"Αριθ. C 189/22 Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30.7.81 
Γνώμη γιά εφαρμογή τής συμβάσεως Λομέ II 
Τό κείμενο πού αποτελεί αντικείμενο αυτής της γνώμης δημοσιεύεται στην 'Επίσημη 
'Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 93 της 16ης 'Απριλίου 1980 
σελίδα 8. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ 
Τό Συμβούλιο αποφάσισε στίς 2 Μάιου 1981 νά συμβουλευθεί, σύμφωνα μέ τίς δια­
τάξεις τοϋ άρθρου 198 .της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητος, τήν Οικονομική καί Κοινωνική Επιτροπή γιά τό ανωτέρω θέμα. 
Β. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Ή Οικονομική καί Κοινωνική Επιτροπή διαμόρφωσε τή γνώμη της γιά τό προανα­
φερθέν θέμα κατά τήν 188η σύνοδο τής ολομελείας της, πού έλαβε χώρα στίς Βρυ­
ξέλλες στίς 26/27 Μαΐου 1981. 
Τό κείμενο αύτης της γνώμης είναι τό ακόλουθο : 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
"Εχοντας υπόψη τή συνθήκη περί ιδρύσεως τής 
Εύρωπ,αϊκής Οικονομικής Κοινότητος, καί ίδίως τό 
άρθρο 198, 
έχοντας υπόψη τήν αίτηση γνωμοδοτήσεως τοϋ 
Συμβουλίου της 5ης Μαΐου 1980 γιά τή «Σύσταση 
κανονισμού (ΕΟΚ) τοΟ Συμβουλίου περί συνάψεως 
της δευτέρας συμβάσεως ΑΚΕ-ΕΟΚ της Λομέ» καί 
γιά τή δεύτερη σύμβαση ΑΚΕ-ΕΟΚ καθ' έαυτήν, 
έχοντας υπόψη τήν απόφαση τοϋ προεδρείου της 
της 18ης 'Απριλίου 1980, πού αναθέτει στό τμήμα 
εξωτερικών σχέσεων τήν προετοιμασία τών εργα­
σιών τής Επιτροπής γιά τήν εφαρμογή τής Συμβά­
σεως Λομέ II, 
έχοντας υπόψη τόν εσωτερικό της κανονισμό, καί 
ιδίως τό άρθρο 20 παράγραφος 3, 
έχοντας υπόψη τίς προηγούμενες γνώμες της γιά τή 
σύμβαση της Λομέ, τήν εφαρμογή της καί τίς προο­
πτικές της γιά τό μέλλον (!) καθώς καί τίς γνώμες 
της γιά τίς διάφορες πτυχές της συνεργασίας 
μεταξύ βιομηχανικών καί αναπτυσσομένων 
χωρών, 
έχοντας υπόψη τή γνώμη της τής 30ης 'Οκτωβρίου 
1980 γιά τή «Σύσταση κανονισμοΟ (ΕΟΚ) τοϋ Συμ­
βουλίου περί συνάψεως της δευτέρας συμβάσεως 
ΑΚΕ-ΕΟΚ της Λομέ» (2), 
(ΐ) ΕΕάριθ. C 116 της 30. 9. 1974. 
ΕΕάριθ. C 35 της 16. 2. 1976. 
ΕΕάριθ.Ο 114 της 7. 5. 1979. 
(2) ΕΕ αριθ. C 331 της 17. 12. 1980. έχοντας υπόψη τή γνώμη πού υιοθέτησε τό τμήμα 
εξωτερικών σχέσεων κατά τή συνεδρίαση του τής 
12ης Μαΐου 1981, 
έχοντας υπόψη τήν προφορική εισήγηση τοϋ κ. 
Clavel, εισηγητή, 
έχοντας υπόψη τίς αποφάσεις της, κατά τήν 188η 
σύνοδο της ολομελείας της στίς 26 καί 27 Μαΐου 
1981, στή συνεδρίαση τής 27 Μαΐου 1981, 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ 
ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΗ 
ομόφωνα, πλην τριών αποχών: 
1.1. Κατά τή στιγμή πού ή δεύτερη σύμβαση 
ΑΚΕ-ΕΟΚ τίθεται σέ εφαρμογή, ή 'Επιτροπή έχει 
καθήκον νά εκφέρει τή γνώμη της γιά τίς τακτικές 
πού πρέπει νά άκολουθηθοϋν ώστε οι προϋποθέσεις 
εφαρμογής της συμβάσεως νά είναι τέτοιες πού νά 
ενισχύουν τή συνεργασία μεταξύ της ΕΟΚ καί τών 
Κρατών ΑΚΕ γιά τό αμοιβαίο συμφέρον τών 
μερών καί νά εύνοοϋν τήν ισόρροπη ανάπτυξη τών 
Κρατών ΑΚΕ. 
1.2. Ή 'Επιτροπή διαπιστώνει ότι τά αποτελέ­
σματα τής συμβάσεως Λομέ Ι δέν ανταποκρίθηκαν 
πλήρως στό σύνολο τών ελπίδων πού είχαν εναπο­
θέσει σ' αυτήν τά μέρη της* παρατηρεί δτι ή νέα 
σύμβαση, επιφέροντας συγχρόνως βελτιώσεις σέ 
σχέση μέ τήν πρώτη, δέν είναι σέ θέση νά επιλύσει 
ολα τά προβλήματα τών Κρατών ΑΚΕ, καί ιδιαί­
τερα εκείνων τών οποίων ή οικονομική καί κοινω­
νική κατάσταση ολοένα επιδεινώνεται. 'Εκφράζει 
τή λύπη της διότι κατά τήν εφαρμογή της συμβά-
30. 7. 81 Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 189/23 
σεως Λομέ Ι δπως καί κατά τήν επεξεργασία καί τη 
διατύπωση της συμβάσεως Λομέ II ή συμμετοχή 
των κοινωνικών καί οικονομικών κύκλων δέν 
λήφθηκε ουσιαστικά υπόψη. 
1.3. Ή Επιτροπή θεωρεί ότι ή μορφή συνεργα­
σίας πού καθιερώνει ή σύμβαση τής Λομέ αντιπρο­
σωπεύει μία επίτευξη πού πρέπει νά προωθηθεί καί 
νά τελειοποιηθεί τόσο ώς προς τους στόχους της 
όσο καί ώς προς τήν εφαρμογή της, πράγμα πού 
αναγνωρίζουν καί οι ίδιες οί κυβερνήσεις των Κρα­
τών ΑΚΕ. Αυτή ή συμβατική συνεργασία γιά τήν 
ανάπτυξη μεταξύ τής Κοινότητος καί εξήντα 
χωρών τοΟ Τρίτου Κόσμου, μπορεί νά συμβάλει 
επωφελώς στό διάλογο Βορρα-Νότου καί στην 
αναζήτηση μιας νέας διεθνοΟς οικονομικής καί 
κοινωνικής τάξεως. 
1.4. Ή Επιτροπή υπενθυμίζει έξαλλου δτι ή επιδί­
ωξη τής πολιτικής συνεργασίας πού διαπνέει τή 
σύμβαση δέν πρέπει νά εμποδίσει τήν πολιτική 
συνεργασίας τής ΕΟΚ μέ άλλες χώρες τοΟ Τρίτου 
Κόσμου. "Αν καί ορισμένες χώρες τής ΕΟΚ κατέ­
χουν καλή θέση μεταξύ τών βιομηχανικών χωρών 
πού χορηγούν βοήθεια στίς αναπτυσσόμενες 
χώρες, είναι ευκταίο νά μπορέσει νά πραγματοποι­
ηθεί τό συντομότερο δυνατό άπό όλες τίς χώρες 
τής ΕΟΚ ό στόχος τοΟ 0,7 ο/ο τοΟ ΑΕΠ πού έχει 
καθορισθεί αναφορικά μέ τό μέγεθος τής δημόσιας 
βοήθειας γιά τήν ανάπτυξη καί νά καταβληθεί προ­
σπάθεια γιά νά εναρμονίσουν καλύτερα — οί 
χώρες αυτές — τή διμερή δράση τους σ' αυτόν τόν 
τομέα. 
1.5. Ή Επιτροπή εκφράζει τήν πεποίθηση, ότι οί 
όροι τής συμβάσεως, οσοδήποτε σαφείς κι αν είναι, 
δέν μπορούν νά επιφέρουν συγκεκριμμένα αποτε­
λέσματα, παρά μόνον έάν ή ΕΟΚ καί τά Κράτη 
ΑΚΕ ενώσουν τίς προσπάθειες τους γιά νά τήν 
εφαρμόσουν μέ ειλικρινές πνεϋμα διαλόγου καί 
συνεργασίας στην υπηρεσία τής αναπτύξεως. 
1.6. Είναι αναγκαίο, γιά μεγαλύτερη αποτελεσμα­
τικότητα, ή πολιτική βοήθειας γιά τήν ανάπτυξη 
πού άσκεϊ ή Κοινότης νά είναι κατάλληλα συντονι­
σμένη μέ τό σύνολο τών πολιτικών της ή τών οικο­
νομικών, κοινωνικών καί γεωργικών της ενερ­
γειών. Είναι επίσης αναγκαίο, τά Κράτη ΑΚΕ νά 
χρησιμοποιούν μέ τόν καλύτερο τρόπο τά μέσα 
πού ή ΕΟΚ θέτει στή διάθεση τους. Μία μεγάλη 
προσπάθεια πληροφορήσεως καί εύαισθητοποιή-
σεως τής κοινής γνώμης πρέπει λοιπόν νά αναλη­
φθεί, τόσο εντός τής ΕΟΚ δσο καί στά Κράτη 
ΑΚΕ, ώστε ή σύμβαση τής Λομέ νά μήν υποβιβα­
σθεί σ' ένα άπλο όργανο οικονομικής συνδρομής 
άλλα νά λάβει τήν πραγματική της διάσταση. 
2. Ή εμπορική συνεργασία 
2.1. Ή Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, στή γνώμη της 
τής 12ης Ιουλίου 1978 γιά τήν «Εφαρμογή τής συμβάσεως τής Λομέ — Προς μία νέα σύμβαση» 
(!), είχε δώσει έμφαση στίς κυριότερες κατευθύν­
σεις καί ευχόταν νά περιληφθούν στή νέα σύμ­
βαση, δηλαδή: 
— ελεύθερη πρόσβαση στην κοινοτική αγορά καί 
αύξηση τής ποικιλλίας τών προϊόντων πού προ­
έρχονται άπό τίς αναπτυσσόμενες χώρες 
καθώς καί κατάργηση τών μή δασμολογικών 
εμποδίων, 
— διατήρηση τής μή-άμοιβαιότητος τών πλεονε­
κτημάτων πού παρεχωρήθησαν άπό τήν ΕΟΚ, 
— περισσότερο ισόρροπη δομή τών εμπορικών 
συναλλαγών καί αύξηση τού μεριδίου τών 
μεταποιημένων προϊόντων άπό τά Κράτη ΑΚΕ 
στίς συναλλαγές αυτές, 
— περιοδική συνεννόηση μεταξύ ΕΟΚ καί Κρα­
τών ΑΚΕ, ιδίως γιά τά ευαίσθητα προϊόντα, 
— διεύρυνση τών εσωτερικών καί περιφερειακών 
αγορών τών διαφόρων μερών, 
— ενέργειες προωθήσεως τοϋ εμπορίου. 
2.2. Ή Επιτροπή διαπιστώνει, ύπό τό φώς τών 
έπιτευχθέντων αποτελεσμάτων άπό τής υπογραφής 
τής συμβάσεως Λομέ Ι, δτι τό άνοιγμα τών αγορών 
παρέμεινε κατώτερο άπό εκείνο πού εύλογα είχαν 
ελπίσει τά μέρη. Λαμβάνει ύπό σημείωση, δτι ή νέα 
σύμβαση μπορεί νά επιτρέψει νέες προόδους καί 
υπογραμμίζει δτι ή ίδια ή Κοινότης πρέπει νά συν­
δράμει στίς προόδους αυτές μέ τήν δική της εμπο­
ρική πολιτική. 'Εξάλλου, έάν τά Κράτη ΑΚΕ ανα­
μένουν πολλά άπό τήν αύξηση τοϋ εμπορίου τους 
μέ τήν ΕΟΚ, είναι επίσης αναγκαίο νά ενισχύσουν 
τό εμπόριο τους μεταξύ τους καί μέ τίς τρίτες 
χώρες. Οί τρίτες χώρες αποκτούν ένα πλεονέκτημα 
άπό τήν παραίτηση τής ΕΟΚ άπό τίς αντίστροφες 
προτιμήσεις. Τά Κράτη ΑΚΕ πρέπει νά προσπαθή­
σουν νά διαπραγματευθούν ορισμένα εμπορικά 
ανταλλάγματα σ' αυτό τό πλεονέκτημα. 
2.3. 'Εξάλλου, γιά τήν επίτευξη τού στόχου δια­
φοροποιήσεως, κανονικότερης καί ταχύτερης 
αυξήσεως τών εμπορικών συναλλαγών τών Κρα­
τών ΑΚΕ μέ τήν ΕΟΚ, τών Κρατών ΑΚΕ μεταξύ 
τους καί τών Κρατών ΑΚΕ μέ τίς τρίτες χώρες, 
ένας καλύτερος συντονισμός τού συνόλου τών 
κεφαλαίων τής συμβάσεως — εμπορική, βιομηχα­
νική, περιφερειακή, γεωργική, πολιτική — είναι 
αναγκαίος. 
2.4. θά πρέπει ιδιαίτερα οί αναπτυσσόμενες 
χώρες νά μπορέσουν νά δημιουργήσουν δομές 
παραγωγής καί εμπορικών συναλλαγών, οί όποιες 
νά μή βασίζονται μόνο στην εξαγωγή πρώτων 
υλών, άλλα νά λαμβάνουν εξίσου υπόψη τήν ικα­
νοποίηση τής εσωτερικής άγορας καθώς καί τίς 
δυνατότητες εξαγωγής βιομηχανικών προϊόντων. 
(ΐ) ΕΕάριθ. C 114 της 7. 5. 1979. 
'Αριθ. C 189/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 7. 81 
2.5. Στίς λίγες περιπτώσεις όπου ή ελεύθερη πρό­
σβαση των προϊόντων προελεύσεως Κρατών ΑΚΕ 
θά μπορούσε νά δημιουργήσει δυσχέρειες σέ ορι­
σμένες δραστηριότητες της ΕΟΚ, ή 'Επιτροπή θεω­
ρεί ότι πρέπει νά χρησιμοποιηθούν όλα τά διαθέ­
σιμα κοινοτικά όργανα γιά τή διευκόλυνση των 
αναγκαίων διευθετήσεων στό εσωτερικό τής Κοι­
νότητος. Σέ γενικό επίπεδο, ή 'Επιτροπή υπογραμ­
μίζει τή σπουδαιότητα αναπτύξεως τών ανταλλα­
γών πληροφοριών καί διαβουλεύσεων μεταξύ τών 
μερών της Συμβάσεως καί ιδιαίτερα γιά τά ευαί­
σθητα προϊόντα. Ή 'Επιτροπή ζητά άπό τήν ΕΟΚ 
καί άπό τά Κράτη μέλη νά γίνει δ,τι είναι δυνατόν 
ώστε νά περιορισθεί ή προσφυγή στίς ρήτρες δια­
σφαλίσεως καί στίς προστατευτικές πρακτικές, πού 
δέν θά μπορούσαν παρά νά είναι ολέθριες γιά τίς 
ΑΚΕ καί γιά τήν ϊδια τήν ΕΟΚ. 
2.6. Τέλος, ή Επιτροπή παρατηρεί ότι θά ήταν 
προς τό συμφέρον τών Κρατών ΑΚΕ νά ασκούν 
πολιτική εισαγωγών, πού νά μήν εμποδίζει τήν 
εμφάνιση τοπικών επιχειρήσεων μακροπρόθεσμα 
αποδοτικών. Αυτό πιθανόν νά συνεπάγεται τήν 
επιλεκτική εξάλειψη ορισμένων δασμών καί μή 
δασμολογικών εμποδίων. 
2.7. 'Ιδιαίτερες δυσχέρειες προκύπτουν στό εμπό­
ριο ορισμένων Κρατών ΑΚΕ άπό τή νομισματική 
κατάσταση (νομισματικές, δασμολογικές διαφο­
ρές, απουσία μετατρεψιμότητος, διαφορές τιμών 
κλπ.). Γι' αυτόν τόν λόγο, σημαντικές μή δηλωμέ­
νες συναλλαγές πραγματοποιούνται διαμέσου μή 
ελεγχομένων συνόρων προς βλάβη της οικονομίας 
τών χωρών αυτών καί τοΰ βιοτικού επιπέδου τών 
κατοίκων τους. Ή 'Επιτροπή κρίνει ότι τά προβλή­
ματα αυτά θά έπρεπε νά μελετηθοΟν προσεκτικά 
γιά νά εξευρεθούν λύσεις πού νά επενεργούν περισ­
σότερο στίς αιτίες παρά στά αποτελέσματα. 
2.8. Ή 'Επιτροπή υπογραμμίζει τή βελτίωση πού 
επέφερε ή νέα σύμβαση στην προαγωγή τού εμπο­
ρίου, μέ τήν έννοια ότι οί ενέργειες δέν περιορίζο­
νται πλέον στίς εξαγωγές προς τήν ΕΟΚ, άλλα 
αφορούν όλα τά προβλήματα πού τίθενται σέ όλα 
τά στάδια τής παράγωγης, τόσο γιά τίς εθνικές ή 
τίς περιφερειακές αγορές όσο καί γιά τό σύνολο 
τών εξωτερικών αγορών. Επιμένει νά γίνουν συ­
γκεκριμένες ενέργειες σ' αυτόν τόν τομέα. 
2.9. Ή 'Επιτροπή εύχεται, τά μέρη τής συμβάσεως 
νά εξετάσουν κατά τρόπο εμπεριστατωμένο τά 
προβλήματα πού θέτει ή διεύρυνση τής ΕΟΚ καί τά 
όποια δύνανται νά έχουν επίπτωση στίς σχέσεις 
ΕΟΚ/ΑΚΕ καί στην εφαρμογή της συμβάσεως. 
3. ToStabex 
3.1. Ή Επιτροπή λαμβάνει ύπό σημείωση τίς βελ­
τιώσεις πού επέφερε ή σύμβαση Λομέ II στό 
σύστημα Stabex, οί όποιες ανταποκρίνονται σέ 
ορισμένες άπό τίς προτάσεις της, καί ιδίως: τή διεύρυνση τού καταλόγου τών προϊόντων καί τή 
βελτίωση τών όρων παρεμβάσεως τού συστήματος 
αύτοϋ. Ή 'Επιτροπή κρίνει ότι ή επέκταση αυτή 
τοΰ συστήματος Stabex θά απαιτήσει μία προσπά­
θεια προσαρμογής όσον άφορα τή διαχείρηση καί 
ότι, γιά τό λόγο αυτό κάθε μεταρρύθμιση πού πρέ­
πει νά προβλεφθεί σάν πιθανή, μέ τήν έννοια μιας 
νέας επεκτάσεως τοΰ συστήματος, θα είναι συνδε­
δεμένη μέ τήν καλή λειτουργία τοΰ διευρυμένου 
Stabex. Εύχεται, σύμφωνα μέ τό άρθρο 26 νά κατα­
στεί δυνατόν νά περιληφθούν στον κατάλογο τών 
προϊόντων πού καλύπτονται άπό τό σύστημα Sta­
bex, τά προϊόντα ορισμένων Κρατών ΑΚΕ τά 
όποια αντιπροσωπεύουν γι' αυτά ένα ζωτικό συμ­
φέρον καί τών οποίων τά έσοδα άπό τήν εξαγωγή 
τους γνωρίζουν σπουδαίες διακυμάνσεις. Ζητά, 
όπως προβλέπεται άπό τή σύμβαση, ή επέκταση τής 
ωφελείας τοΰ Stabex στίς συναλλαγές μεταξύ ΑΚΕ 
νά πραγματοποιηθεί αποτελεσματικά. 
3.2. Ή 'Επιτροπή, ή οποία ανησυχεί γιά τή χρησι­
μοποίηση τών μεταφορών πόρων Stabex, εύχεται 
νά εφαρμοσθούν οί διατάξεις πού προβλέπονται 
στά άρθρα 23 παράγραφος 2 καί 41 παράγραφος 3, 
τής συμβάσεως. 'Εξάλλου, ή Επιτροπή επιθυμεί νά 
λάβει γνώμη τών μελετών τής 'Επιτροπής τών ΕΚ 
γιά τόν αντίκτυπο τού συστήματος Stabex στίς 
οικονομίες τών Κρατών ΑΚΕ. 
3.3. 'Ορισμένα Κράτη ΑΚΕ, μέ τήν ελπίδα νά βελ­
τιώσουν τά έσοδα τους άπό τίς εξαγωγές, πραγμα­
τοποιούν μία μεταποίηση τών προϊόντων πού υπά­
γονται στό σύστημα Stabex. Πρέπει νά ληφθεί προ­
σεκτική μέριμνα, ώστε, κατά τήν εφαρμογή τοΰ 
συστήματος, τά Κράτη αυτά νά μήν τεθοΰν σέ 
μειονεκτική θέση μέ σχέση μέ εκείνα πού δέν 
καταβάλλουν τέτοιες προσπάθειες. 
3.4. Λόγω, ιδίως, τοΰ χρόνιου πληθωρισμού καί 
τών συνεπειών τών διακυμάνσεων τών διευθνών 
τιμών ορισμένων προϊόντων πού καλύπτονται άπό 
τό σύστημα Stabex, ή 'Επιτροπή φοβάται ότι τά 
κονδύλια πού διατίθενται γιά το σύστημα Stabex 
είναι ανεπαρκή. Ή Επιτροπή διερωτάται γιά τό 
μέγεθος τών μειώσεων πού θά επηρεάσουν τίς 
μεταφορές πόρων καί γιά τή φύση τών κριτηρίων 
πού θά επιλεγούν σέ κάθε περίπτωση γιά τόν περι­
ορισμό τους. 
3.5. Ή 'Επιτροπή διερωτάται γιά τό έάν καί πότε 
οί σχετικές μέ τό Stabex εμπειρίες θά επιτρέψουν 
νά προβλεφθεί ή γενίκευση τού συστήματος σέ 
παγκόσμιο επίπεδο προς όφελος όλων τών ανα­
πτυσσομένων χωρών. 'Εκφράζει τήν ευχή, ή Κοινό-
της νά συνεχίσει τίς προσπάθειες της καί μάλιστα 
μαζί μέ τά Κράτη ΑΚΕ, στίς μεγάλες ανεπτυγμένες 
χώρες γιά νά τίς πείσει νά ενώσουν τίς προσπά­
θειες τους σ' αυτό τό σκοπό. 
3.6. Τέλος, ή 'Επιτροπή, επιδοκιμάζοντας μέν τήν 
προσπάθεια πού αντιπροσωπεύει τό σύστημα Sta-
30.7.81 'Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 189/25 
bex, διαπιστώνει δτι τό σύστημα αυτό δέν μπορεί 
παρά νά αντισταθμίσει έν μέρει τά σοβαρά μειονε­
κτήματα πού προκύπτουν, γιά τίς αναπτυσσόμενες 
χώρες, άπό τίς διακυμάνσεις των τιμών καί των 
ποσοτήτων στίς παγκόσμιες αγορές. 'Εξάλλου, ή 
Επιτροπή διαπίστωσε δτι τό Stabex δέν θά μπο-
ροΟσε νά παρέμβει όταν μία αύξηση της παράγω­
γης συγκαλύπτει τά πραγματικά αποτελέσματα τής 
μειώσεως των ενιαίων τιμών. 'Επιθυμεί νά υπο­
γραμμίσει ότι ή ΕΟΚ πρέπει νά εξακολουθήσει 
αδιάκοπα τίς προσπάθειες της γιά νά παρακινήσει 
όλες τίς χώρες νά αναζητήσουν ένα διακανονισμό 
τών διεθνών τιμών, ό όποιος νά επιτρέπει τήν απο­
φυγή τής επιδεινώσεως τών όρων της συναλλαγής. 
Αυτό εφαρμόζεται επίσης στά προϊόντα πού διέπο­
νται άπό τό Sysmin. 
4. Τό Sysmin 
4.1. Ή 'Επιτροπή θεωρεί δτι ή διατήρηση ή καλύ­
τερα ή αύξηση τής ικανότητος παραγωγής καί εξα­
γωγής τών μεταλλευτικών προϊόντων ανταποκρίνε­
ται στό συμφέρον τών Κρατών ΑΚΕ όπως καί σ' 
εκείνο τής Κοινότητος καί ελπίζει δτι τό Sysmin θά 
προσφέρει έν προκειμένω τήν αναμενόμενη συμ­
βολή. Γι' αυτόν τό σκοπό, πρέπει να αξιοποιηθεί ή 
εμπειρία τοΟ συστήματος Stabex σέ όλους τους 
τομείς όπου αυτό είναι δυνατόν. 
5. Oi επενδύσεις 
5.1. Ή 'Επιτροπή υπογραμμίζει τή σπουδαιότητα 
μιας κατάλληλης γεωγραφικής κατανομής τών 
επενδύσεων — εϊτε είναι δημόσιες εϊτε ιδιωτικές — 
στην επικράτεια τών ύπό επισκόπηση Κρατών, 
ώστε νά μήν έξακολουθοϋν νά υπάρχουν πολύ 
μεγάλες μειονεκτοϋσες περιοχές, πράγμα πού δημι­
ουργεί μοιραία μία έξοδο τοΟ έργατικοΟ δυναμικοΟ 
προς τίς περισσότερο ευνοούμενες περιοχές. 
5.2. Διαπιστώνει δτι είναι γενικά ευκολότερο νά 
πραγματοποιηθεί ή εγκατάσταση τών επιχειρή­
σεων σέ περιοχές γύρω άπό τίς πρωτεύουσες καί 
τίς μεγαλουπόλεις, πού διαθέτουν μία καλή υπο­
δομή, παρά σέ περισσότερο απομακρυσμένες 
ζώνες. Αυτό θά έπρεπε νά ληφθεί υπόψη κατά τή 
διάθεση τών μέσων. 'Εξάλλου, συμβατικές διατά­
ξεις θά έπρεπε νά εξασφαλίζουν κατά τήν εκτέλεση 
ένα καλό συντονισμό μεταξύ τών βιομηχανικών 
σχεδίων καί τών υποδομών (οδοί, ηλεκτρική ενέρ­
γεια, τηλεπικοινωνίες, κλπ.). 
5.3. Κρίνει δτι θά έπροπε νά τηρείται μιά καλύ­
τερη ισορροπία ανάμεσα στή συγκέντρωση επενδύ­
σεων στη βαρειά βιομηχανία καί στην ελαφρά βιο­
μηχανία, σέ έργα τά όποια παράγουν ταχέως προ­
σοδοφόρα αποτελέσματα πού επεκτείνονται σέ 
συγγενείς κλάδους. 5.4. Ή 'Επιτροπή αναγνωρίζει,ότι σέ πολυάριθμες 
περιπτώσεις ή διάρκεια τΐ)ς αποσβέσεως τών 
δανείων πρέπει νά είναι μεγαλύτερη άπό δτι γιά τίς 
ανεπτυγμένες χώρες. 'Υπογραμμίζει ότι τό σχέδιο 
χρηματοδοτήσεως τής αναληφθείσης δράσεως πρέ­
πει, κάθε φορά πού κρίνεται αναγκαίο, νά περιλαμ­
βάνει, έκτος άπό τή βασική επένδυση, τά έξοδα 
εκκινήσεως, συνεχίσεως καί συντηρήσεως, μέχρις 
ότου ή επένδυση αποδώσει τους καρπούς της. 
5.5. Ή 'Επιτροπή, εκφράζοντας έκ νέου τή λύπη 
της γιά τήν απουσία νομικού πλαισίου προστασίας 
τών επενδύσεων στά Κράτη ΑΚΕ, υπενθυμίζει τή 
γνώμη της τής 11ης Δεκεμβρίου 1980 (]). 
Ή γνώμη αυτή υπογραμμίζει δτι oi μή εμπορικοί 
κίνδυνοι ενδέχεται νά αποθαρρύνουν τους επενδυ­
τές — κυρίως όταν πρόκειται γιά μικρομεσαίες επι­
χειρήσεις — ή νά τους υποκινήσουν νά πραγματο­
ποιούν μόνον επενδύσεις πού προσφέρουν δυνατό­
τητες ταχείας αναλήψεως. 
Ή γνώμη αυτή εκθέτει δτι, γιά νά εξασφαλισθεί ή 
συνέχεια καί ή αύξηση τών αναγκαίων επενδύσεων 
στίς αναπτυσσόμενες χώρες, θά ήταν σκόπιμο ή 
ΕΟΚ νά διαπραγματευθεί μέ τά Κράτη ΑΚΕ καθο­
δηγητικούς κώδικες πού νά περιέχουν ρήτρες γιά 
τήν προαγωγή καί τήν αμοιβαία προστασία τών 
επενδύσεων, τήν τήρηση ορισμένου άριθμοΟ κανό­
νων στον κοινωνικό τομέα, γιά τους δρους διακα­
νονισμού τών διαφορών καί τής αποζημιώσεως σέ 
περίπτωση απαλλοτριώσεως. Όμοίως, προτείνει, ή 
ΕΟΚ νά λάβει πρωτοβουλίες γιά τήν εγκαθίδρυση 
ενός συστήματος εγγυήσεως τών επενδύσεων καί 
κατά πρώτο λόγο τών επενδύσεων πού αναλαμβά­
νονται άπό πολλές χώρες συγχρόνως καί νά προ­
σπαθήσει νά εναρμονίσει τά εθνικά συστήματα 
εγγυήσεως. 
6. Ή βιομηχανική συνεργασία 
6.1. Ή 'Επιτροπή ελπίζει δτι τό διευρυμένο πεδίο 
δράσεως καί οί περισσότερο συγκεκριμένοι στόχοι 
τής βιομηχανικής συνεργασίας, όπως έχουν καθο­
ρισθεί στή σύμβαση, θά επιτρέψουν μία πραγμα­
τική προαγωγή τής βιομηχανικής αναπτύξεως στά 
Κράτη ΑΚΕ, σέ συνάρτηση μέ τά Ιδιαίτερα γνωρί­
σματα τους. 
6.2. Μεταξύ όλων αυτών τών ενεργειών ή 'Επι­
τροπή επιθυμεί νά υπογραμμίσει τή σπουδαιότητα 
πού εναποθέτει στίς ενέργειες πού άφοροϋν τήν 
κατάρτιση, τίς δραστηριότητες πληροφορήσεως 
καί προαγωγής της βιομηχανίας, τή συνεργασία σέ 
θέματα τεχνολογίας, τή συνεργασία γιά τήν έπί 
τόπου μεταποίηση τών πρώτων υλών καί τήν ανά­
πτυξη τών βιομηχανικών μικρομεσαίων επιχειρή­
σεων. Ή 'Επιτροπή θεωρεί δτι 'ίδρυση στά Κράτη 
ΑΚΕ κοινών επιχειρήσεων ΑΚΕ/ΕΟΚ μπορεί νά 
συμβάλει θετικά στή βιομηχανική ανάπτυξη αυτών 
τών χωρών. 
(ΐ) ΕΕ αριθ. C 353 της 31. 12. 1980. 
'Αριθ. C 189/26 Επίσημη 'Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30.7.81 
6.3. Τό Κέντρο γιά τή Βιομηχανική 'Ανάπτυξη 
(ΚΒΑ) 
6.3.1. Ή 'Επιτροπή εκφράζει τήν ικανοποίηση της 
γιά τήν αύξηση τοϋ ρόλου καί των μέσων τοϋ ΚΒΑ 
στή σύμβαση Λομέ II μέ σκοπό νά καταστεί τό 
ΚΒΑ ένα πρακτικό επιχειρησιακό όργανο, ικανό 
ιδίως: νά βοηθήσει στην προαγωγή βιώσιμων βιο­
μηχανικών σχεδίων πού νά ανταποκρίνονται στίς 
ανάγκες των ΑΚΕ, νά βοηθήσει στην 'ίδρυση κοι­
νών επιχειρήσεων καί νά προοθήσει κατάλληλα 
μέτρα στους τομείς της καταρτίσεως καί της βιομη­
χανικής πληροφορήσεως. Μετά τίς δυσκολίες πού 
συνάντησε τό ΚΒΑ γιά ν' αρχίσει νά λειτουργεί, ή 
Επιτροπή επιμένει ιδιαίτερα, νά μπορέσει τό 
Κέντρο νά διαδραματίσει ευρέως τό ρόλο του μέ τή 
νέα σύμβαση. Έν τούτοις, δέν είναι βέβαιη ότι ό 
προϋπολογισμός των 25 εκατ. ΛΜ πού τοΟ παρε­
σχέθη είναι επαρκής. Εκφράζει τή λύπη της γιά τό 
γεγονός ότι ή χορήγηση αυτή καταλογίζεται στά 
ποσά πού διατίθενται άπό τή σύμβαση γιά τήν 
περιφερειακή συνεργασία (άρθρο 81 εδάφιο 5 της 
συμβάσεως), ένώ θά ήταν ευκταία μία ειδική χορή­
γηση. 
6.3.2. Όμως τό ΚΒΑ θά έχει σημαντικές ανάγκες 
ιδίως γιά νά διευκολύνει τήν εγκατάσταση των 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων στά Κράτη ΑΚΕ, 
παραδείγματος χάρη: συνδρομή σέ προκαταρκτι­
κές μελέτες αξιοπιστίας μέ τή βοήθεια «μοντέλων»" 
πληροφόρηση γιά τήν ευαισθητοποίηση καί τόν 
προσδιορισμό των επιχειρήσεων πού θά ήταν 
δυνατό νά εγκατασταθούν στά Κράτη ΑΚΕ" πλη­
ροφόρηση γιά τίς δυνατότητες τεχνικής καί οικο­
νομικής βοήθειας' επαφές μέ τά ήδη εγκατεστη­
μένα γραφεία προσεγγίσεως των επιχειρήσεων, 
προτροπή γιά τήν εγκατάσταση τέτοιων γραφείων, 
κλπ. 
6.3.3. Γιά νά μπορέσει τό ΚΒΑ νά διαδραματίσει 
διεξοδικά τό ρόλο του, πρέπει νά εργασθεί: 
— άφ' ενός μέ επιχειρήσεις, προσωπικότητες καί 
ειδικευμένους οργανισμούς στην Κοινότητα, 
ικανούς νά προσφέρουν εμπειρία, συμβουλές, 
μέσα καταρτίσεως, επενδύσεις, τεχνολογία, 
εμπορική τεχνική, κλπ., 
— άφ' έτερου μέ παρόμοιους οργανισμούς πού 
υπάρχουν ή πού πρέπει νά δημιουργηθούν στά 
Κράτη ΑΚΕ, ικανούς νά μεταδίδουν τίς πληρο­
φορίες, νά παρέχουν κίνητρα στίς επιχειρήσεις 
καί νά προωθούν τήν ανάπτυξη, 
— τέλος, σέ στενή συνεργασία μέ τους αντιπρο­
σώπους τής Επιτροπής των ΕΚ στά Κράτη 
ΑΚΕ. Ή γνώμη τους στην επιλογή των σχε­
δίων είναι χρήσιμη γιά νά αποφεύγεται ή χρη­
ματοδότηση περιττών μελετών ή μή απαραιτή­
των πραγματοποιήσεων καί γιά νά εξασφαλί­
ζεται ότι τά σχέδια ανταποκρίνονται ορθά στίς 
ανάγκες αναπτύξεως των ύπό επισκόπηση 
Κρατών. 
6.3.4. "Ενας τέτοιος καταμερισμός τών αρμοδιο­
τήτων θά έπρεπε νά επιτρέψει στό Κέντρο νά μήν κατακλυσθεί άπό μία εργασία επιλογής, διατηρώ­
ντας παράλληλα τόν έλεγχο τών σχεδίων. Μόνο μ' 
αυτόν τόν όρο θά μπορέσει νά καταστεί ένας οργα­
νισμός πραγματικά επιχειρησιακός. 
6.3.5. 'Εκφράζοντας τή λύπη της πού, παρά τίς 
προτάσεις πού είχε κάνει σ' αυτόν τόν τομέα, τό 
συμβουλευτικό συμβούλιο τοϋ ΚΒΑ δέν περιλαμ­
βάνει κανένα διορισμένο εκπρόσωπο τών οργανώ­
σεων τών εργατών καί τών εργοδοτών ΑΚΕ καί 
ΕΟΚ, ή 'Επιτροπή επιμένει νά εξευρεθεί ένας τρό­
πος πού νά τους συνδέσει κατά τρόπο ενεργό μέ τίς 
εργασίες τοϋ συμβουλευτικού συμβουλίου τοϋ 
ΚΒΑ. 
6.4. Ή συνεργασία στον ενεργειακό τομέα 
6.4.1. Είναι αναγκαίο νά δοθεί πολύ σύντομα 
έμφαση στίς έρευνες, πρωτοβουλίες καί επενδύσεις 
αναφορικά μέ τήν ενέργεια προς όφελος τών ανα­
πτυσσομένων χωρών: ή ενέργεια, προϋπόθεση γιά 
τήν εκβιομηχάνιση τους, δέν πρέπει νά παραμείνει, 
λόγω τοϋ παρόντος κόστους της ή τής ελλείψεως 
της, μία τροχοπέδη στην ανάπτυξη. 
6.4.2. Ή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οί ενέργειες 
πού έχουν αναληφθεί βάσει τής συνεργασίας στον 
ενεργειακό τομέα πρέπει νά έχουν πολύ πρακτικό 
χαρακτήρα καί νά είναι άμεσης χρήσεως κατά τό 
μέτρο πού καθίσταται περισσότερο αναγκαίο. Πρέ­
πει νά δοθεί προτεραιότης σέ σχέδια μεσαίου καί 
μικροϋ μεγέθους πού συνδέονται μέ οικονομικές 
καί κοινωνικές πρωτοβουλίες πού άφοροϋν αγροτι­
κές περιοχές. 
6.5. Οί μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
6.5.1. Ή Επιτροπή είχε υπογραμμίσει τήν ιδιαί­
τερη σπουδαιότητα πού προσέδιδε στή διατήρηση 
καί τή ζωτικότητα τών μικρομεσαίων επιχειρή­
σεων στά Κράτη ΑΚΕ, καί ιδίως σέ τομείς όπως οί 
οικοδομές, ή μηχανική, ό ηλεκτρισμός, τά αγρο­
τικά προϊόντα καί τά εϊδη διατροφής, ή βιομηχανία 
λεβήτων οικιακής χρήσεως, ή λεπτουργία κλπ. 
Όμως φαίνεται ότι ή σύμβαση τής Λομέ δύναται 
νά αφιερώσει μιά μεγαλύτερη προσπάθεια έναντι 
τών μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 
6.5.2. Ή 'Επιτροπή σημειώνει λοιπόν μέ ικανο­
ποίηση ότι ή σύμβαση Λομέ II έχει αφιερώσει ένα 
ειδικό κεφάλαιο στην τεχνική συνδρομή καί στή 
χρηματοδότηση τών μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 
'Εκφράζει τήν πεποίθηση της ότι ή παραχώρηση 
προτεραιότητας σέ τέτοιου είδους επιχειρήσεις 
μπορεί νά ευνοήσει μία ευρεία ανάπτυξη τών Κρα­
τών ΑΚΕ, στό μέτρο όπου αυτό εντάσσεται σέ ένα 
γενικό σχέδιο οικονομικής αναπτύξεως καί στηρί­
ζεται ιδιαίτερα στην αγροτική ανάπτυξη. 
6.5.3. 'Εκφράζοντας τήν ικανοποίηση της γιά τή 
σημαντική θέση πού επιφυλάσσεται στίς μικρομε-
30. 7. 81 Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 189/27 
σαΐες επιχειρήσεις, σάν όργανο βιομηχανικής ανα­
πτύξεως καί διαφοροποιήσεως πού αξίζει νά υπο­
στηριχθεί άπό την ΕΟΚ, ή Επιτροπή είναι της 
γνώμης ότι μία δράση υπέρ τής αναπτύξεως των 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων στίς χώρες ΑΚΕ πρέ­
πει, γιά νά εϊναι αποτελεσματική, νά λάβει υπόψη 
τίς δυνατότητες καί τίς συγκεκριμένες ανάγκες τών 
έν λόγω χωρών. ΤοΟτο συνεπάγεται μία διαφορο­
ποίηση τών ενεργειών σύμφωνα μέ τά ιδιαίτερα 
γνωρίσματα κάθε χώρας: φυσικές πηγές, διαθέσιμη 
ειδίκευση, βαθμός έκβιομηχανίσεως, μέσα επικοι­
νωνιών, δυνατότητες διαθέσεως κλπ. 
6.5.4. Ή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οί μικρομε­
σαίες επιχειρήσεις όχι μόνο ευνοούν τά τεχνικά 
μέσα καί τίς υπηρεσίες πού είναι αναγκαίες γιά τή 
γεωργική παραγωγή καί τήν εμπορία της άλλα 
δύνανται νά ενταχθούν στή δραστηριότητα μετα­
ποιήσεως γεωργικών προϊόντων καί ειδών διατρο­
φής πολύ εξειδικευμένης παραγωγής, παράλληλα 
μέ τους συνεταιρισμούς καί τίς ενώσεις παραγω­
γών. 
6.5.5. Ξεκινώντας μέ τους παρόντες διαθέσιμους 
πόρους καί τίς παρούσες γεωργικές, βιοτεχνικές, 
βιομηχανικές καί εμπορικές δραστηριότητες άπό 
τίς όποιες θά μπορούσε νά αρχίσει ή νά συνεχισθεί 
ή ανάπτυξη τών μικρομεσαίων επιχειρήσεων διαπι­
στώνεται γενικά ότι ή γεωργία, ή αλιεία καί ή 
μεταποιητική βιομηχανία δύνανται νά αποτελέ­
σουν τό πρώτο νήμα τοΰ οικονομικού πλέγματος 
πού ευνοεί τήν ανάπτυξη τών βιομηχανικών καί 
εμπορικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων ή τών 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων στό τομέα τών υπηρε­
σιών. 
6.5.6 Εναπόκειται κατά πρώτον στά ϊδια τά 
Κράτη ΑΚΕ νά προσδιορίσουν τίς προτεραιότητες 
καί νά προαγάγουν ένα ευνοϊκό κλίμα αναπτύξεως 
τών μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Αυτό συνεπάγε­
ται μία προσπάθεια πληροφορήσεως καί διερευνή­
σεως σχετικά μέ τους φυσικούς πόρους καί τους 
τύπους παραγωγής πού ανταποκρίνονται άφ' ενός 
στίς οικονομικές δυνατότητες καί στίς ανάγκες τής 
τοπικής αγοράς καί άφ' έτερου στην εξωτερική 
ζήτηση. Δεδομένου ότι ή ανάπτυξη τών μικρομε­
σαίων επιχειρήσεων πρέπει νά έχει θετικό καί 
διαρκές αποτέλεσμα γιά τήν απασχόληση, πρέπει 
νά εξετασθούν έκ τών προτέρων οί δυνατότητες 
απασχολήσεως καί οί ανάγκες εκπαιδεύσεως. 
6.5.7. Ή επιτυχία τής αναπτύξεως τών μικρομε­
σαίων επιχειρήσεων καί ή συμβολή τους στην ευη­
μερία τού πληθυσμού συνεπάγεται επίσης ότι, λαμ­
βάνοντας συγχρόνως υπόψη τά κατ' ιδίαν χαρα­
κτηριστικά κάθε κράτους, δέν πρέπει νά παραβλέ­
πονται ή οργάνωση τών κοινωνικών σχέσεων, οί 
επαφές μεταξύ εργαζομένων καί εργοδοτών, 
μεταξύ τών οικονομικών κύκλων καί τών δημο­
σίων άρχων καθώς καί ή δημιουργία καταλλήλων 
επαγγελματικών οργανώσεων. 
6.5.8. 'Εξάλλου, τά Κράτη ΑΚΕ έπιθυμοϋν νά 
ενσωματώσουν τήν ανάπτυξη τών μικρομεσαίων επιχειρήσεων στή συνολική οικονομική τους πολι­
τική, θά πρέπει νά θεσπίσουν ένα σύνολο μέτρων 
πού νά αποβλέπουν στον περιορισμό τών οικονομι­
κών τους κινδύνων, μέ τήν παρέμβαση ταμείων 
εγγυήσεως ή πού νά τους παρέχουν τά αναγκαία 
οικονομικά μέσα ύπό μορφή πιστώσεων, επιχορη­
γήσεων ή πριμοδοτήσεων κλπ. Πρέπει οί τοπικές 
αρχές νά συντονίζουν τή χορήγηση άδειων γιά 
ξένες επενδύσεις μέ τά κίνητρα πού παρέχονται 
στίς τοπικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις προκειμέ­
νου νά προστατεύσουν τήν ανταγωνιστική ικανό­
τητα αυτών τών τελευταίων. 
6.6. Ή κατάρτιση στή βιομηχανία 
6.6.1. Μέ τήν πεποίθηση ότι παραμένει ακόμη μία 
αξιόλογη προσπάθεια πού πρέπει νά γίνει ώστε ή 
επαγγελματική ειδίκευση στά Κράτη ΑΚΕ νά 
ανταποκρίνεται στίς ανάγκες αναπτύξεως τής βιο­
μηχανίας καί τών μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ή 
'Επιτροπή εκφράζει τήν επιθυμία νά δημιουργη­
θούν μέσα, προσαρμοσμένα στά ιδιαίτερα γνωρί­
σματα τών Κρατών ΑΚΕ, ιδίως γιά τήν κατάρτιση 
προσωπικού διαχειρίσεως τών επιχειρήσεων, 
μέσων στελεχών, τεχνικών καί ειδικευμένων εργα­
τών. Ή 'Επιτροπή κρίνει ότι ή κατάρτιση αυτή πρέ­
πει νά γίνει έπί τόπου, στά Κράτη ΑΚΕ, καί αν 
είναι δυνατόν σέ περιφερειακό επίπεδο μέ σκοπό 
τήν εξασφάλιση χρησιμοποιήσεως τών εκπαιδευθέ­
ντων στελεχών άπό τά ϊδια τά Κράτη ΑΚΕ. 
6.6.2. Ή 'Επιτροπή θεωρεί ότι μία σημαντική 
προσπάθεια καταρτίσεως στή βιομηχανία πρέπει 
ιδίως νά βοηθήσει σέ μία καλύτερη απόδοση τών 
επενδύσεων, μέσω μιας πραγματικής αναλήψεως 
άπό τους υπηκόους ΑΚΕ τής κανονικής λειτουρ­
γίας τών επενδύσεων, τής λειτουργίας τών εγκατα­
στάσεων καί τών εξοπλισμών, τής συντηρήσεως 
καί τής επισκευής τους. 
6.6.3. Ή 'Επιτροπή θεωρεί ότι θά ήταν σκόπιμο, 
oi οικονομικοί καί κοινωνικοί κύκλοι τής ΕΟΚ νά 
μπορέσουν νά προσφέρουν τή συνδρομή τους στην 
εκπαίδευση αυτή. 
6.6.4. Τελικά ή 'Επιτροπή εκφράζει τήν ευχή, οί 
αποφάσεις πού αφορούν κάθε ένισχυόμενο σχέδιο 
άπό τήν Κοινότητα νά καθορίζουν μέ ακρίβεια τό 
μέρος τών διατιθεμένων πόρων γιά τήν κατάρτιση 
στελεχών, τεχνικών, εξειδικευμένων εργατών καί 
τή διάρκεια τής προσλήψεως αυτών τών τελευ­
ταίων, έτσι ώστε νά μήν χάνεται ή ωφέλεια άπό 
τήν εκπαίδευση. Θά ήταν ευκταίο τό ΕΤΑ καί ή 
ΕΤΕ, έφ' όσον θέλουν νά είναι αποτελεσματικοί, 
νά προσέξουν ιδιαίτερα τό σημείο αυτό. 
6.7. Συμπληρωματική χρηματοδότηση 
6.7.1. Σέ μία κοινή δήλωση, πού προσαρτάται ώς 
παράρτημα στή σύμβαση, αποφασίσθηκε ή αρχή 
μιας συμπληρωματικής χρηματοδοτήσεως τής βιο­
μηχανικής συνεργασίας. Μιά λεπτομερής μελέτη 
'Αριθ. C 189/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30.7.81 
γιά αυτό τό θέμα θά έπρεπε νά πραγματοποιηθεί 
εντός εννέα μηνών άπό την υπογραφή τής συμβά­
σεως. Ή Επιτροπή εκφράζει τήν ευχή, ή μελέτη 
αυτή νά τελειώσει σύντομα, νά καταστεί ενεργός 
καί νά ληφθούν υπόψη τά ιδιαίτερα προβλεπόμενα 
μέτρα πού αφορούν, στον τομέα αυτό, τίς λιγότερο 
ανεπτυγμένες χώρες. 
7. Ή αγροτική συνεργασία 
7.1. Ή σύμβαση Λομέ II είναι ή πρώτη άπό τίς 
συμβάσεις μεταξύ τής ΕΟΚ καί τών Κρατών ΑΚΕ 
πού περιλαμβάνει ένα ειδικό κεφάλαιο γιά τή 
«γεωργική συνεργασία» τό όποιο, ώς προς τίς 
αρχές του, ώς προς τους στόχους πού ακολουθεί 
καί ώς προς τύπους δράσεως πού υποδεικνύει, 
ανταποκρίνεται στίς ευχές τής Επιτροπής. Ή Επι­
τροπή θεωρεί πράγματι ότι είναι αναγκαίο νά 
δοθεί προτεραιότης στή γεωργική ανάπτυξη, λαμ­
βανομένης υπόψη τής επισιτιστικής καταστάσεως 
σέ πολλά Κράτη ΑΚΕ, τά όποια συχνά εξαρτώνται 
σέ μεγάλο βαθμό άπό εισαγωγές ειδών διατροφής, 
καί λαμβανομένων υπόψη τού μεγάθους τοϋ πλη­
θυσμού πού άσκεϊ μία γεωργική δραστηριότητα 
καί τής ανάγκης νά παραμείνει ό πληθυσμός αυτός 
στον τόπο του, παρά νά μεταναστεύει σέ άλλες 
πόλεις όπου κινδυνεύει νά μή βρει εργασία. 
7.2. Ή εφαρμογή τού κεφαλαίου τής συμβάσεως 
γιά τή γεωργία θά έπρεπε νά δώσει μία νέα ώθηση 
στή συνεργασία ΑΚΕ/ΕΟΚ, διότι πρέπει νά γίνει ή 
διαπίστωση ότι, αν καί 40 °/ο τών πιστώσεων τοϋ 
ΕΤΑ διατέθηκε γιά τήν αγροτική ανάπτυξη, ή επι­
σιτιστική κατάσταση τής πλειονότητος τών ΑΚΕ 
επιδεινώθηκε σταθερά. 
7.3. Πρωταρχικοί στόχοι 
7.3.1. Κατά τήν Επιτροπή, πρέπει νά δοθεί προτε­
ραιότης στους ακόλουθους στόχους: 
— διαφοροποίηση τής γεωργικής παραγωγής μέ 
σκοπό νά επιδιωχθεί ή επισιτιστική αυτάρκεια, 
— μεταποίηση έπί τόπου τών γεωργικών προϊό­
ντων μέ τήν ανάπτυξη βιομηχανιών γεωργικών 
προϊόντων καί ειδών διατροφής, 
— ορθολογική εκμετάλλευση τών δασών, 
— εκσυγχρονισμός καί εξοπλισμός τών αλιευτι­
κών δραστηριοτήτων, 
— αρδευτικά έργα μέ σκοπό νά συμβάλουν στην 
επίλυση τών κρισίμων προβλημάτων τής ξηρα­
σίας καί τών συνεπειών της, 
— πραγματοποίηση τών απαραιτήτων υποδομών 
καί τεχνικών καί κοινωνικών εξοπλισμών γιά 
τήν αγροτική ανάπτυξη. Θά ήταν αναγκαίο, σ' αυτούς τους διάφορους 
τομείς, νά χορηγηθεί ένα σημαντικό μέρος πιστώ­
σεων τοϋ ΕΤΑ καθώς καί ή απαραίτητη βοήθεια 
γιά τή βελτίωση τής ποιότητος καί τής αποτελε­
σματικότητος τών σχεδίων. 
7.3.2. Ή Επιτροπή κρίνει ότι τό αδιάκοπο τών 
ενεργειών είναι απαραίτητο γιά τήν πραγματοποί­
ηση αυτών τών στόχων οί όποιοι πρέπει αναγκαία 
νά εντάσσονται στό πλαίσιο μιας συμπαγούς εθνι­
κής γεωργικής πολιτικής. Οί αγρότες δέν θά παρα­
κινηθούν νά αυξήσουν τήν παραγωγή τους παρά 
μόνο αν επιτύχουν συμφέρουσες τιμές. Γιά τά 
προϊόντα διατροφής τούτο εξαρτάται άπό τήν ακο­
λουθούμενη γεωργική πολιτική" καί γιά τά εξαγω­
γικά προϊόντα, τούτο εξαρτάται άπό τήν καλή λει­
τουργία τού Stabex ή καλύτερα άπό τόν διακανονι­
σμό τών διεθνών τρεχουσών τιμών όπως αναφέρ­
θηκε στό σημείο 3.6. 
7.3.3. 'Εξάλλου, τό κεφάλαιο γιά τή γεωργία περι­
λαμβάνει επίσης διατάξεις σχετικές μέ τήν εξασφά­
λιση τοϋ έφοδιασμοϋ σέ προϊότα διατροφής. Ή 
'Επιτροπή ζήτα ιδίως: 
— ή Κοινότης νά συμβάλει σύμφωνα μέ τή 
δήλωση ΕΟΚ πού προσαρτήθηκε στή σύμβαση, 
στην επισιτιστική ασφάλεια τών ΑΚΕ χρησι­
μοποιώντας τά όργανα τής κοινής γεωργικής 
πολιτικής, 
— ή επισιτιστική βοήθεια νά είναι καλύτερα 
συνυφασμένη μέ τά σχέδια τής αγροτικής ανα­
πτύξεως. 
7.4. Μέσα καί μέθοδοι 
7.4.1. Ώς προς τίς μεθόδους πού πρέπει νά εφαρ­
μοσθούν γιά τήν επίτευξη τών πρωταρχικών αυτών 
στόχων, ή 'Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει νά δοθεί 
έμφαση: 
— στην προώθηση τών οικογενειακών γεωργικών 
επιχειρήσεων, 
— στην κατάρτιση καί επαγγελματική τελειοποί­
ηση τών καλλιεργητών καί τών οικογενειών 
τους, 
— στην εφαρμογή καταλλήλων μεθόδων έκλαϊ-
κεύσεως τών τεχνικών γνώσεων καί κοινω-
νικο-οικονομικής βοήθειας, 
— στην προώθηση προσαρμοσμένης στή γεωργία 
τεχνολογίας, 
— στην έρευνα καί τό συντονισμό τών προσπα­
θειών γιά τήν ανάπτυξη τών υποδομών στον 
αγροτικό χώρο, 
— στην προοδευτική εισαγωγή μιας συμβατικής 
οικονομίας, ισόρροπης καί αποτελεσματικής, 
30. 7. 81 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 189/29 
— στην ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ παρα­
γωγών καί τών διαφόρων μορφών ενώσεων. 
7.5. Παρακίνηση γιά δημιουργία ενώσεων 
7.5.1. Ή 'Επιτροπή θεωρεί ότι οι στόχοι τής συμ­
βάσεως στον αγροτικό τομέα θά ήταν ευκολότερο 
νά έπιτευχθοΟν έάν οί αγρότες παρεκινοϋντο νά 
συνεταιρισθοϋν — ύπό μορφή αυτόνομων καί αντι­
προσωπευτικών οργανώσεων — μέ σκοπό «νά εξα­
σφαλίσουν τήν ϊδια τους τήν ανάπτυξη» (άρθρο 83, 
παράγραφος στ), Ιδίως μέ τήν αύξηση τής παραγω-
γικότητος τών αγροτών, μέ τή μεγαλύτερη ανά­
ληψη τής ευθύνης μεταποιήσεως καί αξιοποιήσεως 
τών γεωργικών προϊόντων, μέ τήν αγορά άπό κοι-
νοΟ τών μέσων παραγωγής (σπόροι προς σπορά, 
λιπάσματα, προϊόντα ψεκασμοΟ), μέ τή δημιουργία 
συνεταιρισμών χρησιμοποιήσεως γεωργικοϋ εξο­
πλισμοί). 
7.5.2. Ή 'Επιτροπή έχει τήν πεποίθηση ότι ή 
γεωργική καί αγροτική ανάπτυξη ευνοείται ευρέως 
άπό ελεύθερες ενώσεις ή συνεταιρισμούς πού έχουν 
τέτοιους στόχους. Εκφράζει λοιπόν τήν ευχή αυτές 
οί μορφές συνεργασίας νά εύνοοΟνται στά Κράτη 
ΑΚΕ καί ή ΕΟΚ νά συνεχίσει νά δίνει έμφαση 
στην ανάγκη πολλαπλασιασμοΟ σ' αυτά τά Κράτη 
τέτοιων επαγγελματικών οργανώσεων. 
7.5.3. 'Εξάλλου, ή Κοινότης καί ή ΑΚΕ θά έπρεπε 
νά μεριμνοΟν ώστε οί δημόσιοι οργανισμοί ανα­
πτύξεως, οί τοποικοί συνεταιρισμοί καθώς καί οί 
επαγγελματικές οργανώσεις πού προέρχονται άπό 
τόν αγροτικό κόσμο νά συμμετέχουν στην εφαρ­
μογή τών γεωργικών καί αγροτικών σχεδίων καί 
προγραμμάτων. Αυτοί οί φορείς αναπτύξεως θά 
έπρεπε, όσο τό δυνατόν συχνότερα, νά ωφελούνται 
άπό τήν οικονομική καί τεχνική συνεργασία, όπως 
αυτό προβλέπεται στό άρθρο 94 τό όποιο καθορίζει 
τόν πίνακα τών δικαιούχων. Αυτό θά επέτρεπε επί­
σης τήν καλύτερη αποκέντρωση τής εκτελέσεως 
τών σχεδίων ή προγραμμάτων. 
7.'6. Τό Τεχνικό Κέντρο Γεωργικής καί 'Αγροτικής 
Συνεργασίας 
7.6.1. Ή 'Επιτροπή σημειώνει σάν θετικό γεγονός 
τήν ίδρυση τού ΤεχνικοΟ Κέντρου Γεωργικής καί 
'Αγροτικής Συνεργασίας. 'Εκφράζει τήν ευχή νά 
καταστεί ένας οργανισμός συνδέσεως, συντονι­
σμού, ενημερώσεως καί συναντήσεων' καί ζητά νά 
γίνει ό, τι είναι αναγκαίο γιά νά μπορέσει σύντομα 
νά λειτουργήσει καί νά αποκτήσει τά αναγκαία 
υλικά καί οικονομικά μέσα καθώς καί τήν αναγ­
καία διεύθυνση. Ή 'Επιτροπή δηλώνει ότι είναι 
έτοιμη νά προσφέρει τή συνδρομή της στίς δραστη­
ριότητες τοΟ Κέντρου. 8. Ή οικονομική καί τεχνική συνεργασία 
8.1. Τά οικονομικά μέσα 
8.1.1. Ή 'Επιτροπή εκφράζει τή λύπη της πού δέν 
κατέστη δυνατό νά ληφθούν επαρκώς υπόψη τά 
αποτελέσματα τής νομισματικής υποτιμήσεως, τής 
ενεργειακής κρίσεως, τής αυξήσεως τού άριθμοϋ 
τών χωρών ΑΚΕ, τής δημογραφικής τους αυξή­
σεως, κλπ., καθώς καί ή επιδείνωση της θέσεως 
τους, πού προέκυψε άπό αυτούς τους λόγους. 
Εκφράζει τήν ευχή, κατά τή διάρκεια τής εφαρμο­
γής τής συμβάσεως Λομέ Π, νά μπορέσουν νά άπο-
δεσμευθοϋν οί συμπληρωματικές χρηματοδοτήσεις 
διαφόρου προελεύσεως, πού θά μποροΟσαν νά επι­
τρέψουν τήν καλύτερη πραγματοποίηση τών στό­
χων τής συμβάσεως. 'Εξάλλου, όλες οί παρεχόμενες 
άπό τή σύμβαση δυνατότητες πρέπει νά χρησιμο­
ποιηθούν μέ τή μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. 
8.1.2. Διαπιστώνοντας ότι, κατά τήν εκπνοή τής 
συμβάσεως Λομέ Ι, τό σύνολο τών χρηματικών 
ποσών πού μποροΟσαν νά προγραμματισθοΟν δέν 
είχε ακόμη δεσμευθεί, ή 'Επιτροπή εφιστά τήν προ­
σοχή τών Κρατών μελών τής ΕΟΚ καί τών Κρατών 
ΑΚΕ στή σοβαρότητα μιας τέτοιας καταστάσεως 
καί στην ανάγκη βελτιώσεως έκ μέρους τών μερών 
τών διαδικασιών γιά νά καταστοΟν αποτελεσματι­
κότερες, ταχύτερες καί αποδοτικότερες, καθώς καί 
στην ανάγκη τής συμβολής τους γιά μία ταχύτερη 
σύλληψη καί επιλογή αξιόλογων σχεδίων καί τέλος 
στην ανάγκη συντμήσεως τών προθεσμιών πληρω­
μής. 
8.1.3. Λαμβανομένης υπόψη τής εμπειρίας τού 
παρελθόντος, τής κριτικής πού ασκήθηκε, καί μέ 
σκοπό τήν αποτελεσματικότητα, ή 'Επιτροπή συνι­
στά: 
— τά υποβληθέντα σχέδια προς χρηματοδότηση 
νά ανταποκρίνονται στίς πραγματικές ανά­
γκες, νά προετοιμάζονται καλά καί νά είναι 
πραγματοποιήσιμα κατά τρόπο αποτελεσμα­
τικό, 
— οί σύμβουλοι καί εμπειρογνώμονες νά επιλέγο­
νται προσεκτικά καί νά είναι καταλλήλως 
προετοιμασμένοι άπό τεχνικής, κοινωνιολογι­
κής καί μορφωτικής απόψεως σέ συνάρτηση μέ 
τίς ειδικές τοπικές συνθήκες τών περιοχών γιά 
τίς όποιες θά πρέπει νά έργασθοΟν, 
— οί εφαρμοζόμενες τεχνολογίες νά είναι προ­
σαρμοσμένες στίς τοπικές συνθήκες καθώς καί 
στίς ανάγκες καί δυνατότητες εκείνων πού τίς 
χρησιμοποιούν, 
— μία προτεραιότης νά δοθεί στή χρηματοδότηση 
σχεδίων πού αποφέρουν έσοδα καθώς καί στίς 
οικονομικές καί κοινωνικές υποδομές πού πρέ­
πει κατ' ανάγκη νά τά συνοδεύουν, 
'Αριθ. C 189/30 Επίσημη 'Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 7. 81 
— ή εποπτεία καί ή παρακολούθηση των αναλη­
φθέντων σχεδίων νά έξασφαλισθοΟν σέ τοπικό 
επίπεδο καί ή συμπαράσταση των εμπειρογνω­
μόνων νά διατηρηθεί γιά νά συμβάλει στην επί­
λυση των δυσχερειών εφαρμογής. 
8.1.4. Συμπερασματικά, ή Επιτροπή θεωρεί ότι 
πρέπει νά υπογραμμίσει ότι, οποιαδήποτε καί αν 
είναι ή σπουδαιότης των πόρων πού θά μπορέσουν 
νά διατεθούν γιά τήν εφαρμογή της Συμβάσεως 
Λομέ II, καί κυρίως έάν οί πόροι αυτοί είναι ανε­
παρκείς γιά τήν πραγματοποίηση όλων των στό­
χων, τά πρακτικά αποτελέσματα τής Συμβάσεως 
θά εξαρτηθούν σέ μεγάλο βαθμό άπό τήν προσοχή 
πού θά επιδείξουν τά μέρη στην επιλογή καί τή 
μελέτη των σχεδίων, στον πραγματικό συντονισμό 
τους καί στίς αναγκαίες υποδομές, καθώς καί στην 
επιλογή καί τήν κατάρτιση εκείνων πού θά πρέπει 
νά τά εφαρμόσουν καθ' όλη τή διάρκεια της πραγ­
ματοποιήσεως τους. 
8.2. Ή περιφερειακή καί διαπεριφερειακή συνερ­
γασία 
8.2.1. Ή Επιτροπή εγκρίνει τήν άξουσα σπουδαι­
ότητα πού έχει δοθεί άπό τή νέα σύμβαση στην 
περιφερειακή καί διαπεριφερειακή συνεργασία, 
πού συνδέει στό ϊδιο σχέδιο περισσότερα Κράτη 
ΑΚΕ ή Κράτη ΑΚΕ μέ γειτονικά μή Κράτη ΑΚΕ. 
Ή εξέλιξη αυτή θά έπρεπε νά διευκολυνθεί άπό τίς 
προσπάθειες διακρατικής συνεργασίας πού έχουν 
ήδη αναληφθεί άπό τίς χώρες ΑΚΕ. 
8.2.2. Ή 'Επιτροπή εΐναι τής γνώμης ότι ή Κοινό-
της καί τά ύπό επισκόπηση Κράτη ΑΚΕ θά έπρεπε 
νά προετοιμάσουν — εφόσον είναι δυνατόν — ενο­
ποιημένα σχέδια αναπτύξεως στά πλαίσια εθνικών 
καί περιφερειακών προγραμμάτων (μεταξύ Κρα­
τών ΑΚΕ) πού νά καλύπτουν σέ μία ενιαία δράση 
πολλές άπό τίς παρεμβάσεις πού προβλέπονται στά 
διάφορα κεφάλαια τής συμβάσεως. 
8.2.3. Αυτή είναι, γιά παράδειγμα, ή περίπτωση 
των ενεργειών προαγωγής τοϋ εμπορίου (πού προ­
βλέπονται στό κεφάλαιο III τοϋ Τίτλου Ι — εμπο­
ρική συνεργασία) οί όποιες θά μπορούσαν νά συν­
δέονται μέ σχέδια ιδρύσεως άγροτικο-βιομηχανι-
κών μονάδων βάσει της γεωργικής συνεργασίας 
(Τίτλος VI), μέ τήν παροχή, ενδεχομένως, τεχνικής 
βοηθείας. 
8.2.4. Ή σύνθεση αυτή θά επέτρεπε τήν αποφυγή 
τοϋ πολύ μεγάλου διασκορπισμού τής χρηματικής 
βοηθείας καί θά μποροϋσε επιπλέον νά ανταποκρι­
θεί σέ στόχους οικονομικής καί εμπορικής πολιτι­
κής πού ενδιαφέρουν μία περιφέρεια ή μία ολό­
κληρη μικροπεριφέρεια. 8.3. Σπονδαιότης τής πραγματοποιήσεως σχεδίων 
μικροΰ μεγέθους 
8.3.1. Ή πραγματοποίηση σχεδίων μικροϋ μεγέ­
θους αποτελεί μία αναντικατάστατη πηγή αναπτύ­
ξεως έκεϊ όπου είναι πιό αναγκαίο καί πιό άμεσα 
αντιληπτό καί λαμβάνει ιδιαίτερη σημασία στον 
αγροτικό καί γεωργικό τομέα: οί αγροτικοί πληθυ­
σμοί μποροϋν λοιπόν νά αναλάβουν μόνοι τους τήν 
ευθύνη αυτών τών πραγματοποιήσεων καί νά ωφε­
λούνται άμεσα άπό τά αποτελέσματα τους. 
8.3.2. 'Εξάλλου, αυτός ό τύπος πραγματοποιή­
σεως επιτρέπει τήν ενεργό συμμετοχή οργανισμών 
τοπικής αυτοδιοικήσεως ή ενώσεων πού συγκε­
ντρώνουν, στίς ανεπτυγμένες χώρες, εκείνους πού 
θέλουν νά συμμετέχουν κατά τρόπο συγκεκριμένο 
σέ μία δράση γιά τήν ανάπτυξη. Κατ' αυτό τόν 
τρόπο μποροϋν νά δημιουργηθοϋν δεσμοί αλληλεγ­
γύης πού είναι σημαντικοί γιά τό μέλλον τών λιγό­
τερο ανεπτυγμένων χωρών. Ή Κοινότης καί τά 
Κράτη ΑΚΕ μποροϋν καί πρέπει νά διαδραματί­
σουν ένα σπουδαίο ρόλο σ' αυτόν τόν ιδιαίτερο 
τρόπο αναλήψεως πρωτοβουλιών γιά τήν ανά­
πτυξη. 
8.3.3. Ή 'Επιτροπή επιδοκιμάζει λοιπόν τήν υπο­
στήριξη πού ή νέα σύμβαση παρέχει σ' αυτές τίς 
πραγματοποιήσεις σχεδίων μικροϋ μεγέθους. 
'Εκφράζει τήν ευχή, οί οικονομικοί καί κοινωνικοί 
κύκλοι τής ΕΟΚ νά συμβάλουν σ' αυτήν τήν προ­
σπάθεια, όπως ακριβώς ορισμένες οργανώσεις 
έχουν ήδη αρχίσει νά κάνουν. 
9. Γενικές διατάξεις πού αφορούν εκείνα άπό τά 
Κράτη ΑΚΕ πού είναι λιγότερο ανεπτυγμένα, 
μεσόγεια, ή νησιωτικά 
9.1. Ή 'Επιτροπή επιδοκιμάζει τό γεγονός ότι ή 
σύμβαση κάνει μία σαφή διάκριση μεταξύ αφενός 
τών Κρατών ΑΚΕ, τών λιγότερο ανεπτυγμένων, 
τών ηπειρωτικών καί τών μεσογείων καί αφετέρου 
τών λοιπών, καί τό ότι αναφέρει σέ κάθε ένα άπό 
τά κεφάλαια της τά αναγκαία μέτρα πού πρέπει νά 
ληφθοϋν υπέρ τής πρώτης κατηγορίας καί τό ότι 
εκφράζει σαφώς τήν πολιτική της βούληση εν προ­
κειμένω, συνοψίζοντας όλα τά ειδικά άρθρα σ' ένα 
ιδιαίτερο κεφάλαιο. 
9.2. Γιά νά ώφεληθοϋν πλήρως άπό αυτές τίς δια­
τάξεις, θά ήταν βασικό, τά ύπό έπισκόπιση Κράτη 
νά καθορίσουν τίς προτεραιότητες τους καί νά 
μεριμνήσουν ιδιαίτερα γιά τήν κατάρτιση τών στό­
χων αναπτύξεως τους. Ή Κοινότης δέν θά μπο­
ροϋσε πράγματι νά ανταποκριθεί στά ιδιαίτερα 
προβλήματα τους χωρίς προσπάθεια ορθολογικής 
διερευνήσεως έκ μέρους τους. 
10. Οί κοινωνικές πτυχές τής συμβάσεως 
10.1. Ή σύμβαση Λομέ II δέν μπορεί νά θεωρηθεί 
μόνο σάν μία οικονομική πραγματοποίηση. "Εχει 
30. 7. 81 Επίσημη 'Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 189/31 
μία κοινωνική διάσταση ή οποία πρέπει νά τονι­
σθεί ιδιαίτερα κατά την εφαρμογή της. 
10.2. Ή 'Επιτροπή σημειώνει μέ ικανοποίηση ότι 
ή νέα σύμβαση περιέχει στο παράρτημα XV διατά­
ξεις σχετικές μέ τους διακινούμενους εργαζόμε­
νους. Θεωρεί δτι κατά τήν εφαρμογή αυτού τοΟ 
παραρτήματος, θά μπορούσαν νά λάβουν χώρα 
συζητήσεις μεταξύ των μερών της συμβάσεως γιά 
τή συμπλήρωση των προβλεπομένων διατάξεων, 
εμπνεόμενες ιδίως άπό τίς προτάσεις πού έκανε 
στή γνώμη της τοΰ 'Ιουλίου 1978 γιά τή σύμβαση 
της Λομέ (σημεία 3.7.2. καί 3.7.3.). 
Είναι αναγκαίο πράγματι νά διασφαλισθεί στους 
εργαζόμενους των ύπό επισκόπηση χωρών καθώς 
καί στίς οικογένειες τους ένα καθεστώς χαρακτηρι­
ζόμενο άπό τήν απουσία κάθε διακρίσεως σέ 
σχέση μέ τους ίδιους τους υπηκόους τοϋ ύπό έπι-
σκόπιση Κράτους ΕΟΚ ή ΑΚΕ. 
10.3. Μέ αυτό τό πνεύμα, ή Επιτροπή κρίνει ότι 
θά ήταν δυνατή ή βελτίωση των δυνατοτήτων 
προσλήψεως ευρωπαίων στελεχών καί τεχνικών 
πού νά συνεργάζονται στά Κράτη ΑΚΕ, στό μέτρο 
πού θά τους εξασφαλίζεται ένα προσωπικό καθε­
στώς τό όποιο θά τους εγγυάται επαρκείς συνθήκες 
ασφαλείας καί ελευθέρας κυκλοφορίας. 
10.4. Εκφράζοντας τή λύπη της πού ή σύμβαση 
δέν μνημονεύει τους ελάχιστους κανόνες πού πρέ­
πει νά τηρούνται στίς οικονομίες των συμβεβλημέ­
νων χωρών, ή 'Επιτροπή υπενθυμίζει τή γνώμη της 
γιά τήν «Πολιτική συνεργασίας γιά τήν ανάπτυξη 
καί τίς οικονομικές καί κοινωνικές συνέπειες τής 
εφαρμογής ορισμένων διεθνών κανόνων γιά τίς 
συνθήκες εργασίας» (0 
'Εκφράζει τήν ευχή, σ' αυτό τό πλαίσιο νά κατα­
στεί δυνατή ή έναρξη διαπραγματεύσεων, ιδιαίτερα 
μεταξύ της ΕΟΚ καί των ΑΚΕ, οί όποιες θά μπο­
ρούσαν να οδηγήσουν στή σύναψη μιας «κοινωνι­
κής συμφωνίας» πού θά συμπλήρωνε τή σύμβαση 
καί θά περιελάμβανε ιδίως: 
— τήν αμοιβαία δέσμευση επικυρώσεως καί εφαρ­
μογής ενός ορισμένου αριθμού συμβάσεων της 
ΔΟΕ πού περιέχουν κανόνες ικανούς νά επηρε­
άσουν ιδιαίτερα τήν κοινωνική προστασία στίς 
χώρες, 
— τήν υποχρέωση γιά τίς επιχειρήσεις της ΕΟΚ 
πού επενδύουν στίς χώρες ΑΚΕ νά σεβασθούν 
ένα ορισμένο αριθμό διατάξεων πού αφορούν 
τήν απασχόληση, τήν επαγγελματική εκπαί­
δευση, τίς συνθήκες υγιεινής καί ασφαλείας 
καί νά αποφεύγουν τήν πρόκληση ρυπάνσεως 
ή καταστροφής τοϋ περιβάλλοντος. 
(ΐ) ΕΕ αριθ. C 230 της 8. 9. 1980. 10.5. Ή 'Επιτροπή είναι τής γνώμης δτι μία άπό 
τίς συνέπειες τής συμβάσεως τής Λομέ είναι ή ενερ­
γός πολιτική αναδιαρθρώσεως καί απασχολήσεως 
στην Κοινότητα πού νά επιτρέπει τήν αποφυγή, 
των κατά τομείς ή περιφέρειες δυσχερειών πού 
ενδέχεται νά προκύψουν. 
10.6. Ή 'Επιτροπή έφιστα τέλος τήν προσοχή στή 
σπουδαιότητα τής επαγγελματικής εκπαιδεύσεως. 
Αυτό δέν θά έπρεπε νά ήταν μόνον υπόθεση των 
επιχειρήσεων, άλλα θά έπρεπε νά θεωρείται σάν 
ένα στοιχείο συνολικής οικονομικής καί κοινωνι­
κής πολιτικής μέ τήν οποία θά έπρεπε νά συνδε­
θούν οί επαγγελματικές οργανώσεις των εργαζομέ­
νων καί των εργοδοτών (συμπεριλαμβανομένων 
καί των γεωργών). 
11. Συμμετοχή των οικονομικών καί κοινωνικών 
κύκλων στην εφαρμογή τής συμβάσεως Λομέ II 
11.1. Ή 'Επιτροπή υπενθυμίζει τό αδιάκοπο 
ενδιαφέρον της γιά τήν διεξαγωγή διαβουλεύσεων 
μέ τίς οργανώσεις εργαζομένων καί εργοδοτών 
ΑΚΕ καί ΕΟΚ, τόσο κατά τήν κατάρτιση όσο καί 
κατά τήν εφαρμογή τής συμβάσεως καί εκφράζει 
τή λύπη της γιά τό γεγονός ότι αυτό δέν λήφθηκε 
υπόψη κατά τήν κατάρτιση τής συμβάσεως Λομέ 
II. 
11.2. Σημειώνει μέ ικανοποίηση τό κείμενο τής 
δηλώσεως ΑΚΕ/ΕΟΚ τό όποιο συμπληρώνει τό 
άρθρο 168 παράγραφος 6, προβλέπει τήν «πραγμα­
τοποίηση συνεδριάσεων ad hoc ύπό τήν αιγίδα τοϋ 
Συμβουλίου» καί αναγνωρίζει τή σπουδαιότητα 
καθιερώσεως ενός πραγματικού διαλόγου μεταξύ 
τών οικονομικών καί κοινωνικών κύκλων ΑΚΕ/ 
ΕΟΚ. 
Ή 'Επιτροπή ζητά, κατ' εφαρμογή τών κειμένων 
αυτών καί σέ αντίθεση μ' εκείνο πού συνέβαινε 
κατά τή διάρκεια ισχύος τής συμβάσεως Λομέ Ι, τό 
Συμβούλιο νά διοργανώνει περιοδικά τέτοιες συνε­
δριάσεις, μέ σκοπό τήν άπό κοινού εξέταση τών 
προβλημάτων πού τίθενται άπό τήν εφαρμογή τής 
συμβάσεως, καί ιδίως όλων τών θεμάτων τών σχε­
τικών μέ τή βιομηχανική ανάπτυξη, τήν αγροτική 
ανάπτυξη, τήν προώθηση τών μικρομεσαίων επι­
χειρήσεων, τή λειτουργία τοϋ ΚΒΑ καί τοϋ ΚΓΑ, 
τίς πραγματοποιήσεις σχεδίων μικροϋ μεγέθους, τά 
προβλήματα εκπαιδεύσεως καί γενικότερα τίς κοι­
νωνικές συνέπειες τής συμβάσεως. 
11.3. Ή 'Επιτροπή, πού επιθυμεί νά υπογραμμίσει 
τό ενδιαφέρον πού έδειξε ή συμβουλευτική Συνέ­
λευση ΑΚΕ/ΕΟΚ καί ή ισομερής 'Επιτροπή της γιά 
τήν πραγματοποίηση τακτικών συζητήσεων μέ 
τους οικονομικούς καί κοινωνικούς κύκλους ΑΚΕ 
καί ΕΟΚ, εκφράζει τή χαρά της γιά τήν θεσμοποί-
ηση αυτής τής διαδικασίας άπό τό άρθρο 175 
παράγραφος 7. 
'Αριθ. C 189/32 Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30.7.81 
Εύχεται, ή πραγματοποίηση τέτοιων συναντήσεων 
νά συνεχισθεί καί σέ στενή συνεργασία μέ τήν ισο­
μερή Επιτροπή καί τους αντιπροσώπους των οικο­
νομικών καί κοινωνικών κύκλων ΑΚΕ καί ΕΟΚ νά 
βελτιωθεί ή προετοιμασία καί οί συνθήκες διεξα­
γωγής των συναντήσεων αυτών. Εκφράζει ίδίως 
τήν ευχή, νά επιλυθούν τά οικονομικά προβλήματα 
πού τίθενται άπό τίς συνεδριάσεις αυτές. 
"Εγινε στίς Βρυξέλλες, στίς 27 Μαΐου 1981 11.4. Διαβουλεύσεις αυτής τής μορφής μπορούν 
πράγματι νά αποτελέσουν τήν βάση μιας καλύτε­
ρης γνωριμίας καί μιας αμοιβαίας κατανοήσεως 
μεταξύ τών λαών τής ΕΟΚ καί τών Κρατών ΑΚΕ. 
"Ετσι, πέρα άπό τό τυπικό μέρος, θά μπορούσε νά 
συγκεκριμενοποιηθεί ή πραγματική σημασία τής 
συμβάσεως τής Λομέ Η: μία αμοιβαία δέσμευση 
τών λαών γιά τήν ανάπτυξη. 
Ό Πρόεδρος 
τής Οικονομικής καί Κοινωνικής 'Επιτροπής 
Tomas ROSEINGRAVE