[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 4.2.2009

COM(2009) 57 τελικό

2004/0209 (COD)

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση

οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/88/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας

ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

2004/0209 (COD)

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣσύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚόσον αφορά τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση

οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/88/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο [έγγραφο COM(2004) 607 τελικό: 2004/0209 (COD)] | 22 Σεπτεμβρίου 2004 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών | 14 Απριλίου 2005 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση | 11 Μαΐου 2005 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής | 11 Μαΐου 2005 |

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο [COM(2005) 246 τελικό] | 31 Μαΐου 2005 |

Ημερομηνία πολιτικής συμφωνίας του Συμβουλίου σχετικά με την κοινή θέση (ειδική πλειοψηφία) | 10 Ιουνίου 2008 |

Ημερομηνία επίσημης έγκρισης της κοινής θέσης από το Συμβούλιο | 15 Σεπτεμβρίου 2008 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Κοινοβουλίου σε δεύτερη ανάγνωση [P6_TA (2008) 0615] | 17 Δεκεμβρίου 2008 |

Ημερομηνία διαβίβασης της γνώμης του Κοινοβουλίου σε δεύτερη ανάγνωση | 14 Ιανουαρίου 2009 |

2. Σκοποσ της πρότασης της Επιτροπής

Η πρόταση της Επιτροπής αποσκοπεί στην τροποποίηση της οδηγίας για το χρόνο εργασίας[1] μέσω μιας ισορροπημένης δέσμης αλλαγών που ανταποκρίνεται σε τέσσερα βασικά κριτήρια:

- νομοθετική επίλυση των προβλημάτων που εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια των δημόσιων διαβουλεύσεων της Επιτροπής το 2004 όσον αφορά την αντιμετώπιση του χρόνου ετοιμότητας και το χρόνο λήψης της αντισταθμιστικής ανάπαυσης·

- βελτίωση της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, ιδίως όσον αφορά τους κινδύνους που σχετίζονται με υπερβολικές ώρες εργασίας·

- δυνατότητα μεγαλύτερης ευελιξίας όσον αφορά την περίοδο αναφοράς για τον εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας, επίσης σύμφωνα με τις δημόσιες διαβουλεύσεις του 2004· και

- παροχή μεγαλύτερης στήριξης για το συνδυασμό της επαγγελματικής με την οικογενειακή ζωή.

Οι κύριες αλλαγές που προωθήθηκαν με την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής ήταν οι ακόλουθες:

Χρόνος ετοιμότητας

Διατύπωση νομοθετικών ορισμών σχετικά με το χρόνο ετοιμότητας και διάκριση μεταξύ διαφόρων τύπων χρόνου ετοιμότητας, σύμφωνα με πρόσφατες αποφάσεις του Δικαστηρίου (SIMAP[2], Jaeger[3] κ.λπ.), οι οποίες είχαν σημαντικό αντίκτυπο στην οργάνωση του χρόνου εργασίας στις δημόσιες υπηρεσίες.

Συνδυασμός επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής

Πρόβλεψη διάταξης σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη θα ενθαρρύνουν τους κοινωνικούς εταίρους να συνάψουν συμφωνίες για τη στήριξη του συνδυασμού επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής και θα λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλιστεί ότι οι εργοδότες ενημερώνουν εγκαίρως τους εργαζομένους για κάθε αλλαγή στην οργάνωση του χρόνου εργασίας τους και ότι υποχρεούνται να εξετάζουν τα αιτήματα των εργαζομένων για αλλαγές των ωρών ή των προγραμμάτων εργασίας.

Υπολογισμός των ορίων του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας

Η οδηγία προβλέπει ότι ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών, δεν υπερβαίνει τις 48 ώρες. Η πρόταση δεν αλλάζει το όριο, αλλά παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά τον υπολογισμό του μέσου όρου, επιτρέποντας την επέκταση της περιόδου αναφοράς με νομοθετική πράξη σε δώδεκα μήνες κατ’ ανώτατο όριο, για αντικειμενικούς ή τεχνικούς λόγους ή για λόγους που αφορούν την οργάνωση της εργασίας. Η επέκταση αυτή θα μπορεί να γίνεται με την προϋπόθεση ότι προστατεύεται η υγεία και η ασφάλεια των εργαζομένων και έπειτα από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους.

Η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου

Η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου δυνάμει του άρθρου 22 παράγραφος 1 της οδηγίας επιτρέπει σήμερα στα κράτη μέλη να προβλέψουν ότι ένας εργαζόμενος μπορεί να συμφωνήσει με τον εργοδότη του να εργάζεται περισσότερες ώρες από το ανώτατο όριο των 48 ωρών, υπό ορισμένους προστατευτικούς όρους. Η τροποποιημένη πρόταση προβλέπει την κατάργηση αυτής της παρέκκλισης έως μια καθορισμένη ημερομηνία και θεσπίζει πρόσθετους προστατευτικούς όρους εν τω μεταξύ.

Χρόνος παροχής των περιόδων ανάπαυσης

Πρόβλεψη ότι σε περίπτωση παρεκκλίσεων όσον αφορά τις ελάχιστες ημερήσιες ή εβδομαδιαίες περιόδους ανάπαυσης που προβλέπονται από την οδηγία, η ισοδύναμη αντισταθμιστική ανάπαυση που πρέπει να ακολουθήσει πρέπει να παρέχεται εντός «εύλογου χρονικού διαστήματος», που θα αποφασιστεί με εθνική νομοθετική πράξη ή με συλλογικές συμβάσεις ή συμφωνίες των κοινωνικών εταίρων. Η αλλαγή αυτή θα δώσει τόσο στους εργαζομένους όσο και στους εργοδότες μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά την οργάνωση της εργασίας τους.

3. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

3.1. Σύνοψη της θέσης της Επιτροπής

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε 22 τροπολογίες στην κοινή θέση. Η Επιτροπή αποδέχεται 15 από τις τροπολογίες αυτές, είτε εξ ολοκλήρου ή εν μέρει.

Η Επιτροπή αποδέχεται έξι τροπολογίες ως έχουν (αριθ. 7, 9, 15, 18, 19 και 21) και εννέα εν μέρει (αριθ. 1, 11 και 20) ή καταρχήν ή/και έπειτα από αναδιατύπωση (αριθ. 2, 3, 12, 13, 14 και 22).

Η Επιτροπή απορρίπτει επτά τροπολογίες (αριθ. 4, 5, 6, 8, 10, 16 και 17).

Συνολικά, η θέση του Κοινοβουλίου και η κοινή θέση του Συμβουλίου διαφέρουν σε αρκετά σημαντικά σημεία. Ωστόσο, η Επιτροπή παραμένει πεπεισμένη για την ανάγκη να εγκριθεί επειγόντως η τροποποιητική πρόταση πριν από το τέλος της τρέχουσας νομοθετικής περιόδου. Ειδικότερα, επισημαίνει την επείγουσα ανάγκη να εξευρεθεί λύση στα προβλήματα που εκκρεμούν σχετικά με τα θέματα του χρόνου ετοιμότητας και της αντισταθμιστικής ανάπαυσης, που επηρεάζουν άμεσα την οργάνωση βασικών δημόσιων υπηρεσιών σε όλη την ΕΕ. Είναι επίσης πολύ σημαντικό να αποκατασταθεί γρήγορα η ασφάλεια δικαίου όσον αφορά τα δικαιώματα των εργαζομένων σχετικά με τα όρια του χρόνου εργασίας και τα δικαιώματα ελάχιστης ανάπαυσης που διαθέτουν, στοιχεία που αποτελούν πολύ σημαντική συνιστώσα του κοινοτικού κοινωνικού κεκτημένου. Μια βιώσιμη βάση για την επίτευξη συμφωνίας θα πρέπει να προσφέρει μια προσεκτικά ισορροπημένη λύση, η οποία θα ενισχύει τη συνολική προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, επιτρέποντας συγχρόνως μεγαλύτερη ευελιξία τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τους εργοδότες κατά την οργάνωση του χρόνου εργασίας στην πράξη.

Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα γνώμη περιγράφει τη θέση της Επιτροπής όσον αφορά τις τροπολογίες που ψήφισε το Κοινοβούλιο και διατυπώνει συγκεκριμένες προτάσεις για να βοηθήσει το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να διαμορφώσουν αυτή τη βάση συμφωνίας.

3.2. Τροπολογίες του Κοινοβουλίου σε δεύτερη ανάγνωση

3.2.1 Χρόνος ετοιμότητας

Τροπολογία 9 (ανενεργές περίοδοι του χρόνου ετοιμότητας) (άρθρο 2α): δεκτή.

Η Επιτροπή υποστηρίζει την τροπολογία, αλλά είναι έτοιμη να διερευνήσει τη δυνατότητα επίτευξης συνολικού συμβιβασμού για τα θέματα που καλύπτει η τροπολογία 9, η οποία επί του παρόντος διχάζει τα νομοθετικά όργανα.

Αυτή η τροπολογία έχει τέσσερα μέρη. Το πρώτο μέρος διευκρινίζει ότι τόσο οι ενεργές όσο και οι ανενεργές περίοδοι του χρόνου ετοιμότητας θεωρούνται χρόνος εργασίας. (Σύμφωνα με την κοινή θέση, οι ενεργές περίοδοι είναι χρόνος εργασίας, αλλά οι ανενεργές περίοδοι δεν θεωρούνται χρόνος εργασίας, εκτός αν η εθνική νομοθεσία ή οι συλλογικές συμβάσεις προβλέπουν ότι θεωρείται. Η ρύθμιση αυτή αντανακλά επίσης την αρχική και την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.) Το δεύτερο μέρος ορίζει ότι κατά τον υπολογισμό του χρόνου εργασίας οι ανενεργές περίοδοι του χρόνου ετοιμότητας μπορούν να υπολογίζονται με ειδικό τρόπο (και όχι με αντιστοιχία μία ώρα προς μία ώρα) βάσει της εθνικής νομοθεσίας ή συλλογικών συμβάσεων. (Η κοινή θέση περιλαμβάνει παρόμοια διάταξη, αν και υπάρχουν διαφορές στις λεπτομέρειες). Το τρίτο μέρος αφορά το αν οι ανενεργές περίοδοι του χρόνου ετοιμότητας μπορούν να ληφθούν υπόψη για τον υπολογισμό των ελάχιστων περιόδων ανάπαυσης. (Η κοινή θέση επιτρέπει την εν λόγω συνεκτίμηση βάσει της εθνικής νομοθεσίας ή συλλογικής σύμβασης, αλλά, σύμφωνα με την τροπολογία, ο ανενεργός χρόνος ετοιμότητας δεν θα μπορεί να λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό των ελάχιστων ημερήσιων ή εβδομαδιαίων περιόδων ανάπαυσης). Το τέταρτο μέρος διαγράφει μια διάταξη της κοινής θέσης που ορίζει ότι οι ενεργές περίοδοι του χρόνου ετοιμότητας πρέπει να θεωρούνται πάντοτε χρόνος εργασίας (το σημείο αυτό θα καλύπτεται, αντίθετα, από την ευρύτερη διατύπωση του πρώτου μέρους της τροπολογίας του Κοινοβουλίου).

Η Επιτροπή δέχεται το τρίτο μέρος της τροπολογίας 9, το οποίο ορίζει ότι το ανενεργό μέρος του χρόνου ετοιμότητας δεν μπορεί να λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό των ελάχιστων περιόδων ανάπαυσης που προβλέπει η οδηγία, πράγμα που αποκαθιστά μια σημαντική διάταξη της αρχικής και της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής.

Η Επιτροπή αποδέχεται επίσης επί της ουσίας το πρώτο, το δεύτερο και το τέταρτο μέρος της τροπολογίας, έτσι ώστε οι ανενεργές περίοδοι του χρόνου ετοιμότητας να θεωρούνται χρόνος εργασίας, θεωρεί όμως ότι θα μπορούσαν να υπολογίζονται με ειδικό τρόπο κατά τον υπολογισμό του χρόνου εργασίας. Ειδικότερα, η Επιτροπή φρονεί ότι το δεύτερο μέρος της τροπολογίας θα μπορούσε καταρχήν να αποτελέσει πολύτιμη συμβολή στην εξεύρεση συνολικής λύσης σχετικά με το χρόνο ετοιμότητας, λύσης αποδεκτής τόσο από το Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο, με την προϋπόθεση ότι το κείμενο θα αναδιατυπωθεί, ώστε να περιληφθούν ως κατάλληλα κριτήρια η εμπειρία στο σχετικό τομέα και η συμμόρφωση με τις γενικές αρχές της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.

3.2.2 Αντισταθμιστική ανάπαυση

Τροπολογία 3 (χρόνος λήψης της αντισταθμιστικής ανάπαυσης) (αιτιολογική σκέψη 8) : δεκτή καταρχήν ή/και έπειτα από αναδιατύπωση.

Η τροπολογία αναδιατυπώνει μια αιτιολογική σκέψη σχετική με το χρόνο λήψης της αντισταθμιστικής ανάπαυσης, σε συνέπεια με τις τροπολογίες που προτείνονται για το αντίστοιχο άρθρο 17. Περιλαμβάνει επίσης αναφορά σε ρυθμίσεις συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Η Επιτροπή δέχεται την αναφορά στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, διότι βελτιώνει τη συνοχή με το άρθρο 18 της οδηγίας 2003/88/EK.

Η Επιτροπή δέχεται καταρχήν την προτεινόμενη αλλαγή όσον αφορά το χρόνο λήψης της αντισταθμιστικής ανάπαυσης, αλλά πιστεύει ότι χρειάζεται αναδιατύπωση, για να υπάρξει κάποια πρόσθετη ευελιξία. Βλ. λεπτομερή σχόλια για την τροπολογία 13.

Η Επιτροπή είναι πρόθυμη να διερευνήσει τη δυνατότητα επίτευξης συμβιβασμού μεταξύ της προσέγγισης την οποία ακολουθεί η τροπολογία και της προσέγγισης της κοινής θέσης.

Τροπολογία 13 (χρόνος λήψης της αντισταθμιστικής ανάπαυσης) (άρθρο 17 παράγραφος 2): δεκτή καταρχήν ή/και έπειτα από αναδιατύπωση.

Η τροπολογία αφορά το χρόνο λήψης της ισοδύναμης αντισταθμιστικής ανάπαυσης (η οποία προβλέπεται ήδη βάσει της οδηγίας, όταν ένας εργαζόμενος χάνει εν μέρει ή εξ ολοκλήρου την ελάχιστη ημερήσια ή εβδομαδιαία περίοδο ανάπαυσης). Βάσει της τροπολογίας, η αντισταθμιστική ανάπαυση θα λαμβάνεται «μετά την περίοδο της εργασίας» και όχι «εντός εύλογης προθεσμίας», όπως προβλέπει η κοινή θέση ή η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. (Η αρχική πρόταση της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία η αντισταθμιστική ανάπαυση έπρεπε να ληφθεί εντός εύλογης προθεσμίας, η οποία δεν μπορούσε να υπερβαίνει τις 72 ώρες, δεν έλαβε την αναγκαία στήριξη.)

Η Επιτροπή αποδέχεται κατ' αρχήν την προτεινόμενη αλλαγή όσον αφορά το χρόνο λήψης της αντισταθμιστικής ανάπαυσης, αλλά πιστεύει ότι χρειάζεται αναδιατύπωση, για να υπάρξει κάποια πρόσθετη ευελιξία. Η αναδιατύπωση αυτή πρέπει να εξασφαλίζει την κατάλληλη προστασία της ανάγκης των εργαζομένων για ανάπαυση και ανάκτηση δυνάμεων, αλλά να επιτρέπει συγχρόνως κάποια αναγκαία ευελιξία όσον αφορά την οργάνωση της εργασίας και το χρόνο ανάπαυσης, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών συνθηκών που επικρατούν σε ορισμένους τομείς ή δραστηριότητες. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να διερευνήσει τη δυνατότητα επίτευξης συμβιβασμού για το θέμα αυτό, το οποίο διχάζει τα νομοθετικά όργανα.

Μια πιθανή προσέγγιση είναι ότι η ισοδύναμη αντισταθμιστική ανάπαυση θα λαμβάνεται, κατά γενικό κανόνα, μετά τη σχετική περίοδο εργασίας. Αυτή είναι η διατύπωση που εξασφαλίζει με τον καλύτερο τρόπο την προστασία της σωματικής και πνευματικής ανάγκης των εργαζομένων να αναπαυτούν και να ανακτήσουν δυνάμεις. Ωστόσο, σε συγκεκριμένους τομείς ή δραστηριότητες, και για δεόντως τεκμηριωμένους λόγους, οι εθνικές νομοθεσίες ή οι συλλογικές συμβάσεις θα μπορούσαν να επιτρέπουν τη λήψη της ισοδύναμης αντισταθμιστικής ανάπαυσης εντός «εύλογης προθεσμίας», η οποία πρέπει να προσδιορίζεται με σαφήνεια, λαμβανομένων υπόψη, αφενός, του στόχου της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων και, αφετέρου, της σχετικής εμπειρίας στους οικείους τομείς ή δραστηριότητες.

Τροπολογία 14 (χρόνος λήψης της αντισταθμιστικής ανάπαυσης) (άρθρο 18): δεκτή καταρχήν ή/και έπειτα από αναδιατύπωση.

Η τροπολογία αφορά το ίδιο θέμα με την τροπολογία 13, αλλά στο πλαίσιο των συλλογικών συμβάσεων.

Η Επιτροπή αποδέχεται κατ' αρχήν την προτεινόμενη αλλαγή όσον αφορά το χρόνο λήψης της αντισταθμιστικής ανάπαυσης, αλλά πιστεύει ότι χρειάζεται αναδιατύπωση, για να υπάρξει κάποια πρόσθετη ευελιξία. Τα λεπτομερή σχόλια που έγιναν για την τροπολογία 13 (πλην της αναφοράς στις εθνικές νομοθεσίες) ισχύουν και σ’ αυτό το πλαίσιο.

3.2.3 Η περίοδος αναφοράς

Τροπολογία 7 (που διαγράφει την υποχρέωση επιλογής μεταξύ της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου και της επέκτασης της περιόδου αναφοράς) (αιτιολογική σκέψη 14): δεκτή.

Η τροπολογία διαγράφει την αιτιολογική σκέψη που συνδέεται με το άρθρο 22α της κοινής θέσης. Πρόκειται για διάταξη που είχε σκοπό να παράσχει στα κράτη μέλη ένα κίνητρο για να μη χρησιμοποιούν τη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου ή να σταματήσουν τη χρήση της δυνατότητας αυτής. (Βλ. λεπτομερή ανάλυση στο πλαίσιο της τροπολογίας 21.)

Η Επιτροπή αποδέχεται την τροπολογία αυτή. Η Επιτροπή δεν είχε προτείνει τέτοια υποχρέωση στην αρχική και στην τροποποιημένη πρότασή της. Επιπλέον, η διαγραφή θα παράσχει στις επιχειρήσεις ένα κίνητρο για να μην προσφεύγουν στη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου, αλλά να χρησιμοποιούν τη μεγαλύτερη περίοδο αναφοράς.

Τροπολογία 15 ( περίοδοι αναφοράς ) [άρθρο 19 παράγραφος 1 στοιχείο β)]: δεκτή

Η σχετική διάταξη επιτρέπει στα κράτη μέλη να επεκτείνουν την περίοδο αναφοράς (για τον υπολογισμό των ορίων του μέσου εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας) σε 12 το πολύ μήνες με νομοθετική διάταξη. (Η ισχύουσα οδηγία επιτρέπει ήδη παρόμοια επέκταση με συλλογική σύμβαση.)

Το αποτέλεσμα της τροπολογίας είναι να περιοριστεί η χρήση αυτής της επιλογής στους εργαζομένους που δεν καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις ή συμφωνίες μεταξύ των κοινωνικών εταίρων και να προβλεφθεί ότι στις περιπτώσεις αυτές το κράτος μέλος πρέπει να εξασφαλίσει ότι οι εργοδότες ενημερώνουν και διαβουλεύονται με τους εργαζομένους σχετικά με την καθιέρωση ενός τέτοιου προγράμματος εργασίας, καθώς και ότι λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για την αντιμετώπιση κάθε προκύπτοντος κινδύνου υγείας και ασφάλειας.

Η Επιτροπή αποδέχεται την τροπολογία αυτή, η οποία αποκαθιστά μεγάλο μέρος του κειμένου που περιλαμβανόταν στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.

Τροπολογία 21 (που διαγράφει την υποχρέωση επιλογής μεταξύ της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου και της επέκτασης της περιόδου αναφοράς) (άρθρο 22α): δεκτή.

Η τροπολογία διαγράφει το άρθρο 22α της κοινής θέσης, που είχε σκοπό να παράσχει στα κράτη μέλη ένα κίνητρο για να μην χρησιμοποιούν τη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου ή να σταματήσουν τη χρήση της δυνατότητας αυτής. Το άρθρο 22α ορίζει ότι κάθε κράτος μέλος που επιτρέπει τη χρήση της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τη νέα διάταξη (άρθρο 19β), που επιτρέπει την επέκταση της περιόδου αναφοράς με νομοθετική πράξη σε 12 το πολύ μήνες (βλ. τα σχόλια για την τροπολογία 15). Σε μια τέτοια περίπτωση, το κράτος μέλος θα εξακολουθήσει να έχει το δικαίωμα να επιτρέψει την επέκταση της περιόδου αναφοράς σε 12 μήνες με συλλογική σύμβαση, αλλά οι περίοδοι αναφοράς που καθορίζονται με άλλα μέσα, όπως με εθνικό νόμο, δεν θα μπορούν να υπερβούν τους 6 μήνες.

Η Επιτροπή αποδέχεται την τροπολογία αυτή. Η Επιτροπή δεν είχε προτείνει τέτοια υποχρέωση στην αρχική και στην τροποποιημένη πρότασή της. Επιπλέον, η διαγραφή θα παράσχει στις επιχειρήσεις ένα κίνητρο για να μην προσφεύγουν στη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου, αλλά να χρησιμοποιούν τη μεγαλύτερη περίοδο αναφοράς.

3.2.4 Συνδυασμός επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής

Τροπολογία 11 (συνδυασμός επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής) (άρθρο 2β): δεκτή εν μέρει.

Αυτή η τροπολογία έχει τρία μέρη. Το πρώτο μέρος ενισχύει τις υποχρεώσεις των εργοδοτών να ενημερώνουν και να διαβουλεύονται με τους εργαζομένους εκ των προτέρων για τις αλλαγές στα προγράμματα εργασίας. Το δεύτερο μέρος θεσπίζει το δικαίωμα των εργαζομένων να ζητούν αλλαγές στο πρόγραμμα και την οργάνωση του χρόνου εργασίας τους, προκειμένου να διευκολυνθεί ο συνδυασμός εργασίας και οικογενειακής ζωής: οι εργοδότες θα υποχρεούνται να εξετάζουν τις αιτήσεις αυτές αντικειμενικά. Το τρίτο μέρος ορίζει ότι οι εργοδότες θα μπορούν να απορρίπτουν τις εν λόγω αιτήσεις μόνο σε περιορισμένες περιπτώσεις.

Το άρθρο αυτό έχει τη ρίζα του στη γνώμη την οποία διατύπωσε το Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση, ενώ το πρώτο και το δεύτερο μέρος αποκαθιστούν κείμενο που υπήρχε στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. Η κοινή θέση διατήρησε την υποχρέωση των εργοδοτών να ενημερώνουν τους εργαζόμενους εκ των προτέρων, αλλά μείωσε το εύρος της υποχρέωσης και αφαίρεσε το δικαίωμα του εργαζομένου να ζητά αλλαγές, καθώς και την υποχρέωση του εργοδότη να τις εξετάζει.

Η Επιτροπή αποδέχεται την τροπολογία αυτή εν μέρει. Στο πρώτο μέρος, αποδέχεται ότι οι εργοδότες υποχρεούνται να ενημερώνουν τους εργαζόμενους εκ των προτέρων αντί σε εύθετο χρόνο, αλλά θεωρεί ότι η αλλαγή την οποία προτείνει η κοινή θέση (ενημέρωση μόνο για τις ουσιαστικές αλλαγές) είναι λογική και δεν πρέπει να διαγραφεί.

Η Επιτροπή δεν δέχεται το δεύτερο και το τρίτο μέρος της τροπολογίας, διότι θεωρεί ότι τα στοιχεία αυτά θα επιτείνουν, στην παρούσα συγκυρία, τη δυσκολία επίτευξης συνολικής συμφωνίας για την πρόταση και ότι τα εν λόγω στοιχεία μπορούν να αντιμετωπιστούν καλύτερα σε άλλο πλαίσιο. Ειδικότερα, το προτεινόμενο κριτήριο για οποιαδήποτε άρνηση του εργοδότη φαίνεται δύσκολο να εφαρμοστεί στην πράξη, και η Επιτροπή πιστεύει ότι το ζήτημα αυτό θα μπορούσε να «φωτιστεί» καλύτερα με διεξοδικότερη συζήτηση από τη συζήτηση που μπορεί να γίνει στο παρόν πλαίσιο.

3.2.5 Η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου

Τροπολογία 4 (δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου) (αιτιολογική σκέψη 11): απορρίπτεται.

Η τροπολογία κάνει δύο αλλαγές στην αιτιολογική σκέψη που αφορά το μέλλον της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου: προσθέτει τη λέξη «τελική» όσον αφορά την απόφαση του εργαζομένου να χρησιμοποιήσει την δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου και προβλέπει ότι η διάταξη της οδηγίας για τη δυνατότητα υπέρβασης του ορίου αυτού πρέπει να καταργηθεί.

Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί αυτή την τροπολογία. Όσον αφορά τη λέξη «τελική»: η λέξη αυτή υποτίθεται ότι υποδήλωνε ότι η τελική απόφαση για εργασία πέραν του ορίου των 48 ωρών λαμβάνεται από τον εργαζόμενο. Ωστόσο, όπως προέκυψε από τις εκτενείς συζητήσεις που έγιναν για το θέμα αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι θα μπορούσε να είναι παραπλανητική, δεδομένου ότι η συμφωνία ενός εργαζομένου για υπέρβαση του ανώτατου ορίου δεν είναι τελική, με την έννοια της μόνιμης συμφωνίας, και μπορεί να ανακληθεί. Για το λόγο αυτόν η Επιτροπή πιστεύει ότι θα ήταν προτιμητέα η διαγραφή της λέξης στο στάδιο αυτό.

Όσον αφορά το μέλλον της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου, βλ. τα σχόλια για την τροπολογία 16.

Τροπολογία 5 (που διαγράφει το πλαίσιο για οποιαδήποτε χρήση της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου) (αιτιολογική σκέψη 12): απορρίπτεται.

Η τροπολογία διαγράφει μια αιτιολογική σκέψη που ορίζει τη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου ως παρέκκλιση από την αρχή της μέγιστης διάρκειας εργασίας των 48 ωρών, παρέκκλιση που επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση της αποτελεσματικής προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων και της ρητής, ελεύθερης και εν πλήρει γνώσει συναίνεσης του εκάστοτε εργαζομένου. Η αιτιολογική σκέψη ορίζει επίσης ότι η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλες ασφαλιστικές δικλίδες, που να εξασφαλίζουν την τήρηση των προϋποθέσεων αυτών, καθώς και από στενή παρακολούθηση. Η τροπολογία αυτή συνδέεται στενά με την τύχη της τροπολογίας 16 σχετικά με το μέλλον της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου.

Η Επιτροπή θα μπορούσε να δεχθεί την τροπολογία αυτή, αλλά μόνο στο πλαίσιο της λύσης που προτείνει το Κοινοβούλιο (κατάργηση της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου, σύμφωνα με την τροπολογία 16). Ωστόσο, αν η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου παραμείνει (βλ. σχόλια για την τροπολογία 16), η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να παραμείνει επίσης και αυτή η αιτιολογική σκέψη. Κατά συνέπεια, απορρίπτει αυτήν την τροπολογία. Είναι πολύ σημαντικό για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων η όποια χρήση της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου να υπόκειται στους προαναφερόμενους ρητούς όρους και οι όροι αυτοί να επιβάλλονται με αποτελεσματικές ασφαλιστικές δικλίδες και παρακολούθηση. Το υπάρχον κείμενο ανταποκρίνεται σ’ αυτήν την ανάγκη και βελτιώνει την προστασία των εργαζομένων.

Τροπολογία 6 (που διαγράφει μια διάταξη σύμφωνα με την οποία θα πρέπει εξετάζονται άλλες μορφές ευελιξίας πριν εφαρμοστεί η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου) (αιτιολογική σκέψη 13): απορρίπτεται.

Η τροπολογία διαγράφει μια διάταξη σύμφωνα με την οποία πριν αποφασιστεί να εφαρμοστεί η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου, πρέπει προηγουμένως να εξεταστούν εναλλακτικές μορφές ευελιξίας, για να διαπιστωθεί αν επαρκούν. Η τροπολογία αυτή συνδέεται στενά με την τύχη της τροπολογίας 16 σχετικά με το μέλλον της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου.

Η Επιτροπή θα μπορούσε να δεχθεί την τροπολογία αυτή, αλλά μόνο στο πλαίσιο της λύσης που προτείνει το Κοινοβούλιο (κατάργηση της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου, σύμφωνα με την τροπολογία 16). Ωστόσο, αν η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου παραμείνει (βλ. σχόλια για την τροπολογία 16), η Επιτροπή θεωρεί ότι ένας τέτοιος όρος είναι επιθυμητός, για να ενθαρρύνονται τα κράτη μέλη και οι κοινωνικοί εταίροι να εξετάζουν καταρχάς λιγότερο προβληματικές εναλλακτικές λύσεις. Κατά συνέπεια, απορρίπτει αυτήν την τροπολογία.

Τροπολογία 16 (δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου) (άρθρο 22 παράγραφος 1): απορρίπτεται.

Η τροπολογία θα έχει ως συνέπεια να καταργηθεί, τρία χρόνια μετά την έναρξη ισχύος της τροποποιητικής πρότασης, η δυνατότητα των κρατών μελών να επιτρέπουν την υπέρβαση του ανώτατου ορίου.

Η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής προέβλεπε την κατάργηση της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου έπειτα από 3 χρόνια (αλλά υπό την αίρεση ότι τα κράτη μέλη που θα χρησιμοποιούν ήδη την εν λόγω δυνατότητα τη στιγμή εκείνη θα μπορούν να ζητήσουν νέα παράταση, υπό τον όρο περαιτέρω επανεξέτασης).

Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί αυτή την τροπολογία. Η άποψη της Επιτροπής, όπως έχει ήδη διατυπωθεί στην ανακοίνωσή της σχετικά με την κοινή θέση[4], παραμένει ότι η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου αποτελεί παρέκκλιση από τη θεμελιώδη αρχή της σαρανταοχτάωρης εβδομαδιαίας εργασίας, παρέκκλιση η οποία μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.

Ωστόσο, αν και καταρχήν υποστηρίζει την ενδεχόμενη σταδιακή κατάργηση της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι οι σημερινές συνθήκες επιτρέπουν τη σταδιακή κατάργηση της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου, λαμβανομένων υπόψη των σημαντικών αλλαγών στον τρόπο χρήσης της δυνατότητας αυτής από τα κράτη μέλη και των θέσεων που εκφράστηκαν από τα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια της πρώτης ανάγνωσης στο Συμβούλιο και μετά απ’ αυτήν.

Η Επιτροπή θεωρεί, στο πλαίσιο της επίτευξης ενός συνολικού συμβιβασμού, ότι όλες οι διατάξεις που αφορούν τη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου πρέπει να αξιολογηθούν μαζί με τη ρήτρα επανεξέτασης (βλ. τα σχόλια για την τροπολογία 22).

Τροπολογία 17 (περίοδος ισχύος της συμφωνίας του εργαζομένου να εργαστεί πέραν του ανώτατου ορίου) [άρθρο 22 παράγραφος 2 στοιχείο α)]: απορρίπτεται.

Η τροπολογία ορίζει ότι όταν ένας εργαζόμενος συμφωνεί να εργαστεί πέραν του σαρανταοχτάωρου ανώτατου ορίου του μέσου εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας, η συμφωνία αυτή θα ισχύει για περίοδο που δεν θα υπερβαίνει τους έξι μήνες (και όχι ένα έτος, όπως προβλέπει η κοινή θέση.) Η Επιτροπή, στην αρχική και στην τροποποιημένη πρότασή της, είχε προτείνει περίοδο ενός έτους.

Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί την τροπολογία αυτή, κυρίως διότι προσθέτει μια γραφειοκρατική επιβάρυνση η οποία δεν συνάδει με την αρχή για βελτίωση της νομοθεσίας. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο εργαζόμενος έχει σε κάθε περίπτωση το δικαίωμα να ανακαλέσει τη συμφωνία του να εργαστεί πέραν του ανώτατου ορίου (με προειδοποίηση το πολύ δύο μηνών), σύμφωνα με το άρθρο 22 παράγραφος 2 στοιχείο ε) της κοινής θέσης.

Τροπολογία 18 ( καμία δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου κατά τη διάρκεια δοκιμαστικής περιόδου ) [άρθρο 22 παράγραφος 2 στοιχείο γ) σημείο i)]: δεκτή .

Το αποτέλεσμα της τροπολογίας είναι ότι ο εργαζόμενος δεν θα μπορεί να συμφωνήσει εγκύρως με την δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε δοκιμαστικής περιόδου.

Η Επιτροπή αποδέχεται την τροπολογία αυτή, η οποία αποκαθιστά το κείμενο που περιλαμβανόταν στην αρχική και στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. Είναι σημαντικό να προστατεύονται οι εργαζόμενοι, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου εργασίας κατά την οποία είναι ευάλωτοι, από τον κίνδυνο αδικαιολόγητης πίεσης που μπορεί ενδεχομένως να τους ασκηθεί για να συμφωνήσουν να εργαστούν περισσότερες ώρες.

Τροπολογία 19 (διαγράφει τα όρια χρόνου εργασίας για τους εργαζομένους που έχουν συμφωνήσει με την υπέρβαση του ανώτατου ορίου) [άρθρο 22 παράγραφος 2 στοιχείο δ)]: δεκτή.

Η τροπολογία διαγράφει τα ανώτατα όρια που προτείνονται από την κοινή θέση (60 ώρες την εβδομάδα ή 65 ώρες σε μερικές περιπτώσεις, κατά μέσον όρο) για το χρόνο εργασίας των εργαζομένων που συμφωνούν με τη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου. Σήμερα η οδηγία δεν θέτει κανένα ρητό ανώτερο όριο όσον αφορά το χρόνο εργασίας των εργαζομένων που συμφωνούν με τη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου. Η αρχική και η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής είχαν προτείνει τη θέσπιση νέου ειδικού ορίου για το χρόνο εργασίας των εργαζομένων που συμφωνούν με τη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου.

Αυτό το άρθρο της κοινής θέσης έγινε αντικείμενο της πιο αυστηρής κριτικής από τότε που εγκρίθηκε η κοινή θέση και οδήγησε σε σημαντικές παρεξηγήσεις σχετικά με τους στόχους του. Καθώς τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και τα περισσότερα κράτη μέλη είναι εναντίον της πρόβλεψης συγκεκριμένου ποσοτικού ορίου και αφού δεν υπάρχει ανώτατο όριο στην ισχύουσα οδηγία, η Επιτροπή υποστηρίζει τη διαγραφή του, έτσι ώστε να διευκολυνθεί η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των νομοθετικών οργάνων. Πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να θέτουν ανώτατα όρια για το χρόνο εργασίας των εργαζομένων που συμφωνούν με τη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου.

Τροπολογία 20 (αποκλεισμός ορισμένων εργαζομένων που απασχολούνται για μικρό χρονικό διάστημα) (άρθρο 22 παράγραφος 3): δεκτή εν μέρει.

Η τροπολογία διαγράφει μια διάταξη (που προστέθηκε από την κοινή θέση) η οποία αποκλείει ορισμένους εργαζομένους που απασχολούνται για μικρό χρονικό διάστημα από δύο διατάξεις που έχουν σκοπό να προστατεύσουν τους εργαζομένους οι οποίοι συμφωνούν να εργαστούν πέραν του ανώτατου ορίου. Το αποτέλεσμα της τροπολογίας είναι, πρώτον, ότι οι εργαζόμενοι που απασχολούνται για διάστημα μικρότερο των δέκα εβδομάδων ετησίως από τον ίδιο εργοδότη δεν μπορούν εγκύρως να υπογράψουν, μέσα στις πρώτες τέσσερις εβδομάδες εργασίας, ότι δέχονται τη μη εφαρμογή του ανώτατου ορίου. Δεύτερον, αν οι εν λόγω εργαζόμενοι συμφωνήσουν να εργαστούν πέραν του ανώτατου ορίου, τότε θα ισχύει και γι’ αυτούς το οποιοδήποτε μέγιστο όριο χρόνου εργασίας τεθεί βάσει του άρθρου 22 παράγραφος 2 στοιχείο δ) για τους εργαζομένους οι οποίοι συμφωνούν με τη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου.

Η Επιτροπή αποδέχεται εν μέρει αυτή την τροπολογία. Αν η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου παραμείνει, οι εργαζόμενοι που απασχολούνται για μικρό χρονικό διάστημα πρέπει να μπορούν να την χρησιμοποιήσουν: από την άποψη της υγείας και της ασφάλειας οι υπερβολικές ώρες εγκυμονούν λιγότερους κινδύνους όταν περιορίζονται σε μικρές χρονικές περιόδους απ’ ό,τι όταν συνεχίζονται κατά τη διάρκεια μεγάλων περιόδων. Επομένως, η Επιτροπή θεωρεί ότι το άρθρο 22 παράγραφος 3, όπως προτείνεται από την κοινή θέση, πρέπει να παραμείνει αμετάβλητο όταν αφορά την παράγραφο 2 στοιχείο γ) σημείο ii) (έτσι ώστε, στην πράξη, ένας εργαζόμενος ο οποίος απασχολείται λιγότερο από δέκα εβδομάδες το χρόνο στον ίδιο εργοδότη να μπορεί εγκύρως να υπογράψει, μέσα στις πρώτες τέσσερις εβδομάδες εργασίας, ότι δέχεται τη μη εφαρμογή του ανώτατου ορίου).

Ωστόσο, η Επιτροπή δέχεται τη διαγραφή της αναφοράς στην παράγραφο 2 στοιχείο δ), διότι δέχθηκε επίσης και την τροπολογία 19, όπου το Κοινοβούλιο προτείνει τη διαγραφή του μέγιστου ορίου για τους εργαζομένους που δέχονται να εργαστούν πέραν του ανώτατου ορίου (βλ. λεπτομερή σχόλια για την τροπολογία 19).

Τροπολογία 22 (διαγραφή της ρήτρας επανεξέτασης) (άρθρο 24α): δεκτή καταρχήν ή/και έπειτα από αναδιατύπωση.

Η τροπολογία διαγράφει μια διάταξη που απαιτεί από τα κράτη μέλη τα οποία χρησιμοποιούν τη δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου (ή τα οποία επιτρέπουν με άλλο τρόπο τις πολλές ώρες εργασίας) να υποβάλλουν λεπτομερείς εκθέσεις στην Επιτροπή σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται η παρέκκλιση στην πράξη, συμπεριλαμβανομένων των απόψεων των κοινωνικών εταίρων. Η Επιτροπή θα υποβάλλει στη συνέχεια έκθεση στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, που θα αξιολογούν την κατάσταση. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να υποβάλλει και περαιτέρω προτάσεις.

Η τροπολογία αυτή συνδέεται στενά με την τύχη της τροπολογίας 16 σχετικά με το μέλλον της δυνατότητας υπέρβασης του ανώτατου ορίου. Η Επιτροπή αποδέχεται την τροπολογία αυτήν καταρχήν. Ωστόσο, αν η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου παραμείνει (βλ. σχόλια για την τροπολογία 16), η Επιτροπή πιστεύει ότι μια ρήτρα επανεξέτασης είναι απαραίτητη, για να εξασφαλιστεί η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των νομοθετικών οργάνων, με βάση την αναδιατύπωση της οδηγίας που ισχύει σήμερα.

3.2.6 Άλλα θέματα

Παρέκκλιση για τους «αυτόνομους εργαζόμενους»

Τροπολογία 12 (εξαίρεση των «αυτόνομων εργαζομένων») [άρθρο 17 παράγραφος 1 στοιχείο α)]: δεκτή καταρχήν ή/και έπειτα από αναδιατύπωση.

Η τροπολογία αναδιατυπώνει μια διάταξη της υπάρχουσας οδηγίας, η οποία επιτρέπει παρεκκλίσεις από τα ανώτατα όρια χρόνου εργασίας και από τις ελάχιστες περιόδους ανάπαυσης όσον αφορά τα «διευθυντικά στελέχη ή άλλα πρόσωπα εξουσιοδοτημένα να λαμβάνουν αποφάσεις αυτόνομα». Σύμφωνα με την τροπολογία, η παρέκκλιση θα ισχύει μόνο για τα ανώτατα ή ανώτερα διευθυντικά στελέχη.

Η Επιτροπή αποδέχεται αυτήν την τροπολογία με κάποια αναδιατύπωση. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προτεινόμενη διατύπωση είναι κάπως υπερβολικά περιοριστική, αλλά δέχεται την ανάγκη για τροποποίηση αυτής της διάταξης, προκειμένου να διευκρινιστεί ότι αφορά μόνο τους εργαζομένους που είναι αρκετά αυτόνομοι ώστε να ελέγχουν οι ίδιοι τις ώρες εργασίας τους.

Εφαρμογή ανά εργαζόμενο

Τροπολογία 8 (εφαρμογή ανά εργαζόμενο) (αιτιολογική σκέψη 16α): απορρίπτεται.

Η τροπολογία προσθέτει μια αιτιολογική σκέψη που ορίζει ότι όταν ένας εργαζόμενος έχει περισσότερες από μία συμβάσεις εργασίας, πρέπει, κατά τον υπολογισμό του χρόνου εργασίας του, να λαμβάνεται υπόψη ο χρόνος εργασίας του βάσει όλων των συμβάσεων.

Η Επιτροπή θεωρεί (όπως επισήμανε ήδη στην έκθεση που υπέβαλε το 2000 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για το χρόνο εργασίας[5]) ότι, λαμβανομένων υπόψη των στόχων υγείας και ασφάλειας της οδηγίας, τα όρια που προβλέπει η οδηγία όσον αφορά το χρόνο εργασίας πρέπει να εφαρμόζονται κατά το δυνατόν ανά εργαζόμενο (και όχι ανά σύμβαση), στην περίπτωση εργαζομένου που εργάζεται ταυτόχρονα βάσει δύο ή περισσότερων σχέσεων εργασίας. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές διαφορές στις προσεγγίσεις που ακολουθούνται από τα κράτη μέλη σχετικά με το θέμα αυτό.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η συμπερίληψη του θέματος αυτού στην τρέχουσα αναθεώρηση θα καταστήσει σχεδόν αδύνατη την επίτευξη συμφωνίας στο Συμβούλιο. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή απορρίπτει αυτήν την τροπολογία.

Τροπολογία 10 (εφαρμογή ανά εργαζόμενο) [νέο άρθρο 2α στοιχείο α)]: απορρίπτεται.

Η τροπολογία εισάγει μια νέα διάταξη που ορίζει ότι όταν ένας εργαζόμενος έχει περισσότερες από μία συμβάσεις εργασίας, πρέπει, κατά τον υπολογισμό του χρόνου εργασίας του, να λαμβάνεται υπόψη ο χρόνος εργασίας του βάσει όλων των συμβάσεων.

Η Επιτροπή θεωρεί (όπως επισήμανε ήδη στην έκθεση που υπέβαλε το 2000 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για το χρόνο εργασίας[6]) ότι, λαμβανομένων υπόψη των στόχων υγείας και ασφάλειας της οδηγίας, τα όρια που προβλέπει η οδηγία όσον αφορά το χρόνο εργασίας πρέπει να εφαρμόζονται κατά το δυνατόν ανά εργαζόμενο (και όχι ανά σύμβαση), στην περίπτωση εργαζομένου που εργάζεται ταυτόχρονα βάσει δύο ή περισσότερων σχέσεων εργασίας. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές διαφορές στις προσεγγίσεις που ακολουθούνται από τα κράτη μέλη σχετικά με το θέμα αυτό.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η συμπερίληψη του θέματος αυτού στην τρέχουσα αναθεώρηση θα καταστήσει σχεδόν αδύνατη την επίτευξη συμφωνίας στο Συμβούλιο. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή απορρίπτει αυτήν την τροπολογία.

Στοιχεία που πρέπει να συνεκτιμηθούν κατά την τροποποίηση της οδηγίας

Τροπολογία 1 (στοιχεία για την αναθεώρηση της οργάνωσης του χρόνου εργασίας) (αιτιολογική σκέψη 7): δεκτή εν μέρει.

Η τροπολογία αναδιατυπώνει έναν κατάλογο παραγόντων που είναι σχετικοί με την παρούσα επανεξέταση.

Η Επιτροπή αποδέχεται την τροπολογία αυτή, με κάποια αναδιατύπωση όσον αφορά την αναφορά στη διά βίου μάθηση. (Η εν λόγω αναφορά δεν σχετίζεται με καμία διάταξη του διατακτικού της οδηγίας και, συνεπώς, φαίνεται άσχετη στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης.)

Αναφορά στις αποφάσεις του Δικαστηρίου

Τροπολογία 2 (αποφάσεις του Δικαστηρίου) (αιτιολογική σκέψη 7α): δεκτή καταρχήν ή/και έπειτα από αναδιατύπωση.

Η τροπολογία εισάγει μια νέα αιτιολογική σκέψη, η οποία περιγράφει την έννοια του χρόνου εργασίας λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες αποφάσεις του Δικαστηρίου.

Η Επιτροπή αποδέχεται κατ' αρχήν αυτή την τροπολογία, αλλά με κάποια αναδιατύπωση. Σκοπός της αναδιατύπωσης θα είναι:

- να εξασφαλιστεί ότι το κείμενο αντανακλά πλήρως τις αποφάσεις του Δικαστηρίου (για παράδειγμα, δεν είναι σαφές ότι οι αποφάσεις του Δικαστηρίου απαιτούν για το σύνολο του χρόνου εργασίας την παρουσία σε θέση που καθορίζεται από τον εργοδότη) και

- να εξασφαλιστεί ότι το κείμενο συνάδει με τον ρητό ορισμό του χρόνου εργασίας στο άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας, δεδομένου ότι η παρούσα αναθεώρηση δεν προτείνει καμία αλλαγή στην εν λόγω παράγραφο.

[1] Οδηγία 2003/88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, ΕΕ L 299 της 18.11.2003, σ. 9.

[2] Απόφαση του Δικαστηρίου της 3ης Οκτωβρίου 2000 στην υπόθεση C-303/98, SIMAP, [2000] Συλλογή I-07963.

[3] Απόφαση του Δικαστηρίου της 9ης Οκτωβρίου 2003 στην υπόθεση C-151/02, Jaeger, [2003] Συλλογή I-8389.

[4] COM(2008) 568, σημείο 3.2.3.

[5] COM(2000) 787, σημείο 14.2.

[6] COM(2000) 787, σημείο 14.2.