P6_TA(2007)0054

Μακροοικονομικός αντίκτυπος της αύξησης της τιμής της ενέργειας

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον μακροοικονομικό αντίκτυπο της αύξησης της τιμής της ενέργειας (2006/2247(INI))

Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής "Ενέργεια και μεταφορές στην Ευρώπη: Σενάρια για υψηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου", που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2006,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής "Σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση: Αξιοποίηση του δυναμικού" (COM(2006)0545),

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Göteborg της 15ης και 16ης Ιουνίου 2001 και των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων των Βρυξελλών της 23ης και 24ης Μαρτίου 2006 και της 15ης και 16ης Ιουνίου 2006,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της άτυπης συνόδου των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της ΕΕ στο Hampton Court, στις 27 Οκτωβρίου 2005, που σηματοδότησε την έναρξη της νέας ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 26ης Φεβρουαρίου 2004, σχετικά με την κατάσταση της ευρωπαϊκής οικονομίας — έκθεση σχετικά με τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές της οικονομικής πολιτικής [1],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 23ης Μαρτίου 2006, για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση [2],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 1ης Ιουνίου 2006, σχετικά με την ενεργειακή απόδοση ή περισσότερα αποτελέσματα με λιγότερα μέσα — Πράσινη Βίβλος [3], ιδίως όσον αφορά την έκκλησή του προς την Επιτροπή και τα εθνικά σχέδια δράσης για την ενεργειακή απόδοση,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική για αειφόρο, ανταγωνιστική και ασφαλή ενέργεια — Πράσινη Βίβλος [4],

- έχοντας υπόψη την ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων της Επιτροπής σχετικά με την ενέργεια και τις κλιματικές αλλαγές για να περιορισθούν οι εκπομπές τον 21ο αιώνα, η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2007,

- έχοντας υπόψη την ανασκόπηση Stern: "The Economics of Climate Change" (Οι οικονομικές πτυχές της αλλαγής του κλίματος), η οποία δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2006,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου και της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (A6-0001/2007),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αυξήσεις της τιμής του πετρελαίου έχουν επίπτωση στην ΕΕ ως καθαρό εισαγωγέα πετρελαίου, περιορίζοντας την αύξηση του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕγχΠ), την απασχόληση και τις επενδύσεις και αυξάνοντας την πληθωριστική πίεση και τα επιτόκια,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου αναπόφευκτα θα προκαλέσουν αύξηση των τιμών άλλων καυσίμων, οξύνοντας περαιτέρω τις δυσμενείς μακρο-οικονομικές επιπτώσεις της αύξησης της τιμής του πετρελαίου,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προηγούμενοι κλυδωνισμοί των τιμών του πετρελαίου προκλήθηκαν από σημαντικές διαταραχές του εφοδιασμού σε πετρέλαιο, ενώ η τρέχουσα αύξηση της τιμής του πετρελαίου πυροδοτείται κυρίως από τη σημαντική αύξηση της ζήτησης πετρελαίου στην Ασία και τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη γεωπολιτική αστάθεια στις περιοχές που εξάγουν πετρέλαιο,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αβεβαιότητες σχετικά με την ισορροπία μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης πετρελαίου έχουν αυξήσει περισσότερο τις τιμές του πετρελαίου και έχουν ενισχύσει την αστάθεια της αγοράς,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φτηνές τιμές του πετρελαίου έχουν διαμορφώσει την παγκόσμια οικονομία εδώ και πάνω από 50 χρόνια και ότι η προοπτική των μακροχρόνια υψηλών τιμών ήδη συμβάλλει σε θεμελιώδεις αλλαγές στην οικονομία· λαμβάνοντας υπόψη ότι, εάν δεν ληφθούν μέτρα, η εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές ενέργειας ενδέχεται να αυξηθεί από 50 % σε 70 % από τώρα έως το 2030, με το 94 % του πετρελαίου να προέρχεται από εισαγωγές ,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οποιαδήποτε μέτρα ληφθούν από την ΕΕ προκειμένου να μειώσουν την εξάρτησή της από τις εισαγωγές πετρελαίου πρέπει να συνεκτιμούν την αλλαγή του κλίματος· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προαναφερθείσα ανασκόπηση Stern επιβεβαιώνει ότι η δέσμη μέτρων της ΕΕ για την ενέργεια θα αποτελέσει βασικό στοιχείο για την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος· και λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανασκόπηση Stern επισημαίνει επίσης τις σημαντικές οικονομικές ευκαιρίες που θα μπορούσε να αποκομίσει η ΕΕ αν αναλάμβανε ηγετικό ρόλο στην καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος,

1. εκφράζει την ανησυχία του επειδή τα τελευταία χρόνια η εξέλιξη των τιμών του πετρελαίου έχει χαρακτηριστεί από σημαντική αστάθεια και από μεγάλη αύξηση από 12 USD το βαρέλι προ του 2000 σε 79 USD, στις 8 Αυγούστου 2006, απειλώντας την οικονομική ανάκαμψη της Ευρώπης· υπογραμμίζει ότι η πρόσφατη αύξηση των τιμών μοιάζει κατ' ουσίαν με αλλαγές που συνέβησαν κατά την προηγούμενη επενδυτική φάση από τα μέσα της δεκαετίας του "70 έως τα μέσα της δεκαετίας του"80, αλλά υπάρχουν και πρόσθετες υφέρπουσες συγκυρίες και προκλήσεις·

2. θεωρεί ότι οι αντιλήψεις αυτές έχουν επίσης ενισχυθεί από φόβους σχετικά με τη μελλοντική επάρκεια των πόρων, καθώς ορισμένοι αναλυτές προβλέπουν επικείμενη μείωση των φυσικών πόρων και άλλοι, κυρίως εντός της βιομηχανίας του πετρελαίου, παρουσιάζουν καθησυχαστική εικόνα για τα αποθέματα πετρελαίου· επισημαίνει ότι οι αντιλήψεις σχετικά με τη μελλοντική ανεπάρκεια επηρεάζουν τις μακροπρόθεσμες τιμές της αγοράς·

3. σημειώνει ότι καθίσταται όλο και πιο δύσκολο να βρεθούν νέες πηγές πετρελαίου και ότι κάθε νέο βαρέλι είναι πιο ακριβό από άποψη έρευνας και παραγωγής· σημειώνει επιπλέον ότι απαιτούνται τεράστιες επενδύσεις στον τομέα του πετρελαίου για την ενίσχυση των ικανοτήτων παραγωγής και διύλισης ώστε να αντιμετωπισθεί η αύξηση της ζήτησης·

4. σημειώνει τη διαφορετική φύση της σημερινής αύξησης της τιμής του πετρελαίου σε σχέση με τις αυξήσεις του παρελθόντος, οι οποίες ήταν παροδικές και κατευθύνονταν από την προσφορά· λαμβάνοντας υπόψη ότι η τρέχουσα αύξηση της τιμής του πετρελαίου έχει προκληθεί σε σημαντικό βαθμό από την ταχέως αυξανόμενη ζήτηση σε οικονομίες όπως η Κίνα αλλά και από την υψηλή κατανάλωση στις ΗΠΑ, καθώς και από τις αβεβαιότητες στις πετρελαιοπαραγωγές περιοχές και τη μείωση της προσφοράς που οφείλεται στην έλλειψη επενδύσεων στην υποδομή· η πρόσφατη αύξηση των τιμών έχει συνεπώς, σε μεγάλο βαθμό, μόνιμο χαρακτήρα·

5. ανησυχεί διότι η ζήτηση του πετρελαίου αυξάνεται όχι μόνο στον τομέα της ενέργειας, αλλά και σε άλλους τομείς, όπως στον τομέα των πετροχημικών· πιστεύει ότι το πετρέλαιο δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας·

6. σημειώνει τις ιδιαίτερα αποκλίνουσες εκτιμήσεις και απόψεις σχετικά με τα απομένοντα αποθέματα πετρελαίου και το πότε θα φτάσουμε στη μέγιστη παραγωγή πετρελαίου (oil peak)· συνιστά, εν προκειμένω, να συνεχισθεί η βελτίωση της διαφάνειας των δεδομένων για τις ενεργειακές στατιστικές, ιδίως σε σχέση με τα επίπεδα των αποθεμάτων πετρελαίου· υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει την πρόκληση των μακροπρόθεσμα υψηλών και ασταθών τιμών και των οικονομικών συνεπειών που προκύπτουν· ότι οι νεοανα-καλυφθέντες πόροι τείνουν να είναι περιορισμένοι και η αξιοποίησή τους πιο δαπανηρή, δεδομένου ότι είναι ως επί το πλείστον υπεράκτιοι, και ότι το κόστος έρευνας, ανάπτυξης και παραγωγής θα αυξηθεί, καθιστώντας κατ' αυτόν τον τρόπο πιο επείγουσα τη μετάβαση σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας και την ανάπτυξη τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας και ανανεωσίμων μορφών ενέργειας·

Υφεσιακές επιπτώσεις

7. υπογραμμίζει τις απτές επιπτώσεις των αυξήσεων της τιμής του πετρελαίου στην ΕΕ ως καθαρό εισαγωγέα πετρελαίου, περιορίζοντας την αύξηση του ΑΕγχΠ, τις επενδύσεις και την απασχόληση και αυξάνοντας την πληθωριστική πίεση και τα επιτόκια·

8. τονίζει ότι, ανάλογα με τους διαφορετικούς βαθμούς της πετρελαϊκής εξάρτησης και τις διαφορετικές δομές παραγωγής, ο αντίκτυπος των αυξήσεων της τιμής του πετρελαίου ποικίλλει από το ένα κράτος μέλος στο άλλο και ότι οι συνέπειες είναι εντονότερες στις χώρες υψηλής πετρελαϊκής εξάρτησης, όπως, αφενός, στην ευρωζώνη, όπου το ΑΕγχΠ υπολογίζεται ότι έχει μειωθεί κατά τουλάχιστον 0,5 %, και, αφετέρου, στα νέα κράτη μέλη, λόγω της μεγαλύτερης έντασης ενέργειας (energy-intensity) των οικονομιών τους·

9. ανησυχεί για την ανοδική πίεση των αυξημένων τιμών ενέργειας στις τιμές καταναλωτή, που αυξάνει τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή σε 2,3 % στην ευρωζώνη και στην ΕΕ· επισημαίνει την αύξηση στις τιμές βιομηχανικού παραγωγού κατά 5,9% τον Ιούλιο του 2006 στην ευρωζώνη, ενώ τα δευτερογενή αποτελέσματα της ανόδου των τιμών του πετρελαίου δεν έχουν επηρεάσει αισθητά τους μισθούς, οι οποίοι παρουσιάζουν μικρή αύξηση· εκφράζει τις ανησυχίες του για τις αρνητικές επιδράσεις της αύξησης της τιμής του πετρελαίου στη ζήτηση των νοικοκυριών λόγω του μειωμένου διαθέσιμου εισοδήματος·

10. εκφράζει την ανησυχία του για τις κοινωνικές επιπτώσεις του αυξημένου κόστους στέγασης, θέρμανσης και μεταφορών, ιδίως σε σχέση με χαμηλόμισθα, φτωχά και ευάλωτα τμήματα του πληθυσμού, και προτρέπει τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν κατάλληλα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν τον προσιτό χαρακτήρα και την προσβασιμότητα των υπηρεσιών αυτών παρά την αύξηση της τιμής του πετρελαίου, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η κινητικότητα και να αποφευχθεί ο κοινωνικός αποκλεισμός και η εξαθλίωση·

11. σημειώνει ότι η ΕΚΤ έχει αυξήσει τα επιτόκια ήδη έξι φορές από το Δεκέμβριο του 2005· εκφράζει τις ανησυχίες του για την όλο και μικρότερη δυνατότητα των ΜΜΕ να προβλέψουν το κόστος των δανείων και για τις αρνητικές συνέπειες στις επενδύσεις και στην απασχόληση στην ΕΕ· προβληματίζεται για το γεγονός ότι οι πληθωριστικές πιέσεις λόγω της αύξησης των τιμών του πετρελαίου, σε συνδυασμό με τις ενδεχόμενες δευτερογενείς συνέπειες, θα μπορούσαν να κάνουν τελικά αναπόφευκτη μια περιοριστικότερη νομισματική πολιτική·

12. υπογραμμίζει τους κινδύνους, σε σχέση με την ανάπτυξη, της αύξησης των επιτοκίων στο πλαίσιο μιας εύθραυστης ανάκαμψης και εφιστά την προσοχή στους κινδύνους που συνδέονται με την εξέλιξη της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ και με την τιμή του πετρελαίου, παράγοντες που έχουν διαδραματίσει ρόλο όσον αφορά την ασθενή ανάπτυξη κατά το 2005, λόγω των επιπτώσεων τους στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών· ζητεί να διερευνηθούν οι ευκαιρίες και οι δυνατότητες για έκφραση των τιμών του πετρελαίου και των παραγώγων του εντός της ευρωζώνης σε ευρώ και όχι σε δολάρια·

13. σημειώνει ότι η αβεβαιότητα που περιβάλλει τη μελλοντική ισορροπία μεταξύ ζήτησης και προσφοράς έχει δημιουργήσει κίνητρα για νέες εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, όπως με τις πράξεις αντιστάθμισης κινδύνου και τα χρηματοοικονομικά παράγωγα που συνδέονται με την τιμή του πετρελαίου ή άλλες ενεργειακές τιμές· σημειώνει ότι αναγνωρίζεται πως σε ορισμένες περιπτώσεις οι δραστηριότητες αυτές μπορεί να έχουν μεγεθύνει τις τάσεις σε δυσμενή κατεύθυνση, αλλά από την άλλη πλευρά έχουν τη δυνατότητα να εισφέρουν ρευστότητα στην αγορά και έτσι να μειώνουν τη μεταβλητότητα των τιμών· θεωρεί ότι χρειάζεται να βρεθούν κατάλληλοι τρόποι ενίσχυσης της διαφάνειας των δραστηριοτήτων αυτών, ώστε να διασκεδαστούν οι ανησυχίες σχετικά με τη συνεχιζόμενη εξέλιξή τους·

Ο τομέας των μεταφορών

14. σημειώνει ότι οι επιπτώσεις της αύξησης της τιμής του πετρελαίου διαφέρουν σημαντικά από τομέα σε τομέα και ότι ο τομέας των μεταφορών, που αντιστοιχεί στο 56 % της συνολικής κατανάλωσης πετρελαίου στην ΕΕ, και ο στεγαστικός τομέας έχουν πληγεί περισσότερο, ενώ άλλοι τομείς έχουν επιτύχει να μειώσουν την πετρελαϊκή εξάρτησή τους με βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση και αλλαγές στον συνδυασμό των καυσίμων· υπογραμμίζει ότι οι εν λόγω δύο τομείς των μεταφορών και της στέγασης έχουν προτεραιότητα στις οικιακές δαπάνες και ότι η αύξηση της τιμής του πετρελαίου αυξάνει τις ανισότητες της αγοραστικής δύναμης εις βάρος των πιο φτωχών νοικοκυριών·

15. ζητεί τη χάραξη σφαιρικής κοινοτικής στρατηγικής που θα προχωρήσει στη σταδιακή μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων στον τομέα των μεταφορών, γεγονός που θα οδηγήσει σε προοδευτική μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από το πετρέλαιο και προοδευτική χρήση καθαρών πηγών ενέργειας στις μεταφορές·

16. πιστεύει ότι τα αποθέματα καυσίμων για τις μεταφορές θα μπορούσαν να διευρυνθούν με τη διευκόλυνση της παραγωγής μη συμβατικού πετρελαίου και υγρών καυσίμων με βάση το φυσικό αέριο ή τον άνθρακα, όπου αυτό είναι οικονομικά εφικτό· υποστηρίζει την ανάπτυξη και παραγωγή εναλλακτικών οχημάτων και καυσίμων όπως τα βιοκαύσιμα, οχήματα στήλης υδρογόνου/καυσίμου και υβριδικά οχήματα· στηρίζει επίσης τις προσπάθειες για την εξεύρεση καινοτόμων λύσεων για τη διαχείριση των συστημάτων μεταφορών γενικότερα, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την ενεργειακή απόδοση των οχημάτων·

Εμπορικό ισοζύγιο· ανισορροπίες σε παγκόσμιο επίπεδο

17. επισημαίνει τη δυσμενή επίδραση της αύξησης της τιμής του πετρελαίου στο εμπορικό ισοζύγιο των χωρών εισαγωγής πετρελαίου, με την ανακατανομή του πλούτου προς όφελος των χωρών εξαγωγής πετρελαίου και την μετατροπή τους σε σημαντικούς παράγοντες στο πλαίσιο των παγκοσμίων ανισορροπιών, και με την ανακύκλωση πετροδολαρίων που έχει οδηγήσει ήδη σε συσσώρευση σημαντικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό·

18. χαιρετίζει το γεγονός ότι η ανακύκλωση πετροδολαρίων από τους εξαγωγείς πετρελαίου έχει ωφελήσει την ευρωζώνη, με θετικό αντίκτυπο στις ξένες επενδύσεις και αυξημένη ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών της ευρωζώνης, αντισταθμίζοντας εν μέρει τις δυσμενείς συνέπειες της αύξησης της τιμής του πετρελαίου·

Ανταγωνισμός

19. υπενθυμίζει την επείγουσα ανάγκη να μειωθούν οι ενεργειακές τιμές στις εγχώριες αγορές ενέργειας· σημειώνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι οι αγορές ενέργειας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εθνικές και κυριαρχούν ται από λίγες επιχειρήσεις, τόσο ιδιωτικές όσο και δημόσιες, οι οποίες συχνά είναι και ιδιοκτήτες των υποδομών· καλεί την Επιτροπή, τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού και τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στις εταιρείες του ενεργειακού τομέα·

20. ζητεί την ολοκλήρωση της εσωτερικής ενεργειακής αγοράς με τη λήψη μέτρων για να αντιμετωπιστούν: οι επικρατούσες αποκλίσεις όσον αφορά τις αρμοδιότητες των ρυθμιστικών αρχών, η έλλειψη ευρωπαϊκής ρυθμιστικής αρχής για την ενέργεια που θα εξετάζει τα διασυνοριακά ζητήματα, η έλλειψη σχεδίου προτεραιότητας για τις γραμμές διασύνδεσης, κανόνων για το διασυνδεδεμένο δίκτυο και συστημάτων αντιστάθμισης και αποθήκευσης φυσικού αερίου·

21. υπογραμμίζει ότι η αποσύνδεση της υποδομής από τους προμηθευτές είναι ζωτικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία των εθνικών αγορών και της εσωτερικής αγοράς και για την παροχή κινήτρων για επενδύσεις σε υποδομές·

22. σημειώνει, επίσης, ότι η αυξημένη συγκέντρωση στην εσωτερική αγορά ενδέχεται να επιτείνει τις υφιστάμενες στρεβλώσεις, απαιτώντας κατά συνέπεια τη βελτίωση των ρυθμιστικών ικανοτήτων των κρατών μελών και της ΕΕ προκειμένου να διασφαλιστούν τα καταναλωτικά δικαιώματα και η συμμόρφωση με τους στόχους ενεργειακής απόδοσης της ΕΕ·

23. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να περιλάβουν το υψηλό επίπεδο ενεργειακής απόδοσης μεταξύ των κριτηρίων για την ανάθεση των δημοσίων συμβάσεων· θεωρεί ότι, στο πλαίσιο της αναθεώρησης των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την κρατική βοήθεια που χορηγείται για την προστασία του περιβάλλοντος, πρέπει να ληφθούν περισσότερα μέτρα για την προώθηση των επενδύσεων σε μέτρα ενεργειακής απόδοσης και διαφοροποίησης·

Η Ευρώπη πρέπει να ενεργήσει τώρα

24. τονίζει ότι, εάν δεν ληφθούν μέτρα τώρα, η εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές ενέργειας θα αυξηθεί από 50 % σε 70 % το 2030, από τις οποίες το 94 % θα αντιστοιχεί στις εισαγωγές πετρελαίου, επιδεινώνοντας τις επιπτώσεις της αύξησης και της αστάθειας της τιμής του πετρελαίου στην οικονομία της Ευρώπης·

25. καλεί την Επιτροπή να λαμβάνει υπόψη, κατά την εκτίμηση των κρατικών ενισχύσεων, την υπαγορευόμενη από το ενεργειακό πλαίσιο ανάγκη επενδύσεων για προώθηση καινοτομιών και να μεριμνά ώστε οι νέες ενισχύσεις να μην οδηγούν σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού·

26. επισημαίνει την ανάγκη μαζικών επενδύσεων στην ενεργειακή υποδομή και στον ενεργειακό εφοδιασμό κατά τα επόμενα χρόνια· ζητεί να γίνει παγκοινοτική σε βάθος συζήτηση με θέμα τις διάφορες πηγές ενέργειας, η οποία να λαμβάνει υπόψη όλες τις δαπάνες που συνδέονται με την ενεργειακή παραγωγή, την αποθήκευση, τη διανομή, τη μεταφορά, την κατανάλωση και την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, καθώς και τις πτυχές της ασφάλειας και των αποβλήτων, και με τη συμβολή της ενέργειας στις κλιματικές αλλαγές, ειδικότερα όσον αφορά τις εκπομπές του CO2· καλεί την Επιτροπή να ξεκινήσει εκτιμήσεις του αντικτύπου στις διαφορετικές πηγές ενέργειας και συνδυασμούς χαρτοφυλακίου σύμφωνα με αυτές τις παραμέτρους·

27. υπενθυμίζει το ψήφισμά του της 26ης Φεβρουαρίου 2004, με το οποίο ήδη τόνιζε τη σημασία της μείωσης της εξάρτησης της Ευρώπης από τις εισαγωγές πετρελαίου, οι οποίες αποτελούν βαρύ φορτίο από πλευράς πολιτικού κόστους και αστάθειας, χαιρέτιζε τα τεχνολογικά βήματα, όπως την ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για την οικονομία του υδρογόνου, ενθάρρυνε τις περαιτέρω επενδύσεις στις αποδοτικότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίες θα μειώσουν την αστάθεια του κόστους ανά μονάδα ενέργειας, θα αυξήσουν την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, θα είναι λιγότερο επιβλαβείς για το περιβάλλον, και ενδεχομένως θα αποτελέσουν έναυσμα για βιομηχανική επανάσταση παρόμοια με τη βιομηχανική επανάσταση στις ΗΠΑ, της οποίας ηγήθηκε ο τομέας της πληροφορικής·

28. υπογραμμίζει ότι οι αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες χώρες και οι χώρες που υφίστανται μετασχηματισμό πλήττονται ιδιαίτερα από την αύξηση της τιμής του πετρελαίου λόγω της υψηλής έντασης ενέργειας και της χαμηλής ενεργειακής απόδοσης των οικονομιών τους, και τονίζει τη σημασία της ατζέντας για τη βιώσιμη ανάπτυξη στην εξωτερική, εμπορική και αναπτυξιακή πολιτική της ΕΕ·

29. επισημαίνει τις ελπιδοφόρες προοπτικές που έχουν οι αγορές ανανεωσίμων πηγών ενέργειας και τεχνολογιών που αυξάνουν την ενεργειακή απόδοση· τονίζει τα θετικά ποσοστά ανάπτυξης και απασχόλησης του τομέα των ανανεωσίμων πηγών ενέργειας· προειδοποιεί για τον κίνδυνο απώλειας της ηγετικής θέσης στην αγορά των περιβαλλοντικών τεχνολογιών προς όφελος των ΗΠΑ και των αναδυομένων οικονομιών υψηλής εξειδίκευσης· επισημαίνει τη μεγάλη σημασία των προγραμμάτων εξυγίανσης κτιρίων όσον αφορά το CO2 και την εξοικονόμηση ενέργειας·

30. σημειώνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ευρωπαϊκές πετρελαιοπηγές· πιστεύει ότι η μεγίστη δυνατή εκμετάλλευση των γηγενών πηγών πρέπει να θεωρηθεί σημαντικό (μολονότι προσωρινό) μέσο αντιστάθμισης του αύξοντος όγκου του πετρελαίου που εισάγεται στην Ευρώπη·

31. επισημαίνει την ανάγκη να προσανατολιστεί η ενεργειακή υποδομή στη συμπαραγωγή ηλεκτρισμού-θερμότητας και στην αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας·

32. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να καταρτίσουν λεπτομερές σχέδιο για τη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από τις εισαγωγές πετρελαίου και να στραφούν προς την καθαρή ενέργεια· προτρέπει να ληφθούν μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης· υπενθυμίζει ότι συνήθως η ενεργειακή απόδοση αποτελεί συνήθως τον κατά πολύ φθηνότερο τρόπο περικοπής των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας·

33. επιδοκιμάζει το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την ενεργειακή απόδοση, ως βασική συνεισφορά στην εξοικονόμηση ενέργειας και, κατά συνέπεια, στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης·

34. υπογραμμίζει την ανάγκη ορθής προσέγγισης των πολιτικών και των δράσεων για την ενεργειακή από δοση από τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής, καθώς και από το πρόγραμμα-πλαίσιο για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία [5]· επιδοκιμάζει την πρόταση του σχεδίου δράσης για την ενεργειακή απόδοση που επιζητεί να κινητοποιηθεί η ιδιωτική χρηματοδότηση με τη χρήση αυτών των μέσων·

35. ζητεί τη θέσπιση ολοκληρωμένου μηχανισμού έκτακτης ανάγκης της ΕΕ για την ασφάλεια του εφοδιασμού, με αύξηση του ελάχιστου αποθέματος πετρελαίου στην ΕΕ από 90 σε 120 ημέρες κατανάλωσης, και ζητεί την ανάπτυξη ελάχιστου αποθέματος φυσικού αερίου 90 ημερών τουλάχιστον· ως προς το θέμα αυτό, εκφράζει τη λύπη του διότι η Επιτροπή, στην ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων της σχετικά με την ενέργεια και τις κλιματικές αλλαγές της 10ης Ιανουαρίου 2007, δεν πρότεινε αύξηση και μερισμό του αποθέματος έκτακτης ανάγκης πετρελαίου και φυσικού αερίου·

36. υποστηρίζει ότι με την εβδομαδιαία δημοσίευση (βάσει κοινόχρηστων δεδομένων, όπως στις Ηνωμένες Πολιτείες) των ευρωπαϊκών αποθεμάτων πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων καθώς και των εισαγωγών και εξαγωγών, και μάλιστα ανά τύπο προϊόντος (αργό πετρέλαιο , βενζίνη, πετρέλαιο ντίζελ, πετρέλαιο θέρμανσης κ.λπ.), θα μπορούσαν να εκτιμηθούν καλύτερα οι πιέσεις που ασκούνται επί της παγκόσμιας αγοράς, να αποκαλυφθεί το επίπεδο της ευρωπαϊκής κατανάλωσης, να περιορισθεί η τάση των φορέων της αγοράς να κλίνουν προς τα αμερικανικά αποθέματα και να μειωθεί κατά συνέπεια η αστάθεια των τιμών του πετρελαίου.

37. υπενθυμίζει την απαίτησή του οι πολυμερείς τράπεζες και οι δημόσιοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί να υποχρεώνονται να δημιουργούν κεφάλαια ενεργειακής απόδοσης για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων ενεργειακής απόδοσης· πιστεύει ότι οι στόχοι ενεργειακής απόδοσης πρέπει να ενσωματωθούν και σε άλλες τομεακές πολιτικές, ιδίως στην πολιτική φορολόγησης, των μεταφορών και στην πολιτική συνοχής· θεωρεί ότι πρέπει να ενθαρρυνθούν καινοτόμα χρηματοδοτικά συστήματα και συμβατικά εργαλεία, όπως η μικροπίστωση και οι κοινοπραξίες μεταξύ των ιδιωτικών επιχειρήσεων και των δήμων, με σκοπό την ενεργό συμμετοχή των τοπικών εταίρων και των αρμοδίων για τη λήψη αποφάσεων·

38. υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) στην προώθηση των επενδύσεων για την καθαρή ενέργεια· χαιρετίζει τη δέσμευση της ΕΤΕπ να ενισχύσει τη συμβολή της στις επενδύσεις υποδομής, συμπεριλαμβανομένων της ενεργειακής ασφάλειας, των ανανεωσίμων πηγών ενέργειας και των διευρωπαϊκών δικτύων, καθώς και στο διπλασιασμό του ποσοστού των επενδύσεων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας από 7% σε 15 %· τονίζει την επείγουσα ανάγκη για διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και τη δέσμευση της ΕΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη και για την εκπλήρωση της διεθνούς υποχρέωσής της να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του πρωτοκόλλου του Κιότο· ενθαρρύνει την ΕΤΕπ να ενσωματώσει τα κριτήρια σχετικά με τις εκπομπές του CO2 στα κριτήρια επιλογής της και να θέσει ακόμη πιο μεγαλόπνοο στόχο για τα προγράμματα ανανεωσίμων πηγών ενέργειας και ενεργειακής απόδοσης·

Φορολογία

39. σημειώνει την αύξηση στα φορολογικά έσοδα από την ενέργεια λόγω των πρόσφατων αυξήσεων της τιμής του πετρελαίου· υπογραμμίζει τη σπουδαιότητα των ενδεδειγμένων φορολογικών πολιτικών, μεταξύ άλλων στον στεγαστικό τομέα , ως μέσων για τη μείωση της οικονομικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, για την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος και για τη δημιουργία κινήτρων με σκοπό την αύξηση των επενδύσεων και τη δραστήρια προώθηση της ενεργειακής απόδοσης, των ανανεωσίμων πηγών ενέργειας και των φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων· τονίζει ότι τα φορολογικά συστήματα πρέπει επίσης να υιοθετήσουν την αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει"·

40. τονίζει ότι ο τομέας των μεταφορών αντιστοιχεί στο 56 % της συνολικής κατανάλωσης πετρελαίου στην ΕΕ και ότι έχει πληγεί περισσότερο από την αύξηση της τιμής του πετρελαίου· ζητεί τη θέσπιση οδηγίας-πλαισίου για την ενεργειακή απόδοση στις μεταφορές· τονίζει ότι σημαντικό μέσο για τη μείωση της χρήσης πετρελαίου είναι η μετατόπιση προς άλλους τρόπους μεταφορών· ενθαρρύνει την εναρμόνιση της νομοθεσίας για τα επιβατικά αυτοκίνητα, συμπεριλαμβανομένης της εναρμόνισης της φορολογίας οχημάτων με βάση το CO2 σε ολόκληρη την Ένωση, με διαδικασίες πιστοποίησης και επισήμανσης και με φορολογικά κίνητρα για τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών· ζητεί ολοκληρωμένη στρατηγική για τη σταδιακή κατάργηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων στον τομέα των μεταφορών και για την προώθηση της διείσδυσης στην αγορά χαμηλών εκπομπών CO2 και της χρήσης βιοκαυσίμων τελευταίας τεχνολογίας και/ή οχημάτων που κινούνται με βιοϋδρογόνο· υπογραμμίζει ότι η καθιέρωση των βιοκαυσίμων δεν πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα την απαλλαγή της αυτοκινητοβιομηχανίας από την υποχρέωσή της να κατασκευάζει οικονομικότερα αυτοκίνητα με χαμηλότερες εκπομπές ρύπων·

Κοινή ενεργειακή πολιτική: ενεργειακή διπλωματία

41. χαιρετίζει το διάλογο και τη συνεργασία της ΕΕ με τις χώρες εξαγωγής πετρελαίου που αποσκοπεί στον περιορισμό των αβεβαιοτήτων όσον αφορά τόσο τη ζήτηση όσο και την προσφορά, στη διευκόλυνση της λήψης αποφάσεων σχετικά με επενδύσεις και την οικονομική και ενεργειακή διαφοροποίηση και για τις δύο πλευρές, και στη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας·

42. σημειώνει ότι η ενεργειακή πολιτική, και ειδικότερα η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού πρέπει να γίνει αναπόσπαστο τμήμα της κοινής, εξωτερικής, εμπορικής, αναπτυξιακής πολιτικής καθώς και της πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ, και ζητεί κοινή στρατηγική για την ασφάλεια και τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού και των αξόνων διαμετακόμισης, διασφαλίζοντας την αλληλεγγύη εντός της ΕΕ· πιστεύει ότι οι συμφωνίες συμπράξεων και συνεργασίας με τις περιφέρειες παραγωγής πετρελαίου πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να δημιουργηθεί σταθερό αλλά ανοικτό ρυθμιστικό πλαίσιο στις προμηθεύτριες χώρες, για να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις στην υποδομή εκμετάλλευσης και μεταφορών και για να εξασφαλιστεί ο μακροπρόθεσμος εφοδιασμός·

43. τονίζει πόσο σημαντικό είναι να συμπεριληφθεί στη νέα ενεργειακή διπλωματία της ΕΕ ο εποικοδομητικός διάλογος με τις χώρες εξαγωγής πετρελαίου, τις χώρες του διαμετακομιστικού άξονα και όλους τους σημαντικούς καταναλωτές ενέργειας, και ιδίως τις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, σχετικά με την ενεργειακή απόδοση και διατήρηση, με σκοπό να τεθούν ελάχιστες προδιαγραφές απόδοσης για τα παγκόσμια αγαθά, να αναπτυχθεί η αλληλεγγύη στην ενεργειακή πολιτική και να καταπολεμηθεί η ρύπανση του περιβάλλοντος και η κλιματική αλλαγή·

44. υπενθυμίζει ότι είναι ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα και η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ· τονίζει τον διττό ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίσουν η επαρκής ρύθμιση της αγοράς και η ενεργειακή διπλωματία για τη δημιουργία σταθερού πλαισίου όσον αφορά τον ενεργειακό εφοδιασμό.

45. ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει μέτρα για τη μείωση του αντίκτυπου της μεγίστης ικανότητας παραγωγής πετρελαίου (peak oil) στους πολίτες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ανάλυσης προτάσεων πολιτικής, όπως το πρωτόκολλο εξάντλησης πετρελαίου, που θα συντελούσαν στην ομαλή μετάβαση προς την εξάλειψη της χρήσης ορυκτών καυσίμων·

46. εκφράζει την ικανοποίησή του για το ρόλο που διαδραματίζει το καθεστώς εμπορίας εκπομπών της ΕΕ στην παροχή κινήτρων για μείωση της κατανάλωσης ενέργειας· ζητεί την επέκταση του συστήματος για να περιλάβει και τον τομέα των αερομεταφορών· ζητεί από την Επιτροπή να διαδραματίσει το ρόλο της στη δημιουργία καθεστώτος εμπορίας εκπομπών σε παγκόσμιο επίπεδο·

47. αναγνωρίζει ότι οι σταθερά υψηλές τιμές της ενέργειας θα ασκήσουν πιέσεις σε όσες παραγωγικές διαδικασίες βασίζονται σε πρώτες ύλες που προέρχονται από διάφορες γεωγραφικά απομακρυσμένες περιοχές· ζητεί από την Επιτροπή να προβεί σε πλήρη ανάλυση των συνεπειών των αυξημένων ενεργειακών τιμών και της μεγίστης ικανότητας παραγωγής πετρελαίου στη ροή του εμπορίου, ως μέρος της εργασίας της στον τομέα του εμπορίου και της ανταγωνιστικότητας·

48. υπογραμμίζει πόσο σημαντικό είναι να προωθηθεί η εύρυθμη λειτουργία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, ιδίως με τους κανόνες και τις οδηγίες του ΠΟΕ· θεωρεί ότι η προσέγγιση αυτή θα παρείχε σημαντική συμβολή στην αύξηση της ενεργειακής απόδοσης και, κατά συνέπεια, στη μείωση των ανοδικών πιέσεων που υφίστανται οι τιμές της ενέργειας·

49. υπογραμμίζει την ανάγκη για ενεργότερη εμπλοκή του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου στην ενεργειακή πολιτική και για προώθηση συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τα κράτη μέλη του οργανισμού πετρελαιοπαραγωγών κρατών προκειμένου να τεθεί υπό έλεγχο η αύξηση της τιμής των ενεργειακών πόρων·

50. ζητεί να αποδοθεί κεντρικός ρόλος στη δημιουργία πραγματικής ευρωμεσογειακής αγοράς ενέργειας· σημειώνει με ενδιαφέρον τη βούληση που εξέφρασε η Επιτροπή, με την ευκαιρία της συνδιάσκεψης για την εξωτερική ενεργειακή πολιτική στις 20 και 21 Νοεμβρίου 2006, να λάβουν η Βόρεια Αφρική και η Μέση Ανατολή σημαντική θέση στην εξωτερική ενεργειακή της πολιτική, και ελπίζει οι διακηρύξεις αυτές να συνοδευθούν από συγκεκριμένες ενέργειες·

*

* *

51. αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

[1] ΕΕ C 98 E της 23.4.2004, σ. 162.

[2] ΕΕ C 292 E της 1.12.2006, σ. 112.

[3] ΕΕ C 298 Ε της 8.12.2006, σ. 273.

[4] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2006)0603.

[5] Απόφαση αριθ. 1639/2006/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 2006, που θεσπίζει πρόγραμμα πλαίσιο για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (2007 έως 2013) (ΕΕ L 310 της 9.11.2006, σ. 15).

--------------------------------------------------