P9_TA(2021)0436

Μια στρατηγική της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 21ης Οκτωβρίου 2021 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου (2021/2006(INI))

(2022/C 184/08)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 192 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

— έχοντας υπόψη τη συμφωνία που συνήφθη κατά την 21η Διάσκεψη των Μερών (COP21) της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC), στο Παρίσι, στις 12 Δεκεμβρίου 2015 (Συμφωνία του Παρισιού),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα (1),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση πλαισίου με στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 401/2009 και (ΕΕ) 2018/1999 («ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα») (2),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 20ής Μαΐου 2020, με τίτλο «Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 — Επαναφορά της φύσης στη ζωή μας» (COM(2020)0380),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 20ής Μαΐου 2020, με τίτλο «Από το αγρόκτημα στο πιάτο — Μια στρατηγική για ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων» (COM(2020)0381),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 14ης Οκτωβρίου 2020, σχετικά με μια στρατηγική της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου (COM(2020)0663),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 28ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με την κλιματική και περιβαλλοντική κατάσταση έκτακτης ανάγκης (3),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Ιανουαρίου 2020 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (4),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Φεβρουαρίου 2021 σχετικά με το νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία (5),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Μαρτίου 2021 σχετικά με την εφαρμογή των οδηγιών για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα: οδηγία 2004/107/EΚ και οδηγία 2008/50/EΚ (6),

— έχοντας υπόψη την έκθεση που δημοσίευσε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας τον Οκτώβριο του 2018, με τίτλο «The Future of Petrochemicals: Towards more sustainable plastics and fertilisers» (Το μέλλον των πετροχημικών: Προς πιο βιώσιμα πλαστικά και λιπάσματα),

— έχοντας υπόψη την έκθεση του προγράμματος του ΟΗΕ για το περιβάλλον σχετικά με το χάσμα των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (Emissions Gap Report), που δημοσιεύτηκε στις 26 Νοεμβρίου 2019, και την πρώτη συγκεφαλαιωτική έκθεση με θέμα την παραγωγή ορυκτών καυσίμων, που δημοσιεύτηκε στις 20 Νοεμβρίου 2019,

— έχοντας υπόψη την έκθεση του προγράμματος του ΟΗΕ για το περιβάλλον, της 6ης Μαΐου 2021, με τίτλο «Global Methane Assessment: Benefits and Costs of Mitigating Methane Emissions» (Παγκόσμια αξιολόγηση μεθανίου: οφέλη και δαπάνες που προκύπτουν από τον μετριασμό των εκπομπών μεθανίου),

— έχοντας υπόψη την έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, της 18ης Μαΐου 2021, με τίτλο «Net Zero by 2050: A Roadmap for the Global Energy Sector» (Μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2050: Ένας χάρτης πορείας για τον παγκόσμιο ενεργειακό τομέα),

— έχοντας υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, της 23ης Νοεμβρίου 2020, με τίτλο «Ποιότητα του αέρα στην Ευρώπη — Έκθεση 2020»,

— έχοντας υπόψη την έκθεση συνολικής αξιολόγησης σχετικά με τη βιοποικιλότητα και τις υπηρεσίες οικοσυστημάτων που δημοσίευσε το 2019 η διακυβερνητική πλατφόρμα επιστήμης-πολιτικής για τη βιοποικιλότητα και τις υπηρεσίες οικοσυστημάτων (IPBES), και την έκθεση του εργαστηρίου του 2020 σχετικά με τη βιοποικιλότητα και τις πανδημίες,

— έχοντας υπόψη την επιστημονική γνωμοδότηση που υπέβαλε τον Μάρτιο του 2020 η ομάδα κύριων επιστημονικών συμβούλων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τίτλο «Towards a Sustainable Food System: Moving from food as a commodity to food as more of a common good» (Προς ένα βιώσιμο σύστημα τροφίμων: Από τα τρόφιμα ως εμπόρευμα στα τρόφιμα ως κοινό αγαθό),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 54 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας και της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A9-0277/2021),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι το μεθάνιο είναι ένα ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου, 80 φορές ισχυρότερο από το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) σε διάστημα 20 ετών, γεγονός που το καθιστά το δεύτερο σημαντικότερο αέριο του θερμοκηπίου καθώς και πρόδρομο ρύπο του τροποσφαιρικού όζοντος (Ο3), στο οποίο οφείλεται το ένα τέταρτο περίπου της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη που παρατηρείται σήμερα (7)· λαμβάνοντας υπόψη ότι το μεθάνιο ευθύνεται για το 10 % του συνόλου των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μοντελοποιημένες πορείες που προβλέπονται στην ειδική έκθεση για την αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5 oC που εκπόνησε η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), στην έκτη έκθεση αξιολόγησης της IPCC και στην παγκόσμια αξιολόγηση μεθανίου για το 2021 του προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον (UNEP), και οι οποίες περιορίζουν την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη στον 1,5 oC με μηδενική ή περιορισμένη υπέρβαση, συνεπάγονται βαθιές μειώσεις των εκπομπών μεθανίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το UNEP, με τη μείωση των ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου έως και 45 % θα αποφευχθούν σχεδόν 0,3 oC της υπερθέρμανσης του πλανήτη έως το 2040 και θα ενισχυθούν όλες οι μακροπρόθεσμες προσπάθειες μετριασμού της κλιματικής αλλαγής·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι στην έκθεσή του με τίτλο «Net Zero by 2050: A Roadmap for the Global Energy Sector» (Μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2050: Χάρτης πορείας για τον παγκόσμιο ενεργειακό τομέα) ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας αναφέρει ότι οι εκπομπές μεθανίου από ορυκτά καύσιμα θα πρέπει να μειωθούν κατά 75 % μεταξύ 2020 και 2030 με βάση το σενάριο μηδενικών καθαρών εκπομπών·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μεγάλο μέρος της οικονομικά αποδοτικότερης μείωσης των εκπομπών μεθανίου μπορεί να επιτευχθεί στον ενεργειακό τομέα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την παγκόσμια αξιολόγηση μεθανίου του UNEP, οι εκπομπές μεθανίου μπορούν να μειωθούν κατά 45 % έως το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας και είναι δυνατή η ταχεία και σημαντική μείωση των εκπομπών μεθανίου με τη χρήση υφιστάμενων τεχνολογιών και με πολύ χαμηλό κόστος· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον δείκτη ιχνηλάτησης μεθανίου (Methane Tracker) του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, εκτιμάται ότι περίπου το 40 % των εκπομπών μεθανίου που σχετίζονται με την ενέργεια μπορούν να μειωθούν με μηδενικό καθαρό κόστος, κυρίως χάρη στην εξάλειψη των διαρροών μεθανίου και στην κατάργηση του εξαερισμού του μεθανίου στον τομέα των ορυκτών καυσίμων·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Γενική Διεύθυνση Υπηρεσιών Κοινοβουλευτικής Έρευνας έχει επισημάνει το γεγονός ότι οι εκπομπές μεθανίου προέρχονται από ευρύ φάσμα τομέων, και συγκεκριμένα από τη γεωργία, την επεξεργασία αποβλήτων και την ενέργεια, και ότι, όταν εκλύεται στην ατμόσφαιρα, το μεθάνιο αναμειγνύεται με άλλα αέρια, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η μέτρηση και η καταγραφή του· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αβεβαιότητα σχετικά με τα δεδομένα για τις εκπομπές μεθανίου είναι συνήθως πολύ μεγαλύτερη σε σύγκριση με τα δεδομένα για τις εκπομπές CO2, εάν εξαιρεθούν οι εκπομπές που σχετίζονται με τα δάση και άλλες χρήσεις γης· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, οι παγκόσμιες ανθρωπογενείς εκπομπές μεθανίου ορυκτής προέλευσης υποεκτιμώνται κατά περίπου 25 έως 40 % (8)·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι καμία πολιτική στην ΕΕ δεν προβλέπει μέτρα ειδικά για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου κατά τρόπο διατομεακό·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το μεθάνιο αποτελεί πρόδρομο αέριο για το επιβλαβές τροποσφαιρικό όζον (Ο3) και συμβάλλει στην ατμοσφαιρική ρύπανση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί τον μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνδυνο για την υγεία στην Ευρώπη (9), καθώς το τροποσφαιρικό όζον συμβάλλει σε σχεδόν 20 000 πρόωρους θανάτους ετησίως (10)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αντιμετώπιση των εκπομπών μεθανίου δεν αποτελεί συνεπώς μόνο περιβαλλοντική και κλιματική προτεραιότητα, αλλά είναι και αναγκαία για την προστασία της υγείας των πολιτών της ΕΕ·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση των εκπομπών μεθανίου έχει αντίκτυπο στη βιοποικιλότητα και ακόμη και στην επισιτιστική ασφάλεια· λαμβάνοντας υπόψη ότι η μείωση των εκπομπών μεθανίου μπορεί να αποφέρει πολλαπλά οφέλη, πέραν της ψυκτικής της επίδρασης, μεταξύ των οποίων η αύξηση της απόδοσης των καλλιεργειών και η ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι ενώ υπάρχει ήδη νομοθεσία της ΕΕ που συμβάλλει στην παροχή στοιχείων σχετικά με τις εκπομπές μεθανίου, συμπεριλαμβανομένων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 166/2006 για τη σύσταση ευρωπαϊκού μητρώου έκλυσης και μεταφοράς ρύπων (11) και της οδηγίας 2010/75/ΕΕ περί βιομηχανικών εκπομπών (12) (οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές (ΟΒΕ)), εντούτοις, προς το παρόν, δεν υπάρχει κάποια πολιτική στην ΕΕ που να στοχεύει συγκεκριμένα στη μείωση των εκπομπών μεθανίου·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα δεσμεύει την ΕΕ να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα το αργότερο έως το 2050, με μεγαλύτερη μείωση των εκπομπών ώστε να ανέλθει τουλάχιστον στο 55 % έως το 2030, με βάση τη συμφωνία του Παρισιού· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αντιμετώπιση των εκπομπών μεθανίου που σχετίζονται με την ενέργεια αποτελεί βασική συνιστώσα της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, δεδομένου ότι στον τομέα αυτόν μπορεί να επιτευχθεί η οικονομικά αποδοτικότερη μείωση των εκπομπών μεθανίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το κλίμα χρειάζονται επίσης μέτρα στους τομείς της γεωργίας και των αποβλήτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου επισημαίνεται ότι η ΕΕ θα πρέπει επίσης να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στη διασφάλιση της μείωσης των εκπομπών μεθανίου σε παγκόσμιο επίπεδο, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ορυκτών καυσίμων σε παγκόσμιο επίπεδο και σημαντικός παράγοντας στον γεωργικό τομέα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ θα πρέπει να αναπτύξει αποτελεσματικές μεθόδους για την παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων και τη μείωση των εκπομπών αυτών στα κατάλληλα διεθνή φόρουμ, κάνοντας παράλληλα χρήση των κανονισμών για τις εισαγωγές· λαμβάνοντας υπόψη, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος και με βάση τα δεδομένα που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη στη UNFCCC, το 53 % των ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου στην ΕΕ προέρχεται από τον γεωργικό τομέα, το 26 % από τον τομέα αποβλήτων και το 19 % από τον τομέα της ενέργειας·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότερο από το 80 % του ορυκτού αερίου, το 90 % του πετρελαίου και το 40 % του άνθρακα που καταναλώνονται στην Ευρώπη είναι εισαγόμενα και ότι το μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών μεθανίου που απορρέουν από την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων στην ΕΕ σημειώνονται εκτός της ΕΕ, γεγονός που καθιστά την ΕΕ τον μεγαλύτερο εισαγωγέα ορυκτού αερίου στον κόσμο και σημαντική κινητήρια δύναμη για τις παγκόσμιες εκπομπές μεθανίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαρροές μεθανίου κατά την παραγωγή και τη μεταφορά ορυκτού αερίου συμβάλλουν σημαντικά στις εκπομπές μεθανίου στον τομέα της ενέργειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η βελτίωση του εντοπισμού και της επισκευής διαρροών και η υιοθέτηση αυστηρών κανόνων για τις συνήθεις πρακτικές εξαερισμού και καύσης σε πυρσό αποτελούν βασικά μέτρα για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου στον τομέα της ενέργειας·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαφεύγουσες εκπομπές από διαρροές σε εξοπλισμό, υποδομές ή σε κλειστούς και εγκαταλελειμμένους χώρους, καθώς και οι εκπομπές από εξαερισμό και ατελή καύση μεθανίου αντιπροσωπεύουν την πλειονότητα των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μείωση των εκπομπών μεθανίου είναι απαραίτητη για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και πρέπει να επιδιωχθεί σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως αναφέρεται στην εκτίμηση επιπτώσεων του σχεδίου κλιματικών στόχων για το 2030 (13), σύμφωνα με την οποία ο στόχος μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030 απαιτεί την αντιμετώπιση των εκπομπών μεθανίου σύμφωνα με τους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εκπομπές μεθανίου συμβάλλουν στην ατμοσφαιρική ρύπανση και, επομένως, είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστούν προκειμένου να προστατευθεί η υγεία των πολιτών της ΕΕ και να αποφευχθούν οι αρνητικές επιπτώσεις στις καλλιέργειες και τη σταθερότητα των οικοσυστημάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να αποφεύγεται ο υπερβολικός διοικητικός φόρτος κατά τη ρύθμιση του μεθανίου τόσο ως αερίου του θερμοκηπίου όσο και ως ατμοσφαιρικού ρύπου·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι χώροι υγειονομικής ταφής στερεών αστικών αποβλήτων έχουν προσδιοριστεί ως σημαντικές πηγές μεθανίου και ότι σε ορισμένα κράτη μέλη δεν εφαρμόζονται σε ικανοποιητικό βαθμό οι ρυθμίσεις της ΕΕ σχετικά με τους χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, ιδίως όσον αφορά τον έλεγχο της συσσώρευσης και της μετανάστευσης των αερίων που προέρχονται από χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την παγκόσμια αξιολόγηση μεθανίου του UNEP, η μείωση των ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου είναι μία από τις πιο οικονομικά αποδοτικές στρατηγικές για την ταχεία μείωση του ρυθμού αύξησης της θερμοκρασίας και τη σημαντική συμβολή στις παγκόσμιες προσπάθειες περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας στον 1,5 oC· λαμβάνοντας υπόψη ότι η μείωση των εκπομπών μεθανίου μπορεί να έχει σημαντικό και ταχύτερο αντίκτυπο στην επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη από ό,τι η μείωση των εκπομπών CO2, δεδομένου ότι το μεθάνιο αποτελεί βραχύβιο παράγοντα κλιματικής πίεσης με ατμοσφαιρική διάρκεια ζωής περίπου 12 ετών πριν αποδομηθεί τελικά σε CO2, μεταξύ άλλων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η μείωση των εκπομπών μεθανίου μπορεί να έχει την ταχύτερη ψυκτική επίδραση· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέτρα αυτά πρέπει να είναι συμπληρωματικά προς τις προσπάθειες που πρέπει να συνεχίσουμε να καταβάλλουμε για τη μείωση των εκπομπών CO2 σε όλους τους τομείς που επηρεάζονται, με στόχο την επίτευξη μιας κλιματικά ουδέτερης οικονομίας έως το 2050·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά μέτρα που μπορούν να ληφθούν σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης για τη μείωση του μεθανίου είναι επίσης αποτελεσματικά όσον αφορά τη μείωση της αμμωνίας και, ως εκ τούτου, συνιστούν διπλή νίκη για την ποιότητα του αέρα·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως συμβαίνει και με το CO2, δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ των μορίων βιογενούς και ορυκτού μεθανίου·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από τις μισές παγκόσμιες εκπομπές μεθανίου προέρχονται από ανθρώπινες δραστηριότητες σε τρεις τομείς: τομέας ορυκτών καυσίμων (35 %), τομέας αποβλήτων (20 %) και γεωργικός τομέας (40 %)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στον τομέα των ορυκτών καυσίμων, η εξόρυξη, η επεξεργασία και η διανομή πετρελαίου και φυσικού αερίου αντιπροσωπεύουν το 23 % των παγκόσμιων ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου και η εξόρυξη άνθρακα αντιπροσωπεύει το 12 % των εν λόγω εκπομπών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στον τομέα αποβλήτων, οι χώροι υγειονομικής ταφής αποβλήτων και τα λύματα αντιπροσωπεύουν περίπου το 20 % των παγκόσμιων ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στον γεωργικό τομέα, οι εκπομπές στην κτηνοτροφία που προέρχονται από κοπριά και εντερική ζύμωση αντιπροσωπεύουν περίπου το 32 % των παγκόσμιων ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου και η καλλιέργεια ρυζιού αντιπροσωπεύει το 8 % των εν λόγω εκπομπών (14)·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν σχέδια για τη δημιουργία ενός διεθνούς παρατηρητηρίου εκπομπών μεθανίου, σε συνεργασία με το UNEP, τον Συνασπισμό για το Κλίμα και τον Καθαρό Αέρα και τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας·

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ένταση των εκπομπών μεθανίου στην ΕΕ ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με τον βαθμό εξάρτησης από τις πηγές ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα· λαμβάνοντας υπόψη ότι το φυσικό αέριο έχει μεταβατικό χαρακτήρα, δεδομένης της εξάρτησης της ΕΕ από τρίτες χώρες για τον ενεργειακό εφοδιασμό της·

Διατομεακές δράσεις

1. επικροτεί τη διατομεακή προσέγγιση που περιγράφεται στη στρατηγική της ΕΕ για μείωση και μετριασμό των εκπομπών μεθανίου· καλεί την Επιτροπή να προτείνει ένα δίκαιο, ολοκληρωμένο και σαφές νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα καθορίζει δεσμευτικά μέτρα και στόχους μείωσης των εκπομπών μεθανίου που θα καλύπτουν όλους τους τομείς και θα οδηγούν σε σημαντική μείωση των εκπομπών μεθανίου στην ΕΕ έως το 2030, με βάση τη συμφωνία του Παρισιού και τις μοντελοποιημένες πορείες που περιορίζουν την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη στον 1,5 o C και οι οποίες προβλέπονται στην ειδική έκθεση της IPCC για την αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5 o C, στην έκτη έκθεση αξιολόγησης της IPCC και στην παγκόσμια αξιολόγηση μεθανίου του UNEP, προκειμένου να επιτευχθούν οι περιβαλλοντικοί και κλιματικοί στόχοι της ΕΕ σε συνέργεια με τον ευρωπαϊκό και διεθνή επιχειρηματικό τομέα·

2. υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να επιτευχθεί άμεση και ταχεία μείωση των εκπομπών μεθανίου αυτήν τη δεκαετία ως ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα δράσης της ΕΕ για το κλίμα, με ιδιαίτερη προσοχή στην οικονομική και κοινωνική βιωσιμότητα· σημειώνει ότι οι μειώσεις εκπομπών μεθανίου συμπληρώνουν τις απαραίτητες μειώσεις των εκπομπών CO 2 και ότι μεγάλο μέρος των περικοπών εκπομπών που απαιτούνται από τη συμφωνία του Παρισιού θα μπορούσε ήδη να επιτευχθεί με τον μετριασμό του μεθανίου, μέτρο που έχει χαμηλό κόστος και είναι τεχνικά εφικτό· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προτείνουν και να διαπραγματευθούν μια δεσμευτική παγκόσμια συμφωνία για τον μετριασμό του μεθανίου στη σύνοδο COP26 στη Γλασκόβη, σύμφωνα με τις μοντελοποιημένες πορείες που περιορίζουν την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη στον 1,5 o C και οι οποίες προβλέπονται στην ειδική έκθεση της IPCC για την αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5 o C, στην έκτη έκθεση αξιολόγησης της IPCC και στην παγκόσμια αξιολόγηση μεθανίου του UNEP· σημειώνει ότι η παγκόσμια αξιολόγηση μεθανίου του UNEP ποσοτικοποίησε τα παγκόσμια οφέλη από το σύνολο του αντικτύπου στην αγορά και εκτός της αγοράς, υπολογίζοντας ότι αντιστοιχούν σε περίπου 4 300 δολάρια ΗΠΑ για κάθε μείωση κατά έναν τόνο μεθανίου, και ότι θα μπορούσαν να αποφευχθούν περίπου 1 430 πρόωροι θάνατοι ετησίως για κάθε μείωση κατά ένα εκατομμύριο τόνους· θεωρεί ότι η εκτίμηση επιπτώσεων που θα συνοδεύει την επικείμενη πρόταση νομοθετικής πράξης θα πρέπει συνεπώς να λαμβάνει υπόψη το κόστος των προτεινόμενων δράσεων καθώς και το κόστος αδράνειας ή καθυστερημένης δράσης·

3. θεωρεί εξαιρετικά σημαντικό να μειώσουν τις εκπομπές τους όλοι οι τομείς που εκπέμπουν μεθάνιο· αναγνωρίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί η δίκαιη μετάβαση για τους τομείς των οποίων οι μειώσεις των εκπομπών μεθανίου ενδέχεται να επιφέρουν κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις·

4. υπογραμμίζει τη σημασία της θέσπισης υποχρεωτικής παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και επαλήθευσης (MRV) για όλους τους τομείς που εκπέμπουν μεθάνιο, μεταξύ άλλων μέσω της έγκρισης κανόνων, προτύπων και μεθοδολογιών· υπογραμμίζει, επιπλέον, τη σημασία της έγκρισης υποχρεωτικών προγραμμάτων εντοπισμού και επισκευής διαρροών (LDAR) που θα καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού στους τομείς της ενέργειας και των πετροχημικών· καλεί την Επιτροπή να αναζητήσει αποτελεσματικά εργαλεία για τη βελτίωση της ποιότητας της μέτρησης των εν λόγω εκπομπών και της υποβολής εκθέσεων σχετικά με αυτές σε όλους τους σχετικούς τομείς· τονίζει ότι τα υποβαλλόμενα στοιχεία σχετικά με τις εκπομπές μεθανίου θα πρέπει να δημοσιεύονται ή, στην περίπτωση που περιέχουν ευαίσθητες πληροφορίες, να τίθενται στη διάθεση των αρμόδιων αρχών και ανεξάρτητων φορέων επαλήθευσης· τονίζει, ωστόσο, ότι η έλλειψη δεδομένων δεν αποτελεί λόγο να μη ληφθούν μέτρα για τη μείωση και τον μετριασμό των ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου·

5. υπογραμμίζει την ανάγκη να αναθεωρηθεί με συνεκτικό τρόπο η νομοθεσία της ΕΕ για το κλίμα και το περιβάλλον, ώστε να αντικατοπτρίζει ενισχυμένη φιλοδοξία σύμφωνα με τους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού· καλεί την Επιτροπή να προτείνει ένα γενικό και δεσμευτικό νομοθετικό πλαίσιο για τις εκπομπές μεθανίου, προκειμένου να αποφευχθούν περιττές αλληλεπικαλύψεις μεταξύ των νομοθετημάτων, να διασφαλιστεί η συνεκτικότητα της οδηγίας για τις εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών ( 15 ) με την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, των κλιματικών στόχων της για το 2030 και του στόχου της για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 το αργότερο, όπως κατοχυρώνεται στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα, και, κατά συνέπεια, να αναθεωρήσει την οδηγία για τις εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών το συντομότερο δυνατόν· υπογραμμίζει ότι οι δεσμευτικοί στόχοι μείωσης των εκπομπών που προβλέπονται για τα κράτη μέλη στον κανονισμό για τον επιμερισμό των προσπαθειών ( 16 ) αποτελούν ένα από τα βασικά νομοθετικά εργαλεία για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου στο πλαίσιο της συνολικής μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, μαζί με την επικείμενη αναθεώρηση της ΟΒΕ και άλλων νομοθετημάτων·

6. πιστεύει ότι, στο πλαίσιο της συνολικής αναθεώρησης της ισχύουσας νομοθεσίας για την επίτευξη των στόχων που ορίζονται στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα, είναι σκόπιμο να εγκριθούν δεσμευτικοί στόχοι της ΕΕ για τη μείωση του μεθανίου· σημειώνει την πρόταση στο πλαίσιο της στρατηγικής για το μεθάνιο για αναθεώρηση της οδηγίας για τις εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών και εκφράζει την ικανοποίησή του για την ένταξη του μεθανίου στους ρυθμιζόμενους ρύπους· καλεί, επιπλέον, την Επιτροπή να συμπεριλάβει το μεθάνιο στον κατάλογο των ρυπογόνων ουσιών που παρατίθεται στο παράρτημα ΙΙ της ΟΒΕ, και να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της ΟΒΕ ώστε να καλύπτει καλύτερα τους τομείς που εκπέμπουν μεθάνιο· πιστεύει ότι οι εθνικοί στόχοι στο πλαίσιο του κανονισμού για τον επιμερισμό των προσπαθειών όσον αφορά τις εκπομπές μεθανίου πρέπει να σχεδιαστούν με κύριο γνώμονα τον ισχυρό βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο του μεθανίου στο κλίμα και τη δυνατότητα μείωσης του μεθανίου στην ατμόσφαιρα με σκοπό τη συμβολή στην επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας το αργότερο έως το 2050·

7. τονίζει τη σημασία της κατάρτισης ενωσιακού καταλόγου βέλτιστων πρακτικών και διαθέσιμων τεχνολογιών για την προώθηση της ευρύτερης υιοθέτησης καινοτόμων δράσεων μετριασμού σε όλους τους σχετικούς τομείς· υπογραμμίζει ότι οι εν λόγω πρακτικές και τεχνολογίες θα πρέπει να διαθέτουν ισχυρή επιστημονική βάση και να συνάδουν με τους περιβαλλοντικούς στόχους, και ότι πρέπει να μελετηθούν οι διαφορές μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης όσον αφορά την πρόσβαση σε αυτές τις πρακτικές και τεχνολογίες·

8. επισημαίνει ότι, σύμφωνα με την παγκόσμια αξιολόγηση μεθανίου του UNEP, η μείωση της σπατάλης και της απώλειας τροφίμων, σε συνδυασμό με τη μετάβαση στην ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές και τη μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση, μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των παγκόσμιων εκπομπών μεθανίου κατά 15 % ως το 2030, ενώ θα απέφερε και συμπληρωματικά οφέλη, όπως η ελάφρυνση της πίεσης που ασκείται στα μηρυκαστικά και τις καλλιέργειες·

9. τονίζει ότι τα επικείμενα ρυθμιστικά μέτρα σχετικά με το μεθάνιο θα πρέπει να επιδιώκουν την επίτευξη σημαντικής και ταχείας μείωσης των εκπομπών με τον οικονομικά αποδοτικότερο τρόπο και να παρέχουν στις εταιρείες κίνητρα και υποστήριξη για τη βέλτιστη επίτευξη των προτύπων επιδόσεων, με πλήρη σεβασμό της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει»· υπογραμμίζει το γεγονός ότι, σύμφωνα με την παγκόσμια αξιολόγηση μεθανίου του UNEP, περίπου το 60 % των στοχευμένων μέτρων που είναι διαθέσιμα στους τομείς της ενέργειας, των αποβλήτων και της γεωργίας είναι χαμηλού κόστους, ενώ το 50 % έχει αρνητικό κόστος·

10. αναγνωρίζει τη σημασία και την ανάγκη υποστήριξης των εθελοντικών πρωτοβουλιών της βιομηχανίας που αποσκοπούν στη μείωση των εκπομπών μεθανίου· υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι υπάρχουν όρια ως προς τα αποτελέσματα που μπορούν να επιτευχθούν αποκλειστικά μέσω εθελοντικής δράσης και ότι απαιτούνται πλέον ρυθμιστικά μέτρα για την επιτάχυνση της μείωσης των εκπομπών μεθανίου που είναι αναγκαία για την επίτευξη των κλιματικών στόχων της συμφωνίας του Παρισιού· θεωρεί ότι οι ρυθμιστικές πρωτοβουλίες θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις βέλτιστες πρακτικές των υφιστάμενων εθελοντικών δράσεων και πρέπει να αναλαμβάνονται έπειτα από διεξοδικές εκτιμήσεις επιπτώσεων, να εμπλέκουν όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη προκειμένου να διασφαλίζεται η εφικτότητα και η αποτελεσματικότητα των προτεινόμενων ρυθμιστικών πρωτοβουλιών και να λαμβάνουν υπόψη το οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος τόσο της δράσης όσο και της αδράνειας, καθώς και την υγεία του περιβάλλοντος, των ανθρώπων και των ζώων και την αποτελεσματική εφαρμογή της αρχής της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης»·

11. καλεί την Επιτροπή να αναλύσει τις επιπτώσεις που θα έχει στις πολιτικές και τα μέτρα η χρήση ενός 20ετούς χρονικού ορίζοντα για το δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη, συμπληρωματικά προς το 100ετές χρονοδιάγραμμα που χρησιμοποιείται επί του παρόντος σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες γραμμές της UNFCCC για την απογραφή αερίων του θερμοκηπίου· σημειώνει ότι η ενίσχυση της διαφάνειας όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις των εκπομπών μεθανίου ως προς την υπερθέρμανση του πλανήτη θα συνέβαλλε στην καλύτερη τεκμηρίωση των πολιτικών της ΕΕ για το κλίμα· τονίζει ότι η χρήση της εν λόγω συμπληρωματικής μέτρησης δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να χρησιμοποιηθεί για να καθυστερήσει η λήψη των αναγκαίων μέτρων για τη δραστική και ταχεία μείωση και των εκπομπών CO 2 ·

12. καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει το μεθάνιο στο πλαίσιο παρακολούθησης μηδενικής ρύπανσης·

13. επισημαίνει την έλλειψη ηγεσίας σε παγκόσμιο επίπεδο όσον αφορά τον μετριασμό των εκπομπών μεθανίου, δεδομένου ότι διεθνώς έχουν ληφθεί ελάχιστα μέτρα για το μεθάνιο· καλεί την Επιτροπή να καταστήσει τη μείωση των εκπομπών μεθανίου κορυφαία προτεραιότητα της κλιματικής διπλωματίας της και να αναλάβει δράση, ιδίως μέσω μιας πορείας που θα βασίζεται στα Ηνωμένα Έθνη, στο πλαίσιο των διπλωματικών και εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ, προκειμένου να ηγηθεί μιας διεθνούς συμφωνίας για τον μετριασμό του μεθανίου, προωθώντας τη συντονισμένη δράση για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου και επικαιροποιώντας παράλληλα τις απαιτήσεις μετριασμού του μεθανίου·

14. καλεί την Επιτροπή να στηρίξει τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου διεθνούς παρατηρητηρίου εκπομπών μεθανίου, σε συνεργασία με το UNEP, τον Συνασπισμό για το Κλίμα και τον Καθαρό Αέρα και τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, το οποίο θα πρέπει να επιφορτιστεί με τη συλλογή, την αντιπαραβολή, την επαλήθευση και τη δημοσίευση δεδομένων σχετικά με τις ανθρωπογενείς εκπομπές μεθανίου σε παγκόσμιο επίπεδο και με την ανάπτυξη ενός δείκτη εκπομπών μεθανίου ανά πηγή εφοδιασμού (methane supply index)· επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή επιθυμεί να ηγηθεί αυτής της πρωτοβουλίας, μεταξύ άλλων με κινητοποίηση χρηματοδότησης· πιστεύει ότι τα ανεξάρτητα, συγκρίσιμα, επαληθεύσιμα και διαφανή δεδομένα για τις εκπομπές είναι ζωτικής σημασίας για την απόκτηση γνώσεων σχετικά με το μέγεθος του προβλήματος των εκπομπών και για την καταπολέμηση της υποτίμησης του μεγέθους και της ποσότητας των διαρροών· πιστεύει ότι το παρατηρητήριο αυτό θα πρέπει να εξετάζει τις εκπομπές μεθανίου σε όλους τους σχετικούς τομείς· τονίζει ότι η διαθεσιμότητα λεπτομερών δεδομένων σχετικά με τις εκπομπές θα πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιστικές αρχές να είναι σε θέση να επιβάλλουν την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»·

Ενέργεια

15. εκφράζει την ικανοποίησή του για τη νέα στρατηγική της ΕΕ για την ενοποίηση του ενεργειακού συστήματος ( 17 )

16. σημειώνει ότι σχεδόν το 20 % των εκπομπών μεθανίου της ΕΕ προέρχονται από τον ενεργειακό τομέα, συμπεριλαμβανομένων της εξόρυξης, της παραγωγής, της επεξεργασίας, της μεταφοράς, της αποθήκευσης, της διοχέτευσης και της διανομής πετρελαίου και φυσικού αερίου· αναγνωρίζει ότι οι εισαγωγές αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80 % του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που καταναλώνονται στην ΕΕ και ότι το μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών μεθανίου που συνδέονται με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο πραγματοποιούνται εκτός της ΕΕ· αναγνωρίζει ότι τα ορυκτά καύσιμα δεν έχουν μακροπρόθεσμο ρόλο στο ενεργειακό μείγμα της Ένωσης, και καλεί τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με την Επιτροπή, να εγκρίνουν εθνικά σχέδια για τη σταδιακή κατάργηση όλων των ορυκτών καυσίμων το συντομότερο δυνατόν, προκειμένου να επιτευχθεί κλιματική ουδετερότητα το αργότερο έως το 2050, σε συνδυασμό με τη μετάβαση σε ένα ενεργειακό σύστημα στην Ένωση το οποίο θα έχει υψηλή ενεργειακή απόδοση και θα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας· πιστεύει ότι αυτό θα πρέπει να συνδέεται με την επανεξέταση και επικαιροποίηση των εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα και ότι η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογεί τα σχέδια αυτά στο στάδιο της αξιολόγησης·

17. επαναλαμβάνει την έκκληση που απευθύνει στο ψήφισμά του της 9ης Ιουνίου 2021 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 ( 18 ) , με την οποία προτρέπει τα κράτη μέλη —με βάση την αρχή της προφύλαξης και την αρχή ανάληψης προληπτικής δράσης, και λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους και τις αρνητικές επιπτώσεις για το κλίμα, το περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα που προκύπτουν από την υδραυλική ρωγμάτωση για την εξόρυξη μη συμβατικών υδρογονανθράκων— να μην επιτρέψουν καμία νέα δραστηριότητα υδραυλικής ρωγμάτωσης στην ΕΕ και να σταματήσουν όλες τις υφιστάμενες δραστηριότητες·

18. ζητεί να σταματήσει η στήριξη που παρέχει η ΕΕ για την επέκταση των υποδομών ορυκτών καυσίμων· υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Διεθνή Οργανισμού Ενέργειας σχετικά με την επίτευξη μηδενικών καθαρών εκπομπών έως το 2050, δεν χρειάζονται επενδύσεις για νέες πηγές εφοδιασμού με ορυκτά καύσιμα στο πλαίσιο της πορείας για μηδενικές καθαρές εκπομπές, ένα συμπέρασμα το οποίο συμμερίζεται η Επιτροπή στην πρόταση κανονισμού για τροποποίηση των κατευθυντήριων γραμμών για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές ( 19 )

19. σημειώνει ότι, σημαντικός αριθμός φρεάτων φυσικού αερίου όπου έχει παύσει η παραγωγή εξακολουθεί να εκπέμπει μεθάνιο στην ατμόσφαιρα· καλεί τις αρμόδιες αρχές να θεσπίσουν πολιτικές που θα διασφαλίζουν την κάλυψη ή την πλήρωση των εγκαταλελειμμένων φρεάτων, στις περιπτώσεις που μπορεί να τεκμηριωθεί η ιδιοκτησία, προκειμένου να σταματήσει η διαρροή μεθανίου και να διασφαλιστεί ότι το κόστος θα καλύπτεται από όσους ευθύνονται για τις διαρροές·

20. σημειώνει ότι ορισμένες χώρες εκτός ΕΕ έχουν ήδη θεσπίσει απαγόρευση του εξαερισμού μεθανίου και της καύσης σε πυρσό· καλεί την Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία για τον τομέα της ενέργειας με δεσμευτικούς κανόνες MRV, με βάση τη μεθοδολογία του πλαισίου 2.0 της Σύμπραξης των τομέων πετρελαίου και φυσικού αερίου για το μεθάνιο (OGMP) και τον υποχρεωτικό εντοπισμό και επισκευή διαρροών (LDAR), μεταξύ άλλων όσον αφορά τις εισαγωγές, που θα πρέπει να βασίζεται σε βέλτιστες πρακτικές και να εφαρμόζεται σωστά σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού· πιστεύει, επιπλέον, ότι μετά τον εντοπισμό διαρροών θα πρέπει να ακολουθεί η ορθή τήρηση αρχείων και η απαίτηση επισκευής των δυνητικών διαρροών εντός σαφούς χρονικού πλαισίου· εκφράζει την ικανοποίησή του για την εξέταση κανόνων που καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού για την απαγόρευση των συνήθων πρακτικών εξαερισμού και καύσης σε πυρσό στον ενεργειακό τομέα έως το σημείο παραγωγής, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις όπου οι πρακτικές αυτές είναι αναγκαίες για λόγους ασφάλειας· θεωρεί ότι η εν λόγω πρόταση θα πρέπει να περιλαμβάνει τις χρήσεις του ορυκτού αερίου και του πετρελαίου ως πρώτων υλών, μεταξύ άλλων για μη ενεργειακούς σκοπούς, όπως η παραγωγή πετροχημικών·

21. σημειώνει ότι το ορυκτό αέριο και το πετρέλαιο χρησιμοποιούνται στους τομείς της ενέργειας και των πετροχημικών και, ως εκ τούτου, και οι δύο τομείς συμβάλλουν στο μεθάνιο που εκπέμπεται σε μονάδες γεώτρησης και επεξεργασίας ορυκτού αερίου και πετρελαίου· σημειώνει ότι, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, τα πετροχημικά αντιστοιχούν στο 8 % και το 14 % της συνολικής πρωτογενούς ζήτησης για ορυκτό αέριο και πετρέλαιο και ότι τα ποσοστά αυτά πρόκειται να αυξηθούν· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι υποχρεώσεις MRV και LDAR, καθώς και οι κανόνες σχετικά με τις συνήθεις πρακτικές εξαερισμού και καύσης σε πυρσό ισχύουν εξίσου για το ορυκτό αέριο και το πετρέλαιο που χρησιμοποιούνται στον τομέα των πετροχημικών·

22. καλεί την Επιτροπή, κατά την προετοιμασία της μελλοντικής νομοθεσίας της για τις εκπομπές μεθανίου, να συνεκτιμήσει δεόντως ότι οι επενδύσεις που πραγματοποιούν οι φορείς εκμετάλλευσης υποδομών για την αντιμετώπιση των διαρροών μεθανίου θα πρέπει να αναγνωρίζονται στο πλαίσιο των ρυθμιζόμενων δραστηριοτήτων ως ένδειξη της σημασίας τόσο της ασφάλειας όσο και των βιώσιμων δραστηριοτήτων, κάτι για το οποίο θα μπορούσαν να δίνονται κατάλληλα κίνητρα από τις ρυθμιστικές αρχές·

23. τονίζει ότι η παραγωγή και η μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου όχι μόνο είναι εξαιρετικά αναποτελεσματική λόγω των απωλειών ενέργειας μέσω της υγροποίησης και της ψύξης, αλλά αυξάνει επίσης σε δυσανάλογο βαθμό τις εκπομπές μεθανίου από τον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου· διαπιστώνει με ανησυχία τη χρήση του υγροποιημένου φυσικού αερίου ως καυσίμου μεταφορών στον τομέα της ναυτιλίας·

24. αναγνωρίζει ότι οι εισαγωγές αντιπροσωπεύουν πάνω από τα τέσσερα πέμπτα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που καταναλώνονται στην ΕΕ και ότι το μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών μεθανίου που συνδέονται με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο πραγματοποιούνται εκτός της ΕΕ, με αποτέλεσμα να συμβάλλουν στον σημαντικό όγκο εκπομπών μεθανίου παγκοσμίως· καλεί την Επιτροπή να θέσει ως προϋπόθεση για όλες τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων στην Ένωση τη συμμόρφωσή τους με τους κανονισμούς της ΕΕ για τις διαδικασίες MRV και LDAR, καθώς και με τους κανόνες για τις πρακτικές εξαερισμού και καύσης σε πυρσό, οι οποίοι ισχύουν για όλα τα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού ορυκτών καυσίμων, έως και την παραγωγή· πιστεύει ότι πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή ένα αξιόπιστο σύστημα που θα διασφαλίζει ότι οι εισαγωγές συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της ΕΕ και ότι, ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα πρέπει να αναπτύξει μια άρτια ανεξάρτητη μεθοδολογία για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των εισαγωγών με τις απαιτήσεις της ΕΕ· τονίζει ότι οι κανόνες αυτοί θα πρέπει να τεθούν σε ισχύ το συντομότερο δυνατόν, λαμβάνοντας παράλληλα δεόντως υπόψη την ενεργειακή ασφάλεια· καλεί την Επιτροπή, επιπλέον, να στηρίξει τη δημιουργία συστήματος επαλήθευσης από τρίτο φορέα και τη χρήση του συστήματος αυτού σε συνδυασμό με άλλες μεθόδους παρακολούθησης ως πιθανή λύση για την επαλήθευση των δεδομένων για τις εκπομπές σε όλο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού, μεταξύ άλλων σε σχέση και με τις εισαγωγές· υποστηρίζει, επιπλέον, τη δημιουργία ενός ανεξάρτητα ελεγχόμενου και παγκοσμίως εφαρμοστέου συστήματος πιστοποίησης που θα παρέχει αξιόπιστη αξιολόγηση των επιδόσεων ως προς τις εκπομπές μεθανίου από τη συνολική παραγωγή ορυκτού αερίου σε όλο τον κόσμο· πιστεύει ότι η πιστοποίηση αυτή θα πρέπει να ελέγχεται και να επαληθεύεται από ανεξάρτητο τρίτο φορέα και να βασίζεται σε ενιαία προσέγγιση για τη μέτρηση βάσει λεπτομερών πληροφοριών από τις οικείες εγκαταστάσεις, στοιχεία ενεργητικού και χώρες·

25. καλεί την Επιτροπή να εγκρίνει ειδικά μέτρα για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των διαρροών μεθανίου από φορείς πηγές υπερβολικών εκπομπών σε όλους τους τομείς, και όχι μόνο στον τομέα της ενέργειας, μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης του διεθνούς παρατηρητηρίου εκπομπών μεθανίου·

26. τονίζει τη σημασία του προγράμματος Copernicus και της Υπηρεσίας Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση παγκόσμιων πηγών υπερβολικών εκπομπών καθώς και πηγών μικρότερης κλίμακας·

27. υπογραμμίζει ότι η εναέρια παρακολούθηση είναι εξίσου σημαντική για τη στόχευση πρακτικών εξαερισμού και καύσης σε πυρσό και για τον εντοπισμό διαρροών· επισημαίνει ότι τα δορυφορικά δεδομένα επιτρέπουν την ανεξάρτητη επαλήθευση του οικολογικού αποτυπώματος μιας εταιρείας και διευκολύνουν τη συμμετοχή στον μετριασμό της ρύπανσης· υποστηρίζει σθεναρά την ανταλλαγή πληροφοριών και τεχνολογιών μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών στην Ένωση και σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς και με το κοινό, καθώς θεωρεί ότι η πρακτική αυτή μπορεί να επιδράσει καταλυτικά στις προσπάθειες μείωσης των εκπομπών·

28. επικροτεί τις πρωτοβουλίες της Επιτροπής για τον μετριασμό του μεθανίου από ανθρακωρυχεία, συμπεριλαμβανομένων των κλειστών και εγκαταλελειμμένων εγκαταστάσεων· εκφράζει την ισχυρή υποστήριξή του για τη θέσπιση υποχρεωτικού πλαισίου MRV και LDAR για τις εκπομπές μεθανίου από ανθρακωρυχεία, το οποίο, μεταξύ άλλων, θα υποχρεώνει τις εταιρείες που έχουν στην ιδιοκτησία τους εγκαταστάσεις που έχουν κλείσει —ή τα κράτη μέλη (για εγκαταλελειμμένα ορυχεία για τα οποία δεν υπάρχει ιδιοκτήτης που να φέρει τη σχετική ευθύνη)— να κλείσουν όντως και να σφραγίσουν όλες τις εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις στην ΕΕ το συντομότερο δυνατό και να θεσπίσουν μέτρα MRV και LDAR που θα είναι ίδια με αυτά που ισχύουν για τις εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε λειτουργία· απευθύνει έκκληση στην Επιτροπή να λάβει κατάλληλα μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη θα αντιμετωπίσουν το ζήτημα που αφορά την ιδιοκτησία εγκαταλελειμμένων εγκαταστάσεων και θα στηρίξουν τον μετριασμό του μεθανίου που προέρχεται από ανθρακωρυχεία· καλεί την Επιτροπή να εγκρίνει πρότυπα σχετικά με τον εξοπλισμό μέτρησης και να επιβάλει απαίτηση μέτρησης για όλα τα ορυχεία· τονίζει ότι το ευρωπαϊκό μητρώο έκλυσης και μεταφοράς ρύπων θα πρέπει να ακολουθεί τα νέα πρότυπα υποβολής στοιχείων ώστε να διασφαλίζεται η συνοχή της πολιτικής·

29. τονίζει τη σημασία των εργασιών καθαρισμού που αποσκοπούν στην πρόληψη και τελικά στην εξάλειψη των εκπομπών μεθανίου από εγκαταστάσεις που έχουν κλείσει· καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει ένα ειδικό πρόγραμμα για την αντιμετώπιση των εκπομπών μεθανίου από κλειστά και εγκαταλελειμμένα ανθρακωρυχεία, παρέχοντας κίνητρα στα πρώην ανθρακωρυχεία για την αντιμετώπιση των εκπομπών μεθανίου, χωρίς αυτό να οδηγεί σε προώθηση των οφελών ή παραμέληση των ευθυνών των ιδιοκτητών που είναι υπεύθυνοι για τη σφράγισή τους, σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 191 παράγραφος 2 ΣΛΕΕ, και να στηρίξει τη δίκαιη μετάβαση των περιοχών εξόρυξης άνθρακα στην ανάπτυξη εναλλακτικών δραστηριοτήτων που συνάδουν με τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050· καλεί, επιπλέον, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν ένα ειδικό πρόγραμμα ή άλλες δράσεις, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδοτικής στήριξης για την MRV και τον μετριασμό των εκπομπών σε εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου χωρίς γνωστό ιδιοκτήτη, λαμβάνοντας παράλληλα πλήρως υπόψη την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»· τονίζει τη σημασία του κατάλληλου παροπλισμού των εν λόγω υποδομών·

Γεωργία

30. εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η γεωργία ευθύνεται για το μεγαλύτερο μερίδιο των ανθρωπογενών πηγών εκπομπών μεθανίου στην ΕΕ· υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου της ΕΕ από την ευρωπαϊκή γεωργία (συμπεριλαμβανομένης της κτηνοτροφίας) σημείωσαν μείωση 22,2 % κατά το διάστημα 1990-2018 στην EΕ των 28, λόγω της μείωσης των εκπομπών μεθανίου από τον γεωργικό τομέα κατά 21 % (εντερική ζύμωση κατά 22 % και διαχείριση κοπριάς κατά 17 %)· σημειώνει, ωστόσο, ότι σημειώθηκε ελαφρά αύξηση των εκπομπών μεθανίου κατά την τελευταία πενταετία λόγω της αύξησης του μεγέθους των κοπαδιών· επισημαίνει ότι αν και η γεωργία παρουσιάζει, μεταξύ όλων των τομέων, το δεύτερο υψηλότερο συνολικό δυναμικό μείωσης εκπομπών μεθανίου, όπως καταδείχθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για το μεθάνιο, οι πηγές εκπομπών μεθανίου στο πλαίσιο του εν λόγω τομέα είναι διάχυτες και επομένως συνεπάγονται δυνητικές προκλήσεις ως προς την παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων και την επαλήθευση· σημειώνει, ωστόσο, ότι το υφιστάμενο σύστημα παρακολούθησης που βασίζεται στη μεθοδολογία 2ης βαθμίδας επιτρέπει την ανάληψη δράσης· τονίζει ότι οι εκπομπές μεθανίου στη γεωργία οφείλονται κυρίως στον αριθμό των ζώων, ιδίως των μηρυκαστικών· καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν αποτελεσματικά και βιώσιμα μέτρα για την αντιμετώπιση των εν λόγω εκπομπών στα εθνικά τους στρατηγικά σχέδια και καλεί την Επιτροπή να τα αναλύσει προσεκτικά προτού εγκρίνει τα σχέδια, με στόχο να διασφαλίσει τη συνοχή της πολιτικής· τονίζει ότι η αυστηροποίηση των προϋποθέσεων για τις εκπομπές μεθανίου στη γεωργία, και ιδίως στον τομέα της κτηνοτροφίας, δεν πρέπει να οδηγεί σε μεταφορά της παραγωγής στο εξωτερικό·

31. επισημαίνει ότι, στη γεωργία, σημαντικό μερίδιο των παγκόσμιων εκπομπών μεθανίου προέρχεται από χώρες εκτός της ΕΕ και καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι τα τρόφιμα θα συνεχίζουν να παράγονται στις πιο βιώσιμες για το περιβάλλον τοποθεσίες· τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει να ηγηθεί της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών με τους εμπορικούς της εταίρους από τρίτες χώρες, με στόχο να μειώσει τις εκπομπές μεθανίου από τη γεωργία· τονίζει τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου·

32. επικροτεί τον στόχο της Επιτροπής για πολυμερή δέσμευση και υποστηρίζει την ενεργό συνεργασία με διεθνείς εταίρους στο πλαίσιο των κοινών εργασιών της Koronivia για τη γεωργία, δυνάμει της UNFCCC, και του Συνασπισμού για το κλίμα και τον καθαρό αέρα, που παρέχουν βασικές πολυμερείς πλατφόρμες για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και την ενθάρρυνση των παγκόσμιων εταίρων μας για μείωση της γεωργικής παραγωγής που εκπέμπει μεθάνιο και τη στήριξη της βιώσιμης μετάβασής τους·

33. υπενθυμίζει ότι σημαντική ποσότητα των εκπομπών μεθανίου στον αγροδιατροφικό τομέα προέρχεται από εισαγωγές· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ίσους όρους ανταγωνισμού για τους παραγωγούς της Ένωσης επιμένοντας ότι οι εισαγωγές από τρίτες χώρες πρέπει να πληρούν τα ίδια υψηλά πρότυπα με αυτά που ισχύουν στην ΕΕ·

34. καλεί την Επιτροπή να εκτιμήσει τη συμβολή των εισαγόμενων γεωργικών προϊόντων διατροφής στις ανθρωπογενείς εκπομπές μεθανίου της ΕΕ μέσω της βάσης δεδομένων EDGAR-FOOD·

35. τονίζει ότι οι μελλοντικές αποφάσεις πολιτικής πρέπει να παρέχουν ένα σαφές πλαίσιο για τον κτηνοτροφικό τομέα ώστε να διασφαλίζεται ένας βαθμός προβλεψιμότητας·

36. λαμβάνει υπό σημείωση τη μελέτη σχετικά με το καθεστώς των νέων γονιδιωματικών τεχνικών βάσει του δικαίου της Ένωσης και υπό το πρίσμα της απόφασης του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-528/16 (SWD(2021)0092), καθώς και την ανακοίνωση της Επιτροπής ότι σχεδιάζει να δρομολογήσει ρυθμιστική δράση πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης εκτίμησης επιπτώσεων και δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με φυτά που προέρχονται από ορισμένες νέες γονιδιωματικές τεχνικές, με στόχο τη διατήρηση υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου και των ζώων, με παράλληλη αξιοποίηση δυνητικών οφελών από την επιστήμη και την καινοτομία, ιδίως για τη συμβολή στη βιωσιμότητα και τους στόχους βιωσιμότητας της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο»· τονίζει την αρχή της προφύλαξης και την ανάγκη διασφάλισης διαφάνειας και ελευθερίας επιλογής για τους γεωργούς, τους μεταποιητές και τους καταναλωτές, και τονίζει ότι η εν λόγω δράση πολιτικής θα πρέπει να περιλαμβάνει εκτιμήσεις κινδύνου και συνολική επισκόπηση και αξιολόγηση των επιλογών ιχνηλασιμότητας και επισήμανσης με σκοπό την επίτευξη κατάλληλης ρυθμιστικής εποπτείας και την παροχή σχετικών πληροφοριών στους καταναλωτές, μεταξύ άλλων για προϊόντα από τρίτες χώρες, προκειμένου να εξασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμούς·

37. επισημαίνει ότι ενώ η εκτατική κτηνοτροφία μπορεί να οδηγεί σε μείωση των εκπομπών μεθανίου από τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, αυξάνει τις εκπομπές ανά μονάδα παραγόμενου προϊόντος· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη την επίδραση των στρατηγικών μετριασμού στις παγκόσμιες εκπομπές μεθανίου·

38. τονίζει τη σημασία της γεωργίας σε σχέση με τη παγίδευση και την αποθήκευση άνθρακα· επισημαίνει τη σημασία της ευρύτερης κυκλικής οικονομίας, και της παροχής κινήτρων για την υιοθέτηση μιας σταδιακής εξάλειψης των εκπομπών CO 2 και αύξησης της κυκλικότητάς του άνθρακα, αποφεύγοντας παράλληλα την πρόσθετη πίεση στην τιμή της γεωργικής γης που θα ήταν εις βάρος των νέων γεωργών· ζητεί επιτακτικά να διασφαλίζεται ότι τα τυχόν μέτρα που λαμβάνονται δεν παρεμποδίζουν την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ·

39. καλεί την Επιτροπή, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα, να διερευνήσει την ανάπτυξη ενός κανονιστικού πλαισίου για την πιστοποίηση των απορροφήσεων άνθρακα, με βάση μια αξιόπιστη και διαφανή λογιστική καταγραφή του άνθρακα που θα λαμβάνει υπόψη τις διαφορές μεταξύ των αερίων του θερμοκηπίου, και να μεριμνήσει για την επαλήθευση της ακρίβειας των ποσοτήτων άνθρακα που έχουν απορροφηθεί, καθώς και να επιβραβεύσει τους αγρότες για τις προσπάθειές τους για μετριασμό·

40. χαιρετίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής για τη σύσταση ομάδας εμπειρογνωμόνων με σκοπό την ανάλυση του μοντέλου εκπομπών μεθανίου σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής·

41. παροτρύνει την Επιτροπή να στηρίξει τα κράτη μέλη στη συλλογή δεδομένων που αφορούν το δυναμικό παγίδευσης άνθρακα των λειμώνων ώστε να καταστεί δυνατή μια περισσότερο στοχευμένη προσέγγιση στην κλιματική πολιτική·

42. αναγνωρίζει ότι η ζωική παραγωγή αποτελεί τη βασική δραστηριότητα στους μόνιμους βοσκότοπους, επιτρέποντας την επιβίωση, την οικονομική σταθερότητα και την ύπαρξη αγροτικών εκμεταλλεύσεων σε λόφους και ορεινές περιοχές, και αποτρέποντας έτσι την υπερβλάστηση τέτοιων περιοχών· καλεί την Επιτροπή να εστιάσει τις επενδυτικές προσπάθειες στη χρηματοδότηση της καινοτομίας για τους αναστολείς μεθανιογένεσης, μεταξύ άλλων σε συστήματα που βασίζονται σε βοσκότοπους, και να συνεργαστεί με τρίτες χώρες που συμμετέχουν σε παρόμοιες έρευνες·

43. 2 /N2O από τους επανυγραμένους τυρφώνες και του σύντομου ατμοσφαιρικού κύκλου ζωής του τυχόν εκπεμπόμενου μεθανίου 2 από αποξηραμένους τυρφώνες, στοιχείο που προκαλεί περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας· ζητεί να επανυγρανθούν οι τυρφώνες χωρίς καθυστέρηση προκειμένου να εξασφαλιστεί η πλέον επωφελής ψυκτική επίδραση· επισημαίνει τις εκπομπές μεθανίου από επανυγραμένους τυρφώνες· υπογραμμίζει το γεγονός ότι, σύμφωνα με έρευνες, η αύξηση της θερμοκρασίας σταθεροποιείται μετά την επανύγρανση εξαιτίας της διακοπής των εκπομπών CO/N2O από τους επανυγραμένους τυρφώνες και του σύντομου ατμοσφαιρικού κύκλου ζωής του τυχόν εκπεμπόμενου μεθανίου ( 20 ) · επισημαίνει ότι αυτό δεν ισχύει για τις συνεχιζόμενες εκπομπές COαπό αποξηραμένους τυρφώνες, στοιχείο που προκαλεί περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας· ζητεί να επανυγρανθούν οι τυρφώνες χωρίς καθυστέρηση προκειμένου να εξασφαλιστεί η πλέον επωφελής ψυκτική επίδραση·

44. επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο», η διατροφή των περισσότερων Ευρωπαίων δεν συνάδει με τις συστάσεις για υγιεινή διατροφή και ότι απαιτείται αλλαγή των καταναλωτικών προτύπων σε όλο τον πληθυσμό προς πιο υγιεινά τρόφιμα, διατροφή και τρόπους ζωής, συμπεριλαμβανομένης της αυξημένης κατανάλωσης φυτών και τροφίμων φυτικής προέλευσης που παράγονται με βιώσιμο τρόπο, όπως φρέσκα φρούτα και λαχανικά, ολόκληροι σπόροι και ψυχανθή, καθώς και αντιμετώπιση της υπερκατανάλωσης κρέατος και υπερεπεξεργασμένων προϊόντων, κάτι το οποίο θα έχει οφέλη και για το περιβάλλον, ειδικότερα μέσω της μείωσης των εκπομπών μεθανίου και της καλής διαβίωσης των ζώων, και θα οδηγήσει στην εξασφάλιση μιας πιο ανθεκτικής οικονομίας· τονίζει ότι οι ενωσιακού επιπέδου συστάσεις που βασίζονται στην επιστήμη και περιλαμβάνουν σαφείς στόχους για τη βιώσιμη, υγιεινή και πιο ισορροπημένη διατροφή, λαμβάνοντας υπόψη την πολιτιστική και τοπική ποικιλία των ευρωπαϊκών τροφίμων και διατροφών, καθώς και τις ανάγκες των καταναλωτών, θα στηρίξουν και θα ενθαρρύνουν τους καταναλωτές και θα προωθήσουν τις προσπάθειες των κρατών μελών να ενσωματώσουν στοιχεία βιωσιμότητας στις εθνικές διατροφικές συμβουλές· καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει τέτοιες συστάσεις και ειδικές δράσεις για την αποτελεσματική προώθηση υγιεινών, βιώσιμων και πιο ισορροπημένων τρόπων διατροφής·

45. τονίζει ότι οι τεχνολογίες και οι πρακτικές για τον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου από τη γεωργία, συμπεριλαμβανομένων των πρακτικών βιώσιμης κτηνοτροφικής διαχείρισης, αναπτύσσονται με ταχύ ρυθμό και θα πρέπει να προωθηθούν και να υλοποιηθούν το συντομότερο δυνατόν· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι θα εφαρμοστούν γρήγορα στην ΕΕ δοκιμασμένες, αποτελεσματικές και οικονομικά αποδοτικές καινοτομίες που μετριάζουν τις εκπομπές μεθανίου στη γεωργική παραγωγή και ότι οι ήδη διαθέσιμες καινοτομίες χρησιμοποιούνται από τους παραγωγούς στην ΕΕ προκειμένου να συνεχιστεί η μείωση των εκπομπών μεθανίου στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) και των εθνικών στρατηγικών σχεδίων, μεταξύ άλλων με ειδικά, στοχευμένα οικολογικά προγράμματα και πρωτοβουλίες για την ανθρακοδεσμευτική γεωργία στο πλαίσιο της ΚΓΠ και μέσω άλλων ιδιωτικών ή δημόσιων πηγών χρηματοδότησης· πιστεύει ότι οι γεωργοί θα πρέπει να λαμβάνουν οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών μετριασμού μέσω του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και των κονδυλίων της πρωτοβουλίας για την οικονομική ανθεκτικότητα· αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι είναι απίθανο να επιλύσουν μόνοι τους οι γεωργοί τα προβλήματα εκπομπών που συνδέονται με τη ζωική γεωργική παραγωγή· σημειώνει ότι οι διαρθρωτικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της γεωργίας και οι εθνικές ιδιαιτερότητες θα επηρεάσουν το κόστος της υιοθέτησης αυτών των τεχνικών·

46. επισημαίνει ότι υπάρχουν ήδη πρακτικές που έχουν δοκιμαστεί στην πράξη και βοηθούν στη μείωση των εκπομπών από τη διαχείριση της κοπριάς· επισημαίνει ότι οι πρακτικές αυτές μειώνουν επίσης το επίπεδο αμμωνίας που εκλύεται από τον γεωργικό τομέα· καλεί την Επιτροπή να προτείνει ρυθμιστικά μέτρα για τη διασφάλιση της υιοθέτησης αυτών των τεχνικών, με ρεαλιστικούς και φιλόδοξους στόχους και χρονοδιαγράμματα· τονίζει, επιπλέον, ότι τα αζωτούχα λιπάσματα ευθύνονται για μεγάλο μέρος των εκπομπών μεθανίου· καλεί την Επιτροπή να λάβει κατάλληλα μέτρα για τη μείωση των σχετικών εκπομπών στο πλαίσιο της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο»·

47. υπογραμμίζει τον καίριο ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίσει η ΕΕ στη στήριξη της έρευνας, της καινοτομίας και της ανάπτυξης, καθώς και στην κλιμάκωση νέων βιώσιμων τεχνολογιών και πρακτικών που συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών μεθανίου από όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της κτηνοτροφίας, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση της MRV για τις εκπομπές μεθανίου στον τομέα, προκειμένου να παρακολουθείται η πρόοδος προς την επίτευξη αυτών των στόχων, και με την εφαρμογή τεχνολογιών που είναι ήδη διαθέσιμες, όπως τεχνολογίες που σχετίζονται με την MRV· πιστεύει ότι θα πρέπει να αναπτυχθούν μέτρα μετριασμού του μεθανίου για τα ζώα βοσκής, κατά τρόπο που θα σέβεται την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων και σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης· επισημαίνει, ειδικότερα, την ανάγκη για πολυγενεακές μελέτες σχετικά με τις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών και καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την έγκαιρη αναθεώρηση του κανονισμού για τις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών ( 21 )

48. θεωρεί ότι η χρήση γεωργικών αποβλήτων και καταλοίπων για την παραγωγή βιοαερίου μπορεί να αποτελέσει κινητήρια δύναμη για την κυκλική οικονομία, και τονίζει την προστιθέμενη αξία των γεωργικών καταλοίπων, υπό την προϋπόθεση ότι τηρείται η αρχή της αλυσιδωτής χρήσης και εφαρμόζονται τα κατάλληλα κριτήρια βιωσιμότητας· επισημαίνει ότι η παραγωγή βιοαερίου από γεωργικά κατάλοιπα και άλλα οργανικά απόβλητα μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των εκπομπών μεθανίου στον γεωργικό τομέα και να παράσχει κίνητρα για το μοντέλο του «παραγωγού-καταναλωτή»· ζητεί να βελτιωθούν ο συντονισμός και οι υποδομές μεταξύ των γεωργών και των παραγωγών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, προκειμένου να καταστεί δυνατή η υιοθέτηση της τοπικά συνδεδεμένης παραγωγής βιώσιμου βιοαερίου, και θεωρεί ότι η ΚΓΠ θα πρέπει να παρέχει κίνητρα για τον μετριασμό και τη μείωση των εκπομπών μεθανίου και να στηρίζει τη λήψη σχετικών μέτρων· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να διασφαλίσει την πλήρη συνοχή μεταξύ του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα, της ΚΓΠ και της στρατηγικής για το μεθάνιο·

49. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η στρατηγική για το μεθάνιο αναγνωρίζει πως το βιοαέριο που προέρχεται από τις καλλιέργειες που προορίζονται για τρόφιμα ή ζωοτροφές οδηγεί σε αύξηση των εκπομπών μεθανίου και μπορεί συνεπώς να υπονομεύσει τα τυχόν οφέλη ως προς τον μετριασμό, και πως οι εξελίξεις στον τομέα του βιοαερίου θα πρέπει να βασίζονται κυρίως στην αξιοποίηση αποβλήτων ή καταλοίπων· καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει μια αξιόπιστη και ανεξάρτητη πιστοποίηση του καθεστώτος προέλευσης για τις μεθόδους παραγωγής βιοαερίου και τις πρώτες ύλες· τονίζει ότι η παραγωγή βιοαερίου θα πρέπει να βασίζεται σε ένα μοντέλο τοπικής και κυκλικής οικονομίας για την αποφυγή των εκπομπών και του κόστους που συνδέονται με τις μεταφορές· τονίζει ότι καμία στήριξη δεν θα πρέπει να παρέχει κίνητρα για την εντατικοποίηση της κτηνοτροφίας·

50. σημειώνει ότι η ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας και της βιοοικονομίας μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας στην πρωτογενή παραγωγή, και τονίζει ότι η βιοοικονομία απαιτεί την ανάπτυξη και/ή περαιτέρω ενσωμάτωση νέων δεξιοτήτων, γνώσεων και επιστημονικών κλάδων στην κατάρτιση και την εκπαίδευση στον εν λόγω τομέα, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι κοινωνικές αλλαγές που σχετίζονται με τη βιοοικονομία, να προωθηθεί η ανταγωνιστικότητα, η ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας, να καλυφθούν οι ανάγκες του τομέα και να διασφαλιστεί η καλύτερη αντιστοίχιση δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας·

Απόβλητα

51. καλεί την Επιτροπή να αναλύσει περαιτέρω τις εκπομπές μεθανίου από ιλύ και λύματα και να αναθεωρήσει, το 2022, την οδηγία για την ιλύ καθαρισμού λυμάτων ( 22 ) και την οδηγία για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων ( 23 ) , ώστε να συμπεριληφθούν και οι εκπομπές αέριων ρύπων και αερίων του θερμοκηπίου, και ιδίως οι εκπομπές μεθανίου· καλεί επιπλέον την Επιτροπή να θέσει φιλόδοξους στόχους και να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις εκπομπές μεθανίου στο πλαίσιο της επανεξέτασης της οδηγίας για την υγειονομική ταφή ( 24 ) , που θα πραγματοποιηθεί το 2024, και της επικείμενης αναθεώρησης της ΟΒΕ· τονίζει την ανάγκη να ληφθούν μέτρα που θα υποχρεώνουν τους χώρους υγειονομικής ταφής να χρησιμοποιούν το βιομεθάνιο που παράγουν μέχρι να μειωθεί το ενεργειακό περιεχόμενό του κάτω από μια ωφέλιμη τιμή και, όταν δεν είναι πλέον βιώσιμη η χρήση του βιομεθανίου που παράγεται στους χώρους υγειονομικής ταφής, να χρησιμοποιούν τη βιοξείδωση και άλλες τεχνολογίες στις εστίες συγκέντρωσης εκπομπών προκειμένου να μειώσουν τις υπόλοιπες εκπομπές μεθανίου· υπενθυμίζει εν προκειμένω ότι οι εκπομπές μεθανίου από τον τομέα των αποβλήτων προέρχονται εν μέρει από διαρροές από μονάδες παραγωγής βιοαερίου· καλεί την Επιτροπή να δημοσιεύσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις βέλτιστες μεθόδους κατασκευής και λειτουργίας των μονάδων παραγωγής βιοαερίου, προκειμένου να αντιμετωπίζονται οι διαρροές λόγω κακής συντήρησης, λειτουργίας και σχεδιασμού· υπενθυμίζει επιπλέον ότι η ΟΒΕ συνέβαλε με τη σειρά της στη μείωση της ρύπανσης από βιομηχανικές δραστηριότητες· επισημαίνει, ωστόσο, ότι η διάθεση των αποβλήτων σε χώρους υγειονομικής ταφής δεν καλύπτεται από κανένα έγγραφο αναφοράς βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών (ΒΔΤ)·

52. υπογραμμίζει ότι η διάθεση των αποβλήτων σε χώρους υγειονομικής ταφής, η οποία βρίσκεται στο κατώτατο σημείο της ιεραρχίας των αποβλήτων, αποτελεί τον πλέον ρυπογόνο τρόπο διαχείρισης των αποβλήτων τόσο από την άποψη των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου όσο και από την άποψη της έκλυσης άλλων ρύπων στον αέρα, το έδαφος και τα ύδατα· καλεί τα κράτη μέλη να συμμορφωθούν πλήρως με τις υφιστάμενες απαιτήσεις της οδηγίας για την υγειονομική ταφή, και ζητεί να ευθυγραμμιστεί η οδηγία με τις γενικές αρχές του σχεδίου δράσης για την κυκλική οικονομία, συμπεριλαμβανομένου του στόχου για το 2016, ημερομηνία κατά την οποία η ποσότητα των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής έπρεπε να μειωθεί στο 35 % ή λιγότερο σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1995· καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη που δεν συμμορφώνονται με τον εν λόγω στόχο, θα λάβουν διορθωτικά μέτρα και θα προβούν σε διορθωτικές ενέργειες· καλεί την Επιτροπή να στηρίξει τα κράτη μέλη στις προσπάθειές τους να μειώσουν τη διάθεση αποβλήτων σε χώρους υγειονομικής ταφής· εκφράζει, επιπλέον, την ανησυχία του για το γεγονός ότι, το 2017, 15 κράτη μέλη δεν συμμορφώνονταν πλήρως με την υποχρέωση που προβλέπεται στην οδηγία, να υποβάλλονται σε επεξεργασία τα απόβλητα πριν από την υγειονομική ταφή· επαναλαμβάνει, στο πλαίσιο αυτό, την έκκληση που διατύπωσε στο ψήφισμά του της 10ης Φεβρουαρίου 2021 σχετικά με το νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία, να ευθυγραμμιστεί η οδηγία για την υγειονομική ταφή με τις γενικές αρχές του σχεδίου δράσης για την κυκλική οικονομία, και η μελλοντική αναθεώρηση των σχετικών οδηγιών να εστιάσει στην πρόληψη και τον περιορισμό της παραγωγής υπολειμματικών αποβλήτων, καθώς και να βελτιωθεί ο στόχος του 10 % για την υγειονομική ταφή, με τον καθορισμό ανώτατου ορίου υγειονομικής ταφής σε κιλά απορριμμάτων ανά άτομο και έτος, προκειμένου να επιτευχθούν τα βέλτιστα περιβαλλοντικά αποτελέσματα από τη συνδυασμένη επίδραση της μείωσης, της επαναχρησιμοποίησης, της ανακύκλωσης και της λιπασματοποίησης, με παράλληλη ελαχιστοποίηση της υγειονομικής ταφής των καταλοίπων· θεωρεί, επιπλέον, ότι η διασφάλιση μιας περισσότερο αξιόπιστης και εναρμονισμένης σε ολόκληρη την ΕΕ μεθοδολογίας μέτρησης των αερίων θερμοκηπίου από τους χώρους υγειονομικής ταφής θα αποτελέσει καίρια βελτίωση·

53. καλεί την Επιτροπή, υπό το πρίσμα των ανωτέρω: — να θέσει δεσμευτικούς στόχους της ΕΕ για τα εμπορικά και βιομηχανικά απόβλητα, δεδομένου ότι εξακολουθούν να μην έχουν τεθεί συγκεκριμένοι στόχοι στον τομέα αυτό· — να προτείνει στόχους για τον περιορισμό της παραγωγής υπολειμματικών αποβλήτων στο πλαίσιο της προγραμματισμένης αναθεώρησης της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα (25) και της οδηγίας για την υγειονομική ταφή το 2024· — να ευθυγραμμίσει την οδηγία για την υγειονομική ταφή με τους συνολικούς στόχους της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή και τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, μετά από διεξοδική ανάλυση για την καλύτερη αντιμετώπιση των ζητημάτων που σχετίζονται με τα αέρια θερμοκηπίου· — να συντάξει έγγραφο αναφοράς ΒΔΤ για την υγειονομική ταφή, το οποίο θα περιλαμβάνει διατάξεις για το μεθάνιο·

54. καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί την πρόοδο που σημειώνουν τα κράτη μέλη όσον αφορά τη χωριστή συλλογή βιολογικών αποβλήτων, ενός κανόνα που πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι το 2023· υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με την ιεραρχία της επεξεργασίας των αποβλήτων, τα κράτη μέλη υποχρεούνται διά του νόμου να λαμβάνουν μέτρα που θα ενθαρρύνουν την ανακύκλωση των βιολογικών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων της λιπασματοποίησης και της χώνευσης των βιολογικών αποβλήτων, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα βιολογικά απόβλητα συνήθως συλλέγονται και υποβάλλονται σε επεξεργασία σε τοπικό επίπεδο· τονίζει, ως εκ τούτου, ότι η Επιτροπή θα πρέπει να ενθαρρύνει την περαιτέρω συνεργασία μεταξύ των περιφερειών και των κρατών μελών και την εναρμόνιση μέσω της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών·

55. επαναλαμβάνει ότι το νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία θέτει ως στόχο να επιτευχθεί σημαντική κυκλικότητα και να αποτρέπεται η διαφυγή των αερίων θερμοκηπίου, και ιδίως τον εκπομπών μεθανίου, από τον κλειστό βρόχο· κατανοεί ότι θα πρέπει να προαχθεί μια πραγματικά ολοκληρωμένη διαχείριση των αποβλήτων, προκειμένου να υλοποιηθεί με επιτυχία η ιεραρχία των αποβλήτων και να δοθεί προτεραιότητα στην επεξεργασία των αποβλήτων·

56. τονίζει ότι οι διαδικασίες παύσης λειτουργίας και μετέπειτα φροντίδας των κυψελών υγειονομικής ταφής είναι καίριας σημασίας για τη μείωση των διαρροών, λαμβανομένου υπόψη ολόκληρου του κύκλου ζωής των χώρων υγειονομικής ταφής· καλεί την Επιτροπή να παράσχει στήριξη προσαρμοσμένη στις συνθήκες κάθε κράτους μέλους προκειμένου να διασφαλιστούν η πλήρης εφαρμογή της ιεραρχίας των αποβλήτων, με έμφαση στην πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων, καθώς και η επίτευξη του στόχου ως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 για διαχωρισμό στην πηγή και για χωριστή συλλογή των βιολογικών αποβλήτων, μεταξύ άλλων μέσω της ενθάρρυνσης της συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την εξασφάλιση υψηλού βαθμού χωριστής συλλογής, ανακύκλωσης και ανάκτησης των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων, ούτως ώστε να διασφαλίζεται με αποδοτικό τρόπο η εκτροπή από τους χώρους υγειονομικής ταφής, χωρίς να παρέχεται χρηματοδότηση από την ΕΕ για την αποτέφρωση· επισημαίνει ότι θα πρέπει πάντα να υπάρχει εφαρμόσιμη επιλογή βιολογικής επεξεργασίας, όπως η λιπασματοποίηση ή η αναερόβια χώνευση· αναγνωρίζει, στο πλαίσιο αυτό, το δυναμικό της αναερόβιας χώνευσης από βιοαποδομήσιμα απόβλητα, η οποία επιτρέπει την παραγωγή βιομεθανίου· τονίζει, σύμφωνα με την ιεραρχία των αποβλήτων, ότι η αποτέφρωση βρίσκεται μόλις στη δεύτερη χαμηλότερη βαθμίδα της ιεραρχίας των αποβλήτων, και υπενθυμίζει τις θέσεις του σχετικά με την αποτέφρωση που καθορίζονται στο ψήφισμά του της 10ης Φεβρουαρίου 2021 σχετικά με το νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία·

57. επισημαίνει ότι οι επιφάνειες των δεξαμενών αποτελούν διεθνώς σημαντική πηγή εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, συμπεριλαμβανομένων εκπομπών μεθανίου, κυρίως λόγω της συσσώρευσης ιζημάτων σε σημεία κατακράτησης υδάτων, και ότι η απομάκρυνση των φραγμάτων μπορεί να επιφέρει σημαντική μείωση των εκπομπών από σημεία κατακράτησης υδάτων· καλεί τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος να συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με το θέμα αυτό, με σκοπό την παροχή στοιχείων για την αξιολόγηση τυχόν μέτρων πολιτικής·

o

o o

58. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 1.

(2) ΕΕ L 243 της 9.7.2021, σ. 1.

(3) ΕΕ C 232 της 16.6.2021, σ. 28.

(4) ΕΕ C 270 της 7.7.2021, σ. 2.

(5) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0040.

(6) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0107.

(7) Myhre, G., D. Shindell, F.-M. Bréon, W. Collins, J. Fuglestvedt, J. Huang, D. Koch, J.-F. Lamarque, D. Lee, B. Mendoza, T. Nakajima, A. Robock, G. Stephens, T. Takemura και H. Zhang, «Anthropogenic and Natural Radiative Forcing», Climate Change 2013: The Physical Science Basis, Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (Κλιματική αλλαγή 2013: Τα δεδομένα των φυσικών επιστημών, Συμβολή της ομάδας εργασίας Ι στην πέμπτη έκθεση αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή), Κεφάλαιο 8, Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, 2013, σ. 714.

(8) Hmiel, B., Petrenko, V.V., Dyonisius, M.N. et al, «Preindustrial 14CH4 indicates greater anthropogenic fossil CH4 emissions», Nature, τόμ. 578, 2020, σ. 409-412, μεταξύ άλλων.

(9) Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Ambient air pollution: a global assessment of exposure and burden of disease (Ατμοσφαιρική ρύπανση: παγκόσμια αξιολόγηση της έκθεσης και του φορτίου νοσηρότητας), 2016.

(10) Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, Air quality in Europe — 2020 report (Η ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα στην Ευρώπη — έκθεση 2020), σ. 7.

(11) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 166/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιανουαρίου 2006, για τη σύσταση ευρωπαϊκού μητρώου έκλυσης και μεταφοράς ρύπων και για την τροποποίηση των οδηγιών 91/689/EΟΚ και 96/61/EΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 33 της 4.2.2006, σ. 1).

(12) Οδηγία 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, περί βιομηχανικών εκπομπών (ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης) (ΕΕ L 334 της 17.12.2010, σ. 17).

(13) Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, της 17ης Σεπτεμβρίου 2020, που συνοδεύει την ανακοίνωσή της με τίτλο «Ενίσχυση της κλιματικής φιλοδοξίας της Ευρώπης για το 2030: Επενδύουμε σε ένα κλιματικά ουδέτερο μέλλον προς όφελος των πολιτών μας» (SWD(2020)0176).

(14) Παγκόσμια αξιολόγηση μεθανίου του UNEP για το 2021.

(15) Οδηγία (ΕΕ) 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2016, σχετικά με τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμοσφαιρικών ρύπων, την τροποποίηση της οδηγίας 2003/35/ΕΚ και την κατάργηση της οδηγίας 2001/81/ΕΚ (ΕΕ L 344 της 17.12.2016, σ. 1).

(16) Κανονισμός (ΕΕ) 2018/842 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, σχετικά με τις δεσμευτικές ετήσιες μειώσεις των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τα κράτη μέλη από το 2021 έως το 2030, στο πλαίσιο της συμβολής στη δράση για το κλίμα για την τήρηση των δεσμεύσεων που απορρέουν από τη συμφωνία του Παρισιού και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 (ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 26).

(17) Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 8ης Ιουλίου 2020, με τίτλο «Ενέργεια για μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία: Στρατηγική της ΕΕ για την ενοποίηση του ενεργειακού συστήματος» (COM(2020)0299).

(18) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0277.

(19) Πρόταση κανονισμού της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2020, σχετικά με κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές και με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013 (COM(2020)0824).

(20) Günther, A., Barthelmes, A., Huth, V., Joosten, H., Jurasinski, G., Kobesch, F. and Couwenberg, J., «Prompt rewetting of drained peatlands reduces climate warming despite methane emissions» (Η έγκαιρη επανύγρανση των αποξηραμένων τυρφώνων μειώνει την αύξηση της θερμοκρασίας παρά τις εκπομπές μεθανίου), Nature Communications, 11, 1644 (2020).

(21) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1831/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2003, για τις πρόσθετες ύλες που χρησιμοποιούνται στη διατροφή των ζώων (ΕΕ L 268 της 18.10.2003, σ. 29).

(22) Οδηγία 86/278/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1986, σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος και ιδίως του εδάφους κατά τη χρησιμοποίηση της ιλύος καθαρισμού λυμάτων στη γεωργία (ΕΕ L 181 της 4.7.1986, σ. 6).

(23) Οδηγία 91/271/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1991, για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων (ΕΕ L 135 της 30.5.1991, σ. 40).

(24) Οδηγία 1999/31/ΕΚ του Συμβουλίου, της 26ης Απριλίου 1999, περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων (ΕΕ L 182 της 16.7.1999, σ. 1).

(25) Οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, για τα απόβλητα και την κατάργηση ορισμένων οδηγιών (ΕΕ L 312 της 22.11.2008, σ. 3).