Ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 2000

σχετικά με την ΕΚΑΧ, συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

[Άρθρο 45 Γ παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚΑΧ και άρθρο 88 του δημοσιονομικού κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1977, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ) αριθ. 762/2001 του Συμβουλίου, της 9ης Απριλίου 2001]

(2001/C 366/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΦΕΡΕΓΓΥΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΑΧ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ

Εισαγωγή

1. Το παρόν κεφάλαιο αφορά αφενός τη φερεγγυότητα της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 2000 και αφετέρου την εξέλιξη των κυριότερων δημοσιονομικών και χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων της κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

2. Η φερεγγυότητα της ΕΚΑΧ είχε, μέχρι πρόσφατα, ιδιαίτερη σημασία, κυρίως για τους ακόλουθους λόγους:

- με εξαίρεση μια περιθωριακή δραστηριότητα δανειοδότησης από ίδια κεφάλαια, τα δάνεια της ΕΚΑΧ χρηματοδοτούνταν από δάνεια συναπτόμενα με τράπεζες ή από εκδόσεις ομολογιακών δανείων. Για να έχει την υψηλότερη κατάταξη στις χρηματαγορές, η ΕΚΑΧ έπρεπε να παρουσιάζει πολύ καλή φερεγγυότητα,

- τα δάνεια που χορηγεί η ΕΚΑΧ στηρίζονται, κατά τη μεγάλη πλειοψηφία τους, στα αντίστοιχα συναπτόμενα δάνεια από άποψη επιτοκίου, συναλλάγματος και ημερομηνιών λήξης. Κατά συνέπεια, ο βασικός κίνδυνος συνδέεται με τη μη επανείσπραξη των χορηγηθέντων δανείων,

- καθώς η συνθήκη του Παρισιού, με την οποία ιδρύθηκε η ΕΚΑΧ, λήγει τον Ιούλιο του 2002, θα πρέπει να δοθεί μεγάλη προσοχή στην εξέλιξη των κεφαλαίων που είναι αναγκαία για να εξασφαλιστεί η φερεγγυότητα της ΕΚΑΧ μέχρι τη λήξη της, και κατόπιν για να εξασφαλιστεί η εξυπηρέτηση των υπολοίπων συναφθέντων δανείων.

Φερεγγυότητα της ΕΚΑΧ

Δείκτης φερεγγυότητας

3. Ο δείκτης φερεγγυότητας που προβλέπει η οδηγία 2000/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(1) είναι το κύριο μέσο ανάλυσης της φερεγγυότητας της ΕΚΑΧ. Ο παρονομαστής αυτού του δείκτη περιλαμβάνει τα στοιχεία ενεργητικού και εκτός ισολογισμού, σταθμισμένα ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου που παρουσιάζουν. Τα στοιχεία που χρησιμοποιεί για τον αριθμητή η Επιτροπή είναι το ταμείο εγγυήσεων και το μη διατεθέν αποτέλεσμα (βλέπε πίνακα 1). Ο προσδιορισμός των ιδίων κεφαλαίων που χρησιμοποιείται στον υπολογισμό του δείκτη φερεγγυότητας αντιστοιχεί σε ερμηνεία της οδηγίας που ακολουθεί συντηρητική αποτίμηση.

4. Βάσει του άρθρου 47 παράγραφος 1 της οδηγίας 2000/12/ΕΚ, τα πιστωτικά ιδρύματα πρέπει να έχουν δείκτη τουλάχιστον ίσο με 8 %. Στην περίπτωση της ΕΚΑΧ, η οποία δεν βρίσκεται πλέον σε προοπτική συνέχισης δραστηριοτήτων, ο δείκτης αυξήθηκε από 37,8 % στις 31 Δεκεμβρίου 1999 σε 41,4 % στις 31 Δεκεμβρίου 2000. Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, η εξέλιξη αυτή οφείλεται σε αύξηση του ταμείου εγγυήσεων και κυρίως σε μείωση του τρέχοντος υπολοίπου των δανείων που χορηγήθηκαν στα τραπεζικά ιδρύματα.

5. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο δείκτης αυτός δεν θα παύσει να αυξάνει έως ότου εκκαθαριστεί η ΕΚΑΧ. Πράγματι, δεδομένης της σταδιακής εκκαθάρισης των τρεχόντων χορηγηθέντων και συναφθέντων δανείων, της μη έκδοσης νέων δανείων των δύο τύπων, καθώς και του γεγονότος ότι τα στοιχεία του αριθμητή θα είναι μάλλον σταθερά (λόγω της προβλεπόμενης εξέλιξης του ταμείου εγγυήσεων), ο δείκτης φερεγγυότητας θα αυξάνει συνεχώς.

6. Ενόψει της εκπνοής της συνθήκης ΕΚΑΧ το 2002, η Επιτροπή αποφάσισε να αναδιαμορφώσει την πολιτική δανεισμού/δανειοδότησης(2). Κατά την εν λόγω ημερομηνία λήξης, υπολογίζει να φθάσει σε επίπεδο αποθεματικών 100 % των τρεχόντων χορηγηθέντων δανείων που δεν καλύπτονται από κρατική εγγύηση. Στις 31 Δεκεμβρίου 2000, η κάλυψη για τα δάνεια αυτά, που θα έπρεπε να φθάσουν στο ποσό των 572 εκατομμυρίων ευρώ στις 23 Ιουλίου 2002, επιτεύχθηκε κατά 98,8 %.

Προβλέψεις για μεγάλα χρηματοδοτικά ανοίγματα

7. Σύμφωνα με την οδηγία 92/121/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την εποπτεία και τον έλεγχο των μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων των πιστωτικών ιδρυμάτων(3), η Επιτροπή συνέστησε το 1995 πρόβλεψη για μεγάλα ανοίγματα, της οποίας το ποσό υπολογίζεται σε συνάρτηση με τις υπερβάσεις των δύο ορίων που προβλέπονται στο παράρτημα VI της οδηγίας 93/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου(4). Η πρόβλεψη αυτή αφορά τα δάνεια που δεν έχουν εγγύηση πρώτης τάξεως και που υπερβαίνουν το 25 % των ιδίων κεφαλαίων της ΕΚΑΧ. Αποσκοπεί έτσι στην κάλυψη των κινδύνων που συνδέονται με αυτή τη συγκέντρωση και στην αντιμετώπιση ενδεχόμενης αθέτησης υποχρεώσεων. Μολονότι η οδηγία αυτή δεν εφαρμόζεται νομικά στην ΕΚΑΧ, η τήρηση των διατάξεών της εκφράζει συντηρητική πολιτική έναντι των υπερβάσεων που προκύπτουν από παρελθούσες πράξεις.

8. Το ποσό αυτής της πρόβλεψης μειώνεται συνεχώς: 23 εκατομμύρια ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 1998, 18 εκατομμύρια ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 1999 και 17 εκατομμύρια ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2000. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στη μείωση των σχετικών στοιχείων ενεργητικού λόγω των αποπληρωμών που μεσολάβησαν τα τελευταία χρόνια.

Εξέλιξη του ισολογισμού της ΕΚΑΧ

9. Οι λογαριασμοί της ΕΚΑΧ ελέγχονται από ιδιωτική εταιρεία ελέγχου. Μεταξύ των οικονομικών ετών 1999 και 2000, έπειτα από διαγωνισμό, αντικαταστάθηκε η εταιρεία που είχε επιφορτιστεί με τον έλεγχο. Έπειτα από μια αλλαγή στην παρουσίαση των δημοσιονομικών καταστάσεων το 2000, και μετά τη δημοσίευση της οδηγίας 2000/12/ΕΚ, έγινε νέα επεξεργασία ορισμένων αριθμητικών στοιχείων των συνημμένων πινάκων για το οικονομικό έτος 1999. Οι κυριότερες τροποποιήσεις αφορούν τις πιστώσεις του επιχειρησιακού προϋπολογισμού της ΕΚΑΧ (που συγκεντρώνονται, από το 2000, σε ένα ενιαίο τίτλο -"επιχειρησιακός προϋπολογισμός ΕΚΑΧ"- αντί των δύο που χρησιμοποιούνταν προηγουμένως -"αναλήψεις υποχρεώσεων για τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό ΕΚΑΧ" και "πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού ΕΚΑΧ"- καθώς και τη λογιστική καταχώριση των υποχρεώσεων τρίτων και των υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού για τις πράξεις ανταλλαγής συναλλάγματος (swaps).

10. Μέχρι το 1999, αυτές οι αναλήψεις υποχρεώσεων καταχωρίζονταν όχι μόνο εκτός ισολογισμού αλλά και μέσα στον ισολογισμό. Πράγματι, το υπόλοιπο μεταξύ υποχρεώσεων τρίτων και υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού προσετίθετο στον ισολογισμό, πράγμα που προκαλούσε διόγκωσή του (για το οικονομικό έτος 1999, της τάξης των 12 εκατομμυρίων ευρώ). Από το 2000, αυτές οι αναλήψεις υποχρεώσεων καταχωρίζονται μόνον εκτός ισολογισμού. Στις δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ για το οικονομικό έτος 2000, η Επιτροπή αναφέρει ότι επήλθε αλλαγή στην παρουσίασή τους, χωρίς όμως να την αιτιολογεί. Αυτή η απουσία αιτιολόγησης καθιστά δυσνόητες τις αλλαγές των δεδομένων του οικονομικού έτους 1999, ανάλογα με το αν δημοσιεύτηκαν στις δημοσιονομικές καταστάσεις τους έτους αυτού ή σε εκείνες που αφορούν το 2000.

11. Το σύνολο του ισολογισμού της ΕΚΑΧ μειώθηκε κατά 503,6 εκατομμύρια ευρώ (11,25 %) μεταξύ της 31ης Δεκεμβρίου 1999 και της 31ης Δεκεμβρίου 2000, μεταβαλλόμενο έτσι από 4475,6 σε 3972 εκατομμύρια ευρώ(5) (βλέπε πίνακα 2 για λεπτομερή στοιχεία). Από την πλευρά του ενεργητικού, η μείωση αυτή οφείλεται, κατά 88 %, στη μείωση των απαιτήσεων κατά πελατών: 363 εκατομμύρια ευρώ για τα πιστωτικά ιδρύματα και 81 εκατομμύρια ευρώ για τις επιχειρήσεις. Από την πλευρά του παθητικού, η μείωση αυτή οφείλεται, κατά 85 %, στη μείωση των οφειλών προς τα πιστωτικά ιδρύματα (- 427,2 εκατομμύρια ευρώ).

12. Οι λογαριασμοί ταμειακών διαθεσίμων, με το 44,3 % του ενεργητικού της ΕΚΑΧ, αποτελούν τη δεύτερη θέση σε όγκο μετά τα χορηγηθέντα δάνεια. Αυτοί οι λογαριασμοί μειώθηκαν κατά 87 εκατομμύρια ευρώ (- 4,7 %). Οι λογαριασμοί ταμειακών διαθεσίμων καθώς και οι αντίστοιχες εγγραφές τους στο παθητικό παρουσιάζονται στον πίνακα 3.

Εξέλιξη των χρήσεων και των πόρων της ΕΚΑΧ

13. Με την προοπτική της εκπνοής της συνθήκης ΕΚΑΧ, οι πιστώσεις του επιχειρησιακού προϋπολογισμού της ΕΚΑΧ (ΕΠΕ) συνέχισαν να μειώνονται το 2000 (- 15,7 εκατομμύρια ευρώ, βλέπε πίνακα 4), σχεδόν διπλάσια μείωση σε σχέση με το 1999. Για τρίτη συνεχή χρονιά, οι δαπάνες του προϋπολογισμού ήταν αισθητά κατώτερες από τις προβλέψεις (27,4 % το 1998, 23 % το 1999 και 24,2 % το 2000). Όπως και τα προηγούμενα χρόνια, η εξήγηση βρίσκεται στο γεγονός ότι οι πραγματικές ανάγκες για ενισχύσεις αναπροσαρμογής, μαζί με το κοινωνικό σκέλος του άνθρακα, αποδείχθηκαν λιγότερο σημαντικές από τις προβλέψεις (30 % το 1998, 50 % το 1999 και 46 % το 2000). Οι προβλέψεις αυτές καταρτίζονται από την Επιτροπή βάσει πληροφοριών που παρέχουν τα κράτη μέλη.

14. Όσον αφορά τους πόρους, η μείωση είναι επίσης σημαντικότερη το 2000 από ό,τι το 1999 (- 31,1 και - 28,3 εκατομμύρια ευρώ, αντίστοιχα). Οι κυριότεροι λόγοι βρίσκονται στη μείωση των λοιπών πόρων (- 16,5 εκατομμύρια ευρώ) και στις ακυρώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων (- 13,8 εκατομμύρια ευρώ). Η μείωση των λοιπών πόρων οφείλεται στο γεγονός ότι το 1999 η ΕΚΑΧ εισέπραξε ποσό 16,6 εκατομμυρίων ευρώ λόγω προστίμων που αποφάσισε η Επιτροπή σύμφωνα με τα άρθρα 58 και 65 της συνθήκης ΕΚΑΧ, καθώς και στις προσαυξήσεις λόγω υπερημερίας, ενώ το 2000 αυτές οι θέσεις δεν παρουσίασαν καμία κίνηση.

15. Για πέμπτη συνεχή χρονιά, η δραστηριότητα του προϋπολογισμού ήταν πλεονασματική, πράγμα που επέτρεψε να φθάσει το ταμείο εγγυήσεων στα 565 εκατομμύρια ευρώ (+ 12 εκατομμύρια ευρώ) και η πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του ΕΠΕ στα 401 εκατομμύρια ευρώ (+ 8 εκατομμύρια ευρώ, βλέπε πίνακα 5 για λεπτομέρειες). Αυτή η πρόβλεψη θα χρησιμοποιηθεί, εν μέρει, για τη χρηματοδότηση των δύο τελευταίων οικονομικών ετών της ΕΚΑΧ (2001 και 2002). Οι χορηγήσεις για τα οικονομικά έτη 2003 και 2004, καθώς και για τη σύσταση αποθεματικού απροβλέπτων(6), ήδη στα πλαίσια του "Ταμείου έρευνας για τον άνθρακα και το χάλυβα", που θα συσταθεί μετά την εκκαθάριση της ΕΚΑΧ, θα προέλθει από το υπόλοιπο αυτής της πρόβλεψης στις 23 Ιουλίου 2002.

Η ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΑΧ

16. Η ανάλυση των συνεπειών της εκκαθάρισης της ΕΚΑΧ άρχισε στους διάφορους κοινοτικούς κύκλους στις αρχές της δεκαετίας του '90. Μετά το πρωτόκολλο της Νίκαιας, τα περιουσιακά στοιχεία της "ΕΚΑΧ υπό εκκαθάριση", των οποίων η κύρια πηγή είναι η εισφορά βάσει του άρθρου 49 της συνθήκης ΕΚΑΧ στην παραγωγή άνθρακα και χάλυβα, θα περιέλθουν σ' αυτούς τους δύο οικονομικούς τομείς, χρηματοδοτώντας δραστηριότητες έρευνας που τους αφορούν, βάσει κλίμακας κατανομής κατά 27,2 % για τον άνθρακα και 72,8 % για το χάλυβα(7). Τα καθαρά έσοδα [η Επιτροπή προβλέπει ότι θα φθάσουν τα 45 εκατομμύρια ευρώ ετησίως(8)] που προέρχονται από τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων της "ΕΚΑΧ υπό εκκαθάριση" θα αποτελέσουν έσοδα που θα διατεθούν στο γενικό προϋπολογισμό(9).

17. Για να τεθούν σε εφαρμογή οι αποφάσεις του Συμβουλίου, θα συσταθεί "Ταμείο έρευνας για τον άνθρακα και το χάλυβα". Αυτό το ταμείο θα τροφοδοτείται από τους τόκους των υπό διαχείριση διαθεσίμων, τα οποία αρχικά θα ανήκουν στην "ΕΚΑΧ υπό εκκαθάριση" και, μετά το κλείσιμό της, στα "Διαθέσιμα του ταμείου έρευνας για τον άνθρακα και το χάλυβα".

18. Για να θεσπιστούν οι διαδικασίες που συνδέονται με την εκκαθάριση της ΕΚΑΧ και τη σύσταση του ταμείου, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο τρεις προτάσεις αποφάσεων:

- η πρώτη αφορά τον καθορισμό των αναγκαίων διατάξεων για την εφαρμογή του πρωτοκόλλου της Νίκαιας(10),

- η δεύτερη αφορά τον καθορισμό δημοσιονομικών κατευθυντήριων γραμμών πολυετούς διάρκειας για τη διαχείριση των ταμείων της "ΕΚΑΧ υπό εκκαθάριση"(11),

- και, τέλος, η τρίτη καθορίζει τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές πολυετούς διάρκειας για το πρόγραμμα έρευνας(12).

Δεδομένου ότι πλησιάζει η ημερομηνία εκπνοής της συνθήκης ΕΚΑΧ, το Συνέδριο εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η μόνη απόφαση που ελήφθη μέχρι τώρα ήταν μέσω του πρωτοκόλλου της Νίκαιας.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ

Απόδοση των ταμειακών διαθεσίμων

19. Στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1999(13), το Συνέδριο συνιστούσε στην Επιτροπή "να περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση της ΕΚΑΧ όλες οι αναγκαίες πληροφορίες που καθιστούν δυνατή την εκτίμηση της οικονομικής απόδοσης της διαχείρισης αυτών των ταμειακών διαθεσίμων σε συνάρτηση με τις ανάγκες της αγοράς". Στην απάντησή της η Επιτροπή δεσμεύτηκε να αναφέρει, από το οικονομικό έτος 2000, το μέσο ποσοστό απόδοσης που επιτυγχάνεται από τη διαχείριση των ταμειακών διαθεσίμων. Για το οικονομικό έτος 2000, το ποσοστό αυτό ήταν 4,72 %.

Ακύρωση των αδρανών αναλήψεων υποχρεώσεων

20. Έπειτα από τα διορθωτικά μέτρα που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια του 2000, η Επιτροπή ακύρωσε το 2000 συνολικά 35,2 εκατομμύρια ευρώ. Το ακυρωθέν ποσό θα μπορούσε να ήταν υψηλότερο αν η Επιτροπή προέβαινε σε συστηματικό "ξεκαθάρισμα" των αναλήψεων υποχρεώσεων προς εκκαθάριση οι οποίες δεν παρουσίαζαν καμία κίνηση από χρόνια. Το Συνέδριο υπολογίζει το περαιτέρω ποσό που θα μπορούσε να είχε ακυρωθεί το 2000 σε 12 εκατομμύρια ευρώ.

21. Όταν η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο αριθμός των θέσεων που δημιουργήθηκαν ή διατηρήθηκαν είναι κατώτερος από τον προβλεπόμενο στη σύμβαση, αναθεωρεί προς τα κάτω τις αντίστοιχες επιδοτήσεις επιτοκίου, ζητώντας επίσης, αν συντρέχει περίπτωση, την επιστροφή του επιπλέον καταβληθέντος ποσού. Η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να ακυρώνει το μέρος της ανάληψης υποχρεώσεων που αντιστοιχεί στον αριθμό θέσεων που δεν δημιουργήθηκαν, πράγμα που δεν πράττει. Η ακύρωση αυτή πραγματοποιείται μερικά χρόνια αργότερα, κατά το κλείσιμο της δόσης των αντίστοιχων δανείων.

Χορηγούμενα δάνεια στους υπαλλήλους

22. Σύμφωνα με το άρθρο 11 των εκτελεστικών διατάξεων σχετικά με τη χορήγηση δανείων στους υπαλλήλους, η Επιτροπή οφείλει να καταρτίζει ετήσια έκθεση πεπραγμένων. Εδώ και μερικά χρόνια, η έκθεση αυτή καταρτίζεται ανά διετία. Μέχρι τώρα, η τελευταία διαθέσιμη έκθεση αναφέρεται στην περίοδο 1994-1995. Η Επιτροπή συνέστησε ομάδα εργασίας στην οποία ανέθεσε να μελετήσει και να προτείνει τροποποιήσεις της δανειοδοτικής πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δάνεια θα χορηγούνται μέχρι την εκκαθάριση της ΕΚΑΧ. Για την ώρα δεν υπάρχουν ακόμη προτάσεις.

Επιστροφή των παρακρατούμενων φόρων

23. Στον ισολογισμό της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 2000 (λοιπά στοιχεία ενεργητικού), εμφανίζεται απαίτηση 2,4 εκατομμυρίων ευρώ σχετικά με τρεις αιτήσεις που αφορούν φόρους από τον Μάρτιο του 1989 μέχρι τον Ιούνιο του 1996. Αυτές οι τρεις αιτήσεις απεστάλησαν με μέση καθυστέρηση έξι ετών και ενός μηνός. Εξαιτίας αυτής της καθυστέρησης, η ΕΚΑΧ υπέστη διαφυγόν κέρδος από μη εισπραχθέντες νόμιμους τόκους. Το ζήτημα αυτό δεν σημείωσε θετική εξέλιξη κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 2000.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

24. Η δημοσιονομική και χρηματοδοτική δραστηριότητα του οικονομικού έτους 2000 χαρακτηρίστηκε, όπως και κατά το παρελθόν, από την εκκαθάριση της ΕΚΑΧ: η δημοσιονομική δραστηριότητα το 2000 ήταν πλεονασματική για πέμπτη συνεχή χρονιά, χάρη στις ακυρώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων και στην υποχρησιμοποίηση των δαπανών του προϋπολογισμού, κυρίως για τις ενισχύσεις αναπροσαρμογής. Το πλεόνασμα επέτρεψε στην ΕΚΑΧ να αυξήσει το δείκτη φερεγγυότητας καθώς και το επίπεδο των προβλέψεων και τις αναγκαίες διορθώσεις αξίας.

25. Όσον αφορά την επικείμενη εκκαθάριση της ΕΚΑΧ, το Συνέδριο παρατηρεί ότι, παρά τις προτάσεις που υπέβαλε η Επιτροπή στο Συμβούλιο, η μόνη απόφαση που έχει ληφθεί μέχρι τώρα ήταν μέσω του πρωτοκόλλου της Νίκαιας. Το πρωτόκολλο αυτό καθορίζει μόνο τις αρχές:

- της νομικής βάσης,

- της μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων της ΕΚΑΧ,

- της αποκλειστικής διάθεσης στην έρευνα.

ΔΗΛΩΣΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΑΧ

26. Σύμφωνα με το άρθρο 45 Γ της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ), το Συνέδριο εξέτασε τους λογαριασμούς της ΕΚΑΧ, προκειμένου να προβεί σε δήλωση, προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών καθώς και τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων.

27. Οι σχετικοί λογαριασμοί αποτελούνται από τις δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 2000, που καταρτίστηκαν με ευθύνη της Επιτροπής και δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(14).

28. Το Συνέδριο, στην έκθεση που κατάρτισε για τις δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 2000(15), έκθεση που αντιστοιχεί στη δήλωση σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών, η οποία δημοσιεύθηκε μαζί με τις σχετικές δημοσιονομικές καταστάσεις, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι εν λόγω λογαριασμοί "παρουσιάζουν πιστή εικόνα των περιουσιακών στοιχείων και της οικονομικής κατάστασης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα στις 31 Δεκεμβρίου 2000, καθώς και του αποτελέσματος των πράξεών της για το οικονομικό έτος που έκλεισε κατά την ημερομηνία αυτή".

29. Εξάλλου, το Συνέδριο, προκειμένου να βεβαιωθεί για τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκειμένων στους λογαριασμούς της ΕΚΑΧ πράξεων σχετικά με το οικονομικό έτος 2000, διενέργησε τους ελέγχους του σύμφωνα με τα γενικώς παραδεκτά στο διεθνές επίπεδο ελεγκτικά πρότυπα. Συγκεκριμένα, βασίστηκε στην ανάλυση των συστημάτων καθώς και στους δειγματοληπτικούς ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν.

30. Κατά τη γνώμη του Συνεδρίου, διασφαλίζεται επαρκώς τόσο η νομιμότητα όσο και η κανονικότητα του συνόλου των πράξεων.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο κατά τη συνεδρίασή του της 10ης Οκτωβρίου 2001.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Jan O. Karlsson

Πρόεδρος

(1) Οδηγία 2000/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυμάτων (ΕΕ L 126 της 26.5.2000, σ. 1).

(2) Ρύθμιση της δανειοληπτικής/δανειοδοτικής πολιτικής ενόψει της εκπνοής της συνθήκης (23 Ιουλίου 2002) (ΕΕ C 175 της 28.6.1994, σ. 5).

(3) Οδηγία 92/121/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1992, σχετικά με την εποπτεία και τον έλεγχο των μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων των πιστωτικών ιδρυμάτων (ΕΕ L 29 της 5.2.1993, σ. 1).

(4) Οδηγία 93/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 1993, για την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων των επιχειρήσεων επενδύσεων και των πιστωτικών ιδρυμάτων (ΕΕ L 141 της 11.6.1993, σ. 1).

(5) Μετά την αλλαγή στην παρουσίαση των δημοσιονομικών καταστάσεων το 2000, έγινε νέα επεξεργασία των στοιχείων του 1999 προκειμένου να καταστούν συγκρίσιμα.

(6) Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής σχετικά με τις διαδικασίες που εφαρμόζονται για τον καθορισμό του ποσού των καθαρών εσόδων ενόψει του καταλογισμού τους στην έρευνα για τον άνθρακα και το χάλυβα, όπως προτείνονται στο παράρτημα του σχεδίου απόφασης των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών της ΕΚΑΧ, συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου [COM(2000) 519 τελικό της 6ης Σεπτεμβρίου 2000] [έγγραφο SEC(2000) 2207 της 7ης Δεκεμβρίου 2000, σ. 2].

(7) SEC(1998) 1948, σ. 11: "σε ενημερωμένη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 1997, τα ποσοστά των συμμετοχών των τομέων του άνθρακα και της χαλυβουργίας ανέρχονται αντίστοιχα σε 27,2 % και 72,8 %".

(8) Για τις λεπτομέρειες υπολογισμού, βλέπε COM(2000) 518 τελικό. Αυτό το ποσό των 45 εκατομμυρίων ευρώ βασίζεται σε ποσοστό απόδοσης 4 % για τις βραχυπρόθεσμες τοποθετήσεις και 5,5 % για τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες (για το 2000, το ποσοστό απόδοσης των επενδύσεων ήταν 4,72 % - βλέπε δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 2000, σ. 17).

(9) Η διάθεση αυτών των εσόδων θα αποτελέσει εξαίρεση από την αρχή της καθολικότητας του γενικού προϋπολογισμού, κάτι που επιτρέπεται από το άρθρο 4 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού: "Το σύνολο των εσόδων καλύπτει το σύνολο των πιστώσεων για πληρωμές. Κατά παρέκκλιση του πρώτου εδαφίου, υπό τον όρο ότι προβλέπεται στον προϋπολογισμό η σχετική υποδομή και με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων του τίτλου XI, ορισμένα έσοδα διατηρούν τον αρχικό τους καταλογισμό, και ιδίως:...".

(10) Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τον καθορισμό των απαραίτητων διατάξεων για την εφαρμογή του πρωτοκόλλου που προσαρτάται στη συνθήκη της Νίκαιας, όσον αφορά τις χρηματοοικονομικές συνέπειες από τη λήξη της συνθήκης ΕΚΑΧ και το ταμείο έρευνας για τον άνθρακα και το χάλυβα [COM(2000) 519 τελικό της 6ης Σεπτεμβρίου 2000, όπως τροποποιήθηκε από το έγγραφο COM(2001) 121 τελικό της 7ης Μαρτίου 2001].

(11) Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τον καθορισμό δημοσιονομικών κατευθυντηρίων γραμμών πολυετούς διάρκειας για τη διαχείριση των πόρων των ταμείων τής "υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ" [COM(2000) 520 τελικό της 6ης Σεπτεμβρίου 2000, όπως τροποποιήθηκε από το έγγραφο COM(2001) 121 τελικό της 7ης Μαρτίου 2001].

(12) Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τον καθορισμό τεχνικών κατευθυντήριων γραμμών πολυετούς διάρκειας για το ερευνητικό πρόγραμμα του "Ταμείου έρευνας για τον άνθρακα και το χάλυβα" [COM (2000) 521 τελικό της 6ης Σεπτεμβρίου 2000, όπως τροποποιήθηκε από το έγγραφο COM(2001) 121 τελικό της 7ης Μαρτίου 2001].

(13) Ετήσια έκθεση σχετικά με την ΕΚΑΧ για το οικονομικό έτος 1999 (ΕΕ C 347 της 4.12.2000).

(14) Δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 2000 (ΕΕ C 185 της 30.6.2001).

(15) Έκθεση για τις δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 2000 (ΕΕ C 185 της 30.6.2001 και διορθωτικό στην ΕΕ C 363 της 19.12.2001).

Πίνακας 1

Εξέλιξη των ιδίων κεφαλαίων της ΕΚΑΧ το 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωοη:

Λόγω της αλλαγής παρουσίασης των δημοσιονομικών καταστάσεων για το 2000, τα αριθμητικά στοιχεία του 1999 υπέστησαν νέα επεξεργασία προκειμένου να καταστούν συγκρίσιμα. Εξαιτίας αυτού, υπάρχουν διαφορές μεταξύ μερικών αριθμητικών στοιχείων του πίνακα αυτού και του αντίστοιχου πίνακα που περιλαμβάνεται στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1999. Βλέπε σημείο 10.

Πίνακας 2

Εξέλιξη του συνοπτικού ισολογισμού της ΕΚΑΧ πριν από τη διάθεση του αποτελέσματος, μεταξύ της 31ης Δεκεμβρίου 1999 και της 31ης Δεκεμβρίου 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημειωοη:

Λόγω της αλλαγής παρουσίασης των δημοσιονομικών καταστάσεων για το 2000, τα αριθμητικά στοιχεία του 1999 υπέστησαν νέα επεξεργασία προκειμένου να καταστούν συγκρίσιμα. Εξαιτίας αυτού, υπάρχουν διαφορές μεταξύ μερικών αριθμητικών στοιχείων του πίνακα αυτού και του αντίστοιχου πίνακα που περιλαμβάνεται στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1999. Βλέπε σημείο 10.

Πηγή:

Δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 2000.

Πίνακας 3

Εξέλιξη των ρευστοποιήσιμων στοιχείων της ΕΚΑΧ και των αντίστοιχων εγγραφών τους, μεταξύ της 31ης Δεκεμβρίου 1999 και της 31ης Δεκεμβρίου 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 2000.

Πίνακας 4

Εξέλιξη των χρήσεων και των πόρων από το 1993 έως το 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγη:

Δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ για τα αντίστοιχα οικονομικά έτη.

Πίνακας 5

Κινήσεις που σημειώθηκαν στην πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού της ΕΚΑΧ (ΕΠΕ) κατά το 1999

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Δημοσιονομικές καταστάσεις της ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 2000, σημειώσεις 13 και 14.3.

Απαντησεις της επιτροπης

ΦΕΡΕΓΓΥΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΑΧ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ

4-6. Η εξέλιξη του δείκτη φερεγγυότητας αντικατοπτρίζει επακριβώς τη στρατηγική που ακολουθεί η Επιτροπή για τη δημοσιονομική διαχείριση της ΕΚΑΧ με σύνεση έως την εκπνοή της συνθήκης.

10. Όσον αφορά την παρουσίαση των δημοσιονομικών καταστάσεων, η Επιτροπή έλαβε υπόψη της την παρατήρηση του Συνεδρίου και, στο μέλλον, θα τεκμηριώνει λεπτομερέστερα τις ενδεχόμενες αλλαγές στην παρουσίαση.

Η ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΑΧ

18. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Υπουργών Βιομηχανίας της 14ης Μαΐου 2001 σημειώθηκε σημαντική πρόοδος.

Η οριστική απόφαση θα ληφθεί μετά την κύρωση της συνθήκης της Νίκαιας και τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ

20. Από λογιστική άποψη, οι νομικές αναλήψεις υποχρεώσεων υλοποιούνται στο επίπεδο των δόσεων, όπως προβλέπεται από τις λογιστικές διαδικασίες για τα δάνεια ΕΚΑΧ. Σύμφωνα με αυτές, οι διαδικασίες ακύρωσης των εν λόγω αναλήψεων υποχρεώσεων πρέπει να πραγματοποιούνται για τους "αδρανείς" οριστικούς λογαριασμούς (που συνδέονται με μία χρηματοδοτική δόση), δηλαδή σε εκείνους που δεν παρουσίασαν καμία κίνηση από πλέον των δύο ετών. Οι διαδικασίες αυτές εφαρμόστηκαν ορθώς. Κατά τις προγενέστερες επισκέψεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δεν είχε άλλωστε διατυπωθεί καμία ιδιαίτερη παρατήρηση σχετικά με τη δημοσιονομική διαχείριση των επιδοτήσεων στο επίπεδο των δόσεων.

Η διαχείριση της παρακολούθησης των δανείων επιτρέπει στην Επιτροπή να εντοπίζει τις περιπτώσεις που είναι δυνατόν να αποτελέσουν αντικείμενο νέου υπολογισμού ή επιστροφής της επιδότησης. Πάντως, λόγω του ανατρέψιμου χαρακτήρα των ακυρώσεων, η αρχή της συνετούς διαχείρισης επιβάλλει την διατήρηση διαθέσιμων χρηματικών πόρων για την περίπτωση που κάποιος δανειολήπτης θα προσκόμιζε πρόσθετα έγγραφα και θα ζητούσε καθυστερημένα την καταβολή της επιδότησης.

Τέλος, η Επιτροπή επιθυμεί να υπογραμμίσει το γεγονός ότι η ακύρωση των αναλήψεων υποχρεώσεων αυτών δεν έχει καμία δημοσιονομική επίπτωση, κατά την έννοια ότι δεν θίγεται το αποτέλεσμα των ταμειακών πράξεων (καθαρό υπόλοιπο).

22. Η αρμόδια υπηρεσία, παρά την έλλειψη ανθρωπίνων πόρων, προσπάθησε να καλύψει την καθυστέρηση αυτή. Προκειμένου να εξετάζει έγκυρα τα διαθέσιμα στοιχεία, η υπηρεσία οφείλει να ελέγχει αναδρομικά τους ατομικούς φακέλους. Η καθιέρωση σαφέστερων διαχειριστικών διαδικασιών μεταξύ των υπηρεσιών που εμπλέκονται στη διαχείριση των δανείων, θα επιτρέψει στην Επιτροπή να υποβάλει τις εκθέσεις που λείπουν πριν από το τέλος του έτους 2001.

Η ομάδα εργασίας περάτωσε τη μελέτη της και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν έχει να προτείνει καμία άλλη λύση.

23. Οι προσπάθειες της Επιτροπής για την επιστροφή των παρακρατούμενων φόρων δεν είχαν αποτελέσματα το 2000. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή κίνησε διαδικασία παράβασης κατά του κράτους μέλους και του απέστειλε προειδοποιητική επιστολή το 2001.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

25. Στη βάση αυτή, η Επιτροπή ενέκρινε τροποποιημένες προτάσεις στις 7 Μαρτίου 2001 και, στη σύνοδο του Συμβουλίου "Βιομηχανία" της 14ης Μαΐου 2001, επιτεύχθηκε σημαντική πρόοδος.