Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 78/660/ΕΟΚ και 83/349/ΕΟΚ όσον αφορά τους κανόνες αποτίμησης για τους ετήσιους και ενοποιημένους λογαριασμούς εταιρειών ορισμένων μορφών"

(2000/C 268/01)

Στις 15 Μαρτίου 2000, και σύμφωνα με το Άρθρο 44 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την παραπάνω πρόταση οδηγίας.

Το τμήμα "Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση" στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 7 Ιουνίου 2000 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Byrne.

Κατά την 374η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 12ης Ιουλίου 2000), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 84 ψήφους υπέρ, 1 ψήφο κατά και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η τέταρτη οδηγία του Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1978 εναρμονίζει το περιεχόμενο των ετήσιων λογαριασμών των εταιρειών περιορισμένης ευθύνης (πλην των τραπεζικών λογαριασμών και των λογαριασμών των ασφαλιστικών επιχειρήσεων). Η έβδομη οδηγία συντονίζει το περιεχόμενο των ενοποιημένων λογαριασμών.

1.2. Η τροποποίηση αυτή αποσκοπεί στη διατήρηση της συνοχής μεταξύ του κοινοτικού πλαισίου παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων και των πρόσφατων εξελίξεων όσον αφορά τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΛΠ).

1.3. Η παρούσα τροποποίηση αφορά την έννοια της αποτίμησης με βάση την εύλογη αξία, σύμφωνα με την οποία οι εταιρείες οφείλουν να εγγράφουν στους λογαριασμούς τους ορισμένα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού τους με την αρχική τους αξία και, εν συνεχεία, σε κάθε κλείσιμο του ισολογισμού τους, να τα αποτιμούν εκ νέου στην εύλογη αξία τους. Ως εύλογη αξία νοείται η τρέχουσα αξία ενός χρηματοπιστωτικού στοιχείου στην αγορά.

1.4. Η τροποποίηση καθίσταται επιβεβλημένη λόγω της δυναμικής φύσεως των διεθνών χρηματοοικονομικών αγορών, όπου συνηθίζεται πλέον οι μεγαλύτερες εταιρείες να κάνουν χρήση σύνθετων χρηματοπιστωτικών μέσων, όπως προθεσμιακά συμβόλαια, (futures, forward contracts), δικαιώματα (options) και συμφωνίες ανταλλαγής (swaps), για τη διαχείριση των χρηματοπιστωτικών κινδύνων στους οποίους εκτίθενται οι δραστηριότητές τους από διακυμάνσεις μεταβλητών, όπως τα επιτόκια, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες ή οι τιμές των μετοχών ή των εμπορευμάτων.

1.5. Η τροποποίηση θα διασφαλίσει τη συμμετοχή των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις κεφαλαιαγορές επί ίσοις όροις με τις μη ευρωπαϊκές ανταγωνίστριές τους εταιρείες.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής να προτείνει την εν λόγω τροποποίηση, δεδομένου ότι είναι σημαντικό να μην τίθενται οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις σε μειονεκτική θέση έναντι των ξένων ανταγωνιστών τους.

2.2. Σύμφωνα με την πρόταση, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να επιτρέπουν ή να επιβάλλουν σε όλες ή σε ορισμένες κατηγορίες επιχειρήσεων την αποτίμηση με βάση την εύλογη αξία. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι η παροχή δυνατότητας επιλογής στα κράτη μέλη δεν είναι σκόπιμη διότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της συγκρισιμότητας.

2.3. Η ΟΚΕ επικροτεί επίσης τη μορφή της πρότασης, η οποία αφήνει περιθώρια για μελλοντικές εξελίξεις, εφόσον πρόκειται για δυναμικό κλάδο όπου είναι πιθανό να συντελεσθούν περαιτέρω διαφοροποιήσεις. Εντούτοις, στην πρόταση προσδιορίζονται σαφώς τα στοιχεία εκείνα του ισολογισμού τα οποία δεν μπορούν να απεικονίζονται στην εύλογη αξία.

2.4. Η ΟΚΕ δέχεται ότι, από τη στιγμή που μια εταιρεία υιοθετεί την αποτίμηση με βάση την εύλογη αξία, τούτο θα πρέπει να ισχύει και για όλα τα παράγωγα χρηματοπιστωτικά μέσα.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει την πρόθεση να παρασχεθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα περιορισμού του πεδίου εφαρμογής της τροποποίησης στους ενοποιημένους λογαριασμούς. Δεδομένου ότι η τροποποίηση αυτή αφορά κατά κύριο λόγο τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, η ΟΚΕ θεωρεί ότι δεν θα ήταν επαχθής η διεύρυνσή της κατά τρόπο ώστε να ισχύσει και στην περίπτωση των ετήσιων λογαριασμών. Επιπλέον, τούτο κρίνεται σκοπιμότερο ενόψει της ολοκλήρωσης της Ενιαίας Αγοράς.

3.2. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η τροποποίηση δεν θα εφαρμοσθεί γενικά στις ΜΜΕ, οι οποίες ήδη επιβαρύνονται υπέρ το δέον από κανονιστικές απαιτήσεις. Ωστόσο, προτείνει να επιβληθεί η ενδεδειγμένη υποβολή λογαριασμών για έλεγχο και στις ελάχιστες περιπτώσεις κατά τις οποίες μια ΜΜΕ είναι επαρκώς εξελιγμένη ώστε να κάνει χρήση των προαναφερθέντων μέσων (π.χ. εταιρίες νέων τεχνολογιών).

3.3. Η ΟΚΕ επικροτεί, επίσης, την πρόθεση της Επιτροπής να επανεξετάσει την έμπρακτη λειτουργία της πρότασης εντός τριών ετών από την έναρξη της εφαρμογής της και επιφυλάσσεται να σχολιάσει εν καιρώ την εν λόγω επανεξέταση.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2000.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice Rangoni Machiavelli