[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 11.3.2011

COM(2011) 116 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Ποιότητα της βενζίνης και του ντίζελ που χρησιμοποιούνται για τις οδικές μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση:Έβδομη ετήσια έκθεση(Έκθεση για το έτος 2008)

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Ποιότητα της βενζίνης και του ντίζελ που χρησιμοποιούνται για τις οδικές μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση:Έβδομη ετήσια έκθεση (Έκθεση για το έτος 2008)

Περίληψη

Στην οδηγία 98/70/ΕΚ[1] ορίζονται, για λόγους υγείας και περιβάλλοντος, ελάχιστες τεχνικές προδιαγραφές για τα καύσιμα οχημάτων με κινητήρες επιβαλλόμενης ανάφλεξης και ανάφλεξης λόγω συμπίεσης. Η ποιότητα των καυσίμων είναι σημαντική για το περιβάλλον, επειδή επηρεάζει τις ρυπογόνες εκπομπές των κινητήρων και, κατ’ επέκταση, την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Επίσης, επηρεάζει τον βαθμό δυσκολίας και το κόστος με το οποίο μπορούν να επιτευχθούν, από τους κατασκευαστές, τα επιδιωκόμενα όρια εκπομπών ρύπων και των θερμοκηπιακών αερίων. Η οδηγία 2003/17/ΕΚ[2], με την οποία τροποποιήθηκε η οδηγία 98/70/ΕΚ, επιβάλλει την περαιτέρω μείωση της περιεκτικότητας της βενζίνης και του ντίζελ σε θείο. Το 2008 λήγει η περίοδος κατά την οποία καύσιμα με περιεκτικότητα σε θείο άνω των 10ppm πληρούν τις διατάξεις της οδηγίας.

Η παράβαση των προδιαγραφών για τα καύσιμα μπορεί να επιφέρει αύξηση των εκπομπών (π.χ. υπερβολικές ποσότητες οξυγονούχων ουσιών που μπορούν να αυξήσουν τις εκπομπές NOx) και να προκαλέσει βλάβη σε κινητήρες και σε συστήματα μετεπεξεργασίας των καυσαερίων (π.χ. υπερβολικές ποσότητες θείου που προκαλούν βλάβες σε καταλυτικούς μετατροπείς), με αποτέλεσμα υψηλότερα επίπεδα εκπομπών που ρυπαίνουν τον ατμοσφαιρικό αέρα. Προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τα πρότυπα ποιότητας των καυσίμων που επιβάλλονται με την εν λόγω οδηγία, τα κράτη μέλη οφείλουν να καθιερώσουν συστήματα παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων.

Σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας 98/70/ΕΚ, η Επιτροπή οφείλει να δημοσιεύσει ετήσια έκθεση σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων στα κράτη μέλη. Η παρούσα έβδομη έκθεση της Επιτροπής συνοψίζει τις εκθέσεις των κρατών μελών σχετικά με την ποιότητα της βενζίνης και του ντίζελ, καθώς και τις ποσότητες που πωλήθηκαν το έτος 2008. Όλα τα κράτη μέλη εκτός του Λουξεμβούργου, το οποίο δεν είχε υποβάλλει έκθεση και το 2007 υπέβαλλαν εθνικές εκθέσεις για το 2008.

Βελτιώνονται συνεχώς η ποιότητα του σχεδιασμού των συστημάτων παρακολούθησης της ποιότητας εκ μέρους των κρατών μελών, του επιπέδου συμμόρφωσης με τις οριακές τιμές και των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στις υποβαλλόμενες εκθέσεις . Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις που προβλέπονται στην οδηγία και θα προτείνει κατάλληλα και αναλογικά μέτρα όπου απαιτείται.

Όπως σημειώθηκε το 2006 και το 2007, αν και τα καύσιμα χωρίς θείο[3] αποτελούν όλο και σημαντικότερο ποσοστό των διαβαθμίσεων και των πωλήσεων καυσίμων σε όλα τα κράτη μέλη, εξακολουθούν να μην επισημαίνονται πάντοτε στα πρατήρια καυσίμων. Εξακολουθούν να υφίστανται προβλήματα στην έγκαιρη υποβολή των εκθέσεων. 14 κράτη μέλη υπέβαλλαν τις εκθέσεις τους εκπρόθεσμα, αν και 10 από αυτά υπέβαλλαν τις εκθέσεις με καθυστέρηση λιγότερη από ένα μήνα. Η Μάλτα υπέβαλλε την έκθεση με καθυστέρηση 7 μηνών, η Γερμανία με καθυστέρηση 5 μηνών, το Ηνωμένο Βασίλειο με καθυστέρηση 4 μηνών, και η Ισπανία με καθυστέρηση 3 μηνών. Το Λουξεμβούργο δεν υπέβαλλε έκθεση για το 2008, όπως άλλωστε συνέβη και για το 2007.

Από την παρακολούθηση της ποιότητας των καυσίμων το 2008, προκύπτει ότι εν γένει τηρήθηκαν οι προδιαγραφές που ορίζει η οδηγία 98/70/ΕΚ για την βενζίνη και το ντίζελ και ότι σημειώθηκαν εκ νέου ελάχιστες υπερβάσεις. Όσον αφορά την βενζίνη οι κύριες παράμετροι για τις οποίες σημειώθηκαν υπερβάσεις ήταν ο αριθμός οκτανίων έρευνας/αριθμός οκτανίων κινητήρα (RON/MON)[4], η τάση ατμών κατά τη θερινή περίοδο[5] και η απόσταξη/εξάτμιση στους 100/150°C[6]. Αυξήθηκε επίσης ο αριθμός των δειγμάτων στα οποία σημειώθηκε υπέρβαση των οριακών τιμών όσον αφορά την περιεκτικότητα σε θείο. Όσον αφορά το ντίζελ, οι κύριες παράμετροι για τις οποίες διαπιστώθηκαν υπερβάσεις ήταν η περιεκτικότητα σε θείο, το σημείο απόσταξης 95% και ο αριθμός κετανίου.

Δεδομένου ότι οι υπερβάσεις είναι σχετικά σπάνιες και τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για να απομακρύνουν από την αγορά τα μη σύμμορφα καύσιμα, η Επιτροπή δεν έχει λάβει γνώση ενδεχόμενων αρνητικών επιπτώσεων στις εκπομπές των οχημάτων ή την λειτουργία των κινητήρων που να οφείλονται στις εν λόγω υπερβάσεις. Ωστόσο, η Επιτροπή προτρέπει τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να λαμβάνουν μέτρα για να εξασφαλίσουν πλήρη συμμόρφωση, ώστε να μην προκύψουν παρόμοια προβλήματα στο μέλλον. Εάν υπάρχουν λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τα μέτρα που έλαβαν τα κράτη μέλη περιλαμβάνονται στα κεφάλαια για τις μεμονωμένες χώρες στην αναλυτική έκθεση για το 2008[7]. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων που ορίζει η οδηγία.

Η μειωμένη περιεκτικότητα σε θείο συμβάλλει στην καταπολέμηση της ρύπανσης του ατμοσφαιρικού αέρα και την καθιέρωση κινητήρων νέας τεχνολογίας. Όπως προκύπτει από τον πίνακα 1, η μέση περιεκτικότητα σε θείο το 2008 μειώθηκε και ήταν σαφώς μικρότερη από εκείνη που αναφέρθηκε το 2004. Πρόκειται για την μεγαλύτερη μείωση από το 2005 όταν τα καύσιμα με χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο[8] κατέστησαν υποχρεωτικά και τα καύσιμα χωρίς θείο καθιερώθηκαν σε ολόκληρη την ΕΕ. Το 2008 λήγει η περίοδος κατά την οποία τα καύσιμα με χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο επιτρέπονταν με βάση τις διατάξεις της οδηγίας. Κατά συνέπεια, η μείωση της μέσης περιεκτικότητας σε θείο ίσως να οφειλόταν στο ότι τα κράτη μέλη προετοιμάζονταν να συμμορφωθούν με το όριο <10ppm που ισχύει από το 2009.

Πίνακας 1: Ετήσια εξέλιξη του μέσου όρου περιεκτικότητας της βενζίνης και του ντίζελ σε θείο

ΕΕ | Μέση περιεκτικότητα σε θείο (σε ppm) | EΕ των 15 | ΕΕ των 12 |

Ορισμένα κράτη μέλη υπέβαλαν τις εκθέσεις καθυστερημένα. Η Μάλτα, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία υπέβαλλαν τις εκθέσεις τους με καθυστέρηση άνω των 3 μηνών. Οι χώρες αυτές καλούνται να υποβάλλουν τις εκθέσεις τους εγκαίρως, για να μην υπονομεύονται οι προσπάθειες των υπόλοιπων. Αρκετά κράτη μέλη δεν πραγματοποιούν επαρκείς δειγματοληψίες για όλα τα καύσιμα ή δεν συλλέγουν επαρκή αριθμό δειγμάτων από πρατήρια καυσίμων (σε αντίθεση με χώρους αποθήκευσης / διυλιστήρια). Οι εν λόγω δειγματοληψίες απαιτούνται επιπροσθέτως προς τον ελάχιστο αριθμό δειγμάτων από τα πρατήρια καυσίμων. Όταν τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τα δικά τους εθνικά συστήματα, τα τελευταία πρέπει να περιγράφονται πλήρως προκειμένου να επαληθευτεί η συμμόρφωσή τους με το ευρωπαϊκό πρότυπο. Από την εν λόγω περιγραφή πρέπει να καταδεικνύεται η ισοδυναμία του συστήματος παρακολούθησης από πλευράς στατιστικής αξιοπιστίας με το EN 14274: 2003. Η εν λόγω ισοδυναμία δεν έχει ακόμη καταδειχθεί στις περισσότερες περιπτώσεις για την περίοδο 2004-2008 και οι σχετικές πληροφορίες πρέπει να υποβληθούν στο μέλλον. Όταν χρησιμοποιείται το μοντέλο C του ευρωπαϊκού προτύπου EN 14274, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλλουν σαφή αιτιολόγηση για την χρήση του. Σε αρκετά κράτη μέλη φαίνεται ότι κρίνεται προτιμότερη η χρήση των μοντέλων Α ή Β. Τα καύσιμα χωρίς θείο πρέπει να επισημαίνονται σαφώς, ώστε οι καταναλωτές να έχουν την δυνατότητα να τα επιλέξουν. Σε ορισμένα κράτη μέλη η περιεκτικότητα σε θείο δεν επισημαίνεται σαφώς στα πρατήρια καυσίμων. Αυτό δεν θα απαιτείται από το 2009 και μετά επειδή όλα τα καύσιμα θα είναι υποχρεωτικά χωρίς θείο. Επειδή το 2008 είναι το τελευταίο έτος κατά το οποίο επιτρεπόταν στην ΕΕ η διάθεση καυσίμων με περιεκτικότητα σε θείο άνω των 10ppm, τα κράτη μέλη θα έπρεπε να έχουν παρουσιάσει τα δεδομένα σχετικά με τις πωλήσεις και τις δειγματοληψίες σε συνάρτηση με την περιεκτικότητα σε θείο. Ωστόσο, μερικά κράτη μέλη δεν το έκαναν. Οι εκθέσεις των κρατών μελών αξιολογούνται με βάση τις ανά εποχή περιόδους, ώστε να διασφαλίζεται η συμβατότητα των εκθέσεων ανά την ΕΕ. Στις περιπτώσεις που κάποιο κράτος μέλος επέλεξε να χρησιμοποιήσει εποχιακή περίοδο διαφορετική από την καθοριζόμενη, πρέπει να υποβάλλει σχετικές πληροφορίες στο εθνικό παράρτημα της εθνικής έκθεσης παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων. |

4. Υποβολή εκθέσεων για το 2008

4.1 Ποιότητες και ποσότητες καυσίμων

Όλες οι πωλήσεις βενζίνης και ντίζελ στην ΕΕ αφορούν πλέον καύσιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο ή καύσιμα χωρίς θείο. Από το σύνολο της πωληθείσας βενζίνης, το 55% ήταν χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο και το 45% χωρίς θείο (<10 ppm). Τα αντίστοιχα ποσοστά για το σύνολο του πωληθέντος ντίζελ ήταν 49% και 51%.

Η ποικιλία των καυσίμων όσον αφορά τα οκτάνια RON και την περιεκτικότητα σε θείο που διατίθενται ανά την ΕΕ μειώθηκε το 2005 με το νέο υποχρεωτικό όριο περιεκτικότητας σε θείο < 50ppm. Το μεγαλύτερο μερίδιο των πωλήσεων βενζίνης το 2008 κατελάμβανε βενζίνη 95 οκτανίων (84%, εκ του οποίου 46% χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο και 38% χωρίς θείο), για πλήρεις λεπτομέρειες ανά κράτος μέλος βλ. Σχήμα 1 και τον πίνακα του παραρτήματος.

Σχήμα 1: Ποσοστά των πωλήσεων καυσίμων στην ΕΕ το 2008 ανά κατηγορία καυσίμων (%)

Πωλήσεις βενζίνης | 2008 | Πωλήσεις ντίζελ | 2008 |

[pic] | [pic] |

Fuel type | Fuel type | % |

1 | Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 | 0.0% | 13 | Ντίζελ | 0.0% |

4 | Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 | 0.0% |

5 | Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<50 ppm S) | 49.0% |

6 | Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<10 ppm S) | 35.6% |

7 | Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 | 0.0% |

8 | Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<50 ppm S) | 5.1% |

9 | Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<10 ppm S) | 2.6% |

10 | Αμόλ. βενζίνη RON>=98 | 0.0% |

11 | Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<50 ppm S) | 0.4% |

12 | Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<10 ppm S) | 4.7% |

Όπως και κατά την περίοδο 2001-2007, οι μεγαλύτερες πωλήσεις καυσίμων το 2008 σημειώθηκαν στην Γαλλία, στην Γερμανία, στην Ιταλία, στην Ισπανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι πωλήσεις ντίζελ κυριαρχούν σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη. Ωστόσο, τα ποσοστά των πωλήσεων βενζίνης και ντίζελ διαφέρουν σημαντικά.

Οι πωλήσεις στα κράτη μέλη της ΕΕ των 12 κάλυψαν το 14,0% και το 15,8% του συνόλου των πωλήσεων βενζίνης και ντίζελ στην ΕΕ αντίστοιχα (έναντι ποσοστών 12,4% και 12,6%, αντίστοιχα, το 2007).

Το 2008 η πλειονότητα των κρατών μελών (14) ανέφεραν ότι είναι διαθέσιμες δύο διαβαθμίσεις βενζίνης στην επικράτειά τους, ενώ η Βουλγαρία, η Ιρλανδία και η Μάλτα ανέφεραν πωλήσεις μιας μόνο διαβάθμισης βενζίνης. Η διάκριση μεταξύ των διαβαθμίσεων προκύπτει κυρίως λόγω του διαφορετικού αριθμού των οκτανίων (κατηγορία RON). Το 2008, 16 κράτη μέλη ανέφεραν πωλήσεις μιας μόνο διαβάθμισης ντίζελ. Περισσότερες λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στο σχήμα 4.

Τα κράτη μέλη δεν είναι υποχρεωμένα να στραφούν πλήρως στα καύσιμα χωρίς θείο πριν από το 2009. Ωστόσο, το 2008, οκτώ κράτη μέλη ανέφεραν πωλήσεις βενζίνης μόνο χωρίς θείο και 8 κράτη μέλη ανέφεραν πωλήσεις ντίζελ μόνο χωρίς θείο. Στη Γερμανία διατίθεται ντίζελ χωρίς θείο από το 2003 ενώ στη Σουηδία όλο σχεδόν το ντίζελ είναι χωρίς θείο από το 1999.

Η μέση περιεκτικότητα σε θείο των καυσίμων στην Τσεχική Δημοκρατία, στην Πολωνία και στην Σλοβακία είναι κάτω του ορίου που προβλέπεται για το 2009 (<10ppm). αλλά δεν αναφέρουν και οι τρεις αυτές χώρες ότι είναι 100% διαθέσιμα καύσιμα χωρίς θείο, όπως εμφαίνεται στο σχήμα 7. Κατά συνέπεια, στις εν λόγω χώρες φαίνεται ότι οι πωλήσεις καυσίμων ίσως να είναι χωρίς θείο αν και δεν επισημαίνονται αντίστοιχα. Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη δεν υπέβαλλαν επαρκείς πληροφορίες για να κριθεί κατά πόσο διατίθενται καύσιμα χωρίς θείο « σε κατάλληλα ισόρροπη γεωγραφική βάση », όπως προβλέπεται στην οδηγία.

Σχήμα 2: Συχνότητα δειγματοληψιών για την παρακολούθηση της ποιότητας των καυσίμων στην ΕΕ το 2008 (μέσος αριθμός δειγμάτων ανά διαβάθμιση καυσίμου)

Μέσος αριθμός δειγμάτων ανά διαβάθμιση καυσίμου | [pic] |

Βενζίνη | Ντίζελ |

Σχήμα 3: Πωλήσεις ανά κατηγορία καυσίμων σε εθνικό επίπεδο στην ΕΕ το 2008 (σε εκατομ. λίτρα)

Πωλήσεις καυσίμων σε εκατομ. λίτρα | [pic] |

Σύνολο βενζίνης | Σύνολο ντίζελ |

Σχήμα 4: Πλήθος των διαβαθμίσεων καυσίμων ανά κατηγορία καυσίμου που διατίθενται σε εθνικό επίπεδο στην ΕΕ το 2008

Πλήθος διατιθέμενων διαβαθμίσεων καυσίμων | [pic] |

Πλήθος διαβαθμίσεων βενζίνης | Πλήθος διαβαθμίσεων ντίζελ |

Σχήμα 5: Πωλήσεις σε εθνικό επίπεδο διαβαθμίσεων βενζίνης χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, ανά την ΕΕ (%) το 2008

% πωλήσεων βενζίνης σε εθνικό επίπεδο | [pic] |

Βενζίνη | Ντίζελ |

4.2 Συμμόρφωση προς τις διατάξεις της οδηγίας 98/70/ΕΚ το 2008

Στον πίνακα 2 παρουσιάζεται συνοπτικά η συμμόρφωση των κρατών μελών με την οδηγία 98/70/ΕΚ για το 2008. Παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της ανάλυσης των δειγμάτων υποβολής τους όσον αφορά τις οριακές τιμές και η συμμόρφωση των εκθέσεων από πλευράς μορφότυπου και περιεχομένου. Όπως και κατά την περίοδο 2001-2006, ορισμένα κράτη μέλη υπέβαλλαν ελλιπείς ή/και καθυστερημένες πληροφορίες και αυτό επηρέασε την ποιότητα της αξιολόγησης της συμμόρφωσης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη προκειμένου να βελτιωθούν οι εκθέσεις τους όπου απαιτείται.

Δυνάμει του άρθρου 9α, τα κράτη μέλη είναι αρμόδια για να καθορίσουν τις κυρώσεις για τις παραβάσεις των διατάξεων της οδηγίας. Αναλυτικά στοιχεία για τα μέτρα που λήφθηκαν από τα κράτη μέλη όσον αφορά τη μη συμμόρφωση με τις οριακές τιμές συμπεριλαμβάνονται, εφόσον παρασχέθηκαν, στα ανά χώρα κεφάλαια της λεπτομερούς έκθεσης για το έτος 2008[11].

Τέσσερα κράτη μέλη συμμορφώνονται πλήρως με τις οριακές τιμές τόσο για την βενζίνη όσο και για το ντίζελ (σε σύγκριση με 7 το 2007). Επιπλέον, 18 κράτη μέλη υπέβαλλαν πλήρεις εκθέσεις για όλες τις παραμέτρους που προβλέπει η οδηγία σε ό,τι αφορά την παρακολούθηση. Το Βέλγιο πραγματοποιεί σημαντικά περισσότερες δειγματοληψίες σε σχέση με τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Επειδή αυτό παραμορφώνει τα αποτελέσματα και κρύβει τις τάσεις στο σύνολο της ΕΕ, οι υπερβάσεις και τα δείγματα του Βελγίου εξαιρούνται από την ανάλυση των υπερβάσεων που αναφέρονται κατωτέρω.

Όσον αφορά την βενζίνη, πέντε κράτη μέλη ανέφεραν ότι όλα τα δείγματα συμμορφώνονταν πλήρως με τις διατάξεις της οδηγίας 98/70/ΕΚ (σε σύγκριση με 9 το 2007). Οι παράμετροι όπου πρωτίστως διαπιστώθηκαν προβλήματα ήταν και πάλι ο αριθμός οκτανίων έρευνας/αριθμός οκτανίων κινητήρα (RON/MON, 33 δείγματα – μείωση από τα 68 του 2007), η τάση ατμών κατά τη θερινή περίοδο (DVPE, 101 δείγματα – αύξηση από τα 43 του 2007) και η απόσταξη – εξάτμιση σε 150°C (13 δείγματα – ίδιος αριθμός με το 2007). Επιπλέον, σε 34 δείγματα διαπιστώθηκε ότι η περιεκτικότητα σε θείο δεν πληρούσε τα προβλεπόμενα από την οδηγία όρια, σε σύγκριση με μόνο πέντε το 2007.

Ο αριθμός και η αναλογία των δειγμάτων βενζίνης που δεν πληρούσαν την οδηγία αυξήθηκαν το 2008 στην ΕΕ των 15, αλλά παρέμειναν σχετικά σταθερά στην ΕΕ των 12. Στα κράτη μέλη της ΕΕ των 15 η αναλογία των δειγμάτων που υπερβαίνουν τις οριακές τιμές αυξήθηκε από 1,0% το 2007 σε 1,6% το 2008. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι περισσότερα δείγματα υπερβαίνουν τις οριακές τιμές για την τάση ατμών κατά τη θερινή περίοδο και την περιεκτικότητα σε θείο. Στα κράτη μέλη της ΕΕ των 12, οι απόλυτοι αριθμοί των δειγμάτων που υπερβαίνουν τις οριακές τιμές αυξήθηκαν ελαφρά το 2008 αλλά συγκεντρώθηκαν περισσότερα δείγματα. Το αποτέλεσμα ήταν η αναλογία των δειγμάτων που υπερβαίνουν τις οριακές τιμές να μειωθεί από 3,5% περίπου το 2007 σε 3% το 2008. Σημειώθηκε σημαντική μείωση στα δείγματα που υπερέβαιναν τις οριακές τιμές οκτανίων MON/RON, αλλά με σημαντική αύξηση των δειγμάτων που υπερέβαιναν τα όρια για την τάση ατμών κατά τη θερινή περίοδο.

Όσον αφορά το ντίζελ, 11 κράτη μέλη ανέφεραν ότι όλα τα δείγματα συμμορφώνονταν με τις διατάξεις της οδηγίας 98/70/ΕΚ (σε σύγκριση με 14 το 2007). Οι κύριες προβληματικές παράμετροι ήταν η περιεκτικότητα σε θείο (31 δείγματα), το σημείο απόσταξης 95% (23 δείγματα) και ο αριθμός κετανίου (4 δείγματα).

Οι υπερβάσεις των οριακών τιμών για το ντίζελ αυξήθηκαν ξανά το 2008 στα κράτη μέλη της ΕΕ των 15. Το 0,3% περίπου των δειγμάτων υπερέβαινε τις οριακές τιμές ήταν μάλιστα το μεγαλύτερο ποσοστό από την έναρξη της παρακολούθησης – αλλά ήταν κατώτερο του ποσοστού που διαπιστώθηκε στα κράτη μέλη της ΕΕ των 12 ή του αντίστοιχου ποσοστού για τη βενζίνη. Το επίπεδο μη συμμόρφωσης όσον αφορά την περιεκτικότητα σε θείο στα κράτη μέλη της ΕΕ των 12 παρέμεινε στα ίδια επίπεδα με εκείνα του 2006 και του 2007. Ωστόσο, σε αυξημένο αριθμό δειγμάτων σημειώθηκε υπέρβαση των οριακών τιμών του σημείου απόσταξης. Η αναλογία των δειγμάτων που υπερβαίνουν τις οριακές τιμές παρέμεινε σταθερή, λίγο μόνο πάνω από το 1%, δεδομένου ότι αυξήθηκε ο αριθμός των δειγμάτων.

Πίνακας 2: Σύνοψη της συμμόρφωσης των κρατών μελών προς τις διατάξεις της οδηγίας 98/70/ΕΚ βάσει των εκθέσεων που υποβλήθηκαν για το 2008.

Κράτος μέλος | Μη συμμόρφωση προς τις οριακές τιμές(1) (95% όρια αξιοπιστίας) (Μη σύμμορφα δείγματα/ σύνολο δειγμάτων) | Ελλιπή υποβληθέντα στοιχεία (Πλήθος παραμέτρων για τις οποίες δεν πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις/σύνολο) | Καθυστ. εκθέσεις (προθεσμία 30.6.2009)(2) | Σχόλια |

Βενζίνη | Ντίζελ | Βενζίνη | Ντίζελ |

5. Συμπεράσματα

Η ποιότητα των καυσίμων έχει ιδιαίτερη σημασία για το περιβάλλον, δεδομένου ότι επηρεάζει τις ρυπογόνες εκπομπές των κινητήρων και, κατ’ επέκταση, την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα καθώς και την ευκολία και το κόστος τήρησης από τους κατασκευαστές των επιθυμητών ορίων εκπομπών ρύπων και θερμοκηπιακών αερίων, ενώ επηρεάζουν και τις δαπάνες που οι κατασκευαστές επωμίζονται προς τον σκοπό αυτό. Από την παρακολούθηση της ποιότητας των καυσίμων το 2008, προκύπτει ότι οι προδιαγραφές που ορίζει η οδηγία 98/70/ΕΚ για την βενζίνη και το ντίζελ τηρούνται σε γενικές γραμμές, ενώ διαπιστώθηκαν ελάχιστες υπερβάσεις. Δεδομένου ότι οι υπερβάσεις είναι σχετικά σπάνιες και τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για να απομακρύνουν από την αγορά τα μη σύμμορφα καύσιμα, η Επιτροπή δεν έχει λάβει γνώση ενδεχόμενων αρνητικών επιπτώσεων στις εκπομπές των οχημάτων ή την λειτουργία των κινητήρων που να οφείλονται στις εν λόγω υπερβάσεις. Ωστόσο, η Επιτροπή προτρέπει τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να λαμβάνουν μέτρα για να εξασφαλίσουν πλήρη συμμόρφωση, ώστε να μην προκύψουν παρόμοια προβλήματα στο μέλλον. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τη συμμόρφωση της ποιότητας των καυσίμων με τις απαιτήσεις που προβλέπονται στην οδηγία και θα προτείνει κατάλληλα και αναλογικά μέτρα όπου απαιτείται.

Η μέση περιεκτικότητα σε θείο το 2008 μειώθηκε και ήταν σαφώς μικρότερη από εκείνη που αναφέρθηκε το 2004. Πρόκειται για την μεγαλύτερη μείωση από το 2005 όταν τα καύσιμα με χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο κατέστησαν υποχρεωτικά και τα καύσιμα χωρίς θείο καθιερώθηκαν σε ολόκληρη την ΕΕ. Το 2008 είναι το τελευταίο έτος κατά το οποίο τα καύσιμα με χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο πληρούν τις διατάξεις της οδηγίας. Κατά συνέπεια η μείωση της μέσης περιεκτικότητας σε θείο ίσως να οφειλόταν το γεγονός της προετοιμασίας των κρατών μελών να συμμορφωθούν με το όριο <10ppm του 2009.

Ωστόσο, σε αρκετά κράτη μέλη τα καύσιμα χωρίς θείο εξακολουθούν να μην επισημαίνονται πάντοτε στα πρατήρια καυσίμων, όπως απαιτείται. Ενδέχεται ως εκ τούτου να καθυστέρησε η καθιέρωση οχημάτων που χρησιμοποιούν τεχνολογία η οποία απαιτεί καύσιμα χωρίς θείο, έως την πλήρη υποχρεωτική εμπορία αυτών των καυσίμων το 2009. Εάν τα καύσιμα δεν επισημαίνονται, οι καταναλωτές δεν έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν τα εν λόγω καύσιμα και είναι λιγότερο πιθανόν να χρησιμοποιήσουν τεχνολογία που να απαιτεί τα καύσιμα χωρίς θείο. Αυτό υπονομεύει σημαντικά την αξία της διάθεσης καυσίμων που να πληρούν το κριτήριο αυτό. Το αποτέλεσμα είναι να μην αξιοποιείται πλήρως η δυνατότητα που προσφέρεται για μείωση του CO2 από τον κλάδο των οδικών μεταφορών. Τα κράτη μέλη διαβίβασαν επίσης περιορισμένες πληροφορίες για την γεωγραφική διαθεσιμότητα των καυσίμων χωρίς θείο. Τα περισσότερα από αυτά αρκέστηκαν να επισημάνουν ότι τα εν λόγω καύσιμα ήταν ευρέως διαθέσιμα, πλην όμως δεν έδωσαν καμία συμπληρωματική πληροφορία που θα επέτρεπε ακριβή αξιολόγηση της γεωγραφικής διαθεσιμότητας. Εντούτοις, αυτό δεν πρέπει να αποτελεί πρόβλημα από το 2009, όταν τα καύσιμα χωρίς θείο θα καταστούν υποχρεωτικά.

Τα θεσπισθέντα σε εθνικό επίπεδο συστήματα παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων παρουσιάζουν μεταξύ τους μεγάλες διαφορές και απαιτούν περαιτέρω εναρμόνιση, ούτως ώστε να παρέχουν διαφανή και συγκρίσιμα αποτελέσματα. Η εφαρμογή της οδηγίας 2003/17/ΕΚ οδήγησε σε βελτίωση της ποιότητας των εκθέσεων, δεδομένου ότι απαιτεί από τα κράτη μέλη την υποβολή εκθέσεων παρακολούθησης σύμφωνα με το νέο ευρωπαϊκό πρότυπο EN 14274, ή με συστήματα ισοδύναμης αξιοπιστίας. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η έκθεση δεν αντιστοιχεί με τον μορφότυπο του προτύπου EN 14274, τα κράτη μέλη που έχουν υποβάλει την σχετική έκθεση καλούνται να δικαιολογήσουν αυτή την απόκλιση.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Πωλήσεις καυσίμων το 2008 στην ΕΕ ανά τύπο καυσίμου (σε εκατ. λίτρα)

Αριθ. ταυτοποίησης καυσίμου |Εκατ. λίτρα |Αυστρία |Βέλγιο |Δανία |Φινλανδία |Γαλλία |Γερμανία |Ελλάδα |Ιρλανδία |Ιταλία |Λουξεμβούργο |Κάτω Χώρες |Πορτογαλία |Ισπανία |Σουηδία |Ηνωμένο Βασίλειο | ΕΕ των 15 | ΕΕ των 15 | | | Διαβάθμιση καυσίμου |AT |BE |DK |FI |FR |DE |EL |IE |IT |LU |NL |PT |ES |SE |UK |EU15 |% | | 1 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0.0% | |2 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 (<50 ppm S) |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0.0% | |3 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 (<10 ppm S) |420 |- |488 |- |- |2,495 |- |- |- |0 |- |- |- |- |- |3,404 |3.0% | |4 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0.0% | |5 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<50 ppm S) |20 |44 |- |- |9,841 |- |4,767 |1,533 |12,168 |- |- |- |7,553 |- |21,255 |57,181 |49.6% | |6 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<10 ppm S) |1,980 |1,461 |- |2,176 |- |24,560 |- |817 |1,850 |385 |5,426 |- |- |4,713 |- |43,367 |37.6% | |7 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0.0% | |8 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<50 ppm S) |- |- |- |- |- |- |345 |- |- |- |- |1,786 |- |- |- |2,131 |1.8% | |9 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<10 ppm S) |- |- |1,846 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |1,460 |3,306 |2.9% | |10 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0.0% | |11 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<50 ppm S) |- |2 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |2 |0.0% | |12 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<10 ppm S) |65 |463 |7 |171 |2,484 |785 |379 |- |- |100 |142 |228 |960 |198 |- |5,982 |5.2% | | |Βενζίνη (απλή) | 0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0.0% | | |Βενζίνη (περιεκτ. σε θείο <50 ppm) | 20 |46 |0 |0 |9,841 |0 |5,111 |1,533 |12,168 |0 |0 |1,786 |7,553 |0 |21,255 |59,314 |51.4% | | |Βενζίνη (περιεκτ. σε θείο <10 ppm) | 2,465 |1,923 |2,341 |2,347 |2,484 |27,840 |379 |817 |1,850 |485 |5,568 |228 |960 |4,911 |1,460 |56,059 |48.6% | | |Σύνολο βενζίνης | 2,485 |1,970 |2,341 |2,347 |12,325 |27,840 |5,490 |2,350 |14,018 |485 |5,568 |2,015 |8,513 |4,911 |22,715 |115,373 |100.0% | | 13 | Ντίζελ | - |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0.0% | |14 | Ντίζελ (περιεκτ. σε θείο <50 ppm) | 729 |63 |- |- |38,134 |- |4,323 |2,141 |26,776 |- |- |5,675 |29,713 |- |- |107,552 |51.0% | |15 | Ντίζελ (περιεκτ. σε θείο <10 ppm) | 6,564 |8,518 |3,148 |2,660 |1,218 |35,789 |863 |972 |4,026 |1,922 |8,056 |48 |0 |4,837 |24,634 |103,254 |49.0% | | |Σύνολο ντίζελ | 7,293 |8,581 |3,148 |2,660 |39,351 |35,789 |5,186 |3,113 |30,802 |1,922 |8,056 |5,723 |29,713 |4,837 |24,634 |210,806 |100.0% | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Αριθ. ταυτοποίησης καυσίμου |Εκατ. λίτρα |Κύπρος |Τσεχική Δημοκρατία |Εσθονία |Ουγγαρία |Λετονία |Λιθουανία |Μάλτα |Πολωνία |Σλοβακία |Σλοβενία |Βουλγαρία |Ρουμανία |ΕΕ των 12 | ΕΕ των 12 | |ΕΕ | ΕΕ | | | Διαβάθμιση καυσίμου |CY |CZ |EE |HU |LV |LT |MT |PL |SK |SI |BG |RO |EU12 |% | |EU |% | | 1 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0.0% | |0 |0.0% | |2 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 (<50 ppm S) |- |69 |- |- |2 |0 |- |- |- |- |- |- |71 |0.4% | |71 |0.1% | |3 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 (<10 ppm S) |- |0 |16 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |16 |0.1% | |3,420 |2.6% | |4 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0.0% | |0 |0.0% | |5 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<50 ppm S) |454 |- |- |- |316 |18 |82 |5,231 |137 |784 |825 |- |7,847 |45.1% | |65,028 |49.0% | |6 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<10 ppm S) |- |- |328 |2,022 |128 |687 |- |- |669 |- |- |- |3,834 |22.0% | |47,201 |35.6% | |7 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0.0% | |0 |0.0% | |8 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<50 ppm S) |- |2,551 |- |- |- |- |15 |- |- |52 |- |2,035 |4,653 |26.8% | |6,784 |5.1% | |9 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<10 ppm S) |- |0 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |153 |153 |0.9% | |3,459 |2.6% | |10 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0.0% | |0 |0.0% | |11 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<50 ppm S) |49 |- |- |- |2 |- |- |517 |3 |- |- |- |571 |3.3% | |573 |0.4% | |12 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<10 ppm S) |- |47 |46 |63 |43 |26 |- |- |19 |- |0 |- |244 |1.4% | |6,226 |4.7% | | |Βενζίνη (απλή) | 0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0.0% | |0 |0.0% | | |Βενζίνη (περιεκτ. σε θείο <50 ppm) | 503 |2,619 |0 |0 |320 |18 |97 |5,748 |140 |836 |825 |2,035 |13,143 |75.6% | |72,457 |54.6% | | |Βενζίνη (περιεκτ. σε θείο <10 ppm) | 0 |47 |391 |2,085 |171 |713 |0 |0 |687 |0 |0 |153 |4,247 |24.4% | |60,306 |45.4% | | |Σύνολο βενζίνης | 503 |2,667 |391 |2,085 |491 |731 |97 |5,748 |827 |836 |825 |2,189 |17,390 |100.0% | |132,763 |100.0% | | 13 | Ντίζελ | - |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0.0% | |0 |0.0% | |14 | Ντίζελ (περιεκτ. σε θείο <50 ppm) | 440 |1,121 |188 |- |894 |825 |108 |181 |267 |1,526 |2,086 |4,314 |11,951 |35.1% | |119,503 |48.8% | |15 | Ντίζελ (περιεκτ. σε θείο <10 ppm) | - |3,710 |383 |3,472 |68 |495 |- |12,326 |797 |- |- |834 |22,085 |64.9% | |125,338 |51.2% | | |Σύνολο ντίζελ | 440 |4,831 |571 |3,472 |962 |1,320 |110 |12,507 |1,064 |1,526 |2,085 |5,148 |34,035 |100.0% | |244,840 |100.0% | |

[1] Οδηγία 98/70/ΕΚ σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων βενζίνης και ντίζελ και την τροποποίηση της οδηγίας 93/12/EΟΚ, ΕΕ L 350 της 28.12.1998, σ. 58.

[2] Οδηγία 2003/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 3ης Μαρτίου 2003, για τροποποίηση της οδηγίας 98/70/ΕΚ όσον αφορά την ποιότητα των καυσίμων βενζίνης και ντίζελ, ΕΕ L 76 της 22.3.2003, σ. 10.

[3] Ο όρος «χωρίς θείο» ή «μηδενικής περιεκτικότητας σε θείο» αντιστοιχεί σε περιεκτικότητα < 10ppm σε θείο.

[4] Ο αριθμός οκτανίων έρευνας (Research Octane Number - RON) αποτελεί ποσοτική παράμετρο του μέγιστου λόγου ανάφλεξης στον οποίο η βενζίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κινητήρα χωρίς μερική αυτανάφλεξη στον κινητήρα. Η αυτανάφλεξη επιφέρει υπερβολική κατανάλωση καυσίμου και αύξηση των εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων (Volatile Organic Compound - VOC) και μονοξειδίου του άνθρακα.

[5] Η τάση ατμών αποτελεί μέτρο της ροπής του καυσίμου για εξάτμιση. Ρυθμίζεται νομοθετικά για την θερινή περίοδο, επειδή οι θερμοκρασίες την περίοδο αυτή ενδέχεται να επιφέρουν υψηλές εκπομπές πτητικών οργανικών ενώσεων (VOC), οι οποίες αποτελούν πρόδρομο ουσία του τροποσφαιρικού όζοντος. Οι υπερβάσεις έχουν ως αποτέλεσμα αύξηση των εκπομπών των πτητικών οργανικών ενώσεων.

[6] Η παράμετρος της απόσταξης καθορίζει την αναλογία του καυσίμου που εξατμίζεται στους 100˚C και στους 150˚C. Με την αναλογία αυτή περιορίζεται το φάσμα των ελαφρύτερων συστατικών που επιτρέπεται να αναμιχθούν με την βενζίνη. Οι υπερβάσεις είναι δυνατόν να επιφέρουν τη δημιουργία θυλάκων ατμού και να προκαλέσουν προβλήματα οδήγησης.

[7] https://circabc.europa.eu/w/browse/5e89b837-2bec-4284-b9fe-c156271268f7

[8] Ο όρος «χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο» αντιστοιχεί σε περιεκτικότητα σε θείο < 50 ppm·

[9] EN 14274:2003 – Καύσιμα για αυτοκίνητα – Αξιολόγηση της ποιότητας της βενζίνης και του ντίζελ – Σύστημα παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων (FQMS).

[10] https://circabc.europa.eu/w/browse/5e89b837-2bec-4284-b9fe-c156271268f7

[11] https://circabc.europa.eu/w/browse/5e89b837-2bec-4284-b9fe-c156271268f7