-Στη Ρουμανία θεσπίστηκε εθνική στρατηγική για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου (αιρεσιμότητα 10.1), η οποία προσαρμόστηκε αναλόγως στα σχετικά εδαφικά επίπεδα. Ο στόχος είναι να αυξηθεί η σχολική φοίτηση και να μειωθεί η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου, μέσω μιας συνεργατικής προσέγγισης και ενός ισχυρού μηχανισμού παρακολούθησης. -Στην Πολωνία η γενική εκ των προτέρων αιρεσιμότητα 3 σχετικά με την αναπηρία εκπληρώθηκε το 2015 με την έκδοση του θεματολογίου για τις δράσεις προώθησης των ίσων ευκαιριών, της απαγόρευσης των διακρίσεων και της ισότητας των φύλων για τα κονδύλια της ΕΕ. Το πολωνικό Υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης μερίμνησε ώστε οι σχετικές κατευθυντήριες γραμμές να είναι υποχρεωτικές για όλες τις διαχειριστικές αρχές. Επιπλέον, έχουν οριστεί αρμόδιοι υπάλληλοι για την προσβασιμότητα, και οι υπηρεσίες της Επιτροπής, από κοινού με το πολωνικό Υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης, παρακολουθούν την εφαρμογή των διατάξεων αυτών με τις οποίες τίθενται σε εφαρμογή τα άρθρα 6 και 7 του ΚΚΔ. -Η Εσθονία ανέπτυξε και βελτίωσε το αναπτυξιακό σχέδιο για τη δημόσια υγεία 2009–2020 προκειμένου να εκπληρώσει την εκ των προτέρων αιρεσιμότητα 9.3 για τον τομέα της υγείας. Το σχέδιο περιλαμβάνει μακροπρόθεσμη χαρτογράφηση των απαραίτητων επενδυτικών αναγκών σε υποδομές, λαμβανομένων υπόψη των αναμενόμενων δημογραφικών τάσεων, καθώς και ένα πλαίσιο για τη δρομολόγηση επενδύσεων και την ενίσχυση της οικονομικής αποδοτικότητας των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης και της πρόσβασης σε αυτά. -Η Φινλανδία θέσπισε εθνική νομοθεσία η οποία διασφαλίζει τη διαθεσιμότητα διοικητικής ικανότητας για την εφαρμογή ενός συστήματος ελέγχου, επιθεώρησης και επιβολής που είναι απαραίτητο στο πλαίσιο της κοινής αλιευτικής πολιτικής.

Την άνοιξη του 2017 θα εκπονηθεί έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής σχετικά με την προστιθέμενη αξία που προσφέρουν οι εκ τρων προτέρων αιρεσιμότητες. Η τελική ανάλυση της εκπλήρωσης των εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων για το σύνολο των ΕΔΕΤ θα υποβληθεί μαζί με τη στρατηγική έκθεση στα τέλη του 2017. Πριν από τα μέσα του 2017 θα υποβληθεί ανακοίνωση σχετικά με την έξυπνη εξειδίκευση (εκ των προτέρων αιρεσιμότητα 1.1) στην οποία θα παρουσιάζονται τα επιτεύγματα, οι προκλήσεις και τα δίδάγματα που αποκομίστηκαν, καθώς και οι μελλοντικές ενέργειες που θα αναλάβει η Επιτροπή για να βοηθήσει τις περισσότερες από 120 εθνικές και περιφερειακές στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης να παράγουν αποτελέσματα όσον αφορά την βασιζόμενη στην καινοτομία ανάπτυξη και απασχόληση. Ειδικότερα, η ανακοίνωση θα περιγράφει με ποιο τρόπο οι στρατηγικές αυτές μπορούν να συνδυάσουν μια εδαφική προσέγγιση «εκ των κάτω προς τα άνω» με τις προτεραιότητες και της πολιτικές της Επιτροπής και να προαγάγουν συνέργειες μεταξύ των ταμείων της ΕΕ που υπόκεινται σε άμεση διαχείριση και αυτών που υπόκεινται σε επιμερισμένη διαχείριση για την υποστήριξη της καινοτομίας, της έρευνας και της ανταγωνιστικότητας.

Τρίτον, όσον αφορά την ισχυρότερη σύνδεση με την οικονομική διακυβέρνηση της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, περισσότερες από τα δύο τρίτα των ειδικών ανά χώρα συστάσεων του 2014 ήταν συναφείς με τις επενδύσεις των ΕΔΕΤ (ιδιαίτερα για τα ΕΤΠΑ και ΕΚΤ) και έχουν ως εκ τούτου ενσωματωθεί στις προτεραιότητες των προγραμμάτων των κρατών μελών. Τα προγράμματα καλύπτουν μεταρρυθμίσεις σε έξι βασικούς τομείς: έρευνα και καινοτομία, ενέργεια και μεταφορές, υγειονομική περίθαλψη, συμμετοχή στην αγορά εργασίας, εκπαίδευση, κοινωνική ένταξη και μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης. Η Επιτροπή θα ολοκληρώσει την άνοιξη του 2017 τη μελέτη σχετικά με τη στήριξη των ΕΔΕΤ για την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στα κράτη μέλη («Support of ESI Funds to the implementation of the Country Specific Recommendations and to structural reforms in Member States»). Θα αναλύσει τον τρόπο με τον οποίο οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις για τις επενδύσεις των ετών που προηγήθηκαν της έγκρισης του προγράμματος ελήφθησαν υπόψη στα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από τα ΕΔΕΤ. Στις εθνικές εκθέσεις προόδου που πρέπει να υποβληθούν το 2017 θα περιλαμβάνονται επίσης πληροφορίες και αξιολόγηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα προγράμματα συμβάλλουν στην αναπτυξιακή στρατηγική της Ένωσης και στις σχετικές εθνικές ανά χώρα συστάσεις.

3.Επισκόπηση υλοποίησης ανά βασικό θέμα

Ο όγκος των προβλεπόμενων επενδύσεων και των αναμενόμενων επιτευγμάτων για τα ΕΔΕΤ παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2015. Η παρούσα έκθεση παρέχει επισκόπηση της αρχικής προόδου ως προς την υλοποίηση των προγραμμάτων το 2014 και το 2015, όσον αφορά τον όγκο χρηματοδότησης των επιλεγμένων έργων και την πρόοδο που συντελέστηκε στη σύναψη συμβάσεων και στην επίτευξη κοινών επιδόσεων και αποτελεσμάτων με επίκεντρο τα περιεχόμενα των ετήσιων εκθέσεων υλοποίησης των προγραμμάτων του 2016.

Στον πίνακα 1 ανωτέρω παρέχεται επισκόπηση των στοιχείων για τον όγκο χρηματοδότησης και τα ποσοστά επιλογής έργων που υποβλήθηκαν ανά θεματικό στόχο στο τέλος του 2015 για τα ΕΔΕΤ. Όσον αφορά τους δείκτες η παρούσα έκθεση βασίζεται τόσο στις προβλέψεις σχετικά με τη συνεισφορά που αναμένεται από τα επιλεγμένα έργα όσο και στα επιτεύγματα που αναφέρθηκαν βάσει των κοινών δεικτών για κάθε ταμείο. Παρέχονται επίσης παραδείγματα έργων που λαμβάνουν ήδη στήριξη.

3.1.Ανταγωνιστικότητα της Ε&Κ, των ΤΠΕ και των ΜΜΕ

Συνολικά, στον τομέα αυτόν η επενδυτική στήριξη ανέρχεται σε 181 δισ. EUR και προέρχεται κυρίως από το ΕΤΠΑ και το ΕΓΤΑΑ. Τα έργα που επελέγησαν αντιστοιχούν περίπου στο 7 % του ποσού αυτού (περισσότερα από 11,5 δισ. EUR) και πολλά είχαν ήδη εισέλθει στο στάδιο της υλοποίησης στο τέλος του 2015.

Το ποσό των 3,4 δισ. EUR που διατέθηκε σε συγκεκριμένα έργα έρευνας και καινοτομίας στο πλαίσιο των ΕΤΠΑ και ΕΓΤΑΑ αντιστοιχεί στο 5,7 % του συνόλου των επενδύσεων που έχουν προβλεφθεί για την περίοδο 2014-2020. Έως το τέλος του 2015, είχε προβλεφθεί ότι 19 000 εταιρείες θα επωφελούνταν από επιλεγμένα καθεστώτα του ΕΤΠΑ για την προώθηση της συνεργασίας με ερευνητικά ιδρύματα (15 % του στόχου), ενώ 5 000 ερευνητές προβλέπεται να επωφεληθούν από βελτιωμένες υποδομές έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (7 % του στόχου).

Περίπου 200 επιχειρησιακές ομάδες έχουν ήδη συσταθεί στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής σύμπραξης καινοτομίας για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα στη γεωργία (ΕΣΚ-AGRI). Τα έργα αυτά που χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΑΑ αποσκοπούν στην προώθηση καινοτόμων λύσεων για έναν ανταγωνιστικό και βιώσιμο κλάδο της γεωργίας και της δασοκομίας.

Η φάση II του πανευρωπαϊκού έργου «Extreme Light Infrastructure – nuclear physics» (Υποδομή φωτός ακραίας έντασης - πυρηνική φυσική») στην πόλη Magurele της Ρουμανίας έχει επιλεγεί για να λάβει στήριξη ύψους 140 εκατ. EUR από το ΕΤΠΑ. Το εν λόγω ερευνητικό έργο που αφορά λέιζερ υψηλής έντασης απευθύνεται σε ερευνητές δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών από όλο τον κόσμο, καθώς 100 ερευνητές εργάζονται ήδη για το συγκεκριμένο έργο και άλλοι 100 ερευνητές αναμένεται να συμμετάσχουν κατά την ολοκλήρωση του έργου. Το έργο αποφέρει επίσης κοινωνικοοικονομικά οφέλη και δημιουργεί προστιθέμενη αξία για την περιοχή (νέες θέσεις εργασίας, σύγχρονες υποδομές, ανάπτυξη επιχειρήσεων και αύξηση της προβολής και του δυναμικού ανάπτυξης). Στη διασυνοριακή περιοχή Öresund-Kattegat-Skagerrak παρέχεται στήριξη σε μια σημαντική διασυνοριακή εταιρική σχέση για την εκμετάλλευση υφιστάμενων ερευνητικών εγκαταστάσεων για τα νετρόνια και τα σύγχροτρα και την ανάπτυξη διεθνούς ικανότητας στον τομέα της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της καινοτομίας. Το έργο περιλαμβάνει τη δημιουργία νέου δικτύου 150 ερευνητών από πανεπιστήμια και επιχειρήσεις και είναι η μεγαλύτερη τέτοιου είδους εταιρική σχέση που έχει λάβει ποτέ στήριξη στο πλαίσιο του Interreg στη συγκεκριμένη περιοχή. Ένα τοπικός συνεργατικός σχηματισμός του τομέα των τροφίμων στην Κάτω Αυστρία δημιούργησε επιχειρησιακή ομάδα της ΕΣΚ για εποχική, χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας και καινοτόμο παραγωγή οπωροκηπευτικών. Η επιχειρησιακή ομάδα φέρνει σε επαφή γεωργούς, ερευνητές, συμβούλους και έναν διαμεσολαβητή καινοτομίας με σκοπό την ανάπτυξη ενός καινοτόμου εξειδικευμένου τμήματος της αγοράς, το οποίο περιλαμβάνει την ανάλυση και τη βελτιστοποίηση της ροής εργασιών για την παραγωγή και την εμπορία χειμερινών οπωροκηπευτικών. Το έργο αναμένεται επίσης να συμβάλει στην οικονομική και οικολογική αξιολόγηση της καλλιέργειας χειμερινών οπωροκηπευτικών.

Τα 373 εκατ. EUR που διατέθηκαν σε έργα στο πλαίσιο των θεμάτων ψηφιακής οικονομίας στο τέλος του 2015 αντιστοιχούσαν στο 4 % των συνολικών προβλεπόμενων επενδύσεων. Για το ΕΤΠΑ η δραστηριότητα αυτή συνδέεται κυρίως με την επιλογή έργων σε EE, FI, FR, IT, PL SE και SK. Οι περισσότερες δραστηριότητες που έχουν επιλεγεί μέχρι στιγμής δεν συνδέονται με τους κοινούς δείκτες του ταμείου που διατίθενται στο πλαίσιο του θέματος αυτού.

Στη συνέχεια παρατίθενται ορισμένα παραδείγματα αρχικής προόδου.