Συμπεράσματα του Συμβούλιου

της 22ας Ιουλίου 2003

Η απασχόληση στις αγροτικές ζώνες στα πλαίσια της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση

(2003/C 186/03)

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας του 2000, στα πλαίσια της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση (ΕΣΑ) που χαράχθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου το 1997, έθεσε το στόχο της πλήρους απασχόλησης και, μεσοπρόθεσμα, το στόχο της επίτευξης ποσοστού απασχόλησης 70 % έως το 2010, όπως υπενθυμίζεται στο έγγραφο εργασίας το οποίο υπέβαλε η ελληνική προεδρία στις 7 Μαΐου 2003.

Η προστασία του περιβάλλοντος, η καλή διαβίωση των ζώων, η βελτίωση της ποιότητας των γεωργικών προϊόντων, η διατήρηση του τοπίου καθώς και η διαφύλαξη της φυσικής κληρονομιάς, της βιοποικιλότητας, της αγροτικής παράδοσης και του πολιτισμού της -των οποίων θεματοφύλακας, στην αντίληψη των ευρωπαίων πολιτών, είναι ο γεωργικός πληθυσμός- απαιτούν την προστασία των αγροτικών ζωνών η οποία μπορεί να διασφαλισθεί μόνο με τη διατήρηση ενός επαρκούς επιπέδου απασχόλησης.

Ο αγροτικός τομέας χαρακτηρίζεται από ιδιαιτερότητες και σημειώνονται σημαντικές διαφορές στο έδαφος της Ένωσης όσον αφορά την οργάνωση και την ίδια τη διάρθρωση των αγροτικών πληθυσμών και κοινωνιών. Οι διαφορές αυτές είναι ιδιαίτερα αισθητές στη δομή της απασχόλησης στον αγροτικό τομέα, η οποία ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών, όσον αφορά τον αριθμό των απασχολουμένων, την ένταση απασχόλησης, τη μέση ηλικία των εργαζομένων και το ποσοστό των μισθωτών έναντι των αυτοαπασχολουμένων. Μια τυπολογία αγροτικών περιοχών θα συνέβαλλε στην κατάρτιση συγκρίσιμης βάσης για τη συλλογή στατιστικών δεδομένων και στον καλύτερο καθορισμό ειδικών πολιτικών για τις ζώνες αυτές.

Η γήρανση του γεωργικού πληθυσμού εμφανίζεται, σε ποικίλο βαθμό, σε ολόκληρη την Ένωση και συνιστά ένα από τα κυριότερα προβλήματα που πλήττουν τις αγροτικές ζώνες.

Η διατήρηση της απασχόλησης στις αγροτικές ζώνες εξαρτάται από την οικονομική δραστηριότητα και, σε μεγάλο βαθμό, τόσο από την εγκατάσταση νέων όσο και από τη δημιουργία ευνοϊκών όρων για την παρουσία γυναικών στις ζώνες αυτές, και, ως εκ τούτου, από τα μέτρα που λαμβάνονται υπέρ των δύο αυτών κατηγοριών εργαζομένων.

Η επικείμενη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση για το γεωργικό τομέα, λόγω της αύξησης της αγροτικής έκτασης και του αριθμού των απασχολουμένων στον τομέα αυτόν, αλλά και λόγω της σημαντικής διαφοράς, η οποία οφείλεται και σε ιστορικούς λόγους, όσον αφορά το εισόδημα και την παραγωγικότητα μεταξύ των γεωργών των μελλοντικών χωρών μελών και εκείνων των σημερινών κρατών μελών της Ένωσης.

Η εν μέρει μετάβαση από την αρχή της ενίσχυσης της παραγωγής στην αρχή της ενίσχυσης του παραγωγού, η οποία προβλέπεται στη νέα κοινή αγροτική πολιτική, απαιτεί να επανεξετασθεί με νέα αντίληψη η πολιτική στήριξης των δραστηριοτήτων που συνδέονται με τη διατήρηση και την προστασία των αγροτικών ζωνών· στη συνάρτηση αυτή, πρέπει να υποστηριχθεί η γεωργική απασχόληση, αλλά και να ενισχυθούν τα μέτρα που αποσκοπούν στη δημιουργία νέας απασχόλησης σε παραγεωργικές δραστηριότητες.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης προβλέπει, μεταξύ άλλων, την παροχή στήριξης, αφενός μεν, για τις επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, για την εγκατάσταση νέων και για την επαγγελματική κατάρτιση, αφετέρου δε για τη διαφοροποίηση των γεωργικών δραστηριοτήτων ή των συναφών δραστηριοτήτων, με στόχο την ανάπτυξη πολλαπλών δραστηριοτήτων ή εναλλακτικών πηγών εισοδήματος, καθώς και την ενθάρρυνση των τουριστικών και βιοτεχνικών δραστηριοτήτων.

Μεταξύ των δράσεων που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία, η θέσπιση της πρωτοβουλίας Leader σηματοδότησε μια νέα αντίληψη της πολιτικής για την αγροτική ανάπτυξη, επιτρέποντας την ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών φορέων στον προγραμματισμό και στην προώθηση μιας στρατηγικής για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη,

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ:

ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή να λάβει υπόψη την ιδιαιτερότητα του πρωτογενούς τομέα κατά την επιδίωξη των στόχων σχετικά με την απασχόληση, τους οποίους καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας το 2000 και επιβεβαίωσαν τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Στοκχόλμης το 2001 και της Βαρκελώνης το 2002,

ΠΡΟΤΙΘΕΤΑΙ να προωθήσει την ανταλλαγή πληροφοριών όσον αφορά τις σχετικές εμπειρίες από τον προγραμματισμό και την προώθηση των στρατηγικών για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη,

ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή να αναλύσει διεξοδικά τις προοπτικές απασχόλησης στις αγροτικές ζώνες οι οποίες δημιουργούνται λόγω της μεταρρύθμισης της κοινής αγροτικής πολιτικής και της διαδικασίας διεύρυνσης της Ένωσης, δίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στην απασχόληση των νέων και των γυναικών, καθώς και να αρχίσει προβληματισμό για την εφαρμογή κατάλληλων στατιστικών εργαλείων για τις ζώνες αυτές, προκειμένου ιδίως να υποβάλει σχετική έκθεση,

ΤΟΝΙΖΕΙ την ανάγκη να εφαρμοσθούν μέτρα στήριξης για την εγκατάσταση των νέων γεωργών στις αγροτικές ζώνες, μέσω, ιδίως, της βελτίωσης της υπάρχουσας υποδομής στις εν λόγω ζώνες, της εισαγωγής και της διάδοσης νέων τεχνολογιών για να ευνοηθεί η εγκατάστασή τους και η διαδοχή των γενεών,

ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή να δώσει συνέχεια στα συμπεράσματα του Συμβουλίου των υπουργών Γεωργίας, της 27ης Μαΐου 2002, σχετικά με τη συνεκτίμηση της διάστασης της ισότητας των φύλων, προκειμένου να ενισχυθούν οι σημερινές διαδικασίες οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, εξασφαλίζοντας αυξανόμενη συμμετοχή των γυναικών στις δραστηριότητες που συνδέονται με την αγροτική ανάπτυξη,

ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή να διερευνήσει άλλες δραστηριότητες πλην της γεωργίας και ευέλικτες μορφές απασχόλησης στις αγροτικές ζώνες, προκειμένου να συγκρατήσει την αστυφιλία και να ενισχύσει τον οικονομικό και κοινωνικό ιστό των ζωνών αυτών, στα πλαίσια πολυλειτουργικής προσέγγισης που έχει ήδη αναγνωρισθεί από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή,

ΚΑΛΕΙ την Επιτροπή να μελετήσει πλέον ευέλικτους τρόπους διαχείρισης, μεταξύ άλλων οικονομικούς, για το μέσο Leader το οποίο μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον καθορισμό στρατηγικών για την τοπική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στις αγροτικές ζώνες.