ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 23.10.1995 
COM(95)495 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ - ΑΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ 
Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 
ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ 
1996-2000 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
ΕΙΣΛΓ12ΙΊΙ ol 
Ι ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΕΝΛΙΛΦΕΡΟΝ ΓΙΛ ΤΙΙΝ ΕΝΙΣΧΥΣΙΙ 
ΤΩΝ ΑΕΣΜΩΝ ΤΙΙΣ ΕΥΡΩΙΙΛΪΚΙΙΣ ΕΝΩΣΗΣ1 
ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ2 α. 2 
1. Πολυάριθμοι παράγοντες συνηγορούν υπέρ της δημιουργίας 
στενότερων δεσμών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 
της Λατινικής Αμερικής σ.2 
2. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να βρει συνολική λύση στα 
προβλήματα του εικοστού αιώνα σ.4 
3. Ενόψει της προόδου που έχει σημειωθεί και των 
προβλημάτων που εξακολουθούν να υφίστανται, η ευρωπαϊκή 
παρουσία στη Λατινική Αμερική είναι αναγκαία περισσότερο από ποτέ σ.4 
II. ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΙΙΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ σ.5 
1. Σημαντική πρόοδος του πολιτικού διαλόγου μετάξι') της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λατινικής Αμερικής σ.5 
2 II πολιτική συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας3 από το 1990 
έως το 1995 εκφράζει τη σημασία των προσπαθειών 
που έχουν επιτευχθεί σ.6 
3. Οι εμπορικές, οικονομικές και τεχνολογικές ανταλλαγές που 
θα διαφοροποιηθούν σ.8 
4. Οι πρόσφατες εξελίξεις: περιφερειακή και ειδική 
προσέγγιση των σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 
της Λατινικής Αμερικής σ.9 
III. ΤΡΟΠΟΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ 
ΜΕ ΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΙΙ ΑΜΕΡΙΚΗ σ.11 
1. Τί αντιπροσωπεύει η Λατινική Αμερική στο σημερινό κόσμο; σ.11 
2. Μια διαφοροποιημένη ήπειρος: η κοινοτική απάντηση σ.12 
3. Απαιτούμενες στρατηγικές σ. 13 
Σε όλο το κείμενο, η συντομογραφία "ΕΕ" χρησιμοποιείται για τον ορισμό της "Ευρωπαϊκής Ενωσης". Στην 
παρούσα ανακοίνωση γίνεται μνεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης για σκοπούς απλούστευσης. 11 μνεία αυτή δεν θίγει 
τις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την έγκριση, οε μεταγενέστερο οτάδιο, ορισμένων από τα 
προβλεπόμενα νομικά έγγραφα. 
Σε όλο το κείμενο, η συντομογραφία "ΛΑ" χρησιμοποιείται για τον ορισμό της "Λατινικής Αμερικής". 
Σε όλο το κείμενο, η συντομογραφία "ΕΚ" χρησιμοποιείται για τον ορισμό της "Ευρωπαϊκής Κοινότητας". 
1^ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
II πενταετία εφαρμογής των κατευθύνσεων για τη συνεργασία της ΕΚ [«: τη ΛΑ (Ι991-1995)4 
συνέπεσε με περίοδο ριζικών μεταβολών στη ΛΛ και την Ευρα'ιπη. Χάρη σε θαρραλέες προσπάθειες, 
η δημοκρατία αποκαταστάθηκε σε όλες σχεδόν τις χώρες της Α Λ. II εφαρμογή νέων, πιο αυστηρών 
και σταθερών, οικονομικών πολιτικών που χαρακτηρίζονται από συνεχώς αυξανόμενη ελευθέρωση 
και την επιθυμία μεγαλύτερης ένταξης στις διεθνείς αγορές, επέτρεψε μια νέα φάση ανάπτυξης για 
ολόκληρη τη ΛΑ που, επομένως, μπορεί να θεωρείται ήδη ως "αναδυόμενη" οικονομική ζώνη. 
Έχουν αναληφθεί πολυάριθμες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση των σχέσεων της ΕΕ με τη ΛΛ, τόσο 
στο πολιτικό και εμπορικό επίπεδο όσο και στο επίπεδο της συνεργασίας. 
Μετά το διάλογο του Σαν Χοσέ που έχει καθιερωθεί από το 1984 με τις χώρες της Κεντρικής 
Αμερικής, ήδη από το 1990 έχει θεσμοθετηθεί διάλογος με την ομάδα του Ρίο. Κατά τις τελευταίες 
συνόδους που διεξήχΟηκαν στο Σαν ΓΙάολο (Απρίλιος 1994) και στο ΙΙαρίσι (Μάρτιος 1995), 
υπογραμμίστηκε η ποιότητα των νέων συνθηκών εταιρικής σχέσης που χαρακτηρίζουν πλέον τις 
σχέσεις μεταξύ των δύο περιοχών. Στο πλαίσιο αυτό, στις 31 Οκτωβρίου 1994, το Συμβούλιο, με 
πρωτοβουλία της γερμανικής προεδρίας, ενέκρινε ένα "βασικό έγγραφο σχετικά με τις σχέσεις της 
ΕΕ με τη ΛΑ και τις χώρες της Καραϊβικής", στο οποίο η ΕΕ εξέφραζε την πρόθεση να αναπτύξει 
από κοινού με τις περιοχές αυτές νέα σχέση συνεργασίας. 
Εξάλλου, τα διαδοχικά ευρωπαϊκά συμβούλια της Κέρκυρας και του Έοαεν το 1994 και των Καννών 
το 1995 τόνισαν την ανάγκη ενίσχυσης των σχέσεων με τη MERCOSUR, το Μεξικό και τη Χιλή, 
θέματα στα οποία αφιερώνουν πλέον ιδιαίτερη προσοχή τα κοινοτικά όργανα. Τέλος, η ΛΑ έχει ήδη 
αποτελέσει αντικείμενο σειράς ανακοινώσεων της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο5. 
Στο πλαίσιο ακριβώς μιας ισχυρότερης εταιρικής σχέσης έχουν διαφοροποιηθεί σταδιακά και 
βελτιωθεί οι πρωτοβουλίες συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της ΛΑ, ώστε να αντιμετωπιστούν οι νέες 
ανάγκες μιας ιδιαίτερα ανομοιογενούς περιοχής, που πρέπει να αντεπεξέλθει στα προβλήματα που 
συνδέονται με την σταθεροποίηση της δημοκρατικής διαδικασίας, την έρευνα της διεθνούς 
ανταγωνιστικότητας και τα ενδημικά προβλήματα της φτώχειας και της κοινωνικής ανισότητας. 
Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι να υποβληθούν προτάσεις που αποβλέπουν στην εμβάθυνση 
των σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της ΛΑ έως το 2000, με βάση την ανάλυση των σχέσεων μεταξύ των 
δύο περιοχών και τον απολογισμό της συνεργασίας για το διάστημα 1991-1995. 
Ανακοίνωση της Επιτροπής "κατευθύνσεις για τη συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες της ΛΑ και της Ασίας" 
COM (90) 176 τελικό, 11 Ιουνίου 1990. 
Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο "για την ενίσχυση της στρατηγικής 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της MERCOSUR" - COM (94) 428 τελικό, της 19ης Οκτωβρίου 1994· "Για την 
εμβάθυνση των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Μεξικού" - COM (95) 03 τελικό 8 Φεβρουαρίου 
1995. "Για την ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Χιλής", COM (95), 232 τελικό, της 
31ης Μαΐου 1995. "Για τη στήριξη των προσπαθειών περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης μεταξύ των 
αναπτυσσομένων χωρών" - COM (95) 219 τελικό, της 16ης Ιουνίου 1995. 
Ι. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΙ1 ΤΩΝ ΛΕΣΜΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ* 
Οι ιστορικοί και πολιτιστικοί παράγοντες, καθώς και οι πρόσφατες εξελίξεις στη διεθνή σκηνή, τα 
αμοιβαία συμφέροντα και η διεθνής αλληλεγγύη, αποτελούν σταθερή βάση σύγκλισης που θα 
επιτρέψει στην ΕΕ και τη ΛΑ να ενισχύσουν τις σχέσεις τους και να αντιμετωπίσουν από κοινού 
τις διεθνείς και περιφερειακές προκλήσεις των προσεχών ετών. 
Παρότι η έννοια της ΛΑ είναι γενικευμένη, παραμένει ωστόσο και αμφίσημη, δεδομένου ότι οι εν 
λόγω πληθυσμοί, περίπου 450 εκατ. κάτοικοι τη στιγμή αυτή, δεν είναι μόνο λατινικής καταγωγής. 
Στην έννοια αυτή, που είναι συγχρόνως περιοριστική και γενική - ανάλογα με το ποιος την 
χρησιμοποιεί - υπεισέρχονται γλωσσικά, ιστορικά, γεοχπολιτικά και πολιτιστικά ή θρησκευτικά 
στοιχεία. Εκφράζει επίσης, περιφερειακή ενότητα που οφείλεται σε κοινό μοντέλο ανάπτυξης. 
Ωστόσο, η ενότητα αυτή, που υποστηρίχθηκε τόσο πολύ από τον Μπολίβαρ τον περασμένο αιώνα, 
συνυπάρχει με μία πολύ μεγάλη ανομοιογένεια της περιοχής. 
II ΛΛ είναι ενιαία και συγχρόνως πολυσχιδής και, επομένως, απαιτούνται διαφορετικοί τρόποι 
προσέγγισης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που θα διαμορφωθούν σε συνάρτηση με τις εθνικές και 
περιφερειακές συνθήκες. 
1. ΠΟΛΥΑΡΙΘΜΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥΝ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ 
ΣΤΕΝΟΤΕΡΩΝ ΛΕΣΜΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ 
ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ 
1.1 Ιστορικοί και πολιτιστικοί παράγοντες 
Η πολιτιστική ταυτότητα της ΛΛ είναι ιδιαίτερα επηρεασμένη από τις ίδιες αξίες που έχουν 
διαμορφώσει τον χαρακτήρα και την ιστορία της Ευρώπης. Οι συνεχείς σχέσεις των δύο περιοχών 
επί πέντε αιώνες επέτρεψαν να διαδοθούν τα ευρωπαϊκά ιδεώδη μεταξύ των λατινοαμερικανικών 
κοινωνιών, οι οποίες, με τη σειρά τους, εξακολουθούν πάντα να ασκούν ιδιαίτερη έλξη στη γηραιά 
ήπειρο. Η εγκαθίδρυση του κράτους δικαίου, οι νομικές αρχές, οι ιδέες της ελευθερίας και της 
δημοκρατίας, που είναι ευρέακ; διαδεδομένες στη ΛΛ, αποτελούν μέρος σειράς φιλοσοφικών και 
νομικών αρχών που ανάγονται στην ευρωπαϊκή κληρονομιά. 
Δεχόμενη ρεύματα μεταναστών με διαφορετική καταγωγή, η λατινοαμερικανική ήπειρος έχει 
διαμορφώσει ταυτότητα από την πλούσια συνεισφορά πολυάριθμων χωρών και των γηγενών 
πολιτισμών. Πράγματι, οι ευρωπαϊκές και ιδίοκ; οι λατινικές ρίζες, συνέβαλαν στην διάπλαση της 
ταυτότητας ΧΜ εν λόγω χωρών. 
Ο εικοστός αιώνας χαρακτηρίστηκε από τη δύσκολη, πολλές φορές, μετάβαση των 
λατινοαμερικανικών χωρών προς την αντιπροσωπευτική δημοκρατία και την οικονομική ελευθέρωση. 
Πράγματι, οι εν λόγω χώρες έχουν υποστεί διάφορες επιδράσεις και συγκεκριμένα από την Ισπανία 
και Πορτογαλία, τη Γαλλία, την Ιταλία, τους Λγγλοσάξωνες και τελευταία τη Βόρεια Αμερική. 
1.2. Ευνοϊκότερες πολιτικές συνθήκες 
Στον πολιτικό τομέα έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος: 
το κράτος δικαίου και η παγίωση των δημοκρατικών θεσμών αποτελούν πραγματικότηταπου 
υποστηρίζεται σε συνεχώς αυξανόμενο βαθμό από την κοινωνία των πολιτών, παρά τις 
εύθραυστες ισορροπίες που εξακολουθούν να υφίστανται· 
οι συρράξεις που σάρωναν επί μακρόν την Κεντρική Αμερική έχουν δώσει τόπο στις 
ειρηνευτικές διαδικασίεςκαι στην επανένταξη των μετατοπιοΟέντων,των επαναπατρισθέντων 
και αποστρατευθέντων· 
η κίνηση προς την υποπεριφερειακή ενοποίηση έχει αρχίσει ξανά με σθένος και ρεαλισμό. 
Η επάνοδος της ΛΑ στη δημοκρατία και τη σταθερότητα ευνοούν την ενίσχυση των δεσμών της με 
την Ευρώπη. 
Οι προοπτικές όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ της V.F. και της ΛΛ αφορούν τις χώρες της Νότιας και Κεντρικής 
Αμερικής, το Μεξικό και την Κούβα, εκτός των χο»ρ<ί>ν ΛΚΗ της Καραϊβικής (συμπεριλαμβανομένων της Γουιάνας. 
του Σουρινάμ και του Μπιλίζ). 
1.3. Η οικονομική ανάπτυξη που ξεκίνησε στη ΛΑ συμβάλλει στον μετασχηματισμό της σε 
δυναμικό πόλο, που προσφέρει νέες δυνατότητες για το εμπόριο και τις επενδύσεις 
Οι ριζικές οικονομικές αλλαγές που διενεργούνται στη ΛΛ αποτελούν παράγοντες σύγκλισης με την 
Ευρώπη. Ενώ από τη δεκαετία του 50 έως τη δεκαετία του 70 η ΛΛ βρισκόταν στην πρωτοπορία της 
παγκόσμιας ανάπτυξης, η δεκαετία του 80 χαρακτηρίστηκε από ύφεση και μεγάλη οικονομική 
αστάθεια. Κατά τη δεκαετία του 90, οι πολιτικές σταθεροποίησης και διαρθρωτικής προσαρμογής 
καθώς και η βελτίωση των μακροοικονομικών δεδομ,έναϊν δημιούργησαν συνθήκες ευνοϊκές για την 
ανάπτυξη και την οικονομική μεγέθυνση. II αλλαγή αυτή ευνοήθηκε από τρεις πραπαρχικούς 
παράγοντες: τη μείωση του εξωτερικού χρέους, την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και την 
επάνοδο των ξένων επενδυτών. Κατά τα τελευταία έτη, που χαρακτηρίστηκαν από συνεχή ανάπτυξη, 
η λατινοαμερικανική οικονομία μπόρεσε αναμφισβήτητα να προετοιμάσει την έξοδο της από την 
κρίση, ακόμη και αν εξακολουθούν να υφίστανται κίνδυνοι λόγω των εύθραυστων δομών. Είναι 
προς το συμφέρον της Ευρώπης να συμμετάσχει στη διαδικασία αυτή ανάπτυξης και να συμβάλει 
στην εμβάθυνση των μεταρρυθμίσεων και στη μείωση των κινδύνων αστάθειας που συνδέονται με τις 
κτχυρές κοινωνικές εντάσεις. 
1.4. II ανάγκη για την εφαρμογή αυστηρα/ν μακρ(Χ)ΐκονομ.ικαχν πολιτικών εξακολουθεί να 
υφίσταται 
Ίο νέο αυτό κύμα ανάπτυξης παρουσιάζει, ακιτόσο, διακυμάνσεις και δεν προσφέρει τα ίδια 
πλεονεκτήματα σε όλες τις χώρες και τους τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας (όπως 
μαρτυρούν οι πρόσφατες δυσχέρειες σε ορισμένες χώρες). Οι προοπτικές ανάπτυξης των 
λατινοαμερικανικών οικονομικών και η πλήρης ένταξη τους στο διεθνές εμπόριο θα εξακολουθήσουν 
να είναι ενθαρρυντικές εφόσον οι εν λόγω χώρες εφαρμόσουν αυστηρές μακροοικονομικές πολιτικές 
και, σε διαφορετικούς βαθμούς, συνεχίσουν τη διαδικασία διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Στη 
συνάρτηση αυτή, οι οργανισμοί του Bretton Woods θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν 
πρωταρχικό ρόλο. Οι δράσεις της ΕΕ πρέπει να συμβιβάζονται με τα προγράμματα σταθεροποίησης 
και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και να τα ενισχύουν. Μόνο υπό τις συνθήκες αυτές, που θα 
εκφραστούν ιδίως με την αύξηση του επιπέδου της εσωτερικής αποταμίευσης (απαραίτητης 
προϋπόθεσης για την αύξηση του δείκτη επενδύσεων)7, θα μπορέσει η ΛΑ να βρεί ξανά τη θέση που 
της αρμόζει στις διεθνείς αγορές. 
1.5. Η αναθέρμανση της λατινοαμερικανικής ενοποίησης συμβάλλει στην τόνωση του εαποοίου. 
στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη νέων δυνατοτήτων νια TIC 
λατινοαμερικανικές χώρες, επιτρέποντας τους να διαδραματίζουν σημαντικότερο ρόλο στη 
διεθνή σκηνή 
Οι διαδικασίες ενοποίησης στη ΛΑ επισπεύδονται λόγω της αναθέρμανσης και της δημιουργίας νέων 
περιφερειακών ομίλων. Οι διαδικασίες αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο της ελευθέρωσης και της 
ανταγωνιστικής επανένταξης των χωρών αυτών στη διεθνή οικονομία, εξ ού και η έννοια του 
"ανοικτού τοπικισμού" που έχει αναπτύξει η Οικονομική Επιτροπή για τη Λατινική Αμερική και την 
Καραϊβική (ECLAC). Οι διαδικασίες αυτές εκδηλιίινονται με σημαντική αύξηση του διαπεριφι ρι ικού 
εμπορίου. Εξάλλου, οι ανάγκες που δημιουργούνται με την ανάπτυξη των νέων υποδομών αυξάνουν 
ro ενδια^ρον τ<ον ευρωπαίων ιδίιος επενδυτών για την περιοχή αυτή. Π πρόοδος που έχει σημειωθεί 
οίον τομέα της ενοποίησης (Ομάδα του Ρίο, Βορειοαμερικανική Συμφωνία Ελεύθερων 
Συναλλαγών-ΒΑΣΕΣ, MERCOSUR, Σύμφα/νο των Ανδεων, Κοινή Αγορά της Κεντρικής Αμερικής) 
πρέπει να επιτρέψουν στις χώρες της ΛΑ να υιοθετήσουν συνεκτικότερες θέσεις και να υπερασπίσουν 
καλύτερα τα κοινά τους συμφέροντα στα διεθνή βήματα (οι περισσότερες από τις χώρες αυτές είναι 
ήδη μέλη της GATT και του νέου ΠΟΕ). Επίσης, θα επιτρέψουν να διευκολυνθεί ο θεσμικός διάλογος 
στο πολιτικό και εμπορικό επίπεδο με τους εταίρους της ΕΕ. 
Για σκοπούς σύγκρισης, κατά το διάστημα 1990-93 ο δείκτης ιδιωτικών επενδύσεων/Λ ΚΙ Ι ήταν 33,5% στην Ασία 
έναντι 20,5% στη ΛΑ (Πηγή: ΔΝΤ). 
1.6. Νέο διεθνές πλαίσιο που ευνοεί στενότερους δεσμούς μεταξύ της ΕΚ και της ΛΛ 
Το διεθνές πλαίσιο χαρακτηρίζεται σήμερα από δύο παράλληλες και αλληλίχιυγκρουόμενες τάσεις: 
αφενός, από τη διεθνοποίηση του εμπορίου και, αφετέρου, τον κατακερματισμό που οφι ίλι·ται ο» 
κάποια αναδίπλωση των αξιών ταυτότητας. 
Αεδομένου ότι είναι αμφότερες ανοικτές στις διαδικασίες διεθνοποίησης του ι-μπορίου. η ΛΛ Η»ΙΙ η 
ΕΕ έχουν κάθε συμφέρον να ενισχύσουν τις σχέσεις τους και να (Ιελτιοιοουν περαιτιρω ι η 
συμπληρωματικότητα των οικονομιών τους. Πράγματι, η ΛΛ επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις 
διεξόδους της και τις πηγές εφοδιασμού της, τεχνολογκί/ν και κεφαλαίων, και να εξασφαλίσει τη 
συνεργασία εταίρων ικανών να της παρέχουν εποικοδομητική συνεργασία. II Ευρώπη, από την 
πλευρά της, προσπαθεί να παγιώσει και να βελτιώσει την εμπορική και τεχνολογική θέση της σε μια 
περιοχή με μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης. Ωστόσο, η δυνατότητα δημιουργίας βαθιάς σχέσης και 
αποτελεσματικής συνεργασίας δεν πρέπει να περιοριστεί στο οικονομικό επίπεδο. Εξαρτάται επίσης, 
από πολιτιστικούς και γεωπολιτικούς παράγοντες που οδηγούν σε συγκλίνουσες θέσεις και κοινές 
αξίες. 
Ο πολιτικός διάλογος που έχει ήδη θεσμοθετηθεί με την Ομάδα του Ρίο και την Κεντρική Αμερική 
αναπτύσσεται τώρα περισσότερο, ώστε να λάβει υπόψη την αυξανόμενη βαρύτητα της ΛΑ στη διεθνή 
σκηνή. 
Η περάτωση του Γύρου της Ουρουγουάης και η ενίσχυση του πολυμερούς συστήματος του διεθνούς 
εμπορίου πρέπει να έχουν ευεργετικές επιδράσεις στην ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ των δύο 
περιοχών. Οι παράγοντες αυτοί πρέπει να οδηγήσουν στην αύξηση του εμπορίου και τη μείωση 
ορισμένων δυσχερειών που είχαν ανακύψει κατά το παρελθόν. Το νέο αυτό πλαίσιο θα επιτρέψει 
ειδικότερα να αυξηθούν οι δυνατότητες οικονομικής και βιομηχανικής συνεργασίας. 
Τέλος, ο αγώνας κατά του οργανα>μένου διεθνούς εγκλήματος, ιδίως της διακίνησης των ναρκωτικών 
και της απάτης σε παγκόσμια κλίμακα, αποτελούν κοινό πρόβλημα που απαιτεί στενότερη 
συνεργασία. 
2. II ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΊΑ ΙΙ1ΌΒΛΙΙΜΛΤΛ 
ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 
Παράλληλα με την αντιμετώπιση των προκλήσεων της οικονομικής ανταγωνιστικότητας και της 
διεθνούς πολιτικής ισορροπίας, η ΕΕ πρέπει να εξακολουθήσει να επιδιώκει τους στόχους 
εμβάθυνσης και διεύρυνσης. 
Πράγματι, έχει ιδιαίτερη ευθύνη όσον αφορά τη μεταβατική διαδικασία που πραγματοποιείται στην 
Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Επίσης, η Ευρώπη δεν θέλει ούτε μπορεί να πραγματοποιήσει τους 
στόχους που είχε θέσει χωρίς την ύπαρξη δραστήριας πολιτικής έναντι των χωρών του Νότου, είτε 
πρόκειται για τη Μεσόγειο8, η οποία έχει ιδιαίτερη σημασία για λόγους οικονομικούς και γειτνίασης, 
είτε για τις χώρες της Ασίας9, ή τις χώρες ΑΚΕ. 
Η ΕΕ πρέπει, επίσης, να εξασφαλίσει την παρουσία της στις "αναδυόμενες περιοχές" στο παγκόσμιο 
επίπεδο, μία από τις οποίες είναι η ΛΑ. 
3. ΕΝΟΨΕΙ ΤΙΙΣ ΠΡΟΟΑΟΥ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΗΜΕΙΩΘΕΙ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΙΙΜΑΤΩΝ ΠΟΥ 
ΕΒΑΚΟΥθΟΥΝ ΝΑ ΥΦΙΣΤΑΝΤΑΙ, II ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΙΛΡΟΥΣΙΛ ΣΤΙΙ ΛΛΤΙΝΙΚΙΙ 
ΛΜΕΡΙΚΙΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ HOTE 
11 ΛΑ έχει πραγματοποιήσει αξιοσημείωτη πρόοδο σε πολυάριθμους τομείς, αλλά οι προσπάθειες της 
πρέπει να συνεχιστούν και να παγιωθούν. 
Πράγματι, στο οικονομικό επίπεδο, οι μεταρρυθμίσεις που έχουν αναληφθεί παραμένουν ατελείς 
παρά την έκταση τους. Ο εκσυγχρονισμός του παραγωγικού μηχανισμού και το επίπεδο αποταμίευσης 
εξακολουθούν να είναι ανεπαρκή. Οι οικονομικές δομές εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από 
αντιφάσεις: η ΛΑ κατατρύχεται από κατάφορες κοινωνικές ανισότητες και σημαντικές ζώνες 
αποκλεισμού. Κατά τη διάρκεια των ετών της κρίσης (της "χαμένης δεκαετίας"), οι ανισότητες 
οξύνθηκαν, τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας - εφόσον υπήρχαν - επιδεινώθηκαν και η έσχατη 
Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο "Ενίσχυση της μεσογειακής 
πολιτικής της ΕΕ: προτάσεις για την εφαρμογή μιας ευρω-μεοογειακής σχέσης", COM (95) 72 τελικό, της 8ης 
Μαρτίου 1995. 
Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο "Προς μια νέα ασιατική στρατηγική", COM (94) 314 τελικό, της 27ης 
Ιουλίου 1994. 
ένδεια αυξήθηκε10. Παρά την οικονομική ανάκαμψη, η ανεργία πλήττει μεγάλη μερίδα του πληθυσμού 
και ο άτυπος τομέας της οικονομίας αυξάνει συνεχώς. Λαμβανομένου υπόψη του ενδημικού 
προβλήματος της φτώχειας και της περιθωριοποίησης μέρους του πληθυσμού, μένει ακόμη να 
καταβληθούν πολλές προσπάθειες ώστε να εξασφαλιστεί η καλύτερη αναδιανομή των εσόδων που 
προκύπτουν από την οικονομική ανάπτυξη καθώς και η πραγματική ανταγωνιστική επανένταξη της 
ΛΑ στην παγκόσμια οικονομία. Προκειμένου να αντιμετωπίσει τα προβλήματα αυτά, η ΛΑ πρέπει 
να βασιστεί πρώτα-πρώτα στις δικές της ικανότητες. Επίσης, πρέπει να διασφαλίσει την αλληλεγγύη 
και τη συνεργασία των εταίρων της στο διεθνές επίπεδο. 
Ενώ πλησιάζει το τέλος του αιώνα, η ΛΑ πρέπει να αντιμετωπίσει τρείς προκλήσεις: 
* να παγιώσει το κράτος δικαίου καθιστώντας αμετάκλητη τη δημοκρατική διαδικασία 
στο θεσμικό επίπεδο· 
* να αντιμετωπίσει το συντομότερο δυνατό το πρόβλημα του "κοινωνικού χρέους", 
προσπαθώντας να επιλύσει το πρόβλημα της φτώχειας και της κοινωνικής 
ανισότητας· 
* να ολοκληρώσει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις της και να αυξήσει το επίπεδο της 
διεθνούς ανταγωνιστικότητας. 
Συνεχίζοντας το ρόλο που έχει διαδραματίσει για την ειρηνευτική διαδικασία, την περιφερειακή 
ενοποίηση και την συνεργασία για την ανάπτυξη, η ΕΕ μπορεί και οφείλει να επιβεβαιώσει τη 
βούληση της να ενεργεί ως πρωταρχικός εταίρος της ΛΑ. Πράγματι, διαθέτει τα όργανα συνεργασίας 
που μπορούν να συμβάλουν στην επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η ΛΑ. 
" ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΗΛΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ 
ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ 
1. ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΟΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΛΙΑΛΟΓΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΗΣ 
ΛΑ 
ΓΙ ποιότητα των πολιτικών σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της ΛΛ βελτιωνόταν συνεχώς κατά τα 
τελευταία χρόνια και έχει συγκεκριμενοποιηθεί με την καθιέρωση πολιτικού διαλόγου περιφερειακού 
και υποπεριφερειακού χαρακτήρα. 
1.1. θεσμικός διάλογος 
Ο πολιτικός διάλογος που έχει θεσμοθετηθεί έχει δημιουργήσει σταθερούς και ενιαίους μηχανισμούς 
διαβουλεύσεων μεταξύ της ΕΕ και της ΛΑ. 
Χάρη στο διάλογο του Σαν Χοσέ, η ΕΕ έχει διαδραματίσει από το 1984 πρωταρχικό ρόλο στη 
διαδικασία ειρήνευσης και εκδημοκρατισμού της Κεντρικής Αμερικής. Το πλαίσιο αυτό εξακολουθεί 
να προσφέρει στην ΕΕ ένα πολύτιμο μέσο για τη συγκέντρωση των προσπαθειών της στην προώθηση 
της ειρήνης, την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου, την ενίσχυση των θεσμών, την 
αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη των εν λόγω χωρών. 
Ο διάλογος με την Ομάδα του Ρίο που ξεκίνησε το 1990, αναπτύσσεται συνεχώς. II κοινή διακήρυξη 
που υιοθετήθηκε κατά την τέταρτη σύνοδο υπουργών με την ΕΕ (Σαν Πάολο, Απρίλιος 1994) 
υπογραμμίζει τον κλίμα της εταιρικής σχέσης που διέπει πλέον τις σχέσεις των δύο αυτών 
περιφερειακών ομάδων. 
1.2. Διακοινοβουλευτικές σύνοδοι 
Από το 1974, οι εξαμηνιαίες διασκέψεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Κοινοβουλίου της ΛΑ (PARLATINO) έχουν επίσης επιτρέψει να αναπτυχθεί εις βάθος ο πολιτικός 
διάλογος μεταξύ των δύο περιοχών όσον αφορά τα κοινά θέματα. Οι συνδιασκέψεις αυτές είναι 
ιδιαίτερα σημαντικές για την ενίσχυση της κοινοβουλευτικής διάστασης που συνεπάγεται η ενοποίηση 
της ΛΑ, καθώς και την παγίωση του κράτους δικαίου στις εν λόγω χώρες με την υποστήριξη των 
μελών των ευρωπαϊκών κοινοβουλίων. 
Σύμφωνα με την ECLAC, το 1990, το 46% του λατινοαμερικανικού πληθυσμού, δηλαδή 200 εκατ. κάτοικοι, ζούσε 
κάτω από το όριο της ένδειας. 
1.3. Οι (yugqxovicc συνεργασίας 
Από το 1990, έχουν υπογραφεί πολυάριθμες συμφωνίες συνεργασίας με τη ΛΑ, οι οποίες 
αντικαθιστούν τις λιγότερο φιλόδοξες συμφωνίες που συνώθησαν κατά τη δεκαετία του 70 και 80. 
Όλες οι χώρες ή οι περιοχές της ΛΛ, πλην της Κούβας, καλύπτονται από τις νέες αυτές συμφωνίες, 
τις καλούμενες συμφωνίες "τρίτης γενεάς", οι οποίες έχουν εγκαινιάσει μια νέα εποχή στις σχέσεις 
μεταξύ της ΕΕ και της ΛΑ. II εισαγωγή των "δημοκρατικοί αρχών" επιτρέπει να διασφαλιστούν οι 
θεμελιώδεις αρχές που ανάγονται στην κληρονομιά των κοινών αξιών. Εξάλλου, η ρήτρα "για τις 
μελλοντικές εξελίξεις" επιτρέπει στα συμβαλλόμενα μέρη να διευρύνουν και να βελτιώσουν το 
επίπεδο της συνεργασίας τους. 
2. II ΠΟΛΙΤΙΚΙΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΙΙΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟ 1990 ΕΩΣ 
ΤΟ 1995 ΕΚΦΡΑΖΕΙ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ 
II ΕΚ έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες συνεργασίας υπέρ της ΛΛ τόσο από ποσοτικής όσο 
και από ποιοτικής πλευράς. Έχουν διεξαχθεί πολυάριθμες δραστηριότητες για την αντιμετώπιση των 
πιο επειγόντων κοινωνικών προβλημάτων, τη διασφάλιση της μετάβασης στη δημοκρατία και την 
αναδιοργάνωση των θεσμών, καθώς και την ενθάρρυνση της οικονομικής συνεργασίας με τη ΛΑ. 
Ενώ αναπτύσσεται περαιτέρω η συνεργασία στους παραδοσιακούς τομείς, νέοι τομείς και μέθοδοι 
δράσης έχουν επιτρέψει να τεθούν τα θεμέλια της εταιρικής σχέσης του 2000 μεταξύ της ΕΕ και της 
ΛΑ. 
2.1. Η ΕΕ είναι ο αεναλύτεοος γοοηγός δημόσιας βοήθειας νια την ανάπτυξη (ΑΒΑ) στη ΛΑ 
II ήδη σημαντική βοήθεια που προσφέρει η ΕΕ για την ανάπτυξη της ΛΑ αυξήθηκε γρήγορα κατά τη 
δεκαετία του 80 και 90: η συνολική συνεισφορά ταχν κρατών μελών και του κοινοτικού 
προϋπολογισμού καθιστούν την ΕΕ τον μεγαλύτερο χορηγό Λ ΒΛ της ΛΛ. Το 1993, ισοδυναμούσε 
με το 61,5% της συνολικής Λ ΒΛ που έλαβε η ΛΑ, το οποίο υπερέβαινε κατά πολύ το το συνολικό 
ποσοστό της Ιαπωνίας και των HUA11. 
Από το 1976, πάνω από 3 δισεκατ. ECU του κοινοτικού προϋπολογισμού έχουν αφιερωθεί για τη 
ΔΒΑ στη ΛΑ. Το 1994, οι αναλήψεις υποχρεώσεων ανήλθαν οε 464 εκατ. ECU, δηλαδή αύξηση 47,7% 
σε σχέση με τα 314 εκατ. ECU που ανελήφθησαν το 1991. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα 
επενδύσεων (ETE) διεύρυνε το 1992 τις δραστηριότητες της στις χώρες της Λσίας και της ΛΑ (το 
1993 και το 1994 η Τράπεζα προέβη σε χρηματοδοτήσεις ύψους 131 εκατ. ECU για τη ΛΑ, ποσό που 
προβλέπεται να ανέλθει σε 207 εκατ. ECU το 1995). 
2.2. Περιεχόμενο της κοινοτικής συνεργασίας 
Παρότι η χρηματοδοτική και τεχνική βοήθεια εξακολουθεί να διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο στο 
πλαίσιο των γενικών κατευθύνσεων που έχουν καθορίσει τα κοινοτικά όργανα για το διάστημα 
1991-9512, νέες τάσεις καθώς και βελτιωμένες μέθοδοι συνεργασίας έχουν επιτρέψει να 
αντιμετωπιστούν οι ανάγκες συνεργασίας μεταξύ της ΕΚ και της ΛΑ. 
2.2.1. Περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας στους παραδοσιακούς τομείς 
Η συνεργασία που ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 70 έχει αναπτυχθεί περαιτέρω, ιδίως στους 
ακόλουθους τομείς: 
ανθρωπιστική βοήθεια: διεξαγωγή σημαντικών δράσεων σχετικά με την επισιτιστική βοήθεια, 
την επείγουσα βοήθεια, τη βοήθεια στους πρόσφυγες και τους μετατοπισθέντες της 
Κεντρικής Αμερικής και τη βοήθεια στις ΜΚΟ· 
στήριξη των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης: η βοήθεια αυτή, που έχει το 
προβάδισμα, εξακολουθεί να είναι απαραίτητη λόγω των επιπτώσεων του γεωργικού τομέα 
Το ποσοστό αυτό έχει υπολογιστεί, με βάση τα στοιχεία του IRKI.A (Ινστιτούτο για τις σχέσεις Ευρο'ιπης-Λατινικής 
Αμερικής) και περιλαμβάνει τις συνεισφορές των τριών νέων κρατών μελών της ΕΚ. 
Πρβ. κανονισμό 443/92 του Συμβουλίου σχετικά με την χρηματοδοτική και τεχνική βοήθεια και την οικονομική 
συνεργασία με τις ΑΧ της ΛΑ και της Ασίας. 
στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη και της βοήθειας που απαιτείται για τις 
μικρομεσαίες γεωργικές επιχειρήσεις· 
στήριξη της περιφερειακής ενοποίησης: συνεχής στήριξη του Συμφώνου των Ανδεων και 
της διαδικασίας ενοποίησης της Κεντρικής Αμερικής, υπογραφή διοργανικής συμφωνίας 
συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και της MERCOSUR, της οποίας οι επιπτώσεις είναι ήδη 
αισθητές στον τομέα των προτύπυχν, το/ν τελωνείων και της γεοιργίας· 
στήριξη της ανάπτυξης του τομέα της αλιείας: με βάση την πείρα που αποκομίστηκε κατά 
την εφαρμογή της συμφωνίας μεταξύ της ΕΚ και της Αργεντινής13 στον τομέα της αλιείας, 
η ΕΚ προβλέπει να δημιουργήσει, μακροπρόθεσμα, πρωτότυπη σειρά συμφωνιών, 
καλούμενα/ν "δεύτερης γενεάς", με άλλους λατινοαμερικάνους εταίρους. Επιπλέον, σύμφωνα 
με τις συμβάσεις για το Λίκαιο της Θάλασσας, η ΕΚ έχει ήδη επιβεβαιώσει τη θέληση της να 
συμμετάσχει ενεργά στη δημιουργία περιφερειακών οργανώσεων, ώστε να εξασφαλιστεί η 
διαρκής και σταθερή διατήρηση των αλιευτικά/ν πόρων στο Νότιο Ατλαντικό και, στο βαθμό 
που είναι αυτό δυνατό, στον Ειρηνικό. 
2.2.2. Νέοι τομείς δραστηριότητας 
Από τις αρχές του 1990, έχουν ανοίξει νέοι τομείς συνεργασίας, με ιδιαίτερη προσοχή στην έρευνα, 
για την μακροχρόνια και αειφόρο ανάπτυξη, καθώς και την εφαρμογή μέσα/ν που ευνοούν τον 
εκσυγχρονισμό του οικονομικού τομέα. Οι τομείς αυτοί περιλαμβάνουν: 
τον εκδημοκρατισμό και τα δικαιώματα του ανθρώπου:το χαρακατηριστικό στοιχείο της ΛΑ 
κατά τα τελευταία χρόνια ήταν η μετάβαση στο δημοκρατικό καθεστώς. Η ΕΕ ανέπτυξε 
ιδιαίτερη δράση για την προώθηση του κράτους δικαίου και τη συμμετοχή της κοινο/νίας τα/ν 
πολιτών στην ανάπτυξη πραγματικής ιδεολογίας για τα δικαιώματα του ανθρώπου-
στον τομέα της χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας, ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στα έργα 
και προγράμματα του αστικού τομέα (ιδίως στήριξη του άτυπου τομέα της οικονομίας), στις 
δράσεις που αποβλέπουν στο σεβασμό των ελευθεριών και των θεμελιωδών δικαιωμάτων των 
γυναικών, και στη μεγαλύτερη ένταξη τους στις αναπτυξιακές διαδικασίες, καθώς και σε 
έργα που αποβλέπουν στη βελτία/ση των συνθηκών διαβίωσης και το σεβασμό της 
πολιτιστικής ταυτότητας του αυτόχθονου πληθυσμού. Τέλος, έχει δοθεί προτεραιότητα στον 
τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης14, καθώς και σε έργα ή προγράμματα που 
προορίζονται για την προστασία του περιβάλλοντος (διαχείριση των τροπικών δασών15, 
αστική ρύπανση, κ.λπ.) κατ' εφαρμογή της δέσμευσης που έχει αναλάβει η ΕΕ για τη ΛΑ, 
σύμφωνα με την οποίο το 10% τουλάχιστον της συνεργασίας αφιερώνεται σε έργα για την 
προστασία του περιβάλλοντος· 
στον τομέα της οικονομικής συνεργασίας, παρά την ανεπάρκεια των μέσων, η στήριξη των 
δραστηριοτήτων αμοιβαίου συμφέροντος έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχετικούς όρους, με 
σημαντική αύξηση της ζήτησης από τη ΛΛ16. Το ίδιο ισχύει και για την επιστημονική και 
τεχνολογική συνεργασία, η οποία έχει σημειώσει αισθητή αύξηση από το 1980. 
2.2.3. Νέες μέθοδοι δράσεις 
Διαφοροποίηση των εταίρων: παρότι οι κυβερνητικές υπηρεσίες των δικαιούχων χωρών 
παραμένουν οι κυριότεροι συνομιλητές, η αποκεντρωμένη συνεργασία έχει οδηγήσει στη 
Η εν λόγω συμφωνία προβλέπει, πέρα από την πρόσβαση στους πόρους, ένα σημαντικό κεφάλαιο συνεργασίας που 
καλύπτει διάφορα θέματα σχετικά με τη θαλάσσια αλιεία, ιδίως όσον αφορά τη διαχείριση των αλιευτικών πόρων. 
Ειδικότερα, τα προγράμματα Force Rio (στήριξη των περιφερειακών κέντρων κατάρτισης των στελεχών), ALFA 
(προώθηση των πανεπιστημιακών ανταλλαγών) και CEFIR (κέντρο κατάρτισης για την περιφερειακή ενοποίηση. 
Πειραματικό έργο για τη διατήρηση του τροπικού δάσους στη Βραζιλία, που θεσπίστηκε το 1991 και στο οποίο 
συμμετέχουν η Επιτροπή, η κυβέρνηση της Βραζιλίας, η Διεθνής Τράπεζα και η Ομάδα των 7. 
Μεταξύ των δραστηριοτήτων που έχουν πραγματοιηθεί στο πλαίσιο αυτό, τονίζεται η εφαρμογή των προγραμμάτων 
που εννοούν την προσέγγιση των επιχειρήσεων, όπως το AL-INVEST από το 1994 και το ECIP από το 1988. 
διαφοροποίηση των εταίρων της συνεργασίας, με τη δημιουργία δικτύων αποτελούμενων 
από φορείς της κοινωνίας των πολιτών. 
Χαράξη στρατηγικών ανά χώρα και τομέα: η επεξεργασία των στρατηγικών αυτών γίνεται 
με συστηματικό τρόπο ο'/στε να προσαρμοστούν τα προγράμματα στις πιρύτλοκκ-, ><<u 
ιδιαίτερες ΟΊΓνΟήκι-ς καθι χώρας. πι·ρ«·οχή<-„ η ιομία ιια^ιμβαοη., 
Εφαρμογή οριζόντιων προγραμμάτων: προκειμένου να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη προβολή 
και συνοχή των κοινοτικών δράσεων, έχουν καταρτιστεί οριζόντια προγράμματα17 για όλες 
τις χώρες της ΛΑ. 
Συστηματική αξιολόγηση των δράσεων που χρηματοδοτεί η Επιτροπή, ώστε να βελτιωθεί η 
ποιότητα της παρεχόμενης συνεργασίας. 
3. ΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΤΑΛΛΑΓΕΣ ΠΟΥ ΘΛ 
ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΙΙΘΟΥΝ 
Σε σύγκριση με διάφορες άλλες περιοχές του κόσμου, η ΛΛ βρίσκεται αντιμέτωπη, μεσοπρόθεσμα, 
με διαρθρωτικά προβλήματα για την αύξηση και διαφοροποίηση των εξαγωγών της. Το μειονέκτημα 
αυτό αποδίδεται ιδίως στις επιπτώσεις των πολιτικών υποκατάστασης τα/ν εισαγα/γών, στην έλλειψη 
διαφοροποίησης τα/ν εξαγωγών, στη μεία/ση του μεριδίου των γεωργικών προϊόντων στη διεθνή 
αγορά, στο μειωμένο ακόμα ποσοστό της αποταμίευσης και των επενδύσεων στη ΛΑ ή ακόμη στο 
ανεπαρκές επίπεδο ειδίκευσης του τοπικού εργατικού δυναμικού. Στη συνάρτηση αυτή, η ανάπτυξη 
εμπορικών σχέσεων με την Ευρώπη είναι πρωταρχικής σημασίας. 
3.1. Εμπορική εταιρική σχέση σε πλήρη άνθιση 
Με όγκο αμοιβαίου εμπορίου ύψους 45 δισεκατ. ECU περίπου το 1993, η ΛΛ και η ΕΕ αποτελούν 
σημαντικούς εμπορικούς εταίρους. Οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη ΛΑ έχουν αυξηθεί θεαματικά, κατά 
41% από το 1990 έως το 1993, με αποτέλεσμα να καταστεί η ΛΑ η πλέον δυναμική ζώνη στο διεθνές 
επίπεδο για ιις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Ωστόσο, οι σχέσεις αυτές δεν είναι συμμετρικές. 
3.2. Αντιφάσεις του εμπορίου 
II ΕΕ είναι ο δεύτερος εμπορικός εταίρος της ΛΛ και ο πρώτος εταίρος οκτώ χωρών της ΛΑ18. Τα 
εμπορικά ρεύματα αντιπροσωπεύουν, σε μέση περίοδο, πάνω από το 20% των εισαγωγών ή των 
εξαγωγών της ΛΑ. Αντίθετα, η ΛΑ καλύπτει σχετικά μετριοπαθή θέση στο εξωτερικό εμπόριο της ΕΕ 
(λιγότερο από 5% των εμπορικών ροών). Π ίδια η δομή των εμπορικών ροών ανά κατηγορία 
παρουσιάζει σημαντικές αντιφάσεις μεταξύ των δύο περιοχών: 
τα εμπορικά προϊόντα αντιπροσωπεύουν περίπου το 90% των εξαγωγών της ΕΕ προς τη 
Λατινική Αμερική· 
η ΛΑ εξάγει κυρίως προς την ΕΕ βασικά προϊόντα, πρώτες ύλες και καύσιμα, ενώ τα 
μεταποιημένα προϊόντα αντιπροσωπεύουν τη στιγμή αυτή μόνο το 23% του συνόλου. 
Η ΕΕ είχε ανέκαθεν σημαντικό εμπορικό έλλειμμα, διαρθρωτικού χαρακτήρα, στις εμπορικές σχέσεις 
της με τη ΛΑ, το οποίο όμως μετατράπηκε σε πλεόνασμα το 1993 υπέρ της ΕΕ. 
3.3 Η ΕΕ έγει καταβάλει πολλές προσπάθειες για να αντιμετωπίσει τις ανισότητες αυτές και να 
διευκολύνει τις λατινοααεοικανικές ε£ανωνές 
Στο πλαίσιο του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΙΙ), η ΛΛ έχει τύχει εκχωρήσεων 
σχετικά με τα βιομηχανικά, τροπικά και γεωργικά προϊόντα. Το ΣΓΠ, που ανανεώθηκε το 1995, 
περιλαμβάνει ειδικά καθεστώτα που σκοπό έχουν να ενθαρρύνουν τις χώρες των Ανδεων και της 
Κεντρικής Αμερικής καθώς και τη Βενεζουέλα στον αγά/να τους κατά των ναρκωτικών. Ορισμένοι 
όροι του νέου συστήματος θα μπορούσαν να είναι ιδιαίτερα ευνοϊκοί για τη ΛΑ, όπως για 
ALFA, AL-INVEST και ALURE. 
Η ΕΕ είναι ο κύριος αποδέκτης των εξαγωγών τεσσάρων χωρών (Βραζιλίας, Χιλής, Παναμά, Περού) και ο 
κυριότερος αποδέκτης εκτός της περιοχής (πλην της λατινοαμερικανικής αγοράς) των εξαγωγών τεσσάρων άλλων 
χωρών (Αργεντινής, Βολιβίας, Παραγουάης, Ουρουγουάης). Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 
παράδειγμα η ρήτρα για το περιβάλλον που, με την ενθάρρυνση της διαρκούς και σταθερής 
διαχείρισης των δασών μπορεί να βελτιώσει την εμπορία τα/ν προϊόντων ξυλείας. Κατ'αναλογία, η 
ΚΓΠ προβλέπει την απαλλαγή ορισμένων σημαντικών γι:ωργικο'>ν προϊόντων από τους τελωνειακούς 
δασμούς. Οι διατάξεις της GATT στον τομέα της γεο)ργίας ενισχύουν και επεκτείνουν τη 
μεταρρύθμιση της ΚΠΙ και διανοίγουν νέες προοπτικές για τις εξαγωγές της ΛΛ σε πολυάριθμους 
τομείς. Τέλος, η συμφωνία πολυινών θα καταργηθεί σταδιακά εντός 10 ετών. 
Στο πλαίσιο της πολιτικής συνεργασίας, έχουν χρηματοδοτηθεί πολυάριμα έργα εμπορικής 
προώθησης που αποβλέπουν στη βελτίωση της ποιότητας των λατινοαμερικανικών προϊόντων ή στον 
εντοπισμό εξωτερικών αγορών τέτοιων προϊόντων. 
Στο πλαίσιο των συνόδων υπουργο/ν της Ομάδας του Ρίο, διεξάγονται από το 1992 σύνοδοι υψηλού 
επιπέδου σχετικά με τα εμπορικά θέματα. 
3.4. Η προσεχής δεκαετία αφήνει να διαφανεί η δυνατότητα αισθητής αύξησης του εμπορίου προς 
τις δύο κατευθύνσεις 
Οι πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί, τόσο σε πολυμερές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς 
και ο σταδιακός αντίκτυπος των λατινοαμερικανικών μεταρρυθμίσεων που αποβλέπουν στον 
εκσυγχρονισμό του παραγωγικού μηχανισμού, θα πρέπει να ευνοήσουν τη βελτίωση της διεθνούς 
ανταγωνιστικότητας και να επιτρέψουν την αύξηση των εμπορικών ροών μεταξύ της ΛΑ και της ΕΕ. 
Τέλος, το σημαντικό εμπορικό κεφάλαιο των προσεχών συμφοΛΊών με τη MERCOSUR, το Μεξικό 
ή τη Χιλή, θα επηρεάσει αναμφισβήτητα το εμπόριο των δύο ηπείρων. 
3.5. Αύξηση των ευρωπαϊκών επενδύσεων στη ΛΛ 
Από το 1908 έως το 1989, η ΛΑ έλαβε το 45,5% των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) από την 
Ευρώπη και το 43,5% από τις Ι ΠΙΑ, ενώ η Ιαπωνία κατείχε την τρίτη θέση με μεγάλη απόσταση. Η 
παρουσία των ευρωπαϊκών επενδύσεων στη ΛΛ ανάγεται στο παρελθόν. Οι επενδύσεις αυτές είχαν 
πάντα την τάση να συγκεντρώνονται κυρίως στο δευτερογενή τομέα, παρότι πιο πρόσφατα, 
σημειώθηκε ιδιαίτερα αισθητή άνοδος των ευρωπαϊκοί επενδύσεων στον τομέα των υπηρεσιών. Ενώ 
σε πολλές χώρες παρουσιάζονται σήμερα ευνοϊκές συνθήκες, οι νέες επνεόύσεις συγκεντρώνονταν 
μέχρι στιγμής στο Μεξικό, τη Βραζιλία και την Αργεντινή, που διαθέτουν εγχώριες αγορές με 
τεράστιες δυνατότητες. Εξάλλου, δύο στοιχεία έχουν ενεργήσει καταλυτικά: οι διαδικασίες 
ιδιωτικοποίησης και τα προγράμματα μετατροπής των χρεών, στα οποία έχουν συμμετάσχει οι ΑΞΕ. 
4. ΟΙ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ: ΠΙΡΙΨΙ ΡΙΙΛΚΠ ΚΛΙ ΕΙΛΙΚΗ ΙΙΡΟΣΕΓΠΣΙΙ ΤΩΝ 
ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΕ/ΛΑ 
Κατά τα τελευταία συμβούλια υπουργών εκφράστηκε η ανάγκη να ενισχυθούν οι σχέσεις με τη 
MERCOSUR, να γίνει διαπραγμάτευση "διαπεριφερειακής συμφωνίας-πλαισίου", και να καταβληθούν 
προσπάθειες για να δοθεί επίσημος χαρακτήρας στις σχέσεις με το Μεξικό, καθώς και να 
διευρυνθούν οι σχέσεις με τη Χιλή. Επιπλέον, στο "βασικό έγγραφο για τις σχέσεις της ΛΑ και της 
Καραϊβικής" που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της ΕΕ στις 31 Οκτωβρίου 1994, προτεινόταν "νέα 
συνεργασία" μεταξύ των δύο περιοχών. Ο στόχος είναι να ευνοηθεί, στις σχέσεις ΕΕ/ΛΑ, 
περιφερειακή ή ειδική προσέγγιση, σε συνάρτηση με τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Προς το σκοπό 
αυτό, η ΕΕ έχει δηλώσει ότι διάκειται ευνοϊκά όσον αφορά την έναρξη των διαπραγματεύσεων που 
μπορούν να οδηγήσουν σε νέες, πιο φιλόδοξες συμφωνίες1 , που λαμβάνουν υπόψη το οικονομικό 
δυναμικό και την πορεία των διαδικασιών ενοποίησης των ενδιαφερόμενα/ν εταίρα/ν, με βάση τα 
συμπεράσματα του ψηφίσματος του Συμβουλίου της 1ης Ιουνίου 1995: "η στήριξη της περιφερειακής 
συνεργασίας και της περιφερειακής ενοποίησης είναι μια από τις σημαντικές συνιστώσες της 
αναπτυξιακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 130 Υ της 
συνθήκης, να συντελέσει στην "αρμονική και προοδευτική ένταξη των αναπτυσσόμενων χωρών στη 
διεθνή οικονομία και στην επίτευξη αειφόρου ανάπτυξης". 
Το παράρτημα περιέχει την παρούσα κατάσταση των ισχυουσών κοινοτικών συμφωνιών. 
9 
- II Ομάδα των Άνδεων 
Η ΕΕ διατηρούσε σχέσεις με το Σύμφωνο των Ανδεων από πολύ παληά. Η ΕΕ αντιπροσωπεύει, με 
την ΕΚ, την πρώτη πηγή επενδύσεων στην περιοχή. II συμφωνία τρίτης γενεάς του 1992 
προετοιμάζει το έδαφος για μια νέα εποχή στις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των χωρών των Ανδεων. 
Στο πλαίσιο του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων, η περιοχή τυγχάνει ιδιαίτερης μεταχείρισης 
που ευνοεί την ένταξη της και της επιτρέπει να εξάγει προς την ΕΕ, σύμφωνα με τον κανόνα της 
σώρευσης της καταγωγής, τα κυριότερα προϊόντα της με μηδενικό δασμό, υπό την προϋπόθεση ότι 
οι χώρες της περιοχής συνεχίζουν τον αγώνα κατά των ναρκωτικών. 
- II Κεντρική Αμερική 
Ο διάλογος του Σαν Χοσέ, που συμπλήρωσε 10 έτη το 1994, παρουσιάζει ιδιαίτερα θετικό 
απολογισμό: η ΕΕ έχει συμβάλει στην ειρηνευτική διαδικασία και τον εκδημοκρατισμό των χωρών 
του ισθμού με συνεκτικές ανθρωπιστικές ενισχύσεις και την ανάπτυξη και χάρη στον πολιτικό 
διάλογο. Επίσης, υποστηρίζει τη διαδικασία περιφερειακής ενοποίησης και την επανένταξη της ζώνης 
στην παγκόσμια οικονομία. Η συνεργασία μεταξύ των δύο περιοχών βασίζεται στη συμφωνία 
συνεργασίας τρίτης γενεάς του 1993. II Κεντρική Αμερική αποτελεί τον κυριότερο κατά κεφαλή 
αποδέκτη ΔΒΑ στην περιοχή και όσον αφορά το εμπόριο, τυγχάνει του ειδικού καθεστώτος του ΣΠΙ 
(γεωργικά προϊόντα) από το 1992. Επιπλέον, η ΕΕ πρόκειται να εφαρμόσει νέα στρατηγική που θα 
λαμβάνει υπόψη τα σημερινά προβλήματα της περιοχής. 
- MERCOSUR 
II ΕΕ υποστήριξε ευθύς εξ αρχής τις προσπάθειες των χα)ρών της MERCOSUR (που δημιουργήθηκε 
το 1991), για τη δημιουργία νέου οικονομικού ομίλου. ΊΙταν αισθητή η ανάγκη να δημιουργηθεί μια 
πιο φιλόδοξη σχέση με την περιοχή αυτή - ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των εταίρων - που 
να λαμβάνει υπόψη τη θέση που προσπαθεί να αποκτήσει ο όμιλος αυτός στην παγκόσμια σκηνή και 
στις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και της ΛΑ. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή εξουσιοδοτήθηκε να 
διαπραγματευθεί μία διαπεριφερειακή συμφωνία-πλαίσιο για την εμπορική και οικονομική 
συνεργασία με τη MERCOSUR, ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία που θα οδηγήσει στη διαπεριφερειακή 
σύνδεση πολιτικού και οικονομικού χαρακτήρα. 
- Μεξικό 
Η ΕΕ αποτελεί τη δεύτερη αγορά εξαγωγών του Μεξικού ενώ το Μεξικό, από την πλευρά του, 
αποτελεί την κυριότερη λατινοαμερικανική αγορά των ευρωπαϊκών εξαγωγών. Οι μελλοντικές 
σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού θα διέπονται από την "επίσημη κοινή διακήρυξη μεταξύ του 
Συμβουλίου της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αφενός, και των Πνωμενων Πολιτειών του 
Μεξικού, αφετέρου" της 2ας Μαίου 1995, στην οποία τα δύο μέρη συμφωνούν να συνάψουν 
πολιτική, εμπορική και οικονομική συμφωνία για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων τους. 
- Χιλή 
Στο πλαίσιο της στρατηγικής της για το άνοιγμα προς τον έξω κόσμο, η Χιλή έχει θέσει ως 
προτεραιότητα τη δημιουργία στενότερων δεσμών με την ΕΕ. Η ενθαρρυντική απάντηση της ΕΕ στο 
διάβημα αυτό αποτελεί αναγνώριση των δυνατοτήτων της χώρα αυτής και της θέσης που έχει 
αποκτήσει στη διεθνή σκηνή τόσο από πολιτικής όσο και από οικονομικής πλευράς. Η Χιλή θα 
επιθυμούσε να ενισχύσει τις σχέσεις της με την ΕΕ στο θεσμικό επίπεδο. 
- Κούβα 
Η Κούβα φαίνεται ότι έχει εισέλθει σε περίοδο αλλαγών, τις οποίες η ΕΕ είναι πρόθυμη να 
υποστηρίξει. Προς το σκοπό αυτό, η Επιτροπή πρότεινε την έναρξη διαλόγου ώστε να εξεταστούν 
οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την ενίσχυση των σχέσεων με τη νήσο αυτή20. Παρά τις πολιτικές 
αντιξοότητες, η ΕΕ έχει κατορθώσει να διατηρήσει συνεχείς σχέσεις με την Κούβα και η πείρα της 
όσον αφορά την υποστήριξη του εκδημοκρατισμού στην περιοχή αυτή την καθιστά πρωταρχικό εταίρο 
της χώρας αυτής. 
Η Κούβα τυγχάνει ήδη ανθρωπιστικής βοήθειας από την ΕΕ και επωφελείται ορισμένων δράσεων 
εξειδικευμένου χαρακτήρα με στόχο την κοινωνία των πολιτών και την οικονομική συνεργασία που 
αποβλέπουν στην υποστήριξη των οικονομικών μεταρρυθμίσεων που έχουν ξεκινήσει στην εν λόγω 
χώρα. 
"Οι σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και της Κούβας": Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο. 
10 
HI. ΤΡΟΠΟΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΙΙΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΙΙΣ ΜΕ ΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ 
ΑΜΕΡΙΚΗ 
II ΛΛ, χάρη στην πολιτική και οικονομική ελευθέρωση της, έχει αποδυθεί σε ριζικές μεταβολές: 
φιλοδοξεί να γίνει ένας από τους διεθνείς παράγοντες \u: τον οποίο η ΕΕ πρέπει να επιδιώξει 
στενότερη εταιρική σχέση στο πολιτικό και εμπορικό επίπεδο καθώς και στο επίπεδο της 
συνεργασίας. 
Ενώ ολοκληρώνονται οι κατευθύνσεις που είχαν καθοριστεί για το διάστημα 1991-95, είναι σκόπιμο 
να εξεταστεί το περιεχόμενο των μελλοντικών σχέσεων της ΕΕ με τη ΛΛ με βάση την πείρα που έχει 
αποκομιστεί, τις πρόσφατες ευκαιρίες και τα προβλήματα που καλούνται να επιλύσουν και οι δύο 
ήπειροι στον τομέα του εμπορίου, των επενδύσεων ή της συνεργασίας. 
1. ΤΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΕΙ II ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΚΟΣΜΟ; 
1.1. Η ΛΑ εμφανίζεται σε συνεγώς αυξανόμενο βαθμό ως μια από τις "αναδυόμενες ζώνες" του 
κόσμου 
Κατά τα τελευταία έτη, έχει γίνει φανερή η ικανότητα συνολικής ανάπτυξης της ΛΑ - ακόμη και αν 
η ικανότητα αυτή ποικίλλει από τη μία χώρα στην άλλη - αλλά και οι αδυναμίες που εξακολουθούν 
να υφίστανται. Ωστόσο, οι αναλυτές συμφα/νούν ότι οι αδυναμίες αυτές δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση 
τη σχεδόν γενική τάση ανάκαμψης. Οι μεγάλες οικονομικές και πολιτικές αναταραχές που γνώρισε 
η ΛΑ, και ιδίως η εγκατάλειψη του παραδοσιακού προστατευτισμού της για το αποφασιστικό 
άνοιγμα προς τον έξω κόσμο, προστίθενται στην τεράστια εγχώρια αγορά και το σημαντικό δυναμικό 
ανάπτυξης που καθιστούν την περιοχή αυτή στρατηγική ζώνη για τις επενδύσεις και την ανάπτυξη 
των εμπορικών σχέσεα/ν. Η οικονομική δραστηριότητα σημείωσε ανάκαμψη ήδη από τη δεκαετία του 
90, με ρυθμό ανάπτυξης 3,2% κατά το διάστημα 1991-93 και 3,7% το 1994 (ECLAC). Προκειμένου 
να εκτιμηθούν οι προσπάθειες που πραγματοποιήθηκαν κατά τη δεκαετία του 90, πρέπει να 
υπενθυμιστούν οι δύσκολοι καιροί που πέρασε η ΛΑ κατά το τέλος της "χαμένης δεκαετίας", καθώς 
και να υπογραμμιστεί το μεγάλο δυναμικό της περιοχής αυτής παρά τα εμπόδια που εξακολουθούν 
να υφίστανται και ιδίως οι κοινωνικές ανισότητες και οι αποκλίσεις ανάπτυξης μεταξύ των 
διαφόρων περιοχών. 
1.2. Μία συνεγώς αυξανόμενη διεθνής παρουσία 
Η ΛΑ επιβεβαιώνει τη θέση της στη διεθνή κοινότητα. II ΛΑ και οι διάφορες συνιστώσες της 
προσπαθούν να τοποθετηθούν στα νέα διεθνή ζητήματα και να επαχρεληθούν από τις νέες ευκαιρίες 
που τους προσφέρονται. Η πολλαπλή διάσταση της διεθνούς αυτής παρουσίας αποδεικνύει το 
σημαντικό ρόλο της ΛΑ τόσο από οικονομικής όσο και από πολιτικής πλευράς: 
Αμερική και Καραϊβική: οι ενδοαμερικανικές σχέσεις έχουν υποστεί βαθειές αλλαγές, με 
αποτέλεσμα να καταστούν πιο ρεαλιστικές και επικοικοδομητικές. II προσέγγιση αυτή εκφράζεται 
ιδίως με την υπογραφή της Βορειοαμερικανικής Συμφωνίας Ελεύθερων Συναλλαγών (ΒΑΣΕΣ), 
μεταξύ των ΗΠΑ, του Καναδά και του Μεξικού. 
Στη διάσκεψη της Βόρειας και Νότιας Αμερικής το Λεκέμβριο 1994 είχε προβλεφθεί η εγκαθίδρυση 
ζώνης ελευθέρου εμπορίου για το σύνολο της Αμερικής έως το 2005 
Όσον αφορά την Καραϊβική, η ένωση των κρατών της Καραϊβικής (AEC) που δημιουργήθηκε το 
1994, περιλαμβάνει τις 13 χώρες της Κοινότητας της Καραϊβικής (CARICOM), την Κούβα και τις 
χώρες της Ομάδας των Τριών (Μεξικό, Βενεζουέλα, Κολομβία). 
Εξάλλου, πρέπει να σημειωθεί ο συνεχώς αυξανόμενος και πιο αυτόνομος ρόλος της Οργάνωσης των 
Αμερικανικών Κρατών (ΟΕΑ). 
Ειρηνικός: η οικονομική ανάπτυξη της Ασίας προσελκύει ιδιαίτερα τη ΛΑ που, με τη σειρά 
της, αντιπροσωπεύει ζώνη αυξανόμενου ενδιαφέροντος για τις χώρες της Ασίας. Η Χιλή και το 
Μεξικό είναι μέλη της APEC (Οικονομική συνεργασία Ασίας-Ειρηνικού), που αποβλέπει στη 
δημιουργία ζώνης ελεύθερων συναλλαγών έως το 2020. 
Ανταρκτική: η Χιλή και η Αργεντινή έχουν άμεσα συμφέροντα στην Ανταρκτική, όπου 
διεκδικούν ορισμένες ζώνες. 
Νότιος Ατλαντικός: οι σχέσεις μεταξύ της ΛΑ και της Αφρικής είναι πολύ περιορισμένες και 
αφορούν κυρίως τη Βραζιλία. Ωστόσο, οι βαθειές πολιτικές πολιτικές αλλαγές που επήλθαν στη 
11 
Μεσημβρινή Αφρική κατά τα τελευταία έτη μπορούν να αφήσουν να διαφανεί η ανάπτυξη 
συνεργασίας Νότου-Νότου. Η Ευρώπη, χάρη στους ιστορικούς της δεσμούς με τη ΛΑ και την 
Αφρική, θα μπορούσε να δράσει καταλυτικά στη διαδικασία αυτή. 
Διώρυγα του Παναμά: είναι προς το συμφέρον μας να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή 
παρουσία κατά τα επόμενα έτη σε μία τόσο σημαντική διεθνή εμπορική ζά/νη διέλευσης που συνδέει 
δύο α/κεανούς. 
Μεταξύ των διαφόρων άλλα/ν πλευρών της αυξανόμενης διεθνούς παρουσίας της ΛΛ 
περιλαμβάνονται: 
Ο ρόλος της στον αφοπλισμό και τη μη εξάπλωση των πυρηνικών όπλων21· 
η ένταξη του Μεξικού στον ΟΟΣΑ το 1994, πράγμα που αλλάζει τις παραδοσιακές σχέσεις 
μεταξύ του Βορρά και του Νότου· 
η σημασία της ΛΑ στη σταθερότητα του διεθνούς χρηματοοικονομικού συστήματος· 
η σημασία των θεμάτων που συνδέονται με το περιβάλλον 
η σημασία των θεμάτων που συνδέονται με τη διακίνηση των ναρκωτικών. 
2. ΜΙΑ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΗΠΕΙΡΟΣ: II ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ 
2.1. Ηροτεινόιιιενη στρατηγική 
Παρά την πολιτιστική και ιστορική ενότητα και ένα κοινό μοντέλο ανάπτυξης, η ανομοιογένεια 
παραμένει το κυριότερο χαρακτηριστικό της ΛΛ και εκδηλώνεται σε διάφορους τομείς μεταξύ των 
οποίων συμπεριλαμβάνονται: 
το διαφορετικό μέγεθος των κρατών· 
η πολυμορφία των πληθυσμών και των πολιτισμά/ν: με ευρωπαϊκή καταγωγή, ιθαγενείς (400 
εθνικές ομάδες), με καταγωγή από την Αφρική, την Ασία και τη Μέση Ανατολή- οι καταστάσεις 
ποικίλλουν σημαντικά από τη μία χώρα στην άλλη, από την ευρωπαϊκή, σε μεγάλο βαθμό, Αργεντινή 
έως τη Βραζιλία της οποίας ο πληθυσμός αποτελείται κυρίως από μιγάδες, και το Περού ή τη 
Γουατεμάλα, με ιθαγενή ως επί το πλείστον πληθυσμό-
η πολυμορφία των γλωσσών: ως επί το πλείστον χρησιμοποίηση των ενοποιητικών 
ευρωπαϊκών γλωσσών, όπως τα ισπανικά και τα πορτογαλικά, αλλά και των αυτοχθόνων και 
διαφόρων άλλων γλωσσών· 
η θρησκευτική ποικιλομορφία: η καθολική θρησκεία, που εξακολουθεί να επικρατεί, έχει 
χάσει έδαφος· 
η ανομοιογενής δημογραφία, που δεν αντιστοιχεί πάντα στο μέγεθος των κρατών· 
μεγάλες ανισότητες όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη, με μεγάλες διαφορές μεταξύ των 
ΑΕΠ, που το 1994 κυμαίνονταν από 502 δολάρια κατά κεφαλήν στη Νικαράγουα σε 4747 δολάρια 
ΗΠΑ στην Αργεντινή (σύμφωνα με τη Λιαμερικανική Τράπεζα Ανάπτυξης) και την κατανομή των 
εισοδημάτων· 
αισθητές αποκλίσεις όσον αφορά τους δείκτες ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού 
(Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την ανάπτυξη). 
Με ποιο τρόπο θα μπορούσε η Ευρώπη να ισχυροποιήσει την παρουσία της, λαμβανομένης υπόψη 
της ανομοιογένειας των λατινοαμερικανικο/ν δυνατοτήτο/ν και των ταχύτατων μεταβολών που 
σημειώθηκαν στη ΛΑ κατά τα τελευταία έτη; 
Για την ενίσχυση του διαλόγου ΕΕ-ΛΑ και η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της κοινοτικής 
συνεργασίας θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα διαφορετικά περιφερειακά επίπεδα, εδραιώνοντας 
συγχρόνως το συνολικό διάλογο (Ομάδα του Ρίο) και διευκολύνοντας τη σταδιακή ενοποίηση της 
ηπείρου. Λαμβανομένης υπόψη της ανομοιογένειας της ΛΑ, οι σχέσεις της με την ΕΕ θα 
εξακολουθήσουν να διέπονται από την περιφερειακή προσέγγιση (Χώρες των Ανδεων, Κεντρική 
Αμερική, Mercosur) ή ειδική προσέγγιση (Μεξικό, Χιλή, Κούβα). 
Η περιφερειακή και ειδική αυτή προσέγγιση αποτελεί την απάντηση της ΕΕ στην επιλογή της ΛΑ 
για "ανοιχτό τοπικισμό". II στρατηγική αυτή θα πρέπει να βελτιώσει την ποιότητα των σχέσεων 
Συνθήκη του Τλατελόλκο για την απαγόρευοη των πυρηνικών όπλων οτη ΛΑ (1967). 
12 
μεταξύ της ΕΕ και της ΛΛ, με το να ληφθούν περισσότερο υπόψη οι διαφορετικές εθνικές και 
περιφερειακές συνθήκες. 
Μια τέτοια προσέγγιση επιτρέπει επίσης την ανάπτυξη το/ν ειδικοζν δυνατοτήτων κάθε ομάδας και/ή 
χοιρας στις σχέσεις τους με την ΕΕ, με τη διαμόρφα/οη της κοινοτικής συνεργασίας σύμ<|χι/να με τα 
διάφορα επίπεδα ανάπτυξης που έχουν επιτευχθεί από καθ» μία από αυτές. Έτσι, ορισμένες χιίιρες 
και/ή περιοχές θα εξακολουθήσουν να αποτελούν τους κυριότερους αποδέκτες της βοήθειας για την 
ανάπτυξη, ενώ οι άλλες, που είναι περισσότερο ανεπτυγμένες και προηγμένες, θα αποτελούν 
πολύτιμους εταίρους στις δραστηριότητες αμοιβαίου ενδιαφέροντος. 
2.2. Χρηματοοικονομικές ανάγκες 
Η στρατηγική αυτή θα πρέπει, στο πλαίσιο των διαθέσιμα/ν δημοσιονομικών πόρων, να καταστήσει 
αποτελεσματικότερη την κοινοτική συνεργασία. Προς το σκοπό αυτό, με την επιφύλαξη της ετήσιας 
διαδικασίας του προϋπολογισμού, για το διάστημα 1995-1999 προβλέπεται στο άρθρο Β7-301 
"Συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες της Λατινικής Αμερικής" συνολικό ενδεικτικό 
χρηματοοικονομικό κονδύλιο ύψους 1.343 εκατομμυρίων ECU, που περιλαμβάνει τη 
χρηματοδοτική, τεχνική και οικονομική συνεργασία με τις χώρες αυτές, σε σχέση με 925 εκατομμύρια 
ECU για το διάστημα 1990-1994. Επιπλέον, η Λατινική Αμερική, όπως οι υπόλοιπες αναπτυσσόμενες 
περιοχές, μπορεί να επωφεληθεί οριζόντιων και/ή τομεακών δράσεων των οποίων η χρηματοδότηση 
προβλέπεται στον τίτλο Β7 του γενικού προϋπολογισμού22 (όπως για παράδειγμα, η επισιτιστική 
βοήθεια, η ανθρωπιστική βοήθεια, η στήριξη τα/ν προσφύγων, οι δράσεις των ΜΚΟ, οι δράσεις για 
τη στήριξη της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων του ανθρυχπου, οι δράσεις για την προώθηση των 
επενδύσεων (EC1P), κλπ). 
3. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ 
3.1. Σύσφιγξη των πολιτικών δεσμών 
Η νέα εθνική διάσταση που έχει αποκτήσει η ΛΑ κατά τα τελευταία χρόνια απαιτεί εντονότερο 
πολιτικό διάλογο με την περιοχή αυτή, πράγμα που και η ίδια επιθυμεί. Ο διάλογος αυτός θα πρέπει 
να αναπτυχθεί στο επίπεδο της ΛΑ (Ομάδα του Ρίο), στο περιφερειακό επίπεδο (MERCOSUR, 
Κεντρική Αμερική, Σύμφωνο των Ανδεων), στο διμερές επίπεδο (ιδίως με τις χώρες που αποτελούν 
αντικείμενο ειδικής προσέγγισης), στο διακοινοβουλευτικό επίπεδο, στα διεθνή βήματα, μεταξύ της 
ΕΕ και των μόνιμων αντιπροσώπων της ΛΛ, και στο ιβηροαμερικανικό επίπεδο. Τα κυριότερα 
θέματα θα εξακολουθήσουν να είναι η διατήρηση της ειρήνης και της περιφερειακής σταθερότητας, 
καθώς και η κοινοτική υποστήριξη της διαδικασίας εκδημοκρατισμού, η άμυνα και η προαγωγή των 
δικαιωμάτων του ανθρώπου. 
Ωστόσο, ο πολιτικός διάλογος με τη ΛΛ μπορεί να καλύψει και νέα ευρύτερα θέματα, πέρα από τα 
ζητήματα που αφορούν αποκλειστικά τη ΛΑ, όπα/ς η εξέλιξη των διαμερικανικών σχέσεων (ιδίως 
μέσω της ΒΑΣΕΣ, αλλά και με τον κυριότερο παράγοντα στη ΛΛ, τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τις 
οποίες η ΕΕ αναπτύσσει χωριστό πολιτικό διάλογο), η ένταξη της Χιλής και του Μεξικού στο APEC 
και η ένταξη του Μεξικού στον ΟΟΣΛ και, τέλος, τα προβλήματα του περιβάλλοντος. Η περιγραφή 
αυτή του ρόλου της ΛΑ στον κόσμο δίνει μια ιδέα για τις πολυάριθμες δυνατότητες εμβάθυνσης του 
πολιτικού διαλόγου μεταξύ της ΕΕ και της ΛΑ σε θέματα που αφορούν ολόκληρη τη διεθνή 
κοινότητα (ή, ενδεχομένως, σε τριμερές επίπεδο τη ΛΑ, τις Πνωμένες Πολιτείες και την ΕΕ), χωρίς 
να είναι αυτό εις βάρος του διαλόγου που έχει θεσμοθετηθεί (Σαν Χοσέ και Ομάδα του Ρίο) και του 
διαλόγου με τις επιμέρους χώρες. Η Ευρώπη μπορεί να αποτελέσει κινητήρια δύναμη για τη σταδιακή 
συμμετοχή της ΛΑ στη διαχείριση των διεθνών υποθέσεων. 
3.2. Πρόοδος που πρέπει να πραγματοποιηθεί στον τομέα του ελεύθερου εμπορίου και της 
ενοποίησης 
Τα θέματα αυτά έχουν προτεραιότητα για τους λατινοαμερικάνους εταίρους. Η ΕΕ υποστηρίζει την 
ενίσχυση των εμπορικών, οικονομικών και τεχνολογικών ανταλλαγών της ΛΑ και παρέχει θεσμική 
στήριξη στη διαδικασία περιφερειακής ενοποίησης. Εξάλλου, η ΕΕ διαθέτει στον τομέα αυτό μεγάλο 
Το συνολικό ποσό που διατίθεται για τις δράσεις αυτές στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, ανήλθε σε 
905 εκατ. ECU για το διάστημα 1990-1994. 
13 
συγκριτικό πλεονέκτημα σε σχέση με τους διάφορους άλλους διεθνείς οικονομικούς ομίλους χάρη 
στο μοναδικό εγχείρημα της ευρωπαϊκής ενοποίησης ("ευρωπαϊκή ιδιαιτερότητα"). Η ΛΑ επιθυμεί, 
εποι-ιένως, να επακρεληθεί από ένα τέτοιο εγχείρημα. 
11 ΕΕ μπορεί επίσης να υπογραμμίσει το γεγονός ότι η αντιμετα/πιοη των μελλοντικά/ν προβλημάτων 
εξαρτάται από την εφαρμογή πραγματικής ενοποίησης που, ivu» (κισίζεται (Ιέ(1αια στο ελεύθερο 
εμπόριο και τους κανόνες της αγοράς, πρέπει να συνοδεύεται με κατάλληλα μέτρα ώστε να 
διασφαλιστούν η κοινωνική συνοχή και η αειφόρος ανάπτυξη. 
Τέλος, οι συμφωνίες που πρέπει να συναφθούν με τις διάφορες ενοποιητικές δομές της ΛΛ θα 
συνοδεύουν τα περιφερειακά μέτρα ελευθέρωσης, όπου ο ιδιαπικός τομέας θα διαδραματίσει 
σημαντικό ρόλο. 
3.3. Καταλληλότερη, πρωτοποριακή, πιο εξειδικευμένη και ευέλικτη συνεργασία 
Η συνεργασία (και ιδίως η αναζήτηση της αειφόρου ανάπτυξης), εξακολουθεί να αποτελεί 
θεμελιώδες στοιχείο της στρατηγικής της ΕΕ έναντι της ΛΛ. 
Πέρα από τους αναπόφευκτους δημοσιονομικούς περιορισμούς που θα επηρεάσουν τις δυνατότητες 
αύξησης των κεφαλαίων συνεργασίας με τη ΛΑ, τρεις λόγοι υπαγορεύουν τη συγκέντρωση 
νέων κατευθύνσεων για τη συνεργασία γύρω από ορισμένους στρατηγικούς άξονες που έχουν 
προτεραιότητα. Ο στόχος είναι να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα της ΛΛ, να τηρηθούν και να 
εφαρμοσθούν οι στόχοι και οι όροι συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες που έχουν καθοριστεί 
με τη συνθήκη της ΕΕ , και, τέλος, να αναζητηθεί μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και προβολή της 
συνεργασίας. 
Είναι σκόπιμο να καθοριστεί νέα εταιρική </χέση μι τη ΛΛ, ώστε οι δικαιούχοι, της συνεργασίας 
να καταστούν σταδιακά ενεργοί εταίροι. Λαμβανομένο/ν υπόψη τα/ν λατινοαμερικανικο/ν 
προβλημάτων και των μέσων που διαθέτει η Ευρώπη, προτείνεται να συγκεντρωθεί η συνεργασία της 
ΕΕ σε τρεις προτεραιότητες, και σε τρία οριζόντια θέματα κοινού ενδιαφέροντος. 
3.3.1. Προτεραιότητες 
Οι προτεραιότητες αυτές μπορούν να συνοψισθούν u/ς εξής: κοινή δέσμευση για τη δημοκρατία, 
κοινωνική ανάπτυξη και διεθνής ανταγωνιστικότητα. 
Χαρακτηρίζονται δε από την ανάπτυξη δράσεων συνεργασίας (/τις διάφορες χώρες. 
ΘΕΣΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΛΙ ΠΛΙΊΩΣΙΠΏΝ ΛΗΜΟΚΡΛΤΙΚΩΝ ΛΙΛΛΙΚΛΣΙΩΝ 
Ο στόχος είναι να διασφαλιστεί το αμετάκλητο των δημοκρατικών διαδικασιών, με: 
την παγίωση των θεσμών του κράτους δικαίου- ενίσχυση των θεσμικών, δικαστικών, 
αστυνομικών θεσμών και των Οεσμά/ν για την προασπιστή των δικαιωμάτων του ανθρώπου ώστε να 
βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα τους και να ενισχυθεί ο ρόλος τους· ενθάρρυνση της χρηστής 
δημόσιας διοίκησης, στο επίπεδο, επίσης, της τοπικής αυτοδιοίκησης· 
τη μεταρρύθμιση του κράτους και την υποστήριξη της αποκέντρωσης, με τον εκσυγχρονισμό 
της δημόσιας διοίκησης (στο κεντρικό και τοπικό επίπεδο),τη φορολογική μεταρρύθμιση, την 
ορθολογική οργάνωση και την αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών, τη διαχείριση των 
ιδιωτικών υπηρεσιών και των προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης που προορίζονται για το 
προσωπικό των διαφόρων κρατικών οργάνων· 
την παροχή βοήθειας για τη χάραξη τομεακο/ν πολιτικών (στον τομέα της εκπαίδευσης, της 
υγείας, της αγροτικής ανάπτυξης κ.λπ.), μέσω δράσεων εξειδικευμένου χαρακτήρα ώστε να 
αξιοποιηθεί το κεκτημένο της ΕΕ στον εν λόγω τομέα. Στον αγροτικό τομέα, θα πρέπει να ληφθούν 
υπόψη οι αλλαγές που έχουν σημειωθεί στο μακροοικονομικό πλαίσιο, να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση 
στη δημιουργία θεσμών καθώς και στην κινητοποίηση των παραγόντα/ν και της τεχνογνωσίας της 
κοινωνίας των πολιτών. 
ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ 
Ο στόχος είναι να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα του "κοινωνικού χρέους" και να ενταχθούν στην 
οικονομία αγοράς οι ενδιαφερόμενες ομάδες. Η καταπολέμηση της περιθωριοποίησης, του 
κοινωνικού αποκλεισμού και της έσχατης ένδειας πρέπει να αποτελέσουν, από χρηματοοικονομικής 
πλευράς, την κυριότερη προτεραιότητα της συνεργασίας για την ανάπτυξη με τη ΛΑ. Ιδιαίτερα 
Πρβ. άρθρα 130 Υ και 130 Ψ του τίτλου XVII "Συνεργασία για την ανάπτυξη" 
14 
αναγκαία είναι η κατάρτιση ειδικών προγραμμάτων συνεργασίας στους τομείς της υγείας, της 
εκπαίδευσης ή της κατοικίας. Οι δραστηριότητες αυτές που θα σχεδιασθούν με βά(Γη ενιαίους 
τρόπους προσέγγισης που θα διευκολύνουν την αειφόρο ανάπτυξη, θα μπορούσαν, πέρα από τα 
συγκεκριμένα παραδοσιακά έργα της ευρωπαϊκής συνεργασίας, να αποτελέσουν αντικείμενο 
συμπληρωματικών προγραμμάτων στα οποία θα συμμετέχουν οι ενδιαφερόμενοι παράγοντες της 
κοινωνίας των πολιτών στη ΛΑ και την Ευρώπη. Έτσι, η κοινοτική συνεργασία θα θέσει σε 
εφαρμογή το πρόγραμμα δράσης το οποίο θεσπίστηκε στη Λιάσκεψη Κορυφής που διεξήχθη 
στη Κοπεγχάγη το Μάρτιο 1995. 
Η οικονομική ανάπτυξη θα συνδεθεί επίσης με την κοινο/νική πρόοδο ώστε να διασφαλιστεί ο 
σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων, ιδίως με την προώθηση των κατάλληλων 
συμβάσεων της ΠΟΕ και ειδικότερα των συμβάσεων για την κατάργηση της καταναγκαστικής 
εργασίας και της εργασίας των ανηλίκων, την ελευθερία συνεταιρισμού, το δικαίωμα οργάνωσης και 
συλλογικών διαπραγματεύσεων καθώς και την αρχή της μη εφαρμογής διακρίσεων. 
ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΛΙΨΥΘΜΙΣΚΩΝΚΛΙΤΠΣ ΒΕΛΤΙΩΣΙΙΣΊΊΙΣ 
ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
Ο έλεγχος των μακροοικονομικών μεταβλητών εξακολουθεί να αποτελεί επιτακτική ανάγκη για τη 
ΛΑ, η οποία τυγχάνει της υποστήριξης της Διεθνούς Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού 
Ταμείου. Οι κοινοτικές δράσεις θα πρέπει να επιτρέψουν στις χώρες της ΛΑ να επακρεληθούν από 
το κοινοτικό εγχείρημα (για παράδειγμα στους τομείς του ανταγωνισμού και της τυποποίησης), και 
θα αφορούν τους ακόλουθους τομείς: 
υποστήριξη της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα, την ανάπτυξη στενότερης οικονομικής 
συνεργασίας σε τομείς αμοιβαίου συμφέροντος, την προώθηση της συνεργασίας στο βιομηχανικό, 
επιστημονικό και τεχνολογικό τομέα , την προα/θηση της ανάπτυξης τ ης κοινό/νιας της πληροφορίας. 
Η ΕΕ θα ευνοήσει την ανάπτυξη του εμπορίου και των επενδύσεων προς αμφότερες τις κατευθύνσεις, 
ώστε να βελτιωθούν η διαφοροποίηση και ο εκσυγχρονισμός των λατινοαμερικανικών οικονομιών, 
καθώς και η ευρωπαϊκή παρουσία στις αναδυόμενες αγορές της ΛΑ. II ΕΕ θα ενθαρρύνει τη 
συμμετοχή των εν λόγω χωρών στην ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας με σκοπό να 
ενισχυθούν, με αμοιβαίο όφελος, οι τεχνολογικοί και βιομηχανικοί δεσμοί μεταξύ των δύο αυτών 
περιοχών και να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες που δημιουργούν οι νέες αγορές· 
επίτευξη μεγαλύτερης συνέργειας μεταξύ της βιομηχανικής συνεργασίας και της 
συνεργασίας στον επιστημονικό και τεχνολογικό τομέα. Ιίίναι αναγκαίο να υποστηριχθούν οι 
προσπάθειες της ΛΑ που αποβλέπουν στην ορθολογική οργάνωση και τον καλύτερο συντονισμό των 
προγραμμάτων έρευνας στα πανεπιστήμια και τα δημόσια ιδρύματα, στην προσέγγιση της 
επιστημονικής έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης που έχει σημειωθεί στον ιδιωτικό τομέα, και 
τέλος, στην κατάρτιση των διευθυντών επιστημονικών και τεχνολογικών ιδρυμάτων. Η συνεργασία 
στον επιστημονικό και τεχνικό τομέα μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων αυτών· 
ενίσχυση της βιομηχανικής προώθησης και των επενδύσεων. Είναι αναγκαίο να παγιωθούν 
τα προγράμματα εταιρικής σχέσης στον ιδιωτικό τομέα μεταξύ του προσωπικού της ΕΕ και της ΛΑ 
(ECIP, AL-INVEST)· αντί να δημιουργηθούν νέα όργανα, να εξασφαλιστεί η συνέχεια των δομών που 
έχουν δημιουργηθεί και να βελτιωθεί η απόδοση τους· να συμπεριληφθεί στη συνεργασία μεταξύ των 
πανεπιστημίων σαφέστερος και πιο ενεργός συντονισμός με την πολιτική βιομηχανικής συνεργασίας, 
με τη δημιουργία στενότερων σχέσεων μεταξύ των δικαιούχων υποτροφιών και των επιχειρήσεων του 
ιδιωτικού τομέα. Τα δάνεια της ETE θα πρέπει να αυξηθούν ώστε να ανταποκριθούν στις τεράστιες 
ανάγκες της ΛΑ στον τομέα των υποδομών. Τέλος, θα πρέπει να επιδια/χθεί η συμπληρωματικότητα 
των δράσεων με τις δραστηριότητες των διεθνών οργανισμών όπως της Διαμερικανικής Τράπεζας 
Ανάπτυξης (ΔΤΑ)· 
προώθηση του εξωτερικού εμπορίου. Η ΕΕ πρέπει να ενθαρρύνει την ελευθέρωση του 
εμπορίου και προς τις δύο κατευθύνσεις και να εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη πρόσβαση των 
λατινοαμερικανικών προϊόντα/ν στις αγορές της ώστε να διευκολυνθεί η αρμονική ένταξη των χωρών 
αυτών στην παγκόσμια οικονομία, όπα/ς προτείνει η συνθήκη της ΕΕ. Προβλέπεται η λήψη μέτρων 
για την προώθηση του εμπορίου και τη διαφοροποίηση των εξαγωγών και των αγορών. 
Η συνεργασία αυτή, που είναι προς το συμφέρον αμφοτέρων των μερο)ν, δεν πρέπει να περιορίζεται στην απλή 
μεταφορά τεχνολογίας. 
15 
3.3.2. Οριζόντια θέματα 
Κατά την πραγματοποίηση των προαναφερομένων προτεραιοτήτων συνεργασίας, θα πρέπει να δοθεί 
έμφαση σε τρία οριζόντια θέματα: την περιφερειακή συνεργασία και ενοποίηση, την εκπαίδευση και 
κατάρτιση και, τέλος, τη διαχείριση των αλληλεξαρτήσεων Βορρά-Νότου. 
ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΙΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΛΙ ΕΝΟΗΟΙΙΙΣΗΣ 
Ο τομέας αυτός, που αποτελεί το κυριότερο μέσο διεύρυνσης των αγορών στο ευρύτερο πλαίσιο της 
διεθνούς ελευθέρωσης, θα πρέπει να ενισχυθεί. Ο απολογισμός των δράσεων στον τομέα αυτό είναι 
ιδιαίτερα θετικός. Είναι προς το συμφέρον της ΕΕ να ανταποκριθεί ευνοϊκά στην αυξανόμενη ζήτηση 
συνεργασίας στον τομέα αυτό, κατά τρόπο ώστε να ενισχυθούν και να υποστηριχθούν οι προσπάθειες 
που έχουν αναληφθεί από τις χώρες της ΛΛ στις ενδοπεριφερειακές τους σχέσεις. 
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΛΡΠΣΗ 
Όλος ο πληθυσμός πρέπει να έχει πρόσβαση επί ίσοις όροις στην εκπαίδευση, που αποτελεί 
καθοριστικό παράγοντα της συνεχούς και σταθερής οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης αλλά και 
έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της δημοκρατικής κοινωνίας. Πέρα από ορισμένα ειδικά έργα 
στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης και του εκδημοκρατισμού, για τα οποία η εκπαίδευση και η 
κατάρτιση αποτελούν βασικές συνιστώσες, η ΕΚ έχει θέσει σε εφαρμογή ένα σημαντικό πρόγραμμα 
στήριξης των εθνικών συστημάτων αναπάτης εκπαίδευσης (ALFA). Ωστόσο, θα πρέπει να αναληφθούν 
και διάφορες άλλες πρωτοβουλίες στον τομέα της στοίχε ιώδους εκπαίδευσης, της εκμάθησης 
ανάγνωσης και γραφής, της συνεχούς εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης και της τεχνικής 
εκπαίδευσης με ιδιαίτερη έμφαση όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση των ενδεέστερων 
κοινωνικών στρωμάτων και στην κατάρτιση των εκπαιδευτών. Επιπλέον, στον τομέα των επιστημών 
και τα/ν τεχνολογιών, η κατάρτιση μέσω της έρευνας είναι κεφαλαιώδους σημασίας. 
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ ΒΟΡΡΑ-ΝΟΤΟΥ 
II εφαρμογή δραστηριοτήτων στους τομείς του περιβάλλοντος, της ενέργειας και των ναρκωτικών, 
που απαιτούν μακροχρόνιες αναλήψεις υποχρεώσεων, είναι απαραίτητες για την προώθηση της 
αειφόρου οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. 
Περιβάλλον: είναι σκόπιμο να ληφθούν υπόψη τα θέματα τα σχετικά με το περιβάλλον σε 
όλες τις πολιτικές συνεργασίας, σύμφωνα με τις διατάξεις της Ημερήσιας Διάταξης 21 και πρέπει 
να καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες ώστε να εξασφαλιστεί η διαφύλαξη των τροπικών δασών, 
χωρίς να αγνοηθούν τα προβλήματα βιομηχανικής και αστικής ρύπανσης (μεταφορές, ύδρευση, 
διάθεση των αποβλήτων, κλπ.). Οι τεχνολογίες που αναπτύσσονται στην Ευρώπη θα μπορούσαν να 
συμβάλουν στην επίλυση των προβλημάτων που δημιουργεί η αστική και βιομηχανική ρύπανση. Όπως 
είχε καθοριστεί το 1991 (στις κατευθύνσεις 1991-95), σημαντικό μέρος της συνεργασίας με τη ΛΑ 
(τουλάχιστον 10%), πρέπει να αφιερωθεί στη χρηματοδότηση και την εφαρμογή έργων που συνδέονται 
άμεσα με την προστασία του περιβάλλοντος. 
Ενέργεια: η ΛΑ διαθέτει τεράστιο ενεργειακό απόθεμα και πρέπει να αντιμετωπίσει 
σημαντικά προβλήματα στον τομέα αυτό. Οι προοπτικές ανάπτυξης συνεπάγονται τεράστιες ανάγκες 
χρηματοδότησης. Με τη μεταφορά τεχνολογιών, η ΕΕ μπορεί να συμβάλει στην πιο ορθολογική 
χρησιμοποίηση της ενέργειας και να βοηθήσει την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επίσης, 
μπορεί να συμβάλει στην επεξεργασία ενεργειακών πολιτικών και την αναδιάρθρωση του τομέα 
αυτού, ιδίως με το πρόγραμμα ALURE. 
Ναρκωτικά: η χορήγηση εμπορικών εκχωρήσεων από την ΕΕ διευκολύνει την ανάπτυξη 
προϊόντων υποκατάστασης, στις χώρες τις οποίες αφορά η παραγωγή, η μεταποίηση και η διακίνηση 
ναρκωτικών. Η χρηματοδότηση ειδικών αναπτυξιακών έργων επιτόπου θα πρέπει να αυξηθεί. Ο 
διάλογος υπουργών μεταξύ της ΕΚ και της ΛΑ σχετικά με τη συνεργασία στο δικαστικό τομέα θα 
συνεχιστεί. Εξάλλου, θα πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία για τον αγώνα αυτόν καθεαυτόν κατά 
της διακίνησης των ναρκωτικών. 
Θα μπορούσαν να διερευνηθούν και διάφορα άλλα θέματα σχετικά με τη διαχείριση των 
αλληλεξαρτήσεων Βορρά-Νότου, όπως οι πολιτικές για τους πληθυσμούς, τη δημόσια υγεία ή τις 
μεταφορές. Στον τελευταίο αυτό τομέα, είναι σκόπιμο να υποστηριχθούν η αναδιάρθρωση και ο 
εκσυγχρονισμός των συστημάτων μεταφοράς στη ΛΑ, και να βελτιωθούν η κυκλοφορία των 
προσώπων και των εμπορευμάτων και η πρόσβαση στην αγορά των μεταφορών (ιδίως των 
θαλάσσιων) με την εξάλειψη των διοικητικών, τεχνικών και άλλων εμποδίων. Εξάλλου, θα μπορούσε 
να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην πλοήγηση μέσω δορυφόρου. 
16 
3.3.3 Κατάλληλες μέθοδοι διαχείρισης 
Για την αντιμετώπιση των πολυάριθμα/ν αναγκών που απορρέουν από την πολυμορφία της ΛΛ, η 
ΕΕ διαθέτει ήδη τεράστιο φάσμα δυνατοτήτων που είναι σκόπιμο να συγκεντρωθούν στα κυριότερα 
θέματα και προτεραιότητες u'xra να εξασφαλιστεί ο καλύτερος δυνατός συνδυασμός των 
υφιστάμενων μέσα/ν και οργάνο/ν ανάλογα με. τις ανάγκες αυτές και να βελτκυθεί η διαδικασία 
προγραμματισμού της "διμερούς" συνεργασίας ανά χυ\>α ή περκζχή ("policy mix"). Έτσι, οι 
στρατηγικές κατευθύνσεις ανά χώρα θα αναπροσαρμόζονται κατά τακτικά διαστήματα και οι όροι 
διαχείρισης σχετικά με τις προτεραιότητες και τα οριζόντια θέματα θα αποτελούν συστηματικά 
αντικείμενο "τομεακών κατευθύνσεων", ώστε να διευκρινισθούν οι καταλληλότερες μέθοδοι δράσης. 
ΑΝΑΓΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ 
ΔΡΑΣΕΩΝ 
Λόγω των δημοσιονομικών περιορισμών πρέπει να εφαρμοστούν αναπτυξιακά προγράμματα με 
πραγματικό αντίκτυπο, των οποίων η διάρκεια διασφαλίζεται ασφαλώς με την ενεργό συμμετοχή, 
σε όλες τις φάσεις τους, των δικαιούχο/ν αλλά και με την επιδίωξη της συμπληρωματικότητας ή των 
συγχρηματοδοτήσεων τόσο από τις χώρες της ΛΑ και τα κράτη μέλη της ΕΕ όσο και από τους 
διάφορους άλλους διεθνείς χρηματοδότες, ιδία/ς τη Διαμερικανική Τράπεζα Ανάπτυξης. Επιπλέον, 
θα δοθεί η απαιτούμενη σημασία στις προσπάθειες συντονισμού και διαλόγου που έχουν θεσπιστεί 
σε ορισμένα πολυμερή πλαίσια (ΟΟΣΑ, CNUCED). 
ΑΝΑΓΚΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΜΕ Ί Λ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ. 
Σύμφα/να με τη συνθήκη της ΕΕ , οι κοινές προσπάθειες - όσον αφορά το συντονισμό και τη 
χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη και στις οποίες συμμετέχουν 
ευρωπαϊκοί φορείς και όμιλοι - θα επιτρέψουν να βελτιυζθεί σημαντικά η ποιότητα των 
προγραμμάτων καθώς και να χρησιμοποιηθούν και να προβληθούν οι διαθέσιμοι πόροι με 
μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Επίσης, είναι σκόπιμο να αξιοποιηθεί το κοινοτικό κεκτημένο στην 
περιοχή αυτή και να εξασφαλιστεί η καλύτερη πληροφόρηση ιδίως στο τοπικό επίπεδο. Ας 
υπενθυμιστεί ότι η κοινή συμμετοχή των κρατών μελών και της ΕΚ κατατάσσει την ΕΕ μεταξύ των 
μεγαλύτερων χορηγών βοήθειας στη ΛΑ, πράγμα που αποτελεί για την Ευρώπη σημαντικό 
πλεονέκτημα από ποσοτικής πλευράς. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει είναι να καθοριστούν 
οι τομείς προτεραιότητας για το συντονισμό, που θα πρέπει να περιστρέφονται γύρω από τις τρεις 
κυριότερες προτεραιότητες και τα τρία οριζόντια θέματα κοινού ενδιαφέροντος που καθορίζονται 
παραπάνω. Επιπλέον, πρέπει να ληφθούν μέτρα σε όλα τα επίπεδα ώστε να αυξηθεί η προβολή των 
δραστηριοτήτων που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ της ΛΑ και της ΕΕ. 
Υπάρχει συνεχώς αυξανόμενη σύγκλιση των τάσεων συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και της 
ΕΚ: καλύτερη αξιοποίηση των περιορισμένα/ν πόρο/ν, συνέχεια της παραδοσιακής σημαντικής 
βοήθειας για την ανάπτυξη σε ορισμένες χώρες και ανάπτυξη της οικονομικής, επιστημονικής και 
τεχνικής συνεργασίας στις πιο προηγμένες χυ.\/ες· συνεχιί/ς αυξανόμενη έμφαση στα θέματα του 
εκδημοκρατισμού και των δικαιωμάτων του ανθρώπου, του περιβάλλοντος, των γυναικών (/τον τομέα 
της ανάπτυξης, των αυτοχθόνων μειονοτήτων κλπ. 
ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΙΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
Όλοι οι αντιπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών στην ΕΕ και τη ΛΛ θα μπορούσαν να 
διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο στη νέα εντατική σχέση που τους προτείνεται. Επομένως, πρέπει 
να ενθαρρυνθεί η αποκεντρωμένη συνεργασία και να περιοριστεί στο πλαίσιο προγραμμάτων 
δράσεων που καθορίζουν σαφώς τους όρους λειτουργίας τους (για παράδειγμα συγχρηματοδοτήσεις). 
Πολυάριθμοι φορείς της συνεργασίας (τοπικές και περιφερειακές διοικήσεις, επιχειρήσεις, 
επαγγελματικές ενώσεις, πανεπιστήμια, ΜΚΟ κλπ), θα μπορούσαν κατά τον τρόπο αυτό να 
συμμετάσχουν δραστήρια στις διαδικασίες συνεργασίας για την ανάπτυξη. 
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΣΕ, ΠΟΛΥΕΤΗ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 
Θα υπάρχει πάντα ανάγκη για αυτόνομα έργα και ειδικές δράσεις. Ωστόσο, μόλις καθορισθούν τα 
οριζόντια θέματα και οι κυριότερες προτεραιότητες και εστιασθούν οι τομείς παρέμβασης για τη 
συνεργασία, κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθούν πολυετή οριζόντια προγράμματα με 
Αρθρο 130 Υ. 
17 
πολλαπλασιαστικές επιδράσεις σε ευρεία κλίμακα, όπιος έχει ήδη πραγματοποιηθεί για την 
οικονομική συνεργασία (ALFA, AL-INVEST, ALURE), ιίχ/τε να εξασφαλκζτεί μεγαλύτερη προβολή 
της ΕΕ χωρίς να αγνοηθεί η διάσταση Νότου-Νότου. 
3.4. Ανάγκη βαθύτερης γνο/ριμίας και κατανόησης 
Η αμοιβαία βαθύτερη γνωριμία και κατανόηση αποτελεί έναν άλλο ιομεα κοινού tvomu^ovio., 
Επομένως, πρέπει να υποστηριχθούν οι δραστηριότητες που επιτρέπουν να αυξηθεί η προβολή και 
προς τις δύο κατευθύνσεις και, επομένως, να βελτιωθεί η αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των 
ευρωπαϊκών και των λατινοαμερικανικών λαών. Πράγματι, είναι θλιβερό το γεγονός ότι πολλοί 
λατινοαμερικάνοι εξακολουθούν να έχουν ατελή εικόνα της ΕυραΊπης, όπου επικρατεί η έννοια μιας 
προστατευτικής ηπείρου. Από την πλευρά τους ορισμένοι ευρωπαϊκοί κύκλοι έχουν επίσης μια 
εσφαλμένη και στερεότυπη ιδέα για τη ΛΑ, και δεν μπορούν να κατανοήσουν τις ταχύτατες μεταβολές 
που έχουν σημειωθεί κατά τα τελευταία έτη. 
Βαθύτερη γνωριμία για καλύτερη κατανόηση και καλύτερο διάλογο και συνεργασία: η επιτακτική 
ανάγκη της προτεινόμενης νέας εταιρικής σχέσης 
Παρότι η ΕΕ είναι γνωστός και αναγνωρισμένος εταίρος στη ΛΑ, κυρίως μέσω των κρατών μελών 
της, πρέπει ακόμη να πραγματοποιηθούν πολλές σημαντικές προσπάθειες ώστε να προβληθούν 
περισσότερο οι διαπεριφερειακές σχέσεις και κυρία/ς οι δραστηριότητες συνεργασίας. Πρέπει να δοθεί 
έμφαση στην ανάπτυξη μέτρων πληροφόρησης, αλλά και, κυρίως, στη μεγαλύτερη συμμετοχή των 
αντιπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών στα προγράμματα συνεργασίας. Προς το σκοπό αυτό, οι 
φορείς ανάπτυξης πρέπει να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο όσον αφορά την ανάγκη έντασης της 
συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της ΛΑ ώστε να δοθεί νέα πνοή στους μακροχρόνιους δεσμούς που 
μας συνδέουν με αυτή την περιοχή του κόσμου, με βάση τη δραστήρια και πραγματική εταιρική σχέση. 
18 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ 
Ι 1. Λατινική Αμερική - βασικοί δείκτες 
Ι 2. Λείκτες υγείας στη ΛΛ 
Ι 3. Δείκτες εκπαίδευσης στη ΛΛ 
II. θεσμικές σχέσεις ΕΚ-ΛΑ 
III 1. Εμπορικές σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και της ΛΛ 
III 2. Εμπόριο μεταξύ της ΕΕ και της ΛΛ 
III 3. Εξέλιξη του εμπορίου ανά τομείς μεταξύ της ΕΕ και τ(υν κυριότερων περιφερειακών ομίλων 
της ΛΑ (σε εκατ. ECU) 
IV 1. Μερίδιο της ΛΑ στις διεθνείς ροές επενδύσεων 
IV 2. Οι ροές άμεσων ξένων επενδύσεων προς τη ΛΛ και την Καραϊβική 
IV 3. Συμμετοχή της ΕΕ στη δημόσια βοήθεια για την ανάπτυξη της ΛΛ 
VI. Η συνεργασία για την ανάπτυξη της ΕΚ στη ΛΛ 
V 2. Συνολικές αναλήψεις υποχρεώσεα/ν για τη ΛΑ (1990-1994) 
V 3. Αναλήψεις υποχρεώσεων για τη ΛΑ από το 1990 έως το 1994: εξέλιξη των τριών ειδικών 
κονδυλίων του προϋπολογισμού 
VI. Συνεργασία μεταξύ της ΕΚ και της ΛΛ από το 1996 έαζς το 2000. θέματα και προτεραιότητες 
που προτείνονται: διαθέσιμα κονδύλια του προϋπολογισμού. 
>5 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1.1 : ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ • ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΕΙΚΊΈΣ 
ΧΩΡΑ ΙΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΙΑΕΠ ! ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΡΥΘΜΟΣ Ι ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ 
ΒΑΣΙΚΟΙ joe εκατ. κατά ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΕ % (ΧΡΕΟΣ (σε σχέση με το ΑΕΠ) | Ε&«*ηβέτηοη w»χβέονς \ ργβΜΟΣ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ 
ΔΕΙΚΤΕΣ ίκατοίκους ικεφαλή ΣΕ % | ^^ Ι (Ετήσιος μέσος όρος) 
οε$ΗΠΑ 
\^ | (1993) Ι (1994) | 1970-1980 1980-1993 ) (1990) (1993) | (1980) (1993) | (1970-1980) (1980-1993) 
\| (Δ.Τ.) (ΑΤΑ) ι i (AT.) (Α.Τ.) | (Α.Τ.) (Δ.Τ.) 
90.0 Ι 2.284.0 6.3 1.6 40.0 32.8 48.1 31.5 18.1 57.9 
WÊNBÊÊÊMÊÊÊÊm ^S&igS&Î: 
Κάστα Ρίκα 3.3 1.860.0 3.6 2.5 59.9 48.1 29,1, 18.1 15 3 22.1 
ΕλΣαλβαντόρ 5.5 1.186.0 4.2 1.6 28.4 21.0 7.5 14.9 10.7 17.0 
Γουατεμάλα 10.0 950.0 5.8 1.7 35.2 22.4 7.7 13.2 10.5 16.8 
Ονδούρα 5.3 788.0 104.7 101.2 21.4 31.5 8.1 8.2 
Νικαράγουα 4.1 502.0 1.2 741.6 695.4 22.3 291 12.6 644.6 
Παναμάς 2.5 2.419.0 1.3 136.9 101.6 6.3 3.1 7.7 .1 
mmmmmtm^ 
Βολιβία 7.1 1.033.0 4.5 1.1 67.8 61.9 35.0 594 21.1 187.1 
Κολομβία 35.7 1.598.0 5.4 3.7 44.4 32.3 16.0 29.4 22.3 24.9 
Ισημερινός 11.0 1.347.0 9.5 118.3 98.8 33.9 25.7 13. S 46.4 
Περού 22.9 1.496.0 3.5 -0.5 64.0 46.1 μ. κ. μ.κ. 30.1 316.1 
Βενεζουέλα 20.9 3.482.0 3 5 2.1 62.7 62.6 27.2 22.8 1-1 0 23.9 
fcfERCOSiïR 
Αργεντινή 33.8 4.747.0 25 0.8 45.6 28.6 37.3 46.0 1342 374.3 
Βραζιλία 156.5 2.120.0 8.1 2.1 23.7 26.3 63.1 24.4 38.6 423.4 
Παραγουάη 4.7 1,573.0 8.5 2.8 36 8 20.4 44.5 58.7 127 25.0 
Ουρουγουάη 3.1 3,168.0 3.1 1.3 54. 54.3 18.6 14.9 63.7 66.7 
pSSEBT 13.8 3,130.0 1.8 5.1 64.1 44.7 43.1 23.4 1862 20.1 
10.8 
WWWWWIHISBIBJSIH' 
•JÉUUMUiUtUiMiÉ liiaiÙiiiiUiibÙAUàta n ^\ H"V«^f 
Πηγές : The World Bank Adas -94-
BID/Rapport Annuel 94 (pour indicateurs de 94) 
BID/Progreso Economico y social en AL - Informe 94 (pour ind. de 93 ) 
CEPAL/Balance preliminar de la economia de AL y cl Caribe - 94-
World Development Report -95-
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1.2 
ΛΕΙΚΤΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ 
Βολιβία 
Βραζιλία 2030 95 57 63 67 
Κολομβία 2260 77 36 44 70 
Κόστα Ρίκα 1620 59 14 16 76 
Χιλή 
Κονβα 2160 2150 77 16 74 
76 
Ισημερινός 2870 960 100 49 69 
Ελ Σαλβαντόρ 4100 103 45 60 67 
Γουατεμάλα 
Ονδούρα 
Μεξικό 3660 
3720 
1480 Î330 100 
110 46 
41 
35 56 
43 65 
68 
71 
Νικαράγουα 2150 1490 106 51 67 
Παναμάς 1630 47 24 28 73 
Παραγουάη 2300 1260 57 37 46 70 
Π ε ρου 
Ουρουγουάη 
Βενεζουέλα 1920 
910 
1130 940 116 63 
640 46 19 
53 23 92 
21 
24 66 
73 
72 
ΙΙηγτ): Έκθεση σχετικά με την παγκοσμία ανάπτυξη - 1995 - Au-(h-r;<: Τράπεζα 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1.3 
ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΑΑΤ1ΜΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ 
Αργεντινή 
Βολιβία 
Βραζιλία 
Κολομβία 
Κάστα Ρίκα 
Χιλή 
Κούβα 
Ισημερινός 
Ελ Σαλβαντόρ 
Γουατεμάλα 
Ονδούρα 
Μεξικό 
Νικαράγουα 
Παναμάς 
Παραγουάη 
Περού 
Ουρουγουάη 
Βενεζουέλα R:",v&Fwy%s sais v^<»So:S33si 
SIBlSi 
2.WOM) ι ιυναικες 
1970 
105 
76 
82 
108 
110 
107 
-
97 
85 
57 
87 
104 
80 
99 
109 
107 
112 
94 1992 
107 
85 
106 
117 
105 
96 
-
-
78 
79 
105 
113 
102 
106 
110 
119 
108 
99 1970 
106 
62 
82 
110 
109 
107 
-
95 
83 
51 
87 
101 
81 
97 
103 
99 
109 
94 1992 
114 
81 
-
117 
104 
95 
-
-
79 
73 
107 
111 
104 
105 
109 
-
107 
100 Α,υνο/Λ | Γυναίκες 
1970 
44 
24 
26 
25 
28 
39 
-
22 
22 
8 
14 
22 
18 
38 
17 
31 
59 
33 1992 
-
34 
39 
55 
43 
72 
-
-
25 
28 
19 
55 
44 
60 
30 
30 
84 
34 1970 
47 
20 
26 
24 
29 
42 
-
23 
21 
8 
13 
17 
17 
40 
17 
27 
64 
34 1992 
-
31 
-
6 
45 
75 
-
-
27 
-
34 
55 
46 
-
31 
-
-2«ννολο 
1970 
22 
13 
12 
10 
23 
13 
-
37 
4 
8 
8 
14 
14 
11 
9 
19 
18 
40 J 21 1992 
43 
23 
12 
15 
28 
23 
-
20 
16 
-
9 
14 
10 
24 
8 
39 
32 
30 1970 
19 
27 
28 
38 
30 
50 
-
37 
37 
36 
35 
46 
37 
27 
32 
35 
24 
35 1992 
-
25 
23 
28 
32 
25 
-
-
44 
34 
38 
30 ,ν^ί5ίδ§$888ί$3ΚΪΝ!λί:"\ν"" " — ••Ρ^ 
III: 
Γνναίχες Ι ΣΥΛϊΟΛΟ 
1990 1990 
11 7 
29 23 
20 19 
14 13 
7 7 
7 7 
7 6 
16 14 
30 27 
53 | 45 
29 27 
15 | 13 
37 ι - | - ; 
23 
23 
-
21 12 12 
12 
21 
4 
23 ! 17 10 
15 
4 
8 
Πηγή : Έκθεση σχετικά με την παγκόσμια ανάπτυξη -1995- Διεθ\ΐ)ς Τράπεζα 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
ΘΕΣΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΕ-ΛΑ 
1) Λ1ΑΑΟΓΟΙ ΥΠΟΥΡΓβΝ 
Σαν Χοσέ 
Κεντρική Αμερική 
Ομάδα τον Ρίο 
2) ΣΥΜΦΩΝΊΕΣ ΕΥΝΕΡΓΛΣΙΛΣ 
χαή 
Αργεντινή 
Παραγουάη 
Ooço u ν© WMJ 
Βραζιλία 
Σύμφωνο w* Ανόεων 
Κηπφιχη Αμερική 
(Κο(πσ Ρίκα, Ελ Σαλ|1αδόρ 
Ονδούρα, Γουατεμάλα, Νικαράγουα, 
Παναμάς) 
Μεξιχό 
Mercosur 
3) ΑΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤ. 
ΣΥΝΕΑΡΙΑΣΕΕ 
Ε. Κ/Ρ AR1AT1NO 70/90 
1984 
7 συνεδριάσεις : 
1990 Ρώμη 
Διακήρυξη της Ρώμης 
1990 Συμφωνία-πλαίσιο για 
τη συνεργασία 
1990 Εμπορική και 
οικονομική συμφωνία-πλαίσιο 
1973 Εμπορική συμφωνία 
1980 Συμφ-πλαίοιο για τη 
συνεργασία 
1983 Συμφ. συνεργ. 
ΕΟΚ/Συμφωνία Καρθαγένης 
1987 Έναρξη ισχύος συμφ 
συνεργ. 
ΕΟΚ/Συμφ. Καρθαγένης 
1984 Σαν Χοσέ, έναρξη του 
διαλόγου. 
1985 Συμφ. συνεργασίας 
1975 Συμφ. συνεργ 
1974 Μπογκοτά 
1975 Λουξεμβούργο 
1977 Μεξικό 
1979 Ρώμη 
1981 Μπογκοτά 
1983 Βρυξέλλες 
1985 Βραζιλία 
1987 Λιααβονα 
1989 Σαν Χοσέ 1991 
Μανάγκουα Σαν Χοσέ 
νπ 
Λουξεμβούργο 
1η σύνοδος υπουργών 
Συμφωνία-πλαίσιο 
για τη συνεργασία 
Συμφωνία-πλαίσιο για 
τη συνεργασία 
Σεβίλλη 1992 
Λισαβόνα 
Σαν Χοσέ VIH 
Σαντιάγκο 
2η σύνοδος υπουργών 
Συμφωνία-πλαίσιο για τη 
συνεργασία 
Συμφωνία-πλαίσιο για τη 
συνεργασία 
Διυπηρεσιακή συμφωνία 
συνεργασίας 1993 
Σαν Σαλβαδόρ 
Σαν Χοσέ IX 
Κοπεγχάγη 
3η σύνοδος υπουργών 
Συμφωνία-πλαίσιο για τη 
συνεργασία 
Συμφωνια-πλαισιο για τη 
συνεργασία 
Σαν Πάολο 1994 
Αθήνα 
Σαν Χοσέ Χ 
Σαν Πάολο 
4η σύνοδος υπουργών 
Συμφωνία-πλαίσιο για την 
αλιεία 1995 
Παναμάς 
Σαν Χοσέ XI 
Παρίσι 
5η σύνοδος υπουργών 
Bruxelles 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 111.1; ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΙΙΣ ΕΥΡΩΙΙΑΪΚΙΙΣ ΕΝΩΣΙ1Σ ΚΑΙ ΤΙΙΣ 
ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ 
Ι ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΑΉΝΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ Π 
Βραζιλία 
Ιΐαναμάς 
Χιλή 
Περού Ιο 
ΕΕ 
nil Α 
ΕΕ 133G 
ΗΠΑ 2ο 
ΛΛ 
ΛΛ 
ΛΑ 
ΕΕ 1992 
Ιο 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 2ο 
ΛΛ 
ΙΙΙΙΛ 
ΛΑ" 
ΜΠΑ 3ο 
ΙΙΙΙΛ 
ΛΛ 
ΗΠΑ 
ΛΑ 
Κολομβία 
Ισημερινός 
Μεξικό 
Βενεζουέλα 
Κολομβία 
ΕλΣαλβαντόρ 
Ονδούρα ΕΕ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΛΑ 
ΗΠΑ ΗΠΑ 
ΛΑ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΛΑ 
ΗΠΛ 
ΕΕ ΛΑ 
ΕΕ 
ΛΛ 
ΛΛ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΛΑ ΙΙΡΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙ 
mwli$filfilPH mÈÊÊÈÈ ΙΙΙρΒ •Hi ΙΠΊΛ 
ΗΠΑ 
ΙΙΠΛ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ " 
ΙΙΠΛ 
ΗΠΑ ΕΕ 
ΛΑ 
ΕΕ 
ΛΛ 
ΕΕ 
ΛΑ 
ΕΕ ΛΛ 
ΕΕ 
ΛΛ 
ΕΕ 
ΛΑ 
ΕΕ 
ΛΑ 
Γουατεμάλα 
Νικαράγουα 
Βολιβία 
Παραγουάη 
Ουρουγουάη 
Αργεντινή ΛΑ 
ΗΠΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΕΕ ΗΠΛ 
ΕΕ 
ΗΠΑ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΛΛ ΕΕ 
ΛΑ 
ΕΕ 
ΗΠΑ 
ΙΙΠΛ 
ΙΙΠΛ ΒΡ^ ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ ΜΠΑ 
ΗΠΑ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ ΕΕ 
ΕΕ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
•ΗΠΑ 
ΙΙΙΙΛ 
nrrrt.CONTRADE. 
ΚΑΤΑΓΩΙΊΙ ΤΩΝ ΛΑΤΙΝΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΩΝ ΕΙΣΑΙ ΩΓΩΝ Ζ] 
1380 1992 
Βραζιλία 
Κολομβία 
Ισημερινός 
Μεξικό 
Βενεζουέλα 
Κολομβία 
Ελ ΣΛΑβαντόρ 
Ονδούρα 
Παναμάς 
Γουατεμάλα Ιο 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΛΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 2ο 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΛΑ 
ΗΠΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 3ο 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΛ 
ΛΑ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ Bill Ιο 
1 ΗΠΑ 1 ΗΠΑ 
11 ΗΠΑ 1 ΗΠΑ 
Ι ΗΠΑ 
Ι ΗΠΑ 
II ΗηΑ 
Ι ΗΠΑ 
1 ΗΠΑ 
i ΗΠΛ 2ο 
ΕΕ 
ΛΑ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 3ο 
ΛΑ 
ΕΕ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
Νικαράγουα 
Βολιβία 
ΧΙΛΗ 
Παραγουάη 
Περού 
Ουρουγουάη 
Αργεντινή ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΗΠΑ 
ΛΑ 
ΕΕ ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΗΠΑ ΕΕ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΗΠΑ 
ΛΑ 
ΗΠΑ 
ΛΑ Pijlfjn 
^Fu "..Τ^ΓΤ..* "ϋ ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ 
ΛΑ ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΕΕ 
ΕΕ 
ΙΙΠΛ 
ΕΕ 
ΕΕ ΕΕ 
ΕΕ 
ΗΠΑ 
ΗΠΑ 
ΕΕ 
ΙΙΠΛ 
ΗΠΑ 
nnvjf.COMTRADE. 
<3 4 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΗ.2 
ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΑ 
(σε εκατ. ECU) 
29.9 
• Εισαγωγές από τη Λατινική Αμερική 
! DΕξαγωγές προς τη Λατινική Αμερική £0.4 
1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1991 1992 1993 
Πηγή: EUROSTAT 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ HO 
ESEAISH TOY ΕΜΠΟΡΙΟΥ ANA ΤΟΜΕΙΣ METAEY ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΟΜΙΛΩΝ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ 
(ΣΕ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ECU) 
ΠΕΡΙΟΧΕΣ 
Λατινική Αμερική 
Mercosur 
Ομάδα των Ανδεων 
Κεντρική Αμερική 
Μεξικό 
Χιλή ΤΟΜΕΙΣ 
Προϊόντα διατροφής, ποτά και καπνός 
Πρώτες ύλες, καύσιμα, έλαια, λίπη και κεριά 
Βιομηχανικά προϊόντα 
Αλλα 
Συνολικό εμπόριο 
Προϊόντα διατροφής, ποτά και καπνός 
Πρώτες ύλες, καύσιμα, έλαια, λίπη και κεριά 
Βιομηχανικά προϊόντα 
Αλλα 
Συνολικό εμπόριο 
Προϊόντα διατροφής, ποτά και καπνός 
Πρώτες ύλες, καύσιμα, έλαια, λίπη και κεριά 
Βιομηχανικά προϊόντα 
Αλλα 
Συνολικό εμπόριο 
Προϊόντα διατροφής, ποτά και καπνός 
Πρώτες ύλες, καύσιμα, έλαια, λίπη και κεριά 
Βιομηχανικά προϊόντα 
Αλλα 
Συνολικό εμπόριο 
Προϊόντα διατροφής, ποτά και καπνός 
Πρώτες ύλες, καύσιμα, έλαια, λίπη και κεριά 
Βιομηχανικά προϊόντα 
Αλλα 
Συνολικό εμπόριο 
Προϊόντα διατροφής, ποτά και καπνός 
Πρώτες ύλες, καύσιμα, έλαια, λίπη και κεριά 
Βιομηχανικά προϊόντα 
Αλλα 
Συνολικό εμπόριο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ (1) 
1985 
11,285 
14,746 
118,364 
1,480 
45,875 
7,028 
4,573 
6,694 
602 
18,897 
1,999 
4,665 
4,319 
417 
11,400 
1,227 
274 
1,696 
70 
3.267 
215 
4,635 
2,883 
208 
7,941 
396 
380 
1,679 
84 
2,540 1990 
9,995 
8,405 
21,407 
1,462 
41,270 
5,438 
3,902 
9,041 
577 
18,959 
1,557 
2,098 
3,687 
414 
7,756 
1,212 
180 
1,174 
41 
2,607 
692 
1,632 
4,366 
136 
6,826 
730 
476 
2,402 
167 
3,776 1993 
10,729 
6,751 
27,536 
1,207 
46,223 
5,781 
3,230 
11,968 
386 
21,365 
2,032 
1,735 
4,472 
376 
8,614 
1,154 
177 
1,603 
36 
2,970 
583 
1,018 
6,423 
188 
8,212 
639 
528 
2,477 
117 
3,761 1994 
56,352 
27,692 
10,011 
2,438 
9,385 
4,319 
(1) : Ευρωπαϊκή Ένωση των 12. 
Πηγές : IRELA, COMEXT-DATABASE, Βρυξέλλες, Λουξεμβούργο. IRELA 
ΠΑΡΑΡΤΙΙΜΑ 1V.1 
MEPIAIO ΤΙΙΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΣΤΙΣ Λ1ΕΘΝΕΙΣ ΡΟΕΣ ΕΠΕΝΑΥΣΕΩΝ 
1976-80 1981-85 1986-90 1991 
Ετήσιες οοές σε δισεκατομμύρια δολάρια ΙΙΠΛ (ετήσιοι μέσοι όροι) Ι 
| Αμεσες ροές ΑΞΕ Ι 
39.5 j 43 162.8 184.5 1992 
173.5 1993 
173.4 
Όλες οι ΑΧ 
Ασία 
Λατινική Αμερική 
Ανατολική Ευρώπη 5.7 
2 
3.5 
0 15.3 
3.8 
4.5 1 14.6 
5.9 
5.2 
0.2 30.4 
__. 
10.1 
2.5 39.9 
19.8 
13.5 
3.4 53.4 
28.5 
17 
5 
Σχετικό μερίδιο της Λατινικής Αμερικής στις συνολικές ΑΞΕ 
1976-80 1981-85 1986-90 
8.9 10.5 3.2 1991 
5.5 
Μερίδιο της ΛΑ στις καθαρές ροές προς όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες 1992 
7.8 
61.4 | 29.4 35.6 
Πηγή : Τράπεζα Διεθνών Αιαχανονισμών. 33.2 33.8 1993 
9.8 
31.8 
<3 > 
ΠΑΡΑΡΤΙΙΜΑ IV.2 
ΟΙ ΡΟΕΣ ΑΜΕΣΩΝ ΞΕΝΩΝ ΕΠΕΝΑΥΣΕΩΝ ΠΡΟΣ ΤΗ ΑΑΊΊΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ ΚΑΙ 
ΤΗΝ ΚΑΡΑΪΒΙΚΗ ΣΕ ΛΙΣΕΚΛΊΌΜΜΥΡΙΛ $ ΙΙΙΙΛ 
25 
20 
15 lllllllllllllltlllflllll.lllj.llllllllllllllllllllllllllllllllllllllllUlllllllllllllllllllllt»ltllll)Uilllllllllllllllliilllillilii 
ιιιι.ι.ιιι.ιι,ιιιιιι 1I.I.I.UAIAMAM MAM W.WA'A'.'A'A'AW: 
ΙΜΙΙΜΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΜΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙ 
ΕΕ ΗΠΑ ΙΑΠΩΝΙΑ ΕΕ ΗΠΑ ΙΑΠΩΝΙΑ 
1980-1982 1990-1 992 | 
ΡΥΘΜΟΣ ΑΝΑΙΙΤΥΞΙΙΣ (%) 
120 
100 
80 
6_ρ_ 
4Q 
m 
-20 
1990-92/1980-82 
Σημ: Οι αριθμοί αυτοί συμπεριλαμβάνουν τις ροές άμεσων ξένων επενδύσεων προς τα αφορολόγητα 
κέντρα, πράγμα που δεν επιτρέπει τον καθορισμό των χωρών καταγωγής ή προορισμού. Επομένως, 
πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή. 
Πηγή: IRELA σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ και τα κράτη μέλη της ΕΕ 
(ν < > 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV.3 
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΒΟΗΘΕΙΑ ΠΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΉΙΣ ΛΑΠΝΙΚΗΣ 
ΑΜΕΡΙΚΗΣ 
(βασιζόμενη στη διμερή ΑΒΑ, καθαρά έξοδα) 
1982 
ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ 
8% 
ΙΑΠΩΝΙΑ 
13% 
ΗΠΑ 
32% ΕΕ (649.540 εκατ.$ ) 
47% 
(ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΛΒΑ = 1.382 εκατ. δολάρια ΗΠΑ 
1992 
ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ 
11% 
ΙΑΠΩΝΙΑ 
20% 
ΗΠΑ 
15% ΕΕ(2.020,14εκατ. $) 
54% 
(ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΒΑ = 3.741 εκατ. δολάρια ΙΙΙΙΑ) 
Πηγή : ΟΟΣΑ, Παρίσι 
£*> 
ΣΥΝΕΧΕΙΑ TOY ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ IV.3 
MEPIAIO ΉΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΗ ΑΙΙΜΟΣΙΑ ΒΟΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ 
ΑΜΕΡΙΚΗΣ (oiueonc ΑΒΑ καθαρές δαπάνες) 
1393 
Αλλες χώρες 
5% 
ΗΠΛ 
14% 
Ιαπωνία 
19,5% 
(ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΒΑ - 3.772 εκατ. δολάοια ΗΠΛ) 
Πηγή : υπολογισμοί με βάση τα στοιχεία του IRELA (με βάση τα στοιχεία ΟΟΣΑ/ΕΛΒ) 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V.l 
II ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑTÎÀ ΤΗΝ ΑΝΛΠΊΎ33ΪΙ ΤΙΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΙ II ΛΑΤΙΝΙΚΗ 
ΑΜΕΡΙΚΗ 
Κατανομή ανά περιοχές και περιόδους (αναλήψεις υποχρεώσεων σε εκατ. ECU) 
Κεντρική Αμερική 
Περιοχή των Ανδεων 
Χώρες της Mercosur 
Υπόλοιπη ΛΑ 
Περιοχή της ΛΑ 
ΣΥΝΟΛΟ ΛΑ 1976-83 
154.2 
113.1 
10.6 
12.8 
24.1 
314.8 1984-89 
447.8 
361.9 
63.5 
112.2 
37.4 
1022.8 1990-93 
478.1 
429.2 
175.5 
164.5 
106.7 
1354 
Μέσος όρος ετήσιων ροών ανά περιοχές και περιόδους (σε εκατ. ECU) 
Λατινική Αμερική 
Περιοχή των Ανδεων 
Χώρες της Mercosur 
Υπόλοιπη ΛΑ 
Περιοχή ΛΑ 
ΣΥΝΟΛΟ ΛΑ 1976-83 
19.3 
14.1 
1.3 
1.6 
3 
39.3 1984-89 
74.7 
60.3 
10.6 
18.7 
6.2 
170.5 1990-93 
119.5 
107.3 
43.9 
41.1 
26.7 
338.5 
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όλες οι μορφές βοήθειας στις ΑΧ της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας. 
Παράρτημα στατιστικών στοιχείων της 17ης ετήσιας έκθεσης, Βρυξέλλες, 20 Οκτωβρίου 1994 
VI 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V.2 
ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΑΝΑΛΗΨΕΓΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ 
(1990-94) 
500,000,000.00 
450,000,000.00 
400,000,000.00 
350,000,000.00 
300,000,000.00 
250,000,000.00 -f 
200,000,000.00 
150,000,000.00 
100,000,000.00 
50,000,000.00 
0.00 1990 1991 1992 
256,283,487.00 308.324,209.00 371,676,363.00 1993 
425Γ757Γ30900 1994 
469.250,748.00 
1990 1991 1992 1993 1994 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V.3 
ΑΝΑΛΗΨΕΓΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟ 1990 ΕΩΣ ΤΟ 
1994 : ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΕΙΑΙΚΩΝ ΚΟΝΑΥΛΙΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
250000000 τ 
200000000 
150000000 
ECU 
100000000 
50000000 Β7-3010 
— - Β7-3011 
Β7-20 
1990 1991 1992 1993 1994 
Β7-3010: Χρηματοδοτική και τεχνική βοήθεια 
Β7-3011 : Οικονομική συνεργασία 
Β7-20: Επισιτιστική βοήθεια 
3 3 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI ιΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ 
ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΑΠΟ ΤΟ 1996 ΕΩΣ ΤΟ 2000. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 
ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ» ΑΙΑΘΕΣΙΜΑ ΚΟΝΛΥΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
ΘΕΜΑΤΑ 
ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ 
ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 
ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ 
ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ (Β/Ν) 
ΘΕΣΜΙΚΗ 
ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ 
ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ 
ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ 
ΤΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ 
ΥΠΟΣΤΗΡΙ8ΗΤΩΝ 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ 
ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ 
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Β7-5230 
Β7-5020 
Β7-5076 Β7-5041 
Β7-5040 
Β7-5080 
Β7-3010 
Β7-3020 
Β6-8200 
Β7-3011 Ώ Β6-6224 
Β4-1041 
Β7-3010 Χρηματοδοτική και τεχνική βοήθεια 
Β7-3011 Οικονομική συνεργασία 
Β7-3020 Ενίσχυση για την αυτάρκεια των προσφύγων 
Β4-1041 Ενέργεια 
Β7-5020 Συμφωνίες συνεργασίας 
Β7-5040 Οικολογία στις ΑΧ 
Β7-5041 Τροπικά δάση 
Β7-5076 Αποκατάσταση 
Β7-5080 Καταπολέμηση των ναρκωτικών 
Β7-5230 Εκδημοκρατισμός και δικαιώματα του ανθρώπου 
Β6-6224 Επιστήμη και τεχνολογία για την ανάπτυξη 
Β6-8200 Επιστημονική συνεργασία 
3<< 
ISSN 0254-1483 
COM(95) 495 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 11 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-550-GR-C 
ISBN 92-77-95195-8 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο