EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 51/16

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα την Δέσμη Διεύρυνση 2005 2005/ELAR/001 και την Ανακοίνωση της Επιτροπής: «Η πορεία των Δυτικών Βαλκανίων προς την ΕΕ: εδραίωση της σταθερότητας και προώθηση της ευημερίας»

(2007/C 51/03)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής: «Η πορεία των Δυτικών Βαλκανίων προς την ΕΕ: εδραίωση της σταθερότητας και προώθηση της ευημερίας» (COM(2006) 27 τελικό)·

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 27 Ιανουαρίου 2006 να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ σύμφωνα με το άρθρο 265, παράγραφος 1, της ΣΕΚ·

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε το Προεδρείο της στις 28 Φεβρουαρίου 2006 να αναθέσει στην επιτροπή «Εξωτερικές σχέσεις και συνεργασία» την κατάρτιση γνωμοδότησης σχετικά με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πρόοδο που έχει σημειωθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας διεύρυνσης·

έχοντας υπόψη τη Δέσμη Διεύρυνση 2005 (2005/ELAR/001)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της με θέμα την «Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τις αρχές, τις προτεραιότητες και τους όρους που εμπεριέχονται στην ευρωπαϊκή εταιρική σχέση με την Κροατία» με στόχο την εστίαση του ενδιαφέροντος στα κράτη που συμμετέχουν στη Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΔΣΣ): Αλβανία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας καθώς και Σερβία, Μαυροβούνιο και Κοσσυφοπέδιο — εξαιρουμένης της Κροατίας (499/2004 fin)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της με θέμα «Ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαδικασία εδραίωσης της δημοκρατίας στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων» (CdR 101/2003 fin.) (1);

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της σχετικά με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: Διάλογος μεταξύ των κοινωνιών των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των υποψηφίων χωρών» (CDR 50/2006 rev 1)

έχοντας υπόψη το «Κοινό ανακοινωθέν Τύπου ΕΕ/Δυτικά Βαλκάνια» των Υπουργών Εξωτερικών των κρατών μελών της ΕΕ, των προσχωρούντων κρατών, των υποψηφίων κρατών και των εν δυνάμει υποψηφίων κρατών των Δυτικών Βαλκανίων, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Σάλτσμπουργκ στις 11 Μαρτίου του 2006, και στην οποία επικυρώθηκε η ευρωπαϊκή προοπτική των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων και επιβεβαιώθηκε, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της συνόδου κορυφής της Θεσσαλονίκης του 2003, ότι απώτερος στόχος είναι η πλήρης ένταξη αυτών στην ΕΕ·

έχοντας υπόψη το «Σύμφωνο σταθερότητας για την Νοτιοανατολική Ευρώπη» που συστάθηκε στις 10 Ιουνίου 1999 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και 40 χώρες και οργανισμούς εταίρους ως θεσμός για την πρόληψη των συγκρούσεων και την ανασυγκρότηση της περιοχής των Βαλκανίων·

έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 16ης Μαρτίου 2006 (2) σχετικά με το έγγραφο στρατηγικής της Επιτροπής για τη διεύρυνση·

εκτιμώντας την τελική δήλωση της διάσκεψης με θέμα «Ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαδικασία εδραίωσης της δημοκρατίας στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων» που πραγματοποιήθηκε στην Πρίστινα, στις 22 Ιουνίου 2005·(CdR 145/2005)·

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της διάσκεψης της επιτροπής «Συνταγματικά θέματα και ευρωπαϊκή διακυβέρνηση» (CONST) με θέμα «Η συμβολή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην προστασία των μειονοτήτων και σε πολιτικές κατά των διακρίσεων» που διοργανώθηκε στις 17 Μαρτίου 2006 στη Βιέννη (Αυστρίας)·

λαμβάνοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για τις Μικρές Επιχειρήσεις και την έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του ευρωπαϊκού χάρτη για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στη Μολδαβία και στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων, (SEC (2006) 283)·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 115/2006 rev. 1) που υιοθετήθηκε από την επιτροπή «Εξωτερικές σχέσεις και συνεργασία» στις 22 Ιουνίου 2006 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Schausberger (AT/EVP))·

Εκτιμώντας ότι:

Η ΕΤΠ αφιέρωσε μία γνωμοδότηση αποκλειστικά στην Κροατία και, ως εκ τούτου, η παρούσα γνωμοδότηση θα εστιάζεται στις υπόλοιπες χώρες που συν-αποτελούν τα Δυτικά Βαλκάνια, δηλαδή την Αλβανία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο, την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και τη Σερβία συμπεριλαμβανομένου και του Κοσσυφοπεδίου.

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 66η σύνοδο ολομέλειάς της, στις 11 και 12 Οκτωβρίου 2006 (συνεδρίαση της 11ης Οκτωβρίου)) την ακόλουθη γνωμοδότηση:

1. Οι απόψεις της Επιτροπής των Περιφερειών

1.1 Γενικές παρατηρήσεις

Η Επιτροπή των Περιφερειών,

1.1.1 εκτιμά τις περαιτέρω εξελίξεις στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων ως ένα κοινό ευρωπαϊκό σχέδιο ειρήνης, το οποίο αντανακλά πλήρως την ιδέα ίδρυσης των Κοινοτήτων και υπογραμμίζει ότι τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων, ως αναπόσπαστο τμήμα της ευρωπαϊκής οικογένειας, πρέπει, μέσα από τις δικές τους προσπάθειες και με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να καταστούν μακροπρόθεσμα μια ζώνη ειρήνης, ελευθερίας, ασφάλειας και ευημερίας·

1.1.2 κρίνει ότι η επεξεργασία των εμπειριών του παρελθόντος αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συμφιλίωση μεταξύ των κρατών, των λαών και των εθνοτικών ομάδων των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων· τονίζει στο πλαίσιο αυτό την υποχρέωση πλήρους συνεργασίας των ενδιαφερόμενων κρατών με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ΔΠΔΓ)·

1.1.3 επαναλαμβάνει ότι η ιδιότητα του μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν συνεπάγεται μόνο τη συμμετοχή στην εσωτερική αγορά ή την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, αλλά συμπεριλαμβάνει και τις κοινές αξίες των λαών και κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η ελευθερία, η δημοκρατία, η ισότητα, το κράτος δικαίου και η διαφύλαξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες·

1.1.4 επικροτεί την πρόοδο που έχει σημειωθεί στον τομέα των πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων, ως απόρροια της ευρωπαϊκής προοπτικής των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων, η οποία δρομολογήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 2003 και επιβεβαιώθηκε εκ νέου στις 11 Μαρτίου 2006 στο Σάλτσμπουργκ, και αναγνωρίζει την μεγάλη ευθύνη που έχουν κληθεί να αναλάβουν τα 25 κράτη μέλη της Ένωσης απέναντι σε αυτές τις χώρες·

1.1.5 χαιρετίζει το γεγονός ότι τα ζητήματα που αφορούν τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων εξετάζονται τόσο σε όλους τους επιμέρους σχηματισμούς του Συμβουλίου, όσο και στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και ότι η σύνοψη των αποτελεσμάτων θα πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο του 2006·

1.1.6 επικροτεί την έναρξη διαπραγματεύσεων για τις Συμφωνίες Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΣΣΣ) με τη Σερβία και το Μαυροβούνιο, καθώς και με τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη·

1.1.7 εκφράζει την ελπίδα ότι οι διαπραγματεύσεις σχετικά με τις Συμφωνίες Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΣΣΣ) με τη Σερβία πρέπει να συνεχιστούν χωρίς καθυστέρηση μόλις ο διαπραγματευτής της Σερβίας εκπληρώσει εκ νέου την απαιτούμενη προϋπόθεση·

1.1.8 επικροτεί την έναρξη των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνίας σταθεροποίησης και σύνδεσης με το Μαυροβούνιο στις 26 Σεπτεμβρίου 2006·

1.1.9 επισημαίνει ότι στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων εντοπίζονται διαφορετικές πολιτικές και διοικητικές δομές και παραδόσεις — εν μέρει και σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο — παράλληλα με σημαντικές διαφορές ως προς το επίπεδο ανάπτυξης, οι οποίες πρέπει να συνυπολογιστούν επαρκώς κατά τη διαδικασία μετατροπής, σταθεροποίησης και εκδημοκρατισμού·

1.1.10 αναγνωρίζει το πρόγραμμα εργασιών της Κροατίας ως προεδρεύουσας χώρας στη Διαδικασία για τη Συνεργασία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη (SEECP) για την περίοδο Μάιος 2006 — Μάιος 2007, η επιτυχία του οποίου εξαρτάται εν τέλει από την εποικοδομητική συνεργασία των κρατών της νοτιοανατολικής Ευρώπης και το οποίο αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου, όσον αφορά την υλοποίηση της ευρωπαϊκής προοπτικής για αυτήν την περιοχή·

1.2 Βασικές προοπτικές για τη διεύρυνση

1.2.1 υπογραμμίζει την υφιστάμενη ευρωπαϊκή προοπτική για τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων με απώτερο στόχο την πλήρη ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συνεπώς, η τρέχουσα συζήτηση σχετικά με τις βασικές προοπτικές διεύρυνσης δεν αφορά τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων· Για το ρυθμό διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να ληφθεί υπόψη η απορροφητική ικανότητα της ΕΕ·

1.2.2 αναγνωρίζει τη σημασία, τον πλούτο και την αξία που θα προσδώσουν τα Δυτικά Βαλκάνια, οι επιμέρους χώρες και οι λαοί στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

1.2.3 επαναδιατυπώνει τη θέση της ότι είναι απαραίτητο να διενεργηθεί η συζήτηση σχετικά με τους βασικούς στόχους, τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και τις δυνατές μορφές συνεργασίας με τα γειτονικά κράτη (π.χ. πολιτική γειτνίασης, προνομιακή εταιρική σχέση). Αυτό συνεπάγεται ότι, στα κράτη στα οποία επί του παρόντος δεν παραχωρείται προοπτική ένταξης πρέπει να υποβληθούν προτάσεις για τη δημιουργία μιας σαφούς ευρωπαϊκής οικονομικής, πολιτικής και στρατηγικής σχέσης, ως μια στρατηγική ενθάρρυνσης, οι οποίες να προβλέπουν την πλήρη ενσωμάτωση των κρατών αυτών στον πολιτικό και οικονομικό ιστό της Ευρώπης·

1.2.4 υποστηρίζει το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς την Επιτροπή σχετικά με την υποβολή έκθεσης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με την προσέγγιση των ικανοτήτων υποδοχής καθώς και του χαρακτήρα και των γεωγραφικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δηλώνει διατεθειμένη να συμβάλλει ενεργά στην έκθεση πρωτοβουλίας που προτίθεται να καταρτίσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσον αφορά το θέμα αυτό·

1.2.5 υπογραμμίζει τη σημασία του ζητήματος της αποδοχής των λαών για τη διαδικασία διεύρυνσης, τόσο στην εντασσόμενη χώρα όσο και στην υφιστάμενη ΕΕ, αλλά επισημαίνει ότι αυτό δεν θα πρέπει να αποτελεί πρόσθετο κριτήριο για ένταξη.

2. Οι συστάσεις της Επιτροπής των Περιφερειών

Η Επιτροπή των Περιφερειών,

2.1 Σταθερή δημοκρατία σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο· πολυφωνική κοινωνία

2.1.1 τονίζει ότι καθοριστική συνιστώσα για την επίτευξη μιας σταθερότητας διαρκείας είναι η δημιουργία πολιτικών θεσμών που να διαθέτουν δημοκρατική νομιμότητα και τους απαραίτητους χρηματοδοτικούς πόρους και αποτελεσματικών διοικήσεων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, καθότι ότι αυτοί οι φορείς διασφαλίζουν την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας, της εγγύτητας και της εταιρικής σχέσης, καθώς και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών στη ζωή των πολιτών·

2.1.2 υπογραμμίζει ότι οι Συμφωνίες Σταθεροποίησης και Σύνδεσης που συνάπτονται για την προετοιμασία μελλοντικών προσχωρήσεων στην ΕΕ μπορούν να επιτύχουν σε μακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα μόνο με την ισχυρή συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών αρχών·

2.1.3 προτρέπει τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων να υπογράψουν και να κυρώσουν την ευρωπαϊκή σύμβαση πλαίσιο για την διασυνοριακή συνεργασία, τον ευρωπαϊκό χάρτη περιφερειακών ή μειονοτικών γλωσσών και τον ευρωπαϊκό χάρτη για την τοπική αυτοδιοίκηση (3) και να διασφαλίσουν τη δέουσα εφαρμογή τους· το τελευταίο ισχύει και για τη σύμβαση πλαίσιο για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων·

2.1.4 προτρέπει τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν στην περιφερειακή υπουργική διάσκεψη των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για την αποτελεσματική δημοκρατική διακυβέρνηση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο (Ζάγκρεμπ, 24-25 Οκτωβρίου 2004) και να προετοιμάσουν την προσεχή διάσκεψη που θα πραγματοποιηθεί στα Σκόπια (στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας) στις 8 και 9 Νοεμβρίου 2006, υπό την αιγίδα του Συμφώνου Σταθερότητας για την Νοτιοανατολική Ευρώπη και του Συμβουλίου της Ευρώπης·

2.1.5 καλεί τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων να ενδυναμώσουν τα επίπεδα διακυβέρνησης που βρίσκονται κάτω από την κεντρική κυβέρνηση, να καταρτίσουν το αναγκαίο νομικό πλαίσιο και να χορηγήσουν στις περιφέρειες και τις κοινότητες τους απαιτούμενους πόρους για την άσκηση των διευρυμένων αρμοδιοτήτων τους·

2.1.6 καλεί τις κυβερνήσεις και ενώσεις των περιφερειακών και τοπικών αρχών στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων να συνεργαστούν και να καταρτίσουν τις απαραίτητες πρωτοβουλίες όσον αφορά την «ανάπτυξη ικανοτήτων» και τα αντίστοιχα προγράμματα για τη δέουσα εκτέλεση των αρμοδιοτήτων των περιφερειών και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης· επαινεί την πρωτοβουλία του Συμβουλίου της Ευρώπης για την σύσταση ενός κέντρου εμπειρογνωμοσύνης για τη μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης και καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα δημιουργίας εταιρικών σχέσεων με αυτό το κέντρο, προκειμένου να εφαρμοστούν αποτελεσματικά τα προγράμματα στήριξής του·

2.1.7 προτείνει την εξασφάλιση και προώθηση της συμμετοχής όλων των εθνοτικών και πληθυσμιακών ομάδων, ιδίως των μειονοτήτων (non majority population groups), στον δημόσιο βίο, σε όλες τις πολιτικές οργανώσεις και τις διοικητικές δομές καθώς και στις δημόσιες επιχειρήσεις και την ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας μεταξύ των κοινοτήτων, κυρίως σε περιοχές με ανάμεικτο πληθυσμό, και, για το σκοπό αυτό, την κατάρτιση και εφαρμογή μεσοπρόθεσμων στρατηγικών σχεδίων·

2.1.8 συνιστά να αξιοποιηθούν οι εμπειρίες που έχουν αποκτήσει οι περιφέρειες στα κράτη μέλη με τις πολιτικές που ακολουθούν για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων· μακροπρόθεσμα βιώσιμες είναι μόνο οι νομικές βάσεις και πολιτικές που γίνονται αποδεκτές από τον πληθυσμό και εφαρμόζονται σε περιορισμένο γεωγραφικό πλαίσιο·

2.1.9 θεωρεί ότι η διαδικασία ένταξης στην ΕΕ συνιστά ένα σημαντικό κίνητρο για την αποδοχή της συμβίωσης και συνύπαρξης των διαφορετικών εθνοτικών ομάδων· υπογραμμίζει ότι, εξαιτίας της περίπλοκης νομικής κατάστασης καθώς και των διαφορετικών δομών των εγκατεστημένων πληθυσμών, τα ζητήματα των εθνοτικών ομάδων πρέπει να επιλύονται με ειδική μεταχείριση σε εξατομικευμένη βάση·

2.1.10 για την βιώσιμη χρήση των πόρων που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση, θεωρεί επιβεβλημένη τη συμμετοχή των περιφερειών, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των κεντρικών τους οργανώσεων στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων στη σύλληψη και εφαρμογή του συνόλου των κοινοτικών προγραμμάτων, και, ανάλογα με τις διοικητικές τους ικανότητες, την ανάθεση ευθυνών και την καλλιέργεια «συνευθύνης», και παραπέμπει στους πόρους που έχει διαθέσει η Ένωση για την υποστήριξη των πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων ύψους περίπου 5,4 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2000-2006· τονίζει τη σημασία της συνέχισης της χρηματοδοτικής υποστήριξης για την εδραίωση και προώθηση εταιρικών σχέσεων με την εφαρμογή μέτρων για την ανάπτυξη ικανοτήτων καταρχάς μέσω του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας και αναμένει κατά την προσεχή χρηματοδοτική περίοδο 2007-2013 τη δέουσα χρηματοδότηση για τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων·

2.1.11 τάσσεται υπέρ της προώθησης του διαλόγου των εκπροσώπων των περιφερειακών και τοπικών αρχών της περιοχής με την ΕΤΠ· επιβεβαιώνει την προθυμία της να υποβάλλει συγκεκριμένες προτάσεις για την συγκρότηση θεσμών και την ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων των εθνικών ενώσεων των περιφερειών και των τοπικών αρχών, στο πλαίσιο μικτών συμβουλευτικών επιτροπών για τα κράτη με ενταξιακή προοπτική· πιστεύει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να ανταποκριθούν στο αίτημα των περιφερειών και των τοπικών αρχών των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων για την παροχή πληροφοριών σχετικά με διοικητικές πρακτικές, πολιτικές διαβουλεύσεις και τεχνική βοήθεια·

2.1.12 συνιστά την ενεργό συμμετοχή της ΕΤΠ, των περιφερειών των κρατών μελών, καθώς και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (4) και των ευρωπαϊκών περιφερειακών οργανώσεων, όπως λόγου χάρη η Ένωση Ευρωπαϊκών Μεθοριακών Περιφερειών με σχετική πείρα στην ίδρυση της Σχολής Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης για τη Μεταρρύθμιση της Δημόσιας Διοίκησης (COM 2006/27, σελίδα 13)· συνιστά να συμπεριληφθούν στο περιεχόμενο των εκπαιδευτικών προγραμμάτων θέματα όπως «αποκέντρωση και περιφερειοποίηση», «συγκρότηση και διαχείριση περιφερειακών και τοπικών διοικήσεων», «διασυνοριακή και διαπεριφερειακή συνεργασία» καθώς και «διαχείριση της ποικιλομορφίας»·

2.1.13 χαιρετίζει τα πορίσματα της περιφερειακής διάσκεψης για το σύμφωνο σταθερότητας, που πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι, στις 30 Μαΐου 2006, κατά την οποία οι συμμετέχοντες συμφώνησαν να αναλάβουν την «ιδιοκτησία» ενός νέου πλαισίου συνεργασίας που θα στηρίζεται από την περιφέρεια· δηλώνει, παράλληλα, ότι είναι διατεθειμένη να συμμετάσχει στα περιφερειακά συμβούλια συνεργασίας (ΠΣΣ), τα οποία θα ιδρυθούν από το 2008 με βάση το σύμφωνο σταθερότητας, και να συνεισφέρει τις εμπειρίες των τοπικών και περιφερειακών αρχών.

2.2 Διασυνοριακή και διαπεριφερειακή συνεργασία

2.2.1 θεωρεί ότι η πολιτική, πολιτιστική, κοινωνική και οικονομική διασυνοριακή συνεργασία των περιφερειών και κοινοτήτων των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων μπορεί να συμβάλει εποικοδομητικά όχι μόνο στις τοπικές και εθνικές οικονομίες, αλλά και να αποτελέσει έναν σαφή τρόπο για την ενίσχυση της αμοιβαίας κατανόησης και εμπιστοσύνης στην περιοχή και την αποφυγή εθνοτικών συγκρούσεων·

2.2.2 καλεί τις διοικήσεις των περιφερειακών και τοπικών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσουν, στο πλαίσιο των προγραμμάτων αδελφοποίησης (5), προγραμμάτων ανταλλαγής και σεμιναρίων, τη μεταφορά συγκεκριμένων εμπειριών στις περιφερειακές και τοπικές διοικήσεις και στους τοπικούς και περιφερειακούς πολιτικούς παράγοντες των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων· στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερα χρήσιμες είναι και οι εμπειρίες των περιφερειών και των τοπικών αρχών που προσχώρησαν το 2004 στην Ευρωπαϊκή Ένωση· καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει μέσω των εθνικών σημείων επαφής την προβολή των υφιστάμενων προγραμμάτων αδελφοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις περιφέρειες και τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης των κρατών μελών·

2.2.3 προτείνει να χρησιμοποιηθούν τα αποτελέσματα της ανταλλαγής εμπειριών σχετικά με την συγκεκριμένη ανάπτυξη ικανοτήτων (capacity-building) σε συναντήσεις μεταξύ εκπροσώπων ευρωπαϊκών περιφερειακών και κοινοτικών ενώσεων, τοπικών και περιφερειακών αιρετών αντιπροσώπων, εμπειρογνωμόνων στον διοικητικό τομέα και επιστημόνων από την ΕΕ και των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων και παραπέμπει στο «Εγχειρίδιο για την τοπική δημοκρατία» (Toolkit of Local Government Capacity-Building Programmes) που παρουσίασε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (6)·τον Σεπτέμβριο του 2005,·καθώς και στο «Πρακτικό εγχειρίδιο για την διασυνοριακή συνεργασία», το οποίο συνέταξε η Ένωση Ευρωπαϊκών Μεθοριακών Περιφερειών και δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε εννέα γλώσσες·

2.2.4 καλεί το Γραφείο Τεχνικής Βοήθειας και Ανταλλαγής Πληροφοριών (ΤΑΙΕΧ), το οποίο άρχισε τις δραστηριότητές του στην περιοχή το 2004, να μην περιορίσει τις ενέργειές του μόνο στις κεντρικές κρατικές διοικήσεις και τις επιχειρηματικές ενώσεις, αλλά να τις επεκτείνει περαιτέρω στις περιφέρειες, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τις κεντρικές τους οργανώσεις·

2.2.5 υπογραμμίζει την ευθύνη των περιφερειών και των τοπικών αρχών των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων όσον αφορά την επιστροφή των εκτοπισμένων προσώπων καθώς και την στέγαση, εκπαίδευση, απασχόληση και ένταξή τους· στο πλαίσιο αυτό, κρίνει απαραίτητη την ενίσχυση της διαπεριφερειακής συνεργασίας και την αξιοποίηση των εμπειριών άλλων κρατών, περιφερειών και οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης·

2.2.6 κρίνει ότι με την επικείμενη θέσπιση κανόνων σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών μπορούν να επιτευχθούν θετικά αποτελέσματα (COM(2005) 56 της 23ης Φεβρουαρίου 2005) και συνιστά τη θέσπιση αντίστοιχων ρυθμίσεων μεταξύ των κρατών των Βαλκανίων (7) με τη συμμετοχή του Συμβουλίου της Ευρώπης (8)·

2.2.7 συνιστά στην Επιτροπή να αξιοποιήσει τις εμπειρίες των μελών της ΕΤΠ, καθώς και των εθνικών και ευρωπαϊκών ενώσεων των περιφερειών και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης για την προώθηση των αδελφοποιήσεων περιφερειών, δήμων και πόλεων·

2.2.8 κρίνει ότι η διασυνοριακή συνεργασία αποτελεί ένα σύγχρονο μέσο για την προστασία των μειονοτήτων και παραπέμπει στο άρθρο 17 της Σύμβασης πλαίσιο για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων·

2.3 Οικονομία και απασχόληση

2.3.1 κρίνει ορθό το γεγονός ότι τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, κατά την εφαρμογή οικονομικών μεταρρυθμίσεων, αποδίδουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην καταπολέμηση της ανεργίας, του κοινωνικού αποκλεισμού και των διακρίσεων και στην προώθηση του κοινωνικού διαλόγου, διότι, παράλληλα με τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις, μπορούν να αντιμετωπιστούν οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα (ασθενείς οικονομίες· υψηλό ποσοστό ανεργίας· ανεπαρκής κοινωνική συνοχή)·

2.3.2 στο πλαίσιο αυτό, κρίνει επιτακτική την ανάγκη να αναπτυχθούν και να εφαρμοστούν στο εσωτερικό των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων με τη συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών αρχών περιφερειακές προσεγγίσεις για την οικονομία και την απασχόληση, στόχο των οποίων αποτελεί η σταθερή ανάκαμψη της οικονομίας με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στην περιοχή, καθώς και η διασυνοριακή αλληλοδιείσδυση·

2.3.3 προτείνει — ανάλογα με τις αρμοδιότητες των περιφερειακών και κοινοτικών αρχών και με βάση τις θετικές πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί στην κάθε περιοχή– να αναπτυχθούν περαιτέρω τα υφιστάμενα συμβουλευτικά κέντρα ή, στην περίπτωση που δεν υπάρχουν ήδη, να προβλεφθεί η σύστασή τους, με στόχο τη διάδοση βασικών γνώσεων σχετικά με τις επιχειρήσεις και την εργοδοσία και την προώθηση της επιχειρηματικότητας, κυρίως στους νέους ανθρώπους (SEC(2006) 283), προκειμένου να ενισχυθούν οι βιώσιμες δομές των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες συμβάλλουν καθοριστικά στην αύξηση της απασχόλησης·

2.3.4 συνιστά να υποστηριχθούν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές σε ό,τι αφορά την βελτίωση της ηλεκτρονικής επικοινωνίας και της ηλεκτρονικής πρόσβασης σε πληροφορίες οικονομικού περιεχομένου (παροχή συμβουλών, υποβολή αιτήσεων, νομικές και φορολογικές πληροφορίες), συμβάλλοντας κατ' αυτόν τον τρόπο στη συγκρότηση μιας τοπικής και περιφερειακής οικονομικής δομής·

2.3.5 τάσσεται υπέρ της περαιτέρω ανάπτυξης των συστημάτων πληροφόρησης και προώθησης των επιχειρήσεων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο· προτείνει να δημιουργηθούν περιφερειακές πλατφόρμες για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, καθώς και για την εκπαίδευση και την κατάρτιση, έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια μελλοντική προοπτική για την αντιμετώπιση του προβλήματος της «διαρροής εγκεφάλων».

2.4 Εκπαίδευση και έρευνα

2.4.1 τάσσεται υπέρ της περαιτέρω αξιοποίησης των εμπειριών που αποκτήθηκαν με το πρόγραμμα «TEMPUS», με προϋπολογισμό ύψους 83 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2001-2005 στα Δυτικά Βαλκάνια, το οποίο παρείχε τη δυνατότητα σπουδών ή κατάρτισης για μέγιστο ετήσιο αριθμό 250 φοιτητών και περισσότερων από 1000 καθηγητών και εκπαιδευτικού προσωπικού, και προτείνει την περαιτέρω ενίσχυση της δυνατότητας συμμετοχής στο πλαίσιο του προγράμματος «JUGEND» και στην ύπαιθρο·

2.4.2 συνιστά να συμπεριλάβει η Επιτροπή μία ειδική πρόβλεψη στο πρόγραμμα Erasmus Mundus χάρη στην οποία να μπορούν οι φοιτητές της περιφέρειας των Βαλκανίων να παρακολουθήσουν μεταπτυχιακά μαθήματα σε ιδρύματα που προσφέρουν διπλώματα Master, ιδιαίτερα δε σε ιδρύματα το διδακτικό πρόγραμμα των οποίων περιλαμβάνει διεθνή μαθήματα ή περιόδους άσκησης δεδομένου ότι η προσέγγιση αυτή ευνοεί την κατανόηση μεταξύ των πολιτισμών και την ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων·

2.4.3 κρίνει σημαντικό το γεγονός ότι υπάρχει μια αμφίδρομη διαδικασία μάθησης. Από τη μια πλευρά, οι πολίτες των χωρών που απαρτίζουν τα Δυτικά Βαλκάνια θα πρέπει να επωφεληθούν από τις δυνατότητες σπουδών σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, από την άλλη πλευρά, και οι πολίτες της ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να σπουδάζουν σε αυτές τις χώρες·

2.4.4 κρίνει απαραίτητη την παροχή των διευκολύνσεων που έχουν εξαγγελθεί σε σπουδαστές και εκπαιδευτικούς για την παραμονή τους στα κράτη μέλη, προκειμένου να δοθεί στη νέα γενιά μια ευρωπαϊκή προοπτική· παραπέμπει στις σχεδιαζόμενες διευκολύνσεις όσον αφορά τη χορήγηση θεωρήσεων πρωτίστως για σπουδαστές·

2.4.5 καλεί την Επιτροπή να ενσωματώσει τις περιφερειακές και τοπικές αρχές στη σύλληψη, το σχεδιασμό και την εφαρμογή της αναστήλωσης και αποκατάστασης μνημείων και αρχαιολογικών χώρων που αποτελούν τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς·

2.4.6 επισημαίνει το δυναμικό που διαθέτει η περιοχή για πολιτιστικό τουρισμό ως μέσο οικονομικής ανάπτυξης και, ως εκ τούτου, ενθαρρύνει τις προσπάθειες που καταβάλλονται για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς·

2.4.7 υπογραμμίζει τον ζωτικό ρόλο της συνεργασίας στον τομέα των τεχνών και του πολιτισμού για την μακροπρόθεσμη σταθερότητα και την προαγωγή της συμμετοχής των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων στις ενέργειας συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα των τεχνών και του πολιτισμού·

2.4.8 επιθυμεί να προτείνει να δημιουργηθεί δικτυακή πύλη Ε-Βαλκανίων που θα λειτουργήσει ως πρόσθετο βήμα διαλόγου και συνεργασίας, κυρίως για να εξεταστεί η κατάσταση της νεολαίας στα δυτικά Βαλκάνια. Αυτή η δικτυακή πύλη, εκτός από την εκπαίδευση και την κατάρτιση, θα μπορούσε να προωθήσει τις άμεσες κοινωνικές και πολιτιστικές ανταλλαγές.

2.5 Διάφοροι τομείς πολιτικής

2.5.1 υπενθυμίζει στις τοπικές και περιφερειακές αρχές την ευθύνη τους σε ό,τι αφορά τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης για μείζονες τουριστικές περιοχές, επίσης στο πλαίσιο μιας βιώσιμης μελλοντικής ανάπτυξης ενός ποιοτικού τουρισμού που σέβεται τη φύση·

2.5.2 ζητεί από την Επιτροπή, κατά την εφαρμογή του Χρηματοδοτικού Προενταξιακού Μέσου IPA, το οποίο αντικαθιστά τους υφιστάμενους προενταξιακούς κανονισμούς και τον κανονισμό CARDS, (9)να συνυπολογίσει την αξιολόγηση του προγράμματος CARDS, στην οποία διατυπώνεται ρητώς το αίτημα για μεγαλύτερη αποκέντρωση του σχεδιασμού και της διαχείρισης του εν λόγω προγράμματος. Η περιφερειακή διάσταση του CARDS είναι σχετικά ασθενής, ενώ διαπιστώνεται έλλειψη στρατηγικής καθοδήγησης και ταυτόχρονα χαρακτηρίζεται από τους τοπικούς εταίρους ως μη προσβάσιμο. Αυτή η κριτική πρέπει να συνεκτιμηθεί στην περαιτέρω ανάπτυξη των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων·

2.5.3 καλεί τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, στις μεταρρυθμίσεις που προτίθενται να προωθήσουν, να συνυπολογίσουν τους στόχους της Λισσαβόνας ενόψει των ενημερώσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23ης και 24ης Μαρτίου 2006 και να ενσωματώσουν την περιφερειακή και κοινοτική διάσταση στη σύλληψη και εφαρμογή τους και προτείνει την κατάρτιση ολοκληρωμένων στρατηγικών σχεδίων για την περιφερειακή ανάπτυξη·

2.5.4 προτείνει την προώθηση της συμμετοχής των εθνικών αρμόδιων για περιβαλλοντικά θέματα αρχών (συχνά οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης) στις κύριες δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, ο οποίος, στο πλαίσιο των προγραμμάτων «PHARE» και «CARDS 2005», θα υποστηρίξει τα προγράμματα συνεργασίας των χωρών αυτών από το 2006 με ορισμένους κοινοτικούς οργανισμούς·

2.6 Ενημέρωση και επικοινωνία

2.6.1 επισημαίνει την αναγκαιότητα να ληφθεί υπόψη η ικανότητα υποδοχής της ΕΕ καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας των διαπραγματεύσεων και υπογραμμίζει ότι αυτή δεν αποτελεί ένα νέο κριτήριο προσχώρησης και ότι η επιτευχθείσα πρόοδος πρέπει να αξιολογηθεί βάσει διαφανών κριτηρίων και όχι σύμφωνα με πολιτικές εκτιμήσεις και ζητεί να τηρηθεί ειλικρινής στάση απέναντι στις προσδοκίες των λαών στα κράτη μέλη της Ένωσης και στις ευρωπαϊκές χώρες εταίρους·

2.6.2 καλεί τα κράτη μέλη και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να ενημερώνουν τους πολίτες σχετικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων προβάλλοντας περισσότερο τη διαδικασία διεύρυνσης απ' ότι εφαρμόστηκε στην περίπτωση της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας (επικάλυψη λόγω της συζήτησης για το Σύνταγμα στο πλαίσιο της Συντακτικής Συνέλευσης) και να συνεργαστούν με τις περιφέρειες και τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης (μέσω της ΕΤΠ) στη σύλληψη και εφαρμογή προσεγγίσεων και δράσεων πληροφόρησης, καθότι αυτοί βρίσκονται εγγύτερα στα τοπικά και περιφερειακά μέσα ενημέρωσης

2.6.3 υπογραμμίζει ότι οι κοινοτικοί θεσμοί και τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων οφείλουν να ενημερώνουν περισσότερο τους πολίτες σχετικά με τους στόχους, το περιεχόμενο και τις απαιτήσεις αμφότερων των πλευρών στο πλαίσιο της διαδικασίας ολοκλήρωσης, ώστε η διαδικασία ολοκλήρωσης να μην γίνει αντιληπτή ως μια «εξωτερική» επέμβαση ή ως μια πρακτική που επιβάλλεται «από την κορυφή», και επαναλαμβάνει το σημαντικό ρόλο των περιφερειών και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης σε όλες τις δράσεις επικοινωνίας·

2.6.4 εκφράζει την υποστήριξή της για την επέκταση του διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών και στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων, ο οποίος πρέπει να διεξαχθεί μέσω ελεύθερων, ανεξάρτητων και επαγγελματικών μέσων ενημέρωσης· προτείνει να δρομολογηθεί το συντομότερο δυνατόν η συμμετοχή των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων στο κοινοτικό πρόγραμμα για την προώθηση των οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενεργούς ευρωπαϊκής ιθαγένειας (συμμετοχή των πολιτών)·

2.7 Αλβανία

2.7.1 υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την επέκταση του αλβανικού σχεδίου δράσης για την πρόληψη και καταπολέμηση της διαφθοράς πέρα από την εθνική διοίκηση και σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο (COM(2005) 1421, σελίδα 18)·

2.7.2 προτείνει την ενίσχυση της διαπεριφερειακής και διασυνοριακής συνεργασίας κυρίως με γειτονικές περιφέρειες των κρατών μελών της ΕΕ·

2.7.3 υποστηρίζει τις απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για ενδυνάμωση του αγώνα κατά της διαφθοράς, για εγγυημένη ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και διασφάλιση ενός δικαιώματος του εκλέγειν που να ανταποκρίνεται στα ευρωπαϊκά πρότυπα·

2.8 Βοσνία και Ερζεγοβίνη

2.8.1 λαμβάνει με ικανοποίηση υπό σημείωση το γεγονός ότι στην Βοσνία και Ερζεγοβίνη το περιφερειακό επίπεδο είναι επιφορτισμένο με εκτεταμένες αρμοδιότητες και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην επίλυση των εθνοτικών προβλημάτων· υπογραμμίζει ότι σε αυτό το εξαιρετικά περιφερειοποιημένο κράτος, και δεδομένης της έλλειψης πολιτικής παράδοσης και πολιτικού πολιτισμού στον τομέα της αποκέντρωσης, πρέπει να βελτιωθούν η οικονομική προσιτότητα και η αποδοτικότητα των δομών·

2.8.2 κρίνει απαραίτητη την συνταγματική μεταρρύθμιση, στόχο της οποίας αποτελεί η βελτίωση των κρατικών θεσμών και αναμένει να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για την κανονική διεξαγωγή των εκλογών που έχουν προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο του 2006·

2.8.3 παραπέμπει στις εμπειρίες και γνώσεις των περιφερειακών αιρετών αντιπροσώπων από ομοσπονδιακά κράτη (π.χ. το Βέλγιο) σε ό,τι αφορά την βελτίωση των νομικών βάσεων και διαδικασιών μεταξύ της γενικής κυβέρνησης και των διαφόρων διαρθρώσεων (οντότητες και καντόνια) και διατηρεί την πεποίθηση ότι είναι απαραίτητο να βρεθούν καινοτόμες λύσεις·

2.8.4 χαιρετίζει τη διεύρυνση των τακτικών οικονομικοπολιτικών διαλόγων στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη·

2.8.5 ζητεί την υποστήριξη της ένταξης των προσφύγων και των εκτοπισμένων προσώπων στις πόλεις και τους δήμους· βλέπε τη συμφωνία επανεισδοχής της 31ης Ιανουαρίου 2005 μεταξύ Κροατίας, Βοσνίας και Ερζεγοβίνης καθώς και Σερβίας και Μαυροβουνίου·

2.9 Σερβία

2.9.1 εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν αξιοποιήθηκε η ευκαιρία να ενισχυθεί η διαδικασία αποκέντρωσης εντός του πλαισίου της θέσπισης νέου σερβικού Συντάγματος και πιστεύει ότι η διασφάλιση και η περαιτέρω ενίσχυση της αυτονομίας θα μπορούσαν να ενδυναμώσουν και τη συνοχή όλου του κράτους·

2.9.2 υπογραμμίζει τη σημασία του πολυεθνοτικού χαρακτήρα της αυτόνομης επαρχίας Βοϊβοντίνα και επικροτεί το πνεύμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης και ανοχής που κυριαρχεί σε αυτήν, καθώς και την πρακτική ενσωμάτωσης των διαφορετικών εθνικών ομάδων στη λήψη των πολιτικών αποφάσεων·

2.9.3 επικροτεί το πλήθος δραστηριοτήτων της αυτόνομης επαρχίας Βοϊβοντίνα στον τομέα της διασυνοριακής περιφερειακής και διαπεριφερειακής συνεργασίας κατά την έννοια της διαδικασίας ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και, ως εκ τούτου, τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης της συμμετοχής των περιφερειακών και τοπικών αρχών σε περαιτέρω διαπραγματεύσεις για ΣΣΣ·

2.9.4 συνιστά ένθερμα να ενισχυθούν οι τοπικοί πολιτικοί θεσμοί και οι πολιτικές διοικήσεις μέσω μιας μεταρρύθμισης του τοπικού επιπέδου διακυβέρνησης και να τους εξασφαλιστούν τα απαραίτητα μέσα, δεδομένου ότι αυτό, σε συνδυασμό με την ενδυνάμωση του περιφερειακού επιπέδου, αντικατοπτρίζει τις αρχές της επικουρικότητας, της εγγύτητας προς τους πολίτες και της εταιρικής σχέσης και μειώνει την επιβάρυνση για τη γενική κυβέρνηση·

2.9.5 αναμένει από τη Σερβία να υπογράψει το συντομότερο δυνατόν την Ευρωπαϊκή σύμβαση πλαίσιο για την διασυνοριακή συνεργασία και να κυρώσει τον Ευρωπαϊκό χάρτη για την τοπική αυτοδιοίκηση·

2.9.6 ενθαρρύνει τις αρχές της Σερβίας και του Μαυροβουνίου να εκπληρώσουν την απαραίτητη προϋπόθεση για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για ΣΣΣ συνεργαζόμενες με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία στη Χάγη·

2.10 Κοσσυφοπέδιο

2.10.1 θεωρεί ότι η επίλυση του ζητήματος του καθεστώτος του Κοσσυφοπεδίου με μια ευρωπαϊκή προοπτική και η εξεύρεση μιας μόνιμης λύσης για τα δικαιώματα των πολιτών διαφορετικών εθνικοτήτων συνιστά προαπαιτούμενο για μια βιώσιμη συμφιλίωση· αναμένει την εξεύρεση λύσης κατά τη διάρκεια των απευθείας συνομιλιών που πραγματοποιούνται υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών στη Βιέννη (10) έως το τέλος του 2006·

2.10.2 αναμένει τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής των συνταγματικών κανόνων σε τοπικό επίπεδο μέσω ενός αποτελεσματικού προτύπου για την αποκέντρωση, το οποίο θα διασφαλίζει σε βιώσιμη βάση τα δικαιώματα των μειονοτήτων και των πληθυσμιακών ομάδων, καθώς και τη βελτίωση του εξαιρετικά προβληματικού κράτους δικαίου και την αύξηση της νομικής ασφάλειας, αλλά και την καλύτερη πολιτική εκπροσώπηση των μειονοτήτων και την ενίσχυση της προστασίας τους (μειονοτικές γλώσσες)·

2.10.3 ζητεί σθεναρά τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των Σέρβων του Κοσσυφοπεδίου και των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου, την προώθηση της ενεργούς συμμετοχής όλων των ομάδων στο δημοκρατικό και διοικητικό βίο και τη διασφάλιση της προστασίας των μειονοτήτων·

2.10.4 κρίνει απολύτως απαραίτητη την ενδυνάμωση των διοικητικών ικανοτήτων σε κοινοτικό επίπεδο, ιδίως σε ό,τι αφορά το σχεδιασμό στρατηγικών για την οικονομική ανάπτυξη και την καταπολέμηση του οργανωμένου και του οικονομικού εγκλήματος (COM(2005)561, σελ. 33)·

2.10.5 θεωρεί τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών του δημοσίου τομέα για όλους τους δήμους ιδιαίτερα σημαντική, προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία και η εδραίωση «παράλληλων δομών»·

2.11 Μαυροβούνιο

2.11.1 αναμένει την αναγνώριση και πρακτική εφαρμογή των αποτελεσμάτων του δημοψηφίσματος της 21ης Μαΐου 2006 απ' όλες τις πλευρές· προτρέπει όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές να διεξαγάγουν εποικοδομητικό διάλογο για τη συνεργασία·

2.11.2 επικροτεί το γεγονός ότι το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του Μαυροβουνίου της 21ης Μαΐου 2006 πραγματοποιήθηκε βάσει διεθνών και ευρωπαϊκών προτύπων με δημοκρατικό, διαφανή και ορθό τρόπο, το οποίο και επιβεβαιώθηκε ανεπιφύλακτα από εκπροσώπους της Επιτροπής των Περιφερειών, οι οποίοι συμμετείχαν για πρώτη φορά ως παρατηρητές στο εν λόγω δημοψήφισμα·

2.11.3 εκφράζει την ικανοποίησή της για το ότι ο πληθυσμός του Μαυροβουνίου επέδειξε μέσω του ασυνήθιστα υψηλού ποσοστού συμμετοχής στις εκλογές, που έφτασε το 86,5 %, την δημοκρατική του ευθύνη και ωριμότητα, γεγονός που ενίσχυσε και την νομιμότητα του αποτελέσματος·

2.11.4 θεωρεί ότι το αποτέλεσμα του 55,5 % υπέρ της ανεξαρτησίας συνιστά εντολή προς τους υπέρμαχους και τους αντιπάλους της ανεξαρτησίας να συνεργαστούν στενά, προκειμένου να εφαρμοστεί στην πράξη η ανεξαρτησία, τόσο στο εσωτερικό του κράτους όσο και μεταξύ του Μαυροβουνίου και της Σερβίας·

2.11.5 συνιστά σε όλους όσοι συμμετέχουν στη διαδικασία ανεξαρτησίας να μην αναλαμβάνουν μονομερή δράση, αλλά να θέτουν σε εφαρμογή όλα τα απαραίτητα μέτρα στο πλαίσιο κοινής δράσης·

2.11.6 αναμένει το νέο κράτος του Μαυροβουνίου να υπογράψει και να κυρώσει το συντομότερο δυνατόν την Ευρωπαϊκή σύμβαση πλαίσιο για την διασυνοριακή συνεργασία, τον Ευρωπαϊκό χάρτη περιφερειακών ή μειονοτικών γλωσσών, τον Ευρωπαϊκό χάρτη για την τοπική αυτοδιοίκηση και τη Σύμβαση πλαίσιο για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων·

2.11.7 συνιστά στις αρχές του Μαυροβουνίου να καταρτίσουν αμέσως σε συνεργασία με τη Σερβία πρότυπα διασυνοριακής περιφερειακής συνεργασίας για τις περιοχές των κοινών συνόρων (Σαντζάκ) και να καταβάλλουν προσπάθειες για την υλοποίησή τους μαζί με τα υπόλοιπα γειτονικά κράτη, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, την Αλβανία καθώς και την αυτόνομη περιοχή του Κοσσυφοπεδίου

2.11.8 καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να υποστηρίξουν το νέο κράτος στην πορεία του ειρηνικού διαχωρισμού του από τη Σερβία προς την ανεξαρτησία·

2.12 Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας

2.12.1 επικροτεί την παροχή καθεστώτος υποψήφιας χώρας στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας ως μια κίνηση αναγνώρισης της προόδου που έχει επιτευχθεί στην εφαρμογή της Συμφωνίας της Οχρίδας· απευθύνει ωστόσο έκκληση για την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας-πλαισίου της Οχρίδας με την υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας, ως βάσης για την ενίσχυση της σταθερότητας·

2.12.2 αναμένει, μετά τα βίαια επεισόδια που σημειώθηκαν κατά τη διεξαγωγή των πρόσφατων βουλευτικών εκλογών, από όλες τις πολιτικές δυνάμεις να δημιουργήσουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τη μελλοντική ειρηνική διεξαγωγή δημοκρατικών εκλογών σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα·

2.12.3 προτείνει την περαιτέρω ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης και των χρηματοδοτικών της πόρων, καθότι αυτή συνέβαλε στην αύξηση της εμπιστοσύνης μεταξύ των εθνοτικών ομάδων·

2.12.4 κρίνει άμεσα επιτακτική την ενίσχυση των τοπικών διοικητικών ικανοτήτων, δεδομένου ότι οι εν λόγω ικανότητες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την αποκέντρωση της είσπραξης των φόρων και δασμών (δημοσιονομικοί πόροι για τις κοινότητες)· συμμερίζεται τους προβληματισμούς της Επιτροπής, ότι οι πηγές χρηματοδότησης που παρέχονται στις κοινότητες δεν επαρκούν για την συγχρηματοδότηση μελλοντικών προγραμμάτων και σχεδίων στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής και για την ανάληψη των αρμοδιοτήτων τους στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος (SEC 2005/1425 σελίδα 140), και προτείνει το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος να ληφθεί περισσότερο υπόψη ως θέμα οριζόντιου χαρακτήρα και σε άλλους τομείς πολιτικής, όπως, λόγου χάρη, στον χωροταξικό σχεδιασμό·

2.12.5 υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής να βελτιωθεί η σαφήνεια της διαδικασίας διαιτησίας μεταξύ των κοινοτήτων και της κεντρικής κυβέρνησης (SEC(2005) 1425 σελίδα 21) και κρίνει ως απολύτως απαραίτητη την διαρθρωμένη συνεργασία σε τακτά χρονικά διαστήματα μεταξύ του εθνικού και του τοπικού επιπέδου (SEC(2005) 1425 σελίδα 120)·

2.12.6 θεωρεί αναγκαία την εφαρμογή αποτελεσματικού δημοσιονομικού ελέγχου με εσωτερικές αναθεωρήσεις, καθότι συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση για μια χρηστή διοίκηση, την ανάπτυξη ικανοτήτων, προκειμένου να αποφευχθεί η κατάχρηση των πόρων του δημοσίου καθώς και την συνεπή εφαρμογή μέτρων για τον περιορισμό της διαφθοράς σε τοπικό επίπεδο·

2.12.7 συνιστά την εφαρμογή δράσεων για την ενίσχυση της υπαίθρου καθώς και της οικονομίας γενικότερα και της αγροτικής οικονομίας (π.χ. με την ίδρυση υποκαταστημάτων τραπεζών σε αγροτικές περιοχές· τη μίσθωση και πώληση γεωργικών εκτάσεων υπό κρατική ιδιοκτησία σε γεωργούς), με στόχο την πλήρη αξιοποίηση των υφιστάμενων δυνατοτήτων για αυτάρκεια.

2.12.8 ελπίζει ότι θα βρεθεί σύντομα, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, μια οριστική λύση για το θέμα της ονομασίας, η οποία θα ικανοποιεί όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές.

Βρυξέλλες, 11 Οκτωβρίου 2006 Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών Michel DELEBARRE

(1) ΕΕ C 73 της 23ης Μαρτίου 2004, σ. 1

(2) Έκθεση Brok, A6-0025/2006

(3) Μια επισκόπηση όσον αφορά την κύρωση των συμβάσεων διατίθεται στον ιστότοπο της υπηρεσίας του Συμβουλίου της Ευρώπης που παρακολουθεί τις Συνθήκες (Treaty Office):

http://conventions.coe.int.

(4) Βλέπε π.χ. τους κύκλους μαθημάτων στο κέντρο εμπειρογνωμοσύνης Νοτιοανατολική Ευρώπη στο Πανεπιστήμιο του Γκρατς (Master in South East European Law and European Integration), στα πανεπιστήμια του Τρέντο, του Ρέγκενσμπουργκ, της Βουδαπέστης και του Λάϊμπαχ (Joint European Master in Comparative Local Development), στην Ευρωπαϊκή Ακαδημία του Μπολτσάνο, στο πανεπιστήμιο του Γκρατς και στο Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δημόσιας Διοίκησης EIPA (Master in European Integration und Regionalism), καθώς και τον μεταπτυχιακό κύκλο σπουδών «European Integration» (Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση) για τα πανεπιστήμια του Βελιγραδίου, του Nis και του Νόβι Σαντ με τη συμμετοχή των πανεπιστημίων του Κόμο, της Φρανκφούρτης του Όντερ, της Γκορίτσια, του Μάριμπορ και του Σάλτσμπουργκ (Tempus CD_JEP-190104-2004).

(5) Αυτό συνεπάγεται αποσπάσεις εμπειρογνωμόνων από εθνικές, περιφερειακές και κοινοτικές διοικήσεις, οι οποίοι διοχετεύουν τις εμπειρίες τους σε συγκεκριμένα τμήματα διοικήσεων στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων. Αυτή η πρακτική αποδείχθηκε πολύ λειτουργική κατά την περίοδο των ενταξιακών προετοιμασιών πριν από το 2004.

(6) Διεύθυνση συνεργασίας για την τοπική και περιφερειακή δημοκρατία (Directorate of Co-operation for Local and Regional Democracy)

(7) Μια πολύτιμη βάση συζήτησης αποτελούν οι «Συστάσεις για την διασυνοριακή ασφάλεια και συνεργασία στα μελλοντικά εξωτερικά σύνορα της ΕΕ λαμβάνοντας υπόψη τη Συνθήκη Σένγκεν» τις οποίες κατάρτισε η Ένωση Ευρωπαϊκών Μεθοριακών Περιφερειών.

(8) Η πολιτική δήλωση του Τσισινάου της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης που πραγματοποιήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2003 ζητεί τη σύναψη «περιφερειακών συμβάσεων» σε διάφορα επίπεδα. Οι διαπραγματεύσεις έχουν ήδη προχωρήσει αρκετά και πληρούν τις απαιτήσεις της ΕΕ.

(9) CARDS — Κοινοτική βοήθεια για την ανασυγκρότηση, την ανάπτυξη και τη σταθερότητα.

(10) Βάση των συνομιλιών είναι τα «Guiding Principles» (Κατευθυντήριες αρχές) της ομάδας επαφής με τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και τη Ρωσική Ομοσπονδία.