. -A- « χ " « . ΕΠΙΤΡΟΠΗ TÛN ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 23.07 1996 
COM(96) 244 τελικό 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 91/671ΕΟΚ 
ΤΗΣ 16/κ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1991 ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΖΩΝΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 
ΣΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΚΑΤΩ ΤΩΝ 3,5 ΤΟΝΝΩΝ 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
Ι. Εισαγωγή 
II. Υπενθύμιση περιεχομένου 
III. ανάλυση της εφαρμογής της οδηγίας 91/671/ΕΟΚ στα κράτη μέλη 
111.1. Σχετικά με τις παρεκκλίσεις του άρθρου 4 
111.2. Σχετικά με τις παρεκκλίσεις του άρθρου 5 
111.3. Σχετικά με τις παρεκκλίσεις του άρθρου 6 
IV. Π/θανες μελλοντικές εξελίξεις 
V. Συμπεράσματα 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
To άρθρο 7 της οδηγίας 91/671/ΕΟΚ της *]6ης Δεκεμβρίου 1991 προβλέπει ότι η 
Επιτροπή οφείλει να υποβάλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας 
ούτως ώστε να αξιολογηθεί ιδίως κατά πόσον είναι σκόπιμο να ενισχυθούν τα μέτρα που 
αποσκοπούν σε μεγαλύτερη ασφάλεια και κατά πόσον είναι αναγκαίο να εναρμονισθούν 
περαιτέρω. 
Η Επιτροπή επισημαίνει κατ' αρχήν ότι η παρούσα έκθεση υποβάλλεται κάπως 
καθυστερημένα δεδομένου ότι η προθεσμία έληγε την Λ η Αυγούστου 1994. Ωστόσο, η 
καθυστέρηση αυτή δεν μπορεί να καταλογισθεί αποκλειστικά στ/ς υπηρεσίες της 
Επιτροπής. Οντως, οι υπηρεσίες της Επιτροπής, για να συντάξουν* μία έκθεση που να 
αντανακλά επακριβώς την κατάσταση, έπρεπε να διαθέτουν τα κείμενα μεταφοράς της 
οδηγίας όλων των κρατών μελών μέσα σε προθεσμίες που να προσεγγίζουν την 
ημερομηνία έναρξης ισχύος της οδηγίας, ήτοι την Λη Ιανουαρίου 1993 (Αρθρο 8). Ομως, 
όπως φαίνεται και από τον πίνακα στο παράρτημα Ι, παρόλο που τα κράτη μέλη στη 
μεγάλη τους πλειοψηφία θέσπισαν τις αναγκαίες διατάξεις είτε πριν την ημερομηνία της 
1.1.1993 είτε λίγο αργότερα δύο χώρες μετέφεραν την οδηγία με κάποια λογική 
καθυστέρηση. 
Λόγω της καθυστέρησης αυτής στην μεταφορά και επειδή επρόκειτο να 
προσχωρήσουν στην Ευρωπαϊκή Ενωση νέες χώρες, η Επιτροπή έκρινε σκόπιμο να 
περιμένει την προσχώρηση αυτών των νέων κρατών μελών, ούτως ώστε να τα 
ενσωματώσει στην έκθεση και να υποβάλει έτσι έναν πίνακα όσο το δυνατόν πιο 
διεξοδικό για την κατάσταση σε όλη την Κοινότητα. 
Ενας συγκριτικός και ενημερωμένος πίνακας των διαφόρων εθνικών νομοθεσιών 
ήταν όντως απαραίτητη προϋπόθεση για οιαδήποτε ρεαλιστική και αντικειμενική ανάλυση 
της κατάστασης με βάση την οποία μπορούσαν να συναχθούν οι πιθανές προοπτικές.για 
το μέλλον. 
Αυτό είναι λοιπόν και το αντικείμενο της υποβαλλόμενης έκθεσης. 
II. ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ 
1. Ενας από τους στόχους της κοινής πολιτικής μεταφορών είναι να μειωθεί 
αποτελεσματικά ο αριθμός οδικών ατυχημάτων και θυμάτων και ενα από τα μέτρα 
που μπορούν να συμβάλλουν στην επίτευξη του στόχου αυτού ήταν να καταστεί 
υποχρεωτική, σε όλη την Κοινότητα, η χρήση της ζώνης ασφαλείας στα οχήματα 
κάτω των 3,5 τόννων σε όλες τις εξοπλισμένες θέσεις καθήμενων. 
Στο πλαίσιο αυτό θεσπίστηκε η οδηγία 91/671/ΕΟΚ της *]6ης Δεκεμβρίου 1991, η 
οποία μπορεί να θεωρηθεί αξιοσημείωτο άνοιγμα προς μία κοινοτική πολιτική 
οδικής ασφάλειας και η οποία άπτεται ενός τομέα στον οποίο, ήδη από το 1984, 
τα διάφορα κοινοτικά όργανα συγκεντρώνουν την προσοχή τους. 
2. Ετσι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπενθύμισε, στο ψήφισμα της 13ης Μαρτίου 
19841, ότι μεταξύ των μέτρων που πρέπει να ληφθούν σε πρώτη προτεραιότητα 
έπρεπε να είναι και η υποχρεωτική χρήση της ζώνης ασφαλείας σε όλες τις οδικές 
μεταφορές, εντός και εκτός πόλης. Σε ενα άλλο ψήφισμα της ΛΖης Φεβρουαρίου 
19862, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπογράμμισε την ανάγκη να χρησιμοποιείται 
υποχρεωτικά η ζώνη από όλους του επιβάτες, ακόμη και τα παιδιά, εξαιρέσει των 
επιβατών σε οχήματα των δημοσίων συγκοινωνιών. 
Από πλευράς της, η Επιτροπή συνέστησε στο σχέδιο ψηφίσματος της σχετικά με 
την εφαρμογή ενός κοινοτικού προγράμματος με θέμα την οδική ασφάλεια, το 
οποίο υποβλήθηκε στο Συμβούλιο στις 20 Μαρτίου 1984 , τη λήψη διαφόρων 
μέτρων ιδίως όσον αφορά τη χρήση της ζώνης ασφαλείας ευπρός και πίσω. Ιο 
ψήφισμα του Συμβουλίου της Λ§ης Δεκεμβρίου 1984 αποδέχθηκε την 
πρωτοβουλία της Επιτροπής, επιβεβαίωσε την ανάγκη να προβλεφθούν κοινοτικές 
ενέργειες στον τομέα της οδικής ασφάλειας και κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει 
προτάσεις. 
Η Επιτροπή υπέβαλε έτσι μία πρόταση (COM(88) 544 τελικό) στις 26 Οκτωβρίου 
1988, η οποία τροποποιήθηκε στις 14 Ηοεμβρϊου 1990 (COIW90) 524 τελικό), επί 
της οποίας αποφάνθηκε το Συμβούλιο το 1991 κατόπιν γνωμοδότησης του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής. 
ΕΕ αριθ. C 104, της 16.4.1984, σ. 38. 
ΕΕ αριθ. C 68, της 24.3.1986, σ. 35. 
ΕΕ αριθ C 95, της 6.4.1984, σ. 2. 
ΕΕ αριθ. C 341, της 21.12.1984, σ. 1 
Είναι γεγονός ότι πριν την οδηγία 91/671/ΕΟΚ, οι νομοθεσίες πολυάριθμων 
κρατών μελών περιείχαν ήδη διατάξεις που καθιστούσαν υποχρεωτική την χρήση 
της ζώνης στα οχήματα της κατηγορίας Μ1, ή ακόμη και της κατηγορίας Ν1, το 
περιεχόμενο όμως των νομοθεσιών αυτών ποίκιλλε σημαντικά ανάλογα την χώρα, 
δηλαδή σε άλλες χώρες η χρήση δεν ήταν υποχρεωτική, σε άλλες η υποχρεωτική 
χρήση ήταν γενικευμένη στις εμπρός και πίσω θέσεις (6 χώρες), ενώ σε άλλες οι 
καταστάσεις ήταν πολυποίκιλες (περιορισμένη υποχρέωση στις εμπρός θέσεις, 
περιορισμένη υποχρέωση υπό ορισμένες τοπικές συνθήκες (εκτός κατωκημενων 
περιοχών) κ.λπ.) 
Εξάλλου, πολύ συχνά, οι νομοθεσίες εφαρμόζονταν σε διαφορετικές κατηγορίες 
οχημάτων ή περιείχαν διάφορες ρήτρες απαλλαγής, πράγμα που δεν επέτρεπε να 
εξασφαλισθεί εύκολα η αναγνώριση μιας απαλλαγής από ενα κράτος μέλος, ιδίως 
για ιατρικούς λόγους, που είχε χορηγηθεί από άλλο κράτος μέλος. 
Οταν επρόκειτο για μεταφορά παιδιών, λίγες ήταν οι χώρες που είχαν εισαγάγει 
διατάξεις που καθιστούσαν υποχρεωτική τη χρήση συστημάτων συγκράτησης, 
παρόλο που ορισμένος αριθμός αυτών είχαν ήδη απαγορεύσει τη μεταφορά 
παιδιών στα εμπρός καθίσματα ή την επέτρεπαν υπό τον όρο ότι θα 
χρησιμοποιείται διάταξη συγκράτησης ή ζώνη ασφαλείας. 
Me βάση τη διαπίστωση αυτή και την ανάλυση των κείμενων μεταφοράς που 
διαβιβάστηκαν από τα κράτη μέλη, είναι δυνατόν να επιβεβαιωθεί ότι η οδηγία 
91/671/ΕΟΚ επέτρεψε: 
να επισπευσθεί η καθιέρωση, σε ορισμένα κράτη μέλη, διατάξεων πιο 
δεσμευτικών σε ό',τι αφορά τη χρήση της ζώνης ή/και χρήση διατάξεων 
συγκράτησης για παιδιά-
να αναβαθμιστούν οι όροι χρήσης των ζωνών και των διατάξεων 
συγκράτησης για παιδιά' 
να ευνοηθεί στο οδικό δίκτυο της Ευρωπαϊκής Ενωσης ένας τύπος 
ομοιογενούς και ασφαλέστερης οδικής συμπεριφοράς· 
να ευνοηθεί η Ευρώπη των πολιτών διευκολύνοντας την κυκλοφορία τους 
μέσω της άρσης όλων των εμποδίων που μπορούν να προκύψουν από την 
ύπαρξη διαφορετικών νομοθεσιών, ιδίως στην περίπτωση σοβαρής ιατρικής 
αντένδειξης με την επίδειξη εγγράφου απαλλαγής, ομοιόμορφου από 
άποψη αναγνώρισης του-
να συμβάλει, με την απλούστευση και την προσέγγιση των νομοθεσιών των 
κρατών μελών, στη μείωση του αριθμού θυμάτων οδικών ατυχημάτων. 
να προτρέψει την αυτοκινητοβιομηχανία και τις βιομηχανίες εξοπλισμού των 
οχημάτων να ανεύρουν πρόσθετα προστατευτικά συστήματα, όπως εκείνα 
που συμπληρώνουν και ενισχύουν την αποτελεσματικότητα της ζώνης (π.χ. 
ο ευρο-αερόσακος), να "γενικεύσουν τη διάδοση τους και να βελτιώσουν 
την αποτελεσματικότητα των διατάξεων που ήδη υπάρχουν. 
Δεν είναι ωστόσο δυνατόν να αξιολογηθεί με αριθμούς ο αντίκτυπος που είχε η 
καθιέρωση της εν λόγω οδηγίας, διότι η Επιτροπή δεν διαθέτει επαρκή δεδομένα 
σχετικά με το ποσοστό χρήσης της ζώνης ασφαλείας ή τη χρήση συστημάτων 
συγκράτησης για παιδιά στα κράτη μέλη. 
Αλλωστε, λόγω της αρχής της επικουρικότητας, το καθεστώς των κυρώσεων που 
ισχύουν για τις παραβιάσεις των εθνικών διατάξεων, οι οποίες έχουν θεσπιστεί κατ' 
εφαρμογή της οδηγίας 91/671/ΕΟΚ, και τα μέτρα που απαιτούνται για την 
εφαρμογή των διατάξεων αυτών αποτελελούν αρμοδιότητα των κρατών μελών. 
III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 91/671/ΕΟΚ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
Μολονότι η οδηγία αποτέλεσε σε ευρωπαϊκή κλίμακα την απαρχή για τη βελτίωση 
της ασφάλειας επιβάλλοντας (βλ. άρθρο 2): 
την αρχή ότι είναι υποχρεωτική παντού, η ζώνη ασφαλείας, σε όλες τις 
εξοπλισμένες θέσεις (εμπρός και πίσω) των οχημάτων των κατηγοριών 
Μ1*, Μ2* (εξαιρέσει των πίσω καθισμάτων και των οχημάτων μέγιστου 
αποδεκτού βάρους ανώτερου των 3,5 τόννων και εκείνων που διαθέτουν 
θέσεις ειδικά σχεδιασμένες για όρθιους), και Ν1* (εξαιρέσει των πίσω 
καθισμάτων), 
την αρχή ότι είναι υποχρεωτική η χρήση διατάξεων συγκράτησης για 
παιδιά κάτω των 12 ετών, 
την αρχή ότι πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά προτεραιότητα οι θέσεις 
που είναι εξοπλισμένες με ζώνες ασφαλείας ή διατάξεις συγκράτησης για 
παιδιά, 
άφησε ωστόσο στα κράτη μέλη κάποια ευελιξία προσαρμογής επιτρέποντας τους 
να παρεκκλίνουν σε τρία επίπεδα: 
α) όσον αφορά τη χρήση των διατάξεων συγκράτησης για παιδιά (άρθρο 4)· 
β) για ιατρικούς λόγους (άρθρο 5)· 
γ) για να αντιμετωπιστούν ιδιαίτερες καταστάσεις ή ανάγκες (άρθρο 6). 
Αυτοί οι τρεις τύποι παρέκκλισης αναλύονται στη συνέχεια. 
111.1. Παρεκκλίσεις όσον αφορά τη χρήση διατάξεων συγκράτησης για παιδιά (άρθρο 
4 της οδηγίας) 
Ίο άρθρο 4 της οδηγίας 91/671/ΕΟΚ επιτρέπει στα κράτη μέλη να παρεκκλίνουν 
από την υποχρεωτική χρήση (όπως αναφέρεται στο άρθρο 2, εδάφιο 2), για τα 
παιδιά κάτων των 12 ετών ύψους κάτων του 1,50 m, ενός συστήματος 
συγκράτησης προσαρμοσμένου στο βάρος και το ύψος τους. 
Η παράκκλιση αυτή, η οποία, είναι σημαντικό να υπογραμμισθεί, ισχύει μόνον στο 
εθνικό έδαφος, είναι στην πραγματικότητα μία παρέκκλιση με δύο όψεις. 
Ο ορισμός των κατηγοριών αυτών υπενθυμίζεται στο τέλος του παραρτήματος II. 
Πράγματι, το εν λόγω άρθρο διαχωρίζει τις παρεκκλίσεις για τα παιδιά 3 ετών και 
άνω (1ο εδάφιο) από τις παρεκκλίσεις για τα παιδιά κάτων των 3 ετών (2ο 
εδάφιο), ο διαχωρισμός δε αυτός δίδεται στον πίνακα του παραρτήματος III στην 
συνέχεια (σημείο 1 και 2), ο οποίος περιέχει περίληψη των παρεκκλίσεων των 
κρατών μελών κατ' εφαρμογή ν του άρθρου 4. 
Πρέπει να επισημανθεί ότι η παρέκκλιση για τα παιδιά 3 ετών και άνω αφορά 
τόσο τις εμπρός θέσεις όσο και τις πίσω θέσεις, ενώ η παρέκκλιση για τα παιδιά 
κάτω των 3 ετών περιορίζεται μόνο στις πίσω θέσεις, πράγμα που σημαίνει ότι τα 
παιδιά κάτω των 3 ετών πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 2 εδάφιο 2 της οδηγίας, 
να χρησιμοποιούν σύστημα συγκράτησης προσαρμοσμένο στο βάρος και το ύψος 
τους όταν καταλαμβάνουν τις εμπρός θέσεις, οπότε κατά συνέπεια αποκλείεται 
η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί ζώνη ασφαλείας ή σύστημα συγκράτησης 
εγκεκριμένο για ενήλικες. 
Η ανάλυση των εθνικών νομοθεσιών δείχνει άλλωστε ότι όλα τα κράτη μέλη 
τηρούν τη διάταξη αυτή (βλ. παράρτημα 5 που δίδει συγκριτική παρουσίαση των 
εθνικών ρυθμίσεων ως προς το που πρέπει να κάθονται τα παιδιά στα οχήματα). 
Επισημαίνεται ακόμη, όσον αφορά τον πίνακα αυτό, ότι τα κράτη μέλη έχουν 
υιοθετήσει στο θέμα αυτό δύο διαφορετικές φιλοσοφίες περίπου 
ισοκατανεμημενες. η μία απαγορεύει την τοποθέτηση παιδιών εμπρός εξαιρέσει 
ειδικών παρεκκλίσεων, η δε άλλη επιτρέπει την τοποθέτηση εμπρός με την 
υπογοεωση να χρησιμοποιείται διάταξη συγκράτησης για τα παιδιά κάτων των 3 
ετών ή τη χρήση της ζώνης για τα παιδιά άνω των 3 ετών. 
Σε όλες τις εθνικές νομοθεσίες, ο διαχωρισμός βασίζεται στην ηλικία. Η ανάλυση 
των νομοθεσιών αυτών (βλ. παράρτημα III) επιτρέπει να διαπιστωθούν τα εξής. 
όλα σχεδόν τα κράτη μέλη επιτρέπουν για τα παιδιά άνω των Ζ ετών, τη 
χρήση της ζώνης ασφαλείας αντί συστήματος συγκράτησης-
όσον αφορά τα παιδιά κάτω των 3 ετών, ο πίνακας 3 (§ 2) δείχνει δύο 
διαφορετικές προσεγγίσεις. 
. μία "μαξιμαλιστική" προσέγγιση που έχουν υιοθετήσει η μεοψηφία των 
κρατών μελών, τα οποία έχουν θεσπίσει την υποχρέωση να 
μεταφέρονται τα παιδιά με σύστημα συγκράτησης, συνοδευόμενη όμως 
από ορισμένες παρεκκλίσεις για να αντιμετωπισθούν ιδιαίτερες 
καταστάσεις-
. μία "μινιμαλιστική" προσέγγιση (πλειοψηφία των κρατών) που βασίζεται 
σε εκείνη του άρθρου 4 εδάφιο 2 της οδηγίας, το οποίο προβλέπει την 
υποχρέωση να χρησιμοποιείται διάταξη συγκράτησης υόνον εφόσον 
υπάρχει στο όχημα, πράγμα που εν προκειμένω σημαίνει, αφενός, ότι 
αποτελεί ευθύνη του οδηγού να εγκαταστήσει ή όχι διάταξη 
συγκράτησης στα πίσω καθίσματα του οχήματος και, αφετέρου, 
αποφεύγεται η κύρωση σε περίπτωση που δεν υπάρχει η διάταξη συτή 
όταν ενα παιδί μεταφέρεται στο πίσω μέρος του οχήματος, αντίθετα με 
την λογική της προηγούμενης προσέγγισης. Παρά την έλλειψη 
υποχρέωσης να τοποθετείται διάταξη συγκράτησης, ορισμένα κράτη που 
έχουν υιοθετήσει την προσέγγιση αυτή έχουν προβλέψει επίσης 
παρεκκλίσεις για να καλυφθούν ιδιαίτερες καταστάσεις. 
Παρατήρηση: η έλλειψη υποχρέωσης να χρησιμοποιείται διάταξη 
συγκράτησης επιβαλλόμενη από το νόμο δεν σημαίνει αναγκαστικά 
έλλειψη οιουδήποτε άλλου υποχρεωτικού μέτρου προερχόμενου από 
άλλες πήγες. Η υιοθέτηση κάποιας συμπεριφοράς στο θέμα αυτό μπορεί 
όντως να συνεπάγεται υποχρεώσεις ή κίνητρα που απορρέουν π.χ. από 
ρήτρες του ασφαλιστικού συμβολαίου του αυτοκινήτου. 
- Μεταξύ των παρεκκλίσεων για τη χρήση διάταξης συγκράτησης ή ζώνης 
ασφαλείας για τα παιδιά, η πιο γενικευμένη παρέκκλιση είναι εκείνη που 
δικαιολογείται από την ύπαρξη στο πίσω μέρος προσώπων 
περισσότερων από τον αριθμό πραγματικών θέσεων και κατόπιν εκείνη 
που εξαιρεί τη μεταφορά παιδιών με ταξί ή οχήματα μισθωμένα με 
οδηγό, με κάποιες ωστόσο ιδιομορφίες που επισημαίνονται με 
παραπομπή σε υποσημείωση. 
- Ορισμένες χώρες έχουν επίσης αναφέρει ρητά, στις παρεκκλίσεις που 
αφορούν τα παιδιά, την παρέκκλιση για ιατρικούς λόγους η οποία 
προστίθεται και αυτή στις παρεκκλίσεις σχετικά με τη χρήση της ζώνης 
ασφαλείας για γενικούς ιατρικούς λόγους. Αυτή είναι η αιτία για την 
οποία εχούν περιληφθεί στον πίνακα. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι 
υπόλοιπες χώρες δεν χορηγούν παρεκκλίσεις στην δεδομένη περίπτωση, 
καθόσον οι παρεκκλίσεις αυτές μπορούν όντως να καλυφθούν από την 
γενική παρέκκλιση για ιατρικούς λόγους με βάση το άρθρο 5 της 
οδηγίας. 
Οσον αφορά τις υπόλοιπες παρεκκλίσεις από τη χρήση διάταξης 
συγκράτησης ή ζώνης ασφαλείας για τα παιδιά, είναι σχετικά 
περιθωριακές υπό την έννοια ότι αφορούν μόνο μία ή δύο χώρες. 
111.2. Παρεκκλίσεις για ιατρικούς λόγους {άρθρο 5 της οδηγίας) 
Μεταξύ των διαφόρων παρεκκλίσεων που προβλέπονται από την οδηγία, οι 
παρεκκλίσεις για ιατρικούς λόγους είναι οι μόνες των οποίων η ισχύς εκτείνεται 
IPSO facto σε όλο το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, από τη στιγμή που 
βεβαιώνονται με ιατρικό πιστοποιητικό με το σύμβολο που περιγράφεται στο 
άρθρο 5. 
Πρόκειται για παρέκκλιση που εκ των πραγμάτων και κατά γενικό κανόνα όλα τα 
κράτη μέλη αναγκάστηκαν να συμπεριλάβουν ή να εισαγάγουν στην εθνική τους 
νομοθεσία ιδίως για να ενσωματώσουν το σύμβολο της απαλλαγής. 
Η παρέκκλιση αυτή που επιβάλλεται σε όλα τα κράτη μέλη είναι άσκοπο να 
αναλυθεί διεξοδικά. Via το λόγο αυτό άλλωστε δεν περιλαμβάνεται αυτή καθεαυτή 
στους συνημμένους πίνακες. 
Ωστόσο, στον πίνακα του παραρτήματος IV σχετικά με τις παρεκκλίσεις κατ' 
εφαρμογή του άρθρου 6 υπάρχει μία παράγραφος 1 με τον τίτλο "λόγω ειδικών 
σωματικών προϋποθέσεων", που αφορά επίσης καταστάσεις όπου υπεισέρχονται 
πτυχές ή κριτήρια ιατρικής φύσεως. 
Πρέπει να σημειωθεί ότι οι διάφορες περιπτώσεις που καλύπτονται (έγκυοι 
γυναίκες, άτομα για τα οποία δεν ενδείκνυται η χρήση της ζώνης ασφαλείας λόγω 
του ύψους τους, ανάπηροι) έχουν συμπεριληφθεί στη στήλη αυτή διότι σε 
ορισμένες εθνικές νομοθεσίες είχαν προστεθεί στη γενική περίπτωση των 
παρεκκλίσεων για ιατρικούς λόγους. 
Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι στις χώρες αυτές ότι για τις περιπτώσεις αυτές δεν 
εκδίδονται ιατρικά πιστοποιητικά σύμφωνα προς εκείνα που αναφέρει το άρθρο 
5. Ίότε ισχύει το καθεστώς που προβλέπεται στο άρθρο 5 και τα πιστοποιητικά 
ισχύουν σε όλο το κοινοτικό έδαφος σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω 
άρθρου. Εάν αντίθετα τα ιατρικά πιστοποιητικά δεν έχουν εκδοθεί σύμφωνα με 
τις διατάξεις του άρθρου 5, ισχύουν μόνο στην εθνική επικράτεια. Ετσι, κρίνεται 
σκόπιμο οι δεδομένοι χρήστες να γνωρίζουν τα όρια ισχύος αυτού του τελευταίου 
τύπου πιστοποιητικού, το οποίο δεν μπορεί να τύχει του ιδίου καθεστώτος με 
εκείνο που αναφέρεται στο άρθρο 5, στα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΚ. 
Ακόμη, αυτό δεν σημαίνει ότι οι χώρες, για τις οποίες τα αντίστοιχα τετραγωνίδια 
στον πίνακα του παραρτήματος IV, παράγραφος 1 δεν έχουν συμπληρωθεί, δεν 
εκδίδουν στις ίδιες περιπτώσεις ιατρικά πιστοποιητικά με το σύμβολο της 
απαλλαγής. 
III.3. Παρεκκλίσεις χορηγούμενες για ιδιαίτερες καταστάσεις ή ανάγκες (άρθρο 6 της 
οδηγίας) 
Ο πίνακας στο παράρτημα IV παρουσιάζει την κατάσταση των διαφόρων 
παρεκκλίσεων που επιτρέπουν τα κράτη μέλη. 
Οι παρεκκλίσεις αυτές διακρίνονται, με βάση τον διαχωρισμό του άρθρου 6 της 
οδηγίας, σε 4 υποκατηγορίες. 
1. παρέκκλιση λόγω ιδιαίτερων σωματικών καταστάσεων, 
2. παρεκκλίσεις λόγω ιδιαίτερων περιστάσεων, 
3. παρεκκλίσεις για να επιτραπεί η αποτελεσματική άσκηση ορισμένων 
δραστηριοτήτων, 
4. παρεκκλίσεις για να εξασφαισθεϊ η καλή λειτουργία δραστηριοτήτων 
συνδεόμενων με υπηρεσίες δημοσίας φύσεως, ασφαλείας ή επείγουσας 
ανάγκης. 
Κατ' αρχήν, είναι σημαντικό να υπενθυμιστεί ότι όλες αυτές οι παρεκκλίσεις, οι 
οποίες μπορούν να χαρακτηρισθούν παρεκκλίσεις ευχέρειας, ισχύουν μόνο στην 
εθνική επικράτεια. Από γενική άποψη, πρέπει να σημειωθεί ότι οι παρεκκλίσεις, 
τουλάχιστον στην πλειοψηφία τους, αφορούν καταστάσεις περιορισμένες είτε 
γεωγραφικά είτε χρονικά και δεν τίθεται θέμα διέλευσης συνόρων. Αυτό ισχύει 
ιδίως για τις παρεκκλίσεις που σκοπό έχουν να επιτραπεί η αποτελεσματική άσκηση 
ορισμένων δραστηριοτήτων (όπως π.χ η μετακίνηση ταχυδρόμων, προμηθευτών, 
οδηγών ταξί, κ.λπ.) ή να εξασφαλίσουν ορθή λειτουργία των δραστηριοτήτων 
δημοσίων υπηρεσιών, υπηρεσιών ασφαλείας ή έκτακτης ανάγκης (όπως π.χ. τα 
περιπολικά, τα ασθενοφόρα, τα' πυροσβεστικά οχήματα, κ.λπ.), παρεκκλίσεις που 
ανταποκρίνονται σε ανάγκες καθαρά εθνικές. 
10 
Αντίθετα, οι δύο πρώτες κατηγορίες παρεκκλίσεων που προαναφέρθηκαν αφορούν 
καταστάσεις που δεν μπορούν να μεταφερθούν σε άλλα κράτη μέλη όταν οι 
δεδομένοι χρήστες είναι αναγκασμένοι να κυκλοφορούν εκτός των εθνικών 
εδαφικών ορίων. Αυτή είναι η περίπτωση για εξαιρέσεις που χορηγούνται για να 
ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες σωματικές καταστάσεις, οι οποίες ήδη αναφέρθηκαν 
στην παράγραφο III.2. ανωτέρω. Αυτή είναι επίσης και η περίπτωση των 
παρεκκλίσεων που χορηγούνται για να ληφθούν υπόψη ιδιαίτερες περιστάσεις 
(όπως π.χ. οπισθοπορϊα, χειρισμοί σταθμεύσεως, η περίπτωση οχήματος στο οποίο 
είναι επιβιβασμένος αριθμός ατόμων ανώτερος εκείνου των ζωνών ασφαλείας). 
Η περίπτωση των δικαιούχων αυτών μπορεί να εξομοιωθεί, όσον αφορά τις 
συνέπειες, με την υπ'αριθ. 1. Μπορούν συνεπώς να αντιμετωπίσουν το ίδιο 
πρόβλημα με εκείνο που αναφέρεται στην 6η παράγραφο της ΙΙΙ.2., μολονότι ο 
κίνδυνος είναι πολύ περιορισμένος λόγω της μικρής διάρκειας αυτού του είδους 
καταστάσεων. 
Με βάση τα ανωτέρω, όλες οι παρεκκλίσεις που χορηγούνται από τα κράτη μέλη, 
ακόμη και αν ορισμένες από αυτές συναντώνται σε πολύ περιορισμένο αριθμό 
χωρών, συμφωνούν με το πνεύμα του άρθρου 6 της οδηγίας, του οποίου άλλωστε 
το περιεχόμενο ήταν αρκετά γενικό και ευέλικτο για να καλυφθεί πολύ ευρύ 
φάσμα καταστάσεων. 
11 
IV. ΠΙΘΑΝΕΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 
Α. Στκ παρεκκλίσεις 
Η ανάλυση των διαφόρων παρεκκλίσεων που χορηγούνται από τα κράτη 
μέλη με βάση την οδηγία 91/671/ΕΟΚ δείχνει τα όρια των πιθανών 
μελλοντικών εξελίξεων επί του θέματος, διότι άπτονται πτυχών για τις 
οποίες η εθνική δικαιοδοσία είναι σαφής, τουλάχιστον για τις παρεκκλίσεις 
που σχετίζονται με τα άρθρα 4 και 6. 
Χωρίς να τίθεται σε αμφισβήτηση αυτή η εθνική δικαιοδοσία, η οποία 
έτυχε επίσημης υποστήριξης από τη συνθήκη του, Μάαστρ/χτ με την 
καθιέρωση της αρχής της επικουρικότητας (άρθρο 3/?), αξίζει ωστόσο να 
υπογραμμισθούν τα κάτωθι σημεία: 
Α.1. Οσον αφορά τις παρεκκλίσεις του άρθρου 4, και πιο συγκεκριμένα 
εκείνες που σχετίζονται με τη μεταφορά παιδιών κάτω των 3 ετών, 
το γεγονός ότι υπάρχουν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις, όπως 
αναφέρεται στην παράγραφο 111.1., μπορεί να θέσει προβλήματα 
στην ενδοκοινοτική κυκλοφορία, όταν ενα όχημα, προερχόμενο 
από χώρα όπου υφίσταται υποχρέωση χρήσης μιας διάταξης 
συγκράτησης μόνον εφόσον το όχημα είναι εξοπλισμένο με αυτήν, 
κυκλοφορεί χωρίς διάταξη συγκράτησης σε χώρα, η οποία έχει 
υιοθετήσει τη μαξιμαλιστική προσέγγιση υποχρεώνοντας τους 
οδηγούς να μεταφέρουν, χωρίς σαφή παρέκκλιση, τα παιδιά με 
προσαρμοσμένο σύστημα συγκράτησης. Σε αυτή την υποθετική 
περίπτωση συναντάται η ίδια προβληματική με εκείνην που 
εκτίθεται στην 6η παράγραφο του σημείου III.2. εφόσον οι οδηγοί 
αυτή, νομίζοντας καλοπροαίρετα ότι η νομοθεσία της χώρας τους 
είναι η ίδια ως προς την ουσία με εκείνη των υπολοίπων χωρών της 
Ευρωπαϊκής Ενωσης, μπορούν να συναντήσουν κάποιες 
δυσαρέσκειες όταν κυκλοφορούν σε μία από τις χώρες αυτές. 
Μολονότι η Επιτροπή δεν γνωρίζει κάποια συγκεκριμένη περίπτωση 
επί του θέματος, είναι σκόπιμο σε γενικές γραμμές οι χρήστες μιας 
χώρας να είναι ευαισθητοποιημένοι ή να ευαισθητοποιηθούν όσον 
αφορά τις διάφορες των κανόνων κυκλοφορίας που ισχύουν στα 
υπόλοιπα κράτη μέλη όταν πρόκειται να κυκλοφορήσουν στα 
κράτη αυτά, είτε πρόκειται για χρήση των διατάξεων συγκράτησης 
είτε για άλλες πτυχές όπως τα όρια ταχύτητας, το ποσοστό 
οινοπνεύματος στο αίμα των οδηγών, τη σηματοδότηση, κ.λπ. Η 
Επιτροπή άλλωστε, έχοντας επίγνωση των δυσχερ/ών που 
σχετίζονται με τις διάφορες των νομοθεσιών αυτών, ήδη το 1991 
και 1992, διεξήγαγε από κοινού με την Διεθνή Ενωση Τουρισμού, 
εκστρατείες πληροφόρησης και προτίθεται να προβεί σε νέες 
δράσεις του είδους αυτού. 
12 
Οσον αφορά τις πιθανές εξελίξεις της νομοθεσίας στον τομέα των 
διατάξεων συγκράτησης, αυτές, σε περίπτωση που υπάρξει τέτοιο 
ενδεχόμενο, θα πρέπει να προσανατολιστούν προς πιο αυστηρή 
χρήση των διατάξεων, οπότε θα προσεγγίσουν έτσι την αρχή την 
υποχρέωσης που τίθεται στο άρθρο 2, εδάφιο 2 της οδηγίας. 
Via να είναι δυνατόν άλλωστε να γίνουν συγκρίσεις στη χρήση των 
διατάξεων συγκράτησης στα διάφορα κράτη της Ευρωπαϊκής 
Ενωσης, θα ήταν αναγκαίο να υπάρχουν σχετικές στατιστικές, που 
μόνον αυτές θα επέτρεπαν να διαμορφωθεί σαφής εικόνα της 
κατάστασης μεταξύ των "μαξιμαλιστικών" και των "μ/νιμσλιστικών" 
χωρών. Μόνον τέτοια δεδομένα θα επέτρεπαν να αξιολογηθεί ο 
αντίκτυπος αυτών των δύο προσεγγίσεων. Πρέπει στο θέμα αυτό 
να επισημανθεί ότι η Οικονομική Επιτροπή για την Ευρώπη (ΟΗΕ) 
απέστειλε στις αρχές του 1995 ερωτηματολόγιο σχετικά ακριβώς με 
τη χρήση των διατάξεων συγκράτησης για παιδιά σε όλες τις χώρες 
που μετέχουν στις εργασίες της Επιτροπής Εσωτερικών Μεταφορών. 
Η ανάλυση του ερωτηματολογίου αυτού θα επέτρεπε λοιπόν να 
συγκεντρωθούν σαφέστερα δεδομένα επί του θέματος. Ως εκ 
τούτου, και για να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη των προσπαθειών, 
η Επιτροπή δεν προτίθεται να εκπονήσει μελέτη επί του θέματος 
και θα αναμένει επομένως τα αποτελέσματα της έρευνας που 
διεξάγει ο ΟΗΕ. 
Αλλωστε, η γενίκευση της υποχρέωσης να χρησιμοποιούνται 
διατάξεις συγκράτησης είναι στενά συνδεδεμένη με τις τεχνικές 
βελτίωσης της κατασκευής των διατάξεων συγκράτησης αυτών 
καθαυτών ή του σχεδιασμού των καθισμάτων των οχημάτων με την 
ανάπτυξη ενσωματωμένων καθισμάτων μετατρέψιμων. ή 
προσαρμοζόμενων για την μεταφορά παιδιών. 
Α.2. Οσον αφορά την παρέκκλιση του άρθρου 5, δεν διαφαίνεται καμμια 
εξέλιξη δεδομένου ότι πρόκειται για εκ των πραγμάτων παρέκκλιση, 
η οποία ωστόσο επαφίει στα κράτη μέλη κάθε ελευθερία να 
καθορίζουν τις σοβαρές ιατρικές αντενδείξεις στη χρήση της ζώνης 
ασφαλείας ή της διάταξης συγκράτησης για παιδιά. Δεν θα 
μπορούσε άλλωστε να ήταν διαφορετικά, καθόσον όλοι 
συμφωνούν ότι η κατάρτιση διεξοδικού, σαφούς και ενιαίου πίνακα, 
σε ευρωπαϊκή κλίμακα, των αντενδείξεων στη χρήση της ζώνης 
ασφαλείας ή της διάταξης συγκράτησης για παιδιά για σοβαρούς 
ιατρικούς λόγους, θα ήταν αδύνατη. 
Ετσι, η θέσπιση διατάξεων σχετικά με την αναγνώριση της 
απαλλαγής για ιατρικούς λόγους με τη χρήση ενός ενιαίου 
συμβόλου αποτέλεσε σημαντική απλούστευση για τους χρήστες. 
Α.3. Οσον αφορά τις παρεκκλίσεις "ευχέρειας" από τη χρήση της ζώνης 
ασφαλείας που αναφέρονται στο άρθρο 6, επίσης δεν είναι δυνατόν 
να επέλθουν βελτιώσεις σε κοινοτική κλίμακα διότι η ομοιομορφία 
επί του θέματος δεν θα είχε πρακτικά κανένα ενδιαφέρον. 
13 
Ωστόσο, επειδή πρόκειται για παρεκκλίσεις που χορηγούν ορισμένα 
κράτη μέλη για να λαμβάνονται υπόψη ιδιαίτερες φυσικές 
συνθήκες, η Επιτροπή δεν μπορεί παρά να συστήσει σε αυτά τα 
κράτη μέλη να καλύψουν νομικά, όσο αυτό είναι δυνατόν, τους 
δικαιούχους των παρεκκλίσεων αυτών με την έκδοση ιατρικού 
πιστοποιητικού, το οποίο να φέρει το σύμβολο της απαλλαγής. 
Οσον αφορά τις παρεκκλίσεις για ιδιαίτερες περιστάσεις, δεν 
χρειάζεται να γενικευθούν σε κοινοτικό επίπεδο ιδίως όσον αφορά 
την οπισθοπορία ή για τους χειρισμούς στάθμευσης. Δεδομένης της 
μικρής διάρκειας των ενεργειών αυτών και εξ αιτίας του γεγονότος 
ότι διεξάγονται με ταχύτητα εξαιρετικά αργή, που περιορίζει τους 
κινδύνους ατυχήματος, η εναρμόνιση θα^ είχε ίσως κάποιο 
περιορισμένο ενδιαφέρον μόνον για να διασφαλίζει τους χρήστες 
που μεταβαίνουν σε μία χώρα όπου δεν ισχύει η παρέκκλιση αυτή. 
Ίελος, μπορεί να σημειωθεί ότι η γενίκευση της χρήσης ζωνών 
ασφαλείας με συσπειρωτήρα επιτρέπει σήμερα στον οδηγό να 
εκτελεί πλήρως κάθε είδους χειρισμό χωρίς να είναι αναγκασμένος 
να αποσυνδέει τη ζώνη του. 
Β. Αοιπες πιθανές ε£ελί£εκ στη νομοθεσία 
Σήμερα, όλα τα ελαφρά οχήματα ({ 3,5 τόννων), που κυκλοφορούν πρέπει να 
είναι εξοπλισμένα, σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία (βλ. πίνακα II στη 
συνέχεια) με ζώνες ασφαλείας στις εμπρός και πίσω θέσεις. 
Σημειώνεται ωστόσο ότι πολύ πριν καταστεί υποχρεωτικός ο εξοπλισμός αυτός 
από την κοινοτική νομοθεσία, η μεγάλη πλειοψηφία των κρατών μελών είχαν ήδη 
καταστήσει υποχρεωτικό, σε εθνική κλίμακα, τον εξοπλισμό των οχημάτων με 
ζώνες ασφαλείας εφόσον τα οχήματα αυτά ήταν ταξινομημένα στην επικράτεια 
τους. Ετσι, π.χ., οι ημερομηνίες κατά τις οποίες κατέστη υποχρεωτικός ο 
εξοπλισμός με ζώνες ασφαλείας όσον αφορά τα οχήματα της κατηγορίας Μ1 
κλιμακώνονται ανάλογα με τις χώρες από το 1965 εως το 1979 για τις εμπρός 
θέσεις και από το 1969 εως το 1992 για τις πίσω θέσεις. Δεδομένου ότι δεν 
υπάρχει υποχρέωση αναδρομικού χαρακτήρα σε κοινοτική κλίμακα όσον αφορά 
τον εξοπλισμό με ζώνες ασφαλείας, εναπόκειται επομένως στα κράτη μέλη που 
επέβαλαν τον εξοπλισμό με ζώνες ασφαλείας ιδίως στις πίσω θέσεις σχετικά 
πρόσφατα, να λάβουν ενδεχομένως, μέτρα προς την κατεύθυνση αυτή. 
Υπάρχουν ωστόσο κατηγορίες οχημάτων για τις οποίες ο εξοπλισμός με ζώνες 
ασφαλείας δεν είναι ακόμη υποχρεωτικός, πρόκειται ιδίως για τα πούλμαν. 
Η έλλειψη αυτού του είδους προστασίας στα οχήματα αυτά καθίσταται όλο και 
περισσότερο προφανής μετά τα δραματικά ατυχήματα που έχουν συμβεί με αυτής 
της κατηγορίας τα οχήματα. Η τελευταία σχετική οδηγία (βλ. πίνακα II) δείχνει 
θετική εξέλιξη αφού πριν το τέλος του αιώνα όλα τα νεα πούλμαν με ευρωπαϊκή 
έγκριση τύπου θα πρέπει να είναι εφοδιασμένα με ζώνες ασφαλείας σε όλες τις 
θέσεις καθήμενων. 
14 
Οντως, λόγω των τεχνικών προβλημάτων που σχετίζονται ιδίως με την 
τοποθέτηση αγκυρωσεων σε οχήματα που δεν είναι σχεδιασμένα να δεχθούν 
τέτοιες αγκυρώσεις, ο εξοπλισμός των πούλμαν που είναι ήδη σε κυκλοφορία 
συνεπάγεται δυσανάλογες δαπάνες 
15 
V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Η χρήση ζωνών ασφαλείας και η χρήση συστημάτων συγκράτησης για παιδιά 
αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία προστασίας των επιβατών των οχημάτων, 
ανεξαρτήτως της εθνικότητας τους ή του εδάφους επί του οποίου κυκλοφορούν. 
Κρίθηκε επίσης σημαντικό να υπάρχει κοινοτική νομοθεσία που να συμβάλλει στη 
δημιουργία ομοιογενούς συμπεριφοράς. 
Στο θέμα αυτό, η έκδοση της οδηγίας 91/671/ΕΟΚ αποτέλεσε αξιοσημείωτο βήμα 
προς τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. 
Μολονότι η οδηγία αυτή εκδόθηκε πριν τη συνθήκη του Μάαστριχτ, είναι 
δυνατόν να ειπωθεί, με την πάροδο του χρόνου, ότι αποτέλεσε συγκεκριμένο 
παράδειγμα, ως προς την ουσία, ορθής ισορροπίας μεταξύ δύο αρχών που 
εισήγαγε η εν λόγω συνθήκη, ήτοι: 
την επιβεβαίωση, μετά την τροποποίηση του άρθρου 75, της κοινοτικής 
αρμοδιότητας στον τομέα της ασφάλειας των μεταφορών στην οποία 
εντάσσεται η οδική ασφάλεια-
την αρχή της επικουρικότητας που εισήγαγε το άρθρο Ζβ, το οποίο στην 
οδηγία μεθερμηνεύεται με τις δυνατότητες που δίνονται στα κράτη μέλη να 
χορηγούν παρεκκλίσεις για να λαμβάνονται υπόψη οι εθνικές ιδιαιτερότητες. 
Δεδομένου ότι η νεα οδηγία καθιστά υποχρεωτικό τον εξοπλισμό ορισμένων 
κατηγοριών οχημάτων με ζώνες ασφαλείας, η Επιτροπή προτίθεται να εξετάσει 
κατά πόσον είναι δυνατόν να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 
91/671/ΕΟΚ με την απαίτηση να χρησιμοποιείται η ζώνη ασφαλείας στα οχήματα 
• αυτά. 
Οδηγία 96/36/ΕΟΚ της Επιτροπής, της Μ ης Ιουλίου 1996, για την προσαρμογή 
στην τεχνική πρόοδο της οδηγίας 77/541/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις 
ζώνες ασφαλείας και τα συστήματα συγκράτησης των μηχανοκίνητων οχημάτων. 
(Δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα). 
16 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 
Μεταφορά τής οδηγίας 91/671/ΕΟΚ της Λ6ης Δεκεμβρίου 1991 στα κράτη μέλη 
Ημερομηνία έναρξης ισχύος : 1.1.1993 
ΧΩΡΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 
ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΝΑΡΞΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΣΕ 
ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ 
Β 29.05.1996 01.09.1996 
D 22.12.1992 01.04.1993 
DK 09.12.1992 31.12.1992 
Ε 08.02.1993 16.02.1993 
F 27.12.1991 1.1.1992 
CR * 15.02.1993 Ημερομηνία δημοσίευσης 
17.03.1993 
Ι 10.09.1993 " 
IRL 20.12.1991 01.01.1993 
________________________________ ____________________________________ ι 
L 16.12.1992 01.01.1993 
NL 14.02.1992 01.04.1992 
Ρ 22.09.1994 01.10.1994 
UK 01.02.1993 02.02.1993 
17.08.1993 01.10.1993 Βόρειος 
Ιρλανδία 
Α 01.1994 
FIN 28.06.1994 01.07.1994 
S 21.06.1993 
17 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
Ισχύουσα κοινοτική ρύθμιση για τον εξοπλισμό των οχημάτων 
με ζώνες ασφαλείας 
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 
ΟΧΗΜΑΤΟΣ ΘΕΣΕΙΣ 
+ ΤΥΠΟΣ ΖΩΝΗΣ 
Μ1* 
Μ2*<; 3,5 Τ 
Μ2* ) 3,5 Τ -εμπρός, ζώνες 3 σημείων 
-πίσω: ζώνες 2 σημείων 
-εμπρός, ζώνες 3 σημείων 
στα εξωτερικά καθίσματα 
•πίσω: ζώνες 2 σημείων 
στο εσωτερικό κάθισμα 
εμπρός, ζώνες 3 σημείων 
πίσω: ζώνες 2 σημείων 
ζώνες 3 σημείων σε όλα 
τα καθίσματα 
εκτεθειμένα καθίσματα : 
ζώνες 2 σημείων 
σε όλα τα καθίσματα : 
.ή ζώνες 2 σημείων 
.ή ζώνες 3 σημείων 
( + καθίσματα που απορ­
ροφούν τις κρούσεις) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ 
28.6.1977 + 18 
μήνες 
= \αν. 1979 
(οδηγία 77/541/ΕΟΚ) 
Ιοάλ/οΓΐ981 
( οδηγία 81/576/ΕΟΚ) 
ΙοώΙ/ο<;1981 
(οδηγία 81/576/ΕΟΚ) 
1.01.1997 
(ο<5/7Κ/σ96/36/ΕΚ**) 
1.05.1991 
(οδηγία 90/628/ΕΟΚ) 
1.01.1997 
(ο<ί/7Κ/σ96/36/ΕΚ**) 
(ο<5/7κ/α96/37/ΕΚ***) ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ 
1.10.1983 για τα νεα 
μοντέλα 
1.10.1990 για όλα τα 
νεα 
οχήματα 
(οδηγία 82/319/ΕΟΚ) 
1.07.1992 για τα 
νεα 
μοντέλα 
1.07.1997 για όλα 
τα νεα 
οχήματα 
(οδηγία 90/628/ΕΟΚ) 
1.7.1992 για τα νεα 
μοντέλα 
1.07.1997 για όλα 
τα νεα 
μικρά λεωφορεία 
(οδηγία 90/628/ΕΟΚ) 
1.10.1999 για τα 
νεα μοντέλα 
1.10.2001 για όλα 
τα νεα μικρά 
λεωφορεία 
(οδηγία 96/36/ΕΚ**) 
1.7.1992 για τα νεα 
μοντέλα 
1.07.1997 για όλα 
τα νεα 
πούλμαν 
(οδηγία 90/628/ΕΟΚ) 
1.10.1997 για τα 
νεα μοντέλα 
1.10.1999 για όλα 
τα νεα πούλμαν 
(ο_ί/7Κ/σ96/36/ΕΚ**) 
18 
M3 * 
N1 * 
N2* 
N3 * εκτεθειμένα καθίσματα : 
ζώνες 2 σημείων 
ζώνες 2 σημείων σε όλα 
τα καθίσματα 
( + καθίσματα που απορ­
ροφούν τις κρούσεις) 
εμπρός, ζώνες 3 σημείων 
εμπρός.ζώνες 3 σημείων 1.5.1991 
(οδηγία 90/628/ΕΟΚ) 
1.01.1997 
(οδηγία 96/36/ΕΚ**) 
(οδηγία 
96/37/ΕΚ***) 
loi//i/oc"1981 
(οδηγία 81/576/ΕΟΚ) 
Ιούλιος 1991 
(οδηγία 90/628/ΕΟΚ) 1.7.1992 για τα νεα 
μοντέλα 
1.7.1997 για όλα τα 
νεα 
πούλμαν 
(οδηγία 90/628/ΕΟΚ) 
1.10.1997 για τα 
νεα 
μοντέλα 
1.10.1999 για όλα 
τα νεα 
πούλμαν 
(οδηγία 96/36/ΕΚ**) 
1.10.1983 για τα νεα 
μοντέλα 
1.10.1990 για όλα τα 
νεα 
μικρά φορτηγά 
(οδηγία 82/319/ΕΟΚ) 
1.07.1992 για τα νεα 
μοντέλα 
1.07.1997 για όλα 
τα νεα φορτηγά 
(οδηγία 90/628/ΕΟΚ) 
Μ1 = Επιβατικά οχήματα με 8 θέσεις καθήμενων + τη θέση του οδηγού 
Μ2 = Επιβατικά οχήματα άνω των 9 θέσεων καθήμενων και μέγιστο βάρος <_ 5 Τ 
Μ3 = Επιβατικά οχήματα άνω των 9 θέσεων καθήμενων και μέγιστο βάρος > 5 Τ 
Ν1 = Οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων μέγιστου βάρους <. 3,5 Τ 
Ν2 = Οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων μέγιστου βάρους > 3,5 Τ και <_ 12 Τ 
Ν3 = Οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων μέγιστου βάρους > 12 Τ 
Οδηγία 96/36/ΕΚ της Επιτροπής, της Μ ης Ιουνίου 1996, για την προσαρμογή στην τεχνική 
πρόοδο της οδηγίας 77/541/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις ζώνες ασφαλείας και τα 
συστήματα συγκράτησης των μηχανοκίνητων οχημάτων. 
(Δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα). 
Οδηγία 96/37/ΕΚ της Επιτροπής, της Μ ης Ιουνίου 1996, για την προσαρμογή στην τεχνική 
πρόοδο της οδηγίας 74/408/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την εσωτερική διαρρύθμιση των 
μηχανοκίνητων οχημάτων (αντοχή καθισμάτων και των αγκυρωσεων τους) 
(Δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα). 
19 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
Χρήση διατάξεων συνκοάτηση<: νια παιδιά στκ πίσω θεσεκ 
Εφαουονη του αοθοου 4 της οδηνϊας 
fr 1. Εφαρμογή του αοθοου 4.1 
(παιδιά 3 εως 12 ετών) 
- επιτρέπεται η ζώνη 
ασφαλείας αντί 
συστήματος συγκράτησης 
2. Εφαουονη του αοθοου 4.2 
(< 3 ετών) 
• υποχρέωση να 
μεταφέρονται τα παιδιά 
κάτω των 3 ετών με 
εγκεκριμένο σύστημα 
συγκράτησης 
• υποχρέωση να 
χρησιμοποιείται σύστημα 
συγκράτησης μόνον 
εφόσον υπάρχει στο 
όχημα 
3. Παρεκκλίσεις από την 
υποχρέωση χρήσης 
συστήματος συγκράτησης 
- αριθμός μεταφερόμενων 
ατόμων ανώτερος του 
αριθμού θέσεων στο πίσω 
μέρος του οχήματος (π.χ. 
πολύτεκνες οικογένειες) Α 
Χ(2) 
Χ 
Χ Β 
Χ 
Χ 
Χ D 
χ 
χ DK 
Χ(8) 
Χ 
Χ(9) Ε 
χ 
χ F 
χ 
χ 
χ FIN 
χ 
χ 
χ GR 
χ IRL Ι 
Χ(1) ' χ 
Χ(3) 
Χ Χ(7) 
Χ L 
Χ(2) 
Χ 
Χ NL 
Χ(2) 
Χ Ρ 
χ 
χ s 
Χ(14) 
χ 
χ υκ 
χ 
χ 
- Μεταφορά παιδιών στο 
πίσω μέρος ταξί ή 
οχημάτων μισθωμένων με 
τον οδηγό. 
- Μεταφορά παιδιών σε 
άλλα οχήματα δημοσίων 
συγκοινωνιών 
• παιδί κάτω του ενός έτους 
μεταφερόμενο σε καλάθι 
για μωρά συγκροτούμενο 
με ιμάντες 
- ανάπηρο παιδί που , 
χρησιμοποιεί ζώνη για 
αναπήρους 
• ιατρική αντένδειξη Α 
Χ 
Χ 
Χ 
Χ Β D 
Χ(12) 
Χ 
Χ DK 
Χ 
Χ(10) 
Χ(10) Ε F 
Χ 
Χ 
Χ FIN CR IRL 
Λ Ι 
Χ(4) L 
Χ(5) NL 
' 
Χ(11) Ρ 
χ 
χ 
χ s 
Χ(13) υκ 
Χ(6) 
Χ 
Χ 
Χ 
(1 ) Παιδί 4 εως 12 ετών. 
(2) Για μια ζώνη 3 σημείων, η χρήση μόνον του στοιχείου κάτω του υπογαστρίου επιτρέπεται μόνον στις πίσω θέσεις. 
(3) Παιδί κάτω των 4 ετών. 
(4) Εφόσον συνοδεύεται από επιβάτη άνω των 16 ετών και σε κατοικημένη περιοχή ή μεταξύ κατοικημένης περιοχής και σταθμού, αεροδρομίου ή λιμένα. 
(5) Με την επιφύλαξη υπουργικής αδείας. 
(6) Εξαίρεση για παιδιά κάτω των 14 ετών, μόνον όμως σε ταξί που διαθέτουν εσωτερικό διαχωριστικό τμήμα {μεταξύ οδηγού και επιβατών). 
(7) Εάν δεν υπάρχει διάταξη στο πίσω μέρος του οχήματος, το παιδί πρέπει να συνοδεύεται από επιβάτη άνω των 16 ετών. 
(8) Τσ παιδιά 3 έως 7 ετών μπορούν να χρησιμοποιούν τις ζώνες ασφαλείας ή εγκεκριμένο σύστημα συγκράτησης. 
(9) Τσ παιδιά κάτω των 3 ετών πρέπει ωστόσο να καταλαμβάνουν κατά προτεραιότητα τις θέσεις που είναι εξοπλισμένες με ζώνες ασφαλείας. 
(10) Εφόσον βεβαιώνεται με ιατρικό πιστοποιητικό χορηγηθέν από γιατρό. 
(11) Εξαίρεση χορηγούμενη από το υπουργείο μεταφορών. 
(12) Για μια μεταβατική περίοδο. 
(13) Εφόσον εκδοθεί ιατρικό πιστοποιητικό πριν το ταξίδι. 
(14) Τσ παιδιά κάτω των 7 ετών πρέπει να χρησιμοποιούν ειδικό σύστημα συγκράτησης αντί της ζώνης ασφαλείας ή ταυτόχρονα με αυτήν. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV 
Εξαιρέσεις από τη χρήση των ζωνών σσφσλείαςίοχήυστσ εξοπλισμένα με ζώνες ασφαλείας) 
Εφαουονη του αοθοου 6 της οδηγίας 
1. Αόγω ιδιαιτέρων 
σωματικών καταστάσεων 
• έγκυοι 
• άτομα των οποίων το 
ύψος ύψος δεν επιτρέπει 
τη χρήση ζώνης 
• ανάπηρα άτομα που 
χρησιμοπιούν ζώνη για 
αναπήρους 
2. Αόγω ιδιαιτέρων 
περιστάσεων 
• οπισθοπορεία 
• χειρισμοί στάθμευσης 
• οχήματα που 
χρησιμοποιούνται σε 
επίσημες παρελάσεις ή 
λιτανείες υπό τον έλεγχο 
της αστυνομίας 
• όχημα κινούμενο αργά Α 
Χ 
Χ 
Χ 
Χ Β 
Χ(3) 
Χ D 
Χ 
Χ 
Χ 
Χ(18) 
Χ DK 
Χ(2) 
Χ(2) 
Χ(2) 
Χ 
Χ 
Χ(11) Ε 
Χ(2) 
Χ 
Χ 
Χ F 
Χ FIN 
Χ(2) CR 
Χ(2) 
Χ IRL 
Χ 
Χ 
Χ Ι 
Χ(2) L 
Χ(1) 
Χ NL 
Χ(13) 
Χ(14) Ρ S 
Χ(19) 
Χ 
Χ 
-
Ι υκ 
χ 
χ 
χ 
(/a - αριθμός επιβατών 
ανώτερος τον αριθμού 
ζωνών 
3. νια να επιτραπεί η 
αποτελεσματική άσκηση 
οοισυένων 
δοαστηοιοτήτων 
• σε συχνές στάσεις 
[παράδοση από πόρτα σε 
πόρτα, ταχυδρομείο, 
κΑ.π.) 
• με τον οδηγό ταξί 
• όχημα μισθωμένο με 
οδηγό 
• δάσκαλοι σχολών 
οδήγησης 
• εξεταστές για την άδεια 
οδήγησης 
- επιθεωρητής τεχνικού 
ελέγχου 
- δοκιμή οχημάτων μετά 
από επισκευή τους Α 
Χ 
Χ Β 
Χ(4) 
Χ 
Χ D 
Χ 
Χ 
χ 
χ DK 
Χ(12) 
Χ 
χ 
χ Ε 
Χ(6) 
Χ(6) 
Χ(6) 
Χ(6) F 
Χ 
Χ(6) 
Χ FIN 
Χ 
Χ 
Χ 
Χ 
Χ CR 
Χ 
Χ 
Χ IRL 
' 
Χ 
Χ 
Χ 
χ ι 
Χ(8) 
Χ(8) 
Χ ι 
Χ 
Χ 
χ NL 
Χ(15) 
Χ(16) 
Χ Ρ 
Χ 
Χ s 
χ 
χ 
χ 
χ υκ 
χ 
χ 
χ 
χϋ) 
χ 
4. για να εξασφαλισθεί καλή 
άσκηση δοαστηοιοτήτων 
συνδεόμενων υε 
υπηοεσίες δηυοσίας 
τάξεως, ασφαλείας ή 
έκτακτης ανάγκης 
• αστυνομία, χωροφυλακή 
• ασθενοφόρα 
• πυροσβεστικά οχήματα 
- άλλα οχήματα έκτακτης 
παρέμβασης (υπηρεσία 
αερίου, ηλεκτρισμού, 
κΑ.π.) , 
- Μεταφορά φυλακισμένων 
• ιδιωτικές υπηρεσίες 
επιτήρησης 
αναγνωρισμένες από το 
νόμο Α 
Χ 
Χ 
Χ Β 
Χ(5) 
Χ(5) 
Χ(5) 
Χ(5) D DK 
Χ 
Χ Ε 
Χ(6) 
Χ(6) 
Χ(6) F 
Χ(9) 
Χ(9) 
Χ(9) FIN 
Χ 
Χ CR IRL 
Χ 
•· Ι 
Χ(9) 
Χ(9) 
Χ(9) 
Χ(10) L 
Χ NL 
Χ(17) 
Χ(17 Ρ 
Χ 
Χ 
Χ 
χ s 
χ 
χ 
χ υκ 
χ 
χ 
χ 
!2) Πρέπει ωστόσο να χρησιμοποιείται το στοιχείο 2 σημείων κάτω του υπογαστρίου της ζώνης 3 σημείων. 
(3) Εφόσον υπάρχει ιατρικός λόγος που βεβαιώνεται με ιατρικό πιστοποιητικό. 
(4) Μόνον ο οδηγός. 
(5) Είναι δυνατόν για τα παιδιά κάτω των 12 ετών στις πίσω θέσεις. 
(6) Μόνον για οχήματα που διαθέτουν ειδική σηματοδότηση, εφόσον η φύση τους το δικαιολογεί. 
(7) Μόνον εφόσον υπάρχει κίνδυνος για τον εξεταστή. 
(8) Μόνον κατά τη διαδρομή σε κατοικημένη περιοχή. 
(9) Μόνον σε διαδρομή έκτακτης ανάγκης. 
(10) Μόνον κατά τη διαδρομή συνοδείας. 
(11) Μόνον εφόσον το όχημα χρησιμοποιείται για εμπορικούς σκοπούς και κινείται αργά (με συχνές στάσεις που δεν υπερβαίνουν τα 500 m). 
(12) Τσ παιδιά κάτω των Ζ ετών πρέπει να καταλαμβάνουν κατά προτεραιότητα τις θέσεις που είναι εξοπλισμένες με ζώνες ασφαλείας όταν πρέπει να χρησιμοποιούν σύστημα συγκράτησης. 
(13) Το υπουργείο μεταφορών μπορεί να χορηγεί εξαίρεση εφόσον το στοιχείο κάτω του υπογαστρίου της ζώνης 3 σημείων δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί. 
(14) Εξαίρεση χορηγούμενη από το υπουργείο μεταφορών. 
(15) 0/ υπάρχουσες ζώνες πρέπει ωστόσο να χρησιμοποιούνται. 
(16) Σί ορισμένες περιπτώσεις, το υπουργείο μεταφορών μπορεί να χορηγεί εξαιρέσεις για συχνές παραδόσεις ή συλλογές. 
(17) Μόνον σε περίπτωση ανάγκης. 
(18) Μόνον στους χώρους στάθμευσης. 
(19) Το παιδιά κάτω των Ί ετών πρέπει να χρησιμοποιούν ειδική διάταξη συγκράτησης αντί της ζώνης ασφαλείας ή να την χρησιμοποιούν ταυτόχρονα. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V 
Θέσεις για τα παιδιά στα οχήυατα 
Υποχρέωση να μεταφέρονται 
τα παιδιά στο πίσω μέρος του 
οχήματος 
Ηλικία 
Παρεκκλίσεις 
• όταν το όχημα δεν έχει 
πίσω καθίσματα 
• όταν όλα τα πίσω 
καθίσματα έχουν ήδη 
καταληφθεί από παιδιά 
• όταν πρόσκαιρα τα πίσω 
καθίσματα δεν μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν (σταίσιον 
βάγκον) 
• εφόσον χρησιμοποιείται 
διάταξη συγκράτησης 
ειδικά σχεδιασμένη για τα 
εμπρόσθια καθίσματα 
• όταν το παιδί έχει ύψος 
άνω του 1,5 m 
U Επιτρέπεται ωστόσο εμπρός ε Α 
ΟΧΙ 
(2) 
->12 
ετών(8) 
Χ(8) 
Χ(8) 
Χ(8) 
Χ(8) 
Φοσον χρησ Β 
ΝΑΙ 
(1) 
->12 
ετών 
Χ 
Χ 
Χ 
Χ 
ιμοποιειτο D 
ΟΧΙ 
(2) DK 
ΟΧΙ 
(2) 
-
π διάταξη συγκράτησης Ε 
ΝΑΙ 
(6) 
->12 
ετών 
J F 
ΝΑΙ 
->10 
ετών 
Χ 
Χ 
Χ 
χ FIN 
ΟΧΙ 
(2) 
(S 3 ετών) η ζώνη ασφάλειας (3 CR 
ΟΧΙ 
(2) IRL 
ΝΑΙ 
(3) 
->17 
ετών 
> 
εως 12 ετών). Ι 
ΟΧΙ 
(2) L 
ΝΑΙ 
(4) 
->12 
ετών 
Χ(5) 
Χ NL 
ΟΧΙ 
(7) 
; Ρ 
ΝΑΙ 
->12 
ετών 
Χ 
Χ S 
ΟΧΙ 
(2) UK 
ΟΧΙ 
(2) 
(2) Υποχρεωτική χρήση όμως εμπρός μιας διάταξης συγκράτησης ανάλογης του ύψους και του βάρους. 
(3) Επιτρέπεται ωστόσο εμπρός εφόσον χρησιμοποιείται διάταξη συγκράτησης (( 4 ετών) ή ζώνη ασφαλείας Q 4 ετών). 
(4) Όταν υπάρχουν θέσεις πίσω. 
(5) Απαγορεύεται η χρήση διάταξης συγκράτησης στραμμένης προς τα πίσω στις θέσεις που αντιστοιχεί προστατευτικό σύστημα με αερόσακο. 
(6) Επιτρέπεται εμπρός εφόσον χρησιμοποιείται ειδικό κάθισμα ασφαλείας για παιδιά ή οιαδήποτε άλλη διάταξη προσαρμοσμένη στο ύψος και το βάρος τους δεόντως 
(7) Για τα παιδιά κάτω των 12 ετών, εμπρός υποχρεωτική χρήση διάταξης συγκράτησης εφόσον το ύψος είναι (1,5 m η της ζώνης ασφαλείας εφόσον το ύψος είναι 
(8) Εφόσον δεν υπάρχει κανένα σύστημα συγκρότησης εμπρός, τα παιδιά πρέπει ανεξαιρέτως να μεταφέρονται στο πίσω μέρος. εγκεκριμένη. 
)1,5 m. 

ISSN 0254-1483 
COM(96) 244 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 07 06 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-253-GR-C 
ISBN 92-78-04584-5 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
le