[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 23.1.2008

SEC(2008) 55

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Συνοδευτικό έγγραφο της

Πρότασης

ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ {COM(2008) 18 τελικό}{SEC(2008) 54}

Παρουσίαση

Πρόβλημα και στόχοι

1. Ο πυρήνας του προβλήματος είναι να συμβιβαστεί η ανάγκη για επείγουσα ανάληψη δράσης προς αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με την ανάγκη μέριμνας για ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού. Στο πλαίσιο της μείωσης των εκπομπών CO2 κατά 50% σε πλανητικό επίπεδο μέχρι το έτος 2050, που χρειάζεται για να επιτευχθεί ο στόχος περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας σε 2°C, απαιτείται μείωση κατά 30% των εκπομπών στις ανεπτυγμένες χώρες μέχρι το 2020, ποσοστό που θα αυξηθεί σε 60-80% μέχρι το 2050. Η μείωση αυτή είναι τεχνικώς εφικτή, τα δε οφέλη αντισταθμίζουν κατά πολύ το κόστος, αλλά για να επιτευχθεί η μείωση πρέπει να επιστρατευθούν όλες οι δυνατότητες μετριασμού και μεταξύ αυτών η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα.

2. Για να δοθεί η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα, πρέπει να επιλυθούν δύο προβλήματα. Το πρώτο είναι να γίνει διαχείριση των περιβαλλοντικών κινδύνων της τεχνολογίας, ώστε να διασφαλιστεί ότι το CO2 που έχει δεσμευθεί και αποθηκευθεί παραμένει απομονωμένο από την ατμόσφαιρα και τη βιόσφαιρα, οπότε είναι, ως επιλογή μετριασμού της κλιματικές αλλαγής, περιβαλλοντικώς ασφαλές και αποτελεσματικό.

3. Το δεύτερο πρόβλημα είναι να αντιμετωπιστούν τα εμπορικά εμπόδια στην καθιέρωση της CCS. Εάν οι επενδύσεις σε ανάπτυξη τεχνολογίας CCS αφεθούν στις δυνάμεις της αγοράς, πιθανώς να αποβούν ανεπαρκείς για τους ακόλουθους έξι λόγους:

4. Κατά πρώτον, οι θετικές μειώσεις CO2 μέσω της CCS δεν ανταμείβονται σήμερα, επειδή δεν συνεκτιμάται η CCS στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ της ΕΕ ούτε του μηχανισμού καθαρής ανάπτυξης. Εάν περιλαμβανόταν, η αξία της μείωσης του CO2 μέσω της CCS θα αντιστοιχούσε στην τιμή δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα.

5. Κατά δεύτερον, οι θετικές συνέπειες από την ανάπτυξη της τεχνολογίας για το κόστος και την απόδοσή της (αποκαλούμενες συνέπειες μάθησης από την πράξη, με βάση την υιοθέτηση) δεν γίνονται αισθητές στην αγορά (θετικοί εξωτερικοί παράγοντες).

6. Κατά τρίτον, δεν γίνονται αισθητοί στην αγορά δυνητικοί θετικοί εξωτερικοί παράγοντες που σχετίζονται με την ασφάλεια του εφοδιασμού.

7. Κατά τέταρτον, δεν γίνονται αισθητοί δυνητικοί θετικοί εξωτερικοί παράγοντες που σχετίζονται με τις δυνατότητες εξαγωγών.

8. Κατά πέμπτον, δεν ενσωματώνονται στο εσωτερικό κόστος δυνητικές θετικές συνέπειες από την επίτευξη των στόχων για το κλίμα του πλανήτη λόγω της καθιέρωσης της τεχνολογίας στην ΕΕ.

9. Έκτον, δεν ενσωματώνονται στο εσωτερικό κόστος τυχόν θετικές μειώσεις σε παραδοσιακούς αέριους ρύπους, λόγω της καθιέρωσης της CCS.

Εκτίμηση επιπτώσεων στο πλαίσιο της διαχείρισης περιβαλλοντικών κινδύνων

10. Τα τρία σκέλη της CCS – δέσμευση, μεταφορά και αποθήκευση – εξετάστηκαν χωριστά. Ακολουθήθηκε συντηρητική προσέγγιση, κατά την έννοια ότι ως προεπιλεγμένη δυνατότητα για την κανονιστική ρύθμιση ενός σκέλους της CCS θεωρήθηκε το ισχύον νομικό πλαίσιο στο οποίο υπάγονται οι δραστηριότητες παρόμοιας επικινδυνότητας (εφόσον υφίσταται νομικό πλαίσιο).

11. Η δέσμευση αντιπροσωπεύει παρόμοιους κινδύνους με εκείνους του κλάδου χημικής βιομηχανίας/ηλεκτροπαραγωγής, οπότε εξήχθη το συμπέρασμα ότι η οδηγία 96/61/EΚ (οδηγία IPPC) αποτελεί επίσης το ενδεδειγμένο κανονιστικό πλαίσιο για τη δέσμευση. Η μεταφορά CO2 αντιπροσωπεύει παρόμοιους κινδύνους με τη μεταφορά φυσικού αερίου, οπότε θα υπαχθεί κατά τον ίδιο τρόπο σε κανονιστικές ρυθμίσεις. Οι σωληναγωγοί διαμέτρου μεγαλύτερης από 800mm και μήκους μεγαλύτερου από 40km θα απαιτήσουν την εκπόνηση μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων με βάση την οδηγία 85/337/EΚ, και πρόβλεψη περαιτέρω κανονιστικών ρυθμίσεων θα γίνει μερίμνει των κρατών μελών.

12. Για την αποθήκευση, εξετάστηκαν επίσης τα ισχύοντα νομικά πλαίσια (IPPC και της νομοθεσίας για τα απόβλητα), αλλά διαπιστώθηκε ότι δεν είναι καλώς προσαρμοσμένα για την κανονιστική ρύθμιση των σχετικών κινδύνων. Το είδος των απαιτούμενων ελέγχων διαφέρει από εκείνους με βάση την οδηγία IPPC, η οποία κυρίως ασχολείται με οριακές τιμές εκπομπών από βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Πολλά τμήματα της νομοθεσίας για τα απόβλητα δυνητικώς εφαρμόζονται στην αποθήκευση CO2, αλλά το πράττουν κατά τρόπο αποσπασματικό και δεν έχουν μελετηθεί για να καλύψουν τους ιδιαίτερους υπόψη κινδύνους. Ούτε το πλαίσιο μπορεί να προσαρμοστεί για την υπαγωγή της αποθήκευσης CO2 σε ρυθμίσεις χωρίς ουσιαστική και αρκετά πολύπλοκη τροποποίηση. Τοιουτοτρόπως, αποφασίστηκε να αναπτυχθεί ένα αυτόνομο νομικό πλαίσιο για την αποθήκευση CO2 υπό μορφή σχεδίου οδηγίας και να αφαιρεθεί η CCS, όπως ρυθμίζεται ανωτέρω, από το πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας για τα απόβλητα.

13. Ορισμένα ζητήματα που αφορούσαν το περιεχόμενο του σχεδίου οδηγίας απετέλεσαν αντικείμενο πρόσθετης ανάλυσης. Το πρώτο είναι το ζήτημα του καλύτερου τρόπου κατά τον οποίο θα διασφαλιστεί άρτια υλοποίηση του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων όταν αρχίσει η αποθήκευση, οπότε αποφασίστηκε να προταθεί η επανεξέταση, εκ μέρους της Επιτροπής, των αδειών με τη μορφή σχεδίου, η τελική όμως απόφαση για παραχώρηση άδειας να παραμείνει στη διακριτική ευχέρεια της αρμόδιας αρχής. Το δεύτερο ζήτημα είναι ο τρόπος κατά τον οποίο θα αντιμετωπισθεί η ευθύνη, και ειδικότερα θα εκτιμηθούν οι επιπτώσεις από την απαίτηση να καλύπτει η οικονομική εγγύηση τις υποχρεώσεις σε περίπτωση αφερεγγυότητας του φορέα εκμετάλλευσης, τυχόν απαιτούμενα διορθωτικά μέτρα και η ευθύνη για την επιστροφή δικαιωμάτων λόγω τυχόν διαρροής, στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής. Με βάση την προηγούμενη εμπειρία και κατόπιν διαβούλευσης με ασφαλιστές, εξήχθη το συμπέρασμα ότι είναι εύλογο να απαιτηθεί τέτοια εγγύηση. Άλλα ζητήματα που καλύφθηκαν είναι η σύνθεση του ρεύματος CO2, η πρόσβαση στα δίκτυα μεταφοράς και αποθήκευσης και οι διοικητικές συνέπειες του νομικού πλαισίου που επιτρέπει την αποθήκευση.

Εκτίμηση επιπτώσεων των επιλογών για την ενσωμάτωση εξωτερικών παραγόντων στο εσωτερικό κόστος

14. Εξετάστηκαν τέσσερεις δυνατότητες:

15. Δυνατότητα 0: Να μην ασκηθεί πολιτική διευκόλυνσης της CCS σε επίπεδο ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της μη ένταξης της CCS στο ΣΕΔΕ της ΕΕ (δηλαδή, επίτευξη των στόχων ως προς το κλίμα χωρίς προσφυγή στην CCS).

16. Δυνατότητα 1: Ένταξη της CCS στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής της ΕΕ.

17. Δυνατότητα 2: Πέραν της ένταξης στο ΣΕΔΕ, επιβολή υποχρέωσης για εφαρμογή της CCS από το 2020 και έπειτα, και εκτίμηση των επιπτώσεων στους δυνητικούς εξωτερικούς παράγοντες που δεν γίνονται αισθητοί στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπής άνθρακα. Εξετάστηκαν τέσσερεις κύριες επιμέρους δυνατότητες:

(α) Να καταστεί η CCS υποχρεωτική για νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα από το έτος 2020 και έπειτα.

(β) Να καταστεί η CCS υποχρεωτική για νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα και αερίου από το έτος 2020 και έπειτα.

(γ) Να καταστεί η CCS υποχρεωτική για νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα από το έτος 2020 και έπειτα, μαζί με τον εκ των υστέρων εξοπλισμό υφισταμένων σταθμών (που κατασκευάστηκαν μεταξύ 2015 και 2020) από το έτος 2020.

(δ) Να καταστεί η CCS υποχρεωτική για νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα και αερίου από το έτος 2020 και έπειτα, μαζί με εκ των υστέρων εξοπλισμό υφισταμένων σταθμών (που κατασκευάστηκαν μεταξύ 2015 και 2020) από το έτος 2020.

- (ε) Δυνατότητα 3: Πέραν της ένταξης στο ΣΕΔΕ, να εφαρμοστεί επιδότηση ώστε να ενσωματωθούν στο εσωτερικό κόστος οι θετικοί εξωτερικοί παράγοντες που δεν γίνονται αισθητοί στην αγορά.

- Τα ανωτέρω αξιολογήθηκαν με τη χρήση του μοντέλου PRIMES[1], με το οποίο προσομοιώνονται το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα και οι αντίστοιχες αγορές, ανά χώρα, παρέχονται δε λεπτομερή αποτελέσματα για τα ενεργειακά ισοζύγια, τις εκπομπές CO2 , τις επενδύσεις, τη διείσδυση της ενεργειακής τεχνολογίας, τις τιμές και το κόστος ανά 5ετή χρονικά διαστήματα κατά την περίοδο από το 2000 έως το 2030. Ενώ η μοντελοποίηση παρέχει χρήσιμες ποσοτικές ενδείξεις για την κλίμακα των δυνητικών επιπτώσεων, είναι αναπόφευκτα αβέβαιες οι προβλέψεις, δεκαετίες από πριν, της συμπεριφοράς ενός πολύπλοκου συστήματος, εντοπίζονται δε οι κυριότερες αβεβαιότητες και ευαισθησίες. Οι συνέπειες στην απασχόληση αξιολογήθηκαν από το PRIMES και οι επιπτώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα από το IIASA και διενεργήθηκε από την ΤΝΟ άσκηση αντιπαραβολής πηγής – καταβόθρας για να προσδιοριστεί το δίκτυο μεταφοράς και αποθήκευσης που θα προέκυπτε από τα κυριότερα σενάρια καθιέρωσης της τεχνολογίας (αγορακεντρικά και υποχρεωτικά). Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της καθιέρωσης που δεν έχουν σχέση με την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα αξιολογήθηκαν από τις ECN και ERM.

- Η ανάλυση της δυνατότητας 0 έδειξε ότι χωρίς την CCS το κόστος επίτευξης μείωσης της τάξης του 30% των αερίων θερμοκηπίου το 2030 στην ΕΕ θα μπορούσε να είναι έως και 40% υψηλότερο απ’ό,τι με CCS[2]. Τοιουτοτρόπως, η μη ένταξη της CCS θα είχε ουσιώδες αρνητικό αντίκτυπο στην ικανότητα της Ευρώπης να ανταποκριθεί στο στόχο του περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας σε 2 βαθμούς Κελσίου και στην ανταγωνιστικότητα, αλλά επίσης και για την απασχόληση, και θα επηρέαζε επίσης ελαφρώς αρνητικά την ασφάλεια του εφοδιασμού.

- Με την προϋπόθεση ότι το ΣΕΔΕ υλοποιείται ώστε να επιτύχει τους στόχους της ΕΕ για το κλίμα, η δυνατότητα 1 (εξουσιοδότηση στο πλαίσιο της αγοράς) ενσωματώνει στο εσωτερικό κόστος τους θετικούς κλιματικούς εξωτερικούς παράγοντες της καθιέρωσης της CCS. Με την τιμή διοξειδίου του άνθρακα που προκύπτει από τις απαιτούμενες προσπάθειες για την επίτευξη της κατά 20% μείωσης στις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου μέχρι το έτος 2020, η CCS καθίσταται σημαντικό μέρος του ενεργειακού μείγματος, αλλά όχι πριν από το 2030. Επειδή η δυνατότητα αυτή συνεπάγεται σημαντική μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων, όλες οι συναφείς με τη χρήση ορυκτών καυσίμων περιβαλλοντικές επιπτώσεις υποχωρούν σχετικά με το βασικό σενάριο. Θα σημειωθούν αντισταθμιστικές επιπτώσεις από την υποδομή μεταφοράς και αποθήκευσης, αλλά στα εν λόγω συγκρατημένα επίπεδα χρήσης, οι επιπτώσεις αυτές είναι αμελητέες. Παρομοίως, η απαίτηση αποθήκευσης CO2 είναι εντός των δυνατοτήτων της προβλεπόμενης χωρητικότητας αποθήκευσης της ΕΕ: οι σημαντικές αβεβαιότητες στην προβλεπόμενη χωρητικότητα ούτε καν αρχίζουν να επηρεάζουν το επίπεδο αυτό αποθήκευσης.

- Το επιπρόσθετο κόστος της δυνατότητας 2 (να καταστεί η CCS υποχρεωτική) σε σύγκριση με τη δυνατότητα 1 (περί τα 6 δις € κατ' έτος το 2030) πρέπει να δικαιολογούνται από τα πρόσθετα οφέλη σε τομείς εκτός του κλίματος. Οι πρόσθετες επιπτώσεις στη μάθηση σε σύγκριση με τη δυνατότητα 1 μπορεί να οδηγήσουν σε περίπου 10% μείωση του πρόσθετου κόστους πόρων της CCS. Είναι δυσχερής η ποσοτικοποίηση της διαφοράς που αυτό θα δημιουργήσει στο εξαγωγικό δυναμικό και την ικανότητα επίτευξης των στόχων για το κλίμα του πλανήτη, και τοιουτοτρόπως είναι δύσκολη η διάκριση μεταξύ δυνατοτήτων 2 και 1 βάσει των ανωτέρω. Η παραλλαγή κατά την οποία καθίσταται η CCS υποχρεωτική για τον άνθρακα και το αέριο έχει θετική συνέπεια για την ασφάλεια του εφοδιασμού, αλλά οι υπόλοιπες δυνατότητες έχουν αρνητικές επιπτώσεις (λόγω αύξησης της χρήσης του αερίου και επομένως των εισαγωγών).

- Για τη δυνατότητα ακραίας υποχρέωσης (διοξείδιο άνθρακα συν αέριο, νέες μονάδες συν εκ των υστέρων εξοπλισμός) ο κίνδυνος για την κοινωνία, από ασφυξία συνεπεία διαρροής CO2 είναι περί τα 5 άτομα κατ' έτος το 2030, με παραδοχή θανατηφόρου συγκέντρωσης 10% CO2. Στο πλαίσιο αυτό ας σημειωθεί ότι στη θεματική στρατηγική για τη ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα τα ετήσια κρούσματα πρόωρου θανάτου λόγω ατμοσφαιρικής ρύπανσης εκτιμώνται σε 390.000 άτομα το 2005[3]. Επειδή συμβαίνει περαιτέρω μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων έναντι του βασικού σεναρίου, υπολογίζεται περαιτέρω μείωση στις σχετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Ως αντίβαρο, αναφέρεται ο αντίστοιχα μεγαλύτερος φόρτος για το περιβάλλον τον οποίο συνεπάγεται το δίκτυο μεταφοράς, που εκτιμάται σε μήκος ελάχιστα μεγαλύτερο από 30.000 km. (Υπό τύπο στοιχείου αναφοράς, αυτό μπορεί να συγκριθεί με το μήκος σωληναγωγών φυσικού αερίου 110.000 km το έτος 2001). Ενώ η κατάληψη γης που συνδέεται με την ανωτέρω χρήση μπορεί να είναι σχετικά μικρή, οι μείζονες επιπτώσεις για τη βιοποικιλότητα θα προέρχονται από την κατάτμηση της γης. Οι επιπτώσεις αυτές μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η εκπόνηση των οποίων προτείνεται να απαιτηθεί για σωληναγωγούς CO2 και κατάλληλων μέτρων που θα ληφθούν, για παράδειγμα με τη χρήση, όποτε καθίσταται δυνατό, των υφισταμένων δικαιωμάτων διόδου σωληναγωγών.

- Το CO2 προς δέσμευση θα ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στη χωρητικότητα αποθήκευσης εντός της ΕΕ, αλλά υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι αυτό μπορεί να τακτοποιηθεί. Ενώ τα παρεχόμενα σενάρια για τη χωρητικότητα είναι τελείως ενδεικτικά και δεν δίνουν ρεαλιστική εκτίμηση της μορφής την οποία θα λάβει ένα δίκτυο μεταφοράς και αποθήκευσης CO2 στην πράξη, δείχνουν ότι σε αδρές γραμμές υπάρχει αρκετή χωρητικότητα αποθήκευσης για να αποθηκεύσει έτσι τις εκπομπές του κάθε κράτους μέλους, υπό τον όρο εκπλήρωσης των αισιόδοξων εκτιμήσεων που έγιναν όσον αφορά το δυναμικό αποθήκευσης των υδροφόρων οριζόντων. Ωστόσο, είναι σαφές ότι ακόμη και χωρίς το δυναμικό αποθήκευσης των υδροφόρων οριζόντων, οι εκπομπές, σε σενάριο ακραίας καθιέρωσης, μπορούν πιθανώς να τακτοποιηθούν στην Ευρώπη σε τόπους υψηλής ασφάλειας. Θα διενεργηθεί ουσιώδης αποθήκευση κάτω από τη Βόρεια Θάλασσα, η δε απαιτούμενη υποδομή μεταφοράς θα αυξήσει το κόστος μεταφοράς και αποθήκευσης κατά 5 έως 10 €/t αποφευγόμενου CO2. Το κόστος αυτό εξακολουθεί να είναι εύλογο (οι παραδοχές που έγιναν κατά την εκτίμηση της καθιέρωσης θεώρησαν ότι το οριακό κόστος θα αυξηθεί σε 20 €/t σε ορισμένες περιπτώσεις).

- Οι επιπτώσεις υποχρεωτικής επιβολής CCS θα αφορούσαν κυρίως μικρό αριθμό κρατών μελών. Για το σενάριο της ακραίας υποχρέωσης (ανωτέρω δυνατότητα 2δ), τα τρία τέταρτα της δέσμευσης CO2 θα διενεργηθούν σε τέσσερα κράτη μέλη (κατά φθίνουσα σειρά, Γερμανία, Πολωνία, Ηνωμένο Βασίλειο και Βέλγιο) με ποσοστό 35% της προσπάθειας στη Γερμανία και μόνο. Οι επιπτώσεις στην απασχόληση είναι αρνητικές, όπου η αύξηση της απασχόλησης στον κλάδο άνθρακα θα αντισταθμιστεί από τις αρνητικές επιπτώσεις που προκύπτουν από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

- Οι επιπτώσεις της δυνατότητας 3 (επιδότηση για CCS μετά το στάδιο επίδειξης) έδειξε ότι το έτος 2030 μια επιδότηση επενδύσεων ύψους 10% συνεπάγεται 50% υψηλότερη καθιέρωση (και επομένως συνολικές επενδύσεις) απ’ό,τι θα συνέβαινε στην περίπτωση της δυνατότητας 1, με μικρή δαπάνη πόρου (δηλαδή επιδότηση ύψους 5,5 € προκαλεί πρόσθετες επενδύσεις ύψους 27 δις €. Ωστόσο, ο αντίκτυπος της πρόσθετης καθιέρωσης στη μάθηση είναι μικρός και αντίστοιχα θα είναι μικρές οι επιπτώσεις στην επίτευξη των στόχων για το κλίμα του πλανήτη και για το δυναμικό εξαγωγών. Ελαφρές είναι επίσης οι επιπτώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, την απασχόληση και την ασφάλεια του εφοδιασμού, σε σύγκριση με την αγορακεντρική δυνατότητα.

- Με βάση τα ανωτέρω, ελάχιστα είναι τα στοιχεία που συνηγορούν για να υπάρξουν πρωτοβουλίες πέραν εκείνων που υπαγορεύει η αγορά εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα. Για την υποχρεωτική CCS, η πρόσθετη μάθηση που προκύπτει από την αυξημένη καθιέρωση δεν αντισταθμίζει το κόστος άσκησης της πολιτικής, ενώ οι επιπτώσεις σε άλλους εξωτερικούς παράγοντες είναι επίσης ασήμαντες. Για την επιδότηση, μολονότι μπορεί να μοχλευθούν επιπλέον επενδύσεις, οι συνέπειες για θετικούς εξωτερικούς παράγοντες δεν φαίνεται να είναι αντίστοιχοι προς το επίπεδο της επιδότησης. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή συνιστά να υπαχθεί η CCS στο ΣΕΔΕ, αλλά να μην καταστεί υποχρεωτική ή να εξεταστεί επιδότηση της τεχνολογίας στη φάση μετά την επίδειξη. Η επιδότηση της ίδιας της φάσης επίδειξης αποτελεί διαφορετικό ζήτημα και αυτό αναλύεται χωριστά στο πλαίσιο της ανακοίνωσης για τη στήριξη της πρώιμης επίδειξης της αειφόρου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα.

Διαβουλεύσεις

18. Διενεργήθηκαν διαβουλεύσεις κυρίως μέσω συσκέψεων με εμπλεκόμενους παράγοντες. Η ομάδα εργασίας ΙΙΙ του ευρωπαϊκού προγράμματος για την κλιματική αλλαγή, σχετικά με την CCS, συνήλθε τέσσερις φορές το δεύτερο εξάμηνο του 2006. Διενεργήθηκε διαβούλευση μέσω διαδικτύου με τίτλο «Δέσμευση και αποθήκευση CO2 υπογείως – μήπως πρέπει να ανησυχούμε;» στο πλαίσιο της οποίας ελήφθησαν 787 απαντήσεις. Στις 8 Μαΐου 2007 πραγματοποιήθηκε μεγάλης κλίμακας συνάντηση εμπλεκόμενων παραγόντων, στην οποία η Επιτροπή παρουσίασε διαγραμματικά το κανονιστικό πλαίσιο που σκοπεύει να θεσπίσει, υπήρχε δε δυνατότητα να διατυπωθούν σχόλια. Πραγματοποιήθηκαν και άλλες κατά περίπτωση συσκέψεις με μικρότερες ομάδες, με αντικείμενο ιδιαίτερες πτυχές της πρότασης. Οι συζητήσεις με το τεχνολογικό βάθρο για ηλεκτροπαραγωγή από ορυκτά καύσιμα με μηδενικές εκπομπές (TP-ZEP) υπήρξαν ιδιαίτερα χρήσιμες.

[1] Π. Κάπρος και συνεργάτες (2007) Ενεργειακή ανάλυση συστημάτων της τεχνολογίας CCS· σενάρια μοντέλων PRIMES, E3ME-lab/ICCS/Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχέδιο έκθεσης 29 Αυγούστου 2007, Αθήνα (δίνεται εφόσον ζητηθεί).

[2] Π. Κάπρος και Λ. Μάντζος (2007) Τελική έκθεση ΣΥΜΒΑΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ/ΟΦΕΛΟΥΣ, Σύμβαση αριθ. 070501/2004/382805/MAR/C1, Τελική έκθεση προς την ΓΔ Περιβάλλοντος.

[3] Θεματική στρατηγική για την ατμοσφαιρική ρύπανση, σ. 3: 3,6 εκατομμύρια έτη ζωής που χάνονται ετησίως, ισοδυναμούν δε σε 390 000 πρόωρους θανάτους.