ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις 9 Μαΐου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 442/2011 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία[1].

Η απόφαση 2011/[…]/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της […][2], προβλέπει τη λήψη περαιτέρω μέτρων, μεταξύ των οποίων η απαγόρευση της αγοράς, εισαγωγής ή μεταφοράς από τη Συρία αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου, και η δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων περαιτέρω προσώπων και οντοτήτων που ωφελούνται από την κυβέρνηση της Συρίας ή την υποστηρίζουν. Στο παράρτημα της απόφασης απαριθμούνται τα επιπλέον πρόσωπα, οι οντότητες και οι φορείς που υπόκεινται στη δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων.

Τα εν λόγω μέτρα εγκρίθηκαν με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. […]/2011 του Συμβουλίου.

Ορισμένα από τα προϊόντα που υπόκεινται σε αυτά τα μέτρα υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας, η οποία πρέπει να ανασταλεί σε ό,τι αφορά αυτά τα προϊόντα.

Από τον Μάρτιο του 2011, οι συριακές αρχές διέπραξαν πολύ σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που ενδέχεται να ισοδυναμούν με εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, όπως εκτίμησε η Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη δήλωσή της της 18ης Αυγούστου 2011.

Εκτός αυτού, το προοίμιο της συμφωνίας συνεργασίας αναφέρει ότι τα συμβαλλόμενα μέρη, με τη σύναψη της εν λόγω συμφωνίας, επιθυμούν «να εκδηλώσουν την αμοιβαία θέλησή τους να διατηρήσουν και να αναπτύξουν τις φιλικές σχέσεις που υφίστανται μεταξύ των χωρών τους σύμφωνα με τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών». Υπό τις παρούσες περιστάσεις, δεν θεωρείται πλέον ότι μπορούν να συνεχιστούν οι «φιλικές σχέσεις σύμφωνα με τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών» με τη Συρία.

Εξάλλου, ο λαός της Συρίας, που υποφέρει ήδη από την καταστολή, δεν θα πρέπει να επηρεαστεί από τη γενική αναστολή της συνεργασίας με τη Συρία. Έτσι, η αναστολή θα πρέπει να αποσκοπεί και να εστιάζεται μόνο στις συριακές αρχές. Εκτιμώντας ότι, επί του παρόντος, το αργό πετρέλαιο και τα προϊόντα πετρελαίου είναι προϊόντα το εμπόριο των οποίων ωφελεί ως επί το πλείστον το καθεστώς της Συρίας και υποστηρίζει έτσι τις κατασταλτικές πολιτικές του, η αναστολή της συμφωνίας συνεργασίας θα πρέπει να περιοριστεί στο αργό πετρέλαιο και στα προϊόντα πετρελαίου.

2011/0235 (NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη μερική αναστολή της εφαρμογής της συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 207 σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Στις 18 Ιανουαρίου 1977, η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας συνήψαν συμφωνία συνεργασίας (εφεξής «η συμφωνία συνεργασίας»)[3] για την προώθηση της συνολικής συνεργασίας με σκοπό την ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ τους.

2. Η συμφωνία συνεργασίας στηρίζεται στην κοινή επιθυμία των μερών να διατηρήσουν και να ενισχύσουν φιλικές σχέσεις σύμφωνα με τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

3. Από τον Μάρτιο του 2011, εντάθηκαν οι διαμαρτυρίες κατά συγκεκριμένων καταχρήσεων εξουσίας από Σύριους αξιωματούχους μέσα στο γενικό πλαίσιο της αυξανόμενης οικονομικής και πολιτικής δυσαρέσκειας. Οι συγκρατημένες διαμαρτυρίες που άρχισαν σε περιθωριοποιημένες περιοχές εξελίχθηκαν σε εθνική εξέγερση. Οι συριακές αρχές αντέδρασαν, και εξακολουθούν να αντιδρούν, κατά πολύ βίαιο τρόπο, πυροβολώντας ειρηνικούς διαδηλωτές.

4. Στις 18 Αυγούστου 2011, η Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα εξέδωσε δήλωση κατά την 17η ειδική σύνοδο του Συμβουλίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα σχετικά με την «Κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Αραβική Δημοκρατία της Συρίας». Στη δήλωση αυτή υπενθυμίζει ότι, στην από 18ης Αυγούστου έκθεσή της, η διερευνητική αποστολή στη Συρία που ζητήθηκε από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων διαπίστωσε σωρεία διαδεδομένων ή συστηματικών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις δυνάμεις ασφαλείας και τις ένοπλες δυνάμεις της Συρίας, μεταξύ των οποίων δολοφονίες, διά της βίας εξαφανίσεις, βασανιστήρια, στέρηση της ελευθερίας και διώξεις. Η Ύπατος Αρμοστής θεωρεί ότι η κλίμακα και η φύση αυτών των πράξεων τις καθιστούν δυνάμει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και προέτρεψε τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να εξετάσουν το ενδεχόμενο παραπομπής της κατάστασης που επικρατεί στη Συρία στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

5. Την ίδια ημέρα, η ΕΕ καταδίκασε τη βάρβαρη εκστρατεία του Bashar al-Assad και του καθεστώτος του κατά του ίδιου του συριακού λαού με αποτέλεσμα να φονευθούν ή να τραυματιστούν πολλοί σύριοι πολίτες. Η ΕΕ έχει τονίσει επανειλημμένα ότι πρέπει να σταματήσει η βάρβαρη καταστολή, να ελευθερωθούν οι κρατούμενοι διαδηλωτές, να επιτραπεί η απρόσκοπτη πρόσβαση των διεθνών ανθρωπιστικών οργανώσεων, των διεθνών οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μέσων μαζικής ενημέρωσης και να δρομολογηθεί εθνικός διάλογος χωρίς αποκλεισμούς. Ωστόσο, η συριακή ηγεσία εξακολουθεί να αγνοεί τις εκκλήσεις της ΕΕ καθώς και της ευρύτερης διεθνούς κοινότητας.

6. Στις 23 Αυγούστου 2011, το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εξέδωσε ψήφισμα κατά των σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Αραβική Δημοκρατία της Συρίας στο οποίο καταδίκαζε απερίφραστα τις συνεχείς σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκ μέρους των συριακών αρχών, επαναλάμβανε τις εκκλήσεις του προς τις συριακές αρχές να συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει βάσει του διεθνούς δικαίου, τόνιζε την ανάγκη να διεξαχθεί μια διεθνής, διαφανής, ανεξάρτητη και ταχεία έρευνα των καταγγελιών για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, καθώς και των πράξεων που ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, και να κληθούν οι υπεύθυνοι να λογοδοτήσουν, και αποφάσισε να αποστείλει ανεξάρτητη διεθνή εξεταστική επιτροπή που θα διερευνήσει τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Συρία.

7. Εκτιμώντας τις σοβαρές παραβιάσεις των υποχρεώσεων της Συρίας που απορρέουν από τις αυστηρές επιταγές του γενικού διεθνούς δικαίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να θεσπίσει συμπληρωματικά περιοριστικά μέτρα κατά του συριακού καθεστώτος και κρίνει αναγκαίο να αναστείλει μερικώς την εφαρμογή της συμφωνίας συνεργασίας.

8. Εκτός αυτού, σύμφωνα με το προοίμιο της συμφωνίας συνεργασίας, τα συμβαλλόμενα μέρη, με τη σύναψη της εν λόγω συμφωνίας, επιθυμούν να εκδηλώσουν την αμοιβαία θέλησή τους να διατηρήσουν και να αναπτύξουν τις φιλικές σχέσεις που υφίστανται μεταξύ των χωρών τους σύμφωνα με τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Υπό τις παρούσες περιστάσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι η παρούσα κατάσταση στη Συρία παραβιάζει σαφώς τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών οι οποίες συνιστούν τη βάση της συνεργασίας μεταξύ της Συρίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θεωρεί, επομένως, ότι επήλθε θεμελιώδης αλλαγή των περιστάσεων σε σχέση με τις αρχές που επικρατούσαν κατά την εποχή της σύναψης της εν λόγω συμφωνίας, η οποία αλλαγή δικαιολογεί τη μερική αναστολή της συμφωνίας συνεργασίας.

9. Η μερική αναστολή θα πρέπει να διαρκέσει έως ότου οι συριακές αρχές θέσουν τέρμα στις συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μπορεί να επανεξεταστεί όταν θα είναι σύμφωνη με τις αρχές που συνιστούν τη βάση της συμφωνίας συνεργασίας.

10. Εκτιμώντας ότι η αναστολή θα πρέπει να αφορά αποκλειστικά τις συριακές αρχές και όχι τον λαό της Συρίας, η αναστολή θα πρέπει να είναι περιορισμένη. Δεδομένου ότι το αργό πετρέλαιο και τα προϊόντα πετρελαίου είναι επί του παρόντος προϊόντα, το εμπόριο των οποίων ωφελεί ως επί το πλείστον το καθεστώς της Συρίας και υποστηρίζει έτσι τις κατασταλτικές πολιτικές του, η αναστολή της συμφωνίας συνεργασίας θα πρέπει να περιορίζεται στο αργό πετρέλαιο και στα προϊόντα πετρελαίου.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Τα άρθρα 12 και 14 της συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας αναστέλλονται όσον αφορά τα μέτρα που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση κοινοποιείται στη Συρία.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την […] ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης .

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Κατάλογος μέτρων στα οποία αναφέρεται το άρθρο 1

11. Η εισαγωγή αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου στην Ένωση εάν αυτά

α) είναι καταγωγής Συρίας· ή

β) έχουν εξαχθεί από τη Συρία·

12. η αγορά αργού πετρελαίου ή προϊόντων πετρελαίου που βρίσκονται στη Συρία ή είναι καταγωγής Συρίας·

13. η μεταφορά αργού πετρελαίου ή προϊόντων πετρελαίου εάν είναι καταγωγής Συρίας ή εξάγονται από τη Συρία προς οιαδήποτε άλλη χώρα·

14. η παροχή, άμεσα ή έμμεσα, χρηματοδοτικής ή χρηματοοικονομικής βοήθειας, περιλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών παραγώγων και μελλοντικών προϊόντων, καθώς και η ασφάλιση και η αντασφάλιση, σε σχέση με τις διατάξεις των παραγράφων 1, 2 και 3· και

15. η εν γνώσει και εκ προθέσεως συμμετοχή σε δραστηριότητες με αντικείμενο ή αποτέλεσμα, άμεσα ή έμμεσα, την καταστρατήγηση των απαγορεύσεων που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2, 3 ή 4.

[1] ΕΕ L 121 της 10.5.2011, σ. 11.

[2] ΕΕ L[…].

[3] ΕΕ L 269 της 27.9.1978, σ. 2.