ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ "ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΛΙΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΟ BERGEN ΣΤΙΣ 13-14 ΜΑΡΤΙΟΥ 1997"

1. Εισαγωγή

Η παρούσα έκθεση είναι διαρθρωμένη κατά τον ίδιο τρόπο όπως εκείνη που συντάχθηκε από την Επιτροπή το 1998 (COM(1998) 326 τελικό της 19.05.1998). Έτσι, όπως και η προηγούμενη έκθεση, η παρούσα έκθεση δεν ασχολείται με τα τμήμα υπό την ονομασία "Κατευθυντήριες αρχές, Στόχοι και στρατηγική διαχείρισης". Η έκθεση ασχολείται με το τμήμα που καλείται "Ενέργειες", το οποίο καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της δήλωσης συμπερασμάτων και το οποίο απευθύνεται κυρίως στις αρμόδιες αρχές. Γενικά, η παρούσα έκθεση ασχολείται με ενέργειες που λήφθηκαν σε κοινοτικό επίπεδο και δεν περιέχει εκτεταμένες πληροφορίες για τις ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν από τα διάφορα κράτη μέλη.

2. ΑΝΑΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ Ή ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΤΟΥ ΩΟΤΟΚΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ

(Τμήματα 6 και 7 της Δήλωσης Συμπερασμάτων)

Κατά τη διάρκεια του 1998, η CIEM υιοθέτησε μια προληπτική προσέγγιση όσον αφορά τη διαχείριση της αλιείας (βλέπε κατωτέρω σημεία αναφοράς όσον αφορά τους στόχους και τα όρια). Η εν λόγω προληπτική προσέγγιση ενσωματώθηκε πλήρως στις οδηγίες διαχείρισης της CIEM για τα εμπορικά αλιευτικά αποθέματα για το 1999, τα οποία διατέθηκαν το Νοέμβριο του 1998.

Η προληπτική προσέγγιση για τη διαχείριση της αλιείας, όπως αναπτύχθηκε από την CIEM, υιοθετήθηκε σε σημαντικό βαθμό από την Επιτροπή κατά τη κατάθεση της πρότασής της για τα TAC και ποσοστώσεις για το 1999. Κατά τη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου 1998, το Συμβούλιο μπόρεσε να εγκρίνει χωρίς τροποποιήσεις το μεγαλύτερο μέρος των TAC που προτάθηκαν από την Επιτροπή για τα αλιευτικά αποθέματα της περιοχής που καλύπτεται από τη Συνδιάσκεψη της Βορείου Θαλάσσης (κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 48/1999 της 18ης Δεκεμβρίου 1998).

Κατά τη διάρκεια της ετήσιας διμερούς συνάντησης το 1998 μεταξύ της ΕΚ και της Νορβηγίας για τα αλιευτικά αποθέματα της Βορείου Θαλάσσης, τα μέρη σημείωσαν ότι σύμφωνα με τις εκθέσεις της CIEM, ένας αριθμός σημαντικών βενθοπελαγικών και πελαγικών αποθεμάτων της Βορείου Θαλάσσης βρίσκεται κοντά ή εκτός από τα ασφαλή βιολογικά όρια. Συμφώνησαν ότι απαιτούνται εντατικές προσπάθειες για τη βελτίωση της συνολικής κατάστασης του αποθέματος.

Η ΕΚ και η Νορβηγία συμφώνησαν, υπό το φως της τρέχουσας κατάστασης του αποθέματος για την ευρωπαϊκή χωματίδα, να συνεχίσουν να εφαρμόζουν μία πολυετή στρατηγική διαχείρισης με στόχο την αποκατάσταση του αποθέματος της βιομάζας του ωοτόκου αποτελέσματος. Τα TAC για την ευρωπαϊκή χωματίδα για το 1999, όπως καθορίστηκαν από την ΕΚ και τη Νορβηγία, πρέπει να οδηγήσουν σε μείωση, σε σύγκριση με το 1998, του ποσοστού θνησιμότητας των ψαριών λόγω της αλιείας και θα πρέπει να βοηθήσουν στην αναδημιουργία του ωοτόκου αποθέματος.

Παρά το γεγονός ότι το απόθεμα της ρέγγας δείχνει ενθαρρυντικά σημεία επανάκτησης από την ανησυχητική κατάσταση που βρισκόταν το 1996, η ΕΚ και η Νορβηγία συνεπέραναν ότι είναι αναγκαίο να συνεχιστεί η εφαρμογή των βασικών διατάξεων του σχεδίου αποκατάστασης της ρέγγας που συμφωνήθηκε μεταξύ τους το 1996. Ειδικές διατάξεις για την κατευθυνόμενη αλιεία σαρδελόρεγγας, με στόχο τον περιορισμό των παρεμπιμπόντων αλιευμάτων νεαρών ατόμων ρέγγας συνεχίστηκαν για το 1998 και το 1999.

Οι διμερείς συνομιλίες μεταξύ της ΕΚ και της Νορβηγίας, οι οποίες άρχισαν το 1995, για τη βελτίωση του καθεστώτος διαχείρισης για το σκουμπρί (συμπεριλαμβανομένων θεμάτων όπως τα ποσοστά θνησιμότητας των ψαριών που αποτελούν στόχο της αλιείας και το ελάχιστο επίπεδο ωοτόκου αποθέματος) συνεχίστηκαν το 1998. Παρά το γεγονός ότι συνεχίζει να επιτελείται πρόοδος, η διαδικασία αυτή δεν έφερε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Αυτό οφείλεται εν μέρει στον πολύπλοκο χαρακτήρα του θέματος. Τα TAC για το 1998 και 1999 καθορίστηκαν σύμφωνα με συμφωνημένα ποσοστά θνησιμότητας των ψαριών που αποτελούν στόχο της αλιείας.

Υπάρχουν ελπιδοφόρες ενδείξεις ότι κατά τα πλέον πρόσφατα έτη, το ποσοστό θνησιμότητας από την αλιεία του μπακαλιάρου (gadus morhua) παρουσιάζει μείωση. Η βιομάζα του ωοτόκου αποθέματος αυξήθηκε πρόσφατα και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω καθώς ωριμάζει το πλούσιο απόθεμα του έτους 1996. Για το 1999, τα TAC καθορίστηκαν σε 132.400 τόνους, ποσότητα που αντιστοιχεί με σημαντική περαιτέρω μείωση του ποσοστού θνησιμότητας λόγω της αλιείας για το απόθεμα αυτό. Κατά τον τρόπο αυτό, η ΕΚ και η Νορβηγία ελπίζουν να παγιώσουν την προοδευτική αναδημιουργία της βιομάζας του ωοτόκου αποθέματος.

Η ΕΚ και η Νορβηγία συμφώνησαν να συναντηθούν το πρώτο εξάμηνο του 1999 για την εφαρμογή μιας προληπτικής προσέγγισης στη διαχείριση της αλιείας. Στην συνάντηση αυτή, θα συζητηθεί το μεγαλύτερο μέρος των εμπορικά σημαντικών αποθεμάτων της Βορείου Θαλάσσης.

Κατά τη διάρκεια της προαναφερόμενης συνεδρίασης του Συμβουλίου, η Επιτροπή κλήθηκε να προτείνει, για πρώτη φορά, TAC για τα αποθέματα της Βορείου Θαλάσσης όσον αφορά το στικτό σκυλόψαρο και τη γαρίδα της Αρκτικής (υπάρχει ήδη TAC για το τελευταίο αυτό είδος στο Skagerrak/Kattegat). Η Επιτροπή δεσμεύθηκε να υποβάλλει σχετικές προτάσεις στο Συμβούλιο στις αρχές του 1999.

Το 1998, η CIEM καθόρισε σημεία αναφοράς όσον αφορά τους στόχους και τα όρια για τα περισσότερα από τα αποθέματα που προσδιορίζονται στο παράρτημα της δήλωσης συμπερασμάτων. Σημεία αναφοράς καθορίστηκαν για τον μπακαλιάρο Gadus morhua, τον μπακαλιάρο melanogrammus aeglefinus, τη ρέγγα, το σκουμπρί, τη γαρίδα της Αρκτικής, το σύκο της Νορβηγίας, την ευρωπαϊκή χωματίδα, τον μαύρο μπακαλιάρο (pollachius virens), το αμμόχελο, τη γλώσσα και το νταούκι του Ατλαντικού. Η προληπτική προσέγγιση όσον αφορά τη διαχείριση της αλιείας βάσει των σημείων αναφοράς της CIEM δεν συγκεκριμενοποιήθηκε ακόμη από την Επιτροπή.

Όσον αφορά τις εκτιμήσεις και προβλέψεις των αποθεμάτων, μπορεί να αναφερθεί ότι πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα από την CIEM για την πεσκαντρίτσα, τη ζαγκέτα, το σύκο της Νορβηγίας και το αμμόχελο.

3. ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΑΛΙΕΥΤΙΚΟΥ ΣΤΟΛΟΥ Η/ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑΣ

(Τμήμα 6.9 της Δήλωσης Συμπερασμάτων)

Οι στόχοι για την αλιευτική ικανότητα ή/και την αλιευτική προσπάθεια του κοινοτικού στόλου καθορίζονται από πολυετή προγράμματα προσανατολισμού (ΠΠΠ). Τα προγράμματα αυτά καταρτίζονται σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού αριθ. 3760/92 του Συμβουλίου (ΕΟΚ), ο οποίος είναι ο "βασικός κανονισμός", και αποσκοπούν στη μείωση της αλιευτικής ικανότητας και προσπάθειας σε επίπεδα που θα διασφαλίσουν μια μακροπρόθεσμη ισορροπία με τους διαθέσιμους πόρους. Το τρέχον πρόγραμμα είναι το τέταρτο της σειράς και καλύπτει την περίοδο από 1.1.1997-31.12.2001 (ΠΠΠ IV).

Οι κατευθυντήριες γραμμές για τον καθορισμό των στόχων του ΠΠΠ IV παρασχέθηκαν με την απόφαση 97/413/ΕΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1997. Οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές προβλέπουν την επίτευξη μειώσεων στην αλιευτική προσπάθεια κατά 30% όσον αφορά τα αποθέματα που κινδυνεύουν να υποστούν κατάρρευση και κατά 20% για υπεραλιευόμενα αποθέματα. Τα ποσοστά αυτά περιορίζονται ανάλογα με το ποσοστό των αλιευμάτων των αποθεμάτων αυτών. Τα σκάφη συνολικού μήκους μικρότερου των 12 μέτρων που χρησιμοποιούν αδρανή εργαλεία απαλλάσσονται από οποιεσδήποτε μειώσεις της αλιευτικής ικανότητας.

Το ΠΠΠ IV προσδιορίζει τα τμήματα του στόλου για κάθε κράτος μέλος και σύμφωνα με τα αποθέματα που υφίστανται εκμετάλλευση και τα αλιευτικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται, καθορίζει τους στόχους μείωσης της αλιευτικής προσπάθειας που πρέπει να επιτευχθούν για κάθε τμήμα μέχρι τη 31.12.2001. Καθορίζονται επίσης ετήσιοι ενδιάμεσοι στόχοι προκειμένου να διασφαλίσουν τη σταδιακή επίτευξη των μειώσεων. Κατά τη διάρκεια του 1997, ο κοινοτικός στόλος μειώθηκε κατά 2% περίπου από απόψεως χωρητικότητας και κατά 3% από απόψεως ιπποδύναμης.

Για τα σκάφη που χρησιμοποιούν ενεργά εργαλεία, όπως είναι οι τράτες ή τα γρι-γρι, οι μειώσεις προσπάθειας βάσει του ΠΠΠ IV μπορούν να επιτευχθούν με συνδυασμό μειώσεων δραστηριότητας και ικανότητας, υπό την προϋπόθεση ότι η δραστηριότητα σε σαφώς προσδιορισμένους τύπους αλιείας να μπορεί να ελεγχθεί επαρκώς. Η Γερμανία, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Ιρλανδία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο χρησιμοποιούν τη διάταξη αυτή σε ορισμένα τμήματα του στόλου. Όλα τα άλλα κράτη μέλη προτίθενται να επιτύχουν τους στόχους του ΠΠΠ IV αποκλειστικά με μειώσεις της αλιευτικής ικανότητας.

4. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΝΕΑΡΩΝ ΨΑΡΙΩΝ, ΜΑΛΑΚΟΣΤΡΑΚΩΝ ΚΑΙ ΜΑΛΑΚΙΩΝ

(Τμήμα 8 της Δήλωσης Συμπερασμάτων)

Ένα από τα ενδεχόμενα μέτρα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεσοπρόθεσμη αύξηση της βιομάζας του ωοτόκου αποθέματος για τον μπακαλιάρο gadus morhua είναι η καθιέρωση περιοχών περιορισμού της αλιείας ("box") για την προστασία συναθροίσεων νεαρών ψαριών. Στην περίπτωση νεαρών μπακαλιάρων του είδους gadus morhua που δεν συναθροίζονται σε σαφώς οριοθετημένες γεωγραφικές περιοχές για αρκετά μεγάλες περιόδους υπάρχουν γενικά προβλήματα στην προσέγγιση αυτή. Παρά τη δυσκολία αυτή, ορισμένα κράτη μέλη μπόρεσαν στις αρχές του 1998 να καθιερώσουν, με τη μορφή συνδυασμένων εθνικών μέτρων, προσωρινό κλείσιμο για την προστασία της τοπικής συνάθροισης νεαρών μπακαλιάρων του είδους gadus morhua στο στον κόλπο Helgoland.

Το Συμβούλιο αποφάσισε να θεσπίσει, ως προσωρινό μέτρο επί του παρόντος, διάφορα μεγέθη ματιών για σταθερά εργαλεία για την αλίευση μεγάλων και μικρών σκυλόψαρων, αντίστοιχα. Τα δύο αυτά είδη αλιεύονταν μαζί με το ίδιο μέγεθος ματιών, γεγονός που δεν είναι επιθυμητό λόγω της διαφοράς που υπάρχει στα αντίστοιχα μεγέθη ενήλικων ψαριών.

Στις 30 Μαρτίου 1998, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 850/98 του Συμβουλίου, για τη διατήρηση των αλιευτικών πόρων μέσω τεχνικών μέτρων για την προστασία των νεαρών θαλάσσιων οργανισμών. Από την 1η Ιανουαρίου 2000, ο κανονισμός αυτός θα αντικαταστήσει τον ισχύοντα κανονισμό του Συμβουλίου για μέτρα τεχνικής διατήρησης (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 894/97 του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 1997). Τόσο ο ισχύων όσο και ο πρόσφατα εκδοθείς κανονισμός ασχολούνται, μεταξύ άλλων, με τη Βόρεια Θάλασσα, τη Θάλασσα της Μάγχης και το Skagerrak. Ο βασικός στόχος του νέου κανονισμού (όπως επίσης και του ισχύοντος) είναι η όσο το δυνατό μεγαλύτερη μείωση των αλιευμάτων νεαρών ψαριών, μαλακοστράκων και μαλακίων.

Στο πλαίσιο του αναθεωρημένου κανονισμού τεχνικών μέτρων, η Επιτροπή παρουσίασε στο Συμβούλιο πρόταση προσδιορίζοντας τους κανόνες για τη χρήση, κατά τη διάρκεια ενός αλιευτικού ταξιδίου, περισσότερα του ενός μεγέθη ματιών ("κανόνας δύο διχτυών"). Η εν λόγω πρόταση της Επιτροπής προέβλεπε επίσης επέκταση της υποχρεωτικής χρήσης του ημερολογίου του πλοίου σε ομάδες σκαφών που μέχρι τώρα απαλλάσσονταν από την υποχρέωση αυτή. Τα μέτρα, μόλις εγκριθούν από το Συμβούλιο, θα τεθούν σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2000.

Επιπροσθέτως, στο πλαίσιο του νέου κανονισμού τεχνικών μέτρων, δύο νέοι κανονισμοί της Επιτροπής βρίσκονται επί του παρόντος στο στάδιο της επεξεργασίας. Ένας από τους κανονισμούς αυτούς θεσπίζει διατάξεις για σκάφη που δραστηριοποιούνται στην κλειστή περιοχή "box" της ζαγκέτας (περιοχή μεταξύ των ακτών κατά προσέγγιση της Γαλλίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας, της Γερμανίας και της Δανίας, οι οποίες φιλοξενούν μεγάλες συγκεντρώσεις νεαρών ζαγκετών). Ο άλλος κανονισμός θα θεσπίζει λεπτομέρειες εφαρμογής για τη χρήση δικτύων διαλογής τράτας ή δικτυωμάτων διαλογής στην αλιεία της γαρίδας. Οι διατάξεις αυτές θα πρέπει να οδηγήσουν σε αυξημένη διαφυγή νεαρών πλατυψάρων από τα δίχτυα.

5. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ

(Τμήμα 9 της Δήλωσης Συμπερασμάτων)

Πολλά από τα μέτρα που περιγράφονται σε άλλα τμήματα της παρούσας έκθεσης είναι ευεργητικά για όλα τα είδη καθώς επίσης και για τους εμπορικούς τύπους αλιείας. Ιδιαίτερα, ο συνδυασμός του ετήσιου κανονισμού TAC και ποσοστώσεων, του κανονισμού τεχνικών μέτρων και των Πολυετών Προγραμμάτων Προσανατολισμού, τα οποία αποσκοπούν στη μείωση και τον έλεγχο των ποσοστών θνησιμότητας λόγω της αλιείας, θα έχουν ευεργετικές επιπτώσεις στα οικοσυστήματα της Βορείου Θαλάσσης.

Λαμβάνοντας υπόψη τις ενδεχόμενες δυσμενείς επιπτώσεις της αλιείας του αμμόχελου στη διάθεση τροφής ορισμένων ειδών θαλασσίων πτηνών, η Επιτροπή ζήτησε από την CIEM συμβουλές σχετικά με το θέμα αυτό στο εγγύς μέλλον. Με βάση τις συμβουλές αυτές, η Επιτροπή μπορεί να υποβάλλει τις κατάλληλες προτάσεις στο Συμβούλιο.

Τα ανωτέρω μέτρα έχουν σχεδιαστεί για τη μείωση της επίπτωσης της αλιείας στα είδη που αποτελούν ή όχι στόχο της αλιείας. Υπάρχουν επίσης ειδικά κοινοτικά μέτρα για την συνολική προστασία των ειδών και των οικοτόπων κοινοτικού ενδιαφέροντος. Τα μέτρα αυτά θεσπίζονται στις οδηγίες που αφορούν τα πτηνά και τους οικοτόπους, που εφαρμόζονται στις παράκτιες και θαλάσσιες περιοχές καθώς και σε χερσαίες περιοχές. Βασικός στόχος των διατάξεων των οδηγιών αυτών είναι η καθιέρωση ενός κοινοτικού δικτύου προστατευόμενων περιοχών, γνωστού ως Natura 2000.

Η καθιέρωση του Natura 2000 καθυστέρησε, κυρίως λόγω της παράλειψης πολλών κρατών μελών να τηρήσουν τις νομικές τους υποχρεώσεις. Ιδιαίτερα, τα κράτη μέλη παρέλειψαν να υποβάλουν τους εθνικούς καταλόγους τους όσον αφορά τους προτεινόμενους τόπους κοινοτικού ενδιαφέροντος εμπρόθεσμα. Η Επιτροπή το επεδίωξε κατά δύο τρόπους: εν πρώτοις, με την παροχή τεχνολογικής βοήθειας, με τη μορφή εργαστηρίων, σεμιναρίων, συνδιασκέψεων, κλπ. στα κράτη μέλη προκειμένου να τα βοηθήσει να υπερνικήσουν τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν και, κατά δεύτερο λόγο, κινώντας νομικές διαδικασίες κατά των χωρών που συνεχίζουν να αθετούν τις υποχρεώσεις τους.

Στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας, πραγματοποιήθηκε συνδιάσκεψη για το ειδικό θέμα της εφαρμογής της οδηγίας περί οικοτόπων σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές, καθώς και για τα γενικότερα θέματα της χρηματοδότησης, της ανάπτυξης διαχειριστικών σχεδίων και της εξασφάλισης της συνεργασίας των τοπικών φορέων.

Από νομικής πλευράς, κινήθηκαν διαδικασίες παράβασης κατά πολλών κρατών μελών, ενώ εξετάζεται η κίνηση τέτοιων διαδικασιών για άλλα. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει ήδη εκδώσει ορισμένες σημαντικές αποφάσεις. Οι αποφάσεις αυτές δεν αφορούν άμεσα θαλάσσια προβλήματα, αλλά δείχνουν την επιτυχία που επιτελέσθηκε από την Επιτροπή στην τήρηση της υποχρέωσής της για την εξασφάλιση της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα αυτό.

Πράγματι, η υποβολή εθνικών καταλόγων προτεινόμενων τόπων κοινοτικού ενδιαφέροντος αυξάνεται συνέχεια. Το πρώτο βιογεωγραφικό σεμινάριο για την περιοχή του Ατλαντικού θα πρέπει να διεξαχθεί το φθινόπωρο του 1999. Το σεμινάριο αυτό δεν θα οδηγήσει αμέσως στην έγκριση του οριστικού καταλόγου, αλλά θα αποτελέσει τη βάση για την εφαρμογή της οδηγίας περί οικοτόπων στην περιοχή του Ατλαντικού. Μέχρι σήμερα, και τα δεκατρία κράτη μέλη που έχουν σχέση με θαλάσσιες ή παράκτιες ζώνες, πρότειναν τόπους που περιλαμβάνουν τουλάχιστον έναν οικότοπο ανοικτής θάλασσας ή παλιρροϊκού τύπου στον κατάλογό τους όσον αφορά προτεινόμενους τόπους κοινοτικού ενδιαφέροντος.

Το παράρτημα V της Σύμβασης OSPAR για την προστασία των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας των θαλάσσιων περιοχών, που εγκρίθηκε το 1998, θα πρέπει επίσης να αναφερθεί. Το προοίμιο του παραρτήματος αυτού αναφέρει ότι η OSPAR θα αποφύγει την επανάληψη ενεργειών που αποτελούν ήδη αντικείμενο μέτρων που συμφωνήθηκαν με άλλους διεθνείς οργανισμούς. Οι διατάξεις του παραρτήματος συμφωνούν με εκείνες των οδηγιών σχετικά με τα πτηνά και τους οικοτόπους. Θα επιτρέψουν στην OSPAR, να λάβει μέτρα για την εξασφάλιση της προστασίας των θαλασσίων οικοτόπων και ειδών που δεν καλύπτονται άμεσα από την κοινοτική νομοθεσία. Κατά τον τρόπο αυτό, θα πρέπει να επιτευχθεί ένα συμπληρωματικό πρόγραμμα μέτρων διατήρησης της φύσεως για τον Βορειοανατολικό Ατλαντικό, συμπεριλαμβανομένης της Βορείου Θαλάσσης. Η Επιτροπή υποστηρίζει το νέο παράρτημα. Η Επιτροπή υποστηρίζει επίσης τις επιστημονικές πρωτοβουλίες του OSPAR, όπως είναι οι εργασίες για την καλύτερη κατανόηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Τα συμπεράσματα της συνεδρίασης της OSPAR το 1998 αναφέρονται επίσης στην ανάγκη βελτίωσης της συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επί του παρόντος εξετάζονται τρόποι για την επίτευξη της συνεργασίας αυτής.

Η Επιτροπή υποστήριξε το σχέδιο Biomar που αποσκοπεί στην κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου συστήματος ταξινόμησης για θαλάσσιους βιοτόπους στα βρετανικά και ιρλανδικά ύδατα. Το σχέδιο αυτό θα συμπληρωθεί με το Ευρωπαϊκό Κέντρο για τη Διατήρηση της Φύσεως, στο πλαίσιο της ανάπτυξης του συστήματος EUNIS. Κοινοτική χρηματοδότηση χορηγήθηκε επίσης σε ορισμένα θαλάσσια σχέδια μέσω του LIFE, επί παραδείγματι το βρετανικό σχέδιο για μέτρα διατήρησης σε ειδικές θαλάσσιες περιοχές διατήρησης.

Η έμφαση που δόθηκε στους παράκτιους τύπους οικοτόπων στην οδηγία περί οικοτόπων δεν είναι τυχαία. Το μεγαλύτερο μέρος της παράκτιας ζώνης βρίσκεται μεταξύ των πλέον ταραγμένων από περιβαλλοντική άποψη περιοχών της Βορείου Θαλάσσης. Πολλά προβλήματα προκαλούνται από δραστηριότητες στην ξηρά και στα παράκτια ύδατα, αλλά πολλά προβλήματα προέρχονται από δραστηριότητες σε ανοικτά ύδατα. Το πρόγραμμα επίδειξης της Επιτροπής για μια ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών, που αφορά διάφορους οικονομικούς κλάδους (π.χ. μεταφορές, τουρισμός, αλιεία) καταρτίστηκε προκειμένου να τεκμηριώσει και να αξιολογήσει τους λόγους υποβάθμισης και κακής διαχείρισης πολλών παράκτιων περιοχών της Ευρώπης. Θα παράσχει απτά παραδείγματα ορθής πρακτικής στην ολοκληρωμένη διαχείριση παράκτιων ζωνών σε μια σειρά κοινωνικο-οικονομικών, πολιτιστικών, διοικητικών και φυσικών συνθηκών. Η Επιτροπή επιθυμεί να ενθαρρύνει τη δημόσια συζήτηση επί του θέματος αυτού και θα δημοσιεύσει προσεχώς έγγραφο διαβούλευσης βάσει των αποτελεσμάτων του προγράμματος μέχρι σήμερα.

6. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ

(Τμήμα 10 της Δήλωσης Συμπερασμάτων)

Στο μέτρο που η έκθεση σε επικίνδυνες ουσίες των υδρόβιων ειδών μπορεί να επηρεάσει τα εμπορικά αποθέματα και είδη ψαριών περισσότερο από τα περιθωριακά και επαπειλούμενα είδη, η Επιτροπή καταρτίζει επί του παρόντος κατάλογο κατά προτεραιότητα ουσιών στο πλαίσιο του σχεδίου της οδηγίας-πλαισίου περί υδάτων. Οι ουσίες αυτές θα υπόκεινται σε κανόνες περιβαλλοντικής ποιότητας και, ενδεχομένως, σε περιορισμούς παραγωγής εάν δεν επιτευχθούν οι στόχοι μέσω της εφαρμογής της καλύτερης διαθέσιμης τεχνολογίας. Το εν λόγω πρόγραμμα εργασίας θα συμπληρώσει το πρόγραμμα που διεξάχθηκε βάσει της οδηγίας 96/61 για την ολοκληρωμένη πρόληψη και μείωση της ρύπανσης με στόχο τη μείωση της ρύπανσης από βιομηχανικές εγκαταστάσεις.

Όσον αφορά τη γεωργία, η Επιτροπή διοργάνωσε εργαστήριο για τη μείωση της χρήσης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων, από το οποίο προέκυψαν συστάσεις για την εξέταση, μεταξύ άλλων, της απαγόρευσης της χρήσης των εν λόγω ουσιών σε ιδιαίτερα ευάλωτες περιοχές και την επιτάχυνση της εξέτασης των δραστικών ουσιών βάσει της οδηγίας του Συμβουλίου 91/414. Σχετικά με το πρόβλημα του ευτροφισμού που προκαλείται από νιτρικά άλατα, η Επιτροπή κίνησε διαδικασίες εναντίον ορισμένων κρατών μελών για την ανεπαρκή εφαρμογή της οδηγίας περί νιτρικών αλάτων 91/676.

Αντιπροσωπεύοντας την Κοινότητα ως συμβαλλόμενο μέρος στην επιτροπή OSPAR για την προστασία του βορειοανατολικού Ατλαντικού, η Επιτροπή υποστήριξε τις νέες στρατηγικές της OSPAR για τη βιοποικιλότητα, τις επικίνδυνες και ραδιενεργούς ουσίες και τον ευτροφισμό, η πρώτη από τις οποίες αποτελεί αντικείμενο νέου παραρτήματος της Σύμβασης. Παρομοίως, η Επιτροπή υποστήριξε προγράμματα που έχουν σχέση με την προστασία της Βαλτικής και της Μεσογείου εκ μέρους της Επιτροπής OSPAR.

7. ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

(Τμήμα 11 της Δήλωσης Συμπερασμάτων)

Κατά τη διάρκεια του 1998, το σύστημα ελέγχου που εφαρμόζεται στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική αναθεωρήθηκε εκτεταμένα στην Κοινότητα.

Το Συμβούλιο συμφώνησε ομόφωνα με τις αναλύσεις και τα συμπεράσματα της ανακοίνωσης για την παρακολούθηση της αλιείας (COM(98) 92 της 12.02.1998). Εκεί όπου συνέχιζαν να υπάρχουν αδυναμίες στο σύστημα μετά τη μεταρρύθμιση του συστήματος ελέγχου του 1993, το σχέδιο δράσης "βελτίωση της εφαρμογής της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής" (SEC(98) 949 της 05.06.1998) προβλέπει ενέργειες που πρέπει να εφαρμοστούν για την αντιμετώπισή τους. Τέλος, στο τέλος του 1998, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2846/98, της 17ης Δεκεμβρίου 1998, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2847/93 για τη θέσπιση του συστήματος ελέγχου που εφαρμόζεται στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική (1).

(1) ΕΕ L 358 της 31.12.1998, σ. 5

Οι ανωτέρω πρωτοβουλίες προβλέπουν:

1. αυξημένη συνεργασία μεταξύ όλων των αρχών που ασχολούνται με τον έλεγχο της αλιείας, την επιθεώρηση και εποπτεία σε όλα τα στάδια (από την αλίευση έως τον καταναλωτή,

2. αυξημένη διαφάνεια, ιδίως όσον αφορά τη συνέχεια που δίνεται στις σοβαρές παραβάσεις,

3. περισσότερη αυτονομία για τους επιθεωρητές αλιείας της Επιτροπής, και

4. αυξημένη παρακολούθηση εκφορτώσεων σκαφών τρίτων χωρών στην Κοινότητα.

Τα μέτρα αυτά θα τεθούν σε ισχύ κατά τη διάρκεια του 1999.

Σύμφωνα με τις αποφάσεις για την υποχρεωτική παρακολούθηση μέσω δορυφόρου, συσκευές αναφοράς του στίγματος των πλοίων εγκαταστάθηκαν στην πρώτη ομάδα κοινοτικών αλιευτικών σκαφών, για τα οποία η απαίτηση αυτή άρχισε να ισχύει την 1η Ιουλίου 1998. Από την 1η Ιανουαρίου 2000, όλα τα κοινοτικά αλιευτικά σκάφη μήκους άνω των 20 μέτρων θα εξοπλιστούν με τέτοιου είδους συσκευές δορυφορικής παρακολούθησης σκαφών (ΣΠΣ). Από την ημερομηνία αυτή, τα σκάφη τρίτων χωρών που δραστηριοποιούνται στα κοινοτικά ύδατα θα απαιτηθεί επίσης να εξοπλιστούν με ΣΠΣ.

Στις αρχές του 1999, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση κανονισμού "για την καθιέρωση καταλόγου τύπων συμπεριφοράς που παραβαίνουν σοβαρά τους κανόνες της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής" (COM(99) 70 της 19.02.1999). Η πρόταση αυτή συζητήθηκε για πρώτη φορά στο Συμβούλιο Αλιείας του Μαρτίου.

Διάφορες ανταλλαγές επιθεωρητών αλιείας μεταξύ των κρατών μελών και τρίτων χωρών που βρέχονται από τη Βόρειο Θάλασσα έλαβαν χώρα, στις οποίες έλαβαν επίσης μέρος επιθεωρητές αλιείας της Επιτροπής. Οι ανταλλαγές αυτές επέτρεψαν στους επιθεωρητές να εξοικειωθούν με τις διαδικασίες και πρακτικές επιθεώρησης που εφαρμόζονται από τα άλλα μέρη και βελτίωσαν τη συνεννόηση μεταξύ των αρχών με την καθιέρωση προσωπικών επαφών.

Εμπειρογνώμονες της ΕΚ, της Νορβηγίας και των Νήσων Φερόε, συναντώνται σε διμερές και τριμερές επίπεδο, καθώς επίσης και στο πλαίσιο της Επιτροπής Αλιείας ΒΑ Ατλαντικού για τη συζήτηση θεμάτων όσον αφορά τον έλεγχο και την εφαρμογή μέτρων διατήρησης. Η ανταλλαγή πληροφοριών για τις εκφορτώσεις βελτιώθηκε σημαντικά. Τα μέρη συνέβαλαν στη θέσπιση ενός ηλεκτρονικού συστήματος ανταλλαγής δεδομένων στο πλαίσιο της Επιτροπής Αλιείας ΒΑ Ατλαντικού, το οποίο θα τεθεί σε εφαρμογή στο εγγύς μέλλον και μπορεί να χρησιμοποιείται για διμερείς ανταλλαγές δεδομένων.

Η ΕΚ και η Νορβηγία δεσμεύθηκαν διμερώς να βελτιώσουν τον έλεγχο στον τομέα της αλιείας του σκουμπριού. Ιδρύθηκε ομάδα εργασίας προκειμένου να αναθεωρήσει τις διαδικασίες εκφόρτωσης και ιδίως τη ζύγιση των εκφορτωνόμενων ψαριών.

8. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

(Τμήματα 12 έως 15 της Δήλωσης Συμπερασμάτων)

Στον αναθεωρημένο κανονισμό τεχνικών μέτρων που εκδόθηκε από το Συμβούλιο το Μάρτιο του 1998, τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν την υποχρέωση, όταν ζητούν χρηματοδότηση από την Επιτροπή κατά τη διάρκεια του 1998, 1999 και 2000, να δίνουν προτεραιότητα σε πειραματικά σχέδια που έχουν σχέση με τη χρησιμότητα δικτυωμάτων με τετραγωνικά μάτια ή άλλων διατάξεων για την αύξηση της επιλεκτικότητας των συρόμενων εργαλείων. Η Επιτροπή ανέλαβε να δώσει προτεραιότητα στη χρηματοδότηση τέτοιων σχεδίων.

Η Επιτροπή παρέχει κεφάλαια για τη στήριξη μελετών που έχουν σχέση με όλες τις απόψεις της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων, ιδίως, επιστημονικών προγραμμάτων δειγματοληψίας στον τομέα της αλιείας. Στην πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων του 1999, αποφασίστηκε να δοθεί προτεραιότητα, όσον αφορά την περιοχή της Βορείου Θαλάσσης, σε μελέτες που έχουν σχέση με τον μπακαλιάρο Gadus morhua ή τη ζαγκέτα.

Το 1998, διατέθηκε η τελική έκθεση για το αποκαλούμενο σχέδιο IMPACT. Η έκθεση καλείται "οι επιπτώσεις των διαφόρων τύπων αλιείας στα βενθικά οικοσυστήματα της Βορείου Θαλάσσης και της Ιρλανδικής Θαλάσσης". Το ερευνητικό αυτό σχέδιο χρηματοδοτήθηκε από την ΕΚ. Η έκθεση διαβιβάστηκε στην CIEM για την επιστημονική αξιολόγηση και διαχειριστικές οδηγίες.

9. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

(Τμήματα 16, 17 και 18 της Δήλωσης Συμπερασμάτων)

Η σειρά συναντήσεων επί περιφερειακής βάσεως για τη διαχείριση ορισμένων τύπων αλιείας συνεχίστηκε καθόλη τη διάρκεια του 1998 και κατά τις αρχές του 1999. Στις συναντήσεις αυτές συμμετείχαν αντιπρόσωποι των κρατών μελών της περιοχής, της βιομηχανίας, επιστήμονες και οικονομολόγοι. Τρεις τέτοιες συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο 1998-1999. Τα θέματα που συζητήθηκαν ήταν η αλιεία πλατύψαρων της Βορείου Θαλάσσης, η πελαγική αλιεία του Βορειοανατολικού Ατλαντικού και η βενθοπελαγική αλιεία της περιοχής της Κελτικής Θάλασσας. Οι συναντήσεις αυτές αποτελούσαν συνέχεια των συναντήσεων που πραγματοποιήθηκαν προηγουμένως για τα ίδια θέματα και αξιολογήθηκαν από την Επιτροπή με την ανακοίνωσή της COM(1998) 145 της 18.03.1998).

Το 1998, η Επιτροπή διοργάνωσε μια σειρά ανεπίσημων συναντήσεων με μη κυβερνητικές οργανώσεις που εξέφραζαν ενδιαφέρον για την αλιεία. Στις εν λόγω ΜΚΟ περιλαμβάνονται ομάδες που έχουν σχέση με το περιβάλλον καθώς και ομάδες που έχουν σχέση με τις αναπτυσσόμενες χώρες. Σκοπός των συναντήσεων ήταν να ενημερωθούν οι ΜΚΟ και να εκφέρουν τις απόψεις τους.

10. ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

(Τμήματα 19 και 20 της Δήλωσης Συμπερασμάτων)

Η Επιτροπή ζήτησε από την επιστημονική, τεχνική και οικονομική επιτροπή της όσον αφορά την αλιεία να καταρτίσει πρόγραμμα εργασίας για ερευνητικές δραστηριότητες σχετικά με τη βιολογική επίπτωση της αλιείας. Το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να καταρτισθεί κατά τη διάρκεια του 1999.

Η Επιτροπή είναι ενήμερη των διεθνών εξελίξεων όσον αφορά την έννοια της προληπτικής προσέγγισης. Η Επιτροπή παρακολούθησε συνεδριάσεις σχετικά με το θέμα αυτό, οι οποίες διοργανώθηκαν, μεταξύ άλλων, από την CIEM, τον NAFO και τον NASCO. Η Επιτροπή προτίθεται να αξιολογήσει τα αποτελέσματα των συνεδριάσεων αυτών.

Τον Φεβρουάριο του 1999, η ΕΚ συμμετέσχε στην Επιτροπή Αλιείας του FAO, όπου εγκρίθηκαν τα διεθνή σχέδια δράσης για τη μείωση της παρεμπίπτουσας αλιείας θαλάσσιων πτηνών κατά τη διεξαγωγή αλιείας με παραγάδια, για τη διατήρηση και διαχείριση των καρχαριών και τη διαχείριση της αλιευτικής προσπάθειας. Ένα άλλο θέμα που συζητήθηκε στην εν λόγω επιτροπή ήταν το αποτέλεσμα της τεχνικής διαβούλευσης του FAO για τη σκοπιμότητα κατάρτισης κατευθυντήριων γραμμών για την οικολογική σήμανση αλιευτικών προϊόντων. Η διαβούλευση αυτή, στην οποία συμμετέσχε η ΕΚ, πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 1998.

Τον Φεβρουάριο του 1998, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση προς το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο όσον αφορά μία ευρωπαϊκή κοινοτική στρατηγική βιοποικιλότητας (COM(1998) 0042). Η στρατηγική αυτή καθορίζει, μεταξύ άλλων, ειδικούς στόχους για την ένταξη απόψεων της βιοποικιλότητας στην κοινοτική αλιευτική πολιτική. Τη στρατηγική αυτή θα ακολουθήσει η ανάπτυξη ενός ειδικού σχεδίου δράσης για την αλιεία και την βιοποικιλότητα, το οποίο θα παρουσιαστεί στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο το 2000.