[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 18.2.2011

COM(2011) 80 τελικό

ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Σχετικά με την πρόοδο της Ρουμανίας στο πλαίσιο του Μηχανισμού Συνεργασίας και Ελέγχου

ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Σχετικά με την πρόοδο της Ρουμανίας στο πλαίσιο του Μηχανισμού Συνεργασίας και Ελέγχου

1. Εισαγωγή

Κατά την προσχώρηση της Ρουμανίας στην ΕΕ, την 1η Ιανουαρίου 2007, θεσπίστηκε Μηχανισμός Συνεργασίας και Ελέγχου (εφεξής ΜΣΕ)[1] για να βοηθήσει τη Ρουμανία να αντιμετωπίσει ορισμένες ελλείψεις στους τομείς της δικαστικής μεταρρύθμισης και της καταπολέμησης της διαφθοράς και για να παρακολουθεί την πρόοδο που σημειώνεται σε αυτούς τους τομείς με περιοδικές εκθέσεις.

Η παρούσα έκθεση αποτελεί ενδιάμεση έκθεση που παρέχει τεχνική ενημέρωση για τις σημαντικές εξελίξεις που σημειώθηκαν κατά το τελευταίο εξάμηνο στη Ρουμανία στο πλαίσιο του ΜΣΕ. Εστιάζεται στον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίθηκε η Ρουμανία στις συστάσεις της Επιτροπής και δεν περιλαμβάνει πλήρη αξιολόγηση της επιτευχθείσας προόδου. Η ενημέρωση περιορίζεται σε μέτρα που έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή που αναμένεται να ολοκληρωθούν σύντομα.

Η τελευταία έκθεση προόδου που εκδόθηκε από την Επιτροπή στις 20 Ιουλίου 2010 και οι συστάσεις που περιλαμβάνει εξακολουθούν να αποτελούν το σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της προόδου που έχει επιτευχθεί σε σχέση με τους στόχους αναφοράς και για τον προσδιορισμό των προκλήσεων που εξακολουθούν να υφίστανται. Η Επιτροπή θα προβεί στην επόμενη αξιολόγησή της το καλοκαίρι του 2011.

2. Δικαστική μεταρρύθμιση και καταπολέμηση της διαφθοράς: Σύνοψη των εξελίξεων

Μετά την τελευταία έκθεση της Επιτροπής, η Ρουμανία πραγματοποίησε σημαντικά βήματα για τη βελτίωση της ταχύτητας των δικαστικών διαδικασιών θεσπίζοντας και εφαρμόζοντας το «νόμο περί μεταρρυθμίσεων μικρής εμβέλειας» (δικονομικός νόμος για την επίσπευση της εξέτασης των υποθέσεων) και τροποποιώντας το νόμο για το Συνταγματικό Δικαστήριο, όπως συνέστησε η Επιτροπή. Η Ρουμανία συνέχισε επίσης τις προετοιμασίες για την εφαρμογή του νέου νομοθετικού πλαισίου στο αστικό και ποινικό δίκαιο δρομολογώντας μια αξιολόγηση αντίκτυπου για τους νέους κώδικες και σημειώνοντας πρόοδο στην εφαρμογή της νομοθεσίας. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, η Ρουμανία προετοίμασε επίσης προτάσεις για το κλείσιμο μη βιώσιμων δικαστηρίων και εισαγγελιών και για την ανακατανομή του προερχόμενου από τις εν λόγω υπηρεσίες προσωπικού. Επιπλέον, η Ρουμανία εκπόνησε προτάσεις για την ενίσχυση των διαδικασιών πρόσληψης και αρχικής κατάρτισης των δικαστικών.

Κατά το τελευταίο εξάμηνο, ο απολογισμός της Εθνικός Διεύθυνσης Καταπολέμησης της Διαφθοράς (DNA) παρέμεινε θετικός στις έρευνες για διαφθορά υψηλού επιπέδου. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής παρατηρήθηκε αύξηση του αριθμού των μη τελεσίδικων καταδικαστικών αποφάσεων και των αποτρεπτικών ποινών ενώ επίσης δρομολογήθηκε ανεξάρτητη αξιολόγηση αντίκτυπου των δύο τελευταίων στρατηγικών καταπολέμησης της διαφθοράς. Ωστόσο, στο διάστημα που μεσολάβησε από την τελευταία αξιολόγηση της Επιτροπής, οι εξελίξεις στις δικαστικές διαδικασίες όσον αφορά τις σημαντικές υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου ήταν περιορισμένες.

Ακολουθώντας τις συστάσεις της Επιτροπής, η Ρουμανία εξέδωσε βελτιωμένο νόμο για τη διασφάλιση της λειτουργίας του Εθνικού Οργανισμού Ακεραιότητας (ANI). Ωστόσο, κατά την ίδια περίοδο, ενώ οι αρχές συνέχισαν να βελτιώνουν το νομικό πλαίσιο και τη λειτουργία του δικαστικού συστήματος, το Κοινοβούλιο αποφάσισε, στο πλαίσιο των γενικών δημοσιονομικών περιορισμών, σημαντικές δημοσιονομικές περικοπές όσον αφορά τον ANI. Το Κοινοβούλιο δεν επέτρεψε επίσης την πραγματοποίηση ερευνών για καταγγελίες διαφθοράς πρώην υπουργού. Οι εκλογές στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο (SCM) επισκιάστηκαν από την άσκηση προσφυγών γεγονός που είχε ως συνέπεια να ακυρώσει το Συνταγματικό Δικαστήριο την εκλογή τεσσάρων μελών του SCM.

3. Προοπτικές

Μετά την τελευταία αξιολόγηση που πραγματοποίησε η Επιτροπή, η Ρουμανία έχει ανταποκριθεί με εποικοδομητικό τρόπο στις συστάσεις της.

Για να εδραιωθεί ο ρυθμός των μεταρρυθμίσεων ο οποίος ενισχύθηκε, η Ρουμανία πρέπει να εστιάσει σε μια ενδελεχή προετοιμασία της εφαρμογής των νέων κωδίκων καθώς και να αναθέσει την εκπόνηση συνολικής επανεξέτασης της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος με στόχο τη στήριξη της εφαρμογής των περαιτέρω διαρθρωτικών προσαρμογών που απαιτούνται και των επενδύσεων που είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της ταχύτητας, της ποιότητας και της συνοχής της δικαστικής διαδικασίας. Η ανάληψη των καθηκόντων του νέου Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου παρέχει σημαντική ευκαιρία για μια στενή και εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των διαφόρων πολιτικών και δικαστικών παραγόντων για τον εν λόγω σκοπό.

Μέχρι την επόμενη αξιολόγηση από την Επιτροπή, το καλοκαίρι του 2011, η Ρουμανία πρέπει να εστιάσει ιδίως στη δρομολόγηση μιας ανεξάρτητης επανεξέτασης του δικαστικού συστήματος, στη μεταρρύθμιση του πειθαρχικού συστήματος για τους δικαστικούς και στα μέτρα για τη βελτίωση της ταχύτητας διεξαγωγής των δικών σε υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου και την ενίσχυση της γενικής πολιτικής για την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να στηρίζει τη Ρουμανία στην εν λόγω προσπάθεια και θα εκδώσει την προσεχή ενδελεχή αξιολόγηση προόδου μέχρι το καλοκαίρι του τρέχοντος έτους.

4. Ενημέρωση για την επικρατούσα κατάσταση

Μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος

Μετά την τελευταία αξιολόγηση της Επιτροπής, η Ρουμανία εξέδωσε το « νόμο περί μεταρρυθμίσεων μικρής εμβέλειας » προκειμένου να βελτιώσει την ταχύτητα των δικαστικών διαδικασιών και να προωθήσει την εφαρμογή ορισμένων μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στους νέους κώδικες. Ο νόμος περί μεταρρυθμίσεων μικρής εμβέλειας εισάγει την αρχή της σκοπιμότητας η οποία παρέχει μεγαλύτερα περιθώρια στις διωκτικές αρχές να μην παρεμβαίνουν σε υποθέσεις, όταν για παράδειγμα τα υφιστάμενα αποδεικτικά στοιχεία δεν δικαιολογούν περαιτέρω έρευνα· ο νόμος αυτός εισάγει επίσης τη δυνατότητα των εισαγγελικών αρχών να παραλαμβάνουν εκθέσεις που υποβάλλονται από την αστυνομία σε ορισμένες υποθέσεις ήσσονος σημασίας. Ο εν λόγω νόμος απλουστεύει τις δικαστικές διαδικασίες και παρέχει δυνατότητα αποδοχής της ενοχής, γεγονός που συμβάλλει στη συντόμευση της διάρκειας της δίκης. Ο νόμος περί μεταρρυθμίσεων μικρής εμβέλειας εξορθολογίζει επίσης τη διαδικασία προσφυγής υπέρ του νόμου η οποία προβλέπεται να παραμείνει το κύριο μέσο για νομοθετική ενοποίηση.

Κατά το τελευταίο εξάμηνο η Ρουμανία έλαβε σειρά διαρθρωτικών μέτρων για την αντιμετώπιση των πιεστικών ελλείψεων σε δυναμικό στο δικαστικό σύστημα . Θα απαιτηθούν περαιτέρω μέτρα για τη διασφάλιση της ανακατανομής των πόρων μόλις καταστεί διαθέσιμη η αξιολόγηση του αντίκτυπου των νέων κωδίκων. Μετά την έκδοση της τελευταίας έκθεσης της Επιτροπής, η Ρουμανία διατύπωσε στην οριστική της μορφή πρόταση για το κλείσιμο εικοσιτεσσάρων δικαστηρίων και των αντίστοιχων εισαγγελιών που είτε δεν λειτουργούσαν είτε είχαν ανεπαρκή φόρτο εργασίας[2] Επιπλέον, η Ρουμανία εκπόνησε προτάσεις για την ενίσχυση των προσλήψεων και την κατάρτιση των δικαστών. Ωστόσο, το δυναμικό του Εθνικού Ινστιτούτου για το Δικαστικό Σώμα δεν έχει ακόμη αυξηθεί κατά τρόπο που να ικανοποιεί τα αιτήματα στελέχωσης του δικαστικού σώματος και ο προϋπολογισμός του για το 2011 υπέστη περικοπές (στο πλαίσιο της απαιτούμενης εθνικής δημοσιονομικής εξυγίανσης). Οι προτάσεις για ανάθεση ορισμένων διοικητικών καθηκόντων από δικαστές σε βοηθητικό προσωπικό και για το διορισμό διοικητικών στελεχών στα δικαστήρια, παραμένουν εκκρεμείς.

Στη Ρουμανία διατυπώθηκαν οι πρώτες εκτιμήσεις για την επανεξέταση της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος την οποία ζήτησε η Επιτροπή, αλλά η επανεξέταση δεν έχει ξεκινήσει ακόμη. Μια ανεξάρτητη αξιολόγηση των επιδόσεων του δικαστικού συστήματος θα συνέβαλε στον προσδιορισμό των μέτρων που απαιτούνται για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς του. Χρήσιμη συνεισφορά στο έργο αυτό αποτελεί μια πρόσφατη έκθεση για τις αδυναμίες του δικαστικού συστήματος της Ρουμανίας που εκπονήθηκε από ομάδα δικαστών, δικηγόρων, πανεπιστημιακών και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών.

Μετά την τελευταία έκθεση της Επιτροπής, η Ρουμανία έλαβε μέτρα για να υλοποιήσει τις συστάσεις της Επιτροπής όσον αφορά το πειθαρχικό σύστημα του δικαστικού σώματος. Το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο κατάρτισε προτάσεις για τη διαβάθμιση της σοβαρότητας των πειθαρχικών παραπτωμάτων, τη διεύρυνση του φάσματος των κυρώσεων και τη θέσπιση κλίμακας κατάλληλων ποινών. Για την εφαρμογή των εν λόγω προτάσεων απαιτούνται νομοθετικές ρυθμίσεις. Επιπλέον, έχουν διενεργηθεί αξιολογήσεις της δικαστικής επιθεώρησης και των επιθεωρητών της, ορισμένες εκ των οποίων προβλέπεται να επαναλαμβάνονται περιοδικά στο μέλλον[3].

Όσον αφορά τις εκλογές στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, αμφισβητήθηκε και προσβλήθηκε δικαστικά η νομιμότητα της εντολής αρκετών μελών του Συμβουλίου, αλλά εκκρεμούν ακόμη οι τελικές αποφάσεις. Η απόφαση που έλαβε τον Ιανουάριο το Συνταγματικό Δικαστήριο να ακυρώσει την εκλογή ορισμένων μελών παρέχει δυνατότητες διασφάλισης της αξιοπιστίας του νέου Συμβουλίου. Είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η λειτουργία του Συμβουλίου στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την εκλογή νέων προσώπων στις ακυρωθείσες θέσεις.

Η σύσταση της Επιτροπής να διασφαλιστεί η δημοσίευση σε εύχρηστη και εύκολα προσβάσιμη βάση δεδομένων όλης της νομολογίας των δικαστηρίων, απαιτεί συνεχείς προσπάθειες. Δημοσιεύθηκαν περαιτέρω αποφάσεις στη δικτυακή πύλη της νομολογίας, Jurindex, αλλά επί του παρόντος η συλλογή περιορίζεται στις αποφάσεις του Εφετείου (και στις αποφάσεις ενός δικαστηρίου) για το 2008, 2009 και τους δύο πρώτους μήνες του 2010.

Η βασική πρόκληση που θα αντιμετωπίσει η Ρουμανία κατά τους προσεχείς μήνες όσον αφορά τη δικαστική μεταρρύθμιση θα είναι η επιτυχής προετοιμασία για τη θέση σε ισχύ των τεσσάρων νέων κωδίκων . Οι κώδικες εισάγουν στο αστικό και στο ποινικό δίκαιο ένα εντελώς νέο νομοθετικό πλαίσιο και διαδικασίες, γεγονός που συνιστά σημαντική πρόκληση λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων αδυναμιών ικανότητας και συνοχής που χαρακτηρίζει τις δικαστικές διαδικασίες. Η Ρουμανία πραγματοποίησε ένα σημαντικό βήμα δρομολογώντας αξιολόγηση αντίκτυπου[4] των νέων κωδίκων προκειμένου να αξιολογήσει τις συνέπειες όσον αφορά το προσωπικό και τις απαιτούμενες νομοθετικές και διαρθρωτικές προσαρμογές. Οι εργασίες για τις εκτελεστικές νομοθετικές διατάξεις έχουν προχωρήσει: τα σχέδια εκτελεστικών νόμων για τον αστικό και ποινικό κώδικα υποβλήθηκαν στο Κοινοβούλιο[5], ενώ έχουν συνταχθεί οι εκτελεστικοί νόμοι για τους δικονομικούς κώδικες. Μόλις οι ρουμανικές αρχές λάβουν την τελική αξιολόγηση αντίκτυπου, θα χρειαστεί η εκπόνηση συνολικού εκτελεστικού σχεδίου και η πραγματοποίηση κατάρτισης για να διασφαλιστεί η ομαλή και αποτελεσματική εκτέλεση.

Καταπολέμηση της διαφθοράς

Μετά την τελευταία έκθεση της Επιτροπής, η Εθνική Διεύθυνση Καταπολέμησης της Διαφθοράς (DNA) εξακολούθησε να παρουσιάζει ικανοποιητικά αποτελέσματα όσον αφορά τη διερεύνηση υποθέσεων διαφθοράς υψηλού επιπέδου, παραπέμποντας σε δίκη σημαντικό αριθμό κατηγορουμένων, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται ένα Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τρεις πρώην υπουργοί, δύο πρώην υφυπουργοί και ορισμένοι δικαστικοί[6]. Κατά την ίδια περίοδο, το Κοινοβούλιο καταψήφισε τον έλεγχο των δεδομένων προσωπικού υπολογιστή πρώην υπουργού στο πλαίσιο διεξαγόμενης έρευνας για εικαζόμενη διαφθορά. Ως εκ τούτου, στην υπόθεση αυτή η εισαγγελία θα χρειαστεί να αξιοποιήσει όλα τα υπόλοιπα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία. Σε άλλη υπόθεση εικαζόμενης διαφθοράς σε βάρος του ίδιου προσώπου, το Κοινοβούλιο ψήφισε να μην επιτραπεί η διενέργεια έρευνας. Σε μια άλλη διεξαγόμενη έρευνα για εικαζόμενη διαφθορά σε βάρος βουλευτή, το Κοινοβούλιο δεν ενέκρινε το αίτημα της εισαγγελίας για προφυλάκιση.

Από τα δεδομένα σχετικά με τις δικαστικές αποφάσεις σε υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2010, προκύπτει αύξηση των καταδικαστικών αποφάσεων καθώς και των ποινών φυλάκισης. Τούτο ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη, εφόσον επιβεβαιωθεί και σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ότι υπάρχει τάση για πιο αποτρεπτικές ποινές. Η πρόταση του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου για παρακολούθηση της νομολογίας σε υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου, καταδεικνύει μια πιο ενεργή δέσμευση του εν λόγω δικαστηρίου στην προώθηση της ενοποίησης της νομολογίας στον εν λόγω τομέα. Ωστόσο, η πρωτοβουλία ορισμένων δικαστών του Εφετείου του Βουκουρεστίου οι οποίοι δημοσίευσαν αναλυτικές κατευθυντήριες γραμμές για την επιβολή ποινών συμπεριλαμβανομένων των υποθέσεων διαφθοράς δεν έχει ακόμη ακολουθηθεί από το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο.

Με την έγκριση των τροποποιήσεων του νόμου για το Συνταγματικό Δικαστήριο, η Ρουμανία εξάλειψε μια σημαντική αιτία καθυστερήσεων στις δίκες διαφθοράς υψηλού επιπέδου. Οι τροποποιήσεις αυτές, στο πλαίσιο των οποίων ακολουθήθηκαν οι συστάσεις της Επιτροπής, καταργούν τη διάταξη αναστολής της δίκης όταν ασκείται ένσταση αντισυνταγματικότητας. Έχουν ήδη παρατηρηθεί οι πρώτες θετικές επιπτώσεις σε συγκεκριμένες υποθέσεις. Στο νόμο περί μεταρρυθμίσεων μικρής εμβέλειας υπάρχουν διατάξεις που αποσκοπούν επίσης στην παροχή συνδρομής, ιδίως μέσω της απλούστευσης των δικαστικών διαδικασιών, της κατάργησης της διάταξης για αναστολή ποινικής δίκης όταν ασκείται ένσταση έλλειψης νομιμότητας και της μείωσης του φόρτου εργασίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Δεν έχει ακόμη εκπονηθεί η συνολική ανάλυση των καθυστερήσεων που παρατηρούνται σε υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου, την οποία συνέστησε η Επιτροπή. Ορισμένα θεσμικά όργανα, στα οποία περιλαμβάνεται το Ανώτατο Δικαστήριο, η Δικαστική Επιθεώρηση, η DNA και το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχουν, σε διαφορετικό βαθμό το καθένα, μελετήσει το εν λόγω θέμα. Οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν χρήσιμη βάση για μελέτη μελλοντικών λύσεων.

Η Ρουμανία ανταποκρίθηκε ταχέως στη σύσταση της Επιτροπής θεσπίζοντας αναθεωρημένο νόμο για την Εθνική Υπηρεσία Ακεραιότητας (ANI).[7] Ο νέος νόμος εγκρίθηκε σε ειδική σύνοδο του ρουμανικού κοινοβουλίου που συγκλήθηκε μετά από αίτημα του Προέδρου. Με το νέο νόμο αντιμετωπίζονται τα βασικά σημεία ανησυχίας της Επιτροπής, ιδίως με την αποκατάσταση της δυνατότητας κατάσχεσης μη δικαιολογημένων περιουσιακών στοιχείων. Ο αναθεωρημένος νόμος εισάγει επίσης ορισμένες νέες διατάξεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του νομικού πλαισίου[8]. Η αποτελεσματικότητα του νέου νομικού πλαισίου θα χρειαστεί να αποδειχτεί μέσω ένα νέο ιστορικό παρακολούθησης επιδόσεων.

Το Δεκέμβριο, στο πλαίσιο των γενικών δημοσιονομικών περιορισμών, το Κοινοβούλιο μείωσε σημαντικά τον προϋπολογισμό της ΑΝΙ για το 2011. Η εν λόγω μείωση του προϋπολογισμού ενδέχεται να εμποδίσει τη δημοσίευση των δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων και συμφερόντων. Τούτο θα συνιστούσε οπισθοδρόμηση όσον αφορά τη διαφάνεια των περιουσιακών στοιχείων και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων του ΑΝΙ που βασίζονται εν μέρει σε δημόσια στοιχεία.

Οι εισαγγελείς της DNA διενήργησαν ποινικές έρευνες στην αστυνομία συνόρων και στα τελωνεία, οι οποίες οδήγησαν σε ευρείας κλίμακας επιχειρήσεις καταπολέμησης της διαφθοράς στα σύνορα το Φεβρουάριο και είχαν ως αποτέλεσμα πολυάριθμες συλλήψεις. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προβλεφθούν ανθρώπινοι πόροι για την κάλυψη των κενών θέσεων, σε συνδυασμό με την ορθή δικαστική παρακολούθηση.

Η αύξηση του αριθμού των ερευνών και απαγγελιών κατηγοριών για χαμηλού και μεσαίου επιπέδου διαφθορά στο τοπικό επίπεδο συνεχίστηκε μετά την τελευταία έκθεση της Επιτροπής[9]. Οι περισσότερες από τις υποθέσεις εξακολουθούν να ανακύπτουν στο πλαίσιο της συνεργασίας με τη Γενική Διεύθυνση Καταπολέμησης της Διαφθοράς (DGA) του Υπουργείου Διοίκησης και Εσωτερικών. Όπως αναφέρεται, έχουν επίσης προβλεφθεί μέτρα ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των εισαγγελικών αρχών και της Υπηρεσίες Ερευνών για Απάτες (FIS) της ρουμανικής αστυνομίας.

Κατά το τελευταίο εξάμηνο, η Ρουμανία δρομολόγησε ανεξάρτητη αξιολόγηση της εθνικής στρατηγικής της Ρουμανίας για την καταπολέμηση της απάτης, ανταποκρινόμενη σε σύσταση της Επιτροπής. Εσωτερική αξιολόγηση, η οποία ολοκληρώθηκε νωρίτερα, σχετικά με τα ενδιάμεσα αποτελέσματα της στρατηγικής, επιβεβαίωσε μια άλλη σύσταση της Επιτροπής για την ανάγκη ενίσχυσης της γενικής πολιτικής καταπολέμησης της διαφθοράς μέσω του συντονισμού σε υψηλό επίπεδο[10]. Για το σκοπό αυτό δεν έχουν ληφθεί ακόμη συγκεκριμένα μέτρα. Κατά το τελευταίο εξάμηνο συνεχίστηκαν διάφορα μέτρα πρόληψης της διαφθοράς[11].

Η Ρουμανία εκπόνησε σειρά τροποποιήσεων της νομοθεσίας σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις ανταποκρινόμενη στις συστάσεις της Επιτροπής για τον εν λόγω τομέα. Όπως αναφέρθηκε ήδη στην τελευταία έκθεση της Επιτροπής, η Ρουμανία θέσπισε νέες διατάξεις που προσδιορίζουν με ευρύτερο τρόπο τη σύγκρουση συμφερόντων στο νόμο περί δημοσίων συμβάσεων[12]. Οι εν λόγω διατάξεις καλύπτουν υποθέσεις στις οποίες πρόσωπα με εκτελεστικά καθήκοντα σε εταιρεία συμμετέχουσα σε διαγωνισμό έχουν οικογενειακές ή εμπορικές σχέσεις με πρόσωπα που κατέχουν θέσεις ρυθμιστικές για τη λήψη αποφάσεων στην αναθέτουσα αρχή. Καταρτίζονται περαιτέρω τροποποιήσεις που εξορθολογίζουν το διοικητικό σύστημα και το σύστημα ένδικων μέσων προκειμένου να επιταχυνθεί η διαδικασία των συμβάσεων[13]. Η υπογραφή των συμβάσεων μπορεί πλέον να πραγματοποιείται μετά την απόρριψη των προσφυγών από τον φορέα εξέτασης των διοικητικών προσφυγών, ακόμη και αν ασκηθεί έφεση. Η Εθνική Αρχή Ρύθμισης και Παρακολούθησης των Δημοσίων Συμβάσεων (ANRMAP) προγραμματίζει τη σύναψη πρωτοκόλλων διοικητικής συνεργασίας προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων που επιτρέπουν τον προσδιορισμό πιθανών καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων. Απομένει να αποδειχτεί στην πράξη ο συγκεκριμένος αντίκτυπος των εν λόγω διατάξεων.

[1] Απόφαση 2006/928/ΕΚ της Επιτροπής, της 13ης Δεκεμβρίου 2006, για τη θέσπιση μηχανισμού για τη συνεργασία και τον έλεγχο της προόδου της Ρουμανίας όσον αφορά την επίτευξη των ειδικών στόχων αναφοράς στους τομείς της δικαστικής μεταρρύθμισης και της καταπολέμησης της διαφθοράς (ΕΕ L 354 της 14.12.2006, σ. 58).

[2] Ο αριθμός των δικαστηρίων που προτάθηκε να κλείσουν είναι αυξημένος κατά εννέα σε σχέση με τον αριθμό των δικαστηρίων που ορίστηκε το καλοκαίρι, αλλά είναι σημαντικά χαμηλότερος από τον αρχικά προταθέντα από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες το 2005. Με βάση την πρόταση θα καταστούν διαθέσιμες για ανακατανομή 50 θέσεις δικαστών (εκ των οποίων είναι κατειλημμένες επί του παρόντος οι 38) και 47 θέσεις εισαγγελέων.

[3] Οι έλεγχοι περιλαμβάνουν: έκθεση δραστηριότητας που εκπονεί η διοίκηση της δικαστικής επιθεώρησης και καλύπτει τους πρώτους έξι μήνες του 2010· έκθεση αξιολόγησης του κάθε επιθεωρητή· και έκθεση ελέγχου για τη διαχείριση της δικαστικής επιθεώρησης που εκπονείται από τη μονάδα ελέγχου του Ανωτάτου Συμβουλίου του Δικαστικού Σώματος.

[4] Οι σύμβουλοι ξεκίνησαν τις εργασίες μια αρχική έκθεση που εγκρίθηκε το Δεκέμβριο του 2010. Η τελική έκθεση αξιολόγησης αντικτύπου αναμένεται τον Απρίλιο του 2011.

[5] Ο εκτελεστικός νόμος για τον Αστικό Κώδικα εγκρίθηκε από τη Γερουσία στις 8 Δεκεμβρίου και έχει κατατεθεί στο Κοινοβούλιο. Ο εκτελεστικός νόμος για τον Ποινικό Κώδικα συζητείται στη Γερουσία.

[6] Στις 2 Νοεμβρίου η DNA απήγγειλε κατηγορίες κατά πρώην υπουργού άμυνας, πρώην υφυπουργού άμυνας και ενός εν ενεργεία Μέλους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Στις 15 Δεκεμβρίου η DNA απήγγειλε κατηγορία κατά πρώην υπουργού δικαιοσύνης (επί του παρόντος βουλευτή) και πρώην υπουργού επικοινωνιών, καθώς και κατά τεσσάρων άλλων κατηγορουμένων. Δεκατρείς δικαστικοί παραπέμφθηκαν σε δίκη κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2010 έναντι τριών το 2009. Έντεκα από τους δεκατρείς παραπέμφθηκαν σε δίκη από το Μάιο συμπεριλαμβανομένου ενός δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου και ενός προϊσταμένου εισαγγελίας υπαγόμενης στο Εφετείο.

[7] Ο νέος νόμος, ο οποίος εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο στις 24 Αυγούστου και επικυρώθηκε από τον Πρόεδρο στις 31 Αυγούστου, τέθηκε σε ισχύ στις 6 Σεπτεμβρίου.

[8] Ένα παράδειγμα είναι η θέσπιση απαίτησης από τους ασκούντες δημόσιο λειτούργημα να δηλώνουν συμβάσεις χρηματοδοτούμενες από κρατικά, τοπικά και εξωτερικά ταμεία από τις οποίες επωφελούνται άμεσα ή έμμεσα. Η ΑΝΙ πιστεύει ότι τούτο θα συμβάλει στην αποκάλυψη συγκρούσεων συμφερόντων.

[9] Κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2010, οι τοπικές εισαγγελικές αρχές απήγγειλαν κατηγορίες σε 406 κατηγορούμενους για αδικήματα διαφθοράς, έναντι 193 κατά την αντίστοιχη περίοδο του 2009 και 115 κατά την αντίστοιχη περίοδο του 2008.

[10] Από την περαιτέρω εξέταση διαπιστώθηκε έλλειψη εθνικής και ενιαίας προσέγγισης της πρόληψης και της καταπολέμησης της διαφθοράς, ανεπαρκείς μηχανισμοί παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων και έλλειψη δεικτών αντίκτυπου που εμποδίζει την αξιολόγηση της στρατηγικής.

[11] Τα μέτρα περιλαμβάνουν: συνεχής προσπάθεια εφαρμογής νέας μεθοδολογίας προσδιορισμού των κινδύνων διαφθοράς και των αδυναμιών στο Υπουργείο Διοίκησης και Εσωτερικών· περαιτέρω προτάσεις που προκύπτουν από συζητήσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς που οργανώνει το εθνικό κέντρο ακεραιότητας· διαλέξεις για την προώθηση βέλτιστων πρακτικών στη δημόσια διοίκηση που οργανώνονται από την εθνική υπηρεσία δημοσίων υπαλλήλων· και προτάσεις που έχουν καταρτιστεί για την ενίσχυση μηχανισμών πρόληψης και ανίχνευσης της διαφθοράς όσον αφορά τις συμβάσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.

[12] Οι διατάξεις αυτές προστέθηκαν με το έκτακτο κυβερνητικό διάταγμα 76/2010, το οποίο εγκρίθηκε με το νόμο 278/2010.

[13] Οι εν λόγω διατάξεις περιλαμβάνονται και στο νόμο 278/2010.