[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 22.2.2008

COM(2008) 101 τελικό

2008/0041 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της […]

για την τροποποίηση του κανονισμού (EΚ) αριθ. 562/2006 όσον αφορά τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS) στο πλαίσιο του κώδικα συνόρων του Σένγκεν

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

- Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Η παρούσα πρόταση αναφέρεται στις τροποποιήσεις που πρέπει να γίνουν στον κώδικα συνόρων του Σένγκεν ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική χρήση του Συστήματος Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS) στα εξωτερικά σύνορα. Στόχος της πρότασης είναι να καθοριστούν κοινοί κανόνες σχετικά με την υποχρέωση χρήσης του VIS στα εξωτερικά σύνορα και κατά συνέπεια την περαιτέρω ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

- Γενικό πλαίσιο

Για τον καθορισμό των προϋποθέσεων, κριτηρίων και πρακτικών λεπτομερειών για τους ελέγχους στα σημεία διέλευσης των εξωτερικών συνόρων και την επιτήρησή τους, εκδόθηκε στις 15 Μαρτίου 2006 ο κοινοτικός κώδικας σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν). Σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 3 του κώδικα συνόρων του Σένγκεν, όλοι οι υπήκοοι τρίτων χωρών υποβάλλονται σε διεξοδικό έλεγχο στα εξωτερικά σύνορα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. xx/2008 της ….. σχετικά με το σύστημα πληροφοριών για τις θεωρήσεις (VIS) και την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των κρατών μελών για τις θεωρήσεις μικρής διάρκειας (κανονισμός VIS)[1]. Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, για την τροποποίηση της κοινής προξενικής εγκυκλίου των θεωρήσεων εισόδου για τις διπλωματικές και τις έμμισθες προξενικές αρχές σε σχέση με την εισαγωγή των βιομετρικών στοιχείων, συμπεριλαμβανόμενων διατάξεων για την οργάνωση της παραλαβής και της διεκπεραίωσης των αιτήσεων θεώρησης[2].

Ο κανονισμός VIS καθορίζει το στόχο, τις λειτουργικές δυνατότητες και τις αρμοδιότητες του VIS, ενώ η τροποποίηση της ΚΠΕ θα δημιουργήσει τη νομική βάση για να λαμβάνουν τα κράτη μέλη τα υποχρεωτικά βιομετρικά στοιχεία αναγνώρισης από τους αιτούντες θεώρηση και επίσης προβλέπει τη δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών, για παράδειγμα με τη δημιουργία κοινών κέντρων διεκπεραίωσης (CAC).

Στο πλαίσιο του συνολικού του στόχου που συνίσταται στη βελτίωση της εφαρμογής της κοινής πολιτικής για τις θεωρήσεις, το VIS στοχεύει επίσης να διευκολύνει τους ελέγχους στα σημεία διέλευσης των εξωτερικών συνόρων, περιλαμβανομένης και της καταπολέμησης της απάτης.

Σύμφωνα με το άρθρο 18 του κανονισμού VIS, οι συνοριοφύλακες εξουσιοδοτούνται να πραγματοποιούν έρευνες στο πλαίσιο του VIS με σκοπό τον έλεγχο, χρησιμοποιώντας τον αριθμό της αυτοκόλλητης θεώρησης σε συνδυασμό με την επαλήθευση των δακτυλικών αποτυπωμάτων του κατόχου θεώρησης. Κατά τη διάρκεια περιόδου κατ’ ανώτατο όριο τριών ετών μετά την έναρξη λειτουργίας του VIS, η έρευνα μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνον με τη χρήση του αριθμού της αυτοκόλλητης θεώρησης. Η περίοδος αυτή μπορεί να μειωθεί για τα εναέρια σύνορα.

Η χρήση του VIS έχει θεμελιώδη σημασία για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα. Μόνον ένας βιομετρικός έλεγχος μπορεί να καθορίσει με βεβαιότητα εάν ένα πρόσωπο που επιθυμεί να εισέλθει στο χώρο Σένγκεν είναι όντως εκείνο στο οποίο χορηγήθηκε η θεώρηση. Κατά συνέπεια, πρέπει οι συνοριοφύλακες να συμβουλεύονται συστηματικά το VIS, περιλαμβανομένου του βιομετρικού ελέγχου, για κάθε κάτοχο θεώρησης.

Πάντως, ο κανονισμός VIS δεν περιέχει και δεν μπορεί να περιέχει διατάξεις σχετικά με την υποχρέωση χρήσης του VIS στα εξωτερικά σύνορα. Συνεπώς, η παρούσα πρόταση στοχεύει στο να συμπληρώσει τον εν λόγω κανονισμό, θεσπίζοντας για το σκοπό αυτό κοινούς κανόνες, μέσω μιας τροποποίησης του κώδικα συνόρων του Σένγκεν, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και εναρμονισμένη χρήση του VIS στα εξωτερικά σύνορα. Ελλείψει κοινού καθεστώτος, τα συνοριακά σημεία διέλευσης όπου το VIS δεν χρησιμοποιείται συστηματικά θα μπορούσαν να τα εκμεταλλεύονται παράνομοι μετανάστες και εγκληματίες.

Η συστηματική αναζήτηση στο VIS στα εξωτερικά σύνορα αποτελεί προϋπόθεση για την ευελιξία των διαδικασιών υποβολής αίτησης θεώρησης: η προαναφερθείσα πρόταση της Επιτροπής για την τροποποίηση της κοινής προξενικής εγκυκλίου προβλέπει ότι εάν οι αιτήσεις θεώρησης υποβάλλονται επανειλημμένα εντός προθεσμίας 48 μηνών, τα βιομετρικά στοιχεία που περιέχονται στην προηγούμενη αποθηκευμένη αίτηση στο πλαίσιο του VIS μπορούν να αντιγραφούν και να χρησιμοποιηθούν εκ νέου. Κατά τον τρόπο αυτό, οι καλόπιστοι αιτούντες απαλλάσσονται της υποχρέωσης να προσέλθουν οι ίδιοι στο προξενείο. Ο κανόνας αυτός προϋποθέτει ότι όλοι οι κάτοχοι θεώρησης θα πρέπει να ελέγχονται στα εξωτερικά σύνορα, διασφαλίζοντας τον εντοπισμό οποιασδήποτε καταχρηστικής χρήσης των θεωρήσεων. Εάν το VIS δεν χρησιμοποιείται συστηματικά στα εξωτερικά σύνορα, τα βιομετρικά στοιχεία θα πρέπει να λαμβάνονται σε κάθε νέα αίτηση θεώρησης στο προξενείο.

Προοδευτική εφαρμογή του VIS σε περιφερειακό επίπεδο στα προξενεία

Το άρθρο 48 του κανονισμού VIS προβλέπει ένα μηχανισμό προοδευτικής εφαρμογής του VIS σε περιφερειακό επίπεδο στα προξενεία. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2005, η εφαρμογή του VIS θα έπρεπε να ξεκινήσει στις προξενικές αρχές που είναι εγκατεστημένες στη Βόρεια Αφρική και στην Εγγύς Ανατολή. Μετά την έναρξη της εφαρμογής, τα προξενεία που είναι εγκατεστημένα στην πρώτη περιφέρεια κατά πρώτο λόγο πρέπει, για όλες τις αιτήσεις θεώρησης που υποβάλλονται στην περιφέρεια αυτή, να συλλέγουν τα στοιχεία που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 του κανονισμού VIS και να τα διαβιβάζουν στη βάση δεδομένων του VIS. Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν επίσης τα δακτυλικά αποτυπώματα των αιτούντων θεώρηση. Η Επιτροπή καθορίζει την ημερομηνία από την οποία η διαβίβαση των δεδομένων που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 του κανονισμού VIS, περιλαμβανομένων των δακτυλικών αποτυπωμάτων των αιτούντων θεώρηση, θα είναι επίσης υποχρεωτική σε όλες τις υπόλοιπες περιφέρειες.

Πριν από την ημερομηνία αυτή, σε κάθε μία από τις υπόλοιπες αυτές περιφέρειες, τα κράτη μέλη μπορούν να αρχίσουν να συλλέγουν τα δεδομένα και να τα διαβιβάζουν στο VIS, σύμφωνα με το άρθρο 48 παράγραφος 3 του κανονισμού VIS καταχωρίζοντας τουλάχιστον τα αλφαριθμητικά δεδομένα και τις φωτογραφίες, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχεία α) και β) του κανονισμού VIS.

Μετά την προοδευτική εφαρμογή του VIS σε περιφερειακό επίπεδο και τη δυνατότητα που προβλέπεται στο άρθρο 48 παράγραφος 3 του κανονισμού VIS, θα κυκλοφορήσουν τα ακόλουθα είδη θεωρήσεων:

(α) οι θεωρήσεις που εκδόθηκαν σε περιφέρεια που καλύπτεται από την υποχρεωτική χρήση του VIS, που κατά κανόνα θα περιλαμβάνουν δακτυλικά αποτυπώματα·

(β) οι θεωρήσεις που εκδόθηκαν σε περιφέρεια όπου η εφαρμογή του συστήματος δεν είναι ακόμη υποχρεωτική, αλλά στις οποίες ένα ή περισσότερα κράτη μέλη άρχισαν να συλλέγουν τα δεδομένα και να τα εισάγουν στο VIS, περιλαμβανομένων των δακτυλικών αποτυπωμάτων·

(γ) οι θεωρήσεις που εκδόθηκαν σε περιφέρεια όπου η εφαρμογή του συστήματος δεν είναι ακόμη υποχρεωτική, αλλά στις οποίες ένα ή περισσότερα κράτη μέλη άρχισαν να συλλέγουν τα δεδομένα και να τα εισάγουν στο VIS, αλλά χωρίς δακτυλικά αποτυπώματα (μόνον αλφαριθμητικά δεδομένα και φωτογραφία)·

(δ) οι θεωρήσεις που εκδόθηκαν σε περιφέρεια όπου η εφαρμογή του συστήματος δεν είναι ακόμη υποχρεωτική και στις οποίες τα κράτη μέλη δεν άρχισαν να συλλέγουν δεδομένα και να τα εισάγουν στο VIS·

(ε) οι θεωρήσεις που εκδόθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του κανονισμού VIS.

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι θεωρήσεις που στερούνται βιομετρικών στοιχείων θα παραμείνουν σε κυκλοφορία για ένα συγκεκριμένο διάστημα μετά την ολοκλήρωση της εφαρμογής του VIS, όπως π.χ. οι θεωρήσεις πολλαπλών εισόδων που εκδόθηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή.

Χρήση του VIS στα εξωτερικά σύνορα:

Ο πίνακας που ακολουθεί αναφέρει τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από τους συνοριοφύλακες κατά την πρόσβασή τους στο VIS, με τη χρησιμοποίηση του αριθμού της αυτοκόλλητης θεώρησης σε συνδυασμό με την επαλήθευση των δακτυλικών αποτυπωμάτων, καθώς και τις δράσεις που πρέπει να αναληφθούν.

[pic] Χρήση του VIS στα εξωτερικά σύνορα – Μεταβατική περίοδος και βασικά στοιχεία έρευνας

Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου που προβλέπεται στο άρθρο 18 παράγραφος 2 του κανονισμού VIS, υπάρχουν δύο επιλογές για αναζήτηση στο VIS, είτε με τον αριθμό της αυτοκόλλητης θεώρησης σε συνδυασμό με επαλήθευση των δακτυλικών αποτυπωμάτων του κατόχου της θεώρησης, είτε μόνον με τον αριθμό της αυτοκόλλητης θεώρησης. Και στις δύο περιπτώσεις η αναζήτηση στο VIS κατά την είσοδο θα ξεκινήσει οπωσδήποτε με τον αριθμό της αυτοκόλλητης θεώρησης.

Η έρευνα βάσει του αριθμού της αυτοκόλλητης θεώρησης σε συνδυασμό με τα δακτυλικά αποτυπώματα δεν θα έχει καμία χρησιμότητα εάν το VIS δεν περιέχει δακτυλικά αποτυπώματα που να μπορούν να συνδεθούν με εκείνα του κατόχου της θεώρησης. Κατά συνέπεια, κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, το VIS θα πρέπει να αναφέρει, μόλις πραγματοποιηθεί ο έλεγχος του αριθμού της αυτοκόλλητης θεώρησης, όχι μόνον εάν περιέχει πληροφορίες για τη θεώρηση, αλλά επίσης αν έχουν αποθηκευτεί δακτυλικά αποτυπώματα στο φάκελο της αίτησης για την εν λόγω θεώρηση. Εάν ο κάτοχος της θεώρησης έχει απαλλαγεί της υποχρέωσης να δώσει δακτυλικά αποτυπώματα, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση των διπλωματών, των παιδιών μικρής ηλικίας και των προσώπων που είναι ακρωτηριασμένα ή εκείνων για τους οποίους είναι εκ φύσεως αδύνατον να ληφθούν δακτυλικά αποτυπώματα, τα δακτυλικά αποτυπώματα δεν περιέχονται στο VIS. Συνεπώς, το VIS θα πρέπει να αναφέρει «απουσία δακτυλικών αποτυπωμάτων στο VIS»[3].

Ο πίνακας που ακολουθεί αναφέρει τα δεδομένα τα οποία θα διαθέτουν οι συνοριοφύλακες με τη χρήση του VIS κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου καθώς και τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν.

[pic]

Για να είναι σε θέση ο συνοριοφύλακας να εκτιμήσει εάν το πρόσωπο πληροί τους όρους εισόδου, πρέπει να διαθέτει πλήρη δεδομένα σχετικά με την εφαρμογή του VIS και την ενδεχόμενη μονομερή έναρξη λειτουργίας του VIS από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 48 παράγραφος 3 δεύτερη φράση του κανονισμού VIS.

Κατά συνέπεια, οι κοινοποιήσεις σύμφωνα με το άρθρο 48 παράγραφος 5 του κανονισμού VIS, (οι οποίες θα δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα) και οι πληροφορίες σχετικά με τη χρήση του άρθρου 48 παράγραφος 3 εκ μέρους των κρατών μελών πρέπει να είναι στη διάθεση του συνοριοφύλακα. Υποδεικνύεται η προσθήκη των δεδομένων αυτών σε παράρτημα στον πρακτικό οδηγό για τους συνοριοφύλακες (C(2006) 5186), που είναι διαθέσιμος στο CIRCA σε ηλεκτρονική μορφή.

- Ισχύουσες διατάξεις στον τομέα της πρότασης

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 562/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, για τη θέσπιση του κοινοτικού κώδικα σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν).

Κανονισμός (EΚ) αριθ. xx/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το σύστημα πληροφοριών για τις θεωρήσεις (VIS) και την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των κρατών μελών για τις θεωρήσεις μικρής διάρκειας (κανονισμός VIS).

2. ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

- Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Τα κράτη μέλη διαβουλεύθηκαν (στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας «Σύνορα» του Συμβουλίου) σχετικά με το «VIS και τα σύνορα» και την υποχρεωτική χρήση του VIS στα εξωτερικά σύνορα. Σύμφωνα με τις απαντήσεις τους, το VIS θα πρέπει να χρησιμοποιείται στα συνοριακά σημεία διέλευσης και θα πρέπει να διατίθενται ανιχνευτές βιομετρικών στοιχείων· αυτό θα επέτρεπε να ελεγχθεί ο αριθμός της αυτοκόλλητης θεώρησης σε συνδυασμό με τα δακτυλικά αποτυπώματα του κατόχου της θεώρησης.

Τα κράτη μέλη έκριναν ότι η υποχρεωτική χρήση του VIS στα εξωτερικά σύνορα είναι εφικτή και αναγκαία σε κάθε περίπτωση, ιδίως με την εκμετάλλευση των δύο βασικών δεδομένων της έρευνας (αριθμός αυτοκόλλητης θεώρησης και δακτυλικά αποτυπώματα). Πάντως, εκφράστηκαν επιφυλάξεις ως προς τη δυνατότητα γρήγορης και αξιόπιστης έρευνας, ιδίως στην περίπτωση χρήσης φορητών συσκευών (π.χ. σε αυτοκίνητα οχήματα ή τραίνα). Σύμφωνα με αυτή την άποψη η χρήση του VIS δεν θα μπορεί να καταστεί υποχρεωτική παρά μόνον όταν η τεχνολογική πρόοδος επιτρέψει αξιόπιστη χρήση των φορητών συσκευών, που χαρακτηρίζονται από γρήγορη διαβίβαση δεδομένων και ασφαλείς ελέγχους.

Λαμβάνοντας υπόψη τις συζητήσεις για τον κανονισμό VIS που διεξήχθησαν με το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, καθώς και το εγκριθέν κείμενο συμβιβασμού, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο συμβιβασμός πρέπει να ερμηνευθεί στην περίπτωση αυτή κατά την έννοια ότι η χρήση του VIS στα εξωτερικά σύνορα θα πρέπει να είναι υποχρεωτική και ότι μετά τη μεταβατική περίοδο θα πρέπει να χρησιμοποιούνται και τα δύο βασικά δεδομένα της έρευνας. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 50 παράγραφος 5 του κανονισμού VIS, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με τις τεχνικές προόδους που έχουν πραγματοποιηθεί όσον αφορά τη χρήση δακτυλικών αποτυπωμάτων στα εξωτερικά σύνορα και τις συνέπειες για τη διάρκεια των αναζητήσεων με χρήση του αριθμού της αυτοκόλλητης θεώρησης σε συνδυασμό με την επαλήθευση των δακτυλικών αποτυπωμάτων του κατόχου της θεώρησης, συμπεριλαμβανομένου και του κατά πόσον η αναμενόμενη διάρκεια μιας τέτοιας αναζήτησης προκαλεί υπέρμετρο χρόνο αναμονής στα σημεία διέλευσης των συνόρων.

- Αξιολόγηση επιπτώσεων

Η αξιολόγηση επιπτώσεων για τον κανονισμό VIS βασίζεται στη διαπίστωση σύμφωνα με την οποία «οι αναποτελεσματικότητα στην καταπολέμηση της αγοράς θεωρήσεων (visa shopping) και της απάτης, καθώς και στη διεξαγωγή ελέγχων δημιουργεί επίσης αναποτελεσματικότητα ως προς την εσωτερική ασφάλεια των κρατών μελών. Εγκληματίες και ύποπτοι μπορούν να αποκτήσουν θεώρηση ή να έχουν πιθανότητες να χρησιμοποιήσουν πλαστή θεώρηση κατά την είσοδό τους στο χώρο Σένγκεν. Όσον αφορά πρόσωπα που εμπλέκονται σε τρομοκρατικές ενέργειες ή στο οργανωμένο έγκλημα, σε πολλές περιπτώσεις δεν ταξιδεύουν με τη δική τους ταυτότητα αλλά αλλοιώνουν τα προσωπικά τους στοιχεία ώστε να καταστεί ο εντοπισμός τους δυσχερέστερος». Όσον αφορά τους συνοριακούς ελέγχους, η αξιολόγηση επιπτώσεων καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «η χρήση του VIS με βιομετρικά δεδομένα θα πρέπει να συνοδεύεται από μία πολύ σημαντική ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων στα σύνορα. Η χρησιμοποίηση βιομετρικών δεδομένων θα διασφάλιζε ότι το πρόσωπο που ταξιδεύει με τη θεώρηση είναι πράγματι εκείνο στο οποίο χορηγήθηκε η θεώρηση, πιστοποιώντας επίσης την ταυτότητα του ταξιδιώτη».

Η «πολύ σημαντική ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων στα σύνορα» που προαναφέρεται προϋποθέτει ότι το VIS θα χρησιμοποιείται συστηματικά στην πρώτη γραμμή κατά τη διάρκεια των συνοριακών ελέγχων που διεξάγονται στα εξωτερικά σύνορα.

Η συστηματική αναζήτηση στο VIS στα εξωτερικά σύνορα αποτελεί επίσης προϋπόθεση για μεγαλύτερη ευελιξία κατά τη στιγμή της υποβολής αίτησης θεώρησης.

3. Νομικά στοιχεία της πρότασης

- Σύνοψη των προτεινόμενων ενεργειών

Το VIS περιέχει χρήσιμες πληροφορίες για τους ελέγχους που πραγματοποιούνται στα εξωτερικά σύνορα. Κατά συνέπεια είναι αναγκαίο να συμπληρωθεί ο κανονισμός VIS, με την προσθήκη στον κώδικα συνόρων του Σένγκεν κανόνων σχετικά με τη χρήση του VIS στα εξωτερικά σύνορα.

- Νομική βάση

Το άρθρο 62 παράγραφος 2 στοιχείο α) της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας αποτελεί τη νομική βάση του παρόντος κανονισμού, δεδομένου ότι η παρούσα πρόταση τροποποιεί τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν, που βασίζεται στο εν λόγω άρθρο και εφόσον διευκρινίζει περαιτέρω τα μέτρα σχετικά με τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών και καθορίζει τους κανόνες και τις λεπτομέρειες με τις οποίες οφείλουν να συμμορφωθούν τα κράτη μέλη για την πραγματοποίηση ελέγχων των προσώπων στα εν λόγω σύνορα.

- Αρχή της επικουρικότητας

Σύμφωνα με το άρθρο 62 παράγραφος 2 στοιχείο α) της Συνθήκης ΕΚ, η Κοινότητα έχει αρμοδιότητα να εκδίδει μέτρα σχετικά με τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών. Οι ισχύουσες κοινοτικές διατάξεις σχετικά με τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών που αποτελούν τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν πρέπει να προσαρμοστούν κατά τρόπο ώστε να λαμβάνεται υπόψη η σύσταση του VIS, καθώς επίσης απαιτείται ένα καθεστώς για τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την υποχρεωτική χρήση του VIS στα εξωτερικά σύνορα.

Κατά συνέπεια, ο στόχος της πρότασης δεν μπορεί να επιτευχθεί ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη.

- Αρχή της αναλογικότητας

Το άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ προβλέπει ότι η δράση της Κοινότητας δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων της παρούσας συνθήκης. Η επιλεγείσα μορφή γι’αυτή την κοινοτική δράση πρέπει να επιτρέπει στην πρόταση την επίτευξη του στόχου της και την όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική εφαρμογή της. Η προταθείσα πρωτοβουλία – η τροποποίηση του κώδικα συνόρων του Σένγκεν – αποτελεί μία περαιτέρω εξέλιξη του κεκτημένου του Σένγκεν που στοχεύει στο να διασφαλίσει την ενιαία εφαρμογή των κοινών κανόνων στα εξωτερικά σύνορα όλων των κρατών μελών Σένγκεν. Κατά συνέπεια, η πρόταση συμφωνεί με την αρχή της αναλογικότητας.

- Επιλογή του μέσου

Προταθέν μέσο: κανονισμός.

Η χρήση άλλων μέσων δεν θα ήταν σκόπιμη για τους ακόλουθους λόγους:

Η παρούσα πρόταση τροποποιεί έναν κανονισμό. Επίσης η χρήση του VIS κατά την είσοδο στα εξωτερικά σύνορα θα πρέπει να είναι υποχρεωτική για όλα τα κράτη μέλη και κατά συνέπεια το μόνο νομικό μέσο που μπορεί να επιλεγεί είναι ο κανονισμός.

4. Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

5. Πρόσθετες πληροφορίες

- Συμμετοχή

Η παρούσα πρόταση βασίζεται στο κεκτημένο του Σένγκεν. Κατά συνέπεια, πρέπει να εξεταστούν οι ακόλουθες συνέπειες σε σχέση με τα διάφορα πρωτόκολλα:

Ισλανδία και Νορβηγία:

Οι διαδικασίες που καθορίζονται στη συμφωνία σύνδεσης που συνήφθη από το Συμβούλιο και τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας, σχετικά με τη σύνδεση των τελευταίων με την υλοποίηση, εφαρμογή και ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν, εφαρμόζονται εφόσον η παρούσα πρόταση βασίζεται στο κεκτημένο του Σένγκεν όπως καθορίζεται στο παράρτημα της παρούσας συμφωνίας.

Δανία:

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο για τη θέση της Δανίας που προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του κανονισμού και επομένως δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου ότι ο κανονισμός είναι μία πράξη που έχει ως στόχο να αναπτύξει το κεκτημένο του Σένγκεν, βάσει των διατάξεων του τίτλου IV της Συνθήκης ΕΚ, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του προαναφερθέντος πρωτοκόλλου.

Ηνωμένο βασίλειο και Ιρλανδία:

Σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5 του πρωτοκόλλου για την ενσωμάτωση του κεκτημένου του Σένγκεν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και την απόφαση 2000/365/EΚ του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 2000 σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν και την απόφαση 2002/192/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002 σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δε συμμετέχουν στον κανονισμό (EΚ) αριθ. 562/2006 (Κώδικας συνόρων του Σένγκεν) και στον κανονισμό (EΚ) αριθ. xx/2008 (Κανονισμός VIS). Κατά συνέπεια, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δεν συμμετέχουν στη θέσπιση των εν λόγω κανονισμών και δεν δεσμεύονται από αυτούς ή υπόκεινται στην εφαρμογή τους.

Ελβετία:

Ο παρών κανονισμός αποτελεί εξέλιξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν βάσει της συμφωνίας που υπογράφηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και την Ελβετική Συνομοσπονδία όσον αφορά τη σύνεση της Ελβετίας με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν, πράγμα το οποίο εμπίπτει στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της απόφασης του Συμβουλίου για την υπογραφή της συμφωνίας αυτής εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και για την προσωρινή εφαρμογή ορισμένων διατάξεων της εν λόγω συμφωνίας.

Νέα κράτη μέλη:

Εφόσον το VIS αποτελεί πράξη βασισμένη στο κεκτημένο Σένγκεν ή σχετιζόμενη κατ’ άλλο τρόπο με αυτό, κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2003 και του άρθρου 4 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2005, επίσης ο παρών κανονισμός που προβλέπει τη χρήση του VIS στα εξωτερικά σύνορα θα τύχει εφαρμογής μόνον σε ένα νέο κράτος μέλος βάσει απόφασης του Συμβουλίου που θα ληφθεί σύμφωνα με τη διάταξη αυτή.

- Λεπτομερής επεξήγηση της πρότασης κατά άρθρο

Άρθρο 1

Το άρθρο 1 προβλέπει τη χρήση του VIS για 1) ελέγχους εισόδου, 2) ελέγχους εξόδου και 3) εξακρίβωση ταυτότητας.

Η πρώτη παράγραφος προβλέπει την υποχρεωτική αναζήτηση στο VIS για επαλήθευση δεδομένων κατά την είσοδο, εάν ο υπήκοος τρίτης χώρας είναι κάτοχος θεώρησης βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κώδικα συνόρων του Σένγκεν.

Η δεύτερη και τρίτη παράγραφος καθορίζουν την προαιρετική χρήση του VIS· για επαλήθευση κατά τη διάρκεια ελέγχων εξόδου και εξακρίβωση ταυτότητας κατά τη διάρκεια ελέγχων εισόδου και εξόδου. Αυτές οι επαληθεύσεις και εξακριβώσεις ταυτότητας θα πρέπει να γίνουν όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο και σύμφωνα με τα άρθρα 18 και 20 του κανονισμού VIS και ειδικότερα εάν προκύπτουν αμφιβολίες για το κατά πόσον η θεώρηση είναι γνήσια ή έγκυρη.

Άρθρο 2

Το άρθρο 2 προβλέπει τους κανόνες για την έναρξη της αναζήτησης στο VIS στα εξωτερικά σύνορα.

2008/0041 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της […]

για την τροποποίηση του κανονισμού (EΚ) αριθ. 562/2006 όσον αφορά τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS) στο πλαίσιο του κώδικα συνόρων του Σένγκεν

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 2 στοιχείο α),

την πρόταση της Επιτροπής[4],

αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 562/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2006, για τη θέσπιση του κοινοτικού κώδικα σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν)[5] θεσπίζει όρους, κριτήρια και λεπτομερείς κανόνες που διέπουν τους ελέγχους στα συνοριακά σημεία διέλευσης και την επιτήρηση των συνόρων, περιλαμβανομένου του ελέγχου στο πλαίσιο του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν.

(2) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. xx/2008 [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ( ημερομηνία ) σχετικά με το Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS) και την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των κρατών μελών για τις θεωρήσεις μικρής διάρκειας (κανονισμός VIS)][6] στοχεύει στη βελτίωση της εφαρμογής της κοινής πολιτικής για τις θεωρήσεις. Επίσης προβλέπει ότι στους στόχους του VIS είναι να διευκολύνει τους ελέγχους στα σημεία διέλευσης των εξωτερικών συνόρων και την καταπολέμηση της απάτης.

(3) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. xx/2008 [κανονισμός VIS] θεσπίζει τα κριτήρια έρευνας και τους όρους πρόσβασης των αρμοδίων αρχών στο πλαίσιο της διεξαγωγής ελέγχων στα σημεία διέλευσης των εξωτερικών συνόρων σε δεδομένα για την εξακρίβωση της ταυτότητας των κατόχων της θεώρησης και/ή του γνήσιου της θεώρησης και/ή κατά πόσο πληρούνται οι όροι εισόδου και για την εξακρίβωση ταυτότητας οποιουδήποτε προσώπου το οποίο δεν πληροί ή δεν πληροί πλέον τους όρους εισόδου, διαμονής ή κατοικίας στο έδαφος των κρατών μελών.

(4) Επειδή μόνον ο βιομετρικός έλεγχος μπορεί να επιβεβαιώσει με ασφάλεια ότι ένα πρόσωπο που επιθυμεί να εισέλθει στο χώρο του Σένγκεν ταυτίζεται με εκείνο στο οποίο χορηγήθηκε η θεώρηση, πρέπει να προβλεφθεί η χρήση του VIS στα εξωτερικά σύνορα.

(5) Για να ελεγχθεί κατά πόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις εισόδου που θεσπίστηκαν στο άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 562/2006 και για να υπάρξει επιτυχής διαχείρισή τους, οι συνοριοφύλακες θα πρέπει να χρησιμοποιούν όλες τις διαθέσιμες απαραίτητες πληροφορίες, περιλαμβανομένων που μπορεί να αναζητηθούν στο VIS.

(6) Για να αποφευχθούν οι παραβιάσεις των συνοριακών σημείων διέλευσης όταν χρησιμοποιείται το VIS και να υπάρξουν εγγυήσεις για την πλήρη αποτελεσματικότητα του VIS, κρίνεται αναγκαίο να χρησιμοποιείται το VIS με εναρμονισμένο τρόπο κατά τη διεξαγωγή ελέγχων εισόδου στα εξωτερικά σύνορα.

(7) Επεισή σε περιπτώσεις πολλαπλών αιτήσεων θεώρησης εντός χρονικού διαστήματος [48] μηνών, ενδείκνυται η εκ νέου χρήση και αντιγραφή από την πρώτη αίτηση βιομετρικών στοιχείων στο VIS, η χρήση του VIS για ελέγχους εισόδου στα εξωτερικά σύνορα πρέπει να είναι υποχρεωτική,.

(8) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 562/2006 πρέπει συνεπώς να τροποποιηθεί.

(9) Εφόσον οι στόχοι της προταθείσας δράσης και ιδίως η θέσπιση κανόνων για τη χρήση του VIS στα εξωτερικά σύνορα, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και κατά συνέπεια μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα δύναται να εκδώσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως προβλέπεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει ό,τι είναι απαραίτητο για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(10) Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται από το άρθρο 6 παράγραφος 2 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και αντικατοπτρίζονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Θεμελιωδών Ελευθεριών, καθώς και στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(11) Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός αποτελεί εξέλιξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας η οποία έχει συναφθεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση των εν λόγω χωρών προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την περαιτέρω ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν[7], οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1 σημείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου[8] σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες εφαρμογής της εν λόγω συμφωνίας.

(12) Όσον αφορά την Ελβετία, ο παρών κανονισμός αποτελεί εξέλιξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, που εμπίπτουν στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1 σημείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 4 παράγραφος 1 των αποφάσεων 2004/849/ΕΚ[9] και 2004/860/ΕΚ[10] του Συμβουλίου.

(13) Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός βασίζεται στο κεκτημένο Σένγκεν βάσει των διατάξεων του τίτλου IV, του τρίτου μέρους της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία πρέπει να αποφασίσει, σύμφωνα με το άρθρο 5 του προαναφερθέντος πρωτοκόλλου, εντός προθεσμίας έξι μηνών αφότου το Συμβούλιο εγκρίνει τον παρόντα κανονισμό, εάν θα τον μεταφέρει ή όχι στο εθνικό της δίκαιο.

(14) Ο παρών κανονισμός συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, στις οποίες δεν συμμετέχει το Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με την απόφαση 2000/365/ΕΚ του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 2000, σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν[11]. Ως εκ τούτου, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει στην θέσπισή του και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.

(15) Ο παρών κανονισμός συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, στις οποίες δεν συμμετέχει η Ιρλανδία, σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν[12]. Ως εκ τούτου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.

(16) Ο παρών κανονισμός βασίζεται στο κεκτημένο Σένγκεν ή συνδέεται με αυτό βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 2 τη πράξης προσχώρησης του 2003 και του άρθρου 4 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2005,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1 Τροποποίηση

Το άρθρο 7 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 562/2006, τροποποιείται ως εξής:

1) Παρεμβάλλεται το ακόλουθο στοιχείο αα):

«αα) εάν ο υπήκοος τρίτης χώρας διαθέτει τη θεώρηση που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο β), ο διεξοδικός έλεγχος κατά την είσοδο θα περιλαμβάνει επίσης εξακρίβωση της ταυτότητας του κατόχου της θεώρησης και του γνησίου της θεώρησης, με αναζήτηση στο Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS) σύμφωνα με το άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. xx/2008 του του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου*.

______________

* ΕΕ L […] της […], σ. […].»

2) Στο στοιχείο γ) σημείο i) το τελικό κόμμα αντικαθίσταται από άνω τελεία και προστίθεται η ακόλουθη πρόταση:

«η εν λόγω εξακρίβωση ενδέχεται να περιλαμβάνει αναζήτηση στο VIS σύμφωνα με το άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. xx/2008».

3) Προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο δ):

«δ) για λόγους εξακρίβωσης της ταυτότητας προσώπων που δεν πληρούν ή δεν πληρούν πλέον τους όρους που διέπουν την είσοδο, παραμονή ή κατοικία στο έδαφος των κρατών μελών, η αρμόδια αρχή μπορεί να συμβουλεύεται το VIS σύμφωνα με το άρθρο 20 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. xx/2008».

Άρθρο 2 Εναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης .

Εφαρμόζεται από την […/…/….- δηλαδή την εικοστή ημέρα μετά την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 48 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. xx/2008 .]

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Βρυξέλλες, […]

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

[…] […]

[1] ΕΕ […] της […], σ. […].

[2] COM(2006) 269 τελικό.

[3] Τα εισαγωγικά δείχνουν ότι η ακριβής διατύπωση του μηνύματος που θα φαίνεται στην οθόνη δεν είναι ακόμη γνωστή.

[4] ΕΕ C […] της […], σ. […].

[5] ΕΕ L 105 της 13.4.2006, σ. 1.

[6] ΕΕ […] της […], σ. […].

[7] ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 36.

[8] ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 31.

[9] ΕΕ L 368 της 15.12.2004, σ. 26.

[10] ΕΕ L 370 της 17.12.2004, σ. 78.

[11] ΕΕ L 131 της 1.6.2000, σ. 43.

[12] ΕΕ L 64 της 7.3.2002, σ. 20.