[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 5.12.2007

COM(2007) 766 τελικό

2007/0280 (COD)

Πρόταση

ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για το συντονισμό των διαδικασιών σύναψης ορισμένων δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και παροχής υπηρεσιών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας

(υποβληθείσα από την Επιτροπή) { SEC(2007) 1598}{SEC(2007) 1599}

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1) Πλαισιο τησ προτασησ

- Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Η δημιουργία ευρωπαϊκής αγοράς αμυντικού εξοπλισμού αποτελεί βασικό παράγοντα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας (ΕΠΑΑ). Στον τομέα των δημόσιων αγορών, τούτο απαιτεί νέο ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο που θα είναι κατάλληλο για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων στους ευαίσθητους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στη δημιουργία του εν λόγω πλαισίου που θα καλύψει τις ελλείψεις του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, τις οποίες διαπίστωσε η Επιτροπή κατόπιν διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Οι δημόσιες συμβάσεις που συνάπτονται στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας εμπίπτουν επί του παρόντος στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2004/18/ΕΚ[1], με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων που αφορούν τις καταστάσεις που εκτίθενται στα άρθρα 30, 45, 46, 55 και 296 της συνθήκης.

Το Δικαστήριο, με πάγια νομολογία, αποφάνθηκε σαφώς ότι η δυνατότητα παρεκκλίσεων από το κοινοτικό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της παρέκκλισης που αναφέρεται στο άρθρο 296 της συνθήκης, πρέπει να περιορίζεται σε εξαιρετικές και σαφώς προσδιορισμένες περιπτώσεις. Στους τομείς όμως της άμυνας και της ασφάλειας η οδηγία 2004/18/ΕΚ εφαρμόζεται σπανίως από τα κράτη μέλη, τα οποία επικαλούνται τις εξαιρέσεις που προβλέπονται είτε στο άρθρο 296 της συνθήκης, για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας, είτε στο άρθρο 14 της οδηγίας, για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της ασφάλειας. Συνεπώς, οι παρεκκλίσεις, οι οποίες θα έπρεπε, βάσει της συνθήκης και της νομολογίας του Δικαστηρίου, να αποτελούν εξαίρεση, αποτελούν ουσιαστικά τον κανόνα.

Κατά συνέπεια, το μεγαλύτερο μέρος του εξοπλισμού στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας αγοράζεται βάσει ασυντόνιστων εθνικών κανόνων και διαδικασιών σύναψης συμβάσεων. Οι εν λόγω διατάξεις παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές από άποψη δημοσίευσης, διαδικασιών υποβολής προσφορών, κριτηρίων επιλογής και ανάθεσης, κλπ. Η νομική αυτή ετερογένεια αποτελεί βασικό εμπόδιο στη δημιουργία ευρωπαϊκής αγοράς αμυντικού εξοπλισμού και ανοίγει το δρόμο για τη μη τήρηση των αρχών της συνθήκης και ιδίως των αρχών της διαφάνειας, της απαγορεύσεως των διακρίσεων και της ίσης μεταχείρισης, σε σημαντικότατους κλάδους των ευρωπαϊκών αγορών αμυντικού εξοπλισμού.

Η εκτενής χρήση των εν λόγω παρεκκλίσεων οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι η οδηγία 2004/18/ΕΚ, παρά τις όποιες βελτιώσεις που επέφερε σε σχέση με τους κανόνες συντονισμού που ίσχυαν προγενέστερα, δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις ειδικές απαιτήσεις τις οποίες θα πρέπει να πληρούν ορισμένες αγορές αγαθών και υπηρεσιών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.

Στόχος της Επιτροπής είναι επομένως να περιοριστεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις η χρήση των προβλεπόμενων στη συνθήκη και στην οδηγία 2004/18/ΕΚ εξαιρέσεων στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου και με παράλληλη προστασία των σχετικών με την ασφάλεια συμφερόντων των κρατών μελών.

Κατά τον τρόπο αυτό, η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στη θέσπιση νέου νομικού μέσου προσαρμοσμένου στις ιδιαιτερότητες των αγορών στους τομείς αυτούς που ορίζονται ως «ευαίσθητοι» και για τους οποίους η σύναψη συμβάσεων περιλαμβάνει ειδικές απαιτήσεις και προληπτικά μέτρα· τα κράτη μέλη θα έχουν επομένως στη διάθεσή τους ένα κοινό πλαίσιο κανόνων σύναψης συμβάσεων, το οποίο θα διασφαλίζει τόσο την εφαρμογή των αρχών της συνθήκης ΕΚ όσο και τη συνεκτίμηση των ιδιαιτεροτήτων των εν λόγω αγορών, όπως εκείνων που αφορούν την ασφάλεια των πληροφοριών, την ασφάλεια του εφοδιασμού και την απαραίτητη ευελιξία των διαδικασιών.

- Γενικό πλαίσιο

Το 1996 και το 1997, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε δύο ανακοινώσεις για τους κλάδους παραγωγής που σχετίζονται με την άμυνα, με σκοπό την ενθάρρυνση της αναδιάρθρωσης και της δημιουργίας αποτελεσματικής ευρωπαϊκής αγοράς αμυντικού εξοπλισμού. Για ορισμένες πτυχές του θέματος αυτού προέκυψαν από τις εν λόγω ανακοινώσεις συγκεκριμένες προτάσεις και ενέργειες. Εντούτοις, όσον αφορά τις βασικότερες μεταρρυθμίσεις, ορισμένα κράτη μέλη θεώρησαν πρώιμη τη λήψη μέτρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Μετά από μια περίοδο αλλαγών στον εν λόγω τομέα και στο θεσμικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης μιας πραγματικής Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΕΠΑΑ), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμα της 10ης Απριλίου 2002, κάλεσε την Επιτροπή να εξετάσει σε νέα ανακοίνωσή της το θέμα του εξοπλισμού.

Το φθινόπωρο του 2002, η Ευρωπαϊκή Συνέλευση συνέστησε ομάδα εργασίας για τα θέματα άμυνας, υπό την προεδρία του Ευρωπαίου Επιτρόπου κ. Michel Barnier. Στην έκθεση που κατήρτισε η εν λόγω ομάδα[2] τονίζεται ιδίως ότι η φερεγγυότητα της ευρωπαϊκής πολιτικής άμυνας εξαρτάται από την ύπαρξη και ανάπτυξη ευρωπαϊκών ικανοτήτων, καθώς και την ενίσχυση της βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσεως του τομέα της άμυνας. Προς τον σκοπό αυτό, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας (ΕΟΑ), που προβλεπόταν αρχικά στο σχέδιο συνταγματικής συνθήκης, συνεστήθη ήδη τον Ιούλιο του 2004 και εκφράζει την αποφασιστικότητα των κρατών μελών να αναπτύξουν τις ικανότητές τους στον τομέα της άμυνας.

Παράλληλα με τις προσπάθειες τις οποίες καταβάλλουν τα κράτη μέλη, η Επιτροπή, με την ανακοίνωσή της του 2003 που έχει τίτλο « Προς μια πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα του αμυντικού εξοπλισμού »[3], εγκαινίασε επτά πρωτοβουλίες με σκοπό τη δημιουργία μιας αποτελεσματικής ευρωπαϊκής αγοράς αμυντικού εξοπλισμού. Στην ανακοίνωση αυτή, η Επιτροπή υπογράμμισε την ανάγκη να δρομολογηθεί μια διαδικασία προβληματισμού σχετικά με τον τρόπο βελτιστοποίησης του καθεστώτος εφοδιασμού αμυντικού εξοπλισμού και ανακοίνωσε την έκδοση ερμηνευτικής ανακοίνωσης σχετικά με το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 296 της συνθήκης, καθώς και την εκπόνηση Πράσινης Βίβλου που θα αποτελέσει τη βάση συζήτησης με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, έτσι ώστε να επιτευχθεί συμφωνία για τους κανόνες που θα πρέπει να εφαρμόζονται για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων αμυντικού εξοπλισμού, ανάλογα με το σχετικό βαθμό ευαισθησίας.

Κατά το 2004, η Επιτροπή δημοσίευσε την Πράσινη Βίβλο με τίτλο « Οι δηµόσιες συµβάσεις στον τοµέα της άµυνας »[4]. Κατά το πέρας των διαβουλεύσεων, η Επιτροπή είχε λάβει σαράντα προτάσεις από δεκαέξι κράτη μέλη, οργανισμούς και επιχειρήσεις.

Το 2005, μετά από ανάλυση των εν λόγω προτάσεων και λαμβάνοντας υπόψη το συνεχιζόμενο διάλογο με τους ενδιαφερόμενους κύκλους, εξέδωσε ανακοίνωση « σχετικά με τα αποτελέσματα της διαβούλευσης που δρομολογήθηκε με την Πράσινη Βίβλο για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας και με τις μελλοντικές πρωτοβουλίες της Επιτροπής »[5]. Οι προτάσεις αυτές επιβεβαίωσαν τη σκοπιμότητα μιας ερμηνευτικής ανακοίνωσης σχετικά με τη δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 296 της συνθήκης – που εκδόθηκε το 2006[6] – και κατέδειξαν την ανάγκη θέσπισης κοινοτικών κανόνων για τη σύναψη συμβάσεων στον τομέα της άμυνας, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες ορισμένων αγορών που πραγματοποιούνται στον εν λόγω τομέα.

Από τις διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη προέκυψε η ύπαρξη ανάλογων απαιτήσεων για τις αγορές που αφορούν την ασφάλεια, για τις οποίες απαιτείται να δοθεί νομοθετική λύση σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Πράγματι, όπως διαπίστωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια « Μια ασφαλής Ευρώπη σε έναν καλύτερο κόσμο » το 2003, η εμφάνιση διεθνικών και ασύμμετρων απειλών, όπως είναι η τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα, τείνει να καταργήσει τις διαχωριστικές γραμμές μεταξύ εξωτερικής και εσωτερικής ασφάλειας καθώς και της στρατιωτικής και μη στρατιωτικής ασφάλειας και απαιτεί συνολική αντιμετώπιση του προβλήματος. Εξάλλου, για την αντιμετώπιση των εν λόγω απειλών, οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποιούν εξοπλισμό ο οποίος συχνά είναι, από τεχνολογική άποψη, συγκρίσιμος με τον αμυντικό εξοπλισμό. Κατά συνέπεια, οι αγορές που αφορούν την ασφάλεια χαρακτηρίζονται από διαρκώς αυξανόμενο βαθμό ευαισθησίας, ιδίως από άποψη πολυπλοκότητας και εμπιστευτικότητας, γεγονός που τις εξομοιώνει με τις αγορές που προορίζονται για αμυντικούς σκοπούς.

- Ισχύουσες διατάξεις στον τομέα τον οποίο αφορά η πρόταση

Επί του παρόντος, οι αγορές που αποτελούν το αντικείμενο της παρούσας πρότασης διέπονται από την οδηγία 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών.

- Συνοχή με τις λοιπές πολιτικές

Η πρόταση εντάσσεται στο πλαίσιο της πολιτικής για την εσωτερική αγορά και θα συμβάλει στην ΕΠΑΑ και στην ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική.

Εντάσσεται επίσης στο πλαίσιο των επτά τομέων δράσης που οριοθετήθηκαν το 2003 από την Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της με τίτλο « Προς μια πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα του αμυντικού εξοπλισμού» και είναι συμπληρωματική σε σχέση με άλλες πρωτοβουλίες της Επιτροπής, οι οποίες συνδέονται με τη βιομηχανία και την αγορά αμυντικού εξοπλισμού.

2) Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και αναλυση των επιπτωσεων

- Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Ήδη από την έναρξη της πρωτοβουλίας της σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας, το 2003, η Επιτροπή ξεκίνησε έναν ουσιαστικό διάλογο με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, ο οποίος κατέληξε στη διαμόρφωση της παρούσας πρότασης. Πραγματοποιήθηκαν διμερείς διαβουλεύσεις στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής για τις δημόσιες συμβάσεις (ΣΕΔΣ), μέσω του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (ΕΟΑ), καθώς και στο πλαίσιο των διμερών συνεδριάσεων με τα κράτη μέλη και την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Πραγματοποιήθηκαν επίσης τακτικές επαφές με τα μέλη της επιτροπής «Εσωτερική Αγορά και Προστασία των Καταναλωτών » (IMCO) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η Πράσινη Βίβλος « Οι δηµόσιες συµβάσεις στον τοµέα της άµυνας » εκπονήθηκε με βάση την εμπειρογνωμοσύνη τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από την ευρωπαϊκή βιομηχανία (βλ. κατωτέρω). Από την εν λόγω Πράσινη Βίβλο προέκυψε ευρεία διαβούλευση στο πλαίσιο της οποίας εξέφρασαν τις απόψεις τους σαράντα συμμετέχοντες (κράτη μέλη, επιχειρήσεις και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη). Η Επιτροπή μπόρεσε να συνεχίσει τις εργασίες της βασιζόμενη στα αποτελέσματα της εν λόγω διαβούλευσης.

Τα κράτη μέλη συμμετείχαν ενεργά στην εκπόνηση της ερμηνευτικής ανακοίνωσης που εκδόθηκε το Δεκέμβριο του 2006 και κλήθηκαν να σχολιάσουν την πρώτη διατύπωση του κειμένου που τους διανεμήθηκε στο πλαίσιο της ΣΕΔΣ. Επίσης, όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη συμμετείχαν άμεσα στην εκπόνηση της παρούσας πρότασης, λαμβάνοντας μέρος σε πολλές πολυμερείς και διμερείς συνεδριάσεις και αποστέλλοντας γραπτές απαντήσεις σε τέσσερα έγγραφα που απευθύνονταν στα μέλη της ΣΕΔΣ. Επιπλέον, ζητήθηκε η γνώμη των κυβερνήσεων και των επιχειρήσεων στο πλαίσιο της ανάλυσης των επιπτώσεων βάσει πέντε μελετών που ανατέθηκαν σε εξωτερικούς συμβούλους και κάλυπταν όλες τις πτυχές των αγορών αμυντικού εξοπλισμού (ζήτηση, προσφορά, κανονιστικό πλαίσιο και προϊόντα).

- Συγκέντρωση και χρησιμοποίηση εμπειρογνωμοσύνης

Από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο του 2004, η Επιτροπή διοργάνωσε έξι συνεδρίες προβληματισμού με ομάδες εμπειρογνωμόνων από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών και από την ευρωπαϊκή βιομηχανία, προκειμένου να συγκεντρωθούν πληροφορίες σχετικά με τις πρακτικές που εφαρμόζονται επί του παρόντος στις δημόσιες συμβάσεις αμυντικού εξοπλισμού. Οι συνεδρίες αυτές είχαν ως αντικείμενο «τον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών και των οικονομικών διαστάσεων των αγορών στον τομέα της άμυνας», «τους εθνικούς, διακυβερνητικούς και κοινοτικούς κανόνες όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας» και «τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τη θέσπιση κοινοτικής πράξης για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας».

- Ανάλυση των επιπτώσεων

Κατά την ανάλυση των επιπτώσεων στην οποία προέβη, η Επιτροπή εξέτασε το ενδεχόμενο τριών επιλογών: να μην λάβει οποιοδήποτε κοινοτικό μέτρο, να εγκρίνει ένα μη νομοθετικό μέτρο ή να εγκρίνει ένα νομοθετικό μέτρο.

Τα ενδεχόμενα μη νομοθετικά μέτρα περιελάμβαναν την έκδοση ερμηνευτικής ανακοίνωσης που θα αποσαφήνιζε την εφαρμογή του άρθρου 14 της οδηγίας 2004/18/ΕΚ στον τομέα της ασφάλειας, τη χάραξη μιας πιο σθεναρής πολιτικής για τις παραβάσεις, καθώς και πρόγραμμα κατάρτισης για τις αναθέτουσες αρχές και το προσωπικό της Επιτροπής προκειμένου να τους παρασχεθεί η δυνατότητα να εξαγάγουν συμπεράσματα από την ερμηνευτική ανακοίνωση σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 296 της συνθήκης.

Τα ενδεχόμενα νομοθετικά μέτρα περιελάμβαναν την έκδοση κανονισμού, μιας τομεακής οδηγίας που θα εφαρμόζεται για όλες τις αναθέτουσες αρχές στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, μιας αυτόνομης οδηγίας που θα εφαρμόζεται για τις δημόσιες συμβάσεις στους ευαίσθητους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας και τέλος, μιας οδηγίας που θα τροποποιεί την οδηγία 2004/18/ΕΚ προκειμένου να παρεμβληθούν νέοι ειδικοί κανόνες για τις εν λόγω συμβάσεις.

Η Επιτροπή απέρριψε, ήδη σε αρχικό στάδιο, την εναλλακτική επιλογή των μη νομοθετικών μέτρων. Πράγματι, μολονότι τα εν λόγω μέτρα είναι χρήσιμα, δεν θα ήταν, αφεαυτών, τα ενδεδειγμένα για τον περιορισμό της χρήσης των παρεκκλίσεων που βασίζονται στο άρθρο 296 της συνθήκης και στο άρθρο 14 της οδηγίας 2004/18/ΕΚ. Ο στόχος αυτός δύναται να επιτευχθεί μόνον εφόσον το κοινοτικό δίκαιο περί δημοσίων συμβάσεων περιλαμβάνει κανόνες προσαρμοσμένους στις ιδιαιτερότητες των δημοσίων συμβάσεων στους ευαίσθητους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Δεδομένου ότι επί του παρόντος δεν υπάρχουν τέτοιου είδους κανόνες, θα πρέπει να θεσπιστούν και τούτο απαιτεί την έγκριση μέτρου νομοθετικού χαρακτήρα.

Επίσης, εάν η Επιτροπή δεν αναλάβει δράση, θα εξακολουθήσει αναμφισβήτητα η εκτεταμένη εφαρμογή της εξαίρεσης των δημοσίων συμβάσεων στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας από τους κανόνες που διέπουν την εσωτερική αγορά. Επομένως, με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο, δεν θα βελτιωθεί η διαφάνεια και το άνοιγμα των περισσοτέρων συμβάσεων στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.

Τα κίνητρα που ώθησαν την Επιτροπή να επιλέξει τη θέσπιση νομοθετικού μέτρου αναπτύσσονται στο σχετικό μέρος της παρούσας πρότασης («επιλογή των νομικών μέσων»).

Εκτός από την επιλογή του μέσου, η Επιτροπή εξέτασε το ενδεχόμενο πολλών επιμέρους επιλογών σχετικά με:

° το πεδίο εφαρμογής των νέων κανόνων·

° το περιεχόμενό τους, ιδίως όσον αφορά την αντιμετώπιση της ασφάλειας του εφοδιασμού, της ασφάλειας των πληροφοριών και των διαδικασιών ανάθεσης.

Οι επιλογές σχετικά με το πεδίο εφαρμογής αξιολογήθηκαν με βάση το στόχο του περιορισμού της χρήσης των παρεκκλίσεων από τους κοινοτικούς κανόνες σε εξαιρετικές περιπτώσεις, με παράλληλη τήρηση του δικαιώματος των κρατών μελών να μην εφαρμόζουν τους κοινοτικούς κανόνες για λόγους προστασίας των ουσιωδών συμφερόντων τους στον τομέα της ασφάλειας.

Οι διάφορες επιλογές σχετικά με το περιεχόμενο των νέων κανόνων, λαμβανομένων ιδίως υπόψη της ασφάλειας του εφοδιασμού, της ασφάλειας των πληροφοριών και των διαδικασιών ανάθεσης, αξιολογήθηκαν με βάση το στόχο που αποβλέπει στην εξασφάλιση του μεγαλύτερου δυνατού βαθμού διαφάνειας, ίσης μεταχείρισης και αποφυγής διακρίσεων στις ευαίσθητες αγορές στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Ο στόχος αυτός δεν θα πρέπει ωστόσο να θίγει τα νόμιμα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών.

Η παρούσα οδηγία θα βελτιώσει σημαντικά το κανονιστικό πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Θα παράσχει τη δυνατότητα συντονισμού των εθνικών νομοθεσιών στους εν λόγω τομείς και θα διασφαλίσει την τήρηση των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της αποφυγής διακρίσεων.

Εξάλλου, η ανάλυση του αντίκτυπου εντόπισε ελάχιστες επιπτώσεις στα διοικητικά έξοδα των αναθετουσών αρχών και των επιχειρήσεων. Οι ενδεχόμενες αυξήσεις των εξόδων που αφορούν την εφαρμογή των νέων κανόνων αναμένεται να είναι περιορισμένες, ενώ αντιθέτως θα μειωθούν μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα τα διοικητικά έξοδα των επιχειρήσεων και ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Το αυξημένο άνοιγμα των αγορών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας αναμένεται να βελτιώσει από οικονομική άποψη τις δυνατότητες των επιχειρήσεων να κατακτήσουν αγορές σε άλλα κράτη μέλη, γεγονός που θα επιτρέψει στις περισσότερο ανταγωνιστικές από αυτές να πραγματοποιήσουν οικονομίες κλίμακας και να αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους. Ως εκ τούτου, το μοναδιαίο κόστος παραγωγής θα μειωθεί με αποτέλεσμα να καταστούν τα ευρωπαϊκά προϊόντα ανταγωνιστικότερα στην παγκόσμια αγορά. Οι αγορές των αναθετουσών αρχών θα είναι περισσότερο συμφέρουσες από οικονομική άποψη. Τέλος, τα χρήματα των φορολογουμένων θα δαπανώνται αποτελεσματικότερα και οι πολίτες της ΕΕ θα είναι περισσότερο προστατευμένοι από τις απειλές που στρέφονται κατά της ασφάλειάς τους.

Οι διατάξεις της παρούσας πρότασης δεν θα μεταβάλουν τις διεθνείς και ιδίως τις υπερατλαντικές εμπορικές σχέσεις στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Οι σχέσεις αυτές διέπονται από τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) και ιδίως από τη συμφωνία για τις δημόσιες συμβάσεις (ΣΔΣ). Οι δημόσιες συμβάσεις προμηθειών ευαίσθητου εξοπλισμού, οι οποίες συνάπτονται από τις αναθέτουσες αρχές στον τομέα της άμυνας, δηλαδή οι συμβάσεις προμηθειών όπλων, πυρομαχικών και πολεμικού υλικού, αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω συμφωνίας. Όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της ασφάλειας, δύνανται να εξαιρούνται, κατά περίπτωση, από την εφαρμογή της εν λόγω συμφωνίας, βάσει του άρθρου ΧΧΙΙΙ της συμφωνίας αυτής. Συνεπώς, οι αναθέτουσες αρχές τις οποίες αφορά η παρούσα πρόταση θα διατηρήσουν το δικαίωμα να απευθύνουν ή να μην απευθύνουν πρόσκληση υποβολής προσφορών σε οικονομικούς φορείς τρίτων χωρών.

3) Νομικά στοιχεία της πρότασησ

- Συνοπτική παρουσίαση των προτεινόμενων μέτρων

Η παρούσα πρόταση οδηγίας εφαρμόζεται στις δημόσιες συμβάσεις ευαίσθητων προμηθειών, έργων και υπηρεσιών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Τα προτεινόμενα κατώτατα όρια εφαρμογής είναι ίδια με εκείνα που ισχύουν επί του παρόντος σε κοινοτική κλίμακα δυνάμει της οδηγίας 2004/18/ΕΚ.

Η παρούσα πρόταση βασίζεται κατά μέγα μέρος στη δομή και τη φιλοσοφία της οδηγίας 2004/18/ΕΚ, παρουσιάζει όμως ορισμένες ιδιαιτερότητες προσαρμοσμένες στα χαρακτηριστικά των δημοσίων συμβάσεων στους ευαίσθητους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Οι ιδιαιτερότητες αυτές συνίστανται στην πρόβλεψη, αφενός, μεγαλύτερης ευελιξίας για τις αναθέτουσες αρχές και, αφετέρου, των απαραίτητων εγγυήσεων ώστε να προστατεύεται η ασφάλεια των πληροφοριών και του εφοδιασμού. Οι βασικές διατάξεις της παρούσας πρότασης αφορούν:

° τις διαδικασίες: η διαδικασία διαπραγμάτευσης με δημοσίευση επιτρέπεται χωρίς ειδική αιτιολόγηση έτσι ώστε να παρέχεται η απαραίτητη ευελιξία για τη σύναψη συμβάσεων στους ευαίσθητους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται η κλειστή διαδικασία και ο ανταγωνιστικός διάλογος. Αντίθετα, η ανοικτή διαδικασία, που προϋποθέτει τη διανομή της συγγραφής υποχρεώσεων σε όλους τους οικονομικούς φορείς που το επιθυμούν, κρίθηκε ότι δεν συνάδει με τις απαιτήσεις εμπιστευτικότητας και ασφάλειας των σχετικών με τις εν λόγω συμβάσεις πληροφοριών.

° την ασφάλεια εφοδιασμού: οι ειδικές ανάγκες των κρατών μελών στον τομέα της ασφάλειας εφοδιασμού στο πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων ευαίσθητων προμηθειών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας δικαιολογούν την εφαρμογή ειδικών διατάξεων, τόσο σε επίπεδο συμβατικών απαιτήσεων όσο και από άποψη κριτηρίων επιλογής των υποψηφίων.

° την ασφάλεια των πληροφοριών: επίσης, ο συχνά εμπιστευτικός χαρακτήρας των πληροφοριών των σχετικών με τις δημόσιες συμβάσεις στους ευαίσθητους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας επιβάλλει τη λήψη μέτρων διασφάλισης, τόσο στο επίπεδο της ίδιας της διαδικασίας ανάθεσης, όσο και σε επίπεδο κριτηρίων επιλογής των υποψηφίων και συμβατικών απαιτήσεων των αναθετουσών αρχών.

- Νομική βάση

Η νομική βάση παρέχεται από το άρθρο 47 παράγραφος 2 και τα άρθρα 55 και 95 της συνθήκης ΕΚ, δεδομένου ότι πρόκειται για διατάξεις που έχουν ως στόχο να διασφαλίσουν ότι οι διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για τις δημόσιες αγορές αγαθών και υπηρεσιών θα τηρούν τις αρχές της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων, της ελευθερίας εγκατάστασης και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών.

- Αρχή της επικουρικότητας

Βάσει των αποτελεσμάτων των διαβουλεύσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τα πρόσφατα έτη, προέκυψε η ανάγκη να ληφθούν νομοθετικά μέτρα σε κοινοτική κλίμακα, προκειμένου να εκδοθεί μια οδηγία για το συντονισμό των κοινοτικών διαδικασιών ανάθεσης που αφορούν τις ευαίσθητες αγορές στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.

Ο εν λόγω στόχος δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί ούτε με αποχή από οποιαδήποτε ενέργεια ούτε με ενέργειες των κρατών μελών.

Πράγματι, επιβάλλεται η ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας προκειμένου να δοθεί τέλος σε παραβατικές καταστάσεις που οφείλονται στην ακαταλληλότητα των κοινοτικών διατάξεων που εφαρμόζονται επί του παρόντος για το συντονισμό των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων.

- Αρχή της αναλογικότητας

Το μέσο που έχει επιλεγεί είναι η οδηγία, δηλαδή μια πράξη που παρέχει στα κράτη μέλη περιθώρια ευελιξίας σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της.

Οι προβλεπόμενες διατάξεις βασίζονται στην οδηγία 2004/18/ΕΚ όσον αφορά τους τομείς της παρούσας πρότασης. Εξάλλου, οι διατάξεις που λαμβάνουν ειδικά υπόψη τις ιδιαιτερότητες των τομέων της άμυνας και της ασφάλειας αφήνουν στα κράτη μέλη και στις αναθέτουσες αρχές σημαντικά περιθώρια επιλογής σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων.

Με την επιφύλαξη της πλήρους τήρησης των διατάξεων της οδηγίας, η μεταφορά των εν λόγω διατάξεων στο εθνικό δίκαιο θα παράσχει τη δυνατότητα σε κάθε κράτος μέλος να λαμβάνει υπόψη την ιδιαιτερότητα και τα χαρακτηριστικά των ευαίσθητων αγορών του στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.

- Επιλογή νομικών μέσων

Δεδομένου ότι οι νομικές βάσεις είναι το άρθρο 47 παράγραφος 2 και τα άρθρα 55 και 95 της συνθήκης ΕΚ, δεν θα επιτρεπόταν από τη συνθήκη η χρησιμοποίηση κανονισμού για τη θέσπιση διατάξεων που εφαρμόζονται τόσο στις δημόσιες αγορές εμπορευμάτων όσο και στις αγορές υπηρεσιών. Κατά συνέπεια, το προτεινόμενο μέτρο είναι μια οδηγία.

Δεδομένου ότι ο στόχος είναι η βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς για αγορές με ειδικά χαρακτηριστικά, με παράλληλη διατήρηση του πρόσφατου νομοθετικού κεκτημένου (οδηγία 2004/18/ΕΚ) και του νομολογιακού κεκτημένου για αγορές που δεν χαρακτηρίζονται από τα ίδια εμπόδια και απαιτήσεις, η καλύτερη προσέγγιση είναι σύμφωνα με τις ενδείξεις η υποβολή πρότασης αυτόνομης οδηγίας. Εξάλλου, διασφαλίζει μεγαλύτερη σαφήνεια και κατανόηση του αντικειμένου της.

Κατά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα, εφόσον το επιθυμούν, να προβλέπουν νομοθετικές πράξεις που θα εφαρμόζονται σε όλες τις δημόσιες συμβάσεις τους, συμπεριλαμβανομένων των ευαίσθητων αγορών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.

4) Δημοσιονομικές επιπτώσεις

ΝΑΙ

Η παρούσα οδηγία θα έχει ορισμένες δημοσιονομικές επιπτώσεις που προκύπτουν από την εκτέλεση πολλών κατηγοριών καθηκόντων:

- καθημερινή δημοσίευση των προκηρύξεων στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ,

- ετήσια παρακολούθηση της εφαρμογής της οδηγίας,

- μεσοπρόθεσμη αξιολόγηση (όχι πριν παρέλθουν πέντε έτη) των διοικητικών επιπτώσεων της εφαρμογής της οδηγίας από τις αναθέτουσες αρχές, καθώς και στις επιχειρήσεις,

- μακροπρόθεσμη αξιολόγηση (όχι πριν παρέλθουν δέκα έτη) των οικονομικών επιπτώσεων της οδηγίας.

Οι ενέργειες που αναφέρονται ανωτέρω στον τομέα της παρακολούθησης και της αξιολόγησης ενδέχεται να απαιτήσουν τη μερική ή ολική ανάθεση σε εξωτερικούς φορείς, στο πλαίσιο σύμβασης τεχνικής βοήθειας, υφιστάμενης σύμβασης-πλαισίου στον τομέα της αξιολόγησης, ή με προκήρυξη διαγωνισμού με κλειστή ή ανοικτή διαδικασία.

Στο δημοσιονομικό δελτίο που επισυνάπτεται στην πρόταση οδηγίας αναφέρονται λεπτομερώς οι στόχοι και τα προβλεπόμενα ποσά για τις ενέργειες που έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις.

5) Συμπληρωματικές πληροφορίες

- Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος

Η προτεινόμενη πράξη παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ και πρέπει, κατά συνέπεια, να εφαρμόζεται και σ’ αυτόν.

2007/0280 (COD)

Πρόταση

ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για το συντονισμό των διαδικασιών σύναψης ορισμένων δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και παροχής υπηρεσιών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) |

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 47 παράγραφος 2 και τα άρθρα 55 και 95,

την πρόταση της Επιτροπής[7],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[8],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[9],

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης[10],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η σταδιακή διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής αγοράς αμυντικού εξοπλισμού είναι αναγκαία προκειμένου να ενισχυθεί η βιομηχανική και τεχνολογική βάση της ευρωπαϊκής άμυνας και να αναπτυχθούν οι στρατιωτικές ικανότητες που είναι απαραίτητες για την υλοποίηση της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης (ΕΠΑΑ).

(2) Η δημιουργία ευρωπαϊκής αγοράς αμυντικού εξοπλισμού προϋποθέτει τη θέσπιση κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου. Στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, τούτο απαιτεί συντονισμό των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων για την κάλυψη των επιτακτικών αναγκών ασφάλειας των κρατών μελών και την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη συνθήκη.

(3) Παράλληλα, οι κανόνες αυτοί θα πρέπει να εκφράζουν την ανταποκρινόμενη στις εξελίξεις του στρατηγικού περιβάλλοντος συνολική προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της ασφάλειας. Πράγματι, η εμφάνιση ασύμμετρων και διεθνικών απειλών είχε ως αποτέλεσμα να καταργηθούν σταδιακά οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ εξωτερικής και εσωτερικής ασφάλειας καθώς και στρατιωτικής και μη στρατιωτικής ασφάλειας.

(4) Ο εξοπλισμός για την άμυνα και την ασφάλεια είναι καθοριστικής σημασίας τόσο για την ασφάλεια και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών όσο και για την αυτονομία της Ένωσης. Κατά συνέπεια, οι αγορές αγαθών και υπηρεσιών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας έχουν συχνά ευαίσθητα χαρακτηριστικά.

(5) Ως εκ τούτου, προκύπτουν ειδικές απαιτήσεις, ιδίως στους τομείς της ασφάλειας του εφοδιασμού και της ασφάλειας των πληροφοριών. Οι εν λόγω απαιτήσεις αφορούν κυρίως τις αγορές όπλων, πυρομαχικών και πολεμικού υλικού (καθώς και τις υπηρεσίες και έργα που συνδέονται άμεσα) που προορίζονται για τις ένοπλες δυνάμεις, αλλά και ορισμένες ιδιαίτερα ευαίσθητες αγορές στον τομέα της μη στρατιωτικής ασφάλειας.

(6) Η ανάθεση των συμβάσεων που συνάπτονται στα κράτη μέλη για λογαριασμό του κράτους, των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης και άλλων οργανισμών δημοσίου δικαίου, υπόκειται στην τήρηση των αρχών της συνθήκης, ιδίως των αρχών της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, της ελευθερίας της εγκατάστασης και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, καθώς και στην τήρηση των αρχών που απορρέουν από αυτές, όπως των αρχών της ίσης μεταχείρισης, της αποφυγής διακρίσεων, της αμοιβαίας αναγνώρισης, της αναλογικότητας και της διαφάνειας. Όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις που υπερβαίνουν μια ορισμένη αξία, συνιστάται η εκπόνηση διατάξεων για τον κοινοτικό συντονισμό των εθνικών διαδικασιών σύναψης των εν λόγω συμβάσεων, οι οποίες να βασίζονται στις αρχές αυτές προκειμένου να διασφαλίζουν τα αποτελέσματά τους και να εγγυώνται την επιβολή πραγματικών συνθηκών ανταγωνισμού στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων. Συνεπώς, οι εν λόγω διατάξεις συντονισμού θα πρέπει να ερμηνεύονται σύμφωνα με τους προαναφερθέντες κανόνες και τις αρχές καθώς και σύμφωνα με τους άλλους κανόνες της συνθήκης.

(7) Στα άρθρα 30, 45, 46, 55 και 296 της συνθήκης προβλέπονται ειδικές εξαιρέσεις από την εφαρμογή των αρχών που θεσπίζει και, κατά συνέπεια, από την εφαρμογή του παράγωγου δικαίου των εν λόγω αρχών. Ως εκ τούτου, καμία διάταξη της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να απαγορεύει την επιβολή ή την εφαρμογή των μέτρων που θα αποδεικνύονταν αναγκαία για την προάσπιση των συμφερόντων που έχουν αναγνωριστεί ως νόμιμα βάσει των εν λόγω διατάξεων της συνθήκης. Εντούτοις, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, πρέπει να ερμηνευθεί η δυνατότητα εφαρμογής των εν λόγω εξαιρέσεων κατά τρόπο που να μην επεκτείνονται τα αποτελέσματά τους πέραν του απολύτως αναγκαίου για την προστασία των νόμιμων συμφερόντων, την προάσπιση των οποίων επιτρέπουν τα εν λόγω άρθρα της συνθήκης. Τούτο σημαίνει ότι η μη εφαρμογή της οδηγίας πρέπει συγχρόνως να είναι ανάλογη προς τους επιδιωκόμενους στόχους και να αποτελεί το μέσο με το οποίο θα εμποδίζεται στο ελάχιστο δυνατόν η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και/ή υπηρεσιών.

(8) Οι συμβάσεις προμηθειών όπλων, πυρομαχικών και πολεμικού υλικού, οι οποίες συνάπτονται από τις αναθέτουσες αρχές στον τομέα της άμυνας, αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας για τις δημόσιες συμβάσεις, η οποία συνήφθη στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και καλείται εφεξής "συμφωνία". Όσον αφορά τις λοιπές συμβάσεις προμηθειών που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, ενδέχεται να εξαιρεθούν από την εφαρμογή της εν λόγω συμφωνίας δυνάμει του άρθρου ΧΧΙΙΙ της συμφωνίας αυτής.

(9) Μια σύμβαση δύναται να θεωρηθεί ως δημόσια σύμβαση έργων μόνο εάν αποσκοπεί ειδικά στην υλοποίηση δραστηριοτήτων που αφορούν το τμήμα 45 του «Κοινού λεξιλογίου για τις δημόσιες συμβάσεις» που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2195/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Νοεμβρίου 2002 περί του κοινού λεξιλογίου για τις δημόσιες συμβάσεις (CPV)[11] (καλούμενου εφεξής "CPV"), ακόμα και αν η σύμβαση περιλαμβάνει ενδεχομένως την παροχή και άλλων υπηρεσιών που απαιτούνται για την εκτέλεση των εν λόγω δραστηριοτήτων. Οι δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών δύνανται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να περιλαμβάνουν την εκτέλεση έργων. Ωστόσο, στο βαθμό που τα έργα αυτά είναι παρεμπίπτοντα ως προς το κύριο αντικείμενο της σύμβασης και αποτελούν ενδεχόμενη συνέπεια ή συμπλήρωμα του εν λόγω αντικειμένου, το γεγονός ότι συμπεριλαμβάνονται στη σύμβαση δεν μπορεί να δικαιολογήσει τον χαρακτηρισμό της σύμβασης ως δημόσιας σύμβασης έργων.

(10) Οι δημόσιες συμβάσεις στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας περιλαμβάνουν συχνά ευαίσθητες πληροφορίες που θα πρέπει, για λόγους ασφαλείας, να προστατεύονται από μη επιτρεπόμενη πρόσβαση. Στα κράτη μέλη υπάρχουν στο στρατιωτικό τομέα συστήματα διαβάθμισης των εν λόγω πληροφοριών. Αντιθέτως, στον τομέα της μη στρατιωτικής ασφάλειας, η κατάσταση είναι περισσότερο ανομοιογενής. Συνιστάται επομένως η εφαρμογή μιας μεθόδου η οποία θα λαμβάνει υπόψη τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των κρατών μελών ως προς τις πρακτικές που ακολουθούν και η οποία θα επιτρέψει τη συνολική αντιμετώπιση του στρατιωτικού και του μη στρατιωτικού τομέα. Σε κάθε περίπτωση, η σύναψη δημοσίων συμβάσεων στους τομείς αυτούς δεν θα πρέπει να θίγει ενδεχομένως τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την απόφαση 2001/844/ΕΚ της Επιτροπής της 29ης Νοεμβρίου 2001 για την τροποποίηση του εσωτερικού κανονισμού της[12] ή την απόφαση 2001/264/ΕΚ για την έγκριση των κανονισμών ασφαλείας του Συμβουλίου[13].

(11) Είναι σκόπιμο να παρασχεθεί στις αναθέτουσες αρχές η δυνατότητα να προσφεύγουν στη σύναψη συμφωνιών-πλαισίων. Είναι επομένως απαραίτητο να προβλεφθεί ο ορισμός των συμφωνιών-πλαισίων και των ειδικών κανόνων. Βάσει των κανόνων αυτών, όταν μια αναθέτουσα αρχή συνάπτει συμφωνία-πλαίσιο σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας και, συγκεκριμένα, εκείνες που αφορούν τη δημοσιότητα, τις προθεσμίες και τους όρους υποβολής των προσφορών, μπορεί να συνάπτει κατά τη διάρκεια της εν λόγω συμφωνίας-πλαισίου συμβάσεις βάσει αυτής, είτε εφαρμόζοντας τους όρους που καθορίζονται στη συμφωνία-πλαίσιο είτε, στην περίπτωση που δεν έχουν καθορισθεί όλοι οι όροι εκ των προτέρων στην εν λόγω συμφωνία-πλαίσιο, αφού τα μέρη της συμφωνίας-πλαισίου διαγωνιστούν εκ νέου για τους μη καθορισθέντες όρους. Η εν λόγω προκήρυξη νέου διαγωνισμού θα πρέπει να πληροί ορισμένους κανόνες που αποσκοπούν στη διασφάλιση της απαιτούμενης ευελιξίας και της τήρησης των γενικών αρχών και ιδίως της αρχής της ίσης μεταχείρισης. Για τους λόγους αυτούς, η διάρκεια των συμφωνιών-πλαισίων θα πρέπει να περιορίζεται και να μην μπορεί να υπερβεί τα πέντε έτη, εκτός από τις περιπτώσεις που είναι δεόντως αιτιολογημένες από τις αναθέτουσες αρχές.

(12) Οι αναθέτουσες αρχές πρέπει να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικές τεχνικές αγορών, υπό τον όρο εντούτοις ότι κατά τη χρήση τους τηρούνται οι κανόνες που θεσπίζει η παρούσα οδηγία καθώς και οι αρχές της ίσης μεταχείρισης, της αποφυγής διακρίσεων και της διαφάνειας.

(13) Η ύπαρξη πολλαπλών κατώτατων ορίων εφαρμογής των διατάξεων συντονισμού αποτελεί πηγή επιπλοκών για τις αναθέτουσες αρχές. Θα πρέπει επομένως τα κατώτατα όρια εφαρμογής της παρούσας οδηγίας να αντιστοιχούν σε εκείνα τα οποία οι αναθέτουσες αρχές οφείλουν ήδη να τηρούν για την εφαρμογή της οδηγίας 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών[14]. Προς τον σκοπό αυτό, τα εν λόγω όρια θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τα κατώτατα όρια που ίσχυαν, κατά τη στιγμή της αναθεώρησής τους, για την οδηγία 2004/18/ΕΚ.

(14) Για την εφαρμογή των κανόνων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία καθώς και για λόγους παρακολούθησης, ο τομέας των υπηρεσιών ορίζεται καλύτερα υποδιαιρώντας τις υπηρεσίες αυτές σε κατηγορίες που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένους κωδικούς του CPV.

(15) Εξάλλου, θα πρέπει να προβλεφθούν περιπτώσεις στις οποίες η οδηγία δεν εφαρμόζεται λόγω της δυνατότητας εφαρμογής ειδικών κανόνων σύναψης συμβάσεων, οι οποίοι απορρέουν από διεθνείς συμφωνίες ή οι οποίοι αφορούν ειδικά διεθνείς οργανισμούς.

(16) Ενδέχεται επίσης οι ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών να διεξάγουν στρατιωτικές επιχειρήσεις εκτός των συνόρων της Ένωσης. Στις περιπτώσεις αυτές, είναι σκόπιμο να επιτραπεί στις αναθέτουσες αρχές που αναπτύσσουν δραστηριότητες στην περιοχή των επιχειρήσεων να μην εφαρμόζουν τους κανόνες της παρούσας οδηγίας σε περίπτωση που συνάπτουν συμβάσεις με τοπικούς οικονομικούς φορείς.

(17) Οι τεχνικές προδιαγραφές που καθορίζονται από τους αγοραστές του δημοσίου θα πρέπει να επιτρέπουν το άνοιγμα των δημοσίων συμβάσεων στον ανταγωνισμό. Για το σκοπό αυτό, θα πρέπει να είναι δυνατή η υποβολή προσφορών που αντικατοπτρίζουν την ποικιλία των τεχνικών λύσεων. Προς τον σκοπό αυτό, αφενός οι τεχνικές προδιαγραφές πρέπει να είναι δυνατόν να καθορίζονται από άποψη λειτουργικών επιδόσεων και απαιτήσεων. Αφετέρου, σε περίπτωση αναφοράς στο ευρωπαϊκό πρότυπο – ή, ελλείψει αυτού, στα διεθνή ή εθνικά πρότυπα, συμπεριλαμβανομένων των προτύπων στον τομέα της άμυνας –, πρέπει να εξετάζονται από τις αναθέτουσες αρχές προσφορές βασιζόμενες σε άλλες ισοδύναμες λύσεις. Η εν λόγω ισοδυναμία μπορεί να αξιολογείται ιδίως σε σχέση με τις απαιτήσεις διαλειτουργικότητας και λειτουργικής αποτελεσματικότητας. Προκειμένου να αποδεικνύουν την ισοδυναμία, οι προσφέροντες θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν κάθε αποδεικτικό μέσο. Οι αναθέτουσες αρχές πρέπει να είναι σε θέση να αιτιολογούν τυχόν απόφασή τους για τη μη ύπαρξη ισοδυναμίας σε συγκεκριμένη περίπτωση. Εξάλλου, υπάρχουν διεθνείς συμφωνίες τυποποίησης που αποσκοπούν στη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας των ενόπλων δυνάμεων και δύνανται να έχουν ισχύ νόμου στα κράτη μέλη. Στην περίπτωση που εφαρμόζεται μία από τις εν λόγω συμφωνίες, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να απαιτούν τη συμφωνία των προσφορών με τα πρότυπα που περιγράφονται στις συμφωνίες αυτές. Οι τεχνικές προδιαγραφές θα πρέπει να αναφέρονται σαφώς ούτως ώστε όλοι οι προσφέροντες να γνωρίζουν τι περιλαμβάνουν τα κριτήρια που θεσπίζουν οι αναθέτουσες αρχές.

(18) Οι λεπτομέρειες των τεχνικών προδιαγραφών και οι συμπληρωματικές πληροφορίες για τις συμβάσεις θα πρέπει να περιλαμβάνονται, όπως συνηθίζεται στα κράτη μέλη, στο τεύχος της συγγραφής υποχρεώσεων που αφορά κάθε σύμβαση ή σε άλλο ισοδύναμο έγγραφο.

(19) Ο εξοπλισμός άμυνας και ασφάλειας προορίζεται συχνά να ενσωματωθεί σε πολυπλοκότερες δομές (σύστημα ή σύστημα συστημάτων). Στην περίπτωση αυτή, ορισμένες τεχνικές προδιαγραφές που αφορούν την εν λόγω ενσωμάτωση ενδέχεται να μην περιλαμβάνονται στη συγγραφή υποχρεώσεων και να αποκαλύπτονται μόνο στον ανάδοχο της σύμβασης υπό τον όρο ότι οι επιπτώσεις των εν λόγω τεχνικών προδιαγραφών στην προσφορά θα περιορίζονται σε διευκρινίσεις ή ρυθμίσεις που δεν τροποποιούν το αντικείμενο της σύμβασης. Σε κάθε περίπτωση, οι αναθέτουσες αρχές παρέχουν τις ίδιες πληροφορίες σε όλους τους προσφέροντες και διασφαλίζουν την ίση μεταχείρισή τους.

(20) Οι όροι εκτέλεσης μιας σύμβασης συνάδουν με την παρούσα οδηγία εφόσον δεν εισάγουν άμεσα ή έμμεσα διακρίσεις και αναγγέλλονται στην προκήρυξη διαγωνισμού ή στη συγγραφή υποχρεώσεων.

(21) Ειδικότερα, οι όροι εκτέλεσης της σύμβασης δύνανται να περιλαμβάνουν απαιτήσεις των αναθετουσών αρχών στους τομείς της ασφάλειας των πληροφοριών και της ασφάλειας του εφοδιασμού. Οι εν λόγω απαιτήσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές δεδομένου του ευαίσθητου χαρακτήρα του εξοπλισμού που καλύπτεται από την παρούσα οδηγία και αφορούν ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού.

(22) Όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού, οι απαιτήσεις της αναθέτουσας αρχής σχετικά με την οργάνωση και την οριοθέτηση της αλυσίδας εφοδιασμού του προσφέροντος περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, τους εσωτερικούς κανόνες της επιχείρησης που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ θυγατρικής και μητρικής, όσον αφορά τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

(23) Σε όλες τις περιπτώσεις, κανένας όρος εκτέλεσης της σύμβασης δεν πρέπει να αναφέρεται σε άλλες απαιτήσεις εκτός εκείνων που συνδέονται με την εκτέλεση της ίδιας της σύμβασης.

(24) Οι νόμοι, οι ρυθμίσεις και οι συλλογικές συμβάσεις, τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο, που ισχύουν σε θέματα συνθηκών εργασίας και ασφάλειας στην εργασία, εφαρμόζονται κατά την εκτέλεση δημόσιας σύμβασης, υπό την προϋπόθεση ότι οι κανόνες αυτοί, καθώς και η εφαρμογή τους, συμβιβάζονται με το κοινοτικό δίκαιο. Στις διασυνοριακές περιπτώσεις, κατά τις οποίες εργαζόμενοι ενός κράτους μέλους παρέχουν υπηρεσίες σε άλλο κράτος μέλος για την εκτέλεση μιας δημόσιας σύμβασης, η οδηγία 96/71/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών[15] αναφέρει τους ελάχιστους όρους που πρέπει να τηρούνται στη χώρα υποδοχής έναντι των εν λόγω αποσπασμένων εργαζομένων. Εάν το εθνικό δίκαιο περιέχει διατάξεις προς τον σκοπό αυτό, η μη τήρηση των εν λόγω υποχρεώσεων μπορεί να θεωρηθεί σοβαρό παράπτωμα ή αδίκημα το οποίο θίγει την επαγγελματική ακεραιότητα του οικονομικού φορέα και δύναται να επιφέρει τον αποκλεισμό του εν λόγω οικονομικού φορέα από τη διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης.

(25) Οι δημόσιες συμβάσεις τις οποίες αφορά η παρούσα οδηγία χαρακτηρίζονται από ειδικές απαιτήσεις όσον αφορά την πολυπλοκότητα, την ασφάλεια των πληροφοριών ή την ασφάλεια του εφοδιασμού. Η κάλυψη των εν λόγω αναγκών απαιτεί συχνά εκτενείς διαπραγματεύσεις κατά τη σύναψη της σύμβασης. Κατά συνέπεια, για τις συμβάσεις τις οποίες αφορά η παρούσα οδηγία, οι αναθέτουσες αρχές δύνανται, εκτός της κλειστής διαδικασίας, να χρησιμοποιούν τη διαδικασία διαπραγμάτευσης με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού.

(26) Οι αναθέτουσες αρχές που υλοποιούν ιδιαίτερα περίπλοκα έργα ενδέχεται, χωρίς να φέρουν καμία σχετική ευθύνη οι ίδιες, να βρεθούν αντικειμενικά σε αδυναμία να ορίσουν τα μέσα που θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους ή να εκτιμήσουν τι μπορεί να προσφέρει η αγορά από την άποψη τεχνικών λύσεων και/ή χρηματοδοτικών/νομικών λύσεων. Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκύψει ιδίως όταν πρόκειται για την υλοποίηση έργων που απαιτούν την ενσωμάτωση ή το συνδυασμό πολλαπλών τεχνολογικών ή επιχειρησιακών ικανοτήτων, ή για την υλοποίηση έργων που απαιτούν περίπλοκη και διαρθρωμένη χρηματοδότηση, η χρηματοοικονομική και νομική οργάνωση της οποίας δεν είναι δυνατόν να καθορισθεί εκ των προτέρων. Στην περίπτωση αυτή, η χρησιμοποίηση της κλειστής διαδικασίας και της διαδικασίας διαπραγμάτευσης με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού δεν θα ήταν εφικτή, δεδομένου ότι δεν θα ήταν δυνατός ο ακριβής καθορισμός της σύμβασης έτσι ώστε να παρασχεθεί η δυνατότητα στους υποψηφίους να διατυπώσουν τις προσφορές τους. Είναι επομένως σκόπιμο να προβλεφθεί μια ευέλικτη διαδικασία που να διασφαλίζει τόσο τον ανταγωνισμό μεταξύ οικονομικών φορέων όσο και την ανάγκη των αναθετουσών αρχών να συζητούν με κάθε υποψήφιο όλες τις πτυχές της σύμβασης. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τρόπο που να περιορίζει ή να νοθεύει τον ανταγωνισμό, ιδίως με την τροποποίηση βασικών στοιχείων των προσφορών ή με την επιβολή νέων ουσιωδών στοιχείων στον προσφέροντα που έχει επιλεγεί, ή με την εμπλοκή οποιουδήποτε άλλου προσφέροντος εκτός εκείνου που έχει υποβάλει την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά.

(27) Ορισμένες εξαιρετικές περιστάσεις θα μπορούσαν να καταστήσουν αδύνατη ή ακατάλληλη τη χρησιμοποίηση μιας διαδικασίας με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού. Οι αναθέτουσες αρχές θα έπρεπε επομένως να δύνανται να επιλέγουν, σε σαφώς καθορισμένες περιπτώσεις και περιστάσεις, τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού.

(28) Ορισμένες περιστάσεις θα έπρεπε να είναι εν μέρει ίδιες με εκείνες που προβλέπονται στην οδηγία 2004/18/ΕΚ. Εν προκειμένω, είναι ιδίως σκόπιμο να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι ο εξοπλισμός άμυνας και ασφάλειας είναι συχνά περίπλοκος από τεχνική άποψη. Κατά συνέπεια, το ασυμβίβαστο και το δυσανάλογο των τεχνικών δυσχερειών ως προς τη χρήση και συντήρηση που δικαιολογούν την επιλογή της διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση, στην περίπτωση συμβάσεων προμηθειών για συμπληρωματικές παραδόσεις θα έπρεπε να εκτιμώνται με βάση την εν λόγω πολυπλοκότητα και τις σχετικές απαιτήσεις διαλειτουργικότητας και τυποποίησης του εξοπλισμού. Τούτο ισχύει, για παράδειγμα, για την ενσωμάτωση νέων συστατικών μερών σε υφιστάμενα συστήματα ή για τον εκσυγχρονισμό των εν λόγω συστημάτων.

(29) Επιπλέον, η ιδιαιτερότητα των συμβάσεων που διέπονται από την παρούσα οδηγία καταδεικνύει την ανάγκη να προβλεφθούν νέες περιστάσεις που ενδέχεται να προκύψουν στους τομείς που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία.

(30) Κατά τον τρόπο αυτό, οι ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών ενδέχεται να αναγκαστούν να επέμβουν στο πλαίσιο κρίσεων ή ένοπλων συγκρούσεων. Κατά την έναρξη ή κατά τη διάρκεια της εν λόγω επέμβασης, η ασφάλεια των κρατών μελών και των ενόπλων δυνάμεών τους ενδέχεται να καταστήσουν αναγκαία τη σύναψη ορισμένων συμβάσεων με ταχύτητα εκτέλεσης που να μην συμβιβάζεται με τις προθεσμίες τις οποίες επιβάλλουν οι διαδικασίες σύναψης που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία. Οι εν λόγω επείγουσες περιπτώσεις θα μπορούσαν επίσης να προκύψουν για την κάλυψη αναγκών των δυνάμεων ασφαλείας, για παράδειγμα, σε περίπτωση τρομοκρατικής επίθεσης στο έδαφος της Ένωσης.

(31) Η προώθηση της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης αποτελούν ζωτικής σημασίας μέσο για την ενίσχυση της βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσεως του τομέα της άμυνας στην Ένωση και το άνοιγμα των δημοσίων συμβάσεων συμβάλλει στην επίτευξη του στόχου αυτού. Εντούτοις, η σημασία της έρευνας στο συγκεκριμένο αυτό τομέα δικαιολογεί τη μέγιστη ευελιξία στο πλαίσιο της σύναψης συμβάσεων, προκειμένου ιδίως να ενθαρρυνθούν τα κράτη μέλη να επενδύσουν από κοινού στις μελλοντικές τους ικανότητες.

(32) Οι μέσω των κυβερνήσεων πραγματοποιούμενες πωλήσεις όπλων, πυρομαχικών και πολεμικού υλικού αποτελούν επίσης δημόσιες συμβάσεις ειδικού χαρακτήρα, οι οποίες μπορεί να είναι χρήσιμες για τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας.

(33) Λαμβανομένων υπόψη των νέων τεχνολογιών των πληροφοριών και επικοινωνιών, καθώς και των απλουστεύσεων που μπορούν να επιφέρουν, τα ηλεκτρονικά μέσα θα πρέπει να εξισώνονται με τα κλασικά μέσα επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών. Στο μέτρο του δυνατού, το μέσο και η τεχνολογία που επιλέγονται θα πρέπει να είναι συμβατά με τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στα λοιπά κράτη μέλη.

(34) Η ανάπτυξη πραγματικού ανταγωνισμού στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία απαιτεί τη δημοσιότητα σε κοινοτικό επίπεδο των σχετικών προκηρύξεων διαγωνισμών, τις οποίες συντάσσουν οι αναθέτουσες αρχές των κρατών μελών. Οι πληροφορίες που περιέχονται στις προκηρύξεις αυτές πρέπει να επιτρέπουν στους οικονομικούς φορείς της Κοινότητας να κρίνουν αν οι προτεινόμενες συμβάσεις τους ενδιαφέρουν. Προς το σκοπό αυτό, θα πρέπει να τους παρέχονται επαρκή στοιχεία ως προς το αντικείμενο της σύμβασης και τους συνοδευτικούς όρους. Είναι επομένως σκόπιμο να εξασφαλισθεί μεγαλύτερη προβολή των δημοσιευμένων προκηρύξεων με τα κατάλληλα μέσα, όπως τα τυποποιημένα έγγραφα προκηρύξεων διαγωνισμών και το κοινό λεξιλόγιο για τις δημόσιες συμβάσεις (CPV), το οποίο αποτελεί την ονοματολογία αναφοράς για τις δημόσιες συμβάσεις.

(35) Η οδηγία 1999/93/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 1999, σχετικά με το κοινοτικό πλαίσιο για ηλεκτρονικές υπογραφές[16] και η οδηγία 2000/31/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2000, για ορισμένες νομικές πτυχές των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εμπορίου, στην εσωτερική αγορά ("οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο")[17], θα πρέπει, στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας, να εφαρμόζονται στη διαβίβαση πληροφοριών με ηλεκτρονικά μέσα. Οι διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων απαιτούν υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας και εμπιστευτικότητας από εκείνο που προβλέπεται στις εν λόγω οδηγίες. Κατά συνέπεια, οι μηχανισμοί ηλεκτρονικής παραλαβής αιτήσεων συμμετοχής και προσφορών θα πρέπει να πληρούν ειδικές πρόσθετες απαιτήσεις. Προς το σκοπό αυτό, θα πρέπει να ενθαρρυνθεί κατά το δυνατόν η χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών και ιδίως προηγμένων ηλεκτρονικών υπογραφών. Εξάλλου, η ύπαρξη συστημάτων εθελοντικής πιστοποίησης θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ευνοϊκό πλαίσιο για τη βελτίωση του επιπέδου των υπηρεσιών πιστοποίησης που παρέχονται από τους εν λόγω μηχανισμούς.

(36) Η διαβίβαση των προκηρύξεων διαγωνισμών με ηλεκτρονικά μέσα έχει ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση χρόνου. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να καταστεί δυνατή η μείωση της ελάχιστης προθεσμίας για την παραλαβή των αιτήσεων συμμετοχής, υπό τον όρο όμως ότι τα χρησιμοποιούμενα ηλεκτρονικά μέσα θα είναι συμβατά με τους ειδικούς τρόπους διαβίβασης που προβλέπονται σε κοινοτική κλίμακα.

(37) Ο έλεγχος της καταλληλότητας των υποψηφίων και η επιλογή τους θα πρέπει να διεξάγονται υπό συνθήκες διαφάνειας. Προς το σκοπό αυτό, είναι σκόπιμο να αναφέρονται τα κριτήρια, τα οποία δεν θα εισάγουν διακρίσεις και τα οποία οι αναθέτουσες αρχές θα μπορούν να χρησιμοποιούν προκειμένου να επιλέγουν τους ανταγωνιζόμενους καθώς και τα μέσα τα οποία μπορούν να χρησιμοποιούν οι οικονομικοί φορείς για να αποδεικνύουν ότι πληρούν τα εν λόγω κριτήρια. Με την εν λόγω προοπτική διαφάνειας, η αναθέτουσα αρχή πρέπει να είναι υποχρεωμένη να αναφέρει, ήδη κατά την προκήρυξη διαγωνισμού, τα κριτήρια επιλογής που θα χρησιμοποιήσει για την επιλογή, καθώς και το επίπεδο των ειδικών ικανοτήτων που ενδεχομένως απαιτεί από τους οικονομικούς φορείς για να τους κάνει δεκτούς στη διαδικασία σύναψης της σύμβασης.

(38) Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να περιορίζει τον αριθμό των υποψηφίων στις κλειστές και στις με διαπραγμάτευση διαδικασίες, με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, καθώς και στον ανταγωνιστικό διάλογο. Η μείωση αυτή του αριθμού των υποψηφίων θα πρέπει να γίνεται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων που επισημαίνονται στην προκήρυξη διαγωνισμού. Σχετικά με τα κριτήρια που αφορούν την προσωπική κατάσταση του οικονομικού φορέα, η ύπαρξη στην προκήρυξη διαγωνισμού μιας γενικής παραπομπής στις περιπτώσεις του άρθρου 30 θεωρείται αρκετή.

(39) Στις διαδικασίες διαπραγμάτευσης με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού και στον ανταγωνιστικό διάλογο θα πρέπει, λόγω της ευελιξίας που μπορεί να απαιτείται και των υπερβολικά υψηλών δαπανών που συνδέονται με τις εν λόγω μεθόδους σύναψης συμβάσεων, να επιτρέπεται στις αναθέτουσες αρχές να προβλέπουν μια διαδικασία σε διαδοχικές φάσεις ώστε να μειώνεται βαθμιαία, βάσει κριτηρίων ανάθεσης που θα έχουν επισημανθεί εκ των προτέρων, ο αριθμός προσφορών που θα συνεχίσουν να συζητούν ή να διαπραγματεύονται. Η μείωση αυτή θα πρέπει να εξασφαλίζει πραγματικό ανταγωνισμό, εφόσον ο αριθμός των κατάλληλων λύσεων ή υποψηφίων το επιτρέπει.

(40) Οι κοινοτικοί κανόνες που αφορούν την αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων, πτυχίων και άλλων αποδεικτικών τυπικών προσόντων εφαρμόζονται όταν πρέπει να αποδεικνύεται η κατοχή συγκεκριμένων προσόντων προκειμένου να επιτραπεί η συμμετοχή σε διαδικασία σύναψης συμβάσεων.

(41) Είναι σκόπιμο να αποφεύγεται η ανάθεση δημόσιων συμβάσεων σε οικονομικούς φορείς που έχουν συμμετάσχει σε εγκληματική οργάνωση ή που έχουν κριθεί ένοχοι δωροδοκίας, απάτης σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, ή αδικημάτων τρομοκρατίας ή συνδεόμενων με την τρομοκρατία. Οσάκις απαιτείται, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να ζητούν από τους υποψηφίους/τους προσφέροντες τα σχετικά έγγραφα και, εάν έχουν αμφιβολίες σχετικά με την προσωπική κατάσταση ενός υποψηφίου/προσφέροντος, μπορούν να ζητούν τη συνεργασία των αρμόδιων αρχών του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. Οι εν λόγω οικονομικοί φορείς θα πρέπει να αποκλείονται όταν περιέρχεται σε γνώση της αναθέτουσας αρχής απόφαση σχετική με τα εν λόγω αδικήματα, η οποία έχει εκδοθεί σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και έχει ισχύ δεδικασμένου. Εάν το εθνικό δίκαιο περιέχει διατάξεις προς τον σκοπό αυτό, η μη τήρηση της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων όσον αφορά τις παράνομες συμπράξεις, η οποία έχει διαπιστωθεί με τελεσίδικη απόφαση ή με απόφαση έχουσα ισοδύναμα αποτελέσματα, μπορεί να θεωρηθεί ως αδίκημα το οποίο θίγει την επαγγελματική ακεραιότητα του οικονομικού φορέα ή ως σοβαρό παράπτωμα.

(42) Η μη τήρηση των εθνικών διατάξεων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία[18] και της οδηγίας 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 9ης Φεβρουαρίου 1976, περί της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, στην επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας[19], η οποία έχει διαπιστωθεί με τελεσίδικη απόφαση ή με απόφαση έχουσα ισοδύναμο αποτέλεσμα, μπορεί να θεωρηθεί ως αδίκημα που θίγει την επαγγελματική ακεραιότητα του οικονομικού φορέα ή ως σοβαρό παράπτωμα.

(43) Δεδομένης της ευαισθησίας του τομέα, η αξιοπιστία των οικονομικών φορέων στους οποίους κατακυρώνονται συμβάσεις είναι ζωτικής σημασίας. Η αξιοπιστία αυτή εξαρτάται ιδίως από την ικανότητά τους να πληρούν τις απαιτήσεις της αναθέτουσας αρχής στους τομείς της ασφάλειας του εφοδιασμού και της ασφάλειας των πληροφοριών.

(44) Η ανάθεση της σύμβασης θα πρέπει να πραγματοποιείται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων που εξασφαλίζουν την τήρηση των αρχών της διαφάνειας, της αποφυγής των διακρίσεων και της αρχής της ίσης μεταχείρισης και εγγυώνται την αξιολόγηση των προσφορών υπό συνθήκες διαφάνειας, αντικειμενικότητας και πραγματικού ανταγωνισμού. Θα πρέπει συνεπώς να γίνει αποδεκτή η εφαρμογή δύο μόνο κριτηρίων ανάθεσης, δηλαδή της «χαμηλότερης τιμής» και της «πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς».

(45) Προκειμένου να εξασφαλίζεται κατά την ανάθεση των συμβάσεων η τήρηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, ενδείκνυται να προβλεφθεί η παγιωμένη βάσει νομολογίας υποχρέωση να διασφαλίζεται η απαραίτητη διαφάνεια ώστε να παρέχεται σε κάθε υποψήφιο η δυνατότητα εύλογης ενημέρωσης σχετικά με τα κριτήρια και τους τρόπους που θα εφαρμόζονται για τον προσδιορισμό της από οικονομική άποψη πλέον συμφέρουσας προσφοράς. Εναπόκειται, συνεπώς, στις αναθέτουσες αρχές να αναφέρουν τα κριτήρια ανάθεσης καθώς και τη σχετική στάθμιση καθενός από τα εν λόγω κριτήρια, και τούτο εγκαίρως ώστε οι υποψήφιοι να την γνωρίζουν για την κατάρτιση των προσφορών τους. Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να παρεκκλίνουν από την αναφορά της στάθμισης των κριτηρίων ανάθεσης σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, τις οποίες οφείλουν να είναι σε θέση να αιτιολογούν, εφόσον η στάθμιση αυτή δεν μπορεί να καταρτισθεί εκ των προτέρων, λόγω ιδίως της πολυπλοκότητας της σύμβασης. Στις περιπτώσεις αυτές, πρέπει να αναφέρουν τη φθίνουσα σειρά σπουδαιότητας των εν λόγω κριτηρίων.

(46) Όταν οι αναθέτουσες αρχές επιλέγουν να αναθέσουν τη σύμβαση στην πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, αξιολογούν τις προσφορές προκειμένου να προσδιορίσουν εκείνη που παρουσιάζει την καλύτερη σχέση ποιότητας/τιμής. Προς τον σκοπό αυτό, καθορίζουν τα οικονομικά και ποιοτικά κριτήρια τα οποία, στο σύνολό τους, πρέπει να επιτρέπουν τον προσδιορισμό της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς για την αναθέτουσα αρχή. Ο καθορισμός των κριτηρίων αυτών είναι συνάρτηση του αντικειμένου της σύμβασης, στο μέτρο που τα κριτήρια αυτά πρέπει να επιτρέπουν την αξιολόγηση του επιπέδου επίδοσης που παρουσιάζεται από κάθε προσφορά σε σχέση με το αντικείμενο της σύμβασης, όπως αυτό ορίζεται στις τεχνικές προδιαγραφές, καθώς και τη μέτρηση της σχέσης ποιότητας/τιμής κάθε προσφοράς.

(47) Ορισμένοι τεχνικοί όροι, ιδίως εκείνοι που αφορούν τις προκηρύξεις, τις στατιστικές καταστάσεις καθώς και την χρησιμοποιούμενη ονοματολογία και τους όρους αναφοράς στην εν λόγω ονοματολογία, πρέπει να εγκρίνονται και να τροποποιούνται ανάλογα με την εξέλιξη των τεχνικών αναγκών. Ενδείκνυται, επομένως, να προβλεφθεί προς τούτο μια ευέλικτη και ταχεία διαδικασία έγκρισης.

(48) Τα αναγκαία μέτρα για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας πρέπει να εγκριθούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή[20].

EΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΤΙΤΛΟΣ Ι

Πεδίο εφαρμογής, ορισμοί και γενικές αρχές

Άρθρο 1 - Πεδίο εφαρμογής

Άρθρο 2 – Ορισμοί

Άρθρο 3 – Αρχές που διέπουν τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων

ΤΙΤΛΟΣ II

Κανόνες που εφαρμόζονται στις δημόσιες συμβάσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

Γενικές διατάξεις

Άρθρο 4 – Οικονομικοί φορείς

Άρθρο 5 – Εμπιστευτικότητα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ

Πεδίο εφαρμογής: κατώτατα όρια και εξαιρέσεις

Τμήμα 1 – Κατώτατα όρια

Άρθρο 6 – Ποσά των κατώτατων ορίων των δημοσίων συμβάσεων

Άρθρο 7 – Μέθοδοι υπολογισμού της εκτιμώμενης αξίας των δημοσίων συμβάσεων και των συμφωνιών-πλαισίων

Τμήμα 2 – Εξαιρούμενες συμβάσεις

Άρθρο 8 – Συμβάσεις που συνάπτονται δυνάμει διεθνών κανόνων

Άρθρο 9 – Ειδικές εξαιρέσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ

Ειδικοί κανόνες οι οποίοι αφορούν τη συγγραφή υποχρεώσεων και τα έγγραφα της σύμβασης

Άρθρο 10 – Τεχνικές προδιαγραφές

Άρθρο 11 – Εναλλακτικές προσφορές

Άρθρο 12 – Υπεργολαβία

Άρθρο 13 – Όροι εκτέλεσης της σύμβασης

Άρθρο 14 – Ασφάλεια των πληροφοριών

Άρθρο 15 – Ασφάλεια του εφοδιασμού

Άρθρο 16 – Υποχρεώσεις σχετικά με τη φορολογία, την προστασία του περιβάλλοντος και τις διατάξεις περί προστασίας της απασχόλησης και των συνθηκών εργασίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV

Διαδικασίες

Άρθρο 17 – Εφαρμοστέες διαδικασίες

Άρθρο 18 – Διαδικασία διαπραγμάτευσης με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού

Άρθρο 19 – Ανταγωνιστικός διάλογος

Άρθρο 20 – Περιπτώσεις στις οποίες δικαιολογείται η προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού

Άρθρο 21 – Συμφωνίες-πλαίσια

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V

Κανόνες δημοσιότητας και διαφάνειας

Τμήμα 1 – Δημοσίευση των προκηρύξεων

Άρθρο 22 – Προκηρύξεις

Άρθρο 23 – Σύνταξη και λεπτομέρειες δημοσίευσης των προκηρύξεων

Τμήμα 2 – Προθεσμίες

Άρθρο 24 – Προθεσμίες για την παραλαβή των αιτήσεων συμμετοχής και για την παραλαβή των προσφορών

Τμήμα 3 – Περιεχόμενο και τρόποι διαβίβασης των πληροφοριών

Άρθρο 25 – Πρόσκληση υποβολής προσφορών και συμμετοχής σε διαπραγμάτευση ή σε διάλογο

Άρθρο 26 – Ενημέρωση των υποψηφίων και των προσφερόντων

Τμήμα 4 – Επικοινωνία

Άρθρο 27 – Κανόνες που εφαρμόζονται σχετικά με την επικοινωνία

Τμήμα 5 – Πρακτικά

Άρθρο 28 – Περιεχόμενο των πρακτικών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VΙ

Διεξαγωγή της διαδικασίας

Τμήμα 1 – Γενικές διατάξεις

Άρθρο 29 – Έλεγχος της καταλληλότητας των υποψηφίων και επιλογή των συμμετεχόντων, ανάθεση των συμβάσεων

Τμήμα 2 – Κριτήρια ποιοτικής επιλογής

Άρθρο 30 – Προσωπική κατάσταση του υποψηφίου

Άρθρο 31 – Άδεια άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας

Άρθρο 32 – Οικονομική και χρηματοπιστωτική ικανότητα:

Άρθρο 33 – Τεχνικές και/ή επαγγελματικές ικανότητες

Άρθρο 34 – Πρότυπα εξασφάλισης της ποιότητας

Άρθρο 35 – Πρότυπα περιβαλλοντικής διαχείρισης

Άρθρο 36 – Τεκμηρίωση και συμπληρωματικές πληροφορίες

Τμήμα 3 – Ανάθεση της σύμβασης

Άρθρο 37 – Κριτήρια ανάθεσης των συμβάσεων

Άρθρο 38 – Ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές

ΤΙΤΛΟΣ III

Στατιστικές υποχρεώσεις, εκτελεστικές αρμοδιότητες και τελικές διατάξεις

Άρθρο 39 – Στατιστικές υποχρεώσεις

Άρθρο 40 – Περιεχόμενο της στατιστικής κατάστασης

Άρθρο 41 Συμβουλευτική επιτροπή

Άρθρο 42 – Αναθεώρηση των κατωτάτων ορίων

Άρθρο 43 – Τροποποιήσεις

Άρθρο 44 – Τροποποίηση της οδηγίας 2004/18/ΕΚ

Άρθρο 45 – Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο

Άρθρο 46 – Έναρξη ισχύος

Άρθρο 47 – Αποδέκτες

***

Παραρτήματα

Παράρτημα Ι – Υπηρεσίες που αναφέρονται στο άρθρο 1

Παράρτημα II Ορισμός τεχνικών προδιαγραφών που αναφέρονται στο άρθρο 10

Παράρτημα ΙΙΙ – Πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται στις προκηρύξεις που αναφέρονται στο άρθρο 22 (γνωστοποίηση της δημοσίευσης προκαταρκτικής προκήρυξης στο "προφίλ αγοραστή", προκαταρκτική προκήρυξη, προκήρυξη διαγωνισμού, γνωστοποίηση συναφθεισών συμβάσεων)

Παράρτημα IV – Χαρακτηριστικά σχετικά με τη δημοσίευση

Παράρτημα V – Μητρώα

Παράρτημα VI – Απαιτήσεις σχετικά με τα συστήματα ηλεκτρονικής παραλαβής των αιτήσεων συμμετοχής και των προσφορών

ΤΙΤΛΟΣ Ι

Πεδίο εφαρμογής, ορισμοί και γενικές αρχές

Άρθρο 1

Πεδίο εφαρμογής

Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στις δημόσιες συμβάσεις οι οποίες συνάπτονται στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας και οι οποίες έχουν ως αντικείμενο:

α) την προμήθεια όπλων, πυρομαχικών και/ή πολεμικού υλικού που αναφέρονται στην απόφαση του Συμβουλίου, της 15ης Απριλίου 1958[21] και, ενδεχομένως, στις δημόσιες συμβάσεις έργων και υπηρεσιών που έχουν άμεση σχέση με τις εν λόγω προμήθειες·

β) την προμήθεια μερών, επιμέρους στοιχείων και/ή συναρμολογημένων τμημάτων που προορίζονται να ενσωματωθούν ή να προσαρμοσθούν στα προϊόντα που αναφέρονται στο σημείο α), ή προορίζονται για την επισκευή, την ανακαίνιση ή τη συντήρησή τους·

γ) την προμήθεια όλων των προϊόντων που προορίζονται για την κατάρτιση προσωπικού ή για τις δοκιμές των προϊόντων που αναφέρονται στο σημείο α)·

δ) έργα, προμήθειες και/ή υπηρεσίες που αφορούν, απαιτούν ή περιλαμβάνουν ευαίσθητες πληροφορίες και των οποίων η υλοποίηση είναι αναγκαία για την ασφάλεια της Ένωσης και των κρατών μελών της στους τομείς της προστασίας από ενέργειες τρομοκρατίας ή του οργανωμένου εγκλήματος, της προστασίας των συνόρων και των αποστολών διαχείρισης κρίσεων.

Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των άρθρων 30, 45, 46, 55 και 296 της συνθήκης.

Άρθρο 2

Ορισμοί

1. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

1) «Κοινό λεξιλόγιο για τις δημόσιες συμβάσεις» ( Commun Procurement Vocabulary , CPV): η ονοματολογία αναφοράς που εφαρμόζεται στις δημόσιες συμβάσεις και υιοθετήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2195/2002·

2) «δημόσιες συμβάσεις»: συμβάσεις εξ επαχθούς αιτίας οι οποίες συνάπτονται γραπτώς μεταξύ ενός ή περισσοτέρων οικονομικών φορέων και μιας ή περισσοτέρων αναθετουσών αρχών και έχουν ως αντικείμενο την εκτέλεση έργων, την προμήθεια προϊόντων ή την παροχή υπηρεσιών κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας·

3) «δημόσιες συμβάσεις έργων»: δημόσιες συμβάσεις που έχουν ως αντικείμενο είτε την εκτέλεση, είτε συγχρόνως τη μελέτη και την εκτέλεση εργασιών που αφορούν μία από τις δραστηριότητες που αναφέρονται στο τμήμα 45 του CPV ή ενός έργου, είτε ακόμη την υλοποίηση, με οποιαδήποτε μέσα, ενός έργου το οποίο ανταποκρίνεται στις επακριβώς οριζόμενες από την αναθέτουσα αρχή ανάγκες·

4) «έργο»: το αποτέλεσμα ενός συνόλου οικοδομικών εργασιών ή εργασιών πολιτικού μηχανικού, το οποίο προορίζεται να πληροί αυτό καθαυτό μια οικονομική ή τεχνική λειτουργία·

5) «δημόσιες συμβάσεις προμηθειών»: άλλες δημόσιες συμβάσεις εκτός των συμβάσεων έργων, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο την αγορά, τη χρηματοδοτική μίσθωση, την απλή μίσθωση ή τη μίσθωση-πώληση, με ή χωρίς προαίρεση αγοράς, προϊόντων·

6) «δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών»: δημόσιες συμβάσεις που αφορούν την παροχή των υπηρεσιών που αναφέρονται στο παράρτημα Ι·

7) «ευαίσθητες πληροφορίες»: κάθε πληροφορία και συγκεκριμένα γνώσεις που δύνανται να κοινοποιηθούν υπό οποιαδήποτε μορφή, ή υλικό που διαπιστωμένα χρήζουν προστασίας έναντι της άνευ αδείας κοινολόγησης, για λόγους ασφαλείας·

8) «τρομοκρατία»: οι εκ προθέσεως πράξεις που, λόγω της φύσεως ή του συναφούς πλαισίου τους, δύνανται να προσβάλλουν σοβαρά χώρα ή διεθνή οργανισμό, όταν ο ή οι δράστες τις διαπράττουν με σκοπό να εκφοβίσουν σοβαρά έναν πληθυσμό, ή να εξαναγκάσουν αδικαιολόγητα τις δημόσιες αρχές ή ένα διεθνή οργανισμό να εκτελέσουν οποιαδήποτε πράξη ή να απόσχουν από την εκτέλεσή της, ή να αποσταθεροποιήσουν σοβαρά ή να καταστρέψουν τις θεμελιώδεις πολιτικές, συνταγματικές, οικονομικές ή κοινωνικές δομές μιας χώρας ή ενός διεθνούς οργανισμού:

α) προσβολή κατά της ζωής προσώπου, η οποία είναι δυνατόν να επιφέρει το θάνατο·

β) σοβαρή προσβολή κατά της σωματικής ακεραιότητας προσώπου·

γ) απαγωγή ή αρπαγή ομήρων·

δ) πρόκληση μαζικών καταστροφών σε κυβερνητικές ή δημόσιες εγκαταστάσεις, συγκοινωνιακά συστήματα, υποδομές, περιλαμβανομένων και των συστημάτων πληροφορικής, σταθερές εξέδρες που ευρίσκονται επί της υφαλοκρηπίδας, δημόσιους χώρους ή ιδιωτικές ιδιοκτησίες, που θα μπορούσαν να εκθέσουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές ή να προξενήσουν σημαντικές οικονομικές απώλειες·

ε) κατάληψη αεροσκαφών, πλοίων ή άλλων μέσων μαζικής μεταφοράς ή μεταφοράς εμπορευμάτων·

στ) κατασκευή, κατοχή, κτήση, μεταφορά, προμήθεια ή χρήση πυροβόλων όπλων, εκρηκτικών υλών, πυρηνικών, βιολογικών και χημικών όπλων καθώς και έρευνα και ανάπτυξη βιολογικών και χημικών όπλων·

ζ) απελευθέρωση επικίνδυνων ουσιών ή πρόκληση πυρκαγιών, πλημμύρων ή εκρήξεων, με αποτέλεσμα την έκθεση ανθρώπινων ζωών σε κίνδυνο·

η) διαταραχή ή διακοπή της παροχής ύδατος, ηλεκτρικής ενέργειας ή κάθε άλλου βασικού φυσικού πόρου, με αποτέλεσμα την έκθεση ανθρώπινων ζωών σε κίνδυνο·

θ) απειλή τέλεσης μιας εκ των πράξεων οι οποίες απαριθμούνται στα σημεία α) έως η)·

9) «εγκληματική οργάνωση»: εγκαθιδρυμένη επί ένα χρονικό διάστημα και διαρθρωμένη ένωση περισσοτέρων των δύο προσώπων που δρουν από κοινού προκειμένου να τελέσουν αξιόποινες πράξεις που επισύρουν ποινή στερητική της ελευθερίας ή μέτρο ασφαλείας στερητικό της ελευθερίας μεγίστης διαρκείας τουλάχιστον τεσσάρων ετών ή βαρύτερη ποινή, εφόσον οι εν λόγω αξιόποινες πράξεις αποτελούν αυτοσκοπό ή μέσον για τον προσπορισμό περιουσιακών ωφελημάτων και, ενδεχομένως, για τον αθέμιτο επηρεασμό της λειτουργίας δημόσιων αρχών·

10) «κρίση»: οιαδήποτε ανθρωπογενής κατάσταση σε κράτος μέλος ή σε τρίτη χώρα, η οποία συνιστά σοβαρή άμεση υλική απειλή κατά προσώπων ή οργανισμών του εν λόγω κράτους·

11) «συμφωνία-πλαίσιο»: συμφωνία που συνάπτεται μεταξύ μίας ή περισσοτέρων αναθετουσών αρχών και ενός ή περισσότερων οικονομικών φορέων, η οποία αποσκοπεί στον καθορισμό των όρων που θα διέπουν τις συμβάσεις που πρόκειται να συναφθούν στη διάρκεια συγκεκριμένης περιόδου, ιδίως όσον αφορά τις τιμές και, κατά περίπτωση, τις προβλεπόμενες ποσότητες·

12) «εργολήπτης», «προμηθευτής» και «πάροχος υπηρεσιών»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή φορέας του δημοσίου, ή κοινοπραξία των εν λόγω προσώπων ή/και οργανισμών, που προσφέρει αντιστοίχως την εκτέλεση εργασιών και/ή έργων, την προμήθεια προϊόντων ή την παροχή υπηρεσιών στην αγορά·

13) «οικονομικός φορέας»: ένας εργολήπτης, προμηθευτής ή πάροχος υπηρεσιών. Ο όρος «οικονομικός φορέας» χρησιμοποιείται μόνο για λόγους απλούστευσης του κειμένου·

14) «υποψήφιος»: οικονομικός φορέας που έχει ζητήσει να τύχει πρόσκλησης συμμετοχής σε διαδικασία κλειστή ή με διαπραγμάτευση ή σε ανταγωνιστικό διάλογο·

15) «προσφέρων»: οικονομικός φορέας που έχει υποβάλει προσφορά στο πλαίσιο διαδικασίας κλειστής ή με διαπραγμάτευση ή ανταγωνιστικού διαλόγου·

16) «αναθέτουσες αρχές»: το κράτος, οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οργανισμοί δημοσίου δικαίου και οι ενώσεις μιας ή περισσότερων από τις προαναφερόμενες αρχές ή ενός ή περισσοτέρων από τους εν λόγω οργανισμούς δημοσίου δικαίου·

17) «οργανισμός δημοσίου δικαίου»: κάθε οργανισμός

α) που έχει συσταθεί ειδικά για την κάλυψη των αναγκών γενικού συμφέροντος που δεν εμπίπτουν στον βιομηχανικό ή εμπορικό τομέα·

β) που έχει νομική προσωπικότητα, και

γ) του οποίου η δραστηριότητα χρηματοδοτείται κατά το μεγαλύτερο μέρος από το κράτος, τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλους οργανισμούς δημοσίου δικαίου, ή του οποίου η διαχείριση υπόκειται σε έλεγχο ασκούμενο από τους οργανισμούς αυτούς, ή περισσότερο από το ήμισυ των μελών του διοικητικού, του διευθυντικού ή του εποπτικού συμβουλίου του διορίζεται από το κράτος, τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλους οργανισμούς δημοσίου δικαίου·

18) «κλειστές διαδικασίες»: οι διαδικασίες στις οποίες κάθε οικονομικός φορέας μπορεί να ζητήσει να συμμετάσχει και στο πλαίσιο των οποίων μόνον οι οικονομικοί φορείς που έχουν προσκληθεί από τις αναθέτουσες αρχές μπορούν να υποβάλουν προσφορά·

19) «διαδικασίες με διαπραγμάτευση»: οι διαδικασίες στο πλαίσιο των οποίων οι αναθέτουσες αρχές καλούν τους οικονομικούς φορείς της επιλογής τους και διαπραγματεύονται μαζί τους τους όρους της σύμβασης·

20) «ανταγωνιστικός διάλογος»: διαδικασία στην οποία κάθε οικονομικός φορέας μπορεί να ζητήσει να συμμετάσχει και στο πλαίσιο της οποίας η αναθέτουσα αρχή διεξάγει διάλογο με τους υποψηφίους που έχουν γίνει δεκτοί στη διαδικασία αυτή, προκειμένου να εξευρεθούν μία ή περισσότερες λύσεις που θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες της, και βάσει της οποίας ή των οποίων οι υποψήφιοι που επελέγησαν θα κληθούν να υποβάλουν προσφορά.

21) «ιδιαίτερα πολύπλοκη σύμβαση» για τους σκοπούς της προσφυγής στη διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου: δημόσια σύμβαση για την οποία η αναθέτουσα αρχή:

- δεν είναι αντικειμενικά σε θέση να καθορίσει, σύμφωνα με το άρθρο 10, παράγραφος 3, σημείο β), γ) ή δ), τα τεχνικά μέσα τα οποία θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες και τους στόχους τους και/ή

- δεν είναι αντικειμενικά σε θέση να προσδιορίσει τη νομική και/ή χρηματοοικονομική οργάνωση ενός σχεδίου·

22) οι όροι «γραπτός (-ή) ή «εγγράφως»: κάθε σύνολο λέξεων ή αριθμών που μπορεί να αναγνωστεί, να αναπαραχθεί και εν συνεχεία να ανακοινωθεί. Το σύνολο αυτό μπορεί να περιλαμβάνει πληροφορίες που διαβιβάζονται και αποθηκεύονται με ηλεκτρονικά μέσα·

23) «ηλεκτρονικό μέσο»: μέσο που χρησιμοποιεί ηλεκτρονικό εξοπλισμό επεξεργασίας (συμπεριλαμβανομένης της ψηφιακής συμπίεσης) και αποθήκευσης δεδομένων και που χρησιμοποιεί τη διάδοση, τη δρομολόγηση και την παραλαβή δεδομένων με καλώδια, με ραδιοκύματα, με οπτικά μέσα ή με άλλα ηλεκτρομαγνητικά μέσα.

2. Μια δημόσια σύμβαση που έχει ως αντικείμενο την προμήθεια προϊόντων και καλύπτει, παρεμπιπτόντως, εργασίες τοποθέτησης και εγκατάστασης, θεωρείται ως «δημόσια σύμβαση προμηθειών».

Μια δημόσια σύμβαση που έχει ως αντικείμενο ταυτοχρόνως προϊόντα και υπηρεσίες που αναφέρονται στο παράρτημα Ι, θεωρείται ως «δημόσια σύμβαση υπηρεσιών», εφόσον η αξία των συγκεκριμένων υπηρεσιών υπερβαίνει την αξία των προϊόντων που περιλαμβάνονται στη σύμβαση.

Μια δημόσια σύμβαση, η οποία έχει ως αντικείμενο την παροχή των υπηρεσιών που αναφέρονται στο παράρτημα Ι και η οποία δεν περιλαμβάνει δραστηριότητες που αναφέρονται στο τμήμα 45 του «κοινού λεξιλογίου για τις δημόσιες συμβάσεις» παρά μόνο παρεμπιπτόντως σε σχέση με το κύριο αντικείμενο της σύμβασης, θεωρείται ως δημόσια σύμβαση υπηρεσιών.

Άρθρο 3 Αρχές που διέπουν τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων

Οι αναθέτουσες αρχές αντιμετωπίζουν τους οικονομικούς φορείς ισότιμα και χωρίς διακρίσεις και ενεργούν με διαφάνεια.

ΤΙΤΛΟΣ II

Κανόνες που εφαρμόζονται στις δημόσιες συμβάσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

Γενικές διατάξεις

Άρθρο 4 Οικονομικοί φορείς

1. Οι υποψήφιοι ή οι προσφέροντες οι οποίοι, δυνάμει της νομοθεσίας του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένοι, έχουν δικαίωμα να διενεργούν τη συγκεκριμένη παροχή, δεν είναι δυνατόν να απορρίπτονται με μοναδική αιτιολόγηση το γεγονός ότι, δυνάμει της νομοθεσίας του κράτους μέλους στο οποίο πραγματοποιείται η ανάθεση της σύμβασης, θα έπρεπε να είναι είτε φυσικά είτε νομικά πρόσωπα.

Εντούτοις, στην περίπτωση των δημόσιων συμβάσεων υπηρεσιών και έργων καθώς και των δημόσιων συμβάσεων προμηθειών που καλύπτουν, επιπλέον, εργασίες ή/και εργασίες τοποθέτησης και εγκατάστασης, τα νομικά πρόσωπα ενδέχεται να είναι υποχρεωμένα να αναφέρουν, στην αίτηση συμμετοχής τους ή στην προσφορά τους, τα ονόματα και τα επαγγελματικά προσόντα των προσώπων που επιφορτίζονται με την εκτέλεση της συγκεκριμένης παροχής.

2. Οι κοινοπραξίες οικονομικών φορέων επιτρέπεται να υποβάλλουν υποψηφιότητα. Για την υποβολή μιας αίτησης συμμετοχής ή μιας προσφοράς, οι αναθέτουσες αρχές δεν μπορούν να απαιτούν να έχουν οι κοινοπραξίες οικονομικών φορέων συγκεκριμένη νομική μορφή· ωστόσο, η επιλεγείσα κοινοπραξία είναι δυνατόν να υποχρεωθεί να περιβληθεί συγκεκριμένη νομική μορφή, εάν της ανατεθεί η σύμβαση, στο μέτρο που η περιβολή της εν λόγω νομικής μορφής είναι αναγκαία για την ορθή εκτέλεση της σύμβασης.

Άρθρο 5

Εχεμύθεια

Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, ιδίως εκείνων που αφορούν τις υποχρεώσεις σχετικά με την ενημέρωση των υποψηφίων και των προσφερόντων, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 23 παράγραφος 4 και στο άρθρο 27, και σύμφωνα προς το εθνικό δίκαιο στο οποίο υπόκειται η αναθέτουσα αρχή, η τελευταία δεν αποκαλύπτει τις πληροφορίες που της έχουν διαβιβάσει εμπιστευτικά οι οικονομικοί φορείς· οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν, ιδίως, τα τεχνικά ή εμπορικά απόρρητα και τις εμπιστευτικές πτυχές των προσφορών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ

Πεδίο εφαρμογής: κατώτατα όρια και εξαιρέσεις

ΤΜΗΜΑ 1

Κατώτατα όρια

Άρθρο 6

Ποσά των κατώτατων ορίων των δημοσίων συμβάσεων

Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στις δημόσιες συμβάσεις των οποίων η εκτιμώμενη αξία εκτός φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) είναι ίση προς ή ανώτερη από τα ακόλουθα κατώτατα όρια:

α) 137 000 EUR, για τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών που συνάπτονται από τις κεντρικές κυβερνητικές αρχές, εκτός των αρχών που έχουν αρμοδιότητες στον τομέα της άμυνας·

β) 211 000 EUR για τις ακόλουθες δημόσιες συμβάσεις:

- για τις συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών που συνάπτονται από τις αναθέτουσες αρχές που δεν είναι κεντρικές κυβερνητικές αρχές, καθώς και από τις κεντρικές κυβερνητικές αρχές που έχουν αρμοδιότητες στον τομέα της άμυνας,

- για τις συμβάσεις υπηρεσιών που συνάπτονται από οποιαδήποτε αναθέτουσα αρχή και οι οποίες έχουν ως αντικείμενο υπηρεσίες της κατηγορίας 8 του παραρτήματος Ι ή υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών της κατηγορίας 5 του εν λόγω παραρτήματος, των οποίων οι θέσεις στο CPV είναι αντίστοιχες με τους αριθμούς αναφοράς CPV 64228000-0, 64221000-1 και 64228000-0.

γ) 5 278 000 EUR για τις δημόσιες συμβάσεις έργων.

Άρθρο 7

Μέθοδοι υπολογισμού της εκτιμώμενης αξίας των δημοσίων συμβάσεων και των συμφωνιών-πλαισίων

1. Ο υπολογισμός της εκτιμώμενης αξίας μιας δημόσιας σύμβασης βασίζεται στο συνολικό πληρωτέο ποσό, εκτός ΦΠΑ, εκτιμώμενο από την αναθέτουσα αρχή. Στον υπολογισμό αυτό λαμβάνεται υπόψη το εκτιμώμενο συνολικό ποσό, συμπεριλαμβανομένων κάθε τυχόν δικαιώματος προαιρέσεως ή ενδεχόμενων παρατάσεων της σύμβασης.

Στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή προβλέπει χρηματικά βραβεία ή την καταβολή ποσών στους υποψήφιους ή προσφέροντες, λαμβάνει τα ποσά αυτά υπόψη της κατά τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης.

2. Η εκτίμηση αυτή πρέπει να ισχύει τη στιγμή της αποστολής της προκήρυξης του διαγωνισμού, όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 παράγραφος 2, ή, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν απαιτείται η εν λόγω προκήρυξη, τη στιγμή κατά την οποία η αναθέτουσα αρχή κινεί τη διαδικασία ανάθεσης της σύμβασης.

3. Κανένα σχέδιο έργου ή σχέδιο αγοράς με στόχο την απόκτηση συγκεκριμένης ποσότητας προμηθειών και/ή υπηρεσιών δεν μπορεί να κατατμηθεί με σκοπό να αποφευχθεί η επ’ αυτού εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

4. Για τις δημόσιες συμβάσεις έργων, κατά τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας λαμβάνονται υπόψη το ποσό των έργων καθώς και η συνολική εκτιμώμενη αξία των αναγκαίων προμηθειών για την εκτέλεση των έργων που τίθενται στη διάθεση του εργολήπτη από τις αναθέτουσες αρχές.

5. α) Όταν ένα σχεδιαζόμενο έργο ή ένα σχέδιο αγοράς υπηρεσιών μπορεί να οδηγήσει σε ταυτόχρονη σύναψη χωριστών συμβάσεων κατά τμήματα, λαμβάνεται υπόψη η συνολική εκτιμώμενη αξία όλων αυτών των τμημάτων.Εφόσον η σωρευτική αξία των εν λόγω τμημάτων ισούται ή υπερβαίνει το προβλεπόμενο στο άρθρο 6 κατώτατο όριο, η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στη σύναψη της σύμβασης για κάθε τμήμα.Εντούτοις, οι αναθέτουσες αρχές δύνανται να παρεκκλίνουν από την εν λόγω εφαρμογή για τα τμήματα των οποίων η εκτιμώμενη αξία εκτός ΦΠΑ είναι κατώτερη των 80 000 EUR για τις υπηρεσίες και του 1 εκατ. EUR για τα έργα και εφόσον το σωρευτικό ποσό των εν λόγω τμημάτων δεν υπερβαίνει το 20 % της σωρευτικής αξίας του συνόλου των τμημάτων·

β) όταν ένα σχέδιο που αποσκοπεί στην απόκτηση ομοιογενών προμηθειών ενδέχεται να οδηγήσει σε ταυτόχρονη σύναψη χωριστών συμβάσεων κατά τμήματα, για την εφαρμογή του άρθρου 6 σημεία α) και β) λαμβάνεται υπόψη η εκτιμώμενη συνολική αξία των εν λόγω τμημάτων.

Όταν η συνολική αξία των τμημάτων ισούται ή υπερβαίνει το κατώτατο όριο που προβλέπεται στο άρθρο 6, η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στη σύναψη της σύμβασης για κάθε τμήμα.

Ωστόσο, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να παρεκκλίνουν από την εφαρμογή αυτή για τμήματα των οποίων η εκτιμώμενη αξία εκτός ΦΠΑ είναι μικρότερη των 80 000 EUR και υπό τον όρο ότι το συνολικό ποσό των συγκεκριμένων τμημάτων δεν υπερβαίνει το 20 % της συνολικής αξίας όλων των τμημάτων.

6. Για τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών που έχουν ως αντικείμενο τη χρηματοδοτική μίσθωση, τη μίσθωση, ή τη μίσθωση-πώληση προϊόντων, η αξία που λαμβάνεται ως βάση για τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, είναι η εξής:

α) στην υποθετική περίπτωση δημόσιων συμβάσεων ορισμένου χρόνου, εφόσον η διάρκειά τους είναι ίση ή μικρότερη των δέκα ετών, η συνολική εκτιμώμενη αξία για τη διάρκεια της σύμβασης ή, εφόσον η διάρκεια της σύμβασης είναι μεγαλύτερη από δέκα έτη, η συνολική αξία της σύμβασης στην οποία συμπεριλαμβάνεται η εκτιμώμενη υπολειπόμενη αξία·

β) στην υποθετική περίπτωση δημόσιων συμβάσεων αορίστου χρόνου ή στην περίπτωση που η διάρκειά τους δεν μπορεί να καθοριστεί, η μηνιαία αξία πολλαπλασιαζόμενη επί 120.

7. Όταν πρόκειται για δημόσιες συμβάσεις προμηθειών ή υπηρεσιών οι οποίες έχουν περιοδικό χαρακτήρα ή οι οποίες προβλέπεται να ανανεωθούν μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, λαμβάνεται ως βάση για τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης:

α) είτε η συνολική πραγματική αξία των διαδοχικών συμβάσεων του ιδίου τύπου οι οποίες συνήφθησαν κατά τα προηγούμενα δέκα έτη, αναπροσαρμοσμένη, ει δυνατόν, προκειμένου να ληφθούν υπόψη ενδεχόμενες μεταβολές ως προς την ποσότητα ή την αξία τους κατά τη διάρκεια πέντε ετών μετά την αρχική σύμβαση·

β) είτε η εκτιμώμενη συνολική αξία των διαδοχικών συμβάσεων που συνήφθησαν κατά τη διάρκεια δέκα ετών μετά την πρώτη παράδοση ή κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους, εφόσον αυτό υπερβαίνει τα δέκα έτη.

Η επιλογή της μεθόδου για τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας μιας δημόσιας σύμβασης δεν μπορεί να γίνεται με πρόθεση την αποφυγή της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.

8. Για τις δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών, η αξία που λαμβάνεται ως βάση για τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, είναι, ανάλογα με την περίπτωση, η εξής:

α) για τις ακόλουθες υπηρεσίες:

i) ασφαλιστικές υπηρεσίες: το καταβλητέο ασφάλιστρο και οι άλλοι τρόποι αμοιβής·

ii) τραπεζικές και άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες: οι αμοιβές, οι προμήθειες, οι τόκοι και άλλοι τρόποι αμοιβής·

iii) συμβάσεις που περιλαμβάνουν την εκπόνηση μελέτης: οι αμοιβές, οι καταβλητέες προμήθειες και άλλοι τρόποι αμοιβής·

β) για τις συμβάσεις υπηρεσιών για τις οποίες δεν αναφέρεται συνολική τιμή:

i) στην περίπτωση συμβάσεων ορισμένου χρόνου και εφόσον η διάρκειά τους είναι ίση ή μικρότερη από 120 μήνες: η συνολική εκτιμώμενη αξία για ολόκληρη τη διάρκεια της σύμβασης·

ii) στην περίπτωση συμβάσεων αορίστου χρόνου ή διάρκειας μεγαλύτερης των 120 μηνών: η μηνιαία αξία πολλαπλασιασμένη επί 120.

9. Για τις συμφωνίες-πλαίσια, η αξία που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη είναι η μέγιστη εκτιμώμενη αξία, εκτός ΦΠΑ, του συνόλου των συμβάσεων που προβλέπονται για τη συνολική διάρκεια της συμφωνίας-πλαισίου.

ΤΜΗΜΑ 2

Εξαιρούμενες συμβάσεις

Άρθρο 8 Συμβάσεις που συνάπτονται δυνάμει διεθνών κανόνων

Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις δημόσιες συμβάσεις που διέπονται από διαφορετικούς διαδικαστικούς κανόνες και συνάπτονται δυνάμει:

α) διεθνούς συμφωνίας, η οποία έχει συναφθεί σύμφωνα με τη συνθήκη μεταξύ ενός κράτους μέλους και μιας ή περισσότερων τρίτων χωρών, και η οποία αφορά προμήθειες ή έργα που προορίζονται για την από κοινού εκτέλεση ή εκμετάλλευση έργου από τα υπογράφοντα κράτη, ή υπηρεσίες που προορίζονται για την από κοινού εκτέλεση ή εκμετάλλευση σχεδίου από τα υπογράφοντα κράτη. Κάθε συμφωνία ανακοινώνεται στην Επιτροπή, η οποία μπορεί, με σύμφωνη γνώμη του ή των ενδιαφερομένων κρατών μελών, να προβαίνει σε διαβουλεύσεις στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής δημοσίων συμβάσεων, η οποία αναφέρεται στο άρθρο 41·

β) της ειδικής διαδικασίας διεθνούς οργανισμού.

Άρθρο 9

Ειδικές εξαιρέσεις

Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις ακόλουθες δημόσιες συμβάσεις:

α) στις συμβάσεις υπηρεσιών που έχουν ως αντικείμενο την κτήση ή τη μίσθωση, με οποιαδήποτε χρηματοδοτικά μέσα, γης, υφισταμένων κτισμάτων ή άλλων ακινήτων ή αφορούν άλλα δικαιώματα επ' αυτών·

β) στις συμβάσεις που έχουν συναφθεί σε τρίτη χώρα, με τοπικούς οικονομικούς φορείς, με σκοπό την ανάπτυξη των στρατιωτικών δυνάμεων, τη διεξαγωγή ή την υποστήριξη στρατιωτικής επιχείρησης εκτός του εδάφους της Ένωσης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ

Ειδικοί κανόνες που αφορούν τη συγγραφή υποχρεώσεων και τα έγγραφα της σύμβασης

Άρθρο 10

Τεχνικές προδιαγραφές

1. Οι τεχνικές προδιαγραφές, οι οποίες ορίζονται στο σημείο 1) του παραρτήματος II, εμφαίνονται στα έγγραφα της σύμβασης, όπως είναι οι προκηρύξεις διαγωνισμού, η συγγραφή υποχρεώσεων ή τα συμπληρωματικά έγγραφα.

Όταν μια δημόσια σύμβαση περιλαμβάνει ευαίσθητες τεχνικές προδιαγραφές που μπορούν να κοινοποιηθούν μόνο στον ανάδοχο της σύμβασης, οι εν λόγω προδιαγραφές είναι δυνατόν να μην αναφέρονται στην προκήρυξη διαγωνισμού, στη συγγραφή υποχρεώσεων ή στα συμπληρωματικά έγγραφα, εφόσον η γνώση των προδιαγραφών αυτών δεν είναι αναγκαία για τη σύνταξη των προσφορών.

Στην περίπτωση αυτή, πριν την αποστολή της συγγραφής υποχρεώσεων στους υποψηφίους, οι εν λόγω τεχνικές προδιαγραφές καταχωρίζονται στα πρακτικά που αναφέρονται στο άρθρο 28.

Το εν λόγω είδος τεχνικών προδιαγραφών μπορεί να αφορά μόνο διευκρινίσεις ή ρυθμίσεις σχετικές με την προσφορά, χωρίς ουσιαστικές επιπτώσεις τεχνικής ή οικονομικής φύσεως στο αντικείμενο της δημόσιας σύμβασης.

Μετά την ανάθεση της σύμβασης με βάση τα κριτήρια ανάθεσης, η αναθέτουσα αρχή κοινοποιεί στον ανάδοχο τις ευαίσθητες τεχνικές προδιαγραφές που δεν διευκρινίζονται στην προκήρυξη του διαγωνισμού, στη συγγραφή υποχρεώσεων ή στα συμπληρωματικά έγγραφα, έτσι ώστε ο ανάδοχος να προσαρμόσει αναλόγως την προσφορά του.

2. Οι τεχνικές προδιαγραφές πρέπει να επιτρέπουν την πρόσβαση των προσφερόντων επί ίσοις όροις και να μην έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αδικαιολόγητων φραγμών στο άνοιγμα των δημοσίων συμβάσεων στον ανταγωνισμό.

3. Οι τεχνικές προδιαγραφές διατυπώνονται:

α) είτε με παραπομπή στις τεχνικές προδιαγραφές που ορίζονται στο παράρτημα II και, κατά σειρά προτίμησης, στα εθνικά πρότυπα που αποτελούν μεταφορά ευρωπαϊκών προτύπων, στις ευρωπαϊκές τεχνικές εγκρίσεις, στις κοινές τεχνικές προδιαγραφές, στα διεθνή πρότυπα, σε άλλα τεχνικά συστήματα αναφοράς που εκπονούνται από τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης, ή, εφόσον αυτά δεν υπάρχουν, στα εθνικά πρότυπα, στις εθνικές τεχνικές εγκρίσεις, ή στις εθνικές τεχνικές προδιαγραφές στον τομέα του σχεδιασμού, του υπολογισμού και της εκτέλεσης των έργων και της χρησιμοποίησης των προϊόντων, ή με παραπομπή στα «πρότυπα αμυντικού εξοπλισμού» που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ, σημείο 3). Κάθε παραπομπή συνοδεύεται από τη μνεία «ή ισοδύναμο».

β) είτε με όρους επιδόσεων ή λειτουργικών απαιτήσεων· αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά. Πρέπει ωστόσο να είναι αρκετά ακριβείς ώστε να επιτρέπουν στους προσφέροντες να προσδιορίζουν το αντικείμενο της σύμβασης και στις αναθέτουσες αρχές να αναθέτουν τη σύμβαση·

γ) είτε με αναφορά στις επιδόσεις ή λειτουργικές απαιτήσεις που αναφέρονται στο στοιχείο β), παραπέμποντας, ως τεκμήριο της συμβατότητας προς τις εν λόγω επιδόσεις ή λειτουργικές απαιτήσεις, στις προδιαγραφές που αναφέρονται στο στοιχείο α)·

δ) είτε με παραπομπή στις προδιαγραφές που αναφέρονται στο στοιχείο α) για ορισμένα χαρακτηριστικά και με παραπομπή στις επιδόσεις ή τις λειτουργικές απαιτήσεις που αναφέρονται στο στοιχείο β) για ορισμένα άλλα χαρακτηριστικά.

Εφόσον οι τεχνικές προδιαγραφές συμβιβάζονται µε το κοινοτικό δίκαιο, το πρώτο εδάφιο δεν επηρεάζει τους εθνικούς υποχρεωτικούς τεχνικούς κανόνες και τις τεχνικές απαιτήσεις τις οποίες θα πρέπει να πληροί το κράτος μέλος δυνάμει διεθνών συμφωνιών, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η απαιτούμενη βάσει των εν λόγω συμφωνιών διαλειτουργικότητα.

4. Όταν οι αναθέτουσες αρχές κάνουν χρήση της δυνατότητας παραπομπής στις προδιαγραφές που ορίζονται στην παράγραφο 3, στοιχείο α), δεν μπορούν να απορρίψουν μια προσφορά με την αιτιολογία ότι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που προσφέρονται δεν τηρούν τις προδιαγραφές στις οποίες έχουν κάνει αναφορά, εφόσον ο προσφέρων αποδεικνύει στην προσφορά του κατά τρόπο που ικανοποιεί την αναθέτουσα αρχή, με κάθε κατάλληλο μέσο, ότι οι λύσεις που προτείνει ικανοποιούν ισοδύναμα τις απαιτήσεις που ορίζουν οι τεχνικές προδιαγραφές.

Κατάλληλο μέσο μπορεί να συνιστά ένας τεχνικός φάκελος του κατασκευαστή ή μια έκθεση δοκιμών που έχει συντάξει αναγνωρισμένος οργανισμός.

5. Όταν οι αναθέτουσες αρχές κάνουν χρήση της δυνατότητας που προβλέπεται στην παράγραφο 3 να καθορίζουν προδιαγραφές από άποψη επιδόσεων ή λειτουργικών απαιτήσεων, δεν μπορούν να απορρίπτουν προσφορά έργων, προϊόντων ή υπηρεσιών, που πληρούν ένα εθνικό πρότυπο το οποίο αποτελεί μεταφορά ευρωπαϊκού προτύπου, μία ευρωπαϊκή τεχνική έγκριση, μία κοινή τεχνική προδιαγραφή, ένα διεθνές πρότυπο ή ένα τεχνικό πλαίσιο αναφοράς που έχει εκπονηθεί από ευρωπαϊκό οργανισμό τυποποίησης, εφόσον οι εν λόγω προδιαγραφές καλύπτουν τις επιδόσεις ή τις λειτουργικές απαιτήσεις που έχουν ορίσει.

Ο προσφέρων υποχρεούται να αποδεικνύει στην προσφορά του, κατά τρόπον ικανοποιητικό για την αναθέτουσα αρχή και με κάθε ενδεδειγμένο μέσο, ότι τα έργα, τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες που πληρούν το πρότυπο ανταποκρίνονται στις επιδόσεις ή λειτουργικές απαιτήσεις που έχει ορίσει η αναθέτουσα αρχή.

Κατάλληλο μέσο μπορεί να συνιστά ένας τεχνικός φάκελος του κατασκευαστή ή μια έκθεση δοκιμών που έχει συντάξει αναγνωρισμένος οργανισμός.

6. Όταν οι αναθέτουσες αρχές ορίζουν τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά με όρους επιδόσεων ή λειτουργικών απαιτήσεων, όπως αναφέρονται στην παράγραφο 3 στοιχείο β), μπορούν να χρησιμοποιούν τις λεπτομερείς προδιαγραφές ή, εφόσον χρειάζεται, τμήματα των λεπτομερών προδιαγραφών, όπως καθορίζονται από τα ευρωπαϊκά, (πολυ)εθνικά οικολογικά σήματα ή από οποιοδήποτε άλλο οικολογικό σήμα, υπό την προϋπόθεση ότι:

- είναι ενδεδειγμένες για τον καθορισμό των χαρακτηριστικών των προμηθειών ή των υπηρεσιών, που αποτελούν το αντικείμενο της σύμβασης,

- οι απαιτήσεις του σήματος έχουν διαμορφωθεί με βάση επιστημονικά στοιχεία,

- τα οικολογικά σήματα εγκρίνονται με διαδικασία στην οποία έχουν δικαίωμα συμμετοχής όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως οι κυβερνητικοί οργανισμοί, οι καταναλωτές, οι κατασκευαστές, οι διανομείς και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις,

- και είναι προσιτά σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να επισημαίνουν ότι τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες που φέρουν οικολογικό σήμα θεωρείται ότι πληρούν τις τεχνικές προδιαγραφές που ορίζονται στη συγγραφή υποχρεώσεων· πρέπει να δέχονται κάθε άλλο κατάλληλο αποδεικτικό μέσο, όπως τεχνικό φάκελο του κατασκευαστή ή έκθεση δοκιμών που έχει συντάξει αναγνωρισμένος οργανισμός.

7. Κατά την έννοια του παρόντος άρθρου, ως «αναγνωρισμένοι οργανισμοί» νοούνται τα εργαστήρια δοκιμών και διαλογής, οι οργανισμοί επιθεώρησης και πιστοποίησης που ακολουθούν τα εφαρμοστέα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Οι αναθέτουσες αρχές δέχονται πιστοποιητικά από οργανισμούς αναγνωρισμένους σε άλλα κράτη μέλη.

8. Εκτός εάν δικαιολογείται από το αντικείμενο της σύμβασης, οι τεχνικές προδιαγραφές δεν μπορούν να περιέχουν μνεία συγκεκριμένης κατασκευής ή προέλευσης ή ιδιαίτερης μεθόδου κατασκευής, ούτε και να αναφέρονται σε εμπορικό σήμα ή δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ή τύπο ή συγκεκριμένη καταγωγή ή παραγωγή που θα είχαν ως αποτέλεσμα να ευνοούνται ή να αποκλείονται ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένα προϊόντα. Η εν λόγω μνεία ή αναφορά επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση, όταν δεν είναι δυνατόν να γίνει αρκούντως ακριβής και κατανοητή περιγραφή του αντικειμένου της σύμβασης κατ’ εφαρμογή των παραγράφων 3 και 4· η εν λόγω μνεία ή παραπομπή συνοδεύονται από τους όρους «ή ισοδύναμο».

Άρθρο 11

Εναλλακτικές προσφορές

1. Όταν η ανάθεση γίνεται με βάση το κριτήριο της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να επιτρέπουν στους προσφέροντες να υποβάλλουν εναλλακτικές προσφορές.

2 Οι αναθέτουσες αρχές επισημαίνουν στην προκήρυξη διαγωνισμού εάν επιτρέπουν τις εναλλακτικές προσφορές· αν δεν υπάρχει σχετική επισήμανση, οι εναλλακτικές προσφορές δεν επιτρέπονται.

3. Οι αναθέτουσες αρχές που επιτρέπουν τις εναλλακτικές προσφορές αναφέρουν στη συγγραφή υποχρεώσεων τις ελάχιστες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι εναλλακτικές προσφορές, καθώς και τον τρόπο υποβολής των εν λόγω προσφορών.

Οι αναθέτουσες αρχές λαμβάνουν υπόψη τους μόνο τις εναλλακτικές προσφορές που ανταποκρίνονται στις ελάχιστες απαιτήσεις που αυτές έχουν ορίσει.

4. Στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων προμηθειών ή υπηρεσιών, οι αναθέτουσες αρχές που έχουν επιτρέψει την υποβολή εναλλακτικών προσφορών δεν δύνανται να απορρίπτουν μια εναλλακτική προσφορά με μοναδική αιτιολογία ότι, εάν επιλεγεί, θα οδηγήσει, αντίστοιχα, είτε στη σύναψη σύμβασης υπηρεσιών και όχι δημόσιας σύμβασης προμηθειών, είτε στη σύναψη σύμβασης προμηθειών αντί δημόσιας σύμβασης υπηρεσιών.

Άρθρο 12

Υπεργολαβία

Στη συγγραφή υποχρεώσεων, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να ζητά ή μπορεί να υποχρεώνεται από ένα κράτος μέλος να ζητήσει από τον προσφέροντα να αναφέρει στην προσφορά του το τμήμα της σύμβασης που προτίθεται να αναθέσει υπό μορφή υπεργολαβίας σε τρίτους καθώς και τους υπεργολάβους που προτείνει.

Η εκδήλωση της εν λόγω πρόθεσης δεν αίρει την ευθύνη του κύριου οικονομικού φορέα.

Άρθρο 13

Όροι εκτέλεσης της σύμβασης

Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να απαιτήσουν ειδικούς όρους σχετικά με την εκτέλεση της σύμβασης µε την προϋπόθεση ότι οι όροι αυτοί θα συμβιβάζονται µε το κοινοτικό δίκαιο και θα αναφέρονται στην προκήρυξη διαγωνισμού ή στη συγγραφή υποχρεώσεων. Οι όροι αυτοί μπορούν ιδίως να αποσκοπούν στην ασφάλεια των ευαίσθητων πληροφοριών και την ασφάλεια του εφοδιασμού που απαιτούνται από την αναθέτουσα αρχή ή στο να ληφθούν υπόψη περιβαλλοντικές ή κοινωνικές παράμετροι.

Άρθρο 14

Ασφάλεια των πληροφοριών

Όταν πρόκειται για δημόσιες συμβάσεις που αφορούν, απαιτούν και/ή περιλαμβάνουν ευαίσθητες πληροφορίες, η αναθέτουσα αρχή διευκρινίζει στη συγγραφή υποχρεώσεων όλα τα αναγκαία μέτρα και απαιτήσεις για την ενδεδειγμένου επιπέδου ασφάλεια των εν λόγω πληροφοριών.

Προς τον σκοπό αυτό, η αναθέτουσα αρχή δύναται να απαιτήσει από τον υποβάλλοντα να περιλαμβάνει η προσφορά του ιδίως τα ακόλουθα στοιχεία:

α) την απόδειξη ότι οι υπεργολάβοι που έχουν ήδη οριστεί διαθέτουν τις απαιτούμενες ικανότητες προκειμένου να προστατευθεί η εμπιστευτικότητα των ευαίσθητων πληροφοριών στις οποίες έχουν πρόσβαση ή τις οποίες θα κληθούν να παράσχουν στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων υπεργολαβίας τις οποίες θα ασκήσουν.

β) τη δέσμευση να προσκομίσει τα ίδια αποδεικτικά στοιχεία για νέους υπεργολάβους που θα προβλεφθούν κατά την υλοποίηση της σύμβασης,

γ) τη δέσμευση να τηρήσει το απόρρητο όλων των ευαίσθητων πληροφοριών καθόλη τη διάρκεια της εκτέλεσης της σύμβασης και μετά την καταγγελία ή τη λήξη της σύμβασης.

Άρθρο 15 Ασφάλεια του εφοδιασμού

Η αναθέτουσα αρχή δύναται να διευκρινίζει τις απαιτήσεις που επιτρέπουν την ασφάλεια του εφοδιασμού, εφόσον οι εν λόγω απαιτήσεις συμβιβάζονται με το κοινοτικό δίκαιο.

Προς τον σκοπό αυτό, η αναθέτουσα αρχή δύναται να απαιτήσει από τον προσφέροντα να περιλαμβάνει η προσφορά του ιδίως τα ακόλουθα στοιχεία:

α) την απόδειξη ότι θα είναι σε θέση να τηρήσει τις σχετικές με τη σύμβαση υποχρεώσεις όσον αφορά την εξαγωγή, τη μεταφορά και τη διαμετακόμιση των εμπορευμάτων· η εν λόγω απόδειξη μπορεί επίσης να παρέχεται μέσω της ανάληψης υποχρέωσης από μέρους του ή των ενδιαφερομένων κρατών μελών,

β) την απόδειξη ότι η οργάνωση και η οριοθέτηση της αλυσίδας εφοδιασμού του προσφέροντος θα του παράσχουν τη δυνατότητα να τηρήσει τις διευκρινιζόμενες στη συγγραφή υποχρεώσεων απαιτήσεις της αναθέτουσας αρχής όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού,

γ) τη δέσμευση ότι θα αντιμετωπίσει τις αυξημένες ενδεχομένως ανάγκες της αναθέτουσας αρχής συνεπεία καταστάσεως επείγουσας ανάγκης, κρίσης ή ένοπλης σύγκρουσης,

δ) τη δέσμευση των εθνικών αρχών της χώρας του ότι δεν θα εμποδίσουν την ικανοποίηση των ενδεχομένως αυξημένων αναγκών της αναθέτουσας αρχής, οι οποίες θα προέκυπταν συνεπεία καταστάσεως επείγουσας ανάγκης, κρίσης ή ένοπλης σύγκρουσης,

ε) τη δέσμευση ότι θα διασφαλιστούν η συντήρηση, ο εκσυγχρονισμός ή οι προσαρμογές των προμηθειών που αποτελούν το αντικείμενο της σύμβασης,

στ) τη δέσμευση ότι θα ενημερωθεί εγκαίρως σχετικά με κάθε μεταβολή που θα επέλθει στην οργάνωσή του ή στη βιομηχανική στρατηγική του, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει τις υποχρεώσεις του έναντι της αναθέτουσας αρχής.

Οι απαιτήσεις που επιβάλλονται διευκρινίζονται στη συγγραφή υποχρεώσεων ή στα έγγραφα της σύμβασης.

Άρθρο 16

Υποχρεώσεις σχετικά με τη φορολογία, την προστασία του περιβάλλοντος και τις διατάξεις περί προστασίας της απασχόλησης και των συνθηκών εργασίας

1. Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να αναφέρει ή είναι δυνατόν να υποχρεώνεται από ένα κράτος μέλος να αναφέρει στη συγγραφή υποχρεώσεων τον οργανισμό ή τους οργανισμούς από τους οποίους οι υποψήφιοι ή οι προσφέροντες μπορούν να λαμβάνουν τις κατάλληλες πληροφορίες για τις υποχρεώσεις σχετικά με τη φορολογία, την προστασία του περιβάλλοντος και τις διατάξεις περί προστασίας της απασχόλησης και των συνθηκών εργασίας που ισχύουν στο κράτος μέλος, στην περιφέρεια ή στον τόπο όπου πρόκειται να υλοποιηθούν οι παροχές και οι οποίες εφαρμόζονται στις επί τόπου εκτελούμενες εργασίες ή στις παρεχόμενες υπηρεσίες κατά την εκτέλεση της σύμβασης.

2. Η αναθέτουσα αρχή που παρέχει τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1, ζητά από τους προσφέροντες να αναφέρουν ότι έλαβαν υπόψη, κατά την κατάρτιση της προσφοράς τους, τις υποχρεώσεις σχετικά με τις ισχύουσες στον τόπο υλοποίησης της παροχής διατάξεις περί προστασίας της απασχόλησης και των συνθηκών εργασίας.

Το πρώτο εδάφιο δεν εμποδίζει την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 38 σχετικά με τον έλεγχο των ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV

Διαδικασίες

Άρθρο 17

Εφαρμοστέες διαδικασίες

Για τη σύναψη των δημόσιων συμβάσεών τους, οι αναθέτουσες αρχές εφαρμόζουν τις εθνικές διαδικασίες, αναπροσαρμοσμένες για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας.

Συνάπτουν τις δημόσιες συμβάσεις χρησιμοποιώντας την κλειστή διαδικασία, τη διαδικασία διαπραγμάτευσης με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, ή, στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 19, κάνοντας χρήση του ανταγωνιστικού διαλόγου.

Στις ειδικές περιπτώσεις και περιστάσεις που προβλέπονται ρητά στο άρθρο 20, οι αναθέτουσες αρχές δύνανται να προσφεύγουν στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού.

Άρθρο 18

Διαδικασία διαπραγμάτευσης με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού

1. Στις διαδικασίες διαπραγμάτευσης με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, οι αναθέτουσες αρχές διαπραγματεύονται τις προσφορές με τους προσφέροντες προκειμένου να τις προσαρμόζουν στις απαιτήσεις που επισημαίνονται στην προκήρυξη διαγωνισμού, στη συγγραφή υποχρεώσεων και στα ενδεχόμενα συμπληρωματικά έγγραφα και προκειμένου να αναζητηθεί η καλύτερη προσφορά, σύμφωνα με το άρθρο 37.

2. Κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης, οι αναθέτουσες αρχές εξασφαλίζουν την ίση μεταχείριση όλων των προσφερόντων. Ιδιαίτερα, δεν παρέχουν, κατά τρόπο που να εισάγει διακρίσεις, πληροφορίες οι οποίες ενδέχεται να ευνοήσουν ορισμένους προσφέροντες σε σχέση με άλλους.

3. Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να προβλέπουν ότι η διαδικασία με διαπραγμάτευση διεξάγεται σε διαδοχικές φάσεις ούτως ώστε να μειώνεται ο αριθμός των προς διαπραγμάτευση προσφορών με την εφαρμογή των κριτηρίων ανάθεσης που αναφέρονται στην προκήρυξη διαγωνισμού ή στη συγγραφή υποχρεώσεων. Η χρήση της δυνατότητας αυτής αναγράφεται στην προκήρυξη διαγωνισμού ή στη συγγραφή υποχρεώσεων.

Άρθρο 19

Ανταγωνιστικός διάλογος

1. Εφόσον μια σύμβαση είναι ιδιαίτερα περίπλοκη, η αναθέτουσα αρχή δύναται να κάνει χρήση του ανταγωνιστικού διαλόγου σύμφωνα με το παρόν άρθρο, στο βαθμό που κρίνει ότι η χρησιμοποίηση της κλειστής διαδικασίας ή της διαδικασίας διαπραγμάτευσης με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού δεν θα παράσχει τη δυνατότητα ανάθεσης της σύμβασης.

Η ανάθεση της δημόσιας σύμβασης πραγματοποιείται αποκλειστικά με βάση το κριτήριο ανάθεσης της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς.

2. Οι αναθέτουσες αρχές δημοσιεύουν προκήρυξη διαγωνισμού στην οποία γνωστοποιούν τις ανάγκες και τις απαιτήσεις τους, τις οποίες ορίζουν στην εν λόγω προκήρυξη και/ή σε ένα περιγραφικό έγγραφο.

3. Οι αναθέτουσες αρχές προβαίνουν, με τους υποψηφίους που επελέγησαν σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 29 έως 36, σε διάλογο, σκοπός του οποίου είναι ο εντοπισμός και ο ορισμός των κατάλληλων μέσων για την ικανοποίηση των αναγκών τους με τον καλύτερο τρόπο. Κατά τη διάρκεια του διαλόγου αυτού, μπορούν να συζητούν με τους επιλεγέντες υποψήφιους όλες τις πτυχές της σύμβασης.

Κατά το διάλογο, οι αναθέτουσες αρχές εξασφαλίζουν την ίση μεταχείριση όλων των προσφερόντων. Ειδικότερα, δεν παρέχουν, κατά τρόπο που να εισάγει διακρίσεις, πληροφορίες οι οποίες ενδέχεται να ευνοήσουν ορισμένους προσφέροντες σε σχέση με άλλους.

Οι αναθέτουσες αρχές δεν μπορούν να αποκαλύπτουν στους λοιπούς συμμετέχοντες τις προτεινόμενες λύσεις ή άλλες εμπιστευτικές πληροφορίες που έχουν διαβιβαστεί από έναν συμμετέχοντα στο διάλογο, χωρίς τη συναίνεσή του.

4. Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να προβλέψουν τη διεξαγωγή της διαδικασίας σε διαδοχικές φάσεις, ούτως ώστε να μειώνεται ο αριθμός των υπό εξέταση λύσεων κατά τη φάση του διαλόγου, με εφαρμογή των κριτηρίων ανάθεσης που αναφέρονται στην προκήρυξη διαγωνισμού ή στο περιγραφικό έγγραφο. Η χρήση της δυνατότητας αυτής αναγράφεται στην προκήρυξη διαγωνισμού ή στο περιγραφικό έγγραφο.

5. Η αναθέτουσα αρχή συνεχίζει τον διάλογο μέχρι να είναι σε θέση να προσδιορίσει την ή τις λύσεις που ενδέχεται να ανταποκρίνονται ενδεχομένως στις ανάγκες της, εν ανάγκη αφού προηγουμένως τις συγκρίνει.

6. Αφού κηρύξουν τη λήξη του διαλόγου και ενημερώσουν σχετικά τους συμμετέχοντες, οι αναθέτουσες αρχές τους καλούν να υποβάλουν την τελική προσφορά τους, βάσει της ή των λύσεων που υποβλήθηκαν και προσδιορίσθηκαν κατά τη διάρκεια του διαλόγου. Οι προσφορές αυτές πρέπει να περιλαμβάνουν όλα τα απαιτούμενα και απαραίτητα στοιχεία για την υλοποίηση του σχεδίου.

Κατόπιν αιτήσεως της αναθέτουσας αρχής, οι προσφορές αυτές μπορούν να αποσαφηνίζονται, να διευκρινίζονται και να τελειοποιούνται. Εντούτοις, οι εν λόγω διευκρινίσεις, αποσαφηνίσεις, τελειοποιήσεις ή τα συμπληρωματικά στοιχεία δεν μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα την τροποποίηση των βασικών στοιχείων της προσφοράς ή της πρόσκλησης υποβολής προσφορών, των οποίων η μεταβολή ενδέχεται να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό ή να εισαγάγει διακρίσεις.

7. Οι αναθέτουσες αρχές αξιολογούν τις προσφορές τις οποίες υπέβαλαν οι προσφέροντες, βάσει των κριτηρίων ανάθεσης που έχουν καθορισθεί στην προκήρυξη διαγωνισμού ή στο περιγραφικό έγγραφο και επιλέγουν την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά σύμφωνα με το άρθρο 37.

Κατόπιν αιτήματος της αναθέτουσας αρχής, ο υποψήφιος που εκρίθη ότι υπέβαλε την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά μπορεί να αναγκαστεί να διευκρινίσει ορισμένες πτυχές της προσφοράς του ή να επιβεβαιώσει τις δεσμεύσεις που αναγράφονται στην προσφορά, υπό τον όρο ότι τούτο δεν θα έχει ως αποτέλεσμα την μεταβολή των ουσιαστικών στοιχείων της προσφοράς ή της πρόσκλησης υποβολής προσφορών, τη στρέβλωση του ανταγωνισμού ή τη δημιουργία διακρίσεων.

8. Οι αναθέτουσες αρχές δύνανται να προβλέπουν την ανταμοιβή ή την καταβολή ποσών στους συμμετέχοντες στο διάλογο.

Άρθρο 20

Περιπτώσεις στις οποίες δικαιολογείται η προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού

1. Στις περιπτώσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 2 έως 6, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να συνάπτουν τις δημόσιες συμβάσεις τους προσφεύγοντας σε διαδικασία με διαπραγμάτευση, χωρίς να προηγείται δημοσίευση της προκήρυξης διαγωνισμού.

Η διάταξη του πρώτου εδαφίου εφαρμόζεται επίσης εφόσον οι εν λόγω συμβάσεις συνάπτονται στο πλαίσιο προγράμματος συνεργασίας μεταξύ δύο ή περισσότερων κρατών μελών.

2. Στην περίπτωση δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών, η διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση της προκήρυξης διαγωνισμού μπορεί να εφαρμόζεται στις ακόλουθες περιστάσεις:

α) όταν λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε κρίσιμες καταστάσεις ή ένοπλη σύγκρουση δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που προβλέπονται για τις κλειστές ή με διαπραγμάτευση διαδικασίες με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού·

β) εάν, για λόγους τεχνικούς ή σχετικούς με την προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων, η σύμβαση μπορεί να ανατεθεί μόνο σε συγκεκριμένο οικονομικό φορέα.

3. Στις περιπτώσεις δημοσίων συμβάσεων υπηρεσιών και προμηθειών, η διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση της προκήρυξης διαγωνισμού μπορεί να εφαρμόζεται για υπηρεσίες έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και για προϊόντα που κατασκευάζονται αποκλειστικά για σκοπούς έρευνας, πειραματισμού, μελέτης ή ανάπτυξης, με εξαίρεση την παραγωγή ποσοτήτων ικανών να εξασφαλίζουν την εμπορική βιωσιμότητα του προϊόντος ή την απόσβεση των δαπανών έρευνας και ανάπτυξης.

4. Στην περίπτωση δημοσίων συμβάσεων προμηθειών, η διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση της προκήρυξης διαγωνισμού μπορεί να εφαρμόζεται για τις ακόλουθες παραδόσεις και προμήθειες:

α) για τις συμπληρωματικές παραδόσεις που πραγματοποιούνται από τον αρχικό προμηθευτή και προορίζονται είτε για τη μερική ανανέωση προμηθειών ή εγκαταστάσεων τρέχουσας χρήσης, είτε για επέκταση υφιστάμενων προμηθειών ή εγκαταστάσεων, εφόσον η αλλαγή προμηθευτή θα υποχρέωνε την αναθέτουσα αρχή να προμηθευτεί υλικό με διαφορετικά τεχνικά χαρακτηριστικά τα οποία είναι ασυμβίβαστα ή προκαλούν δυσανάλογες τεχνικές δυσχέρειες ως προς τη χρήση και συντήρηση.Η