Αριθ. C 318/50 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 88 
2.16.4. Αν το Συμβούλιο δεν έχει λάβει απόφαση μέσα 
στην καθορισμένη προθεσμία, που δεν μπορεί να ξεπερνά 
τους τρεις μήνες, τα μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή. 
Βρυξέλλες, 29 Σεπτεμβρίου 1988. 
Γενικές εκτιμήσεις 
1. Η ομάδα μελέτης ΓΣΔΕ/Γύρος Ουρουγουάης παρακο­
λούθησε κατά τους μήνες που πέρασαν τις διαπραγματεύσεις 
στα πλαίσια του Γύρου της Ουρουγουάης, μέσω άτυπων 
επαφών με υπαλλήλους της Επιτροπής, όσον αφορά ειδικό­
τερα θέματα που αποτέλεσαν αντικείμενο εξέτασης από τις 
ομάδες διαπραγματεύσεων, είτε ακούγοντας τις απόψεις των 
αντιπροσώπων ορισμένων συμβαλλομένων κρατών, όπως η 
Ινδία, η Βραζιλία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, είτε με επαφές του 
εισηγητή και του προέδρου της ομάδας μελέτης με τον γενικό 
διευθυντή της Γενικής Συμφωνίας δασμών και εμπορίου 
(ΓΣΔΕ) και τη γραμματεία της, είτε με την ευκαιρία των 
συναντήσεων της ΟΚΕ με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης 
Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) και τέλος με την ευκαιρία 
μίας δημόσιας ακρόασης της επιτροπής εξωτερικών σχέσεων 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η γραμματεία του τμήματος 
εξωτερικών σχέσεων, εξάλλου, προμήθευε συνεχώς στα μέλη 
της ομάδας μελέτης ευρεία τεκμηρίωση σχετικά με τα άρθρα 
που δημοσιεύθηκαν στον εξειδικευμένο τύπο. 2.16.5. Η εξουσία που παρέχεται έτσι στην Επιτροπή να 
αποφασίζει μόνη της κρίνεται υπερβολική. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
2. Κατά το διάστημα που διέρρευσε από την διακήρυξη 
της Punta del Este για τους γενικούς στόχους του νέου Γύρου, 
και κατά τις τομεακές διαπραγματεύσεις που έγιναν κατά το 
1987, πραγματοποιήθηκαν πρόοδοι, που θεωρούνται ικανο­
ποιητικές λόγω του όγκου του έργου και της ενεργού συμμε­
τοχής πολλών αντιπροσωπειών στον καθορισμό των στόχων 
και των μεθόδων που πρέπει να υιοθετηθούν όσον αφορά 
πολυάριθμα ειδικά προβλήματα που αποτελούν αντικείμενο 
διαπραγμάτευσης. 
Η σημερινή φάση, που άρχισε τον Ιανουάριο του 1988, είναι 
η δυσκολότερη των, κυρίως ειπείν, διαπραγματεύσεων, της 
παρουσίασης των αιτημάτων και της προσφοράς παραχωρή­
σεων μεταξύ των συμβαλλόμενων χωρών. 
Προβλέπεται η πραγματοποίηση σε υπουργικό επίπεδο μιας 
συνεδρίασης, που κλήθηκε mid term review, στις αρχές του 
προσεχούς Δεκεμβρίου ώστε να καταστεί δυνατή η εκτίμηση 
της μέχρι σήμερα πορείας, να δοθεί πολιτική ώθηση για 
τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων, οι οποίες καταρχήν θα 
πρέπει να ολοκληρωθούν στα τέλη του 1990. Γνωμοδότηση για την κατάσταση και τις προοπτικές των διαπραγματεύσεων στα πλαίσια της ΓΣΔΕ/ 
Γύρος Ουρουγουάης όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των σπουδαιότερων 
βιομηχανικών χωρών, αναπτυσσόμενων χωρών και χωρών κρατικού εμπορίου 
(88/C 318/16) 
Στις 31 Μαΐου 1988, η ΟΚΕ αποφάσισε να καταρτίσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 του 
εσωτερικού κανονισμού, γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για την κατάσταση και τις προοπτικές των 
διαπραγματεύσεων στα πλαίσια της ΓΣΔΕ/Γύρος της Ουρουγουάης. 
Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων και εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής, στο οποίο ανατέθηκε η 
προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 16 Σεπτεμβρίου 1988 με 
βάση την έκθεση του εισηγητή, κ. Romoli. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη 258η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 29ης 
Σεπτεμβρίου 1988), υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
12. 12. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 318/51 
Ενόψει της συνεδρίασης αυτής, που θα πραγματοποιηθεί στο 
Μόντρεαλ στις 5 προσεχούς Δεκεμβρίου, η ΟΚΕ θεωρεί σκό­
πιμο να γνωστοποιήσει στην Επιτροπή και το Συμβούλιο τις 
απόψεις της για την πορεία των διαπραγματεύσεων, όπως 
απορρέουν από τις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά 
τις εργασίες της ομάδας μελέτης. Αυτό γίνεται με την πρό­
θεση να συμβάλει σε ένα καλύτερο καθορισμό της εκτίμησης 
και της θέσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας έναντι των άλλων 
συμβαλλομένων μερών στο Γύρο της Ουρουγουάης. 
3. Μαζί με την παρούσα γνωμοδότηση, η ΟΚΕ προετοιμά­
ζει ενημερωτική γνωμοδότηση για τις πραγματοποιούμενες 
διαπραγματεύσεις σχετικά με το γεωργικό τομέα. Συνεπώς, 
το ειδικό αυτό θέμα δεν θα εξετασθεί εδώ. Υπενθυμίζεται, 
ωστόσο, ότι η πραγματοποίηση προόδου όσον αφορά τα 
γεωργικά θέματα αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την 
τελική επιτυχία του Γύρου της Ουρουγουάης. 
4. Σε γενικό επίπεδο, η ΟΚΕ συμφωνεί πλήρως με την 
προϋπόθεση που θέτει η Επιτροπή για την ανάγκη αυστηρής 
τήρησης της αρχής της «σφαιρικότητας» των διαπραγματεύ­
σεων που προβλέπει η διακήρυξη της Punta del Este. 
Οι διαπραγματεύσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ένα 
ενιαίο σύνολο, με το οποίο τα διάφορα προβλήματα και πτυ­
χές συνδέονται στενά. Πράγματι, θα ήταν ακατανόητη η 
υποδιαίρεση των ειδικών θεμάτων των διαπραγματεύσεων 
(που ανέρχονται σε 14, εκτός από το ειδικότερο θέμα των 
«υπηρεσιών») που θα επέτρεπε την πραγματοποίηση χωρι­
στής εξέτασης των θεμάτων, με διαφορετικές προοπτικές και 
χρονολογίες όσον αφορά την επίτευξη μερικών λύσεων (όπως 
προτιμούν ορισμένοι από τους σπουδαιότερους εταίρους). 
Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους των διαπραγματεύ­
σεων συνίσταται στο να δοθεί προτεραιότητα στις τεχνικές 
πτυχές, με συγκέντρωση της προσοχής σε μερικά και ειδικά 
θέματα, και να χαθεί ο κύριος στόχος που πρέπει να είναι η 
δημιουργία δίκαιων όρων όσον αφορά τα πλεονεκτήματα και 
τις υποχρεώσεις μεταξύ των μερών για μια γενική αύξηση 
των συναλλαγών και της διεθνούς συνεργασίας. 
5. Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ θεωρεί σκόπιμο να πραγματο­
ποιήσει τις εκτιμήσεις που εντάσσονται στις τομεακές πτυχές 
των διαπραγματεύσεων σε μια γενικότερη αξιολόγηση εξετά­
ζοντας τη σημερινή κατάσταση και τις προοπτικές των 
σχέσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, με την ομάδα των 
βιομηχανικών χωρών, με τις αναπτυσσόμενες χώρες και τέλος 
με τις χώρες κρατικού εμπορίου. 
Έχει βασική σημασία να καθορισθούν κατά προτεραιότητα, 
ανάλογα με τη σημασία τους, τα προς συζήτηση θέματα, αλλά 
κυρίως να διαπιστωθεί αν τα θέματα ουσίας, οι διαφορές 
απόψεων, οι σημαντικότεροι λόγοι διαφορών των σπουδαιό­
τερων εταίρων, αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά και με 
σαφήνεια προθέσεων κατά τις διαπραγματεύσεις. Σε αντίθετη περίπτωση θα υπήρχε πράγματι ο μεγάλος κίνδυ­
νος να εξευρίσκονται τεχνικές λύσεις συμβιβασμού ή, πράγμα 
χειρότερο, να γίνονται επιφανειακές ή παραπλανητικές θερα­
πείες, που θα άφηναν άθικτες τις αντιθέσεις και τις συγκρού­
σεις συμφερόντων. Οι συγκρούσεις αυτές θα εμφανισθούν και 
πάλι μετά το τέλος των διαπραγματεύσεων, όπως δυστυχώς 
συνέβη με διάφορα θέματα που εξετάστηκαν στο Γύρο του 
Τόκυο. 
Οι σχέσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με τις βιομηχανικές 
χώρες 
6. Οι σχέσεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τις δυτικές 
βιομηχανικές χώρες συνεχίζουν να διέπονται από την General 
Agreement on Tariffs and Trade και να βασίζονται στη γενική 
αρχή της μη διάκρισης (ρήτρα του «μάλλον ευνοούμενου 
κράτους») και στην αρχή της αμοιβαιότητας. 
Η μείωση των δασμολογικών εμποδίων υπήρξε το κυριότερο 
θέμα κατά τις διαπραγματεύσεις του παρελθόντος και τα 
ικανοποιητικά αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν, ιδιαίτερα 
στο Γύρο του Τόκυο, με τη γενική μείωση του μέσου επιπέδου 
δασμών των βιομηχανικών κρατών, αφήνουν μικρά περιθώρια 
για νέες σημαντικές μειώσεις στις διεξαγόμενες διαπραγμα­
τεύσεις. 
Υπάρχουν ακόμα ορισμένα προβλήματα που αφορούν τη 
μείωση των υψηλότερων δασμολογικών επιπέδων, την ομοιό­
μορφη κατάταξη των δασμολογικών κλάσεων, ορισμένα προ­
βλήματα εκτίμησης στο τελωνείο, την παγίωση ορισμένων 
παραχωρήσεων κλπ., η πορεία όμως που πρέπει να ακολουθή­
σει η σχετική ομάδα δεν φαίνεται ιδιαίτερα δύσκολη. 
7. Αντικειμενικά φαίνεται ότι είναι πολύ πιο πολύπλοκο 
να τακτοποιηθεί το θέμα των πολυάριθμων μη δασμολογικών 
εμποδίων, σε όλες τις μορφές τους κατά τις συναλλαγές, και 
μεταξύ των βιομηχανικών χωρών. Τεχνικά δεν θα πρέπει να 
είναι δύσκολο, αν και θα είναι επίπονο, να εντοπισθούν τα 
μη δασμολογικά μέτρα στα οποία πρέπει να δοθεί προτεραιό­
τητα. Είναι όμως γνωστό ότι το πρόβλημα αυτό, της μεγαλύτε­
ρης δηλαδή πρόσβασης στις εσωτερικές αγορές, είναι το 
δυσκολότερο που αντιμετωπίζουν ορισμένες, ακόμη και πολύ 
αναπτυγμένες χώρες (όπως π.χ. η Ιαπωνία). 
Η ΟΚΕ υπογραμμίζει σχετικά ότι, παρά τις αναμφισβήτητες 
προσπάθειες και τις εμφανείς προόδους, το εμπορικό πλεόνα­
σμα της Ιαπωνίας (συγκεκριμένα εν σχέσει προς της Κοινό­
τητας) συνδυασμένο με τις σημαντικές δυσχέρειες που 
υφίστανται για τη διείσδυση στην αγορά της χώρας αυτής, 
αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα του τίθενται 
στη ΓΣΔΕ και ότι οι προσπάθειες που κατέβαλλαν οι Ιάπωνες 
για να αναπτύξουν την εσωτερική τους αγορά και τις εισαγω­
γές τους πρέπει όχι μόνο να συνεχισθούν αλλά και να εντα­
τικοποιηθούν. 
8. Στον κατάλογο των ομάδων διαπραγματεύσεων 
βρίσκονται πολλά θέματα που έχουν ως στόχο τον καθορισμό 
των σχέσεων μεταξύ βιομηχανικών και αναπτυσσόμενων 
•χωρών. Υπενθυμίζονται οι διαπραγματεύσεις για τα τροπικά 
προϊόντα, για τα κλωστοϋφαντουργικά, για τα μέτρα 
προστασίας, για το αντιτάμπιγκ, για τις άδειες εξαγωγής κλπ. 
Αριθ. C 318/52 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 88 
9. Υπάρχουν, αντίθετα, άλλα θέματα που αφορούν άμεσα 
τη σημερινή κατάσταση και τις προοπτικές των σχέσεων 
μεταξύ των ίδιων των αναπτυγμένων χωρών, μεταξύ των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των Ηνωμένων Πολιτειών, της 
Ιαπωνίας και άλλων βιομηχανικών χωρών με οικονομία της 
αγοράς. 
Πρόκειται για το θέμα των επιδοτήσεων, επιχορηγήσεων, 
κρατικών ενισχύσεων, όπως επίσης και των διακρίσεων που 
γίνονται στις κρατικές αγορές. Αναφέρονται επίσης, η μη 
τήρηση των υποχρεώσεων Standstill, με την τάση που έχουν 
ορισμένες χώρες εισαγωγής να επιβάλουν εθνικές δεσμευτι­
κές ρυθμίσεις (όπως π.χ. ο Omnibus Trade and 
Competitiveness Act of 1988 του Κογκρέσου των ΗΠΑ) στις 
διεθνείς τους υποχρεώσεις. Υπάρχουν επίσης πολλές τάσεις 
για την επιδίωξη διμερών λύσεων και συμφωνιών αυτοπεριο­
ρισμού, εκτός των διαδικασιών της ΓΣΔΕ. 
Υπενθυμίζεται ότι σε μια πιο μακροπρόθεσμη προοπτική ένα 
τμήμα αυτών των προσφυγών και συμφωνιών που είναι αμφι­
σβητούμενες θα αποτελέσουν μια προσωρινή μεταβατική 
περίοδο για να υπερπηδηθούν οι δυσκολίες που παρουσιάζει 
το άνοιγμα των εθνικών οικονομιών που είναι ήδη κλειστές 
προς τους νέους κανόνες του διεθνούς ανταγωνισμού. 
Πάντως, πρέπει να σημειωθεί ότι ένα μέρος των συμφωνιών 
αυτοπεριορισμού που δεν εμπίπτουν σαφώς σε μια κατηγορία 
οφείλει την ύπαρξη του στην αντίδραση των χωρών εισαγω­
γής που πλήττονται από επιθετικές εμπορικές πολιτικές, όπως 
το targeting, σε διάφορους τομείς, τις οποίες ασκούν ορισμέ­
νες βιομηχανικές ή νέες βιομηχανικές χώρες. 
10. Ωστόσο, όλα αυτά δημιουργούν μια κατάσταση 
ανασφάλειας και αμηχανίας στο γενικό κλίμα των διεθνών 
συναλλαγών και θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για 
να ξεπεραστεί με τον πιο συνεπή τρόπο. 
11. Στην κατάσταση αυτή έχει σημασία να αποκατασταθεί 
η αξιοπιστία του συστήματος ΓΣΔΕ κατά πρώτο με τη θερα­
πεία των σημερινών αδυναμιών του μηχανισμού του «συμβι­
βασμού των διαφωνιών» με τον οποίο ασχολείται μια ειδική 
ομάδα διαπραγματεύσεων. 
Ωστόσο, δεν φαίνεται να έχει ακόμα επιτευχθεί επαρκής 
ομοφωνία μεταξύ των σπουδαιότερων χωρών καθώς, επίσης, 
μεταξύ των αναπτυσσόμενων χωρών για τη δημιουργία μιας 
πιο αποτελεσματικής διαδικασίας για τη ρύθμιση των διαφο­
ρών η οποία να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει και τις περι­
πτώσεις διαφορών με σημαντικό πολιτικό περιεχόμενο. 
12. Ελάχιστες πρόοδοι πραγματοποιήθηκαν και στην 
αναθεώρηση των άρθρων της ΓΣΔΕ, δεδομένου ότι λόγω 
του υπερβολικά μεγάλου αριθμού τροπολογιών ενδέχεται να 
εμποδισθεί η συγκέντρωση της προσοχής στα σημεία που 
πραγματικά είναι σημαντικά. Η Επιτροπή, για παράδειγμα, 
επιθυμεί την τροποποίηση του άρθρου XII (προστασία του 
ισοζυγίου πληρωμών των αναπτυσσομένων χωρών), του 
άρθρου XVII (δημόσιες εμπορικές επιχειρήσεις), του άρθρου 
XXV (παρεκκλίσεις από τη Συνθήκη οι οποίες συμφωνούνται 
μεταξύ των κρατών) καθώς και του πρωτοκόλλου προσωρινής 
εφαρμογής. Το πραγματικό πρόβλημα, πάντως, συνίσταται στην έλλειψη 
συμφωνίας, πολιτικής βούλησης για την πιο συγκεκριμένη 
και ομόφωνη εφαρμογή των αναγκαστικά γενικών διατάξεων 
της ίδιας της συμφωνίας, που πολύ συχνά αποτελούν αντικεί­
μενο μερικής ερμηνείας. 
θα πρέπει για το θέμα αυτό να συγκεντρωθεί η προσοχή στο 
«πώς» πρέπει να εφαρμόζονται οι κανόνες, παρά να θεωρείται 
ότι είναι δυνατό να υπάρξουν θαυματουργές επιπτώσεις από 
μια ριζική αναθεώρηση των κειμένων. 
1.3. Υπάρχουν σημεία για τα οποία εκδηλώνονται στους 
κόλπους της ίδιας της ομάδας των πλέον αναπτυγμένων 
χωρών, ανεπιθύμητες διαφωνίες γνωμών, απόψεων, θεωρη­
τικών διατυπώσεων. Στην πραγματικότητα οι διαφωνίες αυτές 
εν μέρει μόνο είναι αποτέλεσμα εννοιολογικών αντιλήψεων, 
αλλά πολύ συχνά καλύπτουν αποκλειστικά εθνικά ή τομεακά 
συμφέροντα. 
1.4. Όλα αυτά εδραιώνουν την πεποίθηση ότι είναι 
αναγκαία μια αποσαφήνιση επί της ουσίας, η επιδίωξη μιας 
προκαταρκτικής συναίνεσης μεταξύ των μεγαλύτερων βιομη­
χανικών χωρών πάνω σε λίγα αλλά θεμελιώδη αξιώματα. 
Πρέπει π.χ. να διερωτηθεί κανείς για το πως η αρχή του 
«συγκριτικού πλεονεκτήματος» στην παραγωγή αγαθών και 
υπηρεσιών, η οποία για ορισμένους θα πρέπει να έχει προ­
τεραιότητα, μπορεί να συνυπάρξει και να συγκερασθεί με την 
αρχή των θεμιτών εθνικών συμφερόντων (που προβλέπεται 
σε διάφορα άρθρα της ίδιας της ΓΣΔΕ) που απειλούνται από 
τις επιθέσεις του εξωτερικού ανταγωνισμού. 
Η ΟΚΕ κρίνει ότι δεν είναι λογικό να απαιτείται μια αυστηρή 
εφαρμογή της αρχής του «συγκριτικού πλεονεκτήματος» 
εκτός αν επιδιώκεται η δημιουργία σοβαρών εντάσεων στις 
διεθνείς οικονομικές σχέσεις. 
Μεγάλο μέρος των σημερινών συζητήσεων σε διεθνές επίπεδο 
και στην έδρα της ΓΣΔΕ για τις επιχορηγήσεις, τις εθνικές 
ενισχύσεις, την προστασία των εσωτερικών αγορών, τις μερι­
κές λύσεις εκτός του πολυμερούς πλαισίου, απορρέει ακριβώς 
από το γεγονός ότι δεν έχει ποτέ αποσαφηνισθεί αυτή η 
σύγκρουση αρχών. 
Η επιβίωση σημαντικών τομέων, που θεωρούνται από πολ­
λούς στρατηγικοί, βρίσκεται στο κέντρο αυτής της προβλη­
ματικής (από το σιδηρουργικό έως το ναυπηγικό τομέα, τον 
πετροχημικό, την ίδια τη γεωργία και πολλούς ακόμη τομείς). 
15. Εμφανίζεται το παράδοξο να επιδιώκεται, στα πλαίσια 
των διαπραγματεύσεων της ΓΣΔΕ, η εξεύρεση μερικών 
λύσεων και λύσεων συμβιβασμού χωρίς να έχουν προηγουμέ­
νως αντιμετωπισθεί και επιλυθεί τα θέματα αρχής. 
Η λογική πρόταση για την κατάρτιση ενός κώδικα 
προστασίας προς συμπλήρωση του άρθρου XIX της Συνθή­
κης, με σκοπό την επαναφορά όλων των προστατευτικών 
μέτρων στα πλαίσια της ΓΣΔΕ με υποχρεωτική κοινοποίηση 
και διαφάνεια, θα είχε ελάχιστες πιθανότητες επιτυχίας αν δεν 
συμφωνούσαν οι πιο σημαντικοί εταίροι πάνω στις βασικές 
προϋποθέσεις που συνεπάγεται αυτό το μέτρο. Η ΕΟΚ θα 
12. 12.88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 318/53 
μπορούσε να δώσει το παράδειγμα προσφεύγοντας συστη­
ματικά στην κοινοποίηση των μέτρων της. 
16. Πάντως, η ρήτρα προστασίας του άρθρου XIX, η οποία 
δεν παρέχει τη δυνατότητα επιλεκτικότητας και συνεπάγεται 
αντίστροφα προοδευτικές και χρονικά περιορισμένες παρεμ­
βάσεις, δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση των πρακτικών 
ορισμένων χωρών, που δημιουργούν στρεβλώσεις και αντι­
τίθενται στις αρχές της ΓΣΔΕ όπως, για παράδειγμα, τις 
επιδοτήσεις βιομηχανικών προϊόντων, το ντάμπιγκ, τα εμπό­
δια στις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων, κλπ. Όλες αυτές 
οι πρακτικές αποτελούν συστατικά στοιχεία μιας επίθεσης 
εναντίον συγκεκριμένων παραγωγικών τομέων (targeting) που 
μπορεί να είναι ιδιαίτερα καταστρεπτική για ολόκληρους 
τομείς της κοινοτικής βιομηχανίας. Στις περιπτώσεις αυτές, 
ειδικά μέτρα αυτοπεριορισμού έναντι χωρών που ασκούν 
παρόμοιες πρακτικές είναι απολύτως νόμιμα και θα πρέπει να 
διαρκούν όσο χρόνο υφίστανται οι ανώμαλες καταστάσεις οι 
οποίες προεκάλεσαν την εφαρμογή τους. Τα μέτρα αυτά, 
πάντως, θα πρέπει να είναι διαφανή και να κοινοποιούνται, 
ιδιαίτερα, στην ΓΣΔΕ. 
17. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι εναπόκειται κυρίως στο αίσθημα 
ευθύνης των μεγαλύτερων χωρών του βιομηχανικού κόσμου 
το να προχωρήσουν σε μια συζήτηση επί της ουσίας, που 
θα αποσαφηνίσει τους μελλοντικούς προσανατολισμούς των 
διεθνών οικονομικών σχέσεων, έτσι ώστε το πολυμερές 
σύστημα συναλλαγών που πρέπει να ρυθμίζει η ΓΣΔΕ να 
βασίζεται σε στέρεα θεμέλια. Με τον τρόπο αυτό, μεταξύ 
άλλων, μπορούν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για τον 
καθορισμό ενός συνόλου αποτελεσματικών κανόνων για τις 
σχέσεις μεταξύ βιομηχανικών και αναπτυσσόμενων χωρών. 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα θα πρέπει να προωθήσει ενεργά την 
αποσαφήνιση αυτή, η οποία περισσότερο έχει πολιτικό παρά 
τεχνικό χαρακτήρα, και θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί σε 
ανώτερο επίπεδο. 
Η ΟΚΕ υπενθυμίζει σχετικά τα αναφερόμενα στο κείμενο της 
γνωμοδότησης όσον αφορά με τις «συνέπειες για την πορεία 
και τη λειτουργία των διαπραγματεύσεων του Γύρου της 
Ουρουγουάης και τη λειτουργία του διεθνούς εμπορίου, της 
οικονομικής εξέλιξης και της σημερινής πολιτικής των 
Ηνωμένων Πολιτειών», που υιοθέτησε η ΟΚΕ στις 2 Ιουλίου 
1987. 
Στη γνωμοδότηση αυτή αναφέρονται: 
«Έφθασε συνεπώς η στιγμή vu προτείνει η Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες μια ειλικρινή, 
γενική αποσαφήνιση, με θέμα την κοινή επιδίωξη μιας 
νέας διεθνούς οικονομικής ισορροπίας που θα βασίζεται 
στην αλληλεγγύη και στην ειλικρινή αμοιβαιότητα.» 
«Για την επιτυχή ολοκλήρωση των πολυμερών διαπραγ­
ματεύσεων και του γύρου της Ουρουγουάης η συζήτηση, 
στην οποία θα πρέπει αργότερα να συμμετάσχουν όλες οι 
μεγάλες δυτικές χώρες, δεν θα πρέπει να περιορισθεί μόνο 
σε εμπορικά προβλήματα, αλλά θα πρέπει ταυτόχρονα 
να αναφερθεί στο διεθνές νομισματικό σύστημα, στην 
επιδίωξη μιας σωστής ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και 
ζήτησης των πρώτων υλών και των γεωργικών προϊό­
ντων.» 18. Η ΟΚΕ ανανεώνει την πρόσκληση της διασαφηνί­
ζοντας ότι οπωσδήποτε δεν πρόκειται για τον καθορισμό 
ειδικών κανόνων για τις σπουδαιότερες βιομηχανικές χώρες 
αλλά για την πραγματοποίηση της επιβαλλόμενης επαλήθευ­
σης και διασάφησης των αρχών πάνω στις οποίες θα πρέπει να 
βασιστεί ένα συνολικό αποτελεσματικό πολυμερές σύστημα 
ΓΣΔΕ. Σίγουρα θα ήταν καλύτερα αν η επιθυμητή διασάφηση 
είχε προηγηθεί της έναρξης του Γύρου της Ουρουγουάης. 
Όμως πιστεύεται ότι η απόφαση αυτή δεν είναι πια δυνατόν 
να αναβληθεί. Η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ, μετά τις προσεχείς 
εκλογές, θα μπορούσε να προσφέρει την κατάλληλη ευκαιρία 
για μια εξέταση σε βάθος. 
Η ΟΚΕ διαπιστώνει με λύπη ότι με την υιοθέτηση του νέου 
εμπορικού νόμου (Trade Act) από το Κονγκρέσο των ΗΠΑ 
δεν ακολουθείται διόλου ο επιδιωκόμενος στόχος: το γεγονός 
αυτό επιβεβαιώνει τις ανησυχίες που είχε εκφράσει στη γνω­
μοδότηση του Ιουλίου 1987. 
Ο εμπορικός νόμος προάγει μια νοοτροπία προστατευτισμού 
διεθνώς και δεν ευνοεί ούτε τη διατήρηση του status quo που 
ζήτησαν οι εμπνευστές του Γύρου της Ουρουγουάης ούτε την 
πολυμέρεια που αποτελεί το θεμέλιο της ΓΣΔΕ. 
Η Κοινότητα θα έπρεπε ίσως να διερωτηθεί σοβαρά αν ενδεί­
κνυται η συνέχιση των τρεχουσών διαπραγματεύσεων. 
Εντωμεταξύ η Επιτροπή των ΕΚ θα έπρεπε χωρίς καθυστέ­
ρηση να εξετάσει το ενδεχόμενο της υιοθέτησης, εκ μέρους 
της ΕΟΚ, ανάλογων διατάξεων (Mirror Legislation). 
Η ΟΚΕ υπενθυμίζει τέλος ότι τα εμπορικά προβλήματα δεν 
είναι δυνατό να διαχωρισθούν από τα νομισματικά προβλή­
ματα και ότι η υπερβολική υποτίμηση ενός νομίσματος 
(ηθελημένη ή όχι) ή αντίστροφα η υπερβολική του ανατίμηση 
έχουν συχνά επιπτώσεις μεγαλύτερες από τους δασμούς. 
Οι πρόοδοι στις διαπραγματεύσεις της ΓΣΔΕ θα πρέπει να 
βαδίζουν παράλληλα με τις προόδους που απαιτούνται για 
την εγκαθίδρυση ενός ικανοποιητικού διεθνούς νομισματικού 
συστήματος. 
Οι σχέσεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τις αναπτυσσόμε­
νες χώρες 
19. Η πορεία των διαπραγματεύσεων όσον αφορά τα θέματα 
που άπτονται άμεσα των σχέσεων μεταξύ των βιομηχανικών 
και των αναπτυσσόμενων χωρών επιβάλλει σύνθετες εκτι­
μήσεις. 
Τονίζεται ότι η αθρόα συμμετοχή σε μια ανεπίσημη «Ομάδα 
PVD (pays en voie de developpement — αναπτυσσόμενες 
χώρες) του συνόλου των αναπτυσσόμενων χωρών, χωρίς δια­
φοροποιήσεις για την αντικειμενικά διαφορετική οικονομική 
και κοινωνική τους κατάσταση και τις διαφορετικές προοπτι­
κές τους, δεν διευκολύνει τον εντοπισμό των καταλληλότερων 
λύσεων για τις πραγματικές καταστάσεις που πρόκειται να 
αντιμετωπισθούν. 
Η ΓΣΔΕ, στο μέρος IV (Εμπόριο και Ανάπτυξη) προβλέπει 
την παραχώρηση μιας διαφοροποιημένης, πιο ευνοϊκής, μετα­
χείρισης στις αναπτυσσόμενες χώρες εκ μέρους των αναπτυγ-
Αριθ. C 318/54 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 88 
μένων χωρών οι οποίες πρέπει να παραιτηθούν από την αρχή 
της αμοιβαιότητας και οι οποίες αναλαμβάνουν να προωθή­
σουν τις εξαγωγές των εν λόγω χωρών. 
Παρατηρείται η διαμόρφωση μιας γενικής συναίνεσης για 
ευνοϊκότερη μεταχείριση που θα πρέπει να έχουν οι φτωχότε­
ρες χώρες (π.χ. στην Αφρική νοτίως της Σαχάρας), για τις 
οποίες έχουν προταθεί, μεταξύ άλλων, ειδικές ενισχύσεις. 
Παραμένουν οπωσδήποτε ορισμένες αμφιβολίες. 
Είναι γνωστό π.χ. ότι η ομάδα των ανεπτυγμένων βιομηχανι­
κών χωρών της νοτιοανατολικής Ασίας δεν έχει εξωτερικό 
χρέος και μάλιστα παρουσιάζει ένα σημαντικό πλεόνασμα 
στο εμπορικό ισοζύγιο, λόγω και της αύξησης των εξαγωγών 
που οφείλεται στο γεγονός ότι τα εθνικά νομίσματα ήταν 
συνδεδεμένα με το δολάριο ΗΠΑ κατά το διάστημα της χειρό­
τερης του υποτίμησης. Υπενθυμίζονται, επίσης, οι πολιτικές 
που ακολουθούν σε συγκεκριμένους τομείς οι χώρες αυτές με 
μαζικές επενδύσεις και επιδοτήσεις οι οποίες τους επιτρέπουν 
να επωφελούνται ταυτόχρονα των υπερσύγχρονων εγκα­
ταστάσεων και των εξαιρετικά χαμηλών μισθών και κοινω­
νικών εισφορών. 
Διερωτάται κανείς κατά πόσο είναι σκόπιμο να επιφυλάσσε­
ται σε αυτή την ομάδα χωρών κατά τις διαπραγματεύσεις της 
ΓΣΔΕ η ίδια μεταχείριση σε σχέση π.χ. με την ομάδα των 
χωρών της Λατινικής Αμερικής, ή άλλων χωρών, που είναι 
υπερχρεωμένες και που είναι αναγκασμένες να ακολουθούν 
εξαιρετικά περιοριστικές οικονομικές πολιτικές. [Ενημε­
ρωτική έκθεση της ΟΚΕ για την «Υπερχρέωση των χωρών 
ΑΚΕ» (1987)]. 
20. Πρέπει να τονισθεί, μεταξύ άλλων, ότι στην ομάδα 
PVD των αναπτυσσόμενων χωρών, που καθοδηγείται από 
ορισμένες χώρες, συμμετέχουν αθρόα όλες οι χώρες της Αφρι­
κής, των Καραϊβικών και του Ειρηνικού, χωρίς να υπάρχει 
στη συμπεριφορά τους καμία διαφοροποίηση λόγω των προ-
τιμησιακών τους σχέσεων με τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες. 
Οι χώρες ΑΚΕ ανησυχούν για το ενδεχόμενο διάβρωσης των 
πλεονεκτημάτων που έχουν αποκτήσει έναντι της ΕΟΚ και 
ζητούν συνεχώς την αλληλεγγύη της Κοινότητας: θα ήταν 
καλό η αναγνώριση αυτή του ρόλου της Κοινότητας να 
εκφρασθεί με κάποιο τρόπο στη συμπεριφορά των χωρών 
ΑΚΕ κατά τις διαπραγματεύσεις του Γύρου της Ουρουγουάης. 
21. Από την πορεία των συζητήσεων μεταξύ των διάφορων 
ομάδων διαπραγματεύσεων του γύρου της Ουρουγουάης φαί­
νεται ότι υπάρχουν ορισμένα σημεία προόδου (π.χ. όσον 
αφορά την ελευθέρωση των τροπικών προϊόντων). Όμως 
είναι πολύ περισσότερα τα σημεία διαφωνίας και σύγκρουσης 
μεταξύ των συμβαλλόμενων χωρών, που οδηγούν στη βραδεία 
εξέλιξη των εργασιών. Ορισμένα από αυτά τα σημεία απόκλι­
σης παραμένουν από προηγούμενες διαπραγματεύσεις (πρό­
βλημα των κλωστοϋφαντουργικών, γεωργικά προϊόντα, μέτρα 
προστασίας, αντιντάμπιγκ κλπ.). 
Άλλα σημεία αφορούν νέα θέματα του γύρου της Ουρου­
γουάης, όπως είναι οι εμπορικές πτυχές της προστασίας των 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, τα εμπορικά μέτρα 
για τις επενδύσεις και, τέλος, ο τομέας των υπηρεσιών. Στα θέματα αυτά η στάση των αναπτυσσόμενων χωρών είναι εξαι­
ρετικά συνετή, αν όχι σαφώς διστακτική. 
Για πολλά από αυτά τα θέματα επίσης, οι μεγαλύτερες 
δυσκολίες απορρέουν από την έλλειψη αποσαφήνισης 
ορισμένων προβλημάτων ουσίας που συνεχίζουν να επηρεά­
ζουν αρνητικά τις σχέσεις μεταξύ των αναπτυσσόμενων και 
των βιομηχανικών χωρών. 
22. Δεν εξετάστηκε π.χ. το πρόβλημα του ονομαζόμενου 
«κοινωνικού ντάμπιγκ», της απουσίας, δηλαδή, ακόμα και 
στο πλέον χαμηλό επίπεδο, σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, 
των στοιχειωδών δικαιωμάτων και της βασικής προστασίας 
των εργαζομένων. 
Οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις στη Γενεύη θα έπρεπε να 
λάβουν υπόψη τις θέσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας 
(ΔΟΕ) στον τομέα αυτό τις οποίες η Κοινότητα έχει εγγυηθεί 
και στις οποίες η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή συχνά 
έχει αναφερθεί. 
Διερωτάται κανείς κατά πόσο είναι θεμιτό να επιτυγχάνεται 
ένα «συγκριτικό πλεονέκτημα» στο κόστος παραγωγής με 
τέτοια μέσα και με τέτοια τιμή. 
23. Δεν μελετήθηκαν σωστά ορισμένες πολιτικές των 
χωρών που παράγουν πρώτες ύλες και που εφαρμόζουν διαφο­
ρετικές τιμές στην εξαγωγή σε σχέση με τις χαμηλότατες 
τιμές, σε ορισμένες περιπτώσεις μηδενικές, για τη χρησιμο­
ποίηση των πρώτων υλών στις τοπικές βιομηχανίες. 
Είναι απόλυτα γνωστές οι δυσκολίες που πολλές χώρες παρα­
γωγής πρώτων υλών αντιμετωπίζουν εδώ και πολλά χρόνια, 
ιδιαίτερα λόγω της κάμψης των διεθνών τιμών· το γεγονός 
αυτό, όμως, δεν πρέπει να εμποδίσει τη διαπίστωση ότι 
ορισμένες συμπεριφορές δεν συμφωνούν διόλου με τους κανό­
νες της ΓΣΔΕ. Αναφέρονται, για παράδειγμα, η παραγωγή 
πετροχημικών προϊόντων και προϊόντων με υψηλή ενερ­
γειακή απόδοση ορισμένων χωρών της Μέσης Ανατολής, οι 
πρακτικές των διπλών τιμών οι οποίες εισάγουν διακρίσεις, 
η πρακτική του εφοδιασμού σε πρώτες ύλες κατ'αποκλειστι-
κότητα (όπως στον τομέα των μη σιδηρούχων μεταλλευμά­
των), η πρακτική του κλεισίματος των αγορών, η πρακτική 
του ντάμπιγκ, κλπ. Πρέπει να σημειωθεί ότι τις πρακτικές 
αυτές ακολουθούν πολλές αναπτυσσόμενες χώρες καθώς, 
επίσης, και διάφορες βιομηχανικές χώρες ή χώρες προχωρη­
μένης βιομηχανικής ανάπτυξης όπως η Ιαπωνία, η Νότιος 
Κορέα, η Βραζιλία, κλπ. 
24. Δεν έχουν επίσης ληφθεί υπόψη, οι περιοριστικές 
συμπεριφορές ορισμένων πολύ γνωστών καρτέλ μεταξύ παρα­
γωγικών χωρών (και όχι μόνο του ΟΠΕΧ), τα οποία εδώ 
και δεκαετίες διαμορφώνουν καταστάσεις κατάχρησης της 
δεσπόζουσας θέσης, που είναι αποτέλεσμα περιοριστικών 
πρακτικών στις συναλλαγές. 
Η ομάδα που διεξάγει τις διαπραγματεύσεις για τα προϊόντα 
που κατασκευάζονται από φυσικούς πόρους δυσκολεύεται να 
συνεχίσει επειδή ακριβώς υπάρχουν άλυτα προβλήματα και 
12. 12. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 318/55 
ανασφάλειες στους κόλπους των ίδιων των βιομηχανικών 
χωρών (συζητείται ακόμα η συμπερίληψη των ενεργειακών 
προϊόντων, η πρόσβαση στους αλιευτικούς πόρους, το θέμα 
ορισμένων ειδικών προϊόντων). 
Εξάλλου, οι βιομηχανικές χώρες δεν μπόρεσαν μέχρι σήμερα 
να υιοθετήσουν ομόφωνη στάση ούτε όσον αφορά τα κριτήρια 
για την κατάταξη των αναπτυσσόμενων χωρών που θα έπρεπε 
να επωφελούνται από το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων 
(ΣΓΠ). Είναι απαραίτητο και για το λόγο αυτό να εξεταστούν 
οι σχέσεις τους ως προς τις αναπτυσσόμενες χώρες. 
25. Η ομάδα των αναπτυσσόμενων χωρών στο σύνολο της 
φαίνεται ότι έχει πολύ σαφείς απόψεις σε ένα βασικό σημείο: 
την επιδίωξη δηλαδή ευρύτερης και ελεύθερης πρόσβασης 
στις αγορές των δυτικών χωρών. 
Επικρατεί όμως απόλυτη σιωπή σε ό,τι αφορά την αντίστοιχη 
πτυχή: το κλείσιμο των δικών τους αγορών, των παγιωμένων 
πρακτικών παρεμπόδισης των εισαγωγών, των απρόσβατων 
συστημάτων αδειών, εγκρίσεων, των συναλλαγματικών 
δεσμεύσεων, των υψηλότατων δασμών, που απομονώνουν τις 
εσωτερικές αγορές αυτών των χωρών — μολονότι υπάρχουν 
και εξαιρέσεις — από τις κανονικές συναλλαγές της ελεύθε­
ρης αγοράς. 
Είναι σαφές ότι μια τέτοια μονομερής ερμηνεία των σκοπών 
των διαπραγματεύσεων της ΓΣΔΕ είναι απαράδεκτη. 
Θα ήταν σκόπιμο οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες και οι άλλες 
δυτικές βιομηχανικές χώρες να υπενθυμίζουν συνεχώς, και 
σαφώς, στις αναπτυσσόμενες χώρες, με τις οποίες διαπραγμα­
τεύονται, την υποχρέωση που έχει αναληφθεί στην Punta del 
Este. Η υποχρέωση αυτή αν και έχει αρνητική διατύπωση 
είναι σαφής. 
«από τις συμβαλλόμενες αναπτυσσόμενες χώρες δεν θα 
ζητηθεί να συνεισφέρουν σε βάρος της εθνικής και οικο­
νομικής τους ανάπτυξης και των εμπορικών τους 
αναγκών.» 
Με θετικούς όρους αυτό σημαίνει ότι εκείνες οι αναπτυσσόμε­
νες χώρες που έχουν ήδη φθάσει σε υψηλά επίπεδα ανάπτυ­
ξης, παραγωγής, κατανάλωσης και δημοσιονομικής ισορρο­
πίας έχουν καθήκον να αναλάβουν μέρος των υποχρεώσεων, 
να προχωρήσουν δηλαδή στην ελευθέρωση των εθνικών τους 
αγορών, σε συνάρτηση με τα οφέλη που έχουν ή θα έχουν 
από την αύξηση των διεθνών συναλλαγών. 
Για τις χώρες αυτές θα πρέπει να προβλεφθεί ρητή εξαίρεση 
από τις διατάξεις του μέρους IV της ΓΣΔΕ οι οποίες θεσπίζουν 
αποκλειστικά για τις αναπτυσσόμενες χώρες παραχωρήσεις, 
προνόμια και εξαιρέσεις από τις υποχρεώσεις που απορρέουν 
από τη ΓΣΔΕ. 
26. Παραμένει ωστόσο το σοβαρότατο πρόβλημα των 
χωρών του τρίτου κόσμου οι οποίες συσσώρευσαν ένα τέτοιο 
όγκο εξωτερικού χρέους που για την εξυπηρέτηση του απαι­
τείται μεγάλο μέρος της αξίας των εξαγωγών τους. Οι χώρες αυτές κατά τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις της 
ΓΣΔΕ είναι αντικειμενικά αδύνατο να προχωρήσουν σε μεγα­
λύτερο άνοιγμα και ένταξη των οικονομιών τους στο διεθνές 
οικονομικό σύστημα. 
Αυτό το συλλογισμό εκφράζει επίσης η οικονομική δήλωση 
της Διάσκεψης Κορυφής του Τορόντο της 19-21 Ιουνίου των 
επτά κυριότερων βιομηχανικών χωρών. 
27. Μπροστά σ'αυτή την κατάσταση, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα και οι άλλες βιομηχανικές χώρες 
έχουν δύο τρόπους για ενεργό παρέμβαση. 
Ο πρώτος συνίσταται στην ενίσχυση του συστήματος της 
ΓΣΔΕ, όσον αφορά τις εξουσίες και την αποτελεσματικότητα 
της, με τον ακριβή καθορισμό κωδίκων συμπεριφοράς και 
κατάλληλων μέσων για να διαδραματίσει το σύστημα τον 
ρόλο του φύλακα του πολυμερούς πλαισίου και του υποστη­
ρικτή της ανάγκης για διαφάνεια και ελευθέρωση των διεθνών 
αγορών. 
Η σπουδαιότερη φροντίδα πρέπει να επιδειχθεί ως προς τη 
συνέπεια, ορθολογικότητα και λειτουργικότητα του συστή­
ματος. 
Όλα αυτά πρέπει να γίνουν με επίγνωση του γεγονότος ότι 
οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν μπορούν άμεσα να ενταχθούν 
στις νέες ρυθμίσεις και ότι θα χρειασθεί περισσότερος χρόνος 
για την υλοποίηση των προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν τη 
διευθέτηση των διαρθρωτικών ανισορροπιών τους και ειδικό­
τερα του χρέους τους. 
Η δημιουργία ενός συστήματος κανόνων και κωδίκων στη 
ΓΣΔΕ, ορθολογικού και ισορροπημένου, προσαρμοσμένου 
στις συνθήκες ενός μεταβαλλόμενου κόσμου, θα αποτελέσει 
ένα βασικό στοιχείο για εκτίμηση και επαλήθευση της βούλη­
σης όλων των αναπτυσσόμενων χωρών, που θα ζητήσουν 
την αλληλεγγύη και την οικονομική ενίσχυση του δυτικού 
κόσμου, για το κατά πόσο αποδέχονται την πλήρη ένταξη 
τους στο σύστημα της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς που 
εξασφαλίζει το πολυμερές σύστημα της ΓΣΔΕ. 
28. Οι διαπραγματεύσεις στα πλαίσια της ΓΣΔΕ έχουν 
συνεπώς αποφασιστικό χαρακτήρα για να καθορίσουν επιτέ­
λους οι βιομηχανικές χώρες της Δύσης μια σφαιρικότερη και 
καταλληλότερη πολιτική όσον αφορά τη διεθνή οικονομία· 
θα πρέπει να ζητηθεί από τις χώρες που μπορούν να αναλά­
βουν τις ευθύνες τους. 
Το σύστημα της ΓΣΔΕ δεν αποτελεί βέβαια την αιτία της 
κρίσης που διέρχεται η διεθνής οικονομία. Δεν υπάρχει όμως 
αμφιβολία ότι, κατά τις τελευταίας δεκαετίες, υποβαθμίστηκε 
σοβαρά η συμβολή που θα μπορούσε να έχει μια λογική 
αύξηση των συναλλαγών στη διεθνή οικονομική ανάπτυξη. 
Είναι αναπόφευκτο να υπενθυμιστεί ότι για πολύ καιρό οι 
κανόνες που επέβαλε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την 
εξυγίανση της οικονομίας στις αναπτυσσόμενες χώρες, που 
είχαν ανάγκη από οικονομική στήριξη, είχαν έναν προσανα­
τολισμό που απέβλεπε σε μείωση της εσωτερικής κατανάλω­
σης, μείωση των εισαγωγών και κατά συνέπεια των επενδύ-
Αριθ. C 318/56 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 88 
σεων. Αντίθετα, θα ήταν λογικότερο να καταβληθούν 
προσπάθειες εξεύρεσης του σημείου ισορροπίας σε ένα 
υψηλότερο επίπεδο συναλλαγών, εξαγωγών, εισαγωγών και 
επενδύσεων των χωρών αυτών στις σχέσεις τους με το διεθνές 
οικονομικό σύστημα. 
29. Όσον αφορά το δεύτερο τρόπο παρέμβασης, η ΟΚΕ 
εκφράζει την ικανοποίηση της για το γεγονός ότι η Επιτροπή 
των ΕΚ τάχθηκε εδώ και καιρό υπέρ μιας ουσιαστικής προ­
σέγγισης μεταξύ των διάφορων διεθνών πολυμερών οργανι­
σμών, με την ενσωμάτωση του οργανισμού ΓΣΔΕ, που θα 
ενισχυθεί όσον αφορά τις δομές και την αντιπροσωπευτικό-
τητα των κυβερνήσεων των συμβαλλόμενων χωρών, στο 
πλευρό του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Διεθνούς 
Τράπεζας. Οι τελευταίοι αυτοί οργανισμοί έχουν ανάγκη, 
μεταξύ άλλων, από δυναμική αναζωογόνηση και αναθεώρηση 
των πολιτικών τους. 
Η ΟΚΕ καλεί συνεπώς το Συμβούλιο και την Επιτροπή να 
επιμείνουν αποφασιστικά στη δράση που έχει αναληφθεί ώς 
τώρα. Ο επιδιωκόμενος από τις δυτικές χώρες σκοπός, στα 
πλαίσια μιας μακρόπνοης στρατηγικής, θα πρέπει να είναι η 
προοδευτική ανάκαμψη των οικονομιών των αναπτυσσόμε­
νων χωρών και η υπέρβαση της διαρθρωτικής κρίσης, που 
για διάφορες αιτίες τις έχει εξασθενήσει για πολύ καιρό. 
Η βαθμιαία νέα ένταξη των χωρών αυτών, των οικονομιών 
τους και των λαών τους στον κόσμο των διεθνών συναλλαγών 
μπορεί να δώσει μια τεράστια ώθηση στην ανάπτυξη της 
διεθνούς οικονομίας, στην οποία η ίδια η Ευρωπαϊκή Κοινό­
τητα μπορεί να συμμετάσχει πολύπλευρα. 
Συμμετοχή των χωρών κρατικού εμπορίου στις διαπραγματεύ­
σεις ΓΣΔΕ 
30. Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων του Γύρου Ουρου­
γουάης παρευρίσκονται με την ιδιότητα του κράτους μέλους 
η Τσεχοσλοβακία (η οποία εξαρχής ήταν μέλος της ΓΣΔΕ), 
η Πολωνία, η Ρουμανία, η Ουγγαρία και η Λαϊκή Κίνα η 
οποία ζήτησε να επανέλθει ως ιδρυτικό μέλος της ΓΣΔΕ. Η 
Βουλγαρία υπέβαλε πρόσφατα επίσημη αίτηση προσχώρησης 
στην ΓΣΔΕ. Η Σοβιετική Ένωση έχει εκδηλώσει για την ώρα 
γενικό ενδιαφέρον να προσεγγίσει την ΓΣΔΕ, στα πλαίσια 
του ανοίγματος της οικονομικής πολιτικής των σημερινών 
της ιθυνόντων. 
31. Η διακήρυξη της Punta del Este του Σεπτεμβρίου 1986 
δεν αναφέρεται ρητά στα προβλήματα που θέτει η συμμετοχή 
των χωρών κρατικού εμπορίου στο πολυμερές σύστημα 
ΓΣΔΕ, μολονότι έχει γίνει εκτενώς γνωστό ότι υπάρχουν στο 
σημείο αυτό μεγάλης σημασίας εννοιολογικές και πραγματι­
κές δυσκολίες. Η προσχώρηση των σημερινών κρατών μελών 
στην ΓΣΔΕ ανάγεται στο χρονικό διάστημα 1965-1973 και 
καθορίσθηκε κυρίως από πολιτικούς λόγους, δηλαδή από τη 
βούληση να βελτιωθούν και οι οικονομικές σχέσεις με τις 
χώρες αυτές. Ωστόσο, ήδη από την αρχή έγινε φανερό ότι η 
γενική συμφωνία δεν ήταν κατάλληλη, στην αρχική της 
μορφή, να ρυθμίσει τις εμπορικές σχέσεις με χώρες που έχουν οικονομικά συστήματα με διαφορετική διάρθρωση και 
απέχουν από τις αρχές της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς. 
Τα πρωτόκολλα προσχώρησης στη ΓΣΔΕ (της Πολωνίας το 
1967, της Ρουμανίας το 1971) περιέχουν ρήτρες εκλεκτικής 
προστασίας που επιτρέπουν π.χ. την εισαγωγή ποσοτικών 
περιορισμών στις ανταλλαγές και την έναρξη διαδικασιών 
αντιντάμπινκ ή αντιποίνων σε περίπτωση που οι χώρες κρα­
τικού εμπορίου εφαρμόζουν εμπορικές πρακτικές που νοθεύ­
ουν τον ανταγωνισμό. 
32. Όμως, δεν αντιμετωπίσθηκε ποτέ με τρόπο σαφή το 
κυριότερο πρόβλημα: το εξωτερικό εμπόριο πολλών από τις 
χώρες αυτές διεξάγεται μέχρι σήμερα υπό καθεστώς μονοπω­
λίου, κεντρικού προγραμματισμού, μη διαφάνειας, με 
απόλυτη εξουσία διακριτικής ευχέρειας στα χέρια των κεντρι­
κών και περιφερειακών αρχών που ελίσσονται, ανάλογα με 
τις ανάγκες, ποσότητες, τιμές, άδειες, τη συναλλαγματική 
διαθεσιμότητα, τις ειδικές εγκρίσεις ή απαγορεύσεις. Κάτω 
από αυτές τις συνθήκες οι δασμοί και οι τιμές χάνουν τη 
σημασία τους· δεν μπορεί να τηρηθεί η αρχή της «μεταχείρι­
σης μάλλον ευνοουμένου κράτους», δηλαδή η μη άσκηση 
διακρίσεων απέναντι σε τρίτες χώρες και επιχειρηματίες που 
δρουν σε καθεστώς ελεύθερου ανταγωνισμού, που αποτελούν 
τις βάσεις του πολυμερούς συστήματος ΓΣΔΕ. 
Προστίθεται ακόμα το γεγονός ότι η διαμόρφωση των τιμών 
δεν εξαρτάται από τη συνάντηση μεταξύ προσφοράς και ζήτη­
σης, ενώ η δημόσια ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής αφαιρεί 
κάθε έννοια από τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις των αρχών 
των χωρών αυτών να αποφύγουν επιδοτήσεις και δημόσιες 
ενισχύσεις και καθιστούν προβληματική την εφαρμογή, εκ 
μέρους τρίτων χωρών, των διαδικασιών αντιντάμπινκ και την 
επιβολή δασμών ως αντιστάθμισμα, ελλείψει κάθε αναφοράς 
σε τιμές και κόστος παραγωγής της εξωτερικής αγοράς. 
Οι δυσκολίες αυτές έγιναν έκδηλες κατά τα παρελθόντα έτη. 
33. Με άλλα λόγια, η συμμετοχή των χωρών κρατικού 
εμπορίου στο πολυμερές σύστημα ΓΣΔΕ αποτέλεσε μέχρι 
σήμερα στην πραγματικότητα ένα επινόημα, που έγινε ανεκτό 
κυρίως λόγω της σημασίας που έχει να διατηρηθούν ένα 
σημείο επαφής και η διεξαγωγή διαλόγου με τις χώρες αυτές, 
εν αναμονή μιας πιθανής μελλοντικής τους εξέλιξης. 
Όμως, η προοπτική μιας ενεργούς συμμετοχής στην ΓΣΔΕ 
χωρών με μεγάλες οικονομικές και δημογραφικές διαστάσεις 
και σημαντικό πολιτικό βάρος όπως η Λαϊκή Κίνα και η 
Σοβιετική Ένωση δεν επιτρέπουν να συνεχίσουμε να παρα­
βλέπουμε το πρόβλημα. 
34. Θα πρέπει συνεπώς να αρχίσουμε να διερωτόμαστε αν 
θα μπορούσε να προσαρμοσθεί η διάρθρωση του παρόντος 
συστήματος ΓΣΔΕ ώστε να αντιμετωπίσει αυτές τις απαιτή­
σεις, οπότε στην περίπτωση αυτή θα μπορούσε να προταθεί 
η συγκρότηση μιας ειδικής ομάδας εργασίας στα πλαίσια των 
διαπραγματεύσεων του Γύρου Ουρουγουάης. 
Θα έπρεπε να προβλεφθεί, για παράδειγμα, μια μεταβατική 
φάση γι« την ένταξη των υποψηφίων χωρών με τη διεξαγωγή 
περιοδικών ελέγχων για να εξακριβώνεται, αφενός, η πρόοδος 
12. 12. 88 Επίσημη Εφημερίδα των 
που πραγματοποιείται και, αφετέρου, η τήρηση των υποχρεώ­
σεων που αναλαμβάνονται. 
Μία άλλη ανησυχία που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι η 
ανάγκη να αποφευχθεί μια μαζική ένταξη χωρών κρατικού 
εμπορίου να οδηγήσει στην επιδίωξη πολιτικών σκοπών δια­
μέσου των σχέσεων μεταξύ των χωρών μελών της ΓΣΔΕ. 
35. Διαφορετικά, θα μπορούσε να εξετασθεί το ενδεχόμενο 
να προσανατολισθούμε προς ειδικούς μηχανισμούς ή συμ-
φοηήες Interface μεταξύ οικονομικών συστημάτων με διαφο­
ρετική διάρθρωση (όπως ακριβώς συμβαίνει στον κόσμο των 
υπολογιστών που δεν είναι μεταξύ τους συμβατοί). 
Τίθεται το ερώτημα, με άλλα λόγια, αν η ΓΣΔΕ αποτελεί το 
μόνο δυνατό μέσο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων 
αυτών. 
36. Ωστόσο, πρέπει να είναι σαφές ότι ο σκοπός που πρέπει 
να επιτευχθεί είναι η δυναμική εντατικοποίηση των ανταλλα­
γών, των σχέσεων και της αμοιβαίας συνεργασίας, κυρίως με 
την προοπτική του ανοίγματος που διαγράφεται για τις χώρες 
της Comecon. 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα θα πρέπει 
να επιδείξει μεγάλη προσοχή στο θέμα αυτό, και ιδιαίτερα, 
η Επιτροπή θα πρέπει να πραγματοποιήσει μια εκ βάθους 
ανάλυση των εναλλακτικών λύσεων, με τη βοήθεια εποικοδο­
μητικής συζήτησης που θα διεξαχθεί μεταξύ των ευρωπαϊκών 
οργάνων. 
Βρυξέλλες, 29 Σεπτεμβρίου 1988. Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 318/57 
Συμπληρωματικές παρατηρήσεις 
37. Η γνωμοδότηση δεν ασχολήθηκε με μια σειρά θεμάτων 
για τα οποία υπάρχει ευρεία συναίνεση τόσο στους κόλπους 
της Κοινότητας όσο και στους κόλπους του Οργανισμού 
οικονομικής συνεργασίας και ανάπτυξης (ΟΟΣΑ): 
— την επέκταση της ΓΣΔΕ στον τομέα των υπηρεσιών (με 
ταυτόχρονο σεβασμό των ουσιαστικών αρχών της αμοι­
βαιότητας, της διαφάνειας, της εθνικής μεταχείρισης, της 
αποφυγής των διακρίσεων, καθορισμό των ρυθμίσεων 
σχετικά με την προστασία του καταναλωτή και ιδιαίτερα 
όσον αφορά τις υπηρεσίες που παρέχουν τα ελευθέρια 
επαγγέλματα), 
— το σεβασμό της πνευματικής ιδιοκτησίας με τη σύναψη 
για το σκοπό αυτό μιας «γενικής συμφωνίας» στην οποία 
θα πρέπει να προσχωρήσουν οι νέες βιομηχανικές χώρες 
και ορισμένες αναπτυσσόμενες χώρες. 
Η γενική συμφωνία αυτή θα πρέπει να καλύπτει όχι μόνο τις 
παραποιήσεις αλλά και την προστασία των σημάτων, την 
ονομασία προέλευσης, τις γεωγραφικές ενδείξεις, τα σχέδια 
και τα πρότυπα, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, τα 
διπλώματα ευρεσυτεχνίας κλπ. 
38. Τέλος, η ΟΚΕ τονίζει ότι δεν πρέπει να υπάρξει «αντι­
νομία» μεταξύ της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς έως 
το 1992 και της συμμετοχής της ΕΚ στον γύρο της Ουρου­
γουάης. Τα πλεονεκτήματα που θα αποκομίσουν οι εταίροι 
μας στην ΓΣΔΕ από τις νέες κοινοτικές ρυθμίσεις θα πρέπει να 
αποτελέσουν αντικείμενο αμοιβαιότητας (κυρίως όσον αφορά 
τις προδιαγραφές, την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων, την 
κατάργηση ή τη γενίκευση των ποσοστώσεων). 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT