EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 12.10.2005 
COM(2005) 491 τελικό  
  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ   
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ  ∆ΙΑΣΤΑΣΗ  ΤΟΥ  ΧΩΡΟΥ  ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ , 
ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ  ΚΑΙ  ∆ΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ  
 
EL 2   EL ΠΙΝΑΚΑΣ  ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ : ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ  ∆ΙΑΣΤΑΣΗ  
ΤΟΥ  ΧΩΡΟΥ  ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ , ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ  ΚΑΙ ∆ΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ...................................... 1 
I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ .................................................................................................................. 3 
II. ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ....................................................................................................... 3 
III. ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ .................................................................................................................. 4 
IV. ΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ......................................................................................................... 7 
V. ΟΙ ΓΕΝΙΚΕΣ  ΑΡΧΕΣ .................................................................................................. 6 
VI. ΤΑ ΜΕΣΑ  ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ............................................................................... 7 
VII. ΠΑΡΑ∆ΕΙΓΜΑΤΑ  ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ  ΣΧΕΣΕΩΝ  ΟΣΟΝ  ΑΦΟΡΑ  ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ..... 9 
VIII. ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ  ΒΗΜΑΤΑ ....................................................................................... 10 
 
EL 3   EL I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Βασιζό µενο στο πρόγρα µµα της Χάγης  για την “Ενίσχυση  της Ελευθερίας , της Ασφάλειας  
και της ∆ικαιοσύνης  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση ”1, το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  της 16ης και 17ης 
Ιουνίου  2005 δήλωσε  τα εξής: 
Λόγω  της συνεχώς  αυξανό µενης σηµασίας  της εξωτερικής  διάστασης  του χώρου  ελευθερίας , ασφάλειας  και 
δικαιοσύνης , [το Πρόγρα µµα ∆ράσης  για την υλοποίηση  του προγρά µµατος της Χάγης ] θα συµπληρωθεί  στο τέλος  
του χρόνου  από την στρατηγική  την οποία  το Συµβούλιο  πρόκειται  να υιοθετήσει  επί τη βάσει  πρότασης  του ΓΓ/ΥΕ 
και της Επιτροπής . 
Η προβολή  των αξιών  στις οποίες  στηρίζεται  ο χώρος  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης  
έχει ουσιαστική  σηµασία για την προάσπιση  της εσωτερικής  ασφάλειας  της ΕΕ. Απειλές  
όπως  η τροµοκρατία , το οργανω µένο έγκλη µα και το λαθρε µπόριο  ναρκωτικών , συχνά  έχουν  
επίσης  την αφετηρία  τους εκτός  της ΕΕ. Γι’αυτό , έχει καθοριστική  σηµασία η ΕΕ να χαράξει  
στρατηγική  για τη συνεργασία  της µε τρίτες  χώρες  σε όλο τον κόσµο. 
Στην  παρούσα  ανακοίνωση  περιγράφονται  σε γενικές  γραµµές οι κυριότερες  εξωτερικές  
προκλήσεις  τις οποίες  αντιµετωπίζει  ο χώρος  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης · 
επιση µαίνονται  οι στόχοι  των εξωτερικών  δράσεων  της ΕΕ σ’αυτόν  τον τοµέα· 
επιση µαίνονται  τα ζητήµατα που πρέπει  να αντιµετωπιστούν  παγκοσ µίως, τα µέσα που 
διαθέτει  η ΕΕ και οι γενικές  αρχές  για την επιλογή  των ενδεδειγ µένων  δράσεων · να 
περιγράφεται  σε γενικές  γραµµές ο τρόπος  µε το οποίο  η εν λόγω  στρατηγική  θα µπορούσε  
να εφαρ µοστεί  για κάθε  γεωγραφική  περιοχή · και διατυπώνονται  ορισµένες συστάσεις  για τη 
διευκόλυνση  της υλοποίησης  της στρατηγικής . 
II. ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ  
Κατά  τη διάρκεια  της συνόδου  του στη Feira τον Ιούνιο  του 2000, το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  
συµφώνησε  σχετικά  µε ένα πρόγρα µµα προτεραιοτήτων , στόχων  και µέτρων  έτσι ώστε  να 
αναπτυχθεί  η εξωτερική  διάσταση  των πολιτικών  που αφορούν  τη δικαιοσύνη , την ελευθερία  
και την ασφάλεια . Πέντε  χρόνια  αργότερα , έχει ήδη αναπτυχθεί  ένα ευρύ  φάσµα εξωτερικών  
δραστηριοτήτων  µε έναν συνεχώς  αυξανό µενο αριθµό τρίτων  χωρών  και περιφερειών , 
πράγ µα που συµβάλλει  στην  ενίσχυση  του χώρου  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης . 
Από το 2000, οι πολιτικές  της ΕΕ εντός  του χώρου  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης  
έχουν  ωριµάσει σε σηµαντικό  βαθµό και έχουν  εξελιχθεί  έτσι ώστε  να ανταποκρίνονται  στους  
προβλη µατισµούς και στις ανάγκες  των ευρωπαίων  πολιτών . Το αποτέλεσ µα είναι  ότι το 
κεκτη µένο έχει αναπτυχθεί  σηµαντικά  µέσω της θέσπισης  νοµοθεσίας  σχετικά  µε τη 
µετανάστευση  και το άσυλο , τη διαχείριση  των συνόρων  και τις θεωρήσεις , την 
καταπολέ µηση του οργανω µένου εγκλή µατος και της τροµοκρατίας , τα ναρκωτικά , τη 
συνεργασία  όσον  αφορά  τη δράση  της αστυνο µίας και την επιβολή  του νόµου, τη διαφθορά , 
την προστασία  των δεδοµένων  και τη δικαστική  συνεργασία  σε ποινικές  και αστικές  
υποθέσεις . Αυτό  το κεκτη µένο αποτελεί  ευρεία  βάση  συνεργασίας  µε τρίτες  χώρες . 
Η εξωτερική  διάσταση  του χώρου  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης  αναπτύσσεται  έτσι 
ώστε  να αντιµετωπιστούν  οι κυριότερες  εξωτερικές  προκλήσεις . Ειδικότερα : 
                                                 
1 Εγκρίθηκε  από το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  της 4ης και 5ης/11/2004. 
 
EL 4   EL • Οι τροµοκρατικές  επιθέσεις , όπως  αυτές  της 11ης Σεπτε µβρίου  2001, της 11ης Μαρτίου  
2004 και της 7ης Ιουλίου  2005, είχαν  ως αποτέλεσ µα να ενισχυθεί  η διεθνής  δέσµευση  για 
την καταπολέ µηση της τροµοκρατίας , όπως  καταδεικνύεται  από την απόφαση  της ΕΕ της 
13ης Ιουλίου  2005 να επιταχυνθεί  η υλοποίηση  του «Σχεδίου  δράσης  για την 
καταπολέ µηση της τροµοκρατίας »2. Η ΕΕ καταβάλλει  προσπάθειες  για να συνάψει  
σχέσεις  µε τρίτες  χώρες , καθώς  επίσης  και µε περιφερειακούς  και διεθνείς  οργανισ µούς, 
για την ανάπτυξη  και την εµβάθυνση  της συνεργασίας  στον  τοµέα της καταπολέ µησης  της 
τροµοκρατίας . 
• Το γεγονός  ότι το οργανω µένο έγκλη µα εξελίσσεται , προσλα µβάνοντας  µορφές  όλο και 
πιο περίπλοκες , στις οποίες  περιλα µβάνεται  το ξέπλυ µα βρώµικου χρήµατος και άλλες  
µορφές  χρηµατοοικονο µικών  αδικη µάτων , καθώς  επίσης  και το διασυνοριακό  
λαθρε µπόριο  ναρκωτικών , ανθρώπων  και όπλων , δεν µπορεί  να αντιµετωπιστεί  παρά  µόνο 
µέσω της βελτίωσης  της επιβολής  του νόµου και της δικαστικής  συνεργασίας , εντός  και 
εκτός  της ΕΕ, καθώς  επίσης  µέσω της στήριξης  της συγκρότησης  θεσµών σε τρίτες  χώρες . 
• Το φαινό µενο της παράνο µης µετανάστευσης  θα συνεχιστεί · εποµένως , η ΕΕ είναι  
αναγκασ µένη να διαµορφώσει  µια συνολική  προσέγγιση  του φαινο µένου, για να 
αντιµετωπίσει , όχι µόνο ζητήµατα όπως  η εισδοχή  και η υποδοχή  των µεταναστών , αλλά  
επίσης  και τις αρχικές  αιτίες  της µετανάστευσης  και τον αντίκτυπό  της στις χώρες  
προέλευσης  και διέλευσης . 
• Η αποτυχία  των θεσµικών  οργάνων , π.χ. του δικαστικού  σώµατος και των σωµάτων  
επιβολής  του νόµου, σε κράτη  αδύνα µα και σε ταραγ µένες περιοχές  ανά τον κόσµο, 
δηµιουργεί  ένα κενό το οποίο  µπορεί  να αποτελέσει  αντικεί µενο εκµετάλλευσης  από το 
οργανω µένο έγκλη µα. Η ΕΕ υποστηρίζει  τη µετεξέλιξη  ανίσχυρων  ή ανύπαρκτων  
µηχανισ µών επιβολής  του νόµου σε ορισµένες τρίτες  χώρες  σε εύρυθ µα σώµατα. 
• Η ανάγκη  νοµικής βεβαιότητας  και προβλεψι µότητας  όσον  αφορά  τις διασυνοριακές  
χρηµατοοικονο µικές συναλλαγές  σε µια όλο και πιο παγκόσ µια οικονο µία. Στις 
προκλήσεις  αυτές  εµπεριέχεται  η δυνατότητα  της διευκόλυνσης  της κατάστασης  των 
επιχειρήσεων  και των πολιτών  στην  Ευρώπη  και της σηµαντικής  βελτίωσης  της 
προστασίας  των παιδιών  διεθνώς . 
III. ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ  
Σκοπός  της παρούσας  ανακοίνωσης  είναι  να καταδείξει  µε ποιον  τρόπο  η εξωτερική  
διάσταση  της δικαιοσύνης  και των εσωτερικών  υποθέσεων  συµβάλλει  στη δηµιουργία  
του εσωτερικού  χώρου  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης  και, ταυτοχρόνως , 
στηρίζει  τους  πολιτικούς  στόχους  των εξωτερικών  σχέσεων  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης · 
στους  στόχους  αυτούς  συµπεριλα µβάνονται  ο ενστερνισ µός και η προώθηση  των αξιών  της 
ελευθερίας , της ασφάλειας  και της δικαιοσύνης  σε τρίτες  χώρες . Παρόλο  που είναι  υπάρχουν  
ήδη τα µέσα τα οποία  καλύπτουν  τις εξωτερικές  πτυχές  των πολιτικών  ελευθερίας , ασφάλειας  
και δικαιοσύνης  της ΕΕ, είναι  η πρώτη  φορά  που η ΕΕ τα συγκροτεί  σε στρατηγική , γύρω  
από καθορισ µένες γενικές  αρχές  και κατευθυντήριες  γραµµές. Η στρατηγική  αυτή  πρέπει  να 
αποτελεί  αναπόσπαστο  µέρος της πολιτικής  εξωτερικών  σχέσεων  της ΕΕ, όµως, στο 
εσωτερικό  της, πρέπει  να ενισχυθούν  οι πτυχές  της ελευθερίας , της ασφάλειας  και της 
                                                 
2 Απόφαση  του Συµβουλίου  της 13ης Ιουλίου  2005. 
 
EL 5   EL δικαιοσύνης . Μόνο  αν ακολουθούνται  σαφώς  καθορισ µένες γενικές  αρχές  και 
προτεραιότητες , και αν επιδιώκονται  συστη µατικά  οι στόχοι  που καθορίζονται  στη συνέχεια  
αυτής  της ανακοίνωσης , η ΕΕ θα µπορέσει  να βοηθήσει  αποτελεσ µατικά  τις τρίτες  χώρες  να 
ανταποκρίνονται  σε όλο και πιο απαιτητικές  προκλήσεις , εκπληρώνοντας  έτσι τις προσδοκίες  
τους. 
Τα ζητήµατα της ελευθερίας , της ασφάλειας  και της δικαιοσύνης  βρίσκονται  στην  καρδιά  των 
προσπαθειών  για τη διατήρηση  της διεθνούς  σταθερότητας  και ασφάλειας , εκτός  και εντός  
της Ευρωπαϊκής  Ένωσης . Η προώθηση  της ελεύθερης  κυκλοφορίας  εντός  της ΕΕ – κατά  
γενικό  κανόνα  πιο ανοιχτά  σύνορα  και βελτίωση  της συνολικής  ολοκλήρωσης  – έχει 
προσθέσει  µια νέα διάσταση  στη διεθνή  συνεργασία . Η αποτελεσ µατική  διαχείριση  των 
συνόρων  έχει ζωτική  σηµασία για την καταπολέ µηση απειλών  όπως  είναι  η τροµοκρατία  και 
το οργανω µένο έγκλη µα, ενώ ταυτοχρόνως  συµβάλλει  στις αγαθές  σχέσεις  µεταξύ  γειτονικών  
κρατών . Τα ανεξάρτητα  και αποτελεσ µατικά  δικαστικά  σώµατα είναι  επίσης  απαραίτητα  για 
την προάσπιση  του κράτους  δικαίου  και για την εξασφάλιση  της προστασίας  των ανθρώπινων  
δικαιω µάτων · η συνεργασία  µεταξύ  δικαστικών  σωµάτων  είναι  θέµα ζωτικής  σηµασίας , τόσο  
για τη διευκόλυνση  των διεθνών  επιχειρη µατικών  συναλλαγών , όσο και για να εξασφαλίζεται  
ότι πρόσωπα  ύποπτα  για αξιόποινες  πράξεις  δεν θα µπορούν  να διαφεύγουν  από την 
επέµβαση  της δικαιοσύνης . Είναι  απαραίτητο  να υπάρχουν  συστή µατα παροχής  ασύλου  τα 
οποία  να λειτουργούν  πλήρως  για να εξασφαλίζεται  η προστασία  των προσφύγων , σε όποιο  
µέρος του κόσµου και αν βρίσκονται . Η ύπαρξη  ικανών  και αποτελεσ µατικών  αστυνο µικών  
δυνά µεων οι οποίες  να µπορούν  να συνεργάζονται  µε τους οµολόγους  τους σε άλλες  χώρες , 
έχει ουσιαστική  σηµασία για την καταπολέ µηση κάθε  µορφής  τροµοκρατίας  και 
οργανω µένου εγκλή µατος και για την κατοχύρωση  της ασφάλειας  των πολιτών  στην  
καθη µερινή  ζωή τους. Για την επίτευξη  αυτών  των στόχων , χρειάζεται  σκληρή  δουλειά , 
χρόνος  και συντονισ µένες προσπάθειες , εκ µέρους  τόσο  της Επιτροπής  όσο και του 
Συµβουλίου . Είναι  σηµαντικό  η ΕΕ να αναλα µβάνει  πρωτοβουλίες  και να προτείνει  λύσεις  
για τον διαρκώς  αυξανό µενο αριθµό των προκλήσεων  σ’αυτόν  τον τοµέα. 
Η προώθηση  του κράτους  δικαίου  εκτός  της ΕΕ µέσω της συνεργασίας  έχει ουσιαστική  
σηµασία για την ενίσχυση  του χώρου  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης  στο εσωτερικό  
της ΕΕ. Υπάρχει  µια γενική  αναγνώριση  του γεγονότος  ότι οι εσωτερικές  και οι εξωτερικές  
πτυχές  της ασφάλειας  της ΕΕ είναι  άρρηκτα  συνδεδε µένες µεταξύ  τους. Οι κοινωνίες  οι 
οποίες  βασίζονται  σε κοινές  αξίες , όπως  η χρηστή  διακυβέρνηση , η δηµοκρατία , το κράτος  
δικαίου  και ο σεβασ µός των ανθρώπινων  δικαιω µάτων , θα είναι  πιο αποτελεσ µατικές  όσον  
αφορά  την πρόληψη  των εσωτερικών  απειλών  κατά  της ασφάλειάς  τους· αυτές  οι κοινωνίες  
θα έχουν  επίσης  µεγαλύτερη  ικανότητα  και βούληση  συνεργασίας  για την αντιµετώπιση  
κοινών  διεθνών  απειλών . Επιπλέον , αυτές  οι γενικές  αρχές  έχουν  επίσης  εντοπιστεί  από τη 
διεθνή  κοινότητα  ως κρίσι µοι παράγοντες  για την επίτευξη  των «αναπτυξιακών  στόχων  της 
χιλιετηρίδας ». Η ανάπτυξη , η ασφάλεια  και τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα αλληλοενισχύονται · η 
ενίσχυση  του κράτους  δικαίου  – τόσο  εσωτερικά  όσο και διεθνώς  – δεν είναι  µόνο 
αυτοσκοπός , αλλά  έχει ουσιαστική  σηµασία για τη διατηρήσι µη ανάπτυξη  και πρέπει  να 
επιδιώκεται  µέσω εξωτερικών  δράσεων . 
Εντός  των συνόρων  της, η ΕΕ έχει αναπτύξει  ένα πλαίσιο  ευρέως  φάσµατος για την 
κανονιστική  ρύθµιση του χώρου  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης . Παρόλο  που οι 
δοµές διαφέρουν  φυσικά  σε πολύ  µεγάλο  βαθµό µεταξύ  χωρών , ο χώρος  της ελευθερίας , της 
ασφάλειας  και της δικαιοσύνης  µπορεί  παρ’ όλα αυτά  να δρα ως παράδειγ µα το οποίο  εµπνέει  
τις τρίτες  χώρες . Ο ρόλος  των εξωτερικών  πολιτικών  είναι  καθοριστικός  για την προώθηση  
της ασφάλειας  και της σταθερότητας . ∆ιεύρυνση  σηµαίνει  µεταφορά  του κεκτη µένου, καθώς  
επίσης  και µετεξέλιξη  των θεσµικών  οργάνων  στις υποψήφιες  και εν δυνά µει υποψήφιες  για 
 
EL 6   EL προσχώρηση  χώρες . Η ενίσχυση  θεσµικών  οργάνων  όπως  είναι  τα δικαστικά  όργανα  και η 
αστυνο µία αποτελεί  αποφασιστική  συµβολή  στην  εδραίωση  του κράτους  δικαίου  και του 
σεβασ µού των ανθρωπίνων  δικαιω µάτων  στις υποψήφιες  για προσχώρηση  χώρες . Με την 
ίδια λογική , αυτές  οι πτυχές  στηρίζουν  τη συνεργασία  σ’αυτόν  τον τοµέα µε τους εταίρους  
της «ευρωπαϊκής  πολιτικής  γειτνίασης ». 
Η ΕΕ µπορεί  να προσπαθήσει  περισσότερο  για να ενισχύσει  τις ικανότητες  και τη συνεργασία  
διεθνώς . ∆εν πρέπει  να αναµένονται  άµεσα αποτελέσ µατα· η µεταρρύθ µιση ενός συστή µατος 
απονο µής δικαιοσύνης  ή η συγκρότηση  ενός αποτελεσ µατικού  συστή µατος παροχής  ασύλου  
απαιτεί  χρόνια , όχι µήνες. Παρόλα  αυτά , τα ζητήµατα τα οποία  αντιµετωπίζει  η ΕΕ, οι 
γείτονές  της, αλλά  και όλες οι χώρες  του κόσµου, είναι  παρό µοια. Η πείρα  της ΕΕ και οι 
επιτυχίες  της σε ζητήµατα όπως  η διαχείριση  των συνόρων , η διαχείριση  της µετανάστευσης  
και η καταπολέ µηση του οργανω µένου εγκλή µατος αντιπροσωπεύουν  ένα χρήσι µο σηµείο 
αναφοράς  για τρίτες  χώρες  οι οποίες  αντιµετωπίζουν  παρό µοιες προκλήσεις .  
Η ΕΕ θα πρέπει  να εξακολουθήσει  να ενθαρρύνει  την περιφερειακή  συνεργασία . Οι 
διασυνοριακές  προκλήσεις , όπως  είναι  η µετανάστευση , η διαχείριση  των συνόρων  και το 
οργανω µένο έγκλη µα, συχνά  µπορούν  να αντιµετωπιστούν  µε τον καλύτερο  τρόπο  µέσω 
συντονισ µένης δράσης  σε περιφερειακό  επίπεδο . Βασιζό µενη στην  πείρα  της και 
λαµβάνοντας  υπόψη  το είδος  των ζητηµάτων  που αντιµετωπίζουν  οι εκάστοτε  περιοχές , η ΕΕ 
θα πρέπει  να στηρίζει  τον περιφερειακό  διάλογο  και τη συνεργασία  για ζητήµατα ελευθερίας , 
ασφάλειας  και δικαιοσύνης  σε περιοχές  όπως  η Ανατολική  Ευρώπη  και η Μέση  Ανατολή , ή 
µε γεωγραφικούς  οργανισ µούς όπως  η Αφρικανική  Ένωση . 
Στο πολυ µερές επίπεδο , είδαµε τα τελευταία  χρόνια  τη θέσπιση  σηµαντικών  διεθνών  νοµικών  
πράξεων , οι οποίες  δηµιούργησαν  νέα πρότυπα  (όπως : η σύµβαση  των Ηνωµένων  Εθνών  για 
το διεθνώς  οργανω µένο έγκλη µα και τα πρωτόκολλά  της και η σύµβαση  των Ηνωµένων  
Εθνών  κατά  της διαφθοράς ), καθώς  επίσης  και το γεγονός  ότι δίνεται  όλο και µεγαλύτερη  
προσοχή  στη θέσπιση  διεθνών  προτύπων , όπως  είναι  οι συστάσεις  της Ο∆Χ∆  για τη 
νοµιµοποίηση  εσόδων  από παράνο µες δραστηριότητες . Η ΕΕ είναι  έτοιµη για να στηρίζει  
πολυ µερείς  προσεγγίσεις  για την ενίσχυση  πολιτικών  σ’αυτούς  τους τοµείς, έτσι ώστε  να 
αναβαθ µίζεται  ο ρόλος  της στα διεθνή  σώµατα, αλλά  επίσης  και να ενθαρρύνει  την ανάπτυξη  
περαιτέρω  διεθνών  µηχανισ µών. 
Πράγ µατι, διαπιστώνονται  ήδη τα αποτελέσ µατα από την ενίσχυση  της συνεργασίας  και τη 
στήριξη  της συγκρότησης  θεσµών σε τρίτες  χώρες . Χάρη  στη στενή  συνεργασία  µε τις 
τουρκικές  αρχές , έχουν  επιτευχθεί  κατά  τη διάρκεια  των τελευταίων  µηνών  στην  ΕΕ 
πρωτοφανείς  κατασχέσεις  ναρκωτικών  µέσω ελεγχό µεvων παραδόσεων . Η ΕΕ συνεργάζεται  
µε το Μαρόκο  για την ενίσχυση  της συνοριακής  διαχείρισης  και εισάγει  αδελφοποιήσεις  
σχετικά  µε το ξέπλυ µα χρηµάτων  και την εµπορία  προσώπων . Τον ∆εκέ µβριο, µια αποστολή  
συνοριακής  διαχείρισης  θα αρχίσει  να εργάζεται  για να βοηθήσει  τις αρχές  της Ουκρανίας  και 
της Μολδαβίας  να πατάξουν  τη διάπραξη  λαθρε µπορίου  δια µέσου  των µεταξύ  τους 
συνόρων . Στο εγγύς  µέλλον  πρόκειται  να συναφθούν  συµφωνίες  µε τη Ρωσία  σχετικά  µε τη 
διευκόλυνση  των θεωρήσεων  και την επανεισδοχή , οι οποίες  θα απαλλάξουν  τους νόµιµους 
ταξιδιώτες  από την αδικαιολόγητη  γραφειοκρατία , ενώ θα επιταχύνουν  την απέλαση  των 
παράνο µων µεταναστών . Χάρη  σ’αυτές  τις εξελίξεις , διαπιστώνονται  ήδη αποτελέσ µατα 
απτά  τόσο  για τους εντός , όσο και για τους εκτός  της ΕΕ· η υιοθέτηση  αυτής  της στρατηγικής  
θα επιτρέψει  στην  ΕΕ να εντατικοποιήσει  τις προσπάθειές  της σ’αυτόν  τον τοµέα. 
 
EL 7   EL IV. ΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ  
Ένας  ορισµένος αριθµός πολιτικών  προτεραιοτήτων  µπορούν  να συναχθούν  από το 
Πρόγρα µµα της Χάγης  και το σχέδιο  δράσης  του3, τα οποία  αποτελούν  τη γενική  βάση  για τις 
σχέσεις  µε τρίτες  χώρες , ενώ οι σχετικές  θεµατικές  προτεραιότητες  καθορίζονται  σε 
εξειδικευ µένες στρατηγικές  και σχέδια  δράσης  (π.χ. Σχέδιο  ∆ράσης  της ΕΕ για την 
καταπολέ µηση της τροµοκρατίας4, Στρατηγική  Έννοια  για το Οργανω µένο Έγκλη µα5). 
• Τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα: προώθηση  των ανθρώπινων  δικαιω µάτων  σε τρίτες  χώρες  
σύµφωνα  µε τα διεθνή  πρότυπα  και εξασφάλιση  ότι τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα βρίσκονται  
στο επίκεντρο  των πολιτικών  για την επιβολή  του νόµου· στήριξη  της ανάπτυξης  και 
παροχή  κατάρτισης  σε ανεξάρτητα  και αµερόληπτα  δικαστικά  σώµατα που προασπίζουν  
τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα και το κράτος  δικαίου . 
• Ενίσχυση  των θεσµικών  οργάνων  και χρηστή  διακυβέρνηση : ενίσχυση  των οργάνων  
επιβολής  του νόµου και της ικανότητάς  τους να συνεργάζονται  διεθνώς · ενίσχυση  της 
καταπολέ µησης  της διαφθοράς · προώθηση  της διαφάνειας , της υποχρέωσης  λογοδοσίας  
και της χρηστής  διαχείρισης  των δηµοσίων  υπηρεσιών . 
• Μετανάστευση , άσυλο  και διαχείριση  συνόρων : βελτίωση  της ικανότητας  τρίτων  χωρών  
όσον  αφορά  τη διαχείριση  της µετανάστευσης  και την προστασία  των προσφύγων  
σύµφωνα  µε το διεθνές  δίκαιο · στήριξη  της επιχειρησιακής  ικανότητάς  τους όσον  αφορά  
τη διαχείριση  των συνόρων · αναβάθ µιση της ασφάλειας  των εγγράφων · πρόληψη  της 
παράνο µης µετανάστευσης · ενθάρρυνση  των συνεργιών  µεταξύ  της µετανάστευσης  και 
της ανάπτυξης · παροχή  στους  πρόσφυγες  καλύτερης  πρόσβασης  σε βιώσι µες λύσεις · 
εξασφάλιση  της επιστροφής  των παράνο µων µεταναστών . 
• Καταπολέ µηση της τροµοκρατίας : παροχή  στήριξης  σε τρίτες  χώρες  για τη συγκρότηση  
θεσµών και την εφαρ µογή των διεθνών  νοµικών  κειµένων · συνεργασία  µε τρίτες  χώρες  για 
την αντιµετώπιση  του προβλή µατος της στρατολόγησης  τροµοκρατών  και της 
χρηµατοδότησης  τροµοκρατικών  δραστηριοτήτων · συνέχιση  της στήριξης  του 
καθοριστικού  ρόλου  των Ηνωµένων  Εθνών · στήριξη  στις σχέσεις  µε τις ΗΠΑ  για την 
αναβάθ µιση της συνεργασίας . 
• Οργανω µένο έγκλη µα, συµπεριλα µβανο µένης της παράνο µης διακίνησης  ανθρώπων , 
ναρκωτικών  και οργάνων  του ανθρώπινου  σώµατος , πλαστογραφία , οικονο µικό και 
χρηµατοοικονο µικό έγκλη µα και εγκλη µατικότητα  στον  κυβερνοχώρο : στήριξη  της 
συγκρότησης  θεσµικών  ικανοτήτων  και ανάπτυξη  της επιχειρησιακής  συνεργασίας . 
V. ΟΙ ΓΕΝΙΚΕΣ  ΑΡΧΕΣ  
Πρέπει  να καθοριστούν  γενικές  αρχές  οι οποίες  θα διέπουν  την πολιτική  έναντι  τρίτων  
χωρών , ως εξής: 
• Καθορισ µός γεωγραφικών  προτεραιοτήτων : πρέπει  να καθορίζονται  προτεραιότητες , 
όσον  αφορά  την πολιτική  διεύρυνσης , ανάπτυξης  και εξωτερικών  σχέσεων , οι οποίες  θα 
                                                 
3 COM(2005)184 - 10/6/2005. 
4 Εγκρίθηκε  από το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  τον Ιούνιο  του 2004. 
5 COM(2005)232 - 2/6/2005. 
 
EL 8   EL αντικατοπτρίζουν  τις ειδικές  σχέσεις  της ΕΕ µε τρίτες  χώρες  ή περιφέρειες . Προς  αυτόν  
τον σκοπό , θα διαµορφωθούν  ολοκληρω µένες πολιτικές  που θα καλύπτουν  όλες τις πτυχές  
της ελευθερίας , της ασφάλειας  και της δικαιοσύνης  µε τις χώρες  προτεραιότητας , όπως  
είναι  οι υποψήφιες  ή οι γειτονικές  χώρες , ενώ η συνεργασία  µε τις υπόλοιπες  χώρες  θα 
εστιάζεται  σε συγκεκρι µένα ζητήµατα. 
• ∆ιαφοροποίηση : δεν µπορεί  να υπάρχει  µία και µοναδική  στρατηγική . Χρειάζεται  µια 
«επί µέτρω » προσέγγιση  έτσι ώστε  να υπάρχει  ανταπόκριση  στις ιδιαίτερες  καταστάσεις  
κάθε  συγκεκρι µένης χώρας  και περιοχής . 
• Ελαστικότητα : ο προγρα µµατισµός πρέπει  να χαρακτηρίζεται  από επαρκή  βαθµό 
ελαστικότητας , έτσι ώστε  σε εποχές  κρίσης  ή αλλαγής  περιστάσεων , η ΕΕ να µπορεί  να 
ανταποκρίνεται  χωρίς  χρονοτριβή  σε νέες προτεραιότητες . 
• ∆ιαπυλωνικός  συντονισ µός: η εξωτερική  δράση  σχετικά  µε την ελευθερία , την ασφάλεια  
και τη δικαιοσύνη , προσλα µβάνει  ενίοτε  διαπυλωνικό  χαρακτήρα  και αφορά  όχι µόνο 
τοµείς κοινοτικής  αρµοδιότητας , αλλά  και την ΚΕΠΠΑ  ή την αστυνο µική και δικαστική  
συνεργασία , πράγ µα που σηµαίνει  ότι απαιτείται  στενός  συντονισ µός µεταξύ  του 
Συµβουλίου  και της Επιτροπής  για την εξασφάλιση  της συνοχής  των εξωτερικών  
δραστηριοτήτων  της ΕΕ. Οι κοινοτικές  αρµοδιότητες  πρέπει  να επικρατούν  όταν πρόκειται  
για διαπραγ µατεύσεις  µε τρίτες  χώρες . 
• Εταιρική  σχέση : σύµφωνα  µε τις γενικές  αρχές  στις οποίες  στηρίζονται  οι πολιτικές  
διεύρυνσης , εξωτερικών  σχέσεων  και ανάπτυξης  της ΕΕ, η συνεργασία  σχετικά  µε την 
ελευθερία , την ασφάλεια  και τη δικαιοσύνη  πρέπει  να αναπτύσσεται  σε στενή  εταιρική  
σχέση  µε τις τρίτες  χώρες , µε σεβασ µό της γενικής  αρχής  της ιδιοκτησίας . 
• Σκοπι µότητα  της εξωτερικής  δράσης : θα πρέπει  να υπάρχει  σαφής  σύνδεση  µεταξύ , 
αφενός , των εσωτερικών  δραστηριοτήτων  που αποσκοπούν  στη δηµιουργία  ενός χώρου  
ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης  και, αφετέρου , των εξωτερικών  δράσεων  για τη 
στήριξη  αυτής  της προσπάθειας , σε πλήρη  συµφωνία  µε την πολιτική  συνοχή , όπως  
εγκρίθηκε  από το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  τον Ιούνιο  του 2005. 
• Προστιθέ µενη αξία: η τακτική  ανταλλαγή  πληροφοριών  σχετικά  µε τις δραστηριότητες  
σε τρίτες  χώρες  µεταξύ  των κρατών  µελών  και της Επιτροπής  έχει ουσιαστική  σηµασία για 
την αποφυγή  επικαλύψεων  ή επαναλήψεων , καθώς  επίσης  και για την εξασφάλιση  της 
συµπληρω µατικότητας  µεταξύ  δράσεων . 
• Οροθέτηση  επιδόσεων : όλες οι δράσεις  πρέπει  να περιλα µβάνουν  µηχανισ µούς 
αξιολόγησης  για την αξιολόγηση  της προόδου  που επιτυγχάνεται  σε τρίτες  χώρες  και τη 
σηµασία της δράσης  για τους στόχους  των εξωτερικών  σχέσεων  της ΕΕ. 
VI. ΤΑ ΜΕΣΑ  ΓΙΑ  ΤΙΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ  
Το ευρύ  φάσµα πολιτικών  µέσων  που η ΕΕ έχει στη διάθεσή  της αντιπροσωπεύει  µια 
σηµαντική  δύνα µη η οποία  επιτρέπει  στην  ΕΕ να προσαρ µόζει την εξωτερική  συνεργασία  της 
στην  κατάσταση  που επικρατεί  σε κάθε  χώρα . Η ανάπτυξη  σχέσεων  µε τρίτες  χώρες  
συνεπάγεται  χρησι µοποίηση  των ακόλουθων  µέσων  µε συνοχή  και συντονισ µό. 
(1) ∆ιµερείς  συµφωνίες  
 
EL 9   EL Συµφωνίες  σύνδεσης  ή εταιρικής  σχέσης  και συνεργασίας , συµπεριλα µβανο µένων  διατάξεων  
σχετικά  µε θέµατα ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης · συµφωνίες  επανεισδοχής · 
συµφωνίες  διευκόλυνσης  θεώρησης · συµφωνίες  αµοιβαίας  νοµικής συνδρο µής και έκδοσης . 
Για ορισµένες χώρες , µία συµφωνία  διευκόλυνσης  θεώρησης  είναι  ένα σηµαντικό  ζήτηµα. 
Βρίσκεται  στο στάδιο  της προετοι µασίας  µια στρατηγική  στο πλαίσιο  της πολιτικής  
επανεισδοχής . 
(2) ∆ιαδικασίες  διεύρυνσης  και προένταξης   
Η διαδικασία  διεύρυνσης  µε την Κροατία  και την Τουρκία , και η διαδικασία  σταθεροποίησης  
και σύνδεσης  µε τις χώρες  των ∆υτικών  Βαλκανίων , περιλα µβάνουν  προτεραιότητες  
ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης . 
(3) Σχέδια  δράσης  στο πλαίσιο  της Ευρωπαϊκής  Πολιτικής  Γειτνίασης  (ΕΠΓ ) 
Σχέδια  δράσης  που περιλα µβάνουν  ουσιαστικά  στοιχεία  ελευθερίας , ασφάλειας  και 
δικαιοσύνης  έχουν  συναφθεί  µε την Ουκρανία , τη Μολδαβία , το Μαρόκο , την Τυνησία , το 
Ισραήλ , την Ιορδανία  και την Παλαιστινιακή  Αρχή , και άλλα  βρίσκονται  στο στάδιο  της 
προετοι µασίας  µε την Αίγυπτο , τον Λίβανο , την Αρµενία, το Αζερ µπαϊτζάν  και τη Γεωργία . 
(4) Περιφερειακή  συνεργασία  
Περιφερειακοί  οργανισ µοί όπως  η οµάδα σχεδιασ µού (Task-Force) για τη Βαλτική  Θάλασσα , 
η ASEM και η Ευρω µεσογειακή  εταιρική  σχέση  διαδρα µατίζουν  ρόλο  συνδέσ µου µεταξύ  των 
δρώντων  σε ζητήµατα ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης  κοινής  µέριµνας. 
(5) Μεµονωµένες ρυθµίσεις  
Με τις ΗΠΑ , τα ζητήµατα ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης  καλύπτονται  από την 
«Νέα υπερατλαντική  ατζέντα » (New Transatlantic Agenda), αλλά  επίσης  και σε ένα ειδικό  
πλαίσιο  σε υπουργικό  επίπεδο , στο πλαίσιο  του διαλόγου  για την πολιτική  ασφάλειας  των 
συνόρων  και των µεταφορών . Τα ζητήµατα αυτά  συζητιούνται  µε τον Καναδά , την 
Αυστραλία , την Ιαπωνία  και την Κίνα  στο πλαίσιο  οριζόντιου  διαλόγου . Πραγ µατοποιούνται  
επίσης  υπουργικές  συνεδριάσεις  για ζητήµατα ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης  µε τη 
Ρωσία  (Μόνι µο Συµβούλιο  Εταιρικής  Σχέσης ), την Ουκρανία  και το φόρου µ των ∆υτικών  
Βαλκανίων . 
(6) Επιχειρησιακή  συνεργασία  
Η Europol, η Eurojust, η Ευρωπαϊκή  Αστυνο µική Ακαδη µία και η υπηρεσία  διαχείρισης  των 
συνόρων  έχουν  συνάψει  ή προετοι µάζουν  τη σύναψη  συµφωνιών  και ρυθµίσεων  συνεργασίας  
µε αντίστοιχους  φορείς  σε τρίτες  χώρες . Σε ορισµένες τρίτες  χώρες  δηµιουργούνται  δίκτυα  
υπαλλήλων -συνδέσ µων που προέρχονται  από τα κράτη  µέλη. 
(7) Συγκρότηση  θεσµών και αδελφοποίηση  
Η δηµιουργία  θεσµών και η ανάπτυξη  της ικανότητας  υλοποίησης  σε τρίτες  χώρες  
διαδρα µατίζουν  κεντρικό  ρόλο  σε σχέση  µε τις δραστηριότητες  που πραγ µατοποιούνται  µε 
πολλές  τρίτες  χώρες . Οι αδελφοποιήσεις  µεταξύ  θεσµικών  οργάνων  κρατών  µελών  και 
αντιστοίχων  θεσµικών  οργάνων  τρίτων  χωρών  αποτελούν  έναν εξαιρετικά  χρήσι µο 
 
EL 10   EL µηχανισ µό για τη συγκρότηση  θεσµών, ενώ οι αποστολές  εµπειρογνω µόνων  µπορούν  να 
παρέχουν  εµπειρογνω µοσύνη  για επιµέρους  ζητήµατα. 
(8) Αναπτυξιακή  πολιτική   
Η ανάπτυξη  αποτελεί  µια αποτελεσ µατική  µακροπρόθεσ µη απάντηση  σε προβλη µατισµούς 
στον  τοµέα της ελευθερίας , της ασφάλειας  και της δικαιοσύνης . Στην  πρόταση  της Επιτροπής  
για µια νέα αναπτυξιακή  πολιτική , επιση µαίνεται  ότι οι στόχοι  της διακυβέρνησης  και των 
ανθρώπινων  δικαιω µάτων  είναι  συµπληρω µατικοί  και υπάγονται  στον  πρωτεύοντα  στόχο  της 
µείωσης  της φτώχειας .6 
(9) Προγρά µµατα εξωτερικής  αρωγής  
∆ιάφορα  έργα  για ζητήµατα ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης  χρηµατοδοτούνται  
δυνά µει των προγρα µµάτων  αρωγής  των εξωτερικών  σχέσεων  (π.χ. TACIS, CARDS και 
MEDA). Σύµφωνα  µε τις νέες δηµοσιονο µικές προοπτικές , τα προτεινό µενα µέσα 
εξωτερικών  σχέσεων  περιλα µβάνουν  κατάλληλες  διατάξεις  για δράσεις  ∆ΕΑ . Η Επιτροπή  
έχει προτείνει  ένα θεµατικό  πρόγρα µµα για τη µετανάστευση  και το άσυλο  το οποίο  θα 
διαδεχθεί  το επί του παρόντος  υφιστά µενο πρόγρα µµα AENEAS, το οποίο  παρέχει  αρωγή  για 
τη διαχείριση  της µετανάστευσης7. 
(10) ∆ιεθνείς  οργανισ µοί 
Η ΕΚ και τα κράτη  µέλη διαδρα µατίζουν  ρόλο  καθοριστικής  σηµασίας  σε διεθνείς  
οργανισ µούς (π.χ. UNHCR, UNODC, Συµβούλιο  της Ευρώπης , Ο∆Χ∆ , UNIDROIT, 
UNCITRAL, Συνδιάσκεψη  Ιδιωτικού  ∆ιεθνούς  ∆ικαίου  της Χάγης ), οι οποίοι  παρέχουν  
χρήσι µη βάση  για την προώθηση  των κοινών  αξιών  και προτεραιοτήτων . Η ΕΕ ενθαρρύνει  
τις τρίτες  χώρες  να κυρώνουν  και να εφαρ µόζουν  τις διεθνείς  συµβάσεις , οι οποίες  
προσλα µβάνουν  σηµασία ακρογωνιαίου  λίθου  για την ανάπτυξη  της διεθνούς  συνεργασίας . 
(11) Παρακολούθηση  
Οι µηχανισ µοί παρακολούθησης  πρέπει  να προσαρ µόζονται  για να ανταποκρίνονται  στις 
εξελίξεις  των διαφόρων  καταστάσεων . Στα τρέχοντα  παραδείγ µατα περιλα µβάνονται : οι 
ευρωπαϊκές  εταιρικές  σχέσεις  για τα ∆υτικά  Βαλκάνια , το σχέδιο  δράσης  για το οργανω µένο 
έγκλη µα µε τη Ρωσία , το σχέδιο  δράσης  ΕΕ-Ουκρανίας  στον  τοµέα της δικαιοσύνης  και των 
εσωτερικών  υποθέσεων  (∆ΕΥ ), ο µηχανισ µός παρακολούθησης  και αξιολόγησης  για τρίτες  
χώρες , οι υποεπιτροπές  και οι αποστολές  εµπειρογνω µόνων . 
VII. ΠΑΡΑ∆ΕΙΓΜΑΤΑ  ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ  ΣΧΕΣΕΩΝ  ΟΣΟΝ  ΑΦΟΡΑ  ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ  
Οι κυριότερες  θεωρίες  σχετικά  µε µια στρατηγική  για την κάλυψη  των εξωτερικών  πτυχών  
της πολιτικής  της ΕΕ για την ελευθερία , την ασφάλεια  και τη δικαιοσύνη  έχουν  εφαρ µοστεί  
σε µεγάλο  βαθµό, ιδίως  όσον  αφορά  τις γειτονικές  χώρες , οι οποίες  είναι  οι πρώτοι  φυσικοί  
υποψήφιοι  εταίροι  για στενότερη  συνεργασία . Η συνεργασία  όσον  αφορά  αυτά  τα ζητήµατα 
εξαπλώνεται  µε ταχύτητα  και σε άλλες  τρίτες  χώρες , συµπεριλα µβανο µένης της Ινδίας  και 
της Κίνας , καθώς  επίσης  και σε αναπτυσσό µενες χώρες .  
                                                 
6 COM(2005)311 – 13/7/2005. 
7 COM (2005) 324 – 3/8/2005. 
 
EL 11   EL Με τις ΗΠΑ , αναπτύσσεται  ήδη µια ισχυρή  εταιρική  σχέση  στον  τοµέα της ασφάλειας , 
βασιζό µενη σε κοινές  αξίες , και επικεντρω µένη στην  καταπολέ µηση της τροµοκρατίας , µετά 
τις 11 Σεπτε µβρίου  2001. Ένα µεγάλο  µέρος της συνεργασίας  σ’ αυτόν  τον τοµέα έχει 
οδηγήσει  σε νέους  τοµείς συνεργασίας , όπως  είναι  η αµοιβαία  νοµική συνδρο µή και οι 
συµφωνίες  έκδοσης · οι υπερατλαντικές  σχέσεις  όσον  αφορά  την ελευθερία , την ασφάλεια  και 
τη δικαιοσύνη  έχουν  αναπτυχθεί  σε µεγάλο  βαθµό, χάρη  στο κοινό  συµφέρον  για την 
αντιµετώπιση  νέων  προκλήσεων . ∆εδο µένου ότι αυτή  η διάσταση  είναι  σχετικά  νέα, η ΕΕ 
χρειάζεται  όλο και περισσότερο  να καθορίζει  τα συµφέροντά  της όσον  αφορά  την ασφάλεια , 
µε βάση  την αρχή  της αµοιβαιότητας , και να προωθεί  ενεργά  τους στόχους  της πολιτικής  της, 
όπως  είναι  η επέκταση  στα νέα κράτη  µέλη του προγρά µµατος  απαλλαγής  από την 
υποχρέωση  θεώρησης . Η ανάγκη  συνεργασίας  για την ασφάλεια  των συνόρων  και την 
επιβολή  του νόµου ανοίγει  νέες προοπτικές  συνεργασίας  για την ΕΕ και τις ΗΠΑ , πάντα  
µε σκοπό  τη γεφύρωση  του χάσµατος όσον  αφορά  την ασφάλεια . 
Η συνεργασία  µε τις χώρες  των ∆υτικών  Βαλκανίων  είναι  εντατική , µε σκοπό  την 
ενδυνά µωση της σταθερότητας  σε αυτή  την περιοχή , έχοντας  ως γνώµονα την ευρωπαϊκή  
προοπτική  των υπόψη  χωρών . Στο πλαίσιο  της διαδικασίας  σταθεροποίησης  και σύνδεσης , η 
ΕΕ στηρίζει  τις χώρες  των ∆υτικών  Βαλκανίων  µέσω του προγρά µµατος CARDS, µ ε σκοπό  
τη βελτίωση  των επιδόσεών  τους στους  τέσσερις  τοµείς προτεραιότητας : αστυνο µία και 
οργανω µένο έγκλη µα, ολοκληρω µένη διαχείριση  των συνόρων , δικαστική  µεταρρύθ µιση, 
άσυλο  και µετανάστευση . Η πρόοδος  προς  την κατεύθυνση  της σύναψης  συµφωνιών  σχετικά  
µε την επανεισδοχή  και τη διευκόλυνση  των θεωρήσεων  θα σηµατοδοτήσει  την αµοιβαία  
βούληση  για περαιτέρω  συνεργασία .  
Η συνεργασία  έχει αναπτυχθεί  επίσης  για να αντιµετωπιστούν  ορισµένα συγκεκρι µένα 
προβλή µατα, όπως  το οργανω µένο έγκλη µα, όπως , π.χ., η ανάπτυξη  της περιφερειακής  
συνεργασίας  µεταξύ  εισαγγελέων  ή η συνεργασία  για την καταπολέ µηση της νοµιµοποίησης  
εσόδων  από παράνο µες δραστηριότητες . Με άλλα  µέτρα στηρίζεται  η ανάπτυξη  ικανοτήτων  
πρωταρχικής  σηµασίας  στην  κάθε  χώρα , συµπεριλα µβανο µένης της δηµιουργίας  µονάδων  
χρηµατοοικονο µικών  πληροφοριών  και ειδικευ µένων  κλιµακίων  εισαγγελέων  και δικαστών  
για την αντιµετώπιση  υποθέσεων  οργανω µένου εγκλή µατος. Η συνέχιση  της συνεργασίας  
µε την Europol, την Eurojust, καθώς  επίσης  και η δηµιουργία  του Περιφερειακού  
Κέντρου  για την Καταπολέ µηση του ∆ιασυνοριακού  Εγκλή µατος  (Regional Centre for 
Combating Transborder Crime - SECI), και το δίκτυο  των υπαλλήλων -συνδέσ µων θα 
βοηθήσουν  να βελτιωθεί  ο τρόπος  µε τον οποίο  η ΕΕ χρησι µοποιεί  τα µέσα που διαθέτει  
στον  τοµέα της αστυνο µικής και ποινικής  δικαστικής  συνεργασίας  για την 
καταπολέ µηση του οργανω µένου  εγκλή µατος  στα ∆υτικά  Βαλκάνια . 
Όσον  αφορά  τη Ρωσία , η ελευθερία , ασφάλεια  και η δικαιοσύνη  έχουν  αναδειχθεί  ως 
κεντρικό  στοιχείο  της στρατηγικής  εταιρικής  σχέσης , όπως  καταδεικνύει  ο ευρέως  
φάσµατος  κοινός  χώρος  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης , ο οποίος  τώρα  θα 
χρειαστεί  να υλοποιηθεί  αποτελεσ µατικά  σε τοµείς προτεραιότητας , όπως  το κράτος  
δικαίου , η καταπολέ µηση της τροµοκρατίας  και του οργανω µένου εγκλή µατος, 
συµπεριλα µβανο µένου του ξεπλύ µατος παράνο µου χρήµατος, της διαφθοράς  και της 
παράνο µης διακίνησης  ανθρώπων  και ναρκωτικών , η καταπολέ µηση της παιδικής  
πορνογραφίας  στο ∆ιαδίκτυο , η προστασία  των δεδοµένων , η ασφάλεια  των εγγράφων  και η 
οριοθέτηση  και διαχείριση  των συνόρων . Εκτός  από έναν γόνιµο διάλογο  σε πολλά  επίπεδα , 
η συµφωνία  µεταξύ  της Europol και της Ρωσίας  καθώς  επίσης  και το σχέδιο  δράσης  για το 
οργανω µένο έγκλη µα, οι επαφές  µε την Eurojust και το δίκτυο  των υπαλλήλων -συνδέσ µων 
αποτελούν  µία πρακτική  βάση  για στενότερους  επιχειρησιακούς  δεσµούς. Η σύναψη  
συµφωνιών  για την επανεισδοχή  και τη διευκόλυνση  των θεωρήσεων  σηµατοδοτεί  την 
 
EL 12   EL αποφασιστική  βούληση  για συνέχιση  της συνεργασίας  και, ταυτοχρόνως , θα βοηθήσει  τις 
συζητήσεις  σχετικά  µε την προοπτική  της κατάργησης , µακροπρόθεσ µα, των θεωρήσεων . 
Για την Ουκρανία , η όλο και στενότερη  συνεργασία  αποσκοπεί  στην  επέκταση  της 
σταθερότητας  στις γειτονικές  χώρες  της διευρυ µένης ΕΕ και στη στήριξη  της διαδικασίας  
µεταρρυθ µίσεων . Μέσω  της Ευρωπαϊκής  Πολιτικής  Γειτνίασης  και του σχεδίου  δράσης  ΕΕ-
Ουκρανίας  στον  τοµέα ∆ΕΥ , το οποίο  θα ενηµερωθεί  στο εγγύς  µέλλον , η ΕΕ ενθαρρύνει  τη 
συγκρότηση  ικανοτήτων , όπως  είναι  η εκ βάθρων  δικαστική  µεταρρύθ µιση, και τη 
δηµιουργία  ενός συστή µατος διαχείρισης  των συνόρων  καθώς  επίσης  και ενός καθεστώτος  
ασύλου  σύµφωνα  µε τα ευρωπαϊκά  πρότυπα . Για να δώσου µε ένα παράδειγ µα θεσµικής 
µεταρρύθ µισης, αναφέρου µε ότι η Επιτροπή  στηρίζει  την ανάπτυξη  των ικανοτήτων  της 
µονάδας  χρηµατοοικονο µικών  πληροφοριών  της Ουκρανίας , στην  οποία  παρέχεται  αρωγή  µε 
στόχο  την απάλειψη  της Ουκρανίας  από τον «Μαύρο  Πίνακα » των χωρών  που ξεπλένουν  
παράνο µο χρήµα σύµφωνα  µε την Ο∆Χ∆ . Προβλέπονται  διαπραγ µατεύσεις  για συµφωνία  
µε την Eurojust. ∆ιεξάγονται  διαπραγ µατεύσεις  για την επανένταξη , και αναµένεται  ότι 
θα ξεκινήσουν  στο εγγύς  µέλλον  διαπραγ µατεύσεις  για τη διευκόλυνση  των θεωρήσεων . 
Οι προτεραιότητες  επανεξετάζονται  ετησίως  σε τριµελές υπουργικό  επίπεδο  (Τρόικα ), και η 
υλοποίησή  τους αξιολογείται  µε χρήση  πίνακα  αποτελεσ µάτων  
Με τις Mεσογειακές  χώρες , η ενίσχυση  της χρηστής  διακυβέρνησης  και του κράτους  
δικαίου  καθώς  επίσης  και η βελτίωση  της διαχείρισης  της µετανάστευσης  και της 
ασφάλειας  είναι  οι κύριοι  στόχοι . Η ΕΠΓ  έχει δώσει  νέα ώθηση  στη συνεργασία  σ’ αυτή  την 
περιοχή , που ήταν  ήδη ένα από τα στοιχεία  της διαδικασίας  της Βαρκελώνης . Στο 
περιφερειακό  επίπεδο , το πρόγρα µµα για τη µετανάστευση  και την αστυνο µική και δικαστική  
συνεργασία  αποτέλεσε  βήµα προόδου , στηρίζοντας  τη συγκρότηση  θεσµικών  ικανοτήτων  και 
προωθώντας  τη συνεργασία  µεταξύ  υπαλλήλων , αποδεικνύοντας  κατ’ αυτόν  τον τρόπο  την 
αξία της ενθάρρυνσης  της περιφερειακής  συνεργασίας . Η εκκίνηση  του νέου  περιφερειακού  
προγρά µµατος  όσον  αφορά  την ελευθερία , την ασφάλεια  και τη δικαιοσύνη , καθώς  
επίσης  και η ενίσχυση  του διαλόγου  υψηλού  επιπέδου  για την τροµοκρατία  θα 
συνοδεύσουν  την εγκαινίαση , στην  προσεχή  σύνοδο  κορυφής  της Βαρκελώνης , ενός 
φιλόδοξου  προγρά µµατος εργασίας  για τη δηµιουργία  ενός χώρου  αµοιβαίας  συνεργασίας  
όσον  αφορά  τη δικαιοσύνη , την ασφάλεια , τη µετανάστευση  και την κοινωνική  
ενσω µάτωση . 
Σε διµερές επίπεδο , το πρόγρα µµα MEDA στηρίζει  έργα  που αφορούν  τη µετανάστευση , τη 
δικαστική  συνεργασία  και τη συνεργασία  σε θέµατα επιβολής  του νόµου σε πλειάδα  χωρών , 
συµπεριλα µβανο µένων  αδελφοποιήσεων  στο Μαρόκο  σχετικά  µε το ξέπλυ µα παράνο µου 
χρήµατος, και στην  Ιορδανία  σχετικά  µε τον δικαστικό  τοµέα. Η θέση  σε ισχύ νέων  
συµφωνιών  διαµορφώνει  ένα κλίµα συνεργασίας , στο οποίο  περιλα µβάνονται  θέµατα όπως  η 
καταπολέ µηση της τροµοκρατίας , το οργανω µένο έγκλη µα και τα ναρκωτικά  καθώς  επίσης  
και η προστασία  των παιδιών . Η ηµερήσια  διάταξη  αρχίζει  µε τα θέµατα της 
µετανάστευσης  και της διαχείρισης  των συνόρων , και οι εταιρικές  σχέσεις  θα πρέπει  να 
ενισχυθούν  σ’ αυτή  την περιοχή  µε τις χώρες  προέλευσης  και διέλευσης . Είναι  
απαραίτητο  να συνεχιστεί  να σηµειώνεται  πρόοδος  σχετικά  µε τις συµφωνίες  
επανεισδοχής , και θα πρέπει  επίσης  να εξακολουθήσουν  να καταβάλλονται  προσπάθειες  
για την ανάπτυξη  του διαλόγου  περί µετανάστευσης  µε τη Λιβύη . 
 
EL 13   EL VIII. ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ  ΒΗΜΑΤΑ  
Ο σκοπός  της στρατηγικής  για την εξωτερική  διάσταση  του χώρου  ελευθερίας , ασφάλειας  και 
δικαιοσύνης  είναι  διττός : αφενός , να συµβάλει  στην  επιτυχη µένη δηµιουργία  του εσωτερικού  
χώρου  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης , χάρη  στην  διαµόρφωση  ενός ασφαλούς  
εξωτερικού  περιβάλλοντος , και, αφετέρου , να συνεχίσει  την επιδίωξη  των στόχων  των 
εξωτερικών  σχέσεων  της ΕΕ, προωθώντας  το κράτος  δικαίου , τις δηµοκρατικές  αξίες  και 
τους υγιείς  θεσµούς. 
Το πρόγρα µµα της Χάγης  και το σχέδιο  δράσης  του έχουν  σαφώς  καθορίσει  ορισµένους  
τοµείς συνεργασίας  µε τις τρίτες  χώρες . Η ΕΕ διαθέτει  ένα ευρύ  φάσµα µέσων  υλοποίησης , 
τα οποία  θα εφαρ µοστούν  σύµφωνα  µε τις ιδιαίτερες  ανάγκες  κάθε  συγκεκρι µένης χώρας -
εταίρου .  
Η προώθηση  του κράτους  δικαίου  εκτός  της ΕΕ έχει ουσιαστική  σηµασία για τη στήριξη  της 
εσωτερικής  και της παγκόσ µιας ασφάλειας , της σταθερότητας  και της ανάπτυξης . Η 
εξωτερική  διάσταση  του χώρου  ελευθερίας , ασφάλειας  και δικαιοσύνης  δεν µπορεί  να 
θεωρηθεί  ως ανεξάρτητος  τοµέας πολιτικής , αλλά  πρέπει  να αποτελεί  µέρος των 
δραστηριοτήτων  εξωτερικής  πολιτικής  της ΕΕ. 
Θα πρέπει  να ληφθούν  διάφορα  µέτρα για να διευκολυνθεί  η υλοποίηση  της στρατηγικής : 
Καθορισ µός των προτεραιοτήτων  και παρακολούθηση  της υλοποίησης  
• Η Επιτροπή  θα πρέπει  να καθορίζει  τις προτεραιότητες  και τις προσήκουσες  µορφές  
δράσης  στα πλαίσια  των αρµοδιοτήτων  της.  
• Για να διευκολύνει  την παρακολούθηση  των συγκεκρι µένων  αποτελεσ µάτων  έναντι  των 
καθορισ µένων  στόχων  και προτεραιοτήτων , η Επιτροπή  θα πρέπει  να παρουσιάζει  µια 
συνολική  ανασκόπηση  και να παρακολουθεί  διαρκώς  την υλοποίηση . 
• ∆εδο µένου ότι η εξωτερική  διάσταση  της ελευθερίας , της ασφάλειας  και της δικαιοσύνης  
αυξάνεται  µε ταχείς  ρυθµούς και προσλα µβάνει  µεγαλύτερη  σηµασία όσον  αφορά  τις 
σχέσεις  µε τρίτες  χώρες , το Συµβούλιο  θα πρέπει  να εξετάζει  τακτικά  την πρόοδο  που θα 
έχει σηµειωθεί  και να επανεξετάζει  τις προτεραιότητες . 
• Αποτελεσ µατικότητα  και συνοχή  
• Θα µπορούσε  να βελτιωθεί  ο συντονισ µός µεταξύ  των γεωγραφικών  οµάδων  εργασίας  του 
Συµβουλίου  και των οµάδων  που είναι  επιφορτισ µένες µε θέµατα ελευθερίας , ασφάλειας  
και δικαιοσύνης . Η Επιτροπή  των Μονί µων Αντιπροσώπων  έχει επίσης  ένα σηµαντικό  
συντονιστικό  ρόλο  όσον  αφορά  αυτόν  τον τοµέα. 
• Η συνοχή  των εξωτερικών  δράσεων  της ΕΕ: Απαιτείται  βελτίωση  του συντονισ µού έτσι 
ώστε  να εξασφαλίζεται  η συνοχή  και η αποτελεσ µατικότητα  σε επίπεδο  ΕΕ µεταξύ  των 
διαφόρων  πολιτικών  και µέσων , έχοντας  υπόψη  την αρµοδιότητα  της Επιτροπής . 
Ταυτοχρόνως , τα κράτη  µέλη πρέπει  να έχουν  ενεργό  συµµετοχή .  
• Ταχεία  αντίδραση : Εκτός  από την µακροπρόθεσ µη στήριξη  της συγκρότησης  θεσµών, η 
ΕΕ χρειάζεται  να αναπτύξει  περαιτέρω  την ικανότητά  της να αντιδρά  ταχέως  σε αιφνίδιες  
 
EL 14   EL ανάγκες  ή σε καινοφανείς  απειλές . Σε έναν συνεχώς  αυξανό µενο αριθµό καταστάσεων , η 
Ένωση  θα πρέπει  να προβάλει  την ικανότητά  της να παρέχει  εγκαίρως  αρωγή . 
• ∆ιεθνείς  οργανισ µοί: η Επιτροπή  πρέπει  να διαδρα µατίζει  πλήρως  τον ρόλο  της εντός  των 
διεθνών  οργανισ µών, σε συντονισ µό µε τα κράτη  µέλη, έτσι ώστε  να ενθαρρύνει  την 
ανάπτυξη  νέων  µέσων . Θα πρέπει  να ληφθούν  τα προσήκοντα  µέτρα έτσι ώστε  να 
εξασφαλιστεί  µεγαλύτερη  ορατότητα  της δράσης  ΕΕ στους  διεθνείς  οργανισ µούς. 
• Περιφερειακή  συνεργασία : η Επιτροπή  πρέπει  να ενισχύσει  τις προσπάθειες  που 
καταβάλλει  για τη στήριξη  της περιφερειακής  συνεργασίας  για ζητήµατα ελευθερίας , 
ασφάλειας  και δικαιοσύνης , µέσω της στήριξης  των υφιστα µένων  οργανισ µών, όπως  είναι  
η Αφρικανική  Ένωση , και της ενθάρρυνσης  νέων  πρωτοβουλιών  σε περιφέρειες  στις 
οποίες  η περιφερειακή  συνεργασία  είναι  αδύνα µη, όπως  η Μέση  Ανατολή  και η 
Ανατολική  Ευρώπη .