Η πρόταση συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας, υπό την έννοια ότι δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των στόχων της Συνθήκης και ιδίως για την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Όπως συμβαίνει και με τον έλεγχο της επικουρικότητας, δεν είναι δυνατό τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα και τις αιτίες των προβλημάτων χωρίς πρόταση τροποποίησης της οδηγίας για τον ΦΠΑ. Η αναλογικότητα της πρότασης έχει ορισμένες σημαντικές πτυχές. Πρώτον, με την εφαρμογή της πρότασης σε δύο στάδια αναγνωρίζεται ότι είναι δυνατή η εισαγωγή ορισμένων μέτρων, όπως του ορίου και των απλουστευμένων υποχρεώσεων, το 2018 χωρίς την ανάγκη ανάπτυξης οποιουδήποτε συστήματος ΤΠ. Ωστόσο, με την ημερομηνία εφαρμογής του 2021 για τα βασικά στοιχεία της πρότασης αναγνωρίζεται ότι απαιτείται κατάλληλη χρονική περίοδος προκειμένου τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη δυνατότητα ανάπτυξης και δοκιμής των συστημάτων ΤΠ. Τούτο καθιστά δυνατές τις περαιτέρω διαβουλεύσεις με τις επιχειρήσεις. Δεύτερον, αναγνωρίζεται ότι, μολονότι θα υπάρξουν προκλήσεις για τις τελωνειακές υπηρεσίες, δεδομένου ότι η κατάργηση της εξαίρεσης από τον ΦΠΑ για την εισαγωγή μικρών αυξήσεων θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του αριθμού των πακέτων για τα οποία πρέπει να εισπραχθεί ο ΦΠΑ, τούτο μετριάζεται από την απλούστευση χάρη στο καθεστώς εισαγωγών MOSS για όλα τα πακέτα αξίας έως και 150 EUR, την αύξηση στα έσοδα από τον ΦΠΑ για τα κράτη μέλη, που ανέρχεται σε 7 δισ. EUR ετησίως, και τη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις της ΕΕ που επί του παρόντος βρίσκονται σε μειονεκτική θέση.

•Επιλογή του νομικού μέσου

Η πρόταση απαιτεί την τροποποίηση τεσσάρων νομικών πράξεων. Οι κύριες τροποποιήσεις αφορούν την οδηγία 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (η «οδηγία για τον ΦΠΑ») και τον κανονισμό (ΕΕ) 904/2010 για τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του φόρου προστιθέμενης αξίας. Σχετικά μικρές τροποποιήσεις θα γίνουν στην οδηγία 2009/132/ΕΚ για καθορισμό του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 143 στοιχεία β) και γ) της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά την απαλλαγή από τον φόρο προστιθέμενης αξίας ορισμένων οριστικών εισαγωγών αγαθών και τον κανονισμό (ΕΕ) 282/2011 για τη θέσπιση μέτρων εφαρμογής της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Η στρατηγική διαβούλευσης είχε δύο κύριους στόχους. Ο πρώτος ήταν η συμβολή στην ανάλυση, στο πλαίσιο του REFIT, της εφαρμογής των αλλαγών του 2015 στους κανόνες σχετικά με τον τόπο παροχής υπηρεσιών και στο σύστημα MOSS, ενώ ο δεύτερος η συλλογή των απόψεων των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με τη δέσμευση της Επιτροπής στη στρατηγική για την ψηφιακή ενιαία αγορά για εκσυγχρονισμό του πλαισίου ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο.

Η διαδικασία διαβούλευσης είχε τέσσερις κύριες πτυχές:

(1)Διαβουλεύσεις και εργαστήρια με τα ενδιαφερόμενα μέρη, που διεξήχθησαν από τη Deloitte στο πλαίσιο της μελέτης «Options for the modernisation of cross-border e-commerce» («Επιλογές για τον εκσυγχρονισμό του διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου») (Φεβρουάριος 2015 – Ιούλιος 2016)·

(2)Σεμινάριο Fiscalis (Σεπτέμβριος 2015, Δουβλίνο) με κράτη μέλη και επιχειρήσεις·

(3)Στοχευμένες διαβουλεύσεις με τα κύρια ενδιαφερόμενα μέρη·

(4)Ανοικτή δημόσια διαβούλευση.

Οι επιπτώσεις των διάφορων επιλογών στις ΜΜΕ αποτέλεσαν κεντρικό στόχο της εν λόγω εκτίμησης επιπτώσεων. Ελήφθησαν συγκεκριμένα μέτρα για την κατανόηση και την αντιμετώπιση των ζητημάτων που αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ που ενημέρωσαν την εν λόγω αξιολόγηση τόσο από ποσοτική όσο και από ποιοτική άποψη. Για τον λόγο αυτό, διεξήχθη διαδικτυακή έρευνα, απευθυνόμενη ειδικά σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις και με τις ομάδες εκπροσώπησής τους, ενώ η Επιτροπή διασφάλισε την αντιπροσώπευση των ΜΜΕ στο συνέδριο των ενδιαφερόμενων μερών.

Περαιτέρω λεπτομέρειες είναι διαθέσιμες στο παράρτημα 2 «Συνοπτική έκθεση των διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη» της εκτίμησης επιπτώσεων.

Οι ανησυχίες που διατυπώθηκαν κατά τη διαδικασία των διαβουλεύσεων από επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, αφορούν κυρίως τους κανόνες του 2015 σχετικά με τον τόπο παροχής υπηρεσιών και την εφαρμογή του συστήματος MOSS για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες (ανάγκη καθορισμού ορίου, χρήση των κανόνων της χώρας εγκατάστασης για ορισμένες υποχρεώσεις που αφορούν τον ΦΠΑ, όπως η τιμολόγηση και η τήρηση λογιστικών βιβλίων, ο συντονισμός ελέγχου κ.λπ.) και αντικατοπτρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην παρούσα πρόταση.

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Η Επιτροπή χρησιμοποίησε την ανάλυση της Deloitte για τη μελέτη «VAT Aspects of cross-border e-commerce – Options for modernising» («Πτυχές του ΦΠΑ στο διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο – Επιλογές εκσυγχρονισμού») (Φεβρουάριος 2015 – Ιούλιος 2016), Παρτίδα 1, Παρτίδα 2 και Παρτίδα 3. Η μελέτη είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο της Επιτροπής στην παρακάτω σελίδα: http://ec.europa.eu/taxation_customs/taxation/vat/key_documents/reports_published/index_en.htm . Ο στόχος της μελέτης ήταν τριπλός. Πρώτον, να παρασχεθεί οικονομική ανάλυση των πτυχών του ΦΠΑ όσον αφορά το ηλεκτρονικό εμπόριο σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες περί ΦΠΑ (Παρτίδα 1). Δεύτερον, να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις των επιλογών υπό εξέταση για τον εκσυγχρονισμό των πτυχών του ΦΠΑ όσον αφορά το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο (Παρτίδα 2). Τρίτον, να αξιολογηθεί η εφαρμογή των αλλαγών στους κανόνες σχετικά με τον τόπο παροχής για τηλεπικοινωνιακές, ραδιοτηλεοπτικές και ηλεκτρονικές υπηρεσίες (στο εξής «ηλεκτρονικές υπηρεσίες») και στο σχετικό σύστημα MOSS που τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2015 (Παρτίδα 3). Επιπλέον, διοργανώθηκαν δύο συναντήσεις με εμπειρογνώμονες. Τον Σεπτέμβριο του 2015 διοργανώθηκε σεμινάριο στο πλαίσιο του προγράμματος Fiscalis 2020 στην Ιρλανδία, όπου έλαβαν μέρος εμπειρογνώμονες σε θέματα ΦΠΑ τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από επιχειρήσεις. Ο κύριος στόχος του σεμιναρίου ήταν η αξιολόγηση των κανόνων του 2015 σχετικά με τον τόπο παροχής υπηρεσιών και του συστήματος MOSS, καθώς και των επιλογών για τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο που συμπεριλήφθηκαν στην αρχική εκτίμηση επιπτώσεων της πρότασης. Το Απρίλιο του 2016 διοργανώθηκε δεύτερο εργαστήριο στο πλαίσιο των προγραμμάτων Fiscalis 2020 και Customs 2020 στη Σουηδία, όπου έλαβαν μέρος φορολογικοί και τελωνειακοί εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, κυρίως για την εξέταση της πρότασης από την άποψη των εισαγωγών (κατάργηση της εξαίρεσης του ΦΠΑ για την εισαγωγή μικροδεμάτων και επέκταση του συστήματος MOSS στις εισαγωγές μικροδεμάτων αξίας έως και 150 EUR). Και οι δύο συναντήσεις είχαν θετική έκβαση και οι συστάσεις που διατυπώθηκαν σε αυτές ελήφθησαν περαιτέρω υπόψη στην παρούσα πρόταση.

•Εκτίμηση επιπτώσεων