Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τους όρους ναύλωσης και διαμόρφωσης των τιμών στον τομέα των εθνικών και διεθνών εσωτερικών πλωτών μεταφορών εμπορευμάτων στην Κοινότητα (95/C 318/08) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(95) 199 τελικό - 95/0121(SYN)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 15 Σεπτεμβρίου 1995)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 75,

την πρόταση της Επιτροπής,

Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

Έχοντας υπόψη:

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Εκτιμώντας:

ότι τα αυξανόμενα προβλήματα που σχετίζονται με τον κορεσμό των οδικών και σιδηροδρομικών αξόνων, την ασφάλεια των μεταφορών, το περιβάλλον, την εξοικονόμηση ενέργειας και την ποιότητα ζωής του πολίτη απαιτούν προς το δημόσιο συμφέρον περαιτέρω ανάπτυξη και καλύτερη εκμετάλλευση των δυνατοτήτων των πλωτών μεταφορών με βελτίωση ιδίως της ανταγωνιστικότητάς τους 7

ότι η ποικιλομορφία των εθνικών νομοθεσιών για τους τρόπους εμπορικής εκμετάλλευσης της εσωτερικής ναυσιπλοϊας δεν ευνοεί την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς στον εν λόγω τομέα ότι, επομένως, ενδείκνυται να θεσπιστούν σε κοινοτική κλίμακα κοινές διατάξεις για όλη την αγορά της εσωτερικής ναυσιπλοΐας όπως προτείνεται στην έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο της 9ης Ιουνίου 1994 σχετικά με την οργάνωση της αγοράς εσωτερικής ναυσιπλοΐας και τα συστήματα ναύλωσης εκ περιτροπής, της οποίας την προσέγγιση ενέκρινε το Συμβούλιο στο ψήφισμά του της 24ης Οκτωβρίου 1994 (1) 7

ότι η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, στην οποία εξασφαλίζεται ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων, απαιτεί στον τομέα των πλωτών μεταφορών εμπορευμάτων να καταστεί η οργάνωση των συστημάτων ναύλωσης εκ περιτροπής περισσότερο ευέλικτη εμπορικά προκειμένου να επιτευχθεί καθεστώς ελεύθερων συναλλαγών 7

ότι, λόγω των κοινωνικοοικονομικών χαρακτηριστικών του επαγγέλματος στον εν λόγω κλάδο, αρμόζει να προβλεφθεί μεταβατική περίοδος κατά την οποία θα περιοριστεί προοδετικά το πεδίο εφαρμογής της εκ περιτροπής ναύλωσης, πριν επιτευχθεί καθεστώς ελεύθερης ναύλωσης και διαμόρφωσης των τιμών μεταφοράς 7

ότι η μεταβατική περίοδος είναι αναγκαία ούτως ώστε να επιτραπεί στους μεταφορείς να προσαρμοστούν στις συνθήκες της ελεύθερης αγοράς και να προβούν, ενδεχομένως, στη διαμόρφωση εμπορικών ομίλων, οι οποίοι είναι περισσότερο προσαρμοσμένοι στις οργανωτικές ανάγκες των ναυλωτών 7

ότι, με βάση τους στόχους που περιγράφονται ανωτέρω, είναι ταυτόχρονα αναγκαίο και επαρκές να καθοριστεί σε κοινοτική κλίμακα ενιαίο χρονοδιάγραμμα για την προοδευτική ελευθέρωση της αγοράς και να έχουν ταυτόχρονα τα κράτη μέλη την ευθύνη εφαρμογής της ελευθέρωσης αυτής 7 ότι κατά τον τρόπο αυτό τηρούνται οι διατάξεις του άρθρου 3 Β τρίτο εδάφιο της συνθήκης 7

ότι είναι σκόπιμο να θεσπισθούν διατάξεις που θα επιτρέπουν παρέμβαση στην αγορά των οικείων μεταφορών σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής 7 ότι, προς το σκοπό αυτό, αρμόζει να δοθεί στην Επιτροπή η αρμοδιότητα λήψης των κατάλληλων μέτρων στο πλαίσιο μιας συμβουλευτικής επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοείται:

α) ως «σύστημα ναύλωσης εκ περιτροπής» το σύστημα το οποίο συνίσταται στην κατανομή σε ένα χρηματιστήριο ναύλωσης, με προκαθορισμένες τιμές και σύμφωνα με προαναγγελθέντες όρους, των αιτήσεων μεταφοράς που υποβάλλει η πελατεία σύμφωνα με τη σειρά με την οποία τα πλοία είναι διαθέσιμα μετά την εκφόρτωσή τους. Οι μεταφορείς καλούνται, σύμφωνα με τη σειρά εγγραφής τους στην εκ περιτροπής ναύλωση, να επιλέξουν διαδοχικά μια μεταφορά από αυτές που προσφέρονται. Όσοι δεν επιλέγουν διατηρούν ωστόσο τη σειρά εγγραφής τους 7

β) ως «μεταφορέας»:

- νοείται ο χειριστής φορτηγίδας, ιδιοκτήτης ενός ή περισσοτέρων πλοίων, τριών κατ' ανώτατο όριο, εσωτερικής ναυσιπλοΐας,

- ένας εφοπλιστής πλοιοκτήτης περισσοτέρων των τριών πλοίων εσωτερικής ναυσιπλοΐας,

- ένας όμιλος ή ένας συνεταιρισμός χειριστών φορτηγίδων, πλοιοκτητών εσωτερικής ναυσιπλοΐας,

γ) ως «αρμόδια αρχή»: η αρχή που είναι επιφορτισμένη από το κράτος μέλος να διαχειρίζεται και να οργανώνει το σύστημα ναύλωσης εκ περιτροπής 7

δ) ως «σοβαρή διαταραχή της αγοράς»: η εμφάνιση στο δεδομένο τομέα προβλημάτων, ιδιαίτερων της αγοράς αυτής, τα οποία μπορούν να επιφέρουν σοβαρό πλεόνασμα προσφοράς έναντι της ζήτησης το οποίο ενδέχεται να διατηρηθεί, με αποτέλεσμα να απειληθεί σοβαρά η οικονομική ισορροπία και η επιβίωση σημαντικού αριθμού επιχειρήσεων μεταφοράς εμπορευμάτων διά της πλωτής οδού, με την προϋπόθεση ότι οι βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προβλέψεις στη δεδομένη αγορά δεν δείχνουν ουσιαστικές και βιώσιμες βελτιώσεις.

Άρθρο 2

Στον τομέα των εθνικών και διεθνών εσωτερικών πλωτών μεταφορών εμπορευμάτων στην Κοινότητα, οι συμβάσεις συνάπτονται ελεύθερα μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών και η διαπραγμάτευση των τιμών πραγματοποιείται ελεύθερα, ενδεχομένως στο πλαίσιο χρηματιστηρίων ναύλωσης.

Άρθρο 3

Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 2, τα κράτη μέλη μπορούν, για περιορισμένη περίοδο έως την 1η Ιανουαρίου 2000, να διατηρήσουν ένα καθεστώς ελάχιστων υποχρεωτικών ναύλων, καθώς και συστήματα ναύλωσης εκ περιτροπής υπό τον όρο ότι:

- θα τηρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 4 έως 7,

- τα συστήματα εκ περιτροπής και οι επιβαλλόμενες τιμές ισχύουν ελεύθερα υπό τους ιδίους όρους για όλους τους μεταφορείς των κρατών μελών.

Άρθρο 4

Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 3, το πεδίο εφαρμογής των συστημάτων ναύλωσης εκ περιτροπής περιορίζεται στα γενικής φύσεως εμπορεύματα. Δεν υπόκεινται στα συστήματα αυτά οι μεταφορές υδρογονανθράκων, υγρών και κονιορτοποιημένων εμπορευμάτων χύδην, οι ειδικές μετακινήσεις βαρέων και αδιαίρετων όγκων, οι μεταφορές εμπορευματοκιβωτίων, οι μεταφορές μέσα στους ίδιους τους λιμένες, οι πάσης φύσεως μεταφορές για ίδιο λογαριασμό, καθώς και κάθε είδος μεταφοράς, της οποίας η διαχείριση πραγματοποιείται ήδη εκτός του συστήματος εκ περιτροπής.

Άρθρο 5

Στα συστήματα ναύλωσης εκ περιτροπής δεν υπόκεινται οι μεταφορές, των οποίων η διαχείριση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αποτελεσματικά μέσω των συστημάτων αυτών, ιδίως:

- οι μεταφορές που απαιτούν τη χρήση υλικού εξοπλισμένου με μέσα φορτοεκφόρτωσης,

- οι συνδυασμένες μεταφορές, ήτοι τα πολλαπλά μέσα μεταφοράς, των οποίων οι διαδρομές πραγματοποιούνται κυρίως μέσω πλωτών οδών και οι αρχικές ή/και τερματικές διαδρομές, οι κατά το δυνατόν βραχύτερες, πραγματοποιούνται οδικώς ή σιδηροδρομικώς,

- οι μεταφορές νέου τύπου που δεν καλύπτονται από το άρθρο 4 ή από την πρώτη και δεύτερη περίπτωση, στις οποίες οι ναυλωτές κατά τη διάρκεια μιας δοκιμαστικής περιόδου 24 μηνών κατ' ανώτατο όριο θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν εάν θα ενταχθούν ή όχι στο σύστημα εκ περιτροπής.

Άρθρο 6

Κατά τη μεταβατική περίοδο που αναφέρεται στο άρθρο 3, τα κράτη μέλη πράττουν ό,τι είναι αναγκαίο για να καταστήσουν τα συστήματα ναύλωσης εκ περιτροπής όσο το δυνατόν πιό ευέλικτα, ιδίως:

- προβλέποντας για τους ναυλωτές τη δυνατότητα να συνάπτουν συμβάσεις πολλαπλών ταξιδίων, δηλαδή μία σειρά διαδοχικών ταξιδίων πραγματοποιούμενων με το ίδιο πλοίο,

- προβλέποντας ότι τα απλά ή πολλαπλά ταξίδια, τα οποία έχουν προταθεί διαδοχικά δύο φορές στο σύστημα εκ περιτροπής χωρίς όμως να βρούν ναυλωτή, θα εξέρχονται από το σύστημα εκ περιτροπής και η διαπραγμάτευσή τους θα πραγματοποιείται ελεύθερα,

Άρθρο 7

Εντός προθεσμίας δύο ετών από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα μέτρα που είναι αναγκαία ώστε οι ναυλωτές να έχουν ελεύθερη επιλογή μεταξύ τριών τύπων συμβάσεων:

- συμβάσεις κατά χρόνον (χρονοναυλώσεις), περιλαμβανομένων και συμβάσεων μισθώσεων, με τις οποίες ο μεταφορέας θέτει ένα ή περισσότερα πλοία και το πλήρωμά τους στην αποκλειστική διάθεση ενός εντολέα για καθορισμένη περίοδο με σκοπό να μεταφερθούν τα εμπορεύματα που αυτός παραδίδει έναντι καταβολής καθορισμένης ημερήσιας αποζημίωσης. Η σύμβαση συνάπτεται ελεύθερα μεταξύ των μερών 7

- συμβάσεις κατά φορτίο, με τις οποίες ο μεταφορέας δεσμεύεται να μεταφέρει, για μια περίοδο καθορισμένη στη σύμβαση, ένα συγκεκριμένο φορτίο έναντι καταβολής ναύλου ανά τόννο. Η σύμβαση συνάπτεται ελεύθερα μεταξύ των μερών και αφορά υποχρεωτικά σημαντικούς όγκους εμπορευμάτων 7

- συμβάσεις απλών ή πολλαπλών ταξιδίων πραγματοποιούμενων με το σύστημα ναύλωσης εκ περιτροπής.

Άρθρο 8

1. Σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής της αγοράς των ποτάμιων μεταφορών, η Επιτροπή μπορεί να λάβει, με δική της πρωτοβουλία ή εφόσον της το ζητήσει ένα κράτος μέλος, ενδεδειγμένα μέτρα, ιδίως μέτρα που αποβλέπουν κατά οιασδήποτε νέας αύξησης της προσφερόμενης στη συγκεκριμένη αγορά μεταφορικής ικανότητας. Η απόφαση λαμβάνεται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 9 παράγραφος 2.

2. Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος ζητήσει μέτρα, η απόφαση λαμβάνεται εντός προθεσμίας τριών μηνών από την παραλαβή της αίτησης.

3. Η αίτηση ενός κράτους μέλους για τη λήψη ενδεδειγμένων μέτρων πρέπει να συνοδεύεται από όλες τις αναγκαίες πληροφορίες για να είναι δυνατόν να εκτιμηθεί η οικονομική κατάσταση του συγκεκριμένου τομέα, με ιδίως:

- το μέσο κόστος και τις τιμές των διαφόρων τύπων μεταφοράς,

- το ποσοστό χρησιμοποίησης της χωρητικότητας,

- προβλέψεις σχετικά με τη εξέλιξη της ζήτησης.

Οι προαναφερθείσες πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο για στατιστικούς σκοπούς. Απαγορεύεται η χρήση τους για φορολογικούς σκοπούς, καθώς και η κοινοποίησή τους σε τρίτους.

4. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο κοινοποιούνται αμελλητί στα κράτη μέλη.

Άρθρο 9

1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή, η οποία έχει συσταθεί δυνάμει της οδηγίας 91/672/ΕΟΚ του Συμβουλίου (2).

2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή, σχέδιο των μέτρων ποπυ πρόκειται να ληφθούν. Η συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό, μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και, αν χρειασθεί προβαίνει σε ψηφοφορία.

Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη της τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή.

Άρθρο 10

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία πριν από την 1η Ιανουαρίου 1996. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στους τομείς που διέπονται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 11

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 12

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ αριθ. C 309 της 5. 11. 1994, σ. 5.

(2) ΕΕ αριθ. L 373 της 31. 12. 1991, σ. 29.