EL    EL 
 
 
 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ  
ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ  
ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ  
Βρυξέλλες, 18.5.2015  
JOIN(2015) 22 final  
  
ΚΟΙΝΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  
Η ΕΕ και η ASEAN: μια εταιρική σχέση με στρατηγικό σκοπό   
 
2 
 ΚΟΙΝΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ  
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  
Η ΕΕ και η ASEAN: μια εταιρική σχέση με στρατηγικό σκοπό  
1. Εισαγωγή  
Η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον να ενισχύσει τις σχέσεις της με την Ένωση κρατών της 
Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN)1. Μια ASEAN ισχυρή, συνεκτική και με γνώση της αξίας της, 
η οποία συνεχίζει την διαδικασία ολοκλήρωσής τη ς, συμβάλλει σημαντικά στην περιφερειακή 
σταθερότητα, ευημερία και ασφάλεια και δημιουργεί νέες ευκαιρίες συνεργασίας για την 
αντιμετώπιση περιφερειακών και παγκόσμιων προκλήσεων. Η ASEAN συνδυάζει υψηλούς 
ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης με δημογραφικό δυναμ ισμό. Ως μια ενότητα, θα ήταν η έβδομη 
μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμου, ενώ πρόκειται να καταστεί η τέταρτη μεγαλύτερη 
οικονομία έως το 2050. Η νέα μεσαία τάξη της ASEAN αναμένεται να ανέλθει στο 65  % του 
συνολικού πληθυσμού της ASEAN έως το 2030, από τα 24 % που ήταν το 2010. Η ASEAN 
βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο των προσπαθειών που καταβάλλονται για την ενίσχυση της 
περιφερειακής ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή Ασίας -Ειρηνικού. Για να εξασφαλιστεί ότι οι 
περιφερειακές προκλήσεις θα αντιμετωπίζονται βάσε ι κανόνων, προς το συμφέρον των πολιτών 
της περιοχής, αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια ενωμένη και με επίγνωση των δυνατοτήτων 
της ASEAN είναι καίριας σημασίας.  
Έτσι, η ΕΕ θα έχει τεράστιο όφελος από την επιτυχία της ASEAN.  
Μια νέα δυναμική χαρακτηρίζει  τώρα τις σχέσεις ΕΕ -ASEAN, την οποία και οι δύο πλευρές 
έχουν συμφέρον να διατηρήσουν. Πολλά μέλη της ASEAN έχουν εκφράσει την ελπίδα να 
αναλάβει η ΕΕ μεγαλύτερη δέσμευση, καθώς και την επιθυμία να αναπτυχθεί μια επίσημη 
«στρατηγική εταιρική σχέση». Από τ ην πλευρά της, η ΕΕ έχει επιτακτικά οικονομικά, τομεακά 
και πολιτικά συμφέροντα στην ενίσχυση της συνεργασίας της με αυτόν τον παράγοντα που 
παίζει κομβικό ρόλο σε μια περιοχή στρατηγικής σημασίας.  
Η ASEAN επιδιώκει να δημιουργήσει μια Οικονομική Κοινότητα  της ASEAN (AEC) μέχρι το 
τέλος του 2015 και αναπτύσσει τις μελλοντικές προοπτικές της για μετά το 2015, ιδίως τον τρόπο 
με τον οποίο αντιλαμβάνεται τις σχέσεις της με την ΕΕ και τους άλλους εταίρους με τους 
οποίους διατηρεί διάλογο. Ως εκ τούτου, ο κατάλλ ηλος χρόνος για τη διαμόρφωση ενός 
οράματος για το μέλλον των σχέσεων ΕΕ -ASEAN είναι τώρα.  
Ενώ η ASEAN και η ΕΕ είναι «εταίροι σε θέματα ολοκλήρωσης», διαφέρουν σημαντικά σε ό,τι 
αφορά τα μέσα επίπεδα οικονομικής ανάπτυξης, τη φύση των πολιτικών τους συστη μάτων, 
καθώς και τη θεσμική τους ισχύ. Η ASEAN θα αναγκαστεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που 
απορρέουν, μεταξύ άλλων, από τον εντελώς διακυβερνητικό μηχανισμό της λήψης αποφάσεων 
που στηρίζεται στη συναίνεση, τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού της ASE AN (μόνον 16 
εκατ. δολάρια ΗΠΑ ετησίως, βάσει ίσων συνεισφορών από κάθε κράτος μέλος της ASEAN)· και 
την ενίσχυση του ρόλου της Γραμματείας της. Παράλληλα, τόσο η ΕΕ όσο και η ASEAN έχουν 
                                                            
1  Τα κράτη μέλη της ASEAN είναι το Σουλτανάτο του Μπρουνέι, η Καμπότζη, η Ινδονησία, η Λαϊκή Δημοκρατία 
του Λάος, η Μαλαισία, το Μιανμάρ/Βιρμανία, οι Φιλιππίνες, η Σιγκαπούρη, η Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ.  
 
3 
 δεσμευτεί να «οικοδομήσουν μια κοινότητα» και θεωρούν ότι η βιώσιμη ανάπτυξη και η 
ολοκλήρωση βάσει κανόνων συνιστούν τον καλύτερο τρόπο για να παρέχουν στους πολίτες τους 
(πάνω από 1,1 δισεκατ. συνολικά) ασφάλεια και ευημερία. Η στρατηγική Ευρώπη 2020 θα 
μπορούσε να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για την κατάρτιση και την εφαρ μογή των προοπτικών 
και του προγράμματος της ASEAN για μετά το 2015.  
Το να επενδύσει η ΕΕ στη σχέση της με την ASEAN θα αποφέρει σημαντικά οφέλη για τα 
συμφέροντά της, τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά. Από την πλευρά της, η ASEAN εκτιμά τον 
ρόλο που μπορεί  να διαδραματίσει η ΕΕ σε ένα περιφερειακό πλαίσιο στο οποίο επικρατεί 
συνεχώς αυξανόμενος στρατηγικός ανταγωνισμός. Περισσότερο από κάθε άλλο εταίρο διαλόγου, 
η ΕΕ μπορεί να βοηθήσει την ASEAN να επιτύχει τους στόχους ολοκλήρωσής της, ως ένας 
έμπιστος ετα ίρος, χωρίς να υπερασπίζεται ένα συγκεκριμένο μοντέλο.  
Για την ΕΕ, η βαθύτερη δέσμευση με την ASEAN αποτελεί κεντρικό στοιχείο για την ανάπτυξη 
μιας πιο εξισορροπημένης στρατηγικής με την Ασία. Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ:  
 προσχώρησε στη Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας στην νοτιοανατολική Ασία·  
 κλιμάκωσε και αναπροσανατόλισε τη συνεργασία της, οικοδομώντας μια πιο φιλόδοξη 
και πολιτική εταιρική σχέση, όπως προβλέπεται στο σχέδιο δράσης του Μπρουνέι (2013 -
2017)2, που είναι το πλαίσιο της συνολικής συνεργασίας ΕΕ-ASEAN, μεταξύ άλλων, και 
για πολλές δραστηριότητες των κρατών μελών της ΕΕ·  
 έλαβε μέρος σε περισσότερες επισκέψεις υψηλού επιπέδου· και  
 ξεκίνησε νέες πρωτοβουλίες για απτή δέσμευση σε τομείς προτεραιότητας.  
Η ASEAN σημείωσε και εκτίμησε τη δέσμευση τη ς ΕΕ· είναι τώρα αναγκαίο να επιταχυνθεί ο 
ρυθμός και να εφαρμοστεί η κοινή απόφαση των υπουργών εξωτερικών της ASEAN και της ΕΕ, 
του Ιουλίου 2014, ώστε να «μετατραπεί η σχέση σε στρατηγική σχέση». Η αναβάθμιση του 
επιπέδου των σχέσεων ΕΕ -ASEAN θα ενισχύσε ι και θα συμπληρώσει τους ήδη πλούσιους και 
ποικίλους δεσμούς που υπάρχουν μεταξύ της ΕΕ και μεμονωμένων μελών της ASEAN· οι 
διαδικασίες αυτές θα πρέπει να θεωρηθούν ως αλληλοενισχυόμενες.  
2. Διασύνδεση: συλλαμβάνοντας την ουσία της περιφερειακής ολοκλήρωσ ης 
Η διασύνδεση συνιστά το κεντρικό, ενοποιητικό σχέδιο που αποτελεί σήμερα τον πυρήνα της 
ASEAN. Οι βασικοί στόχοι καθορίστηκαν στο γενικό πρόγραμμα για τη δυνατότητα διασύνδεσης 
της ASEAN , με γενικότερο σκοπό τη μεγαλύτερη προσέγγιση επιχειρήσεων, πληθυσ μών και 
θεσμών με την εξάλειψη των φραγμών3. Το γενικό πρόγραμμα  υπογραμμίζει ότι, ενώ η βαριά 
υποδομή είναι σημαντική, ένα ευνοϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο και μια κοινή ταυτότητα μπορούν 
επίσης να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στη διασύνδεση των χωρών της ASE AN μεταξύ 
τους και με τον υπόλοιπο κόσμο. Η ΕΕ – η οποία αποτελεί η ίδια μια άσκηση περιφερειακής 
ολοκλήρωσης – βασίζεται επίσης στη διασύνδεση (παρά τις διαφορετικές ορολογίες). 
Περισσότερο από ό,τι με οποιονδήποτε άλλο εταίρο, η ASEAN μπορεί να συζητά με  την ΕΕ, για 
παράδειγμα, τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την καθιέρωση ολοκληρωμένων συστημάτων 
                                                            
2 Το σχέδιο δράσης Bandar Seri Begawan για την αναβάθμιση της ενισχυμένης εταιρικής σχέσης ΕΕ -ASEAN (2013 -
2017) , http://eeas.europa.eu/asean/docs/plan_of_action_en.pdf . 
3  http://www.asean.org/resources/publications/asean -publications/item/master -plan-on-asean -connectivity -2. 
 
4 
 μεταφορών σε ηπειρωτικό επίπεδο, τη δημιουργία εσωτερικής αγοράς και την προσέγγιση των 
πληθυσμών.  
Η υπουργική σύνοδος που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, τον Ιούλιο του 2014, επιβεβαίωσε 
το αμοιβαίο συμφέρον όσον αφορά τη συνεργασία σε θέματα διασύνδεσης. Πολλές από τις 
τομεακές πρωτοβουλίες που αναφέρονται στην παρούσα ανακοίνωση θα πρέπει να εξεταστούν 
υπό το πρίσμα της τοποθέτησης της συνεργασίας σε θέματα δ ιασύνδεσης στο επίκεντρο των 
σχέσεων ΕΕ -ASEAN.  
Η περιοχή του κάτω Μεκόνγκ (Καμπότζη, ΛΔ του Λάος, Μιανμάρ και Βιετνάμ) αναπτύσσεται 
με ταχύ ρυθμό, αλλά περιλαμβάνει τις φτωχότερες και λιγότερο διασυνδεδεμένες χώρες της 
ASEAN. Το τρέχον κατά κεφαλήν ακαθάρι στο εθνικό εισόδημα της πλουσιότερης χώρας της 
ASEAN είναι 26 φορές υψηλότερο από εκείνο της φτωχότερης (στην ΕΕ, η αναλογία αυτή είναι 
μικρότερη του 1:4)4. Η μείωση του αναπτυξιακού χάσματος θα αποτελέσει τη λυδία λίθο για τη 
διασύνδεση εντός της ASEAN κα ι βασικό στοιχείο για την επιτυχία της Οικονομικής Κοινότητας 
της ASEAN.  
Η αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΕ συνάδει απόλυτα με το πεδίο της πρωτοβουλίας 
ολοκλήρωσης της ASEAN, η οποία δίνει ιδιαίτερη σημασία στη μεγαλύτερη προσέγγιση των 
χωρών της περιοχής το υ κάτω Μεκόνγκ στα αναπτυξιακά επίπεδα των πλουσιότερων κρατών 
μελών της ASEAN. Η ASEAN θα μπορούσε να επωφεληθεί από την ίδια την πείρα 
ολοκλήρωσης και συνοχής που διαθέτει η ΕΕ.  
Οι ειδικές πρωτοβουλίες σ’ αυτόν τον τομέα θα περιλαμβάνουν:  
 την προώθηση τακτικού και συστηματικού διαλόγου μεταξύ της ΕΕ και της ASEAN σε 
θέματα διασύνδεσης – μετά την επιτυχία της επίσκεψης της επιτροπής συντονισμού 
διασύνδεσης της ASEAN (ACCC) στις Βρυξέλλες και το Λουξεμβούργο τον Φεβρουάριο 
του 2014, πραγματοποιήθηκε ένας πρώτος διάλογος στο Naypyidaw (Μιανμάρ/Βιρμανία) 
τον Σεπτέμβριο 2014·  
 τη δημιουργία μιας επιχειρησιακής ομάδας για τη διασύνδεση που θα λειτουργεί ως 
συνομιλητής της ACCC και θα προωθεί τις διάφορες δραστηριότητες της ΕΕ προς 
στήριξη της διασύνδεσης της AS EAN·  
 τη συνεχή στήριξη για τις χώρες της περιοχής του κάτω Μεκόνγκ στις προσπάθειές τους 
να μειώσουν το αναπτυξιακό χάσμα στο εσωτερικό της ASEAN και να συνδεθούν μεταξύ 
τους. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΕ θα τριπλασιάσει τη διμερή βοήθεια που παρέχει σε χώρες 
του Μεκόνγκ, από 607 εκατ. ευρώ (2007 -13) σε 1  705 εκατ. ευρώ (2014 -20)· 
 τη στήριξη έργων περιφερειακής διασύνδεσης με δυνατότητα τραπεζικής 
χρηματοδότησης στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των αστικών 
υποδομών5. Ένας μηχανισμός τεχνικής βοήθειας της ASEAN (1,1 εκατ. ευρώ, που θα 
                                                            
4  Στοιχεία της Παγκόσμιας Τρά πεζας (2013).  
5  Τα ειδικά προγράμματα της ΕΕ που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προγράμματος ΜΑΣ της ΕΕ 
περιλαμβάνουν το πρόγραμμα ολοκλήρωσης των αεροπορικών μεταφορών της ASEAN (AATIP), το πρόγραμμα 
παρακολούθησης των στατιστικών και της ολοκλήρωσης Ε Ε-ASEAN (COMPASS), το πρόγραμμα της ΕΕ για τη 
στήριξη της ανώτατης εκπαίδευσης στην περιοχή της ASEAN (EΕ -SHARE), το πρόγραμμα της ΕΕ -ASEAN για 
 
5 
 λειτουργήσει στα μέσα του 2015), θα συμβάλει στον προσδιορισμό έργων και θα 
αναλάβει μελέτες σκοπιμότητας·  
 τον συνδυασμό επιχορηγήσεων της ΕΕ και δανείων από διεθνείς χρηματοπιστωτικούς 
οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), για 
την προώθηση της ανάπτυξης πράσινης οικονομίας στην περιοχή της ASEAN μέσω της 
Επενδυτικής Διευκόλυνσης για την Ασία (AIF)·  
 την ανταλλαγή εμπειριών της ΕΕ σε σχέση με την επιτυ χή διαχείριση λεκανών απορροής 
ποταμών, π.χ. τη στρατηγική για την περιοχή του Δούναβη·  
 την πρόταση ειδικού διαλόγου των Υπουργών Εξωτερικών της περιοχής του κάτω 
Μεκόνγκ ώστε να συζητώνται περιφερειακά ζητήματα και η τρέχουσα βοήθεια της ΕΕ· 
και 
 την ανταλ λαγή εμπειριών της ΕΕ στην οικοδόμηση εσωτερικής αγοράς αγαθών και 
υπηρεσιών, στον βαθμό που η ASEAN σημειώνει πρόοδο στην ολοκλήρωση της 
Οικονομικής της Κοινότητας ASEAN.  
2.1. Ενίσχυση του εμπορίου, των επενδύσεων και των επιχειρήσεων  
Οι εμπορικές και επε νδυτικές ροές μεταξύ της ΕΕ και της ASEAN έχουν ενταθεί σημαντικά την 
τελευταία δεκαετία. Σήμερα, η ASEAN ως σύνολο είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος 
της ΕΕ εκτός της Ευρώπης (μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα) και η ΕΕ είναι ο 
δεύτερος ε μπορικός εταίρος της ASEAN (μετά την Κίνα), με το διμερές εμπόριο σε αγαθά και 
υπηρεσίες να ανέρχεται σε 238 δισεκατ. ευρώ το 2013. Η ΕΕ έχει επίσης οικοδομήσει ένα ισχυρό 
επενδυτικό απόθεμα πάνω από 156 δισεκατ. ευρώ στην περιοχή της ASEAN. Πρόκειται για το 
μεγαλύτερο μερίδιο των συνολικών εξωτερικών άμεσων επενδύσεων στην ASEAN (περίπου το 
ένα τέταρτο). Παρόλο που πρόκειται για ένα πιο πρόσφατο φαινόμενο, οι επενδύσεις της 
ASEAN στην Ευρώπη αυξάνονται επίσης σταθερά και στα τέλη του 2013 ανήλθαν σε συνολι κό 
απόθεμα πάνω από 57 δισεκατ. ευρώ.  
Παρά τα εντυπωσιακά αυτά στοιχεία, υπάρχει ακόμη σημαντικό πεδίο ανάπτυξης των εμπορικών 
σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της ASEAN. Η ASEAN πρόκειται να καταστεί μια ενιαία αγορά με 
πάνω από 600 εκατομμύρια καταναλωτές και μ ια αυξανόμενη μεσαία τάξη, γεγονός που 
προσφέρει μεγάλες επενδυτικές και εξαγωγικές ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.  
Η ΕΕ έχει δεσμευθεί ενεργά στην περιοχή της ASEAN και διαδραματίζει όλο και πιο ενεργό 
ρόλο στα επιμέρους κράτη μέλη της. Οι διαπ ραγματεύσεις για διμερείς συμφωνίες ελεύθερων 
συναλλαγών (ΣΕΣ) ξεκίνησαν με τη Σιγκαπούρη το 2010, και εν συνεχεία, με τη Μαλαισία, το 
Βιετνάμ και την Ταϊλάνδη. Οι διαπραγματεύσεις σχετικά με τη ΣΕΣ ΕΕ -Σιγκαπούρης 
ολοκληρώθηκαν τον Οκτώβριο του 2014 και οι  διαπραγματεύσεις για μια ευρεία και φιλόδοξη 
ΣΕΣ με το Βιετνάμ που θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό ορόσημο για άλλες 
διαπραγματεύσεις της ΕΕ στην περιοχή, πρόκειται να ολοκληρωθούν σύντομα.  
Το 2014 -20, η ΕΕ θα αφιερώσει σχεδόν το ήμισυ της χρηματοδοτι κής της βοήθειας στην ASEAN 
(85 εκατ. ευρώ) για να ενισχύσει τη διασύνδεση της ASEAN μέσω βιώσιμης και χωρίς 
                                                                                                                                                                                                 
τη διαχείριση των συνόρων και τη μετανάστευση και την πρωτοβουλία ενισχυμένου περιφερειακού διαλόγου 
ΕΕ-ASEAN (E -READI).  
 
6 
 αποκλεισμούς οικονομικής ολοκλήρωσης και εμπορίου. Για τον σκοπό αυτό, θα κινητοποιήσει 
επίσης πόρους από την Επενδυτική Διευκόλυνση για την Ασία ( AIF), συνδυάζοντας 
επιχορηγήσεις της ΕΕ με δάνεια από την ΕΤΕπ και άλλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.  
Πέρα από εμπορικές συμφωνίες και χρηματοδοτική βοήθεια, η ΕΕ θα συνεργαστεί επίσης με την 
ASEAN για την προώθηση της έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλ εισμούς ανάπτυξης. Αυτό θα 
εστιαστεί στην ενθάρρυνση ενός περιβάλλοντος φιλικού προς τις επιχειρήσεις σε άλλες χώρες, 
στην εξάλειψη των μη δασμολογικών φραγμών, την εναρμόνιση των προτύπων, την ενίσχυση 
του κράτους δικαίου και την εφαρμογή των διεθνών προτ ύπων εργασίας. Ο εν εξελίξει διάλογος 
ΕΕ-ASEAN για την έρευνα και την καινοτομία θα διαδραματίσει επίσης πρωταρχικό ρόλο στην 
στήριξη της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης.  
Μόνο το 13  % των ΜΜΕ της ΕΕ δραστηριοποιούνται στη διεθνή σκηνή εκτός της ΕΕ6. Η 
δημιο υργία επιχειρηματικών ευκαιριών για τις ευρωπαϊκές ΜΜΕ στις χώρες της ASEAN θα 
περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος, την πρόσβαση στη 
χρηματοδότηση, τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και την πρόσβαση στην αγορά 
(περιλαμ βανομένων των δημόσιων προμηθειών) και την ανάπτυξη εταιρικής διακυβέρνησης.  
Οι ειδικές πρωτοβουλίες σ’ αυτόν τον τομέα θα περιλαμβάνουν:  
 την αναβάθμιση των εμπορικών σχέσεων με την ASEAN σε διαφορετικό επίπεδο, μεταξύ 
άλλων, μέσω τακτικών διαβουλεύσεων με ταξύ υπουργών οικονομικών και της 
συνεργασίας για την καθιέρωση μιας φιλόδοξης ΣΕΣ μεταξύ περιφερειών στηριζόμενης 
στις διμερείς συμφωνίες που υπάρχουν μεταξύ της ΕΕ και κρατών μελών της ASEAN, 
που θα αποτελέσουν το ενδιάμεσο στάδιο για την υλοποίηση αυτού  του στόχου·  
 τη βελτίωση των επιχειρηματικών ευκαιριών για τις ΜΜΕ, μεταξύ άλλων, μέσω σχεδίων 
όπως «η πύλη της ΕΕ», δηλαδή οι επιχειρηματικές προοπτικές που προσφέρονται στην 
ΕΕ στη Νοτιοανατολική Ασία, το Συμβούλιο των επιχειρήσεων ASEAN -ΕΕ και η κοινή 
ανάπτυξη έργων χρηματοδοτήσιμων από τράπεζες με στόχο την ανάπτυξη της πράσινης 
οικονομίας που θα ενισχυθεί με τον συνδυασμό επιχορηγήσεων της ΕΕ και δανείων 
Ευρωπαϊκών και Διεθνών Χρηματοπιστωτικών Οργανισμών μέσω της Επενδυτικής 
Διευκόλυνση για την Ασία ( AIF)·  
 τη διερεύνηση, από κοινού με την ΕΤΕπ και τις αναπτυξιακές τράπεζες που 
δραστηριοποιούνται στην περιοχή της ASEAN, τρόπων για να βελτιωθεί η πρόσβαση στη 
χρηματοδότηση για τη διεθνοποίηση των ΜΜΕ.  
 την ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και ASEAN στον τομέα των 
υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών (ΥΦΥ) μέτρων με βάση τα διεθνή πρότυπα, για τη 
διευκόλυνση του εμπορίου και την άρση των εμπορικών φραγμών που υπάρχουν ακόμα 
στον τομέα αυτό·  
 την στήριξη της ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ των συνοριακών υπηρεσιών για την 
καταστολή της τελωνειακής απάτης, παράλληλα με την ενθάρρυνση του νόμιμου 
                                                            
6  Σύμφωνα με την Ένωση Ευρωπαϊκών Εμπορικών και Βιομηχανικών Επιμελητηρίων , μόνο το 13  % των ΜΜΕ της 
ΕΕ ασκούν δραστηριότητες διεθνώς εκτός της ΕΕ και περίπου το 9,7  % των μεταποιητικών ΜΜΕ εξάγουν 
αγαθά σε χώρες εκτός της ΕΕ. Αναμένεται ότι το 9 0 % της παγκόσμιας ανάπτυξης τα επόμενα πέντε χρόνια θα 
λαμβάνει χώρα εκτός Ευρώπης.  
 
7 
 εμπορίου, της διαφάνειας και της μη διάκρισης μεταξύ οικονομικών φορέων, μεταξύ 
άλλων μέσω τεχνικής συνδρομής (όπως στην περίπτωση του πιλοτικού έργου 
μηχανογραφημένου συστήματος διαμετακόμισης της ASEAN) στο πλαίσιο του πιλοτικού 
προγράμματος ARISE της ΕΕ·  
 την έναρξη διαλόγου με την ASEAN προκειμένου να ενισχυθεί η αμοιβαία κατανόηση 
των κανονιστικών πλαισίων και της βιομηχανικής πολιτικής. Ο κλάδος των χ ημικών 
προϊόντων, για παράδειγμα, θα ωφεληθεί από την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών 
σχετικά με την εφαρμογή των παγκόσμιων προτύπων, όπως το Παγκόσμιο 
Εναρμονισμένο Σύστημα των Ηνωμένων Εθνών (GHS) για την ταξινόμηση και 
επισήμανση, καθώς και από τη διερεύ νηση τομέων κοινού ενδιαφέροντος·  
 την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και ομίλων επιχειρήσεων, της 
πρόσβασης στη χρηματοδότηση και της οικοδόμησης περιφερειακής ικανότητας σε 
θέματα τυποποίησης βάσει αναγνωρισμένων διεθνών προτύπων και αρχών τ ου ΠΟΕ·  
 την έναρξη διαλόγου για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, την εταιρική 
διακυβέρνηση και την εταιρική κοινωνική ευθύνη, την προστασία των καταναλωτών, τη 
δικαστική συνεργασία (ιδίως στο διεθνές εμπορικό δίκαιο) και την καλύτερη εφαρμογή 
των διεθνών προτύπων εργασίας·  
 την προώθηση τομεακών διαλόγων σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως:  
o περιφερειακά και διεθνή πρότυπα στην αυτοκινητοβιομηχανία  και στον τομέα της 
υγείας και της ιατρικής ·  
o τη δορυφορική πλοήγηση, τη γεωσκόπηση, το πρόγραμμα Copernicus και θέματα 
διαστήματος  με σκοπό την οικοδόμηση μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής 
συνεργασίας που υποστηρίζεται από επιχορηγήσεις του προγράμματος 
«Ορίζοντας 2020» για την έρευνα σε αυτούς τους τομείς · 
o τον βιομηχανικό τομέα σε θέματα άμυνας , για τη  στήριξη της διεθνοποίησης της 
ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, μεταξύ άλλων, με τη διοργάνωση 
εκδηλώσεων για την ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ επιχειρήσεων της ΕΕ και της 
ASEAN7· και  
o τις τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας , με έμφαση στις εφαρμογ ές 
ΤΠΕ προς όφελος των πολιτών, την εναρμόνιση και τη διαχείριση του φάσματος, 
υπηρεσίες αναζήτησης και διάσωσης, τη διαχείριση των κινητών επικοινωνιών, 
την ανάπτυξη της ψηφιακής τηλεόρασης και ραδιοφωνίας.  
2.2. Μεταφορές  
Η πολιτική αεροπορία διαδραματίζ ει σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση καλής διασύνδεσης εντός 
της ASEAN, καθώς και μεταξύ της ΕΕ και της ASEAN. Το ήμισυ της παγκόσμιας νέας αύξησης 
της κυκλοφορίας κατά τα επόμενα 20 χρόνια θα είναι προς, από ή εντός της περιοχής Ασίας -
Ειρηνικού, φθάνοντας σε συνολικό μερίδιο αγοράς σχεδόν 40  % έως το 2030. Η αεροπορική 
                                                            
7  Βλ. ανακοινώσεις της Επιτροπής COM(2013)  542 και COM(2014)  387. Εκδηλώσεις ανάπτυξης σχέσεων μεταξύ 
επιχειρήσεων μπορούν να οργανωθούν μέσω του προγράμματος COSME της Ε Ε για την ανταγωνιστικότητα των 
επιχειρήσεων και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.  
 
8 
 κίνηση μεταξύ της ΕΕ και της περιοχής της ASEAN αναμένεται να αυξηθεί κατά 65  % κατά τα 
προσεχή 20 χρόνια, εν μέρει λόγω της αύξησης του τουρισμού.  
Η ανακοίνωση της Επιτροπής του 2012 Εξωτερική πολιτική αερομεταφορών της ΕΕ8 τόνισε τη 
σημασία της ενιαίας αγοράς πολιτικής αεροπορίας, η οποία προσφέρει σημαντικό δυναμικό για 
στενότερη συνεργασία μεταξύ περιφερειών ενώ, με τον συνδυασμό της ελευθέρωσης και της 
ρύθμισης της αγοράς, θα μπορούσε να απο τελέσει αναφορά για την ASEAN. Η ΕΕ ακολούθησε 
παρόμοια πορεία κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, με αποκορύφωμα τη σημερινή πλήρως 
ολοκληρωμένη ενιαία αγορά αερομεταφορών της ΕΕ.  
Η ΕΕ παρέχει τεχνική βοήθεια για την ανάπτυξη της θεσμικής ικανότητας εντό ς της ASEAN με 
στόχο την επίτευξη ασφαλούς, σίγουρης και βιώσιμης ενιαίας αγοράς αερομεταφορών μέσω του 
σχεδίου ολοκλήρωσης των αερομεταφορών της ASEAN (AATIP), που υλοποιείται σε στενή 
συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA).  
Η πρόοδος της ASEAN για τη θέσπιση μιας εσωτερικής αγοράς αερομεταφορών προετοιμάζει 
επίσης το έδαφος για στενότερη συνεργασία σε επίπεδο περιοχών. Η διάσκεψη κορυφής ΕΕ -
ASEAN για τις αερομεταφορές τον Φεβρουάριο 2014 και στη συνέχεια οι εργασίες μιας ειδ ικής 
ομάδας εργασίας αερομεταφορών ΕΕ -ASEAN έχουν καθοριστική σημασία από την άποψη αυτή.  
Οι ειδικές πρωτοβουλίες σ’ αυτόν τον τομέα θα περιλαμβάνουν:  
 την ενίσχυση του διαλόγου στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών, μεταξύ άλλων με 
σκοπό να αρχίσουν επίσημε ς διαπραγματεύσεις για μια διαπεριφερειακή συμφωνία 
πολιτικής αεροπορίας· και  
 τη στήριξη της ανάπτυξης βελτιωμένων συστημάτων αστικών μεταφορών που 
συγχρηματοδοτούνται από την ΕΤΕπ, αναπτυξιακές τράπεζες των κρατών μελών της ΕΕ 
και/ή την Επενδυτική Διευκόλ υνση για την Ασία (AIF).  
2.3. Έρευνα, καινοτομία και διαπροσωπικές επαφές  
Οι στενότερες επαφές μεταξύ των λαών αποτελούν βασική συνιστώσα μιας βαθύτερης εταιρικής 
σχέσης ΕΕ -ASEAN. Καλύπτουν τόσο τον διάλογο και τη συνεργασία στον τομέα της έρευνας 
και της καινοτομίας όσο και τις ανταλλαγές σπουδαστών και ερευνητών της τριτοβάθμιας 
εκπαίδευσης. Η ισχυρή συμμετοχή της ASEAN στο έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο της ΕΕ για την 
έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη (2007 -13) οδήγησε σε 103 έργα, με συνεισφορά της ΕΕ 
ύψους 20 εκατ. ευρώ.  
Κάθε χρόνο, περίπου 250 σπουδαστές της ASEAN έλαβαν υποτροφίες στο πλαίσιο του 
προγράμματος «Erasmus Mundus» της ΕΕ, το οποίο έχει πλέον αντικατασταθεί από το 
πρόγραμμα Erasmus +, ενώ πολλές υποτροφίες παρέχονται α πό τα κράτη μέλη της ΕΕ. 
Συνολικά, πάνω από 4  000 σπουδαστές της ASEAN ταξιδεύουν στην Ευρώπη με υποτροφίες της 
ΕΕ που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της κάθε χρόνο.  
 
 
                                                            
8  COM(2012)  556 final.  
 
9 
 Οι ειδικές πρωτοβουλίες σ’ αυτόν τον τομέα θα περιλαμβάνουν:  
 την ενίσχυσ η της συνεργασίας υπό το νέο πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ, 
«Ορίζοντας 2020»9, στους τομείς προτεραιότητας που έχουν καθοριστεί από κοινού από 
τους ανώτερους υπαλλήλους κατά τον διάλογο ΕΕ -ASEAN σχετικά με την έρευνα και 
την καινοτομία τον Αύγουστο 2014 (και στη συνέχεια)·  
 την επέκταση της συνεργασίας στην εκπαίδευση, μεταξύ άλλων μέσω της ανταλλαγής 
εμπειριών της ΕΕ σχετικά με τον εκσυγχρονισμό και τη διεθνοποίηση της τριτοβάθμιας 
εκπαίδευσης και τις μεταρρυθμίσεις του συστήματος (π.χ. επιπ τώσεις στα πλαίσια 
επαγγελματικών προσόντων, διασφάλιση της ποιότητας, διαπίστευση και συστήματα 
αξιολόγησης, καθώς και αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων) μέσω προγραμμάτων 
Erasmus + και του προγράμματος της ΕΕ για τη στήριξη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης 
στην περιοχή ASEAN (EΕ -SHARE)·  
 τη διοργάνωση εκθέσεων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ακαδημαϊκών ανταλλαγών (ως 
μέρος της στήριξης της ΕΕ για την προώθηση της διασύνδεσης της ASEAN στον τομέα 
της εκπαίδευσης)·  
 τη συνέχιση του διαλόγου και της συνεργασίας σε θέματα μετανάστευσης και 
κινητικότητας, όπως η νόμιμη μετανάστευση και οι θεωρήσεις, η παράτυπη 
μετανάστευση και η επιστροφή και επανεισδοχή των παράτυπων μεταναστών, η εμπορία 
ανθρώπων, η μετανάστευση και η ανάπτυξη και η διεθνής προστασία (άσυλο και άλλε ς 
μορφές διεθνούς προστασίας)·  
 τη συνεργασία με κράτη μέλη της ASEAN για τον βιώσιμο τουρισμό, με βάση την 
εμπειρία που έχει αποκτηθεί με την Ταϊλάνδη, το Μιανμάρ/Βιρμανία και το Βιετνάμ· και  
 την προώθηση της συμμετοχής μη κρατικών φορέων και οργανώσεων τη ς κοινωνίας των 
πολιτών (ΟΚΠ) στις περιφερειακές διαδικασίες ολοκλήρωσης.  
3. Μια πιο πράσινη εταιρική σχέση για ένα βιώσιμο μέλλον  
Η περιοχή της ASEAN διαθέτει πλούσιους φυσικούς πόρους που στηρίζουν ένα ευρύ φάσμα 
οικονομικών δραστηριοτήτων και μέσων διαβ ίωσης. Η περιοχή, η οποία καταλαμβάνει μόνο το 
3 % της συνολικής επιφάνειας της γης, παρουσιάζει μια εξαιρετικά μεγάλη βιοποικιλότητα και 
αποτελεί τον φυσικό οικότοπο για πάνω από το 20  % των γνωστών ειδών φυτών και ζώων. 
Ωστόσο, η δημογραφική και οικονομι κή ανάπτυξη ασκούν μια αυξανομένη πίεση επί των 
φυσικών πόρων της περιοχής, ενώ η λειψυδρία, η παράνομη υλοτομία, η μετατροπή των δασών, 
η αποστράγγιση των τυρφώνων και οι δασικές πυρκαγιές οδηγούν σε απώλεια βιοποικιλότητας 
και σε αύξηση των εκπομπών αερί ων του θερμοκηπίου (GHG), και προκαλούν προβλήματα 
υγείας και οικονομικές απώλειες. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η περιοχή περιλαμβάνουν 
επίσης τη λειψυδρία και την κακή διαχείριση των αποβλήτων, γεγονός που δημιουργεί 
παγκόσμια προβλήματα θαλάσσιων απο ρριμμάτων.  
                                                            
9  Εκτός από το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», τα μέσα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν είναι ο ήδη αναφερθείς 
διάλογος ΕΕ -ASEAN για την έρευνα και την  καινοτομία, καθώς και το επικείμενο σχέδιο δράσης της ASEAN 
για την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία (APASTI, 2015 -2020).  
 
10 
 Η περιοχή της ASEAN είναι η τρίτη σε μέγεθος τροπική δασική λεκάνη στον κόσμο και μια 
περιοχή όπου οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την αποψίλωση και την υποβάθμιση των 
δασών αυξάνονται με τον ταχύτερο ρυθμό: σήμερα 260 εκατ. τόνοι CO 2 ετησίως, από τους 810 
εκατ. σε παγκόσμιο επίπεδο.  
Η νοτιοανατολική Ασία είναι επιρρεπής σε φυσικές καταστροφές, εν μέρει λόγω της κλιματικής 
αλλαγής. Οι καταστροφές αυτές οδήγησαν σε σημαντικές απώλειες ζωών και (ιδίως το τσουνάμι 
του 2004, ο κυκλώνας Nargis  το 2008 και ο τυφώνας Haiyan το 2013) έπληξαν πολίτες της 
ASEAN, αλλά και της ΕΕ. Επί σειρά ετών, η ΕΕ βοηθά τις χώρες της ASEAN, ιδίως μέσω του 
προγράμματος DIPECHO της ΕΕ, να αναπτύξουν μια πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση 
καταστάσεων έκτακτης ανάγκης κα ι την ικανότητα έγκαιρης προειδοποίησης για τη διαχείριση 
ανθρωπογενών και φυσικών καταστροφών, ανταλλάσσοντας, μεταξύ άλλων, τα διδάγματα που 
έχει αποκομίσει από τη δημιουργία αποτελεσματικών μηχανισμών προξενικής συνδρομής. Η ΕΕ 
είναι ένας από τους κυριό τερους χρηματοδότες του κέντρου συντονισμού της ASEAN για την 
ανθρωπιστική βοήθεια (AHA), ενώ επίσης ενισχύει τους δεσμούς της με εθνικές δομές 
αντιμετώπισης κρίσεων, π.χ. στο Μιανμάρ/Βιρμανία και τις Φιλιππίνες. Η στήριξη της 
ανάπτυξης για την περίοδο μετ ά το 2015 της «συμφωνίας της ASEAN για τη διαχείριση 
καταστροφών και την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης» (AADMER) και σύμφωνα 
με το πλαίσιο Sendai για τη μείωση των κινδύνων καταστροφών10, η ΕΕ και η ASEAN θα 
εστιάσουν τις προσπάθειές τους στην α ύξηση της ανθεκτικότητας των πληθυσμών στην 
αντιμετώπιση καταστροφών, καθώς και στη μείωση του κινδύνου, ιδίως στις αστικές περιοχές.  
Λαμβάνοντας υπόψη τις ευθύνες τους σε παγκόσμιο επίπεδο, η ΕΕ και η ASEAN έχουν κοινό 
συμφέρον στην ανάπτυξη ενός πιο αποτ ελεσματικού διαπεριφερειακού διαλόγου για την 
κλιματική αλλαγή. Τόσο η ASEAN όσο και η ΕΕ έχουν θέσει ως στόχους να διατηρήσουν την 
αύξηση της μέσης θερμοκρασίας σε κάτω από 2  °C, καθώς και να μεταβούν προς οικονομίες και 
κοινωνίες με χαμηλές εκπομπές διοξ ειδίου του άνθρακα και ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή. 
Η ΕΕ είναι έτοιμη να στηρίξει την ASEAN στην ενσωμάτωση της διάστασης της κλιματικής 
αλλαγής στις προοπτικές της για την περίοδο μετά το 2015, μεταξύ άλλων με ειδική 
χρηματοδότηση στο πλαίσιο του τομ έα προτεραιότητας «Κλιματική αλλαγή, Περιβάλλον και 
Διαχείριση των Καταστροφών» του περιφερειακού της προγράμματος για την περίοδο 2014 έως 
2020. Η ΕΕ θα στηρίξει τον μετριασμό, την προσαρμογή και την ανθεκτικότητα, καθώς και τη 
συνεργασία για τη διαχείρισ η των καταστροφών, ενώ παράλληλα θα προσφέρει την ευκαιρία 
αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και των βαθύτερων αιτίων της με ολοκληρωμένο τρόπο.  
Το σχέδιο δράσης της ΕΕ για την επιβολή της δασικής νομοθεσίας, τη διακυβέρνηση και το 
εμπόριο (FLEGT) α ποσκοπεί στο να βελτιώσει τη δασική διακυβέρνηση και να προωθήσει το 
εμπόριο προϊόντων ξυλείας που έχουν συγκομισθεί νόμιμα και με βιώσιμο τρόπο και παρέχει μια 
καλή βάση για την εντατικοποίηση του διαλόγου και την οικοδόμηση ικανότητας στην ASEAN. 
Η ΕΕ συ μμετέχει στη διαπραγμάτευση ή εφαρμογή των εθελοντικών συμφωνιών εταιρικής 
σχέσης FLEGT με τις περισσότερες χώρες της ASEAN και έχει στηρίξει τη συνεργασία σε 
περιφερειακό επίπεδο11. Επιπλέον, η ΕΕ χορηγεί 3 δισεκατ. δολάρια ΗΠΑ στις πολιτικές και στα 
                                                            
10 http://www.wcdrr.org/uploads/Sendai_Framework_for_Disaster_Risk_Reduction_2015 -2030.pdf  
11  Η εθελοντική συμφωνία εταιρικ ής σχέσης (VPA) αποτελεί μια νομικά δεσμευτική εμπορική συμφωνία μεταξύ 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών παραγωγής ξυλείας εκτός της ΕΕ. Ο σκοπός της συμφωνίας VPA είναι 
να εξασφαλισθεί ότι η ξυλεία και τα προϊόντα ξυλείας που εξάγονται στην ΕΕ προέρχον ται από νόμιμες πηγές. 
 
11 
 μέτρα  παροχής κινήτρων για το κλίμα των Ηνωμένων Εθνών με στόχο τη μείωση των εκπομπών 
αερίων θερμοκηπίου από την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών (REDD +) και θα 
ενθαρρύνει τα μέλη της ASEAN να αναπτύξουν αξιόπιστες και φιλόδοξες στρατηγικές REDD +.  
Η ρύ πανση λόγω αιθαλομίχλης είναι ένα πρόβλημα που πλήττει πολλές χώρες της ASEAN, όπως 
η Ινδονησία, η Μαλαισία και η Σιγκαπούρη. Οι συνεχείς υποβόσκουσες καύσεις και πυρκαγιές 
σε τυρφώνες και άλλες εκτάσεις, που οφείλονται στη μετατροπή δασών, επηρεάζουν την 
ποιότητα του αέρα, την τοπική υγεία και την οικονομία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ρύπανση 
είναι τόσο σοβαρή ώστε οι τοπικές αρχές αναγκάζονται να κηρύξουν κατάσταση έκτακτης 
ανάγκης. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τυρφώνες που έχουν αποστραγγιστεί  και/ή 
καεί αποτελούν σημαντικές αιτίες της κλιματικής αλλαγής, γεγονός που κατατάσσει την περιοχή 
της ASEAN στις μεγαλύτερες πηγές εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το έργο SEApeat που 
χρηματοδοτείται από την ΕΕ βοήθησε τις χώρες της ASEAN να αναπτύξουν κα ι να εφαρμόσουν 
σχέδια δράσης για τους τυρφώνες. Αυτά τα σχέδια δράσης περιλαμβάνουν εναλλακτικές 
δραστηριότητες δημιουργίας εισοδήματος και μεθόδους πρόληψης των πυρκαγιών, όπως η 
ελεγχόμενη καύση. Για την περίοδο 2014 -20, προβλέπεται νέα χρηματοδότηση γι α το έργο 
σχετικά με τη βιώσιμη χρήση των τυρφώνων και τον μετριασμό της αιθαλομίχλης στην ASEAN 
(20 εκατ. ευρώ), καθώς και για το έργο διαχείρισης της βιοποικιλότητας και των 
προστατευόμενων ζωνών στην ASEAN (10 εκατ. ευρώ).  
Κατά τα προσεχή έτη, ο τομέας της ενέργειας θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην ενίσχυση 
της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης και της συνδεσιμότητας, με την υλοποίηση των στόχων σε 
θέματα κλιματικής αλλαγής και περιβάλλοντος. Η ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων 
πρακτικών και η επίδειξη κ αινοτόμων λύσεων, μεταξύ άλλων στους τομείς της μείωσης των 
εκπομπών CO 2, της ενεργειακής απόδοσης και της μείωσης της ζήτησης, καθώς και στην 
ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση 
εποικοδομητικού διαλόγου για την ενέργει α και την κλιματική αλλαγή. Η έρευνα και η 
καινοτομία, συμπεριλαμβανομένων της επίδειξης και της ανάπτυξης καινοτόμων λύσεων σε 
σχέση με τις ανωτέρω προκλήσεις, θα καλυφθούν από τον διάλογο για την έρευνα και την 
καινοτομία μεταξύ ΕΕ και ASEAN.  
Η βιώσιμη χ ρήση των φυσικών πόρων περιλαμβάνει επίσης την καταπολέμηση της παράνομης, 
λαθραίας και άναρχης (ΠΛΑ) αλιείας, η οποία έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, την 
οικονομία και την ασφάλεια. Η ΕΕ έχει δεσμευτεί να συμβάλει, σε διεθνές επίπεδο, στην 
κατα πολέμηση της ΠΛΑ αλιείας, και η εν λόγω δέσμευση είναι ουσιαστική για την προαγωγή 
της καλύτερης παγκόσμιας διακυβέρνησης των ωκεανών. Η ASEAN έχει επίσης δηλώσει ότι 
πρόκειται για μια σημαντική προτεραιότητά της.  
Οι ειδικές πρωτοβουλίες σ’ αυτόν τον τομέα  θα περιλαμβάνουν:  
 την ενίσχυση της συνεργασίας ΕΕ -ASEAN για την κλιματική αλλαγή και την έναρξη 
πολιτικού διαλόγου σχετικά με το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη, σύμφωνα με το 
σχέδιο δράσης του Μπρουνέι και με βάση την εμπειρία της ΕΕ όσον αφορά τη δια χείριση 
της βιώσιμης ανάπτυξης σε ηπειρωτική κλίμακα, την ενσωμάτωση της πολιτικής για το 
                                                                                                                                                                                                 
Το 2014 συνήφθη εθελοντική συμφωνία εταιρικής σχέσης (VPA) μεταξύ της ΕΕ και της Ινδονησίας. 
Διαπραγματεύσεις για VPA βρίσκονται σε εξέλιξη με το Λάος, τη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ. Η 
Καμπότζη και το Μιανμάρ βρίσκονται σε  φάση προετοιμασίας. Ο διάλογος FLEGT με τις Φιλιππίνες είναι σε 
εξέλιξη.  
 
12 
 κλίμα και τη μετατροπή της Ευρώπης σε μια οικονομία υψηλής ενεργειακής απόδοσης 
και χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα·  
 την ενίσχυση της στήριξης των προσπαθειών  της ASEAN για την αντιμετώπιση της 
κλιματικής αλλαγής, την προστασία του περιβάλλοντος και την προώθηση της πράσινης 
και βιώσιμης ανάπτυξης μέσω του προγράμματος περιφερειακής συνεργασίας της ΕΕ 
(πάνω από 60 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 170 εκατ. ευρώ διατίθ ενται για την περίοδο 
2014 -20), καθώς και μέσω της Επενδυτικής Διευκόλυνση για την Ασία (AIF) και του 
προγράμματος SWITCH Asia12· 
 τη στήριξη των προσπαθειών ιδίως των χωρών του κάτω Μεκόνγκ όσον αφορά τη σχέση 
νερού — ενέργειας — επισιτιστικής ασφάλειας, τη ν ανάπτυξη ενισχυμένης βιώσιμης 
γεωργίας, την επισιτιστική ασφάλεια (συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας των 
τροφίμων), τα συστήματα διαχείρισης των φυσικών πόρων και μέσω της προώθησης του 
διαλόγου με την περιοχή του Δούναβη·  
 την ενίσχυση των περιφερειακών προσεγγίσεων για το FLEGT και REDD +, μεταξύ 
άλλων, για την κατάρτιση νέων προγραμμάτων REDD + μείωσης των εκπομπών αερίων 
θερμοκηπίου σε εθνικό επίπεδο ή σε επίπεδο επαρχίας/περιφέρειας, προκειμένου να 
αντιμετωπιστούν καλύτερα τα αίτια της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών 
κατά διασυνοριακό τρόπο, καθώς και να εξασφαλιστεί η πρόσβαση στις πληρωμές βάσει 
αποτελεσμάτων του REDD +, αξιοποιώντας τη χρηματοδοτούμενη από την ΕΕ 
διευκόλυνση REDD·  
 την προώθηση της πρακτικής συνεργασίας σε θέματα όπως η αποψ ίλωση των δασών, η 
παράνομη υλοτομία και το συναφές εμπόριο, χάρη στην αποτελεσματική εφαρμογή των 
εθελοντικών συμφωνιών εταιρικής σχέσης FLEGT, την αντιμετώπιση της αιθαλομίχλης 
εκατέρωθεν των συνόρων, μεταξύ άλλων με την ανάσχεση της αποστράγγισης 
τυρφών ων, τη στήριξη μιας πιο βιώσιμης παραγωγής βασικών προϊόντων όπως το 
φοινικέλαιο, ο καφές και το καουτσούκ, με την αντιστροφή της απώλειας 
βιοποικιλότητας, την καταπολέμηση της εμπορίας άγριων ειδών και των θαλάσσιων 
απορριμμάτων, την προώθηση υγιούς διαχε ίρισης των αποβλήτων και των χημικών 
προϊόντων, τη στήριξη της ασφάλειας των υδάτινων πόρων (συμπεριλαμβανομένων των 
διασυνοριακών πτυχών του) και την πράσινη ανάπτυξη του αστικού περιβάλλοντος·  
 την ενίσχυση της συνεργασίας ΕΕ -ASEAN στον τομέα της ενέργεια ς – ειδικότερα, ο 
διάλογος θα πρέπει να καλύπτει την ενεργειακή απόδοση και διατήρηση, τα βιοκαύσιμα, 
το επενδυτικό πλαίσιο, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ανάπτυξη των 
υποδομών·  
 την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και ASEAN σχετ ικά με την 
ΠΛΑ αλιεία, επιπλέον των υφιστάμενων διμερών διαλόγων με ορισμένα μέλη της 
ASEAN· την εφαρμογή κατάλληλων κανόνων σχετικά με την παρακολούθηση, τον 
έλεγχο και την εποπτεία· και  
 την ανάπτυξη της συνεργασίας ΕΕ -ASEAN στον τομέα της διαχείρισης κατ αστροφών, 
κυρίως μέσω ισχυρότερων επιχειρησιακών δεσμών, εκτεταμένων δραστηριοτήτων 
κατάρτισης και συμμετοχής στις ασκήσεις αντιμετώπισης καταστροφών του 
                                                            
12  http://www.switch -asia.eu/   
 
13 
 περιφερειακού φόρουμ για την Ασία (ARF) και με εστίαση στην εφαρμογή του πλαισίου 
Sendai για τη μείωση  των κινδύνων καταστροφών.  
4. Συνεργασία σε θέματα πολιτικής και ασφάλειας  
4.1. Ασφάλεια  
Κατά τα τελευταία έτη, η ΕΕ και η ASEAN συμφώνησαν να αναπτύξουν μια πιο σφαιρική 
εταιρική σχέση, η οποία θα προχωρά πέρα από την παραδοσιακή έμφαση στα οικονομικά 
θέματα. Αυτό έγινε μετά τις αποφάσεις της ASEAN να αρχίσει να ασχολείται με την 
αντιμετώπιση θεμάτων ασφαλείας, όπως είναι η διαχείριση των καταστροφών, η θαλάσσια 
ασφάλεια, το διακρατικό έγκλημα και η τρομοκρατία. Ομοίως, η ΕΕ έχει επεκτείνει τον ρόλο της 
ως παράγοντα και παρόχου ασφάλειας, μεταξύ άλλων μέσω των διατάξεων της Συνθήκης της 
Λισαβόνας που επιτρέπουν πιο ολοκληρωμένες προσεγγίσεις για την εξωτερική πολιτική.  
Η ASEAN έχει καταδείξει τη δημιουργικότητα και την αποφασιστικότητά της να βρεθεί στο 
επίκεντρο της περιφερειακής αρχιτεκτονικής, κινητοποιώντας τις περιφερειακές και παγκόσμιες 
δυνάμεις μέσω μιας δέσμης ομόκεντρων και επικαλυπτόμενων φόρουμ, όπως το ASEAN +  3 
(στο οποίο συμμετέχουν η Κίνα, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα), το περιφερειακό φόρου μ της 
ASEAN (ARF), η διαδικασία συνάντησης των υπουργών Άμυνας της ASEAN -Plus (ADMM -
Plus) και η διάσκεψη κορυφής της Ανατολικής Ασίας (EAS).  
Η διάσκεψη κορυφής της Ανατολικής Ασίας (EAS) καθίσταται πλέον το ηγετικό φόρουμ για τη 
στρατηγική συνεργασία στην  περιοχή, με τις ΗΠΑ, την Κίνα, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, την 
Ινδία, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και τη Ρωσική Ομοσπονδία ως μέλη, χωρίς όμως ακόμη 
την ΕΕ. Δεδομένων των δεσμών που διατηρεί η ΕΕ στους τομείς του εμπορίου, των επενδύσεων 
και άλλων, έχ ει σαφές συμφέρον στη σταθερότητα της περιοχής και, ως εκ τούτου, στην 
προώθηση μιας αρχιτεκτονικής ασφάλειας που θα είναι καλύτερα σε θέση να διαχειρίζεται τις 
πολιτικές εντάσεις της περιοχής, εντός της οποίας διαδραματίζει βασικό ρόλο, μεταξύ άλλων, με 
τη μελλοντική προσχώρηση στη διάσκεψη κορυφής της Ανατολικής Ασίας (EAS).  
Η ASEAN εκτιμά την ευκαιρία ενίσχυσης της συνεργασίας με την ΕΕ στον τομέα της 
ασφάλειας. Μπορεί να εμπνευστεί από την πείρα της ΕΕ στη διαμόρφωση της συνεργασίας στον 
τομέα της ασφάλ ειας σε περιφερειακό επίπεδο, ενώ η συμμετοχή της ΕΕ — ενεργός, αλλά όχι 
απειλητική — μπορεί να τη βοηθήσει να διατηρήσει πολλαπλές στρατηγικές επιλογές και να 
κατέχει κεντρικό ρόλο στον βαθμό που οι μεγάλες δυνάμεις εντείνουν όλο και περισσότερο την 
παρου σία τους στην περιοχή.  
Η ΕΕ και η ASEAN θα πρέπει να αξιοποιήσουν τη σύγκλιση συμφερόντων και να καταστήσουν 
τα ζητήματα πολιτικής και ασφάλειας έναν από τους πλέον ισχυρούς μοχλούς της συνεργασίας 
τους, τόσο υπό την αιγίδα της συνεργασίας ΕΕ -ASEAN όσο και  μέσω μεγαλύτερης συμμετοχής 
της ΕΕ στο περιφερειακό φόρουμ για την Ασία (ARF), που επί του παρόντος είναι το μόνο 
περιφερειακό φόρουμ ασφάλειας στο οποίο είναι μέλος.  
Η ΕΕ έχει ήδη εντείνει τη συμμετοχή της στο περιφερειακό φόρουμ για την Ασία κατά τα 
τελευταία έτη. Η Ύπατη Εκπρόσωπος/Αντιπρόεδρος παρακολουθεί την υπουργική σύνοδο του 
ARF κάθε χρόνο από το 2012. Στο επίπεδο των υπαλλήλων, η ΕΕ δραστηριοποιήθηκε 
περισσότερο από ποτέ άλλοτε, συμπροεδρεύοντας των συνεδριάσεων του περιφερειακού φόρουμ 
 
14 
 για την Ασία (ARF) και συμβάλλοντας στην εφαρμογή του προγράμματος εργασίας του 
τελευταίου. Στις πρόσφατες πρωτοβουλίες της ΕΕ περιλαμβάνονται τα εξής:  
 το 2013/14, συμπροεδρία (μαζί με το Μιανμάρ/Βιρμανία) της Ενδιάμεσης Συνόδου της 
Ομάδας Υποστήριξης του Περιφερε ιακού Φόρουμ ASEAN σχετικά με μέτρα 
οικοδόμησης εμπιστοσύνης και προληπτική διπλωματία, καθώς και του σχετικού 
διαλόγου υπαλλήλων του αμυντικού τομέα·  
 από κοινού υποστήριξη, με το Σουλτανάτο του Μπρουνέι, του πρώτου κύκλου 
κατάρτισης του ARF σε θέματα προ ληπτικής διπλωματίας και μεσολάβηση τον Οκτώβριο 
του 2014 στο Μπρουνέι· και  
 το πρώτο σεμινάριο προσανατολισμού της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Ασφάλειας και 
Άμυνας σχετικά με την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας (ΚΠΑΑ) τον Μάρτιο του 
2014, με ιδιαίτερη εστίασ η στη συνεργασία για την ασφάλεια μεταξύ ΕΕ και ASEAN13. 
Οι εταίροι της ASEAN σημείωσαν και εκτίμησαν αυτήν την έντονη δραστηριότητα της ΕΕ στον 
τομέα της ασφάλειας, αλλά αναρωτήθηκαν κατά πόσο θα είναι βιώσιμη. Εκτός από το 
ενδιαφέρον της για την περιφερει ακή σταθερότητα, η ικανότητα της ΕΕ να αναπτύσσει τη 
συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας θα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι εταίροι της 
ASEAN αντιλαμβάνονται την προσπάθειά/πρόθεσή της να προσχωρήσει στη διάσκεψη κορυφής 
της Ανατολικής Ασίας (EAS).  
Η ασφάλεια στη θάλασσα αποτελεί βασική πρόκληση κοινού ενδιαφέροντος και μια βασική 
διάσταση της στρατηγικής της ΕΕ για την προώθηση της καλύτερης διακυβέρνησης των 
ωκεανών. Σχεδόν το 50  % της χωρητικότητας (σε κόρους) της παγκόσμιας ναυτιλίας διέρχεται 
από τ η Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Οι ενεργειακοί πόροι, οι πρώτες ύλες και τα εμπορεύματα 
που διέρχονται από αυτά τα ύδατα είναι ζωτικής σημασίας για τις περισσότερες οικονομίες, 
συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η ΕΕ έχει ισχυρό συμφέρον για τη διατήρησ η της 
σταθερότητας και της ασφάλειας στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, καθώς και του σεβασμού του 
διεθνούς δικαίου, περιλαμβανομένης της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας 
(UNCLOS). Έχει επανειλημμένα απευθύνει έκκληση για ειρηνική και συνεργατική επί λυση των 
εδαφικών διαφορών και είναι ένθερμος υποστηρικτής των προσπαθειών που καταβάλλουν η 
ASEAN και η Κίνα για να συμφωνήσουν σε έναν κώδικα δεοντολογίας για τη Θάλασσα της 
Νότιας Κίνας, ενθαρρύνοντας την έγκαιρη ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων.  
Η ΕΕ αν έλαβε την πρωτοβουλία για τη διοργάνωση, τον Νοέμβριο του 2013 στην Τζακάρτα, του 
πρώτου διαλόγου υψηλού επιπέδου μεταξύ ΕΕ και ASEAN σχετικά με τη θαλάσσια ασφάλεια, ο 
οποίος περιελάμβανε διεξοδικές συζητήσεις σχετικά με την πειρατεία, τη θαλάσσια επιτήρη ση, 
την ασφάλεια των λιμένων και την από κοινού διαχείριση των πόρων. Ένας δεύτερος διάλογος 
θα πραγματοποιηθεί το 2015, με ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση μεταξύ της θαλάσσιας 
ασφάλειας και της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος.  
Η πρωτοβουλία του κέν τρου αριστείας της ΕΕ στον τομέα ΧΒΡΠ (χημικοί, βιολογικοί, 
ραδιολογικοί και πυρηνικοί κίνδυνοι) δημιούργησε ένα αποτελεσματικό περιφερειακό δίκτυο 
γύρω από τη Γραμματεία του στη Μανίλα. Και τα 10 κράτη μέλη της ASEAN συμμετέχουν σ’ 
αυτήν την πρωτοβουλία, η οποία παρέχει μια περιφερειακή πλατφόρμα για την αντιμετώπιση 
                                                            
13  Ένα δεύτερο σεμινάριο θα πραγματοποιηθεί κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2015.  
 
15 
 των ΧΒΡΠ κινδύνων και αποτελεί βασική απάντηση στις ανησυχίες για την ασφάλεια τόσο της 
ΕΕ όσο και της ASEAN. Η ΕΕ ενθαρρύνει την ενεργότερη συμμετοχή της ASEAN στην 
πρωτοβουλία, η οποία θα βο ηθήσει στην εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας και της 
πολιτικής στήριξης του κέντρου.  
Μεταξύ των άλλων τομέων στους οποίους απειλούνται όλο και περισσότερο τα συμφέροντα της 
ASEAN και της ΕΕ και όπου οι δύο πλευρές θα επωφεληθούν ιδιαίτερα από τη στενότερη 
συνεργασία περιλαμβάνονται:  
 εμπορία (ανθρώπων, ναρκωτικών, άγριων ειδών)·  
 ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και έγκλημα στον κυβερνοχώρο (συμπεριλαμβανομένης της 
καταπολέμησης της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών στο διαδίκτυο)·  
 μη διάδοση και αφοπλι σμός (συμπεριλαμβανομένης της Συνθήκης για το εμπόριο 
όπλων)·  
 αποριζοσπαστικοποίηση και καταπολέμηση του βίαιου εξτρεμισμού·  
 καταστάσεις των ευάλωτων μειονοτήτων που έχουν περιφερειακές επιπτώσεις·  
 διαμεσολάβηση και  
 παρακολούθηση των εκλογών.  
Σε καθέναν από αυτούς τους τομείς, η ΕΕ προετοιμάζει πρακτικές πρωτοβουλίες, στο πλαίσιο 
τόσο της ΕΕ -ASEAN όσο και του περιφερειακού φόρουμ για την Ασία, προκειμένου να 
εμβαθύνει τον διάλογο και να διερευνήσει τρόπους ενίσχυσης των ικανοτήτων.  
Οι ειδικές πρωτοβουλίες σ’ αυτόν τον τομέα θα περιλαμβάνουν:  
 την ενίσχυση της στήριξης της ΕΕ στις περιφερειακές λύσεις για την πειρατεία και άλλες 
πτυχές της θαλάσσιας ασφάλειας. Εκτός από την υφιστάμενη συνεργασία τους μέσω του 
προγράμματος για τους κρίσιμους ναυτι λιακούς διαύλους (MARSIC), η ΕΕ θα εξετάσει 
δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων εντός της ASEAN και από κοινού με αυτήν στον 
τομέα της θαλάσσιας ασφάλειας (επιτήρηση, ασφάλεια των λιμένων), όπως ορίζεται στη 
στρατηγική και το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τη θα λάσσια ασφάλεια (που εκδόθηκε τον 
Ιούνιο του 2014)14. Θα επιδιώξει να καταστήσει ετήσιο τον διάλογο υψηλού επιπέδου 
EΕ-ASEAN για τη θαλάσσια ασφάλεια.  
 την προώθηση του διαλόγου σχετικά με την αρωγή προς τους πληττόμενους από 
θεομηνίες σε συνδυασμό με την οι κοδόμηση μεγαλύτερης ικανότητας σε επίπεδο 
ASEAN (κέντρο συντονισμού για την ανθρωπιστική βοήθεια) και, σε εθνικό επίπεδο, 
επέκταση των υφιστάμενων έργων στο Μιανμάρ/Βιρμανία και τις Φιλιππίνες σε άλλα 
κράτη μέλη της ASEAN·  
 τη συμπροεδρία (με τις Φιλιππίνε ς) ενός εργαστηρίου του περιφερειακού φόρουμ για την 
Ασία σχετικά με την ευαισθητοποίηση και την προώθηση της συνεργασίας του εν λόγω 
φόρουμ για τον μετριασμό των κινδύνων ΧΒΡΠ στη Μανίλα, τον Σεπτέμβριο του 2015·  
                                                            
14  http://register.consilium.europa.eu/doc/srv?l=EN&f=ST%2011205  %202014  %20INIT . 
 
16 
  την οργάνωση ετήσιου σεμιναρίου προσανατο λισμού της ΚΠΑΑ, με εστίαση στην 
συνεργασία ΕΕ -ASEAN, για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον αυξανόμενο ρόλο της 
ΕΕ σε θέματα ασφάλειας και την ενίσχυση της πρακτικής, επιχειρησιακής συνεργασίας 
στο μέλλον με την ASEAN και τα κράτη μέλη της·  
 την ενίσχυση τ ου διαλόγου και της συνεργασίας σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος, όπως η 
ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων με σκοπό την καταπολέμηση του οργανωμένου 
εγκλήματος, της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών, την καταπολέμηση της σεξουαλικής 
κακοποίησης των παιδιών, μετα ξύ άλλων και στο πλαίσιο της παγκόσμιας συμμαχίας 
κατά της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών στο διαδίκτυο, και την κοινή αντιμετώπιση 
του θέματος της διάπραξης σεξουαλικών αδικημάτων κατά παιδιών σε διασυνοριακό 
επίπεδο· και  
 τη στήριξη ειδικών διαλόγων γι α τα ανθρώπινα δικαιώματα, τόσο σε περιφερειακό όσο 
και σε διμερές επίπεδο.  
4.2. Ανθρώπινα δικαιώματα  
Ως μέρος της προσπάθειας για τη δημιουργία μιας πιο ώριμης και με περισσότερο πολιτικό 
χαρακτήρα εταιρικής σχέσης, η ΕΕ είναι επίσης πρόθυμη να συνεργαστε ί εποικοδομητικά με την 
ASEAN για την προστασία και την προώθηση των διεθνών προτύπων για τα ανθρώπινα 
δικαιώματα. Στο πλαίσιο αυτό, βασική προτεραιότητα της ΕΕ είναι η κατάργηση της θανατικής 
ποινής στην περιοχή της ASEAN. Ως εκ τούτου, η ΕΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη 
δημιουργία της διακυβερνητικής επιτροπής της ASEAN για τα ανθρώπινα δικαιώματα (AICHR) 
το 2009 και την έγκριση της διακήρυξης της ASEAN για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2012.  
Οι ειδικές πρωτοβουλίες σ’ αυτόν τον τομέα θα περιλαμβάνουν:  
 τη στήριξη του μηχανισμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων της ASEAN, που διοργανώνει 
επισκέψεις της AICHR (όπως συνέβη το 2011· άλλη επίσκεψη έχει προγραμματιστεί για 
το δεύτερο εξάμηνο του 2015) και της επιτροπής της ASEAN για την προώθηση και την 
προστασία των δ ικαιωμάτων των γυναικών και των παιδιών (ACWC), η οποία 
επισκέφτηκε την Ευρώπη το 2013, και διοργάνωση επισκέψεων του Ειδικού 
Εντεταλμένου της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα (μετά τις επισκέψεις που 
διοργανώθηκαν τον Μάιο 2013 και τον Νοέμβριο 2014)·  
 την ε νίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας με την AICHR (όπως ο γενικός 
μηχανισμός ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ASEAN) σχετικά με θέματα όπως τα 
δικαιώματα των μεταναστών και των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, οι επιχειρήσεις και 
τα ανθρώπινα δικαιώματα/εταιρική κοινωνική ευθύνη, τα βασανιστήρια, τα δικαιώματα 
των γυναικών και των παιδιών, η ισότητα των φύλων και η καταπολέμηση των 
διακρίσεων·  
 τη μεγαλύτερη έμφαση στα δικαιώματα των μειονοτήτων και στη θανατική ποινή ως 
τομείς καίριας σημασίας για τον διάλογο πολιτικής με την ASEAN· αυτό θα 
περιλαμβάνει μια διαφανή και συστηματική διαδικασία διαβούλευσης και διαλόγου με 
την κοινωνία των πολιτών και τους άλλους άμεσα ενδιαφερόμενους· και  
 στήριξη των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των μη κρατικών φορέων  στην 
περιοχή της ASEAN, μεταξύ άλλων μέσω ειδικών προγραμμάτων, όπως το ευρωπαϊκό 
μέσο για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου (EIDHR).   
 
17 
 5. Προς μια εταιρική σχέση με στρατηγικό σκοπό  
Άμεση προτεραιότητα είναι να αναπτυχθεί η ουσία σύμφωνα με τι ς κατευθύνσεις του σχεδίου 
δράσης του Μπρουνέι και τις προτάσεις που περιλαμβάνονται στην παρούσα κοινή ανακοίνωση. 
Για το μέλλον, οι Υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ και της ASEAN συμφώνησαν τον περασμένο 
Ιούλιο να μετατρέψουν τη σχέση ΕΕ -ASEAN από μια «φυσική»  ή «ενισχυμένη» εταιρική σχέση 
σε μια εταιρική σχέση στρατηγικής σημασίας και ανέθεσαν στους ανώτερους υπαλλήλους να 
καταρτίσουν έναν χάρτη πορείας για αυτόν το σκοπό15. 
Η συνεργασία προς μια στρατηγική εταιρική σχέση ΕΕ -ASEAN σημαίνει ότι θα πρέπει να 
ξεπεράσουμε τη νοοτροπία διμερούς σχέσης που επικρατεί σήμερα και να τείνουμε προς μια 
μεγαλύτερη δέσμευση ως προς τα βασικά περιφερειακά και παγκόσμια ζητήματα. Υπάρχουν 
σημαντικά περιθώρια για την εμβάθυνση του διαλόγου και την ευθυγράμμιση των θέσεων επί 
θεμάτων παγκόσμιας σημασίας, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα εξής:  
 η κλιματική αλλαγή·  
 η μείωση των κινδύνων καταστροφών και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας·  
 οι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης μετά το 2015, συμπεριλαμβανομένης της εξάλειψης της 
φτώχειας·  
 οι πανδημίε ς· και  
 η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, της ριζοσπαστικοποίησης και των ξένων μαχητών.  
Επιπλέον, οι περιφερειακές συγκρούσεις, όπως στην Ουκρανία, οι εντάσεις στη Θάλασσα της 
Νότιας Κίνας και τα πυρηνικά ζητήματα του Ιράν και της Βόρειας Κορέας άπτονται, 
κατ’ ουσίαν, των βασικών αρχών ασφαλείας και του τρόπου εξασφάλισης της συμμόρφωσης με 
το διεθνές δίκαιο. Ως ισχυροί υπέρμαχοι ενός αποτελεσματικού πολυμερούς συστήματος 
βασιζόμενου σε κανόνες, η ΕΕ και η ASEAN έχουν κάθε συμφέρον να επεκτείνουν τη 
συνεργα σία τους σε αυτά τα περιφερειακά θέματα παγκόσμιας σημασίας. Η εμβάθυνση της 
συνεργασίας ΕΕ -ASEAN στους διάφορους τομείς που θα ενισχύσει το σκεπτικό για τη μετάβαση 
σε μια επίσημη στρατηγική εταιρική σχέση, θα απαιτήσει πολιτική δέσμευση και πόρους και απ ό 
τις δύο πλευρές. Η ΕΕ είναι έτοιμη να διαδραματίσει τον ρόλο της για τη σημαντική αναβάθμιση 
των σχέσεων και έχει δεσμευθεί μεταξύ άλλων:  
 να αναλάβει κοινή αξιολόγηση των προοπτικών επιτυχίας των διαπραγματεύσεων για μια 
ΣΕΣ μεταξύ των δύο περιοχών·  
 να διαπραγματευτεί μια συμφωνία για την πολιτική αεροπορία·  
 να αρχίσει πολιτικό διάλογο ΕΕ -ASEAN για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη και 
να ενισχύσει τον διάλογο για την έρευνα και την καινοτομία·  
 να συνεχίσει τον διάλογο και τη συνεργασία επί θεμάτων μ ετανάστευσης και 
κινητικότητας·  
                                                            
15  Για τη δήλωση των συμπροέδρων, βλ.: http://eeas.europa.eu/statements/docs/2014/140723_03_en.pdf . 
 
18 
  να αυξήσει τη χρηματοδοτική της στήριξη για την περιφερειακή συνεργασία με την 
ASEAN και για την αναπτυξιακή συνεργασία με λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη μέλη της 
ASEAN (Καμπότζη, Λαϊκή Δημοκρατία του Λάος, Μιανμάρ, Βιετνάμ και Φιλιππίνες) σε 
πάνω από 2 δισεκατ. ευρώ για την περίοδο 2014 -2020·  
 να εφαρμόσει μια εκτενή «δέσμη» νέων πρωτοβουλιών στον τομέα της «μη 
παραδοσιακής» ασφάλειας (θαλάσσια, αρωγή προς τους πληττόμενους από θεομηνίες, 
διασυνοριακό έγκλημα, διάφορα μαθήματα κα τάρτισης σχετικά με την προληπτική 
διπλωματία, διαχείριση των κρίσεων, διαμεσολάβηση, κράτος δικαίου και 
παρακολούθηση εκλογών)· και  
 να διορίσει έναν ειδικό πρέσβη κάτοικο της ΕΕ στην ASEAN.  
Η επιτυχής άτυπη σύνοδος των ηγετών που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώ βριο 2014 στο Μιλάνο 
θα πρέπει να επαναληφθεί στο μέλλον σε τακτική βάση. Σε επίπεδο υπουργών εξωτερικών, εκτός 
από την υπουργική σύνοδο ΕΕ -ASEAN που πραγματοποιείται ανά διετία σε πλήρη κλίμακα και 
τη διάσκεψη μετά την υπουργική σύνοδο (PMC) στο περιθώριο  του περιφερειακού φόρουμ για 
την Ασία, η ΥΕ/ΑΕ και οι υπουργοί εξωτερικών της ASEAN θα μπορούσαν να συναντηθούν με 
την ευκαιρία της έναρξης της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Οι τομεακές 
συναντήσεις σε υπουργικό επίπεδο, ακόμη και αν είναι άτυπες,  θα συμβάλουν επίσης στην 
προώθηση του διμερούς θεματολογίου σε πολλούς από τους τομείς που καλύπτονται από την 
παρούσα ανακοίνωση. Η ΕΕ θα προωθήσει τις συνεδριάσεις αυτές όσο το δυνατόν περισσότερο, 
μεταξύ άλλων στο περιθώριο των υπουργικών συνόδων της σ υνάντησης Ασίας — Ευρώπης 
(ASEM) και της διάσκεψης κορυφής της ASEM.  
Η ΕΕ θα συνεχίσει επίσης να προωθεί την κοινοβουλευτική διάσταση των σχέσεων ΕΕ -ASEAN, 
μεταξύ άλλων με τη στήριξη πιο διαρθρωμένων ανταλλαγών μεταξύ του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και της Δι ακοινοβουλευτικής Συνέλευσης της ASEAN (AIPA), όπως προτείνεται 
στο ψήφισμα του ΕΚ σχετικά με το μέλλον των σχέσεων ΕΕ -ASEAN που εκδόθηκε στις 15 
Ιανουαρίου 201416. 
Η παρούσα κοινή ανακοίνωση προτείνει συγκεκριμένες ιδέες για την αναβάθμιση των σχέσεων 
ΕΕ-ASEAN στο επόμενο επίπεδο, παρέχοντας ένα πιο συνεκτικό πλαίσιο για την τομεακή 
συνεργασία και εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη πολιτική έμφαση. Αμφότερες οι πλευρές έχουν 
συμφέρον στην αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας. Αυτό θα αποτελέσει επίσης τη βάση για την 
εξέταση από την ASEAN της διάσκεψης κορυφής της Ανατολικής Ασίας (EAS), 
συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας της και της μελλοντικής προσχώρησης. Η ΕΕ είναι σε 
θέση να συμβάλει στο έργο της διάσκεψης κορυφής της Ανατολικής Ασίας και, ως εκ τούτου, να 
λάβει υπ όψη την έκκληση της ASEAN για μεγαλύτερη εμπλοκή της ΕΕ. Η μετάβαση προς μια 
στρατηγική εταιρική σχέση μεταξύ ΕΕ και ASEAN θα πρέπει να συμβαδίζει με την παρουσία 
της ΕΕ στην τράπεζα στρατηγικών συνομιλιών της περιοχής.  
Η Ύπατη Εκπρόσωπος και η Επιτροπή κα λούν το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να 
εγκρίνουν τις ιδέες που παρουσιάζονται στην παρούσα κοινή ανακοίνωση και να εργαστούν από 
                                                            
16 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef= -//EP//TEXT+TA+P7 -TA-2014 -
0022+0+DOC+XML+V0//EN  
 
19 
 κοινού για την ανάπτυξη μιας σύγχρονης εταιρικής σχέσης ΕΕ -ASEAN με στρατηγικούς 
σκοπούς.