Από τις 25 έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2015, η διεθνής κοινότητα συγκεντρώθηκε στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη προκειμένου να εγκρίνει ένα τολμηρό και μετασχηματιστικό νέο όραμα για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την εξάλειψη της φτώχειας: Μετασχηματισμός του κόσμου μας: θεματολόγιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030 («Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development») που περιλαμβάνει πακέτο 17 νέων στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ).

Αναθεωρημένη ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση με τίτλο «Προς μία νέα Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας» η οποία προτείνει τρόπους με τους οποίους η ΕΕ και οι γειτονικές της χώρες μπορούν να οικοδομήσουν αποτελεσματικότερες εταιρικές σχέσεις στην περιοχή γειτονίας, παρέχει στρατηγικό πλαίσιο και θέτει τη σταθεροποίηση ως τη βασική πολιτική προτεραιότητα.

Μεσοπρόθεσμη στρατηγική για την πολιτική της ΕΕ για τη διεύρυνση

Η σταθερή προοπτική της ένταξης στην ΕΕ εξακολουθεί να προάγει τον μετασχηματισμό και να αποτελεί παράγοντα εδραίωσης της σταθερότητας και της ασφάλειας στις χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Στις 10 Νοεμβρίου 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθόρισε μια μεσοπρόθεσμη στρατηγική για την πολιτική διεύρυνσης της ΕΕ που καλύπτει την περίοδο της θητείας της Επιτροπής. Παρέχει σαφείς κατευθύνσεις και ορίζει το πλαίσιο και τα μέσα που θα βοηθήσουν τις ενδιαφερόμενες χώρες να αντιμετωπίσουν τα βασικά ζητήματα και τις απαιτήσεις της διαδικασίας προσχώρησης.

Μετά τη συμφωνία του Κοτονού

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της διατηρούν μακροχρόνιες σχέσεις με τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ). Η τρέχουσα συμφωνία με τους εταίρους ΑΚΕ, η συμφωνία του Κοτονού, έχει διάρκεια ισχύος από το 2000 έως το 2020, περιλαμβάνει 78 χώρες-εταίρους και καλύπτει την πολιτική συνεργασία, την συνεργασία για την ανάπτυξη και την οικονομική και εμπορική συνεργασία.

Το 2015, Η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας εξέδωσαν κοινό έγγραφο διαβούλευσης σχετικά με την εκτέλεση της υφιστάμενης συμφωνίας και την πιθανή μελλοντική πρόοδο από το 2020 και έπειτα. Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2015 και τα αποτελέσματά της θα συμβάλουν ώστε να διαμορφωθεί το μέλλον της εν λόγω σημαντικής εταιρικής σχέσης.

Φύλο

Το νέο σχέδιο δράσης για θέματα φύλου (GAP) 2016-2020 με τίτλο «Αλλάζοντας τη ζωή των κοριτσιών και των γυναικών μέσω των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ 2016-2020» («Transforming the lives of women and girls through EU external relations 2016-2020») εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον Οκτώβριο του 2015. Η εν λόγω φιλόδοξη πρωτοβουλία έχει ως στόχο να διασφαλίσει μεγαλύτερο ηγετικό ρόλο εντός της Επιτροπής και να προαγάγει μια στρατηγική προσέγγιση που συνδυάζει περισσότερες επενδύσεις, καλύτερο συντονισμό και αμοιβαία ευθύνη.

Δράση της ΕΕ: Ισότητα των φύλων Κονδύλια περίπου 6,5 δισ. EUR από τον ετήσιο προϋπολογισμό της ΕΕ εντός του πεδίου εφαρμογής της παρούσας έκθεσης διατίθενται για την ισότητα των φύλων που αντιμετωπίζεται ως σημαντικός ή πρωταρχικός στόχος. Ανά τον κόσμο, η Επιτροπή υποστηρίζει μια σειρά δράσεων που αφορούν άμεσα θέματα ανισότητας των φύλων συμπεριλαμβανομένων προγραμμάτων για την εξάλειψη του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων, για τον περιορισμό της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών, για τη βελτίωση της πρόσβασης των γυναικών σε παραγωγικές πηγές όπως η γη, καθώς και για τη μείωση των πρόωρων γάμων.

Βιώσιμη ενέργεια και κλιματική αλλαγή

Στο φιλόδοξο θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη αναγνωρίζεται ότι «η κλιματική αλλαγή αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της εποχής μας» και σημειώνεται ότι «οι αρνητικές της επιπτώσεις υπονομεύουν την ικανότητα όλων των χωρών για επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης» . Το θεματολόγιο του 2030 περιλαμβάνει έναν συγκεκριμένο ΣΒΑ σχετικά με την επείγουσα δράση για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεών της.

Στη διάσκεψη του Παρισιού για το κλίμα (COP21) τον Δεκέμβριο του 2015, 195 χώρες εξέδωσαν για πρώτη φορά μια νομικά δεσμευτική παγκόσμια συμφωνία για το κλίμα η οποία καλύπτει όλες τις χώρες. Η συμφωνία του Παρισιού θεσπίζει παγκόσμιο σχέδιο δράσης για την αποφυγή της επικίνδυνης αλλαγής του κλίματος με περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε επίπεδα κάτω των 2°C. Η ΕΕ πρωταγωνίστησε στην εν λόγω διεθνή προσπάθεια και αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη οικονομία που υπέβαλε την πρόθεση συνεισφοράς της στη νέα συμφωνία τον Μάρτιο του 2015.

Η ΕΕ έχει δεσμευτεί να δαπανήσει τουλάχιστον το 20% του προϋπολογισμού της για την περίοδο 2014-2020 σε δράσεις που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και διπλασιάζει τις δαπάνες της που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα για τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Δράση της ΕΕ: Βιώσιμη ενέργεια για όλους Η ενέργεια είναι βασικός μοχλός για βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Μεταξύ 2014 και 2020, κονδύλια της ΕΕ ύψους 3,5 δισ. EUR θα συνδυαστούν με άλλες πηγές χρηματοδότησης για την κινητοποίηση επενδύσεων βιώσιμης ενέργειας σε χώρες-εταίρους ύψους 30 δισ. EUR.

Ανθρώπινα δικαιώματα και χρηστή διακυβέρνηση

Τον Ιούλιο του 2015, η ΕΕ επιβεβαίωσε την πολιτική της δέσμευση στο στρατηγικό πλαίσιο του 2012 για τα δικαιώματα του ανθρώπου και τη δημοκρατία και θέσπισε νέο σχέδιο δράσης για τα δικαιώματα του ανθρώπου και τη δημοκρατία για την περίοδο 2015-2019. Το σχέδιο δράσης μετουσιώνει σε συγκεκριμένους στόχους και στοχευμένες δράσεις τους γενικούς στόχους προστασίας και προαγωγής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και υποστήριξης των δημοκρατικών διαδικασιών σε παγκόσμιο επίπεδο.

ΔΡΑΣΗ ΣΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

Ο ισχυρός δεσμός μεταξύ ανάπτυξης και μετανάστευσης επιβεβαιώθηκε με τη συμπερίληψη της μετανάστευσης στο θεματολόγιο του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Επίσης, το θεματολόγιο του 2030 ορίζει την αναγκαστική εκτόπιση ως βασικό παράγοντα που απειλεί να αναστρέψει την πρόσφατη πρόοδο της ανάπτυξης.