ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - Βελτίωση της νομοθεσίας, 1999

Ο όρος «Βελτίωση της νομοθεσίας» δεν σημαίνει απλώς τη σωστή εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας αλλά επίσης την επιδίωξη να καταστεί η νομοθεσία πιο απλή, πιο κατανοητή και πιο προσιτή. Με τον τρόπο αυτόν αυξάνεται ταυτόχρονα η αποτελεσματικότητα και η αποδοχή των κοινοτικών μέτρων.

Από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Εδιμβούργο το Δεκέμβριο του 1992 και μετά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέβαλε εντατικές προσπάθειες στον τομέα αυτό, όπως αποδεικνύεται από τις προγενέστερες εκθέσεις σχετικά με τη «Βελτίωση της νομοθεσίας»[1]. Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι απόλυτα αποφασισμένη να συνεχίσει τη διαδικασία αυτή. Ταυτόχρονα επιδιώκει τη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για να εκπληρώσει αποτελεσματικά τα καθήκοντά της σε ένα συνεχώς εξελισσόμενο περιβάλλον και για να αντιμετωπίσει με επιτυχία τις νέες προκλήσεις.

[1] Αυτές οι εκθέσεις αποτελούν συνέχεια των αιτημάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το Δεκέμβριο του 1992 και των επομένων Ευρωπαϊκών Συμβουλίων, της διϋπηρεσιακής συμφωνίας της 29/10/1993 σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας (Δελτίο ΕΚ 10-1993, σ.. 128) καθώς και του άρθρου 9 του πρωτοκόλλου σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και αναλογικότητας. Μετά τις πρώτες εκθέσεις το 1993 (COM(93)545) και του 1994 (COM(94)533), που περιορίζονται στην επικουρικότητα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε αναγκαίο να διευρύνει το πεδίο αυτής της έκθεσης στο σύνολο των ενεργειών με στόχο τη βελτίωση της νομοθεσίας με την ευρύτερη έννοια («Βελτίωση της νομοθεσίας»). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιδοκίμασε την προσέγγιση αυτή. Έκτοτε, εκθέσεις σχετικά με τη «Βελτίωση της νομοθεσίας» υποβλήθηκαν το 1995 (CSE(95)580), 1996(CSE(96)7), 1997 (COM(97)626) και 1998 (COM(1998)715.

Σύμφωνα με τα πορίσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Βιέννη το Δεκέμβριο του 1998, η έκθεση σχετικά με τη «Βελτίωση της νομοθεσίας» περιέχει μια ανασκόπηση «των εξελίξεων του παρελθόντος έτους». Κατά το τρέχον έτος η έκθεση αυτή θα υποβληθεί αρχικά «στα διάφορα θεσμικά και επικουρικά όργανα (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Συμβούλιο, Επιτροπή των Περιφερειών, COSAC, Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή)». Έτσι θα καταστεί δυνατή η πραγματοποίηση διεξοδικών διαβουλεύσεων και θα επιτευχθεί η δέουσα προετοιμασία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

I Η ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

1) Ένα εξελισσόμενο πλαίσιο

Οι πρόσφατες εξελίξεις καθιστούν κυρίως εμφανές ότι υπάρχουν τομείς οι οποίοι χρειάζονται περισσότερη Ευρώπη.

Οι νέες διατάξεις της συνθήκης του ’μστερνταμ στον τομέα της δημόσιας υγείας και για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαίου[2] αντανακλούν την ανάγκη για τη λήψη μέτρων στο επίπεδο της Κοινότητας ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους τομείς αυτούς. Τα πρόσφατα γεγονότα έδειξαν ότι είναι αναγκαία η χρησιμοποίηση των νέων αρμοδιοτήτων.

[2] Στο πλαίσιο της κοινοτικοποίησης του τομέα Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων η Επιτροπή υπέβαλε τρεις προτάσεις κανονισμών (COM(1999)120, COM(1999)260, και COM(1999)348), μία πρόταση οδηγίας (COM(1999)219 και δύο ανακοινώσεις (COM(1999)349 και COM(1999)239)

Στον τομέα των τροφίμων οι συνέπειες της κρίσης ΕΣΒ και άλλα περιστατικά, όπως το θέμα των μολυσμένων με διοξίνη τροφίμων, συνέβαλαν στο να συνειδητοποιηθεί εκ νέου η σημασία μιας ευρωπαϊκής πολιτικής στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων.[3]

[3] Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει για το τέλος του έτους ένα λευκό βιβλίο σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων που θα περιέχει ένα σχέδιο δράσης, κυρίως τα αναγκαία μέτρα για τη βελτίωση του κοινοτικού νομοθετικού πλαισίου, την προώθηση της καλύτερης εφαρμογής της νομοθεσίας και θα προσφέρει στον καταναλωτή μεγαλύτερη διαφάνεια.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Τάμπερε της Φινλανδίας στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999, που ασχολήθηκε ειδικά με τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαίου, τόνισε την ανάγκη για την υλοποίηση μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής στο θέμα της παροχής ασύλου και της μετανάστευσης και για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαίου για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ακόμη και στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου στα Βαλκάνια, πόσο σημαντική είναι η κοινοτική υποστήριξη, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για τη συμβολή στην ανασυγκρότηση[4] ή για την παροχή οικονομικής ή άλλου είδους βοήθειας.

[4] COM(1999)312 τελικό

Αυτές οι νέες απαιτήσεις δεν αντιτίθενται στην αρχή της επικουρικότητας. Πρέπει να εξακολουθήσουμε να αναρωτιόμαστε σχετικά με το αν οι στόχοι μιας δράσης μπορούν να υλοποιηθούν με ικανοποιητικό τρόπο σε επίπεδο κρατών μελών ή αν μπορούν να υλοποιηθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. Η απάντηση εξαρτάται προφανώς από τις περιστάσεις και τις απαιτήσεις. Για το λόγο αυτόν στο άρθρο 3 του πρωτοκόλλου σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που επισυνάφθηκε στη συνθήκη του ?μστερνταμ (στη συνέχεια: πρωτόκολλο του ’μστερνταμ) επισημαίνεται ότι η επικουρικότητα αποτελεί μια δυναμική έννοια.

Από μια άλλη πλευρά, η επικουρικότητα θα αποκτήσει κρίσιμη σημασία με την προοπτική της διεύρυνσης. Πράγματι τίθεται το θεμελιώδες θέμα των συνεπειών της διεύρυνσης αυτής για τις κοινοτικές πολιτικές. Όσο περισσότερο διευρύνεται η Κοινότητα τόσο πιο δύσκολος θα γίνεται ο καθορισμός των θεμάτων που πρέπει πράγματι να εξεταστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το ερώτημα αυτό πρέπει να τεθεί συνειδητά. Η αρχή της επικουρικότητας πρέπει να μας καθοδηγήσει στην εξεύρεση μιας απάντησης στο ερώτημα αυτό. Η νομιμοποίηση και η αποδοχή της Ευρώπης δεν μπορούν να επιτευχθούν χωρίς την ευέλικτη και εξελισσόμενη έννοια της επικουρικότητας. Αυτό δεν συνεπάγεται το πάγωμα των προτεραιοτήτων της Ένωσης. Αντίθετα, θα συμβάλλει στην αύξηση της δυναμικότητας των προτεραιοτήτων αυτών και στη διαμόρφωση των τρόπων και των διαστάσεων της δράσης της με ευέλικτο αναλυτικό τρόπο.

2) Ο απολογισμός του 1999

Ο απολογισμός του 1999 δείχνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εφαρμόσει αυστηρά τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, σύμφωνα με το πρωτόκολλο του ?μστερνταμ. Αυτό δεν ήταν πάντα εύκολο. Όπως αναφέρεται στην έκθεση "Βελτίωση της νομοθεσίας 1998- συνυπευθυνότητα»[5], ασκείται πάντα μια σημαντική «νομοθετική πίεση» στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκ μέρους των άλλων θεσμικών οργάνων. Στις «απαιτήσεις» για την έκδοση νομοθετικών διατάξεων που απευθύνονται στην Επιτροπή δεν τηρούνται πάντα οι αρχές της επικουρικότητας ή της αναλογικότητας.

[5] COM(1998)715 τελικό

Η επικουρικότητα

Στον τομέα των αρμοδιοτήτων που κατανέμονται μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών, επικουρικότητα σημαίνει την ενέργεια εκεί όπου υπάρχει ανάγκη. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του πρωτοκόλλου του ’μστερνταμ η κοινοτική δράση δικαιολογείται μόνον όταν ικανοποιεί και τους δύο όρους της αρχής της επικουρικότητας:

- Οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης δεν μπορούν να υλοποιηθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη (κριτήριο της αναγκαιότητας)

- αυτοί οι στόχοι μπορούν να υλοποιηθούν καλύτερα με κοινοτική δράση (κριτήριο της αποτελεσματικότητας

Για αυτόν το λόγο στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών για ορισμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους[6] μόνον εφόσον διαπίστωσε ότι η δράση σε εθνικό επίπεδο δεν επαρκούσε για την επίλυση των προβλημάτων σχετικά με την oξίνιση, το τροποσφαιρικό όζον και τoν ευτροφισμό του εδάφους. Αυτή η πρωτοβουλία παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να προσαρμόσουν την η εφαρμογή αυτών των ορίων εκπομπών στις ειδικές συνθήκες που επικρατούν στη χώρα τους.

[6] COM(1999)125 τελικό

Στο πλαίσιο της επικουρικότητας η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναζητά - στο μέτρο του δυνατού - εναλλακτικές ως προς τη νομοθεσία λύσεις. Για παράδειγμα εφέτος στο πλαίσιο του προγράμματος Auto-Oil II (με στόχο τη θέσπιση στόχων για την προστασία του περιβάλλοντος όσον αφορά τις εκπομπές καυσαερίων των οχημάτων)[7] καθώς και στο θέμα της μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας[8] συνήφθησαν συμφωνίες απευθείας με τη βιομηχανία.

[7] Πρόκειται για συμφωνίες με τους παραγωγούς Kama (Κορέα) και Jama (Ιαπωνία)

[8] Οι εν λόγω συμφωνίες αφορούν τις τηλεοράσεις και συσκευές βίντεο καθώς και τις συσκευές πλυντηρίων οικιακής χρήσης. Η δυνατότητα σύναψης προαιρετικών συμφωνιών και η προαιρετική χρήση ενός σήματος ποιότητας εξετάστηκε όσον αφορά τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας από τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό ευρείας χρήσης (πρβλ: η ανακοίνωση COM(1999)120 τελικό)

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφήνει χώρο επίσης για αυτορύθμιση. Στο πλαίσιο διεξοδικού διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις διατάξεις του κοινωνικού πρωτοκόλλου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε κατά το τρέχον έτος τη σύναψη μιας άλλης συμφωνίας με αυτούς σχετικά με το θέμα της μερικής απασχόλησης[9] και για την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ναυτικών[10]

[9] Αυτή η συμφωνία επισφραγίστηκε με την πρόταση οδηγίας της Επιτροπής και εγκρίθηκε κατόπιν από το Συμβούλιο (οδηγία 1999/70/ΕΚ, ΕΕ L 175 της 10ης Ιουλίου 1999)

[10] Αυτή η συμφωνία επισφραγίστηκε με την πρόταση οδηγίας της Επιτροπής και εγκρίθηκε κατόπιν από το Συμβούλιο (οδηγία 1999/63/ΕΚ, ΕΕ L 167 της 2ας Ιουλίου 1999)

Η αναλογικότητα

Η Επιτροπή προτείνει μέτρα τα οποία σύμφωνα με το πρωτόκολλο του ?μστερνταμ αφήνουν "το μεγαλύτερο δυνατό περιθώριο για τη λήψη αποφάσεων σε εθνικό επίπεδο". Κατά το τρέχον έτος πρότεινε π. χ. μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ στις υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού, παρέχοντας στα κράτη μέλη τη δυνατότητα δοκιμαστικής εφαρμογής[11]. Στον τομέα των τελωνείων η Επιτροπή πρότεινε απόφαση ("ΤΕΛΩΝΕΙΟ 2000") στο επίκεντρο της οποίας τίθεται η συνεργασία των τελωνείων, για την εξασφάλιση του ίδιου επιπέδου αποτελεσματικότητας[12].

[11] COM(1999)62

[12] COM(1999)644

Όσον αφορά τη μορφή της κοινοτικής δράσης, η Επιτροπή επιλέγει, σύμφωνα με το πρωτόκολλο του ’μστερνταμ, «την πιο απλή μορφή που καθιστά δυνατή τη δέουσα υλοποίηση των στόχων του μέτρου και την αναγκαιότητα μιας αποτελεσματικής εκτέλεσης». Μερικά παραδείγματα:

* Στην ανακοίνωση σχετικά με τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς η Επιτροπή επιβεβαιώνει εκ νέου την κεντρική θέση της αμοιβαίας αναγνώρισης, υποβάλλοντας ταυτόχρονα προτάσεις για τις αναγκαίες προσαρμογές με στόχο τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της αμοιβαίας αναγνώρισης. Αυτή η αρχή εξασφαλίζει την ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών και των υπηρεσιών, χωρίς να χρειάζεται η εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών[13].

[13] COM(1999) 299 τελικό

* Η Επιτροπή, σύμφωνα με την επιθυμία του Συμβουλίου, θα ενθαρρύνει την προσφυγή στις αρχές της νέας προσέγγισης στον τομέα της τεχνικής εναρμόνισης* πρόκειται για μέθοδο που καθιστά δυνατή τη βελτίωση της σαφήνειας και της αποτελεσματικότητας της κοινοτικής νομοθεσίας.

* Στον τομέα των επικουρικών συντάξεων, σύμφωνα με το πράσινο βιβλίο σχετικά με το θέμα αυτό, η Επιτροπή πρότεινε μια συντονισμένη προσέγγιση (και όχι μια εναρμόνιση) προσαρμοσμένη στην ποικιλομορφία των κανόνων που ισχύουν στα κράτη μέλη.[14]

[14] COM(1999)134 τελικό

* Αντί να χρησιμοποιούνται οι αναγκαστικές πράξεις, η Επιτροπή επέλεξε τις συστάσεις στον τομέα των περιβαλλοντικώv επιθεωρήσεων για τον καθορισμό των ελάχιστων αποδεκτών διατάξεων από τα κράτη μέλη[15].

[15] COM(1998)772 τελικό

Στο πλαίσιο των συστάσεων της Task-Force BEST (απλούστευση του περιβάλλοντος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέλαβε το 1998[16] να βελτιώσει την αξιολόγηση του αντικτύπου της νομοθεσίας στις επιχειρήσεις. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή αναθεωρεί τώρα το σύστημά της αξιολόγησης του αντικτύπου των προτάσεων στις επιχειρήσεις, έτσι ώστε το σύστημα αυτό να καταστεί πιο αποτελεσματικό.

[16] Ανακοίνωση COM(1998) 550 τελικό «Προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος και της ανταγωνιστικότητας» - Η απάντηση της Επιτροπής στην έκθεση της Task-Force BEST και τις συστάσεις της

Από το 1998 και μετά το πρότυπο σχέδιο «Ευρωπαϊκή έρευνα για τις επιχειρήσεις» καθιστά δυνατή την ανάλυση του αντικτύπου που έχουν για τις επιχειρήσεις οι νομοθετικές προτάσεις που πρόκειται να εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κυρίως όσον αφορά το κόστος προσαρμογής και τη διοικητική επιβάρυνση. Η ανάλυση αυτή πραγματοποιείται με την αποστολή ενός ερωτηματολογίου στις επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας πραγματοποιήθηκαν σφυγμομετρήσεις σχετικά με τρία σχέδια προτάσεων σε επιχειρήσεις των κρατών μελών. Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά. Πραγματοποιήθηκαν π.χ. σφυγμομετρήσεις σε 1744 επιχειρήσεις για το σχέδιο πρότασης σχετικά με τα απσβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Τα αποτελέσματα αυτών των σφυγμομετρήσεων θα ληφθούν υπόψη κατά την τελική διατύπωση της πρότασης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί επίσης να προβαίνει σε αναλύσεις των κινδύνων και του κόστους/οφέλους πριν προτείνει μια δράση, όπως π.χ. στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης και στον τομέα των χημικών προϊόντων.[17]

[17] Ανακοίνωση περί της επανένταξης της πολιτικής για τα χημικά προϊόντα (θα υποβληθεί πριν από τα τέλη του τρέχοντος έτους)

Η διαβούλευση πριν από την τελική απόφαση

Η πρακτική της διαβούλευσης πριν από την τελική απόφαση, που εφαρμόζεται ήδη εδώ και πολλά έτη στην Επιτροπή προβλέπεται να συνεχιστεί. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της διεύρυνσης του επιπέδου συζήτησης και με πολυάριθμες διαβουλεύσεις σχετικά με την σκοπιμότητα του μέτρου (συνέδρια, σεμινάρια, πράσινα και λευκά βιβλία). Κατά το τρέχον έτος η Επιτροπή δημοσίευσε εκτός από πολυάριθμα έγγραφα που χρησιμεύουν ως βάση για τις συζητήσεις και γνωμοδότηση, δύο πράσινα[18] και δύο λευκά βιβλία[19]. Όλα αυτά καθιστούν δυνατή την ανταλλαγή διαφορετικών απόψεων και συμβάλλουν στην προσαρμογή των μέτρων στις ανάγκες.

[18] Πράσινο βιβλίο περί των πληροφοριών του δημόσιου τομέα στην κοινωνία της πληροφορίας COM(1998) 585 τελικό και πράσινο βιβλίο περί της αστικής ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων COM(1999) 396 τελικό.

[19] Λευκό βιβλίο περί του εμπορίου, COM(1999) 6 τελικό και λευκό βιβλίο περί του εκσυγχρονισμού των κανόνων εφαρμογής των άρθρων 85 (σήμερα 81) και 86 (σήμερα 82) της συνθήκης ΕΚ, COM(1999) 101 τελικό

II ΤΑ ΑΛΛΑ ΜΕΤΡΑ

1) Μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον

Διαπιστώνεται σήμερα ότι οι προσπάθειες για να καταστεί η νομοθεσία πιο σαφής, πιο απλή και πιο προσιτή κατέχουν μια εξέχουσα θέση στην πολιτική ημερήσια διάταξη, τόσο σε κοινοτικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο κρατών μελών, που αποτελούν τους κύριους νομοθέτες[20]. Ωστόσο αυτό πρέπει να ανταποκρίνεται σε πραγματική πρόοδο. Χρειάζεται μια αληθινή αλλαγή στη νοοτροπία.

[20] Προέρχεται από την εφαρμογή της οδηγίας 98/34, ΕΕ L204 της 21ης Ιουλίου 1998 που κωδικοποιεί τη διαδικασία 83/189 πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και κανονισμών και ότι οι εθνικές προδιαγραφές που εφαρμόζονται στα προϊόντα της εσωτερικής αγοράς εξακολουθούν να αυξάνονται (ο αριθμός των κοινοποιήσεων ανήλθε από 438 το 1995 σε.620 το 1999 (Στοιχεία της 20ής Οκτωβρίου 1999) (Βλέπε επίσης στο διαδίκτυο: http://europa.eu.int/comm/dg03/tris/).

Η Επιτροπή από την πλευρά της αναλαμβάνει πρωτοβουλίες στον τομέα της ποιότητας της σύνταξης, της απλούστευσης, της κωδικοποίησης, της αναδιατύπωσης, της ενοποίησης και της βελτίωσης της πρόσβασης στη νομοθεσία.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει στο πλαίσιο αυτό την ανάγκη για πιο αποδοτικό εσωτερικό συντονισμό.

Εξάλλου η Επιτροπή εκτιμά και ενθαρρύνει τις ανταλλαγές απόψεων και το διάλογο με τα άλλα θεσμικά όργανα[21] καθώς και με τα κράτη μέλη[22] σχετικά με αυτά τα θέματα.

[21] Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 18 Δεκεμβρίου 1998, ένα ψήφισμα σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής «Βελτίωση της νομοθεσίας 1997», ΕΕ JO C 98, 9 Απριλίου 1999. Η Επιτροπή των Περιφερειών γνωμοδότησε σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής «Βελτίωση της νομοθεσίας 1998: μια συνυπευθυνότητα»

[22] Μετά τις διασκέψεις που διοργανώθηκαν το 1998 από τη βρετανική και αυστριακή προεδρία σχετικά με τη «Βελτίωση της νομοθεσίας», κατά το τρέχον έτος πραγματοποιήθηκαν δύο ανεπίσημες συναντήσεις εθνικών και κοινοτικών εμπειρογνωμόνων στη Χάγη και στη Ρώμη.

2) Ο απολογισμός του 1999

Η ποιότητα της σύνταξης

Η κατανόηση της κοινοτικής νομοθεσίας από τα άτομα στα οποία απευθύνεται είναι σημαντική σε μια Ευρώπη η οποία πρέπει να διαθέτει μεγαλύτερη διαφάνεια και να βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη. Τα κείμενα πρέπει να είναι σαφή, συνεκτικά και χωρίς πιθανές αντιφάσεις, για να εξασφαλίζεται μια ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας στα κράτη μέλη.

Με το πνεύμα αυτό εγκρίθηκε η διοργανική συμφωνία το Δεκέμβριο του 1998 σχετικά με την ποιότητα της σύνταξης της κοινοτικής νομοθεσίας και δημοσιεύτηκε το Μάρτιο του 1999[23], ως αποτέλεσμα μιας σημαντικής συλλογικής εργασίας μεταξύ των νομικών υπηρεσιών της Επιτροπής, του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αυτή η συμφωνία εγκρίθηκε σύμφωνα με τη δήλωση αριθ. 39 σχετικά με τη συντακτική ποιότητα, που επισυνάφθηκε στην τελική πράξη της συνθήκης του ?μστερνταμ, με την οποία καλούνται τα θεσμικά όργανα να καθορίσουν κοινές κατευθυντήριες γραμμές στο θέμα αυτό. Τα θεσμικά όργανα οργανώνονται ώστε να συμμορφωθούν στις απαιτήσεις της συμφωνίας αυτής και συνεργάζονται στην εκπόνηση κοινού πρακτικού οδηγού για τους συντάκτες νομοθετικών κειμένων. Το Συμβούλιο έλαβε ήδη υπόψη τις εξελίξεις αυτές στο νέο του εσωτερικό κανονισμό[24]. Η Επιτροπή δημιούργησε ένα δίκτυο συντονιστών νομοθετικών κειμένων επιφορτισμένων μέσα σε κάθε γενική διεύθυνση, με το να φροντίζουν μεταξύ άλλων για την συντακτική ποιότητα των σχεδίων των πράξεων που εκπονούνται από τις υπηρεσίες.

[23] ΕΕC 73 της 17.3.1999

[24] Απόφαση του Συμβουλίου της 31 Μαΐου 1999 σχετικά με την έγκριση του εσωτερικού του κανονισμού, ΕΕC 147 της 12.06.1999

Τέλος, η Επιτροπή εισήγαγε ένα ηλεκτρονικό σύστημα για τη σύνταξη και τη προετοιμασία νομοθετικών εγγράφων με τη βοήθεια δυο εργαλείων πληροφορικής, το Greffe 2000 και το LegisWrite.

Η απλούστευση

Πρέπει πρώτον να αποφεύγονται οι ανώφελα πολύπλοκες νομοθετικές διατάξεις. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι υπάρχουν ακόμη περιπτώσεις όπου οι προτάσεις της γίνονται πιο βαριές κατά την επεξεργασία τους από τα άλλα θεσμικά όργανα[25]. Είναι λοιπόν αναγκαίο και τα όργανα αυτά να είναι προσεκτικά και να εργάζονται προς την ίδια κατεύθυνση.

[25] Για παράδειγμα κατά τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ στο πλαίσιο του Agenda 2000, ορισμένες προτάσεις εξέφραζαν μια σημαντική προσπάθεια απλούστευσης των κανόνων. Ωστόσο στην τελική συμφωνία [...] δεν συμπεριλήφθηκαν όλες οι προτάσεις αυτές* αντιθέτως, νέα επιβαρυντικά στοιχεία προστέθηκαν στους τομείς των αροτραίων καλλιεργειών, του βόειου κρέατος και του γάλακτος. Πρόσφατα στην περίπτωση της πρότασης σχετικά με τη διαδικασία βεβαίωσης της συμμόρφωσης των δοκιμών προϊόντων από ύαλο, μια πολύ μεγάλη πλειονότητα των κρατών μελών επιθυμούσε να εφαρμόσει μια πιο επαχθή και δαπανηρή διαδικασία βεβαίωσης από αυτή που προέβλεπε η Επιτροπή (COM (1999) 314 τελικό)

Η Επιτροπή συνεχίζει τη διαδικασία της απλούστευσης της κοινοτικής νομοθεσίας που άρχισε εδώ πολλά χρόνια σε όλους τους τομείς (οι εγκρίσεις των προτάσεων της Επιτροπής στο Συμβούλιο, όπως φαίνεται στον πίνακα παρακάτω, δεν ακολουθούν ωστόσο τον ίδιο ρυθμό):

>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>

* Η Επιτροπή ανέπτυξε κατά το τρέχον έτος στο πλαίσιο της απλούστευσης της ΚΑΠ, σημαντικές πρωτοβουλίες, που απαριθμούνται σε μια έκθεση επί της απλούστευσης της γεωργικής νομοθεσίας[26]. Στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή κατήργησε 13 κανονισμούς στον τομέα των ΕΓΤΠΕ[27] καθώς και των φρούτων και λαχανικών[28].

[26] Έκθεση επί της απλούστευσης της γεωργικής νομοθεσίας, COM (1999) 156 τελικό

[27] Κανονισμός ΕΚ 1608/1999, ΕΕ L 190 της 23. Ιουλίου 1999

[28] Κανονισμός ΕΚ 982/1999 (ΕΕ L 120 της 8. Μαΐου 1999)

* Η εφαρμογή των πέμπτων προγραμμάτων πλαισίων της ΕΚ και της ΕΥΡΑΤΟΜ στον τομέα της έρευνας[29]. παρουσιάζει βελτιώσεις με στόχο την θέσπιση πιο απλού, διαφανούς και ευέλικτου νομικού και ρυθμιστικού πλαισίου και ιδίως την απλούστευση των υποδειγμάτων συμβάσεων.

[29] Απόφαση 182/1999/Εκ της 22. Δεκεμβρίου 1998 για το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο ενεργειών έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (1998-2002) και απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1998 για το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο ενεργειών έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της ΕΥΡΑΤΟΜ (1998-2002), ΕΕ L 26 της 1.2.1999

* Η πρωτοβουλία SLIM[30] (απλούστερη νομοθεσία για την εσωτερική αγορά) είναι ένα από τα πιο εμφανή παραδείγματα στο πλαίσιο της απλούστευσης. Αυτό το σχέδιο κατέστησε ήδη δυνατή την υποβολή 11 προτάσεων απλούστευσης. Για να καταστεί αποδοτικότερο το έργο αυτό, άρχισε μια διαδικασία αξιολόγησης σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. Πρόκειται να διατυπωθούν συστάσεις σχετικά με το θέμα αυτό. Όπως πρότεινε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της σχετικά με τη "Στρατηγική για την ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά"[31] η κοινή εφαρμογή της προσέγγισης SLIM πρέπει να οδηγήσει στη συντονισμένη εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών και των εθνικών μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών αυτών.

[30] Ανακοίνωση της Επιτροπής «Απλούστερη νομοθεσία για την εσωτερική αγορά (SLIM): σχέδιο πιλότος, COM(96) 204 τελικό

[31] COM(1999)464 τελικό

* Η Επιτροπή δραστηριοποιείται επίσης στον εκσυγχρονισμό των κανόνων ανταγωνισμού. Σε ένα λευκό βιβλίο που δημοσιεύτηκε εφέτος[32], η Επιτροπή τίθεται υπέρ της κατάργησης του μονοπωλίου εξαιρέσεων της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 81 της συνθήκης ΕΚ. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η πλήρης και ολική συνεργασία των δικαστηρίων και των αρχών ανταγωνισμού των κρατών μελών για την εφαρμογή των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ.

[32] Λευκό βιβλίο περί του εκσυγχρονισμού των κανόνων εφαρμογής των άρθρων 85 (σήμερα 81) και 86 (σήμερα 82) της συνθήκης ΕΚ, COM(1999) 101 τελικό

Η κωδικοποίηση, η αναδιατύπωση και η ενοποίηση

Η Επιτροπή ενέκρινε εφέτος 8 προτάσεις κωδικοποίησης που πρέπει να οδηγήσουν στην κατάργηση 130 περίπου νομοθετικών πράξεων. Ωστόσο επειδή τροποποιούνται συνεχώς οι νομοθετικές πράξεις που πρέπει να κωδικοποιηθούν και συνεπώς πρέπει συνεχώς να αναπροσαρμόζονται ανάλογα οι προτάσεις κωδικοποίησης, καθυστερεί συχνά η έγκριση αυτών των προτάσεων.

Όσον αφορά την κοινή αγροτική πολιτική, το Συμβούλιο ενέκρινε τα μέτρα αναδιατύπωσης που πρότεινε η Επιτροπή το 1998, μιας ολόκληρης σειράς βασικών πράξεων στο πλαίσιο του Προγράμματος Εργασίας 2000 (Ατζέντα 2000). Εξάλλου οι νομικές υπηρεσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής συνεχίζουν τις εργασίες τους για να επιτύχουν διοργανική συμφωνία με στόχο την επίτευξη πιο συστηματικής χρήσης της αναδιατύπωσης.

>

>TΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>

Η ενοποίηση των πληροφοριών που δρομολογήθηκε για να ανταποκριθεί στις ανάγκες όλων των χρηστών του κοινοτικού δικαίου, εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο σημαντικών εργασιών. Έτσι κατέστη δυνατόν κατά το τρέχον έτος να τεθούν στη διάθεση του κοινού, στους ιστοχώρους Eur-Lex[33] και Celex[34], τα κείμενα περίπου 580 ενοποιημένων πράξεων σε όλες τις κοινοτικές γλώσσες. Οι ιστοχώροι Eur-Lex και Celex θα συγχωνευθούν, αργότερα, σε έναν ενιαίο χώρο πρόσβασης που θα είναι ενσωματωμένος με τα νομικά κείμενα της Κοινότητας.

[33] http://www.europateam.cc.cec/eur-op/ojol/index/html

[34] http://www.cc.cec/clxint/index/html

Η πρόσβαση στις πληροφορίες

Για να μπορέσει να εξυπηρετήσει η Ένωση τους πολίτες, έχει ζωτική σημασία να τεθούν οι ανάγκες τους σε πρώτο πλάνο, ιδίως για το θέμα της πρόσβασης στις πληροφορίες σχετικά με το κοινοτικό δίκαιο.

Υπάρχουν πολυάριθμα ενημερωτικά φυλλάδια και εγχειρίδια, που κυκλοφορούν μέσω των δικτύων και των αναμεταδοτών πληροφόρησης για να διατεθούν στους χρήστες. Παράλληλα οι νέες τεχνολογίες προσφέρουν σήμερα ισχυρά εργαλεία πρόσβασης στην πληροφόρηση. Η Επιτροπή προσπαθεί να εκμεταλλευτεί πλήρως αυτές τις νέες δυνατότητες. Απόδειξη αποτελεί η τεράστια επιτυχία που σημείωσε ο εξυπηρετητής Europa.[35]

[35] http://europa.eu.int/

>

>TΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>

Οι διάφοροι ιστοχώροι του εξυπηρετητή Europa καθίστανται τακτικά πιο ελκυστικοί και πιο προσιτοί. Για παράδειγμα η θυρίδα Internet «Διάλογος με τις επιχειρήσεις»[36] εγκαινιάστηκε τον Ιανουάριο για να προσφέρει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να επωφεληθούν καλύτερα από τις ευκαιρίες που προσφέρει η ενιαία αγορά. Εξάλλου η Επιτροπή βελτιώνει την περίοδο αυτή τη θυρίδα "Διάλογος με τους πολίτες"[37] για να ενημερωθούν καλύτερα σχετικά με τα δικαιώματά τους. Ο διάλογος αυτός συμβάλλει στον εντοπισμό των αδύνατων σημείων σε εθνικό επίπεδο, που εμποδίζουν τους πολίτες στην άσκηση των δικαιωμάτων τους και στην πρόταση λύσεων για την απλούστευση π.χ. των διοικητικών διαδικασιών.

[36] http://europa.eu.int/business/fr/index.html

[37] http://europa.eu.int/citizens

Ο εξυπηρετητής CORDIS[38] καθιστά δυνατή την πρόσβαση στη νομοθεσία και σε συμπληρωματικές διευκρινήσεις σε σχέση με το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο στον τομέα της έρευνας και την υλοποίησή του.

[38] http:/www.cordis.lu

Η Επιτροπή εξάλλου δημιούργησε σταδιακά μια νέα υπηρεσία ερωτήσεων και απαντήσεων, που ονομάζεται EUROPE DIRECT. Χάρη στην υπηρεσία αυτή οι πολίτες μπορούν να αποκτήσουν γρήγορα τις πληροφορίες που επιθυμούν σχετικά με τις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να θέσουν τις ερωτήσεις τους: τηλεφωνικά με δωρεάν κλήση ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, με φαξ ή με το συνηθισμένο ταχυδρομείο.