Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την "Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών 'Τοπική δράση για την απασχόληση - η τοπική διάσταση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση'"

(2001/C 22/05)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών: Τοπική δράση για την απασχόληση - Η τοπική διάσταση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την απασχόληση (COM(2000) 196 τελικό)·

έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 7ης Απριλίου 2000, σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο του άρθρου 265 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να ζητήσει γνωμοδότηση για το θέμα αυτό·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προέδρου της, της 17ης Απριλίου 2000, να καταρτιστεί γνωμοδότηση για το θέμα αυτό και να ανατεθεί στην επιτροπή 6 "Απασχόληση, οικονομική πολιτική, ενιαία αγορά, βιομηχανία και ΜΜΕ" η προετοιμασία των σχετικών εργασιών·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση σχετικά με την "Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου περί των γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία" που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Περιφερειών στις 17 Σεπτεμβρίου 1998 (CdR 167/98 fin)(1)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση σχετικά με την Ανακοίνωση της Επιτροπής "Από τις κατευθυντήριες γραμμές στην πράξη: εθνικά σχέδια για την απασχόληση" και για την Ανακοίνωση της Επιτροπής "Πρόταση κατευθυντήριων γραμμών για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών το 1999" που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Περιφερειών στις 19 Νοεμβρίου 1998 (CdR 279/98 fin)(2)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση σχετικά με τις "Βασικές κατευθύνσεις μελλοντικής οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών της Κοινότητας" που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Περιφερειών στις 19 Νοεμβρίου 1998 (CdR 110/98 fin)(3)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση με θέμα "Περιεχόμενο των τοπικών συμφώνων για την απασχόληση και συνέπειες για τις διαρθρωτικές πολιτικές" που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Περιφερειών στις 3 Ιουνίου 1999 (CdR 91/99 fin)(4)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση σχετικά με την "Έκθεση της task force BEST" και την Ανακοίνωση της Επιτροπής "Προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος και της ανταγωνιστικότητας - απάντηση της Επιτροπής στην έκθεση και τις υποδείξεις της task force BEST" που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Περιφερειών στις 3 Ιουνίου 1999 (CdR 387/98 fin)(5)·

έχοντας υπόψη το ψήφισμα με θέμα "Ευρωπαϊκό σύμφωνο απασχόλησης" που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Περιφερειών στις 2 Ιουνίου 1999 (CdR 156/99 fin)(6)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση σχετικά με την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών "Η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων ενόψει της παγκοσμιοποίησης - πώς να την ενισχύσουμε" που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Περιφερειών στις 18 Νοεμβρίου 1999 (CdR 134/99 fin)(7)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση σχετικά με την "Πρόταση κατευθυντήριων γραμμών για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών για το 2000" που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Περιφερειών στις 18 Νοεμβρίου 1999 (CdR 360/99 fin)(8)·

έχοντας υπόψη το ψήφισμα με θέμα "Η εφαρμογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση" που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Περιφερειών στις 12 Απριλίου 2000 (CdR 461/99 fin)(9)·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 187/2000 rev 1) που υιοθετήθηκε ομόφωνα από την επιτροπή 6 στις 30 Ιουνίου 2000 (εισηγήτρια η κα Bresso (IT, PES))·

εκτιμώντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να προωθήσει με την Ανακοίνωση αυτή μία ευρεία συζήτηση που θα επεκταθεί πέραν των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα οποία απευθύνεται διότι αυτή θα υποστηριχθεί από πολυάριθμα υπερεθνικά σεμινάρια που θα εμβαθύνουν τη συζήτηση στα θέματα που θίγει·

εκτιμώντας ότι η διαδικασία διαβούλευσης που άρχισε τον Απρίλιο με κοινή πρωτοβουλία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών θα ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο του 2000 στη διάρκεια διάσκεψης που οργανώνεται στο Στρασβούργο από τη γαλλική προεδρία και ότι στη διάσκεψη αυτή θα αξιολογηθεί η συζήτηση και η Επιτροπή θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων και την μελλοντική της θεώρηση

υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση κατά την 35η σύνοδο ολομέλειας που πραγματοποιήθηκε στις 20 και 21 Σεπτεμβρίου 2000 (συνεδρίαση της 21ης Σεπτεμβρίου).

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1. λαμβάνοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις που καταρτίστηκαν έως σήμερα στα θέματα αυτά εκφράζει την πλήρη ικανοποίησή της για το έγγραφο της Επιτροπής: "Τοπική δράση για την απασχόληση. Η τοπική διάσταση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση".

2. εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή εξαγγέλλει ήδη σήμερα νέα ανακοίνωση μετά την περάτωση της συζήτησης σχετικά με το έγγραφό της και απευθύνει έκκληση η μελλοντική ανακοίνωση να προτείνει συγκεκριμένα μέτρα τα οποία θα επιτρέπουν στις τοπικές αρχές να διαδραματίζουν πλήρως και χωρίς χρονοτριβή το ρόλο τους στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση.

3. θεωρεί την τοπική κλίμακα, ως τον χώρο ανάπτυξης των διαβουλεύσεων μεταξύ τοπικών αρχών, συστήματος επιχειρήσεων και τοπικών παραγόντων, με σκοπό την προώθηση νέων ευκαιριών απασχόλησης και την κατάρτιση ολοκληρωμένων αναπτυξιακών πολιτικών.

4. υπογραμμίζει ότι στο έγγραφο της Επιτροπής ο όρος "τοπικός" χρησιμοποιείται με δύο έννοιες:

α) πρώτον, για να υποδείξει ότι χρειάζεται "η τοπική δράση" για να δημιουργηθεί απασχόληση και να αναβαθμιστεί η υφιστάμενη, τονίζοντας έτσι το γεγονός ότι μπορούν να βελτιωθούν αισθητά, ιδιαίτερα με την ανάληψη δράση σε τοπικό επίπεδο (μέσω επιμόρφωσης, συνεργασίας σε περιφερειακό επίπεδο για την ανάπτυξη, πολιτικών ενθάρρυνσης του επιχειρηματικού πνεύματος, ανάπτυξης των υπηρεσιών και νέων μορφών απασχόλησης, δραστήριων πολιτικών ίσων ευκαιριών) οι δυνατότητες απασχόλησης για τον άνεργο πληθυσμό μιας περιοχής·

β) δεύτερον, προκειμένου να εκδηλωθεί η σαφής βούληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιδιώξει τον δικό της στόχο "ανάπτυξης μιας ενεργούς πολιτικής για την απασχόληση" και να υποστηρίξει τοπικές πρωτοβουλίες για την απασχόληση.

5. τονίζει ότι οι τοπικές αρχές μπορούν να δρουν αποτελεσματικά μόνο αν οι διοργανικές σχέσεις διέπονται από ένα πρότυπο βασισμένο στην αρχή της επικουρικότητας, αρχή από την οποία διαπνέεται η ίδια η Ανακοίνωση της Επιτροπής.

6. επιβεβαιώνει την πρόθεση των ευρωπαϊκών τοπικών αρχών να δεσμευθούν πλήρως όσον αφορά την ενίσχυση των πρωτοβουλιών και των σχεδίων, που είναι ήδη πολυάριθμα, και τα οποία αποβλέπουν στη λειτουργία νέων, διαφοροποιημένων ευκαιριών βιώσιμης και εξειδικευμένης απασχόλησης. Αποτελεί θεμελιώδη πρόκληση για τις ευρωπαϊκές τοπικές αρχές, οι οποίες και δεσμεύονται να ανταποκριθούν στην πρόκληση αυτή από κοινού με τα άλλα όργανα της Ένωσης και των κρατών μελών, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι επ' αυτών θα στηριχθεί ένα σημαντικό τμήμα των συγκεκριμένων και θετικών δράσεων για την απασχόληση.

7. τονίζει ότι ο στόχος που επιδιώκεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την απασχόληση δεν μπορεί παρά να είναι η πλήρης απασχόληση, δηλαδή η επίσημη δέσμευση όλων των οργάνων να καταστήσουν πραγματικότητα την άσκηση του δικαιώματος στην εργασία για όλους τους πολίτες.

8. δηλώνει σχετικά με αυτό ότι οι ευθύνες των τοπικών αρχών και η εγγύτητά τους ως προς τις απαιτήσεις των ατόμων τις έχουν καταστήσει σημαντικούς εταίρους, απαραίτητους για την επιτυχία της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση.

9. υπενθυμίζει και υποστηρίζει την εκστρατεία που έχει αναλάβει η ΣΔΠΕ με την υιοθέτηση του χάρτη "Τοπική δράση για την Απασχόληση" μέσω του οποίου προωθείται σε όλα τα περιφερειακά και τοπικά συμβούλια η πολιτική συζήτηση για την απασχόληση.

10. τονίζει εκ νέου, όπως ήδη παρατηρήθηκε στη γνωμοδότηση σχετικά με την "Πρόταση κατευθυντήριων γραμμών για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών για το 2000" ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι μοναδικές όσον αφορά τον διπλό σημαντικό ρόλο τους στη δημιουργία απασχόλησης. Κατά πρώτο λόγο, συνεργαζόμενες στενά με τοπικούς εταίρους και ομάδες ειδικών, συμβάλλουν στη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, και κατά δεύτερο λόγο, προωθούν ενεργώς με τοπικές οικονομικές στρατηγικές την ανάπτυξη των επιχειρήσεων.

11. συμφωνεί για το λόγο αυτό με όσα επισημαίνει η ανακοίνωση, δηλαδή ότι οι δράσεις των τοπικών και περιφερειακών αρχών, λόγω των ποικίλων καθηκόντων των διοικητικών αρχών, που είναι συχνά ζωτικής σημασίας για τις συνθήκες ανάπτυξης, έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην τοπική απασχόληση, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη σύσταση νέων επιχειρήσεων και το προσωπικό τους.

12. θεωρεί απαραίτητο να προσφερθεί η δυνατότητα στις τοπικές αρχές να δρουν με καινοτόμο τρόπο προκειμένου να προωθούν την απασχόληση. Οι τοπικές αρχές πράγματι μπορούν να αναλάβουν την κατάρτιση των προγραμμάτων της περιοχής εάν αποκτήσουν τις κατάλληλες επαγγελματικές και λειτουργικές διαρθρώσεις. Η προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης προϋποθέτει για το λόγο αυτό την ανάπτυξη δεξιοτήτων και τη δημιουργία κατάλληλων διαρθρώσεων ώστε οι τοπικές αρχές να είναι σε θέση να κατανοούν την τοπική οικονομική πραγματικότητα, να οικοδομούν δίκτυα σχέσεων και να προγραμματίζουν· θα πρέπει, ιδιαίτερα, να βελτιωθούν οι ευκαιρίες πρόσβασης σε τοπικό επίπεδο στις τράπεζες δεδομένων των υπηρεσιών οι οποίες είναι αρμόδιες για την απασχόληση, όπως το σύστημα ΕURES, με τη χρήση των τεχνολογιών, των πληροφοριών και τη διάδοση δεδομένων μέσω του Διαδικτύου.

13. θεωρεί ότι δυο όροι είναι απαραίτητοι για την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών των πληροφοριών και της επικοινωνίας (ΝΤΠΕ) στο πλαίσιο της τοπικής απασχόλησης: πρώτον, οι τοπικές αρχές πρέπει να διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό και να κάνουν χρήση των ΝΤΠΕ και, δεύτερον, η καταπολέμηση του αναλφαβητισμού και η κατάρτιση στον τομέα των ΝΤΠΕ πρέπει να διασφαλίζεται από τις δημόσιες αρχές.

14. κρίνει συνεπώς ότι θα πρέπει να αναπτυχθούν και να εμπλουτιστούν τα μέσα που η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει στη διάθεση των περιφερειών και των τοπικών αρχών για τις τοπικές πολιτικές για την απασχόληση και την ανάπτυξη, τόσο στο εσωτερικό του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, των Διαρθρωτικών Ταμείων, των Σχεδίων Κοινοτικής Πρωτοβουλίας και του ΕΓΤΠΕ όσο και μέσω της κατάρτισης νέων μέσων, ειδικότερα στο εσωτερικό του μελλοντικού 6ου προγράμματος-πλαίσιο για την έρευνα. Αυτό ακριβώς έκανε πρόσφατα η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Ανάπτυξης στους προσανατολισμούς για τις καινοτόμους δράσεις του ΕΤΠΑ για την περίοδο 2000-2006.

15. συμφωνεί με την Επιτροπή για την αναγκαιότητα να προωθηθούν προπαρασκευαστικές και πειραματικές δράσεις και προκηρύξεις διαγωνισμών για την επισήμανση ορθών πρακτικών προκειμένου να αναπτυχθούν καινοτόμοι και πειραματικές στρατηγικές απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο. Ειδικότερα κρίνει σημαντικό να:

- καταδειχθεί και τεθεί σε πειραματική χρήση μια μεθοδολογία για την ενσωμάτωση της διάστασης της απασχόλησης σε κάθε τοπική πολιτική και για την αξιολόγηση των επιπτώσεών της από την άποψη της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης,

- ενσωματωθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε η διαχείριση των μηχανισμών άμβλυνσης των κοινωνικών τριβών να ληφθεί υπόψη στις πολιτικές τοπικής ανάπτυξης,

- προωθηθούν περισσότερο όλα τα μέσα για διαβουλεύσεις, σε τοπική κλίμακα, για την ανάπτυξη και την απασχόληση (τοπικά σύμφωνα, σύμφωνα περιοχής κ.λπ.),

- προωθηθεί η προετοιμασία τοπικών προγραμμάτων δράσης για την απασχόληση.

16. υπογραμμίζει ότι είναι πολλές οι εμπειρίες αριστείας που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια από τις τοπικές διοικήσεις προκειμένου, αφενός, να δημιουργηθούν ευκαιρίες απασχόλησης στο έδαφός τους, και αφετέρου, να αυξηθούν κυρίως οι δυνατότητες πρόσληψης των επί σειρά ετών ανέργων, χάρις επίσης σε ευρωπαϊκά προγράμματα και χρηματοδοτήσεις. Συνεπώς η υπό του δημοσίου προώθηση της απασχόλησης παραμένει απαραίτητη και στο μέλλον. Παράλληλα όμως δεν επιτρέπεται να καταργηθούν ούτε η αυτονομία των συλλογικών συμβάσεων ούτε οι διατάξεις περί προστασίας της εργασίας. Αντί αυτού επιβάλλεται να αναπτυχθούν περαιτέρω τα μέσα για μια ενεργό πολιτική απασχόλησης.

17. κρίνει ότι θα πρέπει να προετοιμαστεί κατάλογος σημαντικών και αξιόλογων πρωτοβουλιών στην προοπτική μιας συγκριτικής αξιολόγησης μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών αρχών.

18. επαναλαμβάνει ότι η αρχή της επικουρικότητας θα πρέπει να εφαρμοστεί με αυστηρότητα σε ό,τι αφορά τις μελλοντικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις τοπικές πολιτικές απασχόλησης. Με την έννοια αυτή κρίνει ότι έχει ζωτική σημασία να ανατεθεί ο προγραμματισμός των πολιτικών και των παρεμβάσεων στις περιφέρειες, σε σύμπραξη με τις τοπικές αρχές ενώ η εφαρμογή των προγραμμάτων και η υποβολή προτάσεων παρεμβάσεων και σχεδίων θα πρέπει να ανατεθεί στις τοπικές αρχές και στις διαρθρώσεις που έχουν δημιουργηθεί έπειτα από διαβούλευση σε τοπική κλίμακα, οι οποίες και είναι περισσότερο σε θέση να υιοθετήσουν τοπικές λύσεις για τα τοπικά προβλήματα· Ωστόσο, οι τοπικές αρχές δεν πρέπει να παραβλέψουν το συντονισμό των δράσεών τους.

19. δεδομένου ότι το διώνυμο μισθωτή εργασία/μεγάλη επιχείρηση που χαρακτήρισε μια ολόκληρη φάση της δυτικής οικονομικής ανάπτυξης επιβραδύνεται με τη διάδοση νέων πιο δυναμικών και ικανών να ανταποκριθούν στην πρόκληση της παγκοσμιοποίησης επιχειρηματικών πρωτοβουλιών ή πρωτοβουλιών αυτόνομης εργασίας μικρών και πολύ μικρών διαστάσεων, κρίνει ότι θα πρέπει να αναπτυχθούν όλα τα μέσα που θα επιτρέψουν την ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος και μορφών ευελιξίας.

20. κρίνει συνεπώς αποφασιστικό να:

- αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα μέσα δημιουργίας επιχειρήσεων, ειδικότερα επιχειρήσεων που απευθύνονται στους νέους, στις γυναίκες και στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών (πάντοτε στο πεδίο των μέσων για τη δημιουργία επιχειρήσεων),

- ενθαρρυνθεί η δημιουργία "θερμοκοιτίδων" επιχείρησης, στα πλαίσια των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων, προκειμένου να διευκολυνθεί η επιχειρηματικότητα που συνδέεται με την απόκτηση άδειας ευρεσιτεχνίας για τα αποτελέσματα της έρευνας και την ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ,

- αξιοποιηθούν οι διαρθρώσεις υποστήριξης και παροχής συμβουλών, συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών "ενιαίας θυρίδας" (one-stop shop) (για παράδειγμα η "ενιαία θυρίδα για τις παραγωγικές δραστηριότητες" στην Ιταλία) ο στόχος των οποίων είναι η δημιουργία ενός πιο φιλικού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, ειδικότερα των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων,

- ενισχυθεί η διεύρυνση πηγών απασχόλησης που συνδέονται με τις αυξανόμενες απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας για την αξιοποίηση των φυσικών, καλλιτεχνικών και πολιτισμικών αγαθών, και όσον αφορά τον πολιτισμό, τις υπηρεσίες εγγύτητας και την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου.

- δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην προώθηση και την ανάπτυξη δράσεων που διευκολύνουν την εφαρμογή της αρχής της ισότητας των ευκαιριών και τον συμβιβασμό της οικογενειακής με την εργασιακή ζωή, προκειμένου να αυξηθεί το ποσοστό των εργαζομένων γυναικών στον τόπο τους

21. υποστηρίζει την απαίτηση να αναδειχθούν οι δυνατότητες της επικράτειας ή/και νέων αναγκών μέσω μιας εμπεριστατωμένης ανάλυσης της τοπικής πραγματικότητας με τρόπο ώστε να προωθηθούν νέες πρωτοβουλίες. Στο πεδίο αυτό οι ιδέες που θα πρέπει να ανιχνευθούν και οι δυνατότητες είναι πραγματικά πολυάριθμες αλλά απαιτείται συντονισμένη δράση εκ μέρους των διαφόρων τοπικών φορέων προκειμένου να κατευθυνθεί το αναδυόμενο επιχειρηματικό πνεύμα προς διεξόδους και δραστηριότητες ικανές να "σταθούν" στην αγορά.

22. υπογραμμίζει τέλος ότι, κατά την κατάρτιση των πολιτικών τοπικής ανάπτυξης που αποβλέπουν στη δημιουργία απασχόλησης, είναι αναγκαίο:

- να δοθεί προσοχή στην οικοδόμηση των "σύντομων δικτύων", δηλαδή στη συγκρότηση ενός κοινωνικού κεφαλαίου που δημιουργείται από σχέσεις και συνεργασίες μεταξύ των φορέων της αναπτυξιακής διαδικασίας που υπάρχουν στη συγκεκριμένη επικράτεια,

- να συνδεθεί η συγκεκριμένη επικράτεια με τη γενικότερη διάσταση δίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στην οικοδόμηση των "μακροσκελών δικτύων", δηλαδή τον εξοπλισμό με υποδομές τόσο παραδοσιακές όσο και καινοτόμες.

23. λαμβάνει υπόψη της τη δυσκολία να υπάρξει κοινός για όλες τις χώρες ορισμός του τριτογενούς τομέα, καθώς και των διαφορών που υφίστανται σε νομικό, λειτουργικό, οικονομικό και διαρθρωτικό πεδίο, και κρίνει ότι η πιο ρεαλιστική μέθοδος για την επισήμανση των οργανώσεων του τριτογενούς τομέα είναι να βασισθεί κανείς στη νομοθεσία της κάθε χώρας.

24. υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να δοθεί προσοχή στα διαφορετικά νομικά συστήματα που υφίστανται στα διάφορα κράτη μέλη καθώς και στους διαφορετικούς ορισμούς της οργάνωσης του τριτογενούς τομέα.

25. επιβεβαιώνει ότι ο τριτογενής τομέας έχει την διπλή δυναμικότητα δημιουργίας από τη μια πλευρά νέων θέσεων εργασίας, αύξησης της απασχόλησης, με την εφεύρεση χρήσιμων κοινωνικών εργασιών και από την άλλη επίσης τον μετασχηματισμό των μορφών και της οργάνωσης εργασίας.

26. κρίνει αποφασιστικό το γεγονός ότι ο τριτογενής τομέας διαφοροποιείται τόσο από την αλληλεγγύη που εφαρμόζεται εκ μέρους της πολιτικής κοινωνίας όσο και από την οικονομία της αγοράς και τα άτυπα δίκτυα. Πράγματι οργανώνεται από τα κάτω χωρίς καταναγκασμούς.

27. κρίνει ότι έχει ζωτική σημασία να παρασχεθούν ενισχύσεις στον τριτογενή τομέα για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και για τη διατήρησή τους, ιδιαίτερα όταν αφορούν ομάδες με δυσχέρεια στην εργασιακή τους ένταξη (για παράδειγμα αναπήρους). Εάν αυτό υλοποιηθεί, με την υιοθέτηση μιας σειράς μέτρων φορολογικού και οικονομικού χαρακτήρα, ιδιαίτερα όσον αφορά την ενίσχυση των επιχειρήσεων, θα εξαρτηθεί από τα αντίστοιχα νομικά συστήματα των κρατών μελών.

28. σε σχέση με τις προϋποθέσεις που τίθενται από την Επιτροπή σχετικά με αυτό κρίνει ότι όσο και αν είναι έγκυρες, αντιμετωπίζουν μόνο ένα τμήμα του προβλήματος και ειδικότερα εκείνο που αναφέρεται στη χρηματοδοτική υποστήριξη την οποία έχει ανάγκη ο τριτογενής τομέας για να αναπτυχθεί, και για το σκοπό αυτό η ΕΤΠ ζητεί να προωθηθούν οι μελέτες για την αποτελεσματικότητα ορισμένων καινοτόμων νομοθετικών καθεστώτων, που έχουν ήδη υιοθετηθεί σε ορισμένες χώρες.

29. κρίνει, όσον αφορά το δυναμικό του τομέα της κοινωνικής οικονομίας για τη δημιουργία απασχόλησης, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί καλύτερα σε τοπικό επίπεδο, ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στις νέες πηγές απασχόλησης όπως, π.χ., οι τοπικές υπηρεσίες, η διαχείριση του περιβάλλοντος, και οι πολιτιστικές δραστηριότητες. Εξάλλου, δεν πρέπει να παραμελείται η προώθηση και η ενίσχυση των επιχειρήσεων κοινωνικής οικονομίας εφόσον αποτελούν υπαρκτή και αποτελεσματική λύση για την εργασιακή ένταξη των ανέργων.

30. υπογραμμίζει ότι έχει πλήρη επίγνωση των σοβαρών αλλαγών που χαρακτηρίζουν τον τριτογενή τομέα και ότι απαιτείται μεγαλύτερη επαγγελματική ευσυνειδησία και καλύτερες υπηρεσίες, όπως επισημαίνεται και στην ανακοίνωση της Επιτροπής. Η βαθιά οργανωτική μεταβολή που συντελείται θέτει υπό συζήτηση τις παραδοσιακές αντιλήψεις της διαχείρισης. Όλο και περισσότερο καθίστανται αναγκαίες πιο ευέλικτες οργανώσεις, με στοιχεία συμμετοχής και ικανές να ενεργοποιήσουν καλύτερα το ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτουν.

31. έχει επίγνωση του γεγονότος ότι ο τριτογενής τομέας συνίσταται σε μεγάλο βαθμό στην παροχή υπηρεσιών μέριμνας. Συνεπώς, θα πρέπει να αναληφθεί δέσμευση ως προς τις διαδικασίες επιμόρφωσης και εκπαίδευσης, που αποτελούν σημαντικό μοχλό για την προαγωγή των ατομικών δεξιοτήτων.

32. υποστηρίζει πως χρειάζεται να μην παραγνωριστεί η κεντρική σημασία του προσώπου και της επιμορφωτικής του διαδικασίας, κατά την κατάρτιση επίσης των νέων κύκλων επαγγελματικής επιμόρφωσης που αποβλέπουν στη συνεχή βελτίωση των διαδικασιών και των προσώπων που τους θέτουν σε ενέργεια.

33. κρίνει, τέλος, πως πολλά από τα προβλήματα αυτά μπορούν να επιλυθούν από γενικές πολιτικές υποστήριξης και προώθησης του τομέα, ειδικότερα με μεγαλύτερη προσοχή στον τριτογενή τομέα εκ μέρους των τοπικών οργάνων.

34. συμφωνεί πλήρως με τη σημασία που θα πρέπει να αποδοθεί στις δημόσιες υπηρεσίες για την απασχόληση προκειμένου να υπάρξει μια επωφελής ανταπόκριση μεταξύ ζήτησης και προσφοράς εργασίας.

35. κρίνει ότι η ικανότητα απασχόλησης μπορεί να αυξηθεί αισθητά από την αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών που θα είναι σε θέση να συνδέουν τις πολιτικές κατάρτισης με τις απαιτήσεις του συγκεκριμένου χώρου, με τη δημιουργία δικτύων ενημέρωσης που θα συνδέουν το τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο και τους εμπλεκόμενους οικονομικούς και κοινωνικούς φορείς. Η επιμόρφωση των ανθρώπινων πόρων είναι πράγματι η αληθινή δραστήρια πολιτική και μόνο μέσω του συντονισμού μεταξύ εκπαίδευσης, επιμόρφωσης και αγοράς εργασίας θα είναι δυνατόν να υπάρξει ανταπόκριση στις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στη διάσκεψη κορυφής της Λισσαβώνας και οι οποίες δεσμεύουν στη συνέχεια τα κράτη μέλη να αυξήσουν κατά 10 % το ποσοστό απασχόλησης στην εργασία τα επόμενα 10 χρόνια.

36. κρίνει ότι δεν υφίσταται αντίθεση μεταξύ τοπικής διακυβέρνησης της αγοράς εργασίας και εθνικών μέτρων ρύθμισης της αγοράς αυτής. Πράγματι, είναι τελείως προφανές ότι στο εθνικό και περιφερειακό κανονιστικό πλαίσιο υπεισέρχονται δικαιώματα και προστασίες που στις οποίες δεν έχει πρόσβαση ο κάθε πολίτης, ενώ σε ό,τι αφορά την ακτίνα δράσης των ειδικών πρωτοβουλιών η πιο φυσιολογική έδρα είναι η τοπική. Χρόνια πλέον γίνεται λόγος για τοπική αγορά εργασίας και όχι για ενιαία αγορά εργασίας.

37. τονίζει την ανάγκη να αποφευχθεί η υπερβολική κανονιστική ρύθμιση τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο.

38. θεωρεί την καινοτομία των μορφών παρέμβασης σε τοπικό επίπεδο όχι ως απλή δυνατότητα αλλά ως απαραίτητη αναγκαιότητα προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της συνάντησης κορυφής της Λισσαβώνας. Για το σκοπό αυτό, θα πρέπει να παρασχεθούν στις τοπικές αρχές οι νομικές εξουσίες που απαιτούνται στον τομέα αυτό.

39. θεωρεί για το λόγο αυτό αποφασιστική τη συνεννόηση μεταξύ των κοινωνικών εταίρων ως μέθοδο για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή της ρύθμισης της αγοράς εργασίας στον συγκεκριμένο τόπο. Έχει επίγνωση ότι αυτό το βήμα προώθησης θα πρέπει να το ακολουθήσουν μορφές τοπικής σύμπραξης, όπου περισσότεροι ενδιαφερόμενοι φορείς θα εκδηλώσουν κοινές διαθέσεις, ισχυρή προσοχή στην αμοιβαία επικοινωνία και μια πεπεισμένη διαθεσιμότητα στις ευέλικτες και δημιουργικές πρωτοβουλίες.

40. κρίνει πως μόνο στα πλαίσια αυτού του σεναρίου θα είναι δυνατόν να υπάρξει αποτελεσματική παρέμβαση και να καθιερωθούν μορφές ευελιξίας σε σχέση με την τοπική κατάσταση της αγοράς εργασίας και τις διαφοροποιήσεις της παραγωγικότητας του εν λόγω τόπου.

41. θεωρεί ως ζήτημα κεφαλαιώδους σημασίας να παρασχεθεί στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης η δυνατότητα να συμμετέχουν απτά στη διαμόρφωση και την εφαρμογή των εθνικών προγραμμάτων δράσης για την απασχόληση. Η ΕΤΠ είχε ήδη εκφράσει τη συμφωνία της σχετικά με τη συμμετοχή αυτή, με την γνωμοδότηση για την Ανακοίνωση της Επιτροπής "Από τις κατευθυντήριες γραμμές στην πράξη: εθνικά σχέδια για την απασχόληση" στην οποία η ΕΤΠ είχε εκφράσει τη διάθεσή της να διαδραματίσει δυναμικό ρόλο τόσο στη διαβούλευση σχετικά με τα εθνικά σχέδια δράσης για την απασχόληση όσο και με την εφαρμογή τους.

42. κρίνει πως όλες οι πρωτοβουλίες που ενθαρρύνουν τις δραστηριότητες σύμπραξης θα πρέπει να υποστηριχθούν και να προωθηθούν και ότι για να ανακτηθούν τα περιθώρια ανάπτυξης και απασχόλησης που υφίστανται στους διάφορους τόπους, θα πρέπει να υπάρξει δράση όσον αφορά την υπευθυνότητα των τοπικών παραγόντων, δημόσιων και ιδιωτικών, τη συμμετοχή και την κοινή συμβολή τους στις διάφορες λύσεις, με διάκριση βεβαίως των διαφόρων αρμοδιοτήτων.

43. σχετικά με αυτό κρίνει ότι οι πόροι που προορίζονται για τα πειραματικά σχέδια πρέπει να αυξηθούν και ότι μια σαφής στρατηγική ενημέρωσης πρέπει να ακολουθήσει την επίτευξη των σχεδίων αυτών, προκειμένου να επιτραπεί η αξιολόγηση και η διάδοση των αποτελεσμάτων. Για το σκοπό αυτό, είναι ανάγκη να υπολογίζεται η συμμετοχή των Ενώσεων Δήμων και Κοινοτήτων που υπάρχουν σε κάθε κράτος μέλος. Η προστιθέμενη αξία της τοπικής ανάπτυξης βρίσκεται ακριβώς στον εντοπισμό των ορθών πρακτικών και στη διάδοσή τους, στην τεχνική ενίσχυση και στην οργάνωση ανταλλαγής των εμπειριών.

Η σημαντική φάση είναι αυτή που αρχίζει με την επισήμανση των ορθών πρακτικών: η κεφαλαιοποίηση της εμπειρίας που έχει αποκτηθεί και η προετοιμασία μέσων και διαρθρώσεων (όπως είναι οι αναπτυξιακές υπηρεσίες ή οι ενώσεις δήμων και κοινοτήτων) που λειτουργούν υπέρ της μεταφοράς της τεχνογνωσίας. Η υποστήριξη για τη δημιουργία και διαχείριση αυτού του τύπου μεσολαβητών είναι συνεπώς αναγκαία. Άλλο τόσο αναγκαία είναι και η διάδοση των πληροφοριών, που μεταμορφώνεται σε εποικοδομητικά μέσα από τους τοπικούς παράγοντες.

44. υπενθυμίζοντας ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βιέννης υποδεικνύει τη χρήση της μεταρρύθμισης του ΕΚΤ για να ενισχυθεί η υποστήριξη στη στρατηγική της απασχόλησης και προσδίδει στο νέο στόχο 3 την αποστολή να αναπτύξει μια αυθεντική πολιτική για την απασχόληση σε τοπικό επίπεδο, υπογραμμίζει την εγκυρότητα αυτού του μέσου, το οποίο, από μέτρο που καταρτίστηκε κυρίως για την υποστήριξη των επιμορφωτικών δραστηριοτήτων, διαθέτει πλέον μια ευρύτατη ποικιλία πτυχών και λειτουργικών δυνατοτήτων, όπως είναι η υποστήριξη των υπηρεσιών απασχόλησης, η υποστήριξη της δημιουργίας και της ανάπτυξης επιχειρήσεων, η ανάπτυξη νέων πηγών απασχόλησης ακόμη και στον τομέα της κοινωνικής επιχειρηματικότητας, η ενθάρρυνση της ανάπτυξης ενός επιχειρηματικού πνεύματος στους σπουδαστές κ.λπ.. Αποφασιστική σημασία για τις ευκαιρίες που παρέχει η δημιουργία αναπτυξιακών συμπράξεων σε τοπικό επίπεδο για την απασχόληση έχει επίσης η νέα κοινοτική πρωτοβουλία Εqual στην εφαρμογή και υλοποίηση της οποίας θα πρέπει επίσης να συμμετέχουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές.

45. επισημαίνει ότι η πραγματική επιτυχία της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Απασχόληση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ του περιφερειακού και του τοπικού επιπέδου, εφόσον οι περιφέρειες είναι εκείνες προς τις οποίες συχνά αποκεντρώνονται πολλές αρμοδιότητες για την απασχόληση και στις οποίες χαράζονται ενεργοί πολιτικές στις οποίες συμμετέχουν ενεργά οι τοπικές αρχές.

Βρυξέλλες, 21 Σεπτεμβρίου 2000.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jos Chabert

(1) ΕΕ C 373 της 2.12.1998, σ. 1.

(2) ΕΕ C 51 της 22.2.1999, σ. 59.

(3) ΕΕ C 51 της 22.2.1999, σ. 63.

(4) ΕΕ C 293 της 13.10.1999, σ. 1.

(5) ΕΕ C 293 της 13.10.1999, σ. 48.

(6) ΕΕ C 293 της 13.10.1999, σ. 70.

(7) ΕΕ C 57 της 29.2.2000, σ. 23.

(8) ΕΕ C 57 της 29.2.2000, σ. 17.

(9) ΕΕ C 226 της 8.8.2000, σ. 43.