Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη συμμαχία μεταξύ των εταιρειών Lufthansa, SAS και United Airlines [υποθέσεις COMP/D-2/36.201, 36.076, 36.078 - διαδικασία βάσει του άρθρου 85 (ex 89) της συνθήκης ΕΚ]

(2002/C 181/02)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ

1. Στις 3 Ιουλίου 1996, η Επιτροπή κίνησε διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 85 (ex άρθρο 89) της συνθήκης ΕΚ προκειμένου να εξετάσει κατά πόσο συμβιβάζονται με την κοινοτική νομοθεσία ανταγωνισμού οι συμφωνίες συντονισμού που συνάφθηκαν μεταξύ της Lufthansa και της United Airlines και μεταξύ της SAS και της United Airlines(1). Στις 18 Σεπτεμβρίου 1996, η Επιτροπή έπραξε το ίδιο όσον αφορά την τριμερή συμφωνία συντονισμού που συνάφθηκε μεταξύ της Lufthansa, της SAS και της United Airlines(2).

2. Στη διαδικασία της Επιτροπής εξετάζονται οι εν λόγω συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ των εταιρειών Lufthansa, SAS και United Airlines ("τα μέρη") στο μέτρο που αφορούν την αεροπορική μεταφορά επιβατών μεταξύ της Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Δεν εξετάζονται οι συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ των μερών στο μέτρο που συνδέονται με την υπόλοιπη υφήλιο ή με υπηρεσίες μεταφοράς εμπορευμάτων.

3. Στις 2 Οκτωβρίου 1996, η Επιτροπή δημοσίευσε περίληψη των συμφωνιών στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(3) ζητώντας από τα κράτη μέλη και τους λοιπούς ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

4. Στις 28 Ιουλίου 1998, η Επιτροπή κοινοποίησε στα μέρη "σχέδιο πρότασης" βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Στο εν λόγω σχέδιο πρότασης η Επιτροπή διατυπώνει την προκαταρκτική άποψη ότι οι επίμαχες συμφωνίες ("η συμμαχία") παραβιάζουν το άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Με την εφαρμογή των αρχών του άρθρου 81 ως σύνολο, στο σχέδιο πρότασης διαπιστώνεται ότι προκειμένου να τερματιστεί η παράβαση, ήταν απαραίτητη η λήψη κατάλληλων μέτρων σε ένα κανονιστικό πλαίσιο το οποίο θα πρέπει να επιτρέπει την εισαγωγή ενός επαρκούς βαθμού ανταγωνισμού στις σχετικές αγορές. Στο σχέδιο πρότασης περιγράφεται το σχέδιο μέτρων που προτείνεται από την Επιτροπή και καλούνται τα κράτη μέλη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους για την προκαταρκτική ανάλυση της Επιτροπής και για το σχέδιο μέτρων.

5. Η Επιτροπή για να λάβει τις παρατηρήσεις των κρατών μελών και των άλλων ενδιαφερομένων μερών δημοσίευσε στις 30 Ιουλίου 1998 ανακοίνωση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(4) στην οποία παρατίθεται το προβλεπόμενο σχέδιο μέτρων και αναφέρεται ρητά ότι η κοινοποίηση του σχεδίου πρότασης στα μέρη και η δημοσίευση της ανακοίνωσης ήταν απλώς προκαταρκτικά μέτρα τα οποία δεν προδίκαζαν την τελική θέση της Επιτροπής όσον αφορά το συμβιβάσιμο της συμμαχίας βάσει της νομοθεσίας ανταγωνισμού της ΕΚ.

6. Τόσο τα μέρη όσο και οι λοιποί ενδιαφερόμενοι υπέβαλαν γραπτώς τις παρατηρήσεις τους στην Επιτροπή. Στις 14 και 15 Δεκεμβρίου 1998 πραγματοποιήθηκε προφορική ακρόαση. Μετά τις παρατηρήσεις αυτές η Επιτροπή επανεξέτασε διεξοδικά διάφορα θέματα και άρχισε διαπραγματεύσεις με τα μέρη και συζητήσεις με τις ρυθμιστικές αρχές.

2. ΤΑ ΜΕΡΗ

Lufthansa

7. Η Lufthansa AG (Lufthansa), η εταιρεία χαρτοφυλακίου του ομίλου Lufthansa, ελέγχεται κατά ποσοστό περίπου 90 % από τον ιδιωτικό τομέα και κατά περίπου 10 % από την MGL (Gesellschaft für Luftverkehrswerte). Το 2000, ο κύκλος εργασιών της έφθανε σε 15,2 δισεκ. ευρώ. Τα σημαντικότερα κομβικά αεροδρόμια της Lufthansa είναι η Φρανκφούρτη/Μάιν και το Μόναχο. Το 2000, η Lufthansa μετέφερε περίπου 47 εκατ. επιβάτες. Σε επίπεδο εναέριας κυκλοφορίας σε παγκόσμια κλίμακα, η Lufthansa είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος αερομεταφορέας μετά την British Airways.

SAS

8. Η Scandinavian Airline Systems (SAS) είναι κοινοπραξία που ανήκει στην SAS Sverige AB (κατά 3/7), στη SAS Danmark A/S (κατά 2/7) και στη SAS Norge ASA (κατά 2/7). Κάθε μία από τις τρεις αυτές εταιρείες ανήκει κατά 50 % στο κράτος και κατά 50 % στον ιδιωτικό τομέα. Ο κύκλος εργασιών της SAS το 2000 έφθανε σε 4,9 εκατ. ευρώ. Τα κυριότερα κομβικά αεροδρόμια της εταιρείας είναι η Στοκχόλμη, η Κοπεγχάγη και το Όσλο. Το 1999, η SAS μετέφερε περίπου 22,2 εκατ. επιβάτες.

United Airlines

9. Η United Airlines (United), πλήρως ελεγχόμενη θυγατρική της UAL, ανήκει κατά ποσοστό 55 % στους απασχολουμένους της και σε δύο συνδικαλιστικές ενώσεις. Η United είναι μια από τις μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες του κόσμου με έσοδα τα οποία το 1999 ανήλθαν σε περίπου 18 δισεκ. δολάρια ΗΠΑ. Η United έχει κομβικά αεροδρόμια στο Chicago O'Hare, το Denver, το Los Angeles, το San Francisco και την Washington Dulles. Το 1999, η United μετέφερε περίπου 82,8 εκατ. επιβάτες.

10. Και τα τρία μέρη είναι μέλη της Star Alliance(5).

3. ΟΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ

11. Οι επίμαχες συμφωνίες είναι(6):

i) Η "συμφωνία επέκτασης της συμμαχίας" μεταξύ της Lufthansa και της United η οποία συνάφθηκε στις 9 Ιανουαρίου 1996. Με τη συμφωνία αυτή επεκτείνεται και ενισχύεται η υπάρχουσα συμφωνία συμμαχίας μεταξύ της Lufthansa και της United η οποία είχε συναφθεί στις 3 Οκτωβρίου 1993.

ii) Η "συμφωνία επέκτασης της συμμαχίας" μεταξύ της SAS και της United η οποία συνάφθηκε στις 28 Ιουνίου 1996. Με τη συμφωνία αυτή επεκτείνεται και ενισχύεται η υπάρχουσα συμφωνία συμμαχίας μεταξύ της SAS και της United η οποία είχε συναφθεί την 1η Σεπτεμβρίου 1995.

iii) Η "συμφωνία συντονισμού Lufthansa/SAS/United" που συνάφθηκε στις 9 Αυγούστου 1996. Με τη συμφωνία αυτή δημιουργείται ένα πλαίσιο χάρη στο οποίο τα τρία μέρη μπορούν να συζητούν και να συντονίζουν τις δραστηριότητες που έχουν αναλάβει ή σχεδιάζουν να αναλάβουν για τη δημιουργία ή την εφαρμογή οποιωνδήποτε ή όλων των συμμαχιών.

12. Οι συμφωνίες αυτές έχουν ως αντικείμενο και αποτέλεσμα την εγκαθίδρυση μιας μακροχρόνιας συμμαχίας μεταξύ των τριών μερών για το συντονισμό των εμπορικών και λειτουργικών δραστηριοτήτων τους καθώς και των δραστηριοτήτων τους στον τομέα του μάρκετινγκ, ενώ θα διατηρούν την ανεξάρτητη ταυτότητά τους ως εταιρείες. Ειδικότερα, τα μέρη θα συντονίζουν τις δραστηριότητές τους στους εξής τομείς: συντονισμός διαδρομών και δρομολογίων· καθορισμός και διαχείριση του μάρκετινγκ, της διαφήμισης, των δικτύων πωλήσεων και της διανομής, συντονισμός πρακτορείων ταξιδιών και άλλων προμηθειών· προώθηση σήματος/από κοινού προώθηση σήματος, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας λογοτύπων και εταιρικών σημάτων· πτήσεις με κοινό κωδικό· τιμολόγηση, κατάσταση θέσεων και τιμών και σύστημα μεγιστοποίησης της απόδοσης· κατανομή των εσόδων· ενοποίηση και ανάπτυξη των συστημάτων πληροφοριών, των τεχνολογιών της πληροφορίας και των διαύλων διανομής· συντονισμός των προγραμμάτων τακτικών επιβατών· κοινή χρησιμοποίηση των εγκαταστάσεων και των υπηρεσιών σε αεροδρόμια.

4. ΟΙ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

13. Όλα τα μέρη δραστηριοποιούνται στην παροχή τακτικών υπηρεσιών αεροπορικής μεταφοράς επιβατών μεταξύ του ΕΟΧ και των ΗΠΑ. Η συμμαχία ενδέχεται να επηρεάσει ιδιαίτερα τον ανταγωνισμό στις αγορές O& D από ένα κομβικό αερολιμένα σε άλλο για την μεταφορά επιβατών στα ζεύγη προέλευσης και προορισμού Φρανκφούρτη-Σικάγο, Φρανκφούρτη-Ουάσινγκτον, Φρανκφούρτη-Λος Άντζελες, Φρανκφούρτη-Σαν Φρανσίσκο και Κοπεγχάγη-Σικάγο όπου τα μέρη ήταν πραγματικοί ή δυνητικοί ανταγωνιστές πριν από τη συμμαχία.

14. Στις αγορές Φρανκφούρτη-Σικάγο και Φρανκφούρτη-Ουάσινγκτον οι δραστηριότητες των μερών αλληλεπικαλύπτονταν πριν από τη συμμαχία: τόσο η Lufthansa όσο και η United προσέφεραν απευθείας πτήσεις στις διαδρομές αυτές. Μια άλλη αεροπορική εταιρεία προσφέρει απευθείας πτήσεις στη διαδρομή Φρανκφούρτη-Σικάγο και το συνδυασμένο μερίδιο των μερών στην αγορά αυτή υπερβαίνει το 70 %. Όσον αφορά τη διαδρομή Φρανκφούρτη-Ουάσινγκτον, καμία άλλη αεροπορική εταιρεία δεν προσφέρει πτήσεις χωρίς ενδιάμεση στάση και το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς των μερών είναι μεγαλύτερο του 95 %.

15. Στις αγορές Φρανκφούρτη-Λος Άντζελες και Φρανκφούρτη-Σαν Φρανσίσκο, η Lufthansa προσέφερε πτήση χωρίς ενδιάμεση στάση πριν από τη συμμαχία, και στη διαδρομή Κοπεγχάγη-Σικάγο η SAS προσέφερε πτήση χωρίς ενδιάμεση στάση πριν από τη συμμαχία. Καμία άλλη αεροπορική εταιρεία δεν παρέχει υπηρεσίες άμεσης σύνδεσης για τις διαδρομές αυτές και το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς των μερών στις αγορές αυτές κυμαίνεται από 55 έως 80 %.

16. Σύμφωνα με τα μέρη, το σύνολο των επιβατών "O& D" στις διαδρομές αυτές ανέρχεται σε: 306869 (Φρανκφούρτη-Σικάγο), 225152 (Φρανκφούρτη-Ουάσινγκτον), 212245 (Φρανκφούρτη-Λος Άντζελες), 208871 (Φρανκφούρτη-Σαν Φρανσίσκο) και 54665 (Κοπεγχάγη-Σικάγο)(7).

5. ΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ

17. Σύμφωνα με τα μέρη, στο βαθμό που τα ζεύγη πόλεων συνιστούν σημαντικές αγορές στην υπόθεση αυτή, η συμμαχία περιορίζει τον ανταγωνισμό μόνο εάν μπορεί να αποδειχθεί ότι υπήρχε είτε σημαντικός πραγματικός είτε δυνητικός ανταγωνισμός μεταξύ των εταίρων της συμμαχίας πριν από τη δημιουργία της συμμαχίας. Σχετικά με το θέμα αυτό, τα μέρη ισχυρίζονται ότι η United Airlines δεν θα μπορούσε να αποτελέσει δυνητικό ανταγωνιστή(8) σε κανένα από τα τρία ζεύγη πόλεων κομβικών αεροδρομίων στα οποία είτε η Lufthansa (Φρανκφούρτη-Λος Άντζελες και Φρανκφούρτη-Σαν Φρανσίσκο) είτε η SAS (Κοπεγχάγη-Σικάγο) προσέφεραν πτήσεις χωρίς ενδιάμεση στάση. Σύμφωνα με τα μέρη, το γεγονός και μόνο ότι υπάρχει ένα κομβικό αεροδρόμιο της United στο ένα άκρο της διαδρομής δεν επαρκεί για να καταστήσει την United δυνητικό ανταγωνιστή, πριν από τη συμμαχία.

18. Σχετικά με το θέμα αυτό, η United υπέβαλε στοιχεία, με βάση το μοντέλο QSI(9) το οποίο χρησιμοποιείται για να προβλεφθεί κατά πόσο μια πτήση χωρίς ενδιάμεση στάση σε ένα δεδομένο ζεύγος πόλεων θα ήταν σε θέση να προσελκύσει επαρκή αριθμό επιβατών έτσι ώστε μια νέα υπηρεσία να έχει ικανοποιητική απόδοση και να είναι επικερδής για την United. Κατά την άποψη της United, η συμμαχία δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι θα οδηγούσε σε εξάλειψη της United ως δυνητικού ανταγωνιστή στις γραμμές Σικάγο-Κοπεγχάγη, Φρανκφούρτη-Λος Άντζελες ή Φρανκφούρτη-Σαν Φρανσίσκο και δεν θα ήταν δικαιολογημένη η λήψη οποιουδήποτε μέτρου για την αποκατάσταση της υποτιθέμενης εξάλειψης του ανταγωνισμού σε αυτά τα ζεύγη πόλεων.

19. Εάν παρόλα αυτά η Επιτροπή κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η συμμαχία εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, τα μέρη υπέβαλαν τα ακόλουθα επιχειρήματα για να στηρίξουν την άποψή τους ότι πληρούνται οι όροι του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ(10).

i) Βελτιώσεις της παροχής και διανομής αεροπορικών υπηρεσιών και προώθηση της οικονομικής προόδου

20. Τα μέρη υποστηρίζουν ότι η συμμαχία τους θα τους επιτρέψει να προσφέρουν ένα ανταγωνιστικότερο δίκτυο, ιδίως για τους επιβάτες που ταξιδεύουν από την Ευρώπη στις Ηνωμένες Πολιτείες και αντίστροφα, λόγω των εξωτερικών οικονομιών χάρη στο συνδυασμό των τριών δικτύων. Θα είναι σε θέση να προσφέρουν μεγαλύτερο αριθμό απευθείας και μη απευθείας πτήσεων, μεγαλύτερη συχνότητα δρομολογίων στις πτήσεις αυτές, μεγαλύτερη χωρητικότητα και βελτίωση των ανταποκρίσεων.

21. Πράγματι, μετά τη σύναψη της συμφωνίας συμμαχίας τα μέρη: άρχισαν να προσφέρουν νέες πτήσεις χωρίς ενδιάμεση στάση σε τουλάχιστον τέσσερις διαδρομές· αύξησαν τη συχνότητα των πτήσεών τους σε αρκετές άλλες διαδρομές χωρίς ενδιάμεση στάση και ήταν σε θέση να αυξήσουν σε μεγάλο βαθμό τον αριθμό των μη απευθείας διαδρομών που προσφέρουν στους πελάτες τους. Στις μη απευθείας διαδρομές οι ανταποκρίσεις βελτιώθηκαν λόγω του καλύτερου συγχρονισμού των δρομολογίων, οι χρόνοι ανταπόκρισης μειώθηκαν και τα πρόσθετα δρομολόγια ανταπόκρισης από εταίρους της συμμαχίας επέτρεψαν στα μέλη της συμμαχίας να προσφέρουν νέες πτήσεις ανταπόκρισης.

22. Επιπλέον, η συμμαχία επιτρέπει την εξοικονόμηση κόστους σε διάφορους τομείς χάρη στην από κοινού χρησιμοποίηση υπηρεσιών εξυπηρέτησης εδάφους, στην κατάργηση του διπλού κόστους μάρκετινγκ και διανομής και στην από κοινού αγορά καυσίμων, εξοπλισμού και υπηρεσιών σίτισης.

ii) Οι καταναλωτές θα επωφεληθούν από τα οφέλη που προκύπτουν από τη συμμαχία

23. Σύμφωνα με τα μέρη, οι επιβάτες επωφελούνται άμεσα από τις ανωτέρω περιγραφείσες βελτιώσεις των υπηρεσιών που παρέχουν τα μέρη. Επιπλέον, προστέθηκαν νέες υπηρεσίες για τους πελάτες, όπως η αυτόματη εγγραφή των επιβατών και των αποσκευών μέχρι τον τελικό προορισμό τους στο σημείο αναχώρησης, εναρμονισμένες υπηρεσίες κατά την πτήση και συγκεντρωτικά στοιχεία για τις πτήσεις των τριών αεροπορικών εταιρειών και τους επιβάτες, πράγμα που επιτρέπει στους επιβάτες να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες οποιασδήποτε από τις τρεις αεροπορικές εταιρείες και όχι μόνο εκείνες του ιδίου αερομεταφορέα.

24. Σύμφωνα με τα μέρη, οι πελάτες θα επωφεληθούν επίσης από τις μειώσεις του κόστους οι οποίες θα γίνουν αισθητές στους καταναλωτές ως χαμηλότεροι ναύλοι χάρη στον ανταγωνισμό με τις άλλες αεροπορικές εταιρείες.

iii) Η συμμαχία δεν επιβάλλει στην Lufthansa, τη SAS και τη United περιορισμούς που δεν είναι απαραίτητοι για την επίτευξη των ωφελειών της συμμαχίας

25. Σύμφωνα με τα μέρη, λαμβάνοντας υπόψη ότι στόχος τους είναι να λειτουργούν ως ένα ενιαίο ολοκληρωμένο δίκτυο, δεν θα ήταν σκόπιμο να διαρθρώσουν τη συμμαχία τους κατά τρόπο που θα επέτρεπε στα μέρη να διατηρήσουν τη δυνατότητά τους να ανταγωνίζονται κατά τρόπο ανεξάρτητο όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών αεροπορικής μεταφοράς σε οποιαδήποτε αγορά.

iv) Η συμμαχία δεν παρέχει τη δυνατότητα στα μέρη να καταργήσουν τον ανταγωνισμό σε σημαντικό τμήμα των αγορών αεροπορικής μεταφοράς

26. Σύμφωνα με τα μέρη, η συμμαχία δεν οδηγεί σε κατάργηση του ανταγωνισμού σε σημαντικό τμήμα οποιασδήποτε αγοράς αεροπορικής μεταφοράς. Ωστόσο, προκειμένου να εξαλειφθούν ορισμένα προβλήματα ανταγωνισμού που εντοπίστηκαν από την Επιτροπή, τα μέρη πρότειναν να αναλάβουν ορισμένες δεσμεύσεις, που περιγράφονται στη συνέχεια.

27. Οι δεσμεύσεις αυτές αφορούν τις προαναφερθείσες διαδρομές εκτός από τη διαδρομή Κοπεγχάγη-Σικάγο. Σύμφωνα με τα μέρη, η κυκλοφορία O& D στη διαδρομή αυτή είναι σχετικά μικρή, ανερχόμενη σε 58049 επιβάτες/ετησίως το 2001 και θα ήταν απίθανο να θεωρηθεί ότι η UA θα αποτελούσε δυνητικό ανταγωνιστή. Επίσης, θα υπάρχει αποτελεσματικός ανταγωνισμός από μη απευθείας πτήσεις. Επιπλέον, στη διαδρομή Κοπεγχάγη-Σικάγο, δεν υπάρχουν, σύμφωνα με τα μέρη, κανονιστικοί περιορισμοί για τους φορείς που προσφέρουν μη απευθείας πτήσεις, δεδομένου ότι οι δανικές αρχές δεν ασκούν έλεγχο τιμών όσον αφορά την έκτη ελευθερία και τα αεροδρόμια δεν θα έχουν περιορισμούς ως προς το διαθέσιμο χρόνο χρήσης. Συνεπώς, τα μέρη θεωρούν ότι η συμμαχία δεν θα οδηγήσει στην κατάργηση του ανταγωνισμού και, κατά την άποψή τους, δεν είναι απαραίτητη η λήψη διορθωτικών μέτρων.

6. ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΛΗΦΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΡΗ

28. Τα μέρη προσφέρθηκαν να παραχωρήσουν διαθέσιμους χρόνους χρήσης στο αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης έτσι ώστε να δοθεί δυνατότητα σε ένα ή περισσότερους νέους δυνητικούς ανταγωνιστές να προσφέρουν νέες ή πρόσθετες ανταγωνιστικές τακτικές υπηρεσίες αεροπορικής μεταφοράς επιβατών χωρίς ενδιάμεση στάση ή μη απευθείας(11). Ειδικότερα, τα μέρη προσφέρθηκαν να παραχωρήσουν επαρκείς διαθέσιμους χρόνους χρήσης για μια πρόσθετη καθημερινή ανταγωνιστική πτήση στα ζεύγη πόλεων Φρανκφούρτη-Σικάγο, Φρανκφούρτη-Λος Άντζελες και Φρανκφούρτη-Σαν Φρανσίσκο, και δύο πρόσθετες πτήσεις για τα ζεύγη πόλεων Φρανκφούρτη-Ουάσινγκτον. Οι διαθέσιμοι χρόνοι χρήσης θα παραχωρηθούν μόνο εάν ο δυνητικός νέος ανταγωνιστής μπορεί να αποδείξει ότι έχουν αποτύχει όλες οι εύλογες προσπάθειες απόκτησης των απαραίτητων διαθέσιμων χρόνων για την παροχή αυτών των ανταγωνιστικών αεροπορικών υπηρεσιών μέσω της κανονικής διαδικασίας κατανομής των διαθέσιμων χρόνων χρήσης.

29. Επιπλέον, τα μέρη ανέλαβαν τη δέσμευση ότι ο νέος φορέας που χρησιμοποιεί τους διαθέσιμους χρόνους χρήσης και που εκτελεί την πτήση χωρίς ενδιάμεση στάση, θα μπορεί να συμμετέχει στο πρόγραμμα τακτικών επιβατών των μερών και θα του δοθεί η δυνατότητα να συμμετέχει σε συμφωνία αεροπορικών διασυνδέσεων (interlining) με τα μέρη. Τα μέρη ανέλαβαν επίσης τη δέσμευση να μην συμμετέχουν σε αυτό το τμήμα της συνδιάσκεψης της IATA για τους ναύλους όσον αφορά τις πτήσεις για τις εν λόγω διαδρομές.

30. Σύμφωνα με τις προταθείσες δεσμεύσεις, κάθε αερομεταφορέας που έχει δικαίωμα να εκτελεί πτήσεις αεροπορικής μεταφοράς επιβατών μεταξύ τουλάχιστον ενός ή περισσότερων κρατών μελών της ΕΕ και των ΗΠΑ με την προϋπόθεση ότι δεν ελέγχεται επίσημα από τα μέρη, δεν είναι δικαιοδόχος των μερών ή εταίρος των μερών στο πλαίσιο της συμμαχίας.

7. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ

31. Οι γερμανικές αρχές αεροπορίας απαιτούν να υποβάλλονται σε αυτές οι δημοσιευμένοι ναύλοι για τις μη απευθείας πτήσεις έτσι ώστε να είναι σε θέση να απαγορεύουν ναύλους που είναι χαμηλότεροι εκείνων για τις πτήσεις χωρίς ενδιάμεση στάση που προσφέρονται για την ίδια διαδρομή από αερομεταφορείς της Γερμανίας ή των ΗΠΑ που παρέχουν υπηρεσίες στο πλαίσιο της τρίτης/τέταρτης ελευθερίας(12). Η δυνατότητα αυτού του ελέγχου των τιμών στις μη απευθείας πτήσεις (υπηρεσίες στο πλαίσιο της έκτης ελευθερίας)(13) θεωρήθηκε ως φραγμός εισόδου από ορισμένους δυνητικούς ανταγωνιστές.

32. Προκειμένου να εξαλειφθούν αυτά τα προβλήματα ανταγωνισμού, η γερμανική κυβέρνηση δήλωσε ότι δεν θα ασκεί οποιοδήποτε έλεγχο των ναύλων για τις μη απευθείας πτήσεις από τη Γερμανία στις ΗΠΑ στις τέσσερις διαδρομές που προσδιορίστηκαν από τη Φρανκφούρτη. Η γερμανική κυβέρνηση προέβη στην ανωτέρω δήλωση με την προϋπόθεση ότι οι αερομεταφορείς της Γερμανίας θα τύχουν ισοδύναμης μεταχείρισης όσον αφορά τον έλεγχο των τιμών στο πλαίσιο της έκτης ελευθερίας, κάτω από παρόμοιες συνθήκες σε άλλες αγορές του ΕΟΧ, όταν αυτό είναι απαραίτητο ως αποτέλεσμα εκτιμήσεων της Επιτροπής για συγκρίσιμες υποθέσεις υπερατλαντικών συμμαχιών.

8. Η ΠΡΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

33. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η Επιτροπή σκοπεύει να λάβει ευνοϊκή θέση όσον αφορά τη συμμαχία LH/SAS/UA και να περατώσει την εκκρεμούσα διαδικασία του άρθρου 85.

34. Οποιαδήποτε θέση της Επιτροπής στην παρούσα υπόθεση δεν προδικάζει τη θέση της Επιτροπής σε εκκρεμούσες υποθέσεις ανοικτών ουρανών ενώπιον του Δικαστηρίου κατά διαφόρων κρατών μελών, και ιδίως τη νομιμότητα βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας των διμερών συμφωνιών ανοικτών ουρανών μεταξύ αυτών των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, και των ΗΠΑ.

35. Πριν περατωθεί η εκκρεμούσα διαδικασία του άρθρου 85, η Επιτροπή καλεί τους ενδιαφερόμενους τρίτους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους εντός ενός μήνα από τη δημοσίευση της παρούσας ανακοίνωσης στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Οι παρατηρήσεις αυτές θα πρέπει να υποβληθούν με την αναφορά COMP/D-2/36.201 - LH/SAS/UA, στην: European Commission Directorate-General Competition

Unit D2 (Transport)

Office J 70 2/237 B - 1049 Brussels Φαξ (32-2) 296 98 12 E-mail: Monique.Negenman@cec.eu.int

(1) Υπόθεση COMP/D-2/36.076/LH/UA και υπόθεση COMP/D-2/36.078/SAS/UA αντίστοιχα.

(2) Υπόθεση COMP/D-2/36.201.

(3) ΕΕ C 289 της 2.10.1996, σ. 8.

(4) ΕΕ C 239 της 30.7.1998, σ. 5.

(5) Τα άλλα μέλη είναι: Air Canada, Air New Zealand, All Nippon Airways (ANA), Ansett Australia, Austrian Airlines, British Midland, Lauda Air, Mexicana Airlines, Singapore Airlines, Thai Airways International, Tyrolean and Varig Brazilian Airlines.

(6) Όπως προαναφέρθηκε, περίληψη των συμφωνιών αυτών δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (βλέπε υποσημείωση 1).

(7) Τα στοιχεία στηρίζονται στις κρατήσεις MIDT για το 2000.

(8) Ή σε οποιαδήποτε από τις άλλες δυνητικές αλληλοεπικαλυπτόμενες διαδρομές που αναφέρονται στην ανακοίνωση του 1998 που προαναφέρθηκε στην υποσημείωση 4 ανωτέρω.

(9) Quality of Service Index (Δείκτης Ποιότητας Υπηρεσίας).

(10) Στο πλαίσιο του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή δεν δύναται να επιτρέψει απαλλαγή βάσει του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Ωστόσο, για να προσδιοριστεί κατά πόσον υπάρχει παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας ανταγωνισμού και να οριστούν τα μέτρα που θα ήταν απαραίτητα για να τερματιστεί η παραβίαση αυτή, η Επιτροπή πρέπει να εφαρμόσει τις αρχές του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ ως σύνολο.

(11) Πρόκειται για μια μη απευθείας πτήση με χρόνο αναταπόκρισης που δεν υπερβαίνει τα 150 λεπτά.

(12) Η τρίτη ελευθερία είναι το δικαίωμα μεταφοράς επιβατών από τη χώρα προέλευσης της αεροπορικής εταιρείας σε μια άλλη χώρα και η τέταρτη ελευθερία είναι το δικαίωμα μεταφοράς επιβατών στη χώρα προέλευσης.

(13) Η έκτη ελευθερία είναι η σύνδεση μιας υπηρεσίας τέταρτης και τρίτης ελευθερίας, χάρη στην οποία οι αεροπορικές εταιρείες έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν επιβάτες από μια χώρα, μέσω της χώρας προέλευσής τους, σε μια τρίτη χώρα.