Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση της απόφασης 92/481/ΕΟΚ της 22ας Σεπτεμβρίου 1992 για τη θέσπιση ενός προγράμματος δράσης σχετικά με την ανταλλαγή εθνικών υπαλλήλων μεταξύ των διοικήσεων των κρατών μελών οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας που απαιτείται για την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς (Πρόγραμμα Karolus)»

(98/C 73/14)

Στις 27 Νοεμβρίου 1997 και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε ομόφωνα τη γνωμοδότησή του στις 25 Νοεμβρίου 1997 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Walker.

Κατά τη 350ή σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 10ης Δεκεμβρίου 1997), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 113 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. To πρόγραμμα δράσης για την ανταλλαγή μεταξύ υπαλλήλων των εθνικών διοικήσεων των κρατών μελών που ασχολούνται με την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας που απαιτείται για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, αποκαλούμενο πρόγραμμα Karolus, προέρχεται από το Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής του 1985 σχετικά με την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, ένας από τους βασικούς στόχους του οποίου ήταν η εναρμόνιση της νομοθεσίας και της αμοιβαίας αναγνώρισης των προτύπων σε πολλούς καίριους τομείς.

1.2. Για την προαγωγή της συνεργασίας και την προώθηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των υπαλλήλων των εθνικών διοικήσεων, και για την ενθάρρυνση συνεπώς της ενιαίας εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας για την εσωτερική αγορά, υιοθετήθηκε το πρόγραμμα δράσης βάσει της απόφασης του Συμβουλίου 92/481/ΕΟΚ της 22ας Σεπτεμβρίου 1992 για πενταετή περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 1993.

1.3. Το πρόγραμμα Karolus απευθύνεται σε όλους όσοι συμμετέχουν στην εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας, είτε πρόκειται για υπαλλήλους των κεντρικών ή τοπικών κυβερνήσεων, είτε για υπαλλήλους ιδιωτικών οργανισμών που είναι επιφορτισμένοι με το έργο αυτό.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

- ανταλλαγή μεταξύ των υπαλλήλων των κεντρικών ή τοπικών κυβερνήσεων των κρατών μελών και των ατόμων που εργάζονται σε ιδιωτικούς οργανισμούς και τα οποία έχουν ορισθεί από τις αρμόδιες αρχές 7 κάθε ανταλλαγή διαρκεί περίπου δύο μήνες 7

- ένα εκπαιδευτικό σεμινάριο πριν από κάθε ανταλλαγή 7

- ένα σεμινάριο αξιολόγησης στο τέλος κάθε ανταλλαγής.

1.3.1. Οι στόχοι του προγράμματος είναι:

- να ενθαρρυνθεί μία σχετικά ενιαία προσέγγιση για την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας 7

- να βοηθηθούν οι υπάλληλοι των κρατών μελών να συνειδητοποιήσουν την ευρωπαϊκή διάσταση του έργου τους, το σκοπό και τη σημασία της κοινοτικής νομοθεσίας 7

- να καταστεί δυνατή η γονιμοποίηση των ιδεών μεταξύ των υπαλλήλων των κρατών μελών σχετικά με την καλύτερη δυνατή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας 7

- να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των μεσαίων στελεχών ώστε να διαδοθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η εμπειρία που αποκτάται μέσω των ανταλλαγών 7

- να εξασφαλισθεί ότι η αποκτηθείσα εμπειρία εφαρμόζεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται η επιζητούμενη ενιαία εφαρμογή.

1.4. Έκτοτε τα κοινοτικά όργανα επιβεβαίωσαν με διάφορες ευκαιρίες τη σημασία της διοικητικής συνεργασίας για την αποτελεσματική λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Επιπλέον, από τις διοικήσεις των 13 κρατών μελών για τις οποίες είναι διαθέσιμη σχετική κατάσταση της συμμετοχής στο πρόγραμμα, 9 χαρακτηρίζονται ως πολύ καλές συμμετοχές στο πρόγραμμα Karolus, 2 ως εξαίρετες και 2 ως θετικές. Δεδομένου ότι η εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας διαφέρει ακόμη σε πολύ μεγάλο βαθμό μεταξύ των κρατών μελών, οι συμμετέχουσες διοικήσεις επιθυμούν την επέκταση του προγράμματος πέραν του 1997.

1.5. Το πρόγραμμα Karolus προβλέπεται να ολοκληρωθεί στις 31 Δεκεμβρίου 1997. Εντούτοις, η λειτουργία του προγράμματος και τα αποτελέσματα που επετεύχθησαν κατά τις ανταλλαγές των δύο πρώτων ετών είναι τόσο θετικά, ώστε η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση απόφασης στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την επέκταση του προγράμματος με τροποποιημένη και εκτεταμένη μορφή.

1.5.1. Η επέκταση του προγράμματος αυτού δεν θα επιφέρει αύξηση των χρηματοδοτικών πόρων που κρίθηκαν απαραίτητοι, βάσει της απόφασης του Συμβουλίου του 1992, δεδομένου ότι τα σχετικά κονδύλια δεν εξαντλήθηκαν κατά τα πρώτα 5 χρόνια.

2. Οι προτάσεις της Επιτροπής

2.1. Το πρόγραμμα πρέπει να επεκταθεί για επιπρόσθετη περίοδο δύο ετών.

2.2. Το πρόγραμμα θα πρέπει να προβλέψει και τη συμμετοχή των ΧΚΑΕ, σύμφωνα με τους όρους των ευρωπαϊκών συμφωνιών ή των Πρόσθετων Πρωτοκόλλων που έχουν συναφθεί ως παραρτήματα των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών, σχετικά με τη συμμετοχή στα ευρωπαϊκά προγράμματα.

2.2.1. Το πρόγραμμα θα πρέπει επίσης να προβλέψει και τη συμμετοχή των χωρών του ΕΟΧ και της Κύπρου, η συμμετοχή της τελευταίας με βάση επιπρόσθετα κονδύλια, και υπό τους αυτούς κανόνες που εφαρμόζονται και για τις λοιπές χώρες σύμφωνα με διαδικασίες που θα συμφωνηθούν με την Κύπρο.

2.2.2. Οι λεπτομέρειες για τη συμμετοχή θα πρέπει να συμφωνηθούν μεταξύ των ενδιαφερομένων σε εύθετο χρόνο.

2.3. Κατά τα δύο αυτά χρόνια, που θα πρέπει να θεωρηθούν ως μεταβατική περίοδος, η Επιτροπή θα διοργανώσει διαβουλεύσεις ενόψει της κατάρτισης ενός αναθεωρημένου προγράμματος Karolus με νέα μορφή.

2.3.1. Οι εν λόγω διαβουλεύσεις θα έχουν ως αντικείμενο την κατάρτιση προτάσεων για την επέκταση του πεδίου δράσης του προγράμματος προκειμένου να συμπεριληφθούν εκτός από τα μεμονωμένα εκπαιδευτικά μέτρα, όπως οι ανταλλαγές μεταξύ υπαλλήλων των διοικήσεων των κρατών μελών, και μία σειρά κοινών εκπαιδευτικών μέτρων όπως:

- γενικά σεμινάρια που θα διοργανώνει η Επιτροπή σε τακτά χρονικά διαστήματα σε κάθε κράτος μέλος με θέμα τη διοικητική συνεργασία και την εφαρμογή των κανόνων εσωτερικής αγοράς 7

- κοινά τομεακά σεμινάρια, για όλους τους υπαλλήλους των κρατών μελών που εργάζονται σε ειδικούς τομείς, τα οποία θα διοργανωθούν από την Επιτροπή ή με πρωτοβουλία των κρατών μελών 7

- εθνικά σεμινάρια που θα διοργανώνονται από κάθε κράτος μέλος αποκλειστικά για τους υπαλλήλους του, με προσκεκλημένους ομιλητές από άλλα κράτη μέλη και από την Επιτροπή 7

- διοργάνωση κοινών εποπτικών επισκέψεων.

2.3.1.1. Σκοπός των διαφόρων αυτών μέτρων είναι να καταστεί δυνατή η συμμετοχή περισσοτέρων στο πρόγραμμα με μικρότερο κόστος για κάθε ένα.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ, η οποία λειτουργεί ως Παρατηρητήριο της Ενιαίας Αγοράς έχει επανειλημμένως επικροτήσει κάθε μέτρο που βελτιώνει τη λειτουργία της Ενιαίας Αγοράς ή συμβάλλει στην άρση των εμποδίων που εξακολουθούν να υφίστανται.

3.2. Επιπλέον, έχει συχνά επισημάνει ότι οι διαφορές ως προς την ερμηνεία και την εφαρμογή της νομοθεσίας δημιουργούν περισσότερα προβλήματα στα εμπορικά πράγματα από οποιοδήποτε άλλο παράγοντα.

3.3. Δεδομένου ότι η αξιολογική έκθεση του 1996 για τη λειτουργία του προγράμματος Karolus αναφέρει: «Τα οφέλη που θα προκύψουν έτσι από τη βελτιωμένη διοικητική συνεργασία είναι τεράστια όσον αφορά τις αποταμιεύσεις των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και ειδικότερα των ΜΜΕ που πάσχουν περισσότερο από τις μεγάλες επιχειρήσεις λόγω της ύπαρξης διοικητικών και κανονιστικών εμπορικών εμποδίων. Επειδή το κόστος της "ανεπίτευκτης Ευρώπης" ανέρχεται σε δισεκατομμύρια Ecu, για κάθε μείωση των εμπορικών εμποδίων αξίζει να διατεθεί ένα σημαντικό ποσό». Η έκθεση τονίζει ότι το κόστος των προγραμμάτων είναι σχετικά χαμηλότερο σε σύγκριση με τα αποτελέσματά του.

3.4. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η επίδραση του προγράμματος Karolus υπήρξε έως σήμερα θετική και συμφωνεί με την πρόταση για τη διετή επέκταση, χωρίς ουσιαστικές αλλαγές του προγράμματος ως μεταβατική περίοδο, κατά τη διάρκεια της οποίας θα πραγματοποιηθούν διαβουλεύσεις με τη μορφή επεκταθέντος προγράμματος.

3.4.1. Επικροτεί, επίσης, την επέκταση του προγράμματος προκειμένου να συμπεριληφθούν οι χώρες που απαριθμώνται στην πρόταση της Επιτροπής κατά τη μεταβατική περίοδο.

3.5. Η ΟΚΕ λυπάται που ως σήμερα η υποδοχή του προγράμματος ήταν κάτω του αναμενόμενου και σημειώνει ότι αυτό οφείλεται κυρίως στα γλωσσολογικά προβλήματα, στους περιορισμούς του προϋπολογισμού και στη μείωση προσωπικού των διοικήσεων των κρατών μελών. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την απογοήτευση των άλλων ευρωπαϊκών οργάνων από την κατάσταση αυτή.

3.5.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι έχει ουσιαστική σημασία για την υλοποίηση της ενιαίας αγοράς η πλήρης εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που παρουσιάζουν προγράμματα όπως το Karolus, και θεωρεί ότι πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για να υπάρξει μεγαλύτερη συμμετοχή. Αυτό θα επιτευχθεί στο πρακτικό επίπεδο μόνο εάν το πρόγραμμα χρηματοδοτηθεί κατάλληλα σε επίπεδο κρατών μελών και Επιτροπής.

3.6. Η ΟΚΕ επικροτεί επίσης και την πρόταση για τη διερεύνηση των δυνατοτήτων επέκτασης του πεδίου δράσης του προγράμματος όπως σκιαγραφείται στις προτάσεις της Επιτροπής και σύμφωνα με την πολιτική ίσων ευκαιριών της ΕΕ. Επικροτεί ιδιαίτερα το στόχο για τη μεγαλύτερη συμμετοχή στο πρόγραμμα με μικρότερο κόστος.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επικροτεί άνευ επιφυλάξεως τις προτάσεις της Επιτροπής για την επέκταση του προγράμματος Karolus επί διετή μεταβατική περίοδο, για τη διεύρυνση της συμμετοχής σε αυτό και άλλων χωρών και για την ανάπτυξη ενός τροποποιημένου προγράμματος με ευρύτερο πεδίο δράσης και δυνατή συμετοχή των εργαζομένων που θα υποκαταστήσει το ισχύον πρόγραμμα στο τέλος της μεταβατικής περιόδου. Η ΟΚΕ επιθυμεί να ζητηθεί η γνώμη της στο μέλλον όσον αφορά την μορφή και το περιεχόμενο του τροποποιημένου προγράμματος.

Βρυξέλλες, 10 Δεκεμβρίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS