Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την χορήγηση συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μετά τις πολιτικές και δημοκρατικές εξελίξεις στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (ΟΔΓ) τον Οκτώβριο του 2000, οι αρχές της ΟΔΓ πραγματοποίησαν σημαντική πρόοδο για την (επανα)σύνδεση της χώρας με διεθνείς οργανισμούς, και ιδίως για την ομαλοποίηση των χρηματοοικονομικών σχέσεών της με πολυμερείς και επίσημους διμερείς πιστωτές. Το Δεκέμβριο του 2000 η ΟΔΓ, έγινε και πάλι μέλος του ΔΝΤ. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001, η ΟΔΓ έγινε μέλος της Eυρωπαϊκής Tράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) και διαδέχθηκε την πρώην Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας στην Παγκόσμια Τράπεζα. Τον Οκτώβριο του 2001, η ΟΔΓ προέβη σε διακανονισμό όλων των ληξιπρόθεσμων οφειλών της προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ), πράγμα που θα επιτρέψει στην ΟΔΓ να συμπεριληφθεί στην εντολή εγγύησης για εξωτερικές δράσεις της ΕΤΕ και στη συνέχεια να ξεκινήσουν οι πρώτες δανειοδοτικές πράξεις για επενδυτικά σχέδια. Το Νοέμβριο του 2001, η ΟΔΓ κατέληξε σε συμφωνία με τους πιστωτές της Λέσχης των Παρισίων σύμφωνα με την οποία προβλέπεται, σε δύο φάσεις, μια κατά 66% μείωση της καθαρής παρούσας αξίας των εκκρεμουσών υποχρεώσεων προς τους πιστωτές της Λέσχης των Παρισίων (περίπου 4.500 εκατ. δολάρια στα τέλη του 2001). Η πρώτη φάση (51%) τέθηκε σε εφαρμογή στις αρχές Μαΐου 2002, όταν το διοικητικό συμβούλιο της ΕΤΕ ενέκρινε μια τριετή συμφωνία διευρυμένης χρηματοδοτικής διευκόλυνσης για τη στήριξη του οικονομικού προγράμματος και της ΟΔΓ για την περίοδο 2002-2005. Η δεύτερη φάση θα τεθεί σε εφαρμογή μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος του ΔΝΤ (προβλέπεται για το Μάρτιο του 2005). Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές της Λέσχης του Λονδίνου για τον διακανονισμό των εκκρεμουσών χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων της ΟΔΓ προς εμπορικούς πιστωτές (περίπου 2.800 εκατ. δολάρια στα τέλη του 2001).

Οι πολιτικές μεταβολές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο όσον αφορά την εξέλιξη του οικονομικού πλαισίου. Η συμφωνία του Βελιγραδίου για την αναδιάρθρωση των σχέσεων μεταξύ της Σερβίας και του Μαυροβουνίου υπογράφηκε στα μέσα Μαρτίου του 2002 από τον πρόεδρο Kostunica καθώς και από τις αρχές των δύο Δημοκρατιών. Η συμφωνία αυτή, που καθορίζει ένα γενικό πλαίσιο για την αναδιάρθρωση των σχέσεων μεταξύ της Σερβίας και του Μαυροβουνίου, επικυρώθηκε εν τω μεταξύ τόσο από το ομοσπονδιακό κοινοβούλιο όσο και από τα κοινοβούλια των επιμέρους δημοκρατιών. Η πλήρης εφαρμογή της συμφωνίας του Βελιγραδίου αποτελεί θέμα υψίστης σημασίας για την ΟΔΓ, δεδομένου ότι θα επιτρέψει να σημειωθεί πρόοδος στη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης με την ΕΕ. Η αναμενόμενη έκδοση ενός νέου συνταγματικού χάρτη θα διευκρινίσει την θεσμική διάρθρωση της χώρας. Σε αυτή τη βάση, οι πολιτικοί ηγέτες της χώρας θα πρέπει να τηρήσουν τη δέσμευσή τους όσον αφορά την εναρμόνιση των πολιτικών τους, την εγκαθίδρυση μιας εσωτερικής αγοράς και την εφαρμογή μιας κοινής εμπορικής και τελωνειακής πολιτικής που είναι απαραίτητη για την περαιτέρω προσέγγιση για την Ένωση.

Από τον Οκτώβριο του 2000, οι αρχές της ΟΔΓ έχουν πραγματοποιήσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την αποκατάσταση της μακροοικονομικής σταθερότητας, την ελευθέρωση του ισχύοντος καθεστώτος στον τομέα του συναλλάγματος, των τιμών και του εμπορίου και τη βελτίωση της εμπιστοσύνης της αγοράς. Λήφθηκαν σημαντικά νομικά και κανονιστικά μέτρα έτσι ώστε να προωθηθεί η αναδιάρθρωση της οικονομίας, και συγκεκριμένα τέθηκε σε εφαρμογή ένα υγιές και διαφανές πλαίσιο ιδιωτικοποίησης και μια νέα τραπεζική νομοθεσία. Σημαντική πρόοδος συντελέστηκε επίσης όσον αφορά τη βελτίωση του ελέγχου των δημοσίων δαπανών, ενώ οι φορολογικές πολιτικές προσανατολίσθηκαν με γνώμονα την επιβολή χαμηλότερων φόρων και την διεύρυνση της φορολογικής βάσης, με αποτέλεσμα τη βελτίωση των φορολογικών εσόδων.

Εκτός από την γενική κοινοτική στήριξη που παρέχεται στο πλαίσιο του προγράμματος CARDS (434 εκατ. ευρώ το 2000 και το 2001 ενώ το 2002 αναμένεται ότι το σχετικό ποσό θα ανέλθει σε 195 εκατ. ευρώ), η Κοινότητα υποστήριξε τη διαδικασία οικονομικών μεταρρυθμίσεων στην ΟΔΓ μέσω μιας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους 345 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε στο πλαίσιο προγράμματος stand-by του ΔΝΤ που εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2001. Στις 16 Ιουλίου 2001, το Συμβούλιο αποφάσισε να χορηγήσει στην ΟΔΓ κοινοτική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ύψους 300 εκατ. ευρώ κατ'ανώτατο όριο. [1] Στις 10 Δεκεμβρίου 2001, το Συμβούλιο αναθεώρησε την απόφαση αυτή αυξάνοντας τη μη επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής από 75 εκατ. ευρώ σε 120 εκατ. ευρώ κατ'ανώτατο όριο, αυξάνοντας κατ'αυτό τον τρόπο το συνολικό ποσό της συνδρομής σε 345 εκατ. ευρώ κατ'ανώτατο όριο. [2] Μετά την προκαταβολική διευθέτηση όλων των ανεξόφλητων οφειλών της ΟΔΓ προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα (συνολικού ύψους 232 εκατ. ευρώ), η πρώτη δόση της συνδρομής ύψους 260 εκατ. ευρώ (που περιλαμβάνει δάνειο 225 εκατ. ευρώ και μη επιστρεπτέα συνδρομή 35 εκατ. ευρώ) εκταμιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2001. Η δεύτερη δόση (μη επιστρεπτέα συνδρομή) ύψους 40 εκατ. ευρώ εκταμιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2002, αφού διαπιστώθηκε η ικανοποιητική τήρηση των προϋποθέσεων που είχαν τεθεί και υπεγράφη συμπληρωματικό μνημόνιο συμφωνίας όπου προσδιορίζονται οι όροι οικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής για την καταβολή της τρίτης δόσης (μη επιστρεπτέα συνδρομή) ύψους 45 εκατ. ευρώ. Τον Απρίλιο του 2002, οι υπηρεσίες της Επιτροπής επανεξέτασαν τις πρόσφατες οικονομικές και διαρθρωτικές εξελίξεις, και ειδικότερα την πρόοδο που συντελέστηκε από τις αρχές της ΟΔΓ όσον αφορά τους όρους που προσδιορίζονται στο συμπληρωματικό μνημόνιο συμφωνίας. Διαπιστώθηκε ότι ένα μεγάλο μέρος των προϋποθέσεων είχαν τηρηθεί, ενώ συμφωνήθηκε με τις αρχές ένας αριθμός περαιτέρω μέτρων που πρέπει να ληφθούν πριν την εκταμίευση της τρίτης και της τελευταίας δόσης. Εν μεταξύ, οι όροι που είχαν τεθεί στο συμπληρωματικό μνημόνιο συμφωνίας εκπληρώθηκαν ικανοποιητικά και η εκταμίευση της τελευταίας δόσης ξεκίνησε στις αρχές Ιουλίου.

[1] Απόφαση 2001/549/EΚ (ΕΕ L 197 της 21.7.2001, σ. 36)

[2] Απόφαση 2001/901/EΚ (ΕΕ L 334 της 18.12.2001, σ. 30)

Παρά την εντυπωσιακή πρόοδο που επιτεύχθηκε στον τομέα της σταθεροποίησης και των μεταρρυθμίσεων από τα τέλη του 2000, εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμα σημαντικά οικονομικά προβλήματα τα οποία οι αρχές της ΟΔΓ σκοπεύουν να αντιμετωπίσουν στο πλαίσιο του νέου προγράμματος του ΔΝΤ. Πράγματι, οι οικονομικές συνθήκες παραμένουν δυσχερείς δεδομένου ότι το ΑΕΠ εξακολουθεί να βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο που είχε ποτέ φθάσει, ενώ η βιομηχανία παρουσιάζει ανεπαρκείς επιδόσεις. Οι μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να συνεχιστούν με έντονο ρυθμό έτσι ώστε να τεθούν τα θεμέλια για μια βιώσιμη ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Θα πρέπει ειδικότερα να αντιμετωπιστεί το θέμα της αναδιάρθρωσης του τομέα των δημοσίων επιχειρήσεων, ενός τομέα σε μεγάλο βαθμό αφερέγγυου, απογυμνωμένου από κεφάλαια και με πλεονάζον προσωπικό. Περαιτέρω δράση απαιτείται για τον εκσυγχρονισμό του μη αποδοτικού και ανεπαρκούς τραπεζικού τομέα. Νέες και μεγάλες επενδύσεις απαιτούνται για την αναβάθμιση της κατεστραμμένης υποδομής που δεν έχει συντηρηθεί εδώ και πολλά χρόνια.

Η εξωτερική βιωσιμότητα της οικονομίας της ΟΔΓ εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα ακόμη και μετά την σημαντική ελάφρυνση του χρέους που συμφωνήθηκε με τη Λέσχη των Παρισίων, και παρά τη σημαντική χρηματοδοτική συνδρομή των διεθνών χρηματοδοτικών οργανισμών. Συνεπώς, οι εκτεταμένες ανάγκες χρηματοδότησης που δεν έχουν καλυφθεί θα εξακολουθήσουν να ασκούν σοβαρές πιέσεις στο ισοζύγιο πληρωμών. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ, η οικονομία της ΟΔΓ θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από τις επίσημες πηγές χρηματοδότησης δεδομένου ότι η ιδιωτική χρηματοδότηση, παρόλο που βρίσκεται σε ανοδική πορεία, είναι εντελώς ανεπαρκής για να ανταποκριθεί στις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας σε μεσοπρόθεσμη βάση.

Υπό τις συνθήκες αυτές, και μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να εκδώσει απόφαση για την παροχή συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην ΟΔΓ.

2. ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ

Το πραγματικό ΑΕΠ της ΟΔΓ εκτιμάται ότι αυξήθηκε κατά 5,5% το 2001 (συμπεριλαμβανομένου του ποσοστού 3,5% στο Μαυροβούνιο) δηλαδή με ρυθμό ελαφρά ταχύτερο από τον αναμενόμενο, κυρίως χάρη στην ανάκαμψη της γεωργικής παραγωγής (20-25%) και την αυξημένη δραστηριότητα στον τομέα των υπηρεσιών. Η βιομηχανική παραγωγή δεν ήταν ικανοποιητική καθόλο το 2001 και κατά το πρώτο δίμηνο η βιομηχανική παραγωγή ήταν κατά 4,7% χαμηλότερη από ό,τι κατά την ίδια περίοδο του προηγουμένου έτους.

Στη Σερβία, ο πληθωρισμός στα τέλη του έτους σημείωσε αισθητή πτώση (από 115% στα τέλη του 2000 σε 39% στα τέλη του 2001) παρά την αύξηση των τιμών του ηλεκτρισμού και των έμμεσων φόρων. ο δομικός πληθωρισμός εκτιμάται σε 15%. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2002, ο πληθωρισμός σε μηνιαία βάση έφθασε σε 0,8% κατά μέσο όρο και σε ετήσια βάση σε 10% περίπου, δηλαδή ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από το ποσοστό του 20% που είχε τεθεί ως στόχος. Στα τέλη του 2001, ο πληθωρισμός στο Μαυροβούνιο έφθασε σε 24%, ποσοστό υψηλότερο από το στόχο του 15%, αλλά χαμηλότερο από το αντίστοιχο της Σερβίας. Το πάγωμα των πραγματικών μισθών στον δημόσιο τομέα ενίσχυσε αισθητά τη διαδικασία αποπληθωρισμού και οι αρχές της ΟΔΓ συμφώνησαν με το ΔΝΤ να διατηρήσουν σταθερές το 2002 τις μισθολογικές δαπάνες του δημοσίου τομέα σε σχέση με το ΑΕΠ.

Οι ενοποιημένοι λογαριασμοί της γενικής κυβέρνησης στην ΟΔΓ παρουσίασαν ταμειακό έλλειμμα προ των επιχορηγήσεων ύψους 1,3% του ΑΕΠ το 2001 (περίπου 140 εκατ. δολάρια), σε σύγκριση με το στόχο του 4% που προβλεπόταν στο αναθεωρημένο πρόγραμμα. Στο ποσοστό αυτό περιλαμβάνεται το δημοσιονομικό έλλειμμα του Μαυροβουνίου (προ των επιχορηγήσεων) που ανέρχεται σε περίπου 5% του ΑΕΠ. Το αισθητά χαμηλότερο σε σχέση με το προβλεπόμενο ταμειακό έλλειμμα οφείλεται εν μέρει στη βελτίωση των εσόδων λόγω των φορολογικών πολιτικών που εφαρμόστηκαν κατά το πρώτο εξάμηνο του 2001 (φόροι κύκλου εργασιών, έμμεσοι φόροι κατανάλωσης και ακαθάριστοι φόροι εισοδήματος). Ωστόσο, αντανακλά κυρίως τις ενέργειες που αναλήφθηκαν για την δραστική συμπίεση των δαπανών δεδομένου ότι παρουσιάστηκαν καθυστερήσεις στην είσπραξη των εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις και από την εξωτερική χρηματοδοτική συνδρομή. Το έλλειμμα χρηματοδοτήθηκε μέσω εγχώριου δανεισμού (0,6% του ΑΕΠ σύμφωνα με το πρόγραμμα) και από εξωτερική χρηματοδότηση (0,8% του ΑΕΠ έναντι του προγραμματισθέντος ποσοστού 2,1%). Στο πλαίσιο της διατήρησης ενός βιώσιμου επιπέδου δαπανών, το ενοποιημένο δημοσιονομικό έλλειμμα της ΟΔΓ για το 2002 αναμένεται να είναι της τάξης του 5,6% του ΑΕΠ, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί με εγχώριο δανεισμό (0,6% του ΑΕΠ), έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις (1,4%) και εξωτερική συνδρομή (3,6%).

Η αξία του δηναρίου παράμεινε σε γενικές γραμμές σταθερή σε περίπου 59 YuD ανά ευρώ, γεγονός που δείχνει την αυστηρή νομισματική και δημοσιονομική πολιτική που ασκήθηκε στη Σερβία καθόλη τη διάρκεια του 2001 και την αρκετά ευνοϊκή εξέλιξη του ισοζυγίου πληρωμών. Το έλλειμμα του λογαριασμού τρεχουσών συναλλαγών (προ των επιχορηγήσεων) ήταν αισθητά χαμηλότερο από εκείνο που είχε αρχικά προβλεφθεί (10,9% αντί 14,6%), παρόλο που οι εισαγωγές αυξήθηκαν με ρυθμό ταχύτερο από τον αναμενόμενο (κατά 30% αντί 21%) και οι εξαγωγές ήταν ελαφρά χαμηλότερες από τις σχετικές προβλέψεις. Η βελτίωση αυτή αποδίδεται στις υψηλότερες από τις αναμενόμενες εισροές εμβασμάτων από την αλλοδαπή. Τα ακαθάριστα αποθέματα της Εθνικής Τράπεζας της Γιουγκοσλαβίας έφθασαν σε περίπου 1.200 εκατ. δολάρια κατά τα τέλη του 2001 (έναντι 605 εκατ. στην αρχή του έτους), ποσό που ισοδυναμεί με 2,4 μήνες εισαγωγών, και αυξήθηκαν κατά περαιτέρω 160 εκατ. δολάρια, κατά το πρώτο δίμηνο του 2002. Ωστόσο, η εξωτερική βιωσιμότητα της οικονομίας της ΟΔΓ θα εξακολουθήσει να αποτελεί οξύ πρόβλημα και οι σημαντικές ανάγκες χρηματοδότησης, κυρίως λόγω των υποχρεώσεων εξυπηρέτησης του χρέους, και η ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης των συναλλαγματικών αποθεμάτων, θα συνεχίσουν να ασκούν σοβαρές πιέσεις στο ισοζύγιο πληρωμών.

3. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

3.1. Συνοπτική περιγραφή των βασικών στόχων της πολιτικής για την περίοδο 2002 - 2005

Το πλαίσιο για τις μεσοπρόθεσμες οικονομικές πολιτικές στην ΟΔΓ καθορίζεται στην τριετή συμφωνία διευρυμένης χρηματοδοτικής διευκόλυνσης που συνάφθηκε με το ΔΝΤ και που εγκρίθηκε από το διοικητικό συμβούλιο στις 13 Μαΐου 2002. Σύμφωνα με τις αρχές, αναμένεται ετήσια πραγματική αύξηση του ΑΕΠ ύψους περίπου 5% την περίοδο 2003-2005 μετά το ποσοστό του 4% το 2002. Το ποσοστό πληθωρισμού (στα τέλη του έτους) θα επιδιωχθεί να μειωθεί σε 8% μέχρι τα τέλη του 2004 στη Σερβία (μετά από 20% το 2002 και 12% το 2003) και σε 12% μέχρι τα τέλη του 2000 στο Μαυροβούνιο, ενώ το 2003 και 2004 αναμένεται να ακολουθήσει αποπληθωρισμός. Το έλλειμμα του λογαριασμού τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να αυξηθεί το 2002 από 10,9% σε 12,9% του ΑΕΠ και να βελτιωθεί σταθερά σε σχέση με το ΑΕΠ από το 2003 έως το 2005, κυρίως χάρη στην ανάκαμψη των εξαγωγών. Ωστόσο, οι αρχές υπολογίζουν σε μια μέση ετήσια εισροή εξωτερικής συνδρομής της τάξης των 840 εκατ. δολαρίων ετησίως για να χρηματοδοτήσουν μεγαλύτερο μέρος των ελλειμμάτων του λογαριασμού τρεχουσών συναλλαγών. Στόχος είναι η αύξηση των συναλλαγματικών αποθεματικών σε 4,3 μήνες εισαγωγών από το επίπεδο των 2,4 μηνών στα τέλη του 2001.

3.2. Μακροοικονομικές πολιτικές

Οι αρχές της ΟΔΓ σκοπεύουν να επιτύχουν τους στόχους αυτούς με τη συνέχιση συνετών μακροοικονομικών πολιτικών με μεσοπρόθεσμη βάση. Στόχος των δημοσιονομικών πολιτικών είναι η περαιτέρω συμπίεση των δημοσίων δαπανών, ειδικότερα με τη μείωση των επιδοτήσεων, την αναμόρφωση του τομέα της δημόσιας διοίκησης και της μισθολογικής πολιτικής του δημοσίου, καθώς και μέσω μεταρρυθμίσεων του συστήματος συνταξιοδότησης και υγειονομικής περίθαλψης. Ο λόγος των δαπανών προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί κατά 3% του ΑΕΠ μέχρι το 2005 από το σχετικά υψηλό επίπεδο του περίπου 49% το 2002. Όσον αφορά τα έσοδα, οι αρχές προτίθενται να διευρύνουν περαιτέρω τη φορολογική βάση με τη βελτίωση της φορολογικής διαχείρισης καθώς και του συστήματος είσπραξης φόρων. Ωστόσο, όπως και σε άλλες οικονομίες που βρίσκονται σε μεταβατική φάση, το δημοσιονομικό έλλειμμα αναμένεται να παραμείνει σχετικά υψηλό κατά τη διάρκεια της περιόδου, κυρίως λόγω των αυξημένων επενδυτικών δαπανών που απαιτούνται για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των υποβαθμισμένων υποδομών, καθώς και λόγω των αναγκών εξυπηρέτησης του εξωτερικού χρέους. Επίσης, οι κοινωνικές δαπάνες για τα πιο ευάλωτα τμήματα του πληθυσμού θεωρούνται απαραίτητες για να διατηρηθεί η υποστήριξη των μεταρρυθμίσεων από τον πληθυσμό. Ο λόγος του δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί στο ήμισυ από περίπου 130% στα τέλη του 2001 σε 65% στα τέλη του 2005.

Πρωταρχικός στόχος των νομισματικών πολιτικών θα εξακολουθήσει να είναι η μείωση του πληθωρισμού. Όπως και το 2001, η δημιουργία χρήματος θα προέλθει κυρίως από αυξήσεις των καθαρών απαιτήσεων έναντι της αλλοδαπής, ενώ οι αυξήσεις των καθαρών εγχώριων απαιτήσεων θα εξακολουθήσουν να είναι αυστηρά περιορισμένες. Για το σκοπό αυτό, ο εγχώριος δανεισμός της κυβέρνησης από τραπεζικό σύστημα θα παραμείνει σε ποσοστό χαμηλότερο του 0,5-1% του ΑΕΠ σε μεσοπρόθεσμη βάση. Απαραίτητη συνιστώσα της προσπάθειας αποπληθωρισμού είναι η άσκηση συγκρατημένης μισθολογικής πολιτικής στο δημόσιο τομέα. Το καθεστώς κυμαινόμενης συναλλαγματικής ισοτιμίας θα συνεχιστεί, αλλά οι αρχές θα παρακολουθούν στενά την καταλληλότητα των συναλλαγματικών πολιτικών λαμβάνοντας επίσης υπόψη την εξωτερική ανταγωνιστικότητα και τις επιδόσεις όσον αφορά τις εξαγωγές. Ενδέχεται επίσης να επανεξεταστούν οι συναλλαγματικές πολιτικές στο πλαίσιο του πρόσφατα εκδοθέντος νόμου για τις πράξεις ξένου συναλλάγματος. Επίσης, σε μεσοπρόθεσμη βάση, προβλέπεται η άρση όλων των περιορισμών όσον αφορά τις τρέχουσες συναλλαγές και σημαντική ελευθέρωση των κεφαλαιουχικών συναλλαγών.

3.3. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις

Οι αρχές προβλέπουν τη συνέχιση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε μεσοπρόθεσμη βάση, κυρίως στο φορολογικό και τον τραπεζικό τομέα, καθώς και στον τομέα των επιχειρήσεων, ως απαραίτητο συμπλήρωμα για τη συνέχιση της διαδικασίας μακροοικονομικής σταθεροποίησης. Η πολιτική αυτή θα συνοδεύεται από την περαιτέρω ελευθέρωση των τιμών, και ιδίως την προσαρμογή των τιμών της ενέργειας σε επίπεδα που επιτρέπουν την ανάκτηση του κόστους μέχρι τα μέσα του 2004. Στον τομέα του εμπορίου, προβλέπεται η κατάργηση των υπόλοιπων εμπορικών φραγμών, δηλαδή των ποσοτικών περιορισμών εκτός από εκείνους που αφορούν την υγεία, το περιβάλλον και τη δημόσια ασφάλεια, κατά τη διάρκεια της συμφωνίας διευρυμένης χρηματοδοτικής διευκόλυνσης.

Στον δημοσιονομικό τομέα, η εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος ελέγχου των δαπανών στη Σερβία και η ενίσχυση της διαχείρισης των φόρων θεωρούνται προτεραιότητες για την ενίσχυση της θεσμικής υποδομής. Όσον αφορά την πολιτική στον τομέα των δαπανών, ένας σημαντικός αναπροσανατολισμός των δημοσίων δαπανών προβλέπεται να αυξήσει την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των δημοσίων υπηρεσιών. Ειδικότερα, η ορθολογικότερη κατανομή των μεταβιβαστικών πληρωμών και των παροχών στον κοινωνικό τομέα, συμπεριλαμβανομένης μιας εκτεταμένης αναμόρφωσης του συνταξιοδοτικού συστήματος, παράλληλα με την μεταρρύθμιση του συστήματος κρατικών επιδοτήσεων, θα συμβάλουν στον περαιτέρω εξορθολογισμό των δημοσίων δαπανών. Στη Σερβία, η βασική μεταρρύθμιση στον τομέα της φορολογικής πολιτικής θα είναι η εισαγωγή του ΦΠΑ, που έχει προγραμματιστεί για τις αρχές του 2004.

Στον τραπεζικό τομέα, βάρος πρέπει να δοθεί στη βελτίωση της τραπεζικής εποπτείας με βάση αυστηρότερους κανόνες προληπτικής εποπτείας σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα έτσι ώστε να ενισχυθεί η χρηματοπιστωτική θέση των τραπεζών. Προβλέπεται να σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την αναβάθμιση και την πιθανή αναδιάρθρωση των τραπεζών εκείνων που βρίσκονται υπό την άμεση εποπτεία της Εθνικής Τράπεζας της Γιουγκοσλαβίας ή έχουν υπαχθεί στον οργανισμό αναβάθμισης των τραπεζών. Τέλος, οι αρχές σκοπεύουν να επιταχύνουν την ιδιωτικοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων. Στο Μαυροβούνιο, απαιτούνται βρυχυπρόθεσμες αποφάσεις για το κατά πόσο θα πρέπει να δοθεί νέα άδεια λειτουργίας ή να παύσει η λειτουργία αρκετών τραπεζών.

Μεσοπρόθεσμα, αναμένεται να επιταχυνθεί η διαδικασία αναδιάρθρωσης και ιδιωτικοποίησης μεγάλων επιχειρήσεων κρατικής ιδιοκτησίας. Επελέγησαν 150 περίπου επιχειρήσεις προκειμένου να ιδιωτικοποιηθούν βάσει διαδικασίας υποβολής προσφορών. για 70 περίπου επιχειρήσεις οι σχετικές διαδικασίες έχουν προχωρήσει αρκετά, 28 επιχειρήσεις αναμένεται να πωληθούν μέχρι τα τέλη του 2002 και οι λοιπές επιχειρήσεις κατά τα προσεχή έτη. Έχει δρομολογηθεί η ιδιωτικοποίηση 150-200 επιχειρήσεων μέσω πλειστηριασμών και αναμένεται να πωληθούν μέχρι τα τέλη του 2002. Για το μεγαλύτερο μέρος 4000 περίπου δημοσίων επιχειρήσεων, η διαδικασία ιδιωτικοποίησης αναμένεται να επιταχυνθεί σε μεσοπρόθεσμη βάση και να ολοκληρωθεί μέχρι τα μέσα του 2005. Οι αρχές σκοπεύουν επίσης να αναδιαρθρώσουν 40 περίπου μεγάλους ομίλους ετερογενών δραστηριοτήτων πριν από την ενδεχόμενη ιδιωτικοποίησή τους.

4. ΑΝΑΓΚΕΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΔΓ ΤΟ 2002 ΚΑΙ 2003

Ακόμα και αν συνεχιστεί η μακροοικονομική σταθεροποίηση στην ΟΔΓ και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις προχωρήσουν με ικανοποιητικό ρυθμό όπως προβλέπεται στη συμφωνία διευρυμένης χρηματοδοτικής διευκόλυνσης, αναμένεται ότι, σύμφωνα με την αξιολόγηση του ΔΝΤ και τις προβλέψεις πρόσφατης έκθεσης (EBS/02/73 της 26 Απριλίου 2002) - ότι η χώρα θα εξακολουθήσει να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εξωτερική χρηματοδοτική στήριξη σε μεσοπρόθεσμη βάση, συμπεριλαμβανομένης της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής. Ειδικότερα, υπάρχουν σημαντικές δαπάνες χρηματοδότησης λόγω των υποχρεώσεων εξυπηρέτησης του εξωτερικού χρέους και της ανάγκης ενίσχυσης των συναλλαγματικών αποθεμάτων, καθώς και λόγω του κόστους αναβάθμισης των δημοσίων υποδομών και αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων και των τραπεζών.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ για το ισοζύγιο πληρωμών, οι ακαθάριστες ανάγκες χρηματοδότησης το 2002 και το 2003 ανέρχονται σε περίπου 8.450 εκατ. δολάρια, και περιλαμβάνουν κυρίως τις υπόλοιπες ανεξόφλητες εξωτερικές οφειλές (περίπου 4000 εκατ. δολάρια) και τα προβλεπόμενα ελλείμματα του λογαριασμού τρεχουσών συναλλαγών προ των επιχορηγήσεων (περίπου 3.370 εκατ. δολάρια) καθώς και προγραμματιζόμενη αύξηση των συναλλαγματικών αποθεμάτων κατά περίπου 900 εκατ. δολάρια μέχρι τα τέλη του 2003 στο επίπεδο των 3,5 μηνών εισαγωγών, το οποίο θεωρείται ενδεδειγμένο στο πλαίσιο της περαιτέρω ελευθέρωσης του συναλλάγματος.

Οι ακαθάριστες ανάγκες χρηματοδότησης αναμένεται να μειωθούν χάρη σε ορισμένες καθαρές εισροές ιδιωτικών κεφαλαίων (1.670 εκατ. δολάρια), την αναμενόμενη ελάφρυνση του χρέους (4.231 εκατ. δολάρια), κυρίως από τη Λέσχη του Λονδίνου, με όρους συγκρίσιμους με εκείνους που συμφωνήθηκαν από τη Λέσχη των Παρισίων, και χάρη σε επίσημα διμερή δάνεια και επιχορηγήσεις που έχουν πλέον οριστικοποιηθεί (421 εκατ. δολάρια) πράγμα που συνεπάγεται έλλειμμα χρηματοδότησης ύψους 2.131 εκατ. δολαρίων.

Λαμβάνοντας υπόψη τις οριστικές δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν το 2002 από τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς (350 εκατ. δολάρια) καθώς και τις αναμενόμενες χρηματοδοτήσεις από το ΔΝΤ το 2002 και το 2003 (562 εκατ. δολάρια), το έλλειμμα αυτό θα μειωθεί σε περίπου 1220 εκατ. δολάρια, για το οποίο εξακολουθούν να απαιτούνται και να αναμένονται συμπληρωματικές διασφαλίσεις χρηματοδότησης από διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς και διμερείς πιστωτές (300 εκατ. δολάρια το 2002 και 920 εκατ. δολάρια το 2003). Δεδομένου ότι το 2003 το ΔΝΤ αναμένει χρηματοδότηση από διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς (εκτός του ΔΝΤ) ύψους 360 εκατ. δολαρίων, το υπόλοιπο έλλειμμα χρηματοδότησης ύψους 860 εκατ. δολαρίων θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί μέσω διμερών χρηματοδοτικών χορηγήσεων το 2002 και 2003.

Σύμφωνα με πληροφορίες που χορηγήθηκαν από το ΔΝΤ, ένα μέρος αυτού του υπόλοιπου ελλείμματος χρηματοδότησης το 2002/2003, και συγκεκριμένα ποσό ύψους περίπου 280 εκατ. δολαρίων, αντιπροσωπεύει έλλειμμα μακροοικονομικής χρηματοδότησης (περίπου 100 εκατ. δολάρια το 2002 και περίπου 180 εκατ. δολάρια το 2003). Ωστόσο, το ποσό αυτό δεν συμπεριλαμβάνει την ενίσχυση του ισοζυγίου πληρωμών που παρέχεται από τους διμερείς επίσημους πιστωτές της Λέσχης των Παρισίων, δηλαδή την ελάφρυνση του χρέους μέσω της κεφαλαιοποίησης των τόκων υπερημερίας που εκτιμάται σε περίπου 100-120 εκατ. δολάρια για την περίοδο 2002/2003.

Το ΔΝΤ υπογράμμισε ότι για να καλυφθεί σημαντικό μέρος αυτού του ελλείμματος μακροοικονομικής χρηματοδότησης, θα απαιτηθεί συμπληρωματική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή εκ μέρους της Κοινότητας, ήδη από το 2002.

5. ενδεχομενη συμπληρωματικη μακροοικονομικη χρηματοδοτική συνδρομη τησ κοινοτητασ και κυριοτερα χαρακτηριστικα τησ

Η Επιτροπή προτείνει η Κοινότητα να θέσει στη διάθεση της ΟΔΓ συμπληρωματική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ύψους μέχρι 130 εκατ. ευρώ. Το προτεινόμενο ποσό φαίνεται να συμβιβάζεται με τις προβλέψεις του ΔΝΤ σχετικά με το έλλειμμα χρηματοδότησης που απαιτεί τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και τους απαραίτητους πόρους για την κάλυψη του.

Στο πλαίσιο αυτό, η παροχή από την Κοινότητα συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής θα συνέβαλλε στην ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής σταθερότητας της χώρας, καθώς και στη διατήρηση του σημαντικού της ρόλου ως παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή. Ειδικότερα, θεωρείται σκόπιμο να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων εξωτερικής χρηματοδότησης της χώρας, τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών και την ενίσχυση των συναλλαγματικών αποθεμάτων της. Η συμπληρωματική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας θα συμπληρώσει του πόρους που έχουν τεθεί στη διάθεση της χώρας εκ μέρους των διεθνών χρηματοδοτικών οργανισμών και των διμερών πιστωτών. Αν δεν χορηγηθεί επαρκής επίσημη χρηματοδότηση υπάρχει κίνδυνος να υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις για τη συνέχιση των οικονομικών πολιτικών που προβλέπονται βάσει της συμφωνίας διευρυμένης χρηματοδοτικής διευκόλυνσης του ΔΝΤ και, συνεπώς, για τις συνολικές αναπτυξιακές προοπτικές, το επίπεδο της απασχόλησης και το βιοτικό επίπεδο.

Η προτεινόμενη συνδρομή πρόκειται να συνοδεύσει το πρώτο ήμισυ της συμφωνίας διευρυμένης χρηματοδοτικής διευκόλυνσης του ΔΝΤ το 2002 και 2003. Η συνδρομή θα χορηγηθεί σε δύο τουλάχιστον δόσεις και θα υπόκειται σε κατάλληλους όρους μακροοικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής σύμφωνα με τα βασικά στοιχεία του νέου προγράμματος του ΔΝΤ.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η δανειοληπτική ικανότητα της ΟΔΓ παραμένει περιορισμένη ακόμη και μετά τα μέτρα που λήφθηκαν από τα μέλη της Λέσχης των Παρισίων, η προτεινόμενη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας προβλέπει μια σημαντική μη επιστρεπτέα συνιστώσα που ανέρχεται σε 75 εκατ. ευρώ κατ'ανώτατο όριο. Οι δημοσιονομικοί πόροι έχουν ήδη προβλεφθεί στο κονδύλιο του προϋπολογισμού B7-548 για το 2002 και το 2003. Η επιστρεπτέα συνιστώσα αυτής της συνδρομής (δάνειο) ανώτατου ύψους 55 εκατ. ευρώ θα χορηγηθεί για περίοδο μέχρι 15, όπως και τα πρόσφατα πακέτα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγήθηκαν σε άλλες χώρες των δυτικών Βαλκανίων. Η Κοινότητα θα συγκεντρώσει τα σχετικά ποσά με δανειοληπτικές πράξεις στις κεφαλαιαγορές, οι οποίες θα καλύπτονται από την εγγύηση του γενικού προϋπολογισμού. Στη συνέχεια, η ΟΔΓ θα δανεισθεί από την Κοινότητα. Οι δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις πρέπει να είναι πλήρως αντιστοιχισμένες και να μην ενέχουν κανένα εμπορικό κίνδυνο για την Κοινότητα. Σύμφωνα με το μηχανισμό του Ταμείου Εγγυήσεων, οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της απόφασης για τη χορήγηση στη ΟΔΓ ενός δανείου ανώτατου ποσού 55 εκατ. ευρώ συνεπάγονται τη μεταφορά 4,95 εκατ. ευρώ στο Ταμείο Εγγυήσεων, πράγμα για το οποίο υπάρχουν επαρκή περιθώρια στο πλαίσιο του αποθεματικού για εγγυήσεις.

Συνεπώς, ζητείται από το Συμβούλιο να εγκρίνει το συνημμένο σχέδιο απόφασης για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην ΟΔΓ.

2002/0192 (CNS)

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την χορήγηση συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη :

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 308 ,

την πρόταση της Επιτροπής, [3]

[3] EE

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, [4]

[4] EE

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής πριν υποβάλει την πρότασή της.

(2) οι αρχές της ΟΔΓ απεκατέστησαν τους δεσμούς τους με διεθνείς οργανισμούς και ειδικότερα συντελέστηκε πρόοδος για την ομαλοποίηση των οικονομικών σχέσεων της χώρας με πολυμερείς πιστωτές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, καθώς και με επίσημους διμερείς πιστωτές.

(3) από τον Οκτώβριο του 2000, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας πραγματοποίησε σημαντική πρόοδο για την προώθηση της οικονομικής σταθεροποίησης και των μεταρρυθμίσεων καθώς για την εγκαθίδρυση μιας οικονομίας της αγοράς με ομαλή λειτουργία.

(4) στο πλαίσιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης, που διέπει τις σχέσεις της ΕΕ με την περιοχή αυτή, θεωρείται σκόπιμο να στηριχθούν οι προσπάθειες για τη διασφάλιση ενός σταθερού πολιτικού και οικονομικού περιβάλλοντος στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, έτσι ώστε να αναπτυχθεί σταδιακά μία σχέση πλήρους συνεργασίας με την Κοινότητα.

(5) η χρηματοδοτική συνδρομή από την Κοινότητα θα αποτελέσει αποφασιστικό παράγοντα για την προσέγγιση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας με την Κοινότητα. η Κοινότητα χορήγησε ήδη το 2001 μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ύψους 345 εκατ. ευρώ στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας [5]

[5] Απόφαση 2001/549/ΕΚ (ΕΕ αριθ. L 197 της 21.7.2001, σ. 36), Απόφαση 2001/901/ΕΚ (ΕΕ αριθ. L 334 της 18.12.2001, σ. 30)

(6) το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) ενέκρινε τον Μάιο του 2002 τριετή συμφωνία "διευρυμένης χρηματοδοτικής διευκόλυνσης" για την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας ύψους περίπου 829 εκατ. δολαρίων έτσι ώστε να ενισχυθεί το οικονομικό πρόγραμμα των αρχών για την περίοδο 2002 - 2005.

(7) το Μάιο του 2001, η Παγκόσμια Τράπεζα αποφάσισε να διαθέσει στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, σε προσωρινή βάση, ένα πακέτο δανείων με ευνοϊκούς όρους ύψους 540 εκατ. δολαρίων για τριετή περίοδο. μέχρι στιγμής έχουν εγκριθεί δύο πιστώσεις διαρθρωτικής προσαρμογής ύψους 70 εκατ. δολαρίων και 85 εκατ. δολαρίων τον Ιανουάριο και το Φεβρουάριο του 2002, αντίστοιχα, για τη στήριξη των μέτρων που αποσκοπούν στη μεταρρύθμιση των δημοσίων οικονομικών, του ενεργειακού και του κοινωνικού τομέα, καθώς και στην προώθηση της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα.

(8) τα μέλη της Λέσχης των Παρισίων συμφώνησαν το Νοέμβριο του 2001 σχετικά με μια σημαντική ελάφρυνση χρέους υπέρ της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, η οποία βελτιώνει ήδη την κατάσταση του ισοζυγίου πληρωμών.

(9) οι αρχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας έχουν ζητήσει χρηματοδοτική συνδρομή από διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, την Κοινότητα και άλλους διμερείς πιστωτές.

(10) πέραν της χρηματοδότησης που μπορεί να χορηγηθεί από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα, παραμένει ένα σημαντικό έλλειμμα χρηματοδότησης που πρέπει να καλυφθεί για να προωθηθούν οι στόχοι πολιτικής που συνδέονται με την προσπάθεια μεταρρύθμισης των αρχών.

(11) η χορήγηση μιας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας αποτελεί κατάλληλο μέτρο για την άμβλυνση των εξωτερικών χρηματοδοτικών περιορισμών που αντιμετωπίζει η χώρα, με την στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών της και την ενίσχυση των συναλλαγματικών διαθεσίμων της.

(12) η χορήγηση χρηματοδοτικής συνδρομής από την Κοινότητα με τη μορφή μακροπρόθεσμου δανείου σε συνδυασμό με μη επιστρεπτέα συνδρομή αποτελεί κατάλληλο μέτρο για τη στήριξη της βιωσιμότητας της εξωτερικής χρηματοδοτικής θέσης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, λαμβάνοντας υπόψη την περιορισμένη δανειοληπτική της ικανότητα.

(13) η προσθήκη μιας μη επιστρεπτέας συνιστώσας στη συνδρομή αυτή δεν θίγει τις εξουσίες της δημοσιονομικής αρχής.

(14) η διαχείριση της συνδρομής αυτής πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή.

(15) για την έκδοση της παρούσας απόφασης η συνθήκη δεν προβλέπει άλλες εξουσίες πέραν εκείνων που ορίζονται στο άρθρο 308,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

1. Η Κοινότητα θέτει στη διάθεση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας συμπληρωματική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή με τη μορφή μακροπρόθεσμου δανείου και μη επιστρεπτέας συνδρομής, η οποία αποσκοπεί να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα του ισοζυγίου πληρωμών και να ενισχύσει τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας.

2. Το δάνειο, ως συνιστώσα της συνδρομής αυτής, θα ανέλθει σε κεφάλαιο ύψους 55 εκατ. ευρώ κατ' ανώτατο όριο, με μέγιστη διάρκεια 15 έτη. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να δανειστεί, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, τα αναγκαία κεφάλαια τα οποία θα τεθούν στη διάθεση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας με τη μορφή δανείου.

3. Η μη επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής αυτής ανέρχεται σε 75 εκατ. ευρώ κατ' ανώτατο όριο".

4. Η Επιτροπή διαχειρίζεται τη χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας σε στενή συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και κατά τρόπο που συμβιβάζεται με κάθε συμφωνία που έχει συναφθεί μεταξύ του ΔΝΤ και της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας.

Άρθρο 2

1. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να συμφωνήσει με τις αρχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, τους όρους οικονομικής πολιτικής που συνοδεύουν τη συμπληρωματική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας. Οι όροι αυτοί πρέπει να συμβιβάζονται με τις συμφωνίες που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 4.

2. Η Επιτροπή ελέγχει σε τακτά χρονικά διαστήματα, σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και μετά από συντονισμό με το ΔΝΤ, κατά πόσο η οικονομική πολιτική της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας συμβιβάζεται με τους στόχους της παρούσας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και εάν πληρούνται οι όροι που τη συνοδεύουν.

Άρθρο 3

1. Το δάνειο και η μη επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής αυτής τίθενται στη διάθεση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας σε δύο τουλάχιστον δόσεις. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 2, η εκταμίευση της πρώτης δόσης θα γίνει εφόσον εφαρμοστεί κατά ικανοποιητικό τρόπο το μακροοικονομικό πρόγραμμα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας στο πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας διευρυμένης χρηματοδοτικής διευκόλυνσης που συνάφθηκε με το ΔΝΤ.

2. Η δεύτερη και τυχόν άλλες δόσεις θα εκταμιευθούν εφόσον συνεχίζονται κατά ικανοποιητικό τρόπο οι οικονομικές πολιτικές που αναφέρονται στο άρθρο 2, και πάντως όχι πριν από την πάροδο ενός τριμήνου από την καταβολή της προηγούμενης δόσης.

3. Τα ποσά της συνδρομής καταβάλλονται στην Εθνική Τράπεζα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας.

Άρθρο 4

1. Οι δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 διενεργούνται με την ίδια τοκοφόρο ημερομηνία και δεν συνεπάγονται για την Κοινότητα μετατροπή των προθεσμιών λήξης ούτε ανάληψη κινδύνου συναλλάγματος ή επιτοκίου ή άλλου εμπορικού κινδύνου.

2. Εφόσον το ζητήσει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, η Επιτροπή λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμπεριληφθεί στους όρους του δανείου ρήτρα πρόωρης εξόφλησης και να εξασφαλισθεί η δυνατότητα εκτέλεσής της.

3. Μετά από αίτημα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, και εφόσον οι περιστάσεις επιτρέπουν τη βελτίωση του επιτοκίου του δανείου, η Επιτροπή μπορεί να αναχρηματοδοτήσει το σύνολο ή μέρος των αρχικών δανειοληπτικών πράξεων ή να αναπροσαρμόσει τους αντίστοιχους χρηματοδοτικούς όρους. Οι ενέργειες αναχρηματοδότησης ή αναδιάταξης θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με τους όρους που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και δεν θα έχουν ως αποτέλεσμα την παράταση της μέσης προθεσμίας εξόφλησης των σχετικών δανείων ούτε την αύξηση του εναπομένοντος κατά την ημερομηνία της αναχρηματοδότησης ή της αναδιάταξης κεφαλαίου, εκφρασμένου με την τρέχουσα συναλλαγματική ισοτιμία.

4. Όλα τα έξοδα που συνεπάγεται για την Κοινότητα η σύναψη και η εκτέλεση της πράξης που προβλέπεται από την παρούσα απόφαση βαρύνουν την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας.

5. Η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή ενημερώνεται για την πορεία των πράξεων που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3 τουλάχιστον μία φορά ετησίως.

Άρθρο 5

Τουλάχιστον μια φορά ετησίως, και πριν από το Σεπτέμβριο, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο που περιλαμβάνει αξιολόγηση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας απόφασης κατά το προηγούμενο έτος.

Άρθρο 6

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει από την ημερομηνία της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Λήγει δύο έτη μετά την ημερομηνία δημοσίευσής της.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ 2002 ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΔΑΝΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ

(ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1. Τίτλος της ενέργειας

Συμπληρωματική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή υπέρ της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας

2. Σχετικό κονδύλιο του προϋπολογισμού

α) Μη επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής

B7-548

β) Επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής (δάνειο)

Κονδύλιο ΒΟ-215 «Εγγύηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τα προγράμματα δανειοληπτικών πράξεων που συνάπτει η Κοινότητα με σκοπό την παροχή χρηματοδοτικής συνδρομής σε χώρες των Δυτικών Βαλκανίων».

3. Νομικές βάσεις

Άρθρο 308 της συνθήκης

4. περιγραφη και αιτιολογηση του μετρου

α) Περιγραφή του μέτρου

Χορήγηση κοινοτικού δανείου (θα χρηματοδοτηθεί με δανεισμό της Κοινότητας στις διεθνείς κεφαλαιαγορές) ανώτατου ποσού 55 εκατ. ευρώ, και μη επιστρεπτέας κοινοτικής συνδρομής ανώτατου ποσού 75 εκατ. ευρώ (θα χρηματοδοτηθεί από το γενικό προϋπολογισμό) στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας για τη στήριξη των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών των αρχών και την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του ισοζυγίου πληρωμών.

β) Αιτιολόγηση του μέτρου

Η βιωσιμότητα των προσπαθειών οικονομικής σταθεροποίησης και μεταρρύθμισης της δικαιούχου χώρας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παροχή εξωτερικής χρηματοδοτικής συνδρομής με ευνοϊκούς όρους από επίσημες πηγές.

5. Ταξινόμηση της δαπάνης

α) Μη επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής: μη υποχρεωτική δαπάνη, διαχωριζόμενη.

β) Επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής(δάνειο) : υποχρεωτική.

6. Φύση της δαπάνης

α) Μη επιστρεπτέα συνδρομή (επιχορήγηση σε ποσοστό 100%), που θα εκταμιευθεί σε τουλάχιστον δύο διαδοχικές δόσεις.

β) Εvδεχόμεvη εvεργoπoίηση της εγγύησης τoυ πρoϋπoλoγισμoύ για τις δανειοληπτικές πράξεις της Κοινότητας με σκοπό τη χρηματoδότηση του δαvείου.

7. δημοσιονομικεσ επιπτωσεισ

α) Μέθοδος υπολογισμού

Ο υπολογισμός του ύψους αναγκαίας της συνδρομής στηρίζεται στις σημερινές εκτιμήσεις για τις ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης της αποδέκτριας χώρας οι οποίες δεν καλύπτονται από άλλες πηγές.

Για το δάνειο που χορηγείται στο πλαίσιο της συνδρομής, αναμένεται ότι δεν θα γίνει χρήση της εγγύησης του προϋπολογισμού.

β) Επιπτώσεις της εvέργειας στις πιστώσεις παρέμβασης

Το κονδύλιο του προϋπολογισμού που αντιστοιχεί στη μη επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής θα ενεργοποιηθεί εφόσον διαπιστωθεί η τήρηση ορισμένων όρων πολιτικής που θα συμφωνηθούν με τις αρχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας.

Το κovδύλιο τoυ πρoϋπoλoγισμoύ πoυ αvτιπροσωπεύει τηv εγγύηση τoυ πρoϋπoλoγισμoύ για την επιστρεπτέα συνιστώσα της συνδρομής (δάνειο) θα ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση κατάπτωσης της εγγύησης.

γ) Χρηματοδότηση των δαπανών παρέμβασης

(i) Μη επιστρεπτέα συνδρομή

Προτείνεται το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα πιστώσεων (σε εκατ. ευρώ) που θα χρηματοδοτηθούν εντός των ορίων της κατηγορίας 4 των δημοσιονομικών προοπτικών:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(ii)Εvδεχόμεvη εvεργoπoίηση της εγγύησης τoυ πρoϋπoλoγισμoύ:

- Προσφυγή στο Ταμείο Εγγυήσεων που δημιουργήθηκε με τον κανονισμό (EΚ, EURATOM) αριθ. 2728 του Συμβουλίου της 31ης Οκτωβρίου 1994, και που τροποποιήθηκε για τελευταία φορά από τον κανονισμό αριθ. 1149 της 25ης Μαΐου 1999.

- Σε περίπτωση που οι πόροι του Ταμείου Εγγυήσεων δεν επαρκούν, το συμπληρωματικό ποσό θα διατεθεί με μεταφορά από τον προϋπολογισμό: κάθε διαθέσιμου περιθωρίου στο αποθεματικό για εγγυήσεις. κάθε καθυστερημένης αποπληρωμής για την οποία είχε ενεργοποιηθεί η εγγύηση του προϋπολογισμού (βάσει του άρθρου 27, παράγραφος 3, του δημοσιονομικού κανονισμού). κάθε διαθέσιμου υπολοίπου εντός του ανώτατου ορίου της κατηγορίας 4 των δημοσιονομικών προοπτικών ή των επαναχρησιμοποιούμενων πόρων της κατηγορίας αυτής.

- Για να τηρήσει τις υποχρεώσεις της, η Επιτροπή μπορεί να εξασφαλίσει προσωρινά την εξυπηρέτηση του χρέους με πόρους από τα ταμειακά διαθέσιμά της. Στην περίπτωση αυτή, ισχύει το άρθρο 12 του κανονισμού ΕΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ αριθ. 1552/89 της 29ης Μαΐου 1989.

8. Μετρα καταπολεμησης τησ απατησ

Η συνδρομή θα καταβληθεί απευθείας στην κεντρική τράπεζα της δικαιούχου χώρας μόνο αφού οι υπηρεσίες της Επιτροπής, σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και τις υπηρεσίες του ΔΝΤ, εξακριβώσουν ότι οι μακροοικονομικές πολιτικές που εφαρμόζονται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας είναι ικανοποιητικές και ότι τηρούνται οι ειδικοί όροι που έχουν τεθεί για τη χορήγηση της παρούσας συνδρομής.

Η συνδρομή θα αποτελέσει αντικείμενο των διαδικασιών εξακρίβωσης και ελέγχου υπό την ευθύνη του Ελεγκτικού Συνεδρίου και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).

9. Στοιχεια αναλυσησ κοστουσ-αποτελεσματικοτητασ

α) Αιτιολόγηση της δράσης και ειδικοί στόχοι

Με τη στήριξη των προσπαθειών μακροοικονομικής μεταρρύθμισης της ΟΔΓ και τη συμπλήρωση της χρηματοδότησης που θα χορηγήσει η διεθνής κοινότητα στη χώρα αυτή στο πλαίσιο προγράμματος που συμφωνήθηκε με το ΔΝΤ, η παρούσα συνδρομή θα διευκολύνει τη μετάβαση της χώρας σε οικονομία αγοράς.

β) Παρακολούθηση και αξιολόγηση

Η προτεινόμενη συνδρομή έχει μακροοικονομικό χαρακτήρα και η παρακολούθηση και αξιολόγησή της γίνεται στο πλαίσιο του τριετούς προγράμματος σταθεροποίησης και μεταρρύθμισης που εφαρμόζει η χώρα με τη στήριξη του ΔΝΤ.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα παρακολουθήσουν την εφαρμογή της δράσης μέσω ειδικού συστήματος δεικτών μακροοικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής που θα συμφωνηθούν με τις αρχές της δικαιούχου χώρας. Θα συνεργαστούν επίσης στενά με τις υπηρεσίες του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας και θα επωφεληθούν από τις αξιολογήσεις στις οποίες προβαίνουν οι οργανισμοί αυτοί όσον αφορά τα αποτελέσματα της σταθεροποίησης και των μεταρρυθμίσεων στη δικαιούχο χώρα.

Η πρόταση απόφασης του Συμβουλίου προβλέπει την υποβολή ετήσιας έκθεσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, η οποία περιλαμβάνει αξιολόγηση της εφαρμογής της παρούσας δράσης.

10. Διοικητικές δαπανες

Το παρόν μέτρο έχει έκτακτο χαρακτήρα και δεν θα προκαλέσει αύξηση του προσωπικού της Επιτροπής.