Βρυξέλλες, 16.12.2004

COM(2004) 810 τελικό

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τις επιπτώσεις της προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας και της Πολωνίας στη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στη σύμβαση για τη Διεθνή Επιτροπή Προστασίας του Όντερ από τη ρύπανση και στη σύμβαση για τη Διεθνή Επιτροπή Προστασίας του Έλβα

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Κατά την προσχώρηση των νέων κρατών μελών 1η Μαΐου 2004, η κατάσταση όσον αφορά τις κοινές διασυνοριακές λεκάνες απορροής των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτες χώρες μεταβλήθηκε κατά δύο έννοιες.

Ένα αποτέλεσμα της διεύρυνσης είναι ότι, λόγω της μετατόπισης των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα ανατολικά, θα είναι πλέον απαραίτητο να αντιμετωπιστούν οι σχέσεις με τους νέους γείτονές μας σε ό,τι αφορά τους διασυνοριακούς ποταμούς. Προς τούτο θα απαιτηθεί να διερευνηθεί η σκοπιμότητα και οι διαδικασίες για ενδεχόμενη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σε υφιστάμενες ή νέες διεθνείς συμφωνίες σχετικά με διασυνοριακούς ποταμούς και τα διασυνοριακά υδατορρεύματα στα ανατολικά της Ευρώπης.

Μια άλλη άμεση συνέπεια είναι ότι η κατάσταση μεταβλήθηκε ουσιαστικά για τους διεθνείς ποταμούς που μετά από την διεύρυνση βρέθηκαν ολόκληροι στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι λεκάνες απορροής των ποταμών Όντερ και Έλβα ανήκουν στην εν λόγω κατηγορία.

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συγκαταλέγεται μεταξύ των συμβαλλομένων μερών της σύμβασης για την ίδρυση της Διεθνούς Επιτροπής Προστασίας του Όντερ από τη ρύπανση[1] και της σύμβασης για τη Διεθνή Επιτροπή Προστασίας του Έλβα[2] (εφεξής ‘συμβάσεις για τον Όντερ και τον Έλβα’).

Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, η συμμετοχή της Κοινότητας ήταν απαραίτητη επειδή οι συμβάσεις είχαν συναφθεί με τρίτες χώρες και ρύθμιζαν θέματα τα οποία κάλυπτε η πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για το περιβάλλον. Όντως, οι σχέσεις με το κοινοτικό δίκαιο είναι ιδιαίτερα στενές και οι δύο συμβάσεις είχαν αναγνωριστεί ευρύτατα ως σημαντικό μέσο προαγωγής των στόχων της οδηγίας πλαίσιο για το νερό (WFD) στην Πολωνία και την Τσεχική Δημοκρατία, ενόψει της διαδικασίας προσχώρησης των εν λόγω χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Από την ημερομηνία προσχώρησης της Πολωνίας και της Τσεχικής Δημοκρατίας, όλα τα συμβαλλόμενα μέρη των συμβάσεων για τους ποταμούς Όντερ και Έλβα είναι πλέον κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Λόγω της ως άνω θεμελιώδους μεταβολής των επικρατουσών συνθηκών, η παρούσα απόφαση λαμβάνει υπόψη το τέλος της έννομης σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των εν λόγω δύο συμβάσεων.

Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είχε ως αποτέλεσμα να αλλάξουν ριζικά οι νομικές σχέσεις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών. Άμα τη προσχωρήσει, κατέστη δυνατόν να επιτευχθούν οι επιδιωκόμενοι πολιτικοί στόχοι με μέσα του εσωτερικού κοινοτικού δικαίου. Οι σχέσεις με την Πολωνία και την Τσεχική Δημοκρατία σε ό,τι αφορά την ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτων στις λεκάνες απορροής των ποταμών Όντερ και Έλβα κατέστη θέμα συμμόρφωσης προς το υφιστάμενο κοινοτικό κεκτημένο και ιδίως την οδηγία πλαίσιο για το νερό.

Εν προκειμένω υπενθυμίζεται ότι η οδηγία πλαίσιο για το νερό περιλαμβάνει διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες για τις διεθνείς λεκάνες απορροής ποταμού, το συντονισμό εξασφαλίζουν τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη από κοινού και μπορούν προς τούτο να χρησιμοποιούν τις υφιστάμενες δομές που απορρέουν από διεθνείς συμφωνίες (άρθρο 3 παράγραφος 3).

Τα ανωτέρω ισχύουν επίσης για τις συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών που καλύπτουν διασυνοριακούς ποταμούς (π.χ. τις συμφωνίες για τους ποταμούς Schelde (Escaut) ή Meuse (Μόζα)). Το ισχύον καθεστώς παρατηρητή επιτρέπει την ανάπτυξη κατάλληλης συνεργασίας και διευκολύνει τη συνέπεια της εφαρμοζόμενης πολιτικής. Ωστόσο, η Κοινότητα δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος σε ανάλογες συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών, δεδομένου ότι σε αυτές δεν συμμετέχουν τρίτες χώρες και δεν προκύπτει θέμα εξωτερικής αρμοδιότητας (αρμοδιότητα σε θέματα εξωτερικών σχέσεων) της Κοινότητας κατά την έννοια του άρθρου 300 της συνθήκης ΕΚ. Οι ίδιες αρχές θα έπρεπε να ισχύσουν και για τους ποταμούς Όντερ και Έλβα μετά από την προσχώρηση της Πολωνίας και της Τσεχικής Δημοκρατίας.

Συμπερασματικά, μετά από τη θεμελιώδη μεταβολή της έννομης σχέσης μεταξύ των μερών στις ως άνω συμβάσεις συνεπεία της διεύρυνσης, η Κοινότητα δεν μπορεί πλέον να συγκαταλέγεται στα συμβαλλόμενα μέρη τους.

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τις επιπτώσεις της προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας και της Πολωνίας στη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στη σύμβαση για τη Διεθνή Επιτροπή Προστασίας του Όντερ από τη ρύπανση και στη σύμβαση για τη Διεθνή Επιτροπή Προστασίας του Έλβα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την Πράξη περί των όρων προσχωρήσεως της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Λετονίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Μάλτας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημοκρατίας της Σλοβενίας, και της Σλοβακικής Δημοκρατίας και των προσαρμογών των συνθηκών επί των οποίων βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση (εφεξής ‘πράξη προσχώρησης’)[3], και ιδίως το άρθρο 57 αυτής,

την πρόταση της Επιτροπής[4],

Εκτιμώντας τα εξής:

Η συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στη σύμβαση για τη Διεθνή Επιτροπή Προστασίας του Όντερ από τη ρύπανση[5] και στη σύμβαση για τη Διεθνή Επιτροπή Προστασίας του Έλβα[6] (εφεξής ‘συμβάσεις για τον Όντερ και τον Έλβα’) ήταν αναγκαία δεδομένου ότι οι εν λόγω συμβάσεις είχαν συναφθεί με τρίτες χώρες και αφορούσαν θέματα που καλύπτει η περιβαλλοντική πολιτική της ΕΚ.

Από 1ης Μαΐου 2004, ήτοι μετά από την προσχώρηση της Πολωνίας και της Τσεχικής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όλα τα κράτη που συγκαταλέγονται μεταξύ των συμβαλλομένων μερών των ως άνω δύο συμβάσεων είναι κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως εκ τούτου, δεν συντρέχουν πλέον λόγοι η Κοινότητα να δεσμεύεται από ανάλογες συμβάσεις. Εφεξής, η συμμετοχή της Κοινότητας δεν είναι αναγκαία ή δικαιολογημένη.

Επιπλέον, η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας είχε ως αποτέλεσμα να αλλάξουν ριζικά οι έννομες σχέσεις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών. Με την προσχώρηση καθίσταται πλέον δυνατόν να επιτευχθούν οι επιδιωκόμενοι πολιτικοί στόχοι με μέσα της κοινοτικής νομοθεσίας.

Η πράξη προσχώρησης δεν περιέχει ειδικές διατάξεις για ανάλογα θέματα ως εκ τούτου πρέπει να εγκριθούν τα απαιτούμενα μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 57 της πράξης προσχώρησης που επιτρέπει την διόρθωση παρεμφερών παραλείψεων.

Κατά συνέπεια επιβάλλεται να καταστεί σαφές ότι από την ημερομηνία προσχώρησης, η Κοινότητα δεν συμπεριλαμβάνεται πλέον στα συμβαλλόμενα μέρη των ως άνω συμβάσεων και ότι ενδεχομένως είναι απαραίτητο να ληφθούν ορισμένα μέτρα μεταβατικού χαρακτήρα.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα δεν είναι πλέον συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης για την ίδρυση της Διεθνούς Επιτροπής Προστασίας του Όντερ από τη ρύπανση και της σύμβασης για την Διεθνή Επιτροπή Προστασίας του Έλβα από 1ης Μαΐου 2004.

2. Η Επιτροπή θα καταλήγει κατά περίπτωση σε συμφωνημένες λύσεις με τα τρία εμπλεκόμενα κράτη μέλη για οιοδήποτε μεταβατικό πρόβλημα που ενδεχομένως οφείλεται στο τέλος της συμμετοχής της Κοινότητας στις εν λόγω συμβάσεις.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Τσεχική Δημοκρατία, την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και την Πολωνία.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[1] Απόφαση του Συμβουλίου 1999/257 της 29ης Μαρτίου 1999, ΕΕ L100/20 της 15.4.1999.

[2] Απόφαση του Συμβουλίου 91/598/EEC της 18ης Νοεμβρίου 1991, ΕΕ L321/24 της 23.11.1991.

[3] ΕΕ L 236 της 23.9.2003.

[4] ΕΕ C της , σ.

[5] Απόφαση του Συμβουλίου 1999/257 της 29ης Μαρτίου 1999, ΕΕ L100/20 της 15.4.1999.

[6] Απόφαση του Συμβουλίου 91/598/EEC της 18ης Νοεμβρίου 1991, ΕΕ L321/24 της 23.11.1991.