ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Σχετικά με τα αποτελέσματα εφαρμογής του άρθρου 12 της οδηγίας αριθ. 98/56/EΚ του Συμβουλίου, της 20ης Ιουλίου 1998, για την εμπορία πολλαπλασιαστικού υλικού καλλωπιστικών φυτών

Το άρθρο 12 παράγραφος 1 τελευταίο εδάφιο της οδηγίας αριθ. 98/56/EΚ, της 20ης Ιουλίου 1998, για την εμπορία πολλαπλασιαστικού υλικού καλλωπιστικών φυτών, ορίζει ότι "Στις 31 Δεκεμβρίου 2002 το αργότερο, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Συμβούλιο έκθεση για τη λειτουργία των προαναφερόμενων ρυθμίσεων ελέγχου καθώς και τις δέουσες προτάσεις οι οποίες, εφόσον απαιτείται, μπορούν να περιλαμβάνουν προτάσεις για τη μη υπαγωγή των γενικών πωλήσεων στις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας ".

Ο σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα εφαρμογής των μέτρων ελέγχου των προβλεπόμενων στο άρθρο 12 παράγραφος 1 της οδηγίας του Συμβουλίου και να υποβληθούν κάποιες προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας της νομοθεσίας.

1. Εισαγωγή

Το άρθρο 12 ορίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να απαιτούν από τους προμηθευτές [1] να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίζεται η συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις της προαναφερόμενης οδηγίας για την εμπορία πολλαπλασιαστικού υλικού καλλωπιστικών φυτών.

[1] Προμηθευτές (όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 της οδηγίας): κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασχολείται επαγγελματικά με την εμπορία ή την εισαγωγή πολλαπλασιαστικού υλικού.

Προς το σκοπό αυτό τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι το πολλαπλασιαστικό υλικό επιθεωρείται αρμοδίως προκειμένου να επαληθεύεται η συμμόρφωσή του προς τις απαιτήσεις.

Για να πληρούται η απαίτηση αυτή αναφέρονται δύο ελάχιστες προϋποθέσεις:

- διενεργούνται επιθεωρήσεις τουλάχιστον με τυχαίους ελέγχους.

- διενεργούνται επιθεωρήσεις τουλάχιστον όσον αφορά την εμπορία σε πρόσωπα που ασχολούνται επαγγελματικά στην παραγωγή ή την πώληση καλλωπιστικών φυτών και πολλαπλασιαστικού υλικού.

Επίσης τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν δείγματα προκειμένου να επαληθεύεται η συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις.

Κατά τη διεξαγωγή επιθεώρησης και επιτήρησης, οι αρμόδιοι επίσημοι οργανισμοί έχουν ελεύθερη πρόσβαση σε όλα τα μέρη των εγκαταστάσεων των προμηθευτών σε κάθε εύλογη χρονική στιγμή.

Προκειμένου να δοθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να υποβάλει στο Συμβούλιο σφαιρική και επικαιροποιημένη έκθεση, κυκλοφόρησε στα κράτη μέλη ειδικό ερωτηματολόγιο. Το κείμενο του ερωτηματολογίου και οι απαντήσεις εξετάστηκαν σε συνεργασία με ειδικούς από κράτη μέλη. Στο παρόν περιγράφεται η αξιολόγηση της εκπλήρωσης των αναφερόμενων ανωτέρω δύο ελάχιστων προϋποθέσεων. Για να συμπληρωθεί η εικόνα περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στο συνημμένο παράρτημα.

2. Γενικές πληροφορίες

Όλα τα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει την οδηγία αριθ. 98/56/EΚ του Συμβουλίου. Όλα τα κράτη μέλη έχουν συγκροτήσει ή ορίσει την αρχή την αρμόδια για τις ποιοτικές απαιτήσεις που ορίζονται στην οδηγία ως τον αρμόδιο επίσημο οργανισμό (αποκαλούμενο στη συνέχεια "οργανισμός"). Οι νομοθετικές διατάξεις σχετικά με την υπόψη οδηγία έχουν τεθεί σε πρακτική εφαρμογή μέσω ειδικής εθνικής νομοθεσίας.

Γενική οργάνωση του αρμόδιου επίσημου οργανισμού

Το πλήθος μελών προσωπικού (επιθεωρητές και διοικητικό προσωπικό εκφραζόμενο σε ισοδύναμα πλήρους χρόνου απασχόλησης) που απασχολείται από τον επίσημο οργανισμό με βάση τις διατάξεις της οδηγίας αριθ. 98/56/EΚ και τα εφαρμοστικά της μέτρα θεωρείται επαρκές σε σχέση με την αξία του πολλαπλασιαστικού υλικού καλλωπιστικών φυτών στα οικεία κράτη μέλη. Οι επιθεωρητές πρέπει να διαθέτουν το ισοδύναμο πτυχίου ή διπλώματος στη γεωργία, την κηπευτική ή πτυχίο συναφούς βιοεπιστήμης και σχετική εμπειρία. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες απασχολείται επικουρικό προσωπικό, απαιτείται τίτλος σπουδών από γεωργική σχολή ή ανάλογος τεχνικός τίτλος σπουδών. Στα περισσότερα κράτη μέλη το προσωπικό καταρτίζεται και παρακολουθεί κανονικά επιμορφωτικά μαθήματα γενικού και τεχνικού χαρακτήρα.

3. Διεξαγωγή επιθεωρήσεων (Άρθρα 12 και 13)

Οι επίσημοι οργανισμοί των κρατών μελών καταρτίζουν ετήσια σχέδια εργασίας για τα προγράμματα επιθεωρήσεών τους, τα οποία αναθεωρούνται περιοδικά. Συνήθως αναλαμβάνονται επίσημες εσωτερικές και εξωτερικές αποτιμήσεις του έργου του επίσημου οργανισμού. Στα περισσότερα κράτη μέλη για τις επιθεωρήσεις οι επιθεωρητές χρησιμοποιούν εγχειρίδια.

Οι εγγεγραμμένοι προμηθευτές επιθεωρούνται περιοδικά ώστε να ελέγχεται η συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις όσον αφορά το πολλαπλασιαστικό υλικό (άρθρα 6 έως 9). Συνήθως οι επιθεωρητές αξιολογούν τον τρόπο με τον οποίο οι προμηθευτές προσδιορίζουν και επιτηρούν τα κρίσιμα σημεία της παραγωγικής διαδικασίας που επηρεάζουν την ποιότητα του υλικού (ειδικότερα την υγεία και την ποιότητα εξωτερικά). Επίσης ελέγχουν τις πληροφορίες επιτήρησης που τηρούνται από τους προμηθευτές, τον τρόπο και τους λόγους για τους οποίους λαμβάνονται δείγματα καθώς επίσης τον τρόπο με τον οποίο εξασφαλίζεται ότι, κατά τη διάρκεια της παραγωγής, οι παρτίδες πολλαπλασιαστικού υλικού παραμένουν αναγνωρίσιμες ξεχωριστά. Σε περίπτωση που το υλικό διατίθεται στην αγορά, περαιτέρω στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι τηρούνται τα σχετικά με την τήρηση φακέλων, την επισήμανση και τις απαιτήσεις αναγνώρισης ποικιλιών καθώς και ότι το εν λόγω πολλαπλασιαστικό υλικό έχει τοποθετηθεί στην αγορά σε αναγνωρίσιμες παρτίδες.

Σε περιπτώσεις που είναι αναγκαίο λαμβάνονται δείγματα κατά τη διάρκεια των επιθεωρήσεων, κυρίως προκειμένου να ελεγχθεί η υγεία των φυτών (προσδιορισμός οργανισμών επιβλαβών για την ποιότητα "νοσογόνοι οργανισμοί υποκείμενοι σε νομοθεσία περί απομόνωσης"). Η ανάγκη ελέγχου ποιοτικών παραμέτρων όπως η ταυτότητα του πολλαπλασιαστικού υλικού ανακύπτει λιγότερο συχνά. Οι περισσότεροι από τους επίσημους φορείς έχουν υιοθετήσει εγχειρίδια για τη δειγματοληψία.

Στην περίπτωση της εμφάνισης ή υποψιών περί παρουσίας επιβλαβούς οργανισμού στις εγκαταστάσεις κάποιου προμηθευτή όπως περιγράφεται στην οδηγία αριθ. 2000/29/EΚ (Οδηγία για την υγεία των φυτών) [2], από τον προμηθευτή ζητείται να υποβάλει στον αρμόδιο επίσημο οργανισμό έκθεση και να εκτελέσει τα αναγκαία μέτρα που καθορίζονται από τον εν λόγω οργανισμό. Σε περίπτωση που ανακαλυφθούν συμπτώματα ή σημεία επιβλαβών οργανισμών κατά τη διάρκεια επίσημης επιθεώρησης, οι επιθεωρητές ενημερώνουν τόσο τον αρμόδιο επίσημο οργανισμό όσο και τον προμηθευτή σχετικά με αναγκαία μέτρα που τυχόν πρέπει να ληφθούν. Σε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο (παρουσία επιβλαβών οργανισμών λόγω της οποίας τίθεται σε κίνδυνο η ποιότητα πολλαπλασιαστικού υλικού), πραγματοποιείται επίσκεψη παρακολούθησης.

[2] Οδηγία αριθ. 2000/29/EΚ του Συμβουλίου, της 8ης Μαΐου 2000, περί μέτρων κατά της εισαγωγής στην Κοινότητα οργανισμών επιβλαβών για τα φυτά ή τα φυτικά προϊόντα και κατά της εξάπλωσής τους στο εσωτερικό της Κοινότητας.

4. Πρόσωπα που δεν ασχολουνται επαγγελματικά

Σχετικά με τους λιανοπωλητές και πρόσωπα που δεν ασχολούνται επαγγελματικά, τα κράτη μέλη έχουν εκδώσει διάφορα μέτρα εφαρμογής. Τα μέτρα αυτά υπήρξαν επιτυχή στην αποτροπή προβλημάτων στους σχετικούς τομείς.

Οι λιανοπωλητές και πρόσωπα που δεν ασχολούνται επαγγελματικά έχουν ενημερωθεί με διάφορα μέσα όσον αφορά τις απαιτήσεις της υφιστάμενης οδηγίας. Τα μέσα αυτά περιλαμβάνουν: διαταγές ή εγκυκλίους σχετικά με φυτά, πληροφορίες που δίδονται κατευθείαν σε διάφορους οργανισμούς (όπως ενώσεις εμπόρων), δημοσιεύσεις σε περιοδικά καλλιεργητών, επισκέψεις επιθεωρητών, αποστολή πληροφοριών όταν ζητούνται. Οι λιανοπωλητές ή πρόσωπα που δεν ασχολούνται επαγγελματικά επιθεωρούνται αρμοδίως είτε με επιτόπιους ελέγχους ή, στην περίπτωση καταγγελιών, στο πλαίσιο παρακολούθησης. Σε κάποια κράτη μέλη (τέσσερα) γενικώς δεν προβλέπονται επιθεωρήσεις διενεργούμενες στο πλαίσιο της οδηγίας αυτής για λιανοπωλητές ή πρόσωπα που δεν ασχολούνται επαγγελματικά όμως οι δραστηριότητές τους παρακολουθούνται με βάση την εμπορική νομοθεσία.

Οι επιθεωρητές είναι δυνατόν να λαμβάνουν δείγματα σε περιπτώσεις που έχουν αμφιβολίες σχετικά με την ποιότητα του υλικού. Όταν διαπιστώνεται ότι το υλικό δεν πληροί τις απαιτήσεις, η αναδρομή στον προμηθευτή αποτελεί συνήθη διαδικασία. Η πλειονότητα των δειγμάτων που λαμβάνονται είναι σπόροι ανθέων για σπορά, βολβοί και νεαρά φυτά, ιδιαιτέρως τριαντάφυλλα. Μη συμμόρφωση διαπιστώθηκε σε ολίγες μόνο περιπτώσεις.

Το άρθρο 12 της οδηγίας παρέχει τη νομική βάση για την παρακολούθηση ολόκληρης της αλυσίδας παραγωγής πολλαπλασιαστικού υλικού καλλωπιστικών φυτών. Τα ενδεικνύμενα έγγραφα που συνοδεύουν φυτοπολλαπλασιαστικό υλικό προς τους λιανοπωλητές (όπως απαιτείται κατά τις διατάξεις του άρθρου 8) παρέχει τη δυνατότητα ταχείας και αξιόπιστης εξακρίβωσης προέλευσης στις περιορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες έχουν διαπιστωθεί προβλήματα.

Είναι σαφώς κατανοητό ότι ο σκοπός της νομοθεσίας αυτής είναι ο έλεγχος της εμπορίας πολλαπλασιαστικού υλικού καλλωπιστικών φυτών, ιδίως για επαγγελματική χρήση. Εντούτοις, από τις πληροφορίες που έχουν ληφθεί φαίνεται ότι έχουν προκύψει κάποια προβλήματα με υλικό που έχει διατεθεί λιανικά για ιδιωτική χρήση από τον τελικό καταναλωτή, και το εμπόριο αυτό εξακολουθεί να επιτηρείται είτε με βάση την οδηγία αριθ. 98/56 ή μέσω της γενικής εμπορικής νομοθεσίας. Κατόπιν τούτου οι πελάτες προστατεύονται επαρκώς.

5. Συμπεράσματα και προτάσεις

Η οδηγία αριθ. 98/56/EΚ του Συμβουλίου, για την εμπορία πολλαπλασιαστικού υλικού καλλωπιστικών φυτών, έχει εισαγάγει νέα προσέγγιση σε σύγκριση με την προγενέστερη νομοθεσία στον τομέα αυτό και την υπόλοιπη νομοθεσία όσον αφορά την εμπορία σπόρων για σπορά και πολλαπλασιαστικού υλικού. Ειδικότερα:

- ήδη, για τη διασφάλιση ότι τα προϊόντα τους πληρούν τους όρους που καθορίζονται στην οδηγία, την ευθύνη φέρουν οι προμηθευτές πολλαπλασιαστικού υλικού.

- ο ρόλος των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών είναι να εξασφαλίζουν ότι οι προμηθευτές πληρούν τους σχετικούς όρους.

- έχουν καθοριστεί κοινοτικοί κανόνες για όλα τα γένη και είδη καλλωπιστικών φυτών στην Κοινότητα (με εξαίρεση τα καλυπτόμενα από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 338/97 του Συμβουλίου, της 9.12.1996, για την προστασία των ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας με τον έλεγχο του εμπορίου τους).

- τα κράτη μέλη έχουν αντιμετωπίσει κάποιες δυσκολίες στη μεταφορά της οδηγίας, δεδομένου ότι η αναδιοργάνωση υπηρεσιών και η κατάρτιση προσωπικού απαιτούν χρόνο. Ειδικό πρόβλημα υπήρξε η καθυστέρηση στη μεταφορά (μέση καθυστέρηση 6,5 μηνών). Κατά συνέπεια, μεσοπρόθεσμα (πενταετία) θα ήταν πιθανόν να επιτευχθεί εξαντλητική και συνολικότερη αξιολόγηση των δράσεων και ρυθμίσεων ελέγχου που καθορίστηκαν για την πλήρωση των απαιτήσεων της προαναφερθείσας οδηγίας. Η παρούσα έκθεση, που έχει συνταχθεί σε στενή συνεργασία με τους επίσημους οργανισμούς των κρατών μελών, πρέπει να θεωρηθεί ως προκαταρκτική αξιολόγηση.

Η εμπειρία που έχει προκύψει κατά τη διάρκεια της πρώτης περιόδου εφαρμογής καταδεικνύει ότι τα βασικά θέματα έχουν τακτοποιηθεί (π.χ. καθορισμός επίσημων οργανισμών, διοικητικές και τεχνικές διαδικασίες). Στον τομέα αυτό το επίπεδο εναρμόνισης μεταξύ κρατών μελών είναι δυνατόν να θεωρηθεί αποδεκτό.

Αν και ελάχιστα προβλήματα έχουν διαπιστωθεί από επίσημους οργανισμούς ή αναφερθεί σε αυτούς από την έναρξη εφαρμογής της οδηγίας, είναι εμφανές ότι η ύπαρξη ακόμη και περιορισμένου πλήθους τέτοιων περιπτώσεων υποδηλώνει ότι θα ήταν δυνατή η περαιτέρω βελτίωση ορισμένων τεχνικών παραμέτρων σχετικών με τις απαιτήσεις που πρέπει να πληρούν οι προμηθευτές πολλαπλασιαστικού υλικού (π.χ. προσδιορισμός και επιτήρηση κρίσιμων σημείων, επισήμανση, αναγνώριση, υγεία και εξωτερική ποιότητα πολλαπλασιαστικού υλικού).

Ένα από τα μέσα εκτίμησης κατά πόσον είναι πραγματικές οι βελτιώσεις αυτές αποτελούν οι δοκιμασίες και δοκιμές. Με βάση τις διατάξεις που περιέχονται στην οδηγία (άρθρο 14), προτείνεται να συνεχίσει η Επιτροπή να εξασφαλίζει ότι υφίστανται οι ρυθμίσεις για το συντονισμό, την εκτέλεση, την επιθεώρηση και ενδεχομένως τη χρηματοδότηση [3] δοκιμασιών και δοκιμών. Οι δοκιμασίες και δοκιμές αποβλέπουν στην εναρμόνιση τεχνικών μεθόδων εξέτασης πολλαπλασιαστικού υλικού και στη διασφάλιση ότι το πολλαπλασιαστικό υλικό πληροί τις απαιτήσεις και όρους της οδηγίας. Οι δοκιμασίες και δοκιμές για τριαντάφυλλα, γαρίφαλα και πελαργόνιο που εκτελούνται με βάση τις απαιτήσεις της προηγούμενης οδηγίας αριθ. 91/682/ΕΟΚ απέδωσαν ενδιαφέροντα αποτελέσματα τα οποία συζητήθηκαν στην αρμόδια μόνιμη επιτροπή και με τα οποία βελτιώθηκε η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών.

[3] Από την Επιτροπή έχει υποβληθεί σχέδιο πρότασης (2002/0232(CNS)) για την τροποποίηση των σχετικών οδηγιών, προκειμένου να δημιουργηθεί σαφής νομική βάση για την κοινοτική οικονομική συνδρομή προς όφελος της διαφάνειας.

Τα κύρια συμπεράσματα είναι ότι:

- Τα κράτη μέλη πρέπει να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για τη βελτίωση του συστήματος ελέγχου με επιτόπιους ελέγχους, δειγματοληψία και δοκιμασίες προκειμένου να επιβεβαιώνεται η συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις.

- Τα κράτη μέλη πρέπει να συνεχίσουν να ενθαρρύνουν τους προμηθευτές να βελτιώσουν τις προσπάθειές τους για την πλήρη κατανόηση του νέου ρόλου τους και να βελτιώσουν το ποιοτικό επίπεδο του πολλαπλασιαστικού υλικού για την παραγωγή καλλωπιστικών φυτών, που κατέχει σημαντική θέση στην κοινοτική γεωργία.

- Οι επίσημοι οργανισμοί των κρατών μελών θεωρούν ότι οι απαιτήσεις όσον αφορά το λιανικό εμπόριο είναι σημαντικές για την προστασία του τελικού καταναλωτή τόσο από οικονομική άποψη, δηλαδή αγαθά ανταποκρινόμενα στον τύπο (εμπιστοσύνη στην αγορά και προστασία του καταναλωτή από οικονομική άποψη) και όσον αφορά την υγεία των φυτών και τις σχετικές πρακτικές για την επίτευξή της.

Με βάση τη γενική γνώμη που διατυπώθηκε από τους επίσημους οργανισμούς, η Επιτροπή προτείνει να διατηρηθούν όλες οι απαιτήσεις για τη λειτουργία των ρυθμίσεων ελέγχου που προβλέπονται στο άρθρο 12 καθώς και οι απαιτήσεις για τις λιανικές πωλήσεις οι οποίες θεωρούνται ουσιαστικό εργαλείο για τη διαφάνεια, με το οποίο παρέχεται στους καταναλωτές (επαγγελματίες/ερασιτέχνες) η δυνατότητα να αποκτούν υλικό καλής ποιότητας, ανταποκρινόμενο στον τύπο και υγιές.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. Δοκιμασίες και δοκιμές (άρθρο 14)

Στα περισσότερα κράτη μέλη στα οποία η παραγωγή καλλωπιστικών φυτών αποτελεί σημαντική επιχειρηματική δραστηριότητα λαμβάνονται δείγματα από την αγορά και υποβάλλονται για δοκιμασία ή/και δοκιμές όπως προβλέπεται στο άρθρο 14 για τον έλεγχο της συμμόρφωσης προς τις ποιοτικές απαιτήσεις.

Δείγματα εξετάζονται από επίσημους οργανισμούς οι οποίοι είτε είναι η αρχή που έχει καθοριστεί ως υπεύθυνη για τις ποιοτικές απαιτήσεις που αναφέρονται στην οδηγία είτε οργανισμοί που συνεργάζονται σε βάση συμφωνιών. Συνήθως οι οργανισμοί οι αρμόδιοι για τις δοκιμασίες και δοκιμές ακολουθούν κάποιο σύστημα ποιότητας.

Τα αποτελέσματα δειγματοληψίας αποκάλυψαν λίγες μόνο περιπτώσεις κατά τις οποίες διαπιστώθηκαν προβλήματα ποιότητας. Όσον αφορά την υγεία των φυτών, οι περισσότερο συχνές περιπτώσεις αναφέρονται σε τριαντάφυλλα, πελαργόνιο (Pelargonium), πολυετή φυτά και βολβούς (π.χ. νάρκισσος (Narcissus), φρέζια (Freesia), κρίνος (Lilium). Οι συχνότεροι νοσογόνοι παράγοντες είναι οι ιοί (ιδίως ιός μωσαΐκωσης), βακτηρίδια (Agrobacterium και Xanthomonas), μύκητες (Botrytis, Fusarium, Verticillium) και έντομα (ιδιαιτέρως θρίψς και φυλλοτρήτες). Όσον αφορά άλλα θέματα ποιότητας, οι συχνότερες περιπτώσεις ήσαν προβλήματα αναγνώρισης, εσφαλμένη ονομασία και προβλήματα ανταπόκρισης προς τύπο, που διαπιστώθηκαν σε τριαντάφυλλα, πολυετή φυτά (π.χ. Hosta και Hemerocallis) καθώς και άνθη πολλαπλασιαζόμενα με σπόρους για σπορά.

2. Διορθωτική δράση στον τομέα του πολλαπλασιαστικού υλικού για καλλωπιστικά φυτά (άρθρο 13)

Ως συνέχεια επιθεωρήσειων ή δοκιμασιών και δοκιμών:

Η απαιτούμενη διορθωτική δράση εξαρτάται από τη βαρύτητα/πολυπλοκότητα του προβλήματος. Για θέματα απλά, ο επιθεωρητής που επισκέπτεται τις εγκαταστάσεις είναι δυνατόν να δίδει αμέσως οδηγίες. Για θέματα περισσότερο πολύπλοκα που απαιτούν συνέχεια (νέοι νοσογόνοι παράγοντες, παραβάσεις) το θέμα παραπέμπεται σε μεγαλύτερου βαθμού επιθεωρητές οι οποίοι, εφόσον είναι αναγκαίο, μπορούν να ζητούν οδηγίες από τις κεντρικές υπηρεσίες (προϊστάμενοι επιθεώρησης και υπεύθυνοι για θέματα πολιτικής) προκειμένου να αναληφθεί η ενδεδειγμένη δράση.

Ως συνέχεια σε καταγγελίες πελατών:

Ο επίσημος οργανισμός ζητεί από τους προμηθευτές άμεση διορθωτική δράση εφόσον βρίσκονται στο ίδιο κράτος μέλος. Στην περίπτωση προμηθευτών εγκατεστημένων σε άλλα κράτη μέλη, ο επίσημος οργανισμός ενημερώνει τον επίσημο οργανισμό του κράτους μέλους του οικείου προμηθευτή.

Σε περίπτωση που ληφθούν καταγγελίες σχετικά με την ποιότητα πολλαπλασιαστικού υλικού, ο επίσημος οργανισμός ελέγχει κατά πόσο η καταγγελία όντως σχετίζεται με το πολλαπλασιαστικό υλικό όπως αυτό προμηθεύτηκε ή έχει την αιτία της σε αυτό. Εάν δεν υφίστανται αποδείξεις ότι έχει παραδοθεί πολλαπλασιαστικό υλικό με προβλήματα αναγνώρισης, υγείας ή ποιότητας, ο προμηθευτής και ο πελάτης ενημερώνονται σχετικά. Στη συνέχεια ο προμηθευτής πρέπει να λάβει μέτρα για την επίλυση του προβλήματος και του παρέχονται οδηγίες σχετικά με τον τρόπο πρόληψης επανάληψης του προβλήματος

Πρέπει να τονιστεί ότι το πλήθος καταγγελιών που έχουν λάβει επίσημοι οργανισμοί από πελάτες και στο πλαίσιο των οποίων απαιτήθηκε διορθωτική δράση ήταν εξαιρετικά χαμηλό. Οι συχνότερες περιπτώσεις αφορούν την απουσία συνοδευτικών εγγράφων ή τεκμηρίωσης που δόθηκε από φυτώρια/πελάτες και όπου ήταν ασαφές κατά πόσο ο προμηθευτής είναι εγγεγραμμένο φυτώριο. Ορισμένες περιπτώσεις αφορούν προβλήματα ποιότητας όπως η υγεία των φυτών και καταγγελίες σχετικά με κακή ανάπτυξη κονδύλων ή κακή ποιότητα μοσχευμάτων/νεαρών φυτών. Τα κύρια είδη που αποτελούν το αντικείμενο καταγγελιών είναι τα τριαντάφυλλα, το πελαργόνιο (Pelargonium), είδη Prunus και βολβοί.

Τα μέτρα που συχνότατα προτάθηκαν είναι: ραντισμός κατά των νοσογόνων παραγόντων, απόσυρση υλικού από το εμπόριο, καταστροφή, βελτίωση του εσωτερικού συστήματος ποιότητας, βελτίωση της επισήμανσης υλικού, περαιτέρω κατάρτιση χειριστών. Ο επίσημος οργανισμός επαληθεύει την εφαρμογή της προς ανάληψη διορθωτικής δράσης με επιθεωρήσεις και ελέγχους εκ των υστέρων.

3. Ιχνηλασιμότητα

Εγγραφή προμηθευτών (άρθρο 6)

Προκειμένου να διασφαλίζεται κατάλληλα η ιχνηλασιμότητα (προς αμφότερες τις κατευθύνσεις) ζητείται από τους προμηθευτές να εγγράφονται κατά τις διατάξεις του άρθρου 6 της οδηγίας. Προκειμένου να είναι δυνατή η εναρμονισμένη εφαρμογή της ιχνηλασιμότητας εκ μέρους των προμηθευτών, οι επίσημοι οργανισμοί προετοιμάζουν έντυπα εγγραφής. Οι λεπτομέρειες που είναι να δυνατόν να καταχωρηθούν από επίσημους οργανισμούς περιλαμβάνουν:

- όνομα και αντίστοιχες διευθύνσεις προμηθευτή (γραφεία, εγκαταστάσεις),

- περιγραφή δραστηριοτήτων (παραγωγή, επεξεργασία, πώληση υλικού),

- περιγραφή καλλιεργειών, τόπων παραγωγής,

- ετήσια στοιχεία για τις εγκαταστάσεις, τις ποικιλίες/παρτίδες που έχουν καλλιεργηθεί και την καταγωγή του πολλαπλασιαστικού υλικού,

- διοικητικές υποχρεώσεις (μητρώο προστασίας καλλιεργειών, μητρώο αγοράς/πώλησης),

- ενδεδειγμένη αναγνώριση υλικού στα φυτώρια.

Οι προμηθευτές πρέπει κατά πρώτο να βεβαιώνονται ότι είναι σε θέση να καλύψουν τις απαιτήσεις της οδηγίας. Στη συνέχεια χορηγείται αριθμός εγγραφής. Για επιχειρήσεις οι οποίες είχαν παλαιότερα διαπιστευθεί βάσει της οδηγίας αριθ. 91/682, ο αριθμός εγγραφής είναι δυνατόν να είναι ο ίδιος με τον προηγούμενο αριθμό διαπίστευσης. Η ίδια διαδικασία ακολουθείται για προμηθευτές που έχουν ήδη εγγραφεί με βάση την οδηγία αριθ. 2000/29/EΚ (όπως προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1). Σε περιπτώσεις που είναι αναγκαίο, ο επίσημος οργανισμός πραγματοποιεί στις εγκαταστάσεις τηλεφωνικές κλήσεις ή επισκέψεις, προκειμένου να διαπιστώνεται κατά πόσον ο αιτών είναι ικανός να καλύψει τις απαιτήσεις της οδηγίας.

Η διάρκεια ισχύος της εγγραφής είναι αορίστου χρόνου στα περισσότερα κράτη μέλη. Σε άλλα είναι ετήσια και αυτομάτως ανανεώσιμη, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται ορισμένες προϋποθέσεις.

Σε ειδικές περιπτώσεις, η εγγραφή είναι δυνατόν να ανακαλείται. Οι επιθεωρητές συνεργάζονται στενά με επιχειρήσεις προκειμένου να αποφεύγεται, όποτε είναι δυνατόν, κατάσταση κατά την οποία το επίπεδο υποβαθμίζεται στο βαθμό που είναι αναγκαία η αναστολή ή ανάκληση της εγγραφής. Η αναστολή είναι δυνατόν να εξετάζεται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες παρατηρήθηκε σοβαρή αλλά προσωρινή παράλειψη εκπλήρωσης απαιτήσεων της οδηγίας. Στην περίπτωση αυτή είναι δυνατόν να απευθυνθεί από τον επιθεωρητή ή τον επίσημο οργανισμό προς τον προμηθευτή σημείωμα και ο επιθεωρητής ελέγχει κατά πόσον τα ποιοτικά επίπεδα/οι διαδικασίες έχουν βελτιωθεί. Η ανάκληση θα ήταν δυνατόν να εξετάζεται μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις, όπως η ηθελημένη παράλειψη εφαρμογής απαιτήσεων της οδηγίας με μικρές πιθανότητες βελτίωσης.

Τα μητρώα εγγεγραμμένων είναι διαθέσιμα στις αρχές αλλά συνήθως όχι διαθέσιμα στο κοινό. Στα περισσότερα κράτη μέλη πάντως ο κατάλογος εγγεγραμμένων προμηθευτών (αριθμός εγγραφής, όνομα, τόπος) είναι δημοσίως προσπελάσιμος άμεσα ή εφόσον ζητηθεί.

Μέτρα που έχουν ληφθεί από προμηθευτές (Άρθρο 7)

Γενικά οι προμηθευτές λαμβάνουν μέτρα καθοριζόμενα στο άρθρο 7 της οδηγίας κατά τον κατάλληλο τρόπο. Σε περίπτωση αμφιβολιών όσον αφορά την υγεία των φυτών, οι προμηθευτές λαμβάνουν δείγματα προς υποβολή για ανάλυση από εγκεκριμένα εργαστήρια. Στα περισσότερα κράτη μέλη τα εργαστήρια αυτά είναι επίσημα εργαστήρια ή εργαστήρια τα οποία εργάζονται στο πλαίσιο επίσημης συμφωνίας και με βάση σύστημα ποιότητας.

Οι προμηθευτές εξασφαλίζουν ότι, κατά τη διάρκεια της παραγωγής, οι παρτίδες πολλαπλασιαστικού υλικού παραμένουν ξεχωριστά αναγνωρίσιμες με: τήρηση φακέλων στο αρχείο φυτικής παραγωγής, επισήμανση του πολλαπλασιαστικού υλικού στη γραμμή παραγωγής, φυσικό διαχωρισμό μεταξύ παρτίδων και την κατάρτιση σχεδίου του φυτωρίου ή του θερμοκηπίου.

Οι προμηθευτές πρέπει να ενημερώνουν τον επίσημο οργανισμό αμέσως σε περίπτωση παρουσίας επιβλαβών οργανισμών κατά τα προβλεπόμενα στην οδηγία αριθ. 2000/29/EΚ.

Οι επίσημοι οργανισμοί αναφέρουν ότι έχουν λάβει ολίγες καταγγελίες από πελάτες όσον αφορά μη συμμόρφωση προς τους απαιτούμενους ελέγχους.

Οι καταγγελίες που έχουν ληφθεί αναφέρονται ειδικότερα σε προβλήματα αναγνώρισης, στην υγεία των φυτών και στην εξωτερική ποιότητα του πολλαπλασιαστικού υλικού φυτών όπως τριαντάφυλλων, πελαργόνιου (Pelargonium) και πολυετών φυτών. Στις περιπτώσεις που ήταν αναγκαίο, από τους επίσημους οργανισμούς δόθηκε η κατάλληλη συνέχεια (π.χ. επιθεώρηση του φυτώριου, εξακρίβωση προέλευσης).

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Το άρθρο 12 παράγραφος 1 τελευταίο εδάφιο της οδηγίας αριθ. 98/56/EΚ, της 20ης Ιουλίου 1998, για την εμπορία πολλαπλασιαστικού υλικού καλλωπιστικών φυτών, ορίζει ότι "Στις 31 Δεκεμβρίου 2002 το αργότερο, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Συμβούλιο έκθεση για τη λειτουργία των προαναφερόμενων ρυθμίσεων ελέγχου καθώς και τις δέουσες προτάσεις οι οποίες, εφόσον απαιτείται, μπορούν να περιλαμβάνουν προτάσεις για τη μη υπαγωγή των γενικών πωλήσεων στις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας ".

Ο σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα εφαρμογής των μέτρων ελέγχου των προβλεπόμενων στο άρθρο 12 παράγραφος 1 της οδηγίας του Συμβουλίου και να υποβληθούν κάποιες προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας της νομοθεσίας.

Προκειμένου να δοθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να υποβάλει στο Συμβούλιο σφαιρική και επικαιροποιημένη έκθεση, κυκλοφόρησε στα κράτη μέλη ειδικό ερωτηματολόγιο. Το κείμενο του ερωτηματολογίου και οι απαντήσεις εξετάστηκαν σε συνεργασία με ειδικούς από κράτη μέλη. Στο παρόν περιγράφεται η αξιολόγηση της εκπλήρωσης των αναφερόμενων ανωτέρω δύο ελάχιστων προϋποθέσεων. Για να συμπληρωθεί η εικόνα περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στο συνημμένο παράρτημα.