Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 404/93 και 1035/72 σχετικά με τον τομέα της μπανάνας και των οπωροκηπευτικών, αντιστοίχως, καθώς επίσης και του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87 για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο ()

(95/C 301/16)

Στις 30 Μαΐου 1995, και σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 43 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του, στις 7 Σεπτεμβρίου 1995 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Rodrνguez de Azero.

Κατά την 328η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 13ης Σεπτεμβρίου 1995) η ΟΚΕ υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία, 11 ψήφους κατά και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Την 1η Ιουλίου 1993 τέθηκε σε ισχύ ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 404/93 του Συμβουλίου, με τον οποίο θεσπίζεται κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας. Η καθιέρωση της ΚΟΑ ήταν αναγκαία προϋπόθεση για την υλοποίηση της ενιαίας αγοράς σε έναν τομέα όπου υπήρχαν διάφορα εθνικά καθεστώτα.

1.2. Κατά τα δύο χρόνια ύπαρξης της ΚΟΑ της μπανάνας, κατέστη δυνατό να διαπιστωθεί ότι οι μηχανισμοί της αποδείχθηκαν αποτελεσματικοί για την επίτευξη των στόχων που είχαν τεθεί:

- προστασία της κοινοτικής παραγωγής 7

- εκπλήρωση των ανειλημμένων υποχρεώσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας έναντι των χωρών ΑΚΕ στα πλαίσια της Σύμβασης του Λομέ, και ειδικότερα του Πρωτοκόλου για τις μπανάνες που επισυνάπτεται σ`αυτήν 7

- διατήρηση, με δυνατότητες επέκτασης, των εμπορικών ροών με τις λατινοαμερικανικές χώρες που προμηθεύουν κατά παράδοση την κοινοτική αγορά 7

- εξασφάλιση μιας λογικής και ενιαίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση τιμής καταναλωτή και, ταυτόχρονα, εξασφάλιση ποικίλης προσφοράς μπανανών διαφόρων προελεύσεων.

1.2.1. Η θέση σε ισχύ του νέου κοινοτικού καθεστώτος για τον τομέα της μπανάνας εξασφαλίζει, επίσης, τη συνύπαρξη στην αγορά όλων των εμπορικών επιχειρήσεων, αποτρέπεντας την επανάληψη της κατάστασης που παρουσιάστηκε σε ορισμένα κράτη μέλη το 1992, όταν πολλές εμπορικές επιχειρήσεις σημείωσαν μεγάλες απώλειες λόγω της έντονης πτώσης των τιμών εξαιτίας του υπερεφοδιασμού ορισμένων εθνικών αγορών.

2. Η πρόταση της Επιτροπής

2.1. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η λειτουργία του κοινοτικού καθεστώτος για τη μπανάνα κατέστησε προφανές ότι είναι αναγκαίο να γίνουν ορισμένες προσαρμογές, με στόχο την απλοποίηση της διαχείρισης των μηχανισμών που είχαν θεσπιστεί στην ΚΟΑ.

2.1.1. Οι κυριότερες τροποποιήσεις που προτείνει είναι οι εξής:

- να εξαιρεθούν οι γλυκομπανάνες από το πεδίο εφαρμογής της ΚΟΑ της μπανάνας, επειδή κρίνεται ότι οι μπανάνες αυτές είναι τελείως διαφορετικές από εκείνες που τίθενται συνήθως σε εμπορία στην κοινοτική αγορά και γι`αυτό πρέπει να υπαχθούν, όπως και τα άλλα τροπικά φρούτα, στον κανονισμό για την ΚΟΑ στον τομέα των οπωροκηπευτικών,

- προκειμένου για την εμπορία μπανανών προελεύσεως τρίτων χωρών, να θεσπισθεί διαφορετικό κριτήριο καθορισμού της δραστηριότητας των επιχειρηματιών η οποία θα αποτελεί τη βάση για τη χορήγηση πιστοποιητικών εισαγωγής των μπανανών στο πλαίσιο της δασμολογικής ποσόστωσης. Επιχειρηματίας, κάτοχος πιστοποιητικών εισαγωγής, θεωρείται στην περίπτωση αυτή εκείνος που ασκεί την πραγματική δραστηριότητα της εισαγωγής,

- να μειωθεί από τρία χρόνια σε δύο η περίοδος αναφοράς για τον υπολογισμό των ποσοτήτων βάσει των οποίων χορηγούνται τα πιστοποιητικά εισαγωγής,

- να θεσπισθεί ένα σύστημα, το οποίο θα επιτρέπει τη συνεκτίμηση ενδεχόμενων εξαιρετικών περιστάσεων που επηρεάζουν τις συνθήκες παραγωγής και εισαγωγής κατά τη διάρκεια μιας περιόδου εμπορίας,

- να επιτραπεί η δυνατότητα ανακατανομής των παραδοσιακών και μη παραδοσιακών ποσοτήτων μπανανών μεταξύ των χωρών ΑΚΕ. Η δυνατότητα αυτή περιορίζεται στις χώρες ΑΚΕ της ίδιας ζώνης (Καραϊβική ή Αφρική), εκτός εάν πρόκειται για περίπτωση ανωτέρας βίας που δεν επιτρέπει σε μία χώρα να εξαγάγει την παραδοσιακή ή μη παραδοσιακή της ποσότητα. Στην περίπτωση αυτή επιτρέπεται η ανακατανομή των ποσοτήτων μεταξύ δύο χωρών διαφορετικών γεωγραφικών ζωνών.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει το έργο που επιτέλεσε και τη διαχείριση που άσκησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να εξασφαλισθεί ότι η κοινή οργάνωση της αγοράς της μπανάνας λειτουργεί αποτελεσματικά, ορθά και σύμφωνα με τους σκοπούς για τους οποίους θεσπίστηκε.

3.2. Η ΟΚΕ φρονεί ότι, κατά την προμήθεια μπανανών, η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις συνθήκες εργασίας υπό τις οποίες παράγονται και να συστήσει στις εξαγωγούς χώρες η παραγωγή των μπανανών να γίνεται με σεβασμό των κοινωνικών συνθηκών και διασφάλιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Η ΟΚΕ ζητεί να ληφθεί δεόντως υπόψη σχετικά το υπόμνημα για την κοινωνική διάσταση του διεθνούς εμπορίου που παρουσίασε η γαλλική Προεδρία στις 27 Μαρτίου 1995.

3.3. Η ΟΚΕ φρονεί ότι, στις εξαγωγούς χώρες, οι συνθήκες παραγωγής θα πρέπει να ανταποκρίνονται σε περιβαλλοντικά κριτήρια για να αποφεύγονται μέθοδοι εντατικής παραγωγής όπως η ακατάλληλη χρήση παρασιτοκτόνων ή λιπασμάτων που μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο τη διατήρηση του περιβάλλοντος. Η ΟΚΕ επιπλέον θεωρεί ότι τα προϊόντα από τρίτες χώρες πρέπει να μην παρουσιάζουν, και αυτό είναι ζήτημα αρχής, κινδύνους για τη δημόσια υγεία και να συμβαδίζουν με τη Συμφωνία ΠΟΕ/ΓΔΣΕ για τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα.

3.4. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η Επιτροπή αποφάσισε να προτείνει προσαρμογές που κρίνει αναγκαίες για την απλοποίηση της διαχείρισης του κοινοτικού καθεστώτος της μπανάνας και την καλύτερη προσαρμογή του στους επιδιωκόμενους στόχους.

3.5. Η ΟΚΕ επιθυμεί να επισημάνει ότι οι τρεις βασικοί μηχανισμοί της ΚΟΑ είναι:

- η θέσπιση δασμολογικής ποσόστωσης, για να αποφευχθεί ο υπερεφοδιασμός της αγοράς,

- το σύστημα κατανομής των πιστοποιητικών εισαγωγής, εντός της δασμολογικής ποσόστωσης, κατά κατηγορία επιχειρηματιών (66,5% για τους εισαγωγείς μπανανών τρίτων χωρών και μη παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ, 30% για τους εμπόρους κοινοτικών μπανανών και παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ και 3,5% για τους νέους επιχειρηματίες), ώστε να δοθούν κίνητρα για την εμπορία των κοινοτικών μπανανών και των μπανανών ΑΚΕ,

- το καθεστώς των αντισταθμιστικών ενισχύσεων που αποσκοπούν στην αποζημίωση των κοινοτικών παραγωγών για τις ενδεχόμενες απώλειες εσόδων ως αποτέλεσμα της πτώσης των τιμών των μπανανών τους.

3.6. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι με την εφαρμογή των προσαρμογών που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα διακυβευθεί η αποτελεσματικότητα των ανωτέρω μηχανισμών, ώστε να μπορέσει η ΚΟΑ να εκπληρώσει τους στόχους για τους οποίους θεσπίσθηκε.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η ονομασία «bananes figues» του γαλλικού κειμένου καλύπτει μεγάλη ποικιλία διαφορετικών μπανανοκαλλιεργειών, ορισμένες από τις οποίες είναι πολύ παρεμφερείς με τις ποικιλίες που κυκλοφορούν συνήθως στο εμπόριο. Οι μεταφράσεις του όρου «bananes figues» στις άλλες γλώσσες («γλυκομπανάνες» στο ελληνικό κείμενο, μπανάνες «baby» στο αγγλικό κ.λπ.) είναι γενικού χαρακτήρα και δεν προσδιορίζουν συγκεκριμένο τύπο μπανανοκαλλιέργειας. Θα πρέπει να διασφαλισθεί, ως εκ τούτου, ότι η εξαίρεση ορισμένων ποικιλιών μπανανών από το πεδίο εφαρμογής της ΚΟΑ δεν προκαλεί στρεβλώσεις του καθεστώτος που ισχύει για την εισαγωγή μπανανών.

4.1.1. Για τους ανωτέρω λόγους, η ΟΚΕ εκτιμά ότι δεν πρέπει να τροποποιηθεί σ`αυτό το σημείο ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 404/95 και, επομένως, ούτε και οι κανονισμοί (ΕΟΚ) αριθ. 1035/72 και αριθ. 2658/87.

4.2. Η ΟΚΕ φρονεί ότι, στην περίπτωση των εισαγωγέων μπανανών προελεύσεως τρίτων χωρών, για να απλοποιηθεί η διαχείριση της δασμολογικής ποσόστωσης και να αποφευχθούν έτσι οι διπλές καταχωρήσεις των ποσοτήτων αναφοράς μεταξύ των επιχειρηματιών που ασκούν τις διάφορες δραστηριότητες στην αλυσίδα εμπορίας της μπανάνας, είναι σκόπιμο, όπως προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να ορισθεί η δραστηριότητα της εισαγωγής ως η μόνη βάση για τη χορήγηση πιστοποιητικών εισαγωγής των μπανανών που εμπίπτουν στη δασμολογική ποσόστωση.

4.3. Η ΟΚΕ φρονεί ότι, στην περίπτωση των επιχειρηματιών της κατηγορίας Β οι οποίοι εμπορεύονται κοινοτικές μπανάνες και παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ, θα πρέπει να διατηρηθεί το σημερινό σύστημα των τριών δραστηριοτήτων, διότι παρέχει σημαντικό κίνητρο για την πώληση της παραγωγής της Κοινότητας και των χωρών ΑΚΕ. Το τμήμα επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή στο γεγονός ότι στην εμπορία των κοινοτικών μπανανών και των μπανανών ΑΚΕ δεν έχει παρουσιαστεί κανένα πρόβλημα σε σχέση με διπλές καταχωρήσεις των ποσοτήτων αναφοράς.

4.4. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η μείωση της περιόδου αναφοράς αποτελεί θετικό μέτρο, διότι έτσι η διαχείριση της ποσόστωσης προσεγγίζει περισσότερο τη σημερινή πραγματικότητα της αγοράς και των οικονομικών παραγόντων. Κρίνει ότι η περίοδος αναφοράς θα μπορούσε μάλιστα να μειωθεί σε βραχύτερο χρονικό διάστημα.

4.5. Η ΟΚΕ επικροτεί την πρόβλεψη της λήψης των απαραίτητων μέτρων για τη διασφάλιση της συνέχειας της αγοράς, όταν ανακύπτουν εξαιρετικές περιστάσεις που επηρεάζουν τις συνθήκες παραγωγής και εισαγωγής σε μια δεδομένη περίοδο εμπορίας.

4.6. Η ΟΚΕ πιστεύει φρονεί ότι, στην παράγραφο 1 του άρθρου 19α της πρότασης της Επιτροπής, στην έννοια της ανωτέρας βίας θα πρέπει να υπαχθούν και οι περιπτώσεις πολέμων που επηρεάζουν σοβαρά τις δυνατότητες παραγωγής μιας συγκεκριμένης χώρας. Τα σχετικά μέτρα θα πρέπει να αποσκοπούν στην αποκατάσταση των σοβαρών ζημιών που υφίστανται οι παραγωγοί των πληττόμενων χωρών.

4.7. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η προσωρινή ανακατανομή των παραδοσιακών και μη παραδοσιακών ποσοτήτων μπανανών ΑΚΕ για λόγους που δεν μπορούν να αποδοθούν σε ανωτέρα βία μπορεί να επιτρέπεται και μεταξύ δύο χωρών ΑΚΕ που ανήκουν σε διαφορετικές γεωγραφικές ζώνες.

5. Συμπεράσματα

5.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η Επιτροπή κατέβαλε μεν προσπάθεια υπέρ της απλοποίησης και της μεγαλύτερης ευελιξίας του κοινοτικού καθεστώτος της μπανάνας, πιστεύει όμως ότι δεν θα πρέπει γι`αυτό να διακυβευθεί η αποτελεσματικότητα των τριών βασικών μηχανισμών της ΚΟΑ. Για να μην γίνει τούτο, το τμήμα εκφράζει την ελπίδα να ληφθούν δεόντως υπόψη οι παρατηρήσεις που διατυπώνει σχετικά με τις προτάσεις για την τροποποίηση της ΚΟΑ της μπανάνας.

Βρυξέλλες, 13 Σεπτεμβρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 136 της 3. 6. 1995, σ. 18.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Οι κατωτέρω τροπολογίες, οι οποίες διατυπώθηκαν με βάση το σχέδιο γνωμοδότησης του τμήματος, απορρίφθηκαν στην πορεία των συζητήσεων.

Σημείο 4.1.1

Να διαγραφεί.

Αιτιολογία

Η γνωμοδότηση του τμήματος υποστηρίζει ανεπιφυλάκτα τις προτάσεις της Επιτροπής και δεν επικαλείται κανένα βασικό επιχείρημα κατά της προτεινόμενης ταξινόμησης των «γλυκομπανάνων».

Να προστεθεί ένα νέο σημείο 4.1.1:

«Στην περίπτωση που διατηρηθεί η πρόταση για την εξαίρεση των «γλυκομπανάνων» από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 404/93, η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να καθορίσει σαφή κριτήρια, προκειμένου να εντοπίζονται εύκολα οι μπανάνες της κατηγορίας αυτής, οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού αυτού.»

Αιτιολογία

Η βοτανική ταξινόμηση της μπανάνας είναι πολύπλοκη και είναι σημαντικό να αποφευχθεί η δημιουργία σύγχυσης των τελωνειακών αρχών.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 18, ψήφοι κατά: 43, αποχές: 11.

Σημείο 4.7

Να διαγραφεί.

Αιτιολογία

Σε πολλές από τις χώρες ΑΚΕ, που αποτελούν παραδοσιακούς προμηθευτές, αναλογούν ανεπαρκείς ποσότητες, λόγω των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν κατά τα έτη τα οποία ελήφθησαν υπόψη για τον υπολογισμό της βασικής ποσόστωσης. Στην περιοχή της Καραϊβικής αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το Μπελίζε. Εξάλλου στην ίδια περιοχή εκδηλώνονται τυφώνες, όπως αυτός που μόλις πρόσφατα κατέστρεψε ολόκληρο ή το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής στην Αντίγκουα.

Η διατήρηση του επιπέδου συναλλαγών εντός της ζώνης (εκτός εάν συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας) αποτελεί τον δικαιότερο τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων της περιοχής αυτής, η οποία αποτελείται καθ`ολοκληρίαν από μικρές χώρες παραγωγής.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 21, ψήφοι κατά: 36, αποχές: 12.