[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 30.9.2010

COM(2010) 535 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1161/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου , της 6ης Ιουλίου 2005, για την κατάρτιση τριμηνιαίων μη χρηματοπιστωτικών λογαριασμών ανά θεσμικό τομέα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1161/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου , της 6ης Ιουλίου 2005, για την κατάρτιση τριμηνιαίων μη χρηματοπιστωτικών λογαριασμών ανά θεσμικό τομέα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1161/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Ιουλίου 2005, για την κατάρτιση τριμηνιαίων μη χρηματοπιστωτικών λογαριασμών ανά θεσμικό τομέα 1

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1161/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Ιουλίου 2005, για την κατάρτιση τριμηνιαίων μη χρηματοπιστωτικών λογαριασμών ανά θεσμικό τομέα 2

1. Εισαγωγή 3

2. Τήρηση των υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων 3

2.1 Υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων 3

2.2 Τήρηση των υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων 3

2.3 Συνέπεια ως προς σχετικά σύνολα στοιχείων 5

3. Ποιότητα των παραγόμενων στατιστικών 5

3.1 Καταλληλότητα 6

3.2 Ακρίβεια 7

3.3 Έγκαιρη υποβολή και εμπρόθεσμη υποβολή 8

3.4 Προσβασιμότητα και σαφήνεια 9

3.5 Συνοχή και συγκρισιμότητα 10

4. Οφέλη και πιθανές βελτιώσεις 13

4.1. Οφέλη σε σχέση με το κόστος τους 13

4.2. Πιθανές βελτιώσεις 14

Έγκαιρη υποβολή 15

Αξιοπιστία 15

Κάλυψη 15

1. Εισαγωγή

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1161/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (εφεξής «ο κανονισμός ΤΛΤ») θέσπισε το νομικό πλαίσιο για την κατάρτιση τριμηνιαίων μη χρηματοπιστωτικών λογαριασμών ανά θεσμικό τομέα («ΤΛΤ»).

Η κατάρτιση ΤΛΤ για τη ζώνη του ευρώ ορίστηκε ως προτεραιότητα στο σχέδιο δράσης σχετικά με τις στατιστικές ανάγκες της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ) που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN τον Σεπτέμβριο του 2000. Η ανάγκη για ΤΛΤ της ζώνης του ευρώ κρίθηκε επείγουσα, θα πρέπει δε αυτοί να είναι διαθέσιμοι εντός 90 ημερών από τη λήξη του αντίστοιχου τριμήνου.

Πράγματι, όπως αναφέρεται στην τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού ΤΛΤ, η ανάλυση των κυκλικών διακυμάνσεων της οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής στο πλαίσιο της ΟΝΕ απαιτούν μακροοικονομικές στατιστικές για την οικονομική συμπεριφορά των επιμέρους θεσμικών τομέων και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να προκύψουν από τα στοιχεία που συλλέγονται στο επίπεδο του συνόλου της οικονομίας.

Η παρούσα έκθεση καλύπτει την εφαρμογή του κανονισμού ΤΛΤ, όπως απαιτείται από το άρθρο 9 του εν λόγω κανονισμού.

«Εντός πενταετίας από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του. Ειδικότερα, η εν λόγω έκθεση:

α) παρέχει πληροφορίες για την ποιότητα των παραγόμενων στατιστικών·

β) αξιολογεί τα οφέλη που προκύπτουν για την Κοινότητα, τα κράτη μέλη και τους προμηθευτές και χρήστες στατιστικών πληροφοριών από τις στατιστικές που παράγονται σε σχέση με το κόστος τους·

γ) εντοπίζει τομείς στους οποίους υπάρχουν περιθώρια βελτιώσεων και τροποποιήσεων που θεωρούνται αναγκαίες με βάση τα αποτελέσματα που προκύπτουν.»

Η έκθεση παρέχει πληροφορίες σχετικά με τα εν λόγω θέματα ακολουθώντας την παρακάτω δομή: ενότητα 2: Τήρηση νομικών υποχρεώσεων από τα κράτη μέλη, ενότητα 3: Ποιότητα των παραγόμενων εθνικών και ευρωπαϊκών στατιστικών, ενότητα 4: Τρέχοντα οφέλη για τους χρήστες σε σύγκριση με το κόστος συλλογής/κατάρτισης σε συνδυασμό με σχέδια μελλοντικών βελτιώσεων.

2. Τήρηση των υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων

2.1 Υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων

Ο κανονισμός ΤΛΤ προβλέπει τη διαβίβαση περιορισμένου συνόλου συναλλαγών που εξακολουθούν να καλύπτουν την πλήρη ακολουθία μη χρηματοπιστωτικών λογαριασμών. Για τις χώρες όπου το ΑΕγχΠ υπερβαίνει το 1% του ευρωπαϊκού συνόλου, η απαιτούμενη κατανομή ανά τομέα έχει ως εξής: Μη χρηματοπιστωτικές εταιρείες (S11) / Χρηματοπιστωτικές εταιρείες (S12) / Δημόσιο (S13) / Νοικοκυριά και ΜΚΙΕΝ (μη κερδοσκοπικά ιδρύματα που εξυπηρετούν νοικοκυριά) (S1M) / Αλλοδαπή (S2). Οι υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων των χωρών που δεν υπερβαίνουν το όριο περιορίζονται στους τομείς του δημοσίου και της αλλοδαπής.

Τα στοιχεία ΤΛΤ έπρεπε να διαβιβάζονται το αργότερο εντός 95 ημερών μετά το τρίμηνο αναφοράς, έως τον Αύγουστο του 2008, και στη συνέχεια το αργότερο εντός 90 ημερών. Οι διαβιβάσεις έπρεπε να περιλαμβάνουν στοιχεία που ξεκινούν από το πρώτο τρίμηνο του 1999.

Όσον αφορά τυχόν προσωρινές παρεκκλίσεις που εγκρίθηκαν για ορισμένα κράτη μέλη κατά την περίοδο έγκρισης του κανονισμού ΤΛΤ και μεταγενέστερων διευρύνσεων της ΕΕ, όλες τους έχουν πλέον λήξει και ο κανονισμός ΤΛΤ ισχύει για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και, δυνάμει της συμφωνίας ΕΟΧ, για τη Νορβηγία και την Ισλανδία.

2.2 Τήρηση των υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων

Χώρες με υποχρεώσεις πλήρους υποβολής στοιχείων

Προκειμένου να αξιολογηθεί κατά πόσον μια χώρα διαβιβάζει ένα πλήρες σύνολο στοιχείων ΤΛΤ, η Επιτροπή προσδιορίζει το ΑΕγχΠ αυτής, ως ποσοστό του ευρωπαϊκού ΑΕγχΠ, βάσει του αριθμητικού μέσου των ετήσιων στοιχείων των τελευταίων τριών ετών (πρβλ. άρθρο 3.2 του κανονισμού ΤΛΤ).

Τον Δεκέμβριο του 2009, οι 17 χώρες με υποχρεώσεις πλήρους υποβολής στοιχείων ήταν οι εξής: Βέλγιο (BE), Τσεχική Δημοκρατία (CZ), Δανία (DK), Γερμανία (DE), Ιρλανδία (IE), Ελλάδα (EL), Ισπανία (ES), Γαλλία (FR), Ιταλία (IT), Κάτω Χώρες (NL), Αυστρία (AT), Πολωνία (PL), Πορτογαλία (PT), Φινλανδία (FI), Σουηδία (SE), Ηνωμένο Βασίλειο (UK) και Νορβηγία (NO).

Όσον αφορά την τελευταία παράδοση του 2009 (στοιχεία έως το τρίτο τρίμηνο του 2009), τα κράτη μέλη τήρησαν σε γενικές γραμμές την προθεσμία των 90 ημερών (29 Δεκεμβρίου).

Οι περισσότερες χώρες υπέβαλαν τα πλήρη σύνολα στοιχείων, ενώ οι NO, SE και PL παρέδωσαν μερικά σύνολα στοιχείων, με τη NO να διαβιβάζει στοιχεία μόνο για τον τομέα των νοικοκυριών. Ωστόσο, η κατάσταση βελτιώθηκε στις τελευταίες διαβιβάσεις και η Νορβηγία ανακοίνωσε ότι θα διαβιβάσει στοιχεία ΤΛΤ για όλους τους τομείς πριν τον Σεπτέμβριο του 2010.

Αναδρομικές σειρές έλειπαν από τα στοιχεία των EL και ES (στοιχεία 1999) και IE (1999-2001). Αυτό οφείλεται γενικά στην έλλειψη ετήσιων λογαριασμών ανά τομέα που καταρτίζονται και πρέπει να διαβιβαστούν στη Eurostat, μαζί με τους τριμηνιαίους λογαριασμούς, έως τον Σεπτέμβριο του 2010.

Χώρες με υποχρεώσεις μερικής υποβολής στοιχείων

Το Δεκέμβριο του 2009, οι 12 χώρες με υποχρεώσεις μερικής υποβολής στοιχείων ήταν οι εξής: Βουλγαρία (BG), Εσθονία (EE), Κύπρος (CY), Λετονία (LV), Λιθουανία (LT), Λουξεμβούργο (LU), Ουγγαρία (HU), Μάλτα (MT), Ρουμανία (RO), Σλοβενία (SI), Σλοβακία (SK) και Ισλανδία (IC).

Από τα κράτη μέλη με υποχρεώσεις περιορισμένης υποβολής στοιχείων, μόνο το LU δεν διαβίβασε καθόλου στοιχεία αλλά δεσμεύτηκε να το πράξει έως τον Δεκέμβριο του 2010. Η RO διαβίβασε πλήρη στοιχεία ΤΛΤ σε εθελοντική βάση, με αποτέλεσμα να είναι έτοιμη να υπερβεί το όριο του 1% και να συμπεριληφθεί στις χώρες με υποχρεώσεις πλήρους υποβολής στοιχείων ΤΛΤ.

Οι απαιτήσεις έγκαιρης υποβολής τηρήθηκαν σε γενικές γραμμές, ενώ ορισμένες χώρες δεν κατάφεραν να παραδώσουν έναν περιορισμένο αριθμό συναλλαγών.

2.3 Συνέπεια ως προς σχετικά σύνολα στοιχείων

Ό κανονισμός ΤΛΤ απαιτεί συνέπεια μεταξύ διαφορετικών τομέων μακροοικονομικών στατιστικών. Όπως αναφέρεται στην τέταρτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού ΤΛΤ: «Η παραγωγή των λογαριασμών αυτών αποτελεί τμήμα του γενικού στόχου κατάρτισης ενός συστήματος ετήσιων και τριμηνιαίων λογαριασμών για την Ευρωπαϊκή Ένωση και για τη ζώνη του ευρώ. Το σύστημα περιλαμβάνει τα κύρια μακροοικονομικά μεγέθη και τους χρηματοπιστωτικούς και μη χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς ανά θεσμικό τομέα. Ο σκοπός εν προκειμένω είναι να επιτευχθεί συνοχή μεταξύ όλων αυτών των λογαριασμών και, όσον αφορά τους λογαριασμούς ‘αλλοδαπής’, μεταξύ των στοιχείων του ισοζυγίου πληρωμών και των στοιχείων των εθνικών λογαριασμών.»

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού ΤΛΤ, τα στοιχεία που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού συμφωνούν με τους τριμηνιαίους μη χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς του δημοσίου, τα τριμηνιαία κύρια μακροοικονομικά μεγέθη του συνόλου της οικονομίας και τα αντίστοιχα ετήσια στοιχεία που διαβιβάζονται στην Επιτροπή στο πλαίσιο του προγράμματος διαβίβασης στοιχείων του κανονισμού ΕΣΛ[1].

Οι ασυνέπειες είναι γενικά μικρές με εξαίρεση τα στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών όπου μπορεί να είναι και σημαντικές (βλ. §3.5 για λεπτομέρειες). Σε μερικές περιπτώσεις, στο παρελθόν παρατηρούνταν αποκλίσεις από τα τριμηνιαία κύρια μακροοικονομικά μεγέθη (TKMM) και τους ετήσιους λογαριασμούς ανά τομέα (ΕΛΤ), οι οποίες όμως στις τελευταίες διαβιβάσεις μειώθηκαν σε «χαμηλά» επίπεδα. Περαιτέρω βελτιώσεις αναμένονται με την αναθεώρηση του προγράμματος διαβιβάσεων ΕΣΛ που θα πρέπει να εναρμονίσει τα χρονοδιαγράμματα κυκλοφορίας και αναθεώρησης στους πίνακες εθνικών λογαριασμών και πιθανόν τα στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών.

3. Ποιότητα των παραγόμενων στατιστικών

Ένας πρώτος τρόπος αξιολόγησης της ποιότητας των παραγόμενων στατιστικών συνίσταται στην καταγραφή των πηγών και μεθόδων που χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα για την κατάρτιση των εθνικών και ευρωπαϊκών λογαριασμών. Αυτός ο κατάλογος ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 2010 και διανεμήθηκε στους υπευθύνους κατάρτισης με σκοπό την ανταλλαγή και καλλιέργεια βέλτιστων πρακτικών. Αναμένεται να δημοσιευτεί στον δικτυακό τόπο της Eurostat (http://ec.europa.eu/eurostat/sectoraccounts) έως τα τέλη του 2010.

Η ποιότητα των παραγόμενων στατιστικών αξιολογήθηκε με βάση τα παρακάτω κριτήρια, όπως ορίζονται στον κανονισμό 223/2009 της 11ης Μαρτίου 2009 σχετικά με τις ευρωπαϊκές στατιστικές[2]: καταλληλότητα, ακρίβεια, έγκαιρη υποβολή και εμπρόθεσμη υποβολή, προσβασιμότητα και σαφήνεια, συνοχή και συγκρισιμότητα.

3.1 Καταλληλότητα

Η καταλληλότητα είναι ένα στοιχείο της ποιότητας που χαρακτηρίζει το βαθμό στον οποίο ένα στατιστικό προϊόν πληροί τις ανάγκες των χρηστών. Προϋποθέτει ότι είναι γνωστοί τόσο οι χρήστες όσο και οι ανάγκες και προσδοκίες τους. Η τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού ΤΛΤ καθορίζει τους κύριους στόχους της παραγωγής ΤΛΤ ως εξής:

«Η ανάλυση των κυκλικών διακυμάνσεων της οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής στο πλαίσιο της ΟΝΕ απαιτούν μακροοικονομικές στατιστικές για την οικονομική συμπεριφορά των επιμέρους θεσμικών τομέων και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να προκύψουν από τα στοιχεία που συλλέγονται στο επίπεδο του συνόλου της οικονομίας. Υπάρχει, επομένως, ανάγκη παραγωγής τριμηνιαίων λογαριασμών ανά θεσμικό τομέα, για την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά και για τη ζώνη του ευρώ.»

Συνεπώς, τα στοιχεία ΤΛΤ αποτελούν αντικείμενο κύριου ενδιαφέροντος ιδιαίτερα, πρώτον, για τους θεσμικούς χρήστες, όπως την ΕΚΤ και τη ΓΔ ECFIN της Επιτροπής, καθώς και για σκοπούς οικονομικής διακυβέρνησης.

Ευρωπαϊκοί λογαριασμοί

Η Eurostat και η ΕΚΤ δημοσιεύουν ένα πλήρες σύνολο τριμηνιαίων λογαριασμών ανά τομέα για τη ζώνη του ευρώ που περιλαμβάνει μη χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς, καθώς και χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς και ισολογισμούς. Η Eurostat δημοσιεύει επίσης τριμηνιαίους μη χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς ανά τομέα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Eurostat εκδίδει ένα τριμηνιαίο ενημερωτικό δελτίο που εστιάζει σε ένα σύνολο κύριων δεικτών προσαρμοσμένων σε εποχικές διακυμάνσεις, για τη ζώνη του ευρώ και για την ΕΕ. Αυτοί οι μη χρηματοπιστωτικοί δείκτες, οι οποίοι προορίζονται να απεικονίζουν τη συμπεριφορά μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών και νοικοκυριών, είναι οι εξής:

- Μερίδιο επί των κερδών μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών που ορίζεται ως το ακαθάριστο λειτουργικό πλεόνασμα διά την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία. Αυτός ο δείκτης τύπου κερδοφορίας απεικονίζει το μερίδιο της προστιθέμενης αξίας που δημιουργείται κατά τη διαδικασία παραγωγής αμοιβής κεφαλαίου.

- Ακαθάριστο ποσοστό επενδύσεων μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών που ορίζεται ως ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου διά την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία. Αυτή η αναλογία συσχετίζει τις επενδύσεις μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών σε πάγια στοιχεία (κτίρια, μηχανήματα, λογισμικό, σημαντικές βελτιώσεις σε πάγια στοιχεία, κλπ.) με την προστιθέμενη αξία που δημιουργείται κατά τη διαδικασία παραγωγής.

- Ακαθάριστο ποσοστό αποταμίευσης νοικοκυριών που υπολογίζεται ως η ακαθάριστη αποταμίευση διά το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα[3].

- Ακαθάριστο ποσοστό επενδύσεων νοικοκυριών το οποίο υπολογίζεται ως ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου νοικοκυριών διά το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα[4].

Η ΕΚΤ δημοσιεύει ένα δελτίο τύπου που καλύπτει τους τριμηνιαίους χρηματοπιστωτικούς και μη χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς ανά τομέα για τη ζώνη του ευρώ. Το δελτίο τύπου της ΕΚΤ αναλύει τις ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές στις κύριες συναλλαγές στις οποίες βασίζονται οι αποφάσεις που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς της οικονομίας. Επιπλέον, παράγει τακτικά λεπτομερέστερο ενημερωτικό υλικό για την Εκτελεστική Επιτροπή της και το Διοικητικό Συμβούλιο. Το υλικό αυτό αποτελεί τη βάση για μια περιεκτική ανάλυση των τριμηνιαίων εξελίξεων στη ζώνη του ευρώ, η οποία δημοσιεύεται στο μηνιαίο δελτίο της ΕΚΤ.

Κατανομή ανά χώρα

Τα σχόλια που λαμβάνονται από μη θεσμικούς χρήστες (τραπεζικούς αναλυτές, συμβούλους, δημοσιογράφους, κλπ.) επιβεβαιώνουν το έντονο ενδιαφέρον τους για τα βραχυπρόθεσμα στοιχεία ανά θεσμικό τομέα. Ωστόσο, εκτός από τα ευρωπαϊκά μακροοικονομικά μεγέθη, οι χρήστες απαιτούν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με επιμέρους χώρες.

Ο αριθμός των χωρών που δημοσιεύουν στοιχεία ΤΛΤ και σε άλλους τομείς εκτός από το δημόσιο και την αλλοδαπή έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Το 2010, οκτώ από τις δεκαεπτά χώρες με υποχρεώσεις πλήρους υποβολής στοιχείων δημοσιεύουν στοιχεία ΤΛΤ, είτε προσαρμοσμένα σε εποχικές διακυμάνσεις (FR, UK) είτε όχι (CZ, DK, ES, NL, PT και SE). Τέσσερις ακόμη χώρες (AT, DE, IT και NO) αποκαλύπτουν επιλεγμένους δείκτες σχετικά με τα νοικοκυριά και, στην περίπτωση της IT, τις μη χρηματοπιστωτικές εταιρείες. Από τις πέντε υπόλοιπες χώρες, μία (BE) εξετάζει το ενδεχόμενο δημοσίευσης των εν λόγω στοιχείων στο άμεσο μέλλον.

Οι υπό εξέταση χώρες δημοσιεύουν γενικά στοιχεία ΤΛΤ εντός της προθεσμίας των 90 ημερών ή λίγο αργότερα (μέγιστος χρόνος: 93 ημέρες για την CZ, 97 ημέρες για τις NL, έως 98 ημέρες για την IT και 90-100 ημέρες για την ES).

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Eurostat ξεκίνησε τη διάδοση εθνικών στοιχείων για καθέναν από τους προαναφερθέντες κύριους δείκτες και τα υποκείμενα στοιχεία τους. Δεδομένου ότι τα περισσότερα κράτη μέλη δεν καταρτίζουν ΤΛΤ προσαρμοσμένους σε εποχικές διακυμάνσεις, οι εν λόγω δείκτες δημοσιεύονται ως αθροίσματα και για τα τέσσερα τρίμηνα.

3.2 Ακρίβεια

Όπως αναφέρεται στον κανονισμό 223/2009 σχετικά με τις ευρωπαϊκές στατιστικές, οι τελευταίες πρέπει να απεικονίζουν την πραγματικότητα με ακρίβεια και αξιοπιστία. Η ακρίβεια και αξιοπιστία των στατιστικών εξαρτάται από πολλές μεταβλητές. Ένας σημαντικός παράγοντας από αυτή την άποψη είναι ο βαθμός στον οποίο χρησιμοποιούνται οι άμεσες πηγές στοιχείων σε σύγκριση με έμμεσες μεθόδους που βασίζονται σε παλαιότερες τάσεις και υποθέσεις βάσει μοντέλων. Η παραγωγή εθνικών ΤΛΤ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε τρεις πηγές εισροής στατιστικών, δηλαδή τα τριμηνιαία κύρια μακροοικονομικά μεγέθη του συνόλου της οικονομίας, τους τριμηνιαίους λογαριασμούς του δημοσίου και το τριμηνιαίο ισοζύγιο πληρωμών. Αυτές συμπληρώνονται από τις πηγές διοικητικών στοιχείων (π.χ. φορολογικά στοιχεία, άλλες πληροφορίες από τις εποπτικές αρχές της βιομηχανίας), οι οποίες κανονικά περιέχουν άμεσα στοιχεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως δείκτες για τις βραχυπρόθεσμες εξελίξεις συγκεκριμένου τομέα/συναλλαγών.

Όσον αφορά τις δραστηριότητες χρηματοπιστωτικών εταιρειών (κερδοζημίες, αναλυτικές πληροφορίες ισολογισμών κατανεμημένες βάσει αντιστοιχίας, στατιστικές επιτοκίων, τριμηνιαίοι χρηματοπιστωτικοί λογαριασμοί), διατίθενται αρκετά ικανοποιητικές υποετήσιες στατιστικές πληροφορίες, οι οποίες χρησιμοποιούνται από πολλές χώρες στη διαδικασία κατάρτισης ΤΛΤ. Οι πηγές αυτές καλύπτουν κυρίως νομισματικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επενδυτικά κεφάλαια και, σε μικρότερο βαθμό, ασφαλιστικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία. Σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται επίσης στοιχεία επίσημων εποπτικών φορέων, επαγγελματικών ενώσεων της βιομηχανίας και χρηματιστηρίων.

Ωστόσο, λίγες μόνο χώρες (π.χ. CZ και UK, NL για τον τομέα των μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών) που υποβάλλουν πλήρη στοιχεία ΤΛΤ χρησιμοποιούν στοιχεία από άμεσες πηγές για να στηρίξουν την κατάρτιση μεμονωμένων εκτιμήσεων για τους τομείς των νοικοκυριών και των μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών, ιδιαίτερα δε για την παραγωγή και κατάρτιση λογαριασμών εσόδων.

Η πλειονότητα των υπόλοιπων χωρών κάνει εκτεταμένη χρήση έμμεσων μεθόδων που χρησιμοποιούν ετήσια στοιχεία ως σημείο αναφοράς και τριμηνιαίους δείκτες για την απεικόνιση βραχυπρόθεσμων διακυμάνσεων, συμπεριλαμβανομένου του στοιχείου των εποχικών διακυμάνσεων. Στις περιπτώσεις αυτές, η ποιότητα των ΤΛΤ εξαρτάται άμεσα από την ακρίβεια των ΕΛΤ. Παρότι οι ετήσιοι λογαριασμοί βασίζονται σε μεγαλύτερο εύρος πηγών, οι ροές εσόδων μεταξύ εταιρειών και νοικοκυριών δεν είναι πάντοτε δυνατό να απεικονιστούν επαρκώς, οδηγώντας π.χ. σε μη ρεαλιστικά ποσοστά αποταμίευσης νοικοκυριών ή ποσοστά κερδοφορίας επιχειρήσεων. Οι ετήσιοι κύριοι δείκτες που δημοσιεύονται από τη Eurostat αποδείχθηκαν ένα αποτελεσματικό εργαλείο για τον εντοπισμό τέτοιου είδους μη ρεαλιστικών επιπέδων/διακυμάνσεων, που στη συνέχεια διερευνώνται σε συνεργασία με την υπό εξέταση χώρα (βλ. §3.5 παρακάτω – «συγκρισιμότητα»). Τέλος, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι χώρες χρησιμοποιούν εκτιμήσεις που βασίζονται μόνο σε μοντέλα και οι οποίες δεν υποστηρίζονται από άμεσες ή έμμεσες τριμηνιαίες πληροφορίες. Ωστόσο, αυτές οι (βασισμένες σε μοντέλα) μέθοδοι περιορίζονται γενικά σε συναλλαγές που επηρεάζουν σε μικρό βαθμό τους λογαριασμούς.

3.3 Έγκαιρη υποβολή και εμπρόθεσμη υποβολή

Οι ευρωπαϊκές στατιστικές πρέπει να διαβιβάζονται εγκαίρως, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται για σκοπούς οικονομικής πολιτικής. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση των ευρωπαϊκών ΤΛΤ που περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ και με το συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών στο πλαίσιο της ΕΕ. Από τα μέσα του 2007, οι ευρωπαϊκοί ΤΛΤ δημοσιεύονται εμπρόθεσμα, εντός 120 ημερών μετά το τρίμηνο αναφοράς.

Η περιοδικότητα των ευρωπαϊκών στατιστικών θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις απαιτήσεις των χρηστών λογαριασμών στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό. Διαπιστώνεται μια έντονη απαίτηση από την πλευρά των θεσμικών χρηστών για την επιτάχυνση της κατάρτισης και διάδοσης των στοιχείων ΤΛΤ προκειμένου να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως έγκαιρη εισροή για τη λήψη αποφάσεων. Η τρέχουσα περίοδος διάδοσης των 120 ημερών εξακολουθεί να υπολείπεται του στόχου των 90 ημερών που έθεσε το Συμβούλιο ECOFIN τον Σεπτέμβριο του 2000. Συγκεκριμένα, αυτή η πιο έγκαιρη υποβολή είναι απαραίτητη για την ικανοποίηση των αναγκών του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, το οποίο λαμβάνει αποφάσεις για τη νομισματική πολιτική στη ζώνη του ευρώ. Ωστόσο, η πιο έγκαιρη υποβολή των λογαριασμών της ζώνης του ευρώ εξαρτάται καταρχάς από την πιο έγκαιρη διαθεσιμότητα των στοιχείων εισροής, όπως των τριμηνιαίων στατιστικών του δημοσίου, του ισοζυγίου πληρωμών και των τριμηνιαίων χρηματοπιστωτικών λογαριασμών (χρηματοοικονομικών λογαριασμών της Νομισματικής Ένωσης - ΧΛΝΕ).

Ως ενδιάμεσο βήμα, η περίοδος επαλήθευσης και κατάρτισης μειώθηκε σε 10 (ημερολογιακές) ημέρες μετά τη διαβίβαση των εθνικών ΤΛΤ, γεγονός που επιτρέπει την εσωτερική διαθεσιμότητα προκαταρκτικών εκτιμήσεων για τη ζώνη του ευρώ και μη χρηματοπιστωτικών λογαριασμών της ΕΕ εντός 100 ημερών μετά το τρίμηνο αναφοράς.

3.4 Προσβασιμότητα και σαφήνεια

Οι ευρωπαϊκές στατιστικές πρέπει να διαβιβάζονται με εύχρηστο τρόπο και να παρουσιάζονται με σαφή και κατανοητή μορφή. Θα πρέπει να είναι διαθέσιμες και προσβάσιμες σε αμερόληπτη βάση με υποστηρικτικά μεταδεδομένα και καθοδήγηση.

- Ζώνη του ευρώ/ευρωπαϊκά μακροοικονομικά μεγέθη

Η έκδοση της Eurostat καλύπτει πλήρεις σειρές στοιχείων ΤΛΤ ξεκινώντας από το πρώτο τρίμηνο του 1999 (χωρίς προσαρμογή σε εποχικές διακυμάνσεις) για τη ζώνη του ευρώ και την ΕΕ, καθώς και κύριους δείκτες που εστιάζουν στη συμπεριφορά των τομέων των μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών και των νοικοκυριών (τόσο χωρίς επεξεργασία και με προσαρμογή σε εποχικές διακυμάνσεις), όπως περιγράφεται στην ενότητα 3.1 παραπάνω.

Τα στοιχεία διαβιβάζονται μέσω διαφορετικών διαύλων: δελτίο τύπου, στατιστική βάση δεδομένων και ενότητα του δικτυακού τόπου της Eurostat ειδικά αφιερωμένη στους λογαριασμούς ανά τομέα[5]. Αυτή η ξεχωριστή ενότητα παρουσιάζει ενοποιημένους τριμηνιαίους χρηματοπιστωτικούς και μη χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς ανά τομέα για τη ζώνη του ευρώ, καθώς και μη χρηματοπιστωτικούς ΤΛΤ για την ΕΕ με τη μορφή ακολουθίας λογαριασμών όπως ορίζεται στο ΕΣΛ95. Αυτός ο μορφότυπος βοηθά τους χρήστες να κατανοήσουν και να αναλύσουν τις σχέσεις μεταξύ διαφορετικών τομέων και συναλλαγών.

Τα στοιχεία συνοδεύονται από μεθοδολογικές πληροφορίες σχετικά με την κατάρτιση ευρωπαϊκών ΤΛΤ και την ακολουθία λογαριασμών του ΕΣΛ95. Επιπλέον, η συλλογή ενημερωτικών δελτίων ΤΛΤ που εκδίδονται από τη Eurostat παρέχεται μαζί με ένα αρχείο Excel το οποίο περιλαμβάνει τα υποκείμενα στοιχεία. Τέλος, ένα σύνολο περίπου 30 αναλυτικών διαγραμμάτων και πινάκων επικαιροποιείται κάθε τρίμηνο, έτσι ώστε οι χρήστες να μπορούν εύκολα να συσχετίσουν τις αλλαγές στο σύνολο της οικονομίας με τις εξελίξεις σε κάθε θεσμικό τομέα.

Επιπλέον, η ΕΚΤ δημοσιεύει ένα αναλυτικό δελτίο τύπου σχετικά με τους ενοποιημένους λογαριασμούς της ζώνης του ευρώ (ΛΖΕ), καθιστά διαθέσιμα όλα τα στοιχεία ΛΖΕ μέσω της δικής της «Αποθήκης στατιστικών στοιχείων» (ΑΣΣ)[6] και δημοσιεύει τους κύριους δείκτες στο δικό της μηνιαίο δελτίο και «Στατιστικό σημειωματάριο». Μεθοδολογικές πληροφορίες διατίθενται επίσης στον δικτυακό τόπο της.

- Κατανομή ανά χώρα

Οι ετήσιοι λογαριασμοί ανά τομέα δημοσιεύονται από τη Eurostat για κάθε χώρα, μαζί με και με τον ίδιο μορφότυπο ΕΣΛ95 όπως και οι ΤΛΤ της ζώνης του ευρώ και της ΕΕ. Επιπλέον, οι τριμηνιαίοι κύριοι δείκτες που παρατίθενται στην ενότητα 3.1 έχουν δημοσιευθεί, εν όλω ή εν μέρει, για όλα τα κράτη μέλη που υποβάλλουν πλήρεις ΤΛΤ, εκτός από τα BE, EL, IE και FI, η συμπερίληψη των οποίων προγραμματίζεται για το άμεσο μέλλον.

3.5 Συνοχή και συγκρισιμότητα

Συνοχή

Η συνέπεια μεταξύ σχετικών στατιστικών τομέων ορίζεται ως ένα από τα ουσιαστικά στοιχεία ποιότητας των στατιστικών εκροών (βλ. ενότητα 2.3 του εγγράφου). Στην περίπτωση των ΤΛΤ, αυτό αφορά τους ετήσιους λογαριασμούς ανά τομέα (ΕΛΤ), τα κύρια μακροοικονομικά μεγέθη (TKMM), τους τριμηνιαίους μη χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς του δημοσίου (ΤΜΧΛΔ), τους τριμηνιαίους χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς της Νομισματικής Ένωσης (ΧΛΝΕ) και τις στατιστικές ισοζυγίου πληρωμών.

Γενικά, οι ΤΛΤ έχουν επιτύχει ένα ικανοποιητικό επίπεδο συνέπειας με άλλες σχετικές στατιστικές, ιδιαίτερα τους ΤΜΧΛΔ (εκτός του UK) και τα TKMM.

Όσον αφορά τη συνέπεια ΤΛΤ/ισοζυγίου πληρωμών, ορισμένες χώρες εξακολουθούν να εμφανίζουν σημαντικές αποκλίσεις λόγω των διαφορετικών ορισμών που χρησιμοποιούνται σε κάθε κλάδο. Για παράδειγμα, στους εθνικούς λογαριασμούς, αρκετά κράτη μέλη χρησιμοποιούν τον εθνικό ορισμό για τις εμπορευματικές συναλλαγές, εξαιρώντας συγκεκριμένα το σχεδόν διαμετακομιστικό εμπόριο, ενώ καταφεύγουν στον ορισμό της ΕΕ για το ισοζύγιο πληρωμών.

Άλλες αποκλίσεις ΤΛΤ/ισοζυγίου πληρωμών οφείλονται σε διαφορές στα αντίστοιχα εγχειρίδια: πέμπτη έκδοση του εγχειριδίου ισοζυγίου πληρωμών – BPM5 και ευρωπαϊκό σύστημα λογαριασμών – ΕΣΛ95 αντίστοιχα. Αυτές αφορούν την προσαρμογή για υπηρεσίες χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης (ΥΧΔΜΕ) όσον αφορά τις εισαγωγές, τις εξαγωγές και τις ροές επιτοκίων στους εθνικούς λογαριασμούς, καθώς και τη διαφορετική αντιμετώπιση των κατασκευαστικών και κρατικών υπηρεσιών αλλά και των εσόδων από αμοιβαία κεφάλαια. Αυτές οι εννοιολογικές διαφορές αναμένεται να εκλείψουν με την κυκλοφορία των νέων εκδόσεων των εγχειριδίων (BPM6 και ΕΣΛ2008).

Οι ασυνέπειες οφείλονται κυρίως στους εξής λόγους:

- διαφορετικές απαιτήσεις στοιχείων,

- διαφορετικές πολιτικές έγκαιρης υποβολής ή/και αναθεώρησης σχετικών στατιστικών (οι αποκαλούμενες διαφορές «έτους παραγωγής»),

- θεσμικές ρυθμίσεις (διαφορετικές πηγές δεδομένων που χρησιμοποιούνται από διαφορετικές μονάδες κατάρτισης, ιδιαίτερα αναφορικά με το ισοζύγιο πληρωμών και τους χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς),

- ασύμμετρη καταγραφή διασυνοριακών ροών.

Οι ασυνέπειες λόγω διαφορετικών απαιτήσεων στοιχείων μπορεί να οφείλονται στη διαφορετική αντιμετώπιση της στατιστικής απόκλισης μεταξύ των προσεγγίσεων για τις εκροές και τις δαπάνες του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος. Σε αντίθεση με τις διαβιβάσεις TKMM όπου η στατιστική απόκλιση μπορεί να υποβληθεί ξεχωριστά, οι ΤΛΤ υποβάλλονται ισοσκελισμένοι μεταξύ χρήσεων και πόρων. Συνεπώς, η απόκλιση από την πλευρά των εκροών αποδίδεται συνήθως στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (B.1G), ενώ η απόκλιση από την πλευρά των εξόδων αποδίδεται συνήθως σε μεταβολές αποθεμάτων /τιμαλφών (P.5N).

Διαφορές έτους παραγωγής μπορεί να προκύπτουν κατά καιρούς σε ορισμένες περιόδους του έτους λόγω διαφορετικών πολιτικών αναθεώρησης ετήσιων στοιχείων. Συγκεκριμένα, οι ANA επικαιροποιούνται γενικά με βάση τα TKMM και καθίστανται διαθέσιμοι μετά από 3 μήνες, ενώ οι ΕΛΤ αναθεωρούνται μετά από 6-9 μήνες. Έτσι, οι ΤΛΤ, οι οποίοι έχουν γενικά τους ΕΛΤ ως σημείο αναφοράς, μπορεί στη συνέχεια να αποκλίνουν από τα TKMM. Επιπλέον, οι ετήσιες στατιστικές δημοσίων οικονομικών (ΕΣΔΟ) πρέπει να συμφωνούν με τις κοινοποιήσεις της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) που λαμβάνουν χώρα μετά από 3 και 9 μήνες. Αν η κατάρτιση/αναθεώρηση των στοιχείων ΕΛΤ δεν πραγματοποιηθεί στις συγκεκριμένες χρονικές στιγμές, αυτό μπορεί να προκαλέσει αποκλίσεις μεταξύ των ΤΛΤ που έχουν ως σημείο αναφοράς τους ΕΛΤ και των στοιχείων ΤΜΧΛΔ/ΕΣΔΟ, ιδιαίτερα τον Μάρτιο και τον Σεπτέμβριο.

Διαφορές έτους μπορεί να προκύπτουν επίσης κάθε τρίμηνο λόγω διαφορετικών απαιτήσεων έγκαιρης υποβολής ή/και πολιτικών αναθεώρησης σε διαφορετικούς στατιστικούς κλάδους. Για παράδειγμα, τα TKMM είναι διαθέσιμα μετά από 70 ημέρες, ενώ οι ΤΜΧΛΔ και οι ΤΛΤ διαβιβάζονται μετά από 90 ημέρες, κάνοντας χρήση των πρόσθετων πληροφοριών που είναι διαθέσιμες στο μεσοδιάστημα μεταξύ 70 και 90 ημερών. Δεδομένου ότι αποδίδεται μεγαλύτερη προτεραιότητα στην εναρμόνιση των ΤΛΤ με τους ΤΜΧΛΔ, αυτό προκαλεί διαφορές έτους παραγωγής με τους δείκτες TKMM που παράγονται νωρίτερα.

Επιπλέον, οι διαφορετικές θεσμικές ρυθμίσεις μεταξύ των χωρών συχνά οδηγούν στη διαφοροποίηση πηγών δεδομένων και μεθοδολογικών προσεγγίσεων, καθώς και πολιτικών αναθεώρησης μεταξύ στατιστικών κλάδων. Αυτό αφορά πρωτίστως τις αποκλίσεις μεταξύ των στοιχείων ισοζυγίου πληρωμών και ΧΛΝΕ (με εξαίρεση τις διαφορές έτους παραγωγής και τις εννοιολογικές διαφορές που αναφέρονται παραπάνω). Στις περισσότερες χώρες, οι μη χρηματοπιστωτικοί λογαριασμοί, συμπεριλαμβανομένων των λογαριασμών αλλοδαπής, υπολογίζονται από τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες (ΕΣΥ), ενώ οι εθνικές κεντρικές τράπεζες (ΕΚΤ) είναι συνήθως υπεύθυνες για το ισοζύγιο πληρωμών και τους χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς. Η εναρμόνιση των πηγών των στοιχείων που χρησιμοποιούνται από τα διάφορα θεσμικά όργανα, οι αμοιβαίες συμφωνίες αναφορικά με το απαιτούμενο επίπεδο λεπτομερειών των στοιχείων εισροής, η τακτική επικοινωνία για μεθοδολογικά ζητήματα μεταξύ των ΕΣΥ και των ΕΚΤ είναι στοιχεία υψίστης σημασίας από άποψη στατιστικής συνοχής.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι αποκλίσεις δεν οφείλονται μόνο στις εθνικές εισροές αλλά και στην ασύμμετρη καταγραφή των διασυνοριακών ροών μεταξύ των κρατών μελών. Θεωρητικά, οι εσωτερικές ροές πρέπει να είναι ίσες από την πλευρά των χρήσεων και των πόρων (π.χ. το άθροισμα των εξαγωγών εμπορευμάτων από όλα τα κράτη μέλη εντός της Κοινότητας πρέπει να ισούται με το σύνολο των εξαγωγών). Ωστόσο, αυτό δεν συμβαίνει στην πράξη, λόγω των λεγόμενων «ασυμμετριών». Ωστόσο, η διόρθωση των ασυμμετριών αυτών απαιτεί ισοσκέλιση των ευρωπαϊκών λογαριασμών, η οποία οδηγεί ενδεχομένως σε ορισμένες διαφορές με άλλους δημοσιευμένους εθνικούς λογαριασμούς, στους οποίους δεν έχουν αφαιρεθεί ακόμη οι διασυνοριακές ροές εντός της υπό εξέταση περιοχής.

Συγκρισιμότητα

Η συγκρισιμότητα μπορεί να αναλυθεί τόσο από εννοιολογική όσο και από εμπειρική άποψη.

Όπως αναφέρεται στο άρθρο 4 του κανονισμού ΤΛΤ, η συγκρισιμότητα από εννοιολογική άποψη εξασφαλίζεται με τη χρήση κοινών προτύπων, ορισμών, ονοματολογιών και λογιστικών κανόνων, όπως καθορίζονται στον κανονισμό ΕΣΛ.

Ο κανονισμός ΕΣΛ ορίζει συγκεκριμένα τις θεσμικές μονάδες, τους τομείς και το περιεχόμενο κάθε επιμέρους συναλλαγής που ανήκει στην ακολουθία λογαριασμών. Για την υποστήριξη της ορθής εφαρμογής των εν λόγω προτύπων, τα ερωτηματολόγια ΤΛΤ (και ΕΛΤ) σχεδιάστηκαν με τέτοιο τρόπο ώστε να επιτρέπουν μόνο τη διαβίβαση των συναφών συνδυασμών τομέων/συναλλαγών. Επίσης, οι λογιστικοί κανόνες και οι κωδικοί ΕΣΛ ελέγχονται συστηματικά από τη Eurostat κατά την παραλαβή των διαβιβάσεων ΤΛΤ.

Από εμπειρική άποψη, η συγκρισιμότητα συναρτήσει του χρόνου επαληθεύεται με την παρακολούθηση των αναθεωρήσεων μετά από διαδοχικές διαβιβάσεις και την υποβολή ερωτημάτων στα κράτη μέλη σχετικά με τυχόν απότομες μεταβολές στις τιμές των κύριων μεταβλητών.

Ο κανονισμός ΕΣΛ θεσπίζει επίσης κανόνες για τη χρονική στιγμή της καταγραφής συναλλαγών. Οι εν λόγω κανόνες, οι οποίοι θέτουν σε εφαρμογή την έννοια της καταγραφής με βάση τη δημιουργία αξίας, διαδραματίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο των ΤΛΤ, όπου όλες οι σχετικές συναλλαγές πρέπει να καταγράφονται ταυτόχρονα για όλες τις λογιστικές εγγραφές. Προκειμένου να ελέγχεται η συγκρισιμότητα συναρτήσει του χρόνου και η ομοιόμορφη εφαρμογή της χρονικής στιγμής των κανόνων καταγραφής μεταξύ των χωρών, ένας κατάλογος οικονομικά εύλογων διαγραμμάτων επικαιροποιείται κάθε τρίμηνο και υποβάλλεται στους υπευθύνους κατάρτισης των ΤΛΤ για αξιολόγηση από ομοτίμους. Αυτό επιτρέπει τον εντοπισμό μη ρεαλιστικών τριμηνιαίων μοτίβων που μπορεί να υποδηλώνουν ασυνέπειες στην καταγραφή των σχετικών ροών.

Η συγκρισιμότητα συναρτήσει του χώρου παρακολουθείται με τη διασυνοριακή σύγκριση κύριων δεικτών ΕΛΤ, όπως το ποσοστό αποταμίευσης νοικοκυριών σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα νοικοκυριών.

4. Οφέλη και πιθανές βελτιώσεις

4.1. Οφέλη σε σχέση με το κόστος τους

Κόστος

Η κατάρτιση στοιχείων ΤΛΤ βασίζεται κυρίως σε προϋπάρχοντες ετήσιους λογαριασμούς ανά τομέα, καθώς και σε τριμηνιαία στοιχεία για τους τομείς του δημοσίου και της αλλοδαπής (ισοζύγιο πληρωμών).

Τα στοιχεία αυτά συμπληρώνονται γενικά με τη χρήση υφιστάμενων ερευνών ή διοικητικών στοιχείων. Σε μερικές περιπτώσεις, εγκαινιάζονται πρόσθετες έρευνες προκειμένου να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις των ΤΛΤ.

Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση των NL, όπου πραγματοποιείται έρευνα στις 300 μεγαλύτερες επιχειρήσεις του τομέα των μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών, οι οποίες καλύπτουν περίπου το 50% του συνολικού ισολογισμού, καθώς και σε ένα σημαντικό ποσοστό μονάδων που ανήκουν στον τομέα των χρηματοπιστωτικών εταιρειών[7]. Η PT και η FI εγκαινίασαν επίσης πρόσθετες έρευνες αναφορικά με τον τομέα των μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών.

Το UK αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση, καθώς καταρτίζει τριμηνιαίους λογαριασμούς ανά τομέα που χρησιμοποιούνται στη συνέχεια για την κατάρτιση ετήσιων λογαριασμών ανά τομέα. Οι ΤΛΤ βασίζονται σε μια σειρά από τριμηνιαίες έρευνες, ειδικότερα, για νοικοκυριά: την έρευνα «ημερομισθίων και μισθών», για μη χρηματοπιστωτικές εταιρείες: την «έρευνα τριμηνιαίων κερδών» και για χρηματοπιστωτικές εταιρείες: μια σειρά από έρευνες που διενεργούνται από την Τράπεζα της Αγγλίας και, όσον αφορά τα συνταξιοδοτικά ταμεία, τις ασφαλιστικές εταιρείες και τα καταπιστεύματα, από την υπηρεσία εθνικών στατιστικών (ONS).

Η κατάρτιση των στοιχείων ΤΛΤ για τους τομείς των νοικοκυριών και των εταιρειών απαιτεί επίσης πρόσθετο προσωπικό. Ο πρόσθετος φόρτος εργασίας[8] εκτιμάται σε ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης ως εξής: Eurostat (5), ΕΚΤ (2,5), BE (0,6), CZ (1,5), DK (1), DE (1,5), IE (2), EL (0,3), ES (2), FR (1), IT (1,5), NL (3), AT (2), PL (1,5), PT (2), RO(2), FI (1), SE (2), NO (1).

Οφέλη

Ο κανονισμός ΤΛΤ υποστηρίζει την κατάρτιση, στα κράτη μέλη, τριμηνιαίων σειρών για την πλευρά των εσόδων των εθνικών λογαριασμών. Τα στοιχεία αυτά συμπληρώνουν τις τριμηνιαίες σειρές εκροών και δαπανών που συλλέγονταν ήδη στο πλαίσιο του προγράμματος διαβίβασης στοιχείων του κανονισμού ΕΣΛ. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η κατάρτιση στοιχείων ΤΛΤ οδήγησε σε μεθοδολογικές εξελίξεις και, παράλληλα, σε ένα μεγάλο εύρος νέων στατιστικών προϊόντων.

Από μεθοδολογική άποψη, κρίθηκε απαραίτητη η επανεξέταση των ευρωπαϊκών μακροοικονομικών μεγεθών έτσι ώστε να περιγράφουν τη ζώνη του ευρώ / ΕΕ ως σύνολο. Πρώτον, οι ΤΛΤ των κρατών μελών έχουν συμπληρωθεί από τους λογαριασμούς των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και την ΕΚΤ. Δεύτερον, ο λογαριασμός του τομέα της αλλοδαπής εκτιμήθηκε με βάση πρόσθετα δεδομένα ισοζυγίου πληρωμών εκτός ζώνης ευρώ / ΕΕ, καθώς πρέπει να καλύπτει τις ροές μόνο προς και από τρίτες χώρες. Τρίτον, οι λογαριασμοί ισοσκελίστηκαν έτσι ώστε οι εγχώριοι τομείς να αντιστοιχούν στον εκ νέου εκτιμημένο λογαριασμό της αλλοδαπής.

Η δημοσίευση ενός πλήρους συνόλου ενοποιημένων (μη χρηματοπιστωτικών και χρηματοπιστωτικών) λογαριασμών θεσμικών τομέων για τη ζώνη του ευρώ και μη χρηματοπιστωτικών λογαριασμών ανά τομέα για την ΕΕ θεωρήθηκε μεγάλη επιτυχία από τους υπευθύνους κατάρτισης και τους θεσμικούς χρήστες[9]. Όπως ορίζεται στις προδιαγραφές του έργου, οι τριμηνιαίοι μη χρηματοπιστωτικοί λογαριασμοί ανά τομέα επιτρέπουν πλέον την ανάλυση της συμπεριφοράς οικονομικών φορέων και των αλληλεπιδράσεών τους στην πραγματική οικονομία. Σε συνδυασμό με τους τριμηνιαίους χρηματοπιστωτικούς λογαριασμού, προκύπτει μια πληρέστερη εικόνα.

4.2. Πιθανές βελτιώσεις

Παρότι οι βασικές ανάγκες οι οποίες εκφράζονται στο σχέδιο δράσης σχετικά με τις στατιστικές ανάγκες της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ) που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN τον Σεπτέμβριο του 2000 ικανοποιήθηκαν από τους ΤΛΤ, μπορούν να προταθούν ορισμένες βελτιώσεις για την περαιτέρω επέκταση της χρήσης τους.

Έγκαιρη υποβολή

Ως πρώτη προτεραιότητα, τα κράτη μέλη και η Eurostat / ΕΚΤ επιδιώκουν τη βελτίωση της έγκαιρης παράδοσης των λογαριασμών της ζώνης του ευρώ / ΕΕ. Ωστόσο, όπως αναφέρεται στην ενότητα 3.3 παραπάνω, η πιο έγκαιρη παράδοση των λογαριασμών της ζώνης του ευρώ εξαρτάται από την πιο έγκαιρη διαθεσιμότητα των στοιχείων εισροής.

Σύμφωνα με τη συνεχιζόμενη επανεξέταση του αναθεωρημένου προγράμματος διαβίβασης στοιχείων του κανονισμού ΕΣΛ, προβλέπονται λοιπόν αυστηρότερες προθεσμίες για τις διαβιβάσεις των ΤΛΤ έτσι ώστε να επιτρέπεται η κατάρτιση/δημοσίευση των λογαριασμών της ζώνης του ευρώ/ΕΕ εντός 90 και όχι εντός 120 ημερών.

Αξιοπιστία

Ένα ακόμη στοιχείο που μπορεί να οδηγήσει σε βελτιώσεις είναι η χρήση καλύτερων πηγών τριμηνιαίων στοιχείων για τους τομείς των νοικοκυριών και των μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι χώρες χρησιμοποιούν εκτιμήσεις που βασίζονται μόνο σε μοντέλα και οι οποίες δεν υποστηρίζονται από άμεσες ή έμμεσες τριμηνιαίες πληροφορίες. Είναι σημαντικό οι τελευταίες (βασισμένες σε μοντέλα) μέθοδοι να χρησιμοποιούνται μόνο για συναλλαγές που επηρεάζουν σε μικρό βαθμό τους λογαριασμούς.

Από την άλλη πλευρά, ορισμένες χώρες έχουν ήδη αρχίσει να συλλέγουν άμεσα στοιχεία, π.χ. από εταιρικούς λογαριασμούς. Ιδανικά, οι στατιστικές θα παράγονται ως παραπροϊόν της τακτικής λογιστικής δραστηριότητας των επιχειρήσεων, τουλάχιστον για τις εισηγμένες εταιρείες, και των διοικητικών στοιχείων / μισθολογίων για τα νοικοκυριά.

Η Eurostat θα συνεχίσει να παρακολουθεί και να βελτιώνει την ποιότητα των τριμηνιαίων λογαριασμών ανά τομέα μέσω των συστηματικών ελέγχων στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων διασυνοριακών συγκρίσεων. Επίσης, θα υποστηρίξει τη διάδοση των βέλτιστων πρακτικών κατάρτισης υπό την αιγίδα της ειδικής ομάδας ΕΣΝΧΙ για τους τριμηνιαίους λογαριασμούς θεσμικών τομέων.

Κάλυψη

Όπως περιγράφεται στην ενότητα 2.1 του εγγράφου, οι χρήστες στοιχείων ΤΛΤ εκφράζουν τακτικά το ενδιαφέρον τους για τη διαθεσιμότητα εθνικών στοιχείων ΤΛΤ. Συνεπώς, η δημοσίευση ενός εναρμονισμένου συνόλου εθνικών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων προσαρμοσμένων σε εποχικές διακυμάνσεις, είναι μία από τις προτεραιότητες εξέλιξης των ΤΛΤ για το άμεσο μέλλον.

Στο ίδιο πνεύμα, θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμο να διευρυνθεί το σύνολο των κύριων δεικτών σε πραγματικούς όρους. Στοιχεία τέτοιου όγκου για τα νοικοκυριά και τις επιχειρηματικές επενδύσεις θα συμπλήρωναν τις τρέχουσες δημοσιεύσεις για το πραγματικό εισόδημα και την κατανάλωση των νοικοκυριών. Μια κατανομή ανά χώρα θα μπορούσε ενδεχομένως να κυκλοφορεί την ίδια περίοδο με τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς δείκτες.

Η παροχή στοιχείων προσαρμοσμένων σε εποχικές διακυμάνσεις σε πραγματικούς όρους, για ένα περιορισμένο σύνολο δεικτών, τελεί υπό συζήτηση στο πλαίσιο της αναθεώρησης του προγράμματος διαβίβασης στοιχείων του κανονισμού ΕΣΛ.

[1] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2223/96.

[2] Δημοσιεύτηκε στην ΕΕ L87 της 31.3.2009.

[3] Μετά τη διόρθωση για τη μεταβολή της καθαρής συμμετοχής νοικοκυριών στο κεφάλαιο συνταξιοδοτικών ταμείων.

[4] Ομοίως.

[5] Βλέπε: http://ec.europa.eu/eurostat/sectoraccounts

[6] Βλέπε: http://sdw.ecb.europa.eu

[7] Οι μονάδες της έρευνας καλύπτουν το 90% των συνόλων ισολογισμών για νομισματικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (35% των συνολικών S12), το 100% για επενδυτικά κεφάλαια (1% των S12) και το 85% για ασφαλιστικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία (15% των S12).

[8] Δεδομένου ότι το UK καταρτίζει τους ετήσιους λογαριασμούς ανά τομέα (ΕΛΤ) ως το άθροισμα των ΤΛΤ, δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί ο συγκεκριμένος φόρτος εργασίας για τους ΤΛΤ.

[9] Βλ. πρακτικά της 34ης συνεδρίασης της επιτροπής στατιστικών για θέματα νομισματικά, χρηματοπιστωτικά και ισοζυγίου πληρωμών (ΕΣΝΧΙ), §6.1.4 στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.cmfb.org/reports/meetings.htm και τα αρχεία της συνέντευξης τύπου που έλαβε χώρα την 1η Ιουνίου 2007 στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/sector_accounts/introduction.