P6_TA(2007)0101

Η ενσωμάτωση των νέων κρατών μελών στην ΚΓΠ

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 29ης Μαρτίου 2007, σχετικά με την ένταξη των νέων κρατών μελών στην κοινή γεωργική πολιτική (2006/2042(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 33 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

- έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1268/1999 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 σχετικά με την κοινοτική στήριξη για τα προενταξιακά μέτρα που αφορούν τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη στις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης κατά την προενταξιακή περίοδο [1],

- έχοντας υπόψη την πράξη περί των όρων προσχωρήσεως της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Λετονίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Μάλτας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημοκρατίας της Σλοβενίας και της Σλοβακικής Δημοκρατίας και των προσαρμογών των συνθηκών επί των οποίων βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση [2],

- έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 2003 για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς [3],

- έχοντας υπόψη την απόφαση 2004/281/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 2004, για την αναπροσαρμογή της πράξης περί των όρων προσχωρήσεως της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Λετονίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Μάλτας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημοκρατίας της Σλοβενίας και της Σλοβακικής Δημοκρατίας και των προσαρμογών των συνθηκών επί των οποίων βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, κατόπιν της μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής [4],

- έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 864/2004 του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς, και για την προσαρμογή του λόγω της προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση [5],

- έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 2005 για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής [6],

- έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου της 20ής Σεπτεμβρίου 2005 για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) [7],

- έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 318/2006 του Συμβουλίου της 20ής Φεβρουαρίου 2006 για την κοινή οργάνωση των αγορών στον τομέα της ζάχαρης [8],

- έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση της 17ης Μαΐου 2006 [9],

- έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2012/2006 του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με την τροποποίηση και διόρθωση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς και σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) [10],

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου (A6-0037/2007),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεύρυνση του 2004 αύξησε σημαντικά τη γεωργική έκταση (περίπου κατά 27 %), τον αριθμό των εκμεταλλεύσεων (περίπου κατά 60 %) και τον αριθμό των απασχολούμενων στη γεωργία (περίπου κατά 57 %) στην ΕΕ, ενισχύοντας, ως εκ τούτου, και το παραγωγικό δυναμικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και καθιστώντας σημαντικότερη τη γεωργία· λαμβάνοντας υπόψη ότι με την αύξηση των αποδόσεων ανά εκτάριο κατά την παραγωγή τροφίμων και ζωοτροφών απελευθερώνονται επαρκείς εκτάσεις για την καλλιέργεια βιομάζας και ότι αυτό συνέβαλε στην περαιτέρω διαφοροποίηση του γεωργικού και αγροτικού ιστού της Ευρώπης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαδικασία αυτή συνεχίστηκε και εδραιώθηκε με την προσχώρηση της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η γεωργία στα περισσότερα νέα κράτη μέλη διαφέρει σημαντικά από εκείνη της ΕΕ των 15 όσον αφορά τον όγκο και τη δομή της παραγωγής, καθώς και το μέγεθος των εκμεταλλεύσεων, και ότι, σε σχέση με τα παλαιά κράτη μέλη, υστερεί όσον αφορά την αποδοτικότητα και το επίπεδο τεχνολογικής ανάπτυξης και οριζόντιας και κάθετης ολοκλήρωσης,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η γεωργία διαδραματίζει σημαντικότερο οικονομικό και κοινωνικό ρόλο στα περισσότερα νέα κράτη μέλη από ότι στην ΕΕ των 15, καθώς η συμβολή του εν λόγω τομέα στο ακαθάριστο εθνικό εισόδημα και το ποσοστό των απασχολούμενων σε αυτόν τον τομέα υπερβαίνουν τον κοινοτικό μέσο όρο,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένα νέα κράτη μέλη, η γεωργία επιβίωσης και ημιεπιβίωσης έχει μεγάλη κοινωνική, πολιτιστική και περιβαλλοντική σημασία,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα νέα κράτη μέλη εντάχθηκαν επιτυχώς και ομαλώς στην εσωτερική αγορά, συμβάλλοντας στη σημαντική αύξηση του εμπορίου αγροτικών προϊόντων και τροφίμων της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα νέα κράτη μέλη εισήγαγαν και εφάρμοσαν δεόντως κανόνες κτηνιατρικούς, φυτοϋγειονομικούς, περί ασφάλειας των τροφίμων, περί κοινής οργάνωσης των αγορών, καθώς και άλλους οριζόντιους κανόνες, με αποτέλεσμα να μην είναι απαραίτητο να εφαρμοστούν ειδικά μέτρα διασφάλισης,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα νέα κράτη μέλη αναγκάστηκαν να επωμιστούν το κοινωνικό και οικονομικό κόστος προκειμένου να προσαρμοστούν στους κανόνες της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) και να τους ενσωματώσουν και να προσαρμοστούν στο ανταγωνιστικό περιβάλλον της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προενταξιακά κονδύλια κάλυψαν μόνο εν μέρει το κόστος προσαρμογής και της διαδικασίας ολοκλήρωσης πριν από την ένταξη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ένταξη στην ΕΕ αποκάλυψε τα γενικά οικονομικά προβλήματα και προβλήματα ανταγωνιστικότητας των νέα κράτη μέλη και ότι η ΚΓΠ δεν κατόρθωσε να συμβάλει στην πλήρη επίλυση των εν λόγω προβλημάτων,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΚΓΠ προκάλεσε σημαντική ανάπτυξη και σημαντικές αλλαγές στον τομέα της γεωργίας των νέων κρατών μελών, παρά τα προβλήματα και τις εντάσεις που ανέκυψαν λόγω του ότι οι κανόνες της ΚΓΠ δεν στηρίζουν επαρκώς την ανάπτυξη ενός ισορροπημένου και αειφόρου γεωργικού τομέα, ειδικότερα όσον αφορά τομείς όπως η εκτροφή ζώων, η κηπευτική, και η ανάντη και κατάντη ολοκλήρωση,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Πράξη Προσχώρησης θέσπισε μακρά περίοδο σταδιακής εφαρμογής (9 χρόνια), με χαμηλό επίπεδο έναρξης (25 % του επιπέδου που ισχύει στην ΕΕ) για τις άμεσες ενισχύσεις στα νέα κράτη μέλη, ενώ οι κανόνες εσωτερικής αγοράς και δημοσιονομικής συνεισφοράς ισχύουν πλήρως σε αυτά· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα επίπεδα δαπανών και εσόδων στα νέα κράτη μέλη δεν δικαιολογούν αυτόν τον βαθμό διαφοροποίησης, ο οποίος δημιουργεί άνισους όρους ανταγωνισμού για τους γεωργούς των νέων κρατών μελών,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προβλήματα τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν στα νέα κράτη μέλη είναι, κατά κύριο λόγο, εκείνα που απαιτούν διαρθρωτικές αλλαγές για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέτρα ΚΓΠ που στηρίζουν τα εισοδήματα και εγγυώνται τις τιμές συνέβαλαν σημαντικά στην εν λόγω ενίσχυση,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή και το Συμβούλιο καθυστέρησαν ή δίστασαν να κατανοήσουν τα ιδιαίτερα προβλήματα των νέων κρατών μελών και να παράσχουν την απαραίτητη βοήθεια (π.χ. τα προβλήματα στην αγορά οπωροκηπευτικών, ιδίως όσον αφορά τους σαρκώδεις καρπούς, τα κεράσια και τα μήλα, η αδικαιολόγητη απαγόρευση πολωνικών εξαγωγών από τη Ρωσία και την Ουκρανία, η τροποποίηση και η προταθείσα κατάργηση των κανόνων παρέμβασης στον τομέα του αραβόσιτου, και εισαγωγής μελιού από τρίτες χώρες),

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας υπερβολικά μικρός αριθμός παραγωγών στα νέα κράτη μέλη και η κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης εκ μέρους των εμπορικών αλυσίδων μειώνουν σημαντικά την ανταγωνιστικότητα των γεωργών καθώς και τον βαθμό συνεργασίας και ένταξής τους,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι 8 από τα 10 νέα κράτη μέλη επέλεξαν το καθεστώς ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης (ΚΕΣΕ) για τις άμεσες ενισχύσεις,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανάγκες κοινοτικής στήριξης της αγροτικής ανάπτυξης στα νέα κράτη μέλη αποδείχθηκαν πολύ μεγαλύτερες από τα διαθέσιμα κονδύλια του προϋπολογισμού για την περίοδο 2004-2006 και, ταυτόχρονα, οι κανόνες εφαρμογής των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης περιόρισαν τη δυναμική χρήση των κοινοτικών πόρων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εν λόγω παράγοντες άμβλυναν αισθητά τον αντίκτυπο του δεύτερου πυλώνα της ΚΓΠ στα νέα κράτη μέλη, κατάσταση που ενδέχεται να συνεχίσουν να υφίστανται και στο πλαίσιο του νέου δημοσιονομικού πλαισίου,

Ομαλή ένταξη, όφελος για όλους

1. χαιρετίζει το γεγονός ότι ο τομέας της γεωργίας και των τροφίμων των νέων κρατών μελών έχει ενταχθεί πλήρως και ομαλώς στην κοινοτική αγορά·

2. τονίζει ότι η διεύρυνση του 2004, παρότι προκάλεσε διαταραχές στη γεωργική αγορά και στην αγορά τροφίμων ορισμένων νέων κρατών μελών, συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη σταθερών εμπορικών σχέσεων για τα 25 κράτη μέλη στο σύνολό τους·

3. επισημαίνει ότι ο τομέας της γεωργίας και των τροφίμων τόσο στα παλαιά όσο και στα νέα κράτη μέλη ωφελήθηκε έστω εν μέρει από τη διεύρυνση — οι ενδιαφερόμενοι φορείς στα νέα κράτη μέλη ωφελήθηκαν από το υψηλότερο επίπεδο γεωργικής ενίσχυσης και από την αύξηση των δυνατοτήτων εμπορίας, ενώ ο τομέας γεωργικών ειδών διατροφής και διεθνούς εμπορίου στα παλαιά κράτη μέλη σημείωσε πρόοδο, και αυξήθηκαν οι επενδύσεις και ο όγκο των συναλλαγών στον τομέα λιανικής πώλησης, ιδίως κατά την περίοδο πριν από την ένταξη·

4. θεωρεί ότι συνολικά η ένταξη των νέων κρατών μελών ήταν επιτυχής αλλά ότι η κατάσταση δεν είναι πάντα σαφής, καθώς δεν σημειώθηκε αύξηση στα έσοδα όλων των γεωργικών εκμεταλλεύσεων· υπογραμμίζει ότι η αύξηση στις τιμές αγοράς και στις επιδοτήσεις αντισταθμίστηκε εν μέρει από τις σημαντικές αυξήσεις του κόστους παραγωγής (επί παραδείγματι αυξήσεις στο κόστος των καυσίμων, της ενέργειας, των λιπασμάτων, των προϊόντων φυτοπροστασίας και του μηχανικού εξοπλισμού)·

5. τονίζει ότι η διεύρυνση δεν αύξησε το επίπεδο κινδύνου όσον αφορά την ασφάλεια των τροφίμων, την υγεία των ζώων και των φυτών και επισημαίνει, εν προκειμένω, ότι οι προδιαγραφές και η αποδοτικότητα του έργου των αρμόδιων αρχών στα νέα κράτη μέλη είναι άνω του κοινοτικού μέσου όρου από ορισμένες απόψεις·

6. παρατηρεί ότι η διεύρυνση του 2004 δεν επιβάρυνε δυσβάσταχτα τον προϋπολογισμό της ΚΓΠ και δεν απαίτησε σημαντικές αλλαγές στον προϋπολογισμό της ΕΕ· παρατηρεί, εντούτοις, ότι οι αποφάσεις για πάγωμα της αγοράς και του προϋπολογισμού άμεσων ενισχύσεων και το δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2007-2013 απαιτούν θυσίες από την ΕΕ των 15, βάσει της αρχής της αλληλεγγύης, από το 2007 και εφεξής· σημειώνει, επίσης, ότι συνεπεία των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2005, οι παραγωγοί της ΕΕ των 15 επιβαρύνθηκαν με περικοπές λόγω της ένταξης της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας πέραν των αποφάσεων για την εφαρμογή πολιτικών όπως αυτή της εθελοντικής διαφοροποίησης για την ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα ΙΙ·

7. εκφράζει τη λύπη του διότι τόσο κατά την διεύρυνση του 2004 όσο και κατά εκείνη του 2007 δεν καθορίσθηκαν υψηλότερες ποσοστώσεις, ούτε καν στο αρχικά προγραμματισμένο ύψος·

Εφαρμογή της ΚΓΠ στα νέα κράτη μέλη

8. επισημαίνει ότι οι σημαντικές διαφορές που παρατηρούνται μεταξύ των γεωργικών τομέων των νέων κρατών μελών συνεπάγονται διαφορετικό αντίκτυπο της εφαρμογής της ΚΓΠ και διαφορετικό εύρος και βαρύτητα των προκλήσεων για κάθε νέο κράτος μέλος·

9. εκτιμά ότι οι κοινοτικές διατάξεις δεν προσαρμόστηκαν, μετά τη διεύρυνση της ΕΕ με δέκα νέα κράτη μέλη το 2004 με κατάλληλο τρόπο στις νέες συνθήκες που ισχύουν σε ορισμένες αγορές (π.χ. στις αγορές σαρκωδών καρπών και αμύλου)·

10. επισημαίνει ότι για την προσαρμογή στις συνθήκες και στους κανόνες της εσωτερικής αγοράς και την εφαρμογή της ΚΓΠ — ειδικότερα όσον αφορά κανόνες κτηνιατρικούς, φυτοϋγειονομικούς, περί ασφάλειας των τροφίμων, περί κοινής οργάνωσης αγοράς, καθώς και άλλους οριζόντιους κανόνες — απαιτήθηκαν σημαντικές προσπάθειες από τους γεωργούς και τις διοικητικές αρχές στα νέα κράτη μέλη·

11. εκτιμά ότι η Επιτροπή δεν έδωσε επί πολλούς μήνες τη δέουσα προσοχή στην απαγόρευση των εξαγωγών πολωνικών γεωργικών προϊόντων προς την Ουκρανία και τη Ρωσία και δεν έλαβε αποτελεσματικά μέτρα για την άρση της·

12. επισημαίνει ότι, παρόλο που τα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ προενταξιακά προγράμματα συνέβαλαν στην προετοιμασία του εδάφους για την εφαρμογή της ΚΓΠ και τα προγράμματα εταιρικής σχέσης αποδείχθηκαν χρήσιμα, οι αρχικοί στόχοι επετεύχθησαν μόνον εν μέρει και η αποτελεσματικότητα των κοινοτικών μέτρων ήταν περιορισμένη·

13. υπενθυμίζει ότι το πρόγραμμα Sapard ξεκίνησε με σημαντική καθυστέρηση και είχε περιορισμένο πεδίο εφαρμογής, κυρίως λόγω των περίπλοκων λεπτομερειών εφαρμογής και της απουσίας έγκαιρων αποφάσεων εκ μέρους της Επιτροπής και των αρχών των νέων κρατών μελών·

14. παρατηρεί ότι ορισμένα νέα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες κατά την εφαρμογή των κοινοτικών προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης λόγω των πολύπλοκων ειδικών κανόνων τους και της διοικητικής επιβάρυνσης που συνεπάγεται η διαχείρισή τους·

15. επαναλαμβάνει ότι, δεδομένου ότι οι άμεσες ενισχύσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και την προσαρμογή του γεωργικού τομέα των νέων κρατών μελών, το χαμηλό επίπεδο αυτών των ενισχύσεων τα πρώτα χρόνια της περιόδου σταδιακής εφαρμογής τους όχι μόνον παρακώλυσε την απαραίτητη προσαρμογή, αλλά και δημιούργησε άνισες συνθήκες ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά, κατάσταση στην οποία πολλοί επιχειρηματίες δεν είχαν τα οικονομικά μέσα να ανταποκριθούν·

16. υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο των προγραμμάτων γεωργικής ανάπτυξης, τόσο για έναν νέο προσανατολισμό των γεωργικών εκμεταλλεύσεων με στόχο την αγορά — για παράδειγμα στον τομέα της επεξεργασίας και εμπορίας των εγχώριων προϊόντων ή σε εκείνον του τουρισμού — όσο και σε σχέση με την επίτευξη εναλλακτικών λύσεων για τα εισοδήματα εκείνων που εγκαταλείπουν την πρωτογενή γεωργική παραγωγή για οικονομικούς λόγους·

17. επισημαίνει ότι τα διαφορετικά επίπεδα άμεσων ενισχύσεων μεταξύ της ΕΕ των 10 και της ΕΕ των 15 δεν έχουν διασφαλίσει ίσους όρους ανταγωνισμού για όλους, με αποτέλεσμα σε αρκετά νέα κράτη μέλη οι παραγωγοί να έχουν χάσει έδαφος ακόμη και στις εγχώριες αγορές τους, γεγονός στο οποίο συνέβαλε κυρίως ο ανταγωνισμός από τις αυξημένες εισαγωγές από τρίτες χώρες λόγω της τροποποίησης του τελωνειακού καθεστώτος·

18. εκτιμά ότι οι επιφυλάξεις της Επιτροπής έναντι των νέων κρατών μελών όσον αφορά τα υποθετικά υπερβολικά υψηλά αποθέματα κατά την ημερομηνία της προσχώρησης στην ΕΕ, καθώς και οι απειλές για επιβολή σημαντικών χρηματικών προστίμων, δεν ήταν στην πλειονότητα των περιπτώσεων τεκμηριωμένες και βασίζονταν σε εσφαλμένους υπολογισμούς και ότι σε καμία γεωργική αγορά δεν παρατηρήθηκε διαταραχή της ισορροπίας, η οποία θα μπορούσε να έχει προκύψει λόγω αυτών των υποθετικά υπερβολικά υψηλών αποθεμάτων·

19. τονίζει ότι τα νέα κράτη μέλη υποχρεώθηκαν να εφαρμόσουν το καθεστώς των συμπληρωματικών εθνικών άμεσων ενισχύσεων (ΣΕΑΕ, "top-up"), οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ένα είδος συγχρηματοδότησης και οιονεί επανεθνικοποίησης των κοινοτικών άμεσων ενισχύσεων και οι οποίες δημιούργησαν σοβαρά πολιτικά και οικονομικά προβλήματα σε διάφορα νέα κράτη μέλη, καθώς επιβάρυναν σημαντικά τον εθνικό προϋπολογισμό και περιόρισαν τις δυνατότητες εφαρμογής των καθεστώτων κρατικών ενισχύσεων·

20. επισημαίνει ότι, λόγω δημοσιονομικών περιορισμών, αντίθετα προς τους γενικούς στόχους και αρχές της ΚΓΠ και αντίθετα προς τη διαφοροποίηση στην ΕΕ των 15, η πλειονότητα των νέων κρατών μελών υποχρεώθηκαν να ομαδοποιήσουν μέρος των κοινοτικών τους χορηγήσεων για την αγροτική ανάπτυξη με σκοπό την εξυπηρέτηση των συμπληρωματικών εθνικών άμεσων ενισχύσεων, όπως προβλέπεται από την Πράξη Προσχώρησης·

21. παραπέμπει στην άποψη ορισμένων νέων κρατών μελών ότι οι πλήρως αποσυνδεδεμένες ενισχύσεις βάσει έκτασης δεν συμβάλλουν εντελώς στην ισορροπημένη ανάπτυξη και την αειφορία της γεωργίας τους και ότι οι τομεακές προτιμήσεις ή/και οι προαιρετικές συνδεδεμένες ενισχύσεις θα μπορούσαν να είναι απαραίτητες, τουλάχιστον προς το παρόν, σε ορισμένα κράτη μέλη έως το 2013, και θα πρέπει να εξετασθεί το ενδεχόμενο εφαρμογής τους, αν ζητηθεί· παραπέμπει, εν προκειμένω, στην επιτυχή πρακτική εφαρμογή των πλήρως ή μερικώς συνδεδεμένων ΣΕΑΣ και των προσωρινών μέτρων κρατικής ενίσχυσης·

22. παρατηρεί ότι η πλειονότητα των νέων κρατών μελών θα ήθελε να συνεχιστεί η εφαρμογή του καθεστώτος ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης (ΚΕΣΕ) για όσο το δυνατόν περισσότερο, καθώς η μετάβαση στο καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης (ΚΕΕ) συνεπάγεται ιδιαίτερα μεγάλη διοικητική και τεχνική επιβάρυνση και ότι αυτό ταιριάζει με μια μελλοντική πολιτική αποσύνδεσης των ενισχύσεων·

23. κρίνει απαραίτητη την εφαρμογή κανόνων πολλαπλής συμμόρφωσης και απαιτήσεων σχετικά με ορθές γεωργικές πρακτικές και περιβαλλοντικές συνθήκες τόσο στα νέα όσο και στα παλαιά κράτη μέλη· προτείνει σταδιακή εισαγωγή των κανόνων πολλαπλής συμμόρφωσης, κατά τρόπον ώστε να ολοκληρωθεί με το πέρας της περιόδου σταδιακής εφαρμογής· προτείνει επίσης να δοθεί στα νέα κράτη μέλη η δυνατότητα αναβολής της εφαρμογής των κανόνων πολλαπλής συμμόρφωσης στα νέα κράτη μέλη έως τη λήξη της σταδιακής εφαρμογής των άμεσων ενισχύσεων· προτείνει επίσης να συνεχίσουν να ισχύουν οι απαιτήσεις για τις ορθές γεωργικές και περιβαλλοντικές συνθήκες τουλάχιστον κατά τη διάρκεια της περιόδου του ΚΕΣΕ, καθώς τα περισσότερα νέα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν ενδεχομένως δυσκολίες συμμόρφωσης προς τους περίπλοκους κανόνες πολλαπλής συμμόρφωσης η εφαρμογή των οποίων αποδεικνύεται δαπανηρή·

24. χαιρετίζει το γεγονός ότι το Συμβούλιο ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής για την παράταση του ΚΕΣΕ έως το τέλος του 2010 και τη συμμετοχή των νέων κρατών μελών στο καθεστώς ενισχύσεων ενεργειακών καλλιεργειών·

25. καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο της απλούστευσης και του εξορθολογισμού της εφαρμογής της ΚΓΠ, των καθεστώτων άμεσων ενισχύσεων και των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, να λάβει υπόψη τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν κυρίως τα νέα κράτη μέλη και να προτείνει τις ενδεδειγμένες λύσεις, χωρίς όμως να απομακρύνεται από τους κανόνες της εφαρμογής της ΚΓΠ·

26. τονίζει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει περισσότερο υπόψη τα ιδιαίτερα προβλήματα και τις ανησυχίες των νέων κρατών μελών κατά τη λήψη αποφάσεων στο πλαίσιο της ΚΓΠ·

27. εκφράζει την σοβαρή του ανησυχία σχετικά με την πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής για πλήρη κατάργηση του συστήματος παρέμβασης στον τομέα του αραβοσίτου από το 2007· διαπιστώνει ότι ο τρόπος με τον οποίο υποβλήθηκε η πρόταση αντίκειται στις θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης, όσον αφορά τη χρονική στιγμή, την έλλειψη ικανοποιητικής αξιολόγησης — κυρίως όσον αφορά τις συνέπειες για την κοινή οργάνωση αγοράς στον τομέα των σιτηρών και των άμεσων ενισχύσεων βάσει της έκτασης — καθώς και την έλλειψη εναλλακτικών λύσεων ή μεταβατικών περιόδων· εκτιμά ότι η πρόωρη κατάργηση του συστήματος παρέμβασης στον τομέα του αραβοσίτου ενδέχεται να έχει σοβαρές συνέπειες·

28. εκτιμά ότι θα πρέπει, σύμφωνα με το πνεύμα της αναθεώρησης της ΚΓΠ του 2003, να εξετασθεί η καθιέρωση ενισχύσεων βάσει της έκτασης για την καλλιέργεια ορισμένων σαρκωδών καρπών που προορίζονται για επεξεργασία και η σύνδεσή τους με την υποχρέωση για συμμετοχή στις δραστηριότητες ομάδων παραγωγής αγροτικών ειδών διατροφής ή σε οργανώσεις παραγωγών, καθώς και η καθιέρωση υποχρέωσης πώλησης των εν λόγω προϊόντων στο πλαίσιο εμπορικών συμβάσεων, πράγμα που θα μπορούσε να συμβάλει σε μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα του τομέα των σαρκωδών καρπών καθώς και στη βελτίωση της κατάστασης των γεωργών σε κράτη μέλη, όπως η Πολωνία·

29. εκτιμά ότι απαιτούνται περαιτέρω αλλαγές στη γεωργική παραγωγή και στον αγροτικό ιστό των νέων κρατών μελών και τονίζει ότι οι κανόνες της ΚΓΠ και οι κοινοτικές ενισχύσεις πρέπει να συνδράμουν σε αυτήν τη διαδικασία· τονίζει ότι είναι καίριας σημασίας αυτές οι αλλαγές να πραγματοποιηθούν προοδευτικά, καθώς η βασιζόμενη στη γεωργία αγροτική κοινωνία και οικονομία των νέων κρατών μελών δεν θα μπορούσε να αντέξει υπερβολικά ταχείς και δραστικές αλλαγές στις διαρθρώσεις παραγωγής και απασχόλησής τους·

Το μέλλον της ΚΓΠ στη διευρυμένη ΕΕ

30. επισημαίνει ότι η σημερινή ΚΓΠ δεν ενδείκνυται για τη διαχείριση σημαντικού τμήματος των γεωργικών προβλημάτων και των προβλημάτων που άπτονται της γεωργίας στη διευρυμένη ΕΕ· εκτιμά ότι η αποσύνδεση των άμεσων ενισχύσεων, όπως επεβλήθη από τον ΠΟΕ, αυξάνει γενικά τον εμπορικό προσανατολισμό της γεωργίας της ΕΕ, αλλά οι αποσυνδεδεμένες άμεσες ενισχύσεις δεν συμβάλλουν άμεσα στη διαμόρφωση ενός αειφόρου γεωργικού τομέα και μιας αειφόρου αγροτικής κοινωνίας, είτε στα νέα κράτη μέλη είτε σε σημαντικό μέρος της ΕΕ των 15· επισημαίνει δε ότι απαιτούνται είτε επιπρόσθετα μέτρα είτε εξατομικευμένη λύση για την εφαρμογή του καθεστώτος των άμεσων ενισχύσεων·

31. εκφράζει την άποψη ότι, ειδικά στα κράτη μέλη και στις περιφέρειες όπου οι εξειδικευμένες γεωργικές εκμεταλλεύσεις διαδραματίζουν αποφασιστικό ρόλο στη γεωργία, το υφιστάμενο σύστημα άμεσων ενισχύσεων προωθεί υπερβολικά τις αροτραίες καλλιέργειες, δεν συνδράμει κατάλληλα στη διαμόρφωση αειφόρου εκτροφής ζώων και δεν προάγει ούτε διευκολύνει τις απαραίτητες διαρθρωτικές αλλαγές·

32. επισημαίνει ότι, στην περίπτωση ορισμένων νέων κρατών μελών, σε ορισμένους τομείς τα επίπεδα των χορηγούμενων ποσοστώσεων οδήγησαν στο πάγωμα ή ακόμη και στη μείωση της γεωργικής παραγωγής, ενώ το γεγονός ότι οι αποσυνδεδεμένες ενισχύσεις συνδέθηκαν με το χαμηλότερο επίπεδο ποσοστώσεων αποτέλεσε ένα επιπλέον μειονέκτημα επιδότησης για τα νέα κράτη μέλη πέραν της σταδιακής εφαρμογής· παρατηρεί επίσης ότι το πρόβλημα υφίσταται επίσης σε ορισμένα από τα παλαιά κράτη μέλη·

33. εκτιμά ότι η επίτευξη των στόχων της ΚΓΠ παρεμποδίζεται στα νέα κράτη μέλη και από την ανεπαρκή χρηματοδότηση της αγροτικής ανάπτυξης, από την απουσία αποτελεσματικού συστήματος διαχείρισης κινδύνων και κρίσεων και από τους υπερβολικά αυστηρούς κοινοτικούς κανόνες σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις·

34. τονίζει ότι η ΚΓΠ θα πρέπει να διατηρηθεί σε κοινοτικό επίπεδο στο πλαίσιο μιας μεταρρυθμισμένης ΚΓΠ και να αποφευχθεί η επανεθνικοποίησή της· τονίζει, ωστόσο, ότι πρέπει να εφαρμοστούν συγκεκριμένα μέτρα βάσει της αρχής της επικουρικότητας· εκφράζει την άποψη ότι απαιτείται η αναθεώρηση του πεδίου εφαρμογής, των αντικειμενικών στόχων, των σκοπών και των αρχών της ΚΓΠ, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού γεωργικού μοντέλου, λαμβάνοντας υπόψη τις επιδιώξεις και τις ανάγκες της γεωργίας, των αγροτικών περιοχών, των αγροτών, των καταναλωτών και του συνόλου της κοινωνίας στη διευρυμένη ΕΕ των 27, προκειμένου να καθοριστούν οι απαραίτητοι οικονομικοί πόροι και να διασφαλιστεί η ορθή, ισότιμη και πλήρως αιτιολογημένη κατανομή τους·

35. τονίζει ότι όλοι οι πιθανοί παράγοντες (π.χ. οι συνέπειες παλαιότερων οικονομικών αποφάσεων, οι μεταρρυθμίσεις της ΚΓΠ, οι εμπειρίες των νέων κρατών μελών, η ποικιλομορφία και η ποικιλία που εμφανίζει η ευρωπαϊκή γεωργία) θα πρέπει να ληφθούν δεόντως υπόψη στη μελλοντική μεταρρύθμιση της ΚΓΠ, ιδιαίτερα κατά τον "έλεγχο υγείας της ΚΓΠ" και την ενδιάμεση αναθεώρηση το 2008-2009 του δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2007-2013·

36. τονίζει επιπλέον ότι πρέπει να αποφευχθούν επιβεβλημένες αποφάσεις που αποσκοπούν στη μείωση του επιπέδου κοινοτικής χρηματοδότησης ή στη διατήρηση του οικονομικού status-quo μεταξύ των κρατών μελών·

37. θεωρεί ότι η παραγωγή βιομάζας και βιοενέργειας θα διαδραματίσει στρατηγικό ρόλο στο μέλλον του γεωργικού τομέα της ΕΕ· ζητεί να διατεθούν επαρκή κεφάλαια για την προώθηση της παραγωγής βιομάζας σε εκτάσεις οι οποίες δεν είναι πλέον απαραίτητες για την καλλιέργεια τροφίμων και ζωοτροφών· υπενθυμίζει, σε αυτό το πλαίσιο, τις σημαντικές δυνατότητες των νέων κρατών μελών, και το αυξημένο συνολικό παραγωγικό δυναμικό της διευρυμένης ΕΕ·

38. υπογραμμίζει ότι η κάλυψη των συγκεκριμένων αναγκών των κρατών μελών και των περιφερειών, συμπεριλαμβανομένης και της επίλυσης προβλημάτων και δυσκολιών στα νέα κράτη μέλη, θα πρέπει να επιτευχθεί βάσει της αρχής της επικουρικότητας με τα εξής εξατομικευμένα εργαλεία:

- εισαγωγή αναθεωρημένου συστήματος άμεσων ενισχύσεων, συμπεριλαμβανομένων νέων μέτρων, όπως οι επιλογές εκούσιας επανασύνδεσης, για χρήση μόνο από τα κράτη μέλη που το θεωρούν απαραίτητο, προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους τους τόσο από κοινωνική άποψη όσο και από άποψη απασχόλησης και αειφορίας· επέκταση των ενισχύσεων σε νέους τομείς και νέους δικαιούχους (επί παραδείγματι σαρκώδεις καρπούς που προορίζονται για επεξεργασία), στο πλαίσιο του αναθεωρημένου συστήματος εθνικών κονδυλίων και πλήρους κοινοτικής χρηματοδότησης,

- θέσπιση επιπρόσθετων, προαιρετικών, περιφερειακών ή προσωρινών μέτρων της αγοράς με κοινοτική χρηματοδότηση,

- εφαρμογή του συστήματος εθνικών κονδυλίων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ στους τομείς προς μεταρρύθμιση (οίνος, οπωροκηπευτικά),

- αύξηση της υποστήριξης και ενεργός στήριξη προς τις οργανώσεις παραγωγών καθώς και κατάργηση της εθνικής νομοθεσίας που παρακωλύει αυτές τις ενέργειες,

- προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ οργανώσεων παραγωγών,

- θέσπιση αποτελεσματικού συστήματος διαχείρισης του κινδύνου και των κρίσεων στον τομέα της γεωργίας με κοινοτική οικονομική συνδρομή, που θα καλύπτεται από τα εθνικά κονδύλια,

- ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς με κοινούς κανόνες που θα διέπουν τις προδιαγραφές ποιότητας, την εμπορία, τον ανταγωνισμό, την ασφάλεια των τροφίμων, την προστασία του περιβάλλοντος και την καλή διαβίωση των ζώων,

- ενίσχυση της αγροτικής ανάπτυξης και της χρηματοδότησής της,

- αύξηση της ευελιξίας των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων (π.χ. διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των απαλλαγών κατά κατηγορία και αύξηση του επιπέδου "de minimis")·

39. κρίνει ότι η συμβατότητα με τον ΠΟΕ θα πρέπει να διασφαλιστεί κατά τις διαπραγματεύσεις του γύρου της Ντόχα στο πλαίσιο της προσφοράς της ΕΕ να μειώσει τους εμπορικούς φραγμούς ή ως αντάλλαγμα για τη συμφωνία να διατηρηθούν τα επίπεδα εγχώριων ενισχύσεων των άλλων μελών του ΠΟΕ·

40. υπενθυμίζει ότι οι πρόσθετοι δασμοί που επιβάλλονται στο πλαίσιο του μηχανισμού ειδικών διασφαλίσεων (ΕΔΔ), θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέσο αποτελεσματικής προστασίας από υπερβολικές εισαγωγές και από εισαγωγές σε τεχνητά χαμηλές τιμές σε ευάλωτους τομείς, μεταξύ άλλων σε ευάλωτους για τα νέα κράτη μέλη τομείς· ζητεί από την Επιτροπή να δημιουργήσει, στο πλαίσιο του τρέχοντος γύρου διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ, τις προϋποθέσεις για την κατάλληλη τροποποίηση της εμβέλειας των ΕΔΔ στον κατάλογο των παραχωρήσεων της ΕΕ· υπενθυμίζει ότι ορισμένα εκ των νέων κρατών μελών είχαν τη δυνατότητα να κάνουν χρήση των ειδικών διασφαλίσεων σε ευάλωτους γεωργικούς τομείς, οι οποίες δεν περιλαμβάνονταν στον τρέχοντα κατάλογο της ΕΕ·

41. προσδοκά ότι η μελλοντική ΚΓΠ όχι μόνον θα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες της διευρυμένης ΕΕ, αλλά και θα επιτρέπει την ευκολότερη διαχείρισή της, θα μειώσει τη διοικητική επιβάρυνση για τους γεωργούς και τις εθνικές αρχές και ότι θα υποστηρίζει την προσανατολισμένη προς την αγορά και περιβαλλοντικά ορθή παραγωγή ασφαλών προϊόντων, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα το μέλλον της αειφόρου γεωργίας·

42. καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς να διεξαγάγουν ανοικτή συζήτηση και να υποβάλουν διορατικές προτάσεις, ώστε να οικοδομηθεί ένα αειφόρο μέλλον για τη γεωργία στη διευρυμένη ΕΕ·

43. χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής για τη διαμόρφωση μακροπρόθεσμης προοπτικής για το μέλλον της ΚΓΠ μετά το 2013, η οποία θα ανταποκρίνεται πλήρως στη εξαιρετική δυνατότητα που εμφαίνεται από τις προβλέψεις περί ανάπτυξης του παγκόσμιου εμπορίου γεωργικών τροφίμων πιθανότατα διπλάσιας από τη συνολική αναμενόμενη ανάπτυξη του παγκόσμιου εμπορίου μέσα στα επόμενα 30 χρόνια, μεριμνώντας ταυτόχρονα για ομοιόμορφη ανάπτυξη της γεωργίας σε όλη την ΕΕ και η οποία μέσω των συνδυασμένων προσπαθειών της ΕΕ των 15 και των νέων κρατών μελών, θα δώσει τη δυνατότητα στην γεωργία να εκπληρώσει τον σταθερό της ρόλο όσον αφορά την παραγωγή και άλλες δραστηριότητες·

*

* *

44. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στα κοινοβούλια και στις κυβερνήσεις των κρατών μελών.

[1] ΕΕ L 161 της 26.6.1999, σ. 87.

[2] ΕΕ L 236 της 23.9.2003, σ. 33.

[3] ΕΕ L 270 της 21.10.2003, σ. 1. Κανονισμός που τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) 2013/2006 (ΕΕ L 384 της 29.12.2006, σ. 13).

[4] ΕΕ L 93 της 30.3.2004, σ. 1.

[5] ΕΕ L 161 της 30.4.2004, σ. 48.

[6] ΕΕ L 209 της 11.8.2005, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 320/2006 (ΕΕ L 58 της 28.2.2006, σ. 42).

[7] ΕΕ L 277 της 21.10.2005, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2012/2006 (ΕΕ L 384 της 29.12.2006, σ. 8).

[8] ΕΕ L 58 της 28.2.2006, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 247/2007 της Επιτροπής (ΕΕ L 69 της 9.3.2007, σ. 3).

[9] EE C 139 της 14.6.2006, σ. 1.

[10] ΕΕ L 384 της 29.12.2006, σ. 8.

--------------------------------------------------