ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
C0MC91) 415 τελικό 
Βρυξέλλες, 31 Οκτωβρίου 1991 
ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ - ΝΟΜΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ 
ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΗΡΙΞΕΩΣ 
ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΑΣΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΡΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ 
(υποβάλλεται από την Επιτροπή) 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
Στις παρούσες προτάσεις περιλαμβάνονται υπό μορφή κανονισμού οι 
προτάσεις της Επιτροπής*1> όσον αφορά τα συνοδευτικά μέτρα των 
αλλαγών που πρόκειται να πραγματοποιηθούν στις κοινές οργανώσεις 
αγορών. Τα συνοδευτικά αυτά μέτρα αφορούν τις ακόλουθες τρεις 
ενέργειες : 
αγροπεριβαλλοντικές ενέργειες· 
δάσωση των γεωργικών γαιών· 
πρόωρη συνταξιοδότηση. 
Τα μέτρα αυτά συνδέονται άμεσα με τα μέτρα που αφορούν τις αγορές 
εφόσον, στο σύνολο τους, ενισχύουν τους κύριους στόχους που θέτει η 
αναμόρφωση, δηλαδή: ισορροπία των αγορών, σταθερότητα των εισοδημάτων 
των γεωργών και τήρηση των φυσικών και περιβαλλοντικών ισορροπιών. 
Τα ανοοπεοιΒαλλοντικά υέτοα έχουν ως στόχο να αναγνωρισθεί ο διπλός 
ρόλος των γεωργών ως παραγωγών και ως υπερασπιστών του περιβάλλοντος 
και του τοπίου, παρέχοντας τους κίνητρα για την εφαρμογή πρακτικών 
λιγότερο εντατικών και που σέβονται τους περιβαλλοντικούς 
περιορισμούς, γεγονός που συνεπάγεται πραγματική συμμετοχή στην εκ 
νέου εξισορρόπηση των αγορών. Η δάσωση των νεωονικών να ιών. 
προτείνοντας συγχρόνως μία έγκυρη οικονομική εναλλακτική λύση για τη 
χρησιμοποίηση των γαιών, θα συμβάλλει επίσης σε καλύτερο έλεγχο της 
παραγωγής και θα έχει θετική επίπτωση στο περιβάλλον. Η ποόωοη 
ουνταΕιοδότηοη. βασιζόμενη στην αναδιάρθρωση, θα επιτρέψει, συγχρόνως 
την ορθολογική ανάπτυξη των εκμεταλλεύσεων ώστε να μπορέσουν να 
αντιμετωπισθούν οι προσπάθειες προσαρμογής που απαιτούνται από τους 
γεωργούς καθώς και τη μείωση του βάρους της παραγωγής στις αγορές 
διασφαλίζοντας χρησιμοποίηση της γης για μη γεωργικούς σκοπούς η 
οποία εναρμονίζεται με το περιβάλλον. 
Τα τρία αυτά συνοδευτικά μέτρα είναι αλληλένδετα και έχουν άμεση 
σχέση με τις αλλαγές που προτείνονται στις κοινές οργανώσεις αγορών. 
Μία προσέγγιση που αφορά τον καλύτερο έλεγχο και την εξοικονόμηση της 
παραγωγής δεν μπορεί να εξετασθεί ξεχωριστά από τα όλο και 
σημαντικότερα θέματα που αφορούν το περιβάλλον, την εναλλακτική 
χρησιμοποίηση των γαιών που μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της 
δάσωσης, το πρόβλημα της γήρανσης των καλλιεργητών γεωργικών εκτάσεων 
και της απαραίτητης προσαρμογής των εκμεταλλεύσεων. 
Είναι σκόπιμο επομένως η χρηματοδότηση των δαπανών που 
περιλαμβάνονται στις εν λόγω προτάσεις να εξασφαλισθεί μέσα στο ίδιο 
χρηματοδοτικό πλαίσιο με αυτό που λαμβάνεται υπόψη για τις διατάξεις 
σχετικά με τις κοινές οργανώσεις αγορών. 
12) (1) COM (91) 258 τελικό της 22ας Ιουλίου 1991, δεύτερο μέρος. 
- 2 -
4. Τα τρία προτεινόμενα μέτρα, «ου στοχεύουν σε εθελοντική δέσμευση των 
γεωργών, έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα όσον αφορά την εφαρμογή τους από 
τα κράτη μέλη. Για να εξασφαλισθεί μία μεγαλύτερη ελαστικότητα και 
μία καλύτερη προσαρμογή στη συγκεκριμένες καταστάσεις - που πολλές 
φορές είναι διαφορετικές για κάθε περιοχή - Π εφαρμογή των μέτρων 
αυτών θα πραγματοποιηθεί μέσω πολυετών προγραμμάτων που θα 
καθορισθούν στο πλαίσιο μιας εταιρικής σχέσης μεταξύ των κρατών μελών 
και της Επιτροπής. Εξάλλου, σε όλες τις περιπτώσεις, οι ενισχύσεις 
προβλέπονται υπό μορφή μέγιστων επιλέξιμων ποσών με κοινοτική 
ουγχρηματοδότηση σύμφωνα με ένα ποσοστό, κειμενόμενο μεταξύ 50 έως 
75%, που αποφασίζεται στο πλαίσιο κάθε προγράμματος. 
Ι. ΑνοοπεοιΒαλλοντι^ ενέονειε<: 
5. Τα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα προβλέπουν μέσω ενός συστήματος 
ενισχύσεων ενθάρρυνση προς τους γεωργούς που αναλαμβάνουν: 
να μειώσουν σημαντικά τη χρησιμοποίηση ρυπαντικών ουσιών (χημικά 
και οργανικά λιπάσματα, παρασιτοκτόνα, ζιζανιοκτόνα)· 
να μειώσουν τον αριθμό των ζώων (βοοειδή ή προβατοειδή) εφόσον οι 
ζημίες οφείλονται σε υπερβόσκηση λόγω του υπερβολικού αριθμού των 
ζώων· 
να χρησιμοποιήσουν γεωργικές πρακτικές που συμβάλλουν στη 
διατήρηση ή στην αποκατάσταση της ποικιλίας και της ποιότητας του 
αγροτικού χώρου (τοπίο, χλωρίδα και πανίδα)· 
να διατηρήσουν τις γαίες που έχουν εγκαταλειφθεί (η διάταξη αυτή 
θα μπορούσε επίσης να εφαρμοσθεί και σε άλλα άτομα εφόσον οι 
γεωργοί δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν οι ίδιοι την εν λόγω 
διατήρηση)· 
να αποσύρουν γαίες από την παραγωγή για μία μεγάλη χρονική 
περίοδο (20 έτη) προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για 
περιβαλλοντικούς σκοπούς (βιότοποι, φυσικοί δρυμοί). 
0 εν λόγω μηχανισμός συνοδεύεται από ενίσχυση για την κατάρτιση των 
γεωργών σε μεθόδους παραγωγής εναρμονισμένες με το περιβάλλον (σημείο 
που δεν αναπτύσσεται διεξοδικά στο έγγραφο προβληματισμού της 
Επιτροπής για το μέλλον της κοινής αγροτικής πολιτικής) λόγω της 
σημασίας που έχει η σωστή προετοιμασία των γεωργών για την απαραίτητη 
αλλαγή συμπεριφοράς. 
Ι Ι. Δάσωση των γεωργικών να ιών 
6. 0 γεωργικός τομέας αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες όσον αφορά την 
αλλαγή της παραδοσιακής συμπεριφοράς και την εφαρμογή νέων μεθόδων 
που θα επιτρέψουν στους αγροτικούς πληθυσμούς να αναπτυχθούν αλλά 
συγχρόνως να εξασφαλίσουν διαχείριση του φυσικού χώρου εναρμονισμένη 
με το περιβάλλον. 
Δασικά μέτρα και ιδίως η δάσωση των γεωργικών γαιών που είναι 
διαθέσιμες και κατάλληλες προς δάσωση μπορούν να συμβάλλουν στο να 
αποφευχθεί η εγκατάλειψη των γεωργικών γαιών, γεγονός που θα υπήρχε 
κίνδυνος να προκαλέσει διάβρωση και καταστροφή του τοπίου. 
Παράλληλα, τέτοια μέτρα θα δημιουργήσουν πηγή διαφορετικών 
εισοδημάτων για τους γεωργούς και θα επιτρέψουν, σε εύθετο χρόνο, 
μείωση του ελλείμματος της Κοινότητας σε ξυλεία. 
Η πείρα με τα ισχύοντα μέτρα έδειξε ότι οι υπάρχουσες ενισχύσεις στον 
τομέα αυτό δεν επαρκούν για να καλυφθούν οι "δαπάνες δάσωσης και οι 
απώλειες εισοδήματος των οποίων το μέγιστο ύψος πρέπει να 
- 3 -
ευθυγραμμιστεί με αυτό του καθεστώτος για την παύση καλλιέργειας των 
γαιών που περιέχει επίσης τη δυνατότητα για δάσωση, ούτε ενθαρρύνουν 
τους γεωργούς ή άλλους ενδιαφερόμενους να προβούν σε δάσωση των 
γεωργικών γαιών. Επιπλέον, οι δασώσεις που πραγματοποιούνται από τις 
δημόσιες αρχές, όπως για παράδειγμα από τις κοινότητες, θα «ρέπει να 
αυξηθούν προκειμένου να μειωθούν τα αναφερθέντα προβλήματα. 
7. Το μέτρο δάσωσης των γεωργικών γαιών προβλέπει ένα σύστημα ενισχύσεων 
που αφορά: 
τις επενδύσεις που συνδέονται με τη δάσωση (συμπεριλαμβανομένης 
της δάσωσης που πραγματοποιείται από τις δημόσιες αρχέζ)» 
τις δαπάνες διατήρησης των δασωμένων εκτάσεων κατά τα πέντε πρώτα 
έτη· 
την αντιστάθμιση των απωλειών εισοδημάτων για μία μέγιστη χρονική 
περίοδο είκοσι ετών, που διαφοροποιείται ανάλογα με τις 
κατηγορίες των δικαιούχων και των ειδών που έχουν φυτευθεί· 
τη βελτίωση των δασωμένων εκτάσεων που υπάρχουν. 
ΜΙ. Πρόωρη συνταξιοδότηση 
8. 0 γεωργικός τομέας αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες όσον αφορά την 
αλλαγή της παραδοσιακής συμπεριφοράς και την εφαρμογή νέων μεθόδων 
που θα επιτρέψουν στους αγροτικούς πληθυσμούς να επιβιώσουν και να 
ευημερήσουν. Η μεγάλη ηλικία του αγροτικού πληθυσμού θέτει ένα 
ιδιαίτερο πρόβλημα. Πράγματι, περίπου 2 εκατομμύρια γεωργοί είναι 
ηλικίας άνω των 65 ετών και, αφετέρου, 2,6 εκατομμύρια γεωργοί είναι 
ηλικίας μεταζΰ 55 και 65 ετών. Το ήμισυ αυτών των γεωργών δεν έχουν 
διαδόχους. 
Επί 4,6 εκατομμυρίων γεωργών ηλικίας άνω των 55 ετών, δύο στους τρεις 
κατέχουν λιγότερο από 5 εκτάρια γης. 
Λαμβάνοντας υπόψη τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προοπτικές της 
κοινοτικής γεωργίας και της αναμόρφωσης των μηχανισμών στήριξης των 
αγορών, απαιτείται σημαντική προσπάθεια προσαρμογής από τους 
καλλιεργητές γεωργικών εκτάσεων. Το γεγονός αυτό οδηγεί την Επιτροπή 
οτο να προτείνει αναθεώρηση του ισχύοντος καθεστώτος πρόωρης 
συνταξιοδότησης έτσι ώστε να μεταβληθεί σε ένα αποτελεσματικότερο 
όργανο βελτίωσης της βιωσιμότητας των εκμεταλλεύσεων και κοινωνικής 
ενίσχυσης στους ηλικιωμένους γεωργούς. 
9. Το μέτρο προβλέπει για τους γεωργούς που είναι ηλικίας άνω των 55 
ετών και που δεν έχουν ακόμα φθάσει την κανονική ηλικία 
συνταξιοδότησης (καθώς και για τους μισθωτούς εργαζόμενους στις εν 
λόγω εκμεταλλεύσεις) σύστημα ενισχύσεων που περιλαμβάνει ένα ανώτατο 
ποσό ανά εκμετάλλευση το οποίο μπορεί να λάβει μία από τις ακόλουθες 
μορφές: 
πριμοδότηση αποχώρησης· 
ετήσια αποζημίωση που δεν συνδέεται με την έκταση των γαιών που 
έχουν αποσυρθεί από την καλλιέργεια· 
ετήσια πριμοδότηση ανά εκτάριο των γαιών που έχουν αποσυρθεί από 
την καλλιέργεια· 
συμπληρωματικό ποσό σύνταξης εφόσον το εθνικό καθεστώς δεν είναι 
ισχυρό ώστε να παρέχει κίνητρα για την παύση της γεωργικής 
δραστηριότητας. 
Όλοι οι συνδυασμοί των a\futipw ενισχύσεων (ενδεχομένως σταδιακά 
μειούμενες) είναι πιθανοί με τη μεγαλύτερη δυνατή ελαστικότητα και με 
την τήρηση ωστόσο του μέγιστου επιλέξιμου ποσού ανά εκμετάλλευση. 
Εντός αυτού του πλαισίου μία εναλλακτική «πριμοδότηση αποχώρησης» 
ενσωματώθηκε στο σύστημα αν και δεν αναφέρεται ρητώς στο κείμενο COM 
(91) 258 τελικό. Λ 
- 4 -
Πρόταση 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΟΚΪ APIS. ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
σχετικά με μεθόδους γεωργικής παραγωγής 
που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις προστασίας 
του περιβάλλοντος καθώς και με τη διατήρηση 
του φυσικού χώρου 
(Υποβάλλεται από την Επιτροπή) 
- 5 -
Πρόταση 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ fEQK) ΑΡΙβ. TOY ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
σχετικά με μεθόδους γεωργικής παραγωγής 
«ου συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις προστασίας 
του περιβάλλοντος καθώς και με τη διατήρηση 
του φυσικού χώρου 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Έχοντας υπόψη : 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως 
τα άρθρα 42 και 43, 
την ηρόχαοη της Επιτροπής*1), 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Koινοβουλίου^2*, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής^)t 
Εκτιμώντας : 
ότι οι απαιτήσεις της προστασίας του περιβάλλοντος αποτελούν συνιστώσα της 
Κοινής Γεωργικής Πολιτικής* 
ότι τα μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση της γεωργικής παραγωγής στην 
Κοινότητα πρέπει να έχουν ευνοϊκές επιπτώσεις από περιβαλλοντική άποψη· 
ότι είναι πολλοί οι παράγοντες που επηρεάζουν το περιβάλλον το οποίο 
υπόκειται σε πολλαπλές πιέσεις στην Κοινότητα· 
ότι με βάση ένα καθεστώς κατάλληλων ενισχύσεων οι γεωργοί μπορούν να ασκούν 
ένα πραγματικό λειτούργημα στην υπηρεσία του συνόλου της κοινωνίας με την 
εισαγωγή ή τη διατήρηση μεθόδων παραγωγής που συμμορφώνονται προς τις 
αυξημένες απαιτήσεις της προστασίας του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων 
ή προς τις απαιτήσεις της διατήρησης του φυσικού χώρου και του τοπίου· 
ότι η θέσπιση καθεστώτος ενισχύσεων που θα ενθαρρύνει τη σημαντική μείωση 
της χρησιμοποίησης λιπασμάτων ή φυτοφαρμάκων μπορεί να συμβάλει όχι μόνο 
στη μείωση της ρύπανσης που προκαλεί η γεωργία αλλά επίσης στην προσαρμογή 
των διαφόρων παραγόντων παραγωγής στις ανάγκες των αγορών, ευνοώντας τις 
λιγότερο εντατικές μεθόδους παραγωγής· 
(1) ΕΕ αριθ. L 
(2) ΕΕ αριθ. L 
(3) ΕΕ αριθ. L 
- β -
ότι η μείωση του αριθμού των ζώων μπορεί να συμβάλει στο να αποφευχθούν 
ζημίες που προκαλούνται από τον υπερβολικά μεγάλο αριθμό προβατοειδών ή 
βοοειδών· ότι, κατά συνέπεια, πρέπει να ενσωματωθεί στο καθεστώς που 
προτείνει ο παρών κανονισμός το καθεστώς εκτατικοποίησης ορισμένων μορφών 
παραγωγής που προβλέπεται στο άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 
του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 1991, σχετικά με τη βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας των γεωργικών διαρθρώσεων^1)· 
ότι η παραγωγή προϊόντων που δεν προορίζονται για διατροφή, στο πλαίσιο 
ενός κοινοτικού καθεστώτος παύσης της καλλιέργειας των γαιών «ρέπει να 
συμμορφούται προς τις απαιτήσεις της προστασίας του περιβάλλοντος· ότι, 
συνεπώς, το ηας>6^ καθεστώς δεν είναι δυνατό να εφαρμοστεί στην παραγωγή 
αυτών των προϊόντων· 
ότι ένα καθεστώς που θα ευνοεί τη θέσπιση ή διατήρηση ειδικών μεθόδων 
παραγωγής μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση ειδικών προβλημάτων 
προστασίας του περιβάλλοντος ή του φυσικού χώρου και, με τον τρόπο αυτό, να 
συμβάλει στην επίτευξη των στόχων στον τομέα του περιβάλλοντος* 
ότι πολλές γεωργικές και αγροτικές περιοχές στην Κοινότητα απειλούνται όλο 
και περισσότερο από την ερήμωση, τη διάβρωση, τις πλημμύρες και τις 
πυρκαγιές δασών και ότι η θέσπιση ειδικών μέτρων που θα ενθαρρύνουν τη 
διατήρηση των εκτάσεων μπορεί να μειώσει αυτούς τους κινδύνους· 
ότι το μέγεθος των προβλημάτων καθιστά αναγκαίο να εφαρμοστούν τα εν λόγω 
καθεστώτα προς όφελος όλων των γεωργών της Κοινότητας οι οποίοι 
αναλαμβάνουν τη δέσμευση να ασκούν τις δραστηριότητες τους κατά τρόπο που 
να προστατεύει, να διατηρεί ή να βελτιώνει το περιβάλλον και το φυσικό χώρο 
και να αποκλείει κάθε νέα χρήση εντατικής μεθόδου γεωργικής παραγωγής· 
ότι το καθεστώς παύσης της καλλιέργειας των αρόσιμων γαιών που προβλέπεται 
στο άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 εντάσσεται στα συστήματα τα 
οποία έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο της πολιτικής για τις αγορές και τις 
τιμές· ότι πρέπει, ωστόσο, να θεσπιστεί καθεστώς που θα επιτρέπει 
μακροπρόθεσμα την παύση της καλλιέργειας γεωργικών γαιών για 
περιβαλλοντικούς λόγους· 
(1) ΕΕ αριθ. L 218 της 06.08.1991, σ. 1 f 
- 7 -
ότι τα μέτρα που προβλέπει ο παρών κανονισμός πρέπει να ενθαρρύνουν τους 
γεωργούς να αναλαμβάνουν δεσμεύσεις ότι θα ασκούν δραστηριότητα που θα 
συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις της προστασίας του περιβάλλοντος και της 
διατήρησης του φυσικού χώρου και/ή ότι θα προσαρμόσουν την παραγωγή τους 
στις ανάγκες της αγοράς· ότι πρέπει να αποζημιώνονται οι γεωργοί για τις 
απώλειες εισοδήματος που οφείλονται στη μείωση της παραγωγής και/ή στην 
αύξηση του κόστους παραγωγής· 
ότι η θέσπιση από τα κράτη μέλη κανόνων ορθής συμπεριφοράς στο γεωργικό 
τομέα μπορεί επίσης να συμβάλει στο να καταστούν οι μέθοδοι παραγωγής 
περισσότερο συμβατές με τις απαιτήσεις της προστασίας του περιβάλλοντος· 
ότι η πολυμορφία του περιβάλλοντος, των φυσικών συνθηκών και των γεωργικών 
διαρθρώσεων στις διάφορες περιοχές της Κοινότητας απαιτεί την προσαρμογή 
των μέτρων που έχουν προβλεφθεί· ότι ενδύκνειται, συνεπώς, να προβλεφθεί η 
εφαρμογή τους στο πλαίσιο των προγραμμάτων διαχείρισης κατά ζώνες των 
γεωργικών ή εγκαταλειμμένων γαιών· 
ότι τόσο η Κοινότητα όσο και τα κράτη μέλη πρέπει να εντείνουν τις 
προσπάθειες τους για την κατάρτιση και την πληροφόρηση όσον αφορά τη 
θέσπιση μεθόδων παραγωγής που να σέβονται το περιβάλλον και ιδίως την 
εφαρμογή ενός κώδικα καλής γεωργικής συμπεριφοράς· 
ότι για να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα αυτών των 
προγραμμάτων είναι απαραίτητο να εξασφαλιστεί η διάδοση και ο περιοδικός 
έλεγχος των λαμβανόμενων αποτελεσμάτων· 
ότι τα μέτρα αυτά πρέπει να συμβάλουν στην επίτευξη ορισμένων ειδικών 
στόχων της κοινοτικής νομοθεσίας σε θέματα περιβάλλοντος· 
ότι, εφόσον η Κοινότητα συμβάλλει στη χρηματοδότηση της δράσης, πρέπει να 
έχει τις εγγυήσεις ότι οι διατάξεις που λαμβάνουν τα κράτη μέλη για την 
εκτέλεση της συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων· ότι πρέπει για το σκοπό 
αυτό να γίνει χρήση της διαδικασίας συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και 
της Επιτροπής που θέσπισε το άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 
του Συμβουλίου, της 1ης Δεκεμβρίου 1988, για τις λεπτομέρειες εφαρμογής του 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 όσον αφορά το συντονισμό των παρεμβάσεων των 
διαφόρων διαρθρωτικών ταμείων μεταξύ τους καθώς και με τις παρεμβάσεις της 
Ευρπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των λοιπών υφισταμένων χρηματοδοτικών 
οργάνων^) t 
ότι είναι αναγκαίο οι πόροι που διατίθενται για την εφαρμογή των μέτρων που 
προβλέπει ο παρών κανονισμός να προστεθούν στους πόρους οι οποίοι έχουν 
προβλεφθεί για την υλοποίηση ενεργειών στο πλαίσιο της ρύθμισης για τα 
διαρθρωτικά ταμεία, και ιδίως των ενεργειών στις περιοχές που καλύπτουν οι 
στόχοι 1 και 5β) οι οποίοι ορίζονται στο άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 
2052/88. 
(2) ΕΕ αριθ. L 374 της 31.12.88, σ. 1 
- 8 -
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌ : 
ΑΡΒΡΡ 1 
ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 
θεσπίζεται κοινοτικό καθεστώς ενισχύσεων «ου συγχρηματοδοτείται από το 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), τμήμα 
Εγγυήσεων : 
να πλαισιωθούν οι αλλαγές που προβλέπονται στον τομέα των κοινών 
οργανώσεων αγορών, 
να υπάρξει συμβολή στην επίτευξη των στόχων των κοινοτικών πολιτικών 
στο γεωργικό τομέα και στον τομέα του περιβάλλοντος, 
να εξασφαλιστεί στους γεωργούς ένα δίκαιο εισόδημα. 
Το καθεστώς αυτό αποσκοπεί στο : 
α) να ευνοήσει τη θέσπιση ή τη διατήρηση πρακτικών μεθόδων γεωργικής 
παραγωγής που θα μειώνουν τη ρύπανση την οποία δημιουργεί η γεωργία 
και θα συμβάλουν με τον τρόπο αυτό, με τη μείωση της itapa)(u)tf\z, στην 
επίτευξη μεγαλύτερης ισορροπίας των αγορών, 
β) να ευνοήσει την εφαρμογή εκτατικών μεθόδων φυτικής παραγωγής και 
εκτροφής βοοειδών και προβατοειδών, 
γ) να ευνοήσει την εκμετάλλευση των γεωργικών γαιών σύμφωνα με τους 
κανόνες προστασίας και βελτίωσης του περιβάλλοντος, του φυσικού 
χώρου, του τοπίου, των εδαφών καθώς και τη διατήρηση των τοπικών 
ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση, 
δ) να ενθαρρύνει τη συντήρηση των εγκαταλειμένων γεωργικών και δασικών 
γαιών στις περιπτώσεις που η συντήρηση τους επιβάλλεται από 
οικολογικούς λόγους, ή φυσικούς κινδύνους και κινδύνους πυρκαγιάς και 
να αποτρέψει με τον τρόπο αυτό τους κινδύνους ερήμωσης των γεωργικών 
περιοχών, 
ε) να ενθαρρύνει την παύση της καλλιέργειας των γεωργικών εκτάσεων 
μακροπρόθεσμα για περιβαλλοντικούς λόγους, 
στ) να ευνοεί την ευαισθητοποίηση και την κατάρτιση των γεωργών σε θέματα 
γεωργικής παραγωγής που να είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις της 
προστασίας του περιβάλλοντος και τη συντήρηση του φυσικού χώρου. 
- 9 -
&QfiO£_2 
ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 
1. Το καθεστώς μπορεί να περιλαμβάνει την παροχή ενισχύσεων στους 
κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων οι οποίοι αναλαμβάνουν τη δέσμευση 
α) να μειώσουν σημαντικά τη χρησιμοποίηση λιπασμάτων και /ή 
φυτοφαρμάκων ή να συνεχίσουν να εφαρμόζουν τη μείωση που ήδη 
ανέλαβαν στο παρελθόν, 
β) να προβούν, με άλλα μέσα εκτός από αυτά «ου αναφέρονται στην 
παραπάνω περίπτωση, στην εκτατικοποίηση της φυτικής παραγωγής, 
συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ζωοτροφών, ή τη διατήρηση της 
εκτατικής itapa^vy^ç που έχουν αναλάβει ήδη στο παρελθόν, 
γ) να μειώσουν τον αριθμό των βοοειδών ή προβατοειδών, 
δ) να χρησιμοποιούν άλλες μεθόδους παραγωγής που να συμμορφώνονται 
με τις απαιτήσεις της προστασίας του περιβάλλοντος, των φυσικών 
πόρων καθώς και της διατήρησης του φυσικού χώρου και του τοπίου, 
ή να εκτρέφουν ζώα των ειδών της περιοχής τους που απειλούνται με 
εξαφάνιση, 
ε) να συντηρούν τις εγκαταλειμένες γεωργικές ή δασικές εκτάσεις, 
στ) να προβούν στην παύση της καλλιέργειας των γεωργικών γαιών για 
περίοδο τουλάχιστον 20 ετών προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για 
σκοπούς που συνδέονται με το περιβάλλον, ιδίως για τη δημιουργία 
προστατευόμενων βιοτόπων ή εθνικών δρυμών. 
2. Επίσης, το καθεστώς μπορεί να περιλαμβάνει μέτρα που αποβλέπουν στη 
βελτίωση της κατάρτισης των γεωργών όσον αφορά τις μεθόδους παραγωγής 
που συμμορφώνονται με τις ανάγκες του περιβάλλοντος. 
13) 
- 10 -
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή, στο σύνολο της επικράτειας τους, το 
καθεστώς ενισχύσεων που αναφέρεται στο άρθρο 2 με τη βοήθεια πολυετών 
προγραμάτων κατά ζώνες όσον αφορά τους στόχους «ου αναφέρονται στο 
άρθρο 1. Τα προγράμματα αντανακλούν την πολυμορφία των καταστάσεων 
του περιβάλλοντος, των φυσικών συνθηκών, των γεωργικών διαρθρώσεων 
και των βασικών κατευθύνσεων της γεωργικής παραγωγής. 
2. Κάθε nf>6)tpcni\àa καλύπτει μία ομοιογενή ζώνη από άποψη «ερ ι βάλλοντος 
και φυσικού χώρου και αφορά, κατά κανόνα, όλες τις ενισχύσεις που 
προβλέπονται στο άρθρο 2. 
Εντούτοις, εάν υπάρχει ικανοποιητική αιτιολόγηση, τα προγράμματα 
μπορούν να περιορίζονται στις ενισχύσεις οι οποίες αντιστοιχούν στα 
ειδικά χαρακτηριστικά μιας ζώνης. 
3. Το πρόγραμμα καταρτίζεται για ελάχιστη διάρκεια 5 ετών και περιέχει 
τουλάχιστον τα παρακάτω στοιχεία : 
α) την οροθεσία της γεωγραφικής ζώνης και, εάν χρειάζεται, των 
εξεταζόμενων υποζωνών· 
β) περιγραφή των φυσικών, περιβαλλοντικών και διαρθρωτικών 
χαρακτηριστικών της ζώνης· 
γ) περιγραφή των επιδιωκώμενων στόχων και την αιτιολόγηση τους σε 
σχέση με τα χαρακτηριστικά της ζώνης· 
δ) τους όρους χορήγησης των ενισχύσεων, αφού ληφθούν υπόψη τα 
υπάρχοντα προβλήματα· 
ε) τις ετήσιες προβλέψεις δαπανών για την υλοποίηση του προγράμματος 
κατά ζώνη. 
Λ 4 
- 11 -
ftPBOQ 4 
ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΚΑΙ ΠΟΣΑ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 
1. Μία ετήσια πριμοδότηση ανά εκτάριο ή ανά μονάδα ζωικού κεφαλαίου 
χορηγείται στους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων οι οποίοι 
αναλαμβάνουν για διάρκεια τουλάχιστον 5 «τών μία ή περισσότερες από 
τις δεσμεύσεις που προβλέπονται στο άρθρο 2, σύμφωνα με το πρόγραμμα 
που εφαρμόζεται στην εξεταζόμενη ζώνη. Στην περίπτωση της παύσης της 
καλλιέργειας των γαιών η διάρκεια αυτής της δέσμευσης ορίζεται σε 20 
έτη. 
2. Το μέγιστο επιλέξιμο ποσό της πριμοδότησης καθορίζεται σε : 
150 Ecu για τις ετήσιες καλλιέργειες για τις οποίες χορηγείται 
πριμοδότηση ανά εκτάριο δυνάμει των διατάξεων των κανονισμών 
σχετικά με τις κοινές οργανώσεις των αγορών που αφορούν τις εν 
λόγω καλλιέργειες· 
250 Ecu για τις άλλες ετήσιες καλλιέργειες και τις χορτονομές· 
210 Ecu για κάθε χονδρό βοοειδές ή προβατοειδές που αποσύρεται 
από την παραγωγή· 
100 Ecu ανά μονάδα χονδρού ζώου φύλης η οποία απειλείται με 
εξαφάνιση· 
400 Ecu για τους ελαιώνες με ειδική χρήση· 
1000 Ecu για τα εσπεριδοειδή· 
700 Ecu για τις άλλες ετήσιες καλλιέργειες και το κρασί* 
250 Ecu για τη συντήρηση των εγκαταλειμμένων εκτάσεων· 
600 Ecu για την παύση της καλλιέργειας των γαιών. 
στο παράρτημα περιέχει πίνακα μετατροπής των ζώων σε μονάδες 
χονδρού ζωϊκού κεφαλαίου. 
3. Το μέγιστο ποσό για τις ετήσιες καλλιέργειες και τις χορτονομές 
αυξάνεται σε 350 Ecu ανά εκτάριο εάν ο κάτοχος της γεωργικής 
εκμετάλλευσης αναλαμβάνει ταυτόχρονα για την ίδια έκταση μία ή 
περισσότερες από τις δεσμεύσεις που προβλέπονται στο άρθρο 2, 
παράγραφος 1 στοιχεία α) ή β) καθώς και τη δέσμευση που προβλέπεται 
στο άρθρο 2 - παράγραφος 1 στοιχείο 6). 
4. Σε περίπτωση που χορηγείται πριμοδότηση για τη μείωση του αριθμού του 
ζωικού κεφαλαίου : 
οι ενισχύσεις που προβλέπονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχεία 
α) και β) δεν είναι δυνατόν να χορηγούνται για τις εκτάσεις μιας 
εκμετάλλευσης που καλλιεργούνται με ζωοτροφές, 
το μέγιστο επιλέξιμο ποσό μιας πριμοδότησης που χορηγείται για 
τις εκτάσεις αυτές κατ'εφαρμογή του άρθρου 2, παράγραφος 1 
στοιχείο 6) μειώνεται κατά 50Χ. 
- 12 -
5. Με τους όρους που καθορίζει η Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία που 
προβλέπεται στο άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88, η 
Κοινότητα μπορεί να συμμετάσχει επίσης οτις προαναφερόμενες 
πριμοδοτήσεις που χορηγούν τα κράτη μέλη για να αποζημιώσουν την 
απώλεια εισοδήματος που οφείλεται στην υποχρεωτική επιβολή των 
περιορισμών οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 2, λόγω της εφαρμογής στα 
κράτη μέλη μέτρων που έχουν αποφασισθεί στο πλαίσιο μιας κοινοτικής 
διάταξης. 
- 13 -
ΟΡΟΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 
1. Για την επίτευξη των στόχων του παρόντος κανονισμού στο πλαίσιο των 
προγραμμάτων κατά ζώνες, τα κράτη μέλη καθορίζουν ; υπό την 
προϋπόθεση ότι τηρούνται οι διατάξεις του, τα ακόλουθα : 
α) τους όρους χορήγησης της ενίσχυσης· 
β) το ποσό των ενισχύσεων ανάλογα με τη δέσμευση «ου a^ika&t ο 
δικαιούχος και ανάλογα με τις απώλειες εισοδήματος καθώς και με 
το βαθμό κατά τον οποίο το μέτρο αυτό αποτελεί κίνητρο· 
γ) τους όρους με τους οποίους μπορεί να χορηγείται η ενίσχυση για τη 
συντήρηση των εγκαταλειμένων εκτάσεων «ου αναφέρονται στο άρθρο 
2, πέμπτη περίπτωση, σε άτομα που δεν είναι γεωργοί, εφόσον δεν 
υπάρχουν ενδιαφερόμενοι γεωργοί· 
δ) τους όρους τους οποίους πρέπει να δεχθεί ο δικαιούχος για να 
είναι δυνατόν να επαληθεύεται και να ελέγχεται το εάν τηρούνται 
οι δεσμεύσεις τις οποίες έχει αναλάβει· 
ε) τους όρους με τους οποίους είναι δυνατόν να χορηγείται η 
ενίσχυση, σε περίπτωση που ένας κάτοχος εκμετάλλευσης δεν είναι 
σε θέση να αναλάβει ο ίδιος δέσμευση για την ελάχιστη απαιτούμενη 
περίοδο. 
2. Καμία ενίσχυση δυνάμει του παρόντος κανονισμού δεν είναι δυνατόν να 
χορηγείται για εκτάσεις που υπάγονται στο κοινοτικό καθεστώς παύσης 
της καλλιέργειας των γαιών οι οποίες χρησιμοποιούνται για την μη 
παραγωγή τροφίμων. 
3. Η ενίσχυση μπορεί να περιορίζεται σε ένα μέγιστο ποσό ανά 
εκμετάλλευση και μπορεί να κλιμακώνεται ανάλογα με το μέγεθος των 
εκμεταλλεύσεων, υπό την προϋπόθεση ότι το μέτρο αυτό εξακολουθεί να 
αποτελεί κίνητρο. 
- 14 -
Aofijoajfi 
ΜΑΘΗΜΑΤΑ, ΚΥΚΛΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΕΞΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ 
Οταν η χρηματοδότηση των κρατών μελών δεν χορηγείται στο «λα(σιο του 
άρθρου 28 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91<3), τα κράτη μέλη 
μπορούν να θεσπίσουν ειδική ενίσχυση «ου αφορά μαθήματα και κύκλους 
πρακτικής εξάσκησης τα οποία αποβλέπουν στην εφαρμογή μεθόδων 
napayu\f\z που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της προστασίας του 
περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων και της διατήρησης του φυσικού 
χώρου και του τοπίου και ιδίως με τους κανόνες καλής γεωργικής 
συμπεριφοράς ή με τους κανόνες βιολογικών μεθόδων παραγωγής. 
Το καθεστώς ενισχύσεως περιλαμβάνει τη χορήγηση ενισχύσεων : 
για την παρακολούθηση των μαθημάτων και των κύκλων «ρακτικής 
εξάσκησης, 
για την οργάνωση και την εκτέλεση των μαθημάτων και των κύκλων 
πρακτικής άσκησης. 
Οι δαπάνες που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη για τη χορήγηση των 
ενισχύσεων οι οποίες αναφέρονται στο προηγούμενο εδάφιο είναι 
επιλέξιμες μέχρι ποσό ύψους 2.500 Ecu ανά άτομο το οποίο έχει 
παρακολουθήσει πλήρως τα μαθήματα ή τον κύκλο πρακτικής άσκησης. 
Η δράση στην οποία αναφέρεται το παρόν άρθρο δεν καλύπτει τα μαθήματα 
ή τον κύκλο πρακτικής άσκησης που αποτελούν μέρος των κανονικών 
προγραμμάτων και των καθεστώτων δευτεροβάθμιας ή ανώτερης γεωργικής 
εκπαίδευσης. 
Η Κοινότητα μπορεί να συμμετάσχει στην υλοποίηση σχεδίων επίδειξης 
που αφορούν μεθόδους παραγωγής οι οποίες συμμορφώνονται με τις 
απαιτήσεις της προστασίας του περιβάλλοντος και ιδίως με την εφαρμογή 
των κανόνων καλής γεωργικής συμπεριφοράς. 
Η κοινοτική συνεισφορά που αναφέρεται στο προηγούμενο εδάφιο μπορεί 
να περιλαμβάνει τη χορήγηση συνδρομής στις πρωτοβουλίες κατάρτισης 
και ευαισθητοποίησης που αναλαμβάνουν οι αρμόδιες τοπικές ή μη 
κυβερνητικές οργανώσεις στον τομέα αυτό. 
(3) ΕΕ αριθ. L 218 της 06.09.1991, Ο. 1 y 
- 15 -
toBop, 7 
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 
1. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα σχέδια των προγραμμάτων 
που αναφέρονται στο άρθρο 3 καθώς και ισχύουσες νομοθετικές, 
κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις ή τις διατάξεις τις οποίες 
προτίθενται να εκδώσουν για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού πριν 
από την (12 μήνες μετά την έναρξη της ισχύος). 
2. Η Επιτροπή εξετάζει τις ανακοινώσεις των κρατών μελών για να 
καθορίσει : 
εάν είναι σύμφωνες με τον παρόντα κανονισμό, αφού ληφθούν υπόψη 
οι στόχοι του και η σχέση τους με τα διάφορα μέτρα, 
το χαρακτήρα των ενεργειών «ου είναι δυνατόν να 
συγχρηματοδοτηθούν, 
το συνολικό ποσό των συγχρηματοδοτούμενων δαπανών, 
το ποσοστό της κοινοτικής συγχρηματοδότησης για το σύνολο του 
προγράμματος μέχρι το 50 %. Το ποσοστό αυτό είναι δυνατό να 
αυξηθεί μέχρι 75 % στις περιοχές του στόχου υπ'αριθ. 1. 
3. Η Επιτροπή αποφασίζει για την εφαρμογή των προγραμμάτων κατά ζώνες, 
συμπεριλαμβανομένων των ποσοστών κοινοτικής συγχρηματοδότησης, αφού 
ληφθούν υπόψη τα στοιχεία που αναφέρονται στην παράγραφο 2 και 
σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 29 του κανονισμού 
(ΕΟΚ) αριθ. 4253/88. 
- 16 -
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
Η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία «ου «ροβλέπεται στο άρθρο 29 του 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88, εκδίδει, εάν χρειαστεί, τις λεπτομέρειες 
εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. 
&£âfiO_£ 
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 
1. 0 ftapù^ κανονισμός δεν θίγει τη δυνατότητα των κρατών μελών να 
λαμβάνουν, με εξαίρεση τον τομέα «ου αναφέρεται στο άρθρο 5 
παράγραφος 2, μέτρα συμπληρωματικών ενισχύσεων των οποίων οι όροι και 
οι λεπτομέρειες χορήγησης είναι διαφορετικά από αυτά που προβλέπει ο 
itapùw κανονισμός ή των οποίων το ποσό υπερβαίνει τα ανώτατα όρια που 
προβλέπονται σ'αυτόν, υπό την επιφύλαξη ότι τα μέτρα αυτά λαμβάνονται 
σύμφωνα με τους στόχους του παρόντος κανονισμού και σύμφωνα με τα 
άρΒρα 92, 93 και 94 της Συνθήκης. 
2. Τρία έτη μετά την ημερομηνία ενάρξεως της ισχύος στα κράτη μέλη, η 
Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο 
απολογισμό της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. 
λοθοο 10 
ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 
1. Καταργείται το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 όσον αφορά 
την εκτατικοποίηση της παραγωγής. Εξακολουθεί, ωστόσο, να 
εφαρμόζεται για τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί πριν από την 
έναρξη της ισχύος του παρόντος κανονισμού. 
2. Καταργούνται τα άρΒρα 21 έως 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 
όσον αφορά τις ενισχύσεις στις ευαίσθητες ζώνες από την άποψη της 
προστασίας του περιβάλλοντος. 
Εξακολουθούν, ωστόσο, να εφαρμόζονται στις ενισχύσεις που χορηγούνται 
πριν από την ημερομηνία αυτή και των οποίων τα μέγιστα επιλέξιμα ποσά 
ανέρχονται στα ανώτατα όρια τα οποία προβλέπονται στο άρθρο 3 
παράγραφος 1. 
•Ο 
- 17 -
APBPQ 11 
ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ 
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την .... 
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει 
άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. 
••ιό 
(4) 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Πίνακας μετατροηής των βοοειδών, ιχκοειδών, προβάτων και αιγών σε μονάδες ζώντος ζώου (ΜΖΖ), κου αναφέρεται 
στο άρθρο 
V 
Ταύροι, αγελάδες και άλλα βοοειδή ηλικίας άνω των δύο ετών, άλογα ηλικίας άνω των έξι μηνών: 1,0 ΜΖΖ 
Βοοειδή από έξι μηνών έως δύο ετών: 0,6 ΜΖΖ 
Πρόβατα: 0,15 ΜΖΖ 
Αίγες: 0,15 ΜΖΖ 
0\ συντελεστές που αφορούν τα πρόβατα και τις αίγες εφαρμόζονται στα ανώτατα και κατώτατα ποσά ανά ΜΖΖ 
που ορίζονται στο άρθρο 
JH 
ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) ΟΡίθ, ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για τη θέσπιση κοινοτικού καθεστώτος ενισχύσεως 
για τα δασικά μέτρα στον τομέα της γεωργίας 
υποβλήθηκε από την Επιτροπή 

- 1 -
Αναθ. 7 
18.10.91 
ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) API6. ΤΟΥ ΓΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για τη θέσπιση κοινοτικού καθεστώτος ενισχύσεως 
για τα δασικά μέτρα στον τομέα της γεωργίας 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη : 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 
42 και 43, 
την πρόταση της Επιτροπής^1), 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου^^)t 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής^3), 
Εκτιμώντας : 
ότι η όάσωση των γεωργικών εκτάσεων έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο για τη 
χρησιμοποίηση του εδάφους και για το περιβάλλον όσο και ως συμπληρωματικό μέτρο της 
κοινοτικής πολιτικής για τον έλεγχο της γεωργικής παραγωγής. 
ότι η εμπειρία στον τομέα της δάσωσης των γεωργικών γαιών από τους γεωργούς 
απέδειξε ότι τα ισχύοντα καθεστώτα ενίσχυσης για την προώθηση της δάσωσης είναι 
ανεπαρκή και ότι οι ενέργειες δάσωσης των γεωργικών εκτάσεων που αποσύρονται από 
τη γεωργική παραγωγή κατά τα τελευταία χρόνια αποδείχτηκαν ανεπαρκείς· 
(1) Ε.Ε. L 
(2) Ε.Ε. L 
(3) Ε.Ε. L 
- 2 -
ότι επομένως κρίνεται αναγκαίο να αντικατασταθούν τα μέτρα που αναφέρονται στον 
τίτλο VIII του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 του Συμβουλίου για τη βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας των γεωργικών 61 αρθρώσεων(4), από μέτρα που ανταποκρίνονται 
καλύτερα στην ανάγκη αποτελεσματικής ενθάρρυνσης της δάσωσης των γεωργικών 
εκτάσεων· 
ότι τα επιλέξιμα ποσά για το κόστος της δάσωσης πρέπει να καθοριστούν σε ένα 
επίπεδο που να ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος δάσωσης που διαπιστώθηκε στην 
Κοινότητα· 
ότι μια σταδιακά μειούμενη πριμοδότηση κατά τα 5 πρώτα έτη που προορίζεται να 
συνεισφέρει στις δαπάνες για την διατήρηση των νέων δασωμένων εκτάσεων μπορεί να 
αποτελέσει σημαντικό στοιχείο για την ενθάρρυνση της δάσωσης* 
ότι εξάλλου ο στόχος για αύξηση της δάσωσης των γεωργικών γαιών στο πλαίσιο του 
προσανατολισμού της ΚΛΠ απαιτεί τη θέσπιση πριμοδοτήσεων που προορίζονται να 
αντισταθμίσουν την απώλεια εισοδήματος των γεωργών κατά την μη παραγωγική περίοδο 
των γεωργικών εκτάσεων που έχουν δασωθεί· 
ότι σε πολλές περιπτώσεις ιδιώτες που δεν είναι κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων 
είναι σε θέση να προβούν σε δάσωση γεωργικών γαιών και ότι κρίνεται σκόπιμο να 
προβλεφθούν κίνητρα που να απευθύνονται σ'αυτή την κατηγορία ατόμων' ότι πρέπει 
επομένως να θεσπιστεί πριμοδότηση ανά εκτάριο που να χορηγείται σε άλλα άτομα εκτός 
από τους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων που πραγματοποιούν δάσωση γεωργικών 
γαιών· 
ότι σε πολλές ζώνες της Κοινότητας η δάσωση των γεωργικών γαιών μπορεί να 
πραγματοποιηθεί από τις δημόσιες αρχές και ιδίως από τις κοινότητες· ότι πρέπει, 
επομένως, να υποστηριχθούν και να ενισχυθούν οι ενέργειες δάσωσης αυτών των 
δημόσιων αρχών· 
ότι η φύτευση ευκαλύπτων και ελάτων Χριστουγέννων αποδείχτηκε κατά γενικό κανόνα 
αρκετά επικερδής· ότι πρέπει επομένως να προβλεφθεί κοινοτική ενίσχυση για τη 
φύτευση αυτών των ειδών που πραγματοποιείται από κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων 
που ασκούν τη γεωργική δραστηριότητα ως κύρια απασχόληση· 
(4) Ε.Ε. L 218 της 6ης Αυγούστου 1991, σελίδα 1 C(— 
- 3 -
ότι η βελτίωση των δασωμένων εκτάσεων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις 
μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση της κατάστασης των εισοδημάτων των 
ατόμων που ασχολούνται με τη γεωργία· ότι, ιδίως, η διάρθρωση και τα 
ειδικά προβλήματα της παραγωγής φελλού καθιστούν αναγκαία την ενίσχυση 
των μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση των υπαρχόντων δασών φελλοδρυός· 
ότι, εφόσον η Κοινότητα συμβάλλει στη χρηματοδότηση της δράσης, πρέπει 
να είναι σε θέση να εξακριβώσει εάν τα μέτρα που λαμβάνονται από τα 
κράτη μέλη για την εφαρμογή της, συμβάλλουν στην πραγματοποίηση των 
στόχων· ότι πρέπει, γι'αυτό το σκοπό, να θεσπιστεί δομή συνεργασίας 
μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής στο πλαίσιο της Μόνιμης 
Δασικής Επιτροπής που θεσπίστηκε με την απόφαση 89/367/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου(2)· 
ότι είναι απαραίτητο να προστεθούν οι διαθέσιμοι πόροι για την εφαρμογή 
των προβλεπόμενων από τον παρόντα κανονισμό μέτρων στους πόρους που 
προβλέπονται για την υλοποίηση ενεργειών που έχουν θεσπισθεί στα 
πλαίσια των ρυθμίσεων για τα διαρθρωτικά ταμεία και ιδίως εκείνων που 
εφαρμόζονται στις περιοχές που καλύπτονται απο τους στόχους αριθ. 1 και 
5 β) που καθορίζονται στο άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88", 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ : 
Άοθοο 1 
ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 
Προκειμένου : 
- να πλαισιωθούν οι αλλαγές που προβλέπονται στον τομέα, των κοινών 
οργανώσεων αγοράς, 
- να υπάρξει συμβολή για μακροπρόθεσμη βελτίωση των δασικών πόρων, 
- να υπάρξει συμβολή για πιο εναρμονισμένη διαχείριση του φυσικού 
χώρου σε σχέση με την ισορροπία του περιβάλλοντος, 
.'3 
(2) Ε.Ε. L 165 της 15.6.1989. Ο. 14 e9 
θεσπίζεται κοινοτικό καθεστώς ενισχύσεων που συγχρηματοδοτείται από το 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), "Τμήμα 
Εγγυήσεων", και αποσκοπεί σε : 
α) εναλλακτική χρησιμοποίηση των γεωργικών γαιών με δάσωση. 
β) ανάπτυξη των δασικών ενεργειών στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις. 
.'AoBPQ 2 
ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 
1. Το καθεστώς ενισχύσεων μπορεί να περιλαμβάνει : 
α) ενισχύσεις που προορίζονται να καλύψουν τις δαπάνες δάσωσης, 
β) ετήσια πριμοδότηση ανά δασωμένο εκτάριο για την κάλυψη των όαπα^ώ^ 
διατήρησης των εκτάσεων που δασώθηκαν κατά τα πρώτα πέντε έτη, 
γ) ετήσια πριμοδότηση ανά εκτάριο για την αντιστάθμιση των απωλειών 
εισοδήματος, που προκύπτουν από τη δάσωση γεωργικών εκτάσεων 
δ) ενισχύσεις για τις επενδύσεις που αφορούν τη βελτίωση των δασωδών 
εκτάσεων, όπως είναι η δημιουργία ανεμοφρακτών, αντιπυρικών ζωνών, 
σταθμών υδροληψίας και δρόμων δασικής εκμετάλλευσης καθώς και τη βελτίωση 
των εκτάσεων φελλοδρυός. 
2.α) Οι ενισχύσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σημεία α) και β), μπορούν 
να χορηγούνται σε οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, που προβαίνει σε 
δάσωση γεωργικών εκτάσεων. 
β) Οι ενισχύσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σημείο γ) είναι επιλέξιμες 
μόνο αν χορηγούνται : 
σε κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων που δεν τυγχάνουν του καθεστώτος 
προσυνταξιοδότησης που αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ του 
Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινοτικού καθεστώτος ενισχύσεων για την 
προσυνταξιοδότηση στον τομέα της γεωργίας*1), σε οποιοδήποτε άλλο φυσικό ή 
νομικό πρόσωπο του ιδιωτικού δικαίου. 
(1) Ε.Ε. L ... 2 h 
- 5 -
γ) Στην περίπτωση φύτευσης ευκαλύπτων και ελάτων Χρισοτυγέννων είναι 
επιλέξιμες μόνο οι ενισχύσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σημείο α) 
που χορηγούνται στους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων που ασκούν 
γεωργική δραστηριότητα ως κύρια απασχόληση και που πληρούν τους όρους του 
άρθρου 5 παράγραφος 1, σημείο α) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 του 
Συμβουλίου. 
δ) Οι ενισχύσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 1, σημείο 6) είναι 
επιλέξιμες μόνο εφόσον χορηγούνται σε κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων ή 
σε ενώσεις τους. 
3. Εξάλλου, το καθεστώς μπορεί να συμπεριλάβει κοινοτική εισφορά για τις δαπάνες 
δάσωσης των γεωργικών γαιών που πραγματοποιούνται από τις δημόσιες αρμόδιες 
αρχές των κρατών μελών. 
'ΑΡΘΡΟ 3 
ΠΟΣΟ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 
Τα ανώτατα επιλέξιμα ποσά των ενισχύσεων που αναφέρονται στο άρθρο 2 καθορίζονται 
ως εξής : 
α) όσον αφορά τις δαπάνες δάσωσης : 
- 2000 ECU ανά εκτάριο για τη φύτευση κωνοφόρων και ευκαλύπτου, 
- 4000 ECU ανά εκτάριο για τη φύτευση πλατύφυλλων ή για μεικτή φύτευση που 
περιλαμβάνει τουλάχιστον 75% πλατύφυλλα. 
β) όσον αφορά τις δαπάνες διατήρησης : 
- 250 ECU ανά εκτάριο και ανά έτος κατά τα δύο πρώτα έτη και 
150 ECU ανά εκτάριο και ανά έτος κατά τα επόμενα έτη στην περίπτωση δάσους 
κωνοφόρων· 
- 500 ECU ανά εκτάριο και ανά έτος κατά τα δύο πρώτα έτη και 
300 ECU ανά εκτάριο και ανά έτος κατά τα επόμενα έτη στην περίπτωση δάσους 
πλατύφυλλων ή μεικτού δάσους με τουλάχιστον 75% πλατύφυλλα, 
"y 
- 6 -
γ) όσον αφορά την πριμοδότηση που προορίζεται να αντισταθμίσει τις απώλειες 
εισοδημάτων : 
- 600 ECU ανά εκτάριο και ανά έτος εάν η δάσωση πραγματοποιείται από 
κάτοχο γεωργικής εκμετάλλευσης, 
- 150 ECU ανά εκτάριο και ανά έτος εάν η δάσωση πραγματοποιείται από άλλο 
δικαιούχο που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 σημείο β)» 
για μέγιστη διάρκεια 20 ετών που υπολογίζεται από την ημερομηνία αρχικής δάσωσης. 
δ) όσον αφορά τις δαπάνες βελτίωσης των δασωμένων εκτάσεων : 
700 ECU ανά εκτάριο για τη βελτίωση των δασωμένων εκτάσεων και τη 
δημιουργία ανεμοφρακτών, 
- 1400 ECU ανά εκτάριο για την awawiiùon και τη βελτίωση των εκτάσεων φελλοδρυός 
(δάση φελλοδρυός), 
- 18000 ECU ανά χιλιόμετρο για τους δασικούς δρόμους 
150 ECU ανά εκτάριο που εξοπλίζεται με αντιπυρικές ζώνες και σταθμούς 
υδροληψίας. 
Οι δαπάνες προσαρμογής του γεωργικού υλικού για την εκτέλεση δασοκομικών εργασιών 
αποτελούν τμήμα των επενδύσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1. 
Μετά από αιτιολογημένη αίτηση κράτους μέλους και στα πλαίσια των δυνατοτήτων του 
προϋπολογισμού, η Επιτροπή μπορεί, σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο 
άρθρο 5 του παρόντος κανονισμού, να αποφασίσει αύξηση των μέγιστων ποσών για τη 
βελτίωση των δασωμένων εκτάσεων και την ανανέωση και τη βελτίωση των δασών 
φελλοδρυός εντός του ορίου των μέγιστων ποσών 1200 ECU και 3000 ECU, αντίστοιχα. 
•Αοθοο 4 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή το καθεστώς ενισχύσεων που αναφέρεται στο 
άρθρο 2 μέσω των πολυετών προγραμμάτων κατά ζώνες όσον αφορά τους στόχους που 
αναφέρονται στο άρθρο 1. Τα προγράμματα κατά ζώνες αντικατοπτρίζουν το ευρύ 
φάσμα των προβλημάτων του περιβάλλοντος, των φυσικών συνθηκών και των γεωργικών 
διαρθρώσεων. 
u 
- 7 -
2. Τα προγράμματα κατά ζώνες αφορούν 
- -ηυς όρους σχετικά με την τοποθεσία και τη συγκέντρωση των εκτάσεων που μπορούν 
να δασωθούν, 
- τις διατάξεις που λαμβάνονται για τον καθορισμό των προϋποθέσεων δάσωσης, 
- και τις δασοκομικές μεθόδους που θα πρέπει να εφαρμόζονται, τα ποσά των 
ενισχύσεων, 
- τις διατάξεις που λαμβάνονται για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των επιπτώσεων, 
στο περιβάλλον, 
- την αναφορά των συνοδευτικών μέτρων που έχουν ληφθεί ή πρόκειται να ληφθούν, 
- εκτίμηση των ετήσιων δαπανών για την πραγματοποίηση του προγράμματος. 
ΆΡθΡΡ 5 
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 
1. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα σχέδια των προγραμμάτων κατά ζώνες 
που αναφέρονται στο άρθρο 4 καθώς και τις υφιστάμενες νομοθετικές, κανονιστικές 
ή διοικητικές διατάξεις ή αυτές που πρόκειται να θεσπίσουν για να γίνει δυνατή 
η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, πριν από (12 μήνες μετά την έναρξη 
ισχύος του παρόντος κανονισμού). . 
2. Η Επιτροπή εξετάζει τις ανακοινώσεις των κρατών μελών προκειμένου να 
προσδιορίσει : 
- τη συμφωνία τους με τον παρόντα κανονισμό, λαμβανομένων υπόψη των στόχων του 
κανονισμού και της διασύνδεσης μεταξύ των διαφόρων μέτρων, 
- τη φύση των ενεργειών που δύνανται να συγχρηματοδοτηθούν, 
- το συνολικό ποσό των δαπανών που δύνανται να συγχρηματοδοτηθούν, 
- το ποσοστό κοινοτικής συγχρηματοδότησης για το σύνολο του προγράμματος, μέχρι 
του 50 %. Το εν λόγω ποσοστό δύναται να φθάσει σε 75 % στις περιοχές του 
στόχου αριθ. 1. 
- 8 -
3. Η Επιτροπή αποφασίζει για την έγκριση των προγραμμάτων κατά ζώνες, 
συμπεριλαμβανομένων των ποσοστών της κοινοτικής συγχρηαμτοδότησης, λαμβάνοντας 
υπόψη τα στοιχεία που αναφέρονται στην παράγραφο 2. Για τον σκοπό αυτό, ο 
εκπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλει στην Μόνιμη Δασική Επιτροπή, που θεσπίστηκε 
με την απόφαση 89/367/ΕΟΚ του Συμβουλίου, σχέδιο απόφαση για το θέμα αυτό. 
Η επιτροπή διατυπώνει γνώμη για το σχέδιο αυτό εντός προθεσμίας που ο πρόεδρος 
μπορεί να καθορίσει σε συνάρτηση με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος. Η 
γνώμη διατυπώνεται σύμφωνα με την πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 
παράγραφος 2 της συνθήκης για τις αποφάσεις που το Συμβούλιο καλείται να λάβει 
προτάσει της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στο πλαίσιο της επιτροπής οι ψήφοι 
των εκπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με τον τρόπο που 
καθορίζεται στο προαναφερθέν άρθρο. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην 
ψηφοφορία. 
Η Επιτροπή θεσπίζει μέτρα που εφαρμόζονται αμέσως. Ωστόσο, εάν τα μέτρα αυτά 
δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη που διατύπωσε η επιτροπή, τότε τα ενλόγω μέτρα 
ανακοινώνονται πάραυτα από την Επιτροπή στο Συμβούλιο. Στην περίπτωση αυτή, η 
Επιτροπή μπορεί να αναβάλλει για μια περίοδο ενός μηνός κατ'ανώτατο όριο, από 
την ημερομηνία της ενλόγω ανακοίνωσης, την εφαρμογή των μέτρων που αποφάσισε η 
ίδια. 
Το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία, μπορεί να λάβει διαφορετική 
απόφαση εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στο προηγούμενο εδάφιο. 
ΆΡΘΡΡ 6 
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
Η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 5 του παρόντος 
κανονισμού, θεσπίζει, κατά περίπτωση, τις λεπτομέρειες εφαρμογής του παρόντος 
κανονισμού. 
) s 
<• 6 
- θ -
ΆΡΒΡΟ 7 
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 
Τα άρθρα 25 έως 27 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 καταργούνται. 
Εφαρμόζονται ωστόσο στις ενισχύσεις που χορηγούνται πριν από την έναρξη ισχύος 
του παρόντος κανονισμού. 
0 παρών κανονισμός δεν θίγει τη δυνατότητα των κρατών μελών να λαμβάνουν 
συμπληρωματικό μέτρα ενίσχυσης των οποίων οι όροι χορήγησης διαφέρουν από 
αυτούς που έχουν προβλεφθεί ή των οποίων το ποσό υπερβαίνει τα ανώτατα όρια που 
έχουν προβλεφθεί με την επιφύλαξη ότι τα μέτρα αυτά λαμβάνονται σύμφωνα με τους 
στόχους του παρόντος κανονισμού και σύμφωνα με τα άρθρα 92,93 και 94 της 
συνθήκης. 
ΆΡΘΡΡ 8 
ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ 
0 παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 
0 παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε 
κάθε κράτος μέλος. 
& 
Πρόταση 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΟΚ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για τη θέσπιση ενός κοινοτικού συστήματος παροχής ενισχύσεων 
στην πρόωρη συνταξιοδότηση των γεωργών 
(υποβάλλεται από την Επιτροπή) 
-Κ-
- 2 -
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΟΕΣΗ 
Πλαίοιο 
1. Ο γεωργικός τομέας αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες όσον αφορά 
την αλλαγή των παραδοσιακών τρόπων συμπεριφοράς και την εφαρμογή 
νέων τρόπων αντιμετώπισης των προβλημάτων που θα συμβάλλουν στην 
επιβίωση και την ευημερία του αγροτικού πληθυσμού. Η πυραμίδα 
των ηλικιών του αγροτικού πληθυσμού δημιουργεί ένα ιδιαίτερο 
πρόβλημα. Πράγματι, 2 περίπου εκατ. γεωργών είναι πάνω από 65 
χρονών και άλλα 2,5 εκατ. είναι μεταξύ 55 και 65 χρονών. Οι 
μισοί από τους γεωργούς αυτούς δεν έχουν κανένα να τους 
διαδεχθεί. 
Από τα 4,6 εκατ. γεωργών με ηλικία μεγαλύτερη των 55 χρόνων, δύο 
στους τρεις έχουν στην κατοχή τους λιγότερο από 5 στρέματα. 
2. Λαμβάνοντας υπόψη τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προοπτικές 
της κοινοτικής γεωργίας και της μεταρρύθμισης των μηχανισμών 
στήριξης των αγορών, ζητείται από τους υπευθύνους των γεωργικών 
εκμεταλλεύσεων να καταβάλλουν μεγαλύτερη προσπάθεια. Αυτό οδηγεί 
την Επιτροπή να προτείνει την αναθεώρηση του ισχύοντος συστήματος 
στον τομέα πρόωρης συνταξιοδότησης έτσι ώστε να καταστεί ένα 
αποτελεσματικότερο μέσον βελτίωσης της βιωσιμότητας των 
εκμεταλλεύσεων και παροχής κοινωνικής βοήθειας στους ηλικιωμένους 
γεωργούς. 
Β. Πρόταση 
Το νέο καθεστώς - που θα είναι υποχρεωτικό για όλα τα κράτη μέλη 
έχει ως κύριο στόχο να βελτιώσει τη βιωσιμότητα των 
εκμεταλλεύσεων ή, αν αυτό δεν είναι δυνατόν, να επιτρέψει τη μη 
γεωργική χρήσηγ των γαιών σεβόμενο συγχρόνως το περιβάλλον. Το 
νέο αυτό καθεστώς θα ισχύει κυρίως για όλους τους γεωργούς 55 
χρονών ή περισσότερο οι οποίοι δεν έχουν ακόμη συνταξιοδοτηθεί. 
Οι εκτάσεις τις οποίες θα εγκαταλείψουν οι γεωργοί αυτοί θα 
πρέπει να χρησιμοποιηθούν : 
α. είτε από γεωργούς οι οποίοι θα αναλάβουν την καλλιέργεια τους 
με σκοπό να αυξήσουν την καλλιεργούμενη επιφάνεια ώστε να 
βελτιωθεί η οικονομική βιωσιμότης των εκμεταλλεύσεων που 
εναπομένουν· 
β. είτε, για μη γεωργικούς σκοπούς όταν δεν υπάρχουν γεωργοί οι 
οποίοι θα μπορούσαν να αναλάβουν την καλλιέργεια των γαιών 
αυτών υπό ικανοποιητικούς από άποψη βιωσιμότητας όρους. 
Σε περίπτωση εγκατάλειψης εκτάσεων από γεωργούς οι οποίοι 
επιλέγουν να επωφεληθούν από τις πριμοδοτήσεις πρόωρης 
συνταξιοδότησης, ενθαρρύνονται οι τοπικές αρχές να εξασφαλίσουν 
την διατήρηση των εκτάσεων σύμφωνα με τις συνθήκες προστασίας του 
περιβάλλοντος. 
u 
- 3 -
2. Η διαχείριση του νέου καθεστώτος πρόωρης συνταξιοδότησης θα 
γίνεται στο πλαίσιο πολυετών προγραμμάτων τα οποία 
διαπραγματεύεται η Επιτροπή με τα κράτη μέλη. Δεδομένου ότι τα 
καθεστώτα συνταξιοδότησης διαφέρουν πολύ από το ένα κράτος μέλος 
στο άλλο, το νέο αυτό καθεστώς θα πρέπει να επιτρέπει την ανώτατη 
δυνατή ευελιξία λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων 
περιφερειακών και εθνικών καταστάσεων. Στο πλαίσιο αυτό και για 
να δημιουργηθεί ένα αποτελεσματικό καθεστώς, η Επιτροπή θα 
μεριμνά ώστε να μην επιφέρει η χορήγηση συντάξεων με βάση το 
καθεστώς πρόωρης συνταξιοδότησης που χρηματοδοτούνται από την 
Κοινότητα την κατάργηση ή τη μείωση των κρατικών κοινωνικών 
παροχών οι οποίες θα συνέχιζαν άλλως να χορηγούνται. 
3. Το ανώτατο επιλέξιμο ποσόν (στο οποίο δύνανται να προστεθούν τα 
εθνικά ποσά) το οποίο καταβάλλεται στο πλαίσιο της πρόωρης 
συνταξιοδότησης υπολογίζεται με βάση ένα σταθερό συντελεστή 4.000 
Ecu το χρόνο και έναν μεταβλητό συντελεστή 250 Ecu ανά εκτάριο 
και ανά χρόνο, λαμβάνοντας υπόψη ότι το συνολικά ανώτατο 
επιλέξιμο ποσό ανά δικαιούχο ορίζεται σε 10.000 Ecu το χρόνο. 
4. Οι έμμισθοι εργάτες που ασκούν τη γεωργική δραστηριότητα ως 
μόνιμη απασχόληση θα έχουν και αυτοί δικαίωμα πρόωρης 
συνταξιοδότησης σύμφωνα με τα (δια κριτήρια επιλογής του ήδη 
υπάρχοντος καθεστώτος. 
5. Για να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία του νέου καθεστώτος, θα 
συσταθούν σε τοπικό επίπεδο υπηρεσίες και δίκτυα ενημέρωσης και 
συντονισμού. Είναι δυνατόν να χορηγηθούν ενισχύσεις για την 
έναρξη λειτουργίας αυτών των υπηρεσιών και δικτύων. 
Πρόταση 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ fEOtO ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για τη θέσπιση κοινοτικού καθεστώτος παροχής ενισχύσεων 
στην πρόωρη συνταξιοδότηση των γεωργών 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη : 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ιδίως 
τα άρθρα 42 και 43, 
την πρόταση της Επιτροπής^1), 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου(2), 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(^) 
Εκτιμώντας : 
ότι, λαμβανομένων υπόψη των μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων προοπτικών της 
κοινοτικής γεωργίας και της μεταρρύθμισης των μηχανισμών στήριξης των 
αγορών, ζητείται από τους υπευθύνους των γεωργικών εκμεταλλεύσεων να 
καταβάλλουν μια μεγαλύτερη προσπάθεια· 
ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η πρόωρη παύση της γεωργικής δραστηριότητας με 
στόχο τη βελτίωση της βιωσιμότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων· 
ότι η λήψη μέτρων χορήγησης ενισχύσεων στην πρόωρη συνταξιοδότηση μπορεί να 
συμβάλλει στην εξασφάλιση ενός εισοδήματος στους ηλικιωμένους γεωργούς τους 
υπευθύνους μιας εκμετάλλευσης οι οποίοι αποφασίζουν να διακόψουν τη 
γεωργική τους δραστηριότητα, να ενθαρρύνει την αντικατάσταση αυτών των 
ηλικιωμένων γεωργών από γεωργούς οι οποίοι θα μπορέσουν να βελτιώσουν τη 
βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων που εναπομένουν και την αναδιάθεση των 
γεωργικών γαιών για μη γεωργικές χρήσεις, εφόσον δεν υπάρχουν γεωργοί οι 
οποίοι μπορούν να αναλάβουν την καλλιέργεια τους υπό ικανοποιητικούς από 
άποψη βιωσιμότητας όρους· 
(1) ΕΕ ... 
(2) ΕΕ . . . •? <> 
(3) ΕΕ .... "° 
- 5 -
ότι η εξαφάνιση εκμεταλλεύσεων όπου εργάζονται ως βοηθοί μέλη της 
οικογένειας και ηλικιωμένοι έμμισθοι εργάτες που ασκούν τη γεωργική 
δραστηριότητα ως μόνιμη απασχόληση μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα γι'αυτούς 
την απώλεια της απασχόλησης τους και του εισοδήματος τους· ότι θα πρέπει 
λοιπόν να εξασφαλιστεί και για τα πρόσωπα αυτά μία πηγή εισοδήματος· 
ότι, για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα του μέτρου αυτού, θα πρέπει 
να συσταθούν δίκτυα και υπηρεσίες επιφορτισμένες με την οργάνωση της 
μεταβίβασης και της επέκτασης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων καθώς και την 
ορθολογική χρησιμοποίηση του αγροτικού χώρου· 
ότι η ποικιλία όσον αφορά τις αιτίες, τη φύση και τη σοβαρότητα των 
διαρθρωτικών προβλημάτων στη γεωργία, απαιτεί ευέλικτες χρονικά λύσεις και 
διαφοροποιημένες ανάλογα με τις περιοχές· ότι πρέπει να υπάρξει συμβολή στη 
γενική οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη κάθε μιας από τις περιοχές αυτές· 
ότι καλύτερα αποτελέσματα είναι δυνατόν να επιτευχθούν εάν, με βάση 
κοινοτικά κριτήρια, τα κράτη μέλη θέσουν τα (δια σε εφαρμογή το καθεστώς με 
μορφή πολυετών προγραμμάτων τα οποία θα καταρτίσουν σε συνεννόηση με την 
Επιτροπή και θεσπίσουν τις απαραίτητες νομοθετικές, κανονιστικές και 
διοικητικές διατάξεις για την εφαρμογή των προγραμμάτων αυτών· 
ότι θα πρέπει να προβλεφθεί μια διαδικασία για τον καθορισμό, αν είναι 
αναγκαίο, των λεπτομερειών εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, κυρίως σε 
θέματα ελέγχου, 
ότι απαιτείται να προστεθούν οι διαθέσιμοι πόροι για την εφαρμογή των 
μέτρων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό στους πόρους που 
προβλέπονται για την υλοποίηση των ενεργειών που πραγματοποιούνται στο 
πλαίσιο της ρύθμισης της σχετικής με τα διαρθρωτικά ταμεία, κυρίως των 
μέτρων που ισχύουν για τις περιφέρειες που καλύπτονται από τους στόχους 
αριθ. 1 και 5β) όπως προσδιορίζονται στο πρώτο άρθρο του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθ. 2052/88<4> 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ : 
(4) ΕΕ αριθ. L 185, της 15.07.1988, Ο. 9 
-^ 
- 6 -
ΑΡθΡΟ 1 
ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΡΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ 
1. θεσπίζεται κοινοτικό καθεστώς παροχής ενισχύσεων στην πρόωρη 
συνταξιοδότηση για να πλαισιωθούν οι προβλεπόμενες αλλαγές στον τομέα 
των κοινών οργανώσεων των αγορών. Το καθεστώς αυτό συγχρηματοδοτείται 
από το Ευρωπαϊκό Ταμείο προσανατολισμού και γεωργικών εγγυήσεων (ΕΤΠΓΕ), 
τμήμα εγγυήσεων. 
2. Οι ενισχύσεις στην πρόωρη συνταξιοδότηση συμβάλλουν συγχρόνως : 
α) στην παροχή ενός εισοδήματος στους ηλικιωμένους γεωργούς τους 
υπευθύνους εκμεταλλεύσεων οι οποίοι αποφασίζουν να διακόψουν την 
άσκηση της γεωργικής τους δραστηριότητας· 
β) στην ενθάρρυνση της αντικατάστασης των ηλικιωμένων αυτών γεωργών από 
άλλους γεωργούς οι οποίοι θα μπορέσουν να βελτιώσουν την οικονομική 
βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων που εναπομένουν· 
γ) στην αναδιάθεση των γεωργικών εκτάσεων για μη γεωργικές χρήσεις όταν 
δεν είναι δυνατή η διάθεση τους για γεωργικούς σκοπούς υπό 
ικανοποιητικούς από άποψη βιωτιμότητας όρους. 
3. Η παροχή ενισχύσεων στην πρόωρη συνταξιοδότηση είναι δυνατόν να 
συμπεριλαμβάνει μέτρα στόχος των οποίων είναι 
α) να εξασφαλίσουν ένα εισόδημα στα μέλη της οικογένειας που εργάζονται 
ως βοηθοί και τους ηλικιωμένους έμμισθους εργάτες που ασκούν τη 
γεωργική δραστηριότητα ως μόνιμη απασχόληση και οι οποίοι μένουν 
άνεργοι μετά την πρόωρη συνταξιοδότηση του γεωργού· 
β) να οργανώσουν τη μεταβίβαση και την επέκταση των γεωργικών 
εκμεταλλεύσεων εξασφαλίζοντας συγχρόνως την ορθολογική χρησιμοποίηση 
του αγροτικού χώρου. 
35' 
- 7 -
APSPP Ζ 
ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΙ 
Κατά την έννοια του παρόντος κανονισμού, η ερμηνεία που δίνεται στους 
κάτωθι όρους είναι η εξής : 
- "αποχωρών γεωργός" : ο κύριος της γεωργικής εκμετάλλευσης ο οποίος παύει 
οριστικά να ασκεί οποιαδήποτε γεωργική δραστηριότητα για εμπορικούς 
σκοπούς, με βάση το παρόν καθεστώς ενισχύσεων στην πρόωρη 
συνταξιοδότηση, 
- "εργαζόμενοι" : μέλη της οικογένειας που εργάζονται ως βοηθοί και 
έμμισθοι εργάτες που ασκούν τη γεωργική δραστηριότητα οι οποίοι 
εργάζονται στην εκμετάλλευση του αποχωρούντος γεωργού έως την πρόωρη 
συνταξιοδότηση του και οι οποίοι παύουν οριστικά να ασκούν οιαδήποτε 
γεωργική δραστηριότητα, 
- "διάδοχος γεωργός" : ο κύριος της εκμετάλλευσης ο οποίος διαδέχεται τον 
αποχωρούντα γεωργό, στη διαχείριση της γεωργικής εκμετάλλευσης και την 
επεκτείνει με την ευκαιρία αυτή, ή, ο κύριος της εκμετάλλευσης ο οποίος 
παίρνει ολόκληρη ή μέρος της έκτασης που απελευθερώνεται από τον 
αποχωρούντα για να επεκτείνει έτσι τη δική του εκμετάλλευση, 
- "διάδοχος μη γεωργός" : οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ή οργανισμός που 
αναλαμβάνει ολόκληρες ή μέρος των εκτάσεων που απελευθερώνονται με σκοπό 
να τις διαθέσει για μη γεωργική χρήση, δασοκαλλιέργεια ή δημιουργία 
διατηρητέων φυσικών χώρων , 
- "εκτάσεις που απελευθερώνονται" : οι εκτάσεις τις οποίες εκμεταλλευόταν 
για εμπορικό σκοπό ο αποχωρών γεωργός έως ότου παύσει να ασκεί την 
γεωργική δραστηριότητα και τις οποίες παύει να καλλιεργεί, 
- "γεωργική δραστηριότητα ως κύρια απασχόληση" : δραστηριότητα η οποία 
ασκείται υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 σημείο 
α) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 
1991, για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των γεωργικών διαρθρώσεων 
(1). 
(1) ΕΕ αριθ. L 218 της 06.08.1991, Ο. 1 Γ>ί> 
- 8 -
Apgpp 3 
ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 
1. Οι ενισχύσεις στην ΐίρόωρτ\ συνταξιοδότηση που χορηγούνται στους 
αποχωρούντες γεωργούς τους υπευθύνους εκμεταλλεύσεων είναι δυνατόν να 
έχουν τις εξής μορφές : 
α) πριμοδότηση αποχώρησης, 
β) ετήσια αποζημίωση ανεξάρτητη από την επιφάνεια των εκτάσεων που 
απελευθερώνονται, 
γ) ετήσια πριμοδότηση ανά εκτάριο των εκτάσεων που απελευθερώνονται, 
δ) συμπληρωματική σύνταξη, εφόσον το καθορισθέν από το εθνικό καθεστώς 
συνταξιοδότησης ποσό είναι πολύ μικρό για να ε^Βαρρυ\/Βε{ η παύση της 
γεωργικής δραστηριότητας, 
Οι μορφές αυτές μπορούν να συνδυάζονται μεταξύ τους, ώστε να καταβάλλονται 
ενδεχομένως ετήσια ποσά ακολουθώντας μια φθίνουσα πορεία. 
Το συνολικά συγχρηματοδοτούμενο ποσό ανά εκμετάλλευση υπολογίζεται με τη 
μέθοδο αναφοράς που βασίζεται στους εξής όρους: 
α) καταβολή, από την ηλικία της πρόωρης συνταξιοδότησης έως την συνήθη 
ηλικία συνταξιοδότησης, μιας ετήσιας αποζημίωσης ύψους 4.000 ECU ανά 
εκμετάλλευση επαυξημένη με μια ετήσια πριμοδότηση 250 ECU ανά 
εκτάριο, δίχως να υπερβαίνεται το συνολικό ετήσιο ποσό των 10.000 
ECU ανά εκμετάλλευση* 
β) καταβολή, ενδεχομένως, ετήσιας συμπληρωματικής σύνταξης η οποία, 
προστιθέμενη στο σύνηθες ποσό της σύνταξης που καταβάλλεται από το 
κράτος μέλος επιτρέπει να επιτευχθεί το ίδιο συνολικό ετήσιο ποσό με 
εκείνο που αναφέρεται στο σημείο α)· 
γ) συνολική διάρκεια καταβολής των ενισχύσεων που αναφέρονται στο 
σημείο α) και β), η οποία δεν υπερβαίνει τα 10 χρόνια και δεν 
ξεπερνά το εβδομηκοστό έτος ηλικίας του αποχωρούντος γεωργού. 
Ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιήσουν διαφορετική μέθοδο 
καταβολής των ενισχύσεων από την μέθοδο αναφοράς που προσδιορίζεται στο 
προηγούμενο εδάφιο, χορηγώντας ιδίως χαμηλότερα ετήσια ποσά, ακολουθώ ντας 
ενδεχομένως φθίνουσα πορεία, και για μεγαλύτερη χρονική διάρκεια η οποία 
μπορεί να ξεπερνά τα 10 χρόνια και το εβδομηκοστό έτος της ηλικίας του 
αποχωρούντος γεωργού. Στην περίπτωση αυτή, το συγχρηματοδοτούμενο ποσό των 
ενισχύσεων αυτών είναι κατ'ανώτατο όριο, ίσο προς εκείνο το οποίο θα 'J ^ 
- Θ -
επιτυγχάνετο αν οι ενισχύσεις εκαταβάλλοντο σύμφωνα με τη μέθοδο αναφοράς. 
Επιπλέον, όταν το καθεστώς ενισχύσεων περιλαμβάνει πριμοδότηση αναχώρησης, 
το ανώτατο συγχρηματοδοτούμενο ποσόν αυτής δεν υπερβαίνει τα 12.000 ECU, 
επαυξημένο κατά 750 ECU ανά εκτάριο των εκτάσεων που απελευθερώνονται, έως 
το όριο των 30.000 ECU ανά εκμετάλλευση· το ποσόν αυτό αποτελεί μέρος του 
συνολικού συγχρηματοδοτούμενου ποσού το οποίο υπολογίζεται με τη μέθοδο 
αναφοράς. 
2. Οι ενισχύσεις στην πρόωρη συνταξιοδότηση οι οποίες χορηγούνται στους 
εργαζομένους είναι δυνατό να έχουν τις εξής μορφές: 
α) πριμοδότηση αποχώρησης 
β) ετήσια αποζημίωση. 
Οι δύο αυτές μορφές δύνανται να συνδυάζονται μεταξύ τους. 
Το συνολικά συχρηματοδοτούμενο ποσό ανά εργαζόμενο υπολογίζεται με τη 
μέθοδο αναφοράς η οποία βασίζεται στους εξής όρους: 
α) καταβολή, από την ηλικία της πρόωρης συνταξιοδότησης έως τη συνήθη 
ηλικία της συνταξιοδότησης, ετήσιας αποζημίωσης ύψους 2.500 ECU, 
β) συνολική διάρκεια καταβολής της αποζημίωσης που αναφέρεται στο 
σημείο α) η οποία δεν υπερβαίνει τα 10 χρόνια ούτε τη συνήθη ηλικία 
συνταξιοδότησης ενός εργαζομένου. 
Ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιήσουν διαφορετική μέθοδο 
καταβολής των ενισχύσεων από τη μέθοδο αναφοράς που προσδιορίζεται στο 
προηγούμενο εδάφιο, χορηγώντας ιδίως χαμηλώτερα ετήσια ποσά, 
ακολουθώντας ενδεχομένως φθίνουσα πορεία και για μεγαλύτερη χρονική 
διάρκεια η οποία μπορεί να υπερβεί τα 10 χρόνια και τη συνήθη ηλικία της 
συνταξιοδότησης του εργαζομένου. Στην περίπτωση αυτή, το συνολικό 
συγχρηματοδοτούμενο ποσό των ενισχύσεων αυτών είναι κατ'ανώτατο όριο (σο 
προς εκείνο το οποίο θα επιτυγχάνετο αν εκαταβάλοντο σύμφωνα με τη 
μέθοδο αναφοράς. Επί πλέον, όταν το καθεστώς ενισχύσεων περιλαμβάνει 
πριμοδότηση αποχώρησης, το ανώτατο συγχρηματοδοτούμενο ποσό αυτής δεν 
ξεπερνά τα 7.500 ECU ανά εργαζόμενο· το ποσό αυτό αποτελεί μέρος του 
συνολικού συγχρηματοδούμενου ποσού το οποίο υπολογίζεται με βάση τη 
μέθοδο αναφοράς. 
<* 
- 10 -
Οι ενισχύσεις στην νρόωρτ\ συνταξιοδότηση συγχρηματοδοτούνται από την 
Κοινότητα έως δύο εργαζομένους ανά εκμετάλλευση, κατ'ανώτατο όριο. 
3. Τα κράτη μέλη δύνανται να χορηγήσουν ενίσχυση για την έναρξη 
λειτουργίας των υπηρεσιών και των δικτύων των επιφορτισμένων με την 
οργάνωση της μεταβίβασης και της επέκτασης των γεωργικών 
εκμεταλλεύσεων και την ορθολογική χρήση του αγροτικού χώρου· στόχος 
της ενίσχυσης αυτής είναι να συμβάλλει στην κάλυψη των δαπανών 
λειτουργίας τους. 
Οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να πραγματοποιούν ιδίως εργασίες 
πραγματογνωμοσύνης στις προς μεταβίβαση εκμεταλλεύσεις, να 
καταρτίζουν πίνακα προσφοράς και ζήτησης εκτάσεων και να συντάσσουν 
έγγραφα για τον προγραμματισμό της χρησιμοποίησης των εκτάσεων που 
απελευθερώνονται από τους αποχωρούντες γεωργούς. Δύνανται επίσης να 
αναλαμβάνουν τις εκτάσεις που απελευθερώνονται και να τις διαθέτουν 
εκ νέου αργότερα σε διαδόχους γεωργών οι οποίοι πληρούν τους όρους 
του παρόντος κανονισμού. 
Για να δικαιούνται της ενισχύσεως, οι υπηρεσίες πρέπει να έχουν 
εγκριθεί από το κράτος μέλος και να απασχολούν πλήρως έναν 
τουλάχιστον υπάλληλο πλήρως καταρτισμένο, ο οποίος να ανταποκρίνεται 
στο έργο το οποίο καλείται να φέρει σε πέρας. 
Το ποσόν της ενίσχυσης για την έναρξη της λειτουργίας το οποίο είναι 
δυνατό να συγχρηματοδοτείται από την Κοινότητα είναι 36.000 ECU για 
κάθε πλήρως απασχολούμενο υπάλληλο. Το ποσό αυτό κατανέμεται στα 
πέντε πρώτα χρόνια απασχόλησης κάθε υπαλλήλου. 
- 11 -
Αοθοο 4 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 
1. Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν το καθεστώς ενισχύσεων σε ολόκληρη την 
επικράτεια τους μέσω πολυετών προγραμμάτων τα οποία καταρτίζονται σε 
εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο. 
2. Κάθε πρόγραμμα περιλαμβάνει τα εξής τουλάχιστον στοιχεία : 
οριοθέτηση της γεωγραφικής περιοχής στην οποία αναφέρεται, 
περιγραφή της διαρθρωτικής κατάστασης της εν λόγω περιοχής, η οποία 
περιλαμβάνει κυρίως στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των 
εκμεταλλεύσεων συναρτήσει της έκτασης και της ηλικίας του κυρίου της 
εκμετάλλευσης καθώς και των εισοδημάτων, 
περιγραφή των καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης και συνταξιοδότησης 
που υφίστανται στην εν λόγω περιοχή, του βαθμού εφαρμογής των στη 
διάρκεια των τελευταίων χρόνων και των προβλημάτων που ανέκυψαν, 
μνεία και αιτιολόγηση των προβλεπομένων ποσών και όρων χορήγησης για 
τις ενισχύσεις, συναρτήσει των τύπων δικαιούχων, 
εκτίμηση του αριθμού των αποχωρούντων γεωργών, των διαδόχων των και 
των εργαζομένων τους οποίους αφορούν οι ενισχύσεις αυτές, 
εκτίμηση του αριθμού εκταρίων που θα απελευθερωθούν από τους 
αποχωρούντες γεωργούς και των τμημάτων που θα μεταβιβαστούν στα 
άτομα που θα τις χρησιμοποιήσουν για γεωργικούς σκοπούς (διάδοχοι 
και άλλοι γεωργοί) ή για μη γεωργικούς σκοπούς, 
εκτίμηση των προβλεπομένων δαπανών για τις διάφορες μορφές 
ενισχύσεων που προβλέπονται καθώς και τα απαραίτητα χρηματοδοτικά 
μέσα με μνεία του ρυθμού των προβλεπομένων δαπανών, 
το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα για την εκτέλεση των διαφόρων 
ενισχύσεων που προβλέπονται. 
Ί(. 
- 12 -
APBPP 5 
ΙΣΧΥΟΝΤΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΟΡΟΙ 
Για την απόκτηση δικαιώματος στην ενίσχυση πρέπει να πληρούνται οι εξής 
τουλάχιστον όροι : 
1) Όσον αφορά τους αποχωρούντες γεωργούς : 
να είναι τουλάχιστον 55 χρονών, δίχως να έχουν φθάσει τη συνήθη 
ηλικία συνταξιοδότησης, 
να έχουν ασκήσει τη γεωργική δραστηριότητα ως κύρια απασχόληση τα 
δέκα τουλάχιστον χρόνια που προηγούνται της παύσης της. 
2) Όσον αφορά τους διαδόχους των αποχωρούντων γεωργών : 
να έχουν εργαστεί σε μια γεωργική εκμετάλλευση στη διάρκεια των δύο 
τουλάχιστον χρόνων που προηγούνται της μεταβίβασης των εκτάσεων που 
απελευθερώνονται και να έχουν αφιερώσει στη γεωργική δραστηριότητα 
το μισό τουλάχιστον από τον εργασιακό τους χρόνο κατά την περίοδο 
αυτή, 
να αναλάβουν την υποχρέωση να ασκήσουν τη γεωργική δραστηριότητα ως 
κύρια απασχόληση στην εκμετάλλευση κατά 5 τουλάχιστον χρόνια και υπό 
τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 6 παράγραφοι 3 και 4. 
3) Όσον αφορά τους εργαζομένους : 
να είναι τουλάχιστον 55 χρονών δίχως να έχουν φθάσει τη συνήθη 
ηλικία συνταξιοδότησης, 
να παύσουν οριστικά κάθε γεωργική απασχόληση αφού έχουν αφιερώσει 
στη yswpyia το μισό τουλάχιστον του εργασιακού των χρόνου κατά τα 5 
χρόνια που προηγούνται της παύσης αυτής, 
να έχουν εργαστεί στην εκμετάλλευση του αποχωρούντος γεωργού στη 
διάρκεια των 2 τουλάχιστον χρόνων που προηγούνται της πρόωρης 
συνταξιοδότησης του τελευταίου αυτού, 
να καλύπτονται από το καθεστώς κοινωνικής ασφάλισης. 
4) Όσον αφορά τους διαδόχους που αναλαμβάνουν την εκμετάλλευση για μη 
γεωργική χρήση : 
να αναλάβουν τη δέσμευση ότι θα χρησιμοποιήσουν τις εκτάσεις υπό τους 
όρους που προβλέπονται στο άρθρο 6 παράγραφος 5. 
Ή 
- 13 -
ΑΡΘΡΡ 6 
ΙΣΧΥΟΝΤΕΣ ΟΡΟΙ ΠΑ ΤΙΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΝΟΝΤΑΙ 
1. Οι όροι οι σχετικοί με τις εκτάσεις που απελευθερώνονται οι οποίοι 
αναφέρονται στο napàw άρθρο πρέπει να εφαρμόζονται τουλάχιστον καθόλη 
την περίοδο, στη διάρκεια της οποίας ο αποχωρών γεωργός ο υπεύθυνος 
εκμετάλλευσης απολαμβάνει ενισχύσεως στην πρόωρη συνταξιοδότηση. 
2. Οι αποχωρούντες γεωργοί δύνανται να συνεχίσουν να καλλιεργούν ένα τμήμα 
της εκμετάλλευσης το οποίο αντιστοιχεί σε 10% της καλλιεργούμενης 
επιφάνειας κατ'ανώτατο όριο και σε καμιά περίπτωση δεν ξεπερνά το ένα 
εκτάριο, υπό τον όρον ότι δεν θέτουν σε εμπορία την παραγωγή τους. 
3. Το μέγεθος των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που προκύπτουν από τη μεταβίβαση 
των εκτάσεων που απελευθερώνονται από τον αποχωρούντα γεωργό, πρέπει να 
αυξηθεί σημαντικά ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των γεωργικών 
διαρθρώσεων και να εξασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα, σύμφωνα με 
τους όρους που θα καθορίσουν τα κράτη μέλη όσον αφορά π.χ. την έκταση, 
τον όγκο εργασίας ή εισοδήματος, αναλόγως των περιοχών και των τύπων 
παραγωγής. 
4. Η εκμετάλλευση των εκτάσεων που απελευθερώνονται και μεταβιβάζονται 
στους διαδόχους των γεωργών για γεωργική χρήση πρέπει να γίνεται για 
πέντε τουλάχιστον χρόνια και σύμφωνα με τους όρους προστασίας του 
περιβάλλοντος. 
5. Οι εκτάσεις που απελευθερώνονται και μεταβιβάζονται σε άλλα πρόσωπα για 
μη γεωργική χρήση πρέπει να χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τους όρους που 
επιβάλλει η διατήρηση της ποιότητας του περιβάλλοντος και, αν είναι 
απαραίτητο, να γίνονται έργα για τη διατήρηση του φυσικού χώρου. 
6. Οι εκτάσεις που απελευθερώνονται μπορούν να συμπεριληφθούν σε μια 
ενέργεια αναδασμού ή σε μια απλή α^ταλλαγ^ τμημάτων γης. Στην περίπτωση 
αυτή, οι όροι που αναφέρονται στο παρόν άρθρο πρέπει να εφαρμόζονται σε 
επιφάνειες ισοδύναμες με εκείνες των εκτάσεων που απελευθερώνονται. 
ί,ί 
- 14 -
λΡβοο 7 
ΕΘΝΙΚΕΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΕΣ 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία νομοθετικά, κανονιστικά και 
διοικητικά μέτρα για την καλή εφαρμογή του προγράμματος. Τα μέτρα αυτά 
πρέπει να επιτρέπουν κυρίως : 
να καθίσταται το πρόγραμμα επαρκώς ελκυστικό σε σύγκριση με τα 
καθεστώτα πρόωρης συνταξιοδότησης τα οποία υφίστανται ενδεχομένως 
στην περιοχή την οποία αφορά το πρόγραμμα, 
να διευκολύνεται η μεταβίβαση των εκτάσεων που απελευθερώνονται, 
προβλέποντας κυρίως, όταν ο διάδοχος του αποχωρούντος γεωργού δεν 
δύναται να αγοράσει τις εκτάσεις αυτές, τις κατάλληλες μορφές 
ενοικίασης, 
να συμπεριλαμβάνονται στις συμβάσεις αγοράς ή ενοικίασης των 
εκτάσεων που απελευθερώνονται ρήτρες για την τήρηση των όρων των 
σχετικών με τη χρησιμοποίηση των εκτάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 
6, 
να συστήνονται υπηρεσίες και δίκτυα επιφορτισμένα με την οργάνωση 
της μεταβίβασης και της επέκτασης των γεωργικών εκτάσεων καθώς και 
με την ορθολογική χρησιμοποίηση του αγροτικού χώρου, 
να διασφαλίζεται η προοδευτική μεταβίβαση από το κοινοτικό καθεστώς 
παροχής ενισχύσεων στην πρόωρη συνταξιοδότηση στο εθνικό καθεστώς 
συναταξιοδοτησης. 
2. 0 παρών κανονισμός δεν προδικάζει την ικανότητα των κρατών μελών να 
λάβουν μέτρα χορήγησης συμπληρωματικών ενισχύσεων, οι όροι ή οι 
λεπτομέρειες των οποίων διαφέρουν από εκείνες που προβλέπονται εδώ, ή τα 
ποσά των οποίων υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια που προβλέπονται από τον 
κανονισμό αυτό, με την επιφύλαξη ότι τα μέτρα αυτά θα ληφθούν σύμφωνα με 
τα άρθρα 92, 93 και 94 της συνθήκης. 
Π 3 
- 15 -
AcJtefi-fi 
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 
1. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα σχέδια προγραμμάτων 
ενισχύσεων και τις υπάρχουσες ή προβλεπόμενες εθνικές νομοθεσίες έως την 
[6 μήνες αφού αρχίσει να ισχύει ο κανονισμός). 
2. Η Επιτροπή εξετάζει τις ανακοινώσεις αυτές προκειμένου να προσδιοριστούν 
τα εξής : 
ο σύμφωνος με τον παρόντα κανονισμό χαρακτήρας τους, λαμβανομένων 
υπόψη των στόχων του κανονισμού αυτού και των σχέσεων που υφίστανται 
ανάμεσα στα διάφορα μέτρα, 
ο χαρακτήρας των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων, 
το συνολικό ποσόν των συγχρηματοδοτούμενων δαπανών, 
το ποσοστό κοινοτικής συγχρηματοδότησης για το σύνολο του 
προγράμματος, 
3. Η Επιτροπή αποφασίζει για την έγκριση των προγραμμάτων 
συμπεριλαμβανομένου και του ποσοστού κοινοτικής χρηματοδότησης, σύμφωνα 
με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 
4256/88. 
ΑρθΡΡ 9 
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
Η Επιτροπή θεσπίζει, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 29 
του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88, τις λεπτομέρειες εφαρμογής του παρόντος 
κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που απορρέουν από τον 
συμπληρωματικό χαρακτήρα της χρηματοδότησης του σε σχέση με το είδος των 
μέτρων που προβλέπονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4256/88 υπέρ των 
περιφερειών που καλύπτονται από τους στόχους αριθ. 1 και 5β), κατά την 
έννοια του άρθρου 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88. 
ΑΡθΡΡ 10 
ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ 
Καταργείται ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1096/88(1>. Εξακολουθεί ωστόσο να 
ισχύει για τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν έως την 
(1) ΕΕ αριθ. L 110 της 29.04.1988, σ. 1 Η h 
- 16 -
Apgpp 11 
ΘΕΣΗ ΣΕ ΙΣΧΥ 
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει 
άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. 
Βρυξέλλες, 
Για το Συμβούλιο 
0 Πρόεδρος 
Hs 
- 17 -
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Κατανομή (ΡΕ Χ) Ttfv ΕΚΜΕταλλεύΡΕΜν αναλόγως της ηλικίας TPV KVPÎPV 
της γεωργικής ΕκυΕτάλλευρης 
ΕΥΡΩΠΗ 12 
κάτω των 35 χρόνων 6,9% 
από 35 έως 45 χρόνων 14,1% 
από 45 έως 55 χρόνων 24,7% 
από 55 έως 65 χρόνων 30,6% 
65 χρόνων και περισσότερο 23,7% 
(πηγή EUR0STAT - Έρευνα για τη διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων 
1987). 
Π-
YI/G/S (DT/5805/tob10·!) 
ΑΜΑΚΡΦΑΑΑΙΟΓΙΚΟΓ ΠΙΜΑΚΑΓ TQM XΡΗΜΑΤΟΑηΤIKPN ΡΠΙΠΤΟΓΡΟΜ TQM TVMOAPYTIKOM MFTPQM 
(MECU) 
Πρόωρη συνταξιοδότηση : Συνεισφορά του ΕΓΤΠΕ 
ΠεαιΒάλλου 
Συνειofορά του ΕΓΠΑ (μέοο ποσοστό ουμμετοχής 60%) 
- μείι»οη των λιπαομάτων - Εκτατικοποίηση 
- προστασία του περιβάλλοντος 
- συντήρηση των εγκαταλελημένων αγροτικών γαιών 
- απόσυρση γαιών 
- επιμόρφωση 
- σύνολο 
ΔάΐΜαα 
Συνολικά κόστος για το ΕΓΤΠΕ 
Αρνητικές δαπάνες για το ΕΓΤΠΕ : απόουροη γαιών 
Καθαρά κόστος για το ΕΓΤΠΕ 1993 
34 
6 
17 
20 
43 
59 
132 
-
132 1994 
203 
24 
72 
84 
18 
—2 
200 
80 
483 
-180 
303 1995 
458 
49 
148 
170 
18 
—2 
385 
109 
950 
-180 
770 1996 
801 
80 
236 
275 
18 
—2 
611 
149 
1361 
-180 
1181 1997 
706 
122 
360 
420 
18 
_2 
922 
202 
1830 
-180 
1650 Σύνολο 
(9 έτη) 
2000 
281 
831 
969 
72 
_Α 
2161 
999 
4756 
-720 
4036 
ν 


ISSN 0254-1483 
COM(91)4l5 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 03 
ΑριΦ. καταλόγου : CB-CO-91-469-GR-C 
ISBN 92-77-76805-3 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg