Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με την οποία τροποποιείται για 17η φορά η οδηγία 76/769/ΕΟΚ περί προσεγγίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών αναφορικά με τους περιορισμούς εμπορίας και χρήσεως ορισμένων επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασμάτων»

(97/C 133/13)

Στις 7 Φεβρουαρίου 1997, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η επεξεργασία της γνωμοδότησης, συνέστησε συντακτική ομάδα και όρισε εισηγητή τον κ. Green.

Κατά την 343η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 27ης Φεβρουαρίου 1997), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή όρισε τον κ. Green γενικό εισηγητή και υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Ανασκόπηση

1.1. Η ομάδα εργασίας της επιτροπής για την προσαρμογή των οδηγιών στην τεχνική πρόοδο για την ταξινόμηση και επισήμανση των επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασμάτων προέβη σε επανεξέταση όλων των διαθέσιμων στοιχείων που αφορούν τα πολύπλοκα προϊόντα του πετρελαίου και της λιθανθρακόπισσας, προκειμένου να εκτιμηθεί ο καρκινογόνος χαρακτήρας τους. Τα αποτελέσματα της εν λόγω εκτίμησης δημοσιεύθηκαν στην 21η προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο της οδηγίας 94/69/ΕΟΚ () για τις επικίνδυνες ουσίες. Με την 21η προσαρμογή, στο παράρτημα 1 της οδηγίας για τις επικίνδυνες ουσίες (67/548/ΕΟΚ) () προστίθενται πολλές καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες (ΚΜΤ) της κατηγορίας 1 ή 2.

1.2. Προκειμένου να πραγματοποιήσουν την προαναφερθείσα εκτίμηση, οι βιομηχανίες πετρελαίου και λιθανθρακόπισσας ταξινόμησαν τις ουσίες που περιλαμβάνονται στον ευρωπαϊκό κατάλογο των χημικών ουσιών που κυκλοφορούν στο εμπόριο (EINECS) σε ομάδες παρεμφερών ουσιών και η μεταγενέστερη εκτίμηση σχετικά με τον καρκινογόνο χαρακτήρα των εν λόγω ουσιών πραγματοποιήθηκε κατά ομάδα (). Επίσης, ως κριτήριο για τον χαρακτηρισμό μίας ουσίας ως καρκινογόνου χρησιμοποιήθηκε η παρουσία γνωστών καρκινογόνων ουσιών-δεικτών (). Στις εν λόγω περιπτώσεις καταρτίσθηκε ειδική σημείωση που συνδέθηκε με την ταξινόμηση της 21ης προσαρμογής στην τεχνική πρόοδο.

1.3. Παρά το γεγονός ότι πολλές ουσίες έχουν ταξινομηθεί, ο αριθμός τους δεν αντιπροσωπεύει ορισμένες μόνο ομάδες προϊόντων, από τις οποίες λίγες μόνον πωλούνται στο ευρύτερο κοινό. Η πλειοψηφία των εν λόγω ουσιών είτε χρησιμοποιούνται από τη βιομηχανία είτε χρησιμοποιούνται ως ενδιάμεσα, στο πλαίσιο άλλων διαδικασιών. Αυτό ισχύει τόσο για τα προϊόντα πετρελαίου όσο και για τα προϊόντα πίσσας από λιθάνθρακα.

1.4. Η οδηγία 94/60/ΕΚ (), η οποία αποτελεί την 14η τροποποίηση της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ (), σχετικά με τους περιορισμούς στην εμπορία και τη χρήση ορισμένων επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασμάτων, προβλέπει την απαγόρευση της πώλησης, στο ευρύτερο κοινό, των ουσιών που έχουν χαρακτηρισθεί ως καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές (ΚΜΤ). Εντούτοις, παρέχεται η δυνατότητα μίας σημαντικής παρέκκλισης ως προς τα καύσιμα πετρελαίου, π.χ., τη βενζίνη και το υγραέριο (LPG).

2. Η πρόταση

2.1. Η προτεινόμενη 17η τροποποίηση ενσωματώνει, απλώς, τις ουσίες που έχουν ταξινομηθεί ως καρκινογόνες στην 21η προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ, στο παράρτημα της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ, με αποτέλεσμα την απαγόρευση της πώλησής τους στο ευρύτερο κοινό.

2.2. Με την προτεινόμενη τροποποίηση ενημερώνεται, επίσης, το παράρτημα της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ, με τη συμπερίληψη και ορισμένων άλλων ουσιών που έχουν ταξινομηθεί ως καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή (ΚΜΤ), μετά από τη δημοσίευση της 14ης τροποποίησης.

2.3. Έχει προηγηθεί διαβούλευση με τις αρμόδιες, για την παραγωγή των ουσιών που περιλαμβάνονται στην προτεινόμενη 17η τροποποίηση, βιομηχανίες, οι οποίες επιβεβαίωσαν ότι δεν αντιτίθενται στην περίληψη των ουσιών αυτών, δεδομένου ότι οι εν λόγω καρκινογόνες ουσίες (εκτός από τα καύσιμα) δεν πωλούνται στο ευρύ κοινό.

2.4. Προκειμένου να διασφαλισθεί η προστασία της υγείας των εργαζομένων στο χώρο εργασίας, οι απαιτήσεις της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ () για τις καρκινογόνες ουσίες ισχύουν και για τις ουσίες εκείνες που έχουν ταξινομηθεί ως καρκινογόνες και χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την τροποποίηση για 17η φορά της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ.

3.2. Η ΟΚΕ εκφράζει ιδιαίτερα την ικανοποίησή της για την προτεινόμενη από την Επιτροπή διασφάλιση της προστασίας των καταναλωτών, σε επίπεδο ΕΕ, έναντι των καρκινογόνων, μεταλλαξιογόνων, ή τοξικών ουσιών (ΚΜΤ). Τα μέτρα είναι συμπληρωματικά προς τα ήδη υπάρχοντα για την προστασία των εργαζομένων από τις καρκινογόνους ουσίες όπως προβλέπεται στην προαναφερθείσα οδηγία για τις καρκινογόνους ουσίες, στης οποίας την πλήρη εφαρμογή αποδίδει ιδιαίτερη σημασία η ΟΚΕ.

3.3. Παρά το γεγονός ότι η προτεινόμενη τροποποίηση της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ έχει ως αποτέλεσμα να αποφευχθεί η διάθεση στην αγορά, στο ευρύ κοινό, καρκινογόνων, μεταλλαξιογόνων ή τοξικών ουσιών, η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι προτιμότερο να τεθεί σε ισχύ η απαγόρευση της πώλησης παρόμοιων ουσιών, αμέσως μετά από την ταξινόμησή τους, βάσει των απαιτήσεων της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ.

3.4. Στην περίπτωση αυτή, η χρησιμοποίηση της διαδικασίας που προβλέπει τη σύσταση επιτροπής θα συμβάλει στην επιτάχυνση της διαδικασίας εφαρμογής του περιορισμού της διάθεσης στην αγορά και της χρήσης καρκινογόνων, μεταλλαξιογόνων, ή τοξικών ουσιών, παρά το γεγονός ότι θα πρέπει να υπάρξει προηγούμενη διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους και τους συναφείς κύκλους.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Θα πρέπει να τονισθεί η ύπαρξη παρέκκλισης στην 14η τροποποίηση της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ σχετικά με τα καύσιμα που παράγονται από το πετρέλαιο. Βάσει της εν λόγω παρεκκλίσεως, επιτρέπεται η πώληση των εν λόγω προϊόντων στο ευρύτερο κοινό ακόμη και στην περίπτωση που περιέχουν καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες, ή τοξικές ουσίες, υπό την προϋπόθεση ότι καίονται κατά τη χρήση τους. Παρά το γεγονός αυτό, η ΟΚΕ τονίζει ότι θα πρέπει να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να περιορισθεί η εκπομπή βενζολίου στα πρατήρια βενζίνης.

4.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει τον ασαφή χαρακτήρα της σημείωσης Ν που αφορά ορισμένες ουσίες ΚΜΤ και θεωρεί ότι απαιτείται η σαφέστερη επαναδιατύπωσή της.

Βρυξέλλες, 27 Φεβρουαρίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ αριθ. L 381 της 31. 12. 1994.

() ΕΕ αριθ. L 196 της 16. 8. 1967.

() Παράδειγμα: κατάλογος της ομάδας πετρελαϊκών ουσιών:

- Αργό πετρέλαιο

- Πετρελαϊκά αέρια

- Βενζίνες

- Πετρέλαια εσωτερικής καύσης

- Βαρύ πετρέλαιο

- Γράσσα

- Βασικά λιπαντικά ορυκτέλαια (τρείς ομάδες)

- Αρωματικά εκχυλίσματα πετρελαίου (τέσσερις ομάδες)

- Κηροί και βαζελίνη

- Έλαια διαχωρισμού

- Αέρια δυιλιστηρίου.

() Οι προϋποθέσεις για την ταξινόμηση ως καρκινογόνου μίας ουσίας, βάσει των ουσιών-δεικτών, παρουσιάζονται στο παράρτημα 1 της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ, σύμφωνα με τις σημειώσεις Θ έως ΙΔ. Βλ. επίσης το παράρτημα της παρούσας πρότασης.

() ΕΕ αριθ. L 365 της 31. 12. 1994.

() ΕΕ αριθ. L 262 της 27. 9. 1976.

() ΕΕ αριθ. L 196 της 26. 7. 1990.