ARCHIVES HISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (82)124
Vol.1982/0043

Disclaimer
Conformément aurèglement (CEE, Euratom) n°354/83 duConseil du1erfévrier 1983
concernant l'ouverture aupublic des archives historiques delaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergie atomique (JOL43du15.2.1983,
p.1),telque modifié parlerèglement (CE, Euratom) n°1700/2003 du22septembre 2003
(JO L243du27.9.2003, p.1),cedossier estouvert aupublic. Lecaséchéant, lesdocuments
classifiés présents dans cedossier ontétédéclassifiés conformément àl'article 5dudit
règlement.
Inaccordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No354/83 of1February 1983
concerning theopening tothepublic ofthehistorical archives oftheEuropean Economic
Community and theEuropean Atomic Energy Community (OJ L43,15.2.1983, p.1),as
amended byRegulation (EC, Euratom) No1700/2003 of22September 2003 (OJ L243,
27.9.2003, p.1),thisfileisopen tothepublic. Where necessary, classified documents inthis
filehave been declassified inconformity withArticle 5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung (EWG, Euratom) Nr.354/83 desRates vom 1.
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI. L43vom 15.2.1983,
S.1),geändert durch dieVerordnung (EG, Euratom) Nr.1700/2003 vom 22.September 2003
(ABI. L243vom 27.9.2003, S.1),istdiese Datei derÖffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurden dieVerschlusssachen indieser Datei inÜbereinstimmung mitArtikel 5
dergenannten Verordnung freigegeben.

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
yCΟΜ(82)124 τελικό
Βρυξέλλες .24Μαρτίου 1982
Λ."
?* ^
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ
ΠEPITHΣΕΠΑΝΕΘΕΤΑΣΘΩΣ TOYΠΡΟΓΡΑΜΑΤΟΣ
ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΘΕΩΣ
ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΘΕΣΠΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ
ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 11ης ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1979
COM (82)124xeXino

ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥΔΕΥΤΕΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
ΕΡΕΥΝΑΣΚΑΙΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΣΤΟΝ
ΤΟ!ν'ΕΑΤΗΣΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
-1979–1933-
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΣΤΟΧΟΙΚΑΙΡΟΛΟΣΤΟΥΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥΠΡΩΤΟΥΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
ΕΞΕΛΙΞΗΤΟΥΔΕΥΤΕΡΟΥ/ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ-ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ -/
ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ
–Διαδικασία επανεξετάσεως
–'Ανάπτυξη-πρότεραίδτητες–κατευθυντήριες γραμμές,'
–ΔίαχεΓριση
–Προϋπολογισμός
–Τρέχουσαδιαχείριση
ΣΥΙν'ΠΕΡΑΣΐν'ΑΤΑ
ΠΑΡΑΡΤΗ'/ΑI–Σημαντίκααποτελέσματα ταυπρώτουπρογράμματος
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑII–'ΕξελίξεΤςτουδευτέρουπρογράμματος
ΠΑΡΑΡΤΗΡΙΑIII–Συνέδριακαίδημοσιεύσε 5ς

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1.ΤόπρόγραμμαερευνάςκαΓαναπτύξεωςατόντομέατηςενεργείας(Ό[2]άποσκοπεΤ
στηνΰποατηρϊξη,,απότ6ετος1975:τηςεπίσυμβάσε;ττραγματοπο !ησεωςερευνών
οσονάφορατηνεξοικονόμηση Ενεργείας,τίςανανεώσιμεςπηγέςενεργείας {ηλια­
κή:<αίγεα-6ερμ;κ;*)καδωςκαίτηνπαραγωγή ;<αΓχρησ;μοποίηση τουυδρογόνου ^
Περίλαμβάνειεπίσηςεναμέροςαφιερωμένοατήνανάλυσητωνενεργείακΐονσυστημά­
τωνκαίστημελέτητωνδιαφόρωνστραττ,γ:κδν»Τ6ττρόγραμμααυτίμαζίμέεκείνο
τουΚοίνοϋΚέντρου *Ερευνών(3)καΕώςκαιη'έφάρμογήτωνΚανονισμώνπερίπαρο­
χήςχρηματοδοτ :κηςδποοτηρίξεωςατέπρογράμματαεπιδείξεως(λ)αποτελούντη
συμβολήτηςΚοινότητοςστηνεισαγωγήκαΓατήνανάπτυξηνέονενεργειακών τεχνο–
λογ:ων,ο:ΟΓ.ΟΤεςε!ναιαναγκαίεςγιατηνεπίτευξητωνστόχων -τουςοποίους
εαεσεήΚοινότηταστοντομέατηςενεργείας.·
2.ί^έτηνάποίρασητης11ηςΣεπτεμβρίου 1979„τόΣυμβοίλ'.οξέσκισετοδεύτεροπρό­
γραμμαερευνάςκαίαναπτύξεωςατόντομέατηςενεργείας(",973–1933,.105εκατομ.
ΕΟϋ).,τόοποϊοάποτελεΤσυνέχειατουπρώτου(1975–1979859εκατομ.ΕΟϋ).
Ά-,δΐασητουΣυμβουλίουσρ:Β075/510ΕΟΚτ?]ς22,3.1975,·ΕΕΙ.231της2,9.1975
(2}'ΑπόφασηταυΣυμβουλίουάρϊΒ»79/785ΕΟΚτης11.9,1979,ΕΕI.231της13.9.79
(3]"Απόφασητο~Συμβουλίουαρι3.77/483ΕΟΚΕΥΡΑΤΟΚτης18.7.1977:ΕΕ1.233
της8*8.77
:<αίαπόφασητουΣυμβουλίουαριθ.80/317ΕΟΚΕΥΡΑΤΟΜτης13»8„1330ΕΕ!»72
meenii^i»-'oOuw>–'
{4)ΚανονισμοίτουΣυμβουλίου(ΕΟΚ)αρ:8.1302/73καί1303/73της12.6.1978
ΕΕI.153της15.6.1973

-3-
Ιτύν κατωτέρω πίνακα αναφέρονται αναλυτικά οιπιστδσεις πούέχουν διατεθεί
ατάπέντε ύποπρογράμματα .
'Υποπρόγραμμα
/
/ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΕΕΚΑΤΟΜ .ECU (*)
1975 -1979 1979-1983
'Εξοικονόμηση Ενεργείας 11,4 27
Παραγωγή καίχρησιμοποίηση 13,2 8
τουυδρογόνου
'Ηλιακή Ενέργεια 17,5 46
Γεωθερμική ενέργεια 13,0 18
'Ανάλυση συστημάτων καίιμελέτη
τηςστρατηγικής στόν Ενεργειακό
τομέα
Σύμφωνα μέτόάρθρο 4τηςαποφάσεως αυτής ,τόπρόγραμμα πρέπει νάεπανεξετασθεί
τό1981 καί ,κατά περίπτωση ,νάτροποποιηθεί λαμβανομένων ύπόψη τωντελικών
αποτελεσμάτων τουπρώτου προγράμματος »"Εκθεση σχετική μέτήνΕπανεξέταση αύτη
πρέπει νάσυνταχθεί καίνά ,υποβληθεί ατόΣυμβούλιο καίατόΕυρωπαϊκά Κοινοβούλιο .
*Ηεπανεξέταση αύτη Εντοπίζεται στηστιγμή πούη'Επιτροπή ,στίς απαντήσεις της
στην εντολή της30ης ΜαΤου 1980 ,προβαίνει σέγενική εξέταση τωνδυνατοτήτων Εκ
νέου αναλήψεως κοινοτικών δραστηριοτήτων καίπροτείνει νάτροποποιηθεί ηνά
συμπληρωθεί ηκατά τομείς πολιτική πούτίςκαλύπτει ,ούτως ωστε νάενισχυθεί η
Εσωτερική συνοχή τηςΚοινότητας καίνάκαταλάβει ήτελευταία τήθέση πούτηςανή­
κειστήδιεθνή σκηνή .Γιάτοΰς λόγους αύτούς ή'Επιτροπή υπέβαλε ηδησειρά προ­
τάσεων .
0*0 ΓιάτάΚονδύλια πούδιατίθενται ατάΚράτη μέλη γιάτηνερευνά καίτήν
ανάπτυξη βλέπε :
1JEnergy R,DandDprogrammes andexpenditures oftheMember States and
theEuropean Communities-Inventory of76-78 >nououvSto^s q'YnoenjTpo -
ni^'EvepYefac ;TOUCREST ('EYYP*XII/100/79),
2)Σύγκριση τωνεθνικών καίΚοινοτικών πολιτικών

-4-
4,£τήν Κοινοτική στρατηγική τηςστδν τουέα τίΐςΕνεργείας (Ό,ή'Επιτροπή
προτείνει πλαίσια δράσεως πού 8άεπρεπε νάεπιτρέψει ατήν Κοινότητα να,
δώσει άποτελεσματι κήλύση στα προβλήματα πουθέτει στό παρόν καΓ στόμέλ­
λον ηενεργειακή έξάρτηση τηςΚοινότητος .
5."Ενας άπότούς στόχους προτεραιότητας ,τους όποίους άφορα ηστρατηγική αύτη
είναι ηοσατόδυνατό ταχύτερη μείωση της εξαρτήσεως ούτως ωατε νάμπορέσει
ηοίκανομία τηςΚοινότητας νάυπερπηδήσει τίςανωμαλίες πούπροκαλεί ηένεργει -
ακήκρίση καί νάαποκτήσει έκνέου προοπτικές ύγιους ,καί συνεπώς διαρκούς ,
αναπτύξεως καί απασχολήσεως .
Γιάτόσκοπό αυτό πρέπει νάάναληοΒεΤ δράση τόσα στό επίπεδο της ζητήσεως ,δσον
άφορα τήν εξοικονόμηση καίτηνορθολογική χρησιμοποίηση τηςενεργείας ,οσα
καί στό έπίπεδα της προσφοράς ,οσον άφορα τήδιαφοροποίηση τον πηγών εφαδί.ασμαυ ,
ιδίως μέτήν προσφυγή σέανανεώσιμες ενεργειακές πηγές ,
ο,'Εφόσον αρχίσει νάδιανύεται τόμεταβατικό ενεργειακό οτάδ§ο ,ΕάκαταστεΤ δυνατό ,
μέτήδιάνοίξη προοπτικών εφαρμογής νέων τεχνολογιών ,νάεύνοηθεΤ ήανάπτυξη μιας
σύγχρονης καίδυναμικής ευρωπαϊκής β3αμηχανίας ,Ικανής νάανταποκριθεί στόν παγκόσ­
μιο συναγωνισμό ;
7.Γϊά νάπραγματοποιηθούν ολααυτά ,η*Επιτροπή φρονεΤ ότιπρέπει νάδοθούν ορισμέ­
νεςπροτεραιότητες ατόπλαίσιο μιας κοινοτικής δράσεως ,άπότίςδποϊες ημία
άφορα τήνενίσχυση τηςκοινής πολιτικής στοβςτομείς της ερευνάς ,τηςαναπτύξεως
καθώς καίτηςεκτελέσεως προγραμμάτων έπιδείξεως »
,/'
Χ
~θ„Παράλληλα ,η'Επιτροπή πρότεινε ατήν Κοινότητα ϋναδεύτερο στάδιο κοινής στρατη ¬
γικήςτηςερευνάς καίάναπτΰξ εως(3),στόχος τουοποίου Βάείναι νάδιανοίξει
σατήν Κοινότητα νέες προοπτικές αναπτύξεως καί αυξήσεως απασχολήσεως μέτήνβέλτιστη
χρησιμοποίηση τηςεπιστημονικής ερευνάς καίτηςτεχνολογικής άναπτΰξεως .Τάάνωτέ-
ρωσυνεπάγονται συγχρόνως τήναξιοποίηση τωνκοινοτικών επιτεύξεων μέτήν ένταξη
τωντελευταίων στόπλαίσιο συνολικής στρατηγικής καθώς καίτήν εκμετάλλευση των
πλεονεκτημάτων πού προσφέρουν οΐευρωπαϊκές διαστάσεις τηςΚοινότητας .
(Ό"Εγγρ.00Μ (81)540τελικό της 1ης "Οκτωβρίου 1981
(2)"Εγγρ.00Μ(81 )639τελικό /2της 29'Οκτωβρίου .1981
(3)"Εγγρ.00Μ(81 )574τελικό της 12ης "Οκτωβρίου 1981

t
-5-
9.Γιανάπραγματοποιηθούν δλααυτά ,πρέπει καταρχήν νάάντ ικατασταθεί ηρεαλιστική
αντιμετώπιση τουθέματος ,πούσυνίσταται ατήν αλλεπάλληλη κατά τομέα έφαρμογή
ερευνητικών δραστηριοτήτων ,μέτηνεφαρμογή μιας γενικής πολιτικής .*Ητελευταία
Βάπρέπει νάκαταστήσει δυνατό τδνεντοπισμό τωνστόχων πρότερα ιότητος πού6ά
πρέπει νάτεθούν γιάτόνπροσανατολισμό καίτδνκαθορισμό τηςδράσεως καθώς καί
τήναποτελεσματική εκμετάλλευση ολων τωνμέσων 1,πούπροσφέρονται έπίΚοινοτικού
Ιπιπέδου (χρηματοδοτικών ,φορολογικών ,κανονιστικών ,υποστηρίξεως τηςκαινοτο­
μίας )· ,
10.Γιάτήνεφαρμογή τηςστρατηγικής αύτης προβλέπεται ηέκπδνηση γενικού προγράμματος
πλαισίου ,στόόποΤο Βάλαμβάνονται υπόψη οΐβασικές κατευθύνσεις καίστΰ .όπο7θ
θάενταχθούν οΐένέργειες προτεραιότητας πούέχουν ηδηάναληφθεΤ ηπούπρόκειται
νάαναληφθούν .
'Ηπροτεινόμενη πολιτική πρέπει νάκαθίστα δυνατή τήνκαλύτερη αξιολόγηση των
δραστηριοτήτων πούπρόκειται νάαναληφθούν ,τήνέξασφάλιση ,κατόπιν συντονισμένης
προετοιμασίας ,τηςσυνοχής τους καίτήνμεγαλύτερη δυνατή συσχέτισή τους μέτίς
άλλες Κοινοτικές δραστηριότητες Γενέργεια ,οίκονομία ,γεωργία ,βιομηχανία ,ανάπτυ­
ξη,περιφερειακή πολιτική .««.) ·Στην προσαρμογή αυτή Βάλαμβάνεται υπόψη ησυμπλη -
ρωματικότητα τωνδραστηριοτήτων τουΚοινού Κέντρου *Ερευνών (ΚΚΕ)καίτωνσκέψεων
πούγίνονται δσον άφορα τούς μελλοντικούς προσανατολισμούς .
11.Μετά τήνπρώτη θετική αντίδραση τουΣυμβουλίου έναντι τωνκατευθύνσεων πούπρό­
τεινε ή"Επιτροπή (ΐ),ήτελευταία σκέπτεται ,αφενός ,νάυποβάλει συγκεκριμένες
προτάσεις πούΒάαποσκοπούν Ιδίως νάπαγιώσουν καίνάένισχύσουν άρισμένα υφιστά­
μενα προγράμματα καί ,αφετέρου ,νάτήνβοηθήσουν στόνάέμβαθύνει στόθέμα της
επιλογής ορισμένων κατευθυντηρίων γραμμών δσον άφορα τήδραστηριότητα πούπρόκειται
νάάναληψθεϊ πιδμακροπρόθεσμα στδν τομέα τηςερευνάς καίτηςαναπτύξεως ,,
12.76 πρόγραμμα ,ανκαίάρχισε νάεκτελείται τδ1975 ,φαίνεται δτιανταποκρίνεται
κατάλληλα στούς στόχους τηςκοινοτικής ενεργειακής στρατηγικής καίατιεντάσσεται
στόπλαίσια τωνπροτεραιοτήτων ποΰκαθορίζονται στήν κοινή στρατηγική "Ερευνας
καί 'Αναπτύξεως .
Γιάτόλόγο αυτό η"Επιτροπή προτείνει ,αντί τηςαναθεωρήσεως τουπρογράμματος ,
τόέποΤο εχει ηδηεκτελεαΏεΤ κατά τάδύοτρίτα ,τόν ,δαοτόδυνατό συντομότερα ,
καθορισμό καθώς καίτήνέκπόνηση νέου προγράμματος ερευνάς καίαναπτύξεως ,τό
οποΥο θάπρέπει νάένταχθεΐ στόγενικό πλαίσίο τηςπτοατηγι.κης πούπρόκειται νά
(ΐ)Συνεδριάσεις τουΣυμβουλίου των 'Υπουργών 'Ενεργείας (27"Οκτωβρίου 198ΐ )καί
των 'Υπουργών "Ερευνας (9Νοεμβρίου 1981 )

:-V 1
-6-
&καλουΘηΘεΤ ατοόςτομεΤςπο(5Άχουνέπιλεγ&Τ,καίΙδίωςστίκοινοτικάπρδγρομμο-
πλαίσιοερευνάςκαίάναπτύξεως.
13.Τόπαρόνέγγραφοεϊναιηαπάντησητης"ΕπιτροπήςοτήναΥτησηπερίεπανεξετάσεως του
προγράμματος πούδιατυπώνεται στόάρθρο4τηςαποφάσεωςτουΣυμβουλίουκαίαποτελεί
τηνέκεϊπροβλεπόμενη 'έκ8εσηπούυποβάλλεται στόΣυμβούλιοκαίστόΚοινοβούλιο,
ΣΤΟΧΟΙΚΑΙΡΟΛΟΣΤΟΥΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣΚΑΙΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΣΤΟΝΤΟΜΕΑΤΗΣΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
14.Κατάτηνεποχήτηςεκπονήσεως ταυπρογράμματος ?τό1974,κυρ8ομέληματηςΕπιτρο­
πήςατόθέμααυτάήταννάενισχύσεικαίνάσυντονίσειτηνκοινοτικήερευνάσέορισμέ­
νουςνέουςτομεΤς"εκτατε,τάστοιχείααυτάσυμβάλλουνστηνΙπιτυχίατηςπροσπαθείας
πούανέλαβεηΚοινότηταγιάτηνμείωσητηςσυνολικήςκαταναλώσεως ενεργείαςκαθώς
καίτηςυπέρμετραμεγάληςεξαρτήσεωςτηςαπότάεισαγόμενοπετρέλαιο *
15.ΟΪτομεΤςτηςερευνάςπούκαλύπτονται απότάπρόγραμμαείναιτέτοιαςφύσεωςωστενά
μπορούννάσυμβάλλουνστήνπραγματοποίηση τωνενεργειακών στόχων.
'Απότίςνέεςπηγέςενεργείας,οϊτεχνολογίεςτηςεξοικονομήσεως ενεργείαςείναιεκείνες
πούπροσφέρουντίςμεγαλύτερεςδυνατότητες γρήγορηςεπιτεύξεωςτωνστόχων.Σημαντικός
αριθμόςτεχνολογιών,νέωνηβελτιωμένων,πούαναπτύχθηκαν άπδτδπρόγραμμα,έχουναπό
τώρακατοχυρωμένη τηνοικονομικήτουςαποδοτικότητα τόσοοτδντομέατωνΒιομηχανικών
μεθόδωνδσοκαίστάνοίκϋακδτομέα.
16.Οιανανεώσιμεςπηγέςενεργείας(γεωθερρικήκαίηλιακή),παρδλαπούσυνεπάγονται ένμέρει
τήχρήσητεχνολογιών πούαπαιτούναρκετόχρόνογιάτηνεφαρμογήτους,προσφέρουνσίγουρο ,
δυνατότητεςγιάσημαντικήμεσοπρόθεσμη συμμετοχή"(τηςτάξεωςτου5%γιάτδετος2.000)
καίαποτελούναξιόλογηΙπιλαγήγιάτδνεπόμενοαιώνα."Ορισμένεςτεχνολογίες,δπως
έκεΤνεςπούχρησιμοποιούν τήγεωθερρίκηενέργειαγιάτδνοΙκιακόηλεκτρισμόκαίτην
οικιακήθέρμανση,τήναιολικήενέργεια,τήνηλιακήθέρμανσηκαίτήχρήσητηςβιομάζας »
είναιηδησέθέσηνάΕξοικονομήσουν σημαντικέςποσότητεςπετρελαίου.
17»ΤδΰΣρογδνοείναιεναμέσοίκανδνάπροσαρμοστεί τόσοστημεταφοράδσοκαίστήναποθή­
κευσητηςενεργείας.Παράτδδτιηχρησιμοποίηση τουσέαυτόντδντομέααντιμετωπίζεται
αχαϊκάμακροπρόθεσμα ,ορισμένεςχρήσειςτου,Ιδίωςστδντομέατωνμεταφορών,θάμπορού­
σαννάαποκτήσουνιδιαίτερησημασίαπιδβραχυπρόθεσμα .'Απότώρα,τδυδρογόνοείναι
εναβασικόστοιχεΤοαπαραίτητογιάπολυάριθμεςχημικέςδιαδικασίες.Ειδικότερα,στήν
παραγωγήσυνθετικώνκαυσίμων,τδυδρογόνοθάπαίζει,βραχυπρόθεσμα ημεσοπρόθεσμα ,
κάποιαρόλο.

-7-
18.'Οκαθορισμός τωνπροτεραιοτήτων της ερευνάς καίτης Αναπτύξεως σέθέματα
ενεργείας καί ηκατανομή των ενεργειακών πόρων απαιτούν αποτελεσματικά
όργανα μεσοπροθέσμου καΓ μακροπροθέσμου σχεδιασμού .Τέτοιου εΥδους όργανα
βοηθούν ,εξίσου ,στην προετοιμασία των αποφάσεων τηςπολιτικής γιάτήν
ενέργεια ,στδ μ,έτρο πούεπιτρέπουν νάγίνονται προβλέψεις .Γι"αυτόν τδν
λόγο ηανάπτυξη μεθοδολογιών καί ηδημιουργία πολυεθνικών δργάνων ,μέ
στόχο τήν τυποπο ίηση ενεργειακών συστημάτων ,τήν πρόβλεψη καίτήν μελέτη
τωναντίστοι χωνστρατηγικών ,είναι χρήσιμες 'στήν Κοινότητα καί στά Κράτη
μέλη της.
19.Κατάτήνέξέλιξη γοί/πρόγράμματος διεπιστώθη δτιπέρααπότήνπραγματοποίη­
σητων αρχικών στόχων της ηΚοινοτική ερευνά στόν τομέα της ενεργείας συμβάλ­
λει,τουλάχιστον κατά εναμέρος ,στήν έπίλυση τωνοίκονομικων καίκοινωνικών
προβλημάτων πούαντιμετωπίζει σήμερα ηΚοινότηςί καινοτομία ,ανταγωνιστικό­
τητα τηςβιομηχανίας ,απασχόληση ,προβλήματα τηςγεωργίας ,βοήθεια στίς ανα­
πτυσσόμενες χώρες .
20.θ!δραστηριότητες του προγράμματος αποτελούν αντικείμενο συνεννοήσεως τόσο
μέσα στους κόλπους των υπηρεσιών της "Επιτροπής δσοκαίμέτούς εξωτερικούς
παράγοντες .Μέαίττό τόν τρόπο Επιτυγχάνεται συντονισμός καίστενή συνεργασία
μεταξύ του προγράμματος "Ερευνας καί "Αναπτύξεως σέθέματα ενεργείας καί των
αντίστοιχων έργασιων πούδιεξάγονται ατόΚοινό Κέντρο "Ερευνών ."Εκτός άπό
τήσυνεχή ανταλλαγή απόψεων κατά τήδιάρκεια των εργασιών ,ηεπανεξέταση του
προγράμματος ήταν ηαφορμή μιας σειράς κοινών συνεδριάσεων μέτούς υπεύθυνους
του ΚΚΕ μέσκοπό τόν καλύτερο συντονισμό .'Ησυνεργασία απεδείχθη ιδιαίτερα
αποδοτική δχι μόνο οσον άφορα τάπρογράμματα της εμμεσης δράσεως γιάτάόττοϊα
υφίσταται αντίστοιχη άμεση δράση ,δηλαδή τήν ηλιακή ενέργεια καίτήν παραγωγή
υδρογόνου ,αλλά καίστόν τομέα τηςαναλύσεως συστημάτων σέθέματα Ενεργείας .
ΤόΚΚΕεχει συγκεκριμένη συμβολή στό πρόγραμμα της εμμεσης δράσεως μέσω ορισμέ­
νων σημαντικών σημείων του επί μέρους προγράμματος :γιάτήν ηλιακή θέρμανση
καί ψύξη ,τδνθερμομηχανικό ηλιακό σταθμό παραγωγής Ινεργείας καίτήν θερμο-
χημική παραγωγή υδρογόνου .Πρακτικό παράδειγμα άποτελεΤ.η κοινή δράση δοκιμής
τωνηλιακών συλλεκτών ,πούχρηματοδοτήθηκε άπότήν εμμεση δράση (19συμμετέ­
χοντες ).Στόν τομέα τηςΒερμοχημικης παραγωγής υδρογόνου ,δλες σχεδόν οΐσυμ­
βάσεις της εμμεσης δράσεως είναι στενά συνεδεμένες μέτίς εργασίες πούδιεξά­
γονται στήν .ΙερΓει .

Στους τομείς οπου η"Επιτροπή χορηγεϊ επίσης οικονομική ενίσχυση γιά προγράμ­
ματα επιδείξεως (εξοικονόμηση ενεργείας ,ηλιακή ενέργεια ,γεωθερμική ενέργεια )
έχουν ληφθεί υπόψη ο»πρόοδοι πού 'έχουν ηδη πραγματοπο «η8είκαίτάαποτελέσματα
πού έχουν ηδηπροκύψει άπόαυτά τάπρογράμματα .Ποαγματι ,ο!έκπρβσωποι των υπη­
ρεσιών πούσυμμετέχουν στηδιαχείριση των δράστη ριοτήτων "Ερευνας καί'Αναπτύ­
ξεως (Γ.Δ.ΧΙΐ )καίστηδιαχείριση τωνπρογραμμάτων επιδείξεως (Τ.Δ.XVII )συνεν­
νοούνται γιά ολατάθέματα κοινού ενδιαφέροντος καί παρευρίσκονται στίς συνεδριά­
σεις τωναντίστοιχων συμβουλευτικών επίτροπων καί ομάδων εργασίας ."Εξάλλου ,πολ­
λέςεπιτυχεΤς "έρευνες βρίσκουν συνέχεια σταΚοινοτικά προγράμματα επιδείξεως ,
πραγμα τάόποΤο εΰνοεΤ τόναναγκαίο αντίκτυπο στηΒιομηχανία .
*Υπενθυμίζεται οτι ήκατάσταση της προόδου των προγραμμάτων επιδείξεως αποτέλεσε
τάαντικείμενο των πρώτων περιοδικών εκθέσεων σχετικά μέτην εφαρμογή των κανο­
νισμών αριθ.1302/78(εναλλακτικές Ενεργειακές πηγές )καίαριθ.1303/78(εξοικο­
νόμηση τηςενεργείας )πούδιαβιβάστηκαν στάΕυρωπαϊκό Κοινοβούλιο καίστο Συμβού­
λιο.
Τέλος ,οιδράσεις καίτάεπί μέρους προγράμματα πού εφαρμόσθηκαν στάπλαίσια του
προγράμματος οδήγησαν επίσης τήν "Επιτροπή νάπροχωρήσει σέπυνεογασία υέΕξωκοι --
νοτίκούς φορε?ς „ε'ίτε στοπλαίσιο τουΔιεθνούς "Οργανισμού "Ενεργείας οπου ή
"Επιτροπή συμμετέχει σέορισμένο αριθμό συμφωνίων πραγματοποιήσεως ,ε'ίτε γιά νά
υποστηρίζει τ?ςσυμφωνίες συνεργασίας τωνΚοινοτήτων μέτίςτρίτες χώρες ("Ισπα­
νία,Πορτογαλία ,Μεξικό ,"Ισραήλ ,*Ινδία κλπ)*Ηηλιακή ενέργεια καί,σέορισμέ­
νεςπεριπτώσεις ,ηγεωθερμική ενέργεια είναι τάθέματα μέτδμεγαλύτερο ενδιαφέ­
ρον στάπλαίσια της συνεργασίας τηςΚοινότητας μέτίς αναπτυσσόμενες χώρες .
"Οσον άφορα τήσχέσπμεταξύ ,αφενός ,τωνκοινοτικών καί >άφετδρου ,τωνεθνικών
δραστηριοτήτων στον τομέα της ερευνάς ,πρέπει νάυπογραμμισθεί οτιτόπρόγραμμα
ερευνάς καί αναπτύξεως σέορισμένους -τβμεΤς έπέδρασε ,κατά τρόπο τονωτικό στην
ανάπτυξη των αντίστοιχων εθνικών προγραμμάτων καΒ&ς καί των ατομικών πρωτοβουλιών
στους κόλπους βιομηχανικών Επιχειρήσεων καί ομάδων ερευνάς .
*0συντονισμός των προσπαθειών γιάτήν ερευνά καίτήν ανάπτυξη στόν τομέα της
ενεργείας είναι μαζί μέτήν σύνδεση της -εκτελέσεως του προγράμματος μέτίςαντί­
στοιχες εργασίες ερευνάς καί αναπτύξεως πού αναλαμβάνονται στά Κράτη μέλη ,,στην
ο/~οία οιΣυμβουλευτικές "Επιτροπές επίθεμάτων Διαχειρίσεως Προγράμματος (θΟΐ.'.ΞΡ ]
(1)συμβάλλουν ,δυνάμει τηςεντολής πούτους "έχει άνατεθεΤ ,εναάπότάμέσα μέ
τάοποία η'Επιτροπή σκοπεύει νάεπιτύχει τούς στόχους του προγράμματος καίτης
στρατηγικής στόν τομέα της ερευνάς καίτης αναπτύξεως ."Αποφεύγονται διπλές
εργασίες ,ύπερπηδωνται τεχνικά Εμπόδια μέσο τηςσυνεργασίας μεταξύ των ερευνητών ,
δημιουργούνται διεθνικές ένδσεις [2),

-θα–
τ-(συνέχεια)
(ΐ)ϋϋΜΕΡ:Συμβουλευτική "ΕπιτροπήΔιαχειρίσεως Προγραμμάτων (ΣΕΔΠ)
(2)ΓιάτόσυντονισμόαυτόνπούπραγματοποιεΤταικατόπινπαρακινήσεως έκμέρους
της"Επιτροπής,είναιδυνατόνααναφερθούνπολλάπαραδεΓγματα :δΕυρωπαϊκός
ομίλοςτεσσάρωνεταιριώνκαίδργανισμωνάπότρεΤςχώρες,γιάτήνκατασκευή
τουηλιακούαταθμουπαραγωγήςενεργείαςΕΙίΗΕ1_Ι05,ησυνεργασίαμεταξύ12εργα­
στηρίωνάπότεσσερειςδιαφορετικές χώρεςγιάτηνκατασκευήσυσσωρευτώνπροηγμέ­
νηςΤεχνολογίας,ησυμβολή19ΙδρυμάτωνάπόΚράτημέληγιάτήντυποποίησηκαί
τήσύγκρισητωνδοκίμωνδαονάφορατήνάττόδοσητωνηλιακώνσυσσωρευτών κλπ»
Φαίνεταιακόμαάπότίςπολυάριθμες αναφορέςσέαποτελέσματα έρευνωνπούπραγμα­
τοποιήθηκαν άπόκοινού.<

9-
'Οσυντονισμός τωνκοίνοτικων καίεθνικών δρςχστηρι οτήτων οδήγησε σέσημαντικά επι­
τεύγματα ,παραδείγματα των οποίων παραθέτουμε :
–την άπακαινού κατασκευή καίεκμετάλλευση ,σέολεςτίς Χώρες μέλη ,πειραματικών
εγκαταστάσεων προσομο ιώσεως συστημάτοιν ήλιακης θερμάνσεως ,
–τηνεμπειρία τηςδημιουργίας μεγάλων επιφανειών θερμικών ανταλλαγών μέσα σέΙναλ–
λάκτη πούχρησιμοποιείται σέθερμά ξηρά πετρώματα ,
–τήβιομηχανική εφαρμογή εγκαταστάσεως μέσυσκευές ηλεκτρολύσεως προηγμένης τεχνο­
λογίας πούεξελίχθηκε μέσα άπότδπρόγραμμα ,
–τήμελέτη των βασικών χαρακτηριστικών των εργατικών κατοικΒων γιατήμείωση της
ενεργειακής καταναλώσεως γιά θέρμανση ,καί εξυπηρετώντας τόν"διαστόχο ,τήν
Επεξεργασία οδηγιών προς χρήση τωναρχιτεκτόνων ,
25.Προκειμένου νάδιευκολυνθεί η'ρξιοποίπση των επιστημονικών καίτεχνικών γνώσεων ,
πού έχουν μέχρι τώρα αποκτηθεί ,ή*Επιτροπή πολλαπλασιάζει τίς προσπαθεί έςτης ώστε
τάαποτελέσματα των Ιρευνων νάγίνονται γνωστά καίπροσιτά μόλις προκύψουν .Χρησι­
μοποιεί τάπιό κατάλληλα μέσα ωστε νάέξσσφαλίσεί γι'αύτές τίςγνώσεις τδεπιδιωκό­
μενο κοινό τόσο στα Επίπεδο τουατομικού έρευνητη καίτων Επιστημονικών Κοινοτήτων
δσοκαίστδ επίπεδο των οργάνων σχεδιασμού καί αποφάσεως ,'Ειπζητεί συνεχή βελτίωση
των μεθόδων της σύμφωνα μέτίςκατευθύνσεις πού παρουσιάστηκαν στήν άνακοίνωσή της
πρός τόΣυμβούλιο σχετικά μέτήν εκμετάλλευση καίτήν αξιολόγηση των αποτελεσμάτων
της ερευνάς (ΐ).
'Ηπληροφόρηση ,σταθερή μέριμνα της "Επιτροπής ,πραγματοποι εΤται μέτήδημοσίευση των
τελικών εκθέσεων ερευνάς ,μέσυνεδριάσεις συμβαλλομένων πού συγκεντρώνονται κατά
θέμα ηαντικείμενο Επεξεργασίας ,μέτήδιοργάνωση σεμιναρίου ,συμποσίων καίδιεθνών
συνεδρίων καίτήδημοσίευση τωνπρακτικών ,μέτήν παρουσίαση άρθρων ατάΕπιστημονικά
καίτεχνικά περιοδικά ,μέτήνπεριοδική έκδοση Εκθέσεως προόδου καί συγγραμμάτων γιά
είδικά θέματα καθώς καίμέτήν οργάνωση διαγωνισμών καί Εκθέσεων καίτήν παραγωγή
ταινιών ,πούαπεικονίζουν ορισμένα επιτεύγματα του προγράμματος .
Ιτό παράρτημα IIIπαρατίθεται κατάλογος τωνκυριοτέρων εκδηλώσεων ,πού οργανώνονται
άπότήν "Επιτροπή ,καίτωνδημοσιεύσεων »
"Εγγρ.00Μ (8θ)889τελικό της 31Δεκεμβρίου 1980

10
26.Οσον αφορα τηντεχνολογική καινοτομία ,τόπρόγραμμα οδηγεϊ ,σταθερά ,στήν
κατάθεση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ηστην Εφαρμογή εφευρέσεων πούδένέχουν
καταχωρηθεί .Κατά τηνεκτέλεση τουπρώτου προγράμματος ,107εφευρέσεις
καταμετρήθηκαν μ'αύτό τόντρόπο ,άπ'τίς δποϊες ορισμένες κατέληξαν σέβιομη­
χανικές εφαρμογές δπως σάνπαράδειγμα μιάπολυτροπική αντλία θερμότητας ,ενα
σύστημα θερμάνσεως μέμεταφορά ύδατος –&έρα(οοηνβο "ί:οΓ)χαμηλης θερμοκρασίας
(Εοονβ^βιιτ ) '),εναγεωθερμικό γεωτρύπανα ΰψηλης πιέσεως καίθερμοκρασίας·
Γιάνάαξιοποιήσει τίς ,Εφευρέσεις αυτές ,ήΕπιτροπή ερχεται τακτικά σέ'έπα-
φήμέτούς συμβαλλόμενους πούτηςδήλωσαν αυτές τίςΙφευρέσεις ,ώστε νάΕξα­
κριβώσει ανεΤναι δυνατή ηΕκμετάλλευσή τους καίστησυνέχεια θετικής διαπι­
στώσεως ανμπορεΤ αυτή νάπραγματοποιηθεί ·*Ανυπάρχει λόγος ,η"Επιτροπή
δίνει τήσυνδρομή τηςγιάτήναξιοποίηση αυτή ,σάνπαράδειγμα Αναζητώντας
πιθανούς αναδόχους .
27.Τόπρώτο πρόγραμμα "Ερευνας καί "Αναπτύξεως σέθέματα Ενεργείας μπορεϊ ,τώρα ,
νάθεωρηθεϊ δτιεχει τελειώσει (ΐ)·Στήν πραγματικότητα δένεϊναι πάντα δυνα­
τόνάχαραχτεΤ μιάκαθαρή διαχωριστική γραμμή μεταξύ τουπρώτου καίτουδεϋ-
τέρου προγράμματος ,δεδομένου δτιδρισμένες Εργασίες πρέπει απαραίτητα ,νά
Επεκταθούν καίπέρα άπότήδιάρκεια Ισχύος ενός προγράμματος (παράδειγμα :
6ηλιακός σταθμός παραγωγής ένεργείας ΕΙΙΒΕΙ-Ι03 καίτάευρωπαϊκά Ενεργειακά
μοντέλα ).
"Εντούτοις ,τάπερισσότερα &πότάσχέδια τουπρογράμματος μπόρεσαν νάτελειώσουν
ηνάφτάσουν σέενασημεϊο &πόδπου είναι δυνατόν νάαντληθούν συμπεράσματα .
Αυτά παρουσιάζονται λεπτομερειακά στίς τελικές Εκθέσεις πούΕπισφραγίζουν
κάθε ερευνά ,στάπρακτικά τωνδιαφόρων σεμιναρίων σχετικά μέτήνπρόοδο των
Επιμέρους προγραμμάτων ,στάπρακτικά τωνσυνεδρίων καίτωνσυμποσίων καίστή
δημοσίευση ""Επιτεύγματα τουπρώτου προγράμματος "Ερευνας ,καί "Αναπτύξεως
στόν τομέα τηςενεργείας τωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων "(2).
Στόπαράρτημα Iπαρατίθεται ανασκόπηση δρισμένων σημαντικών Αποτελεσμάτων .
(Ό*0πίνακας 2δίνει τήνχρηματοδοτική κατανομή μεταξύ τωνπέντε διαφορε­
τικών υποπρογραμμάτων .
(2j"EYYP .EUR.7320 .

Γενικά ,οιεργασίες πούπραγματοποιήθηκαν ατόπλαίσιο τουπρογράμματος
άνήκουν ατίς ακόλουθες κατηγορίες :
•'Αξιολόγηση καίΕκτίμηση τουδυναμικού τωνπηγών ανανεώσιμης Ενεργείας στην
Κοινότητα »Παραδείγματα :γεωθερμικός "Ατλαντας ,"Ατλαντας τηςήλιακης ακτι­
νοβολίας ,μελέτες γιάτίςπηγές καίτδδυναμικό τηςβιομάζας ,εκτίμηση των
δυνατοτήτων εξοικονομήσεως 'Ενεργείας στίς βιομηχανικές διαδικασίες .
.Βελτίωση τωντεχνολογιών ενεργείας »Παραδείγματα :αποθήκευση θερμότητας ,
παραγωγή υδρογόνου μέφωτόλυση τουνερού ,-.κατασκευή ηλιακών κυττάρων ,εξο­
πλισμός καίμέθοδοι μετρήσεως τωνγεωθερμικών φρεάτων ,κινητήρες αυτοκινή­
τωνοχημάτων ,συσσωρευτές προηγμένης τεχνολογίας .
•*Ανάπτυξη προτύπων καίπειραματικών εγκαταστάσεων .Παραδείγματα :συσκευές
άεριοποιήσεως τηςΒιομάζας ,συσκευές ηλεκτρολύσεως προηγμένης τεχνολογ ίας ,
πειραματικές εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκης μετατροπής ,πειραματική εγκατάσταση
γιάτήνανακύκλωση τωνπλαστικών υλων .
ο*Ανάπτυξη καίκατασκευή μεγάλων μονάδων ηπειραματικών Εγκαταστάσεων .Παρα­
δείγματα :ηλιακός σταθμός παραγωγής ενεργείας ενός Μίν(θΐ),Εγκαταστάσεις
δοκιμής συστημάτων ηλιακης θερμάνσεως .
."Ανάπτυξη καίσυντονισμένη Εφαρμογή μεθόδων δοκ ιμης.Παράδειγμα :μέτρηση των
επιδόσεων τωναντλιών θερμότητας καίτωνηλιακών συλλεκτών .
.'Ενίσχυση προς Εκείνους πούπρογραμματίζουν καίαποφασίζουν γιάθέματα ενερ­
γείας στην 'Επιτροπή καίσέεθνικό επίπεδο .Παραδείγματα :κατάρτιση ενεργει­
ακών μοντέλλων ,μελέτης τωνπεριπτώσεων .
'Ηταχεία αυτή ανασκόπηση τωνπλέον χαρακτηριστικών αποτελεσμάτων επιτρέπει νά
εξαχθεί τδσυμπέρασμα δτιτοπρώτο πρόγραμμα –διερευνητικού χαρακτήρα στους
περισσότερους τομεΤς –Εκτελέσθηκε κατά τρόπο Ικανοποιητικό καίΕπέτυχε ουσια­
στικά τονσκοπό του ,δπωζ επίσης διαπιστώνεται καίαπότήναξιολόγηση πού 'έγινε
απότήνομάδα ΕΒΕΤ (Ό·
(1)Energy Research Evaluation Team (PA.nap&YPacpo 3l)

12-
ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΔΕΥΤΈΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
ΠΡ0ΤΕΡΑΙ0ΤΗΤΕΣ-ΚΑΤΞΥ3ΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ
30.Στόσημερι νόστάδιο εκτελέσεως τουπρογράμματος είναι ακόμα πολύ ενωρίς ,
γιάνάυπάρξουν οριστικά αποτελέσματα .*ΗΕπανεξέταση επιτρέπε !Εντούτοις
νάδιαφανούν τάχαρακτηριστικά αποτελέσματα άπότίςμέχρι τώρα Εργασίες ,
τωνοποίων ηπεράτωση υπάρχει κάθε λόγος νάπιστεύεται δτιΒάαποβεϊ γόνιμη .
ΔιαδικασίαΕπανεξετάσεως
_
t C -» M f"Tr- M * \31.θ]υπηρεσίες της 1·Επιτροπής καίηΣΕΔΠ προέβησαν σέσυνεχή αξιολόγηση του
πρώτου καίτο~δεϋτέρου προγράμματος κατά τηνδιάρκεια τηςεκτελέσεως τους .
Τόπεριεχόμενο τουπρογράμματος καίάστόχος τουπροσαρμόσθηκαν στόπλαίσιο
τηςαποφάσεως ,ηοποία θεσπίζει τόπρόγραμμα ,κάΒε φορά πούαυτό θεωρείται
αναγκαϊο .
Προκειμένου νάσυμμορφωθεί μέτηνείδική Εντολή τουάρθρου 4,η"Επιτροπή
επανεξέτασε τόπρόγραμμα σέβάθος κατά τηνδιάρκεια τουπρώτου εξαμήνου του
1931 καίσυμβουλεύθηκε τίςεπιτροπές καίτίςδμάδες Εμπειρογνωμόνων οίόποιες
αναφέρονται ακολούθως .
–ΟίΣυμβουλευτικές "Επιτροπές Διαχειρίσεως Προγραμμάτων (ΣΕΔΠ )
Κάθε μίαάπότίςπέντε ΣΕΔΠ ασχολήθηκε μέτηνεπανεξέταση τουπρογράμματος
στάπλαίσια μιας ηπερισσοτέρων συνεδριάσεων ,βάσει τωνεγγράφων Εργασίας .
Σέορισμένες περιπτώσεις συγκροτήθηκαν ,γιάτήνπροετοιμασία αύτων τωνεγγρά­
φωνεργασίας ,υποεπιτροπές τωνΣΕΔΠ ."Ολες ο'ιΣΕΔΠ διατύπωσαν τήγνώμη τους
Ν
εγγράφως .
–Οίυποεπιτροπές "ενέργεια "του0ΒΕ5Τ
"Ήεπιτροπή συμμετείχε στόν καθορισμό τωνκατευθυντηρίων γραμμών καίτηςγε­
νικής Εκτελέσεως τουπρογράμματος .Διατύπωσε γνώμη σέπολλές περιπτώσεις καί
ε!δικότερα κατά τήνπαρουσίαση τουπρώτου προγράμματος αύτης τηςεκθέσεως
στήσυνεδρίασή τηςτης25ης "Απριλίου 1981 .
–'Ηομάδα αξιολογήσεως τωνενεργειακών ερευνών (ΕΒΕΤ )(ΐ)
'Ηανεξάρτητη αυτή ομάδα Εξωτερικών εμπειρογνωμόνων ,Επιφορτισμένων μέτήν
αξιολόγηση τουπρώτου προγράμματος ερευνάς καίαναπτύξεως ,παρουσίασε τά
αποτελέσματα τωνΕργασιών τηςσέδύοΕκθέσεις (2).'Η "Επιτροπή έλαβε κατά
μεγάλο μέρος υπόψη τηςτάσυμπεράσματα τηςομάδος αύτης στήν έκθεση Επανασ­
τάσεως καίστήν καθημερινή διαχείριση τουπρογράμματος .

-13-
ΕντούτοιςδένΑκολούθησεΟλοκληρωτικά τήγνώμητηςομάδαςσέδύοαπότάσυμπερά­
σματάτης:δσονάφορατηνεγκατάλειψητηςτωρινήςμορφήςτουύποπρογράμματας
"υδρογόνο"γιατΓήγνώμηαυτήδένλαμβάνειυπόψητηςτόμακροπρόθεσμο τηςεξελί­
ξεωςστηνενεργειακήσκηνή"επίσηςοσονάφορατηνέγκατάλειψητουτομέατηςΕξοι­
κονομήσεωςενεργείαςστίςαστικέςμεταφορέςγιατί,σέδιαφορετικές περιπτώσεις ,
διαπιστώνεται δυστυχώςηάνεπάρκειατωνερευνώνπρόςαύτητηνκατεύθυνση.
'Εξελίξεις,προτεραιότητες ,κατευθύνσεις »
32.ΣτόπαράρτημαIIδίδεταιανασκόπησητωνσημαντικώνεξελίξεωντουπρογράμματος.θί
προτεραιότητες καίοίκατευθυντήριες γραμμέςπούσυνάγονταιαπότηνεκτέλεσητων
εργασιώνάναφέρονταισυνοπτικάπαρακάτωγιάκάθεεναάπότάπέντεΰποπραγράμματα .
(1)EnergyResearchEvaluationTeam
(2)"EYYP.EUH6902-EUR'7350

14
33."Εξοικονόμηση ενεργείας
Οΐσυμβάσειςπουέχουνσυναίρθεϊδείχνουνοτιστοδεύτεροπρόγραμμαδόθηκε
Ιδιαίτερηέμφασηστίςερεύνεςπουελπίζεταιοτιθάέχουνβραχυπρόθεσμα η
μεσοπρόθεσμα πρακτικήΕςοαρμαγήο
\
Ορισμένααπότα.ελπιδοφόρααποτελέσματα τουπρώτουπρογράμματος ,τάοποϊα
/
αναπτύχθηκαν καίχρησιμοποιήθηκαν ατόδεύτερο(ανάκτησητηςπλεονάζουσας
θερμότητας,βιομηχανικές 'μέθοδοι,συσσωρευτέςπροηγμένηςτεχνολογίας)θά
έχουναναμφίβολαπραγματικάθετικήΕπίδρασηοσονάφορατηνΕξοικονόμηση
ενεργείαςκαίτηνδιαφοροποίηση τωνενεργειακών πηγών.
'Ηοικονομικήσημασίατωνεργασιώνπούέγινανστάπλαίσιατουΰποπρογράμματος
καίόρόλοςτηςεξοικονομήσεως ενεργείαςατόπλαίσιοτηςενεργειακήςστρατηγι­
κήςκαίτηςστρατηγικήςγιάτην"Ερευνακαίτήν*Ανάπτυξη,ΑπαιτούνΕνίσχυση
τωνερευνητικών προσπαθειών στόμέλλον.
..V ■
34.Παραγωγήκαίχρησιμοποιση τουυδρογόνου.
Οιερευνεςεπιβεβαίωσαντίςενδιαφέρουσες προοπτικέςπούανοίγονταιμέτήχρη­
σιμοποίησητουεξωγενούςυδρογόνουγιάτήνπαραγωγήσυνθετικώνκαυσίμων.
Δεδομένηςτηςμεγάληςσημασίαςτωνκαυσίμωναΰτωνστίςπροσπάθειεςγιάμείωση
τηςεξαρτήσεωςτηςΚοινότηταςαπότίςεισαγωγέςπετρελαίου,είναιαναγκαίονά
κλιμακωθούνσημαντικάοίερευνεςστόντομέααυτόν.Πράγματι,παράτόγεγονός
οτιορισμένεςίκριστάμενεςμέθοδοιπαραγωγήςσυνθετικώνκαυσίμωνχρησιμοποιούνται
σέπειραματικήκλίμακαηακόμηκαίσέμεγάληκλίμακα,Επιστημονικά καίτεχνικά
προβλήματαπαραμένουνανεπίλυτα,καίτόχρονικόδιάστημαπούμεσολαβείγιάνά
καταστούνάπο&οτίκέςείναισχετικάμεγάλο.®ΥπάρχειόφόβοςνάθεωρήσειήΒιο­
μηχανίαατ«χωρίςκοινοτικήΕνθάρρυνση,δενδιαθέτειΕπαρκή "κίνητραγιάνά
•Λ'ολόβ":τίςάναγκ&Τεςπροσπάθειεςγ:δτήνανάπτυξητωνμεθόδωντης"δεύτερης
"τιούχαρακτηρίζονται απόαυξημένηαποτελεσματικότητα καίεγγυώνταιτήν
"'το;χρησιμοποίηση τωνεντοπίων(βιομάζα,ανθρακας)ηείσαγομένων (αν3ρα~
■,}-ςκων ·ττόρχ-ν,,Δεδομένουοτιτόενδιαφέρον ^τωνΕρευνώναΰτωνείναιπιό
...".ρο:ν·.."9οσμο,οίτ--.λευτυ7εςαυτέςενσωματώνονται μέΕπιτυχίαστόπλαίσιομιας
■->,το.,αμένηςκοινυτίχηςπροσεγγίσεως.*Ησημασίατουζητήματος"συνθετικά
'?ί"είναιτόσομεγάλη,ωστεθάμπορούσετόζήτημααυτόνάεΙσαχθεΤεάννιο
'·.τ:ιτρ£'γραμμαατόπροσεχέςπρόγραμμα"Ερευναςκαί"Αναπτύξεως.

-15
35.Ηλιακή ενεργεία !
"Ανκαί,ατόσύνολό του,τόπρόγραμ *ιανταποκρίνεται Ικανοποιητικά στους στό-
πούορίστηκαν γιατην Εκτέλεση του >σήμερα ;φαίνεται οτιύατερεΤ σ'εναν τομέα ,
δηλαδή ,ατόνάληφθούν υπόψη α!άνέγκες τ~ν αναπτυσσομένων χωρων .
"Ησύμβαση τηςΛομέ καίάλλες διε0ν·:Υς συμφωνίες ,έχουν δημιουργήσει πολύ στενούς
δεσμούς της Ευρωπαϊκής Κοινότητας τόνΤρίτο Κ3σμο „'Ορισμενες απότΐς χώρες
αυτές διαθέτουν πολύ μεγαλύτερο δυναμικό ηλιακης ενέργειας άπό α&τό της Ευρώπης ,
οχι μόνο διότι Επωφελούνται της με.αλύτερης ηλιοφάνειας αλλά καίδιότι'η υποδο­
μήτους ανταποκρίνεται σέμεγάλο βί.θμόστίς απαιτήσεις Εγκαταστάσεως τηςηλια­
κήςΕνέργειας ,,*Η"Επιτροπή καίτόΚράτη μέλη έχουν 'ήδηεπιχειρήσει νάδημιουργή­
σουν ηλιακές εγκαταστάσεις ,στην *,φρική άλλά καίάλλου ,Ιδίως σταθμούς αντλή­
σεως ύδατος β
"Ορισμένα προγράμματα των Κρατών μελών απέτυχαν ,γιατί ηεφαρμογή τους σέτοπ.κό
Επίπεδο δένήταν επαρκώς δργανωμένν (προβλήματα θεσμικά καίκοινωνικά ,προβλή­
ματα προσαρμογής καίδιαχειρίσεως \·ωνπρογραμμάτων ).Πρέπει λοιπόν νάεισαχθούν
στδ προσεχές πρόγραμμα ο!τομεΤς δ.ιάσεως πού στοχεύουν σέερευνες γιάτήν προ­
σαρμογή των ηλιακών τεχνολογιών στ'ς ειδικές ανάγκες των άναπτυσσσο μένων χωρων
καί στην τόνωση καί υποστήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανικής ερευνάς μέσκοπό
τήν ανάπτυξη αύτων τωντεχνολογιών »
25.Γεωθερμική ενέργεια
Χωρίς αμφιβολία ,ο!ερευνες πούδιεξάγονται τώρα ηπούεξετάζονται γιάτήσυνέ­
χεια ,συμβάλλουν ατήν αύξηση τωνκοινοτικών γεωθερμικών αποθεμάτων ,μέτήν απο­
κάλυψη νέων πόρων καίτην Εφαρμογή νέων μεθόδων εκμεταλλεύσεως .Συμβάλλουν ατήν
απόκτηση τεχν.ολογίας καί πείρας πρ3σαρμασμένων στίς σχετικές ανάγκες της
Κοινότητας .
νΚπιόσυστηματική εκμετάλλευση αύτων τωντεχνολογιών καίαυτής τηςπείρας εν
~ίψεΕ της μεταφοράς τους πρός τίς αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει νάαποτελέσει –&
.'.ντικείμενο μιας προσπάθειας στδπλαίσιο του προσεχούς προγράμματος .
07*'/νάλυση συστημάτων καίμελέτες ενεργειακών στρατηγικών
"Ηενέργεια εξετάζεται στίς ημέρες μας μέσα σέενα ευρύ οικονομικό γενικό περί­
γραμμα καί ήανάλυση τωνκοινών σημείων μεταξύ οΙκονομΓας καίΕνεργείας αποτε­
λεί εναπρονομιούχο πεδίο διερευνήσεων γιδτούς υπεύθυνους του προγραμματισμού *
'Επίσης ,αποδείχθηκε ουσιώδες νάυπάρξει Εμβάθυνση στίς Εργασίες Εκπροσωπήσεως
τηςοίκονομίας στδμοντέλα πούαναπτύχθηκαν άπότόπρόγραμμα "Ερευνας καί'Ανα-

-16-
πτύξεωνστήνΙνέργε;α.Πιδμακροπρόθεσμα ,κρίθηκεδτιδύοθέματαπρέπεινάτύχουν
πρότεραιότητας:
.ημελέτητωνεπιπτώσεωντωντιμώντηςενεργείαςστίςοίκονομικέςΙσορροπίες,
οτδεπίπεδοτηςζητήσεωςκαίοτήνόργ*νωσητηςπροσφοράςΕνεργείας,
.ηθεώρησητηςένεργείαςσάν■συντελεστήπαραγωγήςσέκλαδικόέπίπεδοκαίήεπί­
δρασητηςστηνανταγωνιστικότητα τηςβιομηχανίαςστδκοινοτικόκαίστόπαγκόσμιο
πλαίσιο. '
/
Οΐσκέψειςαυτέςπρέπεινάληφθούνυπόψηκατάτηνεπεξεργασίατουπροσεχούςπρογράμ­
ματος. '
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ
38.Προϋπολογισμός
Στονπίνακα2παρατίθεταιμιάγενικήεΙκόνατηςχρησιμοποιήσεως τωνπιστώσεωνπού
έχουνχορηγηθείγΐάτηνέκτέλεσητουπροτούπρογράμματος.Προκύπτειδέοτιμιάκοινο­
τικήσυμμετοχή50,661 απορροφήθηκε άπόενασύνολο683συμβάσεων.Τόποσό
αυτόαντιπροσωπεύει το51°/οτουσυνολικηυκόστουςτωνερευνών.
'Οπίνακας3δείχνει,γιάτδδεύτεροπρόγραμμα,τήνκατάσταση }κατάτήστιγμήτης
συντάξεωςτουπαρόντοςεγγράφου,τωνπροτάσεωνπούέχουνληφθεϊσάναπάντησηστίς
προσκλήσεις υποβολήςπροσφορών,τωνπροτάσεωνπούέχουνέπιλεγεϊκαίτωνσυμβάσεων
πούέχουνσυναφθεί"καθώςκαίτίςχρηματοδοτικές καταστάσεις πούαναφέρονται σέαυτές,
Μέτήνευκαιρίατηςεπανεξετάσεως ,μίαππότίςδιαπιστώσεις πούπρέπεινάέκφρασθεΤ
είναιοτιοπροϋπολογισμός πούεχειεγκριθείδένεπιτρέπειτήνχωρίςπεριορισμούς
εκτέλεσητουδευτέρουπρογράμματος.
Πράγματι,έξαιτίαςτουμεγάλουαριθμού -τροτάσεωνπούέχουνληφθεΤσάναπάντησηστίς
προσκλήσεις ύττοβοληςπροσφορών,ορισμέναπρογράμματαερευνάςπούέχουνκριθεΤένδια–
φέροντα ;καίαξιόλογαδένμπορούννάσυμπεριληφθούν στάπρογράμματακοινοτικήςχρημα­
τοδοτικήςουμμετοχηςμ£σωσυνάψεωςσυμβάσεων ^ιδιαίτεραστουςτομεΤςτηςεξοικονομή­
σεως'.νεργείαςκαίτηςήλιακηςενεργείας.
'£ι;ιτ\^"ν,η'Επιτροπήεχειλάβειάπότή/'Ελλάδαπολλέςσημαντικέςπροτάσειςκαί
'-3ςΠΓιοτηταςσχετικάμέπρότυπα .λιακδπρογράμματακαίγεωθερμικέςερ^υνες,
ιςτ~νοποίωνηο'κονομικήεπίπτσηδένθάήτανδυνατόνάπροβλεπΒεΤτή
τηςέγκρΓοεωςτουπροϋπολογισμού τουδευτέρουπρογράμματος.
'-ντο£-.-αις;*;'Εττίτροττήπροσπαθείνάβρ:ΤμιάΙσορροπίαμεταξύτωνπροτάσεωνπού
1,,αυνυποβλ.*,3εΥκαΓτοΠδιαθέσιμουπρο"^λογισμοί;,γιάτήνκαλύτερηεξυπηρέτησητων
:~·5;-ν.·τεΖπρογράμματος .

4?■
-17-
39.Τρέχουσα διαχή Γριση
Σέθέματα διαχειρίσεως ,ηδυσκολότερη καίπιόαπαιτητική προσπάθεια είναι ό
σχεδιασμός σημαντικών κοινοτικών δράσεων καΓηπραγματοποίησή τους σέλογικά
χρονικά περιθώρια .
*Ηπροσπάθεια αύτη απαιτεί τηνπροσφυγή σέπολλούς τεχνικούς καίεπιστημονικούς
εμπειρογνώμονες απόολητηνΚοινότητα μερικές φορές δέκαίάπότρΓτες χώρες ,
καθώς καίτηνοργάνωση τωνδιαδικασιών τωνπροσκλήσεων υποβολής προσφορών
(μέρύθμιση τουγλωσσικού προβλήματος )καίτηνοριστική έπιλογή τωνπρογραμμάτων
'Αιρομ υπογράφουν ο!συμβάσεις καίξεκινήσουν ο]εργασίες ,ησυνέχεια καίδ
συντονισμός τωνερευνών πραγματοποιούνται μέεπισκέψεις στούς ερευνητές αλλά
κυρίως μέτήνδιοργάνωση συσκέψεων τωνσυμβαλλομένων οτήδιάρκεια τωνοποίων ,
βάσει έγγράφων πούπαρουσιάζουν οίσυμβαλλόμενοι ,είναι δυνατό νάσυζητηθεί
ηκατάσταση προόδου τωνΙργασιων »Οισυσκέψεις αυτές θεωρούνται γενικά αποδο­
τικές καίτονωτικές στόεπίπεδο τουσυντονισμού τωνέρευνων άλλά καίδσανάφορα
τήδιάδοση τωναποτελεσμάτων (πρβλ παράγρ .25)

-18-
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
40.'Κεκτ'λεση των δύοπρογραμμάτων 'ερευνας καΓαναπτύξεως οτδν τομδατηςενεργείας ,
των οποίων οαπολογισμός ,γιάτδπρώτο ,καί ηεπανεξέταση ,γιάτδδεύτερο ,
αποτελούν τδαντικείμενο τηςπαρούσας ανακοινώσεως ,εδωσε Αποτελέσματα καίεμπει­
ρία πούπρέπει ή'Επϊτροπή νδΕκμεταλλευθεί ."Εξάλλου ηΕπανεξέταση επέτρεψε νά
διαφανούν οΐπρότερα ιδτητες πού8άΕξυπηρετήσουν την "Επιτροπή ατών καθορισμδ ,σέ
συνδυασμό μέτδΚράτη μέλη ,τωνκατευθύνσεων γιάτήσυνέχιση της δράσεως φροντί­
ζοντας γιάτην συμφωνία τους μέτούς στδχους των ενεργειακών στρατηγικών καί
των προγραμμάτων "Ερευνας καί Αναπτύξεως τηςΚοινότητας . ,
41,'Εξαϊτίας τωνσημαντικών εξελίξεων πούπραγματοποιούνται τώρα γιδτήν εφαρμογή
των δύο αίπτων στρατηγικών ,η'Επϊτροπή είναι τηςγνώμης δτιδένπρέπει νδΕπιχειρη­
θεί,μέτήνευκαιρία της παρούσας Επανεξετάσεως ,ηείσαγωγή στδπαρδν πρόγραμμα
τροποπο ιήσεων πού θάοδηγούσαν σέαλλαγή τουκειμένου της αποφάσεως του Συμβουλίου
(1).
'Η'Επϊτροπή μάλλον εΙσηγεΤται νδαρχίσει άπδτδ1982 6καθορισμός καί ηΕπεξεργα­
σία ενός νέου προγράμματος .
42.Τέλος ,η'Επϊτροπή προτείνει ,
–αφ'ενδς -τησυνέχιση του δευτέρου προγράμματος στδπλαίσιο τηςτωρινής του
διατυπώσεως οσον άφορα τόσο τάπεδία καίτούς τομεΤς πούσυμπεριλαμβάνει δσοκαί
τήχρηματοδοτική κάλυψη λαμβάνοντας πάντα υπόψη ,ατόΕσωτερικό των ΰποπρογραμμά –
των,τίςκατευθύνσεις πούχαράζονται τώρα ,
–άφ'ετέρου ,τήδιατύπωση ,κατά τούς Επόμενους μήνες ,προτάσεων πούάπασκοπουν
στόνάπεριληφθεί στό πρόγραμμα –πλαίσιο τηςκοινής στρατηγικής "Ερευνας καί
"Αναπτύξεως 2.νατρίτο -·;^!.'α.βασισμένο ,οτ/ςπροτετα ιδτητες πούπροκύπτουν τόσα
* την Επανεξέταση αο;..Η-}'άττότίς ανωτέρω στρατηγικές καί πούλαμβάνουν υπόψη
τίς άλλες τ?έχο'υσες /..££άϊστφϊδτητ'£ς
«·'·*ρχει εξάλλου αφδβος οτι Γ]διαδίκασία εγκρίσεως ;μιας σδβάθος αναθεωρήσεως
3άολοκληρ^εΤ έγκαιρα ,λαμβάνοντας υπόψη τήνημερομηνία λήξεως του
π,ιο-/ράμματος (33'ίαυνίου 1983),

ΠΙΝΑΚΑΣ2
ΠΡΩΤΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣΚΑΙΑΓνΙΑΠΤΥΞΕΩΣΓΙΑΤΗΝΕΝΕΡΓΕΙΑ
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ
ΓΕΜΙΚΗΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
1975-1979
%
ΥΠυΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΡΙΘΜΟΣΣΥΜΒΑΣΕΩΝΟΛΙΚΟΚΟΣΤΟΣ
1000ECUΣΥΜΜΕΤΟΧΗ EEK
1ÇI00ECU
'Εξοικονόμηση ένεργείας 117 19.842 9.946
ΠαραγωγήκαΓχρηση
iVSp^YÓvnnt83 14.757 8.033
'Κ\ιακηένεργεια239 35.163 17.379
Γεωθερμικήενεργεία140 24.323 11.605
'Ανάλυσησυστημάτων54 3.983 3.698
ΣΥΝΟΛΟ6*3 98.063 50.CGI(*)
('·Α)Τόποσόο1τ5^ντιπροσίτιευει μόνοτΓςδαπάνεςγιάτίςσυμβάσειςερευνάς,χ<ορίςνα
περιέχονταιοι5ο~άνεςδιοικητικήςρύσεις(προσωπικό,αποστολές,συσκέψειςείδικίόν,
έργάνωσησυνεδρίων )

ΠΙΝ-Ν^Σ 3
ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΡΟΓΡΛΪΑ'Α ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ Α-^ΑΠΤΎΕ .ΕΩΣΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓ,'ΕΡΓΕΙΑ
– - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΤ ΓΛΉΑΣΕΙΓ -
rtr.TKH KATAITAIH ■
AC^CU^PI OÇ1P91
ΠPL ΤΑΣΕ IΣ ΣY7ΕΑΣΕT.Σ
ΥΠΟ-
ΠΡΟΓΡΛ'.'ϊΑν^Οεϊσες 'ΕπιλεγεΤσ -Γ;'TAι<υκίστος 'Λνπμεν'μ-νη EJVU;3ε~σες 1Κι<5K£OTC ςΣυμμέτοχη JEEK
•ψ;συμμέτοχη
Ε"Κ•
'Εζοικονάμηση
t· *!cvcργf.ιγ»ς630Χ.
164 51.8G0 25.390 147 46.569 21.804
''Υδρογόνο 89 44 18.230 9.465 (1) 41 15.854 8.087 (1)
*Η\£α.κη
Iενεργεία555 181 124.737 35.343 290(2 ) 52.551 23.543 (3)
JΓε':0ερμ?κη '.
!ένεργεια165 78 81.245 15.260 76 33.818 12.623
'AvoAuug
•συστημάτων» PAS D'APPEL D'CFYRTS 53 2.935 2.463
ΣΥΝΟΛΟ1.445 4G7 276.081 85.458 607 156.727 68.520 (4)
(ΐ)ΓΙεριλαμβανομένων τ^νπιοτασε·^ν πουυπάρχουν στδτ'λος τουπρυτου προγράμματος
(?)Περιλαμ^πνομεων Τϋνσυμ,2άεε*-:ν πούσυνώθησαν σεσυνίχεια τουπροτού προγράμματος <α?τ~νσυμβάσεων
σχετικά μ*τάσχεδία 3,Γ,5<<αίΗγιάτάόποΤα δεν υπήρχε πρόσκληση υποβολής πρεσ;ορ^ν ,
(3)Ευρίσκονται υπδδιαπραγμάτευση συμβάσεις πο5Αντιπροσωπεύουν κοινοτική συμμέτοχη υ,ρυς περΓπου 1".έκ,ΕΟϋ
(^)ΐδσύνολο αυτό δενπεριλαμβάνει τΓςδαπάνες προσωπικού καΓλειτουργίας τωνυπηρεσιών της'Επιτροπής ,

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
Σημαντικάαποτελέσματα
του
ΠΡΩΤΟΥ ·ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
/
C*

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Εξοικονόμηση ενεργείας
1.Στήν παραδοσιακή κατοικία ,οίγυάλινες επιφάνειες των κουφωμάτων Αντι­
προσωπεύουν κατά μέσον 8ροτό10°/οτηςεπιφανείας τωντοίχων ,θ!Απώλειες
θερμότητας πού προέρχονται Απότην ύπαρξη των παραθύρων είναι της τάξεως
του 35%τουσυνόλου των Β,ερμικων Απωλειων ολοκλήρου τουκελύφους τηςκα­
τοικίας .0*ερευνες πούέγιναν πρός τηνκατεύθυνση της αυξήσεως της μο–
νώσεως των παραθύρων ,ιδίως μέτήχρήση επενδύσεως πού Αντανακλα τίς
υπέρυθρες Ακτίνες ,επιτρέποντας ταυτόχρονα τήδίοδο τηςορατής Ακτινοβο­
λίας ,επέτρεψαν τήδημιουργία ειδικά επεξεργασμένης πλαστικής μεμβράνης
(φίλμ),χαμηλού κόστους (1,5 ΕΟϋ/Μ)καίκαλής διαφάνειας [6^)πού έξασφα -
.λίζει ,απότήν άποψη της μονώσεως ,τόΥδιο Αποτέλεσμα μέτή -χρήση των δίπλων
υαλοστασίων (3Μ/μ^°Κ);
2Ηοίκονομία σέενέργεια εκτιμάται σέ100 Κν/ΗΑνά Μκαί Ανάετος μέχρόνο
Αποσβέσεως της τάξεως των 3μηνών .
Τόσύνολο των δράσεων πού αναλήφθηκαν στόν τομέα της μανδσεως ,εκανε φα­
νερή τήσημασία των έπιστρώσεων πού Αντανακλούν τήν υπέρυθρη Ακτινοβολία .
*Υπολογίστηκε δτι ηγενικευμένη έφαρμογή τωνυλικών αύτου του τύπου μπορεί
νάοδηγήσει σέοικονομίες ενεργείας τηςτάξεως του 25°/>σέσχέση μέτήχρή­
σητων συνηθισμένων γυάλινων επιφανειών .
2.'Ημείωση της καταναλώσεως ενεργείας τηςοικιακής θερμάνσεως :μέτήν εφαρμογή
Αντλ :ωνεερυθτητας μελετήθηκε καίκαταδείχτηκε ση3πλαίσιο μιας εικοσάδας
έπΓμέρους προγραμμάτων .Οΐερτονες αυτές αφορούσαν ιδίως τίςχρησιμοποιή -
σιμες πηγές θερμότητας ,τήνέξελ ;ξητων θερμικών Αντλιών συμπιέσεως ,ηλεκτρι­
κήςλειτουργίας ημέθερμικό κινητήρα καίμέΑπορρόφηση ."Ημελέτη της
έφαουογης τωνΑντλιών θερμότητας στίς Ατομικές ησυλλογικές [60μέχρι 80
διαμερίσματα :)κατοικίες κατέδειξ,χ τήδυνατότητα πραγματοποιήσεως οικονομιών
ένεργε'ας ;.-ί>·.ρι ΞΟ,ί ,σέσχέση μέμιάσυμβατική θέρμανση .Μιάοικονομία
τρ;ςΙδίας τάζεας (50μέχρι 56}ά)είναι πραγματοποιήσιμη μέτήντοποθέτηση
δερ^οτητας (5ως20Μ\ν)ττάσυλλογικά δίκτυα κεντρικής θερμάνσεως
τζϋτο Αρχίζοντας Απόδιάφορε πκές πηγές δπ^ς ,νερό ποταμού ,θάλασσας
1ϊ-'.-νίκα κατανε ιπα.
.'νΊΓ^ερεενα σ'αδτίν τόν τομέα χρ,' Γμευσε σάν βίση γιά ενα,Οπό πραγματαπο Γ.-ρη,
κοίν^τι.<ό πρόγραμμα επιδείξεως .

-2-
3.Μ£βοδα Ελαττώσεως της καταναλώσεως ενεργείας των κινητήρων αυτοκινήτων
εφαρμόστηκαν καίδοκιμάστηκαν σέοχήματα .Ξεκινώντας άπαεναν ορισμένο
κινητήρα ,πραγματοποιήθηκε μιαθερμικά βελτιστοποιημένη έκδοση του (κινη­
τήρας ΤΟΡ 4κυλίνδρων ,2λίτρων ,97Κ17)καίεπέτρεψε νάέπιτευχθεΤ ημείωση
της καταναλώσεως τηςτάξεως του 30% σέσχέση μετόναρχικό κινητήρα .'0κι­
νητήρας πού προέκυψε μέαυτόν τ5ν τρόπο παρουσιάζει ,σύμφωνα μέτάπρότυπα
του "ο^οΐβ θ'οτορδβη ",κατανάλωση πού μπαρεΤ νάσυγκριθεί μέεκείνη πετρελαιο­
κινητήρα Ιδίου κυλινδρισμου ,διατηρώντας τάχαρακτηριστικά τουβενζινοκινη­
τήρα .Πραγματοποι ή^Ξ^καν δοκιμές τουκινητήρα αύτου σέαυτοκίνητα επιδείξεως .
4.Αναπτύχθηκε εναπρόγραμμα έργαστασίου επεξεργασίας τωνπλαστικών ύλων ,πού
προέρχονται απότάο'κιακά Απόβλητα μιας πόλεως 12.000 κατοίκων (2.400 Τ/ετος).
θ!μελέτες 'έδειξαν οτι οτρόπος ανακυκλώσεως πού Αναπτύχθηκε στόπλαίσιο αδτου
του προγράμματος είναι οικονομικός καίοτι κάθε τόννος πλαστικής υλης πούυφί­
σταται έπανεπεξεργασία εξοικονομεί περί τούς 5,25 τόννους Ισοδυνάμου πετρελαί­
ου.Τόεργοστάσιο αυτό 6άγι'νει ατήΛιέγη στόπλαίσιο τωνσχεδίων κοινοτικής
επιδείξεως .*0θεωρητικός χρόνος Αποσβέσεως υπολογίζεται μεταξύ τρίων καί
τεσσάρων έτων .
5.Αναπτύχθηκε ενας έναλλδκτης θερμότητας ρευστοποιημένης στιβάδας πού μπορεΤ
νάλειτουργήσει σέχώρους Αεριούχους ,άλατούχους καίδιαβρωτικούς μέυψηλή
θερμοκρασία (1000°0 ).Σέμιάπειραματική εγκατάσταση πούεγινε γιάαυτόν τόν
2οσκοπό ,μετρήθηκαν συντελεστές θερμικής μεταδόσεως Από 185 Κ\λί/Μ Κ,&ς290
Κίν/Μ Κ,Ανάλογα μέτόντύπο τωνσωματιδίων πούχρησιμοποιήθηκαν ,μέθερμική
άποδοτ ικότητα τηςέγκαταστάσεως περί τό55%
'Ηεφαρμογή αύτου τουτύπου έναλλάκτη θερμότητας μέθολωτούς θαλάμους (οτιΜΙοΐε )
περιλήφθηκε στό πρόγραμμα κοινοτικής επιδείξεως .
6.'Ηανάκτηση της _θερμότητας τωνκαυσαερίων (250°0 )μιας καμίνου άπτήσεως κερα-
μεικων ε'δων καί ηέκμετάλλευσή της Απόμιάμονάδα στρόβιλο –γεννήτρι ας(40
ΚΥ.Ε–Απόδοση 11°/ο)μέκύκλο Ηαπίεΐπ© οργανικού ρευστου (0Η0)μελετήθηκαν καί
πραγματοποιήθηκε μιά πρότυπη εγκατάσταση .Τόκόστος Ανά ΚΜΕεγκαταστημένης
ίσχύος εκτιμήθηκε σέ500 ΕΟυκαί όχρόνος Αποσβέσεως είναι τηςτάξεως των
3ετών .θ!βιομήχανοι κεραμεικων "έδειξαν ζωηρό ενδιαφέρον γιάαίιτόν τόν
τύπο έγκαταστάσεως .

'ΗΑποθήκευση θερμικής ,μηχανικής ηηλεκτρικής ενεργείας είναι ενα σημαντικό
μέσο οίίζονομίας τηςενεργείας στήν περίπτωση πού ήένεργειακή προσφορά καί
ζήτηση δένσυμβαδίζουν *
/
'Ηέφαρμογή νέων τεχνικών Αποθηκεύσεως ενεργείας στόν τομέα τωνμεταφορών (ηλεκτρι­
κάΑχήματα )ΑπαιτεΤ τηνΑνάπτυξη συσσωρευτών δψηλης Αποδοτικότητας .
Προκείμενου νάανταποκριθεί στίς σημαντικές προσπάθειες τωνΗ·Π«Α καίτης "Ι­
απωνίας σέαυτόν τάντομέα ,ήΚοινότητα ανέλαβε εναπρόγραμμα "Ερευνας καί 'Α­
ναπτύξεως συσσωρευτών προηγμένης τεχνολογίας τωντύπων Να/δ,ΙάΑΐ/Ρβ3καίδλων
τωντύπων "στερεών στοιχείων ",ατόδποΤο συμμετέχουν περί τάδεκαπέντε εργαστήρια
της Κοινότητας . -
□1ερευνες πούέγιναν σέβιομηχανικά έπίπεδο έπέτρεψαν ,μεταξύ άλλων ,νάχρησι­
μοποιηθούν συσσωρευτές μέστερεούς ηλεκτρολύτες ΑπόΑλουμίνα Β,πούδοκιμάστηκαν
περισσότερους από660κύκλους "φορτίσεως Ικφορτίσεως"μέ πυκνότητα έντάσεως
^^πιΑ/οα^κα^είχαν Ικανοποιητική Απόδοση καίαξιοπιστία .
Οίσυσσωρευτές Ι_ΐ/5τετηγμένων αλάτων εξελίχτηκαν έπίσης ,δημιουργήθηκαν πιδ
οικονομικά στοιχεία καίκατασκευάστηκαν διάφοροι τύποι κυττάρων ,πού -παρουσιάζουν
χωρητικότητα 200Αή (20Ακατά τήνέκψάρτιετ ^)καίπυκνότητα ενεργείας 108 Ήϊι/Κ£

-4-
Παραγωγή καί χρησιμοποίηση τοΟ υδρογόνου
8.Στόν τομέα τδνΗλεκτρολυτικών στοιχείων γιά τήν παραγωγή υδρογόνου
μέήλεκτρόλυση του νερού εχει έφαρμοσθεΤ πλήθος νέων τεχνολογιΏν
σχετικών μέτάδιαφράγματα ,τηντελειοποίηση των νέων καταλυτών γιά
τάήλεκτρόδια κλπ.0"τεχνολογίες αίιτές έλήφθησαν 6ςβάση γιάτόν
σχεδιασμό στοιχείων προηγμένης τεχνολογίας τάώποΤα καθιστούν δυνατή
τήμείωση του έπενδυτικου κόστους ,μέσω της μειώσεως κατά 30°/>της
καταναλώσεως ένεργείας ,έκφραζομένης σέπυκνότητα της Τσδδυνάμου
έντάσεως ,την έττοία έπιτρέπουν .Μέτήν έφαρμογή τους σέβιομηχανική
κλίμακα ,τόκόστος τηςήλεκτρολυτι κης παραγωγής Υδρογόνου θάπροσεγγίσει
σύντομα τόκόστος της παραγωγής υδρογόνου μέάλλες μεθόδους .
9.01μελέτες καίοιδοκιμές στόν τομέα της άσφαλείας καί της επιλογής των
ύλικΏν κατασκευής ,Ιδίως τωνεϊδικων χαλύβων ,εδειξαν Βτιτά προβλή­
ματα είναι σαφΏς καθορισμένα καί έπιλύσιμα.Συγκεκρι μένα ,Αναπτύχθηκαν
Ιδιαίτερες μέθοδοι γιά τήν παραγωγή εϊδικων χαλύβων .
10.Μία μελέτη σκοπιμότητας σέβιομηχανική κλίμακα γιά τήν μόνιμη αποθήκευση
του υδρογόνου υπό μορφή δδρογονικων ένώσεων εδειξε δτι ήμέθοδος αύτη
είναι οίκονομικά Ανταγωνιστική ,συγκρινόμενη μέτην μέθοδο της Αποθηκεύσεως
ίιπόπίεση σέδεξαμενές .
11· θ!ερευνες σχετικά μέτίς μεθόδους ,οϊάποΤες έχουν προσαρμοσθεί ώστε νά
έπιτρέπουν τήχρήση Υδρογόνου μήδρυκτης προελεύσεως γιά τήν παραγωγή
άπό τόνανθρακα συνθετικών καυσίμων (ΰγρδν υδρογονανθράκων ,μεθανίου κλπ)
εδειξε 5ΤΓτόίιδρογόνο ,έκτός τδνοϊκονομικων πλεονεκτημάτων ,καίτης
αυξήσεως τηςένεργειακης άποδοτι κότητας τωνμεθόδων αίιτων ,τήν όποία παρέχει ,
έπιτρέπει ι<άίτήν καλύτερη Εκμετάλλευση των διαθέσιμων Ανθρακικών πόρων .
Συγκεκριμένα ,τόυδρογόνο τόάποΤο θάχρησιμοποιείται στά πΛαΓσια των
μεθόδων αύτων ,θάπαράγεται Ηλεκτρολυτικά άπόήλεκτρική ένέργεια προερχόμενη
άπό πυρηνικούς σταθμούς .
^Ηλιακή ένέργεια
12.*0προγραμματισμός προβλέπει τήνπραγματοποίηση ένας σημαντικού έργου :του
τελικού σχεδιασμού καΓτηςκατασκευής ταυηλιοηλεκτρι κου σταθμού μεγάλης;οστος τη■/
κλίμακας (1ΜΕ\'/)"ΕϋΒΞί,ΙΟΞ "στό Α0ΗΑΝ0 τπ,ςΣίκελίας ,όοποίας 8άείναι ο
πρώτος στόν κόσμο πού θάσυνδεθεΤ μέεναυφιστάμενο δίκτυα διανομής .
•/••

-5-
13."Ωστόσο ,ηβασική προσπάθεια καταβλήθηκε στόν τομέα της φωτοηλεκτρι κης
ενέργειας :ο'τελειοποιήσεις των βασικών στοιχείων ,ηεφαρμογή αυτομα­
τοποιημένων μεθόδων στην παραγωγή τωνσυστοιχει ωνφωτο ηλεκτρικών κυτ­
τάρων καΓ 6σχεδιασμός πλήρων ,συστημάτων συνέτεινε στήμείωση του
κόστους των φωτοηλεκτρι κων πινάκων πυριτίου κατά ενασυντελεστή περίπου
5,σέσχέση μέτόκόστος κατά τό1973 καίπαρέτεινε τήδιάρκεια ζώης
των φωτοηλεκτρι κων κυττάρων .
/
Πρόοδος σημειώθηκε στόν τομέα των εναλλακτικών φωτοηλεκτρι κων κυττάρων
άπό άμορφο πυρίτιο καίθειώδες κάδμιο τάόποΤα έχουν φύγει άπότόστά&ιο
των βασικών έρευνων καίευρίσκονται σέπροηγμένο στάδιο εξελίξεως .
14.Στόν τομέα τηςβιομάζας ,ο'κοινοτικές ερευνες γιάτόνκαθορισμό των
σπουδαιοτέρων μέσων παραγωγής ένεργείας ,τήντελειοποίηση των μεθόδων
μετατροπής ένεργείας ,τήδασοκαλλι έργεια ταχείας εναλλαγής ,εΤχαν σάν
Αποτέλεσμα την τόνωση των προσπαθειών σέέθνικό επίπεδο σέπολλά άπότά
Κράτη μέλη .
*0δγκος τωνδιαθεσίμων πόρων βιομάζας στήν Ευρώπη δπολογίσθηκε σέμελέτες
πούέγιναν στάπλαίσια τουπρογράμματος ,θ!μελέτες αυτές καταλήγουν στό
συμπέρασμα ,οτι τάγεωργικά καί δασικά κατάλοιπα τάοποΤα υπάρχουν σήμερα
καίδένχρησιμοποιούνται στίς χώρες τηςΚοινότητας έχουν ενεργειακή άξία
Υση πρός 200 εκ.τ.Ισ.περ.&νάετος καίοτιο'ενεργειακοί πόροι πού
προέρχονται απότήβιομάζα έχουν θεωρητικό ενεργειακό δυναμικό τόόποΤο
υπολογίζεται σέ10%τηςενεργειακής ζητήσεως τηςΚοινότητας άπό σήμερα
ωςτδετος 2000 .
"5.'Ησυγκέντρωση -τΕ5ν δεδομένων σχετικά μέτήνηλιακή Ακτινοβολία ,τάοποΤα
'εχουν καταγραφεϊ σέ56σταθμούς κατανεμημένους οτά Κράτη μέλη ,επέτρεψε
τ·,νεκπόνηση ενός ατλαντα τηςΕυρωπαϊκές Κοινότητας ,στόν όποΤο εχει
καταχωρηθεί Γ,-ένταση της προσπίπτουσας ηλιακης Ακτινοβολίας σέοριζόντια
έπιφάνει ααέολες τίς χώρες .

-6-
16."Οσονάφορατίςεφαρμογέςτηςηλιακήςενεργείαςστίςκατοικίες,οικανο­
νικές"έρευνεςσυνέβαλανστηνάνάπτυξηηλτακωνσυστημάτωνθερμάνσεωςκαΓ
ψύξεως:οίτυποποιημένες μέθοδοι,στηνεπεξεργασίατονοποίωνσυμμετείχαν
έ'ίκοσιεργαστήρια,σχεδιάσθηκαν καΓελέγχθηκανπειραματικάγιάτήδοκιμή
τωνηλιακώνσυλλεκτών.'Οκτώπρότυπεςπειραματικές εγκαταστάσεις πούεπι­
τρέπουντήνπροσομοίωσητουθερμικούφορτίουτόόποΤοδέχεταιεναπραγμα­
τικάσύστημαηλιακήςθερμάνσεως[ηλιακήκατοικίακαίδχιμόνοσυλλέκτης)
κατασκευάσθηκαν ατάδιάφοραΚράτημέλημέσκοπάτηνέκτίμησητηςάποδόσεως
ΰπάπραγματικές συνθήκεςλειτουργίας .
Γεωθερμικήενέργεια
17.Τάάποτελέσματα μιαςπολύσημαντικήςπροσπάθειας οσονάφορατίςμετρήσεις
καίτήσυγκέντρωση τωνδεδομένωνδημοσιεύθηκε υπότάντίτλο""Ατλαςτων
θερμοκρασιών τουλΰπεδάψουςτηςΕυρωπαϊκήςΚοινότητας".
18.ΑισθητήπρόοδοςσημειώθηκεστηνάνάπτυξητουεξοπλισμούμετρήσεωνοοποΤος
χρησιμοποιείται στίςγεωτρήσεις:χάρηστήνηλεκτρονικήτεχνολογίακαίτίς
μεθόδουςσυγκολλήσεως πούεφαρμόζονται τελευταΤα,κατασκευάσθηκαν κεφαλές
Ανιχνεύσεωςγιάτήμέτρησηθερμοκρασιωνκαίπιέσεων,ο!όποΤεςείναιδυ­
νατόννάχρησιμοποιηθούν ωςτούς250°0καίτά250καθώςκαίσυσκευές
μετρήσεωςτηςθερμικήςροής.
19.Οιοικονομικές μελέτεςσχετικάμέτήγεωθερμικήθέρμανσηκατέστησαν εμφα­
νείςτίςδυσκολίεςτίςόποΤεςπαρουσιάζει ηπραγματικήέκτίμησητουκόστους
της.Εντούτοις,ηεπαλήθευσηορισμένωνμελετώνσκοπιμότητας άπότάπει­
ραματικάδεδομένα,τάόποΤαέλήφθησανκατάτήλειτουργίατωνγεωθερμικών
έγκαταστάσεων ,επέτρεψαννάπαρακαμφθούν ορισμένεςάπότίς·δυσκολίεςαυτές.
'Ωςέκτούτου,σήμεραείναιδυνατόνάσυναχθεΤτόσυμπέρασμα,δτιγιάμεγά­
λακτιριακάσυγκροτήματα ,ηγεωθερμικήθέρμανσηείναιάπόοίκονομικής άπό–
ψεωςάνταγωνιστική,συγκρινόμενη μέτήνσυμβατική.
'Ηάνταγωνιστικότητααυτήείναιδυνατόνάβελτιωθείμόνομέτήβελτιστοποίηση
τουκόστουςτωνεξορυκτικών δραστηριοτήτων καίτήχρησιμοποίηση μιαςνέας
τεχνολογίαςστίςάντλίεςθερμότηταςύδατος–ύδατοςκαίτίς'συσκευέςθερμάν­
σεωςδιάμεταφοράς(Οοπνβοΐειιτκ)χαμηλήςκαίπολύχαμηλήςθερμοκρασίας (40°).

-7-
20.Πραγματοποιήθηκαν γεωτρήσειςμεγάλουβάθουςσέυπέρθερμαγεωλογικά
στρώματαμέσκοπότηνεκμετάλλευση τωνΑποθεμάτωνΰψηληςενθαλπίας.
ΣτήνΙταλία'έγινεμιάπειραματικήγεώτρηση(ΐ)σέπολύθερμάπετρώ­
ματα(350°)ηοποίαεφϋασεσέβάθος4.100μ,μέΑποτέλεσμανάανακα­
λυφθείμιάγεωθερμικήπηγή.Μιδαλληγεώτρηση,επίσηςστήν'ΐταλία,
* #•» «tr~+ «> „«mOεπέτρεψετήμέτρησηθερμοκρασίας υπεδάφουςτουλάχιστον 4200.Αυτά
τόβάθοςκαί'αύτήηθερμοκρασία Αποτελούνμέχρισήμερατήνυψηλότερη
θερμοκρασίαπούεχει,μετρηθείατάπλαίσιατωνγεωθερμικών ερευνών.
21.Στοντομέατηςτεχνολογίας τωνξηρώνθέρμωνπετρωμάτων ηοποίασυνίστα­
ταιστήνάντληση,μέτήβοήθειατηςκυκλοφορίας ύδατος,τηςθερμότητας
πούπερικλείουντάπετρώματατάοποΤαευρίσκονταισέμεγδλοβάθοςκάΧ
τάόποΤαέχουντεχνητάθρυμματισθεί ,κατέστηδυνατήησύνδεση,μέενα
πολύπλοκοσύστημασυνδέσεως,τριώνφρεάτωνμικρούβά.θους(300μ)δια­
νοιγμένωνσέκρυσταλλικά πετρώματαμέτήβοήθειαμιαςνέαςμεθόδου
.ιεγέρσεωςτωνκρηπιδικωνπετρωμάτων.'ΗέμπειρίααυτήΑποτελεΤτή
βάσηγιάδιερεύνησημιαςμεθοδολογίας έκτελέσεωςδοκίμωνσέξηράθερμά
πετρώματαμεγάλουβάθους.
Ανάλυσησυστημάτων !Ανάπτυξημοντέλων
22.Τόβασκικοαποτέλεσματουΰποπρογράμματαςητανηκατάρτισημοντέλων,
"μεσοπροθέσμων (ΕυΠΕΟΑ,ΕΧΡ1_0Π,Ε0Μ)καθώςκαίμακροπροθέσμων "
(.Υ£0ΕΕ/5Ι_Τ,ΞΓ0Μ),τάοποΤαέπιτρέπουντήμελέτητηςπροσφοράςκαί
ζητήσεωςΕνεργείαςστήνΚοινότητα,βάσειυποθέσεωντίςοποΤεςκαταρτί­
ζουνο*χρήστες,καθώςκαίηδημιουργία,στάπλαίσιαολοκλήρουτης
Κοινότητας,ενόςκικτύουσυνεργαζόμενων Εμπειρογνωμόνων ,,στόντομέα
τηςκαταρτίσεως Ενεργειακών μοντέλων.
ΈπΓγγ,γ,,Γ-ίνανν!προσπάθειακατεβλήθηγιάτήδημιουργίατωναυτόματο­
ι.όιημένωνβάπεωνδεδομένων,ο*όποΤεςείναι.Απαραίτητεςγιάτήχρησι–
ηποί.-.ατΓ,τωνμοντέλων.
+ \\
I·.>':·-<γ.Γ:'"λε,'ητηςμεσοπρόθεσμης ζητήσεωςενεργείας,#_–!■?--ί––ί,;^ι2 καταρτίσθηκαν
.*(.ον-ΐΓ-λ^Ε'ϋΗΕΓΑ,ΕΧΡ1_0ΒκαίΕΟΜμέκύριοστόχοτήνΕκτίμησητηςενεργειακής
ζητήπεως ·.ύεΓνικόέπίπεδοβάσειτωνμακροοικονομικών καίκλαδικώνδράστη–
;·.;οτήτων,Λ.:.;,βάνονταςυπόψητίςΑλληλοεπιδράσεις μεταξύ,τωνδιαφορετικών
οίίνονομιιΓ-.ϋ·ντδνΚρατώνμε.ν2ν.
Ζ^ΓΣΓΑ:ΤΙμαντίλααύτδέχουντάέξηςχαρακτηρ ;στικά:Μακρο-ο!κονομικό
πολυεθνικόμεντέλογιάτδνυπολογισμόεναρμονισμένων ποσοστώνα-ϋιξ'οΈ^ς
τουΑΕΠ,τάοποΤα9άέτπτρώτουντήμελέτηθεμάτωνσέπολυεθνικήκλίμακα.

-8-
ΕΧΡί,Ο^ς Κλαδί ί<5μοντίλο γί<5τον υηΌλσγισμ'ϋ τ£5νκ\α&ιχΖν [οίκονομικΏν )£ρο*
στηριοτήτων κατόχόρα ,βόσε ιτωνσυνοπτικών οικονομικών μεγεθών ,τόοποία
υπολογίζονται μίτήβοήθεια του ΕυΠΕΟΑ .Τόμεντέλο χρησιμεύει επίσης γιάτον
ΰπολογισμό τωντιμών τηςτελικής ζητήσεως ,επιτραπεί τήνεκτίμηση τωνέπίΓττδ –
σεον ταυκόστους τηςενεργείας στόν πληθωρισμό .θ!τιμές αυτές έπανει σάγονται
στο ΕϋΠΕΟΑ .Ήές.αρμογή της μεθόδου των επαναλαμβανόμενων διαδοχικών βημάτων
μεταξύ των δύομοντέλων είναι δυνατό νάοδηγήσει σέσυγκλίνοντα άπατελέσματα
<-/
ΕΟί.":"Επίτρεπε :τήνπρόβλεψη τηςένεργειακης ζητήσεως κατά χ£ρα (κατά κλάδο καί
κατά μορφή ένεργείας ),βάσει τωνπληροφοριών τίς-όποΤες παρέχει τόΕΧΡι_ΟΒ ,σχε­
τικά μέτΓςτιμές καίτάεπίπεδα δραστηριότητας κατά τομέα .
Γιάτήμακροπρόθεσμη πρόβλεψη της ζητήσαως χρησι μοπα ιεΤται τόμοντέλο ζητή­
σεως ΡνΈΟΕΕ καίτάμεντέλο προσαμο ιάσεως 5Ι_Τ.'Ηλειτουργία τους περιγράφεται
ωςέξης :
ΜΕ0ΞΕ/51.Τ:Τομεντέλο μακροπροθέσμου ζητήσεως ίΛΕΠΕΕ λαμβάνει αάν βάση τά
κοινων ικο-ο !κονομικά σενάρια τάοποία καταρτήσθηκαν βάσει των Αποτελεσμάτων
των μεοοπροθέσμων μελετών γιά τάετος 1590 .Παρέχει μακροπρόθεσμα σενάρια
(μεπαρέκταση των δεδομένων του 1550 ωςτά2000),τάοποία επαληθεύονται
στησυνέχεια μετήβοήθεια τουμοντέλου 51_Τ,ωςττ&δς τήσυνοχή τους .
Γιάτήνπροσομοίωση τουσυστήματος τουένεργειακου εφοδιασμού (προσφοράς )
άναπτύχθηκαν δύομοντέλα :ΕΡΟνί 120καί ΕΡΟδ 120:->καί τάδυοχρησιμεύουν
γιάτόνπροσδιορισμό των απόπλευράς εφοδιασμού βέλτιστων συστημάτων .
*Ηπεριγραφή τους ε'ιναι ηεξης :
ΕΡ0Μ 120/0:ΤόΕΡΟΛ 120βασίζεται σέεναπλήρες σύστημα συνδεδεμένων μεταξύ
τους μονάδων 50ΡΓ.;ΑΒΕ ,τόοποίο περιλαμβάνει δική του βάση ένεργειακων δεδο­
μένων σέπολυεθνική κλίμακα .Τάεπιμέρους σύνολα δεδομένων σέεθνική κλίμακα ,
τάοποία περιλαμβάνοντα ισέαυτή τήβάση δεδομένων είναι μεταξύ τους εναρμο­
νισμένα (χΡΠσι μοπο-ι ουνται ορισμένες φορές γιάτήμελέτη τωνεθνικών πολιτικών ).
"* :.··^ν--έλ3 οχεισχεδιασθεί γιάτην ανάλυση των αλληλοεπιδράσεων ,σέπολυεθνική
κ?.ϊ ,ζι<α,τωνεθνικών συστημάτων ενεργειακού έφο&ιααμου ,Λόγω τηςπολυπλοκότητάς
τους τόπολυεθνικό μοντέλο παρουσιάζει ακόμη ορισμένα προβλήματα .
ΤόΞΓ0.Μ 120είναι περισσότερο ακριβές καίεύχρηστο γιάμελέτες σέπολυεθνική
κλίμακα ,λόγω τηςαπλούστερης παρουσιάσεως ορισμένων εθνικών στοιχείων .

-9-
25.15ιτρωτο πρόγραμμα δεν προβλέπει καταρχή »την εκπόνηση μελετών σχετικών
μεένεργειακά θέματα ,αλλά τηδημιουργία τωνεργαλείων ,τΔόποΤα Β&
αποτρέψουν τηνπραγματοπο ίησήτους .'Ωστδσο ,οΐπρώτες μελέτες πρακτι –
 
,κων περιπτώσεων προσέφεραν χρήσιμες ενδείξεις ,οσον άφορα τ5Θέματα ενερ­
γείας ,ίιλλά καί2σον άιρορα τηντελική τους επεξεργασία στάπλαίσια του
δευτέρου προγράμματος .

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
ΤΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΟΥΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

-1-XII/1023/REV.I-EL
ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
"Οσον άφορα τούς ττροβλεπόμενους στόχους *πρέπει νασημειωθούν οΐσημαντικές
Εξελίξεις στάπλαίσια τωνπέντε προγραμμάτων καθώς καίοΐπροτεραιότητες
καΓ ο?κατευθυντήριες γραμμές πού Απορρέουν Απότήν έκτέλεση τδν έργασι&ν .
/
Εξοικονόμηση ενεργείας
2·Ιτόντομέατωνκατο ικιων.οΐ.ερευνες τουπρώτου προγράμματος Αφορούσαν τεχνικές
πού Απέβλεπαν στήν εξοικονόμηση ένεργείας καΓτήν αύξηση τηςΑποδοτικότητας
στων συστημάτων θερμάνσεως .Πρόκειται κυρίως γιά τήβελτίωση της θερμικής μονώσεως
τωνκτιρίων καίτήν Ανάπτυξη Αντλ<ων θερμότητας .Όρισμένα σημαντικά θέματα
ώστόστο δέν διερευνήθηκαν καθόλου ηέθίγησαν μόνο έπιφανειακά ."Εκτοτε
Αναπτύχθηκαν σημαντικά στάπλαίσια του δευτέρου προγράμματος .
'Ηέρευνητική προσπάθεια ,δσον Αφορα τήμόνωση τδντοίχων καίΙδίως τ8*' παραθύρων
καί των παραθυρόφυλλων τήνδιείσδυση Αέρα καίτόν έξαερισμό τδν χιδρων ,ένισχύθηκε
Μεγάλος Αριθμός ε!δικών προγραμμάτων εχει σάν στόχο τήβελτίωση τωνπαραδοσιακών '
συστημάτων θερμάνσεως καίτόν ελεγχο των συστημάτων αίττων .
'Ηέψαρμογή των Αντλιών θερμότητας προηγμένο »-*τύπου καί Ιδίως των Αντλιών θερμό­
τητας δι'απορροφήσεως ,ο!άποϊες παρέχουν μεγάλες δυνατότητες ,δσον Αφορα τήν
έξοι κονόμηαη ένεργείας ,ΑπαιτεΤ Ακόμη νάκαταβληθεί σημαντική έρευνητική
προσπάθεια στάπλαίσια του παρόντος προγράμματος ,θ!Αντλίες αύτές πρέπει
νάείναι Αξιόπιστες ,νάέχουν καλή Αποδοτικότητα ,νάεϊναι εύκολες στήν
συντηρησή τους καί νάέχουν χαμηλό κόστος .
. μελετήθηκε ηενσωμάτωση σέενασυνεκτικό καίομοιογενές σύνολο των
.-,Λ·--λογίων ττοί αποβλέπουν στήν εξοικονόμηση τηςένεργείας καίτήστιγμή α&τή
·'"~ >5Αποτ^λίοματα τηςμελέτης απορρέουν ο!κατευθυντήριες γραμμές ,οΐόποιες
;τ ταινάχρηο ιμοπο ιηθουν Απότούς Αρχιτέκτονες .Γιάτόν σκοπό αυτό ,ημηχα-
ικηεπεξεργασία τηςβελτι στοπο ιήσεως του σχεδιασμού έργατικων κατοικιών
'<■·';·'χ3Γ,;<ε Α.ιΰ μΓαομάδα εργαστηρίων ,τάόποΤα κατάρτισαν καίδοκίμασαν προ-
γ,νΊμμώτα ηλεκτρονικών υπολογιστών .

Γτό»τουέατηςβιαμηχανίας,ήόποίαχρησιμοποιείπερισσότεροάπότ&δύοτΡΙτατης
Ενέργειαςπούκαταναλίσκει υπότημορφήτηςθερμότητας,μεγάλεςποσότητεςθερμό
τηταςχάνονταιασκοπα.Παράτίςσημαντικέςπροσπάθειεςπούκαταβλήθηκαν'κατάτ
διάρκειατωνδέκατελευταίωνέτδν,γ)^Εξοικονόμησηενεργείας,υπάρχουνίικόμα
σημαντικέςδυνατότητεςπούσέπολλέςπεριπτώσειςμπορούννάφθάσουνσέέξαικο-
νόμησητηςτάξεωςτου20%·
*Ηκαμπύλητηςχρησιμοποιήσεως τηςτελικήςένεργείαςστήβιομηχανίασυναρτή­
σειτηςθερμοκρασίας παρουσιάζει δύομέγιστα:τόέναστήνπεριοχήθερμοκρα­
σίαςμεταξύ1000καί1600°0καίτόαλλομεταξύ100καί500°0·
'Ηπροτεραιότητα τωνέρευνΩνδόθηκεστίςβιομηχανίεςμεταποιήσεως οΐόποΤες
έργάζοντ.αιστήνπεριοχήτωνυψηλώνθερμοκρασιών ,δπωςοίβιομηχανίες ΰάλου,
κεραμεικων,τσιμέντουκαίχάλυβα.
01βιομηχανίεςαίιτέςπαρέχουνμεγάλεςδυνατότητεςέξοικονομήσεωςένεργείας
λόγωτωνχρησιμοποιουμένων ύψηλωνθερμοκρασιώνλειτουργίας ."Ηάνάκτησητης
θερμότηταςπαίζεισημαντικόρόλοστόπλαίσιοα&τωντωνδυνατοτήτωνκαίγιά
τόνλόγοαίιτό,στόδέρ^έροπρόγραμμαδίδεταιπροτεραιότητα στήνέφαρμργή
τωνμεθόδωνάνακτήσεως:έναλλάκτεςθερμότηταςυψηλήςθερμοκρασίας (κεραμείκοί,
ρευστοποιημένες στιβάδες)κινητήρεςΒΑΝΚΙΝΕμέοργανικόυγρό"(0Β0),βιομηχανι­
κέςάντλίεςθερμότητας .
ΠαράΛλΓ\?.α,πραγματοποιήθηκαν ερευνεςσχετικάμέτήνθερμικήευστάθειακαίτά
φυσικοχημικά χαρακτηριστικά τ3νρευστώνκαΓτωνυλικώνκατασκευήςτωνμηχανών
^ οα&τωνένΒψειτηςχρησιμοποιήσεις τουςσέθερμοκρασίες τηςτάξεωςτων300-
400°0·Επίσης -προωθήθηκε ήέκπόνησημελετώνσχετικάμέτηβελτίωσητων
μεθόδωνβιομηχανικής παραγωγής .
Στήνπεριοχήτωνχαμηλώνθερμοκρασιων^συνεχίζεται ηέκτέλεσηεργασιώνσχετικά
μέτίς.βιομηχανικέςδιαδικασίες πούχρησιμοποιούνται στήνυφαντουργία καίστήν
βιομηχανίατροφίμων.

Στόν τομέα τΒν μεταφορΟν ,Ιδίως τδν δδικΟν ,οκινητήρας έσωτερικΡΙς καύσεως ,
ε'ίτε λειτουργεΤ μέβενζίνη ε'ίτε μεσυνθετικό καύσιμο ,φαίνεται 8τι β<5£ξα-
κολουθήσει νάχρησι μοποεΤται γιά πολλά άκόμη χρόνια ,παρά τήχαμηλή του
άποδοτι κότητα (σήμερα 15εως20°/ο).
I
I
Γι(5τόν λόγο αώτό ,ηβελτίωση τουκινητήρα του τύπου αίπτοΰ 8άάποτελέσει
στόχο ώψηλης προτεραιότητας στάπλαίσια του δευτέρου προγράμματος ./
θ!ερευνες ,Αποσκοπούν ιδιαίτερα ,στή βελτιστοποίηση
τωνχαρακτηριστικών των σημερινών βενζινοκινητήρων ,δστε ^κατανάλωσή τους
σεκαύσιμα νάμηνείναι μεγαλύτερη αΛόαίιτή έν.ός κινητήρα ϋΙΕ5ΕΙ _του αύτου
κυλι νδρι σμου ,ένω ήΙσχύς του 0άέξακολουθεΤ νάπαραμένει δύο φορές άνώτερη .
0άμελετηθούν έπίσης τάκατάλληλα μέσα γιά την ίχυξηση της άποδοτι κότητας
τωνκινητήρων 0ΙΕ5ΕΙ _(άνάκτηση τηςθερμότητας χαμηλης θερμοκρασίας )καί θά
έξετασθουν ο!δυνατότητες χρησιμοποιήσεως του ο!νοπνεύματος ί>ςκυρίου καυσί­
μου των κινητήρων 0ΙΕ5ΕΙ _.
Πιόμακροπρόθεσμα ,μέτην Ηλεκτροκίνηση ,ήχρησιμοποίηση των καυσίμων στίς
Αστικές μεταφορές 6(1ήταν δυνατό νάάποκτήσει μιά περισσότερο είιέλικτη καί
διαφοροποιημένη μορφή ,μέΑποτέλεσμα νάμειωθούν έπίσης τάπροβλήματα ρυπάνσεως
στόν τομέα αίττόν .*0στόχος αδτός άπαιτεΤ ,παράλληλα μέτίς έργασίες γιά τή
βελτίωση των συσωρευτων ,ενα/σύστημα έλέγχου της .:φορτίσεως τΏν συσσωρευτούν
καίτης ρυθμίσεως του δυναμικού του κινητήρα .Παρόμοια συστήματα ευρίσκονται ·
στόστάδιο της Αναπτύξεως στάπλαίσια του προγράμματος .
Στόν τομέα τηςμετατροπής ·τηςένεργείας ,ανληφθεΤ υπόψη δτιτάπαγκόσμια
Αποθέματα ανθρακα είναι πολύ σημαντικότερα Από α&τά τουπετρελαίου καί του
ωυσικ,οΓ *Αερίου ,πρέπει νάΑναπτυχθούν τεχνολογίες πού νάείινοουν τήχρήση
τουανθρακα .Ήκαύση δπόσυνθήκες ρευστοποιημένης στιβάδας ήΑεριοποίηση
ντερ ιλαμβάνοντα ισαυτές τΓςτεχνολογίες .Διάφορες παράμετροι τηςρευ–
ιΓ-£·.·Γ ;ςστιβάδας ,δπως ήκαύση 5ϊαφ6ρον τίπων ανθρακα ,ι*)περιεκτι­
κότητα σε502 κα*τέφρα , ήδιάβρωση μέσω τηςέναλλαγης τηςθερμότητας,καλ .
υελετηδηκαν στά ττΛΓοια ένός όρισμένου Αριθμού συμβάσεων .ΟιΑνταλλαγές πληρο-
,-Γ^ριων καί οσυντονισμός των ερευνών ένθαρρύνθηκαν σέμεγάλο βαθμό .

XII/1023/REV.I-EL
-4-
9.Μεγάλες ποσότητες αερίου μικρής θερμαντικής Αξίας σπαταλωνται στη βιομηχανία .
Ήχρησιμοποίηση τους ηήΑπορρόφησή τους μέτηβοήθεια ένός καυστήρα μέ
ε!δικό σύστημα Ανακτήσεως της θερμότητας μελετήθηκε μέσκοπό την Εξοικονόμηση
ένεργείας καΓ την προστασία του περι βάλλοντος .
10,"Οσον άφορα τήν αποθήκευση της θερμότητας ,υπάρχουν Ενδείξεις ,οτι δτομέας
στόν 6πο7ο Βά'έχει τίςπερισσότερες Εφαρμογές θάείναι ότομέας τΕ5νκατοικιών ,
οπού υπάρχει Ανάγκη φθηνής βραχυπρόθεσμης άποθηκεύσεως .ΉΑποθήκευση της
λανθάνουσας θερμότητας αποδείχθηκε δαπανηρή καί τόδεύτερο πρόγραμμα δίδει
Π(·οτεραι ότητα στημελέτη των πολύ φθηνότερων συστημάτων πούλειτουργούν μέ
υδωρ .Διεξάγονται εργασίες γιάτήνΑξιολόγηση των δυνατών Εφαρμογών της Απο– ·
θηκεύσεως της θερμότητας στην βιομηχανία .
'*'!· 'Ηάποθήκευση μέχημικές μεθόδους διερευνήθηκε τόσο άπότεχνολογικής οσοκαί
Απόοίκονομικής Απόψεως ,λόγω τουδτι ο!Απώλειες Ενεργείας προβλέπονται νά
είναι πολύ μικρές μέτην μέθοδο αίττή .
12. 'Ηήλεκτρική άποθήκευση μέτήβοήθεια συσσωρευτών προηγμένης τεχνολογίας
Αποτέλεσε Αντικείμενο Ερευνών λόγω του Ενδιαφέροντος πού παρουσιάζει οχι
μόνο ^ιάτόν τομέα της παραγωγής ήλεκτρικής ένεργείας ,Αλλά καίγιά τήν
Αρμονική χρησιμοποίηση των Ενσί,Λακτ.ι κωνπηγών Ενεργείας (ήλιακΡίς ,
αιολικής , θαλάσσιας κλπ.)
Όσυντονισμός των ΕρευνΏν στόν τομέα των συσσωρευτών είναι πρωταρχι κής σΠ
μασίας . Ετάπλαίσια του πρώτου προγράμματος ερευνάς καί Αναπτύξεως όργανώ -
θηκε στενή συνεργασία μεταξύ 12Εργαστηρίων .
'Ησυνεργασία αβτήσυνεχίζεται .Στίχος των Εργασιών είναι σήμερα ήΑνάπτυξη
συσσωρευτδν ήήλεκτρικων στοιχείων καυσίμου Αψηλής Ισχύος καίπυκνότητας
ροής ενεργείας .
Τέλος μελετήθηκαν δύοείδικές αϊτήσεις πού Αφορούσαν τούς στρόφαλους .
to•
'Ενα σύστημα τόδπο~ο Βάχρησιμοποιηθεί γιά τόσύστημα μεταδόσεως της κινήσεως
σέκινητές γέφυρες καί εναάλλο γιά συρμούς τοπικών σιδηροδρόμων .
οΙ α

-5-
Παραγωγήκαίχρησιμοποίηση τουυδρογδνου
14-,ΣτδντομβατηςΒερμοχημίκηςπαράγωγηςυδρογδνου,ακολουθείταιπολιτικήστενής
συνεργασίαςμβτδΚ!<£.Πρδκειταιγιατηνένίσχυσητηςδραστηριδτηταςτης
σχετικήςεγκατάστασηςτηςΙε>ρΓ3.μ£εΐδικδςπραγματογνωμοσδνες ποίσυνί­
στανταιστημδτρησητ~νβασικώνφυσικοχημικών παραμέτρωνκαθδςκαίμδσυμπληρω­
ματικέςερευνεςγι'δτηδιδβροσησδσχετικούςμδτηθερμοχημείατομείς·Δίν
προβλέπεταιηέναρξηνώων^έρευνων,καίμάλισταεφδσονηδράση8αδιακοπεΤμδλις
λήξουντρέχουσεςσυμβάσεις,
"5.Στδντομδατηςηλεκτρολυτ ικηςπαραγωγήςύδρογδνοι^ταένθαρρυντικδ αποτε­
λέσματαποδέχουνληφΒεΤπροηγουμένως δσονάφορατδηλεκτρδδίακαίτδ
δΐαφρ&γμσταβρίσκονταιστδστάδιοτηςέπιβεβαίωσεως μέπαρατετσμένες δοκι­
μές."Οσονάφορατοδςέξοπλισμοδς ,καί"ιδίωςτίςηλεκτρολυτικές συσκευ–
δς;εχειαρχίσειημεταβασηάπδτδπειραματικδστάδιοστδστάδιοτωνπρο-»
τοτδπωντων100Κ\νκαίσυνεχίζεταιστδβαθμδποδόλοκληρδνονται ο"ι
προκαταρκτ ικδςεργασίεςκαίεπιλύονταιτδπροβλήματαμεταβάσεως,ιδίωςη
l
επιλογήτωνκατάλληλωνδομικώνυλικών.δαυπολείπεταιλοιπδνηδιεξαγωγή
τωναναλύσεωνλειτουργίαςκαίσυμπεριφοράς τωνπρωτοτύπων αυτών.Ι*
ένααπώτεροστάδιο6απρέπειναπραγματοποιηθούν συμπληρωματτικδς Εκτί­
μησεις,μετρήσειςκαί'ερευνες,ένοψειτηςπαραγωγήςτωνεξοπλισμώνσ£
βιομηχανικήκλίμακα·
'Ε&νσυγκρίνουμε,στδπλαίσιοτουΔιεθνούςΟργανισμούΕνεργείας,τίς
προβδουςπαίεπ:τελέστηκανστηναλκαλικήηλεκτρδλυσηστδπλαίσιοτου
καινατικοϋπρογράμματος,τίςπροδδουςποδεπιτελέστηκαν σδάλλουςτο­
υε'Γς3διαπ;στδνεταϊοτιτδπρβγραμμα"σδΕκτελέστηκε "δπάτηνΕπιτροπή
';·.ε,·;5γε:,Καταβάλλεται κ£3επροσπάθειαγιδ"ναδιατηρηθεί ηυπεροχήαύτ.^
άπ5-ήνο~αίο.ΕδμπορείνδΕπωφεληθεί ηευρωπαϊκήβιομηχανίαοταν^έφαρμο–
•Γθο~ν ο!νέεςτεχνολογίες.

16. Στους τομείς τηςαποθηκεύσεως καΓμετσφαρας τουυδρογονου "σημει δνανται
ενθαρρυντ ιΚααποτελέσματα :βελτίωση των τδπων χαλυβα πο3επιτρέπει τη
χρησιμοποίηση του ΰδρογδναυ ,προετοιμασία τηςδοκιμασίας καίεκτίμησες
ενάς πρωτοτύπου αποθηκεύσεως μδτηβοήθεια ένδσεων υδρογόνου πουΑπετέλεσε
αντικείμενο μελέτης κατδ τηδιαρκεί ατου πρδτου προγράμματος ,σύγχρονη
κατάρτιση ενας έγχείριδίου ασφαλείας γιατηχρησιμοποίηση τουΰδρογδνου .
17. Στον τομέα τηςχρηα ιμοττο ιησΞΜ(ΐτο^υδρογόνου ,τόσημαντικότερα άττοτελε –
σμαεγκειται στην επιβεβαίωση των ευνοϊκών ,προοτΐτ ικων πόυ προσφέρουν οι
νέες (ητροποπο ιημένες )μέθοδοι παραγωγής συνθετικών καυσίμων απδτδν
ανθρακα »στίς άποΤες ηπροέλευση.-του αναγκαίου υδρογδνου εΤναι έξωγενης
ωςπρβςτίςμεθδδους αυτές ,θ!τεχνικές αυτές πρέπει ναοδηγήσουν σ£
ΰψηλδτερα επίπεδα συνολικής ενεργειακής άποδόΡ εωζμέχαμηλότερο κόστος
παραγωγής σέσδγκριση μΙάλλες υφιστάμενες βιομημηχανικές μεθβδους .
*Ηλίακη ενάργεια
1Β»Ο'ιελπί ι^εζπο3έχουν εναποτεθεί στην ηλίακη ενάργεια κσίτδενδιαφέρον
πού προκαλεί τδσο στοευρδ κοινδ,δσο καίστους ερευνητές καίστάδς
ύπέυθυνους γιατην ληψη των άποψασεων επιτρέπουν τηδίαμδρφωση ορισμένων
θετικών εκτιμήσεων ^ττρίν εξεταστούν κατα τομέα ο*σημαντικές εξελίξεις
του υπαπρογραμματος .
"Ηεφαρμογή τουπρογράμματος δείχνει ατ?ησυνεργασία στην ερευνά καί
άναπτυξη στβν τομέα τηςηλιακης ενέργειας εΤναι πολύ αποδοτική καίμπορεί
ναπραγματοποιηθεί κατδ τραπο αποτελεσματικδ »Οιδράσεις που (Εχουν ανα­
ληφθεί καίπροχωρήσει Ικανοποιητικά πέτυχαν τηναναπλήρωση τωνκενών καί
τωνκαθυστερήσεων της ευρωπαΤ κηςΕρευνας καίαναπτύξεως ζ.Ιδίως στηφ^τα-
ηλεκτρ )κημετατροπή )ϊεπέφεραν τηνέκδηλωση νέων δραστηριοτήτων στβ

-7-
πλαίσιοτωνεθνικώνπρογραμμάτων καίένίσχυσαντήδιεθνήανταγωνιστικό –
τητατηςΕυρδπης,προκαλώνταςκαίΙνισχδονταςσ£πολλούςτομεΤςτίησυνερ­
γασίαμεταξύΙρευνητων,κέντρωνερευνών,καίβιομηχανικών εταιριών,στίς
οπαΤεςδιανοίγεταιεναεύρυπεδίοσυναλλαγών.Κατ'αυτδντδτρδποσυστά­
θηκανομάδεςέμπειρογνοίμδνων σ$πανευρωπαϊκήκλίμακα»ο'ιοποίεςβοηθούν
τουςΙρευνητ£ςνδβρουντίςαναγκαίεςκαίέπιζητοδμενεςέπαφ£ς:δημιουρ­
γήθηκανδεκατρείςεπιτροπέςκαίομάδεςεμπειρογνωμόνων ,οΐόποιεςκαλύπτουν
τομεΤςάπδταπαθητικάδομικάηλιακάστοίχεΤαεωςτηνπειραματικήεκμετάλ­
λευσητηςμονάδαςΕνίΓβϋοεσυμπεριλαμβάνοντας πειραματικάφωτοηλεκτρι-
κδπρογράμματακαίπρογράμματα βιομάζας.
19.'Επιπλβον,τδκοινοτικδπρδγραμμακαθίσταδυνατήτηδιεξαγωγήενδςτδπου
αποδοτική^ερευνάς,μ£τηνοποίαδλατδΚράτημβλημπορούνναέχουνμία
συνολικήεμπειρία,χωρίςνακαλύπτουνάναγκαστικαστδδικότουςπρόγραμμα
δλδκληροτδφάσματωντεχνολογιών,αποφεύγοντας ετσιτδνπολλαπλασιασμό
τωνΙΟνικωνπροσπαθειών,παραδείγματος χάρητηνπραγματοποίηση πολλών
πειραματικών προγραμμάτων μεγάλωνδιαστάσεωνποδεΤναίπάντοτεδαπανηρά.
Τδπρδγραμμααποβλέπεισηηνπραγματοποίηση ταχυρρδθμων προδδωνκαίοτην
έπιτυχίααποτελεσμάτων ποδμπορούννδαξιοποιηθούν Εσοτδδυνατδνσυντο­
μότερα.Αυτδςείναιδλδγοςποδσυνάφθηκανσυμβάσειςμ£τηβιομηχανία,'-
ποδάντιπροσωπεδθηκε τδσοατιδτίςμ,ικρβςκαίμεσαίεςεπιχειρήσεις δσοκαί
άπδμεγάλουςδιεθνεΤςβιομηχανικούς ομίλους.Λδγωδμωςτηςποικιλίαςτων
ηλιακώντεχνολογιών,εναδχΐεύκαταφρδνητο τμήματουπρογράμματος άφιερδ-
νεταΐοτηβασικήερευνά.Στδσδνολδτου^τδπρδγραμμαφαίνεταιεξαιρετικά
Ισορροπημένομεταξδτωνβραχύ–μεσα-καίμακροπρόθεσμων έργασιδν,μεταξύ
τηςβασικήςερευνάςκαίτηςτεχνολογικής άναιττό.ζεως,μεταξδτηςερευνάς
επίτωνυλικώνκαίτηνανάπτυξηπλήρωνσυστημάτων.Έντούτοις,τάπα–
ρεχβμεναμέααδεν^έτρεψαννδδοθεΤσυνέχεια
σ§ολεςτίςεγκυρςςπροτάσειςποδσυγκεντρώθηκαν κατδπινμειοδοτικώνδια-
Γ·Άγωνιαίων,ηίδηγησε,στηνπερίπτωση&ρισμ£νωνάπδαυτδς,στηνμερική
περικοπήτους.

Οπωςυπενθυμίζεται ,τβδεύτεροπρβγραμμαπροσανατολίζεται προςτηνεπι­
τάχυνσητ2νδΐαδικασίδνπούΒακαταστήσουνσημαντικήτησυμβολήγηςΗλια­
κήςενέργειαςστ6νενεργείακθεφοδιασμότηςΕ&ρδπης.Γι'αύτβντδνλογο
δίδεταιβαρδτητατβσοστηνπραγματοπο Τησηπειραματ!κωνπρογραμμάτων 3οσο
καίστηνπληρηγνδσηορισμένωνιδιαίτερασημαντικώνθεμάτων.
'Ηεισαγωγήνέωντεχνολογιώνστ6ντομέατηςηλίακηςενάργειαςσυνεπά­
γεταιτηνκατασκευήπρωτοτύπωνσυστημάτωνπουκαλούνταιστηνπροκειμένη
περίπτωσηπειρσυοτικα προνραμμείτα.Αυταπρέπεινδπεριλαμβάνουν ολες
τίςφάσειςτηςδημιουργίας .}άπβτηβασικήερευνάεωςτΓςτεχνολογικές
εξελίξειςκαίτίςδεκιμ<ςπεριορισμένης κλίμακας.
*Ηδραστηριβτητα αυτηδένπεριορίζεται λοιπβνστηρύθμισητωνστοιχείων,
άλλαπεριλαμβάνειτηδημιουργίασυστημάτωνκαίυποσυστημάτων ,οπως
ενδεχομένως8αχρησιμοποιηθούν στηνεκμετάλλευση.*0χαρακτήραςτουςεί­
ναιβασικαπειραματικβς.Γιατηνεκτέλεσητουπρογράμματος® δημιουργούνται
τρεΤςτδποιπειραματικών προγραμμάτων :
–ηθερμομηχανική ηλίακημονδδαΕυΗΕ3_Ι05του }
–φωτοηλεκτρ ικ£ςεγκαταστάσεις ισχύοςάϊτβ30εως300ΚΜ,
–έγκαταστ&αε ιςπαραγωγήςσυνθετικώνκαυσίμωνάπδτηβιομάζα(κυρίωςτδ
ξυλο)9δυναμικότητας τρ.ςτίξεωςτων20τόννωντηνήμερα.
ΑντίθεταμέΤαπρογράμματαεπιδείξεωςπού&φαρουνσυστήματαμδσημαντικές
προοπτικέςβιομηχανικής καίεμπορικήςάποδοτικβτητας»ο'οποίεςομως
πρέπειν&επιβεβαιωθούν μέεργασίεςσέπραγματικήκλίμακα,ταπειραμα­
τικάπρογράμματα αφορούντίςπρώτεςτεχνολογικές εφαρμογές."Ετσι:
–ηΕΙΙΒΕΙ.Ι0Ξαποτελείμίαπαγκβσμίακαινοτομία,
–δένέχουνποτέωςτωρακατασκευαστεΤ οτηνΕυρδπηφωτοηλεκτρ ικέςέγκατα-
στασειςΐσχυοςανωτων30Κν/,
–πουθενάάλλουδένυπάρχουνεγκαταοτδσε ιςπαραγωγήςμεθανβληςάπ3τδ
ξύλο»
Ε'ϊ' 4(99 μ Α3/». Λ*ίναισημαντικόναυπογραμμιστεί οτιστηνεκτβΛεσητωνπειραματικών προ–
γρομμδτονλαμβανεταιυπόψηηδιασφάλισητηςευρωπαϊκήςσυνεργασίας *ένδαρ–
ρδνεταιαποφααιστικα ηδημιουργίαδιεθνικώνσυνεταιρισμών καί&ργαν3-
νοντα»συχνέςσυνεδριάσεις τωνσυμβαλλομένων μέρων»

/
I III . ' «i
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
ΣΥΝΕΔΡΙΑ
ΚΑΙ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

21.Μ|σκοπβ τηνεκτίμηση τωνπροοπτικών πουδιαγράφονται στην Εΰρδιτη
καΐτημετουσίωση τους σ£συστασείς γιατίςμελλοντικές δράσεις καΐέργα-
σίες ,διεξάγονται πραγματογνωμοσβνες ατούς αντίστοιχους τομεϊς .Κατα
κανδνα,τΒ .αποτελέσματα αυτδ δημοσιεύονται· Στδπλαίσιο αυτδ γίνονται
εκτιμήσεις για :
–τηνάπβδοση καίτηνοικονομία τωνεφαρμογών τηςηλίακης ενάργειας στίς
κατοικίες (δημοσίευση )»
–τ6Ινεργείακβ καί,κατα περίπτωση ,τδοίκονομικδ δυναμικβ
./τηςιρωτοηλεκτικης μετατροπής ,
•τηςβίαμαζας ,σ£σύγκριση μϋτίςάλλες χρήσεις της (τροφή ,ΰλικδ
δομήσεως 9·*· )(τρείς δημοσιεύσεις αηδτδ1977εωςτδ1980),
•τωνεγκαταστάσεων βιοαερίων στην Ευρδπη ,
.τηςηλίακης αρχιτεκτονικής (προετοιμάζεται ηδημοσίευση )
■τουανδμου ,
.τηςηλιακης ακτινοβολίας (ατλας ,1οςτδμος δημοσιευμένος ),
•τωνεφαρμογών στην γεωργία »
–τδβασικά προβλήματα ποδσυνδέονται μ2τηβελτίωση -,τηςπαραγωγικότητας
τηςσυλλογής τηςβιομάζας .
*Επίσης ,απδτδμδσα του1932 ,8ααρχίσει ηεκτίμηση τωνάποτελεσμδτων
της έκμεταλλεΰσεως τηςμονάδας ΕϋΗΕΙ_Ι03 .
22.Στδπλαίσδο ρ προσεγγίσεως κατά τομείς ,μπορούν νάκατπδε·ιχ8ουν ο]
ακδλουθες έξελίξεις :
'ΟλοκληρδΒηκε ηθερμομηχανική ηλίακη μοναδα ΕϋΡ.Ε1_Ι03 "ηεγκαινίαση της
καίησύνδεση τηςμ£τδδίκτυο ΕΝΕ1_πραγματοπο ιηδηκαν στίς 26Μα?ου 1981 ,
άφβτου καίβρίσκεται στηλειτουργική φαση της .Γία«δμ£λλον ,είναι
σκβπίμο ναεξετάστε Τηδυνατότητα συνεργασίας μδτοάς μελλοντικούς
φορεΥς έκμεταλλευσεοος άλλων οργων πούκατασκευάζονται στδν κόσμο (Γαλλία
*Ισπανία 5ΗΠΑ,'Ιαπωνία ),Ιδίως γιδτηνανταλλαγή τωνάποτελεσμδτων των
πειραματισμών .

*'
I
-10-
23.Στδντομέατωνφαττοηλεκτρικώνπειραμοττικωνπρογραμμάτων ,συνάφθηκαν
6ρ»ΰ·μβνΐίςουμβα^βις,κ&ΐΕλλβςτβλοΟν£»ηβδιβπροιγμδτβυση ,δτσιδοτβ&π6
τδραεωςτδτέλοςτουπρογράμματος,στδμέσατου1983,νδλειτουργούν
σέολεςτίςχώρεςτηςΚοινδτφ-ας,απδτηΔανίαωςτηΣικελία,καίΤην
'ΐρλανδίαωςτην'Ελλάδα,δεκαοκτδεγκαταστάσε ιςμέσυνολικήονομαστική
Ιετχδ1*31&Ί%καίνά.παράγουνΗλεκτρικήένέργειαγιάδιάφορουςσκοπούς:
απομονωμέναχωριά,τηλεπικοινωνιακούς πομπούς,σχολεία,γαλακτοκομικές
έκμεταλλεδσε ις,άεροδρβμία,έγκοτταστασε ιςδϊφαλατώσεως ,άντλησηύδατος,
απολύμανσητουύδατος,παραγωγήύδρογδνου.Τδγενικούχαρακτήραεργο
αύτδθαδδσειστήνΚοινδτηταμίαάπδτίς.πρώτεςθέσειςστδντομέααίιτδν
σέπαγκδσμίακλίμακακαίθαωθήσειτήβιομηχανίατηςστδνδσυμμετάσχει
στδνδξδδιεθνήάτναγωνισμδ.Σταπειραματικάαυτάπρογράμματασυμμε­
τέχουνεταιρίεςκάθεμεγέθουςκαίοιδημδσιεςυπηρεσίεςπολλώνχωρων
συμβάλλουνχρημοπτοδοτικά στήνυλοποίησήτους.
"Επίσηςστδντομέατηςφωτοηλεκτρικής μετατροπής,εΤναίσκδπιμηκαίστδ
μέλλονησυνέχισηδιερευνητικδνέργασίωνστδμέτροτουλογικού.
24ί,ΧάριςατήσαφήβελτίωσητουδικτδουσταθμώνμετρήσεωςτηςήλιακηςΑκτινο­
βολίαςσέολεςτίςχδρεςτηςΚοινδτητας,σημειδθηκεαισθητήπρδοδοςστήν
άξιολδγησητήςηλιακήςΕνέργειαςσάναξιοποιήσιμης ενεργειακήςπηγής.
23.Στδντομέατήςεφαρμογήςτήςηλιακήςθερμάνσεωςατίςκατοικίες,οΐ
τρέχουσεςδραστηριδτητεςάφορουνεϊδικότερατίςπαθητικέςρυθμίσειςκαί
τήνανάπτυξητής"ηλιακήςαρχιτεκτονικής",γιατήνδποίαπροβλέπεται η
χάραξηκατευθυντηρίων γραμμώνκαίηκατάρτισηκανδνωνσέευρωπαϊκόέπί-
πεδο.*Ηδιεξαγωγήένδςδιαγωνισμού,σέευρωπαϊκήκλίμακα,μεταξδαρχι­
τεκτόνωνπουσχεδιάζουν"ηλιακάκτίρια",εϊχεμεγάληεπιτυχία.
"ΟσοναφορατήνηλιακήΒέρμασνη,πρέπεινάγίνουνμελλοντικάπροσπάθειες
ωστεάφενδςνάυπάρξεικαλδτερησδνδεσημέτίςπαράλληλεςδραστηριότητες
τουυποπρογράμματος έξοικονομήσεωςένεργείας,καί&φετέρουνάσυμπερι­
ληφθούνπερισσδτερες «Ερευνεςγιάτάσυστήματαποδχρησιμοποιούν τάν
ά3ρασάνμέσομεταφοράςτήςθερμδτηττας.

25·"Οπωςτονίσθηκεστδναπολογισμδτουπρ&τουπρογράμματος (1)(πρβλ.παρα.
Πβ'ομδζσαντιπροσωπεδει ενασημαντικδενεργείακδδυναμίκδ·Αυτδςε?να!
ολδγοςγιδτδνοποίοοίδραστηριότητες στδντομ§ααυτδνκατέχουνσημαντι­
κήθ£σηστβδεύτεροπρβγραμμα.'Εκτδςάπδενασύνολοβασικώνμελετών
καίμελετώνσκοπιμότητας,ο'ιεργασίεςαφορούντηνυλοποίησηπειραματικών
προγραμμάτων πουαναφέρονταιστηνπαρα.20(2).0Ϊμεταγενέστερες δράσεις
θαδιευκολδνονται δλακαίπερισσότερο άπδτιςμεθδδουςκαίτεχνικές
παραγωγήςσυνθετικώνκαυσίμων,πουέχουναναπτυχθεί ηπουπρδκειταΐνα
αναπτυχθούνατδπλαίσιοτουυττοπρογραμματος "'Υδρογδνο"(πρβλ.παρα.34
τηςάνακοινώσεως].
Λαμβάνονταςύπδψη,τίςέν'λδγωπροδδαυςκαίπροοπτικές,ο'ισχετικές
δραστηριδτητες (ερευνεςκαίπειραματικάπρογράμματα)πρέπειναενισχυθούν
ατδπροσεχέςπρδγραμμαερευνάςκαίαναπτύξεως,ωστενάΑξιοποιηθούν στον
μέγιστοβαθμδοίπδροιτηςβιομαζας.
".αραρτημαI
ΊαράρτημαII

_12_
:eoiBecy iKn evepysia
7 "Οαον αφορα την ν-ξ^ρε^νησπ των αποθεμάτων ,ερευνητικές γεωτρήσεις που
έγιναν ατη Μεγάλη Βρεταννία δίπλα στην πβλη του 5ο-α1;]ΐ3.ιηρΐοη .,
καίατην περιοχή τηςΝ&ροΐί στην ®Ιταλία »αποκάλυψαν νέους γεωθερμικούς
π·5ρους .ΟΥδυοαυτές ανακαλύψεις διανοίγουν προοπτικές Ιμπορικης αναπτύ­
ξεως τ~ςγεωθερμίας στούς τομεϊς της συλλογικής κεντρικής θερμάνσεως καί
τπς παραγωγής ηλεκτρικής ενεργείας .
)
/
23·Στησυνεχεία ,Βα-^ταν ομδπίμα ναενταθεΤ ηεκμετάλλευση των ζωνων στις
όποΤες εχει δοθεί προτεραιότητα »λβγω αερενβς των ενθαρρυντικών γεωθερμικών
δεικτών ποβδιαπιστώθηκαν κατα τίςγεωθερμικές ερευνες στην επιφάνεια
καίτ3υπέδαφος και αφετέρου των τοπικών καίπερίφερε ιακων προοπτικών
οίκονομ ΐκηςχρησι μοποι ήσεως του πόρου .
*Ηάν&πτυζη γεωφυσικών μεθδδων γεωθερμικής 'έρευνας άπαΐτεΤ μία δκβμη προσπα­
θείαγίδ νδεπιβεβαιωθούν τασυμπεράσματα που προέκυψαν απδτΰν πειρα-
ματίσμβ σέεναν τβπο δοκίμων (Τταν&ΐβ ),μέτην εφαρμογή .τους οέ£ναν αλλο
τβπο δοκίμων μέηφαιστειογενές ηηφαίστειο ^!ζηματογενέ ςπεριεχόμενο .
29.Στβν τομέα τηςΕκμεταλλεύσεως τωνκοιτασμάτων ^δοκιμάστηκε μέεπιτυχία
στβ ΟΙιεπτρε ΡΜ.β^τβθηδ (Μοίβΐβ )μίανέα δοκιμαστική "μεθοδολογία έ|<μετ&λ -
λεύσεως κοιτασμάτων όψηλης ένθαλπίας ,κατά κύριο λόγο υδατικών ."Η
πραγματοποίηση σειράς δοκίμων καί ηεφαρμογή μίας πειραματικής λειτουργι­
κήςδιαδικασίας εποτρέ /τουν τήνακριβή εκτίμηση των υδροδυναμικών καί
θερμοχημίκων προβλημάτων ποδσυνδέονται μέΤηγεδτρηση »μέτηντέλιοποί–
ησηκαίτηλετουργία των φρεάτων »καδδς καίτηνεπιφανειακή εκμετάλλευση
καίτ,πν επανέγχυση τηςχωριστής υγρη ςφάσεως· .8Ηεπίλυση των προβλημά­
των αυτών θασυμβάλει στην δρθολογικοποίηση της διαχειρίσεως των πόρων
του τυττου αυτου .
..·Ι-Ιτπν ίρ&η αυτη πρέπει ναδοθεΤ προσοχή σταφυσικά χαρακτηριστικά των
α?;χ3^μίΙ·Γον υψηλης καίπολδ υψηλης θερμοκρασίας »Μδνο κατ'αυτβν τ6ντρ£πο
3^1Υ-"ν-χΰυνατη ηκαλδτερη κατανβηση τηςθερμοδυναμικής τωνκοιτασμάτων
ιδίως Ηιοον άφορα τηνϊη-είΐιι κατακράτηση 5τηνεπίστρωση 3Τηνκατανομή
των α/·.~τ:ον μεταξύ τηςυγρής καίαέριας φάσεως καίτήν παραγωγή ρευστών
σέ6ϊτερ;<ρ?α;μη καχδσταση·
ο

-13-
Οίερευνες αυτές θάσυνδυάσουν εργαστηριακές δοκιμές σεδυναμικές συν­
θήκες –αλληλεπίδραση νερού –πετρώματος ,διαλυτότητες ,φυσικοχημεία
καί μηχανική της έπιπλήρωσης –καίμελέτες σέμοντέλα .
"Ηπροσπάθεια αυτή 8άπρέπει ν*συνοδεύεται Απότήδημιουργία έξοπλι –
σμοΰ πούχρησιμοποιείται ιϊιπογείως ,κατάλληλων υλικών ,διατάξεων καί
μεθόδων γεωτρήσεως .
Μεταξύ άλλων ,ο|ένλόγω ερευνες θάέχουν σάν άμεση συνέπεια τήν
ένεργοποίηση των ξηρών γεωθερμικών φρεάτων καί/ηαύτων πού έχουν χαμηλή
Αποδοτικότητα ,πράγμα πούκαθίστα αναγκαία τήν αύξηση τωνέπιτοκίων καί
έργαστηρι ακων δοκίμων .01οίκονομικές συνέπειες της Εκμεταλλεύσεως των
κοιτασμάτων είναι σημαντικές .
31.θ!ερευνες πού Αναλήφθηκαν γύρω Απότίς μεθόδους γεωθερμικής θερμάνσεως
χαμηλής θερμοκρασίας Υλοποιήθηκαν μέτήδικαίωση Απόμελέτες σκοπιμό­
τητας ,καί 'πότεχνικές καίοϊκονομικές μελέτες ,της Ιδέας μίας πολύ–
τροπικής θερμικής αντλίας υδατος –ύδατος ,καθώς καί μέτήν έπινόηση καί έγκριση
μιας συσκευής θερμάνσεως ύδατος –αέρα (Οοπνεοΐβητ ),μέμηχανικό έξαερισμό ,
πολύ χαμηλης θερμοκρασίας έπαναφορας .
01μέθοδοι αίιτές έπεκτείνουν τόπεδίο της γεωθερμικής θερμάνσεως πρδς τή
χρησιμοποίηση ρευστών ;μέσων σέθερμοκρασίες 4-0°0,καίαυξάνουν σημαντικά
τάένεργειακά Αποθέματα τηςΚοινότητας σέγεωθερμική θερμότητα χαμηλού
έπιπέδου .
32.Στή φάση αυτή ,δύοείναι οΐκατευθύνσεις ερευνάς καί Αναπτύξεως πού πρέπει
νάΑκολουθηθούν .
Στόν τομέα της θερμότητας χαμηλού έπιπέδου ,πρέπει νπέπιβεβαι ωθούν σέ
βιομηχανικό έπίπεδο ,μέέπιτόπιους πειραματισμούς ,τάΑποτελέσματα των
μεθόδων θερμάνσεως χαμηλών καί πολύ χαμηλών θερμοκρασιών πού Αναγνωρίστηκαν
ατάστάδια της έξετάσεως της σκοπιμότητας καί του πρωτοτύπου .
Στόν τομέα των πηγών μέσης ένθαλπίας (θερμά Αλατουχα διαλύματα )κρίνεται
σκόπιμο νάέξακολουΒ ήσουν ,καίμάλιστα νίΑναληφθούν νέες ερευνες γύρω
Α.τότίςμεθόδους παραγωγής Ηλεκτρικής ένέργειας μέδιφασικούς στροβίλους
(τύπου Ηου.© ώ,θΡδΐΐοη ) ,τάζεύγη κύκλων δι*Ανταλλαγής θερμότητας
μέ"μέση έπαφή καίτήνΑνάπτυξη στροβίλων πούλειτουργούν μέΑργανικούς
Ατμούς .0]μέθοδοι καίτάμηχανήματα αυτά αφορούν 2ναφάσμα Ισχύος Από

-14~
33· *Ηάνδκτηση δρμκτδν (βδριο ,λίθιο ,πυρίτια »Κ01 κλπ)μέοικονομική
ηστρατηγική σημασία πρέπει επίσης νδεξεταστεί υπδτδπρίσμα τουθερμο -
χημικου διαχωρισμού καίτωνανταγωνιστικών μεθδδων κατεργασίας·
34 .."Οαον άφορα τδξηρά θερμά πετρδματα »ήπρδτη ευρωπαϊκή έπιτδπία εμπει­
ρία μεγάλης κλίμακας ,ποδαποβλέπει στδναέκτιμηθεΤ ηαξιοπιστία της
Ιξαγωγης τηςθερμδτητας ποδπερικλείεται στδξηρδ Βερμδ πετρώματα ,δλοκλη -
ρδΒηκε μ£τηνδίδνοιξη σέσυμπαγή γρανίτη »στην Κορνουαλη τηςΒρετανίας »
ζευγους άποκλ ινδντων ΦΡεδτων ,βάθους 2000 μ.
/
*Ηκυκλοφορία τουενλδγω έναλλάκτη θερμδτητας ποδκείται σέμεγάλο
βαΒος προβλέπεται γιδτους πρδτους μήνες του1982 .
35 .·Μόνον έφόσον τάαποτελέσματα τωντεχνικών καΓοίκανομικων έρευνων σκο–
πΐμδτητας τδεπιτρέψουν ,ηπείρα ποδαποκτήθηκε στηΜεγδλη Βρεταννία
Βδδδηγησει οτην πραγματοποίηση πειραματικές γεωτρι^σεως μεγαλύτερου
βδΒους .Στην περίπτωση αυτη ,εΤναί πιΒανδ νδπροταθεί ηδημιουργία
δεδτερου τρδπου δοκίμων σέδιαφορετικδ γεωλογικδ (μεταμορφωσιγενη
πετρδματα )καίγεωδυναμίκδ (ένεργδ τεκτονικδ )περιβδλλον .
Οίεπιστημονικές επιπτδσεις τουπρογράμματος αΰτου είναι ηδησημαντικές
σέπολυδιδστατους τομείς ποδαφορούν τοδς συναφείς τομεΤς της διεγέρσεως
τωνσυμπαγών πετρωμδτων καίτηςπροβλέψεως τωνσεισμών .
35«Πρέπει νδσημειωΒεΤ δτιδρισμένες τρέχουσες ερευνες συνδυδζονται μέ
κοινοτικδ προγράμματα £πιδείζεως ,όπως παραδείγματος χάρη δσυνδυασμός
της γεωτρησεως τουΣτρασβούργου μέτήχρησιμοποίηση τουφυσικοί !)πόρου
γιδτηνοικιακή θέρμανση »καίοίπολδ βαθιές γεωτρήσεις 3385ο 22
στδ Ι,&τάβΓβΙΙο ·"Αλλα προγράμματα έπιδείξεως αποτελούν άμεση συνέχεια
προηγουμένων έρευνων ποδη'Επίτροπή είχε υποστηρίξει ,οπως ηεκμετάλ­
λευση τουΤι*-;&5τηςπαρισινής λεκδνης ακολουθήθηκε άπδτδπρδγραμμα του
ΜβΊΊβΓθ ^ γιδτηθέρμανση τωνθερμοκηπίων "επίσης ,ηεξερεύνηση της
λεκδνης τουΝβεεβχ καίηγεδτρηση τουΜ&ΓοΙινΓΟΟοΙ ακολουθήθη­
κανάπδτδπρδγραμμα του εουΐΐιβιηρΐοη γιδτηθέρμανση νέων κτιρίων .
I

-15-
'Ανάλυση συστημάτων καίμελέτες ενεργειακών στρατηγικών
37.'Ενεργειακά μοντδλα .Αναπτύχθηκαν Απότήν Επιτροπή σέστενή συνεργασία
μέέθνικές Αμάδες μέσκοπό νάτεθούν στη διάθεση των Αρμοδίων έθνικων
διοικήσεων καίτής "Επιτροπής μέθοδοι Αναλύσεως κοί Αξιολογήσεως ικανές
νάσυμβάλλουν σημαντικά στή διαμόρφωση ένεργειακων πολιτικών .Οΐμέχρι
τώρα δραστηριότητες γιά τήν έκτέλεση του δεύτερου προγράμματος ήταν σχετικές ,
κυρίως μέτήβελτίωση των μοντέλων καί μέτήν Ανάπτυξη νέων Αντιλήψεων Ανα­
παραστάσεως του ένεργειακου συστήματος .
t
38.Ημεσοπρόθεσμη καί μακροπρόθεσμη βελτίωση των ενεργειακών μοντέλων της
Ευρωπαϊκής Κοινότητας έξασφαλίζεται ,κυρίως Απότήδιατήρηση καί έπέκταση
των τραπεζών δεδομένων ,τήν καθιέρωση των μοντέλων "στάένθνικά κέντρα έρευ–
νων,καθώς καί στους κόλπους των'Υπηρεσιών της Επιτροπής ,τήνέπανεκτί –
μηση των παραμέτρων πού χρησιμοποιούνται στά μοντέλα καί τήν Ανάπτυξη νέων
μέσων πληροφορικής .
39.'ΗΑνάπτυξη νέων Αντιλήψεων γιάτίς Αναπαραστάσεις τουένεργειακου συστήματος
δδηγεΤ ,Αφενός στην έπεξεργασία ένός πολυεθνικού μακροκλαδι κου μοντέλου
Ικανο5 γιά καλύτερη έκτίμηση των σχέσεων μεταξύ τηςκλαδικής έξελίξεως των
είιρωπαϊκων οίκονομιων μεσοπρόθεσμα καίτουένεργειακου συστήματος ,Αφετέρου
στή δημιουργία ένός δργάνου διαμορφωμένου γιά νάκαθορίζει τίςπροτεραιό­
τητες στδν τομέα τηςένεργειακής "Ερευνας καί "Αναπτύξεως (Βέλτιστη κατανομή
τουπροϋπολογισμού "Ερευνας καί "Αναπτύξεως σέ£να φάσμα νέων τεχνολογιών ).
Πρέπει τέλος νάέξελιχθεΤ ήΑναπαράσταση του συστήματος ένεργειακής προσφοράς
μέτήν παρεμβολή μηχανισμών προοδευτικής Αναπτύξεως πού έπιτρέπουν τίς
διεισδύσεις της Αγοράς Απότίςνέες τεχνολογίες .

-16-
40.Σήμερα,δεδομένουδτιτάμοντέλαπούαναπτύχθηκαν στηδιαρκείατουπρώτου
προγράμματοςείναιλειτουργικά ,πρέπεινάπροχωρήσουμε στήνέκτέλεσητων
έργασιωνπούαπαριθμούνται κατωτέρω.
Πρέπεινάγίνειμίασειράμελετώντωνπεριπτώσεων μέτηβοήθεια:
.μοντέλωνμεσοπρόθεσμης ένεργειακήςζητήσεωςπούέπιτρέπουννάγίνουν ■
)
ο!κονομικοίκαίκλαδικοίσχεδιασμοίγιάτίςχώρεςτηςΚοινότηταςκαι
νάύπολογιστεϊι5)κατανάλωσητωνμεγάλωνκαταναλωτικών τομέωνγιάκάθε
Ενεργειακάπροϊόν,
.μοντέλωνμακροπρόθεσμης ένεργειακης ζητήσεωςέπίσηςγιάτουςμεγάλους
καταναλωτικούς τομείς,γιάτίςδιάφορεςμορφέςένεργείαςκαίέπίσης
&νάτύποχρήσεως,
.μοντέλωνένεργειακής προσφοράςπούκαθορίζουντήβέλτιστηδιάρθρωσητης
προσφοράςωστενάίκανοποιεΤτήνΕνεργειακήζήτηση&πόδιαφορετικές από­
ψεις,σάνπαράδειγμα,τή'νέλαχιστοποΓηση τουκόστους,τήνέλαχιστοποίηση
τωνέπενδύσεων,τήνελαχιστοποίηση τηςεΙσαγωγης,καίτήνεϊσαναγήνέων
τεχνολογιών τόσοατόντομέατηςπροσφοράςδσοκαίστόντομέατηςζητήσεως.
41.Πρέπειέπίσηςνάκαθοριστεί δρόλοςτωννέωντεχνολογιών στήνένεργειακή
προσφορά,νάγίνεικατάταξητωντεχνολογιών α&τωνκαίνάχορηγηθείκάλυψη
άπότόνπροϋπολογισμό στουςδιάφορουςτομεΤςηθέματατης"Ερευναςκαί
"Αναπτύξεως.
42.Πρέπειέπίσηςνάδιευρυνθείτόσύστηματωνμοντέλωνσυμπεριλαμβάνοντας τό
νέοΚράτοςμέλος,τήν*Ελλάδακαίνάδιενεργηθούν ανταλλαγές Απόψεωνμέ
τίςΥποψήφιεςχώρεςμέλη,'ίσπανίακαίΠορτογαλία ,σχετικάμέτήνέφαρμογή
τωνμεθόδωνπούχρησιυ^'ποι.ουνται&πότήν'Επιτροπή.

-17-
43.Τέλος,πέρα&πδτίςέφαρμόγές,τήδιατήρησηκαΓτίςβελτιώσειςτωνυφι­
σταμένωνμοντέλων,πρέπε,ινάγίνουνπροσπάθειες πρόςτήνκατεύθυνσητης
αναπτύξεως τωνμοντέλωντηςνέαςγενεάςκυρίως:
.τουμακροκλαδικου,πολυεθνικού καίδυναμικούμοντέλουένεργειακης ζητή­
σεως"
.τουένεργειακου μοντέλουτηςβελτιωμένης προσφοράς "
.τουμοντέλου"Ερευναςκαί'Αναπτύξεωςστδντομέατηςένεργείαςγιάπιδ
ι ·^
Ορθολογικήπαροχή&π<5τόνπροϋπολογισμό .
44.'Ηέπιτυχίακαίήχρησιμότητα τωνδραστηριοτήτων άναπτύξεωςμοντέλωνέξαρ–
ταταιΙδιαίτερα&πότήνέντασηκαίτήσταθερότητα τηςέπικοινωνίας μεταξύ
τωνδιαφόρωνέθνικωνδμάδωνκαίειδημόνωνκαίτωνσχετικώνίιπηρεσιωντης
'Επιτροπής."Εγινανοϊπρώτεςέπαφέςμέτούςχρήστεςστόέσωτερικδτης
"Επιτροπήςκαίμέτούςέκτόςαυτήςκαίμία&πότίςσημαντικέςέργασίεςγιά
τήσυνέχειατουπρογράμματος θάείναιήέμβάθυνσηκαίήδιεύρυνσηαίιτων
τωνέπαφων,γιάτίςδποΤεςέκδηλιδθηκεζωηρόένδιαφέρον.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
ΣΥΝΕΔΡΙΑ
ΚΑΙ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ
/

ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕΤΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Κ
1.First Photovoltaic Solar Enorqy Conférence ,Luxembourg ,
Sept .1977
D.Reidel ,Dordrecht (1978 ),EUR 5913 EN,
ISBN 90-277-0889 -4
2.Seminar onGeothermal Energy ,Brussels ,Dec .1977
EEC ,DGXIII ,Luxembourg (1978 ),EUR5920 EN
3.Workshop onConcentrators forSolar Energy Applications ,
Louvain (3elgium ), ■Sept .1978
4.Hyorogen asanEnergy Vector ,Brussels ,Oct .1978
EEC ,DGXIII ,Luxembourg (1978 ),EUR 6085 EN
5.Solar Energy forDevelopnent ,Varese ,March 1979
Marti nusNijhoff ,The lîaoue (1979 ),EUR6377 EN,FR#
ISBN 90-247-2239
L'Encrqio solaire auservice duDéveloppement ,Varèse ,
Mars 1979
Technique etDocumentation ,11,rueLaboisier ,Paris ,
ISBN 2-85206 -047-4
6.Second ECPhotovoltaic Solar Energy Conference ,Berlin ,
April 1979
D.Reidel ,Dordrecht (1979 ),EUR 6376 EN,
ISBN 90-2 77-102 1-X
7.Temperature without heating ofbuildings ,Brussels and
Liege,' May1979
CEC ,DGXII ,Brussols (1979 ),Ref .XII/182/80-EN
8.New Vk\ys tosave Energy ,Brussels ,October 1979
D.Reidel ,Dordrecht (1980 ),EUR 6660 EN,
ISBN 90-277-1078 -3
9.Energy Systems Analysis ,Dublin ,October 1979
D.Reidel ,Dordrecht (1980 ),EUR6763 EN,
IS3N 90-277-1111 -9

-2-
10.Hydrooe-nas,anEnergyVector,Erussels,February1980
D.Reidel,Dordrecht (1980),EUR6783EN,
ISBN90-277-1124-0
11.AdvancesinEuropeanGeothermalResearch,Strasbourg,
March1980
D.Reidel,Dordrecht (1980),EUR6862EN,
ISBN90-277-1138-0
12.Non-Technical OhstaclestotheUseofSolarEnergy,
Brussels,May1980'
HarwoodAcademicPublishers ,Chur"(.1980),
EUR7003EN
13.ThirdECPhotovoltaic SolarEnergyConference ,Cannes,
October1980
D.Reidel,Dordrecht (1981),EUR7089EN,
ISBN90-277-1230-1
14.EnergyfromBiomass,Brighton,November1980
AppliedSciencePublishersLtd.,London(1981),
EUR7091EN,ISBN0-85334-970-3
15.WorkshoponMediumSizedPhotovoltaic Systems,
SophiaAntipolis,1980
D.Reidel,Dordrecht (1981),EUR7090EN,
ISBN90-277-1279-4
16.Comparative Experimentation ofLow-energy ,Houses,
Liege,6-8May1981
CEC(1981),EUR7419ENy ■

EnergyRet>:^,cchandDevelopment ProgrammeStatusReport
MartinusNijhoff,Theftogue(1977)^ISBN90-247-2059-1
EnergyResearchandDevelopment Programme,Second
StatusReport(1975-1979 )
MartinusNijhoff,TheIlague(1979)ISBN90-247-2220-9
EnergyModelsfortheEuropeanCommunity,A.Strub(Ed.)
IPCScienceandTechnologyPressLtd.Guildfoid (1979),
ISBN0-86103-011.7
CrucialChoicesfortheEnergyTransition
CEC,(1980),EUR6610EN
AtlasofSubsurfaceTemperatures intheEuropean
Community
Th.SchaferGnbH,Tivolistrasse 4,D-3000Hannover,
EUR6578EN
EuropeanSolarRadiationAtlas,W.Palz(Ed.)
W.GrösschenVerlag,Dortmund (1980),
ISBN3-8057-00637,EUR6577DA,DE,EN,FR,IT,NL
EnergyfromBiomassinEurope,W.PalzandP.Chartier(Eds.)
AppliedSciencePublishers ,Barking(1980),
ISBN0-85334-934-7
SolarHousesinEurope,W.PalzandT.C.Steamers (Eds.)
Pergamon,Oxford(1981),ISBN0-08-0267442
SolarHousesinEurope-anillustrative slidepackage-
availablefromEnergyConsciousDesign,44EarlhamSt.,
.LondonWC2
PassiveSolarArchitecture inEurope,ResultsoftheFirst
EuropeanPassiveSolarCompetition ,RalphLebens(Ed.)
Architectural Press,London(July1981)
TheEuropeanHDRcase.Wheretogonext?
JETJR7361EN(1981)
PreliminaryGuidelinesforHeatFlowDensityDetermination
EUR7360EN(1981) '!

-4-
13.Catalogue ofHeat Pumps :R,DandDprojects ofMember states
and the CEC
Prepared bytheadhocgroup "Heat Pumps "oftheEnergy
Rand DSubcommittee ofCREST
Published bytheCECin1979 ,reference n°XII/1210/79EN
.14.Catalogue ofEnergy Savings inHouses :R,DandDprojects of
Member states and the CPJC
Prepared bytheadhocgroup "Energy Savings inHouses "of
theEnergy RandDSubcommittee ofCREST
Published by,theCECin1979 ,reference n°XII/784/79-EN
15.TheCommunity 'sEnergy RandDProgramme -Energy Conservation
Survey ofResults andCompilation ofNewProjects ,
P.Zegers (Ed.),CECBrussels
Published bytheCECin1981 ,reference nEUR7389 EN