Αριθ. C 31/3 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 2. 91 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου σχετικά με τις κοινοτικές δράσεις 
για την προστασία της φύσης (Acnat) (') 
(91/C31/02) 
Την 1η Ιουνίου 1990, και με βάση το άρθρο 130 Ρ της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο είχε ανατεθεί η προετοιμασία 
των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, εξέδωσε τη γνωμοδότηση του στις 4 Σεπτεμβρίου 1990 με βάση 
εισηγητική έκθεση της κ. Robinson, γενικής εισηγήτριας. 
Κατά τη 280ή σύνοδο ολομέλειας, συνεδρίαση της 18ης Οκτωβρίου 1990, η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την παρακάτω γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2242/87 του Συμβουλίου, η 
Κοινότητα έχει τη δυνατότητα να παρέχει χρηματοδοτική 
υποστήριξη για μια μεγάλη ποικιλία δράσεων στον τομέα 
του περιβάλλοντος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται σχέδια 
επίδειξης για την ανάπτυξη τεχνολογιών ελέγχου της ρύπαν­
σης και διάθεσης αποβλήτων, μελέτες για την προστασία 
σοβαρώς απειλούμενων βιοτόπων, κλπ. 
1.2. Το 1988, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για οδηγία του 
Συμβουλίου περί προστασίας των φυσικών και ημιφυσικών 
οικοτόπων άγριας πανίδας και χλωρίδας(2). Η Επιτροπή σκό­
πευε να υποβάλει πρόταση για χρηματοδότηση της εν λόγω 
οδηγίας μετά την υιοθέτηση της. 
1.3. Ο κανονισμός 2242/87 υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο 
το 1987 και είναι τετραετούς ισχύος σύντομα λοιπόν θα πρέπει 
να ανανεωθεί. Επειδή δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί η οδηγία 
για την οποία γίνεται λόγος στο σημείο 1.2 η Επιτροπή 
αισθάνεται την υποχρέωση να προτείνει χρηματοδοτικά 
μέτρα για την παράταση του κανονισμού 2242/87. Αποφάσισε 
γι'αυτό να θεωρήσει μεμονωμένα τα διάφορα στοιχεία του 
κανονισμού και να προτείνει μέτρα για τη χρηματοδότηση 
της οδηγίας για τα πουλιά (3) και της προτεινόμενης οδηγίας 
για τους οικοτόπους που κινδυνεύουν. 
1.4. Στόχος της τωρινής πρότασης της Επιτροπής είναι η 
θέσπιση ειδικής κοινοτικής δράσης για την προστασία της 
φύσεως «με τη διάθεση κονδυλίων ικανών για υποστήριξη 
των σπουδαιότερων από τα συναφή προγράμματα» (4). 
1.5. Η δράση που αναλήφθηκε στα πλαίσια του κανονι­
σμού 2242/87 και του πριν απαυτόν κανονισμού 1872/84, έχει 
περιορισθεί εξαιτίας ανεπάρκειας πόρων προς ικανοποίηση 
των σημερινών αναγκών. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι αιτή­
σεις που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη στο διάστημα 
(·) ΕΕαριθ. C 137 της 6. 6. 1990. σ. 6. 
(2) ΕΕ αριθ. C 247 της 21. 9. 1988, σ. 3. 
(3) Οδηγία 79/409/ΕΟΚ (ΕΕ αριθ. L 103, της 25. 4. 1979, σ. 1). 
(4) Έγγρ. COM(90) 125 τελικό — Αιτιολογική Έκθεση, σημείο 6.3. 1987/88 αντιστοιχούσαν σε δαπάνες που υπερέβαιναν το 
πενταπλάσιο του προβλεπόμενου για ολόκληρη την τετραετία 
προϋπολογισμού. 
1.6. Η Επιτροπή ζητάει συνεπώς να εγκριθεί υψηλότερος 
προϋπολογισμός για τον νέο κανονισμό δεδομένης της επιτυ­
χίας των κοινοτικών δράσεων για το περιβάλλον μέχρι 
σήμερα (5). Στον προτεινόμενο κανονισμό, το μοναδικό στοι­
χείο αιτιολόγησης της μέχρι σήμερα επιτυχίας είναι ο ρυθμός 
υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η χρηματοδότηση στα πλαίσια του κανονισμού 2242/ 
87 υποδιαιρέθηκε σε δύο μέρη: 
(1) σχέδια επίδειξης για μια ποικιλία στόχων σχετικών με το 
περιβάλλον, και 
(2) σχέδια-κίνητρα για τη διαφύλαξη και προστασία απειλού­
μενων βιοτόπων. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή είναι σύμφωνη με 
την παραπάνω υποδιαίρεση γιατί έτσι διασφαλίζεται διαχω­
ρισμός στόχων και ορθότερη διαχείριση των σχεδίων. 
2.2. Στην αιτιολογική έκθεση της Επιτροπής, καλό θα ήταν 
να υπήρχαν κάποια ενδεικτικά στοιχεία σχετικά με το κατά 
πόσον η διάθεση των πόρων συνέβαλε στην εκπλήρωση των 
στόχων για προστασία της φύσεως. Καλό θα ήταν επίσης αν 
έδινε η Επιτροπή κάποιον ενδεικτικό οδηγό σχετικά με τις 
δαπάνες εφαρμογής της οδηγίας για τα πουλιά και της οδηγίας 
για τους οικοτόπους, έτσι ώστε το ύψος της χρηματοδότησης 
στα πλαίσια της κοινοτικής δράσης για την προστασία της 
φύσης (Acnat) και ο ίδιος ο σκοπός της Acnat, να μπορούν 
να θεωρηθούν ως ανταποκρινόμενα προς τον αρχικό τους 
προορισμό. 
2.3. Το κείμενο του κανονισμού αναφέρεται ρητά στην 
έννοια της «συμπληρωματικότητας» λέγοντας ότι «η Κοινό­
τητα δρά στον τομέα του περιβάλλοντος εφόσον οι στόχοι 
αυτής της δράσης μπορούν να πραγματοποιηθούν καλύτερα 
(5) Έγγρ. COM(90) 125 τελικό — Αιτιολογική Έκθεση, σημείο 7.1. 
6.2.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 31/9 
σε κοινοτικό επίπεδο παρά σε επίπεδο των επιμέρους κρατών 
μελών και, με την επιφύλαξη ορισμένων μέτρων κοινοτικού 
χαρακτήρα, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τη χρηματοδότηση 
και υλοποίηση άλλων μέτρων». Η ΟΚΕ χαιρετίζει το γεγονός 
ότι η αρχή της συμπληρωματικότητας υπεισέρχεται και στη 
χάραξη της περιβαλλοντικής πολιτικής. 
2.4. Για να λειτουργήσει η παραπάνω αρχή, θα πρέπει να 
καθορισθεί ποιες δράσεις είναι προτιμότερο να αναλαμβάνο­
νται σε κοινοτικό επίπεδο. Δεν χωράει αμφιβολία ότι η κοινο­
τική δράση θα πρέπει να περιλάβει ως αντικείμενο τους βιό­
τοπους και οικοτόπους που εμφαίνονται στο παράρτημα 4 της 
προτεινόμενης οδηγίας καθώς και τους οικοτόπους των ειδών 
που εμφαίνονται στο παράρτημα 1 της οδηγίας για τα πουλιά 
και στο παράρτημα 1 της προτεινόμενης οδηγίας για προστα­
σία των οικοτόπων. 
2.5. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η χρηματοδότηση σχετίζεται 
με την εφαρμογή της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ (αφορά τα πουλιά) 
και την προτεινόμενη οδηγία για τους οικοτόπους. Η Επι­
τροπή ανέφερε ότι η χρηματοδότηση στα πλαίσια του προτει­
νόμενου κανονισμού μπορεί να είναι της τάξης των 160 
εκατομμυρίων Ecu για διάστημα πέντε ετών. 
2.5.1. Η συνολική κοινοτική χρηματοδότηση που προτεί­
νει η Επιτροπή είναι 160 εκατομμύρια Ecu για το πενταετές 
διάστημα 1991-1995, ή 32 εκατομμύρια Ecu το χρόνο κατά 
μέσο όρο. Αυτό αντιπροσωπεύει 50% της προβλεπόμενης 
δαπάνης το υπόλοιπο 50% θα προέλθει από τα κράτη μέλη. 
2.5.2. Οι μη κυβερνητικοί οργανισμοί εκτιμούν ότι το 
κόστος για την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας για τα πουλιά 
και της οδηγίας για τους οικοτόπους σε όλα τα κράτη μέλη, 
θα είναι της τάξεως των 3 200 εκατομμυρίων Ecu κατ'έτος, ή 
100 φορές ο ετήσιος μέσος των 32 εκατομμυρίων Ecu που 
προβλέπεται στην πρόταση της Επιτροπής. 
2.5.3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή είναι της 
γνώμης ότι θα πρέπει: 
α) να καταρτισθεί ξεχωριστό επιχειρησιακό πρόγραμμα και 
β) να εκτιμηθεί πλήρως κατά πόσον πραγματικά αρκούν 32 
εκατομμύρια Ecu κατ'έτος κατά μέσο όρο. 
2.6. Η ΟΚΕ εκφράζει φόβους ότι τα «σχέδια για ενθάρ­
ρυνση της προστασίας ή της αποκατάστασης απειλουμένων 
ή υποβαθμισμένων εδαφών από πυρκαγιές, φαινόμενα διάβρω­
σης και ερήμωσης»(') δεν περιλαμβάνονται πλέον ως στόχος 
στις προτάσεις για χρηματοδότηση προγραμμάτων από την 
Κοινότητα. Η ΟΚΕ λαμβάνει ως δεδομένο ότι η Επιτροπή 
ετοιμάζει έναν άλλο κανονισμό ο οποίος και θα καλύπτει τον 
εν λόγω στόχο. Στην αιτιολογική έκθεση, έπρεπε να υπάρχει 
σχετική διευκρίνηση. 3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Άρθρο 1 
Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η παράγραφος 1, περίπτωση (α) αναφέ­
ρεται σε οικοτόπους και η παράγραφος 1, περίπτωση (β) σε 
είδη και οι δύο αναφέρονται ειδικότερα στην προτεινόμενη 
οδηγία για τους οικοτόπους καθώς και στην ήδη ισχύουσα 
οδηγία για τα πουλιά. Αν ο προτεινόμενος κανονισμός υιοθε­
τηθεί πριν από την οδηγία για τους οικοτόπους, εξυπακούεται 
ότι οι αναφορές στην τελευταία αυτή θα παραλειφθούν. 
3.2. Άρθρο 2 
Το άρθρο 2, παράγραφος 1 είναι ασαφέστατο. Οποιοδήποτε 
σχέδιο μπορεί να θεωρηθεί ότι παρουσιάζει κοινοτικό ενδια­
φέρον. Το άρθρο αυτό θα πρέπει να εστιασθεί στους στόχους 
της Acnat σε συσχετισμό με την οδηγία για τα πουλιά και 
την προτεινόμενη οδηγία για τους οικοτόπους. Η δεύτερη 
πρόταση είναι επομένως εξίσου ασαφής και προσφέρεται για 
διάφορες ερμηνείες. 
Το άρθρο 2, παράγραφος 2 είναι επίσης ασαφές. Δεν διευκρι­
νίζεται αν θα διατεθούν περισσότερα χρήματα για τις φτω­
χότερες περιοχές, ούτε τι είδους θα είναι οι σχέσεις της 
Acnat με άλλα προγράμματα περιφερειακών ενισχύσεων. Το 
όφελος από την όποια χορήγηση πόρων της Επιτροπής δεν 
θα πρέπει να ακυρώνεται από κάποια άλλη. Η όποια μεσόγεια 
ή παράκτια έκταση που λαμβάνει ενίσχυση στα πλαίσια της 
δράσης Acnat, τότε μόνο θα μπορεί να επιλέγεται για επιπλέον 
χρηματοδότηση από άλλους κοινοτικούς πόρους, εφόσον 
υπάρχει συμβιβαστό στόχων προς επίτευξη και χρησιμο­
ποιούμενων μεθόδων. 
3.3. Άρθρο 3 
3.3.1. Η προϋπόθεση να διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη 
στην Επιτροπή οι αιτήσεις για οικονομική υποστήριξη 
προγραμμάτων είναι άτοπη, από τη στιγμή κατά την οποία 
στόχος είναι η προστασία βιοτόπων και οικοτόπων κοινο­
τικού ενδιαφέροντος. Η πρόταση θα πρέπει να τροποποιηθεί 
έτσι ώστε να προβλέπει ότι οι φορείς που προτείνουν το 
πρόγραμμα (π.χ. μη κυβερνητικοί οργανισμοί) μπορούν απευ­
θείας να ζητούν χρηματοδοτική ενίσχυση για την υλοποίηση 
του. 
3.3.2. Το άρθρο 3, παράγραφος 1 δεν είναι σωστά διατυ­
πωμένο και, αν υιοθετηθεί ως έχει, μπορεί να οδηγήσει σε 
χαλαρή διαχείριση. Η υποβολή αίτησης για χρηματοδότηση 
προγραμμάτων σχετικών με την προστασία ειδών (άρθρο 
πρώτο, παράγραφος 1, περίπτωση β) θα πρέπει να συνοδεύεται 
από αντίστοιχη αναλυτική πληροφόρηση ακριβώς όπως και 
τα προγράμματα τα σχετικά με την προστασία των οικοτόπων 
(άρθρο 1, παράγραφος 1, περίπτωση α). Βλέπε ακόμη σημείο 
4.2. 
3.3.3. Η ίδια η Επιτροπή δεν μπορεί ως τέτοια να αναλαμ­
βάνει πρωτοβουλίες για να προτείνει μέτρα. Ο ρόλος αυτός 
θα πρέπει να ανατεθεί στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλο­
ντος (2) στην οποία θα πρέπει να παρέχονται οι κατάλληλες 
πληροφορίες. 
(') Έγγρ. COM(90) 125 τελικό — Αιτιολογική Έκθεση, σημείο 2 
(στ). C-) Γνωμοδότηση ΟΚΕ (ΕΕ αριθ. C 56, της 7. 3. 1990, σ. 20). 
Αριθ. C 31/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6.2.91 
3.4. Άρθρο 4 
3.4.1. Στη συμβουλευτική επιτροπή θα πρέπει να εκπρο­
σωπείται η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος. 
3.4.2. Σημαντικό είναι να γίνονται διαβουλεύσεις ανάμεσα 
στην Επιτροπή και τη συμβουλευτική επιτροπή (άρθρο 4, 
παράγραφος 2), αλλά και οι δύο αυτές θα πρέπει να συμβου­
λεύονται την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος. Η μεθό­
δευση των διαβουλεύσεων μεταξύ των τριών θα πρέπει να 
συγκεκριμενοποιηθεί επειγόντως πριν από την υιοθέτηση της 
Acnat από το Συμβούλιο Υπουργών. Σχετικό είναι και το 
άρθρο 5, παράγραφος 1. 
3.5. Άρθρο 6 
Θα πρέπει να γίνει σαφές ότι μεταξύ της Επιτροπής και 
του εταίρου που θα εκτελέσει το πρόγραμμα, υπογράφεται 
σύμβαση. 
3.6. Άρθρο 7 
Το άρθρο 7 θα πρέπει να τροποποιηθεί και να λέει ότι οι 
τακτικές εκθέσεις περιλαμβάνουν στοιχεία σχετικά με την 
πρόοδο των εργασιών με κριτήριο την επίτευξη των σκοπών 
και στόχων του εκάστοτε προγράμματος. 
4. Παράρτημα 
4.1. Το παράρτημα περιλαμβάνει πλήρη κατάλογο των 
πληροφοριακών στοιχείων που απαιτούνται προκειμένου για 
την υποβολή αίτησης για χρηματοδότηση ενός προγράμμα­
τος. Μπορεί όμως να βελτιωθεί με δύο τροποποιήσεις. 
Βρυξέλλες, 18 Οκτωβρίου 1990. 4.2. Θα χρειασθεί, πρώτον, να γίνει κάποια αλλαγή στη 
διατύπωση ώστε το παράρτημα να καλύπτει τη χρηματο­
δότηση προγραμμάτων για την προστασία τόσο ειδών όσο 
και οικοτόπων (βλέπε σημείο 3.3.2 παραπάνω). 
4.3. Δεύτερον, η προτελευταία προϋπόθεση αφορά πλη­
ροφοριακά στοιχεία για την προστασία της περιοχής, είτε 
πρόκειται για οικότοπο ή για τον τόπο όπου βρίσκεται ένα 
είδος που κινδυνεύει. Πριν από την έγκριση της χρηματο­
δότησης ενός προγράμματος, πρέπει να υπάρχει ένα συμφω­
νημένο σχέδιο για τη μελλοντική διαχείριση της περιοχής 
σε μακροπρόθεσμη βάση. 
5. Συμπεράσματα 
5.1. Η ΟΚΕ είναι σύμφωνη με τη γενική προσέγγιση που 
ακολουθείται για τον προτεινόμενο κανονισμό αλλά ζητά να 
γίνουν ορισμένες διευκρινίσεις σύμφωνα με τις παραπάνω 
γενικές και ειδικές παρατηρήσεις. 
5.2. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η χρηματοδότηση από την Κοινό­
τητα προγραμμάτων γενικού κοινοτικού ενδιαφέροντος έχει 
κάποιο ρόλο να παίξει, αφού πολλά από αυτά θα ξεπεράσουν 
τα εθνικά τους σύνορα. 
5.3. Η ΟΚΕ εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη της για το γεγονός 
ότι στο αρχικό κείμενο του προτεινόμενου κανονισμού δεν 
είχε επισυναφθεί δημοσιονομικό δελτίο ('). Από κανένα κρά­
τος μέλος δεν μπορεί να ζητηθεί να υπογράψει επιταγή χωρίς 
να κατονομάζει το δικαιούχο ή το πληρωτέο ποσόν. Η ΟΚΕ 
σημειώνει ωστόσο, το παράρτημα με το δημοσιονομικό δελ­
τίο (2) που υπέβαλε στη συνέχεια η Επιτροπή. 
(') Έγγρ. COM(90) 125 τελικό — Αιτιολογική Έκθεση, σημείο 8. 
(2) Έγγρ. COM(90) 125 τελικό, της 27ης Αυγούστου 1990. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francois STAEDELIN