Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το "Λευκό Βιβλίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: μια νέα πνοή για την ευρωπαϊκή νεολαία"

(COM(2001) 681 τελικό)

(2002/C 149/18)

Στις 17 Ιανουαρίου 2002, και σύμφωνα με το άρθρο 23, παράγραφος 3 του Εσωτερικού της Κανονισμού, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση για το Λευκό Βιβλίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής - Μια νέα πνοή για την ευρωπαϊκή νεολαία.

Το τμήμα "Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις και δικαιώματα του πολίτη", στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές εργασίες της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 10 Απριλίου 2002. Εισηγήτρια ήταν η κ. Hassett, και συνεισηγητές οι κ.κ. Rodriguez Garcia-Caro και Soares.

Κατά τη 390ή σύνοδο ολομέλειας στις 24 και 25 Απριλίου 2002 (συνεδρίασης της 25ης Απριλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 72 ψήφους υπέρ, 1 ψήφο κατά και 1 αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Λευκό Βιβλίο - "Μια νέα πνοή για την ευρωπαϊκή νεολαία"

1.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει το Λευκό Βιβλίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής "Μια νέα πνοή για την ευρωπαϊκή νεολαία", που υπεβλήθη στις 21 Νοεμβρίου 2001. Υποστηρίζει πλήρως την πρωτοβουλία αυτή πολιτικής, που μπορεί να δημιουργήσει μια νέα δυναμική για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι νέοι στην Ευρώπη, και καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει γρήγορα ειδικές δράσεις και να διαθέσει τους απαιτούμενους για την υλοποίησή τους πόρους.

1.2. Το Νοέμβριο του 2000, η ΟΚΕ υιοθέτησε μιας ευρεία γνωμοδότηση πρωτοβουλίας ενόψει της εξαγγελθείσας δημοσίευσης του Λευκού Βιβλίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: πολιτική νεολαίας. Με βάση τη γνωμοδότηση αυτή, η ΟΚΕ διεδραμάτισε έναν πρωτόβουλο ρόλο στη διευκόλυνση της διαδικασίας ανταλλαγής απόψεων. Σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας, η ΟΚΕ διοργάνωσε ακρόαση με θέμα την πολιτική νεολαίας, στην οποία συμμετείχαν 200 και πλέον άτομα, που εκπροσωπούσαν οργανώσεις νεολαίας, συνδικαλιστικές οργανώσεις, εργοδότες και άλλες οργανώσεις που δρουν στον τομέα της νεολαίας και προέρχονται τόσο από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και από υποψήφιες χώρες. Η ακρόαση αυτή είχε ως αποτέλεσμα πληθώρα παρεμβάσεων και γραπτών προτάσεων(1), οι οποίες δημοσιεύθηκαν και, στη συνέχεια, χρησίμευσαν ως βάση της συνεχούς συμμετοχής της ΟΚΕ στην ανταλλαγή απόψεων(2).

1.3. Η ΟΚΕ θεώρησε την απασχόληση των νέων και την κοινωνική ένταξη, την εκπαίδευση και την κινητικότητα, τη συμμετοχή στην κοινωνία και την κοινωνία των πολιτών ως βασικά στοιχεία της πολιτικής για τη νεολαία(3). Συνεπώς, η ΟΚΕ επισημαίνει με ανησυχία το περιορισμένο πεδίο αναφοράς των προτεραιοτήτων του Λευκού Βιβλίου και, για το λόγο αυτό, καλεί την Επιτροπή να θέσει τη βελτίωση της κοινωνικής κατάστασης των νέων στο επίκεντρο όλων των μελλοντικών δράσεων στα πλαίσια της πολιτικής για τη νεολαία. Η ΟΚΕ εκφράζει επίσης τη λύπη της για το γεγονός ότι το Λευκό Βιβλίο εξακολουθεί να σιωπά για τη συμμετοχή των υποψήφιων χωρών.

2. Γενικές παρατηρήσεις για το Λευκό Βιβλίο - "Μια νέα πνοή για την ευρωπαϊκή νεολαία"

2.1. Το Λευκό Βιβλίο παραθέτει τις συστάσεις της Επιτροπής στα κράτη μέλη και τις περιφέρειες της Ευρώπης για την εφαρμογή μέτρων σχετικά με τη νεολαία. Ευρέα παραρτήματα περιλαμβάνουν μια σύνθεση των αποτελεσμάτων της διαδικασίας διαβουλεύσεων και μια σύνοψη των υφιστάμενων κοινωνικών πολιτικών και προγραμμάτων, που αφορούν ή έχουν σχέση με τους νέους. Από την άλλη πλευρά, το Λευκό Βιβλίο προτείνει ένα νέο πλαίσιο για την ευρωπαϊκή συνεργασία που περιλαμβάνει δύο βασικές πτυχές:

- την εφαρμογή της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού σε συγκεκριμένους τομείς που αφορούν τη νεολαία,

- την καλύτερη συνεκτίμηση της διάστασης της "νεολαίας" σε άλλες πρωτοβουλίες πολιτικής.

2.2. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι από τη διαδικασία ανταλλαγής απόψεων προκύπτουν τέσσερα μηνύματα κλειδιά: "Δραστήρια συμμετοχή των νέων στην κοινωνία", "Να διευρυνθούν και να αναγνωρισθούν καλύτερα τα πεδία πειραματισμού", και "Η Ευρωπαϊκή Ένωση ως υπέρμαχος των αξιών". Με βάση τα τέσσερα αυτά μηνύματα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσδιόρισε τέσσερα θέματα προτεραιότητας για την εφαρμογή της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού:

- συμμετοχή,

- πληροφορίες,

- εθελοντισμός των νέων,

- καλύτερη γνώση στον τομέα της νεολαίας.

2.3. Σε τέσσερις επιπλέον τομείς πολιτικής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να ληφθούν περισσότερο υπόψη τα θέματα που έχουν σχέση με τη νεολαία, κάνοντας χρήση των εφαρμοζόμενων πολιτικών και δράσεων, και αξιοποιώντας τα διάφορα διαθέσιμα μέσα (όπως οι υφιστάμενες μέθοδοι ανοιχτού συντονισμού και τα σχέδια δράσης). Οι πολιτικές αυτές αφορούν τους εξής τομείς:

- εκπαίδευση, δια βίου μάθηση και κινητικότητα,

- απασχόληση,

- κοινωνική ένταξη,

- οι νέοι κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας

2.4. Η ΟΚΕ θεωρεί την εν λόγω "συνεκτίμηση των θεμάτων που έχουν σχέση με τη νεολαία σε άλλες πολιτικές" ως μια μορφή συνθεώρησης των θεμάτων που έχουν σχέση με τη νεολαία σε άλλους τομείς πολιτικής. Στην τρέχουσα πολιτική της Κοινότητας έχουν συνθεωρηθεί τόσο οι ίσες ευκαιρίες όσο και το περιβάλλον(4). Για να δοθεί συνέχεια στην πρόταση αυτή, είναι απόλυτα αναγκαίο να αναλάβει η Επιτροπή τις ευθύνες της για τη χάραξη πολιτικής και να προτείνει, βάσει ανακοίνωσης, μία στρατηγική που να υποδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο τα θέματα της νεολαίας μπορούν να ληφθούν αποτελεσματικά υπόψη σε άλλους τομείς πολιτικής ("συνεκτίμηση των θεμάτων νεολαίας").

2.5. Τα τέσσερα θέματα προτεραιότητας για την εφαρμογή της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού, αντικατοπτρίζουν, ωστόσο, μια περιορισμένη εικόνα του "συγκεκριμένου τομέα της νεολαίας". Είναι δύσκολο να προβλεφθεί η επίδρασή τους στους διάφορους τομείς πολιτικής και η σημαντική προστιθέμενη αξία σε εθνικές και περιφερειακές πολιτικές για τη νεολαία, οι οποίες έχουν ήδη σε μεγάλο βαθμό ένα πολύ ευρύτερο πεδίο αναφοράς.

2.6. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να εξετασθούν οι τέσσερις αυτές "συγκεκριμένες" προτεραιότητες για τη νεολαία μέσω της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού. Μολονότι η πρόταση για την ανοιχτή μέθοδο συντονισμού επικροτείται, οι οριζόμενες προτεραιότητες και οι διατυπούμενες συστάσεις μπορούν σε μεγάλο βαθμό να εξετασθούν δεόντως μέσω μέτρων παρότρυνσης και συστάσεων βάσει των άρθρων 149 και 150 της Συνθήκης. Οι προτεραιότητες αυτές μπορούν επίσης σε μεγάλο βαθμό να εξετασθούν μέσω δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των υφιστάμενων κοινοτικών προγραμμάτων και της στρατηγικής ενημέρωσης για θέματα νεολαίας σε επίπεδο Ένωσης.

2.7. Μετά την εξαγγελία του Επιτρόπου κ. Reding ότι θα δημοσιευθεί ένα Λευκό Βιβλίο το Νοέμβριο του 1999, άρχισε μια πολύπλευρη και ευρύτατη διαδικασία ανταλλαγής απόψεων. Η διαδικασία αυτή αποτέλεσε το αντικείμενο ικανής διαχείρισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που επέδειξε υψηλό επίπεδο ευελιξίας και προθυμίας προσαρμογής της διαδικασίας στις ιδιαιτερότητες του τομέα της νεολαίας στην Ευρώπη. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την ενέργεια της Επιτροπής και είναι βέβαιη ότι η ανοιχτή αυτή προσέγγιση θα συνεχισθεί και στο μέλλον.

2.8. Ωστόσο, είναι σημαντικό να υπενθυμισθεί ότι οι ανταλλαγές απόψεων βασίσθηκαν σε θεματικές διαστάσεις που προτάθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στις διαβουλεύσεις συμμετείχαν ενεργά νέοι, οργανώσεις νέων, νέοι ερευνητές, η κοινωνία των πολιτών, οι φορείς χάραξης πολιτικής και οι διοικητικοί φορείς όλων των επιπέδων. Το παράρτημα του Λευκού Βιβλίου αντανακλά τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων σε μια θεματική διάρθρωση(5), η οποία είχε αρχικά διαμορφωθεί από την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

- συμμετοχή

- εκπαίδευση

- απασχόληση, επαγγελματική κατάρτιση και κοινωνική ένταξη

- ευημερία, ατομική αυτονομία και πολιτισμός

- ευρωπαϊκές αξίες, κινητικότητα και σχέσεις με τον υπόλοιπο κόσμο.

2.9. Η θεματικά διαρθρωμένη διαδικασία ανταλλαγής απόψεων έθετε προσδοκίες και ενθάρρυνε τους διάφορους παράγοντες στον τομέα της νεολαίας να καταρτίσουν αξιόλογες και ειδικές προτάσεις πολιτικής. Ο βαθμός στον οποίο το Λευκό Βιβλίο αντανακλά όντως τα αποτελέσματα της ανταλλαγής απόψεων και δεν είναι ικανοποιητικός, ιδίως επειδή είναι δύσκολο να διαπιστωθεί η σχέση με τις τέσσερις "ειδικές" προτεραιότητες για τη νεολαία που περιγράφονται στο Λευκό Βιβλίο. Οι προτεραιότητες αυτές μπορούν μόνο να θεωρηθούν ως ένα πρώτο βήμα επειδή αντιμετωπίζουν μόνο εν μέρει τα θέματα που θίχθηκαν κατά την ανταλλαγή απόψεων.

3. Μεθοδολογία

3.1. Το Λευκό Βιβλίο: μια νέα πνοή για τη νεολαία, προτείνει μια ανοιχτή μέθοδο συντονισμού στον τομέα της νεολαίας. Η πρόταση να καθιερωθεί η μέθοδος ανοιχτού συντονισμού στον τομέα της πολιτικής για τη νεολαία είναι ιδιαίτερα καινοφανής από την άποψη ότι η πρωτοβουλία δεν προήλθε επίσημα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τα μέτρα που προτείνονται δεν παρουσιάζονται ως προωθούντα τους βασικούς πολιτικούς στόχους της Ένωσης. Η μέθοδος ανοιχτού συντονισμού, που χρησιμοποιήθηκε σε βασικούς τομείς πολιτικής, όπως η οικονομική πολιτική και η πολιτική απασχόλησης, συμπεριλαμβανόμενης της εκπαιδευτικής τους διάστασης, επισημοποιήθηκε ως μέθοδος συντονισμού των πολιτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στη Σύνοδο Κορυφής της Λισσαβώνας το Μάρτιο του 2000. Στα συμπεράσματά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας προσδιόριζε τόσο τη μέθοδο όσο και τη χρήση της για την προώθηση των στρατηγικών στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης(6). Από την άποψη αυτή, η ανοιχτή μέθοδος συντονισμού έχει μέχρι σήμερα χρησιμοποιηθεί για την προώθηση του συντονισμού των πολιτικών που εμπίπτουν μεν στην αρμοδιότητα ενός κράτους μέλους, αλλά οι οποίες έχουν ωστόσο ζωτική σημασία για να καταστεί η Ένωση "η πιο ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία της γνώσης στον κόσμο, ικανή για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας, και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή"(7).

3.2. Πιο πρόσφατα, το Λευκό Βιβλίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση πρότεινε να χρησιμοποιηθεί η ανοιχτή μέθοδος συντονισμού σε μια κατά περίπτωση βάση για να "επιτευχθούν οι δεδηλωμένοι στόχοι της Συνθήκης" και να ενθαρρυνθούν η συνεργασία, η ανταλλαγή καλών πρακτικών και ο καθορισμός κοινών στόχων και κατευθυντήριων γραμμών για τα κράτη μέλη(8). Επιπλέον, το Λευκό Βιβλίο για τη διακυβέρνηση διασαφήνιζε επίσης το ρόλο των διάφορων οργάνων κατά την εφαρμογή της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού, τονίζοντας ότι η Επιτροπή θα πρέπει να διαδραματίζει ενεργό συντονιστικό ρόλο.

3.3. Για να είναι επιτυχής, η μεθοδολογία που προτείνεται στη Λευκή Βίβλο για τη νεολαία πρέπει να προσαρμοσθεί επειδή δεν αντικατοπτρίζει πλήρως ούτε τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισσαβώνας ούτε το Λευκό Βιβλίο για τη διακυβέρνηση. Πρέπει να αναπτυχθεί μια σαφής διάρθρωση της διαδικασίας της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού, όπως ακριβώς συνέβη με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση ή τη διαδικασία κοινωνικής ένταξης. Εκτός από τη συμμετοχή των μελών, είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν δεσμευτικοί μηχανισμοί για τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών, καθώς επίσης, πράγμα πιο σημαντικό, των νέων και των οργανώσεών τους, όπως το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας.

3.4. Η μεθοδολογία που προτείνεται στο Λευκό Βιβλίο απαιτεί υψηλό επίπεδο συντονισμού και ικανότητα χάραξης πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ΟΚΕ θα επιθυμούσε να διατεθούν για τη φιλοδοξία αυτή επαρκείς πόροι στη Διεύθυνση που ασχολείται με τη νεολαία. Προς το σκοπό αυτό, πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή δεν ήταν ακόμη σε θέση να διερευνήσει όλα τα μέσα που παρέχουν τα άρθρα 149 και 150. Ειδικότερα, οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (άρθρο 149 (4)) θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη της συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας βάσει της κοινοτικής μεθόδου που θα συνοδεύει την ανάπτυξη της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού.

3.5. Επιπλέον, η ΟΚΕ θα επιθυμούσε να διασαφηνισθεί περισσότερο ο ρόλος της καθώς και εκείνος των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ιδίως των οργανώσεων νέων, στα πλαίσια της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού. Θα πρέπει να υπενθυμισθεί ότι η παράγραφος 38 των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισσαβώνας περιγράφει το ρόλο των ΜΚΟ στα πλαίσια της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού(9).

3.6. Η ΟΚΕ τονίζει τη σημασία που έχει η ανάπτυξη στόχων της πολιτικής για τη νεολαία. Οι στόχοι αυτοί θα πρέπει να αναπτυχθούν σε ένα σαφές πλαίσιο στο οποίο τα αντίστοιχα όργανα μπορούν να αναλάβουν τους ρόλους τους, ιδίως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

4. Συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών

4.1. Κάθε πολιτική για τη νεολαία πρέπει να χαρακτηρίζεται από τη θεμελιώδη αρχή της συμμετοχής των νέων. Η αρχή αυτή επαναλαμβάνεται σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο(10). Η ΟΚΕ τονίζει τη βασική αρχή ότι οι νέοι και οι οργανώσεις νέων θα πρέπει να συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με την πολιτική νεολαίας, σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και κοινοτικό επίπεδο(11). Η ΟΚΕ επικροτεί την έμφαση που δίδεται στο Λευκό Βιβλίο στην προώθηση της συμμετοχής των νέων, θα επιθυμούσε δε να υπάρξει πιο συνεκτική διάρθρωση της αρχής αυτής στην προτεινόμενη εφαρμογή πολιτικής.

4.2. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι πολλοί παράγοντες στη διαδικασία ανταλλαγής απόψεων, ιδίως οι νέοι, έχουν εκφράσει την απογοήτευσή τους για την έλλειψη φιλοδοξίας στην αντιμετώπιση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης των νέων(12). Βάσει της γνωμοδότησης πρωτοβουλίας της και των αποτελεσμάτων της ακρόασης της κοινωνίας των πολιτών για την πολιτική νεολαίας, η ΟΚΕ υποστηρίζει τις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν για το βαθμό στον οποίο το Λευκό Βιβλίο αντικατοπτρίζει όντως τις συγκροτημένες προκλήσεις πολιτικής.

4.3. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχασε την ευκαιρία να κατανοήσει πλήρως και να αναγνωρίσει την ύπαρξη, την ανάπτυξη και την ποικιλομορφία της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών στον τομέα της νεολαίας. Ενώ ειδικότερα οι οργανώσεις νέων έχουν αναλάβει πολλές πρωτοβουλίες για να συμβάλουν στα διάφορα επίπεδα και στάδια κατάρτισης του Λευκού Βιβλίου, υπάρχει μια εμφανής έλλειψη εκτίμησης των συμβολών και του ρόλου τους στη διαδικασία. Συνεπώς, και σε αντίθεση με το Λευκό Βιβλίο για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση, τα μέτρα που προτείνονται στο Λευκό Βιβλίο για τη νεολαία δεν διασφαλίζουν πλήρως ένα ουσιαστικό ρόλο για την κοινωνία των πολιτών και τις αντιπροσωπευτικές της οργανώσεις. Στο πλαίσιο αυτό, η ΟΚΕ σημειώνει με απογοήτευση τις ασαφείς δηλώσεις και προτάσεις όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας, που δείχνουν ότι διαμορφώθηκε εσφαλμένη αντίληψη για τις λειτουργίες και την ανεξάρτητη φύση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.

4.4. Όπως επιβεβαιώθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάακεν, η συνεχιζόμενη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση απαιτεί την τεκμηρίωση της έννοιας της ευρωπαϊκής ιθαγένειας ώστε να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των νέων(13). Ενώ το Λευκό Βιβλίο αναφέρεται σε ένα "έλλειμμα του πολίτη", η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν διευρύνει πλήρως τις δυνατότητες που προσφέρουν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανόμενων των οργανώσεων των νέων, για έναν ενεργό ρόλο του πολίτη(14). Συνεπώς, η ΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι θα πρέπει να εξασφαλισθεί η κατάλληλη υποστήριξη και αναγνώριση, ιδιαίτερα στις διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις νέων, επειδή μπορούν να διαδραματίσουν μοναδικό ρόλο στην άμεση συμμετοχή των νέων στην οικοδόμηση της Ευρώπης(15).

5. Από την πνοή στη δυναμική

Βάσει του πρωτόβουλου ρόλου τον οποίο διαδραμάτισε καθόλη τη διαδικασία που οδήγησε στη δημοσίευση του Λευκού Βιβλίου, η ΟΚΕ:

5.1. Επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέβη σε ένα ποιοτικό βήμα προόδου για την προώθηση της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας.

5.2. Είναι πεπεισμένη ότι η ανοιχτή προσέγγιση ανταλλαγής απόψεων και χάραξης πολιτικής στον τομέα της νεολαίας θα συνεχισθεί κατά την ανάπτυξη της μελλοντικής πολιτικής νεολαίας, για την οποία το Λευκό Βιβλίο και η διαδικασία ανάπτυξης που αυτό προβλέπει έχουν δημιουργήσει ορισμένες ελπιδοφόρες βάσεις.

5.3. Συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υιοθετήσει μια ευρύτερη αντίληψη βάσει στόχων, σύμφωνα με την πρόταση της ΟΚΕ για μια ολοκληρωμένη και διακλαδική πολιτική νεολαίας, κατά την ανάπτυξη πολιτικών στον τομέα της νεολαίας.

5.4. Καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμβουλευθεί εκ νέου τα αποτελέσματα της ανταλλαγής απόψεων, ώστε να προσδιορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τα θέματα για τα οποία εφαρμόζεται η ανοιχτή μέθοδος συντονισμού, και να δημοσιεύσει ανακοίνωση στην οποία να αναφέρεται ο τρόπος με τον οποίο η νεολαία λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη σε άλλους βασικούς τομείς πολιτικής.

5.5. Καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταρτίζει, σε τακτά χρονικά διαστήματα, έκθεση για την κατάσταση των νέων στην Ευρώπη, και να τη διαβιβάζει στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, καθώς επίσης και στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών.

5.6. Καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να πληροφορήσει την ΟΚΕ για τον τρόπο με τον οποίο οι συστάσεις της γνωμοδότησής της, του Νοεμβρίου 2000, και τα αποτελέσματα της ακρόασης για την κοινωνία των πολιτών που διοργανώθηκε το Φεβρουάριο του 2001, αντανακλώνται στο Λευκό Βιβλίο, καθώς και για τον τρόπο με τον οποίο αυτά μπορούν να εξετασθούν στο προτεινόμενο νέο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας.

5.7. Καλεί το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αυξήσουν τις πιστώσεις του κοινοτικού προϋπολογισμού για την παιδεία και τη νεολαία από 0,5 % σε 1 %.

5.8. Καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναπτύξει γρήγορα ειδικές δράσεις και να παράσχει τους απαιτούμενους πόρους για την εφαρμογή τους. Οι πόροι για τη συνέχεια που θα δοθεί στο Λευκό Βιβλίο δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να προέρχονται από ανακατανομή των πιστώσεων του υφιστάμενου προγράμματος ΥOUTH.

5.9. Σημειώνει ότι η Επιτροπή προτείνει "τη σύσταση μιας ομάδας εργασίας υψηλού επιπέδου για την παροχή συμβουλών στην ίδια και στο Συμβούλιο των Υπουργών, υπό τις διάφορες μορφές τους", η οποία να εξετάσει τα θέματα που έχουν σχέση με την αυτονομία των νέων. Η ΟΚΕ προσφέρει την υποστήριξη και την εμπειρογνωμοσύνη της για τη λειτουργία της ομάδας αυτής.

5.10. Συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να βελτιώσει την πολιτική για τα παιδιά και τους νέους(16) με τη σύσταση μιας ειδικής Διεύθυνσης για τα παιδιά και τους νέους στα πλαίσια της Γενικής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης και Πολιτισμού, τα βασικά καθήκοντα της οποίας θα πρέπει αρχικά να είναι η υποβολή και, στη συνέχεια, η εφαρμογή των συγκεκριμένων μέτρων που προτείνονται στο Λευκό Βιβλίο, καθώς και η εφαρμογή του προγράμματος ΥOUTH.

5.11. Καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή των υποψήφιων χωρών σε όσο το δυνατό ενωρίτερο στάδιο και σε όσο το δυνατό μεγαλύτερο βαθμό όχι μόνο στην εφαρμογή του Λευκού Βιβλίου, αλλά και στις συζητήσεις για τη μελλοντική διαμόρφωση της πολιτικής νεολαίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

5.12. Καλεί τη Συνέλευση για το Μέλλον της Ευρώπης να εξετάσει εμπεριστατωμένα το θέμα της κατάστασης των νέων στην Ευρώπη και να διαβιβάσει σαφές μήνυμα σε όλες τις δυνάμεις της κοινωνίας να εξασφαλίσουν την ενεργό συμμετοχή των νέων στη διαδικασία οικοδόμησης μιας διευρυμένης και πιο δημοκρατικής Ευρωπαϊκής Ένωσης.

5.13. Τονίζει στη Συνέλευση για το Μέλλον της Ευρώπης ότι είναι διαθέσιμη να διευκολύνει τη συμμετοχή των νέων και των οργανώσεών τους στη διαδικασία αυτή, τόσο μέσω των τριών παρατηρητών της στη Συνέλευση όσο και μέσω υποστήριξης στην εξαγγελθείσα "Συνέλευση των Νέων".

5.14. Κρίνει ότι, στα πλαίσια της επικείμενης αναθεώρησης των Συνθηκών, θα πρέπει να συμπεριληφθεί στη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ένα ειδικό άρθρο για την πολιτική νεολαίας που να προβλέπει τουλάχιστον ότι η Κοινότητα θα προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την πολιτική νεολαίας και, όπου είναι αναγκαίο, θα συμπληρώνει τις δραστηριότητές τους, καλεί επίσης το Συμβούλιο των Υπουργών που είναι υπεύθυνο για θέματα νεολαίας να υποστηρίξει την πρόταση αυτή με κατάλληλο ψήφισμα.

Βρυξέλλες, 25 Απριλίου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) Έκθεση της ακρόασης με θέμα την πολιτική νεολαίας, 20 Φεβρουαρίου 2001, Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή http://europa.eu.int/comm/education/youth/ywp/civil.html.

(2) Σεμινάριο της Σουηδικής Προεδρίας σχετικά με τις συνθήκες που επικρατούν στην Ευρώπη για τους νέους, Umea, 16-17 Μαρτίου 2001, Δημόσια ακρόαση της Επιτροπής Πολιτισμού, Νεολαίας, Παιδείας, Μέσων Ενημέρωσης και Αθλητισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις 24 Απριλίου 2001, με θέμα τη νεολαία, Βελγική Προεδρία "Το Όνειρο της Ήβης": συνέδριο στη Γάνδη, 26-28 Νοεμβρίου 2001 Ισπανική Προεδρία, Ευρώπη και Νεολαία: μια νέα πνοή για την ευρωπαϊκή νεολαία, συνάντηση στη Murcia, 9-12 Μαρτίου 2002.

(3) Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της ΟΚΕ, Λευκό Βιβλίο: Πολιτική Νεολαίας, ΕΕ C 116 της 20.4.2001.

(4) Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής "Ενσωμάτωση των ίσων ευκαιριών για τις γυναίκες και τους άνδρες σε όλες τις κοινωνικές πολιτικές και δραστηριότητες" COM (96) 67 τελικό. Σήμερα, κάθε Γενική Διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι υπεύθυνη για τη συνεκτίμηση των ίσων ευκαιριών στους τομείς πολιτικής της. Οι σχετικές εργασίες κατευθύνονται από την Ομάδα Επιτρόπων για τις ίσες ευκαιρίες και υποστηρίζονται από τη Διϋπηρεσιακή Ομάδα "ισότητα των φύλων".

(5) Είναι σημαντικό να τονισθεί ότι μολονότι η "παρούσα παρουσίαση ανταποκρίνεται, στην έγνοια της Επιτροπής να μεταφέρει στους ευρωπαίους αρμοδίους για τη λήψη αποφάσεων όσο το δυνατόν πιο πιστά τα μηνύματα που προέκυψαν από τη διαδικασία ανταλλαγής απόψεων", αναφέρεται επίσης ότι "η Επιτροπή δεν δεσμεύεται από το περιεχόμενο των εξετάσεων που διατυπώθηκαν ...". Λευκό Βιβλίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής "Μια νέα πνοή για την ευρωπαϊκή νεολαία", COM(2001) 681 τελικό, σ. 23.

(6) Συμπεράσματα της προεδρίας, Σύνοδος Κορυφής της Λισσαβώνας, 23 και 24 Μαρτίου 2000, παράγραφος 37.

(7) Συμπεράσματα της προεδρίας, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας, 23 και 24 Μαρτίου 2000.

(8) Ευρωπαϊκή διακυβέρνηση, Λευκό Βιβλίο, COM(2001) 428 τελικό.

(9) Στην παράγραφο 38 των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισσαβώνας αναφέρεται ότι μια μέθοδος προσδιορισμού των βέλτιστων πρακτικών για τη διαχείριση της αλλαγής θα αναπτυχθεί από τα δίκτυα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με διάφορους παρόχους υπηρεσιών και χρήστες, ιδίως τους κοινωνικούς εταίρους, εταιρείες και ΜΚΟ.

(10) Δήλωση του ΟΗΕ για το διεθνές έτος νεολαίας 1985, "Ειρήνη, συμμετοχή, ανάπτυξη", Σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των παιδιών, 1989, Ευρωπαϊκός Χάρτης της διάσκεψης τοπικών και περιφερειακών αρχών της Ευρώπης, 1992, για τη συμμετοχή των νέων σε δημοτικές και περιφερειακές δραστηριότητες, 1992, σύσταση της Υπουργικής Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης "Νέοι και συμμετοχή", 1997, ψήφισμα του Συμβουλίου και των υπουργών Νεότητας συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου της 8ης Φεβρουαρίου 1999 σχετικά με τη συμμετοχή των νέων (ΕΕ 1999/C42/01).

(11) Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της ΟΚΕ, Λευκό Βιβλίο: πολιτική νεολαίας, ΕΕ C 116 της 20.4.2001.

(12) Η απάντηση συμπεριλάμβανε τα εξής: Εθνικό Συμβούλιο Νέων Ιρλανδίας "Μια χαμένη ευκαιρία για να τεθεί η νεολαία στο επίκεντρο της Ευρώπης", αρχική απάντηση που περιελάμβανε τις απόψεις της Ομάδας των Νέων Ιρλανδίας που συμμετείχαν στη συμβουλευτική διάσκεψη για το Λευκό Βιβλίο, ETUC, αντίδραση των νέων στο Λευκό Βιβλίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: μια νέα πνοή για την ευρωπαϊκή νεολαία, απάντηση του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Νεολαίας 0011-02 Λευκό Βιβλίο. Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της ΟΚΕ, Λευκό Βιβλίο: πολιτική νεολαίας, ΕΕ C 116 της 20.4.2001.

(13) Στη δήλωση του Λάακεν αναφέρεται ότι η Ένωση πρέπει να αντιμετωπίσει τη βασική πρόκληση "του τρόπου με τον οποίον οι πολίτες, και κυρίως οι νέοι, μπορούν να προσεγγίσουν περισσότερο το ευρωπαϊκό όραμα και τα ευρωπαϊκά όργανα". "Το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης - δήλωση του Λάακεν", 15 Δεκεμβρίου 2001.

(14) Συμβολή του κ. Lynne Chisholm στη δημόσια ακρόαση για τη νεολαία, Επιτροπή Πολιτισμού, Νεολαίας, Παιδείας, Μέσων Ενημέρωσης και Αθλητισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 24 Απριλίου 2001.

(15) Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει ενίσχυση στις Διεθνείς μη Κυβερνητικές Οργανώσεις Νέων μέσω της γραμμής Α3029 του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Διεθνείς μη Κυβερνητικές Οργανώσεις Νέων (INGYO) είναι ένας γενικός ρόλος που περιλαμβάνει όλες τις οργανώσεις νέων, τις οργανώσεις νέων επαγγελματιών, τις ενώσεις νέων των συνδικαλιστικών σωματείων, τα πολιτικά κινήματα νέων κ.λπ.

(16) Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Καταπολέμηση της εκμετάλλευσης των παιδιών και σεξουαλικός τουρισμός" (ΕΕ C 284 της 14.9.1998).