Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τροποποίηση της οδηγίας 70/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά της ρύπανσης του αέρα από τις εκπομπές των μηχανοκίνητων οχημάτων"

(2000/C 204/01)

Στις 13 Μαρτίου 2000, και σύμφωνα με το άρθρο 95 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα Ενιαίας Αγοράς, Παραγωγής και Κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 3 Μαΐου 2000 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Gafo Fernandez.

Κατά την 373η σύνοδο ολομέλειας της 24ης και 25ης Μαΐου 2000 (συνεδρίαση της 24ης Μαΐου) η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την παρούσα γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Μία από τις απαιτήσεις που εισήχθησαν τα τελευταία χρόνια για τον περιορισμό και τον έλεγχο των εκπομπών των μηχανοκίνητων οχημάτων είναι τα Ενσωματωμένα Συστήματα Διάγνωσης (OBD), μέσω των οποίων ελέγχεται συνεχώς αν οι εκπομπές ενός οχήματος εν λειτουργία είναι σύμφωνες με τα πρότυπα που ορίστηκαν κατά την κατασκευή του.

1.2. Τα εν λόγω συστήματα OBD έχουν θεσπιστεί ως υποχρεωτικά από το έτος 2000 (ή από το 2001, ανάλογα με τον τύπο του οχήματος) για τα επιβατικά και τα φορτηγά οχήματα που φέρουν κινητήρα επιβαλλόμενης ανάφλεξης.

1.3. Στην κατηγορία αυτή του κινητήρα επιβαλλόμενης ανάφλεξης περιλαμβάνονται επίσης οχήματα, σε πολλές περιπτώσεις δημοσίας χρήσεως, τα οποία λειτουργούν, είτε αποκλειστικά είτε κατ' επιλογήν, με εναλλακτικά καύσιμα, όπως το υγραέριο (LPG) ή το φυσικό αέριο (NG). Επιπλέον, τα καύσιμα αυτά δημιουργούν εκπομπές που έχουν κατά κανόνα μικρότερες επιπτώσεις στο περιβάλλον και μπορούν, επομένως, να θεωρηθούν φιλικότερα προς το περιβάλλον.

1.4. Τα συστήματα OBD που έχουν αναπτυχθεί προς το παρόν παρουσιάζουν πρακτικά προβλήματα ως προς τη χρήση τους σε οχήματα που καταναλώνουν LPG ή NG. Παρότι υπάρχουν συστήματα OBD πιστοποιημένα στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα συστήματα αυτά δεν είναι πιστοποιημένα στην Ευρώπη και, επιπλέον, δεν υπάρχουν, προς το παρόν, συστήματα OBD που να διασφαλίζουν την αποτελεσματική, ορθή και άμεση προσαρμογή κατά τη μετάβαση από παραδοσιακό καύσιμο, όπως η βενζίνη, σε εναλλακτικό καύσιμο, όπως το LPG ή το NG.

1.5. Είναι συνήθεια των κοινοτικών οδηγιών εναρμόνισης να ορίζουν διαφορετικές ημερομηνίες εφαρμογής για τα μοντέλα οχημάτων εντελώς νέου σχεδιασμού (που ορίζονται νομικά ως "νέοι τύποι") και για τα υπάρχοντα μοντέλα (που ορίζονται νομικά ως "όλοι οι τύποι"), προβλέποντας κατά κανόνα βραχύτερη περίοδο εφαρμογής των προτύπων για τα πρώτα (τους "νέους τύπους").

1.6. Ένα τελευταίο στοιχείο που επισημαίνεται στο έγγραφο της Επιτροπής είναι ότι τα αμερικανικά πρότυπα της Πολιτείας της Καλιφόρνιας δεν θα είναι εφαρμοστέα έως ότου κυκλοφορήσουν "τα μοντέλα οχημάτων του 2004". Εντούτοις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίζει ως χρονολογία υποχρεωτικής εφαρμογής τους στους νέους τύπους οχημάτων το 2003, γεγονός που καθιστά δυσχερή, για τους κατασκευαστές των συσκευών αυτών και για τους κατασκευαστές οχημάτων, τη ρύθμιση του εν λόγω συστήματος σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί σε γενικές γραμμές με την τροποποίηση που προτείνει η Επιτροπή.

2.2. Ωστόσο, η ΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να εφαρμόσουν την επείγουσα διαδικασία σ' αυτή την οδηγία, προκειμένου να παράσχουν στην αυτοκινητοβιομηχανία ένα σαφές και ακριβές πλαίσιο για να μπορέσει να αναπτύξει αυτά τα συστήματα OBD για τα οχήματα επιβαλλόμενης ανάφλεξης που χρησιμοποιούν αποκλειστικά ή εν μέρει LPG ή NG.

2.3. Το αίτημα αυτό σχετίζεται με την πρακτική ανικανότητα της αυτοκινητοβιομηχανίας να αναπτύξει, εντός των προθεσμιών που προβλέπει το έγγραφο της Επιτροπής, αυτά τα ειδικά συστήματα OBD για τα οχήματα που χρησιμοποιούν LPG ή NG. Δικαιολογείται βάσει των εξής λόγων:

2.3.1. Η συμπερίληψη των οχημάτων που χρησιμοποιούν LPG ή NG δεν είχε προβλεφθεί ούτε αρχικά στην οδηγία 70/220/ΕΚ ούτε στην αναθεώρησή της 98/69/ΕΚ, με την οποία θεσπίσθηκε για πρώτη φορά η υποχρέωση εφαρμογής αυτών των συστημάτων OBD, γι' αυτό και η βιομηχανία δεν είχε ξεκινήσει τις μελέτες για τον σχεδιασμό και την εγκατάστασή τους.

2.3.2. Η απόφαση που υιοθετήθηκε με την οδηγία 99/102/ΕΚ, να τροποποιηθούν οι απαιτήσεις που είχαν προβλεφθεί αρχικά για το σύστημα OBD, συνιστά να αποκτηθεί περισσότερη πείρα από την εφαρμογή αυτών των συστημάτων σε κινητήρες που λειτουργούν αποκλειστικά με βενζίνη, πριν μπορέσουν να επεκταθούν σε άλλους κινητήρες που χρησιμοποιούν αποκλειστικά ή εν μέρει αέριους υδρογονάνθρακες, οι οποίοι είναι πολύ διαφορετικοί από τα υγρά καύσιμα. Παρόμοιος προβληματισμός θα πρέπει να διενεργηθεί και για τα οχήματα των κλάσεων ΙΙ και ΙΙΙ της OBD κατηγορίας Ν1 και της κατηγορίας Μ1 που έχουν βάρος άνω των 2500 kg.

2.3.3. Η βιομηχανία άρχισε πρόσφατα να διαθέτει στην αγορά οχήματα που χρησιμοποιούν LPG ή NG με μειωμένο επίπεδο εκπομπών, τα οποία δεν μπορούν να ενσωματώσουν συστήματα OBD σε τόσο περιορισμένο χρονικό διάστημα.

2.3.4. Το ίδιο το παράδειγμα του συστήματος που θα εφαρμοσθεί στην Πολιτεία της Καλιφόρνιας, όπου η εφαρμογή αυτών των συστημάτων OBD προβλέπεται για το 2004.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Να τροποποιηθεί ως εξής το σημείο 8.1.2 του Παραρτήματος 1:

Για τα οχήματα της κατηγορίας Μ1 με μέγιστη μάζα κάτω των 2500 kg και για τα οχήματα της κλάσης Ι της κατηγορίας Ν1, να μετατεθεί η υποχρέωση εφαρμογής της οδηγίας από το 2003 στην 1η Ιανουαρίου 2004 (για τους "νέους τύπους") και από το 2006 στην 1η Ιανουαρίου 2007 (για όλους τους τύπους).

Για τα οχήματα της κατηγορίας Μ1 με μάζα άνω των 2500 kg και για τα οχήματα των κλάσεων ΙΙ και ΙΙΙ της κατηγορίας Ν1, να μετατεθεί η υποχρέωση εφαρμογής της οδηγίας από το 2006 στην 1η Ιανουαρίου 2007 (για τους "νέους τύπους") και από το 2007 στην 1η Ιανουαρίου 2008 (για όλους τους τύπους).

Βρυξέλλες, 24 Μαΐου 2000.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice Rangoni Machiavelli