Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τον καθορισμό των λεπτομερών διατάξεων για την οργάνωση των επίσημων ελέγχων στα προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I. ΣΥΝΟΨΗ

Οι παρούσες προτάσεις είναι το αποτέλεσμα της ανασύνταξης της κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με

- την υγιεινή των τροφίμων, η οποία περιέχεται στην οδηγία 93/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την υγιεινή των τροφίμων και σε διάφορες οδηγίες του Συμβουλίου που αφορούν τα υγειονομικά προβλήματα και διέπουν την παραγωγή και τη διάθεση στην αγορά προϊόντων ζωικής προέλευσης,

- τα θέματα υγείας των ζώων που σχετίζονται με τη διάθεση στην αγορά προϊόντων ζωικής προέλευσης, η οποία περιέχεται σε διάφορες οδηγίες του Συμβουλίου που επικαλύπτονται εν μέρει με τις οδηγίες για την υγιεινή των τροφίμων,

- τους επίσημους ελέγχους των προϊόντων ζωικής προέλευσης, η οποία περιέχεται στις ως άνω ειδικές για κάθε προϊόν οδηγίες.

Oι οδηγίες αυτές (17 συνολικά) καταρτίσθηκαν σταδιακά από το 1964 ως ανταπόκριση στις ανάγκες της εσωτερικής αγοράς, λαμβάνοντας όμως υπόψη υψηλό επίπεδο προστασίας. Ο μεγάλος αριθμός των οδηγιών αυτών, ο συμφυρμός διαφόρων κατηγοριών κανόνων (υγιεινή, υγεία των ζώων, επίσημοι έλεγχοι) και η ύπαρξη διαφορετικών καθεστώτων υγιεινής για τα προϊόντα ζωικής προέλευσης και τα λοιπά τρόφιμα δημιούργησαν μια περίπλοκη κατάσταση. Η κατάσταση αυτή μπορεί να βελτιωθεί με την ανασύνταξη των νομικών απαιτήσεων και με το διαχωρισμό των θεμάτων υγιεινής των τροφίμων από τα θέματα υγείας των ζώων και επίσημων ελέγχων.

Η ανασύνταξη πρωταρχικό κίνητρο έχει την ανάγκη να εξασφαλισθεί υψηλό επίπεδο υγειονομικής προστασίας για τις διάφορες κατηγορίες κανόνων που αφορά.

Η ιδέα που διατρέχει την ανασύνταξη των κανόνων υγιεινής είναι ότι οι επιχειρήσεις τροφίμων φέρουν πλήρως την ευθύνη για την ασφάλεια των τροφίμων που παράγουν. Η εφαρμογή των αρχών ανάλυσης κινδύνων και ελέγχου και η τήρηση των κανόνων υγιεινής πρέπει να εξασφαλίζουν την ασφάλεια αυτή. Η προσέγγιση αυτή συμβαδίζει με τη διεθνώς αποδεκτή προσέγγιση που συνιστάται από τον Codex Alimentarius. Επιπλέον, προβλέπεται η εφαρμογή των κανόνων υγιεινής σε όλα τα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας, από την πρωτογενή παραγωγή έως την παράδοση στον τελικό καταναλωτή.

Στις περιπτώσεις που η ανασύνταξη των κανόνων υγιεινής καταγράφει τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων τροφίμων καθ'όλο το μήκος της τροφικής αλυσίδας, οδήγησε σε ένα χωριστό κείμενο που καθορίζει τα καθήκοντα των αρμοδίων αρχών όσον αφορά τους ελέγχους των προϊόντων ζωικής προέλευσης. Προβλέπονται ειδικοί έλεγχοι για κάθε είδος προϊόντων. Θα εφαρμόζονται επιπλέον στους κανόνες που προτείνονται βάσει του σημείου 4 (πρόταση κανονισμού για τους επίσημους ελέγχους ασφάλειας τροφίμων και ζωοτροφών) του Σχεδίου Δράσης που περιλαμβάνεται στο παράρτημα της Λευκής Βίβλου της Επιτροπής για την ασφάλεια των τροφίμων.

Τέλος, τα προϊόντα ζωικής προέλευσης μπορούν να είναι φορείς παθογόνων παραγόντων (πανώλους των χοίρων, αφθώδους πυρετού κλπ.), οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά την υγεία των ζώων που έρχονται σε επαφή με τα προϊόντα αυτά. Αν και δεν είναι επιβλαβή για τον άνθρωπο, τα προϊόντα αυτά μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές απώλειες και περιορισμούς στις εκμεταλλεύσεις που πλήττονται από τα προβλήματα αυτά. Η ανασύνταξη των κτηνιατρικών κανόνων συνέβαλε στον καλύτερο εντοπισμό των προβλημάτων αυτών και στον προσδιορισμό των μέτρων που χρειάζεται να λαμβάνονται, για να προλαμβάνεται η εξάπλωση ασθενειών των ζώων μέσω προϊόντων ζωικής προέλευσης. Τα μέτρα αυτά αποτελούν αντικείμενο χωριστής πρότασης.

Η εργασία ανασύνταξης κατέληξε έτσι σε προτάσεις για κανονισμούς που αφορούν την υγιεινή των τροφίμων, τους επίσημους ελέγχους και τα προβλήματα υγείας των ζώων.

Επισυνάπτεται και μια οδηγία για την κατάργηση της υφισταμένης νομοθεσίας για τα ανωτέρω θέματα.

Με την παρούσα δέσμη προτάσεων, καλύπτονται ορισμένες σημαντικές δραστηριότητες που αναφέρονται στην Λευκή Βίβλο της Επιτροπής για την ασφάλεια των τροφίμων.

II. ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

1. Κανόνες υγιεινής που εφαρμόζονται σε όλα τα τρόφιμα

Η οδηγία 93/43/ΕΟΚ για την υγιεινή των τροφίμων βασίζεται στις ακόλουθες αρχές:

- το ύψιστο ενδιαφέρον για την προστασία της ανθρώπινης υγείας,

- τη χρήση ανάλυσης κινδύνου, εκτίμησης επικινδυνότητας και άλλων διαχειριστικών τεχνικών για τον εντοπισμό, τον έλεγχο και την παρακολούθηση των κρίσιμων σημείων στις επιχειρήσεις τροφίμων,

- την υιοθέτηση μικροβιολογικών κριτηρίων και μέτρων ελέγχου της θερμοκρασίας σύμφωνα με τις επιστημονικά αποδεκτές αρχές,

- την κατάρτιση κωδίκων ορθής πρακτικής υγιεινής,

- την παρακολούθηση της υγιεινής των τροφίμων από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών,

- την υποχρέωση των υπευθύνων επιχειρήσεων τροφίμων να εξασφαλίζουν ότι στην αγορά διατίθενται μόνο τρόφιμα που δεν είναι επιβλαβή για την ανθρώπινη υγεία.

Η εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας απέδειξε ότι οι αρχές αυτές παραμένουν ισχυρές και ότι η εφαρμογή τους μπορεί να επεκταθεί σε όλα τα τρόφιμα. Επομένως, είναι λογική συνέπεια της ανασύνταξης η εφαρμογή των κανόνων της οδηγίας 93/43/ΕΟΚ και στα προϊόντα ζωικής προέλευσης, τα οποία επί του παρόντος δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της.

Ταυτόχρονα, οι κανόνες που περιέχονται στην οδηγία 93/43/ΕΟΚ έχουν αναθεωρηθεί, ώστε να ληφθούν υπόψη οι πρόσφατες εξελίξεις στην υγιεινή των τροφίμων:

α) Το σύστημα ΗACCP

Για να ευθυγραμμιστεί η κοινοτική νομοθεσία με τις αρχές υγιεινής των τροφίμων που τίθενται από τον Codex Alimentarius, προτείνεται να εισαχθούν οι αρχές του συστήματος Aνάλυση Κινδύνων και Κρίσιμα Σημεία Ελέγχου (HACCP), οι οποίες υποδεικνύονται από τον εν λόγω οργανισμό. Η εφαρμογή των αρχών αυτών, εάν υιοθετηθεί, θα είναι υποχρεωτική για όλους τους υπευθύνους εγκαταστάσεων τροφίμων. Το σύστημα αυτό υποδεικνύει ένα σύνολο λογικών βημάτων που πρέπει να ακολουθούν οι επιχειρηματίες κατά τη διάρκεια ενός πλήρους κύκλου παραγωγής, ώστε να καθίσταται δυνατός, μέσω της ανάλυσης κινδύνου, ο εντοπισμός των σημείων, στα οποία ο έλεγχος έχει ζωτική σημασία για την ασφάλεια των τροφίμων.

Οι αρχές περιλαμβάνουν την υποχρέωση των παρασκευαστών να τηρούν μητρώα για τους ελέγχους που διενεργούν. Η υποχρέωση αυτή είναι νέα και κρίνεται ότι έχει καθοριστική σημασία, για να είναι αποτελεσματικοί και αποδοτικοί οι εποπτικοί έλεγχοι που διενεργούν οι αρμόδιες αρχές.

Κατά την εφαρμογή του HACCP, οι επιχειρήσεις θα υποχρεωθούν να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Θα χρειασθεί να καταρτίσουν ένα ειδικό πρόγραμμα παρακολούθησης. Πρέπει να εντοπίζονται όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι και να καθιερώνονται διαδικασίες ελέγχου για κάθε μία εγκατάσταση τροφίμων. Πρέπει να λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα, όταν οι έλεγχοι δείχνουν ότι ενδέχεται να εμφανισθούν προβλήματα. Πρέπει να γίνεται τακτική επικαιροποίηση του συστήματος. Η ορθή εφαρμογή του συστήματος θα αυξήσει τον βαθμό προστασίας των καταναλωτών.

Προγράμματα αυτοελέγχου εφαρμόζονται ήδη σε ορισμένους κλάδους της βιομηχανίας τροφίμων. Για άλλους τομείς της βιομηχανίας τροφίμων, η αρχή των αυτοελέγχων αποτελεί καινοτομία. Το σύστημα αυτοελέγχων πρέπει να έχει την απαιτούμενη ευελιξία, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η ενδεχόμενη παρουσία διαφορετικών συνθηκών στην πράξη, ιδίως όσον αφορά τις μικρές επιχειρήσεις. Για τον σκοπό αυτό, μπορούν να αναπτυχθούν κώδικες, οι οποίοι θα έχουν υποστηρικτικό χαρακτήρα για την υλοποίηση του συστήματος HACCP.

β) Στόχοι Ασφάλειας Τροφίμων (ΣΑΤ)

Σήμερα, η νομοθεσία περί υγιεινής για ορισμένους τομείς, και ιδίως για τα προϊόντα ζωικής προέλευσης, παρέχει λεπτομερή περιγραφή των μέτρων που πρέπει να λαμβάνονται για την εξασφάλιση της ασφάλειας των τροφίμων.

Οι συζητήσεις για την ασφάλεια των τροφίμων εστιάζονται σήμερα στον στόχο που πρέπει να επιτευχθεί, για να εξασφαλισθεί η ασφάλεια των τροφίμων, και δεν επικεντρώνονται στη λεπτομερή περιγραφή των μέτρων που πρέπει να λαμβάνονται για την εξασφάλιση της ασφάλειας των τροφίμων. Αυτό συνεπάγεται ότι οι επιχειρήσεις τροφίμων πρέπει να ορίζουν τις δικές τους διαδικασίες για την επίτευξη ενός καθορισμένου στόχου. Τα πλεονεκτήματα του συστήματος αυτού είναι η απλούστερη νομοθεσία (η οποία μπορεί να περιορισθεί στον καθορισμό των στόχων, αποφεύγοντας έτσι τις λεπτομερείς περιγραφές των μέσων για την επίτευξη του στόχου) και η μεγαλύτερη ευελιξία για τις επιχειρήσεις τροφίμων (που έχουν την υποχρέωση να δημιουργήσουν τεκμηριωμένα συστήματα σχετικά με τα μέσα που χρησιμοποιούν για την επίτευξη του στόχου που θέτει ο νόμος).

Σε ένα σύστημα του είδους αυτού, η ασφάλεια των τροφίμων είναι απόρροια της τήρησης των γενικών κανόνων υγιεινής που επιβάλλει η νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων, της υποχρέωσης των επιχειρήσεων τροφίμων να αναπτύξουν διαδικασίες για να εξασφαλίζουν ότι τηρείται ο στόχος ασφάλειας των τροφίμων που καθορίζει η νομοθεσία και της εφαρμογής του συστήματος HACCP.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει το πλεονέκτημα του συστήματος αυτού, το οποίο βασίζεται στην πρωταρχική αρχή ότι η επιχείρηση τροφίμων είναι υπεύθυνη για τη διάθεση στην αγορά ασφαλών τροφίμων. Εντούτοις, επειδή οι ΣΑΤ πρέπει να βασίζονται σε στέρεες επιστημονικές συμβουλές, ο καθορισμός τους απαιτεί χρόνο και προσεκτική μελέτη της διαχείρισης κινδύνων. Γι'αυτό τον λόγο η παρούσα πρόταση δεν καθορίζει ΣΑΤ, αλλά προβλέπει διαδικασία, η οποία θα επιτρέψει στην Επιτροπή να καθορίζει ΣΑΤ στο μέλλον. Στο μεταξύ, η λεπτομερής νομοθεσία διατηρείται, αν και με μορφή προσαρμοσμένη στην υποχρέωση των επιχειρήσεων τροφίμων να εφαρμόσουν το σύστημα HACCP. Οι λεπτομερείς κανόνες θα μπορούν να αναθεωρούνται παράλληλα με τον καθορισμό ΣΑΤ, όπου αυτό είναι εφικτό, χωρίς να υποβιβάζεται το επίπεδο της προστασίας των καταναλωτών.

γ) Ο εντοπισμός της προέλευσης των τροφίμων και των συστατικών τροφίμων

Πρόσφατες έκτακτες καταστάσεις που αφορούσαν τρόφιμα απέδειξαν ότι ο προσδιορισμός της προέλευσης των τροφίμων και των συστατικών τροφίμων είναι πρωταρχικής σημασίας για την προστασία του καταναλωτή. Η πρόταση για την υγιεινή εισάγει ορισμένες αρχές που θα επιτρέψουν τη βελτίωση του εντοπισμού της προέλευσης, και ειδικότερα:

- Την καταχώρηση των επιχειρήσεων τροφίμων από την αρμόδια αρχή και τη χορήγηση αριθμού καταχώρησης σε κάθε μία από αυτές. Αυτός ο αριθμός καταχώρησης πρέπει να ακολουθεί το προϊόν μέχρι τον προορισμό του. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπου η αρμόδια αρχή επιθυμεί να έχει διαβεβαιώσεις για τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων τροφίμων προς τους κανόνες υγιεινής πριν από την έναρξη της δραστηριότητάς τους, απαιτείται η έγκριση της επιχείρησης τροφίμων. Στην περίπτωση αυτή, ο αριθμός έγκρισης θα ακολουθεί το προϊόν.

- Την υποχρέωση των επιχειρήσεων τροφίμων να εξασφαλίζουν ότι εφαρμόζονται επαρκείς διαδικασίες για την απόσυρση τροφίμων από την αγορά, όταν τα τρόφιμα αυτά παρουσιάζουν κίνδυνο για την υγεία των καταναλωτών, και να τηρούν τα κατάλληλα αρχεία που θα τους δίνουν την δυνατότητα να εντοπίζουν τον προμηθευτή των συστατικών και των τροφίμων που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη λειτουργία τους.

Η πολυπλοκότητα της τροφικής αλυσίδας και η συχνά περίπλοκη σύνθεση των τροφίμων από πολλά συστατικά ενδέχεται να απαιτήσουν λεπτομερέστερους κανόνες για την εξασφάλιση του εντοπισμού στα στάδια που προηγούνται ή έπονται του σημείου παρασκευής. Προτείνεται μια διαδικασία για τη θέσπιση των εν λόγω λεπτομερών κανόνων, όταν χρειάζεται.

δ) Εισαγωγές προϊόντων στην Κοινότητα

Υπάρχει πρόβλεψη τα τρόφιμα που εισάγονται στην Κοινότητα να πληρούν τα κοινοτικά πρότυπα υγιεινής ή ισοδύναμα πρότυπα.

ε) Εξαγωγές κοινοτικών προϊόντων προς τρίτες χώρες

Τα προϊόντα ζωικής προέλευσης που εξάγονται προς τρίτες χώρες δεν μπορεί να επιτραπεί να παρουσιάζουν κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Τα προϊόντα αυτά πρέπει επομένως να ικανοποιούν τουλάχιστον τα ίδια πρότυπα με αυτά που εφαρμόζονται για την εμπορία στην κοινοτική αγορά, πέραν των προτύπων που ενδεχομένως επιβάλλει η ενδιαφερόμενη τρίτη χώρα.

στ) Η προσέγγιση «από το κτήμα ώς το πιάτο» και η πρωτογενής παραγωγή

Πηγή των βιολογικών και χημικών κινδύνων από τα τρόφιμα μπορεί να είναι η γεωργική εκμετάλλευση. Αν και ορισμένες ειδικές για κάθε προϊόν οδηγίες αντιμετωπίζουν το πρόβλημα, δεν υπήρξε ποτέ σφαιρική προσέγγιση του θέματος. Προτείνεται να επεκταθεί η εφαρμογή των γενικών κανόνων υγιεινής, ώστε να καλύπτουν την υγιεινή σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης. Με τον τρόπο αυτό, η κοινοτική νομοθεσία για την υγιεινή των τροφίμων θα αποκτήσει ένα νομοθέτημα που καλύπτει ολόκληρη την τροφική αλυσίδα, «από το κτήμα ώς το πιάτο». Για να επιτευχθεί το απαιτούμενο επίπεδο υγιεινής στην εκμετάλλευση, προτείνεται οι πιθανοί κίνδυνοι που εμφανίζονται κατά την πρωτογενή παραγωγή και οι μέθοδοι για τον έλεγχο των κινδύνων αυτών να αντιμετωπισθούν με τη σύνταξη οδηγών ορθής πρακτικής.

Αν και το προτεινόμενο σύστημα ασφάλειας των τροφίμων σε επίπεδο πρωτογενούς παραγωγής βασίζεται στην επικινδυνότητα, δεν προβλέπεται η επίσημη εφαρμογή του συστήματος HACCP. Το εν λόγω σύστημα θα μπορούσε ενδεχομένως να εισαχθεί σε επόμενο στάδιο, όταν η πείρα από την εφαρμογή των νέων κανόνων υγιεινής αποδείξει ότι μπορεί να εφαρμοσθεί στην πράξη στην πρωτογενή παραγωγή.

Οι ζωοτροφές μπορούν να επηρεάσουν την υγιεινή των τροφίμων. Για το θέμα αυτό υπάρχει ήδη ή έχει προταθεί λεπτομερής ειδική κοινοτική νομοθεσία. Δεν είναι επομένως αναγκαίο να επεκταθούν τα μέτρα για την υγιεινή των τροφίμων με την εισαγωγή κανόνων σχετικά με την ασφάλεια των ζωοτροφών.

ζ) Ευελιξία

Η πείρα στην Κοινότητα έχει διδάξει ότι χρειάζεται κάποια ευελιξία, ιδίως για τις μικρές επιχειρήσεις, προπάντων αυτές που βρίσκονται σε περιοχές που πλήττονται από ειδικές γεωγραφικές δυσχέρειες (ορεινές περιοχές, απομακρυσμένα νησιά), καθώς και για την παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων. Οι προτάσεις που επισυνάπτονται αποσκοπούν να εξασφαλίσουν την ευελιξία αυτή, απαιτώντας από τα κράτη μέλη, με βάση την επικουρικότητα, να διασφαλίσουν το ενδεδειγμένο επίπεδο υγιεινής στις εν λόγω επιχειρήσεις, χωρίς όμως να θέτουν σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων της ασφάλειας των τροφίμων. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών αποτελούν τα καταλληλότερα όργανα για να κρίνουν σχετικά με τις ανάγκες στο εν λόγω επίπεδο και οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους στο θέμα αυτό.

Από κοινού με τις ήδη ισχύουσες αρχές για την εξασφάλιση της υγιεινής των τροφίμων, οι τροποποιήσεις αυτές αποτελούν μια υγιή βάση για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου υγιεινής στις επιχειρήσεις τροφίμων.

2. Κανόνες υγιεινής που εφαρμόζονται στα τρόφιμα ζωικής προέλευσης

α) Εισαγωγή

Ήδη από το 1964, επισημάνθηκε το γεγονός ότι οι ρυθμίσεις στον τομέα της προστασίας της δημόσιας υγείας από τους κινδύνους που συνδέονται με τα προϊόντα ζωικής προέλευσης παρουσίαζαν διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Ειδικότερα σε ό,τι αφορά το κρέας, τα υγειονομικά ζητήματα αποτελούσαν, δικαιολογημένα ή όχι, πρόσχημα για τη δημιουργία και τη διατήρηση φραγμών στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, με στόχο την προστασία των εθνικών αγορών. Επειδή το θέμα ήταν εξαιρετικά περίπλοκο και οι πιθανοί κίνδυνοι για την υγεία σοβαρότατοι, έγινε κατανοητό ότι η μόνη λύση του προβλήματος ήταν η πλήρης εναρμόνιση των διατάξεων του τομέα, με στόχο την άρση των εμπορικών φραγμών, με ταυτόχρονη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας του καταναλωτή. Έτσι, θεσπίστηκε η οδηγία 64/433/ΕΟΚ περί υγειονομικών προβλημάτων στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών νωπών κρεάτων. Η απόπειρα ήταν επιτυχής, αν και χρειάστηκε διάστημα αρκετών ετών για να εξασφαλιστούν τα σημερινά υψηλά επίπεδα υγειονομικής προστασίας και η ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων.

Παρόμοια προβλήματα με αυτά που αφορούν το κρέας υπήρχαν και σε άλλους τομείς και, για τον λόγο αυτό, χρειάστηκε να καταβληθούν οι ίδιες προσπάθειες και για τα προϊόντα ζωικής προέλευσης γενικά. Όλα αυτά τα προϊόντα παρουσιάζουν δυνάμει κινδύνους για την υγεία του ανθρώπου, οι οποίοι δικαιολογούν την εναρμόνιση των εθνικών κανόνων και τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου υγειονομικής προστασίας. Η δημιουργία της ενιαίας αγοράς έδωσε ώθηση σε αυτή τη διαδικασία, και έτσι έχει πλέον επιτευχθεί η πλήρης εναρμόνιση των υγειονομικών κανόνων που διέπουν τη διάθεση στην αγορά προϊόντων ζωικής προέλευσης.

Οι λεπτομερείς κανόνες υγιεινής περιέχονται στα εξής κείμενα:

Οδηγία 64/433/ΕΟΚ (νωπό κρέας) Οδηγία 71/118/ΕΟΚ (κρέας πουλερικών) Οδηγία 77/96/ΕΟΚ (εξέταση για την ανίχνευση τριχινών) Οδηγία 77/99/ΕΟΚ (προϊόντα με βάση το κρέας) Οδηγία 89/362/ΕΟΚ (υγιεινή της γαλακτοπαραγωγής) Οδηγία 89/437/ΕΟΚ (προϊόντα αυγών) Οδηγία 91/492/ΕΟΚ (ζώντα δίθυρα μαλάκια) Οδηγία 91/493/ΕΟΚ (προϊόντα αλιείας) Οδηγία 91/495/ΕΟΚ (κρέας κουνελιού και κρέας εκτρεφόμενων θηραμάτων) Οδηγία 92/45/ΕΟΚ (κρέας αγρίων θηραμάτων) Οδηγία 92/46/ΕΟΚ (γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα) Οδηγία 92/48/ΕΟΚ (αλιευτικά σκάφη) Οδηγία 92/118/ΕΟΚ (ζελατίνη, βατραχοπόδαρα και σαλιγκάρια) Οδηγία 94/65/ΕΚ (κιμάς).

Αν και αυτοί οι ειδικοί κανόνες έχουν συμβάλει στη διατήρηση υψηλού επιπέδου υγειονομικής προστασίας, στην εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας στο εσωτερικό της Κοινότητας και στη θέσπιση ενιαίων διαδικασιών για την εισαγωγή προϊόντων ζωικής προέλευσης από τρίτες χώρες, πρέπει να παραδεχθούμε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις είναι άσκοπα περίπλοκοι και επαναλαμβάνουν παρόμοιες ή ταυτόσημες απαιτήσεις, με αποτέλεσμα να υπάρχουν μεταξύ τους επικαλύψεις. Ορισμένες μάλιστα φορές, έχει διαπιστωθεί ότι οι διάφορες οδηγίες περιέχουν αντικρουόμενες διατάξεις. Όλες αυτές οι αδυναμίες συμβάλλουν στη δημιουργία δυσχερειών στην ερμηνεία και εφαρμογή τους.

Η μέθοδος απλούστευσης των υφισταμένων κανόνων υγιεινής για τα προϊόντα ζωικής προέλευσης είναι η ανασύνταξη των διαφόρων οδηγιών. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην παρατήρηση ότι ορισμένες διαδικασίες και προδιαγραφές που περιέχονται σε αυτές είναι ταυτόσημες, σχεδόν ταυτόσημες ή παρόμοιες. Μέσω της ενοποίησής τους, είναι δυνατό να καθοριστεί ένα σύνολο κοινών κανόνων για όλα τα τρόφιμα, έτσι ώστε να αποφεύγονται η επανάληψη, η επικάλυψη και η έλλειψη συνέπειας που εμφανίζονται στις ισχύουσες οδηγίες. Οι υπόλοιποι κανόνες είναι ειδικοί κανόνες για συγκεκριμένα προϊόντα, οι οποίοι διατηρούνται στα ειδικά παραρτήματα για τα διάφορα προϊόντα.

β) Πεδίο εφαρμογής

Υπήρχε επείγουσα ανάγκη να διασαφηνιστεί το πεδίο εφαρμογής των μελλοντικών λεπτομερών υγειονομικών κανόνων για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης.

Λιανική πώληση

Κρίνεται ότι οι κανόνες της ειδικής νομοθεσίας για τα τρόφιμα είναι υπέρμετρα λεπτομερείς, για να εφαρμοσθούν σε επίπεδο λιανικής πώλησης. Η υγιεινή στο επίπεδο αυτό μπορεί να εξακολουθήσει να εξασφαλίζεται μέσω της εφαρμογής των γενικών κανόνων υγιεινής, οι οποίοι περιλαμβάνουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την εξασφάλιση της ασφάλειας των τροφίμων. Αυτό περιλαμβάνει διαδικασίες για τον καθορισμό τής θερμοκρασίας αποθήκευσης και μεταφοράς και, όταν χρειάζεται, τον καθορισμό μικροβιολογικών κριτηρίων. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται ότι υπάρχει συνέχεια καθ'όλη τη διαδικασία, για παράδειγμα με τη διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας μέχρι την αγορά από τον καταναλωτή.

Ορισμός προϊόντων

Οι ορισμοί των προϊόντων ζωικής προέλευσης που περιέχονται στους ισχύοντες ειδικούς κανόνες δεν τίθενται ούτε ερμηνεύονται με ενιαίο τρόπο. Σημαντική σύγχυση δημιουργούν τα σύνθετα προϊόντα, τα οποία περιέχουν, εκτός από προϊόντα ζωικής προέλευσης, και άλλα τρόφιμα φυτικής προέλευσης.

Προτείνεται στο μέλλον τα προϊόντα ζωικής προέλευσης να υπάγονται στις ακόλουθες κατηγορίες:

- μη μεταποιημένα (νωπά) προϊόντα, όπως το κρέας, το νωπό γάλα, τα αυγά, οι ιχθύες και τα μαλάκια,

- μεταποιημένα προϊόντα, όπως τα προϊόντα με βάση το κρέας, τα προϊόντα αυγών και οι μεταποιημένοι ιχθύες,

Οι ανωτέρω κατηγορίες θα αποτελούν τη βάση για τον καθορισμό του πεδίου εφαρμογής της ειδικής υγειονομικής νομοθεσίας για τα προϊόντα ζωικής προέλευσης.

Πιστεύεται ότι η υγιεινή των σύνθετων προϊόντων μπορεί να διασφαλισθεί ικανοποιητικά μέσω της εφαρμογής των γενικών κανόνων υγιεινής. εξυπακούεται ότι στα προϊόντα αυτά το συστατικό ζωικής προέλευσης παράγεται σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες υγιεινής.

γ) Έγκριση εγκαταστάσεων

Η έγκριση εγκαταστάσεων παρασκευής και μεταποίησης τροφίμων αποτελεί παραδοσιακό στοιχείο της ειδικής υγειονομικής νομοθεσίας. Παρέχει στις αρχές παρακολούθησης τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν ότι όλες οι εγκαταστάσεις παρασκευής τροφίμων ζωικής προέλευσης λειτουργούν σύμφωνα με τις απαιτούμενες υγειονομικές προδιαγραφές. Μόνον εγκαταστάσεις οι οποίες είναι εγκεκριμένες και καταγεγραμμένες από τις αρμόδιες αρχές μπορούν να διαθέτουν τα προϊόντα τους στην αγορά. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα λαμβάνουν αριθμό έγκρισης που πρέπει να ακολουθεί τα προϊόντα, όταν αυτά διατίθενται στην αγορά.

δ) Υγειονομική σήμανση καταλληλότητας

Το υγειονομικό σήμα καταλληλότητας θεσπίστηκε για πρώτη φορά με την έκδοση της οδηγίας για το νωπό κρέας (οδηγία 64/433/ΕΟΚ). Η παρουσία του σήματος καταλληλότητας επάνω στο κρέας αποτελεί επίσημη αναγνώριση ότι το κρέας έχει παραχθεί και ελεγχθεί σύμφωνα με τους ισχύοντες υγειονομικούς κανόνες. Επίσης, αποτελεί στοιχείο που επιτρέπει να διαπιστώνεται η προέλευση του κρέατος μέχρι την εγκατάσταση καταγωγής του (σφαγείο, εργαστήριο τεμαχισμού), μέσω του αριθμού έγκρισης της εγκατάστασης, ο οποίος αναγράφεται στο σήμα καταλληλότητας. Αυτό αποτελεί σημαντικό εργαλείο στην υπηρεσία των αρχών παρακολούθησης, προκειμένου να λαμβάνουν μέτρα σε περίπτωση εμφάνισης υγειονομικών προβλημάτων κατά την εμπορία του κρέατος.

Με την έκδοση άλλων ειδικών οδηγιών με υγειονομικές διατάξεις για άλλα προϊόντα ζωικής προέλευσης, επεκτάθηκε η χρησιμοποίηση του σήματος καταλληλότητας και σε αυτά τα προϊόντα, για τους σκοπούς διενέργειας ελέγχου. Εντούτοις, με την εισαγωγή της συστηματικής καταχώρησης των επιχειρήσεων τροφίμων και το γεγονός ότι σε κάθε επιχείρηση τροφίμων πρέπει να χορηγείται αριθμός καταχώρησης, ο οποίος πρέπει να ακολουθεί το προϊόν, η αναγκαιότητα του σήματος καταλληλότητας για λόγους εντοπισμού της προέλευσης καθίσταται λιγότερο προφανής. Επιπλέον, έχοντας κατά νου ότι την πρωταρχική ευθύνη για την ασφάλεια των τροφίμων φέρουν οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων, αμβλύνεται η ανάγκη για επίσημη αναγνώριση της ασφάλειας των τροφίμων μέσω της έγκρισης των εγκαταστάσεων και της επίθεσης σήματος καταλληλότητας. Απαιτείται επομένως περαιτέρω συζήτηση σχετικά με την αναγκαιότητα διατήρησης των συστημάτων έγκρισης και σήμανσης καταλληλότητας, όπως αυτά εφαρμόζονται σήμερα. Στο μεταξύ, προτείνεται να διατηρηθούν οι αρχές της σήμανσης καταλληλότητας για τα προϊόντα ζωικής προέλευσης. Η κατάσταση μπορεί να επανεξετασθεί, όταν άλλα συστήματα εντοπισμού της προέλευσης των τροφίμων αποδειχθούν αποτελεσματικότερα.

ε) Λεπτομερείς απαιτήσεις

Μία από τις βασικές επικρίσεις για την ισχύουσα ειδική νομοθεσία για την υγιεινή των τροφίμων είναι ότι είναι υπερβολικά αναλυτική, με αποτέλεσμα να δημιουργεί ένα αυστηρό σύστημα που δεν παρέχει αρκετά περιθώρια ευελιξίας στους παραγωγούς να αναπτύξουν νέες τεχνικές μεθόδους. Εντούτοις, κατά τη διαδικασία διαβουλεύσεων διαπιστώθηκε ότι η κατάργηση των λεπτομερειών δεν αποτελούσε γενικό αίτημα. Φαινόταν γενικά αποδεκτή η αρχή ότι οι ειδικοί κανόνες περιλαμβάνουν επίσης λεπτομέρειες που είναι απαραίτητες για να εγγυώνται την ασφάλεια του προϊόντος και υψηλό επίπεδο προστασίας του καταναλωτή, αν και οι ισχύοντες κανόνες θα μπορούσαν να απλουστευθούν.

Στις περιπτώσεις που καταργήθηκαν λεπτομερείς διατάξεις για λόγους απλούστευσης της νομοθεσίας, αυτό έγινε με στόχο να αποφευχθούν οι επαναλήψεις και σε ορισμένες περιπτώσεις δικαιολογούνταν από τη θέσπιση διαδικασιών HACCP. Η εφαρμογή διαδικασιών HACCP πρέπει να δείξει κατά πόσον υπάρχει δυνατότητα να μειωθούν περαιτέρω οι λεπτομερείς απαιτήσεις στο μέλλον.

Λεπτομερείς διατάξεις καταργήθηκαν επίσης στις περιπτώσεις που οι ισχύουσες απαιτήσεις μπορούν εύκολα να αντικατασταθούν από κώδικες ορθής πρακτικής υγιεινής. Η περαιτέρω εκπόνηση κωδίκων αναμένεται να δείξει κατά πόσον οι λεπτομερείς διατάξεις που περιέχονται επί του παρόντος σε νομικά δεσμευτικά κείμενα μπορούν να αντικατασταθούν από κατευθυντήριες γραμμές που περιέχονται στους εν λόγω κώδικες.

Κρίνεται ότι, εν απουσία κωδίκων ορθής πρακτικής υγιεινής και ελλείψει πείρας στην εφαρμογή των αρχών HACCP, η απότομη κατάργηση των λεπτομερών διατάξεων θα δημιουργούσε κενό, το οποίο θα προκαλούσε αμφιβολίες σε πολλές επιχειρήσεις τροφίμων ως προς τις ορθές διαδικασίες που πρέπει να εφαρμόζουν για την εξασφάλιση του προσήκοντος επιπέδου υγιεινής.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, για να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα που συνδέονται με τις πρόσφατες εξάρσεις ασθενειών που οφείλονται σε τρόφιμα, οι ισχύοντες κανόνες κατέστησαν αυστηρότεροι. Έχουν θεσπισθεί νέα μέτρα για να περιοριστεί ο κίνδυνος μόλυνσης των σφαγίων, όπως η ανάγκη να προσκομίζονται τα ζώα καθαρά για τη σφαγή και η υποχρέωση να εφαρμόζονται τεχνικές εκσπλαχνισμού που αποφεύγουν τη διασπορά ακαθαρσιών του εντέρου επάνω στο σφάγιο. Η πρόσφατη πείρα σε ορισμένα κράτη μέλη και η επιστημονική βιβλιογραφία δείχνουν ότι τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην ουσιαστική μείωση των κινδύνων που συνδέονται με τη μόλυνση του προϊόντος.

στ) Μικροβιολογικά κριτήρια

Παράλληλα με την αναθεώρηση της υφιστάμενης ειδικής νομοθεσίας εξετάζεται σε ποια έκταση πρέπει να ενημερωθούν τα υφιστάμενα μικροβιολογικά κριτήρια. Για τον λόγο αυτό, αποφασίσθηκε να υποβληθούν για επανεξέταση στην επιστημονική επιτροπή (ή επιτροπές). Εν αναμονή των αποφάσεων για το θέμα αυτό, προτείνεται να εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται τα ισχύοντα μικροβιολογικά κριτήρια.

ζ) Θερμοκρασίες αποθήκευσης και μεταφοράς

Η ισχύουσα ειδική νομοθεσία προβλέπει διαφορετικές θερμοκρασίες για την αποθήκευση και μεταφορά των διαφόρων προϊόντων που καλύπτονται από την ειδική υγειονομική νομοθεσία.

Όπως ισχύει και για τα μικροβιολογικά πρότυπα, η αιτιολόγηση των διαφορετικών θερμοκρασιών αποθήκευσης και μεταφοράς των διαφόρων προϊόντων χρειάζεται να επιβεβαιωθεί με επιστημονικά κριτήρια. Η επιστημονική επιτροπή έχει ενημερωθεί σχετικά και έχει συσταθεί ομάδα εργασίας για να εξετάσει το ζήτημα.

η) Μικρές παραγωγικές μονάδες

Πιστεύεται ότι οι μικρές εγκαταστάσεις, οι οποίες εξυπηρετούν την τοπική αγορά ή βρίσκονται σε περιοχές που αντιμετωπίζουν ειδικές δυσκολίες εφοδιασμού, δεν είναι πάντοτε αναγκαίο να ικανοποιούν όλες τις καθορισθείσες κατασκευαστικές προδιαγραφές και ότι μπορούν να παράγουν ασφαλή προϊόντα μέσω της τήρησης ειδικών κανόνων, προσαρμοσμένων σε αυτό τον τύπο παραγωγής. Για τον λόγο αυτό, οι παρούσες προτάσεις περιέχουν, όταν χρειάζεται, ειδικούς κανόνες για την υποδομή των εγκαταστάσεων αυτών. Οι εν λόγω ειδικοί κανόνες δεν πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των τροφίμων.

θ) Εισαγωγές από τρίτες χώρες

Η πρόταση περιλαμβάνει ενιαία διαδικασία για την οργάνωση των εισαγωγών από τρίτες χώρες προϊόντων ζωικής προέλευσης που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση. Οι διαδικασίες αυτές συνίστανται κυρίως στα εξής στάδια:

- έλεγχοι ή/και αξιολόγηση της επίδοσης της αρμόδιας αρχής και επιτόπιες επιθεωρήσεις για έλεγχο της συμμόρφωσης/ισοδυναμίας προς τις απαιτήσεις της ΕΕ,

- κατάρτιση καταλόγου τρίτων χωρών που πληρούν τα πρότυπα της ΕΕ,

- καθιέρωση όρων εισαγωγής και απαιτήσεων πιστοποίησης για κάθε τρίτη χώρα,

- κατάρτιση καταλόγου εγκαταστάσεων στις τρίτες χώρες που ικανοποιούν τα πρότυπα της ΕΕ.

ι) Ποιότητα και επισήμανση

Οι παρόντες ειδικοί κανόνες υγιεινής περιέχουν ορισμένες ποιοτικές απαιτήσεις για τα εξεταζόμενα προϊόντα, όπως η περιεκτικότητα του κιμά σε λίπος και κολλαγόνο, το σημείο πήξεως του γάλακτος κλπ. Ταυτόχρονα, υπάρχουν απαιτήσεις επισήμανσης σχετικά με αυτά τα θέματα ποιότητας. Αν και η σημασία των απαιτήσεων αυτών για την προστασία του καταναλωτή είναι αναγνωρισμένη, κρίνεται ότι οι απαιτήσεις αυτές δεν έχουν άμεση επίπτωση στην υγιεινή. Πρέπει επομένως να εξετασθεί με ποιο τρόπο τα στοιχεία αυτά μπορούν να ενσωματωθούν σε άλλο σημείο της κοινοτικής νομοθεσίας. Οι ποιοτικές απαιτήσεις διατηρούνται έως ότου θεσπισθούν ειδικότεροι κανόνες.

ια) Κανόνες υγιεινής και ΣΕΒ

Οι κανόνες υγιεινής δεν περιλαμβάνουν ειδικές διατάξεις για την ΣΕΒ. Για τον σκοπό αυτό έχουν προβλεφθεί στην κοινοτική νομοθεσία μέτρα διασφάλισης και έχουν υποβληθεί προτάσεις για την αντιμετώπιση του συγκεκριμένου προβλήματος. Εντούτοις, με την ανασύνταξη, ορισμένοι κανόνες έχουν καταστεί αυστηρότεροι. Oρισμένα υλικά έχουν αποκλεισθεί από την παρασκευή προϊόντων, όπως το μηχανικώς διαχωρισμένο κρέας. Αυτά τα νέα μέτρα θα εξασφαλίσουν περισσότερες εγγυήσεις για την προστασία από πιθανούς κινδύνους της υγείας, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων που δημιουργεί η ΣΕΒ. Γενικά πάντως, οι προτεινόμενοι κανόνες ισχύουν με την επιφύλαξη ειδικότερων κανόνων για την πρόληψη και τον έλεγχο ορισμένων μεταδοτικών σπογγωδών εγκεφαλοπαθειών.

III. Απαιτήσεις για την υγεία των ζώων

Οι διατάξεις για την υγεία των ζώων έχουν καταρτισθεί με στόχο την πρόληψη της εξάπλωσης ασθενειών των ζώων, όπως η πανώλης των χοίρων και ο αφθώδης πυρετός, μέσω προϊόντων ζωικής προέλευσης. Οι διατάξεις αυτές περιέχονται στις εξής οδηγίες του Συμβουλίου:

Οδηγία 72/461/ΕΟΚ (νωπό κρέας) Οδηγία 80/215/ΕΟΚ (προϊόντα με βάση το κρέας) Οδηγία 91/67/ΕΟΚ (ζώα και προϊόντα υδατοκαλλιέργειας) Οδηγία 91/494/ΕΟΚ (κρέας πουλερικών) Οδηγία 91/495/ΕΟΚ (κρέας κουνελιού και κρέας εκτρεφόμενων θηραμάτων) Οδηγία 92/45/ΕΟΚ (κρέας αγρίων θηραμάτων) Οδηγία 92/46/ΕΟΚ (γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα)

Όπως και στην περίπτωση των κανόνων υγιεινής, μπορούν να γίνουν παρόμοιες παρατηρήσεις όσον αφορά την ανάγκη ανασύνταξης των κανόνων για την υγεία των ζώων. Επειδή οι κανόνες αυτοί δεν έχουν άμεση επίπτωση στην υγεία του καταναλωτή, κρίθηκε σκόπιμο να γίνει διαχωρισμός ανάμεσα στα δύο ζητήματα. Ως εκ τούτου, υποβάλλεται χωριστή πρόταση για την υγεία των ζώων.

Και στον τομέα αυτό έχει διατηρηθεί υψηλό επίπεδο προστασίας. Η επισυναπτόμενη πρόταση διασαφηνίζει τους κινδύνους για τα ζώα που μπορούν να ενυπάρχουν στα προϊόντα ζωικής προέλευσης και τους τρόπους εξάλειψης των κινδύνων αυτών. Προτείνεται η εφαρμογή των ίδιων αρχών όσον αφορά τους επίσημους ελέγχους, τις κοινοτικές επιθεωρήσεις και τις εισαγωγές από τρίτες χώρες με τις αρχές που εφαρμόζονται για σκοπούς υγιεινής.

IV. Επίσημοι έλεγχοι

1. Απαιτήσεις ελέγχου που εφαρμόζονται σε όλα τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές

Απαιτήσεις για επίσημους ελέγχους έχουν ήδη θεσπισθεί για διάφορους τομείς, όπως ο κτηνιατρικός, της δημόσιας υγείας, της υγείας των ζώων, των τροφίμων και των ζωοτροφών. Αυτή η τομεακή προσέγγιση έχει οδηγήσει σε μια κατάσταση, όπου παρόμοιες απαιτήσεις καλύπτονται διαφορετικά για τους διάφορους τομείς ή ορισμένα θέματα δεν καλύπτονται για ένα συγκεκριμένο τομέα, αφήνοντας έτσι νομοθετικά κενά. Ως αντίδραση στην κατάσταση αυτή και σύμφωνα με τις προθέσεις της Επιτροπής που έχουν εξαγγελθεί με την Λευκή Βίβλο (Δράση 4 του παραρτήματος της Λευκής Βίβλου), θα καταρτισθεί πρόταση που θα ορίζει τις γενικές αρχές ελέγχου, οι οποίες πρέπει να τηρούνται κατά την εξασφάλιση της συμμόρφωσης προς την νομοθεσία περί τροφίμων και ζωοτροφών. Η πρόταση αυτή θα καλύπτει όλες τις πλευρές τις συναφείς με τους επίσημους ελέγχους για την ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών, και ιδίως τις αρμοδιότητες των επίσημων υπηρεσιών των κρατών μελών, τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται σε περίπτωση κινδύνου για τον καταναλωτή, την κατάρτιση των ελεγκτικών υπαλλήλων, την εφαρμογή σχεδίων έκτακτης ανάγκης, τους ελέγχους στα εισαγόμενα προϊόντα, τις επιθεωρήσεις εκ μέρους της Επιτροπής, τα μέτρα διασφάλισης κλπ.

2. Ειδικές απαιτήσεις ελέγχου

Αν και μπορούν να θεσπισθούν ορισμένες γενικές απαιτήσεις ελέγχου για όλα τα τρόφιμα, δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η ιδιομορφία ορισμένων προϊόντων απαιτεί τον καθορισμό ειδικών απαιτήσεων ελέγχου. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα προϊόντα ζωικής προέλευσης, τα οποία ενέχουν κινδύνους που συνδέονται στενά με το είδος του προϊόντος.

Οι ισχύουσες λεπτομερείς διαδικασίες επιθεώρησης, όπως οι επιθεωρήσεις προ και μετά την σφαγή για το κρέας, είναι άκρως τεχνικού χαρακτήρα. Ορισμένες από τις διαδικασίες αυτές εφαρμόζονται για περίοδο άνω των 30 ετών, χωρίς σημαντικές μεταβολές. Αν και έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές για τον έλεγχο ορισμένων ασθενειών, όπως η φυματίωση και η μάλις, διεξάγονται σήμερα εντατικές συζητήσεις για την αναθεώρηση αυτών των παραδοσιακών διαδικασιών επιθεώρησης, προκειμένου να αντιμετωπισθούν κίνδυνοι που συνδέονται με τις σύγχρονες μεθόδους παραγωγής τροφίμων. Οι συζητήσεις αυτές εστιάζονται ιδίως στην πρόληψη, μέσω της εφαρμογής σύγχρονων διαδικασιών επιθεώρησης, των τροφολοιμώξεων, όπως οι προκαλούμενες από τα μικρόβια της σαλμονέλλας (salmonella sp.), E. coli, λιστέρια, καμπυλοβακτηρίδιο κλπ., και στην ανάπτυξη ενός συστήματος με βάση την επικινδυνότητα για τον έλεγχο των άλλων κινδύνων.

Για να είναι σε θέση η Επιτροπή να αντιδράσει έγκαιρα, όταν οι συζητήσεις αυτές καταλήξουν σε αποτελέσματα, έχει καταρτισθεί χωριστή πρόταση που περιγράφει όλες τις λεπτομερείς διαδικασίες επιθεώρησης. Προτείνεται, εν αναμονή του αποτελέσματος της επιστημονικής αξιολόγησης, να συνεχισθεί η εφαρμογή των ισχυόντων κανόνων

V. Μελλοντικά μέτρα

Όταν εγκριθούν οι παρούσες προτάσεις, η Ένωση θα διαθέτει ειδική νομοθεσία για την υγιεινή των τροφίμων που θα παρέχει υψηλότατο επίπεδο προστασίας της δημόσιας υγείας. Η νομοθεσία θα περιέχει σημαντικές γενικές απαιτήσεις, ορισμένες από τις οποίες θα αποτελούν καινοτομία για τις επιχειρήσεις και για τις αρχές παρακολούθησης. Πρέπει να εξασφαλισθεί η παρακολούθηση του τρόπου εφαρμογής των απαιτήσεων αυτών. Επίσης, η κατάρτιση κωδίκων ορθής πρακτικής υγιεινής συνιστά ένα σημαντικό στοιχείο στην εξέλιξη της ασφάλειας των τροφίμων.

Προτείνεται επομένως να παρακολουθεί η Επιτροπή στενά τις εξελίξεις αυτές και να υποβάλλει έκθεση σχετικά με την εμπειρία από τα συστήματα αυτοελέγχου που εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις, την κατάρτιση κωδίκων ορθής πρακτικής υγιεινής και την εμπειρία των κρατών μελών όσον αφορά τη διενέργεια επιθεωρήσεων και ελέγχων για την παρακολούθηση της ορθής εφαρμογής αυτών των συστημάτων.

Επιπλέον, η Επιτροπή θα παρακολουθεί στενά τις νέες τεχνικές και επιστημονικές εξελίξεις.

Είναι πιθανό ότι τα προσεχή έτη θα υπάρξει ανάγκη να προσαρμοσθεί και πάλι η νομοθεσία σε συνάρτηση με τα στοιχεία που περιγράφονται παραπάνω. Στην πρόταση έχει εισαχθεί μια ρήτρα αναθεώρησης για την επισημοποίηση της πρόθεσης αυτής.

VI. Η εξωτερική διάσταση και γενικά ζητήματα

Κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχει σημειωθεί δραματική μεταβολή στην αγορά τροφίμων. Το εμπόριο των τροφίμων αποκτά συνεχώς περισσότερο διεθνή χαρακτήρα, η Κοινότητα πραγματοποιεί συναλλαγές τροφίμων σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη, ενώ οι εμπορικές επιχειρήσεις μας αναζητούν συνεχώς νέες αγορές και προϊόντα στις αναδυόμενες οικονομίες. Αυτή η μεταβολή των συνθηκών της αγοράς δημιουργεί μεγαλύτερες ανησυχίες ως προς την ασφάλεια των τροφίμων: δυνητικοί κίνδυνοι, όπως μόλυνση των τροφίμων από μικρόβια και υπολείμματα φαρμακευτικών προϊόντων ή άλλων χημικών επιβλαβών ουσιών μπορούν να ακολουθήσουν τα τρόφιμα στη διαδρομή τους και δημιουργούν νέες προκλήσεις στο επίπεδο της λήψης πολιτικών αποφάσεων για την ανάπτυξη επαρκών συστημάτων προστασίας της υγείας του ανθρώπου. Αυτό αντανακλάται στις διεθνείς συμφωνίες και υποχρεώσεις και αναβαθμίζει τον ρόλο διεθνών οργανισμών, όπως ο Codex Alimentarius και το Διεθνές Γραφείο Επιζωοτιών, που έχουν θεσπίσει υγειονομικά πρότυπα, συστάσεις και κατευθυντήριες γραμμές για τις διεθνείς συναλλαγές στον τομέα των τροφίμων.

Οι προτάσεις της Επιτροπής ανταποκρίνονται στην πρόκληση αυτή θεσπίζοντας απαιτήσεις ως προς την υγιεινή ποιότητα των εισαγόμενων τροφίμων που λαμβάνουν υπόψη τα ισχύοντα διεθνή πρότυπα και κατευθυντήριες γραμμές.

VII. Υγιεινή τροφίμων και Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής για τη νομοθεσία τροφίμων

Στην Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για τη νομοθεσία τροφίμων προσδιορίσθηκαν ορισμένες αρχές που είναι σημαντικές σε σχέση με την υγιεινή των τροφίμων και οι ενδιαφερόμενες ομάδες εκλήθησαν να παρουσιάσουν τις απόψεις τους για τα θέματα αυτά. Παρακάτω παρουσιάζονται συνοπτικά τα σχόλιά τους. Τα σχόλια αυτά καταδεικνύουν την ανάγκη να βελτιωθεί η κοινοτική νομοθεσία για την υγιεινή των τροφίμων σε ό,τι αφορά σημαντικά ζητήματα.

α) Συνεκτικότητα των κανόνων υγιεινής

Τα κράτη μέλη στηρίζουν τα μέτρα που λαμβάνονται για την ενοποίηση και απλούστευση των υγειονομικών οδηγιών κάθετης εφαρμογής και για την αξιολόγηση της σχέσης μεταξύ αυτών και των γενικών διατάξεων για την υγιεινή των τροφίμων που καλύπτονται από την οδηγία 93/43/ΕΟΚ. Τα κράτη μέλη συμφωνούν ότι η γενική οδηγία για την υγιεινή πρέπει να αποτελεί τη βάση των μέτρων υγιεινής για όλα τα τρόφιμα, ανεξαρτήτως καταγωγής, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης για εφαρμογή συστημάτων Ανάλυσης Κινδύνων και Κρίσιμων Σημείων Ελέγχου (HACCP). Εντούτοις, υποστηρίζεται επίσης η αναγκαιότητα συμπληρωματικών λεπτομερών απαιτήσεων, όπου αυτό καθίσταται αναγκαίο από τον κίνδυνο που ενέχει ένα προϊόν για την υγεία.

Οι περισσότεροι σχολιαστές είναι της γνώμης ότι και οι επτά αρχές του συστήματος HACCP του Codex Alimentarius πρέπει να αποτελέσουν τη βάση για τα κοινοτικά μέτρα, με κάποια ελαστικότητα για τις επιχειρήσεις χαμηλού κινδύνου. Η ύπαρξη οδηγών ορθής πρακτικής υγιεινής κρίνεται ως ένα χρήσιμο εργαλείο, ιδίως για τις μικρές επιχειρήσεις.

Κατ'αρχήν, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις συμφωνούν με τις παρατηρήσεις αυτές, υποστηρίζοντας μια προσέγγιση για την αντιμετώπιση κινδύνων «από το αγρόκτημα έως το πιάτο». Συμφωνούν ότι η γενική οδηγία για την υγιεινή και το σύστημα HACCP πρέπει να αποτελούν τη βάση για τα κοινοτικά μέτρα, με τη θέσπιση πρόσθετων μέτρων όταν χρειάζεται, ως παραρτημάτων ενός ενιαίου νομοθετικού κειμένου για την υγιεινή.

β) Λιανική πώληση

Οι σχολιαστές συμφωνούν ότι οι διατάξεις της οδηγίας 93/43/ΕΟΚ για την υγιεινή των τροφίμων είναι κατάλληλες για τη λιανική πώληση τροφίμων. Εντούτοις, ορισμένοι συνιστούν να εστιάσει η Επιτροπή την προσοχή της στην κατάρτιση κατάλληλων και απλών διατάξεων για τον έλεγχο της θερμοκρασίας όσον αφορά το τμήμα αυτό της αλυσίδας εφοδιασμού.

γ) Διατάξεις για την ποιότητα

Οι περισσότεροι σχολιαστές ανέφεραν ότι τα θέματα ποιότητας δεν πρέπει να εντάσσονται στη νομοθεσία περί υγιεινής, καθόσον οι διατάξεις για την ποιότητα και οι αντίστοιχες για την υγιεινή έχουν διαφορετικό σκοπό και δεν πρέπει να περιλαμβάνονται στο ίδιο νομοθέτημα. Εντούτοις, ορισμένα κράτη μέλη είναι της γνώμης ότι η ποιότητα των τροφίμων είναι θέμα που ενδιαφέρει από την άποψη της προστασίας των καταναλωτών.

Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις συμφωνούν ότι τα θέματα ποιότητας πρέπει να απαλειφθούν από τους κανόνες υγιεινής. Οι κανόνες ποιότητας που περιέχονται σήμερα στη νομοθεσία περί υγιεινής πρέπει να αναθεωρηθούν και, εάν χρειάζεται, να περιληφθούν σε χωριστή νομοθεσία.

δ) Ρήτρα διασφάλισης

Υπήρξαν λίγες κυβερνητικές παρατηρήσεις για το θέμα αυτό, αλλά όλες τάσσονται υπέρ της επέκτασης του πεδίου εφαρμογής. Πρέπει επίσης να καλύπτονται οι ενδοκοινοτικές συναλλαγές προϊόντων.

ε) Έλεγχοι και εφαρμογή

Τα κράτη μέλη απέστειλαν ουσιαστικές, αλλά αποκλίνουσες παρατηρήσεις για το θέμα αυτό στην Επιτροπή. Μία χώρα επιθυμεί τη μείωση των ισχυόντων συστημάτων ελέγχου και στο μέλλον μεγαλύτερη συγκέντρωση στην καταλληλότητα και αξιοπιστία των συστημάτων αυτοελέγχου των εταιριών. Μια άλλη επιθυμεί να μην αντικατασταθούν τα επίσημα συστήματα εποπτικού ελέγχου των τροφίμων από εσωτερικές εταιρικές διαδικασίες. Μια παρατήρηση χαιρετίζει ειδικότερα τον συνεχιζόμενο διαχωρισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ των επίσημων ελέγχων των εθνικών αρχών και της Επιτροπής. Ζητείται η σύνταξη διατάξεων για ποιοτικούς ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων διατάξεων για τη συνέχεια που δίνεται στους ελέγχους και για τα προσόντα του ελεγκτικού προσωπικού.

Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις σχολίασαν επίσης εκτενώς τους ελέγχους και την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας. Ο διαχωρισμός των αρμοδιοτήτων ελέγχου και εφαρμογής μεταξύ επιθεωρήσεων που διεξάγονται από εταιρίες, εθνικές αρχές και την Επιτροπή γίνεται δεκτός ευνοϊκά, υπό τον όρο ότι οι αντίστοιχες αρμοδιότητες ορίζονται σαφώς και δημοσιοποιούνται τα αποτελέσματα των ελέγχων.

Οι οργανώσεις καταναλωτών ζήτησαν μεγαλύτερη διαφάνεια, για να δημιουργηθεί αμοιβαία εμπιστοσύνη.

στ) Εξωτερική διάσταση

Όλες οι κυβερνητικές παρατηρήσεις συμφωνούν ως προς την αυξανόμενη σημασία της εξωτερικής διάστασης στον τομέα των τροφίμων. Η Κοινότητα πρέπει να διαδραματίζει ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις του Codex Alimentarius.

Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις υπογραμμίζουν την αυξανόμενη σημασία των διεθνών εξελίξεων στον τομέα των τροφίμων και ζητούν την ουσιαστική συμμετοχή της Κοινότητας.

VIII. Υγιεινή τροφίμων και Λευκή Βίβλος της Επιτροπής για την ασφάλεια των τροφίμων

Οι προτάσεις που επισυνάπτονται ανταποκρίνονται σε ορισμένες δράσεις που έχουν εξαγγελθεί στο παράρτημα της Λευκής Βίβλου της Επιτροπής για την ασφάλεια των τροφίμων (και ιδίως τις δράσεις 8 και 28). Η ανασύνταξη της κείμενης νομοθεσίας οδηγεί σε μια περιεκτική και ολοκληρωμένη προσέγγιση, η οποία καλύπτει όλα τα τρόφιμα από το αγρόκτημα έως το σημείο πώλησης στον καταναλωτή. Αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερη συνοχή και διαφάνεια της νομοθεσίας για τα τρόφιμα. Επιπλέον, ορίζεται καλύτερα ο ρόλος όσων συμμετέχουν στην τροφική αλυσίδα. Η προσέγγιση τηρεί τις βασικές αρχές σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων. Η Επιτροπή πιστεύει ότι, μαζί με τις άλλες προτάσεις που έχουν εξαγγελθεί με την Λευκή Βίβλο για την ασφάλεια των τροφίμων ή έχουν ήδη υποβληθεί, επιτυγχάνεται υψηλό επίπεδο προστασίας της δημόσιας υγείας και του καταναλωτή.

Είναι επίσης πρόθεση της Επιτροπής να εξασφαλίσει τον δυναμικό χαρακτήρα των προτεινόμενων πολιτικών. Για τον σκοπό αυτό, έχουν ήδη αναληφθεί ορισμένες δραστηριότητες που θα εξασφαλίσουν ότι θα εκπονηθούν περαιτέρω εκτιμήσεις επικινδυνότητας και ότι τα πορίσματα των εν λόγω εκτιμήσεων θα εισαχθούν στη μελλοντική κοινοτική νομοθεσία.

IX. Η μορφή των νομοθετικών πράξεων

Όπως εξηγείται στην Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για τις γενικές αρχές που διέπουν τη νομοθεσία τροφίμων στη Ένωση, η Επιτροπή πιστεύει ότι η κοινοτική νομοθεσία με τη μορφή κανονισμών παρουσιάζει ορισμένα πλεονεκτήματα, όπως η εξασφάλιση ομοιόμορφης εφαρμογής σε όλη την ενιαία αγορά, η μεγαλύτερη διαφάνεια της κοινοτικής νομοθεσίας και η δυνατότητα ταχείας ενημέρωσής της, προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη η τεχνική και επιστημονική πρόοδος. Για τους λόγους αυτούς οι παρούσες προτάσεις υποβάλλονται με τη μορφή κανονισμών.

2000/0180 (COD)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τον καθορισμό των λεπτομερών διατάξεων για την οργάνωση των επίσημων ελέγχων στα προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 152 παράγραφος 4 στοιχείο β),

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ C της , σ. .

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [2],

[2] ΕΕ C της , σ. .

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [3],

[3] ΕΕ C της , σ. .

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 251 της Συνθήκης [4],

[4] ΕΕ C της , σ. .

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει γενικούς κανόνες για τη διενέργεια επίσημων ελέγχων στα τρόφιμα.

(2) Εκτός από τους γενικούς κανόνες, πρέπει να θεσπισθούν λεπτομερείς κανόνες για τους επίσημους ελέγχους στα προϊόντα ζωικής προέλευσης, έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη συγκεκριμένοι κίνδυνοι για την υγεία των ζώων και τη δημόσια υγεία που ενδεχομένως συνδέονται με τα προϊόντα αυτά.

(3) Οι εν λόγω λεπτομερείς κανόνες για τους επίσημους ελέγχους στα προϊόντα ζωικής προέλευσης πρέπει να καλύπτουν όλα τα ζητήματα που είναι δυνατό να επηρεάσουν την ασφάλεια των εν λόγω προϊόντων όσον αφορά την υγεία των ζώων και τη δημόσια υγεία, και ιδίως τις απαιτήσεις στο στάδιο της πρωτογενούς παραγωγής και κατά τον επακόλουθο χειρισμό, την παρασκευή, τη μεταποίηση, την αποθήκευση και τη μεταφορά των ζώων και προϊόντων, τις προ της σφαγής επιθεωρήσεις των προς σφαγή ζώων, την καλή μεταχείριση των ζώων, τις μετά τη σφαγή επιθεωρήσεις, τη συμμόρφωση προς τους όρους υγιεινής στις εγκαταστάσεις, την επεξεργασία στην οποία πρέπει να υποβάλλονται τα προϊόντα ζωικής προέλευσης για να εξαλείφονται οι κίνδυνοι για την υγεία των ζώων και τα λοιπά μέτρα για την προστασία της υγείας των ζώων και της δημόσιας υγείας.

(4) Οι επίσημοι έλεγχοι πρέπει να καλύπτουν τα ζητήματα εκείνα που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία για την προστασία της υγείας των ζώων και της δημόσιας υγείας και να βασίζονται στις πλέον πρόσφατες πληροφορίες σχετικά με τα προβλήματα που μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία.

(5) Οι επίσημοι έλεγχοι πρέπει να διενεργούνται με στόχο την ανάλυση και τον προσδιορισμό δυνάμει κινδύνων για την υγεία των ατόμων που χειρίζονται ή καταναλώνουν προϊόντα ζωικής προέλευσης.

(6) Οι λεπτομερείς διατάξεις σχετικά με την οργάνωση των επίσημων ελέγχων πρέπει να βασίζονται σε άρτια ανάλυση επικινδυνότητας και στη γνώμη της επιστημονικής επιτροπής. Για το σκοπό αυτό, είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθεί εκτίμηση επικινδυνότητας των ισχυουσών διαδικασιών για την επιθεώρηση προ της σφαγής και μετά τη σφαγή. Εν αναμονή των αποτελεσμάτων της, πρέπει να εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται οι παρούσες διαδικασίες επιθεώρησης.

(7) Πρέπει να εξασφαλισθεί ότι τηρούνται οι κανόνες για την καλή μεταχείριση των ζώων, ιδίως όσον αφορά τη σφαγή των ζώων με μη απάνθρωπο τρόπο.

(8) Η οδηγία 89/662/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 1989 σχετικά με τους κτηνιατρικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο με προοπτική την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς [5], όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την πράξη προσχώρησης της Αυστρίας, Φινλανδίας και Σουηδίας, ορίζει ότι, για να εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων στο εσωτερικό της Κοινότητας, οι επίσημοι έλεγχοι στα προϊόντα ζωικής προέλευσης πρέπει να διενεργούνται στον τόπο αποστολής και ότι στο κράτος μέλος προορισμού μπορούν να διενεργούνται δειγματοληπτικοί έλεγχοι στον τόπο προορισμού. ωστόσο, σε περίπτωση σοβαρής υπόνοιας για την ύπαρξη παρατυπιών, μπορούν να διενεργούνται έλεγχοι στο στάδιο της διαμετακόμισης των εμπορευμάτων.

[5] ΕΕ L 395 της 30.12.1989, σ. 13.

(9) Η κοινοτική νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων πρέπει να έχει στερεή επιστημονική βάση. για το σκοπό αυτό πρέπει να ζητείται η γνώμη, όποτε χρειάζεται, των επιστημονικών επιτροπών στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών και της ασφάλειας των τροφίμων, οι οποίες έχουν συσταθεί με την απόφαση 97/579/ΕΚ της Επιτροπής [6].

[6] ΕΕ L 237 της 28.8.1997, σ. 18.

(10) Επειδή τα μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού είναι γενικά μέτρα κατά την έννοια του άρθρου 2 της απόφασης 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [7], πρέπει να εγκρίνονται με τη διαδικασία της κανονιστικής επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 5 της εν λόγω απόφασης.

[7] ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τους λεπτομερείς κανόνες για την οργάνωση των επίσημων ελέγχων που αφορούν την υγεία των ζώων και τη δημόσια υγεία στα προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση.

Άρθρο 2

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού οι ορισμοί που προβλέπονται

- στην οδηγία 89/662/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τους κτηνιατρικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο με προοπτική την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς,

- στον κανονισμό .../... του Συμβουλίου σχετικά με τον καθορισμό των διατάξεων για την υγεία των ζώων που διέπουν την παραγωγή, τη διάθεση στην αγορά και την εισαγωγή προϊόντων ζωικής προέλευσης που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση,

- στον κανονισμό .../... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την υγιεινή των τροφίμων,

εφαρμόζονται ανάλογα με την περίπτωση.

Άρθρο 3

Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, εκτός από τις γενικότερες απαιτήσεις που προβλέπονται στην κοινοτική νομοθεσία σχετικά με τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων, τα προϊόντα ζωικής προέλευσης υπόκεινται σε επίσημους ελέγχους σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.

Άρθρο 4

Η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 5 και, όταν χρειάζεται, αφού λάβει τη γνώμη της αρμόδιας επιστημονικής επιτροπής:

α) τροποποιεί ή συμπληρώνει τα παραρτήματα του παρόντος κανονισμού, προκειμένου να ληφθεί υπόψη η επιστημονική και τεχνική πρόοδος, ιδίως σε σχέση με τις διαδικασίες επιθεώρησης των κρεάτων προ της σφαγής και μετά την σφαγή

β) θεσπίζει τις διατάξεις εφαρμογής που απαιτούνται για τη διασφάλιση της ενιαίας εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 5

1. Η Επιτροπή επικουρείται από την Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή, η οποία έχει συσταθεί με την απόφαση 68/361/ΕΟΚ του Συμβουλίου [8].

[8] ΕΕ L 225 της 18.10.1968, σ. 23.

2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται η διαδικασία της κανονιστικής επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 5 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 3 και το άρθρο 8 της εν λόγω απόφασης.

3. Η προθεσμία που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 6 της απόφασης 1999/468/ΕΚ είναι 3 μήνες.

Άρθρο 6

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2004.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

H Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΥ ΙΣΧΥΟΥΝ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

1. Οι επίσημοι έλεγχοι διενεργούνται στα προϊόντα ζωικής προέλευσης σε όλα τα στάδια από την πρωτογενή παραγωγή έως και την εμπορία, και ειδικότερα:

α) Οι έλεγχοι στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις αποσκοπούν στην επαλήθευση της συμμόρφωσης προς τους κανόνες υγιεινής και τους κανόνες υγείας των ζώων. Οι έλεγχοι αυτοί συνδυάζονται με τους ελέγχους οι οποίοι αφορούν την καλή διαβίωση των ζώων, τα κατάλοιπα και τις ζωοτροφές και επιβάλλονται από την κοινοτική νομοθεσία.

Στις περιπτώσεις που δεν τηρούνται οι κανόνες υγιεινής ή οι κανόνες για την καλή διαβίωση των ζώων ή για τα κατάλοιπα ή εάν διαγνωσθούν νόσοι που είναι μεταδοτικές στον άνθρωπο και στα ζώα, πρέπει να λαμβάνονται τα ενδεδειγμένα μέτρα.

Στην περίπτωση ζώων προς σφαγή, η επίσημη υπηρεσία που είναι αρμόδια για τη διενέργεια των προ της σφαγής και μετά τη σφαγή επιθεωρήσεων στο σφαγείο ενημερώνεται για κάθε πρόβλημα που εμφανίζεται στην εκμετάλλευση και μπορεί να έχει επίπτωση στην ασφάλεια των τροφίμων.

β) Οι έλεγχοι στις εγκαταστάσεις διενεργούνται για να επαληθεύεται ή να εξετάζεται η συμμόρφωση προς τους ειδικούς κανόνες υγιεινής που θεσπίζονται στον κανονισμό .../... (για τον καθορισμό των ειδικών κανόνων υγιεινής για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης), και ειδικότερα:

- ενδεχομένως, η τήρηση των όρων έγκρισης,

- η ορθή χρήση των σημάτων καταλληλότητας ή των αριθμών καταχώρησης,

- το υγειονομικό καθεστώς των προϊόντων,

- η τήρηση των απαιτήσεων σχετικά με τις θερμοκρασίες και, όταν είναι αναγκαίο, των μικροβιολογικών απαιτήσεων,

γ) Με την επιφύλαξη των απαιτήσεων της οδηγίας 89/662/ΕΟΚ του Συμβουλίου, διενεργούνται έλεγχοι κατά την εμπορία των προϊόντων, προκειμένου να επαληθεύονται ή να εξετάζονται ιδίως:

- η συμμόρφωση με τους κανόνες για την σήμανση καταλληλότητας,

- η συμμόρφωση ως προς τη διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας,

- κατά περίπτωση, τα συνοδευτικά έγγραφα της αποστολής προϊόντων.

δ) Διενεργείται οποιοσδήποτε άλλος έλεγχος είναι αναγκαίος, για να επαληθεύεται η συμμόρφωση προς την κοινοτική νομοθεσία.

2. Κατά τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων,

α) οι υπεύθυνοι των εγκαταστάσεων, ο ιδιοκτήτης ή ο αντιπρόσωπός του, καθώς και τα άτομα που είναι υπεύθυνα για τα προϊόντα κατά τη διάρκεια της εμπορίας τους, πρέπει να διευκολύνουν τους ελέγχους, να εξασφαλίζουν τις κατάλληλες συνθήκες και να παρέχουν τον χώρο και τα μέσα που χρειάζονται για τη διεξαγωγή ουσιαστικού ελέγχου

β) στην αρμόδια αρχή πρέπει να επιτρέπεται ελεύθερα η είσοδος στις εγκαταστάσεις και σε οποιαδήποτε άλλη υποδομή, όπως γεωργικές εκμεταλλεύσεις, πλοία, μεταφορικά μέσα, αίθουσες δημοπρασιών κλπ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΚΡΕΑΤΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι: ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΚΡΕΑΤΑ

Οι επίσημοι έλεγχοι περιλαμβάνουν προ της σφαγής και μετά τη σφαγή επιθεωρήσεις των ζώων παραγωγής τροφίμων. Οι επιθεωρήσεις προ και μετά τη σφαγή πρέπει να διενεργούνται σύμφωνα με τις διαδικασίες που περιγράφονται στο παρόν παράρτημα, εν αναμονή γνωμοδότησης της αρμόδιας επιστημονικής επιτροπής για την αναθεώρησή τους.

I. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ

1. Οι επίσημοι έλεγχοι διενεργούνται υπό την επίβλεψη και την ευθύνη του επίσημου κτηνιάτρου. Ο επίσημος κτηνίατρος μπορεί να επικουρείται από βοηθούς κτηνιάτρου, οι οποίοι τίθενται υπό την εξουσία και την ευθύνη του, για να εκτελούν τις εξής δραστηριότητες:

α) όταν προβλέπεται προ της σφαγής επιθεώρηση στην εκμετάλλευση, τη συλλογή των πληροφοριών που χρειάζεται ο επίσημος κτηνίατρος, για να εκτιμήσει την κατάσταση της υγείας της αγέλης ή του σμήνους καταγωγής και να πραγματοποιήσει διάγνωση

β) την προ της σφαγής επιθεώρηση στο σφαγείο, υπό τον όρο ότι ο επίσημος κτηνίατρος είναι πράγματι σε θέση να επιβλέπει άμεσα επιτόπου τις εργασίες των βοηθών. Στην περίπτωση αυτή, ρόλος των βοηθών κτηνιάτρου είναι να διενεργούν έναν αρχικό έλεγχο στα ζώα και να τον βοηθούν στα καθαρά πρακτικά καθήκοντα

γ) τη μετά τη σφαγή επιθεώρηση, υπό τον όρο ότι ο επίσημος κτηνίατρος είναι πράγματι σε θέση να επιβλέπει άμεσα επιτόπου την εργασία των βοηθών

δ) τον υγειονομικό έλεγχο του τεμαχισμένου και αποθηκευμένου κρέατος

ε) την επιθεώρηση και επίβλεψη εγκεκριμένων εγκαταστάσεων, μεταφορικών μέσων κλπ.

2. Για να παρέχουν την προαναφερόμενη βοήθεια, οι βοηθοί κτηνιάτρου αποτελούν μέρος μιας ομάδας επιθεώρησης υπό την εξουσία και την ευθύνη του επίσημου κτηνιάτρου και απαγορεύεται να έχουν σχέση εξάρτησης με την εγκατάσταση που επιθεωρείται. Η αρμόδια αρχή του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους καθορίζει τη σύνθεση της ομάδας επιθεώρησης, κατά τρόπον ώστε ο επίσημος κτηνίατρος να είναι σε θέση να επιβλέπει τις προαναφερόμενες εργασίες.

3. Η συχνότητα των επίσημων ελέγχων καθορίζεται με βάση εκτίμηση των κινδύνων για την υγεία. Λαμβάνεται μέριμνα, ώστε να εξασφαλίζεται ιδίως ότι:

α) στα σφαγεία, τουλάχιστον ένας επίσημος κτηνίατρος είναι παρών καθ'όλη τη διάρκεια τόσο της προ της σφαγής επιθεώρησης όσο και της μετά τη σφαγή επιθεώρησης. τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν παρέκκλιση από την απαίτηση αυτή, για να καλύψουν τις ανάγκες των μικρών και μεσαίων σφαγείων. Προς τούτο, υποβάλλουν στην Επιτροπή πλήρως τεκμηριωμένο φάκελο, για να αιτιολογήσουν το αίτημά τους. Ο φάκελος αυτός περιέχει στοιχεία για τα τυπικά προσόντα των επιθεωρητών που αντικαθιστούν τον επίσημο κτηνίατρο, το είδος των σφαγείων όπου απασχολούνται και τους όρους υπό τους οποίους εκτελούν τις επιθεωρήσεις. Η Επιτροπή εξετάζει τον φάκελο και ενδεχομένως εγκρίνει το αίτημα σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 5. Η έγκριση μπορεί να περιλαμβάνει τους όρους υπό τους οποίους εφαρμόζεται η εν λόγω παρέκκλιση

β) στα εργαστήρια τεμαχισμού, ένα μέλος της ομάδας επιθεώρησης είναι παρόν τουλάχιστον μία φορά ημερησίως, κατά τη διάρκεια επεξεργασίας του κρέατος

γ) στις εγκεκριμένες ψυκτικές αποθήκες και στα κέντρα δεύτερης ανασυσκευασίας, πρέπει να υπάρχει τακτική παρουσία ενός μέλους της ομάδας επιθεώρησης.

4. Οι λεπτομερείς κανόνες που διέπουν τις προαναφερόμενες βοηθητικές υπηρεσίες θεσπίζονται, εάν χρειάζεται, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 5.

II. ΠΡΟ ΤΗΣ ΣΦΑΓΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

1. Πριν από τη σφαγή, τα ζώα πρέπει να υποβάλλονται σε προ της σφαγής επιθεώρηση. Πρέπει να υπάρχει επαρκής φωτισμός.

2. Όταν προβλέπεται από τον παρόντα κανονισμό, η προ της σφαγής επιθεώρηση πραγματοποιείται στην εκμετάλλευση προέλευσης των ζώων.

3. Η επιθεώρηση πρέπει ιδίως να προσδιορίζει εάν:

α) τα ζώα έχουν ταυτοποιηθεί καταλλήλως και προέρχονται από εκμετάλλευση ή περιοχή που υπόκειται σε απαγόρευση μετακίνησης των ζώων για λόγους υγείας των ζώων, εκτός εάν αυτό επιτρέπεται βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας,

β) τα ζώα πάσχουν από νόσο που είναι δυνατό να μεταδοθεί στον άνθρωπο ή στα ζώα, παρουσιάζουν συμπτώματα παρόμοιας νόσου ή η γενική κατάστασή τους υποδηλώνει ότι είναι πιθανή η παρουσία παρόμοιας νόσου,

γ) τα ζώα παρουσιάζουν συμπτώματα νόσου ή διαταραχής της γενικής κατάστασής τους, η οποία θα μπορούσε να καταστήσει το κρέας τους ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση,

δ) έχουν τηρηθεί οι κανόνες της καλής διαβίωσης των ζώων,

ε) τα ζώα που οδηγούνται για σφαγή είναι καθαρά. εάν δεν είναι καθαρά, ο επίσημος κτηνίατρος δίνει τις κατάλληλες οδηγίες για τον καθαρισμό τους ή για την αποτροπή με άλλο τρόπο της μόλυνσης του κρέατός τους κατά τις εργασίες σφαγής,

στ) τα ζώα προέρχονται από εκμετάλλευση ή περιοχή που υπόκειται σε περιορισμούς λόγω της υγείας των ζώων ή της δημόσιας υγείας,

ζ) υφίστανται άλλες συνθήκες που θα μπορούσαν να έχουν δυσμενή επίπτωση στην υγεία του ανθρώπου ή των ζώων,

η) έχουν τηρηθεί οι κανόνες που αφορούν τη χρήση κτηνιατρικών φαρμακευτικών προϊόντων.

4. Ζώα

- τα οποία πάσχουν από ασθένεια των ζώων υποχρεωτικά κοινοποιήσιμη ή από ασθένεια μεταδοτική στα ζώα ή στον άνθρωπο,

- τα οποία παρουσιάζουν σημεία ότι τους έχουν χορηγηθεί διάφορες ουσίες ή έχουν καταναλώσει ουσίες που θα μπορούσαν να καταστήσουν το κρέας τους επιβλαβές για την υγεία του ανθρώπου,

απαγορεύεται να σφάζονται για ανθρώπινη κατανάλωση. Τα ζώα αυτά πρέπει να θανατώνονται χωριστά και να πραγματοποιείται διάθεση του κρέατός τους σύμφωνα με τους κανόνες της υγιεινής.

5. Πρέπει να αναβάλλεται η σφαγή ζώων, για τα οποία υπάρχουν υπόνοιες ότι πάσχουν από νόσο ή τα οποία παρουσιάζουν συμπτώματα παθήσεων που θα μπορούσαν να έχουν δυσμενή επίπτωση στην υγεία του ανθρώπου ή των ζώων. Τα ζώα αυτά πρέπει να υποβάλλονται, εάν χρειασθεί, σε λεπτομερή εξέταση, ώστε να υπάρξει διάγνωση. Όταν, για τους σκοπούς της διάγνωσης, απαιτείται μετά τη σφαγή επιθεώρηση, ο κτηνίατρος μπορεί να αποφασίσει να σφαγούν τα εν λόγω ζώα χωριστά ή μετά το τέλος της συνήθους διαδικασίας σφαγής. Τα ζώα αυτά πρέπει να υποβληθούν σε μετά τη σφαγή επιθεώρηση, η οποία συμπληρώνεται, εάν χρειάζεται, με δειγματοληψία και εργαστηριακές εξετάσεις.

6. Η σφαγή ζώων στο πλαίσιο ειδικού προγράμματος εξάλειψης ή ελέγχου συγκεκριμένης νόσου, όπως η βρουκέλλωση ή η φυματίωση, ή άλλων ζωονοσογόνων παραγόντων, όπως η σαλμονέλλωση, πρέπει να πραγματοποιείται υπό τους όρους που επιβάλλει ο επίσημος κτηνίατρος και υπό την άμεση επίβλεψή του.

III. ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΦΑΓΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

1. Τα ζώα που σφάζονται πρέπει να υποβάλλονται αμέσως σε μετά τη σφαγή υγειονομική επιθεώρηση σύμφωνα με τους επιστημονικούς κανόνες. Η επιθεώρηση αυτή περιλαμβάνει ιδίως:

α) μακροσκοπική εξέταση του σφαγμένου ζώου και των οργάνων του, προκειμένου να ανιχνευθεί η ορατή μόλυνση ή άλλες αλλοιώσεις

β) ψηλάφηση και, όταν κριθεί αναγκαίο από τον επίσημο κτηνίατρο, διάνοιξη τομής στα μέρη εκείνα του ζώου που έχουν υποστεί κάποια αλλοίωση ή θεωρούνται ύποπτα για οποιονδήποτε άλλο λόγο

γ) οργανοληπτική εξέταση

δ) εάν κριθεί αναγκαίο, εργαστηριακές εξετάσεις, ιδίως για να ανιχνευθεί η παρουσία ζωονοσογόνων παραγόντων

ε) κάθε μέτρο που κρίνεται αναγκαίο για τον έλεγχο της συμμόρφωσης προς τους κοινοτικούς κανόνες σχετικά με τη χρήση κτηνιατρικών φαρμακευτικών προϊόντων και άλλων χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται κατά την εκτροφή και σχετικά με τα κατάλοιπα.

2. Όταν είναι αναγκαίο για να γίνει διάγνωση ή περαιτέρω έρευνες, ο επίσημος κτηνίατρος μπορεί να ζητήσει να επιβραδυνθεί ή και να διακοπεί η διαδικασία σφαγής.

3. Όταν η προ της σφαγής ή η μετά τη σφαγή επιθεώρηση αποκαλύψει πάθηση που ενδέχεται να βλάψει την υγεία των ανθρώπων ή των ζώων, ο επίσημος κτηνίατρος μπορεί να ζητήσει να διενεργηθούν οι απαιτούμενες εργαστηριακές δοκιμασίες, εάν τις θεωρεί αναγκαίες για να στηρίξει τη διάγνωσή του ή για την ανίχνευση ουσιών με φαρμακολογική δράση, δεδομένης της παρατηρούμενης παθολογικής κατάστασης.

Εάν εξακολουθούν να υπάρχουν αμφιβολίες, πρέπει να πραγματοποιούνται περαιτέρω τομές και επιθεωρήσεις, έως ότου επιτευχθεί οριστική διάγνωση.

4. Τα λεμφογάγγλια για τα οποία απαιτείται η διάνοιξη τομών, πρέπει να υποβάλλονται συστηματικά σε πολλαπλές τομές και σε μακροσκοπική εξέταση.

5. Κατά την επιθεώρηση πρέπει να λαμβάνονται προφυλάξεις, για να μη μολύνεται το κρέας από ενέργειες, όπως η ψηλάφηση, ο τεμαχισμός ή η διάνοιξη τομών.

IV. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΣΦΑΓΗ

Το κρέας των ζώων που έχουν υποστεί επείγουσα σφαγή πρέπει, εκτός από τη συνήθη μετά τη σφαγή επιθεώρηση, να υποβάλλεται σε δειγματοληψία για περαιτέρω εξέταση ή σε οποιαδήποτε άλλη εξέταση κρίνεται αναγκαία.

V. ΑΠΟΦΑΣΗ ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ

1. Μετά την προ της σφαγής και μετά τη σφαγή επιθεώρηση, τα ακόλουθα προϊόντα κρίνονται ακατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση:

α) το κρέας

- ζώων, τα οποία έχουν προσβληθεί από μία από τις νόσους που υπόκεινται σε περιορισμούς για λόγους υγείας των ζώων, εκτός εάν έχουν προβλεφθεί διαδικασίες σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες για την εξάλειψη κάθε κινδύνου κατά της υγείας των ζώων

- καχεκτικών ζώων

- ζώων που εσφάγησαν σε υπερβολικά νεαρή ηλικία

β) το κρέας που διαπιστώθηκε ότι παρουσιάζει:

- καχεξία

- γενικευμένη μολυσματική νόσο

- σηψαιμία, πυαιμία, τοξιναιμία ή ιαιμία

- παρουσία καταλοίπων απαγορευμένων ουσιών ή καταλοίπων καθ' υπέρβαση των επιτρεπόμενων κοινοτικών ορίων

- κακοήθεις ή πολλαπλούς όγκους

- πολλαπλά αποστήματα

- σοβαρές βλάβες σε διάφορες περιοχές του σφαγίου ή σε διάφορα σπλάχνα

- ανεπαρκή αφαίμαξη

- εκτεταμένη διήθηση αίματος ή ορρού

- εκτεταμένη υποδόρια ή μυϊκή παρασιτική μόλυνση

- εκχύμωση

- κατά περίπτωση, οργανοληπτικές ανωμαλίες

- ανωμαλίες στη σύσταση, και ιδίως οίδημα ή σοβαρή απίσχνανση

- εκτεταμένες αλλοιώσεις, ακαθαρσίες ή μόλυνση

γ) τμήματα σφαγέντος ζώου με εντοπισμένες αλλοιώσεις, μόλυνση ή φλεγμονή που δεν επηρεάζουν την κατάσταση υγιεινής του υπολοίπου κρέατος

δ) το αίμα ζώου, το κρέας του οποίου έχει κριθεί ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση, σύμφωνα με τα προηγούμενα σημεία, και το αίμα που έχει μολυνθεί από το περιεχόμενο στομάχου ή από οποιαδήποτε άλλη ουσία

ε) σφάγια, τα εντόσθια των οποίων δεν υποβλήθηκαν σε μετά τη σφαγή επιθεώρηση, εκτός εάν ο παρών κανονισμός προβλέπει το αντίθετο

στ) τα σφάγια ζώων που πάσχουν από οποιαδήποτε άλλη πάθηση που θα μπορούσε να αποτελέσει κίνδυνο για τη δημόσια υγεία σύμφωνα με την επαγγελματική γνώμη του επίσημου κτηνιάτρου.

Ο επίσημος κτηνίατρος μπορεί να δώσει εντολή το κρέας να χρησιμοποιηθεί μόνο για συγκεκριμένο σκοπό όπως μεταποίηση.

VI. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΩΝ

Ο επίσημος κτηνίατρος καταγράφει τα αποτελέσματα των προ και μετά τη σφαγή επιθεωρήσεων. Εάν η επιθεώρηση αποκαλύψει την παρουσία νόσου ή πάθησης που θα μπορούσαν να βλάψουν τη δημόσια υγεία ή την υγεία των ζώων ή την παρουσία καταλοίπων, τα στοιχεία αυτά ανακοινώνονται στην αρμόδια αρχή που είναι υπεύθυνη για την επίβλεψη της εκμετάλλευσης προέλευσης των ζώων, καθώς και στο άτομο που είναι υπεύθυνο για τα εν λόγω ζώα. Μετά την προαναφερόμενη ανακοίνωση, πρέπει να λαμβάνονται άμεσα μέτρα για την διόρθωση της κατάστασης.

VII. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΤΩΝ ΒΟΗΘΩΝ ΚΤΗΝΙΑΤΡΩΝ

1. Ως βοηθοί κτηνιάτρου μπορούν να διορίζονται αποκλειστικά άτομα, τα οποία έχουν συμμετάσχει επιτυχώς σε εξέταση που διοργανώνει η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους.

2. Μόνον οι υποψήφιοι οι οποίοι αποδεικνύουν ότι:

α) έχουν παρακολουθήσει θεωρητική κατάρτιση τουλάχιστον 400 ωρών, συμπεριλαμβανομένων εργαστηριακών μαθημάτων, και

β) έχουν πραγματοποιήσει πρακτική εξάσκηση τουλάχιστον 200 ωρών

γίνονται δεκτοί για να συμμετάσχουν στην προαναφερθείσα εξέταση. Η πρακτική άσκηση πραγματοποιείται σε σφαγεία, εργαστήρια τεμαχισμού, ψυκτικές αποθήκες και σε σταθμούς επιθεώρησης κρέατος ή στην εκμετάλλευση, όταν πρόκειται για επιθεώρηση πριν από τη σφαγή.

3. Οι εξετάσεις για τους βοηθούς κτηνιάτρου αποτελούνται από ένα θεωρητικό σκέλος και ένα πρακτικό σκέλος και καλύπτουν τα εξής θέματα:

α) για την επιθεώρηση κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων:

i) θεωρητικό σκέλος:

- εξοικείωση με τον κτηνοτροφικό κλάδο - οργάνωση, οικονομική σημασία, μέθοδοι παραγωγής, διεθνές εμπόριο κλπ.,

- ανατομία και παθολογία,

- βασικές γνώσεις για τις ασθένειες - ιοί, βακτηρίδια, παράσιτα κλπ.,

- παρακολούθηση νόσων, χρήση φαρμακευτικών προϊόντων και εμβολίων, εξέταση για την ανίχνευση καταλοίπων,

- υγιεινή και υγειονομική επιθεώρηση,

- τήρηση των συνθηκών καλής διαβίωσης των ζώων στην εκμετάλλευση, κατά τη μεταφορά και στο σφαγείο,

- περιβαλλοντικές απαιτήσεις - σε κτιριακές εγκαταστάσεις, σε εκμεταλλεύσεις και εν γένει,

- εθνική και διεθνή νομοθεσία,

- θέματα που ενδιαφέρουν τον καταναλωτή και έλεγχο ποιότητας

ii) πρακτικό σκέλος:

- επισκέψεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις διαφόρων τύπων και με διάφορες μεθόδους εκτροφής,

- επισκέψεις σε εγκαταστάσεις παραγωγής,

- φόρτωση και εκφόρτωση μεταφορικών μέσων,

- επισκέψεις σε εργαστήρια,

- κτηνιατρικούς ελέγχους,

- τεκμηρίωση,

- πρακτική εμπειρία

β) για την επιθεώρηση σε σφαγεία:

i) θεωρητικό σκέλος:

- βασικές γνώσεις ανατομίας και φυσιολογίας σφαγέντων ζώων,

- βασικές γνώσεις παθολογίας σφαγέντων ζώων,

- βασικές γνώσεις παθολογικής ανατομίας σφαγέντων ζώων,

- βασικές γνώσεις υγιεινής, και ιδίως βιομηχανικής υγιεινής, υγιεινής της σφαγής, του τεμαχισμού και της αποθήκευσης, υγιεινής της εργασίας, και γνώσεις για τον έλεγχο του συστήματος HACCP,

- γνώση των μεθόδων και διαδικασιών για τη σφαγή, την επιθεώρηση, την παρασκευή, την πρώτη συσκευασία, τη δεύτερη συσκευασία και τη μεταφορά νωπού κρέατος,

- γνώση των νόμων, κανονισμών και διοικητικών διατάξεων που σχετίζονται με την εργασία τους,

- διαδικασίες δειγματοληψιών

ii) πρακτικό σκέλος:

- ταυτοποίηση των ζώων,

- εξέταση και εκτίμηση της κατάστασης των σφαγέντων ζώων,

- αναγνώριση του είδους του ζώου μέσω της εξέτασης χαρακτηριστικών μερών του ζώου,

- αναγνώριση ορισμένων μερών σφαγέντων ζώων, στα οποία έχουν επέλθει μεταβολές, και σχολιασμό τους,

- μετά τη σφαγή επιθεώρηση σε σφαγείο,

- έλεγχο υγιεινής, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου του συστήματος HACCP,

- δειγματοληψία,

- ταυτοποίηση του κρέατος.

VIII. ΑΛΛΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΩΝ

Οι ιδιοκτήτες ή τα άτομα που είναι υπεύθυνα για τα ζώα πρέπει να συνεργάζονται με τους υπαλλήλους που διενεργούν τις προ και μετά τη σφαγή επιθεωρήσεις. Πρέπει να επιτρέπουν την πρόσβαση στα ζώα και το κρέας τους, καθώς και στα απαιτούμενα έγγραφα, στην ενδεικνυόμενη κατάσταση για επιθεώρηση. Πρέπει να παρέχουν συμπληρωματική βοήθεια, εάν το ζητήσει ο επίσημος κτηνίατρος ή ο βοηθός του. Εάν δεν συνεργάζονται όπως τους έχει ζητηθεί, η επιθεώρηση αναστέλλεται, έως ότου συμφωνήσουν να συνεργασθούν στον απαιτούμενο βαθμό για τη διενέργεια της επιθεώρησης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ: ΚΡΕΑΣ ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΩΝ ΟΠΛΗΦΟΡΩΝ

Συμπληρωματικά προς τις κοινές απαιτήσεις, εφαρμόζονται οι εξής απαιτήσεις:

I. ΠΡΟ ΤΗΣ ΣΦΑΓΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

Εάν η προ της σφαγής επιθεώρηση διενεργείται στο σφαγείο, τα ζώα πρέπει να υποβληθούν στην εν λόγω επιθεώρηση εντός 24 ωρών από την άφιξή τους στο σφαγείο και λιγότερο από 24 ώρες πριν από τη σφαγή. Επιπλέον, ο επίσημος κτηνίατρος μπορεί να ζητήσει τη διενέργεια επιθεώρησης ανά πάσα στιγμή.

II. ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΦΑΓΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

1. Οι μετά τη σφαγή επιθεωρήσεις περιλαμβάνουν, εάν είναι αναγκαίο:

- τομή ορισμένων οργάνων και λεμφογαγγλίων και, ανάλογα με τα συμπεράσματα που συνάγονται από αυτή την εξέταση, της μήτρας

- μακροσκοπική εξέταση ή ψηλάφηση. Εάν από την εν λόγω εξέταση προκύψει ότι το ζώο έχει αλλοιώσεις που μπορούν να μολύνουν τα σφάγια, τον εξοπλισμό, το προσωπικό ή τις εγκαταστάσεις, απαγορεύεται η τομή αυτών των οργάνων να πραγματοποιείται στην αίθουσα σφαγής ή σε οποιοδήποτε άλλο μέρος της εγκατάστασης, στο οποίο θα μπορούσε να προκληθεί μόλυνση του κρέατος

2. Οι επιθεωρήσεις πρέπει να διενεργούνται ως εξής:

Α. Βοοειδή ηλικίας άνω των έξι εβδομάδων

α) μακροσκοπική εξέταση της κεφαλής και του λαιμού. τομή και εξέταση των υπογνάθιων, οπισθοφαρυγγικών και παρωτίδειων λεμφογαγγλίων (Lnn retropharyngiales, mandibulares και parotidei). εξέταση των έξω μασητήρων, στους οποίους πρέπει να γίνονται δύο τομές παράλληλες προς την κάτω γνάθο, και των έσω μασητήρων (έσω πτερυγοειδείς μύες), οι οποίοι πρέπει να τέμνονται στο ίδιο επίπεδο. Η γλώσσα πρέπει να απελευθερώνεται κατά τρόπο που να επιτρέπει την λεπτομερή μακροσκοπική εξέταση του στόματος και των παρισθμίων και πρέπει και η ίδια να εξετάζεται μακροσκοπικά και να ψηλαφείται

β) εξέταση της τραχείας. μακροσκοπική εξέταση και ψηλάφηση των πνευμόνων και του οισοφάγου.τομή και εξέταση των βρογχικών και μεσοπνευμόνιων λεμφογαγγλίων (Lnn. bifurcationes, eparteriales και mediastinales). Η τραχεία και οι κυριότερες βρογχικές διακλαδώσεις πρέπει να διανοίγονται κατά μήκος και οι πνεύμονες να τέμνονται στο τελευταίο τους τριτημόριο, καθέτως προς τον μεγάλο άξονά τους.οι τομές αυτές δεν είναι απαραίτητες, όταν οι πνεύμονες αποκλείονται από την ανθρώπινη κατανάλωση

γ) μακροσκοπική εξέταση του περικαρδίου και της καρδίας, η οποία τέμνεται κατά μήκος, ώστε να διανοίγονται οι κοιλίες και να τέμνεται το μεσοκοιλιακό διάφραγμα

δ) μακροσκοπική εξέταση του διαφράγματος

ε) μακροσκοπική εξέταση και ψηλάφηση του ήπατος και των λεμφογαγγλίων της πύλης του ήπατος και του παγκρέατος (Lnn portales).τομή της γαστρικής επιφάνειας του ήπατος και της βάσης του κερκοφόρου λοβού για την εξέταση των χοληφόρων οδών

στ) μακροσκοπική εξέταση του γαστρεντερικού σωλήνα, του μεσεντερίου, των στομαχικών και μεσεντερίων λεμφογαγγλίων (Lnn. gastrici, mesenterici, craniales και caudales). ψηλάφηση και, εάν είναι αναγκαίο, τομή των στομαχικών και μεσεντερίων λεμφογαγγλίων

ζ) μακροσκοπική εξέταση και, αν είναι αναγκαίο, ψηλάφηση της σπλήνας

η) μακροσκοπική εξέταση των νεφρών και τομή, εάν είναι αναγκαίο, των νεφρών και των λεμφογαγγλίων τους (Lnn. renales)

θ) μακροσκοπική εξέταση του υπεζωκότος και του περιτοναίου

ι) μακροσκοπική εξέταση των γεννητικών οργάνων

ια) μακροσκοπική εξέταση και, εάν είναι αναγκαίο, ψηλάφηση και τομή του μαστού και των λεμφογαγγλίων του (Lnn. supramammarii). Στις αγελάδες κάθε ημιμόριο του μαστού διανοίγεται δια μακράς και βαθείας τομής μέχρι τους γαλακτοφόρους κόλπους (sinus lactiferes) και πρέπει να εντέμνονται τα λεμφογάγγλια του μαστού, εκτός εάν ο μαστός αποκλείεται από την ανθρώπινη κατανάλωση.

Β. Βοοειδή ηλικίας κάτω των έξι εβδομάδων

α) μακροσκοπική εξέταση της κεφαλής και του λαιμού.τομή και εξέταση των οπισθοφαρυγγικών λεμφογαγγλίων (Lnn retropharyngiales).εξέταση του στόματος και των παρισθμίων.ψηλάφηση της γλώσσας αφαίρεση των αμυγδαλών

β) μακροσκοπική εξέταση των πνευμόνων, της τραχείας και του οισοφάγου.ψηλάφηση των πνευμόνων.τομή και εξέταση των βρογχικών και μεσοπνευμόνιων λεμφογαγγλίων (Lnn. bifurcationes, eparteriales και mediastinales). Η τραχεία και οι κυριότερες βρογχικές διακλαδώσεις πρέπει να διανοίγονται κατά μήκος και οι πνεύμονες να τέμνονται στο τελευταίο τους τριτημόριο, καθέτως προς τον μεγάλο άξονά τους.οι τομές αυτές δεν είναι απαραίτητες, όταν οι πνεύμονες αποκλείονται από την ανθρώπινη κατανάλωση

γ) μακροσκοπική εξέταση του περικαρδίου και της καρδίας, η οποία τέμνεται κατά μήκος, ώστε να διανοίγονται οι κοιλίες και να τέμνεται το μεσοκοιλιακό διάφραγμα

δ) μακροσκοπική εξέταση του διαφράγματος

ε) μακροσκοπική εξέταση του ήπατος και των λεμφογαγγλίων της πύλης του ήπατος και του παγκρέατος (Lnn portales).ψηλάφηση και, εάν είναι αναγκαίο, τομή του ήπατος και των λεμφογαγγλίων του

στ) μακροσκοπική εξέταση του γαστρεντερικού σωλήνα, του μεσεντερίου, των στομαχικών και μεσεντερίων λεμφογαγγλίων (Lnn. gastrici, mesenterici, craniales και caudales) ψηλάφηση και, εάν είναι αναγκαίο, τομή των στομαχικών και μεσεντερίων λεμφογαγγλίων

ζ) μακροσκοπική εξέταση και, αν είναι αναγκαίο, ψηλάφηση της σπλήνας

η) μακροσκοπική εξέταση των νεφρών.τομή, εάν είναι αναγκαίο, των νεφρών και των νεφρικών λεμφογαγγλίων (Lnn. renales)

θ) μακροσκοπική εξέταση του υπεζωκότος και του περιτοναίου

ι) μακροσκοπική εξέταση και ψηλάφηση της ομφαλικής χώρας και των αρθρώσεων.σε περίπτωση αμφιβολίας, η ομφαλική χώρα πρέπει να τέμνεται και οι αρθρώσεις να διανοίγονται. Πρέπει να εξετάζεται το αρθρικό υγρό.

Γ. Χοίροι

α) μακροσκοπική εξέταση της κεφαλής και του λαιμού.τομή και εξέταση των υπογνάθιων λεμφογαγγλίων (Lnn mandibulares).μακροσκοπική εξέταση του στόματος, των παρισθμίων και της γλώσσας

β) μακροσκοπική εξέταση των πνευμόνων, της τραχείας και του οισοφάγου. ψηλάφηση των πνευμόνων και των βρογχικών και μεσοπνευμόνιων λεμφογαγγλίων (Lnn. bifurcationes, eparteriales και mediastinales). Η τραχεία και οι κυριότερες βρογχικές διακλαδώσεις πρέπει να διανοίγονται κατά μήκος και οι πνεύμονες να τέμνονται στο τελευταίο τους τριτημόριο, καθέτως προς τον μεγάλο άξονά τους.οι τομές αυτές δεν είναι απαραίτητες, όταν οι πνεύμονες αποκλείονται από την ανθρώπινη κατανάλωση

γ) μακροσκοπική εξέταση του περικαρδίου και της καρδίας, η οποία τέμνεται κατά μήκος, ώστε να διανοίγονται οι κοιλίες και να τέμνεται το μεσοκοιλιακό διάφραγμα

δ) μακροσκοπική εξέταση του διαφράγματος

ε) μακροσκοπική εξέταση του ήπατος και των λεμφογαγγλίων της πύλης του ήπατος και του παγκρέατος (Lnn portales).ψηλάφηση του ήπατος και των λεμφογαγγλίων του

στ) μακροσκοπική εξέταση του γαστρεντερικού σωλήνα, του μεσεντερίου, των στομαχικών και μεσεντερίων λεμφογαγγλίων (Lnn. gastrici, mesenterici, craniales και caudales).ψηλάφηση και, εάν είναι αναγκαίο, τομή των στομαχικών και μεσεντερίων λεμφογαγγλίων

ζ) μακροσκοπική εξέταση και, αν είναι αναγκαίο, ψηλάφηση της σπλήνας

η) μακροσκοπική εξέταση των νεφρών.τομή, εάν είναι αναγκαίο, των νεφρών και των νεφρικών λεμφογαγγλίων (Lnn. renales)

θ) μακροσκοπική εξέταση του υπεζωκότος και του περιτοναίου

ι) μακροσκοπική εξέταση των γεννητικών οργάνων

ια) μακροσκοπική εξέταση του μαστού και των λεμφογαγγλίων του (Lnn. supramammarii).τομή των ύπερθεν του μαστού λεμφογαγγλίων των θηλυκών χοίρων

ιβ) μακροσκοπική εξέταση και ψηλάφηση της ομφαλικής χώρας και των αρθρώσεων των νεαρών ζώων.σε περίπτωση αμφιβολίας, η ομφαλική χώρα πρέπει να τέμνεται και οι αρθρώσεις να διανοίγονται.

Δ. Αιγοπρόβατα

α) μακροσκοπική εξέταση της κεφαλής μετά την εκδορά και, σε περίπτωση αμφιβολίας, εξέταση του λαιμού, του στόματος, της γλώσσας και των οπισθοφαρυγγικών και παρωτίδειων λεμφογαγγλίων. Με την επιφύλαξη των κανόνων για την υγεία των ζώων, οι εξετάσεις αυτές δεν είναι απαραίτητες, εάν η αρμόδια αρχή είναι σε θέση να εγγυηθεί ότι η κεφαλή, συμπεριλαμβανομένης της γλώσσας και των μυαλών, θα αποκλεισθεί από την ανθρώπινη κατανάλωση

β) μακροσκοπική εξέταση των πνευμόνων, της τραχείας και του οισοφάγου.ψηλάφηση των πνευμόνων και των βρογχικών και μεσοπνευμόνιων λεμφογαγγλίων (Lnn. bifurcationes, eparteriales και mediastinales) σε περίπτωση αμφιβολίας, τα εν λόγω όργανα και λεμφογάγγλια πρέπει να τέμνονται και να εξετάζονται

γ) μακροσκοπική εξέταση του περικαρδίου και της καρδίας σε περίπτωση αμφιβολίας, η καρδιά πρέπει να τέμνεται και να εξετάζεται

δ) μακροσκοπική εξέταση του διαφράγματος

ε) μακροσκοπική εξέταση του ήπατος και των λεμφογαγγλίων της πύλης του ήπατος και του παγκρέατος (Lnn portales). ψηλάφηση του ήπατος και των λεμφογαγγλίων του.τομή της γαστρικής επιφάνειας του ήπατος με σκοπό την εξέταση των χοληφόρων οδών

στ) μακροσκοπική εξέταση του γαστρεντερικού σωλήνα, του μεσεντερίου και των στομαχικών και μεσεντερίων λεμφογαγγλίων (Lnn. gastrici, mesenterici, craniales και caudales)

ζ) μακροσκοπική εξέταση και, αν είναι αναγκαίο, ψηλάφηση της σπλήνας

η) μακροσκοπική εξέταση των νεφρών.τομή, εάν είναι αναγκαίο, των νεφρών και των νεφρικών λεμφογαγγλίων (Lnn. renales)

θ) μακροσκοπική εξέταση του υπεζωκότος και του περιτοναίου

ι) μακροσκοπική εξέταση του μαστού και των λεμφογαγγλίων του

ια) μακροσκοπική εξέταση και ψηλάφηση της ομφαλικής χώρας και των αρθρώσεων των νεαρών ζώων. σε περίπτωση αμφιβολίας, η ομφαλική χώρα πρέπει να τέμνεται και οι αρθρώσεις να διανοίγονται.

Ε. Κατοικίδια μόνοπλα

α) μακροσκοπική εξέταση της κεφαλής, μετά δε την ελευθέρωση της γλώσσας, και του λαιμού. ψηλάφηση και, εάν είναι αναγκαίο, τομή των υπογνάθιων, οπισθοφαρυγγικών και παρωτίδειων λεμφογαγγλίων (Lnn retropharyngiales, mandibulares και parotidei).Η γλώσσα πρέπει να απελευθερώνεται κατά τρόπο που να επιτρέπει την λεπτομερή μακροσκοπική εξέταση του στόματος και των παρισθμίων και πρέπει και η ίδια να εξετάζεται μακροσκοπικά και να ψηλαφείται. Οι αμυγδαλές πρέπει να αφαιρούνται

β) μακροσκοπική εξέταση των πνευμόνων, της τραχείας και του οισοφάγου.ψηλάφηση των πνευμόνων ψηλάφηση και, εάν είναι αναγκαίο, τομή των βρογχικών και μεσοπνευμόνιων λεμφογαγγλίων (Lnn. bifurcationes, eparteriales και mediastinales). Η τραχεία και οι κυριότερες βρογχικές διακλαδώσεις πρέπει να διανοίγονται κατά μήκος και οι πνεύμονες να τέμνονται στο τελευταίο τους τριτημόριο, καθέτως προς τον μεγάλο άξονά τους εντούτοις, οι τομές αυτές δεν είναι απαραίτητες, όταν οι πνεύμονες αποκλείονται από την ανθρώπινη κατανάλωση

γ) μακροσκοπική εξέταση του περικαρδίου και της καρδίας, η οποία τέμνεται κατά μήκος, ώστε να διανοίγονται οι κοιλίες και να τέμνεται το μεσοκοιλιακό διάφραγμα

δ) μακροσκοπική εξέταση του διαφράγματος

ε) μακροσκοπική εξέταση, ψηλάφηση και, εάν είναι αναγκαίο, τομή του ήπατος και των λεμφογαγγλίων της πύλης του ήπατος και του παγκρέατος (Lnn portales)

στ) μακροσκοπική εξέταση του γαστρεντερικού σωλήνα, του μεσεντερίου και των στομαχικών και μεσεντερίων λεμφογαγγλίων (Lnn. gastrici, mesenterici, craniales και caudales).τομή, εάν είναι αναγκαίο, των στομαχικών και μεσεντερίων λεμφογαγγλίων

ζ) μακροσκοπική εξέταση και, αν είναι αναγκαίο, ψηλάφηση της σπλήνας

η) μακροσκοπική εξέταση και ψηλάφηση των νεφρών.τομή, εάν είναι αναγκαίο, των νεφρών και των νεφρικών λεμφογαγγλίων (Lnn. renales)

θ) μακροσκοπική εξέταση του υπεζωκότος και του περιτοναίου

ι) μακροσκοπική εξέταση των γεννητικών οργάνων των επιβητόρων ίππων και των φοράδων

ια) μακροσκοπική εξέταση του μαστού και των λεμφογαγγλίων του (Lnn. supramammarii) και, εάν είναι αναγκαίο, τομή των ύπερθεν του μαστού λεμφογαγγλίων

ιβ) μακροσκοπική εξέταση και ψηλάφηση της ομφαλικής χώρας και των αρθρώσεων των νεαρών ζώων. σε περίπτωση αμφιβολίας, η ομφαλική χώρα πρέπει να τέμνεται και οι αρθρώσεις να διανοίγονται

ιγ) πρέπει να εξετάζονται όλα τα γκρίζα ή λευκά άλογα για μελάνωση και μελανώματα, με εξέταση των μυών και των λεμφαδένων (Lnn. subrhomboidei) των ώμων κάτω από τον ωμοπλατιαίο χόνδρο, μετά τη χαλάρωση της πρόσφυσης του ενός ώμου. Οι νεφροί πρέπει να αποκαλύπτονται και να εξετάζονται με τομή σε όλο το νεφρό.

III. ΕΙΔΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ

Α. ΤΡΙΧΙΝΙΑΣΗ

Το κρέας χοιροειδών (κατοικίδιων, εκτρεφόμενων θηραμάτων και αγρίων θηραμάτων) και μονόπλων πρέπει είτε να υποβάλλεται σε εξέταση για την ανίχνευση της ενδεχόμενης παρουσίας τριχινών (Trichinella spp) είτε να υποβάλλεται σε επεξεργασία με ψύξη.

Β. ΚΥΣΤΙΚΕΡΚΩΣΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΒΟΟΕΙΔΩΝ

Η εξέταση για Cysticercus bovis και Cysticercus cellulosae περιλαμβάνει εξέταση των μερών του ζώου που είναι δυνατό να μολυνθούν.

Μετά την αφαίρεση των ακατάλληλων για ανθρώπινη κατανάλωση μερών, το κρέας ζώων που δεν παρουσιάζουν γενικευμένη μόλυνση πρέπει να υποβάλλεται σε επεξεργασία με ψύξη.

Γ. ΜΑΛΙΣ ΤΩΝ ΜΟΝΟΠΛΩΝ

Η εξέταση για την μάλι των μονόπλων περιλαμβάνει προσεκτική εξέταση των βλεννογόνων υμένων από την τραχεία, τον λάρυγγα, τις ρινικές κοιλότητες και τα ιγμόρεια και τις διακλαδώσεις τους, μετά από διάνοιξη της κεφαλής με κάθετη τομή στο μέσο και εκτομή του ρινικού διαφράγματος.

Τα ακόλουθα καθορίζονται με τη διαδικασία της μόνιμης κτηνιατρικής επιτροπής και μετά από γνωμοδότηση της επιστημονικής επιτροπής:

α) οι μέθοδοι που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την εξέταση για τις παθήσεις που αναφέρονται στο παρόν τμήμα

β) η επεξεργασία με ψύξη που πρέπει να εφαρμόζεται στο κρέας, σε περίπτωση τριχινίασης και κυστικέρκωσης

γ) οι όροι υπό τους οποίους μπορούν να εγκρίνονται παρεκκλίσεις για τις περιφέρειες της Κοινότητας, τις οποίες επιδημιολογικές μελέτες εμφανίζουν απαλλαγμένες από τριχινίαση ή μάλι.

IV. ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟ ΚΡΕΑΤΩΝ ΩΣ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΦΑΓΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

1. Συμπληρωματικά προς τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο κεφάλαιο Ι σημείο V, χαρακτηρίζονται ακατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση:

α) το κρέας που προέρχεται από ζώα:

i) στα οποία έχει διαγνωσθεί μία από τις ακόλουθες παθήσεις:

- γενικευμένη ακτινοβακίλλωση ή ακτινομύκωση,

- συμπτωματικός άνθραξ και βακτηριδιακός άνθραξ,

- γενικευμένη φυματίωση,

- γενικευμένη λεμφαδενίτις,

- μάλις,

- λύσσα,

- τέτανος,

- οξεία σαλμονέλλωση,

- οξεία βρουκέλλωση,

- ερυσίπελας των χοίρων,

- αλλαντίαση

ii) τα οποία παρουσιάζουν οξείες αλλοιώσεις βρογχοπνευμονίας, πλευρίτιδας, περιτονίτιδας, μητρίτιδας, μαστίτιδας, αρθρίτιδας, περικαρδίτιδας, εντερίτιδας ή μηνιγγοεγκεφαλομυελίτιδας που επιβεβαιώνονται με λεπτομερή επιθεώρηση, η οποία ενδεχομένως συμπληρώνεται από βακτηριολογική εξέταση και εξέταση για την ανίχνευση καταλοίπων ουσιών με φαρμακολογική δράση. Εντούτοις, όταν τα αποτελέσματα αυτών των ειδικών εξετάσεων είναι ευνοϊκά, τα σφάγια χαρακτηρίζονται κατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση, αφού αφαιρεθούν τα τμήματα που είναι ακατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση

iii) τα οποία έπασχαν από τις εξής παρασιτικές νόσους: γενικευμένη σαρκοσποριδίαση, γενικευμένη κυστικέρκωση, τριχινίαση

iv) τα οποία ήσαν νεκρά, θνησιγενή ή νεκρά έμβρυα

v) τα οποία εσφάγησαν σε υπερβολικά νεαρή ηλικία και το κρέας των οποίων είναι οιδηματώδες

vi) τα οποία παρουσιάζουν κλινικά συμπτώματα απίσχνανσης ή έντονης αναιμίας

vii) τα οποία παρουσίασαν θετική ή αμφίβολη αντίδραση στη φυματίνη και των οποίων η μετά τη σφαγή επιθεώρηση απεκάλυψε φυματιώδεις αλλοιώσεις εντοπισμένες σε ορισμένα όργανα ή περιοχές του σφαγίου. Εντούτοις, όταν διαπιστώνεται φυματιώδης αλλοίωση στα λεμφογάγγλια του ίδιου οργάνου ή μέρους του σφαγίου, χαρακτηρίζονται ακατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση μόνο το προσβεβλημένο όργανο ή μέρος του σφαγίου και τα συνδεόμενα με αυτό λεμφογάγγλια

viii) τα οποία έχουν παρουσιάσει θετική ή αμφίβολη αντίδραση στη βρουκέλλωση, η οποία επιβεβαιώνεται από αλλοιώσεις που υποδηλώνουν οξεία μόλυνση. Ακόμη και αν δεν διαπιστώνεται καμία από τις ανωτέρω αλλοιώσεις, οι μαστοί, η ουρογεννητική οδός και το αίμα πρέπει, παρά ταύτα, να χαρακτηρίζονται ακατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση

β) τα τμήματα σφαγίων που παρουσιάζουν σημαντική ορρώδη ή αιμορραγική διήθηση, εντοπισμένα αποστήματα ή εντοπισμένη μόλυνση

γ) τα εντόσθια και σπλάχνα με παθολογικές αλλοιώσεις μολυσματικής, παρασιτικής ή τραυματικής προέλευσης

δ) όταν ένα σφάγιο ή εντόσθια έχουν προσβληθεί από τυρώδη λεμφαδενίτιδα ή οποιαδήποτε άλλη διαπυητική πάθηση, αλλά η πάθηση αυτή δεν είναι γενικευμένη και δεν συνοδεύεται από απίσχνανση:

i) οποιοδήποτε όργανο και το αντίστοιχο λεμφογάγγλιο, εάν η σχετική πάθηση παρουσιάζεται στην επιφάνεια ή στο εσωτερικό αυτού του οργάνου ή λεμφογαγγλίου

ii) στις περιπτώσεις στις οποίες δεν εφαρμόζεται το σημείο i), η αλλοίωση και τα μέρη που την περιβάλλουν, τα οποία κρίνεται ότι πρέπει να κρατηθούν, λαμβανομένης υπόψη της ηλικίας και του βαθμού δραστηριότητας της αλλοίωσης, ενώ εξυπακούεται ότι μία παλαιά, σταθερά ενθυλακωμένη αλλοίωση μπορεί να θεωρηθεί αδρανής

ε) το κρέας που προέρχεται από τον καθαρισμό των τραυμάτων αφαίμαξης

στ) το ήπαρ και οι νεφροί ζώων ηλικίας άνω των δύο ετών που προέρχονται από περιοχές, στις οποίες προγράμματα εφαρμοζόμενα δυνάμει του άρθρου 5 της οδηγίας 96/23/ΕΚ, έχουν αποκαλύψει τη γενικευμένη παρουσία βαρέων μετάλλων στο περιβάλλον

ζ) το κρέας που αναδίδει έντονη γενετήσια οσμή.

2. Τα ακόλουθα πρέπει να φέρουν ειδικό σήμα και να υποβάλλονται σε επεξεργασία:

i) το κρέας αρσενικών χοίρων αναπαραγωγής

ii) το κρέας μη ευνουχισμένων αρσενικών χοίρων, κρυψόρχιδων και ερμαφρόδιτων χοίρων, με βάρος σφαγίου άνω των 80 kg, εκτός εάν η εγκατάσταση είναι σε θέση να εγγυηθεί ότι είναι δυνατή η αναγνώριση των σφαγίων που αναδίδουν έντονη γενετήσια οσμή κάπρου χρησιμοποιώντας μέθοδο αναγνωρισμένη σύμφωνα με τη διαδικασία της μόνιμης κτηνιατρικής επιτροπής ή, ελλείψει παρόμοιας μεθόδου, μέθοδο αναγνωρισμένη από την οικεία αρμόδια αρχή.

V. ΕΙΔΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΓΙΑ ΣΦΑΓΕΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑΣ

α) Σφαγείο, το οποίο βρίσκεται σε περιοχές που πλήττονται από ειδικές γεωγραφικές δυσχέρειες ή αντιμετωπίζουν δυσκολίες εφοδιασμού, καθώς και σφαγείο που προμηθεύει με κρέας την τοπική αγορά, οφείλει να ειδοποιεί την κτηνιατρική υπηρεσία για την ώρα της σφαγής, τον αριθμό και την προέλευση των ζώων, έτσι ώστε να καθίσταται δυνατή η διενέργεια της προ της σφαγής επιθεώρησης, είτε στην εκμετάλλευση είτε αμέσως πριν τη σφαγή στο σφαγείο

β) Ο επίσημος κτηνίατρος ή ένας βοηθός κτηνιάτρου πρέπει να διενεργεί τη μετά τη σφαγή επιθεώρηση του κρέατος. Όταν το κρέας έχει αλλοιώσεις ή φέρει σημεία υποβάθμισης, η μετά τη σφαγή επιθεώρηση πρέπει να πραγματοποιείται από τον επίσημο κτηνίατρο. Ο επίσημος κτηνίατρος ή ο βοηθός κτηνιάτρου υπό την ευθύνη του, πρέπει να ελέγχει τακτικά τη συμμόρφωση προς τους κανόνες υγιεινής που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ: ΚΡΕΑΣ ΠΟΥΛΕΡΙΚΩΝ

Συμπληρωματικά προς τις κοινές απαιτήσεις, εφαρμόζονται οι εξής απαιτήσεις:

I. ΠΡΟ ΤΗΣ ΣΦΑΓΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

1. Η σφαγή σμήνους πουλερικών από μια εκμετάλλευση επιτρέπεται μόνο υπό τον όρο ότι:

α) είτε τα προς σφαγή πτηνά έχουν υποβληθεί σε προ της σφαγής επιθεώρηση στην εκμετάλλευση και συνοδεύονται από το υγειονομικό πιστοποιητικό που προβλέπεται στο σημείο V,

β) είτε, στο διάστημα των 24 έως 72 ωρών πριν από την άφιξη των πτηνών στο σφαγείο, ο επίσημος κτηνίατρος έχει στην κατοχή του έγγραφο, το οποίο καθορίζεται από την αρμόδια αρχή και περιέχει:

- ενημερωμένες πληροφορίες σχετικά με το σμήνος προέλευσης, και ιδίως λεπτομέρειες από τα μητρώα της εκμετάλλευσης όσον αφορά το είδος των προς σφαγή πουλερικών,

- αποδεικτικά στοιχεία ότι η εκμετάλλευση προέλευσης βρίσκεται υπό την επίβλεψη κτηνιάτρου, υπευθύνου για θέματα υγείας στο αγρόκτημα.

Τα στοιχεία αυτά πρέπει να αξιολογούνται πριν να ληφθεί απόφαση σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν όσον αφορά τα πτηνά που προέρχονται από την εξεταζόμενη εκμετάλλευση, και ιδίως τον τύπο της προ της σφαγής επιθεώρησης που απαιτείται.

Όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των ανωτέρω στοιχείων α) ή β), μπορεί να αποφασισθεί:

- είτε να αναβληθεί η σφαγή, έως ότου η εκμετάλλευση καταγωγής υποβληθεί σε επιθεώρηση, με στόχο την απόκτηση των απαιτούμενων πληροφοριών,

- είτε να επιτραπεί η σφαγή, αφού διενεργηθούν οι δοκιμασίες που προβλέπονται στην κατωτέρω παράγραφο 2 στοιχείο β).

Τα έξοδα που προκύπτουν από την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου βαρύνουν τον κάτοχο της εκμετάλλευσης, σύμφωνα με τους κανόνες που θεσπίζει η αρμόδια αρχή.

Εντούτοις, στην περίπτωση πτηνοτρόφων, η ετήσια παραγωγή των οποίων δεν υπερβαίνει τις 20.000 κότες, 15.000 πάπιες, 10.000 γαλοπούλες, 10.000 χήνες ή ισοδύναμο αριθμό άλλου είδους πουλερικών, η προ της σφαγής επιθεώρηση μπορεί να πραγματοποιείται στο σφαγείο. Στην περίπτωση αυτή, ο πτηνοτρόφος πρέπει να υποβάλλει δήλωση ότι η ετήσια παραγωγή του δεν υπερβαίνει τους προαναφερθέντες αριθμούς.

2. Η προ της σφαγής επιθεώρηση στην εκμετάλλευση προέλευσης περιλαμβάνει:

α) έλεγχο των μητρώων ή των εγγράφων του πτηνοτρόφου

β) συμπληρωματική εξέταση, για να κριθεί κατά πόσον τα πτηνά:

i) πάσχουν από μεταδοτική στον άνθρωπο ή τα ζώα νόσο ή παρουσιάζουν ατομική ή συλλογική συμπεριφορά που υποδηλώνει την ενδεχόμενη παρουσία παρόμοιας νόσου

ii) παρουσιάζουν διαταραχή της γενικής συμπεριφοράς τους ή συμπτώματα νόσου που μπορούν να καταστήσουν το κρέας ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση

γ) τακτική λήψη δειγμάτων νερού και τροφής, με σκοπό να ελέγχεται η τήρηση των περιόδων αναμονής

δ) δοκιμασίες για την ανίχνευση ζωονοσογόνων παραγόντων.

3. Όταν υπάρχει αμφιβολία ως προς την ταυτότητα μιας αποστολής πουλερικών και τα πτηνά πρόκειται να υποβληθούν σε προ της σφαγής υγειονομική επιθεώρηση στο σφαγείο, ο επίσημος κτηνίατρος πρέπει να εξετάζει κάθε κλωβό, όπου τα πτηνά παρουσιάζουν τα συμπτώματα που αναφέρονται στο σημείο 2 στοιχείο β) του παρόντος κεφαλαίου.

4. Όταν η σφαγή των πτηνών δεν πραγματοποιείται εντός τριών ημερών από την έκδοση του υγειονομικού πιστοποιητικού που προβλέπεται στο σημείο 1 στοιχείο α):

- εάν τα πτηνά δεν έχουν εγκαταλείψει την εκμετάλλευση προέλευσης, πρέπει να εκδίδεται νέο υγειονομικό πιστοποιητικό,

- εάν τα πτηνά βρίσκονται ήδη στο σφαγείο, η σφαγή μπορεί να επιτραπεί μετά από εκτίμηση του λόγου της καθυστέρησης, υπό τον όρο ότι εκδίδεται νέο υγειονομικό πιστοποιητικό ή πραγματοποιείται νέα εξέταση των πτηνών.

5. Στην περίπτωση κλινικώς υγιών πουλερικών που προέρχονται από σμήνος, το οποίο πρέπει να σφαγεί στο πλαίσιο προγράμματος ελέγχου λοιμώδους νόσου ή ζωονόσου, τα πτηνά πρέπει να σφάζονται στο τέλος της ημέρας ή υπό συνθήκες που αποκλείουν κάθε μόλυνση άλλων πουλερικών.

Εάν τα ζώα του εν λόγω σμήνους παρουσιάζουν κλινικά συμπτώματα των εξής ασθενειών:

α) ορνίθωση

β) σαλμονέλλωση,

απαγορεύεται η σφαγή τους για ανθρώπινη κατανάλωση.

Η σφαγή επιτρέπεται στο τέλος της συνήθους διαδικασίας σφαγής, υπό τον όρο ότι λαμβάνονται προφυλάξεις για να περιορίζεται στο ελάχιστο ο κίνδυνος εξάπλωσης βακτηριδίων και για να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται οι εγκαταστάσεις μετά τη σφαγή. Το κρέας των πτηνών αυτών πρέπει να υφίσταται τον ίδιο χειρισμό με τα κρέατα που χαρακτηρίζονται ακατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση.

6. Στα σφαγεία τα οποία βρίσκονται σε περιοχές που πλήττονται από ειδικές γεωγραφικές δυσχέρειες ή αντιμετωπίζουν δυσκολίες εφοδιασμού, καθώς και στα σφαγεία που εξυπηρετούν την τοπική αγορά, πρέπει να τηρούνται οι εξής κανόνες:

α) Τα σφαγεία πρέπει να ειδοποιούν την κτηνιατρική υπηρεσία για την ώρα της σφαγής και τον αριθμό και την προέλευση των πτηνών

β) Ο επίσημος κτηνίατρος ή ένας βοηθός του πρέπει να είναι παρών κατά τη διάρκεια της σφαγής. Όταν αυτό δεν είναι δυνατό, απαγορεύεται η έξοδος του κρέατος από την εγκατάσταση, έως ότου διενεργηθεί η μετά τη σφαγή επιθεώρηση. Ο επίσημος κτηνίατρος ή ο βοηθός υπό την ευθύνη του, πρέπει να παρακολουθεί τακτικά τη συμμόρφωση προς τους κανόνες υγιεινής

γ) Η αρμόδια αρχή πρέπει να παρακολουθεί το κύκλωμα διανομής του κρέατος που προέρχεται από την εγκατάσταση και να εξασφαλίζει την κατάλληλη σήμανση, χρήση και διάθεση των προϊόντων που χαρακτηρίζονται ακατάλληλα για κατανάλωση.

II. ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΦΑΓΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

1. Στο πλαίσιο της μετά τη σφαγή επιθεώρησης, ο επίσημος κτηνίατρος πρέπει:

α) να επιθεωρεί τα σπλάχνα και τις σωματικές κοιλότητες αντιπροσωπευτικού αριθμού πτηνών από κάθε παρτίδα πτηνών από τον ίδιο τόπο προέλευσης

β) να υποβάλλει σε λεπτομερή εξέταση τυχαίο δείγμα πτηνών, το κρέας των οποίων έχει χαρακτηρισθεί ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση κατόπιν της μετά τη σφαγή υγειονομικής επιθεώρησης

γ) να διενεργεί τις περαιτέρω εξετάσεις που κρίνονται αναγκαίες, όταν υπάρχει λόγος να υποπτεύεται ότι το κρέας των εν λόγω πτηνών θα μπορούσε να είναι ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση.

2. Στην περίπτωση μερικώς εκσπλαχνισμένων πουλερικών, τα έντερα των οποίων αφαιρέθηκαν αμέσως (effilι), μετά τον εκσπλαχνισμό πρέπει να εξετάζονται τα σπλάχνα και οι σωματικές κοιλότητες αντιπροσωπευτικού αριθμού πτηνών από κάθε παρτίδα. Εάν από την εν λόγω επιθεώρηση διαπιστωθούν ανωμαλίες σε ορισμένα πτηνά, τότε όλα τα πτηνά της αποστολής πρέπει να εξετασθούν σύμφωνα με το σημείο 1.

3. Σε περίπτωση αναβολής του εκσπλαχνισμού:

α) η μετά τη σφαγή υγειονομική επιθεώρηση που αναφέρεται στο σημείο 1 πραγματοποιείται το αργότερο δεκαπέντε ημέρες μετά τη σφαγή, ενώ κατά την περίοδο αυτή τα πουλερικά πρέπει να αποθηκεύονται σε θερμοκρασία κάτω των 4°C

β) το αργότερο στο τέλος της περιόδου αυτής, πρέπει να πραγματοποιείται ο εκσπλαχνισμός σε εγκατάσταση εγκεκριμένη για τον σκοπό αυτό. Στην περίπτωση αυτή, τα σφάγια πρέπει να συνοδεύονται από το υγειονομικό πιστοποιητικό που παρουσιάζεται στο σημείο VI

γ) απαγορεύεται να τοποθετείται στο κρέας των πουλερικών το σήμα καταλληλότητας, πριν πραγματοποιηθεί ο εκσπλαχνισμός που αναφέρεται στο στοιχείο β).

III. ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟ ΚΡΕΑΤΩΝ ΩΣ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΦΑΓΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

Συμπληρωματικά προς τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο κεφάλαιο Ι σημείο V, χαρακτηρίζεται ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση το κρέας πουλερικών, για το οποίο με την μετά τη σφαγή επιθεώρηση αποκαλύφθηκε ένα από τα εξής:

- συστηματική μυκητίαση και τοπικές αλλοιώσεις οργάνων, για τις οποίες υπάρχει υπόνοια ότι προκλήθηκαν από παθογόνους παράγοντες μεταδοτικούς στον άνθρωπο ή από τις τοξίνες τους,

- καχεξία,

- εκτεταμένες μηχανικές κακώσεις, συμπεριλαμβανομένων αυτών που οφείλονται σε υπερβολικό ζεμάτισμα,

- ασκίτις,

- εκτεταμένη υποδόρια ή μυϊκή παρασιτική μόλυνση και συστηματικός παρασιτισμός.

IV. ΤΕΧΝΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ

Η αρμόδια αρχή μπορεί να επιτρέπει στα μέλη του προσωπικού της επιχείρησης να εκτελούν τεχνικές εργασίες που συνδέονται με την επιθεώρηση υπό την άμεση επίβλεψη του επίσημου κτηνιάτρου υπό τον όρον ότι έχουν λάβει ειδική κατάρτιση από τον επίσημο κτηνίατρο. Τα γενικά κριτήρια της κατάρτισης αυτής καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 5.

V. ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ*

για πουλερικά που μεταφέρονται από την εκμετάλλευση στο σφαγείο

Αρμόδια υπηρεσία: Αριθ.** :

1. Ταυτοποίηση των πτηνών

Ζωικό είδος:

Αριθμός πτηνών:

2. Προέλευση των πτηνών

Διεύθυνση της εκμετάλλευσης προέλευσης:

Ταυτοποίηση του ορνιθώνα:

3. Προορισμός των πτηνών

Τα πτηνά θα μεταφερθούν στο εξής σφαγείο:

με τα ακόλουθα μεταφορικά μέσα:

4. Δήλωση

Ο υπογεγραμμένος δηλώνω ότι τα πτηνά που περιγράφονται ανωτέρω εξετάστηκαν πριν από τη σφαγή στην προαναφερθείσα εκμετάλλευση στις (ώρα) ........ την (ημερομηνία) ............. και κρίθηκαν υγιή.

..................................................., στις

(Τόπος) (Ημερομηνία)

Σφραγίδα

..................................................

(Υπογραφή κτηνιάτρου)

VI. ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ

για πουλερικά που προορίζονται για την παραγωγή φουά-γκρα, τα οποία έχουν υποστεί αναισθητοποίηση, αφαίμαξη και αποπτέρωση στην εκμετάλλευση πάχυνσης και μεταφέρονται σε εργαστήριο τεμαχισμού εξοπλισμένο με χωριστή αίθουσα εκσπλαχνισμού

Αρμόδια υπηρεσία: Αριθ. *:

1. Ταυτοποίηση των μη εκσπλαχνισμένων σφαγίων

Ζωικό είδος:

Αριθμός:

2. Προέλευση των μη εκσπλαχνισμένων σφαγίων

Διεύθυνση της εκμετάλλευσης πάχυνσης:

3. Προορισμός των μη εκσπλαχνισμένων σφαγίων

Τα μη εκσπλαχνισμένα σφάγια θα μεταφερθούν στο ακόλουθο εργαστήριο τεμαχισμού:

4. Δήλωση

Ο υπογεγραμμένος δηλώνω ότι τα μη εκσπλαχνισμένα σφάγια που περιγράφονται ανωτέρω προέρχονται από πτηνά που εξετάστηκαν πριν από τη σφαγή στην ανωτέρω εκμετάλλευση πάχυνσης στις (ώρα) .......... την (ημερομηνία) .......... και κρίθηκαν υγιή.

..................................................., στις

(Τόπος) (Ημερομηνία)

Σφραγίδα

..................................................

(Υπογραφή κτηνιάτρου)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV: ΚΡΕΑΣ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΩΝ ΛΑΓΟΜΟΡΦΩΝ

Κατά γενικό κανόνα, εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, οι απαιτήσεις που εφαρμόζονται στο κρέας πουλερικών. Εντούτοις, όταν η προ της σφαγής επιθεώρηση δεν πραγματοποιείται στην εκμετάλλευση προέλευσης, τα ζώα πρέπει να υποβληθούν στην εν λόγω επιθεώρηση εντός 24 ωρών από την άφιξή τους στο σφαγείο. Σε περίπτωση που μεσολαβεί διάστημα άνω των 24 ωρών μεταξύ της προ της σφαγής επιθεώρησης και της σφαγής, τα ζώα πρέπει να επιθεωρούνται εκ νέου αμέσως πριν τη σφαγή.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V: ΚΡΕΑΣ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΩΝ ΘΗΡΑΜΑΤΩΝ

Συμπληρωματικά προς τις κοινές απαιτήσεις, εφαρμόζονται οι εξής απαιτήσεις:

I. ΠΡΟ ΤΗΣ ΣΦΑΓΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

1. Η προ της σφαγής επιθεώρηση πρέπει να διενεργείται είτε στο σφαγείο είτε στην εκμετάλλευση προέλευσης πριν τη σφαγή στην εκμετάλλευση ή πριν την μεταφορά στο σφαγείο. Στη δεύτερη περίπτωση, η προ της σφαγής επιθεώρηση στο σφαγείο μπορεί να περιορίζεται στην ανίχνευση βλαβών που επήλθαν κατά τη μεταφορά. Επιπλέον, πρέπει να ελέγχεται η ταυτοποίηση των ζώων.

Τα ζώντα ζώα που εξετάσθηκαν στην εκμετάλλευση πρέπει να συνοδεύονται από πιστοποιητικό συντεταγμένο σύμφωνα με το υπόδειγμα του σημείου ΙΙΙ, το οποίο αναφέρει ότι τα ζώα εξετάστηκαν στην εκμετάλλευση και κρίθηκαν υγιή.

2. Εάν η προ της σφαγής επιθεώρηση δεν πραγματοποιείται στην εκμετάλλευση προέλευσης, τα ζώα πρέπει να υποβληθούν στην εν λόγω επιθεώρηση εντός 24 ωρών από την άφιξή τους στο σφαγείο. Τα ζώα πρέπει να επιθεωρούνται εκ νέου αμέσως πριν τη σφαγή, σε περίπτωση που μεσολαβεί διάστημα άνω των 24 ωρών μεταξύ της προ της σφαγής επιθεώρησης και της σφαγής.

Κάθε ζώο ή παρτίδα ζώων που αποστέλλεται για σφαγή πρέπει να ταυτοποιείται, ώστε να είναι σε θέση η αρμόδια αρχή να προσδιορίζει την προέλευσή του.

II. ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΦΑΓΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

Το κρέας ειδών ζώων που μπορούν να προσβληθούν από τριχινίαση πρέπει να υποβάλλεται σε εξέταση για την ανίχνευση της παρουσίας τριχινών.

III. ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ

για ζώντα εκτρεφόμενα θηράματα που μεταφέρονται από την εκμετάλλευση στο σφαγείο

Αρμόδια υπηρεσία: Αριθ.*:

I. Ταυτοποίηση

Είδος ζώου:

Αριθμός ζώων:

Σήμανση ταυτοποίησης:

II. Προέλευση των ζώων

Διεύθυνση της εκμετάλλευσης προέλευσης:

III. Προορισμός των ζώων

Τα ζώα αυτά μεταφέρονται στο ακόλουθο σφαγείο:

με τα ακόλουθα μεταφορικά μέσα:

IV. Δήλωση

Ο υπογεγραμμένος δηλώνω ότι τα ζώα που περιγράφονται ανωτέρω υποβλήθηκαν σε προ της σφαγής επιθεώρηση στην ανωτέρω εκμετάλλευση την (ημερομηνία) ......... στις (ώρα) ......... και κρίθηκαν υγιή.

................................................, στις

(Τόπος) (Ημερομηνία)

Σφραγίδα

..................................................

(Υπογραφή κτηνιάτρου)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VΙ: ΚΡΕΑΣ ΑΓΡΙΩΝ ΘΗΡΑΜΑΤΩΝ

Συμπληρωματικά προς τις κοινές απαιτήσεις, εφαρμόζονται οι εξής απαιτήσεις:

I. ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΦΑΓΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

1. Τα άγρια θηράματα πρέπει να επιθεωρούνται το συντομότερο δυνατόν μετά την εισαγωγή τους στο εργαστήριο επεξεργασίας θηραμάτων.

2. Κατά τη διάρκεια της μετά τη σφαγή επιθεώρησης, ο επίσημος κτηνίατρος οφείλει να διενεργεί:

α) μακροσκοπική εξέταση του σφαγίου, των κοιλοτήτων και ενδεχομένως των οργάνων του με στόχο:

- την ανίχνευση ενδεχόμενων ανωμαλιών. Για τον σκοπό αυτό, η διάγνωση μπορεί να βασισθεί σε κάθε πληροφορία που παρέχει ο κυνηγός σχετικά με τη συμπεριφορά του ζώου πριν τη θανάτωσή του,

- την επιβεβαίωση του ότι ο θάνατος του ζώου δεν προκλήθηκε από άλλες αιτίες πλην της θήρας.

Εάν δεν μπορούν να συναχθούν τα σχετικά συμπεράσματα μόνο με βάση την μακροσκοπική εξέταση, πρέπει να διενεργείται διεξοδικότερη επιθεώρηση σε εργαστήριο

β) εξέταση για τη διαπίστωση οργανοληπτικών ανωμαλιών

γ) ψηλάφηση των οργάνων, εάν χρειάζεται

δ) δειγματοληπτική ανάλυση καταλοίπων, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών ρύπων, όταν υπάρχουν σοβαροί λόγοι για να υποπτεύεται την παρουσία καταλοίπων ή ρύπων. Όταν διενεργείται διεξοδικότερη επιθεώρηση βάσει των υπονοιών αυτών, ο κτηνίατρος πρέπει να περιμένει την ολοκλήρωση αυτής της επιθεώρησης, πριν προβεί σε αξιολόγηση όλων των θηραμάτων που θανατώθηκαν κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριμένου κυνηγίου ή ορισμένων από αυτά, για τα οποία υπάρχουν υπόνοιες ότι παρουσιάζουν τις ίδιες ανωμαλίες

ε) εξέταση για την αναζήτηση χαρακτηριστικών που υποδηλώνουν ότι το κρέας παρουσιάζει κίνδυνο για την υγεία, στα οποία περιλαμβάνονται:

i) μη φυσιολογική συμπεριφορά ή διαταραχή της γενικής κατάστασης του ζώντος θηράματος, όπως αναφέρει ο κυνηγός

ii) γενικευμένη παρουσία όγκων ή αποστημάτων που πλήττουν διάφορα εσωτερικά όργανα ή μυς

iii) αρθρίτιδα, ορχίτιδα, αλλοίωση του ήπατος ή της σπλήνας, φλεγμονή των εντέρων ή της ομφαλικής χώρας

iv) παρουσία ξένων σωμάτων στις κοιλότητες του σώματος, στο στομάχι και τα έντερα ή στα ούρα, εφόσον έχει αλλοιωθεί το χρώμα του υπεζωκότος ή του περιτοναίου

v) σχηματισμός σημαντικής ποσότητας αερίων στον γαστρεντερικό σωλήνα με ταυτόχρονη αλλοίωση του χρωματισμού των εσωτερικών οργάνων

vi) σημαντικές ανωμαλίες ως προς το χρώμα, την σύσταση ή την οσμή του μυϊκού ιστού ή των οργάνων

vii) παλαιά ανοικτά κατάγματα

viii) απίσχνανση ή/και γενικό ή εντοπισμένο οίδημα

ix) πρόσφατες συμφύσεις στον υπεζωκότα ή το περιτόναιο

x) άλλες εμφανείς εκτεταμένες μεταβολές, ό