Eκθεση

σχετικά με τις οικονομικές καταστάσεις του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας για το οικονομικό έτος 2001, συνοδευόμενη από τις απαντήσεις του Παρατηρητηρίου

(2002/C 326/10)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

1. Η παρούσα έκθεση απευθύνεται στο διοικητικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας (εφεξής "το Παρατηρητήριο"), σύμφωνα με το άρθρο 12, παράγραφος 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1035/97(1) του Συμβουλίου.

2. Το Συνέδριο εξέτασε τις οικονομικές καταστάσεις του Παρατηρητηρίου για το οικονομικό έτος που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 2001. Σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1035/97 του Συμβουλίου, ο προϋπολογισμός εκτελέστηκε με ευθύνη του διευθυντή. Στο πλαίσιο αυτής της αρμοδιότητας εμπίπτει η κατάρτιση και η υποβολή των οικονομικών καταστάσεων(2), σύμφωνα με τις εσωτερικές δημοσιονομικές διατάξεις που εγκρίθηκαν κατ' εφαρμογή του άρθρου 12 παράγραφος 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1035/97 του Συμβουλίου. Δυνάμει του άρθρου 248 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συνέδριο υποχρεούται να προβαίνει στην εξέταση αυτών των λογαριασμών.

3. Το Συνέδριο διενήργησε τον έλεγχό του σύμφωνα με τις μεθόδους και τα πρότυπα ελέγχου που εφαρμόζει. Αυτά αποτελούν προσαρμογή των γενικώς παραδεκτών διεθνών ελεγκτικών προτύπων, έτσι ώστε να αντικατοπτρίζουν τον ειδικό χαρακτήρα του κοινοτικού πλαισίου. Το Συνέδριο εξέτασε τα λογιστικά έγγραφα και εφάρμοσε τις ελεγκτικές διαδικασίες που κρίθηκαν αναγκαίες στο πλαίσιο αυτό. Με τον έλεγχο αυτό, το Συνέδριο συγκέντρωσε επαρκή στοιχεία προκειμένου να τεκμηριώσει τη γνώμη που διατυπώνεται κατωτέρω.

4. Η εξέταση αυτή έδωσε στο Συνέδριο τη δυνατότητα να αποκομίσει την εύλογη βεβαιότητα ότι οι ετήσιοι λογαριασμοί για το οικονομικό έτος που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 2001 είναι αξιόπιστοι και ότι οι υποκείμενες πράξεις είναι, στο σύνολό τους, νόμιμες και κανονικές.

5. Το Συνέδριο, χωρίς να θέτει υπό αμφισβήτηση την ελεγκτική γνώμη που διατυπώνει στο σημείο 4, εφιστά την προσοχή στις καταστάσεις που περιγράφονται στο σημείο 8 καθώς και στα σημεία 18 και επόμενα.

ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Εκτέλεση του προϋπολογισμού

6. Η εκτέλεση των πιστώσεων του οικονομικού έτους 2001 καθώς και των πιστώσεων που μεταφέρθηκαν από το προηγούμενο οικονομικό έτος παρουσιάζεται στον πίνακα 1(3).

7. Οι οριστικές πιστώσεις του οικονομικού έτους ανήλθαν σε 5,3 εκατομμύρια ευρώ, από τα οποία αναλήφθηκαν τα 5,1 εκατομμύρια ευρώ. Οι επιχειρησιακές πιστώσεις (τίτλος III), ύψους 2,2 εκατομμυρίων ευρώ, αναλήφθηκαν σχεδόν στο σύνολό τους. Οι πληρωμές βάσει των πιστώσεων του οικονομικού έτους ανήλθαν σε 3,8 εκατομμύρια ευρώ· στο επόμενο οικονομικό έτος μεταφέρθηκαν 1,4 εκατομμύρια ευρώ, ενώ χρειάστηκε να ακυρωθούν 0,1 εκατομμύρια ευρώ. Περίπου το 50 % των πληρωμών στο πλαίσιο των επιχειρησιακών πιστώσεων διενεργήθηκαν κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους.

8. Οι πιστώσεις που μεταφέρθηκαν στο 2002, ως επί το πλείστον επιχειρησιακές, ανέρχονται σε 1,2 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή είναι διπλάσιες από τις αντίστοιχες του προηγούμενου οικονομικού έτους. Το σημαντικό ύψος τους οφείλεται στην καθυστερημένη έγκριση του προγράμματος εργασίας από το διοικητικό συμβούλιο του Παρατηρητηρίου, καθώς και στη βραδύτητα των διαδικασιών εφαρμογής του δικτύου Raxen(4) που αποτελεί τον πρώτιστο στόχο της δημιουργίας του Παρατηρητηρίου, και υποδηλώνει την ανάγκη ενίσχυσης της ποιότητας και της παρακολούθησης του προγραμματισμού των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων του Παρατηρητηρίου.

9. Οι πιστώσεις που μεταφέρθηκαν από το οικονομικό έτος 2000 στο οικονομικό έτος 2001 ανήλθαν σε 0,8 εκατομμύρια ευρώ και εκκαθαρίστηκαν σχεδόν στο σύνολό τους. Ωστόσο, άνω του 40 % των πληρωμών που αφορούσαν τις επιχειρησιακές πιστώσεις πραγματοποιήθηκαν κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2001, γεγονός που υποδηλώνει ανεπαρκή παρακολούθηση των σχεδίων που χρηματοδοτήθηκαν κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους.

Οικονομικές καταστάσεις

10. Ο λογαριασμός διαχείρισης και ο ισολογισμός που δημοσίευσε το Παρατηρητήριο στην έκθεση δραστηριοτήτων του για το οικονομικό έτος 2001 παρουσιάζονται συνοπτικά στους πίνακες 2 και 3.

11. Το Παρατηρητήριο δεν υποβάλλει σε απόσβεση τις ακινητοποιήσεις του. Θα έπρεπε να εφαρμόζει τους κανόνες αποτίμησης και απόσβεσης που έχει εγκρίνει η Επιτροπή(5), κατά τρόπο ώστε οι αξίες που εγγράφονται στον ισολογισμό να αποδίδουν μια πιστή εικόνα των αγαθών που απαρτίζουν την περιουσία του.

Εφαρμογή των δημοσιονομικών διατάξεων

12. Το Παρατηρητήριο δεν δημοσίευσε τον προϋπολογισμό του για το οικονομικό έτος 2001 στην Επίσημη Εφημερίδα, γεγονός που αντιβαίνει στις διατάξεις του άρθρου 13 του δημοσιονομικού κανονισμού του.

13. Το Συνέδριο, στις ετήσιες εκθέσεις του για το 1999 και το 2000 σχετικά με το Παρατηρητήριο(6), το καλούσε να μεταφέρει στο δημοσιονομικό κανονισμό του τις τροποποιήσεις στον τομέα του ΦΠΑ, οι οποίες είχαν επέλθει στο δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται επί του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η τροποποίηση αυτή δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη.

14. Μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, το Παρατηρητήριο συνήψε δεκαπέντε προσθήκες στις διάφορες συμβάσεις που το συνδέουν με τα εθνικά κέντρα που αποτελούν το δίκτυο Raxen, για τις οποίες προβλέπεται ειδικό κονδύλιο στον προϋπολογισμό. Για τη χρηματοδότηση αυτών των προσθηκών, πραγματοποιήθηκε ανάληψη υποχρέωσης η οποία καταλογίστηκε σε άλλο κονδύλιο του προϋπολογισμού, κατά παράβαση της αρχής της ειδικότητας. Το Παρατηρητήριο, προκειμένου να καλύψει αυτή την ανεπάρκεια πιστώσεων, θα έπρεπε να είχε προβεί σε νομότυπη μεταφορά κονδυλίων.

15. Αυτή η προσωρινή ανάληψη υποχρέωσης καταχωρίστηκε στους λογαριασμούς στις 8 Οκτωβρίου 2001, ενώ οι συμβάσεις συνήφθησαν στις 21 Οκτωβρίου 2001. Η παρουσίαση των πρώτων εκθέσεων είχε καθοριστεί για τις 19 Οκτωβρίου 2001, ήτοι πριν από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης.

16. Στο παράρτημα της ανάληψης υποχρέωσης αναφερόταν ότι οι συμβάσεις έληγαν στο τέλος του 2001· εντούτοις, στις 31 Δεκεμβρίου 2001, είχε διενεργηθεί μόνο το 16 % των αντίστοιχων πληρωμών.

17. Στο τέλος του 2001, ανεστάλη η εκτέλεση ενός σημαντικού αριθμού πληρωμών, συνολικού ύψους 297546 ευρώ, δυνάμει του άρθρου 40 του δημοσιονομικού κανονισμού του Παρατηρητηρίου, λόγω έλλειψης επαρκών δικαιολογητικών σχετικά με τις υπηρεσίες που είχαν παρασχεθεί πραγματικά ή με το καθεστώς ως προς το ΦΠΑ των αντισυμβαλλομένων.

18. Στις ανασταλείσες πληρωμές συγκαταλέγεται πληρωμή 70961 ευρώ που αφορούσε συνεισφορά 100000 ευρώ για σχέδιο συγχρηματοδοτούμενο από το Συμβούλιο της Ευρώπης. Η χρηματοδότηση αυτή αποτελεί στην πράξη επιχορήγηση για την εξόφληση κυρίως εργασιών που είχαν εκτελέσει προηγουμένως εμπειρογνώμονες. Ο αρμόδιος διατάκτης δεν ήταν σε θέση να παρουσιάσει ούτε ακριβή περιγραφή του σχεδίου ούτε δικαιολογητικά προς υποστήριξη της πληρωμής που ζητήθηκε· ωστόσο, η ύπαρξη δικαιολογητικών απαιτείται σε όλα τα στάδια της εκτέλεσης μιας δαπάνης (άρθρα 32, 35 και 39 του δημοσιονομικού κανονισμού του Παρατηρητηρίου).

19. Όσον αφορά τη χρηστή διαχείριση, δεν είναι λογικό να χορηγούνται αναδρομικά χρηματοδοτήσεις, οι οποίες, και μόνο λόγω του αναδρομικού χαρακτήρα τους, δεν προσδίδουν καμία προστιθέμενη αξία στις δράσεις που αναλαμβάνει το Παρατηρητήριο.

20. Ο διευθυντής του Παρατηρητηρίου οφείλει να εξετάσει το ενδεχόμενο εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 61 του δημοσιονομικού κανονισμού σχετικά με την ευθύνη των διατακτών. Δεδομένης της αναστολής της πληρωμής δυνάμει του άρθρου 40 του δημοσιονομικού κανονισμού του Παρατηρητηρίου, κρίνεται σκόπιμη η ακύρωση της σχετικής ανάληψης υποχρέωσης. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του ίδιου κανονισμού, το διοικητικό συμβούλιο μπορεί, ωστόσο, να ζητήσει εγγράφως και με δική του ευθύνη την εκτέλεση της ανασταλείσας πληρωμής.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη συνεδρίασή του της 25ης και 26ης Σεπτεμβρίου 2002.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Juan Manuel Fabra Vallés

Πρόεδρος

(1) ΕΕ L 151 της 10.6.1997, σ. 6.

(2) Κατ' εφαρμογή του άρθρου 12 παράγραφος 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1035/97 του Συμβουλίου, οι λογαριασμοί για το σύνολο των εσόδων και των δαπανών του Παρατηρητηρίου για το οικονομικό έτος 2001 καταρτίστηκαν στις 6 Φεβρουαρίου 2002 και στη συνέχεια διαβιβάστηκαν στο διοικητικό συμβούλιο του Παρατηρητηρίου, στην Επιτροπή και στο Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο τους έλαβε στις 8 Φεβρουαρίου 2002. Στους πίνακες που επισυνάπτονται στην παρούσα έκθεση παρουσιάζονται συνοπτικά οι εν λόγω οικονομικές καταστάσεις.

(3) Όλοι οι πίνακες της παρούσας έκθεσης καταρτίστηκαν με βάση τις ακριβέστερες δυνατές τιμές των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν. Για τους σκοπούς της παρουσίασης τα αριθμητικά στοιχεία στρογγυλοποιήθηκαν, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει αμελητέες διαφορές σε επίπεδο συνόλων. Η παύλα υποδηλώνει ανύπαρκτη ή μηδενική τιμή, ενώ το 0,0 δηλώνει τιμή χαμηλότερη του ορίου στρογγυλοποίησης.

(4) Δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τα φαινόμενα ρατσισμού και ξενοφοβίας.

(5) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της Επιτροπής της 29ης Δεκεμβρίου 2000 (ΕΕ L 336 της 30.12.2000, σ. 75).

(6) ΕΕ C 373 της 27.12.2000, σημείο 7 και ΕΕ C 372 της 28.12.2001, σημείο 16.

Πίνακας 1

Εκτέλεση του προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2001Σημείωση:

Τα σύνολα ενδέχεται να εμφανίζουν αποκλίσεις οφειλόμενες στις στρογγυλοποιήσεις.

Πηγή:

Στοιχεία του Παρατηρητηρίου - Οι παρόντες πίνακες συγκεφαλαιώνουν τα στοιχεία που παρουσίασε το Παρατηρητήριο στις οικονομικές καταστάσεις του.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 2

Λογαριασμός διαχείρισης των οικονομικών ετών 2001 και 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Τα σύνολα ενδέχεται να εμφανίζουν αποκλίσεις οφειλόμενες στις στρογγυλοποιήσεις.

Πηγή:

Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας.

Πίνακας 3

Ισολογισμός στις 31 Δεκεμβρίου 2001 και στις 31 Δεκεμβρίου 2000Σημείωση:

Τα σύνολα ενδέχεται να εμφανίζουν αποκλίσεις οφειλόμενες στις στρογγυλοποιήσεις.

Πηγή:

Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας - Οι παρόντες πίνακες συγκεφαλαιώνουν τα στοιχεία που παρουσίασε το Παρατηρητήριο στις οικονομικές καταστάσεις του.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Απαντησεις του παρατηρητηριου

4. Το Παρατηρητήριο χαιρετίζει τη δήλωση του Συνεδρίου, σύμφωνα με την οποία οι λογαριασμοί του 2001 είναι αξιόπιστοι.

8 έως 9. Το Παρατηρητήριο έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή μια σειρά διαδικασιών για να βελτιώσει το σύστημα προγραμματισμού του και την παρακολούθηση των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η χρηστή εκτέλεση του προϋπολογισμού του. Μέσα στο 2002, το σχέδιο του προγράμματος εργασίας για το 2003 οριστικοποιήθηκε από τον Απρίλιο και συζητήθηκε στο διοικητικό συμβούλιο κατά τη συνεδρίαση της 19ης Ιουνίου 2002.

11. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2002, το Παρατηρητήριο προσέθεσε το δομοστοιχείο "Ακινητοποίηση" στο λεγόμενο "Exact", το πρόγραμμα δημοσιονομικής λογιστικής που χρησιμοποιεί σήμερα. Οι δοκιμές ολοκληρώθηκαν και τηρούνται οι όροι του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της Επιτροπής(1). Στο εξής ο φυσικός έλεγχος διενεργείται από τον αρμόδιο για τις ακινητοποιήσεις του Παρατηρητηρίου (με δειγματοληψία). Έχει καθιερωθεί μια εσωτερική διαδικασία όσον αφορά τη διεκπεραίωση αυτού του σημείου.

12. Το Παρατηρητήριο δημοσίευσε τον προϋπολογισμό του για το 2002 στην Επίσημη Εφημερίδα L 178 της 9.7.2002.

13. Ήδη από τις 4 Ιουλίου 2001, το Παρατηρητήριο είχε εκπονήσει σχέδιο πρότασης με σκοπό την ενημέρωση του δημοσιονομικού κανονισμού του. Το θέμα καθυστέρησε προκειμένου να μην εισαχθούν διαφορετικές διατάξεις από εκείνες που πρόκειται να θεσπιστούν με τον νέο, αναθεωρημένο δημοσιονομικό κανονισμό που θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2003.

Όσον αφορά το καθεστώς ΦΠΑ που εφαρμόζεται στις δαπάνες του Παρατηρητηρίου, αποφασίστηκε η αναδρομική εφαρμογή των νέων διατάξεων από την 1η Ιανουαρίου 2002 με την ενσωμάτωση της σχετικής διαδικασίας στον εσωτερικό κανονισμό.

14. Μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, το Παρατηρητήριο έπρεπε να αναπτύξει σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα ένα σύστημα γρήγορης απόκρισης για να συγκεντρώσει επειγόντως δεδομένα, προκειμένου να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των Κοινοτήτων και των κρατών μελών. Το Παρατηρητήριο συμφωνεί ότι θα έπρεπε να είχε συνταχθεί χωριστή σύμβαση. Ο μόνος λόγος για τον οποίο αυτό δεν έγινε ήταν ότι το Παρατηρητήριο όφειλε να αντιδράσει επειγόντως σε αυτή την ιδιάζουσα περίσταση.

15. Η πίεση χρόνου, στην οποία έπρεπε να αντεπεξέλθει το Παρατηρητήριο όσον αφορά την εφαρμογή των διαδικασιών, δεν άφησε περιθώρια για την αλλαγή της ημερομηνίας παρουσίασης των εκθέσεων, η οποία αναφερόταν στο σχέδιο της σύμβασης. Το αποτέλεσμα ήταν να προκληθεί κάποια σύγχυση με τις προθεσμίες.

16. Το Παρατηρητήριο δεν διαφωνεί με το γεγονός ότι υπήρξε κάποια ανακολουθία στις προθεσμίες για τις αναλήψεις υποχρεώσεων και για τις πληρωμές.

18 έως 20. Προκειμένου να αποφύγει τις δυσχέρειες, το Παρατηρητήριο αποφάσισε να ακολουθήσει τη σύσταση του Συνεδρίου και να ακυρώσει την ανάληψη υποχρέωσης που αφορούσε το κοινό σχέδιο σε συνεργασία με το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Το Παρατηρητήριο επιθυμεί επίσης να υπογραμμίσει ότι αυτή η πρωτοβουλία βασιζόταν στη γενική συμφωνία συνεργασίας του EUMC και του Συμβουλίου της Ευρώπης που αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1035/97 για τη συνεργασία του Παρατηρητηρίου με το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Το Παρατηρητήριο είναι πρόθυμο να βελτιώνει διαρκώς τη διαχείριση του προϋπολογισμού για τις επιχειρησιακές δραστηριότητες. Μετά τη διενεργούμενη αξιολόγηση της κατάστασης, προτίθεται να προβεί στις απαραίτητες διορθώσεις του εσωτερικού κανονισμού και να διοργανώσει εκ παραλλήλου ειδικά επιμορφωτικά μαθήματα.

(1) (ΕΕ L 336 της 30.12.2000, σ. 75)