ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλ€ς, 22.11.1995 
COM(95) 566 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ 1ΙΙΘΑΝΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ Κ.9 
ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΠΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΙΙΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ 

Ανακοίνωση προς το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σ/ετικά με την πιθανή 
εφαρμογή του άρθρου Κ.9 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Μετά από αίτημα τοπ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή 
ανέλαβε να παρουσιάσει, στο πλαίσιο του προγράμματος της για το 
1995, έκθεση για την πιθανή εφαρμογή του άρθρου Κ.9 της Συνθήκης 
για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το άρθρο αυτό προβλέπει τη δυνατότητα 
εφαρμογής του άρθρου 100 Γ της Συνθήκης ΕΟΚ σε δράσεις που 
εμπίπτουν σε έξι από τους εννέα τομείς του άρθρου Κ.1, 
μεταφέροντας κατ'αυτό τον τρόπο ορισμένες αρμοδιότητες από το 
πεδίο της συνεργασίας στους τομείς της Δικαιοσύνης και των 
Εσ(οτερικ(όν Υποθέσεων που διέπονται από τον Τίτλο VI της 
Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ("Τρίτος ΙΙυλυ'ννας"), στην 
Κοινότητα. Η εφαρμογή του Αρθρου Κ.9 απαιτεί oμόq)ωvη απόφαση 
του Συμβουλίου κατόπιν πρωτοβουλίας της Επιτροπής ή κράτους 
μέλους, και την αποδοχή αυτής της απόφασης από όλα τα κράτη μέλη 
σύμφωνα με τους αντίστοιχους συνταγματικούς κανόνες τους. 
2. Το Συμβούλιο εξέτασε ήδη μία φορά το θέμα αυτό. 
Η δήλωση σχετικά με το άσυλο που επισυνάπτεται στην Τελική Πράξη 
της Συνθήκης επέβαλε, αναφερόμενη ειδικά και αποκλειστικά στην 
πολιτική ασύλου, την εξέταση αυτή "πριν από το τέλος του 1993" δηλ. 
στην πράξη εντός δύο μηνών από την έναρξη της ισχύος της 
Συνθήκης. 
Η πρώτη αυτή εξέταση βασίστηκε σε έκθεση της Επιτροπής (έγγραφο 
SEC(93)1687 της 4ης Νοεμβρίου 1993) με την οποία εφιστάται η 
προσοχή στα πολλαπλά πλεονεκτήματα που αναμένονταν, σε σχέση με 
την (Αποτελεσματική λήψη αποφάσεων, τη διαφάνεια και την ασφάλεια 
του δικαίου, από τη μεταφορά της πολιτικής ασύλου στον κοινοτικό 
"πυλώνα" της Συνθήκης. Η έκθεση της Επιτροπής ανέφερε ωστόσο ότι 
θα ήταν ενδεχομένως πρόωρο να κινηθούν οι πιθανώς μακροχρόνιες 
διαδικασίες του άρθρου Κ.9 αμέσο)ς μετά την έναρξη της ισχύος της 
Συνθήκης και πριν να εκτιμηθεί η εφαρμογή των νέων διατάξεων του 
• Τίτλου VI. Στα συμπεράσματα του της 20ής Ιουλίου 1994, το 
Συμβούλιο συμμερίστηκε τη θέση της Επιτροπής, αλλά συμφώνησε ότι 
θα ήταν σκόπιμο να επανεξεταστεί το θέμα μεταγενέστερα, με 
γνώμονα την αποκτηθείσα πείρα, και το αργότερο μέχρι το τέλος του 
1995. 
3. Αντίθετα με την πρώτη της έκθεση, η Επιτροπή είναι τώρα σε θέση να 
θεμελιώσει αυτή τη δεύτερη έκθεση όχι μόνον σε θεωρητικές εκτιμήσεις 
αλλά και στην πρακτική εμπειρία των δύο ετών εφαρμογής των 
διατάξεων του "τρίτου πυλώνα" για τη συνέχιση της συνεργασίας 
στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων. Για 
λόγους σαφήνειας, η έκθεση διαιρείται σε δύο κεφάλαια: 
-στόχος του άρθρου Κ.9 
-σκοπιμότητα χρησιμοποίησης του Αρθρου Κ.9 ως του 
καλύτερου μέσου για την επίτευξη αυτού του στόχου. 
Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ Κ.9 
4. Ο στόχος του άρθρου είναι σαφής. Πρόκειται για τη μεταφορά 
ορισμένων θεμάτων από τον "τρίτο πυλώνα" στον κοινοτικό "πυλώνα" 
- και όχι απλώς στον κοινοτικό "πυλώνα" γενικά- αλλά ειδικότερα 
στο Αρθρο 100 Γ που έχει ορισμένα ειδικά χαρακτηριστικά: 
υπάγεται σαφώς στο κεφάλαιο της Συνθήκης που αφορά 
γενικά την προσέγγιση των νομοθεσιών με σκοπό τη 
διευκόλυνση της λειτουργίας της κοινής αγοράς, και ειδικότερα 
την εγκαθίδρυση της εσωτερικής αγοράς, που ορίζεται ως 
χώρος χωρίς εσωτερικά σύνορα· 
ενώ (χρχικά απαιτεί ομοφωνία για τη λήψη αποφάσεων, 
προβλέπει τη δυνατότητα μετάβασης, μετά από ορισμένη 
περίοδο, στην ψηφο(|)ορία με ειδική πλειοψη(|>ία. Σημειώνεται 
ωστόσο ότι το Αρθρο Κ.9 ορίζει ότι η μετάβαση (Αυτή δεν θα 
γίνει αυτόματα, αλλά θα απαιτήσει τον καθορισμό της στη ίδια 
την απόφαση βάσει του άρθρου Κ.9, δηλ. με ομοφοηάα· 
ενώ (αναθέτει στην Επιτροπή το (Αποκλειστικό δικαίωμα 
πρωτοβουλίας που (Αποτελεί χαρακτηριστικό του συνόλου του 
κοινοτικού "πυλώνα", απαιτεί επίσης από την Επιτροπή να 
εξετάζει οποιοδήποτε (Αίτημα της υποβληθεί από κράτος μέλος 
με σκοπό να διαβιβάσει πρόταση στο Συμβούλιο. 
ενώ προβλέπει τη συστηματική συμμετοχή του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, η συμμετοχή 
του λαμβάνει την λιγότερο πλήρη μορφή δηλ. τη μορφή της 
(Απλής διαβούλευσης. 
5. Τα χαρακτηριστικά απτά φαίνεται ότι εν μέρει τουλάχιστον καθιστούν 
δυνατή την αντιμετώπιση των εμποδίων στην πρόοδο του "τρίτου 
πυλώνα" που επισημάνθηκαν (Από πολυάριθμους σχολιαστές, ιδίως 
στις χωριστές εκθέσεις για την εφαρμογή της ΣΕΕ που υπέβαλε 
αντίστοιχα το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή. Με 
διαφορετικούς τρόπους, οι σχολιαστές αυτοί τόνισαν τα εξής 
προβλήματα: 
α) βραδύτητα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων λόγο) της 
απαιτούμενης ομοφωνίας στο Συμβούλιο για όλες τις 
περιπτώσεις, η οποία (Ακολουθείται, στην περίπτωση πον 
συμβάσεων βάσει του "τρίτου πυλώνα", από την ανάγκη 
κύρωσης τους σε όλα τα κράτη μέλη.· 
β) συνεχιζόμενη έλλειψη διαφάνειας των εργασιών του 
Συμβουλίου στον τομέα αυτό, η οποία οφείλεται εν μέρει στην 
απροθ\)μία του Συμβουλίου να γνωστοποιεί στο Κοινοβούλιο 
τις προτάσεις που επεξεργάζεται, μέχρι να είναι έτοιμες για 
έγκριση ή ακόμη μέχρι να έχουν ήδη εγκριθεί· 
γ) απουσία ασφάλειας του δικαίου την οποία μόνο το Δικασήριο 
μπορεί να εξασφαλίσει. Η ευχέρεια παροχής αρμοδιότητας στο 
Δικαστήριο ως προς τον Τίτλο VI οδήγησε επανειλημμένα σε 
εμπλοκή όλων των σημαντικο'τν συμβάσεων που βρίσκονται στο 
(Ττάδιο της διαπραγμάτευσης. Επιπλέον, η έλλειψη σαχρών 
απόψεοτν ο>ς προς το πεδίο εφαρμογής των. νομικών πράξεων, 
όπο)ς οι κοινές δράσεις ή οι κοινές θέσεις, που προβλέπονται 
στο άρθρο Κ.3, και το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να 
διαδραματίσει στον τομέα αυτό το ρόλο του θεματοφύλακα της 
Συνθήκης, δεν συμβάλλουν στην ασφάλεια του δικαίου· 
δ) έλλειψη, επίσης, σαφώς καθορισμένων στόχων με τους οποίους 
θα μπορούσε να συσχετισθεί ο κατάλογος των τομέων 
συνεργασίας που αναφέρεται στο άρθρο Κ.1 
6. Η μεταφορά στο άρθρο 100 Γ θα επέτρεπε την άρση των εμποδύον 
αυτών σε σημαντικό βαθμό. Θα ρύθμιζε ταυτόχρονα το θέμα της 
συμμετοχής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και θα εισήγαγε την 
υποχρεωτική διαβούλευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (έσπυ και 
με την ασθενέστερη μορ(|)ή της). Τοποθετώντας σαιρώς τους τομείς της 
συνεργασίας στο πλαίσιο της προσέγγισης των νομοθεσιών στην κοινή 
αγορά, και ειδικότερα στο πλαίσιο της εγκαθίδρυσης της εσωτερικής 
αγοράς, θα παρείχε στόχους- πλαίσιο που δεν υπάρχουν προς το 
παρόν στον Τίτλο VI. Η μεταφορά στο άρθρο 100 Γ και η εισαγωγή 
της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία, υπό την επιφύλαξη ότι το 
Συμβούλιο θα λάβει τη σχετική απόφαση, θα διευκολύνει και θα 
ενθαρρύνει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. 
ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ Κ.9 ΤΟ ΚΛΤΑΛΛΙ1ΛΟΊΈΡΟ ΜΕΣΟ ? 
7. Η παρούσα έκθεση ζητήθηκε πριν (Από το τέλος του 1995, δηλαδή λίγο 
πριν την έναρξη της Διακυβερνητικής Διάσκεψης του 1996. 
Μολονότι ο Τίτλος VI δεν συγκαταλέγεται ρητά στη Συνθήκη μεταξύ 
των τομέων που πρέπει να επανεξεταστούν το 1996, φαίνεται ωστόσο 
ότι, σύμηκυνα με την πέμπτη παύλα του άρθρου Β της Συνθήκης, η 
Διάσκεψη θα πρέπει να εξετάσει τα θεσμικά και πρακτικά θέματα που 
συνδέονται με τη λειτουργία της συνεργασίας στους τομείς της 
δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων. Αυτό είναι τουλάχιστον 
το πόρισμα των συζητήσεων που διεξάχθηκαν μέχρι σήμερα στην 
Ομάδα Προβληματισμού που συγκροτήθηκε από το Ευρωπαϊκό 
Συμβούλιο του Έσσεν. Οποιαδήποτε εξέταση του "τρίτου πυλώνα" στο 
πλαίσιο της ΔΚΔ, θα καταλήξει στην εξέταση της πιθανής 
"κοινοτικοποίησής" του, ολικής ή μερικής. 
8. Από την πλευρά της, η Επιτροπή ανακοίνωσε δημοσία τη σαφή της 
πεποίθηση ότι η "κοινοτικοποίηση" τα>ν 7 (Από τους 9 τομείς που 
απαριθμούνται στο άρθρο Κ.1 είναι η ορθή λύση για όλους τους 
λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω. Η αστυνομική συνεργασία και 
η δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις αποτελούν τις δύο 
εξαιρέσεις. Όλοι οι υπόλοιποι τομείς, που συνδέονται στενά με τις 
εργασίες που υπάγονται στον κοινοτικό "πυλώνα", και ειδικότερα με 
το στόχο της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπονν, θα εποοφεληθούν 
(Τε μεγάλο βαθμό (Από την ταχεία ειμαρμογή της κοινοτικής μεθόδου 
λήψης αποφάσεων και από την πλήρη και αυτόματη συμμετοχή των 
οργάνων της Κοινότητας. Μολονότι η Επιτροπή δέχεται ότι η 
αστυνομική συνεργασία και η δικαστική συνεργασία σε ποινικές 
υποθέσεις θεωρούνται (Από τα κράτη μέλη ως ζητήματα τόσο στενά 
συνδεδεμένα με την εθνική κυριαρχία ώστε να μην μπορούν να 
μεταφερθούν βραχυπρόθεσμα στον κοινοτικό "πυλώνα", ωστόσο 
πιστεύει ότι η μεγαλύτερη συμμετοχή των οργάνοτν και στους τομείς 
(χυτούς θα έπρεπε να επιδιωχθεί στη ΔΚΔ. 
9. Αυτή είναι η θέση που ανέλαβε να υπερασπίσει η Επιτροπή στη ΔΚΔ. 
Ο στόχος της αντιστοιχεί σε μεγάλο βαθμό σε αυτόν πο\) υπαγορεύει 
την ύπαρξη του Αρθρου Κ.9. Το άμεσο ερώτημα είναι, συνεπούς, αν η 
ταχεία ανάληψη πρωτοβουλίας για το άρθρο Κ.9 θα εξυπηρετήσει ή 
θα εμποδίσει (Αυτό το στόχο. Το ερώτημα αυτό πρέπει να εξεταστεί 
λαμβάνοντας υπόψη τις αδυναμίες της διάταξης (Αυτής που δεν έχει 
(Ακόμη τεθεί σε εφαρμογή. Πράγματι, όπως τόνισε η Επιτροπή στην 
"Έκθεση για τη λειτουργία της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση" 
(έγγρ. SEC(95)731 τελικό της 10ης Μαίου 1995), "η απαιτούμενη 
διαδικασία είναι βαριά: απαιτεί την ομοφωνία των κρατών μελών και 
τις επικυρώσεις σύμφωνα με τις εθνικές συνταγματικές διατάξεις". Σε 
ένα κράτος μέλος, αυτό σημαίνει ότι θα οργανωθεί αναπόφευκτα 
εθνικό δημοψήφισμα αν γίνει επίκληση του άρθρου Κ.9. 
10. Στο πλαίσιο (Αυτό, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο 
στόχος, τον οποίο συμμερίζεται και το Κοινοβούλιο, της 
"κοινοτικοποίησης" των κύρκυν πλευρών του τρίτου πυλώνα μπορεί 
να επιτευχθεί καλύτερα και αποτελεσματικότερα στο πλαίσιο της 
διακυβερνητικής διάσκεψης παρά με πρωτοβουλία βάσει του άρθρου 
Κ.9. Με την επιφύλαξη της ενδεχόμενης προσφυγής στο άρθρο Κ.9 
μεταγενέστερα αν οι περιστάσεις το δικαιολογούν, η Επιτροπή 
στηρίζει τα επιχειρήματα της στις εξής σκέψεις: 
α) Η χρονική σύμπτωση μεταξύ της υποβολής της παρούσας 
έκθεσης και της επικείμενης έναρξης της διακυβερνητικής 
διάσκεψης σημαίνει οτι οποιαδήποτε πρωτοβουλία αναλάβει 
τώρα το Συμβούλιο βάσει του άρθρου Κ.9, σύντομα θα 
εξελιχθεί παράλληλα με την εξέταση των ίδιων ή παρόμοιων 
θεμάτων στο πλαίσιο της ΔΚΔ. Η Επιτροπή δεν θεωρεί συνετή 
την επικάλυψη (Αυτού του είδους και πιστεύει ότι το ένα 
φόρουμ θα υπερισχύσει σύντομα έναντι του άλλου· 
β) αντιμέτωπη με την επιλογή αυτή, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ΔΚΔ 
προσφέρει μεγαλύτερες δυνατότητες επιτυχίας. Όχι μόνο 
παρέχει ευρύτερο πλαίσιο, (Αλλά και δεν υπόκειται στους 
εγγενείς περιορισμούς του άρθρου 100Γ που επισημάνθηκαν 
ανωτέρω. Κατά την ΔΚΔ θα υπάρχει δυνατότητα προβολής 
των εξής επιχειρημάτοχν: 
συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πέρα (Από 
την (Απλή διαβούλευση· 
μεταφορά στον "κοινοτικό πυλώνα" περισσότεροι (Από 
τους εξι τομείς που αναφέρονται στο άρθρο Κ.9· 
εισαγωγή της ψηίροφορίας με ειδική πλειψηφία για 
ορισμένους τομείς χο)ρίς vex υπάρχει ανάγκη να λάβει το 
Συμβούλιο μεταγενέστερα χωριστή (Από(ραση με 
ομο(()(υνί(Α· 
γ) η λύση (Αυτή θα ενισχύσει την ιδέα της θεμελιώδους 
αναθεώρησης του τρίτου πυλώνα στο πλαίσιο της ΔΚΔ, ενο) 
η ανάληψη πρωτοβουλίας βάσει του άρθρου Κ.9 θα ενίσχυε την 
ιδέα ότι οι διατάξεις του Τίτλου VI είναι επαρκείς για το λόγο 
ότι παρέχουν κατάλληλο μηχανισμό "κοινοτικοποίησης". 
1. Σταθμίζοντας τα ανωτέρω, η Επιτροπή πιστεύει ότι η συνετότερη και 
παραγωγικότερη προσέγγιση είναι να επιδιωχθεί η "κοινοτικοποίηση" 
στο πλαίσιο της ΔΚΔ, χωρίς να υποβληθεί προηγουμένως παράλληλη 
πρόταση βάσει του Αρθρου Κ.9, η οποία ενδέχεται να δημιουργήσει 
επιζήμια διάσπαση. 
ISSN 0254-1483 
COM(95) 566 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 01 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-634-GR-C 
ISBN 92-77-96675-0 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο