ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (ΕΚ) αριθ. 15/98 που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 12 Φεβρουαρίου 1998 για την έκδοση της οδηγίας 98/. . ./ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της . . ., για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών όσον αφορά τη διαφήμιση και τη χορηγία υπέρ των προϊόντων καπνού (98/C 91/03)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 57 παράγραφος 2 και τα άρθρα 66 και 100 Α,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της συνθήκης (3),

Εκτιμώντας:

(1) ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με τη διαφήμιση και τη χορηγία υπέρ των προϊόντων καπνού 7 ότι επειδή αυτή η διαφήμιση και αυτή η χορηγία ξεπερνούν τα σύνορα των κρατών μελών, οι εν λόγω διαφορές είναι τέτοιες ώστε να παρεμποδίζουν την κυκλοφορία των προϊόντων, που αποτελούν τα μέσα των ανωτέρω δραστηριοτήτων, και την ελεύθερη παροχή των σχετικών υπηρεσιών καθώς και να στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και να αποτελούν με τον τρόπο αυτό εμπόδιο στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 7

(2) ότι θα πρέπει να καταργηθούν τα εμπόδια αυτά και, προς το σκοπό αυτό, να επιδιωχθεί η προσέγγιση των κανόνων σχετικά με τη διαφήμιση και τη χορηγία υπέρ των προϊόντων καπνού, αφήνοντας παράλληλα στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να καθορίζουν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τις απαιτήσεις που κρίνουν αναγκαίες για την εξασφάλιση της προστασίας της υγείας των ατόμων 7

(3) ότι, σύμφωνα με το άρθρο 100 Α παράγραφος 3 της συνθήκης, η Επιτροπή, στις προτάσεις της που προβλέπονται στην παράγραφο 1 στους τομείς της υγείας, της ασφάλειας, της προστασίας του περιβάλλοντος και της προστασίας των καταναλωτών, βασίζεται σε υψηλό επίπεδο προστασίας 7

(4) ότι, κατά συνέπεια, η παρούσα οδηγία πρέπει να λάβει δεόντως υπόψη την προστασία της υγείας των ατόμων και ειδικότερα των νέων για τους οποίους η διαφήμιση διαδραματίζει βασικό ρόλο στη διάδοση του καπνού 7

(5) ότι, το Συμβούλιο εξέδωσε, βάσει του άρθρου 100 Α, τις οδηγίες 89/622/ΕΟΚ (4) και 90/239/ΕΟΚ (5) οι οποίες αφορούν, αντίστοιχα, τη σήμανση των προϊόντων καπνού και τη μέγιστη περιεκτικότητα των τσιγάρων σε πίσσα, με σκοπό τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς 7

(6) ότι η διαφήμιση των φαρμάκων που προορίζονται για ανθρώπους καλύπτεται από την οδηγία 92/28/ΕΟΚ (6) 7 ότι η διαφήμιση που αφορά τα προϊόντα για τη διακοπή του καπνίσματος δεν υπάγεται στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας 7

(7) ότι η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις ανακοινώσεις που προορίζονται αποκλειστικά για τους επαγγελματίες που ασχολούνται με το εμπόριο καπνού, στην παρουσίαση των προς πώληση προϊόντων καπνού και στην αναγραφή της τιμής τους καθώς και, σε συνάρτηση με τις δομές πώλησης, στη διαφήμιση που απευθύνεται στους αγοραστές στα σημεία πώλησης και στην πώληση εντύπων τρίτων χωρών που δεν ανταποκρίνονται στους όρους της παρούσας οδηγίας, με την προϋπόθεση, πάντως, τήρησης του κοινοτικού δικαίου και των υποχρεώσεων της Κοινότητας σε διεθνές επίπεδο 7 ότι, στους τομείς αυτούς, τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να λαμβάνουν, αν χρειάζεται, κατάλληλα μέτρα 7

(8) ότι, λαμβανομένης υπόψη της υπάρχουσας αλληλεξάρτησης μεταξύ όλων των μέσων προφορικής, γραπτής, έντυπης, ραδιοφωνικής ή τηλεοπτικής και κινηματογραφικής διαφήμισης και προκειμένου να αποφευχθεί οποιοσδήποτε κίνδυνος στρέβλωσης του ανταγωνισμού και καταστρατήγησης της νομοθεσίας, η παρούσα οδηγία πρέπει να καλύπτει κάθε μορφή και κάθε μέσο διαφήμισης εκτός από την τηλεοπτική διαφήμιση που καλύπτεται ήδη από την οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 3ης Οκτωβρίου 1989, για το συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την άσκηση τηλεοπτικών δραστηριοτήτων (7) 7

(9) ότι όλες οι μορφές έμμεσης διαφήμισης και χορηγίας καθώς και η δωρεάν διανομή έχουν το ίδιο αποτέλεσμα με την άμεση διαφήμιση και ότι, κατά συνέπεια, θα πρέπει, χωρίς να θίγεται η θεμελιώδης αρχή της ελευθερίας της έκφρασης, να υποβληθούν σε ρύθμιση, συμπεριλαμβανομένων των έμμεσων μορφών διαφήμισης οι οποίες, μολονότι δεν αναφέρουν άμεσα το προϊόν καπνού, χρησιμοποιούν κάποιο όνομα, σήμα, σύμβολο ή κάθε άλλο διακριτικό στοιχείο που χρησιμοποιείται για τα προϊόντα καπνού 7 ότι, ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν να αναβάλουν την εφαρμογή των διατάξεων αυτών για να επιτραπεί η προσαρμογή των εμπορικών πρακτικών και η αντικατάσταση της χορηγίας υπέρ των προϊόντων καπνού από άλλες κατάλληλες μορφές υποστήριξης 7

(10) ότι, με την επιφύλαξη της ρύθμισης της διαφήμισης των προϊόντων καπνού, τα κράτη μέλη διατηρούν τη δυνατότητα να επιτρέπουν τη συνέχιση της χρήσης, υπό ορισμένους όρους, για τη διαφήμιση προϊόντων ή υπηρεσιών άλλων πλην του καπνού, κάποιου ονόματος το οποίο, καλόπιστα, χρησιμοποιείτο ήδη πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας τόσο για τα εν λόγω προϊόντα ή υπηρεσίες όσο και τα προϊόντα του καπνού 7

(11) ότι ήδη υπάρχουσες χορηγίες εκδηλώσεων ή δραστηριοτήτων, τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να συνεχίσουν να επιτρέπουν για διάστημα οκτώ ετών μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας και το αργότερο έως την 1η Οκτωβρίου 2006 και οι οποίες θα υπόκεινται σε μέτρα εθελοντικού περιορισμού και μείωση των σχετικών δαπανών κατά τη μεταβατική περίοδο, θα πρέπει να περιλαμβάνουν κάθε μέσο επίτευξης του σκοπού της χορηγίας όπως αυτή ορίζεται στην παρούσα οδηγία 7

(12) ότι, για τους σκοπούς του ελέγχου της εφαρμογής των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται στα πλαίσια της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη πρέπει να προβλέψουν τα κατάλληλα και αποτελεσματικά μέσα, τηρουμένης της εθνικής τους νομοθεσίας,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών όσον αφορά τη διαφήμιση και τη χορηγία υπέρ των προϊόντων καπνού.

Άρθρο 2

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:

1. «προϊόντα καπνού»: όλα τα προϊόντα που προορίζονται για κάπνισμα, εισρόφηση από τη μύτη, εκμύζηση ή μάσηση, εφόσον αποτελούνται, έστω και εν μέρει, από καπνό 7

2. «διαφήμιση»: κάθε μορφή εμπορικής ανακοίνωσης με σκοπό ή με άμεσο ή έμμεσο αποτέλεσμα την προώθηση ενός προϊόντος καπνού, συμπεριλαμβανομένης της διαφήμισης η οποία, χωρίς να αναφέρεται άμεσα στο προϊόν καπνού, προσπαθεί να παρακάμψει την απαγόρευση διαφήμισης χρησιμοποιώντας ονόματα, σήματα, σύμβολα ή άλλα διακριτικά στοιχεία προϊόντων καπνού 7

3. «χορηγία»: οποιαδήποτε δημόσια ή ιδιωτική συμβολή σε εκδήλωση ή δραστηριότητα, με σκοπό ή με άμεσο ή έμμεσο αποτέλεσμα την προώθηση ενός προϊόντος καπνού 7

4. «σημείο πώλησης καπνού»: κάθε χώρος όπου πωλούνται τα προϊόντα καπνού.

Άρθρο 3

1. Με την επιφύλαξη της οδηγίας αριθ. 89/552/ΕΟΚ, απαγορεύεται κάθε μορφή διαφήμισης ή χορηγίας εντός της Κοινότητας.

2. Η παράγραφος 1 δεν εμποδίζει ένα κράτος μέλος να επιτρέπει τη χρήση ενός ονόματος το οποίο χρησιμοποιείτο ήδη, καλόπιστα, συγχρόνως για προϊόντα καπνού και για άλλα προϊόντα ή υπηρεσίες που διατίθεντο στο εμπόριο ή προσεφέροντο από μία ή διαφορετικές επιχειρήσεις, πριν από την . . . (8*), για τη διαφήμιση αυτών των άλλων προϊόντων ή υπηρεσιών.

Ωστόσο, το όνομα αυτό μπορεί να χρησιμοποιείται μόνον υπό μορφή σαφώς διακριτή από εκείνη που χρησιμοποιείται για το προϊόν καπνού, αποκλειομένου οποιουδήποτε άλλου διακριτικού σημείου που έχει ήδη χρησιμοποιηθεί για προϊόν καπνού.

3. α) Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε κανένα προϊόν καπνού να μην φέρει το όνομα, το σήμα, το σύμβολο ή άλλο διακριτικό στοιχείο κανενός άλλου προϊόντος ή υπηρεσίας, εκτός εάν αυτό το προϊόν καπνού διετίθετο ήδη στο εμπόριο με αυτό το όνομα, αυτό το σήμα, αυτό το σύμβολο ή κάθε άλλο διακριτικό στοιχείο κατά την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1.

β) Η απαγόρευση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 δεν μπορεί να παρακαμφθεί, για οποιοδήποτε προϊόν ή υπηρεσία που διατίθεται ή προσφέρεται στην αγορά από την ημερομηνία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1, με την χρήση ονομάτων, σημάτων, συμβόλων ή άλλων διακριτικών στοιχείων που χρησιμοποιούνται ήδη για προϊόν καπνού.

Προς τούτο, το όνομα, το σήμα, το σύμβολο ή κάθε άλλο διακριτικό στοιχείο του προϊόντος ή της υπηρεσίας, πρέπει να έχουν μορφή σαφώς διακριτή από εκείνη που χρησιμοποιείται για το προϊόν καπνού.

4. Απαγορεύεται κάθε δωρεάν διανομή που αποσκοπεί ή που έχει ως άμεσο ή έμμεσο αποτέλεσμα την προώθηση προϊόντων καπνού.

5. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται:

- στις ανακοινώσεις που προορίζονται αποκλειστικά για τους επαγγελματίες που ασχολούνται με το εμπόριο καπνού,

- στην παρουσίαση των προς πώληση προϊόντων καπνού και στην αναγραφή της τιμής τους στα σημεία πώλησης καπνού,

- στη διαφήμιση που απευθύνεται στους αγοραστές και βρίσκεται στα ειδικά καταστήματα πώλησης προϊόντων καπνού και στην προθήκη τους ή, όταν πρόκειται για καταστήματα πώλησης διαφόρων ειδών ή υπηρεσιών, στους ειδικούς χώρους πώλησης προϊόντων καπνού καθώς και στα σημεία πώλησης τα οποία, στην Ελλάδα, υπάγονται σε ειδικό σύστημα χορήγησης άδειας για κοινωνικούς λόγους (καλούμενα «περίπτερα»),

- στην πώληση εντύπων που περιέχουν διαφημίσεις για τα προϊόντα καπνού και τα οποία εκδίδονται και τυπώνονται σε τρίτες χώρες, εφόσον τα έντυπα αυτά δεν προορίζονται κυρίως για την κοινοτική αγορά.

Άρθρο 4

Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να υπάρχουν κατάλληλα και αποτελεσματικά μέσα για την εξασφάλιση και τον έλεγχο της εφαρμογής των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας. Τα μέσα αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν διατάξεις βάσει των οποίων τα πρόσωπα ή οι οργανώσεις που, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, έχουν έννομο συμφέρον να αποσυρθεί μια διαφήμιση ασυμβίβαστη προς την παρούσα οδηγία, έχουν την δυνατότητα να προσφύγουν στη δικαιοσύνη κατά της διαφήμισης αυτής ή στο διοικητικό όργανο που είναι αρμόδιο να αποφανθεί επί των αιτιάσεων ή να κινήσει τις δέουσες διαδικασίες δικαστικής διώξεως.

Άρθρο 5

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει την ευχέρεια των κρατών μελών να επιβάλλουν, τηρουμένης της συνθήκης, αυστηρότερες προϋποθέσεις τις οποίες κρίνουν αναγκαίες για να εξασφαλιστεί η προστασία της υγείας των προσώπων σε θέματα διαφήμισης ή χορηγίας προϊόντων καπνού.

Άρθρο 6

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις απαιτούμενες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις . . . (9*). Τα κράτη μέλη ενημερώνουν αμέσως σχετικά την Επιτροπή.

Οι διατάξεις αυτές όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομερείς διατάξεις σχετικά με την αναφορά αυτή καθορίζονται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

3. Τα κράτη μέλη μπορούν να αναβάλουν την εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 1,

- κατά ένα έτος όσον αφορά τον Τύπο,

- κατά δύο έτη όσον αφορά τις χορηγίες.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και για δεόντως αιτιολογημένους λόγους, τα κράτη μέλη μπορούν να εξακολουθήσουν να επιτρέπουν την ήδη υπάρχουσα χορηγία εκδηλώσεων ή δραστηριοτήτων που διοργανώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο για συμπληρωματική περίοδο τριών ετών που λήγει το αργότερο την 1η Οκτωβρίου 2006, υπό τους ακόλουθους όρους:

- τα ποσά που αφιερώνονται στην εν λόγω χορηγία θα μειώνονται σταδιακά κατά τη μεταβατική περίοδο,

- θα θεσπισθούν μέτρα εθελοντικού περιορισμού προκειμένου να καταστεί λιγότερο εμφανής η διαφήμιση κατά τη διάρκεια των εν λόγω εκδηλώσεων ή δραστηριοτήτων.

Άρθρο 7

Το αργότερο στις . . . (10*) και κατόπιν ανά διετία, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, ιδίως δε σχετικά με την εφαρμογή και τα αποτελέσματα του άρθρου 3 παράγραφοι 2 και 3 και του άρθρου 6 παράγραφος 3, συνοδευόμενη, ενδεχομένως, από προτάσεις για την προσαρμογή της παρούσας οδηγίας στις εξελίξεις που αναφέρονται στην έκθεση. Η προσαρμογή δεν επηρεάζει τις προθεσμίες που προβλέπονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3.

Άρθρο 8

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 9

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

. . .

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 129 της 21.5.1992, σ. 5.

(2) ΕΕ C 313 της 30.11.1992, σ. 27.

(3) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Φεβρουαρίου 1992 (ΕΕ C 67 της 16.3.1992, σ. 35), που επιβεβαιώθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 1993, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β, κοινή θέση του Συμβουλίου της 12ης Φεβρουαρίου 1998 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της . . . (δεν δημοσιεύθηκε ακόμα στην Επίσημη Εφημερίδα).

(4) ΕΕ L 359 της 8.12.1989, σ. 1 7 οδηγία όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 92/41/ΕΟΚ (ΕΕ L 158 της 11.6.1992, σ. 30).

(5) ΕΕ L 137 της 30.5.1990, σ. 36.

(6) ΕΕ L 113 της 30.4.1992, σ. 13.

(7) ΕΕ L 298 της 17.10.1989, σ. 23 7 Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 97/36/ΕΚ (ΕΕ L 302 της 30.7.1997, σ. 60).

(8*) Ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(9*) Τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(10*) Τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Εν συνεχεία και εις αντικατάσταση μιας πρώτης πρότασης που είχε υποβληθεί το 1989 στον τομέα αυτό (1), η Επιτροπή υπέβαλε, στις 15 Μαΐου 1991, τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών όσον αφορά τη διαφήμιση και τη χορηγία υπέρ των προϊόντων καπνού (2), η οποία βασιζόταν στο άρθρο 100 Α της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διατύπωσε, στις 11 Φεβρουαρίου 1992 (3), τη γνώμη του, την οποία επιβεβαίωσε στις 3 Δεκεμβρίου 1993 σύμφωνα με τη διαδικασία συναπόφασης του άρθρου 189 Β της συνθήκης.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 23 Σεπτεμβρίου 1992 (4).

Με βάση τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή υπέβαλε, στις 30 Απριλίου 1992, τροποποιημένη πρόταση (5).

3. Στις 12 Φεβρουαρίου 1998, το Συμβούλιο καθόρισε κοινή θέση σύμφωνα με το άρθρο 189 Β της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η πρόταση αποσκοπεί στην προσέγγιση των διισταμένων εθνικών διατάξεων όσον αφορά τη διαφήμιση των προϊόντων καπνού, λαμβάνοντας ως βάση υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας.

Η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής, στην οποία ελήφθησαν υπόψη τόσο οι συζητήσεις του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την αρχική πρόταση - η οποία προέβλεπε περιορισμούς της διαφήμισης προϊόντων καπνού μέσω του τύπου και με αφίσες - όσο και οι σκετικές νομοθεσίες των κρατών μελών και η προβλεπόμενη εξέλιξή τους, αποσκοπούσε στην πλήρη εναρμόνιση, απαγορεύοντας την εν λόγω διαφήμιση με οποιοδήποτε μέσο ή/και υποστήριξη (6).

Η μόνη εξαίρεση (δυνατότητα παρέκκλισης) στην απαγόρευση αυτή αφορούσε τη διαφήμιση εντός των ειδικών καταστημάτων πώλησης καπνού που διαθέτουν εσωτερικό κλειστό χώρο για την εξυπηρέτηση του πελάτη.

Ο μόνος περιορισμός, που εισήχθη κατόπιν της γνώμης του Κοινοβουλίου, αφορούσε, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, την εμβέλεια της απογόρευσης της έμμεσης διαφήμισης προκειμένου για προϊόντα πλην των προϊόντων καπνού, τα οποία διατίθενται στο εμπόριο με το ίδιο σήμα.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

1. Γενικές παρατηρήσεις

Στο πλαίσιο του προτεινομένου στόχου, το κείμενο που ενέκρινε το Συμβούλιο περιορίζεται σε τροποποιήσεις οι οποίες αποσκοπούν προπάντων στην αποσαφήνιση και τον ακριβή καθορισμό του πεδίου εφαρμογής και της εμβέλειας ή/και ανταποκρίνονται σε φροντίδες επιχειρησιακής φύσεως.

Ουσιαστικά οι τροποποιήσεις αυτές αφορούν:

α) τη χορηγία, η οποία καλύπτεται ρητώς 7

β) τους προσδιορισμούς όσον αφορά την εμβέλεια της απαγόρευσης της έμμεσης διαφήμισης μέσω της χρησιμοποίησης σημάτων (και άλλων διακριτικών στοιχείων) 7

γ) τον ορισμό ορισμένων τομέων ή πλευρών - μεταξύ των οποίων το ζήτημα των σημείων πώλησης - όπου δεν εφαρμόζεται η οδηγία, και που μπορούν να ρυθμιστούν σε εθνικό επίπεδο 7

δ) τις ειδικές προϋποθέσεις εφαρμογής ορισμένων διατάξεων και παρακολούθησης, ειδικότερα σχετικά με την έμμεση διαφήμιση και τη χορηγία.

2. Περιεχόμενο των διατάξεων

Οι διατάξεις, των οποίων η δομή και οι συνιστώσες δεν έχουν τροποποιηθεί εκ θεμελίων σε σχέση με την πρόταση, περιλαμβάνουν τις ακόλουθες προσαρμογές [το (νέο) άρθρο 1 είναι απλώς περιγραφικό]:

i) Άρθρο 2 (πρώην άρθρο 1) - Ορισμοί

- Ο ορισμός της διαφήμισης δεν τροποποιείται όσον αφορά την εμβέλειά του. Η γενικότερη διατύπωση που επελέγη («κάθε μορφή ανακοίνωσης) καλύπτει το ευρύτερο δυνατό πεδίο και ο προσδιορισμός «εμπορική» αποσκοπεί μόνο να διευκρινίσει ότι ανακοινώσεις στο πλαίσιο καθαρά καλλιτεχνικών ή δημογραφικών δραστηριοτήτων δεν εμπίπτουν στο πεδίο της διαφήμισης.

- Εισάγεται, για τους σκοπούς της οδηγίας και τις σχετικές εκτελεστικές διατάξεις, ορισμός της χορηγίας, ο οποίος διατυπώνεται κατ' αναλογία προς τον ορισμό της διαφήμισης.

- Η διατύπωση του ορισμού των σημείων πώλησης του καπνού, για τους σκοπούς των εξαιρέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 2 παράγραφος 5, δεύτερη και τρίτη περίπτωση, είναι γενικότερη και εκτενέστερη από την προτεινόμενη.

ii) Άρθρο 3 (πρώην άρθρο 2) - Διατάξεις ουσίας

α) Η γενική απαγόρευση κάθε μορφής διαφήμισης, στην παράγραφο 1, επεκτείνεται στη χορηγία.

β) Οι προσδιορισμοί σχετικά με την εμβέλεια της απαγόρευσης της έμμεσης διαφήμισης μέσω της χρησιμοποίησης σημάτων (και άλλων διακριτικών στοιχείων), στις παραγράφους 2 και 3 (πρώην παράγραφοι 2, 2α και 3) αναπροσαρμόζονται ως εξής:

- η δυνατότητα να περιοριστεί η εμβέλεια αυτής της απαγόρευσης - που προβλέπεται στην παράγραφο 2 - όσον αφορά τη χρήση ονομάτων για τη διαφήμιση προϊόντων (ή υπηρεσιών) πλην των προϊόντων καπνού, υπό πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις, είναι ευθυγραμμισμένη προς το στόχο της διάταξης της παραγράφου 2α της πρότασης,

- η διάταξη της παραγράφου 3 στοιχείο α) ανταποκρίνεται, με πιό συγκεκριμένους και λειτουργικούς όρους, στο στόχο της διάταξης που προέβλεπε η παράγραφος 3 της πρότασης, όσον αφορά τη χρησιμοποίηση για προϊόντα καπνού ονομάτων, σημάτων (ή άλλων διακριτικών στοιχείων) που χρησιμοποιούνται ήδη για άλλα προϊόντα (ή υπηρεσίες),

- η διατάξη της παραγράφου 3 στοιχείο β) που στοχεύει κάθε χρήση, για οποιοδήποτε προϊόν (ή υπηρεσία), ονομάτων, σημάτων (ή άλλων διακριτικών στοιχείων) που συνδέονται με προϊόντα καπνού, κατά τρόπον ώστε να ενδέχεται να παρακαμφθεί η απαγόρευση διαφήμισης, αποσκοπεί να ενισχύσει την εμβέλεια του στόχου που προέβλεπε η διάταξη της παραγράφου 2 της πρότασης, η οποία δεν επαναλαμβάνεται ως έχει, δεδομένου ότι όπως διατυπώνεται η διάταξη αυτή θεωρείται ότι καλύπτεται από την απαγόρευση της παραγράφου 1 κατ' αναγωγή προς τον ορισμό της διαφήμισης που δίνεται στο άρθρο 2.

γ) Η διατύπωση της απαγόρευσης της δωρεάν διανομής, που προβλέπεται στην παράγραφο 4, έχει προσαρμοστεί ώστε να είναι ευστοχότερη, κατ' αναλογία προς τον ορισμό της διαφήμισης.

δ) Στην παράγραφο 5 (νέα), ορίζονται μη καλυπτόμενοι τομείς, για τους οποίους επαφίεται στα κράτη μέλη να θεσπίσουν, ενδεχομένως, διατάξεις.

Η παράγραφος αυτή αντικαθιστά, με ευρύτερο πεδίο, το άρθρο 3 της πρότασης, το οποίο απαλείφθηκε.

Το πεδίο αυτών των εξαιρέσεων περιλαμβάνει:

- τις ανακοινώσεις μεταξύ επαγγελματιών που ασχολούνται με το εμπόριο καπνού, οι οποίες απευθύνονται αποκλειστικά σε αυτούς και όχι στο κοινό εν γένει (πρώτη περίπτωση), και, ως εκ τούτου, δεν εμπίπτουν στον ορισμό της διαφήμισης για τους σκοπούς της οδηγίας,

- όσον αφορά τις διατάξεις τις σχετικές με τα σημεία πώλησης:

- σε γενικές γραμμές, την παρουσίαση των προϊόντων και την αναγραφή της τιμής τους (δεύτερη περίπτωση),

- ειδικότερα, και κατά την έννοια της πρότασης της Επιτροπής, λαμβάνοντας όμως ευρύτερα υπόψη τις διάφορες διαρθρώσεις πώλησης στα κράτη μέλη, τη διαφήμιση που απευθύνεται στους αγοραστές (τρίτη περίπτωση),

- την πώληση εντύπων από τρίτες χώρες (τέταρτη περίπτωση) - υπό όρους που αποσκοπούν στην αποφυγή στρεβλώσεων) - εξαίρεση η οποία προορίζεται να εξασφαλίσει το σεβασμό του δικαιώματος στην πληροφόρηση, το οποίο εμπίπτει στην ελευθερία της έκφρασης.

iii) Πολύ περιορισμένες προσαρμογές έγιναν στις προτεινόμενες διατάξεις σχετικά με τα μέσα ελέγχου της εφαρμογής (άρθρο 4) και τη δυνατότητα επιβολής αυστηρότερων απαιτήσεων (άρθρο 5) σε εθνικό επίπεδο.

iv) Οι διατάξεις του άρθρου 6 σχετικά με την μεταφορά στην εθνική νομοθεσία και την εφαρμογή των διατάξεων στα κράτη μέλη, διευθετήθηκαν έτσι ώστε να μπορέσουν να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις και προσαρμογές των εμπορικών πρακτικών και για να ληφθούν υπόψη οι οικονομικοί περιορισμοί.

Ενώ προβλέπεται τριετής γενική προθεσμία μεταφοράς στην εθνική νομοθεσία (παράγραφος 1), οι διατάξεις της παραγράφου 3 προβλέπουν τη δυνατότητα αναβολής της εφαρμογής:

- επί ένα έτος, όσον αφορά τον τύπο,

- επί δύο έτη, όσον αφορά τις χορηγίες εν γένει και, υπό ορισμένες προϋποθέσεις και ειδικά όρια για τις ήδη υπάρχουσες χορηγίες εκδηλώσεων ή δραστηριοτήτων που διοργανώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο, επί μία συμπληρωματική περίοδο τριών ετών που λήγει το αργότερο την 1η Οκτωβρίου 2006, ημερομηνία κατά την οποία θα τεθούν πλήρως σε εφαρμογή όλες οι διατάξεις της οδηγίας.

ν) Εισάγονται διατάξεις (νέο άρθρο 7) για τη δέουσα παρακολούθηση (μέσω των εκθέσεων και των προτάσεων περί αναπροσαρμογής που θα υποβάλει ενδεχομένως η Επιτροπή) της εφαρμογής και των επιπτώσεων της οδηγίας, ειδικότερα όσον αφορά την έμμεση διαφήμιση και τις προϋποθέσεις της χορηγίας.

IV. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΕ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

1. Τροπολογία αριθ. 10, δεκτή από την Επιτροπή

Η τροπολογία αυτή - μια από τις ουσιαστικότερες - η οποία εισάγει, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, περιορισμούς στην απαγόρευση περί της οποίας γίνεται λόγος στο άρθρο 2 παράγραφος 2 της πρότασης, είναι η μόνη που υιοθετεί η Επιτροπή στην πρότασή της (άρθρο 2 παράγραφος 2α).

Την τροπολογία υιοθετεί κατά το στόχο της και το κείμενο του Συμβουλίου (άρθρο 3 παράγραφος 2) υπό διαφορετική όμως μορφή και διαφορετικά μέσα (βλέπε σημείο III.2 ii) β) ανωτέρω).

Τα μέσα αυτά λαμβάνουν υπόψη τις δυσκολίες εφαρμογής των οριζομένων προϋποθέσεων, δυσκολίες οι οποίες συνδέονται με τον τρόπο καθορισμού του ετησίου κύκλου εργασιών των προϊόντων καπνού μιας εταιρείας (και οι οποίες, μετά από επισταμένη εξέταση, φάνηκαν αξεπέραστες).

Η διάταξη εξάλλου στην οποία κατέληξε το Συμβούλιο δεν έχει χαρακτήρα αναγκαστικού κανόνα, αλλά μιας ευχέρειας των κρατών μελών, τα οποία παραμένουν ελεύθερα να επιβάλλουν αυστηρότερες απαιτήσεις.

2. Άλλες τροπολογίες, μη δεκτές από την Επιτροπή

α) Τροπολογίες εν όλω ή εν μέρει υιοθετηθείσες από το Συμβούλιο:

- τροπολογία αριθ. 4 (άρθρο 1 πρώτη περίπτωση) σχετικά με τη μνεία της χορηγίας, της οποίας δίνεται ειδικός ορισμός στο άρθρο 2 σημείο 3,

- τροπολογία αριθ. 8 (άρθρο 5),

- τροπολογία αριθ. 9 (άρθρο 6 νέα παράγραφος 2α), υπό λεπτομερέστερη και πιο εξειδικευμένη μορφή, στο άρθρο 7 του κειμένου του Συμβουλίου.

β) Τροπολογίες μη υιοθετηθείσες από το Συμβούλιο

Το Συμβούλιο, ακολουθώντας εν γένει την Επιτροπή και για τους λόγους που ανεπτύχθησαν, δεν υιοθέτησε τις λοιπές τροπολογίες.

V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Το κείμενο της κοινής θέσης, απόρροια εμπεριστατωμένης και δύσκολης εξέτασης και συζήτησης στα πλαίσια του Συμβουλίου, ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό στο στόχο της πρότασης, χάρις σε προσαρμογές που έγιναν κυρίως με σκοπό τη διευκρίνιση και τον ακριβή καθορισμό του πεδίου εφαρμογής και της επιχειρησιακής εμβέλειας της οδηγίας, πράγμα για το οποίο ελήφθησαν υπόψη τόσο οι στόχοι οι αναφερόμενοι στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, όσο και τα προσιδιάζοντα στον κλάδο χαρακτηριστικά και οι περί υγείας απαιτήσεις σε έναν τομέα, του οποίου βασική συνιστώσα είναι ακριβώς η υγεία.

(1) Πρόταση οδηγίας σχετικά με τη διαφήμιση προϊόντων καπνού μέσω του τύπου και με αφίσες (ΕΕ C 124 της 19.5.1989, σ. 5).

(2) ΕΕ C 167 της 27.6.1991, σ. 3.

(3) ΕΕ C 67 της 16.3.1992, σ. 35.

(4) ΕΕ C 313 της 30.11.1992, σ. 27.

(5) ΕΕ C 129 της 21.5.1992, σ. 5.

(6) Εν τω μεταξύ, είχε ήδη καλυφθεί η ραδιοτηλεοπτική διαφήμιση, όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών μεταξύ κρατών μελών, από την οδηγία του Συμβουλίου 89/552/ΕΟΚ της 3ης Οκτωβρίου 1989 (ΕΕ L 298 της 17.10.1989, σ. 23) όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 97/36/ΕΚ (ΕΕ L 202 της 30.7.1997, σ. 60), της οποίας το άρθρο 13 απαγορεύει κάθε μορφή διαφήμισης (και τηλεαγοράς) τσιγάρων και προϊόντων καπνού.