Αριθ. C 356/46 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.87 
τερη διαρχείριση, ένας ακριβέστερος προγραμματισμός είναι, 
κατά συνέπεια, απαραίτητοι. Αναμφίβολα, ό,τι προέχει είναι 
η αποτελεσματικότητα, οι δε συνέπειες ορισμένων οικονο-
Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 1987. 
1. Σημασία του τομέα των τηλεπικοινωνιών 
Οι τηλεπικοινωνίες διαδραματίζουν θεμελιώδη και διαρκώς 
αυξανόμενο ρόλο τόσο σε κοινοτικό όσο και σε παγκόσμιο 
επίπεδο. Η σπουδαιότητα του τομέα αυτού καταδεικνύεται 
ιδιαιτέρως από τα ακόλουθα: 
1.1. Από οικονομική άποψη: σύμφωνα με την Επιτροπή, 
το 1985 τα έσοδα από υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών σε 
ολόκληρο τον κόσμο ανήλθαν σε 300 περίπου δισ. ECU, από 
τις οποίες 62,5 δισ. περιήλθαν σε επιχειρήσεις του τομέα 
αυτού στην Κοινότητα. Όσον αφορά τον εξοπλισμό των 
τηλεπικοινωνιών, η παγκόσμια αγορά το 1986 παρουσίασε 
κύκλο εργασιών 90 περίπου δισ. ECU, από τις οποίες 17,5 
δισ. αναλογούν στην κοινοτική αγορά. Ο τομέας των τηλεπι­
κοινωνιών επιπλέον δείχνει μεγάλο δυναμισμό και μάλιστα 
σε μια ελάχιστα ευνοϊκή οικονομική συγκυρία. Κατά τα προ­
σεχή έτη αναμένεται στον τομέα αυτό μια θεαματική 
ανάπτυξη: αν το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Κοινό­
τητας που εξαρτάται από τις τηλεπικοινωνίες είναι σήμερα 
2%, ενδέχεται προς το τέλος του αιώνα να ανέλθει σε 7%. 
1.2. Από κοινωνική άποψη: ο τομέας των τηλεπικοινωνιών 
εξασφαλίζει πολλές εκατοντάδες χιλιάδες θέσεων απασχό­
λησης στην Κοινότητα και η Επιτροπή εκτιμά ότι διαμέσου 
των τεχνολογιών πληροφόρησης, ο τομέας αυτός, θα 
μπορούσε να επηρεάσει, με τρόπο άμεσο ή έμμεσο, περισσό­
τερο από το 60% των θέσεων απασχόλησης στην Κοινότητα 
κατά το τέλος του αιώνα. μιών πρέπει να σταθμισθούν επιμελώς. Εντούτοις, επιβάλλε­
ται λιτότητα τόσο κατά την κατάρτιση όσο και κατά την 
εκτέλεση του προϋπολογισμού. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
1.3. Ως υπηρεσία που διασφαλίζει την επαφή ανάμεσα στα 
άτομα πρέπει να υπενθυμισθεί σχετικά ότι οι τηλεπικοινωνίες 
αποτελούν δημόσια υπηρεσία και διαδραματίζουν σημαντικό 
κοινωνικό ρόλο. Εκτιμάται ότι κάθε κοινοτική πολιτική στον 
τομέα των τηλεπικοινωνιών οφείλει να διασφαλίζει στις τηλε­
πικοινωνίες το χαρακτήρα δημόσιας υπηρεσίας και κύριος 
στόχος πρέπει να είναι όπως όλα τα μέλη της Κοινότητας 
έχουν πρόσβαση σε ικανοποιητικές υπηρεσίες σύγχρονων 
επικοινωνιών, σε λογικές τιμές, οποιοσδήποτε και αν είναι ο 
τόπος διαμονής ή τα έσοδα τους (π.χ. αγροτικές και 
απομακρυσμένες περιοχές και μικρά νησιά). 
1.4. Κατά τα τελευταία χρόνια ο τομέας των τηλεπικοι­
νωνιών βρίσκεται σε διαρκή εξέλιξη. Οι μεταβολές αφορούν: 
— τη συγχώνευση των τηλεπικοινωνιακών τεχνολογιών με 
τις τεχνολογίες στον τομέα της πληροφορικής και τις 
οπτικοακουστικές τεχνολογίες, 
— την ταχύτητα των τεχνολογικών διαφοροποιήσεων, 
— τον πολλαπλασιασμό των νέων μορφών πρόσβασης στις 
πηγές πληροφόρησης, 
— την εκρηκτική αύξηση των αναγκών επικοινωνίας, 
— την μείζονα σημασία των ευρείας κλίμακας επιπτώσεων 
στην παραγωγή υλικών. Γνωμοδότηση σχετικά με την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς μια δυναμική ευρωπαϊκή οικονομία 
— Πράσινο Βιβλίο (Green Paper) για την ανάπτυξη κοινής αγοράς υπηρεσιών και εξοπλισμού στις 
τηλεπικοινωνίες 
(87/C 356/12) 
Στις 22 Ιουλίου 1987, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, 
εξέδωσε τη γνωμοδότηση του στις 11 Νοεμβρίου 1987, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Rouzier. 
Κατά τη διάρκεια της 250ής συνόδου ολομέλειας της (συνεδρίαση της 18ης Νοεμβρίου 1987) η 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία, δύο ψήφους κατά και μια 
αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
31. 12.87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 356/47 
2. Η αναγκαιότητα μιας κοινοτικής πολιτικής στον τομέα 
των τηλεπικοινωνιών 
2.1. Όσον αφορά, καταρχάς, την υλοποίηση της εσωτε­
ρικής αγοράς μέχρι το 1992, η σπουδαιότητα μιας κοινοτικής 
πολιτικής στον τομέα των τηλεπικοινωνιών για την 
υλοποίηση του στόχου αυτού είναι πρόδηλη: παρόμοια πολι­
τική θα έχει θετικές επιδράσεις στις ενδοκοινοτικές συναλλα­
γές υπηρεσιών· θα συμβάλει επίσης στην άρση των εμποδίων 
στις συναλλαγές και στη μείωση του κόστους των συναλλα­
γών, ωφελώντας με τον τρόπο αυτό όλους τους πολίτες της 
Κοινότητας και, μεταξύ αυτών, τους ιδιώτες χρήστες. 
2.2. Η πολιτική στον τομέα των τηλεπικοινωνιών συνδέε­
ται επίσης με άλλες κοινοτικές δραστηριότητες ή πολιτικές. 
Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για την κοινοτική πολιτική έρευ­
νας, ανάτπυξης και τεχνολογίας, τη δημιουργία μιας κοινο­
τικής αγοράς πληροφόρησης και τη δημιουργία ενός 
οπτικοακουστικού χώρου κοινοτικής διάστασης. 
2.3. Η υλοποίηση της κοινοτικής αγοράς στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών θα έχει επίσης μείζονα ευνοϊκή επίδραση 
στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Υπεν­
θυμίζεται σχετικά ότι, προς το παρόν, σύμφωνα με τις εκτι­
μήσεις της Επιτροπής, καμία χώρα της Κοινότητας δεν 
αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 6% της παγκόσμιας 
αγοράς στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, ενώ οι Ηνωμένες 
Πολιτείες της Αμερικής αντιπροσωπεύουν το 35% της 
αγοράς αυτής και η Ιαπωνία το 11%. Αντίθετα, η κοινοτική 
αγορά και μόνο καταλαμβάνει από τώρα και στο εξής ποσο­
στό μεγαλύτερο του 20% της παγκόσμιας αγοράς. 
2.4. Μια κοινή πολιτική στον τομέα των τηλεπικοινωνιών 
θα συνέβαλε επίσης στην ενίσχυση των υποδομών και κατ'ε-
πέκταση στην ενίσχυση της συνοχής της Κοινότητας, 
πράγμα που αποτελεί έναν από τους κυριότερους στόχους της 
Ενιαίας Πράξης. 
3. Προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της ΟΚΕ στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών 
3.1. Η ΟΚΕ, κατά τα τελευταία χρόνια εκφράσθηκε υπέρ 
της εναρμόνισης στον τομέα των τηλεπικοινωνιών της Κοινό­
τητας, καθώς και υπέρ ενός συντονισμού της ανάπτυξης του 
τομέα και των κοινών προγραμμάτων έργων υποδομής(ι). 
Ειδικότερα, τάχθηκε υπέρ των προτάσεων της Επιτροπής 
σχετικά με τη συντονισμένη εισαγωγή του Ψηφιακού Δικτύου 
Ενοποιημένων Υπηρεσιών (RNIS), τη συντονισμένη εγκα­
τάσταση πανευρωπαϊκών ψηφιακών κυψελωτών δημοσίων 
χερσαίων επικοινωνιών και τη μεταγενέστερη εισαγωγή 
επικοινωνιών ευρείας ζώνης, καθώς και υπέρ των προτάσεων 
της Επιτροπής σχετικά με την έρευνα και την ανάπτυξη 
στον τομέα των προηγμένων τενχολογιών για επικοινωνίες 
(RACE). Εξάλλου, η ΟΚΕ επιδοκίμασε το κοινοτικό 
πρόγραμμα που αφορά την ανάπτυξη ορισμένων μειονεκτικών 
περιοχών της Κοινότητας μέσω της καλύτερης πρόσβασης 
(') Βλέπε γνωμοδότηση της ΟΚΕ. της 25ης Φεβρουαρίου 1981: ΕΕ 
αριθ. C 138, της 9. 6. 1981, σ. 26- Γνωμοδότηση της 17ης Σεπτεμ­
βρίου 1986: ΕΕ αριθ. C 328 της 22. 12. 1986, σ. 10· Γνωμοδότηση 
της 1ης Ιουλίου 1987: ΕΕ αριθ. C 232 της 31.8. 1987, σ. 13· 
Γνωμοδότηση της 30ης Μαΐου 1987: ΕΕ αριθ. C 188 της 
29. 7. 1985, σ. 16. στις προηγμένες υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών (Πρόγραμμα 
STAR)(2). 
4. Γενικές παρατηρήσεις 
4.1. Καταρχάς εκφράζεται δυσαρέσκεια επειδή η προ­
θεσμία που ορίσθηκε για την κατάρτιση της γνωμοδότησης 
ήταν πολύ βραχεία για ένα τόσο σημαντικό και εκτενές θέμα. 
Η παρούσα γνωμοδότηση εκδίδεται υπό την επιφύλαξη του 
δικαιώματος της επανεξέτασης των ειδικών προβλημάτων, 
ιδιαίτερα με την ευκαιρία της υποβολής των προτάσεων της 
Επιτροπής που αποβλέπουν στην υλοποίηση των στόχων 
του Πράσινου Βιβλίου. Στις παρατηρήσεις που ακολουθούν 
εκφράζεται γνώμη σχετικά με τα πιο σημαντικά σημεία του 
Πράσινου Βιβλίου. 
4.2. Με σταθερή προσήλωση στην υλοποίηση της εσωτε­
ρικής αγοράς μέχρι το 1992, ο βασικός στόχος της πρότασης 
της Επιτροπής, που συνίσταται: «... στην ανάπτυξη των συν­
θηκών υπό τις οποίες η αγορά θα προσφέρει στους ευρωπαί­
ους χρήστες μεγαλύτερη ποικιλία τηλεπικοινωνιακών υπηρε­
σιών καλύτερης ποιότητας και χαμηλότερου κόστους, επιτρέ­
ποντας στην Ευρώπη να αποκομίσει, τόσο στο εσωτερικό της 
όσο και στο εξωτερικό, πλήρη οφέλη από ένα δυναμικό τομέα 
τηλεπικοινωνιών», καθώς και τα θεμελιώδη στοιχεία των 
πολιτικών που προτείνονται στο Πράσινο Βιβλίο, επικροτού­
νται. Υπάρχει συμφωνία όσον αφορά την πεποίθηση της 
Επιτροπής για τη διαρκώς αυξανόμενη σπουδαιότητα των 
τηλεπικοινωνιών και την επίδραση τους στην οικονομία κάθε 
κράτους μέλους και στην Κοινότητα γενικότερα. 
4.3. Ωστόσο, διατυπώνονται επιφυλάξεις όσον αφορά 
ορισμένες πτυχές του θέματος καθώς και όσον αφορά τα μέσα 
υλοποίησης των στόχων που έχουν ταχθεί. 
5. Ειδικές παρατηρήσεις 
5.1. Καταρχάς, επιδοκιμάζεται απολύτως η διατήρηση ή η 
δημιουργία της σημερινής και μελλοντικής ακεραιότητας της 
υποδομής του βασικού δικτύου που θα πρέπει να περιλαμβάνει 
τα δίκτυα τηλεόρασης μέσω καλωδίου και μέσω δορυφόρων, 
τα οποία χρησιμοποιούνται για τις αμφίδρομες επικοινωνίες, 
πράγμα που υποστηρίζεται στο Πράσινο Βιβλίο· υποστηρίζε­
ται επίσης η διατήρηση της αρχής της αποκλειστικότητας ή 
των ειδικών δικαιωμάτων των οργανισμών τηλεπικοινωνιών 
όσον αφορά την προσφορά και την εκμετάλλευση της υποδο­
μής του δικτύου και την παροχή ορισμένων βασικών υπηρε­
σιών, κυρίως για να διαφυλαχθεί η αποστολή τους ως δημό­
σιων υπηρεσιών. 
5.2. Όσον αφορά το πλήρες άνοιγμα της αγοράς τερμα­
τικών σταθμών στον ανταγωνισμό, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση 
στην προοδευτική του υλοποίηση και στην εξεύρεση βρα­
χυπρόθεσμων μεταβατικών λύσεων, αφού ληφθεί υπόψη το 
γεγονός ότι σήμερα η μεγάλη πλειοψηφία των κρατών μελών 
εύχεται να διατηρηθεί το μονοπώλιο στο πρώτο τηλεφωνικό 
συγκρότημα. Η διατήρηση του εγγυάται κυρίως ότι η τιμολό­
γηση των παρεχόμενων στις μειονεκτικές περιοχές τηλεπι­
κοινωνιών θα είναι ενιαία. 
(2) Γνωμοδότηση της ΟΚΕ της 3ης Ιουλίου 1986: ΕΕ αριθ. C 263 της 
20. 10. 1986, σ. 35. 
Αριθ. C 356/48 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.87 
5.3. Σχετικά με το θέμα αυτό, ενώ είναι ευπρόσδεκτη η 
ενίσχυση του ανταγωνισμού στον τομέα των υπηρεσιών των 
τηλεπικοινωνιών, εκφράζονται ανησυχίες για το βαθμό 
εμπιστοσύνης που εκφράζει προς τις τηλεπικοινωνίες το Πρά­
σινο Βιβλίο ως κινητήριας δύναμης για την ανάπτυξη του 
τομέα αυτού. Τίθεται το ερώτημα κατά πόσο έχει ληφθεί 
επαρκώς υπόψη το δικαίωμα των διοικήσεων των τηλεπικοι­
νωνιών στο επί ίσοις όροις ανταγωνισμό σε τόμεα όπου αυτός 
είναι ελεύθερος. 
5.4. Η οικονομική βιωσιμότητα των οργανισμών τηλεπι­
κοινωνιών έχει επίσης εξαιρετική σημασία για να τους 
επιτρέψει να εξασφαλίσουν τη διατήρηση ενός αξιόπιστου 
δικτύου και τις σημαντικές επενδύσεις που απαιτούνται για 
τον εκσυγχρονισμό του δικτύου, χωρίς τον οποίο οι πλέον 
προηγμένοι τεχνολογικά τερματικοί σταθμοί και οι πιο εξεζη­
τημένες υπηρεσίες θα είναι περιττές. Η υγιής οικονομική 
κατάσταση των οργανισμών τηλεπικοινωνιών αποτελεί 
επίσης όρο απαραίτητο για να μπορέσουν να εκπληρώσουν 
το καθήκον τους ως δημόσιες υπηρεσίες. 
5.5. Η ορολογία που χρησιμοποιείται στο Πράσινο Βιβλίο, 
δεν επιτρέπει να δοθεί ένας σαφής ορισμός των βασικών 
υπηρεσιών. Εκτιμάται, επομένως, ότι η «αποκλειστική 
παροχή» των υπηρεσιών αυτών από τις διοικήσεις των τηλεπι­
κοινωνιών, χωρίς να καθορίζονται στο στάδιο αυτό χρονικά 
όρια, δεν θα είναι δυνατό να περιοριστεί μόνο στη φωνητική 
τηλεφωνική, αλλά θα περιλαμβάνει επίσης τον τηλέγραφο, 
το τηλέτυπο, τη μεταβίβαση αριθμητικών δεδομένων καθώς 
και κάθε σύστημα αμφίδρομης μεταβίβασης. 
5.6. Μια άλλη πρόταση που περιέχεται στο Πράσινο 
Βιβλίο είναι η αποδοχή εκ μέρους των οργανισμών τηλεπικοι­
νωνιών της πάγιας υποχρέωσης να αλληλοσυνδέονται και να 
επιτρέπουν στους παρέχοντες υπηρεσίες σε άλλα κράτη μέλη 
να έχουν πρόσβαση στο δίκτυο. Η πρόταση αυτή έχει μεγάλη 
σημασία για την υλοποίηση της κοινοτικής αγοράς στον 
τομέα των τηλεπικοινωνιών. Ωστόσο, το άνοιγμα του δικτύου 
προς τους παρέχοντες υπηρεσίες σε άλλα κράτη μέλη θα 
πρέπει να πραγματοποιηθεί υπό συνθήκες δικαίου αντα­
γωνισμού, με την επιφύλαξη ότι θα τηρούνται οι διαδικασίες 
πιστότητας και έγκρισης. 
5.7. Οι οικονομικές πτυχές της υλοποίησης των στόχων 
του Πράσινου Βιβλίου δεν εξετάζονται επαρκώς όπως π.χ. η 
συνεισφορά των ιδιωτικών κεφαλαίων ('). Τίθεται επίσης το 
(') Για το θέμα της χρηματοδότησης μεγάλων έργων υποδομής ευρω­
παϊκού ενδιαφέροντος, βλέπε πρόσφατη γνωμοδότηση της ΟΚΕ, 
που υιοθετήθηκε στι; 22 Οκτωβρίου 1987 (ΕΕ αριθ. C 347 της 
22. 12. 1987). 
Βρυξέλλες, 18 Νοεμβρίου 1987. ερώτημα μήπως η υλοποίηση των στόχων αυτών, που απαιτεί 
σημαντικούς πόρους, θέτει σε κίνδυνο άλλες δραστηριότητες 
των οργανισμών τηλεπικοινωνιών, όπως ο ρόλος παροχής 
δημόσιων υπηρεσιών. 
5.8. Από την άποψη της επίδρασης τους στην πολιτική 
απασχόλησης, οι προτάσεις που υποβάλλονται στα πλαίσια 
του Πράσινου Βιβλίου δημιουργούν σε γενικές γραμμές 
κάποιο σκεπτικισμό. Πράγματι, υπάρχουν φόβοι μήπως η 
διαδικασία συγκέντρωσης των προμηθευτών εξοπλισμού 
τηλεπικοινωνιών ενταθεί περισσότερο και μήπως οι επιχειρή­
σεις των μη ευρωπαϊκών χωρών προωθηθούν περισσότερο 
στην ευρωπαϊκή αγορά. Πρέπει να ληφθούν μέτρα, ιδιαίτερα 
στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης, για να δοθεί στις 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) η δυνατότητα να αντε­
πεξέλθουν στον ανταγωνισμό αυτό. 
5.9. Αντίθετα επιδοκιμάζεται η θέση που υιοθέτησε η Επι­
τροπή, δηλαδή ότι θα πρέπει να υπάρξει ουσιαστικός διάλο­
γος με τους κοινωνικούς εταίρους περιλαμβανομένων των 
εκπροσώπων των χρηστών (νοικοκυριά). Αν πρόκειται στην 
περίπτωση αυτή για μια σταθερή απόφαση της Επιτροπής, η 
τελευταία θα πρέπει να εξετάσει τις κοινωνικές επιπτώσεις 
που θα έχουν, ιδιαίτερα στην απασχόληση, στις μεθόδους 
εργασίας, στις απαιτούμενες ειδικεύσεις, στην επαγγελματική 
κατάρτιση και στη συνεχή επιμόρφωση, κλπ., οι προτάσεις 
που αφορούν τον τομέα των τηλεπικοινωνιών και έχουν ως 
στόχο τη συζήτηση και την από κοινού αξιοποίηση των 
αποτελεσμάτων με τους κοινωνικούς εταίρους. 
5.10. Εκφράζεται συμφωνία με την πρόταση της Επιτροπής 
που αποβλέπει στην ίδρυση ενός Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Προ­
τύπων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, στο οποίο η Ευρωπα­
ϊκή Διάσκεψη Διοικήσεων Ταχυδρομείων και Τηλεπικοι­
νωνιών θα πρέπει να εξακολουθήσει να διαδραματίζει σημα­
ντικό ρόλο. Πράγματι, τα πρότυπα και οι προδιαγραφές 
επιβάλλεται να καταρτισθούν σύμφωνα με τις ανάγκες των 
δικτύων που παρέχουν οι διοικήσεις και να εφαρμόζονται σε 
όλες τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης. 
5.11. Ενόψει της υλοποίησης των στόχων του Πράσινου 
Βιβλίου για τις τηλεπικοινωνίες, εκφράζεται η ευχή να 
ενισχυθεί από τώρα και στο εξής η συνεργασία των διοική­
σεων των τηλεπικοινωνιών στα κράτη μέλη. 
5.12. Ελπίζεται ότι μετά το πέρας των διαβουλεύσεων, η 
Επιτροπή θα είναι σε θέση να προτείνει ένα ακριβές χρο­
νοδιάγραμμα υλοποίησης των στόχων αυτών πράγμα που δεν 
περιλαμβάνεται στο Πράσινο Βιβλίο. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT