Βρυξέλλες, 2.2.2005

SEC(2005) 144 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

κατ’ εφαρμογή του άρθρου 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 τουΣυμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Γαλλίας, 2004-2008

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ορίζει ότι τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, δηλαδή αυτά που έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα, υποχρεούντο να υποβάλουν προγράμματα σταθερότητας στο Συμβούλιο και την Επιτροπή έως την 1η Μαρτίου 1999. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού το Συμβούλιο όφειλε να εξετάσει το εκάστοτε πρόγραμμα σταθερότητας με βάση τις εκτιμήσεις της Επιτροπής και της επιτροπής του άρθρου 114 της συνθήκης (Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή). Βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη, μετά την εξέταση του προγράμματος. Σύμφωνα με τον κανονισμό, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλλουν ετησίως επικαιροποιημένα προγράμματα σταθερότητας, τα οποία μπορούν, επίσης, να εξεταστούν από το Συμβούλιο σύμφωνα με τις ίδιες διαδικασίες.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2002 κατεγράφη κρατικό έλλειμμα μεγαλύτερο από το 3% του ΑΕΠ, το Συμβούλιο απεφάνθη στις 3 Ιουνίου 2003 ότι το έλλειμμα της Γαλλίας ήταν υπερβολικό και συνέστησε τη διόρθωση του υπερβολικού αυτού ελλείμματος μέχρι το 2004 το αργότερο. Η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο σχετικά με «την κατάσταση στη Γερμανία και τη Γαλλία όσον αφορά τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικών ελλειμμάτων μετά την απόφαση του Δικαστηρίου» που εξεδόθη στις 14 Δεκεμβρίου 2004[2], κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το 2005 πρέπει να θεωρηθεί η κρίσιμη προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Με βάση τα μέτρα που καθορίζονται αναλυτικά στον προϋπολογισμό του 2005, καθώς και τις προβλέψεις που οι υπηρεσίες της Επιτροπής διατύπωσαν το φθινόπωρο του 2004, η Επιτροπή διατύπωσε στην ανακοίνωση την άποψη ότι οι ενέργειες που ανέλαβαν οι γαλλικές αρχές κρίνονταν σε γενικές γραμμές συμβατές με τον στόχο της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2005 και ότι προς το παρόν δεν ήταν αναγκαία η λήψη περαιτέρω μέτρων βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Επισήμανε, ωστόσο, ότι εάν σε μεταγενέστερη φάση διαπιστώνονταν αστοχίες όσον αφορά την υλοποίηση των προγραμματισμένων διορθωτικών μέτρων, η Επιτροπή θα ήταν αναγκασμένη να συστήσει στο Συμβούλιο την ενίσχυση της δημοσιονομικής εποπτείας και την ανάληψη της επιβεβλημένης δράσης σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης και του «Συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης».

Το πρώτο πρόγραμμα σταθερότητας της Γαλλίας, που κάλυπτε την περίοδο 1999-2002, υπεβλήθη στις 18 Ιανουαρίου 1999 και εξετάστηκε από το Συμβούλιο στις 15 Μαρτίου 1999. Έκτοτε υποβάλλονται ετήσιες επικαιροποιήσεις του προγράμματος αυτού, εκ των οποίων η πλέον πρόσφατη υπεβλήθη στις 7 Δεκεμβρίου 2004.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε τεχνική αξιολόγηση του εν λόγω επικαιροποιημένου προγράμματος λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα των οικονομικών προβλέψεων που οι ίδιες διατύπωσαν το φθινόπωρο του 2004 και συνεκτιμώντας τον Κώδικα Δεοντολογίας[3] , την από κοινού συμφωνηθείσα μέθοδο υπολογισμού της δυνητικής παραγωγής και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων, τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στους «Γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής» για την περίοδο 2003-2005 και τις αρχές που θεσπίζονται με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της 27ης Νοεμβρίου 2002, για την ενίσχυση του συντονισμού των δημοσιονομικών πολιτικών, οι οποίες έλαβαν την έγκριση του Συμβουλίου[4]. Η εν λόγω αξιολόγηση έχει ως εξής:

- Η επικαιροποίηση του 2004 του προγράμματος σταθερότητας της Γαλλίας υπεβλήθη στην Επιτροπή στις 7 Δεκεμβρίου 2004. Καλύπτει την περίοδο 2004-2008 και πληροί εν πολλοίς τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριακών στοιχείων του «κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης». Παρόλα αυτά, δεν περιλαμβάνει προβλέψεις για τη συνολική αύξηση της απασχόλησης σύμφωνα με τον ορισμό για τους εθνικούς λογαριασμούς, οι οποίες είναι υποχρεωτικές, αλλά περιέχει μόνο προβλέψεις για την αύξηση της απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα. Εκτός αυτού, δεν παρέχει ορισμένα προαιρετικά δεδομένα, τα οποία θα ήταν χρήσιμα για την αξιολόγηση του προγράμματος.

- Για την περίοδο 2004-2008, το πρόγραμμα προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,5% ετησίως. Σύμφωνα με υπολογισμούς της Επιτροπής, με εφαρμογή της από κοινού συμφωνηθείσας μεθόδου στα αριθμητικά δεδομένα του προγράμματος, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ προβλέπεται να είναι ελαφρώς υψηλότερη από τη δυνητική τιμή της. Εντούτοις, το κενό παραγωγής αναμένεται να παραμείνει αρνητικό μέχρι το 2008. Για τα έτη 2004-2006, οι προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής είναι ελαφρώς λιγότερο ευνοϊκές από εκείνες του προγράμματος· γίνεται πρόβλεψη για αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,4% το 2004 και κατά 2,2% τα έτη 2005 και 2006. Συνολικά, οι μακροοικονομικές προβλέψεις του προγράμματος, μολονότι κάπως φιλόδοξες, μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστες.

- Το πρόγραμμα στοχεύει στη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης σε ποσοστό χαμηλότερο από το 3% του ΑΕΠ το 2005 και στη διασφάλιση της διαρκούς του συρρίκνωσης κατά τα επόμενα έτη. Η μείωση του ελλείμματος το 2005, σε 2,9% του ΑΕΠ από 3,6% του ΑΕΠ το 2004, προβλέπεται να επιτευχθεί ιδίως χάρη σε μία εφάπαξ πράξη, που θα αποφέρει έσοδα ίσα προς το 0,4% του ΑΕΠ[5]. Κατά τα ακόλουθα έτη, το έλλειμμα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,6-0,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ ετησίως, ούτως ώστε να διαμορφωθεί στο 0,9% του ΑΕΠ το 2008. Σε σύγκριση με την προηγούμενη επικαιροποίηση, η τρέχουσα επικαιροποίηση επιβεβαιώνει σε γενικές γραμμές τη σχεδιαζόμενη προσαρμογή σε συνάρτηση με ένα ελαφρώς ευνοϊκότερο μακροοικονομικό σενάριο. Το πρωτογενές αποτέλεσμα προβλέπεται να βελτιωθεί από έλλειμμα ύψους 0,7% του ΑΕΠ το 2004 σε πλεόνασμα 2,2% του ΑΕΠ το 2008. Σύμφωνα με υπολογισμούς της Επιτροπής με βάση τις προβλέψεις της επικαιροποίησης και την από κοινού συμφωνηθείσα μέθοδο, το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα προβλέπεται ομοίως να βελτιωθεί κατά 0,6-0,7 εκατοστιαίες μονάδες ετησίως, αρχής γενομένης το 2005, και να διαμορφωθεί στο -0,7% του ΑΕΠ το 2008. Η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική στηρίζεται, όπως και σε παλαιότερες επικαιροποιήσεις, στον καθορισμό πολυετών στόχων για την αύξηση των κρατικών δαπανών σε πραγματικούς όρους, οι οποίοι συνεπάγονται μείωση του δείκτη δαπανών σε σχέση με το ΑΕΠ. Ο δείκτης εσόδων προς το ΑΕΠ προβλέπεται να παραμείνει περίπου σταθερός.

- Στον βαθμό που είναι δυνατό να κρίνει κανείς με βάση τα τρέχοντα πληροφοριακά στοιχεία, τα μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί από τις γαλλικές αρχές θεωρούνται επαρκή για τη μείωση του ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ το 2005. Εντούτοις, η δημοσιονομική κατάσταση παραμένει εύθραυστη και οποιαδήποτε δυσμενής εξέλιξη στο μακροοικονομικό ή δημοσιονομικό σκέλος θα μπορούσε να θέσει εν αμφιβόλω τον στόχο της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος το 2005. Η δημοσιονομική προσαρμογή που προβλέπεται για τα έτη μετά το 2005 είναι σημαντικού ύψους, πράγμα που υπαγορεύεται από τη σοβαρότητα της δημοσιονομικής κατάστασης. Ωστόσο, οι προβλέψεις υπόκεινται σε κινδύνους και, σε ό,τι αφορά ορισμένα σημεία τους, δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένες. Ειδικότερα, η προβλεπόμενη για το 2006 μείωση του ελλείμματος φαίνεται ανέφικτη με βάση τις υφιστάμενες πολιτικές. Το πρόγραμμα προβλέπει μείωση του ελλείμματος από 2,9% του ΑΕΠ το 2005 σε 2,2% του ΑΕΠ το 2006, παρά την εξαγγελία φορολογικών μειώσεων, οι οποίες αντιστοιχούν στο 0,2% του ΑΕΠ, και την εξάλειψη έκτακτων εσόδων. Το πρόγραμμα δεν παρέχει επαρκή στοιχεία για τα μέτρα με τα οποία θα επιδιωχθεί η αντιστάθμιση των ανωτέρω εξελίξεων. Εάν υποτεθεί ότι δεν πρόκειται να επέλθει μεταβολή στις δεδομένες οικονομικές πολιτικές, οι προβλέψεις που οι υπηρεσίες της Επιτροπής διατύπωσαν το φθινόπωρο του 2004 προβλέπουν αύξηση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης από 3,0% σε 3,3% του ΑΕΠ το 2006. Τούτο σημαίνει ότι, με βάση τις τρέχουσες παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη, θα απαιτηθεί η λήψη μέτρων που να οδηγούν σε μείωση του ελλείμματος κατά 1% του ΑΕΠ περίπου το έτος 2006, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος που καθορίζεται στο πρόγραμμα. Επιπλέον, ο στόχος που έχει τεθεί για τις δαπάνες της γενικής κυβέρνησης κατά την περίοδο 2006-2008 (αύξηση κατά 1,2% ετησίως σε πραγματικούς όρους) ισοδυναμεί με σοβαρή αποκλιμάκωση σε σύγκριση με πρόσφατες τάσεις, της οποίας η επίτευξη θα είναι δυσχερής με βάση τις τρέχουσες πολιτικές. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν το 2003 και το 2004, ιδίως στους τομείς των συντάξεων και της υγείας, αποτελούν σαφή βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά κρίνονται ανεπαρκείς για τη διασφάλιση της προγραμματισμένης αποκλιμάκωσης των δαπανών. Πέραν αυτού, υπάρχουν επιφυλάξεις σε σχέση με την αξιοπιστία των στόχων για τις δαπάνες, δεδομένου ότι οι στόχοι που είχαν τεθεί σε παλαιότερες επικαιροποιήσεις δεν επετεύχθησαν, και μάλιστα με μεγάλη απόκλιση. Με γνώμονα την παραπάνω εκτίμηση κινδύνων, η προβλεπόμενη προσαρμογή, καίτοι σημαντική, δεν παρέχει ικανοποιητικό περιθώριο ασφαλείας έναντι του ενδεχόμενου υπέρβασης του ορίου του 3% του ΑΕΠ υπό κανονικές μακροοικονομικές διακυμάνσεις μέχρι το 2007. Επιπλέον είναι ανεπαρκής για τη διασφάλιση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου στόχου για σχεδόν ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση, όπως επιτάσσει το «Σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης», εντός της χρονικής περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα.

- Αφού αυξήθηκε κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ του 2001 και του 2004, στο 64,8% του ΑΕΠ, ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ προβλέπεται να παραμείνει πάνω από το 60% του ΑΕΠ καθ’ όλη τη χρονική περίοδο την οποία καλύπτει το πρόγραμμα (62% το 2008). Προοδευτική μείωση του δείκτη αναμένεται να αρχίσει μόλις το 2006, υπό την επίδραση της αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ και της εμφάνισης πρωτογενών πλεονασμάτων. Η προβλεπόμενη πορεία του χρέους υπόκειται στις ίδιες αβεβαιότητες όπως και ο δείκτης του ελλείμματος.

- Στην επικαιροποίηση εξετάζονται οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θεσπίστηκαν προσφάτως από τις γαλλικές αρχές. Ειδικότερα, στο πρόγραμμα περιγράφεται αναλυτικά η μεταρρύθμιση του συστήματος ασφάλισης υγείας η οποία τέθηκε σε εφαρμογή το καλοκαίρι του 2004 και με την οποία επιδιώκεται ο δημοσιονομικός ισοσκελισμός του συστήματος ασφάλισης υγείας το 2007 (σε σύγκριση με έλλειμμα 0,8% του ΑΕΠ το 2004), με παράλληλη διατήρηση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Με την εν λόγω μεταρρύθμιση, που κατατείνει επίσης στη βελτίωση της συνολικής διαχείρισης του συστήματος, καθιερώθηκε ανεξάρτητη επιτροπή προειδοποίησης, η οποία είναι επιφορτισμένη με τη διατύπωση συστάσεων σε περίπτωση που διαπιστώνει κίνδυνο απόκλισης από τον επίσημο στόχο. Η μεταρρύθμιση στον χώρο της υγείας ακολούθησε χρονικά τη μείζονα μεταρρύθμιση του συστήματος συντάξεων, η οποία θεσπίστηκε το 2003 και με την οποία ενισχύθηκαν σημαντικά τα οικονομικά κίνητρα για την παραμονή των πολιτών σε ενεργό δράση μέχρι τη συμπλήρωση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης και μετά από αυτήν. Τέλος, το πρόγραμμα υπογραμμίζει ότι το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο για τον δημόσιο τομέα («Loi Organique relative aux Lois de Finances») αναμένεται να επιτρέψει περαιτέρω προόδους όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων δημόσιων δαπανών, σε συνδυασμό με τη διευκόλυνση της επίτευξης δημοσιονομικών στόχων. Μολονότι οι προαναφερθείσες μεταρρυθμίσεις είναι πιθανώς ανεπαρκείς για την επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στην επικαιροποίηση για τις δαπάνες και για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση.

- Υφίστανται μερικοί κίνδυνοι όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, λόγω του προβλεπόμενου μεγάλου δημοσιονομικού κόστους της δημογραφικής γήρανσης. Τούτο μάλιστα ισχύει παρά την υλοποίηση μεγάλων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων των συστημάτων συνταξιοδότησης και υγείας τα έτη 2003 και 2004, αντιστοίχως. Ως εκ τούτου, εάν δεν υπάρξουν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις, θα χρειασθούν και πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης τα προσεχή χρόνια.

- Συνολικά, οι οικονομικές πολιτικές που περιγράφονται στην επικαιροποίηση συμπλέουν εν μέρει με τους γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής για τη συγκεκριμένη χώρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών. Η Γαλλία έχει υλοποιήσει μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως σε σχέση με τα συστήματα συντάξεων και υγείας, οι οποίες θα τη διευκολύνουν να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της δημογραφικής γήρανσης. Ωστόσο, η μείωση του κυκλικά προσαρμοσμένου ελλείμματος το 2004 θα είναι σημαντικά μικρότερη από τη συστηθείσα, ενώ η Γαλλία δεν έλαβε μέτρα με στόχο την επίσπευση της μείωσης του κυκλικά προσαρμοσμένου ελλείμματος όταν βελτιώθηκαν οι συνθήκες για την οικονομική της ανάπτυξη. Επιπλέον, η μεσοπρόθεσμη προσαρμογή που προβλέπεται στην επικαιροποίηση του 2004, αν και σημαντική, δεν θα είναι αρκετή για την επίτευξη σχεδόν ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης εντός του χρονικού διαστήματος που καλύπτει η επικαιροποίηση και υπόκειται σε παράγοντες αβεβαιότητας.

- Επί τη βάσει της ανωτέρω εκτίμησης, θα ήταν σκόπιμο για τη Γαλλία: (i) να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες προκειμένου να διασφαλισθεί η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2005· (ii) να λάβει μέριμνα για τη συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης κατά τα έτη μετά το 2005, ούτως ώστε να επιτευχθεί σχεδόν ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση το 2008· και (iii) να συνεχίσει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τη συγκράτηση των δαπανών, προκειμένου να διασφαλισθεί η τήρηση των πολυετών στόχων για τις δαπάνες που καθορίζονται στο πρόγραμμα.

* * *

Με βάση την ανωτέρω εκτίμηση, η Επιτροπή ενέκρινε τη συνημμένη σύσταση για την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Γαλλίας και τη διαβιβάζει στο Συμβούλιο.

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

κατ’ εφαρμογή του άρθρου 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 τουΣυμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Γαλλίας, 2004-2008

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[6], και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

1. Στις [17 Φεβρουαρίου 2005] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Γαλλίας, που καλύπτει την περίοδο 2004-2008. Το πρόγραμμα πληροί σε γενικές γραμμές τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριακών στοιχείων του αναθεωρημένου «κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης». Παρόλα αυτά, δεν περιλαμβάνει προβλέψεις για τη συνολική αύξηση της απασχόλησης σύμφωνα με τον ορισμό για τους εθνικούς λογαριασμούς, οι οποίες είναι υποχρεωτικές, και δεν περιέχει ορισμένες προαιρετικές μεταβλητές. Ως εκ τούτου, η Γαλλία καλείται να συμμορφωθεί πλήρως με τις απαιτήσεις υποβολής πληροφοριακών στοιχείων.

2. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζεται το πρόγραμμα προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,5% από το 2004 μέχρι 2008, ένα ποσοστό που υπερβαίνει οριακά τη σχετική δυνητική τιμή. Με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα, το σενάριο αυτό, αν και κάπως φιλόδοξο, φαίνεται να αντικατοπτρίζει αξιόπιστες παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη. Οι προβλέψεις του προγράμματος όσον αφορά τον πληθωρισμό κρίνονται επίσης ρεαλιστικές.

3. Στις 3 Ιουνίου 2003, το Συμβούλιο απεφάνθη ότι υπήρχε υπερβολικό έλλειμμα στη Γαλλία και συνέστησε τη διόρθωσή του μέχρι το 2004 το αργότερο. Η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο σχετικά με «την κατάσταση στη Γερμανία και τη Γαλλία όσον αφορά τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικών ελλειμμάτων μετά την απόφαση του Δικαστηρίου» που εξεδόθη στις 14 Δεκεμβρίου 2004[7], κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το 2005 πρέπει να θεωρηθεί η κρίσιμη προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, εφόσον τα συμπεράσματα που το Συμβούλιο διατύπωσε το Νοέμβριο του 2003 είχαν παραγάγει έννομες συνέπειες μέχρι την ακύρωσή τους από το Δικαστήριο. Πρωταρχικός στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος είναι η μείωση του ελλείμματος σε ποσοστό κάτω από το 3% του ΑΕΠ μέχρι το 2005. Το πρόγραμμα αποσκοπεί επίσης στη διασφάλιση της συνεχούς μείωσης του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης κατά τα επόμενα έτη. Το έλλειμμα προβλέπεται να μειωθεί σταθερά κατά 0,6-0,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ ετησίως από το 2005 κι έπειτα, για να διαμορφωθεί στο 0,9% του ΑΕΠ το 2008. Σε σύγκριση με το προηγούμενο πρόγραμμα, η τρέχουσα επικαιροποίηση επιβεβαιώνει σε γενικές γραμμές τη σχεδιαζόμενη προσαρμογή σε συνάρτηση με ένα ελαφρώς ευνοϊκότερο μακροοικονομικό σενάριο. Σύμφωνα με υπολογισμούς της Επιτροπής με βάση τις προβλέψεις του προγράμματος και την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα προβλέπεται ομοίως να βελτιωθεί κατά 0,6-0,7 εκατοστιαίες μονάδες ετησίως, αρχής γενομένης το 2005, και να διαμορφωθεί στο -0,7% του ΑΕΠ το 2008. Όπως και σε προηγούμενες επικαιροποιήσεις, η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική στηρίζεται στον καθορισμό πολυετών στόχων για την αύξηση των κρατικών δαπανών σε πραγματικούς όρους, οι οποίοι συνεπάγονται μείωση του δείκτη δαπανών σε σχέση με το ΑΕΠ. Ο δείκτης των εσόδων προς το ΑΕΠ προβλέπεται να παραμείνει περίπου σταθερός, και το στοιχείο αυτό συνεπάγεται την παράλληλη μείωση του ελλείμματος.

4. Με βάση τα τρέχοντα στοιχεία, τα μέτρα που έχουν λάβει οι γαλλικές αρχές εκτιμάται ότι είναι επαρκή για τη μείωση του ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ το 2005. Παρόλα αυτά, η δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας παραμένει εύθραστη. Η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος προϋποθέτει την ουσιαστική υλοποίηση όλων των μέτρων που έχουν προγραμματισθεί, καθώς και τη λήψη πρόσθετων μέτρων σε περίπτωση που υπάρξουν δυσμενείς εξελίξεις. Εξάλλου, επειδή η προβλεπόμενη μείωση του ελλείμματος το 2005 προκύπτει κυρίως από μία εφάπαξ πληρωμή, η οποία ισοδυναμεί με το ½% του ΑΕΠ, η υποκείμενη δημοσιονομική προσαρμογή που προβλέπεται για το 2005 είναι σχετικά περιορισμένης έκτασης. Κατά τα έτη μετά το 2005, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι χειρότερο από αυτό που προβλέπει το πρόγραμμα. Ειδικότερα, ο στόχος για το έλλειμμα του 2006 φαίνεται επισφαλής με βάση τις τρέχουσες πολιτικές, δεδομένου ότι για το συγκεκριμένο έτος έχουν εξαγγελθεί μειώσεις φόρων, ενώ παράλληλα θα εκλείψουν ορισμένα έκτακτα έσοδα μεγάλου ύψους. Επιπλέον, με βάση τις τρέχουσες πολιτικές, η επίτευξη του στόχου για τις δαπάνες της περιόδου 2006-2008 κρίνεται δυσχερής, παρά το γεγονός ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν κατά τα τελευταία έτη συνιστούν σαφή βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Υπάρχουν επιφυλάξεις σε σχέση με την αξιοπιστία των στόχων για τις δαπάνες, δεδομένου ότι οι στόχοι που είχαν τεθεί σε παλαιότερες επικαιροποιήσεις δεν επετεύχθησαν, και μάλιστα με μεγάλη απόκλιση.

5. Με βάση την προεκτεθείσα ανάλυση κινδύνων, η δημοσιονομική τακτική που καθορίζεται στο πρόγραμμα δεν φαίνεται να παρέχει ικανό περιθώριο ασφαλείας ώστε το έλλειμμα να μην υπερβεί την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ υπό κανονικές συνθήκες μακροοικονομικών διακυμάνσεων πριν από το 2007, ούτε είναι επαρκής για τη διασφάλιση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου στόχου του «Συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης» περί σχεδόν ισοσκελισμένης θέσης εντός της περιόδου αναφοράς του προγράμματος.

6. Υπολογίζεται ότι το 2004 ο δείκτης χρέους θα φθάσει το 64,8% του ΑΕΠ, και άρα θα υπερβεί τη σχετική τιμή αναφοράς της συνθήκης, που είναι 60% του ΑΕΠ. Το πρόγραμμα προβλέπει μείωση του δείκτη χρέους από το 2006 και μετά και τη διαμόρφωσή του στο 62% του ΑΕΠ το 2008. Η εξέλιξη του δείκτη χρέους υπόκειται στους ίδιους κινδύνους όπως και οι στόχοι για το έλλειμμα.

7. Όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, η Γαλλία φαίνεται να διατρέχει κάποιον κίνδυνο λόγω του προβλεπόμενου μεγάλου δημοσιονομικού κόστους της δημογραφικής γήρανσης. Τούτο μάλιστα ισχύει παρά την υλοποίηση μεγάλων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων των συστημάτων συνταξιοδότησης και υγείας τα έτη 2003 και 2004, αντιστοίχως. Εάν δεν υπάρξουν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις, θα χρειασθούν πρόσθετα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης κατά τα επόμενα χρόνια προκειμένου να διασφαλισθεί η διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

8. Οι οικονομικές πολιτικές που είναι αποτυπωμένες στην επικαιροποίηση του 2004 συνάδουν εν μέρει με τις συστάσεις των «Γενικών προσανατολισμών οικονομικής πολιτικής», ιδίως δε με εκείνες που έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις. Η Γαλλία έχει υλοποιήσει σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως σε σχέση με τα συστήματα συντάξεων και υγείας, οι οποίες θα τη διευκολύνουν να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της δημογραφικής γήρανσης. Ωστόσο, η μείωση του κυκλικά προσαρμοσμένου ελλείμματος το 2004 θα είναι σημαντικά μικρότερη από τη συστηθείσα, ενώ, πέραν αυτού, η Γαλλία δεν έλαβε μέτρα με στόχο την επίσπευση της μείωσης του κυκλικά προσαρμοσμένου ελλείμματος όταν κατέστησαν ευνοϊκές οι συνθήκες για την οικονομική της ανάπτυξη. Επιπλέον, η μεσοπρόθεσμη προσαρμογή που προβλέπεται στην επικαιροποίηση του 2004, αν και σημαντική, υπόκειται σε παράγοντες αβεβαιότητας και δεν θα οδηγήσει στην επίτευξη σχεδόν ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης εντός του χρονικού διαστήματος που καλύπτει το πρόγραμμα.

* * *

Επί τη βάσει της ανωτέρω εκτίμησης, το Συμβούλιο θεωρεί ότι η Γαλλία οφείλει:

(i) να πράξει τα δέοντα ώστε να διασφαλισθεί η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2005·

(ii) να λάβει μέριμνα για τη συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης κατά τα έτη μετά το 2005, ούτως ώστε να επιτευχθεί σχεδόν ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση το 2008· και

(iii) να συνεχίσει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τη συγκράτηση των δαπανών, προκειμένου να διασφαλισθεί η τήρηση των πολυετών στόχων για τις δαπάνες που καθορίζονται στο πρόγραμμα.

Πίνακας: Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |

Πραγματικό ΑΕΠ (μεταβολή %) | ΠΣ Δεκ. 2004 | 2,5 | 2,5 | 2,5 | 2,5 | 2,5 |

ΕΠΙΤ. Οκτ. 2004 | 2,4 | 2,2 | 2,2 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ Δεκ. 2003 | 1,7 | 2,5 | 2,5 | 2,5 | μ.δ. |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Δεκ. 2004 | 2,2 | 1,8 | 1,5 | 1,5 | 1,5 |

ΕΠΙΤ. Οκτ. 2004 | 2,3 | 2,0 | 1,8 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ Δεκ. 2003 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | μ.δ. |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2004 | -3,6 | -2,9 | -2,2 | -1,6 | -0,9 |

ΕΠΙΤ. Οκτ. 2004 | -3,7 | -3,0 | -3,3 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ Δεκ. 2003 | -3,55 | -2,9 | -2,2 | -1,5 | μ.δ. |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2004 | -0,7 | 0,1 | 0,8 | 1,5 | 2,2 |

ΕΠΙΤ. Οκτ. 2004 | -0,7 | -0,1 | -0,4 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ Δεκ. 2003 | -0,6 | 0,1 | 0,9 | 1,6 | μ.δ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2004¹ ΕΠΙΤ. Οκτ. 2004 ΠΣ Δεκ. 2003¹ | -3,4 -3,5 -3,2 | -2,7 -2,8 -2,6 | -2,0 -3,1 -1,9 | -1,4 μ.δ. -1,3 | -0,7 μ.δ. μ.δ. |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2004 | 64,8 | 65,0 | 64,6 | 63,6 | 62,0 |

ΕΠΙΤ. Οκτ. 2004 | 64,9 | 65,5 | 66,3 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ Δεκ. 2003 | 62,8 | 63,2 | 62,8 | 61,8 | μ.δ. |

Σημείωση: 1Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής με βάση τα στοιχεία του προγράμματος. Πηγές: Πρόγραμμα σταθερότητας. Οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του φθινοπώρου του 2004. Υπολογισμοί της Επιτροπής. |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997. Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο είναι διαθέσιμα στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[2] Έγγραφο COM(2004) 813 της 14ης 12.2004.

[3] Αναθεωρημένη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής όσον αφορά το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 10.7.2001.

[4] COM(2002) 668, 27.11.2002.

[5] Από τότε που υπεβλήθη το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2005 τον Σεπτέμβριο του 2004, η εν λόγω εφάπαξ πληρωμή έχει αναθεωρηθεί στο 0,5% του ΑΕΠ. Καίτοι η αναθεώρηση ενσωματώθηκε στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, οι προβλέψεις του προγράμματος εξακολουθούν να στηρίζονται στην αρχική εκτίμηση για 0,4% του ΑΕΠ.

[6] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[7] Έγγραφο COM(2004) 813 της 14ης 12.2004.