ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
SEC(91) 2316 τελικό Βρυξέλλες, 12 Δεκεμβρίου 1991 
Πρόταση 
ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των ιατρών και της αμοιβαίας 
αναγνώρισης των διπλωμάτων πιστοποιητικών και άλλων τίτλων τους 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 
- 2 -
1. Στα πλαίσια της "Ευρώπης των πολιτών", η Επιτροπή αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην 
απλούστευση και τη σαφήνεια του κοινοτικού δικαίου ώστε τούτο να καταστεί 
περισσότερο προσιτό και κατανοητό για τον πολίτη, προσφέροντάς του, με τον τρόπο 
αυτό, νέες δυνατότητες και αναγνωρίζοντας τα συγκεκριμένα δικαιώματα που κάθε 
πολίτης είναι δυνατόν να απολαύει. 
0 στόχος αυτός, όμως, δεν μπορεί να επιτευχθεί εφόσον εξακολουθούν να υφίστανται 
πολυάριθμες διατάξεις οι οποίες, έχοντας επανειλημμένα τροποποιηθεί, συχνά δε 
κατ'ουσιώδη τρόπο, βρίσκονται διασκορπισμένες τόσο στην αρχική όσο και στις 
μεταγενέστερες τροποποιητικές πράξεις. Απαιτείται λοιπόν η διερεύνηση και 
σύγκριση μεγάλου αριθμού πράξεων για να προσδιορίζονται οι ισχύουσες διατάξεις. 
Ως εκ τούτου, η σαφήνεια και η διαφάνεια του κοινοτικού δικαίου εξαρτώνται επίσης 
από την κωδικοποίηση των τροποποιημένων πράξεων. 
2. Η Επιτροπή, με απόφαση της 1ης Απριλίου 1987, έδωσε εντολή στις υπηρεσίες της να 
προβαίνουν στη συστατική κωδικοποίηση των νομικών πράξεων το αονότεοο μετά τη 
δέκατη τροποποίησή τους, τονίζοντας συγχρόνως ότι τούτο αποτελεί τον ελάχιστο 
κανόνα δεδομένου ότι, προς διασφάλιση της σαφούς και ορθής κατανόησης της 
κοινοτικής νομοθεσίας, οι διάφορες υπηρεσίες πρέπει να κωδικοποιούν με μεγαλύτερη 
περιοδικότητα τα κείμενα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά τους. 
3. Η πρόταση για κωδικοποίηση τις οδηγίες του Συμβουλίου περί προσεγγίσεως των 
νομοθεσιών των Κρατών μελών περί λιπασμάτων, 
- ΟΔΗΓΙΑ 75/362/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 16ης Ιουνίου 1975, περί άμοιβαίας 
άναγνωρίσεως τών διπλωμάτων πιστοιητικών καί άλλων τίτλων ιατρικής καί περί 
τών μέτρων πρός διευκόλυνση τής πραγματικής άσκήσεως τού δικαιώματος 
έγκαταστάσεως καί τού δικαιώματος τής έλεύθερης παροχής ύπηρεσιών 
- ΟΛΗΓΙΑ 81/1057/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 14ης Δεκεμβρίου 1981 περί συμπληρώσεως 
των όδηγιών 75/362/ΕΟΚ, 77/452/ΕΟΚ, 78/686/ΕΟΚ καί 78/1026/ΕΟΚ περί της 
αμοιβαίας άναγνωρισεως των διπλωμάτων, πιστοποιητικών καί άλλων τίτλων 
άντιστοίχως τών Ιατρών, τών νοσοκόμων ύπεύθυνων γιά γενική περίθαλψη τών 
όδοντίστρων καί τών κτηνίατρων, οσον άφορά τά κεκτημένα δικαιώματα. 
- ΟΔΗΓΙΑ 75/363/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 16ης Ιουνίου 1975, περί τού συντονισμού 
τών νομοθετικών κανονιστικών καί διοικητικών διατάξεων πού άφορούν τις 
δραστηριότητες τών Ιατρών 
- ΟΔΗΓΙΑ 86/457/ΕΟΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης Σεπτεμβρίου 1986, περί ειδικής 
εκπαιδεύσεως στη γενική ιατρική 
ως προς τις οποίες έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και της Επιτροπής το 1974. Πρόκειται για συστατική κωδικοποίηση υπό 
την έννοια ότι η νέα οδηγία αντικαθιστά τις διάφορες οδηγίες που αφορά η σχετική 
εργασία, διατηρώντας αναλλοίωτη την ουσία των κωδικοποιημένων κειμένων και 
περιοριζόμενη στη συγκέντρωσή τους και στη διενέργεια των τυπικών μόνο 
τροποποιήσεων που απαιτούνται από την ίδια την εργασία της κωδικοποίησης. 
4. Οπως και στο παρελθόν, η εν λόγω πρόταση οδηγίας κωδικοποιείται με βάση τα 
κείμενα που έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα. Το φωτοτυπημένο κείμενο 
επιτρέπει να εντοπίζονται αμέσως οι ενδεχόμενες συντακτικές βελτιώσεις. Εχει 
διατηρηθεί η παλαιά αρίθμηση των άρθρων ώστε να διευκολύνεται η ανάγνωση και 
αναγράφεται στο περιθώριο κάθε σελίδας, ενώ η νέα αρίθμηση αναγράφεται πάνω από 
τα άρθρα. Και οι δύο αυτές αριθμήσεις περιλαμβάνονται στον πίνακα αντιστοιχίας 
που εμφαίνεται στο παράρτημα Γ της οδηγίας που έχει κωδικοποιηθεί. Προκειμένου 
να διασφαλίζονται οι προθεσμίες για την ενσωμάτωση στα εθνικά δίκαια όλων των 
ενεχομένων οδηγιών, οι σχετικές ημερομηνίες περιλαμβάνονται σε νέο παράρτημα 
(παράρτημα Β) ως προς τις οδηγίες που έχουν καταργηθεί. 
- 3 -
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΟΔΗΓΙΩΝ 
1. ΟΔΗΓΙΑ 75/362/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 16ης Ιουνίου 1975, περί 
άμοιβαίας άναγνωρίσεως τών διπλωμάτων πιστοίητικών καί άλλων τίτλων 
ιατρικής καί περί τών μέτρων πρός διευκόλυνση τής πραγματικής 
άσκήσεως τού δικαιώματος έγκαταοτάοεως καί τού δικαιώματος τήσ 
έλεύθερης παροχής ύπηρεσιών 
(EE αριθ. L 167 της 30.06.1975, σ· 1) 
Εγει ουυπληοωθει από την οδηνία: 
81/1057/ΕΟΚ (EE αρι8· L 385 της 31.12.1981, σ· 25) 
Οπωο τροποποιήθηκε από TIC o6nv(ec: 
82/76/ΕΟΚ (EE αριθ· L 43 της 15.02.1982, σ· 21) 
89/594/ΕΟΚ (EE αριθ· L 341 της 23.11.1989, σ·19) 
Οπ<^ τροποποιήθηκε από: 
Την πράξη προσχώρησης της Ελλάδας (EE αριθ· L 291 της 19.11.1979, 
σ· 90) 
Την πράξη προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας (EE αριθ· L 
302 της 15.11.1985, σ· 158), 
Οδηγία 90/648/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 4ης Δεκεμβρίου 1990 περί 
προσαρμογής ορισμένων οδηγιών σχετικών με την αμοιβαία αναγνώριση 
των διπλωμάτων ενόψει της γερμανικής ενοποίησης 
(EE αριθ« L 353 της 17.12.1990, σ· 73) 
2. ΟΔΗΓΙΑ 75/363/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 16ης Ιουνίου 1975, περί τού 
συντονισμού τών νομοθετικών κανονιστικών καί διοικητικών διατάξεων 
πούάφορούν τις δραστηριότητες τών ίατρών 
(EE αριθ· L 167 της 30.06.1975, σ· 14) 
Οπωο τροποποιήθηκε από TIC οδηνίες: 
82/76/ΕΟΚ (EE αριθ· L 43 της 15.02.1982, σ· 21) 
89/594/ΕΟΚ (EE αριθ· L 341 της 23.11.1989, 0·19) 
ΩιτωΓ τροποποιήθηκε από: 
Την πράξη προσχώρησης της Ελλάδας (EE αριθ· L 291 της 19.11.1979, 
σ· 90) 
Την πράξη προσχώρησης της IσπανIας και της Πορτογαλίας (EE αριθ· L 
302 της 15.11.1985, σ· 158), 
Οδηγία 90/648/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 4ης Δεκεμβρίου 1990 περί 
προσαρμογής ορισμένων οδηγιών σχετικών με την αμοιβαία αναγνώριση 
των διπλωμάτων ενόψει της γερμανικής ενοποίησης 
(EE αριθ· L 353 της 17.12.1990, σ· 73) 
3. ΟΔΗΓΙΑ 86/457/ΕΟΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης Σεπτεμβρίου 1986, περί 
ειδικής εκπαιδεύσεως στη γενική ιατρική 
(EE αριθ· L 267 της 19.09.1986, σ· 26) 
- 4 -
ΠΕΡIΕΧΟΜΕΝΑ 
Σελίδα 
Πίνακας οδηγιών 
ΤΙΤΛΟΣ I ΠΕΛΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 3 
11 
ΤΙΤΛΟΣ Π Αμοιβαία άναγνωρίση τών διπλωμάτων, πιστοποιητικών 
καί άλλων τίτλων Ιατρικής 11 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I : ΔΙΠΛΏΜΑΤΑ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ 
ΤΙΤΛΟΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Π : ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ 
ΤΙΤΛΟΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΟΣ 
ΚΟΙΝΟΙ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΠ 
I 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ 
ΤΙΤΛΟΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΟΣ 
ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΙ ΣΕ ΔΥΟ Η ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ 
ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
KEKTHMENA ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 
ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΤΙΤΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ 
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΡΟΣ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ 
ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΣ 
ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ 
ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΕ 
ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ 
Α. ΕΙδικές διατάξεις κερί τοδ δικαιώματος > 
έγκαταστάσεως 
Β. Ειδικές διατάξεις περί τής παροχής ύιιηρεσιών 
Γ. Κοινές διατάξεις περί τοδ δικαιώματος έγκαταστά­
σεως καί περί τής παροχής υπηρεσιών 11 
14 
21 
31 
34 
34 
34 
37 
38 
ΤΙΤΛΟΣ III Συντονισμοί τών νομοθετικών, κανονιστικών καί διοικητικών διατάξεων πού άφο-
ροδν τίς δραστηριότητες τών Ιατρών 40 
ΤΙΤΛΟΣ IV Ειδική εκπαίδευα η στη γενική ιατρική 45 
ΤΙΤΛΟΣ V Τελικές διατάζεις 51 
- 5 -
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I Χαρακτηριστικά της είδικί-.ύσεο.ις κατά πλήρη απασχόληση καί τής εϊδικεϋσΜος 
κατά μερική άπαιτχ/ιληση 53 
ΠΑ. ;iPTt,i.1A Π : ΙΙμεροιιηνίες από τις οποίες ορισμίνα κράτη μίΐη κατάργησαν τις νομοθετικές. κανονκττικίς κ«< δίοικητ.κί.ςΐ ^4 
ãwxhítAç KOU cçop&Ov Tt] χορή']Τϊσϊϊ ò irr 1 (ί)μάτο; ν, TVirt ro noil} c: Κ6) ν *ίί7' άί / 'I»v τί τ >Í0 ν . 
παράρτημα Α 
παράρτημα Β 
παράρτημα Γ Καταργηθείσες οδηγίες 
Λ η ξ η προθεσμίας ενσωμάτωσης 
Πίνακας αντιστοιχίας 55 
56 
57 
- 6 -
ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ 
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΤΩΝ ΙΑΤΡΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ AMOI BAI ΑΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΩΝ 
ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΤΙΤΛΩΝ ΤΟΥΣ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 49, το άρθρο 57 παράγραφοι 1 
και 2 πρώτη και τρίτη φράση και το άρθρο 66, 
την πρόταση της Επιτροπής 
Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (')» 
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής (2), 
Εκτιμώντας: 
ότι οι οδηγίες για την διευκόλυνση Trp ελεύθερης 
KUKXofopia í των ιατρών και της ομοιβαιαί αναγνωρισηί 
των διπλωμάτων ποστσποιητικων και άλλων τίτλων τους, 
που παρατίθενται oro παράρτημα Α — — 
έχουν εκανειλιρμένα τροποποιηθεί κατά τρόπο 
ουσιοοτικό· ότι είναι σκόπιμο, για λόγους ορθολογισμού 
και σαρήνειας, να κωδικοποιηθούν οι εν λόγω οδηγίες 
συγκεντρώνοντας αυτές σε ένα κείμενο· 
ότι, κατ' έφαρμογήν τής συνθήκης άπαγορεύεται άπό 
τήν λήξη τής μεταβατικής περιόδου, κάθε διάκριση 
λόγω ιθαγένειας, όσον αφορά την „ • , 
εγκατάσταση και τήν παροχή υπηρεσιών οτι ή αρχή 
τής ίσης μεταχειρίσεως μέ τούς ήμεδαπούς έφαρμόζε-
ται ιδίως κατά τήν έκδοση άδειας πού ένδεχομένως 
άπαιτεϊται γιά τήν άνάληψη ή τήν άσκηση δραστηριο­
τήτων τών ιατρών, καθώς καί κατά τήν έγγραφή ή τήν 
συμμετοχή τους ώς μελών σέ επαγγελματικές όργανώ-
σεις ή συλλόγους· 
δτι κρίνεται, ωστόσο, ενδεδειγμένο νά προβλεφθούν 
ορισμένες διατάξεις πού νά διευκολύνουν τήν πραγμα­
τική άσκηση άπό τούς ιατρούς του δικαιώματος έγκα-
ταστάσεως καί του δικαιώματος τής ελεύθερης παρο­
χής υπηρεσιών 
δτι, κατ' έφαρμογή τής συνθήκης, τά Κράτη μέλη υπο­
χρεούνται νά μήν παρέχουν όποιαδήποτε ένίσχυση, ή 
όποία θά ήδύνατο νά νοθεύσει τούς όρους τής έγκατα-
στάσεως· 
δτι τό άρθρο 57 παράγραφος 1 τής συνθήκης προβλέπει 
τήν έκδοση όδηγιών γιά τήν αμοιβαία αναγνώριση τών 1. 75/362/ΕΟΚ 
(•) EE άριθ. C 
e) EE άριθ. C 
διπλωμάτων, πιστοποιητικών καί άλλων τίτλων δτι ή 
παρούσα όδηγία άποσκοπεΐ στήν άναγνώριση τών δι­
πλωμάτων, πιστοποιητικών καί άλλων τίτλων Ιατρικής 
πού επιτρέπουν τήν πρόσβαση στήν ιατρική δραστη­
ριότητα, καθώς καί τών διπλωμάτων, πιστοποιητικών 
καί άλλων τίτλων ιατρικής είδικότητος· 
ότι, δσον άφορα τήν ειδίκευση τών ιατρών, πρέπει νά 
άναγνωρισθοΰν άμοιβαίως οί τίτλοι είδικότητος, έφ' 
δσον αύτοί, χωρίς νά άποτελοϋν προϋπόθεση γιά τήν 
άνάληψη τής δραστηριότητος του ειδικού Ιατρού, ιού 
παρέχουν ωστόσο τήν δυνατότητα νά χρησιμοποιεί τόν 
τίτλο ειδικότητος του· 
δτι ή έξέλιξη τής νομοθεσίας τών Κρατών μελών 
κατέστησαν άνα-
γκαϊες όρισμένες τροποποιήσεις 
προκειμένου ιδίως να ληφθούν υπόψη οι 
μεταβολές της ονομασίας των διπλωμάτων, πιστοποιητικών 
και άλλων τίτλων των επαγγελμάτων αυτών ή της ονομασίας 
ορισμένων ιατρικών ειδικοτήτων, καθώς και η δημιουργία 
ορισμένων νέων ιατρικών ειδικοτήτων ή η κατάργηση ορι­
σμένοι παλαιών ιατρικών ειδικοτήτων που μεσολάβησε σε 
ορισμένα κράτη μέλη· 
οτι,πρεπει να προβλεφθούν διαταξεις σχετικες με 
τα κεκτημενα δικαιωματα,που αναφέρονται στα 
διπλωματα,πιστοποιητικα και άλλους τίτλους 
ιατρικούς που χορηγήθηκαν απο τα Κράτη μέλη και 
πιστοποιούν καταρτιαη που εχει τουλάχιστον αρχίσει πριν 
τεθεί σε εφαρμ3γη η παρούσα οόπγια. 
δτι, δσον άφορα τήν κατοχή τού τίτλου έκπαιδεύσεως, 
έπειδή μία όδηγία περί άμοιθαίας άναγνωρίσεως τών 
διπλωμάτων δέν περιλαμβάνει άναγκαστικά καί τήν 
ουσιαστική ισοτιμία τής έκπαιδεύσεως στήν όποία 
άναφέρονται τά διπλώματα αύτά, πρέπει νά έπιτρέπεται 
ή χρήση τους μόνο στήν γλώσσα τού Κράτους μέλους 
καταγωγής ή προελεύσεως· 
δτι, πρός διευκόλυνση τής έφαρμογής τής παρούσης 
όδηγίας άπό τίς διοικήσεις τών Κρατών μελών, τά 
Κράτη μέλη δύνανται νά άπαιτούν τήν ύποβολή άπό 
τούς δικαιούχους, οί όποιοι πληρούν τίς προϋποθέσεις 
έκπαιδεύσεως πού άπαιτεΐ ή παρούσα όδηγία, μαζί μέ 
τούς τίτλους έκπαιδεύσεώς τους, πιστοποιητικού τών 
άρμοδίων άρχών τής χώρας καταγωγής ή προελεύσεως 
πού νά βεβαιώνει δτι οί τίτλοι αύτοί είναι οί άναφερό-
μενοι στήν παρούσα όδηγία-
δτι ή παρούσα όδηγία δέν θίγει τίς νομοθετικές, κανο­
νιστικές καί διοικητικές διατάξεις τών Κρατών μελών, 
οί όποιες άπαγορεύουν στίς έταιρίες τήν άσκηση τής 
ιατρικής δραστηριότητος ή έπιθάλλουν σ' αυτές ορι­
σμένους δρους γιά τήν έν λόγω άσκηση· 
- S -
δτι, σέ περίπτωση παροχής υπηρεσιών, ή Απαίτηση έγ­
γραφης ή συμμετοχής ώς μέλους σέ επαγγελματικές 
οργανώσεις ή συλλόγους, ή όποία συνδέεται μέ τόν 
σταθερό καί μόνιμο χαρακτήρα τής άσκουμένης δρα­
στηριότητος στήν χώρα υποδοχής, θά Αποτελούσε 
Αναμφίβολα έμπόδιο γι' αυτόν πού παρέχει τίς υπηρε­
σίες, λόγω του προσωρινού χαρακτήρα τής δραστη­
ριότητος του- δτι πρέπει, έπομένως, νά Αποκλεισθεί· 
δτι χρειάζεται, πάντως, στήν ΐίερίπτωση αύτή νά εξα­
σφαλισθεί ó ελεγχος τής επαγγελματικής πειθαρχίας, 
ó όποιος Ανήκει στήν Αρμοδιότητα τών έπαγγελματι-
κών αυτών οργανώσεων ή συλλόγων δτι, γιά τόν 
σκοπό αυτόν καί. μέ τήν ¿πιφύλαξη τής εφαρμογής τοδ 
άρθρου 62 τής συνθήκης, πρέπει νά προβλεφθεί ή δυ-
νατότης \·ά ίπιδάλλεται στόν δικαιούχο ή υποχρέωση 
νά κοινοποιεί την παροχή υπηρεσιών προς την 
αρμόδια αρχη του Κράτους μέλους υποδοχής" 75/362/ΕΟΚ 
11. 
12. 
δτι, σέ θέματα ήθους καί έντιμότητος, πρέπει νά γίνει 
διάκριση μεταξύ τών προϋποθέσεων πού Απαιτουνΐσι 
&<?' £νός μέν γιά τήν Αρχική πρόσβαση στό έπάγγελμα, 
Αφ' Ετέρου δέ γιά τήν δ,σκηση αύτοϋ' 
õti, έν όψει της Αμοιβαίας Αναγνωρίσεως τών διπλωμά­
των, πιστοποιητικών καί άλλων τίτλων ιατρικής είδι­
κότητος καί προκειμένου νά τύχει τό σύνολο 
τών υπηκόων τών Κρατών μελών πού Ασκούν τό έπάγ­
γελμα ίσης μεταχείρισης εντός της Κοινότητας,rempli 
σταται Αναγκαίος κάποιος συντονισμός τών προϋποθέ­
σεων ειδικεύσεως τών ιατρών δτι γιά τόν σκοπό αυτόν 
πρέπει νά προβλεφθούν ορισμένα έλάχιστα κριτήρια 
πού νά αφορούν τήν πρόσβαση στήν ειδίκευση, τήν 
έλάχιστη διάρκεια αυτής, τόν τρόπο καί τόν τόπο όπου 
πρέπει νά πραγματοποιείται, καθώς καί τόν ελεγχο 
στον οποίο πρέπει νά ύπόκειται· δτι τά κριτήρια αύτά 
Αφορούν μόνο τίς ειδικότητες πού είναι κοινές σέ δλκ 
τά Κράτη μέλη ή σέ δύο ή περισσότερα Κράτη μήλη· 
δτι ό συντονισμός τών προϋποθέσεων Ασκήσεως του 
επαγγέλματος, πού προβλέπει ή παρούσα όδηγία, δέν 
Αποκλείει περαιτέρω συντονισμό· 
ότι, εξάλλου αναγνωρίζεται πλέον, κατά τρόπο σχεδόν 
καθολικό, η ανάγκη ειδικής εκπαίδευσης του γενικού 
ιατρού, που θα του επιτρέψει να ανταποκριθεί καλύτερα 
στο λειτούργημα του· ότι το λειτούργημα αυτό, το οποίο 
στηρίζεται σε μεγάλο 6α9μό στην προσωπική του γνώμη 
όσον αφορά το περιβάλλον των ασθενών του, συνίσταται 
στην παροχή συμβουλών για την πρόληψη των ασθενειών 
και την προστασία της υγείας του ατόμου ως συνόλου, 
καθώς και στην παροχή των κατάλληλων θεραπευτικών 
αγωγών 
ότι Τ) ανάγκη ειδικής εκπαίδευσης στη γενική ιατρική 
προκύπτει, ιδίως, από το γεγονός ότι η εξέλιξη των ιατρικών 
επιστημών είχε ως αποτέλεσμα ένα όλο και περισσότερο 
διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ της ιατρικής έρευνας και εκπαί­
δευσης αφενός, και της πρακτικής της γενικής ιατρικής 
αφετέρου, με τρόπο ωστε να μην είναι δυνατόν vu διδα­
χθούν επαρκώς σημαντικά θέματα της γενικής ιατρικής στο 
πλαίσιο της παραδοσιακής εκπαίδευσης των κρατών μελών · j 75/363/ ΕΟΚ 
8S/457/E0K 
(προσαρμοσμ tνο) 
~ 9 -
ότι, πέρα από το όφελος για τους ασθενείς, αναγνωρίζεται 
επίσης ότι μια καλύτερη προσαρμογή του γενικού ιατρού 
στο ειδικό λειτούργημά του θα συνέβαλε στη βελτίωση του 
συστήματος περίθαλψης, ιδίως με το να καταστήσει περισ­
σότερο επιλεκτική την προσφυγή στους ειδικευμένους 
γιατρούς καθώς και στα εργαστήρια και στα άλλα εξειδι­
κευμένα ιδρύματα και εγκαταστάσεις· 
ότι η βελτίωση της εκπαίδευσης στη γενική ιατρική θα 
πρέπει να αναβαθμίσει το λειτούργημα του γενικού ιατρού · 
ότι, ωστόσο, η τάση αυτή, που φαίνεται αδύνατο να 
ανακοπεί, εξελίσσεται διαφορετικούς ρυθμούς στα 
κράτη μέλη · ότι πρέπει, χωρίς να επισπευστεί άκαιρα ο 
ρους των εξελίξεων, να διασφαλιστεί η σταδιακή σύγκλιση, 
με τελικό σκοπό την κατάλληλη εκπαίδευση κάθε γενικού 
ιατρού που πληροί τις ειδικές προϋποθέσεις άσκησης της 
γενικής ιατρικής· 
ότι, για να εξασφαλιστεί η προοδευτική εφαρμογή αυτής 
της μεταρρύθμιάης, πρέπει, σε πρώτη φάση, να καθιερωθεί, 
σε κάθε κράτος μέλος μια ειδική εκπαίδευση στη γενική 
ιατρική που να ανταποκρίνεται στις ελάχιστες ποσοτικός 
και ποιοτικές ανάγκες και να συμπληρώνει τη στοιχειώδη 
βασική εκπαίδευση την οποία πρέπει να έχει ο ιατρός βάσει 
της παρούσαΞ οδηγίαΞ ' ότι η εκπαίδευση στη γενική 
ιατρική πρέπει να εξασφαλίζεται μέσα στα πλαίσια της 
βασικής εκπαίδευσης του ιατρού κατά την έννοια του εθνι­
κού δικαίου ή έξω από αυτά · ότι, σε δεύτερη φάση, πρέπει 
επιπλέον να προβλεφθεί ότι η άσκηση των δραστηριοτήτων 
του ιατρού ως γενικού ιατρού στο πλαίσιο του συστήματος 
κοινωνικών ασφαλίσεων πρέπει να εξαρτάται από την 
κατοχή ειδικής εκπαίδευσης στη γενική ιατρική · ότι, τέλος, 
στο μέλλον πρέπει να υποβληθούν νέες προτάσεις για να 
τελειοποιηθεί η μεταρρύθμιση · 
ότι η παρούσα οδηγία δεν Θίγει την αρμοδιότητα των 
κρατών μελών να οργανώσουν τα εθνικά τους κοινωνικοα­
σφαλιστικά συστήματα και να καθορίσουν τις δραστηριό­
τητες που θα εξασκούνται στα πλαίσια των συστημάτων 
αυτών· 
ότι ο συντονισμός των ελαχίστων προϋποθέσεων για τη 
χορήγηση διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων τίτλων 
που πιστοποιούν την ειδική εκπαίδευση στη γενική ιατρική, 
ο οποίος γίνεται με την παρούσα οδηγία, επιτρέπει στα 
κράτη μέλη να προχωρήσουν στην αμοιβαία αναγνώριση 
αυτών των διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων τίτλων · 5. 86/457/ΕΟΚ 
10. 
- 10 -
ότι, βάσει της παρούσα? οδηγία^, . ένα κράτος μέλος 
υποδοχής δεν έχει το δικαίωμα να απαιτεί από τους ιατρούς 
που έχουν αποκτήσει σε άλλο κράτος μέλος διπλώματα, 
αναγνωρισμένα βάσει της παρούσας οδηγίας, οιαδήποτε 
συμπληρωματική εκπαίδευση για την άσκηση ιατρικών 
δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του συστήματος κοινωνικών 
ασφαλίσεων, ακόμα και αν απαιτεί εκπαίδευση αυτού του 
είδους από τους ιατρούς που έχουν αποκτήσει τα διπλώματα 
τους στο έδαφός του · ότι αυτό το αποτέλεσμα της παρούσαΐ 
οδηγία^ δεν μπορεί να πάψει να ισχύει όσον αφορά 
την άσκηση της γενικής ιατρικής στο πλαίσιο των κοινω­
νικών ασφαλίσεων πριν από .την Ιη Ιανουαρίου Ι995, ημερο­
μηνία κατά την οποία η παρούσα οδηγία υποχρεώνει όλα 
τα κράτη μέλη να εξαρτούν την άσκηση γενικής ιατρικής 
στο πλαίσιο του εθνικού τους συστήματος κοινωνικών 
ασφαλίσεων από την κατοχή ειδικής εκπαίδευσης στη 
γενική ιατρική · ότι οι ιατροί που έχουν εγκατασταθεί πριν 
από την ημερομηνία αυτή βάσει της καρούσαί οδηγίας 
πρέπει να έχουν κεκτημένο δικαίωμα να ασκούν τις δραστη-
ριότητές τους ως ιατροί της γενικής ιατρικής στο πλαίσιο 
του συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων του κράτους 
μέλους υποδοχής, ακόμα και αν δεν έχουν ειδική εκπαί­
δευση στη γενική ιατρική · 
δτι ό συντονισμός πού προβλέπεται άπό τήν παρούσα 
όδηγία άναφέρεται στήν έπαγγελματική έκπαίδευση 
τών ιατρών δτι, δσον άφορα τήν έκπαίδευση, ή πλει-
ονότης τών Κρατών μελών δέν κάνει έπί τοΰ παρόντος 
διάκριση μεταξύ ιατρών πού άσκοϋν τήν δραστηρι­
ότητα τους ώς μισθωτοί καί έκείνων πού τήν άσκοϋν ώς 
άνεξάρτητοι έπαγγελματίες·. 11. 
δτι, σέ θέματα ήθους καί όντιμότητος, έπαγγελματικής 
πειθαρχίας καί χρήσεως τίτλοι- , άνάλογα μέ τό 
Κράτος μέλος, οί σχετικές ρυθμίσεις έφαρμόζονται ή 
δύνανται νά έφαρμόζονται στούς μισθωτούς, όπως καί 
στούς μή μισθωτούς· δτι οί δραστηριότητες τών ιατρών 
έξαρτώνται σέ όλα τά Κράτη μέλη άπό τήν κατοχή 
διπλώματος, πιστοποιητικού ή άλλου τίτλου ιατρικής· 
δτι οί δραστηριότητες αυτές άσκοϋνται τόσο άπό άνε-
ξάρτητους έπαγγελματίες δσο καί άπό μισθωτούς, ή, 
άκόμη υπό τήν ιδιότητα τοδ μισθωτού καί τοδ μή μι­
σθωτού άπό τά ίδια πρόσωπα κατά τήν διάρκεια τής 
έπαγγελματικής τους σταδιοδρομίας, έναλλάξ- ότι, 
κατά συνέπεια, γιά νά διευκολυνθεί πλήρως ή έλεύθερη 
κυκλοφορία τών έπαγγελματιών αυτών έντός τής Κοι­
νότητος, κρίνεται άναγκαΐο νά έπεκταθεΐ ή έφαρμογή 
τής παρούσης όδηγίας στούς μισθωτούς ιατρούς, 86/457/Ε0& 
75/363/ΕΟΚ 
(προσαρμοσμένο) 
75/362/ΕΟΚ 
ότι η παρούσα οδηγία δεν τφεττεί να θίγει τις 
υποχρεώσεις των κοστών μελών όσον croopq τις 
προθεσμίες ενσωμάτωσης των οδηγιών που παρατίθενται 
οτο παράρτημα Β. 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
- 11 -
ΤΙΤΛΟΣ I 
ΠΕΑΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
Άοθρο I 
Ή παρούσα όδηγία εφαρμόζεται οτις δραστηριότητες των 
ιατρών. 75/362/ΕΟΚ 
ΤΙΤΛΟΣ II 
Αμοιβαία αναγνώριση , τών διπλωμάτων, πιστοποιητικών 
καί άλλων τίτλων ιατρικής 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I 
ΛΙΠΛΩΜΑΤΑ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ 
ΤΙΤΛΟΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 
"Αρθρο 2 
Κάθε Κράτος μέλος άναγνωρίζει τά διπλώματα, τά πι­
στοποιητικά καί τούς άλλους τίτλους πού χορηγούνται 
στούς υπηκόους τών Κρατών μελών άπό τά άλλα 
Κράτη μέλη, σύμφωνα μέ τό άρθρο 23 
.καί πού άπαριθμούνται στό άρθρο 3, 
προσδίδοντάς τους στήν έπικράτειά του, δσον άφορα 
τήν πρόσβαση στίς . δραστηριότητες 
του ιατρού καί τήν άσκηση αύτών, τήν ίδια ισχύ μέ 
τά διπλώματα, τά πιστοποιητικά καί τούς άλλους τί­
τλους πού χορηγεί to Κράτος αύτό. 
*Αρθρο -3 
Τά διπλώματα, τά πιστοποιητικά καί οί άλλοι τίτλοι 
πού άναφέρονται στό άρθρο 2 είναι: 
- 12 -
α) στήν Γερμανία: 
1. «Zeugnis über die ärztliche Staatsprüfimg» (πιστο­
ποιητικό κρατικών έξετάσεων Ιατρικής), χο­
ρηγούμενο άπό τίς άρμόδιες άρχές, καί «Zeu­
gnis über die Vorbereitungszeit ais Medizinassi­
stent» (πιστοποιητικό περί τής έκπληρώσεως 
τής προπαρασκευαστικής περιόδου ώς Ιατρι­
κού βοηθού), έφ' όσον ή γερμανική νομοθεσία 
προβλέπει άκόμη τήν ΰπαρξη τέτοιας περιόδου 
πρός συμπλήρωση τής ιατρικής έκπαιδεύσεως· 75/362/ΕΟΚ 
«Zeugnis über die ärztliche Staatsprüfung» (πιστο­
ποιητικό κρατικών έξετάσεων Ιατρικής) 
χορηγείται από τις αρμόδιες αρχές μετά τις 
30 Ιουνίου 1988 και η βεβαίωση που πιστοποιεί 
την άσκηση της ιατρικής δραστηριότητας κατά 
τη διάρκεια περιόδου πρακτικής εξάσκησης 
("Arzt im Praktikum") , 89/594/ΕΟΚ 
θ) στό Βέλγιο: 
«diplome légal de docteur en médecine, chirurgie et 
accouchements/Wettelijk diploma van doctor in de ge­
nees, heel- en verloskunde» (κρατικό δίπλωμα διδά-
κτορος ιατρικής, χειρουργικής καί μαιευτικής), 
χορηγούμενο άπό τίς ιατρικές σχολές τών πανεπι­
στημίων ή άπό τήν κεντρική έξεταστική έκιτροπή 
ή άπό τίς κρατικές έξεταστικές έπιτροπές τής πα­
νεπιστημιακής έκπαιδεύσεως· 75/362/ΕΟΚ 
γ) στήν Αανία: 
«bevis for beslået laegevidenskabelig embedseksa­
men» (κρατικό δίπλωμα διδάκτορος ιατρικής), χο­
ρηγούμενο άπό τίς ιατρικές σχολές τών πανεπι­
στημίων, καθώς καί «dokumentation for gennemfart 
praktisk uddannelse» (πιστοποιητικό άσκήσεως), 
εκδιδόμενο άπό τίς άρμόδιες άρχές τών υπηρεσιών 
υγιεινής· 
δ) στήν Γαλλία: 
1. «diplome d'État de docteur en médecine» (κρα­
τικό δίπλωμα διδάκτορος Ιατρικής), χορηγού­
μενο άπό τίς ιατρικές σχολές ή τίς μικτές Ια­
τρικές καί φαρμακευτικές σχολές τών πανεπι­
στημίων ή άπό τά πανεπιστήμια' 
2. «diplôme d'université de docteur en médecine» 
(πανεπιστημιακό δίπλωμα διδάκτορος ιατρι­
κής), έφ' δσον αότό πιστοποιεί τόν ίδιο κύκλο 
έκπαιδεύσεως μέ τόν προβλεπόμενο γιά τό κρα­
τικό δίπλωμα διδάκτορος ιατρικής' 
- 13 -
ε) στήν 'Ιρλανδία 
«primary qualification» (πιστοποιητικό περί τών 
βασικών ιατρικών γνώσεων), χορηγούμενο .στήν 
'Ιρλανδία κατόπιν έπιτυχίας σέ έξετάσεις ένώπιον 
άρμοδίας Εξεταστικής έπιτροπής, καί πιστοποιη­
τικό περί τής άποκτηθείσης πείρας, χορηγούμενο 
άπό τήν Ιδια έπιτροπή, τά όποια παρέχουν δι­
καίωμα έγγραφής ώς «Fully registered medical prac­
titioner» (γενικός Ιατρός)· 75/362/ΕΟΚ 
στ) στην Ιταλία: 
"diploma di laurea in medicina e chirurgia" (δίπλω­
μα αποφοίτου ιατρικής και χειρουργικής) που 
απονέμεται από το πανεπιστήμιο και συνοδεύεται 
από το "diploma di abilitazione all'esercizio della 
medicina e chirurgia" (δίπλωμα αδείας ασκήσεως 
της ιατρικής και της χειρουργικής) που απονέμεται 
από την κρατική εξεταστική επιτροπή· 
ζ) στό Λουξεμβούργο: 
n diplome d'Etat de Docteur eri Medicine" 
κρατικό δίπλωμα 
ιατρικής, χειρουργικής καί μαιευτικής , 
χορηγούμενο άπό τήν κρατική έξεταστική έπι­
τροπή καί θεωρούμενο άπό τόν 'Υπουργό Έθνι-
κής Παιδείας, καί «certificat de stage» (πιστο­
ποιητικό πρακτικής άσκήσεως), θεωρούμενο 
άπό τόν "Υπουργό 'Υγιεινής-89/594/ΕΟΚ 
82/76/ΕΟΚ 
75/362/ΕΟΚ 
η) στίς Κάτω Χώρες: 
«universitair getuigschrift van arts» (πανεπιστημιακό 
πιστοποιητικό ιατρικής)· 
θ) στό 'Ηνωμένο Βασίλειο: 
«primary qualification» (πιστοποιητικό περί τών 
βασικών ιατρικών γνώσεων), χορηγούμενο στό 
Ηνωμένο Βασίλειο κατόπιν έπιτυχίας σέ έξετά-
σεις ένώπιον τής άρμοδίας έξεταστικής έπιτροπής, 
καί πιστοποιητικό περί τής άποκτηθείσης πείρας, 
χορηγούμενο άπό τήν ίδια έπιτροπή, τά όποια πα­
ρέχουν δικαίωμα έγγραφής ώς «Fully registered 
medical practitioner» (γενικός ιατρός)· 
- 14 
t) στην Ελλάδα: 
"Πτυχίο Ιατρικής" που απονέμεται από: 
— την ιατρική σχολή πανεπιστημίου ή 
— τη σχολή επιστημών υγείας, τμήμα ιατρικής, 
πανεπιστημίου. 
ια) στην Ισπανία: 
"Título de Licenciado en Medicina y Cirugía" (τίτλος 
αποφοίτου ιατρικής και χειρουργικής) που απονέ­
μεται από το υπουργείο παιδείας και επιστημών ή 
τον πρύτανη του πανεπιστημίου. 
Φ) στην Πορτογαλία: 
"Carta de curso de licenciatura em medicina" 
(πτυχίο ιατρικών σπουδών) που απονέμεται 
από ένα πανεπιστήμιο, καθώς και το "Diplo­
ma comprovativo da conclusão do internato 
geral" (πιστοποιητικό αναγνωρίσεως εσωτερι­
κού ιατρού γενικής ιατρικής), εκδιδόμενο από 
τις αρμόδιες αρχές του Υπουργείου Υγείας. 89/594/ΕΟΚ 
npc£n προσχωρησ* 
Ιοπανιας και 
Πορτογαλίας 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II 
ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ 
ΤΙΤΛΟΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΟΣ 
ΚΟΙΝΟΙ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 75/362/ΕΟΚ 
"Αρθρο 4 
Κάθε Κράτος μέλος άναγνωρίζει τά διπλώματα, τά πι­
στοποιητικά καί τούς άλλους τίτλους ιατρικής είδικό­
τητος πού χορηγούνται στούς ύπηκόους τών Κρατών 
μελών άπό τά άλλα Κράτη μέλη, σύμφωνα μέ τά άρθρα 
24, 25, 26 καί 29 καί πού άπαριθ-
μοΰνται στό άρθρο 5, προσδίδοντάς τους στήν έπι-
κράτειά του τήν Γδια ισχύ μέ τά διπλώματα, τά πιστο­
ποιητικά καί τους άλλους τίτλους πού χορηγεί τό Κρά­
τος αύτό. 
*Αρθρο 5 
1. Τά διπλώματα, τά πιστοποιητικά καί οί άλλοι τί­
τλοι πού άναφέρονται στό άρθρο 4 εϊναι έκεϊνοι, οί 
όποιοι, χορηγούμενοι ύπό τών άρμοδίων άρχών ή όρ-
γανισμών, πού άναγράφονται στήν παράγραφο 2, άντι-
στοιχοΰν, ώς πρός τήν συγκεκριμένη ειδίκευση, στίς 
χρηοιμοιτοιούμενες ατα διάφορα Κράτη μέλη ονομα­
σίες που παρατίθενται οτην παράγραφος 3. 
- 15 -
2. Τά διπλώματα, τά πιστοποιητικά ναί οί άλλοι τί­
τλοι πού χορηγούνται άπό τίς άρμόδιες άρχές ή όργα-
νισμούς καί άναφέρονται στήν παράγραφο 1, είναι οί 
άκόλουθοι: 75/362/ΕΟΚ 
στήν Γερμανία: 
«die von den Landesärztekammern erteilte fachärztliche 
Anerkennung» (πιστοποιητικό ιατρικής είδικότητος) 
χορηγούμενο άπό τόν ιατρικό σύλλογο του Land)· 
στο Βέλγιο: 
"le titre d'agrégation en qualité de médecin spécialiste — 
erkenningstitel van geneesheer specialist" (τίτλος ειδικότη­
τας) που απονέμεται από τον υπουργό που είναι αρμόδιος 
για τη δημόσια υγεία-
στήν Δανία: 
«bevis for tilladelse til at betegne sig som speciallaege» 
(πιστοποιητικό περί παροχής του τίτλου τού ειδικού 
ιατρού), χορηγούμενο άπό τίς άρμόδιες άρχές τών ύπη-
ρεσιών υγείας· ' 1 
στήν Γαλλία: 
«le certificat d'études spéciales de médecine» (πιστο­
ποιητικό ειδικών σπουδών ιατρικής) χορηγούμενο 
άπο τις ιατρικές σχολές, τίς μικτές ιατρικές καί 
φαρμακευτικές σχολές τών πανεπιστημίων ή άπό 
τα πανεπιστήμια· 
«1 attestation de médecin spécialiste qualifié» (6ε-
οαιωση Ικανότητος ειδικού ιατρού), χορηγουμένη 
άπό τό Συμβούλιο τού ιατρικού Συλλόγου· 
«le certificat d'études spéciales de médecine» (πιστο­
ποιητικό ειδικών σπουδών ιατρικής), χορηγούμενο 
άπο τις ιατρικές σχολές ή τίς μικτές ιατρικές καί 
φαρμακευτικές σχολές τών πανεπιστημίων ή βε­
βαίωση ισοτιμίας τών πιστοποιητικών αύτών, έκδι-
δείας·^ ^ άπ0φαστ ' xoß 'Υπ°υΡγού Εθνικής Παι-
το δίπλωμα ειδικευμένων σπουδών ιατρικής που 
απονέμεται από τα πανεπιστήμια' 89/594/ΕΟΚ 
75/362/ΕΟΚ 
89/594/ΕΟΚ 
στήν Ιρλανδία: 
«Certificate of specialist doctor» (πιστοποιητικό ειδικού 
ιατρού) χορηγούμενο άπό τήν άρμόδια άρχή πού είναι 
έξουσιοδοτημένη γιά τόν σκοπό αύτόν ύπό τού 'Υπουρ­
γού Υγιεινής· 75/362/ΕΟΚ 
- 16 -
στήν 'Ιταλία: 
«diploma di medico specialista» (δίπλωμα ειδικού ιατρού) 
χορηγούμενο άπό τόν πρύτανη τού πανεπιστημίου' 75/362/ΕΟΚ 
στό Λουξεμβούργο: 
«le certificat de médecin spécialiste» (πιστοποιητικό ει­
δικού ιατρού) χορηγούμενο άπό τόν υπουργό 'Υγιεινής 
μετά γνώμη τού ιατρικού συλλόγου-
στις Κάτω Χώρες: 
«Het door de Specialisten-Registratiecommissie (S.R.C.) 
afgegeven getuigschrift van erkenning en inschrijving in 
het Specialistenregister» (πιστοποιητικό Ικανότητος καί 
έγγραφής στά μητρώα τών ειδικών Ιατρών, χορηγού­
μενο άπό τήν έπιτροπή έγγραφής στά μητρώα τών ειδι­
κών Ιατρών)· 
— "Het door de Sociaal — Geneeskundigen Registra-
tie-Comissie (SGRC) afgegeven getuigschrift van 
erkenning en inschrijving in het Register vain Sociaal — 
Geneeskundigen" (πιατοποιητικό αναγνώρισης και 
εγγραφής στα μητρώα ιατρών κοινωνικής ιατρικής, 
το οποίο απονέμεται από την επιτροπή εγγραφής στα 
μητρώα των ιατρών κοινωνικής ιατρικής)" 
στό Ή ικαμένο Βασίλειο: 
«Certificate of completion of specialist training» (πιστο­
ποιητικό ειδικεύσεως), χορηγούμενο άπό τήν άρμοδία 
αρχη πού είναι έξουσιοδοτημένη γιά τόν σκοπό αυτόν· 89/594/ΕΟΚ 
75/362/ΕΟΚ 
ρτην Ελλάδα: 
τίτλος ιατρικής ειδικότητας χορηγούμενος από τις 
Νομαρχίες· 89/594/ΕΟΚ 
στην Ισπανία: 
Título de Especialista" (τίτλος ιατρικής ειδικότη- πράξη προσχώρησης 
τας) χορηγούμενος από το Υπουργείο Παιδείας και Ισπανίας και 
Επιστημών Πορτογαλίας 
στην Πορτογαλία: 
"Grau de Assistente" (βαθμός βοηθού), απονεμόμε­
νος από τις αρμόδιες αρχές του Υπουργείου Υγείας, 
ή "Título de Especialista" (τίτλος ιατρικής ειδικότη­
τας) χορηγούμενος από τον Ιατρικό Σύλλογο· 
- 17 -
3. Oí έν ίσχύι στά Κράτη μέλη όνομασΐες πού άντι-
στοιχοϋν στίς κατ' ιδίαν ειδικεύσεις είναι οί άκόλου-
θες: 
— άναισθησιολογία: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Δανία: 
Γερμανία:. 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώςες: 
Λουξεμβούργο Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
'Ελλάς : anesthesiologie/anesthesiologie 
anesthésiologie — réanimation • 
chirurgicale 
anæstesiologi 
Anästhesiologie • 
anaesthetics 
anaesthetics 
anestesia e rianimazione 
'anesthesiologie , anesthésie - réanimation, 
anestesiología y reanimación 
anestesiología 
άναισθησιολογία 75/362/ΕΟΚ 
82/76/ΕΟΚ 
>89/594/Ε0Κ 
πράξεις προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαδας 
• γενική χειρουργική: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Γερμανία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: chirurgie - heelkunde 
chirurgie générale 
Chirurgie 
kirurgi eller kirurgiske 
sygdomme 
general surgery 
general surgery 
chirurgia generale 
heelkunde 
chirurgie générale 
χειρουργική }. jfcipwjpyiKTi I — — J) 
cirugía general y de! aparato I 
digestivo, J ? 
cirurgia gerafj 
• νευροχειρουργική: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Γερμανία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: neurochirurgie - neurochirur­
gie 
neurochirurgie 
Neurochirurgie 
neurokirurgi eller kirurgiske 
nervesygdomme 
neurological surgery 
neurological surgery 
neurochirurgia 
neurochirurgie 
neurochirurgie 
νευροχειρουργική 
neurocirugía 
neurocirurgia πράξη προσχώρησης 
ΕΧλαδας 
89/594/ΕΟΚ 
. πράξη προαχωρησης 
Ιαπανιας και 
Πορτογαλίας 
πράξεις προσχώρησης 
* Ισπανίας,Πορτογαλίας 
και Ελλαδας 
( 
- 18 -
— γυναικολογία - μαιευτική: 
Γερμανία: Frauenheilkunde und 
Geburtshilfe 
Βέλγιο:, gynécologie-obstétrique/ 
gynecologíe-ver loskunde \ 
Δανία: gynækologi og obstetrik eller 
kvindesygdomme og fødsels­
hjælp 
Γαλλία; gynécologie-obstétrique > 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
— εσωτερική ιατρική: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Γερμανία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
— οφθαλμολογία: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Γερμανία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: obstetrics and gynaecology 
obstetrics and gynaecology 
ostetricia e ginecologia 
verloskunde en gynaenologie 
gynécologie - obstétrique 
μαιευπκή-γυναικολογία " 
obstetricia y ginecolog ía 
ginecología e obstetricia 
inwendige médecine interne 
geneeskunde 
médecine interne 
Innere Medizin 
intern medecin eller 
medicinske sygdomme 
general medicine 
general (internal) medicine 
medicina interna 
inwendige geneeskunde 
maladies internes 
παθολογία 
medicina interna 
medicina interna 
ophtalmologie-oftalmologie J-
ophtalmologie 
Augenlheilkunde 
oftalmologi eller øjensygdom­
me 
opthalmology 
ophthalmology 
oculistica 
oogheelkunde 
ophtalmologie 
όφθαλμολογία 
oftalmolog ía 
oftalmologia 75/362/ ΕΟΚ 
82/76/ΕΟΚ 
πραζε ι ς προοχωρησης 
Ισπανιας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαόας 
πράξεις προοχωρησης 
Ιοπανιας,Πορτογαλιας 
και ΕΧΧαδας 
4 89/594/ΕΟΚ 
πράξε ι ς προσχώρησης 
"7 Ιοπαν ιας,Πορτογαλ ι ας 
και Ελλαδας 
- '19 -
ώτορι voyxpayyoXoy ía: 
Βέλγιο: 
Γερμανία: 
Γαλλία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
'Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
— παιδιατρική: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Γερμανία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: oto-rhino-laryngologie/ 
otorhinolaryngo logie 
Hals-Nasen-Ohrenheilkunde 
oto-rhino-laryngologie 
oto-rhino-laryngologie eller 
öre-naese-halssygdommc 
otolaryngology 
otolaryngology 
otori nolori ngoiatria 
keel-, neus-, en oorheelkunde 
oto-rhi no-laryngologi e 
ωτορινολαρυγγολογία 
otorrinolaringolog ía 
otorrinolaringologia 
pédiatrie -'kindergeneeskunde ! -) 82/76/ΕΟΚ 
pédiatrie ^ 
Kinderheilkunde 
pædiatri eller bornesygdomme 
paediatrics 
paediatrics 
pediatria 
kindergeneeskunde 
pediatrie 
παιδιατρική 
pediatr ía y sus áreas específicas 
pediatria 
— ιατρική τών αναπνευστικών οδών: 
Βέλγιο: 
Γ αλλία: 
Γ ερμανία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: pneumologie - pneumologie 
pneumologie 
Lungen - und Bronchialhei Î 
kunde 
medicinske lungesygdomme 
respiratory medicine 
respiratory medicine 
tisiologia e malattie 
dell'apparato respiratorio 
longziekten en tuberculose ] 
pncumo-phdsiologic 
φυματιολογία-πνευμονολογία 
neumología 
pneumologia 75/362/ΕΟΚ 
4 82/76/ΕΟΚ 
πράξεις προοχωρησης 
Ισπαν t ας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαδας 
πράξεις προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαδας 
89/594/ΕΟΚ 
πράξεις προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτσγαλι ας 
και Ελλαδας 
- 20 -
/ — ουρολογία: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Γ ερμανία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
— ορθοπεδική: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Γερμανία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
'Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
Γαλλία: 
Ιρλανδία: 
Ιταλία: 
Λουξεμβούργο: 
Κάτω Χώρες: 
Ηνωμένο Βασίλειο: 
Ελλάδα: 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: urologie - urologie 
chirurgie urologique] 
Urologie 
urologi eller urinvejenes 
kirurgiske sygdomme 
urology 
urology 
urologia 
urologie 
urologie 
ουρολογία 
urologia 
urologia 75/362/EOK 
> 89/594/EOK 
πράξε ι ς προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαδας 
4 89/594/ΕΟΚ orthopédie - orthopedie 
chirurgie orthopédique et 
traumatologie 
Orthopädie 
ortopaedisk kirurgi 
orthopaedic surgery 
orthopaedic surgery 
ortopedia e traumatologia 
orthopedie 
orthopédie. 
όρΟοπεδική , , . πράξεις προοχωρησης 
traumatolog ía y cirugía ortopedica·—» Ισπαν.ας,Πορτογαλίας 
ort°Pedla και Ελλαδας 
— Παθολογική ανατομική 
Γερμανία : | 
Βέλγιο: 
Δανία: Pathologie, 
anatomie pathologique/ 
pathologische anatomie, 
patologisk anatomi og 
histologi eller, vaevs-
undersøgelse, 
anatomie et cythologie 
pathologique, 
morbid anatomy and his-
topathology, 
anatomia patologica, 
anatomie pathologique, 
pathologische anatomie, 
morbid anatomy and his-
topathology, 
παθολογική ανατο­
μική, 
anatomia patològica, 
anatomia patològica 89/594/EOK 
- 21 -
— Νευρολογία 
Γερμανία: 
Ηί.λγιο: 
Δανία: 
Γολλ'-f'.: 
Ιρλανδία: 
Ιταλία: 
Λουξεμβούργο: 
Κάτω Χο')ρες: 
Ηνωμένο Βασίλειο: 
Ελλάδα: 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
Ψυχια τρική 
Γερμανία,· 
Βέλγιο: 
Δανία: 
Γαλλία: 
Ιρλανδία: 
Ιταλία: 
Λουξεμβούργο: 
Κάτω Χώρες: 
Ηνωμένο Βασίλειο: 
Ελλάδα: 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: Neurologie. 
neurologie/neurologie, 
nsiiromedicin eller medi 
cinskc nervesygdomme, 
neurologie, 
neurology, 
neurologìa, 
neurologie, 
neurologis, 
neurology, 
Νεκρολογία, 
neurologia, 
neurologia 
Psychiatrie, 
psychiatrie/psychiatric, 
psykiatri, 
psychiatrie, 
psychiatry, 
psychiairia, 
psychiatrie, 
psychiatrie, 
psychiatry, 
Ψυχιατρική, 
psiquiatria, 
psiquiatria. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΙ 
ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ 
ΤϊΤΛΟί ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΟΣ 
ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΙ ΣΕ ΔΥΟ Η ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ 
ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 89/594/ΕΟΚ 
75/362/ΕΟΚ 
"Αρθρο 6 
Κάθε Κράτος μέλος, τό όποΓο εχει επί τοΰ θέματος νο­
μοθετικές, κανονιστικές καί διοικητικές διατάξεις, 
άναγνωριζει τά διπλώματα, τά πιστοποιητικά καί τούς 
άλλους τίτλους ιατρικής είδικότητος πού χορηγούνται 
στους υπηκόους ιών Κρατών μελών creo τά άλλα 
Κράτη μέλη, ούμ<ρ<"ονα μέ τά άρθρα 
2'ι, 25 ,^27, καί ¿9 πού άπαριΟμοϋνται στό αρΟοο 
7, προσδίδοντας τους στήν επικράτεια του την 'ίδια 
ισχύ μέ τά διπλώματα, τά πιστοποιητικά καί τούς σ.λ-
λους τίτλους πού χορηγεί τό Κράτος ούτό. 
- 22 -
"Αρθρο 7 
1. Τά διπλώματα, τά πιστοποιητικά καί οί άλλοι τί­
τλοι πού άναφέρονται στό άρθρο 6 είναι έκεΐνοι, οί 
όποιοι, χορηγούμενοι ύπό τών άρμοδίων άρχών ή όρ-
γανισμών πού άναγράφονται στό άρθρο 5 παράγραφος 
2 άντιστοιχούν, γιά τήν συγκεκριμένη εΙδίκευση δσον 
άφορα τά Κράτη μέλη δπου αύτή ύφίσταται. στίς όνο-
μασίεςπού παρατίθενται στην παράγραφο 2 
του παρόντος άρθρου. 
2. Οί έν ίσχύι στά Κράτη μέλη όνομασίες πού άντι­
στοιχούν στίς κατ' Ιδίαν ειδικεύσεις είναι οί άκόλου-
θες: 
— κλινική βιολογία: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Ιταλία: 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
« 
- βιολογική αιματολογία: 
Δανία: 
Λουξεμβούργο: 
Γαλλία: 
Πορτογαλία: 75/362/ΕΟΚ 
biologie clinique/ 
klinische biologie 
biologie médicale 
patologia diagnostica di 
laboratorio 
análisis clínicos 
patologia clínica 
klinisk blodtypeserologi 
hématologie biologique 
hématologie T 
hematologia clínica 1 
μικροβιολογία - βακτηριολογία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Γ ερμανία 
Ελλάς : 
Ισπανία: klinisk mikrobiologi 
medical microbiology 
microbiology 
microbiologia 
medische microbiologie 
microbiologie 
Mikrobiologie 
und Infektionsepidemiologi' 
μικροβιολογία , 
microbiolog ía y parasitología 
- βιολογική χημεία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ισπανία: klinisk kemi 
chemical pathology 
chemical pathology 
klinische chemie 
chimie biologique]-
bioquímica clínica]— πράξη προσχώρησης 
Ισπανίας και 
Πορτογαλίας 
89/594/ΕΟΚ 
πράξη προσχώρησης 
Ισπανίας και 
Πορτογαλίας 
82/76/ΕΟΚ 
πράξεις προσχωρποπς 
„Ισπανίας,Πορτογαλίας 
•'και Ελλαδας 
82/76/ΕΟΚ 
πράξη προσχώρησης 
Ισπανίας και 
Πορτογαλίας 
- ανοσολογία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
Ισπανία: immunology 
clinical immunology 
immunologia J 75/362/ΕΟΚ 
-y> "Ρ°&1 προσχωρηαης 
Ισπανίας και 
Πορτογαλίας 
πλαστική χειρουργική: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: chirurgie plastique/ 
plastische heelkunde 
chirurgie plastique, 
recensì ruclrice et esthé-
thique 
plastikkirurgi 
plastic surgery 
plastic surgery 
chinirgia plastica 
plastische chirurgie 
chirurgie plastique 
πλαστική χειρουργική 
cirugía plástica y reparadora 
cirurgia plástica -> 89/594/EOK 
πράξεις προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαδας 
χειρουργική θώρακος: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
Ιρλανδία: 
Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβοδργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: chirurgie thoracique - heelkunde 
op de thorax 
chirurgie thoracique"] 
et cardio-vasculaire J— 
thoraxkirurgi eller brysthulens 
kirurgiske sygdomme 
thoracic syrgery 
thoracic surgery 
chirurgia toracica 
cardio-pulmonale chirurgie 
chirurgie thoracique 
χειρουργική θώρακος"1 
cirugía torácica 
cirurgia torácica -> 89/594/EOK 
πράξε ι ς προσχώρησης 
-f Ιαπανιας,ΠορτοΥαλ,ας 
κ°ι Ελλαδας 
— χειρουργική παίδων: 
Γαλλία: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Λουξεμβούργο: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: J-chirurgie infantile 
paediatric surgery 
chirurgia pediatrica 
chirurgie pediatrique J 
paediatric surgery 
χειρουργική παίδων 
cirugía pediátrica 
cirurgia pediatrica T> 89/594/ΕΟΚ 
-> 82/76/ΕΟΚ 
πράξε ι ς προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτσγαλι ας 
και Ελλαδας 
- 24 -
— χειρουργική των αγγείων: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
'Ιταλία: 
Λουξεμβούργο: 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: chirurgie des vaisseaux -
bloedvatenheelkunde 
chirurgie vasculaire' 
chirurgia vascolare : 
chirurgie cardio-vasculaire 
angiologia y cirugía vascular 
cirurgia vascular 
καρδιολογία: 
Βέλγιο: 
Γ αλλία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
λουξεμβοΰργο: 
'Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
— γαστρεντερολογία: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Δανία: 
"Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
"Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
- ρευματολογία: 
. Δανία: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
'Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: cardiologie - cardiologie 
pathologie cardio-vasculaire 
cardiologi eller hjerte- og 
kredsløbssygdomme 
cardio-vascular diseases 
cardiology 
cardiologia 
cardiologie 
cardiologie et angiologie 
καρδιολογία 
cardiologia 
cardiologia Η 75/362/EOK 
89/594/EOK 
πράξη προσχωρηατς 
Ιοπανιας και 
Πορτογαλίας 
gastro-entérologie -
gastro-enterologie 
gastro-entérologie et hépatologiel-
medicinsk gastroenterologi 
eller medicinske 
mave-tarmsygdomme 
gastroenterology 
gastroenterology 
malattie dell'apparato digerente 
della nutrizione e del ricambio 
nastro-enterologie-
gastro-entérologie 
γαστρεντερολογία 
aparato digestivo 
gastro-enterologia 
reumatologi 
rhumatologie -
rhumatologie 
rheumatology 
rheumatology 
reumatologia 
reumatologie 
rhumatologie 
ρευματολογία 
reumatologia 
reumatologia reumatologie 89/594/EOK 
πράξεις προσχώρησης 
Ιαπανιας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαδας 
*89/594/ΕΟΚ 
πράξεις προσχώρησης 
-> Ισπανιας,Πορτογαλιας 
και Ελλαδας 
]—-> 89/594/ ΕΟΚ 
^ πράξε ι ς προσχώρησης 
Ιαπανιας,Πορτογαλία 
και Ελλαδας ας 
- 25 -
- γενική αιματολογία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: haematology 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
— ενδοκρινολογία: 
Γαλλία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία:1 
Πορτογαλία: 
— φυσιοθεραπεία: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Δανία: 
'Ιταλία: 
Κάτω χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
'Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
— στοματολογία: 
Γαλλία: 
'Ιταλία: 
Λουξεμβούργο: 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: haematology 
ematologia 
hématologie 
αιματολογία 
hematolog ía y hemoteraDÍa 
imunohemoterapia 75/362/ΕΟΚ 
F 
endocrinologie — maladies 
métaboliques 
endocrinology and diabetes 
mellitus 
endocrinology and diabetes 
mellitus 
endocrinologia 
endocrinologie 
ενδοκρινολογία: 
endocrinolog ía y nutrición 
endocrinologia-nutrição 
médecine physique/ 
fysische genees kunde 
rééducation et réadaptation 
fonctionnelles 
fysiurgi og rehabilitering 
fisioterapia 
revalidatie 
rééducation et réadaptation 
fonctionelles 
φυσική ιατρική άποκατάσταση 
rehabilitaci ón 
fisiatria μ 
y πράξεις προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτογαλιας 
και Ελλαδας 
89/594/ΕΟΚ 
πράξε ι ς προοχωρησης 
Ισπανι ας,ΠορτογαΧι ας 
και Ελλαδας 
82/76/ΕΟΚ 
89/594/ΕΟΚ 
—^ πράξεις προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαδας 
stomatologie 
odontostomatologia 
stomatologie 
estomatolog ía 
estomatologia πράξη προσχώρησης 
Ισπανίας και 
Πορτογαλίας 
- 26 -
νευρολογία - ψυχιατρική: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Γερμανία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : η europsychiatri e/ 
neuropsychiatrie 
neuropsychiatrie 
Nervenheilkunde (Neurologie 
und Psychiatrie) 
neuropsichiatria 
zenuw- en zielsziekten 
neuropsychiatrie l·"* 
νευρολογία-ψυχιατρική *]-> 89/594/EOK 
- δερματολογία - άφροδισιολογία: 
Βέλγιο: 
Γ αλλία: 
Γ ερμανία: 
Δανία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
- δερματολογία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: dermato-v énéréologie/ 
dermato-venereologie 
dermatologie et vénéréologie 
Dermatologie und Venerologie 
dermato-venerologi eller hud-
og könssygdomme 
dermatologia e venerologia 
dermatologie en Venerologie y 
d ermato-vénéréologi e 
δε ρμ ατολογ ία- άφ ροδ ισ ιολογία 
dermatolog ía médico-quirúrgica 
y venereologia 
dermatovenereologia 
dermatology 
dermatology 75/362/ ΕΟΚ 
82/76/ΕΟΚ 
89/594/ΕΟΚ 
πράξεις προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαδας 
άφροδισιολογία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: venereology 
'Ιρλανδία: venereology 
ραδιολογία: 
Γ αλλία: 
Γ ερμανία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: électro-radiologie 
Radiologie 
radiologia 
radiologie 
électro-radiologie 
άκτινολογία-ραδιολογία 
electroradiolog ía 
radiologia J--» 89/594/EOK 
πράξε ι ς προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαδας 
- 27 -
- ραδιοδιαγνωστική: 
Γερμανία:: 
Γαλλία: 
Δανία: 
"Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
Κάτω Χώρες: 
Βέλγιο: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς: 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: 
- ραδιοθεραπευτική: 
. Γερμανία: 
Γαλλία: 
Δανία: 
"Ηνωμένο Βασίλειο: 
"Ιρλανδία: 
Κάτω Χώρες: 
Βέλγιο: 
Λουξεμβούργο: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: Radio logische Diagnostik 
radiodiagnostic et imagerie médicale 
diagnostisk radiologi eller 
røntgenundersøgelse 
diagnostic radiology 
diagnostic radiology 
radiodiagnostiek 
radiodiagnostic/röntgendiagnose 
radiodiagnostic 
'Ακτινοδιαγνωστική, 
radiodiagn óstico 
radiodiagnóstico 
Strah lentherapie 
oncologie, option radiothérapie 
terapeutisk radiologi eller 
strålebehandling 
radiotherapy 
radiotherapy 
radiotherapie 
radio- et radiumthérapie/radio- en 
radiumthérapie 
radiothérapie 
άκτινοθεραπευτική 
oncología radioteràpica 
radioterapia 75/362/EOK 
89/594/EOK | 
82/76/EOK 
πράξεις προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαδας 
89/594/ΕΟΚ 
χ πράξεις προσχώρησης 
"t~7 Ισπαν ιας,Πορτογαλ ι ας 
και Ελλαδας ^ 82/76/ΕΟΚ 
— τροπική ιατρική: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Πορτογαλία: 
- παιδοψυχιατρική: 
Γαλλία: 
Δανία: 
Γερμανία: 
'Ιταλία: 
Λουξεμβούργο: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
Ελλάς : 
Πορτογαλία: 
Ιρλανδία: tropemedicin 
tropical medicine 
tropical medicine 
medicina tropicale 
medicina tropical 
pédo-psychiatrie 
børnepsykiatri 
Kinder - und Jugendpsychiatrie 
neuropsichiatria infantile 
psychiatrie infantile 
child and adolescent psychiatry 
παιδοψυχιατρική 
pedopsiquiatria: 
child and adolescent psychiatry πράξη προσχωοησίς 
Ισπανίας και 
Πορτογαλίας 
J-» 82/76/ΕΟΚ 
πράξεις προσχώρησης 
Ισπανιας,Πορτογαλι ας 
και Ελλαδας 
89/594/ΕΟΚ 
, - 28 -
- γηριατρικη: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
Κάτω Χώρες: 
Ισπανία: geriatrics 
geriatrics 
klinische geriatrie 
geriatria 
- νεφρολογία: 
Δανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: 
Λουξεμβούργο: 
Γαλλία: 
"Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: nefrologi eller medicinske 
nyresygdomme 
renal diseases 
nephrology 
nefrologia 
néphrologie 
néphrologie 
νεφρολογία 
nefrologia 
nefrologia 75/362/ΕΟΚ 
89/594/EOK 
ttpoín πρόοχωρτρις 
Ισπανίας και 
Πορτογαλίας 
89/594/ΕΟΚ 
πράξεις προσχώρησης ' Ισπανιας,Πορτσγαλιας 
και Ελλαδας 
μεταδοτικές ασθένειες: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
'Ιταλία: communicable diseases 
communicable diseases 
malattie infettive 
— "community medicineu; 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
Γαλλία: 
— φαρμακολογία: 
Γερμανία: 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
Ισπανία: community medicine 
community medicine 
santé publique et médecine socialeJ-
Pharmakologie 
clinical pharmacology and 
therapeutics 
clinical pharmacology and 
therapeutics 
farmacología clínica ^ 89/594/EOK 
πράξη προαχωρηαης 
"7 Ισπανίας και 
Πορτογαλίας 
- 29 -
- ΙΑΤΡΙΚΗ THI ΕΡΓΑΣΙΑΣ 
'Ηνωμένο Βασίλειο: 
'Ιρλανδία: 
Κάτω Χώρες: 
Γαλλία: " 
Ιταλία: 
Ελλάς : 
Πορτογαλία: 
Δανία: 
Γερμανία: 
άλλεργολογία: 
'Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Ελλάς : 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: occupational medicine 
occupational medicine 
arbeids- en bedrijfsgeneeskunde 
médecine du 
travail 
medicina del 
lavoro 
ιατρική της εργασίας 
medicina do 
trabalho 
samfundsnicdicin/arbcjdsmcdccin 
Arbeitsmedizin 75/362/ΕΟΚ 
/ 
allergologia ed immunologia 
clinica 
allergologie 
άλλεργιολογία 
alergolog ía 
imuno-alergologia 
γαστρεντερολογική χειρουργική: 
Βέλγιο: 
Δανία: 
'Ιταλία: 
Ισπανία: 
Γ αλλία ; 
πυρηνική ιατρική: 
Γερμανία: 
Βέλγιο: 
Γαλλία: 
Ιταλία: 
Κάτω Χώρες: 
Ηνωμένο Βασίλειο: 
Ελλάδα: 
Ισπανία: 
Πορτογαλία: chirurgie abdominale - heel­
kunde op het abdomen 
kirurgisk gastroenterologi eller 
kirurgiske mave-tarmsygdomme 
chirurgia dell'apparato 
digerente 
cirugía del aparato digestivo 
chirurgie viscérale 
Nuklearmedizin 
médecine nucléaire/ 
nucleaire geneeskunde 
médecine nucléaire 
medicina nucleare 
nucleaire geneeskunde 
nuclear medicine 
πυρηνική ιατρική 
medicina nuclear 
medicina nuclear 89/594/EOK 
4 89/594/EOK 
"Ραξη προαχίιρηοης 
Ισπανίας και 
Πορτογαλίας 
Η* πράξη προσχώρησης 
Ισπανίας και 
Πορτογαλίας 
89/594/ΕΟΚ 
γναθοπροσωπική χειρουργική 
(βασική εκπαίδευση ιατρού) 
Γαλλία: chirurgie maxillo-faciale et 
stomatologie 
chirurgia maxillo-facciaie 
cirugía oral y maxilofacial Ιταλία: 
Ισπανία 89/594/ΕΟΚ 
- 30 -
οδοντοχειρουργική, ατοματοχειρουργική και 
γναθοπροσωπική χειρουργική 
(βασική εκπαίδευση ιατρού και οδοντιάτρου) 
Γερμανία: Zahn-, Mund-, Kiefer- und 
Gesichtschirurgie, 
Βέλγιο: Stomatologie/chirurgie 
orale et maxillo-faciale, 
Stomatologie/orale en 
maxillofacial chirurgie, 
Ιρλανδία: Oral and maxillo-facial 
surgery, 
Ηνωμένο Βασίλειο: Oral and maxillo-facial 
surgery. 
"Αρθρο 8 
1. Κάθε Κράτος μέλος υποδοχής δύναται νά άπαιτή-
σει άπό τούς υπηκόους τών Κρατών μελών, οί όποιοι 
έπιθυμοΰν νά λάβουν ενα άπό τά διπλώματα, πιστο­
ποιητικά ή άλλους τίτλους ιατρικής είδικότητος πού 
δέν άναφέρονται στά άρθρα 4 καί 6 ή πού, άν καί άνα-
φέρονται στό άρθρο 6, δέν χορηγούνται στό Κράτος 
μέλος καταγωγής ή προελεύσεως τών ύπηκόων αυτών, 
νά έκπληρώσουν τίς προϋποθέσεις έκπαιδεύσεως πού 
προβλέπονται έν προκειμένω άπό τίς δικές του νομοθε­
τικές, κανονιστικές καί διοικητικές διατάξεις. 
2. Τό Κράτος μέλος υποδοχής λαμβάνει υπόψη, έν 
όλω ή έν μέρει, τίς περιόδους έκπαιδεύσεως, οί όποιες 
έχουν πραγματοποιηθεί άπό τούς άναφερομένους στήν 
παράγραφο 1 υπηκόους καί πιστοποιούνται μέ δί­
πλωμα, πιστοποιητικό ή άλλο τίτλο έκπαιδεύσεως χο­
ρηγούμενο άπό τίς άρμόδιες άρχές τού Κράτους μέλους 
καταγωγής ή προελεύσεως τού ένδιαφερομένου, έφ' 
δσον οί έν λόγω περίοδοι άντιστοιχοϋν σ' έκεϊνες πού 
άπαιτοϋνται στό Κράτος μέλος υποδοχής γιά τήν σχε­
τική ειδίκευση. 
3. Οί άρμόδιες άρχές ή όργανισμοί τού Κράτους μέ­
λους υποδοχής, άφοΰ έξακριθώσουν τό περιεχόμενο 
καί τήν διάρκεια τής ειδικεύσεως του ένδιαφερομένου 
βάσει τών υποβαλλομένων διπλωμάτων, πιστοποιητι­
κών καί άλλων τίτλων, τόν πληροφορούν γιά τή διάρ­
κεια τής συμπληρωματικής εκπαιδεύσεως, καθώς γιά 
τούς τομείς πού περιλαμβάνει ή έν λόγω έκπαίδευση. 89/594/ΕΟΚ 
75/362/ΕΟΚ 
- 31 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 
ΚΕΚΤΗΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 
'Αρθρο 9 
1. Τα διπλώματα, πιστοποιητικά και άλλοι τίτλοι 
ιατρικής ειδικότητας που χορηγούνται στους υπηκόους 
κρατών μελών από τα κράτη μέλη και που δεν ανταπο­
κρίνονται στις ελάχιστες απαιτήσεις κατάρτισης που 
προβλέπονται στα άρθρα 24 εως 27, εξομοιούνται προς 
τα διπλώματα που ανταποκρίνονται στις εν λόγω 
απαιτήσεις, εφόσον πιστοποιούν κατάρτιση που έχει 
τουλάχιστον αρχίσει πριν από 
-την 1η Ιανουαρίου 1986 για την Ισπανία και την 
Πορτογαλία, 
-την 1η Ιανουαρίου 1981 για την Ελλάδα, 
-την 20η Δεκεμβρίου 1976 για τα αλλα κράτη μέλη, 
με την επιφύλαξη των διατάξεων των παραγραφών 2 
και 3. 
Οσον αφορα τα διπλώματα,πιστοποιητικά και άλλους 
τίτλους ιατρικής, το κράτος μέλος υποδοχής μπορεί 
ι ι , , 
εντούτοις, να απαιτεί να συνοδεύονται απο βεβαίωση, 
με την οποία πιστοποιείται οτι οι υπήκοοι αυτου 
έχουν πραγματικά και νόμιμα αακησει τις εν λόγω 
δραστηριότητες επί τρία τουλάχιστον συνεχόμενα 
» ' t > 
ετη κατα την διάρκεια των πεντε ετών που προηγούνται 
της έκδοσης της βεβαίωσης. 
Οσον αφορα τα δ ι πλιψατα,π ι στοπο ι ητ ι κά και άλλους 
τίτλους ιατρικής ειδικότητας,το κράτος μέλος 
υποδοχής μπορεί να απαιτεί να συνοδεύονται απο 
t t 
π ι στοποιητικο χορηγούμενο απο τις αρμόδιες αρχές 
ή οργανίφους του κράτους μέλους καταγωγής ή 
προέλευσης,με το οποίο βεβαιώνεται η άσκηση, υπο 
την ιδιότητα του ειδικευμένου ιατρού, της εν 
λογω δραστηριότητας, επι χρονικο δ ι άσπρα ισο­
δύναμο με το διπλάσιο της διαφοράς μεταξύ της 
διάρκειας της ειδικευμένης κατάρτισης που 
αποκτηθηκε στο κράτος μέλος καταγωγής ή προέλευσης 
και της ελάχιστης διάρκειας κατάρτισης που 
αναφερεται στον τίτλο III. 
- 32 -
2. Για τους υπηκόους των κρατών μελών, των οποίων 
τα διπλώματα, πιστοποιητικά και άλλοι τίτλοι ιατρού 
πιστοποιούν κατάρτιση που αποκτήθηκε στο έδαφος 
της πρώην Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας 
και που δεν ανταποκρίνεται στο σύνολο των ελάχιστων 
απαιτήσεων κατάρτισης, που προβλέπονται στο άρθρο 
23 τα άλλα κράτη μέλη, εκτός 
της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, ανα­
γνωρίζουν ως επαρκή απόδειξη τα εν λόγω διπλώματα, 
πιστοποιητικά και άλλους τίτλους, εφόσον: 
— πιστοποιούν κατάρτιση που άρχισε πριν από τη 
γερμανική ενοποίηση, 
— παρέχουν το δικαίωμα άσκησης των δραστηριοτή­
των ιατρού στο σύνολο του εδάφους της Γερμανίας 
με ίδιους όρους που ισχύουν για τους τίτλους που 
χορηγούνται από τις αρμόδιες γερμανικές αρχές και 
αναφέρονται στο άρθρο 3 στοιχείο α) σημεία 1 και 2 
και 
— συνοδεύονται από βεβαίωση που εκδίδεται από τις 
αρμόδιες γερμανικές αρχές, με την οποία πιστοποι­
είται ότι οι εν λόγω υπήκοοι επιδόθηκαν πραγματικά 
και νόμιμα στις εν λόγω δραστηριότητες στη Γερμα­
νία τουλάχιστον επί τρία συνεχόμενα έτη κατά τη 
διάρκεια των πέντε ετών που προηγούνται της έκδο­
σης της βεβαίωσης. 
3L. Για τους υπήκοους των κρατών μελών, των οποίων 
τα διπλώματα, πιστοποιητικά και άλλοι τίτλοι ιατρού 
ειδικότητας πιστοποιούν κατάρτιση που αποκτήθηκε 
στο έδαφος της πρώην Λαοκρατικής Δημοκρατίας της 
Γερμανίας και που δεν ανταποκρίνεται στις ελάχιστες 
απαιτήσεις κατάρτισης που προβλέπονται στα άρθρα 
24 εως 27. τα άλλα κράτη μέλη, 
έκτος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανί­
ας, αναγνωρίζουν ως επαρκή απόδειξη τα προαναφερ­
θέντα διπλώματα, πιστοποιητικά και άλλους τίτλους, 
εφόσον: 
— πιστοποιούν κατάρτιση που άρχισε πριν από την 
3 Απριλίου 1992. 90/658/ΕΟΚ 
Αρθρο 9 a 
— παρέχουν το δικαίωμα άσκησης, υπό την ιδιότητα 
του ειδικευμένου ιατρού, της εν λόγω δραστηριότη­
τας στο σύνολο του εδάφους της Γερμανίας με τους 
ίδιους όρους που ισχύουν για τους τίτλους που έχουν 
χορηγηθεί από τις αρμόδιες γερμανικές αρχές και 
αναφέρονται στα άρθρα 5 και 7. 
Τα κράτη μέλη μπορούν, ωστόσο, να απαιτούν τα 
διπλώματα, πιστοποιητικά και άλλοι τίτλοι να συνοδεύ­
ονται από πιστοποιητικό που εκδίδεται από τις αρμό­
διες γερμανικές αρχές ή οργανισμούς, με το οποίο 
βεβαιώνται η άσκηση, υπό την ιδιότητα του ειδικευμέ­
νου ιατρού, της εν λόγω δραστηριότητας επί χρονικό 
διάστημα ισοδύναμο με το διπλάσιο της διαφοράς 
μεταξύ της διάρκειας της ειδικευμένης κατάρτισης που 
αποκτήθηκε στο γερμανικό έδαφος και της ελάχιστης 
διάρκειας κατάρτισης που αναφέρεται στο τίτλο 
ÍII , σε περίπτωση που δεν πληρούνται οι όροι της 
ελάχιστης διάρκειας κατάρτισης που αναφέρονται στα 
άρθρα 26 καί 27. 
4. Κάθε κράτος μέλος αναγνωρίζει ως επαρκή απόδει­
ξη, για τους υπηκόους των κρατών μελών των οποίων τα 
διπλώματα, πιστοποιητικά και άλλοι τίτλοι ιατρικής ή 
ιατρικής ειδικότητας δεν ανταποκρίνονται στις ονομασί­
ες που περιλαμβάνονται για το εν λόγω κράτος μέλος στα 
άρθρα 3, 5 ή 7, τα διπλώματα, πιστοποιητικά και άλλους 
τίτλους που χορηγούνται από αυτά τα κράτη μέλη, 
εφόσον συνοδεύονται από πιστοποιητικό χορηγούμενο 
από τις αρμόδιες αρχές ή οργανισμούς. Το πιστοποιητικό 
αυτό βεβαιώνει ότι αυτά τα διπλώματα, πιστοποιητικά 
και άλλοι τίτλοι ιατρικής ή ιατρικής ειδικότητας πιστο­
ποιούν εκπαίδευση σύμφωνη με τις διατάξεις του τίτλου 
I ! i που αναφέρεται, ανάλογα με την περίπτωση, 
στα άρθρα 2, 4 ή 6 και ότι 
εξομοιούνται, από τα κράτη μέλη που τα χορηγούν, προς 
τα διπλώματα, πιστοποιητικά και άλλους τίτλους των 
οποίων οι ονομασίες περιέχονται, ανάλογα με την περί­
πτωση, στα άρθρα 3, 5 ή 7, 
5. Τα κράτη μέλη που έχουν καταργήσει τις νομοθετικές, 
κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που αφορούν τη 
χορήγηση διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων τίτλων 
νευρολογίας-ψυχιατρικής, ραδιολογίας, χειρουργικής θώρα­
κος, χειρουργικής των αγγείων, γαστρεντερολογικής χει­
ρουργικής, βιολογικής αιματολογίας, φυσικής ιατρικής και 
αποκατάστασης ή τροπικής ιατρικής, και έχουν λάβει μέτρα 
σχετικά με τα κεκτημένα δικαιώματα υπέρ των υπηκόων 
τους, αναγνωρίζουν στους υπηκόους των άλλων κρατών 
μελών το δικαίωμα να απολαύουν των ίδιων μέτρων, εφόσον 
τα διπλώματα, τα πιστοποιητικά και οι άλλοι τίτλοι νευρο-
λογίας-ψυχιατρικής, ραδιολογίας, χειρουργικής θώρακος, 
χειρουργικής των αγγείων, γαστρεντερολογικής χειρουργι­
κής, βιολογικής αιματολογίας, φυσικής ιατρικής και αποκα­
τάστασης ή τροπικής ιατρικής αυτών των τελευταίων πλη­
ρούν τους σχετικούς όρους που αναφέρονται είτε στο άρθρο 9 
παράγραφος 2 .— είτε σΤα άρθρα 2, 3 
κοι 5— είτε στα άρθρα_ 
24, 25 καί 27 και στο μέτρο που αυτά τα διπλώματα, 
πιστοποιητικά ή άλλοι τίτλοι έχουν χορηγηθεί πριν από την 
ημερομηνία κατά την οποία το κράτος μέλος υποδοχής 
έπαυσε να απονέμει τα δικά του διπλώματα, πιστοποιητικά ή 
άλλους τίτλους για τη σχετική ειδικότητα. 
6t ημερομηνίες κατά τις οποίες τα ενδιαφερόμενα 
κράτη μέλη έχουν καταργήσει τις νομοθετικές, κανονιστικές 
και διοικητικές διατάξεις τις σχετικές με τα διπλώματα, 
πιστοποιητικά και άλλους τίτλους που αναφέρονται στην 
παράγραφο 5 αναγράφονται στο παράρτημα J J, 
/ 
- 34' -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V 
ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΤΙΤΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ 
"Αρθρο 10 
1. Μέ τήν έπιφύλαξη του άρθρου 19 ,τά Κράτη μέλη 
υποδοχής Μεριμνούν νά άναγνωρίζεται στούς υπη­
κόους τών Κρατών μελών, οί όποιοι πληρούν τίς προϋ­
ποθέσεις τών άρθρων 2, 4, 6 καί 9, τό δικαίωμα νά κά­
νουν χρήση τοϋ νομίμου τίτλου έκπαιδεύσεώς τους, έν-
δεχομένως δέ καί τής σχετικής συντμήσεως τοδ Κρά­
τους μέλους καταγωγής ή προελεύσεώς τους στήν 
γλώσσα του Κράτους αύτοϋ. Τά Κράτη μέλη υποδοχής 
δύνανται νά έπιθάλλουν νά συνοδεύεται ó τίτλος αυτός 
άπό τό όνομα καί τόν τόηο δπου ευρίσκεται τό έκπαι-
δευτικό ίδρυμα ή ή έξεταστική έπιτροπή 
πού τόν εχει χορηγήσει. 
2. "Αν ό τίτλος έκπαιδεύσεως τοϋ Κράτους μέλους 
καταγωγής ή προελεύσεως τοϋ ένδιαφερομένου συγ­
χέεται στό Κράτος μέλος ύποδοχής μέ τίτλο, ό όποιος 
άπαιτεί στό Κράτος αύτό συμπληρωματική έκπαίδευση 
πού δέν εχει άποκτηθεΐ άπό τόν δικαιούχο, τό έν λόγω 
Κράτος μέλος ύποδοχής δύναται νά έπιβάλει στό δι­
καιούχο νά χρησιμοποιεί τόν τίτλο έκπαιδεύσεως τοϋ 
Κράτους μέλους καταγωγής ή προελεύσεως ύπό 
κατάλληλη μορφή τήν όποια καθορίζει τό Κράτος μέ­
λος ύποδοχής. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI 
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΡΟΣ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ 
ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΣ 
ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ 
ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ 
ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ 
Α. Ειδικές διατάξεις περί τοδ δικαιώματος 
έγκαταστάσεως 
'Αρθρο 11 
1. Τό Κράτος μέλος ύποδοχής, τό όποιο άπαιτεί άπό 
τούς υπηκόους του άποδείξεις ήθους ή έντιμότητος γιά 
τήν άρχική πρόσβαση σέ μιά άπό τίς δραστηριότητες 
των ιατρών, δέχεται ώς έπαρκή άπό-
δειξη, προκειμένου περί ύπηκόων τών άλλων Κρατών 
μελών, βεβαίωση χορηγουμένη άπό τήν άρμόδια άρχή 
τοϋ Κράτους μέλους καταγωγής ή προελεύσεως τοϋ έν­
διαφερομένου, πού νά πιστοποιεί ότι πληρούνται οί 
προϋποθέσεις ήθους ή έντιμότητος πού άπαιτοδνται 
στό Κράτος μέλος αύτό γιά τήν άνάληψη τής σχετικής 
δραστηριότητος. 
- 35 -
2. Όταν τό Κράτος μέλος καταγωγής ή προελεύσεως 
δέν άπαιτεί άποδείξεις ήθους ή έντιμότητος γιά τήν 
άρχική πρόσβαση στή σχετική δραστηριότητα, τό 
Κράτος μέλος ύποδοχής δύναται νά άπαιτήσει άπό 
τούς ύπηκόους τοϋ Κράτους μέλους καταγωγής ή 
προελεύσεως άπόσπασμα ποινικού μητρώου, ή, έλλεί-
ψει τούτου, Ισότιμο έγγραφο χορηγούμενο άπό τήν άρ-
μόδια άρχή τοϋ Κράτους μέλους καταγωγής ή προε­
λεύσεως. 
3. Αν τό Κράτος μέλος ύποδοχής γνωρίζει σοβα­
ρά καί συγκεκριμένα γεγονότα, τά όποια συνέβησαν 
έξω άπό τήν έπικράτειά του πρίν άπό τήν έγκατά-
σταση τοϋ ένδιαφερομένου στό κράτος αύτό, καί τά 
όποια μπορούν νά έχουν-συνέπειες στήν άνάληψη 
τών σχετικών δραστηριοτήτων έντός αυτής, δύνα­
ται νά ένημερώσει σχετικά τό Κράτος μέλος κατα­
γωγής ή προελεύσεως. 
Τό Κράτος μέλος καταγωγής ή προελεύσεως έξε-
τάζέι τήν άκρίβεια τών γεγονότων. Οί άρχές του 
άποφασίζουν γιά τή φύση καί τήν έκταση τών έρευ-
νών πού πρέπει νά γίνουν καί άνακοινώνουν στό 
Κράτος μέλος υποδοχής τά συμπεράσματα πού 
συνάγουν απ' αυτές, έν όψει τών βεβαιώσεων ή 
έγγράφων πού έχουν έκδώσει. 
Τά Κράτη μέλη έξασφαλίζουν τό άπόρρητο τών 
διαβιβαζόμενων πληροφοριών. 
*Αρθρο 12 75/362/ΕΟΚ 
82/76/ΕΟΚ 
1. Οταν στό Κράτος μέλος ύποδοχής ισχύουν νομο­
θετικές, κανονιστικές καί διοικητικές διατάξεις, οί 
όποιες άφοροϋν τήν άσκηση fáiôç δραστηριότητας 
των„ t ατρών καί άναφέρονται στό 
ήθος ή στήν έντιμότητα τοϋ ένδιαφερομένου, περιλαμ­
βανομένων τών διατάξεων πού προβλέπουν πειθαρχι­
κές κυρώσεις σέ περίπτωση θαρέος έπαγγελματικοϋ 
παραπτώματος ή καταδίκης γιά ποινικό άδίκημα, τό 
Κράτος μέλος καταγωγής ή προελεύσεως διαβιβάζει 
στό Κράτος μέλος ύποδοχής τίς άναγκαΐες πληροφο­
ρίες γιά τά μέτρα ή τίς κυρώσεις έπαγγελματικοϋ ή 
διοικητικού χαρακτήρα πού έχουν ληφθεί κατά τοϋ έν­
διαφερομένου, καθώς καί γιά τίς ποινικές κυρώσεις, 
πού ένδιαφέρουν τήν άσκηση τοϋ έπαγγέλματος στό 
Κράτος μέλος καταγωγής ή προελεύσεως. 
2. "Αν τό Κράτος μέλος ύποδοχής γνωρίζει σοβα­
ρά καί συγκεκριμένα γεγονότα, τά όποια συνέβησαν 
έξω άπό τήν έπικράτειά του πρίν άπό τήν έγκατά-
σταση τού ένδιαφερομένου στό κράτος αυτό, καί τά 
όποια μπορούν νά έχουν συνέπειες στήν άσκηση 
τών. σχετικών δραστηριοτήτων έντός αυτής, δύνα­
ται νά ένημερώσει σχετικά τό Κράτος μέλος κατα­
γωγής ή προελεύσεως. 
Τό Κράτος μέλος καταγωγής ή προελεύσεως έξε-
τάζει τήν άκρίβεια τών γεγονότων. 01 αρχές του 
άποφασίζουν γιά τή φύση καί τήν έκταση τών έρευ-
νών πού πρέπει νά γίνουν καί άνακοινώνουν στό 
Κράτος μέλος ύποδοχής τά συμπεράσματα πού 
συνάγουν άπ' αύτές, έν όψει τών πληροφοριών πού 
έχουν μεταβιβάσει δυνάμει τής παραγράφου 1. 
Τα Kpá-Γη μέλη έξασφαλίζουν τό άπόρρητο τών 
διαθιθαζομένων πληροφοριών. 75/362/ΕΟΚ 
82/76/ΕΟΚ 
75/362/ΕΟΚ 
- 3 6 -
"Αρθρο 13 
Όταν τό Κράτος μέλος ύποδοχής άπαιτεί άπό τούς 
υπηκόους του, γιά τήν άνάληψη δραστη-
ριότηι ας ιατρών ή γιά τήν 
άσκηση αυτής, έγγραφο σχετικό μέ τήν σωματική ή 
ψυχική ύγεία τοϋ ένδιαφερομένου, τό Κράτος αύτό δέ­
χεται ώς έπαρκή τήν ύποθολή τοϋ έγγράφου πού ζη­
τείται στό Κράτος μέλος καταγωγής ή προελεύσεως. 
Όταν τό Κράτος μέλος καταγωγής ή προελεύσεως 
δέν άπαιτεί τέτοιο έγγραφο γιά τήν άνάληψη τής σχε­
τικής δραστηριότητος ή γιά τήν άσκηση αύτής, τό 
Κράτος μέλος ύποδοχής δέχεται βεβαίωση χορηγού­
μενη άπό τήν άρμόδια άρχή του Κράτους μέλους κατα­
γωγής ή προελεύσεως ή όποια νά άντιστοιχεΐ στίς βε­
βαιώσεις τοϋ Κράτους μέλους ύποδοχής. 75/362/ΕΟΚ 
"Αρθρο 14 
Τά έγγραφα πού άναφέρονται στά άρθρα 11, 12 καί 13 
δέν δύνανται νά ύποθληθοϋν μετά τήν πάροδο τριών 
μηνών άπό τής ήμερομηνίας έκδόσεώς τους. 
"Αρθρο 15 
1. Ή διαδικασία άποδοχής γιά τήν άνάληψη μιας άπό 
τίς δραστηριότητες των ιατρών 
σύμφωνα μέ τά άρθρα 11,12 καί 13, πρέπει νά περατοϋ: 
ται έντός συντομοτάτης προθεσμίας, τό άργότερο δέ 
έντός τριών μηνών άπό τής υποβολής δλων τών δι­
καιολογητικών ύπό τοϋ ένδιαφερομένου, μέ τήν έπιφύ-
λαξη τών καθυστερήσεων πού δύνανται νά προκύψουν 
άπό ένδεχόμενη προσφυγή μετά τήν λήξη τής διαδικα­
σίας αύτής. 
2. Στίς περιπτώσεις πού άναφέρονται στό άρθρο 11 
παράγραφος 3 καί στό άρθρο 12 παράγραφος 2 ή αί­
τηση περί έπανεξετάσεως άναστέλλει τήν προθεσμία 
τής παραγράφου 1. 
Τό Κράτος μέλος άπό τό όποιο έζητήθησαν πληροφο­
ρίες διαβιβάζει τήν άπάντησή του έντός τριών μηνών. 
Τό Κράτος μέλος ύποδοχής συνεχίζει τήν προβλεπο­
μένη στήν παράγραφο 1 διαδικασία άμέσως μετά τήν 
λήψη τής άπαντήσεως ή άπό τής λήξεως τής προθε­
σμίας αύτής. 
"Αρθρο 16 
Όταν Κράτος μέλος ύποδοχής άπαιτεί άπό τούς 
ύπηκόους του όρκο ή έπίσημη δήλωση γιά τήν 
άνάληψη μιας άπό τίς δραστηριότητες των 
ιατρών ή γιά τήν άσκηση αύτής, καί 
στήν περίπτωση πού ό τύπος τοϋ έν λόγω όρκου ή 
τής έν λόγω δηλώσεως δέν δύναται νά χρησιμοποιη­
θεί άπό τούς ύπηκόους τών άλλων Κρατών μελών, 
τό Κράτος μέλος ύποδοχής μεριμνά ώστε νά εύρί-
σκεται στή διάθεση τών. ένδιαφερομένων κατάλλη­
λος καί ισότιμος τύπος όρκου. Αρθρο 15 a 
82/76/ΕΟΚ 
- 37 -
Β. Ειδικές διατάξεις περί τής παροχής υπηρεσιών 
Άρθρο 17 
1. "Οταν Κράτος μέλος άπαιτεί άπό τούς ύπηκόους 
του, γιά τήν άνάληψη μιας άπό τίς δραστηριότητες 
I ατρων ή γιά τήν άσκηση αύτής, είτε των 
άδεια είτε έγγραφή ή συμμετοχή ώς μέλη σέ έπαγγελ-
ματική οργάνωση ή σύλλογο, τό έν λόγω Κράτος μέ­
λος άπαλλάσσει τής υποχρεώσεως αύτής τούς ύπη­
κόους τών Κρατών μελών σέ περίπτωση παροχής ύπη-
ρεσιών. 
Ό δικαιούχος παρέχει ύπηρεσίες μέ τά ίδια δικαιώ­
ματα καί τίς ίδιες υποχρεώσεις, δπως καί οί ύπήκοοι 
του Κράτους μέλους υποδοχής· υπόκειται ίδίως στίς 
πειθαρχικές διατάξεις έπαγγελματικοϋ ή διοικητικού 
χαρακτήρος πού έφαρμόζονται στό Κράτος μέλος 
αύτό. 
Μέ αύτό τό σκοπό καί συμπληρωματικά πρός τή 
δήλωση τή σχετική μέ τήν παροχή υπηρεσιών πού 
άναφέρεται στήν παράγραφο 2, τά Κράτη μέλη, γιά 
νά έπιτρέψουν τήν έφαρμογή τών πειθαρχικών διατά­
ξεων πού ισχύουν στήν έπικράτειά τους, δύνανται νά 
προβλέψουν είτε αύτόματη προσωρινή έγγραφή ή 
τυπική συμμετοχή σέ έπαγγελματική όργάνωση ή 
σύλλογο είτε έγγραφή σέ μητρώο, μέ τήν προϋπόθεση 
δτι δέν καθυστερείται καί δέν περιπλέκεται καθόλου 
ή παροχή ύπηρεσιών καί δέν έπιβάλλονται έπί πλέον 
δαπάνες σ' αύτόν πού παρέχει τίς ύπηρεσίες.. 
Οταν τό Κράτος μέλος ύποδοχής λαμβάνει μέτρα κατ' 
έφαρμογή τοϋ δευτέρου εδαφίου ή περιέρχονται εις 
γνώση του γεγονότα πού άντίκεινται στίς προαναφερ­
θείσες διατάξεις, ένημερώνει άμέσως περί αύτοϋ τό 
Κράτος μέλος δπου είναι έγκατεστημένος ό δικαιού­
χος. 
2. Τό Κράτος μέλος ύποδοχής δύναται νά έπιβάλει 
στούς δικαιούχους τήν ΰποχρέωση υποβολής στίς άρ­
μόδιες άρχές προηγουμένης δηλώσεως σχετικά μέ τήν 
παροχή τών ύπηρεσιών τους, σέ περίπτωση κατά τήν 
όποια ή έκτέλεση τής παροχής αύτής συνεπάγεται 
προσωρινή διαμονή στήν έπικράτειά του. 
Σέ έπείγουσες περιπτώσεις ή δήλωση αυτή δύναται 
νά γίνει έντός τής συντομότερης δυνατής προθεσμίας 
μετά τήν παροχή τών ύπηρεσιών. 
3. Κατ' έφαρμογή τών παραγράφων 1 καί 2 τό Κράτος 
μέλος ύποδοχής δύναται νά άπαιτήσει άπό τό δι­
καιούχο ενα ή περισσότερα έγγραφα πού νά περιλαμ­
βάνουν τίς άκόλουθες ένδείξεις: 
— τήν δήλωση πού άναφέρεται στήν παράγραφο 2, 
— βεβαίωση πού νά πιστοποιεί δτι ó δικαιούχος άσκεΐ 
νόμιμα τίς σχετικές δραστηριότητες στό Κράτος 
μέλος όπου είναι έγκατεστημένος, 75/362/ΕΟΚ 
Αρθρο 16 
82/76/ΕΟΚ 
75/362/ΕΟΚ 
- 3 S -
βεβαίωση ότι ό δικαιούχος διαθέτει τό ή τά διπλώ­
ματα, πιστοποιητικά καί άλλους τίτλους πού άπαι-
τοδνται γιά τήν παροχή τών σχετικών ύπηρεσιών 
καί άναφέρονται στήν παρούσα όδηγία. 75/362/ΕΟΚ 
4. Τό ή τά έγγραφα πού προβλέπονται στήν παρά­
γραφο 3 δέν δύνανται νά υποβληθούν μετά τήν πάροδο 
δώδεκα μηνών άπό τής ήμερομηνίας έκδόσεώς τους. 
5. "Οταν Κράτος μέλος άφαιρεϊ, έν άλω ή έν μέρει, 
προσωρινά ή όριστικά, άπό ύπήκοό του ή άπό υπήκοο 
άλλου Κράτους μέλους έγκατεστημένο στήν έπικρά­
τειά του τό δικαίωμα νά άσκεϊ μία άπό τίς δραστηριό­
τητες των ιατρών μεριμνά, κατά 
περίπτωση, γιά τήν προσωρινή ή όριστική άνάκληση 
τής βεβαιώσεως πού άναφέρεται στήν παράγραφο 3 
περίπτωση δεύτερη. 
Άρθρο 1 8 
Οταν, σέ Κράτος μέλος ύποδοχής, ή ρύθμιση μέ ασφα­
λιστικούς όργανισμούς τών λογαριασμών πού άναφέ­
ρονται σέ παρεχόμενες ύπηρεσίες ύπέρ τών κοινωνικά 
άσφαλισμένων, προϋποθέτει έγγραφή σέ όργανισμό 
κοινωνικής άσφαλίσεως δημοσίου δικαίου, τό έν λόγω 
Κράτος μέλος, σέ περίπτωση παροχής ύπηρεσιών πού 
συνεπάγονται μετακίνηση τοϋ δικαιούχου, απαλλάσσει 
τής ύποχρεώσεως αύτής τούς ύπηκόους τών Κρατών 
μελών πού είναι έγκατεστημένοι σέ άλλο Κράτος 
μέλος. 
Ο δικαιούχος ένημερώνει προηγουμένως ή, σέ έπεί-
γουσες περιπτώσεις, μεταγενεστέρως, τόν έν λόγω όρ­
γανισμό περί τής παροχής τών ύπηρεσιών του. Αρθρο 17 
Γ. Κοινές διατάξεις περί τοδ δικαιώματος έγκαταστά-
σεως καί περί τής παροχής ύπηρεσιών 
Άρθρο 19 
Όταν, σέ ένα Κράτος μέλος ύποδοχής, ή χρήση τού 
έπαγγελματικοϋ τίτλου, ή όποια σχετίζεται μέ μία άπό 
τίς δραστηριότητες Των ιατρών ρυθ­
μίζεται νομοθετικά, οί υπήκοοι τών άλλων Κρατών 
μελών, ol όποιοι πληρούν τίς προβλεπόμενες στό άρ­
θρο 2 καί στό άρθρο 9 παράγραφος 1 καί 2, 
δύνανται νά φέρουν τόν έπαγγελματικό τίτλο του Κρά­
τους μέλους ύποδοχής ό όποιος άντιστοιχεΐ, στό Κρά­
τος αύτό, στίς έν λόγω προϋποθέσεις έκπαιδεύσεως καί 
νά κάνουν χρήση τής συντμήσεώς του. 
Τό πρώτο έδάφιο Ισχύει έπίσης γιά τήν χρήση τοϋ τί­
τλου είδικοϋ Ιατροϋ άπό έκείνους οί όποιοι πληρούν 
τίς προβλεπόμενες στά άρθοα 4 καί 6 καί στό άρθρο 9 
παράγραφοι 1 3, 4 καί 5. Αρθρο 18 
- 3? -
"Αρθρο 20 
1. Τά Κράτη μέλη λαμβάνουν τά μέτρα πού είναι 
άναγκαΐα ώστε νά παρέχεται ή δυνατότης στους δι­
καιούχους νά ενημερώνονται περί τής ύγειονομικής 
καί κοινωνικής νομοθεσίας, καθώς καί, κατά περί­
πτωση, περί τής έπαγγελματικής δεοντολογίας πού 
ισχύει στό Κράτος μέλος ύποδοχής. 75/362/ΕΟΚ 
Γιά τόν σκοπό αυτόν δύνανται νά συνιστούν ύπηρε­
σίες ενημερώσεως, άπό τίς όποιες οί δικαιούχοι δύνα­
νται νά λαμβάνουν τίς άναγκαΐες πληροφορίες. Σέ πε­
ρίπτωση έγκαταστάσεως, τά Κράτη μέλη ύποδοχής δύ­
νανται νά ύποχρεώνουν τούς δικαιούχους νά έρχονται 
σέ επαφή μέ τίς ύπηρεσίες αύτές. 
2. Τά Κράτη μέλη δύνανται νά συστήσουν τίς άνα-
φερόμενες στήν παράγραφο 1 ύπηρεσίες δίπλα σέ 
άρμόδιες άρχές ή οργανισμούς πού ορίζουν έντός 
τής προθεσμίας πού προβλέπεται άπό τό άρθρο 25 
παράγραφος 1. 
3. Τά Κράτη μέλη ενεργούν ετσι ώστε, έφ' όσον 
παραστεί άνάγκη, νά άποκτούν οί δικαιούχοι, πρός τό 
συμφέρον τους καί πρός τό συμφέρον τών άσθενών 
τους, τίς γλωσσικές εκείνες γνώσεις πού είναι ανα­
γκαίες γιά τήν άσκηση τής έπαγγελματικής τους δρα­
στηριότητος στήν χώρα ύποδοχής. 
"Αρθρο 21 
Τά Κράτη μέλη, τά όποια άπαιτούν άπό τούς δικούς 
τους ύπηκόους τήν πραγματοποίηση προπαρασκευα­
στικής άσκήσεως, προκειμένου νά άποκτήσουν τήν δυ­
νατότητα νά συμβάλλονται ώς ιατροί άσφαλιστικού 
ταμείου; δύνανται νά έπιβάλουν γιά περίοδο πέντε 
έτών άπό τής 20ης Ιουνίου 1975 
τήν ίδια υποχρέωση στούς ύπηκόους τών άλλων Κρα­
τών μελών. Ή διάρκεια τής άσκήσεως πάντως δέν δύ­
ναται νά ύπερβαίνει τούς έξη μήνες. 
"Αρθρο 22 
Τό Κράτος μέλος ύποδοχής δύναται, σέ περίπτωση δι­
καιολογημένων άμφιβολιών, νά άπαιτήσει άπό τίς άρ­
μόδιες άρχές άλλου Κράτους μέλους τήν βεβαίωση τής 
γνησιότητος τών διπλωμάτων, πιστοποιητικών καί άλ­
λων τίτλων πού έχουν έκδοθεϊ στό τελευταίο αύτό 
Κράτος καί πού άναφέρονται στά κεφάλαια I μέχριΐν, 
καθώς καί τήν βεβαίωση τοϋ γεγονότος, δτι ό δικαιού­
χος πληροί δλες τίς προβλεπόμενες άπό τά &ρ9ρα 
23 έως 29 προϋποθέσεις έκπαιδεύσεως. 
- 40 -
ΤΙΤΛΟΙ III 
Συντονισμοί τών νομοθετικών, κανονιστικών καί διοικητικών διατάξεων πού άφο-
ροδν τίς δραστηριότητες τών ιατρών 
Άρθρο 23 
1. Τά Κράτη μέλη έξαρτόΰν τήν άνάληψη καί τήν 
άσκηση τών ίατρικών δραστηριοτήτων άπό τήν κα­
τοχή διπλώματος, πιστοποιητικού ή άλλου τίτλου 
ιατρικής, κατά τήν έννοια του άρθρου 3 
• —πού νά παρέχει τήν έγγύηση δτι ό ένδια-
φερόμενος εχει άποκτήσει κατά τήν συνολική διάρ­
κεια τής έκπαιδεύσεώς του: 
α) π ροσήκουσες γνώσεις τών έπιστημών έπί τών όποιων 
βασίζεται ή ιατρική, καθώς καί δτι εχει κατανοήσει 
καλά τίς έπιστημονικές μεθόδους, συμπεριλαμβα­
νομένων τών άρχών μετρήσεως τών βιολογικών λει­
τουργιών, τής άξιολογήσεως τών έπιστημονικώς 
διαπιστωμ νων γεγονότων καί τής άναλύσεως τών 
δεδομένων 
β) προσήκουσες γνώσεις τής διαρθρώσεως τών λει­
τουργιών καί τής συμπεριφοράς τοϋ άνθρωπίνου 
όργανισμοϋ ύγιοϋς ή άσθενοϋς, καθώς καί τών σχέ­
σεων μεταξύ τής καταστάσεως τής ύγείας τοϋ άν-
θρώπου καί του φυσικοϋ καί κοινωνικού περιβάλ­
λοντος του-
γ) προσήκουσες γνώσεις τών κλινικών θεμάτων καί 
τής κλινικής πρακτικής πού νά τοϋ παρέχουν συ­
νεκτική εικόνα τών σωματικών καί διανοητικών 
άσθενειών, τής προληπτικής ιατρικής, τής διαγνω­
στικής καί τής θεραπευτικής Ιατρικής καθώς καί 
τής άναπαραγωγής τοϋ άνθρωπου· 
δ) προσήκουσα κλινική πείρα ύπό κατάλληλη έπο-
πτεία σέ νοσοκομεία. 
2. Ή συνολική αυτή ιατρική έκπαίδευση περιλαμβά­
νει τουλάχιστον £ξη ετη ή 5 500 ώρες θεωρητικής καί 
πρακτικής διδασκαλίας σέ πανεπιστήμιο ή ύπό τήν 
έποπτεία πανεπιστημίου. 
3. Γιά νά γίνει κανείς δεκτός στήν έκπαίδευση αύτήν 
προϋποτίθεται δτι κατέχει δίπλωμα ή πιστοποιητικό 
πού παρέχει δικαίωμα πρόσβασης στίς σχετικές σπου­
δές στά άνώτατα έκπαιδευτικά Ιδρύματα ένός Κράτους 
μέλους. 
4. Γιά τά πρόσωπα πού άρχισαν τίς σπουδές τους πρό 
τής 1ης 'Ιανουαρίου 1972, ή άναφερόμενη στήν παρά­
γραφο 2 έκπαίδευση δύναται νά περιλαμβάνε: πρα­
κτική έκπαίδευση 6ξη μηνών πανεπιστημιακού έπιπέ-
δου, πραγματοποιούμενη κατά πλήρη άπασχόληση ύπό 
τήν έποπτεία τών άρμοδίων άρχών. 
5. Ή παρούσα όδηγία δέν θίγει τήν 
εύχέρεια τών Κρατών μελών νά έπιτρέπουν στήν έπι­
κράτειά τους, σύμφωνα μέ τήν έσωτερική νομοθεσία 
τους, τήν άνάληψη καί τήν άσκηση τών ιατρικών δρα­
στηριοτήτων στούς κατόχους διπλωμάτων, πιστοποι­
ητικών ή άλλων τίτλων, πού δέν έχουν άποκτηθεϊ σέ 
Κράτος μέλος. 75/363/ΕΟΚ 
Αρθρο 1 
- '41 
"Αρθρο 24 
1. Τά Κράτη μέλη μεριμνούν, ώστε ή έκπαίδευση πού 
όδηγεί στήν άπόκτηση διπλώματος, πιστοποιητικού ή 
άλλου τίτλου ιατρικής είδικότητος νά άνταποκρίνεται 
τουλάχιστον στούς άκόλουθους δρους: 
α) προϋποθέτει τήν έπιτυχή περάτωση έξαετών σπου­
δών στό πλαίσιο του προβλεπομένου στό άρθρο 23 
κύκλου σπουδών. 
όσον αφορά την εκπαίδευση που οδηγεί στην απονομή 
του διπλώματος, πιστοποιητικού ή άλλου τίτλου ειδίκευ­
σης στην οδοντοχειρουργική, στοματοχειρουργική και 
γναθοπροσωπική χειρουργική (βασική εκπαίδευση ιατρού 
και οδοντιάτρου), προϋποθέτει επίσης την επιτυχή ολο­
κλήρωση του κύκλου σπουδών του οδοντιάτρου που 
αναφέρεται στο άρθρο I της οδηγίας 78/687/ΕΟΚ 
του Γυμβουλ'ιου (1 )' 
6) περιλαμβάνει θεωρητική καί πρακτική διδασκαλία· 
γ) πραγματοποιείται κατά πλήρη άπασχόληση καί 
υπό τήν έποπτεία τών άρμόδιων άρχών ή όργα-
νισμών σύμφωνα μέ τό σημείο 1 τοϋ παραρτήμα­
τος ί-
δ) πραγματοποιείται σέ πανεπιστημιακό κέντρο, σέ 
πανεπιστημιακή κλινική ή, κατά περίπτωση, σέ νο­
σηλευτικό ίδρυμα έγκεκριμένο γιά τόν σκοπό αύτόν 
άπό τίς άρμόδιες άρχές ή όργανισμούς-
ε) συνεπάγεται προσωπική συμμετοχή τοϋ υποψηφίου 
είδικοϋ ίατροϋ στήν δραστηριότητα καί στίς εύθύ-
νες τών σχετικών υπηρεσιών· 
2. Τά Κράτη μέλη έξαρτοϋν τήν χορήγηση διπλώμα­
τος, πιστοποιητικού ή άλλου τίτλου ιατρικής είδικότη­
τος άπό τήν κατοχή ένός άπό τά διπλώματα, πιστο­
ποιητικά ή άλλους τίτλους ιατρικής πού άναφέρονται 
στό άρθρο 23 . 
Ή απονομή του διπλώματος, πιστοποιητικού ή άλλου 
τίτλου ειδίκευσης στην οδοντοχειρουργική, στοματο­
χειρουργική και γναθοπροσωπική χειρουργική (βασική 
εκπαίδευση ιατρού και οδοντίατρου) προϋποθέτει επιπλέ­
ον την κατοχή ενός από τα διπλώματα, πιστοποιητικά ή 
άλλους τίτλους οδοντίατρου που αναφέρονται στο άρθρο 
1 της οδηγίας 78/687/ΕΟΚ. 75/363/ΕΟΚ 
Αρθρο 2 
89/594/ΕΟΚ 
75/363/ΕΟΚ 
82/76/ΕΟΚ 
75/363/ΕΟΚ 
89/594/ΕΟΚ 
Ο EE L 233, 24. 8. 1978, σ. 10. 
-42-
'Αρθρο 25 
1. Με τήν έπιφύλαξη τής άρχής τής κατά πλήρη 
άπασχόληση έκπαιδεύσεως, ή όποια διατυπώνεται 
στό άρθρο24 παράγραφος 1 οτοιχείο γ) καί έν 
άναμονή τών άποφάσεων, τίς όποιες πρόκειται νά 
λάβει τό Συμβούλιο, σύμφωνα μέ τήν παράγραφο 3, 
τά Κράτη μέλη δύνανται νά έπιτρέψουν ειδίκευση 
κατά μερική άπασχόληση, ύπό δρους άποδεκτούς 
άπό τίς άρμόδιες έθνικές άρχές, έφ' δσον ή κατά 
πλήρη άπασχόληση έκπαίδευση δέν θά ήταν πραγ­
ματοποιήσιμη γιά άτομικούς καί δικαιολογη­
μένους λόγους. 
2. Ή έκπαίδευση κατά μερική άπασχόληση πρέπει 
νά διεξάγεται σύμφωνα μέ τό σημείο 2 του παραρτή­
ματος καί νά είναι ποιοτικά Ισότιμη μέ τήν έκπαί­
δευση κατά πλήρη άπασχόληση. Τό έπίπεδο έκπαι-
δεύσεως δέν δύναται νά διακυβευθεί ούτε λόγω του 
ότι ή έκπαίδευση συντελείται κατά μερική άπασχό­
ληση ούτε λόγω τής άσκήσεως Ιδιωτικής, άμειβόμε-
νης έπαγγελματικής δραστηριότητας. 
Ή συνολική διάρκεια τής ειδικεύσεως δέν δύναται 
νά μειωθεί έκ τοϋ γεγονότος δτι πραγματοποιείται 
κατά μερική άπασχόληση. 
3. Τό άργότερο στίς 25 'Ιανουαρίου 1989 καί μετά 
από νέα έξέτάσηι τής καταστάσεως, τό 
Συμβούλιο, προτάσει τής Έπιτροπής, άποφασίζει 
άν οι διατάξεις τών παραγράφων 1 καί 2 πρέπει νά 
διατηρηθούν ή νά τροποποιηθούν, λαμβάνοντας 
ύπόψη δτι ή δυνατότητα έκπαιδεύσεως κατά μερική 
άπασχόληση θά πρέπει νά έξακολουθήσει νά υφί­
σταται ύπό όρισμένες περιστάσεις πού θά έξετα-
σθοϋν χωριστά γιά καθεμιά ειδικότητα. 
Οί ειδικεύσεις κατά μερική άπασχόληση πού έχουν άρχί- • 
σει πρίν άπό τήν 1η 'Ιανουαρίου 1983 : ... 
δύνανται νά περατω-, 
θοΰν σύμφωνα μέ τίς διατάξεις ' που ι σχυαν 
πριν οπό την ημερομηνία αυτή. 
"Αρθρο 26 
Τά Κράτη μέλη μεριμνοϋν, ώστε νά τηρείται ή έλάχι-
στη διάρκεια τής ειδικεύσεως πού ορίζεται κα" 
τωτέρω γιά τίς διάφορες ειδικότητες: Αρθρο 
82/76/ΕΟΚ 
1η όμάδα: 
— χειρουργική 
— νευροχειρουργική 
— παθολογία 
— ουρολογία 
— όρθοπεδική 
2η όμάδα: 
— γυναικολογία - μαιευτική 
— παιδιατρική 
— φυματιολογία - πνευμονολογία 
— παθολογική ανατομία, 
— νευρολογία, 
— ψυχιατρική 
3η όμάδα: 
— άναισθησιολογία 
— όφθαλμολογία 
— ώτορινολαρυγγολογία 5 ετη άρθρο 14-
82/76/ΕΟΚ 
Αρθρο . 4 
75/363/ΕΟΚ 
4 ετη 
89/594/ΕΟΚ 
3 ετη 75/363/ΕΟΚ 
- 4.3 -
"Αρθρο 27 
Τά Κράτη μέλη, τά όποια διαθέτουν Οχετικέςνομο­
θετικές, κανονιστικές καί διοικητικές διατάξεις, μερι­
μνούν, ώστε νά τηρείται ή έλάχιστη διάρκεια τής ειδι­
κεύσεως πού ορίζεται κατωτέρω: 
1η όμάδαι 5 ετη 
— πλαστική χειρουργική 
— χειρουργική θώρακος 
— χειρουργική τών άγγείων 
— νευρολογία - ψυχιατρική 
— χειρουργική παίδων 
— γαστρεντερολογική χειρουργική 
— γναθοπροσωπική χειρουργική (βασική εκπαίδευ­
ση ιατρού) 
2η όμάδα: 4 £τη 
— καρδιολογία 
— γαστρεντερολογία 
— ρευματολογία 
— κλινική βιολογία 
— άκτινολογία - ραδιολογία 
— άκτινοδιαγνωστική 
— άκτινοθεραπευτική 
— τροπική Ιατρική 
— φαρμακολογία 
— παιδοψυχιατρική 
— μικροβιολογία 
ιατρική της εργασίας 
— βιολογική χημεία 
— άνοσολογία 
— δερματολογία 
— άφροδισιολογία 
— γηριατρική 
— νεφρολογία 
— μεταδοτικές άσθένειες 
community medicine 
— βιολογική αιματολογία 75/363/ΕΟΚ 
Αρθρο 
89/594/ΕΟΚ 
75/363/ΕΟΚ 
89/594/ΕΟΚ 
75/363/ΕΟΚ 
— πυρηνική ιατρική 
και οδοντοχειρουργι κή, στοματοχειρουργική 
γναθοπροσωπική ιατρική (βασική εκπαίδευση 
ιατρού και οδοντιάτρου). 89/594/ΕΟΚ 
3η όμάδα: 3 ετη 
— αιματολογία 
— ένδοκρινολογία 
— φυσική ιατρική άποκατάσταση 
— στοματολογία 
— δερματολογία - άφροδισιολογία 
— άλλεργολογία 75/363/ΕΟΚ 
« 
-44-
"Αρθρο 28 
Μεταβατικός καί κατά παρέκκλιση άπό τό άρθρο 2Η 
παράγραφος 1 oro ι χε ί ο γ) καί άπό τό άρθρο 25 ,τά 
Κράτη μέλη, τών όποιων οί νομοθετικές, κανονιστι­
κές καί διοικητικές διατάξεις προέβλεπαν τρόπο 
ειδικεύσεως κατά μερική άπασχόληση στίς 
20 Ιουνίουΐ 975 -
δύνανται νά συνεχίσουν νά 
έφαρμόζουν τίς διατάξεις αύτές στούς ύποψηφίους 
πού ξχουν άρχίσει τήν είδίκευσή τους τό άργότε-
ρο στίς 31 Δεκεμβρίου 1983. 
Κάθε Κράτος μέλος ύποδοχής έξουσιοδοτειται 
ν' άπαιτεί άπό όσους έμπίπτουν στή διάταξη του 
πρώτου έδαφίου νά έπισυνάπτουν στά διπλώ­
ματα, πιστοποιητικά ή άλλους τίτλους τους βεβαίω­
ση πιστοποιούσα δτι άσχολήθηκαν πραγματικά καί 
νόμιμα, ώς ειδικοί ιατροί, μέ τίς σχετικές δραστη­
ριότητες κατά τή διάρκεια τουλάχιστον τριών συνε­
χών έτών κατά τά πέντε τελευταία έτη πρίν άπό τή 
χορήγηση της βεβαιώσεως. Αρθρο 7 
82/76/ΕΟΚ 
"Αρθρο ,29 
Μεταβατικώς καί κατά παρέκκλιση άπό τό άρθρο 24 
παράγραφος 2: 
α) δσον άφορα τό Λουξεμβούργο καί μόνο γιά τά δι­
πλώματα τού Λουξεμβούργου, τά όποια προβλέπει ό 
νόμος τού 1939 «περί άπονομής άκαδημαΐκών καί 
πανεπιστημιακών τίτλων», ή χορήγηση τού πιστο­
ποιητικού ιατρικής είδικότητος έξαρτάται άπό 
μόνη τήν κατοχή διπλώματος διδάκτορος ίατρικής, 
χειρουργικής καί μαιευτικής πού χορηγείται άπό 
τήν κρατική έξεταστική έπιτροπή τοϋ Λουξεμβούρ­
γου· 
β) δσον άφορα τήν Δανία καί μόνο γιά τά κρατικά 
διπλώματα διδάκτορος ίατρικής πού χορηγούνται 
άπό τήν ιατρική σχολή δανικού πανεπιστημίου, 
σύμφωνα μέ τήν απόφαση τού Υπουργού Εσωτερι­
κών τής 14ης Μαίου 1970, ή χορήγηση τού τίτλου 
ίατρικής είδικότητος έξαρτάται άπό μόνη τήν κα­
τοχή τών έν λόγω διπλωμάτων. 
Τά διπλώματα πού άναφέρονται στίς περιπτώσεις α) 
καί β) δύνανται νά χορηγούνται στούς ύποψηφίους, ή 
έκπαίδευση τών οποίων εχει άρχίσει πρό τής 
20 Δεκεμβρίου 1976. Αρθρο 8 
75/363/ΕΟΚ 
- 45 -
ΤΙΤΛΟΣ IV 
Ειδική εκχαιδεύα η «τη γενική ιατρική 
Άρθρο 30 
Κάθε κράτος μέλος που παρέχει στο έδαφός του τον πλήρη 
κύκλο εκπαίδευσης για τον οποίο γίνεται λόγος στο άρθρο 
23 . καθιερώνει ειδική εκπαίδευση 
στη γενική ιατρική ανταποκρινόμενη τουλάχιστον στις 
προϋποθέσεις που προβλέπονται στα άρθρα' 31 και 32, 
με τρόπο ώστε τα πρώτα διπλώματα, 
πιστοποιητικά ή άλλοι τίτλοι που την πιστοποιούν να χορη­
γούνται, το αργότερο, από την Ιη Ιανουαρίου 1990. 86/457/ΕΟΚ 
Αρθρο 1 
Άρθρο 31 
1. Η ειδική εκπαίδευση στη γενική ιατρική που προβλέπε­
ται στο άρθρο 30 πρέπει να ανταποκρίνεται τουλάχιστον 
στις ακόλουθες προϋποθέσεις: 
α) αρχίζει μόνον αφού συμπληρωθούν επιτυχώς τουλάχι­
στον έξι έτη σπουδών στα πλαίσια του κύκλου εκπαίδευ­
σης που προβλέπεται στο άρθρο 23. Αρθρο 2 
6) έχει διάρκεια τουλάχιστον δύο ετών με πλήρη απασχό­
ληση και πραγματοποιείται υπό τον έλεγχο των αρμό­
διων αρχών ή οργανισμών · 
γ) είναι περισσότερο πρακτικής παρά θεωρητικής φύσης · η 
πρακτική εκπαίδευση γίνεται, αφενός, για έξι μήνες 
τουλάχιστον σε εγκεκριμένο νοσοκομειακό περιβάλλον 
που να διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό και τις κατάλ­
ληλες υπηρεσίες, και, αφετέρου, για έξι τουλάχιστον 
μήνες σε ένα εγκεκριμένο ιατρείο γενικής ιατρικής ή σε 
εγκεκριμένο κέντρο όπου παρέχεται από ιατρούς πρωτο­
βάθμια ιατρική περίθαλψη · διεξάγεται σε επαφή με 
άλλα νοσηλευτικά ιδρύματα ή υγειονομικές διαρθρώσεις, 
γενικής ιατρικής · ωστόσο, με την επιφύλαξη των προα­
ναφερομένων ελάχιστων περιόδων, η πρακτική εκπαί­
δευση είναι δυνατόν να γίνεται επί έξι μήνες το πολύ σε 
άλλα εγκεκριμένα νοσηλευτικά ιδρύματα ή υγειονομικές 
εγκατο0τάαεις γενικής ιατρικής* 
δ) συνεπάγεται προσωπική συμμετοχή του υποψήφιου στην 
επαγγελματική δραστηριότητα και στις ευθύνες των 
προσώπων με τα οποία εργάζεται. 
-46-
2. Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να αναβάλλουν 
την εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 1 στοιχείο 
γ), σχετική με την ελάχιστη διάρκεια της εκπαίδευσης, 
το αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου ¡995. 
3. Τα κράτη μέλη εξαρτούν τη χορήγηση των διπλω­
μάτων, των πιστοποιητικών και άλλων τίτλων που πιστο­
ποιούν την ειδική εκπαίδευση στη γενική ιατρική, από την 
κατοχή ενός άπό τα διπλώματα, πιστοποιητικά και άλλους 
τίτλους που προβλέπονται στο άρ9ρο 3. 
4. Τα κράτη μέλη ορίζουν τις αρμόδιες αρχές ή οργανι­
σμούς για τη χορήγηση των διπλωμάτων, πιστοποιητικών 
και άλλων τίτλων που πιστοποιούν την ειδική εκπαίδευση 
στη γενική ιατρική. 86/457/ΕΟΚ 
Άρθρο 32 
Εάν στίς 22 Σε*τεμ6ρίου1986, 
σε ένα "κράτος μέλος η εκπαίδευση στη γενική 
ιατρική διασφαλιζόταν με την πείρα στη γενική ιατρική που 
αποκτά ο ιατρός στο ίδιο του το ιατρείο υπό την εποπτεία 
ενός εξουσιοδοτημένου συμβούλου πρακτικής εκπαίδευσης, 
το κράτος μέλος αυτό μπορεί, δοκιμαστικά, να διατηρήσει 
αυτή την εκπαίδευση υπό την προϋπόθεση ότι: 
— είναι σύμφωνη με το άρ9ρο31παράγραφος I στοιχεία α) 
και β) καθώς και με την παράγραφο 3 του ίδ<του άρθρου 
— έχει διάρκεια ίση με το διπλάσιο της διαφοράς που 
υπάρχει μεταξύ της διάρκειας που προβλέπεται στο 
άρ9ρο3ΐπαράγραφος I στοιχείο β) και του συνόλου των 
περιόδων που προβλέπονται στην τρίτη περίπτωση του 
παρόντος άρ9ρου, 
— περιλαμβάνει περίοδο σε εγκεκριμένο νοσοκομειακό 
περιβάλλον, που διαθέτει κατάλληλο εξοπλισμό και 
κατάλληλες υπηρεσίες. κα9ώς και περίοδο σε ένα εγκε­
κριμένο ιατρείο γενικής ιατρικής ή εγκεκριμένο κέντρο 
στο οποίο ιατροί παρέχουν πρωτοβά9μια ιατρική περί­
θαλψη από την Ιη Ιανουαρίου Ι995 • εκάστη αυτών των 
δύο περιόδων 9α διαρκεί τουλάχιστον έξι μήνες. 86/457/ΕΟΚ 
Αρθρο ' 3 
Άρϋρυ 33 
Με βάση την πείρα που 9α έχει αποκτηδεί και λαμβάνοντας 
υπόψη την εξέλιξη της εκπαίδευσης στον τομέα της γενικής 
ιατρικής, η Επιτροπή 9α υποβάλλει στο Συμβούλιο, το αργό­
τερο την Ιη Ιανουαρίου Ι996, έκ9εση για την εφορμογή των 
άρ9ρων31 και32και κατάλληλες προτάσεις, προκειμένου να 
επιδιωχθεί η εναρμόνιση της εκπαίδευσης των γιατρών της 
γενικής ιατρικής. 
Πριν από την Ιη Ιανουαρίου Ι997, το Συμβούλιο 9α έχει 
αποφασίσει γι' αυτές τις προτάσεις, με τις διαδικασίες που 
ορίζει η συν9ήκη. Αρθρο 4 
86/457/ΕΟΚ 
47 -
Άρθρο 34 
1. Με την επιφύλαξη της αρχής της κατά πλήρη απασχό­
ληση εκπαίδευσης που εκφράζεται στο άρθρο 3 Ιπαράγραφος 
! στοιχείο β), τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν ειδική 
εκπαίδευση στη γενική ιατρική κατά μερική απασχόληση 
επιπλέον της εκαπίδευσης κατά πλήρη απασχόληση, εφόσον 
πληρούνται οι εξής ειδικές προϋποθέσεις: 
— η συνολική διάρκεια της εκπαίδευσης δεν συντομεύεται 
λόγω του γεγονότος ότι πραγματοποιείται κατά μερική 
απασχόληση, 
— η εβδομαδιαία διάρκεια της εκπαίδευσης κατά μερική 
απασχόληση δεν μπορεί να είναι κατώτερη του 60 % της 
εβδομαδιαίας διάρκειας της εκπαίδευσης κατά πλήρη 
απασχόληση, 
— η εκπαίδευση κατά μερική απασχόληση πρέπει να περι­
λαμβάνει ορισμένο αριθμό εκπαιδευτικών περιόδων με 
πλήρη απασχόληση και όσον αφορά την εκπαίδευση που 
παρέχεται σε νοσοκομειακό περιβάλλον, και όσον 
αφορά την εκπαίδευση που παρέχεται σε ένα εγκεκρι­
μένο ιατρείο γενικής ιατρικής,ή σε εγκεκριμένο κέντρο 
στο οποίο ιατροί παρέχουν πρωτοβάθμια ιατρική περί­
θαλψη. Ο αριθμός και η διάρκεια των εκπαιδευτικών 
περιόδων με πλήρη απασχόληση πρέπει να μπορούν να 
εξασφαλίζουν κατάλληλη προετοιμασία για την πραγμα­
τική άσκηση της γενικής ιατρικής. 
2. Η εκπαίδευση κατά μερική απασχόληση οφείλει να 
είναι ισοδύναμου ποιοτικά επιπέδου με την εκπαίδευση 
κατά πλήρη απασχόληση. Πιστοποιείται με δίπλωμα, πιστο­
ποιητικό ή άλλο τίτλο, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο 
άρθρο 30. 86/457/ΕΟΚ 
Αρθρο 5 
Άρθρο 35 
1. Ανεξάρτητα από τις διατάξεις περί κεκτημένων δικαιω­
μάτων που τα ίδια θεσπίζουν, τα κράτη μέλη μπορούν να 
χορηγούν το δίπλωμα, πιστοποιητικό ή άλλο τίτλο, που 
προβλέπεται στο άρθρο 30 σε ιατρό που δεν έχει συμπλη­
ρώσει την εκπαίδευση που προβλέπεται στα άρθρα 31και 32, 
αλλά διαθέτει άλλη συμπληρωματική εκπαίδευση πιστοποι­
ημένη με δίπλωμα, πιστοποιητικό ή άλλο τίτλο που έχει 
εκδοθεί από τις αρμόδιες αρχές ενός κράτους μέλους. Εντού­
τοις, δεν μπορούν να χορηγούν αυτό το δίπλωμα, πιστοποιη­
τικό ή άλλο τίτλο εάν αυτό δεν πιστοποιεί γνώσεις επιπέδου 
ποιοτικά ισοδύναμου με εκείνες που προκύπτουν από την 
εκπαίδευση που προβλέπεται στα άρθρα 31 και 32. 
2. Με τους κανόνες που θεσπίζουν σύμφωνα με την παρά­
γραφο I, τα κράτη μέλη καθορίζουν ιδίως σε ποιό μέτρο η 
συμπληρωματική εκπαίδευση που έχει ήδη αποκτηθεί από 
τον αιτούντα καθώς και η επαγγελματική του εμπειρία 
μπορούν να ληφθούν υπόψη για να αντικαταστήσουν την 
εκπαίδευση που προβλέπεται στα άρθρα 31.και 32 . 
Τα κράτη μέλη δεν μπορούν να χορηγούν το δίπλωμα, 
πιστοποιητικό ή άλλο τίτλο που προβλέπεται στο άρθρο 30 
εάν ο αιτών δεν έχει αποκτήσει πείρα τουλάχιστον έξι 
μηνών στη γενική ιατρική σε ένα ιατρείο γενικής ιατρικής ή 
κέντρο όπου παρέχεται από ιατρούς πρωτοβάθμια ιατρική 
περίθαλψη, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 31 
παράγραφος I στοιχείο γ). Αρθρο : 6 
86/457/ΕΟΚ 
- 4 β -
Άρθρο 3 6 
1. Από την Ιη Ιανουαρίου 1995, κάθε κράτος μέλος 
εξαρτά, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων περί κεκτημένων 
δικαιωμάτων, την άσκηση των δραστηριοτήτων του ιατρού 
με την ιδιότητα του γενικού ιατρού στα πλαίσια του εθνι­
κού του συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων, από την 
κατοχή διπλώματος, πιστοποιητικού ή άλλου τίτλου που 
προβλέπεται στο άρ9ρο 30. 
Πάντως, τα κράτη μέλη δύνανται να εξαιρούν από αυτήν 
την προϋπόθεση τα πρόσωπα που βρίσκονται στο στάδιο 
ειδικής εκπαίδευσής τους στη γενική ιατρική. . 
2. Κάθε κράτος μέλος προσδιορίζει τα κεκτημένα δικαιώ­
ματα. Πάντως, πρέπει να θεωρεί ως κεκτημένο το δικαίωμα 
άσκησης των δραστηριοτήτων του ιατρού με την ιδιότητα 
του γενικού ιατρού στο πλαίσιο του εθνικού του συστήμα­
τος κοινωνικών ασφαλίσεων χωρίς το δίπλωμα, πιστοποιη­
τικό ή άλλο τίτλο που προβλέπονται στο άρθρο 30 σε όλους 
τους ιατρούς που 9α έχουν το δικαίωμα αυτό στις 31 Δεκεμ­
βρίου 1994, βάσει · των άρθρων 1 έως 20 και €ίναι εγκα­
τεστημένοι κατά την ημερομηνία αυτή στο έδαφος του 
έχοντας επωφεληθεί από το άρθρο 2 ή το άρ9ρο 9 παράγρα­
φος I της εν λόγω οδηγίας. 
3. Κά9ε κράτος μέλος μπορεί να εφαρμόζει την παρά­
γραφο I πριν από την Ιη Ιανουαρίου Ι995, υπό τον όρο ότι 
κάθε ιατρός που έχει λάβει σε άλλο κράτος μέλος την εκπαί­
δευση που αναφέρει το άρ9ρο 23. 
9α μπορεί να εγκατασταθεί στο έδαφος του μέχρι τις 3Ι 
Δεκεμβρίου 1994 και να ασκήσει εκεί το επάγγελμά του στα 
πλαίσια του εθνικού του συστήματος κοινωνικών ασφαλί­
σεων, επικαλούμενος το ευεργέτημα του άρθρου 2 ή του 
άρθρου 9 παράγραφος I. 86/457/ΕΟΚ 
Αρθρο 7 
4. Οι αρμόδιες αρχές κάθε κράτους μέλους εκδίδουν, μετά 
από αίτηση, πιστοποιητικό που αποδεικνύει το δικαίωμα 
άσκησης των δραστηριοτήτων του ιατρού υπό την ιδιότητα 
του γενικού ιατρού στα πλαίσια το εθνικού του συστήματος 
κοινωνικών ασφαλίσεων χωρίς το δίπλωμα, το πιστοποιη­
τικό ή άλλο τίτλο που προβλέπονται στο άρθρο 30, σε 
ιατρούς που έχουν κεκτημένα δικαιώματα βάσει της παρα­
γράφου 2. 
5. Η παράγραφος I δεν Θίγει τη δυνατότητα των 
κρατών μελών να επιτρέπουν την άσκηση στο έδαφος τους, 
βάσει της νομοθεσίας τους των δραστηριοτήτων του ιατρού 
με την ιδιότητα του γενικού ιατρού στα πλαίσια συστήμα­
τος κοινωνικών ασφαλίσεων, σε πρόσωπα που δεν είναι 
κάτοχοι διπλωμάτων, πιστοποιητικών ή άλλων τίτλων που 
να πιστοποιούν ιατρική εκπαίδευση και ειδική εκπαίδευση 
στη γενική ιατρική και να έχουν αποκτηθεί αμφότερα σε 
ένα κράτος μέλος, αλλά είναι κάτοχοι διπλωμάτων, πιστο­
ποιητικών και άλλων τίτλων που πιστοποιούν ότι οι εκπαι­
δεύσεις αυτές, ή μία εξ αυτών, έχουν ληφθεί σε τρίτη χώρα. 
- 49 -
Άρθρο 37 
1. Κά9ε κράτος μέλος, για να επιτρέψει σε κάποιον να 
ασκήσει ιατρικές δραστηριότητα με την ιδιότητα του γενι­
κού ιατρού, στα πλαίσια του εθνικού του συστήματος 
κοινωνικών ασφαλίσεων, αναγνωρίζει τα διπλώματα, πιστο­
ποιητικά και άλλους τίτλους που αναφέρονται στο άρ9ρο 30 
και τα οποία απονέμονται στους υπηκόους των κρατών 
μελών από τα άλλα κράτη μέλη σύμφωνα με τα άρ9ρα31, 32,34 
και 35. 
2. Κάθε κράτος μέλος αναγνωρίζει τα πιστοποιητικά που 
προβλέπονται στο άρ9ρο& παράγραφος 4, τα οποία απονέ­
μονται στους υπηκόους των κρατών μελών από άλλα κράτη 
μέλη, καθιστώντας τα ισότιμα στο έδαφός του με τα διπλώ­
ματα, τα πιστοποιητικά και τους άλλους τίτλους που απονέ­
μει το ίδιο και τα οποία επιτρέπουν την άσκηση των 
δραστηριοτήτων του ιατρού με την ιδιότητα του γενικού 
ιατρού στο πλαίσιο του εθνικού του συστήματος κοινωνι­
κών ασφαλίσεων. 86/457/ΕΟΚ 
Αρθρο 8 
Άρθρο 38 
Οι υπήκοοι ενός κράτους μέλους στους οποίους ένα κράτος 
μέλος απένειμε τα διπλώματα, τα πιστοποιητικά και τους 
άλλους τίτλους που προβλέπονται στο άρθρο 30η στο άρθρο 
α6 παράγραφος 4 έχουν το δικαίωμα να φέρουν στο κράτος 
μέλος υποδοχής τον επαγγελματικό τίτλο που υπάρχει στο 
κράτος αυτό και να κάνουν χρήση της σύντμησης του. 86/457/ΕΟΚ 
Αρθρο 9 
Άρθρο 39 
1. Με την επιφύλαξη του άρθρου38, τ« κράτη μέλη υποδο­
χής μεριμνούν ώστε να αναγνωρίζεται το δικαίωμα στους 
δικαιούχους του άρθρου 37 να κάνουν χρήαη του νομίμου 
τίτλου εκπαίδευσης, και ενδεχομένως της ούντμ^αής του, 
του κράτους μέλους καταγωγής ή προέλευσης τους στη γλώσσα 
αυτού του κράτους. Τα κράτη μέλη υποδοχής μπορούν να 
απαιτούν να συνοδεύεται ο τίτλος αυτός από το όνομα και 
την έδρα του ιδρύματος ή της εξεταστικής επιτροπής που 
τον απένειμε. 
2. Στην περίπτωση κατά την οποία για τον τίτλο εκπαί­
δευσης του κράτους μέλους καταγωγής ή προέλευσης δύνα­
ται να υπάρξει σύγχυση στο κράτος μέλος υποδοχής με 
κάποιο τίτλο ο οποίος απαιτεί, στο κράτος αυτό, συμπληρω­
ματική εκπαίδευση, την οποία δεν έχει ο δικαιούχος, αυτό 
το κράτος μέλος υποδοχής δύναται να απαιτεί από το δικαι­
ούχο να χρησιμοποιεί τον τίτλο του εκπαίδευσης του 
κράτους μέλους καταγωγής ή προέλευσης με την κατάλληλη 
μορφή που υποδεικνύει αυτό το κράτος μέλος, 86/457/ΕΟΚ 
Αρθρο 10 
- 5.0 -
Άρθρο 40 
Η Επιτροπή, με βάση την αποκτηθείσα εμπειρία και λαμβά­
νοντας υπόψη την εξέλιξη της εκπαίδευσης στον τομέα της 
γενικής ιατρικής 9α υποβάλλει στο Συμβούλιο, το αργότερο 
μέχρι την Ιη Ιανουαρίου 1997, έκ9εση για την εφαρμογή του 
ίταροντος τίτλου και, ενδεχομένως, κατάλληλες προτάσεις, 
με τελικό σκοπό την ενδεδειγμένη εκπαίδευση κά9ε γενικού 
ιατρού που πληροί τις ειδικές προϋποθέσεις άσκησης της 
γενικής ιατρικής. Το Συμβουλίο αποφαίνεται επί των προτά­
σεων αυτών με τις διαδικασίες που κα9ορίζει η συν9ήκη. Αρθρο 11 
86/457/ΕΟΚ 
Αρθρο 12 "ApSpo 41 
Μόλις ένα κράτος μέλος κοινοποιήσει στην Επιτροπή 
την ημερομηνία έναρξης ισχύος των μέτρων που έλαβε, 
σύμφωνα με το άρ9ρο30, η Επιτροπή προβαίνει Οε Οχετική 
ανακοίνωση στην Επίσημη Εφημερίδα των 1:υρωπαΙ-
κών Κοινοτήτων, ανοή^ντας τις ονομασίες που ορίσθηκα 86/457/ΕΟΚ 
από το κράτος αυτό για το δίπλωμα, πιστοποιητικό και 
άλλο τίτλο εκπαίδευσης και, ενδεχομένως, για τον επαγγελ­
ματικό τίτλο. 
- 51 -
ΤΙΤΛΟΣ V 
Τελικές διατάξεις 
"Αρθρο 41 
Τά Κράτη μέλη όρίζουν, 
τις άρχές 
καί τούς όργανισμούς πού είναι άρμόδιες νά χορη­
γούν ή νά δέχονται τά διπλώματα, πιστοποιητικά ή 
άλλους τίτλους, καθώς καί τά προβλεπόμενα στο 
τίτλο I έγγραφα καί πληροφορίες, ένημερώνουν 
δέ άμέσως περί αύτοΰ τά άλλα Κράτη μέλη καί τήν 
Έπιτροπή. 75/362/ΕΟΚ 
Αρθρο : 23 
"Αρθρο 4 3 
Ή παρούσα όδηγία εφαρμόζεται σε κάθε υπήκοο Κράτους 
μέλους, ο οποίος επιθυμεί να εξασκήσει ως ανεξάρτητος 
ή μισθωτός το ιατρικό επάγγελμα στο Κράτος μέλος 
υποδοχής. 
*Αρθρο 4 4 
"Αν κατά τήν έφαρμογή τής παρούσης όδηγίας παρου­
σιάζονται σέ όρισμένους τομείς μείζονες δυσχέρειες 
γιά §να Κράτος μέλος, ή Έπιτροπή έξετάζει τίς δυσχέ­
ρειες αύτές σέ συνεργασία μέ τό έν λόγω Κράτος καί 
λαμβάνει τήν γνώμη τής Έπιτροπής 'Ανωτέρων 'Υ­
παλλήλων έπί τής Δημοσίας 'Υγείας πού συνιστάται 
μέ τήν 'Απόφαση 75/365/ΕΟΚ του Συμβουλίου (1). 
Εφόσον παραστεί άνάγκη, ή Έπιτροπή υποβάλλει 
στό Συμβούλιο τίς κατάλληλες προτάσεις. 75/362/ΕΟΚ 
Αρθρο 26 
και 
75/363/ΕΟΚ 
Αρθρο 10 
(1) EE L 167, 30.06.1975, O. 19 
- 52. -
Αρθρο 45 
Οι οδηγίες που παρατίθενται στο παράρτημα Α 
καταργούνται, με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων 
των κρατών μελών όσον αφορά τις προθεσμίες εν­
σωμάτωσης που παρατίθενται στο παράρτημα Β. 
Οι αναφορές οτις εν λόγω οδηγίες θεωρούνται 
ότι γίνονται οτην παρούσα οδηγία και 
διαβάζονται ούμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας 
που παραττθε-κχι στο παράρτημα Γ. 
Άρθρο 4 fi 
Ή παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο 
0 Πρόεδρος 
- 53 -
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
Χαρακτηριστικά της ειδικεύσεως κατά πλήρη άπασχόληση καί τής ειδικεύσεως κατά μερική 
άπασχόληση που αναφέρονται στο άρθρο 
24 ποριγραιρος 1 σημείο γ και άρθρο 25. 
1. ΕΙδίκευση κατά πλήρη άπασχόληση 
Πραγματοποιείται σέ άτομικές θέσεις άποκτήσεως ειδικότητας άναγνωρισμένες άπό τίς 
άρμόδιες άρχές. 
Προϋποθέτει τή συμμετοχή στό σύνολο τών ιατρικών δραστηριοτήτων τού τμήματος δπου 
πραγματοποιείται ή έκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένων τών έφημεριών, ούτως ώστε ό 
ειδικευόμενος Ιατρός ν' άφιερώνει σ' αύτήν τήν πρακτική καί θεωρητική έκπαίδευση όλη τήν 
έπαγγελματική του δραστηριότητα καθ' όλη τή διάρκεια τής έβδομάδας έργασίας καί κατά 
τή διάρκεια δλου του έτους σύμφωνα μέ τό καθοριζόμενο άπό τίς άρμόδιες άρχές τρόπο. 
Κατά συνέπεια οί θέσεις αύτές είναι δεόντως άμειβόμενες. 
Ή έκπαίδευση αύτή δύναται νά διακοπεί γιά λόγους δπως ή στρατιωτική θητεία, έπαγγελμα-
τικές άποστολές^ κύηση, άσθένεια. "Η διακοπή δέν δύναται νά συντομεύσει τή συνολική 
διάρκεια τής έκπαιδεύσεως. 
2. ΕΙδίκευση κατά μερική άπασχόληση 
'Ανταποκρίνεται στίς ίδιες άπαιτήσεις μέ τήν εΙδίκευση κατά πλήρη άπασχόληση, άπό τήν 
όποία διακρίνεται μόνο άπό τή δυνατότητα περιορισμού τής συμμετοχής στίς ιατρικές 
δραστηριότητες σέ διάρκεια τουλάχιστον ϊση μέ τό ήμισυ αύτής πού προβλέπεται στό σημείο 
1 δεύτερο έδάφιο. 
Οί άρμόδιες άρχές μεριμνούν ώστε ή συνολική διάρκεια καί ή ποιότητα τής ειδικεύσεως κατά 
μερική άπασχόληση τών ειδικών Ιατρών νά μήν είναι κατώτερες αύτών τής ειδικεύσεως κατά 
πλήρη άπασχόληση. 
Κατά συνέπεια οί θέσεις αύτές είναι δεόντως άμειβόμενες. 
- 54 _ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ TI 
Ημερομηνίες αχό τις οποίες ορισμένα κράτη μέλη κατάργησαν τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές 
διατάξεις που αφορούν τη χορήγηση διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων τίτλων που αναφέρονται στο άρθρο 
9 παράγραφος 6. 
ΒΕΛΓΙΟ 
Χειρουργική θώρακος 
Χειρουργική των αγγείων 
Νευρολογία — ψυχιατρική 
Γαστρεντερολογική χειρουργική 
ΔΑΝΙΑ 
Βιολογική αιματολογία 
Φυσιοθεραπεία 
Τροπική ιατρική 
ΓΑΛΛΙΑ 
Ραδιολογία 
Νευρολογία — ψυχιατρική 
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
Ραδιολογία 
Νευρολογία — ψυχιατρική 
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ I Ιανουαρίου 1983 . 
I Ιανουαρίου 1983 
1 Αυγούστου 1987, εκτός από τα πρόσωπα που άρχισαν τις σπουδές τους πριν 
από την ημερομηνία αυτή 
I Ιανουαρίου 1983 
1 Ιανουαρίου 1983, εκτός από χα πρόσωπα που άρχισαν τις σπουδές τους πριν 
από την ημερομηνία αυτή και τις ολοκλήρωσαν πριν από 
τα τέλη του 1988 
1 Αυγούστου 1987, εκτός από τα πρόσωπα που άρχισαν τις σπουδές τους πριν 
από την ημερομηνία αυτή 
3 Δεκεμβρίου 1971 
31 Δεκεμβρίου 1971 
τα διπλώματα, πιστοποιητικά και άλλοι τίτλοι δεν χορη­
γούνται πλέον για τις σπουδές που άρχισαν μετά τις 5 
Μαρτίου 1982 89/594/ΕΟΚ 
Ραδιολογία 
Νευρολογία - ψυχιατρική 8 Ιουλίου 1984 
9 Ιουλίου 1984 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ A 
Καταργηθείσες οδηγίες 
(που αναφέρονται στο άρθρο 45) 
- Οδηγία 75/362/ΕΟΚ 
- Οδηγία 75/363/ΕΟΚ 
και οι διαδοχικές τους τροποποιήσεις : 
- Οδηγία 82/76/ΕΟΚ 
- Οδηγία 86/457/ΕΟΚ 
- Οδηγία 81/1057/ΕΟΚ: μόνο όσον αφορά τις αναφορές οτις διατάξεις των 
καταργηθεισών οδηγιών 75/362/ΕΟΚ του 75/363/ΕΟΚ 
που αναφέρονται στο άρθρο 1. 
- Οδηγία 89/594/ΕΟΚ : μόνο τα άρθρα 1 εως 9. 
- Οδηγία 90/658/Ε0Κ : μόνο το άρθρο 1 σημείο 1 και 2 και άρθρο 2. 
- 56-
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β 
06ην1α 
75/362/ΕΟΚ L U 
L U · L 167, 30.06.1975, O. 1) 
81/1057/ΕΟΚ U I L U Ο l 
co 
00 JH : 31.12.1981, 0. 25) 
75/363/ΕΟΚ (EE L 167, 30.06.1975, O. 14) 
82/ 76/ΕΟΚ U I 
U J L 43, 15.02.1982, O. 21) 
89/594/ΕΟΚ (EE L 341, 23.11.1989, ö. 19) 
90/658/ΕΟΚ (EE . L 353/ 17.12.1990, 0. 73) 
86/475/ΕΟΚ L U 
U I w L 
ro σ> sS 19.09.1986, O. 26) Aftün Tronfienti I nr 
ενοωυάτωπηΓ 
20 Δεκέμβριος 1976 
30 Ιούνιος 1982 
20 Δεκέμβριος 1976(*) 
31 Δεκέμβριος 1982 
8 Μάιος 1991 
1 Ιουλίου 1991 
1 Ιανουαρίου 1995 
(*)Ωστόσο, για το έδαφος της πρώην Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας, η 
Γερμανία λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την εφαρμογή των άρθρων 2 έως 5 πριν της 3 
Απριλίου 1992 (90/658/ΕΟΚ άρθρο 2). 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ 
ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑΣ 
Παρούοα Οδηγία Οδηγία Οδηγία 
Οδηγία 75/362/ΕΟΚ 75/363/ΕΟΚ 86/475/ΕΟΚ 
Αρθρο 1 Αρθρο 1 
Αρθρο 2 Αρθρο 2 
Αρθρο 3 Αρθρο 3 
Αρθρο 4 Αρθρο 4 
Αρθρο 5 Αρθρο 5 
Αρθρο 6 Αρθρο 6 
Αρθρο 7 Αρθρο 7 
Αρθρο 8 Αρθρο 8 
Αρθρο 9 παράγραφος 1 Αρθρο 9 παράγραφος 1 και 2 
Αρθρο 9 παράγραφος 2 Αρθρο 9 α παράγραφος 1 
Αρθρο 9 παράγραφος 3 Αρθρο 9 α παράγραφος 2 
Αρθρο 9 παράγραφος 4 Αρθρο 9 παράγραφος 3 
Αρθρο 9 παράγραφος 5 — 
Αρθρο 9 παράγραφος 6 — 
Αρθρο 10 Αρθρο 10 
Αρθρο 11 Αρθρο 11 
Αρθρο 12 Αρθρο 12 
Αρθρο 13 Αρθρο 13 
Αρθρο 14 Αρθρο 14 
Αρθρο 15 Αρθρο 15 
Αρθρο 16 Αρθρο 15 α 
Αρθρο 17 Αρθρο 16 
Αρθρο 18 Αρθρο 17 
Αρθρο 19 Αρθρο 18 
Αρθρο 20 Αρθρο 20 
Αρθρο 21 Αρθρο 21 
Αρθρο 22 Αρθρο 22 
Αρθρο 23 Αρθρο 1 
Αρθρο 24 Αρθρο 2 
Παρούσα Οδηγία Οδηγία Οδηγία 
Οδηγία 75/362/ΕΟΚ 75/363/ΕΟΚ 86/475/ΕΟΚ 
Αρθρο 25 παράγραφος 1 Αρθρο 3 παράγραφος 1 
Αρθρο 25 παράγραφος 2 Αρθρο 3 παράγραφος 2 
Αρθρο 25 παρ.3 1η εδάφιο art.3 παράγραφος 3 1η εδάφιο 
Αρθρο 25 παρ.3 2η εδάφιο — 
Αρθρο 26 Αρθρο 4 
Αρθρο 27 Αρθρο 5 
Αρθρο 28 Αρθρο 7 
Αρθρο 29 Αρθρο 8 
Αρθρο 30 Αρθρο 1 
Αρθρο 31 Αρθρο 2 
Αρθρο 32 Αρθρο 3 
Αρθρο 33 Αρθρο 4 
Αρθρο 34 Αρθρο 5 
Αρθρο 35 Αρθρο 6 
Αρθρο 36 Αρθρο 7 
Αρθρο 37 Αρθρο 8 
Αρθρο 38 Αρθρο 9 
Αρθρο 39 Αρθρο 10 
Αρθρο 
Αρθρο 40 
41 Αρθρο 
Αρθρο 11 
12 παράγραφος 2 
Αρθρο 42 Αρθρο 23 
Αρθρο 43 Αρθρο 24 
Αρθρο 44 Αρθρο 26 
Αρθρο 45 — 
Αρθρο 46 Αρθρο 27 
Παράρτημα I Παράρτημα 
Παράρτημα I I — I