ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΛΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΤΟΥ 8ου, 9ου και 10ου ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011 /* COM/2012/0435 final */





ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ.. 3 ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ.. 4 ΜΕΡΟΣ I – ΕΤΗΣΙΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΤΑ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ.. 10 1.......... ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ του 8ου, 9ου και 10ου ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ.. 11 1.1....... 8ο, 9ο KAI 10ο ΕΤΑ: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ, ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ, ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ.. 11 1.2....... 8ο ΕΤΑ: ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ, ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ.. 15 1.3....... 9ο ΕΤΑ: ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ, ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ.. 18 1.4....... 10ο ΕΤΑ: ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ, ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ.. 21 1.5....... ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ του 8ου, 9ου και 10ου ΕΤΑ 24 2. ΕΚΘΕΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ.. 47 2.1....... ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ.. 51 2.2 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ. 54 2.3...... ΑΛΛΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ.. 59 ΜΕΡΟΣ ΙI – ΕΤΗΣΙΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΤΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗΣ.. 60 3.......... ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗΣ.. 62 3.1....... ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011.. 62 3.2....... ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011.. 63 3.3....... ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΩΝ.. 64 3.4....... ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011.. 65 3.5....... ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ.. 66 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΜΕΡΟΥΣ I – ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΕΚΘΕΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ): ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΜΕΣΟ.. 99 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Οι ετήσιοι λογαριασμοί του 8ου, 9ου και 10ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης για το οικονομικό έτος 2011 έχουν καταρτιστεί σύμφωνα με τον Τίτλο VIII του δημοσιονομικού κανονισμού του 10ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης και σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές, κανόνες και μεθόδους που ορίζονται στο παράρτημα των οικονομικών καταστάσεων. Αναγνωρίζω την ευθύνη μου για την προετοιμασία και την παρουσίαση των ετησίων λογαριασμών του 8ου, 9ου και 10ου Ευρωπαϊκού Ταμείων Ανάπτυξης σύμφωνα με το άρθρο 125 του δημοσιονομικού κανονισμού του 10ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης. Από τον διατάκτη και την ΕΤΕπ, που εγγυώνται την αξιοπιστία τους, παρέλαβα όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται για την κατάρτιση των λογαριασμών, οι οποίοι παρουσιάζουν τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού των Ευρωπαϊκών Ταμείων Ανάπτυξης, καθώς και την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Δια της παρούσης, πιστοποιώ ότι, με βάση τις εν λόγω πληροφορίες και τους ελέγχους τους οποίους έκρινα αναγκαίους να διενεργήσω πριν από την υπογραφή των λογαριασμών, διαθέτω εύλογη βεβαιότητα ότι οι λογαριασμοί παρουσιάζουν πιστή εικόνα της οικονομικής κατάστασης των Ευρωπαϊκών Ταμείων Ανάπτυξης όσον αφορά όλα τα ουσιαστικά σημεία. [υπογραφή] Philippe Taverne Υπόλογος ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ 1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σχέσεις αναπτυξιακής συνεργασίας με μεγάλο αριθμό αναπτυσσόμενων χωρών. Βασικός στόχος είναι η προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και ιδιαίτερα η εστίαση στη μείωση και στην ελάφρυνση της φτώχειας σε μακροπρόθεσμη βάση, με την παροχή αναπτυξιακών ενισχύσεων και τεχνικής βοήθειας στις δικαιούχους χώρες. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η Ένωση, σε συνεργασία με τις χώρες εταίρους, καταρτίζει στρατηγικές συνεργασίας και κινητοποιεί τους οικονομικούς πόρους για την εφαρμογή τους. Οι πόροι που χορηγεί η Ένωση για την ανάπτυξη προέρχονται από τρεις πηγές: – τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης – το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης – την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) είναι το κυριότερο μέσο της ΕΕ για την παροχή βοήθειας με σκοπό την αναπτυξιακή συνεργασία στις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) και στις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ). Στη συνθήκη της Ρώμης του 1957 προβλέπεται διάταξη για τη δημιουργία του ΕΤΑ για τη χορήγηση τεχνικής και οικονομικής βοήθειας, αρχικά περιορισμένης στις χώρες της Αφρικής, οι οποίες την εποχή εκείνη εξακολουθούσαν να είναι υπό αποικιοκρατικό καθεστώς και με τις οποίες ορισμένα κράτη μέλη είχαν ιστορικούς δεσμούς. Το ΕΤΑ δεν χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χρηματοδοτείται από τα κράτη μέλη, υπόκειται στον δικό του δημοσιονομικό κανονισμό και τελεί υπό τη διαχείριση ειδικής επιτροπής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την οικονομική εκτέλεση των πράξεων που υλοποιούνται με πόρους ΕΤΑ και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) διαχειρίζεται την Επενδυτική Διευκόλυνση. Κατά την περίοδο 2008-2013, η γεωγραφική ενίσχυση που χορηγείται στις χώρες ΑΚΕ και στις χώρες και εδάφη ΥΧΕ θα συνεχίσει να χρηματοδοτείται κυρίως από το ΕΤΑ. Κάθε ΕΤΑ έχει συνήθως διάρκεια περίπου πέντε ετών. Από τη σύναψη της πρώτης σύμβασης εταιρικής σχέσης το 1964, οι κύκλοι προγραμματισμού των ΕΤΑ ακολουθούν γενικά τους κύκλους των συμφωνιών/συμβάσεων της εταιρικής σχέσης. Κάθε ΕΤΑ διέπεται από τον οικείο δημοσιονομικό κανονισμό ο οποίος επιβάλλει την κατάρτιση οικονομικών καταστάσεων για κάθε επί μέρους ΕΤΑ. Συνεπώς, οι οικονομικές καταστάσεις καταρτίζονται χωριστά για κάθε ΕΤΑ όσον αφορά το μέρος των πόρων που διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επίσης, αυτές οι οικονομικές καταστάσεις υποβάλλονται με συγκεντρωτικό τρόπο, ώστε να παρέχεται συνολική εικόνα της οικονομικής κατάστασης των πόρων για τους οποίους έχει την ευθύνη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Επενδυτική Διευκόλυνση θεσπίστηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας Κοτονού. Αυτή η Επενδυτική Διευκόλυνση, την οποία διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, χρησιμοποιείται για τη στήριξη της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα στα κράτη ΑΚΕ με τη χρηματοδότηση ιδίως – αλλά όχι αποκλειστικά – ιδιωτικών επενδύσεων. Η Διευκόλυνση έχει σχεδιαστεί με τη μορφή ανανεώσιμου κεφαλαίου, έτσι ώστε οι αποπληρωμές δανείων να επανεπενδύονται σε άλλες πράξεις με αποτέλεσμα να λειτουργεί μια αυτοανανεώσιμη και οικονομικά ανεξάρτητη Διευκόλυνση. Δεδομένου ότι η Επενδυτική Διευκόλυνση δεν τελεί υπό τη διαχείριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν έχει ενοποιηθεί στο πρώτο μέρος των ετήσιων λογαριασμών (στις οικονομικές καταστάσεις του 8ου, 9ου και 10ου ΕΤΑ και στη σχετική έκθεση οικονομικής εκτέλεσης). Οι οικονομικές καταστάσεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης περιλαμβάνονται ως χωριστό μέρος των ετήσιων λογαριασμών (μέρος 2) και παρέχουν πλήρη εικόνα των αναπτυξιακών ενισχύσεων του ΕΤΑ. Το 10ο ΕΤΑ καλύπτει την περίοδο από το 2008 έως το 2013 και έχει συνολικό προϋπολογισμό 22 682 εκατ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, 21 966 εκατ. ευρώ χορηγούνται σε χώρες ΑΚΕ, 286 εκατ. ευρώ σε ΥΧΕ και 430 εκατ. ευρώ στην Επιτροπή ως δαπάνες στήριξης για το προγραμματισμό και την εφαρμογή των ΕΤΑ[1]. 2. ΤΡΟΠΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΑ Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 15ης και 16ης Δεκεμβρίου 2005 ενέκρινε τις δημοσιονομικές προοπτικές για την περίοδο 2007-2013. Στο πλαίσιο αυτό, αποφασίστηκε ότι η γεωγραφική συνεργασία με Τα κράτη ΑΚΕ δεν θα εγγραφεί στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά θα συνεχίσει να χρηματοδοτείται μέσω των υφιστάμενων διακυβερνητικών ΕΤΑ για την περίοδο 2008-2013. Ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ετήσιος και σύμφωνα με τη αρχή του ενιαυσίου, οι δαπάνες και τα έσοδα προγραμματίζονται και εγκρίνονται για ένα έτος. Σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΕΤΑ είναι ένα ταμείο που λειτουργεί σε πολυετή βάση. Κάθε ΕΤΑ συνάπτεται μέσω συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ κρατών μελών και συνδέεται με ένα συνολικό κεφάλαιο που διατίθεται για την εφαρμογή της αναπτυξιακής συνεργασίας κατά τη διάρκεια μιας περιόδου συνήθως πέντε ετών. Δεδομένου ότι οι πόροι χορηγούνται σε πολυετή βάση, τα διαθέσιμα ποσά μπορούν να χρησιμοποιηθούν καθόλη την περίοδο του ΕΤΑ. Ο μη ενιαύσιος χαρακτήρας του προϋπολογισμού του ΕΤΑ υπογραμμίζεται στην κατάρτιση των οικονομικών εκθέσεων, στις οποίες η εκτέλεση του προϋπολογισμού κάθε ΕΤΑ μετράται σε σχέση με το σύνολο του ταμείου. Οι πόροι ΕΤΑ συνίστανται σε συνεισφορές «ad hoc» από τα κράτη μέλη της ΕΕ. Περίπου κάθε πέντε έτη, αντιπρόσωποι των κρατών μελών συναντώνται σε διακυβερνητικό επίπεδο για να αποφασίσουν για το συνολικό ποσό που θα χορηγηθεί στο ταμείο και να εποπτεύσουν την εκτέλεσή του. Η Επιτροπή αναλαμβάνει τη διαχείριση του ταμείου στο επόμενο στάδιο. Δεδομένου ότι, εκτός από τις ευρείες πολιτικές της Ένωσης, τα κράτη μέλη έχουν τις δικές τους αναπτυξιακές πολιτικές και πολιτικές ενισχύσεων, οι πολιτικές τους πρέπει να συντονίζονται με τις πολιτικές της ΕΕ, ώστε να εξασφαλίζεται η συμπληρωματικότητά τους. Μέχρι το 2010, οι συνεισφορές που ζητήθηκαν ήταν από τα 15 συμμετέχοντα κράτη μέλη. Το 2011, ζητήθηκαν οι πρώτες συνεισφορές για το 10ο ΕΤΑ, στο οποίο συμμετέχουν 27 κράτη μέλη. Ενώ ορισμένα κεφάλαια του 10ου ΕΤΑ τέθηκαν κατά μέρος για απρόβλεπτες ανάγκες, τα περισσότερα από αυτά έχουν προγραμματιστεί σε ενδεικτικά πολυετή πλαίσια, κυρίως γεωγραφικά αλλά και θεματικά, και επί του παρόντος έχουν προσδιοριστεί για την περίοδο 2008-2013. Επομένως, η Επιτροπή ενέκρινε τα έγγραφα εθνικής στρατηγικής, τα έγγραφα περιφερειακής πολιτικής και τα έγγραφα στρατηγικής εντός ΑΚΕ. Η εφαρμογή τους παρακολουθείται σε ετήσια βάση και οι στρατηγικές τους υπόκεινται σε ενδιάμεση (2010, υπό εκτέλεση) και τελική (2012) επανεξέταση. Με βάση την ενδιάμεση και την τελική επανεξέταση, η Επιτροπή δύναται, για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να αναθεωρήσει τις στρατηγικές και την κατανομή των πόρων σύμφωνα με τις τρέχουσες ανάγκες και τις επιδόσεις των σχετικών κρατών ή περιφερειών ΑΚΕ. Εκτός από τις συνεισφορές που προαναφέρθηκαν, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να συνάπτουν συμφωνίες συγχρηματοδότησης ή να καταβάλλουν εθελούσιες οικονομικές συνεισφορές στο ΕΤΑ. 3. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΑΝΑΛΩΣΗΣ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΤΑ 3.1 Επιχειρησιακές δαπάνες Οι επιχειρησιακές δαπάνες του ΕΤΑ λαμβάνουν διάφορες μορφές, ανάλογα με τον τρόπο πληρωμής και διαχείρισης των χρημάτων. Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, η Επιτροπή εκτελεί τους πόρους του ΕΤΑ με βάση τις εξής μεθόδους: Αποκεντρωμένη διαχείριση: πρόκειται για περιπτώσεις κατά τις οποίες η Επιτροπή μεταβιβάζει ορισμένα καθήκοντα εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε τρίτα μέρη, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, ανάλογα με την τοπική κατάσταση του εν λόγω δικαιούχου. Κεντρική διαχείριση: στην περίπτωση αυτή, ο προϋπολογισμός εκτελείται είτε άμεσα από τις υπηρεσίες της Επιτροπής είτε έμμεσα με την ανάθεση ορισμένων καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε όργανα υποκείμενα στο δίκαιο της Ευρωπαϊκή Ένωσης ή των κρατών μελών, όπως οι οργανισμοί δημοσίου δικαίου της Ευρωπαϊκή Ένωσης ή οι οργανισμοί με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας. Από κοινού διαχείριση με διεθνείς οργανισμούς: στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή αναθέτει την εκτέλεση ορισμένων καθηκόντων εκτέλεσης σε διεθνή οργανισμό. 3.2 Διάφοροι χρηματοοικονομικοί παράγοντες Η ευθύνη του κύριου διατάκτη καλύπτει ολόκληρη τη διαχειριστική διαδικασία, από τον προσδιορισμό των αναγκών για την επίτευξη των στόχων πολιτικής έως τη διαχείριση των δραστηριοτήτων που έχουν δρομολογηθεί, τόσο από επιχειρησιακή όσο και από δημοσιονομική άποψη, συμπεριλαμβανομένων της υπογραφής νομικών δεσμεύσεων, της παρακολούθησης των επιδόσεων, της πραγματοποίησης πληρωμών μέχρι και της ανάκτησης κεφαλαίων, εάν απαιτείται. Ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ο τοπικός σύνδεσμος μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών ή περιφερειακών αρχών ΑΚΕ/ΥΧΕ. Ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας συνεργάζεται στενά με τους εθνικούς ή περιφερειακούς διατάκτες για τον προσδιορισμό της εκτελεστικής στρατηγικής και των τομεακών πολιτικών, καθώς και για την προετοιμασία, μελέτη και επανεξέταση των προγραμμάτων και έργων ΕΤΑ. Ο εθνικός διατάκτης στην αποδέκτρια χώρα είναι ανώτερος υπάλληλος διορισμένος από την κυβέρνηση κάθε κράτους ΑΚΕ/ κράτους και εδάφους ΥΧΕ. Αντιπροσωπεύει τις αρχές της χώρας του για όλες τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο και των οποίων τη διαχείριση έχουν αναλάβει η Επιτροπή και η ΕΤΕπ. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα καθήκοντα αυτά ασκούνται από ένα μέλος της κυβέρνησης, κατά γενικό κανόνα από τον υπουργό προγραμματισμού ή οικονομίας. Ο εθνικός διατάκτης εκτελεί διοικητικά, τεχνικά και οικονομικά καθήκοντα που συνδέονται με τη διαχείριση προγραμμάτων και έργων ΕΤΑ. Ο υπόλογος εκτελεί τα εντάλματα πληρωμής και είσπραξης που εκδίδουν οι διατάκτες και είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση των ταμειακών διαθεσίμων, τη θέσπιση λογιστικών κανόνων και μεθόδων, την επικύρωση λογιστικών συστημάτων, την τήρηση των λογαριασμών και την κατάρτιση των αντίστοιχων ετήσιων λογαριασμών. Πέραν αυτού, ο υπόλογος οφείλει να υπογράφει τους λογαριασμούς και να δηλώνει ότι παρέχουν πιστή εικόνα της οικονομικής κατάστασης. 3.3 Εκτέλεση των πόρων ΕΤΑ Η μεγάλη πλειοψηφία των οικονομικών πόρων που χορηγούνται στα κράτη ΑΚΕ και τα κράτη και εδάφη ΥΧΕ μέσω του ΕΤΑ είναι επιχορηγήσεις. Στην αρχή κάθε ΕΤΑ, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενημερώνει τα κράτη ΑΚΕ και τα κράτη και εδάφη ΥΧΕ για το επίπεδο των επιχορηγήσεων που θα πρέπει να είναι διαθέσιμο για αυτά κατά τη διάρκεια του εκάστοτε ΕΤΑ. Οι πόροι χορηγούνται σε συνάρτηση με τις συγκεκριμένες ανάγκες της αποδέκτριας χώρας, λαμβανομένων υπόψη των δικών της πολιτικών και των προσπαθειών ανάπτυξης. Η δικαιούχος χώρα χαράσσει στρατηγική συνεργασίας κατόπιν διαβουλεύσεων με τους αναπτυξιακούς εταίρους της (δωρητές). Οι στρατηγικές συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση περιλαμβάνουν συνήθως τις μεσοπρόθεσμες αναπτυξιακές στρατηγικές της ίδιας της χώρας, ανάλυση του πολιτικού και κοινωνικο-οικονομικού πλαισίου, καθώς και αξιολόγηση εκ μέρους της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά την προετοιμασία του εγγράφου στρατηγικής συνεργασίας, το προσωπικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρέχει τεχνική βοήθεια στις εθνικές αρχές. Στη συνέχεια καταρτίζεται εθνικό ενδεικτικό πρόγραμμα (ΕΕΠ) για την εφαρμογή της στρατηγικής συνεργασίας. Το ΕΕΠ ορίζει τους τομείς και τους κλάδους που θα λάβουν ενίσχυση, εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η ενίσχυση θα καλύψει τους στόχους της, παρέχει χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, και προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο άλλοι παράγοντες, όπως διεθνείς οργανισμοί ή ΜΚΟ θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα (εάν χρειαστεί). Αυτό το ενδεικτικό συνολικό πρόγραμμα υπόκειται σε ετήσια και ενδιάμεση επανεξέταση, καθώς και σε επανεξέταση στο τέλος της περιόδου του ΕΤΑ και κατά τη διάρκεια της περιόδου λειτουργίας του γίνονται, εφόσον απαιτείται, βελτιώσεις και τροποποιήσεις. 3.4 Ανάληψη δεσμεύσεων για την ανάλωση των πόρων ΕΤΑ Οι πόροι ΕΤΑ δεν μπορούν να δαπανηθούν εφόσον η Επιτροπή και ο πιθανός δικαιούχος πιστώσεων ΕΤΑ δεν έχουν υπογράψει γραπτή νομική δέσμευση. Προτού αναληφθεί νομική δέσμευση (π.χ. σύμβαση ή συμφωνία επιχορήγησης) έναντι τρίτου, πρέπει να υφίσταται γραμμή του προϋπολογισμού με επαρκή κονδύλια που να καθιστά υλοποιήσιμη την εν λόγω δραστηριότητα. Εφόσον η προϋπόθεση αυτή πληρούται, πρέπει να γίνει κράτηση των απαιτούμενων κονδυλίων στον προϋπολογισμό μέσω δημοσιονομικής δέσμευσης που εγγράφεται στο λογιστικό σύστημα. Αυτό, ωστόσο, δεν επηρεάζει ουδόλως τη γενική λογιστική (γενικό καθολικό), δεδομένου ότι σε αυτό το στάδιο δεν έχει ακόμη υπάρξει δαπάνη. Τούτο οφείλεται στο ότι το λογιστικό σύστημα των ΕΤΑ περιλαμβάνει δύο χωριστά, αλλά συνδεόμενα μεταξύ τους σκέλη: (a) τη λογιστική του προϋπολογισμού, που επιτρέπει τη λεπτομερή παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, και (b) τη γενική λογιστική, που χρησιμεύει για την κατάρτιση του ισολογισμού και του λογαριασμού οικονομικού αποτελέσματος. Η λογιστική του προϋπολογισμού παρουσιάζει τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις πληρωμές που έχουν πραγματοποιηθεί. Βασίζεται στην αρχή της λογιστικής σε ταμειακή βάση, στο πλαίσιο της οποίας τα έξοδα και τα έσοδα καταχωρίζονται στους λογαριασμούς μόνον σε περίπτωση δέσμευσης, καταβολής ή είσπραξης μετρητών. Αυτό το είδος λογιστικής είθισται στον δημόσιο τομέα ο οποίος, κατά παράδοση, τείνει να δίνει βάρος στον προϋπολογισμό και στην εκτέλεσή του. Η γενική λογιστική (η οποία βασίζεται στην αρχή της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση) παρουσιάζει το σύνολο των δαπανών και εσόδων της χρήσης (και, συνεπώς, το οικονομικό αποτέλεσμα) και διαπιστώνει την οικονομική κατάσταση των ΕΤΑ με τη μορφή ισολογισμού που εκδίδεται την 31η Δεκεμβρίου εκάστου έτους. 3.5 Πραγματοποίηση πληρωμών Καμία πληρωμή δεν πραγματοποιείται εάν ο αρμόδιος διατάκτης δεν έχει ήδη εγκρίνει δημοσιονομική δέσμευση από τον προϋπολογισμό. Προχρηματοδότηση είναι πληρωμή με σκοπό την παροχή προκαταβολής, δηλαδή χρηματικού αποθέματος, στον δικαιούχο. Μπορεί να κατανεμηθεί σε διάφορες δόσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου που ορίζεται στην εκάστοτε συμφωνία προχρηματοδότησης. Το χρηματικό απόθεμα ή η προκαταβολή χρησιμοποιείται για τους σκοπούς για τους οποίους προορίζεται κατά τη διάρκεια της περιόδου που ορίζεται στη συμφωνία ή επιστρέφεται. Αν ο δικαιούχος δεν πραγματοποιήσει τις επιλέξιμες δαπάνες, υποχρεούται να επιστρέψει την προχρηματοδότηση στο ΕΤΑ. Έτσι, η καταβληθείσα προχρηματοδότηση δεν αποτελεί οριστικό έξοδο όσο δεν πληρούνται οι αντίστοιχες συμβατικές προϋποθέσεις και, συνεπώς, εγγράφεται στον ισολογισμό ως στοιχείο ενεργητικού, όταν πραγματοποιηθεί η αρχική πληρωμή. Το ύψος της προχρηματοδότησης μειώνεται (εξ ολοκλήρου ή εν μέρει) με βάση τις αποδεκτές επιλέξιμες δαπάνες (οι οποίες εμφανίζονται ως έξοδα στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος) και με βάση τα ποσά που επιστρέφονται. Στο τέλος του έτους, πρέπει να εκτιμηθούν τα επιλέξιμα έξοδα δικαιούχων χρηματοδότησης ΕΤΑ, τα οποία δεν έχουν ακόμη κοινοποιηθεί στην ΕΕ. Μετά από τους σχετικούς καταληκτικούς υπολογισμούς, τα ποσά που εκτιμώνται επιλέξιμα εγγράφονται ως δεδουλευμένα έξοδα, ενώ τα εκτιμώμενα μη επιλέξιμα μέρη τους παραμένουν ανοικτά στους λογαριασμούς «επιβεβαίωση της επιλεξιμότητας». Τα ποσά αυτά περιλαμβάνονται στις τρέχουσες υποχρεώσεις, ούτως ώστε να μην υπερεκτιμώνται στοιχεία ενεργητικού και παθητικού. 3.6 Ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών Η επιλεξιμότητα των δαπανών που καταλογίζονται στο ΕΤΑ εξακριβώνεται με βάση τα δικαιολογητικά που προβλέπονται στους κανόνες εφαρμογής ή στους όρους κάθε επιχορήγησης. Για να βελτιστοποιηθεί η σχέση κόστους-ωφελείας των συστημάτων ελέγχου, οι έλεγχοι των δικαιολογητικών για τις τελικές αιτήσεις τείνουν να είναι πιο λεπτομερείς από εκείνους για τις ενδιάμεσες αιτήσεις, και με τους ελέγχους αυτούς μπορούν να διαπιστωθούν σφάλματα στις ενδιάμεσες πληρωμές τα οποία διορθώνονται με την προσαρμογή της τελικής πληρωμής. Επίσης, η Επιτροπή έχει το δικαίωμα να ελέγχει την ακεραιότητα των δικαιολογητικών διενεργώντας ελέγχους στις εγκαταστάσεις του αιτούντος, κατά τη διάρκεια της υλοποίησης της χρηματοδοτούμενης ενέργειας ή/και μεταγενέστερα (εκ των υστέρων έλεγχοι). Τα σφάλματα που διαπιστώνονται κατά την περίοδο εκτέλεσης διορθώνονται με την προσαρμογή των επόμενων δηλώσεων δαπανών. Τα σφάλματα που διαπιστώνονται εκ των υστέρων γίνονται αντικείμενο εντάλματος είσπραξης. 4. ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΤΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 4.1 Ετήσιοι λογαριασμοί Ο υπόλογος είναι υπεύθυνος για την κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών και εξασφαλίζει ότι αποδίδουν πιστή εικόνα της οικονομικής κατάστασης των ΕΤΑ. Οι ετήσιοι λογαριασμοί περιέχουν τα εξής στοιχεία: Μέρος Ι: Κεφάλαια που διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Οικονομικές καταστάσεις του 8ου, 9ου και 10ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης – Έκθεση σχετικά με την οικονομική εκτέλεση του 8ου, 9ου και 10ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης Μέρος ΙΙ: Κεφάλαια που διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων – Οικονομικές καταστάσεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης Οι οικονομικές καταστάσεις της Επενδυτικής Διευκόλυνσης περιλαμβάνονται ως χωριστό μέρος των ετήσιων λογαριασμών, έτσι ώστε να δίνουν πλήρη εικόνα των αναπτυξιακών ενισχύσεων των ΕΤΑ. Μετά τον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι ετήσιοι λογαριασμοί εγκρίνονται από την Επιτροπή μέχρι την 31η Ιουλίου του επόμενου έτους και υποβάλλονται στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο για απαλλαγή. 4.2 Ετήσια έκθεση δραστηριότητας Οι διατάκτης οφείλει να καταρτίσει ετήσια έκθεση δραστηριότητας για το πεδίο αρμοδιοτήτων του. Στην ετήσια έκθεση δραστηριότητας, ο διατάκτης αναφέρεται στα αποτελέσματα πολιτικής και στην εύλογη βεβαιότητα την οποία έχει ότι οι πόροι οι οποίοι διατέθηκαν για τις δραστηριότητες που περιγράφονται στην έκθεσή του χρησιμοποιήθηκαν για τον προβλεπόμενο σκοπό και σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και ότι οι ισχύουσες διαδικασίες ελέγχου παρέχουν τις απαιτούμενες εγγυήσεις σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων. 5. ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΑΠΑΛΛΑΓΗ 5.1 Λογιστικός έλεγχος Οι ετήσιοι λογαριασμοί των ΕΤΑ και η διαχείριση των πόρων τελούν υπό την επίβλεψη του εξωτερικού ελεγκτή τους, δηλαδή του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο καταρτίζει ετήσια έκθεση για το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Κύρια αποστολή του Συνεδρίου είναι η διεξαγωγή εξωτερικού ανεξάρτητου ελέγχου των ετήσιων λογαριασμών των ΕΤΑ. Ως μέρος των δραστηριοτήτων του, το Ελεγκτικό Συνέδριο: (1) καταρτίζει ετήσια έκθεση, με αναλυτικές παρατηρήσεις επί των ετήσιων λογαριασμών και των υποκείμενων πράξεων, (2) εκφέρει γνώμη, η οποία βασίζεται στους ελέγχους που έχει πραγματοποιήσει και περιλαμβάνεται στην ετήσια έκθεση υπό μορφή δήλωσης αξιοπιστίας όσον αφορά i) την αξιοπιστία των λογαριασμών και ii) την νομιμότητα και κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων, (3) συντάσσει ειδικές εκθέσεις με βάση τα πορίσματα των ελέγχων που διεξάγει σε συγκεκριμένους διαχειριστικούς τομείς. Κατά τη διεξαγωγή ελέγχου, το Ελεγκτικό Συνέδριο δικαιούται πρόσβαση σε όλα τα απαιτούμενα έγγραφα. Το Συνέδριο ελέγχει όλους τους τομείς δραστηριοτήτων των ΕΤΑ, έως και τη νομιμότητα και κανονικότητα μεμονωμένων πράξεων και πληρωμών. Επίσης ελέγχει τους ίδιους τους ετήσιους λογαριασμούς, εξετάζοντας τον ισολογισμό και τους λογαριασμούς οικονομικού αποτελέσματος, καθώς και τη συνολική παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων. Συνεπώς, το Συνέδριο δύναται να εκφέρει γνώμη όχι μόνον ως προς τα παρουσιαζόμενα αριθμητικά στοιχεία, αλλά και ως προς το σύστημα και τους ελέγχους που εφαρμόζονται. 5.2 Απαλλαγή Ο τελικός έλεγχος συνίσταται στην απαλλαγή της οικονομικής εκτέλεσης των πόρων του ΕΤΑ για ένα δεδομένο οικονομικό έτος. Η αρμόδια για την απαλλαγή αρχή του ΕΤΑ είναι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αυτό σημαίνει ότι μετά τον λογιστικό έλεγχο και την οριστικοποίηση των ετήσιων λογαριασμών εναπόκειται στο Συμβούλιο να συστήσει και, στη συνέχεια, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αποφασίσει τη χορήγηση απαλλαγής στην Επιτροπή για την οικονομική εκτέλεση των πόρων του ΕΤΑ σχετικά με το προηγούμενο οικονομικό έτος. Η απόφαση απαλλαγής βασίζεται στην εξέταση των λογαριασμών και της ετήσιας έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου (η οποία περιλαμβάνει επίσημη δήλωση αξιοπιστίας) και στις απαντήσεις της Επιτροπής, καθώς και σε ερωτήσεις και αιτήσεις περαιτέρω πληροφοριών που απευθύνονται στην Επιτροπή. Η απαλλαγή αποτελεί την πολιτική πτυχή του εξωτερικού ελέγχου της οικονομικής εκτέλεσης και είναι η απόφαση με την οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενεργώντας κατόπιν συστάσεως του Συμβουλίου, «αποδεσμεύει» την Επιτροπή από την ευθύνη για τη διαχείριση της οικονομικής εκτέλεσης ενός δεδομένου οικονομικού έτους. Η διαδικασία απαλλαγής δύναται να παράγει ένα από τα ακόλουθα δύο αποτελέσματα: τη χορήγηση απαλλαγής ή την αναστολή χορήγησης απαλλαγής. Κατά τη χορήγηση απαλλαγής το Κοινοβούλιο δύναται να τονίσει τις παρατηρήσεις τις οποίες κρίνει σημαντικές, συνιστώντας συχνά δράσεις τις οποίες η Επιτροπή θα όφειλε να αναλάβει για συγκεκριμένα θέματα. Η Επιτροπή καταρτίζει εν συνεχεία έκθεση στην οποία περιγράφει τα μέτρα τα οποία έχει λάβει, καθώς και σχέδιο δράσης, τα οποία διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. ΜΕΡΟΣ I – ΕΤΗΣΙΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΤΑ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ[2] 1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ του 8ου, 9ου και 10ου ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 1.1 8ο, 9ο KAI 10ο ΕΤΑ: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ, ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ, ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ του 8ου, 9ου και 10ου ΕΤΑ || || || || σε εκατ. ευρώ || Σημείωση || 31.12.2011 || 31.12.2010 || ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || || || Μακροπρόθεσμες προχρηματοδοτήσεις || 2.1 || 380 || 353 || || || || || ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || || || Βραχυπρόθεσμες προχρηματοδοτήσεις || 2.2 || 1 175 || 1 096 || Βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις || 2.3 || 111 || 247 || Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους || 2.5 || 1 224 || 808 || || || || || ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ || || 2 891 || 2 503 || || || || || ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ || || || || Βραχυπρόθεσμες οφειλές || 2.6 || (1 033) || (1 045) || || || || || ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ || || (1 033) || (1 045) || || || || || ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || 1 858 || 1 458 || || || || || ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ || || || || Αιτηθέντα κεφάλαια ταμείου || 2.7 || 26 979 || 23 879 || Άλλα αποθεματικά || 2.8 || 2 252 || 2 252 || Οικονομικό αποτέλεσμα που μεταφέρθηκε από προηγούμενες χρήσεις || || (24 674) || (21 909) || Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || || (2 700) || (2 765) || ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || 1 858 || 1 458 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ του 8ου, 9ου και 10ου ΕΤΑ || || σε εκατ. ευρώ || Σημείωση || 2011 || 2010 || || || ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ || 3.1 || 99 || 140 || || || ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΞΟΔΑ || || || Λειτουργικά έξοδα || 3.2 || (2 702) || (2 914) Διοικητικά έξοδα || 3.3 || (75) || (86) || || || ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ (ΕΛΛΕΙΜΜΑ) ΑΠΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ || || (2 679) || (2 860) || || || Έσοδα από χρηματοοικονομικές πράξεις || 3.4 || (20) || 95 ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ (ΕΛΛΕΙΜΜΑ) ΑΠΟ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ || || (21) || 95 || || || ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΧΡΗΣΗΣ || || (2 700) || (2 765) ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ του 8ου, 9ου και 10ου ΕΤΑ || || σε εκατ. ευρώ || Σημείωση || 2011 || 2010 || || || Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || || (2 700) || (2 765) || || || ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ || 4.2 || || Τακτικές συνεισφορές από κράτη μέλη || || 3 238 || 3 420 Συνεισφορές συγχρηματοδοτήσεων από τα κράτη μέλη || || 7 || 65 (Αντιλογισμός) ζημιών απομείωσης αξίας επί απαιτήσεων || || 6 || 2 || || || (Αύξηση)/μείωση μακροπρόθεσμων προχρηματοδοτήσεων || || (28) || (157) (Αύξηση)/μείωση βραχυπρόθεσμων προχρηματοδοτήσεων || || (79) || (296) (Αύξηση)/μείωση βραχυπρόθεσμων απαιτήσεων || || 14 || (62) Αύξηση/(μείωση) βραχυπρόθεσμων οφειλών || || (42) || 78 || || || ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ || || 417 || 285 || || || ΚΑΘΑΡΗ ΑΥΞΗΣΗ / (ΜΕΙΩΣΗ) ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΙΣΟΔΥΝΑΜΩΝ ΤΟΥΣ || || 417 || 285 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στην αρχή του οικονομικού έτους || 2.5 || 808 || 523 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους στο τέλος του οικονομικού έτους || 2.5 || 1 224 || 808 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ του 8ου, 9ου και 10ου ΕΤΑ || || || || || || || σε εκατ. ευρώ || Κεφάλαιο του ταμείου (α) || Μη αιτηθέντα κεφάλαια (β) || Αιτηθέντα κεφάλαια ταμείου (γ)=(α)-(β) || Σωρευτικά αποθεματικά (δ) || Άλλα αποθεματικά (ε) || Σύνολο καθαρού ενεργητικού (γ)+(δ)+(ε) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 || 45 761 || 25 381 || 20 381 || (21 909) || 2 252 || 724 || || || || || || Αύξηση του κεφαλαίου – τακτικές συνεισφορές || - || (3 500) || 3 500 || - || - || 3 500 Αναταξινόμηση συνεισφορών συγχρηματοδοτήσεων[3] || (70) || (69) || (2) || - || - || (2) Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || - || - || - || (2 765) || - || (2 765) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2010 || 45 691 || 21 812 || 23 879 || (24 674) || 2 252 || 1 458 || || || || || || Αύξηση του κεφαλαίου – τακτικές συνεισφορές || - || (3 100) || 3 100 || - || - || 3 100 Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || - || - || - || (2 700) || - || (2 700) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011 || 45 691 || 18 712 || 26 979 || (27 374) || 2 252 || 1 858 1.2 8ο ΕΤΑ: ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ, ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ του 8ου ΕΤΑ || || || || σε εκατ. ευρώ || Σημείωση || 31.12.2011 || 31.12.2010 || ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || || || Βραχυπρόθεσμες προχρηματοδοτήσεις || 2.2 || 70 || 100 || Βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις || 2.3 || 4 || 9 || Λογαριασμοί συνδέσμου || 2.4 || 387 || 497 || || || || || ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ || || 461 || 605 || || || || || ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ || || || || Βραχυπρόθεσμες οφειλές || 2.6 || (29) || (45) || || || || || ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ || || (29) || (45) || || || || || ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || 432 || 560 || || || || || ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ || || || || Αιτηθέντα κεφάλαια ταμείου || 2.7 || 12 840 || 12 840 || Άλλα αποθεματικά || 2.8 || (2 276) || (2 237) || Οικονομικό αποτέλεσμα που μεταφέρθηκε από προηγούμενες χρήσεις || || (10 042) || (9 985) || Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || || (90) || (58) || ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || 432 || 560 ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ του 8ου ΕΤΑ || || σε εκατ. ευρώ || Σημείωση || 2011 || 2010 || || || ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ || 3.1 || 40 || 54 || || || ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΞΟΔΑ || 3.2 || (128) || (116) || || || || || || ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ (ΕΛΛΕΙΜΜΑ) ΑΠΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ || || (88) || (61) || || || Έσοδα από χρηματοοικονομικές πράξεις || 3.4 || (1) || 4 ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ (ΕΛΛΕΙΜΜΑ) ΑΠΟ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ || || (2) || 4 || || || ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΧΡΗΣΗΣ || || (90) || (58) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ του 8ου ΕΤΑ || || || || || || || σε εκατ. ευρώ || Κεφάλαιο του ταμείου (α) || Μη αιτηθέντα κεφάλαια (β) || Αιτηθέντα κεφάλαια ταμείου (γ)=(α)-(β) || Σωρευτικά αποθεματικά (δ) || Άλλα αποθεματικά (ε) || Σύνολο καθαρού ενεργητικού (γ)+(δ)+(ε) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 || 12 840 || - || 12 840 || (9 985) || (2 153) || 703 || || || || || || Αύξηση του κεφαλαίου – τακτικές συνεισφορές || - || - || - || - || - || - Μεταφορές στο 10ο ΕΤΑ || - || - || - || - || (85) || (85) Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || - || - || - || (58) || - || (58) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2010 || 12 840 || - || 12 840 || (10 042) || (2 237) || 560 || || || || || || Αύξηση του κεφαλαίου – τακτικές συνεισφορές || - || - || - || - || - || - Μεταφορές στο 10ο ΕΤΑ || - || - || - || - || (38) || (38) Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || - || - || - || (90) || - || (90) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011 || 12 840 || - || 12 840 || (10 132) || (2 276) || 432 1.3 9ο ΕΤΑ: ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ, ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ του 9ου ΕΤΑ || || || || σε εκατ. ευρώ || Σημείωση || 31.12.2011 || 31.12.2010 || ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || || || Μακροπρόθεσμες προχρηματοδοτήσεις || 2.1 || 191 || 158 || || || || || ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || || || Βραχυπρόθεσμες προχρηματοδοτήσεις || 2.2 || 569 || 742 || Βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις || 2.3 || 87 || 233 || Λογαριασμοί συνδέσμου || 2.4 || 2 557 || 2 516 || Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους || 2.5 || 6 || 7 || || || || || ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ || || 3 410 || 3 655 || || || || || ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ || || || || Βραχυπρόθεσμες οφειλές || 2.6 || (315) || (392) || || || || || ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ || || (315) || (392) || || || || || ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || 3 096 || 3 263 || || || || || ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ || || || || Αιτηθέντα κεφάλαια ταμείου || 2.7 || 11 699 || 11 039 || Άλλα αποθεματικά || 2.8 || 4 227 || 4 157 || Οικονομικό αποτέλεσμα που μεταφέρθηκε από προηγούμενες χρήσεις || || (11 932) || (10 854) || Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || || (898) || (1 078) || ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || 3 096 || 3 263 ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ του 9ου ΕΤΑ || || σε εκατ. ευρώ || Σημείωση || 2011 || 2010 || || || ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ || 3.1 || 49 || 82 || || || ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΞΟΔΑ || || || Λειτουργικά έξοδα || 3.2 || (924) || (1 230) Διοικητικά έξοδα || 3.3 || (3) || (6) || || || || || || ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ (ΕΛΛΕΙΜΜΑ) ΑΠΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ || || (879) || (1 155) || || || Έσοδα από χρηματοοικονομικές πράξεις || 3.4 || (19) || 77 ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ (ΕΛΛΕΙΜΜΑ) ΑΠΟ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ || || (19) || 77 || || || ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΧΡΗΣΗΣ || || (898) || (1 078) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ του 9ου ΕΤΑ || || || || || || || σε εκατ. ευρώ || Κεφάλαιο του ταμείου (α) || Μη αιτηθέντα κεφάλαια (β) || Αιτηθέντα κεφάλαια ταμείου (γ)=(α)-(β) || Σωρευτικά αποθεματικά (δ) || Άλλα αποθεματικά (ε) || Σύνολο καθαρού ενεργητικού (γ)+(δ)+(ε) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 || 11 699 || 4 160 || 7 539 || (10 854) || 4 308 || 993 || || || || || || Αύξηση του κεφαλαίου – τακτικές συνεισφορές || - || (3 500) || 3 500 || - || - || 3 500 Μεταφορές στο 10ο ΕΤΑ || - || - || - || - || (151) || (151) Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || - || - || - || (1 078) || - || (1 078) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2010 || 11 699 || 660 || 11 039 || (11 932) || 4 157 || 3 263 || || || || || || Αύξηση του κεφαλαίου – τακτικές συνεισφορές || - || (660) || 660 || - || - || 660 Μεταφορές προς και από το 10ο ΕΤΑ || - || - || - || - || 70 || 70 Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || - || - || - || (898) || - || (898) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011 || 11 699 || 0 || 11 699 || (12 830) || 4 227 || 3 096 1.4 10ο ΕΤΑ: ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ, ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ του 10ου ΕΤΑ || || || || σε εκατ. ευρώ || Σημείωση || 31.12.2011 || 31.12.2010 || ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || || || Μακροπρόθεσμες προχρηματοδοτήσεις || 2.1 || 189 || 195 || || || || || ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || || || Βραχυπρόθεσμες προχρηματοδοτήσεις || 2.2 || 536 || 255 || Βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις || 2.3 || 20 || 5 || Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους || 2.5 || 1 218 || 801 || || || || || ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ || || 1 963 || 1 255 || || || || || ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ || || || || Βραχυπρόθεσμες οφειλές || 2.6 || (689) || (608) || Λογαριασμοί συνδέσμου || 2.4 || (2 944) || (3 013) || || || || || ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ || || (3 633) || (3 621) || || || || || ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ || || (1 670) || (2 366) || || || || || ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ || || || || Αιτηθέντα κεφάλαια ταμείου || 2.7 || 2 440 || - || Άλλα αποθεματικά || 2.8 || 301 || 333 || Οικονομικό αποτέλεσμα που μεταφέρθηκε από προηγούμενες χρήσεις || || (2 699) || (1 070) || Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || || (1 712) || (1 629) || ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ[4] || || (1 670) || (2 366) ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ του 10ου ΕΤΑ || || σε εκατ. ευρώ || Σημείωση || 2011 || 2010 || || || ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ || 3.1 || 10 || 4 || || || ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΞΟΔΑ || || || Λειτουργικά έξοδα || 3.2 || (1 650) || (1 567) Διοικητικά έξοδα || 3.3 || (72) || (80) || || || || || || ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ (ΕΛΛΕΙΜΜΑ) ΑΠΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ || || (1 712) || (1 643) || || || Έσοδα από χρηματοοικονομικές πράξεις || 3.4 || 0 || 14 ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ (ΕΛΛΕΙΜΜΑ) ΑΠΟ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ || || (1) || 14 || || || ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΧΡΗΣΗΣ || || (1 712) || (1 629) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ του 10ου ΕΤΑ || || || || || || || σε εκατ. ευρώ || Κεφάλαιο του ταμείου (α) || Μη αιτηθέντα κεφάλαια (β) || Αιτηθέντα κεφάλαια ταμείου (γ)=(α)-(β) || Σωρευτικά αποθεματικά (δ) || Άλλα αποθεματικά (ε) || Σύνολο καθαρού ενεργητικού (γ)+(δ)+(ε) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 || 21 222 || 21 221 || 2 || (1 070) || 97 || (971) || || || || || || Αύξηση του κεφαλαίου – τακτικές συνεισφορές || - || - || - || - || - || - Αναταξινόμηση συνεισφορών συγχρηματοδοτήσεων[5] || (70) || (69) || (2) || - || - || (2) Μεταφορές από το 8ο και το 9ο ΕΤΑ || - || - || - || - || 236 || 236 Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || - || - || - || (1 629) || - || (1 629) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2010 || 21 152 || 21 152 || - || (2 699) || 333 || (2 366) || || || || || || Αύξηση του κεφαλαίου – τακτικές συνεισφορές || - || (2 440) || 2 440 || - || - || 2 440 Μεταφορές από/προς το 8ο και το 9ο ΕΤΑ || - || - || - || - || (32) || (32) Οικονομικό αποτέλεσμα χρήσης || - || - || - || (1 712) || - || (1 712) ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011 || 21 152 || 18 712 || 2 440 || (4 411) || 301 || (1 670) 1.5 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ του 8ου, 9ου και 10ου ΕΤΑ 1. ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 1.1. ΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ Οι οικονομικές καταστάσεις καταρτίζονται σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό που διέπει το 10ο ΕΤΑ. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 121 αυτού του κανονισμού, οι οικονομικές καταστάσεις καταρτίζονται σύμφωνα με τις αρχές της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση. Οι παρούσες οικονομικές καταστάσεις καταρτίστηκαν σύμφωνα με τους λογιστικούς κανόνες και μεθόδους του ΕΤΑ και προκύπτουν από τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα του Δημόσιου Τομέα (IPSAS) ή, ελλείψει αυτών, από τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) που εκδίδονται, αντίστοιχα, από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων του Δημόσιου Τομέα (IPSASB) και από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB). Οι κανόνες αποτίμησης και οι λογιστικές μέθοδοι που ενέκρινε ο υπόλογος του ΕΤΑ εφαρμόζονται όσον αφορά το μέρος των πόρων ΕΤΑ για την οικονομική διαχείριση των οποίων έχει την ευθύνη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο υπόλογος του ΕΤΑ πρέπει να υποβάλλει τους προσωρινούς λογαριασμούς στο Ελεγκτικό Συνέδριο μέχρι την 31η Μαρτίου του επόμενου έτους. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, με τη σειρά του, υποβάλλει στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις του σχετικά με τους λογαριασμούς μέχρι την 15η Ιουνίου (άρθρο 125). Με βάση τις παρατηρήσεις αυτές, η Επιτροπή εγκρίνει τους τελικούς λογαριασμούς μέχρι την 31η Ιουλίου και τους διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Οι λογαριασμοί δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα μέχρι την 15η Νοεμβρίου μαζί με τη δήλωση αξιοπιστίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά το μέρος των πόρων του ΕΤΑ για την οικονομική διαχείριση των οποίων έχει την ευθύνη η Επιτροπή. 1.2. ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Στόχος των οικονομικών καταστάσεων είναι να παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες σε ένα ευρύ φάσμα χρηστών σχετικά με την οικονομική κατάσταση, την απόδοση και τις ταμειακές ροές μιας οντότητας. Όσον αφορά μια οντότητα του δημόσιου τομέα όπως είναι το ΕΤΑ, στόχος των οικονομικών καταστάσεων είναι ειδικότερα η παροχή χρήσιμων πληροφοριών για τη λήψη αποφάσεων και η απόδειξη της λογιστικής αξιοπιστίας της οντότητας όσον αφορά τους πόρους που έχουν τεθεί στη διάθεσή της. Στόχος των οικονομικών καταστάσεων δεν είναι μόνο η παροχή πιστής εικόνας, αλλά και αξιόπιστων πληροφοριών που να περιγράφουν τη φύση και το εύρος των δραστηριοτήτων ενός οργανισμού, να εξηγούν πως χρηματοδοτείται και να παρέχουν οριστικές πληροφορίες για τις λειτουργίες του, αλλά και η παρουσίασή τους με σαφή και κατανοητό τρόπο που να επιτρέπει τη σύγκριση λογιστικών στοιχείων μεταξύ οικονομικών ετών. Το παρόν έγγραφο καταρτίστηκε με βάση τους στόχους αυτούς. Το λογιστικό σύστημα του ΕΤΑ συνίσταται στη γενική λογιστική και στη λογιστική του προϋπολογισμού. Η λογιστική του προϋπολογισμού παρέχει λεπτομερή εικόνα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Και οι δυο αυτές μορφές βασίζονται στην αρχή της λογιστικής σε ταμειακή βάση. Η γενική λογιστική καθιστά δυνατή την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων οι οποίες παρουσιάζουν το σύνολο των εξόδων και εσόδων του οικονομικού έτους σύμφωνα με τους κανόνες της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση με σκοπό την αποτύπωση της οικονομικής κατάστασης με τη μορφή ισολογισμού που εκδίδεται την 31η Δεκεμβρίου. Το άρθρο 120 του δημοσιονομικού κανονισμού του 10ου ΕΤΑ ορίζει τις λογιστικές αρχές βάσει των οποίων πρέπει να καταρτίζονται οι οικονομικές καταστάσεις, δηλαδή: – αρχή της συνέχειας της δράσης, – αρχή της σύνεσης, – αρχή της σταθερής εφαρμογής των λογιστικών μεθόδων, – αρχή της συγκρισιμότητας των πληροφοριών, – αρχή της σχετικής σημασίας, – αρχή του μη συμψηφισμού, – αρχή της υπεροχής της πραγματικότητας έναντι των φαινομένων, – αρχή της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση. 1.3. BΑΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ 1.3.1. Νόμισμα λειτουργίας και τηρούμενο νόμισμα Οι οικονομικές καταστάσεις καταρτίζονται σε εκατομμύρια ευρώ, καθώς το ευρώ αποτελεί το νόμισμα λειτουργίας και το τηρούμενο νόμισμα του ΕΤΑ. 1.3.2. Νομίσματα και βάσεις μετατροπής Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία την ημερομηνία των συναλλαγών. Τα συναλλαγματικά κέρδη και ζημίες που προκύπτουν από τον διακανονισμό συναλλαγών σε ξένο νόμισμα και από τη μετατροπή στο τέλος της χρήσης των συναλλαγματικών ισοτιμιών χρηματικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε ξένα νομίσματα αναγνωρίζονται στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος. Τα υπόλοιπα ξένων νομισμάτων στο ενεργητικό και στο παθητικό στο τέλος του έτους μετατρέπονται σε ευρώ με βάση τις συναλλαγματικές ισοτιμίες της 31ης Δεκεμβρίου: Νόμισμα || 31.12.2011 || 31.12.2010 || Νόμισμα || 31.12.2011 || 31.12.2010 BGN || 1.9558 || 1.9558 || LTL || 3.4528 || 3.4528 CZK || 25.7870 || 25.0610 || PLN || 4.4580 || 3.9750 DKK || 7.4342 || 7.4535 || RON || 4.3233 || 4.2620 MTL || N/A || 15.6466 || SEK || 8.9120 || 8.9655 GBP || 0.8353 || 0.8607 || CHF || 1.2156 || 1.2504 HUF || 314.5800 || 277.9500 || JPY || 100.2000 || 108.6500 LVL || 0.6995 || 0.7094 || USD || 1.2939 || 1.3362 1.3.3. Χρησιμοποίηση εκτιμήσεων Σύμφωνα με τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα του Δημόσιου Τομέα (International Public Sector Accounting Standards — IPSAS) και τις γενικώς παραδεκτές λογιστικές αρχές, οι οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν, αναγκαστικά, ποσά στηριζόμενα σε εκτιμήσεις και υποθέσεις των διαχειριστών με βάση τις πλέον αξιόπιστες διαθέσιμες πληροφορίες. Μεταξύ των σημαντικών εκτιμήσεων περιλαμβάνονται ποσά για προβλέψεις, ζημίες από απομείωση της αξίας απαιτήσεων και δεδουλευμένα έξοδα. Τα πραγματικά αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν από τις εκτιμήσεις αυτές. Οι αλλαγές όσον αφορά τις εκτιμήσεις λαμβάνονται υπόψη την περίοδο κατά την οποία καθίστανται γνωστές. 1.4. ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 1.4.1 Προχρηματοδοτήσεις Προχρηματοδότηση είναι πληρωμή με σκοπό την παροχή προκαταβολής, δηλαδή χρηματικού αποθέματος, στον δικαιούχο. Μπορεί να κατανεμηθεί σε διάφορες δόσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου που ορίζεται στην εκάστοτε συμφωνία προχρηματοδότησης. Το χρηματικό απόθεμα ή η προκαταβολή επιστρέφεται ή χρησιμοποιείται για τον σκοπό για τον οποίο έχει παρασχεθεί κατά τη διάρκεια της περιόδου που ορίζεται στη συμφωνία. Εάν ο δικαιούχος δεν πραγματοποιήσει επιλέξιμες δαπάνες, πρέπει να επιστρέψει την προχρηματοδότηση στο ΕΤΑ. Το ποσό της προχρηματοδότησης μειώνεται (εξ ολοκλήρου ή εν μέρει) βάσει των επιλέξιμων δαπανών που έγιναν αποδεκτές και των ποσών που επιστράφηκαν. Στο τέλος του έτους, τα εκκρεμή ποσά των προχρηματοδοτήσεων αποτιμώνται στο αρχικό ποσό που καταβλήθηκε μείον: τα ποσά που αποπληρώθηκαν, τα επιλέξιμα ποσά που έχουν συμψηφιστεί, τα επιλέξιμα εκτιμώμενα ποσά που δεν έχουν ακόμη συμψηφιστεί στο τέλος της χρήσης και τις μειώσεις αξίας. Οι τόκοι επί των προχρηματοδοτήσεων αναγνωρίζονται στο μέτρο που καθίστανται δεδουλευμένοι σύμφωνα με ό,τι προβλέπεται στη σχετική συμφωνία. Στο τέλος της χρήσης, εκτιμώνται τα έσοδα από δεδουλευμένους τόκους, βάσει των πλέον αξιόπιστων πληροφοριών. 1.4.2 Απαιτήσεις Οι απαιτήσεις καταχωρίζονται στο αρχικό ποσό μείον την απομείωση αξίας. Η προσαρμογή για απομείωση αξίας απαιτήσεων πραγματοποιείται όταν υπάρχουν αντικειμενικές αποδείξεις ότι το πλήρες οφειλόμενο ποσό δεν μπορεί να εισπραχθεί με βάση τους αρχικούς όρους συναλλαγής της απαίτησης. Η προσαρμογή ισούται με τη διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας του στοιχείου ενεργητικού και του εισπρακτέου ποσού, το οποίο ισοδυναμεί με την παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλημένων με το επιτόκιο της αγοράς για παρόμοιους δανειολήπτες. Αναγνωρίζεται, επίσης, και μια γενική απομείωση αξίας για εκκρεμή εντάλματα είσπραξης τα οποία δεν αποτελούν ήδη αντικείμενο συγκεκριμένης προσαρμογής. Αυτή η γενική απομείωση βασίζεται σε συντελεστές ιστορικών ζημιών. Το ποσό της απομείωσης αναγνωρίζεται στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος. 1.4.3 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμά τους Τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμά τους είναι χρηματοοικονομικά μέσα και χαρακτηρίζονται ως βραχυπρόθεσμα στοιχεία ενεργητικού. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα μετρητά, οι τραπεζικές καταθέσεις όψεως και άλλες βραχυπρόθεσμες επενδύσεις ρευστών διαθεσίμων με αρχικές προθεσμίες λήξης τριών μηνών ή μικρότερες. 1.4.4 Υποχρεώσεις Σημαντικό μέρος των υποχρεώσεων του ΕΤΑ δεν αφορά την αγορά αγαθών ή υπηρεσιών. Αντιθέτως, πρόκειται για μη εξοφληθείσες δηλώσεις δαπανών που έχουν υποβάλει οι δικαιούχοι επιχορήγησης ή χρηματοδότησης άλλου είδους. Καταχωρίζονται ως υποχρεώσεις για το σχετικό ποσό όταν υποβληθεί η αίτηση επιστροφής δαπανών, και γίνει αποδεκτή ως επιλέξιμη, αφού πρώτα ελεγχθεί από τους αρμόδιους φορείς. Στο στάδιο αυτό αποτιμώνται στο αποδεκτό και επιλέξιμο ποσό. Οι υποχρεώσεις που αφορούν την αγορά αγαθών και υπηρεσιών αναγνωρίζονται κατά την παραλαβή τιμολογίου για το αρχικό ποσό και τα σχετικά έξοδα εγγράφονται στους λογαριασμούς κατά την παράδοση και αποδοχή των αγαθών ή υπηρεσιών. 1.4.5 Προβλέψεις Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται εφόσον το ΕΤΑ υπέχει υποχρέωση έναντι τρίτων μερών προβλεπόμενη ή απορρέουσα από τον νόμο ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων. Στην περίπτωση αυτή, το πιο πιθανό είναι να απαιτηθεί εκροή πόρων για τον διακανονισμό της υποχρέωσης, εφόσον το ποσό μπορεί να εκτιμηθεί με αξιοπιστία. Το ποσό της πρόβλεψης ισούται με τη βέλτιστη δυνατή εκτίμηση των δαπανών που αναμένεται ότι θα απαιτηθούν για τον διακανονισμό μιας παρούσας υποχρέωσης κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. 1.4.6 Δεδουλευμένα έσοδα και έξοδα μελλοντικών χρήσεων Βασικό στοιχείο της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση είναι να εξασφαλίζεται η εγγραφή των συναλλαγών στο λογιστικό έτος στο οποίο ανήκουν. Αυτό ονομάζεται διαδικασία διαχωρισμού των χρήσεων. Ιδιαίτερα, πρέπει να εκτιμώνται οι επιλέξιμες δαπάνες δικαιούχων χρηματοδότησης ΕΤΑ, οι οποίες δεν έχουν κοινοποιηθεί ακόμη στο ΕΤΑ (δεδουλευμένα έξοδα). Αντιστρόφως, ορισμένες πληρωμές πραγματοποιούμενες κατά το τρέχον έτος αφορούν επακόλουθες περιόδους (έξοδα μελλοντικών χρήσεων) με αποτέλεσμα να πρέπει να αναγνωριστούν και να καταχωρισθούν στις επόμενες λογιστικές περιόδους. Σύμφωνα με τους λογιστικούς κανόνες του ΕΤΑ, οι συναλλαγές και τα γεγονότα αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις της περιόδου την οποία αφορούν. Στο τέλος της λογιστικής περιόδου, τα δεδουλευμένα έξοδα αναγνωρίζονται βάσει της εκτιμώμενης αξίας της υποχρέωσης μεταβίβασης για την περίοδο. Ο υπολογισμός των δεδουλευμένων εξόδων ακολουθεί λεπτομερείς επιχειρησιακές και πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής οι οποίες εξασφαλίζουν ότι οι οικονομικές καταστάσεις δίνουν πιστή εικόνα της κατάστασης. Τα έσοδα καταχωρίζονται, επίσης, στην περίοδο την οποία αφορούν. Στο τέλος του έτους, εάν δεν έχει εκδοθεί τιμολόγιο, αλλά η σχετική υπηρεσία έχει παρασχεθεί ή τα σχετικά αγαθά έχουν παραδοθεί από το ΕΤΑ ή υφίσταται συμβατική σχέση (δηλαδή με αναφορά σε συνθήκη) αναγνωρίζεται δεδουλευμένο έσοδο στις οικονομικές καταστάσεις. Επιπλέον, στο τέλος του έτους, εάν εκδοθεί τιμολόγιο, αλλά οι σχετικές υπηρεσίες δεν έχουν ακόμη παρασχεθεί ή τα σχετικά αγαθά δεν έχουν ακόμη παραδοθεί, τα έσοδα θα προεισπραχθούν και θα αναγνωριστούν την επόμενη λογιστική περίοδο. 1.5. ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ 1.5.1 Έσοδα Δεν υπάρχουν έσοδα εγγεγραμμένα στον προϋπολογισμό για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης. Οι τακτικές συνεισφορές των κρατών μελών θεωρούνται ως κεφάλαια του ταμείου. Στα έσοδα περιλαμβάνονται η ανάκτηση εξόδων και τα έσοδα από τόκους. Ανάκτηση εξόδων Όσον αφορά πράξεις που συνεπάγονται επιστροφή δαπανών που πληρώθηκαν από το ΕΤΑ σε τελικό δικαιούχο ή τρίτη χώρα, τα εντάλματα είσπραξης και οι αφαιρέσεις από επακόλουθες πληρωμές καταρτίζονται και καταχωρίζονται λογιστικώς ως εξής: – Ανάκτηση εξόδων: η έκδοση εντάλματος είσπραξης οδηγεί σε απαίτηση με αντίστοιχη καταχώριση εσόδων στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος του οικείου οικονομικού έτους, ή – ανάκτηση προχρηματοδότησης: στην περίπτωση αυτή το σχετικό ποσό περιλαμβάνεται στον τομέα «προχρηματοδοτήσεις» του ισολογισμού. Έσοδα από τόκους Έσοδα υπό μορφή τόκων αναγνωρίζονται στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος με βάση τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Τα έσοδα υπό μορφή τόκων περιλαμβάνουν εισπραχθέντες ή προς είσπραξη τόκους από ταμειακά υπόλοιπα και απαιτητές καταθέσεις που τηρούνται στις εμπορικές τράπεζες, καθώς και τόκους υπερημερίας λόγω καθυστερημένης πληρωμής δικαιωμάτων στο ΕΤΑ. Τα έσοδα από τόκους καταχωρίζονται λογιστικώς με τον ρυθμό της απόκτησής τους. 1.5.2 Δαπάνες Συναλλαγματικά έξοδα που απορρέουν από την αγορά αγαθών και υπηρεσιών αναγνωρίζονται κατά την παράδοση προμηθειών και την αποδοχή τους. Αποτιμώνται στο αρχικό κόστος τιμολογίου. Μη συναλλαγματικά έξοδα συνιστούν την πλειονότητα των δαπανών του ΕΤΑ. Αφορούν μεταβιβάσεις προς δικαιούχους και λαμβάνουν τρεις μορφές: δικαιώματα, μεταβιβάσεις στο πλαίσιο συμφωνίας και επιλεκτικές επιχορηγήσεις ή συνεισφορές και δωρεές. Οι μεταβιβάσεις αναγνωρίζονται ως έξοδα την περίοδο στην οποία συνέβησαν τα γενεσιουργά ως προς τη μεταβίβαση γεγονότα, εφόσον η φύση της μεταβίβασης επιτρέπεται από κάποια κανονιστική ρύθμιση (δημοσιονομικός κανονισμός ή άλλη ρύθμιση) ή εφόσον έχει υπογραφεί σύμβαση που επιτρέπει τη μεταβίβαση, εφόσον ο δικαιούχος πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας, και εφόσον είναι δυνατή η εύλογη εκτίμηση του οφειλόμενου ποσού. Όταν λαμβάνεται αίτηση πληρωμής ή επιστροφής δαπανών που πληροί τα κριτήρια αναγνώρισης, αυτή αναγνωρίζεται ως έξοδο κατά το επιλέξιμο ποσό. Στο τέλος του έτους, πραγματοποιηθείσες επιλέξιμες δαπάνες ήδη οφειλόμενες στους δικαιούχους και οι οποίες δεν έχουν ακόμη καταχωριστεί, εκτιμώνται και καταχωρίζονται ως δεδουλευμένα έξοδα. Έξοδα από τόκους Έξοδα από τόκους αναγνωρίζονται στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος με βάση τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Τα έξοδα από τόκους περιλαμβάνουν καταβληθέντες ή πληρωτέους τόκους και καταχωρίζονται λογιστικώς με τον ρυθμό της απόκτησής τους. 1.6. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 1.6.1 Ενδεχόμενες απαιτήσεις Μια ενδεχόμενη απαίτηση είναι ένα πιθανό στοιχείο ενεργητικού που απορρέει από παρελθόντα γεγονότα και του οποίου η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί μόνον εφόσον συμβούν ή δεν συμβούν ένα ή περισσότερα αβέβαια μελλοντικά γεγονότα μη ελεγχόμενα εξ ολοκλήρου από το ΕΤΑ. Πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενη απαίτηση παρέχονται όταν υπάρχει πιθανότητα εισροής οικονομικών οφελών ή δυναμικού εξυπηρέτησης. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις εκτιμώνται σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης του ισολογισμού προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι οι εξελίξεις αντικατοπτρίζονται καταλλήλως στις οικονομικές καταστάσεις. Εάν έχει καταστεί σχεδόν βέβαιο ότι θα προκύψει εισροή οικονομικών πλεονεκτημάτων ή δυναμικού εξυπηρέτησης και ότι η αξία της απαίτησης μπορεί να αποτιμηθεί με αξιοπιστία, η απαίτηση και τα σχετικά έσοδα αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις της περιόδου κατά την οποία συνέβη η μεταβολή. Εγγυήσεις είναι πιθανές απαιτήσεις απορρέουσες από παρελθόντα γεγονότα των οποίων η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί εφόσον επέλθει ή δεν επέλθει το αντικείμενο της εγγύησης. Ως εκ τούτου, οι εγγυήσεις μπορεί να είναι ενδεχόμενες απαιτήσεις. Μια εγγύηση διακανονίζεται όταν το αντικείμενό της παύει να υφίσταται. Συγκεκριμενοποιείται δε όταν πληρούνται οι όροι για την απαίτηση πληρωμής από τον εγγυητή. 1.6.2 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις Μια ενδεχόμενη υποχρέωση είναι ένα πιθανό στοιχείο παθητικού που απορρέει από παρελθόντα γεγονότα του οποίου η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί μόνον εφόσον συμβούν ή δεν συμβούν ένα ή περισσότερα αβέβαια μελλοντικά γεγονότα τα οποία δεν είναι υπό τον πλήρη έλεγχο του ΕΤΑ, ή μια παρούσα υποχρέωση που απορρέει από παρελθόντα γεγονότα, αλλά δεν αναγνωρίζεται διότι δεν είναι πιθανό ότι θα απαιτηθεί εκροή πόρων που συνίσταται σε οικονομικά οφέλη ή δυναμικό εξυπηρέτησης προκειμένου να διακανονισθεί η υποχρέωση, ή διότι το ποσό της υποχρέωσης δεν μπορεί να αποτιμηθεί με επαρκή ακρίβεια, όπερ είναι σπάνιο. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις αναφέρονται εκτός εάν το ενδεχόμενο εκροής πόρων που συνίσταται σε οικονομικά οφέλη ή δυναμικό εξυπηρέτησης είναι πολύ μακρινό. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις εκτιμώνται σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης του ισολογισμού προκειμένου να προσδιορισθεί αν έχει καταστεί πιθανή εκροή πόρων που συνίσταται σε οικονομικά οφέλη ή δυναμικό εξυπηρέτησης. Εάν καταστεί πιθανό να απαιτηθεί εκροή πόρων που συνίσταται σε οικονομικά οφέλη ή δυναμικό εξυπηρέτησης για ένα στοιχείο χαρακτηρισμένο ως ενδεχόμενη υποχρέωση, αναγνωρίζεται σχετική πρόβλεψη στις οικονομικές καταστάσεις της περιόδου κατά την οποία συνέβη η μεταβολή της πιθανότητας αυτής. 2. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ 2.1 ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΠΡΟΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Μακροπρόθεσμες προχρηματοδοτήσεις || - || 191 || 189 || 380 || 353 ΣΥΝΟΛΟ || - || 191 || 189 || 380 || 353 Οι περισσότερες συμβάσεις προβλέπουν την πληρωμή προκαταβολών πριν από την έναρξη των εργασιών, την παράδοση προμηθειών ή την παροχή υπηρεσιών. Μερικές φορές, τα χρονοδιαγράμματα πληρωμών σχετικά με τις συμβάσεις προβλέπουν πληρωμές δόσεων με βάση τις εκθέσεις προόδου των εργασιών. Η προχρηματοδότηση καταβάλλεται κανονικά στο νόμισμα της χώρας ή του εδάφους όπου εκτελείται το έργο. Η προχρηματοδότηση παρουσιάζεται καθαρή από ανεκτέλεστα εντάλματα είσπραξης σχετικά με προκαταβολές και εκτιμώμενα ποσά που δεν έχουν ακόμη συμψηφιστεί στο τέλος του έτους. Το κατά πόσον μια προχρηματοδότηση εγγράφεται ως βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη προσδιορίζεται από τη χρονική στιγμή κατά την οποία μπορεί να εισπραχθεί ή να χρησιμοποιηθεί. Η χρησιμοποίηση ορίζεται από τη συμφωνία που διέπει το έργο. Κάθε επιστροφή ή χρησιμοποίηση που πρέπει να γίνεται δώδεκα μήνες πριν από την ημερομηνία κατάρτισης του ισολογισμού, δηλώνεται ως βραχυπρόθεσμη προχρηματοδότηση και επομένως ως κυκλοφορούν ενεργητικό. Δεδομένου ότι πολλά από τα έργα ΕΤΑ είναι μακρόπνοα, είναι απαραίτητο οι αντίστοιχες προκαταβολές να είναι διαθέσιμες για περίοδο μεγαλύτερη του ενός έτους. Έτσι, τα ποσά των προχρηματοδοτήσεων αυτών εγγράφονται στα μακροπρόθεσμα στοιχεία ενεργητικού. Η αύξηση των μακροπρόθεσμων προχρηματοδοτήσεων, κατά 28 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το ποσό της 31.12.2010, οφείλεται κυρίως στην αύξηση των μακροπρόθεσμων προχρηματοδοτήσεων σχετικά με έργα εντός ΑΚΕ (49 εκατ. ευρώ) και διοικητικές δαπάνες (14 εκατ. ευρώ), η οποία αντισταθμίζεται με τη μείωση των μακροπρόθεσμων προχρηματοδοτήσεων στο πλαίσιο της τομεακής πολιτικής (17 εκατ. ευρώ) και των προγραμματίσιμων ενισχύσεων (15 εκατ. ευρώ). ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ 2.2 ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΠΡΟΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Βραχυπρόθεσμες προχρηματοδοτήσεις (ακαθάριστες) || 148 || 1 659 || 1 608 || 3 415 || 3 115 Μείον εκτιμώμενος συμψηφισμός προχρηματοδότησης || (78) || (1 090) || (1 072) || (2 240) || (2 019) ΣΥΝΟΛΟ || 70 || 569 || 536 || 1 175 || 1 096 Η αύξηση, κατά 79 εκατ. ευρώ, των καθαρών βραχυπρόθεσμων προχρηματοδοτήσεων οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση των καθαρών βραχυπρόθεσμων προχρηματοδοτήσεων σχετικά με τις διοικητικές δαπάνες (77 εκατ. ευρώ), τις προγραμματίσιμες ενισχύσεις (29 εκατ. ευρώ), τη θεσμική στήριξη (44 εκατ. ευρώ) και την τομεακή πολιτική (25 εκατ. ευρώ). Η αύξηση αυτή αντισταθμίστηκε από μείωση των έργων εντός ΑΚΕ (68 εκατ. ευρώ), άλλων προγραμμάτων ενισχύσεων σχετικά με προηγούμενα ΕΤΑ (20 εκατ. ευρώ) και της επείγουσας βοήθειας (7 εκατ. ευρώ). 2.2.1 Εγγυήσεις ληφθείσες σχετικά με προχρηματοδοτήσεις Οι εγγυήσεις αυτές αποσκοπούν στην εξασφάλιση προχρηματοδοτήσεων και αποδεσμεύονται μόλις καταβληθεί η τελική πληρωμή στο πλαίσιο ενός έργου. Η εγγύηση έχει δύο διαφορετικές αξίες που αναφέρονται ως «ονομαστική» και ως «τρέχουσα» αξία. Όσον αφορά την «ονομαστική» αξία, το γενεσιουργό γεγονός συνδέεται με την ύπαρξη της εγγύησης. Όσον αφορά την «τρέχουσα» αξία, γενεσιουργό γεγονός της εγγύησης είναι η πληρωμή της προχρηματοδότησης ή/και μεταγενέστεροι συμψηφισμοί. Την 31η Δεκεμβρίου 2011, η «ονομαστική» αξία των εγγυήσεων που έλαβε το ΕΤΑ για λόγους χρηματοδότησης ανέρχεται σε 637 εκατ. ευρώ. Η «τρέχουσα» αξία των εγγυήσεων αυτών ανέρχεται σε 394 εκατ. ευρώ. Την 31η Δεκεμβρίου 2010, οι αξίες αυτές ήταν 674 εκατ. ευρώ και 363 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα. 2.3 ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Απαιτήσεις έναντι πελατών || 2 || 10 || 1 || 13 || 10 Απαιτήσεις έναντι κρατών μελών || - || - || 9 || 9 || 125 Δεδουλευμένα έσοδα και έξοδα μελλοντικών χρήσεων || 2 || 77 || 10 || 89 || 112 ΣΥΝΟΛΟ || 4 || 87 || 20 || 111 || 247 2.3.1 Απαιτήσεις έναντι πελατών || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Απαιτήσεις έναντι πελατών || 6 || 18 || 2 || 27 || 18 -Απομείωση απαιτήσεων έναντι πελατών || (4) || (8) || (1) || (13) || (8) ΣΥΝΟΛΟ || 2 || 10 || 1 || 13 || 10 Πρόκειται για εντολές είσπραξης που καταχωρίστηκαν λογιστικώς στις 31 Δεκεμβρίου 2011, ως βεβαιωμένες απαιτήσεις που πρέπει να εισπραχθούν οι οποίες δεν περιλαμβάνονται ακόμη στους λοιπούς τομείς του ενεργητικού του ισολογισμού. Το υπόλοιπο κλεισίματος για εντάλματα είσπραξης αντιπροσωπεύει την αξία των ενταλμάτων είσπραξης που εκδόθηκαν, αλλά δεν καταβλήθηκαν ακόμη στο τέλος του έτους. Εκτιμάται πρόβλεψη ζημιών απομείωσης από οφειλές δικαιούχων που δεν είναι πιθανό να εισπραχθούν. Η πρόβλεψη αυτή περιλαμβάνει δύο συνιστώσες: – Ειδικές περιπτώσεις: βασίζονται στον κίνδυνο μη ανάκτησης. – Γενικές περιπτώσεις: εφαρμόζεται πρόβλεψη βάσει ιστορικών συντελεστών ζημιών για τις απαιτήσεις που δεν αποτελούν αντικείμενο συγκεκριμένης προσαρμογής. Η λογιστική καταχώριση αυτής της προσαρμογής δεν συνεπάγεται παραίτηση από τη μελλοντική είσπραξη των ποσών αυτών. Οι κινήσεις στα ανεκτέλεστα εντάλματα είσπραξης κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφέρονται λεπτομερώς στον πίνακα που ακολουθεί. || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 2011 || ΣΥΝΟΛΟ 2010 Ανεκτέλεστα εντάλματα είσπραξης στην αρχή του έτους || 7 || 11 || 0 || 18 || 20 Εκδοθέντα εντάλματα είσπραξης || 11 || 63 || 55 || 130 || 164 Εκτελεσθέντα εντάλματα είσπραξης || (12) || (56) || (55) || (123) || (166) Εισπραχθέντα ποσά || (9) || (46) || (53) || (108) || (143) Διαγραφέντα ποσά (άρθρο 73 του ΔΚ) || 0 || (1) || 0 || (1) || (1) Ακυρώσεις || (1) || (1) || 0 || (2) || (5) Αντισταθμίσεις || (3) || (8) || (1) || (13) || (17) Ανεκτέλεστα εντάλματα είσπραξης στο τέλος του έτους || 6 || 19 || 1 || 25 || 18 2.3.2 Απαιτήσεις έναντι κρατών μελών Στο πλαίσιο του 10ου ΕΤΑ, στις απαιτήσεις 9 εκατ. ευρώ από τα κράτη μέλη περιλαμβάνονται οφειλόμενες απαιτήσεις συνεισφοράς έναντι της Ουγγαρίας και της Πορτογαλίας οι οποίες εισπράχθηκαν τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2012, αντίστοιχα, καθώς και συνεισφορά συγχρηματοδότησης από τη Δανία η οποία δεν είναι ακόμη απαιτητή. 2.3.3 Δεδουλευμένα έσοδα και έξοδα μελλοντικών χρήσεων Τα δεδουλευμένα έσοδα και τα έξοδα μελλοντικών χρήσεων περιλαμβάνουν κυρίως δεδουλευμένους τόκους επί των ποσών των προχρηματοδοτήσεων. Επίσης, στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται δεδουλευμένοι τόκοι λόγω καθυστερήσεων καταβολής συνεισφορών. Η μείωση δεδουλευμένων εσόδων και εξόδων μελλοντικών χρήσεων κατά 23 εκατ. ευρώ οφείλεται στους χαμηλότερους δεδουλευμένους τόκους επί των προχρηματοδοτήσεων (23 εκατ. ευρώ) (βλ. σημείωση 3.4.2). 2.4 ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 προς/από το 6ο ΕΤΑ || (2 065) || (214) || - || (2 279) || (2 279) προς/από το 7ο ΕΤΑ || - || 2 279 || - || 2 279 || 2 279 προς/από το 8ο ΕΤΑ || - || (3 037) || 584 || (2 453) || (2 563) προς/από το 9ο ΕΤΑ || 3 037 || - || (3 529) || (491) || (450) προς/από το 10ο ΕΤΑ || (584) || 3 529 || - || 2 944 || 3 013 ΣΥΝΟΛΟ || 387 || 2 557 || (2 944) || 0 || 0 Για λόγους αποτελεσματικότητας, το ενιαίο ταμείο που καλύπτει όλα τα ΕΤΑ αποδίδεται στο 10ο ΕΤΑ. Αυτό συνεπάγεται πράξεις μεταξύ των διαφόρων ΕΤΑ οι οποίες ισοσκελίζονται με τους λογαριασμούς συνδέσμου μεταξύ των ισολογισμών των διαφόρων ΕΤΑ. Οι κυριότερες κινήσεις το 2011 στους λογαριασμούς συνδέσμου περιλαμβάνουν πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν από το 10ο ΕΤΑ για την εκτέλεση του 8ου και 9ου ΕΤΑ και μετρητά που εισπράχθηκαν από το 10ο ΕΤΑ σχετικά με συνεισφορές που ζητήθηκαν βάσει του 9ου ΕΤΑ. 2.5 ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΚΑΙ ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ ΤΟΥΣ[6] || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Τραπεζικές καταθέσεις || - || - || 1 211 || 1 211 || 781 Λογαριασμοί ασφαλείας STABEX || - || - || 5 || 5 || 17 Τραπεζικοί λογαριασμοί συγχρηματοδοτήσεων || - || 6 || 2 || 8 || 10 Ειδικό κονδύλιο για τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό[7] || - || - || 1 || 1 || 0 ΣΥΝΟΛΟ || - || 6 || 1 218 || 1 224 || 808 2.5.1 Τραπεζικές καταθέσεις || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Ειδικοί λογαριασμοί – χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί των κρατών μελών || - || - || 1 129 || 1 129 || 599 Λογαριασμοί όψεως – εμπορικές τράπεζες || - || - || 80 || 80 || 180 Τοπικοί φορείς πληρωμών || - || - || 2 || 2 || 1 ΣΥΝΟΛΟ || - || - || 1 211 || 1 211 || 781 Η γενική αύξηση των τραπεζικών καταθέσεων οφείλεται κυρίως στο χαμηλότερο επίπεδο εκτέλεσης του προϋπολογισμού το 2011 από ό,τι είχε προγραμματιστεί. Οι λογαριασμοί των τοπικών φορέων πληρωμών αντιπροσωπεύουν ποσά που τηρούνται σε τραπεζικούς λογαριασμούς στις χώρες ΑΚΕ και ΥΧΕ και χρησιμοποιούνται για πληρωμές σε τοπικό νόμισμα στο πλαίσιο της δικαιούχου χώρας. Οι λογαριασμοί αυτοί τηρούνται σε ευρώ ή σε νόμισμα κράτους μέλους της Ένωσης. Κατά τη διάρκεια του 2011, για να επιτευχθεί κεντρικότερη διαχείριση των πληρωμών έκλεισαν 2 από τους 8 εναπομείναντες λογαριασμούς των τοπικών φορέων πληρωμών. 2.5.2 Λογαριασμοί ασφαλείας STABEX || σε εκατ. ευρώ || Υπόλοιπο την 31.12.2011 || Υπόλοιπο την 31.12.2010 Αγία Λουκία || 0 || 7 Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες || 0 || 4 Ακτή Ελεφαντοστού || 2 || 2 Μαλάουι || 1 || 1 Άλλες χώρες || 2 || 3 ΣΥΝΟΛΟ || 5 || 17 STABEX είναι το ακρωνύμιο του αντισταθμιστικού χρηματοδοτικού μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη σταθεροποίηση των εσόδων από εξαγωγές των χωρών ΑΚΕ. Καθιερώθηκε από την σύμβαση Λομέ (1975) με σκοπό την αποκατάσταση των δυσμενών επιπτώσεων της αστάθειας των εσόδων από εξαγωγές γεωργικών προϊόντων. Το υπόλοιπο των λογαριασμών ασφαλείας STABEX αντιπροσωπεύει το σύνολο των διαθέσιμων κεφαλαίων STABEX που πρόκειται να μεταβιβαστούν στην εκάστοτε δικαιούχο χώρα ΑΚΕ σε κάποια μελλοντική ημερομηνία. Το υπόλοιπο αυτό διατίθεται στο 10ο ΕΤΑ. Το 2011, μετά την κατάργηση του μέσου ενίσχυσης STABEX, έκλεισαν δύο λογαριασμοί ασφαλείας STABEX. Εκτός από τα κεφάλαια αυτά, υπάρχουν και άλλα κεφάλαια STABEX τα οποία τηρούνται από τα δικαιούχα κράτη ΑΚΕ. Μόλις επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ της Επιτροπής και του δικαιούχου κράτους (ΑΚΕ) για τον τρόπο που πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα κεφάλαια STABEX, υπογράφεται σύμβαση μεταφοράς και από τα δύο μέρη. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 211 της συμφωνίας Λομέ IV[8] (όπως αναθεωρήθηκε), τα κεφάλαια μεταφέρονται σε τοκοφόρο λογαριασμό διπλής υπογραφής (Ευρωπαϊκή Επιτροπή και δικαιούχο κράτος) που έχει ανοιχτεί στο όνομα του κράτους ΑΚΕ. Τα κεφάλαια παραμένουν σ’αυτούς τους λογαριασμούς διπλής υπογραφής μέχρις ότου ένα FMO (πλαίσιο αμοιβαίων υποχρεώσεων) αιτιολογήσει μεταφορά για ένα έργο. Ο υπόλογος της Επιτροπής διατηρεί το δικαίωμα υπογραφής επί του λογαριασμού, ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα κεφάλαια εκταμιεύονται βάσει των προβλέψεων. Τα κεφάλαια στους λογαριασμούς διπλής υπογραφής είναι ιδιοκτησία του κράτους ΑΚΕ και επομένως δεν καταχωρίζονται ως στοιχεία ενεργητικού στους λογαριασμούς του ΕΤΑ. Οι μεταφορές προς τους λογαριασμούς αυτούς καταχωρίζονται ως πληρωμές STABEX. Το 2011, επιστράφηκαν στο ΕΤΑ 26 εκατ. ευρώ από λογαριασμούς διπλής υπογραφής σε χώρες ΑΚΕ σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 4 της εσωτερικής συμφωνίας του 10ου ΕΤΑ[9]. Τα ποσά αυτά μεταφέρθηκαν κυρίως από την Αγία Λουκία (9 εκατ. ευρώ), την Κένυα (7 εκατ. ευρώ) και το Τόγκο (4 εκατ. ευρώ). Τα έσοδα αυτά καταλογίζονται ως λειτουργικά έσοδα (μέσο ενίσχυσης STABEX) στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος του 8ου ΕΤΑ. 2.5.3 Τραπεζικοί λογαριασμοί συγχρηματοδοτήσεων || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Τραπεζικοί λογαριασμοί συγχρηματοδοτήσεων || - || 6 || 2 || 8 || 10 ΣΥΝΟΛΟ || - || 6 || 2 || 8 || 10 Αυτοί οι τραπεζικοί λογαριασμοί περιλαμβάνουν ποσά σχετικά με συμφωνίες συγχρηματοδότησης που χρονολογούνται από το 2007 και νωρίτερα. Αυτά τα κεφάλαια συγχρηματοδότησης ανήκουν στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και έτσι ένα αντίστοιχο ποσό καταχωρίζεται ως πληρωτέο. Ως εκ τούτου, το αποτέλεσμα στο καθαρό ενεργητικό είναι μηδενικό. Η ιταλική συγχρηματοδότηση βάσει του 9ου ΕΤΑ συνεχίζεται ακόμη στη Σομαλία. Οι τραπεζικοί λογαριασμοί συγχρηματοδότησης του 10ου ΕΤΑ αφορούν τα παλαιά έργα συγχρηματοδότησης που βρίσκονται σε διαδικασία κλεισίματος. Τα ποσά αυτά θα επιστραφούν στα κράτη μέλη μετά από εντολή του διατάκτη. ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 2.6 ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Τρέχουσες οφειλές || 9 || 146 || 243 || 399 || 487 Δεδουλευμένα έξοδα || 20 || 168 || 151 || 339 || 286 Προεισπραχθείσες συνεισφορές στο κεφάλαιο || - || - || 295 || 295 || 272 ΣΥΝΟΛΟ || 29 || 315 || 689 || 1 033 || 1 045 Οι βραχυπρόθεσμες οφειλές περιλαμβάνουν καταστάσεις δαπανών που υποβάλλονται στο ΕΤΑ στο πλαίσιο των πράξεων επιχορήγησης και σύναψης συμβάσεων. Εγγράφονται για το ζητούμενο ποσό μόλις υποβληθεί η σχετική αίτηση. Η ίδια διαδικασία ισχύει και για τιμολόγια και πιστωτικά σημειώματα που λαμβάνονται στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων προμηθειών. Οι εν λόγω αιτήσεις έχουν ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο των διαδικασιών διαχωρισμού των χρήσεων. Μετά τις καταληκτικές εγγραφές, τα ποσά που εκτιμώνται επιλέξιμα εγγράφονται ως δεδουλευμένα έξοδα. 2.6.1 Τρέχουσες οφειλές || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Προμηθευτές και άλλοι || 9 || 140 || 159 || 308 || 400 Οφειλές έναντι κρατών μελών από συγχρηματοδοτήσεις || - || 6 || 75 || 81 || 75 Διάφορες οφειλές || - || - || 10 || 10 || 12 ΣΥΝΟΛΟ || 9 || 146 || 243 || 399 || 487 2.6.1.1 Προμηθευτές και άλλοι Στον λογαριασμό αυτόν περιλαμβάνονται τα ποσά που οφείλονται σε προμηθευτές, καθώς και ποσά που πρέπει να πληρωθούν σε δημόσιους οργανισμούς και σε τρίτες χώρες. Η μείωση κατά 92 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με την προηγούμενη λογιστική περίοδο περιλαμβάνει κυρίως μείωση των οφειλών σε τρίτες χώρες κατά 62 εκατ. ευρώ. 2.6.1.2 Οφειλές έναντι κρατών μελών από συγχρηματοδοτήσεις Οι εισπραχθείσες συνεισφορές συγχρηματοδότησης παρουσιάζονται ως οφειλές προς τα κράτη μέλη στον βαθμό που πληρούν τα κριτήρια εσόδων υπό όρους μη προερχόμενων από συναλλαγματικές πράξεις. Το ΕΤΑ πρέπει να χρησιμοποιεί τις συνεισφορές για την παροχή υπηρεσιών σε τρίτους ή, διαφορετικά, πρέπει να επιστρέψει τα στοιχεία ενεργητικού (τις καταβεβλημένες συνεισφορές) στα κράτη μέλη. Οι εκκρεμούσες οφειλές για συμφωνίες συγχρηματοδότησης αντιπροσωπεύουν τις εισπραχθείσες συνεισφορές συγχρηματοδότησης μείον τα έξοδα που πραγματοποιήθηκαν σε σχέση με το έργο. Το αποτέλεσμα στο καθαρό ενεργητικό είναι μηδενικό. Από τις οφειλές συγχρηματοδότησης στα κράτη μέλη, 8 εκατ. ευρώ αφορούν συμφωνίες συγχρηματοδότησης που χρονολογούνται πριν από το 2007. Τα κεφάλαια αυτά τηρούνται σε ειδικούς τραπεζικούς λογαριασμούς, βλ. σημείωση 2.5.3 ανωτέρω, τραπεζικοί λογαριασμοί συγχρηματοδοτήσεων. Το 2011, εισπράχθηκαν νέες συνεισφορές συγχρηματοδότησης ύψους 7 εκατ. ευρώ (Βέλγιο 3 εκατ. ευρώ, Ηνωμένο Βασίλειο 2 εκατ. ευρώ, Σουηδία 1 εκατ. ευρώ και Ελβετία 1 εκατ. ευρώ). Τα κεφάλαια που αφορούν τις συμφωνίες συγχρηματοδότησης που υπογράφηκαν το 2008 και αργότερα δεν τηρούνται σε ειδικούς τραπεζικούς λογαριασμούς. Οι οφειλές στο πλαίσιο της συγχρηματοδότησης μειώθηκαν κατά 2 εκατ. ευρώ για την αναγνώριση των εσόδων που σχετίζονται με συγχρηματοδοτούμενα έργα (βλ. σημειώσεις 3.1.4 και 3.2.2). 2.6.1.3 Διάφορες οφειλές Διάφορες οφειλές περιλαμβάνουν κυρίως μη διατεθέντα έσοδα σε μετρητά και ποσά που αποπληρώθηκαν. 2.6.2 Δεδουλευμένα έξοδα || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Δεδουλευμένα έξοδα || 20 || 168 || 151 || 339 || 286 ΣΥΝΟΛΟ || 20 || 168 || 151 || 339 || 286 Στο τέλος του έτους, εκτιμώνται τα επιλέξιμα έξοδα δικαιούχων χρηματοδότησης ΕΤΑ, τα οποία δεν έχουν ακόμη κοινοποιηθεί. Μετά από αυτούς τους καταληκτικούς υπολογισμούς, τα ποσά που εκτιμώνται επιλέξιμα εγγράφονται ως δεδουλευμένα έξοδα. Η εκτιμώμενη χρησιμοποίηση ποσού προχρηματοδότησης παρουσιάζεται ως εκτιμώμενος συμψηφισμός προχρηματοδότησης (βλ. σημείωση 2.2). 2.6.3 Προεισπραχθείσες συνεισφορές στο κεφάλαιο των ταμείων || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Ηνωμένο Βασίλειο || - || - || 289 || 289 || 269 Ιρλανδία || - || - || 5 || 5 || 3 Λιθουανία || - || - || 1 || 1 || - ΣΥΝΟΛΟ || - || - || 295 || 295 || 272 Αυτό περιλαμβάνει τις προκαταβληθείσες συνεισφορές των κρατών μελών. ΚΑΘΑΡΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ 2.7 ΑΙΤΗΘΕΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ Κεφάλαιο του ταμείου || 12 840 || 11 699 || 21 152 || 45 691 Μη αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου || - || (660) || (21 152) || (21 812) Κεφάλαιο του ταμείου αιτηθέν την 31.12.2010 || 12 840 || 11 039 || - || 23 879 || || || || Κεφάλαιο του ταμείου || 12 840 || 11 699 || 21 152 || 45 691 Μη αιτηθέν κεφάλαιο του ταμείου || - || - || (18 712) || (18 712) Κεφάλαιο του ταμείου αιτηθέν την 31.12.2011 || 12 840 || 11 699 || 2 440 || 26 979 Το κεφάλαιο του ταμείου αντιπροσωπεύει το συνολικό ποσό των συνεισφορών από τα κράτη μέλη για το αντίστοιχο ΕΤΑ, όπως προβλέπεται σε κάθε εσωτερική συμφωνία που έχει συναφθεί. Τα μη αιτηθέντα κεφάλαια αντιπροσωπεύουν την αρχική χορήγηση που δεν έχει ακόμη αιτηθεί από τα κράτη μέλη. Τα αιτηθέντα κεφάλαια του ταμείου αντιπροσωπεύουν το ποσό των αρχικών πιστώσεων που ζητήθηκε να μεταφερθούν στους ταμειακούς λογαριασμούς από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 16 του δημοσιονομικού κανονισμού για το 10ο ΕΤΑ. Το κεφάλαιο του 8ου και του 9ου ΕΤΑ έχει αιτηθεί και εισπραχθεί εξ ολοκλήρου. Το 10ο ΕΤΑ τέθηκε σε ισχύ το 2008 με κεφάλαιο ύψους 21 152 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την εσωτερική συμφωνία που διέπει το 10ο ΕΤΑ. Κεφάλαιο του ταμείου || || || || σε εκατ. ευρώ Συνεισφορές || % || Μη αιτηθέντα ποσά από το 9ο ΕΤΑ 31.12.2010 || Αιτηθέντα ποσά το 2011 || Μη αιτηθέντα ποσά από το 9ο ΕΤΑ 31.12.2011 Αυστρία || 2.65 || (19) || 19 || - Βέλγιο || 3.92 || (27) || 27 || - Δανία || 2.14 || (15) || 15 || - Φινλανδία || 1.48 || (10) || 10 || - Γαλλία || 24.30 || (170) || 170 || - Γερμανία || 23.36 || (164) || 164 || - Ελλάδα || 1.25 || (9) || 9 || - Ιρλανδία || 0.62 || (4) || 4 || - Ιταλία || 12.54 || (88) || 88 || - Λουξεμβούργο || 0.29 || (2) || 2 || - Κάτω Χώρες || 5.22 || (37) || 37 || - Πορτογαλία || 0.97 || (7) || 7 || - Ισπανία || 5.84 || (41) || 41 || - Σουηδία || 2.73 || (19) || 19 || - Ηνωμένο Βασίλειο || 12.69 || (89) || 89 || - ΕΤΕπ || N.A. || 40 || (40) || - ΣΥΝΟΛΟ || 100,00 || (660) || 660 || - || || || || σε εκατ. ευρώ Συνεισφορές || % || Μη αιτηθέντα ποσά από το 10ο ΕΤΑ 31.12.2010 || Αιτηθέντα ποσά το 2011 || Μη αιτηθέντα ποσά από το 10ο ΕΤΑ 31.12.2011 Αυστρία || 2.41 || (510) || 59 || 451 Βέλγιο || 3.53 || (747) || 86 || 661 Δανία || 2.00 || (423) || 49 || 374 Φινλανδία || 1.47 || (311) || 36 || 275 Γαλλία || 19.55 || (4 135) || 477 || 3 658 Γερμανία || 20.50 || (4 336) || 500 || 3 836 Ελλάδα || 1.47 || (311) || 36 || 275 Ιρλανδία || 0.91 || (192) || 22 || 170 Ιταλία || 12.86 || (2 720) || 314 || 2 406 Λουξεμβούργο || 0.27 || (57) || 7 || 51 Κάτω Χώρες || 4.85 || (1 026) || 118 || 908 Πορτογαλία || 1.15 || (243) || 28 || 215 Ισπανία || 7.85 || (1 660) || 192 || 1 469 Σουηδία || 2.74 || (580) || 67 || 513 Ηνωμένο Βασίλειο || 14.82 || (3 135) || 362 || 2 773 Κύπρος || 0.09 || (19) || 2 || 17 Τσεχική Δημοκρατία || 0.51 || (108) || 12 || 95 Εσθονία || 0.05 || (11) || 1 || 9 Ουγγαρία || 0.55 || (116) || 13 || 103 Λιθουανία || 0.12 || (25) || 3 || 22 Λετονία || 0.07 || (15) || 2 || 13 Μάλτα || 0.03 || (6) || 1 || 6 Πολωνία || 1.3 || (275) || 32 || 243 Σλοβενία || 0.18 || (38) || 4 || 34 Σλοβακία || 0.21 || (44) || 5 || 39 Βουλγαρία || 0.14 || (30) || 3 || 26 Ρουμανία || 0.37 || (78) || 9 || 69 ΣΥΝΟΛΟ || 100,00 || (21 152) || 2 440 || 18 712 Το 2011, πραγματοποιήθηκε το τελικό αίτημα για την καταβολή συνεισφορών στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ και ζητήθηκαν οι πρώτες συνεισφορές στο πλαίσιο του 10ου ΕΤΑ, στο οποίο συμμετέχουν 27 κράτη μέλη. 2.8 ΑΛΛΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 προς/από το 6ο ΕΤΑ || 94 || 490 || - || 584 || 584 προς/από το 7ο ΕΤΑ || 533 || 1 135 || - || 1 668 || 1 668 προς/από το 8ο ΕΤΑ || - || 2 762 || 141 || 2 903 || 2 864 προς/από το 9ο ΕΤΑ || (2 762) || - || 161 || (2 601) || (2 531) προς/από το 10ο ΕΤΑ || (141) || (161) || - || (302) || (333) ΣΥΝΟΛΟ || (2 276) || 4 227 || 301 || 2 252 || 2 252 Από την έναρξη ισχύος του 10ου ΕΤΑ το 2008, όλα τα αποδεσμευμένα κεφάλαια προηγούμενων ΕΤΑ μεταφέρονται στο αποθεματικό του 10ου ΕΤΑ. Το αποθεματικό αυτό μπορεί να δεσμευθεί μόνο βάσει των όρων που προβλέπονται στο άρθρο 1 παράγραφος 4 της εσωτερικής συμφωνίας για το 10ο ΕΤΑ. Το 2011, μεταφέρθηκαν στο 10ο ΕΤΑ από το 8ο και το 9ο ΕΤΑ αποδεσμευμένα κεφάλαια ύψους 38 εκατ. ευρώ και 80 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα και 150 εκατ. ευρώ μεταφέρθηκαν από το αποθεματικό επιδόσεων του 10ου ΕΤΑ στο 9ο ΕΤΑ.[10] Στις 23 Μαΐου 2011, εκδόθηκε απόφαση[11] του Συμβουλίου για τη χορήγηση ποσού ύψους 200 εκατ. ευρώ στο Σουδάν από κονδύλια που αποδεσμεύθηκαν από προγράμματα στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ και άλλων προηγούμενων ΕΤΑ. Στο τέλος του 2011, το ποσό αυτό εξακολουθεί να εντάσσεται στο αποθεματικό επιδόσεων του 10ου ΕΤΑ, αλλά θα πρέπει να αποδεσμευθεί από το αποθεματικό αυτό, το 2012. 3. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ 3.1 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 2011 || ΣΥΝΟΛΟ 2010 Ανάκτηση εξόδων || 3 || 11 || 2 || 16 || 29 Ανάκτηση κεφαλαίων STABEX || 26 || - || - || 26 || 32 Συναλλαγματικά κέρδη || 11 || 37 || 7 || 54 || 78 Λειτουργικά έσοδα σχετικά με προχρηματοδοτήσεις || - || - || 2 || 2 || 1 ΣΥΝΟΛΟ || 40 || 49 || 10 || 99 || 140 3.1.1 Ανάκτηση εξόδων Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει τα εντάλματα είσπραξης που εκδόθηκαν από τα ΕΤΑ και την αφαίρεση από επακόλουθες πληρωμές που καταχωρίστηκαν στο λογιστικό σύστημα των ΕΤΑ, για την ανάκτηση ποσών που είχαν καταβληθεί στο παρελθόν, βάσει απλών και λογιστικών ελέγχων ή αναλύσεων επιλεξιμότητας. Πρέπει να σημειωθεί ότι η ανάκτηση ποσών προχρηματοδότησης, δεν περιλαμβάνεται ως έσοδο, αλλά πιστώνεται στο στον τομέα των προχρηματοδοτήσεων του ισολογισμού. 3.1.1.1 Ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών Το 2011, εκδόθηκαν εντάλματα είσπραξης σε σχέση με αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά ύψους 12 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με 11 εκατ. ευρώ το 2010. Από αυτά, 8 εκατ. ευρώ αφορούσαν την ανάκτηση εξόδων και καταχωρίστηκαν ως λειτουργικά έσοδα. Το υπόλοιπο, δηλαδή 4 εκατ. ευρώ, αντιπροσωπεύει εισπράξεις προχρηματοδοτήσεων που είχαν καταβληθεί και πιστώθηκε στο ενεργητικό του ισολογισμού, στον τομέα προχρηματοδοτήσεις Η ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών μπορεί να συνοψιστεί ως εξής: σε εκατ. ευρώ || || Έσοδα || Προχρηματοδότηση || ΣΥΝΟΛΟ 2011 || Έσοδα || Προχρηματοδότηση || ΣΥΝΟΛΟ 2010 Σφάλμα || 2 || 1 || 3 || 1 || 1 || 2 Παρατυπία || 6 || 3 || 8 || 5 || 3 || 8 Γνωστοποίηση από την OLAF || 1 || - || 1 || 1 || - || 1 ΣΥΝΟΛΟ || 8 || 4 || 12 || 7 || 4 || 11 3.1.2 Ανάκτηση κεφαλαίων STABEX Το 2011, επιστράφηκαν στο ΕΤΑ 26 εκατ. ευρώ από λογαριασμούς διπλής υπογραφής σε χώρες ΑΚΕ σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 4 της εσωτερικής συμφωνίας του 10ου ΕΤΑ[12]. Τα ποσά αυτά μεταφέρθηκαν κυρίως από την Αγία Λουκία (9 εκατ. ευρώ), την Κένυα (7 εκατ. ευρώ) και το Τόγκο (4 εκατ. ευρώ). Τα έσοδα αυτά καταλογίζονται ως λειτουργικά έσοδα (μέσο ενίσχυσης STABEX) στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος του 8ου ΕΤΑ. 3.1.3 Συναλλαγματικά κέρδη Τα συναλλαγματικά κέρδη προκύπτουν από τις καθημερινές δραστηριότητες και τις σχετικές συναλλαγές που πραγματοποιούνται σε άλλο νόμισμα εκτός από το ευρώ, καθώς και από την απαιτούμενη προσαρμογή αξίας στο τέλος του έτους για την κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών. Περιλαμβάνονται κέρδη πραγματοποιηθέντα και μη. 3.1.4 Λειτουργικά έσοδα σχετικά με προχρηματοδοτήσεις Τα λειτουργικά έσοδα σχετικά με συγχρηματοδοτήσεις αντιπροσωπεύουν τις συνεισφορές που έχουν χρησιμοποιηθεί (βλ. σημείωση 3.2.2). Δεδομένου ότι τα έσοδα αυτά πληρούν τα κριτήρια εσόδων υπό όρους μη προερχόμενων από συναλλαγματικές πράξεις, η συνεισφορά καταχωρίζεται ανάλογα με την υλοποίηση του έργου συγχρηματοδότησης. 3.2 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΞΟΔΑ σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 2011 || ΣΥΝΟΛΟ 2010 Λειτουργικά έξοδα – μέσα ενισχύσεων || 114 || 879 || 1 640 || 2 633 || 2 852 Λειτουργικά έξοδα προχρηματοδοτήσεων || - || - || 2 || 2 || 1 Συναλλαγματικές διαφορές || 11 || 41 || 8 || 61 || 58 Απομείωση απαιτήσεων || 3 || 4 || - || 7 || 3 ΣΥΝΟΛΟ || 128 || 924 || 1 650 || 2 702 || 2 914 3.2.1 Λειτουργικά έξοδα – μέσα ενισχύσεων || || || || σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 2011 || ΣΥΝΟΛΟ 2010 Προγραμματίσιμες ενισχύσεις || 58 || 56 || 1 136 || 1 251 || 1 127 Μακροοικονομική στήριξη || - || 51 || - || 51 || 35 Τομεακή πολιτική || 0 || 372 || 0 || 371 || 765 Επιδοτήσεις επιτοκίου || 0 || - || - || 0 || Έργα εντός ΑΚΕ || - || 301 || 349 || 650 || 336 Επείγουσα βοήθεια || - || 63 || 149 || 212 || 442 Βοήθεια σε πρόσφυγες || 0 || - || - || 0 || (1) Επιχειρηματικά κεφάλαια || 19 || - || - || 19 || STABEX || 12 || - || - || 12 || 46 Sysmin[13] || (8) || - || - || (8) || 10 Άλλα προγράμματα ενισχύσεων που αφορούν προηγούμενα ΕΤΑ || - || 24 || - || 24 || (17) Ελάφρυνση του χρέους – Φτωχές υπερχρεωμένες χώρες και Παγκόσμια Τράπεζα || - || - || - || - || 14 Θεσμική στήριξη || - || 2 || 6 || 8 || 44 Συμψηφισμός εισπράξεων από εξαγωγές || 32 || 10 || - || 42 || 37 Κονδύλιο για τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό || - || 0 || - || 0 || 15 Σύνολο || 114 || 879 || 1 640 || 2 633 || 2 852 Οι λειτουργικές δαπάνες των ΕΤΑ καλύπτουν τα διάφορα μέσα ενίσχυσης και λαμβάνουν διάφορες μορφές, ανάλογα με τον τρόπο κατανάλωσης και διαχείρισης των πιστώσεων. 3.2.2 Λειτουργικά έξοδα προχρηματοδοτήσεων Πρόκειται για τα έξοδα που πραγματοποιήθηκαν για τη συγχρηματοδότηση έργων το 2011. Δεδομένου ότι οι καταβληθείσες συνεισφορές συγχρηματοδοτήσεων πληρούν τα κριτήρια εσόδων υπό όρους μη προερχόμενων από συναλλαγματικές πράξεις, ένα αντίστοιχο ποσό συνεισφορών καταχωρίστηκε ως λειτουργικό έσοδο (βλ. σημείωση 3.1.4). 3.2.3 Συναλλαγματικές ζημίες Συναλλαγματικές ζημίες προκύπτουν από τις καθημερινές δραστηριότητες και τις σχετικές συναλλαγές που πραγματοποιούνται σε άλλο νόμισμα εκτός από το ευρώ, καθώς και από την απαιτούμενη επανεκτίμηση στο τέλος του έτους για την κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών. Η εξέταση της καθαρής θέσης έδειξε ότι κατά τη διάρκεια του έτους σημειώθηκε καθαρή συναλλαγματική ζημία ύψους 6 εκατ. ευρώ (συναλλαγματικές ζημίες 61 εκατ. ευρώ μείον συναλλαγματικά κέρδη 54 εκατ. ευρώ). 3.2.4 Απομείωση απαιτήσεων Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει κυρίως διορθώσεις προχρηματοδοτήσεων και ποσά διαγραφέντα/απολεσθέντα κατά την πραγματοποίηση σε σχέση με οφειλέτες. 3.3 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΕΞΟΔΑ σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 2011 || ΣΥΝΟΛΟ 2010 Διοικητικά έξοδα || 0 || 3 || 72 || 75 || 86 ΣΥΝΟΛΟ || 0 || 3 || 72 || 75 || 86 Ο λογαριασμός αυτός περιλαμβάνει δαπάνες υποστήριξης, δηλαδή, τις διοικητικές δαπάνες που συνδέονται με τον προγραμματισμό και την εκτέλεση πόρων των ΕΤΑ. Εδώ περιλαμβάνονται έξοδα για την προετοιμασία, παρακολούθηση, έλεγχο και αξιολόγηση των έργων, καθώς και έξοδα για δίκτυα ηλεκτρονικών υπολογιστών, τεχνική βοήθεια, κ.λπ. 3.4 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΣΟΔΑ σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 2011 || ΣΥΝΟΛΟ 2010 Έσοδα από τόκους - Ευρωπαϊκές τράπεζες || - || 0 || 1 || 1 || 1 Έσοδα από τόκους - STABEX || 0 || - || - || 0 || 0 Έσοδα από τόκους υπερημερίας σχετικά με καθυστέρηση πληρωμής ενταλμάτων είσπραξης || 0 || 0 || 0 || 0 || 3 Τόκοι επί των προχρηματοδοτήσεων || (1) || (19) || (1) || (21) || 91 ΣΥΝΟΛΟ || (1) || (19) || 0 || (20) || 95 Το 2011, τα έσοδα από τόκους παρέμειναν χαμηλά λόγω της διατήρησης των επιτοκίων σε χαμηλό επίπεδο. 3.4.1 Έσοδα από τόκους υπερημερίας σχετικά με καθυστέρηση πληρωμής ενταλμάτων είσπραξης Πρόκειται για δεδουλευμένους τόκους λόγω καθυστερημένης πληρωμής ενταλμάτων είσπραξης από οφειλέτες, καθώς και λόγω καθυστερημένης πληρωμής συνεισφορών κρατών μελών. Τα ποσά αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση έργων σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 6 της εσωτερικής συμφωνίας που εφαρμόζεται στο 10ο ΕΤΑ. 3.4.2 Τόκοι επί των προχρηματοδοτήσεων Οι τόκοι επί των προχρηματοδοτήσεων αναγνωρίζονται στους λογαριασμούς σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 παράγραφος 3 και του άρθρου 8 του δημοσιονομικού κανονισμού του 10ου ΕΤΑ. Οι δεδουλευμένοι τόκοι επί των ποσών των προχρηματοδοτήσεων για το 2011 είναι χαμηλότεροι από τους τόκους του 2010 και στην πραγματικότητα τα αντιλογισθέντα δεδουλευμένα έσοδα του 2010 οδήγησαν σε αρνητικά έσοδα από τόκους. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην αναταξινόμηση διαφόρων συμβάσεων κατά τη διάρκεια του 2011, από συμβάσεις επιχορηγήσεων, που είχαν χαρακτηριστεί το 2010, σε συμβάσεις από κοινού διαχείρισης με διεθνείς οργανισμούς. Σύμφωνα με τις διατάξεις των προαναφερθέντων άρθρων του δημοσιονομικού κανονισμού, ο προηγούμενος τύπος συμβάσεων οδηγεί στον υπολογισμό δεδουλευμένων τόκων επί των προχρηματοδοτήσεων, ενώ αυτό δεν συμβαίνει με τον τελευταίο τύπο συμβάσεων. 4. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ 4.1 ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Οι πληροφορίες σχετικά με τις ταμειακές ροές αποτελούν τη βάση για την εκτίμηση της ικανότητας των ΕΤΑ να παράγουν ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων καθώς και την εκτίμηση των αναγκών τους όσον αφορά τη χρησιμοποίηση αυτών των ταμειακών ροών. Ο πίνακας ταμειακών ροών καταρτίζεται με βάση την έμμεση μέθοδο. Αυτό σημαίνει ότι το καθαρό πλεόνασμα ή έλλειμμα του οικονομικού έτους προσαρμόζεται για να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα των μη ταμειακών συναλλαγών, οι λειτουργικές εισπράξεις και οι πληρωμές άλλων χρήσεων σε μετρητά. Οι ταμειακές ροές που προκύπτουν από συναλλαγές σε ξένο νόμισμα καταχωρίζονται στο τηρούμενο νόμισμα των ΕΤΑ (ευρώ) και στο ποσό του ξένου νομίσματος εφαρμόζεται η ισχύουσα συναλλαγματική ισοτιμία μεταξύ ευρώ και ξένου νομίσματος την ημερομηνία της ταμειακής ροής. 4.2 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Ο πίνακας ταμειακών ροών των ΕΤΑ δείχνει μόνο ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες, δεδομένου ότι τα ΕΤΑ δεν έχουν επενδυτικές ή χρηματοδοτικές δραστηριότητες. Ο στόχος των λειτουργικών δραστηριοτήτων είναι η συμμετοχή στην επίτευξη αποτελεσμάτων που αποτελούν στόχο πολιτικής. 5. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ, ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 5.1 ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Εγγυήσεις καλής εκτέλεσης || 16 || 221 || 88 || 325 || 360 Εγγυήσεις για παρακρατήσεις || 5 || 151 || 40 || 197 || 227 Ενδεχόμενες απαιτήσεις σχετικά με νομικές υποθέσεις || - || 1 || - || 1 || 1 ΣΥΝΟΛΟ || 21 || 373 || 128 || 523 || 587 5.1.1 Εγγυήσεις καλής εκτέλεσης Μερικές φορές ζητούνται εγγυήσεις καλής εκτέλεσης για να εξασφαλιστεί ότι οι δικαιούχοι χρηματοδοτήσεων ΕΤΑ πληρούν τις συμβατικές υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει έναντι των ΕΤΑ. Η μείωση κατά 35 εκατ. ευρώ των εγγυήσεων καλής εκτέλεσης συνίσταται στη διαφορά μεταξύ των εγγυήσεων που αποδεσμεύθηκαν και των νέων εγγυήσεων που λήφθηκαν. Οι περισσότερες εγγυήσεις αποδεσμεύθηκαν στο πλαίσιο του 8ου ΕΤΑ (23 εκατ. ευρώ, κυρίως σχετικά με προγραμματίσιμες ενισχύσεις) και του 9ου ΕΤΑ (90 εκατ. ευρώ, κυρίως σχετικά με τις ενισχύσεις στις τομεακές πολιτικές). 5.1.2 Εγγυήσεις τήρησης συμβατικών υποχρεώσεων Οι εγγυήσεις τήρησης συμβατικών υποχρεώσεων αφορούν μόνο τις συμβάσεις έργων. Κατά κανόνα, το 10% των ενδιάμεσων πληρωμών σε δικαιούχους παρακρατείται για να εξασφαλιστεί ότι ο αντισυμβαλλόμενος τηρεί τις υποχρεώσεις του. Αυτά τα παρακρατηθέντα ποσά εμφανίζονται ως οφειλόμενα ποσά. Αντίθετα, με την επιφύλαξη της έγκρισης της αναθέτουσας αρχής, ο αντισυμβαλλόμενος μπορεί να υποβάλει εγγύηση για κρατήσεις η οποία αντικαθιστά τα ποσά που παρακρατήθηκαν για ενδιάμεσες πληρωμές. Αυτές οι ληφθείσες εγγυήσεις παρουσιάζονται ως ενδεχόμενες απαιτήσεις. Η μείωση κατά 30 εκατ. ευρώ των εγγυήσεων για παρακρατήσεις συνίσταται στη διαφορά μεταξύ των εγγυήσεων που αποδεσμεύθηκαν και των νέων εγγυήσεων που λήφθηκαν. Οι περισσότερες εγγυήσεις αποδεσμεύθηκαν στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ (63 εκατ. ευρώ, κυρίως σχετικά με ενισχύσεις στις τομεακές πολιτικές). Οι νέες εγγυήσεις λήφθηκαν κυρίως στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ (31 εκατ. ευρώ, κυρίως σχετικά με ενισχύσεις στις τομεακές πολιτικές) και του 10ου ΕΤΑ (22 εκατ. ευρώ). 5.2 ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Ποσά σχετικά με νομικές υποθέσεις || - || 0 || - || 0 || 6 ΣΥΝΟΛΟ || - || 0 || - || 0 || 6 Τα παραπάνω ποσά αφορούν αγωγές αποζημίωσης που ασκήθηκαν κατά των ΕΤΑ, άλλες δικαστικές διαφορές και τις εκτιμώμενες δικαστικές δαπάνες. Όλες οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις, καθώς και οι αναλήψεις υποχρεώσεων, εφόσον λήξει η διάρκεια ισχύος τους, πρέπει να χρηματοδοτούνται στο μέλλον από τα ΕΤΑ. 5.3 ΑΛΛΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 5.3.1 Δημοσιονομικές δεσμεύσεις σε εκατ. ευρώ || 8ο ΕΤΑ || 9ο ΕΤΑ || 10ο ΕΤΑ || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2011 || ΣΥΝΟΛΟ 31.12.2010 Εκκρεμείς δημοσιονομικές δεσμεύσεις που δεν έχουν ακόμη πληρωθεί || 157 || 1 643 || 3 794 || 5 594 || 5 991 Τα σχετικά ποσά περιλαμβάνονται στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος. || (29) || (308) || (309) || (646) || (714) ΣΥΝΟΛΟ || 128 || 1 335 || 3 485 || 4 948 || 5 277 Οι εκκρεμείς δημοσιονομικές δεσμεύσεις αντιπροσωπεύουν ανεκτέλεστες δεσμεύσεις για τις οποίες δεν έχουν γίνει ακόμη πληρωμές ή/και αποδεσμεύσεις. Αυτή είναι φυσική συνέπεια της εφαρμογής πολυετών προγραμμάτων. Στις 31 Δεκεμβρίου 2011, οι εκκρεμείς δημοσιονομικές δεσμεύσεις ανερχόταν σε 5 594 εκατ. ευρώ. Το ποσό που αναφέρεται ως μελλοντική υποχρέωση προς χρηματοδότηση είναι η παρούσα εκκρεμής δημοσιονομική δέσμευση μείον τα σχετικά ποσά που συμπεριλήφθηκαν ως έξοδα στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος του 2011, συνολικού ύψους 4 948 εκατ. ευρώ. 6. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Οι παρακάτω πληροφορίες σχετικά με τη διαχείριση οικονομικού κινδύνου του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης αφορούν τις ταμειακές πράξεις που πραγματοποιήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης με σκοπό την εκτέλεση των πόρων του. 6.1 ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Οι κανόνες και οι αρχές διαχείρισης των ταμειακών πράξεων των ΕΤΑ που προβλέπονται στον δημοσιονομικό κανονισμό 215/2008 του Συμβουλίου για τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο 10ο ΕΤΑ, και στην εσωτερική συμφωνία. Βάσει του ανωτέρω κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθες βασικές αρχές: – Οι συνεισφορές των ΕΤΑ καταβάλλονται από τα κράτη μέλη σε ειδικούς λογαριασμούς οι οποίοι ανοίγονται στην εξουσιοδοτημένη για την έκδοση/κοπή χρήματος τράπεζα έκαστου κράτους μέλους ή σε χρηματοπιστωτικό οργανισμό που αυτή υποδεικνύει. Τα ποσά των συνεισφορών παραμένουν σε αυτούς τους ειδικούς λογαριασμούς μέχρις ότου οι πληρωμές των ΕΤΑ πρέπει να πραγματοποιηθούν. – Οι συνεισφορές των ΕΤΑ καταβάλλονται από τα κράτη μέλη σε ευρώ, ενώ οι πληρωμές των ΕΤΑ πραγματοποιούνται σε ευρώ και σε άλλα νομίσματα, συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων λιγότερο γνωστών νομισμάτων. – Δεν επιτρέπεται η υπερανάληψη από τραπεζικούς λογαριασμούς που ανοίγονται από την Επιτροπή για λογαριασμό των ΕΤΑ. Εκτός από αυτούς τους ειδικούς λογαριασμούς, ανοίγονται από την Επιτροπή άλλοι τραπεζικοί λογαριασμοί για λογαριασμό των ΕΤΑ, με χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (κεντρικές τράπεζες ή εμπορικές τράπεζες), με σκοπό την εκτέλεση πληρωμών ή την είσπραξη εσόδων άλλων από τις συνεισφορές των κρατών μελών σύμφωνα με το άρθρο 44 του κανονισμού 215/2008 του Συμβουλίου (βλ. σημείωση 6.4 κατωτέρω). Όλες οι εμπορικές τράπεζες στις οποίες έχουν ανοιχτεί λογαριασμοί για τα ΕΤΑ διαφορετικοί από τους «ειδικούς λογαριασμούς» που προαναφέρθηκαν, επιλέγονται από την Επιτροπή με διαγωνισμό. Οι ταμειακές πράξεις και οι πληρωμές είναι αυτοματοποιημένες σε πολύ μεγάλο βαθμό και εξαρτώνται από σύγχρονα συστήματα πληροφορικής. Υπάρχουν ειδικές διαδικασίες που εξασφαλίζουν ασφάλεια στα συστήματα αυτά και διαχωρισμό καθηκόντων βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού, των προτύπων εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής και των αρχών που διέπουν τις ελεγκτικές διαδικασίες. Η διαχείριση του ταμείου και οι πληρωμές ρυθμίζονται με γραπτές κατευθυντήριες γραμμές και διαδικασίες, στόχος των οποίων είναι ο περιορισμός του επιχειρησιακού και του χρηματοοικονομικού κινδύνου και η εξασφάλιση επαρκούς ελέγχου. Έτσι καλύπτονται οι διάφοροι τομείς λειτουργίας, ενώ η συμμόρφωση με τις κατευθυντήριες γραμμές και τις διαδικασίες ελέγχεται σε τακτική βάση. 6.2 ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 6.2.1 Νομισματικός κίνδυνος Όλες οι συνεισφορές τηρούνται σε ευρώ. Άλλα νομίσματα αγοράζονται όταν αυτό απαιτείται για την εκτέλεση πληρωμών. Κατά συνέπεια, οι ταμειακές πράξεις των ΕΤΑ δεν εκτίθενται σε νομισματικό κίνδυνο. 6.2.2 Κίνδυνος επιτοκίου Το ΕΤΑ δεν δανείζεται χρήματα. Συνεπώς, δεν εκτίθεται σε κίνδυνο επιτοκίου. Ωστόσο, εισπράττει τόκους από τα υπόλοιπα των διαφόρων τραπεζικών του λογαριασμών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έχει θεσπίσει, για λογαριασμό του ΕΤΑ, μέτρα για να εξασφαλισθεί ότι οι δεδουλευμένοι τόκοι αντανακλούν συστηματικά τα επιτόκια της αγοράς, καθώς και τις ενδεχόμενες διακυμάνσεις τους. Τα ημερήσια υπόλοιπα που τηρούνται σε λογαριασμούς εμπορικών τραπεζών αποφέρουν τόκους σε καθημερινή βάση. Οι τόκοι που αποφέρουν τα υπόλοιπα αυτών των λογαριασμών βασίζονται σε κυμαινόμενα επιτόκια της αγοράς στα οποία εφαρμόζεται (θετικό ή αρνητικό) συμβατικό περιθώριο. Για τους περισσότερους λογαριασμούς, ο υπολογισμός των τόκων εξαρτάται από τον δείκτη EONIA (Euro Over Night Index Average) και προσαρμόζεται ανάλογα με τις διακυμάνσεις του εν λόγω επιτοκίου. Για ορισμένους άλλους λογαριασμούς, ο υπολογισμός των τόκων εξαρτάται από το οριακό επιτόκιο της ΕΚΤ (το οποίο χρησιμοποιείται για τις πράξεις αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ). Κατά συνέπεια, το ΕΤΑ δεν διατρέχει κανέναν κίνδυνο να εφαρμοστούν στα υπόλοιπά του επιτόκια χαμηλότερα από τα εκείνα της αγοράς. 6.3 ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ (ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΝΤΙΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΟΥ) Οι περισσότεροι ταμειακοί πόροι του ΕΤΑ τηρούνται, σύμφωνα με τον κανονισμό 215/2008 του Συμβουλίου, στους «ειδικούς λογαριασμούς» που ανοίγουν τα κράτη μέλη για την καταβολή των συνεισφορών τους. Το μεγαλύτερο μέρος των εν λόγω λογαριασμών τηρείται είτε στο Δημόσιο Ταμείο εκάστου κράτους μέλους είτε στις εθνικές κεντρικές τράπεζες. Οι οργανισμοί αυτοί αντιπροσωπεύουν τον χαμηλότερο κίνδυνο αντισυμβαλλομένου για το ΕΤΑ (ο κίνδυνος έκθεσης υπάρχει στα κράτη μέλη του). Όσον αφορά το μέρος των ταμειακών πόρων του ΕΤΑ που τηρούνται σε εμπορικές τράπεζες για να καλύπτεται η εκτέλεση των πληρωμών, ο ανεφοδιασμός των λογαριασμών αυτών πραγματοποιείται σε βάση «just-in-time» και η διαχείρισή τους γίνεται αυτόματα από το σύστημα διαχείρισης μετρητών της Επιτροπής. Σε κάθε λογαριασμό τηρούνται ελάχιστα υπόλοιπα μετρητών, ανάλογα με το μέσο ποσό των ημερήσιων πληρωμών που πραγματοποιούνται από αυτόν. Κατά συνέπεια, τα ποσά που τηρούνται σε ημερήσια βάση στους λογαριασμούς αυτούς είναι μονίμως σε πολύ χαμηλά επίπεδα, τα οποία εξασφαλίζουν ότι η έκθεση του ΕΤΑ σε κινδύνους είναι περιορισμένη. Πέραν αυτού, ισχύουν ειδικές κατευθυντήριες γραμμές για την επιλογή των εμπορικών τραπεζών, ώστε να μειωθεί ακόμη περισσότερο ο κίνδυνος αντισυμβαλλομένου στον οποίον εκτίθεται το ΕΤΑ. Όλες οι εμπορικές τράπεζες επιλέγονται με διαγωνισμό. Η ελάχιστη βραχυπρόθεσμη πιστοληπτική διαβάθμιση που απαιτείται για τη συμμετοχή στον διαγωνισμό είναι η Moody's P-1 ή το ισοδύναμό της (S&P A-1 ή Fitch F1). Χαμηλότερος βαθμός επιτρέπεται σε ειδικές και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις. 6.4 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ Οι αρχές του προϋπολογισμού που εφαρμόζονται στο ΕΤΑ εξασφαλίζουν ότι το σύνολο των ταμειακών πόρων για την περίοδο προϋπολογισμού είναι πάντα επαρκές για την εκτέλεση όλων των σχετικών πληρωμών. Πράγματι, το σύνολο των συνεισφορών των κρατών μελών ισούται με το συνολικό ποσό των πιστώσεων πληρωμών για τη σχετική περίοδο προϋπολογισμού. Ωστόσο, οι συνεισφορές των κρατών μελών στο ΕΤΑ καταβάλλονται σε τρεις δόσεις ετησίως, ενώ οι πληρωμές μπορεί να έχουν εποχιακό χαρακτήρα. Για να εξασφαλιστεί ότι οι ταμειακοί πόροι είναι πάντα επαρκείς για την κάλυψη των πληρωμών που πρέπει να γίνονται κατά τη διάρκεια ενός δεδομένου μήνα, ανταλλάσσονται τακτικά πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση των ταμειακών διαθεσίμων μεταξύ του λογιστηρίου της Επιτροπής και των σχετικών υπηρεσιών πληρωμής, ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι πληρωμές που εκτελούνται σε κάθε δεδομένη περίοδο δεν υπερβαίνουν τους διαθέσιμους ταμειακούς πόρους. Εκτός των ανωτέρω, στο πλαίσιο των καθημερινών ταμειακών πράξεων του ΕΤΑ, αυτοματοποιημένα εργαλεία διαχείρισης μετρητών εξασφαλίζουν επαρκή ρευστότητα σε κάθε έναν από τους τραπεζικούς λογαριασμούς του ΕΤΑ, σε καθημερινή βάση. 7. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ Στο πλαίσιο του παρόντος λογαριασμού δεν εντοπίστηκε καμία συναλλαγή μεταξύ των συνδεδεμένων μερών που να απαιτεί τη χωριστή παρουσίασή της. 8. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ Την ημερομηνία διαβίβασης των λογαριασμών, δεν περιήλθε στην προσοχή του υπόλογου των ΕΤΑ ούτε αναφέρθηκε σ’ αυτόν κανένα σημαντικό θέμα που θα απαιτούσε ειδική γνωστοποίηση στο πλαίσιο της παρούσας ενότητας. Οι ετήσιοι λογαριασμοί και οι σχετικές σημειώσεις καταρτίστηκαν με βάση τις πλέον πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες και αντανακλώνται στα παραπάνω. 9. ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ Το οικονομικό αποτέλεσμα της χρήσης υπολογίζεται βάσει των αρχών της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση. Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, όμως, βασίζεται στις αρχές της ταμειακής λογιστικής, όπως ορίζει ο δημοσιονομικός κανονισμός. Δεδομένου ότι αμφότερα λαμβάνουν ως βάση τις ίδιες πράξεις, είναι σκόπιμο να εξασφαλίζεται η μεταξύ τους συμφωνία. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τη συμφωνία αυτή, τονίζοντας τα βασικά ποσά κατανεμημένα σε έσοδα και δαπάνες. || || σε εκατ. ευρώ || 2011 || 2010 || || ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΧΡΗΣΗΣ || (2 700) || (2 765) || || ΕΣΟΔΑ || || Απαιτήσεις που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού || (52) || (33) Απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν κατά το τρέχον έτος και δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί || (3) || (4) Απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν σε προηγούμενα έτη και εισπράχθηκαν κατά το τρέχον έτος || 10 || 10 Καθαρό αποτέλεσμα προχρηματοδοτήσεων || 46 || 53 Καθαρά δεδουλευμένα έσοδα || (13) || (173) || || ΔΑΠΑΝΕΣ || || Έξοδα του τρέχοντος έτους που δεν έχουν ακόμη καταβληθεί || 98 || 178 Έξοδα προηγούμενων χρήσεων που καταβλήθηκαν το τρέχον έτος || (249) || (155) Ακυρώσεις πληρωμών || 17 || 39 Καθαρό αποτέλεσμα προχρηματοδοτήσεων || (346) || (353) Καθαρά δεδουλευμένα έξοδα || 317 || (31) || || ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ || (2 874) || (3 233) 9.1 Στοιχεία συμφωνίας λογαριασμών - Έσοδα Τα έσοδα ενός οικονομικού έτους αντιστοιχούν στα έσοδα που εισπράχθηκαν επί απαιτήσεων που βεβαιώθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους και στα ποσά που εισπράχθηκαν επί απαιτήσεων που βεβαιώθηκαν σε προηγούμενα οικονομικά έτη. Οι απαιτήσεις που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού καταγράφονται στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος, αλλά από δημοσιονομική άποψη δεν μπορούν να θεωρηθούν ως έσοδα, δεδομένου ότι το εισπραχθέν ποσό μεταφέρεται σε αποθεματικά και δεν μπορεί να δεσμευθεί εκ νέου χωρίς απόφαση του Συμβουλίου. Οι απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν κατά το τρέχον έτος και δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί πρέπει να αφαιρεθούν από το οικονομικό αποτέλεσμα για λόγους συμφωνίας, δεδομένου ότι δεν αποτελούν μέρος των εσόδων του προϋπολογισμού. Αντιθέτως, οι απαιτήσεις που βεβαιώθηκαν σε προηγούμενα έτη και εισπράχθηκαν κατά το τρέχον έτος πρέπει να προστεθούν στο οικονομικό αποτέλεσμα για λόγους συμφωνίας των λογαριασμών. Το καθαρό αποτέλεσμα της προχρηματοδότησης είναι ο συμψηφισμός των εισπραχθέντων ποσών προχρηματοδοτήσεων. Πρόκειται για είσπραξη μετρητών που δεν έχει κανέναν αντίκτυπο στο οικονομικό αποτέλεσμα. Τα καθαρά δεδουλευμένα έσοδα συνίστανται κυρίως σε καταληκτικές πράξεις στο τέλος του έτους. Λαμβάνεται υπόψη μόνον το καθαρό αποτέλεσμα, δηλαδή τα δεδουλευμένα έσοδα του τρέχοντος έτους μείον τα αντιλογισθέντα δεδουλευμένα έσοδα του προηγούμενου έτους. 9.2 Στοιχεία συμφωνίας λογαριασμών – Δαπάνες Τα έξοδα του τρέχοντος έτους που δεν έχουν ακόμη καταβληθεί πρέπει να προστεθούν για λόγους συμφωνίας των λογαριασμών διότι περιλαμβάνονται στον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος, αλλά δεν αποτελούν μέρος των δαπανών του προϋπολογισμού. Αντίθετα, τα έξοδα προηγούμενων χρήσεων που καταβλήθηκαν κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους πρέπει να αφαιρεθούν από το οικονομικό αποτέλεσμα για λόγους συμφωνίας λογαριασμών, δεδομένου ότι αποτελούν μέρος των δαπανών του προϋπολογισμού του τρέχοντος έτους, αλλά είτε δεν έχουν καμία επίπτωση στο οικονομικό αποτέλεσμα είτε μειώνουν τις δαπάνες σε περίπτωση διορθώσεων. Τα έσοδα σε μετρητά από ακυρώσεις πληρωμών δεν επηρεάζουν το οικονομικό αποτέλεσμα, ενώ αντίθετα επηρεάζουν το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Το καθαρό αποτέλεσμα προχρηματοδοτήσεων είναι ο συνδυασμός των νέων ποσών προχρηματοδότησης που καταβλήθηκαν το τρέχον έτος (τα οποία αναγνωρίσθηκαν ως δαπάνες προϋπολογισμού του έτους) και του συμψηφισμού των ποσών προχρηματοδότησης που καταβλήθηκαν κατά το τρέχον έτος ή προηγούμενα έτη με την αποδοχή επιλέξιμων δαπανών. Τα τελευταία αυτά ποσά αντιπροσωπεύουν έξοδα από την άποψη της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση αλλά όχι από την άποψη της λογιστικής του προϋπολογισμού, διότι η πληρωμή της αρχικής προχρηματοδότησης είχε ήδη ληφθεί υπόψη ως δαπάνη του προϋπολογισμού κατά τον χρόνο της καταβολής της. Τα καθαρά δεδουλευμένα έξοδα περιλαμβάνουν κυρίως καταληκτικές πράξεις στα τέλη του έτους, δηλαδή επιλέξιμα έξοδα που πραγματοποίησαν δικαιούχοι χρηματοδοτήσεων ΕΤΑ που δεν έχουν ακόμη δηλωθεί στο ΕΤΑ. Μόνον το καθαρό αποτέλεσμα λαμβάνεται υπόψη, δηλαδή τα δεδουλευμένα έξοδα του τρέχοντος έτους μείον τα αντιλογισθέντα δεδουλευμένα έξοδα του προηγούμενου έτους. 2. ΕΚΘΕΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΗ Προηγούμενα ΕΤΑ · Η απόφαση 1/2000 ΑΚΕ-ΕΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουλίου 2000 σχετικά με τα μεταβατικά μέτρα προβλέπει ότι ένα μέρος των μη κατανεμηθέντων πόρων από προηγούμενα ΕΤΑ μπορεί να χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της συμφωνίας Κοτονού που τέθηκαν σε πρόωρη εφαρμογή βάσει των μεταβατικών μέτρων. · Η απόφαση αριθ. 410/2001 της Επιτροπής, της 16ης Μαρτίου 2001, στόχος της οποίας είναι ο καθορισμός των πιστώσεων για τα ενδεικτικά προγράμματα στις χώρες ΑΚΕ δυνάμει της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, προβλέπει ότι οι μη κατανεμηθέντες πόροι από προηγούμενα ΕΤΑ, μέχρι το ποσό των 1,2 δισεκατ. ευρώ, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εκτέλεση έργων σύμφωνα με τους κανόνες και τις διαδικασίες των αντίστοιχων ΕΤΑ μέχρι την έναρξη ισχύος του χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου του 9ου ΕΤΑ. · Η απόφαση 1033/2001 της Επιτροπής της 15ης Ιουνίου 2001 καθόρισε την κατανομή των πιστώσεων για τα περιφερειακά προγράμματα και τη συνεργασία εντός των χωρών ΑΚΕ βάσει του χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ. · Η απόφαση 1252/2002 της Επιτροπής της 11ης Ιουλίου 2002 αφενός μεν, αύξησε τις πιστώσεις που προορίζονται για τη συνεργασία εντός των χωρών ΑΚΕ κατά 60 εκατ. ευρώ με βάση τα γενικά αποθεματικά του 6ου και 7ου ΕΤΑ, αφετέρου δε πρόβλεψε για τη χρησιμοποίησ