Αριθ. C 141/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 5. 88 
τους τρεις μήνες από την ημερομηνία της υποβολής στο 
Συμβούλιο δεν έχει ληφθεί απόφαση, τα προτεινόμενα 
μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή των ΕΚ. 
Τελικές διατάξεις 
Άρθρο 15 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις απαραίτητες 
νομοθετικές κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για 
τη συμμόρφωση τους με την παρούσα οδηγία το 
αργότερο ως την 1. 1. 1991 και ενημερώνουν αμέσως 
την Επιτροπή. 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονονο-
μικής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 118Α, 
την πρόταση της Επιτροπής, που εκδόθηκε μετά από 
γνωμοδότηση της συμβουλευτικής επιτροπής για την 
ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας 
στον τόπο εργασίας (2), 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
(0 Έγγρ. COM(88) 73 τελικό. 
(2) Απόφαση του Συμβουλίου 74/325/ΕΟΚ (ΕΕ αριθ. L 185 της 
9.7. 1974, σ. 15). 2. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή τα 
κείμενα των διατάξεων εσωτερικού δικαίου που θεσπί­
ζουν στο τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία. 
3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν κάθε δύο χρόνια στην 
Επιτροπή των ΕΚ τα σχετικά με την εφαρμογή στην 
πράξη των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, αναφέρο­
ντας τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων. Η Επιτροπή 
των ΕΚ ενημερώνει την επιτροπή και την τριμερή 
επιτροπή. 
Άρθρο 16 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Εκτιμώντας: 
ότι το άρθρο 118Α της συνθήκης ΕΟΚ καθιστά 
υποχρεωτικό για το Συμβούλιο τον καθορισμό, με 
οδηγία, των ελάχιστων απαιτήσεων για την προώθηση 
της βελτίωσης κυρίως του περιβάλλοντος εργασίας, με 
στόχο την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των 
εργαζομένων 
ότι το άρθρο 118Α συνιστά επίσης την αποφυγή 
διοικητικών, οικονομικών και νομικών εξαναγκασμών 
οι οποίοι θα εμπόδιζαν τη δημιουργία και την ανάπτυξη 
των ΜΜΕ· 
ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το 
πρόγραμμα της στον τομέα της ασφάλειας, της υγιεινής ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΤΟΜΕΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 13 
— Χώροι εργασίας 
— Εξοπλισμός εργασίας 
— Εξοπλισμός ατομικής προστασίας 
— Εργασία με οθόνη οπτικής απεικόνισης (Η/Υ) 
— Μετακινήσεις βαριών φορτίων που προκαλούν κινδύνους οσφυϊκών κακώσεων. 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και 
υγείας στους χώρους εργασίας 
πρώτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 13 της οδηγίας ... ('). 
COM(88) 74 τελικό 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο-Συμβούλιο στις 11 Μαρτίου 1988) 
(88/C 141/02) 
30. 5. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 141/7 
και της υγείας στους χώρους εργασίας (ι) προβλέπει την 
έκδοση οδηγιών που αποβλέπουν στην κατοχύρωση 
της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων 
ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου της 8ης Δεκεμβρίου 
1987 σχετικά με την ασφάλεια, την υγιεινή και την 
υγεία στους χώρους εργασίας λαμβάνει υπόψη την 
πρόθεση της Επιτροπής να παρουσιάσει σε σύντομο 
χρονικό διάστημα τις ελάχιστες απαιτήσεις σχετικά με 
την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων στους 
χώρους εργασίας· 
ότι τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να εξασφαλίζουν 
στην επικράτεια τους την ασφάλεια και την υγεία του 
συνόλου του πληθυσμού και ειδικότερα, των εργαζομέ­
νων 
ότι η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς (2) προβλέ­
πει, σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση σε θέματα εναρμό­
νισης και τυποποποίησης (3), την εκπόνηση οδηγιών 
βάσει του άρθρου 100Α για τον καθορισμό των 
ουσιαστικών απαιτήσεων ασφάλειας σε ό,τι αφορά τη 
σχεδίαση, την παραγωγή ή κατασκευή προϊόντων, ώστε 
να είναι δυνατή η εμπορία και η ελεύθερη κυκλοφορία 
τους στην Κοινότητα- ότι μεταξύ των προϊόντων αυτών 
υπάρχουν αρκετά που ενδιαφέρουν τους χώρους εργα­
σίας· 
ότι οι νομοθεσίες των κρατών μελών στον τομέα της 
ασφάλειας και της υγείας στους χώρους εργασίας 
παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές* ότι οι σχετικές 
εθνικές διατάξεις, συμπληρωμένες συχνά από τεχνικές 
διατάξεις και/ή πρότυπα χωρίς υποχρεωτικό χαρακτή­
ρα, ενδέχεται να οδηγήσουν στη δημιουργία και να 
επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητα-
ότι η ικανοποίηση των ελάχιστων απαιτήσεων ασφά­
λειας και υγείας στους χώρους εργασίας αποτελεί 
επιτακτική ανάγκη για την κατοχύρωση της ασφάλειας 
και της υγείας των εργαζομένων, και είναι απαραίτητη 
για την προαγωγή ενός ανταγωνισμού με ίσους όρους-
ότι οι ελάχιστες απαιτήσεις για τους χώρους εργασίας 
εκφράζονται ουσιαστικά ως στόχοι προς επίτευξη- ότι, 
σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση σε θέματα τεχνικής 
εναρμόνισης και τυποποίησης, είναι επιθυμητή η 
ύπαρξη τεχνικών εκθέσεων που θα προσδιορίζουν 
τεχνικά τις ελάχιστες απαιτήσεις και θα παρέχουν 
τεκμήριο συμμόρφωσης προς τις ελάχιστες αυτές 
απαιτήσεις και ότι οι παραπόνων τεχνικές εκθέσεις 
πρέπει σε ορισμένες περιπτώσεις να συμπληρώνονται 
με αναφορές σε μεθόδους μετρήσεων που αποτελούν το 
αντικείμενο εναρμονισμένων προτύπων 
ότι είναι σκόπιμο, μέχρι να εκδοθούν οι τεχνικές 
εκθέσεις υπό την έννοια της παρούσας οδηγίας, να 
διευκολυνθεί η συμμόρφωση με τις ελάχιστες απαιτή­
σεις, με την αποδοχή, σε προσωρινή βάση, όσων 
εθνικών διατάξεων θα θεωρηθούν, στα πλαίσια μίας 
διαδικασίας ελέγχου σε κοινοτικό επίπεδο, ότι ανταπο­
κρίνονται στις ελάχιστες απαιτήσεις της παρούσας 
(') Έγγρ. COM(87) 520. Απόφαση του Συμβουλίου 88/C 28/ 
01, (ΕΕ αριθ. C 28 της 3. 2. 1988). 
(2) Λευκή βίβλος — Έγγρ. COM(85) 310 τελικό. 
(3) Ψήφισμα του Συμβουλίου 85/C 136/01, (ΕΕ αριθ. C 136 της 
4. 6. 1985) οδηγίας- ότι για το σκοπό αυτό, η ευρωπαϊκή επιτροπή 
τυποποίησης καλείται να βοηθήσει την Επιτροπή των 
ΕΚ στον έλεγχο της συμμόρφωσης των εθνικών 
διατάξεων με τις ελάχιστες απαιτήσεις της οδηγίας-
ότι η παρούσα οδηγία θεσπίζει, για την πρστασία της 
ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, τις ελάχι­
στες και απαραίτητες απαιτήσεις, χωρίς να εμποδίζει 
κάθε κράτος μέλος, να διατηρήσει ή να καθιερώσει 
ορισμένα αυστηρότερα μέτρα προστασίας στον τομέα 
των συνθηκών εργασίας-
ότι επιβάλλεται η εξασφάλιση της διεξαγωγής κατάλ­
ληλων διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους 
και κυρίως με τις οργανώσεις των εργαζομένων, όσον 
αφορά τις τεχνικές εργασίες που έχουν σχέση με την 
παρούσα οδηγία-
ότι, σύμφωνα με συνήθη πρακτική στα κράτη μέλη, 
ενδείκνυται να αναλαμβάνουν οι κατασκευαστές την 
ευθύνη της συμμόρφωσης προς τις ελάχιστες απαιτή­
σεις κατά το στάδιο του σχεδιασμού, της κατασκευής 
και της διευθέτησης των χώρων εργασίας ή τμημάτων 
τους-
ότι επιβάλλεται η προώθηση, και σε επίπεδο επιχείρη­
σης, της συνεργασίας των κοινωνικών εταίρων στις 
αποφάσεις και στις ενέργειες στον τομέα της προστα­
σίας της ασφάλειας και της υγείας στους χώρους 
εργασίας-
ότι απαιτείται η σύσταση μιας επιτροπής, η οποία θα 
επικουρεί την Επιτροπή των ΕΚ κατά την εφαρμογή 
των συμπληρωματικών μέτρων που προβλέπει η οδηγία-
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Αντικείμενο 
Άρθρο 1 
1. Η παρούσα οδηγία αποτελεί ειδική οδηγία κατά την 
έννοια του άρθρου 13 της οδηγίας ... και καθορίζει τις 
ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας στους 
χώρους εργασίας, σύμφωνα με τους ορισμούς του 
άρθρου 2. 
2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται: 
— στα μεταφορικά μέσα, 
— στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια. 
3. Η παρούσα οδηγία δεν εμποδίζει κάθε κράτος μέλος 
να διατηρήσει και να θεσπίσει αυστηρότερα μέτρα 
προστασίας των συνθηκών εργασίας, τα οποία δεν 
αντίκεινται στη συνθήκη. 
Ορνσμοί 
Άρθρο 2 
Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, νοείται ως: 
— χώρος εργασίας: κάθε χώρος που προορίζεται να 
περιέχει μόνιμα θέσεις εργασίας μέσα στα κτίρια ή 
στον τόπο εγκατάστασης της επιχείρησης και/ή της 
εκμετάλλευσης- συμπεριλαμβάνεται κάθε οίκημα ή 
μέρος στο οποίο έχει πρόσβαση ο εργαζόμενος. 
Αριθ. C 141/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 5. 88 
— επιχείρηση και/ή εκμετάλλευση: μονάδα, του δημόσιου 
ή ιδιωτικού τομέα, που εξασκεί βιομηχανική, 
αγροτική, εμπορική, διοικητική, μορφωτική ή 
πολιτιστική δραστηριότητα ή παρέχει υπηρεσίες. 
— εργαζόμενος: κάθε φυσικό πρόσωπο που εκτελεί 
κάποια εργασία, συμπεριλαμβανομένων των ασκου­
μένων και των μαθητευομένων: 
Χώροι εργασίας 
Άρθρο 3 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα μέτρα που απαιτού­
νται ώστε οι χώροι εργασίας που αναφέρονται στο 
άρθρο 1 να μην παρουσιάζουν κινδύνους για την 
ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων ή άλλων 
προσώπων, εφόσον χρησιμποποιούνται σύμφωνα με 
τον προορισμό τους και συντηρούνται ικανοποιητικά. 
2. Τα κράτη μέλη προβαίνουν στους ελέγχους που 
απαιτούνται σύμφωνα με την παράγραφο 1. 
Άρθρο 4 
Οι χώροι εργασίας που έχουν σχεδιασθεί, κατασκευα­
σθεί, διευθετηθεί, τεθεί σε λειτουργία ή εκμετάλλευση 
μετά την έναρξη της ισχύος της παρούσας οδηγίας 
πρέπει να πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας 
και υγείας που περιέχονται στο παράρτημα Ι. 
Άρθρο 5 
1. Τα κράτη μέλη θεωρούν ότι ανταποκρίνονται στις 
ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας του άρθρου 
4, οι χώροι εργασίας που έχουν σχεδιασθεί, κατασκευα­
σθεί, διευθετηθεί ή τεθεί σε λειτουργία σύμφωνα με 
εθνικές διατάξεις, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τουλάχι­
στον τις τεχνικές εκθέσεις που καλύπτουν τις ελάχιστες 
απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας και έχουν δημοσιευθεί 
στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα 
κείμενα των σχεδίων και των εθνικών διατάξεων που 
θεωρούν ότι ανταποκρίνονται στις τεχνικές εκθέσεις 
της παραγράφου 1, με την επιφύλαξη των διατάξεων της 
οδηγίας του Συμβουλίου 83/198/ΕΟΚ της 28ης Μαρ­
τίου 1983 που προβλέπει μια διαδικασία πληροφόρησης 
στον τομέα των προτύπων και των τεχνικών ρυθμίσεων. 
Η Επιτροπή προβαίνει στην άμεση κοινοποίηση των 
εγγράφων αυτών στα υπόλοιπα κράτη μέλη. Σύμφωνα με 
τη διαδικασία του άρθρου 9 παράγραφος 2, η Επιτροπή 
γνωστοποιεί στα κράτη μέλη τις εθνικές διατάξεις που 
θεωρούνται σύμφωνες με τις ελάχιστες απαιτήσεις 
ασφάλειας και υγείας. Η Επιτροπή δημοσιεύει τα 
στοιχεία των παραπάνω εθνικών διατάξεων στην 
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
3. Εφόσον δεν είναι διαθέσιμες οι τεχνικές εκθέσεις 
της παραγράφου 1, και σε προσωρινή βάση, τα κράτη 
μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα κείμενα όσων 
σχεδίων και εθνικών διατάξεων θεωρούν ότι ανταποκρί­
νονται στις ελάχιστες απαιτήσεις του παραρτήματος Ι, 
με την επιφύλαξη των διατάξεων της οδηγίας του 
Συμβουλίου 83/189/ΕΟΚ της 28ης Μαρτίου 1983 που 
προβλέπει μια διαδικασία πληροφόρησης στον τομέα των προτύπων και των τεχνικών ρυθμίσεων. Η Επιτρο­
πή προβαίνει στην άμεση κοινοποίηση των εγγράφων 
αυτών στα υπόλοιπα κράτη μέλη. Σύμφωνα με τη 
διαδικασία του άρθρου 9 παράγραφος 2, η Επιτροπή 
γνωστοποιεί στα κράτη μέλη τις εθνικές διατάξεις που 
θεωρούνται σύμφωνες με τις ελάχιστες απαιτήσεις 
ασφάλειας και υγείας. Η Επιτροπή δημοσιεύει τα 
στοιχεία των παραπάνω εθνικών διατάξεων στην 
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Άρθρο 6 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε ο 
εργοδότης, το αργότερο μέσα σε 5 έτη από την έναρξη 
της ισχύος της παρούσας οδηγίας, να εφαρμόσει για 
τους χώρους εργασίας και υγείας του παραρτήματος Π, 
με την επιφύλαξη των διατάξεων που ισχύουν σε εθνικό 
επίπεδο σχετικά με την ασφάλεια και την υγεία της 
εργασίας κατά την έναρξη της ισχύος της παρούσας 
οδηγίας, καθώς και των αρχών της εργονομίας. 
Άρθρο 7 
Στην περίπτωση που οι χώροι εργασίας υπόκεινται, 
μετά την έναρξη της ισχύος της οδηγίας, σε τροποποιή­
σεις, επεκτάσεις ή και μετατροπές, τα κράτη μέλη 
πρέπει να διασφαλίζουν τη λήψη από τον εργοδότη των 
απαραίτητων μέτρων, εφόσον αυτό είναι πρακτικά 
εφικτό, ούτως ώστε οι παραπάνω τροποποιήσεις, 
επεκτάσεις ή και μετατροπές να ανταποκρίνονται στις 
αντίστοιχες ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και 
υγείας που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι. 
Άρθρο 8 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαιτούμενα μέτρα 
για να εξασφαλίζεται ότι ο εργοδότης χρησιμοποιεί 
αποκλειστικά και μόνο χώρους εργασίας σύμφωνους με 
την παρούσα οδηγία. Ο εργοδότης πρέπει να φροντίζει: 
— να διατηρούνται ελεύθεροι τόσο οι διάδρομοι 
κυκλοφορίας που οδηγούν στις κανονικές εξόδους 
και στις εξόδους κινδύνου, όσο και οι ίδιες οι έξοδοι, 
για να μπορούν να χρησιμοποιούνται κάθε στιγμή, 
— για την τεχνική συντήρηση των χώρων εργασίας και 
για την αποκατάσταση το συντομότερο δυνατό των 
βλαβών που διαπιστώνονται. Εφόσον δεν είναι 
δυνατή η άμεση αποκατάσταση βλαβών που μπορεί 
να προκαλέσουν σημαντικούς κινδύνους, οι δραστη­
ριότητες στους χώρους εργασίας πρέπει να διακό­
πτονται, 
— για τον καθορισμό των χώρων εργασίας και την 
εξασφάλιση ικανοποιητικών συνθηκών υγιεινής, 
— για την τακτική συντήρηση και τον έλεγχο λειτουρ­
γίας των εγκαταστάσεων ασφάλειας που έχουν 
προορισμό την πρόληψη και την αντιμετώπιση 
κινδύνων. 
2. Διεξάγονται διαβουλεύσεις με τους εργαζόμενους ή 
με τους εκπροσώπους τους όσον αφορά τα θέματα 
ασφάλειας και υγείας κατά περίπτωση και με βάση το 
παράρτημα Ι και/ή το παράρτημα Π. 
30. 5. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 141/9 
Οι εργαζόμενοι μπορούν να ζητήσουν την πραγματο­
γνωμοσύνη των αρχών που είναι αρμόδιες για την 
ασφάλεια και την υγεία στους χώρους εργασίας, εάν τα 
μέτρα που υπάρχουν, ισχύουν ή προβλέπονται από τον 
εργοδότη για την κατοχύρωση της ασφάλειας στους 
υπάρχοντες χώρους εργασίας, θεωρηθούν ανεπαρκή 
από τους εργαζομένους ή τους εκπροσώπους τους. 
Άρθρο 9 
1. Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος ή η Επιτροπή 
των ΕΚ κρίνει ότι τα σχέδια τεχνικών εκθέσεων που 
προβλέπονται στο άρθρο 5 δεν ανταποκρίνονται στις 
ελάχιστες απαιτήσεις του άρθρου που τα αφορούν, η 
Επιτροπή των ΕΚ απευθύνεται στην επιτροπή του 
άρθρου 10 αναφέροντας τους λόγους της και, ενδεχόμε­
να, ζητά τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για 
την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της 
υγείας στον τόπο εργασίας, που συστήθηκε με την 
απόφαση του συμβουλίου 74/325/ΕΟΚ (στη συνέχεια 
καλούμενη «τριμερής επιτροπή»). 
Μετά τη γνωμοδότηση της επιτροπής αυτής, η Επιτρο­
πή των ΕΚ δημοσιεύει τα στοιχεία της τεχνικής 
έκθεσης ή ζητά την τροποποίηση του σχεδίου. 
2. Μετά τη λήψη των ανακοινώσεων που αναφέρονται 
στο άρθρο 5, παράγραφοι 2 και 3, η Επιτροπή των ΕΚ 
συμβουλεύεται την επιτροπή και, κατά περίπτωση, την 
«τριμερή επιτροπή ». Μέσα σε 3 μήνες από τη γνωμοδό­
τηση της επιτροπής, η Επιτροπή των ΕΚ γνωστοποιεί 
στα κράτη μέλη αν η εθνική διάταξη μπορεί να 
θεωρηθεί σύμφωνη με τις ελάχιστες απαιτήσεις και, 
κατά συνέπεια, να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος ή η Επιτροπή των 
ΕΚ κρίνει ότι μια εθνική διάταξη δεν πληροί πλέον τις 
απαραίτητες προϋποθέσεις για να θεωρηθεί σύμφωνη 
προς τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας του 
άρθρου 4, η Επιτροπή των ΕΚ συμβουλεύεται την 
«επιτροπή », και κατά περίπτωση την «τριμερή επιτρο­
πή ». Μετά τη γνωμοδότηση της επιτροπής, η Επιτροπή 
των ΕΚ γνωστοποιεί στα κράτη μέλη αν η εν λόγω 
διάταξη μπορεί ακόμη, ή δεν μπορεί πλέον, να θεωρηθεί 
σύμφωνη με τις ελάχιστες απαιτήσεις της οδηγίας. Στην 
τελευταία περίπτωση η παραπάνω διάταξη αποσύρεται 
από τη δημοσίευση που προβλέπεται στο άρθρο 5, 
παράγραφος 1. Προσαρμογή των παραρτημάτων 
Άρθρο 10 
1. Η Επιτροπή των ΕΚ θα προσαρμόσει τα παραρτή­
ματα της παρούσας οδηγίας σε συνάρτηση με: 
— την έκδοση οδηγιών σε θέματα τεχνικής εναρμόνι­
σης και τυποποίησης σχετικά με το σχεδιασμό, την 
παραγωγή ή την κατασκευή τμημάτων των χώρων 
εργασίας 
— την τεχνολογική πρόοδο, την εξέλιξη των διεθνών 
ρυθμίσεων ή προδιαγραφών και των γνώσεων στον 
τομέα των χώρων εργασίας. 
2. Για την προσαρμογή των παραρτημάτων που 
αναφέρονται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή των ΕΚ 
επικουρείται από μια επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικα­
σία που προβλέπεται στο άρθρο 14 της οδηγίας... 
Τελικές διατάξεις 
Άρθρο 11 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις απαραίτητες 
νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις 
για τη συμμόρφωση τους με την παρούσα οδηγία το 
αργότερο έως την 1 Ιανουαρίου 1991 και ενημερώνουν 
αμέσως την Επιτροπή των ΕΚ. 
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή των 
ΕΚ το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού δικαίου που 
θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα 
οδηγία. 
3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν ανά διετία έκθεση στην 
Επιτροπή των ΕΚ σχετικά με την εφαρμογή στην πράξη 
των διατάξεων της παρούσας οδηγίας για τους χώρους 
εργασίας, αναφέροντας τις απόψεις των κοινωνικών 
εταίρων. Η Επιτροπή των ΕΚ ενημερώνει την επιτροπή 
και την τριμερή επιτροπή. 
Άρθρο 12 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Αο^ό^^ι^ ^τ^τη^Ε^τη^ο^ ^ ^ ^ 
ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΟΥΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΣΤΟ 
ΑΡΟΡΟ^ 
ί ΠΡΟ^ΑΤΑΡΧΤ^^ΠΑΡΑΤΗΡ^^^ 
Οι υποχρεώσεις που προβλέπονται συμφωνά με τις ελάχιστες απαιτήσεις υγείας και 
ασφάλειας ^ενέχουν εφαρμογή παρά μόνο εφόσονοαντίστοιχος κίνδυνος υφίσταται για 
το συγκεκριμένο χώρο εργασίας. 
^ ^ΑΑΧ^Τ^ΛηΑ^ΤΗ^^ΥΓ^ΙΑ^ΧΑ^Α^^ΑΑ^Α^Γ^ΑΤΟΥ^ ΧΩΡΟΥΝ ^ΡΓΑ^ 
^Α^ 
^.θ. Σταθερότατα ^αι^ττε^εότ^τα 
Τακριτήρια που στεγά^ουνχώρους εργασίας πρέπει να είναι εφοδιασμένα με κατάλληλες 
^ομές και να έχουν στερεότητα επαρκή για το είοος της χρήσης τους. 
^.ί. Ηλε^τ^^εγ^ατά^τα^η 
Ηηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να έχει σχεδιαστεί και κατασκευασθεί έτσι ώστε να μην 
δημιουργεί κίνδυνο πυρκαγιάς ή έκρη^ης^ οι εργαζόμενοι πρέπει να είναι επαρκώς 
προστατευμένοι έναντι των κίνδυνων που μπορεί να προκύψουν από την άμεσήέμμεση 
επαφή με την ηλεκτρική εγκατάσταση. 
Οσχε^ιασμός,ηκατασκευή,ηεπιλογή του υλικού και οι μηχανισμοί προστασίας πρέπει 
ναλαμβάνουν υπόψη την τάση του ρεύματος,την επίδραση εξωτερικών παραγόντων και 
τις τεχνικές γνώσεις των ατόμων που έχουν πρόσβαση σε τμήματα της εγκατάστασης. 
^ Ε^οι^ν^ύνου 
Οι έ^ο^οι κινδύνου πρέπει να οδηγούν από το συντομότερο δυνατό ^ρόμοστηνύπαιθροή 
σε ασφαλή χώρο. 
^.^. ^ε περίπτωση κινδύνου, όλες οι θέσεις εργασίας πρέπει να μπορούν να εκκενώνονται από 
τους εργαζόμενους γρήγορα και με συνθήκες πλήρους ασφάλειας. 
^.^. Οαριθμός,ηκατανομή και οι διαστάσεις των ε^ό^ων κινδύνου εξαρτώνται από τη χρήση, 
τον εξοπλισμό και την επιφάνεια των χώρων εργασίας, καθώς και από το μέγιστο αριθμό 
των ατόμων που μπορούν να βρίσκονται στους χώρους αυτούς. 
^.3. Οι θύρες των ε^ό^ων κινδύνου πρέπει να ανοίγουν εύκολα και προς τα έ^ω οι συρόμενες 
και οι περιστρεφόμενες θύρες επιτρέπονται μόνο εάν υπάρχουν σε ικανοποιητικό αριθμό. 
^.^. Οιέ^ο^οικιν^ύνουπρέπειναεπισημαίνονται σύμφωνα μετις εθνικές ^ιατά^εις εφαρμογής 
τηςο^ηγίας77^^θ^.^σήμανση πρέπει να γίνεται στακατάλληλασημεία και ναείναι 
ανθεκτική. 
^.3. Αν^χνευ^^αι^ατά^ε^πυ^αγ^άς 
^.3.^. Ανάλογα με τις διαστάσεις και το ύψος των κτιρίων, τη χρήση και τον διαθέσιμο 
εξοπλισμό, καθώς και ανάλογα με το μέγιστο αριθμό των ατόμων που μπορούν να 
βρίσκονται εκεί, οι χώροι εργασίας πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με συστήματα 
ανίχνευσης πυρκαγιάς σωστά κατανεμημένα, με σύστημα συναγερμού καθώς και με 
κατάλληλα αυτόματα καΡή χειροκίνητα συστήματα για την κατάσβεση της πυρκαγιάς. 
^.^. Τα μη αυτόματα συστήματα κατάσβεσης της πυρκαγιάς πρέπει να επισημαίνονται 
σύμφωνα με τις εθνικές ^ιατά^ειςεφαρμογήςτης οδηγίας 77^^θ^.Ησήμανση πρέπει 
να γίνεται στα κατάλληλα σημεία καινά είναι ανθεκτική. 
^. Ε^αε^μός^λει^τώνχώ^ωνε^γα^ίας 
Οαέραςτωνκλειστώνχώρωνεργασίαςπρέπειναανανεώνεταιφυσικάήτεχνητά,έτσιώστε 
οι εργαζόμενοι να έχουν στη διάθεση τους αέρα σε επαρκή ποσότητα και ικανοποιητική 
ποιότητα, λαμβάνοντας υπόψη τις δραστηριότητες τις οποίες ασκούν. 
^ ^ε^^^α^ίατωνχώ^ωνε^γα^ίας 
^.^. Ηθερμοκρασία του αέρα στους χώρους εργασίας πρέπεινα είναι προσαρμοσμένηστις 
ανθρώπινες συνθήκες κατά το χρόνο εργασίας, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση της εργασίας 
και τη σωματική προσπάθεια που απαιτείται για την εκτέλεση της. 
^.^. ^ θερμοκρασία των χώρων διαλείμματος, των χώρων διαμονής του προσωπικού 
επιφυλακής, τωνεγκαταστάσεωνυγιεινής,τωνεστιατορίωνκαθώςκαιτωνχώρωνπαροχής 
πρώτων βοηθειών,πρέπει να ανταποκρίνεται στον ειδικό προορισμό των χώρων αυτών. 
30. 5. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 141/11 
2.5.3. Οι εγκαταστάσεις κλιματισμού δεν πρέπει να εκπέμπουν αέρα ή ακτινοβολία στις θέσεις 
εργασίας, ώστε να αποφεύγεται η έκθεση των εργαζομένων σε ρεύματα αέρα ή σε 
επικίνδυνες θερμοκρασίες. 
2.5.4. Τα παράθυρα, οι φεγγίτες και τα γυάλινα χωρίσματα πρέπει να επιτρέπουν την αποφυγή 
υπερβολικού ηλιοφωτισμού. 
2.6. Φυσικός και τεχνητός φωτισμός των χώρων εργασίας 
2.6.1. Οι χώροι εργασίας πρέπει στο μέτρο του δυνατού, να διαθέτουν αρκετό φυσικό φωτισμό 
και να είναι εφοδιασμένοι με εγκατάσταση που να επιτρέπει επαρκή τεχνητό φωτισμό. 
2.6.2. Οι χώροι εργασίας, στους οποίους οι εργαζόμενοι είναι δυνατό να εκτεθούν σε κινδύνους 
σε περίπτωση βλάβης του τεχνητού φωτισμού, πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με εφεδρικό 
φωτισμό ασφάλειας ικανοποιητικής έντασης. 
2.7. Δάπεδα, τοίχοι και οροφές των χώρων εργασίας 
2.7.1. Τα δάπεδα των χώρων εργασίας πρέπει να μην παρουσιάζουν ανωμαλίες, τρύπες και 
επικίνδυνες κλίσεις, πρέπει να είναι σταθερά, στερεά και αντιολισθητικά και να μπορούν 
να καθαρίζονται κάτω από ικανοποιητικές συνθήκες υγιεινής, λαμβάνοντας υπόψη τον 
προορισμό των χώρων αυτών. 
2.7.2. Οι επιφάνειες των τοίχων και των οροφών στους χώρους εργασίας πρέπει να μπορούν να 
καθαρίζονται και να επιχρίονται, κάτω από ικανοποιητικές συνθήκες υγιεινής. 
2.7.3. Τα διαφανή ή ημιδιαφανή χωρίσματα, και ιδιαίτερα τα χωρίσματα από γυαλί, πρέπει, 
εφόσον βρίσκονται μέσα ή κοντά σε χώρους εργασίας, θέσεις εργασίας ή διαδρόμους 
κυκλοφορίας, να είναι κατασκευασμένα από υλικά ασφαλείας ή να χωρίζονται από τις 
θέσεις εργασίας και τους διαδρόμους, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να μην έρχονται σε επαφή 
με τα χωρίσματα αυτά, ούτε να τραυματίζονται από τυχόν θραύσματα τους. 
2.8. Παράθυρα και φεγγίτες των χώρων εργασίας 
2.8.1. Οι εργαζόμενοι πρέπει να μπορούν να ανοίγουν, να κλείνουν να ρυθμίζουν και να 
στερεώνουν τα παράθυρα, τους φεγγίτες και τα συστήματα αερισμού από θέση η οποία να 
προσφέρει πλήρη ασφάλεια. Όταν τα εν λόγω παράθυρα, φεγγίτες και συστήματα είναι 
ανοικτά δεν πρέπει να αποτελούν κίνδυνο για τους εργαζομένους. Παράθυρα που δεν 
ανοίγουν επιτρέπονται μόνο εφόσον τα απαιτεί η φύση της παραγωγής, και μόνο εφόσον 
εξασφαλίζεται επαρκής τεχνητός εξαερισμός και φωτισμός. 
2.8.2. Τα παράθυρα και οι φεγγίτες πρέπει να σχεδιάζονται ή να εφοδιάζονται με κατάλληλα 
συστήματα έτσι ώστε να καθαρίζονται χωρίς κινδύνους για τους εργαζομένους που 
εκτελούν την εργασία αυτή, καθώς και για τους εργαζομένους που ευρίσκονται στα κτίρια 
και γύρω από αυτά. 
2.9. Θύρες, πύλες και αυτόματες θύρες 
2.9.1. Η θέση, ο αριθμός και οι διαστάσεις των θυρών και των πυλών καθορίζονται με βάση τη 
φύση και τη χρήση των εσωτερικών ή εξωτερικών χώρων. 
2.9.2. Οι θύρες τύπου εκκρεμούς πρέπει να είναι διαφανείς ή να έχουν διαφανή θυρόφυλλα. 
2.9.3. Εφόσον οι διαφανείς ή ημιδιαφανείς επιφάνειες των θυρών και πυλών δεν είναι 
κατασκευασμένες από άθραυστα υλικά και υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού των 
εργαζομένων από θραύσματα, οι παραπάνω επιφάνειες πρέπει να προστατεύονται από τις 
κρούσεις. 
2.9.4. Οι συρόμενες πόρτες πρέπει να διαθέτουν σύστημα ασφάλειας το οποίο να τις εμποδίζει να 
βγαίνουν από τις τροχιές τους και να πέφτουν. 
2.9.5. Οι θύρες και οι πύλες που ανοίγουν προς τα πάνω πρέπει να είναι εφοδιασμένες με σύστημα 
ασφάλειας, το οποίο να τις εμποδίζει να πέφτουν. 
2.9.6. Οι θύρες που βρίσκονται στις οδούς διάσωσης πρέπει να επισημαίνονται κατάλληλα. 
Πρέπει να μπορούν να ανοιχτούν κάθε στιγμή από το εσωτερικό χωρίς ειδική βοήθεια όταν 
οι εργαζόμενοι ευρίσκονται στους χώρους εργασίας· οι θύρες αυτές πρέπει επίσης να 
ανοίγουν προς τα έξω. 
2.9.7. Δίπλα στις πύλες που προορίζονται κυρίως για την κυκλοφορία οχημάτων, πρέπει να 
υπάρχουν θύρες για την κυκλοφορία των πεζών. 
2.9.8. Οι αυτόματες θύρες και πύλες πρέπει να λειτουργούν χωρίς κίνδυνο ατυχημάτων για τους 
εργαζομένους. Πρέπει να είναι εφοδιασμένες με συστήματα επείγουσας ακινητοποίησης, 
τα οποία να εντοπίζονται εύκολα, να είναι εύκολα προσιτά και να μπορούν επίσης να 
ανοίγουν με το χέρι. 
Αριθ. C 141/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 5. 88 
2.10. Διάδρομοι κυκλοφορίας — επικίνδυνες ζώνες 
2.10.1. Οι διάδρομοι κυκλοφορίας, στους οποίους περιλαμβάνονται και τα κλιμακοστάσια, οι 
στερεές ανεμόσκαλες και οι ράμπες φόρτωσης, πρέπει να σχεδιάζονται και να 
τοποθετούνται έτσι ώστε οι πεζοί ή τα οχήματα να μπορούν να τις χρησιμοποιούν εύκολα, 
με πλήρη ασφάλεια και σύμφωνα με τον προορισμό τους, χωρίς να διατρέχουν κίνδυνο οι 
εργαζόμενοι που απασχολούνται κοντά σ' αυτούς τους διαδρόμους κυκλοφορίας. 
2.10.2. Ο υπολογισμός των διαστάσεων των διαδρόμων κυκλοφορίας προσώπων ή και 
εμπορευμάτων πρέπει να γίνεται με βάση τον αναμενόμενο αριθμό χρηστών και το είδος 
της επιχείρησης. Εφόσον χρησιμοποιούνται μεταφορικά μέσα σ' αυτούς τους διαδρόμους 
κυκλοφορίας, πρέπει να προβλέπεται επαρκής χώρος ασφάλειας για τους πεζούς. 
2.10.3. Οι οδοί κυκλοφορίας που προορίζονται για οχήματα πρέπει να βρίσκονται σε αρκετή 
απόσταση από θύρες, πύλες διαβάσεις πεζών, διαδρόμους και κλιμακοστάσια. 
2.10.4. Εφόσον η χρήση και ο εξοπλισμός των χώρων το απαιτούν για την εξασφάλιση της 
προστασίας των εργαζομένων, πρέπει να τοποθετείται, σε εμφανές σημείο, το σχεδιάγραμ­
μα των διαδρόμων κυκλοφορίας στους χώρους εργασίας και αποθήκευσης. 
2.10.5. Εφόσον οι χώροι εργασίας περιέχουν επικίνδυνες ζώνες, που οφείλονται στη φύση της 
εργασίας και παρουσιάζουν κίνδυνο πτώσης των εργαζομένων ή κίνδυνο από την πτώση 
αντικειμένων, οι χώροι αυτοί πρέπει να είναι εφοδιασμένοι, στο μέτρο του δυνατού, με 
σύστημα που να εμποδίζει την είσοδο των εργαζομένων στις ζώνες αυτές. 
2.11. Ειδικά μέτρα για τις κυλιόμενες σκάλες και τους κυλιόμενους διαδρόμους 
Οι κυλιόμενες σκάλες και οι κυλιόμενοι διάδρομοι πρέπει να λειτουργούν χωρίς κίνδυνο 
ατυχημάτων για τους εργαζομένους. Πρέπει να είναι εξοπλισμένοι με συστήματα 
επείγουσας ακινητοποίησης, τα οποία να εντοπίζονται εύκολα και να είναι εύκολα 
προσιτά. 
2.12. Ράμπες φόρτωσης 
2.12.1. Οι ράμπες φόρτωσης πρέπει να έχουν επαρκές πλάτος ανάλογα με τις διαστάσεις των 
μεταφερόμενων φορτίων. 
2.12.2. Οι ράμπες πρέπει να διαθέτουν μία τουλάχιστον έξοδο. Εφόσον είναι τεχνηκά δυνατό, οι 
ράμπες φόρτωσης που υπερβαίνουν ένα ορισμένο μήκος, πρέπει να έχουν μία έξοδο σε κάθε 
άκρο. 
2.13. Διαστάσεις και όγκος αέρα των χώρων εργασίας καθώς και χώρος για την ελευθερία 
κινήσεων στη θέση εργασίας 
2.13.1 Οι χώροι εργασίας πρέπει να έχουν επαρκή επιφάνεια, επαρκές ύψος και επαρκή ελάχιστο 
όγκο αέρα. 
2.13.2. Οι διαστάσεις της ελεύθερης μη κατειλημμένης από έπιπλα ή εξοπλισμό επιφάνειας της 
θέσης εργασίας πρέπει να υπολογίζονται έτσι ώστε το προσωπικό να έχει αρκετή ελευθερία 
κίνησης για τις δραστηριότητες του. Αν αυτός ο κανόνας δεν μπορεί να τηρηθεί για λόγους 
που αφορούν την επιχείρηση, ο εργαζόμενος πρέπει να μπορεί να διαθέτει κοντά στη θέση 
εργασίας του άλλον επαρκή ελεύθερο χώρο. 
2.14. Χώροι διαλείμματος 
2.14.1. Εφόσον το προσωπικό υπερβαίνει έναν ορισμένο αριθμό ή αν η υγεία των εργαζομένων ή 
το είδος της ασκούμενης δραστηριότητας το επιβάλλουν, οι εργαζόμενοι πρέπει να 
μπορούν να έχουν στη διάθεση τους ένα χώρο διαλείμματος εύκολα προσπελάσιμο. Αυτός 
ο κανόνας δεν έχει εφαρμογή εφόσον το προσωπικό εργάζεται σε γραφεία ή σε παρόμοιους 
χώρους εργασίας, οι οποίοι προσφέρουν τις ίδιες δυνατότητες ανάπαυσης στη διάρκεια του 
διαλείμματος. 
2.14.2. Οι χώροι διαλείμματος πρέπει να έχουν επαρκείς διαστάσεις και να είναι εφοδιασμένοι με 
τραπέζια και καρέκλες σε αριθμό που να αντιστοιχεί στον αριθμό των εργαζομένων. 
2.14.3. Στους χώρους διαλείμματος του προσωπικού πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την 
προστασία των μη καπνιστών. 
2.14.4. Εφόσον προβλέπονται τακτικές και συχνές διακοπές της εργασίας και δεν υπάρχουν χώροι 
διαλείμματος, πρέπει να τίθενται στη διάθεση του προσωπικού άλλοι χώροι παραμονής 
κατά τη διάρκεια της διακοπής της εργασίας και να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα για 
την προστασία των μη καπνιστών. 
30. 5. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 141/13 
2.15. Εξοπλισμός υγιεινής 
2.15.1. Αποδυτήρια και ερμάρια για την εναπόθεση των ρούχων 
2.15.1.1. Πρέπει να τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων αποδυτήρια ξεχωριστά για τους άνδρες 
και για τις γυναίκες, εφόσον αυτοί πρέπει να φορούν ειδικά ρούχα εργασίας και δεν είναι 
δυνατόν να ζητηθεί από αυτούς, για λόγους υγιεινής ή ευπρέπειας, να αλλάξουν σε έναν 
άλλο χώρο. 
2.15.1.2. Στις επιχειρήσεις στις οποίες οι εργαζόμενοι υποβάλλονται σε υψηλές θερμοκρασίες στη 
διάρκεια της εργασίας, τα αποδυτήρια πρέπει να βρίσκονται κοντά στις θέσεις εργασίας. 
2.15.1.3. Τα αποδυτή ρια πρέπει να είναι επαρκών διαστάσεων και να διαθέτουν εξοπλισμό ο οποίος 
να επιτρέπει σε κάθε εργαζόμενο να κλειδώνει τα ρούχα του κατά τη διάρκεια της εργασίας. 
Εάν οι συνθήκες εργασίας το απαιτούν (επικίνδυνες ουσίες, υγρασία, ρύποι) πρέπει να 
υπάρχουν ξεχωριστά ερμάρια για τον ιματισμό εργασίας και για την ιδιωτική περιβολή 
των εργαζομένων. 
2.15.1.4. Εφόσον δεν απαιτούνται αποδυτήρια κατά την έννοια της παραγράφου 2.15.1.1., κάθε 
εργαζόμενος πρέπει να έχει στη διάθεση του ένα χώρο για την εναπόθεση των ρούχων του. 
2.15.2. Λουτρά, νιπτήρες 
2.15.2.1. Εφόσον επιβάλλεται από το είδος της δραστηριότητας και από την υγιεινή, πρέπει να 
υπάρχουν λουτρά στη διάθεση των εργαζομένων. Τα λουτρά αυτά πρέπει να είνα ξεχωριστά 
για τους άνδρες και για τις γυναίκες. 
2.15.2.2. Τα λουτρά πρέπει να έχουν επαρκείς διαστάσεις και να είναι εφοδιασμένα με εξοπλισμό (με 
παροχή ζεστού νερού, εάν αυτό είνα απαραίτητο) που να επιτρέπει σε κάθε εργαζόμενο να 
πλένεται κάτω από κατάλληλες συνθήκες υγιεινής. 
2.15.2.3. Εφόσον δεν απαιτούνται λουτρά κατά την έννοια της παραγράφου 2.15.2.1., πρέπει να 
τοποθετούνται νιπτήρες με τρεχούμενο νερό (με παροχή ζεστού νερού, εάν είναι 
απαραίτητο) κοντά στις θέσεις εργασίας. 
2.15.3. Αποχωρητήρια 
Οι εργαζόμενοι πρέπει να έχουν στη διάθεση τους, κοντά στις θέσεις εργασίας, 
ξεχωριστούς χώρους εφοδιασμένους με επαρκή αριθμό λεκανών και νιπτήρων. 
2.16. Εγκαταστάσεις παροχής πρώτων βοηθειών 
2.16.1. Εφόσον οι κίνδυνοι ατυχημάτων είναι μεγάλοι και ο αριθμός των εργαζομένων σημαντικός 
πρέπει να προβλέπεται ειδικός χώρος για την παροχή πρώτων βοηθειών. 
2.16.2. Ο χώρος αυτός πρέπει να είναι κατάλληλα εξοπλισμένος, εύκολα προσπελάσιμος και να 
επισημαίνεται σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις εφαρμογής της οδηγίας 77/756/ΕΟΚ. Η 
σήμανση αυτή πρέπει να γίνεται στα κατάλληλα μέρη και να είναι ανθεκτική. 
2.17. Ανάπηροι 
Οι χώροι εργασίας πρέπει να είναι διαρρυθμισμένοι έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη, 
κατά περίπτωση, οι ειδικές ανάγκες των αναπήρων ατόμων. 
2.18. Εξωτερικοί χώροι εργασίας (ιδιαίτερες διατάξεις) 
2.18.1. Οι θέσεις εργασίας, οι διάδροιμοι κυκλοφορίας και άλλες θέσεις ή εγκαταστάσεις στο 
ύπαιθρο, στις οποίες βρίσκονται εργαζόμενοι κατά τη διάρκεια της άσκησης των 
δραστηριοτήτων τους, πρέπει να σχεδιάζονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε η κυκλοφορία των 
πεζών και των οχημάτων να μπορεί να γίνεται χωρίς κίδυνο. 
Τα άρθρα 12, 15 και 16 ισχύουν επίσης για τις κύριες οδούς κυκλοφορίας στον τόπο 
εγκατάστασης της επιχείρησης (διάδρομοι κυκλοφορίας που οδηγούν σε μόνιμες θέσεις 
εργασίας, διάδρομοι κυκλοφορίας που χρησιμοποιούνται για την τακτική συντήρηση και 
την επίβλεψη των εγκαταστάσεων της επιχείρησης, καθώς και ράμπες φόρτωσης). 
Οι διατάξεις του σημείου 2.10. εφαρμόζονται, κατ' αναλογία, στους εξωτερικούς χώρους 
εργασίας. 
2.18.2. Οι χώροι εργασίας που βρίσκονται στο ύπαιθρο πρέπει να φωτίζονται ικανοποιητικά με 
τεχνητό φωτισμό, εφόσον το φως της ημέρας δεν αρκεί. 
2.18.3. Εφόσον οι εργαζόμενοι βρίσκονται σε μόνιμες θέσεις εργασίας στο ύπαιθρο, αυτές οι 
θέσεις εργασίας πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να διευθετούνται κατά τέτοιο τρόπο ώστε 
οι εργαζόμενοι να προστατεύονται από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. 
Αριθ. C 141/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 5. 88 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΣΤΟ 
ΑΡΘΡΟ 6 
Οι υποχρεώσεις που προβλέπονται στο παράρτημα αυτό δεν έχουν εφαρμογή παρά μόνο εφόσον ο 
αντίστοιχος κίνδυνος υφίσταται για το συγκεκριμένο χώρο εργασίας. 
1. Τα κτίρια που στεγάζουν χώρους εργασίας πρέπει να είναι εφοδιασμένα με κατάλληλες δομές και να 
έχουν στερεότητα επαρκή για το είδος της χρήσης τους. 
2. Οι οδοί διάσωσης και οι έξοδοι κινδύνου πρέπει να οδηγούν από το συντομότερο δυνατό δρόμο στο 
ύπαιθρο ή σε ασφαλή χώρο. Σε περίπτωση κινδύνου, όλοι οι χώροι εργασίας πρέπει να μπορούν να 
εκκενώνονται γρήγορα και με συνθήκες πλήρους ασφάλειας· πρέπει να υπάρχει επαρκής αριθμός 
οδών διάσωσης και εξόδων κινδύνου. 
Οι θύρες που οδηγούν στις εξόδους κινδύνου πρέπει να ανοίγουν εύκολα και προς τα έξω- απαγορεύονται 
οι συρόμενες και οι περιστρεφόμενες θύρες. 
Οι οδοί διάσωσης και οι έξοδοι κινδύνου πρέπει να επισημαίνονται σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις 
εφαρμογής της οδηγίας 77/756/ΕΟΚ. Η σήμανση πρέπει να γίνεται στα κατάλληλα σημεία και να είναι 
ανθεκτική. 
3. Οι χώροι εργασίας πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με τον κατάλληλο εξοπλισμό παροχής πρώτων 
βοηθειών και με συστήματα κατάσβεσης πυρκαγιάς. Η θέση του παραπάνω υλικού πρέπει να 
επισημαίνεται με σήμανση τοποθετημένη στα κατάλληλα σημεία και ανθεκτική. 
4. Εφόσον οι χώροι εργασίας περιέχουν επικίνδυνες ζώνες, που οφείλονται στη φύση της εργασίας και 
παρουσιάζουν κίνδυνο πτώσης των εργαζομένων ή κίνδυνο από την πτώση αντικειμένων, οι χώροι 
αυτοί πρέπει να είναι εφοδιασμένοι, κατά το δυνατόν, με σύστημα που να εμποδίζει την είσοδο των 
εργαζομένων στις ζώνες αυτές. 
5. Οι χώροι εργασίας, στους οποίους οι εργαζόμενοι είναι δυνατό να εκτεθούν σε κινδύνους σε 
περίπτωση βλάβης του τεχνητού φωτισμού, καθώς επίσης και οι οδοί διάσωσης και οι διάδρομοι 
κυκλοφορίας, πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με εφεδρικό φωτισμό ασφάλειας ικανοποιητικής 
έντασης. 
6. Οι θύρες τύπου εκκρεμούς πρέπει να είναι διαφανείς ή να έχουν διαφανή θυρόφυλλα. 
7. Οι χώροι εργασίας πρέπει να είναι σχεδιασμένοι έτσι ώστε να επιτρέπουν την ασφαλή κυκλοφορία 
πεζών και οχημάτων. 
8. Οι χώροι εργασίας πρέπει να είναι διαρρυθμισμένοι έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να έχουν στη διάθεση 
τους, κοντά στις θέσεις εργασίας, ξεχωριστούς χώρους εφοδιασμένους με επαρκή αριθμό λεκανών και 
νιπτήρων (χώροι υγιεινής). 
9. Στους χώρους διαλείμματος του προσωπικού πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την προστασία των μη 
καπνιστών. 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών 
σχετικά με τα μέσα ατομικής προστασίας 
COM(88) 157 τελικό 
( Υποβληθείσα από την Επιτροπή 14 Απριλίου 1988) 
(88/C 141/03) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομι­
κής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 100Α, 
την πρόταση της Επιτροπής, Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής, 
σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
Εκτιμώντας: 
ότι είναι σκόπιμο να θεσπιστούν τα μέτρα για τη 
σταδιακή πραγματοποίηση της εσωτερικής αγοράς