[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 2.7.2008

COM(2008) 409 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Επισκόπηση της περιβαλλοντικής πολιτικής για το 2007{SEC(2008)2150}

Εισαγωγή

Το έτος 2007 αποτέλεσε σημείο καμπής για την περιβαλλοντική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως αποδεικνύεται από την ενδιάμεση επισκόπηση, τηρήθηκαν οι κύριες δεσμεύσεις βάσει του έκτου προγράμματος πλαισίου για το περιβάλλον σχετικά με την περίοδο 2002-2012 (6ο ΠΔΠ) και καλούμεθα πλέον να ενισχύσουμε περαιτέρω τις καταβαλλόμενες προσπάθειες σε επίπεδο εφαρμογής.

Τα θέματα περιβάλλοντος καταλαμβάνουν πλέον μόνιμα εξέχουσα θέση στο πολιτικό θεματολόγιο και επισύρουν την προσοχή των υπευθύνων για τη λήψη αποφάσεων, των μέσων μαζικής ενημέρωσης και του κοινού. Το 80% των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρεί ότι το περιβάλλον είναι σημαντικό για την ποιότητα ζωής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κλιματική αλλαγή, ιδίως μετά από την έγκριση της δέσμης μέτρων για την ενέργεια και την αλλαγή του κλίματος το Μάρτιο του 2007 εκ μέρους των ευρωπαίων ηγετών κρατών και κυβερνήσεων. Στο πλαίσιο της αναληφθείσας προσπάθειας για τη βελτίωση της νομοθεσίας έχει βελτιωθεί η στοχοθέτηση των νομοθετικών πράξεων. Στο εξωτερικό η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολούθησε να πρωτοπορεί σχετικά με τα θέματα περιβάλλοντος, υποστηριζόμενη από τα πειστικά εσωτερικά της αποτελέσματα καθώς και από τις καλές διμερείς και πολυμερείς σχέσεις με καθοριστικής σημασίας εταίρους. Παράλληλα, πρέπει να σημειωθεί ότι σε επίπεδο διεθνών διαπραγματεύσεων πέτυχε ουσιαστικές προόδους σε πολλούς τομείς, ιδίως κατά τη διάσκεψη στο Μπαλί με θέμα το κλίμα.

Ωστόσο, οφείλουμε να προπαρασκευαστούμε για τις επικείμενες μείζονες προκλήσεις διαμορφώνοντας μακροπρόθεσμη στρατηγική υπέρ της αειφόρου κατανάλωσης και παραγωγής, της προσαρμογής στις αναπόφευκτες κλιματικές αλλαγές και της προστασίας της βιοποικιλότητας. Καλούμεθα να επωφεληθούμε του σχετικά αποσυμφορημένου νομοθετικού ημερολογίου κατά το 2008 και το 2009 για να προωθήσουμε τα εν λόγω θέματα. Σε διεθνές επίπεδο πρέπει να ανταποκριθούμε σε απαιτητικές διαπραγματεύσεις, ώστε να εξασφαλισθεί η σύναψη μελλοντικών διεθνών συμφωνιών σχετικά με το κλίμα καθώς καθώς και η διατήρηση και η διαχείριση της βιοποικιλότητας.

Το 2007 έγιναν καθοριστικής σημασίας βήματα προόδου

Έχει πλέον διαμορφωθεί το πολιτικό πλαίσιο

Επιβάλλεται πρωτίστως να επισημανθεί ότι χάρη στη δέσμη μέτρων για την ενέργεια και την αλλαγή του κλίματος που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2007 η Ευρώπη ακολουθεί σταθερή πορεία προς μια οικονομία χαμηλής κατανάλωσης άνθρακα.

Η ΕΕ έχει δεσμευθεί να μειώσει κατά 30% τις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, εφόσον επιτευχθεί διεθνής συμφωνία. Ακόμη όμως και σε περίπτωση μη επίτευξης ανάλογης συμφωνίας έχει υποσχεθεί να επιτύχει μονομερώς μείωση τουλάχιστον κατά 20% των ως άνω εκπομπών μέχρι το 2020. Παράλληλα έχει ορίσει ως στόχο το 20% της αναλωνόμενης ενέργειας να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές και το 10% της ενέργειας που καταναλώνεται στον τομέα των μεταφορών να προέρχεται από βιοκαύσιμα. Τον Ιανουάριο του 2008 η Επιτροπή μετέφρασε τις ως άνω δεσμεύσεις σε συγκεκριμένες ενέργειες εγκρίνοντας τη δέσμη μέτρων εφαρμογής σχετικά με την προστασία του κλίματος και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η εν λόγω δέσμη περιελάμβανε προτάσεις σχετικά με α) τη βελτίωση του συστήματος εμπορίας των εκπομπών (ETS), β) την επιμερισμένη ανάληψη προσπαθειών σε τομείς εκτός του ETS όπως οι οδικές μεταφορές, τα κτίρια, οι υπηρεσίες και η γεωργία, γ) την οδηγία για τη νομοθετική επιβολή στόχων υπέρ των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας συμπεριλαμβανομένης και δέσμης κριτηρίων αειφορίας για τα βιοκαύσιμα, δ) τις νέες κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος και ε) το κανονιστικό πλαίσιο για την ασφαλή χρήση των τεχνολογιών δέσμευσης και γεωλογικής αποθήκευσης του (ατμοσφαιρικού) άνθρακα. Δεδομένου ότι η κλιμάκωση της παραγωγής βιοκαυσίμων αποτελεί μια από τις αιτίες της πρόσφατης αύξησης των τιμών των ειδών διατροφής ανά την υφήλιο, η Επιτροπή θα παρακολουθήσει τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις της συγκεκριμένης πολιτικής και, εν ανάγκη, θα προτείνει την ανάληψη διορθωτικής δράσης.

Η Επιτροπή έχει ανταποκριθεί σχεδόν σε όλες τις κύριες δεσμεύσεις της βάσει του 6ου ΠΔΠ και σε άλλους πολιτικούς τομείς. Οι επτά θεματικές στρατηγικές (για την ατμόσφαιρα, την πρόληψη και την ανακύκλωση των αποβλήτων, το θαλάσσιο περιβάλλον, το έδαφος, τα φυτοφάρμακα, τους φυσικούς πόρους και το αστικό περιβάλλον) έχουν διαβιβασθεί στα νομοθετικά όργανα. Έχουν εγκριθεί συνοδευτικές νομοθετικές προτάσεις ή τελούν υπό εξέταση στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο.

Παράλληλα, αναλήφθηκαν και άλλες μείζονες πρωτοβουλίες. Η Επιτροπή παρουσίασε πρόταση για μια νέα οδηγία σε ό,τι αφορά τις βιομηχανικές εκπομπές, με την οποία συγχωνεύονται και αναθεωρούνται η οδηγία για την ολοκληρωμένη πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης και έξι άλλες τομεακές οδηγίες. Κατ΄αυτόν τον τρόπο γίνονται αυστηρότερα τα όρια εκπομπής σε ορισμένους τομείς, καθορίζονται πρότυπα για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις και διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής, ώστε να καλύπτονται και οι μέσου μεγέθους μονάδες καύσης. Ο από καιρού αναμενόμενος κανονισμός REACH – για την καταχώριση, αξιολόγηση, έγκριση και περιορισμό των χημικών ουσιών, που αναμορφώνει τον τρόπο αντιμετώπισης των χημικών ουσιών, ενεκρίθη ενώ παράλληλα άρχισε η λειτουργία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων. Επίσης, πρέπει να τονισθεί ότι ετέθη σε ισχύ η οδηγία για την περιβαλλοντική ευθύνη. Αυτές οι καθοριστικής σημασίας νομοθετικές πράξεις αποτελούν το υπόβαθρο για την ανάπτυξη της αειφόρου βιομηχανίας στην Ευρώπη.

Ως προς τη διαχείριση των πόρων επετεύχθη συμφωνία σχετικά με την οδηγία- πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική (στρατηγική για το θαλάσσιο περιβάλλον), βάσει της οποίας τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε να εξασφαλισθεί η καλή κατάσταση του θαλασσίου περιβάλλοντος μέχρι το 2020. Από τον Ιούλιο ετέθη σε ισχύ η νομοθεσία για τη μεταφορά των αποβλήτων, η οποία μεταξύ άλλων προβλέπει την απαγόρευση των εξαγωγών επικινδύνων αποβλήτων στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Εντούτοις, δεν επετεύχθησαν παρόμοιες πρόοδοι σε όλους τους τομείς. Για παράδειγμα, η Επιτροπή διαπιστώνει με απογοήτευση ότι το Συμβούλιο δεν κατάληξε σε πολιτική συμφωνία όσον αφορά την πρόταση για την οδηγία- πλαίσιο σχετικά με το έδαφος.

Η ενδιάμεση επισκόπηση του 6ου ΠΔΠ επιβεβαίωσε τις κύριες προτεραιότητες του προγράμματος, δηλαδή την αλλαγή του κλίματος, τη φύση και τη βιοποικιλότητα, το περιβάλλον και την υγεία καθώς και τους φυσικούς πόρους και τα απόβλητα και αποτίμησε τις συντελεσθείσες προόδους. Παρατήρησε επίσης ότι η ΕΕ δεν ακολουθεί ακόμη πορεία προς την αειφόρο ανάπτυξη και ότι οι πολιτικές της, εάν εφαρμοστούν πλήρως, θα φέρουν αποτελέσματα μόνο με την πάροδο του χρόνου ενώ οι συνεχώς αυξανόμενες πιέσεις στο περιβάλλον θα καταστήσουν αναγκαίο να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες. Η εν λόγω αξιολόγηση, όσον αφορά το κλίμα και την ενέργεια, επιβεβαιώθηκε επίσης στην έκθεση προόδου σχετικά με την στρατηγική της Λισαβόνας για την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση.

Η ενεργοποίηση νέων χρηματοοικονομικών μέσων

Κατά το 2007 κατέστησαν επιχειρησιακά τα χρηματοδοτικά μέσα για την περιβαλλοντική πολιτική βάσει του ισχύοντος πολυετούς χρηματοοικονομικού πλαισίου. Πρόκειται για το LIFE+, που εγκρίθηκε το Μάρτιο του 2007 από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο με προϋπολογισμό 2.143 εκατομμυρίων ευρώ κατά την περίοδο 2007-13 και το οποίο θα χρηματοδοτήσει και τους τέσσερις τομείς προτεραιότητας του 6ου ΠΔΠ, προβλέποντας ότι το 50% των διαθέσιμων κονδυλίων θα διατεθούν για τη φύση και τη βιοποικιλότητα.

Το πρώτο από τα τρία μέσα που προβλέπει το πρόγραμμα -πλαίσιο για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία με στόχο την υποστήριξη της οικολογικής καινοτομίας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) δρομολογήθηκε το 2007. Εν προκειμένω αναμένεται να διατεθούν 228 εκατ. ευρώ για την οικολογική καινοτομία κατά την περίοδο 2007-13.

Παράλληλα, η Επιτροπή δρομολόγησε το θεματικό πρόγραμμα για το περιβάλλον και την αειφόρο διαχείριση των φυσικών πόρων, συμπεριλαμβανόμενης της ενέργειας με αρχικό προϋπολογισμό 889 εκατ. ευρώ κατά την περίοδο 2007-13, με στόχο να αντιμετωπισθεί η περιβαλλοντική διάσταση της ανάπτυξης και άλλες εξωτερικές πολιτικές προάγοντας παράλληλα τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το περιβάλλον και την ενέργεια στο εξωτερικό. Το 2007 προβλέφθηκε να διατεθούν 74 εκατ. ευρώ για περιβαλλοντικά έργα. Παράλληλα, παρέχεται στήριξη προς την περιβαλλοντική πολιτική με εξωτερικά χρηματοδοτικά μέσα που κατέστησαν επιχειρησιακά το 2007. Πρόκειται για το μηχανισμό αναπτυξιακής συνεργασίας, το μέσο γειτονίας και εταιρικής σχέσης και το μέσο προενταξιακής βοήθειας.

Το χρηματοδοτικό μέσο πολιτικής προστασίας που ενέκρινε το Συμβούλιο το 2007 με προϋπολογισμό 189,8 εκατ. ευρώ κατά την περίοδο 2007-13, θα παράσχει χρηματοδότηση για όλες τις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της πολιτικής προστασίας.

Η βελτίωση της νομοθεσίας έχει πλέον καταστεί καθοριστικής σημασίας στοιχείο για την χάραξη της περιβαλλοντικής πολιτικής

Όπου ήταν δυνατό και σκόπιμο συνεχίστηκαν οι προσπάθειες για να απλοποιηθεί η νομοθεσία. Για παράδειγμα, η πρόταση της Επιτροπής για μια νέα οδηγία σχετικά με τις βιομηχανικές εκπομπές προσφέρει σαφέστερο και συνεπέστερο νομικό πλαίσιο για τη βιομηχανία και αναμένεται να συμβάλει στη συρρίκνωση των διοικητικών δαπανών. Με άλλη απόφαση της Επιτροπής το 2007 θα διευκρινισθεί η παρακολούθηση του ETS και θα μειωθούν οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων για τις εγκαταστάσεις με περιορισμένες εκπομπές.

Η Επιτροπή εκπόνησε επίσης Πράσινη Βίβλο σχετικά με τα μέσα που βασίζονται στην αγορά για να τονώσει το διάλογο με θέμα τους τρόπους περαιτέρω προαγωγής της χρήσης τους σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο, δεδομένου ότι συχνά αποτελούν το πλέον αποτελεσματικό από οικονομική σκοπιά μέσο για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων.

Η βελτίωση της νομοθεσίας προϋποθέτει άρτιο γνωστικό υπόβαθρο για την αξιολόγηση των κινητήριων δυνάμεων, των ασκούμενων πιέσεων, της κατάστασης και των επιπτώσεων στο περιβάλλον. Θέτοντας σε ισχύ την οδηγία INSPIRE η ΕΕ έκανε ένα σοβαρό βήμα προόδου όσον αφορά την εξασφάλιση αντίστοιχων χωρικών δεδομένων καθώς και σε ό,τι αφορά την πρόσβαση και την ανταλλαγή αυτών.

Η Επιτροπή εξακολουθεί να προβαίνει σε εκτιμήσεις επιπτώσεων όλων των μείζονος σημασίας πολιτικών προτάσεών της. Το 2007 ήταν το πρώτο πλήρες έτος επιχειρησιακής λειτουργίας της «επιτροπής ανάλυσης επιπτώσεων» (επιτροπής εκτίμησης του αντικτύπου που εξετάζει τις ως άνω εκτιμήσεις).

Η μεγαλύτερη ενσωμάτωση του περιβάλλοντος στις υπόλοιπες πολιτικές

Η περαιτέρω ενσωμάτωση του περιβάλλοντος στις υπόλοιπες πολιτικές αντανακλά την ολοένα αποδεκτότερη από όλους άποψη ότι η καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στους περισσότερους τομείς των ασκούμενων πολιτικών. Όντως, η 4η έκθεση αξιολόγησης της διακυβερνητικής επιτροπής για την αλλαγή του κλίματος επιβεβαίωσε ότι η άνοδος των θερμοκρασιών στο κλιματικό σύστημα είναι αδιαμφισβήτητη και ότι οι επιπτώσεις της ενδέχεται να αποδειχθούν ιδιαίτερα σοβαρές και να απαιτήσουν ανάληψη δράσης σε πολλούς πολιτικούς τομείς. Εν μέρει, για να αντιμετωπισθεί το ως άνω θέμα, σημειώθηκαν πρόοδοι σχετικά με την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών προβληματισμών στις μεταφορές. Πρόκειται για ένα από τα πλέον ακανθώδη θέματα σχετικά με την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος και των άλλων μορφών ρύπανσης. Το 2007 η Επιτροπή πρότεινε νομοθετικό πλαίσιο για να επιτύχει μέχρι το 2012 το στόχο να μην υπερβαίνουν τα 120 γραμμάρια ανά χιλιόμετρο οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα των νέων αυτοκινήτων, ενώ νέα πρότυπα (Euro 5 και 6) που καθορίζουν αυστηρότερα όρια εκπομπής σωματιδίων και οξειδίων του αζώτου εγκρίθηκαν επίσημα από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή πρότεινε επίσης νέα πρότυπα για τις εκπομπές από τα βαρέα φορτηγά οχήματα (Euro VI) που μετά από τη σχετική έγκριση θα επιτρέψουν τη χρήση καθαρότερων φορτηγών και λεωφορείων. Η προτεινόμενη αναθεώρηση της οδηγίας για την ποιότητα των καυσίμων βάσει της οποίας θα μειωθούν τα επίπεδα περιεκτικότητας σε θείο και οι ρυπογόνες εκπομπές καθώς και η ένταση των χρησιμοποιούμενων καυσίμων βάσει του συνολικού κύκλου ζωής τους σε ό,τι αφορά τα αέρια του θερμοκηπίου. Η οδηγία για την ποιότητα του περιβαλλοντικού αέρα και τον καθαρότερο ατμοσφαιρικό αέρα, εξεδόθη τον Απρίλιο του 2008 και αναμένεται να μειώσει την έκθεση στα σωματίδια (PM2.5) στα αστικά κέντρα. Παράλληλα, η Επιτροπή ενέκρινε Πράσινη Βίβλο για την αστική κινητικότητα και δρομολόγησε δημόσιες διαβουλεύσεις για τις ενέργειες που επιβάλλεται να αναληφθούν εν συνεχεία, οι οποίες θα συνοψισθούν σε πρόγραμμα δράσης σχετικά με την αστική κινητικότητα το φθινόπωρο του 2008. Επιπλέον, προτάθηκε οδηγία για την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών θεμάτων στις δημόσιες συμβάσεις προμήθειας οχημάτων.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η ολοκλήρωση προχώρησε και σε άλλους τομείς.

Γεωργία : Μολονότι η Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ) περιλαμβάνει σειρά μέσων που συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος και τη διαφύλαξη της φύσης (π.χ. οι πληρωμές μόνο κατόπιν αποσύνδεσης, πολλαπλής συμμόρφωσης, για το αγροτικό περιβάλλον και το Natura 2000), το 2007 η Επιτροπή ενέκρινε 57 από τα 94 προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης για την περίοδο 2007-13, με προϋπολογισμό ύψους 68 δισεκατομμυρίων ευρώ. Περίπου το 50% του ως άνω προϋπολογισμού θα διατεθεί για τη λήψη μέτρων που αποσκοπούν στη «βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου».

Πολιτική συνοχής : Η Επιτροπή ενέκρινε μέχρι το τέλος 2007 σχεδόν όλα τα επιχειρησιακά προγράμματα των κρατών μελών προβλέποντας αντιστοίχως κονδύλια 347 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2007-13. Εξ αυτών περίπου το 28% προορίζονται για επενδύσεις σε έργα και υποδομές που σχετίζονται με το περιβάλλον, κυρίως για τις αειφόρες μεταφορές (περίπου 34 δισεκατομμύρια ευρώ) και το νερό (περίπου 22 δισεκατομμύρια ευρώ). Πέραν αυτών καλύπτουν επίσης, μεταξύ άλλων, και τις ανανεώσιμες ενέργειες και την αποτελεσματική αξιοποίηση της ενέργειας, τη διαχείριση των αποβλήτων, την πρόληψη των κινδύνων, την προστασία της φύσης και τις καθαρές τεχνολογίες.

Ανάπτυξη : Η Επιτροπή εξακολούθησε να ενσωματώνει σταδιακά τους προβληματισμούς για την αειφορία στις συμφωνίες αναπτυξιακής συνεργασίας εστιάζοντας τις προσπάθειες σε συγκεκριμένα περιβαλλοντικά θέματα και ενσωματώνοντας το περιβάλλον σε όλες τις δραστηριότητες αναπτυξιακής συνεργασίας.

Υγεία : Η ενδιάμεση επανεξέταση του προγράμματος δράσης για το περιβάλλον και την υγεία κατά την περίοδο 2004-2010 κατέδειξε ότι θα πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ της πολιτικής περιβάλλοντος, της πολιτικής για την υγεία και των αντίστοιχων ερευνητικών πεδίων.

Βιομηχανική πολιτική : Η Επιτροπή ανακοίνωσε στην ενδιάμεση επανεξέταση της βιομηχανικής πολιτικής τονίζοντας ότι προτίθεται να προάγει τις ευκαιρίες που προσφέρουν οι περιβαλλοντικές προκλήσεις, εφόσον αποτελέσουν αντικείμενο ορθής διαχείρισης, για τις ευρωπαϊκές εταιρίες. Οι ως άνω προσπάθειες θα υποστηριχθούν με ενέργειες στο πλαίσιο της αειφόρου βιομηχανικής πολιτικής κατανάλωσης και παραγωγής.

Έρευνα : Η Επιτροπή εξακολούθησε να ενσωματώνει την περιβαλλοντική αειφορία στα ερευνητικά προγράμματά της. Στο 7ο πρόγραμμα –πλαίσιο για την περίοδο 2007-13, τα θέματα περιβάλλοντος και ενέργειας (με προϋπολογισμούς αντιστοίχως 1.890 εκατομμυρίων και 2.350 εκατομμυρίων ευρώ) υποστηρίζουν την ανάπτυξη και την εφαρμογή της πολιτικής περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανόμενης της έρευνας για θέματα ενέργειας και αλλαγής του κλίματος.

Εμπόριο : Η Επιτροπή επιδίωξε ενεργά τη συμπερίληψη κεφαλαίων σχετικά με την αειφόρο ανάπτυξη στις περιφερειακές και διμερείς συμφωνίες ελευθέρου εμπορίου και συνεργασίας που διαπραγματεύεται σε διάφορα μέρη ανά την υφήλιο. Οι αντίστοιχες εργασίες εν μέρει πραγματοποιούνται με γνώμονα τις εκτιμήσεις των επιπτώσεων της αειφόρου ανάπτυξης που αφορούν το εμπόριο και τις οποίες διενεργεί η Επιτροπή πριν από τη σύναψη συμφωνιών ελευθέρου εμπορίου.

Επιβεβαίωση του πρωταγωνιστικού ρόλου που διαδραματίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε παγκόσμιο επίπεδο όσον αφορά τις περιβαλλοντικές πολιτικές

Οι εσωτερικές πρωτοβουλίες όσον αφορά την πολιτική περιβάλλοντος υποστηρίζουν τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προαγωγή αυστηρών περιβαλλοντικών προτύπων ανά την υφήλιο. Οι διεθνείς διαπραγματεύσεις για την αλλαγή του κλίματος το 2007 κορυφώθηκαν με την απόφαση που ελήφθη στο Μπαλί για την έντονη ενεργοποίηση με στόχο την επίτευξη γενικής παγκόσμιας συμφωνίας για την ανάληψη αποτελεσματικής δράσης μετά το 2012 και την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων το 2009. Στόχος της ΕΕ είναι να επιτευχθεί συμφωνία για τη θέσπιση δεσμευτικών στόχων σχετικά με την απόλυτη μείωση των εκπομπών στις αναπτυγμένες χώρες καθώς και τη βελτίωση της συμβολής των αναπτυσσόμενων χωρών, ιδίως μάλιστα των πρόσφατα εκβιομηχανισθέντων.

Πρόοδοι επετεύχθησαν επίσης και σε άλλους τομείς. Η 14η διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών της σύμβασης για το διεθνές εμπόριο απειλουμένων ειδών κατέληξε στη θέσπιση εννεαετούς αναστολής της εμπορίας ελεφαντοστού μετά από εφάπαξ πώληση κυβερνητικών αποθεμάτων ανεπεξέργαστου ελεφαντοστού. Για να εξασφαλιστεί η νομιμότητα των εισαγόμενων δασικών προϊόντων στην ΕΕ από τις συμβληθείσες χώρες, η Επιτροπή δρομολόγησε επίσημες διαπραγματεύσεις για τη σύναψη αυτοδεσμευτικών συμφωνιών σύμπραξης σχετικά με την επιβολή της νομοθεσίας για τη διακυβέρνηση και το εμπόριο όσον αφορά τα δάση με την Ινδονησία, την Γκάνα και το Καμερούν, και συνέχισε τις διαπραγματεύσεις με τη Μαλαισία. Από κοινού με το πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον, η Επιτροπή συγκρότησε διεθνή επιτροπή για την αειφόρο διαχείριση των πόρων με στόχο την εξασφάλιση αξιόπιστων επιστημονικών συμβουλών σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των πόρων, στους υπεύθυνους για τη χάραξη αντίστοιχων πολιτικών ανά την υφήλιο. Η Επιτροπή συνέχισε επίσης το διάλογο με τις υποψήφιες και τις δυνάμει υποψήφιες χώρες με στόχο να υποστηρίξει τη σταδιακή ευθυγράμμισή τους προς τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να προπαρασκευάσει τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις προσχώρησης. Ο διάλογος και η συνεργασία για περιβαλλοντικά θέματα βελτιώθηκαν με τις χώρες– εταίρους στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής καλής γειτονίας και της στρατηγικής σύμπραξης Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ρωσίας.

Η πολιτική περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είχε ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της νομιμότητας

Σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη δημοσκόπηση του Ευρωβαρομέτρου σχετικά με τις συμπεριφορές των Ευρωπαίων πολιτών, η οποία πραγματοποιήθηκε περί τα τέλη του 2007, επιβεβαιώνεται ότι η πολιτική περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χαίρει λαϊκής υποστήριξης. Ουσιαστικά, σε κάθε κράτος μέλος όσοι απάντησαν προτείνουν οι αποφάσεις σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος να λαμβάνονται από κοινού εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (67%) αντί σε εθνικό επίπεδο. Θωρούν την εναρμονισμένη ευρωπαϊκή νομοθεσία αναγκαία (82%), πιστεύουν ότι η ΕΕ οφείλει να διευρύνει την αρωγή που παρέχει σε χώρες εκτός αυτής ώστε να βελτιωθούν τα περιβαλλοντικά τους πρότυπα (80%) και θα αποδέχονταν την χορήγηση εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης υψηλότερων κονδυλίων υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος ακόμη και σε βάρος άλλων τομέων (78%).

Η νέα συνθήκη της Λισαβόνας που υπογράφηκε το Δεκέμβριοι του 2007 ενισχύει τις δυνατότητες ανάληψης δράσης εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενσωματώνει ρητά την αλλαγή του κλίματος στην πολιτική περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αναγνωρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να πρωτοστατήσει στην καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος σε διεθνές επίπεδο. Παράλληλα, παρέχει σαφέστερη νομική βάση για την ανάληψη δράσης εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι αφορά την ενέργεια και την πολιτική προστασία, τονίζοντας την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.

Αλλά, για να αντιμετωπισθούν οι παγκόσμιες προκλήσεις από το 2008 και μετά, επιβάλλεται να εξασφαλιστεί νέα ώθηση…

Παρά τις προαναφερόμενες προόδους δεν επιτρέπεται να εφησυχάσουμε. Πρώτον, επειδή οι πρόοδοι θα υλοποιηθούν ουσιαστικά αποκλειστικά και μόνο εφόσον επιτευχθεί πλήρης εφαρμογή και, δεύτερον, επειδή οι μελλοντικές προκλήσεις απαιτούν την ανάληψη ακόμη εντονότερης δράσης. Αυτό τονίστηκε στην πρώτη έκθεση προόδου σχετικά με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αειφόρο ανάπτυξη.

Η περαιτέρω ενίσχυση της εφαρμογής

Μολονότι το πολιτικό πλαίσιο και τα περισσότερα μέτρα έχουν ήδη καθοριστεί, η εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκ μέρους των κρατών μελών συχνά είναι βραδεία ή ατελής. Περί τα τέλη του 2007 εκκρεμούσαν 479 περιπτώσεις παραβάσεων (22% επί του συνόλου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης) σχετικά με την περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ. Ως επί το πλείστον οι υποθέσεις αφορούν την κακή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας για το περιβάλλον, αλλά υπάρχουν και περιπτώσεις μη μεταφοράς ή άστοχης μεταφοράς των οδηγιών.

Η Επιτροπή εξακολούθησε να ενεργεί για τη βελτίωση της εφαρμογής, ακολουθώντας διττή προσέγγιση με τη λήψη μέτρων υποστήριξης και την επιβολή κυρώσεων. Πρότεινε διατομεακές προτάσεις μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται η καλύτερη πληροφόρηση, η παροχή αρωγής για την επίλυση των προβλημάτων, η κλιμάκωση της διαφάνειας και η αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποθέσεων που αφορούν παραβάσεις της κοινοτικής νομοθεσίας. Διοργανώθηκαν εκστρατείες ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης για διάφορα θέματα στα κράτη μέλη, ιδίως σχετικά με τον κανονισμό για τη μεταφορά των αποβλήτων και την οδηγία για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων λόγω των μεγάλων κενών που διαπιστώθηκαν κατά την εφαρμογή τους και των πιθανώς σοβαρότατων αρνητικών περιβαλλοντικών επιπτώσεών τους. Η Επιτροπή πρότεινε το πρόγραμμα υποβοήθησης της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με την παροχή επιμόρφωσης, τεχνικών συμβούλων και την ενίσχυση των δικτύων υποστήριξης.

Η Επιτροπή κινήθηκε επίσης δικαστικά κατά πολλών κρατών μελών, επειδή δεν εφάρμοσαν ή δεν μετέφεραν ορθά καθοριστικής σημασίας πράξεις της κοινοτικής νομοθεσίας για το περιβάλλον. Επιπλέον, υποβλήθηκε πρόταση οδηγίας, η οποία αποσκοπεί στην επιβολή ποινικών κυρώσεων σε περίπτωση σοβαρών περιβαλλοντικών παραβάσεων στα κράτη μέλη.

Το 2008 η Επιτροπή θα αναβαθμίσει τις προσπάθειες που καταβάλλει για την υποστήριξη των κρατών μελών και των αρχών τους όσον αφορά την εφαρμογή μέσω της καλύτερης ανταλλαγής πληροφοριών, της παροχής καθοδήγησης και της επιμόρφωσης. Τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή εξωτερικής βοήθειας θα εξακολουθήσουν να προσφέρουν οικονομική και τεχνική υποστήριξη στις χώρες-εταίρους, ώστε αυτές να διευκολυνθούν και κατά την ευθυγράμμιση της περιβαλλοντικής τους πολιτικής προς το κοινοτικό κεκτημένο, ιδίως μάλιστα όταν πρόκειται για υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφιες χώρες. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης να υποβάλει ανακοίνωση στην οποία θα αναφέρονται τα μέσα που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να προληφθούν οι παραβιάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και να καθοριστούν κριτήρια για την επισήμανση περιπτώσεων παραβάσεων για τις οποίες απαιτείται η ανάληψη της πλέον άμεσης και έντονης δικαστικής δράσης εκ μέρους της Επιτροπής. Εν προκειμένω θα επιχειρηθεί επιπλέον η επανεξέταση της σύστασης του 2001 για τα ελάχιστα κριτήρια σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις.

Τέλος, θα δρομολογηθεί ολοκληρωμένη εκστρατεία επικοινωνίας στα μέσα του 2008 για την κλιμάκωση της ευαισθητοποίησης των άμεσα ενδιαφερομένων και του ευρύτερου κοινού καθώς και για να εξασφαλισθεί η μέγιστη δυνατή υποστήριξη προς όλες τις καθοριστικής σημασίας πολιτικές και πρωτοβουλίες.

Συνέχιση των προσπαθειών για την απλοποίηση και τη βελτίωση των πολιτικών και των μέσων

Όσο η περιβαλλοντική πολιτική και η ολοκλήρωσή της στους άλλους πολιτικούς τομείς καθίστανται μεγαλύτερης σημασίας, καλούμεθα να καταβάλλουμε συνεχώς κάθε δυνατή προσπάθεια για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας, της οικονομικής αποδοτικότητας και της διαφάνειας. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να εφαρμόζει εν προκειμένω τις αρχές για τη βελτίωση της νομοθεσίας.

Προς τούτο αναμένεται να αναθεωρηθούν κατά το 2008 η οδηγία για τα απόβλητα ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών εξοπλισμού καθώς και η οδηγία για τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικινδύνων ουσιών σε είδη ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Ο κανονισμός σχετικά με τις ουσίες που καταστρέφουν τη στοιβάδα του όζοντος θα ενημερωθεί και θα απλοποιηθεί. Το οικολογικό σύστημα και το EMAS (Κοινοτικό Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Οικολογικού Ελέγχου) θα αναθεωρηθούν με στόχο να βελτιωθούν οι διαδικασίες και να μειωθεί ο φόρτος διοικητικής εργασίας για τις συμμετέχουσες εταιρίες. Η Επιτροπή και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) ανέπτυξαν από κοινού το σύστημα πληροφοριών για το νερό στην Ευρώπη (WISE) το οποίο θα πρέπει να καλύψει μέχρι το 2010 όλες τις υποβαλλόμενες εκθέσεις βάσει των οδηγιών για το νερό. Η Επιτροπή θα αναπτύξει επίσης περαιτέρω ενιαίο σύστημα πληροφοριών για το περιβάλλον (SEIS-ΕΣΠΠ) και θα ενισχύσει το πρόγραμμα GMES (Παγκόσμια Παρακολούθηση του Περιβάλλοντος και της Ασφάλειας).

Οι εκθέσεις σχετικά με τις οδηγίες για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και τη στρατηγική εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων αποδεικνύουν ότι εναπόκειται ως επί τον πλείστον στα κράτη μέλη να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των αντιστοίχων νομοθετικών πράξεων. Η Επιτροπή προετοιμάζει κατευθυντήριες διατάξεις για την αντιμετώπιση των θεμάτων ερμηνείας που εξακολουθούν να εκκρεμούν και για να επιτευχθεί η μεγαλύτερη συνέπεια κατά την εφαρμογή.

Οι μελλοντικές προκλήσεις καθοριστικής σημασίας

Αειφορία

Η παγκόσμια οικονομία με τη μορφή που έχει σήμερα δεν είναι βιώσιμη. Προκαλούμε ήδη περιβαλλοντικές ζημίες και καταστροφή των πόρων. Όσο καθιστάμεθα πλουσιότεροι από υλική σκοπιά, τείνουμε να ασκούμε μεγαλύτερες πιέσεις στο περιβάλλον μας και στο περιβάλλον των εμπορικών εταίρων μας. Παράλληλα, η δημογραφική αύξηση των εκβιομηχανιζόμενων χωρών θα έχει σύντομα ως αποτέλεσμα ανάλογα επίπεδα κατανάλωσης πόρων στις χώρες αυτές με τα ήδη παρατηρούμενα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η παγκόσμια οικονομία του μέλλοντος θα πρέπει να είναι καθαρότερη, ελαφρότερη και ευφυέστερη. Οι περιφέρειες που θα ανταποκριθούν στη συγκεκριμένη πρόκληση θα είναι εκείνες των οποίων οι οικονομίες θα επωφεληθούν πρώτες αντί να υποφέρουν από την αλλαγή κερδίζοντας οικονομική και πολιτική επιρροή.

Κατά το 2008 η Επιτροπή θα υποβάλει σχέδιο δράσης για την αειφόρο κατανάλωση και παραγωγή καθώς και την αειφόρο βιομηχανική πολιτική. Γενικό στόχο θα αποτελέσει η επισήμανση και η υπέρβαση των φραγμών που παρεμποδίζουν την αειφόρο παραγωγή και κατανάλωση και δεν έχουν μέχρι τώρα αντιμετωπισθεί ή θα ήταν δυνατόν να υπερκεραστούν με την ενίσχυση και τον αρτιότερο συντονισμό των ήδη υφιστάμενων πολιτικών. Έτσι, θα διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας στον οικολογικό σχεδιασμό των προϊόντων που συνεπάγονται ανάλωση ενέργειας, στην ενίσχυση της σήμανσης των προϊόντων και στην εναρμόνιση των κινήτρων για καλύτερα προϊόντα και ευφυέστερη κατανάλωση. Θα αναθεωρηθούν, επίσης, συστήματα EMAS και οικολογικού σήματος, θα προαχθεί η άρτια από οικολογική σκοπιά (πράσινη) ανάθεση δημοσίων έργων και θα συμπεριληφθούν εργασίες σχετικά με τους φορείς λιανικής διακίνησης, ώστε να εξασφαλισθεί η άσκηση επιρροής εκ μέρους τους στην αλυσίδα της παροχής. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τις πρωτοπόρες αγορές στην Ευρώπη θα θεσπιστούν μέτρα υπέρ της δημιουργίας ευνοϊκών συνθηκών πλαισίου για συγκεκριμένες περιβαλλοντικές βιομηχανίες. Η έγκριση της οδηγίας- πλαίσιο για το νερό αναμένεται να επιτευχθεί το 2008 και θα συμβάλει στη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής κοινωνίας ανακύκλωσης.

Για να διαμορφωθεί μια επιτυχής πολιτική, χρειάζονται ακριβείς μετρήσεις, και εν προκειμένω το ΑΕΠ έχει τα μειονεκτήματά του ως δείκτης των συντελούμενων προόδων. Η διάσκεψη με τίτλο "Πέραν του ΑΕΠ" που πραγματοποιήθηκε το 2007 δρομολόγησε τη διαδικασία συμπλήρωσης του ΑΕΠ με δείκτες σχετικά με τον πλούτο και την ευζωία που να καλύπτουν την κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση. Το 2008 η Επιτροπή θα σκιαγραφήσει σε ανακοίνωση τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να προωθήσει τις εν λόγω ιδέες.

Η προσαρμογή στην αλλαγή του κλίματος

Έχει πλέον καταστεί σαφές ότι η αλλαγή του κλίματος θα αποτελέσει από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ανθρωπότητα κατά τα επόμενα 100 χρόνια. Για την αντιμετώπισή της, οι αρμόδιοι για τη χάραξη πολιτικής καλούνται να ασχοληθούν με δύο διαφορετικά αλλά αλληλένδετα θέματα.

Tο πρώτο είναι ο περιορισμός των αυξήσεων της θερμοκρασίας, ώστε να αποφευχθούν οι καταστροφικές αλλαγές του κλίματος. Το εν λόγω θέμα αντιμετωπίζεται με την έγκριση των αντίστοιχων δεσμών μέτρων για την αλλαγή του κλίματος το 2007 και στις αρχές του 2008 και την έναρξη των μετά το Κιότο διαπραγματεύσεων. Η ΕΕ ασκεί κάθε δυνατή πίεση για την επίτευξη μιας νέας παγκόσμιας συμφωνίας σχετικά με την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος η οποία θα προβλέπει φιλόδοξες μειώσεις των εκπομπών, μεταξύ άλλων και από την αεροπορία και τις θαλάσσιες μεταφορές. Ενόψει της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα στο Πόζναν το Δεκέμβριο του 2008, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει το έργο της σε ό,τι αφορά τα κύρια συστατικά στοιχεία μιας μελλοντικής συμφωνίας βάσει του σχεδίου δράσης του Μπαλί. Η διάσκεψη αναμένεται να παράσχει επιπλέον πολιτική καθοδήγηση για τις διαπραγματεύσεις μετά το 2012, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των υπόλοιπων συναντήσεων υψηλού επιπέδου με θέμα την αλλαγή του κλίματος.

Ακόμη όμως και αν ο κόσμος σταματούσε να εκπέμπει αέρια που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου αύριο, το κλίμα θα συνέχιζε να αλλάζει για πολλές δεκαετίες ακόμη. Ως εκ τούτου, χρειάζεται να προσαρμοστούμε ώστε να καταστεί δυνατή η διαχείριση αυτής της αναπόφευκτης νέας κατάστασης. Προσαρμογή σημαίνει εξεύρεση μέσων για την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του ύδατος, ανάπτυξη καλλιεργειών που μπορούν να ανταπεξέρχονται σε συνθήκες ξηρασίας, εξασφάλιση της μέριμνας για τους ευπαθείς και τους ηλικιωμένους κατά τις περιόδους καύσωνα καθώς και δημιουργία εδαφικών διαδρόμων που να διευκολύνουν την αποδημία φυτικών και ζωικών ειδών και ενίσχυση των παράκτιων φραγμάτων αντιμετώπισης των πλημμυρών.

Μετά από την Πράσινη Βίβλο του 2007 σχετικά με την προσαρμογή και την ανακοίνωση για τη λειψυδρία και την ξηρασία που κατέστησαν την ορθή τιμολόγηση του ύδατος και την αποτελεσματική αξιοποίηση καθοριστικά στοιχεία των υπό μελέτη πολιτικών εναλλακτικών δυνατοτήτων, η Επιτροπή θα υποβάλει Λευκή Βίβλο για την προσαρμογή. Τοιουτοτρόπως θα εξετασθούν τρόποι ενσωμάτωσης των αρχών της προσαρμογής στις κοινές πολιτικές όπως για παράδειγμα της γεωργίας, της αλιείας των μεταφορών, της ενέργειας, της περιφερειακής ανάπτυξης, της έρευνας και της υγείας λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις διεθνείς διαστάσεις του θέματος.

Λόγω των ολοένα αυξανόμενων προβληματισμών όσον αφορά τις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος στις μετακινήσεις του πληθυσμού, ιδίως μάλιστα στις αναπτυσσόμενες χώρες, η Επιτροπή θα μεριμνήσει για την συγκέντρωση γνώσεων σχετικά με τον εν λόγω συσχετισμό. Εν προκειμένω θα εξετασθεί κατά πόσον είναι αναγκαίο να χαραχθούν συγκεκριμένες κατευθύνσεις στο πλαίσιο το θεματολογίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μετανάστευση και την ανάπτυξη.

Η προστασία της βιοποικιλότητας

Η απώλεια της βιοποικιλότητας αποτελεί παγκόσμια απειλή που είναι εξίσου σοβαρή με την αλλαγή του κλίματος και θα πρέπει να αντιμετωπισθεί επίσης επειγόντως. Από μια μάλιστα σκοπιά θεωρείται ακόμη ανησυχητικότερη δεδομένου ότι είναι αδύνατον να ανακτηθούν είδη που εξαφανίζονται. Η διαφύλαξη της βιοποικιλότητας αποτελεί την ασφάλεια ζωής μας για το μέλλον. Η 9η διάσκεψη των μερών της Σύμβασης για την βιοποικιλότητα (CBD), που έγινε στη Βόννη το Μάιο του 2008, αξιολόγησε τις ήδη συντελεσθείσες προόδους όσον αφορά την εφαρμογή των αποφάσεων της CBD και την επίτευξη των στόχων της περί ουσιαστικής μείωσης του ρυθμού απώλειας της βιοποικιλότητας μέχρι το 2010. Δεδομένου ότι μένουν δύο έτη μέχρι το 2010, εγκρίθηκαν αποφάσεις για να τονωθεί η εφαρμογή των ως άνω διατάξεων σε παγκόσμιο, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Για να τονισθεί περαιτέρω η σημασία του εν λόγω θέματος, η Επιτροπή υπέβαλε από κοινού με τη Γερμανία τα πρώτα αποτελέσματα της οικονομικής αξιολόγησης της βιοποικιλότητας και των υπηρεσιών οικοσυστήματος καθώς και του προβλεπόμενου κόστους σε περίπτωση αδράνειας.

Στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα απαιτηθούν περαιτέρω προσπάθειες για να επιτευχθεί ο στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας μέχρι το 2010. Από την τέταρτη πανευρωπαϊκή αξιολόγηση του ΕΟΠ προέκυψε ότι περισσότερα από 700 ευρωπαϊκά είδη απειλούνται, ενώ εξακολουθεί να αυξάνεται ο αριθμός των επεκτατικών αλλοχθόνων ειδών (ξένων χωροκατακτητικών ειδών) στην ευρύτερη περιφέρεια της Ευρώπης. Το 2008 η Επιτροπή θα εντατικοποιήσει τις προσπάθειες που καταβάλει σε επίπεδο εφαρμογής του σχεδίου δράσης για τη βιοποικιλότητα, θα συνεχίσει τις εργασίες για τη διεύρυνση του δικτύου διατήρησης της φύσης Natura 2000, ώστε να συμπεριληφθούν σε αυτό θαλάσσιες περιοχές, και παράλληλα θα υποβάλει δέσμη μέτρων για την προστασία των δασών με στόχο την καταπολέμηση της παράνομης υλοτομίας και αποδάσωσης. Μετά από την έγκριση της οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική (οδηγία για το θαλάσσιο περιβάλλον) θα αναληφθούν περαιτέρω προσπάθειες για τον ορισμό των ευρωπαϊκών θαλάσσιων περιφερειών και την ανάπτυξη θαλάσσιων στρατηγικών με σαφείς στόχους.

Συμπέρασμα

Η πολιτική περιβάλλοντος καθίσταται ολοένα και πιο διατομεακή ως προς τους άλλους τομείς ασκούμενων πολιτικών και συμβάλλει στη διαμόρφωση του μέλλοντός μας. Πρόκειται για κινητήρια δύναμη των διαρθρωτικών αλλαγών. Αυτό συνεπάγεται νέες ευθύνες, κινδύνους και ευκαιρίες.

Υφίστανται πολυάριθμες οικονομικές ευκαιρίες: Για παράδειγμα το δυναμικό των οικολογικών κλάδων είναι τεράστιο και η Ευρώπη θα πρέπει να επωφεληθεί ή ακόμη και να πρωτοστατήσει στην ανάπτυξη των ταχύτατα αναπτυσσόμενων αντίστοιχων παγκόσμιων αγορών. Από κοινωνική σκοπιά υπάρχουν στενοί δεσμοί μεταξύ υγιούς περιβάλλοντος και κοινωνικής δικαιοσύνης και συνοχής. Εξάλλου, ορισμένοι παράγοντες και ομάδες ενδέχεται να θίγονται επί του παρόντος περισσότερο από τους υπολοίπους. Ολοένα μεγαλύτερο μέρος της συνολικής δέσμης πολιτικών μέτρων θα πρέπει να αφιερωθεί στο συνυπολογισμό των εν λόγω πιθανών επιπτώσεων και στις προσπάθειες για το μετριασμό τους.

Η περιβαλλοντική πολιτική πρέπει ολοένα και περισσότερο να ενσωματώνει οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις καθώς και να ενσωματώνεται στις τομεακές πολιτικές για να επιτευχθούν οι επιδιωκόμενοι στόχοι. Οφείλουμε να έχουμε επίγνωση των πιθανών επιπτώσεων σε άλλους πολιτικούς τομείς, να καταστούμε οικονομικά αποτελεσματικότεροι και να προάγουμε κάθε δυνατή συνεργεία. Η ολοκλήρωση είναι το κλειδί για ένα αειφόρο μέλλον.