Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί για εικοστή πέμπτη φορά την οδηγία 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί προσεγγίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που αφορούν περιορισμούς κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσεως μερικών επικινδύνων ουσιών και παρασκευασμάτων (ουσίες που ταξινομούνται ως καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή - κ/μ/τ)"

(COM(2002) 70 τελικό - 2002/0040 (COD))

(2002/C 221/03)

Στις 28 Φεβρουαρίου 2002, και σύμφωνα με το άρθρο 95 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα "Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση" στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 8 Μαΐου 2002 (εισηγητής: ο κ. Colombo).

Κατά την 391η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 29ης Μαΐου 2002), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η υπό εξέταση πρόταση οδηγίας αποτελεί την τελευταία τακτική ενημέρωση των σημείων 29, 30 και 31 της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ που απαγορεύουν την εμπορία ουσιών που περιλαμβάνονται στους ειδικούς καταλόγους και έχουν ταξινομηθεί ως καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή.

1.2. Κάθε εξάμηνο, σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 94/60/ΕΟΚ, η Επιτροπή υποχρεούται να υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο νέες προτάσεις για τη συμπερίληψη ουσιών που, υπό το φως των νέων επιστημονικών γνώσεων, αποδεικνύεται ότι έχουν τα προαναφερθέντα αρνητικά χαρακτηριστικά. Στόχος είναι η επίτευξη ολοένα και υψηλότερης προστασίας της υγείας των ευρωπαίων πολιτών και η προάσπιση της εσωτερικής αγοράς.

1.3. Η ΟΚΕ έχει εκδώσει γνωμοδοτήσεις για τις προηγούμενες τροποποιήσεις, με τελευταία τη γνωμοδότηση "Επικίνδυνες ουσίες - Κ/Μ/Τ(1)", στις οποίες παραπέμπει για τις παρατηρήσεις διαδικαστικού χαρακτήρα και για την εφαρμογή των τελικών αποφάσεων αυτών των τακτικών ενημερώσεων.

1.4. Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με την Επιτροπή, η διαδικασία "τροποποίησης" και κατά συνέπεια προοδευτικής ή τακτικής ενημέρωσης, αποτελεί τη μοναδική μέθοδο σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

2. Πρόταση της Επιτροπής

2.1. Στην πρόταση της Επιτροπής προβλέπεται, με βάση τις μέχρι σήμερα διαθέσιμες γνώσεις, η προσθήκη στο προσάρτημα των σημείων 29, 30 και 31 του παραρτήματος Ι της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του ακόλουθου αριθμού ουσιών:

- 2 ταξινομημένες ως καρκινογόνες της κατηγορίας 1,

- 19 ταξινομημένες ως καρκινογόνες της κατηγορίας 2,

- 5 ταξινομημένες ως μεταλλαξιογόνες της κατηγορίας 2,

- 1 ταξινομημένη ως τοξική της κατηγορίας 1,

- 16 ταξινομημένες ως τοξικές της κατηγορίας 2.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ θεωρεί θετικό, στη βάση των διατάξεων της οδηγίας 94/60/ΕΟΚ (περιορισμός κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσεως μερικών επικινδύνων ουσιών και παρασκευασμάτων) και σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην οδηγία 67/548/ΕΟΚ (προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων για την ταξινόμηση, τη συσκευασία και την επισήμανση των επικινδύνων ουσιών), να παρουσιάζει η Επιτροπή περαιτέρω προτάσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για την προσθήκη νέων ουσιών ΚΜΤ κατηγορίας 1 και 2 ανά εξάμηνο.

3.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η πρόταση με την οποία ζητείται να προστεθούν οι ουσίες που αναφέρονται στο σημείο 2.1 ανωτέρω στο προσάρτημα περί των σημείων 29, 30 και 31 του παραρτήματος Ι της πρότασης 76/769/ΕΟΚ, είναι θετική και απαραίτητη για την καταπολέμηση του καρκίνου καθώς και χρήσιμη για την προστασία της εσωτερικής αγοράς.

3.3. Η αξιολόγηση αυτή βασίζεται στις μέχρι σήμερα γνώσεις σχετικά με τις ουσίες αυτές, και λαμβάνει υπόψη το χαμηλό οικονομικό κόστος και τις συνέπειες στην απασχόληση καθώς και την περιορισμένη χρήση των ουσιών αυτών και λόγω της έγκαιρης ενημέρωσης των επιχειρήσεων για την αντικατάστασή τους.

3.4. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της πρότασης επειδή, πέρα από την ενσωμάτωση των ενιαίων κανόνων για την κυκλοφορία των ουσιών και παρασκευασμάτων που έχουν ταξινομηθεί ως καρκινογόνα, μεταλλαξιογόνα και τοξικά για την αναπαραγωγή, ενισχύει τη στρατηγική της ΕΕ που έχει σκοπό να αναπτύξει μία σειρά συντονισμένων πολιτικών που να αποσκοπούν στην προστασία της υγείας και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ευρωπαίων πολιτών.

3.5. Όσον αφορά την καταπολέμηση του καρκίνου, η ΟΚΕ υπογραμμίζει, όπως υποστήριξε στη γνωμοδότησή της με θέμα "Σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του καρκίνου εντός του πλαισίου δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας(2)", ότι κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχουν αυξηθεί οι θάνατοι από καρκίνο στα πλαίσια μιας προοδευτικής γήρανσης του πληθυσμού.

3.6. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν πράγματι ότι στην ΕΕ εμφανίζονται 1,5 εκατομμύρια /ετησίως νέων κρουσμάτων καρκίνου με ένα σχεδόν εκατομμύριο θανάτους που συνδέονται ολοένα και περισσότερο με τον τρόπο και τις συνθήκες διαβίωσης. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι πρέπει συνεπώς να ληφθούν θετικά μέτρα προκειμένου να μεταβληθούν και να αναπτυχθούν κατάλληλες πρωτοβουλίες από πλευράς εκπαίδευσης αρχίζοντας από το σχολικό πληθυσμό.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η ΟΚΕ, μπροστά σε αυτή τη μάστιγα της σύγχρονης κοινωνίας, αν και υποστηρίζει την υπό εξέταση πρόταση, υπογραμμίζει την ανάγκη μετάβασης από αυτή τη φάση που χαρακτηρίζεται από καθυστερημένη παρέμβαση σε σχέση με την εμφάνιση των προβλημάτων, στη φάση εφαρμογής των προγραμμάτων συνολικής επανεξέτασης, όπως προβλέπεται στη Λευκή Βίβλο "Στρατηγική για μια μελλοντική πολιτική για τα χημικά προϊόντα(3)". Αυτό σε ένα πρώτο στάδιο προβλέπει την εξέταση 30000 χημικών ουσιών και αποτελεί το πραγματικό άλμα ποιότητας για την παραγωγή, την εμπορία και τη χρήση χημικών ουσιών στην ΕΕ.

4.2. Κατά συνέπεια η ΟΚΕ προωθεί την ταχεία πρόοδο του νέου προγράμματος προκειμένου να διευκολυνθεί η μετάβαση από τη σημερινή στρατηγική που είναι κυρίως αμυντική στη στρατηγική που βασίζεται στην θεμελιώδη αρχή της πρόληψης, όπως προβλέπεται από τα προγράμματα εφαρμογής της Λευκής Βίβλου.

Βρυξέλλες, 29 Μαΐου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) ΕΕ C 311 της 7.11.2001.

(2) ΕΕ C 393 της 31.12.1994.

(3) COM (2001) 88 τελικό.