ΕL
ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ  ΤΡΑΠΕΖΑΣ
της 30ής Αυγούστου  2001
κατόπιν  αιτή µατος  της Τράπεζας  της Ελλάδος  αναφορικά  µε σχέδιο  νόµου σχετικά  µε την
κυκλοφορία  τραπεζογρα µµατίων  και κερµάτων  ευρώ  και άλλες  συναφείς  διατάξεις ,
κατατιθέ µενο στη Βουλή  των Ελλήνων  από τον Υπουργό  Εθνικής  Οικονο µίας και
Οικονο µικών
(CON/2001/21)
1. Την 1η Αυγούστου  2001 η Ευρωπαϊκή  Κεντρική  Τράπεζα  (ΕΚΤ ) έλαβε  αίτηµα της Τράπεζας
της Ελλάδος  να εκφέρει  τη γνώµη της αναφορικά  µε σχέδιο  νόµου σχετικά  µε την κυκλοφορία
τραπεζογρα µµατίων  και κερµάτων  ευρώ  και άλλες  συναφείς  διατάξεις  (εφεξής  καλού µενο
«σχέδιο  νόµου»).
2. Η αρµοδιότητα  της ΕΚΤ  να διατυπώνει  τη γνώµη της βασίζεται  στο άρθρο  105 παράγραφος  4
της συνθήκης  για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας  (εφεξής  καλού µενης «συνθήκη ») και
στο άρθρο  2 παράγραφος  1, πρώτη  και δεύτερη  περίπτωση , της απόφασης  98/415/ ΕΚ του
Συµβουλίου  της 29ης Ιουνίου  1998 σχετικά  µε τη διαβούλευση  της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής
Τράπεζας  µε τις εθνικές  αρχές  για τα σχέδια  νοµοθετικών  διατάξεων1, δεδοµένου  ότι το σχέδιο
νόµου πραγ µατεύεται  νοµισµατικά  θέµατα και θέµατα σχετικά  µε µέσα πληρω µών. Το άρθρο
11 παράγραφος  2 της απόφασης πλαισίου  του Συµβουλίου  της 29ης Μαΐου  2000 για ενίσχυση
της προστασίας  από την παραχάραξη  εν όψει της εισαγωγής  του ευρώ  µε την επιβολή  ποινών
και άλλων  κυρώσεων  (εφεξής  καλού µενης «απόφαση πλαίσιο »)2, δίνει  στην  ΕΚΤ  τη
δυνατότητα  να παράσχει  τη συµβολή  της αναφορικά  µε τις διατάξεις  που µεταφέρουν  στο
εσωτερικό  δίκαιο  τις υποχρεώσεις  που επιβάλλονται  στα κράτη  µέλη δυνά µει της απόφασης 
πλαισίου . Σύµφωνα  µε το άρθρο  17.5, πρώτη  πρόταση , του εσωτερικού  κανονισ µού της
Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας3, η παρούσα  γνώµη εκδόθηκε  από το διοικητικό  συµβούλιο
της ΕΚΤ .
                                                     
1ΕΕ L 189 της 3.7.1998, σ. 42.
2ΕΕ L 140 της 14.6.2000, σ. 1.
3ΕΕ L 125 της 19.5.1999, σ. 34.
23. Το άρθρο  1 του σχεδίου  νόµου, ευθυγρα µµιζόµενο µε το άρθρο  15 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ.
974/98 του Συµβουλίου  της 3ης Μαΐου  1998 για την εισαγωγή  του ευρώ4, εισάγει  περίοδο
παράλληλης  κυκλοφορίας , η διάρκεια  της οποίας  θα περιοριστεί  στο διάστη µα µεταξύ  1ης
Ιανουαρίου  2002 και 28ης Φεβρουαρίου  2002. 
4. Το σχέδιο  νόµου προβλέπει  ότι το δικαίω µα έκδοσης  κερµάτων  ανήκει  στο Ελληνικό  ∆ηµόσιο
και ότι ως προς  την έκδοση  απαιτείται  έγκριση  από την ΕΚΤ . Σε ό,τι αφορά  την εν λόγω
έκδοση , καθώς  επίσης  και τα αναµνηστικά  νοµίσµατα, γίνεται  αναφορά  στο άρθρο  106
παράγραφος  2 της συνθήκης . Τα χαρακτηριστικά  και οι παραστάσεις  της εθνικής  όψης  της
πρώτης  σειράς  κερµάτων , η διαδικασία  επιλογής  των παραστάσεων  της εθνικής  όψης  για τις
µελλοντικές  σειρές , καθώς  και η παραγωγή  και απόσυρση  κερµάτων , µνηµονεύονται  στο
σχέδιο  νόµου. Σύµφωνα  µε το εθνικό  σχέδιο  µετάβασης  στο ευρώ , η Τράπεζα  της Ελλάδος
υποχρεούται  να ανταλλάσσει  τραπεζογρα µµάτια δραχ µών µε ευρώ  µέχρι την 1η Μαρτίου
2012, η δε ανταλλαγή  κερµάτων  δραχ µών µε ευρώ  πραγ µατοποιείται  από την Τράπεζα  της
Ελλάδος  και τις ∆ηµόσιες  Οικονο µικές Υπηρεσίες  (∆ΟΥ ) µέχρι την 1η Μαρτίου  2004. 
5. Τα κράτη  µέλη διαθέτουν  ελευθερία  ως προς  τη σχεδίαση  των εθνικών  όψεων  των κερµάτων
ευρώ , υπό τον όρο της απεικόνισης  των δώδεκα  αστεριών  στις όψεις  αυτές5. Προς  όφελος  της
νοµικής σαφήνειας , η ΕΚΤ  εκτιµά το γεγονός  ότι στο άρθρο  3 παράγραφος  4 του σχεδίου
νόµου εισήχθη  η κατάλληλη  διατύπωση  σε ό,τι αφορά  τον παραπάνω  όρο που διέπει  τη
σχεδίαση  των εθνικών  όψεων .
6. Το σχέδιο  νόµου απαγορεύει  τον προεφοδιασ µό και υποπροεφοδιασ µό που διενεργούνται  καθ
υπέρβαση  των όρων  του άρθρου  7 παράγραφος  2 αυτού  και των διατάξεων  της κατευθυντήριας
γραµµής ΕΚΤ /2001/1 της 10ης Ιανουαρίου  2001 σχετικά  µε τη θέσπιση  ορισµένων  διατάξεων
για τη µετάβαση  από πλευράς  χρηµατικού  το 20026. Η ΕΚΤ  επικροτεί  την αναφορά  των
επιλέξι µων για τον προεφοδιασ µό ιδρυµάτων  στο σχέδιο  νόµου. Οι προϋποθέσεις
υποπροεφοδιασ µού καθορίζονται  ευρέως , ενώ το ευρύ  κοινό  µπορεί  να προµηθεύεται  κέρµατα
ευρώ  υπό µορφή  συσκευασιών  εξοικείωσης  από την 17η ∆εκε µβρίου  2001. Από την αυτή
ηµεροµηνία είναι  δυνατή  η διενέργεια  υποπροεφοδιασ µού του κοινού  µε κέρµατα ευρώ  υπό
µορφή  συσκευασιών  εξοικείωσης  και από την Τράπεζα  της Ελλάδος  και από άλλα  ιδρύµατα 
πέραν  των πιστωτικών  ιδρυµάτων  που καθορίζονται  µε απόφαση  του υπουργού  Οικονο µικών ,
µετά από πρόταση  της Τράπεζας  της Ελλάδος . Με όµοια απόφαση  µπορεί  να επιτραπεί  η
διάθεση  κερµάτων  ευρώ  σε επιχειρήσεις  από την Τράπεζα  της Ελλάδος  και τα επιλέξι µα
πιστωτικά  ιδρύµατα. Η ΕΚΤ  επικροτεί  τη δυνατότητα  τροποποίησης  των όρων  και των
προϋποθέσεων  προεφοδιασ µού και υποπροεφοδιασ µού από την Τράπεζα  της Ελλάδος
σύµφωνα  µε τις σχετικές  κατευθυντήριες  γραµµές και αποφάσεις  της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής
                                                     
4ΕΕ L 139 της 11.5.1998, σ. 1.
5 Γενική  ∆ιεύθυνση  Οικονο µικών  και Χρηµατοδοτικών  Υποθέσεων , Ευρωπαϊκή  Επιτροπή , Euro coins,
From design to circulation, Μάιος  2000, σ. 8.
6ΕΕ L 55 της 24.2.2001, σ. 80.
3Τράπεζας . Το σχέδιο  νόµου, στο άρθρο  7 παράγραφος  3, προβλέπει  την παροχή  επαρκών
ασφαλειών  για τον προεφοδιασ µό. 
7. Εξ άλλου , η ΕΚΤ  επικροτεί  τη διάταξη  του άρθρου  7 παράγραφος  5, η οποία  προσδιορίζει  τις
παρα µέτρους  της επιβολής  διοικητικών  κυρώσεων  από την Τράπεζα  της Ελλάδος  στα
πιστωτικά  ιδρύµατα, σε περίπτωση  παράβασης  υποχρεώσεών  τους από συµβάσεις
προεφοδιασ µού. Κατόπιν  εναρ µόνισης  µε τις ΕθνΚΤ  των λοιπών  συµµετεχόντων  κρατών
µελών  στο σχετικό  τοµέα, η διοικητική  κύρωση  ορίστηκε  σε 10% επί του ποσού  της
παράβασης  ή, στην  περίπτωση  που το εν λόγω  ποσό  δεν µπορεί  να προσδιορισθεί , ως εφάπαξ
ποσό  µεταξύ  10 000 και µέχρι ενός εκατο µµυρίου  ευρώ .
8. Σύµφωνα  µε το άρθρο  7 παράγραφος  6 του σχεδίου  νόµου, απαγορεύεται  από τη δηµοσίευσή
του έως και την 31η ∆εκε µβρίου  2001 η παραγωγή , έκδοση , διάθεση  ή προµήθεια  συλλεκτικών
κερµάτων , µεταλλίων  ή µαρκών , που φέρουν  τις λέξεις  «ευρώ » ή «λεπτά  ευρώ » ή παραστάσεις
παρό µοιες µε εκείνες  που υπάρχουν  στην  κοινή  όψη των κερµάτων  ευρώ .
9. Η ΕΚΤ  επικροτεί  τη διάταξη  του άρθρου  7 παράγραφος  4 του σχεδίου  νόµου, σύµφωνα  µε την
οποία  οι συµβάσεις  προεφοδιασ µού και υποπροεφοδιασ µού µε τραπεζογρα µµάτια και κέρµατα
ευρώ  δεν υπόκεινται  σε οποιασδήποτε  φύσεως  εισφορά  ή τέλος  ή σε οποιαδήποτε  άλλη
φορολογική  επιβάρυνση , άµεση ή έµµεση. Η ρύθµιση αυτή  υπογρα µµίζει την αρχή , σύµφωνα
µε την οποία  η µετάβαση  από πλευράς  χρηµατικού  δεν θα πρέπει  να έχει αντίκτυπο  στο κόστος . 
10. Το άρθρο  3 παράγραφος  2 της απόφασης πλαισίου  απαιτεί  από κάθε  κράτος  µέλος να
λαµβάνει  τα αναγκαία  µέτρα για να εξασφαλίσει  ότι η συµµετοχή  και η ηθική  αυτουργία  στις
πράξεις  του άρθρου  3 παράγραφος  1 αυτής , καθώς  και η απόπειρα  τέλεσης  των πράξεων  του
άρθρου  3 παράγραφος  1 στοιχεία  α) έως γ) της ίδιας  απόφασης , είναι  ποινικώς  αξιόποινες . Η
ΕΚΤ  σηµειώνει  ότι εκτός  από τις ειδικές  διατάξεις  του σχεδίου  νόµου, συναφείς  είναι  επίσης
ορισµένες διατάξεις  του γενικού  µέρους  του ελληνικού  ποινικού  δικαίου , κατά  το ότι
προβλέπουν  το ποινικά  αξιόποινο  κάθε  µορφής  συµµετοχής  στην  τέλεση  των εν λόγω
αδικη µάτων . Στο πλαίσιο  αυτό , ειδικές  διατάξεις  του Ποινικού  Κώδικα  πρόκειται  να
τροποποιηθούν  µέσω του άρθρου  8 του σχεδίου  νόµου, το οποίο  µεταφέρει  στο ελληνικό
δίκαιο  τις ρυθµίσεις  των άρθρων  3 και 4 της απόφασης πλαισίου . Επιπλέον , σύµφωνα  µε το
άρθρο  8 παράγραφος  6 του σχεδίου  νόµου, η νοµοθεσία  για την προστασία  του εθνικού
νοµίσµατος εξακολουθεί  να ισχύει . Σε ό,τι αφορά  τις πράξεις  του άρθρου  3 παράγραφος  1
στοιχεία  α) έως γ) της απόφασης πλαισίου , η υφιστά µενη διατύπωση  του σχεδίου  νόµου δεν
ρυθµίζει τα θέµατα της ηθικής  αυτουργίας , συµµετοχής  και απόπειρας . Γίνεται  κατανοητό  ότι η
εν λόγω  συµπεριφορά  θα πρέπει  να τιµωρείται  βάσει  των γενικών  διατάξεων  του ελληνικού
ποινικού  δικαίου  (άρθρα  42 έως 49 του ελληνικού  Ποινικού  Κώδικα ). Σηµειώνεται  ότι τα
κατώτατα  όρια των ποινών  φυλάκισης  αυξάνονται  για όλα τα αδική µατα που καλύπτονται  από
την απόφαση πλαίσιο .
411. Το σχέδιο  νόµου προβλέπει  την επιβολή  διοικητικών  κυρώσεων  σε νοµικά πρόσωπα , στην
περίπτωση  που φυσικά  πρόσωπα  µε εξουσία  εκπροσώπησης  του νοµικού προσώπου  ή λήψης
απόφασης  για λογαριασ µό αυτού  ή εξουσιοδοτη µένα για την άσκηση  ελέγχου  εντός  αυτού
προβαίνουν  σε πράξεις  από τις περιγραφό µενες στο άρθρο  8 του σχεδίου  νόµου, µέσω του
οποίου  εφαρ µόζονται  οι ρυθµίσεις  των άρθρων  3 και 4 της απόφασης πλαισίου .
12. Η ΕΚΤ  επικροτεί  το γεγονός  ότι το σχέδιο  νόµου προβλέπει  το αξιόποινο  των πράξεων  των
άρθρων  3 και 4 της απόφασης πλαισίου , εάν αφορούν  τραπεζογρα µµάτια και κέρµατα εθνικών
νοµισµατικών  µονάδων  κρατών  µελών , τα οποία  γίνονται  δεκτά  προς  ανταλλαγή  από τους
αρµόδιους  φορείς .  
13. Η ΕΚΤ  παρατηρεί  περαιτέρω  ότι το σχέδιο  νόµου δεν περιλα µβάνει  καµία διάταξη  που να
προβλέπει  συµµόρφωση  της Ελλάδας  προς  τις υποχρεώσεις  της από τα άρθρα  4 και 5 του
κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1338/2001 του Συµβουλίου  της 28ης Ιουνίου  2001 σχετικά  µε τον
καθορισ µό των αναγκαίων  µέτρων  για την προστασία  του ευρώ  από την παραχάραξη  και την
κιβδηλεία7. Γίνεται  κατανοητό  ότι οι ελληνικές  αρχές  δεσµεύονται  να προβούν  στη λήψη  των
αναγκαίων  µέτρων  συµµόρφωσης  προς  τις υποχρεώσεις  που απορρέουν  από τον
προαναφερθέντα  κανονισ µό, πριν από την έναρξη  της ισχύος  του.
14. Η ΕΚΤ  επικροτεί  το γεγονός  ότι το άρθρο  7 του σχεδίου  νόµου προστατεύει  τις πράξεις
προεφοδιασ µού και υποπροεφοδιασ µού στην  Ελλάδα  ποινικοποιώντας  τη χρήση  των
τραπεζογρα µµατίων  ευρώ  ως µέσου  πληρω µής πριν από την 1η Ιανουαρίου  2002. 
15. Η ΕΚΤ  παρατηρεί  ότι το άρθρο  8 παράγραφος  7 του σχεδίου  νόµου εξουσιοδοτεί  την
Κυβέρνηση  να αναπροσαρ µόζει από 1ης Ιανουαρίου  2002, µ ε κοινή  απόφαση  των αρµόδιων
υπουργών , χρηµατικά  ποσά  σε δραχ µές, όπως  πρόστι µα, παράβολα , χρηµατικές  ποινές ,
επιβαρύνσεις , υποχρεώσεις  κλπ, µετά τη στρογγυλοποίησή  τους σε ευρώ . Στο πλαίσιο
πλειόνων  νοµοθετικών  διατάξεων , κρίνεται  αναγκαία  η εξοµάλυνση  των στρογγυλοποιη µένων
ποσών  για λόγους  µεγαλύτερης  ασφάλειας  δικαίου  και διαφάνειας . Εν προκει µένω, η ΕΚΤ
επιθυ µεί να υπενθυ µίσει την κοινή  δήλωση  των µελών  της Οµάδας  Ευρώ  της 4ης Ιουνίου  2001,
βάσει  της οποίας , γενικώς , η µετατροπή  σε ευρώ  όλων  των διοικητικά  καθοριζό µενων  τιµών,
χρεώσεων  και τελών  δεν θα επηρεάσει  τις τιµές ή θα εξοµαλυνθεί  προς  όφελος  του
καταναλωτή .
                                                     
7ΕΕ L 181 της 4.7.2001, σ. 6.
516. Η ΕΚΤ  επιβεβαιώνει  ότι δεν αντιτίθεται  στη δηµοσίευση  της παρούσας  γνώµης από την αρχή
που κινεί  τη διαδικασία  διαβούλευσης , κατά  την κρίση  της.
Φρανκφούρτη , 30 Αυγούστου  2001.
Ο πρόεδρος  της ΕΚΤ
[υπογραφή ]
Willem F. DUISENBERG