ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (ΕΚ) αριθ. 3/97 που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 2 Δεκεμβρίου 1996 για την έκδοση της οδηγίας 97/. . ./ΕΚ του Συμβουλίου, της . . ., για την πρώτη τροποποίηση της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) (97/C 6/03)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 118 Α,

την οδηγία 90/394/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1990, σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) (1), και ιδίως το άρθρο 16,

την πρόταση της Επιτροπής (2), η οποία καταρτίστηκε μετά από διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας στον τόπο εργασίας,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (3),

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 189 Γ της συνθήκης (4),

Εκτιμώντας:

(1) ότι το άρθρο 118 Α της συνθήκης προβλέπει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει, με οδηγίες, τις ελάχιστες προδιαγραφές για την προώθηση της καλυτέρευσης, ιδίως του χώρου εργασίας για να εξασφαλιστεί καλύτερο επίπεδο προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων 7

(2) ότι, δυνάμει του άρθρου αυτού, στις οδηγίες αυτές πρέπει να αποφεύγεται η επιβολή διοικητικών, οικονομικών και νομικών περιορισμών οι οποίοι θα εμπόδιζαν τη δημιουργία και την ανάπτυξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων 7

(3) ότι η οδηγία 91/325/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 1ης Μαρτίου 1991, για τη δωδέκατη προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί προσεγγίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ταξινόμηση, συσκευασία και επισήμανση των επικίνδυνων ουσιών (5), εισάγει, στο παράρτημα ΙΙΙ, νέες ενδείξεις για την επισήμανση των κινδύνων για την υγεία οι οποίοι προέρχονται από την παρατεταμένη έκθεση και για τον κίνδυνο καρκίνου λόγω εισπνοής 7

(4) ότι, σε κάθε εργασιακό περιβάλλον, οι εργαζόμενοι πρέπει να προστατεύονται από παρασκευάσματα που περιέχουν έναν ή περισσότερους καρκινογόνους παράγοντες και από τις καρκινογόνες ενώσεις οι οποίες σχηματίζονται στον τόπο εργασίας 7

(5) ότι, για μερικούς παράγοντες, είναι αναγκαίο να εξετάζονται όλες οι οδοί απορρόφησης, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας διείσδυσης διά του δέρματος, ώστε να εξασφαλίζεται το καλύτερο δυνατό επίπεδο προστασίας 7

(6) ότι η διατύπωση του σημείου 2 του παραρτήματος I της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ σχετικά με τους πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες έθεσε προβλήματα ερμηνείας σε πολλά κράτη μέλη 7 ότι, επομένως, απαιτείται νέα και ακριβέστερη διατύπωση 7

(7) ότι το άρθρο 16 της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ προβλέπει τον καθορισμό οριακών τιμών έκθεσης με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των επιστημονικών και τεχνικών δεδομένων, όσον αφορά όλους τους καρκινογόνους παράγοντες για τους οποίους αυτό είναι δυνατόν 7

(8) ότι οι οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης πρέπει να θεωρούνται ως σημαντική συνιστώσα των γενικών ρυθμίσεων για την προστασία των εργαζομένων 7 ότι οι οριακές αυτές τιμές πρέπει να αναθεωρούνται, όταν κρίνεται αναγκαίο, με βάση τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα 7

(9) ότι το βενζόλιο είναι καρκινογόνος παράγοντας απαντώμενος σε πολλές καταστάσεις εργασίας 7 ότι, επομένως, μεγάλος αριθμός εργαζομένων εκτίθεται σε κίνδυνο για την υγεία 7 ότι, μολονότι οι σημερινές επιστημονικές γνώσεις δεν επιτρέπουν τον καθορισμό επιπέδου κάτω από το οποίο παύουν να υφίστανται οι κίνδυνοι για την υγεία, η μείωση της έκθεσης στο βενζόλιο θα μειώσει και τους κινδύνους αυτούς 7

(10) ότι η τήρηση των στοιχειωδών προδιαγραφών για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων από τους συγκεκριμένους κινδύνους που συνδέονται με καρκινογόνους παράγοντες αποσκοπεί όχι μόνο στο να εξασφαλίζει την προστασία της υγείας και της ασφάλειας κάθε εργαζόμενου, αλλά και στο να παρέχει, για όλους τους εργαζομένους της Κοινότητας, ένα επίπεδο στοιχειώδους προστασίας 7

(11) ότι πρέπει να θεσπιστεί, στο σύνολο της Κοινότητας, ένα εύλογο επίπεδο προστασίας από τους κινδύνους που συνδέονται με καρκινογόνους παράγοντες και ότι το επίπεδο αυτό δεν πρέπει να καθοριστεί με λεπτομερείς κανονιστικές προδιαγραφές αλλά με ένα πλαίσιο γενικών αρχών που θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν με συνέπεια τις στοιχειώδεις προδιαγραφές 7

(12) ότι η τροποποίηση αυτή αποτελεί πρακτική πτυχή της υλοποίησης της κοινωνικής διάστασης της εσωτερικής αγοράς 7

(13) ότι, σύμφωνα με την απόφαση 74/325/ΕΟΚ (6), η Επιτροπή πρέπει να διαβουλεύεται με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας στον τόπο εργασίας, με σκοπό την κατάρτιση προτάσεων στον τομέα αυτό,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 90/394/ΕΟΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Στο άρθρο 1 προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

«4. Όσον αφορά τον αμίαντο και το μονομερές χλωριούχο βινύλιο, με τα οποία ασχολούνται ειδικές οδηγίες, οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας εφαρμόζονται όταν αυτές ευνοούν περισσότερο την ασφάλεια και την υγεία κατά την εργασία.»

2. Το άρθρο 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 2

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας,

α) "καρκινογόνος παράγοντας" σημαίνει:

i) ουσία η οποία ανταποκρίνεται στα κριτήρια για την ταξινόμηση ως καρκινογόνος παράγοντας στην κατηγορία 1 ή 2, που παρατίθεται στο παράρτημα VI της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ 7

ii) παρασκεύασμα αποτελούμενο από μία ή περισσότερες ουσίες οι οποίες αναφέρονται στο σημείο i), στο οποίο η συγκέντρωση μίας ή περισσότερων επιμέρους ουσιών ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ορίων συγκέντρωσης για την ταξινόμηση του παρασκευάσματος στους καρκινογόνους παράγοντες κατηγορίας 1 ή 2 που ορίζονται:

- είτε στο παράρτημα I της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ,

- είτε στο παράρτημα I της οδηγίας 88/379/ΕΟΚ, όταν η ή οι ουσίες δεν αναγράφονται στο παράρτημα I της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ ή αναγράφονται σ' αυτό χωρίς όρια συγκέντρωσης 7

iii) ουσία, παρασκεύασμα ή διαδικασία που αναφέρεται στο παράρτημα I καθώς και ουσία ή παρασκεύασμα που εκλύεται μέσω διαδικασίας που αναφέρεται στο παράρτημα I 7

β) "οριακή τιμή" σημαίνει, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά, το όριο του χρονοσταθμισμένου μέσου όρου της συγκέντρωσης ενός "καρκινογόνου παράγοντα" στον αέρα μέσα στη ζώνη αναπνοής ενός εργαζομένου σε συνάρτηση με συγκεκριμένη περίοδο αναφοράς που ορίζεται στο παράρτημα III.»

3. Το άρθρο 3 παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κειμένο:

«3. Επιπλέον, κατά την εκτίμηση του κινδύνου, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλοι οι άλλοι τρόποι έκθεσης, όπως η απορρόφηση μέσα στο δέρμα ή/και διά του δέρματος.»

4. Στο άρθρο 5 προστίθεται, μετά την παράγραφο 3, η ακόλουθη παράγραφος:

«4. Η έκθεση δεν πρέπει να υπερβαίνει την οριακή τιμή καρκινογόνου παράγοντα η οποία ορίζεται στο παράρτημα III.»

Η παράγραφος 4 γίνεται παράγραφος 5.

5. Το σημείο 2 του παραρτήματος I αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«2. Εργασίες που συνεπάγονται έκθεση σε πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες που περιέχονται μέσα στην αιθάλη άνθρακα, την ανθρακόπισσα ή την πισσάσφαλτο.»

6. Το μέρος Α του παραρτήματος III αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

».

Άρθρο 2

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που απαιτούνται για τη συμμόρφωση με την οδηγία αυτή, το αργότερο . . . (7*) και ενημερώνουν αμέσως σχετικά την Επιτροπή.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομερείς διατάξεις για την αναφορά αυτή καθορίζονται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τα κείμενα των διατάξεων εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

. . .,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ αριθ. L 196 της 26. 7. 1990, σ. 1.

(2) ΕΕ αριθ. C 317 της 28. 11. 1995, σ. 16.

(3) ΕΕ αριθ. C 97 της 1. 4. 1996, σ. 25.

(4) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 20ής Ιουνίου 1996 (ΕΕ αριθ. C 198 της 8. 7. 1996, σ. 182), κοινή γνώμη του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 1996 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της . . . (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(5) ΕΕ αριθ. L 180 της 8. 7. 1991, σ. 1.

(6) ΕΕ αριθ. L 185 της 9. 7. 1974, σ. 15 7 απόφαση όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης του 1994.

(7*) Τρία έτη έπειτα από την έκδοση της παρούσας οδηγίας.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Με επιστολή της 14ης Σεπτεμβρίου 1995, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση οδηγίας, που στηρίζεται στο άρθρο 118 Α της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, για την πρώτη τροποποίηση της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ).

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε τη γνώμη του στις 20 Ιουνίου 1996, η δε Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή στις 31 Ιανουαρίου 1996.

Βάσει των γνωμών αυτών, η Επιτροπή υπέβαλε τροποποιημένη πρόταση, με επιστολή που φέρει ημερομηνία 26 Ιουλίου 1996.

3. Στις 2 Δεκεμβρίου 1996, το Συμβούλιο καθόρισε κοινή θέση σύμφωνα με το άρθρο 189 Γ της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ

Το σχέδιο οδηγίας αποσκοπεί στα εξής:

- να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ, ώστε να καλυφθούν όλες οι ουσίες που ανταποκρίνονται στα κριτήρια για την ταξινόμηση ως καρκινογόνου παράγοντα στην κατηγορία 1 ή 2 και που παρατίθενται στο παράρτημα VI της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ και όλα τα παρασκευάσματα που αποτελούνται από μία ή περισσότερες ουσίες, στα οποία η συγκέντρωση μιας τουλάχιστον επιμέρους ουσίας ανταποκρίνεται στις οριζόμενες απαιτήσεις ορίων συγκέντρωσης,

- να δοθεί ορισμός της «οριακής τιμής» για τη συγκέντρωση των καρκινογόνων παραγόντων στον τόπο εργασίας,

- να ορισθεί οριακή τιμή για τη συγκέντρωση βενζολίου στον τόπο εργασίας,

- να βελτιωθεί η συνοχή της κοινοτικής νομοθεσίας όσον αφορά τους καρκινογόνους παράγοντες, και συγκεκριμένα όσον αφορά τον αμίαντο και το μονομερές χλωριούχο βινύλιο,

- να βελτιωθεί η διατύπωση του άρθρου 3 παράγραφος 3 και του παραρτήματος I σημείο 2 της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

1. Τροποποιήσεις του Συμβουλίου στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής

Στόχος των τροποποιήσεων του Συμβουλίου είναι να διευκολυνθεί η εφαρμογή της οδηγίας.

Οι τροποποιήσεις έχουν ως εξής:

1.1. Αμίαντος και μονομερές χλωριούχο βινύλιο

(Άρθρο 1 παράγραφος 1)

Το Συμβούλιο συμφώνησε να προστεθεί μια νέα παράγραφος στο άρθρο 1 της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ, προκειμένου να διευκρινισθεί με ποιο τρόπο η παρούσα οδηγία θα εφαρμοσθεί στις προαναφερόμενες ουσίες, με τις οποίες ασχολούνται ειδικές οδηγίες.

1.2. Ορισμός της «οριακής τιμής»

[Άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο β) και παράγραφος 4]

Το Συμβούλιο εισήγαγε νέα διατύπωση προκειμένου να καταστεί σαφέστερος ο προτεινόμενος ορισμός και να τονισθεί η σχέση με τις ειδικές οριακές τιμές που παρατίθενται στο παράρτημα III της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ 7 το Συμβούλιο δεν έκρινε σκόπιμο, αντιθέτως, να δοθεί ορισμός της «ζώνης αναπνοής».

Το Συμβούλιο συμφώνησε ότι θα ήταν σωστό να ενσωματωθεί η διάταξη για το δεσμευτικό χαρακτήρα των οριακών τιμών, ως νέα παράγραφος του άρθρου 5 της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ (υποχρεώσεις των εργοδοτών, πρόληψη και μείωση της έκθεσης).

Το Συμβούλιο απέρριψε την πρόταση να καθορισθεί «βιολογική» οριακή τιμή στο παρόν στάδιο, διότι ο καθορισμός και έλεγχος των οριακών αυτών τιμών στην πράξη είναι περίπλοκος και διότι ο χαρακτήρας των οριακών τιμών όπως ορίζονται στην κοινή θέση είναι δεσμευτικός.

1.3. Μεταβατικά μέτρα

(Άρθρο 1 παράγραφος 6)

Το Συμβούλιο συμφώνησε ως προς την αρχή λήψης μεταβατικών μέτρων:

- τα οποία καθιστούν δυνατές τις απαιτούμενες τεχνικές προσαρμογές εφαρμογής των οριακών τιμών και

- το πεδίο εφαρμογής των οποίων περιορίζεται αυστηρά στις οριακές αυτές τιμές.

Δεδομένου ότι οι διατάξεις της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ, πλην των ειδικών οριακών τιμών που επηρεάζονται από μεταβατικά μέτρα, εξακολουθούν να ισχύουν πλήρως μετά τη λήψη των μεταβατικών μέτρων, το Συμβούλιο απέρριψε διάταξη σχετικά με την υποχρέωση των κρατών μελών να εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση των εργοδοτών προς τις γενικές προδιαγραφές προστασίας έως ότου ισχύσουν τα μεταβατικά μέτρα, διότι κρίθηκε περιττή.

Το Συμβούλιο αποφάσισε ότι τα μεταβατικά μέτρα δεν πρέπει να ισχύουν περισσότερο από τρία χρόνια μετά από την ημερομηνία κατά την οποία τα κράτη μέλη θα πρέπει ανυπερθέτως να συμμορφωθούν προς την οδηγία.

Δεδομένου ότι, όσον αφορά την οριακή τιμή του βενζολίου, το προτεινόμενο πεδίο εφαρμογής των μεταβατικών μέτρων είναι εκτεταμένο, το Συμβούλιο διέγραψε την αναφορά σε ειδικές δραστηριότητες ή τομείς δραστηριότητας, ώστε να διευκολυνθεί η μεταφορά στην εθνική νομοθεσία και η εφαρμογή.

1.4. Μέθοδος μέτρησης του βενζολίου

(Άρθρο 1 παράγραφος 6)

Το Συμβούλιο απέρριψε την πρόταση να χρησιμοποιηθεί κατά προτίμηση ως μέθοδος μέτρησης η CEN 689: 1995, διότι έκρινε ότι είναι κατάλληλες και άλλες μέθοδοι μέτρησης της συγκέντρωσης βενζολίου στον αέρα.

1.5. Ημερομηνία εφαρμογής

(Άρθρο 2 παράγραφος 1)

Το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η οδηγία θα εφαρμοσθεί τρία έτη μετά από την έκδοσή της, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ορισμένα κράτη μέλη να συμμορφωθούν προς την οδηγία νωρίτερα.

2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

2.1. Τροπολογίες του δέχτηκε η Επιτροπή

Το Συμβούλιο ενσωμάτωσε εξ ολοκλήρου, εν μέρει, ή με αλλαγές διατύπωσης τις τροπολογίες αριθ. 2, 8 και 12.

Απέρριψε τις τροπολογίες αριθ. 1, 5, 6, 9 και 13.

2.2. Τροπολογίες που δεν δέχτηκε η Επιτροπή

Όπως και η Επιτροπή, το Συμβούλιο απέρριψε τις τροπολογίες αριθ. 3, 4, 7, 10, 15 και 16.

Ενσωμάτωσε τις τροπολογίες αριθ. 11 και 14.

IV. ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

1. Λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων που προκαλούν οι καρκινογόνοι παράγοντες, το Συμβούλιο κρίνει ότι οι προσπάθειες απλοποίησης και βελτίωσης της συνοχής της σχετικής υφιστάμενης νομοθεσίας πρέπει να συνεχισθούν και να περιληφθούν σε μία ενιαία και εύκολα προσπελάσιμη πηγή όλοι οι καρκινογόνοι παράγοντες στους οποίους αποδίδεται ο χαρακτηρισμός αυτός βάσει των οδηγιών.

2. Κατά τον καθορισμό της κοινής θέσης, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή:

- να υποβάλει, μόλις το επιτρέψουν οι επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις και, οπωσδήποτε, πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1997, πρόταση περαιτέρω τροποποίησης της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ, προκειμένου να θεσπιστούν κατάλληλα πρότυπα προστασίας των εργαζομένων από τους κινδύνους που ενέχουν οι μεταλλαξιογόνες ουσίες που δεν καλύπτονται ήδη από την οδηγία, λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαζόντως επικίνδυνη φύση των ουσιών αυτών,

- να υποβάλει το ζήτημα της καρκινογόνου ιδιότητας των πριονιδίων στην επιστημονική επιτροπή για τα όρια της επαγγελματικής έκθεσης και στη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας στον τόπο εργασίας, προκειμένου να υποβληθούν προτάσεις για την ενσωμάτωση των πριονιδίων στην οδηγία 90/394/ΕΟΚ 7 το Συμβούλιο πιστεύει ότι οι προτάσεις αυτές θα πρέπει να διευκρινίζουν τον τρόπο εφαρμογής των διατάξεων της οδηγίας στα πριονίδια και άλλες ουσίες που ενδέχεται να έχουν παρόμοια καρκινογόνα αποτελέσματα.