EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 465/1

ΓΝΏΜΗ αριθ. 2/2016

[υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ)]

σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1316/2013 και (ΕΕ) 2015/1017 και τη συνοδευτική αξιολόγηση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 18, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) 2015/1017

Η πρόταση παράτασης και επέκτασης του ΕΤΣΕ είναι πρόωρη

(2016/C 465/01)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Σημεία Σελίδα I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1-5 3 Εμβέλεια και χρονοδιάγραμμα της γνώμης του Συνεδρίου 1-5 3 Η πρόταση 2 3 Η αξιολόγηση της εγγύησης 3 4 Η γνώμη μας 4-5 4 II. ΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΜΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ 6-80 4 Η βάση τεκμηρίωσης της πρότασης είναι περιορισμένη 6-36 4 Η πρόταση για την αύξηση της εγγύησης του προϋπολογισμού της ΕΕ είναι πρόωρη 6-17 4 Η πρόταση και η αξιολόγηση της εγγύησης δεν τηρούν τις αρχές για τη βελτίωση της νομοθεσίας 18-27 8 Η προτεινόμενη τροφοδότηση του ταμείου εγγυήσεων συνάδει με την επικαιροποιημένη εκτίμηση των αναμενόμενων ζημιών 28-36 9 Διαπιστώνεται υπερεκτίμηση του αντίκτυπου των κινδύνων του ΕΤΣΕ 37-51 10 Η πρόταση παρέχει ευρύ ορισμό της προσθετικότητας 37-46 10 Ο υπολογισμός του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος βασίζεται στην παραδοχή μηδενικών επενδύσεων χωρίς τη χρήση του ΕΤΣΕ 47-51 13 Υπάρχει περιθώριο αποσαφήνισης και βελτίωσης ορισμένων πτυχών της διακυβέρνησης και της διαφάνειας του ΕΤΣΕ 52-80 14 Διατάξεις σχετικά με εξαιρούμενες δραστηριότητες και μη συνεργαζόμενες περιοχές δικαιοδοσίας 53 14 Αναγνωρίζεται η ανάγκη λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση των γεωγραφικών ανισορροπιών και της τομεακής συγκέντρωσης 54-60 14 Αποσαφήνιση της εφαρμογής των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων για έργα συνδυασμένης χρηματοδότησης από το ΕΤΣΕ και τα διαρθρωτικά ταμεία 61-62 15 Αναγνωρίζεται η ανάγκη περαιτέρω αποσαφήνισης και εξορθολογισμού της διακυβέρνησης 63-73 15 Είναι σκόπιμο να ενισχυθεί η διαφάνεια της επιλογής των πράξεων του ΕΤΣΕ 74-80 17 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: ΔΟΜΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΣΕ 18 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ 20

ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), και ιδίως το άρθρο 13, παράγραφος 2, και το άρθρο 17, παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και ιδίως τα άρθρα 172 και 173, το άρθρο 175, τρίτο εδάφιο, το άρθρο 182, παράγραφος 1, το άρθρο 287, παράγραφος 4, τα άρθρα 317 έως 319 και το άρθρο 322, παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Συνθήκη ΕΚΑΕ), και ιδίως το άρθρο 106α,

Έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού (1) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1316/2013 (2) και (ΕΕ) 2015/1017 (3) όσον αφορά την παράταση της λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), καθώς και τη θέσπιση τεχνικών βελτιώσεων για το εν λόγω Ταμείο και τον Ευρωπαϊκό Κόμβο Επενδυτικών Συμβουλών (ΕΚΕΣ), και τη συνοδευτική αξιολόγηση της Επιτροπής (4),

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/1017, και ιδίως το άρθρο 18, παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη αριθ. 4/2015 (5),

Έχοντας υπόψη το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2016,

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕ ΩΣ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ:

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Εμβέλεια και χρονοδιάγραμμα της γνώμης του Συνεδρίου

1. Στις 14 Σεπτεμβρίου 2016, η Επιτροπή υπέβαλε νομοθετική πρόταση («η πρόταση») για την τροποποίηση του ισχύοντος κανονισμού ΕΤΣΕ με σκοπό την παράταση της λειτουργίας του και την αύξηση της εγγύησης του προϋπολογισμού της ΕΕ έναντι της ΕΤΕπ (βλέπε σημείο 2). Η εν λόγω πρόταση συνοδεύεται από αξιολόγηση της Επιτροπής όσον αφορά τη χρήση της εγγύησης της ΕΕ και τη λειτουργία του ταμείου εγγυήσεων («η αξιολόγηση της εγγύησης») (6). Η αξιολόγηση εκδόθηκε τρεις μήνες πριν από την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της (7). Ανταποκρινόμενο στις εξελίξεις αυτές, το Ελεγκτικό Συνέδριο αποφάσισε να διατυπώσει ενιαία γνώμη, στην οποία θα περιλαμβάνεται και η πρόταση και η αξιολόγηση της εγγύησης.

Η πρόταση

2. Η Επιτροπή προτείνει: — την αύξηση της εγγύησης του προϋπολογισμού της ΕΕ από 16 δισεκατομμύρια ευρώ σε 26 δισεκατομμύρια ευρώ (άρθρο 1, παράγραφος 7, της πρότασης) και της συνεισφοράς της ΕΤΕπ στο ΕΤΣΕ με ιδίους πόρους από 5 δισεκατομμύρια ευρώ σε 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ (άρθρο 1, παράγραφος 1, της πρότασης), — την παράταση της επενδυτικής περιόδου από τον Ιούλιο του 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020, καθώς και της περιόδου κατά την οποία είναι δυνατή η υπογραφή συμβάσεων από τον Ιούνιο του 2020 έως την 31η Δεκεμβρίου 2022 (άρθρο 1, παράγραφος 5, της πρότασης), — την αύξηση του ποσού-στόχου των επενδύσεων σε 500 δισεκατομμύρια ευρώ (αιτιολογική σκέψη 13 και τμήμα 1 του παραρτήματος της πρότασης), — τη μείωση του ποσοστού-στόχου για την τροφοδότηση του ταμείου εγγυήσεων από το 50 % στο 35 % των συνολικών υποχρεώσεων από την εγγύηση της ΕΕ (άρθρο 1, παράγραφος 8, της πρότασης) και την ευρύτερη κάλυψη της εγγύησης της ΕΕ ώστε να περιλαμβάνει τον αντίκτυπο των συναλλαγματικών διακυμάνσεων (άρθρο 1, παράγραφος 7, της πρότασης), — την τροποποίηση του ορισμού της προσθετικότητας (άρθρο 1, παράγραφος 2, της πρότασης) και την προσαρμογή των καθηκόντων του Ευρωπαϊκού Κόμβου Επενδυτικών Συμβουλών (ΕΚΕΣ) (άρθρο 1, παράγραφος 9, της πρότασης), — τη διοχέτευση ποσοστού-στόχου 40 % της χρηματοδότησης από το ΕΤΣΕ σε έργα με συνιστώσες που συμβάλλουν στη δράση για το κλίμα και τον αποκλεισμό της χρηματοδότησης αυτοκινητοδρόμων (εξαιρουμένων των διασυνοριακών έργων στις χώρες συνοχής (8)) (άρθρο 1, παράγραφος 5, της πρότασης), — τη ρητή συμπερίληψη έργων στους τομείς της γεωργίας, της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας μεταξύ των στόχων που είναι επιλέξιμοι για στήριξη από το ΕΤΣΕ (άρθρο 1, παράγραφος 5, της πρότασης), — την αύξηση της διαφάνειας και την ενίσχυση των φορολογικών διατάξεων (άρθρο 1, παράγραφος 12, της πρότασης), — τη μεταφορά 500 εκατομμυρίων ευρώ από τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» για την τροφοδότηση του ταμείου εγγυήσεων (άρθρο 2 της πρότασης) και — την απαλοιφή του άρθρου 18, παράγραφος 7, που προβλέπει ότι το μέλλον του ΕΤΣΕ καθορίζεται βάσει έκθεσης η οποία περιλαμβάνει ανεξάρτητη αξιολόγηση και πρέπει να υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έως τις 5 Ιουλίου 2018 (άρθρο 1, παράγραφος 10, της πρότασης).

Η αξιολόγηση της εγγύησης

3. Σύμφωνα με το άρθρο 18, παράγραφος 2, του κανονισμού ΕΤΣΕ, η Επιτροπή υποχρεούται να αξιολογεί «τη χρήση της εγγύησης της ΕΕ και τη λειτουργία του ταμείου εγγυήσεων». Η Επιτροπή ορίζει ως αντικείμενο της εν λόγω αξιολόγησης «τον τρόπο κατανομής της εγγύησης της ΕΕ στο πλαίσιο των διαφόρων δραστηριοτήτων που υποστηρίζονται από το ΕΤΣΕ» (9) (η αξιολόγηση της εγγύησης δεν καλύπτει την προσθετικότητα και την επιλεξιμότητα (10) των εγγυημένων πράξεων του ΕΤΣΕ διότι οι παράμετροι αυτές καλύπτονται από την αξιολόγηση της ΕΤΕπ (11) σύμφωνα με το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΤΣΕ, η οποία αναφέρεται κατωτέρω).

Η γνώμη μας

4. Η παρούσα γνώμη διαρθρώνεται γύρω από τα ακόλουθα θέματα: — περιορισμένη βάση τεκμηρίωσης για την πρόταση (σημεία 6 έως 36), — δυνητική υπερεκτίμηση του αντίκτυπου του ΕΤΣΕ (σημεία 37 έως 51) και — ρυθμίσεις διακυβέρνησης και διαφάνειας (σημεία 52 έως 80).

5. Η γνώμη μας δεν βασίζεται στις διαδικασίες που εφαρμόζουμε για την κατάρτιση ειδικής έκθεσης. Σχεδιάζουμε να δημοσιεύσουμε ειδική έκθεση σχετικά με τις επιδόσεις του ΕΤΣΕ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2018.

II. ΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΜΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Η βάση τεκμηρίωσης της πρότασης είναι περιορισμένη

Η πρόταση για την αύξηση της εγγύησης του προϋπολογισμού της ΕΕ είναι πρόωρη

Κριτήρια

6. Εξετάσαμε το χρονοδιάγραμμα της πρότασης με βάση τις απαιτήσεις που καθορίζονται στον κανονισμό ΕΤΣΕ, τη διαθεσιμότητα των πληροφοριών σχετικά με τις επιδόσεις του ΕΤΣΕ, καθώς και την πορεία υλοποίησης του μέχρι σήμερα.

7. Στο άρθρο 18, παράγραφοι 6 και 7, του κανονισμού ΕΤΣΕ προβλέπεται η υποβολή πρότασης για την τροποποίηση του κανονισμού ΕΤΣΕ έως τις 5 Ιουλίου 2018 και επιβάλλεται η υποχρέωση υποστήριξης της εν λόγω πρότασης από ανεξάρτητη αξιολόγηση, στην οποία πρέπει να διευκρινίζεται κατά πόσον το ΕΤΣΕ «επιτυγχάνει τους στόχους του και κατά πόσον ένα ειδικό καθεστώς στήριξης των επενδύσεων είναι δικαιολογημένο». Η συγκεκριμένη προθεσμία είχε οριστεί από τους συννομοθέτες προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η αξιολόγηση θα μπορούσε να διενεργηθεί μόνο μετά την παρέλευση αρκετού χρόνου ώστε να είναι δυνατόν να προσδιοριστούν και να μετρηθούν τα αρχικά αποτελέσματα και ο αντίκτυπος του ΕΤΣΕ (12).

Ο κανονισμός ΕΤΣΕ τροποποιείται νωρίτερα από ό,τι προβλεπόταν

8. Η Επιτροπή πρότεινε την παράταση της λειτουργίας (13) και την αύξηση της χρηματοδότησης του ΕΤΣΕ (14) στις 14 Σεπτεμβρίου 2016, σχεδόν δύο έτη νωρίτερα από την προθεσμία που προβλέπεται στον κανονισμό ΕΤΣΕ. Και παρότι διατηρεί την απαίτηση διενέργειας ανεξάρτητης αξιολόγησης του άρθρου 18, παράγραφος 6, η Επιτροπή προτείνει την απαλοιφή της διάταξης σύμφωνα με την οποία η μελλοντική συνέχιση, τροποποίηση ή διακοπή του ΕΤΣΕ (15) πρέπει να βασίζεται στα αποτελέσματα της εν λόγω ανεξάρτητης αξιολόγησης (βλέπε σημείο 27).

Προβλέπεται ο τετραπλασιασμός της στήριξης χρηματοδοτικών μέσων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ

9. Το ΕΤΣΕ περιλαμβάνεται σε μια αισθητά διευρυμένη δέσμη χρηματοδοτικών μέσων για τη νέα περίοδο προγραμματισμού. Η Επιτροπή προτείνει την αύξηση της εγγύησης της ΕΕ κατά 10 δισεκατομμύρια ευρώ (από 16 δισεκατομμύρια σε 26 δισεκατομμύρια ευρώ) (16). Και μόνο η αύξηση αυτή υπερβαίνει τη συνολική συνεισφορά της ΕΕ σε χρηματοδοτικά μέσα στο πλαίσιο της επιμερισμένης, έμμεσης και άμεσης διαχείρισης κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 (βλέπε πίνακα 1). Πίνακας 1 Χρηματοδοτικά μέσα που επωφελούνται από τη δημοσιονομική στήριξη της ΕΕ (σε δισεκατομμύρια ευρώ) Περίοδος προγραμματισμού 2007-2013 (*1) Περίοδος προγραμματισμού 2014-2020 ΕΤΠΑ, ΕΚΤ (17) και Αγροτική Ανάπτυξη (18) για την περίοδο 2007-2013/ ΕΔΕΤ για την περίοδο 2014-2020 12,3 21 Πρωτοβουλία για τις ΜΜΕ 0 8,5 Χρηματοδοτικά μέσα υπό έμμεση διαχείριση (19) 3,8 (20) 5,8 (*2) ΕΤΣΕ (*3) — μέγιστη εγγύηση του προϋπολογισμού της ΕΕ, από την οποία: 0 26 — τροφοδοτείται το ταμείο εγγυήσεων 8,7 — προκύπτει μη χρηματοδοτούμενη υποχρέωση στον τρέχοντα και στους μελλοντικούς προϋπολογισμούς της ΕΕ 17,3 Σύνολο 16,1 61,3

10. Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, διαπιστώσαμε υπερκεφαλαιοποίηση των χρηματοδοτικών μέσων υπό επιμερισμένη διαχείριση, δυσχέρειες στην προσπάθεια ελέγχου των δαπανών/αμοιβών, στην προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων και την επαναχρησιμοποίηση της χρηματοδοτικής στήριξης (21). Παρά ταύτα, από τα σχέδια της Επιτροπής προκύπτει ότι κατά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 θα διατεθούν περίπου 21 δισεκατομμύρια ευρώ σε χρηματοδοτικά μέσα από τα πέντε Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (22).

11. Όσον αφορά το ΕΤΠΑ και το ΕΓΤΑΑ, κατά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 διατίθεται ένα νέο καινοτόμο χρηματοδοτικό μέσο (η πρωτοβουλία για τις ΜΜΕ (23)). Το είδος χρηματοδότησης (24) που παρέχεται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τις ΜΜΕ όσον αφορά τα ΕΔΕΤ είναι παρεμφερές με το είδος χρηματοδότησης που παρέχεται από το ΕΤΣΕ στο σκέλος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (SMEW) (25). Παρότι η πρωτοβουλία για τις ΜΜΕ δημιουργείται στο πλαίσιο της περιφερειακής ανάπτυξης και το ΕΤΣΕ καλύπτει ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, και τα δύο μέσα αφορούν την ίδια ομάδα ΜΜΕ.

Από την έως τώρα χρήση του ΕΤΣΕ προκύπτει ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική επενδυτική ικανότητα

12. Προκειμένου να επιτευχθεί ο αρχικός στόχος των 315 δισεκατομμυρίων ευρώ, η ΕΤΕπ θα πρέπει να χρηματοδοτήσει πρόσθετα έργα αξίας περίπου 60,8 δισεκατομμυρίων ευρώ σε τρία έτη.

13. Σύμφωνα με την ΕΤΕπ (26), βάσει στοιχείων της 30ής Ιουνίου 2016 (βλέπε γράφημα 1): — η χρηματοδότηση για υπογεγραμμένες πράξεις του ΕΤΣΕ ανερχόταν σε 10,5 δισεκατομμύρια ευρώ (με την κινητοποίηση εκτιμώμενων συνολικών επενδύσεων ύψους περίπου 66 δισεκατομμυρίων ευρώ, ήτοι περίπου το 21 % του ποσού-στόχου), — στο πλαίσιο του σκέλους υποδομής και καινοτομίας (IIW) (27) υπεγράφησαν πράξεις αξίας 4,72 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 9 % του ποσού-στόχου (28), — οι υπογεγραμμένες πράξεις του σκέλους μικρομεσαίων επιχειρήσεων (SMEW) (29) ανέρχονταν στο ποσό των 5,7 δισεκατομμυρίων ευρώ (με την κινητοποίηση εκτιμώμενων επενδύσεων που άγγιζαν ήδη το 58 % του ποσού-στόχου), — η χρηματοδότηση που κινητοποιήθηκε από τον ιδιωτικό τομέα ανερχόταν σε 44,7 δισεκατομμύρια ευρώ (30). Γράφημα 1 Επισκόπηση του χαρτοφυλακίου ΕΤΣΕ στις 30 Ιουνίου 2016 Πηγή: Ελεγκτικό Συνέδριο, βάσει στοιχείων της ΕΤΕπ της 30ής Ιουνίου 2016.

14. Σε γενικές γραμμές, το τρέχον ποσό της εγγύησης του ΕΤΣΕ κρίνεται επαρκές ώστε να εξακολουθήσει η χρηματοδότηση δραστηριοτήτων την επόμενη διετία. Εξαίρεση εν προκειμένω αποτελούν οι πράξεις χρέους του SMEW (31), στο πλαίσιο των οποίων η Επιτροπή και η ΕΤΕπ αποφάσισαν να αξιοποιήσουν μια οδό αιτήσεων χρηματοδότησης από υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα για τον μηχανισμό εγγύησης δανείων (LGF) του προγράμματος COSME και για τον μηχανισμό InnovFin (μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ του προγράμματος «Ορίζοντας 2020»).

15. Η Επιτροπή και ο όμιλος της ΕΤΕπ έχουν ήδη λάβει σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση του κινδύνου έλλειψης διαθέσιμης χρηματοδότησης από το χαρτοφυλάκιο δανείων του SMEW (32): — το διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΣΕ αύξησε το όριο του SMEW από 2,5 σε 3 δισεκατομμύρια ευρώ με την ανακατανομή 500 εκατομμυρίων ευρώ από το IIW (33), — όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο δανείων του SMEW, η Επιτροπή και η ΕΤΕπ συμφώνησαν ότι οι ετήσιες συνεισφορές της ΕΕ θα χρησιμοποιηθούν, μόλις καταστούν διαθέσιμες, για την αποδέσμευση της εγγύησης της ΕΕ όσον αφορά τα χρηματοδοτικά μέσα COSME LGF και InnovFin SMEG, και θα μετατραπούν σε άνοιγμα δευτερεύουσας ζημίας ή σε δόσεις ενδιάμεσης χρηματοδότησης και — επέκταση της χρήσης της εγγύησης της ΕΕ ώστε να περιλαμβάνει επίσης το μέσο εγγυήσεων και το μέσο τιτλοποιήσεων του EaSI (34).

16. Η Επιτροπή προτείνει την παράταση της επενδυτικής περιόδου κατά ενάμισι έτος (από τον Ιούλιο του 2019 έως τον Δεκέμβριο του 2020) (35) και την αύξηση του ποσού-στόχου των επενδύσεων σε 500 δισεκατομμύρια ευρώ (36). Οι συμβάσεις μπορούν να υπογραφούν έως και δύο έτη μετά την επενδυτική περίοδο (δηλαδή έως και τον Δεκέμβριο του 2022) σε σύγκριση με το ένα έτος που προβλέπεται βάσει του ισχύοντος κανονισμού ΕΤΣΕ. Εντούτοις, η ΕΤΕπ επισημαίνει στην αξιολόγησή της ότι ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ της έγκρισης και της υπογραφής πράξεων ΕΤΣΕ είναι περίπου 90 ημέρες (37).

Συμπεράσματα

17. Η Επιτροπή υπέβαλε την πρόταση για την παράταση της λειτουργίας του ΕΤΣΕ μόλις ένα έτος μετά την έναρξη λειτουργίας του. Εξαιρουμένης της περίπτωσης του SMEW, τα αποδεικτικά στοιχεία βάσει των οποίων η προτεινόμενη αύξηση μπορεί να θεωρηθεί αιτιολογημένη είναι περιορισμένα. Η Επιτροπή δεν διερεύνησε άλλες εναλλακτικές δυνατότητες επιλογής, όπως η περαιτέρω ανακατανομή της εγγύησης της ΕΕ μεταξύ των δύο σκελών ή η πιθανή αύξηση της εγγύησης της ΕΕ μόνο για το σκέλος SMEW. Από τα στοιχεία και τις εκτιμήσεις της ΕΤΕπ προκύπτει ότι η τρέχουσα εγγύηση είναι επαρκής για τη συνέχιση της περιόδου επιχειρησιακής λειτουργίας του IIW, κατά τη διάρκεια της οποίας θα μπορούσε να διενεργηθεί επισκόπηση των επιδόσεων και της προστιθέμενης αξίας του ΕΤΣΕ, όπως προβλέπεται από τους συννομοθέτες. Κατά τον τρόπο αυτό θα μπορούσαν επίσης να μειωθούν ο κατακερματισμός και οι αλληλοεπικαλύψεις μεταξύ του ΕΤΣΕ και άλλων χρηματοδοτικών μέσων και να καταστεί εφικτή η καλύτερη εστίαση στις προτεραιότητες της ΕΕ. Η προτεινόμενη παράταση για την υπογραφή πράξεων (δύο έτη) δεν συνάδει με την τρέχουσα πρακτική.

Η πρόταση και η αξιολόγηση της εγγύησης δεν τηρούν τις αρχές για τη βελτίωση της νομοθεσίας

Κριτήρια

18. Η βελτίωση της νομοθεσίας (38) αποτελεί προτεραιότητα για την ΕΕ. Προϋποθέτει δε ότι η Επιτροπή «διενεργεί ενδελεχείς εκτιμήσεις αντίκτυπου της νομοθεσίας κατά τη θέσπισή της, συμπεριλαμβανομένων των ουσιαστικών τροποποιήσεων που προτείνονται κατά τη νομοθετική διαδικασία, ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι οι πολιτικές αποφάσεις είναι τεκμηριωμένες και άρτια σχεδιασμένες» (39). Εκτίμηση αντίκτυπου απαιτείται επίσης για τις πρωτοβουλίες της Επιτροπής που ενδέχεται να έχουν σημαντικό οικονομικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό αντίκτυπο, μεταξύ άλλων και για την αναθεώρηση υφιστάμενων νομικών πράξεων ή ανακοινώσεων πολιτικής (40).

19. Στο πλαίσιο των αξιολογήσεων πρέπει να διενεργείται εκτίμηση κάθε σημαντικού οικονομικού, κοινωνικού και περιβαλλοντικού αντίκτυπου των παρεμβάσεων της ΕΕ (με ιδιαίτερη έμφαση στον αντίκτυπο που προσδιορίζεται σε προγενέστερες εκτιμήσεις αντίκτυπου ) (41). Επιπλέον, τα άρθρα 30 και 140 του δημοσιονομικού κανονισμού επιβάλλουν την υποχρέωση διενέργειας εκ των προτέρων αξιολογήσεων για τα προγράμματα δαπανών και τα χρηματοδοτικά μέσα. Στις κατευθυντήριες οδηγίες για τη βελτίωση της νομοθεσίας προβλέπεται επίσης ότι κατά τη διενέργεια των εκτιμήσεων πρέπει να ακολουθείται σαφώς καθορισμένη, αξιόπιστη μεθοδολογία με σκοπό την εξαγωγή αντικειμενικών συμπερασμάτων. Κατ' ελάχιστον, στο πλαίσιο των εκτιμήσεων πρέπει να αξιολογείται η αποτελεσματικότητα, η αποδοτικότητα, η συνάφεια, η συνοχή και η προστιθέμενη αξία της ΕΕ ή να διευκρινίζονται οι λόγοι για τους οποίους δεν γίνεται αυτό στον χάρτη πορείας της αξιολόγησης.

Η πρόταση δεν συνοδεύεται από εκτίμηση αντίκτυπου

20. Η ανακοίνωση της Επιτροπής της 1ης Ιουνίου 2016 (42) και η αιτιολογική έκθεση της πρότασης παρέχουν ορισμένες πληροφορίες σχετικά με την τρέχουσα χρήση του ΕΤΣΕ, ενώ βασίζονται επίσης στα αποτελέσματα διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη (43) και εσωτερικών αξιολογήσεων. Ωστόσο, τα εν λόγω έγγραφα δεν αποτελούν ολοκληρωμένη, ενδελεχή και τεκμηριωμένη εκτίμηση αντίκτυπου, όπως προβλέπεται στις κατευθυντήριες οδηγίες για τη βελτίωση της νομοθεσίας.

21. Επιπλέον η Επιτροπή, προβάλλοντας την επείγουσα ανάγκη έναρξης της λειτουργίας του ΕΤΣΕ το 2015, δεν διενήργησε τη δεδομένη στιγμή ούτε εκτίμηση αντίκτυπου ούτε εκ των προτέρων αξιολόγηση. Όπως επισημάναμε στη γνώμη μας αριθ. 4/2015 (44), το ΕΤΣΕ είχε θεωρηθεί ότι αποτελεί εξαίρεση στην υποχρέωση που δημιουργεί ο δημοσιονομικός κανονισμός, παρά το γεγονός ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της χρηματοδότησης για το ταμείο εγγυήσεων παρέχεται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και ότι η εγγύηση του προϋπολογισμού έναντι της ΕΤΕπ θα δημιουργήσει σημαντικές ενδεχόμενες υποχρεώσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

22. Ως εκ τούτου, το ΕΤΣΕ παραμένει χωρίς εκτίμηση και ανάλυση ούτε των αιτιών του επενδυτικού ελλείμματος και των αναγκών της αγοράς, καθώς και των βέλτιστων δυνατών τρόπων αντιμετώπισής τους, ούτε της συμπληρωματικότητάς του με άλλα προγράμματα και χρηματοδοτικά μέσα που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και του βέλτιστου τρόπου αποφυγής ανεπιθύμητων αλληλοεπικαλύψεων.

Οι αξιολογήσεις της Επιτροπής και της ΕΤΕπ δεν συνιστούν επισκόπηση των επιδόσεων και της προστιθέμενης αξίας του ΕΤΣΕ

23. Η Επιτροπή συνοδεύει την πρόταση (βλέπε σημείο 7) με την εσωτερική αξιολόγηση που διενήργησε όσον αφορά τη χρήση της εγγύησης της ΕΕ και της λειτουργίας του ταμείου εγγυήσεων. Η εν λόγω αξιολόγηση απορρέει από χωριστή απαίτηση του κανονισμού ΕΤΣΕ περί υποβολής εκθέσεων (45). Η συγκεκριμένη αξιολόγηση αφορά μεν την προτεινόμενη τροποποίηση του ποσοστού τροφοδότησης για το ταμείο εγγυήσεων (βλέπε σημείο 34), αλλά δεν είναι σχετική με τα υπόλοιπα στοιχεία της πρότασης.

24. Τον Σεπτέμβριο του 2016, η ΕΤΕπ δημοσίευσε τη δική της αξιολόγηση όσον αφορά τη λειτουργία του ΕΤΣΕ (όπως απαιτείται βάσει του άρθρου 18, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΤΣΕ), η οποία συμπληρώνει την αξιολόγηση της Επιτροπής. Στην αξιολόγηση της ΕΤΕπ εξετάζεται «κατά πόσον το ΕΤΣΕ έχει σχεδιαστεί και λειτουργεί με κατάλληλο τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η επίτευξη των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων του» και «δεν περιλαμβάνει εκτίμηση, αυτή καθαυτή, των αποτελεσμάτων και του αντίκτυπου του ΕΤΣΕ». Καλύπτει το σχετικό χαρτοφυλάκιο πράξεων του ΕΤΣΕ (συμπεριλαμβανομένης της προσθετικότητας και της επιλεξιμότητας), τις ρυθμίσεις διακυβέρνησης και τις οργανωτικές δομές, καθώς και τις αντίστοιχες διαδικασίες έργου και συναφείς κατευθυντήριες οδηγίες (46). Η ΕΤΕπ δηλώνει ότι «η παρούσα αξιολόγηση είναι υπερβολικά πρώιμη για να ληφθεί οριστική απόφαση σχετικά με τις επιδόσεις του ΕΤΣΕ» (47).

25. Στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης (48), η Επιτροπή δεσμεύεται επίσης να υποβάλει ανεξάρτητη αξιολόγηση της εφαρμογής του κανονισμού ΕΤΣΕ τον Νοέμβριο του 2016. Η ανεξάρτητη αξιολόγηση θα καλύπτει επίσης τη λειτουργία του ΕΤΣΕ, τη χρήση της εγγύησης της ΕΕ, καθώς και του ΕΚΕΣ, και θα αξιοποιεί τα αποτελέσματα των εσωτερικών αξιολογήσεων τόσο της Επιτροπής όσο και της ΕΤΕπ.

Συμπεράσματα

26. Η πρόταση υποβλήθηκε χωρίς τη διενέργεια ολοκληρωμένης εκτίμησης αντίκτυπου (για δεύτερη φορά) και σε υπερβολικά πρώιμο στάδιο ώστε δεν ήταν δυνατή η μέτρηση του οικονομικού, κοινωνικού και περιβαλλοντικού αντίκτυπου του ΕΤΣΕ και η εξαγωγή συμπεράσματος σχετικά με το κατά πόσον το ΕΤΣΕ επιτυγχάνει τους στόχους του. Ειδικότερα, οι πληροφορίες θα έπρεπε να περιλαμβάνουν τα εξής: — τα υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα (και τους τομείς και δικαιούχους που αποτελούν το στόχο τους), — τις αλληλοεπικαλύψεις μεταξύ των μέσων και του ΕΤΣΕ, — την ευθυγράμμιση με τους στόχους πολιτικής της ΕΕ, — τα περιθώρια μείωσης του κατακερματισμού των μέσων, — τη διαχείριση κινδύνου (και την υποβολή στοιχείων σχετικά με τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ).

27. Η αξιολόγηση της εγγύησης δεν τηρεί τις αρχές για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Σε καμία από τις τρεις προαναφερόμενες αξιολογήσεις δεν διενεργείται εκτίμηση των αποτελεσμάτων και του αντίκτυπου του ΕΤΣΕ, και τούτο διότι δεν έχει παρέλθει επαρκής χρόνος ώστε να είναι δυνατός ο προσδιορισμός και/ή η μέτρησή τους (49) (βλέπε επίσης σημείο 8). Λόγω του χρονοδιαγράμματος, ο αριθμός των μακροοικονομικών δεικτών —όπου αυτοί είναι διαθέσιμοι— για τη μέτρηση του αντίκτυπου του ΕΤΣΕ είναι εξαιρετικά περιορισμένος. Διατηρούμε αμφιβολίες σχετικά με την απαλοιφή της διάταξης που συνδέει τη συνέχιση, την τροποποίηση ή τη λήξη του ΕΤΣΕ με τα αποτελέσματα ανεξάρτητης αξιολόγησης (βλέπε σημείο 8).

Η προτεινόμενη τροφοδότηση του ταμείου εγγυήσεων συνάδει με την επικαιροποιημένη εκτίμηση των αναμενόμενων ζημιών

Το ταμείο εγγυήσεων

28. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα «αποθεματικό ρευστότητας από το οποίο η ΕΤΕπ πληρώνεται σε περίπτωση κατάπτωσης της εγγύησης της ΕΕ» (50), οι νομοθέτες της ΕΕ ίδρυσαν ταμείο εγγυήσεων (51). Δυνάμει του ισχύοντος κανονισμού ΕΤΣΕ, το ποσό-στόχος του ταμείου εγγυήσεων ορίζεται σε 50 % των συνολικών υποχρεώσεων από την εγγύηση της ΕΕ (8 δισεκατομμύρια ευρώ). Στην αιτιολογική έκθεση της αρχικής πρότασης (52), η Επιτροπή διευκρινίζει ότι το εν λόγω ποσοστό-στόχος καθορίστηκε με βάση την «πείρα σχετικά με τη φύση των επενδύσεων που πρόκειται να υποστηριχθούν από το ΕΤΣΕ».

Αντίκτυπος στον προϋπολογισμό της ΕΕ

29. Η επίτευξη του στόχου του 50 % όσον αφορά την τροφοδότηση του ταμείου εγγυήσεων συνεπάγεται μείωση των προγραμματιζόμενων δαπανών κατά την περίοδο 2014-2022 κατά 2,8 δισεκατομμύρια ευρώ για τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» και κατά 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ για το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», καθώς και με τη χρήση 3 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα αδιάθετα περιθώρια κάτω από το ανώτατο όριο δαπανών του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ).

30. Κατά την περίοδο έως το 2022, το εν λόγω ταμείο θα χρηματοδοτείται μέσω των πληρωμών από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Τον Δεκέμβριο του 2015 η Επιτροπή δέσμευσε 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ (53) για πληρωμές προς το ταμείο. Στις 30 Ιουνίου 2016, η Επιτροπή είχε καταβάλει ήδη στο ταμείο εγγυήσεων 380 εκατομμύρια ευρώ (από τα 500 εκατομμύρια ευρώ των προγραμματιζόμενων πληρωμών κατά το έτος 2016), ποσό που επενδύθηκε σε ομόλογα. Δεν υπήρξαν περιπτώσεις κατάπτωσης εγγύησης στο πλαίσιο του ταμείου (54).

31. Επιπλέον, σε περίπτωση που το ύψος των εκταμιεύσεων ανέλθει στο επίπεδο-στόχο, το ΕΤΣΕ θα έχει ως συνέπεια την εγγραφή στον προϋπολογισμό της ΕΕ μη χρηματοδοτούμενης δυνητικής υποχρέωσης ύψους περίπου 8 δισεκατομμυρίων ευρώ (επιπλέον των 8 δισεκατομμυρίων ευρώ που καλύπτει το ταμείο εγγυήσεων).

Αναμενόμενες ζημίες και ανάγκες τροφοδότησης

32. Η Επιτροπή προτείνει την προσαρμογή του ποσοστού-στόχου του ταμείου εγγυήσεων της ΕΕ από το 50 % στο 35 % (55) των συνολικών υποχρεώσεων από την εγγύηση της ΕΕ, και υποστηρίζει το συμπέρασμα αυτό στην οικεία αξιολόγηση της εγγύησης.

33. Με βάση τις 39 πράξεις για το σκέλος IIW της ΕΤΕπ που είχαν υπογραφεί έως τις 30 Ιουνίου 2016 και τα ιστορικά στοιχεία για τα χρηματοδοτικά μέσα στο πλαίσιο της αναβάθμισης του σκέλους SMEW, καθώς και με βάση τις προτεινόμενες τροποποιήσεις του υποσκέλους δανείων του SMEW (βλέπε σημείο 15), η Επιτροπή υπολόγισε ότι το μέσο ποσοστό τροφοδότησης ανέρχεται στο 33,4 % (56). Για τους υπολογισμούς της εκτίμησής της όσον αφορά τις αναμενόμενες ζημίες, η Επιτροπή στηρίχθηκε για τα διάφορα χαρτοφυλάκια σε παραδοχές που χαρακτήρισε ως «συντηρητικές».

34. Η μείωση του ποσοστού-στόχου κατά 15 εκατοστιαίες μονάδες αποτελεί προσαρμογή χάρη στην οποία θα ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος το ποσό που διατίθεται για το ταμείο εγγυήσεων να υπερβαίνει τις αποδεκτές ζημίες που μπορεί να υφίσταται το εν λόγω ταμείο. Συνεπεία τούτου, ωστόσο, θα αυξηθεί επίσης ο κίνδυνος το ποσό που διατίθεται για το ταμείο εγγυήσεων να μην επαρκεί και να απαιτούνται, επομένως, νέες προσφυγές στον προϋπολογισμό. Η Επιτροπή αποσαφήνισε τις παραδοχές στις οποίες βασίζεται η πρόταση που υπέβαλε.

Συμπεράσματα

35. Η δημιουργία του ΕΤΣΕ και του ταμείου εγγυήσεων με ποσοστό-στόχο της τάξης του 50 % περιόρισε τη δημοσιονομική ευελιξία του ΠΔΠ 2014-2020 με τη μείωση των αδιάθετων περιθωρίων κάτω από το ανώτατο όριο δαπανών του ΠΔΠ. Επιπλέον, μειώθηκαν οι προγραμματιζόμενοι προϋπολογισμοί για το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη». Είναι υπερβολικά νωρίς για να αξιολογηθεί το κόστος ευκαιρίας των συγκεκριμένων περικοπών που συμφωνήθηκαν το 2015, δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν είναι ακόμη σε θέση να διενεργήσει εκτίμηση αντίκτυπου του ΕΤΣΕ, του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» ή του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη». [Σε περίπτωση που η Επιτροπή υιοθετούσε για την αρχική πρόταση τις ίδιες παραδοχές που υιοθετεί επί του παρόντος για την τροποποιημένη πρόταση, ο αντίκτυπος της χρηματοδότησης του ταμείου εγγυήσεων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ κατά την τελευταία διετία θα ήταν χαμηλότερος.]

36. Με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις, η συνολική δυνητική υποχρέωση για τον προϋπολογισμό της ΕΕ θα ανέλθει σε 26 δισεκατομμύρια ευρώ (εκ των οποίων περίπου 9 δισεκατομμύρια ευρώ πρέπει να καλυφθούν από το ταμείο εγγυήσεων). Οι δυνητικές υποχρεώσεις θα διατηρηθούν καθ' όλη τη διάρκεια ζωής του χαρτοφυλακίου επενδύσεων.

Διαπιστώνεται υπερεκτίμηση του αντίκτυπου των κινδύνων του ΕΤΣΕ

Η πρόταση περιέχει ευρύ ορισμό της προσθετικότητας

Κριτήρια

37. Στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΤΣΕ παρέχεται ορισμός της «προσθετικότητας» (βλέπε πλαίσιο 1). Πλαίσιο 1: Προσθετικότητα — Άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΤΣΕ με προτεινόμενες τροποποιήσεις (με πλάγιους χαρακτήρες) Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ως «προσθετικότητα» νοείται η υποστήριξη από το ΕΤΣΕ πράξεων για την αντιμετώπιση αστοχιών της αγοράς ή καταστάσεων υποαξιοποίησης επενδύσεων, οι οποίες, κατά την περίοδο στην οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί η εγγύηση της ΕΕ, δεν θα είχε σταθεί δυνατό να υλοποιηθούν, τουλάχιστον όχι στον ίδιο βαθμό, από την ΕΤΕπ, το ΕΤΕ ή μέσω των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων της Ένωσης, χωρίς στήριξη από το ΕΤΣΕ. Τα έργα που στηρίζει το ΕΤΣΕ έχουν κατά κανόνα υψηλότερο προφίλ κινδύνου από τα έργα που στηρίζονται από συνήθεις πράξεις της ΕΤΕπ, το δε χαρτοφυλάκιο του ΕΤΣΕ έχει γενικά υψηλότερο προφίλ κινδύνου από το χαρτοφυλάκιο των επενδύσεων που στηρίζει η ΕΤΕπ βάσει των συνήθων επενδυτικών πολιτικών της πριν από την έναρξη εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Τα έργα που υποστηρίζονται από το ΕΤΣΕ, μολονότι επιδιώκουν τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και τη βιώσιμη ανάπτυξη, θεωρούνται ότι παρέχουν προσθετικότητα αν εμπεριέχουν κίνδυνο που αντιστοιχεί σε ειδικές δραστηριότητες της ΕΤΕπ, όπως ορίζονται στο άρθρο 16 του καταστατικού της ΕΤΕπ και τις κατευθυντήριες γραμμές της πολιτικής της ΕΤΕπ για τον πιστωτικό κίνδυνο. Για την καλύτερη αντιμετώπιση αστοχιών της αγοράς ή καταστάσεων υποαξιοποίησης επενδύσεων, οι ειδικές δραστηριότητες της ΕΤΕπ που υποστηρίζονται από το ΕΤΣΕ έχουν κατά κανόνα χαρακτηριστικά όπως μειωμένη εξασφάλιση, συμμετοχή σε μέσα επιμερισμού του κινδύνου, διασυνοριακά χαρακτηριστικά, έκθεση σε συγκεκριμένους κινδύνους ή άλλα αναγνωρίσιμα στοιχεία, όπως περιγράφεται περαιτέρω στο παράρτημα II. Έργα της ΕΤΕπ που εμπεριέχουν κίνδυνο κατώτερο από το ελάχιστο όριο κινδύνου για τις ειδικές δραστηριότητες της ΕΤΕπ μπορούν επίσης να υποστηρίζονται από το ΕΤΣΕ, αν για να εξασφαλιστεί η προσθετικότητα όπως ορίζεται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου απαιτείται η χρήση της εγγύησης της ΕΕ. Τα έργα που υποστηρίζονται από το ΕΤΣΕ και συνίστανται σε υλική υποδομή που συνδέει δύο ή περισσότερα κράτη μέλη ή στην επέκταση υλικής υποδομής ή υπηρεσιών που συνδέονται με υλική υποδομή από ένα κράτος μέλος σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη θεωρούνται επίσης ότι παρέχουν προσθετικότητα.

Αντίκτυπος στον όμιλο της ΕΤΕπ

38. Κατά την περίοδο υλοποίησης του ΕΤΣΕ, η ΕΤΕπ εκτιμά (57) ότι θα διατηρήσει το ύψος δανειοδότησης που έχει επιτευχθεί μετά την αύξηση κεφαλαίου του 2013 (58) (βλέπε γράφημα 2). Το ΕΤΣΕ θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στις ειδικές δραστηριότητες (59) της ΕΤΕπ, οι οποίες αναμένεται να αυξηθούν από 6,4 δισεκατομμύρια ευρώ το 2015 (60) σε 16-20 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως (εκ των οποίων περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως για τις πράξεις ιδίου κινδύνου της ΕΤΕπ) (61). Γράφημα 2 Ιστορικό και προβλεπόμενο ύψος δανειοδότησης του ομίλου της ΕΤΕπ Πηγή: ΕΕΣ, με βάση τα εταιρικά επιχειρησιακά σχέδια της ΕΤΕπ για τις περιόδους 2015-2017 και 2016-2018.

39. Το άρθρο 5, παράγραφος 1, ορίζει ότι τα έργα που υποστηρίζονται από το ΕΤΣΕ «θεωρούνται ότι παρέχουν προσθετικότητα αν εμπεριέχουν κίνδυνο που αντιστοιχεί σε ειδικές δραστηριότητες της ΕΤΕπ». Σε αυτή τη βάση, η ΕΤΕπ θεωρεί ότι οι ειδικές της δραστηριότητες που υποστηρίζονται από το ΕΤΣΕ παρέχουν εκ των πραγμάτων προσθετικότητα (62), χωρίς να υπόκεινται σε απαίτηση να αποδειχθεί i) ότι αντιμετωπίζουν αστοχίες της αγοράς ή καταστάσεις υπαξιοποίησης επενδύσεων και ii) ότι δεν θα είχε σταθεί δυνατό να υλοποιηθούν κατά την εν λόγω περίοδο (τουλάχιστον όχι στον ίδιο βαθμό) από την ΕΤΕπ, το ΕΤΕ ή μέσω των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων της Ένωσης. Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 1, το ΕΤΣΕ μπορεί επίσης να υποστηρίζει έργα με προφίλ χαμηλότερου κινδύνου (π.χ. παραδοσιακές/συνήθεις πράξεις δανειοδότησης και όχι ειδικές δραστηριότητες της ΕΤΕπ). Στην προκειμένη περίπτωση, τα έργα πρέπει να πληρούν τις εν λόγω απαιτήσεις προσθετικότητας.

40. Η ΕΤΕπ χαρακτηρίζει πράξεις ως «ειδικές δραστηριότητες» βάσει διαφόρων παραγόντων, όπως η πιστοληπτική ικανότητα του δανειολήπτη, η αξία των εγγυήσεων που παρέχονται, η διάρκεια του δανείου, η πολυπλοκότητα των χρηματοδοτικών δομών και οι πράξεις μετοχικού τύπου. Όλες οι πράξεις του ΕΤΣΕ που υπεγράφησαν στο πλαίσιο του IIW έως τις 30 Ιουνίου 2016 υπάγονται στο καθεστώς ειδικών δραστηριοτήτων. Η ΕΤΕπ θεωρεί επίσης ότι όλες οι πράξεις στο πλαίσιο του SMEW συνάδουν με τον ορισμό των ειδικών δραστηριοτήτων που παρέχεται στις κατευθυντήριες οδηγίες πολιτικής για τον πιστωτικό κίνδυνο.

41. Στην έκθεση αξιολόγησής της, η ΕΤΕπ επισημαίνει ότι «ενδέχεται να υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το προφίλ κινδύνου των πράξεων δεν αντικατοπτρίζει την προσθετικότητα, δηλαδή θα μπορούσε να είχε εξεταστεί το ενδεχόμενο εναλλακτικών δομών (μεταξύ των οποίων δομές χαμηλότερου κινδύνου)». Εντούτοις, στη συνέχεια της έκθεσης αναφέρεται ότι «στην πράξη… η ΕΤΕπ εξετάζει τα γενικότερα κριτήρια για την προσθετικότητα των ειδικών της πράξεων, και βαίνει, συνεπώς, πέραν της απαίτησης του κανονισμού ΕΤΣΕ» (63).

Πρόταση της Επιτροπής σχετικά με τον ορισμό της προσθετικότητας

42. Η Επιτροπή προτείνει να αποσαφηνιστούν στο άρθρο 5 και στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού ΕΤΣΕ, αφενός, τα χαρακτηριστικά των οποίων η παρουσία οδηγεί την ΕΤΕπ στην ταξινόμηση πράξεων ως ειδικών δραστηριοτήτων και, αφετέρου, η υποχρέωση της επιτροπής επενδύσεων να δημοσιοποιεί το σκεπτικό των αποφάσεων για την έγκριση της χρήσης της εγγύησης της ΕΕ (64), με ιδιαίτερη έμφαση στη συμμόρφωση προς το κριτήριο της προσθετικότητας.

43. Η Επιτροπή προτείνει επίσης να θεωρείται ότι τα διασυνοριακά έργα παρέχουν εξ ορισμού προσθετικότητα (65).

Συμπεράσματα και προτάσεις

44. Η χρήση του καθεστώτος ειδικής δραστηριότητας της ΕΤΕπ ως ισοδύναμου ουσιαστικά της προσθετικότητας, σε συνδυασμό με τις ασκούμενες πιέσεις για την επίτευξη του επενδυτικού στόχου, ενέχει τον κίνδυνο ώθησης στην άσκοπη χρήση πολύπλοκων χρηματοδοτικών δομών ή απόδοσης σε συγκεκριμένη πράξη ενός προφίλ κινδύνου που δεν ανταποκρίνεται στον πραγματικό κίνδυνο που αυτή ενέχει. Θα εξετάσουμε το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο των ελεγκτικών εργασιών για τη δημοσίευση ειδικής έκθεσης στο μέλλον.

45. Ο ορισμός της προσθετικότητας περιπλέκεται περαιτέρω με την προσθήκη της αναφοράς στην «υλική υποδομή που συνδέει δύο ή περισσότερα κράτη μέλη ή στην επέκταση υλικής υποδομής ή υπηρεσιών που συνδέονται με υλική υποδομή από ένα κράτος μέλος σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη».

46. Προτείνουμε τα εξής: — να αποσαφηνιστεί η απαίτηση σύμφωνα με την οποία όλα τα έργα που υποστηρίζονται από το ΕΤΣΕ πρέπει να πληρούν τα κριτήρια προσθετικότητας στην πρώτη παράγραφο του ορισμού της προσθετικότητας (βλέπε πλαίσιο 1) και ότι η βάση της εν λόγω αξιολόγησης πρέπει να είναι τεκμηριωμένη· — να διατηρηθεί ο απλός και γενικός χαρακτήρας του ορισμού της προσθετικότητας με την αποφυγή αναφορών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως η αναφορά σε υλική υποδομή.

Ο υπολογισμός του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος βασίζεται στην παραδοχή μηδενικών επενδύσεων χωρίς τη χρήση του ΕΤΣΕ

Κριτήρια

47. Ο προσδιορισμός των ποσών που κινητοποιούνται από δημόσιες επενδύσεις δεν είναι εύκολο έργο. Ωστόσο, η Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοήθειας του ΟΟΣΑ έχει προτείνει μια μεθοδολογία (66) που αποσκοπεί στην απομόνωση της συμβολής των δημόσιων επενδύσεων στην κινητοποίηση πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων. Τα κύρια στοιχεία συνοψίζονται κατωτέρω: — Όσον αφορά την εγγύηση που παρέχεται έναντι δανείου για τη χρηματοδότηση έργου, θεωρείται ότι το ποσό που κινητοποιείται είναι μόνο το εγγυημένο δάνειο· οποιαδήποτε πρόσθετη χρηματοδότηση πέραν του δανείου δεν θεωρείται αποτέλεσμα μόχλευσης της εγγύησης. — Όσον αφορά τα κοινοπρακτικά δάνεια, το ποσό που κινητοποιείται αποδίδεται κατ' αναλογίαν στον δημόσιο επενδυτή και στον επικεφαλής της κοινοπραξίας του κοινοπρακτικού δανείου· με άλλα λόγια, αναγνωρίζεται η συμβολή του επικεφαλής της κοινοπραξίας και δεν θεωρείται, αντιθέτως, ότι η κινητοποίηση ολόκληρου του ποσού επιτυγχάνεται χάρη στη συμμετοχή του δημόσιου επενδυτή. — Όσον αφορά τις επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου, στα ποσά που κινητοποιούνται από τον δημόσιο επενδυτή δεν συμπεριλαμβάνονται τυχόν προηγούμενες επενδύσεις· στις περιπτώσεις δε στις οποίες συμμετέχουν πολλοί δημόσιοι επενδυτές, τα ποσά που κινητοποιούνται από τον ιδιωτικό τομέα αποδίδονται κατ' αναλογίαν σε καθέναν από τους εν λόγω επενδυτές.

Κινητοποίηση εκτιμώμενων επενδύσεων από το ΕΤΣΕ

48. Ο βαθμός στον οποίο το ΕΤΣΕ κινητοποιεί πρόσθετους χρηματοδοτικούς πόρους υπολογίζεται με βάση τη «Μεθοδολογία πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος του ΕΤΣΕ» (67) του διοικητικού συμβουλίου. Το κεντρικό στοιχείο της μεθοδολογίας αυτής είναι το επενδυτικό κόστος έργου (PIC). Όσον αφορά τα επενδυτικά δάνεια και τις άμεσες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου, το επενδυτικό κόστος έργου υπολογίζεται «κατ' αρχάς ως το συνολικό κόστος έργου που ορίζεται στη συμφωνία δανειοδότησης σύμφωνα με τη συνήθη μεθοδολογία της ΕΤΕπ», στο πλαίσιο του οποίου συνεκτιμάται, ακόμη και μετά από ορισμένες προσαρμογές, η συνολική χρηματοδότηση που είναι διαθέσιμη για το έργο κατά την ίδια περίοδο με το ΕΤΣΕ. «Ωστόσο, αν η χρηματοδότηση μέσω της ΕΤΕπ/του ΕΤΣΕ συνδέεται μόνο με ένα μέρος του έργου, τότε το επενδυτικό κόστος θα πρέπει να είναι ισοδύναμο προς το συγκεκριμένο μέρος του έργου με το οποίο συνδέεται η χρηματοδότηση».

49. Παρόμοιος ορισμός της μόχλευσης και αντίστοιχη προσέγγιση για την εκτίμηση του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος έχουν χρησιμοποιηθεί για χρηματοδοτικά μέσα που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Όσον αφορά τα μέσα υπό κεντρική διαχείριση, από το 2013 ο δημοσιονομικός κανονισμός ορίζει τη μόχλευση ως «[…] το ποσό της χρηματοδότησης επιλεγμένων τελικών αποδεκτών, υποδιαιρούμενο με το ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης» (68). Στην ειδική έκθεσή μας αριθ. 19/2016 επισημάναμε ότι κατά τον υπολογισμό των πρόσθετων επενδύσεων που κινητοποιούνται από τα χρηματοδοτικά μέσα, ο δείκτης ενδέχεται να έχει υπερεκτιμηθεί, δεδομένου ότι οι πηγές χρηματοδότησης που προσελκύει ένα έργο δεν είναι όλες απόρροια της συνεισφοράς της ΕΕ (69).

Συμπεράσματα και προτάσεις

50. Ο κίνδυνος συνίσταται στην υπερεκτίμηση του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος του ΕΤΣΕ, ιδίως για τα επενδυτικά έργα στα οποία συμμετέχουν επενδυτές ή τα οποία αποτελούν μέρος εθνικών προγραμμάτων που προϋπήρχαν ή είχαν εξαγγελθεί ακόμη και πριν από την έναρξη λειτουργίας του ΕΤΣΕ.

51. Προτείνουμε τα εξής: — ευθυγράμμιση της «Μεθοδολογίας πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος του ΕΤΣΕ» με τη μεθοδολογία που προτείνεται από τον ΟΟΣΑ, μεταξύ άλλων για την αιτιολόγηση των περιπτώσεων που περιγράφονται στο σημείο 50, — περαιτέρω ανάπτυξη της μεθοδολογίας ώστε να συμπεριλαμβάνει χρηματοδοτικές δομές και προϊόντα που δεν υπήρχαν κατά τον χρόνο υιοθέτησης της υφιστάμενης μεθοδολογίας και — χρήση της νέας μεθοδολογίας για τον καθορισμό του βασικού δείκτη επιδόσεων του ΕΤΣΕ ο οποίος παρουσιάζει τα ιδιωτικά κεφάλαια που προσελκύονται.

Υπάρχει περιθώριο αποσαφήνισης και βελτίωσης ορισμένων πτυχών της διακυβέρνησης και της διαφάνειας του ΕΤΣΕ

52. Στην παρούσα ενότητα, παρουσιάζουμε τις απόψεις μας σχετικά με μια σειρά προτάσεων της Επιτροπής για την ενίσχυση του νομικού πλαισίου, της διακυβέρνησης και της διαφάνειας του ΕΤΣΕ.

Διατάξεις σχετικά με εξαιρούμενες δραστηριότητες και μη συνεργαζόμενες περιοχές δικαιοδοσίας

53. Υποστηρίζουμε την πρόταση της Επιτροπής για την προσθήκη διάταξης σχετικά με τη φοροαποφυγή (70) ως μέσου ενίσχυσης ενός βασικού στοιχείου του νομικού πλαισίου. Θεωρούμε ότι η συγκεκριμένη διάταξη συνάδει με τη σύσταση που διατυπώσαμε στην ειδική έκθεση αριθ. 19/2016.

Αναγνωρίζεται η ανάγκη λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση των γεωγραφικών ανισορροπιών και της τομεακής συγκέντρωσης

Κριτήρια

54. Δεν υπάρχουν ούτε γεωγραφικές ούτε τομεακές ποσοστώσεις για το ΕΤΣΕ και η στήριξη σε έργα παρέχεται με γνώμονα τη ζήτηση. Μολαταύτα, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες για τις επενδύσεις του ΕΤΣΕ απαιτείται «να αποφεύγεται η υπερβολική τομεακή και γεωγραφική συγκέντρωση» (71), ενώ ο στρατηγικός προσανατολισμός του ΕΤΣΕ καθορίζει επίσης τα όρια για τις εν λόγω συγκεντρώσεις (72). Οι γεωγραφικές και τομεακές συγκεντρώσεις, ανά αριθμό υπογεγραμμένων πράξεων που υποστηρίζονται από την εγγύηση της ΕΕ, αποτελούν δύο από τους βασικούς δείκτες παρακολούθησης για το ΕΤΣΕ (73).

Χρήση του ΕΤΣΕ μέχρι σήμερα

55. Η έκθεση αξιολόγησης της ΕΤΕπ (74) επισημαίνει στο χαρτοφυλάκιο IIW γεωγραφικές ανισορροπίες (75) και τομεακές συγκεντρώσεις (76). Η χρηματοδότηση στο πλαίσιο του IIW συγκεντρώνεται (63 %) σε τρία κράτη μέλη (77). Όσον αφορά το σκέλος SMEW, δεν έχουν καθοριστεί ανώτατα όρια συγκέντρωσης, ωστόσο τέσσερα κράτη μέλη (78) αποτελούν τους αποδέκτες του 44 % της χρηματοδότησης.

56. Στην έκθεση αξιολόγησης της ΕΤΕπ (79), καθώς και σε άλλες πρόσφατες μελέτες (80), επισημαίνονται ως δυνητικά αίτια η εστίαση στην ταχεία κατανομή του ΕΤΣΕ και στην επίτευξη του επενδυτικού στόχου των 315 δισεκατομμυρίων ευρώ, ο οποίος ωθεί την ΕΤΕπ να δίνει προτεραιότητα σε έργα με δυνατότητα άμεσης τραπεζικής χρηματοδότησης σε χώρες με ανεπτυγμένες χρηματοπιστωτικές αγορές που διαθέτουν την ικανότητα χρήσης χρηματοδοτικών μέσων και διάρθρωσης έργων υψηλού κινδύνου.

57. Η Επιτροπή προτείνει (81) επίσης τον επαναπροσδιορισμό των καθηκόντων του ΕΚΕΣ όσον αφορά την εκπόνηση έργων, την εστίαση σε έργα δράσης για το κλίμα, καθώς και τη συμβολή του στην εξασφάλιση τομεακής και γεωγραφικής διαφοροποίησης και την παροχή συμβουλευτικής στήριξης σε τοπικό επίπεδο.

58. Η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει έργα στους τομείς της γεωργίας, της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας μεταξύ των στόχων που είναι επιλέξιμοι για στήριξη από το ΕΤΣΕ (82). Ωστόσο, έργα που θεωρούνται κατάλληλα για χρηματοδότηση στο πλαίσιο του ΕΤΣΕ θα μπορούσαν επίσης να είναι επιλέξιμα για στήριξη από το ΕΓΤΑΑ. Στην ειδική έκθεσή μας αριθ. 5/2015 σχετικά με τα χρηματοοικονομικά μέσα του τομέα αγροτικής ανάπτυξης καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα στο πλαίσιο του ΕΓΤΑΑ υπήρξαν έως τώρα υπερκεφαλαιοποιημένα και αναποτελεσματικά.

Συμπεράσματα

59. Επιδοκιμάζουμε την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των ανισορροπιών όσον αφορά τη χρήση των κονδυλίων. Ο ΕΚΕΣ καλείται να διαδραματίσει καίριο ρόλο στην αντιμετώπιση των γεωγραφικών και τομεακών ανισορροπιών, ωστόσο είναι ακόμη πολύ νωρίς για να αποφανθούμε σχετικά με την αποτελεσματικότητα του ΕΚΕΣ γενικότερα και ως προς το συγκεκριμένο θέμα ειδικότερα.

60. Βάσει της προηγούμενης πείρας και της ύπαρξης εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης, διατηρούμε αμφιβολίες ως προς την προστιθέμενη αξία της χρηματοδότησης από το ΕΤΣΕ για έργα στους τομείς της γεωργίας, της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας.

Αποσαφήνιση της εφαρμογής των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων για έργα συνδυασμένης χρηματοδότησης από το ΕΤΣΕ και τα διαρθρωτικά ταμεία

61. Οι πόροι που διατίθενται απευθείας από την ΕΤΕπ, στο πλαίσιο της εφαρμογής του κανονισμού ΕΤΣΕ, δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107, παράγραφος 1, της ΣΛΕΕ και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν υποχρεούται να εγκρίνει τη χρηματοδότηση από το ΕΤΣΕ σύμφωνα με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων (83). Εντούτοις, έργα που υποστηρίζονται από το ΕΤΣΕ ενδέχεται επίσης να συγχρηματοδοτούνται από τα κράτη μέλη της ΕΕ, μεταξύ άλλων και μέσω κονδυλίων των ΕΔΕΤ (84), τα οποία, εκτός αν χορηγούνται υπό τους όρους της αγοράς, συνιστούν κρατική ενίσχυση που υπόκειται στην έγκριση της Επιτροπής βάσει του οικείου πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις (85).

62. Συνιστούμε να αποσαφηνιστεί ο τρόπος αντιμετώπισης, για τους σκοπούς των κρατικών ενισχύσεων, των πράξεων του ΕΤΣΕ που συγχρηματοδοτούνται από ταμεία υπό τον έλεγχο κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των ΕΔΕΤ.

Αναγνωρίζεται η ανάγκη περαιτέρω αποσαφήνισης και εξορθολογισμού της διακυβέρνησης

Κριτήρια

63. Η αποτελεσματική λειτουργία του ΕΤΣΕ προϋποθέτει απαραιτήτως την πρόβλεψη ρυθμίσεων για τον εξορθολογισμό της διακυβέρνησης, βάσει των οποίων καθορίζονται με σαφήνεια τα αντίστοιχα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες της Επιτροπής και της ΕΤΕπ, καθώς και των διοριζόμενων στελεχών τους, στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων του ΕΤΣΕ, ενώ λαμβάνεται επίσης επαρκής μέριμνα για τη διασφάλιση ανεξαρτησίας και την αποφυγή συγκρούσεων συμφερόντων.

Ρυθμίσεις διακυβέρνησης του ΕΤΣΕ

64. Η δομή διακυβέρνησης του ΕΤΣΕ (86) αποτελείται από ένα διοικητικό συμβούλιο, μια επιτροπή επενδύσεων, έναν εκτελεστικό διευθυντή και έναν αναπληρωτή εκτελεστικό διευθυντή (βλέπε παράρτημα Ι). Η δομή διακυβέρνησης του ΕΤΣΕ είναι συμπληρωματική της οργάνωσης και της διαχείρισης κύκλου έργου της ΕΤΕπ και, ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να επηρεάζει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων του ομίλου της ΕΤΕπ (87).

Το διοικητικό συμβούλιο

65. Το διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΣΕ δημιουργήθηκε επισήμως τον Ιούλιο του 2015. Στην αξιολόγηση της ΕΤΕπ επισημαίνεται ότι τα τρία από τα τέσσερα μέλη του διοικητικού συμβουλίου του ΕΤΣΕ συμμετέχουν επίσης στο διοικητικό συμβούλιο είτε της ΕΤΕπ είτε του ΕΤΕ και ότι, υπό αυτή τους την ιδιότητα, λαμβάνουν μέρος στη διαδικασία έγκρισης των στρατηγικών και των έργων της ΕΤΕπ ή του ΕΤΕ, συμπεριλαμβανομένων των έργων στο πλαίσιο του ΕΤΣΕ (88).

66. Στην αξιολόγηση της ΕΤΕπ υπογραμμίζεται ότι οι «υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων, λογοδοσίας και γενικής αλληλεπίδρασης μεταξύ του εκτελεστικού διευθυντή (89) και του διοικητικού συμβουλίου» επιδέχονται βελτιώσεις (90).

Η επιτροπή επενδύσεων

67. Το διοικητικό συμβούλιο ολοκλήρωσε την επιλογή των μελών της επιτροπής επενδύσεων τον Δεκέμβριο του 2015, και η επιτροπή ασκεί τα καθήκοντά της από τον Ιανουάριο του 2016. Κατά τη μεταβατική περίοδο μεταξύ του Ιουλίου 2015 και του Ιανουαρίου 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις της επιτροπής επενδύσεων και έδωσε την άδειά της για την έγκριση, εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου της ΕΤΕπ, της υπαγωγής των μέσων και των έργων του ΕΤΕ στο εγγυημένο χαρτοφυλάκιο ΕΤΣΕ. Η ανεξαρτησία και η απουσία σύγκρουσης συμφερόντων αποτελούν βασικές απαιτήσεις για τα μέλη της επιτροπής επενδύσεων (91).

68. Στον κύκλο έργου, η Επιτροπή επενδύσεων παρεμβαίνει μεταξύ της Διευθυντικής Επιτροπής της ΕΤΕπ και της έγκρισης της πράξης από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΤΕπ για την έγκριση «της παροχής στήριξης μέσω της εγγύησης της ΕΕ για δραστηριότητες της ΕΤΕπ». Προς τον σκοπό αυτό, η επιτροπή επενδύσεων χρησιμοποιεί πίνακα δεικτών (92), ο οποίος καταρτίζεται από τις υπηρεσίες της ΕΤΕπ για κάθε έργο (βλέπε σημεία 78 και 79).

69. Η ΕΤΕπ υποβάλλει δύο φορές τον χρόνο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή κατάλογο όλων των απορριπτικών αποφάσεων της επιτροπής επενδύσεων για τη χρήση της εγγύησης της ΕΕ, τηρουμένων αυστηρών απαιτήσεων εμπιστευτικότητας (93). Η Επιτροπή και ο όμιλος της ΕΤΕπ επιβεβαίωσαν ότι, σύμφωνα με στοιχεία της 30ής Ιουνίου 2016, δεν υπήρχαν απορριπτικές αποφάσεις. Εντούτοις, στο πλαίσιο του IIW ακυρώθηκαν τρεις πράξεις (εκ των οποίων η μία μετά την υπογραφή της) και στο πλαίσιο του SMEW εγκαταλείφθηκε μία πράξη.

Συμπεράσματα

70. Επιδοκιμάζουμε την πρόταση της Επιτροπής για την ενίσχυση των διατάξεων (94) που αφορούν τη γνωστοποίηση σύγκρουσης συμφερόντων για τα μέλη της επιτροπής επενδύσεων.

71. Διαπιστώνουμε επίσης ότι στην αξιολόγηση της ΕΤΕπ επισημαίνεται ότι τα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες των οργάνων διακυβέρνησης του ΕΤΣΕ θα πρέπει να αποσαφηνιστούν και να εξορθολογιστούν περαιτέρω λόγω του πολύπλοκου χαρακτήρα τους.

72. Επί του παρόντος, η Επιτροπή και η ΕΤΕπ επιτελούν η καθεμία διαφορετικά καθήκοντα σε σχέση με το ΕΤΣΕ και ασκούν ευρύ φάσμα άλλων αρμοδιοτήτων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαχειρίζεται το ταμείο εγγυήσεων και εκπροσωπείται στο διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΣΕ, το οποίο είναι υπεύθυνο για τον καθορισμό των στρατηγικών προσανατολισμών του ΕΤΣΕ, καθώς και για την επιλογή και τον διορισμό των μελών της επιτροπής επενδύσεων. Η Επιτροπή είναι επίσης μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΤΕπ και, ως εκ τούτου, ζητείται η γνώμη της πριν από την έγκριση οποιασδήποτε χρηματοδοτικής και επενδυτικής πράξης από την ΕΤΕπ (95). Εν τω μεταξύ, η ΕΤΕπ εκπροσωπείται στο διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΣΕ και είναι επίσης υπεύθυνη για τη διαχείριση και την υλοποίηση των πράξεων του ΕΤΣΕ.

73. Αυτές οι πολύπλοκες διασυνδέσεις μεταξύ της Επιτροπής και της ΕΤΕπ, και των αντίστοιχων εντεταλμένων στελεχών τους, δυσχεραίνουν, αφενός, τον προσδιορισμό, για τους σκοπούς της λογοδοσίας, του τελικού υπευθύνου ενώπιον των αρμόδιων για τον προϋπολογισμό της ΕΕ και νομοθετικών αρχών για τη διαχείριση των επιδόσεων και των κινδύνων του ΕΤΣΕ και, αφετέρου, τον εντοπισμό δυνητικών συγκρούσεων συμφερόντων μεταξύ των καθηκόντων και των αρμοδιοτήτων εντός και εκτός του πλαισίου του ΕΤΣΕ.

Είναι σκόπιμο να ενισχυθεί η διαφάνεια της επιλογής των πράξεων του ΕΤΣΕ

Κριτήρια

74. Είναι απολύτως αναγκαίο η επιλογή των πράξεων στο πλαίσιο του ΕΤΣΕ να πραγματοποιείται —και να φαίνεται ότι πραγματοποιείται— κατά τρόπο ανεξάρτητο, ανοικτό και διαφανή προκειμένου να αποδεικνύεται, κυρίως, η προσθετικότητα των επενδύσεων που υλοποιούνται.

75. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε (96) την ανάγκη το ΕΤΣΕ να λειτουργήσει αποδοτικά, με πλήρη διαφάνεια και με αμεροληψία, σύμφωνα με τα κριτήρια της εντολής του και τον κανονισμό του, και συνέστησε τη στενή συνεργασία του με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ελεγκτικό Συνέδριο και την εποπτεία των πράξεών του από τα θεσμικά αυτά όργανα. Επέμεινε επίσης ότι απαιτείται να επιτευχθεί το υψηλότερο δυνατό επίπεδο διαφάνειας και θεσμικής λογοδοσίας, με την εξασφάλιση της προορατικής δημοσιοποίησης πλήρων και ουσιαστικών δημοσιονομικών στοιχείων και της πρόσβασης σε οικονομικά δεδομένα για τα έργα τα οποία λαμβάνουν χρηματοδότηση από την ΕΤΕπ.

Διαφάνεια της λειτουργίας του διοικητικού συμβουλίου και της επιτροπής επενδύσεων

76. Σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού ΕΤΣΕ, το διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΣΕ υποχρεούται να δημοσιεύει τα πρακτικά των συνεδριάσεών του και η επιτροπή επενδύσεων υποχρεούται να καθιστά δημόσιες και προσβάσιμες τις αποφάσεις για την έγκριση της χρήσης της εγγύησης της ΕΕ. Οι εν λόγω αποφάσεις δημοσιεύονται (97).

77. Οι αποφάσεις της επιτροπής επενδύσεων που δημοσιεύονται περιλαμβάνουν μόνο τη βασική περιγραφή των εγκεκριμένων πράξεων του ΕΤΣΕ. Δεν παρέχουν αιτιολόγηση της χορήγησης της εγγύησης της ΕΕ ούτε της προσθετικότητας ή της προστιθέμενης αξίας που παρέχει στην ΕΕ μια συγκεκριμένη πράξη.

78. Στον κανονισμό ΕΤΣΕ διευκρινίζεται ότι «ο πίνακας επιδόσεων […] χρησιμοποιείται από την επιτροπή επενδύσεων με σκοπό να εξασφαλιστεί μια ανεξάρτητη και διαφανής αξιολόγηση της πιθανής χρήσης της εγγύησης της ΕΕ» (98).

79. Οι πίνακες επιδόσεων για τις εγκεκριμένες πράξεις δεν δημοσιεύονται, ενώ η ΕΤΕπ δημοσιεύει μόνο βασικές (ορισμένες φορές μη επικαιροποιημένες) πληροφορίες σχετικά με τις πράξεις στο πλαίσιο του ΕΤΣΕ. Η κατάσταση αυτή εγείρει ζητήματα λογοδοσίας και διαφάνειας.

Συμπεράσματα

80. Επιδοκιμάζουμε τις προτάσεις σύμφωνα με τις οποίες: — οι αποφάσεις της επιτροπής επενδύσεων του ΕΤΣΕ πρέπει να περιλαμβάνουν το σκεπτικό της απόφασης για τη χορήγηση στήριξης στο πλαίσιο της εγγύησης της ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στη συμμόρφωση προς το κριτήριο της προσθετικότητας (99)· — οι πίνακες επιδόσεων πρέπει να δημοσιοποιούνται αμέσως μετά την υπογραφή πράξεων με εγγύηση της ΕΕ (100).

Η παρούσα γνώμη εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο κατά τη συνεδρίασή του της 11ης Νοεμβρίου 2016. Για το Ελεγκτικό Συνέδριο Klaus-Heiner LEHNE Πρόεδρος

(1) COM(2016) 597 final της 14ης Σεπτεμβρίου 2016.

(2) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1316/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, για τη σύσταση της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη», την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010 και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και (ΕΚ) αριθ. 67/2010 (ΕΕ L 348 της 20.12.2013, σ. 129).

(3) Κανονισμός (ΕΕ) 2015/1017 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2015, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων, τον Ευρωπαϊκό Κόμβο Επενδυτικών Συμβουλών και την Ευρωπαϊκή Πύλη Επενδυτικών Έργων και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1316/2013 — το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΕ L 169 της 1.7.2015, σ. 1) (εφεξής «κανονισμός ΕΤΣΕ»).

(4) SWD(2016) 297 final/2 της 22ας Σεπτεμβρίου 2016 και SWD(2016) 298 final της 14ης Σεπτεμβρίου 2016.

(5) ΕΕ C 121 της 15.4.2015, σ. 1.

(6) SWD(2016) 297 final/2.

(7) Σύμφωνα με το άρθρο 18, παράγραφος 2, του κανονισμού ΕΤΣΕ, η Επιτροπή υποχρεούται να διενεργήσει την αξιολόγηση της εγγύησης και να την υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έως τις 5 Ιανουαρίου 2017, μαζί με σχετική γνωμοδότηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

(8) Εκτελεστική απόφαση 2014/99/ΕΕ της Επιτροπής (ΕΕ L 50 της 20.2.2014, σ. 22).

(9) Υποσημείωση 10 του εγγράφου SWD(2016) 297 final/2, σ. 7.

(10) Άρθρα 5 και 6 του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(11) ΕΤΕπ, «Evaluation of the functioning of the European Fund of Strategic Investments (EFSI)» [Αξιολόγηση της λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ)], Σεπτέμβριος 2016 («αξιολόγηση της ΕΤΕπ»).

(12) http://ec.europa.eu/smart-regulation/guidelines/toc_guide_en.htm

(13) Άρθρο 1, παράγραφος 5, της πρότασης για την τροποποίηση του άρθρου 9, παράγραφος 3, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(14) Άρθρο 1, παράγραφοι 1 και 7, της πρότασης για την τροποποίηση του άρθρου 4, παράγραφος 2, και του άρθρου 11, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(15) Άρθρο 1, παράγραφος 10, της πρότασης για την απαλοιφή του άρθρου 18, παράγραφος 7, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(16) Άρθρο 1, παράγραφος 7, της πρότασης για την τροποποίηση του άρθρου 11, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(*1) Βάσει των τελευταίων διαθέσιμων εκθέσεων υλοποίησης.

(*2) Βάσει της πρότασης για τη μεταφορά 500 εκατομμυρίων ευρώ από το χρηματοδοτικό μέσο «Συνδέοντας την Ευρώπη» για την τροφοδότηση του ταμείου εγγυήσεων του ΕΤΣΕ και 1,15 δισεκατομμυρίων ευρώ σε επιχορηγήσεις [SWD(2016) 299 final της 14ης Σεπτεμβρίου 2016, σ. 23].

(*3) Βάσει της προτεινόμενης τροποποίησης του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(17) Όσον αφορά τα χρηματοδοτικά μέσα του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ, η συνολική αντίστοιχη συνεισφορά της ΕΕ που καταβλήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2015 ανήλθε σε 11,6 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων μόνο 8,5 δισεκατομμύρια ευρώ (73 %) περιήλθαν στους τελικούς δικαιούχους. Τα εν λόγω ποσά αντιστοιχούν σε περίοδο υλοποίησης εννέα ετών (2007-2015) (EGESIF_16-0011-00, «Summary of data on the progress made in financing and implementing financial engineering instruments reported by the managing authorities in accordance with Article 67(2)(j) of Council Regulation (EC) No 1083/2006» [Συνοπτική παρουσίαση των στοιχείων σχετικά με την πρόοδο που επιτεύχθηκε στη χρηματοδότηση και την υλοποίηση χρηματοοικονομικών μέσων, τα οποία υπέβαλαν οι διαχειριστικές αρχές σύμφωνα με το άρθρο 67, παράγραφος 2, στοιχείο ι), του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006] (ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 25-78), σ. 66).

(18) Ειδική έκθεση αριθ. 5/2015 (http://eca.europa.eu).

(19) Όσον αφορά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, ο ενδεικτικός προϋπολογισμός για τα χρηματοδοτικά μέσα υπό έμμεση διαχείριση ανέρχεται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, σε 7,4 δισεκατομμύρια ευρώ [ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 2015, πλαίσιο 2.10 (ΕΕ C 375 της 13.10.2016)].

(20) Σύμφωνα με στοιχεία της 31ης Δεκεμβρίου 2014, η συνολική συνεισφορά της ΕΕ την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 σε χρηματοδοτικά μέσα υπό έμμεση διαχείριση ανήλθε σε σχεδόν 3,8 δισεκατομμύρια ευρώ (μη συμπεριλαμβανομένων των συνδυαστικών χρηματοδοτικών μηχανισμών) [COM(2015) 565 final της 13ης Νοεμβρίου 2015, σ. 4].

(21) Ειδική έκθεση αριθ. 19/2016 και ειδική έκθεση αριθ. 5/2015 (http://eca.europa.eu).

(22) SWD(2016) 299 final της 14ης Σεπτεμβρίου 2016, σ. 24.

(23) Η κατανομή των κονδυλίων στο εν λόγω μέσο μπορεί να ανέλθει ακόμη και σε 8,5 δισεκατομμύρια ευρώ από τη συνεισφορά του ΕΤΠΑ και του ΕΓΤΑΑ σε επίπεδο ΕΕ (άρθρο 39 του κανονισμού περί κοινών διατάξεων (ΚΚΔ) των ΕΔΕΤ).

(24) Όσον αφορά αποκλειστικά τις ΜΜΕ, το μέσο δύναται να παρέχει εγγυήσεις χωρίς ανώτατο όριο για χαρτοφυλάκια δανείων ή μπορεί να χρηματοδοτεί πράξεις μέσω τιτλοποίησης.

(25) Ο μηχανισμός InnovFin SMEG (μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020»), ο οποίος επωφελείται από την αναβάθμιση του ΕΤΣΕ στο πλαίσιο του SMEW, αποτελεί ένα από τα μέσα ανάληψης κινδύνων της πρωτοβουλίας για τις ΜΜΕ.

(26) Αξιολόγηση της ΕΤΕπ, πίνακας 2, σ. 5.

(27) Στο πλαίσιο του IIW, η χρήση της εγγύησης της ΕΕ περιοριζόταν σε 13,5 δισεκατομμύρια ευρώ (11 δισεκατομμύρια ευρώ ως πρώτο τμήμα ζημιών για το υποχαρτοφυλάκιο δανείων και 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ για πράξεις μετοχικού τύπου) και σε 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ από τους ιδίους πόρους της ΕΤΕπ για την επί ίσοις όροις υλοποίηση επενδύσεων σε πράξεις μετοχικού κεφαλαίου.

(28) Επιπλέον, στην εξαμηνιαία επιχειρησιακή έκθεση του ΕΤΣΕ με ημερομηνία αναφοράς 30 Ιουνίου 2016, η ΕΤΕπ εκτιμά ότι η επιτροπή επενδύσεων θα εγκρίνει τη χρήση της εγγύησης της ΕΕ για τη χρηματοδότηση πράξεων στο πλαίσιο του IIW με στόχο τη διάθεση άλλων 14,5 δισεκατομμυρίων ευρώ έως τις 30 Ιουνίου 2017.

(29) Στο πλαίσιο του SMEW διατέθηκαν από την εγγύηση της ΕΕ 1,25 δισεκατομμύρια ευρώ για την αναβάθμιση των πράξεων εγγυήσεων, στο πλαίσιο του COSME LGF (μηχανισμός εγγύησης δανείων του προγράμματος για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τις ΜΜΕ) και του InnovFin SMEG, και 1,25 δισεκατομμύρια ευρώ για το χαρτοφυλάκιο μετοχικού κεφαλαίου. Η χρήση της εγγύησης ύψους 1,25 δισεκατομμυρίων ευρώ για το χαρτοφυλάκιο μετοχικού κεφαλαίου του SMEW θα ξεκινήσει κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2016 για το νεοσυσταθέν προϊόν μετοχικού κεφαλαίου του SMEW. Επιπλέον, η ΕΤΕπ διέθεσε 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ από τους ιδίους πόρους της για την εντολή του ΕΤΕ σχετικά με τα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου (RCR).

(30) Εξαμηνιαία επιχειρησιακή έκθεση του ΕΤΣΕ με ημερομηνία αναφοράς 30 Ιουνίου 2016.

(31) Η Επιτροπή εκτιμά ότι το ΕΤΕ θα χρησιμοποιήσει την εγγύηση της ΕΕ που διατίθεται για το χαρτοφυλάκιο δανείων του SMEW έως το τέλος του 2017 [SWD(2016) 297 final/2, σ. 17].

(32) Από την εγγύηση της ΕΕ είχαν διατεθεί αρχικά 1,25 δισεκατομμύρια ευρώ για την αναβάθμιση των μηχανισμών COSME LGF και InnovFin SMEG.

(33) Άρθρο 7, παράγραφος 3, της τροποποιημένης και αναδιατυπωμένης συμφωνίας για τη διαχείριση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων και τη χορήγηση της εγγύησης της ΕΕ («η αναθεωρημένη συμφωνία ΕΤΣΕ»).

(34) Ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την απασχόληση και την κοινωνική καινοτομία (EaSI).

(35) Άρθρο 1, παράγραφος 5, της πρότασης για την τροποποίηση του άρθρου 9, παράγραφος 3, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(36) Τμήμα 1 του παραρτήματος της πρότασης για την τροποποίηση του τμήματος 2 του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(37) Αξιολόγηση της ΕΤΕπ, γράφημα 9, σ. 30.

(38) Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: «Βελτίωση της νομοθεσίας για καλύτερα αποτελέσματα — ένα θεματολόγιο της ΕΕ» [COM(2015) 215 final της 19ης Μαΐου 2015].

(39) http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-4988_el.htm

(40) Στη συγκεκριμένη περίπτωση των ανακοινώσεων πολιτικής, η απαίτηση της διενέργειας εκτίμησης αντίκτυπου (και της σε βάθος ανάλυσής της) θα εξαρτάται πρωτίστως από το επίπεδο φιλοδοξίας και τον βαθμό δέσμευσης που προβλέπεται, καθώς και από τον βαθμό στον οποίο είναι δεσμευτική για την Επιτροπή. Για παράδειγμα, εξαγγελίες ανακοινώσεων ή φιλόδοξες δεσμεύσεις (π.χ. δεκαετής στρατηγική για την επίτευξη ορισμένων περιβαλλοντικών στόχων) θα απαιτούν πιθανότατα τη διενέργεια εκτίμησης αντίκτυπου, διότι ο αντίκτυπος τέτοιου είδους δεσμεύσεων αναμένεται να είναι σημαντικός και μπορεί να προσδιοριστεί σε μεγάλο βαθμό ήδη από το πρώιμο γενικό στάδιο της διαδικασίας χάραξης πολιτικής (http://ec.europa.eu/smart-regulation/guidelines/tool_5_en.htm).

(41) http://ec.europa.eu/smart-regulation/guidelines/ug_chap6_en.htm

(42) Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: «Επανεκκίνηση των επενδύσεων στην Ευρώπη — Απολογισμός του Επενδυτικού Σχεδίου για την Ευρώπη» [COM(2016) 359 final της 1ης Ιουνίου 2016].

(43) Το διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΣΕ διοργάνωσε την πρώτη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη στις 7 Σεπτεμβρίου 2016, με τη συμμετοχή άνω των 30 ενδιαφερομένων φορέων (κοινωνία των πολιτών, ομάδες προβληματισμού, ενώσεις του ιδιωτικού και του τραπεζικού τομέα). Διοργανώθηκαν συζητήσεις πάνελ που κάλυψαν τομείς όπως η υλοποίηση του ΕΤΣΕ στο πλαίσιο του IIW και του SMEW και ο στρατηγικός προσανατολισμός του ΕΤΣΕ.

(44) Γνώμη αριθ. 4/2015, σημείο 10.

(45) Άρθρο 18, παράγραφος 2, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(46) Αξιολόγηση της ΕΤΕπ, ενότητα 1.3, σ. 3.

(47) Αξιολόγηση της ΕΤΕπ, σύνοψη.

(48) COM(2016) 597 final της 14ης Σεπτεμβρίου 2016, σ. 7.

(49) http://ec.europa.eu/smart-regulation/guidelines/toc_guide_en.htm

(50) Άρθρο 12 του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(51) Στις 21 Ιανουαρίου 2016, η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση C(2016) 165 σχετικά με την έγκριση κατευθυντήριων οδηγιών για τη διαχείριση των στοιχείων ενεργητικού του ταμείου εγγυήσεων.

(52) COM(2015) 10 final της 13ης Ιανουαρίου 2015, σ. 5.

(53) Το ποσό αυτό ήταν προϊόν ανακατανομής κονδυλίων από τις γραμμές του προϋπολογισμού που αφορούσαν τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (790 εκατομμύρια ευρώ), το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» (70 εκατομμύρια ευρώ) και τον οργανισμό ITER (490 εκατομμύρια ευρώ).

(54) SWD(2016) 297 final/2, σ. 17.

(55) Άρθρο 1, παράγραφος 8, της πρότασης για την τροποποίηση του άρθρου 12, παράγραφος 5, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(56) SWD(2016) 297 final/2, πίνακας 4, σ. 19.

(57) Εταιρικό Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΕΤΕπ για την περίοδο 2015-2017.

(58) Στις 31 Δεκεμβρίου 2012, τα κράτη μέλη ενέκριναν αύξηση 10 δισεκατομμυρίων ευρώ με τη μορφή καταβεβλημένου κεφαλαίου προκειμένου η ΕΤΕπ να είναι σε θέση να παρέχει πρόσθετη μακροπρόθεσμη δανειοδότηση μέγιστου ύψους 60 δισεκατομμυρίων ευρώ για οικονομικά βιώσιμα έργα: χάρη στην εν λόγω αύξηση κεφαλαίου, κατά την περίοδο 2013-2015, το ύψος δανειοδότησης της ΕΤΕπ αυξήθηκε από 51 δισεκατομμύρια ευρώ το 2012 σε περισσότερα από 70 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

(59) Οι ειδικές δραστηριότητες ορίζονται στο άρθρο 16 του καταστατικού της ΕΤΕπ και στις κατευθυντήριες οδηγίες πολιτικής της ΕΤΕπ για τον πιστωτικό κίνδυνο, και περιλαμβάνουν i) πράξη δανειοδότησης και εγγύησης δανειακής αξιολόγησης D– ή χαμηλότερης και ii) πράξεις μετοχικού κεφαλαίου ή μετοχικού τύπου.

Οι ειδικές δραστηριότητες περιλαμβάνουν πράξεις ιδίου κινδύνου της ΕΤΕπ (υψηλότερου κινδύνου) και πράξεις που καλύπτονται από τη μείωση πιστωτικού κινδύνου του χαρτοφυλακίου (επιμερισμός των κινδύνων) για τα υφιστάμενα μέσα (π.χ. μηχανισμός χρηματοδότησης με επιμερισμό των κινδύνων, μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» κ.λπ.) και το ΕΤΣΕ.

(60) Χρηματοοικονομική έκθεση της ΕΤΕπ για το 2015, σ. 10.

(61) Εταιρικό Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΕΤΕπ για την περίοδο 2016-2018, σ. 14.

(62) Αξιολόγηση της ΕΤΕπ, σ. 23.

(63) Αξιολόγηση της ΕΤΕπ, σ. 16.

(64) Άρθρο 1, παράγραφος 4, της πρότασης για την τροποποίηση του άρθρου 7, παράγραφος 12, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(65) Άρθρο 1, παράγραφος 2, της πρότασης για την τροποποίηση του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(66) ΟΟΣΑ, «Methodologies to measure amounts mobilised from the private sector by official development finance interventions» (Μεθοδολογίες για τον υπολογισμό των ποσών που κινητοποιούνται από τον ιδιωτικό τομέα μέσω επίσημων ενισχύσεων για έργα ανάπτυξης), DCD/DAC/STAT(2015)8, 24 Φεβρουαρίου 2015.

(67) «EFSI Multiplier Methodology Calculation» (Μεθοδολογία υπολογισμού του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος του ΕΤΣΕ), 26 Οκτωβρίου 2015 (http://www.eib.org/attachments/strategies/efsi_steering_board_eif_efsi_multiplier_methodology_calculation_en.pdf).

(68) Άρθρο 223 των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού.

(69) Ειδική έκθεση αριθ. 19/2016, σημείο 70.

(70) Άρθρο 1, παράγραφος 12, της πρότασης για την αντικατάσταση του άρθρου 22, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(71) Παράρτημα ΙΙ, τμήμα 8, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(72) Στον στρατηγικό προσανατολισμό του ΕΤΣΕ, της 15ης Δεκεμβρίου 2015, καθορίζεται όριο γεωγραφικής συγκέντρωσης 45 % για το σκέλος IIW σε οποιοδήποτε από τα τρία κράτη μέλη και ενδεικτικό όριο τομεακής συγκέντρωσης 30 % καθ' όλη τη διάρκεια της επενδυτικής περιόδου. (http://www.eib.org/attachments/strategies/efsi_steering_board_efsi_strategic_orientation_en.pdf).

(73) Παράρτημα ΙΙ της αναθεωρημένης συμφωνίας ΕΤΣΕ.

(74) Αξιολόγηση της ΕΤΕπ, ενότητες 2.2 και 2.3.

(75) Το 92 % της χρηματοδότησης μέσω του ΕΤΣΕ συγκεντρώνεται στην ΕΕ των 15, ενώ μόνο το 8 % διοχετεύεται στην ΕΕ των 13.

(76) Το 46 % της χρηματοδότησης μέσω του ΕΤΣΕ διατίθεται στον τομέα της ενέργειας και το 19 % στον τομέα των μεταφορών.

(77) Ηνωμένο Βασίλειο (29 % ή 1 369 εκατομμύρια ευρώ), Ιταλία (24 % ή 1 152 εκατομμύρια ευρώ) και Ισπανία (10 % ή 470 εκατομμύρια ευρώ).

(78) Ιταλία (15 % ή 903 εκατομμύρια ευρώ), Γαλλία (11 % ή 623 εκατομμύρια ευρώ), Γερμανία (10 % ή 586 εκατομμύρια ευρώ) και Ηνωμένο Βασίλειο (8 % ή 488 εκατομμύρια ευρώ).

(79) Αξιολόγηση της ΕΤΕπ, ενότητα 2.2, σ. 7.

(80) Rubio E., Investment in Europe: making the best of the Juncker plan (Επενδύσεις στην Ευρώπη: βέλτιστη αξιοποίηση του σχεδίου Juncker), Ινστιτούτο Ντελόρ, Παρίσι, Βερολίνο, 2016, σ. 49-50.

(81) Άρθρο 1, παράγραφος 9, της πρότασης για την τροποποίηση του άρθρου 14 του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(82) Άρθρο 1, παράγραφος 5, της πρότασης για την τροποποίηση του άρθρου 9 του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(83) Δελτίο Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 20ής Ιουλίου 2015, με τίτλο «Το Επενδυτικό Σχέδιο για την Ευρώπη — Ερωτήσεις και απαντήσεις».

(84) Βλέπε ειδική έκθεση αριθ. 24/2016 (http://eca.europa.eu).

(85) ΚΑΚΓ, ΚΑΚΑΥ και ΓΚΑΚ (βλέπε γλωσσάριο — παράρτημα ΙΙ).

(86) Άρθρο 7 του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(87) Αιτιολογική σκέψη 29 του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(88) Αξιολόγηση της ΕΤΕπ, σ. 26-27.

(89) Ο οποίος ασκεί την προεδρία της επιτροπής επενδύσεων.

(90) Αξιολόγηση της ΕΤΕπ, σ. 26.

(91) Άρθρο 7, παράγραφος 9, του κανονισμού ΕΤΣΕ και άρθρο 5, παράγραφος 12, της αναθεωρημένης συμφωνίας ΕΤΣΕ.

(92) Κατ' εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2015/1558 της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 2015, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2015/1017 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με την κατάρτιση πίνακα αποτελεσμάτων βάσει δεικτών για την εφαρμογή της εγγύησης της ΕΕ (ΕΕ L 244 της 19.9.2015, σ. 20)

(93) Άρθρο 7, παράγραφος 12, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(94) Άρθρο 1, παράγραφος 4, της πρότασης για την τροποποίηση του άρθρου 7 του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(95) Άρθρο 19 του καταστατικού της ΕΤΕπ.

(96) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 28ης Απριλίου 2016 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) — Ετήσια Έκθεση 2014 (2015/2127(INI)).

(97) http://www.eib.org/efsi/governance/efsi-steering-board/minutes.htm·

http://www.eib.org/efsi/governance/efsi-investment-committee/decisions.htm.

(98) Παράρτημα ΙΙ, τμήμα 5, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(99) Άρθρο 1, παράγραφος 4, της πρότασης για την τροποποίηση του άρθρου 7, παράγραφος 12, του κανονισμού ΕΤΣΕ.

(100) Άρθρο 1, παράγραφος 14, της πρότασης για την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού ΕΤΣΕ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΔΟΜΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΤΣΕ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Άρθρο 7, παράγραφος 3, του κανονισμού ΕΤΣΕ και άρθρο 4 της συμφωνίας ΕΤΣΕ — Το διοικητικό συμβούλιο απαρτίζεται από τέσσερα μέλη: τρία μέλη οριζόμενα από την Επιτροπή και ένα οριζόμενο από την ΕΤΕπ. Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου εκλέγεται μεταξύ των εκπροσώπων της Επιτροπής. — Το διοικητικό συμβούλιο λαμβάνει τις αποφάσεις του με συναίνεση, με απαιτούμενη απαρτία δύο μελών της Επιτροπής και του μέλους της ΕΤΕπ. — Το διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΣΕ καθορίζει τον στρατηγικό προσανατολισμό του ΕΤΣΕ όσον αφορά τη χρήση της εγγύησης της ΕΕ, μεταξύ άλλων, σχετικά με την κατανομή των χρηματοδοτικών πόρων της εγγύησης της ΕΕ, τις επιχειρησιακές πολιτικές και διαδικασίες και το προφίλ κινδύνου του ΕΤΣΕ. — Σύμφωνα με το άρθρο 4 της συμφωνίας ΕΤΣΕ, το διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΣΕ καθορίζει επίσης ενδεικτικά όρια τομεακής και γεωγραφικής συγκέντρωσης, παρέχει καθοδήγηση σχετικά με την κατανομή των πράξεων, προσαρμόζει το μείγμα έργων ανά τομέα και χώρα, αξιολογεί σε τακτική βάση την πρόοδο της υλοποίησης του ΕΤΣΕ, καθώς και τις ετήσιες επιχειρησιακές και χρηματοοικονομικές εκθέσεις που υποβάλλονται σχετικά με τις πράξεις του ΕΤΣΕ, διορίζει τα μέλη της επιτροπής επενδύσεων, επιλέγει τους υποψηφίους για την κάλυψη των θέσεων του εκτελεστικού διευθυντή και του αναπληρωτή εκτελεστικού διευθυντή, λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με το μέγεθος του πρώτου τμήματος ζημιών του χαρτοφυλακίου, προσδιορίζει πολιτικές και καθορίζει τους κανόνες που εφαρμόζονται στις πράξεις με επενδυτικές πλατφόρμες, εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες και τα αντίστοιχα ταμεία, λαμβάνει αποφάσεις για τη συμμετοχή τρίτων στο ΕΤΣΕ, εγκρίνει από κοινού με τον εκτελεστικό διευθυντή, και κατόπιν διαβούλευσης με την επιτροπή επενδύσεων, τα προϊόντα του SMEW και ασκεί επίσης άλλα καθήκοντα που προβλέπονται στη συμφωνία ΕΤΣΕ. Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Άρθρο 7, παράγραφοι 7 έως 12, και άρθρο 9, παράγραφος 5, του κανονισμού ΕΤΣΕ και άρθρο 5 της συμφωνίας ΕΤΣΕ — Η επιτροπή επενδύσεων αποτελείται από οκτώ ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες και τον εκτελεστικό διευθυντή. Οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες διαθέτουν ευρεία εμπειρία της αγοράς στη διάρθρωση και χρηματοδότηση έργων, καθώς επίσης μικρο- και μακροοικονομική πραγματογνωσία. — Οι εμπειρογνώμονες διαθέτουν πείρα στις επενδύσεις σε έναν ή περισσότερους από τους ακόλουθους τομείς: έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία· υποδομές μεταφορών και καινοτόμες τεχνολογίες για τις μεταφορές· ενεργειακές υποδομές, ενεργειακή απόδοση και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας· υποδομή τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών· προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος (στη νέα πρόταση προστέθηκε επίσης η δράση για το κλίμα)· εκπαίδευση και κατάρτιση· υγεία και φάρμακα· ΜΜΕ· κλάδοι πολιτισμού και δημιουργίας· αστική κινητικότητα· κοινωνικές υποδομές και κοινωνική οικονομία και οικονομία της αλληλεγγύης· (γεωργία, αλιεία και υδατοκαλλιέργεια, που προστέθηκαν επίσης στη νέα πρόταση για το ΕΤΣΕ). — Επιπλέον, η επιτροπή επενδύσεων είναι ισόρροπη όσον αφορά την εκπροσώπηση των φύλων. — Οι εμπειρογνώμονες διορίζονται από το διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΣΕ για θητεία καθορισμένης διάρκειας ενός έτους, ανανεώσιμη για μέγιστη διάρκεια θητείας έξι ετών. — Η προεδρία της επιτροπής επενδύσεων ασκείται από τον εκτελεστικό διευθυντή. — Η επιτροπή λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τη χρήση της εγγύησης της ΕΕ με απλή πλειοψηφία, στο πλαίσιο της οποίας κατανέμεται μία ψήφος για κάθε μέλος, συμπεριλαμβανομένου του εκτελεστικού διευθυντή. — Η γνώμη της επιτροπής επενδύσεων ζητείται επίσης για την έγκριση νέων προϊόντων στο σκέλος SMEW. — Η ΕΤΕπ δύναται να χρησιμοποιεί την εγγύηση της ΕΕ για τη στήριξη επενδυτικών πλατφορμών ή ταμείων και εθνικών αναπτυξιακών τραπεζών ή ιδρυμάτων (επιλέξιμοι φορείς) που επενδύουν σε δραστηριότητες οι οποίες πληρούν τις απαιτήσεις του κανονισμού ΕΤΣΕ, κατόπιν έγκρισης από την επιτροπή επενδύσεων. Η επιτροπή επενδύσεων αξιολογεί τη συμμόρφωση των εν λόγω φορέων και των ειδικών εργαλείων τους προς τις πολιτικές που καθορίζει το διοικητικό συμβούλιο και μπορεί να αποφασίσει να διατηρήσει το δικαίωμα να εγκρίνει νέα έργα που προωθούνται στο πλαίσιο εγκεκριμένων επιλέξιμων φορέων. Ο ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Άρθρο 7, παράγραφος 5, του κανονισμού ΕΤΣΕ και άρθρο 6 της συμφωνίας ΕΤΣΕ — Ο εκτελεστικός διευθυντής, ο οποίος επικουρείται στο έργο του από έναν αναπληρωτή εκτελεστικό διευθυντή και λογοδοτεί στο διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΣΕ, είναι υπεύθυνος για την καθημερινή διαχείριση του ΕΤΣΕ, καθώς και για την προπαρασκευή και προεδρία των συνεδριάσεων της επιτροπής επενδύσεων. — Ο εκτελεστικός διευθυντής είναι επίσης υπεύθυνος για την έγκριση νέων προϊόντων που ανατίθενται στο ΕΤΕ, από κοινού με το διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΣΕ και κατόπιν διαβούλευσης με την επιτροπή επενδύσεων. — Επιπλέον, ο εκτελεστικός διευθυντής είναι υπεύθυνος για την εξωτερική επικοινωνία και εκπροσωπεί το ΕΤΣΕ ενώπιον των πολιτικών φορέων και του κοινού.