[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 23.10.2007

COM(2007) 644 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με το ρόλο της Eurojust και του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου στο πλαίσιο της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με το ρόλο της Eurojust και του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου στο πλαίσιο της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Έχοντας ως προηγούμενο τη θετική εμπειρία της προσωρινής μονάδας δικαστικής συνεργασίας (Pro-Eurojust) και η οποία πήρε συγκεκριμένη μορφή με απόφαση της 28ης Φεβρουαρίου 2002[1] (στο εξής Απόφαση), η Eurojust απέδειξε την αποτελεσματικότητά της με μια πραγματική ενίσχυση της δικαστικής επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των 27 κρατών μελών (στο εξής ΚM) και σημείωσε σημαντικές επιχειρησιακές επιτυχίες.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο πρόγραμμα της Χάγης[2], κάλεσε την Επιτροπή να προβληματιστεί σχετικά με την ανάπτυξη της Eurojust. Στο πλαίσιο της προοπτικής αυτής, οι εμπλεκόμενοι στη δικαστική συνεργασία δικαστικοί λειτουργοί συμμετείχαν σε ένα προβληματισμό που πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη το Σεπτέμβριο του 2006[3]. Το Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο (στο εξής ΕΔΔ)[4] συνέβαλε στην προοπτική αυτή[5]. Η Eurojust προσέφερε τη συνεισφορά της σε αυτό το σχέδιο για το μέλλον. Στα συμπεράσματά του που εκδόθηκαν στις 13 Ιουνίου του τρέχοντος έτους[6], το Συμβούλιο κάλεσε εκ νέου την Επιτροπή να υποβάλει την ανακοίνωσή της σχετικά με το ρόλο της Eurojust και του ΕΔΔ.

1. Θετικός αλλά αμφίσημος απολογισμός της μεταφοράς της Απόφασης

Πέρα από το νομικό απολογισμό της μεταφοράς της Απόφασης[7], η Επιτροπή επιθυμεί να υπογραμμίσει το θετικό επιχειρησιακό απολογισμό της Eurojust. Το 2006, καταχωρίστηκαν 771 επιχειρησιακοί φάκελοι. Αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση ύψους 31% σε συνάρτηση με το 2005[8]. Έχουν αναγνωριστεί και η ποιότητα και η ταχύτητα της εξέτασης των υποθέσεων. Πάντως, η ανάπτυξη της Eurojust πρέπει να συνοδεύεται από διασαφήνιση και ενίσχυση των εξουσιών των εθνικών μελών (στο εξής ΕΜ) και από αυξημένη εξουσία του Συλλογικού Οργάνου. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, η Απόφαση θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα τροποποίησης.

Πιθανές βελτιώσεις

2. Χορήγηση ευρύτερων εξουσιών στα ΕΜ

Η έλλειψη συνοχής των εξουσιών των ΕΜ είναι επιζήμια για την ενίσχυση της συνεργασίας. Η σημασία της Eurojust απαιτεί την έκδοση εθνικών διατάξεων που θα καθιστούν σαφείς τις εξουσίες των ΕΜ και του Συλλογικού Οργάνου. Μια διοικητική απόφαση που επιλέγει το ΕΜ, περιγράφοντας το καθεστώς του και κάνοντας μια περιληπτική περιγραφή των αρμοδιοτήτων του δεν επαρκεί για να του δοθεί εξουσία ούτε στο πλαίσιο του εθνικού δικαστικού σώματος ούτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Τα ΕΜ πολύ σπάνια έχουν εξουσίες έναντι των εθνικών τους αρχών. Μόνον ορισμένα ΚΜ επιτρέπουν στα ΕΜ να απαιτούν την έναρξη έρευνας[9]. Εάν τα περισσότερα ΕΜ μπορούν να υποδείξουν τη σύσταση μιας ΚΟΕ, πολύ λίγα από αυτά μπορούν να διαπραγματευτούν την υλοποίηση μιας τέτοιας ομάδας και ακόμη λιγότερα να τη διατάξουν[10]. Πάνω από τα μισά ΕΜ διατηρούν δικαστικές εξουσίες στη χώρα προέλευσής τους[11]. Τα προνόμια που συνδέονται με την αρμοδιότητα αυτή δεν χρησιμοποιούνται καθόλου[12] λόγω της ειδικής φύσης των δραστηριοτήτων της διεθνούς αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής στον ποινικό τομέα και της ανεπαρκούς παρουσίας στην εθνική επικράτεια.

Οι αιτήσεις πληροφοριών εκ μέρους των δικαστικών αρχών των ΚΜ υποβάλλονται αποκλειστικά στο πλαίσιο αιτήσεων αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής που προορίζονται να τροφοδοτήσουν τις τρέχουσες έρευνες και δικαστικές διαδικασίες στη χώρα τους. Η Eurojust δεν ασκεί επαρκείς προορατικές δραστηριότητες πληροφοριών. Η πρόσβαση στις πληροφορίες είναι βασικής σημασίας. Η εγκατάσταση των σχεδίων-E-POC I και II που χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος AGIS επέτρεψε την εγκατάσταση ενός ασφαλούς δικτύου εσωτερικής επικοινωνίας. Το σχέδιο E-POC III, που αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο[13], θα επιτρέψει ασφαλείς ανταλλαγές πληροφοριών. Η πρόσβαση στις πληροφορίες που περιέχονται στο SIS II θα επιτρέψει στα ΕΜ να εκτελέσουν ευκολότερα την αποστολή τους. Κάθε ΚΜ θα πρέπει να αναπτύξει νομικές πράξεις που θα επιτρέπουν στα ΕΜ την πρόσβαση στους εθνικούς φακέλους κρατουμένων, στο εθνικό ποινικό μητρώο και στα δελτία των αποτυπωμάτων DNΑ[14].

Τα άρθρα 9 παράγραφος 4 και 13 της απόφασης καθώς και το άρθρο 2 της απόφασης για τα τρομοκρατικά αδικήματα[15] απαιτούν να λαμβάνουν τα ΕΜ, μόλις γίνονται γνωστές, τις πληροφορίες των ΚΜ. Στις υποχρεώσεις αυτές δεν ανταποκρίνονται πλήρως όλα τα ΚΜ. Το Συμβούλιο προέτρεψε πρόσφατα[16] τις εθνικές δικαστικές αρχές να διαβιβάζουν γρηγορότερα τις πληροφορίες στην Eurojust σε πολύπλοκες και σοβαρές υποθέσεις[17]. Ορισμένα ΚΜ επέβαλαν την υποχρέωση ενημέρωσης της εθνικής τους αντιπροσωπείας για τις διακρατικές υποθέσεις, πράγμα που καθιστά την αντιπροσωπεία αυτή ικανή να αναπτύσσει πρωτοβουλίες και να συσχετίζει φακέλους χάρη στην τράπεζα δεδομένων Eurojust. Η πρακτική αυτή αξίζει να ενθαρρυνθεί με τροποποίηση της Απόφασης.

Προτάσεις

Η διάρκεια της εντολής των ΕΜ ποικίλλει από ένα έτος σε αόριστο χρόνο. Η πλειοψηφία διορίζεται με εντολή τριών ετών, που δύναται να ανανεωθεί μια φορά[18]. Η εναρμόνιση της διάρκειας παρουσίας του ΕΜ στο πλαίσιο της Eurojust θα έπρεπε να καθοριστεί σε τουλάχιστον 3 έτη ώστε να επιτρέψει στην Eurojust να αποκτήσει κάποια σταθερότητα. Η δυνατότητα ανάκλησης θα πρέπει να απορριφθεί. Το άρθρο 9 παράγραφος 1 πρέπει να τροποποιηθεί προς την κατεύθυνση αυτή.

Επίσης είναι σημαντικό να αποσπαστεί μονίμως το ΕΜ στην Eurojust και να διαθέτει τουλάχιστον (έναν ή περισσότερους) βοηθό (βοηθούς) ώστε να επικουρείται ενόψει της διασφάλισης μιας μόνιμης παρουσίας και πλήρους συμμετοχής στις εργασίες του Συλλογικού Οργάνου. Η ενίσχυση των εθνικών γραφείων είναι βασικής σημασίας γιατί ρυθμίζει την επιχειρησιακή ικανότητα της Eurojust. Το άρθρο 2 παράγραφος 2 θα πρέπει να διευκρινιστεί προς την κατεύθυνση αυτή. Επιπλέον, η Επιτροπή ενθαρρύνει την Eurojust και τα ΚΜ να προσφεύγουν σε εθνικούς εμπειρογνώμονες. Ήδη αυτό προβλέπεται στο άρθρο 30 παράγραφος 2.

Φαίνεται απαραίτητος ο καθορισμός μιας κοινής βάσης ελάχιστων εξουσιών. Ο ρόλος των ΕΜ δεν συνίσταται στον εκτοπισμό των υπουργικών υπηρεσιών ή των εθνικών δικαστικών αρχών που διαχειρίζονται καθημερινά τις αιτήσεις διεθνούς αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής στον ποινικό τομέα. Τα ΕΜ επιδιώκουν να παρεμβαίνουν σε επιχειρησιακά, νομικά και τεχνικά σχέδια, θέτοντας συγχρόνως την πρακτική τους εμπειρία στην υπηρεσία της βελτίωσης μιας αποτελεσματικής αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής καθώς και άλλων μορφών συνεργασίας. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή ενθαρρύνει τα ΕΜ να αναπτύξουν την πρακτική τους προς την κατεύθυνση αυτή.

Θα πρέπει να εξεταστούν οι εξής δυνατότητες:

Το ΕΜ θα πρέπει να είναι σε θέση, από κοινού με την εθνική δικαστική αρχή:

- σε περίπτωση ανάγκης ή κατεπείγοντος, να παραλαμβάνει, να διαβιβάζει και να εποπτεύει την άρτια εκτέλεση των αιτήσεων που προέρχονται από τα εθνικά δικαστήρια.

Τα καθήκοντα αυτά προβλέπονται στο άρθρο 6 στοιχείο α) σημείο v) και 6 στοιχείο ζ). Θα πρέπει να προστεθεί μόνο η «εποπτεία της εκτέλεσης των αιτήσεων».

- στην περίπτωση δυσχερειών εκτέλεσης, να ζητά, μέσω του ενδιαφερόμενου ΕΜ, από την ενδιαφερόμενη δικαστική αρχή συμπληρωματική εκτέλεση, να υποδεικνύει ανακρίσεις ή συμπληρωματικές έρευνες.

Θα πρέπει να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6 στοιχείο α) σημείο i) που επιτρέπει ήδη στο ΕΜ να ζητά από τις δικές του αρχές την ανάληψη έρευνας.

- να υποδεικνύει ειδικά ανακριτικά μέτρα σχετικά με συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά στον υπεύθυνο εισαγγελέα ή δικαστή.

Θα ήταν χρήσιμο η δυνατότητα αυτή να προβλεφθεί στο άρθρο 6.

- να ενημερώνεται προτού ληφθεί απόφαση για τη σύσταση κοινής ομάδας έρευνας (ΚΟΕ).

Η σύσταση ΚΟΕ προβλέπεται στο άρθρο 6 στοιχείο α) σημείο iv). Η συστηματική εκ των προτέρων ενημέρωση της Eurojust για τη σύσταση τέτοιας ομάδας θα της επέτρεπε να ζητήσει από τις εθνικές αρχές συμμετοχή στις κοινές ομάδες έρευνας που θα τις ενδιέφεραν, πράγμα που θα επέτρεπε να αποφευχθούν πιθανά μελλοντικά προβλήματα.

- να ενημερώνεται, στο βαθμό που αυτό είναι απαραίτητο, στην περίπτωση συμμετοχής δύο άλλων ΚΜ για την πραγματοποίηση ελεγχόμενης παράδοσης, διεισδυτικής δράσης ή μυστικής έρευνας και να έχει αρμοδιότητα επιτήρησης και ελέγχου.

- να επωφελείται αυθόρμητης, έγκαιρης, πλήρους και συνεχούς ενημέρωσης σχετικά με όλες τις ποινικές υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονται τουλάχιστον τρία κράτη, καθώς και δύο τουλάχιστον κράτη για τις ιδιαίτερα σοβαρές αξιόποινες πράξεις (τρομοκρατία και εμπορία ανθρώπων) στο βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο ή για την εκπλήρωση των καθηκόντων της Eurojust.

Το αίτημα αυτό διατυπώθηκε από την Επιτροπή στην ανακοίνωσή της του 2000.

- να διαβιβάζει τις πληροφορίες αυτές στο ΕΜ ενός μη ενημερωμένου κράτους, το οποίο όμως εμπλέκεται στο πραγματικό περιστατικό.

Το καθήκον αυτό καλύπτεται από το άρθρο 13 παράγραφος 2 που θα πρέπει να τροποποιηθεί κατά τρόπο ώστε να περιλαμβάνει το μη ενημερωμένο κράτος, το οποίο όμως εμπλέκεται στο πραγματικό περιστατικό.

- να λαμβάνει από τις εθνικές δικαστικές αρχές όλες τις αποφάσεις που αφορούν υποθέσεις νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, οργανωμένου εγκλήματος ή εμπορίας ανθρώπων πέραν των φακέλων τρομοκρατίας, για διακρατικές υποθέσεις στο βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο για την εκπλήρωση των καθηκόντων της Eurojust.

Αυτή η παροχή πληροφοριών ήδη εμπίπτει στο πλαίσιο του άρθρου 6 στοιχείο α) σημείο v) που απαιτεί διασαφήνιση.

Για το σύνολο των καθηκόντων αυτών, οι αιτήσεις πληροφοριών που υποβάλλονται από τα ΕΜ δεν θα πρέπει να παραμένουν χωρίς απάντηση. Το απόρρητο της δικαστικής έρευνας δεν θα πρέπει να προβάλλεται έναντι των ΕΜ του ενδιαφερομένου κράτους για να υπάρξει άρνηση διαβίβασης πληροφοριών. Το επίπεδο προστασίας των προσωπικών δεδομένων που προβλέπεται από την Απόφαση στα άρθρα 14 έως 25 προσφέρει επαρκές επίπεδο προστασίας.

Εξάλλου, η Επιτροπή θα εξετάσει, σε πιο μακροπρόθεσμη βάση, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων μιας νέας νομικής βάσης, πώς θα ενισχυθούν αισθητά οι εξουσίες των ΕΜ και ιδίως οι δυνατότητες ενός ενισχυμένου ρόλου για το ΕΜ στο πλαίσιο:

- της έναρξης ποινικών υποθέσεων, και ιδίως εκείνων που αφορούν αξιόποινες πράξεις οι οποίες παραβιάζουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης·

- της σύστασης και συμμετοχής σε μια κοινή ομάδα έρευνας·

- της λήψης ειδικών μέτρων έρευνας.

- Οι εξουσίες του Συλλογικού Οργάνου

Το Συλλογικό Όργανο διαθέτει τις ίδιες εξουσίες με εκείνες των ΕΜ και αναλαμβάνει επίσης ειδικά καθήκοντα.

Η καταχώρηση νέων φακέλων μετά από αίτηση των ΕΜ στο «Case Management System»[19] αποτελεί σημαντικό στάδιο στη συλλογή και διαβίβαση πληροφοριών. Το Σώμα υπογραμμίζει με την απόφαση αποδοχής του φακέλου την πολιτική τους σε ποινικές υποθέσεις και τις κατευθύνσεις που προτίθεται να δώσει.

Όπως το ΕΜ, το Συλλογικό Όργανο έχει την αρμοδιότητα να αποφαίνεται σχετικά με τη σύγκρουση δικαιοδοσίας (άρθρο 7 στοιχείο α) σημείο ii)) και σχετικά με τα ανταγωνιστικά εντάλματα σύλληψης[20]. Εάν ισχύει ότι οι αποφάσεις που ελήφθησαν μέχρι στιγμής έχουν γίνει όλες δεκτές, οι αποφάσεις του Συλλογικού Οργάνου δεν επιβάλλονται νομίμως στα εν λόγω ΚΜ.

Η επιμέρους χρήση του άρθρου 7 μπορεί να ερμηνευθεί, είτε διότι τα ΚΜ θεώρησαν ότι δεν είναι απαραίτητο να προσφύγουν στο Συλλογικό Όργανο, είτε διότι τα ΚΜ μπορούν να επιλύουν τις ενδεχόμενες διαφορές τους χωρίς να πρέπει να προσφεύγουν στη γνώμη του Συλλογικού Οργάνου. Τα ΚΜ αγνοούν συχνά την πραγματική διάσταση της υπόθεσης, λόγω έλλειψης συγκέντρωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ η καταχώρηση των δεδομένων στη βάση Eurojust στο εξής θα είναι δυνατή και θα ενθαρρύνεται.

Ο ρόλος του Συλλογικού Οργάνου στη σύσταση των κοινών ομάδων έρευνας περιορίζεται στο βαθμό που τα ΚΜ προς το παρόν συνεργάζονται πολύ σπάνια με τη Eurojust για τη θέσπιση και εποπτεία τέτοιους είδους ομάδων. Μέχρι στιγμής επί 18 συσταθεισών ΚΟΕ,[21] η Eurojust συμμετείχε μόνον σε 3 φακέλους.

Η χαμηλή συμμετοχή του Συλλογικού Οργάνου στην εξέταση των επιχειρησιακών φακέλων ερμηνεύεται λόγω της έλλειψης φακέλων που η εξέτασή τους ξεκίνησε απευθείας από το Συλλογικό Όργανο, ενώ αυτό το τελευταίο δεν εμπλέκεται παρά μόνο σε περίπτωση διαφωνιών μεταξύ των ΚΜ σχετικά με τα διαβήματα που πρέπει να γίνουν. Πάντως, εάν η Eurojust διέθετε ευρύτερες πληροφορίες, το Συλλογικό Όργανο θα μπορούσε να αναλάβει την ευθύνη των αποστολών αυτών, όπως του ανατίθενται από την Απόφαση, και αυτό όχι μόνο στην περίπτωση των αιτήσεων που προβλέπονται στο άρθρο 7, αλλά επίσης σε όλες τις άλλες περιπτώσεις προσφυγής στο Συλλογικό Όργανο.

Προτάσεις

Το Συλλογικό Όργανο θα πρέπει επίσης να επωφελείται διευρυμένων εξουσιών. Εάν τις δράσεις συντονισμού ή διαχείρισης της αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής στον ποινικό τομέα πρέπει να τις διαχειρίζεται κατά προτεραιότητα το ΕΜ, το Συλλογικό Όργανο θα μπορούσε να καταστεί ένα όργανο διακανονισμού διαφορών μεταξύ ΚM. Το Συλλογικό Όργανο θα πρέπει να μπορεί να ενισχύσει το ρόλο του ως διαμεσολαβητή για την πρόληψη και τη συνδρομή στο πλαίσιο της επίλυσης συγκρούσεων δικαιοδοσίας μεταξύ των ΚΜ.

Εξάλλου, η Επιτροπή θα εξετάσει, σε πιο μακροπρόθεσμη βάση, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων μιας νέας νομικής βάσης, τις συνθήκες και τις λεπτομέρειες σύμφωνα με τις οποίες το Συλλογικό Όργανο θα μπορεί:

- να αποφαίνεται για τις συγκρούσεις δικαιοδοσίας μεταξύ των ΚΜ, καθώς και τις διαφορές στον τομέα της εφαρμογής των πράξεων αμοιβαίας αναγνώρισης·

- να ξεκινά έρευνες σε ένα ΚΜ και να προτείνει διώξεις στην επικράτειά του, καθώς και να συμμετέχει στη λήψη ειδικών μέτρων έρευνας·

- να ξεκινά ποινική έρευνα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδίως σχετικά με πραγματικά περιστατικά που αφορούν αξιόποινες πράξεις οι οποίες θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης .

- Τροποποιήσεις της δομής της Eurojust

Το άρθρο 29 παράγραφος 1 θα πρέπει να τροποποιηθεί κατά τρόπο ώστε ο διορισμός του Διοικητικού Διευθυντή να μην απαιτεί πλέον την ομοφωνία του Συλλογικού Οργάνου, αλλά μόνον την πλειοψηφία των δύο τρίτων. Το άρθρο 29 παράγραφος 1 θα πρέπει επίσης να προβλέπει, στο πλαίσιο της επιτροπής επιλογής, την παρουσία ενός μέλους της Επιτροπής.

3. Η Eurojust και οι άλλοι παράγοντες της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις

Οι σχέσεις της Eurojust με τους εταίρους της πρέπει να διασαφηνιστούν και να απλοποιηθούν.

4. Οι σχέσεις με το ΕΔΔ και τους δικαστικούς συνδέσμους

5. Το ΕΔΔ

Το ΕΔΔ, με την οριζόντια και ευέλικτη δομή του, διευκόλυνε τη δικαστική συνεργασία μεταξύ των ΚΜ. Πρόκειται για πολύτιμο μέσο, ιδίως για την υλοποίηση ενός ιστότοπου του διαδικτύου σχετικά με τα ευρωπαϊκά δικαστικά συστήματα.

Οι διαφορές οργάνωσης του δικτύου στο πλαίσιο των ΚΜ, οι γλωσσικές δυσχέρειες, οι νομικές δυσχέρειες που συνδέονται με τη διεθνή συνεργασία, καθώς και οι συχνές παρεμβολές με τις αρμοδιότητες της Eurojust αιτιολογούν αναδιοργάνωση του ΕΔΔ.

Για την ενίσχυση και βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ Eurojust και ΕΔΔ, η Επιτροπή προβλέπει την ακόλουθη δομή.

Το εθνικό σημείο επαφής που προβλέπεται στην κοινή δράση θα είναι επίσης ο εθνικός ανταποκριτής του ΕΜ της Eurojust στη χώρα του, όπως αναφέρεται στο άρθρο 12 της Απόφασης. Ο εν λόγω εθνικός ανταποκριτής που θα έχει ως βάση την εθνική επικράτεια, θα είναι μέλος της ομάδας του ΕΜ της Eurojust. Θα διαχειρίζεται από κοινού με τις εθνικές δικαστικές αρχές τα διάφορα σημεία επαφής που θα είναι κατανεμημένα στην εθνική επικράτεια και θα αποτελεί τον σύνδεσμο της πολιτικής επικοινωνίας της Eurojust στην εθνική επικράτεια. Θα αποτελεί επίσης τον εθνικό αντιπρόσωπο των σημείων επαφής για οποιαδήποτε ανταλλαγή απόψεων με τη γραμματεία του ΕΔΔ. Το εθνικό σημείο επαφής θα έχει αρμοδιότητα να βοηθά τα λοιπά σημεία επαφής στην επικράτειά του σε περίπτωση δυσκολίας. Το εν λόγω εθνικό σημείο επαφής θα είναι προνομιούχο σημείο επαφής του ΕΜ της Eurojust στην επικράτειά του, χωρίς να αμφισβητείται ο κανόνας της άμεσης επικοινωνίας του ΕΜ με τις αρμόδιες για τις διαδικασίες αυτές δικαστικές αρχές, πράγμα που αποτελεί βασικό παράγοντα αποτελεσματικότητας. Επειδή η δομή αυτή υπάρχει ήδη σε ορισμένες χώρες και έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητά της, η Επιτροπή επιθυμεί τη γενίκευσή της.

Η πρόταση αυτή απαιτεί την τροποποίηση του άρθρου 26 παράγραφος 2, καθώς και του άρθρου 12. Ο ρόλος του εν λόγω εθνικού συντονιστή θα είναι να διαβιβάζει συστηματικά στο ΕΜ της Eurojust τις πολυμερείς περιπτώσεις για τις οποίες θα μπορούσε να λάβει γνώση, τις σύνθετες διμερείς περιπτώσεις που δεν μπόρεσαν να επιλυθούν ορθά και σε σύντομο χρονικό διάστημα από τα σημεία επαφής. Ως μέλος της ομάδας των ΕΜ, θα πρέπει να διαβιβάζει όλες τις περιπτώσεις που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Eurojust το συντομότερο δυνατό στο ΕΜ.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η Eurojust θα πρέπει να στεγάζει πέραν της γραμματείας του ΕΔΔ, τις γραμματείες των επιχειρησιακών δικτύων δικαστικού χαρακτήρα, καθώς και το δίκτυο των σημείων επαφής για την τρομοκρατία, το δίκτυο CARIN και το δίκτυο για τη γενοκτονία[22].

6. Οι δικαστικοί σύνδεσμοι

Ο διορισμός δικαστικών συνδέσμων εκ μέρους των ΚΜ για τη βελτίωση της διμερούς συνεργασίας έχει ποικίλες μορφές, αναλόγως των κρατών. Το εν λόγω μέσο συνεργασίας που αναγνωρίστηκε από μια κοινή δράση του 1996[23] χρησιμοποιείται με διαφορετικό τρόπο από τα ΚΜ[24]. Η πρακτική αυτή, που όμως παραμένει μειοψηφική[25], συμπληρώνει θετικά τη διεθνή δικαστική συνεργασία. Στο μέλλον, η Eurojust θα μπορούσε να διορίσει η ίδια τους δικαστικούς συνδέσμους σε τρίτες χώρες ώστε να διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ των ΚΜ και της χώρας στην οποία θα διορίζονται. Οι δικαστικοί αυτοί λειτουργοί θα έχουν αντίστοιχα καθήκοντα με εκείνα των δικαστικών συνδέσμων NO και US που αυτή τη στιγμή συμμετέχουν στη Eurojust.

7. Η ενίσχυση της συνεργασίας με την Ευρωπόλ

Μετά την υπογραφή μιας συμφωνίας συνεργασίας[26], η Eurojust δεν έπαυσε να βελτιώνει τους δεσμούς της με την Ευρωπόλ. Θα πρέπει να υπογραμμιστεί η ποιότητα της εργασίας που εκτελείται από τους εταίρους αυτούς στη διοργάνωση συνεδριάσεων εμπειρογνωμόνων για θέματα ΚΟΕ.[27] Στις 7 Ιουνίου 2007, υπογράφηκε ένα μνημόνιο συμφωνίας για τη σύσταση ενός ασφαλούς δικτύου επικοινωνιών. Αυτό θα επιτρέψει την ανάπτυξη της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της Eurojust και της Ευρωπόλ.

Η έναρξη ισχύος του πρωτοκόλλου της 27ης Νοεμβρίου 2003 για την τροποποίηση της σύμβασης Ευρωπόλ[28] της 18ης Απριλίου 2007 θα επιτρέψει τη διευκόλυνση της πρόσβασης στους φακέλους ανάλυσης της Ευρωπόλ (AWF) και μεγαλύτερη συμμετοχή στις αναλύσεις αυτές.

Εξακολουθεί να υπάρχει άνιση συνεργασία μεταξύ της Eurojust και των διαφόρων εθνικών γραφείων συνδέσμων της Ευρωπόλ. Θα πρέπει να συστηματοποιηθεί η ενίσχυση των δεσμών, καθώς επίσης θα πρέπει να βελτιωθεί η ανταλλαγή πληροφοριών με τα γραφεία αυτά.

Η εν λόγω ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ Eurojust και Ευρωπόλ δεν απαιτεί την τροποποίηση του άρθρου 26 στο βαθμό που οι κανόνες προστασίας των δεδομένων επιτρέπουν στην Eurojust να ανταλλάσσει πληροφορίες με ικανοποιητικό τρόπο.

8. Η ενίσχυση της συνεργασίας με την Επιτροπή (OLAF)

Η συνεργασία μεταξύ Eurojust και OLAF[29] συγκεκριμενοποιήθηκε μετά την υπογραφή[30] ενός μνημονίου συμφωνίας που θα έπρεπε να τροποποιηθεί με τη θέσπιση ενός διακανονισμού συνεργασίας. Οι τομείς αρμοδιοτήτων της Eurojust και της OLAF είναι συμπληρωματικοί[31]. Η ανταλλαγή πληροφοριών, τόσο επιχειρησιακή όσο και στρατηγική, είναι αναγκαία για την αξιοποίηση των δυνητικών συνεργιών μεταξύ της εξειδικευμένης υπηρεσίας ερευνών στον τομέα της κοινοτικής απάτης που είναι η OLAF, και της υπηρεσίας δικαστικής συνεργασίας που είναι η Eurojust. Επίσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να προβλεφθούν στην απόφαση διατάξεις που να προβλέπουν τη δυνατότητα τακτικής ανταλλαγής πληροφοριών σε επαρκώς έγκαιρο στάδιο. Συμβατοί κανόνες προστασίας των δεδομένων θα πρέπει να συνεισφέρουν στην ανάπτυξη στενότερης συνεργασίας.

Ο διορισμός σημείων επαφής και η πραγματοποίηση τακτικών συναντήσεων με στόχο την ανταλλαγή πληροφοριών και κατάρτισης πρέπει να συνεχιστούν.

9. Η ενίσχυση της συνεργασίας με τον Οργανισμό Διαχείρισης Εξωτερικών Συνόρων (Frontex)

Η προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, χερσαίων ή θαλάσσιων, αποτελεί ενδιαφέρον θέμα όχι μόνο όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση, αλλά επίσης την οργανωμένη εγκληματικότητα, όπως η εμπορία ναρκωτικών ή η εμπορία ανθρώπων.

Ελλείψει νομικών φραγμών, πρέπει να ενθαρρυνθεί η υπογραφή μιας συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ του Frontex και της Eurojust.

10. Η συνεργασία με τρίτες χώρες

Η Eurojust ανέπτυξε επαφές με τρίτες χώρες ώστε να διευκολύνει και να εντείνει τη συνεργασία μεταξύ δικαστικών αρχών.

Βάσει του άρθρου 27, η Eurojust υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας[32]επιτρέποντας την ανταλλαγή πληροφοριών και προσωπικών δεδομένων σχετικά με τους επιχειρησιακούς φακέλους καθώς και τη συμμετοχή στις συνεδριάσεις συντονισμού. Οι συμφωνίες αυτές συγκεκριμενοποιήθηκαν με την αποστολή εισαγγελικών συνδέσμων NO και US στο πλαίσιο της Eurojust. Αυτή τη στιγμή διεξάγονται διαπραγματεύσεις συμφωνιών συνεργασίας με άλλες χώρες[33]. Όταν δεν είναι δυνατή η διαπραγμάτευση συμφωνιών συνεργασίας, η Eurojust προσπαθεί να αναπτύξει ένα δίκτυο σημείων επαφής, ιδίως στη Μεσόγειο[34] και με το δίκτυο IBER-RED.

Συμπέρασμα

Η εφαρμογή των μέτρων αυτών, μέσω τροποποίησης της Απόφασης, θα επέτρεπε στη Eurojust να αναπτύξει το δυναμικό της στον τομέα της συνεργασίας και να καθιερωθεί στη συνέχεια ως βασικός παράγοντας για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας στην Ευρώπη.

Η Eurojust οφείλει να αποκτήσει ισχυρότερη διάρθρωση, που θα αναγνωρίζεται από το σύνολο των ΚΜ τα οποία οφείλουν να ενισχύσουν τις εξουσίες των μελών τους και του Συλλογικού Οργάνου, με την πλήρη μεταφορά της Απόφασης και με ενίσχυση των εξουσιών που τους χορηγήθηκαν. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο θα προοδεύσει η καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος και η δημιουργία ενός πραγματικού χώρου δικαιοσύνης, ελευθερίας και ασφάλειας στην Ευρώπη.

Μεταφορά της απόφασης Eurojust και καθεστώς του εθνικού μέλους |

| BE |BG |CZ |DK |DE |EE |IE |EL |ES |FR |IT |CY |LV |LT |LU |HU |MT |NL |AT |ΕL |ΕT |RO |SI |SK |FI |SE |UK | |Δικαστικές και υπηρεσιακές εξουσίες που διατηρούνται στην εθνική επικράτεια |Όχι |ναι |ναι |όχι |όχι |ναι |ναι |όχι |όχι |όχι |όχι |ναι |ναι |ναι |όχι |όχι |ναι |όχι |όχι |ναι |όχι |ναι |ναι |ναι |ναι |ναι |ναι | |Αρμοδιότητα υποβολής αίτησης αμοιβαίας συνδρομής |όχι |ναι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |ναι |όχι |όχι |ναι |όχι |όχι |όχι |ναι |όχι |όχι |ναι |ναι |ναι |ναι | |Επιβολή έρευνας και διώξεων |όχι |ναι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |ναι |όχι |όχι |ναι |όχι |όχι |όχι |ναι |όχι |ναι |ναι |ναι |ναι |όχι | |Σύναψη μιας ΚΟΕ |όχι |όχι |ναι |όχι |ναι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |ναι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |όχι |ναι |όχι | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

[1] Απόφαση της 6.3.2002, ΕΕ L 63/1.

[2] 3.3.2005, ΕΕ C 53/1.

[3] Έγγραφο14123/06 της 19.10.2006, Eurojust 48, LIMITE.

[4] Κοινή δράση της 29.06.1998, ΕΕ L 191/4 της 7.7.1998.

[5] Vision Paper της 19.09.2006, έγγραφο 6053/07 ΕΔΔ 6.

[6] Συμπεράσματα του Συμβουλίου, έγγραφο 9920/07 COPEN 73.

[7] Βλέπε τους πίνακες στο παράρτημα.

[8] Ετήσιες εκθέσεις Eurojust 2004, 2005 και 2006.

[9] BG, LT, MT, PT, SI, SK, FI, SE

[10] CZ, DE, MT, SE.

[11] BG, CZ, EE, IE, CY, LV, LT, MT, PL, RO, SI, SK, FI, SE, UK (για αυτό το τελευταίο, αποκλειστικά στην περίπτωση κατεπείγοντος που συνδέεται με ανικανότητα της αρμόδιας αρχής).

[12] Πληροφορίες που συλλέχθηκαν στο πλαίσιο της Eurojust την 1η Ιουνίου 2007.

[13] Μεταξύ IT, FR, PL, RO και SI.

[14] Ψήφισμα του Συμβουλίου της 9ης Ιουνίου 1997 σχετικά με την ανταλλαγή αποτελεσμάτων ανάλυσης του DNΑ, ΕΕ C 193/2 της 24.06.1997.

[15] Απόφαση 2005/671/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 20.09.2005 σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία όσον αφορά τα τρομοκρατικά αδικήματα, ΕΕ L 253/22 της 29.9.2005.

[16] Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την 5η ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της Eurojust.

[17] Σημείο 4 των συμπερασμάτων.

[18] BG, CZ, DE, IE, EL, ES, FR, LT, HU, PT, RO.

[19] Το 2004, η Eurojust θέσπισε στο πλαίσιο ενός προγράμματος AGIS (EPOC) ένα σύστημα αυτοματοποιημένης διαχείρισης των υποθέσεων (CMS) που συνεχίζει να αναπτύσσεται με τη βοήθεια του προγράμματος αυτού. Το σημερινό στάδιο προβλέπει τεχνικές λύσεις για τη θέσπιση ασφαλών συνδέσεων με τα ΚΜ.

[20] Άρθρο 16(2) της απόφασης πλαισίου για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, ΕΕ L 190, 18.7.2002.

[21] Στοιχεία της 15ης Μαΐου 2007. Συστάθηκαν ομάδες μεταξύ ES, FR, BE, NL, UK, DE, SK.

[22] Θεσπίστηκε με την απόφαση του Συμβουλίου της 13.6.2002, ΕΕ L 167 της 26.6.2002.

[23] Κοινή δράση(96/277/ΔΕΥ) της 22ας Απριλίου 1996, ΕΕ L 105 της 27.4.1996.

[24] Για παράδειγμα, η Γαλλία έχει 11 δικαστικούς συνδέσμους, ενώ ορισμένα ΚΜ δεν έχουν κανένα.

[25] DE, EE, ES, FR, IT, NL, FI, UK.

[26] 9 Ιουνίου 2004.

[27] Ετήσια έκθεση Eurojust 2006 σ. 17.

[28] Πράξη του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2003, ΕΕ C2/1 της 6.1.2004.

[29] Συστάθηκε με την απόφαση 1999/352/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ: απόφαση της Επιτροπής της 28.04.1999, ΕΕ L 136 της 31.5.1999, σ.20.

[30] Υπογραφή της 14.4.2003, δεν έχει δημοσιευθεί.

[31] Στόχοι και καθήκοντα της OLAF όπως ορίζονται στον κανονισμό του Συμβουλίου (EΚ) αριθ. 1073/1999, ΕΕ L 136 της 31.5.1999, σ.1 και τον κανονισμό του Συμβουλίου (EURATOM) αριθ. 1074/1999, ΕΕ L 136 της 31.5.1999, σ. 8.

[32] NO, IS, και US της 15ης Ιουνίου 2007.

[33] Ελβετία, Κροατία, Ρωσία και Ουκρανία στις 15 Ιουνίου 2007.

[34] DZ, MA, TN, JO, EG.