Πρωτοβουλία της Ιταλικής Δημοκρατίας για την έκδοση απόφασης του Συμβουλίου περί διοργάνωσης κοινών πτήσεων για την απομάκρυνση υπηκόων τρίτων χωρών που ευρίσκονται παράνομα στο έδαφος δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών

(2003/C 223/04)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη του:

τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το εδάφιο β) της παραγράφου 3 του άρθρου 63,

την πρωτοβουλία της Ιταλικής Δημοκρατίας,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Το συνολικό σχέδιο για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων στην Ευρωπαϊκή Ένωση που εγκρίθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2002(1) αναφέρει ότι η πολιτική επανεισδοχής και επαναπατρισμού αποτελεί αναπόσπαστο και καίριο τμήμα της καταπολέμησης της παράνομης μετανάστευσης. Προς τούτο, το σχέδιο τονίζει ότι πρέπει να επισημανθούν ορισμένα πρακτικά μέτρα, μεταξύ αυτών δε περιλαμβάνεται ο καθορισμός κοινής προσέγγισης και η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών για την εφαρμογή των μέτρων επαναπατρισμού. Κατά συνέπεια, θα ήταν σκόπιμο να υιοθετηθούν κοινοί κανόνες για τις διαδικασίες επαναπατρισμού.

(2) Το σχέδιο για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο, στις 13 Ιουνίου 2002, το οποίο προβλέπει στα πλαίσια των μέτρων και δράσεων για την ολοκληρωμένη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξορθολογισμένες επιχειρήσεις επαναπατρισμού.

(3) Το πρόγραμμα δράσης για τον επαναπατρισμό που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 28 Νοεμβρίου 2002, το οποίο, στα πλαίσια των μέτρων και των δράσεων για την βελτιωμένη επιχειρησιακή συνεργασία των κρατών μελών συνιστά τον επαναπατρισμό των παρανόμως διαμενόντων σε κράτος μέλος υπηκόων των τρίτων χωρών με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο, χρησιμοποιώντας από κοινού, κατά την απομάκρυνση των εν λόγω αλλοδαπών, τις μεταφορικές ικανότητες κάθε κράτους μέλους.

(4) Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν την παρούσα οδηγία με σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών και, ιδίως της Ευρωπαϊκής Σύμβασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της 4ης Νοεμβρίου 1950, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης, της 10ης Δεκεμβρίου 1984· της Σύμβασης της Γενεύης περί της νομικής καταστάσεως των προσφύγων, της 28ης Ιουλίου 1951 και του σχετικού Πρωτοκόλλου της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967· της Διεθνούς Σύμβασης για τα δικαιώματα των ανηλίκων της 20ής Νοεμβρίου 1989 και του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής 'Ενωσης, της 18ης Δεκεμβρίου 2000(2).

(5) Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας το οποίο έχει προσαρτηθεί στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας οδηγίας, δεν δεσμεύεται από αυτήν, ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της. Ωστόσο, δεδομένου ότι η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στην ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν δυνάμει των διατάξεων του τίτλου IV της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία, σύμφωνα με το άρθρο 5 του προαναφερόμενου Πρωτοκόλλου, θα αποφασίσει, εντός προθεσμίας έξι μηνών από την έκδοση της παρούσας οδηγίας από το Συμβούλιο, αν θα την ενσωματώσει, στο εθνικό της δίκαιο.

(6) Όσον αφορά τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας, η παρούσα απόφαση συνιστά ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της Συμφωνίας η οποία συνήφθη στις 18 Μαΐου 1999 μεταξύ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Ισλανδίας και του Βασιλείου της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση των εν λόγω χωρών προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την περαιτέρω ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν(3) που εμπίπτει στον τομέα που αναφέρει το άρθρο 1 σημείο γ) της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1999 σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες εφαρμογής της συμφωνίας αυτής.(4). Βάσει των διαδικασιών που προβλέπονται από τη συμφωνία, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρούσα οδηγία θα πρέπει να ισχύουν και στα δύο αυτά κράτη καθώς και στις σχέσεις μεταξύ των δύο αυτών κρατών και των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στα οποία απευθύνεται η παρούσα οδηγία.

(7) Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Πρωτοκόλλου για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, που έχει προσαρτηθεί στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, τα εν λόγω κράτη μέλη δεν συμμετέχουν στην έκδοση της παρούσας απόφασης και, ως εκ τούτου, με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω Πρωτοκόλλου, δεν δεσμεύονται από αυτήν ούτε υπόκεινται στην εφαρμογή της,

ΕΝΕΚΡΙΝΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Στόχος

Στόχος της παρούσας απόφασης είναι η επίτευξη του εξορθολογισμού των επιχειρήσεων απομάκρυνσης των υπηκόων τρίτων χωρών, για τους οποίους έχουν ληφθεί αποφάσεις απομάκρυνσης σε δύο ή και περισσότερα κράτη μέλη, δια της διοργάνωσης κοινών πτήσεων.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Σύμφωνα με την παρούσα οδηγία, νοούνται ως:

α) "υπήκοος τρίτης χώρας": το πρόσωπο που δεν είναι υπήκοος κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Δημοκρατίας της Ισλανδίας ή του Βασιλείου της Νορβηγίας,

β) "εθνική αρχή": η αρχή κάθε κράτους μέλους στην οποία ανατίθεται η διοργάνωση πτήσεων για την απομάκρυνση των υπηκόων τρίτων χωρών για τους οποίους έχουν ληφθεί αποφάσεις απομάκρυνσης,

γ) "κοινή πτήση": οι επιχειρήσεις μεταφοράς των υπηκόων τρίτων χωρών, για τους οποίους έχουν ληφθεί αποφάσεις απομάκρυνσης σε δύο ή και περισσότερα κράτη μέλη, που εκτελούνται από τον προς τούτο ορισθέντα αερομεταφορέα,

δ) "συνοδεία": το προσωπικό δύο ή και περισσοτέρων κρατών μελών, στο οποίο ανατίθεται η συνοδεία των υπηκόων τρίτων χωρών για τους οποίους έχουν ληφθεί αποφάσεις απομάκρυνσης επί του αεροσκάφους κατά την κοινή πτήση, περιλαμβανομένων των επιφορτισμένων με την ιατρική περίθαλψη και των διερμηνέων.

Άρθρο 3

Καθορισμός των εθνικών αρχών

Κάθε κράτος μέλος καθορίζει, στα πλαίσια των αρμοδίων εθνικών διοικήσεων, μια αρχή στην οποία ανατίθεται η διοργάνωση των κοινών πτήσεων για την απομάκρυνση των υπηκόων τρίτων χωρών, για τους οποίους έχουν ληφθεί αποφάσεις απομάκρυνσης από το εθνικό έδαφος.

Άρθρο 4

Διοργάνωση κοινών πτήσεων

Οι εθνικές αρχές λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την εξασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής των κοινών πτήσεων και μεριμνούν ιδίως ώστε:

α) να ενημερώνουν, εγκαίρως τα άλλα κράτη μέλη για τη διοργάνωση κοινών πτήσεων, αναφέροντας τις διαθέσιμες θέσεις του χρησιμοποιουμένου αεροσκάφους,

β) να γνωστοποιούν στην εθνική διοργανώτρια αρχή αν πρόκειται, ή όχι, να συμμετάσχουν στην κοινή πτήση,

γ) να οργανώνουν, κατόπιν επαφών με τις άλλες εθνικές αρχές, μια προκαταρτική συνάντηση των αντιπροσώπων των συμμετεχόντων κρατών μελών εφόσον είναι αναγκαία για τους σκοπούς της διοργάνωσης των κοινών πτήσεων,

δ) να ορίζουν τις οργανωτικές λεπτομέρειες, τις ακολουθητέες διαδικασίες, τον αριθμό των υπηκόων τρίτων χωρών για τους οποίους έχουν ληφθεί αποφάσεις απομάκρυνσης και του προσωπικού της συνοδείας, περιλαμβανομένου του ιατρικού προσωπικού και των διερμηνέων, που θα μεταφερθούν με την κοινή πτήση,

ε) να ανευρίσκουν τον αερομεταφορέα που θα χρησιμοποιηθεί για την απομάκρυνση των ανωτέρω υπηκόων τρίτων χωρών,

στ) να λαμβάνουν την αναγκαία για την κοινή πτήση έγκριση των αρμοδίων αρχών της τρίτης χώρας προορισμού της πτήσης,

ζ) να υπολογίζουν με τον επιλεγέντα αερομεταφορέα το κόστος του επαναπατρισμού αναφέροντας τις δαπάνες για τη μίσθωση του αεροσκάφους, την τροφή, και τα ενδεχόμενα λοιπά έξοδα και να το κατανέμουν μεταξύ των κρατών μελών που συμμετέχουν στην κοινή πτήση, μέσω απευθείας συνεννόησης,

η) να διορίζουν τον αρχηγό της συνοδείας της κοινής πτήσης,

θ) να εξασφαλίζουν ότι ο επιλεγείς αερομεταφορέας υποβάλλει το σχετικό σχέδιο πτήσης, λαμβάνοντας εκ των προτέρων τις απαραίτητες άδειες υπέρπτησης, προσγείωσης και τυχόν διέλευσης και να εξασφαλίζουν βοήθεια προς τους ανωτέρω υπηκόους των τρίτων χωρών και το προσωπικό της συνοδείας που επιβαίνουν στο αεροσκάφος καθ' όλη τη διάρκεια της επιχείρησης μεταφοράς.

Άρθρο 5

Καθορισμός του προσωπικού της συνοδείας

1. Οι εθνικές αρχές λαμβάνουν πριν από τη διοργάνωση των πτήσεών των τις εξής πληροφορίες:

- ενδεχόμενο βεβαρημένο ποινικό μητρώο του υπηκόου τρίτης χώρας, λαμβανομένης υπόψη ιδίως της επικινδυνότητας των ποινικών αδικημάτων που αυτός έχει διαπράξει,

- συμπεριφορά του υπηκόου τρίτης χώρας κατά την κράτησή του στους χώρους που προβλέπει η οικεία εθνική νομοθεσία πριν από την απομάκρυνση ή, εν πάση περιπτώσει, κατά το διάστημα μέχρι την έκδοση των αποφάσεων απομάκρυνσης (επιθετικότητα, άρνηση συμμόρφωσης προς τις υποδείξεις των αρχών, βίαιη συμπεριφορά, κ.λπ.).

2. Μόλις ληφθούν οι πληροφορίες της παραγράφου 1, οι εθνικές αρχές εκτιμούν τον κίνδυνο της επιχείρησης. Ανάλογα με την εκτίμηση αυτήν, θα καθορίζεται, ποσοτικά και ποιοτικά το ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό που θα πρέπει να χρησιμοποιείται.

Στην περίπτωση υπηκόων τρίτων χωρών που μπορούν να προξενήσουν σημαντική διατάραξη της πτήσης λαμβάνονται μέτρα για να διατεθεί επαρκής συνοδεία που θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει βίαιη συμπεριφορά που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια της πτήσης.

Άρθρο 6

Επαλήθευση της εφαρμογής

Τα κράτη μέλη διορίζουν εκπροσώπους τους που θα συμμετέχουν στις εργασίες μιας εντεταλμένης επιτροπής, έργο της οποίας θα είναι η επαλήθευση της εφαρμογής της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 7

Εφαρμογή

Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται την τριακοστή ημέρα από την δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 8

Παραλήπτες

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

Έγινε στις ...

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

...

(1) ΕΕ C 142 της 14.6.2002, σ. 23.

(2) ΕΕ C 364 της 18.12.2000, σ. 1.

(3) ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 36.

(4) ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 31.