Τροποποιημένη πρόταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, κέντρων ερευνών και πανεπιστημίων και τους κανόνες διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας για την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 2002-2006 (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Οι κανόνες συμμετοχής και διάδοσης, οι οποίοι θεσπίζονται στο πλαίσιο διαδικασίας συναπόφασης από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποτελούν ένα από τα νομικά μέσα υλοποίησης του κοινοτικού προγράμματος πλαισίου στον τομέα της έρευνας.

Για τον λόγο αυτό, οι συγκεκριμένοι κανόνες συνοδεύουν τα ειδικά προγράμματα, και για πρώτη φορά με το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006, την επικείμενη απόφαση περί εφαρμογής του άρθρου 169 της συνθήκης.

Η εκπόνηση των παρόντων κανόνων είχε ως γνώμονα:

- την προσαρμογή των διατάξεων που διέπουν τη συμμετοχή στα προγράμματα έρευνας και τη διάδοση των αποτελεσμάτων των έργων, στο πνεύμα και τα χαρακτηριστικά του νέου προγράμματος πλαισίου, και ιδίως στις αρχές των προτεινόμενων νέων μέσων παρέμβασης και υποστήριξης.

- την απλοποίηση και τον εξορθολογισμό των υφιστάμενων διατάξεων, και παράλληλα τη διευκρίνιση και διασαφήνισή τους.

Ο νέος μηχανισμός ευθυγραμμίζεται με τις αρχές που προσδιορίζονται ανωτέρω. Επιπλέον, οι νέοι κανόνες συμμετοχής δεν θα συνοδεύονται από κανονισμό εφαρμογής, όπως συμβαίνει με τους κανόνες που ισχύουν σήμερα.

Πρόκειται για αναθεωρημένο σχέδιο της πρότασης για κανόνες συμμετοχής που ενέκρινε η Επιτροπή στις 10.09.01 (COM(2001)500τελικό).

Αυτή η αναθεώρηση είναι επακόλουθο της πολιτικής συμφωνίας που συνήφθη στο Συμβούλιο κατά τη συνεδρίαση της 10.12.01 με θέμα τα μέσα.

Η αναθεώρηση της αρχικής πρότασης συνίσταται στην κατάργηση του κεφαλαίου II («Μέσα») και του παραρτήματος («Δραστηριότητες ΕΤΑ και χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας ανά τύπο μέσων») καθώς το Συμβούλιο μετέφερε τα δύο αυτά τμήματα στο παράρτημα III του προγράμματος-πλαισίου.

Οι τροποποιήσεις σε σχέση με την αρχική πρόταση της Επιτροπής σημειώνονται με τη λειτουργία «διαγραφή» για τα σημεία που απαλείφονται και με «μαύρα στοιχεία» και «υπογράμμιση» για τα σημεία που προστίθενται ή τροποποιούνται.

Έχοντας σχεδιαστεί με στόχο να συμβάλει στην υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας, το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006 ακολουθεί τις κατωτέρω αρχές, οι οποίες εφαρμόζονται ιδίως μέσω των δικτύων αριστείας και των ολοκληρωμένων έργων:

- άνοιγμα αρχής των έργων σε νέους συμμετέχοντες.

- εγγενής ευελιξία όσον αφορά τους όρους λειτουργίας τους, μεταξύ άλλων με τη μορφή της δρομολόγησης νέων δραστηριοτήτων.

- μεγάλη αυτονομία εφαρμογής: οι συμμετέχοντες αναπτύσσουν τις δραστηριότητές τους υπό συνθήκες που καθορίζουν, σε μεγάλο βαθμό, οι ίδιοι και αποφασίζοντας από κοινού τις καταλληλότερες ρυθμίσεις για την επιτυχή εκτέλεση του έργου.

Στην περίπτωση των κανόνων συμμετοχής και χρηματοδότησης, η εφαρμογή των ανωτέρω αρχών και η συμμόρφωση προς τα χαρακτηριστικά και τους στόχους του νέου προγράμματος πλαισίου εκφράζονται κυρίως μέσω των ακόλουθων καινοτομιών:

- Πλήρης ισότητα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων μεταξύ των συμμετεχόντων που προέρχονται από τα κράτη μέλη και των συμμετεχόντων που προέρχονται από συνδεδεμένα υποψήφια κράτη (άρθρα 4 et 5).

- Οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί επιστημονικής συνεργασίας (όπως ο CERN, η ESA, ο ESO ή το EMBL) έχουν πρόσβαση στο πρόγραμμα πλαίσιο αυτοδικαίως και ακριβώς υπό τους ίδιους όρους με εκείνους που ισχύουν για οιαδήποτε οντότητα εγκατεστημένη σε κράτος μέλος (κάτι το οποίο δεν συμβαίνει σήμερα) (άρθρο 4).

- Οι οργανισμοί τρίτων χωρών δύνανται να συμμετέχουν, για πρώτη φορά αυτοδικαίως, στις περισσότερες δράσεις του προγράμματος πλαισίου. Επιπλέον, οι οργανισμοί τρίτων χωρών που είναι επιλέξιμες για τις ειδικές δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας του προγράμματος πλαισίου (Ρωσία και κράτη της ΚΑΚ, τρίτες μεσογειακές χώρες και αναπτυσσόμενες χώρες) θα τυγχάνουν χρηματοδότησης αυτοδικαίως (άρθρο 6).

- Για την επιλογή των προτάσεων καθορίζονται γενικά κριτήρια τα οποία ανταποκρίνονται στους ιδιαίτερους στόχους των νέων μέσων (άρθρο 10).

- Η χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας λαμβάνει νέες μορφές ("συνεισφορά στην ολοκλήρωση" στην περίπτωση των δικτύων αριστείας, "συνεισφορά στον προϋπολογισμό" στην περίπτωση των ολοκληρωμένων έργων) οι οποίες προσφέρουν σημαντικό βαθμό ευελιξίας και συνεπάγονται απλούστερους και αποτελεσματικότερους μηχανισμούς ελέγχου, κυρίως εκ των υστέρων (άρθρο 14).

- Παρέχεται η δυνατότητα στις κοινοπραξίες που αναλαμβάνουν δίκτυα και ολοκληρωμένα έργα να τροποποιούν το εταιρικό σχήμα, μεταξύ άλλων προκηρύσσοντας διαγωνισμούς υπό σαφώς καθορισμένους όρους (άρθρο 15) και αφού λάβουν τη συναίνεση της Επιτροπής στο πλαίσιο μιας απλοποιημένης διαδικασίας.

Οι διατάξεις που αφορούν την πνευματική ιδιοκτησία απλοποιήθηκαν επίσης σε σημαντικό βαθμό. Είναι πλέον ίδιες για όλους τους συμμετέχοντες και εστιάζονται στις αρχές και τις διατάξεις εκείνες που, όπως απέδειξε η μέχρι σήμερα εμπειρία, είναι και οι αποτελεσματικότερες για τους συμμετέχοντες.

Οι κανόνες στον συγκεκριμένο τομέα εκπονήθηκαν κατά τρόπο ώστε να κατοχυρώνουν την ορθή εκτέλεση έργων στα οποία ενδέχεται να συμμετέχει μεγάλος αριθμός συμμετεχόντων και τα οποία διεξάγονται από εταιρικά σχήματα που ενδέχεται να μεταβληθούν.

Για τον σκοπό αυτό, οι σχετικοί κανόνες επιτρέπουν στους συμμετέχοντες να καθορίζουν οι ίδιοι από κοινού τις καταλληλότερες ρυθμίσεις, ακολουθώντας παράλληλα ένα σταθερό και σαφές πλαίσιο γενικών αρχών. Κατ'αυτό τον τρόπο θα διευκολυνθεί η συμμετοχή των μικρών ερευνητικών οντοτήτων, και ιδίως των ΜΜΕ.

Μεταξύ των καινοτομιών που εισήχθησαν, αναφέρονται ενδεικτικά οι κατωτέρω:

- ελαστικότερη εφαρμογή της υποχρέωσης των συμμετεχόντων να προστατεύουν με τίτλο ιδιοκτησίας όλες τις γνώσεις που συνδέονται με το έργο, δεδομένου ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι προς το συμφέρον τους μάλλον να καθιστούν τις γνώσεις αυτές κοινόν κτήμα (άρθρο 21).

- δυνατότητα των συμμετεχόντων σε ένα έργο να εξαιρέσουν μέρος της προϋπάρχουσας τεχνογνωσίας τους από την υποχρέωση παροχής πρόσβασης στους υπόλοιπους συμμετέχοντες (άρθρο 24).

- περιορισμός των δικαιωμάτων πρόσβασης ενός συμμετέχοντος στις γνώσεις που παράγουν άλλοι συμμετέχοντες, μόνο στις γνώσεις εκείνες που είναι απαραίτητες για την αξιοποίηση των γνώσεων που έχει ο ίδιος παράγει (άρθρο 26).

Οι κανόνες αυτοί καθορίστηκαν κατόπιν διαβουλεύσεων με τους χρήστες των προγραμμάτων, την επιστημονική κοινότητα και τη βιομηχανία.

Το ίδιο θα ισχύσει και για τις διατάξεις τεχνικής εφαρμογής που θα προσδιορίζουν λεπτομερέστερα τους όρους υλοποίησης του προγράμματος πλαισίου, και ιδίως εκείνες που θα περιέχονται στο υπόδειγμα σύμβασης και στα προγράμματα εργασίας. Οι διατάξεις αυτές θα αποτελέσουν αντικείμενο διαβουλεύσεων με τους χρήστες και τους σε εθνικό επίπεδο ιθύνοντες.

Το υπόδειγμα σύμβασης και τα προγράμματα εργασίας θα καταρτιστούν σύμφωνα με το ίδιο πνεύμα απλοποίησης και εξορθολογισμού που επικράτησε και κατά την εκπόνηση των παρόντων κανόνων, σύμφωνα με μία από τις βασικές αρχές του προγράμματος πλαισίου 2002-2006. Κατά συνέπεια, οι ισχύουσες χρηματοοικονομικές διατάξεις θα αποτελέσουν αντικείμενο απλοποίησης στο υπόδειγμα σύμβασης και στα έντυπα των αιτήσεων χρηματοδοτικής συνεισφοράς.

2001/0202 (COD)

Τροποποιημένη πρόταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, κέντρων ερευνών και πανεπιστημίων και τους κανόνες διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας για την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 2002-2006

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 167 και το άρθρο 172 δεύτερο εδάφιο,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] EE C

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [2],

[2] EE C

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης [3],

[3] EE C

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Με την απόφαση αριθ. .../200./ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [4], εγκρίθηκε το πολυετές πρόγραμμα-πλαίσιο 2002-2006 δράσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, με σκοπό την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας (καλούμενο εφεξής "πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006"). Οι λεπτομερείς όροι χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας που καθορίζονται στο παράρτημα III της εν λόγω απόφασης πρέπει να συμπληρωθούν από άλλες διατάξεις.

[4] EE L

(2) Οι διατάξεις αυτές πρέπει να εντάσσονται σε ένα συνεκτικό πλαίσιο που θα χαρακτηρίζεται από διαφάνεια και θα λαμβάνει πλήρως υπόψη τους στόχους και τις ιδιαιτερότητες των μέσων που προσδιορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ του προγράμματος πλαισίου 2002-2006 ούτως ώστε να εξασφαλισθεί η βέλτιστη δυνατή εφαρμογή τους.

(3) Οι κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, κέντρων ερευνών και πανεπιστημίων πρέπει να ανταποκρίνονται στη φύση των δραστηριοτήτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων επίδειξης. Οι κανόνες αυτοί δύνανται εξάλλου να διαφέρουν ανάλογα με το αν ο συμμετέχων είναι εγκατεστημένος σε κράτος μέλος, σε συνδεδεμένο, υποψήφιο ή μη, κράτος ή σε τρίτη χώρα, ή ανάλογα με τη νομική του δομή, δηλαδή εάν πρόκειται για εθνικό οργανισμό, για ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή μη διεθνή οργανισμό, μικρομεσαία επιχείρηση, ευρωπαϊκό όμιλο οικονομικού σκοπού ή ένωση συμμετεχόντων.

(4) Σύμφωνα με το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006, οι κανόνες που αφορούν τη συμμετοχή νομικών οντοτήτων από τρίτες χώρες θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τους στόχους διεθνούς συνεργασίας που καθορίζονται ιδίως στα άρθρα 164 και 170 της συνθήκης.

(5) Οι διεθνείς οργανισμοί που έχουν ως αποστολή την ανάπτυξη της ερευνητικής συνεργασίας στην Ευρώπη και οι οποίοι απαρτίζονται κατά πλειονότητα από κράτη μέλη ή συνδεδεμένα κράτη, συμβάλλουν στην υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας. Θα πρέπει συνεπώς να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή τους στο πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006.

(6) Το Κοινό Κέντρο Ερευνών (καλούμενο εφεξής "ΚΚΕρ") συμμετέχει στις έμμεσες δράσεις έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης υπό τους ίδιους όρους με εκείνους που ισχύουν για τις νομικές οντότητες που είναι εγκατεστημένες σε κράτος μέλος.

(7) Κατά τη διεξαγωγή των δραστηριοτήτων που θα αναληφθούν βάσει του προγράμματος πλαισίου πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας και να κατοχυρώνεται η προστασία των συμφερόντων αυτών.

(8) Οι κανόνες που διέπουν τη διάδοση των αποτελεσμάτων της έρευνας θα πρέπει να προάγουν την προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας, και την αξιοποίηση και διάδοση αυτών των αποτελεσμάτων. Θα πρέπει να εξασφαλίζουν την αμοιβαία πρόσβαση των συμμετεχόντων στην προϋπάρχουσα τεχνογνωσία και στις γνώσεις που προκύπτουν από τις ερευνητικές εργασίες, στον βαθμό που είναι απαραίτητες για την εκτέλεση των ερευνητικών εργασιών ή για την αξιοποίηση των γνώσεων που απορρέουν. Οι κανόνες αυτοί θα πρέπει ταυτοχρόνως να εξασφαλίζουν την προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας των συμμετεχόντων. Θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τα χαρακτηριστικά των ολοκληρωμένων έργων και των δικτύων αριστείας, προσφέροντας ιδίως μεγάλα περιθώρια ευελιξίας στους συμμετέχοντες και παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να καθορίζουν οι ίδιοι από κοινού τους καταλληλότερους όρους συνεργασίας και εκμετάλλευσης των παραγόμενων γνώσεων.

(9) Κατά τη διεξαγωγή των δραστηριοτήτων που θα αναληφθούν βάσει του προγράμματος πλαισίου, θα πρέπει να τηρούνται οι αρχές δεοντολογίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που καθορίζονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και να επιδιώκεται η η ενίσχυση του ρόλου των γυναικών στον χώρο της έρευνας καθώς και η βελτίωση της πληροφόρησης και του διαλόγου με το κοινό,

ΑΠΟΦΑΣIZOYN:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1

Αντικείμενο

Η παρούσα απόφαση καθορίζει τους κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, κέντρων ερευνών και πανεπιστημίων και τους κανόνες διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας για την υλοποίηση του πολυετούς προγράμματος-πλαισίου 2002-2006 προγράμματος πλαισίου δράσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με σκοπό την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας (καλούμενο εφεξής "πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006"), με εξαίρεση τις δραστηριότητες ΕΤΑ που αναλαμβάνονται από κοινή επιχείρηση ή οποιαδήποτε άλλη αναγκαία υποδομή συσταθείσα κατ'εφαρμογή του άρθρου 171 της συνθήκης.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης:

α) ως δραστηριότητα ΕΤΑ νοείται μία από τις δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων επίδειξης, που περιγράφονται στα παραρτήματα Ι και ΙΙΙ του προγράμματος πλαισίου 2002-2006.

β) ως άμεση δράση νοείται δραστηριότητα ΕΤΑ η οποία διεξάγεται από το ΚΚΕρ κατ'εκτέλεση των καθηκόντων που του έχουν ανατεθεί από το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006

γ) ως έμμεση δράση νοείται δραστηριότητα ΕΤΑ η οποία διεξάγεται από έναν ή περισσότερους συμμετέχοντες με τη χρήση ενός μέσου του προγράμματος πλαισίου 2002-2006.

δ) ως μέσα νοούνται οι έμμεσες μορφές παρέμβασης της Κοινότητας που προβλέπονται στο παράρτημα ΙΙΙ του προγράμματος πλαισίου 2002-2006, εξαιρουμένης της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας δυνάμει του άρθρου 169 της συνθήκης.

ε) ως σύμβαση νοείται η συμβατική συμφωνία χρηματοδοτικής συνεισφοράς η οποία έχει ως αντικείμενο την εκτέλεση μιας έμμεσης δράσης και δημιουργεί δικαιώματα και υποχρεώσεις μεταξύ της Κοινότητας και των συμμετεχόντων στην έμμεση δράση.

στ) ως συμμετέχων νοείται η νομική οντότητα η οποία συνεισφέρει σε έμμεση δράση και έχει δικαιώματα και υποχρεώσεις έναντι της Κοινότητας δυνάμει της παρούσας απόφασης ή της σύμβασης.

ζ) ως νομική οντότητα νοείται κάθε φυσικό πρόσωπο, ή κάθε νομικό πρόσωπο το οποίο έχει συσταθεί σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο που εφαρμόζεται στον τόπο εγκατάστασής του, το κοινοτικό δίκαιο ή το διεθνές δίκαιο, διαθέτει νομική προσωπικότητα και έχει την ικανότητα, ιδίω ονόματι, να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων οιασδήποτε φύσεως.

η) ως κοινοπραξία νοείται το σύνολο των συμμετεχόντων στην ίδια έμμεση δράση.

θ) ως διεθνής οργανισμός νοείται κάθε νομική οντότητα που απορρέει από ένωση κρατών, άλλη πλην της Κοινότητας, η οποία έχει συσταθεί βάσει συνθήκης ή ανάλογης πράξης, διαθέτει κοινά θεσμικά όργανα και διεθνή νομική προσωπικότητα διακριτή από εκείνη των μελών της.

ι) ως διεθνής οργανισμός ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος νοείται διεθνής οργανισμός του οποίου τα μέλη είναι κατά πλειονότητα κράτη μέλη της Κοινότητας ή συνδεδεμένα κράτη και ο οποίος έχει βασικό στόχο να συμβάλει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας.

ια) ως υποψήφιο συνδεδεμένο κράτος νοείται κάθε συνδεδεμένο κράτος το οποίο έχει αναγνωρισθεί από την Κοινότητα ως κράτος υποψήφιο για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

ιβ) ως συνδεδεμένο κράτος νοείται κράτος συμβαλλόμενο σε διεθνή συμφωνία συναφθείσα με την Κοινότητα, δυνάμει ή βάσει της οποίας το συγκεκριμένο κράτος συνεισφέρει χρηματοοικονομικά στο σύνολο ή σε μέρος του προγράμματος πλαισίου 2002-2006.

ιγ) ως τρίτη χώρα νοείται κάθε κράτος πλην των κρατών μελών και των συνδεδεμένων κρατών.

ιδ) ως ευρωπαϊκός όμιλος οικονομικού σκοπού (ΕΟΟΣ) νοείται κάθε νομική οντότητα η οποία έχει συσταθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2137/85 του Συμβουλίου [5].

[5] ΕΕ L 199, 31.7.1985, σ. 1.

ιε) ως μικρομεσαίες επιχειρήσεις (καλούμενες εφεξής "ΜΜΕ") νοούνται οι επιχειρήσεις οι οποίες πληρούν τα κριτήρια που ορίζονται στη σύσταση 96/280/ΕΚ της Επιτροπής [6].

[6] ΕΕ L 107, 30.4.1996, σ. 4.

ιστ) ως όμιλος επιχειρήσεων νοείται κάθε νομική οντότητα που απαρτίζεται κατά πλειονότητα από ΜΜΕ και εκπροσωπεί τα συμφέροντά τους.

ιζ) ως προϋπολογισμός νοείται η προκαταρκτική εκτίμηση του συνόλου των πόρων και δαπανών που απαιτούνται για την υλοποίηση μιας έμμεσης δράσης.

ιη) ως παρατυπία νοείται κάθε παραβίαση διατάξεων του κοινοτικού δικαίου ή κάθε αθέτηση συμβατικών υποχρεώσεων, η οποία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη μιας νομικής οντότητας και η οποία ζημιώνει ή ενδέχεται να ζημιώσει, λόγω αδικαιολόγητης δαπάνης, τον γενικό προϋπολογισμό των Κοινοτήτων ή προϋπολογισμούς που διαχειρίζονται οι Κοινότητες.

ιθ) ως προϋπάρχουσα τεχνογνωσία νοούνται οι πληροφορίες τις οποίες κατέχουν οι συμμετέχοντες πριν από τη σύναψη της σύμβασης ή που αποκτούν παράλληλα με αυτή, καθώς και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή τα δικαιώματα επί των πληροφοριών αυτών που απορρέουν από διπλώματα ευρεσιτεχνίας, καταχωρισμένα σχέδια και υποδείγματα, δικαιώματα επί φυτικής ποικιλίας, συμπληρωματικά πιστοποιητικά ή άλλες παρόμοιες μορφές προστασίας, ή από αιτήσεις για την επίτευξη τέτοιων μορφών προστασίας.

κ) ως γνώσεις νοούνται τα αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών, που προκύπτουν από τις άμεσες δράσεις και τις έμμεσες δράσεις, ανεξαρτήτως εάν δύνανται ή όχι να τύχουν προστασίας, καθώς και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή άλλα δικαιώματα επί των αποτελεσμάτων που απορρέουν από διπλώματα ευρεσιτεχνίας, καταχωρισμένα σχέδια και υποδείγματα, δικαιώματα επί φυτικής ποικιλίας, συμπληρωματικά πιστοποιητικά ή άλλες παρόμοιες μορφές προστασίας, ή από αιτήσεις για την επίτευξη τέτοιων μορφών προστασίας.

κα) ως διάδοση νοείται η κοινολόγηση γνώσεων, με οιονδήποτε κατάλληλο τρόπο, πλην της δημοσίευσης που επιβάλλουν οι διατυπώσεις προστασίας των γνώσεων.

κβ) ως αξιοποίηση νοείται η άμεση ή έμμεση χρησιμοποίηση των γνώσεων στο πλαίσιο ερευνητικών δραστηριοτήτων ή για τη δημιουργία και τη διάθεση στο εμπόριο ενός προϊόντος ή μιας μεθόδου παραγωγής, ή για τη δημιουργία και την παροχή μιας υπηρεσίας.

Άρθρο 3

Ανεξαρτησία

1. Δύο νομικές οντότητες είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους κατά την έννοια της παρούσας απόφασης όταν δεν υφίσταται σχέση ελέγχου μεταξύ τους. Σχέση ελέγχου υφίσταται όταν η μια νομική οντότητα ελέγχει άμεσα ή έμμεσα την άλλη ή όταν η μια νομική οντότητα υπόκειται στον ίδιο άμεσο ή έμμεσο έλεγχο με την άλλη. Ο έλεγχος δύναται να απορρέει, ιδίως από:

α) την άμεση ή έμμεση κατοχή ποσοστού ανώτερου του 50% επί της ονομαστικής αξίας του εκδοθέντος μετοχικού κεφαλαίου μιας νομικής οντότητας ή της πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων ή εταίρων της συγκεκριμένης νομικής οντότητας.

β) την άμεση ή την έμμεση κατοχή, εκ των πραγμάτων ή εκ του νόμου, της εξουσίας λήψης αποφάσεων στο εσωτερικό μιας νομικής οντότητας.

2. Η άμεση ή έμμεση κατοχή ποσοστού ανώτερου του 50% επί της ονομαστικής αξίας του εκδοθέντος μετοχικού κεφαλαίου μιας νομικής οντότητας ή της πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων ή των εταίρων της συγκεκριμένης οντότητας από εταιρείες δημοσίων επενδύσεων, θεσμικούς επενδυτές ή εταιρείες και κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου δεν δημιουργεί καθ'εαυτήν σχέση ελέγχου.

3. Η κυριότητα ή η εποπτεία νομικών οντοτήτων από τον ίδιο δημόσιο οργανισμό δεν δημιουργεί καθ'εαυτήν σχέση ελέγχου μεταξύ τους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙI

συμμετοχη ΣΤΙΣ ΕΜΜΕΣΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ και χρηματοδοτηση

Άρθρο 4

Γενικές αρχές

1. Οιαδήποτε νομική οντότητα που συμμετέχει σε έμμεση δράση δύναται να λαμβάνει χρηματοδοτική συνεισφορά εκ μέρους της Κοινότητας, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 6 και 7.

2. Οιαδήποτε νομική οντότητα εγκατεστημένη σε συνδεδεμένο κράτος δύναται να συμμετέχει στις έμμεσες δράσεις υπό τους ίδιους όρους και έχοντας ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με εκείνα που ισχύουν για τις νομικές οντότητες που είναι εγκατεστημένες σε κράτος μέλος, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 5.

3. Το ΚΚΕρ δύναται να συμμετέχει στις έμμεσες δράσεις υπό τους ίδιους όρους και έχοντας ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με εκείνα που ισχύουν για τις νομικές οντότητες που είναι εγκατεστημένες σε κράτος μέλος.

4. Οιοσδήποτε διεθνής οργανισμός ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος δύναται να συμμετέχει στις έμμεσες δράσεις υπό τους ίδιους όρους με εκείνους που ισχύουν για τις νομικές οντότητες που είναι εγκατεστημένες σε κράτος μέλος, και ασκεί τα ίδια δικαιώματα και εκπληρώνει τις ίδιες υποχρεώσεις με αυτές τις νομικές οντότητες σύμφωνα με το καταστατικό του.

5. Ανάλογα με τη φύση των χρησιμοποιούμενων μέσων ή των στόχων της δραστηριότητας ΕΤΑ, τα προγράμματα εργασίας των ειδικών προγραμμάτων δύναναι να περιορίζουν, κατά περίπτωση, τη συμμετοχή σε μια έμμεση δράση των νομικών οντοτήτων, σε συνάρτηση με τον τύπο και τη φύση των δραστηριοτήτων τους.

Άρθρο 5

Ελάχιστος αριθμός και τόπος εγκατάστασης των συμμετεχόντων

1. Τα προγράμματα εργασίας καθορίζουν τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό συμμετεχόντων για κάθε έμμεση δράση καθώς και τον τόπο εγκατάστασής τους, ανάλογα με τη φύση του μέσου και τους στόχους της δραστηριότητας ΕΤΑ.

2. Για τα δίκτυα αριστείας και τα ολοκληρωμένα έργα, ο ελάχιστος αριθμός συμμετεχόντων δεν μπορεί να είναι μικρότερος των τριών τρεις, ανεξάρτητων μεταξύ τους, νομικών οντοτήτων εγκατεστημένων σε τρία διαφορετικά κράτη μέλη ή συνδεδεμένα κράτη, εκ των οποίων τουλάχιστον δύο είναι κράτη μέλη ή συνδεδεμένα υποψήφια κράτη.

3. Οι δράσεις ειδικής στήριξης και οι δράσεις για τους ανθρώπινους πόρους και την κινητικότητα, με εξαίρεση τα δίκτυα κατάρτισης ερευνητών, δύνανται να υλοποιούνται από μία νομική οντότητα.

Εφόσον στο πρόγραμμα εργασίας καθορίζεται ελάχιστος απαιτούμενος αριθμός δύο ή περισσότερων νομικών οντοτήτων εγκατεστημένων σε αντίστοιχο αριθμό κρατών μελών ή συνδεδεμένων κρατών, ο συγκεκριμένος αριθμός καθορίζεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 4.

4. Για μέσα άλλα πλην εκείνων που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 3, ο ελάχιστος απαιτούμενος αριθμός συμμετεχόντων πρέπει να είναι τουλάχιστον δύο, ανεξάρτητες μεταξύ τους, νομικές οντότητες εγκατεστημένες σε δύο διαφορετικά κράτη μέλη ή συνδεδεμένα κράτη, εκ των οποίων τουλάχιστον είναι κράτος μέλος ή συνδεδεμένο υποψήφιο κράτος.

5. Ένας ΕΟΟΣ, ή οιαδήποτε νομική οντότητα εγκατεστημένη σε κράτος μέλος ή σε συνδεδεμένο κράτος συγκεντρώνει στους κόλπους της ανεξάρτητες μεταξύ τους νομικές οντότητες που πληρούν τις προϋποθέσεις της παρούσας απόφασης, δύναται να είναι μοναδικός συμμετέχων σε έμμεση δράση, υπό τον όρο ότι η σύνθεσή του ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις που καθορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 1 έως 4.

Άρθρο 6

Συμμετοχή νομικών οντοτήτων από τρίτες χώρες

1. Οιαδήποτε νομική οντότητα εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα δύναται να συμμετέχει, πέραν του ελάχιστου αριθμού συμμετεχόντων που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5, στις δραστηριότητες ΕΤΑ του στόχου "Ολοκλήρωση της Έρευνας" της απόφασης [...] για τη θέσπιση του ειδικού προγράμματος «Ενίσχυση και ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας».

Οιαδήποτε νομική οντότητα εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα που καλύπτεται από τις ειδικές δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας του ειδικού προγράμματος "Ενίσχυση και ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας", η οποία συμμετέχει στις δραστηριότητες ΕΤΑ που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο, δύναται να λάβει χρηματοδοτική συνεισφορά εκ μέρους της Κοινότητας εντός των ορίων του προϋπολογισμού που καθορίζεται στο παράρτημα ΙΙ του προγράμματος πλαισίου 2002-2006 για τη δράση που προβλέπεται στο άρθρο 164, σημείο β) της συνθήκης.

Οιαδήποτε νομική οντότητα εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα άλλη πλην εκείνων που προβλέπονται στο δεύτερο εδάφιο, η οποία συμμετέχει στις δραστηριότητες ΕΤΑ που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο, δύναται να λάβει χρηματοδοτική συνεισφορά εκ μέρους της Κοινότητας εάν αυτή η δυνατότητα προβλέπεται για την υπόψη δραστηριότητα ΕΤΑ ή εάν είναι ουσιώδης για την υλοποίηση της έμμεσης δράσης.

2. Οιαδήποτε νομική οντότητα εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα που έχει συνάψει συμφωνία επιστημονικής και τεχνικής συνεργασίας με την Κοινότητα, δύναται να συμμετέχει σε δραστηριότητες ΕΤΑ άλλες πλην εκείνων που προβλέπονται στην παράγραφο 1, πέραν του ελάχιστου αριθμού συμμετεχόντων βάσει του άρθρου 5,, και σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στην εν λόγω συμφωνία.

Δύναται να λάβει χρηματοδοτική συνεισφορά εκ μέρους της Κοινότητας εάν για την δραστηριότητα ΕΤΑ προβλέπεται η δυνατότητα τέτοιας συνεισφοράς ή εάν η χρηματοδοτική αυτή συνεισφορά είναι απαραίτητη για την υλοποίηση της έμμεσης δράσης.

3. Οιαδήποτε νομική οντότητα εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα άλλη πλην εκείνων που προβλέπονται στην παράγραφο 2, δύναται να συμμετέχει σε δραστηριότητες ΕΤΑ άλλες πλην εκείνων που προβλέπονται στην παράγραφο 1, πέραν του ελάχιστου αριθμού συμμετεχόντων που καθορίζεται βάσει του άρθρου 5, εάν αυτή η συμμετοχή προβλέπεται για την δραστηριότητα ΕΤΑ ή είναι απαραίτητη για την υλοποίηση της έμμεσης δράσης.

Δύναται να λάβει χρηματοδοτική συνεισφορά εκ μέρους της Κοινότητας εάν για την δραστηριότητα ΕΤΑ προβλέπεται η δυνατότητα τέτοιας συνεισφοράς ή εάν η χρηματοδοτική αυτή συνεισφορά είναι απαραίτητη για την υλοποίηση της έμμεσης δράσης.

Άρθρο 7

Συμμετοχή διεθνών οργανισμών

Οιοσδήποτε διεθνής οργανισμός άλλος πλην των διεθνών οργανισμών ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, δύναται να συμμετέχει στις δραστηριότητες ΕΤΑ του στόχου "Ολοκλήρωση της Έρευνας" της απόφασης [......] σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 6,, παράγραφος 1, πρώτο και τρίτο εδάφιο, και στις λοιπές δραστηριότητες ΕΤΑ σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 6, παράγραφος 3.

Άρθρο 8

Προϋποθέσεις σχετικά με τις τεχνικές δυνατότητες και τους πόρους

1. Οι συμμετέχοντες πρέπει να διαθέτουν τις γνώσεις και τις τεχνικές δυνατότητες που είναι απαραίτητες για την υλοποίηση της έμμεσης δράσης.

2. Κατά τον χρόνο υποβολής της πρότασης, οι συμμετέχοντες πρέπει να διαθέτουν, τουλάχιστον δυνητικά, τους πόρους που είναι απαραίτητοι για την υλοποίηση της έμμεσης δράσης και να προσδιορίζουν την προέλευση αυτών των πόρων.

Κατά την εξέλιξη των εργασιών, οι συμμετέχοντες πρέπει να διαθέτουν, σε κατάλληλη μορφή και σε εύθετο χρόνο, τους πόρους που είναι απαραίτητοι για την υλοποίηση της έμμεσης δράσης.

Ως πόροι απαραίτητοι για την υλοποίηση της έμμεσης δράσης νοούνται οι ανθρώπινοι πόροι, η υποδομή, οι χρηματοοικονομικοί πόροι, και, ενδεχομένως, τα άυλα αγαθά καθώς και άλλοι πόροι που έχουν τεθεί στη διάθεσή τους από τρίτους στο πλαίσιο προγενέστερης δέσμευσης.

Άρθρο 9

Υποβολή προτάσεων έμμεσων δράσεων

1. Οι προτάσεις έμμεσων δράσεων υποβάλλονται στα πλαίσια προσκλήσεων υποβολής προτάσεων οι οποίες δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και, στο μέτρο του δυνατού, κοινολογούνται ευρέως με άλλα μέσα.

2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται:

α) σε ορισμένες δράσεις ειδικής στήριξης των δραστηριοτήτων νομικών οντοτήτων που προσδιορίζονται στα προγράμματα εργασίας.

β) σε ορισμένες δράσεις ειδικής στήριξης που συνίστανται σε αγορά ή παροχή υπηρεσίας σύμφωνα με τις διατάξεις που εφαρμόζονται για τις δημόσιες συμβάσεις.

γ) στις δράσεις ειδικής στήριξης οι οποίες, λόγω της συνάφειας και της χρησιμότητάς τους σε σχέση με τους στόχους και το επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο των ειδικών προγραμμάτων, δύνανται να αποτελέσουν αντικείμενο αιτήσεων χρηματοδοτικής συνεισφοράς που υποβάλλονται στην Επιτροπή, εφόσον αυτό προβλέπεται στο πρόγραμμα εργασίας του οικείου ειδικού προγράμματος και εφόσον μια τέτοια αίτηση δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής μιας ανοικτής πρόσκλησης υποβολής προτάσεων.

δ) στις δράσεις ειδικής στήριξης που προβλέπονται στο άρθρο 11.

3. Των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων δύναται να προηγούνται προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος, οι οποίες επιτρέπουν στην Επιτροπή να προσδιορίζει και να αξιολογεί με ακρίβεια τους στόχους και τις ανάγκες, υπό την επιφύλαξη των αποφάσεων που η ίδια ενδέχεται να λάβει στη συνέχεια.

Άρθρο 10

Αξιολόγηση και επιλογή των προτάσεων έμμεσων δράσεων

1. Οι προτάσεις έμμεσων δράσεων που προβλέπονται στο άρθρο 9, παράγραφος, 1 και στο άρθρο 9 παράγραφος 2, στοιχείο γ) αξιολογούνται με βάση τα ακόλουθα κριτήρια:

α) συνάφεια προς τους στόχους του ειδικού προγράμματος.

β) επιστημονική και τεχνολογική αριστεία.

γ) κοινοτική προστιθέμενη αξία, συμπεριλαμβανομένης της κρίσιμης μάζας των κινητοποιούμενων πόρων, του αναμενόμενου αντικτύπου ή της συνεισφοράς στις κοινοτικές πολιτικές.

δ) ποιότητα του προγράμματος αξιοποίησης ή διάδοσης των γνώσεων, δυνατότητες προαγωγής της καινοτομίας, και ικανότητα διαχείρισης της διανοητικής ιδιοκτησίας.

ε) ικανότητα ολοκλήρωσης της έμμεσης δράσης, η οποία αξιολογείται από άποψη πόρων, προσόντων και οργάνωσης.

2. Κατ'εφαρμογή της παράγραφου 1, στοιχείο γ), λαμβάνονται επίσης υπόψη τα ακόλουθα κριτήρια:

α) όσον αφορά τα δίκτυα αριστείας, η έκταση και η ένταση των προσπαθειών ολοκλήρωσης που θα καταβληθούν και η ικανότητα του δικτύου να προαγάγει την αριστεία και πέραν των μελών της, καθώς και οι προοπτικές συνέχισης της ενοποίησης των ερευνητικών τους δυνατοτήτων και πόρων και μετά τη λήξη της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας.

β) όσον αφορά τα ολοκληρωμένα έργα, ο φιλόδοξος χαρακτήρας των στόχων και η έκταση των πόρων που θα κινητοποιηθούν, προκειμένου τα έργα αυτά να συμβάλουν ουσιαστικά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας ή στην επίλυση κοινωνικών προβλημάτων.

γ) όσον αφορά τις ολοκληρωμένες πρωτοβουλίες για τις υποδομές, οι προοπτικές συνέχισης της πρωτοβουλίας και μετά τη λήξη της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας.

3. Τα προγράμματα εργασίας των ειδικών προγραμμάτων καθορίζουν, ανάλογα με τη φύση των εφαρμοζόμενων μέσων ή των στόχων της δραστηριότητας ΕΤΑ, ποια από τα κριτήρια που προβλέπονται στην παράγραφο 1 εφαρμόζει η Επιτροπή. Τα προγράμματα εργασίας προσδιορίζουν λεπτομερώς ή συμπληρώνουν τα κριτήρια αυτά, καθώς και εκείνα που προβλέπονται στην παράγραφο 2, προκειμένου ιδίως να λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός στον οποίο οι προτάσεις έμμεσων δράσεων συμβάλλουν στη βελτίωση της πληροφόρησης και του διαλόγου με το κοινό και στην ενίσχυση του ρόλου των γυναικών στην έρευνα.

4. Οιαδήποτε πρόταση έμμεσης δράσης αντιβαίνει στις θεμελιώδεις αρχές δεοντολογίας, και ιδίως εκείνες που καθορίζονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ή δεν πληροί τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο πρόγραμμα εργασίας ή στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων, δύναται να αποκλεισθεί ανά πάσα στιγμή από τη διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής.

Οιοσδήποτε συμμετέχων έχει διαπράξει παρατυπία στο πλαίσιο της εκτέλεσης μιας έμμεσης δράσης, δύναται να αποκλεισθεί ανά πάσα στιγμή από τη διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής.

5. Η Επιτροπή αξιολογεί και επιλέγει τις προτάσεις έμμεσων δράσεων σύμφωνα με διαφανείς, δίκαιες και αμερόληπτες διαδικασίες τις οποίες καθορίζει σε εγχειρίδιο αξιολόγησης την δημοσιότητα του οποίου εξασφαλίζει.

6. Η Επιτροπή αξιολογεί τις προτάσεις, επικουρούμενη από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες τους οποίους ορίζει σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11. Στην περίπτωση ορισμένων δράσεων ειδικής στήριξης, και ιδίως εκείνων που προβλέπονται στο άρθρο 9 παράγραφος 2, η Επιτροπή προσφεύγει στη βοήθεια ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων μόνο εφόσον το κρίνει σκόπιμο.

Άρθρο 11

Διορισμός ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων

1. Η Επιτροπή ορίζει ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες για τους σκοπούς των αξιολογήσεων που προβλέπονται από το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006 και τα ειδικά προγράμματα, καθώς και για την εκτέλεση των αποστολών παροχής βοήθειας που αναφέρονται στο άρθρο 10, παράγραφος 6 και στο άρθρο 18, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο.

Η Επιτροπή δύναται επίσης να συγκροτεί ομάδες ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων τις οποίες συμβουλεύεται ως προς την εφαρμογή της πολιτικής της στον τομέα της έρευνας.

2. Η Επιτροπή ορίζει τους ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες σύμφωνα με μία από τις ακόλουθες διαδικασίες:

α) Για τις αξιολογήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 6 του προγράμματος πλαισίου 2002-2006, στην παράγραφο 2 του άρθρο 9 της απόφασης [...] και στην παράγραφο 2 του άρθρου 8 της απόφασης [...] του ειδικού προγράμματος «Δόμηση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας», η Επιτροπή ορίζει ως ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες εξέχουσες προσωπικότητες από τον χώρο της επιστήμης, της βιομηχανίας ή της πολιτικής οι οποίες διαθέτουν σημαντική πείρα σε θέματα έρευνας, ερευνητικής πολιτικής ή διαχείρισης ερευνητικών προγραμμάτων σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο.

β) Για να την επικουρήσουν στην αξιολόγηση των προτάσεων δικτύων αριστείας και ολοκληρωμένων έργων και στην παρακολούθηση όσων επιλέγονται και τίθενται σε εφαρμογή, η Επιτροπή ορίζει ως ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες προσωπικότητες από τον χώρο της επιστήμης ή της βιομηχανίας οι οποίοι διαθέτουν γνώσεις ανωτάτου επιπέδου και διεθνές κύρος στο οικείο εξειδικευμένο πεδίο.

γ) Για τη συγκρότηση των ομάδων που προβλέπονται στην παράγραφο 1, δεύτερο εδάφιο, η Επιτροπή ορίζει ως ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες επαγγελματίες οι οποίοι διαθέτουν αναγνωρισμένες γνώσεις, τεχνογνωσία και πείρα υψηλού επιπέδου στο πεδίο ή στα θέματα που αποτελούν αντικείμενο των εργασιών.

δ) Σε περιπτώσεις άλλες πλην εκείνων που προβλέπονται υπό στοιχεία α), β) και γ), και με σκοπό την ισόρροπη συνεκτίμηση των διαφόρων συντελεστών της έρευνας, η Επιτροπή ορίζει ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες που διαθέτουν κατάλληλες γνώσεις και προσόντα σε σχέση με τα καθήκοντα που τους ανατίθενται. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή προκηρύσσει προσκλήσεις υποβολής υποψηφιοτήτων οι οποίες απευθύνονται σε άτομα ή σε ερευνητικά ιδρύματα προκειμένου να καταρτίσει πίνακες επιτυχόντων, ή δύναται, όταν το κρίνει σκόπιμο, να επιλέγει, εκτός πίνακα επιτυχόντων, οιοδήποτε πρόσωπο διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα.

3. Κατά τον διορισμό ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι οι εμπειρογνώμονες δεν αντιμετωπίζουν σύγκρουση συμφερόντων λόγω του θέματος ως προς το οποίο καλούνται να εκφέρουν γνώμη. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή καλεί τους εμπειρογνώμονες να υπογράψουν δήλωση με την οποία βεβαιώνουν την μη ύπαρξη σύγκρουσης συμφερόντων κατά τον χρόνο διορισμού τους και δεσμεύονται να ενημερώσουν την Επιτροπή σχετικά με οιαδήποτε σύγκρουση συμφερόντων ανακύψει ενδεχομένως κατά τη διάρκεια της αποστολής τους.

Άρθρο 12

Συμβάσεις

1. Οι προτάσεις έμμεσων δράσεων που επιλέγονται αποτελούν αντικείμενο συμβάσεων βασιζόμενων στην οικεία πρότυπη σύμβαση που έχει καταρτίσει η Επιτροπή, σύμφωνα με τις διατάξεις του προγράμματος πλαισίου 2002-2006 και της παρούσας απόφασης, και λαμβανομένων υπόψη, στο βαθμό που χρειάζεται, των ιδιαιτεροτήτων των εκάστοτε χρησιμοποιούμενων μέσων.

2. Η σύμβαση καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των συμμετεχόντων σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης, και ιδίως τους λεπτομερείς όρους τεχνικής, τεχνολογικής και χρηματοοικονομικής παρακολούθησης της έμμεσης δράσης, ενημέρωσης των στόχων της, τροποποίησης της κοινοπραξίας, καταβολής της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας, τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας των απαραίτητων κατά περίπτωση δαπανών καθώς και τους κανόνες διάδοσης και αξιοποίησης.

3. Προκειμένου να κατοχυρωθεί η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, στις συμβάσεις προβλέπονται κατάλληλες κυρώσεις.

4. Η σύναψη σύμβασης δεν θίγει το δικαίωμα της Επιτροπής να εκδώσει ένταλμα είσπραξης, το οποίο έχει ισχύ εκτελεστού τίτλου κατά την έννοια του άρθρου 256 της συνθήκης, προκειμένου να ζητήσει από συμμετέχοντα την απόδοση οφειλόμενου ποσού. Πριν από την έκδοση του εντάλματος, η Επιτροπή ζητεί από τον ενδιαφερόμενο συμμετέχοντα να της υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός καθορισμένης προθεσμίας.

Άρθρο 13

Εφαρμογή της έμμεσης δράσης

1. Σύμφωνα με τις διατάξεις της σύμβασης, και ανάλογα με την εσωτερική της οργάνωση, η κοινοπραξία εξασφαλίζει την τεχνική εφαρμογή της έμμεσης δράσης, την ευθύνη της οποίας φέρουν από κοινού και εις ολόκληρον οι συμμετέχοντες.

2. Η χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας σε μια έμμεση δράση καταβάλλεται, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στη σύμβαση, στον συμμετέχοντα που έχει ορίσει η κοινοπραξία και έχει εγκρίνει η Επιτροπή.

Ο συγκεκριμένος συμμετέχων διαχειρίζεται τη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας κατ'εφαρμογή των αποφάσεων που λαμβάνει η κοινοπραξία ως προς την κατανομή της συνεισφοράς μεταξύ των συμμετεχόντων και μεταξύ των δραστηριοτήτων.

3. Υπό την επιφύλαξη των διαφοροποιούμενων ρυθμίσεων που προβλέπονται στη σύμβαση ανάλογα με τον χαρακτήρα του μέσου και την έκταση της συνεισφοράς των συμμετεχόντων:

α) οι συμμετέχοντες είναι απεριόριστα, από κοινού και εις ολόκληρον υπεύθυνοι για τη χρήση της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας που έχει κατανεμηθεί σύμφωνα με την παράγραφο 2, δεύτερο εδάφιο, με εξαίρεση το μέρος της συνεισφοράς που αναλογεί στους συμμετέχοντες που αναφέρονται στο στοιχείο β).

β) ένας συμμετέχων ο οποίος δεν δύναται, για νομικούς ή κανονιστικούς λόγους, να θεωρηθεί ως συμμετέχει στην από κοινού και εις ολόκληρον υπεύθυνος, είναι υπεύθυνος μόνο για το μέρος της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας που του αναλογεί σύμφωνα με την παράγραφο 2, δεύτερο εδάφιο.

4. Η Επιτροπή επικαλείται την ευθύνη που αναφέρεται στην παράγραφο 3, στοιχείο α) μόνο σε περίπτωση που ούτε ο ασυνεπής συμμετέχων ούτε η κοινοπραξία, εξ ιδίας πρωτοβουλίας, δεν αποκαταστήσει, εντός εύλογης χρονικής προθεσμίας, τη ζημία που υπέστη η Κοινότητα.

5. Σε περίπτωση που διάφορες νομικές οντότητες συγκεντρώνονται σε μία κοινή νομική οντότητα η οποία ενεργεί ως μοναδικός συμμετέχων σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 5, η συγκεκριμένη νομική οντότητα αναλαμβάνει τα καθήκοντα που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος άρθρου και είναι υπεύθυνη έναντι της Κοινότητας, παρά τους διακανονισμούς που έχουν συνομολογηθεί μεταξύ των νομικών οντοτήτων που την απαρτίζουν.

Άρθρο 14

Χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας

Σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙΙ του προγράμματος πλαισίου 2002-2006 , και εντός των ορίων του κοινοτικού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ της έρευνας και της ανάπτυξης [7], η χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας δύναται να λάβει τρεις διαφορετικές μορφές, και συγκεκριμένα τις ακόλουθες :

[7] ΕΕ L 45, 17.2.1996, σ. 5.

α) προκειμένου για δίκτυα αριστείας, λαμβάνει τη μορφή συνεισφοράς στην ολοκλήρωση, το ύψος της οποίας καθορίζεται ανάλογα με την αξία των ικανοτήτων και των πόρων που όλοι οι συμμετέχοντες πρόκειται να ενοποιήσουν. Συμπληρώνει τους πόρους που διαθέτουν οι συμμετέχοντες για την υλοποίηση του κοινού προγράμματος δραστηριοτήτων.

Η συνεισφορά καταβάλλεται λαμβανομένης υπόψη της εφαρμογής του κοινού προγράμματος δραστηριοτήτων και με βάση τις σχετικές με την εφαρμογή αυτή δαπάνες που είναι πρόσθετες εκείνων που βαρύνουν τους ίδιους τους συμμετέχοντες και έχουν επαληθευθεί από εξωτερικό λογιστικό ελεγκτή ή, στην περίπτωση δημόσιων νομικών οντοτήτων, από εξουσιοδοτημένο δημόσιο υπάλληλο.

β) στην περίπτωση ορισμένων δράσεων για τους ανθρώπινους πόρους και την κινητικότητα και δράσεων ειδικής στήριξης, με εξαίρεση τις έμμεσες δράσεις που προβλέπονται στο άρθρο 9, παράγραφος 2, στοιχείο β), δύναται να λάβει τη μορφή κατ'αποκοπήν ποσού.

γ) προκειμένου για ολοκληρωμένα έργα ή άλλα μέσα, με εξαίρεση εκείνα που προβλέπονται στα σημεία α) και β) και με εξαίρεση τις έμμεσες δράσεις που προβλέπονται στο άρθρο 9, παράγραφος 2, στοιχείο β), λαμβάνει τη μορφή συνεισφοράς στον προϋπολογισμό, το ύψος της οποίας υπολογίζεται ως ποσοστό επί του προϋπολογισμού που διαθέτουν οι συμμετέχοντες για την υλοποίηση της έμμεσης δράσης, το οποίο διαμορφώνεται ανάλογα με τον τύπο της δραστηριότητας.

Η σύμβαση προσδιορίζει τις δαπάνες που είναι απαραίτητες για την υλοποίηση της έμμεσης δράσης, οι οποίες δε πρέπει να επαληθεύονται από εξωτερικό λογιστικό ελεγκτή ή, στην περίπτωση δημόσιων νομικών οντοτήτων, από εξουσιοδοτημένο δημόσιο υπάλληλο.

Η σύμβαση δύναται να ορίζει μέσες τιμές ανά κατηγορία δαπανών ή προκαθορισμένα κατ'αποκοπή ποσά καθώς και, σε συμφωνία με τους συμμετέχοντες, μία τιμή ανά δραστηριότητα η οποία δεν θα αποκλίνει σημαντικά από τις πραγματικές δαπάνες.

Άρθρο 15

Τροποποίηση της κοινοπραξίας

1. Εντός των ορίων της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας, και ανεξαρτήτως του μέσου, η κοινοπραξία δύναται, εξ ιδίας πρωτοβουλίας ή κατ'εκτέλεση της σύμβασης, και σε συμφωνία με την Επιτροπή, να τροποποιήσει τη σύνθεσή της και ιδίως να επεκταθεί σε οιαδήποτε νομική οντότητα συμβάλλει στην υλοποίηση της έμμεσης δράσης.

Με εξαίρεση τις τροποποιήσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 2, η κοινοπραξία προσδιορίζει νέες νομικές οντότητες σύμφωνα με τους κανόνες που η ίδια κρίνει κατάλληλους ή σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης.

2. Στο κοινό πρόγραμμα δραστηριοτήτων ενός δικτύου αριστείας ή στο σχέδιο εκτέλεσης ενός ολοκληρωμένου έργου προσδιορίζονται οι τροποποιήσεις της σύνθεσης της κοινοπραξίας που συνεπάγονται προηγουμένη προκήρυξη σχετικού διαγωνισμού.

Η κοινοπραξία προκηρύσσει τον διαγωνισμό και εξασφαλίζει την ευρεία κοινολόγησή του χρησιμοποιώντας ειδικά μέσα πληροφόρησης, και ιδίως τις θέσεις Internet που αφορούν το πρόγραμμα πλαίσιο 2002-2006, τον εξειδικευμένο τύπο ή φυλλάδια.

Η κοινοπραξία αξιολογεί τις προσφορές με βάση τα κριτήρια που εφαρμόστηκαν για την αξιολόγηση και την επιλογή της έμμεσης δράσης και τα οποία έχουν καθοριστεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10, παράγραφοι 3 και 4, με τη βοήθεια εμπειρογνωμόνων μη εξαρτώμενων από την ίδια, τους οποίους ορίζει σύμφωνα με τα κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο β).

Σύμφωνα με την παράγραφο 1, σε περίπτωση που, έπειτα από μια τέτοια αξιολόγηση, η κοινοπραξία προτείνει την προσχώρηση νέων συμμετεχόντων, η Επιτροπή δύναται να προβάλλει αντιρρήσεις.

Άρθρο 16

Συμπληρωματική χρηματοδοτική συνεισφορά

Η Επιτροπή δύναται να αυξήσει τη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας σε μια υπό εκτέλεση έμμεση δράση προκειμένου να επεκτείνει το πεδίο της συγκεκριμένης έμμεσης δράσης σε νέες δραστηριότητες για τις οποίες χρειάζεται ενδεχομένως προσχώρηση νέων συμμετεχόντων.

Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή προκηρύσσει προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, οι οποίες περιορίζονται ενδεχομένως στις υπό εκτέλεση έμμεσες δράσεις, και διενεργεί αξιολόγηση σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10.

Άρθρο 17

Δραστηριότητες της κοινοπραξίας υπέρ τρίτων

Σε περίπτωση που η σύμβαση προβλέπει ότι το σύνολο ή μέρος των δραστηριοτήτων της κοινοπραξίας διεξάγεται υπέρ τρίτων, η κοινοπραξία εξασφαλίζει κατάλληλη σχετική δημοσιότητα, σύμφωνα με όσα ορίζονται ενδεχομένως στη σύμβαση.

Η κοινοπραξία αξιολογεί και επιλέγει τις αιτήσεις που της υποβάλλονται, σύμφωνα με τις αρχές της διαφάνειας, της ισότιμης μεταχείρισης και της αμεροληψίας και σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στη σύμβαση.

Άρθρο 18

Τεχνική, τεχνολογική και χρηματοοικονομική παρακολούθηση και έλεγχοι

1. Η Επιτροπή αξιολογεί, κατά διαστήματα, τις έμμεσες δράσεις στις οποίες συνεισφέρει η Κοινότητα, με βάση τις εκθέσεις δραστηριότητας που της υποβάλλουν οι συμμετέχοντες σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης, και οι οποίες καλύπτουν, μεταξύ άλλων, την υλοποίηση του προγράμματος αξιοποίησης ή διάδοσης των γνώσεων.

Για την παρακολούθηση των δικτύων αριστείας, των ολοκληρωμένων έργων και, εφόσον χρειάζεται, άλλων έμμεσων δράσεων, η Επιτροπή επικουρείται από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες τους οποίους ορίζει σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11, παράγραφος 2.

2. Σύμφωνα με τη σύμβαση, η Επιτροπή λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλίσει την επίτευξη των στόχων της έμμεσης δράσης κατά τρόπο ώστε να κατοχυρώνονται τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας, προς διασφάλιση των οποίων η Επιτροπή δύναται, εφόσον χρειάζεται, να αναπροσαρμόσει τη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας ή να αναστείλει την έμμεση δράση σε περίπτωση παραβίασης των διατάξεων της παρούσας απόφασης ή των όρων της σύμβασης.

3. Η Επιτροπή, ή οιοσδήποτε εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπός της, έχει δικαίωμα να διενεργεί τεχνικούς, τεχνολογικούς και χρηματοοικονομικούς ελέγχους στους συμμετέχοντες, προκειμένου να επαληθεύσει ότι η έμμεση δράση υλοποιείται ή έχει υλοποιηθεί σύμφωνα με τους όρους που έχουν δηλώσει οι συμμετέχοντες και σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης.

4. Κατ'εφαρμογή του άρθρου 248, παράγραφος 2 της συνθήκης, το Ελεγκτικό Συνέδριο δύναται να ελέγχει, βάσει ιδίων κανόνων, τη χρήση της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας.

Άρθρο 19

Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας

Κατά την εκτέλεση των έμμεσων δράσεων, η Επιτροπή εξασφαλίζει την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, διενεργώντας αποτελεσματικούς ελέγχους, λαμβάνοντας ανασταλτικά μέτρα και, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παρατυπίες, επιβάλλοντας αποτελεσματικές και αναλογικές κυρώσεις αποτρεπτικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τους κανονισμούς του Συμβουλίου (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 [8] και 2185/96 [9] και τον κανονισμό (ΕΚ) 1073/99 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [10].

[8] EEL 312, 23.12.1995, σ. 1.

[9] EE L 292, 15.11.1996, σ. 2.

[10] EE L 136, 31.5.1999, σ. 1.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III

ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ

Άρθρο 20

Κυριότητα των γνώσεων

1. Οι γνώσεις που προκύπτουν από εργασίες διεξαχθείσες στα πλαίσια άμεσων δράσεων ανήκουν στην Κοινότητα.

2. Οι γνώσεις που προκύπτουν από εργασίες διεξαχθείσες στα πλαίσια έμμεσων δράσεων που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από την Κοινότητα, ανήκουν κατ'αρχήν στην Κοινότητα. Οι γνώσεις που προκύπτουν από εργασίες διεξαχθείσες στα πλαίσια έμμεσων δράσεων χρηματοδοτούμενων εν μέρει από την Κοινότητα ανήκουν στους συμμετέχοντες που εκτέλεσαν τις εργασίες από τις οποίες αυτές προέκυψαν.

3. Οι γνώσεις που προκύπτουν από εργασίες διεξαχθείσες από κοινού από περισσότερους του ενός συμμετέχοντες ανήκουν κατά συγκυριότητα στους συγκεκριμένους συμμετέχοντες, οι οποίοι συμφωνούν μεταξύ τους ως προς τον επιμερισμό των γνώσεων και τους όρους άσκησης κυριότητας επ'αυτών σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης και τους όρους της σύμβασης.

4. Οι γνώσεις που προκύπτουν από εργασίες διεξαχθείσες στα πλαίσια έργων ερευνητικής συνεργασίας ή έργων συλλογικής έρευνας ανήκουν κατά συγκυριότητα στις ΜΜΕ ή στους ομίλους επιχειρήσεων, οι οποίοι συμφωνούν μεταξύ τους ως προς τον επιμερισμό των γνώσεων και τους όρους άσκησης κυριότητας επ'αυτών σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης και τους όρους της σύμβασης.

5. Σε περίπτωση που υπάλληλοι συμμετέχοντος δύνανται να αξιώσουν δικαιώματα επί των γνώσεων, ο ενδιαφερόμενος συμμετέχων λαμβάνει κατάλληλα μέτρα ή συνάπτει κατάλληλες συμφωνίες ώστε να εξασφαλίσει ότι τα δικαιώματα αυτά ασκούνται κατά τρόπο που δεν συγκρούεται με τις υποχρεώσεις που του επιβάλλουν η παρούσα απόφαση και η σύμβαση.

6. Όταν ένας συμμετέχων εκχωρεί την κυριότητα γνώσεων σε τρίτους, λαμβάνει κατάλληλα μέτρα ή συνάπτει κατάλληλες συμφωνίες ώστε να εξασφαλίσει ότι οι υποχρεώσεις που του επιβάλλουν η παρούσα απόφαση και η σύμβαση επεκτείνονται στον εκδοχέα. Για όσο χρονικό διάστημα ο συμμετέχων είναι υποχρεωμένος να παραχωρεί δικαιώματα πρόσβασης, ενημερώνει εκ των προτέρων την Επιτροπή και τους λοιπούς συμμετέχοντες στην ίδια έμμεση δράση σχετικά με τη σκοπούμενη εκχώρηση κυριότητας και την ταυτότητα του εκδοχέα.

Η Επιτροπή δύναται να προβάλλει αντιρρήσεις κατά οιασδήποτε εκχώρησης κυριότητας γνώσεων σε τρίτους, ιδίως όταν πρόκειται για τρίτους μη εγκατεστημένους σε κράτος μέλος ή σε συνδεδεμένο κράτος, εάν η εν λόγω εκχώρηση δεν εξυπηρετεί την ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας της κοινοτικής βιομηχανίας, ή εάν αντιβαίνει στις αρχές δεοντολογίας, και ιδίως εκείνες που καθορίζονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 21

Προστασία των γνώσεων

1. Οι έχοντες την κυριότητα γνώσεων ικανών να χρησιμοποιηθούν σε βιομηχανικές ή εμπορικές εφαρμογές εξασφαλίζουν, κατά περίπτωση, κατάλληλη και αποτελεσματική προστασία των γνώσεων αυτών, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τα έννομα συμφέροντα των ενδιαφερόμενων συμμετεχόντων, και σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης και τις διατάξεις του εφαρμοστέου δικαίου.

2. Σε περίπτωση που η Επιτροπή κρίνει αναγκαία την προστασία γνώσεων σε συγκεκριμένη χώρα η οποία δεν έχει ζητηθεί ή έχει υπάρξει παραίτηση από αυτήν, η Επιτροπή δύναται, με τη συναίνεση του οικείου συμμετέχοντος, να λάβει μέτρα προστασίας. Στην περίπτωση αυτή, και στο βαθμό που αφορά τη συγκεκριμένη χώρα, η Κοινότητα αναλαμβάνει, αντί του συμμετέχοντος, τις υποχρεώσεις που έχουν σχέση με την παραχώρηση δικαιωμάτων πρόσβασης. Ο συμμετέχων δύναται να αρνηθεί μόνο εφόσον είναι σε θέση να τεκμηριώσει ότι τα έννομα συμφέροντά του θα υποστούν σοβαρή ζημία.

3. Οι συμμετέχοντες δύνανται να δημοσιεύουν, με οιοδήποτε μέσο, πληροφορίες σχετικές με γνώσεις που τους ανήκουν ή να συναινέσουν σε τέτοια δημοσίευση, υπό την προϋπόθεση ότι η δημοσίευση δεν θίγει την προστασία των συγκεκριμένων γνώσεων. Η Επιτροπή και οι λοιποί συμμετέχοντες στην ίδια έμμεση δράση ενημερώνονται εκ των προτέρων σχετικά με την σκοπούμενη δημοσίευση, και δύνανται να προβάλλουν αντιρρήσεις σε περίπτωση που αυτό θα είχε αρνητικές συνέπειες για την προστασία των γνώσεων.

Άρθρο 22

Αξιοποίηση και διάδοση των γνώσεων

1. Οι συμμετέχοντες και η Κοινότητα αξιοποιούν τις γνώσεις που έχουν προκύψει από τις άμεσες ή έμμεσες δράσεις και οι οποίες τους ανήκουν, ή εξασφαλίζουν την αξιοποίηση των γνώσεων αυτών από τρίτους, σύμφωνα με τα συμφέροντα των ενδιαφερόμενων συμμετεχόντων. Οι συμμετέχοντες καθορίζουν τους όρους αξιοποίησης κατά λεπτομερή και επαληθεύσιμο τρόπο.

2. Οι συμμετέχοντες εξασφαλίζουν τη διάδοση των γνώσεων εκείνων που είναι κατάλληλες προς διάδοση ή που δεν αξιοποιούνται σύμφωνα με την παράγραφο 1, εντός χρονικής προθεσμίας που καθορίζει η Κοινότητα. Σε περίπτωση που οι συμμετέχοντες δεν εκπληρώσουν τις σχετικές υποχρεώσεις, η Επιτροπή δύναται να εξασφαλίσει η ίδια τη διάδοση των γνώσεων. Λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψη:

α) τα πλεονεκτήματα της ταχείας διάδοσης, π.χ. προκειμένου να αποφευχθεί η αλληλοεπικάλυψη των ερευνητικών προσπαθειών και να δημιουργηθούν συνέργειες μεταξύ των έμμεσων δράσεων .

- β) η ανάγκη κατοχύρωσης των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας.

- γ) η ανάγκη τήρησης του απορρήτου.

- δ) τα έννομα συμφέροντα των συμμετεχόντων.

Άρθρο 23

Διάθεση των γνώσεων που προκύπτουν από άμεσες δράσεις

Οι γνώσεις που προκύπτουν από εργασίες διεξαχθείσες στα πλαίσια άμεσων δράσεων, δύναται να τεθούν στη διάθεση ενδιαφερόμενων νομικών οντοτήτων, και ιδίως νομικών οντοτήτων εγκατεστημένων σε κράτος μέλος ή σε συνδεδεμένο κράτος, υπό τον όρο ότι η οικεία νομική οντότητα δεσμεύεται να αξιοποιήσει τις γνώσεις ή να εξασφαλίσει την αξιοποίηση των γνώσεων από τρίτους. Η διάθεση των γνώσεων υπόκειται σε κατάλληλες προϋποθέσεις, ιδίως όσον αφορά την αμοιβή .

Άρθρο 24

Αρχές σχετικά με τα δικαιώματα πρόσβασης σε έμμεσες δράσεις

1. Τα δικαιώματα πρόσβασης παραχωρούνται κατόπιν αιτήσεως. Η παραχώρηση δικαιωμάτων πρόσβασης μπορεί να υπόκειται σε ειδικές συμφωνίες που συνάπτονται με σκοπό να εξασφαλισθεί ότι δεν θα χρησιμοποιηθούν για σκοπό άλλον από εκείνον για τον οποίο παραχωρούνται, καθώς και σε κατάλληλους διακανονισμούς όσον αφορά την τήρηση του απορρήτου. Οι συμμετέχοντες δύνανται επίσης να συνάπτουν συμφωνίες προκειμένου, ιδίως, να παραχωρήσουν πρόσθετα ή ευνοϊκότερα δικαιώματα πρόσβασης, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων πρόσβασης σε τρίτους, ή για να διευκρινίσουν περαιτέρω τις απαιτήσεις που ισχύουν όσον αφορά τα δικαιώματα πρόσβασης, χωρίς ωστόσο να περιορίζουν τα εν λόγω δικαιώματα. Οι συμφωνίες αυτές πρέπει να συμμορφώνονται προς τους εφαρμοστέους κανόνες ανταγωνισμού.

Η Επιτροπή δύναται να προβάλλει αντιρρήσεις κατά οιασδήποτε παραχώρησης δικαιωμάτων πρόσβασης σε τρίτους, ιδίως όταν πρόκειται για τρίτους μη εγκατεστημένους σε κράτος μέλος ή σε συνδεδεμένο κράτος, εάν η παραχώρηση αυτή δεν εξυπηρετεί την ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ή εάν αντιβαίνει στις αρχές δεοντολογίας, και ιδίως εκείνες που καθορίζονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Δικαιώματα πρόσβασης σε προϋπάρχουσα τεχνογνωσία παραχωρούνται υπό την επιφύλαξη αντίθετης δέσμευσης του ενδιαφερόμενου συμμετέχοντος.

3. Ένας συμμετέχων δύναται να εξαιρέσει ρητώς συγκεκριμένη προϋπάρχουσα τεχνογνωσία από την υποχρέωση παραχώρησης δικαιωμάτων πρόσβασης, με έγγραφη συμφωνία που συνάπτεται μεταξύ των συμμετεχόντων πριν ο ενδιαφερόμενος συμμετέχων υπογράψει τη σύμβαση ή πριν από την προσχώρηση νέου συμμετέχοντος στην έμμεση δράση. Οι λοιποί συμμετέχοντες δύνανται να αρνηθούν να συμφωνήσουν ως προς την εξαίρεση αυτή μόνο εφόσον είναι σε θέση να τεκμηριώσουν ότι τα έννομα συμφέροντά τους θα υποστούν σοβαρή ζημία.

4. Τα δικαιώματα πρόσβασης δεν παρέχουν δικαίωμα χορήγησης αδειών σε τρίτους, εκτός

αν συναινεί σχετικά ο συμμετέχων που παραχωρεί τα δικαιώματα πρόσβασης.

Άρθρο 25

Δικαιώματα πρόσβασης για την εκτέλεση έμμεσων δράσεων

1. Οι συμμετέχοντες στην ίδια έμμεση δράση απολαύουν δικαιωμάτων πρόσβασης στις γνώσεις που παράγονται από εργασίες διεξαχθείσες στο πλαίσιο της έμμεσης δράσης και στην προϋπάρχουσα τεχνογνωσία, στον βαθμό που είναι απαραίτητες για την εκτέλεση ιδίων εργασιών στο πλαίσιο της συγκεκριμένης έμμεσης δράσης. Τα δικαιώματα πρόσβασης στις γνώσεις παραχωρούνται ατελώς. Τα δικαιώματα πρόσβασης στην προϋπάρχουσα τεχνογνωσία παραχωρούνται ατελώς, εκτός εάν έχει άλλως συμφωνηθεί πριν από την υπογραφή της σύμβασης.

2. Υπό την επιφύλαξη των εννόμων συμφερόντων του, η λύση της συμμετοχής ενός συμμετέχοντος δεν θίγει την υποχρέωσή του να παραχωρεί δικαιώματα πρόσβασης σύμφωνα με την παράγραφο 1 στους λοιπούς συμμετέχοντες στην ίδια έμμεση δράση μέχρι τη λήξη της έμμεσης δράσης.

Άρθρο 26

Δικαιώματα πρόσβασης για σκοπούς αξιοποίησης

1. Οι συμμετέχοντες στην ίδια έμμεση δράση απολαύουν δικαιωμάτων πρόσβασης στις γνώσεις που παράγονται από εργασίες διεξαχθείσες στο πλαίσιο της έμμεσης δράσης και στην προϋπάρχουσα τεχνογνωσία, στο βαθμό που είναι απαραίτητες για την αξιοποίηση ιδίων γνώσεων. Τα δικαιώματα πρόσβασης στις γνώσεις παραχωρούνται ατελώς, εκτός εάν έχει άλλως συμφωνηθεί πριν από την υπογραφή της σύμβασης. Τα δικαιώματα πρόσβασης στην προϋπάρχουσα τεχνογνωσία παραχωρούνται υπό όρους που δεν δημιουργούν διακρίσεις και οι οποίοι καθορίζονται από κοινού.

2. Υπό την επιφύλαξη των εννόμων συμφερόντων των συμμετεχόντων, δικαιώματα πρόσβασης δύναται να ζητηθούν υπό τους όρους που καθορίζονται στην παράγραφο 1, μέχρι και 2 έτη μετά τη λήξη της έμμεσης δράσης ή τη λύση της συμμετοχής ενός συμμετέχοντος, ανάλογα με το ποιο προηγείται, εκτός εάν οι συμμετέχοντες στην ίδια έμμεση δράση συμφωνήσουν επί μεγαλύτερου χρονικού διαστήματος.

Άρθρο 27

Ασυμβίβαστες ή περιοριστικές δεσμεύσεις

1. Οι συμμετέχοντες λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να αποφύγουν δεσμεύσεις που δεν συμβιβάζονται με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση.

2. Ο συμμετέχων που οφείλει να παραχωρήσει δικαιώματα πρόσβασης ενημερώνει, το συντομότερο δυνατό, τους λοιπούς συμμετέχοντες στην ίδια έμμεση δράση σχετικά με οιουσδήποτε περιορισμούς στην παραχώρηση δικαιωμάτων πρόσβασης στην προϋπάρχουσα τεχνογνωσία, σχετικά με τις υποχρεώσεις παραχώρησης δικαιωμάτων επί των γνώσεων ή σχετικά με οιοδήποτε περιορισμό ενδέχεται να επηρεάσει ουσιαστικά την παραχώρηση δικαιωμάτων πρόσβασης, κατά περίπτωση.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ, ΚΑΙ ΙΔΙΩΣ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ(ΜΜΕ)

Τίτλος της πρότασης

Τροποποιημένη πρόταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, κέντρων ερευνών και πανεπιστημίων και τους κανόνες διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας για την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (2002-2006)

Αριθμός αναφοράς του εγγράφου

AD/539219

Οι επιπτώσεις στις επιχειρήσεις

1. Ποιοι επηρεάζονται από την πρόταση;

- ποιοι τομείς επιχειρηματικών δραστηριοτήτων

- ποια μεγέθη επιχειρήσεων (ποιο είναι το ποσοστό μικρομεσαίων επιχειρήσεων)

- υπάρχουν στην Κοινότητα συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές στις οποίες βρίσκονται εγκατεστημένες οι εν λόγω επιχειρήσεις

Στο πρόγραμμα πλαίσιο έχουν καθορισθεί σαφείς και φιλόδοξοι στόχοι όσον αφορά τον αντίκτυπο στις ΜΜΕ. Προτείνεται να αυξηθεί από 10 σε 15% ο ελάχιστος στόχος του για τη χορήγηση χρηματοδότησης στις ΜΜΕ, στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος "Ενίσχυση και ολοκλήρωση της έρευνας". Αυτό συνιστά αύξηση κατά 50% σε σχέση με το παρόν πρόγραμμα πλαίσιο.

Βάσει της πείρας του παρελθόντος, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν περίπου 45% της συμμετοχής σε ερευνητικά έργα επιμερισμένης δαπάνης (που καλύπτουν 90% του προϋπολογισμού του προηγουμένου προγράμματος πλαισίου - ΠΠ).

60% περίπου από τις επιχειρήσεις αυτές είναι ΜΜΕ, επομένως η συμμετοχή τους ανέρχεται σε 28% επί του συνόλου των συμμετοχών σε έργα επιμερισμένης δαπάνης. Οι εν λόγω ΜΜΕ προέρχονται από όλους τους βιομηχανικούς και οικονομικούς τομείς, η πλειονότητα (52%) από τομείς μέσης τεχνολογίας (υλικά, μηχανήματα, υπηρεσίες στη βιομηχανία), 36% από τομείς υψηλότερης ερευνητικής έντασης (φάρμακα, τεχνολογία πληροφοριών, αεροναυπηγική) και 12% από τομείς χαμηλότερης ερευνητικής έντασης, όπως είναι ο αγροτοβιομηχανικός τομέας, τα κλωστοϋφαντουργικά ή οι μη τεχνικές υπηρεσίες.

Η κατανομή της συμμετοχής των ΜΜΕ στο παρελθόν τείνει να αντιστοιχεί στον βαθμό οικονομικής δραστηριότητας των ευρωπαϊκών περιφερειών. Το ΠΠ καθιστά δυνατή τη συμμετοχή, υπό τους ιδίους όρους, όλων των επιχειρήσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από μια εκ των 17 πλήρως συνδεδεμένων χωρών. Με άλλες συμφωνίες σύνδεσης δίδεται συγκατάθεση για τη συμμετοχή οργανισμών από άλλες χώρες, σύμφωνα με όρους που ποικίλλουν σε συνάρτηση με τις σχετικές χώρες.

2. Τι μέτρα πρέπει να λάβουν οι επιχειρήσεις για να συμμορφωθούν με την πρόταση;

Αφού η συμμετοχή είναι εκούσια, οι επιχειρήσεις δεν χρειάζεται να προβούν σε υποχρεωτικές ενέργειες.

3. Περιλαμβάνονται στην πρόταση μέτρα με τα οποία λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (λιγότερες ή διαφορετικές απαιτήσεις, κ.λπ.);

Όπως συνέστησε ο ΟΟΣΑ (SME Outlook 2000, Best Practices in SME policy), στα ειδικά προγράμματα τα μέτρα εστιάζονται σε συνάρτηση με την τυπολογία των ΜΜΕ και καταβάλλεται προσπάθεια να ικανοποιηθούν οι διάφορες ανάγκες των διαφορετικών κατηγοριών.

Με τις προτάσεις ενθαρρύνονται όλοι οι τύποι ΜΜΕ να συμμετάσχουν σε όλους τους τύπους δραστηριοτήτων και ερευνητικών τομέων. Οι ΜΜΕ που αναπτύσσουν τεχνολογίες, που είναι μάλλον περισσότερο ενεργές σε τομείς υψηλής ερευνητικής έντασης, πρόκειται να συμμετάσχουν κυρίως μέσω ολοκληρωμένων έργων και δικτύων αριστείας στο πρόγραμμα για την "Ενίσχυση και ολοκλήρωση της έρευνας". Επιπλέον, θα προταθεί στους εταίρους που συμμετέχουν σε αυτούς τους τύπους έργων να μεταφέρουν στις ΜΜΕ τα αποτελέσματα της έρευνας και τις τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν. Όπου ενδείκνυται, πρέπει να δημιουργηθούν νεοσύστατες εταιρείες για την εκμετάλλευση αυτών των αποτελεσμάτων.

Συν τοις άλλοις, έχουν προβλεφθεί ειδικά συμπληρωματικές δράσεις για να παρασχεθεί βοήθεια στις ΜΜΕ ώστε να συμμετάσχουν, είτε δραστηριοποιούνται σε νέους, είτε σε πιο παραδοσιακούς ερευνητικούς τομείς, προκειμένου να ενισχυθούν οι τεχνολογικές ικανότητές τους και να αναπτυχθεί η ικανότητά τους να λειτουργούν σε ευρωπαϊκή ή διεθνή κλίμακα.

Οι εν λόγω δράσεις μπορούν να αναληφθούν σε όλους τους επιστημονικούς και τεχνολογικούς τομείς και μπορούν να αναπτυχθούν στους σχετικούς τομείς για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Θα λάβουν τις ακόλουθες δύο μορφές:

- Μεγάλες, μεσοπρόθεσμες δράσεις συλλογικής έρευνας, τις οποίες θα αναλάβουν τεχνικά ερευνητικά κέντρα προς όφελος ολόκληρου(ων) βιομηχανικού(ών) τομέα(ων), μέσω συμβάσεων με βιομηχανικούς ομίλους που περιλαμβάνουν κυρίως ΜΜΕ.

- Δράσεις ερευνητικής συνεργασίας, όπου εργολήπτες ΕΤΑ θα αναλάβουν μέρος της έρευνας προς όφελος ενός περιορισμένου αριθμού ΜΜΕ από διαφορετικά κράτη μέλη, οι οποίες έχουν κοινές ή συμπληρωματικές ερευνητικές ανάγκες. Επίσης, μία και μόνη ΜΜΕ υψηλής τεχνολογίας θα είναι σε θέση να συνεργασθεί με ερευνητικά κέντρα ή πανεπιστήμια.

Τρεις δράσεις του προγράμματος "Δόμηση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας" επίσης αποσκοπούν στην αύξηση του αντικτύπου του ειδικού προγράμματος στις επιχειρήσεις:

- Με την τόνωση της έρευνας σχετικά με την καινοτομία, καθώς και της καινοτομίας σε όλα τα χρηματοδοτούμενα έργα, το πρόγραμμα αναμένεται να επιτρέψει σε ολόκληρο πρόγραμμα πλαίσιο να αυξήσει τον οικονομικό του αντίκτυπο και την επακόλουθη απασχόληση.

- Με την καλύτερη επιμόρφωση των νέων ευρωπαίων επιστημόνων, το πρόγραμμα αναμένεται να επιτρέψει στην Ευρώπη να γεφυρώσει το κενό που έχει με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία, από την άποψη του αριθμού ερευνητών ανά κάτοικο, προσφέροντας έτσι τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να προσλάβουν προσωπικό εκπαιδευμένο σε υψηλή και νέες τεχνολογίες.

- Η από κοινού χρησιμοποίηση μεγάλων επιστημονικών υποδομών θα είναι προς όφελος όχι μόνον των ακαδημαϊκών κύκλων, αλλά και των επιχειρήσεων. Καλούνται να συμβάλουν στις διάφορες πρωτοβουλίες και να συνδεθούν με αυτές, ώστε να εξασφαλίζεται ότι ο εξοπλισμός και τα δίκτυα θα ικανοποιούν τις ανάγκες τους.