EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 9.11.2004 
COM(2004) 745 τελικό  
 . 
ΕΚΘΕΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  
ΣΧΕΤΙΚΑ  ΜΕ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ  ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΜΕΝΟΥΣ  ΣΤΟ  EMAS 
  
{SEC(2004)1375}  
 
EL 2   EL ΠΙΝΑΚΑΣ  ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ  
1. Εισαγωγή ...................................................................................................................... 3  
1.1. Προκλήσεις  για το EMAS............................................................................................ 3  
2. Τύποι  εξωτερικών  κινήτρων ........................................................................................ 4  
2.1. Ρυθµιστική  ευελιξία ..................................................................................................... 5  
2.2. Κίνητρα  προώθησης ..................................................................................................... 6  
2.2.1. ∆ηµόσιες  συµβάσεις ..................................................................................................... 7  
2.2.2. Χρηµατοδοτικές  ενισχύσεις ......................................................................................... 8  
2.2.3. Τεχνική  και ενηµερωτική  υποστήριξη ......................................................................... 8  
3. Συµπεράσ µατα............................................................................................................. 9  
 
EL 3   EL 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Το σύστη µα οικολογικής  διαχείρισης  και οικολογικού  ελέγχου  (EMAS) είναι  
εκούσιο  σύστη µα περιβαλλοντικής  διαχείρισης , στο πλαίσιο  του οποίου  οι 
οργανισ µοί αξιολογούν , διαχειρίζονται  και βελτιώνουν  συνεχώς  τις περιβαλλοντικές  
επιδόσεις  τους. 
Οι δύο βασικοί  σκοποί  της παρούσας  έκθεσης  είναι  η ενηµέρωση  του Ευρωπαϊκού  
Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  σχετικά  µε τα κίνητρα  που υπάρχουν  επί του 
παρόντος  στα κράτη  µέλη για τους οργανισ µούς που καταχωρίζονται  στο EMAS, 
καθώς  και η αύξηση  της ευαισθητοποίησης  των εθνικών  αρχών  σχετικά  µε τις 
διάφορες  εθνικές  πρακτικές . 
Η έκθεση  προορίζεται  να συµβάλει  ώστε  η κυβερνητική  πολιτική  και οι ρυθµιστικές  
αποφάσεις  να βασίζονται  περισσότερο  στις γνώσεις , ούτως  ώστε  τα κίνητρα  να 
προσαρ µόζονται  κατά  τον πλέον  κατάλληλο  τρόπο  σε κάθε  επιµέρους  περίπτωση . 
Επιπλέον , οι πληροφορίες  που περιλα µβάνονται  στην  παρούσα  έκθεση  θα 
χρησι µεύσουν  στην  Επιτροπή  κατά  την επικεί µενη αναθεώρηση  του κανονισ µού για 
το EMAS1 (στο εξής, «ο κανονισ µός»). 
Με την υποβολή  της έκθεσης  τηρείται  η απαίτηση  που προβλέπεται  στο άρθρο  10 
παράγραφος  2 δεύτερο  εδάφιο  και στο άρθρο  11 παράγραφος  3 του κανονισ µού, 
βάσει  της οποίας  η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  διαβιβάζει  στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  
και το Συµβούλιο  τις πληροφορίες  που λαµβάνει  από τα κράτη  µέλη σχετικά  µε τα 
εξής: 
– την αποφυγή  της αλληλεπικάλυψης  των προσπαθειών  κατά  την εφαρ µογή και 
την επιβολή  της περιβαλλοντικής  νοµοθεσίας  από τους οργανισ µούς που είναι  
καταχωρισ µένοι στο EMAS· και 
– την προώθηση  της συµµετοχής  των οργανισ µών στο EMAS. 
Η παρούσα  έκθεση  αρχίζει  µε περιγραφή  του πλαισίου  του EMAS και των 
προκλήσεων  που θα έχει να αντιµετωπίσει . Στη συνέχεια , απαριθ µούνται  τα κίνητρα  
που προβλέπονται  από τις εθνικές  αρχές . 
1.1. Προκλήσεις  για το EMAS 
Από τότε που τέθηκε  σε εφαρ µογή ο κανονισ µός, το 1995, είχε στόχο  την άνοδο  του 
ποιοτικού  επιπέδου  των συστη µάτων  περιβαλλοντικής  διαχείρισης . Ο µοναδικός  
σχεδιασ µός του συστή µατος, που αποσκοπεί  σε υψηλές  επιδόσεις , διαφάνεια  και 
αξιοπιστία , αναδεικνύει  το EMAS ως πολύτι µο εργαλείο , το οποίο  έχει τη 
δυνατότητα  να συνεισφέρει  στη βελτίωση  του περιβάλλοντος , µε την προώθηση  
υψηλότερων  περιβαλλοντικών  επιδόσεων  από όλων  των ειδών  τους οργανισ µούς. 
                                                 
1 Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 761/2001 της 19ης Μαρτίου  2001. 
 
EL 4   EL Στο EMAS είναι  ενσω µατωµένο ένα επίση µο σύστη µα περιβαλλοντικής  διαχείρισης  
(EN ISO 14001). Στην  αγορά  υπάρχουν  και άλλα  λιγότερο  επίση µα συστή µατα 
περιβαλλοντικής  διαχείρισης2, στα οποία  προβλέπονται  διαφορετικές  επιλογές  για 
τους οργανισ µούς που επιδιώκουν  περιβαλλοντική  διαχείριση . Αξίζει  να σηµειωθεί  
ότι το EMAS υπερβαίνει  το EN ISO 14001 και θέτει  τις αυστηρότερες  απαιτήσεις  
από όλα τα συστή µατα· εποµένως , ενδέχεται  να απαιτούνται  περισσότερες  
προσπάθειες  από τους οργανισ µούς που προσπαθούν  να τις τηρήσουν . Το γεγονός  
αυτό  µπορεί  να αποτελεί  εξήγηση  για τη διαφορά  µεταξύ  των στατιστικών  στοιχείων  
που έχουν  συγκεντρωθεί  για τις καταχωρίσεις  και τις πιστοποιήσεις  του EMAS, 
αφενός , και του EN ISO 14001, αφετέρου . 
Οι οργανισ µοί µπορούν  να επωφεληθούν  µε πολλούς  τρόπους  από την εφαρ µογή του 
EMAS. Παραδείγ µατος χάριν , η αειφόρος  χρήση  των πόρων  συνεπάγεται  
οικονο µικά πλεονεκτή µατα· καλύτερη  δηµόσια εικόνα · µικρότερο  κίνδυνο  να µην 
υπάρξει  συµµόρφωση  µε την περιβαλλοντική  νοµοθεσία · βελτιω µένες σχέσεις  µε τις 
ρυθµιστικές  αρχές  για το περιβάλλον  και άλλους  συντελεστές , καθώς  και κατάλληλη  
διαχείριση  κινδύνων , τα οποία  µε τη σειρά  τους µπορεί  να παρακινήσουν  τους 
δανειστές  και τους ασφαλιστές  να προσφέρουν  καλύτερους  οικονο µικούς  όρους . 
Ωστόσο , παρ’ όλα αυτά  τα οφέλη , το σύστη µα αντιµετωπίζει  τώρα  διάφορες  
προκλήσεις : 
• Ο αριθµός νέων  καταχωρίσεων  έχει υποχωρήσει  κατά  τα τελευταία  δύο έτη· 
• Η επιχειρη µατική  κοινότητα  επικρίνει  ιδιαιτέρως  την έλλειψη  εξωτερικών  
κινήτρων , καθώς  και την έλλειψη  ισορροπίας  µεταξύ  κόστους  και οφέλους · ιδίως  
για τις µικροµεσαίες  επιχειρήσεις · 
• Οι περισσότερες  καταχωρισ µένες εταιρείες  βρίσκονται  µόνον  σε µερικά  κράτη  
µέλη· εµφανίζεται , εποµένως , µια κατακερ µατισµένη εικόνα  όσον  αφορά  την 
εισαγωγή  του EMAS στην  ΕΕ· 
• Τον Μάιο  του 2004, το σύστη µα τέθηκε  σε πλήρη  εφαρ µογή στα νέα κράτη  µέλη, 
διευρύνοντας  έτσι τις δυνατότητες  για νέες καταχωρίσεις . 
2. ΤΎΠΟΙ  ΕΞΩΤΕΡΙΚΏΝ  ΚΙΝΉΤΡΩΝ  
Ο χαρακτήρας  των εξωτερικών  κινήτρων  µπορεί  να ποικίλλει , ανάλογα  µε τους 
επιδιωκό µενους  σκοπούς . Έχουν  επιση µανθεί  δύο κύριες  οµάδες: τα κίνητρα  
ρυθµιστικού  χαρακτήρα  και τα κίνητρα  που αποσκοπούν  στην  προώθηση  της 
ευρύτερης  καθιέρωσης  του συστή µατος, µέσω δηµοσίων  συµβάσεων , 
χρηµατοδοτικών  ενισχύσεων , καθώς  και τεχνικής  και ενηµερωτικής  υποστήριξης . 
                                                 
2 Σχέδιο  BEST 
http://europa.eu.int/comm/enterprise/environment/event s/sme_conference/present ations/best_report.pdf   
 
EL 5   EL 2.1. Ρυθµιστική  ευελιξία  
Πλαίσιο  
Το άρθρο  10 παράγραφος  2 του κανονισ µού αποτελεί  τη νοµική βάση , βάσει  της 
οποίας  τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να εξετάζουν  τον τρόπο  µε τον οποίο  η καταχώριση  
στο ΕMAS µπορεί  να ληφθεί  υπόψη  στο πλαίσιο  της εφαρ µογής και της εκτέλεσης  
της περιβαλλοντικής  νοµοθεσίας . Σκοπός  της παρούσας  διάταξης  είναι  να 
αποφευχθεί  η άσκοπη  αλληλεπικάλυψη  των προσπαθειών  που καταβάλλουν  οι 
οργανισ µοί και οι αρµόδιες  εκτελεστικές  αρχές . 
Οι κυβερνήσεις  έχουν  αναλάβει  δέσµευση  να προβλέψουν  ένα ρυθµιστικό  πλαίσιο  
που εξασφαλίζει  αποτελεσ µατικότητα , ανταπόκριση , διαφάνεια  και συµµόρφωση  µε 
την περιβαλλοντική  νοµοθεσία . Μέχρι  τώρα , έχουν  εφαρ µοσθεί  πρακτικές  εντολής  
και ελέγχου , µε διάφορους  βαθµούς επιτυχίας . Ίσως  αυτό  να αποτελεί  εξήγηση  γιατί , 
παρ’ όλη την εφαρ µογή αυτών  των πρακτικών , ακόµη παρατηρείται  υψηλό  επίπεδο  
έλλειψης  συµµόρφωσης  προς  την περιβαλλοντική  νοµοθεσία . 
Το ζήτηµα άπτεται  επίσης  του τρόπου  µε τον οποίο  οι εκτελεστικές  αρχές  
χρησι µοποιούν  τους ενδεχο µένως  σπάνιους  πόρους . Συχνά  οι αρχές  είναι  
υποχρεω µένες να κάνουν  βέλτιστη  χρήση  των πόρων  τους, π.χ. για την 
παρακολούθηση  των χώρων  δραστηριοτήτων . Εάν οι πόροι  σπανίζουν , το γεγονός  
αυτό  µπορεί  να αποτελέσει  εµπόδιο  για την αποτελεσ µατική  παρακολούθηση  και τον 
έλεγχο , που καταλήγει , χωρίς  να υπάρχει  πρόθεση , σε ανεπαρκή  επιβολή  των 
απαιτήσεων . 
Στον  κανονισ µό καθορίζονται  αυστηρές  απαιτήσεις  όσον  αφορά  τη συµµόρφωση  µε 
την περιβαλλοντική  νοµοθεσία , αφού  οι ανεξάρτητοι  και εξωτερικοί  επαληθευτές  
καλούνται  να εξασφαλίσουν  ότι ο οργανισ µός είναι  σε θέση  να αποδείξει  τη 
συµµόρφωσή  του προς  τις κείµενες διατάξεις . Σε αντιστάθ µιση, ορισµένα κράτη  
µέλη έχουν  προσφέρει  ρυθµιστική  ευελιξία  σε οργανισ µούς καταχωρισ µένους  στο 
EMAS, ούτως  ώστε  να ελαφρύνουν  την πίεση  των κανονιστικών  ρυθµίσεων  και να 
προσαρ µόσουν  και την αντιστοιχία  των δικών  τους πόρων . 
Στόχοι  
Ο βαθµός ρυθµιστικής  ευελιξίας  ποικίλλει  από χώρα  σε χώρα , εποµένως , για τον 
σκοπό  της παρούσας  έκθεσης , ο όρος  ρυθµιστική  ευελιξία  συµπεριλα µβάνει  τόσο  τη 
ρυθµιστική  ελάφρυνση , που εννοείται  ως υποκατάσταση  των απαιτήσεων  βάσει  της 
νοµοθεσίας , χωρίς  αλλαγές  στην  περιβαλλοντική  νοµοθεσία  καθ’ εαυτή , όσο και την 
απορρύθ µιση, η οποία  συνεπάγεται  αλλαγές  στην  ίδια τη νοµοθεσία . 
Οι κυριότεροι  στόχοι  της ρυθµιστικής  ευελιξίας  είναι  οι εξής: 
– η απλούστευση  και ο περιορισ µός του ρυθµιστικού  πλαισίου  σε περίπτωση  
υπερβολικών  ρυθµίσεων · 
– η άρση  των διαδικαστικών  εµποδίων · 
– ο περιορισ µός της ανάγκης  να υποβάλλονται  στη ρυθµιστική  αρχή  περιττά  και 
επαναλα µβανό µενα έγγραφα · 
 
EL 6   EL – η ενθάρρυνση  της υπεύθυνης  συµπεριφοράς  από πλευράς  των φορέων  
εκµετάλλευσης . 
Γενικοί  τύποι  
Η ρυθµιστική  ευελιξία  έχει εφαρ µοσθεί  από ορισµένα κράτη  µέλη στους  
ακόλουθους  τοµείς: 
– Απαιτού µενες πληροφορίες  για χορήγηση  αδειών : παραλληλισ µός των 
εφαρ µογών  
Μπορεί  να επιτρέπεται  ευελιξία  όσον  αφορά  τις διαδικασίες  χορήγησης  αδειών  για 
καταχωρισ µένες εταιρείες . Οι περισσότερες  από τις απαιτού µενες πληροφορίες  για 
τις αιτήσεις  χορήγησης  αδειών  συγκεντρώνονται  ήδη µέσω του συστή µατος EMAS. 
Οι περιβαλλοντικές  πληροφορίες  που παρέχονται  από το σύστη µα µπορούν  να 
θεωρούνται  αξιόπιστες , ενηµερωµένες και κατάλληλες  για χρήση . 
– Περιορισ µένες απαιτήσεις  υποβολής  αναφορών  και παρακολούθησης  
Εάν µια εταιρεία  του EMAS είναι  σε θέση  να αποδείξει  ότι έχει σηµαντικό  ιστορικό  
συµµόρφωσης  ή ανώτερες  επιδόσεις  επί µεγάλο  χρονικό  διάστη µα, τότε χρειάζεται  
να αναφέρονται  λιγότερες  πληροφορίες  στις εκτελεστικές  αρχές  για την εξακρίβωση  
των επιδόσεών  της. ∆ικαιολογείται  επίσης  να υποβάλλονται  οι εν λόγω  πληροφορίες  
σε αραιότερα  χρονικά  διαστή µατα. 
– Απαιτήσεις  ενοποιη µένης υποβολής  αναφορών  και παρακολούθησης  
Η εφαρ µογή του EMAS προσφέρει  στη ρυθµιστική  αρχή  την ευκαιρία  να 
επωφεληθεί  από τις περιβαλλοντικές  πληροφορίες  που είναι  διαθέσι µες στην  
περιβαλλοντική  δήλωση . Πράγ µατι, µε τη δήλωση  αυτή  παρέχονται  στις αρµόδιες  
αρχές  δεδοµένα και πληροφορίες  που µπορούν  να χρησι µοποιηθούν  για 
µεταγενέστερη  υποβολή  αναφορών  και/ή παρακολούθηση , αποφεύγοντας  έτσι την 
αλληλεπικάλυψη  των εργασιών . 
– Περιορισ µένες επιθεωρήσεις  
Σε κάποιες  περιπτώσεις , σπανίζουν  οι εθνικοί  πόροι  για την επιβολή  των 
απαιτήσεων . ∆εδο µένου ότι η εφαρ µογή του EMAS διευκολύνει  τη συµµόρφωση  µε 
την περιβαλλοντική  νοµοθεσία , θα µπορούσε  να προταθεί  να υπόκεινται  οι 
καταχωρισ µένες εταιρείες  σε λιγότερες  επιθεωρήσεις  και/ή επιθεωρήσεις  
περιορισ µένης έκτασης . 
2.2. Κίνητρα  προώθησης  
Εισαγωγή  
Στο άρθρο  11 του κανονισ µού καθορίζονται  απαιτήσεις  µε σκοπό  να εξασφαλισθεί  η 
προώθηση  της συµµετοχής  των οργανισ µών στο EMAS, µ ε την παροχή  κινήτρων  
στους  τοµείς των χρηµατοδοτικών  ενισχύσεων , των δηµοσίων  συµβάσεων , της 
τεχνικής  και ενηµερωτικής  υποστήριξης . Στο παρόν  άρθρο  γίνεται  ειδική  µνεία της 
προώθησης  του EMAS µ εταξύ  των µικροµεσαίων  επιχειρήσεων . 
 
EL 7   EL Υπάρχουν  τρεις  κύριοι  τοµείς στους  οποίους  µπορούν  να παρασχεθούν  κίνητρα  
προώθησης : 
– ∆ηµόσιες  συµβάσεις  
– Χρηµατοδοτικές  ενισχύσεις  
– Τεχνική  και ενηµερωτική  υποστήριξη  
2.2.1. ∆ηµόσιες  συµβάσεις  
Οι αγοραστές  του δηµοσίου  και άλλοι  φορείς  που καλύπτονται  από τις οδηγίες  περί 
δηµοσίων  συµβάσεων  αποτελούν  σηµαντική  οµάδα καταναλωτών · περίπου  1 000 
δισεκατο µµύρια ευρώ  ή περίπου  16% του ΑΕΠ  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  διατίθεται  
για δηµόσιες  συµβάσεις . Η ενσω µάτωση  της περιβαλλοντικής  µέριµνας στις 
δηµόσιες  συµβάσεις , παράλληλα  µε την οικονο µική και την κοινωνική  διάσταση , θα 
µπορούσε  να συµβάλει  ουσιαστικά  στην  επίτευξη  αειφόρου  ανάπτυξης . Εάν, όποτε  
είναι  σκόπι µο, οι αγοραστές  του δηµοσίου  αναφέρονται  στο EMAS στις 
προκηρύξεις  τους για υποβολή  προσφορών , το γεγονός  αυτό  θα βοηθήσει  ώστε  να 
υπάρξει  ευαισθητοποίηση  για το σύστη µα και θα λειτουργήσει  ως κίνητρο  για τη 
εγγραφή  των αναδόχων  στο σύστη µα. 
Η συνεκτί µηση της περιβαλλοντικής  µέριµνας, όπως  των συστη µάτων  
περιβαλλοντικής  διαχείρισης , στις δηµόσιες  συµβάσεις  θα πρέπει  να συνδέεται  µε το 
αντικεί µενο της σύµβασης  και να είναι  σύµφωνη  µε τις γενικές  αρχές  του κοινοτικού  
δικαίου , όπως  είναι  ο κανόνας  περί διαφάνειας  ή ίσης µεταχείρισης3. 
Το άρθρο  11 παράγραφος  2 του κανονισ µού αποτελεί  τη βάση  για την ευρεία  
προώθηση  του EMAS µ έσω των πρακτικών  σύναψης  δηµοσίων  συµβάσεων . Για τον 
σκοπό  αυτόν , καλούνται  οι δηµόσιες  αρχές  να εξετάζουν , µε την επιφύλαξη  της 
κοινοτικής  νοµοθεσίας , µε ποιον  τρόπο  η καταχώριση  στο EMAS µ πορεί  να 
λαµβάνεται  υπόψη  κατά  τη θέσπιση  των κριτηρίων  για τις εθνικές  πολιτικές  
σύναψης  δηµοσίων  συµβάσεων . 
Στην  ερµηνευτική  ανακοίνωση  της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής  σχετικά  µε τις δηµόσιες  
συµβάσεις4 εξηγούνται  οι δυνατότητες  τις οποίες  έχουν  οι δηµόσιες  αρχές  ώστε  να 
λαµβάνουν  υπόψη  την καταχώριση  στο EMAS κατά  τη διαδικασία  διαγωνισ µού. 
Αναφέρεται  ότι τα συστή µατα περιβαλλοντικής  διαχείρισης , όπως  το EMAS, δεν 
µπορούν  να απαιτούνται  ειδικά  ως κριτήριο  της σύµβασης , αλλά  ως απόδειξη  της 
τεχνικής  ικανότητας  του οργανισ µού να ασχολείται  µε περιβαλλοντικά  θέµατα. 
                                                 
3 “Buying Green” – A Handbook on environmental public procurement, Commission staff working 
document, SEC(2004) 1050 της 18ης Αυγούστου  2004. 
4 COM(2001) 274 τελικό  της 4.7.2001. 
 
EL 8   EL Η άποψη  αυτή  επιβεβαιώθηκε  από τις τροποποιη µένες οδηγίες  περί δηµοσίων  
συµβάσεων5, οι οποίες  αποσκοπούν  στην  απλούστευση , την αποσαφήνιση  και τον 
εκσυγχρονισ µό της ισχύουσας  κοινοτικής  νοµοθεσίας  περί δηµοσίων  συµβάσεων . 
Με τις νέες οδηγίες  για τις δηµόσιες  συµβάσεις  έχει θεσπισθεί  ένα νέο τεχνικό  
κριτήριο  επιλογής , βάσει  του οποίου  οι υποψήφιοι  οφείλουν  να αποδείξουν , σε 
ενδεδειγ µένες περιπτώσεις  και εφόσον  ζητηθεί  από τις δηµόσιες  αρχές , ότι είναι  σε 
θέση  να εφαρ µόσουν  µέτρα περιβαλλοντικής  διαχείρισης , όταν εκτελούν  συµβάσεις  
ειδικών  έργων  ή υπηρεσιών , π.χ. µια σύµβαση  για κατασκευή  µιας γέφυρας  σε 
προστατευό µενη περιοχή  προϋποθέτει  την ανάγκη  για συνεχή  περιβαλλοντική  
διαχείριση  και υιοθέτηση  ειδικών  µέτρων  προστασίας  κατά  τη διάρκεια  των 
εργασιών . Σε αυτές  τις περιπτώσεις , οι οδηγίες  αναφέρουν  ότι το EMAS ή κάθε  
άλλο  ισοδύνα µο σύστη µα περιβαλλοντικής  διαχείρισης  θα µπορούσε  να συνιστά  
αποδεικτικό  στοιχείο  της συµµόρφωσης  µε την απαίτηση  για υιοθέτηση  µέτρων  
περιβαλλοντικής  διαχείρισης . 
2.2.2. Χρηµατοδοτικές  ενισχύσεις  
Στο άρθρο  11 παράγραφος  1 του κανονισ µού τονίζεται  η ανάγκη  να εξασφαλίζουν  
τα κράτη  µέλη τη συµµετοχή  των µικροµεσαίων  επιχειρήσεων  (ΜΜΕ ) στο σύστη µα. 
Ένας  τρόπος  επίτευξης  του σκοπού  αυτού  είναι  η διευκόλυνση  της πρόσβασης  σε 
ταµεία ενίσχυσης  και η εξασφάλιση  λογικών  τιµολογίων  εγγραφής . 
Γενικοί  τύποι  
Οι κυριότεροι  τύποι  χρηµατοδοτικών  ενισχύσεων  σήµερα είναι  οι εξής: 
– Επιδοτήσεις  για νέες εγγραφές  στο EMAS υπό τη µορφή  κατ’ αποκοπήν  ποσού  
ή ποσοστού  επί των συνολικών  δαπανών · 
– Οι φορολογικές  εκπτώσεις  για τις αγορές  που αποσκοπούν  στη βελτίωση  των 
περιβαλλοντικών  επιδόσεων  αποτελούν  έµµεσο τρόπο  παροχής  
χρηµατοδότησης · 
– Ειδικά  κονδύλια  για τεχνική  συνδρο µή, κατάρτιση  του προσωπικού  και 
εξωτερικούς  συµβούλους · 
– Μειω µένα τέλη εγγραφής · 
– Τέλος , διαπραγ µάτευση  µε τις τράπεζες  και τις ασφάλειες  προτι µησιακών  
όρων  για εταιρείες  καταχωρισ µένες στο EMAS.  
2.2.3. Τεχνική  και ενηµερωτική  υποστήριξη  
Στο άρθρο  11 παράγραφος  1 του κανονισ µού δεν καλούνται  µόνον  τα κράτη  µέλη να 
προωθήσουν  τη συµµετοχή  στο EMAS, αλλά  τονίζεται  επίσης  και η ανάγκη  να 
εξασφαλισθεί  µεγαλύτερη  συµµετοχή  των ΜΜΕ , µε την παροχή  κατάλληλης  
τεχνικής  συνδρο µής και τη διευκόλυνση  της πρόσβασης  στην  πληροφόρηση . 
                                                 
5 Οδηγία  2004/17/ ΕΚ και οδηγία  2004/18/ ΕΚ της 31ης Μαρτίου  2004. 
 
EL 9   EL Γενικοί  τύποι  
Όσον  αφορά  την τεχνική  συνδρο µή, οι κυριότεροι  τύποι  συνδρο µής είναι  οι εξής: 
– Εκπαιδευτικά  προγρά µµατα, σε συνεργασία  µε σχετικές  οργανώσεις , π.χ. 
βιοµηχανικά  και εµπορικά  επιµελητήρια , ή υπό την εποπτεία  του εθνικού  
φορέα  του EMAS· 
– Προγρά µµατα σταδιακής  εφαρ µογής, ειδικά  σχεδιασ µένα για τις ΜΜΕ . Τα 
συστή µατα αυτά  προορίζονται  να βοηθήσουν  τις ΜΜΕ  να φθάσουν  σε 
διάφορα  επίπεδα  περιβαλλοντικής  αριστείας , ανάλογα  µε τις ιδιαίτερες  
ανάγκες  τους· 
– Συνέργειες  µε τη συµµετοχή  όλων  των συντελεστών  των συστη µάτων  
περιβαλλοντικής  διαχείρισης , π.χ. οµάδες εργασίας , εταιρικές  σχέσεις , 
αξιολόγηση  από συναδέλφους  και προπαίδευση  κατά  παραγγελία  (customised 
coaching)· 
– Βραχυπρόθεσ µες και µακροπρόθεσ µες επενδύσεις  από τις αρχές , για την 
εκπαίδευση  και την επιµόρφωση  των επαγγελ µατιών  µέσω εξειδικευ µένων  
προγρα µµάτων · 
– Κατευθυντήριες  γραµµές και υλικό  εργασίας  για συγκεκρι µένους  τοµείς. 
Όσον  αφορά  την πληροφόρηση , οι κυριότεροι  τύποι  είναι  οι εξής: 
– Ειδικά  ενηµερωτικά  προγρά µµατα, κατά  παραγγελία  για οικονο µικούς  
παράγοντες , µικρές  βιοµηχανίες  και βιοτεχνίες , συνδικάτα , δηµόσιες  αρχές , το 
ευρύτερο  κοινό , κ.λπ.· 
– Ενηµερωτικές  εκστρατείες , απευθυνό µενες σε ειδικές  οµάδες συµφερόντων  
και στο ευρύτερο  κοινό , µε υποστήριξη  από τηλεοπτικές  εκστρατείες , άρθρα  
στον  ειδικό  τύπο  και τις τοπικές  εφηµερίδες , εκστρατείες  προώθησης  ή κάθε  
άλλο  µέσο για την αύξηση  της γενικής  ευαισθητοποίησης · 
– ∆ιαλέξεις  και ηµερίδες  εργασίας  για να ενθαρρυνθεί  η ενεργός  συµµετοχή , 
καθώς  και η ανταλλαγή  εµπειριών  και βέλτιστων  πρακτικών . 
3. ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ  
Με την παροχή  εξωτερικών  κινήτρων , οι εθνικές  αρχές  µπορούν  να προσφέρουν  
πολλά  προκει µένου να εξασφαλίσουν  την επιτυχία  του EMAS. Με στοχοθετη µένες 
πολιτικές  και προγρά µµατα, υποστηριζό µενα από ισχυρά  κίνητρα , µπορούν  να 
προσελκύσουν  τους οργανισ µούς και να ενθαρρύνουν  τις νέες εγγραφές  στο EMAS. 
 
EL 10   EL Από την παρούσα  έκθεση  συνάγεται  ότι σχεδόν  όλα τα κράτη  µέλη εφαρ µόζουν  
µέτρα που παρέχουν  κάποιου  είδους  εξωτερικά  κίνητρα  για τους οργανισ µούς που 
καταχωρίζονται  στο EMAS. Το γεγονός  ότι η επιχειρη µατική  κοινότητα  
παραπονείται  τακτικά  για την έλλειψη  ουσιαστικών  µέτρων  αποτελεί  ένδειξη  ότι 
υπάρχουν  περιθώρια  βελτίωσης . Ωστόσο , οποιονδήποτε  συνδυασ µό κινήτρων  και να 
αποφασίσει  να εφαρ µόσει κάποια  χώρα , χρειάζεται  να είναι  σχεδιασ µένα κατά  
τέτοιον  τρόπο  ώστε  να ανταποκρίνονται  στις προσδοκίες  των σχετικών  οργανισ µών 
και στις ανάγκες  των εθνικών  ρυθµιστικών  φορέων . 
Ποιος  κάνει  τι; - Ποσοτική  εκτίµηση 
Στο παράρτη µα ΙΙ παρατίθεται  επισκόπηση  των κινήτρων  που προβλέπονται  σε κάθε  
κράτος  µέλος. 
Επιπλέον  αυτής  της ποσοτικής  εκτίµησης , θα πρέπει  επίσης  να πραγ µατοποιηθεί  
ποιοτική  εκτίµηση των υφιστα µένων  κινήτρων . Για τον σκοπό  αυτόν , θα απαιτηθεί  
λεπτο µερής µελέτη , η οποία  ανατίθεται  στο πλαίσιο  της διεξαγό µενης αναθεώρησης  
του κανονισ µού. Αναµένεται  ότι από τη µελέτη  θα φανεί  ποια είναι  τα πιο ωφέλι µα 
και χρήσι µα κίνητρα  για τους φορείς  εκµετάλλευσης . 
Οι προτεραιότητες  χρειάζεται  να καθορίζονται  από τις εθνικές  αρχές . Κατά  τον 
σχεδιασ µό των εξωτερικών  κινήτρων , ορισµένα κράτη  µέλη έχουν  δώσει  στο EMAS 
περισσότερη  αναγνώριση  και προώθηση  από ό,τι σε άλλα  επίση µα (π.χ. EN ISO 
14001) ή λιγότερο  επίση µα συστή µατα περιβαλλοντικής  διαχείρισης , ενώ άλλα  
κράτη  µέλη ακολούθησαν  διαφορετική  προσέγγιση  και υποστήριξαν  άλλα  
συστή µατα αντί του EMAS. Σηµειώνεται  ότι, εν γένει , τα κίνητρα  είναι  σχεδιασ µένα 
προς  όφελος  των ιδιωτικών  οργανισ µών. Καθώς  το EMAS είναι  επίσης  διαθέσι µο 
και για τους δηµόσιους  οργανισ µούς, είναι  σηµαντικό  να προβλέπουν  τα κράτη  µέλη 
κίνητρα  και σε αυτόν  τον τοµέα, ιδίως  για τις τοπικές  αρχές . 
Οι χώρες  µπορούν  να διδαχθούν  η µια από την άλλη  και, εν ανάγκη , να εντείνουν  τις 
προσπάθειες  ώστε  να παρέχουν  ουσιαστικά  κίνητρα  στους  οργανισ µούς του EMAS. 
Τα κράτη  µέλη έχουν  διαµορφώσει  πολιτικές  για τα κίνητρα , µαζί µε 
µακροπρόθεσ µα προγρά µµατα κινήτρων , µε σκοπό  να ενθαρρύνουν  τις βέλτιστες  
πρακτικές . Οι διαβουλεύσεις  µε τους κυριότερους  συντελεστές , π.χ. τους διευθυντές  
των οργανισ µών, συνήθως  διευκολύνουν  την καθιέρωση  µελλοντικών  µέτρων  στα 
οποία  λαµβάνονται  υπόψη  οι ανάγκες  και οι προσδοκίες  τους. 
Νεοεισερχό µενοι 
Με δύο εξαιρέσεις , τα κίνητρα  στα νέα κράτη  µέλη είναι  αµελητέα  ή ακόµη και 
ανύπαρκτα . Οι χώρες  αυτές  χρειάσθηκε  να εφαρ µόσουν  µεγάλο  όγκο  κοινοτικής  
περιβαλλοντικής  νοµοθεσίας  και, αν και κατ’ ουσία  έχει πλέον  ολοκληρωθεί  η 
δηµιουργία  διοικητικής  ικανότητας  και η µεταφορά  της νοµοθεσίας , οι εθνικές  αρχές  
και οι ιδιωτικοί  φορείς  εκµετάλλευσης  οµοίως πρέπει  τώρα  να ανταποκριθούν  
επιτυχώς  στις νέες υποχρεώσεις  που επιβάλλει  η νοµοθεσία . 
 
EL 11   EL Σε αυτή  τη βάση , οι αρχές  µπορεί  να θεωρήσουν  το EMAS ως κατάλληλο  εργαλείο  
διαχείρισης  για να ρυθµίσουν  αυτά  τα νοµικά θέµατα και, εποµένως , να 
ενθαρρύνουν  τους δηµόσιους  και τους ιδιωτικούς  οργανισ µούς να συµµετάσχουν . 
Για την επίτευξη  αυτού  του σκοπού , αποτελεσ µατικός  τρόπος  είναι  η παροχή  
πραγ µατικών  κινήτρων  για την εφαρ µογή του EMAS και την εγγραφή  σε αυτό . 
Η Επιτροπή  θα συνεχίσει  να παρέχει  την αναγκαία  τεχνική  συνδρο µή και 
ενηµερωτική  υποστήριξη  για την εφαρ µογή του EMAS στους  ιδιωτικούς  και τους 
δηµόσιους  οργανισ µούς. 
Η µετατροπή  των προκλήσεων  σε ευκαιρίες  
Στην  παρούσα  έκθεση  επιση µαίνονται  ορισµένες προκλήσεις  τις οποίες  
αντιµετωπίζει  το σύστη µα, που δεν µπορούν  να αγνοηθούν . 
Η Επιτροπή  έχει δροµολογήσει  αναθεώρηση  του EMAS, η οποία  θα περιλα µβάνει , 
µεταξύ  άλλων  στοιχείων , την εξέταση  των απαιτήσεων  της νοµοθεσίας  σχετικά  µε 
τα κίνητρα , προκει µένου να ενισχυθεί  η εµβέλεια  και η αποτελεσ µατικότητά  τους. 
Κατά  τη διαδικασία  αναθεώρησης  θα υπάρξει  µέριµνα για τη διεξαγωγή  
διαβουλεύσεων  µε όλα τα ενδιαφερό µενα µέρη, άρα θα εξασφαλισθεί  η διατύπωση  
απόψεων  τόσο  από τους εθνικούς  ρυθµιστικούς  φορείς , όσο και από τους φορείς  
εκµετάλλευσης . 
Η αναθεώρηση  του EMAS αποτελεί  σηµείο καµπής για το σύστη µα, και ευκαιρία  να 
διαδρα µατίσουν  τα κίνητρα  καίριο  ρόλο . Η Επιτροπή  και οι εθνικοί  ρυθµιστικοί  
φορείς  χρειάζεται  να εργασθούν  για να επιση µάνουν  τις καταλληλότερες  επιλογές  
πολιτικής  ώστε  να προωθήσουν  την αποτελεσ µατική  διαχείριση  και την ορθολογική  
χρήση  του περιβάλλοντος .