Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με την πολιτική και τη διαχείριση της επισιτιστικής βοήθειας και των ειδικών δράσεων στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια

(95/C 253/05)

COM(95) 283 τελικό - 95/0160(SYN)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 14 Ιουλίου 1995)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 130Χ,

την πρόταση της Επιτροπής,

Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

Εκτιμώντας:

ότι η επισιτιστική βοήθεια αποτελεί μία από τις κυριότερες πτυχές της κοινοτικής πολιτικής συνεργασίας για την ανάπτυξη 7

ότι η επισιτιστική βοήθεια πρέπει να ενταχθεί στην πολιτική των αναπτυσσομένων χωρών με σκοπό να βελτιώσουν την επισιτιστική τους ασφάλεια, ιδίως με την καθιέρωση επισιτιστικών στρατηγικών 7

ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη της συντόνιζαν στενά τις πολιτικές τους συνεργασίας για την ανάπτυξη, ευθυγραμμίζοντας τα προγράμματά τους επισιτιστικής βοήθειας 7 ότι η Κοινότητα συμμετέχει με τα κράτη μέλη της σε ορισμένες διεθνείς συμφωνίες σ' αυτόν τον τομέα, ιδίως στη διεθνή σύμβαση για την επισιτιστική βοήθεια 7

ότι η επισιτιστική βοήθεια και οι δράσεις στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια, ως οι βασικές πτυχές της κοινοτικής πολιτικής συνεργασίας για την ανάπτυξη, πρέπει να αποτελέσουν στόχους που θα λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο των κοινοτικών πολιτικών οι οποίες μπορούν να ωφελήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες 7

ότι η επισιτιστική βοήθεια πρέπει να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό μέσο που θα εξασφαλίζει επαρκή και κατάλληλη διατροφή και θα βελτιώσει τις συνθήκες διάθεσης και πρόσβασης των πληθυσμών στα είδη διατροφής, σύμφωνα με τις συνήθειες κατανάλωσης και τα συστήματα τοπικής παραγωγής, ιδίως για την αντιμετώπιση των επισιτιστικών κρίσεων καθώς και να εντάσσεται πλήρως στην αναπτυξιακή πολιτική 7

ότι το μέσο της επισιτιστικής βοήθειας αποτελεί κύριο στοιχείο της κοινοτικής πολιτικής για την πρόληψη και την παρέμβαση σε καταστάσεις κρίσεως στις αναπτυσσόμενες χώρες, και ότι σ' αυτό το πλαίσιο η εφαρμογή του πρέπει να γίνεται λαμβάνοντας υπόψη αυτόν το βασικό του ρόλο ως παράγοντα κοινωνικής και πολιτικής σταθερότητας 7

ότι οι δράσεις επισιτιστικής βοήθειας θα καταλήξουν σε βιώσιμες λύσεις μόνον αν ενταχθούν σε αναπτυξιακές ενέργειες που μπορούν να δώσουν νέα ώθηση στη διαδικασία τοπικής παραγωγής 7

ότι κρίνεται αναγκαίο να βελτιωθούν οι δυνατότητες ανάλυσης των προβλέψεων, του προγραμματισμού και της παρακολούθησης της επισιτιστικής βοήθειας με στόχο να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και να αποτραπούν οι αρνητικές επιπτώσεις στο τοπικό δυναμικό παραγωγής, διανομής, μεταφοράς και εμπορίας 7

ότι πρέπει να καταστεί η επισιτιστική βοήθεια ένα πραγματικό μέσο της κοινοτικής αναπτυξικής πολιτικής στις εν λόγω χώρες, πράγμα που θα επιτρέψει ιδίως την Κοινότητα να αναλάβει πλήρως τις ευθύνες της σε σχέδια συνεργασίας πολυετούς χαρακτήρα 7

ότι πρέπει για το σκοπό αυτό να μπορέσει η Κοινότητα να εξασφαλίσει τακτικές συνολικές ροές της βοήθειας και να είναι σε θέση στις κατάλληλες περιπτώσεις να αναλαμβάνει τη δέσμευση έναντι των εν λόγω χωρών, καθώς και έναντι των διεθνών οργανισμών, να παρέχει τις ελάχιστες ποσότητες προϊόντων στο πλαίσιο πολυετών ειδικών προγραμμάτων που συνδέονται με τις αναπτυξιακές πολιτικές 7

ότι είναι δυνατό να ενισχυθεί η στήριξη που παρέχει η Κοινότητα στις προσπάθειες των αναπτυσσομένων χωρών με σκοπό την επισιτιστική ασφάλεια με μια μεγαλύτερη ευελιξία της επισιτιστικής βοήθειας, πράγμα που της επιτρέπει σε ορισμένες συνθήκες να αντικαθιστά τις δράσεις επισιτιστικής βοήθειας με χρηματοδοτική στήριξη υπέρ των δράσεων που αφορούν την επισιτιστική ασφάλεια και ειδικότερα τη γεωργική ανάπτυξη και την ανάπτυξη της παραγωγής βασικών ειδών διατροφής 7

ότι η Κοινότητα μπορεί να βοηθήσει τους πληθυσμούς που έχουν περισσότερο ανάγκη στις αναπτυσσόμενες χώρες συμμετέχοντας στη χρηματοδότηση των δράσεων στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια με την αγορά επισιτιστικών προϊόντων, σπόρων, γεωργικών εργαλείων και εισροών, καθώς και με τα προγράμματα αποθήκευσης, με τα συστή ματα έγκαιρου συναγερμού, συγκέντρωσης, πλαισίωσης και τεχνικής βοήθειας 7

ότι η κοινοτική πολιτική επισιτιστικής βοήθειας πρέπει να προσαρμόζεται στις γεωπολιτικές μεταβολές καθώς και στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που λαμβάνουν χώρα σε πολλές δικαιούχους χώρες 7

ότι πρέπει να καταρτισθεί ένας κατάλογος των χωρών και οργανισμών που μπορούν ενδεχομένως να αποτελέσουν αντικείμενο δράσεων επισιτιστικής βοήθειας 7

ότι πρέπει, εξάλλου, για τον ίδιο σκοπό, να προβλεφθεί η δυνατότητα να τεθεί στη διάθεση των διεθνών και μη κυβερνητικών οργανισμών μια επισιτιστική βοήθεια 7 ότι οι οργανισμοί αυτοί πρέπει να εξασφαλίζουν υπό ορισμένες προϋποθέσεις την καλή περάτωση των δράσεων επισιτιστικής βοήθειας 7

ότι για να διευκολυνθεί η εφαρμογή ορισμένων διατάξεων πρέπει να προβλεφθεί η στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής στο πλαίσιο μιας επιτροπής επισιτιστικής βοήθειας 7

ότι πρέπει να καθοριστούν τα μέτρα που θα ληφθούν για την εφαρμογή των δράσεων προσαρμόζοντας τις λεπτομέρειες εκτέλεσης στις ιδιαιτερότητες κάθε δικαιούχου ζώνης, αλλά μέσα στο πλαίσιο μιας πολιτικής κατεύθυνσης και μιας κοινής στρατηγικής 7

ότι, για να εξασφαλισθεί η καλύτερη διαχείριση της επισιτιστικής βοήθειας που θα συμβιβάζεται περισσότερο με τα συμφέροντα και τις ανάγκες των δικαιούχων χωρών και για να βελτιωθούν οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων και εφαρμογής, πρέπει να αντικατασταθούν οι κανονισμοί (ΕΟΚ) 3972/86, του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1986 για την πολιτική και τη διαχείριση της επισιτιστικής βοήθειας (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1930/90 (2), ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1755/84 του Συμβουλίου της 19ης Ιουνίου 1984 σχετικά με την εφαρμογή των δράσεων υποκατάστασης στις παραδόσεις επισιτιστικής βοήθειας στον τομέα της διατροφής (3), ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2507/88 του Συμβουλίου της 4ης Αυγούστου 1988 σχετικά με την εφαρμογή προγραμμάτων αποθήκευσης και συστημάτων έγκαιρου συναγερμού (4), ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2508/88 του Συμβουλίου της 4ης Αυγούστου 1988 για την εφαρμογή δράσεων συγχρηματοδότησης επισιτιστικών προϊόντων ή σπόρων που πραγματοποιούν οι διεθνείς οργανισμοί και οι μη κυβερνητικοί οργανισμοί (5) και ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1420/87 του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1987 για τον καθορισμό των λεπτομερειών εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3972/86 όσον αφορά την πολιτική και τη διαχείριση της επισιτιστικής βοήθειας (6),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I Στόχοι και γενικοί προσανατολισμοί της επισιτιστικής βοήθειας και των δράσεων στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια

Άρθρο 1

Στο πλαίσιο της πολιτικής συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες καθώς και για να εξασφαλίσει την κατάλληλη αντιμετώπιση των επισιτιστικών κρίσεων, η Κοινότητα εφαρμόζει δράσεις επισιτιστικής βοήθειας καθώς και δράσεις στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια υπέρ των αναπτυσσομένων χωρών.

ΤΙΤΛΟΣ Ι Δράσεις επισιτιστικής βοήθειας

Άρθρο 2

1. Οι δράσεις επισιτιστικής βοήθειας καθώς και οι δράσεις στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια που αναφέρονται στο άρθρο 1, έχουν ιδίως ως στόχο:

- να προωθήσουν την επισιτιστική ασφάλεια των δικαιούχων χωρών και περιοχών,

- να ανυψώσουν το επίπεδο διατροφής των δικαιούχων πληθυσμών,

- να συμβάλλουν στην ισόρροπη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των δικαιούχων χωρών,

- να στηρίξουν τις προσπάθειες των δικαιούχων χωρών με σκοπό να βελτιώσουν την παραγωγή τους ειδών διατροφής και να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις εισαγωγές επισιτιστικών προϊόντων.

2. Η επισιτιστική βοήθεια της Κοινότητας πρέπει να ενταχθεί όσο το δυνατόν περισσότερο στις αναπτυξιακές πολιτικές, ιδίως στο γεωργικό και βιομηχανικό τομέα, καθώς και στις επισιτιστικές στρατηγικές των ενδιαφερομένων χωρών. Η επισιτιστική βοήθεια και οι δράσεις στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια, θα στηρίξουν τις πολιτικές που αναπτύσσουν οι δικαιούχες χώρες σε θέματα καταπολέμησης της ένδειας, διατροφής, οικογενειακού προγραμματισμού, προστασίας του περιβάλλοντος και αποκατάστασης, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στη συνέχιση των προγραμμάτων, ιδίως όταν η χώρα εξέρχεται από μια κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Η βοήθεια αυτή η οποία μπορεί να προορίζεται είτε για πώληση είτε για να διανεμηθεί δωρεάν, δεν πρέπει να διαταράσσει την τοπική αγορά.

3. Τα προϊόντα που χορηγούνται καθώς και οποιαδήποτε άλλη δράση στο πλαίσιο της επισιτιστικής βοήθειας, πρέπει να ανταποκρίνονται όσο το δυνατόν περισσότερο στις επι σιτιστικές συνήθειες των δικαιούχων πληθυσμών και να μην έχουν αρνητικές επιπτώσεις στις χώρες που λαμβάνουν τη βοήθεια.

Η επιλογή των προϊόντων που παρέχονται από την κοινοτική βοήθεια, των λεπτομερειών συγκέντρωσης και διανομής, θα λαμβάνει υπόψη ειδικότερα τα κοινωνικά χαρακτηριστικά της πρόσβασης στη διατροφή στις δικαιούχες χώρες, ιδίως των πιο ευάλωτων ομάδων και το ρόλο που παίζουν οι γυναίκες στην οικογενειακή οικονομία.

4. Η χορήγηση της επισιτιστικής βοήθειας στηρίζεται κατ' αρχήν στην αντικειμενική αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών που αιτιολογούν αυτή τη βοήθεια, λαμβανομένων επίσης υπόψη των οικονομικών συγκυριών. Για το σκοπό αυτό, τα ακόλουθα κριτήρια λαμβάνονται υπόψη χωρίς να αποκλείονται άλλες κατάλληλες παρατηρήσεις:

- τα βασικά επισιτιστικά ελλείμματα,

- το εισόδημα ανά κάτοικο και η ύπαρξη ιδιαίτερα φτωχών στρωμάτων του πληθυσμού,

- η κατάσταση του ισοζυγίου πληρωμών της δικαιούχου χώρας,

- ο οικονομικός και κοινωνικός αντίκτυπος και το δημοσιονομικό κόστος τη προτεινόμενης δράσης,

- η ύπαρξη μιας μακροπρόθεσμης πολιτικής επισιτιστικής ασφάλειας στη δικαιούχο χώρα.

5. Η χορήγηση της επισιτιστικής βοήθειας υπόκειται στην εφαρμογή ετήσιων ή πολυετών αναπτυξιακών σχεδίων, τομεακών δράσεων ή προγραμμάτων ανάπτυξης, και κατά προτεραιότητα εκείνων που ευνοούν τη διαρκή και μακροπρόθεσμη παραγωγή επισιτιστικών προϊόντων και στις δικαιούχες χώρες στο πλαίσιο μιας επισιτιστικής πολιτικής και στρατηγικής. Κατά περίπτωση, η βοήθεια μπορεί να συμβάλει άμεσα στην υλοποίηση αυτών των σχεδίων, δράσεων ή προγραμμάτων. Αυτός ο συμπληρωματικός χαρακτήρας πρέπει να εξασφαλίζεται με τη χρησιμοποίηση, που θα καθορίζεται κατόπιν κοινής συμφωνίας μεταξύ της Κοινότητας και της δικαιούχου χώρας, των κεφαλαίων υποκατάστασης όταν η βοήθεια της Κοινότητας προορίζεται προς πώληση. Στο πλαίσιο που η επισιτιστική βοήθεια στηρίζει ένα πρόγραμμα ανάπτυξης το οποίο εφαρμόζεται σε πολλά έτη, μπορεί να λαμβάνει τη μορφή πολυετούς χορήγησης που συνδέεται με αυτό το πρόγραμμα. Η βοήθεια μπορεί ιδίως να έχει ως στόχο εκτός τη χορήγηση επισιτιστικών βασικών προϊόντων, τη χορήγηση σπόρων, λιπασμάτων, εργαλείων, άλλων εισροών και βασικών προϊόντων, τη δημιουργία αποθεμάτων, καθώς δράσεις ευαισθητοποίησης και κατάρτισης.

6. Είναι σημαντικό να προβλεφθεί η δημιουργία εκ μέρους των δικαιούχων χωρών αποθεμάτων ασφαλείας ως το βασικό στοιχείο του προγράμματος επισιτιστικής ασφάλειας και να προβλεφθεί ταυτοχρόνως η σύσταση περιφερειακών αποθεμάτων που θα διαχειρίζονται οι περιφερειακοί ή διεθνείς οργανισμοί.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ Οι δράσεις στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια

Άρθρο 3

Η Κοινότητα μπορεί να εφαρμόσει υπέρ των αναπτυσσομένων χωρών που πλήττονται από επισιτιστικό έλλειμμα, όταν το επιτρέπουν οι συνθήκες, δράσεις στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια.

Αυτές οι δράσεις μπορούν να εκτελεσθούν από τις δικαιούχους χώρες, από την Επιτροπή, από διεθνείς οργανισμούς, ή από μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Αυτές οι δράσεις έχουν ως στόχο να στηρίξουν, χάρη στα διαθέσιμα μέσα, την επεξεργασία και την εφαρμογή επισιτιστικής στρατηγικής ή άλλων μέτρων που διευκολύνουν την επισιτιστική ασφάλεια αυτών των χωρών και να τις ωθήσουν να αυξήσουν το βαθμό επισιτιστικής τους αυτάρκειας. Πρέπει να συμβάλουν στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των φτωχότερων στρωμάτων του πληθυσμού στις εν λόγω χώρες.

Οι δράσεις στήριξης της επισιτιστικής ασφάλειας εφαρμόζονται υπό μορφή χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας, ανάλογα με τα κριτήρια και τις διαδικασίες που προβλέπονται από τον παρόντα κανονισμό. Αυτές οι δράσεις εξετάζονται ανάλογα και παράλληλα με τους στόχους και τις δράσεις που χρηματοδοτούνται από άλλα μέσα της κοινοτικής βοήθειας για την ανάπτυξη.

Άρθρο 4

Οι δράσεις υποκατάστασης μπορούν να εφαρμοστούν υπέρ των αναπτυσσομένων χωρών που καλύπτουν τα κριτήρια επιλογής για τις δράσεις επισιτιστικής βοήθειας της Κοινότητας με βάση τον παρόντα κανονισμό για μέρος ή για το σύνολο των ποσοτήτων της επισιτιστικής βοήθειας που τους χορηγούνται ή που μπορούν να τους χορηγηθούν, και λαμβανομένων ιδίως υπόψη της εξέλιξης της παραγωγής, της κατανάλωσης και του επιπέδου των αποθεμάτων της εν λόγω χώρας, της επισιτιστικής κατάστασης του πληθυσμού της καθώς και της επισιτιστικής βοήθειας που έχουν χορηγήσει άλλοι χορηγοί.

Άρθρο 5

Οι δράσεις στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια είναι δράσεις χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας που αποσκοπούν, σύμφωνα με τους στόχους του άρθρου 1, στη βελ τίωση της επισιτιστικής ασφάλειας συμβάλλοντας για παράδειγμα στη χρηματοδότηση:

- της χορήγησης σπόρων και βασικών εισροών για την παραγωγή βασικών ειδών διατροφής,

- πράξεων αγροτικής πίστης,

- πράξεων αποθήκευσης στο επίπεδο των χωρικών ή σε κλίμακα των χωριών σε τοπική ή εθνική ή περιφερειακή κλίμακα,

- πράξεων που αφορούν την εμπορία, τη μεταφορά, τη διανομή ή τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων και ειδών διατροφής,

- δράσεων που ευνοούν τις εμπορικές επισιτιστικές εισαγωγές,

- δραστηριοτήτων εφαρμοσμένης έρευνας και κατάρτισης επιτόπου,

- σχεδίων ανάπτυξης της παραγωγής βασικών ειδών διατροφής,

- συνοδευτικών δραστηριοτήτων και δραστηριοτήτων ευαισθητοποίησης και ιδίως δράσεων κατάρτισης επιτόπου.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ Τα συστήματα έγκαιρου συναγερμού και τα προγράμματα αποθήκευσης

Άρθρο 6

Η Κοινότητα μπορεί να αναλάβει την εφαρμογή συστημάτων έγκαιρου συναγερμού σε ό,τι αφορά την επισιτιστική κατάσταση στις αναπτυσσόμενες χώρες. Μπορεί επίσης να αναλάβει την εφαρμογή προγραμμάτων αποθήκευσης σ' αυτές τις χώρες για να στηρίξει τις πράξεις επισιτιστικής βοήθειας σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, ή τις αντίστοιχες πράξεις που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη, οι διεθνείς οργανισμοί και οι μη κυβερνητικοί οργανισμοί.

Οι δράσεις αυτές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα άλλα μέσα της βοήθειας της Κοινότητας, συμπεριλαμβανομένης της χρησιμοποίησης των κεφαλαίων υποκατάστασης που απορρέουν από τη πώληση της επισιτιστικής βοήθειας, και να είναι σύμφωνες με την αναπτυξιακή πολιτική που εφαρμόζει η Κοινότητα.

Αυτές οι δράσεις έχουν ως στόχο να ενισχύσουν την επισιτιστική ασφάλεια των δικαιούχων χωρών. Πρέπει να συμβάλουν στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των φτωχότερων στρωμάτων του πληθυσμού σ' αυτές τις χώρες και να συμβιβάζονται με τους αναπτυξιακούς στόχους που καθορίζουν αυτοί οι πληθυσμοί και ιδίως με την πολιτική παραγωγής βασικών ειδών διατροφής.

Η συμμετοχή της Κοινότητας σ' αυτές τις δράσεις λαμβάνει τη μορφή χρηματοδοτικής ή/και τεχνικής βοήθειας, ανάλογα με τα κριτήρια και τις διαδικασίες που προβλέπονται από τον παρόντα κανονισμό.

Άρθρο 7

Η στήριξη που παρέχει η Κοινότητα στα προγράμματα αποθήκευσης και στα συστήματα έγκαιρου συναγερμού μπορεί να χορηγηθεί κατόπιν αιτήσεως, για τις δράσεις υπέρ των αναπτυσσομένων χωρών που καλύπτουν τα κριτήρια για να λάβουν επισιτιστική βοήθεια από την Κοινότητα και από τα κράτη μέλη της, στους διεθνείς οργανισμούς καθώς και στις μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Άρθρο 8

Η βοήθεια της Κοινότητας μπορεί να συμβάλει στη χρηματοδότηση των ακόλουθων μέτρων:

- συστήματα έγκαιρου συναγερμού και συλλογής των στοιχείων για την εξέλιξη των συγκομιδών, των αποθεμάτων και των αγορών, που προορίζονται να βελτιώσουν τις πληροφορίες για την επισιτιστική κατάσταση στις εν λόγω χώρες,

- δράσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση των συστημάτων αποθήκευσης για να εξασφαλιστούν η μείωση των απωλειών ή ικανοποιητικές δυνατότητες αποθήκευσης σε περίπτωση εκτάκτου ανάγκης. Αυτές οι δράσεις μπορούν επίσης να συμπεριλάβουν την εφαρμογή έργων υποδομής, ιδίως μονάδων συσκευασίας σε σάκους, εκφόρτωσης, απεντόμωσης, επεξεργασίας και αποθήκευσης, που είναι αναγκαίες για το χειρισμό των επισιτιστικών προϊόντων σ' αυτές τις χώρες ώστε να στηριχθούν οι πράξεις επισιτιστικής βοήθειας ή δράσεων στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια, σύμφωνα με την πολιτική της Κοινότητας,

- προπαρασκευαστικές μελέτες και δράσεις κατάρτισης που συνδέονται με τις προαναφερόμενες δραστηριότητες.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ Λεπτομέρειες εφαρμογής της επισιτιστικής βοήθειας και των ενεργειών στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια

Άρθρο 9

1. Οι χώρες και οι οργανισμοί που μπορούν να λάβουν κοινοτική βοήθεια για τις δράσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, αναφέρονται σε παράρτημα.

Η Επιτροπή μπορεί να τροποποιήσει αυτόν τον κατάλογο των χωρών και οργανισμών που μπορούν εδεχομένως να λάβουν βοήθεια, ενεργώντας κατόπιν διαβουλεύσεων της Επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 26 και σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 27.

2. Η βοήθεια μπορεί επίσης να τεθεί στη διάθεση των μη κυβερνητικών οργανώσεων που καλύπτουν ιδίως τα ακόλουθα κριτήρια:

α) να κατέχουν ένα καταστατικό που χαρακτηρίζει οργανισμό αυτού του τύπου 7

β) να έχουν την έδρα τους σε ένα κράτος μέλος της Κοινότητας, στη δικαιούχο χώρα, ή, εξαιρετικά, για τις ΜΚΟ διεθνούς κύρους, σε μια τρίτη χώρα 7

γ) να μπορούν να αποδείξουν τη δυνατότητά τους να φέρουν εις πέρας τις δράσεις επισιτιστικής βοήθειας 7

δ) να έχουν δεσμευθεί να τηρούν τους όρους χορήγησης που καθορίζει η Επιτροπή.

Άρθρο 10

1. Η Κοινότητα μπορεί να συμμετέχει στη χρηματοδότηση δράσεων στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια όπως καθορίζονται τους τίτλους Ι και ΙΙ κεφάλαιο Ι, που εκτελούνται από τη δικαιούχο χώρα, την Επιτροπή, από διεθνείς οργανισμούς ή από μη κυβερνητικές οργανώσεις.

2. Οι δράσεις από κοινού χρηματοδότησης μπορούν να εφαρμοστούν κατόπιν αιτήσεως των δικαιούχων χωρών, των διεθνών οργανισμών και των μη κυβερνητικών οργανώσεων για να συνεισφέρουν όταν αυτή η δράση φαίνεται η καταλληλότερη, στη βελτίωση της επισιτιστικής ασφάλειας των ομάδων εκείνων του πληθυσμού που δεν είναι σε θέση να πληρώσουν το επισιτιστικό έλλειμμα με τα δικά τους μέσα και τους δικούς τους πόρους.

3. Στην περίπτωση χρηματοδότησης δράσεων για τη στήριξη της επισιτιστικής ασφάλειας ή της επισιτιστικής βοήθειας, η συνεισφορά της Κοινότητας αφορά την αγορά στην Κοινότητα ή στις αναπτυσσόμενες χώρες επισιτιστικών προϊόντων και σπόρων, εργαλείων και εισροών καθώς και τη μεταφορά τους.

Άρθρο 11

1. Η συγκέντρωση των προϊόντων πραγματοποιείται στην κοινοτική αγορά, στη δικαιούχο χώρα ή σε μια αναπτυσσόμενη χώρα (βλέπε παράρτημα του παρόντος κανονισμού) που ανήκουν κατά προτίμηση στην ίδια γεωγραφική περιοχή.

2. Εξαιρετικά μπορεί να πραγματοποιηθεί στην αγορά χώρας άλλης από εκείνες που προβλέπονται στην παράγραφο 1:

- στην περίπτωση που το αιτούμενο προϊόν δεν είναι διαθέσιμο λόγω του χαρακτήρα και της ποιότητάς του, στην κοινοτική αγορά και στην αγορά μιας αναπτυσσόμενης χώρας,

- στην περίπτωση επισιτιστικής κρίσης αν η δυνατότητα αυτών των αγορών θα αυξήσει την αποτελεσματικότητα της δράσης.

3. Η συγκέντρωση των διαθέσιμων επισιτιστικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά μπορεί να γίνει στην αγορά αναπτυσσόμενης χώρας, στο βαθμό που εξασφαλίζεται η οικονομική αποτελεσματικότητα σε σχέση με την συγκέντρωση στην ευρωπαϊκή αγορά και που αυτές οι αγορές παραμένουν εντός των ορίων που δεν αντιβαίνουν της αρχής της συγκέντρωσης των προϊόντων αυτών στην κοινοτική αγορά.

4. Όταν η αγορά πραγματοποιείται στη δικαιούχο ή σε μια αναπτυσσόμενη χώρα, πρέπει να εξασφαλιστεί ότι αυτή η αγορά δεν απειλεί να διαταράξει την αγορά της εν λόγω χώρας ή των αναπτυσσομένων χωρών της ίδιας περιοχής ούτε να έχει αρνητικές επιπτώσεις στον επισιτιστικό ανεφοδιασμό των πληθυσμών τους. Αυτές οι αγορές μπορούν να γίνουν στο πλαίσιο της εφαρμογής της αναπτυξιακής πολιτικής της Κοινότητας υπέρ αυτών των χωρών, ιδίως σε θέματα προώθησης της επισιτιστικής ασφάλειας αυτής της τελευταίας ή σε περιφερειακό επίπεδο.

Άρθρο 12

Για τις δικαιούχους χώρες στις οποίες οι εισαγωγές επισιτιστικών προϊόντων ελευθερώνονται εν μέρει ή εξ ολοκλήρου, η συγκέντρωση της κοινοτικής βοήθειας πρέπει να πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τις εθνικές πολιτικές και να αποτρέπονται οι διαστρεβλώσεις των αγορών.

Σ' αυτήν την περίπτωση, η κοινοτική συνεισφορά μπορεί να εφαρμοστεί υπό μορφή συναλλάγματος που θα τεθεί στη διάθεση των ενδιαφερομένων χωρών για να χρησιμοποιηθεί από τους ιδιωτικούς φορείς με την επιφύλαξη ότι η πράξη αυτή εντάσσεται σε μια τομεακή πολιτική (συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής εισαγωγών βασικών προϊόντων διατροφής) που θα συμφωνεί με την οικονομική πολιτική.

Εφαρμόζονται οι διαδικασίες που προβλέπονται στο άρθρο 11 γι' αυτή τη βοήθεια.

Άρθρο 13

1. Η Κοινότητα μπορεί να αναλάβει τα έξοδα που αφορούν τη μεταφορά της επισιτιστικής βοήθειας.

2. Όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι η Κοινότητα πρέπει να αναλάβει σε άλλες περιπτώσεις τα έξοδα εσωτερικής μεταφοράς της επισιτιστικής βοήθειας, λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα γενικά κριτήρια:

- κατάσταση σοβαρής επισιτιστικής κρίσης,

- παράδοση της επισιτιστικής βοήθειας σε χώρες με χαμηλά εισοδήματα που αντιμετωπίζουν σοβαρό επισιτιστικό έλλειμμα,

- τον προορισμό της επισιτιστικής βοήθειας στους διεθνείς οργανισμούς ή στις μη κυβερνητικές οργανώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 10,

- την ανάγκη να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της εν λόγω δράσης επισιτιστικής βοήθειας.

3. Αν η επισιτιστική βοήθεια προορίζεται για πώληση στη δικαιούχο χώρα, η Κοινότητα δεν πρέπει να αναλάβει το κόστος εσωτερικής μεταφοράς παρά μόνον σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

4. Η Κοινότητα μπορεί επίσης να αναλάβει τα έξοδα αεροπορικής μεταφοράς των επισιτιστικών δράσεων σε εξαιρετικές καταστάσεις.

Άρθρο 14

Τα έξοδα διανομής μπορούν ν' αναληφθούν από την Κοινότητα όταν αυτό είναι αναγκαίο για την καλή εκτέλεση των εν λόγω δράσεων επισιτιστικής βοήθειας.

Άρθρο 15

Η βοήθεια της Κοινότητας λαμβάνει τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων.

Η βοήθεια μπορεί να καλύψει τις εξωτερικές δαπάνες και τις τοπικές δαπάνες που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των δράσεων, συμπεριλαμβανομένων των δράσεων συντήρησης και λειτουργίας.

Οι φόροι και δασμοί αποκλείονται από την κοινοτική χρηματοδότηση.

Τα ενδεχόμενα κεφάλαια υποκατάστασης χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τους στόχους που καθορίζονται από τον παρόντα κανονισμό και σε συμφωνία με την Επιτροπή.

Άρθρο 16

Η Κοινοτική συνεισφορά μπορεί να καλύπτει επίσης τις συνοδευτικές δραστηριότητες που συνδέονται με αυτές τις παροχές και ιδίως τις δράσεις πλαισίωσης, διανομής και κατάρτισης επί τόπου.

Άρθρο 17

Η συμμετοχή στις προσκλήσεις για την υποβολή προσφορών, σε διαγωνισμούς, σε συμβάσεις και αγορές είναι ανοικτή, επί ίσοις όροις, σε όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της δικαιούχου χώρας. Η Κοινότητα μπορεί να την επεκτείνει για κάθε ειδική δράση στα φυσικά και νομικά πρόσωπα άλλων αναπτυσσομένων χωρών που δικαιούνται της βοήθειας από την Κοινότητα.

Εξαιρετικά μπορεί να επεκταθεί σε φυσικά και νομικά πρόσωπα τρίτων χωρών.

Η Κοινότητα καθιερώνει, κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, την κατάλληλη δημοσιότητα που εγγυάται του ανοικτού χαρακτήρα αυτών των πράξεων.

Άρθρο 18

Η Επιτροπή μπορεί να εξουσιοδοτήσει έναν εντολοδόχο να συνάψει συμφωνίες συγχρηματοδότησης στο όνομά της.

Άρθρο 19

1. Η Επιτροπή λαμβάνει τις αποφάσεις με τις οποίες καθορίζονται οι όροι εφαρμογής της βοήθειας που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό.

2. Η βοήθεια χορηγείται στους δικαιούχους μόνον αν αναλάβουν τη δέσμευση να τηρήσουν τους όρους χορήγησης, συγκέντρωσης και εφαρμογής που τους ανακοινώνει η Επιτροπή.

Άρθρο 20

Η Επιτροπή μπορεί να λάβει τα αναγκαία μέτρα για την καλή εκτέλεση των προγραμμάτων και των δράσεων επισιτιστικής βοήθειας και στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια.

Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη της παρέχουν την αναγκαία βοήθεια και όλες τις χρήσιμες πληροφορίες.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ Διαδικασίες εφαρμογής των δράσεων επισιτιστικής βοήθειας και στήριξης για την επισιτιστική ασφάλεια

Άρθρο 21

Στον τομέα της επισιτιστικής βοήθειας, το Συμβούλιο που αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία και ενεργεί με βάση την πρόταση της Επιτροπής και μετά από τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου:

- κατανέμει μεταξύ κοινοτικών δράσεων και εθνικών δράσεων τη βοήθεια σε σιτηρά που προβλέπονται στο πλαίσιο της σύμβασης επισιτιστικής βοήθειας,

- κατανέμει μεταξύ των κρατών μελών τις εθνικές δράσεις σε σιτηρά που προβλέπονται στο πλαίσιο της σύμβασης επισιτιστικής βοήθειας.

Άρθρο 22

Η Επιτροπή που ενεργεί κατόπιν διαβουλεύσεων της επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 26 και σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 27 και λαμβάνοντας εξάλλου υπόψη τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές σε θέματα επισιτιστικής βοήθειας:

- εγκρίνει τον κατάλογο των προϊόντων που μπορούν να συγκεντρωθούν στο πλαίσιο της βοήθειας,

- καθορίζει τις συνολικές ποσότητες για κάθε προϊόν σε ετήσια ή πολυετή βάση,

- καθορίζει τις λεπτομέρειες συγκέντρωσης, ελέγχου και αξιολόγησης,

- καθορίζει την κατανομή εκφρασμένη σε ποσότητες και σε κόστος μεταξύ των διαφόρων δικαιούχων των προϊόντων που μπορούν να συγκεντρωθούν εντός των ορίων του προϋπολογισμού για κάθε προϊόν,

- τροποποιεί, ανάλογα με τις ανάγκες, τη διάθεση των προϊόντων κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των προγραμμάτων,

- τροποποιεί, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 26 και 27 τον κατάλογο των δικαιούχων χωρών και οργανισμών.

Άρθρο 23

Οι αποφάσεις:

- για τη χορήγηση της επισιτιστικής βοήθειας ή μιας βοήθειας υποκατάστασης και για τον καθορισμό των όρων χορήγησης αυτής της βοήθειας,

- για τη χορήγηση σε διεθνείς οργανισμούς και μη κυβερνητικές οργανώσεις χρηματοδοτικής συνεισφοράς για τη χρηματοδότηση δράσεων για τη στήριξη της επισιτιστικής ασφάλειας,

- για τη χορήγηση βοήθειας σε πρόγραμμα αποθήκευσης ή σε σύστημα έγκαιρου συναγερμού,

υιοθετούνται από την Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 27.

Άρθρο 24

1. Για την τήρηση των αποφάσεων του Συμβουλίου που αναφέρονται το άρθρο 21 και των αποφάσεων που λαμβάνονται δυνάμει του άρθρου 22, η Επιτροπή αποφασίζει:

α) σχετικά με τις δράσεις που ανταποκρίνονται σε κατάσταση κρίσης που χαρακτηρίζεται από λιμό ή από άμεσο κίνδυνο λιμού που απειλεί σοβαρά την ζωή ή τη υγεία των πληθυσμών σε μία χώρα η οποία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το επισιτιστικό έλλειμμα με τα ίδια μέσα και τους πόρους της. Η Επιτροπή που ενεργεί κατόπιν διαβουλεύσεων των κρατών μελών με την καταλληλότερη ανακοίνωση, στα οποία χορηγείται προθεσμία τριών εργάσιμων ημερών για τη διατύπωση ενδεχόμενων αντιρρήσεων 7

β) σχετικά με τους όρους παροχής και εφαρμογής της βοήθειας και ιδίως:

- τις γενικές ρήτρες που εφαρμόζονται έναντι των δικαιούχων,

- την κίνηση διαδικασιών συγκέντρωσης, παροχής των προϊόντων και εφαρμογής άλλων δράσεων, καθώς και τη σύναψη των αντίστοιχων συμβάσεων.

2. Η Επιτροπή, για τον σκοπό της παραγράφου 1 στοιχείο α), εξουσιοδοτείται να λαμβάνει τα μέτρα που μπορούν να επιταχύνουν την παροχή της επισιτιστικής βοήθειας.

Ο όγκος της βοήθειας που αποφασίζεται να χορηγηθεί σε κάθε ιδιαίτερη περίπτωση, περιορίζεται στις αναγκαίες ποσότητες στους πληθυσμούς που έχουν πληγεί ώστε να αντιμετωπίσουν την κατάσταση για περίοδο που δεν υπερβαίνει καταρχήν τους 6 μήνες.

Η Επιτροπή φροντίζει ώστε να δίνεται προτεραιότητα σε όλα τα στάδια στη συγκέντρωση της επισιτιστικής βοήθειας για τις δράσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α) και β).

Άρθρο 25

Για τις δράσεις περιορισμένου ποσού, η Επιτροπή λαμβάνει τις αποφάσεις χορήγησης της βοήθειας σύμφωνα με τις λεπτομέρειες και εντός των ορίων που καθορίζονται προηγουμένως από την επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 26.

Άρθρο 26

1. Η Επιτροπή ενισχύεται στο έργο της από επιτροπή επισιτιστικής βοήθειας, που στο εξής θα καλείται «η επιτροπή», και που αποτελείται από εκπροσώπους των κρατών μελών με πρόεδρο τον εκπρόσωπο της Επιτροπής.

2. Η Επιτροπή πρέπει ιδίως να εξετάζει προσεκτικά τις επιπτώσεις κάθε πρότασης ανάληψης υποχρέωσης των δαπανών επισιτιστικής ασφάλειας μακροπρόθεσμα σε εθνικό, περιφερειακό, οικογενειακό επίπεδο στις δικαιούχες χώρες.

3. Η Επιτροπή καταρτίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 27

Στην περίπτωση που γίνεται αναφορά στη διαδικασία που καθορίζεται στο παρόν άρθρο, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή το σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν. Η επιτροπή εκφέρει τη γνώμη της για αυτό το σχέδιο εντός προθεσμίας που καθορίζει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του εν λόγω θέματος. Η γνώμη εκφέρεται με πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 παράγραφος 2 της συνθήκης για την υιοθέτηση των αποφάσεων που καλείται να λάβει το Συμβούλιο κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στο πλαίσιο της επιτροπής, οι ψήφοι των εκπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με τη μέθοδο που καθορίζεται στο προαναφερόμενο άρθρο. Ο πρόεδρος δεν συμμετέχει στην ψηφοφορία.

Η επιτροπή εξετάζει τις προτάσεις αποφάσεων ιδίως όσον αφορά τον αντίκτυπό τους στην επισιτιστική ασφάλεια μακροπρόθεσμα και την ένταξή τους στις σχετικές πολιτικές επισιτιστικής ασφάλειας. Προβαίνει στην ανάλυση και στην παρακολούθηση των πολιτικών επισιτιστικής ασφάλειας στις οποίες χορηγείται κοινοτική βοήθεια καθώς και στην εξέταση των προτάσεων κοινών πρωτοβουλιών.

Η Επιτροπή εγκρίνει τα μέτρα που εφαρμόζονται αμέσως. Ωστόσο, αν δεν συμφωνούν με τη γνώμη που εκφέρει η επιτροπή, αυτά τα μέτρα ανακοινώνονται αμέσως από την Επιτροπή στο Συμβούλιο. Σ' αυτή την περίπτωση η Επιτροπή αναβάλλει για δύο μήνες από την ημερομηνία της εν λόγω ανακοίνωσης, την εφαρμογή των μέτρων που έχει αποφασίσει η ίδια.

Το Συμβούλιο, που αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, μπορεί να λάβει διαφορετική απόφαση εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στο προηγούμενο εδάφιο.

Άρθρο 28

Τα κράτη μέλη αποφασίζουν για τα εθνικά τους προγράμματα δράσεων επισιτιστικής βοήθειας και τα κοινοποιούν στην Επιτροπή η οποία, ενεργώντας κατόπιν διαβουλεύσεως της επιτροπής και σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 27, καθορίζει τις λεπτομέρειες των κοινοπολιήσεων των εθνικών δράσεων.

Ο συντονισμός των κοινοτικών και εθνικών δράσεων επισιτιστικής βοήθειας, σε επίπεδο προγραμματισμού και εφαρμογής, αποτελεί αντικείμενο τακτικής ανταλλαγής πληροφοριών στο πλαίσιο της επιτροπής. Κατά την ανταλλαγή πληροφοριών που λαμβάνει χώρα κατόπιν αιτήσεως του προέδρου της επιτροπής ή ενός εκπροσώπου κράτους μέλους, λαμβάνονται επίσης υπόψη οι γνωστές δράσεις άλλων χορηγών.

Άρθρο 29

Η επιτροπή μπορεί να εξετάζει κάθε άλλο θέμα που αφορά την επισιτιστική βοήθεια και που αναφέρεται από τον πρόεδρο της, είτε με την πρωτοβουλία του τελευταίου είτε με την αίτηση του εκπροσώπου κράτους μέλους.

Άρθρο 30

Η Επιτροπή προβαίνει τακτικά στην αξιολόγηση σημαντικών δράσεων επισιτιστικής βοήθειας με σκοπό να διαπιστώσει αν έχουν επιτευχθεί οι στόχοι που έχουν καθοριστεί κατά την εξέταση αυτών των δράσεων και να παρέχει τις οδηγίες για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας μελλοντικών δράσεων. Οι εκθέσεις αξιολόγησης ανακοινώνονται στην επιτροπή.

Η Επιτροπή καθορίζει τις λεπτομέρειες διάδοσης και εσωτερικής και εξωτερικής ανακοίνωσης των συμπερασμάτων των εργασιών αξιολόγησης στις ενδιαφερόμενες υπηρεσίες και οργανώσεις.

Άρθρο 31

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται σχετικά με τη διαχείριση της επισιτιστικής βοήθειας με την ανακοίνωση, αμέσως μετά την υιοθέτηση τους, των αποφάσεων που αναφέρονται στα άρθρα 21 έως 25 και με την ετήσια διαβίβαση των εκθέσεων για την κατάσταση προόδου των διαφόρων δράσεων για τα αντίστοιχα οικονομικά έτη.

Οι αποφάσεις που αναφέρονται στα άρθρα 22 έως 25, καθώς και οι εκθέσεις που αναφέρονται στο παρόν εδάφιο ανακοινώνονται ταυτόχρονα στο Συμβούλιο.

Άρθρο 32

Καταργούνται οι κανονισμοί (ΕΟΚ) αριθ. 3972/86, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1930/90, καθώς και οι κανονισμοί (ΕΟΚ) αριθ. 1755/84, (ΕΟΚ) αριθ. 2507/88, (ΕΟΚ) αριθ. 2508/88 και (ΕΟΚ) αριθ. 1420/87.

Άρθρο 33

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα μετά τη δημοσίευση του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

(1) ΕΕ αριθ. L 370 της 30. 12. 1986, σ. 1.

(2) ΕΕ αριθ. L 174 της 7. 7. 1990, σ. 6.

(3) ΕΕ αριθ. L 165 της 23. 6. 1984, σ. 7.

(4) ΕΕ αριθ. L 220 της 11. 8. 1988, σ. 1.

(5) ΕΕ αριθ. L 220 της 11. 8. 1988, σ. 4.

(6) ΕΕ αριθ. L 136 της 26. 5. 1987, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. Χώρες

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

2. Οργανισμοί

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

3. Μη κυβερνητικές οργανώσεις

Ευρωπαϊκές ΜΚΟ, της δικαιούχου χώρας ή κατ' εξαίρεση διεθνείς, που είναι ειδικευμένες στον τομέα της ανάπτυξης.