·πρέπει να δοθεί συνέχεια στην τάση για απλούστευση· και

·η δυνατότητα μέτρησης και επικοινωνίας των αποτελεσμάτων είναι κρίσιμης σημασίας.

•Εξωτερική εμπειρογνωσία

Η Επιτροπή βασίστηκε εκτενώς σε εξωτερική εμπειρογνωσία. Σε αυτή περιλαμβάνονται πιο συγκεκριμένα οι συστάσεις και τα πορίσματα της ομάδας υψηλού επιπέδου υπό την προεδρία του Pascal Lamy, που διατυπώνονται στην έκθεση «LAB – FAB – APP: Επενδύοντας στο ευρωπαϊκό μέλλον που θέλουμε: έκθεση της ανεξάρτητης ομάδας υψηλού επιπέδου σχετικά με τη μεγιστοποίηση του αντίκτυπου των προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ» (LAB – FAB – APP: Investing in the European future we want, Report of the independent High Level Group on maximising the impact of EU Research & Innovation Programmes), η οποία εκδόθηκε τον Ιούλιο 2017.

Τον Ιανουάριο του 2017 συστήθηκε η ομάδα υψηλού επιπέδου φορέων καινοτομίας για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας με αποστολή την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας. Η έκθεση «Η επιστροφή της Ευρώπης: επιτάχυνση της ρηξικέλευθης καινοτομίας» (Europe is back: Accelerating breakthrough innovation) με 14 συστάσεις εκδόθηκε τον Ιανουάριο 2018.

Μετά τις συστάσεις της έκθεσης Lamy σχετικά με τις αποστολές, διορίστηκε εξωτερικός εμπειρογνώμονας για να συμβουλεύει την Επιτροπή σχετικά με την προσέγγιση προσανατολισμού προς τις αποστολές. Τον Φεβρουάριο του 2018, η καθηγήτρια Mariana Mazzucato παρουσίασε την έκθεση «Έρευνα & καινοτομία προσανατολισμένη στις αποστολές στην Ευρωπαϊκή Ένωση: προσέγγιση με άξονα την επίλυση προβλημάτων για την ώθηση της ανάπτυξης που βασίζεται στην καινοτομία» (Mission-Oriented Research & Innovation in the European Union - A problem-solving approach to fuel innovation-led growth) στην οποία προτείνονται πέντε βασικά κριτήρια για την επιλογή αποστολών σε επίπεδο Ένωσης.

Επιπροσθέτως, η ομάδα στρατηγικής υψηλού επιπέδου για τις βιομηχανικές τεχνολογίες, υπό την προεδρία του καθηγητή Jürgen Rüttgers, πρότεινε επανακαθορισμό των βασικών τεχνολογιών γενικής εφαρμογής και διατύπωσε συστάσεις για τρόπους μεγιστοποίησης της συμβολής τους στην ανάπτυξη και τη δημοκρατία χωρίς αποκλεισμούς, την ευημερία και τη βελτίωση της ισότητας και της απασχόλησης.

Στο παράρτημα της εκτίμησης επιπτώσεων παρατίθεται εκτεταμένος κατάλογος εκθέσεων από ομάδες υψηλού επιπέδου και μελετών.

•Εκτίμηση επιπτώσεων

Η παρούσα πρόταση υποστηρίζεται από εκτίμηση επιπτώσεων. Η επιτροπή ρυθμιστικού ελέγχου εξέδωσε «θετική γνώμη με επιφυλάξεις» και συνέστησε να περιγραφεί λεπτομερέστερα i) η ισορροπία μεταξύ των πυλώνων του προγράμματος, ii) το σκεπτικό και η προστιθέμενη αξία του ΕΣΚ και των αποστολών Ε&Κ και iii) οι εξορθολογισμένοι μηχανισμοί υλοποίησης.

Σε μια παγκοσμίως ανταγωνιστική οικονομία που βασίζεται όλο και περισσότερο στη γνώση, η Ε&Κ είναι καθοριστική για την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα των προηγμένων οικονομιών, όπως η οικονομία της Ευρώπης: τις τελευταίες δεκαετίες περίπου τα δύο τρίτα της οικονομικής ανάπτυξης της Ευρώπης υπήρξαν απόρροια καινοτομιών. Οι καινοτομίες προωθούν και συμβάλλουν στη δημιουργία νέων και καλύτερων θέσεων εργασίας, και την ανάπτυξη δραστηριοτήτων έντασης γνώσης, οι οποίες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 33 % της συνολικής απασχόλησης στην Ευρώπη. Η Ευρώπη πρέπει να διατηρήσει, αν όχι να αναβαθμίσει, την τεχνολογική, βιομηχανική και καινοτομική ικανότητά της με βιώσιμο τρόπο, σε στρατηγικούς τομείς που υποστηρίζουν την κοινωνία, την οικονομία και τις διεθνείς δεσμεύσεις μας.

Απαιτείται να γίνουν περισσότερα προκειμένου να ενθαρρυνθεί η ευρεία χρήση της καινοτομίας στην Ευρώπη, η οποία αποτελεί το θεμέλιο για τη διατήρηση του κοινωνικοοικονομικού μοντέλου και των αξιών της Ευρώπης. Οι προσδοκώμενες επιπτώσεις της συνέχισης του προγράμματος αναλύθηκαν στην εκτίμηση επιπτώσεων. Σε σύγκριση με το τρέχον πρόγραμμα, το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» προσδοκάται ότι θα παραγάγει:

·νέες και περισσότερες γνώσεις και τεχνολογίες, που προάγουν την επιστημονική αριστεία και έχουν σημαντικό επιστημονικό αντίκτυπο. Το πρόγραμμα θα συνεχίσει να διευκολύνει τη διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ κορυφαίων επιστημόνων και φορέων καινοτομίας, καθώς και τον διακρατικό και διατομεακό συντονισμό μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στην Ε&Κ. Το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» έχει ήδη προσελκύσει τα καλύτερα ερευνητικά ιδρύματα και τους ικανότερους ερευνητές σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει υποστηρίξει 340 000 ερευνητές και έχει επεκτείνει το εξειδικευμένο ανθρώπινο κεφάλαιο της Ευρώπης. Οι επιστημονικές εκδόσεις από το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» είναι παγκόσμιας κλάσης (συμπεριλαμβάνονται σε βιβλιογραφικές αναφορές δύο φορές πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο) και έχουν συμβάλει σε μείζονα ρηξικέλευθα επιστημονικά επιτεύγματα·

·θετικές επιπτώσεις για την ανάπτυξη, το εμπόριο και τις επενδυτικές ροές, καθώς και για την ποιότητα της απασχόλησης και τη διεθνή κινητικότητα ερευνητών εντός του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας. Το πρόγραμμα αναμένεται ότι θα συντελέσει σε αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,08 % έως 0,19 % σε βάθος 25 ετών, το οποίο σημαίνει ότι κάθε επενδυόμενο ευρώ μπορεί δυνητικά να εξασφαλίσει απόδοση έως 11 ευρώ του ΑΕΠ για την ίδια περίοδο. Οι επενδύσεις της Ένωσης στην Ε&Κ εκτιμάται ότι θα συμβάλει στη δημιουργία έως και 100 000 θέσεων εργασίας σε δραστηριότητες Ε&Κ κατά την «επενδυτική φάση» (2021-2027). Η οικονομική δραστηριότητα που παράγει το πρόγραμμα αναμένεται ότι θα συμβάλει έμμεσα στη δημιουργία έως και 200 000 θέσεων εργασίας κατά την περίοδο 2027-2036, εκ των οποίων το 40 % θα είναι θέσεις υψηλής εξειδίκευσης·

·σημαντικές οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Οι επιπτώσεις θα εξασφαλίζονται από τη διάδοση, την εκμετάλλευση και την υιοθέτηση επιστημονικών αποτελεσμάτων, καθώς και από την μετατροπή τους σε νέα προϊόντα και νέες υπηρεσίες και διαδικασίες, οι οποίες με τη σειρά τους θα συνεισφέρουν στην επίτευξη των πολιτικών στόχων και κοινωνικής και οικολογικής καινοτομίας.

Αυτές οι επιπτώσεις σημαίνουν ότι το πιθανό κόστος διακοπής του προγράμματος Ε&Κ της Ένωσης (δηλαδή το κόστος της μη ολοκλήρωσης της Ευρώπης) είναι εξαιρετικά σημαντικό. Η διακοπή θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης (απώλεια ΑΕΠ ύψους έως και 720 δισ. EUR σε βάθος 25 ετών), κάθετη μείωση ιδιωτικών και εθνικών επενδύσεων που επί του παρόντος κινητοποιούνται από συγχρηματοδοτήσεις σε επίπεδο Ένωσης, όπως επίσης και σε σημαντικές απώλειες κοινωνικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών επιπτώσεων.

Επιπλέον, το νέο πρόγραμμα αναμένεται ότι θα απλουστεύσει περαιτέρω τους κανόνες, θα αυξήσει την ασφάλεια δικαίου και θα περιορίσει τον διοικητικό φόρτο των δικαιούχων και των διαχειριστών προγράμματος.