ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(93) 650 τελικό 
Βρυξέλλες, 16.02.1994 
94/0028 (CNS) 
Πρόταση 
^ΠΟΦΑΓΗΣ ΤΟΥ ΓΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
σχετικά με το πολυετές πρόγραμμα (1994-1996) εργασίας υπέρ των συνεταιρισμών, των ταμείων 
αλληλασφάλισης, των ενώσεων και τα>ν ιδρυμάτων στην Κοινότητα. 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
Η Επιτροπή ενέκρινε, στις 18 Δεκεμβρίου 1989, ανακοίνωση προς το Συμβούλιο Υπουργών ταιν 
ΕΚ με τίτλο "Οι επιχειρήσεις της κοινωνικής οικονομίας και η υλοποίηση της ευρωπαϊκής 
αγοράς χωρίς σύνορα"1. Η ανακοίνωση αυτή ζητούσε: 
να υποστηριχθεί η προσπάθεια προβληματισμού των συνεταιρισμών, των ταμείων 
αλληλασφάλισης και των ενώσεων έναντι των μεταβατικών καταστάσεων τις οποίες 
συνεπάγεται η υλοποίηση ενός χώρου χωρίς σύνορα· 
να τεθούν στη διάθεση των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και των 
ενώσεων τα μέσα που διαθέτουν όλες οι επιχειρήσεις, προκειμένου να μπορέσουν να 
επωφεληθούν από την αγορά χωρίς σύνορα· 
να τεθούν στη διάθεση των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και των 
ενώσεων τα μέσα που διευκολύνουν την προσέγγιση των επιχειρήσεων. 
Εξάλλου, με την ανακοίνωση αυτή η Επιτροπή δεσμεύτηκε να υποβάλει στο Συμβούλιο ένα 
πρόγραμμα εργασιών, με βάση την αρχή της επικουρικότητας των ενεργειών της. 
Η ανακοίνωση αυτή υποβλήθηκε στο Συμβούλιο "Εσωτερική Αγορά" της 21ης Δεκεμβρίου 1989. 
Οι συμφωνίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση, που υπογράφηκαν στις 7 Φεβρουαρίου 1992 στο 
Μάαστριχτ, προβάλλουν την επιτακτική ανάγκη της ανταγωνιστικότητας. Με την οικονομική και 
κοινωνική συνοχή και με την αύξηση των διεθνών αρμοδιοτήτων της Κοινότητας, η απαίτηση 
της ανταγωνιστικότητας διαπνέει στο εξής όλες τις προτάσεις της Επιτροπής, ιδίως αυτές που 
αφορούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Όμως, η πλειονότητα των δομών του τομέα των 
συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και το)ν ενοκιεων αποτελείται από μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις ή είναι στην υπηρεσία μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Πάντως, όλοι οι οργανισμοί του 
τομέα αυτού, ανεξάρτητα από το μέγεθος τους ή τον τομέα δραστηριότητας τους, έχουν 
δημιουργήσει στενούς δεσμούς με τον παραδοσιακό κόσμο των επιχειρήσεων. 
Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, SEC(89) 2187 τελικό. 
Λ 
Οι νέες συμφωνίες τονίζουν επίσης τη σημασία που αποκτά, για την επιδίωξη των στόχων του 
άρθρου 117 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η συνεργασία με τις 
ενώσεις αλληλεγγύης και τα ιδρύματα ως οργανισμών υπεύθυνων για κοινωνικά ιδρύματα και 
υπηρεσίες. 
Στη δήλωση σχετικά με την προώθηση της οικονομικής ανάκαμψης στην Ευρώπη2, αναφέρεται 
ότι "αναγνωρίζοντας τη σημασία των MME για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και για την 
ενίσχυση της ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε το Συμβούλιο και την Επιτροπή να 
μεριμνήσουν για την ελάφρυνση των βαρών που προκύπτουν από την κοινοτική νομοθεσία και 
τα οποία επιβάλλονται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ιδίως με τη θέσπιση απλουστευμένων 
καθεστώτων και ορίων απαλλαγής στον τομέα της έμμεσης φορολογίας) και για την παροχή 
πλήρους πληροφόρησης στις MME σχετικά με τις κοινοτικές ενισχύσεις. Κάλεσε την Επιτροπή 
να επιταχύνει τις δράσεις υπέρ των MME που έχουν αποδείξει την αξία τους σε κοινοτικό 
επίπεδο." 
Πράγματι, οι MME συμβάλλουν σημαντικά στην ευρωπαϊκή οικονομία, λόγω του μεγάλου 
μεριδίου που καλύπτουν από άποψη ΑΕγχΠ και απασχόλησης καθώς και από άποψη 
περιφερειακής και τοπικής ανάπτυξης3. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου της 11ης και 12ης Δεκεμβρίου 1992, υιοθετώντας 
τους προσανατολισμούς που είχε προτείνει η Επιτροπή, συμφώνησε για μια μεγάλης κλίμακας 
δράση για την υποστήριξη της ανάπτυξης στην Κοινότητα. 
Ο πρόεδρος Delors, στο λόγο του προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το Φεβρουάριο του 1993, 
ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή "θα μελετήσει, εξάλλου, την εφικτότητα ενός σχεδίου δράσης υπέρ 
των επιχειρήσεων του κοινωνικού τομέα (ενώσεις, συνεταιρισμοί, ταμεία αλληλασφάλισης)". 
Κατά τη διάρκεια του τελευταίου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης, ο πρόεδρος Delors, 
στους "προσανατολισμούς για την οικονομική ανανέωση της Ευρώπης", επέμεινε ιδιαιτέρως στην 
αναγκαιότητα πιο ενεργών πολιτικών για την απασχόληση. Υπάρχουν όμως πολλές επιχειρήσεις 
συνεταιρισμών, ταμείων αλληλασφάλισης και ενώσεων που συμβάλλουν ενεργά στη δημιουργία 
θέσεων απασχόλησης και οι οποίες δεν ζητούν παρά μόνο να έχουν την δυνατότητα να 
αυξήσουν ποιοτικά και ποσοτικά την προσπάθεια τους στον τομέα αυτό. 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Εδιμβούργο, 11-12 Δεκεμβρίου 1992, συμπεράσματα της 
Προεδρίας, παράρτημα 4 του τμήματος Α, σημείο 8. 
Σύμφωνα με τη δεύτερη έκθεση της Επιτροπής "Επιχειρήσεις στην Ευρώπη", από τα 11,6 
εκατομμύρια επιχειρήσεων που είχαν απογραφεί το 1988, το 96,3% είχε λιγότερους από 20 
απασχολουμένους,το 3,4% είχε από 20 έ(ος 200 απασχολουμένουςκαι λιγότερο από το 0,2% 
είχε από 200 έο)ς 500 απασχολουμένους, πράγμα που αντιπροσο>πεύει συνολικά 70,2% της 
απασχόλησης στην Κοινότητα· τα μεγέθη αυτά κυμαίνονται ανάλογα με τη γεωγραφική 
κατανομή των επιχειρήσεων, ISBN-92826-4609-2 
H απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 93/379/ΕΟΚ της 14ης Ιουνίου 19934 ενισχύει τις δράσεις 
προτεραιότητας υπέρ των επιχειρήσεων, ασχέτως τομέα δραστηριότητας, μεγέθους, νομικού 
καθεστώτος ή γεωγραφικής θέσης, χωρίς όμως να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες των 
συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και των ενώσεων. 
Θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις 
ενώσεις να επωφελούνται, όπως και οι άλλες επιχειρήσεις, από τις ευκαιρίες που θα προκύψουν 
από τη δημιουργία της Μεγάλης Αγοράς χωρίς σύνορα και της Οικονομικής και Νομισματικής 
Ένωσης. 
Για να διατηρηθεί η ποικιλία της ευρωπαϊκής οικονομίας θα πρέπει να επιτραπεί στους 
συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις ενώσεις, που είναι MME ή είναι στην 
υπηρεσία MME, να διατηρηθούν και να αναπτυχθούν σε μια διευρυμένη και ανταγωνιστική 
αγορά τηρώντας - ή και προωθώντας - τις αρχές αλληλεγγύης των στόχων τους ή του τρόπου 
οργάνωσης τους. 
Η προώθηση της συνεργασίας μεταξύ αυτών των επιχειρήσεων για τη διατήρηση και την 
επέκταση των δραστηριοτήτων τους θα πρέπει να ενταχθεί σε ένα πλαίσιο που θα είναι σταθερό, 
διαφανές και βασισμένο σε κανόνες που θα εξασφαλίζουν την ισοτιμία μεταξύ των μικρών 
επιχειρήσεων, αφενός, και των μεγάλων επιχειρήσεων και των μεγάλων οικονομικών 
συγκεντρώσεων, αφετέρου. 
Το πρόγραμμα εργασιών προτείνει μια προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη τόσο τα πλεονεκτήματα 
(δυνατότητα καινοτομίας και πειραματισμού, φορείς κοινοτικών πολιτικών) όσο και την 
ιδιαιτερότητα του τομέα. 
Τέλος, ο τομέας αυτός έχει μια ιδιαίτερη ικανότητα στον τομέα των κοινωνικών καινοτομιών 
την οποία η Κοινότητα έχει κάθε συμφέρον να αναγνωρίσει, να προωθήσει και να 
χρησιμοποιήσει. Αυτό μπορεί να γίνει πολύ πιο εύκολα και αποτελεσματικά εφόσον πολλές 
επιχειρήσεις του τομέα αυτού αποτελούν ουσιαστικούς φορείς των κοινοτικών πολιτικών. Είτε 
πρόκειται για φαινόμενα που συνδέονται με την αστικοποίηση, την οικονομική παρακμή 
ορισμένων περιφερειών και την απώλεια θέσεων απασχόλησης είτε για την εμφάνιση επισφαλών 
συνθηκών για σημαντικά στρώματα πληθυσμού ή ακόμη για τη διαχείριση του ανθρώπινου 
δυναμικού στις επιχειρήσεις, οι οντότητες αυτές εφευρίσκουν λύσεις που επιτρέπουν την 
ανανέωση και τις οποίες διαδίδουν, συχνά με την υποστήριξη των δημόσιων αρχών, μέσω των 
δικτύων στα οποία κατέχουν πολύ σημαντική θέση. 
ΕΕαριθ. L 161 της 2.7.1993 
Επομένως, το παρόν πρόγραμμα εργασιών έχει ως στόχο να υποβοηθήσει τους συνεταιρισμούς 
και τα ταμεία αλληλασφάλισης, καθώς και τις ενώσεις και τα ιδρύματα, στη διατύπωση των 
απαντήσεων που προτείνουν για τη διπλή πρόκληση που αντιμετωπίζει η Κοινότητα: την 
οικονομική ανάπτυξη και την επίτευξη κοινωνικής προόδου. 
Επιπλέον, η προώθηση των MME που έχουν χαρακτήρα συνεταιρισμών, ταμείων αλληλασφάλισης 
και ενώσεων θα πρέπει να συνοδεύεται από τη θέσπιση ειδικών μέτρων που θα επιτρέπουν τη 
βελτίωση των δυνατοτήτων που έχουν όσον αφορά τη διεθνική συνεργασία, έτσι ώστε να 
διευρυνθεί η παρουσία τους στην αγορά ή/και να ενισχυθεί ο ρόλος τους για την επίτευξη των 
κοινοτικών στόχων σε ορισμένους τομείς. 
Εξάλλου, στο τέλος της περιόδου που καλύπτεται από αυτό το πρόγραμμα υπέρ των 
συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και των ενώσεων, η Επιτροπή θα μπορέσει να 
προβεί σε αξιολόγηση της κοινοτικής πολιτικής για τις σχετικές επιχειρήσεις, έτσι ώστε να 
αποκτήσει συμπληρωματικά στοιχεία προβληματισμού για τον καθορισμό των μελλοντικών 
προσανατολισμών. 
Επομένως, το παρόν πρόγραμμα υπέρ των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και των 
ενώσεων στοχεύει στην άμεση ενίσχυση των δράσεων προτεραιότητας που μπορούν να 
ανταποκριθούν άμεσα στις ανάγκες αναπροσαρμογής των επιχειρήσεων σε μια περίοδο 
αβεβαιότητας. 
Αόγω της γενικής οικονομικής κατάστασης θα πρέπει να καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια προς 
την κατεύθυνση αυτού του είδους επιχειρήσεων, οι οποίες είναι πραγματικά εγκατεστημένες στο 
χώρο τους και των οποίων η συμμετοχή στις άλλες κοινοτικές πολιτικές θα εξασφαλίσει ένα 
πιο σημαντικό αποτέλεσμα ενίσχυσης για την περιφερειακή ή/και τοπική ανάπτυξη. 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 
ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
της .... 
σχετικά με το πολυετές πρόγραμμα (1994-1996) εργασίας υπέρ των συνεταιρισμών, των ταμείων 
αλληλασφάλισης, των ενώσεων και των ιδρυμάτων στην Κοινότητα. 
(.../.../Ε Κ) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235, 
την πρόταση της Επιτροπής1, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου2, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής3, 
Εκτιμώντας: 
1. ότι στις 28 Ιουλίου 1989, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 89/490/ΕΟΚ για τη 
βελτίωση του περιβάλλοντος των επιχειρήσεων και την προώθηση της ανάπτυξης των 
επιχειρήσεων, και ιδίως των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και των ενώσεων, 
στην Κοινότητα4, η οποία αναθεωρήθηκε την τελευταία φορά από την απόφαση 93/379/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 19935· 
2. ότι το Συμβούλιο, με το ψήφισμα του της 17ης Ιουνίου 1993 σχετικά με τις κοινοτικές 
ενέργειες στήριξης των επιχειρήσεων, και ιδίο>ς των συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης 
και των ενώσεων6, επιβεβαίωσε τη δέσμευση του να υποστηρίξει την παγίωση των ενεργειών που 
διεξάγονται υπέρ αυτών των επιχειρήσεων· 
1 ΕΕ αριθ C ... της ..., σ. ... 
2 ΕΕ αριθ. C ... της ..., ο. ... 
1 ΕΕ αριθ. C ... της ..., σ. ... 
4 ΕΕ αριθ. L 239 της 16.8.1989 
5 ΕΕ αριθ. L ... της ... 
6 ΕΕ αριθ. C ... της .... 
3. ότι, στο ψήφισμα αυτό, το Συμβούλιο συνιστούσε στην Επιτροπή να συνεχίσει, τηρώντας 
την αρχή της επικουρικότητας, τις απαραίτητες ενέργειες για τη δημιουργία ευνοϊκού 
περιβάλλοντος για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, και ιδίους των συνεταιρισμών, των 
ταμείων αλληλασφάλισης και των ενώσεων, καθώς και για την υποστήριξη της ενσωμάτωσης 
τους στην εσωτερική αγορά μετά το 1992· 
4. ότι η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο ανακοίνωση σχετικά με τις "επιχειρήσεις της 
κοινωνικής οικονομίας και την πραγματοποίηση της ευρωπαϊκής αγοράς χοορίς σύνορα"7 
προβλέποντας να υποβάλει ένα πρόγραμμα εργασίας για τον τομέα αυτό καθώς και τις 
κατάλληλες προτάσεις για την εφαρμογή του· 
5. ότι η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο ανακοίνωση σχετικά με την πολιτική των 
επιχειρήσεων στην Κοινότητα, με τίτλο "Η επιχείρηση στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής 
οικονομικής ανάπτυξης"8, στην οποία εξαγγέλλει ένα πρόγραμμα εργασίας με στόχο την 
υποστήριξη των προσπαθειών των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας να προσαρμοστούν 
στις μεταβολές που συνεπάγεται η πραγματοποίηση ενός χώρου χωρίς σύνορα· 
6. ότι οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης και οι ενώσεις κατέχουν σημαντική θέση 
στην οικονομική δραστηριότητα γενικά και στην ανάπτυξη των περιφερειών ειδικότερα και ότι 
η διατήρηση των σημαντικών στοιχείων και της ιδιαιτερότητας του τομέα των συνεταιρισμών, 
των ταμείων αλληλασφάλισης και των ενώσεων απαιτεί να καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια 
ανάλυσης και αξιοποίησης, ιδίως όσον αφορά: 
την ικανότητα καινοτομίας και πειραματισμού του εν λόγω χώρου, 
την παρότρυνση των επιχειρήσεων αυτών να χρησιμοποιήσουν ειδικά κοινοτικά 
προγράμματα για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων (ο κλάδος διαθέτει δοκιμασμένη πείρα 
σε θέματα δικτύων, εταιρικής σχέσης ή ακόμα κινητοποίησης των αρμοδίων φορέων και 
των καταναλωτών), 
την ενισχυμένη συμμετοχή τους στον κοινωνικό διάλογο και στην εφαρμογή των 
πολιτικών κοινωνικής συνοχής, όπου ο τομέας αυτός παρουσιάζει αναμφισβήτητα 
πλεονεκτήματα· 
7. ότι η ανάπτυξη μιας κοινοτικής πολιτικής υπέρ των συνεταιρισμών, των ταμείων 
αλληλασφάλισης και των ενώσεων, η οποία θα βασίζεται στον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, 
αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, 
την ανάπτυξη της απασχόλησης, την οικονομική και κοινωνική συνοχή στην Κοινότητα και τη 
συνέχιση της διεύρυνσης της αγοράς μετά το 1993, καθώς και την ανάπτυξη της συνεργασίας 
με ορισμένες τρίτες χώρες· 
8. ότι σημαντικό μέρος των ενεργειών για τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης 
και τις ενώσεις διεξάγεται σε επίπεδο κρατών μελουν και ότι οι κοινοτικές ενέργειες θα πρέπει 
να στοχεύουν στην συμπληρωματικότητα με τις εν λόγω ενέργειες· 
9. ότι, ως εκ τούτου, είναι απαραίτητη η έγκριση ενός ειδικού προγράμματος και η 
χορήγηση επαρκούν χρηματοδοτικών μέσων για την επίτευξη των στόχων του· 
7 SEC(89) 2187 τελικό της 18ης Δεκεμβρίου 1989 
8 ΕΕ αριθ. C ... της ..., σ.... 
10. ότι πρέπει να συσταθεί επιτροπή από οιντιπροσοόπους τοον κρατούν μελοόν, η οποία θα 
επικουρεί την Ευροοπαϊκή Επιτροπή κατά την υλοποίηση του προγράμματος· 
11. ότι η συνθήκη δεν προβλέπει, για την έκδοση της παρούσας απόορασης, άλλες εξουσίες 
εκτός οιπό εκείνες του άρθρου 235, 
ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ: 
Αρθρο 1 
Εγκρίνεται, από 1ης Ιανουαρίου 1994, το επισυναπτόμενο οος παράρτημα πρόγραμμα για τους 
συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις ενοοσεις για περίοδο 3 ετοον. 
Αρθρο 2 
Τα μέτρα του προγράμματος αυτού θα επιτρέψουν στους παράγοντες του τομέα μια πιο εύκολη 
πρόσβαση στους κοινοτικούς πόρους. 
Αυτό το πρόγραμμα ενεργειοόν, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις έμμεσες ενέργειες που προκύπτουν 
από την εφαρμογή ορισμένων κοινοτικών πολιτικοόν, έχει ως στόχο: 
Ι. την προώθηση, το συντονισμό και την ενίσχυση των παρεμβάσεοον υπέρ των 
συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης, τοον ενώσεων και των ιδρυμάτοον, χάρη στα εξής: 
Α. ενίσχυση της οριζόντιας προσέγγισης που αποσκοπεί ιδιαιτέρως στα εξής: 
τη διενέργεια μελετών σχετικά με την ανάπτυξη του τομέα στην 
Κοινότητα, 
τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος και την αξιολόγηση τοον 
συνεπειών τοον κοινοτικών πολιτικούν, 
την διοργάνοοση διαβουλεύσεων· 
Β. την υποστήριξη σε ειδικές ενέργειες που αποσκοπούν ιδιαιτέρως στα εξής: 
ενίσχυση των δυνατοτήτουν διεθνικών συνεργασιών, ιδίως μεταξύ τοον 
MME τοον συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και τοον ενώσεων, για 
την αναζήτηση νέων δραστηριοτήτοον εκ μέρους των συνεργαζομένων εταίροον, 
βελτίωση της πληροφόρησης, 
διάδοση της κοινουνικής καινοτομίας, 
ενίσχυση του ρόλου τοον συνεταιρισμών, των ταμείοον αλληλασφάλισης, 
των ενοόσεων και των ιδρυμάτων οος φορέοον των κοινοτικών πολιτικών· 
Π. την ενίσχυση τοον ενεργειοόν υπέρ τοον συνεταιρισμοόν, τοον ταμείοον αλληλασφάλισης, 
των ενώσεων και τοον ιδρυμάτοον στο πλαίσιο άλλοον πολιτικοόν, χάρη στα εξής: 
ανάπτυξη της κοινοτικής στατιοττικής και επεξεργασία δεδομένων, μετά από 
έρευνες που θα διενεργούνται στον τομέα αυτό, 
υποστήριξη τοον προσπαθειοόν κατάρτισης, 
προοόθηση της ανάπτυξης της Ε&Α. 
Αρθρο 3 
1. Για να υλοποιηθούν οι στόχοι που προβλέπονται στα άρθρα 1 και 2, η Επιτροπή θέτει 
σε εφαρμογή τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο παράρτημα, εφόσον αυτά όεν μπορούν να 
υλοποιηθούν καλύτερα σε επίπεδο κρατοόν μελοόν. 
2. Με τη διαδικασία του άρθρου 4, θεσπίζονται μέτρα που αφορούν: 
την έγκριση, πειραματική εφαρμογή ή επέκταση των απαραίτητων σχεδίων που 
έχουν εκπονηθεί κατ' εφαρμογή της παρούσας απόφασης· 
τον καθορισμό του περιεχομένου, του χρονοδιαγράμματος και της 
χρηματοδοτικής συνδρομής για τις ενέργειες και τις προσκλήσεις υποβολής 
προτάσεων. 
3. Η επιτροπή του άρθρου 4 μπορεί να εξετάσει κάθε άλλο θέμα σχετικό με το 
πρόγραμμα. 
Αρθρο 4 
Συγκροτείται επιτροπή, απαρτιζόμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελοόν, της οποίας 
προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής των Ε.Κ. και η οποία θα επικουρεί την Επιτροπή. 
Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγοο επιτροπή σχέδιο των μέτρων που 
πρόκειται να ληφθούν. Η επιτροπή διατυποονει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό εντός 
προθεσμίας που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του 
θέματος. Η γνοόμη διατυποόνεται με την πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 
παράγραφος 2 της συνθήκης για την έκδοση τοον αποφάσεοον που καλείται να λάβει το 
Συμβούλιο με βάση πρόταση της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στο πλαίσιο της επιτροπής, 
οι ψήφοι τοον αντιπροσώποον των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με το προαναφερόμενο 
άρθρο. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην ψηφοφορία. 
Η Επιτροπή θεσπίζει μέτρα τα οποία μπορούν να εφαρμοστούν αμέσως. Εάν όμως τα μέτρα 
αυτά δεν είναι σύμφοονα με τη γνώμη που διετύποοσε η επιτροπή, ανακοινοόνονται αμέσως από 
την Επιτροπή στο Συμβούλιο. Στην περίπτοοση αυτή, η Επιτροπή αναβάλλει την εφαρμογή τοον 
μέτροον που αποφάσισε για διάστημα δύο μηνοόν από την ημερομηνία της ανακοίνοοσης. 
Το Συμβούλιο μπορεί, με ειδική πλειοψηφία, να λάβει διαφορετική απόφοιση εντός της 
προθεσμίας που προβλέπεται στην προηγούμενη παράγραφο. 
Άρθρο 5 
Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευροοπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και 
Κοινοονική Επιτροπή, το αργότερο έοος τα μέσα του 1996, έκθεση αξιολόγησης της εφαρμογής 
της παρούσας απόφασης, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης της σχέσης 
κόστους/αποτελεσματικότητας,καθοός και τις προτάσεις που κρίνει αναγκαίες σύμφωνα με την 
αξιολόγηση αυτή. 
Επιπλέον, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευροοπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την 
Οικονομική και Κοινοονική Επιτροπή έκθεση σχετικά με το συντονισμό τοον διαφόροον 
προγραμμάτοον που εκπονούνται εκτός του πλαισίου της παρούσας απόφασης και ενδιαφέρουν 
σαφοός τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις ενοόσεις, καθώς και σχετικά 
με τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται κατ' εφαρμογή της παρούσας απόφασης. 
Αρθρο 6 
1. Η παρούσα απόφαση τίθεται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1994 και καλύπτει την περίοδο 
έως τις 31 Δεκεμβρίου 1996. 
2. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή καθορίζει τις πιστώσεις που διατίθενται για 
κάθε οικονομικό έτος, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές ορθής διαχείρισης που αναφέρονται στο 
άρθρο 2 του δημοσιονομικού κανονισμού ο οποίος ισχύει για το γενικό προϋπολογισμό τοον 
Ευρωπαϊ'κοόν Κοινοτήτοον. 
Βρυξέλλες, 
Για το Συμβούλιο 
10 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 
ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ, ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΑΛΛΗΑΑΣΦΑΑΙΣΗΣ, 
ΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Στην ανακοίνωση της1 με τίτλο "Οι επιχειρήσεις της κοινοονικής οικονομίας και η υλοποίηση 
της ευρωπαϊκής αγοράς χωρίς σύνορα", η Επιτροπή καθόρισε στόχους για τη μελλοντική της 
δράση υπέρ των συνεταιρισμοόν, των ταμείοον αλληλασφάλισης και των ενοόσεοον και 
γνοοστοποίησε στο Συμβούλιο την πρόθεση της να υποβάλει ένα πρόγραμμα εργασίας, σύμφωνα 
με την αρχή της επικουρικότητας, καθώς και κατάλληλες προτάσεις για την εφαρμογή του. 
Α. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ 
Οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης, οι ενώσεις και τα ιδρύματα, αφενός, συναντώνται 
σε όλους τους κλάδους της οικονομίας και, αφετέρου, χαρακτηρίζονται από εξαιρετική ποικιλία 
τόσο από άποψη μεγέθους (προσωπικό και κύκλος εργασιών) όσο και από άποψη τομέα 
δραστηριότητας ή τόπου άσκησης της δραστηριότητας αυτής. 
Οι επιχειρήσεις αυτές - εκ των οποίων ορισμένες, είναι πρωτοπόρες στους αντίστοιχους 
επαγγελματικούς κλάδους σε εθνικό, ευρωπαϊκό ή ακόμη και σε διεθνές επίπεδο - συγκεκριμένα 
αντιπροσωπεύουν : 
το 20% της ευρωπαϊκής αποταμίευσης, 
τα 2/3 της μεταποίησης και της εμπορικής εκμετάλλευσης της γεωργικής παραγωγής της 
Κοινότητας, 
πάνα) από 100 εκατομμύρια ασφαλισμένους σε ταμεία κοινοονικής πρόνοιας και υγείας, 
60 εκατομμύρια μέλη και 3 εκατομμύρια θέσεις εργασίας μόνο στο συνεταιριστικό τομέα. 
Στον τραπεζικό τομέα, για παράδειγμα, μεταξύ τοον 50 σημαντικότεροον τραπεζοόν σε παγκόσμιο 
επίπεδο συγκαταλέγονται 5 ευροοπαϊκές συνεταιριστικές τράπεζες. Ορισμένα από τα 
σημαντικότερα κεντρικά πρακτορεία προμηθειοόν και διανομής έχουν καθεστώς συνεταιρισμού. 
Επιπλέον, ιδιαίτερα σημαντική θέση κατέχουν τα σοοματεία διαχείρισης σε τομείς όπα>ς ο 
κοινοονικός τουρισμός, η κοινοονική κατοικία ή ακόμη η υγεία και η κοινοονική προστασία, όπου 
οι επιχειρήσεις αυτές συνδυάζουν την ανταγωνιστικότητα με τον κοινοονικό ρόλο. 
Επιπλέον, ο τομέας αυτός συνδυάζει την παράδοση με τον εκσυγχρονισμό, δεδομένου ότι 
διάφορες μορφές "επιχειρηματικοόν" σοοματείοον εξαπλοόνονται σε εντελοός διαφορετικούς κλάδους 
όποος π.χ. η βιοτεχνία ή η βιομηχανία λογισμικού, στους οποίους βασικές ουιαιτήσεις είναι η 
οργανωτική και τεχνική ευελιξία και καινοτομία. 
Ανακοίνοοσητης Επιτροπής στο Συμβούλιο με τίτλο "Οι επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας 
και η υλοποίηση της ευροοποακής αγοράς χοορίς σύνορα" SEC(89) 2187 τελικό. 
11 
Τέλος, στον τομέα αυτό συνυπάρχουν οντότητες με εντελοός διαφορετικές διαστάσεις, οι οποίες 
μάλιστα δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να θεοορηθούν όλες οος MME. Η σημασία οοστόσο 
τοον επιχειρήσεοον αυτοόν ποικίλλει μεταξύ τοον διαφόροον περιφερειών της Ευροοπαϊκής 
Κοινότητας, ανάλογα με την ιστορία και/ή την πολιτιστική παράδοση τοον επιμέρους χοοροόν. Για 
το λόγο αυτό, σε ορισμένες χώρες, δεν είναι δυνατή η άσκηση ορισμένοον (δραστηριοτήτοον με 
τη μορφή συνεταιρισμού, ταμείου αλληλασφάλισης ή ένοοσης. Αυτό ισχύει, σε έξι τουλάχιστον 
χοόρες, στην περίπτοοση τοον φαρμακείανν. Πράγματι, η θέση που δίνουν στις επιχειρήσεις αυτές 
τα κράτη μέλη, στα πλαίσια τοον προσπαθειών οικονομικής και κοινοονικής ανάπτυξης, 
παρουσιάζει διαφορές. 
Η σημασία τοον συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης, των ενοόσεοον και τοον ιδρυμάτων 
δεν περιορίζεται μόνο στο οικονομικό τους μέγεθος. 
Η σημασία αυτή εξαρτάται επίσης από την κοινοονική και πολιτιστική διάσταση τοον 
επιχειρήσεοον αυτών, η οποία επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη δυναμική τοον μεταβολοόν στην 
ευροοπαϊκή κοινωνία. 
Οι επιχειρήσεις αυτές χαρακτηρίζονται από την εφαρμογή ειδικών τεχνικών οργάνωσης και 
παραγωγής, <χ οποίες βασίζονται στις αρχές της οικονομικής δημοκρατίας. 
Οι επιχειρήσεις αυτού του είδους συμμετέχουν άμεσα στην τοπική ανάπτυξη της απασχόλησης 
και στην καταπολέμηση της ανεργίας. 
Οι τεχνικές που εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις αυτού του είδους βασίζονται στις αρχές της 
αλληλεγγύης και της συμμετοχής (τις οποίες εκφράζει κυρίοος ο κανόνας "ένα άτομο, μια 
ψήφος") μεταξύ τοον μελών, των παραγωγοον, των χρηστών ή τοον καταναλοοτοόν, δεδομένου 
ότι συχνά διαδραματίζουν κοινωνικό ρόλο. 
Η ιδιαιτερότητα των οργανισμοόν αυτών έγκειται κυρίως στην προοόθηση τοον ακόλουθων αρχούν: 
προτεραιότητα στο άτομο έναντι του κεφαλαίου, 
εξέλιξη του ατόμου (μέσω της κατάρτισης και της καλλιέργειας), 
ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, 
δημοκρατική διαχείριση, 
αυτονομία και ιδιότητα του πολίτη. 
Σε κοινοτικό επίπεδο, ανοίγονται δύο δρόμοι για τις επιχειρήσεις αυτές, οι οποίοι δεν 
αποκλείουν ο ένας τον άλλο : 
αφενός, εντονότερη παρουσία, σε ευροοποιϊκή κλίμοικοι, στα βοισικά πεδία 
δραστηριοτήτοον τους, κυρίοος μέσοο συγκέντροοσης, διαφοροποίησης ή εξειδίκευσης των 
δραστηριοτήτοον και της παραγοογής τους, 
αφετέρου, αναζήτηση, μεταξύ συγκεντρωμένων εταίροον, νέοον πεδίων δραστηριότητας 
και νέοον αγορών, στα πλαίσια της ολοκλήροοσης της Μεγάλης Αγοράς και της 
Οικονομικής και Κοινοονικής Ένωσης. 
12 
Ως εκ τούτου, παρά το γεγονός ότι λειτουργούν με ειδικές νομικές μορφές, οι συνεταιρισμοί, 
τα ταμεία αλληλασφάλισης, οι ενοόσεις και τα ιδρύματα εντάσσονται όλο και περισσότερο στον 
εμπορικό κλάδο, εξασφαλίζοντας, μεταξύ άλλοον, μια κάποια συμπληροοματικότητα με τις 
παραοίοσιακές επιχειρήσεις. Σε ορισμένες χοόρες, η εξέλιξη της μεταρρύθμισης στη σχετική με 
τους εν λόγοο τομείς νομοθεσία, η οποία επιτρέπει μια συνεχοός αυξανόμενη προσαρμογή στους 
μηχανισμούς της αγοράς, επιβεβαιοόνει την τάση αυτή. 
Β. ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ, ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ 
ΑΛΛΗΛΑΣΦΑΛΙΣΗΣ, ΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ 
Οι σημαντικές μεταβολές που σημειώνονται στην ευροοπαϊκή κοινωνία δεν περιορίζονται μόνο 
στην τεχνικοοικονομική διάσταση (μολονότι η διάσταση αυτή αποτελεί σημαντικό στοιχείο τους)· 
οι μεταβολές αυτές επιφέρουν μια διαδικασία ανάπτυξης και καινοτομίας σε όλους τους τομείς 
της ανθρώπινης δραστηριότητας. 
Οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης, οι ενοόσεις και τα ιδρύματα έχουν μια ιδιαίτερη 
ικανότητα να συνδυάζουν τον κοινοονικό ρόλο με την τεχνολογική ανάπτυξη και να 
επεξεργάζονται στρατηγικές που ανταποκρίνονται στις κοινωνικές απαιτήσεις της νέας ιδιότητας 
του πολίτη και της οικονομικής δημοκρατίας (π.χ. ένταξη λιγότερο ευνοημένων κατηγοριών 
στην οικονομική δραστηριότητα). Οι δομές τοον υπηρεσιών που έχουν οος αποστολή να 
συμβάλλουν στην τοπική ανάπτυξη, όπως οι οργανισμοί ανάπτυξης, τα "φυτοόρια" επιχειρήσεοον 
και οι επιχειρήσεις οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης οργανώνονται συνήθως με τη μορφή 
ενώσεων ή συνεταιρισμών. Ορισμένες επιχειρήσεις του τομέα αυτού είναι ήδη ή μετατρέπονται 
σήμερα σε βασικούς φορείς τοον κοινοτικοόν πολιτικοόν. Αυτό ισχύει π.χ. στην περίπτωση τοον 
ταμείων αλληλασφάλισης, τα οποία μπορούν, και θέλουν, να συμβάλουν σημαντικά στις 
κοινοτικές πολιτικές που αφορούν την κινητικότητα τοον προσώποον και την κοινοονική 
προστασία (πρόγραμμα συνταξιοδότησης και συμπληροοματικά συστήματα κοινωνικής 
ασφάλισης). Οι συνεταιριστικές τράπεζες έγιναν οι βασικοί περιφερειακοί μεσάζοντες της 
παρέμβασης τοον διαρθρωτικών ταμείων (ΕΚΤ, ΕΤΠΑ, ΕΓΤΠΕ). 
Όσον αφορά τα φαινόμενα που έχουν σχέση με την αστυφιλία, την οικονομική παρακμή 
ορισμένων περιφερειών και την απώλεια θέσεουν εργασίας ή την αστάθεια που πλήττει σημαντικά 
στροόματα του πληθυσμού ή ακόμη τη διαχείριση του ανθροόπινου δυναμικού στις επιχειρήσεις, 
οι οντότητες αυτές αναπτύσσουν λύσεις που επιτρέπουν την ανανέοοση, τις οποίες διαδίδουν 
μέσω τοον δικτύων τους, συχνά με την υποστήριξη τοον δημόσιοον αρχοόν. 
Δεδομένου ότι έχουν χαρακτήρα MME και βασίζονται στις αρχές της αλληλεγγύης και της 
συμμετοχής, οι επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας και, ιδίως, εκείνες με μικρό ή μεσαίο 
μέγεθος, έχουν πράγματι στενή σχέση με το χοόρο στον οποίο λειτουργούν. 
13 
Οι θέσεις εργασίας που δημιουργούν α\)τές οι εταιρείες προσοόποον είνοιι "δεμένες" με το 
γεοογραφικό χοόρο στον οποίο είναι εγκατεστημένες και δεν απειλούνται οχπό κινδύνους όποος 
π.χ. μεταφορά τοον εγκαταστάσεοον ή επιλεκτική παύση λειτουργίοις ορισμένων παραγοογικοον 
μονοιδοον. 
Επιπλέον, αυτές οι οικονομικές οντότητες αναλαμβάνουν επίσης δράση μύησης και κατάρτισης 
σχετικά με το πνεύμα τοον επιχειρήσεοον, η οποία ευνοεί τη σταθεροποίηση τοον θέσεων 
εργασίας. 
Οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης και οι ενοόσεις-ιδρύματα ήδη συμμετέχουν ενεργά 
στην υλοποίηση διαφόρων κοινοτικοόν πολιτικοόν. Αλλά οι ενοόσεις προσφέρουν δυνατότητες οι 
οποίες δεν χρησιμοποιήθηκαν πλήρως μέχρι σήμερα. Για να καταστεί αποτελεσματικότερη η 
παρέμβαση της Επιτροπής υπέρ των επιχειρήσεων αυτοόν, θα ήταν καλό να αξιοποιηθεί η δράση 
τους, η οποία έχει θετικό αντίκτυπο στην οικονομική και κοινοονική συνοχή, ιδίως στις 
περιφέρειες των στόχοον 1, 2 και 5β. 
Κατά την εφαρμογή των πολιτικών αυτών, η Κοινότητα θα πρέπει να συνεκτιμήσει και να 
χρησιμοποιήσει, καταλληλότερα και σε μεγαλύτερο βαθμό, τις ιδιαιτερότητες της εσωτερικής 
οργάνωσης, της σύνδεσης με την αστική κοινωνία και τα επιχειρησιακά δίκτυα αυτών των 
οντοτήτων. 
Για να επιζήσουν και να αναπτυχθούν, οι επιχειρήσεις αυτές, όπως και κάθε επιχείρηση 
γενικά, αντιμετωπίζουν την ανάγκη ενσωμάτωσης ή επίτευξης της ευρωπαϊκής διάστασης, μέσω 
συγχωνεύσεων, κερδών μεριδίων της αγοράς, επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες και διεθνικών 
δραστηριοτήτων, που δημιουργούν την ανάγκη χρηματοδότησης με ίδια κεφάλαια ή σχεδόν ίδια 
κεφάλαια. 
Εντούτοις, οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούν αντικείμενο ενός λανθάνοντος εξοστρακισμού -
παρότι αντιπροσοοπεύουν το 20% της αποταμίευσης στην Ευροόπη - εκ μέρους του "κλασικού" 
οικονομικού κόσμου, διότι στόχος τανν δραστηριοτήτοον τους δεν είναι μόνο η μεγιστοποίηση 
του κέρδους αλλά και η συνεκτίμηση του γενικού συμφέροντος, η δημιουργία θέσεοον 
απασχόλησης και η αλληλεγγύη. 
Η κατάσταση αυτή συχνά τις ωθεί να αλλάξουν νομικό πλαίσιο για να συγκεντρώσουν μέσα 
χρηματοδότησης, ιδίως μακροπρόθεσμα και σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου ή οιονεί 
επιχειρηματικού κινδύνου, όταν θέλουν να συμμετάσχουν σε προγράμματα μεγάλοον ή 
παρακινδυνευμένων για την ανάπτυξη τους επενδύσεων. 
14 
II. ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ, ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ 
ΑΛΛΗΛΑΣΦΑΛΙΣΗΣ, ΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ 
Ο βασικός στόχος της Επιτροπής κατά την ανάληψη προοτοβουλιοόν στον τομέα αυτό ήταν 
ανέκαθεν να δοόσει τη δυνατότητα στους συνεταιρισμούς, στα ταμεία οιλληλοισφάλισης, στις 
ενοόσεις και στα ιδρύματα να εποοφεληθούν από τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς και της 
οικονομικής και νομισματικής ένοοσης σε ίση βάση με τους άλλους οικονομικούς παράγοντες 
χωρίς να υφίστανται διακρίσεις είτε υπέρ είτε εις βάρος τους. 
Ο τομέας των συνεταιρισμοόν, των ταμείων αλληλασφάλισης, τοον ενοόσεων και τοον ιδρυμάτα)ν 
δεν είναι πολύ ομοιογενής και δομημένος. Αν και βρίσκεται κοντά στις ανάγκες του 
πληθυσμού, είναι ελάχιστα γνοοστός, ιδιαίτερα σε ορισμένα κράτη μέλη. Τα στοιχεία αυτά 
συχνά οδηγούν σε ανεπαρκή συνεκτίμηση τοον αναγκοόν του εν λόγω τομέα κατά την επεξεργασία 
ή την εφαρμογή νομοθετικών διατάξεων ή κοινοτικοόν προγραμμάτοον. 
Επιπλέον, οι επιχειρήσεις του τομέα αυτού, οι οποίες συχνά είναι MME, έχουν κατά κανόνα 
εγκαταστάσεις περιφερειακού ή ακόμη και τοπικού χαρακτήρα, γεγονός το οποίο τείνει να 
περιορίσει τις δυνατότητες διακρατικής συνεργασίας τοον εν λόγω επιχειρήσεοον. Η Κοινότητα 
μπορεί να διαδραματίσει ρόλο μεσάζοντα και "ενισχυτή" συμβάλλοντας στη μεταβίβαση, από 
το ένα κράτος στο άλλο, των εμπειριοόν και ενεργειών που έχουν επιτύχει οι παράγοντες αυτοί 
στον οικονομικό και/ή κοινωνικό τομέα. 
Τέλος, τα διάφορα δίκτυα τοον συνεταιρισμών, ταμείων αλληλασφάλισης, ενοόσεων και 
ιδρυμάτων θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν περισσότερο για την εφαρμογή της κοινοτικής 
δράσης. Πράγματι, η ικανότητα του εν λόγω τομέα να (δημιουργεί δίκτυα εξασφαλίζει ότι η 
Επιτροπή αναλαμβάνει σε ευρωπαϊκή κλίμακα μόνο ό,τι δεν μπορεί να αναληφθεί κατά τον 
πλέον αποτελεσματικό τρόπο σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. 
θα επιδιοοχθεί η ανάπτυξη όλοον τοον δυνατών συνεργείων με το πολυετές πρόγραμμα 1993-1996 
κοινοτικοόν Οράσεων υπέρ τοον MME2. Τα μέτρα που προβλέπονται από το πρόγραμμα αυτό θα 
επικεντρωθούν στις MME που έχουν χαρακτήρα συνεταιρισμοόν, ταμείοον αλληλασφάλισης και 
ενοόσεαιν και αναμένεται να διευκολύνουν την πρόσβαση τους στους κοινοτικούς πόρους. 
Επιπλέον, τα μέτρα αυτά αναμένεται να διευκολύνουν την ένταξη των εθνικοόν δικτύων των 
ενοόσεοον στον ευροοπαϊκό χοόρο. 
Αυτό το πρόγραμμα ενεργειών, χοορίς να λαμβάνει υπόψη τις έμμεσες δράσεις που προκύπτουν 
από την εφαρμογή ορισμένων κοινοτικοόν πολιτικοόν, έχει επομένοος οος στόχο: 
Ι. την προοόθηση, το συντονισμό και την ενίσχυση τοον παρεμβάσεων υπέρ τοον 
συνεταιρισμοόν, τοον ταμείων αλληλασφάλισης, τοον ενοόσεοον και των ιδρυμάτοον, χάρη στα εξής: 
Α. ενίσχυση της οριζόντιας προσέγγισης, που αποσκοπεί ιδιαιτέροος στα εξής: 
διεξαγοογή μελετοόν σχετικά με την ανάπτυξη του τομέα στην Κοινότητα, 
δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος και την αξιολόγηση τοον συνεπειούν τοον 
κοινοτικοόν πολιτικοόν, 
διοργάνοοση διαβουλεύσεοον· 
ΕΕ αριθ. L 161 της 2οις Ιουλίου 1993. 
15 
Β. υποστήριξη ειδικοόν ενεργειοόν ποη) αποσκοπούν ιδιαιτέροος στα εξής: 
ενίσχυση τοον δυνατοτήτοον διεθνικοόν συνεργασιοόν για την αναζήτηση νέοον 
δραστηριοτήτοον εκ μέρους συνεργαζομένοον εταίροον, 
βελτίωση της πληροφόρησης, 
διάδοση τοον κοινοονικών καινοτομιών, 
ενίσχυση του ρόλου των συνεταιρισμοόν, τοον ταμείοον αλληλασφάλισης, τοον 
ενοόσεοον και τοον ιδρυμάτοον οος φορέοον των κοινοτικών πολιτικών· 
II. την ενίσχυση των ενεργειών υπέρ τοον συνεταιρισμών, τοον ταμείουν αλληλασφάλισης, 
τοον ενώσεων και τοον ιδρυμάτων στο πλαίσιο άλλων πολιτικοόν, χάρη στα εξής: 
ανάπτυξη της κοινοτικής στατιστικής και επεξεργασία τοον δεδομένων που 
προκύπτουν από έρευνες οι οποίες διενεργούνται στον τομέα αυτό, 
υποστήριξη των προσπαθειών κατάρτισης, 
προώθηση της ανάπτυξης της Ε&Α. 
Α. ΠΡΟΩΘΗΣΗ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΥΠΕΡ ΤΩΝ 
ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ, ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΑΛΛΗΛΑΣΦΑΛΙΣΗΣ,ΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ 
ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ 
/. Η ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ 
α) Η διεξαγωγή ιιελετών σγετικά υ,ε την ανάπτυξη τον τοιιέα στην Κοινότητα 
Ένα πρόγραμμα μελετοόν και εξέτασης των προοπτικοόν θα παράσχει τα απαραίτητα στοιχεία 
για τον προσδιορισμό των σημαντικοον τάσεων γενικά στην ανάπτυξη συνεταιρισμών, ταμείοον 
αλληλασφάλισης, ενοόσεοον και ιδρυμάτων και, ειδικότερα, στις διάφορες δραστηριότητες. 
Οι σημαντικές αυτές τάσεις απορρέουν από τη δυναμική που χαρακτηρίζει την οικονομία της 
αγοράς στην οποία έχουν ενταχθεί οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης, οι ενώσεις 
και τα ιδρύματα, από τη δυναμική της τεχνολογικής ανάπτυξης και από τη δυναμική που 
συνδέεται με την ευροοπαϊκή ολοκλήρωση. Από τη μια πλευρά, αυτό απαιτεί όλο και 
μεγαλύτερη συγκέντροοση παραγωγής και κεφαλαίου καθοός και μια όλο και μεγαλύτερη 
συγκέντροοση τοον υπηρεσιοόν διαχείρισης. Οι υπηρεσίες αυτές δίδουν έμφαση στον 
επαγγελματισμό και στο επίπεδο εξειδίκευσης καθιστοόντας σχετική την αρχική σημασία της 
ιδεολογικής δέσμευσης. Η συνεκτίμηση αυτής της νέας κατάστασης δημιουργεί σημαντικές 
δυσκολίες στις επιχειρήσεις του τομέα. Από την άλλη πλευρά, οι τεχνολογικές εξελίξεις, οι 
κοινοονικές εξελίξεις και η διαδικασία οικονομικής εσοοτερικοποίησης προσφέρουν νέες 
δυνατότητες στους συνεταιρισμούς, στα ταμεία άλληλα ασφάλισης και στις ενοόσεις-ιδρύματα 
καΟοός δίδουν και πάλι έμφαση στις μικρές μονάδες παραγοογής, διευρύνουν το πεδίο για 
κερδοφόρες συνεργασίες και καθορίζουν νέες ανάγκες στις οποίες θα πρέπει να ανταποκριθούν 
οι ενοόσεις. Παράλληλα, η Επιτροπή δημοσίευσε στην έκδοση 1991/1992 του "Πανοράματος της 
ευροοπαϊκής βιομηχανίας", μια μακροοικονομική ανάλυση του τομέα τοον συνεταιρισμοόν, τοον 
ενώσεοον και τοον ταμείοον αλληλασφάλισης. Ένα μέρος της επόμενης έκδοσης του 
"Πανοράματος" θα αφορά τα προβλήματα ανταγοονιστικότητας του εν λόγοο τομέα. 
16 
Οι ενοόσεις έρχονται, περισσότερο από κάθε άλλο φορέα, σε άμεση επαφή με τις ειδικές 
ανάγκες τοον πολιτοόν. Είναι, συνεποός, σε θέση να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στην 
πληθώρα τοον αναγκών και τοον αιτημάτων τους. Δικαιολογείται, έτσι, η ανάγκη αύξησης της 
γνοόσης του τομέα αυτού. 
Η ποικιλομορφία του συνεταιριστικού τομέα, οιπό πλευράς δραστηριοτήτοον (που καλύπτουν 
όλες τις οικονομικές και κοινοονικές δραστηριότητες: υγεία, κοινωνικά ζητήματα, κατάρτιση, 
επαγγελματική συσπείροοση, εκπαίδευση, αθλητισμός, αναψυχή, τουρισμός, περιβάλλον, 
κατοικία, διαφύλαξη κληρονομιάς, κτλ.), μεγέθους, φορολόγησης, συστήματος ελέγχου ή 
τρόπου λειτουργίας στα δώδεκα κράτη μέλη, δικαιολογεί την κατάρτιση ενός καταλόγου των 
πρωτοβουλιών που λαμβάνονται υπό αυτή τη μορφή. 
Για να αποδοθεί αυτή η ποικιλομορφία, η οποία αφορά εξίσου την οικονομική Ευρώπη και την 
Ευροόπη τοον πολιτών, αλλά κυρία>ς για να πληροφορηθούν όλοι οι παράγοντες του τομέα τοον 
συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης, των ενοόσεων καθώς και οι διάφοροι 
ενδιαφερόμενοι οργανισμοί, εκδόθηκε λευκό βιβλίο για τις ενώσεις το 1992 και για τα ταμεία 
αλληλασφάλισης και τους συνεταιρισμούς το 1993. Στόχος είναι ο προσδιορισμός των 
συνεπειών της δημιουργίας της μεγάλης αγοράς σε ορισμένες βασικές πλευρές της "ζωής" των 
ενοόσεων-ιδρυμάτων, των ταμείοον αλληλασφάλισης και των συνεταιρισμών. 
Η προσπάθεια αυτή θα επιτύχει μόνο με τη συμμετοχή των παραγόντων και των επαγγελματιών 
του τομέα. Για το λόγο αυτό, καταρτίστηκαν δύο ερωτηματολόγια, τα οποία διαβιβάστηκαν 
αντίστοιχα στις πιο αντιπροσοοπευτικές ενώσεις και στα υπουργεία των δώδεκα κρατών μελών, 
με τα οποία ζητείται : 
η παροχή βασικών πληροφοριών, 
η γνοοστοποίηση στις υπηρεσίες της Επιτροπής των προβληματισμών και τοον 
προσδοκιοόν τους σε σχέση με την προοπτική της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς. 
Μετά τη διαλογή τοον εροοτηματολογίοον αυτοόν και τη λήψη της γνοόμης των άλλοον 
ενδιαφερόμενων υπηρεσιών, προβλέπονται άμεσες επαφές με τα υπουργεία και τις πιο 
αντιπροσωπευτικές εθνικές ενώσεις (το έργο αυτό θα συνεχισθεί μέχρι το 1994). Το λευκό 
βιβλίο θα επιτρέψει τον καλύτερο προσδιορισμό των μελλοντικών προσανατολισμών υπέρ των 
ενοόσεων και των ιδρυμάτοον στο πλαίσιο της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας. 
Ένα παρόμοιο έργο έχει ξεκινήσει επίσης για τα ταμεία αλληλασφάλισης και τους 
συνεταιρισμούς. 
β) Η δηιιιουογία ευνοϊκού περιβάλλοντος και η αξιολόγηση των συνεπειών των κοινοτικών 
πολιτικών 
Οι νομοθετικές και φορολογικές διατάξεις, τα χρηματοοικονομικά μέσα και οι πολιτιστικές 
αντιλήψεις συνιστούν, γενικά, τα καθοριστικά οττοιχεία του οικονομικού περιβάλλοντος. Η 
δράση για τη βελτίοοση αυτού του περιβάλλοντος πρέπει συνεποός να καλύπτει ένα ευρύ φάσμα 
πολιτικών, αλλά και να βασίζεται στις κοινές οιρχές της μείοοσης τοον περιορισμών εις βάρος 
τοον επιχειρήσεουν. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την ενίσχυση του ανοίγματος τοον αγοροόν και, 
εφόσον χρειάζονται κανονιστικές διατάξεις, με την εξασφάλιση της εφαρμογής τους χοορίς να 
αυξάνουν τα βάρη τοον επιχειρήσεοον. 
Το πρόγραμμα εργασίας πρέπει να προβλέπει: 
17 
την εξέταση τοον συνεπειοόν τοον κοινοτικοόν μέτροον που εφαρμόζονται ήδη ή βρίσκονται 
στο στάδιο εκπόνησης και τα οποία αφορούν τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία 
αλληλασφάλισης, τις ενοόσεις και τα ιδρύματα· ιδιαίτερα, οι ενδιαφερόμενοι παράγοντες 
πρέπει να προετοιμασθούν για τη βέλτιστη χρησιμοποίηση τοον μελλοντικοόν ευροοπαϊκών 
καταστατικοόν· 
την εξέταση των εμποδίοον που υπάρχουν στις εθνικές νομοθεσίες για τις συνεργασίες 
σε κοινοτικό επίπεδο· 
τη μελέτη τοον συνθηκοόν που ευνοούν τις διάφορες μορφές διεθνικής συνεργασίας 
μεταξύ επιχειρήσεων αυτού του είδους. 
Υ) // οργάνωση των διαβουλεύσεων 
Οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης, οι ενοόσεις και τα ιδρύματα γνωρίζουν τις 
ανάγκες και τις προκλήσεις τις οποίες θα πρέπει να αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις του τομέα 
αυτού στα πλαίσια της ολοκλήρωσης της Μεγάλης Αγοράς και της Οικονομικής και 
Νομισματικής Ένωσης. Έπειτα από τις 3 ευροοπαϊκές συνδιασκέψεις στο Παρίσι, τη Ρώμη και 
τη Λισσαβώνα, η διαδικασία συσπείρωσης των συνεταιριστικών κινημάτων, παγιοόθηκε και 
επέτρεψε την εμβάθυνση και κοινή εξέταση ειδικοόν θεμάτων. 
Επιπλέον, για να καταστεί δυνατή αυτή η ανταλλαγή και αυτή η συνεργασία σχετικά με τη 
μελλοντική κοινοτική πολιτική και σχετικά με το πρόγραμμα εργασίας, τα όργανα 
εκπροσώπησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο καλούνται, σύμφοονα με τους προσανατολισμούς που 
καθορίστηκαν κατά τη συνδιάσκεψη της Λισσαβώνας, να δημιουργήσουν μια μόνιμη δομή 
επαφής μεταξύ των συνεταιρισμών, τοον ταμείων αλληλασφάλισης, τοον ενώσεων και των 
ιδρυμάτων αφενός, και, των κοινοτικών οργάνων, αφετέρου. 
Η δομή αυτή, για να μπορέσει να είναι πραγματικά λειτουργική, θα πρέπει να αποτελείται από 
ιδιαίτερα αντιπροσωπευτικά άτομα των τριών κλάδων. 
2. Η ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ, ΤΩΝ 
ΤΑΜΕΙΩΝ ΑΑΑΗΑΑΣΦΑΑΙΣΗΣ, ΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ 
ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
α) Προώθηση της διεθνικής συνεργασίας για την αναζήτηση νέων δραστηριοτήτων από 
συσπειρωιιένους εταίρους 
Ο στόχος του παρόντος προγράμματος δεν μπορεί να περιορισθεί μόνο στην ανάλυση της 
ισχύουσας κατάστασης και τοον προοπτικοόν, κυρίοος οικονομικοόν, του τομέα. Εδώ και 
ορισμένα χρόνια, τα ταμεία αλληλασφάλισης, οι συνεταιρισμοί, τα ιδρύματα και οι ενοόσεις 
συνειδητοποίησαν την ανάγκη για διαμεθοριακή συνεργασία, η οποία συνιστά ένα 
αποτελεσματικό μέσο που θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις, και ιδίοος στις μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις, να προσαρμοσθούν στις μεταβολές που συνεπάγεται η ολοκλήρωση της Ενιαίας 
Αγοράς και της Οικονομικής και Νομισματικής Ένοοσης, χοορίς υπερβολικό κίνδυνο ρήξης του 
οικονομικού και κοινοονικού ιστού. 
18 
Μέχρι την έκδοση της Ενιαίας Πράξης, οι διεθνείς σχέσεις πολλοόν οργανοόσεοον του τομέα 
περιορίζονταν στην περιστασιακή συμμετοχή σε θεσμικά όργανα εκπροσοόπησης - οι σχέσεις αυτές 
εκφράζονταν κυρίοος με τη λήψη θέσεως για την υπεράσπιση κοινοόν γενικοόν συμφερόντοον και 
με πράξεις αλληλεγγύης. Κατά την περίοδο της Ενιαίας Πράξης, η οποία προκάλεσε ξαφνική 
ευαισθητοποίηση, οι περισσότερες οργανώσεις υιοθέτησαν μια μάλλον αμυντική στάση διατήρησης 
τοον "κεκτημένοον δικαιωμάτων" και διεκδίκησης ιδιαίτερης μεταχείρισης. Εδοό και ορισμένα 
χρόνια, ουστόσο, το αίτημα αναγνοόρισης της "ιδιαιτερότητας" συνοδεύεται από τη βούληση, 
αφενός, για αντίδραση στον ανταγωνισμό σε εθνικό επίπεδο και, αφετέρου, για μετατόπιση του 
ανταγοονισμού στις τρίτες αγορές ή, καλύτερα, για βελτίωση των κεκτημένοον θέσεων στη 
Μεγάλη Αγορά. 
Υπάρχουν παραδείγματα συνεργασίας μεταξύ συνεταιρισμών, σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο· 
η εμπειρία αυτή μπορεί να μεταφερθεί σε άλλες χοόρες ή περιφέρειες οόστε να καλυφθούν 
παρόμοιες ανάγκες ή να επιλυθούν καταλλήλως τα κοινοονικοοικονομικά προβλήματα των εν 
λόγοο χωρών ή περιφερειών, παραδείγματος χάρη : 
η συγχώνευση συνεταιρισμών του ίδιου κλάδου ή συμπληρωματικών κλάδων επιτρέπει 
στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις όχι μόνο να διαδραματίσουν καλύτερα το ρόλο τους στα 
πλαίσια του γενικού ανταγωνισμού των επιχειρήσεων αλλά και να έχουν πρόσβαση σε 
δημόσιες συμβάσεις από τις οποίες θα είχαν διαφορετικά αποκλειστεί· 
δραστηριότητες συγκεντρωμένες στην τελική φάση της παραγωγής στον τομέα της 
γεωργίας θα μπορούσαν να δώσουν τη δυνατότητα στους συνεταιρισμούς να 
επωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα της Μεγάλης Αγοράς με τη χρησιμοποίηση, σε 
διαφορετικές περιόδους, δομών εμπορικής εκμετάλλευσης γεωργικών προϊόντων, 
ενδεχομένως συμπληρωματικών· 
έμπειρα συστήματα (συστήματα βάσει γνοόσεων) που θα έχουν αναπτυχθεί από κοινού 
σε κοινοτικό επίπεδο θα δώσουν τη δυνατότητα σε συνεταιρισμούς να αποκτήσουν 
αποδοτικά όργανα διαχείρισης που θα βασίζονται στην ειδική τους εμπειρία. 
Διάφορα εμπόδια εξακολουθούν να κοολύουν την ανάπτυξη της διασυνεργασίας στον τομέα 
αυτό. Μεταξύ των αρνητικοόν αυτοόν παραγόντοον μπορούν ενδεικτικά να αναφερθούν: το 
υπερβολικά "τοπικό" μέγεθος τοον εγκαταστάσεων ορισμένοον επιχειρήσεων του τομέα, η 
πληροφόρηση και η κατάρτιση, η πρόσβαση στα κεφάλαια, στις μεγάλες αγορές και στις 
προηγμένες τεχνολογίες, η δυσκολία καθορισμού στρατηγικών "όπλοον" για την από κοινού 
δημιουργία νέων δραστηριοτήτων καθώς και η δυσκολία επεξεργασίας πραγματικών στρατηγικών 
ευρωπαϊκής ανάπτυξης, ο "κάθετος" διαχωρισμός των πρωτοβουλιών συνεργασίας (η τράπεζα 
συνεργάζεται με μια άλλη τράπεζα, το ταμείο αλληλασφάλισης συνεργάζεται με άλλο ταμείο 
αλληλασφάλισης, κτλ.), η δυσκολία προσδιορισμού έμπιστοον εταίρων και η απουσία ενός 
πλήρως ικανοποιητικού νομικού πλαισίου. 
Ως εκ τούτου, το πρόγραμμα εργασίας έχει επίσης οος στόχο να επιτρέψει στους 
συνεταιρισμούς, στα ταμεία αλληλασφάλισης, στις ενοόσεις και στα ιδρύματα να επωφεληθούν 
από την Ενιαία Αγορά, αναπτύσσοντας ιδίοος τη διεθνική συνεργασία. Ιδιαίτερη προσοχή θα 
δοθεί στη συνεργασία και τη δημιουργία εταιρικοόν σχέσεων μεταξύ οικονομικών μονάδοον 
διαφορετικοόν μεγεθοόν, καθοός και στην ανταλλαγή και τη διάδοση τοον καλύτεροον πρακτικοόν. 
Με την ανάπτυξη της διεθνικής συνεργασίας, οι πιο αναπτυγμένες από οικονομικής πλευράς 
οργανοόσεις θα μπορέσουν να δοόσουν τη δυνατότητα σε όλες τις επιχειρήσεις της Κοινότητας 
να εποοφεληθούν από τα δυνατά τους σημεία όσον αφορά την ανταγοονιστικότητα, ενώ οι 
οργανοόσεις που προς το παρόν είναι λιγότερο αναπτυγμένες θα αποκτήσουν αυτά τα 
ανταγοονιστικά πλεονεκτήματα. Τέλος, η Επιτροπή θα συνεκτιμήσει κυρίοος τις περιπτοόσεις 
συνεργοισίας που εντάσσοντοιι στα πλαίσιοι τοον κοινοτικοόν πολιτικοόν. 
Θα εξετασθεί το ενδεχόμενο εφαρμογής δοκιμαστικοόν ενεργειών για την υπερνίκηση τοον σημείοον 
που εμποδίζουν τη διεθνική συνεργασία. Μπορεί π.χ. να εξετασθεί το ενδεχόμενο παροχής 
υπηρεσιοόν μεσολάβησης για τις μικρές επιχειρήσεις του τομέα που επιθυμούν να ξεκινήσουν 
διεθνικές συνεργασίες. 
β) Βελτίωση της πληροφόρησης 
Για να μπορέσουν οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης, οι ενώσεις και τα ιδρύματα 
να έχουν την ίδια πρόσβαση στις κοινοτικές πληροφορίες με τις MME, η Επιτροπή υποστήριξε 
τη δημιουργία ενός δικτύου πληροφόρησης για τις οντότητες αυτές που θα συνδέεται με το 
δίκτυο των Ευρωπαϊκοόν Κέντροον Πληροφοριών (EIC), το οποίο θα τους δοόσει τη δυνατότητα 
να αναζητούν εταίρους, να δημιουργούν κοινές επιχειρήσεις, αγορές ή ποολήσεις 
εταιρειοόν ή οποιαδήποτε άλλη λειτουργία που αφορά τις επιχειρήσεις οιυτές, 
να ζητούν πληροφορίες σχετικά με τις πολιτικές, τις νομοθεσίες ή τις διαδικασίες των 
άλλων χωρών που ενδιαφέρουν τις επιχειρήσεις. 
γ) Διάδοση των κοινωνικών καινοτοιιιών 
Η καινοτομία αποτελεί μια διαδικασία συνολικής ανάπτυξης η οποία δεν περιορίζεται μόνο στην 
τεχνικοοικονομική διάσταση. Συνδέεται με την τεχνολογική ανάπτυξη και επιτρέπει την 
επεξεργασία στρατηγικών που ανταποκρίνονται στα κοινωνικά αιτήματα (ένταξη των λιγότερο 
ευνοημένων κατηγοριών στην οικονομική δραστηριότητα). 
Οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης και οι ενώσεις διαθέτουν μια ιδιαίτερη ικανότητα 
στον τομέα αυτό την οποία θα ήταν καλό να αναγνωρίσει, να προωθήσει και να χρησιμοποιήσει 
ολόκληρη η Κοινότητα. 
Για το λόγο αυτό, το πρόγραμμα θα επιδιώξει να αξιοποιήσει, με βάση ένα προκαταρκτικό 
έργο ανίχνευσης και εμπειρογνοομοσύνης, τις εμπειρίες και την ικανότητα προοτοβουλίας που 
μπορούν να προσφέρουν οι επιχειρήσεις αυτές. Το πρόγραμμα στοχεύει κοιτ' αυτόν τον τρόπο 
να ευνοήσει την ανταλλαγή μοντέλοον, εμπειρκόν και ορθών πρακτικοόν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Επιπλέον, θα αναζητήσει τις συνθήκες και τα μέσα αναπαραγοογής και διάδοσης τοον 
καινοτομιών αυτών στην ευρύτερη δυνατή κλίμακα. 
Στον τομέα της υγείας, παραδείγματος χάρη, υπάρχουν ταμεία αλληλασφάλισης ή συνεταιρισμοί 
που ασχολούνται με την ασφάλιση ασθενείας ή με την ποόληση ή την παραγωγή προϊόντων 
υγείας (φαρμακεία, νοσοκομεία, κτλ.) ή ακόμη ενοόσεις που παρέχουν υπηρεσίες όπως π.χ. 
η φροντίδα ή η μεταφορά ασθενοόν. 
Υπάρχει έλλειψη συντονισμού και συνεργασίας ιδιαίτερα σε θέματα συμπληροοματικής 
ασφάλισης, τομέας στον οποίο οι οντότητες αυτές μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό 
ρόλο. 
20 
Όσον αφορά τον κλάδο τοον ενοόσεανν και των ιδρυμάτοον, τα υφιστάμενα ευροοπαϊκά δίκτυα 
έχουν ήδη επιτρέψει εδοό και αρκετές δεκαετίες, τη διακίνηση τοον εθνικοόν αλλά και τοπικοόν 
εμπειριοόν. Εντούτοις, θα πρέπει να συνεχισθεί η ενθάρρυνση της αμοιβαίας προσέγγισης, 
ούτως οόστε να ενισχυθούν οι δομές αυτές και να γίνει ακόμη πιο αποτελεσματική η δράση τους 
υπέρ του ευρωπαίου πολίτη. 
δ) Ενίσγυση του ρόλου των συνεταιρισιχών, των ταμ,είων αλληλασφάλισης, των ενώσεων 
και των ιδρυμ,άτων ως φορέων των κοινοτικών πολιτικών 
Οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης, οι ενώσεις και τα ιδρύματα συμμετέχουν ήδη 
ενεργά στην υλοποίηση των διαφόρων κοινοτικών πολιτικών. Για να συντονιστούν όλα αυτά 
τα μέτρα ούτως ώστε να είναι αποτελεσματική η παρέμβαση της Επιτροπής υπέρ των 
επιχειρήσεων αυτών, θα ήταν σκόπιμο να αξιοποιηθούν οι ενέργειες αυτές. Επιπλέον, η 
Επιτροπή δίδει ιδιαίτερη προσοχή στις περιπτοόσεις συνεργασίας που εντάσσονται στα πλαίσια 
τοον κοινοτικών πολιτικών, οι οποίες μπορεί να αποτελέσουν μια ιδιαίτερα αποτελεσματική 
μέθοδο διάδοσης των καλύτερων πρακτικών. 
Η ενθάρρυνση της συνεργασίας και της εταιρικής σχέσης μεταξύ επιχειρήσεων, και ιδίως μεταξύ 
των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αποτελεί ένα αποτελεσματικό μέσο το οποίο θα τους επιτρέψει 
να προσαρμοστούν στις μεταβολές που συνδέονται με την ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς και 
της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, χοορίς μεγάλους κινδύνους ρήξης του οικονομικού 
και κοινωνικού ιστού. 
Γενικά, ο τομέας των συνεταιρισμών, τοον ταμείων αλληλασφάλισης, των ενοόσεων και των 
ιδρυμάτων παίζει ουσιαστικό ρόλο στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, 
διότι συχνά είναι ο πιο κατάλληλος τομέας για να κινητοποιήσει τους τοπικούς πόρους και 
επίσης να δώσει κατάλληλες απαντήσεις στις νέες ανάγκες. Για το λόγο αυτό, οι επιχειρήσεις 
αυτού του είδους μπορούν να δώσουν την απαραίτητη ώθηση στην ενδογενή ανάπτυξη 
περιφερειών και τομέων, παρέχοντας παράλληλα κοινοονικές υπηρεσίες που ανταποκρίνονται 
περισσότερο στις ανάγκες των ατόμων. Οι σημερινές κοινοτικές κανονιστικές ρυθμίσεις 
επιτρέπουν ήδη την παροχή διαφόροον μορφών υποστήριξης στους συνεταιρισμούς, στα ταμεία 
αλληλασφάλισης, στις ενοόσεις και στα ιδρύματα μέσοο των διαρθρωτικοόν ταμείων (ΕΤΠΑ, 
ΕΓΤΠΕ, ΕΚΤ) καθώς και μέσω ορισμένων ολοκληρωμένοι προγραμμάτων (PEDIP) και 
προγραμμάτων κοινοτικής προοτοβουλίας (RESIDER, RENAVAL). 
Η αναζήτηση μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας στη δράση τα>ν διαρθρωτικοόν ταμείων καθιστά 
ακόμη πιο απαραίτητη την καθιέρωση μιας πραγματικής εταιρικής σχέσης με τον εν λόγω τομέα 
τόσο σε επίπεδο επεξεργασίας των προγραμμάτοον αυτοόν όσο και σε επίπεδο παρακολούθησης 
και αξιολόγησης τους. Αυτή είναι και η προϋπόθεση για μια καλύτερη εξισορρόπηση μεταξύ 
τοον αναγκοόν και τοον πόροον, κυρίως με την ενθάρρυνση της κινητοποίησης τοον απαραίτητοον 
για την υλοποίηση των προγραμμάτοον εθνικοόν συμψηφιστικοόν στοιχείοον, που προέρχονται 
κυρίοος από τον ιδιοοτικό ή από το μικτό τομέα. 
Η εταιρική σχέση με τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις ενοόσεις είναι 
επίσης μια από τις προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν στην Κοινότητα να παίζει αποτελεσματικά 
το ρόλο της μεταξύ των διαφόροον ενδιαφερόμενοον παραγόντοον. Στα πλαίσια του 
προγράμματος εργασίας θα πρέπει, σε ένα προότο στάδιο, να επαληθευτεί ο βαθμός 
χρησιμοποίησης τοον κοινοτικοόν χρηματοδοτικοόν μέσων που διατίθενται ήδη στους 
συνεταιρισμούς, τις ενοόσεις και τα ταμεία αλληλασφάλισης. Στη συνέχεια, θα πρέπει να 
εξεταστούν οι υφιστάμενες κανονιστικές ρυθμίσεις με σκοπό να διαπιστοοθεί σε ποιο βαθμό 
μπορεί να βελτιοοθεί η πρόσβαση τοον επιχειρήσεοον αυτοόν στους κοινοτικούς πόρους. 
21 
Η παρέμβαση της Επιτροπής έχει οος αποτέλεσμα την ενίσχυση τοον καινοτομιών στους 
συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και τις ενοόσεις, αφενός, ενισχύοντας τα σχέδια 
με αναγνοορισμένη αξία στον τομέα τους και, αφετέρου, προπαγανδίζοντας τα σχέδια αυτά σε 
κοινοτικό επίπεδο. Με αυτόν τον τρόπο μια τοπική προοτοβουλία σ' ένα χοοριό της Κεντρικής 
οροσειράς της Γαλλίας (Massif Central) μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για ένα αγροτικό 
σχέδιο στην Ιρλανδία. Ο αναντικατάστατος ρόλος της Κοινότητας στη διάδοση τοον 
πληροφοριοόν που προέρχονται από τα σχέδια τα οποία αυτή υποστηρίζει αποδεικνύεται από 
τα πολυάριθμα αιτήματα για πληροφορίες καθοός και από την πλειάδα τοον απαντήσεων που 
παραλήφθηκαν μετά την αποστολή ενός ερωτηματολογίου σχετικά με τις ενώσεις τα)ν χωρών της 
Κοινότητας. 
Με βάση αυτό το έργο πληροφόρησης και υποστήριξης, αρχίζουν και οι ίδιες οι πραντοβουλίες 
να λειτουργούν στα πλαίσια εταιρικοόν σχέσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πράγματι, οι 
προοτοβουλίες αυτές ενισχύονται προς αυτή την κατεύθυνση από διάφορα ευρωπαϊκά 
προγράμματα. 
Εντούτοις, για να αντιμετωπιστεί η υποκεφαλαιοποίηση που αποτελεί ίδιον πολλοόν 
επιχειρήσεων του τομέα, θα χρειασθεί ανασύσταση μιας εταιρικής σχέσης μεταξύ των δημόσιων 
και κοινοτικών αρχοόν, των χρηματοπιστωτικοόν οργανισμοόν (τράπεζες και ασφάλειες) και τοον 
επιχειρήσεων. 
Η μονάδα "Κοινωνική οικονομία" έχει ως στόχο τον προσδιορισμό των καινοτόμων σχεδίων, 
τη γνωστοποίηση τους και την ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ τους. 
22 
Β. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΛΛΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ 
/. Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ 
Οι γνώσεις σχετικά με τον τομέα των συνεταιρισμοόν, τοον ταμείοον αλληλασφάλισης, τοον 
ιδρυμάτων και των ενώσεων είναι κατακερματισμένες και πολύ ανομοιογενείς στα 12 κράτη 
μέλη. 
Επιβάλλεται η διενέργεια μιας μελέτης για καλύτερη γνοόση της κατάστασης στον τομέα αυτό 
και για να υπάρχουν εναρμονισμένα στατιστικά δεδομένα, τα οποία θα ενημερώνονται τακτικά. 
Η μελέτη αυτή εντάσσεται στις άλλες ενέργειες του στατιστικού προγράμματος που υλοποιούνται 
από την Επιτροπή και αποσκοπούν στα εξής: 
καλύτερη εκτίμηση των ιδιωτικών μη εμπορικών δραστηριοτήτοον, πράγμα που 
αντιπροσωπεύει βελτίωση της ακρίβειας και της εναρμόνισης της μέτρησης του 
Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος των κρατών μελών, δεδομένου ότι, για ορισμένα από 
αυτά, οι δραστηριότητες αυτές αφορούν σημαντικό μέρος του ΑΕΠ· 
ανάπτυξη των στατιστικών των υπηρεσιών στους τομείς που δεν διαθέτουν ακόμη 
κατάλληλα όργανα συλλογής δεδομένων. 
Η Επιτροπή έχει ήδη αρχίσει εργασίες για τη βελτίωση των στατιστικών γνώσεων στον τομέα 
αυτό. Η EUROSTAT, η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, πραγματοποιεί τις αρχικές εργασίες 
εναρμόνισης των εθνικών στατιστικών. 
Εξάλλου, θα διενεργηθούν τομεακές στατιστικές μελέτες που θα επιτρέψουν τη δημιουργία 
εξειδικευμένοον αριθμοδεικτών. Οι μελέτες αυτές συνοδεύουν τη διεξαγωγή μεθοδολογικών 
εργασιών που αποσκοπούν στο να παρουσιάσουν τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία 
αλληλασφάλισης και τις ενοόσεις ως ιδιαίτερο τομέα που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο 
παρακολούθησης στο πλαίσιο ενός (εναρμονισμένου) ειδικού λογαριασμού. 
2. ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΩΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ 
Οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης, οι ενοόσεις και τα ιδρύματα πρέπει να 
αντιμετοοπίσουν μια εξαιρετικά σημαντική μεταβολή, η οποία χαρακτηρίζεται από συγκέντρωση 
των μέσα)ν, αναπόφευκτη ανάπτυξη του τεχνικού εξοπλισμού και του όγκου της διαχείρισης 
καθώς και από μια ανάγκη για μεγαλύτερο επαγγελματισμό των υπευθύνων. 
Για το λόγο αυτό, η κατάρτιση τοον ατόμων γίνεται στόχος προτεραιότητας, ούτως ώστε οι 
επιχειρήσεις να είναι σε θέση να συμμετέχουν σε ευροοπαϊκές συγχωνεύσεις και/ή εταιρικές 
σχέσεις για να αντιμετωπίσουν το νέο ανταγοονισμό και να αυξήσουν την αξιοπιστία και την 
ποιότητα τοον βιομηχανικοόν προϊόντοον και τοον υπηρεσιών διατηροόντας παράλληλα τον 
προοταρχικό στόχο της αλληλεγγύης και της ανάπτυξης του αποθέματος ευθύνης των μελών. 
Τα διαρθροοτικά ταμεία και τα ειδικά προγράμματα για την κατάρτιση που επεξεργάζεται η 
Επιτροπή ανταποκρίνονται γενικά στις διάφορες ανάγκες του τομέα αυτού (π.χ. COMETT, 
FORCE, LINGUA). 
Εντούτοις, το πρόγραμμα εργασίας θα πρέπει να επιτρέπει: 
23 
να διαπιστοοθεί αν τα υφιστάμενα προγράμματα κατάρτισης χρησιμοποιούνται από τους 
συνεταιρισμούς, τις ενοόσεις και τα ταμεία αλληλασφάλισης. Θα πρέπει ιδίους να 
εξασφαλιστεί η ύπαρξη συγχωνεύσεοον επαρκοός λειτουργικών ώστε να επιτρέπουν τη 
συμμετοχή στα προγράμματα αυτά· 
να τεθούν σε εφαρμογή δοκιμαστικές ενέργειες κατάρτισης οι οποίες θα επικεντρώνονται 
στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων των οποίων τα μέλη διαθέτουν τη διπλή 
ιδιότητα του διευθύνοντα και του μέλους: 
κατάρτιση διευθυντικών στελεχών συνεταιρισμών, ταμείοον αλληλασφάλισης, 
ενώσεων και ιδρυμάτοον στα βασικά επαγγέλματα αυτής της ευρωπαϊκής 
εταιρικής σχέσης· 
κατάρτιση υπευθύνοον των επαγγελματικών δομών-
ανταλλαγές διευθυντικών στελεχών και τεχνικών μεταξύ των επιχειρήσεων 
αυτών. 
Οι ενέργειες αυτές θα πρέπει να είναι πρότυπες και να μπορούν να αναπαραχθούν σε 
διαφορετικά κράτη μέλη. Θα ενθαρρυνθεί επίσης η μεταφορά στον τομέα τοον MME τοον 
μεθόδα)ν και μέσων που θα αναπτυχθούν κατ' αυτόν τον τρόπο. 
3. ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ Ε&Α 
Εξαιτίας του ότι έχουν χαρακτήρα MME και βασίζονται στις αρχές της αλληλεγγύης και της 
συμμετοχής, οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης, οι ενώσεις και τα ιδρύματα γενικά 
δυσκολεύονται περισσότερο να συμμετάσχουν στα ερευνητικά και αναπτυξιακά προγράμματα. 
Οι διοικητικές δαπάνες που συνεπάγονται η συμμετοχή και η συνεργασία με τα προγράμματα 
αυτά συχνά είναι σχετικά μεγάλες για τις επιχειρήσεις αυτού του είδους και αυτό ισχύει ακόμη 
περισσότερο όσο οι επιχειρήσεις αυτές δεν διαθέτουν μέσα πρόσβασης σε μακροπρόθεσμη 
χρηματοδότηση. 
Στο πρόγραμμα εργασίας θα πρέπει να δημιουργηθούν κατάλληλες συνθήκες οόστε να 
ενθαρρυνθούν οι συνεταιρισμοί, τα ταμεία αλληλασφάλισης, οι ενώσεις και τα ιδρύματα να 
συμμετάσχουν στη διαδικασία έρευνας και ανάπτυξης γενικά καθώς και στα ερευνητικά και 
αναπτυξιακά προγράμματα που εποοφελούνται ήδη από τη χρηματοδοτική υποστήριξη της 
Κοινότητας. 
Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να ληφθεί μέριμνα οόστε οι επιχειρήσεις αυτού του είδους vox 
μπορούν να έχουν πρόσβαση στα προηγμένα συστήματα διαχείρισης, αξιολόγησης και 
οργάνοοσης. 
Οι δοκιμαστικές ενέργειες που θα επιλεγούν θα πρέπει να πληρούν τρία βασικά κριτήρια : 
να έχουν καινοτόμο χαρακτήρα, 
να μπορούν να αναπαραχθούν σε διάφορα κράτη μέλη ή να μπορούν να εφαρμοσθούν 
σε 3 τουλάχιστον κράτη μέλη, 
να έχουν πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα για τον εν λόγοο τομέα. 
24 
III. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΕΡ 
ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ, ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΑΛΛΗΛΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ 
Το πρόγραμμα αυτό, με προβλεπόμενη διάρκεια τριοόν ετοόν, συνεχίζει και διευρύνει 
προηγούμενες προοτοβουλίες που είχαν αναληφθεί είτε στο πλαίσιο διαφόροον πολιτικοόν είτε από 
την Επιτροπή στο πλαίσιο της πολιτικής για τις επιχειρήσεις, με τις οποίες η Κοινότητα είχε 
ήδη εκδηλοόσει το ενδιαφέρον της να συμβάλει, μέσα στα όρια τοον αρμοδιοτήτοον της και τοον 
μέσοον της, στην ανάπτυξη και στην ένταξη τοον συνεταιρισμοόν, τοον ταμείοον αλληλασφάλισης 
κοιι τοον ενώσεοον σε μια ενοποιημένη οικονομική αγορά. 
Το πρόγραμμα αυτό εντάσσεται στην ίδια αυτή προοπτική. Είναι όμοος πιο φιλόδοξο από 
πολιτική άποψη, αν και τα μέσα του παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένα: ο προβλεπόμενος 
προϋπολογισμός ανέρχεται σε 5,6 εκατ. ECU για τρία έτη. 
Το πρόγραμμα είναι φιλόδοξο γιατί, καταρτισμένο με βάση μια πλήρη και συστηματική γνοόση 
του τομέα, έχει ως αντικείμενο την παρουσίαση ενός τυποποιημένου πλαισίου για τη δράση της 
Κοινότητας υπέρ αυτών τοον οικονομικών οντοτήτοον. Τόσο η ενίσχυση της οριζόντιας 
προσέγγισης όσο και η υλοποίηση ειδικών μέτρων θα βασίζονται στην αναζήτηση καινοτόμανν 
στρατηγικοόν, εταιρικών σχέσεα)ν και δικτύων, αλλά και διεθνικών δυναμικοόν. 
Στο πλαίσιο αυτό το κονδύλιο του προϋπολογισμού "κοινωνική οικονομία", Β5-3210, πρέπει 
να θεωρηθεί ότι, κατ' αρχάς ενισχύει το γενικό κονδύλιο MME, Β5-3200, το οποίο, στο 
παρελθόν, χρηματοδοτούσε σε μεγάλη έκταση τις πρωτοβουλίες τις οποίες αναλάμβαναν οι 
επιχειρήσεις του τομέα αυτού. Κατά δεύτερο λόγο, αυτό το κονδύλιο του προϋπολογισμού θα 
πρέπει να είναι σε θέση να συμπεριλάβει τη χρηματοδότηση δράσεων, σχεδίων, ερευνών και 
μελετών που θα διενεργούνται στο πλαίσιο άλλων πολιτικών για την υποστήριξη μιας 
προσέγγισης που θα ανταποκρίνεται στην ιδιαιτερότητα του τομέα των συνεταιρισμών, των 
ταμείανν αλληλασφάλισης και των ενώσεοον. 
25 
IV. ΟΙ ΕΜΜΕΣΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΟΥ ΑΠΟΡΡΕΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 
ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ 
Εκτός από την πολιτική που αφορά τις επιχειρήσεις, διάφορες κοινοτικές πολιτικές αφορούν 
τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης, τις ενώσεις και τα ιδρύματα. Πρόκειται 
κυρίως για την περιφερειακή πολιτική, την πολιτική για την προστασία των καταναλωτών, την 
αλιευτική πολιτική, την αγροτική πολιτική και την πολιτική για την ανάπτυξη του αγροτικού 
κόσμου, την εμπορική πολιτική, την πολιτική για την έρευνα, για το περιβάλλον, την 
κοινοονική πολιτική, την αναπτυξιακή πολιτική, την πολιτική για την εκπαίδευση και την 
κατάρτιση και, μόλις πρόσφατα, την πολιτική για τον πολιτισμό και για την υγεία. 
Τέλος, ένα μεγάλο μέρος του τομέα των συνεταιρισμών και των ταμείων αλληλασφάλισης 
συμμετέχει άμεσα στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. 
Αυτό ισχύει κυρίως για τις συνεταιριστικές τράπεζες και τα ταμεία και τους συνεταιρισμούς 
που ασκούν ασφαλιστικές δραστηριότητες. 
Είναι ωστόσο δύσκολο να προσδιοριστεί ακριβώς η συμμετοχή τοον συνεταιρισμών, των ταμείων 
αλληλασφάλισης, των ενώσεοον και των ιδρυμάτων σε αυτές τις κοινοτικές πολιτικές. 
Εντούτοις, τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, αρκετές ενώσεις και 
συνεταιρισμοί καθώς και ορισμένα ταμεία αλληλασφάλισης και ιδρύματα συμμετέχουν στην 
εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών που στοχεύουν στη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ τοον 
περιφερειών. Ο ρόλος τους σε αυτό το πλαίσιο τονίστηκε επαρκώς σε δύο ψηφίσματα του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου3 και σε μια γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής4, που ζητούσαν τη συμμετοχή των συνεταιρισμών, των ταμείων 
αλληλασφάλισης, των ενώσεων και τα>ν ιδρυμάτων στην επεξεργασία των κοινοτικών 
λειτουργικών σχεδίων και ενεργειών. 
/ Η ΠΟΑΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 
Γενικά, η πολιτική για τις επιχειρήσεις που εφαρμόζει η Επιτροπή θέτει μέσα πληροφόρησης, 
συνεργασίας, χρηματοδότησης και κατάρτισης στη διάθεση τοον συνεταιρισμών, των ταμείων 
αλληλασφάλισης, των ενώσεοον και των ιδρυμάτων, που είτε αποτελούνται σε μεγάλο μέρος από 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις (MME) είτε βρίσκονται στην υπηρεσία αυτών των MME. Η 
διαδικασία αξιολόγησης του αντίκτυπου των μέτροον που προτείνει η Επιτροπή επιτρέπει, μέσω 
ορισμένοον μορφοόν διαβουλεύσεων, την εκτίμηση τοον πιθανοόν συνεπειοόν των μέτρων αυτών 
στις εν λόγοο επιχειρήσεις. 
Ειδικότερα, όσον αφορά τα δάνεια της ΕΤΕπ κυρίως υπέρ τοον MME, πρέπει να σημειωθεί 
ότι διάφορες συνεταιριστικές τράπεζες είναι αναγνοορισμένοι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί 
οργανισμοί της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. 
ΕΕ αριθ. C 128 της 16ης Μαΐου 1983, σ. 51 (έκθεση έγγρ. 1-849/92). 
ΕΕ αριθ. C 246 της 14ης Σεπτεμβρίου 1987. 
Γνωμοδότηση προοτοβουλίας της Οικονομικής και Κοινοονικής Επιτροπής με τίτλο "Η 
οτυμβολή του οτυνετοιιριστικού τομέα στην περιφερειακή ανάπτυξη", της 19.9.1989. 
26 
Εξάλλου, προκειμένου να παρακινήσει τους παροίγοντες του τομέα αυτού vox συμμετάσχουν στην 
ευροοπαϊκή οικοδόμηση, οπο\>δήποτε και αν είναι εγκατεστημένοι στην Ευροόπη, παρέχοντας τους 
πρόσβαση στις ευροοπαϊκές πληροφορίες, η Επιτροπή υποστήριξε τη δημιουργία ειδικού Euro-
guichet που απευθύνεται στις επιχειρήσεις της κοινοονικής οικονομίοις. 
2 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Οι τομείς των συνεταιρισμοόν, τοον ενώσεοον και τοον ταμείανν αλληλασφάλισης αντιπροσωπεύουν 
σημαντικό μέρος της οικονομίας τοον χωροόν του Ευροοπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Οι 
επιχειρήσεις τα)ν τομέοον αυτοόν θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στο πλαίσιο της 
συνεργασίας που θα εγκαθιδρυθεί για την υλοποίηση τοον συμφοονιοόν με την Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα. 
Το οικονομικό σύστημα που είχε επιβληθεί για περισσότερα Ιχπό 40 έτη στις χώρες της 
Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης κατέπνιξε τις ίδιες τις αρχές τοον επιχειρήσεων της 
κοινοονικής οικονομίας - και ιδιαίτερα τοον συνεταιριστικοόν επιχειρήσεοον - σε σημείο που 
δυσφημίστηκαν στα μάτια τοον παραγωγών και τοον καταναλοοτοόν: το κράτος κυριάρχησε πάνω 
στο άτομο, η ελεύθερη ένοοση εξαφανίστηκε και η γραφειοκρατική διαχείριση κυριάρχησε στις 
επιχειρήσεις. 
Η πληροφόρηση, η κατάρτιση και η ενθάρρυνση της συνεργασίας και της εταιρικής σχέσης θα 
συμβάλουν στην παγίωση της οικονομικής δημοκρατίας στην Ανατολή και στην ανάπτυξη του 
Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. 
Η Κοινότητα καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες για να συμβάλει στην ανάπτυξη των χωρών του 
νότου που έχουν συνάψει συμφωνίες συνεργασίας με την Κοινότητα. 
Οι αρχές της αλληλεγγύης και της συμμετοχής, που αποτελούν τη βάση των συνεταιρισμών, 
τοον ενώσεων και τοον ταμείων αλληλασφάλισης, συμβάλλουν από τη φύση τους στη δημιουργία 
ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για την κοινοονική και την οικονομική ανάπτυξη. 
Όσον αφορά τις χώρες ΑΚΕ η προώθηση τοον συνεταιρισμοόν και άλλοον συνεργατικών 
οργανισμών προβλέπεται από τη Συνθήκη Λομέ, ιδιοχίτερα στο πλαίσιο της αποκεντρωμένης 
συνεργοισίας. 
3 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ 
Ένας σημαντικός αριθμός συνεταιρισμών, ενοόσεοον, ταμείων αλληλασφάλισης και ιδρυμάτα)ν 
προέρχεται από ενοόσεις καταναλωτών. Για το λόγο αυτό, συμμετέχουν στενά στην επεξεργασία 
κοινοτικής πολιτικής για την προστασία τοον καταναλοοτοόν, ορισμένες μάλιστα από το 1962. 
27 
H EUROCOOP5, η COFACE6, η CES7 και το BEUC8, οος ευρα>παϊκές οργανοόσεις εκπροσοόπησης, 
συμμετέχουν στο CCC9, το οποίο συστάθηκε από την Επιτροπή με σκοπό να ζητά τη γνοόμη τοον 
οργανοόσεοον καταναλοοτοόν σχετικά με τις πρωτοβουλίες της Επιτροπής που επηρεάζουν άμεσα 
ή έμμεσα τα συμφέροντοχ τοον κοιταναλοοτοόν, καθοός και σε πολλές άλλες συμβουλευτικές 
επιτροπές, κυρίοος όσες έχουν σχέση με τη γεοοργική πολιτική και με την πολιτική για την 
αλιεία. 
4 Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 
Η COPA10 και η COFECA11 αποτελούσαν ανέκαθεν τους βασικούς συνομιλητές της Επιτροπής 
στον τομέα της κοινής γεοοργικής πολιτικής· πράγματι, η δομή τόσο τοον συνεταιρισμοόν όσο και 
τοον ενώσεων παραγοογών συνιστά μια ιδιαιτερότητα του γεοοργικού κλάδου τοον κρατών μελών. 
Ο ρόλος τοον συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης και τοον ενοόσεων υπήρξε 
καθοριστικός για την ανάπτυξη της γεοοργίας και του αγροτικού κόσμου της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας. 
Οι συνεταιρισμοί διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο στη μεταποίηση ή/και στην εμπορική 
εκμετάλλευση τοον γεοοργικων προϊοντοον όσο και στη χρηματοδότηση τοον γεοοργικοον 
εκμεταλλεύσεοον. Η οικονομική ανάπτυξη του γεοοργικού τομέα ενισχύθηκε από τα ταμεία υγείας 
και τα ταμεία ή τους συνεταιρισμούς αλληλασφάλισης που καλύπτουν το κεφάλαιο. 
Λιγότερο γνωστός γενικά ήταν ο ρόλος των συνεταιριστικών δομών τόσο στην κατάρτιση, την 
εκλαΐκευση και τη διάδοση γνώσεων όσο και στη συγκέντρωση της προσφοράς και την 
καθιέροοση προτύποον παραγωγής. 
Την παραμονή της ολοκλήροοσης της Μεγάλης Αγοράς χωρίς σύνορα και της Οικονομικής και 
Νομισματικής Ένωσης, οι γεοοργικές επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι σε θέση να εξελιχθούν στα 
πλαίσια αυτού του οικονομικού χοόρου για να αντιμετοοπίσουν σημαντικές μεταβολές, τόσο 
οικονομικές όσο και κοινοονικές, και να εποοφεληθούν, οος εκ τούτου, από τον αντίκτυπο τους. 
Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στους συνεταιρισμούς, στα ταμεία 
αλληλασφάλισης και στις ενοόσεις του γεοοργικού τομέα, κυρίοος όσον αφορά : 
την κατάρτιση τόσο τοον μελοόν των δομοόν αυτοόν όσο και των εργαζομένουν, 
τις ανάγκες διεθνικοόν συνεργασιοόν, 
τις χρηματοοικονομικές ανάγκες. 
Ευροοπαϊκή Κοινότητα τοον Συνεταιρισμοόν Καταναλοοτοόν 
Συνομοσπονδία οικογενειακών οργανοόσεοον της Ευροοπαϊκής Κοινότητας 
7 Συνομοσπονδία Ευροοπαϊκοόν Συνδικάτοον 
Ευροοπαϊκό Γραφείο τοον Ενοόσεοον Καταναλοοτοόν 
Συμβουλευτικό Συμβούλιο τοον Καταναλοοτοόν 
Επιτροπή τοον γεοοργικοον εποιγγελματικοόν οργανοόσεοον τοον Ευροοπαϊκοόν Κοινοτήτων 
Γενική Επιτροπή της Γεωργικής Συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Κοινότηιας 
28 Κ) 
5 Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 
Οι συνεταιρισμοί, οι ενοόσεις και τα ταμεία αλληλασφάλισης διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο 
στον τομέα της αλιείας. 
Ο τομέας αυτός αντιμετοοπίζει σήμερα σημαντικό πρόβλημα πλεονάζουσας παραγοογικής 
ικανότητας και, για το λόγο αυτό, η Επιτροπή έλαβε σειρά μέτρων που στοχεύουν στο να 
επιταχύνουν το ρυθμό μείοοσης της αλιευτικής ικανότητας του κοινοτικού στόλου. Τα μέτρα 
αυτά απαιτούν την εφαρμογή "συνοδευτικοόν μέτροον" κοινοονικοοικονομικού χαρακτήρα όποος 
π.χ. : 
οικονομική μετατροπή με σκοπό τη δημιουργία εναλλακτικών θέσεοον απασχόλησης· 
κοινοονικά μέτρα (επαγγελματική κατάρτιση, πρόοορη συνταξιοδότηση κτλ.) 
Σχεδιάζεται η εφαρμογή ενέργειας η οποία προβλέπει κυρίως τη διεξαγοογή περιφερειακοόν 
μελετών κοινωνικοοικονομικού χαρακτήρα καθοός και την έναρξη εφαρμογής δοκιμαστικών 
ενεργειοόν. 
6 Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 
Ειδικότερα από τις αρχές της δεκαετίας του '80, όταν η Επιτροπή διαπίστωσε ότι ο αριθμός 
των συνεταιριστικών επιχειρήσεων αυξανόταν, ενοό άλλες επιχειρήσεις διέκοπταν τις 
δραστηριότητες τους, αναγνώρισε ρητά το ρόλο που οι συνεταιρισμοί μπορούσαν να 
διαδραματίσουν για τη διατήρηση και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Στα πλαίσια των 
ανακοινώσεων της προς το Συμβούλιο σχετικά με τα προβλήματα απασχόλησης και ανεργίας, 
η Επιτροπή επιβεβαίωσε έκτοτε τη σημασία του συνεταιριστικού κινήματος συστήνοντας 
παράλληλα κατάλληλα μέτρα προώθησης. Ως συνέχεια μιας από αυτές τις ανακοινώσεις, το 
ψήφισμα του Συμβουλίου της 7ης Ιουνίου 1984, σχετικά με τη συμβολή τοον τοπικούν 
πρωτοβουλιοόν δημιουργίας θέσεοον εργασίας στην καταπολέμηση της ανεργίας, έδωσε ώθηση στη 
χάραξη πολιτικοόν προσανατολισμών υπέρ των επιχειρήσεοον αυτών, συμπεριλαμβανομένων των 
επιχειρήσεων συνεταιριστικού τύπου και των επιχειρήσεων συλλογικών συμφερόντων. 
Σήμερα, τα κοινοτικά προγράμματα δράσης LEDA σχετικά με την τοπική ανάπτυξη της 
απασχόλησης και ERGO κατά της μακροχρόνιας ανεργίας συνεργάζονται στις δραστηριότητες 
τους, ανάλογα με τις δυνατότητες τους, με συνεταιρισμούς, ταμεία αλληλασφοϊλισης, ενοόσεις 
κοιι ιδρύματα. 
Οι εκπαιδευτικοί και κοινωνικοί συνεταιρισμοί, οι ενοόσεις συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης 
και εκπαίδευσης, ιδίως, αλλά και το σύνολο των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας, στα 
πλαίσια της προσπάθειας κατάρτισης των εκλεγμένοον εκπροσοόποον τους και των εργαζομένοον 
τους, συμμετέχουν ιδιαίτερα ενεργά στην κοινοτική πολιτική για την εκπαίδευση και την 
κατάρτιση. Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινοονικού Ταμείου, ορισμένοι οργανισμοί 
διαχειρίζονται λειτουργικά προγράμματα. Συνεταιρισμοί, ταμεία αλληλασφάλισης, ενοόσεις και 
ιδθ)ύματα συμμετέχουν στην εφαρμογή προγραμμάτοον και προοτοβουλιοόν όποος π.χ. Force, 
Euroform, Now και Horizon. Ορισμένα προγράμματα, κυρίως όσα αφορούν την κατάρτιση τοον 
νέοον ή τοον γυναικοόν στη δημιουργία επιχειρήσεοον, αναφέρουν ειδικά τους συνεταιρισμούς. 
7 Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 
Τη διαχείριση του πολιτιστικού τομέα ασκούν κατά μεγάλο μέρος ενοόσεις και ιδρύματα. Στο 
παρελθόν, παραδείγματος χάρη, ενοόσεις και ιδρύματα δραστηριοποιήθηκαν με σκοπό την 
αναγνοόριση τοον δικακομάτων τοον εργοχζομένοον στον πο)λιτκττικό τομέα. 
29 
Στην εφαρμογή της ευροοπαϊκής πολιτιστικής πολιτικής έπειτα από τις συμφωνίες του 
Maastricht, οι συνεταιρισμοί, οι ενοόσεις και τα ιδρύματα θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο 
κυρίοος για τη διατήρηση της ευροοπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, για την ανάπτυξη 
πολιτιστικοόν μη εμπορικοόν ανταλλαγούν και την καλλιτεχνική και λογοτεχνική δημιουργία, 
μεταξύ άλλοον και στον τομέα τοον οπτικοακουστικοόν μέσοον. Επιπλέον, οι συνεταιρισμοί και 
οι ενοόσεις που ασχολούνται με τον κοινωνικό τουρισμό θα μπορέσουν να συμβάλουν 
αποτελεσματικά στις ανταλλαγές σε αυτό τον τομέα. 
8 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ 
Αυτό ισχύει επίσης και για την πολιτική για την υγεία. Οι συνομιλητές αυτής της νέας 
πολιτικής θα είναι κυρία)ς τα ταμεία κοινωνικής πρόνοιας, οι κοινοονικοι συνεταιρισμοί 
φαρμακείων, καθώς και οι ενώσεις και τα ιδρύματα που ασχολούνται με τον τομέα της υγείας. 
Τις επιχειρήσεις αυτές, δεδομένου ότι συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις που πραγματοποιούνται 
στα πλαίσια του κοινουνικού διαλόγου στον τομέα αυτό, τις αφορά το σύνολο της ευρωπαϊκής 
νομοθεσίας που έχει σχέση με την υγεία, την κοινωνική προστασία, τα φάρμακα, την 
υγιειονομική εκπαίδευση και την προστασία των καταναλοοτοόν. 
9 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε&Α ΚΑΙ Η ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 
Τα προγράμματα για την έρευνα και την ανάπτυξη είναι ανοικτά στη συμμετοχή των 
συνεταιρισμοόν, των ταμείοον αλληλασφάλισης και τοον ενοόσεων-ιδρυμάτοον. Αυτό είναι 
απαραίτητο για την ενίσχυση της ανταγοονιστικότητας τοον επιχειρήσεοον αυτοόν στο τρέχον 
στάδιο των οικονομικών μεταβολών της ευροοπαϊκής κοινωνίας. Επιπλέον, η πολιτική των 
διαρθρωτικών ταμείων έχει οος στόχο την κινητοποίηση τοον οικονομικοόν και κοινωνικών 
εταίροον, που είναι πραγματικά εγκατεστημένοι στο χοόρο και των οποίοον η συμμετοχή θα έχει 
σημαντικότερες θετικές συνέπειες για την περιφερειακή ή/και τοπική ανάπτυξη. 
10 Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 
Για την υλοποίηση της αναπτυξιακής πολιτικής, η Επιτροπή ενεργούσε ανέκαθεν σε στενή 
συνεργασία με τις μη κυβερνητικές οργανοόσεις (ΜΚΟ). Κυρίως στο πλαίσιο του κονδυλίου 
του προϋπολογισμού για τα μικροσχέδια, οι προαναφερόμενες οργανοόσεις υπήρξαν οι 
συνομιλητές της εφαρμογής ενεργειοόν στις χώρες ΑΚΕ. Σύμφοονα με τη νέα σύμβαση Λομέ, 
οι συνεταιρισμοί και οι τοπικές μη κυβερνητικές οργανοόσεις θεοορούνται οος οι βασικοί 
συνομιλητές για την αναπτυξιακή πολιτική της χοόρας τους. Το Ευροοπαϊκό Κοινοβούλιο, στα 
πλαίσια του ψηφίσματος Trivelli, τόνισε επίσης το σημαντικό ρόλο τοον συνεταιρισμών στον 
τομέα αυτό. 
// Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
Εδοό και πολλά έτη, οι παράγοντες της κοινοονικής οικονομίας, και ιδιαίτερα οι 
περιβαλλοντικές ενοόσεις, συμμετέχουν σε διάφορα κοινοτικά προγράμματοι για την προστασία 
του περιβάλλοντος στην Ευροόπη. Εξάλλου, οι παράγοντες αυτοί εργάζονται για την προώθηση 
της αειφόρου ανάπτυξης και την προώθηση της ποιότητας του περιβάλλοντος. 
30 
V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Οι επιχειρήσεις του τομέοι τοον συνεταιρισμοόν, τοον ταμείοον οιλληλασφοιλισης και τοον ενοόσεοον 
πρέπει να μπορέσουν, όποος ακριβώς και οι άλλες επιχειρήσεις, να εποοορεληθούν από τις 
δυνατότητες που θα προσφέρει η ολοκλήροοση της Μεγάλης Αγοράς χοορίς σύνορα και της 
Οικονομικής και Νομισματικής Ένοοσης. 
Για να διατηρηθεί η ποικιλομορφία της ευροοπαϊκής οικονομίας, είναι οιπαραίτητο να δοθεί η 
δυνατότητα στις επιχειρήσεις του τομέα τοον οιυνεταιρισμοόν, τοον ταμείοον αλληλασφάλισης και 
τοον ενοόσεοον, είτε πρόκειται για MME είτε για επιχειρήσεις που βρίσκονται στην υπηρεσία τοον 
MME, να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν στο εσοοτερικό μιας διευρυμένης και ανταγωνιστικής 
αγοράς τηροόντας - και μάλιστα προοοθώντας - τις αρχές αλληλεγγύης των στόχων τους ή του 
τρόπου οργάνοοσής τους. 
Κατά συνέπεια, η προώθηση της συνεργασίας μεταξύ τοον επιχειρήσεων αυτοόν για τη διατήρηση 
και την επέκταση των δραστηριοτήτοον τους πρέπει να εντάσσεται σε ένα σταθερό και 
"διαφανές" πλαίσιο το οποίο θα βασίζεται σε κανόνες που θα επιτρέπουν στις μικρές 
επιχειρήσεις να συνυπάρχουν επί ίσοις όροις με τις μεγάλες επιχειρήσεις και τις μεγάλες 
οικονομικές συσπειρώσεις. 
Το παρόν πρόγραμμα εργασίας έχει συνεποός στόχο να βοηθήσει τις συνεταιριστικές και τις 
αλληλασφαλιστικές επιχειρήσεις, καθώς και τις ενώσεις και τα ιδρύματα, στη διαμόρφωση των 
"απαντήσεων" τους στο διπλό σκοπό της Κοινότητας: την οικονομική ανάπτυξη και την 
επίτευξη της κοινωνικής προόδου. 
Επιπλέον, η προώθηση των MME του τομέα τοον συνεταιρισμών, των ταμείων αλληλασφάλισης 
και τοον ενώσεων πρέπει να συνοδεύεται από την εφαρμογή ειδικών μέτρων για τη βελτίωση των 
δυνατοτήτων διεθνικής συνεργασίας των επιχειρήσεων αυτών, με σκοπό τη διεύρυνση της 
παρουσίας τους στην αγορά ή την ενίσχυση του ρόλου τους για την επίτευξη τοον κοινοτικών 
στόχων σε ένα συγκεκριμένο αριθμό τομέανν. 
Εξάλλου, μετά το τέλος της χρονικής περιόδου που καλύπτει το παρόν πρόγραμμα υπέρ τοον 
συνεταιρισμοόν, τοον ταμείουν αλληλασφάλισης και τοον ενώσεοον, η Επιτροπή θα μπορέσει να 
προβεί σε αξιολόγηση της κοινοτικής πολιτικής υπέρ τοον εν λόγοο επιχειρήσεοον ώστε να έχει 
στη διάθεση της ένα επιπλέον μέσο προβληματισμού για τον καθορισμό τοον μελλοντικών 
προσανατολισμοόν. 
31 
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 
/. Τίτλος της ενέργειας 
Πρόγραμμα εργοχσίας υπέρ τοον συνεταιρισμοόν, τοον ταμείοον αλληλασφάλισης, 
τοον ενοόσεοον και τοον ιδρυμάτοον. 
2. Σχετικά κονδύλια του προϋπολογισμού στο παρελθόν 
Β5-3200 (το 1991 : 0,030 εκατ. ECU για πιστώσεις υποχρεώσεων και 0,030 
εκατ. ECU για πιστώσεις πληρωμοόν· το 1992 : 0,100 εκατ. ECU για πιστώσεις 
υποχρεώσεων και 0,450 εκατ. ECU για πιστοόσεις πληρωμών· το 1993 : 0,200 
εκατ. ECU για πιστοόσεις υποχρεοόσεοον και 0,200 εκατ. ECU για πιστώσεις 
πληροομοόν) θέση προοόθησης τοον επιχειρήσεοον (μικρομεσαίες επιχειρήσεις) 
Β5-3210 (το 1991 : 1,200 εκατ. ECU για πιστώσεις υποχρεώσεων και 1,200 
εκατ. ECU για πιστώσεις πληρωμών· το 1992 : 0,820 εκατ. ECU για πιστώσεις 
υποχρεώσεων και 0,820 εκατ. ECU για πιστοόσεις πληροομοόν· το 1993 : 0,840 
εκατ. ECU για πιστοόσεις υποχρεώσεοον και 1,140 εκατ. ECU για πιστώσεις 
πληροομών) ειδική θέση σχετικά με την κοινοονική οικονομία. 
3. Νομική βάση 
3.1. Απόφαση 89/490/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουλίου 1989 για τη βελτίωση του 
περιβάλλοντος τοον επιχειρήσεων και την προοόθηση της ανάπτυξης τους, ιδίως των 
μικρομεσαίοον επιχειρήσεων, στην Κοινότητα (ΕΕ αριθ. L 239). 
3.2. Απόφαση 93/379/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 σχετικά με πολυετές 
πρόγραμμα εργασίας για την περαιτέροο ενίσχυση τοον τομέοον προτεραιότητας και την 
εξασφάλιση της συνέχειας και παγίοοσης της πολιτικής υπέρ τοον επιχειρήσεοον, ιδίοος 
τοον μικρομεσαίοον (MME), στην Κοινότητα (ΕΕ αριθ. L 161). 
3.3. Ανακοίνοοση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, της 18ης Δεκεμβρίου 1989, με τίτλο "Οι 
επιχειρήσεις της κοινοονικής οικονομίας και η ολοκλήροοση της ευρωποχϊκής αγοράς χοορίς 
σύνορα" (SEC(89) 2187 τελικό). 
3.4. Δήλοοση αριθ. 23 της Συνθήκης του Maastricht για την Ευρωπαϊκή Ένοοση "Δήλοοση 
σχετικά με τη συνεργασία με τις φιλανθροοπικές οργανοόσεις". 
3.5. Από την Ενιαία ΠροΊξη στη μετά το Maastricht περίοδο (COM(92) 2000 τελικό). 
4. Περιγραφή της ενέργειας 
Οι πιστοόσεις της θέσης Β5-3210 κοχθοός και εκείνες τοον θέσεοον Β3-Ι0 κοχι Β6-6Ι2 προορίζονται 
να καλύψουν τις δοχποχνες τοον οτχεδίοον που έχουν ως στόχο την εξέταση τοον συνεπειοόν της 
32 
ολοκλήροοσης της εσοοτερικής αγοράς για τις επιχειρήσεις της κοινοονικής οικονομίοχς κοχι τη 
βελτίοοση της πρόσβασης τοον επιχειρήσεοον αυτοόν στις κοινοτικές ενέργειες. 
4.1. Ειδικοί στόχοι της ενέργειας 
Στη ανακοίνοοσή της με τίτλο "Οι επιχειρήσεις της κοινοονικής οικονομίας και η 
ολοκλήροοση της ευροοπαϊκής αγοράς χοορίς σύνορα", η Επιτροπή δεσμεύτηκε να 
υποβάλει ένα πρόγραμμα εργασίας που θα βασίζεται στην αρχή της επικουρικότητας και 
κατάλληλες προτάσεις για την εφαρμογή του. 
Αυτό το πρόγραμμα εργασίας έχει τους εξής στόχους : 
1. ενίσχυση της οριζόντιας προσέγγισης με τη βελτίοοση τοον γνώσεοον σχετικά με 
τον εν λόγοο τομέα, ιδίοος σχετικά με τη οηιμβολή του στην οικονομίοχ γενικά και την 
ειδική συμβολή του σε ορισμένες κοινοτικές πολιτικές, καθοός και με τη οτυνεκτίμηση 
του τομέα αυτού στις κοινοτικές πολιτικές κοχι την αξιολόγηση του οχντικτύπου τοον 
πολιτικοόν αυτοόν στους συνεταιρισμούς, στα τοχμεία αλληλασφάλισης και στα ιδρύματα· 
2. εφαρμογή ειδικών μέτρων που θα στοχεύουν ειδικά: 
στην προώθηση των δυνατοτήτων διεθνικής συνεργασίας και αναζήτησης 
νέοον πεδίων δραστηριότητας και νέων αγοροόν μεταξύ συσπειρωμένων εταίρων, στα 
πλαίσια της ολοκλήρωσης της Μεγάλης Αγοράς, 
στη βελτίωση της πληροφόρησης, 
στην υποστήριξη τοον προσπαθειοόν κατάρτισης, 
στην ενθάρρυνση της προοόθησης της έρευνας και της επιστημονικής 
ανάπτυξης, 
στην ενίσχυση του ρόλου τοον συνεταιρισμοόν, τοον ταμείοον 
αλληλασφάλισης και τοον ιδρυμάτων οος φορέοον τοον κοινοτικοόν πολιτικοόν, κυρίοος για 
τη διάδοση τοον κοινοονικοόν καινοτομιοόν, την ενίσχυση της οικονομικής και κοινοονικής 
συνοχής και την ανάπτυξη της συνεργασίας με τις τρίτες χοόρες. 
4.2. Διάρκεια 
Οι ενέργειες που πραγματοποιούνται στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας εντάσσονται 
στα πολυετή προγράμματα-πλαίσια,το πρώτο εκ των οποίοον έχει διάρκεια τριοόν ετοόν 
(1994-1996). 
4.3. Πληθυσμός τον οποίο αφορά η ενέργεια 
Η εν λόγοο ενέργεια αφορά σημαντικό μέρος του πληθυσμού της Κοινότητας στον τομέα 
της κοινοονικής οικονομίας, αν λάβουμε υπόψη, π.χ., ότι η συγκομιδή, η μεταποίηση 
και η ποόληση του 60% της ευρωπαϊκής γεοοργικής παραγοογής γίνεται μέσοο 
συνεταιρισμοόν, ότι οι συνεταιριστικές ή αλληλοχσφαλιστικές τράπεζες συγκεντροόνουν το 
17% περίπου τοον αποταμιεύσεοον σε ευροοπαϊκό επίπεδο, ότι σαράντα εκατομμύρια 
οικογένειες στην Ευροόπη προσφεύγουν οίε ταμεία αλληλασφάλισης γιοχ vox ασφαλιστούν 
κατά του κινδύνου ασθενείας ή κατά τοον απροόπτοον συμβάντοον που συνδέονται με το 
γήροχς και ότι μόνο στο συνεταιριοττικό τομέοχ υπάρχουν 60 εκοχτομμύριοχ μέλη κοχι 3 
εκοχτομμύριοχ θέσεις εργοχσίας. 
33 
5. Κατάταξη των δαπανών/εσόδων 
5.1. ΜΥΔ 
5.2. ΔΠ 
5.3. Είδη εσόδων 
Δεν προβλέπονται έσοδα. 
6. Είδος δαπανών/εσόδων 
6.1. Επιδότηση κατά 100% 
Ένα ελάχιστο μέρος (συμβάσεις μελετοόν, δαπάνες συνεδριάσεων, δαπάνες 
Οημοσιεύσεοον) χρημοχτοδοτείται κατά 100%. 
6.2. Επιδότηση για συγχρηματοδότηση από κοινού με άλλες πηγές τον δημοσίου ή/και του 
ιδιωτικού τομέα 
Τα καινοτόμα δοκιμοχστικά σχέδια (προαναφερόμενοι στόχοι) θα χρηματοδοτηθούν, κατά 
μέσο όρο, κατά 18% . 
6.3. Επιδοτήσεις επιτοκίου 
Ορισμένες ενέργειες μπορεί να τύχουν επιδότησης επιτοκίου. 
6.4. Αλλα 
Ουδέν. 
6.5. Σε περίπτωση οικονομικής επιτνχίας της ενέργειας, προβλέπεται μερική ή σννολική 
επιστροφή τον ποσού της κοινοτικής χρηματοδότησης; 
Επί του παρόντος δεν προβλέπεται καμία επιστροφή της κοινοτικής χρηματοδότησης. 
6.6. Η προτεινόμενη ενέργεια σννεπάγεται μεταβολή του ύψους των εσόδων; Εάν ναι, ποια 
είναι η φύση της μεταβολής και ποιο είναι το είδος των μεταβαλλόμενων εσόδων; 
Η ενέργεια δεν συνεπάγεται καμία μεταβολή του ύψους τοον κοινοτικοόν εσόδων. 
7. Δημοσιονομικές επιπτώσεις 
7.1. Τρόπος υπολογισμού του συνολικού κόστους της ενέργειας 
Έπειτα οχπό μελέτη που πραγμοχτοποιήθηκε για λογαριασμό της ΓΔ ΧΧΙΙΙ/Α/4 
συγκεντροόθηκε οτημοχντικός αριθμός καινοτομούν δοκιμοχστικοόν σχεδίοον. Το κόστος της 
ενέργειας οχνοχλοχμβανεται από την Επιτροπή, στα πλοχίσιοχ της πολιτικής γιοχ τις 
επιχειρήσεις, μέχρι ποσού ύψους ± 18% τοον οτυνολικοόν δαπανοόν τοον προτεινόμενοον 
Οοκιμαστικοόν σχεδίοον. 
7.2. Κατανομή στα επιμέρους στοιχεία της ενέργειας 
σε εκατ. ECU 
ΚΑΤΑΝΟΜΗ 1994 ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ 
Α. Ενέργειες για την προώθηση to 
συντονισμό και την ενίσχυση των 
παρεμβάσεων υπέρ των συνεταιρισμών, των 
ταμείων αλληλασφάλισης, των ενώσεων και 
των ιδρυμάτων. 
Α.1 Η ενίσχυση 
προσέγγισης της οριζόντιας 
Η βελτίοοση τοον γνώσεων σχετικά με 
τον τομέα των συνεταιρισμών, των 
ταμείων αλληλασφάλισης, των 
ενώσεων και τοον ιδρυμάτων και 
ιδίως σχετικά με τη συμβολή του 
τομέα αυτού στην οικονομία γενικά 
και σχετικά με την ειδική του 
συμβολή σε ορισμένες κοινοτικές 
πολιτικές 
Η διεξαγωγή μελετών σχετικά με την 
ανάπτυξη του τομέα στην Κοινότητα 
Η δημιουργία ευνοϊκού 
περιβάλλοντος και η αξιολόγηση των 
συνεπειοόν των κοινοτικοόν πολιτικών 0,100 Πρόγραμμα μελετοόν και εξέτασης τοον 
προοπτικών με στόχο τον εντοπισμό των 
στοιχείοον που είναι απαραίτητα για τον 
προσδιορισμό τοον σημοχντικότεροον τάσεοον 
στην ανάπτυξη τους 
0,210 Εξέταση των συνεπειοόν των κοινοτικών 
μέτρων 
Διεξαγωγή μελετοόν σχετικά με τις εθνικές 
νομοθεσίες και τα στοιχεία που εμποδίζουν 
τις συνεργασίες σε κοινοτικό επίπεδο 
Δοκιμαστικές ενέργειες αξιολόγησης του 
αντίκτυπου τοον κοινοτικοόν πολιτικοόν 
Η οργάνοοση τοον διαβουλεύσεων 0,040 Για να επιτραπεί η ανταλλαγή και η 
συνεννόηση όσον αφορά τη μελλοντική 
κοινοτική πολιτική και το πρόγραμμα 
εργασίας, καλούνται τα όργανα 
εκπροσοόπησης σε ευροοπαϊκό επίπεδο να 
δημιουργήσουν μια μόνιμη δομή επαορί; 
μεταξύ τοον συνετοχιρισμοόν, ταμείοον 
οχλληλασφάλισης, ενοόσεοον και ιδρυμάτοον 
οχορενός, κοχι τοον κοινοτικοόν οργοχνοον 
οχφετέρου (συνεδριάσεις). 
35 
A.2. Η υποστήριξη τουν ειδικοόν ενεργειοόν 
υπέρ τοον συνεταιρισμών, τοον ταμείοον 
αλληλασφάλισης, τοον ενοόσεοον και τοον 
ιδρυμάτοον στην Κοινότητα. 
Προοόθηση τοον Οιεθνικοόν συνεργασιών για 
την αναζήτηση νέουν δραστηριοτήτων από 
συσπειροομένους εταίρους 0,100 Εφαρμογή δοκιμαστικών ενεργειοόν ούτοος 
ώστε να υπερνικηθούν τα εμπόδια στη 
διεθνική συνεργασία 
Βελτίωση της πληροφόρησης 
Διάδοση των κοινωνικών καινοτομιών 
Ενίσχυση του ρόλου των συνεταιρισμών, των 
ταμείατν αλληλασφάλισης, των ενώσεων και 
τοον ιδρυμάτοον, ως φορέων των κοινοτικών 
πολιτικών 0,155 Δίκτυο πληροφόρησης που συνδέεται με το 
EIC και το οποίο επιτρέπει, επιπλέον, την 
αναζήτηση εταίρων, τη δημιουργία κοινοόν 
επιχειρήσεων κτλ. 
0,100 Εφαρμογή καινοτόμας δοκιμαστικών 
ενεργειών που θα βασίζονται στα ιδιαίτερα 
χαρακτηριστικά των συνεταιρισμών, των 
ταμείων αλληλασφάλισης, των ενώσεων και 
των ιδρυμάτων 
0,545 Εφαρμογή δοκιμαστικών ενεργειών, κυρίως 
στις λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες, μέσω 
των παραγόντων του τομέα 
Β. Ενίσχυση των ενεργειών στο πλαίσιο 
άλλων πολιτικών 
Ανάπτυξη της κοινοτικής στατιστικής και 0,200 
επεξεργασία των δεδομένων που θα 
προκύψουν από τη διενέργεια ερευνούν σ' 
αυτόν τον τομέα (Β5-3200) 
Υποστήριξη των προσπαθειών κατάρτισης 0,070 
(Β3-10) 
Ενθάρρυνση της ανάπτυξης της Ε&Α (Β6- 0,130 
612) Μελέτες, συλλογή και επεξεργασία δεδομένουν 
και δημοσιεύσεις για να γίνει γνωστή η 
κατάσταση στον τομέα και να υπάρχουν 
εναρμονισμένα και ενημερουμενα στατιστικά 
δεδομένα 
Εφαρμογή δοκιμαστικών ενεργειοόν για την 
κατάρτιση διευθυντικών στελεχών, υπευθύνοον 
τοον επαγγελματικών δομών και ανταλλαγές 
διευθυντικών στελεχών και τεχνικών 
Εφαρμογή δοκιμαστικών ενεργειοόν για την 
ενθάρρυνση της συμμετοχής τοον εν λόγα) 
τομέων στη διαδικασία Ε&Α 
ΣΥΝΟΛΟ 1,650 
36 
7.3. Λειτονργικές δαπάνες για μελέτες, συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων κτλ., πον 
περιλαμβάνονται στο μέρος Β 
ΚΑΤΑΝΟΜΗ 
- Μελέτες 
- Συνεδριάσεις εμπειρογνοομόνοον 
- Διασκέψεις και συνέδρια 
- Πληροφόρηση και δημοσιεύσεις 
ΣΥΝΟΛΟ 1994 
0,350 
0,040 
π.υ. 
0,030 
0,420 1995 
0,300 
0,050 
π.υ 
0,050 
0,400 1996 
0,300 
0,050 
π.υ. 
0,050 
0,400 
7.4. Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων υποχρεώσεων 
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ (εκατ. ECU) 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1994 
1,650 1995 
1,860 1996 
2,090 
8. Διατάξεις κατά της απάτης που προβλέπονται στην πρόταση ενεργειών 
Όσον αφορά τον έλεγχο των επιδοτήσεοον ή την εκτέλεση των υπηρεσιοόν και την 
εκπόνηση μελετών που ζητήθηκαν από τις υπηρεσίες της Επιτροπής πριν από την 
καταβολή των σχετικοόν πληρουμοόν, λαμβάνοντας υπόψη τις συμβατικές υποχρεοόσεις και 
τις αρχές της οικοννομίας και της ορθής χρηματοοικονομικής διαχείρισης, σε όλες τις 
συμφωνίες ή συμβάσεις που συνάπτονται μετοχξύ της Επιτροπής κοχι τοον δικαιούχοον τοον 
πληροομοόν περιλαμβοενονται διατάξεις κατά της αποχτης (έλεγχοι, υποβολή εκθέσεοον, 
κτλ.). 
9. Στοιχεία της ανάλνσης κόστονς-αποτελεσματικότητας 
9.1. Στόχοι 
Η βασική ιδέα που διαπνέει την επιλογή τοον δοκιμαστικοόν ενεργειοόν, η οποία θα 
πρέπει να διατηρηθεί είτε κατά τη διάρκεια του 1994 είτε στα πλαίσια του 
προγράμματος-πλαισίου (1994-1996), διαρθροόνεται γύροο από την εφαρμογή μιας 
συντονισμένης πολιτικής τοον δικτύοον ευροοπαικοόν συνεταιρισμοόν, ευροοπαικοόν ταμείοον 
αλληλασφάλισης και ευροοπαικοόν ενοόσεοον. 
9.1.1. Η Επιτροπή ενθάρρυνε τη δημιουργία ευροοπαικοόν συγχοονεύσεοον. Έτσι : 
για τους ευροοπαϊκούς γεοοργικούς συνεταιρισμούς, δημιουργήθηκε ένας 
Ευροοπαϊκός Όμιλος Οικονομικού Σκοπού (ΕΟΟΣ) προκειμένου vox επιτραπεί 
καλύτερος συναγοονισμός όσον οχορορά τις προσκλήσεις υποβολής προσοροροόνπου 
προχγμοχτοποιούνται στα πλαίσιοχ του "Phare" (π.χ. : σύνοχψη συμβάοτεων γιοχ 
ποσό ύψους 3 εκατ. ECU γιοχ την ανοχδκ'χρθροοση τοον συνεταιρισμοόν στην 
Πολοονία, και μο'χλιστοχ οττοχ πλοχίσιοχ οχνοχνεοόσιμου προγράμματος)-
37 
οι συνεταιρισμοί και οι ενοόσεις εννέα κρατοόν μελοόν καθοός και ορισμένα 
χρηματοπιστοοτικά ιδρύματα του κλάδου (π.χ. για τη Γαλλία : VVF + Caisse 
des Dépôts et Consignations· για τη Γερμανία : Deutsche FamilienFerien + 
Genossenschaftsbank· για την Πορτογαλία : APORTAL + Montepio Gérai) του 
κοινοονικού τουρισμού συσπειροόθηκαν στα πλαίσια του Ευροοπαϊ'κού Ομίλου 
Οικονομικού Σκοπού "Eurovillages"· 
ένα δίκτυο πληροφοριοόν κοινοονικής οικονομίας (Euroguichet) δημιουργήθηκε 
από τους ακόλουθους οργανισμούς: Ευροοπαϊκή Επιτροπή τοον Συνεταιρισμών 
Παραγοογής, Ευροοπαϊκή Υπηρεσία Δράσης για τους Πολίτες, Ευροοπαϊκή 
Επιτροπή Ενοόσεοον Γενικού Ενδιαφέροντος, European Foundation Centre, 
ούτως οόστε να καλυφθεί η ανάγκη αλληλεπίδρασης τοον επιχειρήσεοον κοινοονικής 
οικονομίας με τον κοινοτικό οικονομικό κόσμο χρησιμοποιούντος το δίκτυο των 
Ευροχ>παϊκοόν Κέντρων Πληροφόρησης (δίκτυο δικτύων). 
9.1.2. Έπειτα από μελέτη που εκπονήθηκε για την υπηρεσία μας, συγκεντροόθηκε και επελέγη 
μεγάλος αριθμός καινοτόμοον δοκιμαστικών σχεδίοον με βάση τους προαναφερόμενους 
στόχους (βλ. ανωτέρου). 
9.1.3. Έπειτα από μελέτες που διενεργήθηκαν από τη ΓΔ XXIII, δημιουργήθηκε ειδικός 
χρηματοπιστοοτικός μηχανισμός για τους συνεταιρισμούς, τα ταμεία αλληλασφάλισης και 
τις ενώσεις. Ο μηχανισμός αυτός διαρθρώνεται γύροο από μια ευρωπαϊκή εταιρεία 
επενδύσεα>ν και δύο κοινά ταμεία τοποθετήσεοον. 
9.2. Αιτιολόγηση της ενέργειας 
9.2.1. Κόστος 
Το κόστος τοον διαφόρων παρεμβάσεων υπολογίστηκε με βάση τα στοιχεία που 
αναφέρονται παραπάνοο στο σημείο 7. Αφενός, η πενιχρότητα τοον διαθέσιμοον 
χρηματοικονομικών πόροον και του διαθέσιμου ανθροόπινου δυναμικού και, οχφετέρου, 
ο ειδικός χαρακτήρας τοον απαιτήσεων δεν αφήνουν περιθοόρια για το ενδεχόμενο μιας 
εναλλακτικής στρατηγικής παρέμβασης στον εν λόγοο τομέα. 
9.2.2. Έμμεσα αποτελέσματα 
Τα άμεσα και έμμεσα αποτελέσματα έχουν ιδιαίτερα μεγάλη σημασία, διότι οι 
προβλεπόμενες ενέργειες θα δώσουν τη δυνατότητα στους παράγοντες της κοινοονικής 
οικονομίας να επωφεληθούν από τη μεγάλη αγορά χοορίς σύνορα στο πλαίσιο της 
τήρησης τα)ν κανόνων του ανταγοονισμού και χωρίς να χάσουν τον ειδικό χαρακτήρα 
τους της εταιρείας προσοόποον. 
9.2.3. Αποτελέσματα πολλαπλασιαστικού χαρακτήρα 
38 
Οι ενέργειες αναμφίβολα έχουν και θα έχουν στο μέλλον πολλαπλασιοχστικύοχποτέλεσμα, 
είτε υπό την έννοια ότι κινητοποιούν άλλες πηγές χρηματοδότησης που προέρχονται από 
τον ίδιο τον τομέα της κοινοονικής οικονομίας ή από άλλους τομείς, είτε στο βαθμό 
που οι ενέργειες αυτές μπορούν να ανοχπαροχχθούν χρονικά και τοπικά. Συγκεκριμένα, 
η μέχρι σήμερα αποκτηθείσα εμπειρία οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή μπορεί 
να περιορισθεί, στις περισσότερες περιπτοόσεις, μόνο σε μια χρηματοδοτική συνδρομή 
ύψους 15 έοος 25% και ότι οι επιχειρήσεις του ίδιου του τομέα είναι έτοιμες να 
αναλάβουν το υπόλοιπο της χρηματοδότησης τοον εν λόγοο σχεδίοον. Το 
πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα υπολογίζετοιι συνεποός μεταξύ 400 και 667%. 
9.3. Παρακολούθηση και αξιολόγηση της ενέργειας 
Θα εξασφαλισθεί η παρακολούθηση και αξιολόγηση των ενεργειών, ανάλογα με τους 
επιδιουκόμενους στόχους και βάσει της ακόλουθης τυπολογίας : 
συγκριτική αξιολόγηση που θα στοχεύει κυρίοος στο να εντοπίσει τις μεταβολές 
που επιφέρει η εφαρμογή της ενέργειας σε ένα πληθυσμό ή σε μια κατάσταση 
και η οποία θα επιτρέπει να αξιολογηθεί ο βαθμός στον οποίο έχουν 
πραγματικά επιτευχθεί οι στόχοι της ενέργειας και να διαπιστωθεί αν έχουν 
προκύψει άλλα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα-
αναλυτική αξιολόγηση, η οποία θα έχει ως στόχο να εκτιμήσει τις διαφορές 
μεταξύ της αρχικής κατάστασης και της κατάστασης στην οποία θα οδηγήσει η 
εν λόγω ενέργεια· 
δυναμική ανάλυση, η οποία θα στηρίζεται στα ενδιάμεσα αποτελέσματα της 
ανάλυσης· σύμφωνα με την εξέλιξη της ανάλυσης αυτής θα τροποποιείται 
αναλόγως η εν λόγω ενέργεια. 
Οι μέθοδοι αυτές, οι οποίες μπορεί να είναι συμπληρωματικές, θα επιτρέψουν μια 
εξαμηνιαία αξιολόγηση τοον ενεργειοόν. 
Ο τομέας της κοινοονικής οικονομίας παρουσιάζει μεγάλη ποικιλομορφία, αφενός, όσον 
αφορά τα συστατικά στοιχεία του (συνεταιρισμοί, ταμεία αλληλασφάλισης, ενοόσεις και 
ιδρύματα) και, αφετέρου, στο επίπεδο τοον δοόδεκα κρατοόν μελοόν. 
Η κατάσταση αυτή απαιτεί μεγάλη προσοχή στο στάδιο της προετοιμασίας των 
προβλεπόμενοον ενεργειών ούτοος ώστε τα μέσα που θα τεθούν σε εφαρμογή να 
ανταποκρίνονται κατάλληλα στις προσδιορισθείσες ανάγκες. 
9.4. Εναρμόνιση με το δημοσιονομικό προγραμματισμό 
9.4.1. Η ενέργεια είναι ενταγμένη στο δημοσιονομικό προγραμματισμό της ΓΔ για τα 
συγκεκριμένα έτη; 
Η ενέργεια αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της πολιτικής της ΓΔ. 
9.4.2. Προσδιορίστε σε ποιο γενικότερο στόχο του δημοσιονομικού προγραμματισμού της ΓΔ 
εντάσσεται ο στόχος της προτεινόμενης ενέργειας. 
Η προτεινόμενη ενέργεια εντάσσεται στους επιδκοκόμενους οττόχους της Γενικής 
Διεύθυνσης (κατάρτιση, πληροφόρηση, συνεργαοτίοχ κτλ.). 
10. Διοικητικές δαπάνες (μέρος Λ τον προϋπολογισμού) 
10.1. Η προτεινόμενη ενέργεια συνεπάγεται αύξηση τον προσωπικού της Επιτροπής; Εάν ναι, 
ποιας τάξης θα είναι η αύξηση αντή; 
39 
Στη μονάδα ΧΧΙΙΙ/Α/4, πρέπει να προσληφθούν 2 άτομα της κατηγορίας Α, 1 άτομο 
της κατηγορίας Β, 2 άτομα της κατηγορίας Γ. Οι προσλήψεις θα γίνουν με εσοοτερική 
διαδικασία, ανάλογα με τον αριθμό τοον διαθέσιμοον θέσεοον. 
10.2. Προσδιορίστε το ύι/>ος των δαπανών λειτονργίας και προσωπικού πον σννεπαγεται η 
πρόταση ανάληψης της συγκεκριμένης ενέργειας. 
Χωρίς αντικείμενο 
10.3 Η προτεινόμενη ενέργεια συνεπάγεται επίσης τις ακόλουθες δαπάνες για τη συνεδρίαση 
της επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 4 της απόφασης (κονδύλιο Α 2510): 
1 συνεδρίαση 24 κυβερνητικών εμπειρογνα)μόνοον ανά έτος 15.000 ECU 
40 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ, ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ 
ΑΛΛΗΛΑΣΦΑΛΙΣΗΣ, ΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ 
Α. 
Α.1 
A.1.U) 
Α.1.Ρ) 
Α.1.γ) 
Α.2 
Α.2.α) 
Α.2.Ρ) 
Α.2.Υ) 
A.2.Ô) 
Β. 
Β.1 
Β.2 
Β.3 Ι Ιροϋπολογι 
ομΛς 
Αριθμός 
κονδυλίου 
Β5-3210 
Β5-3210 
Β5-3210 
Β5-3210 
135-3210 
Β5-3210 
Β5-3210 
Β5-3200 
Β3-10 
Β6-612 Δημοσιονομικό σχέδιο 1994/1996 
Ενέργειες για την προώθηση το 
συντονισμό και την ενίσχυση των 
παρεμβάσεων υπέρ των συνεταιρισμών, 
των ταμείων αλληλασφάλισης, των 
ενώσεων και των ιδρυμάτων. 
Ενίσχυση της οριζόντιας προσέγγισης 
Διενέργεια μελετών όσον αφορά την 
ανάπτυξη του τομέα στην Κοινότητα 
Δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος και 
αξιολόγηση των συνεπειών των 
κοινοτικών πολιτικών 
Διοργάνωση διαβουλεύσεων 
Υποστήριξη ειδικών ενεργειών υπέρ των 
συνεταιρισμών, των ταμείων 
αλληλασφάλισης, των ενώσεων και των 
ιδρυμάτων 
Ενίσχυση των διεθνικών συνεργασιών για 
την αναζήτηση νέων δραστηριοτήτων εκ 
μέρους συσπειρωμένων εταίρων 
Βελτίωση της πληροφόρησης 
Διάδοση των κοινωνικών καινοτομιών 
Ενίσχτκτη του ρόλου των συνεταιρισμών, 
των ταμείων αλληλασφάλισης, των 
ενώσεων και των ιδρυμάτων ως φορέων 
των κοινοτικών πολιτικών 
Ενίσχυση των ενεργειών στο πλαίσιο 
άλλων πολιτικών 
Ανάπτυξη της κοινοτικής στατιστικής και 
επεξεργασία δεδομένων που προκύπτο\>ν 
από έρευνες που διενεργούνται στον 
τομέα αυτό 
Υποστήριξη των προσπαθειών 
κατάρτισης 
Ενίσχυση της ανάπτυξης της Ε&Α 1994 
0,100 
0,210 
0,040 
0,100 
0,155 
0,100 
0,545 
0,200 
0,070 
0,130 1995 
0,080 
0,120 
0,050 
0,100 
0,160 
0,100 
0,790 
0,200 
0,100 
0,160 1996 
0,080 
0,080 
0,050 
0,100 
0,160 
0,100 
0,830 
0,150 
0,130 
0,410 1994-96 
0,260 
0,410 
0,140 
0,300 
0,475 
0,300 
2,165 
0,550 
0,300 
0,700 
ΣΥΝΟΛΟ (εκατ. ECU) lt650 1,850 2,090 5,600 
Τα όοκιμαστικά σχέδια χρηματοδοτούνται, κοχτά μέσο όρο, κοχτά 18%. Οι μελέτες και οι 
όοχπάνες συνεδριάσεοον rj δημοσιεύσεοονχρημοχτοδοτούνταικατά 100%. 
41 
Γ. 
Γ.1. 
Γ.2. 
Γ.3. 
Γ.4. 
Γ.5. 
Γ.6. Β7-500 
Β.2. 
Β.3. 
Β.4-3 
Β.5. 
Β.7. Έμμεσες ενέργειες που 
προκύπτουν από την εφαρμογή 
ορισμένων κοινοτικών πολιτικών 
Προοόθηση τοον κοινοτικών 
επενδύσεοον στις αναπτυσσόμενες 
χοόρες τις Αατινικής Αμερικής, 
της Ασίας και της Μεσογείου, 
στο πλαίσιο συμφοονιοόν 
οικονομικής και εμπορικής 
συνεργασίας. 
Διαρθροοτικές ενέργειες, άλλες 
γεωργικές και περιφερειακές 
ενέργειες, μεταφορές και αλιεία 
Κατάρτιση, νεολαία, 
πολιτισμός, οπτικοακουστικός 
τομέας, πληροφόρηση και άλλες 
κοινοτικές ενέργειες 
Περιβάλλον 
Προστασία καταναλοοτοόν, 
εσωτερική αγορά, βιομηχανία 
και διευρωπαϊκά δίκτυα 
Συνεργασία με τις 
αναπτυσσόμενες χώρες Στα σχόλια του γενικού προϋπολογισμού τοον 
Ευρωπαϊκοόν Κοινοτήτοον από το οικονομικό 
έτος 1990, διευκρινίζεται ότι οι 
προβλεπόμενες ενέργειες απευθύνονται 
ιόιαιτέροχκ; στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, 
περιλαμβανομένοον τοον επιχειρήσεοον 
κοινοονικής οικονομίας. 
Οι επιχειρήσεις του κλάδου των 
συνεταιρισμών, τοον ταμείων αλληλασφάλισης 
και των ενώσεων έχουν ήδη επωφεληθεί από 
πιστώσεις του κονδυλίου αυτού. Κατά την 
περίοδο την οποία καλύπτει το πρόγραμμα, οι 
επιχειρήσεις αυτές θα μπορούν να συνεχίσουν 
να λαμβάνουν τέτοιες πιστώσεις, αλλά δεν 
είναι δυνατόν, εξ αρχής, να αναφερθεί 
συγκεκριμένο ποσό, επειδή ότι η χρήση των 
πιστώσεων θα εξαρτηθεί από την ποιότητοχ 
των υποβαλλομένοον σχεδία)ν καθώς και από 
την ανάπτυξη των ενεργειών. 
ομοίως 
ομοίως 
ομοίως 
ομοίως 
42 
ISSN 0254-1483 
COM(93) 650 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
*"* 10 08 
Apifl. καταλόγου : CB-CO-93-706-GR-C 
ISBN 92-77-62715-8 
πηρεσία Επισήμων Εκδόσεων ίων Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
-2985 Luxembourg 
^