22. 12. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 328/27 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τροποποίηση της οδηγίας 79/112/ 
ΕΟΚ περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση και την 
παρουσίαση των τροφίμων που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή καθώς επίσης και με τη 
διαφήμιση τους(·) 
(86/C 328/11) 
Στις 29 Απριλίου 1986, το Συμβούλιο αποφάσισε, με βάση το άρθρο 100 της συνθήκης για την 
ίδρυση της ΕΟΚ, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για 
την ανωτέρω ανακοίνωση. 
Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμα­
σία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του την 1η και 2α Σεπτεμβρίου 
1986 με βάση την εισηγητική έκθεση της κας Dore. 
Κατά τη 239η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 17ης Σεπτεμβρίου 1986), η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με πλειοψηφία και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Αυτή η πρόταση οδηγίας έχει ως στόχο να συμβά­
λει ταυτόχρονα στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς 
και στην παροχή μιας βελτιωμένης και όμοιας ενημέ­
ρωσης σε όλους τους καταναλωτές της Κοινότητας, κα­
ταργώντας τις δυνατότητες εθνικών εξαιρέσεων στα 
θέματα της επισήμανσης που προβλέπονται από την 
οδηγία 79/112/ΕΟΚ και καθιερώνοντας νέους οριζόντιους 
κανόνες επισήμανσης, οι οποίοι έχουν καταστεί απαραί­
τητοι λόγω της τεχνικής, οικονομικής και κοινωνικής 
εξέλιξης. 
1.2. Η πραγματοποίηση της κοινοτικής εσωτερικής 
αγοράς συνεπάγεται πράγματι ένα υψηλό επίπεδο ενημέ­
ρωσης, έτσι ώστε οι επιλογές των καταναλωτών να είναι 
συνειδητές και να υπάρχει θεμιτός ανταγωνισμός μεταξύ 
των παραγωγών. 
1.3. Η πρόταση οδηγίας προβλέπει επίσης την 
επέκταση του αριθμού των περιπτώσεων στις οποίες τα 
μέτρα επισήμανσης μπορούν να αποφασισθούν με μια 
απλοποιημένη διαδικασία. Στις περιπτώσεις που καθορί­
ζονται από την οδηγία 79/112/ΕΟΚ (άρθρο 6 παράγραφος 
4 στοιχείο δ), άρθρο 6 παράγραφος 5 στοιχείο β) δεύτερη 
περίπτωση, άρθρο 7 παράγραφος 1 τρίτο εδάφιο, άρθρο 8 
παράγραφος 4 τελευταίο εδάφιο, άρθρο 9 παράγραφος 4 
τελευταίο εδάφιο, άρθρο 16 παράγραφος 2 τελευταίο 
εδάφιο, άρθρο 19) προστίθενται οι περιπτώσεις που προ­
βλέπονται από το άρθρο 1, παράγραφοι 3, 6, 8, 9, 11, 15 
και 17 της παρούσας πρότασης οδηγίας. 
1.4. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η επέκταση των μέτρων που 
μπορούν να αποφασισθούν στα θέματα της επισήμανσης 
με μια απλοποιημένη διαδικασία δικαιολογείται από τον 
τεχνικό χαρακτήρα των εν λόγω μέτρων και από την 
ανάγκη επιτάχυνσης της εναρμόνισης. Ωστόσο, η ΟΚΕ 
δεν συμφωνεί με τη νέα απλοποιημένη διαδικασία που 
καθιερώνεται από το άρθρο 1 παράγραφος 20 της παρού­
σας οδηγίας, και παραπέμπει γι'αυτό το σημείο στις παρα­
τηρήσεις που παρατίθενται στο σημείο 3 έως 6 του 
προσχεδίου εισηγητικής έκθεσης του τμήματος περιβάλ-
(') ΕΕ αριθ. C 124 της 23. 5. 1986, σ. 5. λοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης σχετικά με 
την «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την ολοκλήρωση της εσωτε­
ρικής αγοράς: κοινοτική νομοθεσία των ειδών διατροφής» 
(Εισηγητής: ο κ. Hilkens). 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Άρθρο Ί, παράγραφος 1 (επέκταση του πεδίου εφαρ­
μογής στις μονάδες ομαδικής εστίασης) 
2.1.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τη διάταξη αυτή, με την 
οποία επεκτείνονται τα πεδία εφαρμογής των κοινοτικών 
κανόνων για την επισήμανση και παρουσίαση των τρο­
φίμων που προορίζονται για μονάδες ομαδικής εστίασης. 
Πράγματι, η διάταξη αυτή ενισχύει τη διαφάνεια της πλη­
ροφόρησης όσον αφορά τα τρόφιμα σ' έναν τομέα του 
οποίου η σημασία αυξάνεται διαρκώς. 
2.1.2. Η ΟΚΕ κρίνει ότι θα ήταν επιθυμητό να καθορι­
στούν στο άμεσο μέλλον οι αρχές και οι κοινοί κανόνες 
της πληροφόρησης των καταναλωτών όσον αφορά τα γεύ­
ματα που προσφέρουν οι μονάδες ομαδικής εστίασης, 
λόγω της αύξησης της κατανάλωσης γευμάτων στις μονά­
δες αυτές. 
2.2. Άρθρο 1 παράγραφοι 4 και 5 (υποχρεωτική ένδειξη 
της κατεργασίας με ιονίζουσες ακτινοβολίες για τρόφιμα 
της «πρώτης γενεάς») 
2.2.1. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει τη σημασία της διάταξης 
που προτείνει η Επιτροπή με βάση την οποία οι καταναλω­
τές θα έχουν τη δυνατότητα να ξεχωρίζουν τα τρόφιμα 
που έχουν υποστεί κατεργασία με ιονίζουσες ακτινοβολίες 
(ακτίνες Υ, ακτίνες Χ, ή δέσμες επιταχυνόμενων ηλεκτρο­
νίων). 
2.2.2. Κρίνει επίσης ότι, επειδή δεν υπάρχει σήμερα 
κοινοτικός κανόνας που να επιτρέπει αυτό το είδος κατερ­
γασίας, αλλά και για να ληφθούν υπόψη οι διαφορές 
που υφίστανται στις εθνικές νομοθεσίες, η σύνταξη της 
7ης αιτιολογικής σκέψης της οδηγίας σχετικά με την 
υποχρεωτική ένδειξη για την κατεργασία αυτού του είδους 
πρέπει να τροποποιηθεί ως εξής: 
Αριθ. C 328/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22. 12. 86 
«ότι σε ορισμένα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Οικονο­
μικής Κοινότητας επιτρέπεται η κατεργασία ορισμέ­
νων τροφίμων με ιονίζουσες ακτινοβολίες και ότι οι 
καταναλωτές πρέπει να ενημερώνονται για την κατερ­
γασία αυτή». 
2.2.2.1. Συνεπώς θα πρέπει, αντίθετα με την πρόταση 
της Επιτροπής (άρθρο 1 παράγραφος 5), να μην τρο­
ποποιηθεί το άρθρο 6 παράγραφος 5 δεύτερη περίπτωση 
της βασικής οδηγίας. 
2.2.3. Η ΟΚΕ εκφράζει την επιθυμία να υιοθετηθεί σε 
κοινοτικό επίπεδο μια κοινή διατύπωση ή κοινός προσ­
διορισμός με τον οποίον να περιγράφεται αυτό το είδος 
κατεργασίας προς το συμφέρον των καταναλωτών και των 
αντίστοιχων επιχειρηματιών. 
2.3. Άρθρο 1 παράγραφοι 7 και 23 (κατάργηση της 
δυνατότητας να αναφέρονται οι αρωματικές ύλες σύμφωνα 
με τους εθνικούς κανόνες και προσθήκη μιας κατηγορίας 
«Αρώματα» στο παράρτημα Ι) 
2.3.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τη θέσπιση ενιαίου κοινο­
τικού κανόνα σχετικά με την ένδειξη των αρωμάτων. 
2.3.2. Η ΟΚΕ εκφράζει την ευχή να γίνει πιο σαφές το 
άρθρο 1 παράγραφος 23. Πράγματι, η χρησιμοποιηθείσα 
διατύπωση, σύμφωνα με την οποία η ονομασία «άρωμα» 
μπορεί να συμπληρωθεί με την ένδειξη της ζωικής ή 
φυτικής προέλευσης των χρησιμοποιούμενων αρωμα­
τικών υλών, δεν είναι απόλυτα ικανοποιητική. Οι υπό 
εξέλιξη εργασίες για τον καθορισμό των κατηγοριών 
αρωμάτων 3α πρέπει κυρίως να ληφθούν υπόψη κατά τον 
προσδιορισμό των συμπληρωματικών ενδείξεων που θα 
επιτρέψουν να καταστεί πιο σαφής η ονομασία «άρωμα». 
2.4. Άρθρο Ι παράγραφος 10 (κατάργηση της υπο­
χρέωσης όσον αφορά την ένδειξη της καθαρής ποσότητας 
των μπαχαρικών και αρωματικών φυτών όταν η ποσότητα 
αυτή είναι μικρότερη από 5 γραμμάρια) 
2.4.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι το μέτρο αυτό δικαιολο­
γείται από τις πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής. 
2.4.2. Η ΟΚΕ εκφράζει την επιθυμία να εξετασθεί πολύ 
σύντομα η δυνατότητα πρόβλεψης μιας τιμής κατωφλίου 
που να υπερβαίνει τα 5 γραμμάρια για τα προϊόντα αυτά. 
2.5. Άρθρο 1 παράγραφος 12 (κατάργηση της δυνατό­
τητας χρησιμοποίησης της ένδειξης «ημερομηνία λήξης» 
όσον αφορά τα τρόφιμα που είναι ιδιαίτερα ευαλλοίωτα 
από μικροβιολογική άποψη) 
2.5.1. Η ένδειξη «ημερομηνία λήξης» δηλώνει την 
ημερομηνία ελάχιστης διάρκειας των πολύ ευαλλοίωτων 
από μικροβιολογική άποψη τροφίμων και υιοθετήθηκε 
από μια ευρεία πλειοψηφία των κρατών μελών. 
2.5.2. Πράγματι, η χρησιμοποίηση της ένδειξης αυτής 
φαίνεται να παρουσιάζει ορισμένα πλεονεκτήματα για 
τους καταναλωτές, τους επιχειρηματίες και τις υπηρεσίες 
ελέγχου. Για τους καταναλωτές, η ένδειξη αυτή παρουσιά­ζει το πλεονέκτημα ότι έχει πιο υποχρεωτικό χαρακτήρα 
απ' ό,τι η ένδειξη «προτεινόμενη ημερομηνία λήξης» και 
μπορεί να επισημανθεί με αυτό τον τρόπο καλύτερα η 
ευαλλοίωτη φύση ορισμένων τροφίμων. Για τους επιχει­
ρηματίες, η ένδειξη αυτή δεν έχει δημιουργήσει ιδιαίτερα 
προβλήματα εφαρμογής και έχει διευκολύνει τον ακριβή 
έλεγχο των προϊόντων που είναι ευαίσθητα από άποψη 
υγιεινής. Τέλος, όσον αφορά τις υπηρεσίες ελέγχου, ο 
υποχρεωτικός χαρακτήρας αυτής της διατύπωσης της 
ένδειξης όσον αφορά την ημερομηνία ελάχιστης διατη-
ρησιμότητας παρέχει τη δυνατότητα να απαγορεύεται η 
πώληση ενός προϊόντος μετά από την ημερομηνία αυτή. 
2.5.3. Παρατηρείται επίσης ότι, αν, όπως- αναφέρεται 
στην αιτιολογική έκθεση, οι δύο διαφορετικές διατυ­
πώσεις όσον αφορά την ένδειξη της ημερομηνίας 
ελάχιστης διατηρησιμότητας δηλαδή «ημερομηνία 
λήξης» και «προτεινόμενη ημερομηνία λήξης» έχουν την 
ίδια έννοια για τους καταναλωτές, μια λύση θα ήταν η 
διατήρηση μιας μόνο ένδειξης όσον αφορά την ημερο­
μηνία δηλαδή της ένδειξης «ημερομηνία λήξης». Ωστόσο, 
η λύση αυτή εγκυμονεί ενδεχομένως ορισμένους κιν­
δύνους: 
— θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα να παρατείνουν 
οι παραγωγοί τις προθεσμίες ελάχιστης διατηρησι-
μότητας ορισμένων προϊόντων, 
— θα μπορούσαν να προκύψουν αυξημένες δυσκολίες 
όσον αφορά την πώληση προϊόντων των οποίων η 
ημερομηνία ελάχιστης διατήρησιμότητας έχει λήξει 
αλλά που εξακολουθούν να είναι απόλυτα καταναλώ­
σιμα, πράγμα που θα μπορούσε να προκαλέσει σημα­
ντική σπατάλη. 
2.5.4. Η Επιτροπή προτείνει λοιπόν, σχετικά με το θέμα 
αυτό, τον καθορισμό ενός ενιαίου κοινοτικού κανόνα 
όσον αφορά τη διατύπωση της ημερομηνίας ελάχιστης 
διατηρησιμότητας, η πρόταση της όμως δεν είναι απόλυτα 
ικανοποιητική. 
2.5.5. Επομένως, η ΟΚΕ προτείνει να διατηρηθεί η 
δυνατότητα χρησιμοποίησης της ένδειξης «ημερομηνία 
λήξης» για τα προϊόντα που είναι πολύ ευαλλοίωτα από 
μικροβιολογική άποψη. Παράλληλα, θα μπορούσαν να 
θεσπισθούν κοινοτικές διατάξεις με σκοπό να τυποποιη­
θούν οι όροι χρησιμοποίησης της φράσης αυτής (κατάλο­
γος των τροφίμων τα οποία αφορά — καθορισμός της 
προθεσμίας) με σκοπό να υπάρξει καλύτερη ενημέρωση 
του καταναλωτή με την αναγραφή μιας ένδειξης η οποία 
θα μπορούσε να έχει προστατευτική επίδραση στην υγεία 
του, να παρασχεθεί καλύτερη νομική ασφάλεια στους 
επιχειρηματίες και να διευκολυνθούν οι συναλλαγές. 
2.6. Άρθρο 1 παράγραφος 13 (κατάργηση της δυνατό­
τητας έκφρασης της περιόδου ελάχιστης διατηρησιμότη-
τας ενός τροφίμου κατά διαφορετικό τρόπο και όχι με την 
ένδειξη της ημερομηνίας ελάχιστης διατηρησιμότητας) 
2.6.1. Η πρόταση αυτή της Επιτροπής φαίνεται να δι­
καιολογείται αν ληφθεί υπόψη η προηγούμενη πρόταση 
που έγινε σχετικά με τη διατήρηση της ένδειξης «ημερο­
μηνία λήξης» για τα πολύ ευαλλοίωτα από μικροβιολο­
γική άποψη τρόφιμα. 
22. 12. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 328/29 
2.7. Άρθρο 1 παράγραφοι 14 και 22 (κατάρτιση 
ενιαίου κατάλογου των τροφίμων που εξαιρούνται από 
την υποχρεωτική ένδειξη ημερομηνίας) 
2.7.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής 
όσον αφορά την κατάρτιση ενιαίου κατάλογου των τρο­
φίμων που εξαιρούνται από την υποχρεωτική ένδειξη 
ημερομηνίας. Η λύση αυτή, με την οποία καταργούνται 
οι δυνατότητες εξαίρεσης σε εθνικό επίπεδο, είναι, κατά 
την ΟΚΕ, η πιο ευνοϊκή για τους καταναλωτές, οι οποίοι 
είναι αρκετά ευαισθητοποιημένοι όσον αφορά την ένδειξη 
ημερομηνίας, αλλά και για τους επιχειρηματίες, οι οποίοι 
κατ' αυτόν τον τρόπο θα διαθέτουν ένα ενιαίο νομικό 
καθεστώς, το οποίο θα διευκολύνει τις συναλλαγές. 
2.7.2. Ωστόσο, ενδέχεται να δημιουργηθούν προβλή­
ματα εφαρμογής για τους βιομηχάνους των κρατών μελών 
στα οποία προβλέπονται δυνατότητες παρέκκλισης σε 
εθνικό επίπεδο όσον αφορά την ένδειξη της ημερομηνίας 
λήξης για τα παγωτά στο σύνολο τους, για τα τρόφιμα 
των οποίων η ελάχιστη διατηρησιμότητα υπερβαίνει τους 
18 μήνες και για τα κατεψηγμένα τρόφιμα. Πράγματι, τα 
τρόφιμα αυτά δεν θα εξαιρούνται πλέον από την υποχρεω­
τική ένδειξη ημερομηνίας στα πλαίσια της πρότασης της 
Επιτροπής, με εξαίρεση τα παγωτά σε μικρές συσκευασίες 
που καταναλώνονται κανονικά αμέσως (μονομερίδες). 
2.7.3. Συνεπώς, η ΟΚΕ κρίνει ότι θα μπορούσαν να 
προβλεφθούν ειδικές προθεσμίες εφαρμογής για τη διά­
ταξη αυτή όσον αφορά τα παγωτά, τα τρόφιμα με ελάχιστη 
διατηρησιμότητα μεγαλύτερη από 18 μήνες και τα κατε­
ψυγμένα τρόφιμα. Αυτές οι προθεσμίες προσαρμογής θα 
μπορούσαν να καθοριστούν με βάση συγκεκριμένες μελέ­
τες οι οποίες θα λαμβάνουν υπόψη ιδιαίτερα τις εμπειρίες 
που απόκτησαν στην πράξη τα κράτη μέλη τα οποία 
έκαναν υποχρεωτική την ένδειξη ημερομηνίας γι' αυτές 
τις τρεις κατηγορίες προϊόντων. 
2.8. Άρθρο 1 παράγραφος 16 (δυνατότητα να αναφέ­
ρονται οι ενδείξεις μόνο στα εμπορικά έγγραφα εφόσον 
τα τρόφιμα βρίσκονται σε στάδιο προσυσκευασίας και 
εμπορίας προηγούμενο από την πώληση στον τελικό 
καταναλωτή) 
2.8.1. Η ΟΚΕ διερωτάται ποιες θα είναι οι πρακτικές 
συνέπειες της πρότασης της Επιτροπής που προβλέπεται 
στο άρθρο 1 παράγραφος 16 και που επιτρέπει την 
αναφορά των ενδείξεων μόνο στα εμπορικά έγγραφα τα 
σχετικά με το συγκεκριμένο τρόφιμο. Αυτή η νέα δυνατό­
τητα θα πρέπει για παράδειγμα να διευκολύνει τη μετά­
θεση της υλικής επιβάρυνσης των εργασιών που συνεπά­
γεται η επισήμανση από την παραγωγή προς τη διανομή. 
Βρυξέλλες, 17 Σεπτεμβρίου 1986. 2.8.2. Όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής της διάταξης 
αυτής, φαίνεται ότι περιορίζεται στα προσυσκευασμένα 
τρόφιμα που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή τα 
οποία όμως βρίσκονται σε ένα στάδιο προηγούμενο από 
την πώληση στον τελικό καταναλωτή. Το γεγονός αυτό 
δημιουργεί δύο προβλήματα: 
— δεν προσδιορίζεται η έννοια του τελικού καταναλωτή, 
— ποιο θα είναι το καθεστώς που θα ισχύει όσον αφορά 
την επισήμανση των προσυσκευασμένων τροφίμων 
που προορίζονται για οργανισμούς συλλογικής εστία­
σης; 
2.8.3. Θεωτηρικά, η διάταξη αυτή θα έπρεπε να επιτρέ­
πει την κυκλοφορία στην Κοινότητα προσυσκευασμένων 
τροφίμων του τύπου κονσερβών, συσκευασμένων κατεψυ­
γμένων τροφίμων, κλπ. τα οποία δεν φέρουν στη συσκευα­
σία τους καμιά από τις ενδείξεις που προβλέπονται από 
την οδηγία 79/112/ΕΟΚ. Ενδεχομένως, μπορεί να δη­
μιουργηθούν έτσι διάφοροι κίνδυνοι. Οι υπηρεσίες ελέγ­
χου μπορεί να μην είναι σε θέση να αναγνωρίσουν ένα 
είδος διατροφής που δεν φέρει επισήμανση, ενώ είναι 
γνωστό ότι συνεπάγεται κίνδυνο για τη δημόσια υγεία ένα 
συγκεκριμένο τρόφιμο το οποίο μπορεί να αναγνωρισθεί 
από την επισήμανση του. Επίσης, υπάρχει και ο κίνδυνος 
να χαθούν τα εμπορικά έγγραφα στα οποία αναφέρονται 
οι ενδείξεις και προπαντός ο κίνδυνος να δημιουργηθούν 
δυσκολίες όσον αφορά τη σύνδεση των ενδείξεων που 
αναφέρονται στα εμπορικά έγγραφα, όπως, π.χ. η ημερο­
μηνία, με ένα συγκεκριμένο τρόφιμο το οποίο δεν φέρει 
επισήμανση. 
2.8.4. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ φρονεί ότι η πρόταση της 
Επιτροπής που περιλαμβάνεται στο άρθρο 1 παράγρα­
φος 16 δεν έχει αρκετά ευρύ χαρακτήρα και θα πρέπει να 
συμπληρωθεί όσον αφορά 3 σημεία: 
— τις διατάξεις που εφαρμόζονται στους οργανισμούς 
συλλογικής εστίασης, 
— την υποχρέωση να συνοδεύουν τα εμπορικά έγγραφα 
στα οποία αναφέρονται όλες οι ενδείξεις τα τρόφιμα 
τα οποία αφορούν, 
— τη δημιουργία ενός συγκεκριμένου συστήματος με το 
οποίο να μπορεί να γίνεται ασφαλής και εύκολη σύν­
δεση μεταξύ των προσυσκευασμένων τροφίμων και 
των εγγράφων στα οποία αναφέρονται οι ενδείξεις, 
ώστε να μπορεί να γίνεται ο έλεγχος των τροφίμων 
αυτών σε ένα στάδιο προηγούμενο από τον τελικό 
καταναλωτή και να εξασφαλίζεται η ασφάλεια των 
εμπορικών συναλλαγών. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR