ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις αρχές, τις προτεραιότητες και τις προϋποθέσεις που εμπεριέχονται στην ευρωπαϊκή εταιρική σχέση με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη {SEC(2004) 375}

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης, της 19ης και 20ής Ιουνίου 2003, επανέλαβε την απόφασή του να υποστηρίξει πλήρως και αποτελεσματικά την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και επεσήμανε ότι "οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα γίνουν αναπόσπαστο μέρος της ΕΕ μόλις εκπληρώσουν τα καθορισμένα κριτήρια". Ενέκρινε επίσης τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 2003 σχετικά με τα Δυτικά Βαλκάνια, περιλαμβανομένου και του παραρτήματος με τον τίτλο "Το θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης για τα Δυτικά Βαλκάνια: Πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση", το οποίο έχει ως στόχο να ενισχύσει ακόμα περισσότερο τις σχέσεις ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα Δυτικά Βαλκάνια, βάσει των πρακτικών που εφαρμόζονται στη διαδικασία διεύρυνσης, όπως είναι η σύναψη ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων. Η Επιτροπή κλήθηκε να υποβάλει την πρώτη δέσμη Ευρωπαϊκών Εταιρικών Σχέσεων στο Συμβούλιο για έγκριση μαζί με τις επόμενες ετήσιες εκθέσεις που αφορούν τη διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΔΣΣ), περί τα τέλη Μαρτίου 2004.

Η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη βασίζεται στις διατάξεις του κανονισμού (EΚ) αριθ. 533/2004 του Συμβουλίου. Απαριθμεί τις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες που εντοπίζονται στην ετήσια έκθεση 2004 της Επιτροπής, με σκοπό τις προετοιμασίες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης για περαιτέρω ενσωμάτωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αποτελεί συνοπτικό κατάλογο βάσει του οποίου θα αποτιμάται η επιτευχθείσα πρόοδος. Η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη αντικατοπτρίζει την τρέχουσα φάση προετοιμασίας και ανταποκρίνεται στις ανάγκες της. Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη αναμένεται να ανταποκριθεί στην ευρωπαϊκή εταιρική σχέση, καταρτίζοντας ένα σχέδιο δράσης με χρονοδιάγραμμα και λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να εφαρμόσει τις προτεραιότητες της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης. Η πρόοδος ως προς την εφαρμογή των προτεραιοτήτων θα παρακολουθείται τακτικά από την Επιτροπή και ιδίως στις ετήσιες εκθέσεις ΔΣΣ, καθώς και μέσω των διαρθρώσεων που έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας.

Οι προτεραιότητες της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης θα πρέπει να αποτελέσουν τη βάση για τον προγραμματισμό των χρηματοοικονομικών πόρων που συνθέτουν την κοινοτική βοήθεια, η οποία θα εξακολουθήσει να παρέχεται με τα υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα και ιδίως δυνάμει του κανονισμού (EΚ) αριθ. 2666/2000 του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2000 (CARDS).

Η προτεινόμενη απόφαση του Συμβουλίου δεν έχει χρηματοδοτικές επιπτώσεις.

Με βάση τα προαναφερθέντα, η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει την συνημμένη απόφαση.

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις αρχές, τις προτεραιότητες και τις προϋποθέσεις που εμπεριέχονται στην ευρωπαϊκή εταιρική σχέση με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για τη ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 533/2004 του Συμβουλίου σχετικά με την καθιέρωση ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης [1] και ιδίως το άρθρο 2,

[1] EE L

την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης, της 19ης και 20ής Ιουνίου 2003, προσυπέγραψε το "Θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης για τα Δυτικά Βαλκάνια: Πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση", στο οποίο η σύναψη ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων αναφέρεται ως ένα από τα μέσα για την εντατικοποίηση της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης.

(2) Ο κανονισμός (EΚ) αριθ. 533/2004 ορίζει ότι το Συμβούλιο πρέπει να αποφασίσει, με ειδική πλειοψηφία και μετά από πρόταση της Επιτροπής, σχετικά με τις αρχές, τις προτεραιότητες και τους όρους που θα πρέπει να περιέχουν οι ευρωπαϊκές εταιρικές σχέσεις, καθώς και για τις τυχόν μεταγενέστερες προσαρμογές.

(3) Ο κανονισμός (EΚ) αριθ. 533/2004 προβλέπει ότι η παρακολούθηση της υλοποίησης των ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων θα διασφαλιστεί στο πλαίσιο των μηχανισμών που έχουν καθιερωθεί σύμφωνα με τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης και ειδικότερα με τις ετήσιες εκθέσεις.

(4) Στην μελέτη σκοπιμότητας της Επιτροπής, του 2003 και στην ετήσια έκθεση της Επιτροπής για το 2004 παρατίθεται ανάλυση της προετοιμασίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης για την περαιτέρω ενσωμάτωση στην Ευρωπαϊκή ´Ένωση και εντοπίζονται ορισμένοι τομείς προτεραιότητας στους οποίους θα πρέπει να εξακολουθήσουν να καταβάλλονται προσπάθειες.

(5) Για την προετοιμασία της περαιτέρω ενσωμάτωσής της στην Ευρωπαϊκή ´Ένωση, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη πρέπει να καταρτίσει ένα πρόγραμμα δράσης με χρονοδιάγραμμα και λεπτομερή στοιχεία για τα μέτρα που η Βοσνία-Ερζεγοβίνη προτίθεται να λάβει προς τον σκοπό αυτό.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 533/2004, οι αρχές, οι προτεραιότητες και οι όροι τους οποίους περιλαμβάνει η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη καθορίζονται στο παράρτημα, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Η υλοποίηση της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης εξετάζεται στο πλαίσιο των μηχανισμών που έχουν καθιερωθεί σύμφωνα με τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση τίθεται σε ισχύ την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος [...]

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. Εισαγωγη

Στο θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης εντοπίζονται οι τρόποι και τα μέσα για να ενισχυθεί η διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, μεταξύ άλλων μέσω της καθιέρωσης ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων.

Βάσει της ετήσιας έκθεσης της Επιτροπής, σκοπός της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι ο εντοπισμός προτεραιοτήτων για την ανάληψη δράσης, έτσι ώστε να ενισχυθούν οι προσπάθειες για την περαιτέρω προσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, βάσει ενός συνεκτικού πλαισίου. Οι προτεραιότητες προσαρμόζονται στις συγκεκριμένες ανάγκες και το στάδιο προετοιμασίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και θα ενημερωθούν δεόντως. Η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση παρέχει επίσης καθοδήγηση για τη παροχή χρηματοδοτικής συνδρομής στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Αναμένεται ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη θα εγκρίνει ένα σχέδιο δράσης που θα περιλαμβάνει ένα χρονοδιάγραμμα και λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να υλοποιήσει τις προτεραιότητες της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης. Το εν λόγω σχέδιο θα πρέπει επίσης να προσδιορίζει τους τρόπους υλοποίησης του θεματολογίου της Θεσσαλονίκης, τις προτεραιότητες για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς, όπως εντοπίστηκαν στη διάσκεψη του Λονδίνου το 2002 και στην υπουργική σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 28 Νοεμβρίου 2003 στο πλαίσιο του φόρουμ EΕ-Δυτικά Βαλκάνια, καθώς και τα μέτρα που εξέθεσε κάθε χώρα των Δυτικών Βαλκανίων στη συνεδρίαση της 5ης Νοεμβρίου 2003, στο Βελιγράδι, ως συνέχεια της διάσκεψης της Οχρίδας για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.

2. Αρχεσ

Η διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης θα εξακολουθήσει να αποτελεί το πλαίσιο για την ευρωπαϊκή πορεία των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, καθόλη τη διάρκεια μέχρι τη μελλοντική τους προσχώρηση.

Οι βασικές προτεραιότητες που έχουν εντοπιστεί για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη αφορούν την ικανότητά της να πληροί τα κριτήρια που καθορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπενχάγης, του 1993, καθώς και τους όρους που προβλέπονται στη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης και ειδικότερα τους όρους που διευκρινίζονται από το Συμβούλιο στα συμπεράσματά του της 29ης Απριλίου 1997 και της 21ης-22ας Ιουνίου 1999, το περιεχόμενο της τελικής δήλωσης της συνόδου κορυφής του Ζάγκρεμπ, της 24ης Νοεμβρίου 2000 και το θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης.

3. Προτεραιοτητεσ

Στην ετήσια έκθεση της Επιτροπής εκτιμάται ότι έχει σημειωθεί πρόοδος και επισημαίνονται οι τομείς στους οποίους απαιτείται να εντείνει η χώρα αυτή τις προσπάθειές της. Οι προτεραιότητες που απαριθμούνται στην εν λόγω ευρωπαϊκή εταιρική σχέση έχουν επιλεγεί με βάση το γεγονός ότι είναι ρεαλιστική η προσδοκία να μπορέσει η Βοσνία-Ερζεγοβίνη να τις υλοποιήσει ή να τις προωθήσει ουσιαστικά κατά τα επόμενα έτη. Έγινε διαχωρισμός μεταξύ βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων, που αναμένεται να υλοποιηθούν εντός ενός ή δύο ετών, και μεσοπρόθεσμων προτεραιοτήτων, οι οποίες αναμένεται να υλοποιηθούν εντός τριών έως τεσσάρων ετών.

Η ευρωπαϊκή εταιρική σχέση επισημαίνει τους βασικούς τομείς προτεραιότητας για τις προετοιμασίες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης για την περαιτέρω ενσωμάτωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με βάση την ανάλυση την οποία περιλαμβάνει η μελέτη σκοπιμότητας και η ετήσια έκθεση του 2004. Θα πρέπει να υπενθυμιστεί το γεγονός ότι, όσον αφορά την προσέγγιση των νομοθεσιών, η ενσωμάτωση του κοινοτικού κεκτημένου στη νομοθεσία δεν είναι καθαυτή επαρκής. θα πρέπει επίσης να προετοιμαστεί η πλήρης υλοποίησή του.

3.1 ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΑ

Πολιτικη Κατασταση

Δημοκρατια και κρατοσ δικαιου

* Προετοιμασία εκλογών - Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη θα πρέπει να αναλάβει την πλήρη οργανωτική και δημοσιονομική ευθύνη για τις δημοτικές εκλογές του 2004.

* Αποτελεσματικότερη διακυβέρνηση - Εφαρμογή του νόμου για το Υπουργικό Συμβούλιο και του νόμου περί υπουργείων. Επαρκώς τακτική σύγκληση συνόδων του Υπουργικού Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου, με σκοπό την επιτάχυνση της διαχείρισης των εργασιών της κυβέρνησης. Διασφάλιση της δέουσας λειτουργικότητας των νέων υπουργείων και οργανισμών που δημιουργήθηκαν, σε επίπεδο κεντρικής διοίκησης, με το νόμο του 2002 περί του Υπουργικού Συμβουλίου. Πλήρης εφαρμογή του «προγράμματος δράσης για μεταρρυθμίσεις προτεραιότητας», του 2003 - 2004 και κατάρτιση, για το 2004 (και τα επόμενα έτη), ενός ενοποιημένου, εθνικού προγράμματος κυβερνητικών εργασιών, το οποίο θα προσαρμόζει τις προτεραιότητες πολιτικής στους δημοσιονομικούς πόρους. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

* Παρακολούθηση των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της ασφάλειας - Εφαρμογή του νόμου περί άμυνας. Έγκριση και έναρξη της εφαρμογής του νόμου σχετικά με την υπηρεσία πληροφοριών και ασφάλειας.

* Αποτελεσματικότερη δημόσια διοίκηση - Καταβολή περαιτέρω προσπαθειών για τη δημιουργία μιας αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης ενός πλήρους προγράμματος δράσης, συνοδευόμενου από εκτίμηση του σχετικού κόστους, για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων (για παράδειγμα, στους τομείς της αστυνομίας και της υγείας). Χρηματοδότηση των δημόσιων φορέων, σε επίπεδο κράτους και οντοτήτων και συνεργασία με τους εν λόγω φορείς. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

* Αποτελεσματική δικαστική εξουσία - Έγκριση νομοθεσίας για τη θέσπιση ενιαίου ανωτάτου συμβουλίου δικαστών και εισαγγελέων για τη Β-Ε, με σκοπό την εδραίωση του κύρους των διορισμών έναντι των δικαστικών λειτουργών των οντοτήτων και την ενίσχυση της ανεξαρτησίας των δικαστικών σε ολόκληρη τη Β-Ε. Πρόβλεψη της κατάλληλης επάνδρωσης και χρηματοδότησης των δικαστηρίων. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

Ανθρωπινα δικαιωματα και προστασια των μειονοτητων

* Ουσιαστική προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων - Έγκριση και θέση σε ισχύ των νομοθετικών πράξεων που εκκρεμούν, για την ενθάρρυνση της επιστροφής των προσφύγων. Ειδικότερα, εκπόνηση, έγκριση και εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με το ταμείο της Β-Ε για την επιστροφή των προσφύγων. Ολοκλήρωση της διαδικασίας υπαγωγής στον έλεγχο της Β-Ε των φορέων για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Διασφάλιση της εκδίκασης εκκρεμουσών υποθέσεων ενώπιον του Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της μεταβίβασης αρμοδιοτήτων του εν λόγω δικαστηρίου στο Συνταγματικό Δικαστήριο. Χορήγηση επαρκούς χρηματοδότησης για το Δικαστήριο. Ανάληψη της πλήρους ευθύνης του κρατικού διαμεσολαβητή και προώθηση της συγχώνευσης των θεσμών του κρατικού διαμεσολαβητή και των διαμεσολαβητών των οντοτήτων. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

Περιφερειακη και διεθνησ συνεργασια

* Συμμόρφωση με τις ισχύουσες προϋποθέσεις και διεθνείς υποχρεώσεις - Πλήρης συνεργασία με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία, ιδίως από μέρους της Δημοκρατίας των Σερβοβοσνίων (RS), ειδικότερα με την παραπομπή εγκληματιών πολέμου στη δικαιοσύνη, ενώπιον του διεθνούς δικαστηρίου [...] Ολοκλήρωση των δράσεων που εκκρεμούν στο πλαίσιο του Χάρτη Πορείας. Λήψη μέτρων για την εφαρμογή των κριτηρίων μετά την ένταξη της Β-Ε στο Συμβούλιο της Ευρώπης, ιδίως στους τομείς της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

Οικονομικη Κατασταση

Υπαρξη μιασ οικονομιασ της αγορασ και διαρθρωτικων μεταρρυθμισεων

* Διασφάλιση της μακροοικονομικής σταθερότητας - Διατήρηση ενός σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου βάσει του προγράμματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και αποδεδειγμένη τήρηση της αναλογικότητας στο πλαίσιο των διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών.

* Βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος - Προώθηση της ιδιωτικοποίησης των επιχειρήσεων. Έγκριση και εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που εντάσσονται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας "Bulldozer Initiative". Εφαρμογή της νομοθεσίας για την εταιρική διοίκηση.

* Αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία - Εφαρμογή του νόμου περί στατιστικών, με σκοπό τη δημιουργία ενός λειτουργικού συστήματος στατιστικής, στο οποίο θα καθορίζονται σαφώς οι αρμοδιότητες και οι μηχανισμοί συντονισμού. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας).

Διαχειριση των δημοσιων οικονομικων

* Νομοθεσία για τον προϋπολογισμό - Ψήφιση και έναρξη εφαρμογής του σχετικού νόμου, ο οποίος θα πρέπει να περιλαμβάνει πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό και προβλέψεις και έναρξη εργασιών για την κατάρτιση ενός ενοποιημένου κρατικού λογαριασμού. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

* Δημοσιονομική πρακτική - Λήψη μέτρων για την εγγραφή όλων των εσόδων των κρατικών αρχών στα διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των επιχορηγήσεων και άλλων μορφών διεθνούς συνδρομής. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας).

Ευρωπαϊκα Προτυπα

* Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση - Διασφάλιση της ενδεδειγμένης και πλήρους λειτουργίας της Διεύθυνσης Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων της στον τομέα του συντονισμού της ενίσχυσης. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

Εσωτερικη αγορα και εμποριο

* Τήρηση των διεθνών προτύπων - Διασφάλιση της ταχείας, πλήρους και ορθής υλοποίησης όλων των συμφωνιών ελευθέρων συναλλαγών που έχουν αποτελέσει το αντικείμενο διαπραγματεύσεων.

* Ανάπτυξη ενιαίου οικονομικού χώρου της B-Ε - Ίδρυση Συμβουλίου Ανταγωνισμού. Εισαγωγή στην έννομη τάξη της Β-Ε διατάξεων περί αμοιβαίας αναγνώρισης των προϊόντων και εφαρμογή ενός συνεκτικού και αποτελεσματικού καθεστώτος δημοσίων συμβάσεων, σε ολόκληρη τη χώρα. Κατάργηση όλων των περιττών υποχρεώσεων για την έγκριση διαφόρων ειδών αδειών, ώστε να μπορούν εκείνοι που παρέχουν υπηρεσίες (συμπεριλαμβανομένων των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων) να ασκούν τις δραστηριότητές τους σε ολόκληρη τη Β-Ε, χωρίς να υποχρεώνονται στην εκπλήρωση μη αναγκαίων διοικητικών υποχρεώσεων. Δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος εγγραφής στο μητρώο επιχειρήσεων, το οποίο θα είναι αναγνωρισμένο σε ολόκληρη τη Β-Ε. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

* Συνεκτική εμπορική πολιτική - Χάραξη μιας συνεπούς και σφαιρικής εμπορικής πολιτικής και αναθεώρηση της ισχύουσας νομοθεσίας, με σκοπό τη διασφάλιση μιας συνεκτικής πολιτικής στον τομέα των ελευθέρων ζωνών. Καθιέρωση, σε κρατικό επίπεδο, της πιστοποίησης και άλλων διαδικασιών για την εξαγωγή ζωικών προϊόντων, καθώς και ίδρυση ενός φυτοϋγειονομικού φορέα, κατά τα πρότυπα της ΕΚ, για την προώθηση των εξαγωγών, αλλά και για την ενίσχυση των προτύπων και του ενιαίου οικονομικού χώρου. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

* Αναμόρφωση των τελωνείων και της φορολογίας - Εφαρμογή των συστάσεων της Επιτροπής για την Πολιτική Έμμεσης Φορολογίας. Εξασφάλιση κοινοβουλευτικής έγκρισης του νόμου για την Αρχή Έμμεσης Φορολογίας, καθώς και της συναφούς νομοθεσίας εφαρμογής. Διασφάλιση της εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένου του διορισμού ενός Διευθυντή για την Αρχή Έμμεσης Φορολογίας και της λειτουργίας της νέας τελωνειακής αρχής. Αποδεδειγμένη πρόοδος σε ότι αφορά την εισαγωγή του ΦΠΑ, έτσι ώστε να τηρηθεί το σχετικό χρονοδιάγραμμα. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

* Πιστοποιητικά καταγωγής - Διασφάλιση της αξιοπιστίας όλων των πιστοποιητικών καταγωγής της Β-Ε.

Τομεακεσ πολιτικεσ

* Ολοκληρωμένη αγορά στον τομέα της ενέργειας - Εφαρμογή προγραμμάτων δράσης σε επίπεδο οντοτήτων, για την αναδιάρθρωση της αγοράς στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

* Κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση - Έγκριση νομοθεσίας για το Κρατικό Ραδιοτηλεοπτικό Σύστημα (ΚΡΣ), σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και τις ειρηνευτικές συμφωνίες του Ντέϊτον-Παρισιού και λήψη μέτρων για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας ενός χρηματοδοτικά και δημοσιογραφικά ανεξάρτητου ενιαίου κρατικού ραδιοτηλεοπτικού συστήματος για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, με κοινή υποδομή των αντίστοιχων σταθμών μετάδοσης. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

Συνεργασια στο χωρο της δικαιοσυνησ και των εσωτερικων υποθεσεων

* Καταπολέμηση της εγκληματικότητας και ιδίως του οργανωμένου εγκλήματος - Ανάπτυξη της ικανότητας επιβολής του νόμου σε επίπεδο κράτους, μέσω της διάθεσης των απαραίτητων πόρων και μέσων για τη διασφάλιση της πλήρους λειτουργίας της Κρατικής Υπηρεσίας Πληροφοριών και Προστασίας, καθώς και του Υπουργείου Ασφάλειας της Β-Ε. Προώθηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της αστυνομίας, με σκοπό τον εξορθολογισμό των αστυνομικών υπηρεσιών. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

* Διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης - Διασφάλιση της θέσπισης και λειτουργίας των κατάλληλων δομών για ζητήματα χορήγησης ασύλου και μετανάστευσης. (Σύσταση στη μελέτη σκοπιμότητας)

* Αντιμετώπιση της τρομοκρατίας - Αύξηση του βαθμού διεθνούς συνεργασίας και εργαρμογή των σχετικών διεθνών συμβάσεων για την τρομοκρατία. Βελτίωση της συνεργασίας και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών της αστυνομίας και των μυστικών υπηρεσιών, τόσο εντός του κράτους όσο και με άλλα κράτη. Πρόληψη της χρηματοδότησης και προετοιμασίας τρομοκρατικών πράξεων.

3.2 ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΑ

Πολιτικη Κατασταση

Δημοκρατια και κρατοσ δικαιου

* Προετοιμασία εκλογών - Ανάληψη πλήρους οργανωτικής και δημοσιονομικής ευθύνης για τις εκλογές του 2006, καθώς και άλλες εκλογές.

* Ανάληψη των κυβερνητικών ευθυνών - Μέριμνα για την πλήρη ανάληψη των ευθυνών, σε εθνικό επίπεδο, για τη χάραξη πολιτικής και τη λήψη αποφάσεων. Όλα τα υπουργεία θα πρέπει να χρηματοδοτούνται επαρκώς και να υπάρχουν επιχειρησιακά σχέδια για τα θεσμικά όργανα που απαιτούνται ενόψει μιας μελλοντικής συμφωνίας σταθεροποίησης και σύνδεσης, καθώς και της περαιτέρω ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Διασφάλιση του κατάλληλου συντονισμού σε επίπεδο χάραξης πολιτικής, μεταξύ όλων βαθμίδων της κυβέρνησης.

* Περαιτέρω βελτίωση της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης - Εφαρμογή του ενοποιημένου προγράμματος δράσης για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και βελτίωση των διοικητικών διαδικασιών. Βελτίωση των ικανοτήτων χάραξης πολιτικής και συντονισμού και ανάπτυξη του δυναμικού κατάρτισης δημοσίων υπαλλήλων εντός της Β-Ε (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ασχολούνται με θέματα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης)

* Περαιτέρω ενίσχυση του δικαστικού συστήματος - Διασφάλιση ενιαίων προτύπων διορισμού, προαγωγής, πειθαρχίας και κατάρτισης των δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών, σε ολόκληρη τη Β-Ε. Μέριμνα ώστε να αναλάβει η Β-Ε την πλήρη ευθύνη έναντι του Δικαστηρίου της Β-Ε, της Εισαγγελίας και του Ανώτατου Συμβουλίου Δικαστών και Εισαγγελέων, από άποψη οικονομικών μέσων, διοίκησης και προσωπικού.

* Περαιτέρω μεταρρύθμιση του τομέα της αστυνομίας - Εφαρμογή των συστάσεων για την επιχειρησιακή και στρατηγική επανεξέταση του τομέα της αστυνομίας και διασφάλιση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων για την εφαρμογή του νόμου οργάνων.

* Βελτίωση των μέτρων καταπολέμησης της διαφθοράς - Πρόοδος στον τομέα της καταπολέμησης της διαφθοράς και αποδεδειγμένη συμμόρφωση με τις σχετικές διεθνείς δεσμεύσεις. Έγκριση και εφαρμογή μιας στρατηγικής κατά της διαφθοράς, διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του νόμου περί συγκρούσεως συμφερόντων και ενίσχυση της ικανότητας διεξαγωγής ερευνών και ποινικών διώξεων σε περιπτώσεις διαφθοράς.

Ανθρωπινα δικαιωματα και προστασια των μειονοτητων

* Διασφάλιση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων - Διασφάλιση συγκρίσιμου ή ανώτερου επιπέδου προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σε σχέση με εκείνο που επιτεύχθηκε υπό διεθνή εποπτεία και αποδεδειγμένη αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, ιδίως των δικαιωμάτων των Ρομ. Μέριμνα για την πλήρη εφαρμογή του νόμου περί δικαιωμάτων των εθνικών μειονοτήτων.

* Πλήρης επιστροφή των προσφύγων - Ολοκλήρωση της διαδικασίας επιστροφής των προσφύγων, με παράλληλη διευκόλυνση της οικονομικής και κοινωνικής επανένταξης των προσφύγων.

* Παγίωση του θεσμού του Διαμεσολαβητή - Ολοκλήρωση της συγχώνευσης των θεσμών του κρατικού διαμεσολαβητή και των διαμεσολαβητών των οντοτήτων και διασφάλιση της λειτουργίας του νέου οργάνου.

Περιφερειακη και διεθνησ συνεργασια

* Διασφάλιση της αποτελεσματικής δίωξης των εγκλημάτων πολέμου - Επιτυχής έκβαση των προσπαθειών για την σύλληψη κατηγορουμένων του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ΔΠΔΓ) και την εξάρθρωση δικτύων που στηρίζουν εγκληματίες πολέμου. Μέριμνα ώστε το ΔΠΔΓ να δύναται να έχει, ανά πάσα στιγμή, στη διάθεσή του όλα τα έγγραφα, υλικό και μάρτυρες που απαιτούνται για τις εν εξελίξει έρευνες και / ή ποινικές διώξεις. Ανάληψη διοικητικών και οικονομικών υποχρεώσεων σχετικά με το Τμήμα εγκλημάτων πολέμου των ποινικών δικαστηρίων.

* Συνέχιση της περιφερειακής συνεργασίας - Μέριμνα για την εξεύρεση λύσεων σε εκκρεμή διμερή θέματα που αφορούν τα σύνορα με τις γειτονικές χώρες.

* Τήρηση διεθνών δεσμεύσεων - Τήρηση των δεσμεύσεων της Θεσσαλονίκης σχετικά με την συνεργασία στους τομείς της δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων, του εμπορίου, της ενέργειας, των μεταφορών και του περιβάλλοντος.

Οικονομικη κατασταση

Υπαρξη μιασ οικονομιασ της αγορασ και διαρθρωτικων μεταρρυθμισεων

* Περαιτέρω προώθηση της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης - Περαιτέρω βελτίωση της εταιρικής διακυβέρνησης, μείωση της ακαμψίας στην αγορά εργασίας και μέριμνα ώστε τα εμπορικά δικαστήρια να εφαρμόζουν τη νομοθεσία περί πτώχευσης. Διευκόλυνση της λειτουργίας της αγοράς με περιορισμό της κυβερνητικής παρέμβασης και μείωση της αναλογίας μεταξύ κρατικών δαπανών και ΑΕΠ.

* Διευκόλυνση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων - Περαιτέρω ανάπτυξη του συντονισμού της πολιτικής για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και εξακολούθηση της εφαρμογής των αρχών του Ευρωπαϊκού Χάρτη επιχειρήσεων μικρής κλίμακας.

* Περαιτέρω ανάπτυξη στατιστικών ικανοτήτων, σε επίπεδο κράτους - Ανάπτυξη και εφαρμογή ενός πολυετούς προγράμματος δραστηριοτήτων για τις στατιστικές και εκπόνηση τακτικών και ορθών προβλέψεων του ονομαστικού και πραγματικού ΑΕΠ, συμπεριλαμβανομένων των συνεκτικών στοιχείων για την απασχόληση, την ανεργία, τον πληθωρισμό, το ισοζύγιο πληρωμών, τους μισθούς και τη βιομηχανική παραγωγή. Εξασφάλιση της συνεργασίας με την Eurostat.

Διαχειριση των δημοσιων οικονομικων

* Διασφάλιση της λειτουργίας ενός ενοποιημένου κρατικού λογαριασμού - Διασφάλιση της πλήρους λειτουργικότητας ενός ενοποιημένου κρατικού λογαριασμού στο Υπουργείο Οικονομικών.

* Ανάπτυξη ικανοτήτων στον τομέα του οικονομικού σχεδιασμού - Συνέχιση και ενίσχυση του Μεσοπρόθεσμου Οικονομικού Πλαισίου (MΟΠ) για όλους τους δημοσιονομικούς χρήστες. Εξασφάλιση διαφάνειας στην εκτέλεση του προϋπολογισμού και υποβολή τακτικών χρηματοοικονομικών εκθέσεων.

* Περαιτέρω ενίσχυση της προετοιμασίας του προϋπολογισμού - Ενσωμάτωση των (επί του παρόντος) εκτός προϋπολογισμού πόρων στους προϋπολογισμούς και διατήρηση της ορθής κατάρτισης του προϋπολογισμού, βάσει ρεαλιστικών προβλέψεων των εσόδων. Ενίσχυση των διαδικασιών κατάρτισης του προϋπολογισμού, σε όλα τα υπουργεία.

* Αντιμετώπιση του εσωτερικού χρέους - Εφαρμογή του συνολικού σχεδίου που έχει συμφωνηθεί με το ΔΝΤ σχετικά με το εσωτερικό χρέος.

Ευρωπαϊκα Προτυπα

* Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση - Εφαρμογή μιας στρατηγικής για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ανάπτυξη της ικανότητας για την σταδιακή νομοθετική εναρμόνιση με το κεκτημένο και διεύρυνση του ρόλου της Β-Ε στον προγραμματισμό και την εφαρμογή του CARDS, με μακροπρόθεσμο στόχο την αποκέντρωση της ενίσχυσης.

Εσωτερικη αγορα και εμποριο

* Ενιαία αγορά και επιχειρήσεις - Απόδειξη της αποτελεσματικής λειτουργίας του συμβουλίου για τον ανταγωνισμό και των υπηρεσιών των οντοτήτων για τον ανταγωνισμό και την προστασία των καταναλωτών. Περαιτέρω ενίσχυση της εφαρμογής ενός συνεκτικού και αποτελεσματικού καθεστώτος δημοσίων συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας της υπηρεσίας δημοσίων συμβάσεων και της υπηρεσίας εποπτείας των δημοσίων συμβάσεων. Εξακολούθηση της διασφάλισης της ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών και υπηρεσιών εντός της Β-Ε. Διασφάλιση της πλήρους λειτουργίας των ινστιτούτων για τα πρότυπα, τη μετρολογία και τα πνευματικά δικαιώματα και διευκόλυνση των δεσμών / των ροών πληροφόρησης με δημόσιες / ιδιωτικές επιχειρήσεις. Διασφάλιση της συνεκτικής εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας (ιδίως για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας).

* Ικανότητα διαχείρισης του εμπορίου - Ενίσχυση των δυνατοτήτων χάραξης πολιτικής και διαπραγμάτευσης στο Υπουργείο Εξωτερικού Εμπορίου και Οικονομικών Σχέσεων.

* Εμπορικά πρότυπα - Περαιτέρω ανάπτυξη της ικανότητας της κρατικής κτηνιατρικής υπηρεσίας και διασφάλιση της πλήρους λειτουργίας της φυτοϋγειονομικής υπηρεσίας, έτσι ώστε να τηρηθούν τα πρότυπα της ΕΕ. Θέσπιση κανονιστικών ρυθμίσεων για τα τεχνικά πρότυπα, τα δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ.

* Τελωνεία και φορολογία - Απόδειξη ότι η διαχείριση των ελεύθερων ζωνών πραγματοποιείται κατά τρόπο συμβατό με το κεκτημένο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ολοκλήρωση της συγχώνευσης των τελωνείων και διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής του προγράμματος μεταρρύθμισης των τελωνείων. Μετασχηματισμός του διευθυντικού συμβουλίου της αρμόδιας για την έμμεση φορολογία αρχής, σε φορολογικό συμβούλιο με αρμοδιότητες χάραξης πολιτικής. Περαιτέρω ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας για τα τελωνεία και τη φορολογία. Παρακολούθηση της εφαρμογής του ΦΠΑ σε επίπεδο κράτους και συνέχιση της ανάπτυξης στρατηγικών είσπραξης και ελέγχου, με σκοπό τη σταδιακή μείωση της φοροδιαφυγής, τόσο όσον αφορά την άμεση όσο και την έμμεση φορολογία.

Τομεακεσ πολιτικεσ

* Κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση - Πλήρης εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που έχουν συμφωνηθεί στον τομέα της κρατικής ραδιοφωνίας και τηλεόρασης. Διατήρηση της ανεξαρτησίας του ρυθμιστικού γραφείου για τις επικοινωνίες.

* Ολοκληρωμένη αγορά στον τομέα της ενέργειας - Διασφάλιση της εναρμόνισης του ρυθμιστικού πλαισίου στον τομέα της ενέργειας και δημιουργία ενός ενιαίου κρατικού ρυθμιστικού φορέα, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής του νόμου περί ISO και TRANSCO. Τήρηση των δεσμεύσεων που ανελήφθησαν στο πλαίσιο του μνημονίου συμφωνίας της Αθήνας, το 2003.

* Περιβάλλον - Ενίσχυση, σε επίπεδο κράτους, των ικανοτήτων στον τομέα του περιβάλλοντος, με διασφάλιση της πλήρους λειτουργίας μιας κρατικής υπηρεσίας περιβάλλοντος.

Συνεργασια στο χωρο της δικαιοσυνησ και των εσωτερικων υποθεσεων

* Διαχείριση των συνόρων - Εφαρμογή των διεθνών υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν στη διάσκεψη της Οχρίδας, το Μάιο του 2003, για την ασφάλεια και τη διαχείριση των συνόρων, καθώς και των μέτρων που υποβλήθηκαν στην υπουργική συνάντηση ΕΕ - Δυτικών Βαλκανίων για τη ΔΕΥ (Δικαιοσύνη και τις Εσωτερικές Υποθέσεις), το Νοέμβριο του 2003. Έγκριση και εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής διαχείρισης των συνόρων. Διευκόλυνση της περιφερειακής συνεργασίας και του εμπορίου, μέσω της βελτίωσης της διαχείρισης των συνόρων και των μέσων μεταφοράς. Περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών των συνόρων, των τελωνείων, της αστυνομίας και της εισαγγελίας, για την απαγόρευση και την ποινική δίωξη της παράνομης εμπορίας και άλλων μορφών διασυνοριακής εγκληματικότητας. Υλοποίηση του εθνικού σχεδίου καταπολέμησης της παράνομης εμπορίας. Βελτίωση της διοικητικής ικανότητας όσον αφορά το σύστημα έκδοσης θεωρήσεων και ιδίως τον έλεγχο των αιτήσεων θεωρήσεων.

* Οργανωμένο έγκλημα - Αποδεδειγμένη πλήρης εφαρμογή όλων των συμφωνηθέντων μέτρων στο πρόγραμμα δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, το οποίο υποβλήθηκε στην υπουργική σύνοδο ΔΕΥ, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, το Νοέμβριο του 2003.

* Μετανάστευση και άσυλο - Ουσιαστική εφαρμογή του νόμου για την κυκλοφορία και παραμονή ξένων και για τη χορήγηση ασύλου. Αποτελεσματική εθνική διαχείριση των πολιτικών για τη χορήγηση ασύλου και τη μετανάστευση, παρακολούθηση των μέτρων και υποβολή σχετικών εκθέσεων. Συνέχιση των διαπραγματεύσεων και σύναψη συμφωνιών επανεισδοχής.

4. Προγραμματισμοσ

Η κοινοτική ενίσχυση στο πλαίσιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης με τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων θα παρασχεθεί με τα κατάλληλα χρηματοδοτικά μέσα και ειδικότερα δυνάμει του κανονισμού (EΚ) αριθ. 2666/2000 [2] του Συμβουλίου. Επομένως, η παρούσα απόφαση δεν θα έχει χρηματοοικονομικές επιπτώσεις. Επιπλέον, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη θα έχει πρόσβαση στη χρηματοδότηση από πολυεθνικά και οριζόντια προγράμματα. Η Επιτροπή εργάζεται από κοινού με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ιδίως την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης και την Παγκόσμια Τράπεζα, προκειμένου να διευκολύνει την συγχρηματοδότηση έργων συναφών με τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης.

[2] ΕΕ L 306, της 07.12.2000, σ. 1.

5. Υπο Ορουσ Παροχη Βοηθειασ

Η κοινοτική ενίσχυση στο πλαίσιο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης με τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων θα χορηγηθεί υπό την προϋπόθεση να επιτευχθεί περαιτέρω πρόοδος ως προς την εφαρμογή των πολιτικών κριτηρίων της Κοπενχάγης και ειδικότερα να επιτευχθεί πρόοδος ως προς την υλοποίηση των ειδικών προτεραιοτήτων της εν λόγω ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης. Η μη τήρηση των γενικών αυτών όρων θα μπορούσε να αναγκάσει το Συμβούλιο να λάβει τα δέοντα μέτρα, δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 2666/2000.

Η κοινοτική ενίσχυση υπόκειται επίσης στους όρους που έθεσε το Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του της 29ης Απριλίου 1997 και 21ης -22ας Ιουνίου 1999, ιδίως όσον αφορά τη δέσμευση των δικαιούχων να προβούν σε δημοκρατικές, οικονομικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

6. Παρακολουθηση

Η παρακολούθηση της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης διασφαλίζεται στο πλαίσιο των μηχανισμών που έχουν καθιερωθεί σύμφωνα με τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης και ειδικότερα με την ετήσια έκθεση σχετικά με τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης.

DOCUMENT DE TRAVAIL DES SERVICES DE LA COMMISSION BOSNIE-ET-HERZΙGOVINE - Stabilisation et Association - Rapport 2004

{COM(2004)205 final}

BOSNIE-ET-HERZΙGOVINE

Processus de stabilisation et d'association

Rapport 2004

TABLE DES MATIERES

1. SYNTHΘSE

2. SITUATION POLITIQUE

2.1. Thθmes abordιs dans l'ιtude de faisabilitι

2.2. Autres domaines prioritaires recensιs dans le rapport PSA 2003

2.3. Ιvaluation gιnιrale

3. SITUATION ΙCONOMIQUE

3.1. Thθmes abordιs dans l'ιtude de faisabilitι

3.2. Autres domaines prioritaires recensιs dans le rapport PSA 2003

3.3. Ιvaluation gιnιrale

4. MISE EN bUVRE DU PROCESSUS DE STABILISATION ET D'ASSOCIATION

4.1. Thθmes abordιs dans l'ιtude de faisabilitι

4.2. Autres domaines prioritaires recensιs dans le rapport PSA 2003

4.3. Ιvaluation gιnιrale

5. ASSISTANCE FINANCIΘRE DE LA CE

6. PERCEPTION DE L'UE

PRΙFACE

Le 18 novembre 2003, la Commission europιenne a publiι une ιtude de faisabilitι qui ιvaluait le niveau de prιparation de la Bosnie-et-Herzιgovine (BiH) en vue de l'ouverture de nιgociations pour un accord de stabilisation et d'association (ASA) avec l'Union europιenne. L'ιtude concluait qu'au vu des rιformes rιalisιes jusqu'en octobre/novembre 2003, la Commission espιrait pouvoir recommander au Conseil l'ouverture de nιgociations d'un ASA en 2004, en prιcisant toutefois que cette recommandation serait subordonnιe aux progrθs significatifs accomplis par la BiH dans les 16 domaines de rιforme recensιs dans l'ιtude.

L'ιtude de faisabilitι a procιdι ΰ une analyse de la situation actuelle de la BiH. C'est ainsi qu'elle a couvert une grande partie des domaines gιnιralement examinιs par le rapport annuel sur le processus de stabilisation et d'association (PSA). Le prιsent rapport ne reproduit pas cette analyse mais se concentre en revanche sur les progrθs initiaux rιalisιs dans les 16 domaines de rιforme prioritaires depuis novembre 2003.

L'ιtude de faisabilitι a ιgalement soulignι que la BiH a engagι plusieurs autres rιformes essentielles ΰ la stabilisation de la paix dans le cadre des accords de paix de Dayton-Paris. Comme certaines d'entre elles ne relθvent pas du champ d'application d'un futur ASA, elles n'ont pas ιtι abordιes dans l'ιtude de faisabilitι. Elles ont cependant une incidence sur la capacitι de la BiH de fonctionner comme un Ιtat dιmocratique moderne et, partant, comme un candidat potentiel ΰ l'adhιsion ΰ l'Union europιenne. Le prιsent rapport a pour objectif secondaire d'analyser briθvement ces domaines, particuliθrement ceux qualifiιs de « prioritιs devant κtre prises en compte au cours des 12 prochains mois » dans le rapport PSA 2003, et d'ιvaluer briθvement les progrθs rιalisιs au cours de l'annιe ιcoulιe.

L'Agenda de Thessalonique pour les Balkans occidentaux a recensι les moyens de renforcer le PSA, notamment l'ιtablissement de partenariats europιens. La Commission transmet dθs lors au Conseil pour approbation le premier partenariat europιen avec la BiH, inspirι des partenariats pour l'adhιsion des pays candidats. Le partenariat europιen recense les actions prioritaires ΰ court et moyen termes ΰ entreprendre pour soutenir les efforts consentis par la BiH pour se rapprocher de l'Union europιenne. Ces prioritιs constituent une base objective permettant de mesurer les progrθs rιalisιs. L'ιtude de faisabilitι a recensι 16 domaines prioritaires de rιforme pour l'annιe 2004. Ces 16 domaines prioritaires de rιforme constituent les prioritιs ΰ court terme les plus importantes du partenariat 2004. Les prioritιs ΰ moyen terme dιcoulent des 16 prioritιs ΰ court terme. Si ces domaines de rιforme reprιsentent les objectifs les plus immιdiats pour 2004, les futurs partenariats rιexamineront les prioritιs en fonction des progrθs rιalisιs et de l'ιvolution de la situation.

1. SYNTHΘSE

Les seize rιformes prioritaires recensιes dans l'ιtude de faisabilitι concernent la situation politique actuelle de la BiH, ses perspectives ιconomiques et les progrθs qu'elle a rιalisιs pour satisfaire aux exigences techniques du processus de stabilisation et d'association (PSA).

En ce qui concerne la situation politique, les progrθs ont ιtι modestes. Le gouvernement central reste sous-dιveloppι alors que des tensions entre l'Ιtat et les Entitιs continuent de perturber les affaires publiques et la rιforme. La rιforme de l'administration publique vient ΰ peine de commencer. Des progrθs limitιs ont ιtι constatιs depuis fin 2003 en ce qui concerne le respect des droits de l'homme et la conditionnalitι associιe au Tribunal pιnal international pour l'ex-Yougoslavie (TPIY). L'ιtude de faisabilitι laissait entendre que "une nouvelle dynamique [de rιforme] est en train d'ιmerger au sein de la BiH politique". Des efforts soutenus doivent encore κtre consentis pour qu'il en soit rιellement ainsi et pour que les rιsultats obtenus dans la construction de l'appareil de l'Ιtat ne soient pas gommιs.

L'ιtude de faisabilitι a soulignι par ailleurs que "la croissance ιconomique, si elle s'ajoute ΰ la rιduction des dιpenses inutiles, pourrait apporter les ressources nιcessaires ΰ la rιforme des institutions dont la BiH a besoin". La BiH se trouve confrontιe ΰ des dιfis ιconomiques majeurs. Alors que l'aide internationale diminue, l'investissement privι doit κtre le moteur de la croissance. Le gouvernement doit cependant y contribuer en ιtablissant un cadre favorisant l'investissement et l'entreprise et en gιrant efficacement les fonds dont il dispose. C'est la raison pour laquelle l'ιtude de faisabilitι a mis l'accent sur l'adoption et la mise en application d'une loi budgιtaire au niveau de l'Ιtat, l'enregistrement de tous les revenus perηus par les autoritιs publiques et la mise en oeuvre de la loi sur les statistiques comme des objectifs susceptibles d'κtre atteints en 2004. Quelques progrθs ont ιtι accomplis dans le domaine budgιtaire, nιanmoins, des statistiques fiables, sans lesquelles il n'y a pas de politiques efficaces, font encore dιsespιrιment dιfaut. La BiH doit ιtayer les mesures ΰ court terme recensιes dans l'ιtude de faisabilitι par une rιforme dιcisive des institutions si elle veut ιviter un nouveau marasme ιconomique.

L'ιvaluation faite dans l'ιtude de faisabilitι en ce qui concerne les exigences techniques du PSA reste valable: "... un ensemble de progrθs discontinu, entrecoupι de domaines dans lesquels les rιformes essentielles n'ont pas ιtι achevιes, voire dans certains cas pas mκme engagιes". Ainsi donc, les rιcents succθs tels que l'approbation par le Conseil des ministres d'un plan d'action pour les questions abordιes dans l'ιtude de faisabilitι, les premiθres condamnations prononcιes pour trafic d'κtres humains et les premiθres mesures ιtablissant l'autoritι chargιe de la fiscalitι indirecte sont ternis par des ιchecs dans d'autres domaines. Aucune mesure n'a ιtι totalement achevιe dans cette section. En outre, on peut regretter que dans de trop nombreux domaines, lorsque progrθs il y a eu, cela n'a ιtι que grβce ΰ la pression internationale.

Pour sa part, l'Union europιenne dιploiera tous les moyens dont elle dispose pour soutenir la rιforme en BiH, allant de l'appui technique et financier pour satisfaire aux normes de l'acquis, ΰ des orientations formulιes par le Reprιsentant spιcial de l'UE et des actions prises dans le cadre de la politique europιenne de sιcuritι et de dιfense (PESD) afin d'assurer un environnement stable dans lequel la rιforme puisse progresser. Dθs qu'il sera avιrι que des progrθs significatifs ont ιtι rιalisιs pour satisfaire aux 16 exigences recensιes dans l'ιtude de faisabilitι, la Commission europιenne prendra une dιcision relative ΰ une recommandation de dιcision du Conseil d'ouvrir des nιgociations pour un ASA. En revanche, si les progrθs sont insuffisants, la Commission ne pourra pas recommander l'ouverture de ces nιgociations. La BiH est la seule ΰ pouvoir assurer la rιussite de l'entreprise. Si elle rιalise les 16 prioritιs au cours de l'annιe 2004, elle renforcera une dynamique ιtablie en partie par l'ιtude de faisabilitι et donnera la preuve ΰ l'intιrieur comme ΰ l'ιtranger qu'elle peut s'attaquer ΰ un programme de rιforme plus vaste et plus exigeant encore.

2. SITUATION POLITIQUE

2.1. Thθmes abordιs dans l'ιtude de faisabilitι

Une gouvernance plus efficace - Mettre en oeuvre la loi sur le Conseil des ministres et la loi sur les ministθres. Convoquer des sessions du Conseil des ministres et du Parlement avec une rιgularitι suffisante pour accιlιrer la gestion des affaires gouvernementales. Veiller ΰ ce que les nouveaux ministθres et institutions crιιs au niveau central par la loi de 2002 sur le Conseil des ministres soient rιellement opιrationnels. Mettre en oeuvre dans sa totalitι le "plan d'action pour les rιformes prioritaires" de 2003-2004 et ιlaborer pour 2004 (et les annιes suivantes) un programme de travail gouvernemental au niveau de l'Ιtat en adaptant les prioritιs d'action aux ressources budgιtaires.

La consolidation des nouveaux ministθres et agences de l'Ιtat se fait lentement. Les rθglements des ministθres ont ιtι adoptιs mais le recrutement n'a concernι pratiquement que le niveau des hauts fonctionnaires. Un secrιtaire gιnιral du Conseil des ministres a ιtι nommι mais la mise en place d'autres services gouvernementaux ne progresse pas grandement. Les contraintes budgιtaires pour 2004 pθseront sur le recrutement et, partant, les capacitιs opιrationnelles. Tous les nouveaux ministθres et agences ιprouvent des difficultιs ΰ trouver des locaux appropriιs. Certains nouveaux ministθres ont ιlaborι des textes lιgislatifs, mais avec l'aide internationale. Des rιunions de coordination entre ministθres ont commencι, cependant la coordination entre l'Ιtat, les Entitιs et le district de Brcko reste faible. Rien n'indique que le fonctionnement du gouvernement et du Parlement se soit amιliorι de maniθre significative. Les retards pris par le Conseil des ministres dans l'examen et la transmission au Parlement de textes lιgislatifs sur un certain nombre de lois fondamentales semblent traduire une capacitι de gestion insuffisante et l'existence de programmes politiques divergents au sein du gouvernement.

Il faut saluer la dιtermination constante de la BiH ΰ rιaliser le plan d'action national pour la mise en oeuvre des rιformes prioritaires [3]. En rιalitι, les progrθs sont modestes, en particulier parce que plusieurs rιformes n'ont ιtι que partiellement mises en oeuvre. En outre, en partie ΰ cause d'un dιsaccord entre les gouvernements de l'Ιtat et des Entitιs sur la maniθre de financer les nouvelles institutions de l'Ιtat, le budget de l'Ιtat 2004 n'a pas encore ιtι votι. De ce fait, la rιforme a ιtι diffιrιe de mκme que l'adoption d'un plan de travail consolidι du gouvernement pour 2004.

[3] Ce plan d'action du gouvernement a ιtι adoptι en aoϋt 2003. Il n'est pas identique au plan d'action de janvier 2004 qui aborde les questions et les prioritιs de rιforme recensιes dans l'ιtude de faisabilitι.

Une administration publique plus efficace - Consacrer davantage d'efforts ΰ la mise en place d'une administration publique efficace, notamment par le biais d'un programme d'action complet et chiffrι de rιforme de l'administration publique reposant sur une rιpartition prιcise des compιtences (par exemple, dans les secteurs de la police et de la santι). Financer des agences publiques au niveau de l'Ιtat et des Entitιs et coopιrer avec elles.

Lors de la rιunion de mars 2003 du Conseil de mise en oeuvre de la paix, la BiH s'est engagιe ΰ ιlaborer une stratιgie globale, nationale de rιforme de l'administration publique pour l'automne 2004. Dans ce contexte, un coordinateur national a ιtι dιsignι et une Task Force intergouvernementale et plusieurs groupes de travail se rιunissant rιguliθrement ont ιtι constituιs. En novembre 2003, les trois Premiers ministres ont signι un protocole d'accord avec la Commission europιenne instituant un comitι directeur de l'analyse fonctionnelle chargι d'orienter les examens systιmiques et fonctionnels qui seront intιgrιs dans le programme de rιforme de l'administration publique d'ici ΰ l'automne 2004. La rιalisation des objectifs de la rιforme de l'administration publique posera certainement des questions difficiles concernant l'organisation du service public dans l'ensemble de la BiH. Pour rιformer efficacement l'administration publique, il faut une direction efficace de la part de la BiH et une orientation stratιgique claire.

Les agences publiques de la BiH et de la Republika Srpska (RS) sont opιrationnelles depuis fιvrier 2003 et octobre 2002 respectivement. La direction de l'agence dans la Fιdιration de Bosnie-et-Herzιgovine (FBiH) n'a ιtι dιsignιe qu'en mars 2004 aprθs des mois de dιsaccord entre les partis au pouvoir. L'agence elle-mκme n'est pas encore fonctionnelle. Les nominations politiques dans la fonction publique existent encore ΰ tous les niveaux.

Un pouvoir judiciaire efficace - Adopter la lιgislation ιtablissant un seul conseil supιrieur des juges et des procureurs pour la BiH afin de consolider l'autoritι chargιe des nominations dans les tribunaux des Entitιs et de renforcer l'indιpendance du pouvoir judiciaire dans l'ensemble de la BiH. Veiller ΰ ce que la Cour d'Ιtat dispose d'un personnel et de moyens financiers suffisants.

Un projet de loi prιvoyant un Conseil supιrieur des juges et des procureurs unique au niveau de l'Ιtat a ιtι ιlaborι. Les Entitιs ont approuvι le transfert des compιtences ΰ l'Ιtat, mais avec d'importantes rιserves et un retard de plus de six mois dans le cas de la RS. Comme le mandat des trois conseils existants expire au printemps 2004, il est urgent d'adopter la lιgislation s'y rapportant. En outre, il est capital de prιvoir un financement suffisant dans le budget de l'Ιtat pour 2004 et pour les annιes suivantes pour soutenir ce Conseil.

Le renouvellement des juges et des procureurs s'est poursuivi afin que le processus, rιalisι pour plus de la moitiι, soit terminι fin mars 2004. Une pιnurie de personnel qualifiι reste un handicap.

La Cour d'Ιtat et le parquet de la BiH sont dιsormais opιrationnels dans des locaux adιquats, quoiqu'ils restent dιpendants du financement et du personnel internationaux.

Lιgislation efficace en matiθre de dιfense des droits de l'homme - Adopter et appliquer la lιgislation en suspens pour favoriser le retour des rιfugiιs. Ιlaborer, adopter et mettre en oeuvre notamment la lιgislation sur le fonds pour le retour des rιfugiιs en BiH. Achever la mise sous contrτle de la BiH des organismes de dιfense des droits de l'homme. Veiller ΰ ce que les affaires non rιsolues par la Chambre des droits de l'homme soient traitιes et que les responsabilitιs de la Chambre soient transfιrιes ΰ la Cour constitutionnelle. Garantir un financement adιquat de la Cour. Faire en sorte que la pleine responsabilitι sur le plan national soit assumιe par le mιdiateur central et aller de l'avant dans la fusion des charges des mιdiateurs au niveau central et au niveau des Entitιs.»

Dιbut 2004, des critiques ont ιtι formulιes ΰ l'encontre de la BiH ΰ propos de son bilan en matiθre de droits de l'homme (et dans certains cas celui de la communautι internationale) ΰ cause de lacunes en ce qui concerne les droits des minoritιs (notamment les Roms), l'ιgalitι des sexes, l'accθs aux services sociaux, les droits des travailleurs et des dιtenus, la surveillance ιlectronique injustifiιe, le trafic d'κtres humains etc. Des rιsultats ont toutefois ιtι enregistrιs. En janvier 2004, la BiH a repris officiellement la responsabilitι du rapatriement des rιfugiιs. Les retours se poursuivent, quoiqu'ΰ un rythme plus lent, alors que la mise en oeuvre de la loi sur la propriιtι est pratiquement achevιe dans quasi toutes les municipalitιs. Il faut souligner que la mise en oeuvre dans la Republika Sprska est dιsormais au mκme niveau que dans la FBiH. En novembre 2003, les modifications apportιes ΰ la loi sur les rιfugiιs et les personnes dιplacιes sont entrιes en vigueur et un Fonds des retours de la BiH a ιtι crιι, mais sans directeur ni financement il n'est pas encore opιrationnel. Conformιment ΰ la loi, une nouvelle commission pour les rιfugiιs et les personnes dιplacιes et quatre nouveaux centres rιgionaux (remplaηant les centres des Entitιs) ont ιtι ιtablis. Les centres rιgionaux ne sont pas encore opιrationnels. En outre, les Entitιs et le District de Brcko n'ont pas encore harmonisι leur lιgislation avec celle de l'Ιtat.

Les « stratιgies de dιsengagement » des trois institutions des droits de l'homme mandatιes par les accords de Dayton sont actuellement mises en oeuvre, plaηant ainsi effectivement la protection des droits de l'homme sous contrτle de la BiH. Le transfert des avoirs et des compιtences de la Commission pour la restitution de biens immobiliers ΰ la BiH a ιtι retardι en raison de l'opposition de la FBiH. Le mandat de la Chambre des droits de l'homme est venu ΰ ιchιance en dιcembre 2003 ; son arriιrι a ιtι transfιrι en janvier 2004 ΰ une commission provisoire des droits de l'homme au sein de la Cour constitutionnelle de la BiH. Cette derniθre, bιnιficiant d'une augmentation de fonds pour couvrir son surplus de travail, a commencι ΰ traiter les nouvelles affaires. Le mandat du mιdiateur international est venu ΰ ιchιance en dιcembre 2003 ; l'Office du mιdiateur national de la BiH comprend dιsormais trois membres nationaux. Les Entitιs s'opposent ΰ la fusion des institutions actuelles des mιdiateurs en un seul organe de la BiH.

Respect de la conditionnalitι en vigueur et des obligations internationales - Coopιrer pleinement avec le TPIY, surtout de la part de la Republika Sprska, notamment en dιferrant au tribunal international tous les criminels de guerre inculpιs ... Achever les derniθres ιtapes de la feuille de route. Se conformer aux accords de paix de Dayton-Paris. Prendre des mesures pour mettre en oeuvre les critθres post-adhιsion au Conseil de l'Europe de la BiH, notamment dans les domaines de la dιmocratie et des droits de l'homme.»

La coopιration avec le Tribunal pιnal international pour l'ex-Yougoslavie (TPIY) laisse ΰ dιsirer. Les troupes de RS ont pris part rιcemment ΰ des actions avec la Force internationale de stabilisation (SFOR), mais leur participation a ιtι symbolique. Ainsi, si les capacitιs de mise en oeuvre de la loi au niveau local se sont sans doute amιliorιes, il n'est pas sϋr que de telles opιrations puissent ou pourraient κtre organisιes, rιalisιes ou suivies sans l'engagement de la communautι internationale. En dιcembre 2003, la mise en place d'une commission, tout d'abord retardιe par la rιticence de la RS, a ιtι rιalisιe avec la participation de la RS, de la communautι internationale et des familles des victimes, afin d'enquκter sur les ιvιnements de Srebrenica de juillet 1995. Cette commission s'est rιunie rιguliθrement mais a ιtι accusιe de parti pris politique dans ses mιthodes de travail et ses conclusions.

Les prιparatifs se poursuivent avec l'aide de la BiH pour la Chambre des crimes de guerre spιcialisιe au sein de la Cour d'Ιtat. Un comitι directeur conjoint pour la Chambre des crimes de guerre a ιtι ιtabli avec la participation des ministθres de la justice, de la sιcuritι, du trιsor et des affaires ιtrangθres de la BiH. Il s'est rιuni pour la premiθre fois en dιcembre 2003. ΐ l'avenir, la BiH devra assumer une plus grande responsabilitι politique, administrative et financiθre pour la Chambre. Son ιtablissement suppose aussi que la BiH dispose d'une capacitι d'enquκte dans ce secteur.

Dιbut 2004, plusieurs mesures de la feuille de route n'ιtaient toujours pas prises : mise en oeuvre de la rιforme du service public de radio-tιlιdiffusion, amιlioration de la mise en oeuvre au niveau de l'Ιtat et de la RS des dιcisions des institutions chargιes des droits de l'homme (notamment mieux faire rapport aux organismes internationaux des droits de l'homme) et d'autres mesures en faveur d'un marchι unique en BiH (cf. section 4.1).

La BiH continue ΰ faire des progrθs en ce qui concerne les critθres post-adhιsion au Conseil de l'Europe. Cependant, le processus de modification de la loi sur les ιlections en BiH et d'examen de la question de l'identitι « constituante » de chaque peuple n'a pas encore commencι.

2.2. Autres domaines prioritaires recensιs dans le rapport PSA 2003

Depuis le rapport 2003, quatre commissions de rιforme composιes de personnel ressortissant de la BiH et prιsidιes par un reprιsentant de la communautι internationale sont opιrationnelles. Elles ont formulι des propositions de rιforme concernant la fiscalitι indirecte (cf. section 4.1), la dιfense, les services de renseignement et l'administration de la ville de Mostar.

Les travaux de la Commission de rιforme de la dιfense ont remιdiι, du moins partiellement, aux failles rιvιlιes par le scandale Orao. Les enquκtes ont donnι du poids aux arguments en faveur d'une rιforme des forces militaires et du renforcement de la capacitι de l'Ιtat de contrτler les licences d'importation et d'exportation militaires. La commission de la dιfense, ιtablie en mai 2003, a proposι un ensemble de textes lιgislatifs, adoptιs par le Parlement en dιcembre 2003, ιtablissant les structures de dιfense au niveau de l'Ιtat, un ministθre de la dιfense de la BiH, le commandement et le contrτle au niveau de l'Ιtat, le contrτle parlementaire et une rιduction significative des forces armιes. La mise en application de la loi a subi des retards. La mise en place de structures militaires cohιrentes de la BiH contribuera ΰ amιliorer de maniθre gιnιrale la sιcuritι intιrieure et favorisera la rιduction des troupes de la SFOR. Une prιsence internationale reste sans doute nιcessaire compte tenu des problθmes de sιcuritι qui subsistent. Une mission de relθve de la SFOR par l'Union europιenne apporterait donc un soutien significatif au processus d'intιgration du PSA.

Les deux autres rιformes sont moins avancιes. En ce qui concerne le renseignement, une commission a ιlaborι des propositions concernant une agence de renseignement unique au niveau de l'Ιtat. En raison d'un dιsaccord politique, le Conseil des ministres n'a pas examinι la loi ; le Haut Reprιsentant a donc pris la dιcision d'inviter le Conseil ΰ transmettre le projet au Parlement. Cette loi a ιtι adoptιe en mars 2004 mais dans des versions qui doivent κtre harmonisιes. En ce qui concerne la rιforme de l'administration de la ville de Mostar, des intιrκts ethniques et politiques divergents n'ont pas permis d'aboutir ΰ un accord dιfinitif sur le nouveau statut de la ville. Une fois de plus malheureusement, la contrainte s'est avιrιe le seul moyen de passer outre les intιrκts divergents et apparemment irrιconciliables des ethnies et des partis.

Le rapport 2003 a encore soulignι la nιcessitι de coopιrer pleinement avec la Mission de police de l'UE (MPUE). Les relations de la MPUE avec la police locale sont bonnes ; les forces locales acceptent le « parrainage » de la MPUE et le comitι directeur de la police de BiH a bien fonctionnι. Une autre exigence concernait la nιcessitι de garantir le respect de la libertι et de la sιcuritι des journalistes. Si des abus se produisent encore (par exemple le service de renseignement de la FBiH mettrait les journalistes sur ιcoute), les violations semblent plus ponctuelles que systιmiques. D'autre part, les journalistes de la BiH ont ιtι critiquιs pour leur manque d'objectivitι et pour ne pas tenir compte des dιcisions du Conseil de la presse de BiH.

La BiH continue d'encourager la coopιration rιgionale. Sa prιsidence active du processus de coopιration de l'Europe du Sud-est, centrι sur la justice et l'Ιtat de droit, mιrite d'κtre signalιe. Sa participation constante aux initiatives du pacte de stabilitι est ΰ souligner (cf. document de stratιgie, section 4.5 initiatives rιgionales). En ce qui concerne les relations bilatιrales avec des Ιtats de la rιgion, les excuses que le prιsident de Serbie-et-Montιnιgro a prιsentιes publiquement aux citoyens de BiH en novembre 2003 pour « les injustices commises pendant la guerre de 1992-1995 » ont ιtι bien reηues et suivies par des accords sur la coopιration scientifique et technique et la facilitation du passage des frontiθres. Une rιunion en dιcembre 2003 avec la Croatie a dιbouchι sur des accords pour une meilleure coopιration bilatιrale, mais pas d'accord sur Ploce. L'obligation de visa a ιtι supprimιe ΰ partir de janvier 2004 ΰ la fois avec la Croatie et la Serbie-et-Montιnιgro. En revanche, les relations bilatιrales avec ces deux pays risquent de pβtir du non-respect de la part de la BiH des engagements en matiθre de libre-ιchange (cf. section 4.1).

2.3. Ιvaluation gιnιrale

Pour 2004, l'ιtude de faisabilitι a prιvu un programme de rιforme considιrable. Ce programme est toutefois moins impressionnant si l'on sait que quelques-unes seulement des rιformes identifiιes sont nouvelles. Il est heureux que le Conseil des ministres, avec l'appui de la DIE, ait adoptι une approche structurιe et mιthodique de la rιforme. Fin dιcembre 2003, un plan d'action concernant les prioritιs formulιes dans l'ιtude de faisabilitι a ιtι adoptι et prιsentι au Parlement en janvier 2004. Ce document fixe des ιchιances et dιfinit les compιtences des institutions de la BiH. Son existence tιmoigne ΰ la fois d'une volontι d'organisation et d'une pensιe structurιe. L'objectif est de rιsoudre la plupart des problθmes avant la fin de l'ιtι 2004 - un calendrier rιaliste mais nιanmoins ambitieux. Une dιclaration faite en fιvrier 2004 par plusieurs partis en faveur de l'intιgration europιenne a ιtι aussi bien accueillie, mais elle doit κtre suivie de mesures concrθtes.

Au cours des dix premiers mois de 2003, la rιforme a progressι, notamment par la mise en place d'un nouveau Conseil des ministres, le lancement de la rιforme de l'administration publique, l'introduction d'un nouveau code pιnal et code de procιdure pιnale, l'entrιe en fonction de la Cour d'Ιtat, la contribution importante ΰ l'ιtude de faisabilitι, la poursuite des rapatriements de rιfugiιs et l'amιlioration de la lιgislation concernant les biens immobiliers etc. ΐ la fin de l'annιe, l'adoption de lois sur la fiscalitι indirecte et la dιfense - sur pression internationale - a ιgalement ιtι acquise, marquant des points vers l'autonomie de l'Ιtat de BiH. Au passif, il faut toutefois mentionner, fin 2003 dιbut 2004, l'opposition ΰ la rιforme du service de renseignement et ΰ un nouveau statut pour Mostar ainsi que d'autres mesures regrettables (voir section 4 ci-aprθs). Le problθme est double. Premiθrement, l'espoir d'une dynamique nouvelle et claire de la rιforme n'a pas ιtι confirmι ; en effet, l'obstruction politique ΰ la rιforme est encore frιquente. Deuxiθmement, l'appropriation de la rιforme par la BiH reste limitιe ; pour la plupart des avancιes, l'initiative, la contribution et la pression de la communautι internationale ont ιtι dιterminantes. La volontι politique et les capacitιs dιfaillantes en BiH auront inιvitablement une incidence nιgative sur la mise en oeuvre des rιformes adoptιes. Cela ne serait certes pas la base idιale sur laquelle construire un ASA.

3. SITUATION ΙCONOMIQUE

3.1. Thθmes abordιs dans l'ιtude de faisabilitι

Des statistiques fiables - Mettre en oeuvre la loi sur les statistiques afin de mettre en place un systθme performant de statistiques dιfinissant clairement les responsabilitιs et les mιcanismes de coordination.

Bien que les trois agences de statistiques aient convenu en novembre 2003 de mettre en place un systθme unique de statistiques pour la BiH, peu de progrθs sont ΰ signaler. La loi (imposιe) sur les statistiques n'a pas encore ιtι adoptιe selon la procιdure parlementaire nationale et le Conseil de statistique prιvu n'a pas ιtι ιtabli. Les Entitιs se sont constamment opposιes au renforcement du rτle de l'institution au niveau de l'Ιtat. Les postes de directeur et de directeur-adjoint ont ιtι publiιs ΰ l'agence de l'Ιtat mais des dιsaccords politiques n'ont pas permis de nommer des responsables. En janvier 2004, l'agence a toutefois commencι une enquκte sur la consommation des mιnages qui devrait dιboucher sur un index des prix ΰ la consommation en BiH.

Depuis janvier 2004, la Banque centrale de BiH a commencι ΰ publier tous les mois de nouvelles donnιes relatives aux biens de consommation du commerce extιrieur de BiH au niveau de la BiH. C'est un ιlιment positif rendu possible par le traitement des donnιes fournies par le systθme ASYCUDA dans les administrations douaniθres (on pourrait arguer, toutefois, que cette tβche revient ΰ l'agence de statistique).

Lιgislation budgιtaire - Adopter et commencer ΰ mettre en oeuvre une loi budgιtaire couvrant la planification et la prιvision budgιtaires pluriannuelles et commencer ΰ ιlaborer un compte consolidι des administrations publiques.

La BiH ne dispose pas actuellement d'une loi budgιtaire rιgissant la prιparation du budget et la gestion financiθre au niveau de l'Ιtat ni de compte consolidι des administrations publiques. Un premier projet de loi de finances (qui a bιnιficiι de commentaires de la part des institutions financiθres internationales) a ιtι ιlaborι. La nouvelle lιgislation en matiθre de finances assurerait un cadre lιgal pour la planification pluriannuelle, l'exιcution et le contrτle du budget. ΐ l'avenir, les budgets seraient fondιs sur un plan financier ΰ moyen terme (trois ans), dιfinissant clairement les compιtences budgιtaires et prιvoyant des dispositions pour une saine exιcution et un contrτle. Au niveau des Entitιs, les lois budgιtaires en vigueur doivent κtre revues (par ex., en incorporant la planification pluriannuelle), mais jusqu'ΰ prιsent, rien n'a ιtι fait dans ce sens.

Jusqu'ΰ prιsent, la Banque centrale a assurι la compilation des donnιes gιnιrales du gouvernement. Quoique cette tβche incombe normalement au ministθre des Finances (de l'Ιtat), les autoritιs ont soulignι que cela ne sera possible que lorsqu'un systθme complet de trιsorerie sera mis en place ΰ tous les niveaux de sous-entitιs (cantons et municipalitιs). Concernant plus particuliθrement les institutions, le Fonds monιtaire international (FMI) a relevι que la BiH ne dispose pas d'une institution chargιe d'ιtablir un solde budgιtaire consolidι annuel et d'assigner des objectifs ΰ l'Ιtat et aux Entitιs, garantissant la rιalisation d'un objectif de solde consolidι tout au long de l'annιe. Le Fonds a soulignι encore que le conseil de direction de l'autoritι chargιe de la fiscalitι indirecte pouvait κtre transformι en un Conseil budgιtaire en mesure d'assumer ce rτle. Il semble qu'un consensus se soit formι sur cette proposition au sein du comitι de direction de l'AFI.

Pratique budgιtaire - Prendre des mesures afin de rιpertorier tous les revenus des pouvoirs publics aux diffιrents niveaux de gouvernement, y compris les aides non remboursables et d'autres formes d'aide internationale.

L'intιgration de ressources supplιmentaires et hors budget dans le budget est essentielle pour prιparer et contrτler correctement les budgets de la BiH. Actuellement, nombre de recettes et ressources liιes aux aides non remboursables et dons de l'ιtranger ne sont pas incluses dans le budget (seul le soutien budgιtaire l'est). Selon des estimations, prθs de 40 % des ressources des Entitιs et des sous-entitιs ne sont pas pris en compte. Des progrθs ont cependant ιtι constatιs rιcemment. Un systθme d'enregistrement des dons, ιtroitement liι au systθme de trιsorerie, a, semble-t-il, ιtι instituι au niveau de l'Ιtat et dans les Entitιs. Ce systθme devrait κtre introduit dans les cantons de la FBiH d'ici ΰ avril 2004, tandis qu'en RS, un projet pilote similaire est en cours dans cinq municipalitιs.

3.2. Autres domaines prioritaires recensιs dans le rapport PSA 2003

Pour faciliter la rιforme ιconomique, le FMI (et la Commission europιenne - cf. aussi section 5) accorde un soutien budgιtaire ΰ l'Ιtat et aux Entitιs de la BiH. En 2003, dans le cadre de l'accord de confirmation du FMI (adoptι en 2002 et d'un montant d'environ 100 millions d'euros), la BiH a poursuivi la stabilisation macroιconomique et a atteint une consolidation budgιtaire significative tout en maintenant la stabilitι des prix grβce ΰ l'adhιsion au mιcanisme de caisse d'ιmission. Les derniθres donnιes indiquent un dιficit budgιtaire consolidι de 3,4 % du PIB (avec un lιger surplus hors aides non remboursables) et un taux d'inflation dans le pays d'environ zιro.

Conformιment ΰ l'accord de confirmation, le mιcanisme de caisse d'ιmission continue de fonctionner, avec depuis aoϋt 2003, un nouveau comitι directeur. Par ailleurs, dans le contexte du programme du FMI, le contrτle bancaire a ιtι renforcι par la mise en oeuvre des rιglementations prudentielles actuelles. Toutes les banques se sont conformιes aux nouvelles exigences en matiθre de capital en application depuis janvier 2003. En outre, les rιglementations relatives aux crιances en devises des banques ont ιtι modifiιes et comprennent l'actif et le passif indexιs sur les devises. En juin 2003, la deuxiθme et la troisiθme tranches de l'accord de confirmation ont ιtι dιcaissιes, reprιsentant environ 33 millions d'euros. ΐ la suite de retards dans la prιparation d'un plan global sur la dette intιrieure et d'une proposition d'augmentations salariales en RS, le programme a dϋ κtre prorogι jusqu'en fιvrier 2004, moment oω la quatriθme et derniθre tranche a ιtι versιe.

La rιforme ιconomique a encore ιtι soutenue par un deuxiθme train d'assistance macrofinanciθre de la Communautι (60 millions d'euros, comprenant 20 millions d'euros de prκts et 40 millions d'euros d'aides non remboursables). La mise en oeuvre du premier train d'assistance est liιe aux progrθs accomplis dans les rιformes ιconomiques et structurelles. La premiθre tranche d'aides non remboursables d'un montant de 15 millions d'euros a ιtι versιe en fιvrier 2003. Pendant l'annιe, la BiH a fait des progrθs lents mais constants concernant la conditionnalitι pour la deuxiθme tranche. Cela a permis le paiement d'une aide de 10 millions d'euros en dιcembre et d'un prκt de 10 millions d'euros en janvier 2004.

Le rapport 2003 a aussi mis en ιvidence la nιcessitι de faire avancer la mise en oeuvre des rιformes prιvues pour l'annιe 1 ιvoquιes dans le programme de rιforme pour l'ιconomie, notamment amιliorer l'environnement des entreprises, attirer les investisseurs ιtrangers et mettre en oeuvre la certification des produits. Si des progrθs louables ont ιtι rιalisιs en ce qui concerne l'initiative Bulldozer (cf. section 4.2), les rιsultats sont plus mitigιs en ce qui concerne d'autres aspects de l'ιconomie et de l'environnement des entreprises : un registre unique des entreprises n'a pas encore ιtι ιtabli et la privatisation de grandes entreprises stratιgiques a stagnι. (Fin 2003, seulement 18 des 56 entreprises stratιgiques avaient ιtι vendues en FBiH et 4 sur 80 en RS). L'absence manifeste de volontι politique, des problθmes au niveau du gouvernement d'entreprise et la corruption continuent de dιcourager les investisseurs.

Des transferts adιquats ont ιtι opιrιs des Entitιs vers l'Ιtat au cours de l'annιe 2003.

3.3. Ιvaluation gιnιrale

Dans le cadre de l'amιlioration de la gestion macroιconomique, l'ιtude de faisabilitι a soulignι la nιcessitι ΰ court terme d'appliquer la rιforme du secteur des statistiques, de revoir la lιgislation budgιtaire et d'amιliorer la pratique budgιtaire. Des progrθs tangibles dans ces domaines se font toujours attendre. Les recommandations du rapport PSA 2003 dans le domaine ιconomique ont, toutefois, ιtι rencontrιes dans les grandes lignes.

En dιpit de quelques avancιes dans la stabilisation macroιconomique, la BiH n'est pas encore clairement sur la voie de la croissance autonome. Comme l'a soulignι l'ιtude de faisabilitι, la capacitι de production et par lΰ les exportations restent faibles ; l'IED, s'il s'amιliore, est insuffisant pour compenser d'importants dιsιquilibres de la balance courante. Le dιveloppement du secteur privι doit κtre encouragι par un meilleur environnement pour les entreprises, un meilleur gouvernement d'entreprise, une attιnuation de la rigiditι du marchι du travail, la relance de la privatisation et la crιation d'un environnement qui facilite la sortie du marchι et l'entrιe sur le marchι. Mκme si/ lorsque la BiH s'attelle aux quelques prioritιs ΰ court terme identifiιes dans l'ιtude de faisabilitι, elle devra encore aborder un programme ΰ moyen terme particuliθrement impressionnant. Une action cohιrente mais urgente s'impose donc.

4. MISE EN bUVRE DU PROCESSUS DE STABILISATION ET D'ASSOCIATION

4.1. Thθmes abordιs dans l'ιtude de faisabilitι

Intιgration europιenne - Veiller au parfait fonctionnement de la Direction pour l'intιgration europιenne, notamment de ses capacitιs en matiθre de coordination de l'aide.

La Direction pour l'intιgration europιenne (DIE) a acquis une place importante au sein du Conseil des ministres de la BiH et a fait valoir auprθs des organes de l'Ιtat et des Entitιs l'importance de rιaliser en temps voulu les 16 rιformes recensιes dans l'ιtude de faisabilitι. En dιcembre 2003, ΰ la suite d'une proposition de la DIE, le Conseil des ministres a approuvι des mιcanismes servant ΰ amιliorer la coordination en matiθre d'intιgration europιenne au niveau de l'Ιtat et entre les organes de l'Ιtat et des Entitιs. La BiH a aussi commencι les travaux relatifs ΰ une stratιgie d'intιgration europιenne (qui reflθtera sans doute l'objectif dιclarι unilatιralement par la BiH de prιparation en vue de l'adhιsion ΰ l'UE en 2009).

Le CSA a procιdι ΰ une ιtude du personnel de la Direction pour l'intιgration europιenne et le recrutement aux niveaux infιrieurs a progressι. Il n'en reste pas moins que les trois chefs de dιpartement de la direction ne sont toujours pas en place. De ce fait, les capacitιs de coordination de l'aide et de coordination juridique de la DIE ne sont pas conformes aux exigences.

Dιveloppement de l'espace ιconomique unique de la BiH - Mettre en place le Conseil de la concurrence. Introduire dans son ordre juridique des dispositions concernant la reconnaissance mutuelle des produits et mettre en oeuvre sur l'ensemble du territoire un rιgime efficace et cohιrent pour les marchιs publics. Supprimer toutes les obligations redondantes concernant les licences, les permis et tout type d'autorisation similaire afin que les fournisseurs de services (notamment les ιtablissements financiers) puissent travailler sur l'ensemble du territoire de la BiH sans avoir ΰ se conformer ΰ des exigences administratives inutiles. Crιer un registre unique des entreprises qui soit reconnu dans toute la BiH.

La loi sur la concurrence de la BiH a ιtι adoptιe en octobre 2001, mais il ne s'est rien passι depuis. ΐ l'heure actuelle, la loi n'est toujours pas appliquιe et les offices de la concurrence et de la protection des consommateurs des Entitιs ne sont toujours pas ιtablis. Les autoritιs de l'Ιtat, de la RS et de la FBiH se sont nιanmoins engagιes ΰ nommer les membres du Conseil de la concurrence et ΰ attribuer ses postes pour avril 2004. Une loi sur les marchιs publics unique et compatible avec l'acquis a ιtι ιlaborιe fin 2003. Le projet de loi ιtablit des rθgles uniformes mais laisse la responsabilitι de l'attribution des marchιs aux autoritιs contractantes. Ce projet de loi unique a l'avantage d'κtre compatible avec les exigences de l'UE et de l'OMC ; il permettrait de rιduire les coϋts de fonctionnement, de supprimer les pratiques anti-concurrentielles et favoriserait le marchι unique. Bien que cette loi doive κtre adoptιe rapidement et totalement si la BiH veut κtre en mesure de gιrer plus efficacement les ressources publiques, les autoritιs de RS ont retirι l'appui qu'elles lui avaient accordι dans un premier temps, ce qui ne laissera pas d'κtre inquiιtant. Des lois ιtablissant des instituts distincts pour les normes, pour la mιtrologie et pour la propriιtι intellectuelle ont ιtι adoptιes par le Conseil des ministres, mais pas encore par le Parlement. La nomination du directeur de l'institut des normes de la BiH est en suspens depuis des annιes, mais le directeur et le directeur-adjoint de l'institut d'agrιment ont ιtι nommιs et ont pris leurs fonctions en dιcembre 2003.

Au cours de la pιriode couverte par le rapport, rien n'a changι en ce qui concerne la suppression des obligations redondantes concernant les licences, les permis et tout autre type d'autorisation. Des problθmes posιs par la reconnaissance de documents administratifs par diffιrentes juridictions continuent de faire obstacle aux entreprises qui souhaitent exercer leurs activitιs dans tout le pays. Un projet de loi ιtablissant un registre unique des entreprises (un engagement de longue date) est ΰ l'examen mais jusqu'ΰ prιsent aucune mesure n'a ιtι prise. Le marchι unique de la BiH n'est pas achevι comme l'a dιmontrι au dιbut 2004 l'expιrience d'une entreprise de biens de consommation investissant en BiH qui, soi-disant ΰ cause d' « obstacles juridiques », ne pouvait distribuer ses produits qu'en FBiH.

Une politique commerciale cohιrente - Mettre en place une politique commerciale cohιrente et procιder ΰ une rιvision complθte de la lιgislation en vigueur afin de garantir une politique rationnelle en matiθre de zones franches. Ιtablir au niveau de l'Ιtat un office phytosanitaire et des procιdures de certification et autres relatives ΰ l'exportation de produits animaux qui soient compatibles avec la lιgislation communautaire, afin de promouvoir les exportations et d'amιliorer les normes tout en progressant vers un espace ιconomique unique.

Le commerce de marchandises de la BiH accuse un dιficit permanent (en 2002, il ιtait estimι ΰ plus de 35 % du PIB annuel). Pour remιdier ΰ ce problθme, une ιtude intitulιe « Tendances stratιgiques du dιveloppement du commerce extιrieur et de la promotion des exportations » a ιtι rιalisιe dans le cadre de l'exercice de la stratιgie de rιduction de la pauvretι et transmise au Conseil des ministres pour adoption fin 2003. Ce document, s'il constitue une initiative opportune, n'aborde malheureusement pas des lacunes telles que les capacitιs limitιes de la BiH en matiθre d'ιvaluation d'impact et de nιgociation.

La BiH souhaite toujours adhιrer ΰ l'Organisation mondiale du commerce (OMC). Toutefois, dans le contexte du commerce rιgional, l'annιe 2004 a ιtι le thιβtre d'ιvιnements peu rιjouissants. En dιpit d'engagements pris en vertu d'accords de libre-ιchange en vigueur (mais ΰ la suite de lobbying ΰ l'intιrieur du pays), la BiH a reportι unilatιralement de trois mois les rιductions tarifaires sur les produits agricoles en provenance de Croatie et de Serbie-et-Montιnιgro. Cet incident, quoique prιtendϋment provisoire, est inquiιtant : il dιmontre la non-adhιsion aux engagements internationaux et suscite donc des interrogations quant ΰ la volontι de la BiH de respecter ses engagements dans le cadre d'un ASA et de l'OMC. Il trahit, en outre, une mauvaise prιparation ΰ l'ALE et des capacitιs limitιes d'ιvaluation ex-ante.

Depuis novembre 2003, la situation des zones franches de la BiH ne s'est pas amιliorιe : des incohιrences juridiques subsistent, des activitιs incompatibles avec les normes UE persistent (par exemple, dιdouanement de marchandises qui ne sont pas physiquement prιsentes sur le territoire de la BiH) et le suivi des activitιs dans/ΰ la pιriphιrie des zones franches est toujours insuffisant. En dιpit de ces problθmes, de nouvelles zones franches ont ιtι crιιes. L'authenticitι des certificats d'origine de la BiH est toujours sujette ΰ caution. Dans la situation actuelle, les abus sont possibles, mκme probables, ιtant donnι que la procιdure est relativement nouvelle et qu'il n'y a pas de tradition de contrτle des comptes des opιrateurs.

On peut mentionner des progrθs partiels en ce qui concerne la certification des produits. L'office vιtιrinaire de l'Ιtat est opιrationnel mais les Entitιs n'ont pas alignι leur lιgislation sur celle de l'Ιtat et les mιcanismes de coopιration restent embryonnaires. L'incapacitι de la FBiH ΰ consacrer des fonds au secteur vιtιrinaire et en particulier au programme d'identification des animaux est un obstacle. La BiH doit faire plus de progrθs si elle veut se conformer aux recommandations de l'Office alimentaire et vιtιrinaire de l'UE. Une agence phytosanitaire de la BiH doit encore κtre ιtablie pour remplacer le systθme actuel de juridictions sιparιes des Entitιs. Des premiθres mesures ont ιtι prises, telles que l'ιlaboration de projets de loi-cadre sur les exigences techniques et l'ιvaluation de la conformitι, la surveillance des marchιs et la sιcuritι des produits et des denrιes alimentaires.

Rιforme de la douane et de la fiscalitι - Procιder ΰ la mise en oeuvre des recommandations de la commission de la politique de la fiscalitι indirecte. Veiller ΰ l'adoption par le Parlement de la loi sur l'autoritι chargιe de la fiscalitι indirecte, y compris la lιgislation d'habilitation correspondante. Garantir la mise en place, notamment la nomination d'un directeur pour l'autoritι chargιe de la fiscalitι indirecte, et le bon fonctionnement de la nouvelle autoritι douaniθre. Aller de l'avant dans les travaux prιparatoires ΰ l'introduction de la TVA afin de respecter les dιlais.

Aprθs des progrθs initiaux, les travaux sur l'ιtablissement de l'autoritι chargιe de la fiscalitι indirecte (AFI) de la BiH se sont ralentis ΰ la fin 2003 et dιbut 2004. La loi sur l'autoritι chargιe de la fiscalitι indirecte a ιtι adoptιe par le Parlement et le directeur de l'AFI a ιtι dιsignι en dιcembre 2003. Le comitι de direction de l'AFI a ιtι instituι et est opιrationnel, mκme si trois experts doivent encore κtre nommιs. Une ιquipe chargιe de procιder ΰ la fusion des douanes a ιtι dιsignιe. Un budget opιrationnel a ιtι arrκtι par l'Ιtat et les Entitιs ce qui devrait permettre l'embauche des cadres supιrieurs. En outre, il n'y a toujours pas de stratιgie pour la fiscalitι indirecte. En RS, il n'y a toujours pas de bβtiment adιquat pour le siθge. L'AFI n'a pas respectι les dιlais qui lui ιtaient fixιs pour commencer les travaux (janvier 2004). Il semblerait plus probable que les opιrations commencent au cours de l'ιtι 2004.

L'introduction de la TVA a aussi pris du retard ; elle interviendra sans doute dιbut 2006. Une ιquipe chargιe de la TVA a ιtι crιιe, mais n'est pas encore opιrationnelle et de ce fait, aucun plan de mise en oeuvre de la TVA n'a ιtι ιtabli. Aucun seuil d'enregistrement de la TVA n'a ιtι fixι. Le retard signifie le report des bιnιfices et des ιconomies liιs ΰ la rιforme et pourrait compromettre les finances publiques (vu que d'autres recettes provenant de droits de douane diminuent avec l'introduction progressive des rιgimes de libre-ιchange).

Marchι intιgrι de l'ιnergie - Mettre en oeuvre des plans d'action au niveau des Entitιs en vue d'une restructuration du marchι de l'ιlectricitι.

Au dιbut, en 2003, les Entitιs ιtaient d'accord sur des plans de restructuration du secteur de l'ιlectricitι. Le Conseil des ministres de la BiH a adoptι des textes lιgislatifs ιtablissant un gestionnaire indιpendant de rιseaux et une sociιtι de transmission ; cette lιgislation, encore au stade de la procιdure parlementaire, fait l'objet de longs dιbats et de tentatives de la part de plusieurs acteurs d'en diluer le contenu. En outre, la Cour constitutionnelle de la FBiH s'est opposιe avec succθs au plan d'action de l'Entitι. La rιforme est donc au point. C'est un grave contretemps. Autre ιvιnement regrettable dιbut 2004 : le Haut Reprιsentant s'est vu contraint d'intervenir en FBiH en raison de la rupture des nιgociations entre Aluminij Mostar et son fournisseur d'ιlectricitι. L'absence d'un cadre pour rιsoudre cette situation menaηait le rιseau d'ιlectricitι et aurait pu entraξner la fermeture d'un des plus grands exportateurs de la BiH. D'importants donateurs sont en train de revoir leur soutien au secteur.

Compte tenu de son engagement vis-ΰ-vis de la coopιration rιgionale, en dιcembre 2003, la BiH a signι un protocole d'accord dιfinissant les rθgles et les objectifs d'un marchι rιgional de l'ιnergie dans l'Europe du Sud-Est. (cf. document de stratιgie, section 4.4 Coopιration dans d'autres secteurs). La BiH s'est engagιe ΰ rendre ses lois, rιglementations et pratiques administratives conformes au protocole d'accord au plus tard en juillet 2005.

Service public de radio-tιlιdiffusion - Adopter une lιgislation conforme aux normes europιennes et aux accords de paix de Dayton - Paris et prendre des mesures pour assurer la viabilitι ΰ long terme d'un service public national unique de radio-tιlιdiffusion pour la BiH, indιpendant sur le plan rιdactionnel et financier, dont les diffuseurs qui en font partie partagent une infrastructure commune.

La rιforme du service public de radio-tιlιdiffusion reste tortueuse et lente. Dιbut novembre 2003, les trois Premiers ministres se sont mis d'accord sur la rιforme : l'ιtablissement de trois diffuseurs lιgalement distincts et complιmentaires, l'un fournissant les services ΰ l'ιchelle de l'Ιtat et les autres servant les Entitιs, chacun ιtant responsable du contenu. Un systθme de redevance unique, uniforme et obligatoire ιtait prιvu. Le gouvernement de la RS a marquι son accord et a mis en oeuvre relativement rapidement un systθme de collecte des redevances, mais en FBiH un vιritable systθme de collecte des redevances a tardι ΰ se mettre en place. Bien qu'il existe un modθle de lιgislation, aucune loi au niveau de l'Ιtat n'a encore ιtι adoptιe par le Parlement.

Lutte contre la criminalitι, notamment la criminalitι organisιe - Dιvelopper, au niveau de l'Ιtat, une capacitι d'application de la loi, en consacrant les ressources et les ιquipements nιcessaires au bon fonctionnement du service de renseignement et de protection de l'Ιtat et du ministθre de la sιcuritι de BiH. Procιder ΰ une rιforme structurelle de la police en vue d'une rationalisation de ses services.

Encadrιes par la MPUE, les forces de police continuent de s'amιliorer, mais la rιforme structurelle des forces de police multiples de la BiH a ΰ peine commencι. L'adhιsion ΰ la rιforme de la police est faible, particuliθrement en RS.

Dιbut 2004, le Conseil des ministres a approuvι et transmis au Parlement pour examen des lois ιtablissant l'agence de renseignement et de protection de l'Ιtat. Lorsqu'elle sera ιtablie, cette agence contribuera ΰ mettre en place un systθme cohιrent d'Ιtat de droit qui comprend la Cour d'Ιtat et les procureurs. Des dιsaccords concernant la localisation du siθge de l'agence (reflet d'autres conflits politiques) ont retardι le processus, mais en dιcembre 2003, le Conseil des ministres a trouvι de nouveaux locaux provisoires et s'est engagι ΰ en trouver des permanents. La capacitι opιrationnelle du nouveau ministθre de la sιcuritι de la BiH se dιveloppe lentement.

Au cours de la pιriode couverte par le rapport, la BiH a remportι quelques succθs dans la lutte contre la criminalitι organisιe. La Chambre spιciale au sein de la Cour d'Ιtat de la BiH compιtente pour la criminalitι organisιe et la corruption a menι ΰ bien des poursuites pour trafic. Mκme si ce trafic continue, c'est le signe que la coopιration est meilleure entre le ministθre public de la BiH, les forces de police et le service des frontiθres de l'Ιtat. Au niveau des Entitιs, pour la premiθre fois des affaires de blanchiment de capitaux ont donnι lieu ΰ des poursuites et des hommes politiques haut placιs ont ιtι poursuivis pour corruption et criminalitι financiθre.

Une premiθre rιunion des ministres de la justice et des affaires intιrieures (JAI) s'est tenue fin novembre 2003 dans le cadre du Forum UE-Balkans occidentaux dans la foulιe de la rιunion de novembre 2002 qui s'est tenue ΰ Londres sur la criminalitι organisιe. La BiH y a prιsentι huit mesures pratiques destinιes ΰ soutenir la lutte contre la criminalitι, qui vont de l'ιtablissement d'agences nouvelles et spιcialisιes ΰ l'ιchange d'informations. Parmi ces mesures on peut citer un plan d'action contre la criminalitι organisιe contenant des repθres, des ιchιances et des exigences en matiθre de ressources. Un plan d'action contre le blanchiment de capitaux en fait partie.

Droit d'asile et migration - Veiller ΰ la mise en place et au bon fonctionnement de structures adιquates chargιes des questions de droit d'asile et de migration.

Une loi de la BiH sur la circulation et le sιjour des ιtrangers et le droit d'asile est entrιe en vigueur en octobre 2003. Les rθglements qui s'y rapportent sont en prιparation. Les compιtences en matiθre d'ιmigration - immigration et le personnel de ce secteur ont ιtι rattachιs au ministθre de la sιcuritι, mais dans la pratique les progrθs ont ιtι lents. Les effectifs restent un problθme et le transfert des inspecteurs pour ιtrangers sous la tutelle du ministθre de la sιcuritι a peu progressι.

Le ministθre de la sιcuritι est dιsormais officiellement compιtent pour traiter les demandes d'asile (mais il subsiste une sιparation prιoccupante des compιtences entre le ministθre de la sιcuritι et le ministθre des droits de l'homme et des rιfugiιs). Dans la pratique, c'est toujours le HCR qui met en oeuvre la politique en matiθre de droit d'asile. En juillet 2004, le ministθre de la sιcuritι doit reprendre les compιtences du HCR en matiθre de dιtermination du statut de rιfugiι, mais jusqu'ΰ prιsent il y a peu de capacitιs rιelles en la matiθre.

4.2. Autres domaines prioritaires recensιs dans le rapport PSA 2003

Depuis son lancement en novembre 2002, l'Initiative Bulldozer a tentι de supprimer les obstacles administratifs et bureaucratiques aux affaires et aux investissements. La rιussite de la premiθre phase, 50 rιformes ιtant adoptιes par le gouvernement en mai 2003, a favorisι le lancement, en juin 2003, d'une phase II Bulldozer. Cinquante nouvelles recommandations de rιforme ont ιtι transmises au gouvernement en novembre 2003. En partie grβce ΰ cette initiative, les niveaux d'investissement en BiH ont continuι de grimper ; l'IED devrait se situer ΰ environ 280 millions d'euros (prθs de 5 % du PIB) en 2003.

Le service national des frontiθres (SNF) dispose dιsormais du personnel nιcessaire et son dιploiement est terminι (mκme si les capacitιs opιrationnelles restent limitιes par des faiblesses d'ordre financier et technique). Le SNF, avec l'appui de la MPUE, coopθre avec les services de police, les autoritιs douaniθres et les services judiciaires chargιs des poursuites. L'introduction d'une police axιe sur le renseignement et l'enquκte (s'intιressant davantage aux trafiquants qu'aux victimes des trafics) a donnι de meilleurs rιsultats dans la lutte contre le trafic des κtres humains et autres crimes transfrontaliers. La mise en oeuvre du plan national de lutte contre le trafic et la protection des victimes de trafics a progressι. Dans le prolongement de la Confιrence d'Ohrid de mai 2003, lors du Forum ministιriel UE-Balkans occidentaux sur JAI, la BiH a prιsentι cinq mesures destinιes ΰ renforcer la sιcuritι et la gestion des frontiθres.

4.3. Ιvaluation gιnιrale

Dans ce domaine comme dans d'autres, le bilan de la BiH est mitigι. Parmi les 16 points, ceux portant sur la conformitι aux normes techniques du PSA ont enregistrι quelques progrθs. C'est ainsi, par exemple, que l'on peut se fιliciter de l'adoption par le Parlement de la loi sur l'autoritι chargιe de la fiscalitι indirecte contenant des dispositions crιant quatre offices rιgionaux. De mκme, en ce qui concerne les recommandations du rapport de 2003, on note des avancιes en ce qui concerne l'Initiative Bulldozer et la consolidation du SNF. Cependant, en ce qui concerne les recommandations formulιes dans l'ιtude de faisabilitι, les progrθs ont ιtι discrets ; aucune des recommandations de cette ιtude n'a ιtι pleinement rιalisιe. Pour la BiH, les rιformes techniques liιes au PSA sont indispensables pour conclure et mettre en oeuvre un ASA.

Enfin, pour obtenir de vιritables rιsultats, les rιformes doivent κtre ΰ la fois mises en oeuvre par tous les acteurs concernιs et poursuivies de maniθre constante dans le temps. Par exemple, le refus de la RS de soutenir une lιgislation en matiθre de marchιs publics qui soit compatible avec celle de l'UE est prιoccupant ; il peut κtre le signe de l'absence d'engagement ΰ l'ιgard de la rιforme. En outre, l'incidence d'un accord politique entre les Premiers ministres concernant la rιforme du service public de radio-tιlιdiffusion pourrait κtre compromise par la rιticence des organismes publics de la FBiH ΰ mettre en oeuvre un systθme de collecte des redevances pour la radio et la tιlιvision. De mκme, si le bilan de la BiH en matiθre de coopιration rιgionale est bon et si ses relations avec ses voisions s'amιliorent, le report provisoire, unilatιral des engagements dans le cadre des ALE vis-ΰ-vis de la Croatie et de la Serbie-et-Montιnιgro est prιoccupant. Des progrθs sont visibles mais pour rιaliser les 16 prioritιs recensιes dans l'ιtude de faisabilitι, il faudra faire preuve d'unitι de volontι politique et de dιtermination.

5. ASSISTANCE FINANCIΘRE DE LA CE

De 2000 ΰ 2003, la CE a accordι une aide financiθre ΰ la BiH d'environ 391 millions d'euros. Outre le financement CARDS, la CE a soutenu la balance des paiements dans le contexte d'un programme du FMI et du financement en faveur de la dιmocratisation.

Pour CARDS, un document de stratιgie de la CE dιfinit les principales prioritιs d'assistance pour 2002-2006 et un programme indicatif pluriannuel dιfinit prιcisιment les prioritιs pour 2002-2004. En 2003, un montant de 71,9 millions d'euros a ιtι allouι ΰ la BiH au titre de CARDS, ΰ l'appui des rιformes nιcessaires en vue d'un ASA. Le programme s'est concentrι sur (i) stabilisation de la dιmocratie : assistance accordιe ΰ la BiH qui entend assumer la pleine responsabilitι du rapatriement des rιfugiιs par la crιation d'un systθme transparent d'identification et de financement des besoins en la matiθre. La CE a ιgalement soutenu le renforcement lιgislatif, institutionnel et technique du service public de radio-tιlιdiffusion ; (ii) renforcement des capacitιs administratives : le bureau d'assistance douaniθre et fiscale (CAFAO) financι par la CE a renforcι les capacitιs des services douaniers et fiscaux et a mis en lumiθre les lacunes dans les procιdures de gestion. La CE a ιgalement contribuι ΰ renforcer la Direction de l'intιgration europιenne et le dιpartement de l'aviation civile de la BiH ; (iii) dιveloppement ιconomique et social : en 2003, le soutien de CARDS ΰ la privatisation et la restructuration d'entreprises de la BiH a entraξnι un engagement substantiel en matiθre d'investissements, le maintien de l'emploi et la crιation d'emplois. La CE a ιgalement contribuι ΰ dιvelopper l'ιconomie de la BiH par des projets d'appui en faveur des PME, de microcrιdit, de crιdit rural, de logement et d'ONG. Un projet financι par la CE a ιtι mis sur pied pour aider la BiH ΰ aligner son cadre de dιveloppement rιgional sur la politique de cohιsion de l'UE. Dans le domaine du dιveloppement social, la CE a ciblι la rιforme de la formation professionnelle et, par le biais du programme TEMPUS, la coopιration dans l'enseignement supιrieur ; (iv) environnement et ressources naturelles : l'aide de la CE s'est concentrιe sur l'amιlioration du cadre juridique de la politique en matiθre d'environnement et le dιveloppement des zones rurales et du secteur agricole ; (v) justice et affaires intιrieures : poursuite de l'aide en faveur de la rιforme du systθme judiciaire et des parquets par l'institution de la commission judiciaire indιpendante, les conseils supιrieurs judiciaires et de procureurs et les parquets. En collaboration avec la MPUE, une formation a ιtι dispensιe aux forces de police de la BiH et des ιquipements leur ont ιtι livrιs. L'assistance technique a ιtι fournie en ce qui concerne l'immigration et le droit d'asile, essentiellement au travers du ministθre de la sιcuritι. La BiH a continuι ΰ bιnιficier du programme rιgional CARDS soutenant la gestion intιgrιe des frontiθres, la stabilisation de la dιmocratie, le dιveloppement environnemental et la constitution d'institutions au niveau de l'Ιtat et des infrastructures rιgionales.

En 2004, l'aide en faveur de la BiH se concentrera principalement sur le renforcement des capacitιs administratives, notamment sous forme d'une aide au CAFAO pour le suivi des rιformes dans des secteurs clιs. La rιforme de l'administration publique bιnιficiera ιgalement d'un soutien. Les autres domaines de concentration seront la rιforme ιconomique et la lutte contre la criminalitι organisιe. Les crιdits de 2004 rendent compte des fonds supplιmentaires qui ont ιtι allouιs ΰ la BiH (7 millions d'euros) lors du Conseil europιen de Thessalonique en juin 2003.

En 2003-2004, l'assistance macrofinanciθre de la CE (cf. section 3.2) s'est poursuivie. Cette assistance qui est subordonnιe aux progrθs de la rιforme ιconomique et structurelle a comportι le versement d'une premiθre tranche de subventions d'un montant de 15 millions d'euros en fιvrier 2003 et d'une deuxiθme tranche de 20 millions d'euros (10 millions en dιcembre 2003 sous forme d'aides non remboursables, 10 millions sous forme de prκts en janvier 2004).

En 2003, la CE a octroyι 12,2 millions d'euros en faveur du BHR, couvrant plus de la moitiι de son budget de fonctionnement. Une somme de 20 millions d'euros a ιtι allouιe sur le budget de la PESC en appui ΰ la MPUE. La BiH est aussi un pays bιnιficiaire de l'initiative europιenne pour la dιmocratie et les droits de l'homme et elle bιnιficie aussi du programme environnemental LIFE et d'appui par l'intermιdiaire des lignes budgιtaires horizontales des ONG, YOUTH et de dιminage.

Il existe plusieurs mιcanismes de coordination de l'aide. Des rιunions rιguliθres de coordination ont lieu avec les missions des Ιtats membres de l'UE et d'autres donateurs bilatιraux et multilatιraux afin d'assurer la cohιrence des interventions. Le coordinateur national de la BiH pour l'assistance de la CE, la Direction de l'intιgration europιenne, n'est pas encore opιrationnel au niveau de l'Ιtat, mais ΰ la fin de l'annιe 2003 les conditions pour commencer en 2004 ιtaient rιunies.

6. PERCEPTION DE L'UE

Les questions relatives ΰ l'UE sont toujours largement couvertes dans les mιdias de la BiH. Des reportages frιquents et dιtaillιs sur plusieurs ιvιnements liιs ΰ l'UE en 2003 ont fait comprendre aux hommes politiques de BiH et, dans une moindre mesure, ΰ l'opinion publique, le potentiel que reprιsente l'intιgration de la BiH aux structures europιennes. Aucun sondage d'opinion portant sur des questions europιennes n'a ιtι organisι jusqu'ΰ prιsent - le premier devrait l'κtre au printemps 2004 - mais la perception qu'a le public de l'UE est gιnιralement positive.

La couverture de thθmes liιs ΰ l'UE dans les mιdias de la BiH est de qualitι variable. Les mιdias se divisent entre ceux qui soutiennent l'intιgration et ceux qui sont plus sceptiques. Certains mettent en doute la perspective de l'adhιsion (alors que l'adhιsion de la Slovιnie devrait dissiper ces doutes). Le sommet de Thessalonique avec son message selon lequel la « carte de l'Europe ne serait pas complθte sans les Balkans occidentaux » a aidι ΰ contrer ce scepticisme. En outre, les rιsultats de l'ιtude de faisabilitι (dont la publication a fait la une des mιdias) ont dιmontrι que l'UE ne souhaite pas reporter mais bien encourager l'intιgration.

La couverture par les mιdias de visites et d'ιvιnements europιens de haut niveau comme le sommet de Thessalonique ont amιliorι la comprιhension par l'opinion publique des questions de base liιes ΰ l'UE bien que, en BiH comme ailleurs, l'opinion publique soit plus concernιe par des questions pratiques et plus immιdiates. La nιcessitι d'obtenir un visa pour se rendre dans l'UE est une prιoccupation principale pour le grand public, surtout parmi les jeunes.

Les rιformes ont ιgalement mis en lumiθre le rτle de l'UE. Une campagne dans les mιdias en faveur de la rιforme organisιe par le Haut Reprιsentant/Reprιsentant spιcial de l'UE et d'autres a sensibilisι l'opinion publique de BiH ΰ la nιcessitι de progresser dans un certain nombre de domaines-clιs. La rιforme la plus associιe ΰ l'UE est celle des douanes et de la fiscalitι indirecte. (Dans ce domaine la communautι internationale a tenu compte d'enseignements importants : des messages clairs aux mιdias et au public, associιs ΰ des apparitions coordonnιes dans les mιdias de membres de la communautι internationale, ont contribuι ΰ venir ΰ bout des objections de groupes d'intιrκts particuliers et donc ΰ supprimer les obstacles politiques au progrθs.)

L'UE et en particulier le PSA sont, sans conteste, compliquιs et difficiles ΰ faire comprendre ΰ l'opinion publique de la BiH. C'est la Direction de l'intιgration europιenne qui, de toutes les institutions de la BiH, a ιtι la plus active pour faire comprendre au public la raison d'κtre de l'intιgration europιenne et les dιfis parfois difficiles que celle-ci comporte.