ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ κατ'εφαρμογή του άρθρου 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, σημείο (γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου όσον αφορά πρόταση για ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ κατ'εφαρμογή του άρθρου 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

2000/0189 (COD)

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ κατ'εφαρμογή του άρθρου 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, σημείο (γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου όσον αφορά πρόταση για ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών

1. Εισαγωγη

Στο άρθρο 251 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο σημείο (γ) της συνθήκης ΕΚ προβλέπεται ότι η Επιτροπή γνωμοδοτεί επί των τροπολογιών που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση. Η Επιτροπή παρουσιάζει στη συνέχει τη γνωμοδότησή της επί των 18 τροπολογιών που προτάθηκαν από το Κοινοβούλιο.

2. Ιστορικο

Ανταποκρινόμενη στα συμπεράσματα του ειδικού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας, της 23 - 24 Μαρτίου 2000, και βασιζόμενη στην ανακοίνωση όσον αφορά τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά την ανασκόπηση του τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και τις αρχές και κατευθύνσεις για το νέο πλαίσιο κανονιστικών ρυθμίσεων [1], η Επιτροπή πρότεινε δέσμη από πέντε οδηγίες και μια απόφαση που θα συναποτελούσαν το νέο πλαίσιο κανονιστικών ρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένης μιας οδηγίας για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Η απόφαση και οι τέσσερις άλλες οδηγίες θεσπίστηκαν όλες από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στις 7 Μαρτίου 2002 [2]. Η παρούσα οδηγία αποτελεί το τελευταίο στοιχείο της δέσμης προς θέσπιση.

[1] COM(2000) 239 της 26.4.2000.

[2] ΕΕ L 108 της 24.4.2002.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διατύπωσε τη γνώμη του σε πρώτη ανάγνωση στις 13 Νοεμβρίου 2001. Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή του θέση στις 28 Ιανουαρίου 2002 [3]. Η Επιτροπή υποστήριξε την κοινή θέση [4].

[3] ΕΕ C 113E της 14.5.2002.

[4] SEC(2002) 124 τελικό της 30.1.2002.

3. Σκοποσ τησ προτασησ

Η προτεινόμενη οδηγία στοχεύει στην επίτευξη, για λογαριασμό καταναλωτών και χρηστών, του ίδιου επιπέδου προστασίας των προσωπικών τους δεδομένων και της ιδιωτικής τους ζωής ανεξάρτητα από την χρησιμοποιούμενη τεχνολογία για τη μετάδοση των ηλεκτρονικών τους επικοινωνιών.

Η οδηγία θα αντικαταστήσει την οδηγία 97/66/EΚ σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στις 15 Δεκεμβρίου 1997. Θα προσαρμοστούν και θα επικαιροποιηθούν οι υφιστάμενες διατάξεις σύμφωνα με τις νέες και τις προβλέψιμες εξελίξεις στις υπηρεσίες και τις τεχνολογίες των ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

4. Γνωμη τησ Επιτροπησ επι των τροπολογιων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλιου

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε, στις 30 Μαΐου 2002, 18 τροπολογίες στην κοινή θέση του Συμβουλίου για οδηγία σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Οι τροπολογίες βασίστηκαν σε σειρά συμβιβαστικών τροπολογιών που υποβλήθηκαν ως σύνολο από την Προεδρία του Συμβουλίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή μπορεί να αποδεχτεί πλήρως το σύνολο των τροπολογιών του ΕΚ.

Τροπολογία 47 - Αιτιολογική σκέψη 11. Τροπολογία 46 - Άρθρο 15, παράγραφος 1

Οι τροπολογίες αυτές ενισχύουν την υφιστάμενη αιτιολογική σκέψη και το σχετικό άρθρο που αφορά μέτρα που δύνανται να λάβουν τα κράτη μέλη κατά παρέκκλιση ορισμένων διατάξεων της οδηγίας.

Όπως εξήγησε η Επιτροπή στην τοποθέτησή της επί της κοινής θέσης, η παρούσα οδηγία που βασίζεται στο άρθρο 95 της Συνθήκης δεν μπορεί να περιλάβει ουσιαστικές διατάξεις σχετικά με μέτρα εφαρμογής του νόμου. Δεν θα πρέπει να απαγορεύει ούτε να εγκρίνει οποιοδήποτε επιμέρους μέτρο που ενδέχεται να κρίνουν απαραίτητο τα κράτη μέλη. Με το άρθρο 15, παράγραφος 1, της προτεινόμενης οδηγίας παρέχεται στα κράτη μέλη γενική βάση για τη λήψη αναλόγων μέτρων, με παράλληλη τήρηση των υποχρεώσεών τους που απορρέουν από την κοινοτική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων υποχρεώσεων βάσει της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Όσον αφορά την πρόταση περί διατήρησης δεδομένων στο άρθρο 15, παράγραφος 1, η Επιτροπή προέβη σε επίσημη δήλωση για τα πρακτικά της συνεδρίασης του Συμβουλίου Υπουργών της 6ης Δεκεμβρίου 2001, δηλώνοντας ότι η Επιτροπή "(...) ερμηνεύει τη δεύτερη πρόταση της πρώτης παραγράφου του άρθρου 15, παράγραφος 1 (...) ως μόνο προσθέτουσα ένα πιθανό παράδειγμα των μέτρων που τα κράτη μέλη μπορούν να λάβουν υπό τις περιστάσεις και τους όρους που καθορίζονται στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 15. Αυτή η φράση δεν αλλάζει από νομική άποψη την ουσία, ούτε προσθέτει οποιοδήποτε στοιχείο στην πρώτη πρόταση του άρθρου 15. Ούτε εξαιρεί οποιαδήποτε μέτρα ενδεχομένως λάβουν τα κράτη μέλη από την επαλήθευση της συμμόρφωσής τους με τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο της οδηγίας και βάσει του κοινοτικού δικαίου γενικά, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης για σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των γενικών αρχών του κοινοτικού δικαίου, όπως αυτές κατοχυρώνονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωση και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα."

Κατά συνέπεια, οι τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμβαδίζουν πλήρως με τη θέση της Επιτροπής.

Τροπολογία 26 - Αιτιολογική σκέψη 25. Τροπολογία 25 - Άρθρο 5, παράγραφος 3

Με τις τροπολογίες ευθυγραμμίζονται η αιτιολογική σκέψη και το άρθρο σχετικά με τα αθέατα συστήματα εντοπισμού με τις διατάξεις της γενικής οδηγίας για την προστασία των δεδομένων, 95/46/EΚ. Μολονότι είναι κάπως λιγότερο σαφείς από τις αρχικές διατάξεις της κοινής θέσης, συνιστούν αποδεκτό συμβιβασμό.

Τροπολογία 29 - Αιτιολογική σκέψη 41. Τροπολογία 44 - Άρθρο 13, παράγραφος 2

Επαναδιατυπώθηκε ελαφρώς η ρήτρα εξαίρεσης και η σχετική αιτιολογική σκέψη βάσει των οποίων παρέχεται η δυνατότητα χρησιμοποίησης στοιχείων επαφής (διευθύνσεων) που λαμβάνονται από τους πελάτες για σκοπούς άμεσης εμπορικής προώθησης, υπό τον όρο ότι προσφέρεται δυνατότητα άρνησης συμμετοχής. Τούτο δεν συνεπάγεται αλλαγές ουσίας.

Τροπολογία 9 - Αιτιολογική σκέψη 44

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της διαγραφής αιτιολογικής σκέψης όπου εξηγείται σε ποιο βαθμό οι διατάξεις περί μη ζητηθείσας ηλεκτρονικής αλληλογραφίας για σκοπούς άμεσης εμπορικής προώθησης επηρεάζουν μηνύματα που αποστέλλονται από πολιτικά κόμματα και φιλανθρωπικές οργανώσεις. Στην αιτιολογική σκέψη αποσαφηνίζονταν απλώς μια υφιστάμενη ερμηνεία επί του θέματος βάσει της γενικής οδηγίας περί προστασίας των δεδομένων, 95/46/EΚ. Η διαγραφή της δεν συνεπάγεται κατά συνέπεια αλλαγή ουσίας, απλώς μικρότερο βαθμό διαφάνειας, ο οποίος είναι αποδεκτός ως μέρος του γενικότερου συμβιβασμού.

Τροπολογία 45 - Αιτιολογική σκέψη 44α

Προστέθηκε μια αιτιολογική σκέψη για να αποσαφηνιστεί ότι οι τεχνικές δυνατότητες που επιτρέπουν τους χρήστες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου να βλέπουν το θέμα ενός μηνύματος προτού το μεταφορτώσουν, μπορούν εξακολουθήσουν να αποτελούν χρήσιμο εργαλείο. Μολονότι στο σώμα της οδηγίας δεν υπάρχει αντίστοιχη διάταξη, η προτεινόμενη αποσαφήνιση ενδέχεται παρόλα αυτά να είναι χρήσιμη.

Τροπολογία 13 - Άρθρο 12, παράγραφος 1

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να αποσαφηνιστεί ότι οι συνδρομητές πρέπει να είναι ενημερωμένοι σχετικά με τους σκοπούς ενός καταλόγου, προτού τα στοιχεία περιληφθούν σε αυτόν. Πρόκειται για χρήσιμο πρόσθετο στοιχείο που ενισχύει τη διάταξη.

Τροπολογίες 24 και 36 - Άρθρο 12, παράγραφος 3

Ενόψει διαφορετικών αντιλήψεων όσον αφορά τις λειτουργίες αντίστροφης έρευνας (π.χ. εύρεση ονόματος και διεύθυνσης από τον τηλεφωνικό αριθμό) σε διάφορα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να αφεθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα να αποφασίσουν κατά πόσον απαιτείται πρόσθετη συγκατάθεση για τη χρήση στοιχείων του συνδρομητή για σκοπούς αντίστροφης έρευνας. Δεδομένου ότι η εναρμονισμένη συγκατάθεση θα διατηρηθεί για την συμπερίληψη στοιχείων του συνδρομητή σε δημόσιους καταλόγους, η ευελιξία στο θέμα της αντίστροφης έρευνας είναι απίθανο να προκαλέσει προβλήματα όσον αφορά τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, επομένως γίνεται αποδεκτή.

Τροπολογία 28 - Άρθρο 13, παράγραφος 3

Η εν λόγω τροπολογία περιλαμβάνει απλώς αποσαφήνιση της διατύπωσης.

Τροπολογία 18 - Άρθρο 13, παράγραφος 6. Τροπολογία 49 - Νέο άρθρο 17α

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να απαλειφθεί η ρήτρα ανασκόπησης όσον αφορά μη ζητηθέντα ηλεκτρονικά μηνύματα εμπορικού χαρακτήρα, όπως προτείνεται στο άρθρο 13 παράγραφος 6, ώστε να αντικατασταθεί από ευρύτερη ρήτρα ανασκόπησης που θα καλύπτει το σύνολο της οδηγίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τούτο συνιστά βελτίωση της κοινής θέσης.

Τροπολογία 38 - Άρθρο 14, παράγραφος 3

Η τροπολογία αυτή συνιστά απλώς αλλαγή διατύπωσης που δεν επηρεάζει την ουσία της διάταξης, δεδομένου ότι κάθε μέτρο που αφορά τη συμβατότητα τερματικού εξοπλισμού με τους κανόνες περί προστασίας των δεδομένων εμπίπτει σε κάθε περίπτωση στην οδηγία 1999/5/ΕΚ.

Τροπολογία 37 - Άρθρο 16, παράγραφος 2

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να διευρυνθεί η μεταβατική ρύθμιση όσον αφορά δημόσιους καταλόγους συνδρομητών ώστε να μην καλύπτονται μόνο συνδρομητές σταθερών αλλά και κινητών υπηρεσιών τηλεφωνίας. Ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις η συμπερίληψη συνδρομητών κινητών επικοινωνιών σε δημόσιους καταλόγους πραγματοποιείται βάσει συγκατάθεσής τους, με την προτεινόμενη επέκταση εξασφαλίζεται ότι ακόμη και σε περιπτώσεις όπου χρησιμοποιείται προσέγγιση με βάση τη δυνατότητα μη συμμετοχής, τα στοιχεία του υφιστάμενου συνδρομητή δύνανται να παραμένουν σε καταλόγους υπό την επιφύλαξη της δυνατότητας μη συμμετοχής. Η τροπολογία αποσαφηνίζει επίσης ότι η ρύθμιση ισχύει επίσης και για λειτουργίες αντίστροφης έρευνας.

Τροπολογία 48 - Άρθρο 17, παράγραφος 1. Τροπολογία 50 - Άρθρο 18, παράγραφος 1

Με την τροπολογία 48 εισάγεται δεκαπεντάμηνη χρονική περίοδος για τη μεταφορά της οδηγίας στην εθνική νομοθεσία. Η τροπολογία διαγράφει την ενιαία ημερομηνία εφαρμογής ώστε να δοθεί δυνατότητα στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τις νέες διατάξεις πριν από την έσχατη ημερομηνία μεταφοράς. Με την τροπολογία 50 ευθυγραμμίζεται το άρθρο 18 με τις αλλαγές του άρθρου 17. Η προτεινόμενη ρύθμιση είναι αποδεκτή από την Επιτροπή.

5. Συμπερασμα

Κατ'εφαρμογή του άρθρου 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της όπως αναλύθηκε ανωτέρω, ενσωματώνοντας όλες τις τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.