[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 16.2.2005

SEC(2005) 233 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

κατ’ εφαρμογή του άρθρου 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβενίας, 2004-2007

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ορίζει ότι τα μη μετέχοντα κράτη μέλη, δηλαδή εκείνα που δεν έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα, υποχρεούνται να υποβάλλουν προγράμματα σύγκλισης στο Συμβούλιο και την Επιτροπή. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του εν λόγω κανονισμού, το Συμβούλιο οφείλει να εξετάσει έκαστο πρόγραμμα σύγκλισης με βάση τις εκτιμήσεις της Επιτροπής και της επιτροπής του άρθρου 114 της συνθήκης (Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή). Βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, το Συμβούλιο καλείται να εκδώσει γνώμη, μετά από εξέταση του προγράμματος. Σύμφωνα με τον κανονισμό, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλλουν ετησίως επικαιροποιημένα προγράμματα σύγκλισης, τα οποία μπορούν, επίσης, να εξεταστούν από το Συμβούλιο σύμφωνα με τις ίδιες διαδικασίες.

Οι δέκα χώρες που προσχώρησαν στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004 δεν μετέχουν στο ενιαίο νόμισμα. Ωστόσο, ανέλαβαν τη δέσμευση να υποβάλουν προγράμματα σύγκλισης μέχρι τις 15 Μαΐου 2004, καθώς και την πρώτη επικαιροποίηση των προγραμμάτων αυτών προς τα τέλη του 2004.

Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβενίας, που κάλυπτε την περίοδο 2004-2007, υπεβλήθη στις 14 Μαΐου 2004 και εξετάστηκε από το Συμβούλιο στις 5 Ιουλίου 2004. Η Σλοβενία υπέβαλε επικαιροποίηση του δικού της προγράμματος σύγκλισης στις 10 Ιανουαρίου 2005. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε τεχνική αξιολόγηση του εν λόγω επικαιροποιημένου προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα των οικονομικών προβλέψεων που οι υπηρεσίες της Επιτροπής διατύπωσαν το φθινόπωρο του 2004, καθώς και τον κώδικα δεοντολογίας[2] , την από κοινού συμφωνηθείσα μέθοδο υπολογισμού της δυνητικής παραγωγής, τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στους γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής για την περίοδο 2003-2005 και τις αρχές που θεσπίζονται με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της 27ης Νοεμβρίου 2002, για την ενίσχυση του συντονισμού των δημοσιονομικών πολιτικών[3] Από την εν λόγω αξιολόγηση προέκυψαν τα ακόλουθα συμπεράσματα:

- Στις 10 Ιανουαρίου 2005, η Σλοβενία υπέβαλε την πρώτη επικαιροποίηση του δικού της προγράμματος σύγκλισης, που καλύπτει την περίοδο 2004-2007. Ζητήθηκε δε χρονικό περιθώριο έξι εβδομάδων λόγω της αλλαγής κυβέρνησης μετά τις κοινοβουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου 2004. Το πρόγραμμα πληροί εν μέρει τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριακών στοιχείων του «κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης». Συγκεκριμένα, οι κρατικοί λογαριασμοί εξακολουθούν να μην ανταποκρίνονται πλήρως στα πρότυπα ΕΣΟΛ95, γεγονός που προκύπτει από το μεγάλο μερίδιο των «λοιπών» εσόδων και δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ως εκ τούτου, η Σλοβενία καλείται να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις υποβολής πληροφοριακών στοιχείων.

- Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω σε σύγκριση με το πρόγραμμα σύγκλισης του Μαΐου του 2004, με γνώμονα τις θετικές εξελίξεις στο εγχώριο και το διεθνές περιβάλλον. Το νέο σενάριο συμβαδίζει εν πολλοίς με τις προβλέψεις μέχρι το 2006 που οι υπηρεσίες της Επιτροπής διατύπωσαν το φθινόπωρο του 2004 και είναι δυνατό να θεωρηθεί αξιόπιστο. Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, η οποία κυμαίνεται σε ποσοστό κατά τι χαμηλότερο από 4% καθ’ όλη τη χρονική περίοδο που καλύπτει το πρόγραμμα, στηρίζεται στην παραδοχή ότι η οικονομία θα παραμείνει ανθεκτική. Οι προβλεπόμενοι ρυθμοί ανάπτυξης δεν απέχουν πολύ από τη δυνητική οικονομική ανάπτυξη βάσει του προγράμματος όπως αυτή έχει υπολογισθεί από τις υπηρεσίες της Επιτροπής σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία. Ο πληθωρισμός προβλέπεται να σταθεροποιηθεί σε ποσοστό κατώτερο του 3,0% (με βάση τον δείκτη τιμών καταναλωτή) μετά το 2005, ενώ η πρόβλεψη γι’ αυτόν καταδεικνύει μάλλον ευνοϊκές προσδοκίες για τις μελλοντικές εξελίξεις όσον αφορά τις τιμές. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής υιοθετούν επιφυλακτικότερη στάση έναντι της διαδικασίας αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού λόγω των διαρθρωτικών ατελειών, ιδίως στον τομέα των μη εμπορεύσιμων αγαθών, οι οποίες κρατούν τον πληθωρισμό σαφώς πάνω από τον μέσον όρο της ΕΕ.

- Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού διεκόπη τον Μάιο του 2004, οπότε ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του πληθωρισμού με βάση τον ΕνΔΤΚ ενισχύθηκε εκ νέου σε σχεδόν 4% έπειτα από τη μείωσή του στο 3,5% από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο. Σύμφωνα με τις αρχές, η έξαρση του πληθωρισμού ήταν κυρίως απόρροια της αύξησης των τιμών του πετρελαίου και των ειδικών φόρων κατανάλωσης επί του καπνού. Καίτοι ο πληθωρισμός σε δωδεκάμηνη βάση επανήλθε στο 3,4% μέχρι τον Οκτώβριο, το Νοέμβριο ενισχύθηκε εκ νέου σε 3,8% λόγω της αύξησης των τιμών των τροφίμων και των καυσίμων. Υπό την επίδραση της μείωσης του πληθωρισμού, τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια μειώθηκαν από 6% σε 4%, ενώ τα μακροπρόθεσμα επιτόκια ελαττώθηκαν από ποσοστό που υπερέβαινε το 5% σε ποσοστό κατώτερο του 4%. Στις 28 Ιουνίου 2004, η Σλοβενία προσχώρησε στον μηχανισμό ERM II με κανονικό εύρος διακύμανσης ±15% σε σχέση με κεντρική συναλλαγματική ισοτιμία 239,64 SIT/EUR. Με τον τρόπο αυτό τερματίστηκε μια παρατεταμένη περίοδος συνεχούς υποτίμησης έναντι του ευρώ (με ρυθμό της τάξεως του 3%-5% ετησίως). Το τόλαρ έχει παραμείνει πολύ σταθερό έκτοτε. Η νέα κυβέρνηση, που ανέλαβε καθήκοντα στις 3 Δεκεμβρίου 2004, επιβεβαίωσε ότι η υιοθέτηση του ευρώ στις αρχές του 2007 συγκαταλέγεται στους πρωταρχικούς στόχους της.

- Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης αποσκοπεί στην επίτευξη σχεδόν ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης, αν και όχι κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς του προγράμματος. Το έλλειμμα προβλέπεται να μειωθεί κατά το ήμισυ κατά την επόμενη τετραετία, με το κύριο βάρος των προσπαθειών προσαρμογής προς το τέλος της χρονικής αυτής περιόδου. Μολονότι δεν προβλέπεται καμία μείωση για το 2005, πράγμα που σημαίνει ότι το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης θα παραμείνει στο επίπεδο του 2004 (2,1% του ΑΕΠ), το έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί στο 1,8% του ΑΕΠ το 2006 και να συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο στο 1,1% το 2007. Σε σύγκριση με το προηγούμενο πρόγραμμα, οι στόχοι για το έλλειμμα είναι κατά ¼% του ΑΕΠ υψηλότεροι για έκαστο έτος, γεγονός που αντικατοπτρίζει την πρόσφατη αλλαγή ταξινόμησης δύο εξωδημοσιονομικών ταμείων και την ένταξή τους στον τομέα της γενικής κυβέρνησης. Το πρωτογενές αποτέλεσμα αναμένεται να καταστεί θετικό μέχρι το 2007. Η δημοσιονομική εξυγίανση προβλέπεται να μεθοδευθεί ως επί το πλείστον με τη μείωση του δείκτη δαπανών μέχρι το 2006. Παρόλα αυτά, η σημαντική μείωση του ελλείμματος που προβλέπεται για το 2007 οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στη σημαντική αύξηση του δείκτη εσόδων με βάση την παραδοχή ότι η Σλοβενία θα αποκομίζει καθαρή εισροή από τον προϋπολογισμό της ΕΕ ύψους 0,8% του ΑΕΠ, δηλαδή μεγαλύτερη από το 0,4% του ΑΕΠ που λαμβάνεται ως βάση για την περίοδο 2005-2006. Συνολικά, η πορεία εξυγίανσης φαίνεται μάλλον να στερείται φιλοδοξίας όσον αφορά τον καθορισμό δημοσιονομικών στόχων, δεδομένου ότι η τρέχουσα επικαιροποίηση επιβεβαιώνει εν πολλοίς τη σχεδιαζόμενη προσαρμογή του προηγούμενου προγράμματος σε συνάρτηση με ένα ελαφρώς ευνοϊκότερο μακροοικονομικό σενάριο.

- Οι κίνδυνοι στους οποίους υπόκεινται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Αφενός, οι στόχοι για το έλλειμμα υποστηρίζονται από ένα αξιόπιστο μακροοικονομικό σενάριο. Πέραν αυτού, η κυβέρνηση έχει τη διακριτική ευχέρεια να απορρίπτει αιτήματα για πρόσθετες δαπάνες προκειμένου να εξασφαλισθεί η επίτευξη του στόχου για το έλλειμμα σε περίπτωση που αυτή απειληθεί από δυσμενείς συνθήκες, όπως συνέβη το 2004. Επιπλέον, η ετήσια απώλεια εσόδων από τον ΦΠΑ, ύψους 0,3% του ΑΕΠ, έχει ενδεχομένως υπερεκτιμηθεί, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι προβλέψεις για τα φορολογικά έσοδα μάλλον χαρακτηρίζονται από κάποια επιφυλακτικότητα. Από την άλλη πλευρά, μερικές από τις παραδοχές στις οποίες βασίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις προκαλούν ανησυχία για τη μεσοπρόθεσμη πορεία των δημόσιων οικονομικών. Ειδικότερα, το αποτέλεσμα για το 2007 οφείλεται εν μέρει στις νέες δημοσιονομικές προοπτικές της ΕΕ για την περίοδο 2007-2013, σύμφωνα με τις οποίες προεξοφλείται σημαντική αύξηση των καθαρών δημοσιονομικών εισροών από τον προϋπολογισμό της ΕΕ (0,8% του ΑΕΠ σε σύγκριση με 0,4% το προηγούμενο έτος). Εξάλλου, υφίσταται ο κίνδυνος υπέρβασης στο σκέλος των δαπανών, ιδίως αναφορικά με τις δαπάνες για συντάξεις σε περίπτωση που η αναθεώρηση της τρέχουσας μεθόδου τιμαριθμικής προσαρμογής των συντάξεων, που εξαγγέλθηκε το 2006, οδηγήσει σε χαλάρωση των σχετικών παραμέτρων.

- Με βάση την ανωτέρω εκτίμηση κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος ενδέχεται να μην παρέχει ικανό περιθώριο ασφαλείας για την αποφυγή της υπέρβασης του ορίου που ισχύει για το έλλειμμα 3% του ΑΕΠ υπό κανονικές κυκλικές διακυμάνσεις καθ’ όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Επιπλέον, δεν είναι επαρκής για τη διασφάλιση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου στόχου για σχεδόν ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση, όπως επιτάσσει το «Σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης», εντός της χρονικής περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα.

- Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος είναι σχετικά χαμηλό και θα παραμείνει σε ανάλογο επίπεδο καθ’ όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Εκτιμάται ότι το 2004 το χρέος αυξήθηκε στο 30,2% του ΑΕΠ. Με βάση κυρίως την προσαρμογή αποθεμάτων-ροών, η κυβέρνηση προβλέπει περαιτέρω αύξηση του δείκτη χρέους την επόμενη διετία, με κορύφωση του δείκτη στο 30,9% του ΑΕΠ το 2006. Μέχρι το 2007, το χρέος προβλέπεται να μειωθεί σε ποσοστό κατώτερο του 30% του ΑΕΠ και να διαμορφωθεί στο 29,7%, δεδομένου ότι αναμένεται ευνοϊκή προσαρμογή των αποθεμάτων-ροών. Οι αρχές θεωρούν ότι δεν υφίστανται άμεσοι κίνδυνοι για τη διατηρησιμότητα του χρέους οι οποίοι να συνδέονται με έκτακτες υποχρεώσεις. Εξάλλου, η διάρθρωση του χαρτοφυλακίου του χρέους από άποψη ημερομηνιών λήξης και νομισμάτων κρίνεται ως ενδεδειγμένη, διότι όταν ένα χρέος χαρακτηρίζεται από μακροπρόθεσμες ημερομηνίες εξόφλησης, η κατανομή του στον χρόνο είναι ισορροπημένη, με αύξηση του μεριδίου του χρέους που είναι εκπεφρασμένο σε τόλαρ, ενώ το εξωτερικό χρέος είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος εκπεφρασμένο σε ευρώ.

- Στο πρόγραμμα εξετάζεται το πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησης, το οποίο εστιάζεται στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας με την ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας και την αύξηση των δαπανών για έρευνα και ανάπτυξη στον προϋπολογισμό. Το μερίδιο της κρατικής χρηματοδότησης αντιπροσωπεύει σήμερα ποσοστό 1,5% του ΑΕΠ, που είναι το υψηλότερο μεταξύ των δέκα νέων κρατών μελών, αλλά προβλέπεται να πλησιάσει τον μέσο όρο της ΕΕ, καθώς πρόκειται να ληφθούν μέτρα που θα στοχεύουν ειδικά σε σχέδια εφαρμοσμένης έρευνας και στη μεταφορά τεχνογνωσίας στον ιδιωτικό τομέα. Ακόμη, στο πρόγραμμα περιγράφονται σε αδρές γραμμές μέτρα για τη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης, π.χ. με τη βελτίωση της εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς και με την προώθηση επενδύσεων προσανατολισμένων στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και την εξάλειψη διαρθρωτικών δυσκαμψιών στην αγορά εργασίας. Πέραν αυτού, έχει καταστρωθεί μια σειρά μέτρων με στόχο τον περιορισμό του υψηλού μεριδίου των υποχρεωτικών δαπανών, στοιχείο που παραμένει καίριας σημασίας για την αύξηση της δημοσιονομικής ευελιξίας. Στην επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης, οι αρχές έχουν προσπαθήσει να ποσοτικοποιήσουν τον αντίκτυπο των σχεδιαζόμενων μεταρρυθμίσεων στις προβλέψεις των βασικών δημοσιονομικών μεγεθών. Εκτιμάται ότι η συνολική επίδραση της μείωσης και αναδιάρθρωσης των δαπανών γενικής κυβέρνησης θα οδηγήσει σε εξοικονόμηση πόρων, αυξανόμενη από 0,4% του ΑΕΠ σε 1,3% του ΑΕΠ μέχρι το 2007.

- Η Σλοβενία φαίνεται να διατρέχει κάποιον κίνδυνο όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, για την οποία αποτελεί σημαντικό παράγοντα το προβλεπόμενο δημοσιονομικό κόστος της δημογραφικής γήρανσης. Η συνεχιζόμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος είχε θετικές δημοσιονομικές συνέπειες, αλλά η προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών για συντάξεις μετά το 2020 παραμένει υψηλότατη. Εκτός αυτού, παρά την καθιέρωση μιας σειράς μέτρων εξορθολογισμού του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης το 2004, μία πρόσθετη, εκτεταμένη μεταρρύθμιση του εν λόγω συστήματος θα συνεισέφερε στη βελτίωση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

***

Υπό το φως της παραπάνω εκτίμησης, διατυπώνεται προς τη Σλοβενία η σύσταση:

(i) να αξιοποιήσει κάθε ευκαιρία με στόχο την επίσπευση της μείωσης του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης και

(ii) να προβεί σε περαιτέρω μεταρρυθμίσεις των συστημάτων συντάξεων και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, προκειμένου να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση, η Επιτροπή εξέδωσε τη συνημμένη σύσταση γνώμης του Συμβουλίου για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβενίας και τη διαβιβάζει στο Συμβούλιο.

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

κατ’ εφαρμογή του άρθρου 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβενίας, 2004-2007

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[4], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

1. Στις [8 Μαρτίου 2005] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβενίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2004-2007. Το πρόγραμμα πληροί εν μέρει τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριακών στοιχείων του «κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης». Συγκεκριμένα, οι κρατικοί λογαριασμοί εξακολουθούν να μην ανταποκρίνονται πλήρως στα πρότυπα ΕΣΟΛ95, γεγονός που πιστοποιείται από το μεγάλο μερίδιο των «λοιπών» εσόδων και δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ως εκ τούτου, η Σλοβενία καλείται να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις υποβολής πληροφοριακών στοιχείων.

2. Με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα, το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα φαίνεται να αντικατοπτρίζει αξιόπιστες παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη. Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, η οποία υπολογίζεται σε 4,0% για το 2004, προβλέπεται να συνεχισθεί στο ίδιο περίπου επίπεδο μέχρι το τέλος της χρονικής περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Εξάλλου, οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό μάλλον βρίσκονται στη χαμηλή πλευρά του τρέχοντος φάσματος προβλέψεων.

3. Η δημοσιονομική στρατηγική στην οποία βασίζεται το πρόγραμμα αποσκοπεί στην επίτευξη υγιών δημόσιων οικονομικών, δηλαδή σχεδόν ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης, αν και όχι κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς του προγράμματος. Το πρόγραμμα προβλέπει προοδευτική μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης κατά τη χρονική περίοδο αναφοράς, η οποία συμβαδίζει με μη πρόσκαιρη μείωση του μεριδίου των δαπανών ως ποσοστού του ΑΕΠ. Ο δείκτης εσόδων, έπειτα από σταθερή μείωση μέχρι το 2006, ανακάμπτει προς τα τέλη της περιόδου αναφοράς του προγράμματος χάρη στον συνολικά θετικό δημοσιονομικό αντίκτυπο της προσχώρησης στην ΕΕ. Σύμφωνα με την πορεία προσαρμογής, το έλλειμμα θα μειωθεί κατά το ήμισυ την επόμενη τετραετία και θα διαμορφωθεί σε ποσοστό μόλις πάνω από το 1% το 2007. Σε σύγκριση με το προηγούμενο πρόγραμμα, η τρέχουσα επικαιροποίηση επιβεβαιώνει εν πολλοίς τη σχεδιαζόμενη προσαρμογή σε συνάρτηση με ένα ελαφρώς ευνοϊκότερο μακροοικονομικό σενάριο.

4. Οι κίνδυνοι στους οποίους υπόκεινται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Αφενός, οι στόχοι για το έλλειμμα υποστηρίζονται από ένα αξιόπιστο μακροοικονομικό σενάριο. Πέραν αυτού, η κυβέρνηση έχει τη διακριτική ευχέρεια να απορρίπτει αιτήματα για πρόσθετες δαπάνες προκειμένου να εξασφαλισθεί η επίτευξη του στόχου για το έλλειμμα σε περίπτωση που αυτή απειληθεί από δυσμενείς συνθήκες, όπως έπραξε και το 2004. Επιπλέον, η ετήσια απώλεια εσόδων από τον ΦΠΑ, ύψους 0,3% του ΑΕΠ, η οποία έχει προϋπολογισθεί για την περίοδο 2005-2007 έχει ενδεχομένως υπερεκτιμηθεί, καθιστώντας τις προβλέψεις για τα φορολογικά έσοδα υπέρμετρα επιφυλακτικές. Αφετέρου, το αποτέλεσμα για το 2007 οφείλεται εν μέρει στις νέες δημοσιονομικές προοπτικές της ΕΕ για την περίοδο 2007-2013, σύμφωνα με τις οποίες προεξοφλείται σημαντική αύξηση των καθαρών δημοσιονομικών εισροών από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Εξάλλου, υφίσταται ο κίνδυνος υπέρβασης στο σκέλος των δαπανών, ιδίως αναφορικά με τις δαπάνες για συντάξεις σε περίπτωση που η αναθεώρηση της τρέχουσας μεθόδου τιμαριθμικής προσαρμογής των συντάξεων, που εξαγγέλθηκε το 2006, οδηγήσει σε χαλάρωση των σχετικών παραμέτρων.

5. Με βάση την ανωτέρω εκτίμηση κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος ενδέχεται να μην παρέχει ικανό περιθώριο ασφαλείας για την αποφυγή της υπέρβασης του ορίου που ισχύει για το έλλειμμα (3% του ΑΕΠ) υπό κανονικές κυκλικές διακυμάνσεις κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Επιπλέον, δεν είναι επαρκής για τη διασφάλιση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου στόχου για σχεδόν ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση, όπως επιτάσσει το «Σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης», μέχρι το 2007.

6. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος είναι σχετικά χαμηλό: εκτιμάται ότι ο δείκτης χρέους ανήλθε στο 30,2% του ΑΕΠ το 2004, σαφώς κάτω από τη σχετική τιμή αναφοράς της συνθήκης (60% του ΑΕΠ), και ότι θα διαμορφωθεί στο 29,7% μέχρι το 2007.

7. Η Σλοβενία φαίνεται να διατρέχει κάποιον κίνδυνο όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, για την οποία αποτελεί σημαντικό παράγοντα το προβλεπόμενο δημοσιονομικό κόστος της δημογραφικής γήρανσης. Η συνεχιζόμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος είχε θετικές δημοσιονομικές συνέπειες, αλλά η προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών για συντάξεις μετά το 2020 παραμένει υψηλότατη. Εκτός αυτού, παρά την καθιέρωση μιας σειράς μέτρων εξορθολογισμού του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης το 2004, μία πρόσθετη, εκτεταμένη μεταρρύθμιση του εν λόγω συστήματος θα συνεισέφερε στη βελτίωση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

* * *

Με βάση την ανωτέρω εκτίμηση, το Συμβούλιο θεωρεί ότι η Σλοβενία είναι σκόπιμο:

(i) να αξιοποιήσει κάθε ευκαιρία με στόχο την επίσπευση της μείωσης του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης και

(ii) να προβεί σε περαιτέρω μεταρρυθμίσεις των συστημάτων συντάξεων και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, προκειμένου να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Πραγματικό ΑΕΠ (μεταβολή %) | ΠΣ Ιαν. 2005 | 4,0 | 3,8 | 3,9 | 4,0 |

ΕΠΙΤ. Οκτ. 2004 | 4,0 | 3,6 | 3,8 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | 3,6 | 3,7 | 3,8 | 3,9 |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ* (%) | ΠΣ Ιαν. 20051 | 3,6 | 3,0 | 2,7 | 2,6 |

ΕΠΙΤ. Οκτ. 2004 | 3,9 | 3,4 | 3,0 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 20041 | 3,3 | 3,0 | 2,7 | 2,6 |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2005 | -2,1 | -2,1 | -1,8 | -1,1 |

ΕΠΙΤ. Οκτ. 2004 | -2,3 | -2,2 | -1,9 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | -1,9 | -1,8 | -1,5 | -0,9 |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2005 | -0,3 | -0,4 | -0,2 | 0,4 |

ΕΠΙΤ. Οκτ. 2004 | -0,3 | -0,2 | -0,1 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | -0,3 | -0,4 | -0,2 | 0,4 |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2005 | 30,2 | 30,7 | 30,9 | 29,7 |

ΕΠΙΤ. Οκτ. 2004 | 30,9 | 30,8 | 30,6 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | 29,1 | 29,5 | 29,4 | 28,4 |

Σημείωση: 1 Πληθωρισμός ΔΤΚ για τα προγράμματα σύγκλισης. Πηγές: Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ). Οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του φθινοπώρου 2004 (ΕΠΙΤ). |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997. Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[2] Αναθεωρημένη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής όσον αφορά το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης, που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 10.7.2001.

[3] COM(2002) 668, 27.11.2002.

[4] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.