαλίδας, των συντελεστών που θα εφαρμόζουν τα κράτη μέλη·

- ο μηχανισμός αντιστάθμισης για την αναδιανομή των εσόδων από το ΦΠΑ.

1.3. Ήδη από το 1989, είχε γίνει σαφές ότι θα ήταν αδύνατο να εγκριθούν οι προτάσεις της Επιτροπής πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993, και το Συμβούλιο Εcofin αποφάσισε κατά συνέπεια να θεσπίσει ένα μεταβατικό σύστημα που θα επέτρεπε την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα της Κοινότητας, ενώ θα συνεχιζόταν η είσπραξη των φόρων στα κράτη μέλη προορισμού. Ταυτόχρονα το Συμβούλιο επανέλαβε και πάλι τόσο νομικά όσο και πολιτικά τη δέσμευση που είχε αναλάβει τον Απρίλιο του 1967 να θεσμοθετήσει ένα σύστημα "οριστικής" επιβολής φόρου βασισμένου στη φορολόγηση των αγαθών και υπηρεσιών στο κράτος μέλος καταγωγής, καθορίζοντας μια νέα προθεσμία για την επίτευξη του στόχου αυτού, την 31η Δεκεμβρίου 1996.

1.3.1. Το εν λόγω μεταβατικό σύστημα με ορισμένες τροποποιήσεις ισχύει ακόμη και δεν πρόκειται να αντικατασταθεί στο άμεσο μέλλον, μολονότι είναι πλέον γενικώς παραδεκτό ότι παρουσιάζει πολλές ελλείψεις, επειδή είναι πολύπλοκο και ευάλωτο όσον αφορά τις απάτες και επιπλέον είναι ξεπερασμένο.

1.4. Η Επιτροπή υπέβαλε νέες προτάσεις για την καθιέρωση ενός οριστικού συστήματος έως τις 31 Δεκεμβρίου 1996. Προηγουμένως όμως, η Επιτροπή είχε διενεργήσει μία εις βάθος αξιολόγηση της λειτουργίας του μεταβατικού καθεστώτος(1) και είχε ζητήσει από τα κράτη μέλη να διατυπώσουν τις απόψεις τους προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία της ίδιας καταστάσεως που είχε οδηγήσει στην απόρριψη των προηγούμενων προτάσεων.

1.4.1. Μολαταύτα, μικρή πρόοδος συντελέστηκε στις αναθεωρημένες προτάσεις του Συμβουλίου και της Επιτροπής. Εάν οι οικονομικές δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν από έναν φορέα σε όλη την επικράτεια της ΕΕ υπόκεινται στον φόρο σε ένα μόνο κράτος μέλος, είναι απαραίτητος ένας πολύ υψηλός βαθμός εναρμόνισης του μηχανισμού φορολόγησης για να διασφαλισθεί η ενιαία εφαρμογή. Απαιτείται επίσης ένας ορισμένος βαθμός εναρμόνισης των συντελεστών για να διαφυλαχθεί η ουδετερότητα της επίπτωσης του φόρου στους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων. Στάθηκε όμως αδύνατο να επιτευχθεί συμφωνία ως προς την εν λόγω εναρμόνιση λόγω των διαφορετικών εθνικών ρυθμίσεων που υφίστανται στα κράτη μέλη.

1.5. Η Επιτροπή πιστεύει ότι είναι απολύτως απαραίτητο να εκσυγχρονιστεί, απλοποιηθεί, ενισχυθεί και εφαρμοστεί με πιο ενιαίο τρόπο το σύστημα ΦΠΑ προκειμένου να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και να εξασφαλισθεί ότι ενθαρρύνει τις νόμιμες εμπορικές συναλλαγές εντός της εσωτερικής αγοράς χωρίς να παρέχει μεγαλύτερες δυνατότητες απάτης.

2. Οι προτάσεις της Επιτροπής: μια νέα στρατηγική για το 2000

2.1. Οι λεπτομέρειες σχετικά με τις προτάσεις της Επιτροπής για την επαναξιολόγηση του προγράμματος που προτάθηκε το 1996 εκτίθενται στο Παράρτημα 1.

2.2. Το Πρόγραμμα Δράσης της Επιτροπής δίδεται στο Παράρτημα 2.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Σε όλες τις γνωμοδοτήσεις της(2), η ΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι στηρίζει την αρχή ενός νέου οριστικού συστήματος ΦΠΑ που θα βασίζεται στη φορολόγηση στη χώρα προέλευσης και ζητεί από τα κράτη μέλη να άρουν τα εμπόδια προς την κατεύθυνση αυτή. Επανειλημμένως έχει επισημάνει τις ελλείψεις του μεταβατικού συστήματος και έχει ζητήσει την ανάληψη δράσεως για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος και την αντιμετώπιση των ελλείψεών του, που έχουν αρνητική επίπτωση στις νόμιμες εμπορικές συναλλαγές και ταυτοχρόνως διευκολύνουν την απάτη.

3.1.1. Ήδη το 1988 η ΟΚΕ είχε τονίσει(3) ότι είναι αναχρονιστικό στα πλαίσια της ενιαίας αγοράς να θεωρούνται οι συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών ως εισαγωγές και εξαγωγές. Σε μία πραγματικά ενιαία αγορά οι έννοιες αυτές θα πρέπει να αφορούν μόνο τις συναλλαγές με τρίτους.

3.1.2. Είναι ανάρμοστο για τα κράτη μέλη το γεγονός ότι μία έννοια που είχε γίνει δεκτή καταρχήν εδώ και 33 χρόνια να μην έχει ακόμα τεθεί σε εφαρμογή. Η ιστορία της νομοθεσίας περί ΦΠΑ στην Ευρώπη αποτελεί έναν κατάλογο αποτυχίας, όχι από πλευράς της Επιτροπής, της οποίας είναι επαινετές οι ακατάπαυστες προσπάθειες που καταβάλλει προκειμένου να βελτιώσει την κατάσταση, αλλά από πλευράς κρατών μελών που ματαιώνουν διαρκώς τις προσπάθειες αυτές.

3.2. Είναι γενικώς αποδεκτό ότι το σημερινό μεταβατικό καθεστώς είναι πολύπλοκο, ευάλωτο στην απάτη και ξεπερασμένο. Επιπλέον, δεν συμφωνεί με τις αρχές της Ενιαίας Αγοράς. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι είναι απολύτως αναγκαίο να εκσυγχρονιστεί, απλοποιηθεί, ενισχυθεί και εφαρμοστεί με πιο ενιαίο τρόπο το σύστημα ΦΠΑ προκειμένου να προσαρμοστεί στις νέες ανάγκες και να εξασφαλιστεί ότι ενθαρρύνονται οι νόμιμες εμπορικές συναλλαγές εντός της εσωτερικής αγοράς, και ταυτόχρονα μειώνονται οι δυνατότητες απάτης.

3.2.1. Η ΟΚΕ κάνει δεκτό το επιχείρημα της Επιτροπής ότι η ενιαία αγορά θα μπορούσε και θα έπρεπε να λειτουργεί καλύτερα με ένα σύστημα ΦΠΑ στηριγμένο στη φορολόγηση στο κράτος μέλος καταγωγής, τόσο για τη διοικητική απλούστευση (και κατά συνέπεια τη μείωση του κόστους για τις επιχειρήσεις) όσο και επειδή είναι λιγότερο ευάλωτο έναντι της απάτης, οπότε θα διασφαλιζόταν καλύτερα η σταθερότητα των φορολογικών εσόδων.

3.2.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ατυχές το γεγονός ότι στο σημερινό πολιτικό κλίμα φαίνεται απίθανη η καθιέρωση ενός παρόμοιου συστήματος για το προσεχές μέλλον.

3.3. Η ΟΚΕ αισθάνεται ανακούφιση για το λόγο ότι η Επιτροπή δεν έχει καθόλου την πρόθεση να αμφισβητήσει την ιδέα ενός οριστικού καθεστώτος φορολόγησης στο κράτος μέλος καταγωγής των συναλλαγών ως μακροπρόθεσμο στόχο της Κοινότητας. Στο πλαίσιο της σημερινής πολιτικής κατάστασης, δέχεται ότι υφίσταται η βραχυπρόθεσμη απαίτηση να καθοριστεί μία βιώσιμη στρατηγική για το μεταβατικό σύστημα, που θα βασίζεται στους εξής στόχους:

- απλοποίηση και εκσυγχρονισμός των ισχυόντων κανόνων·

- περισσότερο ομοιόμορφη εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων·

- στενότερη διοικητική συνεργασία.

3.4. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι αυτό θα καταστεί δυνατόν μόνον εάν τα κράτη μέλη είναι πρόθυμα να επιφέρουν αλλαγές στα εθνικά τους συστήματα ΦΠΑ και ειδικότερα να μειώσουν το μεγάλο αριθμό ειδικών καθεστώτων, επιλογών, παρεκκλίσεων που υπάρχουν σήμερα. Λαμβανομένης υπόψη της πρόσφατης ιστορίας της νομοθεσίας του ΦΠΑ, οι προοπτικές δεν είναι ελπιδοφόρες.

3.5. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι για να εξακολουθήσουν να ισχύουν οι σημερινές μεταβατικές διατάξεις θα απαιτηθεί να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στον ενισχυμένο έλεγχο και τη διοικητική συνεργασία από ό,τι κατά το παρελθόν. Το γεγονός ότι στα πλαίσια του σημερινού συστήματος, τα αγαθά μπορούν να κυκλοφορούν μεταξύ των κρατών μελών αφορολόγητα αποτελεί πρόκληση για απάτη.

3.6. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή η οποία εμμένει στο γεγονός ότι οι προτάσεις που έχουν ήδη υποβληθεί με βάση το πρόγραμμα του 1996 και στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την απλούστευση της νομοθεσίας στον τομέα της εσωτερικής αγοράς (SLIM) πρέπει να εγκριθούν το δυνατόν συντομότερα και καλεί τα κράτη μέλη να συνεργαστούν με την Επιτροπή για την απλούστευση, τον εκσυγχρονισμό και την ενίσχυση του μεταβατικού συστήματος.

3.6.1. Η ΟΚΕ έχει ήδη εκδώσει γνωμοδοτήσεις στις οποίες εγκρίνει τις προτάσεις της Επιτροπής αναφορικά με το δικαίωμα περικοπής και κατάργησης της διαδικασίας που προβλέπεται στα πλαίσια της Όγδοης οδηγίας(4), τον προσδιορισμό του υπόχρεου του ΦΠΑ(5), τη μεταρρύθμιση της επιτροπής ΦΠΑ(6) και τη βελτίωση της αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη απαιτήσεων(7). Η ΟΚΕ εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι τα απαραίτητα και επιθυμητά αυτά μέτρα δεν έχουν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή.

3.6.1.1. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η κατάσταση θα βελτιωνόταν αισθητά αν ίσχυε το ίδιο χρονικό διάστημα για την καταβολή των πληρωμών στα κράτη μέλη ή τουλάχιστον αν ήταν παραπλήσιο.

3.6.2. Η ΟΚΕ υποστηρίζει επίσης και την πρόταση για την κατάργηση της υποχρεωτικής φορολογικής αντιπροσώπευσης(8) και παρατηρεί με ευαρέσκεια ότι το Συμβούλιο, υιοθέτησε, οδηγία για την κατάργηση αυτής της απαίτησης από την 1η Ιανουαρίου 2002.

3.7. Η ΟΚΕ συμφωνεί με το Πρόγραμμα Δράσης της Επιτροπής και ελπίζει ότι θα καταστεί δυνατή η εφαρμογή του αλλά, λόγω του σημερινού πολιτικού κλίματος, αμφιβάλει κατά πόσο θα πραγματοποιηθεί αυτό εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος.

3.8. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι κατά τη συνεδρίαση της ομάδας φορολογικής πολιτικής που πραγματοποιήθηκε στις 2 Μαρτίου 2000, εκπρόσωποι των κρατών μελών υιοθέτησαν την πραγματιστική προσέγγιση που υιοθέτησε η Επιτροπή για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που τίθενται από το ισχύον μεταβατικό σύστημα. Ελπίζει ότι αυτό θα λάβει τη μορφή νομοθετικής δράσης από το Συμβούλιο.

3.9. Οι πάμπολες και αποσπασματικές τροπολογίες που επήλθαν στην έκτη οδηγία τα τελευταία χρόνια είχαν σαν αποτέλεσμα να καταστεί το κείμενο της οδηγίας πολύπλοκο, συγκεχυμένο και σε ορισμένα σημεία, ακόμη και αντιφατικό. Η ΟΚΕ πληροφορήθηκε με ικανοποίηση ότι η Επιτροπή αποφάσισε να προβεί εκ νέου στη σύνταξη του συνόλου της έκτης οδηγίας και μάλιστα αυτό της το σχέδιο αποτελεί προτεραιότητα στο πρόγραμμα εργασιών της για το 2001.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι η εξαίρεση των δημόσιων ταχυδρομικών υπηρεσιών δημιουργεί στρεβλώσεις δεδομένου ότι οι υπηρεσίες αυτές ιδιωτικοποιούνται ολοένα και περισσότερο σε πολλά κράτη μέλη. Η φορολόγηση των ιδιωτικών φορέων του τομέα αυτού ενώ ταυτόχρονα εξαιρείται ο δημόσιος τομέας, αποτελεί παραβίαση της αρχής της ουδετερότητας που είναι η καρδιά όλων των φορολογικών συστημάτων. Προκαλεί επίσης στρέβλωση του ανταγωνισμού, τόσο στο εσωτερικό των κρατών μελών όπου αναπτύσσουν δραστηριότητα δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς όσο και μεταξύ κρατών μελών διότι η ίδια υπηρεσία στη μια χώρα παρέχεται από ιδιωτικό φορέα ενώ σε άλλη παρέχεται ακόμη από το κράτος.

4.2. Η ΟΚΕ έχει εκδώσει γνωμοδότηση(9) για τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με τη μεταχείριση του ηλεκτρονικού εμπορίου και των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών.

4.3. Η ΟΚΕ δέχεται με ικανοποίηση τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με την αποδοχή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης για φορολογικούς λόγους και την κατάρτιση κανόνων για την εναρμόνιση των πρακτικών εντός της Κοινότητας. Θεωρεί ότι αυτό αποτελεί μια πολύ επιθυμητή βελτίωση που αναμένεται από καιρό η οποία και θα μειώσει σημαντικά το βάρος συμμόρφωσης και το κόστος πολλών επιχειρήσεων.

4.4. Η ΟΚΕ έχει επίσης εκδώσει γνωμοδότηση(10) με την οποία εγκρίνει τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση των κανόνων που ισχύουν για τη διοικητική συνεργασία και την αμοιβαία συνδρομή.

4.5. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την επέκταση για πέντε ακόμη έτη των διατάξεων του άρθρου 12, παράγραφος 3 της Έκτης οδηγίας ΦΠΑ για τον καθορισμό του ελάχιστου κανονικού συντελεστή ΦΠΑ σε 15 %, που πρόκειται να καταργηθεί στις 31 Δεκεμβρίου 2000(11). Λυπάται όμως που οι προτάσεις για την καθιέρωση της δέσμης κανονικών συντελεστών απορρίφθηκαν δύο φορές.

4.6. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι σύμφωνα με το άρθρο 12, παράγραφος 4, η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση σχετικά με τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ στην οποία θα επισκοπείται η εναρμόνιση των συντελεστών και θα αξιολογείται η επίδραση της δομής τους στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι ο τομέας αυτός είναι εξαιρετικά αμφισβητούμενος με μικρές προοπτικές όσον αφορά την επίτευξη της απαραίτητης πολιτικής συμφωνίας.

4.7. Η ΟΚΕ δέχεται ότι η αυξανόμενη ιδιωτικοποίηση των δραστηριοτήτων που προηγουμένως ενέπιπταν αποκλειστικώς στον δημόσιο τομέα οδηγεί σε μεγαλύτερες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ εξαιρούμενων, αφορολόγητων και φορολογούμενων υπηρεσιών. Κατά συνέπεια, υπονομεύεται η αρχή της ουδετερότητας. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι το σύστημα πρέπει να εκσυγχρονιστεί ως προς τις υπηρεσίες του είδους αυτού, συμβουλεύει όμως την Επιτροπή να λάβει τα μέτρα της προκειμένου αυτό να μην έχει ως απαραίτητη συνέπεια τη φορολόγηση δραστηριοτήτων που εξαιρούνται σήμερα του ΦΠΑ.

4.7.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί επίσης με την πρόταση της Επιτροπής να εξετάσει το καθεστώς ΦΠΑ που εφαρμόζεται στις επιδοτήσεις ώστε να εξασφαλιστεί η απλούστερη και πιο εναρμονισμένη διαχείρισή του στην ΕΕ. Συμφωνεί ότι οι απαλλαγές χωρίς δικαίωμα έκπτωσης για τις δραστηριότητες κοινωνικού, εκπαιδευτικού, μορφωτικού κ.λπ. χαρακτήρα θα πρέπει να επανεξεταστούν ώστε να αποδειχθεί εάν ανταποκρίνονται ακόμη στις τρέχουσες ανάγκες.

4.8. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η Επιτροπή προτίθεται να αντιμετωπίσει το ζήτημα των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών υπηρεσιών στο πλαίσιο του ΦΠΑ. Συμφωνεί ότι ο τομέας αυτός έχει αυξηθεί σε μέγεθος και έχει καταστεί πιο πολύπλοκος τα τελευταία χρόνια και ότι έχουν τροποποιηθεί σημαντικά οι δομές και οι μέθοδοι λειτουργίας του. Πράγμα βεβαίως που χρειάζεται να εξεταστεί, πλην όμως οι παράγοντες αυτοί θα αυξήσουν τη δυσχέρεια για τη δημιουργία ενός κατάλληλου καθεστώτος ΦΠΑ. Η Επιτροπή αναγνωρίζει σιωπηρώς το ενδεχόμενο αποτυχίας, σημειώνοντας "ακόμα και αν κρινόταν ότι τούτο δεν είναι επιθυμητό ή πραγματοποιήσιμο". Η ΟΚΕ τονίζει ότι ένα από τα σημαντικότερα κριτήρια οιουδήποτε συστήματος ΦΠΑ στον τομέα αυτό είναι ότι θα πρέπει να λειτουργεί κατά τέτοιο τρόπο ούτως ώστε να μην εμποδίζεται ή να περιστέλλεται η ανάπτυξη των αγορών που συμβάλλουν σημαντικότατα στην οικονομική αύξηση και την απασχόληση.

4.9. Η ΟΚΕ επικροτεί την αλλαγή των διατάξεων της Έκτης οδηγίας οι οποίες μετά τις σχετικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου έχουν καταστεί αμφίβολες, ατελείς και ξεπερασμένες.

4.10. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι οι ισχύουσες διατάξεις που αφορούν τις παραδόσεις αγαθών πρέπει να υπαχθούν σε ένα ενιαίο καθεστώς στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο προμηθευτής αναλαμβάνει τη συναρμολόγηση και την εγκατάσταση στο χώρο του πελάτη.

4.10.1. Η Επιτροπή σημειώνει ότι η αυξανόμενη ελευθέρωση του τομέα των υπηρεσιών κοινής ωφελείας σημαίνει ότι οι προμηθευτές ανοίγονται ολοένα και περισσότερο στον ανταγωνισμό μεταξύ παραγωγών του ιδιωτικού τομέα προς όφελος των καταναλωτών που μπορούν να απευθύνονται στους πλέον ανταγωνιστικούς προμηθευτές. Καταλήγει λοιπόν ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα για να διασφαλισθεί ο υγιής ανταγωνισμός στον τομέα αυτό. Η ΟΚΕ επισημαίνει σαφώς ότι δεν εμπίπτει στην αποστολή των φορολογικών συστημάτων να εξασφαλίζουν τον υγιή ανταγωνισμό. Θα πρέπει απλώς να είναι διαρθρωμένα κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποφεύγεται η δημιουργία στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.

4.10.2. Η ΟΚΕ κατανοεί ότι είναι απαραίτητο να αναθεωρηθούν οι διαδικασίες που προβλέπονται από το μεταβατικό καθεστώς για τις πωλήσεις εξ αποστάσεως στην Κοινότητα. Αυτό γίνεται ολοένα και περισσότερο με ηλεκτρονικά μέσα και πολλές από τις σκέψεις που ισχύουν για το ηλεκτρονικό εμπόριο είναι έγκυρες.

4.11. Η ΟΚΕ τονίζει με έμφαση ότι η ακόμα μεγαλύτερη ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των φορολογικών αρχών των κρατών μελών αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για τη λειτουργία του μεταβατικού καθεστώτος αλλά και οποιουδήποτε φορολογικού συστήματος. Εκφράζει την ικανοποίησή της διότι το πρόβλημα αυτό αντιμετωπίζεται από την Επιτροπή και το Συμβούλιο. Συμφωνεί ότι τα ισχύοντα νομικά μέσα της Κοινότητας για τη διοικητική συνεργασία και την αμοιβαία συνδρομή θα πρέπει να ενισχυθούν προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι απάτες που οφείλονται στο γεγονός ότι τα αγαθά μπορούν να κυκλοφορούν εντός της Κοινότητας με απαλλαγή του ΦΠΑ. Παρατηρεί όμως ότι η βελτίωση των νομικών μέσων δεν πρόκειται να ωφελήσει πολύ εκτός και αν οι φορολογικές αρχές των κρατών μελών έχουν τη βούληση να τα εφαρμόσουν αποτελεσματικά.

4.12. Η ΟΚΕ εγκρίνει την έννοια της ενίσχυσης της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ τελωνειακών και φορολογικών αρχών και αναμένει με ενδιαφέρον το αποτέλεσμα των συζητήσεων της ομάδας ad hoc που μελετά το ζήτημα.

4.13. Η ΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι θα πραγματοποιηθεί γενική και διεξοδική αναθεώρηση των διατάξεων που διέπουν τον τόπο παροχής των υπηρεσιών βάσει του άρθρου 9. Συντάσσεται με τη γενικότερη τάση για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της φορολόγησης στο χώρο στον οποίο βρίσκεται ο πελάτης (μηχανισμός της "ανάστροφης φορολόγησης") που θα μπορούσε να αποτελέσει ακόμα και τον βασικό κανόνα φορολόγησης των υπηρεσιών. Θεωρεί ότι η αρχή αυτή είναι σημαντικότερη από την τμηματική καταβολή. Σε προηγούμενη γνωμοδότησή της(12), η ΟΚΕ επεσήμανε το γεγονός ότι η κατάργηση του συστήματος τμηματικής καταβολής θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη συμβολή που μπορεί να γίνει για τη μείωση των επιβαρύνσεων συμμόρφωσης των επιχειρήσεων.

4.13.1. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει τη θέση της. Δεν θεωρεί ότι η κατάργηση του συστήματος τμηματικής καταβολής μπορεί καθ' οιοδήποτε τρόπο να μειώσει την ικανότητα διαχείρισης του συστήματος. Αντιθέτως έχει τη γνώμη ότι η μεγάλη μείωση του κόστους συμμόρφωσης των επιχειρήσεων θα ενθάρρυνε σε μεγαλύτερο βαθμό την εθελούσια συμμόρφωση με αποτέλεσμα τον περιορισμό της απάτης. Πολλές μικρές επιχειρήσεις και ειδικότερα μεμονωμένοι επιχειρηματίες αποφεύγουν την καταχώρησή τους όχι διότι επιθυμούν να αποκτήσουν έτσι ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα ή για να αποκρύψουν τα έσοδά τους αλλά διότι δεν διαθέτουν τους απαιτούμενους πόρους για να αντιμετωπίσουν τις διοικητικές επιβαρύνσεις που δημιουργούνται από τις διοικητικές απαιτήσεις για τις επιστροφές.

4.14. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την επιθυμία της Επιτροπής να εξορθολογιστούν οι παρεκκλίσεις που είχαν χορηγηθεί στα κράτη μέλη βάσει του άρθρου 27. Η Επιτροπή δικαίως περιγράφει την κατάσταση που επικρατεί σήμερα ως "χαοτική". Οι διαφορές μεταξύ των καθεστώτων στα διάφορα κράτη μέλη που δημιουργήθηκαν από τον αριθμό και την ποικιλία των εν λόγω παρεκκλίσεων αποτελεί μείζον εμπόδιο για τη δημιουργία διαμεθοριακών δραστηριοτήτων εντός της Κοινότητας, ειδικότερα για τις ΜΜΕ.

4.15. Η ανάγκη γενικού εξορθολογισμού των διαφόρων δυνατοτήτων επιλογής, δικαιωμάτων και παρεκκλίσεων είναι έντονη. Όπως επισημαίνει η Επιτροπή ακόμη και οι μεταβατικές παρεκκλίσεις απεδείχθη αδύνατον να καταργηθούν λόγω ελλείψεως ομόφωνης συναίνεσης. Τα κράτη μέλη που έχουν εξασφαλίσει παρεκκλίσεις φαίνεται ότι αισθάνονται υποχρεωμένα να κρατηθούν από αυτές παντί τρόπω. Επίσης σε υπερβολικά πολλές περιπτώσεις έχουν καταστεί τράπεζες διαπραγματεύσεων. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολλές από αυτές τις παρεκκλίσεις αποτελούν πραγματικά εμπόδια για την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και ότι η κατάργησή τους θα διασφάλιζε μια πιο ενιαία εφαρμογή του ΦΠΑ. Συνεπώς η ΟΚΕ θεωρεί ότι η αναθεώρηση της Δέκατης τρίτης οδηγίας είναι καθ' όλα σκόπιμη.

4.16. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η Επιτροπή έχει την πρόθεση να αναθεωρήσει και να εξορθολογήσει τους κανόνες και τις παρεκκλίσεις που εφαρμόζονται στον καθορισμό των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ αμέσως μόλις ολοκληρωθεί το τρέχον πρότυπο σχέδιο που αναλήφθηκε με την οδηγία 1999/85/ΕΚ. Παρατηρεί ωστόσο ότι όσο και αν είναι επιθυμητό το μέτρο αυτό, αποτελεί εντούτοις ένα αμφισβητήσιμο ζήτημα για το οποίο θα είναι δυσχερής η επίτευξη της απαραίτητης ομοφωνίας.

4.17. Επανειλημμένως, έχει ζητηθεί και από την ΟΚΕ να γίνει μία εις βάθος επανεξέταση των ειδικών καθεστώτων που εφαρμόζονται στις ΜΜΕ και ειδικότερα των καθεστώτων ατελειών που διαφέρουν πολύ μεταξύ των κρατών μελών. Με τη δημιουργία διαφορών μεταξύ των φορολογικών καθεστώτων των κρατών μελών, τα καθεστώτα αυτά, τα οποία υποτίθεται ότι βοηθούν τις ΜΜΕ, ενεργούν συχνά κατά των συμφερόντων τους, αποθαρρύνοντάς τες από τη συμμετοχή σε διαμεθοριακές συναλλαγές. Η ΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι υπάρχουν σχέδια για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, επιθυμεί όμως οιαδήποτε εναρμόνιση να βασισθεί επί των υφιστάμενων καθεστώτων που ευνοούν περισσότερο τις ΜΜΕ.

5. Συμπεράσματα

5.1. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει τη θέση της ότι οι πολλαπλές και σοβαρές αδυναμίες του σημερινού μεταβατικού συστήματος θα πάψουν να υφίστανται μόνον με την καθιέρωση ενός νέου οριστικού συστήματος βασισμένου στην αρχή της φορολόγησης στη χώρα καταγωγής. Λυπάται βαθύτατα για την απόλυτη έλλειψη προόδου προς την κατεύθυνση του στόχου αυτού, και ταυτοχρόνως επικροτεί την επιμονή της Επιτροπής για την εφαρμογή του μακροπρόθεσμου αυτού μέτρου. Διερωτάται πόσα ακόμη χρόνια θα πρέπει να περάσουν κάτω από αυτό το ετοιμόρροπο μεταβατικό σύστημα έως ότου επιτευχθεί ο εν λόγω στόχος.

5.1.1. Ζητεί από τα κράτη μέλη να κατανοήσουν τα πλεονεκτήματα που θα απορρεύσουν για την Ευρωπαϊκή Ένωση από ένα σύστημα το οποίο θα καταστήσει σοβαρή πραγματικότητα την ενιαία αγορά, αντί να την υπονομεύει, και ταυτοχρόνως θα αναχαιτίσει το κύμα απάτης.

5.2. Στα πλαίσια της συνεχιζόμενης έλλειψης πολιτικής συναίνεσης για την επίτευξη των ανωτέρω, η ΟΚΕ δέχεται ότι χρειάζεται να γίνουν περισσότερες τροποποιήσεις στο μεταβατικό καθεστώς που θα μετριάσουν ορισμένες από τις χειρότερες ελλείψεις και ελπίζει ότι θα υπάρξει τελικώς μεγάλη πρόοδος.

5.3. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι τα βασικά στοιχεία για τη βελτίωση του μεταβατικού συστήματος είναι η απλοποίηση και ο εκσυγχρονισμός των ισχυουσών διατάξεων, η πιο ενιαία εφαρμογή των κανόνων και η ενισχυμένη διοικητική συνεργασία. Δέχεται την πρόταση της Επιτροπής ότι "ο εκσυγχρονισμός και η απλοποίηση" και η "διοικητική συνεργασία και η πρόληψη της απάτης" αποτελούν ένα και μόνο θέμα και πρέπει να συμβαδίζουν.

5.4. Η ΟΚΕ εγκρίνει ευρέως το πρόγραμμα που ορίστηκε στα πλαίσια της νέας στρατηγικής για το 2000 και στο Πρόγραμμα Δράσης 2000/2001 της Επιτροπής.

5.5. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη της πλειοψηφίας ότι ο μηχανισμός της ανάστροφης φορολόγησης πρέπει να επεκταθεί ή να καταστεί η γενική αρχή για τη φορολόγηση των υπηρεσιών. Επαναλαμβάνει την άποψή της ότι η κατάργηση του συστήματος τμηματικής καταβολής θα συμβάλει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο μέτρο στη μείωση του κόστους συμμόρφωσης των επιχειρήσεων χωρίς να παρέχονται μεγαλύτερες δυνατότητες απάτης.

Βρυξέλλες, 25 Απριλίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) COM(94) 515 τελικό, της 23.11.1994.

(2) ΕΕ C 82 της 19.3.1996, σ. 49· ΕΕ C 204 της 15.7.1996, σ. 94· ΕΕ C 296 της 29.9.1997, σ. 51· ΕΕ C 101 της 12.4.1999, σ. 73· ΕΕ C 209 της 22.7.1999, σ. 53· ΕΕ C 116 της 20.4.2001, σ. 59.

(3) ΕΕ C 237 της 12.9.1988, σ. 14.

(4) COM(98) 377 τελικό, γνωμοδότηση της ΟΚΕ ΕΕ C 101 της 12.4.1999, σ. 73.

(5) COM(98) 660 τελικό, γνωμοδότηση της ΟΚΕ ΕΕ C 116 της 28.4.1999, σ. 14.

(6) COM(97) 325 τελικό, γνωμοδότηση της ΟΚΕ ΕΕ C 19 της 21.1.1998, σ. 56.

(7) COM(98) 364 τελικό, γνωμοδότηση της ΟΚΕ ΕΕ C 101 της 12.4.1999, σ. 26.

(8) COM(98) 660 τελικό, γνωμοδότηση της ΟΚΕ ΕΕ C 116 της 28.4.1999, σ. 14.

(9) ΕΕ C 116 της 20.4.2001, σ. 59.

(10) ΕΕ C 116 της 20.4.2001, σ. 59.

(11) ΕΕ C 116 της 20.4.2001, σ. 67.

(12) ΕΕ C 116 της 28.4.1999, σ. 14.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Νέα αξιολόγηση του προγράμματος που υποβλήθηκε το 1996

Χάραξη βιώσιμης στρατηγικής για τη βελτίωση του τρέχοντος καθεστώτος

Καταρχάς πρέπει να τονισθεί ότι η εσωτερική αγορά μπορεί να λειτουργήσει και θα λειτουργήσει καλύτερα με ένα σύστημα ΦΠΑ στηριγμένο στη φορολόγηση στο κράτος μέλος καταγωγής, τόσο διότι θα υπάρξει διοικητική απλούστευση (και, κατά συνέπεια, μείωση του κόστους για τις επιχειρήσεις) όσο και διότι θα είναι λιγότερο ευάλωτο έναντι της απάτης (οπότε θα διασφαλιζόταν καλύτερα η σταθερότητα των φορολογικών εσόδων). Εντούτοις, θα πρέπει επίσης να αναγνωριστεί ότι λόγω του τρέχοντος κλίματος και των τρεχουσών συνθηκών (ειδικότερα, το γεγονός ότι δεν συγκεντρώνονται οι προϋποθέσεις για την ταχεία προώθηση της προσέγγισης των φορολογικών συντελεστών και των νομοθεσιών, καθώς και η δυσκολία θέσπισης ενός πλήρως αξιόπιστου μηχανισμού ανακατανομής των εσόδων), δεν είναι βέβαιο ότι θα συντελεσθεί ουσιαστική πρόοδος προς την κατεύθυνση ενός τέτοιου καθεστώτος στο εγγύς μέλλον.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή δεν έχει καθόλου την πρόθεση να αμφισβητήσει την ιδέα ενός οριστικού καθεστώτος φορολόγησης στο κράτος μέλος καταγωγής των συναλλαγών που συνεπάγονται κατανάλωση στην Κοινότητα όπως ήταν ο μακροπρόθεσμος στόχος της Κοινότητας. Εντούτοις, για να βελτιωθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς βραχυπρόθεσμα, ενδείκνυται να επανεξετασθεί το πρόγραμμα που είχε υποβάλει η Επιτροπή το 1996 και να καθορισθεί μια βιώσιμη στρατηγική που να προσανατολίζεται σε τέσσερις κύριους στόχους, δηλαδή στην απλοποίηση και στον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων κανόνων, την περισσότερο ομοιόμορφη εφαρμογή των τρεχουσών διατάξεων και τη νέα υλοποίηση της διοικητικής συνεργασίας.

Ο στόχος μιας τέτοιας επανεξέτασης είναι να δοθεί νέα ώθηση στους κόλπους του Συμβουλίου, ώστε να καταλήξει βραχυπρόθεσμα στις συγκεκριμένες και απαραίτητες βελτιώσεις του τρέχοντος συστήματος. Εντούτοις αυτό θα καταστεί φυσικά δυνατό μόνον εάν όλα τα κράτη μέλη προτίθενται να εξετάσουν την τροποποίηση του εθνικού τους συστήματος ΦΠΑ (και, ενδεχομένως, να αποδεχθούν τη μείωση του υψηλού αριθμού ειδικών καθεστώτων, επιλογών, παρεκκλίσεων κ.λπ. που υπάρχουν αυτή τη στιγμή) και εφόσον οι τροποποιήσεις θα βελτιώσουν γενικά τη λειτουργία του κοινού συστήματος ΦΠΑ. Επιπλέον, η διατήρηση σε ισχύ του μεταβατικού συστήματος ΦΠΑ συνεπάγεται ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να αναγνωρίσουν την ανάγκη αύξησης των προσπαθειών για τον ενισχυμένο έλεγχο και τη διοικητική συνεργασία, ώστε να ασχοληθούν με τα προβλήματα που συνδέονται με την απάτη, όπως παρουσιάζονται στην έκθεση που υπέβαλε η Επιτροπή για τη διοικητική συνεργασία και τον έλεγχο του ΦΠΑ(1). Πράγματι, το γεγονός ότι το μεταβατικό καθεστώς ΦΠΑ συνεπάγεται την κυκλοφορία αφορολόγητων αγαθών μεταξύ των κρατών μελών(2) προξενεί αναπόφευκτα κινδύνους, ιδίως την "απάτη πολλαπλής συμμετοχής", για την αντιμετώπιση των οποίων απαιτούνται αυστηρά μέτρα. Εξαιτίας του γεγονότος αυτού, καθίσταται προφανές ότι "ο εκσυγχρονισμός και η απλούστευση" είναι αλληλένδετα με "τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης" και ότι επιβάλλεται η παράλληλη δράση.

Η πρόοδος των προτάσεων που έχουν ήδη υποβληθεί στο Συμβούλιο: αδιαμφισβήτητη αναγκαιότητα

Τούτο φυσικά δε σημαίνει ότι δεν είναι απαραίτητο να εγκρίνει το Συμβούλιο τις προτάσεις που έχει ήδη υποβάλει η Επιτροπή με βάση το πρόγράμμα του 1996 και στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την απλούστευση της νομοθεσίας στον τομέα της εσωτερικής αγοράς (SLIM). Αντίθετα, οι προτάσεις αυτές είχαν ήδη σχεδιαστεί ακριβώς για να απλοποιήσουν, να εκσυγχρονίσουν, να ενισχύσουν και να διασφαλίσουν μια πλέον ομοιόμορφη εφαρμογή του υφιστάμενου καθεστώτος ΦΠΑ και αφορούν τομείς στους οποίους είναι οπωσδήποτε απαραίτητο να γίνουν βελτιώσεις σχετικά με την παρούσα κατάσταση.

Συνεπώς ειδικότερα, οι προτάσεις που αφορούν το δικαίωμα έκπτωσης και την κατάργηση της προβλεπόμενης από την 8η οδηγία διαδικασίας (COM(98) 377(3)) καθώς και τον καθορισμό του οφειλέτη του φόρου επί της προστιθεμένης αξίας (COM(98) 660(4)) αποτελούν βασικές προτάσεις για την απλούστευση των υφιστάμενων διαδικασιών. Αφορούν τομείς, όπως οι δυσκολίες για την επιστροφή των φόρων από άλλα κράτη μέλη, καθώς και το κόστος και η πολυπλοκότητα της χρήσης των φορολογικών αντιπροσώπων, οι οποίοι χαρακτηρίστηκαν ως η κύρια πηγή προβλημάτων για τους επιχειρηματίες που έχουν δραστηριότητες σε άλλα κράτη μέλη, και ιδίως για τις ΜΜΕ που θίγονται άμεσα από το βάρος αυτών των διαδικασιών. Στο πλαίσιο της εξέτασής τους από το Συμβούλιο, οι προτάσεις αυτές θα επανεξεταστούν ωστόσο, για να εξασφαλιστεί ότι προβλέπουν πράγματι την τροποποίηση των υφιστάμενων διατάξεων.

Υπάρχουν δυο άλλες προτάσεις τις οποίες η Επιτροπή εξακολουθεί να θεωρεί σημαντικές, δηλαδή η πρόταση για την τροποποίηση του κανονισμού λειτουργίας της επιτροπής ΦΠΑ (COM(97) 325(5)) και η πρόταση σχετικά με τη βελτίωση της λειτουργίας της αμοιβαίας συνδρομής σε θέματα είσπραξης οφειλών (COM(98) 364(6)). Όσον αφορά την επιτροπή ΦΠΑ, είναι βέβαιο ότι πρόκειται για ένα σημαντικό όργανο για τη διασφάλιση της ενιαίας εφαρμογής των υφιστάμενων διατάξεων, αλλά, για να είναι αποτελεσματική, πρέπει να εξευρεθεί ένα μέσο που να της επιτρέπει τη συμμετοχή σε διαδικασία έγκρισης, από την Επιτροπή, δεσμευτικών αποφάσεων εκτέλεσης. Όσον αφορά την πρόταση σχετικά με την είσπραξη των οφειλών, αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο ενίσχυσης της διοικητικής συνεργασίας και θα πρέπει να εγκριθεί το ταχύτερο δυνατόν. Θα αποτελούσε εξάλλου ένα άριστο συμπλήρωμα της κατάργησης της υποχρεωτικής φορολογικής εκπροσώπησης (πρόταση COM(98) 660 που αναφέρθηκε παραπάνω).

Νέα μέτρα που θα προβλεφθούν

Εκτός από τις προτάσεις αυτές που έχουν ήδη υποβληθεί στο Συμβούλιο, προβλέπεται να ληφθούν μέτρα, στο πλαίσιο μιας νέας στρατηγικής, σε ορισμένους τομείς για τους οποίους η τρέχουσα κοινοτική νομοθεσία δεν έχει ακόμη προσαρμοσθεί (όπως, για παράδειγμα, οι ταχυδρομικές υπηρεσίες, το ηλεκτρονικό εμπόριο, κ.λπ.).

Το παράρτημα αναφέρει με λεπτομέρειες τους τομείς πιθανής δράσης. Ο κατάλογος αυτός δεν είναι κατά κανένα τρόπο περιοριστικός και ουδόλως αποκλείει να ληφθούν υπόψη νέες ανάγκες που ενδέχεται να εμφανιστούν στη συνέχεια. Με τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή θα μεριμνά πάντα ώστε να τηρούνται οι διεθνείς υποχρεώσεις της Ένωσης καθώς και οι ενδεχόμενες συνέπειές τους στα θέματα ΦΠΑ.

(1) Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τρίτη έκθεση για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 218/92 του Συμβουλίου, της 27ης Ιανουαρίου 1992, σχετικά με την διοικητική συνεργασία στον τομέα των έμμεσων φόρων (ΦΠΑ), που έχει συνταχθεί κατ' εφαρμογή του άρθρου 14 και τέταρτη έκθεση για την είσπραξη και τον έλεγχο του ΦΠΑ, που έχει συνταχθεί κατ' εφαρμογή του άρθρου 12 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1553/89 (COM(2000) 28 τελικό της 28.1.2000) http://europa.eu.int/comm/taxation/customs/french/publications/official doc/com/com fr.htm.

(2) Το ενδοκοινοτικό εμπόριο απορροφά κάθε έτος περίπου 930 δισεκατομμύρια ευρώ: ο ΦΠΑ αντιπροσωπεύει το 15 έως 25 %, σύμφωνα με τα κράτη μέλη, δηλαδή περίπου 162,75 δισεκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, η απάτη αντιπροσωπεύει το 5 % αυτού του ποσού, δηλαδή απώλεια φορολογικών εσόδων περίπου 8 δισεκατομμυρίων ευρώ κατ' έτος.

(3) Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ όσον αφορά το καθεστώς του δικαιώματος προς έκπτωση του φόρου προστιθέμενης αξίας - και πρόταση κανονισμού (EK) του Συμβουλίου όσον αφορά τα μέτρα ελέγχου, τα μέτρα σχετικά με το σύστημα επιστροφής και τα μέτρα διοικητικής συνεργασίας που είναι αναγκαία για την εφαρμογή της οδηγίας 98/xxx/EK - Υποβλήθηκαν από την Επιτροπή στις 17 Ιουνίου 1998 (COM(98) 377 τελικό) (ΕΕ C 219 της 15.7.1998, σ. 16 και 20).

(4) Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τροποποίηση της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τον καθορισμό του οφειλέτη του φόρου προστιθέμενης αξίας - Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 27 Νοεμβρίου 1998 (COM(98) 660 τελικό) (ΕΕ C 409 της 30.12.1998, σ. 10).

(5) Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (επιτροπή φόρου προστιθέμενης αξίας) - Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 26 Ιουνίου 1997 (COM(97) 325 τελικό) (ΕΕ C 278 της 13.9.1997, σ. 6).

(6) Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 76/308/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί της αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη απαιτήσεων που προκύπτουν από ενέργειες οι οποίες αποτελούν μέρος του συστήματος χρηματοδότησης του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, καθώς και από γεωργικές εισφορές και δασμούς, και σχετικά με τον φόρο προστιθέμενης αξίας και ορισμένους ειδικούς φόρους κατανάλωσης - Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 26 Ιουνίου 1998 (COM(98) 364 τελικό) (ΕΕ C 269 της 28.8.1998, σ. 16) και (COM (1999) 183 τελικό) (ΕΕ C 179 της 24.6.1999, σ. 6).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Το πρόγραμμα δράσης

Για να καταστεί γνωστή η γνώμη των κρατών μελών όσον αφορά τη διαδικασία αυτή, πραγματοποιήθηκε μια συνεδρίαση της "ομάδας φορολογικής πολιτικής" (TPG) στις 2 Μαρτίου 2000, προκειμένου να συζητηθεί η νέα προσέγγιση σε θέματα ΦΠΑ και να διαφανούν οι δυνατότητες περαιτέρω προόδου στο θέμα αυτό. Οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών δέχτηκαν πολύ ευνοϊκά την προσέγγιση αυτή που βασίζεται στη λογική και τη βούληση να αντιμετωπισθούν χωρίς καθυστερήσεις οι δυσκολίες που συναντούν οι φορείς, ώστε να τους δοθεί, στο μέτρο του δυνατού, η κατάλληλη απάντηση που θα επιτρέψει να αποκομισθεί το μεγαλύτερο δυνατό όφελος από την εσωτερική αγορά.

Κατά την εφαρμογή αυτής της νέας στρατηγικής σε θέματα ΦΠΑ, η Επιτροπή επιθυμεί να καθορίσει στην παρούσα ανακοίνωση ένα πρόγραμμα δράσης με βάση τους τέσσερις παρακάτω στόχους: την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων κανόνων, πλέον ομοιόμορφη εφαρμογή των τρεχουσών διατάξεων και νέα εφαρμογή της διοικητικής συνεργασίας.

Πρώτο στάδιο: 2000/2001 - έγκριση από το Συμβούλιο των προτάσεων που έχουν ήδη υποβληθεί

Πρέπει να υιοθετηθούν το συντομότερο δυνατόν, οι παρακάτω προτάσεις:

- τροποποίηση του κανονισμού λειτουργίας της επιτροπής ΦΠΑ (COM(97) 325)·

- βελτίωση της αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη (COM(98) 364)·

- Πρόταση σχετικά με το δικαίωμα έκπτωσης και την 8η οδηγία (COM(98) 377)·

- Πρόταση σχετικά με τον οφειλέτη του φόρου (COM(98) 660).

Δεύτερο στάδιο: 2000/2001 - υποβολή από την Επιτροπή νέων προτάσεων

Η Επιτροπή έχει υποβάλει ή πρόκειται να υποβάλει, κατά τη διάρκεια του έτους, προτάσεις οδηγιών στους παρακάτω τομείς:

- φορολόγηση των ταχυδρομικών υπηρεσιών·

- ηλεκτρονικό εμπόριο·

- τιμολόγηση, συμπεριλαμβανομένης και της ηλεκτρονικής τιμολόγησης·

- αναθεώρηση των κανόνων για τη διοικητική συνεργασία και την αμοιβαία συνδρομή·

- καθορισμός του ελάχιστου κανονικού συντελεστή ΦΠΑ·

- η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης έκθεση για το πεδίο εφαρμογής του μειωμένου συντελεστή.

Τρίτο στάδιο: 2001 - αξιολόγηση και καθορισμός των επόμενων προτεραιοτήτων

Οι επόμενες προτεραιότητες θα εξαρτηθούν κυρίως από την πρόοδο των εργασιών του Συμβουλίου για την έγκριση των προτάσεων που έχουν ήδη υποβληθεί. Προς το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα υποβάλει ενδιαμέσως, ήδη από τις αρχές του 2001, έκθεση και, αφού συζητήσει την έκθεση αυτή στο Συμβούλιο, θα καταρτίσει, στη βάση αυτή, το πρόγραμμα εργασίας της και θα καθορίσει τις προτεραιότητες για τα επόμενα στάδια, το πρώτο από τα οποία θα αφορά την περίοδο 2001/2002. Οι προτεραιότητες αυτές θα καθοριστούν με βάση τα αποτελέσματα της επανεξέτασης θεμάτων που περιλαμβάνονται στο παράρτημα, αφού ληφθούν υπόψη οι νέες ανάγκες που θα εμφανιστούν μεταγενέστερα. Τα επόμενα στάδια θα καθοριστούν σε συνάρτηση με την έγκριση από το Συμβούλιο των εν εξελίξει προτάσεων, ώστε να αποφευχθεί η συγκέντρωση πολλών προτάσεων εν αναμονή στο Συμβούλιο.