P6_TA(2005)0301

Εκκαθάριση και διακανονισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την εκκαθάριση και τον διακανονισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2004/2185(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο "Εκκαθάριση και διακανονισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση — Κατευθύνσεις για τα επόμενα βήματα" (COM(2004)0312),

- έχοντας υπόψη την πρώτη και τη δεύτερη έκθεση της ομάδας Giovannini σχετικά με τις διασυνοριακές συμφωνίες εκκαθάρισης και διακανονισμού στην ΕΕ, οι οποίες δημοσιεύτηκαν τον Νοέμβριο του 2001 και τον Απρίλιο του 2003, αντιστοίχως,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 15ης Ιανουαρίου 2003, σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: "Εκκαθάριση και διακανονισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση — Κυριότερα προβλήματα και μελλοντικές προκλήσεις" [1],

- έχοντας υπόψη τη δημιουργία από την Επιτροπή της συμβουλευτικής και εποπτικής ομάδας εμπειρογνωμόνων για το σχέδιο "εκκαθάριση και διακανονισμός" (Cesame), η οποία πραγματοποίησε την πρώτη της συνεδρίαση στις 16 Ιουλίου 2004,

- έχοντας υπόψη τη δήλωση της 26ης Ιανουαρίου 2004 των τεσσάρων διαδοχικών Προεδριών του Συμβουλίου, της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, των Κάτω Χωρών, του Λουξεμβούργου και του Ηνωμένου Βασιλείου, στην οποία τονίζεται η σπουδαιότητα της διαδικασίας της Λισαβόνας και η ανάγκη για βελτίωση της ποιότητας της ρύθμισης και εξέταση εναλλακτικών της νομοθεσίας λύσεων,

- έχοντας υπόψη τις δηλώσεις του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατά τη συζήτηση στην ολομέλεια της 25ης Οκτωβρίου 2004,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (A6-0180/2005),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υποδομή για την εκκαθάριση και τον διακανονισμό τίτλων στην ΕΕ διαμορφώνεται αυτή την περίοδο, ενώ παραμένει ανεπαρκώς εναρμονισμένη η διασυνοριακή δραστηριότητα εκκαθάρισης και του διακανονισμού, καθώς και ότι η Επιτροπή συντάσσει αυτή την περίοδο μελέτη αξιολόγησης των επιπτώσεων προκειμένου να προσδιορίσει τα καθαρά συγκριτικά πλεονεκτήματα των κανονιστικών και των μη κανονιστικών επιλογών για τη μείωση του κόστους των διασυνοριακών συναλλαγών (περιλαμβανομένης της κατάργησης των φραγμών Giovannini) λαμβανομένου υπόψη του ενδιαφέροντος όλων των συμμετεχόντων (εκδοτών, επενδυτών και χρηματοοικονομικών διαμεσολαβητών), και ότι η μελέτη αυτή μπορεί να οδηγήσει ή όχι στη διατύπωση νομοθετικών προτάσεων,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας εκκαθάρισης και διακανονισμού γνωρίζει επιτυχίες, προσφέρει καινοτομίες και ανταποκρίνεται στις πιέσεις των πελατών στις εγχώριες συναλλαγές, αλλά ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για αύξηση της αποτελεσματικότητας των διασυνοριακών δραστηριοτήτων εκκαθάρισης και διακανονισμού των συναλλαγών τίτλων, τομέας στον οποίο η υποδομή για τον διακανονισμό τίτλων είναι κατακερματισμένη σε μία πολυμέρεια εγχωρίων συστημάτων· ότι ορισμένοι χρήστες υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού τείνουν εν τούτοις να είναι μεγάλες εταιρείες που διαθέτουν ισχυρή διαπραγματευτική δυνατότητα με τους παρόχους υπηρεσιών ώστε να προασπίζουν τα συμφέροντά τους· ότι πρέπει να τονισθεί η σημασία της επίτευξης ενός γενικού συστήματος το οποίο θα παρέχει σε όλους τους χρήστες (επενδυτές, εκδότες, χρηματοοικονομικούς διαμεσολαβητές) ένα ασφαλές και αποτελεσματικό πλαίσιο για συναλλαγές,

Γ. εκτιμώντας ότι υπάρχει ανταγωνισμός στην αγορά υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού της ΕΕ, αλλά ο βαθμός ανταγωνισμού ποικίλλει ανάλογα με την ειδική υπηρεσία που παρέχεται και υπάρχει ένας σχετικά μικρός αριθμός μεγάλων παρόχων υπηρεσιών (για παράδειγμα, ορισμένοι μεγάλοι τοπικοί θεματοφύλακες παρέχουν υπηρεσίες τύπου εκκαθάρισης και διακανονισμού "εσωτερικά", με μεταβίβαση τίτλων μεταξύ πελατών στα δικά τους βιβλία)· εκτιμώντας επίσης ότι η Επιτροπή θα πρέπει να προβεί στη δέουσα διάκριση μεταξύ των λειτουργιών ολοκλήρωσης των συναλλαγών που επιτελούν σε καθεστώς ανταγωνισμού οι κάτωθι φορείς:

α) τα κεντρικά αποθετήρια αξιών (CSD), τα οποία συνδυάζουν δραστηριότητες κεντρικού μητρώου και τελικού (κεντρικού) διακανονισμού· μπορούν επίσης σε ορισμένες περιπτώσεις να ασκούν μη βασικές δραστηριότητες όπως οι υπηρεσίες συμψηφισμού, οι οποίες περιγράφονται σήμερα από την Επιτροπή ως εκκαθάριση· σε συγκεκριμένες περιπτώσεις παρέχουν επίσης υπηρεσίες φύλαξης και τραπεζικής εξυπηρέτησης,

β) τα διεθνή κεντρικά αποθετήρια αξιών (ICSD), τα οποία ασκούν δύο δραστηριότητες:

1) λειτουργούν ως κεντρικά αποθετήρια αξιών σε ό,τι αφορά τον διακανονισμό των συναλλαγών σε ευρωομόλογα και

2) ασκούν επίσης δραστηριότητες φύλαξης σε διεθνή κλίμακα για τίτλους για τους οποίους δεν λειτουργούν ως αποθετήρια· τα ICSD παρέχουν, ως μέρος αυτών των δραστηριοτήτων διεθνούς φύλαξης, προγράμματα δανεισμού και άλλες τριμερείς υπηρεσίες,

γ) οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι (CCP) οι οποίοι ασκούν δραστηριότητες κεντρικής εγγύησης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, συμψηφισμού (η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της, χαρακτηρίζει και τις δύο αυτές δραστηριότητες ως εκκαθάριση)· δεδομένου ότι η βασική αποστολή των CCP συνίσταται στην αντικατάσταση κάθε αντισυμβαλλόμενου παρεμβαίνοντας στη συναλλαγή, συγκεντρώνουν τους κινδύνους αντικατάστασης μαζί με τα εκκαθαριστικά μέλη τους,

δ) οι τράπεζες θεματοφύλακες οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες εκκαθάρισης και διακανονισμού και μπορούν να συμμετέχουν σε υπηρεσίες κεντρικών αντισυμβαλλομένων ως εκκαθαριστικά μέλη·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αδυναμίες της αγοράς διασυνοριακών υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού στην ΕΕ προκύπτουν εν μέρει από δύο πηγές: υψηλότερο κόστος λειτουργίας ανά συναλλαγή λόγω των εθνικών νομικών διαφορών, των τεχνικών απαιτήσεων, των πρακτικών της αγοράς και των φορολογικών διαδικασιών, και, σε ορισμένες περιπτώσεις υψηλότερα περιθώρια λόγω περιοριστικών πρακτικών της αγοράς,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προαναφερθείσες εκθέσεις Giovannini εντοπίζουν 15 φραγμούς που οφείλονται σε αυτές τις εθνικές διαφορές, και ότι η ομάδα Cesame εργάζεται για τον συντονισμό πρωτοβουλιών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που αποσκοπούν στην εξάλειψη αυτών των φραγμών, και ότι μερικοί από τους νομικούς φραγμούς και φραγμούς στο θέμα της πρόσβασης δεν μπορούν να εξαλειφθούν παρά μόνο δια της νομοθετικής οδού,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι η υφιστάμενη συγκέντρωση των χρηματιστηρίων και η τάση των δραστηριοτήτων κεντρικής εκκαθάρισης και διακανονισμού να αναπτύσσονται σε μονοπώλια, δείχνει την ανάγκη για αυξημένη διαφάνεια στη διασυνοριακή αγορά εκκαθάρισης και διακανονισμού,

1. στηρίζει θερμά τον στόχο που θέτει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της για μια αποτελεσματική, ενοποιημένη και ασφαλή αγορά υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού τίτλων στην ΕΕ·

2. θεωρεί ότι η δημιουργία αποτελεσματικών συστημάτων εκκαθάρισης και διακανονισμού στην ΕΕ είναι μία σύνθετη διαδικασία και σημειώνει ότι η πραγματική ευρωπαϊκή ενοποίηση θα απαιτήσει τις συνδυασμένες προσπάθειες των επί μέρους ενδιαφερομένων καθώς και ότι ο σημερινός δημόσιος διάλογος θα πρέπει να λάβει δεόντως υπόψη τις αρχές στις οποίες στηρίζεται η οδηγία 2004/39/ΕΚ [2] (MidFid) και να εστιαστεί

α) στη μείωση του κόστους της διασυνοριακής εκκαθάρισης και διακανονισμού,

β) στη διασφάλιση της σωστής διαχείρισης και ρύθμισης κάθε συστημικού ή οιουδήποτε άλλου εναπομείναντος κινδύνου στη διασυνοριακή εκκαθάριση και διακανονισμό,

γ) στην ενθάρρυνση της ολοκλήρωσης της εκκαθάρισης και του διακανονισμού με την εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού και

δ) στη διασφάλιση των κατάλληλων ρυθμίσεων διαφάνειας και διακυβέρνησης·

3. θεωρεί ότι, ως γενική αρχή, η νομοθεσία της ΕΕ θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ανάλυσης κόστους-ωφέλειας και ότι η ΕΕ πρέπει να καταφεύγει στη νομοθεσία στις περιπτώσεις κατά τις οποίες υπάρχει σαφής κίνδυνος αποτυχίας της αγοράς και η νομοθεσία είναι ένας αποτελεσματικός και κατάλληλος τρόπος επίλυσης σαφώς προσδιορισμένων προβλημάτων·

4. υποστηρίζει σθεναρά ότι οποιαδήποτε νέα ρύθμιση στον τομέα δεν πρέπει να αποτελεί επανάληψη υφιστάμενης ρύθμισης για συγκεκριμένες οντότητες· επισημαίνει ότι αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό προκειμένου να αποφευχθεί η επανάληψη ρύθμισης στους τομείς των τραπεζικών και επενδυτικών υπηρεσιών· εκφράζει την προτίμησή του για μια λειτουργική προσέγγιση της ρύθμισης στην οποία λαμβάνονται υπόψη οι διαφορετικοί κίνδυνοι και οι ανταγωνιστικές θέσεις διαφόρων οντοτήτων καθώς και ο ρόλος των κεντρικών αποθετηρίων αξιών (CSD), όπως αναγνωρίζονται από τα περισσότερα κράτη μέλη·

5. είναι πεπεισμένο ότι ο καλύτερος τρόπος να αποφευχθούν οι περιττές κανονιστικές επιβαρύνσεις συνίσταται στο να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε ανάλυση που θα αποσκοπεί στον προσδιορισμό των θεμάτων εκείνων για τα οποία χρειάζονται κανόνες·

6. δεν διαπιστώνει ανεπαρκή, σε εθνικό επίπεδο, ρύθμιση των φορέων παροχής υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού, παρά τις υφιστάμενες διαφορές ανά την ΕΕ, ή ανεπαρκή έλεγχο οποιουδήποτε συστημικού κίνδυνου ενέχουν· επισημαίνει τις εκτενείς συμφωνίες που ισχύουν για τη διαχείριση του λειτουργικού κινδύνου (βλάβη συστημάτων), ο οποίος κατεξοχήν συνδέεται με την εκκαθάριση και τον διακανονισμό· υπογραμμίζει την ανάγκη να επισυρθεί η προσοχή έναντι οιουδήποτε συστημικού κίνδυνου, είτε είναι λειτουργικός, είτε αφορά τη ρευστότητα ή την πίστη· επισημαίνει ότι η φυσική τάση συγκέντρωσης που εμφανίζουν οι κεντρικές λειτουργίες εκκαθάρισης και διακανονισμού λόγω της ύπαρξης εξωγενών επιδράσεων του δικτύου, των οικονομιών κλίμακας και άλλων παραγόντων προκαλεί την αναπόφευκτη συγκέντρωση των κινδύνων οι οποίοι είναι σήμερα διεσπαρμένοι σε πολλά συστήματα διακανονισμού·

7. επικροτεί την απόφαση της Επιτροπής να προβεί σε αξιολόγηση επιπτώσεων, η οποία θα περιλαμβάνει εκτενή ανάλυση της πιθανής ωφέλειας και του κόστους των νομοθετικών και μη επιλογών, και της αντίστοιχης ακτίνας δράσης τους·

8. πιστεύει ότι είναι απαραίτητο να εφαρμοσθεί εμπράκτως και να βελτιωθεί η υφιστάμενη νομοθεσία· καλεί την Επιτροπή να προβεί σε δυναμικές ενέργειες για να διασφαλίσει τη σωστή εφαρμογή και τη σθεναρή επιβολή της σχετικής νομοθεσίας (π.χ. της οδηγίας 98/26/EΚ [3] για το αμετάκλητο του διακανονισμού και της οδηγίας 2004/39/EΚ)·

9. εκφράζει την ανησυχία του για τις καθυστερήσεις στο επίπεδο 2 όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας 2004/39/ΕΚ και υπενθυμίζει ότι καμία έκθεση της ημερομηνίας εφαρμογής δεν θα πρέπει να παραγνωρίσει τις αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου·

10. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν εξέτασε τις δραστηριότητες ολοκλήρωσης των συναλλαγών παράλληλα με τις υπηρεσίες επενδύσεων· εκφράζει την ανησυχία του για το νομικό κενό που προέκυψε με τον τρόπο αυτό, κυρίως όσον αφορά την εναρμόνιση των διαδικασιών, χορήγησης διαβατηρίων και ελέγχου, που δημιουργήθηκε από τις αρχές της ελεύθερης πρόσβασης σύμφωνα με την οδηγία 2004/39/ΕΚ·

11. θεωρεί ότι, αν η Επιτροπή, υπό το πρίσμα των αποτελεσμάτων της μελέτης των επιπτώσεων, επιλέξει τη νομοθετική οδό, η πρότασή της πρέπει να εστιάζεται στις ακόλουθες πτυχές:

i) στην επαναβεβαίωση και ενίσχυση των δικαιωμάτων πρόσβασης προκειμένου να εξασφαλισθεί ίση και δίκαιη πρόσβαση στους κεντρικούς παρόχους υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού,

ii) στην ενίσχυση του δικαιώματος έκδοσης διαβατηρίου για τους φορείς παροχής υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού, χρησιμοποιώντας την αρχή της χώρας καταγωγής για τον καθορισμό του σχετικού κανονιστικού πλαισίου,

iii) στην εξασφάλιση της διαφάνειας και της αποτελεσματικής λειτουργίας των δυνάμεων της αγοράς·

iv) στην υλοποίηση της συνοχής της ρύθμισης, της εποπτείας και της διαφάνειας ώστε να μπορούν οι πάροχοι υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού να διαχειρίζονται τον συστημικό κίνδυνο και τις συμπεριφορές που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό·

v) την πρόβλεψη λειτουργικής προσέγγισης στη ρύθμιση των διαφόρων παραγόντων, η οποία λαμβάνει υπόψη τα διαφορετικά προφίλ κινδύνου και την ανταγωνιστική θέση των διαφόρων οντοτήτων·

vi) την πρόβλεψη συνεκτικών ορισμών και σύμφωνων με τις πρακτικές που ισχύουν στην αγορά καθώς και με την ορολογία που χρησιμοποιείται σε παγκόσμιο επίπεδο και στα πλαίσια της ΕΕ·

12. συμφωνεί με την Επιτροπή ότι η αγορά πρέπει να αποφασίσει κατά κύριο λόγο για τη διάρθρωση των υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού· θεωρεί ότι δεν πρέπει να επιβληθεί συγκεκριμένο πρότυπο, για παράδειγμα ιδιοκτησία/διακυβέρνηση χρήστη, ιδιοκτησία ετόχου, κρατική ιδιοκτησία·

Οι φραγμοί Giovannini

13. θεωρεί ότι η κατάργηση των 15 φραγμών Giovannini θα μπορούσε ενδεχομένως να μειώσει το κόστος της διασυνοριακής εκκαθάρισης και διακανονισμού, ει δυνατόν μέσω μηχανισμών της αγοράς· καλεί όλες τις οντότητες, του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την εξάλειψη αυτών των φραγμών· στηρίζει τις προσπάθειες της Επιτροπής να συντονίσει το εγχείρημα μέσω της ομάδας Cesame·

14. φρονεί ότι η εξάλειψη των φραγμών Giovannini εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα· θεωρεί ότι, σε περίπτωση ανάγκης, η ρύθμιση θα πρέπει να έχει ως πρωταρχικό στόχο την εξάλειψη των νομικών και φορολογικών δασμών που δεν μπορούν να εξαλειφθούν χωρίς παρέμβαση δημόσιου φορέα·

15. θεωρεί ότι οι διαφορές ανάμεσα στις εθνικές νομοθεσίες περί μεταφοράς χρηματοπιστωτικών μέσων ευθύνονται κυρίως για το υψηλότερο κόστος των διασυνοριακών συναλλαγών σε σχέση με τις εγχώριες συναλλαγές· στηρίζει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για εναρμόνιση αυτών των νομοθεσιών, αλλά αναγνωρίζει ότι, για την ολοκλήρωση του εγχειρήματος, μπορεί να χρειαστεί να περάσουν πολλά χρόνια· εκφράζει την ικανοποίησή του για τη δημιουργία της ομάδας εργασίας "ασφάλεια δικαίου" της Επιτροπής· καλεί την Επιτροπή να επιταχύνει τις εργασίες αυτής της ομάδας "ασφάλεια δικαίου", ως πρωταρχικού μέσου για την προώθηση της σύγκλισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο· ζητεί από την Επιτροπή να δώσει συνέχεια στις εργασίες αυτής της ομάδας και να συνεργαστεί στενά με τρίτες χώρες και όργανα, όπως το Unidroit και η Σύμβαση της Χάγης της 13ης Δεκεμβρίου 2002 για το εφαρμοστέο δίκαιο σε ορισμένα δικαιώματα επί τίτλων που κατέχονται από διαμεσολαβητές· ζητεί κατά συνέπεια από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη να συμμετάσχουν έγκαιρα στον καθορισμό της ευρωπαϊκής διαπραγματευτικής θέσης στο πλαίσιο αυτό·

16. θεωρεί ότι οι φορολογικοί δασμοί εξηγούν το υψηλό κόστος των διασυνοριακών δραστηριοτήτων εκκαθάρισης και διακανονισμού· υποστηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλονται επί του παρόντος για την εξάλειψη αυτών των φραγμών· εκφράζει την ικανοποίησή του για την σύσταση από την Επιτροπή ομάδας εργασίας των ειδημόνων για τη φορολογική συμβατότητα, με σκοπό την έναρξη διαδικασίας συντονισμού και εναρμόνισης στον τομέα αυτό·

17. θεωρεί ότι το έργο για τα φορολογικά θέματα πρέπει να εστιάσει, βραχυπρόθεσμα, στην τυποποίηση των απαιτήσεων αναφοράς, και στη συνέχεια στην συνέχιση της εξάλειψης των φορολογικών πρακτικών που εισάγουν διακρίσεις· θεωρεί ότι, αν ήταν δυνατή η παροχή πληροφοριών στις φορολογικές αρχές με ένα πρότυπο έντυπο σε όλη την Ευρώπη, αυτό θα μείωνε σημαντικά το κόστος εκκαθάρισης και διακανονισμού, χωρίς να υπονομεύει την εξουσία των κρατών μελών να αποφασίζουν τα ίδια για τους φόρους τους·

Πρότυπα CESR

18. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ρυθμιστικών Αρχών των Αγορών Κινητών Αξιών (CESR) να δηλώσει με σαφήνεια τη νομική βάση των δραστηριοτήτων της στους τομείς που δεν καλύπτονται από τη νομοθεσία της ΕΕ, και, σε οποιαδήποτε περίπτωση, να συνεργαστεί στενά με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να το ενημερώνει πλήρως για τις δραστηριότητες των επιπέδων 3 και 4, ιδίως για θέματα μεγάλης πολιτικής σημασίας σχετιζόμενα με τη διάρθρωση της αγοράς, όπως η εκκαθάριση και ο διακανονισμός, και να άρει τον δεσμευτικό χαρακτήρα των προτύπων·

19. λυπείται για το γεγονός ότι η CESR και το ευρωπαϊκό σύστημα κεντρικών τραπεζών (ΕΣΚΤ) δεν προέβησαν σε ευρύτερες και πιο ανοιχτές διαβουλεύσεις μεταξύ των ενδιαφερομένων παραγόντων της αγοράς καθώς και των άλλων ευρωπαϊκών ιδρυμάτων· διερωτάται για τη χρησιμότητα της έννοιας "σημαντικός θεματοφύλακας" των CESR-ΕΣΚΤ ως διφορούμενης· θεωρεί ότι η εφαρμογή των προτύπων CESR-ΕΣΚΤ πρέπει να διασφαλίζει ότι δεν υπάρχει διπλή ρύθμιση για τα ιδρύματα που υπόκεινται ήδη σε τραπεζικές ρυθμίσεις·

20. λυπείται για τη χρονική στιγμή έγκρισης προτύπων CESR-ΕΣΚΤ, καθώς συμπίπτει με την εξέταση των μέτρων του επιπέδου 1· επαναβεβαιώνει ότι τα πρότυπα CESR δεν πρέπει να προκαθορίζουν τη νομοθεσία της ΕΕ, νομοθετική ή μη· ζητεί επιμόνως πλήρη διαβούλευση και διαφάνεια στην εφαρμογή των προτύπων και πιστεύει ότι η εφαρμογή θα πρέπει να αναβληθεί τουλάχιστον έως ότου αποφασίσει η Επιτροπή για το αν θα υποβάλει πρόταση οδηγίας· επισημαίνει ότι, σε οποιαδήποτε περίπτωση, όποια και αν είναι η συμβολή των CESR-ΕΣΚΤ, η βασική ευθύνη και αρμοδιότητα για νομοθετική πρωτοβουλία σε αυτό τον τομέα έγκειται στον ευρωπαίο νομοθέτη·

21. ανησυχεί για το γεγονός ότι, παρά την απόφαση της CESR να αναβάλει την εφαρμογή των προτύπων, ορισμένοι ρυθμιστές συνεχίζουν και ήδη απαιτούν την εφαρμογή τους από τους συμμετέχοντες στην αγορά· ανησυχεί περαιτέρω για τις αναφορές ότι τα πρότυπα επαναδιατυπώθηκαν από τις CESR-ΕΣΚΤ χωρίς διαβούλευση και πίσω από κλειστές πόρτες·

22. πιστεύει ότι, εάν δεν προταθεί οδηγία για την εκκαθάριση και τον διακανονισμό, πρέπει να αναπτυχθούν αποτελεσματικά εναλλακτικά μέτρα ελέγχου της CESR τα οποία θα εξασφαλίσουν αποτελεσματικό κοινοβουλευτικό έλεγχο των δραστηριοτήτων επιπέδου 3· καλεί όλα τα σχετικά ιδρύματα και τους συμμετέχοντες να αναλάβουν συζήτηση για το κατά πόσο αυτό μπορεί να επιτευχθεί· επισημαίνει τους ακόλουθους τρόπους με τους οποίους μπορεί αυτό να επιτευχθεί:

i) με τη διασφάλιση ότι αποστέλλεται κοινοποίηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όλων των εντολών που απεστάλησαν στην CESR και επίσης με την εξασφάλιση ότι η CESR ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όσο το δυνατόν νωρίτερα, για το έργο που πραγματοποιήθηκε στο επίπεδο 3 για θέματα που άπτονται ευαίσθητων πολιτικών θεμάτων·

ii) με την ανάπτυξη και ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των κοινοβουλευτικών ακροάσεων με αντιπροσώπους της CESR με σοβαρό ερωτηματολόγιο και διασταυρούμενη εξέταση·

iii) με την υποβολή τακτικών γραπτών εκθέσεων της CESR στην Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων·

Ανταγωνισμός

23. θεωρεί ότι οι ορισμοί στην προαναφερθείσα ανακοίνωση της Επιτροπής δεν διακρίνουν σαφώς μεταξύ των δραστηριοτήτων διαφορετικών τομέων της αγοράς, και ότι πρέπει να βελτιωθούν σημαντικά σε περίπτωση νομοθετικής πρότασης·

24. αναγνωρίζει τα οφέλη κλίμακας και φάσματος που απορρέουν από τη δυνατότητα συγκέντρωσης· επισημαίνει ότι οι χρήστες υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού ζητούν συγκέντρωση εδώ και πολλά χρόνια, και ότι η πρόσφατη συγκέντρωση, εάν ελεγχθεί δεόντως, αναμένεται να αποφέρει πρόσθετα οφέλη στο εγγύς μέλλον· πιστεύει ότι η έλλειψη κατάλληλου νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου δεν επιτρέπει τη δημιουργία ίσων ευκαιριών που είναι απαραίτητες για την ενίσχυση της ολοκλήρωσης·

25. καλεί την Επιτροπή να ασκήσει με προνοητικό τρόπο τις γενικές αρμοδιότητές της βάσει των κανόνων ανταγωνισμού, ώστε να προφυλάξει την αγορά από κάθε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης ή άλλη συμπεριφορά που στρεβλώνει τον ανταγωνισμό· επισημαίνει τον σημαντικό αντίκτυπο πρόσφατων υποθέσεων ανταγωνισμού στον τομέα· υπογραμμίζει ωστόσο ότι οι υποθέσεις αυτές αφορούσαν μεγάλους παράγοντες με ουδόλως ευκαταφρόνητη αρμοδιότητα διαπραγμάτευσης και ότι θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί ώστε όλοι οι συμμετέχοντες να έχουν πρόσβαση, χωρίς διακρίσεις, στις βασικές διευκολύνσεις·

26. συμφωνεί ότι ορισμένες πτυχές των δραστηριοτήτων εκκαθάρισης και διακανονισμού χρήζουν πολύ μεγαλύτερης προσοχής από άποψη πολιτικής ανταγωνισμού· αναγνωρίζει ότι ορισμένες εταιρίες έχουν μεγάλο μερίδιο της αγοράς υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού, γεγονός που μπορεί να υποσκάψει την ομαλή λειτουργία της αγοράς· θεωρεί ότι μόνο σε περίπτωση κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης πλήττονται οι πελάτες, και δικαιολογείται παρέμβαση δημόσιου φορέα·

27. προειδοποιεί την Επιτροπή έναντι οποιασδήποτε εξασθένισης των κανόνων του ανταγωνισμού· καλεί την Επιτροπή να ασκήσει τις εξουσίες της ώστε να διασφαλίσει τον ανταγωνισμό με προνοητικό τρόπο από κάθε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης ή άλλη συμπεριφορά που στρεβλώνει τον ανταγωνισμό, ειδικότερα δε σε ό,τι αφορά την διαφάνεια των διαρθρώσεων τιμολόγησης· προτρέπει την Επιτροπή:

i) να εξασφαλίσει ότι υπάρχει ίση και δίκαιη πρόσβαση για όλους τους χρήστες,

ii) να εξετάσει εάν υπάρχει διασταυρούμενη επιδότηση μεταξύ βασικών υπηρεσιών και υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας και

iii) να εξασφαλίσει την κατάλληλη συμπεριφορά των παραγόντων με δεσπόζουσα θέση στην αγορά, όπως προβλέπει το άρθρο 82 της Συνθήκης ΕΚ·

επισημαίνει τον αντίκτυπο των πρόσφατων υποθέσεων ανταγωνισμού στον τομέα·

28. θεωρεί ότι τα δικαιώματα αποτελεσματικής και διαφανούς χωρίς διακρίσεις, πρόσβασης στις υπηρεσίες εκκαθάρισης και διακανονισμού είναι σημαντικά για τη διασφάλιση μιας ανταγωνιστικής, ενοποιημένης χρηματοπιστωτικής αγοράς στην ΕΕ· συνιστά τη χρήση της δυνατότητας προνοητικής επιβολής της οδηγίας 2004/39/EΚ, παράλληλα με την άγρυπνη άσκηση από την Επιτροπή των γενικών αρμοδιοτήτων της επί του ανταγωνισμού, προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι δεν παραβιάζονται οι περιορισμοί πρόσβασης για λόγους που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό·

29. δέχεται την άρνηση πρόσβασης, όταν αυτή δεν είναι τεχνικά εφικτή ή εμπορικά βιώσιμη ή ασφαλής από ελεγκτικής απόψεως για λόγους διαφάνειας και αντικειμενικότητας· καλεί την Επιτροπή να ασκήσει τις γενικές της αρμοδιότητες βάσει των κανόνων ανταγωνισμού για να διασφαλίσει ότι οι περιορισμοί στην πρόσβαση δεν χρησιμοποιούνται καταχρηστικά για λόγους στρέβλωσης του ανταγωνισμού·

30. υποστηρίζει την συνεχή αξιολόγηση των επιπτώσεων που η Επιτροπή έχει αναλάβει για να αξιολογήσει την ανάγκη για νομοθετικά μέτρα· στηρίζει τις ιδέες της Επιτροπής για τη διαφάνεια των διαρθρώσεων τιμών· επισημαίνει ότι ο διαχωρισμός δημιουργεί δυσκολίες σύγκρισης δεδομένου ότι τα διάφορα συνθετικά στοιχεία του κόστους συσσωρεύονται σε ένα μόνο τιμολογιακό στοιχείο· διερωτάται κατά πόσον είναι αναγκαία η θέσπιση νομοθεσίας για τον διαχωρισμό των βασικών δραστηριοτήτων εκκαθάρισης και διακανονισμού από τις καλούμενες υπηρεσίες "προστιθέμενης αξίας" προκειμένου να αντιμετωπισθούν εύλογα θέματα που άπτονται του ελεύθερου ανταγωνισμού, της πρόσβασης χωρίς διακρίσεις και της ελάττωσης των κινδύνων· αναμένει ότι οι προτάσεις της Επιτροπής στον τομέα αυτό θα είναι ανάλογες των προβλημάτων που εντοπίζονται στην αγορά·

31. ανησυχεί για το θέμα του κατά πόσο οι υπηρεσίες ολοκλήρωσης των συναλλαγών θα πρέπει να υπάγονται στην κατηγορία των υπηρεσιών γενικού ενδιαφέροντος· ζητεί από την Επιτροπή να μεριμνήσει ώστε οι παράγοντες που παρέχουν την ίδια υπηρεσία να ρυθμίζονται κατά τον ίδιο τρόπο·

32. πιστεύει ότι οι κεντρικοί πάροχοι υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού πρέπει να λαμβάνουν πλήρως υπόψη τα συμφέροντα των χρηστών και να μεγιστοποιούν τη διαβούλευση μαζί τους καθώς και τη διαφάνεια των διαρθρώσεων τιμολόγησης· θεωρεί ότι πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν μηδενική σταυροειδή επιδότηση μεταξύ των κεντρικών υπηρεσιών και εκείνων που προσφέρονται στον ανταγωνισμό με άλλους παράγοντες της αγοράς, ιδιαίτερα τα τραπεζικά ιδρύματα θεματοφύλακες, σύμφωνα μα όσα ήδη ισχύουν σε άλλους τομείς· θεωρεί ότι οι χρήστες πρέπει να πληρώνουν μόνο για τις υπηρεσίες που χρησιμοποιούν και να έχουν σαφή και ελεύθερη επιλογή του τόπου αγοράς τραπεζικών υπηρεσιών συναφών με τις συναλλαγές τους· θεωρεί ότι τα συστήματα διακανονισμού τίτλων που λειτουργούν σε ρευστό εμπορικής τράπεζας θα πρέπει να προσφέρουν τη δυνατότητα ρύθμισης σε ρευστό κεντρικής τράπεζας·

*

* *

33. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.

[1] ΕΕ C 38 E της 12.2.2004, σ. 265.

[2] ΕΕ L 145 της 30.4.2004, σ. 1.

[3] EE L 166 της 11.6.1998, σ. 45.

--------------------------------------------------