Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ που εξουσιοδοτεί τη Γερμανία να εφαρμόσει μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 21 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με τους φόρους κύκλους εργασιών.

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Με αίτηση, που υποβλήθηκε υπό μορφή δύο ανακοινώσεων προς την Επιτροπή, η οποία καταχωρίσθηκε στη Γενική Γραμματεία της Επιτροπής στις 9 Ιανουαρίου 2002, η κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας ζήτησε, βάσει του άρθρου 27 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1977 περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών - Κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική βάση [1] (στο εξής: η έκτη οδηγία), την άδεια να εφαρμόσει μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 21 παράγραφος 1 στοιχείο α) της προαναφερόμενης οδηγίας, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2000/65/ΕΚ της 17ης Οκτωβρίου 2000. Το προβλεπόμενο μέτρο παρέκκλισης αποσκοπεί να καταστήσει υπόχρεο του φόρου τον παραλήπτη της παράδοσης αγαθών για τις πράξεις που πραγματοποιούνται στο εσωτερικό της χώρας, σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν το πρόσωπο που πραγματοποιεί την παράδοση αγαθών αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες.

[1] ΕΕ L 145 της 13.6.1977, σ. 1. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 2001/115/ΕΚ (ΕΕ L 15 της 17.1.2002, σ. 24).

ΣΤΟΧΟΣ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΜΕΝΩΝ ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΕΩΝ

Οι γερμανικές αρχές ισχυρίζονται ότι σε δύο περιπτώσεις ο νόμιμος υπόχρεος του φόρου, που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες, πολύ συχνά δεν είναι σε θέση να καταβάλει τον ΦΠΑ που έχει χρεωθεί λόγω αυτών των δυσχερειών, ενώ ο αποδέκτης της παράδοσης μπορεί να εκπέσει τον ΦΠΑ που του είχε χρεωθεί ο οποίος όμως δεν έχει καταβληθεί. Οι δύο αυτές περιπτώσεις είναι, αφενός, η παράδοση εκτός της διαδικασίας δικαστικής εκκαθάρισης αγαθών που δίνονται ως εγγύηση από υποκείμενο στο ΦΠΑ υπέρ άλλου υποκείμενου στο ΦΠΑ προς εκτέλεση αυτής της εγγύησης και, αφετέρου, η παράδοση γηπέδων προς οικοδόμηση που πωλούνται στους δημόσιους πλειστηριασμούς σε έναν άλλο υποκείμενο στο ΦΠΑ στο πλαίσιο της διαδικασίας δικαστικής εκκαθάρισης της επιχείρησης που κατείχε τα εν γήπεδα που πωλούνται κατ'αυτόν τον τρόπο. Η κατάσταση αυτή απαντάται τόσο σε περιπτώσεις δολίων πτωχεύσεων όσο και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν υπάρχουν πράξεις απάτης.

Η υφιστάμενη γερμανική νομοθεσία προβλέπει επί του παρόντος, όπως ορίζεται στην παράγραφο 3 του άρθρου 21 της έκτης οδηγίας, ότι ο αποδέκτης των παραθοδέντων αγαθών είναι αλληλεγγύως και εις ολόκληρον υπεύθυνος για την καταβολή του φόρου. Ωστόσο, η αλληλεγγύως και εις ολόκληρον ευθύνη δεν αποτελεί ικανοποιητική λύση έναντι τρίτων που έχουν αποκτήσει τα αγαθά της επιχείρησης η οποία αντιμετωπίζει δυσχέρειες, δεδομένου ότι πρέπει ενδεχομένως να καταβάλουν δύο φορές τον ΦΠΑ που τους έχει χρεωθεί:

- Ο ΦΠΑ περιλαμβάνεται στο ποσό του τιμολογίου που καταβάλλεται στην επιχείρηση που αντιμετωπίζει δυσχέρειες.

- Ο ΦΠΑ καταβάλλεται για δεύτερη φορά δυνάμει της αλληλεγγύως και εις ολόκληρον υποχρέωσης καταβολής του ΦΠΑ που δεν καταβλήθηκε από την επιχείρηση που πραγματοποίησε την παράδοση.

Αντίθετα, το δικαίωμα προς έκπτωση μπορεί να ασκηθεί μόνο μία φορά από τον αποδέκτη της παράδοσης.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΜΕΝΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΗΣ

Η παρέκκλιση αφορά δύο περιπτώσεις:

- Αφενός, τις παραδόσεις, εκτός της διαδικασίας δικαστικής εκκαθάρισης, αγαθών που δίνονται ως εγγύηση από υποκείμενο στο φόρο υπέρ άλλου υποκείμενου στο φόρο προς εκτέλεση αυτής της εγγύησης.

- Αφετέρου, παραδόσεις γηπέδων προς οικοδόμηση που πωλούνται στους δημόσιους πλειστηριασμούς σε άλλον υποκείμενο στον ΦΠΑ στο πλαίσιο της διαδικασίας δικαστικής εκκαθάρισης της επιχείρησης η οποία κατείχε τα γήπεδα που πωλούνται κατ'αυτόν τον τρόπο.

- Αντίθετα, η παρέκκλιση δεν αφορά τις παραδόσεις που πραγματοποιούνται υπέρ μη υποκείμενων στο φόρο.

Στις δύο αυτές περιπτώσεις, η παρέκκλιση που ζητεί η Γερμανία θα επέτρεπε να οριστεί ο παραλήπτης της παράδοσης αγαθών ως υπόχρεος του φόρου, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 21 παράγραφος 1 στοιχείο α) της έκτης οδηγίας, αντί του προσώπου που πραγματοποιεί την παράδοση.

Στην πράξη, το μέτρο αυτό θα αφορούσε τις πράξεις παράδοσης αγαθών που δίνονται ως εγγύηση οι οποίες πραγματοποιούνται στο εσωτερικό της χώρας. Για τις ενδοκοινοτικές πράξεις, ο υπόχρεος του φόρου είναι ήδη μέχρι σήμερα το πρόσωπο που πραγματοποιεί την ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών κατ´εφαρμογή του άρθρου 21 παράγραφος 1 στοιχείο ε) της έκτης οδηγίας.

Για τα γήπεδα, το μέτρο αυτό θα αφορούσε τις παραδόσεις των γηπέδων που βρίσκονται στη Γερμανία, εφόσον το άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχείο α) της έκτης οδηγίας προβλέπει ότι ο τόπος φορολόγησης των παραδόσεων αγαθών που δεν αποστέλλονται ή μεταφέρονται είναι ο τόπος όπου βρίσκεται το αγαθό τη στιγμή της παράδοσης.

Αντίστοιχα, η Γερμανία θα καταργούσε τη σημερινή εθνική της νομοθεσία που προβλέπει την αλληλεγγύως και εις ολόκληρον ευθύνη του αγοραστή του παραδοθέντος αγαθού για την καταβολή του οφειλόμενου ΦΠΑ από τον πωλητή.

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η δυνατότητα παρέκκλισης από την έκτη οδηγία προβλέπεται στο άρθρο 27 της εν λόγω οδηγίας με σκοπό την απλοποίηση της είσπραξης του φόρου ή την αποτροπή ορισμένων περιπτώσεων φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής.

Η ρύθμιση που προτείνει η Γερμανία προβλέπει μέτρα που έχουν ως αντικείμενο την απλοποίηση της είσπραξης του φόρου, δεδομένου ότι η φορολογική διοίκηση αντιμετωπίζει πολύ συχνά προβλήματα για την είσπραξη του φόρου από οφειλέτες με σημαντικές οικονομικές δυσχέρειες.

Δεν αμφισβητείται ότι η εφαρμογή των κανονικών ρυθμίσεων σχετικά με τον προσδιορισμό του υπόχρεου του φόρου δημιουργεί προβλήματα, ιδίως η υποχρέωση για τον αγοραστή να καταβάλει δύο φορές το ποσό του φόρου, εφόσον ο κανονικός υπόχρεος του φόρου δεν είναι ενδεχομένως σε θέση λόγω οικονομικών δυσχερειών να καταβάλει τον οφειλόμενο φόρο.

Επιπλέον, το μέτρο που προτείνει η Γερμανία φαίνεται ανάλογο με τον επιδιωκόμενο στόχο: διότι το πεδίο εφαρμογής του παρεκκλίνει από τις γενικές αρχές του άρθρου 21 της έκτης οδηγίας μόνο εντός των αυστηρά απαιτούμενων ορίων για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.

Η αίτηση της Γερμανίας δεν αποσκοπεί σε μια γενική και συστηματική παρέκκλιση από τις αρχές του άρθρου 21 αλλά περιορίζεται σε δύο περιπτώσεις περιορισμένης σημασίας για τις οποίες η εφαρμογή των κανόνων που εφαρμόζονται κανονικά θα δημιουργούσε δυσκολίες.

Το προβλεπόμενο από τη Γερμανία μέτρο θα επέτρεπε κατ´αυτό τον τρόπο να αποφευχθούν στις δύο περιπτώσεις που αφορούν την παρέκκλιση, τα μειονεκτήματα που αναφέρθηκαν ανωτέρω:

- Η επιχείρηση που αντιμετωπίζει δυσχέρειες η οποία πραγματοποιεί την παράδοση αγαθών που υπόκεινται στην παρέκκλιση δεν θα ήταν πλέον υπόχρεη του φόρου. Έτσι, θα παραμεριζόταν ο κίνδυνος μη πληρωμής του φόρου λόγω της ύπαρξης οικονομικών δυσχερειών. Ομοίως, και κατά συνέπεια, δεν θα υφίστατο πλέον ο κίνδυνος για τον αγοραστή να πρέπει να καταβάλει δύο φορές τον ΦΠΑ που του έχει χρεωθεί.

- Ο αγοραστής θα προέβαινε ο ίδιος στην εκκαθάριση του οφειλόμενου φόρου. Αφενός, θα φορολογούσε την παράδοση αγαθών των οποίων είναι ο παραλήπτης, αφετέρου, θα ασκούσε ταυτόχρονα το δικαίωμα προς έκπτωση αυτού του φόρου υπό τους συνήθεις όρους.

Τέλος, πρέπει να τονιστεί ότι η προτεινόμενη παρέκκλιση δεν θα έχει επιπτώσεις στο ποσό του οφειλόμενου φόρου. Το ποσό του οφειλόμενου ΦΠΑ κατ´εφαρμογή του μέτρου παρέκκλισης θα είναι ακριβώς το ίδιο όπως εάν εφαρμόζονταν οι κανονικές ρυθμίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 21 της έκτης οδηγίας.

Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να εξουσιοδοτήσει τη Γερμανία να εφαρμόσει, στις δύο προβλεπόμενες περιπτώσεις το αιτούμενο μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 21 παράγραφος 1 στοιχείο α).

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ενδείκνυται να περιοριστεί χρονικά η ισχύς της εν λόγω παρέκκλισης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2006. Ο περιορισμός αυτός θα επιτρέψει να εκτιμηθεί εάν θα πρέπει να συνεχιστεί ή όχι το μέτρο παρέκκλισης, λαμβανομένης υπόψη της εμπειρίας που θα αποκτήσει η Γερμανία κατά τη διάρκεια των πέντε αυτών ετών.

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

που εξουσιοδοτεί τη Γερμανία να εφαρμόσει μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 21 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με τους φόρους κύκλους εργασιών.

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την έκτη οδηγία 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1977 περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών - Κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική βάση [2], και ιδίως το άρθρο 27 παράγραφος 1,

[2] ΕΕ L 145 της 13.6.1977, σ. 1. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 2001/115/ΕΚ (ΕΕ L 15 της 17.1.2002, σ. 24).

την πρόταση της Επιτροπής [3],

[3] ΕΕ C...

Eκτιμώντας τα εξής:

(1) Με αίτηση, που υποβλήθηκε υπό μορφή δύο ανακοινώσεων προς την Επιτροπή, η οποία καταχωρίσθηκε στη Γενική Γραμματεία της Επιτροπής στις 9 Ιανουαρίου 2002, η Γερμανία ζήτησε την άδεια να εφαρμόσει μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 21 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ.

(2) Τα άλλα κράτη μέλη ενημερώθηκαν για την αίτηση της Γερμανίας με επιστολή της 16 Ιανουαρίου 2002.

(3) Το άρθρο 21 παράγραφος 1 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 28ζ της εν λόγω οδηγίας προβλέπει ότι στο εσωτερικό καθεστώς ο φόρος προστιθέμενης αξίας οφείλεται στις περισσότερες περιπτώσεις από τον υποκείμενο στο φόρο που πραγματοποιεί φορολογητέα παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών.

(4) Το αιτούμενο από τη Γερμανία μέτρο παρέκκλισης έχει ως στόχο να προσδιορίσει τον παραλήπτη της παράδοσης αγαθών ως υπόχρεο του φόρου προστιθέμενης αξίας, αφενός, για τις παραδόσεις, εκτός της διαδικασίας δικαστικής εκκαθάρισης, αγαθών που δίνονται ως εγγύηση από υποκείμενο στο ΦΠΑ υπέρ άλλου υποκείμενου στο ΦΠΑ προς εκτέλεση αυτής της εγγύησης και, αφετέρου, για τις παραδόσεις γηπέδων προς οικοδόμηση που πωλούνται στους δημόσιους πλειστηριασμούς σε άλλον υποκείμενο στο ΦΠΑ στο πλαίσιο της δικαστικής εκκαθάρισης της επιχείρησης που κατείχε τα γήπεδα που πωλούνται κατ'αυτόν τον τρόπο.

(5) Η παρέκκλιση αυτή αποσκοπεί να απλοποιήσει την είσπραξη του φόρου δεδομένου ότι, στην πράξη, ο κανονικός οφειλέτης του φόρου, στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην αίτηση παρέκκλισης, συχνά δεν είναι σε θέση να καταβάλει τον ΦΠΑ που του έχει χρεωθεί λόγω οικονομικών δυσχερειών που αντιμετωπίζει.

(6) Η κατάσταση αυτή είναι ζημιογόνος για το Δημόσιο Ταμείο λόγω του ότι ο αποδέκτης της παράδοσης αγαθών δύναται να εκπέσει το φόρο προστιθέμενης αξίας που του έχει χρεωθεί ενώ αυτός δεν καταβλήθηκε από τον υποκείμενο στο φόρο που πραγματοποιεί την παράδοση αγαθών.

(7) Η παρέκκλιση, σύμφωνα με την οποία ο αποδέκτης της παράδοσης αγαθών ορίζεται ως υπόχρεος του φόρου προστιθέμενης αξίας, επιτρέπει να αποφευχθούν οι σχετικές δυσκολίες χωρίς, ωστόσο, να τροποποιείται το ποσό του οφειλόμενου φόρου.

(8) Είναι σκόπιμο να χορηγηθεί η έγκριση μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2006, προκειμένου να εκτιμηθεί, λαμβανομένης υπόψη της αποκτηθείσας εμπειρίας, εάν ενδείκνυται η συνέχιση του μέτρου παρέκκλισης.

(9) Το μέτρο παρέκκλισης δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις στους ίδιους πόρους των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που προέρχονται από τον ΦΠΑ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Κατά παρέκκλιση του άρθρου 21 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 28ζ της εν λόγω οδηγίας, η Γερμανία εξουσιοδοτείται να ορίσει ως υπόχρεο του φόρου προστιθέμενης αξίας τον παραλήπτη των παραδόσεων αγαθών που αναφέρονται στο άρθρο 2 της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Ο παραλήπτης της παράδοσης αγαθών δύναται να οριστεί ως υπόχρεος του ΦΠΑ στις ακόλουθες περιπτώσεις:

1. Για τις παραδόσεις, εκτός της διαδικασίας δικαστικής εκκαθάρισης, αγαθών που δίνονται ως εγγύηση από υποκείμενο στο ΦΠΑ υπέρ άλλου υποκείμενου στο ΦΠΑ προς εκτέλεση αυτής της εγγύησης.

2. Για τις παραδόσεις γηπέδων προς οικοδόμηση που πωλούνται στους δημόσιους πλειστηριασμούς σε άλλον υποκείμενο στο ΦΠΑ στο πλαίσιο δικαστικής εκκαθάρισης της επιχείρησης που κατείχε τα γήπεδα που πωλούνται κατ'αυτόν τον τρόπο.

Άρθρο 3

Η ισχύς της παρούσας απόφασης λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2006.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[...]