ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (ΕΚ) αριθ. 4/98 που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 5 Νοεμβρίου 1997 για την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. . . ./98 του Συμβουλίου, της . . ., σχετικά με την αποκεντρωμένη συνεργασία (98/C 43/01)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Χ,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Γ της συνθήκης (2),

Εκτιμώντας:

ότι η σημασία μιας αναπτυξιακής προσέγγισης τύπου αποκεντρωμένης συνεργασίας έχει υπογραμμισθεί στην τέταρτη σύμβαση ΑΚΕ-ΕΚ, στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 443/92 του Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 1992, σχετικά με τη χρηματοδοτική και τεχνική βοήθεια και την οικονομική συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας (3), καθώς επίσης και στο ψήφισμα του Συμβουλίου, της 27ης Μαΐου 1991, για τη συνεργασία με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, και σε πολυάριθμα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 7

ότι η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή αποφάσισε, στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 1992, τη σύσταση ειδικού κονδυλίου με σκοπό την προώθηση της συγκεκριμένης προσέγγισης στο σύνολο των αναπτυσσόμενων χωρών 7

ότι ποσό δημοσιονομικής αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 2, της δήλωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 6ης Μαρτίου 1995, σχετικά με την εγγραφή δημοσιονομικών διατάξεων στις νομοθετικές πράξεις (4), έχει περιληφθεί στον παρόντα κανονισμό για το διάστημα 1998-2000, χωρίς αυτό να θίγει τις αρμοδιότητες της αρμόδιας επί του προϋπολογισμού αρχής όπως ορίζεται στη συνθήκη 7

ότι η αποκεντρωμένη συνεργασία συντελεί ουσιαστικά στην επίτευξη των στόχων της πολιτικής συνεργασίας της Κοινότητας, όπως διατυπώνονται στο άρθρο 130 Υ της συνθήκης 7

ότι είναι σκόπιμο να καθοριστούν οι σχετικές λεπτομέρειες διαχείρισης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Η Κοινότητα υποστηρίζει πειραματικές δράσεις και πρωτοβουλίες διαρκούς και σταθερής ανάπτυξης, τις οποίες αναλαμβάνουν φορείς της αποκεντρωμένης συνεργασίας της Κοινότητας και των αναπτυσσόμενων χωρών, με στόχο να προωθηθεί ιδίως:

- μια ανάπτυξη στηριζόμενη στη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή, η οποία να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις πρωτοβουλίες των πληθυσμών των αναπτυσσόμενων χωρών,

- η συμβολή στη διαφοροποίηση και στην ενίσχυση των κοινωνιών των πολιτών, καθώς και στον εκδημοκρατισμό στη βάση, σε αυτές τις χώρες,

- η κινητοποίηση των φορέων της αποκεντρωμένης συνεργασίας της Κοινότητας και των αναπτυσσόμενων χωρών υπέρ των στόχων αυτών, στο πλαίσιο διαρθρωμένων προγραμμάτων.

Οι προαναφερθείσες δράσεις αφορούν την προώθηση της αποκεντρωμένης συνεργασίας προς όφελος του συνόλου των αναπτυσσόμενων χωρών.

Άρθρο 2

Οι δράσεις που εκτελούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού αφορούν, κατά προτεραιότητα, τους παρακάτω τομείς:

- ανάπτυξη του ανθρώπινου και τεχνικού δυναμικού, τοπική αγροτική ή αστική ανάπτυξη στον κοινωνικό και οικονομικό τομέα στις αναπτυσσόμενες χώρες,

- ενημέρωση και κινητοποίηση των φορέων της αποκεντρωμένης συνεργασίας,

- στήριξη της ενίσχυσης του θεσμικού πλαισίου και των δυνατοτήτων δράσης των εν λόγω φορέων,

- μεθοδολογική υποστήριξη και παρακολούθηση των δράσεων.

Άρθρο 3

Εταίροι της συνεργασίας οι οποίοι είναι δυνατό να χρηματοδοτηθούν κατ' εφαρμογή του παρόντος κανονισμού είναι οι φορείς αποκεντρωμένης συνεργασίας της Κοινότητας και των αναπτυσσόμενων χωρών, δηλαδή: τοπικές δημόσιες αρχές, μη κυβερνητικοί οργανισμοί, επαγγελματικές ενώσεις και τοπικές ομάδες πρωτοβουλίας, συνεταιρισμοί, συνδικάτα, γυναικείες οργανώσεις και οργανώσεις νέων, εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα, εκκλησίες και όλες οι μη κυβερνητικές ενώσεις που μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη.

Άρθρο 4

1. Η χρηματοδότηση των δράσεων του άρθρου 1 από την Κοινότητα καλύπτει μία τριετία (1998-2000).

Το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για την εφαρμογή του παρόντος προγράμματος, για το διάστημα 1998 έως 2000, είναι 18 εκατομμύρια Ecu.

Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή, εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

2. Η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή καθορίζει τις διαθέσιμες για κάθε οικονομικό έτος πιστώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της καλής δημοσιονομικής διαχείρισης που αναφέρονται στο άρθρο 2 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 5

1. Στα μέσα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο των δράσεων κατ' άρθρο 1 περιλαμβάνονται, ιδίως, μελέτες, παροχή τεχνικής βοήθειας, δράσεις κατάρτισης ή άλλες υπηρεσίες, προμήθειες και εργασίες, διαχειριστικοί έλεγχοι και αποστολές αξιολόγησης και ελέγχου.

2. Η κοινοτική χρηματοδότηση είναι δυνατό να παρέχεται τόσο για τις επενδυτικές δαπάνες, πλην της αγοράς ακινήτων, όσο και για τακτικά έξοδα (παραδείγματος χάρη, διοικητικές δαπάνες, έξοδα συντήρησης και λειτουργίας), λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι το σχέδιο πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να επιδιώκει μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα.

3. Για κάθε δράση συνεργασίας επιδιώκεται συνεισφορά των εταίρων που ορίζονται στο άρθρο 3. Η συνεισφορά είναι ανάλογη προς τις δυνατότητες των συγκεκριμένων εταίρων και το χαρακτήρα κάθε δράσης.

4. Μπορεί να επιδιώκεται συγχρηματοδότηση από κοινού με άλλους χρηματοδότες, ιδίως με τα κράτη μέλη.

5. Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της συνοχής και συμπληρωματικότητας που ορίζονται στη συνθήκη, και να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα του συνόλου των δράσεων αυτών, η Επιτροπή μπορεί να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα συντονιστικά μέτρα, και ιδίως:

α) καθιέρωση ενός συστήματος τακτικής ανταλλαγής και ανάλυσης πληροφοριών σχετικά με τις χρηματοδοτούμενες δράσεις και αυτές που προβλέπεται να χρηματοδοτηθούν από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη 7

β) επιτόπου συντονισμό της υλοποίησης των δράσεων με τακτικές συνεδριάσεις και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αντιπροσώπων της Επιτροπής και των κρατών μελών στη δικαιούχο χώρα.

Άρθρο 6

Η χρηματοδοτική στήριξη βάσει του παρόντος κανονισμού έχει τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων.

Άρθρο 7

1. Η Επιτροπή εξετάζει, αποφασίζει και διαχειρίζεται τις δράσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, σύμφωνα με τις ισχύουσες δημοσιονομικές και άλλες διαδικασίες, και ιδίως εκείνες που προβλέπονται στον δημοσιονομικό κανονισμό ο οποίος εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

2. Οι αποφάσεις για τις δράσεις, των οποίων η χρηματοδότηση δυνάμει του παρόντος κανονισμού υπερβαίνει το 1 εκατομμύριο Ecu ανά δράση, καθώς και οιαδήποτε τροποποίηση η οποία επισύρει περισσότερο από 20 % αύξηση του ποσού που εγκρίθηκε αρχικά για μια τέτοια δράση, λαμβάνονται με τη διαδικασία του άρθρου 8.

3. Κατά την αξιολόγηση των σχεδίων και των προγραμμάτων λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθοι παράγοντες:

- η αποτελεσματικότητα και η βιωσιμότητα των δράσεων,

- οι πολιτιστικές και κοινωνικές πτυχές, η ισότητα των φύλων και το περιβάλλον,

- η θεσμική ανάπτυξη που απαιτείται για την επίτευξη των στόχων της δράσης,

- η πείρα από παρόμοιες δράσεις.

4. Σε κάθε συμφωνία ή σύμβαση χρηματοδότησης η οποία συνάπτεται βάσει του παρόντος κανονισμού προβλέπεται, μεταξύ άλλων, ότι η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο δύνανται να διενεργούν επιτόπιους ελέγχους, σύμφωνα με τις συνήθεις ρυθμίσεις που έχει θεσπίσει η Επιτροπή στο πλαίσιο των ισχυουσών διατάξεων, και ιδίως του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

5. Η συμμετοχή σε διαγωνισμούς και σε συμβάσεις είναι ανοικτή επί ίσοις όροις σε όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα των κρατών μελών και της δικαιούχου χώρας, ενώ είναι δυνατό να επεκταθεί και σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες και, σε δεόντως αιτιολογημένες εξαιρετικές περιπτώσεις, σε άλλες τρίτες χώρες.

6. Οι προμήθειες πρέπει να κατάγονται από τα κράτη μέλη ή τη δικαιούχο χώρα ή από άλλες αναπτυσσόμενες χώρες. Σε εξαιρετικές και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, οι προμήθειες είναι δυνατό να κατάγονται και από άλλες τρίτες χώρες.

Άρθρο 8

1. Η Επιτροπή επικουρείται από τη γεωγραφικώς καθοριζόμενη επιτροπή την αρμόδια για την ανάπτυξη.

2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των ληπτέων μέτρων. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό, εντός προθεσμίας που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος, ανάλογα με το επείγον του συγκεκριμένου θέματος. Η γνώμη διατυπώνεται με την πλειοψηφία που προβλέπει το άρθρο 148 παράγραφος 2 της συνθήκης για τις αποφάσεις που καλείται να λάβει το Συμβούλιο κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία εντός της επιτροπής, οι ψήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται με τον τρόπο που ορίζεται στο προαναφερόμενο άρθρο. Ο πρόεδρος δεν συμμετέχει στην ψηφοφορία.

3. α) Η Επιτροπή θεσπίζει τα προβλεπόμενα μέτρα, τα οποία ισχύουν αμέσως.

β) Όταν ωστόσο τα μέτρα αυτά δεν συμφωνούν προς τη γνωμοδότηση της επιτροπής, η Επιτροπή γνωστοποιεί αμέσως στο Συμβούλιο τα εν λόγω μέτρα. Στην περίπτωση αυτή:

- η επιτροπή αναστέλλει την εφαρμογή των μέτρων τα οποία αποφάσισε για ένα μήνα από την ημερομηνία της γνωστοποίησης,

- το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία, δύναται να αποφασίσει διαφορετικά εντός της προθεσμίας της προβλεπόμενης στην πρώτη περίπτωση.

Άρθρο 9

Μία φορά ετησίως ανταλλάσσονται απόψεις, στο πλαίσιο της επιτροπής του άρθρου 8, με βάση την παρουσίαση από τον εκπρόσωπο της Επιτροπής των γενικών κατευθύνσεων για τις δράσεις του επόμενου έτους.

Άρθρο 10

Μετά από κάθε οικονομικό έτος, η Επιτροπή υποβάλλει ετήσια έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, η οποία περιλαμβάνει συνοπτική παρουσίαση των δράσεων που χρηματοδοτήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους, καθώς και αξιολόγηση της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού κατά τη διάρκεια του ίδιου έτους.

Η συνοπτική παρουσίαση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, στοιχεία για τους φορείς αποκεντρωμένης συνεργασίας με τους οποίους συνήφθησαν οι σχετικές συμβάσεις.

Η Επιτροπή ενημερώνει τα κράτη μέλη, ανά τρίμηνο, για τις εγκεκριμένες δράσεις και σχέδια, αναφέροντας το ποσό χρηματοδότησής τους, το χαρακτήρα τους, τη δικαιούχο χώρα και τους εταίρους. Οι πληροφορίες αυτές συνοδεύονται από παράρτημα με σαφή παρουσίαση των σχεδίων ή προγραμμάτων που υπερβαίνουν το 1 εκατομμύριο Ecu.

Άρθρο 11

Η Επιτροπή αξιολογεί τακτικά τις χρηματοδοτούμενες από την Κοινότητα δράσεις, προκειμένου να διαπιστώσει αν έχουν επιτευχθεί οι στόχοι τους και να χαράξει κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μελλοντικών δράσεων. Η Επιτροπή υποβάλλει στην επιτροπή του άρθρου 8 σύνοψη των αξιολογήσεων που θα μπορούσαν, ενδεχομένως, να εξεταστούν από αυτήν. Οι εκθέσεις αξιολόγησης ευρίσκονται στη διάθεση των κρατών μελών που το ζητούν.

Άρθρο 12

Πριν από το τέλος του 1999, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο συνολική αξιολόγηση των δράσεων που χρηματοδοτήθηκαν από την Κοινότητα βάσει του παρόντος κανονισμού, καθώς και προτάσεις για το μέλλον του εν λόγω κανονισμού.

Άρθρο 13

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Εφαρμόζεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

. . .

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 250 της 26.9.1995, σ. 13.

(2) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1995 (ΕΕ C 17 της 22.1.1996, σ. 460), κοινή θέση του Συμβουλίου της 5ης Νοεμβρίου 1997 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της . . . (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(3) ΕΕ L 52 της 27.2.1992, σ. 1.

(4) ΕΕ C 102 της 4.4.1996, σ. 4.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Με επιστολή της στις 31 Αυγούστου 1995, η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο πρόταση κανονισμού σχετικά με την αποκεντρωμένη συνεργασία (1).

2. Στις 15 Δεκεμβρίου 1995, το Κοινοβούλιο έδωσε τη γνώμη του επί της πρότασης αυτής, σε πρώτη ανάγνωση (2).

3. Στις 5 Νοεμβρίου 1997, το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή του θέση σύμφωνα με το άρθρο 189 Γ της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η πρόταση αποσκοπεί στη δημιουργία νομικής βάσης για την εκτέλεση των πιστώσεων που είναι εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό και προορίζονται για τη χρηματοδότηση πειραματικών δράσεων και πρωτοβουλιών σταθερής και μόνιμης ανάπτυξης για την προώθηση της αποκεντρωμένης συνεργασίας προς όφελος του συνόλου των αναπτυσσόμενων χωρών.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η κοινή θέση συμπεριλαμβάνει τα βασικά σημεία της πρότασης της Επιτροπής σχετικά με τη φύση των προς χρηματοδότηση δράσεων (άρθρα 1 και 2), τους εταίρους οι οποίοι μπορούν να επιτύχουν χρηματοδοτική στήριξη δυνάμει του παρόντος κανονισμού (άρθρο 3), καθώς και τα μέσα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο των προαναφερόμενων δράσεων (άρθρο 5). Επίσης το Συμβούλιο συμπεριλαμβάνει στην κοινή του θέση την πλειονότητα των τροποποιήσεων που προτείνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ωστόσο, το Συμβούλιο, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των προβλεπόμενων από τον κανονισμό πειραματικών δράσεων και πρωτοβουλιών, οι οποίες εμπίπτουν σε μια νέα προσέγγιση της συνεργασίας για την ανάπτυξη, εκτιμά ότι μια τέτοια εμπειρία θα πρέπει να περιορισθεί σε μια χρονική περίοδο τριών ετών.

Η Επιτροπή καλείται να υποβάλει στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, πριν από το τέλος του 1999, συνολική αξιολόγηση των δράσεων που χρηματοδοτήθηκαν από την Κοινότητα στα πλαίσια του παρόντος κανονισμού, συνοδευόμενη από προτάσεις σχετικά με το μέλλον αυτού του κανονισμού.

Το Συμβούλιο, μεριμνώντας για τη διασφάλιση της μέγιστης αποτελεσματικότητας, καθόρισε ορισμένα κριτήρια στο άρθρο 7 παράγραφος 3, σχετικά με την αξιολόγηση των σχεδίων και των προγραμμάτων που προτείνονται για χρηματοδότηση από την Κοινότητα.

Όσον αφορά τις διαδικασίες λήψεως αποφάσεων, το Συμβούλιο έλαβε υπόψη τις τεχνικές ανάγκες που συνεπάγεται μια αποτελεσματική διαχείριση, έχοντας ως γνώμονα τη φύση και τη μεσαία κλίμακα των δράσεων.

Κατά συνέπεια, συμφώνησε ότι οι αποφάσεις που αφορούν:

- τις δράσεις των οποίων η χρηματοδότηση υπερβαίνει το 1 εκατομμύριο Ecu ανά δράση, θα αναλαμβάνονται σύμφωνα με τη διαδικασία II. β) της απόφασης «επιτροπολογία»,

- τις ετήσιες κατευθυντήριες γραμμές, θα αποτελούν αντικείμενο ανταλλαγής απόψεων στο πλαίσιο της επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 8.

(1) ΕΕ C 250 της 26.9.1995, σ. 13.

(2) ΕΕ C 17 της 22.1.1996, σ. 460.