Οι ανεξάρτητες αρχές παρέμειναν δραστήριες καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Το 2020 η διαμεσολαβήτρια υπέβαλε συνολικά 18 παραπομπές για ζητήματα αντισυνταγματικότητας (ενστάσεις και εξαιρέσεις), έντεκα από τις οποίες έγιναν δεκτές συνολικά ή εν μέρει, ενώ δύο απορρίφθηκαν και τέσσερις εξακολουθούν να εκκρεμούν. Έξι εξαιρέσεις αντισυνταγματικότητας που παραπέμφθηκαν στο Συνταγματικό Δικαστήριο αφορούσαν μέτρα που ελήφθησαν στο πλαίσιο της κατάστασης έκτακτης ανάγκης και της κατάστασης συναγερμού. Επίσης, η διαμεσολαβήτρια απηύθυνε συνολικά 65 επιστολές και συστάσεις σε διάφορους υπουργούς σχετικά με τις αποφάσεις τους για την κατάσταση έκτακτης ανάγκης και την κατάσταση συναγερμού. Στις 16 Ιουνίου 2021 το Κοινοβούλιο, αφού απέρριψε τις εκθέσεις δραστηριότητας της διαμεσολαβήτριας για τα τρία τελευταία έτη, απάλλαξε αυτήν από τα καθήκοντά της. Το Συνταγματικό Δικαστήριο, στις 29 Ιουνίου 2021, έκρινε ότι η απόλυση της διαμεσολαβήτριας από το Κοινοβούλιο ήταν αντισυνταγματική, δεδομένου ότι στον νόμο που διέπει την απόλυση δεν προβλέπονται με βεβαιότητα οι περιπτώσεις για τη συγκεκριμένη επιβολή κύρωσης, ούτε δικαίωμα άσκησης προσφυγής ενώπιον ανεξάρτητου και αμερόληπτου δικαστηρίου. Ως εκ τούτου, η απόφαση απόλυσης ακυρώθηκε και η διαμεσολαβήτρια επανήλθε στα καθήκοντά της.

Η πρόταση συγχώνευσης του ρουμανικού Ινστιτούτου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και του Εθνικού Συμβουλίου για την Καταπολέμηση των Διακρίσεων βρίσκεται υπό συζήτηση στο Κοινοβούλιο. Μετά τη θέσπιση του νόμου με τον οποίο τροποποιούνται η θητεία και οι αρμοδιότητες του ρουμανικού Ινστιτούτου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (στο εξής: RIHR), ο πρόεδρος της Ρουμανίας υπέβαλε ένσταση αντισυνταγματικότητας. Στο πλαίσιο αυτό, το Συνταγματικό Δικαστήριο κήρυξε τον νόμο αντισυνταγματικό στο σύνολό του. Η νομοθετική πρόταση για να συγχωνευθεί το RIHR με το Εθνικό Συμβούλιο για την Καταπολέμηση των Διακρίσεων (στο εξής: NCCD) βρίσκεται υπό συζήτηση στη Γερουσία. Ωστόσο, σημαντικές διαφορές ως προς το νομικό καθεστώς, την αποστολή και τη θητεία των δύο αυτών θεσμικών οργάνωνδημιουργούν αβεβαιότητα ως προς την προτεινόμενη συγχώνευση.

Το 2020 άρχισαν να ισχύουν νέες τροποποιήσεις για τη διευκόλυνση της ίδρυσης ενώσεων και ιδρυμάτων. Οι τροποποιήσεις του κυβερνητικού διατάγματος 26/2000 αποσκοπούν στη διευκόλυνση του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι και στη μείωση του φόρτου γραφειοκρατίας για τις ΜΚΟ . Ειδικότερα, οι νέες διατάξεις ευνοούν τη χρήση ηλεκτρονικών εγγράφων και τον εξορθολογισμό των διαδικασιών και των κανόνων καταχώρισης. Ενώ διάφορες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών θεώρησαν τις εν λόγω αλλαγές ως επίτευξη προόδου, υπάρχουν ακόμα επικρίσεις, ιδίως όσον αφορά την έλλειψη συνοχής στις τροπολογίες. Τα ενδιαφερόμενα μέρη αναφέρουν ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών επηρεάστηκαν αρνητικά από τους περιορισμούς του δικαιώματος στην ελευθερία του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι που επιβλήθηκαν στο πλαίσιο της πανδημίας COVID-19. Η κοινωνία των πολιτών εξακολουθεί να θεωρεί ότι περιορίζεται ο χώρος δράσης της.



Παράρτημα I: Κατάλογος των πηγών με αλφαβητική σειρά*

* Ο κατάλογος των στοιχείων που ελήφθησαν στο πλαίσιο της διαβούλευσης για την έκθεση του 2021 για το κράτος δικαίου διατίθεται στη διεύθυνση https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/upholding-rule-law/rule-law/rule-law-mechanism/2021-rule-law-report-targeted-stakeholder-consultation .

Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης (2020), Ετήσια έκθεση για τη διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων (1 Ιανουαρίου 2020 — 31 Δεκεμβρίου 2020), Παράρτημα αριθ. 20 – PS 14/2019 σε επίπεδο Γενικής Γραμματείας της Κυβέρνησης ( (http://sgg.gov.ro/1/wp-content/uploads/2021/02/19022021-SGG-Raportul-de-evaluare-a-implementarii-Legii-nr.-52_2003-in-anul-2020-.pdf) ).

Γενική Γραμματεία της κυβέρνησης (2021), Εναρκτήρια συνεδρίαση για το έργο «Στρατηγική για τη διαχείριση της επικοινωνίας της κυβέρνησης της Ρουμανίας» ( http://sgg.gov.ro/1/conferinta-de-deschidere-a-proiectului-strategia-pentru-managementul-comunicarii-guvernamentale-a-romaniei-cod-sipoca-754/ ).

Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας (2019), Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 482: στάση των επιχειρήσεων απέναντι στη διαφθορά στην ΕΕ).

Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας (2020), Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 502: διαφθορά.

Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα – Ρουμανία ( https://rsf.org/en/romania ).

Δημοσιογράφοι χωρίς Σύνορα και Active Watch (2021), Open letter to the Romanian authorities asking for an investigation on how the criminal claim was handled (Ανοικτή επιστολή προς τις ρουμανικές αρχές ζητώντας τη διερεύνηση του τρόπου χειρισμού της ποινικής αξίωσης) ( https://rsf.org/en/news/romania-open-letter-rsf-and-activewatch-denounce-judicial-pressures-investigative-journalists ).

Εθνική Διεύθυνση Καταπολέμησης της Διαφθοράς (DNA), Έκθεση δραστηριοτήτων για το 2020 ( http://www.pna.ro/obiect2.jsp?id=489 )

Εθνική Υπηρεσία Ακεραιότητας (ΑΝΙ), Communicate on prevention and consignation measures adopted by the National Integrity Agency in the context of the organisation of local elections 2020 (Ανακοίνωση σχετικά με μέτρα πρόληψης και καταγραφής που εγκρίθηκαν το 2020 από την Εθνική Υπηρεσία Ακεραιότητας στο πλαίσιο της διοργάνωσης εκλογών τοπικής αυτοδιοίκησης) ( https://www.integritate.eu/Comunicate.aspx?Action=1&NewsId=3005¤tPage=4&M=NewsV2&PID=20 ).

Εθνικό Οπτικοακουστικό Συμβούλιο (CNA), Δελτίου τύπου για τις δημόσιες συνεδριάσεις του CNA, 10 Φεβρουαρίου 2021 (https://www.cna.ro/article11090,11090.html)

Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2018), Public administration characteristics and performance in EU28 (Χαρακτηριστικά και επιδόσεις της δημόσιας διοίκησης στην ΕΕ-28) ( https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=738&langId=en&pubId=8123&furtherPubs=yes ).

Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2020), Έκθεση του 2020 για το κράτος δικαίου — Η κατάσταση του κράτους δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2021), Πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης.

Ίδρυμα Bertelsmann, Sustainable Governance Indicators 2020 (Δείκτες βιώσιμης διακυβέρνησης για το 2020, Έκθεση για τη Ρουμανία) ( https://www.sgi-network.org/docs/2020/country/SGI2020_Romania.pdf ).

Ρουμανική κυβέρνηση (2021), Πληροφορίες που έδωσε η Ρουμανία για την κατάρτιση της έκθεσης του 2021 για το κράτος δικαίου.