Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις ελάχιστες επιταγές που αποβλέπουν στη βελτίωση της προστασίας στα θέματα της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων που ενδέχεται να εκτεθούν σε κίνδυνο από εκρηκτικές ατμόσφαιρες» ()

(96/C 153/07)

Στις 15 Νοεμβρίου 1995, το Συμβούλιο αποφάσισε, βάσει του άρθρου 118Α της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 15 Φεβρουαρίου 1996 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Liverani.

Κατά την 333η σύνοδο της (συνεδρίαση της 29ης Φεβρουαρίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1. Η ΟΚΕ εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής διατυπώνοντας τις ακόλουθες παρατηρήσεις.

1.2. Η πρόταση οδηγίας αποτελεί την ολοκλήρωση της οδηγίας 94/9/ΕΚ σχετικά με την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τις συσκευές προστασίας που πρέπει να χρησιμοποιούνται σε ιδιαίτερα εκρηκτικές ατμόσφαιρες. Για την οδηγία αυτή που βασίζεται στο άρθρο 100Α και που προβλέπει την επίτευξη της εσωτερικής αγοράς μέσω της κατάργησης των τεχνικών φραγμών στις συναλλαγές, η ΟΚΕ έχει ήδη αποφανθεί το 1992 (CES 356/92).

1.2.1. Η υπό εξέταση πρόταση είναι λοιπόν συμπληρωματική και αφορά τους όρους χρήσεως των συσκευών και συστημάτων προστασίας. Πράγματι, όπως τονίστηκε από την ΟΚΕ στη γνωμοδότηση του 1992 (παράγρ. 2.2.1 και 2.2.2) θα ήταν προτιμότερο να καταρτισθούν ταυτόχρονα οι δύο οδηγίες «σχεδιασμού και χρήσεως».

1.3. Η υπό εξέταση πρόταση καταρτίστηκε ύστερα από ευρείες διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους, τα ενδιαφερόμενα όργανα, καθώς και με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας στον τόπο εργασίας.

1.4. Η πρόταση οδηγίας δεν αντιτίθεται στην αρχή της επικουρικότητας δεδομένου ότι μόνο μια κοινοτική δράση επιτρέπει την εξασφάλιση σε όλα τα κράτη μέλη του ελάχιστου και κοινού επιπέδου προστασίας των εργαζομένων προβλέποντας μια διαφοροποιημένη εφαρμογή των προδιαγραφών προστασίας στα διάφορα κράτη μέλη.

1.5. Η ΟΚΕ κρίνει θετικά το συμπυκνωμένο και σαφή χαρακτήρα της πρότασης οδηγίας η οποία στα πλαίσια του άρθρου 189, 3η παράγραφος, της Συνθήκης δεσμεύει τα κράτη μέλη σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα που θα πρέπει να επιτευχθούν χωρίς να παραγνωρίζει την αρμοδιότητα των εθνικών οργάνων, καθώς και των κοινωνικών εταίρων όσον αφορά τη μορφή και τα μέσα μεταγραφής.

1.6. Οι αιτιολογικές σκέψεις στο προοίμιο της πρότασης οδηγίας αναφέρουν τους λόγους ειδικού ενδιαφέροντος που βρίσκονται στη βάση της διάταξης αυτής. Σχετικά η ΟΚΕ εφιστά επίσης την προσοχή της Επιτροπής στην απαίτηση για ενιαίο χαρακτήρα του κειμένου των αιτιολογικών σκέψεων στις διάφορες γλωσσικές εκδοχές (λείπουν για παράδειγμα ορισμένες αιτιολογικές σκέψεις στην ιταλική έκδοση).

1.7. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει επίσης τις αιτιολογικές σκέψεις που προκύπτουν από τη μελέτη αξιολόγησης που επισυνάπτεται στην πρόταση οδηγίας σχετικά με τον αντίκτυπο της οδηγίας στις επιχειρήσεις, και ειδικότερα όσον αφορά την απαίτηση να ληφθεί υπόψη η ειδική περίπτωση των ΜΜΕ και των βιοτεχνικών επιχειρήσεων.

2. Ειδικές παρατηρήσεις

2.1. Όσον αφορά τον ορισμό μιας εν δυνάμει εκρηκτικής ατμόσφαιρας (ανάμιξη αέρος με εύφλεκτες ουσίες: άρθρο 2) γίνεται αναφορά στην οδηγία 94/9 άρθρο 1ο και λαμβάνεται υπόψη ο αποκλεισμός από το πεδίο εφαρμογής των «χημικά ασταθών ουσιών» (που περιέχουν οξυγόνο και καύσιμο) και οι οποίες αποτελούν αντιθέτως αντικείμενο της πρότασης οδηγίας «χημικοί παράγοντες» (έγγρ. COM(93) 155 τελικό) για την οποία η ΟΚΕ έχει ήδη αποφανθεί (έγγρ. CES 1169/93).

2.1.1. Δεδομένου ότι έχει εξασφαλισθεί ο σαφής διαχωρισμός των δύο πεδίων κινδύνου έκρηξης η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να συζητήσουν εκ νέου την ενσωμάτωση των κινδύνων έκρηξης που οφείλονται σε χημικές ουσίες οι οποίες περιέχουν οξυγόνο και καύσιμο στην εν λόγω πρόταση «χημικοί παράγοντες» και να φροντίσουν ότι δεν θα υπάρξει καμία ασάφεια και επικάλυψη μεταξύ των δύο προτάσεων.

2.2. Με σκοπό να προστατευθεί η υγεία των εργαζομένων, το άρθρο 4 θεσπίζει μια σειρά γενικών και ειδικών υποχρεώσεων του εργοδότη που αναφέρονται ειδικότερα στα άρθρα 6, 9 και 10 της «οδηγίας πλαίσιο» 89/391/ΕΚ. Η ΟΚΕ επιπλέον εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στη σημασία και την εγκυρότητα για προληπτικούς λόγους της αναφοράς που γίνεται από την υπό εξέταση οδηγία στο άρθρο 8 (μεταξύ των υποχρεώσεων του εργοδότη) και στο άρθρο 13 (υποχρεώσεις των εργαζομένων) της «οδηγίας πλαίσιο».

2.2.1. Η ΟΚΕ υποδεικνύει επίσης στην Επιτροπή να υιοθετήσει σε όλες τις γλώσσες την ορολογία «ικανοποιητική εποπτεία» στη θέση των λέξεων «υπεύθυνη εποπτεία» που θα πρέπει να εξασφαλισθεί στους τόπους εργασίας που υπάρχει κίνδυνος εκρηκτικής ατμόσφαιρας (άρθρο 4, παρ. 1, δεύτερη παύλα). Ο όρος «κατάλληλη» είναι πράγματι ευρύτερος και πιο περιεκτικός όσον αφορά τα μέτρα που θα πρέπει να υιοθετηθούν και τα οποία θα προβλέπουν μεταξύ άλλων την ανθρώπινη παρουσία καθώς και την προσοχή σε μέσα και σύγχρονες τεχνολογίες, στα πλαίσια της ευθύνης του εργοδότη που προβλέπεται στο άρθρο 6 της οδηγίας-πλαίσιο.

2.3. Η ΟΚΕ λαμβάνει γνώση του γεγονότος ότι η κατανομή σε ζώνες στις οποίες υπάρχει κίνδυνος να υπάρξουν εκρηκτικές ατμόσφαιρες και σχετικές παράμετροι (για τις οποίες γίνεται λόγος στο άρθρο 5 και στα παραρτήματα Ι/Α-ΙΙ/Β και IV) έχει διεθνή χαρακτήρα και προκύπτει από τους κανόνες ISO (International Standard Organisation) και IEC (International Electric Committee). Αυτές οι παράμετροι πρέπει να είναι αρκετά ακριβείς για να ευνοηθεί η αποτελεσματική εναρμόνιση.

2.4. Όσον αφορά τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 9 (νέοι εξοπλισμοί που θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν σε τομείς στους οποίους ενδέχεται να δημιουργηθεί εκρηκτική ατμόσφαιρα) η ΟΚΕ λαμβάνει γνώση του γεγονότος ότι η ημερομηνία της 30ής Ιουνίου 2003 καθορίσθηκε για λόγους εμπορίας και σεβασμού των κανόνων της CEN και της Cenelec σύμφωνα με το άρθρο 100 της Συνθήκης, καθώς και της ήδη αναφερθείσης οδηγίας 94/9.

2.4.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι οι ελάχιστες διατάξεις της υποεξέταση οδηγίας αυτής θα ισχύουν χωρίς μεταβατική περίοδο, για τους χώρους εργασίας που χρησιμοποιούνται για πρώτη φορά καθώς και σε περίπτωση αλλαγών, επεκτάσεων και/ή αναδιαμορφώσεων (άρθρο 9, παράγραφος 3 και 5). Στο άρθρο 4 της οδηγίας ορίζεται μια τριετής μεταβατική περίοδος για την ισχύ των ελάχιστων προδιαγραφών που πρέπει να τηρούνται στους χώρους και τους εξοπλισμούς που χρησιμοποιούνται πριν από την εφαρμογή της οδηγίας.

2.4.2. Προκειμένου να διευκολυνθούν οι ΜΜΕ, και ιδιαίτερα οι βιομηχανικές, στην τήρηση των διατάξεων της οδηγίας, η ΟΚΕ εμμένει στην ανάγκη να παρέχουν τα κράτη μέλη στις ΜΜΕ πληροφορίες και διοικητική υποστήριξη για την πλήρη και χωρίς καθυστέρηση εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων. Στα πλαίσια αυτά, η συνεννόηση με τους κοινωνικούς εταίρους στο χώρο της εργασίς έχει θεμελιώδη σημασία για την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας: η άμεση εφαρμογή του προγράμματος «SAFE» πρέπει να υποστηριχθεί ενεργώς από τους κοινωνικούς εταίρους στις ΜΜΕ και μπορεί να συμβάλει με συγκεκριμένο τρόπο στην εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας.

2.5. Σχετικά με τις τεχνικού χαρακτήρα προσαρμογές των παραρτημάτων (άρθρο 10) η ΟΚΕ λαμβάνει γνώση της διαδικασίας του άρθρου 17 της οδηγίας πλαίσιο 89/391/ΕΚ. Σχετικά, δεδομένου ότι οι προσαρμογές αυτές μπορεί να έχουν πολιτικές επιπτώσεις, η ΟΚΕ επιμένει στη σημασία του ρόλου των κοινωνικών εταίρων. Στα πλαίσια αυτά η λειτουργία της συμβουλευτικής επιτροπής για την ασφάλεια και την υγεία θα καταστεί πιο προφανής στη φάση της εφαρμογής της οδηγίας. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή απαιτεί από την Επιτροπή να ζητήσει προηγουμένως τη γνωμοδότησή της.

2.6. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι το εικονογραφημένο εγχειρίδιο των προδιαγραφών που προβλέπεται στό άρθρο 11 μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο μέσο πρόληψης των ατυχημάτων και εκφράζει την ευχή για ευρύτατη διάδοσή του. Η ΟΚΕ επιμένει ότι η συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια και την υγεία πρέπει να συμμετάσχει στην προετοιμασία του εγχειριδίου πριν από την παρουσίασή του στο Συμβούλιο καθώς και στη διεξαγωγή της διαδικασίας που θεσπίζεται στο άρθρο 17 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ. καθώς και στην ανανέωσή της. Η δημοσίευση του Vademecum πρέπει να γίνει ταχύτατα με την υιοθέτηση της οδηγίας.

Βρυξέλλες, 29 Φεβρουαρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 332 της 9. 12. 1995, σ. 10.