EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 99/9

ΑΝΑΚΟΊΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

Έγγραφο κατευθύνσεων σχετικά με την προαιρετική εφαρμογή του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ

2011/C 99/03

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

(1) Το άρθρο 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας και την τροποποίηση της οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου (1) επιτρέπει στα κράτη μέλη, των οποίων τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας πληρούν ορισμένα κριτήρια, να προβλέπουν τη μεταβατική δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής σε εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής. Τα κριτήρια αυτά συνδέονται με την ανάγκη εκσυγχρονισμού του ενεργειακού συστήματος, ενώ τα κράτη μέλη που αποφασίζουν να κάνουν χρήση της συγκεκριμένης επιλογής οφείλουν παράλληλα να λάβουν μέτρα για τη διασφάλιση επενδύσεων στο ενεργειακό σύστημα, όπως για αναβάθμιση υποδομών, καθαρές τεχνολογίες κ.λπ., των οποίων το ύψος πρέπει να αντιστοιχεί στην αξία των αντίστοιχων δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν.

(2) Πρέπει να τονιστεί ότι τα κράτη μέλη που πληρούν τα κριτήρια δεν είναι υποχρεωμένα να κάνουν χρήση της επιλογής και μπορεί κάλλιστα να μην την αξιοποιήσουν, λαμβάνοντας υπόψη την απώλεια εσόδων από πλειστηριασμούς την οποία συνεπάγεται. Ωστόσο, τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν την επιλογή οφείλουν να τηρούν τις διατάξεις του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ.

(3) Υπάρχει επιτακτική ανάγκη για ένα εναρμονισμένο σύστημα εμπορίας εκπομπών, ώστε να αξιοποιούνται καλύτερα τα οφέλη της εν λόγω εμπορίας και να αποφεύγονται οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά. Στο πλαίσιο αυτό, η οδηγία 2003/87/ΕΚ θέτει ως βασική αρχή της κατανομής των δικαιωμάτων εκπομπής τον πλειστηριασμό, καθώς πρόκειται για το απλούστερο σύστημα που γενικά θεωρείται και το αποδοτικότερο από οικονομική άποψη. Ο πλειστηριασμός εξασφαλίζει επίσης ίσους όρους για την περαιτέρω ενίσχυση του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

(4) Επιπλέον, η οδηγία 2003/87/ΕΚ ορίζει ρητά ότι ο πλειστηριασμός του συνόλου των δικαιωμάτων θα πρέπει να αποτελεί αποκλειστικό κανόνα από το 2013 και μετά για τον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, λαμβανομένης υπόψη της δυνατότητάς του να μετακυλίει το ευκαιριακό κόστος του CO2 στους καταναλωτές μέσω της τιμολόγησης του ηλεκτρικού ρεύματος και, με τον τρόπο αυτό, να πραγματοποιεί πρόσθετα κέρδη (απροσδόκητα κέρδη/windfall profits). Ο πλειστηριασμός θα αποκλείσει αυτά τα απροσδόκητα κέρδη.

(5) Το άρθρο 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ περιέχει διατάξεις παρέκκλισης από ορισμένες βασικές αρχές της οδηγίας και, ειδικότερα, από την πλήρως εναρμονισμένη σε ενωσιακή κλίμακα προσέγγιση της κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής, την επιβολή του πλειστηριασμού ως εξ ορισμού μεθόδου κατανομής και τη ρητή εξαίρεση της ηλεκτροπαραγωγής από την δωρεάν κατανομή. Σκοπός των εν λόγω αρχών και κανόνων είναι να διασφαλιστεί ο υψηλότερος δυνατός βαθμός οικονομικής απόδοσης του συστήματος. Κατά συνέπεια, η εφαρμογή του άρθρου 10γ δεν θα πρέπει να παραβλάπτει τους γενικούς κανόνες και στόχους της οδηγίας 2003/87/ΕΚ.

(6) Με τα ανωτέρω δεδομένα και με γνώμονα, επίσης, τις ανησυχίες πολλών κρατών μελών σχετικά με τις στρεβλώσεις που θα μπορούσε να προκαλέσει στον ανταγωνισμό η εφαρμογή του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η Επιτροπή θεωρεί αναγκαία την παροχή κατευθύνσεων όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 10γ για τους εξής λόγους: — Η οδηγία επιβάλλει στην Επιτροπή να αξιολογεί τις αιτήσεις που υποβάλλουν τα κράτη μέλη τα οποία επιθυμούν να εφαρμόσουν το άρθρο 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Με την έκδοση του παρόντος εγγράφου κατευθύνσεων η Επιτροπή διαμορφώνει πλαίσιο διαφάνειας για τις εκ μέρους της αξιολογήσεις. — Το άρθρο 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ αντιπροσωπεύει εξαίρεση από βασικές αρχές της οδηγίας. Πρέπει να διασφαλιστεί η ερμηνεία και εφαρμογή της εξαίρεσης αυτής κατά τρόπο που δεν υποσκάπτει τους γενικούς στόχους οι οποίοι καθορίζονται στην οδηγία. — Ενώ σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 3 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η Επιτροπή οφείλει να παρέχει, με διαδικασία επιτροπής, κατευθυντήριες γραμμές «προκειμένου να διασφαλισθεί ότι η μεθοδολογία κατανομής θα αποτρέπει αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και θα ελαχιστοποιεί τις αρνητικές επιπτώσεις επί των κινήτρων για μείωση των εκπομπών», για άλλα στοιχεία της μεθοδολογίας κατανομής, όπως το μέγιστο ποσό δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων, που καθορίζεται στο άρθρο 10γ παράγραφος 2, απαιτείται και κοινή ερμηνεία. — Στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ εμπίπτει μόνον ο τομέας της ηλεκτροπαραγωγής. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητη επίσης η κοινή ερμηνεία όσον αφορά τις εγκαταστάσεις που είναι επιλέξιμες για να λάβουν δωρεάν, σε μεταβατική βάση, δικαιώματα εκπομπής δυνάμει της συγκεκριμένης διάταξης. — Στην οδηγία 2003/87/ΕΚ δεν διατυπώνονται ορισμοί για ορισμένους τεχνικούς όρους που εισήχθησαν με το άρθρο 10γ (π.χ. μεικτή τελική εθνική κατανάλωση, αγοραία αξία των δικαιωμάτων που κατανέμονται δωρεάν). Για να διασφαλιστεί η εφαρμογή των διατάξεων αυτών με συνέπεια σε όλα τα κράτη μέλη που ενδέχεται να εφαρμόσουν το άρθρο 10γ είναι απαραίτητο να υπάρχουν κατευθύνσεις. — Ορισμένες διατάξεις του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ συνεπάγονται ότι η εφαρμογή τους επαφίεται, ως ένα βαθμό, στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών. Αυτό ισχύει ιδίως για το εθνικό σχέδιο που καταρτίζει κάθε κράτος μέλος και τις σχετικές με αυτό επενδύσεις. Άλλες διατάξεις εισάγουν νέα στοιχεία στην οδηγία 2003/87/ΕΚ, τα οποία πρέπει να συγκεραστούν με τη βασισμένη στην αγορά προσέγγιση που υιοθετήθηκε στο σύστημα. Η εφαρμογή του άρθρου 10γ δεν πρέπει να αντιβαίνει στους στόχους της οδηγίας 2003/87/ΕΚ ούτε να κλονίζει τους ίσους όρους ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά της Ένωσης.

2. ΜΕΓΙΣΤΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΠΡΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΔΩΡΕΑΝ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

2.1. Προσδιορισμός του μέγιστου αριθμού

(7) Το άρθρο 10γ παράγραφος 2 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ προσδιορίζει τον μέγιστο αριθμό δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων τα οποία μπορούν να εκχωρηθούν σε επιλέξιμες εγκαταστάσεις επιλέξιμων κρατών μελών το 2013. Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, ο αριθμός αυτός πρέπει να μειώνεται τα επόμενα έτη, καταλήγοντας σε μηδενική δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής το 2020.

(8) Κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 6, η Επιτροπή θα εξετάζει αν ο μέγιστος αριθμός δικαιωμάτων εκπομπής, που διατέθηκαν δωρεάν το 2013 σε δεδομένο κράτος μέλος βάσει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, υπερβαίνει τον αριθμό που προκύπτει από τον υπολογισμό ο οποίος παρατίθεται στο παράρτημα Ι και βασίζεται στην παράγραφο 2 του εν λόγω άρθρου.

2.2. Βαθμιαία μείωση της δωρεάν κατανομής

(9) Το άρθρο 10γ παράγραφος 2 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ ορίζει ρητά ότι «οι συνολικές μεταβατικές δωρεάν κατανομές … μειώνονται βαθμιαία καταλήγοντας σε μηδενική δωρεάν κατανομή το 2020.» Για τον λόγο αυτό επιβάλλεται μια αξιόπιστη και πειστική σταδιακή πορεία από την αφετηρία της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής, το 2013, μέχρι τον τερματισμό της το 2020.

(10) Με δεδομένη τη νομοθετική εντολή να μειωθεί σταδιακά η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων από το ανώτατο επίπεδο του 70 % σε 0% εντός μέγιστου χρονικού διαστήματος επτά ετών, η αξιόπιστη και πειστική σταδιακή πορεία προς τη μηδενική δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων το 2020 περιλαμβάνει την έκφραση σαφούς πτωτικής τάσης στα ενδιάμεσα στάδια μεταξύ 70 % και 0 %.

(11) Κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων που υποβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η Επιτροπή θα εξετάζει αν τα κράτη μέλη επιδιώκουν αξιόπιστη και πειστική σταδιακή μετάβαση στον πλειστηριασμό του συνόλου των δικαιωμάτων. Η υπέρμετρη συγκέντρωση των μειώσεων στο τέλος του προβλεπόμενου χρονικού διαστήματος θα είχε ως αποτέλεσμα μεγαλύτερο συνολικό αριθμό δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής στο σύνολο της περιόδου 2013-2020 και, κατ’ επέκταση, θα προκαλούσε αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στην ενωσιακή αγορά. Αυτό θα ήταν ασυμβίβαστο με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 της οδηγίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν κάποια διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τη χάραξη της κατάλληλης πορείας μειώσεων. Κατά τη γνώμη της, θα πληρούται ο όρος της σταδιακής μείωσης και δεν θα υφίσταται αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού εφόσον ένα κράτος μέλος προβλέψει είτε γραμμική είτε μη γραμμική πορεία μειώσεων, κατά την οποία η μείωση των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής μεταξύ δύο οποιωνδήποτε διαδοχικών ετών της περιόδου 2013-2020 αποκλίνει το πολύ κατά 50 % από τη μέση ετήσια μείωση κατά τα υπόλοιπα έτη που είναι αναγκαία για να επιτευχθεί το ποσοστό 0 % το 2020.

3. ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

3.1. Διαχωριστική ημερομηνία

(12) Για να είναι οι εγκαταστάσεις επιλέξιμες και να μπορούν να επωφεληθούν από τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής για ηλεκτροπαραγωγή, πρέπει να έχουν τεθεί σε λειτουργία το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2008. Στις αιτήσεις που υποβάλλουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι οι εγκαταστάσεις της επικράτειάς τους που θεωρούνται επιλέξιμες για μεταβατική δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ πληρούν την προϋπόθεση αυτή, αναφέροντας τις ελεγμένες εκπομπές των εν λόγω εγκαταστάσεων κατά την περίοδο 2008-2010, καθώς και τον αριθμό άδειας και τον κάτοχο του λογαριασμού δικαιωμάτων της εκάστοτε εγκατάστασης που είναι καταχωρισμένος στο ανεξάρτητο κοινοτικό ημερολόγιο συναλλαγών (CITL). Τα στοιχεία αυτά θα πρέπει επίσης να χρησιμεύουν ως αποδεικτικό του ότι μια εγκατάσταση συνεχίζει τη δραστηριότητά της και δεν έπαυσε εν τω μεταξύ να λειτουργεί.

(13) Εναλλακτικά, οι εγκαταστάσεις μπορούν επίσης να είναι επιλέξιμες για μεταβατική δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, εάν η αντίστοιχη επενδυτική διαδικασία «είχε αρχίσει» πράγματι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008.

(14) Αυτό σημαίνει ότι η λήψη των αποφάσεων για την κατασκευή νέου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής θα πρέπει να μην έχει επηρεαστεί από την προοπτική απόκτησης δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπής για τον νέο σταθμό.

(15) Με βάση τις ανωτέρω εκτιμήσεις, θα πρέπει να θεωρείται ότι μια επενδυτική διαδικασία έχει πράγματι αρχίσει, το αργότερο, στις 31 Δεκεμβρίου 2008, εάν είναι δυνατόν να αποδειχθεί ότι η επενδυτική απόφαση δεν επηρεάστηκε από την επιλογή της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλλουν ουσιαστικά αποδεικτικά στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι: — οι κατασκευαστικές εργασίες είχαν πράγματι αρχίσει στο εργοτάξιο και ήταν ορατές το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2008 ή — είχε υπογραφεί, πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2008, σύμβαση για την κατασκευή του συγκεκριμένου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής μεταξύ ενός επενδυτή (συχνά του φορέα εκμετάλλευσης του σταθμού) και της εταιρείας που ανέλαβε τις κατασκευαστικές εργασίες. Η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι, στο δεδομένο πλαίσιο, οι κατασκευαστικές εργασίες που έχουν πράγματι αρχίσει μπορούν να περιλαμβάνουν και τις προκαταρτικές εργασίες κατασκευής του εν λόγω σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, σε κάθε περίπτωση όμως θα έχουν αναληφθεί βάσει ρητής έγκρισης εκ μέρους της αρμόδιας εθνικής αρχής, εάν αυτή είναι απαραίτητη. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλλουν το σχετικό έγγραφο αδειοδότησης, το οποίο θα πρέπει να έχει εκδοθεί βάσει κανόνων ουσιαστικού εθνικού ή ενωσιακού δικαίου. Εάν δεν απαιτείται ρητή έγκριση για τις προκαταρτικές εργασίες, θα χρειάζονται άλλα αποδεικτικά στοιχεία από τα οποία να προκύπτει η πραγματική έναρξη της εκτέλεσης των κατασκευαστικών εργασιών. Ο ανωτέρω κατάλογος θα πρέπει να θεωρείται ενδεικτικός, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη ενδέχεται να είναι σε θέση να αποδείξουν με άλλα έγγραφα μέσα ότι μια επενδυτική απόφαση δεν επηρεάστηκε από την επιλογή της δωρεάν απόκτησης δικαιωμάτων εκπομπής.

(16) Κατά την αξιολόγηση σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 6 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η Επιτροπή θα απαιτεί σαφή και ουσιαστικά αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την τήρηση των εν λόγω προϋποθέσεων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνυποβάλλουν με τις αιτήσεις τους σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ όλες τις κατάλληλες σχετικές πληροφορίες. Σε αντίθετη περίπτωση, η Επιτροπή θα απορρίπτει τον κατάλογο των εγκαταστάσεων που θα καλύπτουν οι αιτήσεις.

3.2. Εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής

(17) Σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, τα κράτη μέλη μπορούν να προβούν σε μεταβατική δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων σε εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρισμού. Η έκφραση «εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρισμού» δεν ορίζεται στην οδηγία. Δεδομένου ότι η έκφραση αυτή αποτελεί εξαίρεση από τον γενικό κανόνα της εν λόγω οδηγίας να μην κατανέμονται δωρεάν δικαιώματα εκπομπής για ηλεκτροπαραγωγή, πρέπει να ερμηνευθεί κατά τρόπο ώστε να μην παραβλάπτονται οι στόχοι της οδηγίας.

(18) Υπέρ της ανωτέρω προσέγγισης συνηγορεί η ανάγκη να μην πλήξουν οι αρνητικές επιπτώσεις της εφαρμογής του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ τον βιομηχανικό τομέα του εκάστοτε κράτους μέλους και την ενωσιακή αγορά.

(19) Για τον ορισμό του πεδίου εφαρμογής του όρου «εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρισμού» γίνεται αναφορά στην έννοια «παραγωγός ηλεκτρικού ρεύματος», η οποία ορίζεται στο άρθρο 3 στοιχείο κα) της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και περιλαμβάνεται επίσης στο άρθρο 10γ παράγραφος 2 αυτής. Κατά την έννοια αυτή, καλύπτονται όλες οι εγκαταστάσεις που παράγουν αποκλειστικά ηλεκτρική ενέργεια, καθώς και εκείνες που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα (2). Ωστόσο, ο ορισμός αυτός δεν καλύπτει τις εγκαταστάσεις που επιτελούν άλλη δραστηριότητα του παραρτήματος Ι της οδηγίας 2003/87/ΕΚ επιπλέον της καύσης καυσίμων, δηλ. της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας.

(20) Με βάση τις ανωτέρω εκτιμήσεις, η Επιτροπή θεωρεί επιλέξιμες για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ: α) τις εγκαταστάσεις που πληρούν τα κριτήρια χαρακτηρισμού ως παραγωγοί ηλεκτρικού ρεύματος βάσει του άρθρου 3 στοιχείο κα) της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και, β) προκειμένου για εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας, εκείνες για τις οποίες λαμβάνονται υπόψη μόνο οι εκπομπές που μπορούν να αποδοθούν στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

(21) Κατά την από πλευράς της αξιολόγηση σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 6 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η Επιτροπή θα ελέγχει αν έχουν προσκομιστεί τα αποδεικτικά στοιχεία που είναι απαραίτητα για τη διασφάλιση της τήρησης των ανωτέρω κριτηρίων.

(22) Για τον προσδιορισμό των εκπομπών των εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας που μπορούν να αποδοθούν στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη συμβατότητα με τα μέτρα εφαρμογής του άρθρου 10α της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, και ιδίως της παραγράφου 4 αυτού, και να παραπέμπουν στη μεθοδολογία κατανομής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10γ της εν λόγω οδηγίας.

4. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

4.1. Γενικές αρχές του εθνικού σχεδίου

(23) Σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή εθνικό σχέδιο που προβλέπει επενδύσεις. Η Επιτροπή συνιστά να βασίζεται το εθνικό σχέδιο σε ορισμένες κοινές αρχές, με τις οποίες επιδιώκεται να διασφαλιστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο η αμερόληπτη και συνεπής υλοποίηση των στόχων της οδηγίας και, ειδικότερα, του άρθρου 10γ. 1η αρχή: Στο εθνικό σχέδιο θα πρέπει να προσδιορίζονται επενδύσεις που συμβάλλουν άμεσα ή έμμεσα (επενδύσεις σε δίκτυα και σε βοηθητικές υπηρεσίες) στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου με ικανοποιητική σχέση κόστους-αποτελέσματος. 2η αρχή: Σκοπός των επενδύσεων που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο θα πρέπει να είναι η μελλοντική εξάλειψη, στο μέτρο του δυνατού, των καταστάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 10γ παράγραφος 1 στοιχεία α) (3) και β) (4) και πρώτη προϋπόθεση του στοιχείου γ) (5) της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. 3η αρχή: Οι επενδύσεις θα πρέπει να συμβιβάζονται μεταξύ τους και με τη λοιπή σχετική ενωσιακή νομοθεσία. Δεν πρέπει να ενδυναμώνουν δεσπόζουσες θέσεις ούτε να προκαλούν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και των συναλλαγών στην εσωτερική αγορά και, εφόσον είναι δυνατόν, θα πρέπει να ενισχύουν τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 4η αρχή: Οι επενδύσεις που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο θα πρέπει να είναι επιπρόσθετες εκείνων που οφείλουν να πραγματοποιήσουν τα κράτη μέλη για να συμμορφωθούν με άλλους στόχους ή υποχρεώσεις που απορρέουν από το ενωσιακό δίκαιο. Θα πρέπει επίσης να μην πρόκειται για επενδύσεις που απαιτούνται για τη κάλυψη αυξανόμενης προσφοράς και ζήτησης ηλεκτρισμού. 5η αρχή: Οι επενδύσεις που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο θα πρέπει να συμβάλλουν στη διαφοροποίηση, καθώς και στη μείωση της έντασης άνθρακα, του μείγματος ηλεκτρικής ενέργειας και των πηγών εφοδιασμού με ενέργεια για ηλεκτροπαραγωγή. 6η αρχή: Οι επενδύσεις θα πρέπει να είναι οικονομικά βιώσιμες χωρίς τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής δυνάμει του άρθρου άρθρο 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, μετά τη λήξη της μεταβατικής κατανομής τέτοιων δικαιωμάτων, εξαιρουμένων των ειδικών προκαθορισμένων αναδυόμενων τεχνολογιών που βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της επίδειξης και απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ.

(24) Οι επενδύσεις που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο θα πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να είναι σύμφωνες με τις ανωτέρω αρχές. Όταν δεν μπορεί να εξασφαλιστεί η τήρηση όλων των αρχών σε μια επένδυση, το οικείο κράτος μέλος θα πρέπει να εκθέτει λεπτομερώς τους σχετικούς λόγους. Σε κάθε περίπτωση, οι επενδύσεις αυτές δεν θα πρέπει να αντιβαίνουν στις εν λόγω αρχές ούτε να υποσκάπτουν τους στόχους στους οποίους βασίζονται. Ομοίως, δεν επιτρέπεται να υποσκάπτουν οι επενδύσεις στόχους που καθορίζονται στις Συνθήκες ή σε άλλα σχετικά ενωσιακά νομοθετήματα.

(25) Κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων που υποβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η Επιτροπή θα εξετάζει τον βαθμό στον οποίο οι προσδιοριζόμενες επενδύσεις είναι σύμφωνες με τις ανωτέρω αρχές. Εάν τα στοιχεία που παρέχουν τα κράτη μέλη με τις αιτήσεις τους, σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, δεν είναι αρκούντως λεπτομερή για μια εμπεριστατωμένη αξιολόγηση από την Επιτροπή που να επιτρέπει τη συναγωγή τεκμηριωμένου συμπεράσματος, η Επιτροπή μπορεί να ζητεί συμπληρωματικές πληροφορίες. Σε περίπτωση αδυναμίας έγκαιρης παροχής των συμπληρωματικών αυτών πληροφοριών, η Επιτροπή θα απορρίπτει τα αντίστοιχα μέρη του εθνικού σχεδίου. Μπορεί επίσης να λαμβάνει υπόψη στην αξιολόγηση των αιτήσεων στοιχεία και απόψεις προερχόμενα από άλλες πηγές.

(26) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ελέγχουν αν απαιτείται εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του εθνικού σχεδίου βάσει των διατάξεων της οδηγίας 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων (6).

(27) Η Επιτροπή σημειώνει περαιτέρω ότι στη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας και στη χρηματοδότηση των αντίστοιχων επενδύσεων που επιβάλλει το άρθρο 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ θα υπεισέρχονται, κατά κανόνα, κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη οφείλουν να κοινοποιούν στην Επιτροπή τα μέτρα που περιλαμβάνουν κρατικές ενισχύσεις. Μετά την κοινοποίηση, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να εφαρμόσουν τα προτεινόμενα μέτρα πριν η διαδικασία αυτή καταλήξει σε τελική απόφαση της Επιτροπής. Η Επιτροπή σκοπεύει να εκδώσει στο άμεσο μέλλον κριτήρια συμβιβάσιμου για την αξιολόγηση των ενισχύσεων αυτού του είδους. Καθώς οι αιτήσεις βάσει του άρθρου 10γ παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και κάθε επακόλουθη απόφαση της Επιτροπής δεν θίγουν κατά κανένα τρόπο τις υποχρεώσεις των κρατών μελών που αφορούν την κοινοποίηση των κρατικών ενισχύσεων και απορρέουν από το άρθρο 108 της ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προγραμματίζουν αναλόγως την κοινοποίηση των τυχόν απαιτούμενων κρατικών ενισχύσεων. Κατά την αξιολόγηση των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων και των εθνικών σχεδίων στο πλαίσιο του άρθρου 107 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή θα εξασφαλίζει ότι δεν προκαλούν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, λαμβάνοντας υπόψη τον στόχο που επιδιώκεται προς το κοινό συμφέρον μέσω του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Ειδικότερα, εάν το εθνικό σχέδιο συγκεντρώνει την ενίσχυση σε περιορισμένο αριθμό δικαιούχων ή υπάρχει πιθανότητα να ενδυναμώσει η ενίσχυση τη θέση των δικαιούχων στην αγορά, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι η ενίσχυση δεν θα προκαλεί αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού πέραν της απολύτως αναγκαίας υπό το πρίσμα των γενικών στόχων της εν λόγω οδηγίας.

4.2. Επιλέξιμες επενδύσεις

(28) Με δεδομένα τον τίτλο και το γενικό πλαίσιο του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, οι επιλέξιμες βάσει αυτής της διάταξης επενδύσεις θα πρέπει να αφορούν τον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και να έχουν αναληφθεί από τις 25 Ιουνίου 2009 και μετά. Ωστόσο, δεν εξαιρούνται, κατ’ αρχήν, οι επενδύσεις σε άλλους ενεργειακούς τομείς, υπό τον όρο ότι αιτιολογούνται με ισχυρά επιχειρήματα βάσει του άρθρου 10γ της οδηγίας.

(29) Τα κράτη μέλη είναι τα πλέον κατάλληλα να κρίνουν ποιες επενδύσεις συμβάλλουν καλύτερα στον εκσυγχρονισμό των οικείων τομέων ηλεκτρικής ενέργειας και είναι υπεύθυνα για τον προσδιορισμό των επενδύσεων που πληρούν τις απαιτήσεις της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Οφείλουν επίσης να συντονίζουν την υποβολή εκθέσεων σχετικά με την εκτέλεση των επενδύσεων που αναλαμβάνονται δυνάμει του άρθρου 10γ της εν λόγω οδηγίας σε εθνικό επίπεδο (7).

(30) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παραθέτουν στα εθνικά τους σχέδια κατάλογο των εγκαταστάσεων που πρόκειται να πραγματοποιήσουν τις προσδιοριζόμενες σε αυτά επενδύσεις, καθώς και κατάλογο των επενδύσεων που προβλέπεται να προκύψουν από τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής. Θα πρέπει επίσης να διευκρινίζουν σε ποιο βαθμό οι επενδύσεις αυτές θα χρηματοδοτηθούν από κέρδη προερχόμενα από δικαιώματα εκπομπής που θα κατανεμηθούν δωρεάν και σε ποιο έτος του επενδυτικού κύκλου θα συμβεί αυτό.

(31) Οι επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από κέρδη προερχόμενα από τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ είναι δυνατόν να συμπληρώνουν επενδύσεις που χρηματοδοτούνται εν μέρει από άλλες πηγές της Ένωσης (π.χ. διάθεση χρηματοδοτικών πόρων από το απόθεμα για τους νεοεισερχόμενους κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10α παράγραφος 8 της οδηγίας, περιφερειακά ταμεία, Διευρωπαϊκά Δίκτυα Ενέργειας, Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας, Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Πρόγραμμα Ανάκαμψης, Ευρωπαϊκό Στρατηγικό Σχέδιο Ενεργειακών Τεχνολογιών κ.λπ.), εφόσον πληρούν τις απαιτήσεις του παρόντος εγγράφου και συμβιβάζονται με αυτά τα μέσα ή πηγές. Στις περιπτώσεις αυτές, όμως, μόνο το τμήμα της επένδυσης για το οποίο διατίθενται πόροι που προκύπτουν από τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ έχει σημασία για τους σκοπούς του άρθρου 10 γ αυτής, με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι κανόνες της Ένωσης για τα συνολικά όρια χρηματοδότησης.

(32) Στο παράρτημα IV διευκρινίζεται περαιτέρω ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται η Επιτροπή τους όρους «υποδομή», «καθαρές τεχνολογίες» και «διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος και των πηγών εφοδιασμού» που χρησιμοποιούνται στο άρθρο 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ.

(33) Στο παράρτημα V παρατίθεται ενδεικτικός κατάλογος τύπων επενδύσεων που είναι επιλέξιμες βάσει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ.

4.3. Αγοραία αξία

(34) Σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, το ύψος των επενδύσεων που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο πρέπει να είναι ισοδύναμο, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, με την αγοραία αξία των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής. Για τον προσδιορισμό του ποσού που πρόκειται να επενδυθεί σε εθνικό επίπεδο, στα εθνικά σχέδια των επιλέξιμων κρατών μελών πρέπει να χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς η αγοραία αξία των δικαιωμάτων εκπομπής.

(35) Δεδομένου ότι τα κράτη μέλη πρέπει να είναι σε θέση να αναγράφουν στα εθνικά τους σχέδια το ακριβές ποσό που σκοπεύουν να επενδύσουν στο πλαίσιο του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η αγοραία αξία των δικαιωμάτων που πρόκειται να κατανεμηθούν δωρεάν σύμφωνα με το άρθρο 10γ της εν λόγω οδηγίας θα πρέπει να προσδιορίζεται εκ των προτέρων και να μην αναπροσαρμόζεται στη συνέχεια (8).

(36) Η Επιτροπή συνιστά να συνάγεται η αγοραία αξία των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής από τις βάσει μοντέλων προβλέψεις των τιμών των ανθρακούχων εκπομπών στην Ευρώπη, οι οποίες περιλαμβάνονται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, του 2010, που συνόδευε την ανακοίνωσή της CΟΜ(2010) 265 τελικό (9). Πρόκειται για επικαιροποιημένες προβλέψεις στις οποίες έχουν ληφθεί υπόψη οι νέες περιστάσεις που επικρατούν στην Ένωση.

(37) Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν τις ετήσιες τιμές που παρατίθενται στο παράρτημα VI και στις οποίες έχουν ληφθεί υπόψη η ισχύουσα νομοθεσία και οι ισχύοντες στόχοι μείωσης των εκπομπών, ως τιμές αναφοράς για τον προσδιορισμό της ετήσιας αγοραίας αξίας της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπών που θα εφαρμόζεται στα εθνικά τους σχέδια. Λαμβανομένων υπόψη των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίζουν να χρησιμοποιήσουν υψηλότερες τιμές για τον προσδιορισμό του ύψους των επενδύσεων: οι αριθμοί που εμφαίνονται στο παράρτημα VI αντιπροσωπεύουν απλώς το ελάχιστο επίπεδο που πρέπει να εφαρμόζεται.

(38) Η αξία των επενδύσεων που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ σε δεδομένο κράτος μέλος πρέπει να αντιστοιχεί στην αγοραία αξία των δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν κατ’ εφαρμογή του ίδιου άρθρου, εκτός εάν το κράτος μέλος μπορεί να αποδείξει ότι αυτό είναι αντικειμενικά αδύνατον. Τα κράτη μέλη οφείλουν να παρέχουν τα αναγκαία αποδεικτικά στοιχεία με τις αιτήσεις που υποβάλλουν σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 της εν λόγω οδηγίας, ώστε η Επιτροπή να είναι σε θέση να διενεργεί την αξιολόγηση που προβλέπεται στην παράγραφο 6 του ίδιου άρθρου.

4.4. Μηχανισμός για την εξασφάλιση ισορροπίας ανάμεσα στο ύψος των επενδύσεων και στα δωρεάν κατανεμητέα δικαιώματα εκπομπής

(39) Στην οδηγία 2003/87/ΕΚ αναγνωρίζεται σιωπηρά το γεγονός ότι είναι δυνατόν να προκύψουν απροσδόκητα κέρδη από τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής, ιδίως στις περιπτώσεις που οι φορείς εκμετάλλευσης μπορούν να μετακυλήσουν τη χρηματοοικονομική αξία των δικαιωμάτων εκπομπής στους πελάτες τους. Αυτό ισχύει για τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας και αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους η εν λόγω οδηγία προβλέπει τον πλειστηριασμό ως εξ ορισμού κανόνα κατανομής με σκοπό να «εξαλειφθεί η δυνατότητα για παράπλευρα κέρδη» (10).

(40) Κατά παρέκκλιση της αρχής του πλειστηριασμού ως εξ ορισμού μεθόδου κατανομής, το άρθρο 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ προβλέπει τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας και, κατ’ επέκταση, αποδέχεται σιωπηρά την εμφάνιση απροσδόκητων κερδών. Ωστόσο, το εν λόγω άρθρο αποσκοπεί σαφώς στη χρησιμοποίηση των κερδών αυτών για τον εκσυγχρονισμό της ηλεκτροπαραγωγής στο οικείο κράτος μέλος.

(41) Τα μέτρα που προβλέπονται στο ενωσιακό δίκαιο πρέπει να ερμηνεύονται με γνώμονα τους στόχους τους. Βάσει των διατάξεων του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και λαμβανομένου υπόψη του υποκείμενου στόχου του, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι τα απροσδόκητα κέρδη, τα οποία προκύπτουν για τις εταιρείες που επωφελούνται από τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής, πρέπει να χρησιμοποιούνται για τον εκσυγχρονισμό της ηλεκτροπαραγωγής στο οικείο κράτος μέλος. Στο ίδιο πνεύμα, η βέλτιστη χρήση της αξίας των δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν συνεπάγεται ότι τα δικαιώματα αυτά δεν χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση επενδύσεων που θα πραγματοποιούσαν οι ενδιαφερόμενες εταιρείες για να συμμορφωθούν με άλλους στόχους και υποχρεώσεις που απορρέουν από το ενωσιακό δίκαιο. Σε αντίθετη περίπτωση, θα συνιστούσαν απλώς πρόσθετα κέρδη που η οδηγία 2003/87/ΕΚ επιδιώκει να εξαλείψει και, συνεπώς, θα αντέβαιναν στους στόχους της. Επιπλέον, αυτό θα προκαλούσε αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, ασυμβίβαστες με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 της οδηγίας.

(42) Για τους ανωτέρω λόγους, ο αποδέκτης των δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ θα υποχρεούται να χρησιμοποιήσει την αξία των δικαιωμάτων αυτών αναλαμβάνοντας μια επένδυση που προσδιορίζεται στο εθνικό σχέδιο σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 1. Όταν εταιρείες λαμβάνουν δωρεάν δικαιώματα εκπομπής χωρίς να αναλαμβάνουν την επένδυση αυτή ή λαμβάνουν δωρεάν περισσότερα δικαιώματα εκπομπής από όσα είναι απαραίτητα για την ανάληψη των αντίστοιχων επενδύσεων που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο, πρέπει να υποχρεούνται να αποδίδουν την αξία του πλεονάσματος δικαιωμάτων στην οντότητα που αναλαμβάνει την επένδυση.

(43) Δεδομένου ότι το εθνικό σχέδιο που αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό της ηλεκτροπαραγωγής στο οικείο κράτος μέλος, ενδέχεται να περιλαμβάνει επενδύσεις οι οποίες πρόκειται να πραγματοποιηθούν από εταιρείες που δεν υπόκεινται στο σύστημα της Ένωσης (11), δεν θα λαμβάνουν/μπορούν να λάβουν δωρεάν δικαιώματα εκπομπής όλες οι εταιρείες που προορίζονται να αναλάβουν τις προσδιοριζόμενες στο εθνικό σχέδιο επενδύσεις. Λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων του άρθρου 10γ παράγραφοι 1 και 4 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, οι διαχειριστές συστήματος μεταφοράς ή διανομής, κατά την έννοια του άρθρου 2 σημεία 4) και 6) της οδηγίας 2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενεργείας και για την κατάργηση της οδηγίας 2003/54/ΕΚ (12), αποτελούν φορείς εκμετάλλευσης δικτύου κατά την έννοια του άρθρου 10γ παράγραφος 4 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Οι εταιρείες αυτές είναι γενικά πιθανόν να μην δραστηριοποιούνται στην παραγωγή ή παροχή ηλεκτρικής ενέργειας. Ως εκ τούτου, δεν θα μπορούν να λάβουν δικαιώματα εκπομπής, μπορεί όμως να υποχρεωθούν να πραγματοποιήσουν επενδύσεις που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο.

(44) Σύμφωνα με την 3η αρχή για το εθνικό σχέδιο και με το σημείο 27 του παρόντος εγγράφου κατευθύνσεων, όταν οι επενδύσεις στην παραγωγή ή παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο κατ’ εφαρμογή του άρθρο 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, θα μπορούσαν να προκαλέσουν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού ή να δημιουργήσουν κίνδυνο ενίσχυσης δεσπόζουσας θέσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάζουν το ενδεχόμενο να απαιτούν από τους δικαιούχους των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις σε συστήματα μεταφοράς και διανομής ή για την παραγωγή ή παροχή ηλεκτρικής ενέργειας οι οποίες να μην προκαλούν τέτοιες στρεβλώσεις.

(45) Δεν μπορεί επίσης να αποκλειστεί η περίπτωση δωρεάν κατανομής σε εταιρείες ενός αριθμού δικαιωμάτων των οποίων η αξία θα είναι μικρότερη από την απαιτούμενη για την κάλυψη επένδυσης που προσδιορίζεται στο εθνικό σχέδιο. Στην περίπτωση αυτή, θα είναι ίσως σκόπιμο να δίνεται στις εταιρείες αυτές η δυνατότητα να πραγματοποιούν την αντίστοιχη επένδυση που προσδιορίζεται στο εθνικό σχέδιο.

(46) Για τους λόγους αυτούς, τα κράτη μέλη μπορούν να συγκροτούν μηχανισμό τήρησης λογαριασμών, εφόσον το κρίνουν απαραίτητο και σκόπιμο, για τη μεταφορά κονδυλίων στις περιπτώσεις που εκτίθενται ανωτέρω.

(47) Στον μηχανισμό αυτό θα πρέπει πάντως να λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθες απαιτήσεις: α) Η αξία των δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν στο πλαίσιο του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ πρέπει να αντικατοπτρίζεται στις επενδύσεις που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο και πρόκειται να αναληφθούν, ώστε το ύψος των επενδύσεων να αντιστοιχεί στην αξία των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής. β) Οι επενδύσεις που περιλαμβάνονται στο εθνικό σχέδιο και χρηματοδοτούνται μέσω του μηχανισμού πρέπει να είναι σύμφωνες με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις (13). γ) Η ετήσια αναπροσαρμογή των κονδυλίων και επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένης της ετήσιας μεταφοράς κονδυλίων ή επενδύσεων στο επόμενο έτος, θα πρέπει να επιτρέπεται, εφόσον το ποσό που πρόκειται να επενδυθεί σύμφωνα με το εθνικό σχέδιο είναι ίσο ή μεγαλύτερο από τη συνολική αγοραία αξία των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής στο σύνολο της περιόδου για την οποία το κράτος μέλος έχει ζητήσει παρέκκλιση δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ (βλ. επίσης σημείο 2.2).

(48) Η χρήση εσόδων των κρατών μελών που προέρχονται από τον πλειστηριασμό δικαιωμάτων (14) ή άλλων κρατικών εσόδων για τη χρηματοδότηση επενδύσεων οι οποίες περιλαμβάνονται στο εθνικό σχέδιο θα έχει ως αποτέλεσμα απροσδόκητα κέρδη για τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας που λαμβάνουν δωρεάν δικαιώματα εκπομπής δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Λαμβανομένων υπόψη των αιτιολογικών σκέψεων 15 και 19 της τροποποιητικής οδηγίας 2009/29/ΕΚ, καθώς και του άρθρου 10γ παράγραφος 5 στοιχείο ε), της γενικής προσέγγισης και των γενικών στόχων της οδηγίας, η οποία προβλέπει τον πλειστηριασμό ως εξ ορισμού μέθοδο κατανομής, η Επιτροπή θα απορρίπτει κάθε αίτηση που θα έχει υποβληθεί σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 και στην οποία θα έχει υιοθετηθεί η προσέγγιση αυτή.

5. ΜΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΙΜΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

(49) Τα κράτη μέλη που κάνουν χρήση της δυνατότητας δωρεάν κατανομής δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ ενδέχεται να αποφασίσουν ότι τα δικαιώματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο για παράδοση από την εγκατάσταση, το έτος κατά το οποίο και για το οποίο χορηγήθηκαν. Μια εταιρεία που λαμβάνει δικαιώματα υπό τις προϋποθέσεις αυτές δεν μπορεί να τα πωλήσει στην αγορά, να τα μεταφέρει σε άλλο έτος ή να επιτρέψει την παράδοσή τους από άλλη εγκατάσταση (έστω και της ίδιας εταιρείας).

(50) Με τις προϋποθέσεις αυτές, το κράτος μέλος που τις επιβάλλει εκτίθεται σε κίνδυνο εφαρμογής του άρθρου 10γ κατά τρόπο ασυμβίβαστο με τους στόχους και την αρχιτεκτονική του συστήματος της Ένωσης, το οποίο αποσκοπεί στη συνολική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τρόπο αποτελεσματικό ως προς το κόστος και οικονομικά αποδοτικό. Η εφαρμογή της οδηγίας 2003/87/ΕΚ από τα κράτη μέλη κατά τρόπο αντίθετο προς τους στόχους της θα ήταν παράνομη.

(51) Με τα μη μεταβιβάσιμα δικαιώματα εκλείπουν τα κίνητρα για τη λήψη μέτρων μείωσης των εκπομπών που είναι διαθέσιμα για τον κάτοχο των μη μεταβιβάσιμων δικαιωμάτων και εφικτά με κόστος χαμηλότερο από την ισχύουσα τιμή των δικαιωμάτων εκπομπής. Ο κάτοχος μη μεταβιβάσιμων δικαιωμάτων θα θεωρεί πάντα την εφαρμογή των εν λόγω μέτρων μείωσης δαπανηρότερη από την κάλυψη απλώς των εκπομπών με τα μη μεταβιβάσιμα δικαιώματα.

(52) Με βάση τις εκτιμήσεις αυτές, η Επιτροπή συνιστά ένθερμα στα κράτη μέλη να μην κάνουν χρήση της δυνατότητας κατανομής μη μεταβιβάσιμων δικαιωμάτων εκπομπής. Εάν, παρόλα αυτά, τα κράτη μέλη θεωρούν απαραίτητη τη συγκεκριμένη δυνατότητα επιλογής, οφείλουν να αποδεικνύουν ότι την χρησιμοποιούν μόνο στον βαθμό που είναι αναγκαίος για να επιτύχουν ένα βασικό στόχο αντανακλώμενο στο άρθρο 10γ και ότι δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα με άλλα μέσα. Στους λόγους που προβάλλουν τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπόψη τα παρεχόμενα κίνητρα για μειώσεις των εκπομπών και η δυνητική αύξηση του κόστους συμμόρφωσης με το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής λόγω της επιλογής τους να μετατρέψουν ορισμένα δικαιώματα σε μη μεταβιβάσιμα.

(53) Υπό το πρίσμα και με την επιφύλαξη των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί επιπλέον ότι θα πρέπει να είναι μεταβιβάσιμο τουλάχιστον το πλείστο των δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν σύμφωνα με το άρθρο 10γ της οδηγίας. Συνιστά τον περιορισμό των τυχόν μη μεταβιβάσιμων δικαιωμάτων σε αριθμό που να μην υπερβαίνει τις συνολικές εκπομπές από την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε τομείς οι οποίοι δεν συνεπάγονται κίνδυνο στρέβλωσης του ανταγωνισμού στον βιομηχανικό τομέα του οικείου κράτους μέλους ή της Ένωσης (αυτό θα ίσχυε, λόγου χάριν, για τον οικιακό τομέα). Από το άρθρο 10γ παράγραφος 5 στοιχείο ε) και παράγραφος 6 προκύπτει ότι η Επιτροπή οφείλει να απορρίπτει τις αιτήσεις που ενδέχεται να προκαλέσουν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

(54) Κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων που υποβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η Επιτροπή θα εξετάζει, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους της οδηγίας και, ειδικότερα, του άρθρου 10γ, αν δικαιολογείται ο αριθμός των δικαιωμάτων εκπομπής που μετατρέπονται σε μη μεταβιβάσιμα, δηλ. αν είναι απαραίτητος και ανάλογος με τον επιδιωκόμενο σκοπό, καθώς και αν θα μπορούσε να προκαλέσει αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή θα απορρίπτει τις υποβαλλόμενες σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 αιτήσεις, όταν διαπιστώνει ότι δεν πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις.

6. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΟΛΗ

6.1. Αξιολόγηση των αιτήσεων

(55) Σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 6, η Επιτροπή θα αξιολογεί τις αιτήσεις λαμβάνοντας υπόψη όλα τα σχετικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων αυτών που απαριθμούνται στην παράγραφο 5 του ίδιου άρθρου. Θα συνεκτιμά επίσης τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις Συνθήκες και τις γενικές αρχές του ενωσιακού δικαίου. Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική αξιολόγηση, οι αιτήσεις θα πρέπει να συντάσσονται με βάση το υπόδειγμα που παρατίθεται στο παράρτημα VII του παρόντος εγγράφου. Η Επιτροπή θα αρχίζει να αξιολογεί μια αίτηση μόνον αφού της έχουν υποβληθεί όλες οι σχετικές πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των αποδεικτικών στοιχείων που είναι αναγκαία για την τεκμηρίωσή τους.

(56) Τo άρθρο 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ προστέθηκε με σκοπό να καταστήσει δυνατό τον εκσυγχρονισμό της ηλεκτροπαραγωγής στα επιλέξιμα κράτη μέλη. Για τον λόγο αυτό, το άρθρο προβλέπει εξαίρεση από μια θεμελιώδη αρχή της οδηγίας. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία, η εξαίρεση αυτή πρέπει να ερμηνεύεται και να εφαρμόζεται κατά τρόπο ώστε να περιορίζεται στον βαθμό που είναι αναγκαίος για την επίτευξη του καθοριζόμενου στο άρθρο 10γ στόχου, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τους υπέρτερους στόχους της εν λόγω οδηγίας.

(57) Όσον αφορά την αξία των δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν και τη σχέση τους με το ύψος των επενδύσεων που απαιτούνται βάσει του άρθρου 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, έχει σημασία να σημειωθεί ότι από τα δικαιώματα εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν μπορεί να προκύψουν απροσδόκητα κέρδη για τις εταιρείες που επωφελούνται από τα συγκεκριμένα δικαιώματα, εάν η αξία τους δεν χρησιμοποιείται για επενδύσεις ή χρησιμοποιείται για επενδύσεις που θα πραγματοποιούνταν για τη συμμόρφωση με άλλους στόχους και υποχρεώσεις που απορρέουν από το ενωσιακό δίκαιο. Στην περίπτωση αυτή, δεν θα εξασφαλιζόταν αντίστοιχη συμβολή στην επίτευξη του στόχου για τον οποίο έγινε δεκτή η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής σύμφωνα με το άρθρο 10γ.

(58) Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν τα δικαιώματα εκπομπής τα οποία κατανέμονται δωρεάν δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ είναι δυνατόν να προκαλέσουν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που δεν συμβιβάζονται με την παράγραφο 5 στοιχείο ε) του εν λόγω άρθρου, εάν τα συγκεκριμένα δικαιώματα δεν χρησιμοποιούνται για τον σκοπό για τον οποίο πρέπει να κατανέμονται.

(59) Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή θα δίνει ιδιαίτερη έμφαση κατά την αξιολόγηση στο κατά πόσον η αξία των δικαιωμάτων εκπομπής που εκχωρούνται δωρεάν σε επιλέξιμες εγκαταστάσεις, δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, χρησιμοποιείται για την πραγματοποίηση επενδύσεων από τις εγκαταστάσεις αυτές ή, σε αντίθετη περίπτωση, θα εξακριβώνει αν η αξία των εν λόγω δικαιωμάτων εκπομπής τίθεται στη διάθεση εγκαταστάσεων/φορέων εκμετάλλευσης ή εταιρειών που δεν λαμβάνουν καθόλου ή λαμβάνουν ανεπαρκή δικαιώματα εκπομπής για την κάλυψη των αντίστοιχων επενδύσεων οι οποίες προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο.

(60) Για λόγους διαφάνειας και προκειμένου να είναι δυνατή η βάσιμη αξιολόγηση των αιτήσεων από την Επιτροπή, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημοσιεύουν την αίτησή τους πριν από την υποβολή της στην Επιτροπή, ώστε η τελευταία να είναι σε θέση να συνεκτιμά πληροφορίες και απόψεις προερχόμενες από άλλες πηγές. Οι αιτήσεις των κρατών μελών θα πρέπει να θεωρούνται περιβαλλοντικές πληροφορίες και να υπόκεινται στις απαιτήσεις της οδηγίας 2003/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2003, για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες και για την κατάργηση της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ του Συμβουλίου (15), καθώς και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1367/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Σεπτεμβρίου 2006, για την εφαρμογή στα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας των διατάξεων της σύμβασης του Århus σχετικά με την πρόσβαση στις πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα (16). Θα είναι επίσης αναγκαίο να ελέγχουν τα κράτη μέλη αν απαιτείται εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του εθνικού σχεδίου τους σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 2001/42/ΕΚ.

6.2. Διατάξεις σχετικά με την παρακολούθηση και την επιβολή σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ

(61) Τα κράτη μέλη οφείλουν να θεσπίσουν διατάξεις σχετικά με την παρακολούθηση και την επιβολή όσον αφορά τις προβλεπόμενες στο εθνικό σχέδιο επενδύσεις, ώστε να διασφαλιστεί η ορθή εκτέλεση των επενδύσεων αυτών. Σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 στοιχείο δ) της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, οι εν λόγω διατάξεις θα πρέπει να παρατίθενται λεπτομερώς στις αιτήσεις για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής.

(62) Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την παρακολούθηση και την επιβολή των επενδύσεων που προσδιορίζονται στα οικεία εθνικά σχέδια. Κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων των κρατών μελών για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής, σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 6 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η Επιτροπή θα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στο κατά πόσον το κράτος μέλος έχει προβλέψει αποτελεσματικές διατάξεις σχετικά με την παρακολούθηση και επιβολή για την εφαρμογή του εθνικού σχεδίου, συμπεριλαμβανομένου μηχανισμού στενής παρακολούθησης και αποτελεσματικής επιβολής των επενδύσεων που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο. Προς τούτο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι έχουν τεθεί σε ισχύ οι αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για την υπαγωγή των επενδύσεων σε αυστηρό έλεγχο διενεργούμενο από τις αρμόδιες εθνικές αρχές που κατονομάζονται στην αίτηση.

(63) Εν προκειμένω, τα ακόλουθα στοιχεία είναι σημαντικά: — Στις διατάξεις θα πρέπει να καθορίζεται μια σειρά από δείκτες συμμόρφωσης –σχετικά παραδείγματα δίνονται στο παράρτημα VIII– τους οποίους θα χρησιμοποιούν οι αρμόδιες εθνικές αρχές για να αξιολογούν την πρόοδο των επενδύσεων και να κρίνουν αν αυτές συμβιβάζονται με τις απαιτήσεις της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και του παρόντος εγγράφου κατευθύνσεων. — Θα πρέπει να προβλέπεται επίβλεψη πεδίου για την επαλήθευση της επιτόπιας υλοποίησης των επενδύσεων. Αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει δειγματοληπτικούς ελέγχους και ετήσιο ανεξάρτητο έλεγχο κάθε επένδυσης από εξωτερικούς ελεγκτές. Οι ελεγκτές θα πρέπει να εκδίδουν επίσημο έγγραφο που θα πιστοποιεί το είδος κάθε επένδυσης και το ακριβές ποσό που δαπανάται κάθε έτος. Το έγγραφο αυτό θα πρέπει επίσης να βεβαιώνει την ειλικρίνεια των δηλώσεων δαπανών. — Οι διατάξεις θα πρέπει να επιβάλλουν την ποσοτική και ποιοτική αξιολόγηση των επενδύσεων από τρίτο μέρος με σκοπό την παροχή ουσιαστικών και ανεξάρτητων αποδεικτικών στοιχείων για τη συμμόρφωση των επενδύσεων με την οδηγία 2003/87/ΕΚ, το παρόν έγγραφο κατευθύνσεων και με το εθνικό σχέδιο. — Για τις περιπτώσεις αδυναμίας των εταιρειών να εκπληρώσουν την υποχρέωσή τους να επενδύσουν (ή να συνεισφέρουν στις επενδύσεις, μεταβιβάζοντας την αξία των δωρεάν κατανεμηθέντων δικαιωμάτων εκπομπής που δεν επενδύθηκε στον μηχανισμό που εξασφαλίζει την ισορροπία μεταξύ του ύψους των επενδύσεων και της αξίας των δωρεάν κατανεμηθέντων δικαιωμάτων εκπομπής), τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν κυρώσεις και διορθωτικά μέτρα με σκοπό την αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ της αξίας των δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και του ύψους των επενδύσεων που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να είναι αποτελεσματικά, ανάλογα με τον επιδιωκόμενο σκοπό και αποτρεπτικά και να περιλαμβάνουν: — την υποχρέωση πληρωμής για δικαιώματα που κατανεμήθηκαν δωρεάν (η αξία τους αποτιμάται σύμφωνα με την αγοραία αξία τους κατά τον χρόνο της πληρωμής) με ανώτατο όριο το ποσό των ελλειπουσών επενδύσεων που διαπιστώθηκαν· — την αυτόματη έκπτωση από τα δικαιώματα εκπομπής των εταιρειών που δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους οι οποίες απορρέουν από το αντίστοιχο εθνικό σχέδιο και από το παρόν έγγραφο κατευθύνσεων, καθώς και τη μετατροπή των δωρεάν κατανεμηθέντων δικαιωμάτων εκπομπής σε δικαιώματα προς εκπλειστηριασμό από το οικείο κράτος μέλος· — αποτρεπτικές χρηματικές ποινές σωφρονιστικού χαρακτήρα. — Θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα μεταφοράς στο επόμενο έτος μέρους των προβλεπόμενων επενδύσεων μιας εγκατάστασης για ένα έτος, ίσου με το ποσό των ελλειπουσών επενδύσεων που διαπιστώθηκαν το έτος αυτό. Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για τη διασφάλιση της επένδυσης του κατάλληλου ποσού κατά την περίοδο εφαρμογής.

(64) Τα αποτελέσματα της διαδικασίας παρακολούθησης και επιβολής, συνοδευόμενα από ουσιαστικά αποδεικτικά στοιχεία, πρέπει να αναφέρονται κάθε έτος μέσω των ετήσιων εκθέσεων που τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλλουν στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Ειδικότερα, θα πρέπει να επισυνάπτονται στις εκθέσεις αντίγραφα των εγγράφων πιστοποίησης από εξωτερικό ελεγκτή (που φέρουν υπογραφή και επίσημη σφραγίδα) και επίσημη μετάφρασή τους στην αγγλική γλώσσα (εάν δεν έχουν συνταχθεί στη γλώσσα αυτή). Τα κράτη μέλη μπορούν, εάν το επιθυμούν, να δημοσιοποιούν τις σχετικές ετήσιες εκθέσεις των φορέων εκμετάλλευσης.

6.3. Ετήσιες εκθέσεις κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ

(65) Οι ετήσιες εκθέσεις των κρατών μελών που αφορούν τις επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό της ηλεκτροπαραγωγής, σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, θα πρέπει να υποβάλλονται στην Επιτροπή μέχρι τις 31 Ιανουαρίου κάθε έτους, η δε πρώτη να υποβληθεί το 2014. Στις εκθέσεις αυτές θα πρέπει να γίνεται ανασκόπηση του είδους και του ύψους των επενδύσεων που ανελήφθησαν το προηγούμενο έτος (17).

(66) Οι ετήσιες εκθέσεις θα πρέπει να επιβεβαιώνουν με ουσιαστικά αποδεικτικά στοιχεία ότι οι επενδύσεις υλοποιούνται επιτοπίως και πληρούν τις απαιτήσεις της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και του παρόντος εγγράφου κατευθύνσεων και, ιδίως, ότι συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

(67) Είναι επίσης αναγκαίο να καταδεικνύουν οι εκθέσεις ότι το ποσό που επενδύεται ετησίως συνάδει με το συνολικό ύψος των προβλεπόμενων επενδύσεων για όλη την περίοδο εφαρμογής, το οποίο καθορίζεται στα εθνικά σχέδια των κρατών μελών σε συνάρτηση με την αγοραία αξία των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής που ορίζεται στο παρόν έγγραφο κατευθύνσεων. Δεν χρειάζεται να αντιστοιχούν οι επενδύσεις στην καθορισμένη αγοραία αξία των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής σε ετήσια βάση. Ωστόσο, κάθε απόκλιση μεταξύ της αξίας των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής και του ύψους των επενδύσεων θα πρέπει να διορθώνεται το έτος που έπεται εκείνου κατά το οποίο σημειώνεται, ώστε η πορεία των επενδύσεων κατά την περίοδο εφαρμογής να παραμένει αξιόπιστη, λαμβανομένης υπόψη της μείωσης του αριθμού δικαιωμάτων που επιτρέπεται να κατανέμονται δωρεάν.

(68) Σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 4 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, οι ετήσιες εκθέσεις πρέπει να βασίζονται στις εκθέσεις που υποβάλλουν ανά 12 μήνες στα κράτη μέλη οι φορείς εκμετάλλευσης σχετικά με την υλοποίηση των επενδύσεων που αναφέρονται στο εθνικό σχέδιο. Πρέπει επίσης να βασίζονται σε συμπληρωματικές πηγές πληροφοριών, ιδίως σε επίσημα στοιχεία και σε δεδομένα που έχουν επαληθευθεί από ανεξάρτητο φορέα. Στις εκθέσεις θα πρέπει να αναφέρονται οι πηγές των δεδομένων και να παρατίθενται τα στοιχεία αναφοράς των αποδεικτικών εγγράφων.

(69) Πρέπει να υπάρχει διαφάνεια όσον αφορά τις ετήσιες εκθέσεις των κρατών μελών προς την Επιτροπή. Σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 4 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, οι εκθέσεις αυτές πρέπει να δημοσιοποιούνται. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο εμπιστευτικός χαρακτήρας των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών.

(70) Κατά την εκ μέρους της αξιολόγηση σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 6 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η Επιτροπή θα εξετάζει την ορθότητα των ετήσιων εκθέσεων βάσει των παρεχόμενων αποδεικτικών στοιχείων και, εάν δεν έχουν υποβληθεί όλα τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία, θα μπορεί να ζητεί συμπληρωματικές πληροφορίες.

(71) Κατά την άποψη της Επιτροπής, σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος δεν παρέχει μέσω των ετήσιων εκθέσεών του επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, από τα οποία προκύπτει ότι οι επενδύσεις που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο υλοποιούνται σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα και την αξία των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής που καθορίζονται στο εθνικό σχέδιο, και εφόσον — το εν λόγω κράτος μέλος δεν είναι σε θέση να αιτιολογήσει βάσιμα μέσω των ετήσιων εκθέσεών του την απουσία επενδύσεων σε δεδομένο έτος ή — το εν λόγω κράτος μέλος δεν είναι σε θέση να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία για την επιβολή των διορθωτικών μέτρων που καθορίζονται στην αίτησή του σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 στοιχείο δ) της οδηγίας ή — η ετήσια έκθεση του επόμενου έτους δεν περιλαμβάνει αποδεικτικά στοιχεία για τη διόρθωση της απουσίας επενδύσεων που διαπιστώθηκε κατά το προηγούμενο έτος, τότε παραβιάζονται οι προϋποθέσεις τις οποίες ορίζει το άρθρο 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, όσον αφορά τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής και τις επενδύσεις που απαιτούνται βάσει της παραγράφου 1 του ίδιου άρθρου. Δεδομένου ότι οι προϋποθέσεις αυτές είναι κρίσιμης σημασίας για την επίτευξη των υποκείμενων στόχων του άρθρου 10γ, η απουσία επενδύσεων έχει ως αποτέλεσμα πρόσθετα κέρδη για τη σχετική εταιρεία και δεν συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και, ειδικότερα, του άρθρου 10γ. Κατά συνέπεια, μπορεί να οδηγήσει σε παράνομη εφαρμογή της οδηγίας κατά τρόπο αντίθετο με τους στόχους της. Μπορεί επίσης να προβληματίσει σοβαρά την Επιτροπή στο πλαίσιο των κανόνων που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις. Εάν είναι απαραίτητο η Επιτροπή θα διενεργεί έρευνα βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ ή/και θα κινεί διαδικασίες για παράβαση. Η διαδικασία στο πλαίσιο του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ μπορεί να καταλήξει σε αναστολή της δωρεάν κατανομής, σύμφωνα με το άρθρο 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, ενός αριθμού δικαιωμάτων εκπομπής που αντιστοιχεί στο ύψος των ελλειπουσών επενδύσεων. Εάν δεν διορθωθεί η κατάσταση, το εμπλεκόμενο κράτος μέλος θα πρέπει τελικά να εκπλειστηριάσει τον αντίστοιχο αριθμό δικαιωμάτων σύμφωνα με τον κανονισμό που εκδόθηκε κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10 παράγραφος 4 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ.

(1) ΕΕ L 275 της 25.10.2003, σ. 32.

(2) Έχει σημασία να τονιστεί ότι και εγκαταστάσεις οι οποίες θα μπορούσαν, από καθαρά νομική άποψη, να θεωρηθούν παραγωγοί ηλεκτρικού ρεύματος κατά το άρθρο 3 στοιχείο κα) της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, δεν θα κρίνονται επιλέξιμες για δωρεάν κατανομή δυνάμει του άρθρου 10γ της εν λόγω οδηγίας, εάν επιτελούν άλλη βιομηχανική δραστηριότητα, έστω και αν αυτή δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παραρτήματος Ι της οδηγίας, δεδομένου ότι μπορεί να μην περιλαμβάνεται στο παράρτημα αυτό ή να μην υπερβαίνει το ανώτατο όριο που καθορίζεται για τη συγκεκριμένη βιομηχανική δραστηριότητα στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2003/87/ΕΚ.

(3) Το 2007 δεν υπήρχε άμεση ή έμμεση σύνδεση με το πρώην δίκτυο της UCTE (Ένωση για τον Συντονισμό της Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας).

(4) Το 2007 υπήρχε σύνδεση με το πρώην δίκτυο της UCTE μέσω μοναδικής γραμμής ισχύος μικρότερης από 400 MW.

(5) Το 2006 περισσότερο από το 30 % της ηλεκτρικής ενέργειας παραγόταν από ένα και μόνο ορυκτό καύσιμο.

(6) ΕΕ L 197 της 21.7.2001, σ. 30.

(7) Βλ. επίσης κεφάλαιο 6 και παράρτημα VII.

(8) Ο προσδιορισμός της αγοραίας αξίας των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής για τους σκοπούς της παρούσας ανακοίνωσης είναι ανεξάρτητος από τον προσδιορισμό των αγοραίων αξιών στο πλαίσιο της αξιολόγησης των κρατικών ενισχύσεων και από τη μελλοντική εξέλιξη των τιμών των ανθρακούχων εκπομπών στην Ευρώπη κατά την τρίτη περίοδο εμπορίας. Η οδηγία παρέχει κάποια ευελιξία εν προκειμένω, καθώς ορίζει ότι το ύψος των επενδύσεων είναι ισοδύναμο «στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό» με την αγοραία αξία της δωρεάν κατανομής. Αυτό σημαίνει ότι, για την εφαρμογή του άρθρου 10γ, ο προσδιορισμός της αγοραίας αξίας των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής πρέπει να βασίζεται σε αξιόπιστη και πειστική εκ των προτέρων παραδοχή για τη μελλοντική εξέλιξη των τιμών των ανθρακούχων εκπομπών, χωρίς όμως κατ’ ανάγκη να αντιστοιχεί ακριβώς στις ημερήσιες τιμές των συμβολαίων άμεσης παράδοσης (spot), των προθεσμιακών (forwards) και των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) στις ευρωπαϊκές αγορές ανθρακούχων εκπομπών κατά την περίοδο 2013-2020.

(9) SEC(2010) 650: Commission staff working document accompanying the Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions — Analysis of options to move beyond 20 % greenhouse gas emission reductions and assessing the risk of carbon leakage, Background information and analysis, Part II (Ανάλυση επιλογών για την κατά πέραν του 20 % μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και εκτίμηση του κινδύνου διαρροής άνθρακα).

(10) Βλ. 15η αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 2009/29/ΕΚ.

(11) Στο άρθρο 10γ παράγραφος 4 αναφέρονται ρητά οι φορείς εκμετάλλευσης δικτύου, οι οποίοι, σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (οδηγία 2009/72/ΕΚ), πρέπει να είναι πλήρως διαχωρισμένοι από τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας. Οι φορείς εκμετάλλευσης εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές επίσης δεν θα λαμβάνουν δικαιώματα εκπομπής, αλλά καλύπτονται από το πεδίο εφαρμογής των επενδύσεων που προβλέπονται στο άρθρο 10γ παράγραφος 1.

(12) ΕΕ L 211 της 14.8.2009, σ. 55.

(13) Βλ. παράγραφο 27.

(14) Το άρθρο 10 παράγραφος 3 επιβάλλει μόνο τη χρήση τουλάχιστον του 50 % των εσόδων για σκοπούς που σχετίζονται με το κλίμα, ενώ η χρήση του υπόλοιπου 50 % (κατ’ ανώτατο όριο) επαφίεται εξ ολοκλήρου στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών.

(15) ΕΕ L 41 της 14.2.2003, σ. 26.

(16) ΕΕ L 264 της 25.9.2006, σ. 13.

(17) Η πρώτη ετήσια έκθεση, η οποία θα υποβληθεί το 2014, μπορεί να καλύπτει τις επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί από τις 25 Ιουνίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I Προσδιορισμός του μέγιστου αριθμού δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής Η ποσότητα δικαιωμάτων εκπομπής προς δωρεάν κατανομή το 2013 και τα επόμενα έτη, για κράτος μέλος επιλέξιμο για υποβολή αίτησης δυνάμει του άρθρου 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, καθορίζεται με τα ακόλουθα βήματα: α) Προσδιορισμός των μέσων ετήσιων εκπομπών όλων των επιλέξιμων εγκαταστάσεων κατά την περίοδο 2005-2007. β) Προσδιορισμός της αναλογίας του ετήσιου μέσου όρου της μεικτής τελικής εθνικής κατανάλωσης (GFNC) κατά την περίοδο 2005-2007 προς τον ετήσιο μέσο όρο της συνολικής ακαθάριστης ηλεκτροπαραγωγής (TGEP) κατά την περίοδο 2005-2007. Ο αριθμός που προκύπτει (ποσοστό επί τοις εκατό) δηλώνει το μερίδιο των εκπομπών που αντιστοιχεί στη GFNC05-07. γ) Οι μέσες ετήσιες εκπομπές της περιόδου 2005-2007 [βλ. στοιχείο α)] πρέπει να πολλαπλασιάζονται επί το μερίδιο των εκπομπών που αντιστοιχεί στη GFNC05-07 [βλ. στοιχείο β)]. δ) Το αποτέλεσμα αντιπροσωπεύει την ποσότητα δικαιωμάτων που απαιτείται για την κάλυψη του 100 % των εκπομπών από την ηλεκτροπαραγωγή που αντιστοιχούν στη GFNC. Προκειμένου να συμπληρωθεί το ανώτατο όριο μεταβατικής δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής που επιτρέπει η οδηγία 2003/87/ΕΚ για το 2013 και τα επόμενα έτη, το αποτέλεσμα αυτό πρέπει να πολλαπλασιάζεται επί μια μεταβλητή, η οποία πρέπει να μην υπερβαίνει το 0,7 (70 %) το 2013, να μειώνεται κάθε επόμενο έτος και να ισούται με το μηδέν (0 %) το 2020. Η μέγιστη ποσότητα δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 2 προσδιορίζεται με τη βοήθεια του ακόλουθου τύπου: TQFAx = (GFNC05-07/TGEP05-07) × AAQEEI 05-07 × ax Συντομογραφία Εξήγηση TQFAx Συνολική ποσότητα δικαιωμάτων προς δωρεάν κατανομή το έτος x, όπου x είναι κάθε έτος της περιόδου 2013-2020 x Μεταβλητή που παριστά κάθε έτος της περιόδου 2013-2020 GFNC05-07 Ετήσιος μέσος όρος της μεικτής τελικής εθνικής κατανάλωσης κατά την περίοδο 2005-2007 TGEP05-07 Ετήσιος μέσος όρος της συνολικής ακαθάριστης ηλεκτροπαραγωγής κατά την περίοδο 2005-2007 (κωδικός 107000 της Eurostat υπό τον κωδικό προϊόντων 6000«ηλεκτρική ενέργεια») AAQEEI 05-07 Ετήσια μέση ποσότητα εκπομπών των επιλέξιμων εγκαταστάσεων κατά τη περίοδο 2005–2007 ax Μεταβλητή που παριστά το ποσοστό των μέσων ετήσιων ελεγμένων εκπομπών της περιόδου 2005-2007 που αντιστοιχεί στη μεικτή τελική εθνική κατανάλωση του οικείου κράτους μέλους. Η τιμή της μεταβλητής πρέπει να μην υπερβαίνει το 0,7 (70 %) το 2013 (a2013) και να μειώνεται κάθε επόμενο έτος μέχρι να μηδενιστεί (0 %) το 2020. Για την εκτέλεση του υπολογισμού, χρειάζεται να προσδιορίζουν τα κράτη μέλη τις εγκαταστάσεις που είναι επιλέξιμες για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Όσον αφορά τις εγκαταστάσεις που παράγουν όχι μόνο ηλεκτρική ενέργεια. αλλά και θερμότητα, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μόνο οι εκπομπές που μπορούν να αποδοθούν στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Περισσότερες διευκρινίσεις σχετικά με την έννοια της μεικτής τελικής εθνικής κατανάλωσης, καθώς και ο τύπος υπολογισμού της, παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ. Η συνολική ποσότητα δικαιωμάτων που προκύπτει από τον ανωτέρω τύπο αντιπροσωπεύει τον μέγιστο αριθμό δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων σε εθνικό επίπεδο το έτος x.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ Μεικτή τελική εθνική κατανάλωση και μαθηματικός τύπος για τον υπολογισμό της Η έννοια της μεικτής τελικής εθνικής κατανάλωσης (GFNC) ηλεκτρικής ενέργειας είναι καίριας σημασίας για τον προσδιορισμό του μέγιστου αριθμού δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 2 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Επειδή, ωστόσο, δεν αντιστοιχεί σε στατιστικό όρο καθορισμένο ή χρησιμοποιούμενο από τη Eurostat, πρέπει να ερμηνευθεί στο πλαίσιο του άρθρου 10γ. Λαμβανομένων υπόψη των σχετικών διατάξεων του άρθρου 10 γ της οδηγίας, η μεικτή τελική εθνική κατανάλωση θα πρέπει να περιλαμβάνει την ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που παρέχεται στην πόρτα του τελικού καταναλωτή, δηλ. τη συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από όλους τους οικιακούς καταναλωτές σε δεδομένη χώρα, καθώς και το ποσοστό της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής που είναι απαραίτητο για την παραγωγή, μεταφορά και διανομή του ηλεκτρισμού που καταναλώνεται τελικά. Όσον αφορά τις εξαγωγές και εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, μόνο οι εισαγωγές που υπερβαίνουν τις εξαγωγές (καθαρές εισαγωγές) θεωρούνται σημαντικές ως προς τη GFNC σε συγκεκριμένη χώρα. Δεδομένου ότι οι παραγωγοί ηλεκτρισμού ενός κράτους μέλους δεν θα πρέπει να λαμβάνουν δωρεάν δικαιώματα εκπομπής για ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνεται αλλά δεν παράγεται στο συγκεκριμένο κράτος μέλος, οι καθαρές εισαγωγές πρέπει να μη λαμβάνονται υπόψη στον προσδιορισμό της GFNC. Η μεικτή τελική εθνική κατανάλωση αφορά μόνο τον ηλεκτρισμό και καμία άλλη μορφή ενέργειας. Για λόγους διαφάνειας, θα πρέπει να βασίζεται σε διαθέσιμα στο κοινό δεδομένα και γενικά αναγνωρισμένες στατιστικές έννοιες που παρέχει και χρησιμοποιεί η Eurostat. Κατωτέρω δίδεται ο τύπος υπολογισμού της GFNC: GFNC = FEC – MNET + {[(FEC – MNET)/(TGEP + MNET)] × TDL} + {[(FEC – MNET)/TGEP] × CEG} Στατιστικές έννοιες Κωδικός της Eurostat υπό τον κωδικό προϊόντων 6000«ηλεκτρική ενέργεια» GFNC Μεικτή τελική εθνική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας Δεν εφαρμόζεται FEC Τελική κατανάλωση ενέργειας (ως ηλεκτρική) 101700 MNET Καθαρές εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας 100600 TGEP Συνολική ακαθάριστη ηλεκτροπαραγωγή 107000 TDL Απώλειες μεταφοράς και διανομής 101400 CEG Κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στον ηλεκτρικό τομέα 101301 Ο ετήσιος μέσος όρος των παραμέτρων του πίνακα κατά την περίοδο 2005-2007 αποτελεί την κατάλληλη τιμή που πρέπει να εισάγεται στον τύπο. Το αποτέλεσμα που προκύπτει από τον τύπο είναι η GFNC05-07 η οποία χρησιμοποιείται στο παράρτημα Ι.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III Ειδικές προκαθορισμένες αναδυόμενες τεχνολογίες που βρίσκονται στο στάδιο της επίδειξης A. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΡΓΩΝ I. Κατηγορίες έργων επίδειξης CCS (με κατώτατα όρια ισχύος) (1) : — Ηλεκτροπαραγωγή: 250 MW, προ καύσης — Ηλεκτροπαραγωγή: 250 MW, μετά την καύση — Ηλεκτροπαραγωγή: 250 MW, καύση με οξυγόνο (oxyfuel) II. Κατηγορίες έργων επίδειξης καινοτόμων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (με κατώτατα όρια δυναμικότητας): — Βιοενέργεια — υποκατηγορίες έργων: — μετατροπή λιγνοκυτταρίνης σε ενδιάμεσους φορείς βιοενέργειας — στερεούς, υγρούς ή λασπώδεις — με πυρόλυση, δυναμικότητας 40 kt/y τελικού προϊόντος, — μετατροπή λιγνοκυτταρίνης σε ενδιάμεσους φορείς βιοενέργειας — στερεούς, υγρούς ή λασπώδεις — με φρύξη, δυναμικότητας 40 kt/y τελικού προϊόντος, — μετατροπή λιγνοκυτταρίνης σε συνθετικό φυσικό αέριο ή αέριο σύνθεσης (syngas) ή/και σε ηλεκτρική ενέργεια με αεριοποίηση, δυναμικότητας 40 εκατ. κανονικών κυβικών μέτρων τελικού προϊόντος ανά έτος (M Nm3/y) ή 100 GWh ηλεκτρικής ενέργειας ανά έτος, — μετατροπή λιγνοκυτταρίνης σε βιοκαύσιμα ή βιορευστά ή/και σε ηλεκτρική ενέργεια, μεταξύ άλλων με αεριοποίηση με απευθείας θέρμανση, δυναμικότητας 15 εκατ. λίτρων τελικού προϊόντος ανά έτος (Ml/y) ή 100 GWh ηλεκτρικής ενέργειας ανά έτος· από την παρούσα υποκατηγορία εξαιρείται η παραγωγή συνθετικού φυσικού αερίου, — μετατροπή λιγνοκυτταρινούχου πρώτης ύλης, όπως π.χ. μαύρου υγρού (υγρού ανανεώσιμου καυσίμου από βιομάζα) ή/και προϊόντων πυρόλυσης ή φρύξης, σε κάθε είδους βιοκαύσιμο με αεριοποίηση εξαναγκασμένης ροής, δυναμικότητας 40 Ml/y τελικού προϊόντος, — μετατροπή λιγνοκυτταρίνης σε ηλεκτρική ενέργεια με απόδοση 48 % βάσει της χαμηλότερης θερμικής αξίας (υγρασία 50 %), δυναμικότητας 40 MWe και άνω, — μετατροπή λιγνοκυτταρίνης σε αιθανόλη και ανώτερες αλκοόλες με χημικές και βιολογικές διεργασίες, δυναμικότητας 40 Ml/y τελικού προϊόντος, — μετατροπή λιγνοκυτταρίνης ή/και οικιακών αποβλήτων σε βιοαέριο, βιοκαύσιμα ή βιορευστά με χημικές και βιολογικές διεργασίες, δυναμικότητας 6 ΜΝm3/y μεθανίου ή 10 Ml/y τελικού προϊόντος, — μετατροπή αλγών (φυκών) ή/και μικροοργανισμών σε βιοκαύσιμα ή βιορευστά με βιολογικές ή/και χημικές διεργασίες, δυναμικότητας 40 Ml/y τελικού προϊόντος. Σημείωση: Τα κριτήρια αειφορίας που προβλέπονται στην οδηγία 2009/28/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (2) πρέπει να πληρούνται στην περίπτωση των βιοκαυσίμων και βιορευστών, όπως ορίζονται στην εν λόγω οδηγία. — Συγκεντρωτικά ηλιακά συστήματα — υποκατηγορίες έργων: — σύστημα παραβολικού κοίλου κατόπτρου ή Fresnel, στο οποίο χρησιμοποιούνται τήγματα αλάτων ή άλλα, αβλαβή για το περιβάλλον ρευστά μεταφοράς θερμότητας, ονομαστικής ισχύος 30 MW, — σύστημα παραβολικού κοίλου κατόπτρου ή Fresnel που λειτουργεί με βάση την άμεση παραγωγή ατμού, ονομαστικής ισχύος 30 MW· η θερμοκρασία του άμεσα παραγόμενου ατμού στην έξοδο του ηλιακού πεδίου πρέπει να υπερβαίνει τους 500 °C, — σύστημα ηλιακού πύργου που λειτουργεί με κύκλο υπέρθερμου ατμού (είτε πολλαπλοί πύργοι είτε συνδυασμός γραμμικών συλλεκτών-πύργου), ονομαστικής ισχύος 50 MW, — σύστημα ηλιακού πύργου στο οποίο χρησιμοποιούνται αέρας υπό πίεση, θερμοκρασίας άνω των 750 °C, και ηλιακός υβριδικός αεριοστρόβιλος, ονομαστικής ισχύος 30 MW, — μεγάλης κλίμακας σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με ηλιακά συστήματα δίσκου (Stirling dish), με απόδοση μετατροπής ηλιακής ενέργειας σε ηλεκτρική άνω του 20 % και ονομαστική ισχύ τουλάχιστον 25 MW. Σημείωση: Οι εγκαταστάσεις επίδειξης δεν θα πρέπει να περιλαμβάνουν ξηρή ψύξη, υβριδισμό και (προηγμένες) τεχνικές λύσεις για την αποθήκευση θερμότητας. — Φωτοβολταϊκά συστήματα — υποκατηγορίες έργων: — μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με συγκεντρωτές, ονομαστικής ισχύος 20 MW, — μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με τεχνολογία λεπτού υμενίου πυριτίου, πολλαπλών επαφών (multi-junction), ονομαστικής ισχύος 40 MW, — μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με τεχνολογία σεληνιούχου χαλκού-ινδίου-γαλλίου (CIGS), ονομαστικής ισχύος 40 MW. — Γεωθερμική ενέργεια — υποκατηγορίες έργων: — βελτιωμένα γεωθερμικά συστήματα σε πεδία καταπόνησης εφελκυσμού, ονομαστικής ισχύος 5 MWe, — βελτιωμένα γεωθερμικά συστήματα σε πεδία καταπόνησης θλίψης, ονομαστικής ισχύος 5 MWe, — βελτιωμένα γεωθερμικά συστήματα σε περιοχές με βαθιά συμπαγή ιζηματογενή και γρανιτικά πετρώματα και άλλες κρυσταλλικές δομές, ονομαστικής ισχύος 5 MWe, — βελτιωμένα γεωθερμικά συστήματα σε βαθιά ασβεστολιθικά πετρώματα, ονομαστικής ισχύος 5 MWe. Σημείωση: Οι εφαρμογές στη συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας (ΣΗΘ), με τα ίδια κατώτατα όρια ηλεκτρικής ισχύος, είναι επιλέξιμες μόνο ως προς την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. — Αιολική ενέργεια — υποκατηγορίες έργων: — υπεράκτια αιολικά συστήματα (ελάχιστο μέγεθος ανεμογεννητριών 6 MW), ονομαστικής ισχύος 40 MW, — υπεράκτια αιολικά συστήματα (ελάχιστο μέγεθος ανεμογεννητριών 8 MW), ονομαστικής ισχύος 40 MW, — υπεράκτια αιολικά συστήματα (ελάχιστο μέγεθος ανεμογεννητριών 10 MW), ονομαστικής ισχύος 40 MW, — πλωτά υπεράκτια αιολικά συστήματα, ονομαστικής ισχύος 25 MW, — χερσαίες ανεμογεννήτριες, βελτιστοποιημένες για σύνθετα εδάφη (π.χ. δασικές εκτάσεις, ορεινές περιοχές), ονομαστικής ισχύος 25 MW, — χερσαίες ανεμογεννήτριες, βελτιστοποιημένες για ψυχρά κλίματα (συμβατές με θερμοκρασίες κάτω των – 30 °C και συνθήκες ισχυρού παγετού), ονομαστικής ισχύος 25 MW. — Ωκεάνια ενέργεια — υποκατηγορίες έργων: — διατάξεις αξιοποίησης της κυματικής ενέργειας, ονομαστικής ισχύος 5 MW, — διατάξεις αξιοποίησης της ενέργειας των θαλάσσιων/παλιρροϊκών ρευμάτων, ονομαστικής ισχύος 5 MW, — μετατροπή ωκεάνιας θερμικής ενέργειας (OTEC), με ονομαστική ισχύ 10 MW. — Υδροηλεκτρική ενέργεια — υποκατηγορίες έργων: — ηλεκτροπαραγωγή με υπεραγώγιμες γεννήτριες σε υψηλή θερμοκρασία: 20 MW. — Διαχείριση κατανεμημένων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ευφυή δίκτυα) — υποκατηγορίες έργων: — διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και βελτιστοποίηση για κατανεμημένες γεννήτριες μικρής και μεσαίας κλίμακας σε αγροτικό περιβάλλον, που λειτουργούν κυρίως με ηλιακή ενέργεια: 20 MW σε δίκτυο χαμηλής τάσης (ΧΤ) + 50 MW σε δίκτυο μεσαίας τάσης (ΜΤ), — διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και βελτιστοποίηση για κατανεμημένες γεννήτριες μικρής και μεσαίας κλίμακας σε αγροτικό περιβάλλον, που λειτουργούν κυρίως με αιολική ενέργεια: 20 MW σε δίκτυο ΧΤ + 50 MW σε δίκτυο ΜΤ. — διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και βελτιστοποίηση για κατανεμημένες γεννήτριες μικρής και μεσαίας κλίμακας σε αστικό περιβάλλον: 20 MW σε δίκτυο ΧΤ + 50 MW σε δίκτυο ΜΤ. Σημείωση: Δεν εξαιρείται η χρήση ενεργών φορτίων (ηλεκτρικοί θερμαντήρες/αντλίες θερμότητας κ.λπ.). (1) Τα κατώτατα όρια δυναμικότητας CCS (Carbon Capture and Storage/δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα) εκφράζονται σε μεικτή ηλεκτρική ισχύ εξόδου πριν από τη δέσμευση. (2) ΕΕ L 140 της 5.6.2009, σ. 16.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV Υποδομές, καθαρές τεχνολογίες, διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος και των πηγών εφοδιασμού Τα συμφραζόμενα με τα οποία χρησιμοποιείται η έννοια «υποδομή» στη σχετική ενωσιακή νομοθεσία (1) υποδηλώνουν σαφώς ότι ο όρος «υποδομή» περικλείει όλες τις εγκαταστάσεις δικτύου που απαιτούνται για την εξασφάλιση της μεταφοράς ηλεκτρισμού (μεταφορά και διανομή). Αυτό δεν αίρει το γεγονός ότι η έννοια «υποδομή» μπορεί θεωρητικά να καλύπτει και τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. Αν και δεν υπάρχει ισχύων ορισμός των «καθαρών τεχνολογιών», για τους σκοπούς του παρόντος εγγράφου κατευθύνσεων, η Επιτροπή χρησιμοποιεί τον όρο αυτό αναφερόμενη στις τεχνολογίες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν ως αποτέλεσμα χαμηλότερα επίπεδα ανθρακούχων εκπομπών ή υψηλότερο επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη συνολική παροχή πρωτογενούς ενέργειας και στην ηλεκτροπαραγωγή θα συμβάλλει πάντα στη διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος και των πηγών εφοδιασμού, εξισορροπώντας καλύτερα τον συνολικό ενεργειακό εφοδιασμό και μειώνοντας την εξάρτησή του από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Η πτώση της εγχώριας παραγωγής ενέργειας θα συνοδευθεί από αύξηση της εξάρτησης από την εισαγόμενη ενέργεια (2). Για παράδειγμα, οι εισαγωγές φυσικού αερίου στην Ένωση αναμένεται να έχουν αυξηθεί σε 73 % από 61 % σήμερα. Παρόλο που το ποσοστό αυτό θεωρείται ότι συνιστά εύλογη ισορροπία σε ενωσιακό επίπεδο, ορισμένα κράτη μέλη, τα οποία είναι άλλωστε επιλέξιμα για χρήση του άρθρου 10γ, εξαρτώνται από έναν και μόνο προμηθευτή για την κάλυψη του 100 % των αναγκών τους σε φυσικό αέριο. Στις περιπτώσεις αυτές, οι επενδύσεις με σκοπό τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με φυσικό αέριο στα συγκεκριμένα κράτη μέλη θα μπορούσαν να συμβάλουν σημαντικά στη διαφοροποίηση του ενεργειακού τους μείγματος και να ενισχύσουν την ασφάλεια του εφοδιασμού τους. Οι επενδύσεις αυτές θα πρέπει να συμβιβάζονται με την επιδιωκόμενη μείωση της έντασης άνθρακα του ενεργειακού εφοδιασμού των εν λόγω κρατών μελών, η οποία αποτελεί επίσης έναν τρόπο ενίσχυσης της ασφάλειας του εφοδιασμού με ταυτόχρονη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. (1) Οδηγία 2003/54/ΕΚ σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την κατάργηση της οδηγίας 96/92/ΕΚ, οδηγία 2009/72/ΕΚ σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενεργείας και για την κατάργηση της οδηγίας 2003/54/ΕΚ, κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 714/2009 σχετικά με τους όρους πρόσβασης στο δίκτυο για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενεργείας και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1228/2003 και οδηγία 2009/28/ΕΚ σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την τροποποίηση και τη συνακόλουθη κατάργηση των οδηγιών 2001/77/ΕΚ και 2003/30/ΕΚ. (2) Βλ. ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Δεύτερη επισκόπηση της ενεργειακής στρατηγικής — Σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ενεργειακή ασφάλεια και αλληλεγγύη, έγγραφο COM(2008) 781.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V Τύποι επιλέξιμων επενδύσεων Οι τύποι επιλέξιμων επενδύσεων βάσει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ είναι οι εξής: Τύποι επενδύσεων A Μετασκευή υποδομής B Αναβάθμιση υποδομής Γ Καθαρές τεχνολογίες Δ Διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος E Διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού Κατωτέρω παρατίθενται παραδείγματα επιλέξιμων βάσει του άρθρου 10γ επενδύσεων: α) εκσυγχρονισμός της ηλεκτροπαραγωγής με προοπτική να αυξηθεί η απόδοσή της και να μειωθεί η ένταση CO2 σε αυτή (βελτίωση της σχέσης μεταξύ ακαθάριστης και καθαρής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, δηλ. μεγαλύτερο μερίδιο της καθαρής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην ακαθάριστη και λιγότερες εκπομπές CO2 ανά MWe)· β) μείωση των εκπομπών CO2 με τη μετασκευή των ανθρακικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής (υπερσύγχρονη τεχνολογία)· γ) ηλεκτροπαραγωγή με χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (πέραν του στόχου που προβλέπεται στην οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας), συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων απαιτήσεων για τα δίκτυα· δ) αντικατάσταση ισχύος ηλεκτροπαραγωγής με μεγάλη ένταση CO2 από ισχύ ηλεκτροπαραγωγής με μικρότερη ένταση CO2· ε) δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα· στ) ευφυή δίκτυα· ζ) ΣΗΘ (συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας), συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων απαιτήσεων για τα δίκτυα. Ο κατάλογος δεν είναι εξαντλητικός. Εάν τα επιλέξιμα έργα περιλαμβάνουν κρατικές ενισχύσεις, θα πρέπει να εξετάζεται αν συμβιβάζονται με τους κανόνες που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI Βασισμένες σε μοντέλα προβλέψεις των τιμών των ανθρακούχων εκπομπών κατά την τρίτη περίοδο εμπορίας Προβλέψεις των τιμών των ανθρακούχων εκπομπών (ετήσιος μέσος όρος σε ευρώ ανά τόνο CO2) 2010-2014 2015-2019 σε τιμές ευρώ 2008 14,5 20,0 σε τιμές ευρώ 2005 13,6 18,7 Οι τιμές αυτές προκύπτουν από το σενάριο αναφοράς που καθορίζεται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την ανακοίνωσή της «Ανάλυση επιλογών για την κατά πέραν του 20 % μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και εκτίμηση του κινδύνου διαρροής άνθρακα» [Commission staff working document accompanying the Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions — Analysis of options to move beyond 20 % greenhouse gas emission reductions and assessing the risk of carbon leakage, Background information and analysis, Part II, SEC(2010) 650].

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII Υπόδειγμα για τις αιτήσεις που υποβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 5 Όταν τα κράτη μέλη υποβάλλουν αίτηση για μεταβατική δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10γ παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, θα πρέπει να χρησιμοποιούν το ακόλουθο υπόδειγμα και να παρέχουν λεπτομερώς τις ακόλουθες πληροφορίες: Α. Επιλεξιμότητα του κράτους μέλους Αποδεικτικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι πληρούται τουλάχιστον μία από τις προϋποθέσεις του άρθρου 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ Β. Επιλεξιμότητα των εγκαταστάσεων για τις οποίες εξετάζεται η μεταβατική δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής, μέγιστος αριθμός δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής και αριθμός δικαιωμάτων εκπομπής προς δωρεάν κατανομή στις εγκαταστάσεις αυτές, συμπεριλαμβανομένων των μη μεταβιβάσιμων δικαιωμάτων 1. Κατάλογος των εγκαταστάσεων που θεωρούνται επιλέξιμες για μεταβατική δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ 2. Μέγιστος αριθμός δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων εκπομπής το 2013 και τα επόμενα έτη 3. Μεταβατική δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής σε εγκαταστάσεις 3.1. Αριθμός δικαιωμάτων που πρόκειται να κατανεμηθούν δωρεάν βάσει των ελεγμένων εκπομπών της περιόδου 2005-2007 3.2. Αριθμός δικαιωμάτων που πρόκειται να κατανεμηθούν δωρεάν βάσει δεικτών αναφοράς 3.3. Λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των δικαιωμάτων εκπομπής που μετατρέπονται σε μη μεταβιβάσιμα και κατανέμονται σε επιλέξιμες εγκαταστάσεις Γ. Εθνικό σχέδιο και επενδύσεις που περιλαμβάνονται στο εθνικό σχέδιο, επιλεξιμότητα των επενδύσεων του εθνικού σχεδίου, ισορροπία μεταξύ της αγοραίας αξίας των δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν και του ύψους των επενδύσεων Στο εθνικό σχέδιο περιγράφεται η στρατηγική του οικείου κράτους μέλους για τον εκσυγχρονισμό της ηλεκτροπαραγωγής κατά την περίοδο μεταβατικής δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής. Προσδιορίζονται οι σχετικές επενδύσεις και ο ρόλος του τύπου των επενδύσεων στην επίτευξη του στόχου. Στο εθνικό σχέδιο καθορίζεται επίσης συγκεκριμένο έτος για την εκτέλεση κάθε επένδυσης που περιλαμβάνεται σε αυτό, λαμβανομένης υπόψη της μείωσης του αριθμού δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων σε όλη τη διάρκεια της περιόδου μεταβατικής δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής. Για κάθε επένδυση του εθνικού σχεδίου τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναφέρουν λεπτομερώς: — την εταιρεία που θα την αναλάβει, — τον τύπο της επένδυσης σύμφωνα με το παράρτημα V, — το ύψος της, — τον αριθμό και την αγοραία αξία των δικαιωμάτων που εκχωρούνται δωρεάν στην εταιρεία για τη συγκεκριμένη επένδυση και — τις αρχές που διαπνέουν την επένδυση, συμπεριλαμβάνοντας τις απαραίτητες πληροφορίες για την εκτίμηση της τήρησης των αρχών αυτών. Σε περίπτωση που τα κράτη μέλη κάνουν χρήση μηχανισμού για να εξασφαλίσουν ότι η αξία των δικαιωμάτων που εκχωρούνται δωρεάν δυνάμει του άρθρου 10γ της οδηγίας 2003/87/ΕΚ αντιστοιχεί στο ύψος των επενδύσεων που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο, θα πρέπει να αναφέρουν λεπτομερώς τη γενική προσέγγιση, τη νομική βάση και τα στοιχεία λειτουργίας του μηχανισμού αυτού. Θα πρέπει επίσης να προβλέπουν νομοθετικές διατάξεις που να διασφαλίζουν τη διάθεση πληροφοριών σχετικά με τις καθαρές χρηματοοικονομικές ροές στο πλαίσιο του εν λόγω μηχανισμού, μέσω των εκθέσεων που οφείλουν να υποβάλλουν στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 10γ παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Δ. Διατάξεις σχετικά με την παρακολούθηση και επιβολή όσον αφορά τις προβλεπόμενες επενδύσεις σύμφωνα με το εθνικό σχέδιο Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέπουν και να αναφέρουν λεπτομερώς — τις διατάξεις που έχουν θεσπίσει για την παρακολούθηση και την επιβολή, συμπεριλαμβανομένων δεικτών συμμόρφωσης και διατάξεων για τη διενέργεια επιτόπιων επιθεωρήσεων και τον ανεξάρτητο έλεγχο των επενδύσεων και — τις διατάξεις για τη διασφάλιση της εκπλήρωσης της υποχρέωσης των εταιρειών να πραγματοποιήσουν τις επενδύσεις που προσδιορίζονται στο εθνικό σχέδιο, συμπεριλαμβανομένων κυρώσεων για μη συμμόρφωση. Ε. Διαφάνεια και διαβουλεύσεις με το κοινό Τα κράτη μέλη θα πρέπει να περιγράφουν συνοπτικά τη διαδικασία που εφαρμόστηκε για τη σύνταξη της αίτησης και του εθνικού σχεδίου, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο εξασφαλίστηκε η ενημέρωση και συμμετοχή του κοινού.