Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που συνοδεύεται από πρόταση απόφασης σχετικά με τη θέσπιση πολυετούς κοινοτικού προγράμματος για την τόνωση της ανάπτυξης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας περιεχομένου των πολυμέσων και την ενθάρρυνση της χρήσης του περιεχομένου των πολυμέσων στη νεοεμφανιζόμενη κοινωνία των πληροφοριών "INFO 2000"» () (96/C 129/09)

Στις 30 Ιουνίου 1995, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για τις ανωτέρω ανακοίνωση και πρόταση.

Στις 18 Ιουλίου 1995, και σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή των Περιφερειών αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση σχετικά με την προαναφερθείσα πρόταση.

Η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της Επιτροπής των Περιφερειών ανατέθηκε στην επιτροπή 7 «Ευρώπη των πολιτών - Έρευνα - Πολιτισμός - Νεολαία και Καταναλωτές».

Η επιτροπή 3 «Μεταφορές και Δίκτυα Επικοινωνιών», στην οποία ανατέθηκε η κατάρτιση πρόσθετης γνωμοδότησης, υιοθέτησε ομόφωνα τη γνωμοδότησή της επί του θέματος κατά τη συνεδρίασή της στις 10 Οκτωβρίου 1995.

Κατά τη συνεδρίασή της στις 5 Σεπτεμβρίου 1995, η επιτροπή 7 αποφάσισε να ενσωματώσει το κείμενο της πρόσθετης γνωμοδότησης στο κείμενο της δικής της γνωμοδότησης.

Εισηγητής της επιτροπής 7 ήταν ο κ. Coffey (UK) και της επιτροπής 3 ο κ. Jensen (DK).

Κατά την 11η σύνοδο ολομέλειας της 17ης και 18ης Ιανουαρίου 1996 (συνεδρίαση της 18ης Ιανουαρίου 1996) η Επιτροπή των Περιφερειών υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

Λαμβάνοντας υπόψη:

- τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (η οποία εφεξής καλείται η Συνθήκη), όπως τροποποιήθηκε από τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 130 παράγραφος 3 7

- την πρόταση της Επιτροπής 7

- τη γνωμοδότησή της σχετικά με το Λευκό Βιβλίο με τίτλο «Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα, απασχόληση» () 7

- τη γνωμοδότησή της σχετικά με το σχέδιο δράσης της Επιτροπής «Προς την κοινωνία των πληροφοριών στην Ευρώπη» () 7

- τις συστάσεις της Ομάδας Ανωτάτου Επιπέδου για την κοινωνία των πληροφοριών που παρουσιάστηκαν στην έκθεση με τίτλο «Η Ευρώπη και η παγκόσμια κοινωνία των πληροφοριών» 7

Εκτιμώντας:

- ότι το Συμβούλιο κατά τη συνεδρίασή του της 28ης Σεπτεμβρίου 1994 () επεσήμανε την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας περιεχομένου της πληροφόρησης, λαμβάνοντας υπόψη την πολιτιστική πολυμορφία και την επίδραση των προϊόντων αυτών στην κοινωνία 7

- ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν της 9ης και 10ης Δεκεμβρίου 1994 υπογράμμισε τη σημασία του περιεχομένου της πληροφόρησης για τη δημιουργία της κοινωνίας των πληροφοριών 7

- ότι οι διαφορετικοί ρυθμοί ανάπτυξης στα κράτη μέλη όσον αφορά την παροχή και τη χρήση υπηρεσιών πληροφόρησης δύνανται να παρεμποδίσουν την εσωτερική συνοχή της Κοινότητας 7

λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που έχει διατυπώσει στις γνωμοδοτήσεις της, και ιδιαίτερα εκείνες που αφορούν τα προγράμματα Raphaλl και Σωκράτης,

προβαίνει στις ακόλουθες παρατηρήσεις.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Ιστορικό

2.1.1. Το πρόγραμμα INFO 2000 αποτελεί μέρος σειράς μέτρων που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. Το πρόγραμμα θα διαρκέσει από το 1996 έως το 1999 και ο προϋπολογισμός που προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέρχεται σε 100 εκατ. Ecu.

2.1.2. Στόχος του προγράμματος είναι να ενθαρρύνει τους προμηθευτές περιεχομένου να αναπτύξουν νέα προϊόντα και υπηρεσίες πολυμέσων και να τονώσει τη ζήτηση για τέτοια προϊόντα και υπηρεσίες εκ μέρους των χρηστών. Πρόκειται για πολυετές πρόγραμμα το οποίο θα επικεντρωθεί στη μετάβαση από τις έντυπες στις ηλεκτρονικές εκδόσεις («από το χαρτί στην οθόνη») και στις διαλογικές υπηρεσίες πολυμέσων οι οποίες θα αποτελέσουν σημαντική συνιστώσα της νεοεμφανιζόμενης κοινωνίας των πληροφοριών.

2.1.3. Η ανακοίνωση υπογραμμίζει τόσο τα ισχυρά όσο και τα αδύνατα σημεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τη βιομηχανία πολυμέσων και εν κατακλείδι αναφέρει ότι το πρόγραμμα:

- θα διευκολύνει την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας περιεχομένου 7

- θα βελτιστοποιήσει τη συμβολή των νέων υπηρεσιών πληροφοριών στην ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα, και την απασχόληση στην Ευρώπη 7

- θα μεγιστοποιήσει τη συμβολή των προηγμένων υπηρεσιών πληροφόρησης στην επαγγελματική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη των Ευρωπαίων πολιτών.

2.2. Το πρόγραμμα INFO 2000 και η δημιουργία μιας ευρωπαϊκής βιομηχανίας πληροφοριών

2.2.1. Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί το πρόγραμμα INFO 2000 πιστεύοντας ότι συνιστά τμήμα μίας συντονισμένης στρατηγικής σε ευρωπαϊκή κλίμακα για τη δημιουργία μιας κοινωνίας πληροφοριών. Το Λευκό Βιβλίο Delors για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση, υπογραμμίζει τη σημασία της κοινωνίας των πληροφοριών αναφέροντας ότι η εμφάνιση των πολυμέσων (ήχος-κείμενο-εικόνα) συνιστά ρηξικέλευθη μεταβολή η οποία μπορεί να συγκριθεί με την πρώτη βιομηχανική επανάσταση. Η Επιτροπή των Περιφερειών έχει, επίσης, τονίσει τη σημασία της κοινωνίας των πληροφοριών από οικονομική, κοινωνική, και πολιτισμική άποψη.

2.2.2. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπόνησε σημαντικό αριθμό εκθέσεων σχετικά με την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η έκθεση Bangemann με τίτλο «Η Ευρώπη και η παγκόσμια κοινωνία των πληροφοριών», καθώς και το πρόγραμμα δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Η Ευρώπη και η κοινωνία των πληροφοριών: η συνέχιση της πορείας». Επίσης, η ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών δέσποσε στις ανακοινώσεις των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων έπειτα από τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Κέρκυρας και του Έσσεν.

2.2.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών μελέτησε εκτενώς τα μέτρα για τη δημιουργία ευρωπαϊκής κοινωνίας πληροφοριών και η 6η σύνοδος ολομέλειας εξέτασε το πρόγραμμα δράσης με τίτλο «Η Ευρώπη και η κοινωνία των πληροφοριών: η συνέχιση της πορείας». Η ΕΤΠ επικρότησε την προσπάθεια της ΕΕ να αναλάβει αποφασιστική δράση για την προώθηση της κοινωνίας των πληροφοριών και επεσήμανε τη ζωτική σημασία της για τις ευρωπαϊκές περιφέρειες και τους πολίτες τους. Η κοινωνία των πληροφοριών θα επηρεάσει, επίσης, τις δημόσιες αρχές όσον αφορά τις διαδικασίες για την παροχή αποτελεσματικότερων και διαφανέστερων δημόσιων υπηρεσιών. Τούτο πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τη βιομηχανία περιεχομένου.

2.2.4. Η ΕΤΠ αναφέρθηκε, επίσης, στις δυνητικές γλωσσικές και πολιτισμικές επιπτώσεις της κοινωνίας των πληροφοριών και υπενθύμισε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον πρωταγωνιστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στις εν λόγω πολιτικές. Οι γλωσσικές και πολιτισμικές παράμετροι αποτελούν σημαντικές συνιστώσες του προγράμματος INFO 2000.

Η ΕΤΠ θεωρεί ότι οι πρωταρχικοί στόχοι για το «INFO 2000» είναι οι εξής:

- προώθηση των επενδύσεων της βιομηχανίας περιεχομένου των πολυμέσων η οποία θα έχει αντίκτυπο σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας 7

- αποτροπή μιας «διπλής κοινωνιάς» («δύο ταχυτήτων») 7

- προώθηση της χρήσης νέων ηλεκτρονικών μέσων στους διάφορους τομείς της κοινωνίας 7

- συμβολή στο περιεχόμενο των υπηρεσιών πολυμέσων.

2.2.5. Η υλοποίηση της κοινωνίας των πληροφοριών συνιστά πολυσύνθετο ζήτημα και, ταυτόχρονα, σημαντική συνιστώσα αρκετών προγραμμάτων της ΕΕ. Το πρόγραμμα INFO 2000 επικεντρώνεται μεν στο περιεχόμενο, αλλά η ανάπτυξη του περιεχομένου πρέπει να συμπορεύεται με άλλα προγράμματα και, κυρίως, με τη δημιουργία λεωφόρων των πληροφοριών και την πολιτική κατάρτισης. Ο συντονισμός με άλλα προγράμματα καθίσταται εξαιρετικά σημαντικός λόγω του περιορισμένου προϋπολογισμού του INFO 2000. Θα πρέπει να ληφθεί, επίσης, υπόψη το γεγονός ότι, στην περίπτωση των προϊόντων πολυμέσων, είναι ορισμένες φορές δύσκολο να γίνει σαφής διάκριση μεταξύ τεχνολογίας, τρόπων διανομής, και αμιγούς περιεχομένου. Εντούτοις, η εξασφάλιση διευρωπαϊκών δικτύων τα οποία να χρησιμοποιούν τις πλέον σύγχρονες τεχνολογίες για τη δημιουργία και τη βελτίωση των λεωφόρων των πληροφοριών, είναι ζωτικής σημασίας.

2.2.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει το γεγονός ότι στην ανακοίνωση περιγράφεται η σχέση του INFO 2000 με άλλα προγράμματα της ΕΕ (IT, ACTS, Telematics, Media II, Raphaλl, Socrates, Leonardo και Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα υπέρ των ΜΜΕ και της Βιοτεχνίας). Ωστόσο, η ΕΤΠ σημειώνει ότι δεν προβάλλεται η σχέση με τα διαρθρωτικά ταμεία.

2.2.7. Τα διαρθρωτικά ταμεία είναι σημαντικά για την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αποφύγει την ένταση της οικονομικής ανομοιογένειας η οποία θα προκληθεί σε περίπτωση που υπάρξουν πλούσιες και φτωχές σε πληροφόρηση περιοχές. Η σύνδεση του προγράμματος INFO 2000 με τα διαρθρωτικά ταμεία πρέπει να υπογραμμισθεί.

2.2.8. Απαιτείται, επίσης, ιδιαίτερη προσοχή για τη διασφάλιση συμπληρωματικότητας μεταξύ του INFO 2000 και του προγράμματος που προβλέπεται από το άρθρο 10 «Συνεργασία στον τομέα της κοινωνίας των πληροφοριών», με το οποίο αναπτύσσονται στρατηγικές και δράσεις για την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών στις λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες, καθώς και πρότυπα σχέδια για την κοινωνία των πληροφοριών, τα οποία συνδέονται με την περιφερειακή ανάπτυξη.

2.2.9. Εξάλλου, η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει τη σημασία της εκπαίδευσης και κατάρτισης για την κοινωνία των πληροφοριών. Οι τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα των εφαρμογών της κοινωνίας των πληροφοριών και της βιομηχανίας περιεχομένου θα εντείνει την ανάγκη για δια βίου εκπαίδευση. Είναι σκόπιμο να υποστηριχθούν από το πρόγραμμα INFO 2000 πρότυπες δράσεις για την εκπαίδευση και κατάρτιση οι οποίες να δύνανται να αναπτυχθούν περαιτέρω στο πλαίσιο των προγραμμάτων Leonardo και Σωκράτης και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου.

2.2.10. Το πρόγραμμα INFO 2000 συνδέεται στενά με τις συμβουλευτικές επιτροπές, όπως το Φόρουμ για την κοινωνία των πληροφοριών, που εξετάζει το σύνολο των πτυχών της κοινωνίας των πληροφοριών, και η Ομάδα Εμπειρογνωμόνων Ανωτάτου Επιπέδου επί κοινωνικών θεμάτων που θα μελετήσει τις συνέπειες για το κοινωνικό σύνολο. Η Επιτροπή των Περιφερειών εύχεται οι συνομιλίες και οι συστάσεις των εν λόγω ομάδων να συμβάλουν στην ανάπτυξη του προγράμματος INFO 2000.

2.3. Το πρόγραμμα INFO 2000 - Ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών

2.3.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκδηλώνει ζωηρό ενδιαφέρον τόσο για το πρόγραμμα INFO 2000 όσο και για άλλες ενέργειες που άπτονται της δημιουργίας της κοινωνίας των πληροφοριών, αφενός, επειδή δύνανται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στους πολίτες και, αφετέρου, επειδή η κοινωνία των πληροφοριών πιθανότατα δεν θα αναπτυχθεί κατά τρόπο ομοιόμορφο σε ολόκληρη την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2.3.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό, και ευρωπαϊκό) πρέπει να συμβάλουν σημαντικά στη δημιουργία της κοινωνίας των πληροφοριών. Κατά συνέπεια, η ΕΤΠ επικροτεί την ακόλουθη δήλωση που περιλαμβάνεται στην πρόταση απόφασης του Συμβουλίου (σημείο 9.2): «... οι δραστηριότητες του προγράμματος θα πρέπει να αφορούν μόνο τους τομείς όπου μπορεί να επιτευχθεί προστιθέμενη αξία σε ευρωπαϊκό επίπεδο». Ωστόσο, εν συνεχεία, επισημαίνεται ότι «θα ευνοηθεί η συνέργεια μεταξύ των εθνικών και των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών πολιτικής σχετικά με το περιεχόμενο». Η Επιτροπή των Περιφερειών υπενθυμίζει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι μεγάλος αριθμός πρωτοβουλιών υλοποιούνται σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Από αυτή την άποψη, η συμμετοχή εκπροσώπων των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη συμβουλευτική επιτροπή για το πρόγραμμα INFO 2000, κρίνεται σημαντική.

2.3.3. Ειδικότερα, η προσδοκώμενη εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα προϋποθέτει στενή συνεργασία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές. Οι εν λόγω αρχές διαθέτουν συχνά μεγάλες ποσότητες σχετικών πληροφοριών οι οποίες μπορούν να διαδοθούν μέσω των υφιστάμενων ή των αναπτυσσόμενων δικτύων τηλεπικοινωνιών ή, εναλλακτικά, μέσω των δικτύων καλωδιακής τηλεόρασης (βλ. τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ για το σχέδιο οδηγίας της Επιτροπής σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας αριθ. 90/388/ΕΟΚ της Επιτροπής για την κατάργηση των περιορισμών χρησιμοποίησης των δικτύων καλωδιακής τηλεόρασης για την παροχή υπηρεσιών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών).

2.3.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με το σημείο του εγγράφου INFO 2000, όπου αναφέρεται ότι η οικοδόμηση της κοινωνίας των πληροφοριών αποτελεί, κατά πρώτο και κύριο λόγο, αρμοδιότητα του ιδιωτικού τομέα. Εντούτοις, το έγγραφο δεν επισημαίνει τον καίριο ρόλο που διαδραματίζει ο δημόσιος τομέας σε πολυάριθμες πτυχές της κοινωνίας των πληροφοριών, γεγονός το οποίο η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει σκόπιμο να υπογραμμισθεί.

2.3.5. Η εδραίωση δημόσιων/ιδιωτικών συμπράξεων θα αποτελέσει παράγοντα καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία του προγράμματος και, συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει τον κεντρικό ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε πολλές από τις δράσεις του προγράμματος INFO 2000. Προβλέπονται, επίσης, περιπτώσεις κατά τις οποίες οι δημόσιες αρχές έχουν αναπτύξει ένα προϊόν και επιθυμούν να το διαθέσουν στην αγορά.

2.3.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί τον σημαντικό ρόλο που αναθέτει το πρόγραμμα στις δημόσιες αρχές. Είναι προφανές ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στον τομέα της εκμετάλλευσης των πληροφοριών του δημόσιου τομέα (Δράση 2) 7 θα έχουν επίσης ουσιαστική συμβολή στην τόνωση της ζήτησης και στη βελτίωση της ενημέρωσης για προϊόντα και υπηρεσίες πολυμέσων (Δράση 1). Στην ανακοίνωση αναφέρονται, επίσης, μέτρα για την κινητοποίηση του ευρωπαϊκού δυναμικού πολυμέσων (Δράση 3) και δίδεται έμφαση στο σημαντικό ρόλο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), στο πλαίσιο αυτής της γραμμής δράσης. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές συνιστούν το επίπεδο διακυβέρνησης που προσεγγίζει περισσότερο τις ΜΜΕ και έχουν αναπτύξει στρατηγικές οικονομικής ανάπτυξης με στόχο τη σύσταση και την ανάπτυξη ΜΜΕ.

2.3.7. Κρίνεται σκόπιμο να δοθεί έμφαση στις κοινωνικές και πολιτισμικές εφαρμογές της κοινωνίας των πληροφοριών για τους πολίτες. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι σημαντικό να συμβάλει το πρόγραμμα INFO 2000 στην προβολή:

- της σημασίας της κοινωνίας των πληροφοριών για τους πολίτες της Ευρώπης 7

- της ισότιμης πρόσβασης στην τεχνολογία των πολυμέσων 7

- της πολιτισμικής και γλωσσικής ποικιλομορφίας 7

- προϊόντων περιεχομένου των πολυμέσων.

2.3.8. Το εύρος της τεχνολογίας των πληροφοριών επεκτείνεται χρόνο με το χρόνο και μια από τις κυριότερες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η ΕΕ συνίσταται στη χρήση της εν λόγω τεχνολογίας για την υλοποίηση της ενιαίας αγοράς με τη διαφύλαξη, ταυτόχρονα, της πολιτισμικής και γλωσσικής ποικιλομορφίας της Ευρώπης.

2.3.9. Παρότι η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί ως προς το γεγονός ότι οι δημόσιες αρχές συλλέγουν και παράγουν σημαντικότατο όγκο πληροφοριών που παρουσιάζουν ενδιαφέρον τόσο για τους ιδιώτες όσο και για τις επιχειρήσεις, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο είδος των πληροφοριών που διαβιβάζονται και να υπάρξει ισορροπία μεταξύ του δικαιώματος του κοινού στην ενημέρωση και του δικαιώματος του ατόμου στην προστασία της ιδιωτικής του ζωής. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαθέτουν μεγάλες ποσότητες πληροφοριών και πολύτιμη εμπειρία όσον αφορά το χειρισμό ζητημάτων που άπτονται της κοινοποίησης των πληροφοριών.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. INFO 2000 - Ύψος του προϋπολογισμού, στόχοι και εφαρμογή του προγράμματος

3.1.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει τα ακόλουθα μειονεκτήματα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας περιεχομένου των πολυμέσων:

- το υψηλό κόστος των τηλεπικοινωνιών 7

- το γεγονός ότι η αγορά των πολυμέσων παρουσιάζει 3-5 χρόνια καθυστέρηση έναντι των ΗΠΑ και εξακολουθεί να είναι κατακερματισμένη λόγω των γλωσσικών και πολιτισμικών διαφορών της 7

- το γεγονός ότι τόσο η εμπορική εκμετάλλευση των δικαιωμάτων των πολυμέσων και η πρόσβαση σε αυτά όσο και η εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα στην Ευρώπη είναι πιο περίπλοκες από ό,τι σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου 7

- το γεγονός ότι πολλοί προμηθευτές περιεχομένου επικεντρώνονται σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, ενώ η ενιαία αγορά δεν λειτουργεί ακόμη πλήρως στον εν λόγω τομέα.

3.1.2. Εξαιτίας των προαναφερθέντων μειονεκτημάτων, η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί μεν απολύτως την εφαρμογή του προγράμματος INFO 2000 και των στόχων του (βλ. σημείο 1.3 της παρούσας γνωμοδότησης), αλλά εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός που διατίθεται ανέρχεται μόλις σε 100 εκατ. Ecu για περίοδο τεσσάρων ετών και, επιπλέον, φοβάται ότι τα υφιστάμενα επίπεδα χρηματοδότησης ενδέχεται να μην διασφαλίσουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα για τη βιομηχανία περιεχομένου. Λαμβανομένων υπόψη των ανησυχιών αυτών, η συμπληρωματικότητα με άλλα προγράμματα της ΕΕ για την κοινωνία των πληροφοριών κρίνεται ως κεφαλαιώδους σημασίας.

Η ΕΤΠ έχει θορυβηθεί ιδιαιτέρως από την πρόσφατη θέση του Συμβουλίου για τη μείωση του προϋπολογισμού, η οποία έχει πάρα πολύ περιοριστικό χαρακτήρα. Εκτός αυτού, οι πόροι για την ανάπτυξη του προγράμματος δεν θα προέλθουν μόνο από το δημόσιο τομέα, αλλά και από τους χρήστες που επωφελούνται από την κοινωνία των πληροφοριών.

3.1.3. Η δημιουργία ακμαίας και καινοτόμου βιομηχανίας περιεχομένου συνιστά βασική συνιστώσα της οικοδόμησης της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πληροφοριών. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει την προσέγγιση του προγράμματος INFO 2000 που αποσκοπεί κατά κύριο λόγο στο να προωθήσει την ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών, χωρίς, όμως, να αγνοεί τις ευρύτερες παραμέτρους που επηρεάζουν τη βιομηχανία περιεχομένου, π.χ. την πρόσβαση σε δημόσιες πληροφορίες και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

3.1.4. Δεδομένου ότι το πρόγραμμα ενισχύει σχέδια με πιθανή εμπορική εφαρμογή, απαιτείται να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις συνακόλουθες επιπτώσεις για τον ανταγωνισμό στον τομέα της βιομηχανίας περιεχομένου. Η ΕΤΠ επιδοκιμάζει την επικέντρωση του ενδιαφέροντος στις ΜΜΕ, καθώς και την παροχή χαμηλότερης χρηματοοικονομικής ενίσχυσης εκ μέρους της ΕΕ σε σχέδια που προσεγγίζουν περισσότερο την αγορά. Οι προαναφερθείσες παρατηρήσεις αποτελούν καίριες συνιστώσες για την αποφυγή στρεβλώσεων της αγοράς.

3.1.5. Στο τμήμα της ανακοίνωσης που αφορά τα μέσα εφαρμογής του INFO 2000, επισημαίνεται ότι η χρηματοδοτική συμβολή της ΕΕ δεν θα υπερβαίνει, κανονικά, το 50 % του κόστους του σχεδίου. Στη συνέχεια, αναφέρεται ότι «θα δοθούν ειδικά επιπλέον κίνητρα για να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των ΜΜΕ και των λιγότερο ευνοημένων περιφερειών». Η ΕΤΠ θα ήθελε να της παρασχεθούν περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με τα εν λόγω κίνητρα και επιθυμεί να προσδιορίζεται σαφέστερα κάθε κίνητρο πριν από τις προσκλήσεις για την υποβολή προσφορών, κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια της διαδικασίας εφαρμογής.

3.1.6. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό να μην καθηλωθεί ο δημόσιος τομέας της ΕΕ σε έναν παθητικό ρόλο προμηθευτή στη μελλοντική κοινωνία των πληροφοριών. Συνεπώς, πρέπει επίσης να καταστεί δυνατό να χρησιμοποιηθεί το πρόγραμμα για την ανάπτυξη εμπειριών στον τομέα των δημόσιων επικοινωνιών με τη βοήθεια της τεχνολογίας των πολυμέσων.

3.1.7. Οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα δεν αρκούν από μόνες τους για να χρησιμεύσουν ως βάση στην περαιτέρω πορεία της ιδιωτικής βιομηχανίας περιεχομένου προς την εμπορική παραγωγή πολυμέσων. Με τη βοήθεια της τεχνολογίας των πολυμέσων, οι πληροφορίες αυτές μπορούν να μεταδίδονται αποτελεσματικά σε έναν ευρύτερο κύκλο πολιτών και επιχειρήσεων της ΕΕ. Μία αποτελεσματική και δημιουργική εκμετάλλευση της τεχνολογίας των πολυμέσων στο πλαίσιο των υπηρεσιών που παρέχει ο δημόσιος τομέας στους πολίτες και στις επιχειρήσεις μπορεί, συνεπώς, να συμβάλει στη βελτίωση της ανταγωνιστικής ικανότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις εθνικές και διεθνείς αγορές.

3.1.8. Η ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών μπορεί να έχει θετικές και αρνητικές επιτπώσεις ταυτόχρονα για τα άτομα με ειδικές ανάγκες και τις ομάδες μειονεκτούντων στην κοινωνία. Η ΕΤΠ ζητά να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις εν λόγω ομάδες προκειμένου να μειωθούν τυχών αρνητικές συνέπειες.

3.2. Παρατηρήσεις σχετικά με τις γραμμές δράσης

Η ΕΤΠ επισημαίνει την ανάγκη να δοθεί έμφαση σε πρωτοβουλίες που ενισχύουν τις θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατίας και διασφαλίζουν την πρόσβαση όλων των πολιτών στην κοινωνία των πληροφοριών, στο πλαίσιο των διαφόρων γραμμών δράσης και των σχεδίων του προγράμματος, π.χ. σε σχέδια που υποστηρίζουν την αυτοδιαχείριση των πολιτών. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να μην διατεθούν οι πόροι του προγράμματος μόνον για την ανάπτυξη εμπορικών προϊόντων, δεδομένου ότι υπάρχει κίνδυνος να μην χρησιμοποιηθούν κατά τον καλύτερο τρόπο όλες οι δυνατότητες της τεχνολογίας των πολυμέσων για την περαιτέρω ανάπτυξη της Ένωσης. Οι συνιστώσες των σχεδίων αυτών που αφορούν την εκπαίδευση και κατάρτιση είναι σημαντικές, όπως άλλωστε και η σύνδεση με το Socrates, το Leonardo, καθώς και με το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

3.2.1. Γραμμή δράσης 1: Τόνωση της ζήτησης και βελτίωση της ενημέρωσης

3.2.1.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί ότι η βελτίωση της ενημέρωσης και η τόνωση της ζήτησης αποτελούν σημαντικές παραμέτρους για την ενθάρρυνση της ανάπτυξης της βιομηχανίας περιεχομένου, καθώς και ότι οι εκστρατείες ενημέρωσης και πληροφόρησης στο πλαίσιο του προγράμματος Impact συνιστούν υπόδειγμα και, κατά συνέπεια, πρέπει να συνεχισθούν και να επεκταθούν.

3.2.1.2. Η ορθή επιλογή των οργανώσεων θα αποτελέσει βασικό παράγοντα της επιτυχίας της εν λόγω γραμμής δράσης 7 οι οργανώσεις αυτές θα πρέπει να βρίσκονται κοντά στους πολίτες ώστε να είναι σε θέση να συμβάλλουν στη βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με την κοινωνία των πληροφοριών και, παράλληλα, να διαβιβάζουν στους προμηθευτές της βιομηχανίας περιεχομένου τις ανησυχίες και τα προβλήματα των πολιτών. Εξάλλου, δεν πρέπει να λησμονηθεί ότι ένας βασικός στόχος της κοινωνίας των πληροφοριών είναι να αναπτύξει ολοένα και μεγαλύτερους όγκους περιεχομένου σε παθητικούς καταναλωτές.

3.2.1.3. Ο καθορισμός των ομάδων χρηστών θα είναι, επίσης, ιδιαίτερα σημαντικός και η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί ως προς το γεγονός ότι οι κύριες ομάδες χρηστών θα είναι πράγματι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι βιβλιοθήκες. Επιπλέον, κρίνεται σκόπιμο οι εν λόγω ομάδες να καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα του πληθυσμού. Κατά συνέπεια, πρέπει να δοθεί έμφαση στη σημασία της κοινωνίας των πληροφοριών για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, την έρευνα και τους οργανισμούς υγειονομικής περίθαλψης και να επιλεχθούν οι ενδεδειγμένες οργανώσεις.

3.2.1.4. Λόγω της εγγύτητάς τους προς τον πολίτη, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές αναμένεται να διαδραματίσουν ρόλο καθοριστικής σημασίας στο πλαίσιο αυτής της γραμμής δράσης. Σημαντική συμβολή στη βελτίωση της ενημέρωσης θα αποτελέσει η πληροφόρηση των πολιτών σχετικά με τις προοπτικές που παρέχουν τα προϊόντα των πολυμέσων στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της έρευνας, καθώς και στον επιχειρηματικό τομέα.

3.2.2. Γραμμή δράσης 2: Εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα στην Ευρώπη

3.2.2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την άποψη ότι ο δημόσιος τομέας παράγει μεγάλες ποσότητες πληροφοριών, οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν την πρώτη ύλη για πηγές πληροφοριών με προστιθέμενη αξία. Δεδομένων των διαφορετικών κανόνων πρόσβασης στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα που ισχύουν στα κράτη μέλη, η πρόταση της Επιτροπής να καταρτίσει Πράσινο Βιβλίο επί του θέματος κρίνεται ευπρόσδεκτη. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να επισημάνει ότι το προαναφερθέν Πράσινο Βιβλίο θα πρέπει να συνταχθεί έπειτα από στενές διαβουλεύσεις με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, λόγω του καθοριστικού ρόλου που αυτές διαδραματίζουν στο πλαίσιο της συλλογής και διάδοσης των πληροφοριών του δημόσιου τομέα.

3.2.2.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με τη σύνδεση των καταλόγων πληροφοριών του δημόσιου τομέα στην Ευρώπη και υπογραμμίζει τη σημασία της εξεύρεσης πολυγλωσσικών λύσεων για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών καταλόγων.

3.2.2.3. Η γραμμή δράσης 2.3 αφορά την «αξιοποίηση των πόρων περιεχομένου του δημόσιου τομέα». Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί ως προς το γεγονός ότι η Ευρώπη έχει την τύχη να διαθέτει πλούσια αποθέματα συλλογών πληροφοριών όπως μουσεία, βιβλιοθήκες, συστήματα καταχώρισης αποκλειστικών δικαιωμάτων εκμετάλλευσης και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, φορείς εκπαίδευσης και κατάρτισης, ιστορικά αρχεία, οικοδομήματα και βιομηχανικά αντικείμενα. Πολλές από αυτές τις συλλογές πληροφοριών βρίσκονται ακόμη σε αναλογική μορφή, αλλά αρχίζουν προοδευτικά να ψηφιοποιούνται. Το πρόγραμμα INFO 2000 αποσκοπεί να καταστήσει τις προαναφερθείσες ψηφιακές συλλογές διαθέσιμες για εκμετάλλευση από τον ιδιωτικό τομέα. Παρότι η ΕΤΠ συμφωνεί με το συγκεκριμένο στόχο, εκτιμά ότι ο δημόσιος τομέας θα μπορούσε να συμμετάσχει και αυτός στην εμπορική εκμετάλλευση, ακριβώς όπως και ο ιδιωτικός. Είναι εξάλλου σημαντικό να διασφαλισθεί ότι δεν θα κινδυνεύσει ο ρόλος που διαδραματίζουν οι αρχές όσον αφορά την δωρεάν διάδοση πληροφοριών.

3.2.2.4. Για την ενδελεχέστερη διερεύνηση των δυνητικών εμποδίων όσον αφορά την πρόσβαση σε πληροφορίες των τοπικών και περιφερειακών αρχών, θα απαιτηθεί σε μεγάλο βαθμό η συνεργασία των εν λόγω αρχών και των οργανώσεών τους. Λόγου χάρη, στο πλαίσιο του προγράμματος INFO 2000, θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για τη διασφάλιση της ενεργού συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε αυτή την αποστολή. Ειδικότερα δε, η επιτυχής διάδοση συστημάτων για την ανάπτυξη και εμπορική εκμετάλλευση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας προϋποθέτει τη συμμετοχή του τοπικού και περιφερειακού επιπέδου. Κατά συνέπεια, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές και οι φορείς τους πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στα πρακτικά προγράμματα για τη δημιουργία περιφερειακών και διεθνικών αναπτυξιακών συστημάτων.

3.2.3. Γραμμή δράσης 3: Κινητοποίηση του ευρωπαϊκού δυναμικού πολυμέσων

3.2.3.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που περιλαμβάνονται σε αυτό το τμήμα. Οι τρεις στρατηγικοί τομείς της πολιτιστικής κληρονομιάς, της παροχής υπηρεσιών προς τις ΜΜΕ και της γεωγραφικής πληροφόρησης, για τους οποίους προβλέπεται η παραγωγή υψηλής ποιότητας ευρωπαϊκού περιεχομένου των πολυμέσων, συνιστούν τομείς στους οποίους οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν δραστηριοποιηθεί ενεργά. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί το στενό συντονισμό αυτής της γραμμής δράσης με το πρόγραμμα Raphaλl και το ολοκληρωμένο πρόγραμμα υπέρ των ΜΜΕ.

3.2.3.2. Όσον αφορά την αξιοποίηση του ευρωπαϊκού δυναμικού πολυμέσων, η πλούσια γεωγραφική πληροφόρηση των τοπικών και περιφερειακών αρχών με τη μορφή αναλογικών και ψηφιακών χαρτών είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη βιομηχανία περιεχομένου των πολυμέσων.

3.2.3.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι η εμπειρία του προγράμματος Impact 2 μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για την ανάπτυξη αυτού του μέρους του προγράμματος.

3.2.3.4. Δεδομένου ότι το πρόβλημα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας των πολυμέσων εξακολουθεί να τροχοπεδεί την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας περιεχομένου, η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει τις σχετικές προτάσεις του προγράμματος.

3.2.4. Γραμμή δράσης 4: Δράσεις υποστήριξης

Οι δράσεις υποστήριξης που σκιαγραφούνται στο προτεινόμενο πρόγραμμα καταστούν δυνατή την εξέταση και ανάλυση των εξελίξεων στη βιομηχανία περιεχομένου των πολυμέσων. Η διάδοση των προτύπων περιεχομένου των πολυμέσων και η ενθάρρυνση της ανάπτυξης δεξιοτήτων συνιστούν σημαντικές δράσεις αυτού του μέρους του προγράμματος.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει το προτεινόμενο πρόγραμμα INFO 2000 ως τμήμα μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για τη δημιουργία της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πληροφοριών. Ωστόσο, η ΕΤΠ ανησυχεί μήπως η περιορισμένη διάθεση πόρων εμποδίσει την πλήρη υλοποίηση των στόχων του προγράμματος.

4.2. Λόγω των προαναφερθέντων περιορισμένων πόρων, η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει σκόπιμη την παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο του προγράμματος INFO 2000, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες προκύπτει σαφώς προστιθέμενη αξία από την ανάληψη δράσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρέπει, αφενός, το έργο αυτό να συμπληρώνει το έργο που αναλαμβάνεται σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο και, αφετέρου, να εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας. Απαιτείται, επίσης, στενός συντονισμός με τα συναφή προγράμματα της ΕΕ.

4.3. Η ενεργός συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών είναι κεφαλαιώδους σημασίας για το πρόγραμμα, ιδιαίτερα όσον αφορά τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να υπογραμμίσει το γεγονός ότι η εμπορική εκμετάλλευση μπορεί να αναληφθεί και από τον ιδιωτικό και από το δημόσιο τομέα.

4.4. Επιπλέον, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές δύνανται να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο για τη βελτίωση της ενημέρωσης και την αύξηση της ζήτησης στον τομέα της βιομηχανίας περιεχομένου, ενώ οι στρατηγικοί τομείς για την ανάπτυξη του δυναμικού των πολυμέσων (πολιτισμική κληρονομιά, παροχή υπηρεσιών προς τις ΜΜΕ και γεωγραφική πληροφόρηση) συνιστούν πολιτικές στις οποίες η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών είναι καθοριστικής σημασίας.

4.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών δίδει έμφαση στη σημασία της κοινωνίας των πληροφοριών από οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική άποψη και επισημαίνει ότι, κατά την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας περιεχομένου, απαιτείται να ληφθεί υπόψη η γλωσσική και πολιτισμική ποικιλομορφία.

4.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί τις προσπάθειες που καταβάλλονται μέσω του προγράμματος INFO 2000 για την αποφυγή της δημιουργίας πλούσιων και φτωχών σε πληροφόρηση περιοχών, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στις λιγότερο ευνοημένες και στις απομακρυσμένες περιφέρειες της Ένωσης στο πλαίσιο διαφόρων γραμμών δράσης.

Βρυξέλλες, 18 Ιανουαρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Jacques BLANC

() EE αριθ. C 250 της 26. 9. 1995, σ. 4.

() EE αριθ. C 210 της 14. 8. 1995, σ. 1.

() EE αριθ. C 210 της 14. 8. 1995, σ. 109.

() Συμπεράσματα της 1787ης συνεδρίασης του Συμβουλίου 9561/94.