it * ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 01.07.1998 
COM(1998) 395 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Κιτρική Τράπκζα και την 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΠΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ 
ΠΛΑΣΤΟΓΡΑΦ1ΑΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΜΕΣΑ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΠΛΗΝ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΤΩΝ 

Ει<τ<ζγο)γή 
ΙΙαρόλο που το αναπτυξιακό δυναμικό στην Ένωση είναι σήμερα μεγαλύτερο παρά ποτέ χάρη 
στη δημιουργία της ενιαίας αγοράς και στην ανάπτυξη της κοινωνίας το)ν πληροφορκυν, το 
'οργανωμένο έγκλημα αποτελεί ωστόσο όλο και μεγαλύτερη απειλή για την κοινωνία και 
αναπτύσσεται σε διασυνοριακή βάση εκμεταλλευόμενο την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, 
κεφαλαίων, υπηρεσιών και προσώπων. Τεχνολογικές καινοτομίες όπως το Ίντερνετ και οι 
ηλεκτρονικές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες δεν διευκολύνουν μόνο τις νόμιμες επιχειρηματικές 
δραστηριότητες αλλά τείνουν επίσης να μετατραπούν σε κατάλληλα μέσα για τη διάπραξη 
εγκλημάτων ή για τη διοχέτευση των προσόδων τους σε φαινομενικά νόμιμες δραστηριότητες. 
Για να εξασφαλιστεί η ομαλή άσκηση των οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων προς 
όφελος των χρηστών και των φορέων παροχής αγαθών και υπηρεσιών, η κοινωνία απαιτεί 
υγιείς, φιλικούς προς το χρήστη, αποτελεσματικούς και ασφαλείς μηχανισμούς πληρωμών. Για 
την προώθηση της αναγκαίας εμπιστοσύνης, βασική σημασία έχει να εξασφαλιστούν οι 
αναγκαίες εγγυήσεις ώστε τα μέσα πληρωμής να μην μπορούν να χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο 
παράνομων δραστηριοτήτων. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συνήλθε στο Δουβλίνο το Δεκέμβριο του 1996 τόνισε ότι είναι 
αποφασισμένο να καταπολεμήσει το οργανωμένο έγκλημα και υπογράμμισε την ανάγκη μιας 
συνεπούς και συντονισμένης προσέγγισης του προβλήματος στο επίπεδο της Ένωσης. Το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του ?μστερνταμ του Ιουνίου 1997 ενέκρινε το σχέδιο δράσης για την 
καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος!, το οποίο, μεταξύ άλλων, καλεί το Συμβούλιο και 
την Επιτροπή να εξετάσουν και να λάβουν, έως τα τέλη του 1998, μέτρα για την αντιμετώπιση 
του προβλήματος της απάτης και της πλαστογραφίας όσον αφορά τα μέσα πληρωμών πλην των 
μετρητών, περιλαμβανομένων των ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής^. Η παρούσα ανακοίνωση 
επικεντρώνεται στα μέσα πληρωμής πλην των μετρητών. Η Επιτροπή θα εξετάσει χωριστά το 
πρόβλημα της παραχάραξες των τραπεζογραμματίων και κερμάτων σε ευρώ. 
Οι απάτες που διαπράττονταν προηγουμένως σε καθαρά εθνικό επίπεδο αποκτούν πλέον μια όλο 
και μεγαλύτερη διεθνή διάσταση. Τα αδικήματα που αφορούν κάρτες πληρο>μής, για 
παράδειγμα, μπορούν να διαπραχθούν οπουδήποτε οι κάρτες αυτές γίνονται δεκτές ο>ς μέσο 
πληρο)μής ή για την ανάληψη μετρητών. Δεδομένου ότι τα μέσα πληρο>μής πλην τοπ- μετρητών 
γίνονται, κατά κανόνα, δεκτά σε συναλλαγές που δεν διενεργούνται "πρόσωπο με πρόσωπο", ο 
ρόλος τους στις διασυνοριακές συναλλαγές είναι σημαντικός, είτε με τις παραδοσιακές τους 
μορφές είτε στο πλαίσιο του ηλεκτρονικού εμπορίου. Επιπλέον, στις απάτες μεγάλης κλίμακας 
συμμετέχουν πολλοί "ειδικευμένοι" φορείς και συνήθως διαπράττονται από οργανωμένες ομάδες 
εγκληματιών. Η πολυπλοκότητα και η διεθνοποίηση των εγκληματικών συμπεριφορών 
καταδεικνύουν την ανάγκη μιας συντονισμένης δράσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Η ανάγκη αντιμετώπισης των εγκληματικών δραστηριοτήτων που αφορούν ή βασίζονται σε 
μέσα πληρωμής έχει ακόμα μεγαλύτερη σημασία στο. πλαίσιο των σημερινών και μελλοντικών 
θεσμικών, οικονομικών και τεχνολογικών μεταβολών, όπως ιδίως: 
Σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο 
στις 28 Απριλίου 1997, ΕΕ αριθ. C 251 της 15 Αύγουστου 1997, σ. 1. 
Η Επιτροπή προετοιμάζει ένα Πράσινο Βιβλίο για την καταπολέμηση της παραποίησης και της πειρατείας 
στην εσωτερική αγορά, το οποίο αποσκοπεί στην προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και 
εξασφαλίζει παράλληλα την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. 
Α*-
• η μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα, την οποία, ιδίως στη μεταβατική περίοδο πριν από την 
εισαγωγή των τραπεζογραμματίων και κερμάτων σε εύρο'), θα διευκολύνει η ύπαρξη 
διαφανών και ασφαλών μηχανισμών ηλεκτρονικών πληρωμοον· 
• η ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών και του ηλεκτρονικού εμπορίου, το οποίο, 
όπως υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση σχετικά με την "Ευρωπαϊκή προποβουλία για το 
ευρωπαϊκό εμπόριο"·', προϋποθέτει την ύπαρξη αποτελεσματικών μέσων πληρουμής, 
Η μελέτη που εκπόνησε η Επιτροπή το 1997 για τις μορφές απάτης που παρατηρούνται στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση υπογράμμισε ιδιαίτερα τη συχνότητα των απατών που αφορούν κάρτες 
πληρωμής^ και το μεγάλο ύψος το>ν σχετικών ποσών. Το Δεκέμβριο του 1996, η Επιτροπή 
χρηματοδότησε μια διάσκεψη με αποκλειστικό θέμα το οργανωμένο έγκλημα που σχετίζεται με 
κάρτες πληρωμής, στο πλαίσιο της οποίας δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στις τάσεις αυτές, καθώς 
και στα κενά που υπάρχουν στις εθνικές νομοθεσίες^. 
1. Η παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζει την εκ μέρους της Επιτροπής εκτίμηση του 
προβλήματος και προτείνει ένα πλαίσιο μέτρων για την προώθηση ενός κατάλληλου 
"περιβάλλοντος ασφαλείας" για τα μέσα πληρο)μής και τα συστήματα στα οποία αυτά 
βασίζονται. Περιλαμβάνει δύο σκέλη: 
2. Πρώτον, η Επιτροπή παρουσιάζει (στο παράρτημα 1) μια πρόταση για ένα σχέδιο κοινής 
δράσης. Η κοινή δράση έχει ως σκοπό να εξασφαλίσει ότι η απάτη και η πλαστογραφία όσον 
αφορά τα μέσα πληρωμής πλην των μετρητών αναγνωρίζεται οος ποινικό αδίκημα σε όλα τα 
κράτη μέλη και τιμωρείται με αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές ποινές. 
3. Δεύτερον, η ανακοίνωση· παρουσιάζει ένα πρόσθετο σύνολο μέτρων (στο παράρτημα 2), προς 
εξέταση από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Για να προσδιορίσει με σαφήνεια τα πρόσθετα 
μέτρα που ενδέχεται να αποδειχθούν αναγκαία στον τομέα αυτό, η Επιτροπή καλεί όλα τα 
ενδιαφερόμενα μέρη να της υποβάλουν (γραπτώς) τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τα 
μέτρα αυτά το αργότερο στις 3 1 Δεκεμβρίου 1998, στην ακόλουθη διεύθυνση: 
The Director-General - DG XV 
European Commission 
Rue de la Loi 200 
Β-1049 Brussels 
Fax: (+32 2) 295.65.00 
E-mail: JOHN.MOGG(a>DG15.CEC.BE 
Ανακοίνωση στο ΕυροΗίαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την 
Επιτροπή των Περιφερειών COM(97) 157 της 15ης Απριλίου 1997. 
II ι':κ()ι:πη που kurupcinti|M: μι: βάση τη μι:λι':ιΐ| αυιή - /'/•</»</ ΙΙΊιΙιοΜ Ι'ΙΊ>ΙΠΗΊΛ - δημοπιεύειαι πιο Internet 
πτη σελίδα lillp://\v\vw.dcloille.cii/Wliiitsiic\v/lle;ullines/lnlernali''r;iiid.lilin 
Η τελική έκθεση για το σχέδιο συνεργασίας για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος που 
σχετίζεται με τις κάρτες πληρωμής, η οποία εκπονήθηκε από την Metropolitan Police του Ηνωμένου 
Βασιλείου και την Εθνική Αστυνομική Υπηρεσία των Κάτω Χωρών, περιγράφει την πραγματοποιηθείσα 
έρευνα καθώς και τα αποτελέσματα της διάσκεψης. 
1. Φύση και έκταση του προβλήματος 
Παρόλο που τα μέσα πληρο>μής, πλην των μετρητών, περιλαμβάνουν ένα. συνεχώς 
μεταβαλλόμενο σύνολο μέσων ή συστημάτων (βλέπε κατωτέρα) τμήμα 2. α)), τα κυριότερα 
στατιστικά στοιχεία σχετικά με την έκταση του προβλήματος της απάτης και πλαστογραφίας 
αφορούν τα πλέον σημαντικά συστήματα όπως οι επιταγές και οι κάρτες πληρωμής. Ο 
συνολικός κύκλος εργασκόν του τομέα των καρτών πληρωμής θα φτάσει σύντομα τα 2.000 
δισεκατ. US $ ετησίως, από τα οποία οι δηλωμένες απώλειες λύγο) εγκλημάτο>ν σχετιζόμενοι με 
κάρτες πληρωμής ανέρχονται κάθε χρόνο σε περίπου 3 δισεκατ. US $. Ι Ιαρόλο που οι απώλειες 
αυτές αντιπροσωπεύουν μόνο το 0,15% του συνολικού κύκλου εργασιών του τομέα, τα σχετικά 
ποσά είναι σημαντικά και οπο)σδήποτε όχι αμελητέα εάν ληφθεί υπόψη ότι οι εκδόσεις νέο)ν 
καρτών πληρωμής αναμένεται να αυξηθούν κατά 25% ετησίως. Το 25% περίπου όλων των 
απωλειών επί καρτών πληρωμής αφορούν εκδότες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ι Ιαρόλο που οι 
απώλειες αυτές αποτελούσαν παραδοσιακά ένα εγχώριο φαινόμενο, σε όλο και μεγαλύτερο 
βαθμό οφείλονται σε οργανωμένα στο εξωτερικό εγκλήματα σχετιζόμενα με κάρτες πληροιμής. 
Τα μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης λαμβάνονται κυρίως σε εθνικό επίπεδο και σε 
ορισμένες περιπτώσεις οδήγησαν, τουλάχιστον προσωρινά, σε μειώσεις των περιπτώσεων 
εγχώριας απάτης, ενώ η εγκληματικότητα τείνει να προσαρμόζεται μέσω μιας ανάλογης 
αύξησης των περιπτώσεων διασυνοριακής απάτης. Εκτός από το πρόβλημα της απάτης και 
πλαστογραφίας που σχετίζονται με κάρτες πληρωμής, ένας δυνητικός κίνδυνος είναι εκείνος της 
συστημικής απάτης, δηλαδή των επιθέσεων ("hacking") εναντίον των'υποκείμενων δικτύων 
ηλεκτρονικών υπολογιστών, οι οποίες μπορούν επίσης να επηρεάσουν τα μέσα και τα 
συστήματα πληρωμών. Η διασυνοριακή εγκληματικότητα στον τομέα των καρτών πληρωμής 
αντιπροσωπεύει επομένως ένα πραγματικό πρόβλημα για τα κράτη μέλη της Ευροοπαϊκής 
Ένωσης, καθώς και για τη βιομηχανία συστημάτων πληρωμών και τους χρήστες. 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που ερωτήθηκε για ενα σχέδιο κοινής δράσης που στόχευσε στην 
ανταλλαγή των πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσκον επιβολής νόμου και της βιομηχανίας 
καρτών πληρωμής, επέμεινε στην ανάγκη για τη συνεπή και περιεκτική δράση κατά την έγκριση 
του ψηφίσματος του στις 15 Μαίου 1998. 
Οι υπηρεσίες πληρωμών δεν παρέχονται υπό συνθήκες νομοθετικού κενού. Σκοπός του 
σημερινού κοινοτικού ρυθμιστικού πλαισίου είναι η δημιουργία μιας κοινής ενιαίας ζώνης, στην 
οποία το κεφάλαιο, τα άτομα, τα αγαθά και οι υπηρεσίες μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα. 
Μια σύντομη περιγραφή των στοιχείο) ν που συναποτελούν το πλαίσιο αυτό παρέχεται στο 
Παράρτημα 1. 
2. Τα συστήματα πληρωμών και οι φορείς που συμμετέχουν σε αυτά 
Στο τμήμα αυτό περιγράφονται τα μέσα πληρωμής, πλην των μετρητών, και τα χαρακτηριστικά 
των συστημάτων πληρωμών στα οποία αυτά βασίζονται, οι κυριότεροι φορείς που συμμετέχουν 
στα συστήματα αυτά και τις λειτουργίες τους. Λόγω της ταχείας ανάπτυξης του εν λόγω τομέα, 
ο κατωτέρω πίνακας έχει καθαρά ενδεικτικό χαρακτήρα. Επίσης, τα πλέον καινοτόμα μέσα 
πληρωμής επιτρέπουν στους κατόχους τους να επωφελούνται από πολλαπλές λειτουργίες. 
α) Λειτουργική ταξινόμηση το>ν μέσων και των συστημάτο>ν πληρωμών 
Για να διευκολυνθεί η ανάλυση, τα μέσα πληρωμών, εκτός από το νόμιμο νόμισμα (δηλαδή 
τραπεζογραμμάτια και κέρματα), μπορούν να περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: 
• προπληρωμένα έγγραφα μέσα (π.χ. ταξιδιωτικές επιταγές, παραστατικά πληρωμο.')ν, κουπόνια 
κλπ.)· 
• ηλεκτρονικά μέσα με αποθηκευμένη αξία (π.χ. προπληρο)μένες κάρτες και ηλεκτρονικό χρήμα 
σε λογισμικό)· 
• παραδοσιακά έγγραφα μέσα (π.χ. επιταγές), 
• παραδοσιακά (οιονεί) ηλεκτρονικά μέσα (π.χ. όλα τα είδη καρτών πληρωμής, εκτός το)ν 
προπληρωμένων: πιστοπικές κάρτες, χρεωστικές κάρτες, κάρτες περιοδικής χρέο>σης ή 
επιβάρυνσης), καθο')ς και 
• τραπεζικές τηλεργασίες εξ αποστάσεως (π.χ. τεχνικές κατ'οίκον/μέσω τηλεφώνου/μέσο) 
ηλεκτρονικού υπολογιστή). 
β) Ορισμός των φορέων που συμμετέχουν σε ένα σύστημα πληρωμών 
Προς το παρόν, σε ένα σύστημα πληρωμών εντοπίζονται σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις οι 
ακόλουθοι φορείς (και λειτουργίες): 
• "εκδότης": συνήθως (χρηματοπιστο)τικός) οργανισμός ο οποίος, στο πλαίσιο των 
δραστηριοτήτων του (και σύμφωνα με σύμβαση που συνάπτει με το χρήστη), θέτει στη 
διάθεση του χρήστη ένα μέσο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διενέργεια πληρωμών^'· 
• "χρήστης": πρόσωπο (φυσικό και/ή νομικό) το οποίο (βάσει σύμβασης που υπογράφει με 
έναν εκδότη) κατέχει ένα μέσο πληρωμής που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διενέργεια 
πληρωμής· 
• "αποδέκτης": εγκατάσταση (εμπορική ή παροχής υπηρεσιών) που αποδέχεται, για 
λογαριασμό της ή για λογαριασμό του δικτύου της, την πληρωμή αγαθών και υπηρεσιών από 
κατόχους που χρησιμοποιούν ένα μέσο πληρωμής· 
• "φορέας διακανονισμού των συναΜ.αγών (acquirer)":.(χρηματοπιστωτικός) οργανισμός που 
λαμβάνει από τον αποδέκτη πληροφορίες για τη συναλλαγή και ευθύνεται για το 
διακανονισμό της συναλλαγής με τον αποδέκτη. 
Δεδομένου ότι σε όλα τα συστήματα πληρωμών παρεμβαίνουν διάφοροι εκδότες, χρήστες, 
αποδέκτεςκαι πληρωτές, συνήθως καθένα από τα συστήματα αυτά βασίζεται σε διαδικασίες που 
Ιτην περίπτωση του ηλεκτρονικού χρήματος, ο εκδότης του ηλεκτρονικού χρήματος, ο εκδότης της κάρτας 
πληρωμής και ο οργανισμός που θέτει στη διάθεση το» χρήστη την κάρτα πληρωμής μπορούν vu είναι 
διαφορετικές οντότητες. 6 
5 
έχουν συμφωνηθεί από κοινού για την επεξεργασία (διαβίβαση, έλεγχος συμφωνίας και 
επιβεβαίωση των εντολών πληρο)μής) και το διακανονισμό (απαλλαγή το)ν μερών μετά τη 
μεταβίβαση το)ν οφειλόμενων ποσών) το>ν συναλλαγών. Από την άποψη αυτή, δεν πρέπει να 
υποεκτιμάται ο ρόλος το>ν φορέίυν εκμετάλλευσης δικτύων (συνήθο)ς, αλλά όχι αποκλειστικά, 
επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών), οι οποίοι δεν συμμετέχουν άμεσα στα συστήματα πληρωμών, 
αλλά εξασφαλίζουν την κυκλοφορία των χρηματοοικονομικών πληροφοριών. 
3. Η κοινωνία των πληροφοριών και η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου 
Η παγκόσμια επανάσταση των πληροφοριών, και τα πιο χαρακτηριστικά της παραδείγματα, το 
Ίντερνετ και το ηλεκτρονικό εμπόριο, μεταβάλλει ήδη ριζικά τους τρόπους αλληλεπίδρασης 
μεταξύ επιχειρήσεων και πολιτών. Το Ίντερνετ μπορεί να δώσει μια καθοριστική ώθηση στην 
παγκόσμια οικονομία τον προσεχή αιώνα και είναι σαφές ότι αποτελεί ήδη ένα σημαντικό μέσο 
για τις επιχειρήσεις, του οποίου οι επιπτο')σεις είναι ήδη αισθητές στην καθημερινή ζωή. 
Δυνητικά, το Ίντερνετ μπορεί να μειώσει το αρχικό κόστος και το κόστος το)ν συναλλαγών σε 
πολύ χαμηλά επίπεδα σε σχέση με εκείνα των πιο παραδοσιακό')ν μέσων διενέργειας 
συναλλαγών, κυρίως στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και, ειδικότερα, σε εκείνον 
των συστημάτων και μέσων πληρωμών. 
Στο πλαίσιο της παρούσας ανακοίνωσης, έχει ίσως ακόμα μεγαλύτερη σημασία να 
προσδιοριστεί εάν, και με ποιο τρόπο, οι εγκληματικές δραστηριότητες μπορούν να 
επωφεληθούν από τις τεχνολογίες των πληροφοριών. Το ερώτημα που πρέπει να διερευνηθεί 
είναι 6άν η κοινωνία των πληροφοριών και ιδίως το ηλεκτρονικό εμπόριο, λόγω της αυξημένης 
χρήσης συστημάτων επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών που συνεπάγονται, 
δημιουργούν νέες απειλές ή απλο')ς επιταχύνουν ορισμένες παραδοσιακές τάσεις'. 
Στο πλαίσιο των εργασιών της για την κοινίονία των πληροφοριιόν και το ηλεκτρονικό εμπόριο, 
η Επιτροπή έχει ήδη αναλάβει ορισμένες πρωτοβουλίες που αποσκοπούν ιδύυς στη δημιουργία 
ενός σαφούς πλαισίου για την περαιτέρω ανάπτυξη τους, κατά τρόπο που να τονώνει τις 
επενδύσεις σε υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου και να καθιστά δυνατή την αξιοποίηση των 
πλεονεκτημάτων τους για την F.E από πλευράς οικονομικής ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας και 
απασχόλησης". Η ταχεία επίτευξη προόδου στους τομείς «χυτούς και η επιτυχής υλοποίηση 
αυτών των πρωτοβουλιών θα συμβάλουν αναμφίβολα στη δημιουργία ενός ενισχυμένου 
περιβάλλοντος ασφαλείας και, με τον τρόπο αυτό, θα αποβούν τελικά προς όφελος των 
συστημάτων και μέσων πληρωμών. 
Μια μελέτη για τα εγκλήματα που σχετίζονται με τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών (μελέτη COMCRIME) 
εκπονήθηκε κατόπιν παραγγελίας της ΓΔ XIII και ολοκληρώθηκε πρόσφατα από τον καθηγητή Sieber του 
Πανεπιστημίου του Worzburg και τον καθηγητή Kaspcrsen του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Αμστερνταμ. 
http://wwvv2.ccho.lu/legaI/cn/comcrimc/sicbcr.html 
Στο προ>τοβουλίες αυτές περιλαμβάνονται ιδύος: η ανακοίνωση για μια ευρωπαϊκή πρ<υτοβουλία στον τομέα του 
ηλεκτρονικού εμπορίου (ΙΌΜ(97)157 τελικό της 15.04.19971- την πρόταση οδηγίας του Ει>ρ<υπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου |COM(97)356 τελικό της 09.07.1997 (97/0198 (<Λ)Ι))| για την έννομη 
προστασία των υπηρεσιών που βασίζονται ή συνίστανται στην παροχή πρόσβασης υπό όρους· την ανακοίνωση 
της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Οικονομική και Κοινοηική Επιτροπή και 
στην Επιτροπή το>ν Περιφερειών [C'OM(97)503 τελικό της 01.10.19971 για την "Κατοχύρωση ασφαλείας και 
εμπιστοσύνης στις ηλεκτρονικές επικοιν<ι>νίες - Ι Ιρος ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπογραφές και 
την κρυπτοθέτηση"- η πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου |1'()Μ(98)297 
τελικό της 13.05.1998] σχετικά με ένα κοινό πλαίσιο για τις ηλεκτρονικές υπογραφές η ανακοίνωση 
"Παγκοσμιοποίηση και κοινωνία των πληροφοριών - II ανάγκη για ενισχυμένο διεθνή συντονισμό" [COM(98)50 
τελικό]· η πρόταση για ένα πρόγραμμα δράσης για την προώθηση της ασφαλούς χρήσης του Ίντερνετ (ΕΕ αριθ. 
C 48 της 13.02.1998), το οποίο επικεντρώνεται στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης στα δίκτυα μέσω μιας σειράς 
ενεργειών και επομένως συμπεριλαμβάνεται στις δραστηριότητες για την παρώθηση του ηλεκτρονικού 
εμπορίου. 
4. Ποινικό δίκαιο 
α) Ουσιαστικό δίκαιο - κατηγορίες ποινικών αδικημάτων 
Σε όλα τα κράτη μέλη οι ποινικές διατάξεις σχετικά με τα μέσα πληρωμής βασίζονται κατά 
κανόνα στις έννοιες της "παραχάραξης" και της "πλαστογραφίας". Ωστόσο, οι όροι αυτοί δεν 
έχουν την ίδια έννοια στις ποινικές νομοθεσίες όλων των κρατών μελών. Κατά κανόνα, τα δύο 
στοιχεία αυτής της συμπεριφοράς είναι η πράξη της δημιουργίας ενός πλαστού ή η νόθευση ενός 
γνήσιου μέσου πληρωμής και η δόλια πρόθεση χρησιμοποίησης του. Σε ορισμένες έννομες 
τάξεις απαιτούνται και άλλα στοιχεία όπως η ύπαρξη "ουσιωδών επιπτώσεων". 
Όλες οι ποινικές νομοθεσίες των κρατο')ν μελο)ν προβλέπουν το έγκλημα της παραχάραξης 
μεταλλικοί νομισμάτο)ν_ και χαρτονομισμάτων. Όσον αφορά τα παραδοσιακά έγγραφα μέσα 
πληρωμής (π.χ. επιταγές), οι αποκλίσεις μεταξύ των νομοθεσιών στα κράτη μέλη είναι πιο 
σημαντικές. Σχετικά με τις μεθόδους πληρωμής όπως οι κάρτες πληροομής, οι διαφορές είναι 
ακόμη εντονότερες. Σε ορισμένες χώρες, για τη διάπραξη του σχετικού εγκλήματος, ο δράστης 
πρέπει να χρησιμοποιεί πράγματι τα μέσα πληρωμής και ορισμένες φορές απαιτείται η απόδειξη 
ύπαρξης προθέσεως. H απλή κατοχή κλεμμένων ή πλαστών καρτών πληρωμής ή η κλοπή μιας 
κάρτας πληρωμής δεν θεωρούνται αδικήματα σε όλα τα κράτη μέλη. Οι δυσκολίες αυξάνονται 
όταν οι δράστες δεν χρησιμοποιούν απλώς παράνομα τις απολεσθείσες ή κλαπείσες κάρτες, 
αλλά κατασκευάζουν, χρησιμοποιούν και κατέχουν πλαστές κάρτες πληρωμής. Τα περισσότερα 
κράτη μέλη δεν διαθέτουν νομοθετικές διατάξεις που αναφέρονται ρητά στα εγκλήματα τα 
σχετικά με τις κάρτες πληρωμής και βασίζονται στην υφιστάμενη νομοθεσία για τα πιο κλασικά 
εγκλήματα τα σχετικά με τη χρήση εγγράφων, η οποία δεν είναι απόλυτα προσαρμοσμένη στις 
τεχνολογικές καινοτομίες. 
Αλληλεπίδραση μεταξύ των καταχρήσεων όσον αφορά τις τεχνολογίες ηλεκτρονικών 
υπολογιστών και πληροφορικής και των εγκλημάτων σχετικά με τα μέσα πληρωμής, υπάρχει 
εφόσον οι δράστες χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά συστήματα πληρωμών, ή εφόσον η πράξη της 
πληρωμής υπόκειται σε ηλεκτρονική επεξεργασία. Οι αξιόποινες πράξεις παράνομης 
χρησιμοποίησης ηλεκτρονικών συστημάτων για την εξαπάτηση του δικαιούχου μιας πληρωμής, 
των επιχειρήσεων καρτών πληρωμής ή των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων δεν καλύπτονται 
πάντοτε από την υφισταμένη νομοθεσία. Η χωρίς άδεια πρόσβαση στα συστήματα αυτά δεν έχει 
ποινικοποιηθεί παντού. Η χρησιμοποίηση δεδομένων με σκοπό να γίνει παράνομη μεταφορά 
χρηματικών ποσο)ν δεν περιλαμβάνεται κατ' ανάγκην στην έννοια της απάτης, καθόσον 
προϋποθέτει δόλια παραπλάνηση ή εκμετάλλευση πλάνης, που δύσκολα θα είχε εφαρμογή στις 
ηλεκτρονικές επικοινωνίες . 
Οι εγκληματικές οργανώσεις εκμεταλλεύονται τις διαφορές αυτές και δρουν από τις λιγότερο 
προστατευόμενες αγορές. Οι διαφορές αυτές στις νομοθεσίες των κρατών μελών δημιουργούν 
σημαντικές δυσχέρειες στη διερεύνηση και τη δίωξη της απάτης δια μέσου των εθνικών 
συνόρων. 
Ένα πρώτο συμπέρασμα που προκύπτει, συνεπώς, είναι ότι για να αντιμετωπιστεί ένα 
πανευρωπαϊκό πρόβλημα, θα πρέπει να αποφευχθεί η χρησιμοποίηση ως αφετηρίας αυτών των 
καθιερωμένων όρων και να δοθεί προσοχή στη συμπεριφορά από την οποία προκύπτει το 
συγκεκριμένο πρόβλημα. 
Ένα δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι κάθε ταξινόμηση με βάση τα μέσα πλ,ηρωμής ή συνδεόμενη με 
τα μέσα πλ,ηρωμής θα πρέπει να αποκλειστεί, και να προτιμηθούν περισσότερο σταθερές και 
ευέλικτες κατηγορίες. Πράγματι, η εγκληματική συμπεριφορά δεν είναι, a-priori, και καθαυτή, 
συνδεδεμένη με ένα συγκεκριμένο μέσο πληρωμής. Τα ποινικά αδικήματα θα πρέπει κατά 
προτίμηση να διακρίνονται <υς εξής: 
α) κατά πόσον αφορούν το ίδιο το μέσο πληρωμής και τους μηχανισμούς ασφαλ&ίας που 
επιτρέπουν, π&ριορίζουν και/ή προστατεύουν την πρόσβαση στο μέσο πληροομής και τη 
χρήση του, 
β) κατά πόσον αφορούν τις ίδιες τις πράξεις πληρωμής, περιλαμβανομένου του 
συστήματος εντολής, είσπραξης, επεξεργασίας, συμψηφισμού και διακανονισμού και/ή 
γ) κατά πόσον αφορούν τα μέσα προπαρασκευής και πραγματοποίησης της εγκληματικής 
δραστηριότητας, περιλαμβανομένου και (της δημιουργίας) του ειδικού για το σκοπό 
αυτό εξοπλισμού. 
Ως εκ τούτου, προτείνεται να περιγραφούν οι διάφορες μορφές συμπεριφοράς οι οποίες πρέπει 
να καταπολεμηθούν, αντί να βασισθούμε στα καθιερωμένα εγκλήματα που προβλέπουν οι 
νομοθεσίες, επικεντρώνοντας παράλληλα στο σκοπούμενο από το δράστη αποτέλεσμα. Χάρη σ1 
αυτή την ταξινόμηση "με. βάση το σκοπούμενο αποτέλεσμα" και "ουδέτερη από άποψη μέσου", 
αποφεύγεται μια υπερβολικά συγκεκριμένη κωδικοποίηση των εγκλημάτο)ν (η οποία θα 
κινδύνευε να ανατραπεί από τις καινοτομίες που εμφανίζονται σε επίπεδο τεχνολογίας ή 
υπηρεσιών και να αποτελέσει αντικείμενο διαφορετικών ερμηνειών OJÇ προς τον χαρακτηρισμό 
των εγκλημάτων). 
Τέλος, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η προσέγγιση με βάση τη συμπεριφορά έχει ήδη εφαρμοστεί 
- σε μεγάλο βαθμό επιτυχώς - στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η παλαιότερη ποινική νομοθεσία 
για την προστασία των καταναλωτών όσον αφορά τις πιστωτικές κάρτες σε συνδυασμό με την 
νεότερη νομοθεσία που αφορά διάφορες μορφές παράνομης χρησιμοποίησης των μηχανισμών 
πρόσβασης καλύπτει όλες τις μεθόδους πληρωμής χωρίς έγγραφα μέσα, με ιδιαίτερη έμφαση 
στα προϊόντα με πρόσβαση εξ αποστάσεως. 
β) Δικονομικό δίκαιο 
Για να αποφανθεί ένα δικαστήριο σχετικά με τη συμπεριφορά ενός προσώπου, πρέπει να είναι 
βέβαιο ότι έχει δικαιοδοσία ή δικαίωμα να εκδικάσει τη σχετική υπόθεση. 
Στο ποινικό δίκαιο, τα κριτήρια για την ύπαρξη δικαιοδοσίας είναι κατά κανόνα ο τόπος τέλεσης 
του εγκλήματος, παρόλο που σε ορισμένα κράτη μέλη και για ορισμένα εγκλήματα καθοριστικό 
στοιχείο είναι η ιθαγένεια του δράστη, ανεξάρτητα από τον τόπο που διαπράχθηκε το έγκλημα. 
Για τα περισσότερα εγκλήματα που αφορούν τα μέσα πληριυμής πλην των μετρητών, και 
ιδιαίτερα τα συστήματα που βασίζονται σε τηλεπικοινωνιακές υποδομές, μια διασυνοριακή 
συναλλαγή μπορεί να διεκπεραιωθεί μέσο) ενός ή περισσοτέρων κρατών μεταξύ του δράστη και 
του "στόχου" του (θύμα). Ανάλογα με τη διάρθρωση της ποινικής νομοθεσίας στα εμπλεκόμενα 
κράτη, μπορεί να υπάρχει ταυτόχρονη δικαιοδοσία τόσο του κράτους προέλευσης όσο και του 
κράτους προορισμού. Η αντίθετη περίπτωση είναι επίσης δυνατή, δηλαδή να μην υπάρχει 
δικαιοδοσία σε κανένα κράτος μέλος. Ως εκ τούτου, μετά από κάθε πρόταση για προσέγγιση των 
διατάξεων ουσιαστικού ποινικού δικαίου θα πρέπει να γίνεται συζήτηση για το ζήτημα της 
δικαιοδοσίας και πριν από κάθε συζήτηση περί αμοιβαίας συνδρομής πρέπει να γίνεται 
συζήτηση για τη δικαιοδοσία. 
Η συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων ποινικών δικαστηρίων πραγματοποιείται κυρίως με την 
παροχή αμοιβαίας νομικής συνδρομής και μέσω συμφωνιών έκδοσης. 
Στην πρώτη περίπτωση, ένα κράτος μέλος που χρειάζεται αποδεικτικά στοιχεία από άλλο κράτος 
μέλος για την άσκηση δίωξης, μπορεί να ζητήσει και να λάβει τα αποδεικτικά αυτά στοιχεία από 
χο εν λόγω κράχος. Οι σχετικές διαδικασίες που προβλέπονται βασίζονται κυρίο>ς σε διμερείς 
συμφωνίες μεταξύ κρατούν και την ευρο)παϊκη σύμβαση περί αμοιβαίας συνδρομής του 1959 και 
το πρωτόκολλο της. Τα κράτη μέλη επεξεργάζονται επί του παρόντος ένα σχέδιο σύμβασης της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης για την συμπλήρωση των διατάξεων της σύμβασης του 1959, δεδομένου 
ότι οι τελευταίες εφαρμόζονται στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Στόχος της σύμβασης αυτής θα είναι να βελτιωθούν και να γίνουν πιο αποτελεσματικές οι 
εφαρμοζόμενες διαδικασίες. Το σχέδιο δράσης που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο 
?μστερνταμ, με τη σύσταση 16, αναφέρεται στη σημασία των εργασκόν αυτο)ν για την 
αποτελεσματική δικαστική συνεργασία στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και 
θέτει σαν στόχο το τέλος του 1997 - μέσα του 1998 για την ολοκλήρο)σή τους. 
Όσον αφορά την έκδοση, υπάρχουν επίσης συμφωνίες δυνάμει το)ν οποίων ένα κράτος μέλος 
μπορεί να ζητήσει την παράδοση ενός ατόμου το οποίο κατηγορείται ή έχει καταδικαστεί για 
σοβαρή αξιόποινη πράξη.προκειμένου να δικαστεί ή να εκτίσει την ποινή του στο κράτος αυτό. 
Η βασική πράξη που περιέχει ρυθμίσεις για τη συνεργασία αυτή είναι η ευρίοπαϊκή σύμβαση 
περί εκδόσεως του 1997 και τα πρωτοκολλά της. Για να συμπληρωθεί και να διευκολυνθεί η 
εφαρμογή της σύμβασης αυτής, τα κράτη μέλη υιοθέτησαν το 1995 μια σύμβαση που προβλέπει 
μια απλουστευμένη διαδικασία έκδοσης για τα πρόσωπα που συναινούν στην παράδοση τους. Η 
σύμβαση του 1996 περί εκδόσεως μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ βελτκυνει περαιτέρω τους 
όρους που ισχύουν για την έκδοση μεταξύ των κρατούν μελών, και συγκεκριμένα διευρύνεται το 
φάσμα των αξιόποινων πράξεων για τις οποίες μπορεί να ζητηθεί έκδοση με τη μείωση του 
ορίου της κατώτατης ποινής που απαιτείται προκειμένου να επιτραπεί η έκδοση. 
5. Διεθνή ζητήματα 
Για να εναρμονισθούν οι στρατηγικές που εφαρμόζονται σε κοινοτικό επίπεδο με τις διεθνείς 
προσεγγίσεις που υπάρχον και να συμβιβάζονται με αυτές, πρέπει όλα τα μέρη (αρχές, 
επαγγελματίες TOD κλάδου και ομάδες χρηστών) να προσπαθούν να σDvτovίζoDV τις 
προττοβοϋλίες TODÇ στα διάφορα διεθνή φόρα και ομάδες, και να συνάπτουν, κάθε φορά που 
είναι αυτό δυνατόν, διεθνείς συμφωνίες. Για παράδειγμα, μετά τη σύνοδο κορυφής του Χάλιφαξ, 
η ομάδα G-8 συνέστησε μια ομάδα εμπειρογνωμόνων ανοηάτου επιπέδου για το διεθνές 
οργανωμένο έγκλημα, τη λεγόμενη ομάδα της Αυο')ν. Μία από τις δραστηριότητες της ομάδας 
αυτής ήταν η συζήτηση σχετικά με την κατάρτιση κοινών σχεδίων για τη διερεύνηση και την 
καταπολέμηση ορισμένων μορφα)ν οργανωμένου εγκλήματος. Στο πλαίσιο αυτό, δόθηκε 
ιδιαίτερη προσοχή στις απάτες που αφορούν κάρτες πληρωμής και άλλους μηχανισμούς 
πρόσβασης στα συστήματα πληρ(ομά)ν. Η Επιτροπή συμμετέχει σήμερα σε όλες αυτές τις 
συζητήσεις προκειμένου να αποφευχθεί η περιττή καταβολή διπλθ)ν προσπαθεκυν και να 
διευκολυνθεί ο συντονισμός. 
Επιπλέον, μια ομάδα εργασίας του Συμβουλίου της Ευρώπης (η PC-CY ή ομάδα εργασίας 
"Cybercrime") εκπονεί ένα σχέδιο σύμβασης για τα εγκλήματα σχετικά με τους ηλεκτρονικούς 
υπολογιστές, ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της οποίας είναι ότι περιέχει έναν 
κατάλογο όπου γίνεται διάκριση μεταξύ των παραδοσιακών αδικημάτων πoD μπορεί να 
διαπραχθούν στο περιβάλλον της πληροφορικής (π.χ. "απάτη") και των νέων αδικημάτων, τα 
οποία είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα με τους ηλεκτρονικούς Dπoλoγιστές (π.χ. πληροφορική 
πειρατεία ("hacking")). 
Εκτός από την πραγματοποιούμενη ανταλλαγή πληροφοριών με τις χο)ρες της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρο>πης και τα σχέδια που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα P1IARE, 
επισημαίνεται ότι τα προγράμματα GROT1US και OISIN προσφέρουν τη δυνατότητα 
χρηματοδότησης ειδικο)ν προγραμμάτων για τη βελτύοση της διασυνοριακής συνεργασίας με 
την ενημέρωση, την κατάρτιση και επιμόρφωση των σχετικο)ν ομάδων που υπηρετούν τη 
δικαιοσύνη σχα κράχη μέλη, ενώ παράλληλα παρέχουν χη δυναχόχηχα συμμεχοχής σε πρόσωπα 
από χις υποψήφιες χο)ρες. 
Τέλος, σχο πλαίσιο της προενταξιακής στρατηγικής, θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα θ)στε τα 
προγράμματα που καταρτίζονται να λαμράνουν υπόψη την κοινοτική πολιτική για την 
καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, περιλαμβανομένου του προβλήματος της απάτης 
και της πλαστογραφίας στο πλαίσιο συστημάτων πληρωμών πλην των μετρητοί. 
6· Προς μια πολιτική της Ένωσης: κατανομή των ευθυνών 
Από τα προηγούμενα κεφάλαια προκύπτει σαφο)ς ότι η απάντηση στο πρόβλημα που μας 
απασχολεί είναι η εξεύρεση μιας κοινής προσέγγισης μάλλον παρά η ανάληψη μεμονωμένων 
και επιμέρους πρίοτοβουλιών. Επιπλέον, βασικό στοιχείο μιας τέτοιας απάντησης πρέπει να 
είναι η ιεράρχηση και κατανομή των ευθυνο)ν μεταξύ όλων το)ν (άμεσα ή έμμεσα) των 
ενδιαφερομένων μερών. 
Πρώτα απ' όλ.α. χα μέσα πληρωμής καθο)ς και τα συστήματα στα οποία βασίζονται και οι 
λειτουργίες που επιτρέπουν τη χρήση τους, πρέπει να έχουν τα κατάλληλα τεχνικά 
χαρακτηριστικά για τον περιορισμό στο μέγιστο δυνατό βαθμό των δυνατοτήτων εγκληματικής 
δραστηριότητας. Αυτό αποτελεί αναγκαίο όρο και το πρώτο στάδιο για την αποτελεσματική 
αντιμετώπιση της εγκληματικότητας. Πρωταρχική ευθύνη του κλάδου σαν σύνολο (και των 
συμμετεχόντων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ατομικά) πρέπει να είναι η διαρκής εvίσχDση 
της ασφάλειας τοον τεχνικοΐν πληρωμής και η σαφής ενημέρωση των χρηστών για το πραγματικό 
επίπεδο ασφάλειας ποϋ διαθέτουν τα διάφορα προϊόντα που προσφέρουν για τη διενέργεια 
πληρωμών. Η ευθύνη αυτή πρέπει να επεκταθεί και στους φορείς λειτουργίας των δικτύων, 
στους οποίους εναπόκειται να εξασφαλίσουν την ασφαλή ανταλλαγή χρηματοοικονομικών 
πληροφοριών. 
Ωστόσο, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η τεχνική ασφάλεια δεν μπορεί από μόνη της να βοηθήσει 
παρά μόνο στο βαθμό που επιτρέπει την αύξηση του επιπέδου προστασίας. Δεν αποτελεί 
οριστική λύση και δεν θα πρέπει να θεωρείται σαν τέτοια. Πράγματι, όλοι οι ενδιαφερόμενοι 
παράγοντες και αρχές πρέπει να διαδραματίσουν το δικό τους ρόλο στην προώθηση και την 
εφαρμογή ενός καχάλληλου πλαισίου που θα επιχρέπει: 
- χην παροχή κινήτροον για χη λήψη μέχρων έγκαιρης ανίχνευσης (πρόληψη), και 
- τη δημιουργία ενός δικτύου ασφάλειας για την καταστολή των εγκλημάτων που έχουν ήδη 
διαπραχθεί (ποινές). 
Δεύτερον, το έγκλημα δεν αποτελεί επ* ουδενί γεωγραφικά περιορισμένο φαινόμενο, κατά 
μείζονα λόγο με τις σημερινές προοπτικές της επανάστασης της πληροφορικής. Για να ενισχυθεί 
η αποτελεσματικότητα οποιασδήποτε δράσης, χρειάζεται, όποτε αυτό είναι δυνατόν, να 
εξασφαλίζεται μια συνεκτική προσέγγιση σε διεθνές επίπεδο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το 
οργανωμένο έγκλημα, το οποίο έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι μπορεί να μετακινείται με 
ευκολία σε πιο φιλόξενους τόπους ο)στε να ασκεί τις δραστηριότητες του με μεγαλύτερη 
ασφάλεια. 
Κοινή δράση για την καταπολέμηση της απάτης και την πλαστογραφία όσον αφορά τα 
μέσα πληρωμής πλην των μετρητών 
10 
Για την αντιμεχώπιση της πρόκλησης που αντιπροσωπεύουν οι εγκληματικές ενέργειες με τη 
μορφή της απάτης και της πλαστογραφίας των μέσων πληρο)μής πλην των μετρητο)ν, η 
Επιτροπή προτείνει ένα σχέδιο κοινής δράσης. Σκοπός της προτεινόμενης κοινής δράσης είναι 
να εξασφαλίσει ότι η απάτη που αφορά όλες τις μορφές μέσων πληρουμής πλην το)ν μετρητοιν 
χαρακτηρίζεται (oq ποινικό αδίκημα και τιμωρείται με αποτελεσματικές, ανάλογες και 
αποτρεπτικές ποινές σε όλα τα κράτη μέλη και ότι υπάρχουν κατάλληλοι μηχανισμοί 
συνεργασίας για την αποτελεσματική δίωξη αυτο)ν των αδικημάτων. Αυτό δεν θίγει την 
ευχέρεια που έχουν τα κράτη μέλη να ποινικοποιούν και άλλες μορφές εγκλημάτων που γίνονται 
με τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή, όπιος η μη εγκεκριμένη πρόσβαση σε συστήματα 
πληρωμών που χρησιμοποιεί τεχνολογίες των πληροφοριών. 
Η παρούσα κοινή δράση αποφεύγει σκόπιμα τη χρησιμοποίηση χαρακτηρισμοί ν που ορίζονται 
επακριβώς στο ισχύον ποινικό δίκαιο, εφόσον αυτοί δεν καλύπτουν τα ίδια στοιχεία σε όλες τις 
χο)ρες. Η επιλεγείσα προσέγγιση συνίσταται αντίθετα στην περιγραφή των. διάφορων 
συμπεριφορών που πρέπει να χαρακτηρίζονται ως ποινικά αδικήματα σε όλη την Ένωση, και η 
περιγραφή αυτί] είναι τέτρια ώστε να μην περιορίζει την εφαρμογή της κοινής δράσης σε 
ορισμένα μέσα πληρωμής πλην των μετρητών των μετρητών. Για το σκοπό αυτό, ο κατάλογος 
του άρθρου 2 καταρτίστηκε με αναφορά στο σκοπό που επιδιώκει άμεσα ο δράστης. 
Επικεντρώνεται στον άμεσο στόχο του δράστη, διακρίνοντας τις παράνομες πράξεις ανάλογα με 
το εάν έχουν ως στόχο το μέσο πληρωμής ή την κατασκευή μέσων πληρωμής, μία ή 
περισσότερες πράξεις πληρωμής, ή το σύστημα που χρησιμοποιείται για την εντολή, την 
είσπραξη, την επεξεργασία, το συμψηφισμό και το διακανονισμό των πράξεων πληρωμής. 
Για τους λόγους αυτούς, θεωρήθηκε ότι η κοινή δράση είναι το καταλληλότερο μέσο για την 
επίτευξη του επιδκοκόμενου στόχου: η κοινή δράση καθορίζει το αποτέλεσμα που πρέπει να 
επιτευχθεί και αφήνει στις αρχικές αρχές την επιλογή της μεθόδου. II προτεινόμενη κοινή δράση 
καταρτίστηκε βέβαια με βάση τη Συνθήκη του Μάαστριχτ. Θα πρέπει να προσαρμοστεί στο νέο 
νομοθετικό πλαίσιο και να λάβει τη μορφή μιας απόφασης-πλαίσιο όταν θα τεθεί σε ισχύ η 
Συνθήκη του ?μστερνταμΛ Με βάση την ισχύουσα συνθήκη,, το άρθρο 3, παράγραφοι 6 και 7, 
και το άρθρο 7, τα οποία αφορούν τη δικαστική συνεργασία, δεν αποτελούν τυπικά μέρος της 
πρωτοβουλίας της Επιτροπής. Υποβάλλονται προς εξέταση από την Επιτροπή για τη 
συμπλήρωση του κειμένου. Τέλος, η παρούσα πρόταση πρέπει να εκτιμηθεί στο πλαίσιο το)ν 
άλλων μέσων που έχουν ήδη θεσπιστεί ή βρίσκονται στο στάδιο της εξέτασης, όπως η κοινή 
δράση για την ποινικοποίηση της συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση V0, η κοινή δράση για 
τη δημιουργία του ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου * ^ και το σχέδιο σύμβασης για την αμοιβαία 
συνδρομή 12. 
Λυτό σημαίνει ιδύος ότι έχει εφαρμογή το άρθρο 35 της ενοποιημένης Συνθήκης της Ι-Ιυρωπαϊκής Ί νωσης. το 
οποίο προβλέπει ότι το Δικαστήριο τ<ον Ι-Λίροιπαϊκών Κοινοτήτων έχει αρμοδιότητα να αποφαίνεται μι: 
προδικαστικές αποφάσεις επί του κόρους και της ερμηνείας των αποφάσεων-πλαίπιο, υπό την επιφύλαξη των 
δηλώσείον στις οποίες προβαίνουν τα κράτη μέλη. ΙΙροβλέπει επίσης τη δυνατότητα υποβολής υπομνήματος ή 
γραπτών παρατηρήσεων στο Δικαστήριο και παραχοιρεί στο Δικαστήριο αρμοδιότητα να ελέγχει τη νομιμότητα 
το>ν αποφάσεοιν-πλαίσιο και να αποφαίνεται επί οποιασδήποτε διαφοράς μεταξύ κρατών μελών σχετικά με την 
ερμηνεία των αποφάσεοη'-πλαίσιο. εφόσον η εν λόγω διαφορά δεν μπορεί να επιλυθεί από το Συμβούλιο εντός 
έξι μηνών από την υποβολή της στο Συμβούλιο από ένα από τα μέλη του. 
'" Σχέδιο κοινής δράσης που θεσπίζεται από το Συμβούλιο βάσει του άρθρου Κ.3 της Συνθήκης για την Ηυρο)παϊκή 
Ένωση, για την ποινικοποίηση της συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση στα κράτη μέλη της Ευρο)παϊκής 
Ένωσης (δεν έχει δημοσιευθεί). 
' ' Πρόταση κοινής δράσης για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου. 
'- Σχέδιο σύμβασης για την αμοιβαία δικαστική συνδρομή μεταξύ κρατών μελών σε ποινικές υποθέσεις (δεν έχει 
δημοσιευθεί). 
11 
Πρόσθετες ενέργειες 
Επιπλέον, στο παράρτημα 2 προτείνεται μια σειρά προσθέτουν ενεργεκυν. Οι ενδιαφερόμενοι 
καλούνται να εξετάσουν τις ενέργειες αυτές, προκειμένου να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα για 
την υλοποίηση τους. Εξάλλου, για να προσδιοριστούν επακριβο)ς τα μέτρα, περιλαμβανομένων 
των νομοθετικών, που ενδέχεται να καταστούν αναγκαία στον τομέα αυτό, η Επιτροπή 
προτίθεται να οργανώσει εκτενείς συζητήσεις με όλους τους ενδιαφερόμενους και να τους 
ενθαρρύνει να λάβουν θέση σχετικά με τις ενέργειες αυτές. Οι (γραπτές) παρατηρήσεις σχετικά 
με τις ενέργειες αυτές πρέπει να αποσταλούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 1998 το αργότερο. 
12 
Παράρτημα 1 
ΚΟΙΝΗ ΔΡΑΣΗ ΠΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ 
ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΛΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ 
ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΜΕΣΑ ΠΛΗΡΩΜΩΝ 
ΠΛΗΝ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΤΩΝ 
13 
Σχόλια σχα άρθρα 
Αρθρο 1 
Το άρθρο 1 περιέχει τους ορισμούς χων όρων πoD χρησιμοποιούνται σχην κοινή δράση. Οι 
ορισμοί aDxoi δίνονται με χην 6πιφύλαξη πιο λεπτομερών ορισμο)ν που ενδεχομένως θα 
προβλέψουν χα κράχη μέλη. 
1. Οι παράγραφοι 1 και 2 περιέχoDV χους βασικούς ορισμούς χης κοινής δράσης. Σχην 
παράγραφο 1 ορίζονται χα "μέσα πλ,ηρωμής (πλ.ην των μετρητών)", χα οποία περιλαμβάνουν όλα 
χα μέσα πληρωμών εκχός από χα χραπεζογραμμάχια και χα κέρμαχα. 
2. Στην παράγραφο 2, η "πράξη πληρωμής" ορίζεται ως οποιαδήποτε πράξη με την οποία 
λαμβάνεται χρήμα ή αξία, πραγματοποιείται ή λαμβάνεται μια πληρωμή για αγαθά, υπηρεσίες ή 
άλλα αντικείμενα αξίας, και/ή εκδίδεται εντολή για τη μεταφορά χρηματικοί ποσών, μέσω ενός 
μέσου πληρωμής. 
3. Ο ορισμός περιλαμβάνει το λογισμικό και συνδέεται με το άρθρο 2 σημείο κ), στο οποίο 
απαριθμούνται οι απαγορευμένες δραστηριότητες όσον αφορά τον ειδικό εξοπλισμό. 
4. Ο ορισμός του "νομικού προσυ')που" λαμβάνεται από το δεύτερο πρωτόκολλο της 
σύμβασης για την προστασία των οικονομικών συρφερόνπυν των ΚυροιπαϊΜον Κοινοτήτων' -\ 
5. Ο ορισμός της "νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες" είναι εκείνος της 
οδηγίας του Συμβουλίου 91/308/ΕΟΚ της 10ης Ιουνίου 1991 για την πρόληψη της 
χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από 
παράνομες δραστηριότητες. 
6. Η έννοια του "υπηκόου" πρέπει να ερμηνεύεται σύμφο>να με τις δηλώσεις τιυν κρατών 
μελθ)ν σχετικά με το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) της ευροοπαικής σύμβασης περί 
εκδόσεως της 13ης Δεκεμβρίου 1957. Η σύμβαση αυτή θα εφαρμόζεται σε σοβαρές 
περιπτώσεις, όπως αυτές ορίζονται στην παρούσα κοινή δράση στο άρθρο 3 παράγραφος 3 
στοιχείο α). 
Αρθρο 2 
Το άρθρο 2 περιγράφει τις συμπεριφορές των οποίων η κοινή δράση προτείνει την 
ποινικοποίηση σε όλα τα κράτη μέλη, εάν αυτό δεν έχει ήδη γίνει, με την επιφύλαξη των 
διατάξεων το>ν άρθρων 3, 4, 5 και 6. Οι συμπεριφορές που απαριθμούνται στο άρθρο 2 δεν 
καλύπτουν την απλή αθέτηση συμβατικών υποχρεο>σεων. 
α) αντιστοιχεί στην κλοπή επιταγο>ν ή καρτιον 
β) καλύπτει, για παράδειγμα, την κατασκευή εντελο)ς πλαστο)ν καρτο)ν, κα()α')ς και τη νόθευση 
DπaρχoDσd)v καρτο)ν· 
13 ΙΊ'.αριΟ. ( 221 της |»>.7.IW7n. Ι!. 
14 
y) avxioxoiXGÎ σχην πώληση, ρεχαβίβαση κλπ., μέσων πληροηιής, πλαστο>ν ή νοθευρένων, 
Κ(χθθ)ς καιγνησύυν μέσων πληρο)μής χωρίς έγκριση του νόμιμου κατόχου τους· 
δ) καλύπτει την εν γνο)σει κατοχή ενός από τα μέσα πληρωμής που αναφέρονται σχα σχοιχεία 
α) ή βί­
ε) αφορά την πραγμαχική χρήση ενός από χα μέσα πληρωμής που αναφέρονχαι σχα σχοιχεία 
α) ή β)· 
σχ) αφορά χην περίπχωση σχην οποία ένας έμπορος ή παρέχων υπηρεσίες αποδέχεχαι εν γνώσει 
μια πληρωμή που γίνεχαι με χον χρόπο που περιγράφεχαι σχο σχοιχείο ε)· 
ζ) acpopa περιπχώσεις σχις οποίες, για παράδειγμα, χρησιμοποιούνται αληθή σχοιχεία 
αναγνώρισης χης κάρχας χωρίς έγκριση XOD νόμιμου κατόχου για την πραγματοποίηση μιας 
πληρωμής μέσο) τηλεφοινου-
η) καλύπτει τη χρησιμοποίηση για τον ίδιο σκοπό εντελιος πλαστούν στοιχείων δεν 
απαγορεύει όμως τη χρησιμοποίηση από το νόμιμο κάτοχο ψευδοη'υμου για την 
αναγνώριση του· 
θ) αφορά τις καταστάσεις στις οποίες, για παράδειγμα, οι πληροφορίες που κυκλοφορούν στο 
σύστημα επεξεργασίας αλλοιώνονται εκ προθέσεως προκειμένου να καταλογιστεί η εντολή 
σε λογαριασμό άλλο από εκείνο του νόμιμου δικαιούχου της εντολής· 
ι) αφορά τις περιπτώσεις στις οποίες τα στοιχεία ταυτόχηχας διαβιβάζονχαι σε πρόσωπο μη 
εξουσιοδοτημένο να κατέχει τις πληροφορίες αυτές που προτίθεται ή θα μπορούσε να τις 
χρησιμοποιήσει για να αποκομίσει αξία ή περιουσιακό όφελος· 
κ) acpopa τα μέσα για την προετοιμασία ή την πραγματοποίηση μιας από τις αξιόποινες 
δραστηριότητες που περιγράφονται αν<οτέρω· 
λ) καλύπτει την κατοχή, για παράδειγμα, ειδικά σχεδιασμένων ολογραμμάτων ή χάρτου 
προοριζόμενου για την εκτύπο)ση επιταγο)ν· 
μ) επεκτείνει το αξιόποινο σε κάθε πρόσοδο που συμμετέχει, ίος συνεργός ή ηθικός 
αυτουργός, σε μια από τις συμπεριφορές που περιγράφονται ανοπέρο) ή που εν γνιόσει του 
επωφελείται από αυτήν. 
Αρθρο 3 
1. Το άρθρο αυτό απαιτεί από τα κράτη μέλη να αναθεωρήσουν τη νομοθεσία και τις 
πρακτικές τους ώστε να εξασφαλίσουν την εφαρμογή των μέτρων που αναφέρονται στις 
παραγράφους 1 έως 7. 
2. Η παράγραφος 1 προβλέπει ότι οι συμπεριφορές που απαριθμούνται στο άρθρο 2 πρέπει 
να χαρακτηρίζονται ως ποινικά αδικήματα. 
3. Η παράγραφος 2 προβλέπει ότι τα νομικά πρόσωπα DπέχoDV ευθύνη, σύμφωνα με τις 
λεπτομέρειες που προβλέπονται από την εθνική νομοθεσία, για χα αδικήμαχα ποϋ προβλέπονχαι 
σχις παραγράφους 1 και 5, εφόσον αυχά διαπράχχονχαι προς όφελος χους από οποιοδήποχε 
πρόσιοπο που ενεργεί είτε ατομικά είτε ως μέλος οργάνου του νομικού προσ<ί>που. Το κείμενο 
της διάταξης εμπνέεται από το άρθρο 3 του δεύτερου πρωτοκόλλου της σύμβασης για την 
προστασία των οικονομίΜυν συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτο>ν, αλλά τροποποιήθηκε 
(ί>στε να μην προϋποθέτει ότι το πρόσωπο που διαπράττει το αδίκημα πρέπει να έχει ηγετική 
θέση στο νομικό πρόσωπο, και δεν προβλέπει ούτε την ευθύνη από την ανεπάρκεια της 
εποπτείας ή του ελέγχου. 
15 
4. Δυνάμει χης παραγράφου 3, χα κράτη μέλη υποχρεούνται να προβλέπουν κατάλληλες 
ποινές για τα αδικήματα αυτά. Όσον αφορά τα φυσικά πρόσωπα, οι διατάξεις εμπνέονται από τις 
διατάξεις της σύμβασης για την προστασία τυ)ν οικονομικών συμφέροντος των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων και του πρωτοκόλλου της σύρβασης αυτής και από εκείνες της σύμβασης για την 
καταπολέμηση της δωροδοκίας στην οποία ενέχονται υπάλληλοι τ<ον Ευρίοπαυαυν Κοινοτήτων 
ή των κρατο>ν μελίόν. Οι κυρο'ισεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες και 
' 14 αποτρεπτικέςΙΗ. 
Κατά την αναθεώρηση της νομοθεσίας τους σύμφωνα με τους κανόνες αυτούς, τα κράτη μέλη 
έχουν κάποια διακριτική ευχέρεια ως προς τον προσδιορισμό της φύσης και της βαρύτητας το>ν 
ποινών που ρπορούν να επιβληθούν. Οι ποινές αυτές δεν πρέπει κατ'ανάγκη να είναι στερητικές 
της ελευθερίας και μπορούν, εναλλακτικά, να συνίστανται στην επιβολή προστίμων. 
Το άρθρο αυτό απαιτεί ωστόσο από τα κράτη ρέλη να προβλέπουν στερητικές της ελευθερίας 
ποινές δυνάμενες, στο πλέον σοβαρές περυπώσεις, να οδηγήσουν σε έκδοση. Τα κράτη ρέλη θα 
καθορίζουν τα κριτήρια με τα οποία θα προσδιορίζεται η βαρύτητα ενός αδικήματος, με βάση τις 
νομικές παραδόσεις τους. 
Όσον αφορά τα νομικά πρόσωπα, σε ορισμένα εθνικά δίκαια δεν υπάρχει η έννοια της ευθύνης 
των νομικών προσώπων. Το γεγονός αυτό αναγνωρίζεται στο άρθρο 4 του δεύτερου 
πρωτοκόλλου της σύμβασης για την προστασία των οικονομικών συμφερόντο)ν χων 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, από το οποίο εμπνέεται η παρούσα διάταξη, η οποία (οστόσο δεν 
προβλέπει ειδικές κυρο)σεις για αδικήματα στα οποία ενέχονται υπάλληλοι των Ευρ<οπαϊκών 
Κοινοτήτίυν ή χων κρατο)ν μελιον και περιορίζεται στην απαίτηση αποτελεσματικοί, ανάλογων 
και αποτρεπτικών κυρο)σεων, με ελάχιστη υποχρέωση την επιβολή προστίμων ποινικού ή μη 
χαρακτήρα. 
5. Δεδομένου ότι όλα τα κράτη μέλη δεν έχουν ακόμα επικυρο>σει την ευρωπαϊκή σύρβαση 
του 1990 για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, την εξακρίβωση, την 
κατάσχεση και τη δήμευση των προϊόντων του εγκλήματος, η παράγραφος 4 απαιτεί από τα 
κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να επιτρέψουν την κατάσχεση και τη δήμευση ή 
προσωρινή αφαίρεση των οργάνων ή προϊόντος των εγκλημάτων που προβλέπονται στην 
παράγραφο 1 και των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ή περιουσιακοί στοιχείων 
ανάλογης αξίας. Τα όργανα και προϊόντα τοη* εγκλημάτων και τα άλλα περιουσιακά στοιχεία 
που κατάσχονται ή δημεύονται πρέπει να αντιμετωπίζονται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία. 
6. Οι διατάξεις της ευρωπαϊκής σύμβασης του 1990 για τη νομιμοποίηση εσόδων από 
παράνομες δραστηριότητες εφαρμόζονται στα κύρια αδικήματα σύμφωνα με τις δηλουσεις των 
μερο)ν στη σύμβαση αυτή. H κοινοτική οδηγία περιορίζεται προς το παρόν στα έσοδα από το 
εμπόριο ναρκίοτικών, παρόλο που στο μέλλον μπορεί να επεκταθεί σε όλα τα σοβαρά 
αδικήματα. II παράγραφος 5 αφορά τη νομιμοποίηση εσόόίυν από τα αδικήματα τα οποία στην 
παρούσα κοινή δράση χαρακτηρίζονται ως ποινικά αδικήματα. 11 νομιμοποίηση εσόόίυν από 
παράνομες δραστηριότητες ορίζεται στο άρθρο 1 σύρφωνα ρε την οδηγία του Συμβουλίου 
91 /308/ΕΟΚ της 10ης Ιουνίου 1991. 
7. Λόγο) του διεθνούς χαρακτήρα της απάτης που αφορά τα μέσα πληρωμής πλην των 
μετρητών, για την αποτελεσματική καταπολέμηση της, οι κανόνες σχετικά με τη δικαιοδοσία και 
την έκδοση πρέπει να είναι σαφείς και όσο πλήρεις επιτρέπουν τα εθνικά νομικά συστήματα, 
14 Η έκφραση λαμβάνεται από μια απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτιον (υπόθεση 68/88, 
απόφαση της 21.09.1989, Συλλογή σ. 2965). η οποία προβλέπει ότι "(τα κράτη μέλη) υποχρεούνται ιδίως να 
μεριμνούν ώστε για τις παραβιάσεις του κοινοτικού δικαίου να επιβάλλονται κυρώσεις υπό προϋποθέσεις, 
ουσιαστικές KUI διαδικαστικές, ανάλογες με τις ισχύουσες για τις παραβιάσεις του εθνικού δικαίου παρόμοιας 
φύσης και σημασίας Kat, εν πάση περιπτώσει, προσδίδουσες στην κύρωση αποτελεσματικό, ανάλογο και 
αποτρεπτικό χαρακτήρα" 
16 
ο')σχε να μη διαφεϊχγουν χη δύυξη αξιόποινο)ν πράξεο)ν. Για χο ,λόγο αυτό,· οι διατάξεις της 
παραγράφου αυτής εμπνέονται από εκείνες που χρησιμοποιούνται για ρορφές ποινικο')ν 
αδικημάτων με ιδιαίτερη διεθνή διάσταση. Τα υποδείγματα που χρησιμοποιήθηκαν είναι τα 
ακόλουθα: διατάξεις περί δικαστικής, δικαιοδοσίας της σύμβασης για την προστασία των 
οικονομικών συμφερόντων το>ν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, διατάξεις του προ)τοκόλλου της 
σύμβασης αυτής και διατάξεις της σύμβασης για την καταπολέμηση της δοιροδοκίας στην οποία 
ενέχονται υπάλληλοι των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτο)ν ή των κρατών μελο)ν της Ευρο)παϊκής 
Ένωσης. 
8. Η παράγραφος 6 ορίζει τα κριτήρια για την ποινική δικαιοδοσία τιον εθνικιον όκοκτικών 
και δικαστικών αρχών όσον αφορά τα αδικήματα που προβλέπονται στην κοινή δράση. 
Ένα κράτος ρέλος έχει δικαιοδοσία σε δύο περιπτο'ισεις: 
- όταν το έγκλημα διαπράττεται εν όλω ή εν μέρει στο έδαφος του, ανεξάρτητα από το 
καθεστώς ή την υπηκοότητα του ενεχόμενου προσο')που (αρχή της εδαφικόχηχας)· 
- όχαν ο δράσχης χου εγκλήματος είναι υπήκοος του κράτους αυτού (αρχή της 
προσωπικότητας). Το κριτήριο του καθεστο'πος σηραίνει ότι η δικαιοδοσία μπορεί να 
καθοριστεί ανεξάρτητα από την lex locus delicti. Αυτή η δυνατότητα των κρατών μελών να 
ασκούν δίωξη για εγκλήματα που διαπράττονται στην αλλοδαπή είναι ιδιαίτερα σημαντική 
για τα κράτη μέλη που απαγορεύουν την έκδοση των υπηκόου τους. 
Δεδομένου ωστόσο ότι οι νομικές παραδόσεις το)ν κρατών μελο')ν δεν αναγνωρίζουν όλες την 
εξωεδαφική δικαιοδοσία, τα κράτη μέλη μπορούν, με την επιφύλαξη της υποχρέθ)σης που 
προβλέπεται στην παράγραφο 7, να περιορίσουν τη δικαιοδοσία xoυq στην προ')τη από τις 
ανωτέρω δύο περιπτώσεις. Επίσης, όσον αφορά τη δεύτερη περίπτωση μπορούν να εξαρτούν τη 
δικαιοδοσία xoυq από ορισμένες ειδικές περιστάσεις ή προϋποθέσεις. 
9. Στην παράγραφος 7 λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη δεν 
εκδίδουν τους υπηκόους τους. Στόχος είναι οι κατηγορούμενοι για απάτη όσον αφορά ρέσα 
πληρωμής πλην των μετρητών να μην αποφεύγουν τη δίο)ξη για το λόγο ότι η έκδοση τους δεν 
είναι καταρχήν δυνατή λόγω της υπηκοότητας τους. 
Τα κράτη ρέλη που δεν εκδίδουν τους υπηκόους τους πρέπει να λάβσυν τα αναγκαία μέτρα για 
να παρεκτείνουν τη δικαιοδοσία τους στα εν λόγω εγκλήματα εφόσον διαπράττονται από 
υπηκόους του στην αλλοδαπή. Τα εγκλήματα μπορούν να έχουν διαπραχθεί σε άλλο κράτος 
μέλος ή σε τρίτη χώρα. Στις περιπτώσεις αυτές, το κίράτος μέλος από το οποίο ζητείται η έκδοση 
πρέπει να υποβάλλει την υπόθεση στις αρμόδιες αρχές του για την άσκηση δίωξης. Η διάταξη 
δεν επηρεάζει τους εθνικούς κανόνες ποινικής δικονομίας. Το εκζητούν κράτος μέλος πρέπει να 
διαβιβάσει τους φακέλους, τις πληροφορίες και τα αποδεικτικά στοιχεία στο κράτος μέλος που 
θα ασκήσει τη δίωξη. Το εκζητούν κράτος μέλος ενημερώνεται σχετικά με την ασκηθείσα δίωξη 
και την έκβαση της. 
Αρθρο 4 
Σκοπός του-άρθρου 4 είναι να δημιουργήσει ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ το)ν δημόσιοι ν και 
ιδκυτικών υπηρεσιών και οργανισμών που συμμετέχουν στον έλεγχο το>ν συστημάτοη· 
πληρο>μο')ν και το>ν αρχών που είναι επιφορτισμένες με τη διερεύνηση και την καταστολή των 
εγκλημάτων που προβλέπονται στην κοινή δράση. Κάθε κράτος μέλος πρέπει να λαμβάνει τα 
αναγκαία μέτρα, στο πλαίσιο του εσωτερικού του δικαίου, ώστε οι ενδιαφερόμενοι φορείς να 
ενηρερώνουν τις αρμόδιες αρχές όταν υπάρχουν βάσιμες υπόνοιες ότι έχει διαπραχθεί ένα 
αδίκημα, να παρέχουν όλες τις χρήσιρες πληροφορίες και, εφόσον είναι αναγκαίο, να 
συμμετέχουν ως εμπειρογνώρονες στις σχετικές διαδικασίες. Το άρθρο αυτό εμπνέεται από τις 
17 
διαχάξ6ΐς της κοινής δράσης για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρο')πο)ν και της 
σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών' ->. 
Αρθρο 5 
Σκοπός της διάταξης είναι να διευκρινίσει ότι κάθε κράτος μέλος πρέπει να ρεριρνά για την 
τήρηση των Dπoχpεώσεωv πο'υ υπέχει δυνάμει της οδηγίας 95/46/ΕΚ για την προστασία ton-
φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσοίπικού χαρακτήρα και για την 
ελεύθερη κυκλοφορία το)ν δεδομένο)ν αυτο')ν, και κατά την προβλεπόμενη από την παρούσα 
δράση επεξεργασία δεδομένο>ν προσίυπικού χαρακτήρα. 11 δυνατότητα ανταλλαγής προσωπικών 
δεδομένων προβλέπεται ιδίοις στο άρθρο 4. II διατύπο)ση αυτή προτείνεται εν αναμονή μιας 
προσεχούς γενικής συζήτησης του θέματος της προστασίας των δεοομένοη· σε τομείς του τίτλου 
VI. 
Αρθρο 6 
1. Σκοπός του άρθρου αυτού είναι να αυξήσει την αποτελεσματικότητα το)ν μέσων 
διεθνούς συνεργασίας στα οποία συρρετέχουν τα κράτη μέλη και τα οποία θα εφαρμόζονται στο 
πλαίσιο της παρούσας κοινής δράσης. 
Η διεθνής συνεργασία ρεταξύ των δικαστικών αρχών επιτυγχάνεται κυρίως μέσω της αμοιβαίας 
νομικής συνδρομής και των συμφωνιών εκδόσεο^ς.-
Οι ρυθμίσεις περί αμοιβαίας συνδρομής περιέχονται σε διρερείς και πολυμερείς συμφωνίες, 
ιδίως στην ευρωπαϊκή σύμβαση του 1959 για τη δικαστική συνδρομή και στο προπόκολλό χης 
χου 1978, σχη σύμβαση χου 1990 για χη ΣυμφοΜα χου Σένγκεν και σχη Συνθήκη Μπενελούξ. 
Τα κράτη ρέλη της ΕΕ προετοιμάζουν ήδη ένα σχέδιο ευρωπαϊκής σύρβασης και προποκόλλου 
προκειμένου να συμπληρο')σουν τις διατάξεις της ευροοπαϊκής σύμβασης για την αμοιβαία 
συνδρομή και του πρωτοκόλλου της. 
Οι διαδικασίες έκδοσης προβλέπονται στην ευροιπαϊκή σύμβαση περί εκδόσεως του 1957 και 
στα πρωτοκολλά της καθο')ς και στη Συμφωνία του Σένγκεν και στη Συνθήκη Μπενελούξ. Τα 
κράτη μέλη θέσπισαν το 1995 μια ευρο)παϊκή σύμβαση για μια απλουστευμένη διαδικασία 
έκδοσης, η οποία εφαρρόζεται στα πρόσωπα που συναινούν στην έκδοση τους. Μια σύμβαση 
περί εκδόσεως που υπογράφηκε το 1996 βελτιώνει ακόμα περισσότερο xoυq Όρους έκδοσης 
μεταξύ των κρατών μελών. Οι δύο αυτές πράξεις θα τεθούν σε ισχύ μετά την ολοκλήρωση των 
εθνικών διαδικασιών κύρωσης. 
Ορισμένες άλλες κοινοτικές πράξεις που έχουν θεσπιστεί ή πρόκειται να εκπονηθούν για την 
καταπολέμηση χου οργανωμένου εγκλήματος θα έχουν επιπτώσεις και στην αντιμετώπιση της 
απάτης όσον αφορά τα ρέσα πληρωμής πλην το)ν μ$τρητο')ν. Πρέπει ιδύος να αναφερθεί η κοινή 
δράση σχετικά με τη δημιουργία ενός δικαστικού δικτύου για τη διευκόλυνση της δικαστικής 
σDvεpγασίας ρεταξύ κρατών μελο')ν και η κοινή δράση για την ποινικοποίηση της συμμετοχής σε 
εγκληματικές οργανώσεις στα κράτη μέλη της ΕΕ. 
2. Δυνάμει της παραγράφου Ι, τα κράτη μέλη υποχρεούνται στην ευρύτερη δυνατή 
αμοιβαία συνδρομή κατά την ανάκριση, τη δίο)ξη και την εκτέλεση το)ν ποινών όσον αφορά τα 
εγκλήματα που προβλέπονται στην παρούσα κοινή δράση. 
3. Σε περίπτωση θετικής σύγκρουσης αρμοδιότητας, η παράγραφος 2 ορίζει ότι τα κράτη 
μέλη διαβουλεύονται μεταξύ τους προκειμένου να συντονίσουν τη δράση τους και να 
εξασφαλίσουν την αποτελεσματική δίωξη το^ν εγκλημάτων. 
15 ΕΕαριθ. L 63 της 4.3.97, σ. 2 
18 
4. Η παράγραφος 3 ορίζει ότι τα κράτη ρέλη υποχρεούνται να μεριμνούν ο>στε οι 
πληροφορίες σχετικά μι: τι/ αδικήματα που προβλέπονται από χ\\ν /tupou.Mi κοινή »»ρ«Ίοη και μι: 
τους καταδικασθέντες για τα αδικήματα αυτά, καθο')ς και οι πληροφορίες που θα μπορούσαν να 
είναι χρήσιμες για την ανάκριση και για τη δίωξη παρόμοιων εγκλημάτο>ν, να rivai εύκολα 
προσιτές και να μπορούν να χρησιμοποιηθούν και να ανταλλαγούν αποτελεσματικά μεταξύ 
κρατών μελών. Η διάταξη αυτή εμπνέεται από μια ανάλογη διάταξη της κοινής δράσης για την 
καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών^". 
Αρθρο 7 
Το άρθρο αυτό περεχεί μια τυποποιημένη διάταξη που προβλέπει την παρακολούθηση της 
εφαρμογής της κοινής δράσης. Ορίζει ότι το Συμβούλιο αξιολογεί, έο)ς τα τέλη του 2000 και 
βάσει έκθεσης της Επιτροπής, την τήρηση από τα κράτη ρέλη των υποχρεώσεων που υπέχουν 
δυνάμει της παρούσας κοινής δράσης. 
16 ΕΕαριθ. L 63 της 4.3.97, σ. 2 
19 
ΚΟΙΝΗ ΔΡΑΣΗ 
που θεσπίζεται από το Συμβούλιο βάσει του άρθρου Κ. 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή 
Ένωση σχετικά με την απάτη και την πλαστογραφία όσον αφορά τα μέσα πληρωμής πλην 
των μετρητών 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένο)ση, και ιδίο)ς το άρθρο Κ.3 παράγραφος 2 
στοιχείο β), 
έχοντας υπόψη την έκθεση της ομάδας υψηλού επιπέδου για το οργανωμένο έγκλημα, η οποία 
εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ποϋ συνήλθε στο ?μστερνταρ στις 16 και 17 IODVÎOD 
1997, και ιδίως τη σύστα"ση αριθ. 18 TOD σχεδίου δράσης· 
εκτιμώντας ότι η απάτη και η πλαστογραφία όσον αφορά τα μέσα πληρωμής πλην των μετρητο')ν 
τελούνται συχνά σε διεθνές επίπεδο· 
εκχιμο'ητας ότι ορισμένα άλλα μέσα που θέσπισε το Συμβούλιο, όπο)ς η κοινή δράση για τη 
δημιουργία ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου και η κοινή δράση για την ποινικοποίηση της 
συμμετοχής σε εγκληματικές οργανο'ΐσεις στα κράτη μέλη της Ευρίοπαϊκής Ένοισης, θα 
συμβάλουν επίσης στην καταπολέμηση της απάτης όσον αφορά τα μέσα πληρο>μής πλην των 
μετρητο)ν· 
αναγνωρίζοντας τη σημασία των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν από άλλους διεθνείς 
οργανισμούς (Συμβούλιο της Ευρώπης, G8, ΟΟΣΑ, Ιντερπόλ και ΟΗΕ)· 
εκτιμώντας ότι το Συμβούλιο θεωρεί ότι η σοβαρότητα και η ανάπτυξη ορισμένων μορφών 
απάτης που αφορούν τα μέσα πληρωμής πλην των μετρητών απαιτούν συνολικές λύσεις πoD 
πρέπει να περιλαμβάνουν τόσο κατασταλτικά μέτρα όσο και προληπτικές στρατηγικές και να 
βασίζονται στον επιμερισμό το)ν ευθυνών μεταξύ του τομέα των συστημάτων πληρωμών, των 
μεμονωμένοι χρηστών και των αρχο'ιν 
εκτιμώντας ότι η Επιτροπή υπέβαλε μια ανακοίνο)ση με τίτλο "Πλαίσιο δράσης για την 
καταπολέμηση της απάτης και της πλαστογραφίας όσον αφορά τα μέσα πληρΓυμής πλην το)ν 
μετρητο')ν", με την οποία προτείνεται η υιοθέτηση μιας πολιτικής της Ένο)σης που να καλύπτει 
τόσο τις προληπτικές όσο και τις κατασταλτικές πτυχές του προβλήματος· 
εκτψώντας όχι η παρούσα κοινή δράση είναι ένα από χα σχοιχεία χης συνολικής αυχής 
προσέγγισης· 
εκτιμώντας όχι για χην προσέγγιση χο)ν νομοθεσκόν για χην ποινικοποίηση χης απάχης και χης 
πλασχογραφίας όσον αφορά χα μέσα πληρο)μής πλην χο)ν μεχρηχών απαιχείχαι μια σαφής νομική 
πράξη· 
ΘΕΣΠΙΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΟΙΝΗ ΔΡΑΣΗ: 
20 
Αρθρο 1 - Ορισμοί 
Για τους σκοπούς χης παρούσας κοινής δράσης, και pc χην επιφύλαξη πιο λεπτορερο>ν ορισμών 
στις νομοθεσίες το>ν κρατούν μελών, νοούνται 0)ς: 
1. "μέσα πλ,ηρωμής (πλην των μετρητών)": κάθε μέσο εκτός από το νόμιμο νόμισμα 
(τραπεζογραμμάτια και κέρματα) που επιτρέπει, μόνο χου ή σε συνδυασμό με άλλο μέσο 
(πληρωρής), στον νόριρο κάτοχο TOD/πληρωτή, να λάβει χρήμα ή αξία, να πραγματοποιήσει 
ή να λάβει πληρωμές για αγαθά, υπηρεσίες ή άλλα αντικείμενο αξίας, να εκδο')σει εντολή ή 
μήνυμα με το οποίο ζητά ή επιτρέπει τη μεταφορά χρηματικοί ποσο')ν (υπό μορφή 
χρηρατικής απαίτησης έναντι τρίτου) σε διαταγή ενός δικαιούχου-
2. "πράξη πλ.ηρωμής": πράξη με την οποία λαμβάνεται χρήμα ή αξία, πραγματοποιούνται ή 
λαμβάνονται πληρωμές για αγαθά, υπηρεσίες ή άλλα αντικείμενα αξίας, και/ή εκδίδεται 
εντολή ή μήνυμα με το οποίο ζητείται ή επιτρέπεται η μεταφορά χρηματικών ποσο')ν (υπό 
μορφή χρηματικής απαίτησης έναντι τρίτου) σε διαταγή ενός δικαιούχου, μέσο) ενός μέσου 
πληρωμής· 
3. "ειδικός εξοπλισμός": κάθε εξοπλισρός (περιλαμβανομένου του λογισμικού) που έχει 
σχεδιαστεί ή προσαρροστεί για την πρόσβαση, την κατασκευή ή την αλλούυση ενός ρέσου 
πληρο)μής ή μέρους αυτού ή μιας πράξης πληριομής, περιλαμβανομένου του εξοπλισρού 
που έχει σχεδιαστεί ή προσαρμοστεί για την τροποποίηση ή αλλοκοση κάθε πληροφορίας ή 
δεδομένου που αφορά ή περιέχεται σε κάθε μέσο πληρωμής ή πράξη πληρο)μής· 
4. "νομικό πρόσωπο": κάθε οντότητα η οποία αναγνωρίζεται ο)ς νομικό πρόσίοπο βάσει του 
ισχύοντος εθνικού δικαίου, πλην των κρατών ή των άλλων οργανισμών δημοσίου δικαίου 
όταν ασκούν κρατική εξουσία και των δημόσιων διεθνών οργανισμών 
5. "νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες": η συμπεριφορά που ορίζεται στο 
άρθρο 1 τρίτη περίπτωση της οδηγίας του Συμβουλίου αριθ. 91/308/ΕΟΚ της 10ης Ιουνίου 
1991 για την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη 
νομιμοποίηση 6σόδων από παράνομες δραστηριότητες· 
6. "υπήκοος" κράτους μέλους: η έννοια αυτή πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με τη δήλωση 
στην οποία προέβη το κράτος αυτό βάσ&ι του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) της 
ευρίοπαϊκής σύρβασης περί εκδόσεο)ς της 13ης Δεκεμβρίου 1957. 
21 
Αρθρο 2 - Περιγραφή των συμπεριφορο>ν 
Για χην καχαπολέμηση χης απάχης και χης πλαστογραφίας όσον αφορά χα μέσα πληρο>μής και 
χις πράξ6ΐς πληρωμής πλην το)ν μετρητοη1, τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν την υποχρέο)ση να 
αναθεωρήσουν τις νομοθεσίες τους όσον αφορά τα μέτρα που απαριθμούνται στα άρθρα 3, 4, 5 
και 6 για τα ακόλουθα είδη συμπεριφορών: 
α) παράνομη ιδιοποίηση ενός μέσου πληρο)μής· 
β) κατάρτιση πλαστού ή νόθευση ενός μέσου πληρωμής· 
γ) εν γνώσει χρησιροποίηση ενός μέσου πληρο)μής χο)ρίς την άδεια του κατόχου του· 
δ) εν γνώσει κατοχή παράνομα ιδιοποιημένου, πλαστού ή νοθευμένου μέσου πληροηιής· 
ε) εν γνώσει χρησιροποίηση παράνομα ιδιοποιημένου, πλαστού ή νοθευμένου μέσου 
πληρωμής· 
στ) εν γνο')σει αποδοχή πληρο)μής που πραγματοποιείται υπό τις περιστάσεις της 
προηγούμενης περίπτωσης· 
ζ) εν γνο')σει χωρίς άδεια χρησιμοποίηση στοιχείων ταυτότητας για την πραγματοποίηση ή 
την επεξεργασία ριας πράξης πληρωμής· 
η) εν γνώσει χρησιμοποίηση πλαστούν στοιχείων ταυτότητας για την πραγματοποίηση ή 
την επεξεργασία μιας πράξης πληρωρής· 
θ) χειρισμός δεδομένων, περιλαμβανομένων το)ν πληροφορκον σχετικά με λογαριασμούς ή 
άλλων στοιχείων προσδιορισμού της ταυτότητας, για την πραγματοποίηση ή την 
επεξεργασία ριας πράξης πληρωμής· 
ι) χωρίς άδεια διαβίβαση στοιχείων ταυτότητας για την πραγματοποίηση ή την 
επεξεργασία ριας πράξης πληρ(υμής· 
κ) χωρίς άδεια κατασκευή, χειρισμός, κατοχή ή χρησιμοποίηση ειδικού εξοπλισμού για: 
• την κατασκευή ή την αλλοίωση οποιουδήποτε μέσου πληρωμής ή ρέρους αυτού· 
• την πραγματοποίηση ή την επεξεργασία μιας πράξης πληρωμής, ή 
• την τροποποίηση ή αλλοίωση κάθε πληροφορίας ή δεδορένου που αφορά ή περιέχεται 
σε οποιοδήποτε μέσο πληρωμής ή συναλλαγή· 
λ) εν γνώσει χωρίς άδεια κατοχή στοιχείου ή μέρους ενός μέσου πληρο)μής· 
μ) συνεργεία ή ηθική αυτουργία σε οποιαδήποτε από τις ανωτέρω συμπεριφορές ή εν 
γνο')σει αποκόμιση αξίας ή περιουσιακού οφέλους από αυτές, εφόσον υπάρχει 
εγκληματική πρόθεση. 
22 
Αρθρο 3 - Μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε εθνικό επίπεδο 
Κάθε κράτος ρέλος αναθεο>ρεί τις ισχύουσες νομοθεσίες και πρακτικές του κατά τρόπο ο'ιστε: 
1. Τα είδη συμπεριφοράς που απαριθμούνται στο άρθρο 2 να χαρακτηρίζονται ο)ς ποινικά 
αδικήματα. 
2. Τα νομικά πρόσωπα να υπέχουν ποινική ευθύνη για τα αδικήματα που απαριθμούνται στις 
παραγράφους 1 και 5 εφόσον αυχά διαπράττονται προς όφελος xoυq από οποιοδήποτε 
πρόσωπο που ενεργεί είτε ατομικά είτε ως μέλος οργάνου TOD νομικού προσώπου, σύμφωνα 
με τους όρους που θα προβλέπονται στην νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους. 
3. Οι ποινές για τα αδικήματα αυτά και για την εκ προθέσεως συμμετοχή σε αυτά ή για 
απόπειρα διάπραξης τους να είναι: 
α) όσον αφορά τα φυσικά πρόσο)πα, αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές, και 
στις πλέον σοβαρές περιπτώσεις περιλαμβάνουν στερητικές της ελευθερίας ποινές 
δυνάμενες να δικαιολογήσουν έκδοση· 
β) όσον αφορά τα νομικά πρόσο)πα, αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές 
κυρώσεις που περιλαμβάνουν πρόστιμα ποινικού και μη χαρακτήρα. 
4. Να λαμβάνονται τα αναγκαία μέτρα που επιτρέποον την κατάσχεση και, με την επιφύλαξη 
των δικαιωμάτων των καλόπιστων τρίτων, τη δήμευση ή την προσο)ρινή αφαίρεση των 
οργάνχον και προϊόντων των εγκλημάτων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 5, ή 
περιουσιακοί στοιχείων ίσης αξίας. Η κατάσχεση ή δήμευση αυτίον TOJV οργάνων, 
προϊόντων ή περιουσιακοί* στοιχείων γίνεται σύμφο)να με τη νομοθεσία το)ν κρατών μελών. 
5. Η νομιμοποίηση το)ν εσόδων από τα αδικήματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 να 
χαρακτηρίζεται 0)ς ποινικό αδίκημα. 
6. Να έχει δικαιοδοσία επί το)ν εγκλημάτοιν που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 5 
εφόσον: 
α) το έγκλημα διαπράττεται εν όλο) ή εν μέρει στο έδαφος του-
β) ο δράστης είναι Dπήκoός TOD. 
Με την επιφύλαξη των διατάξεο)ν της παραγράφου 7, κάθε κράτος μέλος μπορεί να 
περιορίζει τη δικαιοδοσία TOD στα εγκλήματα που αναφέρονται στην παράγραφο 6 στοιχείο 
α). Ένα κράτος μέλος που δεν κάνει χρήση αυτού TOD περιορισμού μπορεί θ)στόσο να 
θεωρήσει ότι για τα εγκλήματα της παραγράφου 6 στοιχείο β) έχει δικαιοδοσία μόνο σε 
ειδικές περιπτώσεις ή περιστάσεις. 
7. Εάν ένα κράτος δεν εκδίδει τους Dπηκόoϋς TOD, η δικαιοδοσία TOD να εκτείνεται στα 
εγκλήματα που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 5, εφόσον διαπράττονται από Dπηκόoυς 
του εκτός του εδάφους του. 
23 
Κάθε κράτος μέλος, εφόσον ένας υπήκοος TOD κατηγορείται ότι έχει διαπράξει σε άλλο 
κράτος μέλος ένα από τα εγκλήματα των παραγράφουν 1 και 5 και δεν εκδίδει το πρόσοδο 
αυτό στο άλλο κράτος μέλος για το λόγο μόνο της Dπηκoότητάς TOD, υποβάλει την υπόθεση 
στις αρμόδιες αρχές του για την ενδεχόμενη άσκηση δίοίξης. Για να καταστεί δυνατή η 
δίο)ξη, οι φάκελοι, οι πληροφορίες και τα αποδεικτικά στοιχεία τα σχετικά με το έγκλημα 
διαβιβάζονται σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στο άρθρο 6 της ευροίπαϊκής 
σύμβασης περί εκδόσεως της 13ης Δεκεμβρίου 1997. Το εκζητούν κράτος μέλος 
ενημερώνεται για την άσκηση της δίωξης και για την έκβαση της. 
Αρθρο 4 - Συνεργασία με δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες ή φορείς 
Κάθε κράτος ρέλος λαρβάνει τα αναγκαία μέτρα ιυστε οι δημόσιες και ιδιιυτικές υπηρεσίες και 
φορείς που συμμετέχουν, στη διαχείριση, τον έλεγχο και την παρακολούθηση το>ν συστημάτοη' 
πληρωμών, να συνεργάζονται, τηρα>ντας την εσο)τερική νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους, 
με τις αρχές που είναι αρμόδιες για την ανάκριση και την τιμο)ρία των εγκλημάτων που 
προβλέπονται από την παρούσα κοινή δράση. Ειδικότερα, αυτές οι υπηρεσίες και φορείς: 
- ενημερώνουν ρε δική τους πρωτοβουλία τις εν λόγω αρχές, εφόσον έχουν βάσιμους λόγους 
να πιστεύουν ότι έχει διαπραχθεί ένα από τα εγκλήματα αυτά· 
- παρέχουν στις αρχές αοτές κάθε χρήσιμη πληροφορία, είτε κατόπιν αιτήματος των αρχών 
αυτών ή με δική χους πρωτοβουλία· 
- εάν είναι αναγκαίο, συμμετέχουν στις κινηθείσες διαδικασίες ως εμπειρογνώμονες. 
Αρθρο 5 - Προστασία των δεδομένων 
Όσον αφορά την επεξεργασία το)ν προσο)πικών δεδορένο)ν, η παρούσα κοινή δράση θα 
εφαρμοσθεί έτσι ώστε να εξασφαλίζει ένα cπίπGδo προστασίας ισοδύναμο με εκείνο που 
προβλέπεται από την οδηγία του Ευρο>παϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου αριθ. 
95/46/ΕΚ για την προστασία το)ν φυσικο>ν προσο)πο)ν έναντι της επεξεργασίας δεδομένιυν 
προσο)πικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία το)ν δεδορένο)ν αυτιον. Τα δεδομένα 
πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο για τους σκοπούς για τους οποίους έχουν διαβιβαστεί. 
24 
Αρθρο 6 - Συνεργασία μεταξύ των κρατών μελο'ίν 
1. Σύμφωνα με τις ισχύουσες σομβάσεις, πολυμερείς ή διμερείς συμφίυνίες ή ρυθμίσεις, τα 
κράτη μέλη παρέχουν την ευρύτερη δυνατή αμοιβαία συνδρορή κατά τις διαδικασίες τις 
σχετικές ρε τα εγκλήρατα που προβλέπονται στην παρούσα κοινή δράση. 
2. Εφόσον περισσότερα του ενός κράτη ρέλη έχουν δικαιοδοσία για τα εγκλήματα που 
προβλέπονται στην παρούσα κοινή δράση, τα κράτη αυτά διαβουλεύονται μεταξύ τους για το 
συντονισμό της δράσης τους ώστε να εξασφαλίσουν την αποτελεσματικότητα της δύοξης. 
3. Κάθε κράτος μέλος μεριμνά ώστε οι πληροφορίες σχετικά ρε τα εγκλήματα που προβλέπονται 
από την παρούσα κοινή δράση και ρε τους καταδικασθέντες για τα εγκλήματα αυτά, καθο')ς 
και οι πληροφορίες που θα μπορούσαν να είναι χρήσιμες για την ανάκριση και τη ούυξη 
παρόμοιων εγκλημάτων, να είναι εύκολα προσιτές και να μπορούν να ανταλλαγούν 
αποτελεσματικά μεταξύ των κρατών μελών, με την επιφύλαξη των εθνικών διατάξεων περί 
μυστικότητας των διαδικασιών. 
Αρθρο 7 - Παρακολούθηση 
1. Κάθε κράτος μέλος υποβάλλει κατάλληλες προτάσεις για την εφαρμογή της παρούσας κοινής 
δράσης, προς εξέταση και έγκριση από τις αρμόδιες αρχές. 
2. Το Συρβούλιο αξιολογεί, πριν από το τέλος του 2000, βάσει έκθεσης της Επιτροπής, την 
τήρηση TCOV υποχρεο')σεο>ν που υπέχουν τα κράτη μέλη δυνάμει της παρούσας κοινής δράσης. 
3. Η παρούσα κοινή δράση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα. 
4. Αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσης της. 
25 
Παράρτημα 2 
Ενέργειες για την πρόληψη της απάτης 
α) Ο κλάδος των συστημάτων πληροψών στο σύνολο του, περιλαμβανομένου το>ν φορέοιν 
λειτουργίας δικτύων καλείται: 
1) να ενισχύσει την εσοηερική ασφάλεια των προσφερομένου προϊόντων για. τη 
διενέργεια πληρο)ρών, των συστήματος ν επεξεργασίας πον συναλλαγο'η* που 
πραγματοποιούνται με βάση τα προϊόντα αυτά, περιλαμβανομένων και χο>ν δικηκον 
υποστήριξης των πράξεων, 
2) να αναβαθμίσει την ασφάλεια των μηχανισμών που επιτρέπουν την υπό όρους και 
διακρίσεις πρόσβαση στη χρήση των προϊόντων αυτών, 
3) να δημιουργήσει συστήματα για την ανταλλαγή πληροφοριών και την ανάλυση των 
εμπειριών, μεριμνώντας παράλληλα για την διασφάλιση υψηλού επιπέδου 
εμπιστευτικότητας και προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών το)ν 
φυσικών προσώπο)ν, και ιδιαίτερα του σεβασμού της ιδιωτικής τους ζωής. 
Επιπλέον, ο κλάδος των συστημάτων πληρωμών καλείται: 
4) να εκπονήσει προγράμματα κατάρτισης κυρίως για το προσωπικό των 
χρηματοπιστοςτικο')ν ιδρυμάτων, καθο')ς και να αναπτύξει τις αναγκαίες δυνατότητες 
συστηματικής ενημέρωσης των υπηρεσιών καταστολής σχετικά με τις διάφορες 
εγκληματικές δραστηριότητες, 
5) να προωθήσει ένα εκπαιδευτικό υλικό για τους χρήστες των μέσων πληρωμών 
(κυρίο)ς λιανοποςλητές και κατόχους). 
η Επιτροπή θεο)ρεί ότι η ανάγκη έγκαιρης ανίχνευσης το)ν αξιόποινων πράξεων θα 
πρέπει να λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη από τον κλάδο κατά τον σχεδιασμό του 
συγκεκριμένου μέσου πληρωμής και το)ν συστημάτων στα οποία βασίζεται (πρβλ 
σημεία 1 και 2), και κατά την δήλωση των (δυνητικών) περιπτώσεων απάτης στους 
αρμόδιους για το σκοπό αυτό φορείς (πρβλ. σημείο 3). 
Επιπλέον, για να εξασφαλιστεί μια αρμονική και ανταγωνιστική ανάπτυξη της αγοράς 
το)ν υπηρεσιών πληρωρής, η Επιτροπή πιστεύει ότι θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε οι 
ενέργειες βάσει TOW σημείων 1 και 2 να μην οδηγήσουν σε αδικαιολόγητη παρεμπόδιση 
του ανταγωνισμού και να μην εμποδίσουν την ανάπτυξη της κοινωνίας το)ν 
πληροφοριών σαν σύνολο, ιδιαίτερα με πρακτικές που οδηγούν σε περιορισμό της 
πρόσβασης σε ένα συγκεκριμένο σύστημα ή της ελευθερίας παροχής διασυνοριακών 
υπηρεσκυν, καθο')ς και με τη σύναψη συμφο)νιο')ν αποκλειστικότητας. 
β) Οι μεμονωμένοι εκδότες καθώς και οι μεμονωμένοι χρήστες (λ.ιανοπούητές και κάτοχοι) 
καλούνται 
να προωθήσουν μια εύλογη και δίκαιη κατανομή τα>ν υποχρεώσουν και ευθυνών 
μεταξύ των διαφόρων συμμετεχόντων σε ένα σύστημα πληρωμών (μεταξύ 
εκδότη και κατόχου· μεταξύ αγοραστή και λιανοπωλητή), η οποία ευνοεί: 
26 
τη συμμόρφωση με τους όρους που διέπουν την έκδοση, τη χρήση και την 
αποδοχή ενός μέσου πληρωμής, 
τη διαδικασία της κατά το δυνατόν έγκαιρης κοινοποίησης. 
η Επιτροπή 06copGÎ ότι, από άποψη γενικής πολιτικής, στόχος προτ6ραιότητας civai να 
ληφθεί μέριμνα ώστε οι μεμονο)μένοι χρήστες να μην υφίστανται τις συνέπειες το)ν 
εγκληματικών πράξεων που συνδέονται με τη χρήση ενός μέσου πληρο)μής και 
συστημάτων πληρωμών, εκτός εάν αποδεικνύεται ότι έλαβαν μέρος στην εγκληματική 
δραστηριότητα. Επιπλέον, δεδομένου ότι τα τεχνολογικά ζητήματα υπόκεινται στον 
έλεγχο των συμμετεχόντων (χρηματοπιστωτικών) ιδρυμάτων, το βάρος της αποδείξεως 
δεν πρέπει να φέρει ο κάτοχος. 
Παρ? όλα αυτά, οι χρήστες θα πρέπει να ενημερο')νονται σχετικά με τα μέτρα ασφάλειας 
που πρέπει να τηρούν και έχoDV, ο)ς πολίτες, καθήκον να σDμμετέχoυv ενεργά στην 
καταπολέμηση της απάτης, και συγκεκριμένα προβαίνοντας σε όσο το δυνατόν έγκυρη 
κοινοποίηση των ανο)μαλιο')ν που επισημαίνουν, ιδιαίτερα τα)ν πληροφορκόν που 
λαρβάνουν μετά από μια συναλλαγή. 
γ) Οι αρμόδιες αρχές καλούνται 
να συντονίσουν τη συγκέντρο)ση πληροφοριών καθώς και να προο)θήσουν 
προ)τοβουλίες ευαισθητοποίησης, με ενδεχόμενη συμμετοχή του κλάδου.'' 
να υποστηρίξουν τις προσπάθειες του κλάδου καθο')ς και των μεμονωμένοι GKÔOTODV και 
χρηστών για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ασφάλειας. Στο επίπεδο της Ένωσης 
αυτό θα περιλαμβάνει την προώθηση της καθιέρωσης σε όλη την Ένωση ενός 
κανονιστικού και μη κανονιστικού πλαισίου υποστήριξης των πρωτοβουλκόν τους. Η 
Επιτροπή έχει πάρει ήδη διάφορες προ)τοβουλίες προς αυτήν την κατεύθυνση. 
Στο επίπεδο της Ένωσης 
η Επιτροπή τονίζει ότι στο πλαίσιο αυτό, το υφιστάμενο κοινοτικό κανονιστικό πλαίσιο 
αποσκοπεί κυρίοςς στη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς εντός της οποίας θα μπορούν να 
κυκλοφορούν ελεύθερα οι χρηματοπιστίοτικές υπηρεσίες, και ιδιαίτερα οι υπηρεσίες 
πληρο>μο')ν. 
Εξάλλου, η κοινοτική νομοθεσία που ισχύει στον τομέα αυτό αποσκοπεί κυρίως στην 
εξασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής το)ν διατάξεων της συνθήκης. Αυτό έχει 
επιτευχθεί με το συντονισμό των διατάξεοςν που αφορούν την ανάληψη και την άσκηση 
το)ν δραστηριοτήτων το)ν πιστωτικοί ιδρυμάτων. Οι διατάξεις αυτές συμπληρά>νονται 
με ορισμένες ειδικές διατάξεις για την εναρμόνιση των βασικών κανόνο)ν περί 
προληπτικής εποπτείας. 
'' Το Ηνωμένο Βασίλειο πρότεινε πρόσφατα μια κοινή δράση για την δημιουργία ενός δικτύου σημείων 
επαφής στα κράτη μέλη. προκειμένου να βελτκοΟεί η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις απάτες στις 
πιστο>τικές κάρτες. II γενική συνέλευση της Ιντερπόλ ενέκρινε τον Οκτώβριο του IW7 μια πρόταση για 
καθιέρωση ενός παγκόσμιου συστήματος ταξινόμησης των "κακών" πιστωτικών καρτών, πιο πλαίσιο του 
οποίου η γραμματεία της Ιντερπόλ θα συγκεντρώνει πληροφορίες, μι: τη συνδρομή των επι/ειρήσεων του 
κλάδου των πιστωτικών καρτών και θα τις μειαδίδει μέσω των σημείων επαφής μι. πς εθνικέ; ασιυνομικές 
αρχές που διαθέτει ήδη η Ιντερπόλ. II ομάδα IH'-WC ιου Συμβουλίου της Ι Ευρώπης έχει ηδη λάβει και 
εξετάζει μια πρόταση ενός βέλγου εμπειρογνώμονα για τη δημιουργία σημείων επαφής nom· αφορά τις 
εγκληματικές ενέργειες στο χώρο της κυβερνητικής γενικότερα. 
27 
20 Διάφορες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες της Επιτροπής στοχεύουν σε ένα κατάλληλο 
κανονιστικό πλαίσιο στην περιοχή που καλύπτεται από αυτήν την ανακοίνωση. 
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επεξεργάζεται σήμερα ένα σχέδιο πρότασης για την 
εξασφάλιση της χρηματοοικονομικής ευρωστίας των εκδοτο')ν ηλεκτρονικού χρήματος 
και ο)ς εκ τούτου για την αύξηση της εμπιστοσύνης το)ν καταναλο)το>ν σε αυτό το νέο 
μέσο πληρο)μής. 
Επιπλέον, στο ειδικότερο πλαίσιο της κοιναϊνίας το)ν πληροφορκον και του 
ηλεκτρονικού εμπορίου, η Επιτροπή έχει ήδη λάβει πρόσφατα μια σειρά μέτρο>ν, ρεταξύ 
των οποίθ)ν και μια πρόταση οδηγίας για την έννομη προστασία το)ν υπηρεσκον που 
βασίζονται ή συνίστανται στην παροχή πρόσβασης Dπό όρους και μια πρόταση οδηγίας 
για τις ηλεκτρονικές υπογραφές. Επιπλέον, στον τομέα της ασφάλειας τιον συστημάτιον 
πληρωμο'η' για το ηλεκτρονικό εμπόριο, η Επιτροπή έχει συγχρηματοδοτήσει πολλές 
πρωτοβουλίες Ε&Α που αφορούν το σύνολο του κλάδου, στο πλαίσιο διαφόρο)ν 
προγραμμάτο)ν τεχνολογίας της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών * °. 
Η Επιτροπή εξέδωσε πρόσφατα μια σύσταση^ σχετικά με τις συναλλαγές με 
ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και ιδιαίτερα όσον αφορά τη σχέση μεταξύ εκδότη και 
κατόχου, στην οποία θέτει ορισμένα κριτήρια σχετικά με τη διαφάνεια, τις υποχρεό)σεις, 
την ευθύνη και τα μέσα προσφυγής. Η Επιτροπή ανέλαβε τη δέσμευση να παρακολουθεί 
την εφαρμογή της μέχρι το τέλος του 1998 και εάν δεν κριθεί ικανοποιητική, θα 
προτείνει σχετική'] οδηγία. 
Επιπλέον, η Επιτροπή ανακοίνο)σε την πρόθεση της να εκσυγχρονίσει και να 
ενημεριοσει μια παλαιότερη σύσταση του 1987-^ προκειμένου να θεσπιστεί ένα σαφές 
πλαίσιο για τη σχέση μεταξύ αγοραστούν και αποδεκτιόν όσον αφορά τα ηλεκτρονικά 
μέσα πληρο)μής. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή ρπορεί να εξετάσει τη δυνατότητα 
εφαρμογής ειδυαυν όρο)ν σχετικά με τις πληρο)μές που γίνονται με πιστο>τικές κάρτες 
ο')στε να λαμβάνεται υπόψη η απουσία ή η επανάληψη πράςεοη· απάτης. Αυτό 0α 
συνέβαλε στον περιορισμό του κινδύνου που συνδέεται με τα μέσα πληρο)μής και το 
σύστημα στο οποίο βασίζονται. 
18 11.χ. το σχέδιο ΛΠ)26 SEMPER - (Secure Electronic Marketplace for Europe). 
1 ' Σύσταση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Νομισματικό 
Ίδρυμα και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή: "Ενίσχυση της εμπιστοσύνης τ<ον καταναλωτών στα 
ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής στην ενιαία αγορά"· COM(97) 353 τελικό της 9.7.1997· ΕΕ L 208 της 
2.8.1997. σ. 52. 
Σύσταση 87/595/ΕΟΚ της Επιτροπής της 8ης Οκτιοβρίου 1987 σχετικά με evu ευρωπαϊκό κώδικα 
δεοντολογίας σε θέματα ηλεκτρονικών πληρωμών (σχέσεις μεταξύ χρηματοπιστίοτικών οργανισμών, 
εμπόρων KUI άλλων παρεχόντων υπηρεσίες, και τιον καταναλωτών), ΕΕ αριθ. L 365 της 24ης Δεκεμβρίου 
1987, σ. 72. 
28 
Παράρτημα 3 
Το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο της Κοινότητας 
Στο παρόν παράρτημα παρουσιάζονται συνοπτικά,τα βασικά στοιχεία του κοινοτικού δικαίου 
που αποτελούν το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει την προσφορά, τη διαμεσολάβηση και τη 
χρησιμοποίηση των χρηματοπιστοπικών υπηρεσιών και ιδιαίτερα το:>ν υπηρεσιο')ν πληρο)μής. 
Προ)τογενης πηγή του κοινοτικού δικαίου είναι η συνθήκη ΕΚ. Ilpovcov, απαραίτητη 
προϋπόθεση για την ολοκλήρο)ση το)ν εγχοφκον χρηματοπιστο)τικο')ν αγορο'η- και, συνεπώς της 
ενιαίας αγοράς το)ν χρηματοπιστοπικών υπηρεσκόν, αποτελούν τα άρθρα 73 Β έ(υς 73ΣΤ της 
συνθήκιις ΕΚ τα. οποία καθιερώνουν το καθεστο')ς της ελεύθερης κυκλοφορίας το)ν κεφαλακυν 
και των πληρωμών εντός της Κοινότητας και έναντι των τρίτων χωρών. Δεύτερον, τα άρθρα 52 
(ελευθερία εγκατάστασης) και 59 (ελευθερία παροχής υπηρεσιών) της συνθήκης αποτελούν τους 
ακρογωνιαίους λίθους ίου οικοδομήματος της ενιαίας αγοράς για τις χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες, δεδομένου ότι παρέχουν αντίστοιχα στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να 
εγκαθίστανται (και να λαμβάνουν σχετική άδεια) σε ένα κράτος μέλος, υπό την εποπτεία των 
αρχο')ν του κράτους αυτού, καθώς και να παρέχουν ελεύθερα τις υπηρεσίες τους σε όλη την 
Κοινότητα με μόνη την άδεια του κράτους μέλους της εγκατάστασης. 
Δευτερογενής πηγή του κοινοτικού δικαίου στον τομέα το)ν χρηματοπιστο)τικο')ν υπηρεσιο'η' 
είναι ρια σειρά το)ν κοινοτικοί νομοθετικών πράξείον που έχουν θεσπιστεί για να εξασφαλιστεί 
η αποτελεσματική εφαρμογή πυν παραπάνο) διατάξεο)ν της συνθήκης.. 
Ο στόχος αυτός έχει επιτευχθεί κατά προπον με το συντονισμό το)ν διατάξεο)ν των σχετικών με 
την ανάληψη και άσκηση των δραστηριοτήτο)ν το)ν χρηματοπιστωτικοί ιδρυμάτων, και ιδίως 
το)ν πιστωτικών ιδρυμάτο)ν, xoiv επιχειρήσεο)ν επενδυτικοί υπηρεσιών και των ασφαλιστικοί 
επιχειρήσεων. Αυτές συνοδεύονται και συμπληροη-ονται ρε ορισμένες ειδικές διατάξεις για την 
εναρμόνιση το)ν βασικο')ν κανόνοη· περί προληπτικής εποπτείας. 
Μεταξύ των οδηγιών πού ισχύουν στον τομέα κον χρηματοπισκοτικών υπηρεσιών είναι και μια 
οδηγία του Συμβουλίου σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστοπικού 
συστήματος για το ξέπλυμα χρημάτων^. Ξεκινώντας από τη διαπίστωση ότι το ξέπλυμα 
χρημάτων πραγματοποιείται συχνά σε διεθνές πλαίσιο, ώστε να καλύπτεται ευκολότερα η 
παράνομη προέλευση το)ν σχετικό:» ν εσόδο^ν, η οδηγία θέτει τη βάση για ένα διεθνή συντονισμό 
μη ποινικού χαρακτήρα, επιβάλλοντας ορισμένες υποχρεώσεις σχα κράχη μέλη: συγκεκριμένα, 
χην υποχρέωση χων κραχών μελο'η- να απαγορεύουν χο ξέπλυμα χρημάτων, την υποχρέωση των 
χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτοη· να ελέγχουν την ταυτότητα το)ν πελατο')ν τους και να 
καταγράφουν τις συναλλαγές πού υπερβαίνουν ορισμένα ποσά, καθο')ς και να εξετάζουν και να 
αναφέρουν όλες τις συναλλαγές που Οεο)ρούν πιθανόν να όχετίζονται με ξέπλυμα χρημάτο)ν, 
παράλληλα με την υποχρέθ)ση το)ν αρχο)ν που είναι υπεύθυνες για την καταπολέμηση του 
φαινομένου αυτού να συνεργάζονται με τα χρηματοπισκοτικά ιδρύρατα και τις αρχές εποπτείας 
τους. 
21 Οόηγία του Συμβουλίου της 10ης Ιουνίου 1991 ΕΕ Ι. 166/77 της 28.6.91. 
29 
Παρόλο που οι οδηγίες για χις χρημαχοπιστοπτικές υπηρεσίες αφορούν κατά κύριο λόγο τον 
τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, δεν αγνοούν και τα δικά κύματα και τα συμφέροντα 
των καταναλα>το')ν. Περιέχουν ορισμένες διατάξεις που διασφαλίζουν τα όικακόματα το>ν 
καταναλθ)τιί)ν για μια σθ)στή και πλήρη ενημέρο>ση, για την προστασία των εννόμου 
συμφερόντων τους και για την παροχή εννόμου προστασίας. 
Το τελευταίο χρονικό διάστημα, υποστηρίζεται ολοένα πιο σθεναρά η άποψη ότι η ενιαία αγορά 
των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών δεν αφορά μόνο τις επιχειρήσεις. Το Μάιο του 1996 η 
Επιτροπή αποφάσισε την έκδοση μιας Πράσινης Βίβλου με τίτλο: "Χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες: οι προσδοκίες των καταναλωτών", για να γίνει μια διεξοδική συζήτηση σχετικά με 
την πολιτική έναντι των καταναλωτών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσκον. Στις 26 
Ιουνίου 1997, η Επιτροπή εξέδωσε μια σχετική ανακοίνωση με θέμα "Χρηματοπιστωτικές' 
υπηρεσίες: αύξηση της εμπιστοσύνης του καταναλωτή"^^. Στην ανακοίνωση αυτή αναγγέλλεται 
ρια σειρά πρωτοβουλιών, ορισμένες από τις οποίες έχουν ήδη αρχίσει (π.χ. επέκταση της 
σύστασης στα νέα ρέσα πληρο)μών) ή προοιΟούνται, μεταξύ το>ν οποκυν και μια μελλοντική 
πρόταση για τις συμβάσεις εξ αποστάσειος στον τομέα το>ν χρηματοπιστονπΜυν υπηρεσκυν. 
22 COM(97) 309 τελικό της 26.6.1997. 
30 

ISSN 0254-1483 
COM(98) 395 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 09 ίο 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-432-GR-C 
ISBN 92-78-37887-9 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο