[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 20.5.2008

COM(2008) 306 τελικό

2008/0103 (CNS)

2008/0104 (CNS)

2008/0105 (CNS)

2008/0106 (CNS)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης για τους γεωργούς στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής και τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τροποποιήσεις της κοινής γεωργικής πολιτικής με την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 320/2006, (ΕΚ) αριθ. 1234/2007, (ΕΚ) αριθ. 3/2008 και (ΕΚ) αριθ. […]/2008

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση της απόφασης 2006/144/ΕΚ σχετικά με κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές για την αγροτική ανάπτυξη (περίοδος προγραμματισμού 2007-2013)

(υποβληθείσα από την Επιτροπή) { SEC(2008) 1885}{SEC(2008) 1886}

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Λόγοι και στοχοι της προτασησ

Η ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Προετοιμασία για το Check up της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ» της 20ής Νοεμβρίου 2007 αποσκοπούσε κυρίως στην αξιολόγηση της υλοποίησης της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ του 2003 και στην εισαγωγή στη διαδικασία μεταρρύθμισης των προσαρμογών που κρίνονται αναγκαίες για την περαιτέρω απλούστευση της πολιτικής, τη δυνατότητα αξιοποίησης των νέων ευκαιριών της αγοράς και την προετοιμασία για την αντιμετώπιση νέων προκλήσεων, όπως η αλλαγή του κλίματος, η διαχείριση των υδάτων και η βιοενέργεια.

Κατά τους τελευταίους μήνες, ένας από τους ανωτέρω στόχους, και συγκεκριμένα η αξιοποίηση των ευκαιριών της αγοράς, απέκτησε νέες διαστάσεις με την αλματώδη άνοδο των τιμών πολλών γεωργικών βασικών προϊόντων σε δυσθεώρητα ύψη. Η σταθερή αύξηση των εν λόγω τιμών το 2006 και κατά το πρώτο εξάμηνο του 2007 συντείνει στο συμπέρασμα της ανακοίνωσης του Νοεμβρίου, σύμφωνα με το οποίο τα εναπομένοντα μέσα ελέγχου της προσφοράς στο πλαίσιο της ΚΓΠ (δηλαδή, οι γαλακτοκομικές ποσοστώσεις και η αγρανάπαυση) πρέπει να καταργηθούν. Ο συνδυασμός παραγόντων που οδήγησε στις εξελίξεις αυτές και η καλύτερη απάντηση της ΕΕ σε αυτές αποτελούν αντικείμενο χωριστής ανακοίνωσης της Επιτροπής.

Ωστόσο, τα βασικά συμπεράσματα της ανακοίνωσης του Νοεμβρίου για τον διαγνωστικό έλεγχο σχετικά με την αξιολόγηση των πλέον πρόσφατων μεταρρυθμίσεων της ΚΓΠ εξακολουθούν να ισχύουν. Οι εν λόγω μεταρρυθμίσεις σηματοδότησαν μια νέα φάση στη διαδικασία αυτή, με την αποσύνδεση της πλειοψηφίας των άμεσων ενισχύσεων στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης (ΚΕΕ). Η εν λόγω αποσύνδεση επήλθε στους τομείς των αροτραίων καλλιεργειών, του βοείου και του πρόβειου κρέατος, και των γαλακτοκομικών προϊόντων το 2003, και στους τομείς του ελαιολάδου, του βαμβακιού και του καπνού το 2004. Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του 2003, η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης ενισχύθηκε με συμπληρωματικούς πόρους και με τη μεταρρύθμιση των συναφών μέσων πολιτικής το 2005. Τέλος, η διαδικασία μεταρρύθμισης συνεχίστηκε με τις μεταρρυθμίσεις των τομέων της ζάχαρης (2006) καθώς και των οπωροκηπευτικών και του οίνου (2007).

Οι ανωτέρω μεταρρυθμίσεις αντικατοπτρίζουν τη σημαντική μεταστροφή του προσανατολισμού της ΚΓΠ, η οποία είναι σήμερα περισσότερο σε θέση να επιτύχει τους θεμελιώδεις στόχους της.

- Η στήριξη των παραγωγών έχει πλέον αποσυνδεθεί σε μεγάλο βαθμό (90%) από τις αποφάσεις σχετικά με την παραγωγή. Έτσι, οι γεωργοί της ΕΕ μπορούν να αποφασίζουν βάσει των επιταγών της αγοράς, να προσαρμόζονται στις μεταβολές του οικονομικού τους περιβάλλοντος βάσει του δυναμικού της εκμετάλλευσής τους και των προτιμήσεών τους. Αυτός είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος στήριξης του γεωργικού εισοδήματος.

- Η κατάργηση της στήριξης της παραγωγής για την οποία εθεωρείτο ευρέως ότι αποτελούσε μία από τις αιτίες του προβλήματος των πλεονασμάτων που αντιμετώπιζε η Ευρώπη κατά τον παρελθόν και η μείωση των στήριξης των τιμών από την ΕΕ έχουν φέρει την ευρωπαϊκή γεωργία πλησιέστερα στις παγκόσμιες αγορές, με αποτέλεσμα τη βελτίωση της ισορροπίας των αγορών και τη μείωση των δαπανών του προϋπολογισμού για τα αποθέματα παρέμβασης ή τη διάθεση των πλεονασμάτων.

- Η διαδικασία μεταρρύθμισης είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας η οποία, παρά τη μείωση του μεριδίου που κατέχει η ΕΕ στις περισσότερες αγορές βασικών προϊόντων, είναι πλέον ο μεγαλύτερος εξαγωγέας γεωργικών προϊόντων, κυρίως υψηλής αξίας, ενώ εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας γεωργικών προϊόντων και, με μεγάλη διαφορά, η μεγαλύτερη αγορά για τις αναπτυσσόμενες χώρες.

- Η ΚΓΠ συμβάλλει σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό στην πρόληψη των κινδύνων υποβάθμισης του περιβάλλοντος και στην εξασφάλιση πολλών από τα δημόσια αγαθά που αναμένουν οι κοινωνίες μας, καθώς η στήριξη των παραγωγών υπόκειται πια, λόγω της πολλαπλής συμμόρφωσης, στην τήρηση προτύπων για το περιβάλλον, για την ασφάλεια και την ποιότητα των τροφίμων και για την καλή μεταχείριση των ζώων.

- Η ενίσχυση της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης προάγει την προστασία του περιβάλλοντος και των αγροτικών τοπίων και αποτελεί πηγή ανάπτυξης, δημιουργίας θέσεων απασχόλησης και καινοτομίας στις αγροτικές περιοχές, ιδίως στις περιοχές που είναι απομακρυσμένες, ερημωμένες ή εξαρτώμενες σε μεγάλο βαθμό από τη γεωργία.

Από τις ανωτέρω εξελίξεις φαίνεται ότι η σημερινή ΚΓΠ διαφέρει ουσιαστικά από εκείνη του παρελθόντος. Ωστόσο, στην ανακοίνωση με τίτλο «Προετοιμασία για το Check up της ΚΓΠ» αναφέρεται επίσης ότι «για να συνεχίσει η ΚΓΠ να αποτελεί πολιτική του παρόντος και του μέλλοντος, πρέπει να είναι σε θέση να αξιολογήσει τα μέσα που έχει στη διάθεσή της, να δοκιμάσει κατά πόσο λειτουργούν όπως πρέπει, να προσδιορίσει τις απαιτούμενες προσαρμογές για την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί και να είναι σε θέση να προσαρμοστεί σε νέες προκλήσεις».

Σύμφωνα με τις υποδείξεις της ανακοίνωσης, η Επιτροπή έχει καταρτίσει νομοθετικές προτάσεις οι οποίες συνοδεύονται από έκθεση εκτίμησης αντικτύπου σχετικά με τον διαγνωστικό έλεγχο της ΚΓΠ, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της ευρείας διαβούλευσης με τους εμπλεκόμενους φορείς και τις αντιδράσεις άλλων ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων.

Οι νομοθετικές προτάσεις αφορούν τρεις βασικούς κανονισμούς:

- τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου, της 29ης Σεπτεμβρίου 2003, για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς,

- τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2007, για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των γεωργικών αγορών και ειδικών διατάξεων για ορισμένα γεωργικά προϊόντα (Ενιαίος κανονισμός ΚΟΑ),

- τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου, της 20ής Σεπτεμβρίου 2005, για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ).

Οι εν λόγω προτάσεις, χωρίς να συνιστούν ουσιαστική μεταρρύθμιση, αποτελούν συμβολή στις περαιτέρω εξελίξεις της ΚΓΠ οι οποίες συνάδουν με το γενικό στόχο της Επιτροπής και τις απαιτήσεις των Συνθηκών σχετικά με την προώθηση ενός βιώσιμου και προσανατολισμένου στις απαιτήσεις της αγοράς γεωργικού τομέα.

Καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης (ΚΕΕ) και καθεστώς ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης (ΚΕΣΕ)

Απλούστευση

Η βελτίωση και η απλούστευση της νομοθεσίας αποτελούν μία από τις πολιτικές προτεραιότητες της Επιτροπής για την περίοδο 2004-2009. Η ΚΓΠ προετοίμασε αποφασιστικά το έδαφος για την απλούστευση με τη μεταρρύθμιση του 2003 μέσω της υπαγωγής των περισσότερων άμεσων ενισχύσεων προς τους γεωργούς στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης και μέσω της καθιέρωσης της ενιαίας κοινής οργάνωσης αγοράς το 2007.

Όσον αφορά το ΚΕΕ, η πείρα έχει καταδείξει ότι το καθεστώς αυτό συνέβαλε στη μείωση του διοικητικού φόρτου, στην αποφυγή των περιττών δημόσιων δαπανών, στην καλύτερη αποδοχή της ΚΓΠ από το κοινό και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ΚΓΠ. Ωστόσο, υπάρχουν περιθώρια για περισσότερη απλούστευση, ιδίως όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση και την υφιστάμενη εν μέρει συνδεδεμένη στήριξη.

Πολλαπλή συμμόρφωση

Η μεταρρύθμιση του 2003 εισήγαγε την πολλαπλή συμμόρφωση στο καθεστώς της ενιαίας ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση. Αυτό σημαίνει ότι οι εν λόγω ενισχύσεις υπόκεινται στη νομοθεσία σχετικά με το περιβάλλον, την ασφάλεια των τροφίμων και την καλή μεταχείριση των ζώων, καθώς και στη διατήρηση της γεωργικής εκμετάλλευσης σε καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση.

Τόσο τα κράτη μέλη όσο και η ίδια η Επιτροπή, στο πλαίσιο των ελέγχων της για την εκκαθάριση των λογαριασμών, ανέφεραν την ύπαρξη πρακτικών προβλημάτων όσον αφορά την εφαρμογή της πολλαπλής συμμόρφωσης. Το γεγονός αυτό οδήγησε την Επιτροπή να εξετάσει το πεδίο εφαρμογής της πολλαπλής συμμόρφωσης προκειμένου να απλουστεύσει και να βελτιώσει τη σχετική στόχευση. Ειδικότερα, οι προτάσεις αποβλέπουν στην κατάργηση ορισμένων κανονιστικών απαιτήσεων διαχείρισης, οι οποίες θεωρείται ότι δεν είναι πρόσφορες και δεν συνδέονται με την ευθύνη των γεωργών, και στην εισαγωγή στην καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση απαιτήσεων οι οποίες διατηρούν τα περιβαλλοντικά οφέλη από την αγρανάπαυση και αντιμετωπίζουν τα ζητήματα διαχείρισης των υδάτων.

Εν μέρει συνδεδεμένη στήριξη

Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ του 2003, ορισμένα κράτη μέλη θεωρούσαν ότι η πλήρης αποσύνδεση ενδέχετο να ενέχει κινδύνους, όπως η εγκατάλειψη της παραγωγής και η έλλειψη εφοδιασμού σε πρώτες ύλες για τις μεταποιητικές βιομηχανίες, ή να προκαλέσει κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα σε τομείς με ελάχιστες οικονομικές εναλλακτικές λύσεις. Γι’ αυτό το λόγο αποφασίστηκε να διατηρηθούν ορισμένα επίπεδα συνδεδεμένης ενίσχυσης σε ορισμένους τομείς.

Η πείρα σχετικά με την αποσύνδεση έχει καταδείξει ότι σε γενικές γραμμές η αποσύνδεση δεν προκάλεσε ριζικές αλλαγές στην παραγωγική δομή σε επίπεδο της ΕΕ και ότι οδήγησε τους γεωργούς να παράγουν βάσει της ζήτησης της αγοράς κατά τρόπο πιο βιώσιμο. Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι η συνύπαρξη δύο συστημάτων (συνδεδεμένη και αποσυνδεδεμένη στήριξη) δεν συνέβαλε στην απλούστευση του έργου των εθνικών και περιφερειακών διοικήσεων στα κράτη μέλη.

Για το λόγο αυτό, προτείνεται να ευθυγραμμιστούν τα δύο συστήματα με τις αρχές της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ του 2003, με την κατάργηση της εναπομένουσας συνδεδεμένης στήριξης και την υπαγωγή της στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης. Ωστόσο, προβλέπεται μια εξαίρεση όσον αφορά τις θηλάζουσες αγελάδες και τις πριμοδοτήσεις στο κρέας αιγοπροβάτων. Στις περιπτώσεις αυτές, προτείνεται να επιτραπεί στα κράτη μέλη να διατηρήσουν τη συνδεδεμένη στήριξη (ως έχει σήμερα) με σκοπό την υποστήριξη της οικονομικής δραστηριότητας στις περιοχές όπου οι εναλλακτικές οικονομικές λύσεις είναι ελάχιστες ή ανύπαρκτες.

Άλλα ζητήματα σχετικά με την απλούστευση

Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης άλλα μέτρα με στόχο την περαιτέρω απλούστευση του ΚΕΕ. Ειδικότερα, αυξήθηκε η ευελιξία όσον αφορά τη χρήση του εθνικού αποθέματος και τη μεταβίβαση των δικαιωμάτων ενίσχυσης, καθώς και την επιλογή τροποποίησης των δικαιωμάτων και των ημερομηνιών πληρωμής. Προτείνεται επίσης η κατάργηση των δικαιωμάτων από αγρανάπαυση.

Επέκταση της κατ’ αποκοπή αποσυνδεδεμένης στήριξης

Η μεταρρύθμιση του 2003 καθιέρωσε την αποσυνδεδεμένη γεωργική στήριξη ως βασικό στοιχείο της ΚΓΠ. Κύριος στόχος ήταν η παροχή ενός συστήματος άμεσων ενισχύσεων που να επιτρέπει στους γεωργούς να παράγουν σύμφωνα με τη ζήτηση της αγοράς, όσο το δυνατόν απλούστερο από διοικητικής πλευράς και συμβατό με τον ΠΟΕ. Δύο βασικά μοντέλα προτάθηκαν στα κράτη μέλη για την εφαρμογή του καθεστώτος: το ιστορικό και το περιφερειακό μοντέλο:

- ιστορικό μοντέλο: στο μοντέλο αυτό, τα δικαιώματα ενίσχυσης βασίζονται σε ατομικά ιστορικά ποσά αναφοράς ανά γεωργό·

- περιφερειακό μοντέλο: στο μοντέλο αυτό τα κατ’ αποκοπή δικαιώματα ενίσχυσης βασίζονται στα ποσά που έλαβαν οι γεωργοί της περιφέρειας κατά την περίοδο αναφοράς.

Η ισχύουσα νομοθεσία δεν επιτρέπει στα κράτη μέλη να αλλάξουν την απόφασή τους για την εφαρμογή του μοντέλου ΚΕΕ. Εντούτοις, η πείρα έχει καταδείξει ότι ορισμένες αναπροσαρμογές στα υφιστάμενα καθεστώτα είναι αναγκαίες ή επιθυμητές. Για παράδειγμα, οι διαφορές στα επίπεδα ενίσχυσης που απορρέουν από την εφαρμογή του ιστορικού μοντέλου θα δικαιολογούνται όλο και δυσκολότερα στο μέλλον, καθώς οι περίοδοι αναφοράς για τις ενισχύσεις θα είναι όλο και πιο μακρινές.

Εξάλλου, το περιφερειακό μοντέλο παρέχει πιο δίκαιη στήριξη στους γεωργούς, παρά την αρχική ανακατανομή της στήριξης.

Γι’ αυτό το λόγο, η Επιτροπή πρότεινε να επιτραπεί στα κράτη μέλη να προσαρμόσουν το οικείο μοντέλο ΚΕΕ μέσω της σταδιακής επέκτασης των κατ’ αποκοπή ενισχύσεων ανά δικαίωμα, ώστε να αυξηθούν η αποτελεσματικότητα, η αποδοτικότητα και η απλούστευση του ΚΕΕ. Παράλληλα, οι προτάσεις περιλαμβάνουν δέσμη μέτρων απλούστευσης σχετικά με την εφαρμογή του ΚΕΕ.

Παράταση του καθεστώτος ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης (ΚΕΣΕ)

Το καθεστώς ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης θεσπίστηκε ως προηγούμενο στάδιο για την υπαγωγή στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης των κρατών μελών που προσχώρησαν στην ΕΕ από την 1η Μαΐου 2004, ώστε να διευκολυνθεί η προσαρμογή τους στην ΕΕ λόγω της ιδιαίτερης γεωργικής τους κατάστασης. Το ΚΕΣΕ, που είναι ένα μεταβατικό σύστημα, σχεδιάστηκε για να διευκολύνει την ένταξη των χωρών της ΕΕ-10 και των χωρών της ΕΕ-2 κατά τρόπο ομαλό, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές διαφορές μεταξύ του επιπέδου της γενικής και της αγροτικής οικονομίας τους και εκείνης των χωρών της ΕΕ-15.

Τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το ΚΕΣΕ οφείλουν να μεταβούν στο ΚΕΕ το 2011 (2012 για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία). Κρίνεται σκόπιμο να επιτραπεί στα εν λόγω κράτη μέλη να παρατείνουν το ΚΕΣΕ έως το 2013. Η δυνατότητα αυτή συνάδει με την απόφαση που ελήφθη για τα κράτη μέλη της ΕΕ-15, δεδομένου ότι τους επιτρέπεται να αναθεωρήσουν την εφαρμογή του ΚΕΕ τους και να επιλέξουν ένα μοντέλο που να βασίζεται περισσότερο στην κατ’ αποκοπή ενίσχυση.

Αναθεωρημένο άρθρο 69 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003

Σύμφωνα με το άρθρο 69 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης για τους γεωργούς, τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το ΚΕΕ δύνανται να παρακρατούν ανά τομέα έως και το 10% των εθνικών ανωτάτων ορίων για τις άμεσες ενισχύσεις στον οικείο τομέα για μέτρα σχετικά με την προστασία ή τη βελτίωση του περιβάλλοντος ή για τη βελτίωση της ποιότητας και της εμπορίας των γεωργικών προϊόντων.

Για να έχουν μεγαλύτερη ευελιξία τα κράτη μέλη να ανταποκριθούν στις ανάγκες που απορρέουν από τον γενικό προσανατολισμό της ΚΓΠ, προτείνεται να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 69:

- καταργείται ο περιορισμός σύμφωνα με τον οποίο τα έσοδα από τις γραμμικές μειώσεις λαμβάνονται και παραμένουν στον ίδιο τομέα·

- καλύπτονται τα μέτρα για τη συνεκτίμηση των μειονεκτημάτων για τους γεωργούς σε ορισμένες περιοχές που ειδικεύονται στους τομείς των γαλακτοκομικών προϊόντων, του βοείου κρέατος, του αιγοπρόβειου κρέατος και του ρυζιού·

- παρέχεται η δυνατότητα χρήσης των παρακρατηθέντων ποσών για τη συμπλήρωση των δικαιωμάτων στις περιοχές που αποτελούν αντικείμενο προγραμμάτων αναδιάρθρωσης ή/και ανάπτυξης·

- προβλέπεται επίσης, υπό ορισμένους όρους, η στήριξη ορισμένων μέτρων διαχείρισης των κινδύνων – προγράμματα ασφάλισης καλλιέργειας σε περίπτωση φυσικής καταστροφής και ταμεία αλληλοβοήθειας για τις ασθένειες ζώων·

- τα μέτρα, τα οποία δεν είναι βέβαιο ότι πληρούν τους όρους του πράσινου κουτιού του ΠΟΕ, περιορίζονται στο 2,5% των ανωτάτων ορίων·

- τέλος, τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το ΚΕΣΕ έχουν επίσης τη δυνατότητα να εφαρμόζουν την παρούσα διάταξη.

Διαφοροποίηση

Η διαφοροποίηση είναι ένα μέσο μεταφοράς πιστώσεων με το οποίο μια ποσοστιαία μείωση εφαρμόζεται στις άμεσες ενισχύσεις προς τους γεωργούς (Πυλώνας Ι) και οι αποδεσμευμένοι δημοσιονομικοί πόροι αναδιατίθενται για μέτρα αγροτικής ανάπτυξης (Πυλώνας ΙΙ).

Η απόφαση για την υποχρεωτική διαφοροποίηση για το σύνολο των κρατών μελών της ΕΕ-15 ελήφθη κατά τη μεταρρύθμιση του 2003, με αρχικό ποσοστό 3% το 2005, το οποίο αυξήθηκε σε 4% το 2006 και σε 5% από το 2007 και μετά. Καθιερώθηκε επίσης όριο ενεργοποίησης 5.000 ευρώ, κάτω από το οποίο δεν εφαρμόζεται καμία μείωση των άμεσων ενισχύσεων.

Στην ανακοίνωση με τίτλο «Προετοιμασία για το Check up της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ», επισημαίνονται διάφορες νέες και υφιστάμενες προκλήσεις τις οποίες πρέπει να αντιμετωπίσει η ΚΓΠ, όπως η αλλαγή του κλίματος, η διαχείριση των κινδύνων, η βιοενέργεια, η διαχείριση των υδάτων και η βιοποικιλότητα· η δε πολιτική αγροτικής ανάπτυξης θεωρείται ως μια από τις δυνατότητες αντιμετώπισης των εν λόγω αλλαγών.

Τα μέτρα που διατίθενται στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης προσφέρουν ήδη διάφορες εναλλακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων και τα κράτη μέλη έχουν ήδη εντάξει τα σχετικά μέτρα στα προγράμματά τους αγροτικής ανάπτυξης για την περίοδο 2007-2013. Ωστόσο, από τις πρώτες εμπειρίες σχετικά με τη χρήση των χρηματοδοτικών πόρων για την αγροτική ανάπτυξη το 2007 προκύπτει ότι οι δημοσιονομικές ανάγκες των κρατών μελών υπερβαίνουν τις δημοσιονομικές δυνατότητές τους.

Προκειμένου να επιτραπεί στα κράτη μέλη να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες ανάγκες για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων μέσω της δέσμης μέτρων που διατίθενται για την αγροτική ανάπτυξη, προτείνεται να αυξηθεί η υποχρεωτική διαφοροποίηση κατά 8% και να προστεθεί ένα πρόσθετο σταδιακό στοιχείο στο πλαίσιο ενός νέου συστήματος το οποίο θα βασίζεται στις εξής αρχές:

- όλα τα νέα έσοδα που προκύπτουν από τη διαφοροποίηση παραμένουν στο κράτος μέλος στο οποίο γεννώνται·

- στην ΕΕ-15, η βασική διαφοροποίηση, που εφαρμόζεται σε όλες τις ενισχύσεις άνω των 5.000 ευρώ, αυξάνεται κατά 2% ετησίως από το 2009 έως ποσοστό 8% (επιπλέον του τρέχοντος ποσοστού 5%) το 2012·

- εισάγεται ένα σταδιακό στοιχείο δυνάμει του οποίου οι ενισχύσεις μειώνονται κατά διαδοχικές δόσεις 3% και προτείνεται ένα νέο σύστημα δημοσιονομικής διαχείρισης των άμεσων ενισχύσεων με τον καθορισμό καθαρών συνολικών ανωτάτων ορίων ανά κράτος μέλος·

- στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα συνολικά ποσοστά διαφοροποίησης προς εφαρμογή (υφιστάμενα και πρόσθετα, αντιστοίχως):

Κατώτατο όριο | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |

1 έως 5.000 | 0 | 0 | 0 | 0 |

5.000 έως 99.999 | 5% + 2% | 5% + 4% | 5% + 6% | 5% + 8% |

100.000 έως 199.999 | 5% + 5% | 5% + 7% | 5% + 9% | 5% + 11% |

200.000 έως 299.999 | 5% + 8% | 5% + 10% | 5% + 12% | 5% + 14% |

Άνω των 300.000 | 5% + 11% | 5% + 13% | 5% + 15% | 5% + 17% |

- η ΕΕ-10 καθίσταται επίσης επιλέξιμη για τη διαφοροποίηση το 2012, με βασικό ποσοστό 3% (αντί για 13%). Η Βουλγαρία και η Ρουμανία εξαιρούνται, λόγω της σταδιακής εισαγωγής των άμεσων ενισχύσεων.

Περιορισμοί των ενισχύσεων

Το 46,6% του συνόλου των δικαιούχων άμεσων ενισχύσεων στην ΕΕ-25 λαμβάνει ποσό μικρότερο των 500 ευρώ. Πρόκειται κυρίως για μικρούς γεωργούς αλλά, σε ορισμένα κράτη μέλη, το γεγονός αυτό αφορά επίσης δικαιούχους για τους οποίους το ποσό της ενίσχυσης είναι χαμηλότερο από τα διοικητικά έξοδα διαχείρισής της.

Προκειμένου να απλουστευθεί και να μειωθεί το κόστος διαχείρισης των άμεσων ενισχύσεων, προτείνεται τα κράτη μέλη να καθορίζουν ελάχιστο ποσό 250 ευρώ ανά ενίσχυση ή ελάχιστο μέγεθος επιλέξιμης έκτασης ανά εκμετάλλευση 1 εκταρίου τουλάχιστον ή να συνδυάζουν τα δύο αυτά κριτήρια. Ωστόσο, προβλέπονται ειδικές διατάξεις για τα κράτη μέλη των οποίων ο γεωργικός τομέας αποτελείται κυρίως από πολύ μικρές εκμεταλλεύσεις.

Ενιαία κοινή οργάνωση αγοράς

Μηχανισμοί παρέμβασης στην αγορά

Η Επιτροπή, βασιζόμενη στην ανάλυση της κατάστασης, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο έλεγχος του εφοδιασμού της αγοράς δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να περιορίζεται η ικανότητα των γεωργών της ΕΕ να ανταποκρίνονται στα μηνύματα που δέχονται από την αγορά, αλλά να λειτουργεί ως πραγματικό δίκτυ ασφαλείας. Προς το σκοπό αυτό, προτείνεται να απλουστευθούν και να εναρμονιστούν οι ισχύουσες διατάξεις για τη δημόσια παρέμβαση μέσω της επέκτασης του συστήματος του διαγωνισμού.

Στον τομέα των σιτηρών, προτείνεται να εισαχθεί ο μηχανισμός του διαγωνισμού για το μαλακό σιτάρι, ενώ για τα κτηνοτροφικά σιτηρά θα χρησιμοποιείται το ίδιο μοντέλο που εφαρμόζεται για τον αραβόσιτο (εκμηδένιση του ποσοτικού ορίου). Για το σκληρό σιτάρι, λαμβανομένων υπόψη των σημερινών και των αναμενόμενων συνθηκών της αγοράς, προτείνεται να καταργηθεί η παρέμβαση. Για τους ίδιους λόγους, προτείνεται επίσης να καταργηθεί η παρέμβαση για το ρύζι και το χοίρειο κρέας. Οι διατάξεις περί διαγωνισμών για το βούτυρο και το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη θα εφαρμόζονται επίσης.

Κατάργηση της αγρανάπαυσης

Λαμβανομένων υπόψη των προοπτικών της αγοράς και της εφαρμογής του ΚΕΕ, προτείνεται να καταργηθεί η αγρανάπαυση ως μέσο ελέγχου της προσφοράς. Ωστόσο, στο πλαίσιο των προτάσεων για την πολλαπλή συμμόρφωση και την αγροτική ανάπτυξη, παρέχονται στα κράτη μέλη κατάλληλα εργαλεία για να εξασφαλιστεί η διατήρηση των σημερινών περιβαλλοντικών οφελών από την αγρανάπαυση.

Μετάβαση ενόψει του τέλους των ποσοστώσεων γάλακτος

Το 1984, καθιερώθηκαν οι ποσοστώσεις για την αντιμετώπιση της πλεονάζουσας παραγωγής. Η σημερινή κατάσταση της αγοράς δείχνει ότι οι λόγοι για τους οποίους καθιερώθηκαν οι ποσοστώσεις γάλακτος το 1984 δεν υπάρχουν πλέον. Δεδομένου ότι οι ποσοστώσεις γάλακτος λήγουν το 2015, είναι σκόπιμο να προβλεφθούν σταδιακά μεταβατικά μέτρα τα οποία θα βοηθήσουν τον τομέα να προσαρμοστεί στην αγορά χωρίς ποσοστώσεις μετά το 2015. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η «ομαλή προσγείωση» του τομέα του γάλακτος μετά τη λήξη των ποσοστώσεων, προτείνεται μια σταδιακή ετήσια αύξηση.

Γενικά, η σταδιακή κατάργηση των ποσοστώσεων γάλακτος είναι πιθανό ότι θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγής, τη μείωση των τιμών και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τομέα. Εντούτοις, ορισμένες περιοχές, ιδίως αλλά όχι μόνον ορεινές περιοχές, αναμένεται ότι θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες για να διατηρήσουν ελάχιστα επίπεδα παραγωγής. Τα προβλήματα αυτά μπορούν να εξαλειφθούν με την εφαρμογή των ειδικών μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 68 του κανονισμού για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης.

Ειδικές ενισχύσεις στον γαλακτοκομικό τομέα

Προτείνεται η κατάργηση των ενισχύσεων για την ιδιωτική αποθεματοποίηση τυριών και των ενισχύσεων διάθεσης του βουτύρου για την παρασκευή προϊόντων ζαχαροπλαστικής και παγωτών και για άμεση κατανάλωση. Τα καθεστώτα αυτά δεν είναι πλέον αναγκαία για τη στήριξη της αγοράς και, ως εκ τούτου, πρέπει να καταργηθούν.

Όσον αφορά τις ενισχύσεις για την ιδιωτική αποθεματοποίηση άλλων προϊόντων, όπως το βούτυρο, το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη που χρησιμοποιείται ως ζωοτροφή και η παραγωγή καζεΐνης, για τα οποία οι ισχύουσες κανονιστικές διατάξεις προβλέπουν υποχρεωτικές ενισχύσεις, προτείνεται οι εν λόγω ενισχύσεις να καταστούν προαιρετικές και να εναπόκειται στην Επιτροπή να αποφασίζει για την εφαρμογή τους ανάλογα με την κατάσταση της αγοράς.

Άλλα καθεστώτα στήριξης

Με σκοπό την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την περαιτέρω απλούστευση σειράς μικρών καθεστώτων στήριξης, προτείνεται η αποσύνδεσή τους και η μεταφορά τους στο ΚΕΕ. Για την κάνναβη, τους πρωτεϊνούχους σπόρους και τους καρπούς με κέλυφος, η μετάβαση στο ΚΕΕ μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς μεταβατική περίοδο. Απεναντίας, για το ρύζι, τις αποξηραμένες χορτονομές, τα γεώμηλα αμυλοποιίας και τις μακρές ίνες λίνου, προτείνεται μια μεταβατική περίοδος πριν από την πλήρη αποσύνδεση, με στόχο την υποβοήθηση των γεωργών και των μεταποιητικών βιομηχανιών για σταδιακή προσαρμογή στο νέο καθεστώς στήριξης. Προτείνεται επίσης να καταργηθεί το καθεστώς ενεργειακών καλλιεργειών λόγω της σημερινής σημαντικής ζήτησης βιοενέργειας.

Νέες προκλήσεις και πολιτική αγροτικής ανάπτυξης

Δεδομένου ότι το ανώτατο όριο για τον συνολικό προϋπολογισμό της ΚΓΠ έχει καθοριστεί έως το 2013, η μοναδική δυνατότητα συμπληρωματικών πόρων για την αγροτική ανάπτυξη έγκειται στην αύξηση της υποχρεωτικής διαφοροποίησης.

Οι συμπληρωματικοί χρηματοδοτικοί πόροι είναι αναγκαίοι για να ενισχυθούν οι προσπάθειες στους τομείς προτεραιότητας της ΕΕ, δηλαδή η αλλαγή του κλίματος, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η διαχείριση των υδάτων και η βιοποικιλότητα.

- Το κλίμα και η ενέργεια αναδείχθηκαν σε ζητήματα ύψιστης προτεραιότητας, καθώς η ΕΕ έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στη διαμόρφωση μιας παγκόσμιας οικονομίας χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Τον Μάρτιο του 2007, οι ηγέτες της ΕΕ ενέκριναν τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με τη μείωση των εκπομπών CO2 κατά τουλάχιστον 20% έως το 2020 (30% σε περίπτωση επίτευξης συμφωνίας για παγκόσμιους στόχους) και τον καθορισμό δεσμευτικού στόχου 20% για τη χρήση πηγών ανανεώσιμης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου ενός μεριδίου 10% για τα βιοκαύσιμα στην κατανάλωση βενζίνης και πετρελαίου ντίζελ. Η γεωργία και η δασοκομία μπορούν να συμβάλουν σε σημαντικό βαθμό στην επίτευξη των ανωτέρω στόχων με την παροχή πρώτων υλών για την παραγωγή βιοενέργειας, τη δέσμευση άνθρακα και την περαιτέρω μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

- Οι στόχοι της ΕΕ όσον αφορά την πολιτική ύδατος ορίζονται στην οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα, η οποία θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή κατά την περίοδο 2010-2012. Η γεωργία και η δασοκομία που είναι οι κύριοι χρήστες ύδατος και υδάτινων πόρων έχουν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων από πλευράς τόσο ποσότητας όσο και ποιότητας. Η διαχείριση των υδάτων θα κατέχει όλο και μεγαλύτερη θέση στη στρατηγική προσαρμογής για την αντιμετώπιση της ήδη αναπόφευκτης αλλαγής του κλίματος.

- Τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει τη δέσμευση να θέσουν τέρμα στην απώλεια βιοποικιλότητας μέχρι το 2010, στόχος ο οποίος είναι όλο και πιο απίθανο να επιτευχθεί. Ένα σημαντικό μερίδιο της βιοποικιλότητας της Ευρώπης εξαρτάται από τη γεωργία και τη δασοκομία και οι προσπάθειες που καταβάλλονται για την προστασία της βιοποικιλότητας πρέπει να αυξηθούν, ιδίως λαμβανομένων υπόψη των αναμενόμενων δυσμενών επιπτώσεων της αλλαγής του κλίματος και της αυξανόμενης ζήτησης νερού.

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να κάνουν πλήρη χρήση των συμπληρωματικών χρηματοδοτικών πόρων που διατίθενται για την περίοδο 2010-2013 και να προσαρμόσουν τις στρατηγικές και τα προγράμματά τους αναλόγως. Ειδικότερα, η στήριξη για επενδύσεις βάσει του άξονα 1 μπορεί να στοχεύει στην απόκτηση μηχανημάτων και εξοπλισμών εξοικονόμησης ενέργειας, υδάτων και άλλων εισροών, καθώς και στην παραγωγή (πρώτων υλών για την παραγωγή) ανανεώσιμης ενέργειας που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί τόσο στη γεωργική εκμετάλλευση όσο και εκτός αυτής. Τα γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα και τα δασοκομικά μέτρα βάσει του άξονα 2 μπορούν να χρησιμοποιηθούν ιδίως για δράσεις σχετικά με τη βιοποικιλότητα, τη διαχείριση των υδάτων και το μετριασμό των επιπτώσεων της αλλαγής του κλίματος. Μπορούν να χορηγηθούν ενισχύσεις σε τοπικά έργα για την ανανεώσιμη ενέργεια βάσει των αξόνων 3 και 4.

Στο πλαίσιο αυτό, το 7ο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας θα συμβάλει στην αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων και θα προσφέρει πολύτιμη στήριξη στην καινοτομία στον γεωργικό τομέα και στον καθορισμό των στόχων πολιτικής.

Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Μετά τη μεταρρύθμιση του 2003 και όπως εφαρμόζεται από το οικονομικό έτος 2007, η ΚΓΠ διαθέτει έναν ενσωματωμένο μηχανισμό δημοσιονομικής πειθαρχίας όταν οι προβλεπόμενες δαπάνες κινδυνεύουν να υπερβούν το ανώτατο όριο για τις δαπάνες αγοράς και τις άμεσες ενισχύσεις. Η πρόταση δεν αλλάζει τις αρχές που καθιερώθηκαν με τη μεταρρύθμιση του 2003 και τροποποιήθηκαν με την προσχώρηση των χωρών της ΕΕ-12 όσον αφορά την εφαρμογή του εν λόγω μηχανισμού. Οι περισσότερες ενισχύσεις βάσει της ΚΓΠ έχουν πλέον καθοριστεί και η κατάσταση της αγοράς έχει βελτιωθεί σημαντικά από το 2003. Κατά συνέπεια, το ενδεχόμενο εφαρμογής της δημοσιονομικής πειθαρχίας (δηλαδή η μείωση των άμεσων ενισχύσεων) έχει μειωθεί σε σύγκριση με τις προηγούμενες προβλέψεις.

Οι προτάσεις σχετικά με τη διαφοροποίηση στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης και της αγροτικής ανάπτυξης έχουν σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να μην έχουν επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της ΕΕ, δεδομένου ότι πρόκειται για απλή υποχρεωτική μεταφορά μεταξύ του δεύτερου και του πρώτου πυλώνα της ΚΓΠ. Όσον αφορά όμως τον εθνικό προϋπολογισμό, η αυξημένη διαφοροποίηση ενδέχεται να οδηγήσει σε συμπληρωματικές εθνικές δαπάνες, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης συγχρηματοδότησης της αγροτικής ανάπτυξης. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να επιστρέψουν στο (υψηλότερο) επίπεδο εθνικών δαπανών που προβλεπόταν αρχικά πριν από την απόφαση για το δημοσιονομικό πλαίσιο 2007-2013. Η μεταφορά μέτρων στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης ενδέχεται να έχει περιορισμένες δημοσιονομικές επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της ΕΕ, αλλά οι περισσότερες μεταφορές είναι ουδέτερες ως προς τον προϋπολογισμό.

Όσον αφορά τα μέτρα στήριξης της αγοράς, η πρόσφατη αύξηση των παγκόσμιων τιμών επέφερε σαφή βελτίωση των προοπτικών σε σύγκριση με τις προβλέψεις κατά τη λήψη της απόφασης για τη μεταρρύθμιση του 2003. Έκτοτε, η μεταρρύθμιση της παρέμβασης για τον αραβόσιτο επέλυσε μέρος των αναμενόμενων προβλημάτων στην αγορά σιτηρών και με τις σημερινές προτάσεις σχετικά με την παρέμβαση για τα σιτηρά η κατάσταση βελτιώνεται περαιτέρω. Το ποσό ορισμένων συμπληρωματικών δαπανών προς το τέλος του παρόντος δημοσιονομικού πλαισίου είναι σχετικά χαμηλό. Στον γαλακτοκομικό τομέα, οι επιπτώσεις εξαρτώνται κυρίως από τη χρονική κατανομή των δαπανών (πριν ή μετά το 2013).

Η λήξη των γαλακτοκομικών ποσοστώσεων θα ασκήσει πρόσθετη πίεση στο βούτυρο ανεξάρτητα από την επιλεγείσα μέθοδο. Η παρούσα πρόταση, με την έναρξη διαδικασίας σταδιακής κατάργησης των γαλακτοκομικών ποσοστώσεων, θα έχει θετικές επιπτώσεις όχι μόνο για τον τομέα αλλά και για τις μακροπρόθεσμες εξελίξεις της ΚΓΠ. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί η ανάγκη ορισμένων περιορισμένων συμπληρωματικών δαπανών όσον αφορά τις εξαγωγές βουτύρου. Το κατά ποσό θα επέλθει η αύξηση αυτή θα εξαρτηθεί από άγνωστους στο παρόν στάδιο παράγοντες (Αναπτυξιακό πρόγραμμα της Ντόχα, εξελίξεις στην παγκόσμια αγορά). Για το λόγο αυτό, οι παρούσες προτάσεις περιλαμβάνουν μια ρήτρα αναθεώρησης σύμφωνα με την οποία οι εξελίξεις στις αγορές γαλακτοκομικών προϊόντων θα αποτελέσουν αντικείμενο εξέτασης το 2012, προκειμένου να προσδιοριστεί εάν είναι σκόπιμο να ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα για να αποφευχθεί τυχόν αύξηση του προϋπολογισμού. Η κατάργηση των υφιστάμενων μέτρων αναμένεται ότι θα επιφέρει ορισμένες εξοικονομήσεις πόρων. Εντούτοις, η σημαντικότερη δημοσιονομική επίπτωση της «ομαλής προσγείωσης» των ποσοστώσεων γάλακτος είναι η απώλεια εσόδων του προϋπολογισμού λόγω της προβλεπόμενης μείωσης της εισφοράς επί του γάλακτος.

2008/0103 (CNS)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης για τους γεωργούς στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής και τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 36 και 37 και το άρθρο 299 παράγραφος 2,

την πράξη για την προσχώρηση της Ελλάδος, και ιδίως την παράγραφο 6 του πρωτοκόλλου αριθ. 4 για το βαμβάκι[1],

την πρόταση της Επιτροπής[2],

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[3],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[4],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[5],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Η πείρα που αποκτήθηκε από την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 2003 για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2019/93, (EΚ) αριθ. 1452/2001, (EΚ) αριθ. 1453/2001, (EΚ) αριθ. 1454/2001, (EΚ) αριθ. 1868/94, (EΚ) αριθ. 1251/1999, (EΚ) αριθ. 1254/1999, (EΚ) αριθ. 1673/2000, (EΟΚ) αριθ. 2358/71 και (EΚ) αριθ. 2529/2001[6], καταδεικνύει την αναγκαιότητα προσαρμογής ορισμένων στοιχείων του μηχανισμού στήριξης. Ειδικότερα, η αποσύνδεση της άμεσης στήριξης πρέπει να επεκταθεί και η λειτουργία του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης πρέπει να απλουστευθεί. Επισημαίνεται επίσης ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 έχει τροποποιηθεί ουσιωδώς από την έναρξη ισχύος του. Βάσει των ανωτέρω εξελίξεων και για λόγους σαφήνειας, ο εν λόγω κανονισμός πρέπει να καταργηθεί και να αντικατασταθεί από έναν νέο κανονισμό.

2. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 θέσπισε την αρχή σύμφωνα με την οποία οι γεωργοί οι οποίοι δεν πληρούν ορισμένες απαιτήσεις στους τομείς της δημόσιας υγείας, της υγείας των ζώων και των φυτών, του περιβάλλοντος και της καλής μεταχείρισης των ζώων υπόκεινται σε μειώσεις των άμεσων ενισχύσεων ή σε αποκλεισμούς από αυτές. Αυτό το σύστημα της «πολλαπλής συμμόρφωσης» αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κοινοτικής στήριξης στο πλαίσιο των άμεσων ενισχύσεων και, ως εκ τούτου, πρέπει να διατηρηθεί. Ωστόσο, η πείρα κατέδειξε ότι ορισμένες απαιτήσεις στο πλαίσιο του πεδίου εφαρμογής της πολλαπλής συμμόρφωσης δεν σχετίζονται επαρκώς με τη γεωργική δραστηριότητα ή τη γεωργική γη ή αφορούν μάλλον τις εθνικές αρχές παρά τους γεωργούς. Συνεπώς, κρίνεται σκόπιμο να αναπροσαρμοστεί το πεδίο εφαρμογής της πολλαπλής συμμόρφωσης.

3. Επιπλέον, προκειμένου να αποφευχθεί η εγκατάλειψη γεωργικής γης και να εξασφαλιστεί ότι θα διατηρηθεί η γη σε καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 καθόρισε κοινοτικό πλαίσιο εντός του οποίου τα κράτη μέλη θεσπίζουν πρότυπα, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των σχετικών περιοχών και ιδίως τις εδαφικές και κλιματικές συνθήκες, τα υφιστάμενα συστήματα καλλιέργειας (χρήση γης, αμειψισπορά, καλλιεργητικές πρακτικές) και τη διάρθρωση των εκμεταλλεύσεων. Η κατάργηση της υποχρεωτικής αγρανάπαυσης στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον, ιδίως όσον αφορά ορισμένα χαρακτηριστικά του τοπίου. Επομένως, είναι σκόπιμο να ενισχυθούν οι υφιστάμενες κοινοτικές διατάξεις με στόχο την προστασία, όπου ενδείκνυται, συγκεκριμένων χαρακτηριστικών του τοπίου.

4. Η προστασία και η διαχείριση των υδάτων στο πλαίσιο της γεωργικής δραστηριότητας καθίστανται όλο και πιο προβληματικές σε ορισμένες περιοχές. Συνεπώς, ενδείκνυται να ενισχυθεί επίσης το υφιστάμενο κοινοτικό πλαίσιο για την καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση, με σκοπό την προστασία των υδάτων από τη ρύπανση και τις επιφανειακές απορροές και τη διαχείριση της χρήσης των υδάτων.

5. Δεδομένου ότι οι μόνιμοι βοσκότοποι έχουν θετική επίδραση στο περιβάλλον, ενδείκνυται η θέσπιση μέτρων για την ενθάρρυνση της διατήρησης των υφιστάμενων μόνιμων βοσκοτόπων ώστε να αποφευχθεί η μαζική τους μετατροπή σε αρόσιμες εκτάσεις.

6. Προκειμένου να επιτευχθεί καλύτερη ισορροπία μεταξύ των μέσων άσκησης πολιτικής με στόχο την περαιτέρω προώθηση της αειφόρου γεωργίας και εκείνων με στόχο την προώθηση της αγροτικής ανάπτυξης, ένα σύστημα υποχρεωτικής σταδιακής μείωσης των άμεσων ενισχύσεων («διαφοροποίηση») εισήχθη με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1782/2003. Το σύστημα αυτό πρέπει να διατηρηθεί, συμπεριλαμβανομένης της μη εφαρμογής στις ενισχύσεις ποσού χαμηλότερου των 5.000 ευρώ.

7. Οι οικονομίες που πραγματοποιούνται μέσω του μηχανισμού διαφοροποίησης που εισήχθη με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση μέτρων στο πλαίσιο της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης. Από την έκδοση του εν λόγω κανονισμού, ο γεωργικός τομέας βρίσκεται αντιμέτωπος με νέες και δύσκολες προκλήσεις, όπως η αλλαγή του κλίματος, η αυξανόμενη σημασία της βιοενέργειας, καθώς και η ανάγκη καλύτερης διαχείρισης των υδάτων και αποτελεσματικότερης προστασίας της βιοποικιλότητας. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ως μέρος του Πρωτοκόλλου του Κιότο[7], κλήθηκε να αναπροσαρμόσει τις πολιτικές της, λαμβάνοντας υπόψη τους προβληματισμούς σχετικά με την αλλαγή του κλίματος. Επιπλέον, λόγω των σοβαρών προβλημάτων που σχετίζονται με τη λειψυδρία και την ξηρασία, θα πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή στα θέματα διαχείρισης των υδάτων[8]. Η προστασία της βιοποικιλότητας εξακολουθεί να αποτελεί πολύ μεγάλη πρόκληση και ενώ έχει συντελεστεί σημαντική πρόοδος, η επίτευξη του στόχου βιοποικιλότητας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας έως το 2010 θα απαιτήσει την καταβολή πρόσθετων προσπαθειών[9]. Η Κοινότητα αναγνωρίζει την ανάγκη αντιμετώπισης των νέων αυτών προκλήσεων στο πλαίσιο των πολιτικών της. Στον τομέα της γεωργίας, τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης που εγκρίθηκαν δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2006 του Συμβουλίου, της 20ής Σεπτεμβρίου 2005, για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)[10] ενδείκνυνται ως μέσο για την αντιμετώπιση των εν λόγω προκλήσεων. Για να επιτραπεί στα κράτη μέλη να αναθεωρήσουν αναλόγως τα προγράμματά τους αγροτικής ανάπτυξης χωρίς να είναι αναγκαίο να μειώσουν τις τρέχουσες δραστηριότητές τους αγροτικής ανάπτυξης σε άλλους τομείς, πρέπει να διατεθούν συμπληρωματικοί χρηματοδοτικοί πόροι. Ωστόσο, στις δημοσιονομικές προοπτικές για την περίοδο 2007-2013 δεν προβλέπονται οι αναγκαίοι χρηματοδοτικοί πόροι για την ενίσχυση της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης της Κοινότητας. Υπό αυτές τις περιστάσεις, κρίνεται σκόπιμο να κινητοποιηθεί μεγάλο μέρος των αναγκαίων χρηματοδοτικών πόρων με τη σταδιακή αύξηση της μείωσης των άμεσων ενισχύσεων μέσω της διαφοροποίησης.

8. Η κατανομή της άμεσης εισοδηματικής στήριξης μεταξύ των γεωργών χαρακτηρίζεται από τη χορήγηση μεγάλου μέρους των ενισχύσεων σε έναν σχετικά περιορισμένο αριθμό μεγάλων δικαιούχων. Είναι σαφές ότι οι μεγαλύτεροι δικαιούχοι δεν χρειάζονται το ίδιο επίπεδο ενιαίας στήριξης για να επιτευχθεί ο στόχος της εισοδηματικής στήριξης. Επιπλέον, χάρη στις δυνατότητες προσαρμογής τους, οι μεγαλύτεροι δικαιούχοι μπορούν πιο εύκολα να λειτουργήσουν με χαμηλότερα επίπεδα ενιαίας στήριξης. Επομένως, κρίνεται δίκαιο να αναμένεται από τους γεωργούς που λαμβάνουν υψηλά ποσά στήριξης να καταβάλουν ειδική συνεισφορά στη χρηματοδότηση των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης με σκοπό την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων. Για το λόγο αυτό, ενδείκνυται να θεσπιστεί ένας μηχανισμός για σημαντικότερη μείωση των υψηλότερων ενισχύσεων, του οποίου τα προκύπτοντα ποσά θα χρησιμοποιούνται επίσης για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης. Για να εξασφαλιστεί η αναλογικότητα του μηχανισμού αυτού, οι πρόσθετες μειώσεις πρέπει να αυξάνονται σταδιακά σε συνάρτηση με τα ποσά των σχετικών ενισχύσεων.

9. Η ιδιαίτερη γεωγραφική θέση των εξόχως απόκεντρων περιφερειών, καθώς και ο νησιώτικος χαρακτήρας τους, το μικρό τους μέγεθος, τα ορεινά εδάφη και το κλίμα επιβάλλουν επιπλέον επιβάρυνση στους γεωργικούς τομείς. Προκειμένου να μετριαστούν οι επιβαρύνσεις αυτές, κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθεί απαλλαγή από την υποχρέωση εφαρμογής της μείωσης δυνάμει της διαφοροποίησης για τους γεωργούς των εξόχως απόκεντρων περιφερειών.

10. Τα κράτη μέλη που επέλεξαν την εφαρμογή ενός συστήματος προαιρετικής διαφοροποίησης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα αυξημένα ποσοστά υποχρεωτικής διαφοροποίησης. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 378/2007 του Συμβουλίου, της 27ης Μαρτίου 2007, σχετικά με τον καθορισμό των κανόνων της προαιρετικής διαφοροποίησης των άμεσων ενισχύσεων που προβλέπονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς[11], πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

11. Τα ποσά που προκύπτουν από την εφαρμογή των 5 ποσοστιαίων μονάδων που αντιστοιχούν στις μειώσεις της διαφοροποίησης τις οποίες προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 πρέπει να κατανεμηθούν μεταξύ των κρατών μελών σύμφωνα με αντικειμενικά κριτήρια. Ωστόσο, είναι σκόπιμο να οριστεί ότι ένα συγκεκριμένο ποσοστό των ποσών αυτών θα πρέπει να παραμένει στα κράτη μέλη όπου γεννάται. Λόγω των διαρθρωτικών προσαρμογών που προκύπτουν από την κατάργηση της παρέμβασης για τη σίκαλη, πρέπει να προβλεφθούν ειδικά μέτρα για ορισμένες περιοχές παραγωγής σίκαλης οι οποίες χρηματοδοτούνται με μέρος των ποσών που προκύπτουν από τη διαφοροποίηση. Ωστόσο, τα ποσά που προκύπτουν από την εφαρμογή κάθε περαιτέρω μείωσης της διαφοροποίησης πρέπει να διατίθενται στα κράτη μέλη στα οποία παρήχθησαν.

12. Προκειμένου να διευκολυνθεί η λειτουργία της διαφοροποίησης, ιδίως όσον αφορά τις διαδικασίες χορήγησης άμεσων ενισχύσεων στους γεωργούς και τις μεταφορές στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης, είναι σκόπιμο να καθοριστούν καθαρά ανώτατα όρια ανά κράτος μέλος τα οποία περιορίζουν τις ενισχύσεις προς καταβολή στους γεωργούς μετά την εφαρμογή της διαφοροποίησης. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 2005, για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής[12], πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

13. Οι γεωργοί των νέων κρατών μελών λαμβάνουν άμεσες ενισχύσεις στο πλαίσιο ενός μηχανισμού σταδιακής εισαγωγής. Για να επιτευχθεί ορθή ισορροπία μεταξύ των μέσων άσκησης πολιτικής με στόχο την περαιτέρω προώθηση της αειφόρου γεωργίας και εκείνων με στόχο την προώθηση της αγροτικής ανάπτυξης, το σύστημα της διαφοροποίησης δεν πρέπει να εφαρμοστεί στους γεωργούς των νέων κρατών μελών έως ότου το επίπεδο των άμεσων ενισχύσεων που εφαρμόζεται στα εν λόγω κράτη μέλη φθάσει το επίπεδο που εφαρμόζεται στα άλλα κράτη μέλη.

14. Η διαφοροποίηση δεν πρέπει να μειώνει το καθαρό ποσό που καταβάλλεται στον γεωργό νέου κράτους μέλους σε επίπεδο χαμηλότερο από το ποσό προς καταβολή σε αντίστοιχο γεωργό των άλλων κρατών μελών. Μόλις η διαφοροποίηση αρχίσει να εφαρμόζεται στους γεωργούς των νέων κρατών μελών, το ποσοστό μείωσης θα πρέπει, επομένως, να περιοριστεί στη διαφορά μεταξύ του επιπέδου που εφαρμόζεται στο πλαίσιο του μηχανισμού σταδιακής εισαγωγής και του επιπέδου στα άλλα κράτη μέλη μετά την εφαρμογή της διαφοροποίησης. Επιπλέον, προκειμένου το επίπεδο στήριξης των γεωργών των νέων κρατών μελών που υπόκεινται στη διαφοροποίηση να μην υπερβαίνει το αντίστοιχο επίπεδο στα άλλα κράτη μέλη, οι εν λόγω γεωργοί δεν θα λαμβάνουν πλέον συμπληρωματικές εθνικές άμεσες ενισχύσεις.

15. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα ποσά για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής τηρούν τα ετήσια ανώτατα όρια που καθορίζονται στις δημοσιονομικές προοπτικές, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί χρηματοοικονομικός μηχανισμός για την προσαρμογή των άμεσων ενισχύσεων, εφόσον απαιτείται. Μια προσαρμογή της άμεσης στήριξης θα πρέπει να καθορίζεται όταν προβλέπεται ότι θα υπάρξει υπέρβαση του υποτομέα 2, με περιθώριο ασφαλείας 300 εκατ. ευρώ, σε ένα δεδομένο οικονομικό έτος. Λαμβανομένων υπόψη των επιπέδων των άμεσων ενισχύσεων για τους γεωργούς των νέων κρατών μελών συνεπεία της σταδιακής εισαγωγής, κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθεί ότι στο πλαίσιο της εφαρμογής του μηχανισμού σταδιακής εφαρμογής σε όλες τις άμεσες ενισχύσεις που χορηγούνται στα νέα κράτη μέλη, το μέσο της δημοσιονομικής πειθαρχίας δεν θα εφαρμόζεται στα νέα κράτη μέλη έως ότου το επίπεδο των άμεσων ενισχύσεων που εφαρμόζονται στα νέα κράτη μέλη φθάσει τουλάχιστον το επίπεδο που εφαρμόζεται στα άλλα κράτη μέλη.

16. Προκειμένου να βοηθηθούν οι γεωργοί να ανταποκριθούν στα πρότυπα μιας σύγχρονης, υψηλής ποιότητας γεωργίας, είναι απαραίτητο τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν ένα ευρύ σύστημα παροχής γεωργικών συμβουλών στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις εμπορικού χαρακτήρα. Το σύστημα παροχής γεωργικών συμβουλών αναμένεται ότι θα βοηθήσει τους γεωργούς να ευαισθητοποιηθούν στη σχέση μεταξύ, αφενός, των ροών υλικών και των διαδικασιών που εφαρμόζουν στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και, αφετέρου, του περιβάλλοντος, της ασφάλειας των τροφίμων, της υγείας και της καλής μεταχείρισης των ζώων, χωρίς να επηρεάζεται κατά κανένα τρόπο η υποχρέωση και η ευθύνη τους όσον αφορά την εφαρμογή των εν λόγω προτύπων.

17. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005, τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να βεβαιώνονται ότι οι πράξεις που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) έχουν όντως πραγματοποιηθεί και έχουν υλοποιηθεί ορθά, και να προλαμβάνουν και να διώκουν τις παρατυπίες. Προς το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη εφαρμόζουν ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου για τις άμεσες ενισχύσεις. Προκειμένου να βελτιωθούν η αποτελεσματικότητα και ο έλεγχος της κοινοτικής στήριξης, θα πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη να προσφεύγουν στο ολοκληρωμένο σύστημα και στην περίπτωση των κοινοτικών καθεστώτων που δεν καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό.

18. Κρίνεται σκόπιμο να θεσπιστούν διατάξεις για τα κύρια στοιχεία του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, ιδίως όσον αφορά μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων, ένα σύστημα αναγνώρισης των αγροτεμαχίων, τις αιτήσεις ενίσχυσης που υποβάλλουν οι γεωργοί, ένα εναρμονισμένο σύστημα ελέγχου και, σε σχέση με το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης, ένα σύστημα για τον προσδιορισμό και την καταγραφή των δικαιωμάτων ενίσχυσης.

19. Η διαχείριση μικρών ποσών επιβαρύνει το έργο των αρμοδίων αρχών των κρατών μελών. Για να αποφευχθεί υπερβολικός διοικητικός φόρτος, είναι σκόπιμο τα κράτη μέλη να μη χορηγούν άμεσες ενισχύσεις όταν το σχετικό ποσό είναι χαμηλότερο από τη μέση κοινοτική στήριξη ανά εκτάριο ή όταν η αίτηση ενίσχυσης αφορά επιλέξιμη περιοχή μικρότερη από ένα εκτάριο. Θα πρέπει να προβλεφθούν ειδικές διατάξεις για τα κράτη μέλη των οποίων η διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων διαφέρει σημαντικά από τον κοινοτικό μέσο όρο. Ενδείκνυται να αφεθεί στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών η επιλογή της εφαρμογής ενός ή δύο κριτηρίων σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες της δομής της γεωργικής τους οικονομίας. Δεδομένου ότι ειδικά δικαιώματα ενίσχυσης χορηγήθηκαν σε κατόχους εκμεταλλεύσεων «χωρίς γη», η εφαρμογή του κριτηρίου της έκτασης θα ήταν απρόσφορη. Οι εν λόγω γεωργοί πρέπει επομένως να υπόκεινται στο ελάχιστο ποσό βάσει της μέσης στήριξης.

20. Η πείρα από την εφαρμογή του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης κατέδειξε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγήθηκε αποσυνδεδεμένη εισοδηματική στήριξη σε δικαιούχους, εκτός από φυσικά πρόσωπα των οποίων ο επιχειρηματικός στόχος δεν αφορά καθόλου ή οριακά μόνο την άσκηση γεωργικής δραστηριότητας. Για να αποφευχθεί η χορήγηση της γεωργικής εισοδηματικής στήριξης σε εταιρείες αυτού του είδους, και να διασφαλιστεί ότι η κοινοτική στήριξη χρησιμοποιείται πλήρως για την εξασφάλιση δίκαιου βιοτικού επιπέδου για τον γεωργικό πληθυσμό, είναι σκόπιμο να επιτραπεί στα κράτη μέλη να μη χορηγούν άμεσες ενισχύσεις δυνάμει του παρόντος κανονισμού σε τέτοιες περιπτώσεις.

21. Οι ενισχύσεις που προβλέπονται στα πλαίσια των κοινοτικών καθεστώτων στήριξης θα πρέπει να καταβάλλονται στο ακέραιο από τις αρμόδιες εθνικές αρχές στους δικαιούχους, αφού αφαιρεθούν οι μειώσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό και εντός καθορισμένων περιόδων. Προκειμένου να καταστεί η διαχείριση των άμεσων ενισχύσεων πιο ευέλικτη, ενδείκνυται να επιτραπεί στα κράτη μέλη να καταβάλλουν τις εν λόγω ενισχύσεις σε δύο δόσεις ετησίως.

22. Τα καθεστώτα στήριξης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής προβλέπουν άμεση στήριξη του εισοδήματος, ιδίως με σκοπό την εξασφάλιση ενός ικανοποιητικού επιπέδου ζωής για τη γεωργική κοινότητα. Ο στόχος αυτός συνδέεται στενά με τη διατήρηση των αγροτικών περιοχών. Για να αποφευχθεί η ανορθολογική κατανομή των κοινοτικών κονδυλίων, δεν θα πρέπει να παρέχονται ενισχύσεις στους γεωργούς εκείνους που δημιούργησαν τεχνητά τις συνθήκες που απαιτούνται για να λάβουν τέτοιες ενισχύσεις.

23. Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της κοινής γεωργικής πολιτικής, τα καθεστώτα άμεσης στήριξης πρέπει να προσαρμόζονται στις μεταβαλλόμενες εξελίξεις, εν ανάγκη εντός στενών χρονικών ορίων. Οι δικαιούχοι δεν δύνανται, συνεπώς, να επαφίενται στο γεγονός ότι οι συνθήκες στήριξης θα παραμείνουν αμετάβλητες και θα πρέπει να είναι έτοιμοι για πιθανή αναθεώρηση των καθεστώτων, ιδίως με βάση τις οικονομικές εξελίξεις ή την κατάσταση του προϋπολογισμού.

24. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 θέσπισε ένα καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης το οποίο συνένωσε σε ένα καθεστώς αποσυνδεδεμένων άμεσων ενισχύσεων τους διάφορους υφιστάμενους μηχανισμούς στήριξης. Η πείρα από την εφαρμογή του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης καταδεικνύει ότι ορισμένα από τα στοιχεία του μπορούν να απλουστευθούν προς όφελος των γεωργών και των διοικήσεων. Επιπλέον, δεδομένου ότι το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης εφαρμόζεται πλέον από όλα τα κράτη μέλη τα οποία όφειλαν να το εφαρμόσουν, ορισμένες διατάξεις που σχετίζονται με την αρχική του εφαρμογή καθίστανται παρωχημένες και επομένως ενδείκνυται να αναπροσαρμοστούν. Στο πλαίσιο αυτό, διαπιστώθηκε ανεπαρκής χρησιμοποίηση των δικαιωμάτων ενίσχυσης σε ορισμένες περιπτώσεις. Προς αποφυγή τέτοιων καταστάσεων και λαμβανομένου υπόψη του ότι οι γεωργοί είναι ήδη εξοικειωμένοι με τη λειτουργία του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης, ενδείκνυται να μειωθεί σε δύο έτη η περίοδος που καθορίστηκε αρχικά για την επιστροφή των αχρησιμοποίητων δικαιωμάτων ενίσχυσης στο εθνικό απόθεμα.

25. Τα κύρια στοιχεία του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης πρέπει να διατηρηθούν. Ιδιαίτερα, ο καθορισμός των εθνικών ανωτάτων ορίων πρέπει να διασφαλίζει ότι το συνολικό επίπεδο στήριξης και δικαιωμάτων δεν υπερβαίνει τους υφιστάμενους περιορισμούς του προϋπολογισμού. Είναι επίσης σκόπιμο τα κράτη μέλη να διαθέτουν ένα εθνικό απόθεμα στο οποίο μπορούν να προσφύγουν για να διευκολύνουν τη συμμετοχή των νέων γεωργών στο καθεστώς ή να ανταποκριθούν στις ειδικές ανάγκες ορισμένων περιοχών. Ενδείκνυται να καθοριστούν κανόνες σχετικά με τη μεταβίβαση και τη χρησιμοποίηση των δικαιωμάτων ενίσχυσης, προκειμένου να αποφευχθούν οι κερδοσκοπικές μεταβιβάσεις και η σώρευση δικαιωμάτων ενίσχυσης που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

26. Η σταδιακή ένταξη νέων τομέων στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης καθιστά αναγκαία την αναθεώρηση του ορισμού των επιλέξιμων εκτάσεων στο πλαίσιο του καθεστώτος ή για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων ενίσχυσης. Εντούτοις, πρέπει να προβλεφθεί η εξαίρεση της στήριξης εκτάσεων που καλλιεργούνται με οπωροκηπευτικά στην περίπτωση των κρατών μελών που έχουν επιλέξει να αναβάλουν την ένταξη του τομέα αυτού στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης. Εξάλλου, ενδείκνυται να θεσπιστούν ειδικά μέτρα για την κάνναβη ώστε να αποφευχθεί η χορήγηση στήριξης για παράνομες καλλιέργειες.

27. Η υποχρεωτική αγρανάπαυση αρόσιμης γης εισήχθη ως μηχανισμός ελέγχου της προσφοράς. Οι εξελίξεις στην αγορά του τομέα των αροτραίων καλλιεργειών σε συνδυασμό με την εισαγωγή των αποσυνδεδεμένων ενισχύσεων δεν δικαιολογούν πλέον την ανάγκη διατήρησης του μέσου αυτού, το οποίο πρέπει επομένως να καταργηθεί. Τα δικαιώματα από αγρανάπαυση που θεσπίστηκαν σύμφωνα με τα άρθρα 53 και 63 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 ενεργοποιούνται συνεπώς σε εκτάρια τα οποία υπόκεινται στους ίδιους όρους επιλεξιμότητας με οποιοδήποτε άλλο δικαίωμα.

28. Εκτός από την ένταξη της προηγούμενης συνδεδεμένης στήριξης της αγοράς στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης, η αξία των δικαιωμάτων ενίσχυσης στα κράτη μέλη που είχαν επιλέξει την ιστορική εφαρμογή βασιζόταν στο ατομικό επίπεδο της παλαιότερης στήριξης. Με την παρέλευση όλο και περισσότερων ετών από την καθιέρωση του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης και μετά τη διαδοχική ένταξη περαιτέρω τομέων στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης, καθίσταται όλο και πιο δύσκολο να δικαιολογηθεί το βάσιμο των σημαντικών ατομικών διαφορών στα επίπεδα στήριξης οι οποίες βασίζονται μόνο στο ύψος των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στο παρελθόν. Για το λόγο αυτό, είναι σκόπιμο να επιτραπεί, υπό ορισμένους όρους, στα κράτη μέλη τα οποία επέλεξαν την εφαρμογή του ιστορικού μοντέλου να αναθεωρήσουν τα χορηγηθέντα δικαιώματα ενίσχυσης με σκοπό την προσέγγιση της μοναδιαίας αξίας τους, τηρώντας ταυτόχρονα τις γενικές αρχές της κοινοτικής νομοθεσίας και τους στόχους της κοινής γεωργικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη δύνανται να λάβουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των γεωγραφικών περιοχών για τον καθορισμό παρόμοιων αξιών. Η ευθυγράμμιση των δικαιωμάτων ενίσχυσης είναι σκόπιμο να πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια κατάλληλης μεταβατικής περιόδου και με περιορισμένο φάσμα μειώσεων, ώστε να επιτραπεί στους γεωργούς να προσαρμοστούν ικανοποιητικά στα μεταβαλλόμενα επίπεδα στήριξης.

29. Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του 2003, τα κράτη μέλη είχαν τη δυνατότητα επιλογής του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης σύμφωνα με το ιστορικό μοντέλο ή με το περιφερειακό μοντέλο. Έκτοτε, τα κράτη μέλη είχαν την ευκαιρία να αξιολογήσουν τα αποτελέσματα των επιλογών τους όσον αφορά τόσο την οικονομική όσο και τη διοικητική καταλληλότητά τους. Ενδείκνυται, επομένως, να δοθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα να αναθεωρήσουν την αρχική τους επιλογή βάσει της πείρας που απόκτησαν. Για το λόγο αυτό, εκτός από τη δυνατότητα ευθυγράμμισης της αξίας των δικαιωμάτων ενίσχυσης, πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη που εφάρμοσαν το ιστορικό μοντέλο να μεταβούν στο περιφερειακό μοντέλο. Επιπλέον, είναι σκόπιμο να επιτραπεί, υπό ορισμένους όρους, στα κράτη μέλη τα οποία επέλεξαν την εφαρμογή του περιφερειακού μοντέλου να αναθεωρήσουν τις αποφάσεις τους με σκοπό την προσέγγιση της αξίας των δικαιωμάτων ενίσχυσης σύμφωνα με προκαθορισμένα στάδια, με σεβασμό προς τις γενικές αρχές της κοινοτικής νομοθεσίας και τους στόχους της κοινής γεωργικής πολιτικής. Οι εν λόγω αλλαγές θα πρέπει να πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια κατάλληλης μεταβατικής περιόδου και με περιορισμένο φάσμα μειώσεων, ώστε να επιτραπεί στους γεωργούς να προσαρμοστούν ικανοποιητικά στα μεταβαλλόμενα επίπεδα στήριξης.

30. Παράλληλα με την καθιέρωση ενός καθεστώτος αποσυνδεδεμένης ενιαίας ενίσχυσης, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 επέτρεπε στα κράτη μέλη να εξαιρέσουν ορισμένες ενισχύσεις από το καθεστώς αυτό. Συγχρόνως, στο άρθρο 64 παράγραφος 3 του εν λόγω κανονισμού προβλεπόταν η αναθεώρηση των επιλογών που περιλαμβάνονταν στον τίτλο ΙΙΙ κεφάλαιο 5 τμήματα 2 και 3 βάσει των εξελίξεων της αγοράς και των διαρθρωτικών εξελίξεων. Η ανάλυση της σχετικής πείρας καταδεικνύει ότι η αποσύνδεση εισάγει την ευελιξία στην επιλογή των παραγωγών, επιτρέποντάς τους να αποφασίζουν όσον αφορά την παραγωγή με βάση την αποδοτικότητα και τις επιταγές της αγοράς. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους τομείς των αροτραίων καλλιεργειών, του λυκίσκου και των σπόρων προς σπορά και επίσης, σε κάποιο βαθμό, για τον τομέα του βοείου κρέατος. Συνεπώς, οι εν μέρει συνδεδεμένες ενισχύσεις στους εν λόγω τομείς πρέπει να ενταχθούν στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης. Προκειμένου να επιτραπεί στους κτηνοτρόφους του τομέα του βοείου κρέατος να προσαρμοστούν σταδιακά στις νέες ρυθμίσεις στήριξης, ενδείκνυται να προβλεφθεί η σταδιακή ένταξη της ειδικής πριμοδότησης για αρσενικά βοοειδή και της πριμοδότησης σφαγής. Δεδομένου ότι οι εν μέρει συνδεδεμένες ενισχύσεις στον τομέα των οπωροκηπευτικών εισήχθησαν πρόσφατα, και μόνο ως μεταβατικό μέτρο, δεν είναι αναγκαία η αναθεώρηση των εν λόγω καθεστώτων.

31. Ωστόσο, όσον αφορά τους τομείς των θηλαζουσών αγελάδων και των αιγοπροβάτων, η διατήρηση ενός ελάχιστου επιπέδου γεωργικής παραγωγής ενδέχεται να είναι ακόμη αναγκαία για τη γεωργική οικονομία ορισμένων περιοχών και, ιδιαίτερα, όταν οι γεωργοί δεν μπορούν να προσφύγουν σε άλλες οικονομικές εναλλακτικές δραστηριότητες. Υπό αυτές τις συνθήκες, κρίνεται σκόπιμο τα κράτη μέλη να έχουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν τη συνδεδεμένη στήριξη στο σημερινό επίπεδο ή, για τις θηλάζουσες αγελάδες, σε χαμηλότερο επίπεδο. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να προβλεφθούν ειδικές διατάξεις για την τήρηση των απαιτήσεων αναγνώρισης και καταγραφής που προβλέπονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[13] και από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 21/2004 του Συμβουλίου[14], με στόχο ιδίως την εξασφάλιση της ιχνηλασιμότητας των ζώων.

32. Πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν έως το 10% των ανωτάτων ορίων τους για τη χορήγηση ειδικής στήριξης σε σαφώς προσδιορισμένες περιπτώσεις. Η στήριξη αυτή αναμένεται ότι θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν περιβαλλοντικά προβλήματα και να βελτιώσουν την ποιότητα και την εμπορία των γεωργικών προϊόντων. Ενδείκνυται επίσης να διατίθεται ειδική στήριξη για την άμβλυνση των συνεπειών της σταδιακής κατάργησης των ποσοστώσεων γάλακτος και της αποσύνδεσης της στήριξης σε ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς. Δεδομένου ότι η αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία, ενδείκνυται να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη να συνεισφέρουν στα ασφάλιστρα που καταβάλλουν οι γεωργοί για την ασφάλιση των καλλιεργειών καθώς και στη χρηματοδότηση των οικονομικών αποζημιώσεων για ορισμένες απώλειες σε περίπτωση ασθένειας ζώων ή φυτών. Με σκοπό την τήρηση των διεθνών υποχρεώσεων της Κοινότητας, οι πόροι που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν για οποιοδήποτε μέτρο συνδεδεμένης στήριξης πρέπει να περιορίζονται σε κατάλληλο επίπεδο. Οι όροι που διέπουν τις χρηματοδοτικές συνεισφορές για την ασφάλιση των καλλιεργειών και τις αποζημιώσεις για ασθένειες ζώων ή φυτών πρέπει να καθοριστούν αναλόγως.

33. Οι άμεσες ενισχύσεις στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης βασίζονταν σε ποσά αναφοράς των άμεσων ενισχύσεων που είχαν χορηγηθεί στο παρελθόν ή σε περιφερειοποιημένα ποσά ανά εκτάριο. Οι γεωργοί των νέων κρατών μελών δεν έλαβαν κοινοτικές άμεσες ενισχύσεις και δεν είχαν ιστορικές αναφορές για τα ημερολογιακά έτη 2000, 2001 και 2002. Για το λόγο αυτό, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 προέβλεπε ότι στα νέα κράτη το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης θα βασιζόταν σε περιφερειοποιημένα ποσά ανά εκτάριο. Μερικά χρόνια μετά την προσχώρηση των νέων κρατών μελών στην Κοινότητα, ωστόσο, μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο της χρήσης των περιόδων αναφοράς για τα νέα κράτη μέλη τα οποία δεν εντάχθηκαν ακόμη στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης. Προκειμένου να διευκολυνθεί η μετάβαση στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης και, ιδίως, να αποφευχθεί η υποβολή κερδοσκοπικών αιτήσεων, κρίνεται σκόπιμο να επιτραπεί στα νέα κράτη μέλη να λάβουν υπόψη, για τον υπολογισμό των δικαιωμάτων ενίσχυσης στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης, τις περιοχές στις οποίες χορηγήθηκε στήριξη στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης.

34. Βάσει της περιφερειοποιημένης επιλογής για το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης, τα νέα κράτη μέλη πρέπει να έχουν τη δυνατότητα αναπροσαρμογής της αξίας των δικαιωμάτων ανά εκτάριο με βάση αντικειμενικά κριτήρια, ώστε να εξασφαλιστεί η ίση μεταχείριση μεταξύ γεωργών και να αποφευχθούν στρεβλώσεις στην αγορά.

35. Τα νέα κράτη μέλη πρέπει να έχουν τις ίδιες δυνατότητες με τα άλλα κράτη μέλη όσον αφορά τη μερική εφαρμογή του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης.

36. Η αποσύνδεση της άμεσης στήριξης και η εισαγωγή του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης αποτέλεσαν βασικά στοιχεία στη διαδικασία μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής. Ωστόσο, το 2003 διάφοροι λόγοι επέβαλαν τη διατήρηση της ειδικής στήριξης για ορισμένες καλλιέργειες. Από την πείρα που αποκτήθηκε κατά την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 σε συνδυασμό με την εξέλιξη της κατάστασης της αγοράς προκύπτει ότι τα καθεστώτα τα οποία δεν εντάχθηκαν στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης το 2003 μπορούν σήμερα να ενταχθούν στο εν λόγω καθεστώς για την προώθηση μιας αειφόρου γεωργίας περισσότερο προσανατολισμένης στην αγορά. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τον τομέα του ελαιολάδου, στον οποίο εφαρμόστηκε μόνον οριακή αποσύνδεση. Ισχύει επίσης για τις ενισχύσεις στους τομείς του σκληρού σιταριού, των πρωτεϊνούχων σπόρων, του ρυζιού, του αμύλου γεωμήλων και των καρπών με κέλυφος, στους οποίους η φθίνουσα αποτελεσματικότητα των εναπομενουσών συνδεδεμένων ενισχύσεων υποστηρίζει την επιλογή της αποσύνδεσης. Στην περίπτωση του λίνου ενδείκνυται επίσης να καταργηθεί η στήριξη στη μεταποίηση και να ενταχθούν τα σχετικά ποσά στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης. Όσον αφορά το ρύζι, τις αποξηραμένες χορτονομές, το άμυλο γεωμήλων και το λίνο πρέπει να προβλεφθεί μια μεταβατική περίοδος προκειμένου να εξασφαλιστεί η όσο το δυνατόν ομαλότερη μετάβαση στην αποσυνδεδεμένη στήριξη. Όσον αφορά τους καρπούς με κέλυφος, είναι σκόπιμο να επιτραπεί στα κράτη μέλη να εξακολουθήσουν να καταβάλλουν το εθνικό μερίδιο της ενίσχυσης κατά τρόπο συνδεδεμένο ώστε να μετριαστούν οι επιπτώσεις της αποσύνδεσης.

37. Λόγω της ένταξης των νέων καθεστώτων στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης, πρέπει να προβλεφθεί ο υπολογισμός του νέου επιπέδου της ατομικής εισοδηματικής στήριξης στο πλαίσιο του εν λόγω καθεστώτος. Στην περίπτωση των καρπών με κέλυφος, του αμύλου γεωμήλων, του λίνου και της αποξηραμένης χορτονομής, η σχετική αύξηση πρέπει να χορηγηθεί με βάση τη στήριξη που έλαβαν οι γεωργοί κατά τα πλέον πρόσφατα έτη. Εντούτοις, στην περίπτωση της ένταξης των ενισχύσεων οι οποίες μέχρι σήμερα εξαιρούνταν εν μέρει από το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης, ενδείκνυται να δοθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα να χρησιμοποιούν τις αρχικές περιόδους αναφοράς.

38. Με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 καθιερώθηκε ειδική στήριξη για τις ενεργειακές καλλιέργειες με σκοπό την υποβοήθηση της ανάπτυξης του τομέα. Λαμβανομένων υπόψη των πρόσφατων εξελίξεων στον τομέα της βιοενέργειας και, ιδίως, της σημαντικής ζήτησης τέτοιων προϊόντων στις διεθνείς αγορές, και του καθορισμού δεσμευτικών στόχων όσον αφορά το μερίδιο της βιοενέργειας στα συνολικά καύσιμα έως το 2020, δεν υπάρχουν πλέον επαρκείς λόγοι για τη χορήγηση ειδικής στήριξης στις ενεργειακές καλλιέργειες.

39. Με την ευκαιρία της ένταξης του τομέα του βαμβακιού στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης, κρίθηκε αναγκαίο μέρος της στήριξης να εξακολουθεί να συνδέεται με την καλλιέργεια βαμβακιού μέσω μιας ειδικής ενίσχυσης καλλιέργειας ανά επιλέξιμο εκτάριο, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος διατάραξης της παραγωγής στις περιοχές παραγωγής βαμβακιού. Η επιλογή αυτή πρέπει να διατηρηθεί σύμφωνα με τους στόχους που ορίζονται στο πρωτόκολλο αριθ. 4 για το βαμβάκι, που προσαρτάται στην πράξη προσχώρησης της Ελλάδας.

40. Προκειμένου να μετριαστούν οι συνέπειες της διαδικασίας αναδιάρθρωσης στα κράτη μέλη τα οποία χορηγούσαν την ενίσχυση αναδιάρθρωσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 320/2006, της 20ής Φεβρουαρίου 2006, για τη θέσπιση προσωρινού καθεστώτος αναδιάρθρωσης του κλάδου της ζάχαρης στην Κοινότητα[15], πρέπει να χορηγηθεί στους παραγωγούς ζαχαροτεύτλων και ζαχαροκάλαμου ενίσχυση για πέντε το πολύ διαδοχικά έτη.

41. Η πράξη προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας, και η πράξη προσχώρησης της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας προβλέπουν ότι οι γεωργοί των νέων κρατών μελών θα λαμβάνουν άμεσες ενισχύσεις στο πλαίσιο ενός μηχανισμού σταδιακής εισαγωγής.

42. Επιπλέον, οι εν λόγω πράξεις προσχώρησης προβλέπουν ένα μηχανισμό μεταβατικής απλουστευμένης στήριξης για τη χορήγηση των άμεσων ενισχύσεων στα νέα κράτη μέλη με βάση την έκταση. Τα κύρια στοιχεία του μηχανισμού αυτού πρέπει να καθοριστούν. Το καθεστώς ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης αποδείχθηκε αποτελεσματικό και απλό σύστημα χορήγησης εισοδηματικής στήριξης στους γεωργούς. Για λόγους απλούστευσης, ενδείκνυται να επιτραπεί στα κράτη μέλη να συνεχίσουν να εφαρμόζουν το σύστημα αυτό μέχρι το τέλος του 2013.

43. Εκτός από τη μεταρρύθμιση των τομέων της ζάχαρης και των οπωροκηπευτικών και από την ένταξή τους στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης, ενδείκνυται να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη που επέλεξαν την εφαρμογή του καθεστώτος ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης να χορηγούν εισοδηματική στήριξη στους καλλιεργητές ζαχαρότευτλων, ζαχαροκάλαμου ή κιχωρίου και στους παραγωγούς ορισμένων οπωροκηπευτικών με τη μορφή χωριστών ενισχύσεων. Ομοίως, πρέπει να επιτραπεί στα ίδια κράτη μέλη να καταβάλλουν χωριστή ειδική στήριξη υπό όρους ανάλογους με εκείνους που εφαρμόζονται στα άλλα κράτη μέλη.

44. Λόγω της σταδιακής εισαγωγής των άμεσων ενισχύσεων στα νέα κράτη μέλη, οι πράξεις προσχώρησης προβλέπουν ένα πλαίσιο ώστε τα νέα κράτη μέλη να έχουν την ευχέρεια να καταβάλλουν συμπληρωματικές εθνικές άμεσες χορηγήσεις. Πρέπει να καθοριστούν οι όροι για τη χορήγηση αυτών των ενισχύσεων.

45. Κατά την αρχική κατανομή των δικαιωμάτων ενίσχυσης από τα κράτη μέλη, ορισμένα λάθη είχαν ως συνέπεια ιδιαίτερα υψηλές ενισχύσεις για τους γεωργούς. Αυτή η μη συμμόρφωση πρέπει κανονικά να ακολουθείται από δημοσιονομικές διορθώσεις μέχρι τη λήψη διορθωτικών μέτρων. Ωστόσο, για ορισμένα κράτη μέλη, λαμβανομένης υπόψη της παρέλευσης χρόνου από την πρώτη κατανομή, η εφαρμογή της αναγκαίας διόρθωσης θα είχε ως αποτέλεσμα δυσανάλογες νομικές και διοικητικές επιβαρύνσεις. Ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο για λόγους ασφάλειας δικαίου να διευθετηθεί η κατανομή των εν λόγω ενισχύσεων.

46. Σύμφωνα με το άρθρο 70 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003, η Ισπανία, η Γαλλία και η Πορτογαλία αποφάσισαν να εξαιρέσουν από το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης τις άμεσες ενισχύσεις προς τα Γαλλικά Υπερπόντια Διαμερίσματα, τις Αζόρες και τη Μαδέρα, και τις Κανάριες Νήσους και να τις χορηγήσουν υπό τους όρους που καθορίζονται στον τίτλο IV του εν λόγω κανονισμού. Ορισμένες από τις ενισχύσεις που προβλέπονται στον τίτλο αυτό έχουν ενταχθεί πλήρως στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης. Για λόγους απλούστευσης και για τη συνεκτίμηση των ειδικών περιστάσεων των εξόχως απόκεντρων περιφερειών, κρίνεται σκόπιμο η διαχείριση των εν λόγω ενισχύσεων να πραγματοποιείται στο πλαίσιο των προγραμμάτων στήριξης που θεσπίζονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 247/2006. Προς το σκοπό αυτό, τα αντίστοιχα κονδύλια πρέπει να μεταφερθούν από τα εθνικά ανώτατα όρια για τις άμεσες ενισχύσεις στο ποσό που καθορίζεται στο άρθρο 23 παράγραφος 2 του εν λόγω κανονισμού. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 247/2006 πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

47. Είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού που ενδέχεται να οδηγήσουν σε ενέργεια κράτους μέλους που πιθανόν να συνιστά κρατική ενίσχυση, εξαιρούνται, εκτός αν ορίζεται άλλως, από την εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, δεδομένου ότι οι εν λόγω διατάξεις περιλαμβάνουν κατάλληλους όρους ή προβλέπουν την έγκριση τέτοιων όρων από την Επιτροπή για τη διασφάλιση ότι η χορήγηση στήριξης δεν συνεπάγεται αθέμιτη στρέβλωση του ανταγωνισμού.

48. Τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού πρέπει να θεσπιστούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου[16], της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών εξουσιών που ανατίθενται στην Επιτροπή.

49. Κρίνεται σκόπιμο να καταργηθεί ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1782/2003.

50. Πρέπει να δοθεί επαρκής χρόνος στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τις διατάξεις που επιτρέπουν την περαιτέρω αποσύνδεση των άμεσων ενισχύσεων και των διατάξεων που τους επιτρέπουν να αναθεωρήσουν τις αποφάσεις που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του 2003. Για το λόγο αυτό, οι σχετικές διατάξεις πρέπει να ισχύουν μόνον από το 2010. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 πρέπει επομένως να εφαρμόζεται κατά το έτος 2009 στα καθεστώτα ενισχύσεων τα οποία θα ενταχθούν στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης μόνο από το 2010,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΤΙΤΛΟΣ Ι ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής

Ο παρών κανονισμός θεσπίζει:

α) κοινούς κανόνες για τις άμεσες ενισχύσεις·

β) καθεστώς στήριξης του εισοδήματος των γεωργών (εφεξής «καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης»)·

γ) μεταβατική απλουστευμένη στήριξη εισοδήματος για γεωργούς στα νέα κράτη μέλη (εφεξής «καθεστώς ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης»)·

δ) καθεστώτα στήριξης για τους γεωργούς που παράγουν ρύζι, γεώμηλα αμυλοποιίας, βαμβάκι, ζάχαρη, οπωροκηπευτικά, αιγοπρόβειο κρέας και βόειο κρέας·

ε) πλαίσιο για τη συμπλήρωση των άμεσων ενισχύσεων από τα νέα κράτη μέλη.

Άρθρο 2 Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:

α) «γεωργός»: φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ή ομάδα φυσικών ή νομικών προσώπων, ανεξαρτήτως της νομικής ιδιότητας που αποδίδει το εθνικό δίκαιο στην ομάδα και τα μέλη της, του οποίου η εκμετάλλευση βρίσκεται στην επικράτεια της Κοινότητας, όπως αναφέρεται στο άρθρο 299 της Συνθήκης, και το οποίο ασκεί γεωργική δραστηριότητα·

β) «εκμετάλλευση»: το σύνολο των παραγωγικών μονάδων που διαχειρίζεται ο γεωργός και οι οποίες βρίσκονται στην επικράτεια του ίδιου κράτους μέλους·

γ) «γεωργική δραστηριότητα»: η παραγωγή, η εκτροφή ή η καλλιέργεια γεωργικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων της συγκομιδής, της άμελξης, της αναπαραγωγής και εκτροφής ζώων, ή της διατήρησης της γης σε καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση, όπως ορίζεται στο άρθρο 6 του παρόντος κανονισμού·

δ) «άμεση ενίσχυση»: η πληρωμή που καταβάλλεται απευθείας στο γεωργό στο πλαίσιο ενός καθεστώτος στήριξης του εισοδήματος από τα απαριθμούμενα στο παράρτημα I του παρόντος κανονισμού·

ε) «ενισχύσεις που χορηγούνται για ένα συγκεκριμένο ημερολογιακό έτος» ή «ενισχύσεις που χορηγούνται για την αντιπροσωπευτική περίοδο»: οι ενισχύσεις που χορηγούνται ή που θα χορηγηθούν, για ένα συγκεκριμένο(-α) έτος(-η), οι οποίες περιλαμβάνουν όλες τις ενισχύσεις που χορηγούνται και για άλλες χρονικές περιόδους οι οποίες αρχίζουν κατά το/τα συγκεκριμένο(-α) ημερολογιακό(ά) έτος(-η)·

στ) «γεωργικά προϊόντα»: τα προϊόντα που παρατίθενται στο παράρτημα I της Συνθήκης, συμπεριλαμβανομένου του βαμβακιού, αλλά εξαιρουμένων των αλιευτικών προϊόντων·

ζ) «νέα κράτη μέλη»: η Βουλγαρία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Κύπρος, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σλοβενία και η Σλοβακία·

η) «γεωργική έκταση»: οποιαδήποτε έκταση αρόσιμης γης, μόνιμων βοσκοτόπων και μόνιμων καλλιεργειών.

Άρθρο 3 (πρώην 32) Χρηματοδότηση των άμεσων ενισχύσεων

Τα καθεστώτα στήριξης που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι του παρόντος κανονισμού χρηματοδοτούνται σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΕΡΙ ΑΜΕΣΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ

Άρθρο 4 Κύριες απαιτήσεις

1. Ο γεωργός που λαμβάνει άμεσες ενισχύσεις οφείλει να τηρεί τις κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης που απαριθμούνται στο παράρτημα II και την καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση που καθορίζεται στο άρθρο 6.

2. Η αρμόδια εθνική αρχή θέτει στη διάθεση του γεωργού τον κατάλογο με τις κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης και την καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση που πρέπει να τηρούνται.

Άρθρο 5 Κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης

1. Οι κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης που απαριθμούνται στο παράρτημα II θεσπίζονται από την κοινοτική νομοθεσία στους παρακάτω τομείς:

α) δημόσια υγεία, υγεία των ζώων και των φυτών·

β) περιβάλλον·

γ) καλή μεταχείριση των ζώων.

2. Οι πράξεις που αναφέρονται στο παράρτημα II ισχύουν στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού στη μορφή που θα έχουν με βάση τις κατά καιρούς τροποποιήσεις τους και, στην περίπτωση των οδηγιών, με βάση την εφαρμογή τους από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 6 Καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε κάθε γεωργική γη, και ιδιαίτερα γη η οποία δεν χρησιμοποιείται πλέον για παραγωγικούς σκοπούς, να διατηρείται σε καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση. Τα κράτη μέλη καθορίζουν, σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, στοιχειώδεις απαιτήσεις για την καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση με βάση το πλαίσιο που καθορίζεται στο παράρτημα III, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των περιοχών για τις οποίες πρόκειται, όπως το έδαφος και οι κλιματικές συνθήκες, τα υφιστάμενα συστήματα γεωργικής εκμετάλλευσης, η χρήση γης, η αμειψισπορά, οι γεωργικές πρακτικές και η διάρθρωση των εκμεταλλεύσεων.

2. Τα κράτη μέλη πλην των νέων κρατών μελών εξασφαλίζουν ότι η γη που αποτελούσε μόνιμους βοσκότοπους κατά την ημερομηνία που προβλέπεται για την υποβολή αίτησης στρεμματικής ενίσχυσης για το 2003 παραμένει μόνιμος βοσκότοπος. Τα νέα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η γη που αποτελούσε μόνιμο βοσκότοπο την 1η Μαΐου 2004 παραμένει μόνιμος βοσκότοπος. Ωστόσο, η Βουλγαρία και η Ρουμανία εξασφαλίζουν ότι η γη που αποτελούσε μόνιμο βοσκότοπο την 1η Ιανουαρίου 2007 παραμένει μόνιμος βοσκότοπος.

Εντούτοις, ένα κράτος μέλος δύναται, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, να παρεκκλίνει από το πρώτο εδάφιο, υπό τον όρο ότι λαμβάνει μέτρα για την αποφυγή τυχόν σημαντικής μείωσης της συνολικής έκτασης μόνιμων βοσκοτόπων.

Το πρώτο εδάφιο δεν εφαρμόζεται σε εκτάσεις μόνιμων βοσκοτόπων που πρόκειται να αναδασωθούν, εάν η αναδάσωση αυτή είναι συμβατή με το περιβάλλον και με την εξαίρεση των φυτειών χριστουγεννιάτικων δένδρων και ειδών ταχείας ανάπτυξης που καλλιεργούνται βραχυπρόθεσμα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ

Άρθρο 7 Διαφοροποίηση

1. Κάθε ποσό άμεσων ενισχύσεων που χορηγείται στον γεωργό για ένα συγκεκριμένο ημερολογιακό έτος και που υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ μειώνεται για κάθε έτος μέχρι το 2012 κατά τα αντίστοιχα ποσοστά:

α) 2009: 7%·

β) 2010: 9%·

γ) 2011: 11%·

δ) 2012: 13%.

2. Οι μειώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 αυξάνονται όσον αφορά:

α) τα ποσά μεταξύ 100.000 και 199.999 ευρώ, κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες·

β) τα ποσά μεταξύ 200.000 και 299.999 ευρώ, κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες·

γ) τα ποσά 300.000 ευρώ και άνω, κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες.

3. Οι παράγραφοι 1 και 2 δεν εφαρμόζονται στις άμεσες ενισχύσεις που χορηγούνται στους γεωργούς στα Γαλλικά Υπερπόντια Διαμερίσματα, στις Αζόρες και τη Μαδέρα, στις Κανάριες Νήσους και στις Νήσους του Αιγαίου.

Άρθρο 8 Καθαρά ανώτατα όρια

1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 11, τα συνολικά καθαρά ποσά των άμεσων ενισχύσεων που μπορούν να χορηγηθούν σε ένα κράτος μέλος για ένα ημερολογιακό έτος, μετά την εφαρμογή των άρθρων 7 και 10 του παρόντος κανονισμού και του άρθρου 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 378/2007, δεν υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια που καθορίζονται στο παράρτημα IV του παρόντος κανονισμού. Όπου απαιτείται, τα κράτη μέλη προβαίνουν σε γραμμική μείωση των άμεσων ενισχύσεων, προκειμένου να μην υπερβούν τα ανώτατα όρια που καθορίζονται στο παράρτημα IV.

2. Η Επιτροπή αναθεωρεί, με τη διαδικασία του άρθρου 128 παράγραφος 2, τα ανώτατα όρια που καθορίζονται στο παράρτημα IV ώστε να ληφθούν υπόψη:

α) οι τροποποιήσεις των ανωτάτων ποσών που μπορούν να χορηγηθούν σύμφωνα με τις άμεσες ενισχύσεις·

β) οι τροποποιήσεις της προαιρετικής διαφοροποίησης που αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 378/2007·

γ) οι διαρθρωτικές αλλαγές των εκμεταλλεύσεων.

Άρθρο 9 Ποσά που προκύπτουν από τη διαφοροποίηση

1. Τα ποσά που προκύπτουν από την εφαρμογή των μειώσεων που προβλέπονται στο άρθρο 7, σε κάθε κράτος μέλος πλην των νέων κρατών μελών, διατίθενται ως συμπληρωματική κοινοτική στήριξη για μέτρα στο πλαίσιο του προγραμματισμού αγροτικής ανάπτυξης τα οποία χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στις ακόλουθες παραγράφους.

2. Τα ποσά που αντιστοιχούν στη μείωση κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες διατίθενται στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 128 παράγραφος 2, με βάση τα ακόλουθα κριτήρια:

α) γεωργική έκταση·

β) γεωργική απασχόληση·

γ) ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕγχΠ) κατά κεφαλή σε αγοραστική δύναμη.

Ωστόσο, κάθε ενδιαφερόμενο κράτος μέλος λαμβάνει τουλάχιστον 80% των συνολικών ποσών τα οποία παρήχθησαν στο εν λόγω κράτος μέλος λόγω της διαφοροποίησης.

3 Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2 δεύτερο εδάφιο, εάν, σε ένα κράτος μέλος, η παραγωγή σίκαλης, ως μέρος της συνολικής παραγωγής σιτηρών, υπερέβη το 5% κατά μέσο όρο κατά τη διάρκεια της περιόδου 2000-2002 και η αναλογία της στη συνολική κοινοτική παραγωγή σίκαλης υπερέβη το 50% κατά την ίδια περίοδο, τουλάχιστον το 90% των ποσών που παρήχθησαν στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος λόγω της διαφοροποίησης αναδιατίθεται στο κράτος μέλος αυτό έως και το 2013.

Στην περίπτωση αυτή, με την επιφύλαξη της δυνατότητας που προβλέπεται στο άρθρο 58, τουλάχιστον το 10% του ποσού που διατίθεται στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος διατίθεται για μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου σε περιοχές παραγωγής σίκαλης.

Για το σκοπό της παρούσας παραγράφου, ως «σιτηρά» νοούνται τα προϊόντα που απαριθμούνται στο σημείο Ι του παραρτήματος V.

4. Το υπόλοιπο ποσό που προκύπτει από την εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφος 1 και τα ποσά που προκύπτουν από την εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφος 2 διατίθενται στο κράτος μέλος στο οποίο παρήχθησαν τα αντίστοιχα ποσά, σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 128 παράγραφος 2. Τα εν λόγω ποσά χρησιμοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 69 παράγραφος 5 α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005.

Άρθρο 10 Ειδικοί κανόνες για τη διαφοροποίηση στα νέα κράτη μέλη

1. Το άρθρο 7 εφαρμόζεται στους γεωργούς νέου κράτους μέλους για οποιοδήποτε δεδομένο ημερολογιακό έτος μόνον εάν το επίπεδο των άμεσων ενισχύσεων που εφαρμόζεται στο εν λόγω κράτος μέλος για το συγκεκριμένο ημερολογιακό έτος δυνάμει του άρθρου 110 δεν είναι χαμηλότερο από το επίπεδο στα κράτη μέλη πλην των νέων κρατών μελών, λαμβανομένων υπόψη των τυχόν μειώσεων που εφαρμόστηκαν δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 1.

2. Όταν το άρθρο 7 εφαρμόζεται στους γεωργούς νέου κράτους μέλους, το εφαρμοστέο ποσοστό δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 1 περιορίζεται στη διαφορά μεταξύ του επιπέδου των άμεσων ενισχύσεων που εφαρμόζεται στο εν λόγω κράτος μέλος δυνάμει του άρθρου 110 και του επιπέδου στα κράτη μέλη πλην των νέων κρατών μελών, λαμβανομένων υπόψη των τυχόν μειώσεων που εφαρμόστηκαν δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 1.

3. Όταν οι μειώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 7 εφαρμόζονται στους γεωργούς νέου κράτους μέλους δεν χορηγούνται στους ενδιαφερόμενους γεωργούς οι συμπληρωματικές εθνικές άμεσες ενισχύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 120.

4. Κάθε ποσό που προκύπτει από την εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφοι 1 και 2 διατίθεται στο νέο κράτος μέλος στο οποίο παρήχθησαν τα αντίστοιχα ποσά, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 128 παράγραφος 2. Τα εν λόγω ποσά χρησιμοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 69 παράγραφος 5 α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005.

Άρθρο 11 Δημοσιονομική πειθαρχία

1. Καθορίζεται αναπροσαρμογή των άμεσων ενισχύσεων όταν, για ένα δεδομένο οικονομικό έτος, οι προβλέψεις για τη χρηματοδότηση των προαναφερόμενων μέτρων δυνάμει του υποτομέα 2 του παραρτήματος Ι της διοργανικής συμφωνίας[17] για δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή οικονομική διαχείριση, προσαυξημένες κατά τα ποσά που αναφέρονται στα άρθρα 122 και 123 του παρόντος κανονισμού και πριν από την εφαρμογή της διαφοροποίησης που προβλέπεται στα άρθρα 7 και 10 του παρόντος κανονισμού και στο άρθρο 1 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 378/2007, δείχνουν ότι θα υπάρξει υπέρβαση του προαναφερόμενου ετήσιου ανωτάτου ορίου, λαμβανομένου υπόψη περιθωρίου 300 εκατ. ευρώ κάτω του προαναφερόμενου ανωτάτου ορίου.

2. Το Συμβούλιο, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής που υποβάλλεται το αργότερο στις 31 Μαρτίου του ημερολογιακού έτους για το οποίο εφαρμόζονται οι αναπροσαρμογές που αναφέρονται στην παράγραφο 1, καθορίζει τις αναπροσαρμογές αυτές το αργότερο στις 30 Ιουνίου του εν λόγω ημερολογιακού έτους.

3. Στο πλαίσιο της εφαρμογής του χρονοδιαγράμματος των αυξήσεων που προβλέπεται στο άρθρο 110 για όλες τις άμεσες ενισχύσεις που χορηγούνται στα νέα κράτη μέλη, η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται στα νέα κράτη μέλη μέχρι την έναρξη του ημερολογιακού έτους κατά το οποίο το ύψος των άμεσων ενισχύσεων που ισχύει στα νέα κράτη μέλη ισούται τουλάχιστον με το ύψος των άμεσων ενισχύσεων που ισχύει την ημερομηνία αυτή στα κράτη μέλη, πλην των νέων κρατών μελών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΣΕ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΙΣ

Άρθρο 12 Σύστημα παροχής συμβουλών σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις

1. Τα κράτη μέλη διαθέτουν σύστημα παροχής συμβουλών στους γεωργούς για τη διαχείριση της γης και των γεωργικών εκμεταλλεύσεων (εφεξής «σύστημα παροχής συμβουλών σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις») το οποίο λειτουργεί υπό την ευθύνη μιας ή περισσότερων ορισθεισών αρχών ή ιδιωτικών φορέων.

2. Η δραστηριότητα παροχής συμβουλών καλύπτει τουλάχιστον τις κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης και την καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση που αναφέρονται στο κεφάλαιο 1.

Άρθρο 13 Όροι

1. Οι γεωργοί μπορούν να συμμετέχουν στο σύστημα παροχής συμβουλών σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις σε εθελοντική βάση.

2. Τα κράτη μέλη δίνουν προτεραιότητα στους γεωργούς που λαμβάνουν άμεσες ενισχύσεις, ύψους μεγαλύτερου των 15.000 ευρώ ετησίως.

Άρθρο 14 Υποχρεώσεις των εγκεκριμένων ιδιωτικών φορέων και των ορισθεισών αρχών

Με την επιφύλαξη της εθνικής νομοθεσίας περί προσβάσεως του κοινού στα έγγραφα, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι ιδιωτικοί φορείς και οι ορισθείσες αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 12 να μην κοινοποιούν προσωπικές ή ατομικές πληροφορίες και στοιχεία που αποκτούν στα πλαίσια της δραστηριότητας παροχής συμβουλών, σε πρόσωπα ξένα προς τον γεωργό που διαχειρίζεται τη σχετική εκμετάλλευση, εκτός εάν διαπιστώσουν παρατυπία ή παραβίαση κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων τους, η οποία, με βάση το κοινοτικό ή το εθνικό δίκαιο, καλύπτεται από υποχρέωση πληροφόρησης των δημόσιων αρχών, ιδίως σε περίπτωση εγκληματικών πράξεων.

Άρθρο 15 Αναθεώρηση

Το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος παροχής συμβουλών, συνοδευόμενη εφόσον χρειαστεί, από τις σχετικές προτάσεις προκειμένου το σύστημα να καταστεί υποχρεωτικό.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ

Άρθρο 16 Πεδίο εφαρμογής

Κάθε κράτος μέλος θεσπίζει και διαχειρίζεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, εφεξής καλούμενο «ολοκληρωμένο σύστημα».

Το ολοκληρωμένο σύστημα εφαρμόζεται στα καθεστώτα στήριξης που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι.

Όπου απαιτείται, το σύστημα εφαρμόζεται επίσης για τη διαχείριση και τον έλεγχο των κανόνων που καθορίζονται στα κεφάλαια 1 και 2.

Άρθρο 17 Στοιχεία του ολοκληρωμένου συστήματος

1. Το ολοκληρωμένο σύστημα περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

α) ηλεκτρονική βάση δεδομένων·

β) σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων·

γ) σύστημα προσδιορισμού και καταγραφής των δικαιωμάτων ενίσχυσης όπως αναφέρεται στο άρθρο 20·

δ) αιτήσεις ενίσχυσης·

ε) ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχου·

στ) ενιαίο σύστημα καταγραφής της ταυτότητας κάθε γεωργού που υποβάλει αίτηση ενίσχυσης.

2. Όταν εφαρμόζονται τα άρθρα 55 και 56 του παρόντος κανονισμού, το ολοκληρωμένο σύστημα περιλαμβάνει σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των ζώων το οποίο δημιουργείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 21/2004 του Συμβουλίου.

3. Ανάλογα με την περίπτωση, το σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων μπορεί να περιλαμβάνει σύστημα γεωγραφικών πληροφοριών για τις ελαιοκαλλιέργειες.

Άρθρο 18 Ηλεκτρονική βάση δεδομένων

1. Στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων καταγράφονται για κάθε γεωργική εκμετάλλευση, τα στοιχεία που περιέχονται στις αιτήσεις ενίσχυσης.

Η βάση δεδομένων αυτή επιτρέπει, ιδίως, άμεση και απευθείας πρόσβαση, μέσω της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους, στα στοιχεία που σχετίζονται με τα ημερολογιακά έτη ή/και τις περιόδους εμπορίας που αρχίζουν από το έτος 2000.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν να δημιουργήσουν αποκεντρωμένες βάσεις δεδομένων υπό τον όρο ότι αυτές, καθώς και οι διοικητικές διαδικασίες για την καταγραφή και πρόσβαση στα δεδομένα, έχουν σχεδιαστεί με ομοιογενή τρόπο για όλη την επικράτεια του κράτους μέλους και είναι συμβατές μεταξύ τους προκειμένου να επιτρέπουν διασταυρωτικούς ελέγχους.

Άρθρο 19 Σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων

Το σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων δημιουργείται με βάση χάρτες ή κτηματολογικά έγγραφα ή άλλες χαρτογραφικές αναφορές. Χρησιμοποιούνται τεχνικές ηλεκτρονικού συστήματος γεωγραφικών πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένης κατά προτίμηση της εναέριας ή διαστημικής ορθοφωτογραφίας με ομοιογενή πρότυπα που εξασφαλίζουν ακρίβεια τουλάχιστον ισοδύναμη με χαρτογραφία κλίμακας 1:10000.

Άρθρο 20 Σύστημα για τον προσδιορισμό και την καταγραφή των δικαιωμάτων ενίσχυσης

1. Το σύστημα για τον προσδιορισμό και την καταγραφή των δικαιωμάτων ενίσχυσης δημιουργείται με τρόπο που να επιτρέπει επαλήθευση των δικαιωμάτων και διασταυρωτικούς ελέγχους για τις αιτήσεις ενίσχυσης και το σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων.

2. Το σύστημα αυτό επιτρέπει την άμεση και απευθείας πρόσβαση, μέσω της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους, στα στοιχεία που συνδέονται τουλάχιστον με τα τρία συνεχή προηγούμενα ημερολογιακά έτη ή/και περιόδους εμπορίας.

Άρθρο 21 Αιτήσεις ενίσχυσης

1. Ο γεωργός υποβάλλει για τις άμεσες ενισχύσεις, μία αίτηση ετησίως, η οποία περιλαμβάνει ανάλογα με την περίπτωση τα ακόλουθα:

α) όλα τα αγροτεμάχια της εκμετάλλευσης, και όταν το κράτος μέλος εφαρμόζει το άρθρο 17 παράγραφος 3, τον αριθμό των ελαιοδέντρων και τη θέση τους στο αγροτεμάχιο·

β) τον αριθμό και το ποσό των δικαιωμάτων ενίσχυσης, που έχουν δηλωθεί για ενεργοποίηση·

γ) κάθε πρόσθετη πληροφορία που προβλέπεται από τον παρόντα κανονισμό ή από τα οικεία κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν ότι η αίτηση ενίσχυσης περιλαμβάνει μόνο τις μεταβολές σε σχέση με την αίτηση ενίσχυσης που υπεβλήθη το προηγούμενο έτος. Τα κράτη μέλη διανέμουν έντυπα δελτία με βάση τις εκτάσεις που καθορίστηκαν το προηγούμενο έτος και διαθέτουν σχεδιαγράμματα στα οποία εντοπίζονται οι εκτάσεις αυτές και, κατά περίπτωση, η θέση των ελαιοδέντρων.

3. Τα κράτη μέλη δύνανται να αποφασίσουν ότι μια μοναδική αίτηση ενίσχυσης μπορεί να καλύπτει αρκετά ή και όλα τα καθεστώτα στήριξης που απαριθμούνται στο παράρτημα I ή και άλλα καθεστώτα στήριξης.

Άρθρο 22 Έλεγχος των όρων επιλεξιμότητας

1. Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν διοικητικούς ελέγχους επί των αιτήσεων ενίσχυσης για την επαλήθευση των όρων επιλεξιμότητας για την ενίσχυση.

2. Οι διοικητικοί έλεγχοι συμπληρώνονται από ένα σύστημα επιτόπιων ελέγχων προκειμένου να επαληθευθεί η επιλεξιμότητα για την ενίσχυση. Προς το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη καταρτίζουν πρόγραμμα δειγματοληψίας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

Τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιήσουν τεχνικές τηλεπισκόπισης ή παγκοσμίου δορυφορικού συστήματος πλοήγησης (GNSS) ως μέσο πραγματοποίησης επιτόπιων ελέγχων στα αγροτεμάχια.

3. Κάθε κράτος μέλος ορίζει μία αρχή αρμόδια για το συντονισμό των ελέγχων που προβλέπονται στο παρόν κεφάλαιο.

Στην περίπτωση που το κράτος μέλος προβλέψει τη μεταβίβαση της αρμοδιότητας για ορισμένα τμήματα της εργασίας που πρέπει να πραγματοποιηθεί με βάση το παρόν κεφάλαιο, σε εξειδικευμένους οργανισμούς ή εταιρείες, η διορισθείσα αρχή διατηρεί τον έλεγχο και την ευθύνη για την εργασία αυτή.

Άρθρο 23 Μειώσεις και αποκλεισμοί σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τους κανόνες επιλεξιμότητας

1. Με επιφύλαξη των μειώσεων και των αποκλεισμών που προβλέπονται στο άρθρο 25, στην περίπτωση που διαπιστωθεί ότι ο γεωργός δεν πληροί τους όρους επιλεξιμότητας σχετικά με τη χορήγηση ενίσχυσης που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, η ενίσχυση ή μέρος της ενίσχυσης που χορηγήθηκε ή που πρόκειται να χορηγηθεί για την οποία πληρούνται οι όροι επιλεξιμότητας, υπόκειται σε μειώσεις και αποκλεισμούς που καθορίζονται με τη διαδικασία του άρθρου 128 παράγραφος 2.

2. Το ποσοστό της μείωσης διαβαθμίζεται ανάλογα με τη σοβαρότητα, την έκταση, το διαρκή χαρακτήρα και την επανάληψη της εντοπισθείσας μη συμμόρφωσης και μπορεί να ανέλθει μέχρι τον πλήρη αποκλεισμό από ένα ή περισσότερα καθεστώτα ενίσχυσης για ένα ή περισσότερα ημερολογιακά έτη.

Άρθρο 24 Έλεγχοι για την πολλαπλή συμμόρφωση

1. Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν επιτόπιους ελέγχους προκειμένου να επαληθεύσουν τη συμμόρφωση των γεωργών με τις υποχρεώσεις που αναφέρονται στο κεφάλαιο 1.

2. Τα κράτη μέλη δύνανται να χρησιμοποιήσουν τα υπάρχοντα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση προς τις κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης και την καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση που αναφέρονται στο κεφάλαιο 1.

Τα εν λόγω συστήματα, και ιδίως το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των ζώων που θεσπίστηκε σύμφωνα με τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 και (ΕΚ) αριθ. 21/2004, είναι συμβατά με το ολοκληρωμένο σύστημα, όπως προβλέπεται στο άρθρο 28 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 25 Μείωση ή αποκλεισμός από τις ενισχύσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τους κανόνες πολλαπλής συμμόρφωσης

1. Στις περιπτώσεις που δεν εφαρμόζονται οι κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης ή δεν τηρείται πάντοτε η καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριμένου ημερολογιακού έτους (εφεξής «το σχετικό ημερολογιακό έτος») και που η εν λόγω μη συμμόρφωση είναι το αποτέλεσμα πράξης ή παράλειψης άμεσα αποδιδόμενης στον γεωργό που υπέβαλε αίτηση ενίσχυσης κατά τη διάρκεια του σχετικού ημερολογιακού έτους, επιβάλλεται στον εν λόγω γεωργό μείωση του συνολικού ποσού άμεσων ενισχύσεων προς χορήγηση μετά την εφαρμογή των άρθρων 7, 10 και 11, ή αποκλεισμός από τη χορήγηση άμεσων ενισχύσεων, σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες του άρθρου 26.

Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται επίσης στις περιπτώσεις όπου η εν λόγω μη συμμόρφωση είναι το αποτέλεσμα πράξης ή παράλειψης άμεσα αποδιδόμενης στο πρόσωπο στο οποίο ή από το οποίο μεταβιβάστηκε η γεωργική έκταση.

Για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου, ως «μεταβίβαση» νοείται οιοδήποτε είδος πράξης κατά την οποία γεωργική γη παύει να βρίσκεται στη διάθεση του μεταβιβάζοντος.

2. Οι μειώσεις ή οι αποκλεισμοί που αναφέρονται στην παράγραφο 1 ισχύουν μόνον όταν η μη συμμόρφωση αφορά:

α) μια γεωργική δραστηριότητα· ή

β) τη γεωργική έκταση της εκμετάλλευσης.

3. Κατά παρέκκλιση της παραγράφου 1 και σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στους λεπτομερείς κανόνες που αναφέρονται στο άρθρο 26 παράγραφος 1, τα κράτη μέλη δύνανται να αποφασίσουν να μην εφαρμόσουν μείωση ή αποκλεισμό ύψους ίσου ή κατώτερου των 100 ευρώ ανά γεωργό και ανά ημερολογιακό έτος, στο οποίο περιλαμβάνεται κάθε μείωση των ενισχύσεων ή αποκλεισμός από αυτές δυνάμει του άρθρου 51 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005.

Στις περιπτώσεις που κράτος μέλος αποφασίζει να επιλέξει τη λύση που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο, κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους, η αρμόδια αρχή λαμβάνει τα απαιτούμενα μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι ο γεωργός αντιμετωπίζει επανορθωτικά τις σχετικές περιπτώσεις μη συμμόρφωσης. Η διαπίστωση αυτή, καθώς και τα προς λήψη μέτρα επανόρθωσης κοινοποιούνται στον γεωργό.

Άρθρο 26 Λεπτομερείς κανόνες για τις μειώσεις και τους αποκλεισμούς σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τους κανόνες πολλαπλής συμμόρφωσης

1. Οι λεπτομερείς κανόνες για τις μειώσεις και τους αποκλεισμούς που αναφέρονται στο άρθρο 25, καθορίζονται με τη διαδικασία του άρθρου 128 παράγραφος 2. Στη διατύπωση των κανόνων αυτών, λαμβάνονται υπόψη η σοβαρότητα, η έκταση, ο διαρκής χαρακτήρας και η επανάληψη της διαπιστωθείσας μη συμμόρφωσης, καθώς και τα κριτήρια που καθορίζονται στις παραγράφους 2, 3 και 4 του παρόντος άρθρου.

2. Σε περίπτωση αμέλειας, το ποσοστό της μείωσης δεν υπερβαίνει το 5% και, σε περίπτωση επαναλαμβανόμενης μη συμμόρφωσης, το 15%.

Σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη δύνανται να αποφασίσουν τη μη εφαρμογή μείωσης όταν μία περίπτωση μη συμμόρφωσης μπορεί να θεωρηθεί ήσσονος σημασίας, λόγω της σοβαρότητας, της έκτασης και της διάρκειάς της. Ωστόσο, οι περιπτώσεις μη συμμόρφωσης που αποτελούν άμεσο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία ή την υγεία των ζώων δεν θεωρούνται ήσσονος σημασίας.

Εκτός εάν ο γεωργός έλαβε άμεσα επανορθωτικά μέτρα τερματίζοντας έτσι τη διαπιστωθείσα μη συμμόρφωση, η αρμόδια αρχή προβαίνει στις απαιτούμενες ενέργειες οι οποίες μπορεί, όπου ενδείκνυται, να περιορίζονται σε διοικητικό έλεγχο, προκειμένου ο γεωργός να αντιμετωπίσει επανορθωτικά τις διαπιστώσεις μη συμμόρφωσης. Η διαπίστωση μη συμμόρφωσης ήσσονος σημασίας, καθώς και τα προς λήψη μέτρα επανόρθωσης κοινοποιούνται στον γεωργό.

3. Σε περίπτωση σκόπιμης μη συμμόρφωσης, το ποσοστό μείωσης δεν είναι κατ’ αρχήν λιγότερο του 20% και μπορεί να ανέλθει μέχρι τον πλήρη αποκλεισμό από ένα ή περισσότερα καθεστώτα ενίσχυσης και να ισχύσει για ένα ή περισσότερα ημερολογιακά έτη.

4. Σε κάθε περίπτωση, το συνολικό ποσό των μειώσεων και αποκλεισμών για ένα ημερολογιακό έτος, δεν υπερβαίνει το συνολικό ποσό που αναφέρεται στο άρθρο 25 παράγραφος 1.

Άρθρο 27 Ποσά που προκύπτουν από την πολλαπλή συμμόρφωση

Τα ποσά που προκύπτουν από την εφαρμογή των μειώσεων και αποκλεισμών σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με το κεφάλαιο 1 πιστώνονται στο ΕΓΤΕ. Τα κράτη μέλη μπορούν να παρακρατούν ποσοστό 25% των ποσών αυτών.

Άρθρο 28 Συμβατότητα με το ολοκληρωμένο σύστημα

1. Για τους σκοπούς εφαρμογής των καθεστώτων στήριξης που απαριθμούνται στο παράρτημα VI, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι διαδικασίες διαχείρισης και ελέγχου που χρησιμοποιούνται για τα καθεστώτα αυτά είναι συμβατές με το ολοκληρωμένο σύστημα όσον αφορά τα ακόλουθα:

α) την ηλεκτρονική βάση δεδομένων·

β) τα συστήματα αναγνώρισης αγροτεμαχίων·

γ) τους διοικητικούς ελέγχους.

Προς το σκοπό αυτό, τα συστήματα αυτά δημιουργούνται έτσι ώστε να επιτρέπουν, χωρίς προβλήματα ή συγκρούσεις, την από κοινού λειτουργία ή την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ τους.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν, προκειμένου να εφαρμόσουν κοινοτικά ή εθνικά καθεστώτα στήριξης διαφορετικά από αυτά που απαριθμούνται στο παράρτημα VI, να ενσωματώσουν στις δικές τους διαδικασίες διαχείρισης και ελέγχου ένα ή περισσότερα τμήματα του ολοκληρωμένου συστήματος.

Άρθρο 29 Πληροφόρηση και έλεγχος

1. Η Επιτροπή τηρείται τακτικά ενήμερη σχετικά με την εφαρμογή του ολοκληρωμένου συστήματος.

Προς το σκοπό αυτό, οργανώνει ανταλλαγές απόψεων επί του θέματος αυτού με τα κράτη μέλη.

2. Σύμφωνα με το άρθρο 37 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005, αφού ενημερώσουν εγκαίρως τις αρμόδιες εμπλεκόμενες αρχές, οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι που ορίζει η Επιτροπή, μπορούν να πραγματοποιούν:

α) κάθε εξέταση ή έλεγχο που σχετίζεται με τα μέτρα που ελήφθησαν προκειμένου να θεσπιστεί και να εφαρμοστεί το ολοκληρωμένο σύστημα·

β) ελέγχους στους εξειδικευμένους οργανισμούς και εταιρείες που αναφέρονται στο άρθρο 22 παράγραφος 3.

3. Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών όσον αφορά την υλοποίηση και εφαρμογή του ολοκληρωμένου συστήματος, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει τη βοήθεια εξειδικευμένων οργανισμών ή προσώπων προκειμένου να διευκολύνει την εγκατάσταση, παρακολούθηση και χρήση του ολοκληρωμένου συστήματος, ιδίως προκειμένου να χορηγήσει στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών τεχνικές συμβουλές εφόσον τις ζητήσουν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΛΛΕΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 30 Ελάχιστες απαιτήσεις για τη χορήγηση άμεσων ενισχύσεων

1. Τα κράτη μέλη δεν χορηγούν άμεσες ενισχύσεις στον γεωργό σε μία από τις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) όταν το συνολικό ποσό των άμεσων ενισχύσεων που ζητήθηκε ή πρόκειται να καταβληθεί για ένα δεδομένο ημερολογιακό έτος δεν υπερβαίνει 250 ευρώ· ή

β) όταν η επιλέξιμη έκταση της εκμετάλλευσης για την οποία ζητήθηκαν άμεσες ενισχύσεις ή πρόκειται να καταβληθούν δεν υπερβαίνει ένα εκτάριο. Ωστόσο, μπορεί να καθοριστεί ελάχιστη επιλέξιμη έκταση 0,3 εκτάρια στην Κύπρο και 0,1 εκτάρια στην Μάλτα.

Εντούτοις, οι γεωργοί που κατέχουν ειδικά δικαιώματα τα οποία αναφέρονται στο άρθρο 45 παράγραφος 1 υπόκεινται στον όρο που αναφέρεται στο στοιχείο α).

2. Τα κράτη μέλη δύνανται να αποφασίσουν κατά τρόπο αντικειμενικό και αμερόληπτο να μη χορηγήσουν άμεσες ενισχύσεις σε εταιρείες κατά την έννοια του άρθρου 48 δεύτερο εδάφιο της Συνθήκης των οποίων ο κύριος σκοπός δεν συνίσταται στην άσκηση γεωργικής δραστηριότητας.

Άρθρο 31 Καταβολή

1. Εκτός αν προβλέπεται άλλως από τον παρόντα κανονισμό, οι ενισχύσεις στα πλαίσια των καθεστώτων στήριξης που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι καταβάλλονται στο ακέραιο στους δικαιούχους.

2. Οι ενισχύσεις καταβάλλονται έως δύο φορές ετησίως κατά την περίοδο από 1ης Δεκεμβρίου έως 30 Ιουνίου του επόμενου ημερολογιακού έτους.

3. Οι ενισχύσεις δυνάμει των καθεστώτων στήριξης που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι δεν καταβάλλονται πριν ολοκληρωθούν οι έλεγχοι σχετικά με τους όρους επιλεξιμότητας, τους οποίους πραγματοποιεί το κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 22.

4. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου και σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 128 παράγραφος 2, η Επιτροπή δύναται:

α) να μεριμνά για προκαταβολές·

β) να εξουσιοδοτήσει τα κράτη μέλη, ανάλογα με την κατάσταση του προϋπολογισμού, να καταβάλουν προκαταβολές, πριν από την 1η Δεκεμβρίου σε ορισμένες περιοχές στις οποίες, λόγω εξαιρετικών συνθηκών, οι γεωργοί αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες:

i) μέχρι ποσοστού 50% των ενισχύσεων,

ή

ii) μέχρι ποσοστού 80% των ενισχύσεων σε περίπτωση που προβλέπονται ήδη προκαταβολές.

Άρθρο 32 Ρήτρα καταστρατήγησης

Με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων στα πλαίσια μεμονωμένων καθεστώτων στήριξης, δεν καταβάλλονται ενισχύσεις σε δικαιούχους για τους οποίους έχει αποδειχθεί ότι δημιούργησαν τεχνητά τους όρους που απαιτούνται για την καταβολή τέτοιων ενισχύσεων, με σκοπό να αποκομίσουν οφέλη αντίθετα με τους στόχους του εν λόγω καθεστώτος στήριξης.

Άρθρο 33 Αναθεώρηση

Τα καθεστώτα στήριξης που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι εφαρμόζονται με την επιφύλαξη πιθανής αναθεώρησης ανά πάσα στιγμή, υπό το πρίσμα των εξελίξεων στην αγορά και της κατάστασης του προϋπολογισμού.

ΤΙΤΛΟΣ III ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Άρθρο 34 Δικαιώματα ενίσχυσης

1. Η στήριξη στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης διατίθεται στους γεωργούς οι οποίοι:

α) κατέχουν δικαιώματα ενίσχυσης τα οποία απόκτησαν σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1782/2003·

β) αποκτούν δικαιώματα ενίσχυσης δυνάμει του παρόντος κανονισμού:

i) με μεταβίβαση,

ii) από το εθνικό απόθεμα,

iii) σύμφωνα με το παράρτημα VII,

iv) σύμφωνα με το άρθρο 68 παράγραφος 4 στοιχείο γ) και το άρθρο 65 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο.

2. Για τους σκοπούς του παρόντος τίτλου, ως γεωργοί που κατέχουν δικαιώματα ενίσχυσης νοούνται οι γεωργοί στους οποίους έχουν χορηγηθεί ή μεταβιβαστεί οριστικώς δικαιώματα ενίσχυσης.

Άρθρο 35 Ενεργοποίηση των δικαιωμάτων ενίσχυσης ανά επιλέξιμο εκτάριο

1. Η στήριξη δυνάμει του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης χορηγείται στους γεωργούς με την ενεργοποίηση δικαιώματος ενίσχυσης ανά επιλέξιμο εκτάριο. Τα ενεργοποιημένα δικαιώματα ενίσχυσης θεμελιώνουν την καταβολή των ποσών που καθορίζονται σε αυτά.

2. Ως «επιλέξιμο εκτάριο» νοείται:

α) κάθε γεωργική έκταση της εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένων των εκτάσεων που καλύπτονται από δασύλλια περιοδικής υλοτόμησης με βραχυχρόνια αμειψισπορά (κωδικός ΣΟ ex 0602 90 41), η οποία χρησιμοποιείται για γεωργική δραστηριότητα ή, στην περίπτωση εκτάσεων που χρησιμοποιούνται επίσης για μη γεωργικές δραστηριότητες, χρησιμοποιείται κυρίως για γεωργικές δραστηριότητες. Η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 128 παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού, θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες όσον αφορά την έγκριση της χρήσης επιλέξιμων εκταρίων για μη γεωργικές δραστηριότητες·

β) κάθε έκταση η οποία ήταν επιλέξιμη το 2007 και η οποία

i) δεν πληροί πλέον τους όρους επιλεξιμότητας λόγω της εφαρμογής της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου[18] και της οδηγίας 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[19] ή

ii) για τη διάρκεια του σχετικού καθεστώτος, δασώνεται δυνάμει του άρθρου 31 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου ή του άρθρου 43 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005.

Τα εκτάρια πρέπει να πληρούν τους όρους επιλεξιμότητας ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους.

Άρθρο 36 Δήλωση επιλέξιμων εκταρίων

1. Ο γεωργός δηλώνει τα αγροτεμάχια που αντιστοιχούν στο επιλέξιμο εκτάριο που συνοδεύει κάθε δικαίωμα ενίσχυσης. Πλην περιπτώσεων ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, τα αγροτεμάχια αυτά βρίσκονται στη διάθεση του γεωργού την ημερομηνία που έχει καθορίσει το κράτος μέλος, η οποία δεν μπορεί να είναι μεταγενέστερη της ημερομηνίας που έχει καθορίσει το εν λόγω κράτος μέλος για την τροποποίηση της αίτησης ενίσχυσης.

Ως ανωτέρα βία ή εξαιρετικές περιστάσεις αναγνωρίζονται από την αρμόδια αρχή οι περιπτώσεις κατά τις οποίες, παραδείγματος χάριν, σημειώθηκε:

α) θάνατος του γεωργού·

β) μακρόχρονη επαγγελματική ανικανότητα του γεωργού·

γ) δριμεία φυσική καταστροφή που επηρέασε σημαντικά τη γεωργική γη της εκμετάλλευσης·

δ) καταστροφή, λόγω ατυχήματος, των κτιρίων της εκμετάλλευσης που προορίζονταν για την εκτροφή των ζώων·

ε) επιζωοτία που έπληξε ορισμένα ή όλα τα ζώα του γεωργού.

2. Τα κράτη μέλη δύνανται, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, να επιτρέπουν στον γεωργό να τροποποιήσει τη δήλωσή του, υπό τον όρο ότι διατηρεί τον αρι