[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 15.9.2009

COM(2009) 458 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Συνοχή των αναπτυξιακών πολιτικών - Δημιουργία του πολιτικού πλαισίου για μια προσέγγιση για το σύνολο της Ένωσης

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 3

2. Γενική δέσμευση υπερ της συνοχής των αναπτυξιακών πολιτικών 4

3. Η έως τώρα προσέγγιση της EE σχετικά με τη ΣΑΠ 5

4. Aνάγκη μιας νέας προσέγγισης 7

4.1. Ο αυξανόμενος αντίκτυπος των εσωτερικών πολιτικών στις εξωτερικές σχέσεις 7

4.2. Αύξηση των ροών μη επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες 7

4.3. Αξιοποίηση των ενισχυμένων μηχανισμών της ΕΕ για τη ΣΑΠ και για τον καθορισμό προτεραιοτήτων 8

4.4. Η προοπτική των αναπτυσσόμενων χωρών 8

5. Δημιουργία του πολιτικού πλαίσιου για μια προσέγγιση για το σύνολο της Ένωσης 9

5.1. Καθορισμός προτεραιοτήτων 9

5.2. Στην κατεύθυνση της «ΕΑΒ συν» 14

5.3. Η υλοποίηση της νέας προσέγγισης 15

6. Συμπέρασμα 15

Εισαγωγή

Tο τρίτο κύμα της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης ξέσπασε στις ακτές των αναπτυσσόμενων χωρών, πλήττοντάς τες πολύ πιο έντονα από ό,τι αναμενόταν αρχικώς[1]. Οι προοπτικές για το δεύτερο εξάμηνο του 2009 και για το 2010 διαγράφονται ζοφερές. Περισσότερα από 50 εκατομμύρια επιπλέον άνθρωποι προβλέπεται ότι θα ζουν σε συνθήκες φτώχιας το 2009[2].

Ως συνέπεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης, όλο και περισσότεροι άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι δεν αρκεί η επιστροφή και μόνο στην προϋπάρχουσα κατάσταση. Οι διαρκείς προσπάθειες υπέρ της βοήθειας για την ανάπτυξη είναι μεν αποφασιστικής σημασίας, αλλά δεν αρκούν. Από χρηματοδοτική άποψη, αυτό σημαίνει ότι η επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ) πρέπει να συμπληρώνεται από άλλες πηγές χρηματοδότησης. Η αξιοποίηση του αναπτυξιακού δυναμικού αυτών των συμπληρωματικών χρηματοδοτικών ροών εξαρτάται από τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι αναπτυσσόμενες χώρες και οι εξωτερικοί τους εταίροι, όπως η EE, για να δημιουργήσουν πλαίσια πολιτικής που ευνοούν την ανάπτυξη.

Η κρίση κατέδειξε το εύρος της αλληλεξάρτησης των εθνικών οικονομιών και πώς μία δέσμη πολιτικών - στην περίπτωση αυτή, στον χρηματοπιστωτικό τομέα - επηρεάζει τους άλλους τομείς και τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Όμως η χρηματοπιστωτική κρίση αποτελεί ένα μόνο παράδειγμα. Ως συνέπεια των στενών σχέσεων που επικρατούν στο οικονομικό επίπεδο, όλες σχεδόν οι πολιτικές αποφάσεις που λαμβάνονται στις ανεπτυγμένες χώρες έχουν άμεσες ή έμμεσες συνέπειες για τις αναπτυσσόμενες χώρες και επηρεάζουν τις δυνατότητες που διαθέτουν να καταπολεμήσουν τη φτώχια και να επιτύχουν τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας (ΑΣΧ). Στην ερευνητική εργασία που εκπόνησε η EE το 2008 σχετικά με τους ΑΣΧ[3] εντοπίζονται τρεις κατηγορίες παραγόντων οι οποίοι επηρεάζουν την πρόοδο στην πορεία για την επίτευξη των ΑΣΧ: οι ίδιες οι πολιτικές των αναπτυσσόμενων χωρών· η συνεργασία για την ανάπτυξη· και το παγκόσμιο πολιτικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών της EE και του αντικτύπου τους στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η παρούσα ανακοίνωση θα επικεντρωθεί στις πολιτικές της EE, παρόλο που αναγνωρίζει τη σημασία και των τριών αυτών κατηγοριών.

Παρά τις αναμφισβήτητες αποδείξεις της σημασίας που έχει η συνοχή των αναπτυξιακών πολιτικών (ΣΑΠ), και παρά το γεγονός ότι η αρχή αυτή έχει συμφωνηθεί σε πολιτικό επίπεδο, πρόκειται για μια περίπλοκη έννοια, και οι διάφορες κυβερνήσεις εξακολουθούν να δυσκολεύονται να την εφαρμόσουν[4]. Χρειάζεται να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες προκειμένου να εφαρμοστεί στην πράξη η ΣΑΠ[5].

Βάσει των δύο πρώτων διετών εκθέσεων της EE για τη ΣΑΠ[6], και λαμβάνοντας υπόψη την έκκληση να επιτευχθεί μια προσέγγιση που θα καλύπτει το σύνολο της Ένωσης[7], η παρούσα ανακοίνωση θα εξετάσει την προσέγγιση της ΕΕ στη ΣΑΠ και θα προτείνει στην Κοινότητα και στα κράτη μέλη μεθόδους για την εφαρμογή της ΣΑΠ κατά πιο επικεντρωμένο, αποτελεσματικό και στρατηγικό τρόπο.

γενική δέσμευση υπερ της συνοχής των αναπτυξιακών πολιτικών

Η νομική βάση με την οποία κατοχυρώνεται η δέσμευση της EE υπέρ της ΣΑΠ είναι το άρθρο 178 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και κατά γενικότερο τρόπο το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 3 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με τη συνοχή μεταξύ του συνόλου των πολιτικών της Ένωσης και της εξωτερικής δράσης της. Η συνθήκη της Λισαβόνας, σε περίπτωση που κυρωθεί, θα αποτελέσει την κατάλληλη νομική βάση για τη ΣΑΠ[8].

Tο πολιτικό πλαίσιο για τη ΣΑΠ δημιουργήθηκε με την ανακοίνωση για τη ΣΑΠ, του Απριλίου 2005, με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου που ακολούθησαν, τον Μάιο του 2005, με την ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη του Δεκεμβρίου 2005, και με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την έκθεση της ΕΕ για τη ΣΑΠ του Νοεμβρίου 2007. Αναλήφθηκαν δεσμεύσεις για τη ΣΑΠ σε συγκεκριμένους τομείς, ιδίως με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για την ασφάλεια και την ανάπτυξη και με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για τη μετανάστευση (αμφότερα εκδόθηκαν τον Νοέμβριο 2007), καθώς και με τα συμπεράσματα που εξέδωσε το Συμβούλιο τον Μάιο του 2008 μετά από το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής για τη ΣΑΠ με τίτλο «Κλιματική μεταβολή/Ενέργεια/Βιοκαύσιμα, Μετανάστευση και Έρευνα». Πέρα από αυτούς τους δώδεκα τομείς, αναλήφθηκαν επίσης δεσμεύσεις π.χ. όσον αφορά τη χρηστή διακυβέρνηση στον φορολογικό τομέα - τομέας στον οποίο η Επιτροπή θα αναζητήσει περαιτέρω θετικές συνεργίες με τους αναπτυξιακούς στόχους[9].

Η ΕΩΣ ΤΩΡΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ EE ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΑΠ

Κατά τα τελευταία χρόνια, η EU ενίσχυσε ουσιαστικά την προσέγγισή της όσον αφορά τη ΣΑΠ. Σε πρώτη φάση επικεντρώθηκε στις δεσμεύσεις που ανέλαβε το 2005 σχετικά με τη ΣΑΠ. Ως συγκεκριμένα μέτρα μπορούν να αναφερθούν οι ειδικές δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν σε 12 τομείς πολιτικής[10].

Η δεύτερη φάση χαρακτηρίζεται από τις προσπάθειες υλοποίησης αυτών των δεσμεύσεων και από τη βελτίωση των μηχανισμών για την προώθηση της ΣΑΠ, όπως η εκτίμηση επιπτώσεων, η διαβούλευση μεταξύ των υπηρεσιών, καθώς και η αποτελεσματικότερη χρήση τους, ιδίως μέσω της εκπόνησης προγράμματος εργασίας της προεδρίας για τη ΣΑΠ και μέσω του εκ των προτέρων εντοπισμού των σημαντικότερων προγραμματισμένων πρωτοβουλιών της Επιτροπής οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Όπως και η πρώτη έκθεση του 2007 της EE για τη ΣΑΠ, η έκθεση του 2009 για τη ΣΑΠ αξιολογεί την πρόοδο που επιτεύχθηκε στους 12 τομείς πολιτικής, καθώς και όσον αφορά τους θεσμικούς μηχανισμούς[11]. Τα κράτη μέλη εκτιμούν, εν γένει, θετικά τη συνολική πρόοδο που επιτεύχθηκε από το 2007, όπως φαίνεται στο ακόλουθο γράφημα σχετικά με τις επιδόσεις της EE (της Κοινότητας και των κρατών μελών)[12].

[pic]Ως καλό παράδειγμα θετικών συνεργιών που δημιουργήθηκαν μεταξύ διαφορετικών πολιτικών μπορεί να αναφερθεί η πρόσφατη δέσμη για την αλλαγή του κλίματος και την ενέργεια[13], η οποία παρέχει εξαιρετικές ευκαιρίες για την παραγωγή και τη χρήση αειφόρων βιοκαυσίμων στις αναπτυσσόμενες χώρες. Άλλο παράδειγμα αποτελεί η πολιτική για την έρευνα, η οποία συνέβαλε αποφασιστικά στην ανάπτυξη μέσω της χρηματοδότησης ερευνητικών σχεδίων σε τομείς όπως η υγεία, η ασφάλεια των τροφίμων, οι κοινωνικές και οι ανθρωπιστικές επιστήμες.

Η κατάσταση δεν είναι, ωστόσο, απολύτως ρόδινη. Προβλήματα που προκύπτουν σε εθνικό επίπεδο έχουν συχνά επιπτώσεις σε κοινοτικό επίπεδο και κάποτε μάλιστα επιδεινώνονται αμοιβαία. Τα κράτη μέλη αναφέρουν την πολιτική βούληση και την προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί στη μείωση της φτώχιας σε διεθνές επίπεδο ως παράγοντες αποφασιστικής σημασίας για την πρόοδο της ΣΑΠ. Ενίοτε, λόγω διιστάμενων συμφερόντων καθίσταται δύσκολη η εξασφάλιση συνεπών θέσεων, και οι επιδόσεις της ΕΕ διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των διαφόρων τομέων πολιτικής[14].

Aνάγκη μιας νέας προσέγγισης

Οι δεσμεύσεις που συμφωνήθηκαν το 2005 σχετικά με τη ΣΑΠ παρείχαν μέχρι τώρα ένα χρήσιμο πλαίσιο για το έργο της EE σχετικά με τη ΣΑΠ. Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις καθιστούν αναγκαία την επανεξέταση της προσέγγισής μας στη ΣΑΠ.

Ο αυξανόμενος αντίκτυπος των εσωτερικών πολιτικών στις εξωτερικές σχέσεις

Η έννοια της ΣΑΠ ανάγεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις της ΕΕ με τις αναπτυσσόμενες χώρες αφορούσαν κυρίως τη συνεργασία για την ανάπτυξη και το εμπόριο και κατά την οποία άλλες πολιτικές είχαν ενίοτε παρενέργειες για τις αναπτυσσόμενες χώρες και υπονόμευαν τις αναπτυξιακές προσπάθειες.

Σήμερα η κατάσταση είναι διαφορετική. Λόγω των εντονότερων αλληλεπιδράσεων και της διαρκώς εντεινόμενης παγκοσμιοποίησης, οι παρενέργειες άλλων πολιτικών της ΕΕ για τις αναπτυσσόμενες χώρες έχουν καταστεί πολύ συστηματικότερες. Υπάρχουν πολυάριθμα παραδείγματα: από κανονισμούς στους τομείς του περιβάλλοντος ή της προστασίας των καταναλωτών έως αποφάσεις στους τομείς της μετανάστευσης ή της ασφάλειας.

Καθώς η διαχωριστική γραμμή μεταξύ εξωτερικών και εσωτερικών πολιτικών καθίσταται όλο και πιο δυσδιάκριτη, κάποτε μάλιστα σε βαθμό που να μην αποδεικνύεται εμπειρικά ούτε να έχει πολιτική αξία, η έννοια της ΣΑΠ πρέπει να λαμβάνεται συστηματικότερα υπόψη.

Αύξηση των ροών μη επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες

Ο αυξανόμενος αντίκτυπος των πολιτικών της EE στις αναπτυσσόμενες χώρες συμβαδίζει με την αύξηση των ροών μη επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας προς τις χώρες αυτές. Κατά τα τελευταία χρόνια, οι ροές μη επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας, τόσο από δημόσιες όσο και από ιδιωτικές πηγές, προς τις αναπτυσσόμενες χώρες (συμπεριλαμβανομένης της Αφρικής) σημείωσαν ουσιαστική αύξηση.

Ο αντίκτυπος αυτών των χρηματοδοτικών ροών στην ανάπτυξη εξαρτάται κατά κύριο λόγο από την ποιότητα και από τον ευνοϊκό για την ανάπτυξη χαρακτήρα του πλαισίου πολιτικής. Ως εκ τούτου, είναι εξαιρετικά σημαντικό να καταβληθούν προσπάθειες για την αύξηση της συνοχής των πολιτικών με τους αναπτυξιακούς στόχους.

Σταματώντας, ή και αντιστρέφοντας αυτή την αυξητική τάση, η παρούσα κρίση κατέδειξε τη σημασία αυτών των ροών. Υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων, τα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την κρίση υπογραμμίζουν τη σημασία της κινητοποίησης όλων των δυνατών πόρων χρηματοδότησης για την ανάπτυξη[15], τονίζοντας τη σημασία της παροχής στήριξης με γνώμονα την ανάπτυξη στους τομείς της έρευνας και της τεχνολογίας, της ειρήνης και της ασφάλειας, της μετανάστευσης, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της αλλαγής του κλίματος. Προκειμένου αυτές οι χρηματοδοτικές ροές να αποβούν προς όφελος της ανάπτυξης, το Συμβούλιο υπογραμμίζει τη σημασία του πολιτικού πλαισίου και προτείνει να αναπτύξει η ΕΕ μια προσέγγιση που καλύπτει το σύνολο της Ένωσης λαμβάνοντας υπόψη όλα τα μέσα και τις διαδικασίες και τηρώντας στην αρχή της ΣΑΠ[16].

Αξιοποίηση των ενισχυμένων μηχανισμών της ΕΕ για τη ΣΑΠ και για τον καθορισμό προτεραιοτήτων

Η υποβολή εκθέσεων στους δώδεκα τομείς πολιτικών έχει αυξήσει την ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με τη ΣΑΠ. Επέτρεψε στην EE να αναπτύξει τα μέσα και την εμπειρογνωσία που χρειάζεται για την προώθηση της ΣΑΠ, με αποτέλεσμα η EE να μπορεί πλέον να υιοθετήσει μια περισσότερο προδραστική και εστιασμένη προσέγγιση για τη ΣΑΠ. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης της αναπτυξιακής πολιτικής της ΕΚ, την οποία πραγματοποίησε η Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοήθειας του ΟΟΣΑ το 2007, προτάθηκε η αναθεώρηση του θεματολογίου των δεσμεύσεων σχετικά με τη συνοχή των πολιτικών, ώστε να εξασφαλισθεί ότι θα δίνεται προσοχή και θα διατίθενται πόροι στους τομείς προτεραιότητας[17]. Η Αυστρία και η Σουηδία κινήθηκαν ήδη προς αυτή την κατεύθυνση και επέλεξαν τομείς προτεραιότητας για τη ΣΑΠ[18].

Η προοπτική των αναπτυσσόμενων χωρών

Το ενδιαφέρον των αναπτυσσόμενων χωρών για τις ευρύτερες πολιτικές της ΕΕ αυξάνεται διαρκώς, όπως αποδεικνύεται από το πρόσφατο αίτημά τους να διεξαχθούν επίσημες διαβουλεύσεις σχετικά με ζητήματα της ΣΑΠ σύμφωνα με το άρθρο 12 της συμφωνίας του Κοτονού[19]. Η συνοχή αναφέρθηκε επίσης ως θέμα από τις δύο πλευρές ενόψει της αναθεώρησης της εν λόγω συμφωνίας, η οποία θα πραγματοποιηθεί το 2010.

Μολονότι EE κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες για να καταστήσει τις πρωτοβουλίες της περισσότερο ευνοϊκές προς τους αναπτυξιακούς στόχους, ο ρόλος των αναπτυσσόμενων χωρών στις διαδικασίες αυτές υπήρξε περιορισμένος. Ορισμένες χώρες φροντίζουν να ακούγεται η φωνή τους, άλλες ωστόσο - συνήθως οι φτωχότερες - αντιμετωπίζουν περισσότερα προβλήματα στην προσπάθεια αυτή, συνήθως λόγω των περιορισμένων δυνατοτήτων τους.

Στις αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τις εκτιμήσεις επιπτώσεων υπογραμμίζεται η ανάγκη να ενημερώνονται οι ενδιαφερόμενοι φορείς στις αναπτυσσόμενες χώρες σχετικά με τις προγραμματιζόμενες πρωτοβουλίες οι οποίες τους αφορούν και να συμμετέχουν ενεργώς στη διαδικασία διαβούλευσης[20].

Δ ημιουργία του πολιτικού πλαίσιου για μια προσέγγιση για το σύνολο της Ένωσης

Υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων, είναι πλέον καιρός να υιοθετήσει η EE μια περισσότερο στρατηγική, συστηματική και προσανατολισμένη προς την εταιρική σχέση προσέγγιση στη ΣΑΠ. Η EE πρέπει προφανώς να εξακολουθήσει να λαμβάνει υπόψη τους αναπτυξιακούς στόχους σε όλες τις πολιτικές οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες αξιοποιώντας όλα τα μέσα που δημιουργήθηκαν ή ενισχύθηκαν για την προώθηση της ΣΑΠ. Ωστόσο, από πολιτικής άποψης η δράση της πρέπει να εστιάζεται σε ορισμένες βασικές προτεραιότητες.

Στο πλαίσιο των συμπερασμάτων του Συμβουλίου σχετικά με τη βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης, και όπως έχει συζητηθεί στο πλαίσιο της ομάδας G8 και του ΟΟΣΑ, η ΕΕ πρέπει να προωθήσει τη ΣΑΠ ως τμήμα μιας προσέγγισης που θα καλύπτει το σύνολο της Ένωσης θεσπίζοντας ένα πολιτικό πλαίσιο με σκοπό την καλύτερη αξιοποίηση των άλλων πολιτικών και των ροών μη επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας για την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων. «Η προώθηση των αναπτυξιακών πολιτικών μέσω πολιτικών δράσεων σε άλλους τομείς οι οποίοι επηρεάζουν τα αναπτυξιακά αποτελέσματα» είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία στις νέες συνθήκες της παγκοσμιοποίησης[21]. Συγχρόνως δε, η ΕΕ θα χρησιμοποιήσει επίσης τους πόρους που διαθέτει για επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια με σκοπό να κινητοποιήσει πόρους μη επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας, για παράδειγμα ενισχύοντας τις δυνατότητες των αναπτυσσόμενων χωρών στους τομείς της έρευνας ή της αλιείας[22].

Τρία κύρια διδάγματα πρέπει να συναχθούν από την πείρα του παρελθόντος και να ληφθούν υπόψη κατά την προσαρμογή της ΣΑΠ στη νέα πολιτική πραγματικότητα. Πρώτον, για την καλύτερη εφαρμογή της προσέγγισής της, η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί σε ορισμένες προτεραιότητες σχετικά με τη ΣΑΠ και να λάβει υπόψη κατά τρόπο προδραστικό τους αναπτυξιακούς στόχους κατά τη διαμόρφωση των πρωτοβουλιών που θα επιλέξει. Δεύτερον, η ΕΕ πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της για να κινητοποιήσει πόρους μη επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας και για να αξιοποιήσει καλύτερα υπέρ της ανάπτυξης τις δυνατότητες αυτών των δημόσιων και ιδιωτικών ροών χρηματοδότησης. Τρίτον, η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει τον διάλογο που διεξάγει με τις αναπτυσσόμενες χώρες για ζητήματα που αφορούν τη ΣΑΠ.

Προς τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα εκπονήσει ένα πρόγραμμα εργασίας για τη ΣΑΠ στο οποίο θα προσδιορίζονται τα θέματα προτεραιότητας και θα σκιαγραφούνται οι τρόποι με τους οποίους η ΕΕ αξιοποιώντας τα μέσα και τις διαδικασίες που διαθέτει μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων. Στόχος αυτού του προγράμματος εργασίας θα ήταν να δημιουργήσει μια πολιτική δυναμική, να προσδιορίσει τα χρηματοδοτικά μέσα που απαιτούνται για τα θέματα προτεραιότητας της ΣΑΠ και να συμβάλει στην ανάπτυξη ενός σαφούς συνόλου σκοπών και στόχων.

Καθορισμός προτεραιοτήτων

Το πρόγραμμα εργασίας για τη ΣΑΠ θα επικεντρώνεται σε ορισμένα θέματα προτεραιότητας τα οποία θα πρέπει να προσδιοριστούν από κοινού από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη.

Για τη διευκόλυνση της επιλογής των θεμάτων αυτών μπορούν να εφαρμοσθούν τέσσερα κριτήρια. Ως αφετηρία θα πρέπει να θεωρείται το θεματολόγιο της EE στον βαθμό που η ΣΑΠ αποσκοπεί, αφενός, στην ελαχιστοποίηση του αρνητικού αντικτύπου των πολιτικών αποφάσεων και των νομοθετικών πρωτοβουλιών της EE οι οποίες αφορούν τις αναπτυσσόμενες χώρες και, αφετέρου, στην περαιτέρω σύζευξή τους με τους αναπτυξιακούς στόχους. Τα θέματα προτεραιότητας που θα καθοριστούν πρέπει προφανώς να είναι σημαντικά για τις αναπτυσσόμενες χώρες και να συνδέονται με την επίτευξη των ΑΣΧ. Συγχρόνως δε, οι πρωτοβουλίες αυτές πρέπει να προσφέρουν σε ικανοποιητικό βαθμό συγκεκριμένες δυνατότητες ώστε να προωθούν περισσότερο την ανάπτυξη και να συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πολιτικού ή νομοθετικού πλαισίου που θα ευνοεί την ανάπτυξη. Τέλος, τα θέματα προτεραιότητας πρέπει να συνδέονται με μακροπρόθεσμους στόχους. Το στοιχείο αυτό είναι σημαντικό διότι εκ πείρας γνωρίζουμε ότι για την ενίσχυση της συνοχής των πολιτικών με τους αναπτυξιακούς στόχους απαιτείται μια σημαντική επένδυση χρόνου και προσπαθειών, αρχής γενομένης από τον προσδιορισμό των πιθανών συνεπειών για τις αναπτυσσόμενες χώρες, συντονίζοντας τις προσπάθειες της EE και δημιουργώντας την αναγκαία πολιτική δυναμική. Όλες αυτές οι προσπάθειες απαιτούν χρόνο και έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να καρποφορήσουν εάν το σχετικό θέμα συνδέεται με μακροπρόθεσμους στόχους.

Τα θέματα προτεραιότητας της ΣΑΠ πρέπει:

- να καταλαμβάνουν υψηλή θέση στο θεματολόγιο της ΕΕ,

- να είναι σημαντικά για τις αναπτυσσόμενες χώρες και για την επίτευξη των ΑΣΧ,

- να προσφέρουν συγκεκριμένες ευκαιρίες για την ενσωμάτωση των αναπτυξιακών στόχων,

- να συνδέονται με μακροπρόθεσμους στόχους.

Προτεινόμενα θέματα προτεραιότητας

Βάσει της έκθεσης της EE για το 2009 σχετικά με τη ΣΑΠ και στο πλαίσιο του διεθνούς διαλόγου για τα παγκόσμια δημόσια αγαθά, τα ακόλουθα θέματα (τα οποία επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την επίτευξη των ΑΣΧ) έχουν εντοπισθεί ως βάση για τη συζήτηση με τα κράτη μέλη.

- Καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος: εξασφάλιση της αναπτυξιακής συνιστώσας των πολιτικών της EE

- Εξασφάλιση της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας: συνυπολογισμός της διεθνούς διάστασης, συμπεριλαμβανομένων των αναγκών των αναπτυσσομένων χωρών, στις πολιτικές της EE

- Αξιοποίηση της μετανάστευσης υπέρ της ανάπτυξης

- Αναζήτηση ευκαιριών για τη χρησιμοποίηση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας υπέρ της ανάπτυξης

- Προώθηση της ασφάλειας και οικοδόμηση της ειρήνης υπέρ της ανάπτυξης.

Το 2009, οι διαπραγματεύσεις που θα διεξαχθούν όπως προβλέπεται στη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος για την περίοδο μετά το 2012, αποτελούν κρίσιμο ορόσημο για την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος και για την προώθηση συνεργιών με την αναπτυξιακή συνεργασία με τη βοήθεια μέσων για την αντιμετώπιση των τρωτών σημείων και για την προσαρμογή στην αλλαγή του κλίματος, για τη χάραξη στρατηγικών χαμηλών εκπομπών άνθρακα και για την αξιοποίηση άλλων δυνατοτήτων μετριασμού. Για παράδειγμα, μέσω (i) της περαιτέρω αξιοποίησης των ευκαιριών που παρέχει το Παγκόσμιο Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (GEEREF), το οποίο προωθεί τις επενδύσεις στις ανανεώσιμες και καθαρές πηγές ενέργειας, (ii) και μέσω προσπαθειών σε ολόκληρη την ΕΕ με σκοπό την ενσωμάτωση των προβλημάτων και των μέτρων που αφορούν τις επιπτώσεις από την αλλαγή του κλίματος, τα τρωτά σημεία και την προσαρμογή σε όλα τα υφιστάμενα μέσα συνεργασίας, (iii) μέσω της ενίσχυσης του πολιτικού διαλόγου και της προώθησης συγκεκριμένων μέτρων στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Συμμαχίας για την Αντιμετώπιση της Αλλαγής του Κλίματος, (iv) μέσω την ανάπτυξης ενός κοινού οράματος με τις πλέον ευάλωτες αναπτυσσόμενες χώρες, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συνοχή των ενεργειών μας στον τομέα της αλλαγής του κλίματος, της ενέργειας και της ανάπτυξης. Οι οικονομικές ευκαιρίες που προσφέρει το αειφόρο «πρασίνισμα» των οικονομιών στις ανεπτυγμένες, τις αναδυόμενες και τις αναπτυσσόμενες χώρες, εάν κατανεμηθούν δίκαια μεταξύ όλων, μπορούν να επιτρέψουν την επίτευξη του διπλού στόχου να περιορισθεί τόσο η αλλαγή του κλίματος όσο και η φτώχια μέσω μιας δέσμης συμπληρωματικών και συνεκτικών πολιτικών και δράσεων. Μια τέτοια προσέγγιση στην αειφόρο ανάπτυξη θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάληψη φιλόδοξων και καινοτόμων δεσμεύσεων από όλα τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος για την περίοδο μετά το 2012.

Το ζήτημα της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας συζητήθηκε επανειλημμένα την περίοδο 2007-2008 και είναι πιθανό να παραμείνει σε κεντρική θέση στο ευρωπαϊκό και διεθνές πολιτικό θεματολόγιο στο άμεσο μέλλον, δεδομένων των τελευταίων εξελίξεων στις αγορές γεωργικών προϊόντων, της αλλαγής του κλίματος και των σχετικών μέτρων, των δημογραφικών τάσεων στις αναπτυσσόμενες χώρες, των αλλαγών των καταναλωτικών συνηθειών στις αναπτυσσόμενες οικονομίες και, τέλος, της περιορισμένης έκτασης νέων εδαφών που είναι διαθέσιμα για καλλιέργεια, ιδίως στην νοτίως της Σαχάρας Αφρική. Για να καλυφθούν οι διατροφικές ανάγκες του διαρκώς αυξανόμενου πληθυσμού του πλανήτη θα απαιτηθεί ο διπλασιασμός της παραγωγής τροφίμων έως το 2050[23]. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός θα χρειαστεί να αυξηθεί η παραγωγικότητα της γεωργίας, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, εξασφαλίζοντας συγχρόνως την αειφορία της παραγωγής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να συνεχίσει να λαμβάνει υπόψη τις μελλοντικές εξελίξεις, καθώς και τις ανάγκες και τις ανησυχίες των αναπτυσσόμενων χωρών, κατά τη διαμόρφωση των εσωτερικών της πολιτικών σε τομείς όπως η γεωργία, το εμπόριο, η αλλαγή του κλίματος και η έρευνα. Πέραν τούτου, η EE θα πραγματοποιήσει διάλογο με τις αναπτυσσόμενες χώρες σχετικά με τη βιωσιμότητα των περιφερειακών γεωργικών πολιτικών βάσει των διδαγμάτων που συνήγαγε από την ΚΓΠ με στόχο την επισιτιστική ασφάλεια σε περιφερειακό και υποπεριφερειακό επίπεδο.

Η μετανάστευση και η κινητικότητα, εφόσον τύχουν της κατάλληλης διαχείρισης, βοηθούν στον περιορισμό της φτώχιας στις αναπτυσσόμενες χώρες συμβάλλοντας έτσι άμεσα ή έμμεσα στην επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας για την αύξηση των δυνατοτήτων σε όλες τις χώρες. Υπό την παρούσα συγκυρία της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής αναταραχής, είναι αποφασιστικής σημασίας η τήρηση της μακροπρόθεσμης δέσμευσης της EE να διατηρηθεί ο ανοιχτός χαρακτήρας της Ένωσης λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των οικονομικών συστημάτων και των δημογραφικών τάσεων της EE, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης παγκόσμιας προοπτικής. Μέσω της διαδικασίας της ΣΑΠ, και ως μέρος της παγκόσμιας προσέγγισης της μετανάστευσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να αξιοποιήσει τα οφέλη της μετανάστευσης προς όφελος τόσο της ίδιας όσο και των χωρών εταίρων. Για τα επόμενα χρόνια η πραγματική πολιτική πρόκληση παραμένει το ερώτημα εάν η EE και τα κράτη μέλη της θα είναι σε θέση και θα διαθέτουν την κατάλληλη προετοιμασία ώστε να προσφέρουν ουσιαστικές δυνατότητες μετανάστευσης και κινητικότητας σε υπηκόους αναπτυσσόμενων χωρών που αναζητούν ευκαιρίες εκπαίδευσης και νόμιμης απασχόλησης στην EE. Η εφαρμογή σχετικών μέτρων έχει αρχίσει και πρέπει να συνεχιστεί για διάφορα ζητήματα, ιδίως όσον αφορά τα εμβάσματα, την αύξηση της κινητικότητας και τη σύσφιγξη των δεσμών με τις οργανώσεις μεταναστών. Ωστόσο, χρειάζεται να πραγματοποιηθεί περαιτέρω πρόοδος στα θέματα αυτά, ιδίως όσον αφορά τη μετανάστευση εργατικού δυναμικού και τη διαρροή εγκεφάλων, η όποια στον τομέα της υγείας, για παράδειγμα, προκαλεί σημαντική έλλειψη προσωπικού σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες. Νέα θέματα, όπως ο αντίκτυπος της αλλαγής του κλίματος στη μετανάστευση, θα μπορούσαν να διερευνηθούν περαιτέρω.

Η προστασία και η εξασφάλιση του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας (ΔΔΙ) αποτελούν στοιχείο ζωτικής σημασίας για την προώθηση της τεχνολογικής καινοτομίας και για τη μεταφορά και τη διάδοση της τεχνολογίας. Η πληροφορική μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη στις αναπτυσσόμενες χώρες και μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο σε όλες τις διαστάσεις της αειφόρου ανάπτυξης - την οικονομική, την περιβαλλοντική και την κοινωνική - δίνοντας παράλληλα ώθηση στη δημιουργικότητα και την καινοτομία· διευκολύνοντας το εμπόριο, τις επενδύσεις και την ανταγωνιστικότητα· προωθώντας τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια των τροφίμων· συμβάλλοντας στην προστασία και την αξιοποίηση των παραδοσιακών γνώσεων και της βιοποικιλότητας.

Η συμφωνία TRIPS ρυθμίζει το επίπεδο προστασίας των ΔΔΙ στα μέλη του ΠΟΕ και περιλαμβάνει διατάξεις για την προώθηση και την ενθάρρυνση της μεταφοράς τεχνολογίας για τη δημιουργία μιας σταθερής και βιώσιμης τεχνολογικής βάσης στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Η EΚ εξακολουθεί να πρωταγωνιστεί στον διάλογο για τα ΔΔΙ που διεξάγεται σε διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΠΟΕ και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΠΟΠΙ). Ως σχετικά παραδείγματα μπορούν να αναφερθούν: η κύρωση της συμφωνίας TRIPS ώστε να βελτιωθεί η πρόσβαση σε φάρμακα κατοχυρωμένα με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων δημόσιας υγείας, και η υποστήριξη προτάσεων για την ενίσχυση των αυτόχθονων κοινοτήτων ώστε να εκμεταλλευθούν και να επωφεληθούν από τις παραδοσιακές γνώσεις και τους γενετικούς πόρους που διαθέτουν ή για να κάνουν χρήση των γεωγραφικών ενδείξεων. Η παγκόσμια στρατηγική και το σχέδιο δράσης για την καινοτομία, τη πνευματική περιουσία και τη δημόσια υγεία (Global Strategy and Action Plan on Innovation, Intellectual Property and Public Health) που υιοθέτησε τον Μάιο του 2008 η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας (AMS) συμβάλλει επίσης σημαντικά στην επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων καθώς αποσκοπεί στη βελτίωση της πρόσβασης σε φάρμακα και στην καταπολέμηση παραμελημένων ασθενειών.

Η πρόκληση που αντιμετωπίζει η ΣΑΠ στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας είναι η μεγιστοποίηση της συμβολής της στην αύξηση της ευημερίας των αναπτυσσόμενων χωρών, και ιδίως των λιγότερο ανεπτυγμένων. Υπάρχουν για παράδειγμα σημαντικά περιθώρια βελτίωσης του τρόπου με τον οποίο οι χώρες αυτές αξιοποιούν το νομικό πλαίσιο περί ΔΔΙ υπέρ των πολιτών τους που κατέχουν τέτοια δικαιώματα, στοιχείο που θα συνέβαλλε στη δημιουργία ενός ελκυστικότερου περιβάλλοντος για τις επενδύσεις, εξασφαλίζοντας συγχρόνως τη διάδοση και την αξιοποίηση των πληροφοριών που αποκαλύπτονται μέσω των διαφόρων συστημάτων για τα ΔΔΙ.

Η EΚ προτίθεται να διερευνήσει με ακόμα περισσότερο ενδιαφέρον τους διάφορους τομείς στους οποίους τα ΔΔΙ έχουν συνέπειες για την ανάπτυξη, να αναζητήσει τρόπους βελτίωσης της χρήσης των ΔΔΙ υπέρ της ανάπτυξης, και γενικότερα να ενισχύσει τη συμβολή τους στην ανάπτυξη.

Το Συμβούλιο, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή επιτέλεσαν σημαντική πρόοδο όσον αφορά την ενίσχυση του συμπλέγματος της ασφάλειας και της ανάπτυξης [24]. Για την προώθηση του έργου αυτού έχουν εντοπιστεί τέσσερις βασικοί τομείς: ο στρατηγικός σχεδιασμός, η μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας, οι εταιρικές σχέσεις με περιφερειακούς και υποπεριφερειακούς οργανισμούς και η σχέση μεταξύ της ανθρωπιστικής βοήθειας και της ασφάλειας. Αυτό θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα, αφενός, τον βελτιωμένο συντονισμό μεταξύ των διαφόρων φορέων της EE και, αφετέρου, αποτελεσματικές εντολές για επιχειρήσεις όπως οι στρατιωτικές συνιστώσες ειρηνευτικών αποστολών, οι συνοδευτικές αστυνομικές και πολιτικές συνιστώσες, καθώς και ευρύτερα μέτρα σταθεροποίησης. Ένα τέτοιο περιεκτικό θεματολόγιο τον τομέα της οικοδόμησης ειρήνης θα μπορούσε να συμβάλει την εξασφάλιση των αναγκαίων όρων για την επίτευξη των ΑΣΧ.

Στην κατεύθυνση της «ΕΑΒ συν»

Οι ροές μη επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη, όμως ο αντίκτυπός τους στις αναπτυσσόμενες χώρες εξαρτάται από το πολιτικό πλαίσιο. Το πρόγραμμα εργασίας για τη ΣΑΠ θα εξασφαλίσει το πολιτικό πλαίσιο για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχουν οι ροές μη επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας για την ανάπτυξη και την αύξηση της συμβολής τους στην ανάπτυξη, τόσο σε κοινοτικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο κρατών μελών. Πρέπει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι αρκετές από αυτές τις ροές μη επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις ενέργειες ιδιωτών και οικονομικών παραγόντων. Αυτό συμβαίνει για παράδειγμα όσον αφορά τις ροές επενδύσεων, εμβασμάτων και μεταφοράς τεχνολογίας. Ως εκ τούτου, οι προσπάθειες των κυβερνήσεων – τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και τις ανεπτυγμένες χώρες – θα αποσκοπούν κατά κύριο λόγο στην εξασφάλιση ενός πολιτικού και ρυθμιστικού περιβάλλοντος το οποίο θα προσφέρει δυνατότητες και θα προωθεί την ανάπτυξη.

Το πρόγραμμα εργασίας για τη ΣΑΠ θα προσφέρει καθοδήγηση για την ανάπτυξη της έννοιας της «ΕΑΒ συν» και για την παροχή και την παρακολούθηση χρηματοδοτικών πόρων οι οποίοι, ενώ θα συμβάλλουν στην αειφόρο ανάπτυξη και στα παγκόσμια δημόσια αγαθά, δεν θα αποτελούν ΕΑΒ.

Το πρόγραμμα θα παρέχει επίσης πληροφορίες σχετικά με τις διαβουλεύσεις για τις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές της EE και ιδίως για τη διάρθρωση των εξωτερικών δαπανών, καθώς και για τις συγκεκριμένες χρηματοδοτικές ροές προς τις αναπτυσσόμενες χώρες από τα χρηματοδοτικά μέσα των εσωτερικών πολιτικών.

Η υλοποίηση της νέας προσέγγισης

Περισσότερο προδραστική συμμετοχή / Οργανωτικά ζητήματα

Για την προώθηση του έργου σχετικά με τα ζητήματα της ΣΑΠ, όπως προσδιορίζονται στο πρόγραμμα εργασίας για τη ΣΑΠ, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα αξιοποιήσουν τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους για την ενίσχυση της ΣΑΠ, όπως τις διαβουλεύσεις μεταξύ των υπηρεσιών, τις εκτιμήσεις επιπτώσεων και τη σύσταση διυπηρεσιακών ομάδων, ώστε να συγκεντρωθούν οι αναγκαίες γνώσεις και να εντοπισθούν οι πολιτικές δυνατότητες που υπάρχουν.

Το έργο αυτό πρέπει να συμπληρώνεται από την προεδρία και το Συμβούλιο με τρόπους όπως η διοργάνωση κοινών συνεδριάσεων τόσο σε υπουργικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ομάδων εργασίας.

Η διετής έκθεση για τη ΣΑΠ θα επικεντρώνεται στα ζητήματα προτεραιότητας.

Περισσότερη εταιρική σχέση

Οι αναπτυσσόμενες χώρες εκφράζουν όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το ευρύτερο θεματολόγιο της ΕΕ. Η ΕΕ θα αξιοποιήσει το ενδιαφέρον αυτό και θα πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τις αναπτυσσόμενες χώρες σχετικά με τα ζητήματα προτεραιότητας της ΣΑΠ ώστε να εκτιμήσει τον αντίκτυπο που ενδέχεται να έχουν οι πολιτικές της στις δυνατότητες των χωρών αυτών να επιτύχουν τους ΑΣΧ. Παρόλο που υπάρχει πρόβλεψη για διαβουλεύσεις με αντιπροσώπους των αναπτυσσόμενων χωρών, για παράδειγμα, στις κατευθυντήριες γραμμές για τις εκτιμήσεις επιπτώσεων, η Επιτροπή θα δώσει ιδιαίτερη σημασία στον διάλογο με τις αναπτυσσόμενες χώρες για τα ζητήματα προτεραιότητας της ΣΑΠ.

Συμπέρασμα

Η βοήθεια μπορεί να διαδραματίσει αποφασιστικό ρόλο στη στήριξη των προσπαθειών των αναπτυσσομένων χωρών για τη μείωση της φτώχιας και την επίτευξη των ΑΣΧ. Όμως από μόνη της δεν θα είναι αρκετή. Κατά την αντιμετώπιση μιας σειράς παγκοσμίων προβλημάτων αποφασιστικής σημασίας, η EE μπορεί να πράξει πολύ περισσότερα για την ενίσχυση των θετικών συνεπειών που θα έχουν για την ανάπτυξη οι δικές της πολιτικές επιλογές σε άλλους τομείς πολιτικής. Επιπλέον, η αξιοποίηση του αναπτυξιακού δυναμικού των χρηματοδοτικών ροών τομέα που δεν αποτελούν ΕΑΒ μπορεί να αποτελέσει μια εξαιρετικά αποτελεσματική προσέγγιση. « Πρέπει να περιορίσουμε τον στόχο και να διευρύνουμε τα μέσα »[25].

[1] COM (2009) 160 τελικό της 8.4.2009. «Στήριξη των αναπτυσσομένων χωρών για να αντιμετωπίσουν την κρίση» και SEC (2009) 445/2 της 8.4.2009: «Αναπτυξιακοί στόχοι της χιλιετίας: Ο αντίκτυπος της χρηματοπιστωτικής κρίσης στις αναπτυσσόμενες χώρες».

[2] "The Global Monitoring Report 2009. A Development Emergency" («Παγκόσμια έκθεση παρακολούθησης 2009. Μια κρίση στον τομέα της ανάπτυξης»), έκδοση Παγκόσμιας Τράπεζας, 2009. Βλ. επίσης "The Millennium Development Goals Report" («Έκθεση για τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας»), έκδοση Ηνωμένων Εθνών, 2009.

[3] "Millennium Development Goals at Midpoint: Where do we stand and where do we need to go", («Στο μέσο της διαδρομής για την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας: πού βρισκόμαστε και πού πρέπει να φτάσουμε»), Σεπτέμβριος 2008, François Bourguignon, Agnès Bénassy-Quéré, Stefan Dercon, Antonio Estache, Jan Willem Gunning, Ravi Kanbur, Stephan Klasen, Simon Maxwell, Jean-Philippe Platteau, Amedeo Spadaro. Εργασία που εκπονήθηκε στο πλαίσιο της «Ευρωπαϊκής έκθεσης για την ανάπτυξη».

[4] Συνοπτική έκθεση πολιτικής ΟΟΣΑ , Δεκέμβριος 2008, "Policy Coherence for Development – Lessons Learned" («Συνοχή των αναπτυξιακών πολιτικών – Διδάγματα που συνάγονται»).

[5] Η επιτροπή αναπτυξιακής βοήθειας του ΟΟΣΑ, για παράδειγμα, εξετάζει επί του παρόντος τρόπους για την «εμβάθυνση και την επιτάχυνση των εργασιών της ώστε να προωθήσει τη συνοχή των πολιτικών για την ανάπτυξη». Βλ. εργασία με τίτλο: "Investing in development – a common cause in a changing world" («Επενδύοντας στην ανάπτυξη – κοινός στόχος σε ένα κόσμο που αλλάζει»), έκδοση της επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας του ΟΟΣΑ, 14.05. 2009.

[6] SEC (2007) 1202 της 20.09.2007 και SEC (2009)XXX της xx.xx.2009.

[7] Έγγραφο του Συμβουλίου 10018/09 της 18.05.2009, συμπεράσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων , παράγραφος 15.

[8] Στο άρθρο 21 παράγραφος 2 στοιχείο δ) και παράγραφος 3 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο κεφάλαιο που αφορά τις γενικές διατάξεις για την εξωτερική δράση της Ένωσης, η αειφόρος ανάπτυξη και η εξάλειψη της φτώχειας προσδιορίζονται ως στόχοι της εξωτερικής δράσης της EE, και προβλέπεται ότι η EE επιδιώκει τον στόχο αυτό κατά τη διαμόρφωση και την εφαρμογή των διαφόρων τομέων της εξωτερικής δράσης της και των εξωτερικών πτυχών των άλλων πολιτικών της. Το άρθρο 208 παράγραφος 1 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί τη νέα εκδοχή του άρθρου 178 περί συνοχής και έχει σχεδόν την ίδια διατύπωση.

[9] COM(2009) 201 της 28.4.2009, ανακοίνωση για την προαγωγή της χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα· COM(2009) 160 της 8.4.2009, ανακοίνωση με τίτλο «Στήριξη των αναπτυσσομένων χωρών για να αντιμετωπίσουν την κρίση».

[10] Εμπόριο, περιβάλλον, αλλαγή του κλίματος, ασφάλεια, γεωργία, αλιεία, κοινωνική διάσταση της παγκοσμιοποίησης, απασχόληση και αξιοπρεπής εργασία, μετανάστευση, έρευνα, κοινωνία της πληροφορίας, μεταφορές, ενέργεια.

[11] SEC (2009)XXX της xx.xx.2009, έκθεση της ΕΕ για το 2009 σχετικά με τη συνοχή της αναπτυξιακής πολιτικής.

[12] Το γράφημα αυτό βασίζεται στις απαντήσεις που έδωσαν τα κράτη μέλη σε συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο που εκπόνησε το 2009 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τη ΣΑΠ.

[13] Βλ. επισκόπηση στο ανακοινωθέν Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής IP/08/1998 της 17.12.2008. Περισσότερες πληροφορίες δημοσιεύονται στην ακόλουθη ιστοσελίδα: http://ec.europa.eu/environment/climat/climate_action.htm .

[14] Βλ. SEC (2009)XXX της xx.xx.2009, έκθεση της ΕΕ για το 2009 σχετικά με τη συνοχή της αναπτυξιακής πολιτικής.

[15] Έγγραφο 10018/09 του Συμβουλίου της 18.05.2009, σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου για τη στήριξη προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση της κρίσης, παράγραφος 15.

[16] Αυτόθι.

[17] Development Assistance (DAC) Peer Review of the European Community («Βοήθεια για την ανάπτυξη (Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοήθειας) αξιολόγηση από ομοτίμους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας»), έκδοση ΟΟΣΑ (2007), σ. 35.

[18] SEC (2009)XXX της xx.xx.2009, έκθεση της ΕΕ για το 2009 σχετικά με τη συνοχή της αναπτυξιακής πολιτικής.

[19] Αυτόθι.

[20] SEC(2009) 92 της 15.01.2009. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις εκτιμήσεις επιπτώσεων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βλ. http://ec.europa.eu/governance/impact/index_en.htm

[21] Όπως αναφέρεται στην έκθεση "Investing in development – a common cause in a changing world" («Επενδύοντας στην ανάπτυξη – κοινός στόχος σε ένα κόσμο που αλλάζει»), έκδοση της επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας του ΟΟΣΑ, 14.05.2009.

[22] SEC(2008) 434 της 9.4.2008, Policy Coherence for Development "Climate Change/Energy/Biofuels, Migration and Research" (Συνοχή των πολιτικών υπέρ της ανάπτυξης «Αλλαγή του κλίματος /ενέργεια /βιοκαύσιμα/μετανάστευση και έρευνα»).

[23] FAO, FAO Newsroom της 4.02.2009, http://www.fao.org/news/story/en/item/9962/icode/

[24] SEC (2009)XXX της xx.xx.2009, έκθεση της ΕΕ για το 2009 σχετικά με τη συνοχή της αναπτυξιακής πολιτικής, κεφάλαιο για την ασφάλεια.

[25] Paul Collier, "The Bottom Billion", Oxford University Press 2007, σ. 192.