[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 17.10.2007

COM(2007) 598 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

για την προετοιμασία της Ευρωμεσογειακής Διάσκεψης Υπουργών Εξωτερικών στη Λισαβόνα (5-6 Νοεμβρίου 2007) Η ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση: προαγωγή της περιφερειακής συνεργασίας για την ενίσχυση της ειρήνης, της προόδου και του διαπολιτισμικού διαλόγου [SEC(2007) 1309]

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

για την προετοιμασία της Ευρωμεσογειακής Διάσκεψης Υπουργών Εξωτερικών στη Λισαβόνα (5-6 Νοεμβρίου 2007) Η ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση: προαγωγή της περιφερειακής συνεργασίας για την ενίσχυση της ειρήνης, της προόδου και του διαπολιτισμικού διαλόγου

1. Παρά την παρατεινόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, από το 1995 μέχρι σήμερα είναι σταθερή η εξέλιξη και αξιοσημείωτα τα επιτεύγματα της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης. Ύστερα από δώδεκα περίπου χρόνια, η διαδικασία της Βαρκελώνης έχει καταστεί μια περιφερειακή εταιρική σχέση μεγάλης εμβέλειας. Κοινά όργανα και δίκτυα όπως το Ίδρυμα Anna Lindh για τον διάλογο μεταξύ πολιτισμών, η ευρωμεσογειακή κοινοβουλευτική συνέλευση, το δίκτυο FEMISE (δίκτυο ιδρυμάτων οικονομικής έρευνας) και το EuroMesco (δίκτυο ιδρυμάτων πολιτικών επιστημών) αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα μιας εταιρικής σχέσης 37 χωρών-εταίρων με περισσότερους από 700 εκατομμύρια πολίτες. Παρά ταύτα, όσον αφορά τον πολιτικό διάλογο και τον διάλογο για την ασφάλεια, οι περιφερειακές συγκρούσεις παραμένουν εμπόδιο για τη συνολική πρόοδο στον τομέα της πολυμερούς συνεργασίας.

2. Με τη σύστασή της, η ευρωμεσογειακή ζώνη ελεύθερων συναλλαγών θα είναι μία από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερων συναλλαγών παγκοσμίως. Η ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση αποτελεί θεμελιώδες χαρακτηριστικό των εξωτερικών σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις γειτονικές χώρες. Για όλους τους μεσογειακούς εταίρους, η διαδικασία της Βαρκελώνης συνιστά τον ακρογωνιαίο λίθο των συλλογικών τους σχέσεων με την ΕΕ. (Στο παράρτημα II συνοψίζονται ορισμένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της διαδικασίας της Βαρκελώνης από την έναρξη ισχύος της).

3. Τον Νοέμβριο του 2005, η Σύνοδος Κορυφής της Βαρκελώνης επιβεβαίωσε τους στόχους της Διακήρυξης της Βαρκελώνης του 1995 και ενέκρινε πενταετές πρόγραμμα εργασιών και κώδικα δεοντολογίας για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας. Τον Νοέμβριο του 2006, στην ευρωμεσογειακή διάσκεψη υπουργών εξωτερικών στο Τάμπερε, οι ευρωμεσογειακοί εταίροι συμφώνησαν επί εγγράφου με κοινά συμπεράσματα και ενέκριναν πρόγραμμα εργασίας για το 2007. Το πρόγραμμα αυτό βασίστηκε εν πολλοίς στις προτάσεις που παρουσιάζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 25ης Οκτωβρίου 2006. Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι η προετοιμασία της προσεχούς υπουργικής συνόδου στο πλαίσιο της πορτογαλικής προεδρίας, η επανεξέταση της επιτευχθείσας προόδου κατά την εφαρμογή του προγράμματος εργασίας που συμφωνήθηκε στο Τάμπερε, καθώς και η υποβολή προτάσεων για το 2008.

4. Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τις πρόσφατες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση των σχέσεων με τους μεσογειακούς εταίρους μας. Οι προτάσεις για τη δημιουργία μιας μεσογειακής ένωσης θα μπορούσε να κινητοποιήσουν εκ νέου την πολιτική βούληση στην Ευρώπη και το νότιο τμήμα της Μεσογείου για μια ισχυρότερη εταιρική σχέση μεταξύ Ευρώπης και των χωρών της Νότιας Μεσογείου. Η επόμενη ευρωμεσογειακή διάσκεψη των υπουργών εξωτερικών θα αποτελέσει μια εξαιρετική ευκαιρία αφενός για να συζητηθεί ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να διαρθρωθεί η εν λόγω πρωτοβουλία και αφετέρου για να προχωρήσουν οι εργασίες σε συνέργια με την ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση και την ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας. Είναι πολύ σημαντικό για την Επιτροπή το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα ευρωπαϊκά όργανα συμμετέχουν πλήρως στη συλλογική αυτή προσπάθεια.

5. Το 2007 υπήρξε μια δυναμική χρονιά για την ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση. Αξιοσημείωτο ήταν το έργο που επιτελέστηκε στα τρία κεφάλαια συνεργασίας (πολιτικός διάλογος, οικονομική συνεργασία και πολιτιστική και ανθρώπινη διάσταση). Στην Υπουργική Σύνοδο του Τάμπερε, οι εταίροι συμφώνησαν επί 21 συγκεκριμένων πρωτοβουλιών (βλέπε παράρτημα III), οι περισσότερες από τις οποίες έχουν ήδη εφαρμοστεί ή θα υλοποιηθούν μέχρι τα τέλη του 2007. Μετά την έγκριση των συμπερασμάτων του Τάμπερε ο διμερής πολιτικός διάλογος που διεξάγεται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας συνέχισε να συμβάλλει στην προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας σε πολλούς τομείς. Στο παράρτημα I συνοψίζονται οι δραστηριότητες της εταιρικής σχέσης από την τελευταία Ευρωμεσογειακή υπουργική διάσκεψη του Τάμπερε, καθώς και το έργο που επιτελέστηκε στους κυριότερους τομείς της ευρωμεσογειακής συνεργασίας.

Προτάσεις και στόχοι για το 2008

6. Το 2008 θα είναι σημαντικό έτος για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων που καθορίστηκαν στη σύνοδο κορυφής της Βαρκελώνης. Αναμένεται να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή ορισμένων πρωτοβουλιών που εγκρίθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη, ιδίως την υλοποίηση της πρωτοβουλίας «Horizon 2020» για την απορρύπανση της Μεσογείου, καθώς και άλλες ενέργειες που περιέχονται στο πρόγραμμα που εγκρίθηκε κατά την υπουργική σύνοδο σχετικά με τον ρόλο των γυναικών στην κοινωνία. Επίσης το 2008, οι ευρωμεσογειακοί εταίροι θα δρομολογήσουν πέντε σημαντικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης και την επέκτασή της και σε άλλους τομείς. Οι πρωτοβουλίες αυτές είναι οι ακόλουθες:

7. Η σύγκληση ευρωμεσογειακής υπουργικής συνόδου για τον πολιτισμό.

8. Η σύγκληση της πρώτης Ευρωμεσογειακής υπουργικής συνόδου για την απασχόληση και τις κοινωνικές υποθέσεις.

9. Η πρώτη Ευρωμεσογειακή υπουργική σύνοδος για τον τουρισμό.

10. Η Ευρωμεσογειακή υπουργική σύνοδος για την υγεία.

11. Η δρομολόγηση εταιρικής σχέσης μεταξύ της Επιτροπής και των μεσογειακών εθνικών διοικήσεων για την προώθηση της απόσπασης και ανταλλαγής υπαλλήλων και ασκουμένων.

12. Πέραν των πρωτοβουλιών αυτών, η εταιρική σχέση θα συνεχίσει τις εργασίες της και σε άλλους συναφείς τομείς, όπως

13. η κοινωνία της πληροφορίας, με τη σύγκληση της δεύτερης Ευρωμεσογειακής διάσκεψης υπουργών του τομέα,

14. η σύγκληση της ετήσιας διάσκεψης FEMIP,

15. η τέταρτη Ευρωμεσογειακή διάσκεψη των υπουργών ECOFIN,

16. οι σύνοδοι των υπουργών εμπορίου, και

17. η διάσκεψη για τη βιομηχανική συνεργασία.

18. Προς τα τέλη του 2008 θα πραγματοποιηθεί η σύνοδος των υπουργών εξωτερικών.

Νέες πρωτοβουλίες

Ενίσχυση του Ιδρύματος Anna Lindh και προώθηση του διαπολιτισμικού διαλόγου

19. Σημαντικό γεγονός το 2008 θα είναι η Ευρωμεσογειακή υπουργική σύνοδος για τον πολιτισμό και τον πολιτισμικό διάλογο ώστε να δοθεί στους εταίρους η δυνατότητα να καθορίσουν τις πολιτικές κατευθύνσεις των μελλοντικών δραστηριοτήτων του Ιδρύματος. Η Επιτροπή προτείνει να δοθεί ιδιαίτερη προβολή στη σύνοδο αυτή μέσω εκδηλώσεων που θα οργανωθούν στις ευρωμεσογειακές χώρες-εταίρους με σκοπό αφενός την προώθηση του διαπολιτισμικού διαλόγου και της πολυμορφίας και αφετέρου την ανάδειξη του προφίλ του Ιδρύματος Anna Lindh ως γέφυρας μεταξύ των ευρωμεσογειακών πολιτισμών, θρησκειών και δογμάτων. Μια Ευρωμεσογειακή υπουργική διάσκεψη για τον πολιτισμικό διάλογο εναρμονίζεται με τους στόχους της απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να οριστεί το 2008 ως Ευρωπαϊκό Έτος διαπολιτισμικού διαλόγου (απόφαση της 18ης Δεκεμβρίου 2006). Σε συνέργια με το γεγονός αυτό, η Επιτροπή προτείνει οι υπουργοί που θα συνέλθουν στη Λισαβόνα να ανακηρύξουν το 2008 Ευρωμεσογειακό Έτος διαπολιτισμικού διαλόγου.

20. Τα επίσημα εγκαίνια του Ιδρύματος Anna Lindh για τον διάλογο μεταξύ πολιτισμών έγιναν τον Απρίλιο του 2005 στην Αλεξάνδρεια. Ύστερα από μια αρχική περίοδο εργασιών κατά την οποία το Ίδρυμα επιβλήθηκε ως ο κοινός ευρωμεσογειακός οργανισμός που είναι αφιερωμένος στον πολιτισμικό διάλογο, οι εταίροι θα εδραιώσουν το όργανο αυτό με την έγκριση νέου καταστατικού και τον διορισμό νέας διοίκησης που θα αναλάβει καθήκοντα από τον Απρίλιο του 2008.

21. Ο οπτικοακουστικός τομέας, ο κινηματογράφος, καθώς και η προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελούν εξαιρετικά μέσα διαπολιτισμικού διαλόγου μεταξύ των μεσογειακών χωρών και της Ευρώπης. Με βάση τα αποτελέσματα των ευρωμεσογειακών οπτικοακουστικών προγραμμάτων και με τη συνδρομή εμπειρογνωμόνων από την Ευρώπη και τις χώρες της Μεσογείου, κατά την Ευρωμεσογειακή Σύνοδο των Υπουργών Πολιτισμού το 2008 θα προταθεί μία νέα στρατηγική για την ενίσχυση του μεσογειακού οπτικοακουστικού τομέα. Εξάλλου, θα δρομολογηθεί ένα νέο πρόγραμμα Heritage, το οποίο έχει ως επίκεντρο της οικειοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς από τον τοπικό πληθυσμό, καθώς και την πρόσβαση στη γνώση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Μια νέα εταιρική σχέση για τον τουρισμό

22. Ο τουρισμός είναι ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς τομείς στη Μεσόγειο. Το 2005 στις μεσογειακές χώρες-εταίρους καταγράφηκαν περισσότερες από 50 εκατομμύρια αφίξεις τουριστών, και, στις περισσότερες χώρες, οι αφίξεις αυτές προέρχονταν σε ποσοστό 50 έως 80% από κράτη μέλη της ΕΕ. Οι χώρες-εταίροι της ΕΕ και της Μεσογείου συμφώνησαν να συγκαλέσουν υπουργική σύνοδο στο Μαρόκο ανταποκρινόμενες στην πρωτοβουλία του Μαρόκου, της Πορτογαλίας και της Σλοβενίας. Η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως αυτή την πρωτοβουλία.

Ανάπτυξη μιας συστηματικότερης προσέγγισης για τη συνεργασία στον τομέα της απασχόλησης

23. Η δημιουργία θέσεων απασχόλησης και ο εκσυγχρονισμός των αγορών εργασίας συγκαταλέγονται μεταξύ των πλέον πιεστικών προκλήσεων που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι ευρωμεσογειακές χώρες-εταίροι. Παρά τις αξιοσημείωτες εθνικές διαφορές, όλοι οι εταίροι πρέπει να προσαρμοστούν στην παγκοσμιοποίηση και στο ραγδαία μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον. Η Ευρωμεσογειακή Σύνοδος υπουργών εξωτερικών του Τάμπερε χαιρέτισε την πρόταση για τη διοργάνωση το 2007 ευρωμεσογειακού εργαστηρίου για την πολιτική απασχόλησης και για τα πρακτικά μέτρα βελτίωσης της απασχολησιμότητας των αιτούντων εργασία, καθώς και τη δημιουργία ευκαιριών αξιοπρεπούς απασχόλησης. Το εργαστήριο θα «ανοίξει τον δρόμο για τη σύγκληση Ευρωμεσογειακής υπουργικής διάσκεψης για την Απασχόληση το 2008», και θα φέρει σε επαφή εκπροσώπους κυβερνήσεων, κοινωνικούς εταίρους και διεθνείς οργανισμούς.

24. Το προπαρασκευαστικό εργαστήριο για την Ευρωμεσογειακή Διάσκεψη των υπουργών απασχόλησης θα συμβάλει: (α) στην καλύτερη κατανόηση των προκλήσεων τις οποίες αντιμετωπίζουν οι αγορές εργασίας και οι πολιτικές απασχόλησης στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και των δημογραφικών αλλαγών, και (β) στην εκμετάλλευση των ευκαιριών προσφέρει ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των 37 εταίρων. Η υπουργική διάσκεψη για την απασχόληση, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2008, πρέπει να εξετάσει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και προτάσεις που θα προωθήσουν τη δημιουργία απασχόλησης, τον εκσυγχρονισμό των αγορών εργασίας, και την αξιοπρεπή εργασία. Η διάσταση της ισότητας των φύλων στις πολιτικές απασχόλησης πρέπει να αποτελέσει οριζόντια θεματική προτεραιότητα της υπουργικής διάσκεψης και του προπαρασκευαστικού εργαστηρίου της. Ο στόχος θα πρέπει να είναι η ανάπτυξη της κοινωνικής διάστασης της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης μέσω μιας συστηματικότερης προσέγγισης της συνεργασίας, σύμφωνα με τους στόχους της Συνόδου Κορυφής της Βαρκελώνης. Οι κοινωνικοί εταίροι στην ευρωμεσογειακή περιφέρεια θα πρέπει να ασχοληθούν με την προετοιμασία της διάσκεψης, ενδεχομένως μέσω σεμιναρίου την άνοιξη του 2008 για την οικονομική απασχόληση και τις οικονομικές μεταβολές.

Για την ενίσχυση της συνεργασίας στα θέματα υγείας

25. Στα συμπεράσματα της Ευρωμεσογειακής διάσκεψης υπουργών εξωτερικών του Τάμπερε καλούνται οι αρμόδιες αρχές να οργανώσουν ευρωμεσογειακό εργαστήριο το 2007 για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών. Το εργαστήριο θα καταλήξει σε συνεδρίαση ανώτερων υπαλλήλων ως συμπληρωματικό προπαρασκευαστικό βήμα για την Ευρωμεσογειακή Διάσκεψη των υπουργών υγείας.

Βελτίωση των μέτρων οικοδόμησης της εταιρικής σχέσης

26. Σε έγγραφο το οποίο αποβλέπει στη βελτίωση των μεθόδων εργασίας της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης, οι ευρωμεσογειακοί εταίροι εξετάζουν το ενδεχόμενο να προσκαλέσουν αποσπασμένους υπαλλήλους από τις μεσογειακές χώρες-εταίρους για να στηρίξουν τις εργασίες της Γραμματείας του Συμβουλίου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει μακρά εμπειρία όσον αφορά την ανταλλαγή υπαλλήλων με τα κράτη μέλη ΕΕ και τα άλλα όργανα. Θετική είναι η συμβολή των εθνικών υπαλλήλων που είναι αποσπασμένοι από κράτη μέλη της ΕΕ στην τεχνογνωσία των ανθρώπινων πόρων της Επιτροπής. Ως συμπληρωματικό μέτρο για την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης, η Επιτροπή προτείνει την καθιέρωση εταιρικής σχέσης ανάμεσα στην ίδια και τις διοικήσεις των μεσογειακών χωρών-εταίρων για την ανταλλαγή επαγγελματικής πείρας. Η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει την απόσπαση και ανταλλαγή υπαλλήλων και ασκουμένων.

Συνέχιση και εδραίωση των υφιστάμενων τομέων εργασίας

Διάλογος επί θεμάτων πολιτικής και ασφάλειας

27. Η Επιτροπή υποστηρίζει ένθερμα τον πολιτικό διάλογο σε ευρωμεσογειακό περιφερειακό επίπεδο. Η ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση είναι το μοναδικό βήμα εντός του οποίου οι ευρωμεσογειακοί εταίροι ανταλλάσσουν όλοι απόψεις και συμμετέχουν σε ένα εποικοδομητικό διάλογο παρά τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και σε άλλα σημεία της περιοχής. Ο πολιτικός διάλογος αποτελεί πλέον σε τακτική βάση μέρος της ημερήσιας διάταξης των ευρωμεσογειακών συνεδριάσεων ανωτέρων υπαλλήλων. Η Επιτροπή χαιρετίζει την πρόταση που υποβλήθηκε για τη βελτίωση των μεθόδων εργασίας, βάσει της οποίας, όταν παρίσταται ανάγκη, οι ανώτεροι υπάλληλοι θα δρουν ως μηχανισμός έγκαιρης αντίδρασης και θα προτείνουν τη σύγκληση ειδικών διασκέψεων των υπουργών εξωτερικών ανάλογα τις εξελίξεις στην περιοχή. Το Συμβούλιο από την πλευρά του αποφάσισε να προσφέρει στους εταίρους της Μεσογείου (EΠΓ) τη δυνατότητα να ευθυγραμμίζονται, κατά περίπτωση, με τις διακηρύξεις και τις θέσεις της ΕΕ σε θέματα ΚΕΠΠΑ.

28. Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι η Ευρωμεσογειακή Κοινοβουλευτική Συνέλευση (ΕΜΚΣ) αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα της εταιρικής σχέσης. Η ΕΜΚΣ επιτρέπει στους πολιτικούς εκπροσώπους να συζητούν τις απόψεις τους για την περιφερειακή κατάσταση, την εξέλιξη της διαδικασίας της Βαρκελώνης και τις προοπτικές της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας όσον αφορά τη Μεσόγειο. Η Επιτροπή θα χορηγήσει την πλήρη υποστήριξή της στην Ελλάδα, επ’ευκαιρία της μελλοντικής προεδρίας της ΕΜΚΣ, για τη διοργάνωση μιας επιτυχημένης συνέλευσης το 2008. Θα υποστηρίξει επίσης τις εργασίες των επιτροπών ΕΜΚΣ κατά την προετοιμασία της Ευρωμεσογειακής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης το 2008.

29. Η Επιτροπή είναι βέβαιη ότι οι χρήσιμες συζητήσεις για το θέμα των εκλογών στις ευρωμεσογειακές συνεδριάσεις ανωτέρων υπαλλήλων το 2007 μπορούν να συνεχιστούν σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η διοργάνωση ενός σεμιναρίου σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων θα επέτρεπε στους εταίρους να ασχοληθούν σε μια ανταλλαγή απόψεων περισσότερο τεχνικού χαρακτήρα ώστε να εξετάσουν την πρακτική συνεργασία στον τομέα αυτό μεταξύ των εταίρων που το επιθυμούν.

Κώδικας Δεοντολογίας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας

30. Η Επιτροπή εκτιμά ότι είναι καθοριστικής σημασίας η περαιτέρω εμβάθυνση των πρακτικών μέτρων για την εφαρμογή του από κοινού συμφωνηθέντος κώδικα δεοντολογίας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Προτείνει συνεπώς τη επικέντρωση των προσπαθειών για το 2008 σε τεχνικά θέματα, όπως η ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας σε θέματα εγκληματικότητας και η βελτίωση των μέτρων θαλάσσιας ασφάλειας περιλαμβανομένων των μονάδων μεταφοράς εμπορευμάτων. Προτείνει τη διοργάνωση περιφερειακού ευρωμεσογειακού εργαστηρίου για καθένα από τα θέματα αυτά με τη συμμετοχή σχετικών διεθνών οργανισμών, υπηρεσιών και εμπειρογνωμόνων.

Προς ένα ευρωμεσογειακό σύστημα πολιτικής προστασίας

31. Πολλά τμήματα της Μεσογείου καθίστανται όλο και πιο ευπρόσβλητα στις καταστροφές που προκαλούνται είτε από φυσικά αίτια είτε από τον άνθρωπο, πράγμα που επιβεβαιώνει την ανάγκη λήψης μέτρων για μεγαλύτερη ασφάλεια και προστασία προς όφελος των πολιτών. Κατά τα τελευταία έτη η Επιτροπή χρηματοδότησε το πιλοτικό σχέδιο EUROMED (1998-2003), καθώς και το ενδιάμεσο πρόγραμμα EUROMED για την ανάπτυξη ενός ευρωμεσογειακού συστήματος για τη μείωση, την πρόληψη και τη διαχείριση των φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών (2005-2008), ώστε να ενισχυθεί ή και να αυξηθεί η ικανότητα των οργανισμών πολιτικής προστασίας στις μεσογειακές χώρες-εταίρους. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να υποστηρίζει αυτή την εξαιρετικά σημαντική πρωτοβουλία με ένα νέο στάδιο (2008-2010, πρόγραμμα EUROMED για την πρόληψη, τη μείωση και τη διαχείριση των φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών ) το οποίο θα πρέπει να τύχει καλύτερης στρατηγικής προσέγγισης, καθώς και συστάσεων, που θα υποβληθούν κατά την ενδιάμεση αξιολόγηση του ενδιάμεσου προγράμματος.

Εργασίες εν εξελίξει στις υπηρεσίες και εμπόριο γεωργικών προϊόντων

32. Οι περισσότεροι εταίροι των διαπραγματεύσεων εκδήλωσαν το ενδιαφέρον και τη δέσμευσή τους κατά τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τις υπηρεσίες και με το δικαίωμα εγκατάστασης. Μετά τη σύνοδο των υπουργών εμπορίου στη Λισαβόνα στις 22 Οκτωβρίου, όπου πρέπει να ολοκληρωθούν οι συζητήσεις σε περιφερειακό επίπεδο, η Επιτροπή θα ξεκινήσει διμερείς διαπραγματεύσεις με ορισμένους μεσογειακούς εταίρους που το επιθυμούν. Οι διαπραγματεύσεις αυτές σχετικά με διμερείς υπηρεσίες και επενδύσεις θα αρχίσουν στις αρχές του 2008 και θα ολοκληρωθούν εντός χρονοδιαγράμματος που θα πρέπει να καταλήξει στην ουσιαστική ελευθέρωση των υπηρεσιών και του δικαιώματος εγκατάστασης ως το 2010.

Πρόοδος σημειώνεται στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Αιγύπτου, Ισραήλ και Μαρόκου σχετικά με την ελευθέρωση του εμπορίου των γεωργικών προϊόντων, των επεξεργασμένων γεωργικών προϊόντων και των αλιευμάτων. Η Τυνησία ανέλαβε τη δέσμευση να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις πριν από τα τέλη του 2007. Το 2005 ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Επιτροπής και της Ιορδανίας και κατέληξαν σε αμοιβαία ελευθέρωση υψηλού επιπέδου. Διενεργούνται επίσης συζητήσεις σχετικά με διμερείς συμφωνίες αμοιβαίας αναγνώρισης και προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων για τα γεωργικά προϊόντα.

Αλιεία

33. Θα εντατικοποιηθεί η συνεργασία μεταξύ της Κοινότητας και των μεσογειακών της εταίρων για την αειφόρο διαχείριση των αλιευτικών πόρων στη Μεσόγειο, ιδίως στους κόλπους των αρμόδιων περιφερειακών οργάνων (Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο και Διεθνής Επιτροπή για τη Διατήρηση των Θυννοειδών του Ατλαντικού), σύμφωνα με τη δήλωση της Υπουργικής Διάσκεψης για την Αειφόρο Ανάπτυξη της Αλιείας στη Μεσόγειο που πραγματοποιήθηκε στη Βενετία (τον Νοέμβριο του 2003).

Θαλάσσια πολιτική

34. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε, στις 10 Οκτωβρίου 2007, ανακοίνωση για μια ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή αναγνωρίζει τη Μεσόγειο ως περιοχή θεμελιώδους σημασίας όσον αφορά τη συνεργασία για τη διαχείριση των πόρων και τη θαλάσσια διακυβέρνηση λόγω της κοινής ευθύνης όσον αφορά τις θάλασσες, την οποία μοιράζεται η ΕΕ με τους εγγύτερους γείτονές της. Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας παρέχει το πλαίσιο για την αποτελεσματική προώθηση της εν λόγω συνεργασίας ώστε να διασφαλίζεται συνέπεια μεταξύ της δράσης που αναλαμβάνει η ΕΕ σε εσωτερικό επίπεδο και της δράσης που αναλαμβάνουν οι γείτονές μας. Οι τομείς προτεραιότητας θα πρέπει να συζητηθούν με τους μεσογειακούς εταίρους μας, ενώ η Επιτροπή θα επιδιώξει τη δρομολόγηση του διαλόγου σε υπουργικό επίπεδο.

Ενέργεια και μεταφορές

35. Τα συμπεράσματα της υπουργικής διάσκεψης του Mαρακές καθώς και η ανακοίνωση «Κατευθυντήριες γραμμές για τις μεταφορές σε μια ευρύτερη Ευρώπη», αναγνωρίζουν ότι η καθιέρωση ενός ενοποιημένου, ασφαλούς και αποδοτικού συστήματος μεταφορών στη ζώνη της Μεσογείου είναι το κλειδί για την ανάπτυξη της σταθερότητας της περιοχής και την αύξηση των ενδοπεριφερειακών συναλλαγών. Για την προώθηση της εφαρμογής ενός τέτοιου συστήματος, προτείνεται η διοργάνωση διάσκεψης υψηλού επιπέδου (τέλη 2007 ή αρχές 2008) για τις μεταφορές, η οποία θα επικεντρωθεί σε δύο βασικά σημεία: την παρουσίαση του σχεδίου δράσης για τις περιφερειακές μεταφορές, καθώς και τα μέτρα για την υλοποίηση των ενεργειών του και την επέκταση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών στην περιοχή της Μεσογείου.

36. Η ομάδα εμπειρογνωμόνων που συγκροτήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωμεσογειακού βήματος για την Ενέργεια θα συναντηθεί στις Βρυξέλλες στις 16 Οκτωβρίου 2007 για να συζητήσει σχετικά με το «πρόγραμμα δράσεων προτεραιότητας για την ευρωμεσογειακή ενεργειακή συνεργασία» για την προσεχή περίοδο. Στα τέλη του 2007 ή στις αρχές του 2008 θα πραγματοποιηθεί ευρωμεσογειακή σύνοδος των υπουργών ενέργειας για να εγκρίνει αυτό το πρόγραμμα προτεραιότητας.

Ορίζοντας 2020

37. Το σχέδιο "Horizon 2020" σχετικά με την απορρύπανση της Μεσογείου θα συνεχίσει να εφαρμόζει τα μέτρα που συμφωνήθηκαν βάσει του χρονοδιαγράμματος ενεργειών οι οποίες εγκρίθηκαν κατά την τρίτη Ευρωμεσογειακή Σύνοδο των Υπουργών Περιβάλλοντος στο Κάιρο και παρουσιάστηκαν στην πρώτη συνεδρίαση της οργανωτικής επιτροπής τον Ιούνιο του 2007. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος θα εξασφαλίσει τον συντονισμό με τους οικείους εταίρους με σκοπό την κατάρτιση ενός συνεκτικού συστήματος δεικτών και ενός πλαισίου για τακτικές αναλύσεις βασιζόμενες στους δείκτες, περιλαμβανομένου ενός «πίνακα αποτελεσμάτων» για τη σύγκριση και τη μέτρηση της προόδου. Θα οργανωθεί η κατάλληλη παρακολούθηση των εργασιών της ΕΤΕ για τον εντοπισμό αξιόπιστων σχεδίων περιφερειακής σημασίας που μπορούν να τύχουν τραπεζικής στήριξης.

38. Στη διάρκεια της γαλλικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης του 2008, πρόκειται να οργανωθεί ευρωμεσογειακή υπουργική σύνοδος με θέμα το νερό. Η διάσκεψη αυτή πραγματοποιείται σχεδόν δέκα χρόνια μετά την ευρωμεσογειακή υπουργική διάσκεψη για τη διαχείριση των τοπικών υδάτων η οποία πραγματοποιήθηκε στο Τορίνο το 1999 και πέντε έτη μετά τη δρομολόγηση της μεσογειακής συνιστώσας της πρωτοβουλίας της ΕΕ στον τομέα των υδάτων. Η διάσκεψη αυτή καλείται να πραγματευτεί μείζονα πολιτικά θέματα σχετικά με τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, την προστασία τους και την παροχή των σχετικών υπηρεσιών.

Βιομηχανική συνεργασία

39. Η προσεχής ευρωμεσογειακή υπουργική σύνοδος για τη βιομηχανική συνεργασία έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο του 2008. Θα προβεί σε απολογισμό της μέχρι σήμερα επιτευχθείσας προόδου και θα καθορίσει πρόγραμμα εργασίας για τη βιομηχανική συνεργασία κατά την περίοδο 2009-2010.

40. Όσον αφορά τις πολιτικές που συνδέονται με την κοινωνία της πληροφορίας, προβλέπεται να δοθεί έμφαση στην προώθηση μιας ανοικτής και ανταγωνιστικής ψηφιακής οικονομίας μέσω ενός κανονιστικού πλαισίου για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες το οποίο οδηγεί στην καινοτομία, τις επενδύσεις και τον ανταγωνισμό. Το πρόγραμμα συνεργασίας θα περιλαμβάνει τη δημιουργία υπηρεσιών απευθείας σύνδεσης για τη βελτίωση της κοινωνικής συμμετοχής, δημόσιων υπηρεσιών όπως η εκπαίδευση, η υγεία, οι μεταφορές, και της ποιότητας ζωής. Θα αυξηθεί εξάλλου η συμμετοχή των μεσογειακών χωρών στην πτυχή ΤΠΕ του 7ου προγράμματος-πλαίσιο με σχέδια κοινού ενδιαφέροντος. Πρόσφατα δρομολογήθηκαν δύο σχέδια (MED-IST και MAP-IT) εστιαζόμενα στη χαρτογράφηση της αριστείας ΤΠΕ στις μεσογειακές χώρες-εταίρους. Αναμένεται επίσης ότι στο εγγύς μέλλον θα μπορούσε να επεκταθεί το EUMEDCONNECT, ένα από τα σχέδια του EUMEDIS. Το EUROMEDCONNECT διασφαλίζει τη σύνδεση δικτύων έρευνας στη ζώνη της Μεσογείου και επιτρέπει τη χρήση του ως ερευνητικής υποδομής για κοινά σχέδια της κοινωνίας της πληροφορίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και των μεσογειακών χωρών. Όλες αυτές οι νέες πρωτοβουλίες θα συζητηθούν κατά τη δεύτερη ευρωμεσογειακή υπουργική διάσκεψη σχετικά με την κοινωνία της πληροφορίας η οποία θα οργανωθεί στην Αίγυπτο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2008.

Συνεχιζόμενες εργασίες σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα της στατιστικής

41. Οι αξιόπιστες στατιστικές αποτελούν σημαντικό παράγοντα στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η τεχνική συνδρομή στις στατιστικές υπηρεσίες των μεσογειακών χωρών-εταίρων παρέχεται μέσω του προγράμματος MEDSTAT II. Το πρόγραμμα αυτό εστιάζεται στη βελτίωση των στατιστικών σε ορισμένους τομείς πρωταρχικής σημασίας: γεωργία, ενέργεια, περιβάλλον, εξωτερικό εμπόριο, μετανάστευση, εθνικοί λογαριασμοί, κοινωνικός τομέας (ιδίως απασχόληση), τουρισμός και μεταφορές, καθώς και η γενική κατάρτιση στις στατιστικές. Το πρόγραμμα εκτείνεται μέχρι τα τέλη του 2008. Το 2008 θα πρέπει να εξεταστούν οι διαθέσιμοι μηχανισμοί που θα επιτρέψουν τη συνεχή υποστήριξη για την ανάπτυξη στατιστικής ικανότητας στις χώρες μετά την ημερομηνία αυτή, ιδίως σε τομείς που δεν έχουν ακόμη γίνει αντικείμενο ενασχόλησης, όπως, για παράδειγμα, οι υπηρεσίες και η υγεία.

Μετανάστευση

42. Στις 19 Νοεμβρίου 2007, οι ευρωμεσογειακοί εταίροι θα συναντηθούν για πρώτη φορά σε υπουργικό επίπεδο για να συμμετάσχουν σε μια συνολική, ολοκληρωμένη και ισόρροπη συζήτηση για τα θέματα που αφορούν τη μετανάστευση. Αυτή η ευρωμεσογειακή υπουργική σύνοδος για τη μετανάστευση θα αποτελέσει καλή ευκαιρία για να τονιστεί η προστιθέμενη αξία του πλαισίου περιφερειακής συνεργασίας, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη όλων των χωρών-εταίρων να συνεχίσουν την πρόοδο ώστε να επιτύχουν τον στρατηγικό στόχο βελτιστοποίησης των κοινωνικών και οικονομικών πλεονεκτημάτων της μετανάστευσης για τις χώρες προέλευσης, διέλευσης και προορισμού. Νέες πρωτοβουλίες της ΕΕ που θα διευκολύνουν τη διαχείριση της νόμιμης μετανάστευσης θα μπορούσαν να έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις μεσογειακές χώρες-εταίρους, παραδείγματος χάρη όσον αφορά την έμφαση που δίδεται στην κυκλική μετανάστευση ή την έννοια των εταιρικών σχέσεων κινητικότητας.

Προς μια ευρωμεσογειακή ζώνη ανώτατης εκπαίδευσης και έρευνας

43. Για να προωθηθούν οι στόχοι της διάσκεψης του Καΐρου του 2007 για την ανώτατη εκπαίδευση και την επιστημονική έρευνα, οι εργασίες της επιτροπής παρακολούθησης της ευρωμεσογειακής συνεργασίας (MOCO) για την Ε&Α θα συμπληρωθούν με τη σύσταση ομάδας εμπειρογνωμόνων που θα καλύπτουν την ανώτατη εκπαίδευση. Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα πιο σημαντικά θέματα για την ομάδα εμπειρογνωμόνων είναι η εισαγωγή και εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις μεσογειακές χώρες-εταίρους, οι οποίες διαρθρώνονται γύρω από τους τρεις κυριότερους τομείς που έχουν εντοπιστεί σε επίπεδο ΕΕ, συγκεκριμένα τις αλλαγές των προγραμμάτων σπουδών και κυρίως αυτών που προβλέπει η διαδικασία της Μπολόνια, τη διακυβέρνηση και τη χρηματοδότηση. Η ομάδα εμπειρογνωμόνων θα υποβάλει έκθεση στην επιτροπή Euromed, το αργότερο κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2008. Η Επιτροπή προτείνει η πρώτη έκθεση να εστιαστεί κυρίως στη συμβολή στον γενικό στόχο προσέγγισης των ευρωμεσογειακών συστημάτων ανώτατης εκπαίδευσης σε σχέση με τη διαδικασία της Μπολόνια και το σύστημα ECTS.

Η επιτροπή παρακολούθησης της ευρωμεσογειακής συνεργασίας (MOCO) θα ασχοληθεί με τις δραστηριότητες του σχεδίου INCO-NET που προβλέπεται να πραγματοποιηθούν το 2008 (και στις οποίες συμμετέχουν όλα τα μέλη της επιτροπής παρακολούθησης). Οι δραστηριότητες INCO-NET θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο όσον αφορά την εμβάθυνση των κοινών και περιφερειακών προτεραιοτήτων, τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση, τη δημιουργία ικανότητας και τη λειτουργία της MOCO.

Το σχέδιο δράσης για τον ρόλο των γυναικών στην κοινωνία

44. Η ευρωμεσογειακή επιτροπή πρόκειται να συγκαλέσει ειδική ευρωμεσογειακή σύνοδο σε επίπεδο ανώτερων εμπειρογνωμόνων για να επανεξετάσει την υλοποίηση των μέτρων που συμφωνήθηκαν στην υπουργική σύνοδο της Κωνσταντινούπολης σχετικά με τον ρόλο των γυναικών στην κοινωνία στους τρεις τομείς εργασίας που εντοπίστηκαν: πολιτικά και αστικά δικαιώματα των γυναικών, κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα των γυναικών και βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς και τα δικαιώματα των γυναικών στη σφαίρα του πολιτισμού και τον ρόλο των επικοινωνιών και των μέσων μαζικής ενημέρωσης.

Euro-Med και η πρωτοβουλία Media

45. Διάφορες δραστηριότητες στον τομέα των ΜΜΕ (κατάρτιση νέων δημοσιογράφων, τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά προγράμματα σε τοπικές γλώσσες, συμπληρώματα τύπου, σφυγμομετρήσεις και έρευνες, κλπ.) θα συμβάλουν στη μεγαλύτερη προβολή της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης στην περιοχή της Μεσογείου, καθώς επίσης στην αμοιβαία κατανόηση των λαών και στα δύο παράλια της Μεσογείου, χάρη στο πρόγραμμα ενημέρωσης και επικοινωνίας.

46. Η Euro-med και η Task Force Media θα συναντηθούν εκ νέου για να διερευνήσουν τρόπους εδραίωσης της φωνής και του ρόλου των ΜΜΕ στην εταιρική σχέση. Θα παρέχουν επίσης συμβουλές σε πρακτικές προτάσεις για ενασχόληση με τα διάφορα προβλήματα που ανακύπτουν κατά τις διασκέψεις και τα σεμινάρια για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Θα δοθεί συνέχεια στη διάσκεψη του Δουβλίνου σχετικά με τα «ρεπορτάζ για την τρομοκρατία» ενώ θα οργανωθεί μεγάλη περιφερειακή διάσκεψη σχετικά με την περιφερειακή ανάπτυξη των μέσων μαζικής ενημέρωσης.