Ειδική έκθεση Επιτεύχθηκαν θετικά 
αποτελέσματα με τη 
στήριξη από τα ταμεία της 
πολιτικής συνοχής για την 
παραγωγή ενέργειας από 
ανανεώσιμες πηγές;EL 2014  αριθ.  06
ΕΥΡΩΠΑÏKΟ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο (http://europa.eu).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2014
ISBN 978-92-872-0395-3
doi:10.2865/83043
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2014
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
EL 2014  αριθ.  06
Ειδική έκθεση Επιτεύχθηκαν θετικά 
αποτελέσματα με τη 
στήριξη από τα ταμεία της 
πολιτικής συνοχής για την 
παραγωγή ενέργειας από 
ανανεώσιμες πηγές;
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)
02
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Γλωσσάριο και συντομογραφίες
I – VIII Σύνοψη
1 – 11 Εισαγωγή
1 – 3 Ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές
4 – 6 Στόχοι πολιτικής της ΕΕ — Ο επιμέρους στόχος για ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές με ορίζοντα 
το 2020
7 Φραγμοί στην ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές
8 Χρηματοδοτική στήριξη για ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής
9 – 11 Επιμερισμένη διαχείριση
12 – 13 Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
14 – 47 Παρατηρήσεις
14 – 16 Τα ελεγχθέντα έργα παρήγαγαν τις προγραμματισθείσες υλοποιήσεις…
14 – 16 Συνολικά, τα έργα είχαν σχεδιαστεί ορθά και παρήγαγαν τις προγραμματισθείσες υλοποιήσεις
17 – 21 … αντιμετώπισαν όμως ορισμένες δυσκολίες κατά την υλοποίηση
17 – 21 Υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω βελτίωση σε όλα τα στάδια των έργων  —από τη σύναψη των δημοσίων 
συμβάσεων και τη λειτουργία των εγκαταστάσεων έως την παρακολούθηση και την αξιολόγηση
22 – 25 … και τα αποτελέσματα δεν μετρήθηκαν ορθά ή τα έργα δεν πέτυχαν τους στόχους τους όσον 
αφορά την παραγωγή ενέργειας στην πλειονότητα των περιπτώσεων
22 – 23 Η συγκέντρωση στοιχείων σχετικά με τις ΑΠΕ, καθώς και η υποβολή των σχετικών στοιχείων, μπορούν  
να βελτιωθούν
24 – 25 Τα έργα δεν πέτυχαν σε όλες τις περιπτώσεις τα επιδιωκόμενα  αποτελέσματα
26 – 31 Η αρχή της αποδοτικότητας της δαπάνης δεν λαμβάνεται πλήρως υπόψη κατά τον σχεδιασμό  
των έργων ΑΠΕ
26 – 27 Οικονομική αποτελεσματικότητα —ένας σημαντικός στόχος των δαπανών της ΕΕ
28 – 31 Υπάρχουν περιθώρια να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην οικονομική αποτελεσματικότητα στα αρχικά 
στάδια
03 Περιεχόμενα
32 – 40 … και τα έργα παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ θα μπορούσαν να είναι οικονομικά 
αποτελεσματικότερα
41 – 47 Τα ταμεία της πολιτικής συνοχής προσέφεραν περιορισμένη προστιθέμενη αξία ΕΕ — Τα έργα ΑΠΕ 
δεν συνεισέφεραν επαρκώς στην επίτευξη των ενεργειακών στόχων της ΕΕ
48 – 54 Συμπεράσματα και συστάσεις
 Παράρτημα Ι —  Επισκόπηση της προόδου των κρατών μελών προς την επίτευξη του στόχου  
για ενέργεια από ΑΠΕ με ορίζοντα το 2020
 Παράρτημα ΙΙ —  Κατανομή των κονδυλίων των ταμείων της πολιτικής συνοχής (ΕΤΠΑ και ΤΣ 
για την περίοδο 2007-2013) σε έργα ΑΠΕ και επιλεγέντα έργα για την περίοδο 
2007-2012
 Παράρτημα ΙΙΙ —  Κατάλογος των ελεγχθέντων έργων παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ
 Παράρτημα ΙV —  Συνοπτική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των έργων ΑΠΕ
 Απαντήσεις της Επιτροπής
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
04
 Γλωσσάριο και 
συντομογραφίες
ΑΠΕ : Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας —ενέργεια από ανανεώσιμες μη ορυκτές πηγές, ειδικότερα, από αιολική, ηλιακή, 
αεροθερμική, γεωθερμική, υδροθερμική και ωκεάνια ενέργεια, υδροηλεκτρική ενέργεια, ενέργεια από βιομάζα, από τα 
εκλυόμενα στους χώρους υγειονομικής ταφής αέρια, από τα αέρια που παράγονται σε μονάδες επεξεργασίας λυμάτων και από 
βιοαέρια:
 οΓεωθερμική ενέργεια : Η ενέργεια που αποθηκεύεται υπό μορφή θερμότητας κάτω από τη στερεή επιφάνεια της γης.
 οΒιομάζα : Το βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων βιολογικής προέλευσης από τη 
γεωργία (συμπεριλαμβανομένων των φυτικών και των ζωικών ουσιών), τη δασοκομία και τους συναφείς κλάδους, 
συμπεριλαμβανομένων της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας, καθώς και το βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα των βιομηχανικών 
αποβλήτων και των οικιακών απορριμμάτων.
 οΗλιακή ενέργεια : Το φως και η θερμότητα που ακτινοβολεί ο ήλιος, τα οποία συλλέγονται χρησιμοποιώντας μια σειρά 
τεχνολογιών, όπως ηλιακή θέρμανση, ηλιακά φωτοβολταϊκά και ηλιακή θερμική ηλεκτρική ενέργεια.
 οΑιολική ενέργεια : Η μετατροπή της ενέργειας του ανέμου σε χρήσιμη μορφή ενέργειας, όπως η παραγωγή ηλεκτρικής 
ενέργειας με τη χρήση ανεμογεννητριών.
 οΥδροηλεκτρική ενέργεια : Η μετατροπή της κινητικής ενέργειας που προέρχεται από την πτώση υδάτων και τα τρεχούμενα 
ύδατα σε ηλεκτρική ενέργεια.
Έννοια της οικονομικής αποτελεσματικότητας : Πρόκειται για την ικανότητα ή τη δυνατότητα μονάδας, δραστηριότητας, 
προγράμματος ή δράσης που υπόκειται σε έλεγχο να επιτύχει ορισμένα αποτελέσματα σε λογικό κόστος. Οι αναλύσεις 
της οικονομικής αποτελεσματικότητας είναι μελέτες της σχέσης μεταξύ του κόστους και των αποτελεσμάτων ενός έργου, 
εκφρασμένης ως κόστος ανά μονάδα αποτελέσματος που επιτεύχθηκε1. Η έννοια αυτή υπογραμμίζεται επίσης στους 
δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ (βλέπε σημείο 6).
ΕΠΕ : Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
ΕΤΠΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Μονάδες μέτρησης της ενέργειας :
 οGW, MW, kW  — Γίγα/Μέγα/Κιλοβάτ.
 οGWh, MWh, kWh  — Γίγα/Μέγα/Κιλοβατώρες.
 οkWp  — κιλοβάτ αιχμής —ονομαστική μονάδα μέτρησης ισχύος του φωτοβολταϊκού στοιχείου.
Οδηγία για τις ΑΠΕ : Η οδηγία 2009/28/ΕΚ, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από 
ανανεώσιμες πηγές και την τροποποίηση και τη συνακόλουθη κατάργηση των οδηγιών 2001/77/ΕΚ και 2003/30/ΕΚ.
Προστιθέμενη αξία ΕΕ : Γενικώς, ως προστιθέμενη αξία ΕΕ νοείται η αξία που προκύπτει από παρέμβαση της ΕΕ, η οποία είναι 
συμπληρωματική προς την αξία που θα είχε δημιουργηθεί αποκλειστικά από τη δράση ενός κράτους μέλους ή ομάδας κρατών 
μελών.
1 ISSAI 3000: Πρότυπα και κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον έλεγχο επιδόσεων βάσει των ελεγκτικών προτύπων και της πρακτικής εμπειρίας 
του INTOSAI.
05 Γλωσσάριο και συντομογραφίες
Στόχοι για ενέργεια από ΑΠΕ με ορίζοντα το 2020 : Η οδηγία 2009/28/ΕΚ σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η οποία 
έπρεπε να έχει τεθεί σε εφαρμογή από τα κράτη μέλη έως τον Δεκέμβριο του 2010, έθεσε δεσμευτικούς εθνικούς στόχους για 
όλα τα κράτη μέλη, ούτως ώστε έως το 2020 το μερίδιο της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές γενικώς να έχει φτάσει το 20 % σε 
επίπεδο ΕΕ και το 10 % στον τομέα των μεταφορών ειδικότερα.
Τιμολόγιο τροφοδότησης : Μηχανισμός πολιτικής που αποσκοπεί στην επιτάχυνση των επενδύσεων σε τεχνολογίες 
ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μέσω της προσφοράς μακροπρόθεσμων συμβάσεων σε παραγωγούς ενέργειας από 
ανανεώσιμες πηγές, το ύψος των τιμών του οποίου βασίζεται κατά κανόνα στο κόστος παραγωγής κάθε τεχνολογίας.
ΤΣ: Ταμείο Συνοχής.
Φαινόμενο μη αποδοτικής δαπάνης : Το φαινόμενο μη αποδοτικής δαπάνης εμφανίζεται όταν παρέχεται χρηματοδότηση για 
τη στήριξη ενός δικαιούχου, ο οποίος θα είχε πραγματοποιήσει την ίδια επιλογή ακόμη και χωρίς τη συγκεκριμένη ενίσχυση. Σε 
τέτοιες περιπτώσεις, το αποτέλεσμα δεν μπορεί να αποδοθεί στην πολιτική και η ενίσχυση που χορηγήθηκε στον δικαιούχο δεν 
έχει άμεσο αντίκτυπο.
ΦΒ: Φωτοβολταϊκά.
CO2:  Διοξείδιο του άνθρακα.
06
 Σύνοψη
I
Με τον έλεγχο επιδιώχθηκε να διαπιστωθεί κατά πόσον 
επιτεύχθηκαν θετικά αποτελέσματα με τις δύο σημαντικό -
τερες πηγές χρηματοδότησης μεταξύ των προγραμμάτων 
δαπανών της ΕΕ για την προώθηση της ενέργειας από 
ανανεώσιμες πηγές, ήτοι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερεια -
κής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής (ταμεία της πολιτικής 
συνοχής).
II
Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, διατέθηκαν 
περίπου 4,7 δισεκατομμύρια ευρώ στον τομέα της ενέργειας 
από ανανεώσιμες πηγές. Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον 
κατά την περίοδο αυτή τα κονδύλια διατέθηκαν σε έργα 
παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές τα οποία 
χαρακτηρίζονταν από οικονομική αποτελεσματικότητα, 
ωριμότητα και ορθολογικούς στόχους και τα οποία επελέ -
γησαν βάσει ορθά καθορισμένων προτεραιοτήτων. Εξέτασε 
επίσης σε ποιο βαθμό τα κονδύλια αυτά συνεισέφεραν στην 
επίτευξη του στόχου της ΕΕ για ενέργεια από ανανεώσιμες 
πηγές (ΑΠΕ) έως το 2020.
III
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα 24 ελεγχθέντα2 έργα παρα -
γωγής ενέργειας από ΑΠΕ πέτυχαν τις προβλεπόμενες υλο -
ποιήσεις. Τα περισσότερα από αυτά ήταν επαρκώς ώριμα και 
έτοιμα προς υλοποίηση κατά τη χρονική στιγμή της επιλο -
γής τους. Δεν σημειώθηκαν σημαντικές υπερβάσεις κόστους 
ή χρονικές καθυστερήσεις, ενώ οι ικανότητες παραγωγής 
ενέργειας από ΑΠΕ εγκαταστάθηκαν όπως είχε προγραμμα -
τιστεί και ήταν λειτουργικές. Δεν έγιναν αντιληπτοί σημαντι -
κοί κίνδυνοι για την τεχνική βιωσιμότητά τους.
2 Τα αποτελέσματα του ελέγχου συνήχθησαν από την εξέταση 24 
έργων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που είχαν 
ολοκληρωθεί στο πλαίσιο εννέα επιχειρησιακών προγραμμάτων που 
χρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ ή το Ταμείο Συνοχής στη Μάλτα, 
την Αυστρία, την Πολωνία, τη Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Τα 
έργα αφορούσαν τους τομείς της βιομάζας, των φωτοβολταϊκών, της 
ηλιακής θερμικής και της αιολικής ενέργειας.IV
Στο ένα τρίτο των ελεγχθέντων έργων, οι στόχοι όσον 
αφορά την παραγωγή ενέργειας είχαν επιτευχθεί (ή σχεδόν 
επιτευχθεί) και μετρηθεί ορθώς. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, 
συνολικά, η στήριξη που παρείχαν τα ταμεία της πολιτικής 
συνοχής σε έργα παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ για την επί -
τευξη του στόχου της ΕΕ για ενέργεια από ΑΠΕ με ορίζοντα 
το 2020, δεν συνιστούσε βέλτιστη χρήση των πόρων διότι:
 οη οικονομική αποτελεσματικότητα δεν αποτέλεσε την 
κατευθυντήρια αρχή κατά τον σχεδιασμό και την υλοποί -
ηση των έργων παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, και
 οτα ταμεία της πολιτικής συνοχής είχαν περιορισμένη 
προστιθέμενη αξία ΕΕ.
V
Πιο αναλυτικά, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι υπάρχουν περι -
θώρια για βελτιώσεις στα κράτη μέλη που κάλυψε ο έλεγχος: 
ορισμένες διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων δεν 
διασφάλιζαν πλήρη διαφάνεια, αμεροληψία και αποδοτικό -
τητα κατά την επιλογή των αναδόχων∙ δεν υπήρξε επαρκής 
προετοιμασία για αποτελεσματική παρακολούθηση και αξιο -
λόγηση∙ τα προγράμματα δεν παρείχαν εξηγήσεις σχετικά με 
τον τρόπο με τον οποίο θα συνεισέφεραν τα κονδύλια της ΕΕ 
κατά τρόπο οικονομικά αποτελεσματικό στην επίτευξη των 
στόχων ΑΠΕ∙ η οικονομική αποτελεσματικότητα των μέτρων 
σε διάφορους τομείς ΑΠΕ δεν ελήφθη πάντοτε υπόψη κατά 
την κατανομή των διαθέσιμων κονδυλίων∙ και στα προ -
γράμματα δεν περιλήφθηκαν δείκτες επιδόσεων για τους 
σκοπούς της παρακολούθησης και της αξιολόγησης.
VI
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, προκειμένου 
η χρηματοδότηση στο πλαίσιο των προγραμμάτων αυτών 
να συνεισφέρει στον μέγιστο δυνατό βαθμό στην επίτευξη 
των στόχων ΑΠΕ έως το 2020, απαιτούνται βελτιώσεις.
Σύνοψη 07
VII
Οι δαπάνες στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής αποφέρουν, 
γενικώς, οφέλη για την ευρύτερη οικονομία και, μολονότι 
η εμβέλεια του παρόντος ελέγχου δεν κάλυπτε την άμεση 
μέτρηση της οικονομικής ανάπτυξης ή της δημιουργίας 
θέσεων εργασίας, που αποτελούν τους πρωταρχικούς στό -
χους της πολιτικής συνοχής, οι παρατηρήσεις και οι συστά -
σεις που διατυπώνει το Συνέδριο εντάσσονται επίσης στο 
πλαίσιο των εν λόγω στόχων πολιτικής.
VIII
Ενόψει της ενδεχομένως αυξημένης χρήσης κονδυλίων της 
ΕΕ για την προώθηση των ΑΠΕ κατά την περίοδο προγραμ -
ματισμού 2014-2020, το Συνέδριο διατυπώνει τις ακόλουθες 
συστάσεις:
Σύσταση 1
Η Επιτροπή θα πρέπει να καταρτίσει κατευθυντήριες γραμ -
μές για την προετοιμασία και την επιλογή των προγραμμά -
των και των έργων, καθώς και να ορίσει τις προϋποθέσεις 
χορήγησης χρηματοδότησης για επενδύσεις για την παρα -
γωγή ενέργειας από ΑΠΕ, προκειμένου:
 ονα διασφαλίσει ότι τα μελλοντικά προγράμματα ΑΠΕ 
που θα συγχρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της πολιτικής 
συνοχής θα έχουν ως γνώμονα την αρχή της αποδο -
τικότητας της δαπάνης, συμπεριλαμβανομένης της 
αποφυγής του φαινομένου της μη αποδοτικής δαπάνης. 
Τα προγράμματα πρέπει να βασίζονται σε κατάλληλη 
εκτίμηση των αναγκών, στην απόδοση προτεραιότητας 
στις πλέον οικονομικά αποτελεσματικές τεχνολογίες 
(χωρίς διακρίσεις μεταξύ τομέων ΑΠΕ) και στη βέλτιστη 
συμβολή στην επίτευξη του στόχου της ΕΕ για ενέργεια 
από ΑΠΕ με ορίζοντα το 2020. Πρέπει να τεθούν κατάλ -
ληλοι στόχοι σχετικά με την παραγωγή ενέργειας από 
ΑΠΕ σε συνάρτηση με τον προϋπολογισμό, και να καθο -
ριστούν κριτήρια επιλογής των έργων με έμφαση στη 
βέλτιστη σχέση κόστους/οφέλους των αποτελεσμάτων 
όσον αφορά την παραγωγή ενέργειας (αποφεύγοντας 
την υπέρμετρη αποζημίωση)∙
 ονα προωθήσει τη θέσπιση από τα κράτη μέλη ενός 
σταθερού και προβλέψιμου ρυθμιστικού πλαισίου για 
τις ΑΠΕ εν γένει, καθώς και ομαλότερες διαδικασίες για 
την ενσωμάτωση της ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στα 
δίκτυα διανομής.Σύσταση 2
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν και να εφαρμόσουν, 
βάσει των κατευθυντήριων οδηγιών της Επιτροπής, ελάχι -
στα κριτήρια οικονομικής αποτελεσματικότητας, προσαρ -
μοσμένα στα ειδικά χαρακτηριστικά των έργων. Θα πρέπει, 
επίσης, να αυξήσουν την προστιθέμενη αξία των κονδυλίων 
της πολιτικής συνοχής, αφενός, βελτιώνοντας την υλοποί -
ηση των έργων ΑΠΕ, καθώς και την παρακολούθηση και αξι -
ολόγηση αυτών, και, αφετέρου, συγκεντρώνοντας στοιχεία 
μετρήσεων σχετικά με το κόστος παραγωγής ενέργειας στο 
σύνολο των συναφών τομέων των ΑΠΕ.
08
 Εισαγωγή
Ενέργεια από ανανεώσι -
μες πηγές
01 
Η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 
(ΑΠΕ) είναι σημαντική για τη βελτίωση της 
ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού της 
ΕΕ, για τη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από 
συμβατικά (ορυκτά) καύσιμα και εισαγω -
γές ενέργειας, καθώς και για τη μείωση 
των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. 
Ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα μπορούν 
να παραχθούν από μια σειρά πόρων, από τον 
ήλιο (συμπυκνωμένη ηλιακή ενέργεια ή φω -
τοβολταϊκή ενέργεια), τον άνεμο (χερσαίες 
ή υπεράκτιες μονάδες παραγωγής αιολικής 
ενέργειας), τα ύδατα (υδροηλεκτρικά έργα 
μεγάλης, μικρής και πολύ μικρής κλίμακας), 
τη γη (γεωθερμική ενέργεια για παραγωγή 
ηλεκτρικής ενέργειας ή θερμότητας) και τη 
βιομάζα (στερεή, υγρή, από τα εκλυόμενα 
στους χώρους υγειονομικής ταφής αέρια και 
το βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα των βιομη -
χανικών και των αστικών αποβλήτων, καθώς 
και τα υγρά βιοκαύσιμα).
02 
Ο ρόλος των ΑΠΕ είναι επίσης σημαντικός 
για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του 
άνθρακα (CO2) και την ενίσχυση της περιβαλ -
λοντικής βιωσιμότητας. Επιπλέον, η ανάπτυ -
ξη τεχνολογιών ΑΠΕ έχει τη δυνατότητα να 
τονώσει την οικονομία και τη βιομηχανική 
ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, καθώς και 
την απασχόληση. Οι ΑΠΕ αναμένεται να κα -
ταστούν, σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρό -
θεσμο επίπεδο, οικονομικά ανταγωνιστικές 
προς τις συμβατικές πηγές ενέργειας3.
03 
Η ανάπτυξη της ενέργειας από ανανεώσιμες 
πηγές προβλέπεται στο άρθρο 194, παρά -
γραφος 1, της Συνθήκης για τη λειτουργία 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της 
εγκαθίδρυσης και της λειτουργίας της εσωτε -
ρικής αγοράς και της απαίτησης να προστα -
τευθεί και να βελτιωθεί το περιβάλλον.Στόχοι πολιτικής της ΕΕ — 
Ο επιμέρους στόχος για 
ενέργεια από ανανεώσι -
μες πηγές με ορίζοντα  
το 2020
04 
Ήδη το 1997, η ΕΕ έθεσε ως στόχο, έως το 
2010, το μερίδιο της ενέργειας από ΑΠΕ να 
έχει ανέλθει στο 12 %. Το Συμβούλιο της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής «το Συμβού -
λιο») έθεσε τον δεσμευτικό στόχο το μερίδιο 
της ενέργειας από ΑΠΕ σε επίπεδο ΕΕ, επί της 
ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ενέργει -
ας, να ανέλθει στο 20 % έως το 2020, με βάση 
τον χάρτη πορείας της Επιτροπής για τις ανα -
νεώσιμες πηγές ενέργειας, ο οποίος χαράζει 
την πορεία για την ένταξη των ανανεώσιμων 
πηγών στις πολιτικές και αγορές ενέργειας 
της ΕΕ (βλέπε παράρτημα Ι  σχετικά με τους 
εθνικούς στόχους για ενέργεια από ΑΠΕ 
έως το 2020)4. Η οδηγία για τις ανανεώσιμες 
πηγές ενέργειας που εγκρίθηκε το 2009 
αποτελεί νομικά δεσμευτικό πλαίσιο για την 
προώθηση των ΑΠΕ έως το 20205:
 οΕπιπλέον του καθορισμού του συνολι -
κού δεσμευτικού στόχου του 20 % για 
την ΕΕ και των δεσμευτικών εθνικών 
στόχων που κυμαίνονται από 10 % έως 
49 % έως το 2020, βελτιώνει το πλαί -
σιο για την προώθηση της παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ (π.χ. με 
τη θέσπιση απαιτήσεων για τα κράτη 
μέλη σχετικά με την πρόσβαση στο 
ηλεκτρικό δίκτυο και την απλούστευση 
των διοικητικών διαδικασιών).
 οΕπέβαλε στα κράτη μέλη την υποχρέ -
ωση να καταρτίσουν εθνικά σχέδια 
δράσης που περιέχουν χάρτες πορείας 
για την ανάπτυξη των ΑΠΕ και συνέστη -
σε μηχανισμούς συνεργασίας μεταξύ 
των κρατών μελών, ώστε να συμβάλουν 
στην επίτευξη του στόχου για ενέρ -
γεια από ΑΠΕ κατά τρόπο οικονομικά 
αποτελεσματικό.3 COM(2010) 639 τελικό 
της 10ης Νοεμβρίου 2010: 
«Ενέργεια 2020: στρατηγική 
για ανταγωνιστική, αειφόρο 
και ασφαλή ενέργεια».
4 COM(2006) 848 τελικό 
της 10ης Ιανουαρίου 2007 
«Χάρτης πορείας για  
τις ανανεώσιμες πηγές 
ενέργειας -— Οι ανανεώσιμες 
πηγές ενέργειας τον 21ο 
αιώνα: συμβολή στην 
ενίσχυση  
της αειφορίας».
5 Οδηγία 2009/28/EΚ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, 
της 23ης Απριλίου 2009, 
σχετικά με την προώθηση 
της χρήσης ενέργειας από 
ανανεώσιμες πηγές και 
την τροποποίηση και τη 
συνακόλουθη κατάργηση 
των οδηγιών 2001/77/ΕΚ και 
2003/30/ΕΚ («οδηγία για τις 
ΑΠΕ») (ΕΕ L 140 της 5.6.2009, 
σ. 16).
09 Εισαγωγή
05 
Τα κράτη μέλη οφείλουν να διασφαλίσουν 
ότι το μερίδιο των ΑΠΕ επί της συνολι -
κής ενεργειακής κατανάλωσή τους είναι 
σύμφωνο με - ή υπερβαίνει - τις ενδεικτικές 
πορείες που έχουν ορίσει για την επίτευξη 
του στόχου για ενέργεια από ΑΠΕ έως το 
2020. Ανά διετία, τα κράτη μέλη υποβάλλουν 
έκθεση στην Επιτροπή σχετικά με την εφαρ -
μογή της οδηγίας και την πρόοδο που έχουν 
επιτύχει προς την κατεύθυνση της επίτευξης 
των επιμέρους στόχων τους. Τα μέτρα ΑΠΕ 
πρέπει να υλοποιούνται κατά οικονομικώς 
αποτελεσματικό τρόπο6. Η Επιτροπή πρέπει 
να υποβάλει, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2014, 
έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή 
της οδηγίας για τις ΑΠΕ7.
06 
Επιπλέον, οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ 
προβλέπουν ότι η αρχή της αποδοτικότητας 
της δαπάνης πρέπει να αποτελεί καθοριστικό 
παράγοντα κατά τη λήψη των αποφάσεων 
περί δημοσίων δαπανών8. Επιπλέον, το Ευρω -
παϊκό Κοινοβούλιο επισήμανε την ανάγκη να 
εντοπιστούν οι πλέον οικονομικά αποτελε -
σματικές ΑΠΕ, καθώς και οι βέλτιστες από 
πλευράς κόστους πολιτικές για την αξιοποίη -
ση του δυναμικού των ΑΠΕ9. Σύμφωνα με την 
τελευταία έκθεση προόδου της Επιτροπής10, 
είναι πιθανή η υπέρβαση του στόχου της ΕΕ 
για ενέργεια από ΑΠΕ έως το 2020 συνολικά, 
μολονότι το 2012 δεν εξελισσόταν ομαλά 
η πορεία όλων των κρατών μελών βάσει του 
προγραμματισμού τους για την επίτευξη των 
εθνικών δεσμευτικών στόχων τους (βλέπε 
παράρτημα Ι ). Σε συνέχεια της πράσινης 
βίβλου της, το 2013, η Επιτροπή διατύπωσε 
αρχικές εκτιμήσεις για την πολιτική της ΕΕ 
για την ενέργεια και το κλίμα για την περίοδο 
2020-2030, προτείνοντας έναν δεσμευτικό 
στόχο 27 % όσον αφορά την ενέργεια από 
ΑΠΕ σε επίπεδο ΕΕ11.Φραγμοί στην ενέργεια 
από ανανεώσιμες πηγές
07 
Πέραν των εξωγενών παραγόντων (όπως 
είναι η εξέλιξη των τιμών της ενέργειας και 
η πρόσβαση σε δάνεια), οι επενδύσεις σε 
ΑΠΕ σε όλη την Ένωση παρεμποδίζονται από 
μια πληθώρα τομεακών φραγμών, οι οποίοι 
δεν έχουν εξαλειφθεί ακόμη από τα κράτη 
μέλη και την Επιτροπή12:
 οθεσμικοί και νομικοί φραγμοί: παρα -
δείγματος χάριν, η προτεραιότητα που 
αποδίδεται σε επίπεδο ΕΕ στα θέματα 
ενέργειας δεν αντικατοπτρίζεται πάντα 
σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επί -
πεδο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα έλλειψη 
σαφών στρατηγικών υλοποίησης και 
ευελιξίας σε επίπεδο αρμόδιων αρχών 
ή εθνικών νομικών συστημάτων, καθώς 
και ασαφή νομοθετικά και συμβατικά 
πλαίσια να εμποδίζουν την προώθη -
ση των ΑΠΕ. Η πολυπλοκότητα των 
διαδικασιών έγκρισης και αδειοδότησης 
για τον σχεδιασμό, την κατασκευή και 
τη λειτουργία εγκαταστάσεων ΑΠΕ, 
σε συνδυασμό με τις περιβαλλοντικές 
απαιτήσεις, αποθαρρύνουν τους φορείς 
υλοποίησης των έργων από το να 
καταρτίσουν προτάσεις εφικτών έργων 
(απουσία αποτελεσματικού διοικητικού 
συστήματος).
 οδυσκολίες στην ενσωμάτωση της ηλε -
κτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στα δίκτυα 
μεταφοράς ή διανομής (τεχνικά προβλή -
ματα, ανεπαρκείς υποδομές, πρακτικές 
που εισάγουν διακρίσεις και εμποδίζουν 
την πρόσβαση στο δίκτυο, κατανομή 
του κόστους μεταξύ των φορέων εκμε -
τάλλευσης του δικτύου, της κυβέρνησης 
και των φορέων υλοποίησης των έργων 
και έλλειψη μετρήσεων της παραγωγής 
ενέργειας).
 οαστάθεια ή απρόβλεπτος χαρακτήρας 
των καθεστώτων προώθησης και παρο -
χής κινήτρων, καθώς και έλλειψη πλη -
ροφοριών για τους προμηθευτές, τους 
καταναλωτές και τους εγκαταστάτες, 
που παρεμποδίζουν τη χρήση τεχνολο -
γιών που εμφανίζουν τη βέλτιστη σχέση 
κόστους/αποτελέσματος.6 Αιτιολογικές σκέψεις 9 και 41 
της οδηγίας για τις ΑΠΕ.
7 Άρθρο 23 παράγραφος 8 
στοιχείο γ) της οδηγίας για τις 
ΑΠΕ.
8 Άρθρο 18 παράγραφος 
1 στοιχείο η) του κατ’ 
εξουσιοδότηση κανονι -
σμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012 της 
Επιτροπής, της 29ης Οκτω -
βρίου 2012, σχετικά με τους 
κανόνες εφαρμογής του 
κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 
αριθ. 966/2012 του Ευρω -
παϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου για τους 
δημοσιονομικούς κανόνες που 
εφαρμόζονται στον γενικό 
προϋπολογισμό της Ένωσης 
(ΕΕ L 362 της 31.12.2012, σ. 1).
9 Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου της 21ης  
Μαΐου 2013: Σημερινές 
προκλήσεις και ευκαιρίες όσον 
αφορά τις ανανεώσιμες πηγές 
ενέργειας στην ευρωπαϊκή 
εσωτερική αγορά ενέργειας 
[2012/2259(INI)].
10 COM(2013) 175 τελικό 
της 27ης Μαρτίου 2013. 
«Έκθεση προόδου στον τομέα 
των ανανεώσιμων πηγών 
ενέργειας».
11 COM(2013) 169 τελικό 
της 27ης Μαρτίου 2013. 
«Πράσινη Βίβλος: Πλαίσιο για 
τις πολιτικές που αφορούν το 
κλίμα και την ενέργεια με χρο -
νικό ορίζοντα το έτος 2030». 
COM(2014) 15 τελικό της 22ας 
Ιανουαρίου 2014 «Πλαίσιο 
πολιτικής για το κλίμα και την 
ενέργεια κατά την περίοδο 
από το 2020 έως το 2030».
12 Βλέπε, παραδείγματος 
χάρη, COM(2012) 271 τελικό 
της 6ης Ιουνίου 2012 με τίτλο 
«Ενέργεια από ανανεώσιμες 
πηγές: σημαντικός παράγο -
ντας στην ευρωπαϊκή αγορά 
ενέργειας», και τις διετείς 
εκθέσεις προόδου του 2010 
και του 2012, COM(2011) 31 τε -
λικό της 31ης Ιανουαρίου 2011 
και COM(2013) 175 τελικό 
της 27ης Μαρτίου 2013. Βλέπε 
επίσης εκθέσεις ευρωπαϊκών 
ενώσεων του κλάδου ΑΠΕ 
(του Ευρωπαϊκού Συμβου -
λίου Ανανεώσιμων Πηγών 
Ενέργειας (EREC) και των 
μελών -οργανισμών του), ιδίως 
την έκθεση με τίτλο «Analysis 
of deviation and barriers, 2013 
report» (Ανάλυση της απόκλι -
σης και των εμποδίων, έκθεση 
για το 2013), του EREC, www.
keepontrack.eu/publications .
10 Εισαγωγή
Χρηματοδοτική στήριξη 
για ενέργεια από ανανεώ -
σιμες πηγές στο πλαίσιο 
της πολιτικής συνοχής
08 
Τα μέσα της πολιτικής συνοχής, ήτοι το 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης 
(ΕΤΠΑ) και το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ), συνιστούν 
τη σημαντικότερη πηγή χρηματοδότησης 
μεταξύ των προγραμμάτων δαπανών της 
ΕΕ13 για την προώθηση της ενέργειας από 
ανανεώσιμες πηγές. Ενώ κατά τη διάρκεια 
της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006 
διατέθηκαν μόλις 600 εκατομμύρια ευρώ 
για τη στήριξη έργων στον τομέα αυτό, κατά 
την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 
το αντίστοιχο ποσό ανήλθε σε 4,7 δισε -
κατομμύρια ευρώ περίπου, γεγονός που 
αντικατοπτρίζει την κατά πολύ αυξημένη 
σημασία του συγκεκριμένου τομέα πολιτικής 
(βλέπε παράρτημα II  για την κατανομή ανά 
κράτος μέλος). Κατά την περίοδο προγραμ -
ματισμού 2014-2020, η στήριξη στο πλαίσιο 
της πολιτικής συνοχής για τη μετάβαση προς 
μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδί -
ου του άνθρακα θα αυξηθεί περαιτέρω και μπορεί να ανέλθει σε τουλάχιστον 27 δισε -
κατομμύρια  ευρώ από το ΕΤΠΑ14. Περαιτέρω 
στήριξη μπορεί επίσης να διατεθεί μέσω του 
Ταμείου Συνοχής.13 Άλλα προγράμματα της ΕΕ 
για την προώθηση των ΑΠΕ 
κατά την περίοδο προγραμ -
ματισμού 2007-2013 ήταν τα 
εξής: το Ευρωπαϊκό Ενεργει -
ακό Πρόγραμμα Ανάκαμψης, 
το Πρόγραμμα «Ευφυής 
ενέργεια – Ευρώπη» και το 
Πρόγραμμα Πλαίσιο για την 
Έρευνα.
14 Οι περιφέρειες θα πρέπει να 
επενδύσουν ένα ελάχιστο 
ποσοστό πόρων του ΕΤΠΑ 
(20 % για τις περισσότερο ανα -
πτυγμένες περιφέρειες, 15 % 
για τις περιφέρειες μετάβασης 
και 12 % για τις λιγότερο 
αναπτυγμένες περιφέρειες) 
για τη στήριξη της μετάβασης 
προς μια οικονομία χαμη -
λών εκπομπών διοξειδίου 
του άνθρακα σε όλους τους 
τομείς, περιλαμβανομένων 
επενδύσεων σε ανανεώσιμες 
πηγές ενέργειας [άρθρο 4, 
παράγραφος 1, του κανονι -
σμού (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 17ης Δε -
κεμβρίου 2013, σχετικά με το 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφε -
ρειακής Ανάπτυξης και για τη 
θέσπιση ειδικών διατάξεων 
σχετικά με τον στόχο «Επεν -
δύσεις στην ανάπτυξη και την 
απασχόληση» και για την κα -
τάργηση του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1080/2006 (ΕΕ L 347 
της 20.12.2013, σ. 289)].
Δαπάνες στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για ΑΠΕ — βασικά στοιχεία
 ο270,8 δισεκατομμύρια ευρώ — σύνολο κονδυλίων ΕΤΠΑ / ΤΣ για την περίοδο 2007-2013
 ο0,6 δισεκατομμύρια ευρώ — σύνολο κονδυλίων ΕΤΠΑ / ΤΣ για την περίοδο 2000-2006
 ο4,7 δισεκατομμύρια ευρώ —σύνολο κονδυλίων ΕΤΠΑ / ΤΣ για την περίοδο 2007-2013
τουλάχιστον 27 δισεκατομμύρια ευρώ  —εκτιμώμενα ελάχιστα κονδύλια του ΕΤΠΑ για τη στήριξη της μετάβασης προς μια 
οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, συμπεριλαμβανομένων των ΑΠΕ, για την περίοδο 2014-2020. Περαι -
τέρω κονδύλια θα μπορούσαν να διατεθούν από το Ταμείο Συνοχής (υποσημείωση 14).Πλαίσιο 1
11 Εισαγωγή
Επιμερισμένη διαχείριση
09 
Στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, τα 
κράτη μέλη καταρτίζουν τα επιχειρησιακά 
προγράμματα, αναπτύσσουν και θέτουν σε 
λειτουργία τα συστήματα διαχείρισης και 
ελέγχου και υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις 
υλοποίησης στην Επιτροπή. Επιπλέον, στο 
πλαίσιο της καθημερινής διαχείρισης, εθνικοί 
ή περιφερειακοί φορείς επιλέγουν τα έργα 
και είναι υπεύθυνοι για την υλοποίηση και 
την αξιολόγησή τους.
10 
Οι διαχειριστικές αρχές, οι ενδιάμεσοι φορείς 
και οι αρχές πιστοποίησης φέρουν την ευ -
θύνη για τη διαχείριση της υλοποίησης των 
επιχειρησιακών προγραμμάτων15. Η χρημα -
τοδότηση των έργων υπόκειται σε κανόνες 
και προϋποθέσεις που ορίζονται εν μέρει σε 
επίπεδο ΕΕ16 και εν μέρει σε επίπεδο κρατών 
μελών (η επιλογή των έργων, η αξιολόγηση 
του κόστους, των οφελών και των κερδών 
των έργων, καθώς και οι εκτιμήσεις του οι -
κονομικού, κοινωνικού και περιβαλλοντικού 
αντικτύπου τους υπάγονται στην αρμοδιότη -
τα των αρχών των κρατών μελών).11 
Η Επιτροπή εκδίδει κατευθυντήριες οδηγί -
ες για την κατάρτιση των επιχειρησιακών 
προγραμμάτων, εγκρίνει τα επιχειρησιακά 
προγράμματα και επιβλέπει την ανάπτυξη 
και τη λειτουργία των συστημάτων στα 
κράτη μέλη. Ειδικότερα, παρακολουθεί την 
υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμά -
των, κυρίως μέσω των εκθέσεων υλοποίησης 
που λαμβάνει και της συμμετοχής της σε 
επιτροπές παρακολούθησης. Εκτός από τις 
ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης, η Επιτροπή 
μπορεί να ζητήσει από τις διαχειριστικές 
αρχές να της διαβιβάσουν συγκεκριμένες 
πληροφορίες για ένα πρόγραμμα, καθώς και 
στοιχεία σχετικά με την επιλογή των έργων.15 Οι κανόνες εφαρμογής 
του Ευρωπαϊκού Ταμείου 
Περιφερειακής Ανάπτυξης, 
του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού 
Ταμείου και του Ταμείου Συνο -
χής για την περίοδο 2007-2013, 
μεταξύ άλλων και σχετικά με 
τα συστήματα διαχείρισης 
και ελέγχου, παρουσιάζονται 
συνοπτικά στoν ιστότοπο: 
http://europa.eu/legislation_
summaries/regional_policy/
management/g24241_el.htm
16 Κανονι -
σμός (EK) αριθ. 1083/2006 
του Συμβουλίου, της 11ης Ιου -
λίου 2006, περί καθορισμού 
γενικών διατάξεων για το 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περι -
φερειακής Ανάπτυξης, το 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο 
και το Ταμείο Συνοχής και 
την κατάργηση του κανονι -
σμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 
(ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 25).
12
 Εμβέλεια και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
12 
Στο πλαίσιο του ελέγχου επιδιώχθηκε να δια -
πιστωθεί κατά πόσον τα έργα που επενδύουν 
στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες 
πηγές, τα οποία χρηματοδοτούνται από το 
ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής, πέτυχαν θετικά 
αποτελέσματα. Στο πλαίσιο αυτό, αναπτύ -
χθηκαν πολλαπλά κριτήρια ελέγχου (βλέπε 
παράρτημα IV ), τα οποία βασίστηκαν σε 
διάφορες πηγές και μελέτες, συμπεριλαμβα -
νομένων εκείνων των υπηρεσιών της Επιτρο -
πής. Το Συνέδριο εξέτασε εάν τα ελεγχθέντα 
έργα υλοποιήθηκαν, εάν παρήγαγαν τις 
υλοποιήσεις που είχαν προγραμματιστεί, και 
εάν επιτεύχθηκαν οι στόχοι τους όσον αφο -
ρά την παραγωγή ενέργειας. Στο πλαίσιο του 
ελέγχου αναλύθηκε, ειδικότερα, κατά πόσον 
τα κονδύλια στο πλαίσιο των επιχειρησιακών 
προγραμμάτων της περιόδου προγραμμα -
τισμού 2007-2013 διατέθηκαν σε έργα πα -
ραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές 
τα οποία χαρακτηρίζονταν από οικονομική 
αποτελεσματικότητα, ωριμότητα και ορθο -
λογικούς στόχους και τα οποία επελέγησαν 
βάσει ορθά καθορισμένων προτεραιοτήτων. 
Εξέτασε επίσης σε ποιο βαθμό τα έργα αυτά 
συνεισέφεραν στην επίτευξη του στόχου για 
ενέργεια από ΑΠΕ με ορίζοντα το 2020.
13 
Τα αποτελέσματα του ελέγχου συνήχθη -
σαν από την εξέταση 24 έργων παραγωγής 
ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που έχουν 
ολοκληρωθεί στο πλαίσιο εννέα επιχειρησι -
ακών προγραμμάτων, τα οποία χρηματοδο -
τήθηκαν από το ΕΤΠΑ ή το Ταμείο Συνοχής 
στην Αυστρία, τη Φινλανδία, τη Μάλτα, την 
Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο17. Τα έργα 
αφορούσαν τους τομείς της βιομάζας, των 
φωτοβολταϊκών (ΦΒ), της ηλιακής θερμικής 
και αιολικής ενέργειας18. Στο παράρτημα ΙΙΙ  
παρατίθεται κατάλογος των ελεγχθέντων 
έργων ΑΠΕ.17 Με βάση την κατανομή 
των κονδυλίων για ΑΠΕ στο 
πλαίσιο των επιχειρησιακών 
προγραμμάτων επελέγησαν 
τα εξής έργα:
 ΕΠ I - Investing in 
Competitiveness for 
a Better Quality of 
Life - 2007MT161PO001
 ΕΠ Niederösterreich 
2007-2013: Ziel Regionale 
Wettbewerbsfähigkeit 
& Beschäftigung / 
EFRE - 2007AT162PO001
 ΕΠ Salzburg 2007-
2013: Ziel Regionale 
Wettbewerbsfähigkeit 
& Beschäftigung / 
EFRE - 2007AT162PO006
 ΕΠ Steiermark 2007-
2013: Ziel Regionale 
Wettbewerbsfähigkeit 
& Beschäftigung / 
EFRE - 2007AT162PO007
 ΕΠ Program Operacyjny 
Infrastruktura i Środowisko - 
2007PL161PO002
 ΕΠ Regionalny Program 
Operacyjny Województwa 
Lubelskiego - 2007PL161PO007
 ΕΠ Alueellinen Kilpailukyky -ja 
työllisyystavoite; 
Länsi -Suomen 
EAKR -Toimenpideohjelma 
2007-2013 - 
CCI2007FI162PO003
 ΕΠ West Wales and 
the Valleys ERDF 
Convergence programme - 
2007UK161PO002
 ΕΠ East Wales ERDF Regional 
competitiveness and 
Employment programme - 
2007UK162PO012
18 Από τα 24 ελεγχθέντα έργα, τα 
9 αφορούσαν την παραγωγή 
ηλεκτρικής ενέργειας από 
κανονικής ή πολύ μικρής 
κλίμακας ανεμογεννήτριες 
ή φωτοβολταϊκούς συλλέκτες, 
15 έργα σχετίζονταν με την 
παραγωγή θερμότητας από 
βιομάζα ή την παραγωγή θερ -
μού ύδατος από ηλιακούς συλ -
λέκτες. Το μέγεθος των έργων 
κυμαίνεται από έργα οικιακής 
κλίμακας με έναν μόνο ηλιακό 
συλλέκτη έως ένα αιολικό 
πάρκο με 16 ανεμογεννήτριες.
13
 Παρατηρήσεις
Τα ελεγχθέντα έργα 
παρήγαγαν  
τις προγραμματισθείσες 
υλοποιήσεις…
Συνολικά, τα έργα είχαν 
σχεδιαστεί ορθά και 
παρήγαγαν  
τις προγραμματισθείσες 
υλοποιήσεις
14 
Τα ελεγχθέντα έργα ΑΠΕ ήταν επαρκώς ώριμα 
και έτοιμα να υλοποιηθούν κατά τη χρονική 
στιγμή της επιλογής τους. Παρά τη σχετικά 
μεγάλη διάρκεια των προπαρασκευαστικών 
σταδίων στις περιπτώσεις ορισμένων έργων 
παραγωγής ενέργειας από βιομάζα και 
αιολική ενέργεια, οι κρίσιμες εγκρίσεις, άδειες 
και τα τεχνικά σχέδια είχαν συνήθως εξα -
σφαλιστεί πριν από την έγκριση του έργου. 
Κατά περίπτωση, είχε επίσης εξασφαλιστεί 
η σύνδεση των εγκαταστάσεων με τα δίκτυα 
μεταφοράς ή διανομής ή η σύναψη συμβάσε -
ων με επαρκή αριθμό καταναλωτών19.
15 
Δεν υπήρξαν σημαντικές υπερβάσεις 
κόστους ή καθυστερήσεις στα έργα. 
Συνολικά, τα ελεγχθέντα έργα ΑΠΕ υλοποι -
ήθηκαν εντός των προβλεπόμενων χρονο -
διαγραμμάτων ή με σχετικά μικρές μόνο καθυστερήσεις (η καθυστέρηση υπερέβη 
τους έξι μήνες στις περιπτώσεις μόνο δύο 
έργων· σε μία από τις περιπτώσεις αυτές 
οφειλόταν στη διακοπή λειτουργίας λόγω 
επισκευής ενός μικρού σταθμού συνδυα -
σμένης παραγωγής θερμικής και ηλεκτρικής 
ενέργειας). Δεν σημειώθηκαν σημαντικές 
υπερβάσεις κόστους κατά τη διάρκεια της 
υλοποίησης. Στο πλαίσιο 2  παρατίθενται 
παραδείγματα ελεγχθέντων έργων ΑΠΕ.
16 
Με την εξαίρεση μιας μονάδας παραγω -
γής ενέργειας από βιομάζα20, οι μονάδες 
παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ εγκαταστά -
θηκαν και τέθηκαν σε λειτουργία σύμφωνα 
με τον προγραμματισμό. Δεν διαπιστώθηκε 
κάποιος σημαντικός κίνδυνος για την τεχνική 
βιωσιμότητά τους. Διαπιστώθηκαν ελάχιστες 
αποκλίσεις από τον αρχικό σχεδιασμό και 
τις εγκριθείσες προτάσεις έργων. Σε γενικές 
γραμμές, οι εγκατεστημένες ικανότητες 
παραγωγής ενέργειας των έργων συμμορ -
φώνονταν με τις αποφάσεις συγχρηματοδό -
τησης. Από τη θέση τους σε λειτουργία, οι 
εγκαταστάσεις λειτουργούν χωρίς μείζονα 
τεχνικά ή άλλα προβλήματα. Λίγες μόνον 
ήταν οι μονάδες παραγωγής των ελεγχθέ -
ντων έργων που δεν βρίσκονταν σε κατά -
σταση λειτουργίας. Οι φορείς εκμετάλλευσης 
διέθεταν επαρκή τεχνογνωσία και επαρκείς 
πόρους ώστε να εξασφαλίζουν την ομαλή 
λειτουργία και την τακτική συντήρηση των 
εγκαταστάσεών τους.19 Παραδείγματος χάρη, ως 
προϋπόθεση για την έγκριση 
των ελεγχθέντων έργων βιο -
μάζας στην Αυστρία είχε τεθεί 
η ύπαρξη επαρκούς αριθμού 
καταναλωτών της παραγόμε -
νης θερμικής ενέργειας.
20 Ένας σταθμός παραγωγής 
ενέργειας από βιομάζα στην 
Αυστρία παρεξέκλινε από τον 
αρχικό σχεδιασμό, χρησιμο -
ποιώντας κονδύλια της ΕΕ για 
την επέκταση του δικτύου 
θέρμανσης και όχι για την 
εγκατάσταση δεύτερου λέβη -
τα, όπως προέβλεπε το αρχικό 
σχέδιο. Η παρέκκλιση αυτή 
έγινε με την προοπτική να 
αυξηθεί η ικανότητα θέρμαν -
σης για να καταστεί δυνατή 
η εξυπηρέτηση πρόσθετων 
καταναλωτών και, ως εκ τού -
του, δεν συνιστά ανεπάρκεια 
από τη σκοπιά της χρηστής 
δημοσιονομικής διαχείρισης.Εικόνα 1Εσωτερική άποψη του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από βιομάζα στο Bruck an der Mur, Αυστρία  
(το έργο εγκαταστάθηκε και λειτουργεί σύμφωνα  
με τον προγραμματισμό)
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

14 Παρατηρήσεις Εικόνα 2Ρινίσματα ξύλου σε χοάνη αποθήκευσης στον σταθμό παραγωγής ενέργειας  
από βιομάζα στο Bruck an der Mur, Αυστρία
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
Παραδείγματα ελεγχθέντων έργων ΑΠΕ τα οποία συγχρηματοδοτήθηκαν  
από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής — υλοποιήσεις
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις υλοποιήσεις των έργων, βλέπε παράρτημα ΙΙΙ .
Βιομάζα
Στην Αυστρία κατασκευάστηκαν τρεις σταθμοί παραγωγής θερμότητας από βιομάζα (ισχύος από 3 MW έως 8 MW), με γραμ -
μές δικτύου τηλεθέρμανσης (από 0,6 έως 11 χιλιόμετρα), οι οποίοι υποβλήθηκαν σε έλεγχο. Οι σταθμοί παρείχαν θέρμανση 
και ζεστό νερό συνολικά σε 266 καταναλωτές (ιδιώτες ή βιομηχανικές επιχειρήσεις).
Στη Φινλανδία, τρία ελεγχθέντα έργα αφορούσαν την κατασκευή νέων λεβήτων καύσης συσσωματωμάτων βιομάζας ή ρινισμά -
των ξύλου (ισχύος από 0,8 MW έως 2,5 MW), οι οποίοι αντικατέστησαν παλαιούς λέβητες ορυκτών καυσίμων (μαζούτ). Δύο από 
τα έργα αυτά περιλάμβαναν, επίσης, την κατασκευή του απαιτούμενου δικτύου τηλεθέρμανσης (μήκους 0,6 και 3 χλμ.).
Αιολική ενέργεια
Στην Πολωνία κατασκευάστηκαν πέντε αιολικά πάρκα ισχύος από 3,2 έως 38 MW. Οι εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν όλες 
τις απαραίτητες υποδομές (υποσταθμούς υψηλής/μέσης τάσης, συνδέσεις στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και οδούς 
εξυπηρέτησης).
Ηλιακή ενέργεια (φωτοβολταϊκοί και ηλιακοί συλλέκτες)
Στη Μάλτα εγκαταστάθηκαν, στο πλαίσιο δύο έργων, φωτοβολταϊκά συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας και ο συναφής εξοπλι -
σμός, καθώς και συστήματα παρακολούθησης σε δημόσια κτίρια. Ένα έργο συμπληρώθηκε με μια μικρή ανεμογεννήτρια.
Στην Πολωνία εγκαταστάθηκαν, στο πλαίσιο πέντε παρεμφερών έργων, μεμονωμένα σύνολα επίπεδων ηλιακών συλλεκτών 
για νοικοκυριά και δημόσια κτίρια σε πέντε δήμους, για την παροχή ζεστού νερού στους κατοίκους. Συνολικά, πάνω από 
3 000 δικαιούχοι του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα εγκατέστησαν ηλιακούς συλλέκτες. Ένα έργο περιλάμβανε τον φωτι -
σμό οδών και ΦΒ.Πλαίσιο 2
15 Παρατηρήσεις
… αντιμετώπισαν όμως 
ορισμένες δυσκολίες κατά 
την υλοποίηση
Υπάρχουν περιθώρια για 
περαιτέρω βελτίωση σε όλα 
τα στάδια των έργων —από 
τη σύναψη των δημοσίων 
συμβάσεων και τη λειτουργία 
των εγκαταστάσεων έως την 
παρακολούθηση και  
την αξιολόγηση
17 
Οι δυσκολίες όσον αφορά την ένταξη της 
ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από 
ΑΠΕ στο δίκτυο έχουν αποτελέσει τροχοπέδη 
στην αξιοποίηση των ΑΠΕ. Σε όλη την Ευρώ -
πη, η ανάπτυξη του δικτύου έχει προσδιο -
ριστεί ως ένας από τους κύριους φραγμούς 
για τη μεγάλης κλίμακας ενσωμάτωση της 
ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στα δίκτυα 
μεταφοράς και διανομής21. Ως εκ τούτου, 
η Ένωση και τα κράτη μέλη της πρέπει να επενδύσουν τόσο σε εθνικά δίκτυα όσο και 
σε διασυνοριακές συνδέσεις στο πλαίσιο 
της οικοδόμησης της εσωτερικής αγοράς 
ενέργειας. Οι κύριοι των ελεγχθέντων έργων 
τόνισαν ότι η πλεονάζουσα δυναμικότητα 
των δικτύων ήταν ανεπαρκής22, τα δίκτυα 
πρέπει να επεκταθούν και να εκσυγχρο -
νιστούν, ενώ η εξασφάλιση μεγαλύτερης 
διαφάνειας όσον αφορά την κατανομή του 
κόστους μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης 
του δικτύου, του κράτους και των φορέων 
υλοποίησης των έργων θα μπορούσε να 
βελτιώσει την αποδοτικότητα του συστήμα -
τος συνολικά. Μολονότι μόνον ορισμένα από 
τα ελεγχθέντα έργα αντιμετώπισαν προβλή -
ματα σύνδεσης στο δίκτυο, η ανάπτυξη της 
παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ δεν συνοδεύ -
εται, εντούτοις, από βελτίωση των δικτύων 
στα κράτη μέλη. Οι εθνικές αρχές και οι φο -
ρείς εκμετάλλευσης ΑΠΕ επικαλέστηκαν σε 
αρκετές περιπτώσεις τεχνικά και οικονομικά 
ζητήματα ως φραγμούς στην αποτελεσμα -
τική ενσωμάτωση των ΑΠΕ στα δίκτυα. Στο 
πλαίσιο 3  παρουσιάζονται προβλήματα που 
σχετίζονται με την ενσωμάτωση ηλεκτρικής 
ενέργειας από ΑΠΕ στα δίκτυα.21 COM(2013) 175 τελικό.
22 Βλέπε επίσης οδηγία 2005/89/
ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινο -
βουλίου και του Συμβουλίου, 
της 18ης Ιανουαρίου 2006, 
περί μέτρων διασφάλισης του 
εφοδιασμού με ηλεκτρισμό 
και περί επενδύσεων υποδο -
μής (ΕΕ L 33 της 4.2.2006,  
σ. 22). Το άρθρο 3, παράγρα -
φος 2, στοιχείο στ), ορίζει 
ότι κατά την εφαρμογή των 
μέτρων προς διασφάλιση του 
εφοδιασμού σε ηλεκτρισμό 
τα κράτη μέλη λαμβάνουν 
υπόψη την ανάγκη να εξασφα -
λιστεί επαρκής αποθεματική 
δυναμικότητα μεταφοράς 
και παραγωγής για σταθερή 
χρήση.Εικόνα 3Αιολικό πάρκο στο Golice, Πολωνία
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

16 Παρατηρήσεις
18 
Στην ανάλυση των εκθέσεων προόδου των 
κρατών μελών για τις ανανεώσιμες πηγές 
ενέργειας για το 2011, η Επιτροπή ανέφε -
ρε ότι η πρόοδος ως προς την άρση των 
διοικητικών φραγμών εξακολουθεί να είναι 
αργή, με πολύπλοκες διαδικασίες έγκρισης 
και αδειοδότησης που λειτουργούν αποτρε -
πτικά24. Στα κράτη μέλη στα οποία πραγμα -
τοποιήθηκε ο έλεγχος υπάρχουν περιθώρια 
για βελτιώσεις. Παραδείγματος χάριν, με τον 
έλεγχο διαπιστώθηκε ότι η Μάλτα δρομολό -
γησε την ανάπτυξη των ΑΠΕ μόλις κατά την 
περίοδο 2007-2013 και, επομένως, η αγορά 
αυτή δεν είναι ακόμη ώριμη. Επιπλέον, δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη πλήρως αποτελεσμα -
τικό διοικητικό σύστημα. Στην Πολωνία και 
στο Ηνωμένο Βασίλειο απουσίαζαν μερικώς 
εθνικές ή περιφερειακές εναρμονισμένες 
προσεγγίσεις για τον συντονισμό του έργου 
των αρχών. Ειδικότερα, η μέτρηση των 
αποτελεσμάτων των έργων όσον αφορά 
την παραγωγή ενέργειας και η υποβολή των 
σχετικών στοιχείων ήταν ανεπαρκείς και, ως 
εκ τούτου, τα σχετικά στοιχεία δεν χρησι -
μοποιήθηκαν για τη σύγκριση έργων και 
διαφορετικών τομέων ΑΠΕ, καθώς δεν ήταν 
δυνατή η άντληση χρήσιμων πληροφοριών 
για τον σχεδιασμό μελλοντικών μέτρων.24 SWD(2013) 102 τελικό 
της 27ης Μαρτίου 2013 
«Έκθεση προόδου στον τομέα 
των ανανεώσιμων πηγών 
ενέργειας».Πρόσβαση ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στο δίκτυο στην Πολωνία, ενσωμάτωση 
της ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά στο δίκτυο της Μάλτας
Η κακή κατάσταση και η έλλειψη πλεονάζουσας δυναμικότητας των δικτύων μεταφοράς και διανομής έχουν αποτελέσει 
βασικά εμπόδια για την περαιτέρω ενσωμάτωση της ηλεκτρικής ενέργειας από ΦΒ και αιολική ενέργεια στην Πολωνία. 
Πέραν της ανάγκης για επέκταση και εκσυγχρονισμό των υποδομών του δικτύου, οι επιπλοκές όσον αφορά την εξασφάλιση 
των απαραίτητων αδειών για σύνδεση στο δίκτυο (νομικά και τεχνικά κωλύματα, καθώς και τα τέλη σύνδεσης στο δίκτυο) 
παρεμπόδισαν την ανάπτυξη των ΑΠΕ23. Στα ελεγχθέντα έργα αιολικής ενέργειας, ο απαιτούμενος χρόνος για την κατασκευή 
των εγκαταστάσεων, καθώς και για την εξασφάλιση των απαιτούμενων αδειών σύνδεσης με το δίκτυο, έφτανε τα 4 έως 5 έτη.
Στη Μάλτα, υπήρχαν σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες για την πολεοδομική άδεια και την άδεια κατασκευής, κατά περίπτωση, 
σε σχέση με εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας και φωτοβολταϊκών. Ωστόσο, το 2010 και το 2011, όταν τέθηκαν σε λειτουργία 
πολλά έργα συγχρηματοδοτούμενα από την ΕΕ, ανέκυψαν σε αρκετές περιπτώσεις δυσκολίες όσον αφορά την ενσωμάτωση 
της παραχθείσας από αυτά ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο (συνήθως της ηλεκτρικής ενέργειας που υπερέβαινε την κα -
τανάλωση των ίδιων των παραγωγών). Δεδομένου ότι δεν είχαν εγκατασταθεί μετρητές από τον φορέα εκμετάλλευσης του 
δικτύου, οι παραγωγοί δεν αποζημιώνονταν βάσει του τιμολογίου τροφοδότησης για την ηλεκτρική ενέργεια που παρείχαν 
στο δίκτυο για διάστημα έως και 4 μηνών.
23 Ενσωμάτωση της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειες στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και στην αγορά ηλεκτρικής 
ενέργειας— ενσωμάτωση ΑΠΕ. Εθνική έκθεση: Πολωνία. Eclareon, Oeko -Institut e.V., 20.12.2011.Πλαίσιο 3
17 Παρατηρήσεις
19 
Εντούτοις, εντοπίστηκε ένα παράδειγμα 
καλής πρακτικής στην Αυστρία. Στο συγκε -
κριμένο κράτος μέλος χρησιμοποιήθηκε ένα 
εργαλείο διαχείρισης ποιότητας για σταθ -
μούς παραγωγής θερμότητας από βιομάζα 
για την εξασφάλιση της ενδεδειγμένης 
παρακολούθησης («QM Heizwerke», βλέπε 
πλαίσιο 4 ).
Παρακολούθηση έργου στην Αυστρία
Όλοι οι σταθμοί τηλεθέρμανσης από βιομάζα με παραγωγική δυναμικότητα μεγαλύτερη των 400 kW και/ή οι οποίοι τρο -
φοδοτούν δίκτυο θέρμανσης μήκους άνω του 1 χλμ. υποχρεούνται να εφαρμόζουν διαδικασία διαχείριση της ποιότητας. 
Ο συντονισμός της διαδικασίας χρηματοδότησης και της διαχείρισης των αναγκαίων δεδομένων που αφορούν τον σχεδια -
σμό και τη λειτουργία διευκολύνεται μέσω μιας βάσης δεδομένων, η οποία παρέχει μια τυποποιημένη πλατφόρμα για τους 
δικαιούχους των έργων, καθώς και τεχνικά και οικονομικά στοιχεία για τους διαχειριστές της ποιότητας, καθώς και πλατφόρ -
μα ΤΠ για την παρακολούθηση και τη βελτιστοποίηση των εργασιών. Το «QM Heizwerke», το οποίο δημιουργήθηκε το 2006, 
περιέχει στοιχεία που αφορούν περισσότερους από 100 σταθμούς βιομάζας.
Ιστότοπος: www.qm -heizwerke.atΠλαίσιο 4 Εικόνα 4Ελεγκτές επισκέπτονται σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από βιομάζα  
στο Weissenbach an der Triesting, Αυστρία
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

18 Παρατηρήσεις
20 
Οι διαδικασίες σύναψης συμβάσεων δεν 
διασφάλισαν πλήρη διαφάνεια, αμερολη -
ψία ή αποδοτικότητα κατά την επιλογή των 
αναδόχων:
 οΟι διαδικασίες υποβολής προσφο -
ρών χρειάστηκε να ακυρωθούν στις 
περιπτώσεις δύο ελεγχθέντων έργων 
φωτοβολταϊκών στη Μάλτα, επειδή 
καμία προσφορά δεν πληρούσε όλες τις 
τεχνικές ή διοικητικές προϋποθέσεις. 
Αυτό οφειλόταν είτε σε αδικαιολόγητα 
υψηλές τεχνικές απαιτήσεις είτε σε 
υπερβολικά περίπλοκες διαδικασίες και 
απαιτήσεις. Σε αμφότερες τις περιπτώ -
σεις σημειώθηκε καθυστέρηση, ενώ πα -
ρεμποδίστηκε ο ανταγωνισμός μεταξύ 
των υποψηφίων.
 οΣτις περιπτώσεις δύο έργων στην Πολω -
νία, στα σχέδια ή τις άδειες κατασκευής 
αναφέρονταν, χωρίς αυτό να απαιτείται, 
τα μοντέλα ανεμογεννητριών. Αυτός 
ο περιορισμός εμπόδισε την κατάρτι -
ση συγγραφής υποχρεώσεων που θα 
μπορούσε να εγγυηθεί τον ανταγωνι -
στικό χαρακτήρα του διαγωνισμού και 
τη βέλτιστη σχέση ποιότητας/τιμής. Σε 
ένα άλλο έργο, είχε προκαθοριστεί ένα 
συγκεκριμένο είδος ηλιακού συλλέκτη. 
Σε καθεμία από τις εν λόγω διαδικασίες υποβολής προσφορών μία μόνον από 
τις υποβληθείσες προσφορές πληρούσε 
τις τεχνικές προδιαγραφές.
 οΟι φορείς υλοποίησης και οι δικαιούχοι 
των έργων δεν είχαν επαρκή τεχνογνω -
σία όσον αφορά τις τεχνολογίες ΑΠΕ, 
τις αγορές τους και τα πλαίσια για τις 
δημόσιες συμβάσεις. Πολλές εργασίες 
εξοπλισμού και εγκατάστασης ΑΠΕ είχαν 
παρόμοιο και κάποιες φορές πανομοι -
ότυπο χαρακτήρα, και ήταν μικρής κλί -
μακας, ιδίως στο πλαίσιο καθεστώτων 
επιχορηγήσεων. Ως εκ τούτου, υπήρχαν 
οι συνθήκες για την εφαρμογή συντονι -
σμένης διαδικασίας δημοσίων συμβά -
σεων υπό τη διαχείριση εξειδικευμένης 
μονάδας εμπειρογνωμόνων σε εθνικό/
περιφερειακό επίπεδο, στο πλαίσιο της 
οποίας θα μπορούσαν να επιτευχθούν 
καλύτερη σχέση τιμής/ποιότητας, οικο -
νομίες κλίμακας αλλά και συντομότερες 
περίοδοι για τη σύναψη δημοσίων συμ -
βάσεων. Στα παραδείγματα συγκαταλέ -
γονται συστήματα ηλιακού θερμοσίφω -
να σε οροφές, φωτοβολταϊκοί συλλέκτες 
και σταθμοί βιομάζας μικρού μεγέθους 
στη Μάλτα και την Πολωνία. Στη Μάλτα, 
ορισμένα έργα ανεστάλησαν προσω -
ρινά, εν μέρει εξαιτίας της μη αποτελε -
σματικής οργάνωσης των διαδικασιών 
σύναψης συμβάσεων.Εικόνα 5Σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από βιομάζα στο Flachau, Αυστρία
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

19 Παρατηρήσεις
21 
Η προετοιμασία των έργων ΑΠΕ δεν ήταν 
επαρκής ώστε να καθιστά δυνατή την αποτε -
λεσματική παρακολούθηση και αξιολόγησή 
τους. Οι στόχοι και οι δείκτες επιδόσεων που 
καθορίστηκαν σε όλα τα ελεγχθέντα επιχειρη -
σιακά προγράμματα ήταν ανακριβείς και δεν 
βασίζονταν σε αξιόπιστα δεδομένα αναφοράς. 
Συνεπώς, δεν κατέστη δυνατή η σύγκριση έρ -
γων στον ίδιο ή σε διαφορετικούς τομείς των 
ΑΠΕ. Δεν κατέστη επίσης δυνατό να επαλη -
θευτεί από τις αρμόδιες αρχές η συμβολή των 
κονδυλίων της ΕΕ στην επίτευξη των εθνικών 
στόχων και των στόχων της ΕΕ (βλέπε, επίσης, 
σημείο 30).
… και τα αποτελέσματα 
δεν μετρήθηκαν ορθά ή  
τα έργα δεν πέτυχαν τους 
στόχους τους όσον αφορά 
την παραγωγή ενέργειας 
στην πλειονότητα  
των περιπτώσεων
Η συγκέντρωση στοιχείων 
σχετικά με τις ΑΠΕ, καθώς 
και η υποβολή των σχετι -
κών στοιχείων, μπορούν να 
βελτιωθούν
22 
Τα κράτη μέλη δεν διέθεταν ακριβή, επικυρω -
μένα στοιχεία σχετικά με τα πραγματικά απο -
τελέσματα των έργων ΑΠΕ. Ο τομέας των ΑΠΕ 
χαρακτηρίζεται από τεράστια μεταβλητότητα 
όσον αφορά το κόστος των τεχνολογιών (στην 
περίπτωση των περισσότερων τεχνολογιών 
σημειώθηκαν μεγάλες μειώσεις τιμών) και την 
αύξηση των τιμών της ενέργειας. Η ανάλυση 
επικαιροποιημένων πληροφοριών σχετικά 
με το κόστος των τεχνολογιών ΑΠΕ είναι 
σημαντική, προκειμένου να διαπιστώνεται 
ποιες τεχνολογίες προσφέρουν τις καλύτερες 
αποδόσεις στις συγκεκριμένες συνθήκες 
κάθε περιοχής και με τα κατάλληλα επίπεδα 
στήριξης.23 
Ωστόσο, ενώ υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 
σχετικά με την εγκατεστημένη ικανότητα 
παραγωγής των έργων, σε 11 επί συνόλου 24 
ελεγχθέντων έργων τα στοιχεία σχετικά με την 
πραγματικά παραχθείσα ενέργεια δεν ήταν 
διαθέσιμα ή ήταν αναξιόπιστα. Δεδομένου ότι 
η πραγματοποίηση μετρήσεων και υποβολή 
εκθέσεων σχετικά με τα πραγματικά αποτε -
λέσματα δεν είχαν τεθεί ως προϋποθέσεις για 
τη δημόσια συγχρηματοδότηση, οι τελικές 
εκθέσεις των έργων παρείχαν μόνο κατ’ εκτί -
μηση αποτελέσματα, τα οποία δεν προέκυψαν 
από μετρήσεις και συνήθως βασίζονταν σε 
τεχνικές παραμέτρους των τεχνολογιών ΑΠΕ 
που παρείχαν οι κατασκευαστές και στις συ -
γκεκριμένες συνθήκες κάθε περιοχής. Πολλοί 
παραγωγοί ΑΠΕ δεν μετρούσαν την ενεργει -
ακή απόδοσή τους. Συνεπώς, σε 11 από τα 24 
ελεγχθέντα έργα (πέντε στην Πολωνία—ηλι -
ακά έργα στην περιοχή του Lublin, τέσσερα 
στη Μάλτα και δύο στο Ηνωμένο Βασίλειο), 
τα αποτελέσματα όσον αφορά την παραγωγή 
ενέργειας δεν βασίζονταν επικυρωμένα στοι -
χεία μετρήσεων, αλλά σε καθ’ υπόθεση τιμές 
που ελήφθησαν από τη βιβλιογραφία ή σε 
επαγγελματικές εκτιμήσεις που διενήργησαν 
μηχανικοί.
Τα έργα δεν πέτυχαν σε όλες 
τις περιπτώσεις τα επιδιωκό -
μενα αποτελέσματα
24 
Επί συνόλου 24 έργων που ελέγχθηκαν, τα 
αποτελέσματα όσον αφορά την παραγωγή 
ενέργειας είχαν πράγματι μετρηθεί μόνον στο 
πλαίσιο 13 έργων. Από αυτά, μόνον 5 πέτυχαν 
τους στόχους τους και ακόμη 3 σχεδόν τους 
πέτυχαν. Τα υπόλοιπα έργα δεν πέτυχαν ή πέ -
τυχαν μόνο εν μέρει τους στόχους παραγωγής 
τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό οφει -
λόταν στις ανεπαρκώς ακριβείς προβλέψεις, 
ενώ σε άλλες ανέκυψαν τεχνικά προβλήματα 
ακόμη και στα αρχικά στάδια των έργων. Στον 
πίνακα 1  γίνεται σύγκριση της προβλεφθείσας 
και της πραγματικής παραγωγής ενέργειας 
των έργων ΑΠΕ.
20 Παρατηρήσεις
Οι αιτίες των ανεπαρκών επιδόσεων ορισμένων έργων
Στην Αυστρία, η πραγματική παραγωγή ενέργειας συμφωνούσε με τις προβλέψεις ή και τις υπερέβαινε στα στάδια εκείνα του έρ -
γου που χρηματοδοτούνταν άμεσα από πόρους του ΕΤΠΑ. Ωστόσο, σε δύο έργα, τα οποία μετέπειτα επεκτάθηκαν με πρόσθετη 
δυναμικότητα θερμότητας και δίκτυα που εξυπηρετούν επιπλέον πελάτες, οι προβλεπόμενοι στόχοι δεν επιτεύχθηκαν. Κύριες 
αιτίες ήταν η υπερεκτίμηση της ζήτησης θερμότητας ή η πρόσκαιρη μη κατανάλωση θερμότητας από σημαντικούς πελάτες.
Οι χαμηλότερες από τις αναμενόμενες επιδόσεις των έργων αιολικής ενέργειας στην Πολωνία οφείλονταν στις υπερβολικά αισιό -
δοξες προβλέψεις ανέμου, καθώς και σε τεχνικά προβλήματα κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους λειτουργίας.
Επιπλέον, στο Ηνωμένο Βασίλειο, μολονότι δεν ήταν διαθέσιμα τελικά στοιχεία και τα ελεγχθέντα καθεστώτα επιχορηγήσεων 
δεν είχαν ολοκληρωθεί κατά τη χρονική περίοδο διενέργειας του ελέγχου, από τα αποτελέσματα των υποέργων προέκυψε ότι 
ορισμένα εξ αυτών δεν είχαν επιτύχει τους προγραμματισμένους στόχους παραγωγής ενέργειας, κυρίως εξαιτίας της υψηλής 
περιεκτικότητας ύδατος στα υλικά βιομάζας ή της χαμηλότερης από την αναμενόμενη ενεργειακής ζήτησης.Πλαίσιο 5 Πίνακας 1Σύγκριση της μέσης προγραμματισθείσας και πραγματικής παραγωγής ενέργειας 
στα ελεγχθέντα έργα ΑΠΕ με τα μετρηθέντα αποτελέσματα παραγωγής ενέργειας, 
για την περίοδο 2009-2012, σε %
Πηγή:  Υπολογισμοί που πραγματοποίησε το Συνέδριο βασιζόμενο στη βάση δεδομένων «QM Heizwerke» (Αυστρία), σε πληροφορίες σχετικά με 
το μέσο κόστος επένδυσης για παρόμοια έργα (Φινλανδία και Πολωνία), σε συμφωνίες χρηματοδότησης έργων και σε πληροφορίες σχετικά με τα 
αποτελέσματα των έργων που υπολογίστηκαν από δικαιούχους.PL Έργο 20MT Έργο 22
MT Έργο 21MT Έργο 24
MT Έργο 23
∆εν υπάρχουν διαθέσι/uni03BCα στοιχεία - 20 %
20 %0 %
40 %
60 %
80 %
100 %ΑΤ Έργο 1ΑΤ Έργο 2FI Έργο 4FI Έργο 5FI Έργο 7FI Έργο 8UK Έργο 9UK Έργο 10PL Έργο 11PL Έργο 12PL Έργο 13PL Έργο 14PL Έργο 16PL Έργο 17
∆εν υπάρχουν διαθέσι/uni03BCα στοιχείαPL Έργο 19
PL Έργο 18
PL Έργο 15
FI Έργο 6
ΑΤ Έργο 3
- 60 %
- 40 %
Προβλεπό/uni03BCενα αποτελέσ/uni03BCατα
21 Παρατηρήσεις
25 
Συνοπτικά, από την αξιολόγηση της οικονο -
μικής αποτελεσματικότητας, της υλοποίησης 
και της επίτευξης των στόχων των 24 ελεγ -
χθέντων έργων, προέκυψε ένα ετερόκλητο 
σύνολο καλών, ικανοποιητικών και ανεπαρκών 
έργων, όπως παρουσιάζεται στο παράρτη -
μα IV . Στο πλαίσιο 5  αναφέρονται οι αιτίες των 
ανεπαρκών επιδόσεων ορισμένων έργων ΑΠΕ.
Η αρχή της αποδοτικότη -
τας της δαπάνης δεν λαμ -
βάνεται πλήρως υπόψη 
κατά τον σχεδιασμό  
των έργων ΑΠΕ
Οικονομική αποτελεσματι -
κότητα —ένας σημαντικός 
στόχος των δαπανών της ΕΕ
26 
Η οικονομική αποτελεσματικότητα αφορά 
την ικανότητα ή τη δυνατότητα μονάδας, 
δραστηριότητας, προγράμματος ή δράσης που υπόκειται σε έλεγχο να επιτύχει ορι -
σμένα αποτελέσματα με εύλογο κόστος. Οι 
αναλύσεις της οικονομικής αποτελεσματι -
κότητας είναι μελέτες της σχέσης μεταξύ 
του κόστους και των αποτελεσμάτων ενός 
έργου, εκφρασμένης ως κόστος ανά μονάδα 
αποτελέσματος που επιτεύχθηκε25.
27 
Η βέλτιστη (ή οικονομικά αποτελεσματική) 
παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ είναι σημαντι -
κή για την επίτευξη οικονομικών επιδόσεων. 
Τα ταμεία της πολιτικής συνοχής αντιπροσω -
πεύουν σημαντικό μέρος της στήριξης για 
δραστηριότητες ΑΠΕ και θα μπορούσαν να 
αποτελέσουν σημαντική κινητήρια δύναμη 
τόσο για την πολιτική στον τομέα των ΑΠΕ 
όσο και για την περιφερειακή οικονομική 
ανάπτυξη.25 ISSAI 3000: Πρότυπα και 
κατευθυντήριες γραμμές 
σχετικά με τον έλεγχο των επι -
δόσεων βάσει των ελεγκτικών 
προτύπων και της πρακτικής 
εμπειρίας του INTOSAI. Εικόνα 6Ανεμογεννήτρια (εξωτερική και εσωτερική άποψη ανεμογεννήτριας στην Πολωνία)
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
22 Παρατηρήσεις
Υπάρχουν περιθώρια 
να δοθεί μεγαλύτερη 
έμφαση στην οικονομική 
αποτελεσματικότητα  
στα αρχικά στάδια
28 
Κατά την προετοιμασία των επιχειρησια -
κών προγραμμάτων, οι εθνικές αρχές δεν 
διενήργησαν κατάλληλη εκτίμηση των 
αναγκών, προκειμένου να προσδιορίσουν, 
αφενός, ποιες τεχνολογίες θα μπορούσαν να 
συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων για 
ενέργεια από ΑΠΕ κατά τον πλέον αποδοτικό 
τρόπο και, αφετέρου, τον τρόπο με τον οποίο 
θα μπορούσαν οι τεχνολογίες αυτές να συ -
μπληρωθούν από άλλα χρηματοδοτικά μέσα 
ή εθνικά καθεστώτα στήριξης. Ως εκ τούτου, 
τα επιχειρησιακά προγράμματα δεν παρείχαν 
εξηγήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποία 
τα κονδύλια της ΕΕ θα μπορούσαν να συμβά -
λουν με οικονομικά αποτελεσματικό τρόπο 
στην επίτευξη των στόχων ΑΠΕ.
29 
Επιπλέον, η Επιτροπή και οι εθνικές αρχές δεν 
σχεδίασαν τις συνεισφορές των ταμείων της 
πολιτικής συνοχής (ή των εθνικών πόρων) σε 
συνάρτηση με την επίτευξη των στόχων για 
ενέργεια από ΑΠΕ. Από τα ελεγχθέντα επι -
χειρησιακά προγράμματα, τα προγράμματα 
στην Αυστρία και τη Φινλανδία δεν καθόρι -
ζαν την προγραμματισμένη και πραγματική 
παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ χάρη σε 
μέτρα που στηρίζονται από το ΕΤΠΑ και το 
Ταμείο Συνοχής. Η εγκατεστημένη ισχύς των 
σταθμών παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ στις 
πέντε χώρες στις οποίες πραγματοποιήθηκε 
έλεγχος για την επίτευξη του στόχου για 
ενέργεια από ΑΠΕ με ορίζοντα το 2020 ανέρ -
χεται σε 95 304 MW (βλέπε πίνακα 2 ). Όπως 
καταδεικνύεται από τις εκθέσεις υλοποίησης 
που υπέβαλαν οι διαχειριστικές αρχές στην 
Επιτροπή, έως το 2012 τα έργα της πολιτικής συνοχής στις χώρες αυτές είχαν συνεισφέρει 
4 464 MW ή 4,7 % της απαιτούμενης ικανότη -
τας βάσει του στόχου για το 2020 (ή 8,1 % σε 
σχέση με τον ενδεικτικό στόχο στα ελεγχθέ -
ντα κράτη μέλη). Η χρήση των κονδυλίων 
της πολιτικής συνοχής για τις ΑΠΕ διέφερε 
μεταξύ των κρατών μελών. Όπως προκύπτει 
και από τον πίνακα 2 , για πολλά κράτη μέλη 
δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία προκειμένου 
να πραγματοποιηθεί σύγκριση μεταξύ των 
επιτευγμάτων των έργων που στηρίχθηκαν 
στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής και των 
στόχων για τις ΑΠΕ. Αυτή η έλλειψη στοιχεί -
ων εμποδίζει τη συγκέντρωση οικονομικών 
και ενεργειακών δεδομένων αναφοράς σε 
διάφορους τομείς ΑΠΕ και για διάφορες 
τεχνολογίες ΑΠΕ.
23 Παρατηρήσεις Πίνακας 2Κονδύλια της πολιτικής συνοχής που διατέθηκαν για ΑΠΕ κατά την περίοδο  
2007-2013 και ο αντίκτυπός τους στην επίτευξη των στόχων για ενέργεια από ΑΠΕ  
με ορίζοντα το 2020 στα κράτη μέλη
1 Ο λόγος διατεθέντα κονδύλια / υλοποιήσεις (ευρώ/MW) δεν είναι συγκρίσιμος μεταξύ των κρατών μελών, λόγω της διαφορετικής φύσης των 
επενδύσεων (παραγωγή ενέργειας, προώθηση ΑΠΕ, δίκτυα, πιλοτικά έργα κ.λπ.).
Πηγή:  Εθνικά σχέδια δράσης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (2010), εκθέσεις υλοποίησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων για το 2012.ΕΠΚονδύλια του 
ΕΤΠΑ και του 
ΤΣ που διατέ -
θηκαν σε ΑΠΕ 
(ευρώ) 1Πρόσθετη ικανότητα παραγωγής 
ΑΠΕ ως αποτέλεσμα επενδύσεων 
του ΕΤΠΑ και του ΤΣ (MW)Απαιτούμενη πρόσθετη ικανότητα παρα -
γωγής ΑΠΕ για την επίτευξη του στόχου 
για ενέργεια από ΑΠΕ έως το 2020 (MW)Συνεισφορά ΕΤΠΑ/ΤΣ στη συνολική 
ικανότητα παραγωγής ΑΠΕ για την 
επίτευξη του στόχου για ενέργεια από 
ΑΠΕ έως το 2020 (σε %) Προγραμμα -
τισμένηΚαταγεγραμμένη
(τέλος 2012)έως το 2013 έως το 2020
(1) (2) (3) (4) (5) (6) (7 = 3:6)
Αυστρία 25 037 408 105 99 11 301 13 179 0,79
Βέλγιο 11 851 495 Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 3 062 8 255
Δεν υποβλήθηκαν στοιχεία στην ΕπιτροπήΒουλγαρία 16 710 959 Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 4 232 5 189
Κύπρος 9 520 000 Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 190 584
Τσεχική 
Δημοκρατία397 759 730 131 12 Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία
Γερμα νία 252 995 745 29 118 71 621 110 934 0,03
Δανία Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 6 017 6 754
Δεν υποβλήθηκαν στοιχεία στην Επιτροπή Εσθονία 0 6 Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία
Ισπανία 160 152  052 Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 49 722 69 844
Φινλανδία 20 682 247 Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 24 690 33 420 Δεν υποβλήθηκαν στοιχεία στην Επιτροπή
Γα λ λία 363 591 135 1 161 307 1 833 445 39 628 62 167 Τα στοιχεία δεν επιβεβαιώθηκαν
Ελλάδα 283 795 789 156 106 6 872 13 271 1,18
Ουγγαρία 349 310 777 0 0 1 109 1 537 Δεν υποβλήθηκαν στοιχεία στην Επιτροπή
Ιρλανδία Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 3 496 8 339
Iταλία 775 717 953 5 215 2 893 32 524 43 823 11,9
Λιθουανία 58 485 290 0 173 1 289 1 635 Δεν υποβλήθηκαν στοιχεία στην Επιτροπή
Λουξεμβούργο 1 767 056 5 000 11 000 179 347 Τα στοιχεία δεν επιβεβαιώθηκαν
Λετονία 67 180 000 77 21 1 661 2 168 3,55
Μάλτα 78 200  000 Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 36 160 Δεν υποβλήθηκαν στοιχεία στην Επιτροπή
Κάτω Χώρες 19 182 600 Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 6 086 14 994 Δεν υποβλήθηκαν στοιχεία στην Επιτροπή
Πολωνία 825 761 396 972 246 4 444 10 335 9,4
Πορτογαλία 59 857 312 0 0 12 699 19 200 Δεν υποβλήθηκαν στοιχεία στην Επιτροπή
Ρουμανία 331 542 611 200 275 9 635 12 589 1,58
Σουηδία 52 342 949 0 271 21 744 23 786 Δεν υποβλήθηκαν στοιχεία στην Επιτροπή
Σλοβενία 54 186 553 355 120 1 258 1 693 21
Σλοβακία 90 252 216 98 72 2 144 2 746 3,57
Ηνωμένο Βασίλειο 159 590  365 12 000 4 120 14 660 38 210 31,4
Κροατία Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία Δεν υποβλήθηκαν στοιχεία στην Επιτροπή
Ελεγχθέντα ΚΜ: 1 109 271 416 13 077 4 464 55 131 95 304 13,72
συνολικά 4 665 401 221 1 185 643 1 852 975 318 998 505 159 Τα στοιχεία δεν επιβεβαιώθηκαν
24 Παρατηρήσεις
30 
Η οικονομική αποτελεσματικότητα των 
μέτρων σε διαφορετικούς τομείς ΑΠΕ δεν 
ελέγχθηκε ούτε αποτέλεσε καθοριστικό 
παράγοντα για τη διάθεση κονδυλίων για τις 
ΑΠΕ στο πλαίσιο των ελεγχθέντων επιχει -
ρησιακών προγραμμάτων, ενώ δεν είχαν 
διενεργηθεί κατάλληλη εκτίμηση αναγκών 
και ενδιάμεσες αξιολογήσεις:
 οΚατά τον σχεδιασμό των επιχειρησια -
κών προγραμμάτων το 2007, δεν είχε 
διενεργηθεί λεπτομερής ανάλυση της 
κατάστασης (συμπεριλαμβανομένης αξι -
ολόγησης των αναγκών σε διάφορους 
τομείς ΑΠΕ στις περιφέρειες). Ειδικότε -
ρα, οι εθνικές αρχές δεν είχαν εκτιμήσει 
το κόστος ανά μονάδα εγκατεστημένης 
ικανότητας παραγωγής ενέργειας ούτε 
το κόστος της παραγωγής ενέργειας 
ανά μονάδα, με αποτέλεσμα να μην έχει 
δοθεί η δέουσα σημασία στη σχέση 
κόστους -οφέλους και στην οικονομική 
αποτελεσματικότητα των μέτρων που 
επρόκειτο να χρηματοδοτηθούν από 
δημόσιους πόρους.
 οΕπίσης, τα επιχειρησιακά προγράμματα 
δεν αξιοποίησαν τα αποτελέσματα ή τα 
διδάγματα που αντλήθηκαν από προ -
ηγούμενα προγράμματα ΑΠΕ, τα οποία 
είχαν χρηματοδοτηθεί από εθνικούς 
πόρους ή πόρους της ΕΕ.
 οΔεν αιτιολογήθηκε επαρκώς η διάθεση 
δημόσιων πόρων για παρεμβάσεις για 
την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ. Η δι -
άθεση των πόρων βασίστηκε, γενικώς, 
σε μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του 
περιφερειακού δυναμικού και της ικανό -
τητας απορρόφησης κονδυλίων και όχι 
στη συστηματική ανάλυση της κατάστα -
σης στην περιφέρεια και την πραγμα -
τοποίηση συγκρίσεων μεταξύ πιθανών 
εναλλακτικών λύσεων όσον αφορά τους 
τύπους των ΑΠΕ ή τις τεχνολογίες ΑΠΕ. οΜολονότι οι αρχές στη Φινλανδία και 
το Ηνωμένο Βασίλειο προέβησαν στην 
πορεία σε ορισμένες προσαρμογές 
στα προγράμματά τους χωρίς να έχουν 
διενεργήσει επίσημες αξιολογήσεις, σε 
γενικές γραμμές δεν διενεργήθηκαν 
ενδιάμεσες αξιολογήσεις ή άλλες αυτού 
του είδους αξιολογήσεις των μέτρων 
κατά την περίοδο 2007-2013, κάτι που 
θα μπορούσε να είχε συμβάλει στον 
επαναπροσανατολισμό των προγραμ -
μάτων ΑΠΕ.
31 
Επιπλέον, τα επιχειρησιακά προγράμματα 
δεν καθόρισαν δείκτες επιδόσεων για την 
ορθή παρακολούθηση και αξιολόγηση της 
οικονομικής αποτελεσματικότητας των μέ -
τρων ΑΠΕ, πράγμα που θα μπορούσε επίσης 
να είχε διευκολύνει την αξιολόγηση της συμ -
βολής των κονδυλίων της ΕΕ στην επίτευξη 
των δεσμευτικών στόχων για ενέργεια από 
ΑΠΕ ( πίνακας 2 ). Ενώ τα επιχειρησιακά προ -
γράμματα στην Αυστρία, την Πολωνία και τη 
Μάλτα προέβλεπαν δείκτες που αφορούσαν 
την πρόσθετη ικανότητα παραγωγής ΑΠΕ, 
το σύνολο των δεικτών αποτελεσμάτων στη 
Φινλανδία δεν περιλάμβανε δείκτες για την 
δημιουργία δυναμικότητας παραγωγής, την 
παραγόμενη ενέργεια ή τη μείωση/αποφυγή 
εκπομπών CO2, και στο Ηνωμένο Βασίλειο 
απουσίαζε επίσης δείκτης αποτελεσμάτων 
σε σχέση με τη δημιουργία δυναμικότητας 
παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ. Αυτό σημαί -
νει ότι, στις περιπτώσεις αυτές, οι διαχειριστι -
κές αρχές και η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση 
να διενεργήσουν την ενδεδειγμένη παρα -
κολούθηση και εκ των υστέρων αξιολόγηση 
των επενδύσεων των ταμείων της πολιτικής 
συνοχής σε ΑΠΕ26.26 Οι ετήσιες εκθέσεις υλοποί -
ησης που υποβλήθηκαν από 
τη Φινλανδία και το Ηνωμένο 
Βασίλειο δεν παρείχαν εξηγή -
σεις σχετικά με τα πραγματικά 
αποτελέσματα και τη μέτρησή 
τους, ενώ δεν διενεργήθηκε 
καμία αξιολόγηση των φραγ -
μών, των δυνατοτήτων και των 
αναγκών στους διάφορους 
τομείς ΑΠΕ στις περιφέρειες 
που καλύπτονταν από τα 
ελεγχθέντα ΕΠ.
25 Παρατηρήσεις
… και τα έργα παραγωγής 
ενέργειας από ΑΠΕ θα 
μπορούσαν να είναι  
οικονομικά 
αποτελεσματικότερα
32 
Η εξάλειψη των ανεπαρκειών στον σχεδια -
σμό και την υλοποίηση των έργων ΑΠΕ θα 
συμβάλει άμεσα στην επίτευξη τόσο των 
εθνικών στόχων όσο και των στόχων της 
ΕΕ για ενέργεια από ΑΠΕ με ορίζοντα το 
2020. Παράλληλα μπορεί να ωφελήσει τους 
καταναλωτές ενέργειας και να ενισχύσει την 
ευρύτερη οικονομία.
33 
Τα αποτελέσματα των χρηματοδοτούμενων 
από την ΕΕ έργων ποίκιλλαν όσον αφορά 
την οικονομική αποτελεσματικότητά τους. 
Το κόστος επένδυσης των τεχνολογιών ΑΠΕ 
εμφανίζει σημαντικές διαφορές και εξαρτά -
ται σε μεγάλο βαθμό από τα χαρακτηριστικά κάθε εγκατάστασης. Δεν υπάρχει στην ΕΕ μία 
τεχνολογία παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, 
η οποία να επικρατεί ως η πλέον αποδοτι -
κή. Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο του ελέγχου 
συγκρίθηκαν μόνον οι δαπάνες εντός ενός 
συγκεκριμένου τομέα ΑΠΕ στο ίδιο κράτος 
μέλος. Τέσσερα από τα έργα που ελέγχθηκαν 
ήταν σημαντικά πιο δαπανηρά από παρεμ -
φερή έργα στο ίδιο κράτος μέλος (έργα βιο -
μάζας και φωτοβολταϊκών, βλέπε  πίνακα 3 ). 
Το υπολογισθέν μέσο κόστος για εγκατεστη -
μένη ικανότητα παραγωγής στα ελεγχθέντα 
έργα κυμαίνεται από 0,16 εκατομμύρια ευρώ/
MW έως 1,8 εκατομμύρια ευρώ/MW. Σύμ -
φωνα με τους υπολογισμούς των εθνικών 
αρχών, σε ένα από τα κράτη μέλη στα οποία 
πραγματοποιήθηκε έλεγχος, οι περίοδοι 
αποπληρωμής κυμαίνονταν από 2 έως 537 
έτη. Οι επενδύσεις έντασης κεφαλαίου με 
περιόδους αποπληρωμής άνω των 100 ετών 
δεν πρόκειται να επιτύχουν το νεκρό σημείο 
με οικονομικά εύλογο τρόπο. Προκύπτει, 
επομένως, ότι σε ορισμένες περιπτώσεις 
η δημόσια στήριξη δεν διατέθηκε στα πλέον 
οικονομικά αποτελεσματικά έργα.Εικόνα 7Σταθμός μετασχηματισμού σε αιολικό πάρκο στο Golice, Πολωνία
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. 

26 Παρατηρήσεις Πίνακας 3Οικονομική αποτελεσματικότητα των ελεγχθέντων έργων ΑΠΕ
Πηγή:  Υπολογισμοί που πραγματοποίησε το Συνέδριο με βάση την τεκμηρίωση του έργου, αναλύσεις των διαχειριστικών αρχών1.
1 Σημείωση για τα έργα της Φινλανδίας:  Μέσο κόστος επενδύσεων σε μηχανήματα και εξοπλισμό των ελεγχθέντων έργων. Το έργο 5 περιλαμβάνει 
το κόστος της εγκατάστασης σωληνώσεων στον χώρο, το έργο 6 μόνο το κόστος για τον βοηθητικό λέβητα. Δεν διατίθενται στοιχεία για τα έργα 
MT 23 και 24 (φωτοβολταϊκά ), PL 16 έως 20 (ηλιακή ενέργεια ) καθώς και για τα UK 9 και 10 (βιομάζα ).ευρώ/MW εκατο/uni03BC/uni03BCύρια
ευρώ/MW εκατο/uni03BC/uni03BCύρια
ευρώ/kWp χιλιάδε/uni03C2Πραγ/uni03BCατική επένδυσηΕπένδυση σε 1MW ή kWp, σε σύγκριση /uni03BCε το /uni03BCέσο επενδυτικό κόστο/uni03C2 στο κράτο/uni03C2 /uni03BCέλο/uni03C2
Μέσο επενδυτικό κόστο/uni03C2 στο ΚΣ
0 0,20 0,40 0,60 0,80 1,00 1,20
1,00 1,50 2,00 0,50 0
0 1,00 2,00 3,00 4,00 5,00FI Έργο 8
FI Έργο 7FI Έργο 6FI Έργο 5FI Έργο 4
ΑΤ Έργο 3ΑΤ Έργο 2ΑΤ Έργο 1Βιο/uni03BCάζα Αιολική ενέργεια ΦΒPL Έργο 15
PL Έργο 14
PL Έργο 13PL Έργο 12
PL Έργο 11
MT Έργο 22
MT Έργο 21
27 Παρατηρήσεις
34 
Στο πλαίσιο των έργων ΑΠΕ, στόχοι για 
ορθολογική χρήση της ενέργειας τέθηκαν 
μόνο εν μέρει. Τα έργα συμμορφώνονταν 
με τους εθνικούς στρατηγικούς στόχους για 
ενέργεια από ΑΠΕ. Συστήματα εφοδιασμού 
με καύσιμα υπήρχαν όπου ήταν απαραίτητο 
(έργα βιομάζας στην Αυστρία, τη Φινλανδία 
και το Ηνωμένο Βασίλειο). Στις περιπτώσεις 
ορισμένων έργων εκπονήθηκε, πριν από 
την έναρξή τους, περιορισμένος αριθμός 
μελετών, οι οποίες παρουσίαζαν την οικονο -
μική βιωσιμότητα και την κερδοφορία των 
έργων αυτών, αλλά δεν πραγματοποιήθηκαν 
αναλύσεις σχετικά με τις βέλτιστες και πλέον 
οικονομικά αποτελεσματικές μορφές ΑΠΕ και 
τις βέλτιστες τεχνολογικές λύσεις. Δεδομέ -
νου ότι δεν ελήφθησαν υπόψη οι αξιολογή -
σεις προηγούμενων παρόμοιων παρεμβάσε -
ων, κατά την προετοιμασία των ελεγχθέντων 
έργων ΑΠΕ δεν αξιοποιήθηκαν τα διδάγματα 
που αντλήθηκαν από προηγούμενα έργα.
35 
Μόνο το ήμισυ περίπου των έργων που ελέγ -
χθηκαν (13 από τα 24) διέθετε στοιχεία, βάσει 
των οποίων μπορούσε να επαληθευτεί η επί -
τευξη των στόχων από την άποψη της πραγ -
ματικά παραχθείσας ενέργειας ( πίνακας 1 και 
παράρτημα III , καθώς και σημείο 24). Επιπλέ -
ον, συχνά τα δεδομένα αναφοράς σχετικά με 
το κόστος της παραγωγής ενέργειας και τις 
ποσότητες των συμβατικών καυσίμων που 
χρησιμοποιούνταν από τους καταναλωτές 
δεν ήταν διαθέσιμα πριν από τον καθορισμό 
των στόχων και τον σχεδιασμό των έργων 
(π.χ. επιχειρησιακό πρόγραμμα της περιφέ -
ρειας Lublin της Πολωνίας). Κατά συνέπεια, 
σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι δυνατό να 
αξιολογηθεί κατά πόσον τα χρηματοδοτηθέ -
ντα έργα παρήγαγαν στην πραγματικότητα 
τα αναμενόμενα οικονομικά και δημοσιονο -
μικά αποτελέσματα (π.χ. για τον υπολογισμό 
των περιόδων αποπληρωμής).36 
Οι διαδικασίες επιλογής δεν διασφάλιζαν την 
πρόκριση οικονομικά αποτελεσματικότερων 
έργων. Γενικά, τα κριτήρια επιλογής των έρ -
γων, τα οποία εγκρίθηκαν από τις επιτροπές 
παρακολούθησης που συγκροτήθηκαν για 
κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, δεν παρεί -
χαν στις αρχές τη δυνατότητα να εντοπίσουν 
τα οικονομικά αποτελεσματικότερα έργα 
ΑΠΕ. Σε πολλές περιπτώσεις, η δημιουργία 
ικανότητας παραγωγής ενέργειας, η πραγ -
ματική παραγωγή ενέργειας και οι συναφείς 
απαραίτητες επενδύσεις δεν σταθμίζονταν 
ως κριτήρια επιλογής ή ανάθεσης. Σε ορισμέ -
νες περιπτώσεις, δεν είχαν αναπτυχθεί ειδικά 
κριτήρια επιλογής σε σχέση με την παραγω -
γή ενέργειας από ΑΠΕ, αλλά αντ’ αυτού χρη -
σιμοποιούνταν κριτήρια επιλογής τα οποία 
εφαρμόζονταν γενικώς σε περισσότερους 
τομείς που καλύπτονταν από το επιχειρησια -
κό πρόγραμμα.27.
37 
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ανταγωνισμός 
μεταξύ των αιτήσεων έργων ήταν ανεπαρ -
κής. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες τα 
έργα προσδιορίζονταν μέσω προσκλήσεων 
υποβολής προτάσεων δεν συνεκτιμήθηκε 
η μέγιστη οικονομική αποτελεσματικότητα 
των αιτήσεων (περίοδος αποπληρωμής, 
λόγος επένδυσης προς παραγωγή ενέργει -
ας). Μολονότι οι αιτήσεις των έργων έπρεπε 
συνήθως να πληρούν ελάχιστα κριτήρια, 
δεν αποφεύχθηκε το φαινόμενο επιδότησης 
έργων σχετικά χαμηλής ποιότητας σε σχέση 
με τα αποτελέσματά τους όσον αφορά την 
παραγωγή ενέργειας. Ο καθορισμός ελά -
χιστου μεγέθους επένδυσης εγκυμονούσε 
τον κίνδυνο να απορριφθούν αιτήσεις για 
μικρότερα έργα, τα οποία θα παρουσία -
ζαν ενδεχομένως καλύτερες οικονομικές 
παραμέτρους.27 Παραδείγματος χάρη:
– η επιλογή των έργων 
ΑΠΕ στο πλαίσιο 
του επιχειρησιακού 
προγράμματος «Υποδομές 
και Περιβάλλον» στην 
Πολωνία βασίστηκε 
στα ίδια κριτήρια 
που εφαρμόστηκαν 
σε διαφορετικούς 
τομείς, δηλαδή για μη 
συγκρίσιμους τύπους 
έργων ΑΠΕ,
– στη Φινλανδία, δεν 
ιεραρχήθηκαν κατά 
προτεραιότητα οι 
αιτήσεις έργων, ενώ ως 
κριτήρια οικονομικής 
αποτελεσματικότητας 
και επιλεξιμότητας 
χρησιμοποιήθηκαν μόνο 
κατ’ εκτίμηση περίοδοι 
αποπληρωμή,
– στη Μάλτα, τα κριτήρια 
επιλογής εφαρμόζονταν 
μεν σε πολλούς τομείς 
που καλύπτονταν από το 
επιχειρησιακό πρόγραμμα 
αλλά όχι συγκεκριμένα 
στον τομέα των ΑΠΕ. 
Μολονότι η εφαρμογή 
ενός κριτηρίου βοήθησε 
στην κατάταξη των έργων 
σε σχέση με δείκτες 
που υπερβαίνουν τα 
ελάχιστα απαιτούμενα, 
τα κριτήρια επιλογής δεν 
περιλάμβαναν κανένα 
κριτήριο οικονομικής 
αποτελεσματικότητας 
ή σχέσης κόστους -οφέλους 
για την παραγωγή 
ενέργειας από ΑΠΕ,
– στην Αυστρία, δεν 
συνεκτιμήθηκε 
η μέγιστη οικονομική 
αποτελεσματικότητα 
των αιτήσεων (περίοδος 
αποπληρωμής, λόγος 
επένδυσης προς παραγωγή 
ενέργειας) στο πλαίσιο 
των ελεγχθέντων 
επιχειρησιακών 
προγραμμάτων.
28 Παρατηρήσεις
38 
Από την άλλη πλευρά, η Αυστρία, το Ηνωμέ -
νο Βασίλειο και, σε κάποιο βαθμό, η Φιν -
λανδία προέβλεπαν τεχνικά και οικονομικά 
κριτήρια στους κανόνες χρηματοδότησης με 
γνώμονα την αποφυγή επιλογής δαπανηρών 
έργων βιομάζας. Ως εκ τούτου, ο κίνδυνος 
επιλογής μη αποτελεσματικών αιτήσεων 
ήταν μειωμένος. Επίσης, συνεκτιμήθηκε 
η αποδοτικότητα των έργων, κατά τρόπο 
ώστε τα πλέον αποδοτικά έργα να λαμβά -
νουν λιγότερες επιδοτήσεις ( πλαίσιο 6 ). Οι 
αρμόδιες αρχές των άλλων κρατών μελών 
στα οποία πραγματοποιήθηκε ο έλεγχος 
δεν εξασφάλισαν ανάλογη προσαρμογή του 
επιπέδου συγχρηματοδότησης των έργων.39 
Τα ποσοστά συγχρηματοδότησης της ΕΕ 
κυμάνθηκαν μεταξύ 2 % και 85 % στα επιχει -
ρησιακά προγράμματα, χωρίς να παρέχεται 
επαρκής αιτιολόγηση στα σχετικά έγγραφα. 
Σύμφωνα με την αρχή της συγχρηματοδό -
τησης, μέρος των επενδυτικών δαπανών 
ενός έργου βαρύνει τον τελικό αποδέκτη 
δημοσίας επιχορήγησης, ούτως ώστε να 
συνεκτιμώνται τα έσοδα ή η αποδοτικότητα 
του έργου. Σκοπός της επιχορήγησης θα 
πρέπει, επιπλέον, να είναι η στήριξη μιας 
δράσης η οποία δεν θα μπορούσε διαφο -
ρετικά να δρομολογηθεί λόγω ελλείμματος 
χρηματοδότησης ή έλλειψης οικονομικού 
κινήτρου. Υπάρχει εν προκειμένω κόστος 
ευκαιρίας: τα υψηλά ποσοστά συγχρηματο -
δότησης μείωσαν το μέγεθος ή τον αριθμό 
των άλλων έργων ΑΠΕ που θα μπορούσαν 
να στηριχθούν μέσω δημόσιων πόρων. Δεν 
έγινε καμία σύνδεση μεταξύ του ποσοστού 
στήριξης και της αποδοτικότητας ή της ανά -
γκης για παροχή κινήτρων στους επενδυτές 
προκειμένου να πραγματοποιήσουν έργα 
παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ. Τα αδικαιολό -
γητα υπερβολικά υψηλά ποσοστά συγχρημα -
τοδότησης (δημόσια χρηματοδοτική στήριξη 
σε ποσοστό υψηλότερο από το αναγκαίο 
προκειμένου ένα έργο να είναι βιώσιμο από 
οικονομική ή χρηματοδοτική άποψη) αύξη -
σαν τον κίνδυνο εμφάνισης του φαινομένου 
της μη αποδοτικής δαπάνης —ήτοι αντικαθι -
στώντας ιδιωτικά κεφάλαια αλλά και εθνικούς 
πόρους—, και μείωσαν τον αριθμό των έργων 
παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ που έλαβαν 
στήριξη. Στο πλαίσιο 7  παρουσιάζονται περι -
πτώσεις υψηλής συγχρηματοδότησης.
Επιλογή έργων – περιπτώσεις στην Αυστρία, τη Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο
Στην Αυστρία, οι αιτήσεις για συγχρηματοδότηση πρέπει να συμμορφώνονται με ορισμένα τεχνικά και οικονομικά κριτήρια 
(θερμική πυκνότητα ανά τρέχον μέτρο σωλήνων τηλεθέρμανσης, αποδοτικότητα τηλεθέρμανσης και λέβητα). Ως εκ τούτου, 
ο κίνδυνος στήριξης μη αποτελεσματικών έργων είναι μειωμένος.
Στη Φινλανδία, τα κριτήρια επιλεξιμότητας και η δυνατότητα πραγματοποίησης διαβουλεύσεων με συμβούλους σε θέματα 
ενέργειας αποσκοπεί στον αποκλεισμό εμπορικώς μη βιώσιμων έργων: οι αιτούντες υποχρεούνταν να παράσχουν πληρο -
φορίες σχετικά με την περίοδο αποπληρωμής του έργου, η οποία να μην είναι μικρότερη από 3 έτη (εμπορικώς κερδοφόρα) 
ούτε μεγαλύτερη των 12 ετών (ασύμφορη), χωρίς τη χορήγηση της κρατικής ενίσχυσης.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι προτεινόμενες δαπάνες των έργων συγκρίθηκαν σε σχέση με τις δαπάνες στόχους βάσει προηγού -
μενων παρόμοιων έργων βιομάζας.Πλαίσιο 6
29 Παρατηρήσεις
40 
Δεν πραγματοποιήθηκαν υπολογισμοί απο -
δοτικότητας για τους διαφορετικούς τομείς 
ή τις διαφορετικές τεχνολογίες ΑΠΕ. Κατά 
τον σχεδιασμό των προγραμμάτων, δεν έγινε 
διάκριση όσον αφορά τα ποσοστά συγχρη -
ματοδότησης μεταξύ των τομέων ΑΠΕ, του 
μεγέθους και του είδους των επενδύσεων, άλλων καθεστώτων προώθησης/στήριξης 
στα κράτη μέλη (τιμολόγια τροφοδότησης, 
πριμοδοτήσεις), της πιθανότητας κερδο -
φορίας των επενδύσεων και του είδους των 
χρησιμοποιούμενων τεχνολογιών ΑΠΕ.Υψηλό ποσοστό δημόσιας συγχρηματοδότησης — περιπτώσεις στην Πολωνία και 
τη Μάλτα
Στην Πολωνία, ποσοστό 85 % των πόρων που διατέθηκαν στο πλαίσιο καθεστώτων που αφορούσαν μικρούς φωτοβολ -
ταϊκούς και ηλιακούς σταθμούς προήλθαν από την ΕΕ, και οι ιδιοκτήτες μεμονωμένων έργων (νοικοκυριά) μπορούσαν να 
επιδοτηθούν σε ποσοστό που έφτανε το 100 %. Η πλειονότητα των μεγάλων αιολικών πάρκων έλαβε τη μέγιστη δημόσια 
στήριξη - είτε σχεδόν 70 % των συνολικών επιλέξιμων δαπανών της επένδυσης είτε 10 εκατομμύρια ευρώ (4 από τα 5 ελεγ -
χθέντα έργα). Μολονότι στις περισσότερες περιπτώσεις εφαρμόστηκαν τα μέγιστα δυνατά ποσοστά συγχρηματοδότησης, 
δεν είχαν εντούτοις, διαφοροποιηθεί ή αιτιολογηθεί με βάση τον συνυπολογισμό της οικονομικής αποτελεσματικότητας σε 
κανένα έγγραφο προγραμματισμού. Οι δικαιούχοι των τεσσάρων από τα πέντε έργα αιολικής ενέργειας αναγνώρισαν ότι θα 
μπορούσαν να είχαν υλοποιήσει τα έργα χωρίς επιχορήγηση ή με επιχορήγηση μικρότερου ύψους και ότι πρόθεσή τους ήταν 
να χρησιμοποιήσουν τις επιχορηγήσεις της ΕΕ για την πρόωρη αποπληρωμή δανείων.
Η Μάλτα διέθεσε μεγάλο μέρος των διαθέσιμων πόρων της ΕΕ για τη στήριξη εγκαταστάσεων ΑΠΕ δημόσιων οργανισμών, 
με αποτέλεσμα να μη γίνει επαρκής μόχλευση χρηματοδοτικών πόρων από τον ιδιωτικό τομέα. Κατά κανόνα, η ΕΕ χρημα -
τοδότησε έως και το 85 % του κόστους των επενδύσεων στα έργα αυτά. Επιπλέον, στο πλαίσιο δύο μεγάλων καθεστώτων 
επιχορηγήσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις χρηματοδοτήθηκαν εγκαταστάσεις ΑΠΕ σε ποσοστό 50 % ή 60 % αντίστοιχα.Πλαίσιο 7 Εικόνα 8Ηλιακοί συλλέκτες τοποθετημένοι στη στέγη κατοικίας στην Πολωνία
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

30 Παρατηρήσεις
Τα ταμεία της πολιτικής 
συνοχής προσέφεραν 
περιορισμένη 
προστιθέμενη αξία ΕΕ — 
τα έργα ΑΠΕ δεν 
συνεισέφεραν επαρκώς 
στην επίτευξη  
των ενεργειακών στόχων 
της ΕΕ
41 
Σημαντική προστιθέμενη αξία ΕΕ αποδεί -
χθηκε μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις. Στα 
έργα στα οποία η συγχρηματοδότηση από 
το ΕΤΠΑ/ΤΣ διευκόλυνε τη χρηματοδότηση 
έως το ανώτατο όριο, η συγχρηματοδότηση 
υπήρξε μια ευπρόσδεκτη συμπληρωματική 
πηγή επένδυσης και, ως εκ τούτου, συνέβαλε 
στην υλοποίηση των έργων. Για τα (μεγα -
λύτερα) αιολικά πάρκα θεωρήθηκε επίσης 
ως εγγύηση ποιότητας για χρηματοδότηση 
από τρίτους χρηματοδοτικούς φορείς. Είναι 
σαφές ότι σε χώρες με χαμηλή διείσδυση 
ΑΠΕ, οι οποίες διέθεταν λίγα προγράμματα 
στον τομέα των ΑΠΕ και μικρότερη διοικητι -
κή εμπειρία σε αυτόν τον τομέα, τα κονδύλια 
της ΕΕ προσέφεραν μεγαλύτερη προστιθέμε -
νη αξία, υπό την έννοια ότι συνέβαλαν στην 
ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης, την 
αύξηση της ποιότητας των σχετικών έργων 
και επίσης, σε ορισμένο βαθμό, έδρασαν ως 
καταλυτικός παράγοντας για τη μόχλευση 
και άλλων κεφαλαίων. Επιπλέον, παρατηρή -
θηκε σε κάποιο βαθμό και «προστιθέμενη 
επιχειρησιακή αξία», δεδομένου ότι τα έργα 
της ΕΕ επέβαλαν ορισμένες υποχρεώσεις 
στους φορείς υλοποίησης μέσω των οποίων 
αντλήθηκαν ορισμένα διδάγματα για τους 
συμμετέχοντες οργανισμούς. Ιδιαίτερη 
έμφαση στα διδάγματα αυτά δόθηκε από 
οργανισμούς στη Μάλτα, την Πολωνία και το 
Ηνωμένο Βασίλειο.42 
Το Συνέδριο διαπίστωσε επίσης ότι τα 
κονδύλια που διατέθηκαν για ΑΠΕ στο 
πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων 
στην Αυστρία και τη Φινλανδία ενείχαν τον 
κίνδυνο υποκατάστασης εθνικών κονδυλίων. 
Πράγματι, σε αμφότερες τις χώρες αυτές, το 
ΕΤΠΑ λειτούργησε απλώς συμπληρωματικά 
προς υφιστάμενους εθνικούς/περιφερει -
ακούς μηχανισμούς χρηματοδότησης και, 
στην Αυστρία, η στήριξη της ΕΕ είχε πρακτι -
κά ενσωματωθεί, χωρίς να επιφέρει καμία 
αλλαγή, σε ένα υφιστάμενο καθεστώς επιδό -
τησης για σταθμούς βιομάζας. Η Αυστρία και 
η Φινλανδία έχουν μακρόχρονη παράδοση 
στον τομέα των ΑΠΕ (κυρίως στους τομείς 
υδροηλεκτρικής ενέργειας και της βιομάζας) 
και, επομένως, είναι δύσκολο να αξιολογηθεί 
κατά πόσον τα κονδύλια της ΕΕ συνεισέφε -
ραν επιπλέον προστιθέμενη αξία, ιδίως όσον 
αφορά την καινοτομία.
31 Παρατηρήσεις
43 
Το 2012, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι τα 
κράτη μέλη και οι περιφέρειες πρέπει να 
διασφαλίσουν ότι η χρηματοδότηση για τις 
ΑΠΕ συμπληρώνει και μοχλεύει τις ιδιωτι -
κές επενδύσεις, και δεν τις αποκλείει28 .Το 
Συνέδριο διαπίστωσε ότι ορισμένα έργα 
ΑΠΕ θα μπορούσαν να είχαν υλοποιηθεί 
χωρίς δημόσια στήριξη. Ήταν προφανές ότι 
οι πολλοί αιτούντες έργων θα μπορούσαν 
να είχαν δημιουργήσει τις εγκαταστάσεις 
ΑΠΕ χωρίς δημόσιες επιχορηγήσεις ή με 
δημόσιες επιχορηγήσεις μικρότερου ύψους, 
αποδεσμεύοντας επομένως κεφάλαια για 
πρόσθετα μέτρα ΑΠΕ. Ωστόσο, οι αποφάσεις 
επιχορήγησης ήταν σημαντικές όσον αφορά 
τη δυνατότητα χρηματοδότησης έργων από 
τράπεζες:
 οΤα ελεγχθέντα έργα στην Αυστρία 
εγκρίθηκαν στο σύνολό τους μετά την 
ολοκλήρωση των κατασκευαστικών 
εργασιών, γεγονός που καταδεικνύει ότι 
η επιδότηση δεν αποτελούσε προϋ -
πόθεση για την πραγματοποίηση της 
επένδυσης.
 οΤέσσερα από τα πέντε ελεγχθέντα 
σχέδια στη Φινλανδία θα μπορούσαν να 
είχαν πραγματοποιηθεί χωρίς επιδοτή -
σεις (ένα μόνο έργο δεν θα μπορούσε να 
είχε υλοποιηθεί χωρίς την υποστήριξη 
από δημόσιους πόρους).
 οΟι κύριοι αρκετών έργων αιολικής ενέρ -
γειας δήλωσαν ότι θα είχαν υλοποιήσει 
τα έργα τους χωρίς κρατικές επιδοτή -
σεις, καθότι τα οικονομικά κίνητρα των 
αποδόσεων της αιολικής ενέργειας και 
των «πράσινων πιστοποιητικών » ήταν 
επαρκή. Πράγματι, πολλά υφιστάμενα 
παρόμοια αιολικά πάρκα είχαν κατα -
σκευαστεί χωρίς επιδότηση.44 
Οι επενδύσεις ΑΠΕ είχαν μόνο περιορισμένο 
αντίκτυπο στην ανάπτυξη διαχειριστικών 
ικανοτήτων. Ένα από τα επιδιωκόμενα απο -
τελέσματα της προστιθέμενης αξίας της ΕΕ 
είναι η βελτίωση των διοικητικών ή διαχειρι -
στικών ικανοτήτων στα κράτη μέλη. Μολο -
νότι διάφοροι ενδιαφερόμενοι φορείς στη 
Μάλτα, την Πολωνία και το Ηνωμένο Βασί -
λειο ισχυρίστηκαν ότι αντλήθηκαν ανεκτίμη -
τα διδάγματα από τα έργα της ΕΕ, σε γενικές 
γραμμές δεν κατέστη δυνατό να διαπιστω -
θούν εκτεταμένες συνεισφορές στη βελτίω -
ση του σχεδιασμού, της υλοποίησης και της 
λειτουργίας των έργων. Σε γενικές γραμμές, 
η διαχείριση των προγραμμάτων επιχορηγή -
σεων στον τομέα των ΑΠΕ και των επιμέρους 
έργων διεξαγόταν με γνώμονα ζητήματα 
κανονικότητας χωρίς να επικεντρώνεται 
στη βελτίωση της σχέσης κόστους -οφέλους. 
Στην Αυστρία και τη Φινλανδία, η συγχρη -
ματοδότηση της ΕΕ ενσωματώθηκε απλώς 
στους εθνικούς μηχανισμούς στήριξης, χωρίς 
ιδιαίτερες πτυχές καινοτομίας (βλέπε επίσης 
σημείο 42). Η εμπειρία που αποκτήθηκε κατά 
την υλοποίηση των έργων δεν διαδόθηκε 
στα δύο αυτά κράτη μέλη ή σε γειτονικές 
περιφέρειες.
45 
Τα έργα ΑΠΕ λειτουργούσαν συχνά σε 
εύθραυστα ρυθμιστικά περιβάλλοντα. Μολο -
νότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατέθηκαν για 
την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ δεν απο -
σκοπούσαν στη μεταρρύθμιση ρυθμιστικών 
πλαισίων, θα μπορούσαν εντούτοις να είχαν 
συντελέσει στη βελτίωσή τους. Τα νομικά 
πλαίσια που διέπουν τις ΑΠΕ υπέστησαν 
πολλαπλές αναθεωρήσεις σε πολλές χώρες, 
συμπεριλαμβανομένων αναδρομικών τρο -
ποποιήσεων των καθεστώτων επιδοτήσεων 
και προώθησης. Οι διαδικασίες αδειοδότη -
σης είναι συχνά περίπλοκες και αποτρεπτικές 
ή δεν εφαρμόζονται με συνέπεια και, σε 
συνδυασμό με την αβεβαιότητα της αγοράς 
και την αστάθεια των τιμών της ενέργειας, 
θέτουν σε κίνδυνο την εμπιστοσύνη των 
επενδυτών στον τομέα.28 COM(2012) 663 τελικό της 
15ης Νοεμβρίου 2012. «Για την 
εύρυθμη λειτουργία της εσω -
τερικής αγοράς ενέργειας».
32 Παρατηρήσεις
46 
Μολονότι εμφάνιζε διακυμάνσεις, η αξιοποί -
ηση των ταμείων της πολιτικής συνοχής στον 
τομέα των ΑΠΕ στα κράτη μέλη ήταν σε γενι -
κές γραμμές περιορισμένη. Αν και τα κονδύ -
λια της ΕΕ που διατέθηκαν για ΑΠΕ αυξήθη -
καν από 0,6 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την 
περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 σε 
4,7 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την περίοδο 
προγραμματισμού 2007-2013, αντιστοιχούν 
μόλις στο 1,7 % του συνόλου των δαπανών 
του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής. Σε σχέση 
με τις τεράστιες επενδυτικές ανάγκες του 
τομέα για την επίτευξη του στόχου της ΕΕ 
για ενέργεια από ΑΠΕ με ορίζοντα το 2020, 
η διάθεση κονδυλίων της ΕΕ από τις εθνικές 
και περιφερειακές αρχές ήταν χαμηλή29. Τα 
κράτη μέλη διέθεσαν από 0 % (η χαμηλό -
τερη τιμή) έως 10,7 % (η υψηλότερη τιμή) 
των συνολικών κονδυλίων του ΕΤΠΑ και του 
ΤΣ. Ακόμη και το 10 % που διέθεσε η Μάλτα 
για ΑΠΕ δεν επαρκεί για την επίτευξη του 
εθνικού στόχου για ενέργεια από ΑΠΕ σε πο -
σοστό 10 % έως το 2020, εάν ληφθεί υπόψη 
ότι το 2007 η χώρα δεν διέθετε ουσιαστικά 
ΑΠΕ και έως το 2012 είχε πετύχει μερίδιο ΑΠΕ 
στην τελική κατανάλωση ενέργειας χαμη -
λότερο του 2 % (βλέπε παράρτημα Ι ). Από 
τα κράτη μέλη τα οποία κάλυψε ο έλεγχος, 
η Μάλτα δεν πέτυχε τον πρώτο ενδιάμε -
σο στόχο, ενώ η Αυστρία, η Φινλανδία και 
η Πολωνία δεν είχαν μεταφέρει την οδηγία 
για τις ΑΠΕ στην εθνική νομοθεσία τους έως 
το τέλος του Οκτωβρίου 2013 (η καταληκτική 
ημερομηνία ήταν η 5η Δεκεμβρίου 2010).47 
Η απορρόφηση των κονδυλίων που δια -
τέθηκαν για ΑΠΕ ήταν αργή. Έως το τέλος 
του 201230, η απορρόφηση των διαθέσιμων 
κονδυλίων ΕΤΠΑ και ΤΣ για τις ΑΠΕ για την 
περίοδο 2007-2013 (μόνο 58 %) ήταν πολύ 
χαμηλότερη του μέσου όρου για το σύνο -
λο των κονδυλίων ΕΤΠΑ και ΤΣ (88 %) και 
επίσης χαμηλότερη από ό,τι για τα μέτρα 
ενεργειακής απόδοσης (84 %). Μολονότι οι 
ανεπάρκειες και οι φραγμοί της αγοράς είναι 
διαφορετικής φύσης στον τομέα αυτό, τα 
συγχρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα σε 
όλα σχεδόν τα κράτη μέλη τελούν υπό τη 
διαχείριση των ίδιων διαχειριστικών αρχών 
(βλέπε πίνακα 4 ). Η σχετική πολυπλοκότητα 
των έργων ΑΠΕ, σε συνδυασμό με την έλλει -
ψη διοικητικής ικανότητας για τη διαχείριση 
επενδυτικών μέτρων στον τομέα αυτό, 
είχαν, προφανώς, αντίκτυπο στα μειωμένα 
ποσοστά εκταμίευσης στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ 
και του ΤΣ. Συνεπώς, συνολικά, τα ταμεία 
της πολιτικής συνοχής δεν διαδραμάτισαν 
σημαντικό ρόλο στην επίτευξη του στόχου 
της ΕΕ για ενέργεια από ΑΠΕ.29 SEC(2011) 131 τελικό 
της 31ης Ιανουαρίου 2011.
30 Ποσά που διατέθηκαν από 
τις διαχειριστικές αρχές σε 
επιλεγμένα έργα. Τα τελευταία 
διαθέσιμα στοιχεία είναι από 
το τέλος του 2012.Πίνακας 4Απορρόφηση των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής για έργα ΑΠΕ στα ελεγχθέντα 
κράτη μέλη («επιλεγέντα έργα» στα τέλη του 2012)
Πηγή:  Βάση δεδομένων της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής SFC 2007.Κράτος μέλος ΕΕΣύνολο κονδυλίων της πολιτικής 
συνοχής για τα επιλεγέντα έργα (%)Κονδύλια της πολιτικής συνοχής για τα επιλε -
γέντα έργα ενεργειακής απόδοσης (%)Κονδύλια της πολιτικής συνοχής 
για τα επιλεγέντα έργα ΑΠΕ (%)
Αυστρία 75,6 2 87, 3 50,6
Φινλανδία 90,8 34,5 30,6
Μάλτα 88,1 37,9 43,3
Πολωνία 85,4 112,2 5 7, 8
Ηνωμένο Βασίλειο 84,7 73,6 49,9
Μέσος όρος όλων  
των κρατών μελών87,7 84,5 58,0
33
 Συμπεράσματα 
και συστάσεις
48 
Συνολικά, το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέ -
ρασμα ότι η στήριξη που παρείχαν τα ταμεία 
της πολιτικής συνοχής σε έργα παραγωγής 
ενέργειας από ΑΠΕ συνέβαλε μόνο σε περι -
ορισμένο βαθμό στην επίτευξη του στόχου 
της ΕΕ για ενέργεια από ΑΠΕ με ορίζοντα 
το 2020.
49 
Τα ελεγχθέντα έργα οδήγησαν στις προ -
γραμματισθείσες υλοποιήσεις. Τα περισ -
σότερα από τα ελεγχθέντα έργα ΑΠΕ ήταν 
επαρκώς ώριμα και έτοιμα για υλοποίηση, 
κατά τη χρονική στιγμή της επιλογής τους, 
δεν υπήρξαν σημαντικές καθυστερήσεις 
και υπερβάσεις κόστους στα έργα και οι 
ικανότητες παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ 
εγκαταστάθηκαν, σε γενικές γραμμές, όπως 
είχε προγραμματιστεί (σημεία 14 έως 16).
50 
Ωστόσο, το Συνέδριο διαπίστωσε επίσης 
ανεπάρκειες σχετικά με την υλοποίηση. 
Ειδικότερα, όσον αφορά τους δείκτες επιδό -
σεων, τις διαδικασίες μέτρησης και υποβολή 
στοιχείων σχετικά με τα αποτελέσματα των 
έργων, καθώς και τις διαδικασίες σύναψης 
συμβάσεων και τα αποτελέσματα. Συνολικά, 
οι δυσκολίες ενσωμάτωσης της ηλεκτρικής 
ενέργειας από ΑΠΕ στα δίκτυα παρουσιάστη -
καν ως σημαντικός φραγμός στην ανάπτυξη 
των ΑΠΕ στην ΕΕ (σημεία 17 έως 21).
51 
Επιπλέον, οι στόχοι παραγωγής ενέργειας 
δεν επιτεύχθηκαν ή δεν μετρήθηκαν ορθώς 
τα αποτελέσματα στα δύο τρίτα περίπου των 
ελεγχθέντων έργων ΑΠΕ. Στην πλειονότητα 
των περιπτώσεων αυτών, τα στοιχεία που 
ήταν διαθέσιμα σχετικά με την πραγματικά 
παραγόμενη ενέργεια ήταν ανεπαρκή ή δεν 
βασίζονταν σε μετρήσεις. Η μη επίτευξη των 
προβλεπόμενων αποτελεσμάτων οφειλόταν 
κυρίως σε ανακριβείς προβλέψεις ή τεχνικά 
προβλήματα. Συνολικά, τα αποτελέσματα 
των έργων ήταν ανομοιογενή (σημεία 22 
έως 25).52 
Επιπλέον, η οικονομική αποτελεσματικότητα 
δεν αποτέλεσε την κατευθυντήρια αρχή 
κατά τον προγραμματισμό των έργων. Τα 
αντίστοιχα επιχειρησιακά προγράμματα 
είχαν σχεδιαστεί χωρίς να έχει γίνει ιεράρ -
χηση των τομέων ΑΠΕ και χωρίς να έχει 
αξιολογηθεί η συνεισφορά των ταμείων στην 
επίτευξη των στόχων για ενέργεια από ΑΠΕ. 
Η διάθεση των πόρων βασίστηκε, σε γενικές 
γραμμές, σε μια κατά προσέγγιση εκτίμη -
ση του περιφερειακού δυναμικού και της 
ικανότητας απορρόφησης των πόρων και όχι 
στη συστηματική ανάλυση της κατάστασης 
στην περιφέρεια και τη σύγκριση μεταξύ 
πιθανών εναλλακτικών λύσεων όσον αφορά 
τους τύπους των ΑΠΕ ή τις τεχνολογίες 
ΑΠΕ. Κατά τη διάθεση των κονδυλίων δεν 
δόθηκε η δέουσα σημασία στην οικονομική 
αποτελεσματικότητα των μέτρων. Δεν είχαν 
καθοριστεί στην περίπτωση όλων των έργων 
ορθοί δείκτες επιδόσεων και λογικοί στόχοι 
όσον αφορά την παραγωγή ενέργειας. Τα 
κριτήρια και οι διαδικασίες επιλογής συχνά 
δεν ευνοούσαν την πρόκριση των οικονο -
μικά αποτελεσματικότερων έργων ΑΠΕ. Τα 
αποτελέσματα των έργων ήταν ετερόκλητα 
όσον αφορά την οικονομική αποτελεσματι -
κότητα, με αποτέλεσμα σε ορισμένα κράτη 
μέλη τα υψηλά ποσοστά συγχρηματοδότη -
σης να μην δικαιολογούνται στα έγγραφα 
σε σχέση με την αποδοτικότητα των έργων 
(σημεία 26 έως 40).
53 
Στο πλαίσιο του ελέγχου διαπιστώθηκε 
επίσης ότι τα ταμεία της πολιτικής συνοχής 
είχαν περιορισμένη προστιθέμενη αξία 
ΕΕ. Υπήρξε κίνδυνος υποκατάστασης της 
δημόσιας χρηματοδότησης στα κράτη μέλη 
που χρησιμοποίησαν απλώς τα κονδύλια της 
ΕΕ για συμπλήρωση των εθνικών επιχορηγή -
σεων για ΑΠΕ, καθώς και κίνδυνος εμφάνισης 
του φαινομένου της μη αποδοτικής δαπάνης. 
Μολονότι η συγχρηματοδότηση της ΕΕ είχε 
σε κάποιο βαθμό «πρόσθετη επιχειρησιακή 
αξία», τα επενδυτικά έργα δεν έχουν, εντού -
τοις, συμβάλει σημαντικά στην οικοδόμη -
ση διαχειριστικών ικανοτήτων. Συνολικά, 
η χρήση του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής 
για τις ΑΠΕ υπήρξε περιορισμένη σε σχέση 
με την ανάγκη να καταβληθούν αυξημένες 
προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων 
της ΕΕ (σημεία 41 έως 47).
34 Συμπεράσματα και συστάσεις
54 
Το Συνέδριο τονίζει την ανάγκη για βελτι -
ώσεις, προκειμένου η χρηματοδότηση στο 
πλαίσιο της πολιτικής συνοχής να συμβάλει 
κατά το μέγιστο δυνατό στην επίτευξη των 
ενεργειακών στόχων31. Επιπλέον, οι δαπάνες 
στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής αποφέ -
ρουν, γενικώς, οφέλη για την ευρύτερη οικο -
νομία, περιλαμβανομένων της οικονομικής 
ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων ερ -
γασίας, οι οποίες αποτελούν πρωταρχικούς 
στόχους της πολιτικής συνοχής. Ενόψει της 
ενδεχομένως αυξημένης χρήσης κονδυλίων 
της ΕΕ για την προαγωγή των ΑΠΕ κατά την 
περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, το Συ -
νέδριο διατυπώνει τις ακόλουθες συστάσεις:
Σύσταση 1
Η Επιτροπή, μέσω του καθορισμού κατευ -
θυντηρίων οδηγιών για την προετοιμασία 
και την επιλογή των προγραμμάτων και 
των έργων, καθώς και μέσω του ορισμού 
προϋποθέσεων για τη διάθεση χρηματο -
δότησης σε επενδύσεις για την παραγωγή 
ενέργειας από ΑΠΕ, θα πρέπει:
ο  να διασφαλίσει ότι κατευθυντήρια 
αρχή για τα μελλοντικά προγράμματα 
ΑΠΕ που θα συγχρηματοδοτηθούν 
από την πολιτική συνοχής θα αποτε -
λεί η αρχή της αποδοτικότητας της 
δαπάνης, συμπεριλαμβανομένης της 
αποφυγής του φαινομένου της μη 
αποδοτικής δαπάνης. Τα προγράμ -
ματα πρέπει να βασίζονται σε κατάλ -
ληλη εκτίμηση των αναγκών, στην 
κατά προτεραιότητα ιεράρχηση των 
οικονομικά αποτελεσματικότερων 
τεχνολογιών (χωρίς διακρίσεις μεταξύ 
τομέων ΑΠΕ) και στη βέλτιστη συμβο -
λή στην επίτευξη του στόχου της ΕΕ 
για ενέργεια από ΑΠΕ με ορίζοντα το 
2020. Πρέπει να τεθούν κατάλληλοι 
στόχοι παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ 
σε συνάρτηση με τον προϋπολογισμό, 
καθώς και κριτήρια επιλογής των 
έργων με έμφαση στην οικονομική 
αποτελεσματικότητα των αποτελε -
σμάτων της παραγωγής ενέργειας (με 
σκοπό την αποφυγή της υπέρμετρης 
αποζημίωσης)∙ο  να προωθήσει τη θέσπιση από τα 
κράτη μέλη ενός σταθερού και προ -
βλέψιμου ρυθμιστικού πλαισίου για τις 
ΑΠΕ εν γένει, καθώς και ομαλότερων 
διαδικασιών για την ενσωμάτωση της 
ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στα 
δίκτυα διανομής.
Σύσταση 2
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν 
και να εφαρμόσουν, βάσει των κατευθυ -
ντήριων οδηγιών της Επιτροπής, ελάχιστα 
κριτήρια οικονομικής αποτελεσματικότη -
τας, προσαρμοσμένα στα ιδιαίτερα χαρα -
κτηριστικά των έργων. Θα πρέπει, επίσης, 
να αυξήσουν την προστιθέμενη αξία των 
κονδυλίων της πολιτικής συνοχής, αφενός, 
βελτιώνοντας την υλοποίηση των έργων 
ΑΠΕ, καθώς και την παρακολούθηση και 
αξιολόγηση αυτών, και, αφετέρου, συγκε -
ντρώνοντας τα στοιχεία των μετρήσεων 
σχετικά με το κόστος παραγωγής ενέργειας 
σε όλους τους συναφείς τομείς των ΑΠΕ.31 Στο πλαίσιο του συγκεκρι -
μένου τομέα πολιτικής, το 
Συνέδριο δημοσίευσε έκθεση 
σχετικά με τα μέτρα ενεργεια -
κής απόδοσης που συγχρη -
ματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ 
και το Ταμείο Συνοχής [ειδική 
έκθεση αριθ. 21/2012 με τίτλο 
«Οικονομική αποδοτικότητα 
των επενδύσεων που αφο -
ρούν την ενεργειακή απόδοση 
στο πλαίσιο της πολιτικής 
Συνοχής» ( https://eca.europa.
eu)]. Στο πλαίσιο του ελέγχου 
αναλύθηκε η οικονομική απο -
δοτικότητα των επενδύσεων 
που αφορούν την ενεργει -
ακή απόδοση στο πλαίσιο 
της πολιτικής Συνοχής, με 
ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο 
διαχείρισης της Επιτροπής σε 
σχέση με την έγκριση των επι -
χειρησιακών προγραμμάτων 
και την παρακολούθηση της 
εκτέλεσης των προγραμμάτων 
στις περιφέρειες.
35 Συμπεράσματα και συστάσεις
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα ΙI, του οποίου προεδρεύει ο κύριος Henri 
GRETHEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του 
της 9ης Απριλίου 2014.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA  
 Πρόεδρος

36
 Παραρτήματα
Επισκόπηση της προόδου των κρατών μελών προς την επίτευξη του στόχου για  
ενέργεια από ΑΠΕ με ορίζοντα το 2020Παράρτημα I
Επίτευξη του στόχου για ενέργεια από ΑΠΕ με ορίζοντα το 2020 σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέσχε η Επιτροπή:  
1  Πηγή:  EUROSTAT, 10 Μαρτίου 2014. Πραγματικό μερίδιο ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ποσοστό  % ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης 
ενέργειας) το 2012 (παρέχει επίσης στοιχεία για το 2010). 
2  Πηγή:  Έκθεση προόδου στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβού -
λιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, [COM(2013) 175 τελικό της 27.3.2013]. Πρώτος 
ενδιάμεσος στόχος, υπολογισθείς ως ο μέσος όρος των μεριδίων των ετών 2011/2012.
3  Πηγή:  βλέπε υποσημείωση 1 ανωτέρω.
4  Πηγή:  Οδηγία 2009/28/ΕΚ.Κράτος μέλος Μερίδιο των ΑΠΕ το 20101 1ος ενδιάμεσος στόχος2Μερίδιο των ΑΠΕ το 20123 Στόχος για ενέργεια από ΑΠΕ 
με ορίζοντα το 20204
Βέλγιο 5,0 % 4,4 % 6,8 % 13 %
Βουλγαρία 14,4  % 10,7  % 16,3 % 16 %
Τσεχική Δημοκρατία 9,3 % 7, 5 % 11,2  % 13 %
Δανία 22,6  % 19,6  % 26,0  % 30 %
Γερμα νία 10,7  % 8,2 % 12,4  % 18 %
Εσθονία 24,7  % 19,4  % 25,2  % 25 %
Ιρλανδία 5,6 % 5,7 % 7, 2 % 16 %
Ελλάδα 9,7 % 9,1 % 15,1  % 18 %
Ισπανία 13,8  % 10,9  % 14,3 % 20 %
Γα λ λία 12,7  % 12,8  % 13,4  % 23 %
Iταλία 10,6  % 7, 6 % 13,5  % 17 %
Κύπρος 6,0 % 4,9 % 6,8 % 13 %
Λετονία 32,5  % 34,0  % 35,8  % 40 %
Λιθουανία 19,8  % 16,6  % 21,7  % 23 %
Λουξεμβούργο 2,9 % 2,9 % 3,1 % 11 %
Ουγγαρία 8,6 % 6,0 % 9,6 % 13 %
Μάλτα 0,4 % 2,0 % 1,4 % 10 %
Κάτω Χώρες 3,7 % 4,7 % 4,5 % 14 %
Αυστρία 30,8  % 25,4  % 32,1  % 34 %
Πολωνία 9,3 % 8,8 % 11,0  % 15 %
Πορτογαλία 24,2  % 22,6  % 24,6  % 31 %
Ρουμανία 23,2  % 19,0  % 22,9  % 24 %
Σλοβενία 19,2  % 17, 8  % 20,2  % 25 %
Σλοβακία 9,0 % 8,2 % 10,4  % 14 %
Φινλανδία 32,4  % 30,4  % 34,3 % 38 %
Σουηδία 47, 2  % 41,6  % 51,0  % 49 %
Ηνωμένο Βασίλειο 3,3 % 4,0 % 4,2 % 15 %
ΕΕ 12,5  % 10,7  % 14,1  % 20 %
37 Παραρτήματα
Κατανομή των κονδυλίων των ταμείων της πολιτικής συνοχής (ΕΤΠΑ και ΤΣ για  
την περίοδο 2007-2013) σε έργα ΑΠΕ και επιλεγέντα έργα για την περίοδο 2007-2012Παράρτημα II
1  Ποσοστό επιλογής άνω του 100 % σημαίνει ότι τα κονδύλια ανακατανεμήθηκαν από άλλες προτεραιότητες ή μέτρα εντός του ίδιου επιχειρησι -
ακού προγράμματος ή από άλλο. 
Πηγή:  Βάση δεδομένων της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής, SFC2007, Ετήσια έκθεση υλοποίησης του 2012 για τα επιλεγέντα έργα. Κράτος μέλοςΕγκεκριμένο ποσό που διατέθηκε από την ΕΕ Επιλεγέντα έργα
Συνολικό ποσό ΕΤΠΑ 
και ΤΣ (ευρώ)
(A)Ποσό που διατέθηκε 
για ΑΠΕ (ευρώ)
(B) % των συνολικών 
κονδυλίων για ΑΠΕ
(Γ)Σύνολο επιλεγέντων 
έργων Ποσό ΕΕ (ευρώ)
(Δ) % των επιλεγέ -
ντων έργων
(Δ) / (B)1
Βέλγιο 990  283  172 11 851 495 1,2 % 7 242 095 61,1  %
Βουλγαρία 5 488 168 381 16 710 959 0,3 % 4 226 413 25,3 %
Τσεχική Δημοκρατία 22 751 854 293 397 759 730 1,7 % 131 059  678 32,9  %
Δανία 254 788 620
Γερμα νία 16 107 313 706 252 995 745 1,6 % 119 319  102 47, 2  %
Εσθονία 3 011 942 552
Ιρλανδία 375 362  372
Ελλάδα 15 846 461 042 283 795  789 1,8 % 392 484 152 138,3 %
Ισπανία 26 595 884 632 160 152  052 0,6 % 71 145 156 44,4  %
Γα λ λία 8 054 673 061 363 591 135 4,5 % 245 249  934 67, 5  %
Κροατία 705 861 911
Iταλία 21 025 331 585 775 717 953 3,7 % 397 058 482 51,2  %
Kύπρος 492 665  838 9 520 000 1,9 % 5 191 095 54,5  %
Λετονία 3 947 343 917 67 180 000 1,7 %
Λιθουανία 5 747 186 096 58 485 290 1,0 % 67 554  207 115,5  %
Λουξεμβούργο 25 243 666 1 767 056 7, 0 % 4 875 000 275,9  %
Ουγγαρία 21 292 060 049 349 310 777 1,6 % 179 983 308 51,5  %
Μάλτα 728 123  051 78 200  000 10,7  % 33 879 548 43,3 %
Κάτω Χώρες 830 000  000 19 182 600 2,3 % 22 345 138 116,5  %
Αυστρία 680 066  021 25 037 408 3,7 % 12 676 799 50,6  %
Πολωνία 57 178 151 307 825 761 396 1,4 % 477 355  029 5 7, 8  %
Πορτογαλία 14 558 172 647 59 857 312 0,4 % 5 006 939 8,4 %
Ρουμανία 15 528 889 094 331 542 611 2,1 % 209 940 000 63,3 %
Σλοβενία 3 345 349 266 54 186 553 1,6 % 14 408 713 26,6  %
Σλοβακία 9 998 728 328 90 252 216 0,9 % 66 524 170 73,7  %
Φινλανδία 977 401 980 20 682  247 2,1 % 6 329 763 30,6  %
Σουηδία 934 540 730 52 342 949 5,6 % 8 772 042 16,8  %
Ηνωμένο Βασίλειο 5 392 019 735 159 590  365 3,0 % 74 770 872 46,9  %
Διασυνοριακά 7 893 300 818 199 927 583 2,5 % 148 745 005 74,4  %
ΕΕ των 27 +  διασυνοριακά 270 757 167 870 4 665 401 221 1,7 % 2 706 142 640 58,0  %
38 Παραρτήματα
Κατάλογος των ελεγχθέντων έργων παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕΠαράρτημα III
Αριθ -
μός 
έργουΚρά -
τος 
μέλοςΕπιχειρησιακό 
πρόγραμμαΠαρέμβασηΤρόπος 
υλοποίησηςΠροϋπολο-
γισμός έργου 
(εκατ.  ευρώ)Εκ των οποίων 
συγχρηματοδότησηΠρόσθετη εγκατεστημέ -
νη ικανότητα παραγωγής 
από ΑΠΕ (προγραμματι-
σμένη/πραγματική) MW 
ή kWp/aΕπενδύσεις σε 
ελεγχθέντα 
έργα (εκατ. 
ευρώ/MW ή 
ευρώ/kWp/a)Μέση παραγό -
μενη ενέργεια 
(προγραμματι-
σμένη/πραγμα -
τική) MWh/aΑπό εθνικούς 
πόρους 
(εκατ.  ευρώ)ΕΤΠΑ/Ταμείο 
Συνοχής 
(εκατ. ευρώ)
Έργο 1
ATΚάτω ΑυστρίαΚατασκευή σταθμού παραγωγής ενέργειας 
από βιομάζα στο Weissenbach an der TristingΑυτόνομο 
έργο0,745 0,117 0,117 3 / 3 MW 0,5172 440 /  
2 319 MWh/a
Έργο 2 StyriaΚατασκευή σταθμού παραγωγής ενέργειας 
από βιομάζα και δικτύου τηλεθέρμανσης στο 
Bruck an der MurΑυτόνομο 
έργο5,658 0,871 0,882 8 / 8 MW 0,48818 659 / 
12 263 MWh/a
Έργο 3 SalzburgΚατασκευή σταθμού παραγωγής ενέργειας 
από βιομάζα και δικτύου τηλεθέρμανσης 
στο FlachauΑυτόνομο 
έργο5,667 0,886 0,885 6 / 4 MW 1,02724 009 / 
23 026 MWh/a
Έργο 4
FILänsi-SuomenΚατασκευή λέβητα δισκίων βιομάζας προς 
αντικατάσταση τριών λεβήτων ορυκτών καυ -
σίμων και κεντρικού αγωγού στο Lievestuore Αυτόνομο 
έργο0,405 0,017 0,011 1 / 1 MW 0,2524 136 / 
5 215 MWh/a
Έργο 5 Länsi-SuomenΚατασκευή λέβητα βιομάζας-ρινισμάτων 
ξύλου προς αντικατάσταση λέβητα ορυκτών 
καυσίμων και τροποποίηση του υφιστάμενου 
δικτύου τηλεθέρμανσης στη βιομηχανική 
περιοχή Kyyjärvi Αυτόνομο 
έργο0,711 0,085 0,056 1 / 1 MW 0,4152 500 / 
2 394 MWh/a
Έργο 6 Länsi-SuomenΚατασκευή νέου λέβητα για συσσωματώματα 
βιομάζας προς αντικατάσταση ενός λέβητα 
ορυκτών καυσίμων στην περιοχή Tikkakoski Αυτόνομο 
έργο0,388 0,022 0,009 2,5 / 2,5 MW 0,1274 000 / 
7 500 MWh/a
Έργο 7 Länsi-SuomenΚατασκευή νέου λέβητα για συσσωματώματα 
βιομάζας προς αντικατάσταση λέβητα ορυ -
κτών καυσίμων και του απαραίτητου δικτύου 
τηλεθέρμανσης σε χώρο που μετατράπηκε σε 
εγκατάσταση αποθήκευσης στο Kiukainen Αυτόνομο 
έργο0,324 0,029 0,02 1 / 1 MW 0,2702 800 / 
4 000 MWh/a
Έργο 8 Länsi-SuomenΚατασκευή νέου λέβητα για συσσωματώματα 
βιομάζας προς αντικατάσταση ενός λέβητα 
ορυκτών καυσίμων στο Eura Αυτόνομο 
έργο0,447 0,054 0,036 0,8 / 0,8 MW 0,31 140 / 
1 500 MWh/a
Έργο 9
UKΑνατολική Ουαλία 
(Ανταγωνιστικό -
τητα)Wood Energy Business Scheme 2 (80085)Καθεστώς 
επιχορήγη -
σης0,2 0 0,07 6 MW /δεν είναι διαθέσιμοΔεν είναι 
διαθέσιμο2 700 MWh / 
δεν είναι ακόμη 
διαθέσιμο
Έργο 10West Wales 
and the Valleys 
(Σύγκλιση)Wood Energy Business Scheme 2 (80028)Καθεστώς 
χρηματοδό -
τησης1,2 0 0,492,6 MW /δεν είναι 
διαθέσιμοΔεν είναι 
διαθέσιμο5300 MWh / 
δεν είναι ακόμη 
διαθέσιμο
39 Παραρτήματα Παράρτημα III
Αριθ -
μός 
έργουΚρά -
τος 
μέλοςΕπιχειρησιακό 
πρόγραμμαΠαρέμβασηΤρόπος 
υλοποίησηςΠροϋπολο-
γισμός έργου 
(εκατ.  ευρώ)Εκ των οποίων 
συγχρηματοδότησηΠρόσθετη εγκατεστημέ -
νη ικανότητα παραγωγής 
από ΑΠΕ (προγραμματι-
σμένη/πραγματική) MW 
ή kWp/aΕπενδύσεις σε 
ελεγχθέντα 
έργα (εκατ. 
ευρώ/MW ή 
ευρώ/kWp/a)Μέση παραγό -
μενη ενέργεια 
(προγραμματι-
σμένη/πραγμα -
τική) MWh/aΑπό εθνικούς 
πόρους 
(εκατ.  ευρώ)ΕΤΠΑ/Ταμείο 
Συνοχής 
(εκατ. ευρώ)
Έργο 11
PLΥποδομές και 
ΠεριβάλλονΚατασκευή αιολικού πάρκου Margonin στην 
ανατολική περιφέρεια IIΑυτόνομο 
έργο29,209 11,81 5,906 20 / 20 MW 1,46046 735 / 
47 288 MWh/a
Έργο 12Υποδομές και 
ΠεριβάλλονΚατασκευή τριών ανεμογεννητριών στο 
Stypolow, του δήμου KozuchowΑυτόνομο 
έργο7, 5 8 4 1,85 4,315 4,5 / 4,5 MW 1,68514 153 / 
10 074 MWh/a
Έργο 13Υποδομές και 
ΠεριβάλλονΚατασκευή αιολικού πάρκου 
Jarogniew-MołtowoΑυτόνομο 
έργο30,179 15,35 10,0 20 / 20 MW 1,56259 211 / 
47 825 MWh/a
Έργο 14Υποδομές και 
ΠεριβάλλονΚατασκευή αιολικού πάρκου στην περιοχή 
GoliceΑυτόνομο 
έργο55,75 35,41 10,0 38 / 38 MW 1,46780 332 / 
57 393 MWh/a
Έργο 15Υποδομές και 
ΠεριβάλλονΚατασκευή τεσσάρων σταθμών αιολικής 
ενέργειας στην κοινότητα Pluznica Αυτόνομο 
έργο5,914 1,51 3,365 3,2 / 3,2 MW 1,8488 286 / 
7 381 MWh/a
Έργο 16 LubelskieΕγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών σε δημόσια 
κτίρια και κατοικίες στην κοινότητα KłoczewΑυτόνομο 
έργο1,659 0,24 1,41 2,82 / 2,82 MW 0,5281.502 MWh/a 
/ δεν είναι 
διαθέσιμο
Έργο 17 LubelskieΕγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών σε δημόσια 
κτίρια και κατοικίες στην κοινότητα Kraśnik  Αυτόνομο 
έργο1,096 0,14 0,931 1,55 / 1,55 MW 0,588972 MWh/a / δεν 
είναι διαθέσιμο
Έργο 18 LubelskieΕγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών σε 
δημόσια κτίρια και κατοικίες στην κοινότητα 
Potok Górny Αυτόνομο 
έργο1,866 0,27 1,53 3,46 / 3,61 MW 0,4151.974 MWh/a 
/ δεν είναι 
διαθέσιμο
Έργο 19 LubelskieΕγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών σε 
δημόσια κτίρια και κατοικίες στην κοινότητα 
Ruda-Huta Αυτόνομο 
έργο1,188 0,17 1,010 1,89 / 1,89 MW 0,519990 MWh/a / δεν 
είναι διαθέσιμο
Έργο 20 LubelskieΕγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών, φωτοβολ -
ταϊκών και φωτισμού οδών στις κοινότητες 
Goraj και TurobinΑυτόνομο 
έργο1,371 0,2 1,165 0,12 / 0,12 MWΔεν είναι 
διαθέσιμοΔεν ορίζεται/ 
δεν είναι 
διαθέσιμο
40 Παραρτήματα Παράρτημα III
Αριθ -
μός 
έργουΚρά -
τος 
μέλοςΕπιχειρησιακό 
πρόγραμμαΠαρέμβασηΤρόπος 
υλοποίησηςΠροϋπολο-
γισμός έργου 
(εκατ.  ευρώ)Εκ των οποίων 
συγχρηματοδότησηΠρόσθετη εγκατεστημέ -
νη ικανότητα παραγωγής 
από ΑΠΕ (προγραμματι-
σμένη/πραγματική) MW 
ή kWp/aΕπενδύσεις σε 
ελεγχθέντα 
έργα (εκατ. 
ευρώ/MW ή 
ευρώ/kWp/a)Μέση παραγό -
μενη ενέργεια 
(προγραμματι-
σμένη/πραγμα -
τική) MWh/aΑπό εθνικούς 
πόρους 
(εκατ.  ευρώ)ΕΤΠΑ/Ταμείο 
Συνοχής 
(εκατ. ευρώ)
Έργο 21
MTΕπένδυση στην 
ανταγωνιστικότη -
τα για καλύτερη 
ποιότητα ζωήςΕγκατάσταση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας 
στο Κολέγιο Τεχνών, Επιστημών και Τεχνολο -
γίας της ΜάλταςΑυτόνομο 
έργο0,464 0,07 0,395 134/134 KW p/a 3 464235 / 213 
MWh/a1
Έργο 22Επένδυση στην 
ανταγωνιστικότη -
τα για καλύτερη 
ποιότητα ζωήςΈργο «Energy-Smart Authority»
(Υπηρεσία στέγασης)Αυτόνομο 
έργο0,041 0,006 0,035 3,48/3,51 KW p/a 3 9495,23 / 5,28 
MWh/a1
Έργο 23Επένδυση στην 
ανταγωνιστικότη -
τα για καλύτερη 
ποιότητα ζωήςΠροώθηση ΑΠΕ στον οικιακό τομέαΚαθεστώς 
επιχορήγη -
σης16,932 2,76 14,392 9 216 KW p/aΔεν είναι 
διαθέσιμο9 015 / 13 824 
MWh/a1
Έργο 24Επένδυση στην 
ανταγωνιστικότη -
τα για καλύτερη 
ποιότητα ζωήςΚαθεστώς επιχορηγήσεων του ΕΤΠΑ στον 
τομέα της ενέργειας για επιχειρήσειςΚαθεστώς 
επιχορήγη -
σης18,404 2,76 15,643 6 023 KW p/aΔεν είναι 
διαθέσιμο5 000 MWh/a 
/ δεν είναι 
διαθέσιμο
1 Σημείωση:  Τα πραγματικά αποτελέσματα δεν βασίζονται σε στοιχεία μετρήσεων.
41 Παραρτήματα
Συνοπτική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των έργων ΑΠΕΠαράρτημα IVΣημείωση:  Γ ια λόγους συγκρισιμότητας, στο παρόν παράρτημα ορισμένα έργα έχουν διαιρεθεί σε υποέργα, με αποτέ -
λεσμα ο συνολικός αριθμός τους να ανέρχεται σε 27.
Αριθμός αξιολογηθέντων έργων/υποέργων
Ανεπαρκές Ικανοποιητικό ΚαλόΆνευ αντικειμέ -
νου/δεν υπάρ -
χουν διαθέσιμα 
στοιχείαΥλοποίηση έργουΕγκαταστάσεις που λειτουργούν χωρίς σημαντικά προβλήματα (η επίδοση του έργου 
είναι καλή, εαν η εγκατάσταση λειτουργεί χωρίς απρογραμμάτιστες περιόδους 
διακοπ ής·  ικανοποιητική εάν οι περίοδοι διακοπής λειτουργίας έχουν περιορι -
σμένο αντίκτυπο στην παραγωγή ενέργειας·  ανεπαρκής εάν οι περίοδοι διακοπής 
λειτουργίας έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην παραγωγή ενέργειας)0 2 25 0
Εγκατεστημένη ικανότητα παραγωγής ενέργειας (η επίδοση του έργου είναι  καλή 
εάν έχει εγκατασταθεί η προγραμματισμένη ικανότητα παραγωγής ενέργειας· 
ικανοποιητική, σε περίπτωση μη σημαντικών αποκλίσεων από τον προγραμματι -
σμό και  ανεπαρκής εάν δεν έχει εγκατασταθεί η ικανότητα παραγωγής ενέργειας 
ή υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις)0 0 27 0
Η συνολική ικανότητα παραγωγής που χρησιμοποιείται συμφωνεί με τον προγραμ -
ματισμό  (η επίδοση του έργου είναι  καλή εάν η ικανότητα παραγωγής ενέργειας 
χρησιμοποιείται βάσει του προγραμματισμού· ικανοποιητική, σε περίπτωση μη 
σημαντικών αποκλίσεων από τον προγραμματισμό και  ανεπαρκής εάν δεν χρησι -
μοποιείται η ικανότητα παραγωγής ενέργειας ή υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις 
από τον προγραμματισμό)2 6 19 0
Συμμορφούμενο Τεχνικό Σχέδιο (ΤΣ)  (η επίδοση του έργου είναι  ανεπαρκής εάν 
υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις από το ΤΣ·  ικανοποιητική εάν υπάρχουν 
ορισμένες αποκλίσεις χωρίς πραγματικό αντίκτυπο στα αποτελέσματα  καλή εάν 
δεν υπάρχουν αποκλίσεις)0 1 26 0
Συμμορφούμενος προϋπολογισμός  (η επίδοση του έργου είναι  καλή εάν δεν υπάρ -
χουν αποκλίσεις στην αξία,  ικανοποιητική εάν αυξάνεται κατά 0 %<x< 20 %,  
ανεπαρκής εάν αυξάνεται κατά > 20 %)1 0 26 0
Συμμορφούμενο Επιχειρησιακό Σχέδιο (ΕΣ) (η επίδοση του έργου είναι  καλή εάν δεν 
υπάρχουν αποκλίσεις από το ΕΣ,  ικανοποιητική εάν υπάρχουν λίγες αποκλίσεις 
χωρίς πραγματικό αντίκτυπο στα αποτελέσματα και  ανεπαρκής εάν υπάρχουν 
σημαντικές αποκλίσεις)2 6 19 0
Διαχείριση κινδύνου, πολυπλοκότητα έργου, φραγμοί υλοποίησης (η επίδοση του 
έργου είναι  καλή εάν αναλαμβάνεται δράση όταν προσδιορίζονται κίνδυνοι,  
ικανοποιητική εάν οι κίνδυνοι αναλύονται εν μέρει και μετριάζονται,  ανεπαρκής 
εάν δεν διενεργείται ορθή ανάλυση κινδύνου)0 10 17 0
Διαφανείς, συναφείς και μετρήσιμοι δείκτες επιδόσεων και επιλογή των καλύτερα 
προετοιμασμένων/ώριμων αιτήσεων  (η επίδοση του έργου είναι  καλή εάν έχουν 
χρησιμοποιηθεί κατάλληλοι δείκτες για την επιλογή των καλύτερα προετοιμασμέ -
νων και ώριμων αιτήσεων, εάν έχει εκτιμηθεί η οικονομική αποτελεσματικότητα 
των αιτήσεων και εάν εξασφαλίζεται ο ανταγωνισμός μεταξύ των αιτήσεων·  
ικανοποιητική εάν τα κριτήρια αυτά εφαρμόστηκαν μόνον εν μέρει·  ανεπαρκής 
εάν δεν εφαρμόστηκαν)0 27 0 0
Αδειοδότηση/άδειες/αποδοχή από το κοινό (ώριμο, έτοιμο έργο).  Η επίδοση του έργου 
είναι  καλή εάν η εγκατάσταση λειτουργεί, χωρίς να έχουν εντοπιστεί προβλήματα 
που αφορούν την απόκτηση των απαραίτητων αδειών·  ικανοποιητική εάν έχουν 
αποκτηθεί μόνο οι κρίσιμες άδειες,  ανεπαρκής εάν εντοπίζονται σοβαρά προβλή -
ματα όσον αφορά την αδειοδότηση/άδειες/αποδοχή από το κοινό0 2 25 0
42 Παραρτήματα Παράρτημα IVΑριθμός αξιολογηθέντων έργων/υποέργων
Ανεπαρκές Ικανοποιητικό ΚαλόΆνευ αντικειμέ -
νου/δεν υπάρ -
χουν διαθέσιμα 
στοιχείαΟικονομική αποδοτικότηταΛειτουργική αποδοτικότητα.  Η επίδοση του έργου είναι  καλή εάν η λειτουργική 
αποδοτικότητα είναι > 95 %·  ικανοποιητική εάν 80< x < 95 %·  ανεπαρκής εάν 
< 80 %4 7 7 7 9
Δαπάνες επένδυσης (κατασκευής) (ευρώ/MW ή ευρώ/KWp).  Η επίδοση του έργου 
είναι  καλή εάν οι επενδυτικές δαπάνες υπερβαίνουν τις μέσες δαπάνες < 10 % ή λι-
γότερο·  ικανοποιητική εάν υπερβαίνουν τις μέσες δαπάνες κατά 10 %< x < 30 %·  
ανεπαρκής εάν υπερβαίνουν τις μέσες δαπάνες κατά > 30 %4 1 17 5
Κριτήρια οικονομικής αποτελεσματικότητας που χρησιμοποιούνται στη διαδικασία 
επιλογής. Η επίδοση του έργου είναι  καλή εάν επιλέγεται το οικονομικά αποτελε -
σματικότερο έργο:
- βέλτιστη αναλογία κόστους / εγκατεστημένης ικανότητας παραγωγής ενέργειας 
(ευρώ/MW), 
- βέλτιστη αναλογία κόστους / παραγωγής ενέργειας (ευρώ/MWh)·
ικανοποιητική εάν τα κριτήρια οικονομικής αποδοτικότητας εφαρμόστηκαν εν 
μέρει·  ανεπαρκής εάν δεν εφαρμόστηκαν12 10 5 5 0
Χρηματοδότηση έργων με βάση ανοικτή διαδικασία υποβολής προσφορών και 
επιλογής, ανταγωνισμός μεταξύ των αιτήσεων.  Η επίδοση του έργου είναι  καλή εάν 
εφαρμόζεται ανοικτή διαδικασία υποβολής προσφορών και επιλογής·
ικανοποιητική εάν εφαρμόζεται μεν, λαμβάνεται όμως μικρός αριθμός προτάσε -
ων· ανεπαρκής εάν δεν εφαρμόζεται 8 14 5 5 0
Διατίθενται κατάλληλες μελέτες. Η επίδοση του έργου είναι  καλή εάν για τον 
προγραμματισμό χρησιμοποιούνται μελέτες σκοπιμότητας/επιχειρήσεων 
ή ά λ λες·  ικανοποιητική εάν δεν ακολουθούνται πάντοτε·  ανεπαρκής εάν δεν 
χρησιμοποιούνται6 10 10 10 1
Ανάληψη ευθύνης (δέσμευση κυρίων/ενδιαφερόμενων φορέων για υλοποίηση του 
έργου).  Η επίδοση του έργου είναι  καλή εάν υπήρχε ισχυρή ανάληψη ευθύνης 
με δέσμευση γνώσεων και περιουσιακών στοιχείων για το έργο από το στάδιο 
ανάπτυξης του έργου μέχρι τη λειτουργία της εγκατάστασης·  ικανοποιητική εάν 
είναι ισχυρή, με μερική τρωτότητα των περιουσιακών στοιχείων ή των γνώσεων·  
ανεπαρκής εάν είναι ασταθής, δεν υπάρχουν επαρκείς γνώσεις και περιουσιακά 
στοιχεία που προορίζονται για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του έργου.0 10 17 0
Συνοχή με το στρατηγικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ.  Η επίδοση του έργου είναι καλή, εάν οι 
στόχοι του έργου ήταν συναφείς και συνεπείς με το στρατηγικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ·  
ικανοποιητική εάν ορισμένα στοιχεία των έργων δεν συνδέονται άμεσα με τους 
στόχους ΑΠΕ·  ανεπαρκής εάν οι στόχοι δεν ήταν συναφείς και συνεπείς με το 
στρατηγικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ.0 0 27 0
Αριθμός αξιολογηθέντων έργων/υποέργων
Επίτευξη στόχων Ανεπαρκές Ικανοποιητικό ΚαλόΔεν εφαρμόζε -
ται/δεν υπάρ -
χουν διαθέσιμα 
στοιχεία
Παραχθείσα ενέργεια.  Η επίδοση του έργου είναι καλή  εάν η παραχθείσα ενέργεια είναι > 95 % 
της προγραμματισμένης· ικανοποιητική  εάν 85< x < 95 %· ανεπαρκής  εάν < 85 %6 2 6 13
43
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αποδοτικότητα και 
η αποτελεσματικότητα δεν πρέπει να μετρώνται μόνο σε 
μεγαβάτ ΑΠΕ ανά ευρώ που επενδύεται, αλλά και σε σχέση 
με τη συνολική επιτυχία του προγράμματος και των έργων 
ως προς την επίτευξη των επιθυμητών αποτελεσμάτων.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η έννοια της οικονομικής αποδο -
τικότητας μπορεί να οριστεί με διάφορους τρόπους: πολύ 
βραχυπρόθεσμα ως μείωση του κόστους ή μεσομακρο -
πρόθεσμα ως μείωση του κόστους της δυναμικής από -
δοσης μέσω της καινοτομίας για τον συνολικό μετασχη -
ματισμό του ενεργειακού συστήματος, σύμφωνα με τους 
στόχους για το 2020 και την προετοιμασία του εδάφους για 
τα επόμενα έτη.
IV - Δεύτερη περίπτωση
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι επενδύσεις της πολιτικής 
συνοχής σε ΑΠΕ ήταν σύμφωνες με τους στόχους και 
τις απαιτήσεις του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου. Οι 
απόψεις της σχετικά με την ευρωπαϊκή προστιθέμενη 
αξία της πολιτικής συνοχής του Ιουνίου 2011 εκτίθενται 
στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής 
«Η προστιθέμενη αξία του προϋπολογισμού της ΕΕ»2. Το 
μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων σε ΑΠΕ θα πρέπει να 
πραγματοποιείται από τον ιδιωτικό τομέα. Τα κράτη μέλη 
και οι περιφέρειες πρέπει να διασφαλίζουν ότι η δημόσια 
χρηματοδότηση δεν αντικαθιστά, αλλά συμπληρώνει και 
λειτουργεί ως μοχλός για τις ιδιωτικές επενδύσεις σύμ -
φωνα με τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων. Η χρηματο -
δότηση της πολιτικής συνοχής πρέπει να χρησιμοποιείται 
για να συμπληρώνονται τα υφιστάμενα εθνικά καθεστώτα 
στήριξης, ώστε να εξασφαλίζεται προστιθέμενη αξία. 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη 
πολλοί παράγοντες κατά την ανάλυση της προστιθέμενης 
αξίας των πόρων της ΕΕ σε αυτόν τον τομέα.
1 Άρθρο 30 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης 
Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που 
εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την 
κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του 
Συμβουλίου.
2 SEC(2011) 867 τελικό της 29.6.2011, Έγγραφο εργασίας 
των υπηρεσιών της Επιτροπής «Η προστιθέμενη αξία του 
προϋπολογισμού της ΕΕ», που συνοδεύει την ανακοίνωση της 
Επιτροπής «Προϋπολογισμός για την Ευρώπη 2020».Συνοπτική παρουσίαση
III
Η Επιτροπή χαιρετίζει το πόρισμα σύμφωνα με το οποίο 
όλα τα ελεγχθέντα έργα παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ 
(ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) οδήγησαν στις προβλεπό -
μενες υλοποιήσεις. Ενόψει της προβλέψιμης αύξησης των 
επενδύσεων της πολιτικής συνοχής στη βιώσιμη ενέργεια, 
περιλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας 
για την περίοδο 2014-2020, η έκθεση του Συνεδρίου είναι 
πολύ επίκαιρη και, εν γένει, η παραίνεση της έκθεσης για 
την καλύτερη δυνατή χρήση της χρηματοδότησης είναι 
ευπρόσδεκτη.
IV
Μέχρι να τεθεί η εγκατάσταση σε πλήρη λειτουργία, 
η πραγματική απόδοση του συστήματος δεν είναι γνωστή. 
Το πραγματικό επίπεδο παραγωγής ενέργειας διαφέρει 
από έτος σε έτος ανάλογα με διάφορες παραμέτρους 
(συμπεριλαμβανομένων π.χ. των καιρικών συνθηκών, της 
αξιοπιστίας του εξοπλισμού και του ποσοστού χρήσης των 
κτιρίων). Τα πραγματικά στοιχεία καταγράφονται όταν το 
έργο είναι σε πλήρη λειτουργία.
IV - Πρώτη περίπτωση
Η οικονομική αποδοτικότητα μπορεί να προσδιορίζεται 
στα κριτήρια επιλογής των ειδικών παρεμβάσεων. Όμως, 
η πολιτική συνοχής εξυπηρετεί έναν ευρύτερο στόχο και 
όλα τα επιχειρησιακά προγράμματα που χρηματοδοτούνται 
από την πολιτική συνοχής πρέπει να συμμορφώνονται με 
τους στόχους της πολιτικής για την ενίσχυση της οικονομι -
κής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής και να προωθούν τη 
συνολική αρμονική ανάπτυξη μέσω της μείωσης των ανι -
σοτήτων μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των περιφερειών 
και της προώθησης της ανάπτυξης στις πλέον μειονεκτικές 
περιφέρειες. Η πολιτική συνοχής είναι μια ολοκληρωμένη 
και τοποκεντρική πολιτική και η αύξηση του μεριδίου των 
ΑΠΕ είναι ένας από τους πολλαπλούς στόχους των προ -
γραμμάτων της· αυτό σημαίνει ότι τα έργα μπορούν να 
αποσκοπούν ταυτόχρονα σε περισσότερους στόχους πέρα 
από την απλή παραγωγή ΑΠΕ. Η Επιτροπή αναγνωρίζει τις 
αρχές της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας, 
όπως ορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ1. 
Ο κανονισμός διευκρινίζει ότι η αρχή της αποδοτικότητας 
επιδιώκει την καλύτερη σχέση μεταξύ των μέσων που 
χρησιμοποιήθηκαν και των αποτελεσμάτων που έχουν 
επιτευχθεί και η αρχή της αποτελεσματικότητας αφορά την 
εκπλήρωση των ειδικών στόχων που έχουν ορισθεί και την 
επίτευξη των επιδιωκόμενων αποτελεσμάτων.Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Απαντήσεις της Επιτροπής 44
Όταν από την επανεξέταση των επιδόσεων προκύπτουν 
στοιχεία σύμφωνα με τα οποία μια προτεραιότητα δεν έχει 
επιτύχει τα ορόσημα που αφορούν μόνο τους δημοσιονο -
μικούς δείκτες, τους δείκτες εκροών και τα καθορισθέντα 
βασικά στάδια εφαρμογής και το κράτος μέλος δεν έχει 
λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διορθώσει το πρόβλημα, 
η Επιτροπή μπορεί να αναστείλει το σύνολο ή μέρος των 
ενδιάμεσων πληρωμών ή να εφαρμόσει, ως έσχατη λύση, 
δημοσιονομικές διορθώσεις. Το αποθεματικό επίδοσης δεν 
θα πρέπει να χορηγείται σε τέτοια προγράμματα.
Βάσει του νομικού πλαισίου της περιόδου 2014-2020, η Επι -
τροπή ενισχύει επίσης τους εκ των προτέρων όρους για τα 
κονδύλια, ώστε να διασφαλιστούν οι αναγκαίες προϋποθέ -
σεις για την αποτελεσματική εφαρμογή τους.
Επιπλέον, η Επιτροπή, μέσω της ενεργού και συνεχούς 
συνεργασίας της με τα κράτη μέλη, θα ενημερώσει τις δια -
χειριστικές αρχές να περιλάβουν τις συστάσεις του Ευρω -
παϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου στη διαδικασία επιλογής 
και στα κριτήρια επιλογής των έργων ΑΠΕ. Στα κριτήρια 
επιλογής είναι πλέον απαραίτητο να περιλαμβάνεται και 
η συμβολή στην επίτευξη των αναμενόμενων αποτελεσμά -
των του άξονα προτεραιότητας.
Η Επιτροπή δέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή. Η Επιτροπή 
συμφωνεί ως προς τη σημασία της αποφυγής του φαινο -
μένου της μη αποδοτικής δαπάνης. Για να στηρίξει μια πιο 
αγορακεντρική προσέγγιση κατά την περίοδο 2014-2020, 
η Επιτροπή ενθαρρύνει, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 
αριθ. 1303/2013, τη χρήση χρηματοδοτικών μέσων αντί 
των επιχορηγήσεων για να στηρίξει τις επενδύσεις που 
αναμένεται ότι είναι οικονομικά βιώσιμες, αλλά δεν προ -
σελκύουν επαρκή χρηματοδότηση από πηγές της αγοράς.
Η Επιτροπή συμφωνεί επίσης ότι τα προγράμματα πρέπει 
να βασίζονται σε κατάλληλες εκτιμήσεις αναγκών. Για τον 
σκοπό αυτό, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 προβλέπει 
ότι η συμφωνία εταιρικής σχέσης για την περίοδο  
2014-2020 θα περιλαμβάνει ανάλυση των ανισοτήτων, των 
αναπτυξιακών αναγκών και του αναπτυξιακού δυναμικού. 
Οι επιλογές που γίνονται σε κάθε επιχειρησιακό πρό -
γραμμα πρέπει να αιτιολογούνται δεόντως. Οι απαιτήσεις 
που απορρέουν από την οδηγία για τις ανανεώσιμες 
πηγές ενέργειας (π.χ. στρατηγική προσέγγιση, αξιολόγηση 
αναγκών και εθνικά σχέδια δράσης για την ανανεώσιμη 
ενέργεια) θα εξασφαλίζουν επίσης τον βέλτιστο σχεδιασμό 
των επενδύσεων της πολιτικής συνοχής σε ΑΠΕ.V
Η Επιτροπή έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει στα κράτη 
μέλη τις αδυναμίες των εθνικών διοικητικών συστημάτων.
Η μεταρρύθμιση της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 
2014-2020 θα παράσχει στην επιτροπή παρακολούθησης 
των αντίστοιχων επιχειρησιακών προγραμμάτων τα ανα -
γκαία κίνητρα για να εγκρίνουν τα κριτήρια επιλογής, εξα -
σφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο τον μέγιστο αντίκτυπο γι’ 
αυτό το είδος επενδύσεων. Τα κράτη μέλη και οι περιφέ -
ρειες θα πρέπει να αποφασίσουν εκ των προτέρων τους 
στόχους που προτίθενται να επιτύχουν με τους διαθέσι -
μους πόρους και να προσδιορίσουν επακριβώς τον τρόπο 
με τον οποίο θα μετρούν την πρόοδο προς την επίτευξη 
αυτών των στόχων για κάθε άξονα προτεραιότητας. Αυτό 
θα επιτρέψει την τακτική παρακολούθηση και τον διάλογο 
σχετικά με τον τρόπο χρησιμοποίησης των πόρων.
Για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, έχουν 
θεσπιστεί απαιτήσεις για μια λογική μεγαλύτερης παρέμ -
βασης για όλες τις προτεραιότητες, περιλαμβανομένου 
ενός συνόλου κοινών δεικτών επιδόσεων, η χρήση των 
οποίων είναι υποχρεωτική κατά περίπτωση. Στον τομέα 
των ΑΠΕ, οι κανονισμοί τόσο του ΕΤΠΑ όσο και του Ταμείου 
Συνοχής για την περίοδο 2014-2020 περιέχουν έναν κοινό 
δείκτη «Πρόσθετη ικανότητα παραγωγής ανανεώσιμης 
ενέργειας».
Όσον αφορά τις παρατηρήσεις σχετικά με τις πτυχές της 
οικονομικής αποδοτικότητας, η Επιτροπή παραπέμπει 
στην απάντησή της στο σημείο IV.
VIII - Σύσταση 1
Βάσει του πλαισίου για τη συνοχή, η Επιτροπή δεν εμπλέ -
κεται στην επιλογή των έργων, εκτός από την έγκριση των 
μεγάλων έργων.
Εντούτοις, το νέο κανονιστικό πλαίσιο για την περίοδο 
2014-2020 εξασφαλίζει εξαρχής ότι, μέσω του περιεχομέ -
νου των εγκριθέντων προγραμμάτων και της λογικής της 
παρέμβασης, περιλαμβανομένων των δεικτών αποτελε -
σμάτων και εκροών των στόχων που είναι ενσωματωμένοι 
σε άξονες προτεραιότητας, η επιλογή των έργων θα γίνεται 
από τα κράτη μέλη, κατά το μέτρο του δυνατού, σύμφωνα 
με τις συστάσεις του Συνεδρίου.
Επίσης, με βάση το πλαίσιο επιδόσεων που έχει καθοριστεί 
για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, η Επιτροπή θα είναι 
σε θέση, με τη χρήση σημείων αναφοράς που αφορούν 
μόνο τους δείκτες, να ενθαρρύνει και να επανεξετάζει τις 
επιδόσεις των προγραμμάτων. 
Απαντήσεις της Επιτροπής 45
VIII - Σύσταση 2
Η Επιτροπή αποδέχεται αυτή τη σύσταση και θεωρεί ότι, 
από την πλευρά της, έχει υλοποιηθεί. Τα κράτη μέλη θα 
πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές 
της Επιτροπής του Νοεμβρίου 2013 για τον σχεδιασμό 
των προγραμμάτων στήριξης των ανανεώσιμων πηγών 
ενέργειας. Οι υπό έκδοση κατευθυντήριες γραμμές για τις 
ενισχύσεις στους τομείς της ενέργειας και του περιβάλλο -
ντος θα συμβάλουν επίσης στην αύξηση της οικονομικής 
αποδοτικότητας των καθεστώτων στήριξης των κρατών 
μελών για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Εισαγωγή
07
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η άρση των τομεακών φραγ -
μών που παρεμποδίζουν τις επενδύσεις σε ΑΠΕ αποτελεί 
ευθύνη των κρατών μελών.
Η Επιτροπή εξετάζει αυτά τα εμπόδια στις τακτικές εκθέ -
σεις της με τη διατύπωση συστάσεων προς τα κράτη μέλη. 
Τα καθεστώτα στήριξης δεν ήταν πάντοτε σωστά σχεδια -
σμένα, με αποτέλεσμα να προκαλούν είτε δυσμενείς συν -
θήκες είτε υπεραντιστάθμιση. Οι οδηγίες της Επιτροπής για 
τον σχεδιασμό των καθεστώτων στήριξης των ανανεώσι -
μων πηγών ενέργειας, του Νοεμβρίου 2013, καθώς και οι 
οδηγίες σχετικά με τη χρήση των μηχανισμών συνεργασίας 
για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιμετωπίζουν αυτή 
την κατάσταση.4
4 C(2013) 7243 τελικό της 5.11.2013, ανακοίνωση της Επιτροπής 
«Delivering the internal electricity market and making the most 
of public intervention» και συνοδευτικά έγγραφα εργασίας των 
υπηρεσιών της Επιτροπής SWD (2013) 439 τελικό «European 
Commission guidance for the design of renewables support 
schemes» και SWD (2013) 440 τελικό, «Guidance on the use of 
renewable energy cooperation mechanisms».Ωστόσο, η πολιτική συνοχής είναι μια ολοκληρωμένη 
τοποκεντρική πολιτική και η αύξηση του μεριδίου των 
ΑΠΕ είναι απλώς ένας από τους πολλαπλούς στόχους της. 
Ειδικότερα, άλλοι στόχοι της πολιτικής συνοχής, όπως 
η προώθηση της καινοτομίας, μπορεί να δικαιολογούν την 
επιλογή τεχνολογιών που δεν είναι οι πλέον οικονομικά 
αποδοτικές. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 προβλέ -
πει ότι οι διαδικασίες και τα κριτήρια επιλογής πρέπει να 
διασφαλίζουν τη συμβολή των πράξεων στην επίτευξη των 
ειδικών στόχων και αποτελεσμάτων της σχετικής προτε -
ραιότητας του επιχειρησιακού προγράμματος, που μπορεί 
να επιδιώκουν περισσότερους στόχους πέρα από την 
παραγωγή ΑΠΕ.
Όσον αφορά τα μεγάλα έργα, κατά την περίοδο προ -
γραμματισμού 2014-2020, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει 
να απαιτεί τη διενέργεια ανάλυσης κόστους -οφέλους, 
περιλαμβανομένης οικονομικής και χρηματοοικονομικής 
ανάλυσης. Ως μέρος της ανάλυσης κόστους -οφέλους, 
απαιτείται ανάλυση επιλογών η οποία, μεταξύ άλλων, λαμ -
βάνει υπόψη τις οικονομικές και δημοσιονομικές πτυχές, 
όπως το κόστος κατασκευής, ώστε να επιλέγεται η καλύ -
τερη επιλογή, ενώ καταβάλλεται προσπάθεια να μεγιστο -
ποιηθούν τα οφέλη για το κοινωνικό σύνολο.
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση στη δεύτερη περί -
πτωση. Η Επιτροπή έχει επανειλημμένα υπενθυμίσει στα 
κράτη μέλη την ανάγκη να διασφαλιστεί η σταθερότητα 
του κανονιστικού πλαισίου και επίσης επικρίνει σταθερά 
τις συχνές και αναδρομικές τροποποιήσεις των ρυθμιστι -
κών πλαισίων των κρατών μελών. Η ανακοίνωση της Επι -
τροπής του Νοεμβρίου 2013 «Πραγμάτωση της εσωτερικής 
αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και πλήρης αξιοποίηση της 
δημόσιας παρέμβασης» και οι οδηγίες της Επιτροπής για 
τον σχεδιασμό των καθεστώτων στήριξης των ανανεώσι -
μων πηγών ενέργειας, καθώς και οι οδηγίες σχετικά με τη 
χρήση των μηχανισμών συνεργασίας για τις ανανεώσιμες 
πηγές ενέργειας αντιμετωπίζουν αυτά τα ζητήματα.3
3 C(2013) 7243 τελικό της 5.11.2013, ανακοίνωση της Επιτροπής 
«Delivering the internal electricity market and making the most 
of public intervention» και συνοδευτικά έγγραφα εργασίας των 
υπηρεσιών της Επιτροπής SWD (2013) 439 τελικό «European 
Commission guidance for the design of renewables support 
schemes» και SWD (2013) 440 τελικό, «Guidance on the use of 
renewable energy cooperation mechanisms».  
Απαντήσεις της Επιτροπής 46
Παρατηρήσεις
17
Μολονότι η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι δυσκολίες όσον 
αφορά την ένταξη της ηλεκτρικής ενέργειας που παρά -
γεται από ΑΠΕ στο δίκτυο έχουν αποτελέσει τροχοπέδη 
στην αξιοποίηση των ΑΠΕ, το θέμα δεν εξαρτάται άμεσα 
από τη διαχείριση των έργων. Η απαίτηση να βελτιωθεί 
η πρόσβαση στα δίκτυα της ηλεκτρικής ενέργειας που 
παράγεται από ΑΠΕ αποτελεί νομική υποχρέωση βάσει της 
οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
18
Η Επιτροπή πράγματι θεωρεί ότι ο ρυθμός προόδου των 
κρατών μελών ως προς την άρση των διοικητικών εμπο -
δίων σε αυτόν τον τομέα είναι βραδύς.
Σχετικά με την αναφορά στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Επι -
τροπή θεωρεί ότι η διατύπωση θα πρέπει να λαμβάνει 
υπόψη τις συνταγματικές ρυθμίσεις και τη διαδικασία 
αποκέντρωσης στο εν λόγω κράτος μέλος. Τα διάφορα 
έγγραφα του επιχειρησιακού προγράμματος και οι επιτρο -
πές παρακολούθησης των προγραμμάτων στο Ηνωμένο 
Βασίλειο είναι αυτοτελείς και ανεξάρτητες και η εναρ -
μόνιση επιτυγχάνεται μέσω της χρήσης των οριζόντων 
θεμάτων που είναι ενσωματωμένα σε όλα τα προγράμματα 
της χώρας.
20 - Πρώτη περίπτωση
Η αναθέτουσα αρχή αναγνώρισε τα προβλήματα αυτά και 
οι διαδικασίες υποβολής προσφορών επαναλήφθηκαν 
ακριβώς για να διασφαλιστεί η διαφάνεια και να υπάρξει 
μεγαλύτερος ανταγωνισμός.
20 - Δεύτερη περίπτωση
Όσον αφορά τα έργα αιολικής ενέργειας στην Πολωνία, 
δεν υπήρχαν εμπόδια (αν η διαδικασία ανάθεσης είχε ως 
αποτέλεσμα να επιλεγεί η προσφορά ενός άλλου προμη -
θευτή) για να υποβάλει ο δικαιούχος αίτηση τροποποίησης 
οικοδομικών αδειών που είχαν εκδοθεί και για να οριστεί 
ένα άλλο μοντέλο ανεμογεννητριών.
Όσον αφορά το έργο ηλιακού συλλέκτη στην Πολωνία, 
η περιγραφή του πεδίου του διαγωνισμού ήταν σωστή και 
σύμφωνη με την εφαρμοστέα νομοθεσία. Στην περιγραφή 
της προσφοράς, καθορίστηκε ότι η διαδικασία αφορούσε 
τον συγκεκριμένο τύπο ηλιακού συλλέκτη ή διαφορετικό 
τύπο με τις ίδιες παραμέτρους. Το εν λόγω σχέδιο είχε επίσης υποβληθεί σε δύο ελέγχους που διενεργήθηκαν 
από τις εθνικές αρχές, οι οποίες δεν αμφισβήτησαν τη 
συμμόρφωση του έργου με το δίκαιο των δημοσίων 
συμβάσεων.
21
Για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, έχουν θεσπι -
στεί απαιτήσεις για μια λογική μεγαλύτερης παρέμβασης 
για όλες τις προτεραιότητες, περιλαμβανομένου ενός 
συνόλου κοινών δεικτών επιδόσεων, η χρήση των οποίων 
είναι υποχρεωτική κατά περίπτωση. Στον τομέα των ανανε -
ώσιμων πηγών ενέργειας, οι κανονισμοί του ΕΤΠΑ και του 
Ταμείου Συνοχής για την περίοδο 2014-2020 περιλαμβά -
νουν έναν κοινό δείκτη «Πρόσθετη ικανότητα παραγωγής 
ανανεώσιμης ενέργειας». Ωστόσο, θα απαιτείται πάντοτε 
αξιολόγηση για να μην επηρεάζεται από άλλους εξωτερι -
κούς παράγοντες η συμβολή των πράξεων που συγχρημα -
τοδοτούνται από τα κονδύλια της πολιτικής συνοχής στις 
αλλαγές στην παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας και στα 
πρότυπα κατανάλωσης.
23
Μέχρι να ολοκληρωθεί η εγκατάσταση και να τεθεί σε 
πλήρη λειτουργία, η πραγματική απόδοση του συστήμα -
τος δεν είναι γνωστή. Το πραγματικό επίπεδο παραγωγής 
ενέργειας διαφέρει από έτος σε έτος ανάλογα με διάφορες 
παραμέτρους (συμπεριλαμβανομένων π.χ. των καιρι -
κών συνθηκών, της αξιοπιστίας του εξοπλισμού και του 
ποσοστού χρήσης των κτιρίων). Τα πραγματικά στοιχεία 
καταγράφονται όταν το έργο είναι σε πλήρη λειτουργία.
24
Όσον αφορά τα 4 από τα 5 αιολικά έργα στην Πολωνία τα 
οποία δεν πέτυχαν τους στόχους σύμφωνα με τον πίνακα 
1, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα αποτελέσματα θα έπρεπε να 
αξιολογηθούν κατά την περίοδο πλήρους λειτουργίας 
του αιολικού πάρκου, το οποίο δεν συνέβη στην περί -
πτωση του ενός από τα έργα. Συνιστάται ο καλύτερος 
χωροταξικός σχεδιασμός των επενδύσεων σε ΑΠΕ, με 
βάση τις ειδικές συνθήκες για το εξεταζόμενο είδος ΑΠΕ 
στον συγκεκριμένο τόπο. Το γεγονός ότι, σε ορισμένες 
περιπτώσεις, δεν επιτυγχάνονται ή επιτυγχάνονται μόνο 
εν μέρει οι προγραμματισμένοι στόχοι παραγωγής των 
έργων επιβεβαιώνει το υψηλό προφίλ κινδύνου αυτών 
των επενδύσεων και, ως εκ τούτου, την ανάγκη δημόσιας 
χρηματοδότησης για να καταστεί δυνατή η τραπεζική 
χρηματοδότηση των έργων και να λειτουργήσει ως μοχλός 
προσέλκυσης ιδιωτικών χρηματοδοτήσεων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 47
Πλαίσιο 5 - Δεύτερη παράγραφος
Η Επιτροπή πρότεινε στις πολωνικές αρχές και στην εται -
ρική σχέση «Κοινή Βοήθεια για την υποστήριξη έργων στις 
ευρωπαϊκές περιφέρειες (JASPERS)» να αξιολογήσουν τα 
αποτελέσματα και τον συντελεστή χρηματοοικονομικής 
απόδοσης (ΣΧΑ) των έργων κατασκευής αιολικού πάρκου 
με βάση πιο ρεαλιστικές προβλέψεις. Με τον τρόπο αυτό, οι 
δείκτες αποτελεσμάτων θα αντικατοπτρίζουν καλύτερα τον 
χρόνο εργασίας των αιολικών πάρκων.
Πλαίσιο 5 - Τρίτη παράγραφος
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, δύο από τις ελεγχθείσες πέντε 
εγκαταστάσεις απέδωσαν λιγότερα από τα αναμενόμενα 
αποτελέσματα, επειδή η ζήτηση για τα συστήματα ήταν 
χαμηλότερη από την προβλεφθείσα. Κατά την προγραμμα -
τισθείσα από τη διαχειριστική αρχή διαδικασία συλλογής 
δεδομένων για τη λήξη των δραστηριοτήτων υπάρχει 
πρόθεση να συλλεγούν δεδομένα για συγκεκριμένες εγκα -
ταστάσεις που εκτιμάται ότι θα αναδείξουν καλύτερα τους 
λόγους για τους οποίους η ζήτηση ήταν χαμηλότερη από 
την προβλεπόμενη.
26
Η Επιτροπή αναγνωρίζει τις αρχές της αποδοτικότητας και 
της αποτελεσματικότητας, όπως ορίζονται στον δημοσι -
ονομικό κανονισμό της ΕΕ. Ο κανονισμός διευκρινίζει ότι 
η αρχή της αποδοτικότητας επιδιώκει την καλύτερη σχέση 
μεταξύ των μέσων που χρησιμοποιήθηκαν και των αποτε -
λεσμάτων που έχουν επιτευχθεί και η αρχή της αποτελε -
σματικότητας αφορά την εκπλήρωση των ειδικών στόχων 
που έχουν ορισθεί και την επίτευξη των επιδιωκόμενων 
αποτελεσμάτων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι 
η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα δεν πρέπει να 
μετρώνται μόνο σε μεγαβάτ ΑΠΕ ανά ευρώ που επενδύεται, 
αλλά και σε σχέση με τη συνολική επιτυχία του προγράμ -
ματος και των έργων ως προς την επίτευξη των επιθυμητών 
αποτελεσμάτων.
27
Η οικονομική αποδοτικότητα μπορεί να προσδιορίζεται 
στα κριτήρια επιλογής των ειδικών παρεμβάσεων. Ωστόσο, 
η πολιτική συνοχής εξυπηρετεί έναν ευρύτερο στόχο και 
όλα τα επιχειρησιακά προγράμματα που χρηματοδοτούνται 
από την πολιτική συνοχής πρέπει να συμμορφώνονται με 
τους στόχους της πολιτικής για την ενίσχυση της οικονομι -
κής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής και να προωθούν τη 
γενική αρμονική ανάπτυξη μέσω της μείωσης των ανισο -
τήτων μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των περιφερειών 
και της προώθησης της ανάπτυξης στις πλέον μειονεκτικές περιφέρειες. Η πολιτική συνοχής είναι μια ολοκληρωμένη 
και τοποκεντρική πολιτική και η αύξηση του μεριδίου των 
ΑΠΕ είναι ένας από τους πολλαπλούς στόχους των προ -
γραμμάτων της, το οποίο σημαίνει ότι τα έργα μπορούν 
να αποσκοπούν ταυτόχρονα σε περισσότερους στόχους 
πέρα από την απλή παραγωγή ΑΠΕ. Επιπλέον, όσον αφορά 
τις επενδύσεις στις ΑΠΕ, η Επιτροπή θεωρεί ότι η έννοια 
της οικονομικής αποδοτικότητας μπορεί να οριστεί με 
διάφορους τρόπους: πολύ βραχυπρόθεσμα ως μείωση του 
κόστους ή μεσομακροπρόθεσμα ως μείωση του κόστους 
της δυναμικής απόδοσης μέσω της καινοτομίας για τον 
συνολικό μετασχηματισμό του ενεργειακού συστήματος, 
σύμφωνα με τους στόχους για το 2020 και την προετοιμα -
σία του εδάφους για τα επόμενα έτη.
28
Αν και ο κανονισμός 1083/2006 δεν απαιτούσε «εκτιμήσεις 
αναγκών», η Επιτροπή συμφωνεί ότι η εκτίμηση αναγκών 
μπορεί να είναι χρήσιμη. Κατά γενική απαίτηση για όλα τα 
επιχειρησιακά προγράμματα που χρηματοδοτούνταν στο 
πλαίσιο της πολιτικής συνοχής κατά την περίοδο 2007-2013, 
τα προγράμματα περιέχουν «ανάλυση της κατάστασης 
της επιλέξιμης περιοχής ή τομέα από πλευράς ισχυρών και 
αδύνατων σημείων και τη στρατηγική που επιλέγεται για 
την αντιμετώπισή τους».
Κατά την περίοδο 2014-2020, οι άξονες προτεραιότητας θα 
επιλέξουν μία ή περισσότερες επενδυτικές προτεραιότητες 
ανάλογα με τις ειδικές ανάγκες και συνθήκες των κρατών 
μελών. Οι ειδικοί στόχοι και οι αντίστοιχοι δείκτες αποτελε -
σμάτων θα εκφράζουν αυτό που θα επιδιώκει να επιτύχει 
κάθε άξονας προτεραιότητας —σε σχέση με την ανάλυση 
της κατάστασης και των αναγκών που έχουν εντοπιστεί.
29
Κατά την περίοδο 2007-2013, τα σχετικά μερίδια που διατέ -
θηκαν στα κράτη μέλη για επενδύσεις σε ΑΠΕ παρουσίαζαν 
διαφορές, οι οποίες πρέπει να εξεταστούν υπό το φως του 
συνολικού όγκου των διαθέσιμων κονδυλίων, των εθνικών 
αναγκών και προτεραιοτήτων που καθορίζονται από κάθε 
κράτος μέλος. Τα επιχειρησιακά προγράμματα της πολιτι -
κής συνοχής για την περίοδο 2007-2013 είχαν σχεδιαστεί 
και εγκριθεί πριν από την έγκριση των στόχων για το κλίμα 
και την ενέργεια για το 2020 και της σχετικής κοινοτικής 
νομοθεσίας. Στη συνέχεια ελήφθη υπόψη η εξέταση της 
συμβολής στην επίτευξη των στόχων στον τομέα των ΑΠΕ 
για το 2020, στις περιπτώσεις που και όταν τα κράτη μέλη 
κοινοποίησαν αναθεωρήσεις των επιχειρησιακών προγραμ -
μάτων τους. Ωστόσο, είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι 
ο κύριος όγκος των επενδύσεων σε αυτό τον τομέα πρέπει 
να προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα.   
Απαντήσεις της Επιτροπής 48
36
Σχετικά με τα συγκεκριμένα έργα, η ευθύνη της επιλογής 
ανήκει στα ίδια τα κράτη μέλη. Όσον αφορά τις εκτιμήσεις 
για την οικονομική αποδοτικότητα και τους ευρύτερους 
στόχους της πολιτικής συνοχής, η Επιτροπή παραπέμπει 
στις απαντήσεις της στα σημεία 26 και 27.
37
Η Επιτροπή παραπέμπει στην απάντησή της στα σημεία 26 
και 27.
39
Η Επιτροπή συμφωνεί ως προς τη σημασία της αποφυγής 
του φαινομένου της μη αποδοτικής δαπάνης. Οι διατάξεις 
σχετικά με τα ποσοστά συγχρηματοδότησης έχουν καθο -
ρισθεί στο άρθρο 53 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006. 
Αυτό καθαυτό δεν σημαίνει ότι ο τελικός αποδέκτης μιας 
δημόσιας επιχορήγησης βαρύνεται με ένα μέρος των 
επενδυτικών δαπανών ενός έργου. Το άρθρο 55 του ίδιου 
κανονισμού περιέχει επίσης διατάξεις σχετικά με τα έργα 
που παράγουν έσοδα. Για να συμμορφωθούν με τους 
δεσμευτικούς στόχους σχετικά με τις ΑΠΕ, τα κράτη μέλη 
πρέπει να ενθαρρύνουν τις επενδύσεις σε έργα ΑΠΕ τα 
οποία ενδέχεται να μην εξασφαλίζουν από μόνα τους τη 
χρηματοδότηση από τράπεζες, λόγω του υψηλού κινδύνου 
αυτών των επενδύσεων. Τα ποσοστά συγχρηματοδότησης 
έργων ΑΠΕ με κρατικές ενισχύσεις καθορίζονται από τις 
αποφάσεις για τις κρατικές ενισχύσεις, στις οποίες δεν 
εφαρμόζεται η μεθοδολογία του κενού χρηματοδότησης. 
Ωστόσο, εξακολουθεί να ενθαρρύνεται ο υπολογισμός του 
κενού χρηματοδότησης, διότι βοηθά στον καθορισμό του 
ποσού (ή της έντασης) της ενίσχυσης και στον περιορισμό 
της κρατικής ενίσχυσης σε επίπεδο κατώτερο από το ανώ -
τατο όριο, κατά περίπτωση.
Για να στηριχθεί μια περισσότερο αγορακεντρική προσέγ -
γιση κατά την περίοδο 2014-2020, η Επιτροπή ενθαρρύνει 
και ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 προβλέπει τη χρήση 
χρηματοδοτικών μέσων αντί των επιχορηγήσεων για 
τη στήριξη επενδύσεων οι οποίες εκτιμάται ότι θα είναι 
οικονομικά βιώσιμες, αλλά δεν προσελκύουν επαρκή χρη -
ματοδότηση από πηγές της αγοράς. Η στήριξη των μέσων 
χρηματοοικονομικής τεχνικής βασίζεται σε εκ των προτέ -
ρων αξιολόγηση, σύμφωνα με το άρθρο 37 παράγραφος 
2 του ανωτέρω κανονισμού, η οποία έχει καταδείξει, βάσει 
στοιχείων, αποτυχία της αγοράς ή καταστάσεις ανεπάρ -
κειας επενδύσεων, το εκτιμώμενο επίπεδο και το πεδίο των 
δημόσιων επενδυτικών αναγκών, συμπεριλαμβανομένων 
των τύπων των μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής που 
πρόκειται να χρηματοδοτηθούν.Τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες πρέπει να διασφαλίσουν 
ότι η δημόσια χρηματοδότηση δεν αντικαθιστά αλλά 
συμπληρώνει και ενθαρρύνει τις ιδιωτικές επενδύσεις 
σύμφωνα με τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων. Η χρημα -
τοδότηση της πολιτικής συνοχής πρέπει να χρησιμοποιείται 
για να συμπληρώνονται τα υφιστάμενα εθνικά καθεστώτα 
στήριξης, ώστε να εξασφαλίζεται προστιθέμενη αξία.  
30
Από την έκδοση της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές 
ενέργειας το 2009 και τη θέσπιση της νομικής υποχρέωσης 
για την εκπόνηση εθνικών σχεδίων δράσης για τις ανανε -
ώσιμες πηγές ενέργειας (ΕΣΔΑΕ), τα κράτη μέλη ήταν εκ 
των πραγμάτων αναγκασμένα να διενεργούν την αναγκαία 
εκτίμηση αναγκών για επενδύσεις σε ΑΠΕ και τα ΕΣΔΑΕ 
βασίζονταν σε τέτοιες αναλύσεις αναγκών. Οι αρχές αυτές 
αποτελούν επίσης σοβαρή και επαρκώς τεκμηριωμένη 
βάση για επενδύσεις σε ΑΠΕ στα κράτη μέλη. Επιπλέον, το 
γεγονός ότι τα σχέδια αυτά εγκρίθηκαν με διαφάνεια και 
δημοσιοποιήθηκαν συνέβαλε στη βελτίωση του σχεδια -
σμού και της διαφάνειας, επιτρέποντας για πρώτη φορά σε 
όλους τους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των επενδυ -
τών και των γειτονικών κρατών μελών, να συντονίσουν 
τις επενδύσεις αυτές και, κατ’ επέκταση, στην αύξηση της 
προστιθέμενης αξίας και τη βελτίωση της οικονομικής 
αποδοτικότητας. Παρόλα αυτά, η διαπραγμάτευση και 
η έγκριση του συνόλου των επιχειρησιακών προγραμ -
μάτων της πολιτικής συνοχής της περιόδου 2007-20013 
έγιναν πριν την υποβολή των ΕΣΔΑΕ (Ιούνιος 2010).
30 - Τέταρτη περίπτωση
Η μεσοπρόθεσμη αξιολόγηση των επιχειρησιακών προ -
γραμμάτων δεν ήταν υποχρεωτική, εκτός αν το επέβαλλαν 
ειδικές συνθήκες, σύμφωνα με το άρθρο 48 του κανονι -
σμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.
Ωστόσο, από το 2014, όλα τα έργα στην Ουαλία υποβάλ -
λονται σε αξιολόγηση. Κατά τη διάρκεια του 2014, η δια -
χειριστική αρχή της Ουαλίας θα αναθέσει τη διενέργεια 
συγκεφαλαιωτικής έκθεσης όλων των αξιολογήσεων των 
εργασιών για να εξαχθούν συμπεράσματα σε επίπεδο προ -
γράμματος, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών στον 
τομέα της ενέργειας.
32
Η Επιτροπή συμφωνεί με τη γενική δήλωση αλλά επισημαί -
νει ότι δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές ανεπάρκειες στον 
σχεδιασμό και την υλοποίηση των ελεγχθέντων έργων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 49
Συμπεράσματα και συστάσεις
Βλ. απάντηση της Επιτροπής  
στα σημεία 48 και 52
Η μεταρρύθμιση της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 
2014-2020 θα παράσχει στην επιτροπή παρακολούθη -
σης των αντίστοιχων επιχειρησιακών προγραμμάτων τα 
απαραίτητα κίνητρα για να εγκρίνει τα κριτήρια επιλογής, 
εξασφαλίζοντας τον μέγιστο δυνατό αντίκτυπο για το εν 
λόγω είδος επενδύσεων. Τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες 
θα πρέπει να αποφασίσουν εκ των προτέρων τους στόχους 
που προτίθενται να επιτύχουν με τους διαθέσιμους πόρους 
και να προσδιορίσουν επακριβώς τον τρόπο με τον οποίο 
θα μετρούν την πρόοδο προς την επίτευξη αυτών των 
στόχων για κάθε άξονα προτεραιότητας. Αυτό θα επιτρέψει 
την τακτική παρακολούθηση και τον διάλογο σχετικά με 
τον τρόπο χρησιμοποίησης των πόρων.
Για την περίοδο 2014-2020, ο κανονισμός (ΕΕ) 
αριθ. 1303/2013 προβλέπει ότι οι διαδικασίες και τα κριτή -
ρια επιλογής πρέπει να διασφαλίζουν τη συμβολή των πρά -
ξεων στην επίτευξη των ειδικών στόχων και των αποτελε -
σμάτων της σχετικής προτεραιότητας του επιχειρησιακού 
προγράμματος, που μπορεί να επιδιώκουν περισσότερους 
στόχους από την παραγωγή ΑΠΕ. Όσον αφορά τα μεγάλα 
έργα, η Επιτροπή ζητεί από τα κράτη μέλη και τις διαχει -
ριστικές αρχές να διενεργούν ανάλυση κόστους -οφέλους, 
περιλαμβανομένης οικονομικής και χρηματοοικονομικής 
ανάλυσης για κάθε μεγάλο έργο, ώστε να αποδεικνύεται 
ότι το έργο είναι επιθυμητό από οικονομικής πλευράς (δηλ. 
το έργο είναι προς όφελος του κοινωνικού συνόλου) και ότι 
η συνεισφορά των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής είναι 
αναγκαία για την οικονομική βιωσιμότητα του έργου και, 
σε ορισμένες περιπτώσεις, για την εξασφάλιση τραπεζικής 
χρηματοδότησης, λαμβάνοντας υπόψη το προφίλ κινδύ -
νου τους. Ως μέρος της ανάλυσης κόστους -οφέλους, απαι -
τείται ανάλυση επιλογών η οποία, μεταξύ άλλων, λαμβάνει 
υπόψη τις οικονομικές και δημοσιονομικές πτυχές, όπως 
η συγκράτηση του κόστους κατασκευής σε όσο το δυνατό 
χαμηλότερο επίπεδο, ώστε να επιλέγεται η καλύτερη επι -
λογή, ενώ καταβάλλεται προσπάθεια να μεγιστοποιηθούν 
τα οφέλη για το κοινωνικό σύνολο.
Η Επιτροπή παραπέμπει επίσης στις απαντήσεις της στα 
σημεία 25, 26, 28 έως 32, 36, 37 και 39.Πλαίσιο 7
Τα έργα κατασκευής αιολικού πάρκου στην Πολωνία έλα -
βαν στήριξη από 22 % έως 70 % του συνόλου των επιλέξι -
μων επενδυτικών δαπανών, με ανώτατο όριο τα 10 εκατ. 
ευρώ. Επισημαίνεται ότι το επίπεδο συγχρηματοδότησης 
από την ΕΕ μεγάλων έργων αιολικής ενέργειας, δηλαδή 
έργων που αξιολογούνται από την Επιτροπή, είναι 22-25 %.
42
Πράγματι, η χρηματοδότηση από την πολιτική συνοχής 
έπρεπε να συμπληρώνει τους εθνικούς μηχανισμούς 
δημόσιας χρηματοδότησης, σύμφωνα με το άρθρο 9 του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006. Η συμπληρωματική χρη -
ματοδότηση από το ΕΤΠΑ των υφιστάμενων μηχανισμών 
χρηματοδότησης έχει χρηματοοικονομική προστιθέμενη 
αξία, από την άποψη ότι επιτρέπει να γίνουν περισσότερα 
από αυτά που θα μπορούσαν να υλοποιηθούν χωρίς τα 
κονδύλια της πολιτικής συνοχής. Όσον αφορά την προστι -
θέμενη αξία, δεν είναι απαραίτητο να αλλάξει η φύση της 
πολιτικής.
44
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι απαιτείται χρόνος για να 
αναδειχθεί η προστιθέμενη αξία της ΕΕ στη βελτίωση των 
διοικητικών ικανοτήτων. Οι επενδύσεις στις ΑΠΕ απο -
τελούν σχετικά νέο πεδίο στην πολιτική συνοχής και θα 
απαιτηθεί σχετικός χρόνος για να αντληθούν τα αναγκαία 
συμπεράσματα.
45
Η Επιτροπή παραπέμπει στην απάντησή της στο σημείο 7.
46
Η Επιτροπή παραπέμπει στην απάντησή της στο σημείο 29.
Απαντήσεις της Επιτροπής 50
 — συμβολή της ενίσχυσης στην ανάπτυξη των αγορών 
ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα κράτη μέλη και 
στην ΕΕ,
 — συμβολή των ταμείων της ΕΕ στην επίτευξη των 
στόχων για τις ΑΠΕ με οικονομικά και ενεργειακά 
αποδοτικό τρόπο και στην προαγωγή της καινοτο -
μίας και της τεχνολογικής ανάπτυξης (στόχοι της 
ολοκληρωμένης πολιτικής της ΕΕ για την ενέργεια και 
την κλιματική αλλαγή).
Η Επιτροπή παραπέμπει επίσης στις απαντήσεις της στα 
σημεία 46 και 47.
Σύσταση 1
Βάσει του πλαισίου για τη συνοχή, η Επιτροπή δεν εμπλέ -
κεται στην επιλογή των έργων, εκτός από την έγκριση των 
μεγάλων έργων.
Εντούτοις, το νέο κανονιστικό πλαίσιο για την περίοδο 
2014-2020 εξασφαλίζει εξαρχής ότι, μέσω του περιεχομέ -
νου των εγκριθέντων προγραμμάτων και της λογικής της 
παρέμβασης, περιλαμβανομένων των δεικτών αποτελε -
σμάτων και εκροών των στόχων που είναι ενσωματωμένοι 
σε άξονες προτεραιότητας, η επιλογή των έργων θα γίνεται 
από τα κράτη μέλη, κατά το μέτρο του δυνατού, σύμφωνα 
με τις συστάσεις του Συνεδρίου.
Επίσης, με βάση το πλαίσιο επιδόσεων που έχει καθοριστεί 
για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, η Επιτροπή θα είναι σε 
θέση, με τη χρήση σημείων αναφοράς που αφορούν μόνο 
τους δείκτες, να ενθαρρύνει και να επανεξετάζει τις επιδό -
σεις των προγραμμάτων. Όταν από την επανεξέταση των 
επιδόσεων προκύπτουν στοιχεία σύμφωνα με τα οποία μια 
προτεραιότητα δεν έχει επιτύχει τα ορόσημα που αφορούν 
μόνο τους δημοσιονομικούς δείκτες, τους δείκτες εκροών 
και τα καθορισθέντα βασικά στάδια εφαρμογής και το 
κράτος μέλος δεν έχει λάβει τα αναγκαία μέτρα για να 
διορθώσει το πρόβλημα, η Επιτροπή μπορεί να αναστεί -
λει το σύνολο ή μέρος των ενδιάμεσων πληρωμών ή να 
εφαρμόσει, ως έσχατη λύση, δημοσιονομικές διορθώσεις. 
Το αποθεματικό επίδοσης δεν θα πρέπει να κατανέμεται σε 
τέτοια προγράμματα.50
Η Επιτροπή έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει στα κράτη 
μέλη τις αδυναμίες των εθνικών διοικητικών συστημάτων. 
Αυτό αποτελεί επίσης νομική υποχρέωση που επιβάλλεται 
από το άρθρο 13 της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές 
ενέργειας. Αυτό παρακολουθείται και αναλύεται στις 
διετείς εκθέσεις προόδου της Επιτροπής στον τομέα των 
ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η Επιτροπή παραπέμπει επίσης στις απαντήσεις της στα 
σημεία 17 έως 21.
51
Η Επιτροπή παραπέμπει στις απαντήσεις της στα σημεία 23 
έως 25.
53
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι επενδύσεις της πολιτικής 
συνοχής σε ΑΠΕ ήταν σύμφωνες με τους στόχους και τις 
απαιτήσεις του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου. Οι από -
ψεις της σχετικά με την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία της 
πολιτικής συνοχής εκτίθενται στο έγγραφο εργασίας των 
υπηρεσιών της Επιτροπής «Η προστιθέμενη αξία του προϋ -
πολογισμού της ΕΕ» του Ιουνίου 2011. Η Επιτροπή κρίνει ότι 
οι ακόλουθοι παράγοντες θα πρέπει να ληφθούν υπόψη 
κατά την ανάλυση της προστιθέμενης αξίας των κονδυλίων 
της ΕΕ στον τομέα αυτό:
 — συνεισφορά των χρηματοδοτούμενων έργων και 
τεχνολογιών της ΕΕ στην επίτευξη των στόχων για τις 
ΑΠΕ, όπως η προώθηση της τεχνολογικής ανάπτυξης 
και καινοτομίας, καθώς και η συμβολή τους στην 
παροχή ευκαιριών απασχόλησης και την περιφερεια -
κή ανάπτυξη, ιδίως στις αγροτικές και απομονωμένες 
περιοχές,
 — συνεισφορά των χρηματοδοτούμενων έργων στην 
επίτευξη των στόχων για τις ΑΠΕ και στην πρόοδο 
της εφαρμογής των εθνικών σχεδίων δράσης για την 
ανανεώσιμη ενέργεια (λαμβανομένης μεταξύ άλλων 
υπόψη της συμβολής στην προώθηση των ΑΠΕ σε 
διάφορους τομείς (ΑΠΕ- παραγωγήή ηλεκτρικής ενέρ -
γειας, ΑΠΕ- θέρμανση και ψύξη και ΑΠΕ- μεταφορές),
Απαντήσεις της Επιτροπής 51
Ωστόσο, η πολιτική συνοχής είναι μια ολοκληρωμένη 
τοποκεντρική πολιτική και η αύξηση του μεριδίου των 
ΑΠΕ είναι απλώς ένας από τους πολλαπλούς στόχους της. 
Ειδικότερα, άλλοι στόχοι της πολιτικής συνοχής, όπως 
η προώθηση της καινοτομίας, μπορεί να δικαιολογούν την 
επιλογή τεχνολογιών που δεν είναι οι πλέον οικονομικά 
αποδοτικές. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 προβλέ -
πει ότι οι διαδικασίες και τα κριτήρια επιλογής πρέπει να 
διασφαλίζουν τη συμβολή των πράξεων στην επίτευξη 
των ειδικών στόχων και των αποτελεσμάτων της σχετικής 
προτεραιότητας του επιχειρησιακού προγράμματος, που 
μπορεί να επιδιώκουν περισσότερους στόχους πέρα από 
την παραγωγή ΑΠΕ.
Όσον αφορά τα μεγάλα έργα, κατά την περίοδο προ -
γραμματισμού 2014-2020, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει 
να απαιτεί τη διενέργεια ανάλυσης κόστους -οφέλους, 
περιλαμβανομένης οικονομικής και χρηματοοικονομικής 
ανάλυσης. Ως μέρος της ανάλυσης κόστους -οφέλους, 
απαιτείται ανάλυση επιλογών η οποία, μεταξύ άλλων, λαμ -
βάνει υπόψη τις οικονομικές και δημοσιονομικές πτυχές, 
όπως το κόστος κατασκευής, ώστε να επιλέγεται η καλύ -
τερη επιλογή, ενώ καταβάλλεται προσπάθεια να μεγιστο -
ποιηθούν τα οφέλη για το κοινωνικό σύνολο.
Σύσταση 1 - Δεύτερη περίπτωση
Η Επιτροπή κάνει δεκτή τη συγκεκριμένη σύσταση. 
Η Επιτροπή έχει επανειλημμένα υπενθυμίσει στα κράτη 
μέλη την ανάγκη να διασφαλιστεί η σταθερότητα του 
κανονιστικού πλαισίου και επίσης επικρίνει σταθερά τις 
συχνές και αναδρομικές τροποποιήσεις των ρυθμιστικών 
πλαισίων των κρατών μελών. Η ανακοίνωση της Επιτροπής 
του Νοεμβρίου 2013 «Δημιουργία της εσωτερικής αγοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας και πλήρης αξιοποίηση της δημόσιας 
παρέμβασης» και οι οδηγίες της Επιτροπής για τον σχεδι -
ασμό των καθεστώτων στήριξης των ανανεώσιμων πηγών 
ενέργειας, καθώς και οι οδηγίες σχετικά με τη χρήση των 
μηχανισμών συνεργασίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέρ -
γειας αντιμετωπίζουν αυτά τα ζητήματα.5
5 C(2013) 7243 τελικό της 5.11.2013, ανακοίνωση της Επιτροπής 
«Delivering the internal electricity market and making the most 
of public intervention» και συνοδευτικά έγγραφα εργασίας των 
υπηρεσιών της Επιτροπής SWD (2013) 439 τελικό «European 
Commission guidance for the design of renewables support 
schemes» και SWD (2013) 440 τελικό, «Guidance on the use of 
renewable energy cooperation mechanisms».Βάσει του νομικού πλαισίου της περιόδου 2014-2020, η Επι -
τροπή ενισχύει επίσης τους εκ των προτέρων όρους για τα 
κονδύλια, ώστε να διασφαλιστούν οι αναγκαίες προϋποθέ -
σεις για την αποτελεσματική εφαρμογή τους.
Επιπλέον, η Επιτροπή, μέσω της ενεργού και συνεχούς 
συνεργασίας της με τα κράτη μέλη, θα ενημερώσει τις δια -
χειριστικές αρχές να περιλάβουν τις συστάσεις του Ευρω -
παϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου στη διαδικασία επιλογής 
και στα κριτήρια επιλογής των έργων ΑΠΕ. Στα κριτήρια 
επιλογής είναι πλέον απαραίτητο να περιλαμβάνεται και 
η συμβολή στην επίτευξη των αναμενόμενων αποτελεσμά -
των του άξονα προτεραιότητας.
Σύσταση 1 - Πρώτη περίπτωση
Η Επιτροπή δέχεται εν μέρει τη σύσταση αυτή. Η Επιτροπή 
συμφωνεί ως προς τη σημασία της αποφυγής του φαινο -
μένου της μη αποδοτικής δαπάνης. Για να στηρίξει μια πιο 
αγορακεντρική προσέγγιση κατά την περίοδο 2014-2020, 
η Επιτροπή ενθαρρύνει, σύμφωνα με τον κανονισμό 
(ΕΕ) αριθ. 1303/2013, τη χρήση χρηματοδοτικών μέσων 
αντί των επιχορηγήσεων για να στηρίξει τις επενδύσεις 
που αναμένεται ότι είναι οικονομικά βιώσιμες, αλλά 
δεν προσελκύουν επαρκή χρηματοδότηση από πηγές 
της αγοράς. Η στήριξη των μέσων χρηματοοικονομικής 
τεχνικής βασίζεται σε μια εκ των προτέρων αξιολόγηση, 
σύμφωνα με το άρθρο 37 παράγραφος 2 του ανωτέρω 
κανονισμού, η οποία έχει καταδείξει, βάσει στοιχείων, 
αποτυχία της αγοράς ή καταστάσεις ανεπάρκειας επενδύ -
σεων, το εκτιμώμενο επίπεδο και το πεδίο των δημόσιων 
επενδυτικών αναγκών, συμπεριλαμβανομένων των τύπων 
των μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής που πρόκειται να 
χρηματοδοτηθούν.
Η Επιτροπή συμφωνεί επίσης ότι τα προγράμματα πρέπει 
να βασίζονται σε κατάλληλες εκτιμήσεις αναγκών. Για τον 
σκοπό αυτό, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 προβλέπει 
ότι η συμφωνία εταιρικής σχέσης για την περίοδο 2014-
2020 θα περιλαμβάνει ανάλυση των ανισοτήτων, των 
αναπτυξιακών αναγκών και του αναπτυξιακού δυναμικού. 
Οι επιλογές που γίνονται σε κάθε επιχειρησιακό πρό -
γραμμα πρέπει να αιτιολογούνται δεόντως. Οι απαιτήσεις 
που απορρέουν από την οδηγία για τις ανανεώσιμες 
πηγές ενέργειας (π.χ. στρατηγική προσέγγιση, αξιολόγηση 
αναγκών και εθνικά σχέδια δράσης για την ανανεώσιμη 
ενέργεια) θα εξασφαλίζουν επίσης τον βέλτιστο σχεδιασμό 
των επενδύσεων της πολιτικής συνοχής σε ΑΠΕ.
Απαντήσεις της Επιτροπής 52
Σύσταση 2
Η Επιτροπή αποδέχεται αυτή τη σύσταση και θεωρεί ότι, 
από την πλευρά της, έχει υλοποιηθεί. Τα κράτη μέλη θα 
πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές 
της Επιτροπής του Νοεμβρίου 2013 για τον σχεδιασμό 
των προγραμμάτων στήριξης των ανανεώσιμων πηγών 
ενέργειας. Οι υπό έκδοση κατευθυντήριες γραμμές για τις 
ενισχύσεις στους τομείς της ενέργειας και του περιβάλλο -
ντος θα συμβάλουν επίσης στην αύξηση της οικονομικής 
αποδοτικότητας των καθεστώτων στήριξης των κρατών 
μελών για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•  ένα αντίτυπο: 
από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu)·
•  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσες/χάρτες: 
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης( http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή 
καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που  πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσεις επί πληρωμή:
• από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu).
Συνδρομές επί πληρωμή:•  μέσω των εμπορικών αντιπροσώπων της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm).
QJ-AB-14-006-EL-C ISSN 1831-0826
Το ΕΕΣ αξιολόγησε τα αποτελέσματα των 
συγχρηματοδοτηθέντων από κονδύλια της 
πολιτικής συνοχής έργων παραγωγής ενέργειας 
από ανανεώσιμες πηγές που συνεισφέρουν στην 
επίτευξη του σχετικού στόχου της ΕΕ για το 2020. 
Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, μολονότι 
πέτυχαν τις προβλεπόμενες υλοποιήσεις, πολλά 
επενδυτικά έργα δεν είχαν ως γνώμονα την αρχή 
της αποδοτικότητας της δαπάνης ή δεν είχαν 
πραγματική προστιθέμενη αξία της ΕΕ. Το ΕΕΣ 
συνιστά στην Επιτροπή να προάγει την αρχή της 
αποδοτικότητας της δαπάνης στο πλαίσιο των 
συγχρηματοδοτούμενων από την ΕΕ 
προγραμμάτων στήριξης και, στα κράτη μέλη, 
να θεσπίσουν ένα σταθερό και προβλέψιμο 
ρυθμιστικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ. Επιπλέον, τα 
κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόζουν ελάχιστα 
κριτήρια οικονομικής αποτελεσματικότητας, 
προσαρμοσμένα στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά 
των έργων, και να αυξήσουν την προστιθέμενη 
αξία της ΕΕ, βελτιώνοντας την υλοποίηση των 
έργων, καθώς και την παρακολούθηση και την 
αξιολόγησή τους.
ΕΥΡΩΠΑÏKΟ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ