EL   
 EL  
 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , XXX 
[…](2011) XXX σχέδιο  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΣΥΝΟΨΗ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
που συνοδεύει  το έγγραφο  
Πρόταση  κανονισ µού του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  
σχετικά  µε το προγρα µµα για τους  καταναλωτές  2014-2020 
 
 
EL 2  
 EL ∆ήλωση  αποποίησης  ευθυνών  
Η παρούσα  έκθεση  εκτίµησης  αντίκτυπου  δεσµεύει µόνο τις υπηρεσίες  της Επιτροπής  που 
συµµετείχαν  στην  εκπόνησή  της, έχει συνταχθεί  ως βάση  για σχολιασ µό και δεν προδικάζει  
την τελική  µορφή  τυχόν  απόφασης  που θα ληφθεί  από την Επιτροπή . 
 
EL 3  
 EL 1. ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
Το πρόγρα µµα για τους καταναλωτές  µετά το 2013 (στο εξής «το πρόγρα µµα») θα 
υποστηρίζει  την εφαρ µογή της δράσης  της Γ∆ SANCO στον  τοµέα της πολιτικής  για τους 
καταναλωτές  από το 2014 και έπειτα . Βασίζεται  στα αποτελέσ µατα που επιτεύχθηκαν  µέσω 
του τρέχοντος  (2007-2013) προγρά µµατος. 
Το νέο πρόγρα µµα θα υποστηρίζει  τη µελλοντική  πολιτική  για τους καταναλωτές  
τοποθετώντας  τους πολίτες  της ΕΕ ως ενδυνα µωµένους  καταναλωτές  στο επίκεντρο  της 
ενιαίας  αγοράς  και θα συµπληρώνει  τις πρωτοβουλίες  που εστιάζονται  στην  πλευρά  της 
προσφοράς . 
Η ανάγκη  να εξασφαλιστεί  η συνέχεια  ανάµεσα στο τρέχον  και στο µελλοντικό  πρόγρα µµα 
διαπιστώνεται  στα αποτελέσ µατα της ενδιά µεσης  αξιολόγησης  της στρατηγικής  και του 
προγρά µµατος 2007-2013, η οποία  υπογρα µµίζει ότι η πολιτική  είναι  σχετικά  νέα σε επίπεδο  
ΕΕ και ότι η συνέχεια  αποτελεί  κύρια  συνιστώσα  για την επίτευξη  αντίκτυπου . 
Παράλληλα , οι νέες κοινωνικές  προκλήσεις  έχουν  αποκτήσει  µεγαλύτερη  σηµασία, όπως  η 
αυξη µένη πολυπλοκότητα  στη διαδικασία  λήψης  αποφάσεων  (υπερβολικός  όγκος  
πληροφοριών · µετατόπιση  µεγαλύτερης  ευθύνης  στους  καταναλωτές  µετά την 
απελευθέρωση · προηγ µένα προϊόντα , υπηρεσίες  και διαφή µιση), η ανάγκη  για υιοθέτηση  πιο 
βιώσι µων προτύπων  κατανάλωσης , οι ευκαιρίες  και οι απειλές  που δηµιουργεί  η ανάπτυξη  
της ψηφιοποίησης , η επιδείνωση  του φαινο µένου του κοινωνικού  αποκλεισ µού, η αύξηση  του 
αριθµού των ευάλωτων  καταναλωτών  και η γήρανση  του πληθυσ µού. 
Τα κυριότερα  προβλή µατα που θα αντιµετωπιστούν  µέσω της χρηµατοδότησης  των δράσεων  
στο πλαίσιο  του νέου προγρά µµατος είναι  τα εξής: 
i) Ασφάλεια  
Οι διαφορές  ανάµεσα στα κράτη  µέλη όσον  αφορά  την επιβολή  της εφαρ µογής της 
νοµοθεσίας  για την ασφάλεια  των προϊόντων , η ύπαρξη  µη ασφαλών  προϊόντων  στην  
ενιαία  αγορά , οι κίνδυνοι  που συνδέονται  µε την παγκοσ µιοποίηση  της αλυσίδας  
παραγωγής  απαιτούν  από τις αρχές  να συνεργάζονται  πιο αποτελεσ µατικά  προκει µένου 
να αποτρέπουν  την είσοδο  επικίνδυνων  προϊόντων  στην  ενιαία  αγορά  και να 
διασφαλίζουν  τη λήψη  κατάλληλων  µέτρων  σε περίπτωση  που τέτοια  επικίνδυνα  
προϊόντα  κάνουν  την εµφάνισή  τους στην  αγορά . Ανάγκη  να εξεταστεί  η δυνατότητα  
ανάπτυξης  πρωτοβουλιών  στον  τοµέα της ασφάλειας  των υπηρεσιών . Έλλειψη  επαρκούς  
δοµής σε επίπεδο  ΕΕ ώστε  να εξασφαλίζεται  η βέλτιστη  αξία της κοινοτικής  
συγχρη µατοδότησης . 
ii) Πληροφόρηση  και εκπαίδευση  των καταναλωτών  
• Ανεπαρκής  παρακολούθηση  των καταναλωτικών  αγορών  
Έλλειψη  θεµελιωµένων  και καλής  ποιότητας  δεδοµένων  και αναλύσεων  σχετικά  µε τη 
λειτουργία  της ενιαίας  αγοράς  για τους καταναλωτές ·  
• Ανεπαρκής  ικανότητα  των οργανώσεων  καταναλωτών , συµπεριλα µβανο µένης της 
έλλειψης  πόρων  και εµπειρογνω µοσύνης , κυρίως  στα νέα κράτη  µέλη· 
• Έλλειψη  διαφανών , συγκρίσι µων, αξιόπιστων  και εύχρηστων  πληροφοριών  για τους 
καταναλωτές , ιδίως  για τις διασυνοριακές  υποθέσεις · ελλιπής  γνώση  και κατανόηση  των 
βασικών  δικαιω µάτων  των καταναλωτών  και των µέτρων  προστασίας  τόσο  από τους 
καταναλωτές  όσο και από το λιανικό  εµπόριο · αβεβαιότητα  ως προς  το βαθµό 
επαγγελ µατικής  πίστης  των «συντο µεύσεων » (όπως  οι δικτυακοί  τόποι  σύγκρισης ), ιδίως  
στον  ψηφιακό  τοµέα· 
 
EL 4  
 EL • Ανεπάρκεια  των υφιστά µενων  εργαλείων  της ΕΕ για την εκπαίδευση  των καταναλωτών , 
ιδίως  όσον  αφορά  τις εξελίξεις  στο ψηφιακό  περιβάλλον . 
iii) ∆ικαιώ µατα των καταναλωτών  και έννοµη προστασία  
• Ανεπαρκής  προστασία  των δικαιω µάτων  των καταναλωτών , ιδίως  σε διασυνοριακό  
επίπεδο · 
• Ανάγκη  για περαιτέρω  βελτίωση  της ενσω µάτωσης  των συµφερόντων  των καταναλωτών  
στις ενωσιακές  πολιτικές · 
• Προβλή µατα που αντιµετωπίζουν  οι καταναλωτές  όταν  επιχειρούν  να εξασφαλίσουν  
έννοµη προστασία , κυρίως  σε διασυνοριακό  επίπεδο . 
iv) Επιβολή  της εφαρ µογής  
• Το δίκτυο  εθνικών  αρχών  επιβολής  (CPC)  δεν αξιοποιείται  πλήρως · 
• Χαµηλή ευαισθητοποίηση  των καταναλωτών  όσον  αφορά  το δίκτυο  Ευρωπαϊκών  
Κέντρων  Καταναλωτών  (ECC) και ανάγκη  ενίσχυσης  της αποτελεσ µατικότητάς  του. 
∆ιοικητικός  φόρτος  και έλλειψη  σταθερότητας  της χρηµατοδότησης  που συνδέεται  µε την 
τρέχουσα  διαδικασία  συγχρη µατοδότησης . 
v) Συµπέρασ µα: η εστίαση  των δράσεων  στο πρόγρα µµα για τους  καταναλωτές  
Μολονότι  τα προβλή µατα που καλείται  να αντιµετωπίσει  η πολιτική  για τους 
καταναλωτές  είναι  ευρείας  κλίµακας  και ποικίλλουν  ως προς  το είδος , όπως  
προαναφέρθηκε , το σχετικά  µικρό µέγεθος  του προγρά µµατος για τους καταναλωτές  
συνεπάγεται  ότι οι δράσεις  που θα χρηµατοδοτηθούν  στο πλαίσιο  αυτού  του 
προγρά µµατος πρέπει  να είναι  εστιασ µένες σε συγκεκρι µένους  τοµείς όπου  η παρέ µβαση  
σε επίπεδο  ΕΕ µπορεί  να αποβεί  καταλυτική  και να προσθέσει  αξία. 
Οι τοµείς που επιλέχθηκαν  για την ανάληψη  δράσεων  είναι  τριών  ειδών : 
1) δράσεις  που αντιστοιχούν  σε νοµικές υποχρεώσεις  οι οποίες  επιβάλλονται  από τη 
Συνθήκη  και το υφιστά µενο κεκτη µένο της ΕΕ στον  τοµέα της προστασίας  των 
καταναλωτών . 
• χρηµατοδότηση  για τη συντήρηση  και την ορθή  λειτουργία  του δικτύου  RAPEX, 
του δικτύου  των εθνικών  αρχών  επιβολής  (CPC) και των βάσεων  δεδοµένων  για 
τα καλλυντικά  προϊόντα . 
2) ∆ράσεις  που δεν αναλα µβάνονται  ή είναι  αδύνατον  να αναληφθούν  σε εθνικό  επίπεδο  
λόγω  του ενωσιακού  χαρακτήρα  τους: 
• Υποστήριξη  των καταναλωτών  σε διασυνοριακά  ζητήµατα µέσω: 
- της συγχρη µατοδότησης  της λειτουργίας  του δικτύου  των Ευρωπαϊκών  
Κέντρων  Καταναλωτών  (ECC). Οι εθνικές  αρχές  ή οι οργανώσεις  
καταναλωτών  δεν είναι  συνήθως  σε θέση  να παρέχουν  συµβουλές  και 
υποστήριξη  στους  καταναλωτές  για διασυνοριακά  ζητήµατα 
- της θέσπισης  και λειτουργίας  µιας πλατφόρ µας ηλεκτρονικής  επίλυσης  
διαφορών  (ODR) που θα ασχολείται  εκτός  των άλλων  µε διασυνοριακές  
υποθέσεις  
 
EL 5  
 EL • Ανάπτυξη  της συνεργασίας  µε διεθνείς  εταίρους  προκει µένου να αντιµετωπίζονται  
οι επιπτώσεις  της παγκοσ µιοποίησης  της αλυσίδας  παραγωγής  στην  ασφάλεια  των 
προϊόντων  
• Υποστήριξη  της παραγωγής  συγκρίσι µων δεδοµένων  για τις καταναλωτικές  
αγορές  σε επίπεδο  ΕΕ, µε στόχο  τη συγκριτική  αξιολόγηση  ανάµεσα στα κράτη  
µέλη και την εισροή  δεδοµένων  για τη χάραξη  πολιτικής  σε επίπεδο  ΕΕ 
• ∆ιασφάλιση  της εκπροσώπησης  των συµφερόντων  των καταναλωτών  σε επίπεδο  
ΕΕ µέσω της οικονο µικής ενίσχυσης  των οργανώσεων  καταναλωτών  σε επίπεδο  
ΕΕ 
3) ∆ράσεις  που συµπληρώνουν  και ενισχύουν  την αποδοτικότητα  των µέτρων  που 
λαµβάνονται  σε εθνικό  επίπεδο : 
• Συντονισ µός και συγχρη µατοδότηση   κοινών  δράσεων  στον  τοµέα της ασφάλειας  
των προϊόντων  και της επιβολής  των δικαιω µάτων  των καταναλωτών  
(«σαρώσεις ») 
• Υποστήριξη  εκστρατειών  ευαισθητοποίησης  σχετικά  µε θέµατα καταναλωτών  µε 
τα κράτη  µέλη και άλλους  ενδιαφερό µενους  φορείς  και συνεργασία  µε 
ενδιά µεσους  µε στόχο  την παροχή  σαφών , διαφανών  και αξιόπιστων  πληροφοριών  
στους  καταναλωτές  
• Υποστήριξη  της κατάρτισης  των εθνικών  οργανώσεων  καταναλωτών , η οποία  θα 
ήταν  ακόµη πιο δαπανηρή  σε εθνικό  επίπεδο  δίχως  οικονο µία κλίµακας  
• Παροχή  µιας πλατφόρ µας ανταλλαγής  και από κοινού  χρήσης  ορθών  πρακτικών  
όσον  αφορά  την εκπαίδευση  των καταναλωτών .  
2. ∆ΟΚΙΜΗ  ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ  ΚΑΙ  ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ  ΑΞΙΑ  
Η δράση  της ΕΕ βασίζεται  στα άρθρα  169 και 12 της Συνθήκης  για τη λειτουργία  της 
Ευρωπαϊκής  Ένωσης  (ΣΛΕΕ ). 
Οι δικαιούχοι  του προγρά µµατος θα είναι  καταναλωτές , εθνικές  αρχές  αρµόδιες  για την 
προστασία  των καταναλωτών  και οργανώσεις  καταναλωτών , µε πρωτεύοντα  στόχο  τη 
βελτίωση  της κατάστασης  των καταναλωτών  σε ολόκληρη  την ΕΕ. Το πρόγρα µµα θα παρέχει  
υποστήριξη  σε οργανώσεις  καταναλωτών  σε ενωσιακό  και εθνικό  επίπεδο , καθώς  και στις 
εθνικές  αρχές  των κρατών  µελών  που είναι  αρµόδιες  για την ασφάλεια  των προϊόντων  και την 
επιβολή  της εφαρ µογής. Το πρόγρα µµα θα παρέχει  εκ των πραγ µάτων  όφελος  στις 
ευυπόληπτες  και καινοτό µες επιχειρήσεις , δεδοµένου ότι η αποτελεσ µατική  πολιτική  για τους 
καταναλωτές  υποστηρίζει  τη χρηστή  λειτουργία  της ενιαίας  αγοράς . Τέλος , οι οικονο µικοί 
φορείς  θα επωφελούνται  ισότι µων όρων  βασισ µένων  σε σαφείς  κανόνες  και καλύτερα  
συντονισ µένη επιβολή  της εφαρ µογής. Στο πλαίσιο  αυτό , το πρόγρα µµα θα συµβάλλει  στην  
ενίσχυση  της οικονο µικής ανάπτυξης . 
Το πρόγρα µµα θα υποστηρίζει  τους στόχους  της µελλοντικής  πολιτικής  για τους καταναλωτές  
που αφορούν  την πλευρά  της ζήτησης  στην  ενιαία  αγορά .
 
EL 6  
 EL  
i) Ασφάλεια  των προϊόντων  
Η λειτουργία  του συστή µατος RAPEX από την Επιτροπή  αποτελεί  µια από τις 
υποχρεώσεις  που απορρέουν  από την οδηγία  για τη γενική  ασφάλεια  των προϊόντων  
(GPSD) και τον κανονισ µό 765/2008. Χωρίς  οικονο µική υποστήριξη , οι δραστηριότητες  
δεν θα πραγ µατοποιούνταν  στο επίπεδο  και στη συχνότητα  που απαιτούνται  ώστε  να 
βελτιωθεί  η συνεργασία  για την εποπτεία  της αγοράς  και να εξασφαλιστεί  µια πιο 
οµοιόµορφη  επιβολή  της εφαρ µογής της νοµοθεσίας  για την ασφάλεια  των προϊόντων . 
Οι δράσεις  σε επίπεδο  ΕΕ και η συνεργασία  µέσω του δικτύου  της GPSD αφενός  
επιτυγχάνουν  καλύτερα  αποτελέσ µατα σε σχέση  µε τις µεµονωµένες δράσεις  που 
αναλα µβάνονται  από τα κράτη  µέλη, δεδοµένου ότι καλύπτουν  κενά  στην  ενηµέρωση , 
συµπεριλα µβανο µένης της χρήσης  πληροφοριών  που συλλέγονται  από άλλες  χώρες  (πχ. 
Κίνα ), και αφετέρου  αποτρέπουν  τις αποκλίσεις  στην  ενιαία  αγορά . Αυτό  αποτελεί  
βασική  προϋπόθεση  για τη διαµόρφωση  πραγ µατικών  συνθηκών  ισοτι µίας για τις 
επιχειρήσεις . ∆ηµιουργεί  µια συνεκτική  προσέγγιση  στους  κινδύνους  από καταναλωτικά  
προϊόντα  και παρέχει  στους  καταναλωτές  σε ολόκληρη  την ΕΕ ένα υψηλό  επίπεδο  
προστασίας . 
ii) Πληροφόρηση  και εκπαίδευση  των καταναλωτών  
• Παρακολούθηση  της καταναλωτικής  αγοράς : η ανάπτυξη  καλύτερων  δεδοµένων  και της 
παρακολούθησης  της πλευράς  της ζήτησης  της ενιαίας  αγοράς  είναι  απαραίτητη  
προκει µένου τα αποτελέσ µατα για τους καταναλωτές  να κατέχουν  κεντρική  θέση  στην  
ενιαία  αγορά . Η συνολική  ανάλυση  της λειτουργίας  της ενιαίας  αγοράς  καθώς  και η 
θέσπιση  συγκριτικών  αναλύσεων  είναι  δυνατές  µόνο εφόσον  η συλλογή  και η ανάλυση  
συγκρίσι µων δεδοµένων  πραγ µατοποιούνται  σε επίπεδο  ΕΕ. Η εναρ µονισµένη 
µεθοδολογία  για την ταξινό µηση και την αναφορά  των καταγγελιών  των καταναλωτών  θα 
συµβάλλει  στην  επίτευξη  του εν λόγω  στόχου . 
Γενικά , τα δεδοµένα έχουν  σχεδιαστεί  έτσι ώστε  να είναι  επαρκώς  θεµελιωµένα και 
αντιπροσωπευτικά  προκει µένου να χρησι µοποιούνται  όχι µόνο σε επίπεδο  ΕΕ αλλά  και σε 
εθνικό  επίπεδο . Η συγκεκρι µένη για κάθε  πολιτική  συµπεριφοριστική  έρευνα  και δοκιµή 
παρέχει  πρακτικά  εργαλεία  για την ανάπτυξη  πιο έξυπνης  νοµοθεσίας . 
• Υποστήριξη  στις οργανώσεις  καταναλωτών : Η ισχυρή  και συνεκτική  εκπροσώπηση  του 
κινήµατος των καταναλωτών  σε επίπεδο  ΕΕ συµβάλλει  στην  παροχή  ενοποιη µένων  
στοιχείων  από τους καταναλωτές  στη διαδικασία  χάραξης  πολιτικής  της ΕΕ, στα θεσµικά 
όργανα  της ΕΕ και στις συζητήσεις  σε επίπεδο  ΕΕ. 
Επίσης , εξασφαλίζει  άµεση ενδυνά µωση και υποστήριξη  σε ιδιαίτερα  αδύνα µους φορείς  
στα νέα κράτη  µέλη. Οι δράσεις  ανάπτυξης  ικανοτήτων  για τις εθνικές  οργανώσεις  
καταναλωτών  (ανάπτυξη  ικανότητας ) συµπληρώνουν  τις εθνικές  πρωτοβουλίες , οδηγούν  
σε µια οικονο µία κλίµακας , και υποστηρίζουν  την ανάπτυξη  διακρατικών  δικτύων  
ανάµεσα στους  συµµετέχοντες , συµπεριλα µβανο µένης της καθοδήγησης  και αξιολόγησης  
από οµότιµους. 
• Πληροφόρηση  και εκπαίδευση  των καταναλωτών  
Οι πρωτοβουλίες  για την πληροφόρηση  και την εκπαίδευση  των καταναλωτών  σε επίπεδο  
ΕΕ αυξάνουν  τις γνώσεις  και την εµπιστοσύνη  των καταναλωτών  όσον  αφορά  τις 
διασυνοριακές  συναλλαγές , µε αποτέλεσ µα να υποστηρίζουν  την ολοκλήρωση  της ενιαίας  
αγοράς . ∆ιευκολύνουν  την ανταλλαγή  βέλτιστων  πρακτικών  µεταξύ  των κρατών  µελών  
 
EL 7  
 EL και θα συµβάλλουν  στη δηµιουργία  µιας ενιαίας , συνεκτικής  και αξιόπιστης  πηγής  
πληροφοριών /εκπαίδευσης  σε επίπεδο  ΕΕ.
 
EL 8  
 EL  
iii) ∆ικαιώ µατα των καταναλωτών  και έννοµη προστασία  
• Εξασφάλιση  υψηλού  επιπέδου  προστασίας  των καταναλωτών , σύµφωνα  µε το άρθρο  169 
της ΣΛΕΕ . 
• Η ενσω µάτωση  των συµφερόντων  των καταναλωτών  αποτελεί  υποχρέωση  που απορρέει  
από το άρθρο  12 της ΣΛΕΕ . 
• Έννο µη προστασία : οι υφιστά µενες µελέτες  καταδεικνύουν  την ανάγκη  ενίσχυσης  των 
δυνατοτήτων  έννοµης προστασίας  για τους καταναλωτές . Στο πλαίσιο  αυτό , η Επιτροπή  
θα εξετάσει  πρωτοβουλίες  στον  τοµέα της εναλλακτικών  τρόπων  επίλυσης  διαφορών  
(ADR) και της ηλεκτρονικής  επίλυσης  διαφορών  (ODR). 
Οι εναλλακτικοί  τρόποι  επίλυση  διαφορών  (ADR) θα προσφέρουν  σε καταναλωτές  και 
επιχειρήσεις  ένα φθηνό , ταχύ και εύκολο  τρόπο  εξωδικαστικής  έννοµης προστασίας  σε 
ολόκληρη  την ΕΕ. Οι µηχανισ µοί ADR που πληρούν  τις τέσσερις  βασικές  προτεραιότητες  
ποιότητας  θα είναι  διαθέσι µοι για όλες τις διαφορές , εξασφαλίζοντας  ίση µεταχείριση .  
Η δηµιουργία  µιας πλατφόρ µας ηλεκτρονικής  επίλυσης  διαφορών  (ODR) θα επιτρέπει  
στους  εθνικούς  µηχανισ µούς ADR να διευθετούν  πιο αποτελεσ µατικά  τις διασυνοριακές  
διαφορές  που συνδέονται  µε την ηλεκτρονική  πώληση  αγαθών  ή υπηρεσιών , καθώς  ο 
χειρισ µός της διαδικασίας  θα πραγ µατοποιείται  εξ ολοκλήρου  ηλεκτρονικά . Η 
χρηµατοδότηση  µιας ευρωπαϊκής  πλατφόρ µας θα επιτρέψει  την ύπαρξη  µιας 
συντονισ µένης προσέγγισης  και θα δηµιουργήσει  οικονο µίες κλίµακας  και συνέργειες  οι 
οποίες  επιτυγχάνονται  µόνο µε την ανάληψη  δράσεων  σε επίπεδο  ΕΕ. 
iv) Επιβολή  της εφαρ µογής  
• Η Επιτροπή  είναι  επιφορτισ µένη µε τη διαχείριση  του δικτύου  CPC (δίκτυο  των εθνικών  
αρχών  επιβολής ). Ο κανονισ µός CPC προβλέπει  επίσης  κοινά  σχέδια , κοινές  δράσεις  
επιβολής  και ανταλλαγή  αρµόδιων  υπαλλήλων . Η οργάνωση  κοινών  δράσεων  ανάµεσα σε 
αρκετά  κράτη  µέλη, όπως  οι «–εξονυχιστικές  έρευνες  (sweeps)» ( συγχρη µατοδότηση  από 
το πρόγρα µµα και τα κράτη  µέλη), αποτελεί  ένα αποτελεσ µατικό  εργαλείο  προς  αυτή  την 
κατεύθυνση . 
• Το δίκτυο  ECC  (δίκτυο  των Ευρωπαϊκών  Κέντρων  Καταναλωτών ), που 
συγχρη µατοδοτείται  από την Επιτροπή  και τα κράτη  µέλη, παρέχει  ένα ευρωπαϊκό  δίκτυο  
που ενηµερώνει  τους καταναλωτές  σχετικά  µε τα δικαιώ µατά τους όταν  πραγ µατοποιούν  
διασυνοριακές  αγορές  και υποστηρίζει  τους καταναλωτές  όταν προβάλλουν  αξίωση  για 
αποκατάσταση  από κάποιον  έµπορο  σε άλλο  κράτος  µέλος της ΕΕ σε περίπτωση  που κάτι 
δεν πηγαίνει  καλά . Οι εθνικές  οργανώσεις  καταναλωτών  δεν συνδρά µουν τους 
καταναλωτές  σε διασυνοριακές  υποθέσεις . Το δίκτυο  καλύπτει  όλα τα κράτη  µέλη και 
εποµένως  εξασφαλίζει  την υποστήριξη  των καταναλωτών  και την προώθηση  των 
δικαιω µάτων  τους σε ολόκληρη  την ΕΕ. 
3. ΣΤΟΧΟΙ  ΤΗΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
Το πρόγρα µµα πρέπει  να υποστηρίζει  τον γενικό  στόχο  της µελλοντικής  πολιτικής  για τους 
καταναλωτές  που τοποθετεί  τον ενδυνα µωµένο καταναλωτή  στο επίκεντρο  της ενιαίας  
αγοράς . Η ευρωπαϊκή  πολιτική  για τους καταναλωτές  υποστηρίζει  και συµπληρώνει  την 
εθνική  πολιτική , επιδιώκοντας  να εξασφαλίσει  ότι οι ευρωπαίοι  πολίτες  µπορούν  να 
 
EL 9  
 EL αποκο µίζουν  όλα τα οφέλη  της ενιαίας  αγοράς  και ότι, όταν ενεργούν  κατ’ αυτόν  τον τρόπο , 
η ασφάλεια  και τα οικονο µικά τους συµφέροντα  προστατεύονται  αποτελεσ µατικά . 
Οι δράσεις  θα υποστηρίζουν  τους ακόλουθους  τέσσερις  ειδικούς  στόχους : 
i) Ασφάλεια : εδραίωση  και ενίσχυση  της ασφάλειας  των προϊόντων  µέσω µιας 
αποτελεσ µατικής  εποπτείας  της αγοράς  σε ολόκληρη  την ΕΕ. 
ii) Πληροφόρηση  και εκπαίδευση : βελτίωση  της εκπαίδευσης  και της πληροφόρησης  των 
καταναλωτών , καθώς  και της επίγνωσης  των δικαιω µάτων  τους, ανάπτυξη  της βάσης  
τεκµηρίωσης  για την πολιτική  για τους καταναλωτές  και παροχή  υποστήριξης  στις 
οργανώσεις  καταναλωτών . 
iii) ∆ικαιώ µατα και έννοµη προστασία : εδραίωση  των δικαιω µάτων  των καταναλωτών , 
ειδικότερα  µέσω κανονιστικών  µέτρων , και βελτίωση  της πρόσβασης  στην  έννοµη 
προστασία  συµπεριλα µβανο µένης της εναλλακτικής  επίλυσης  διαφορών . 
iv) Επιβολή  της εφαρ µογής: υποστήριξη  της επιβολής  της εφαρ µογής των δικαιω µάτων  των 
καταναλωτών  µέσω της ενίσχυσης  της συνεργασίας  ανάµεσα στους  εθνικούς  φορείς  
επιβολής  της εφαρ µογής και της υποστήριξης  των καταναλωτών  µε συµβουλές . 
Αυτοί  οι στόχοι  υποστηρίζουν  πλήρως  τη στρατηγική  «Ευρώπη  2020» όσον  αφορά  την 
ανάπτυξη  και την ανταγωνιστικότητα . Θα ενσω µατώσουν  τους ειδικούς  προβλη µατισµούς 
της Ευρώπης  2020 σχετικά  µε το ψηφιακό  θεµατολόγιο  (εξασφάλιση  ότι η ψηφιοποίηση  
οδηγεί  ουσιαστικά  στην  αύξηση  της ευηµερίας  των καταναλωτών ), τη διατηρήσι µη ανάπτυξη  
(υιοθέτηση  πιο βιώσι µων προτύπων  κατανάλωσης ), την κοινωνική  ενσω µάτωση  
(συνεκτί µηση της ειδικής  κατάστασης  των ευάλωτων  καταναλωτών  και των αναγκών  ενός 
πληθυσ µού σε γήρανση ) και τις έξυπνες  κανονιστικές  ρυθµίσεις (παρακολούθηση  των 
δράσεων  για την καταναλωτική  αγορά  που θα επιτρέπει  το σχεδιασ µό έξυπνων  και 
στοχευ µένων  κανονιστικών  ρυθµίσεων ). 
4. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΤΗΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
Βασικό  σενάριο  
Το βασικό  σενάριο  αντιστοιχεί  στην  επιλογή  1 για τις πρωτοβουλίες  βάσει  των 4 ειδικών  
στόχων . Σύµφωνα  µε αυτή  την επιλογή , η πλειονότητα  των δράσεων  που υλοποιήθηκαν  στο 
πλαίσιο  του προγρά µµατος 2007-2013 συνεχίζονται , µε κάποιες  προσαρ µογές. Ορισ µένες 
δράσεις  περιορίζονται  σηµαντικά  ή δεν υλοποιούνται  πλέον  ελλείψει  αντικει µένου, ενώ 
δροµολογούνται  ορισµένες νέες δράσεις  χωρίς  πολλές  ελπίδες  (για παράδειγ µα σχετικά  µε 
την έννοµη προστασία ). Αντιστοιχεί  σε προϋπολογισ µό ίσο ή χαµηλότερο  από τον 
προϋπολογισ µό του τρέχοντος  προγρά µµατος. 
Λόγω  των κατωτέρω  κοινωνικών  αλλαγών , ο αντίκτυπος  των δράσεων  που είναι  παρε µφερείς  
µε αυτές  που υλοποιήθηκαν  στο πλαίσιο  του προγρά µµατος 2007-2013 θα επηρεαστεί  ή θα 
µειωθεί : αυξη µένη παγκοσ µιοποίηση  της αλυσίδας  παραγωγής  και αυξανό µενη σηµασία των 
υπηρεσιών  στον  τοµέα της ασφάλειας · αυξη µένη πολυπλοκότητα  της διαδικασίας  λήψης  
αποφάσεων · ανάγκη  για υιοθέτηση  πιο βιώσι µων προτύπων  κατανάλωσης , ειδικές  ανάγκες  
των ευάλωτων  και µεγαλύτερης  ηλικίας  καταναλωτών · ανάπτυξη  ψηφιοποίησης , 
πραγ µατοποίησης  ηλεκτρονικών  αγορών  (on-line) και ενδια µέσων . 
Μολονότι  είναι  δύσκολο  να γίνουν  προβλέψεις  για την περίοδο  από το 2014 και έπειτα , 
αναµένεται  ότι η πίεση  επί των πόρων  θα συνεχιστεί  ανάµεσα στις εθνικές  διοικήσεις  που 
είναι  αρµόδιες  για θέµατα πολιτικής  για τους καταναλωτές , όσον  αφορά  για παράδειγ µα την 
 
EL 10  
 EL εποπτεία  της αγοράς  και την επιβολή  της εφαρ µογής. Οι οργανώσεις  καταναλωτών  
κινδυνεύουν  να υποστούν  δραστική  µείωση  της οικονο µικής υποστήριξης  από τις εθνικές  
αρχές , ιδίως  στα νέα κράτη  µέλη. Σε εποχές  οικονο µικής αβεβαιότητας , οι κατασκευαστές  
περιορίζουν  τις δαπάνες  τους και ενδεχο µένως  καταφεύγουν  συχνότερα  στην  απάτη , ενώ οι 
άνθρωποι  τείνουν  να αγοράζουν  φθηνότερα  αγαθά  και να πέφτουν  θύµατα απάτης .
 
EL 11  
 EL  
Άλλες  επιλογές : 
Εάν εξετασθούν  συνολικά  τα στοιχεία  καθενός  από τους τέσσερις  στόχους  του 
προγρά µµατος, οι άλλες  επιλογές  µπορούν  να συνοψιστούν  ως εξής: 
- H επιλογή  0 αντιστοιχεί  σε απολύτως  ελάχιστες  χρηµατοδοτού µενες δράσεις  ως 
αποτέλεσ µα των νοµικών  υποχρεώσεων  που επιβάλλει  η συνθήκη  και το υπάρχον  
κεκτη µένο της ΕΕ στον  τοµέα της προστασίας  των καταναλωτών . 
- Η επιλογή  2 αντιστοιχεί  σε µια πιο φιλόδοξη  προσέγγιση  σύµφωνα  µε τις προτεραιότητες  
της Επιτροπής  (Ευρώπη  2020, πράξη  για την Ενιαία  Αγορά ) και τον συνεχιζό µενο 
προβλη µατισµό όσον  αφορά  το µέλλον  της πολιτικής  για τους καταναλωτές1. Ο 
προϋπολογισ µός που απαιτείται  για την επιλογή  αυτή  ανέρχεται  περίπου  στα 25 
εκατο µύρια ευρώ  ετησίως .   
- Η επιλογή  3 προϋποθέτει  αύξηση  του προϋπολογισ µού σε σύγκριση  µε το τρέχον  
πρόγρα µµα για τις επιπρόσθετες  δράσεις  για ορισµένα στοιχεία  του προγρά µµατος όπως : 
η ανάπτυξη  µιας δηµόσιας  βάσης  δεδοµένων  για την ασφάλεια  των καταναλωτικών  
προϊόντων · έννοµη προστασία : δηµιουργία  ενός ταµείου µε στόχο  την υποστήριξη  της 
χρηµατοδότησης  των διασυνοριακών  αγωγών . 
Η ανακοίνωση  COM(2011)500 της 29/06/2011 χορήγησε  ποσό  ύψους  175 εκατο µµυρίων  (σε 
σταθερές  τιµές του 2011) στο πρόγρα µµα για τους καταναλωτές  για την περίοδο  2014-2020. 
Ως εκ τούτου , η επιλογή  3 που εξετάσθηκε  αρχικά  απορρίφθηκε  επειδή  δεν συνάδει  µε το εν 
λόγω  ποσό . 
5. ΣΥΓΚΡΙΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ  
Η υιοθέτηση  της προτι µώµενης επιλογής  βάσει  των τεσσάρων  στόχων  του 
προγρά µµατος συνοψίζεται  κατωτέρω . 
Η επιλογή  0, η οποία  αντιστοιχεί  στη διατήρηση  ενός ελάχιστου  επιπέδου  
παρέ µβασης  που επιβάλλεται  από το νόµο και στη διακοπή  µιας σειράς  δράσεων  σε 
επίπεδο  ΕΕ, θα επέφερε  µείωση  της στήριξης  της ΕΕ στην  πολιτική  για τους 
καταναλωτές , και θα αντέβαινε  στις δεσµεύσεις  της ΕΕ που διατυπώνονται  
ειδικότερα  στη στρατηγική  Ευρώπη  2020 και στην  πράξη  για την ενιαία  αγορά , 
καθώς  και στα συµπεράσ µατα της αξιολόγησης  της τρέχουσας  στρατηγικής  της 
πολιτικής  για τους καταναλωτές  και του υφιστά µενου χρηµατοοικονο µικού 
προγρά µµατος. ∆εν θα εξασφάλιζε  επαρκή  στήριξη  στην  υπό επεξεργασία  
µελλοντική  πολιτική  για τους καταναλωτές . 
Η επιλογή  1, η οποία  αντιστοιχεί  σε προϋπολογισ µό ίσο ή κατώτερο  από τον 
προϋπολογισ µό του τρέχοντος  προγρά µµατος, δεν θα επέτρεπε  την ικανοποιητική  
αντιµετώπιση  των προκλήσεων  µε τις οποίες  θα έρθουν  αντιµέτωποι  οι καταναλωτές  
και οι υπεύθυνοι  χάραξης  της πολιτικής  για τους καταναλωτές  τα προσεχή  χρόνια , 
ενώ η επιλογή  3, η οποία  αντιστοιχεί  σε µια σηµαντική  αύξηση  του προϋπολογισ µού 
                                                 
1  που ενδέχεται  να αποκτήσει  τη µορφή  θεµατολογίου  των καταναλωτών  προς  δηµοσίευση  το 2012. 
 
EL 12  
 EL των καταναλωτών , µπορεί  να µην είναι  ρεαλιστική  και συνεπάγεται  σηµαντικό  
επιπρόσθετο  κόστος  δυσανάλογο  µε τα σχετικά  επιπρόσθετα  οφέλη . 
Η επιλογή  2 (η οποία  αντιστοιχεί  στην  επιλογή  2 για καθε µία από τις δράσεις ) είναι  
η καλύτερη  επιλογή  από απόψεως  κόστους /οφέλους . Ο προϋπολογισ µός σε αυτή  την 
επιλογή  θα ανέλθει  περίπου  σε 25 εκατο µµύρια ευρώ  ετησίως , ποσό  που συνάδει  µε 
τα προτεινό µενα κονδύλια  του προϋπολογισ µού για το πρόγρα µµα για τους 
καταναλωτές  στην  ανακοίνωση  COM(2011)500 της 29/06/2011. Επίσης , 
αντιµετωπίζει  τα προβλή µατα που εντοπίζονται  όσον  αφορά  τη διαχείριση  των 
πόρων : οι συµφωνίες  εταιρικής  σχέσης , οι οποίες  χρησι µοποιούνται  επί του 
παρόντος  για την υποστήριξη  των οργανώσεων  καταναλωτών  της ΕΕ, µπορούν  
επίσης  να χρησι µοποιηθούν  για τη συγχρη µατοδότηση  των Ευρωπαϊκών  Κέντρων  
Καταναλωτών · η δηµιουργία  ενός φορέα  συντονισ µού σε επίπεδο  ΕΕ για την 
εποπτεία  της αγοράς  αναµένεται  να συµβάλλει  επίσης  στον  εξορθολογισ µό της 
διαδικασίας  χρηµατοδότησης  στον  εν λόγω  τοµέα. 
Το ενδεχό µενο χρήσης  εφάπαξ  ποσών , όποτε  είναι  εφικτό , θα εξετάζεται  µε στόχο  τη 
µείωση  του διοικητικού  φόρτου . 
Η διαχείριση  από τον Εκτελεστικό  Οργανισ µό για την Υγεία  και τους Καταναλωτές  
συµβάλλει  επίσης  στον  εξορθολογισ µό των διαδικασιών  διαχείρισης  της διαδικασίας  
χρηµατοδότησης . 
Με αυτή  την επιλογή , το πρόγρα µµα θα µπορεί  να υποστηρίζει  τους στόχους  της 
«Ευρώπης  2020» και της µελλοντικής  πολιτικής  για τους καταναλωτές , η οποία  
εστιάζεται  στην  ασφάλεια , την πληροφόρηση  και την εκπαίδευση , στα δικαιώ µατα 
και την έννοµη προστασία , και στην  επιβολή  της εφαρ µογής. 
Παρακολουθηση  και αξιολόγηση  
Το πρόγρα µµα προβλέπει  µια ενδιά µεση και µια εκ των υστέρων  αξιολόγηση . 
Η εκ των υστέρων  αξιολόγηση  του τρέχοντος  (2007-2013) προγρά µµατος (η οποία  
αναµένεται  πριν το τέλος  του 2015) θα παρέχει  επίσης  χρήσι µα στοιχεία  για την 
εφαρ µογή του επόµενου προγρά µµατος. 
Για την παρακολούθηση  της εφαρ µογής του προγρά µµατος ορίστηκε  µια σειρά  
δεικτών  που αφορούν  τους τέσσερις  ειδικούς  στόχους  του προγρά µµατος: 
 
Στόχος  1: Ασφάλεια  - εδραίωση  και ενίσχυση  της ασφάλειας  των προϊόντων  µέσω της 
αποτελεσ µατικής  εποπτείας  της αγοράς  σε ολόκληρη  την ΕΕ 
∆είκτης  Πηγή Τρέχουσα  κατάσταση  Στόχος  
% των κοινοποιήσεων  RAPEX που συνεπάγονται  τουλάχιστον  
µία αντίδραση  (από άλλα  κράτη  µέλη) RAPEX  43% (843 
κοινοποιήσεις ) το 
2010 Αύξηση  10% σε 7 
χρόνια  
Αναλογία  αριθµού αντιδράσεων  / αριθµού κοινοποιήσεων  
(σοβαροί  κίνδυνοι )*  RAPEX  107,5% το 2010 Αύξηση  15% σε 7 
χρόνια  
* µια κοινοποίηση  µπορεί  να προκαλέσει  αρκετές  αντιδράσεις  από τις αρχές  άλλων  κρατών  
µελών
 
 13 
 
Στόχος  2: Πληροφόρηση  και εκπαίδευση  - βελτίωση  της εκπαίδευσης  και της 
πληροφόρησης  των καταναλωτών , καθώς  και της επίγνωσης  των δικαιω µάτων  
τους, ανάπτυξη  της βάσης  τεκµηρίωσης  για την πολιτική  για τους 
καταναλωτές  και παροχή  υποστήριξης  στις οργανώσεις  καταναλωτών  
∆είκτης  Πηγή Τρέχουσα  κατάσταση  Στόχος  
Αριθµός των φορέων  διαχείρισης  καταγγελιών  που υποβάλλουν  
καταγγελίες  στο ECCRS  ECCRS ( Ευρωπαϊκό  
Σύστη µα Καταχώρισης  
Καταγγελιών  
Καταναλωτών ) δεν ισχύει 60% των φορέων  
διαχείρισης  
καταγγελιών  σε 7 
χρόνια  
Εµπιστοσύνη  σε διασυνοριακές  συναλλαγές  - % των 
καταναλωτών  που αισθάνονται  εξίσου  ή περισσότερο  ασφαλείς  
να προβούν  σε ηλεκτρονική  αγορά  από πωλητές  που βρίσκονται  
σε άλλη  χώρα  της ΕΕ Ευρωβαρό µετρο 
καταναλωτών  37% το 2010 50% σε 7 χρόνια  
 
Στόχος  3: ∆ικαιώ µατα και έννοµη προστασία  - εδραίωση  των δικαιω µάτων  των 
καταναλωτών , ειδικότερα  µέσω κανονιστικών  µέτρων , και βελτίωση  της 
πρόσβασης  στην  έννοµη προστασία  συµπεριλα µβανο µένης της εναλλακτικής  
επίλυσης  διαφορών  
∆είκτης  Πηγή Τρέχουσα  κατάσταση  Στόχος  
% των διασυνοριακών  υποθέσεων  που αναφέρονται  στο 
µηχανισ µό εναλλακτικής  επίλυσης  διαφορών  (ADR) από τα 
Ευρωπαϊκά  Κέντρα  Καταναλωτών  (ECC)  Ετήσια  έκθεση  των 
Ευρωπαϊκών  Κέντρων  
Καταναλωτών  9% το 2010 50% σε 7 χρόνια  
Αριθµός υποθέσεων  που διευθετούνται  από την πλατφόρ µα 
ηλεκτρονικής  επίλυσης  διαφορών  (ODR)  Βάση  δεδοµένων της 
πλατφόρ µας ODR 17.500 ( καταγγελίες  
που ελήφθησαν  από 
τα ECC σχετικά  µε 
συναλλαγές  
ηλεκτρονικού  
εµπορίου ) το 2010 38.500 (+120%) σε 7 
χρόνια  
 
Στόχος  4: Επιβολή  της εφαρ µογής - υποστήριξη  της επιβολής  της εφαρ µογής των 
δικαιω µάτων  των καταναλωτών  µέσω της ενίσχυσης  της συνεργασίας  ανάµεσα στους  
εθνικούς  φορείς  επιβολής  της εφαρ µογής και της υποστήριξης  των καταναλωτών  µε 
συµβουλές  
∆είκτης  Πηγή Τρέχουσα  κατάσταση  Στόχος  
Επίπεδο  ροής πληροφοριών  και συνεργασίας  µε το δίκτυο  
συνεργασίας  για την προστασία  των καταναλωτών  (CPC): 
- αριθµός αιτηµάτων  ανταλλαγής  πληροφοριών  ανάµεσα στις 
αρχές  του δικτύου  CPC 
- αριθµός αιτηµάτων  για µέτρα επιβολής  ανάµεσα στις αρχές  του 
δικτύου  CPC 
- αριθµός προειδοποιήσεων  στο πλαίσιο  του δικτύου  CPC Βάση  δεδοµένων 
∆ικτύου  CPC (CPCS)  ετησιοποιη µένοι µέσοι 
όροι 2007-2010: 
- 129 - 142 
 
- 63  
- αύξηση  40% σε 7 
χρόνια  
- αύξηση  40% σε 7 
χρόνια  
- αύξηση  30% σε 7 
χρόνια
 
Αριθµός επαφών  µε καταναλωτές  που διαχειρίζονται  τα 
Ευρωπαϊκά  Κέντρα  Καταναλωτών  (ECC) Έκθεση  ECC 71.000 το 2010 Αύξηση  50% σε 7 
χρόνια