ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η παρούσα ανακοίνωση εξετάζει την πρόοδο που επιτεύχθηκε στην υλοποίηση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ, υπό το φως των συμπερασμάτων του ειδικού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισσαβώνας και λαμβάνοντας υπόψη την προθεσμία του 2003 που καθορίστηκε για την ολοκλήρωση της εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης για τα Επιχειρηματικά Κεφάλαια (ΣΔΕΚ).

Οι επιδόσεις της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ ήταν πολύ ικανοποιητικές το 1999, αλλά η αγορά παραμένει μικρή και κατακερματισμένη σε σύγκριση με εκείνη των ΗΠΑ. Παρόλο που δεν υπάρχουν ενδείξεις γενικής δυσλειτουργίας της αγοράς, οι επενδύσεις στα αρχικά στάδια ανάπτυξης των εταιρειών και στους τομείς των τεχνολογιών παραμένουν σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Η περαιτέρω ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων στην ΕΕ απαιτεί την επιτάχυνση της ενοποίησης της αγοράς, την ελάφρυνση των περιορισμών που εμποδίζουν την αποτελεσματική λειτουργία της σε εθνικό επίπεδο και, γενικότερα, την προώθηση και ενίσχυση του επιχειρηματικού πνεύματος.

Η έγκαιρη υλοποίηση του σχεδίου δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (ΣΔΧΥ) θα συμβάλει σημαντικά στην ενοποίηση της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ. Πολλά από τα μέτρα που προβλέπονται από το ΣΔΧΥ και αφορούν άμεσα τα επιχειρηματικά κεφάλαια εγκρίθηκαν πρόσφατα από την Επιτροπή ή βρίσκονται στο στάδιο της προετοιμασίας από τις υπηρεσίες της. Επίσης, η πρόταση της Επιτροπής για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας θα μειώσει σημαντικά το κόστος και θα ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου για τις επιχειρήσεις καινοτομίας που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν εκτός του κράτους μέλους καταγωγής. Η συνεργασία μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων μερών έχει καθοριστική σημασία για την εξασφάλιση της έγκαιρης μεταφοράς των μέτρων αυτών στην κοινοτική νομοθεσία.

Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την προώθηση των επιχειρηματικών κεφαλαίων σε εθνικό επίπεδο συνεχίζονται. Πολλά κράτη μέλη άμβλυναν τους ρυθμιστικούς περιορισμούς στις τοποθετήσεις θεσμικών επενδυτών στις αγορές μετοχικών τίτλων και απλούστευσαν τις διοικητικές διαδικασίες για την ίδρυση εταιρειών. Ελάχιστα όμως μέτρα έχουν ληφθεί για να περιοριστούν οι αποτρεπτικές επιπτώσεις που έχουν οι σημερινές διαδικασίες πτώχευσης και αφερεγγυότητας στα περισσότερα κράτη μέλη. Περιορισμένη ήταν η πρόοδος και στην εξάλειψη των φορολογικών εμποδίων στις επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων και οι προσαρμογές αφορούν κυρίως τη φορολογία των κερδών εταιρειών και των υπεραξιών σε ορισμένα κράτη μέλη. Ωστόσο, οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις πρέπει να επιταχυνθούν και να επεκταθούν για να καταστεί δυνατή η υλοποίηση του ΣΔΕΚ έως την προθεσμία που έχει οριστεί.

Η Κοινότητα ανέλαβε επίσης δράσεις για την προώθηση της επιχειρηματικότητας. Η επιχειρηματικότητα είναι ένας από τους τέσσερις ακρογωνιαίους λίθους των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση. Οι κατευθυντήριες γραμμές που πρότεινε η Επιτροπή για το 2001 υπογραμμίζουν τη σημασία της ενίσχυσης του επιχειρηματικού πνεύματος σε όλη την κοινωνία, ενώ παράλληλα το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο χρηματοδοτεί μια σειρά προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τομέα αυτό. Η Επιτροπή έλαβε επίσης μέτρα για την προώθηση της καινοτομίας σε όλη την Ένωση δίνοντας, για παράδειγμα, έμφαση στις πρακτικές που ακολουθούνται στις πιο επιτυχείς περιοχές. Στον τομέα αυτό λαμβάνονται μέτρα και από τα κράτη μέλη, στα οποία η επιχειρηματικότητα προωθείται ιδίως με τη χρηματοδότηση ειδικών προγραμμάτων σπουδών σε ιδιωτικά και δημόσια πανεπιστήμια, με τη διευκόλυνση της μεταφοράς τεχνολογίας στις ΜΜΕ και με την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ ΜΜΕ, πανεπιστημιακών και μεγάλων επιχειρήσεων.

Η φιλοσοφία στην οποία βασίζεται η στρατηγική για την ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ αποδίδει πρωταρχική σημασία σε ένα περιβάλλον που ευνοεί τη δημιουργία και τη βιωσιμότητα νέων και καινοτόμων επιχειρήσεων. Σύμφωνα με τη φιλοσοφία αυτή, ο ρόλος της δημόσιας χρηματοδότησης περιορίζεται στην κάλυψη σαφώς εντοπισμένων αδυναμιών της αγοράς. Ωστόσο, όπως σε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες δικαιολογείται η δημόσια χρηματοδότηση, τα πλεονεκτήματα πρέπει να σταθμίζονται με τους κινδύνους δημιουργίας στρεβλώσεων στην αγορά και, ιδίως στον τομέα των επιχειρηματικών κεφαλαίων, με τους κινδύνους εκτόπισης ή παραγκωνισμού δραστηριοτήτων του ιδιωτικού τομέα.

Πολλές προσπάθειες απαιτούνται ακόμη για να φθάσει η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ στο επίπεδο εκείνης των Ηνωμένων Πολιτειών. Για το σκοπό αυτό, ουσιώδη σημασία έχει η τήρηση της προθεσμίας του 2003 που έχει οριστεί για την πλήρη υλοποίηση του ΣΔΕΚ.

Η σημασία των επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων για τη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης αναγνωρίστηκε στα συμπεράσματα της ειδικής συνόδου του Συμβουλίου στη Λισσαβώνα. // 1. Eισαγωγη

Παρά το περιορισμένο σε σχέση με άλλες χρηματοπιστωτικές αγορές μέγεθός της, η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων [1] έχει πρωταρχική σημασία για τη χρηματοδότηση των νέων επιχειρήσεων καινοτομίας με ίδια κεφάλαια. Όπως υπογραμμίστηκε στην ανακοίνωση του Απριλίου 1998 για τα επιχειρηματικά κεφάλαια [2], παρότι οι επιπτώσεις τους στην απασχόληση δεν μπορούν να μετρηθούν με ακρίβεια, πολλές μελέτες καταδεικνύουν την υψηλή ένταση εργασίας των δραστηριοτήτων των ΜΜΕ καινοτομίας. Διάφορες έρευνες κατέδειξαν επίσης το ρόλο των χρηματοδοτήσεων με επιχειρηματικά κεφάλαια και των αρχικών δημόσιων προσφορών μετοχών για τις επιχειρήσεις με υψηλό αναπτυξιακό δυναμικό. Με τον τρόπο αυτό, μια ώριμη και αποτελεσματική αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων συμβάλλει με καθοριστικό τρόπο στη διατήρηση υψηλών ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης και στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

[1] Η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων περιλαμβάνει τις άτυπες επενδύσεις των «business angels», τις επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων σε οργανωμένα πλαίσια και τις επενδύσεις σε εξειδικευμένες αγορές για νέες εταιρείες με υψηλό αναπτυξιακό δυναμικό.

[2] «Επιχειρηματικά κεφάλαια: κλειδί για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση», SEC(1998)552.

Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι να επανεξετάσει τη στρατηγική για την ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων στην ΕΕ υπό το φως των συμπερασμάτων του Συμβουλίου της Λισσαβώνας // Όπως υπογραμμίζεται στα συμπεράσματα της ειδικής συνόδου του Συμβουλίου στη Λισσαβώνα (Μάρτιος 2000), η προώθηση της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας αποτελεί το επίκεντρο της στρατηγικής για τη δημιουργία στην ΕΕ μιας οικονομίας που βασίζεται στη γνώση. Για το λόγο αυτό, το Συμβούλιο συμπεριέλαβε στους τομείς υψηλής προτεραιότητας την ανάπτυξη μιας πανευρωπαϊκής αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων. Ζήτησε επίσης την ολοκλήρωση έως το 2003 της εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης για τα Επιχειρηματικά Κεφάλαια (ΣΔΕΠ), το οποίο περιλαμβάνεται στο παράρτημα της ανακοίνωσης του Απριλίου 1998 για τα επιχειρηματικά κεφάλαια. Το ΣΔΕΠ προτείνει την ανάληψη, σε κοινοτικό ή/και εθνικό επίπεδο, μιας σειράς πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με τον κατακερματισμό της αγοράς, τα θεσμικά και ρυθμιστικά εμπόδια, τη φορολογία, τον ανεπαρκή αριθμό ΜΜΕ υψηλής τεχνολογίας, τους ανθρώπινους πόρους και τα πολιτισμικά εμπόδια. Η Επιτροπή υπέβαλε ήδη μια πρώτη λεπτομερή έκθεση (Οκτώβριος 1999) για την πρόοδο της εφαρμογής του ΣΔΕΠ [3]. Η επόμενη έκθεση προόδου εφαρμογής θα βασίζεται στους μηχανισμούς παρακολούθησης και συγκριτικής αξιολόγησης που περιγράφονται στο Παράρτημα 1 [4]. Η παρούσα ανακοίνωση περιορίζεται στην επανεξέταση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων στην ΕΕ προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της Λισσαβώνας. Προτείνεται ιδίως να καθοριστούν τομείς προτεραιότητας ώστε να εξασφαλιστεί η πλήρης υλοποίηση του ΣΔΕΠ έως το 2003.

[3] «Επιχειρηματικά κεφάλαια; εφαρμογή του σχεδίου δράσης: προτάσεις για περαιτέρω πρόοδο», COM(1999)493 και παράρτημα, έγγραφο εργασίας αριθ. SEC(1998)1725.

[4] Έχει ήδη ζητηθεί η γνώμη των κρατών μελών σχετικά με αυτό το μηχανισμό παρακολούθησης και συγκριτικής αξιολόγησης.

// Η παρούσα ανακοίνωση έχει την ακόλουθη διάρθρωση. Στο τμήμα 2 αναπτύσσεται το πλαίσιο για την επανεξέταση της στρατηγικής και παρουσιάζονται συνοπτικά οι κυριότερες εξελίξεις στην αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων της Ένωσης το 1999. Το Τμήμα 3 εξετάζει την πρόοδο στην εφαρμογή της στρατηγικής διακρίνοντας τρεις βασικούς άξονες: μέτρα για την ενοποίηση της αγοράς, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και μέτρα για την προώθηση της επιχειρηματικότητας. Εξετάζεται επίσης σύντομα ο ρόλος της δημόσιας χρηματοδότησης. Το Τμήμα 4 παρουσιάζει ορισμένες γενικές παρατηρήσεις.

Ικανοποιητικά αποτελέσματα σε όλα τα τμήματα της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ το 1999. // 2. kυριοτερες εξελιξεις στην αγορα επιχειρηματικων κεφαλαιων της εε το 1999

2.1. Μια σαφώς θετική δυναμική

Η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ παρουσίασε ιδιαίτερα ικανοποιητικά αποτελέσματα το 1999 και αντιπροσωπεύει πλέον το 5% περίπου του συνόλου των κεφαλαίων που αντλούνται σε όλες τις χρηματιστηριακές αγορές της ΕΕ. Τα θετικά αυτά αποτελέσματα παρατηρήθηκαν σε όλα τα τμήματα της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων, δηλαδή στις επενδύσεις των «επιχειρηματικών αγγέλων» (business angels), τις επενδύσεις κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών και τις χρηματιστηριακές αγορές ταχέως αναπτυσσόμενων εταιρειών. Οι business angels είναι μεμονωμένοι επενδυτές που επενδύουν σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Τα περιορισμένα διαθέσιμα στοιχεία δυσχεραίνουν τη συστηματική παρακολούθηση των δραστηριοτήτων τους, αλλά υπάρχουν ενδείξεις ότι ο αριθμός των business angels στην Ευρώπη αυξάνεται. Το 1998 και το 1999, ο αριθμός των δικτύων «επιχειρηματικών αγγέλων» στην ΕΕ σχεδόν διπλασιάστηκε και ανήλθε συνολικά σε 110 ενεργά δίκτυα. Ωστόσο, το 80% των δικτύων αυτών είναι εγκατεστημένα σε 3 μόνο κράτη μέλη.

Οι επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 70% σε σχέση με το 1998. // Περισσότερα στοιχεία είναι διαθέσιμα για τις επενδύσεις κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών, οι οποίες το 1999 αυξήθηκαν κατά 70% σε περίπου 12 δισεκατ. EUR (0,14% του ΑΕΠ), έναντι περίπου 7 δισεκατ. EUR (0,09% του ΑΕΠ) το 1998 [5]. Η σημαντική αυτή αύξηση αντικατοπτρίζεται τόσο στον υψηλότερο (κατά 56%) αριθμό επενδυτικών πράξεων, όσο και στο μεγαλύτερο (κατά 44%, 7.300 περίπου εταιρείες) αριθμό των εταιρειών που χρηματοδοτήθηκαν. Ενώ στην ΕΕ οι επενδύσεις σε ίδια κεφάλαια μη εισηγμένων εταιρειών επικεντρώνονται παραδοσιακά σε πιο προχωρημένα στάδια ανάπτυξης με μεγαλύτερη κερδοφορία, όπως οι εξαγορές επιχειρήσεων από τη διοίκηση (MBO), είναι αξιοσημείωτο ότι οι επενδύσεις στα αρχικά στάδια ανάπτυξης διπλασιάστηκαν σε περίπου 3 δισεκατ. EUR το 1999 σε σχέση με το 1998, ενώ σε σχέση με το 1995 [6] δεκαπλασιάστηκαν. Η ανάλυση της προβλεπόμενης κατανομής των κεφαλαίων που αντλήθηκαν το 1999 επιβεβαιώνει την τάση αυτή, με περίπου 5,5 δισεκατ. EUR (22% του συνόλου) για επενδύσεις σε αρχικά επιχειρηματικά στάδια.

[5] Οι στατιστικές αυτές δεν περιλαμβάνουν το Λουξεμβούργο, για το οποία δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.

[6] Οι επενδύσεις στα αρχικά επιχειρηματικά στάδια, τα οποία έχουν καθοριστική σημασία για την ανάπτυξη μιας εταιρείας, έχουν υψηλό κίνδυνο και συνήθως χαμηλότερη αποδοτικότητα σε σχέση με τις εξαγορές από τα διευθυντικά στελέχη (ΜBO). Ωστόσο, η αποδοτικότητα των επενδύσεων σε αρχικά κεφάλαια βελτιώνεται καθώς ωριμάζει η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ, ενώ η διαφορά σε σχέση με την αποδοτικότητα των MBO μειώνεται συνεχώς.

//

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Οι χρηματιστηριακές αγορές της ΕΕ που ειδικεύονται σε νέες και καινοτόμες εταιρείες σημείωσαν σημαντική άνοδο το 1999. // Κατά την επισκόπηση των εξελίξεων στην αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι επιδόσεις των χρηματιστηριακών αγορών που ειδικεύονται σε εταιρείες με υψηλό αναπτυξιακό δυναμικό. Οι αγορές αυτές, οι οποίες συνδέονται στενά με τον τομέα των επιχειρηματικών κεφαλαίων διότι προσφέρουν στους επενδυτές μια σημαντική δυνατότητα «εξόδου» από την επένδυσή τους, σημείωσαν το 1999 σημαντική άνοδο σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ανάπτυξη των χρηματιστηρίων αυτών συνέβαλε σε σημαντικό βαθμό στην ενίσχυση του επιχειρηματικού πνεύματος στην ΕΕ. Οι επιδόσεις των χρηματιστηρίων της ΕΕ που ειδικεύονται στις μικρές εταιρείες με υψηλό αναπτυξιακό δυναμικό ήταν ιδιαίτερα ικανοποιητικές, συνεχίζοντας την ανοδική πορεία που παρατηρείται από τη δημιουργία τους στα τέλη της δεκαετίας του 90. Λαμβανομένης υπόψη της σημαντικής αύξησης των τιμών των μετοχών τους προηγούμενους μήνες, μπορεί να θεωρηθεί ότι η απότομη κάμψη τους μετά το Μάρτιο του 2000 αποτελεί σε μεγάλο βαθμό μια διόρθωση του επιπέδου των αγοραίων τιμών και μια ακόμη ένδειξη της αυξανόμενης ωριμότητας των επενδύσεων αυτού του είδους [7]. Εξίσου σημαντική με την άνοδο των τιμών των μετοχών ήταν η απότομη αύξηση του αριθμού των εισηγμένων στις αγορές αυτές εταιρειών. Το Neuer Markt υποδέχθηκε πρόσφατα την 300ή εταιρεία του, ενώ 140 περίπου εταιρείες είναι εισηγμένες στο Le Nouveau Marchι και περίπου 430 στο AIM. Πολλές νέες εξειδικευμένες αγορές δημιουργήθηκαν το 1999 και το 2000, όπως το Nuovo Mercato στην Ιταλία και το Nuevo Mercado στην Ισπανία. Σε όλη τη διάρκεια του 1999 αντλήθηκαν συνολικά 10 δισεκατ. EUR σε όλες τις εξειδικευμένες αγορές της ΕΕ (από τα οποίο το 80% περίπου στο Neuer Markt), ενώ στο πρώτο εξάμηνο του 2000 αντλήθηκαν ήδη άλλα 13 δισεκατ EUR.

[7] Οι αγορές αυτές χαρακτηρίζονται κανονικά από μεγάλη μεταβλητότητα τιμών λόγω του υψηλού κινδύνου που ενέχουν οι τίτλοι που διαπραγματεύονται σε αυτές, του μικρού μεγέθους τους και του περιορισμένου όγκου των διαθέσιμων τίτλων στην αγορά, ο οποίος μειώνει τη ρευστότητά τους.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Η ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ πρέπει να εκτιμηθεί στο ευρύτερο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και της τεχνολογικής προόδου. // 2.2. Πολλαπλές δυνάμεις συμβάλλουν στην εξέλιξη της αγοράς

Η σημαντική ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ πρέπει να εκτιμηθεί στο πλαίσιο των ριζικών μεταβολών στη λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος της ΕΕ στο σύνολό του. Σε μεγάλο βαθμό, οι μεταβολές αυτές αποτελούν μια απάντηση στον ευρύτερο αντίκτυπο της παγκοσμιοποίησης. Η εφαρμογή νέων και προηγμένων τεχνολογιών στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα προσέδωσε νέα διάσταση στον ανταγωνισμό, εξαλείφοντας τα γεωγραφικά εμπόδια και μετασχηματίζοντας τις παραδοσιακές διαρθρώσεις των αγορών (με την εμφάνιση, ιδίως, των ηλεκτρονικών συστημάτων συναλλαγών). Οι χρηματοπιστωτικές αγορές και οι ενδιάμεσοι φορείς τους αντέδρασαν στις μεταβολές αυτές με τη δημιουργία παγκόσμιων στρατηγικών που αποσκοπούν στην αύξηση του μεγέθους τους μέσω συγχωνεύσεων και εξαγορών και μέσω της επέκτασης των δραστηριοτήτων τους σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων, παρά το χαμηλότερο βαθμό παγκοσμιοποίησής τους, γνώρισαν επίσης σημαντικές μεταβολές. Ειδικότερα, η τυπική διάρθρωση των επενδυτικών σχεδίων που χρηματοδοτούνται μέσω των χρηματοπιστωτικών αγορών δεν είναι πια η ίδια και οι επιχειρήσεις της «νέας οικονομίας» τείνουν όλο και περισσότερο να αναζητούν άμεση χρηματοδότηση σε εξειδικευμένες χρηματιστηριακές αγορές. Οι επιχειρήσεις αυτές πρέπει συχνά να εξασφαλίσουν σημαντικές εισφορές κεφαλαίων επί πολλά χρόνια πριν από το στάδιο της κερδοφορίας, που είναι όμως δυνητικά πολύ υψηλή και προσελκύει τους επενδυτές. Το φαινόμενο αυτό ήταν ιδιαίτερα αισθητό στον τομέα της τεχνολογίας των πληροφοριών, στον οποίο ο αριθμός των νέων εισαγωγών σε χρηματιστήρια αυξήθηκε απότομα υπό την επίδραση της ζήτησης για μετοχές εταιρειών αυτού του τομέα.

H αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ επηρεάστηκε επίσης από ειδικούς παράγοντες όπως η ενοποίηση της χρηματοπιστωτικής αγοράς και η εισαγωγή του ευρώ. // Στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο μετασχηματισμός των χρηματοπιστωτικών αγορών - περιλαμβανομένων των αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων - επιταχύνθηκε χάρη στις προσπάθειες για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και στην εισαγωγή του ευρώ. Η συνδυασμένη επίδραση αυτών των παραγόντων που αφορούν ειδικά την ΕΕ κατέστησε δυνατή την ταχύτερη δημιουργία χρηματοπιστωτικών αγορών με μεγαλύτερο βάθος, εύρος και ρευστότητα. Με πιο έμμεσο τρόπο, η δημοσιονομική πειθαρχία που επιβάλλει η ΟΝΕ μείωσε το χρέος του δημόσιου τομέα, αποδεσμεύοντας έτσι πρόσθετα κεφάλαια και κατευθύνοντάς τα προς τις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα. Η ιδιωτικοποίηση δημόσιων επιχειρήσεων - που συνδέεται συχνά με στρατηγικές δημοσιονομικής εξυγίανσης - διεύρυνε την προσφορά μετοχικών τίτλων. Σε πολλά κράτη μέλη, περιλαμβανομένης της Γερμανίας, της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, ο αριθμός των νοικοκυριών που διακρατούν μετοχές αυξήθηκε απότομα τα τελευταία χρόνια, υπό την ώθηση των γενικά ανοδικών χρηματιστηριακών τιμών και της συνεχιζόμενης απόσυρσης του δημόσιου τομέα από δραστηριότητες εμπορικού χαρακτήρα. Υπό τις γενικές αυτές συνθήκες, οι δραστηριότητες επιχειρηματικών κεφαλαίων επεκτάθηκαν επίσης σημαντικά, καθώς οι επενδυτές αναζητούσαν υψηλότερη απόδοση για τις τοποθετήσεις τους και επεδίωκαν να μειώσουν την αναλογία των μετοχών τραπεζών στα χαρτοφυλάκιά τους.

Η ΕΕ εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με τις ΗΠΑ στις επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων, ιδίως στους τομείς των τεχνολογιών. // 2.3. H βελτίωση πρέπει να συνεχιστεί

Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε το 1999, η ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ υστερεί ακόμα σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδίως όσον αφορά τις επενδύσεις σε αρχικά στάδια ανάπτυξης και τις επενδύσεις στους τομείς των τεχνολογιών. Οι επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων στις ΗΠΑ αυξήθηκαν σε 33 δισεκατ. EUR το 1999, δηλαδή κατά 150% σε σχέση με το 1998. Από το συνολικό αυτό ποσό, για τις επενδύσεις στα αρχικά στάδια ανάπτυξης διατέθηκαν 13 δισεκατ. EUR (42%), δηλαδή ποσό μεγαλύτερο από το σύνολο των επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων στην ΕΕ και τέσσερις φορές μεγαλύτερο από το ποσό των επενδύσεων σε εταιρείες σε αρχικά στάδια ανάπτυξης στην ΕΕ. Η ευρωπαϊκή αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων για επενδύσεις σε αρχικά στάδια ανάπτυξης παραμένει περιορισμένη και χαρακτηρίζεται από έλλειψη διαφάνειας και χαμηλή συσχέτιση μεταξύ κινδύνου και απόδοσης. Η δυσμενής αυτή σύγκριση δίνει μια πιο ακριβή εικόνα της πρόσφατης επέκτασης της κοινοτικής αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων και υπογραμμίζει τη σημασία των προκλήσεων που εναπομένουν. Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι η αύξηση των επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1999 μπορεί σε μεγάλο βαθμό να αποδοθεί στο μεγαλύτερο μέγεθος των μεμονωμένων πράξεων και όχι στην αύξηση του αριθμού των επενδύσεων. Τα σχετικά μεγάλα ποσά των επενδύσεων στην αγορά των ΗΠΑ μπορούν εν μέρει να εξηγηθούν από τη μεγαλύτερη αναλογία των επενδύσεων στους τομείς των τεχνολογιών και ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών που συνδέονται με το Ίντερνετ. Το 1999, οι επενδύσεις στους τομείς των τεχνολογιών (κυρίως λογισμικό, τηλεπικοινωνίες και υπηρεσίες σχετιζόμενες με το Ίντερνετ) ανήλθαν σε 18 δισεκατ. EUR στις Ηνωμένες Πολιτείες έναντι ποσού ελαφρά υψηλότερου των 5 δισεκατ. EUR στην Ευρώπη [8]. Ωστόσο, ορισμένοι παρατηρητές ερμήνευσαν το αυξανόμενο μέγεθος των πράξεων στην αγορά των ΗΠΑ ως ένδειξη «κερδοσκοπικής φούσκας» και έθεσαν το ερώτημα της ποιότητας ορισμένων πρόσφατων επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων.

[8] Τα στοιχεία για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα, δεδομένου ότι τα ευρωπαϊκά στοιχεία περιλαμβάνουν τους μη εξασφαλισμένους χρεωστικούς τίτλους, ενώ τα στοιχεία για τις ΗΠΑ δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοδοτήσεις με δανειακά κεφάλαια και, αφετέρου, κατατάσσουν ορισμένες επενδύσεις που συνδέονται με τεχνολογία σε μη τεχνολογικές κατηγορίες (όπως η κατηγορία των «νέων μέσων επικοινωνίας» ή η κατάταξη των υπηρεσιών που παρέχονται από συμβούλους σε τεχνολογίες πληροφοριών στην κατηγορία των «υπηρεσιών σε επιχειρήσεις»).

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Οι αποκλίσεις στις επιδόσεις της αγοράς ανάλογα με το κράτος μέλος αντικατοπτρίζουν τον κατακερματισμό της κοινοτικής αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων. // Η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ χαρακτηρίζεται επίσης από υψηλό βαθμό κατακερματισμού και περιορισμένες διασυνοριακές δραστηριότητες: και από την άποψη αυτή, η σύγκριση με την αγορά των ΗΠΑ είναι δυσμενής. Ο κατακερματισμός της αγοράς αντικατοπτρίζεται στις αισθητές διαφορές μεταξύ των επιδόσεων των κρατών μελών. Το 1999, το επίπεδο των επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων κυμάνθηκε από 0,32% του ΑΕΠ στις Κάτω Χώρες έως 0,04% του ΑΕΠ στην Αυστρία. Από την άποψη αυτή, μπορεί να γίνει διάκριση μεταξύ τριών ομάδων κρατών μελών: (i) Κάτω Χώρες, Βέλγιο, Ηνωμένο Βασίλειο και Σουηδία, όπου οι επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων αντιπροσωπεύουν πάνω από το 0,2% του ΑΕΠ, δηλαδή επίπεδο περίπου συγκρίσιμο με εκείνο των Ηνωμένων Πολιτειών πριν από ένα έτος. (ii) Φινλανδία, Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία και Ιρλανδία, με ποσοστό 0,1 έως 0,2% του ΑΕΠ. και (iii) Ελλάδα, Ιταλία, Δανία, Πορτογαλία και Αυστρία, όπου η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει ποσοστό χαμηλότερο από το 0,1% του ΑΕΠ. Παρόμοια εξέλιξη παρατηρείται και στις επενδύσεις σε αρχικά στάδια ανάπτυξης, με αξιοσημείωτη εξαίρεση το Ηνωμένο Βασίλειο όπου οι επενδύσεις σε προλειτουργικά στάδια αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 0,02% του ΑΕΠ παρά την ύπαρξη σχετικά αναπτυγμένης αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων. Σημαντικές είναι επίσης οι διαφορές μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά τις επενδύσεις στους τομείς των νέων τεχνολογιών: ενώ στο Βέλγιο, τη Γαλλία, την Ιρλανδία και τη Σουηδία πάνω από 50% των συνολικών επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων επικεντρώνονται στους τομείς αυτούς, οι επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες είναι πολύ πιο περιορισμένες στις λιγότερο αναπτυγμένες αγορές της Αυστρίας, της Ελλάδας και της Πορτογαλίας.

//

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Ο κατακερματισμός είναι επίσης χαρακτηριστικό στοιχείο των εξειδικευμένων χρηματιστηριακών αγορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. // Όπως και η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων, η χρηματιστηριακή αγορά της ΕΕ για μικρές εταιρείες με υψηλό αναπτυξιακό δυναμικό είναι επίσης κατακερματισμένη με αισθητές αποκλίσεις στις επιδόσεις των διαφόρων κρατών μελών. Οι διασυνοριακές συγκρίσεις είναι δυσχερείς λόγω των ειδικών χαρακτηριστικών κάθε εθνικής αγοράς. Η έκταση των διαφορών αυτών καταδεικνύεται σαφώς από τις αντιθέσεις μεταξύ της Neuer Markt και της AIM. Ενώ στη Neuer Markt η μέση κεφαλαιοποίηση των εταιρειών είναι 680 εκατ. EUR, οι εισηγμένες ξένες εταιρείες ανέρχονται σε 40 [9] και 70% των εισηγμένων εταιρειών ανήκουν στους τομείς των νέων τεχνολογιών, στο χρηματιστήριο AIM η μέση κεφαλαιοποίηση των εταιρειών είναι μόλις 53 εκατ. EUR, η πλειοψηφία των εισηγμένων εταιρειών είναι εγκατεστημένες στο Ηνωμένο Βασίλειο και μόνο το 15% των εισηγμένων εταιρειών ανήκουν σε τομείς νέων τεχνολογιών. Πρέπει να αναμένεται ότι η συνεχιζόμενη χρηματοπιστωτική ενοποίηση στην ΕΕ θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού χρηματιστηρίου αξιών για εταιρείες με υψηλό αναπτυξιακό δυναμικό. Η συγχώνευση των χρηματιστηρίων των Βρυξελλών, του Άμστερνταμ και του Παρισιού και η επακόλουθη δημιουργία του Euronext αποτελεί ένα βήμα προς την κατεύθυνση αυτή.

[9] Από τις οποίες το 25% είναι αυστριακές εταιρείες. Δεν υπάρχει αντίστοιχη αγορά στην Αυστρία.

Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε το 1999, η στρατηγική για την ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή το ταχύτερο δυνατό. // 3. η στρατηγικη για την αναπτυξη της αγορασ επιχειρηματικων κεφαλαιων της εκ

Παρά την αισιοδοξία που προκαλεί η ικανοποιητική συμπεριφορά της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ το 1999, πρέπει να σημειωθεί ότι οι επιδόσεις της εξακολουθούν να υστερούν σημαντικά σε σχέση με την αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών. Ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις γενικής δυσλειτουργίας της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι αποκλίσεις στις επιδόσεις μεταξύ κρατών μελών καταδεικνύουν την ύπαρξη προβλημάτων κατακερματισμού της αγοράς, καθώς και εθνικών περιορισμών στην αποτελεσματική λειτουργία της. Σε γενικότερο επίπεδο, η ανεπαρκής ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ φαίνεται ότι μπορεί να αποδοθεί και στην έλλειψη επαρκούς επιχειρηματικής παράδοσης σε πολλά κράτη μέλη. Τα στοιχεία αυτά καθιστούν εμφανή την ανάγκη πλήρους υλοποίησης του ΣΔΕΠ εντός της τεθείσας προθεσμίας του 2003.

// Στο παρόν τμήμα, η στρατηγική για την ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ επανεξετάζεται με βάση τρεις κύριους άξονες: (i) μέτρα για την προώθηση της ενοποίησης της αγοράς. (ii) διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την εξάλειψη ειδικών εθνικών περιορισμών. και (iii) μέτρα για την προώθηση της επιχειρηματικότητας στα κράτη μέλη. Η εξέταση επικεντρώνεται στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί έως σήμερα και στα προβλεπόμενα από το ΣΔΕΚ μέτρα που δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί, ενώ γίνεται διάκριση μεταξύ των μέτρων που εμπίπτουν στην κοινοτική αρμοδιότητα και εκείνων για τα οποία ευθύνονται τα κράτη μέλη. Εξετάζεται επίσης συνοπτικά ο ρόλος της δημόσιας χρηματοδότησης στην ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ.

Ο κατακερματισμός της αγοράς συνεπάγεται τη λήψη των επενδυτικών αποφάσεων σε εθνική βάση. // 3.1. Μέτρα για την προώθηση της ενοποίησης της αγοράς

Η κατάργηση του συναλλαγματικού κινδύνου μεταξύ χωρών της ζώνης του ευρώ κατέστησε περιττές τις απαιτήσεις νομισματικής αντιστοίχησης μεταξύ στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού και οδηγεί σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό στη λήψη των αποφάσεων για την κατανομή των επενδυτικών χαρτοφυλακίων βάσει τομεακών και όχι πλέον εθνικών κριτηρίων. Επίσης, αναμένεται ότι η σύγκλιση των οικονομικών πολιτικών που προϋποθέτει η ΟΝΕ θα περιορίσει ακόμα περισσότερο την επίδραση των εθνικών παραγόντων στις επενδυτικές αποφάσεις. Μέχρι σήμερα ωστόσο, η εξέταση των μεθόδων αποτίμησης των επιχειρήσεων δεν καταδεικνύει μια ουσιαστική στροφή προς καθαρά τομεακά κριτήρια. Μια πιθανή εξήγηση είναι ο συνεχιζόμενος κατακερματισμός των χρηματοπιστωτικών αγορών της Ένωσης. Για το λόγο αυτό, τα μέτρα για την επίτευξη επαρκούς βαθμού ενοποίησης της αγοράς πρέπει να αποτελέσουν κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της Λισσαβώνας για τη γενικότερη ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των χρηματοπιστωτικών αγορών, και ιδίως των αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων.

Έγκαιρη εφαρμογή του σχεδίου δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες για να εξασφαλιστεί η ενοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών της ΕΕ. // Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας έδωσε σημαντική ώθηση στην ενοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών της ΕΕ και ειδικότερα της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων. Στο σημείο 20 των συμπερασμάτων της Προεδρίας αναφέρεται ότι «είναι απαραίτητο ... να προωθηθεί η ενοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών της ΕΕ» και αναγνωρίζεται ότι «η ύπαρξη αποτελεσματικών αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων έχει ιδιαίτερη σημασία για τις καινοτόμες και ταχέως αναπτυσσόμενες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και για τη δημιουργία νέων και διατηρήσιμων θέσεων απασχόλησης». Στο σημείο 21 των συμπερασμάτων, απαιτείται η λήψη συγκεκριμένων μέτρων για να εξασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (ΣΔΧΥ) έως το 2005 και του ΣΔΕΚ έως το 2003. Στο ίδιο σημείο υπογραμμίζεται επίσης ο ρόλος ορισμένων τομέων προτεραιότητας του ΣΔΧΥ. Δύο από τους τομείς αυτούς έχουν ιδιαίτερη σημασία για το ΣΔΕΚ: (i) η διευκόλυνση της ευρύτερης δυνατής πρόσβασης, περιλαμβανομένων των ΜΜΕ, στα επενδυτικά κεφάλαια στην ΕΕ, μέσω ενός «ενιαίου διαβατηρίου» για τους εκδότες τίτλων, και (ii) η διευκόλυνση της αποτελεσματικής συμμετοχής όλων των επενδυτών σε μια ενοποιημένη αγορά με την εξάλειψη των εμποδίων στις επενδύσεις σε συνταξιοδοτικά ταμεία.

Οι σημερινοί ρυθμοί εφαρμογής του ΣΔΧΥ θα επιτρέψουν την πλήρη υλοποίησή του έως το 2005. // Η εφαρμογή του ΣΔΧΥ (στο οποίο ενσωματώθηκαν όλα τα μέτρα ρυθμιστικού χαρακτήρα που προβλέπει το ΣΔΕΚ για το χρηματοπιστωτικό τομέα συνεχίζεται με ικανοποιητικούς ρυθμούς. Δύο ενδιάμεσες εκθέσεις προόδου έχουν ήδη υποβληθεί στο Συμβούλιο (Νοέμβριος 1999 και Μάιος 2000) [10]. Στις 27 Ιουλίου 2000 θα υποβληθεί στο Συμβούλιο η τρίτη ενδιάμεση έκθεση η οποία, μετά από αίτημα του Συμβουλίου της 17ης Ιουλίου 2000, θα περιλαμβάνει δύο νέα στοιχεία: (i) τον καθορισμό ενός «κρίσιμου χρονοδιαγράμματος», το οποίο θα προσδιορίζει τις δράσεις προτεραιότητας που θα επιτρέψουν την επίτευξη των στόχων του ΣΔΧΥ έως το 2005, και (ii) τους δείκτες αναφοράς για την αξιολόγηση της προόδου που επιτυγχάνεται στην αξιοποίηση των οικονομικών πλεονεκτημάτων από την ενοποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα της ΕΕ. Το κρίσιμο χρονοδιάγραμμα των μέτρων προτεραιότητας του ΣΔΧΥ θα λαμβάνει υπόψη την προθεσμία (2003) που καθορίστηκε στη Λισσαβώνα για την ολοκλήρωση της εφαρμογής του ΣΔΕΚ. Ιδιαίτερη σημασία για την ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ έχει η έγκαιρη έγκριση της οδηγίας για την προληπτική εποπτεία των επικουρικών συνταξιοδοτικών ταμείων, των δύο οδηγιών για τους ΟΣΕΚΑ, των τροποποιήσεων των οδηγιών για τα ενημερωτικά δελτία, καθώς και των νομοθετικών πτυχών της ανακοίνωσης για τη στρατηγική της ΕΕ στον λογιστικό τομέα.

[10] Βλέπε htpp://europa.eu.int/comm/internal_market (χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, σχέδιο δράσης).

Σύσταση Επιτροπής Σοφών επιφορτισμένης με την εξέταση των πρακτικών ρυθμίσεων για την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων. // Το Συμβούλιο της 17ης Ιουλίου 2000 έλαβε μια ακόμη σημαντική απόφαση που θα διευκολύνει την ενοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών στην ΕΕ, δηλαδή τη σύσταση «Επιτροπής Σοφών» [11], υπό την προεδρία του κ. Alexandre Lamfalussy. Στο πλαίσιο της παρακολούθησης της εφαρμογής του ΣΔΧΥ, η επιτροπή αυτή θα επικεντρωθεί στις πρακτικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων και θα προτείνει σενάρια για την προσαρμογή των σημερινών πρακτικών προκειμένου να ενισχυθεί η σύγκλιση και η συνεργασία μεταξύ ρυθμιστικών αρχών.

[11] Βλέπει htpp://europa.eu.int/comm/internal_market (χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, γενικά θέματα).

Η πρόοδος στην εφαρμογή των δράσεων που προβλέπονται τόσο στο ΣΔΧΥ όσο και στο ΣΔΕΚ αφορά ιδίως τα ακόλουθα στοιχεία:

Η Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα ή ανέθεσε στις υπηρεσίες της να προετοιμάσουν μια σειρά μέτρων σε τομείς όπως τα κοινά ενημερωτικά δελτία, η εταιρική διακυβέρνηση, οι λογιστικές και ελεγκτικές διαδικασίες, οι κανόνες προληπτικής εποπτείας που εφαρμόζονται στους θεσμικούς επενδυτές και η μεταρρύθμιση του συστήματος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. // * Προσαρμογή στα σημερινά δεδομένα των οδηγιών για τα ενημερωτικά δελτία προκειμένου να διευκολυνθεί η διασυνοριακή άντληση κεφαλαίων από τις εταιρείες (π.χ. κατά την αρχική εισαγωγή σε χρηματιστήριο)

Η Επιτροπή προετοιμάζει μια πρόταση σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και, ιδίως, με την FESCO (Διάσκεψη Ευρωπαϊκών Επιτροπών Κεφαλαιαγοράς). Η ομάδα εργασίας ad-hoc της FESCO, στην οποία η Επιτροπή συμμετέχει ως παρατηρητής, ολοκλήρωσε τις εργασίες της στα μέσα του 2000. Στόχος της ομάδας εργασίας είναι όχι μόνο να βελτιώσει τις διασυνοριακές διαδικασίες (απλουστεύοντας τις, μειώνοντας το κόστος τους και επιταχύνοντας τις), αλλά επίσης να διευκολύνει την εισαγωγή σύγχρονων μηχανισμών όπως η διαδικασία περιοδικών εκδόσεων («shelf registration») [12]. Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει μια πρόταση στον τομέα αυτό πριν από τα τέλη του 2000. Εξάλλου, υπάρχει ήδη ευρεία συναίνεση γύρω από την άποψη ότι η διασυνοριακή άντληση κεφαλαίων από τις ΜΜΕ θα διευκολυνθεί από μια συμφωνία στο επίπεδο της ΕΕ για τα κριτήρια υπαγωγής στο καθεστώς του επαγγελματία επενδυτή. Σχετικά με το θέμα αυτό, αναμένεται ότι στο πλαίσιο του ΣΔΧΥ η Επιτροπή θα εγκρίνει πριν από τα τέλη του 2000 μια ανακοίνωση για τη διάκριση μεταξύ «εξειδικευμένων» επενδυτών και «μικροεπενδυτών».

[12] Με τη διαδικασία αυτή, το ενημερωτικό δελτίο εκδίδεται σε δύο στάδια: καταρτίζεται πρώτα ένα «απλουστευμένο» δελτίο που περιέχει όλα τα αναγκαία στοιχεία για τον εκδότη εκτός από τις πληροφορίες που αφορούν ειδικά τους τίτλους ενδεχόμενης έκδοσης, το οποίο υποβάλλεται μία φορά το χρόνο στην αρμόδια αρχή της χώρας καταγωγής. Στη συνέχεια, όταν η επιχείρηση προτίθεται να προβεί σε έκδοση τίτλων, καταρτίζει ένα σημείωμα έκδοσης («issue note») το οποίο περιγράφει τα χαρακτηριστικά της προσφοράς και των σχετικών τίτλων. Το Βέλγιο, η Ισπανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιταλία χρησιμοποιούν ήδη αυτή τη διαδικασία.

// * Διάδοση των βέλτιστων πρακτικών εταιρικής διακυβέρνησης

Η Επιτροπή προβαίνει [13] σε αξιολόγηση των υφιστάμενων κωδίκων εταιρικής διακυβέρνησης προκειμένου να εντοπίσει τα ενδεχόμενα νομικά η διοικητικά εμπόδια που επιβραδύνουν την ανάπτυξη ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης θα είναι διαθέσιμα στο δεύτερο εξάμηνο του 2001.

[13] Η πρόσκληση για την υποβολή προσφορών δημοσιεύθηκε στις 21 Μαρτίου 2000.

// * Αξιολόγηση των υφιστάμενων λογιστικών και ελεγκτικών προτύπων

Στις 14 Ιουνίου 2000, η Επιτροπή ενέκρινε μια ανακοίνωση για τη στρατηγική στον τομέα της γνωστοποίησης χρηματοοικονομικών πληροφοριών. Κεντρικό στοιχείο της νέας πολιτικής είναι η επιβολή σε όλες τις εταιρείες που είναι εισηγμένες σε χρηματιστήρια της ΕΕ υποχρέωσης να καταρτίζουν τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις τους σύμφωνα με τα διεθνή λογιστικά πρότυπα (IAS). Η απαίτηση αυτή θα αρχίσει να ισχύει το 2005 το αργότερο. Όσον αφορά τους εκ του νόμου προβλεπόμενους ελέγχους των λογαριασμών, η Επιτροπή θα εκδώσει πριν από τα τέλη του 2000 ανακοίνωση για την εξασφάλιση της ποιότητας του εξωτερικού ελέγχου, η οποία θα βασίζεται στις εργασίες της επιτροπής ελεγκτικών θεμάτων της ΕΕ.

// * Θέσπιση κανόνων προληπτικής εποπτείας που επιτρέπουν στους θεσμικούς επενδυτές να επενδύουν σε επιχειρηματικά κεφάλαια

Σημαντική πρόοδος επιτεύχθηκε το 2000 στον τομέα των οργανισμών συλλογικών επενδύσεων (ΟΣΕΚΑ). Στις 30 Μαΐου 2000, η Επιτροπή ενέκρινε τις τροποποιημένες προτάσεις της, ενώ αναμένεται ότι τον Οκτώβριο του 2000 θα επιτευχθεί πολιτική συμφωνία στο Συμβούλιο για την πρώτη πρόταση. Αναμένεται ότι η πολιτική συμφωνία για τη δεύτερη πρόταση θα επιτευχθεί πριν από το Μάρτιο του 2001. Οι συμφωνίες αυτές θα καταστήσουν δυνατή την ταχεία θέσπιση των δύο νέων οδηγιών. Όσον αφορά τα συνταξιοδοτικά ταμεία, η Επιτροπή ενέκρινε στις 11 Οκτωβρίου πρόταση οδηγίας για την προληπτική εποπτεία των επικουρικών συνταξιοδοτικών ταμείων [14]. Η πρόταση αυτή λαμβάνει υπόψη τις διαφορές μεταξύ συνταξιοδοτικών ταμείων που λειτουργούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και καλύπτει πτυχές όπως η χορήγηση άδειας λειτουργίας, η γνωστοποίηση χρηματοοικονομικών πληροφοριών, τα κριτήρια καταλληλότητας των διαχειριστών και οι κανόνες για τα στοιχεία παθητικού και τη φερεγγυότητα.

[14] COM(2000)507 προσωρινό.

Οι επενδυτικοί κανόνες θα βασίζονται στην αρχή του «συνετού επενδυτή» και θα επιτρέπουν στα συνταξιοδοτικά ταμεία να επενδύουν σε αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων.

// * Μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού συστήματος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας [15]

[15] Το μέτρο αυτό δεν περιλαμβάνεται στο ΣΔΧΥ αλλά έχει καθοριστική σημασία για τις αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων.

Στις 5 Ιουλίου 2000, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση κανονισμού για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, με τον οποίο παρέχεται στους εφευρέτες η δυνατότητα να λαμβάνουν ενιαίο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας με νομική ισχύ σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρόταση της Επιτροπής προβλέπει ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας θα εκδίδεται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, με προσιτή από πλευράς κόστους διαδικασία που θα εγγυάται την ασφάλεια δικαίου του διπλώματος. Αναμένεται ιδίως ότι το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας θα μειώσει το κόστος μετάφρασης σε περίπου 2.200 EUR, εφόσον δεν θα απαιτείται πλέον καμία μετάφραση πέραν εκείνης που προβλέπεται ήδη από τη Σύμβαση του Μονάχου για τη χορήγηση του διπλώματος. Όσον αφορά την ασφάλεια δικαίου, η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία νέου κεντρικού κοινοτικού δικαιοδοτικού οργάνου στο πλαίσιο του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το οποίο θα έχει αρμοδιότητα για τις διαφορές που αφορούν την προσβολή και το κύρος του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Αυτό θα απαιτούσε πάντως την τροποποίηση της Συνθήκης.

Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις πρέπει να επικεντρώνονται στους ρυθμιστικούς και φορολογικούς περιορισμούς σε εθνικό επίπεδο. // 3.2. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την εξάλειψη ειδικών περιορισμών σε εθνικό επίπεδο

Οι προσπάθειες για την προώθηση της ενοποίησης των αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων στην ΕΕ πρέπει να υποστηριχθούν με κατάλληλες και συντονισμένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την εξάλειψη των περιορισμών που εμποδίζουν την αποτελεσματική λειτουργία των αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων σε εθνικό επίπεδο. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές εμπίπτουν κυρίως στην αρμοδιότητα των κρατών μελών και το περιεχόμενο τους ποικίλλει βέβαια σε συνάρτηση με τις εθνικές περιστάσεις. Ωστόσο, στο πλαίσιο του ΣΔΕΚ δόθηκε έμφαση σε δύο βασικές κατηγορίες διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων (που αφορούν, αντίστοιχα, τις ρυθμίσεις και τη φορολογία) για την προώθηση της ανάπτυξης των αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων στα κράτη μέλη.

Οι περιορισμοί στις τοποθετήσεις των θεσμικών επενδυτών στις αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων μειώνουν την προσφορά κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών. // 3.2.1. Ελάφρυνση των ρυθμιστικών περιορισμών

Υπάρχουν δύο είδη ρυθμιστικών περιορισμών στην ανάπτυξη των αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων. Το πρώτο αφορά τις νομοθετικές διατάξεις που περιορίζουν τις δυνατότητες τοποθετήσεων των θεσμικών επενδυτών σε επιχειρηματικά κεφάλαια και επηρεάζει αρνητικά την προσφορά κεφαλαίων στην αγορά αυτή. Μόνο τέσσερα κράτη μέλη (Φινλανδία, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες και Ηνωμένο Βασίλειο) δεν επιβάλλουν ρυθμιστικούς περιορισμούς - πέραν της γενικής υποχρέωσης για σύνεση - στις επενδύσεις τραπεζών, ασφαλιστικών εταιρειών και συνταξιοδοτικών ταμείων σε επιχειρηματικά κεφάλαια. Είναι πιθανό ότι οι περιορισμοί αυτοί δεν είναι τα μόνα εμπόδια στις τοποθετήσεις των θεσμικών επενδυτών σε επιχειρηματικά κεφάλαια [16], αλλά η εμπειρία των ΗΠΑ μετά την απόφασή τους να χαλαρώσουν το «Prudent Man Regulation» (1978) καταδεικνύει ότι η κατάργηση των ποσοτικών περιορισμών θα μπορούσε να δώσει σημαντική ώθηση στην ανάπτυξη των επιχειρηματικών κεφαλαίων στην ΕΕ.

[16] Όπως προκύπτει από τη μελέτη για τις τοποθετήσεις των θεσμικών επενδυτών που εκπόνησε το Υπουργείο Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου (Μάιος 2000) για να προσδιοριστούν οι παράγοντες που στρεβλώνουν τις αποφάσεις των θεσμικών επενδυτών.

// Η προτεινόμενη κοινοτική οδηγία για τα καθεστώτα επαγγελματικής συνταξιοδότησης (βλέπε ανωτέρω) καταργεί αυτό το εμπόδιο για τα επικουρικά συνταξιοδοτικά ταμεία., τα οποία περιλαμβάνονται στους πλέον σημαντικούς θεσμικούς επενδυτές. Η οδηγία προβλέπει ότι οι εθνικοί επενδυτικοί κανόνες πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τα συνταξιοδοτικά ταμεία, μεταξύ άλλων, μπορούν να επενδύουν σε αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων σύμφωνα με την αρχή του «συνετού επενδυτή». Πολλά κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει μέτρα για να επιτρέψουν σε συγκεκριμένους θεσμικούς επενδυτές να επενδύουν σε μη εισηγμένες εταιρείες. Στη Σουηδία, οι νέες ρυθμίσεις για τις συντάξεις επιτρέπουν στις ασφαλιστικές εταιρείες και στα συνταξιοδοτικά ταμεία να αυξήσουν τις συμμετοχές τους σε κεφάλαια μη εισηγμένων εταιρειών και αυτοί οι θεσμικοί επενδυτές είναι πλέον οι κυριότεροι χορηγοί επιχειρηματικών κεφαλαίων. Στη Γαλλία, η γνωστή ως σύμβαση ασφάλισης ζωής «DSK» παρέχει από το 1998 φορολογικά κίνητρα για τους ασφαλιστές που επενδύουν το 50% του χαρτοφυλακίου τους σε μετοχικούς τίτλους, περιλαμβανομένης μιας ελάχιστης επένδυσης 5% σε μη εισηγμένους τίτλους. Βελτιώθηκε επίσης η νομοθεσία που εφαρμόζεται στο κυριότερο γαλλικό μέσο κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών, τα «Fonds Communs de Placement ΰ Risques», η οποία επιτρέπει εφεξής να συσταθούν «ταμεία ταμείων» και «απλουστευμένα» [17] ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων για επαγγελματίες επενδυτές. Στην Ιταλία, καταργήθηκαν (το 1998) ορισμένοι περιορισμοί στους επενδυτικούς κανόνες των ταμείων κλειστού τύπου, ενώ στην Ισπανία επιτράπηκε (το 1997) σε εγχώριους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων να επενδύουν έως και το 10% των στοιχείων ενεργητικού τους σε μη εισηγμένους τίτλους. Επίσης, η Δανία εξετάζει τη δυνατότητα αύξησης της αναλογίας αποταμιευτικών πόρων που τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία μπορούν να επενδύουν σε μη εισηγμένες μετοχές. Παρά τα μέτρα αυτά, η εξάλειψη των ποσοτικών περιορισμών στις επενδύσεις σε μετοχικούς τίτλους, περιλαμβανομένων των επιχειρηματικών κεφαλαίων, πρέπει να παραμείνει τομέας υψηλής προτεραιότητας.

[17] Με την εφαρμογή απλουστευμένων διαδικασιών.

Η ελάφρυνση του φόρτου των διοικητικών διατυπώσεων θα αυξήσει τη ζήτηση για επιχειρηματικά κεφάλαια, αλλά η βελτίωση των διαδικασιών πτώχευσης και αφερεγγυότητας είναι ακόμα περιορισμένη. // To δεύτερο είδος ρυθμιστικών εμποδίων στην ανάπτυξη των αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων περιλαμβάνει ιδίως τις διοικητικές διαδικασίες για τη σύσταση εταιρείας, τις διατάξεις για την πτώχευση και την αφερεγγυότητα κλπ. Τα εμπόδια αυτά επηρεάζουν αρνητικά τη ζήτηση επιχειρηματικών κεφαλαίων μέσω της αύξησης του κόστους της δημιουργίας επιχειρήσεων. Στα περισσότερα κράτη μέλη έχει επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος στην απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών, για παράδειγμα με τη δημιουργία ενιαίων γραφείων για τη διεκπεραίωση όλων των διατυπώσεων. Η περίοδος που είναι αναγκαία για την καταχώρηση μιας εταιρείας μειώθηκε γενικά και μια εταιρεία μπορεί σήμερα να συσταθεί σε 24 ώρες στη Γαλλία (αν και στην πραγματικότητα η προθεσμία είναι συχνά 2 έως 3 ημέρες), σε 5 ημέρες στην Ιρλανδία, σε 12 ημέρες στη Δανία και σε 3 εβδομάδες στην Πορτογαλία (έναντι 3 μηνών προηγουμένως). Αντίθετα, ελάχιστη πρόοδος σημειώθηκε στη βελτίωση της εφαρμογής της νομοθεσίας για την πτώχευση και την αφερεγγυότητα προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι συνέπειες μιας επιχειρηματικής αποτυχίας δεν είναι τόσο σοβαρές ώστε να αποθαρρύνεται η ανάληψη κινδύνου [18]. Πράγματι, πολλοί πολιτισμικοί φραγμοί (βλέπε τμήμα 3.3) που εντοπίστηκαν ως σημαντικά εμπόδια στην επιχειρηματικότητα και στην ανάληψη κινδύνου στα κράτη μέλη της ΕΕ διαιωνίζονται χάρη στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Η ανάγκη μεταρρύθμισης των διαδικασιών που εφαρμόζονται στις περιπτώσεις πτώχευσης ή αφερεγγυότητας έχει αναγνωριστεί προ πολλού και πρέπει πλέον να καταστεί σαφής προτεραιότητα για τα κράτη μέλη.

[18] Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου άρχισε διαβουλεύσεις σχετικά με τα θέματα αυτά.

Η φορολογία των υπεραξιών επηρεάζει τις επενδύσεις, ιδίως σε δραστηριότητες υψηλού κινδύνου. // 3.2.2. Ελάφρυνση των φορολογικών περιορισμών

Η διάρθρωση της φορολογίας μπορεί να εμποδίσει την ανάπτυξη των επιχειρηματικών κεφαλαίων με διάφορους τρόπους.

Πρώτον, η διάρθρωση της φορολογίας μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τις επενδύσεις εάν το μετά τη φορολόγηση ποσοστό απόδοσης φαίνεται πολύ χαμηλό στους επενδυτές. Υπό παρόμοιες συνθήκες, το πλέον καθοριστικό για την ανάπτυξη των αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων στοιχείο της φορολογικής διάρθρωσης είναι ο συντελεστής του φόρου επί των υπεραξιών. Είναι αξιοσημείωτο ότι στις ΗΠΑ οι επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων επιταχύνθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 80 μετά τη μείωση του συντελεστή φορολογίας των υπεραξιών (το 1978), ενώ επιβραδύνθηκαν μετά τη φορολογική μεταρρύθμιση του 1986, στην οποία ο συντελεστής αυτός αυξήθηκε. Φαίνεται επομένως χρήσιμο να εξεταστεί εάν οι μειώσεις στη φορολογία των υπεραξιών μπορούν να έχουν ανάλογη θετική επίπτωση στην προώθηση της ανάπτυξης των κεφαλαιαγορών της ΕΕ. Είναι σαφές ότι το θέμα της φορολογίας των υπεραξιών συνδέεται με πολλές άλλες πτυχές της φορολογικής νομοθεσίας (π.χ. φόρος κληρονομίας) και της συνολικής φορολογικής διάρθρωσης (π.χ. σχετικό βάρος της φορολογίας της εργασίας). Κατά την εξέταση αυτή πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευρύτερες επιπτώσεις της φορολογίας των υπεραξιών σε ένα δεδομένο φορολογικό σύστημα. Από την άποψη αυτή, η φορολογία των δικαιωμάτων αγοράς ιδίων μετοχών από τους εργαζομένους της εταιρείας (stock options) αποτελεί επίσης έναν τομέα που θα μπορούσε, μεταξύ άλλων να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης.

Η διάρθρωση της φορολογίας ευνοεί συχνά τις χρηματοδοτήσεις με δανειακά κεφάλαια σε σχέση με τις χρηματοδοτήσεις με ίδια κεφάλαια, περιορίζοντας έτσι την εισφορά επιχειρηματικών κεφαλαίων. // Δεύτερον, η διάρθρωση της φορολογίας μπορεί να εμποδίζει τις επενδύσεις σε ίδια κεφάλαια εάν ευνοεί τις χρηματοδοτήσεις με δανειακά κεφάλαια. Η μελέτη των Baker και McKenzie (1998) [19] για την πραγματική φορολογική επιβάρυνση στην ΕΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ανάπτυξη μιας επιχείρησης με δανειακά κεφάλαια είναι πιο συμφέρουσα από φορολογική άποψη σε σχέση με τη χρηματοδότηση με παρακράτηση κερδών ή με αύξηση των ιδίων κεφαλαίων. Με την εξαίρεση της Φινλανδίας και της Ιταλίας, τα φορολογικά συστήματα όλων των κρατών μελών ευνοούν την προσφυγή στο δανεισμό σε βάρος της χρηματοδότησης με ίδια κεφάλαια, αν και πρέπει να υπενθυμιστεί ότι και άλλοι παράγοντες, όπως η διαθεσιμότητα και το κόστος των χρηματοδοτήσεων, επηρεάζουν εξίσου σημαντικά τις χρηματοδοτικές αποφάσεις μιας επιχείρησης. Στο φινλανδικό φορολογικό σύστημα η μεταχείριση των εισφορών ιδίων κεφαλαίων είναι ίδια με εκείνη των δανειακών κεφαλαίων και φαίνεται ότι οι φινλανδικές ΜΜΕ έχουν υψηλότερη και αυξανόμενη αναλογία ιδίων κεφαλαίων σε σχέση με τις ΜΜΕ των άλλων κρατών μελών. Το ιταλικό φορολογικό σύστημα ευνοεί από το 1998 και μετά τις αποκτήσεις συμμετοχών, αλλά η δανειακή επιβάρυνση των ιταλικών ΜΜΕ παραμένει σχετικά υψηλή. Η μελλοντική εξέλιξη της χρηματοοικονομικής διάρθρωσης των φινλανδικών και των ιταλικών ΜΜΕ θα αποτελέσει κριτήριο για την αξιολόγηση των δυνατοτήτων ανάπτυξης των επιχειρηματικών κεφαλαίων μέσω μιας πιο ισόρροπης φορολογικής μεταχείρισης των χρηματοδοτήσεων με δανειακά και με ίδια κεφάλαια. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξετάζουν σε βάθος τα θέματα αυτά στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης εκτεταμένης έρευνας της φορολογίας των εταιρειών στην ΕΕ. Τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής θα είναι διαθέσιμα στις αρχές του 2001.

[19] «Survey of the effective tax burden in the European Union », Baker & McKenzie, Ιανουάριος 1999, μελέτη παραγγελθείσα από το Υπουργείο Οικονομικών των Κάτω Χωρών.

Η διάρθρωση της φορολογίας μπορεί να δημιουργεί εμπόδια στις διασυνοριακές επενδύσεις. // Τρίτον, η διάρθρωση της φορολογίας μπορεί να εμποδίζει τις διασυνοριακές επενδύσεις όταν δημιουργεί ειδικά εμπόδια ή επιβάλλει διακρίσεις σε βάρος των ξένων επενδυτών. Η συνολική αντιμετώπιση αυτών των εμποδίων είναι πιο αποτελεσματική μέσω ενός συντονισμού στο Επίπεδο της ΕΕ. Σε κάθε περίπτωση, τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν ότι οι φορολογικές συμβάσεις μεταξύ κρατών και/ή οι άλλες φορολογικές ρυθμίσεις απαγορεύουν τη διπλή φορολόγηση των μερισμάτων από διασυνοριακές επενδύσεις. Τα θέματα αυτά θα εξεταστούν σε βάθος, μεταξύ άλλων, στην έρευνα της Επιτροπής που αναφέρεται ανωτέρω.

Τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει να μεταρρυθμίσουν τα φορολογικά τους συστήματα, αλλά απαιτούνται και άλλα μέτρα για να μειωθούν τα αντικίνητρα στην επιχειρηματικότητα. // Η μεταρρύθμιση των φορολογικών συστημάτων αποτελεί βασική προτεραιότητα στο πλαίσιο του ΣΔΕΚ και πολλά κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει μέτρα προς την κατεύθυνση αυτή. Η Γερμανία θα μειώσει τους συντελεστές της φορολογίας εταιρειών και εισοδήματος και θα καταργήσει από το 2002 το φόρο που βαρύνει τις εταιρείες που πωλούν τις διακρατούμενες στο χαρτοφυλάκιό τους μετοχές άλλων εταιρειών [20]. Η Γαλλία θα μειώσει επίσης τους φόρους εταιρειών και εισοδήματος και έχει ήδη αυξήσει τα φορολογικά κίνητρα υπέρ των «business angels» που επανεπενδύουν τα κέρδη τους σε άλλες επιχειρήσεις. Η Ιταλία θα εφαρμόσει ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς στα ταμεία συλλογικών επενδύσεων κλειστού τύπου και η Ισπανία παρείχε φορολογικά κίνητρα στους εγκεκριμένους επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων. Σε πολλά κράτη μέλη έχει επίσης επιτευχθεί πρόοδος στη μείωση των φορολογικών αντικινήτρων στη δημιουργία επιχειρήσεων. Επίσης, τα κράτη μέλη πρέπει να σχεδιάζουν τα φορολογικά τους συστήματα κατά τρόπο που να εξασφαλίζει ότι η φορολογία των μετοχών που κατέχονται από εργαζομένους της εταιρείας και των δικαιωμάτων αγοράς ιδίων μετοχών που τους παρέχονται δεν αποτελεί αντικίνητρο στην επιχειρηματικότητα [21]. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία, όπου το φορολογικό περιβάλλον ήταν ήδη ιδιαίτερα ευνοϊκό για τις επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων, μεταρρύθμισαν πρόσφατα τη φορολογία των δικαιωμάτων αγοράς ιδίων μετοχών [22] από εργαζομένους στην εταιρεία. Στη Γαλλία, η εφαρμογή του συστήματος των «Bons de Souscription des Parts de Crιateurs d'Entreprises (BSPCE)» επεκτάθηκε και παρατάθηκε έως το 2001, παρόλο που η μεταρρύθμιση του καθεστώτος των δικαιωμάτων αγοράς ιδίων μετοχών δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί.

[20] Υπό τον όρο ότι διακρατούνται επί ένα έτος τουλάχιστον.

[21] Στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που περιέχεται στο παράρτημα της ανακοίνωσης του Οκτωβρίου 1999 για τα επιχειρηματικά κεφάλαια (SEC(1999)1725) υπογραμμίζονται τα πλεονεκτήματα των καθεστώτων απόκτησης μετοχών της εταιρείας από τους εργαζομένους της, όπως τα δικαιώματα αγοράς ιδίων μετοχών, και δίδονται παραδείγματα καλών πρακτικών στον τομέα αυτό.

[22] Δηλαδή μεταφορά φορολογικών οφειλών έως την πώληση των μετοχών στην Ιρλανδία, και συστήματα «Save A You Earn», «All Employee Share Ownership Plan» και «Enterprise management Incentive» στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη έλαβαν μέτρα για να προωθήσουν ένα πολιτιστικό περιβάλλον που θα βασίζεται στην καινοτομία και στο επιχειρηματικό πνεύμα // 3.3. Προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος

Η Ευρώπη εξακολουθεί να υστερεί στην καινοτομία και στις καινοτόμες επιχειρήσεις. Στην πρόσφατη ανακοίνωσή της «Για έναν ευρωπαϊκό χώρο στον τομέα της έρευνας» [23], η Επιτροπή υπογράμμισε τη σημασία που έχει η ενθάρρυνση και η διευκόλυνση της δημιουργίας νέων επιχειρήσεων από τους ερευνητές. Τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη ενίσχυσαν τις προσπάθειές τους για την επέκταση των μεταφορών τεχνολογιών στις ΜΜΕ και για την προώθηση της δημιουργίας επιχειρήσεων και της συνεργασίας μεταξύ ΜΜΕ, πανεπιστημίων και μεγάλων επιχειρήσεων.

[23] COM(2000)6.

Η ανακοίνωση για την καινοτομία σε μια οικονομία που βασίζεται στη γνώση [24], την οποία η Επιτροπή ενέκρινε στις 20 Σεπτεμβρίου, παρουσιάζει τη σημερινή κατάσταση των επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας και προτείνει μια στρατηγική για την προώθηση της καινοτομίας. Οι «τάσεις της πολιτικής για την καινοτομία» παρέχουν τα μέσα για την παρακολούθηση και το σχεδιασμό των πρωτοβουλιών για την προώθηση της καινοτομίας. Τρεις εκθέσεις [25] που θα δημοσιευθούν το φθινόπωρο θα περιέχουν δείκτες για τους ανθρώπινους πόρους, τη δημιουργία, τη μετάδοση και την αξιοποίηση των γνώσεων, την καινοτομία, την παραγωγή και τις αγορές. Στις εκθέσεις αυτές θα εξεταστούν επίσης 60 μέτρα που έλαβαν το προηγούμενο έτος τα κράτη μέλη για τη στήριξη των επιχειρηματικών κεφαλαίων, των κεφαλαίων σποράς, των «εκκολαπτήριων» επιχειρήσεων κλπ. Στο πλαίσιο των κοινοτικών ερευνητικών προγραμμάτων αναλήφθηκαν διάφορες δράσεις που αποσκοπούν να προωθήσουν τη δημιουργία επιχειρήσεων τεχνολογίας και να οργανώσουν πλαίσια επαφών μεταξύ ερευνητών, επιχειρηματιών και επενδυτών. Έτσι, το φόρουμ «Βιοτεχνολογία και χρηματοοικονομική», το οποίο οργανώθηκε από κοινού από το ερευνητικό πρόγραμμα «Life Science» της Επιτροπής και την European Association of Security Dealers (EASD), οργάνωσε δύο συνέδρια (1998 και 1999) για την προώθηση των επαφών μεταξύ φορέων που δραστηριοποιούνται στο χώρο της βιοτεχνολογίας. Το τρίτο συνέδριο θα πραγματοποιηθεί το Νοέμβριο του 2000.

[24] COM(2000)(567)

[25] (i) ενδιάμεση έκθεση για την καινοτομία σε μια οικονομία που βασίζεται στη γνώση. (ii) ενδιάμεση έκθεση για τις επιχειρήσεις στο στάδιο της εκκίνησης και τις επιχειρήσεις που βασίζονται στις νέες τεχνολογίες, και (iii) ενδιάμεση έκθεση για τη χρηματοδότηση της καινοτομίας.

Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας PAXIS, επιλέχθηκαν 15 οικονομικοί τομείς καινοτομίας για τη δημιουργία δικτύου προώθησης βέλτιστων πρακτικών στην Ευρώπη. Το Νοέμβριο του 2000, θα πραγματοποιηθεί στη Λυών το δεύτερο φόρουμ για τις επιχειρήσεις καινοτομίας, το οποίο θα επιτρέψει σε επιχειρηματίες να παρουσιάσουν τις απόψεις τους σχετικά με τις πολιτικές που πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή (σε περιφερειακό, εθνικό ή κοινοτικό επίπεδο) για να καταστεί η Ευρώπη μια κοινωνία που βασίζεται στη γνώση και την καινοτομία.

// Δεδομένου ότι τα ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσχέρειες όσον αφορά την πρόσληψη εξειδικευμένων διαχειριστών επενδύσεων (ικανών να αναλύουν τις νέες επιχειρήσεις καινοτομίας με βάση τα τελευταία αποτελέσματα της έρευνας και ανάπτυξης), η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας I-TEC, μια δράση για την επέκταση των ανταλλαγών εμπειριών και καλών πρακτικών μεταξύ διαχειριστών επιχειρηματικών κεφαλαίων, «εκκολαπτήριων» επιχειρήσεων τεχνολογίας και κλαδικών γραφείων σύνδεσης βιομηχανίας, ερευνητικών ινστιτούτων και πανεπιστημίων σε όλη την Ευρώπη. Επιπλέον, μέσω της στήριξης που παρέχει στα νέα δίκτυα «business angels» σε ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, η Επιτροπή διευκολύνει τις συναντήσεις μεταξύ άτυπων επενδυτών και επιχειρήσεων που βρίσκονται στα αρχικά στάδια της ανάπτυξής τους.

// Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει το φθινόπωρο την πρώτη έκθεση για την εφαρμογή του προγράμματος BEST, στην οποία θα εξετάζονται όλες οι πτυχές της πολιτικής για την επιχειρηματικότητα και την ανταγωνιστικότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σε επίπεδο κρατών μελών. Η επιχειρηματικότητα είναι ένας από τους τέσσερις ακρογωνιαίους λίθους των κατευθύνσεων για την απασχόληση και οι κατευθύνσεις που πρότεινε η Επιτροπή για το 2001 υπογραμμίζουν την ανάγκη ενίσχυσης του επιχειρηματικού πνεύματος στο σύνολο της κοινωνίας και στα προγράμματα σπουδών. Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο χρηματοδοτεί μια σειρά προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τομέα αυτό, ενώ ορισμένα κράτη μέλη έλαβαν μέτρα που αποσκοπούν άμεσα στην εξάλειψη των πολιτισμικών φραγμών στην επιχειρηματικότητα με τη χρηματοδότηση (εξ ολοκλήρου ή από κοινού με ιδιωτικούς φορείς) εδρών «επιχειρηματικότητας» σε ιδιωτικά και δημόσια πανεπιστήμια. Επιπλέον, σε πολλά κράτη μέλη απονέμονται βραβεία σε επιχειρηματίες για τις πρωτοβουλίες τους.

Ο ρόλος της δημόσιας χρηματοδότησης πρέπει να περιορίζεται στην κάλυψη εντοπισμένων αδυναμιών της αγοράς.

// 3.4. Ο ρόλος της δημόσιας χρηματοδότησης

Η φιλοσοφία στην οποία βασίζεται η στρατηγική για την ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της ΕΕ αποδίδει πρωταρχική σημασία στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που θα ευνοεί τη δημιουργία και τη βιωσιμότητα νέων επιχειρήσεων καινοτομίας. Τα μέτρα που προβλέπονται στο ΣΔΕΚ για τη διευκόλυνση της ενοποίησης της αγοράς, την άμβλυνση των περιορισμών στη λειτουργία της αγοράς και την προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος είναι σύμφωνα με τη φιλοσοφία αυτή. Συνεπής με αυτή την προσέγγιση είναι και η άποψη ότι o ρόλος της δημόσιας χρηματοδότησης πρέπει να περιορίζεται στην κάλυψη εντοπισμένων αδυναμιών της αγοράς.. Ωστόσο, όπως σε όλους τους τομείς στους οποίους μπορεί να δικαιολογείται η δημόσια χρηματοδότηση, τα πλεονεκτήματα πρέπει να σταθμίζονται με τους κινδύνους δημιουργίας στρεβλώσεων στην αγορά και, όσον αφορά ιδίως τον τομέα των επιχειρηματικών κεφαλαίων, με τον κίνδυνο παραγκωνισμού δραστηριοτήτων του ιδιωτικού τομέα. Οι κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις παρέχουν στην Κοινότητα ένα μηχανισμό και μια διαδικασία που επιτρέπουν την επίτευξη αυτής της ισορροπίας. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εξασφαλίζουν ότι όλα τα μέτρα που λαμβάνουν είναι σύμφωνα με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις και αυτό ενδέχεται να συνεπάγεται την κοινοποίηση των μέτρων στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της Συνθήκης, ώστε αυτή να μπορεί να εκτιμήσει το συμβιβάσιμό τους με την κοινή αγορά.

// Η ΕΕ έχει στη διάθεσή της ένα ευρύ φάσμα χρηματοδοτικών μέσων, τα οποία διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων και η Επιτροπή. Υπενθυμίζεται ότι το Συμβούλιο, στα συμπεράσματα της συνόδου της Λισσαβώνας, ανέθεσε στην Επιτροπή να επανεξετάσει τη συνοχή των χρηματοδοτήσεων που παρέχει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων σε δραστηριότητες επιχειρηματικών κεφαλαίων. Το θέμα αυτό θα αποτελέσει αντικείμενο χωριστής ανακοίνωσης [26].

[26] Βλέπει αναφορά.

// 4. συμπερασμα

Όλο και περισσότερες ενδείξεις υποδηλώνουν ότι οι μακροχρόνιες επιδόσεις μιας οικονομίας συναρτώνται άμεσα από το βαθμό ανάπτυξης του χρηματοπιστωτικού της συστήματος. Πιο συγκεκριμένα, ένας αυξανόμενος αριθμός μελετών καταδεικνύουν τη σχέση μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και άμεσης διαθεσιμότητας μέσων για τη χρηματοδότηση της καινοτομίας [27]. Η πρόσβαση σε επιχειρηματικά κεφάλαια μπορεί επομένως να επηρεάσει καθοριστικά τη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης, εφόσον καθιστά δυνατή την ανάπτυξη των νέων επιχειρήσεων καινοτομίας.

[27] Βλέπε για παράδειγμα "How do financial systems affect economic performance -", W. Carlin και C. Mayer , Ιούλιος 1999.

Παρά τις ενθαρρυντικές εξελίξεις που σημειώθηκαν το 1999, η ευρωπαϊκή αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με εκείνη των ΗΠΑ. Για την κάλυψη της υστέρησης αυτής, λήφθηκαν μέτρα στο επίπεδο της ΕΕ και των κρατών μελών για τη βελτίωση του διαρθρωτικού και ρυθμιστικού περιβάλλοντος από το οποίο εξαρτάται η ανάπτυξη των επιχειρηματικών κεφαλαίων και η δημιουργία επιχειρήσεων καινοτομίας. Η Επιτροπή υπέβαλε ήδη ή προετοιμάζει μια σειρά οδηγιών που αποσκοπούν να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα της χρηματοπιστωτικής αγοράς της ΕΕ. Η έγκαιρη θέσπιση των μέτρων του ΣΔΧΥ θα συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη μιας πιο ενοποιημένης αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων στην ΕΚ. Επίσης, κατά την κατάρτιση των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών υπογραμμίστηκε ιδιαίτερα η σημασία των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Τα κράτη μέλη ανταποκρίθηκαν με μια σειρά διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και πρωτοβουλιών για την προώθηση της επιχειρηματικότητας. Ωστόσο, πρέπει ακόμη να καταβληθούν πολλές προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η υλοποίηση του ΣΔΕΚ έως την προθεσμία του 2003 που καθόρισε το ειδικό Συμβούλιο της Λισσαβώνας.

Η υλοποίηση του ΣΔΕΚ απαιτεί τη ανάληψη ενεργειών σε πολλά μέτωπα, αλλά πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε τρεις τομείς, οι οποίοι εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Οι τομείς αυτοί είναι οι εξής: (i) ελάφρυνση των ποσοτικών περιορισμών στην απόκτηση από θεσμικούς επενδυτές συμμετοχών στο κεφάλαιο εταιρειών (και αντικατάσταση των περιορισμών αυτών με διατάξεις που θα βασίζονται στην αρχή του «συνετού επενδυτή» [28]). (ii) θέσπιση λιγότερο αυστηρής πτωχευτικής νομοθεσίας, κατά τρόπο ώστε να δίνεται μια «δεύτερη ευκαιρία» στους επιχειρηματίες σε περίπτωση αποτυχίας (και να προστατεύονται ταυτόχρονα επαρκώς τα δικαιώματα των πιστωτών). και (iii) ανάπτυξη φορολογικού περιβάλλοντος που να ευνοεί περισσότερο τις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα. Η επίτευξη ουσιαστικής προόδου σε αυτούς τους τομείς προτεραιότητας, σε συνδυασμό με την επιτάχυνση της χρηματοπιστωτικής ενοποίησης, θα συμβάλει σημαντικά στη δημιουργία των οικονομικών και ρυθμιστικών προϋποθέσεων για την ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων της Ένωσης.

[28] Η αρχή αυτή θα ενσωματωθεί στην κοινοτική νομοθεσία για τα επικουρικά συνταξιοδοτικά ταμεία (βλέπε πρόταση της Επιτροπής της 11ης Οκτωβρίου για τα επικουρικά συνταξιοδοτικά ταμεία).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

Συγκριτική αξιολόγηση και παρακολουθηση του σχεδίου δράσης για τα επιχειρηματικά κεφάλαια

Α. Ιστορικό

Η ύπαρξη αποτελεσματικής αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ανάπτυξη καινοτόμων και ταχέως αναπτυσσόμενων ΜΜΕ και, με τον τρόπο αυτό, συμβάλλει ουσιαστικά στη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Αφού διαπίστωσε την ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης των επιχειρηματικών κεφαλαίων στην ΕΕ, η Επιτροπή εξέδωσε προς το σκοπό αυτό ανακοίνωση και ενέκρινε σχέδιο δράσης (Απρίλιος 1998). Από μία πρώτη ανάλυση που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο 1999 σχετικά με την εφαρμογή του σχεδίου δράσης για τα επιχειρηματικά κεφάλαια (ΣΔΕΚ) προέκυπτε ότι, παρά την επίτευξη ορισμένης προόδου, η ΕΕ εξακολουθούσε να αντιμετωπίζει προβλήματα διαθεσιμότητας επιχειρηματικών κεφαλαίων. Μετά από την ανάλυση αυτή, το Συμβούλιο ECOFIN ζήτησε από την Επιτροπή να θεσπίσει μηχανισμό παρακολούθησης και συγκριτικής αξιολόγησης [29] για το ΣΔΕΚ. Αναμένεται ότι ο μηχανισμός αυτός θα διευκολύνει την εφαρμογή του ΣΔΕΚ πριν από το 2003, δηλαδή πριν από την προθεσμία που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας.

[29] Η συγκριτική αξιολόγηση είναι μία συνεχής, συστηματική διαδικασία για τη σύγκριση των επιδόσεων οργανισμών, επιχειρήσεων, οικονομιών κλπ. σε σχέση με ένα δεδομένο πρότυπο αναφοράς. Πρόκειται για μία μαθησιακή διαδικασία που αποσκοπεί στον προσδιορισμό και στην εφαρμογή των καλύτερων πρακτικών. Τα κυριότερα στάδια της διαδικασίας συγκριτικής αξιολόγησης είναι:

Το ΣΔΕΚ προτείνει ένα ευρύ φάσμα μέτρων που θα διευκολύνουν την ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων στην ΕΕ. Τα μέτρα αυτά, τα οποία πρέπει να ληφθούν από την Επιτροπή και από τα κράτη μέλη, αφορούν έξι διαφορετικούς τομείς και συγκεκριμένα τον κατακερματισμό της αγοράς, τους θεσμικούς και κανονιστικούς φραγμούς, τη φορολογία, την έλλειψη μικρών επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας, τους ανθρώπινους πόρους και τα πολιτισμικά εμπόδια. Αρκετά από τα μέτρα του ΣΔΕΚ αποτελούν ταυτόχρονα στοιχεία πολιτικών της ΕΕ που εφαρμόζονται την περίοδο αυτή και αποσκοπούν στην τόνωση της καινοτομίας, στη βελτίωση της ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και στην προώθηση της επιχειρηματικότητας και της ανταγωνιστικότητας. Επομένως, υφίσταται σημαντική επικάλυψη μεταξύ δράσεων που προτείνονται στο πλαίσιο του ΣΔΕΚ και εκείνων που περιλαμβάνονται στα προγράμματα δράσης της Επιτροπής για την καινοτομία, τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και την επιχειρηματικότητα. Για το λόγο αυτό, ο μηχανισμός συγκριτικής αξιολόγησης και παρακολούθησης για το ΣΔΕΚ θα πρέπει να βασιστεί στους ήδη εφαρμοζόμενους αντίστοιχους μηχανισμούς για την παρακολούθηση της εφαρμογής του "Σχεδίου δράσης σχετικά με την εφαρμογή του πλαισίου για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες [30]" (ΣΔΧΥ), του "Σχεδίου δράσης για την προώθηση της επιχειρηματικότητας και της ανταγωνιστικότητας [31]" (BEST) και του "Σχεδίου δράσης για την καινοτομία [32]". Επιπλέον, προβλέπεται στενός συντονισμός μεταξύ της λειτουργίας του μηχανισμού για το ΣΔΕΚ και της άσκησης συγκριτικής αξιολόγησης - την οποία επίσης ζήτησε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας - με σκοπό τη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για τη δημιουργία και την ανάπτυξη καινοτόμων επιχειρήσεων, ιδίως ΜΜΕ. Τέλος, αναμένεται ότι οι ήδη διεξαγόμενες εργασίες για μία διευρυμένη ανάλυση των διαρθρωτικών δεικτών που χρησιμοποιούνται για την εκπόνηση των ΓΠΟΠ (γενικοί προσανατολισμοί των οικονομικών πολιτικών) και της Έκθεσης σύνθεσης θα έχουν θετική επίδραση στην προετοιμασία και λειτουργία του μηχανισμού συγκριτικής αξιολόγησης. Με την αξιοποίηση των διαθέσιμων στοιχείων από τις διάφορες αυτές πηγές αναμένεται ότι θα καταστεί δυνατός ο περιορισμός του αριθμού των νέων δεικτών που θα πρέπει να εκπονηθούν ειδικά για την παρακολούθηση του ΣΔΕΚ.

[30] COM(99)232.

[31] COM(98)550.

[32] COM(96)589.

Ορισμένες από τις δράσεις που περιλαμβάνονται στο ΣΔΕΚ έχουν αρχίσει να εφαρμόζονται και είναι ήδη δυνατή η αξιολόγησή τους. Άλλες δράσεις εντάσσονται σε μια μακροπρόθεσμη προοπτική και η επίπτωσή τους στην αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων ενδέχεται να μην είναι άμεσα μετρήσιμη. Επιπλέον, στο πλαίσιο οποιουδήποτε μηχανισμού παρακολούθησης του ΣΔΕΚ πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι οι αγορές αυτές εξελίσσονται ταχέως. Στο παρόν στάδιο, προτείνεται όπως ο μηχανισμός συγκριτικής αξιολόγησης και παρακολούθησης του ΣΔΕΚ συμπεριλάβει:

(1) σειρά δεικτών για τις εξελίξεις στις αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων

(2) για κάθε δράση που προβλέπεται στο ΣΔΕΚ,

-συνοπτική παρουσίαση της πραγματοποιηθείσας μέχρι σήμερα προόδου,

-ενδεχομένως, ανάλυση των καλύτερων πρακτικών,

-εφόσον είναι δυνατόν, την κατάρτιση ειδικών δεικτών επιδόσεων

Ο μηχανισμός πρέπει να σχεδιαστεί κατά τρόπο που να επιτρέπει την τακτική προσαρμογή του ΣΔΕΚ μέσω του εντοπισμού των δράσεων που δεν θεωρούνται πλέον κατάλληλες και, ενδεχομένως, τη συμπερίληψη νέων δράσεων.

Β. ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ και παρακολούθηση των δεικτών για την αγορά επιχειρηματικών κεφαλάιων

Ο όρος επιχειρηματικά κεφάλαια είναι ένας γενικός όρος που καλύπτει σειρά μέσων χρηματοδότησης ιδίων κεφαλαίων και απευθύνεται σε εταιρείες που βρίσκονται στα πρώτα στάδια της ανάπτυξής τους. Καλύπτει τρεις τύπους χρηματοδότησης: άτυπες επενδύσεις από "business angels", παροχή επιχειρηματικού κεφαλαίου και άντληση κεφαλαίων σε χρηματιστήρια ειδικευμένα σε ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις (πρόκειται για τις ονομαζόμενες "νέες αγορές"). Η παρακολούθηση των αγορών επιχειρηματικών κεφαλαίων θα βασιστεί στην παρακολούθηση των τριών αυτών βασικών μορφών χρηματοδότησης ιδίων κεφαλαίων. Στο πλαίσιο αυτό θα λαμβάνονται επίσης υπόψη και άλλοι δείκτες χρηματοοικονομικής διάρθρωσης, καθότι η χρηματοδότηση ιδίων κεφαλαίων πρέπει να αναλύεται σε σύγκριση με άλλες μορφές εξωτερικής χρηματοδότησης μίας εταιρείας. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στη χρηματοδότηση των ΜΜΕ. Η σύγκριση θα γίνει σε σχέση με τις πρακτικές που εφαρμόζονται στην αγορά των ΗΠΑ.

Το Μάιο 1997, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη προώθησαν από κοινού, μετά από σχετικό αίτημα του Συμβουλίου "Βιομηχανία", μία πρότυπη πρωτοβουλία για τη συγκριτική αξιολόγηση των συνθηκών-πλαισίων στην ευρωπαϊκή βιομηχανία. Ένα από τα τέσσερα σχέδια στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας αφορούσε τη συγκριτική αξιολόγηση της χρηματοδότησης της καινοτομίας και το συντονισμό του ανέλαβε το Υπουργείο Επιχειρήσεων και Βιομηχανίας της Δανίας. Το ΣΔΕΚ αξιοποίησε τα αποτελέσματα αυτού του σχεδίου και συμπεριέλαβε πολλές από τις συστάσεις του. Επομένως, κρίνεται σκόπιμο να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο του μηχανισμού παρακολούθησης του ΣΔΕΚ, εφόσον αυτό ενδείκνυται και είναι εφικτό, οι προτεινόμενοι στο σχέδιο αυτό δείκτες.

Προτεινόμενοι δείκτες για την παρακολούθηση των εξελίξεων στις αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων

Δείκτης // Διαθέσιμα στοιχεία

Χρηματοοικονομική διάρθρωση των ΜΜΕ

- δείκτης ιδίων κεφαλαίων

- δείκτης δανειακής επιβάρυνσης // Βάση δεδομένων BACH. Πρόβλημα: καθυστέρηση ενημέρωσης και περιορισμένη κάλυψη (η τράπεζα δεδομένων καλύπτει σήμερα 11 κράτη μέλη, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία). Για ορισμένες χώρες (κυρίως Γερμανία και Αυστρία), το δείγμα καλύπτει μόνο τις επιχειρήσεις που έχουν συσταθεί ως εταιρείες.

Επενδύσεις από "business angels"

// Δεν υπάρχουν διαθέσιμα συνολικά στοιχεία. Ορισμένα αποσπασματικά στοιχεία μπορούν να αναζητηθούν στο Ευρωπαϊκό δίκτυο "business angels" - European Business Angels Network (EBAN).

Πρόσβαση σε επιχειρηματικά κεφάλαια:

Δείκτες επενδύσεων ΕΚ/ΑΕΠ, με κατανομή ανά:

- επενδυτικό στάδιο

- βιομηχανία/τομέα

Αριθμός επιχειρήσεων που χρηματοδοτήθηκαν με προλειτουργικά κεφάλαια και με κεφάλαια εκκίνησης. ο αριθμός αυτός πρέπει να συγκριθεί με τον αριθμό των επιχειρήσεων που συστάθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους // Ετήσια στοιχεία, EVCA. από το 2000, τα στοιχεία αυτά θα είναι διαθέσιμα ανά εξάμηνο. (Στοιχεία PwC για τις ΗΠΑ).

Η σχέση μεταξύ του αριθμού επιχειρήσεων που χρηματοδοτήθηκαν με προλειτουργικά κεφάλαια και με κεφάλαια εκκίνησης και του αριθμού επιχειρήσεων που συστάθηκαν στη διάρκεια του έτους δεν θα είναι συγκρίσιμη μεταξύ των κρατών μελών δεδομένου ότι τα στοιχεία για τους δείκτες σύστασης επιχειρήσεων δεν έχουν ακόμη εναρμονιστεί.

Πρόσβαση στις χρηματιστηριακές αγορές για ταχέως αναπτυσσόμενες εταιρείες:

Κεφαλαιοποίηση (σε σχέση με το ΑΕΠ)

Αριθμός εισηγμένων εταιρειών (σε σχέση με τον πληθυσμό)

Όγκος συναλλαγών επί μετοχών

Αριθμός αρχικών δημοσίων προσφορών μετοχών (σε σχέση με τον πληθυσμό)

Αντληθέν κεφάλαιο (σε σχέση με το ΑΕΠ) // FIBV, ετήσια στοιχεία.

Γ. Παρακολούθηση/ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ των μέτρων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο δράσης για τα επιχειρηματικά κεφάλαια

Γ.1. Κατακερματισμός της αγοράς

Όσον αφορά τη διάρθρωση των αγορών επιχειρηματικού κεφαλαίου, οι εξελίξεις που σημειώνονται είναι ταχύτατες. Πριν αξιολογηθεί η επίπτωση των μέτρων που προβλέπει το ΣΔΕΚ για τη μείωση του βαθμού κατακερματισμού της αγοράς, είναι απαραίτητο να αναλυθεί η επίπτωση ευρύτερων εξελίξεων (π.χ. δημιουργία του Euronext, ρόλος των ηλεκτρονικών τηλεπικοινωνιακών δικτύων (ECN), κλπ.). Όσον αφορά ειδικότερα τα επιχειρηματικά κεφάλαια, ενδείκνυται επίσης να χρησιμοποιηθεί μία σειρά δεικτών σχετικών με την ολοκλήρωση της αγοράς:

Δείκτης // Διαθέσιμα στοιχεία

Αναλογία των διασυνοριακών επενδύσεων επιχειρηματικού κεφαλαίου // EVCA

Αναλογία των διασυνοριακών αρχικών δημοσίων προσφορών μετοχών (ΑΔΠΜ) σε χρηματιστήρια ειδικευμένα σε εταιρείες ταχείας ανάπτυξης // FIBV

Αναλογία εισαγόμενων στο χρηματιστήριο εταιρειών επιχειρηματικού κεφαλαίου σε σχέση με τις ΑΔΠΜ

Αριθμός ΑΔΠΜ που στηρίχθηκαν σε επιχειρηματικά κεφάλαια // EVCA

Χρηματιστήρια

Γ.1.1. Μέτρα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιτροπής

*Παρακολούθηση της αγοράς και συγκέντρωση πληροφοριακών και στατιστικών στοιχείων για όλα τα στάδια επιχειρηματικού κεφαλαίου στην ΕΕ

Η κύρια πηγή πληροφοριών για τα επιχειρηματικά κεφάλαια στην ΕΕ είναι η ετήσια έρευνα της EVCA για τα επιχειρηματικά κεφάλαια (private equity). Στο πλαίσιο της εφαρμογής του σχεδίου δράσης BEST, η Επιτροπή έλαβε από τα κράτη μέλη ορισμένα συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία. Ο "οδηγός της καινοτομίας στην Ευρώπη" (που θεσπίστηκε στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για την καινοτομία) θα επιτρέψει επίσης, μεταξύ άλλων, τη συγκέντρωση πληροφοριακών στοιχείων για το ιστορικό και τα αποτελέσματα των δράσεων που αναλήφθηκαν σε κοινοτικό ή εθνικό επίπεδο με σκοπό την προώθηση του επιχειρηματικού κεφαλαίου. Συμπληρωματικές πηγές πληροφόρησης είναι η μελέτη με τίτλο "Το επιχειρηματικό κεφάλαιο και οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη", την εκπόνηση της οποίας ανέθεσε η Επιτροπή το 1999 προκειμένου να αξιολογηθεί ο βαθμός αύξησης των πράξεων επιχειρηματικού κεφαλαίου στην Eυρώπη, καθώς και η μελέτη για τα τυπικά χαρακτηριστικά της ανάπτυξης των επιχειρήσεων των τομέων της βιοτεχνολογίας και της πληροφορίας και για το ρόλο που διαδραματίζουν ως προς το θέμα αυτό τα διάφορα είδη χρηματοδοτικών φορέων.

*Στρογγυλό τραπέζι για τις επιπτώσεις από τον κατακερματισμό της ευρωπαϊκής αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων

Η δράση αυτή ολοκληρώθηκε και το στρογγυλό τραπέζι διοργανώθηκε στα τέλη Νοεμβρίου 1998. Συνέβαλε στην καλύτερη κατανόηση του ρόλου που διαδραματίζουν οι αγορές επιχειρηματικού κεφαλαίου στην τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης και στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Στο ίδιο αυτό πλαίσιο υπογραμμίστηκε ότι είναι απαραίτητο να εξαλειφθούν τα πολιτισμικά εμπόδια που τίθενται στην ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος στην Ευρώπη καθώς και η ανάγκη για μεγαλύτερη ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων (έκθεση δημοσιευθείσα στα Euro Papers, αριθ. 32, Ιανουάριος 1999).

*Λεπτομερής εξέταση του κόστους που συνεπάγεται για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις η χρηματοδότησή τους μέσω δανειοληψίας και μέσω χρηματοδότησης ιδίων κεφαλαίων

Για το ζήτημα αυτό, η Επιτροπή ανέθεσε την εκπόνηση μελέτης η οποία θα ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη του 2000. Βάσει των αποτελεσμάτων αυτής της μελέτης αναμένεται ότι θα καταστεί δυνατή η κατάρτιση ορισμένων δεικτών για το κόστος χρηματοδότησης μέσω δανεισμού και μέσω χρηματοδότησης ιδίων κεφαλαίων. Θα ήταν ιδιαιτέρως χρήσιμη η ύπαρξη δείκτη για το κόστος του κεφαλαίου, αλλά ένας τέτοιος δείκτης δεν είναι σήμερα διαθέσιμος στην ΕΕ.

Γ.1.2. Μέτρα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιτροπής και των κρατών μελών

*Ανάπτυξη δικτύων "business angels" σε περιφερειακό, εθνικό και κοινοτικό επίπεδο

Στα περισσότερα κράτη μέλη δημιουργήθηκαν δίκτυα "business angels", ορισμένες φορές με τη στήριξη του δημοσίου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ευνοεί την ανάπτυξη τέτοιων δικτύων είτε παρέχοντας τη στήριξή της στο EBAN (πρόκειται για το ευρωπαϊκό δίκτυο "business angels") είτε με τη χρηματοδότηση μελετών εφικτότητας και ειδικών σχεδίων.

Δείκτης // Διαθέσιμα στοιχεία

Αριθμός ενεργών δικτύων "business angels" // Βάση δεδομένων του EBAN (περιορισμένη κάλυψη). Τα στοιχεία είναι διαθέσιμα από το 1998.

*Δημοσιονομική στήριξη για την ανάπτυξη του επιχειρηματικού κεφαλαίου, τη χρηματοδότηση της καινοτομίας και την ευκολότερη πρόσβαση στα χρηματιστήρια [33]

[33] Το μέτρο αυτό δεν αναφέρεται συγκεκριμένα στην ανακοίνωση του Απριλίου 1998 για τα επιχειρηματικά κεφάλαια.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής του Απριλίου 1998 για τα επιχειρηματικά κεφάλαια αποσκοπούσε κυρίως στη δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών για τα επιχειρηματικά κεφάλαια μέσω της άρσης των εμποδίων πρόσβασης στην αγορά. Η ανακοίνωση αυτή δεν συμπεριλάμβανε καμία ειδική σύσταση για χρηματοδοτική στήριξη εκ μέρους του δημοσίου. Ωστόσο, σε πολλές από τις εκθέσεις που απέστειλαν τα κράτη μέλη στις αρχές του 1999 σχετικά με την εφαρμογή του ΣΔΕΚ, αναφέρονταν δημόσια χρηματοπιστωτικά μέσα που αποσκοπούσαν στην ανάπτυξη του επιχειρηματικού κεφαλαίου και τη χρηματοδότηση της καινοτομίας. Πολλά κράτη μέλη ανέφεραν επίσης τα μέσα αυτά στις εκθέσεις τους για τις αγορές προϊόντων και κεφαλαίων, τις οποίες υπέβαλαν στο πλαίσιο της διαδικασίας του Κάρντιφ. Αργότερα, στην ανακοίνωση του Οκτωβρίου 1999 για τα επιχειρηματικά κεφάλαια υπογραμμιζόταν ο βασικός ρόλος που διαδραματίζει η κρατική στήριξη στην παροχή επιχειρηματικού κεφαλαίου. Ενώ όμως η διαρθρωτική μεταρρύθμιση της αγοράς και η αποτελεσματική χρησιμοποίηση κρατικών πόρων μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, παράλληλα θα πρέπει να καταβληθεί μέριμνα ώστε η παρέμβαση του δημοσίου να μην διαταράξει τη λειτουργία των κεφαλαιαγορών και να πραγματοποιηθεί τηρώντας τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προετοιμάζουν την περίοδο αυτή μία ανασκόπηση των κοινοτικών χρηματοπιστωτικών μέσων στήριξης στο επιχειρηματικό κεφάλαιο. Τα αποτελέσματα αυτής της ανασκόπησης θα ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο της παρακολούθησης του ΣΔΕΚ.

Γ.2. Θεσμικοί και κανονιστικοί φραγμοί

Γ.2.1. Μέτρα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιτροπής

Πρόκειται κυρίως για νομοθετικά μέτρα των οποίων η άμεση παρακολούθηση δεν είναι δυνατή μέσω δεικτών. Ωστόσο, εφόσον εκδοθούν, η ενσωμάτωση και η εφαρμογή τους από τα κράτη μέλη μπορεί να παρακολουθείται μέσω πίνακα επιδόσεων.

*Εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων: εκτίμηση της ανάγκης για θέσπιση κοινοτικής νομοθεσίας που να καλύπτει ειδικές εταιρείες κλειστού τύπου

Στα τέλη του 1998, η Επιτροπή συγκάλεσε συνεδρίαση της Επιτροπής Επαφών ΟΣΕΚΑ προκειμένου να εξεταστεί κατά πόσο θα ήταν σκόπιμο να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με τις εταιρείες επενδύσεων ώστε να συμπεριλάβει και τις εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων. Στη συνεδρίαση συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι του τομέα των επιχειρηματικών κεφαλαίων, των χρηματιστηρίων που ειδικεύονται σε ταχέως αναπτυσσόμενες ΜΜΕ, και των ενώσεων των ΜΜΕ. Όλοι οι συμμετάσχοντες συμφώνησαν ότι η έκδοση σχετικής οδηγίας δεν ήταν επιθυμητή.

*Επανεξέταση της εφαρμογής και ενδεχόμενη τροποποίηση της οδηγίας σχετικά με το ενημερωτικό δελτίο ώστε να διευκολυνθούν οι επιχειρήσεις στην άντληση διασυνοριακών κεφαλαίων (π.χ. μέσω εισαγωγικής δημόσιας έκδοσης και εγγραφής - IPO)

Την περίοδο αυτή εκπονείται σχέδιο πρότασης οδηγίας, σε στενή συνεργασία με τη FESCO. Η γνώμη των κρατών μελών ζητείται στο πλαίσιο των εργασιών διαφόρων επιτροπών. Η οδηγία αναμένεται να εκδοθεί πριν από τα τέλη του 2000. Στόχος δεν είναι μόνο η βελτίωση των διασυνοριακών διαδικασιών αλλά και η εισαγωγή νέων τεχνικών όπως είναι το ενημερωτικό δελτίο τμηματικής διάθεσης των αξιών ("shelf registration") [34]

[34] Πρόκειται για ένα ενημερωτικό δελτίο που καταρτίζεται σε δύο στάδια. Αρχικά, οι εταιρείες προετοιμάζουν συγχρόνως με τις ετήσιες εκθέσεις τους ένα "ελλιπές" ενημερωτικό δελτίο (το ΕΑ - έγγραφο αναφοράς) που περιλαμβάνει όλες τις πληροφορίες εκτός από εκείνες που αφορούν τις συγκεκριμένες κινητές αξίες που συνδέονται με την έκδοση. Το έγγραφο αυτό διαβιβάζεται μία φορά ετησίως στις αρμόδιες αρχές της χώρας καταγωγής. Στη συνέχεια, όταν η εταιρεία είναι έτοιμη να προχωρήσει σε έκδοση μετοχών, συντάσσει ένα ΣΚΑ (σημείωμα για τις κινητές αξίες) που περιγράφει τα χαρακτηριστικά της προσφοράς και των κινητών αξιών. Οι επενδυτές, αντί του συνήθους ενημερωτικού δελτίου, λαμβάνουν το ΕΑ, το ΣΚΑ και όλες τις πρόσφατες σχετικές πληροφορίες. Το Βέλγιο, η Ισπανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιταλία κάνουν ήδη χρήση των διαδικασιών τμηματικής διάθεσης των αξιών.

Τη διασυνοριακή δραστηριότητα των ΜΜΕ θα διευκόλυνε επίσης σημαντικά η ύπαρξη γενικής συμφωνίας, στο επίπεδο της Ένωσης, για τα κριτήρια με βάση τα οποία ένας επενδυτής θα μπορούσε να θεωρηθεί ως "επαγγελματίας". Σχετικά με το ζήτημα αυτό, η Επιτροπή συνεργάζεται με τη FESCO. Το Μάιο 2000 η ομάδα εργασίας ad-hoc της FESCO ολοκλήρωσε τις εργασίες της. Στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η Επιτροπή θα εκδώσει, πριν από τα τέλη του 2000, ανακοίνωση για τη διάκριση μεταξύ "ειδικευμένων" επενδυτών και μικροεπενδυτών.

*Αξιολόγηση των ισχυόντων λογιστικών και ελεγκτικών κανόνων

Για να επιταχυνθεί η ολοκλήρωση μίας ενιαίας και ανταγωνιστικής αγοράς κινητών αξιών, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας ζήτησε την ανάληψη επείγουσας δράσης στον τομέα της γνωστοποίησης χρηματοοικονομικών πληροφοριών, προκειμένου ιδίως να βελτιωθεί η συγκρισιμότητα των οικονομικών καταστάσεων. Τον Ιούνιο 2000, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την γνωστοποίηση χρηματοοικονομικών πληροφοριών στην Ευρώπη. Σχετική νομοθετική πρόταση αναμένεται να εκδοθεί πριν από τα τέλη του 2000.

Ένα από τα βασικά στοιχεία της νέας πολιτικής στον τομέα αυτό είναι ότι θεσπίζεται υποχρέωση, για όλες τις εισηγμένες εταιρείες στην ΕΕ, να καταρτίζουν τις ενοποιημένες οικονομικές τους καταστάσεις σύμφωνα με τα διεθνή λογιστικά πρότυπα (IAS). Η υποχρέωση αυτή θα τεθεί σε ισχύ από το 2005. Το διεθνές λογιστικό πρότυπο που θα πρέπει να εφαρμόζουν οι εισηγμένες εταιρείες θα αξιολογηθεί προηγουμένως από μηχανισμό έγκρισης που θα θεσπιστεί σε κοινοτικό επίπεδο. Στο πλαίσιο της νέας πολιτικής δίδεται επίσης μεγάλη έμφαση στην ανάγκη κατάλληλης εφαρμογής των προτύπων. Οι κυριότερες δράσεις στον τομέα αυτό θα αφορούν τη διάδοση των κατευθυντήριων γραμμών εφαρμογής, την προώθηση ποιοτικού λογιστικού ελέγχου και την ενίσχυση της συνεργασίας στο επίπεδο της προληπτικής εποπτείας. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να επεκτείνουν την εφαρμογή των διεθνών λογιστικών προτύπων στις μη εισηγμένες εταιρείες και στους επιμέρους λογαριασμούς.

Για να διασφαλιστεί ότι οι λογιστικές οδηγίες θα εξακολουθήσουν να αποτελούν τη βάση για την γνωστοποίηση χρηματοοικονομικών πληροφοριών εκ μέρους όλων των εταιρειών περιορισμένης ευθύνης, η Επιτροπή θα υποβάλει, πριν από τα τέλη του 2001, πρόταση για τον εκσυγχρονισμό των οδηγιών αυτών.

Για να μπορούν οι εταιρείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εφαρμόζουν τα διεθνή λογιστικά πρότυπα χωρίς αυτό να έρχεται σε σύγκρουση με τις λογιστικές οδηγίες, η Επιτροπή υπέβαλε στις 24 Φεβρουαρίου 2000 πρόταση τροποποίησης των λογιστικών οδηγιών με την οποία παρέχεται η δυνατότητα αποτίμησης ορισμένων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων στην "εύλογη αξία".

Όσον αφορά τον υποχρεωτικό λογιστικό έλεγχο, η Επιτροπή θα εκδώσει, στα τέλη του έτους, συστάσεις για τη διασφάλιση της ποιότητας του εξωτερικού ελέγχου, οι οποίες θα βασίζονται στα αποτελέσματα των εργασιών της επιτροπής λογιστικού ελέγχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αργότερα θα εκδοθούν και άλλες συστάσεις που θα αφορούν την ανεξαρτησία του εξωτερικού ελεγκτή και τα λογιστικά πρότυπα. Με τις συστάσεις αυτές εφαρμόζονται δράσεις που είχαν εξαγγελθεί στην ανακοίνωση του 1998 σχετικά με "τον υποχρεωτικό λογιστικό έλεγχο εντός της ΕΕ" και αποσκοπούν στο να εξασφαλίσουν την εναρμόνιση και την υψηλή ποιότητα των πρακτικών σε θέματα υποχρεωτικού ελέγχου των λογαριασμών στην Ένωση.

Γ.2.2. Μέτρα που ανήκουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών

*Ενσωμάτωση και εφαρμογή όλων των οδηγιών για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες - παρακολούθηση μέσω του πίνακα επιδόσεων της ενιαίας αγοράς

Η πρόοδος όσον αφορά την εξάλειψη των θεσμικών και κανονιστικών φραγμών στην ολοκλήρωση των αγορών επιχειρηματικού κεφαλαίου μπορεί να εκτιμηθεί βάσει του πίνακα επιδόσεων της ενιαίας αγοράς που κατάρτισε η Επιτροπή. Η επικρατούσα κατάσταση το Μάιο 2000 μπορεί να συνοψιστεί ως ακολούθως:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Κατάσταση όσον αφορά τις διαδικασίες παράβασης για μη συμμόρφωση:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

*Απλούστευση των διοικητικών διατυπώσεων για τη σύσταση εταιρειών (συμπεριλαμβανομένων των ελαχίστων κεφαλαιακών απαιτήσεων)

Πολλά κράτη μέλη έχουν αναλάβει μεταρρυθμιστικές προσπάθειες στον τομέα αυτό, αλλά, όπως υπογράμμισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας, είναι απαραίτητο να επιτευχθεί περαιτέρω σημαντική πρόοδος. Θα ήταν ιδιαιτέρως χρήσιμη η ύπαρξη δεικτών που να επιτρέπουν την παρακολούθηση της προόδου στον τομέα αυτό. Ωστόσο, δεν υφίστανται ακόμη πλήρη και ενημερωμένα στοιχεία. Η Επιτροπή συνεχίζει τις εργασίες της στο ζήτημα αυτό.

Δείκτης // Διαθέσιμα στοιχεία

Καθυστερήσεις και κόστος για την εγγραφή μιας εταιρείας // Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. Τα μόνα διαθέσιμα στοιχεία προέρχονται από τη μελέτη Logotech, τη εκπόνηση της οποίας παρήγγειλε το 1997 η Επιτροπή. Τα στοιχεία αυτά αφορούν την κατάσταση που επικρατούσε το 1996 και είναι εντελώς παρωχημένα. Στο πλαίσιο της εφαρμογής του σχεδίου δράσης BEST, τα κράτη μέλη κλήθηκαν να διαβιβάσουν στην Επιτροπή πιο ενημερωμένα στοιχεία. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας κάλεσε την Επιτροπή και το Συμβούλιο να πραγματοποιήσουν εργασίες συγκριτικής αξιολόγησης στο ζήτημα αυτό.

Κεφαλαιακές απαιτήσεις για τη σύσταση εταιρείας // Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. Τα μόνα διαθέσιμα στοιχεία προέρχονται από τη μελέτη Logotech, τη εκπόνηση της οποίας παρήγγειλε το 1997 η Επιτροπή. Τα στοιχεία αυτά αφορούν την κατάσταση που επικρατούσε το 1996. Ο δείκτης αυτός δεν χρησιμοποιείται στο πλαίσιο της παρακολούθησης του σχεδίου δράσης BEST. Κανένα ενημερωμένο στοιχείο δεν αναμένεται από τα κράτη μέλη.

*Αναθεώρηση της νομοθεσίας για τη φερεγγυότητα και την πτώχευση

Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα πλήρη στοιχεία, είναι δύσκολο να θεσπιστεί μηχανισμός παρακολούθησης στον τομέα αυτό. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα προσπαθήσουν ωστόσο να προβάλουν ορισμένα παραδείγματα καλών πρακτικών, τα οποία άντλησαν από τα πληροφοριακά στοιχεία που διαβιβάζουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεών τους για τις μεταρρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων και κεφαλαίων.

Γ.2.3. Μέτρα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιτροπής και των κρατών μελών

*Θέσπιση κανόνων προληπτικής εποπτείας που θα επιτρέπουν στους θεσμικούς επενδυτές να επενδύουν σε επιχειρηματικά κεφάλαια

Τον Ιούλιο 1998, η Επιτροπή εξέδωσε δύο προτάσεις για την τροποποίηση της οδηγίας ΟΣΕΚΑ. Στόχος της πρώτης πρότασης είναι η άρση των εμποδίων που τίθενται στη διασυνοριακή αγοραπωλησία μεριδίων οργανισμών συλλογικών επενδύσεων. αυτό θα επιτευχθεί μέσω της διεύρυνσης του φάσματος των περιουσιακών στοιχείων στα οποία μπορούν να επενδύουν οι εν λόγω οργανισμοί. Στόχος της δεύτερης πρότασης είναι η χορήγηση ευρωπαϊκού διαβατηρίου στις εταιρείες διαχείρισης και η διεύρυνση του φάσματος των δραστηριοτήτων που αυτές μπορούν να αναλαμβάνουν (π.χ. θα μπορούν να παρέχουν και υπηρεσίες διαχείρισης χαρτοφυλακίου). Τεχνικού χαρακτήρα συζητήσεις για τις προτάσεις αυτές πραγματοποιούνται στο Συμβούλιο, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ολοκλήρωσε την πρώτη ανάγνωσή του στις 17 Φεβρουαρίου 2000.

Όσον αφορά τα συνταξιοδοτικά ταμεία, η Επιτροπή πρότεινε στις 11 Οκτωβρίου μια οδηγία για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που διέπουν τη λειτουργία των καθεστώτων επαγγελματικής συνταξιοδότησης. Οι επενδυτικοί κανόνες θα βασίζονται στην αρχή της σύνεσης και θα παρέχουν στα συνταξιοδοτικά ταμεία τη δυνατότητα να επενδύουν σε αγορές επιχειρηματικού κεφαλαίου.

Πολλά κράτη μέλη έλαβαν ήδη, ή προτίθενται να λάβουν, μέτρα για την κατάργηση των ποσοτικών περιορισμών που παρεμποδίζουν τα συνταξιοδοτικά ταμεία από το να επιλέγουν την εφαρμογή πιο υγιών και αποτελεσματικών επενδυτικών πολιτικών. Η σημασία του ζητήματος αυτού υπογραμμίστηκε στους βασικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής του 2000. Τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο των εκθέσεών τους για τη μεταρρύθμιση των αγορών προϊόντων και κεφαλαίων, πρέπει να παρέχουν πληροφοριακά στοιχεία για την πρόοδο στον τομέα αυτό.

Θα πραγματοποιηθεί σύγκριση με τις "θεσμικές επενδύσεις" στις ΗΠΑ.

Δείκτης // Διαθέσιμα στοιχεία

Θεσμικές επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ

Θεσμικές επενδύσεις υπό μορφή συμμετοχών (ίδιο κεφάλαιο), ως ποσοστό του ΑΕΠ // EUROSTAT / ΟΟΣΑ.

Ποσοστό των χρηματοδοτήσεων από συνταξιοδοτικά ταμεία και ασφαλιστικές εταιρείες στο σύνολο των χρηματοδοτήσεων που συγκέντρωσαν εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων // EVCA. εφόσον είναι δυνατό, θα πραγματοποιείται διάκριση μεταξύ εγχώριων και μη εγχώριων θεσμικών επενδυτών.

Κανόνες προληπτικής εποπτείας που εφαρμόζονται στις επενδύσεις των θεσμικών επενδυτών // Απαιτείται ενημέρωση των στοιχείων. Η πρότυπη μελέτη του 1998 "Συγκριτική αξιολόγηση όσον αφορά τη χρηματοδότηση της καινοτομίας" περιείχε πίνακα με τους κυριότερους κανόνες και περιορισμούς προληπτικής εποπτείας που εφαρμόζονται στους θεσμικούς επενδυτές. Ο πίνακας αυτός πρέπει να ενημερώνεται τακτικά με βάση τα στοιχεία που θα συλλέγονται από τις ετήσιες εκθέσεις των κρατών μελών για τη μεταρρύθμιση των αγορών προϊόντων και κεφαλαίων.

Γ.3. Φορολογία

*Φορολογία εταιρειών επιχειρηματικού κεφαλαίου (ζήτημα "φορολογικής διαφάνειας" προκειμένου να αποφευχθεί η διπλή φορολογία)

*Φορολόγηση των κεφαλαιουχικών κερδών

*Δικαίωμα αγοράς ιδίων μετοχών ("Stock options")

*Φορολογικό καθεστώς των νέων επιχειρήσεων

*Σύγκριση μεταξύ της φορολογίας που επιβάλλεται στα κεφάλαια χαμηλού κινδύνου (π.χ. τραπεζικές καταθέσεις, ομόλογα) και εκείνης που επιβάλλεται στα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου

Η λήψη μέτρων στο φορολογικό τομέα ανήκει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Ωστόσο, στο ζήτημα αυτό, η Επιτροπή μπορεί να διαδραματίσει ρόλο ο οποίος θα συνίσταται στην ανάλυση της επικρατούσας κατάστασης και στην προβολή των παραδειγμάτων με τις καλύτερες πρακτικές. Τα φορολογικά ζητήματα είναι καθοριστικής σημασίας για την ανάπτυξη του επιχειρηματικού κεφαλαίου στην ΕΕ, αλλά πρέπει να σημειωθεί ότι οποιαδήποτε θέσπιση καθεστώτων προνομιακής φορολογικής μεταχείρισης ενδέχεται να θέσει ζητήματα κρατικής ενίσχυσης.

Η παρακολούθηση του φορολογικού πλαισίου είναι δυσχερής, καθότι οι φορολογικές κανονιστικές ρυθμίσεις είναι πολύπλοκες και υποκείμενες σε συχνές μεταρρυθμίσεις. Δεν κατέστη δυνατό να εκπονηθεί δείκτης που να καλύπτει πλήρως τον τομέα αυτό. Ωστόσο, θα μπορούσε να γίνει σύγκριση με τον τεκμαρτό φορολογικό συντελεστή άλλων συντελεστών παραγωγής: (φορολογία ανεξάρτητων εργαζομένων + φορολογία του κεφαλαίου)/καθαρό αποτέλεσμα εκμετάλλευσης της οικονομίας (δηλαδή, εισόδημα κεφαλαίου και εισόδημα από επιχειρηματικές δραστηριότητες).

Για τις συγκρίσεις στο φορολογικό τομέα, πρέπει να αξιοποιηθούν οι ακόλουθες μελέτες:

-Taxation of corporate profits, dividends and capital gains, EVCA, 2/99.

-Breaking the barriers, report on multinational share schemes, European Centre for Employee ownership, 4/99 (περιλαμβάνει ανάλυση της φορολογίας).

-Η πραγματική φορολογική επιβάρυνση στην ΕΕ, 1/99 (την εκπόνηση αυτής της μελέτης ζήτησε το ολλανδικό Υπουργείο Οικονομικών).

Από τις εκθέσεις των κρατών μελών για τις μεταρρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων και κεφαλαίων θα μπορούσαν επίσης να αντληθούν παραδείγματα όσον αφορά τις καλύτερες πρακτικές.

Χρήσιμες εξάλλου θα είναι οι εργασίες που διεξάγουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής για τη φορολογία των εταιρειών. Έχουν συσταθεί δύο πάνελ εμπειρογνωμόνων για την εξέταση των ζητημάτων που αφορούν τη φορολογία των εταιρειών στην Ευρώπη και τα φορολογικά εμπόδια στην ενιαία αγορά. Τα αποτελέσματα των εργασιών αυτών αναμένονται το φθινόπωρο του 2000.

Γ.4. Έλλειψη ΜΜΕ στους τομείς υψηλής τεχνολογίας

Γ.4.1. Μέτρα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιτροπής

*Δημιουργία πανευρωπαϊκής λέσχης καινοτόμων επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας

Η πρόοδος στο θέμα αυτό θα εκτιμηθεί με βάση την ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Επιχειρήσεων Υψηλής Τεχνολογίας, η οποία δημιουργήθηκε το 1999.

*Μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού συστήματος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας

Η Επιτροπή υπέβαλε στις 5 Ιουλίου 2000 πρόταση κανονισμού για την καθιέρωση ενιαίου διπλώματος ευρεσιτεχνίας που θα ισχύει σε ολόκληρη την ΕΕ. Καθιερώνεται κεντρική δικαιοδοσία, τόσο σε πρώτο όσο και σε δεύτερο βαθμό, όσον αφορά αυτό το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Η παρακολούθηση των εξελίξεων στον τομέα αυτό μπορεί να γίνει χρησιμοποιώντας δείκτη με τα αντίστοιχα παγκόσμια μερίδια των ευρωπαϊκών και αμερικανικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Γ.4.2. Μέτρα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιτροπής και των κρατών μελών

*Ανάπτυξη τοπικών δικτύων με τη συμμετοχή πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, χρηματοπιστωτικών επενδυτών, νομικών, συμβούλων για τους ανθρώπινους πόρους, κλπ., καθώς και διασύνδεση των εν λόγω δικτύων σε ευρωπαϊκό επίπεδο

Τόσο τα κράτη μέλη όσο και η Επιτροπή ανέλαβαν πολυάριθμες πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό. Βάσει των πληροφοριακών στοιχείων που έχουν ήδη διαβιβάσει ή πρόκειται να διαβιβάσουν τα κράτη μέλη στην Επιτροπή στο πλαίσιο των διαδικασιών BEST και Κάρντιφ, θα προβληθούν παραδείγματα ορθών πρακτικών.

Δεν έχει ακόμη προταθεί δείκτης για την παρακολούθηση των δράσεων αυτών. Μελλοντικά, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ορισμένοι από τους δείκτες που πρότεινε η Επιτροπή στο πλαίσιο της συγκριτικής αξιολόγησης των εθνικών πολιτικών έρευνας, και ιδιαίτερα ο δείκτης που αφορά τον αριθμό εταιρειών "spin-off" ("τεχνοβλαστοί") που προήλθαν από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα.

*Ανάπτυξη εξατομικευμένων προγραμμάτων ηλεκτρονικού εμπορίου για τις ΜΜΕ, προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβασή τους στο ηλεκτρονικό εμπόριο και στην εσωτερική αγορά.

Είναι αδύνατη η εκτίμηση της επιτευχθείσας προόδου στο πολύ ειδικό αυτό ζήτημα της ανάπτυξης εξατομικευμένων προγραμμάτων ηλεκτρονικού εμπορίου για τις ΜΜΕ. Στις εκθέσεις των κρατών μελών για το 1999 αναφέρονται διάφορες πρωτοβουλίες υπέρ του ηλεκτρονικού εμπορίου, αλλά καμία δεν αφορά ένα τόσο ειδικό ζήτημα όπως η ανάπτυξη εξατομικευμένων προγραμμάτων ηλεκτρονικού εμπορίου. Η Επιτροπή προτίθενται να δημοσιεύσει έκθεση για το ηλεκτρονικό εμπόριο και τις ΜΜΕ. Θα μπορούσε να γίνει αναφορά στον αριθμό ΜΜΕ που χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο για εμπορικούς σκοπούς (υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για το 1998, ενώ στο μέλλον θα πραγματοποιηθούν και νέες έρευνες).

Γ.5. Ανθρώπινοι πόροι

*Προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος και της καινοτομίας στο πλαίσιο των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης

Κανένας δείκτης δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον τομέα αυτό. Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση για την κατάσταση προόδου των σχεδίων που προωθεί στον εν λόγω τομέα, όπως π.χ. το σχέδιο που αποσκοπεί στην καθιέρωση προγραμμάτων κατάρτισης για την ανάπτυξη επιχειρηματικού πνεύματος στην Ευρώπη, το οποίο άρχισε να εφαρμόζεται τον Ιούνιο 1999 σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια, τις εμπορικές σχολές, τους επενδυτές και τους χρηματοδοτικούς φορείς, καθώς και το σχέδιο BENE (Business Education Network of Europe) το οποίο αποσκοπεί στην προσέγγιση των εκπαιδευτικών οργανισμών που διαθέτουν αναγνωρισμένη εμπειρία σε θέματα κατάρτισης επιχειρηματιών, προκειμένου οι οργανισμοί αυτοί να ανταλλάξουν εμπειρίες και να συγκρίνουν τις μεθόδους τους, να προσδιορίσουν τις καλύτερες πρακτικές και να προσαρμόσουν τα μαθήματα και προγράμματά τους σε μία συνεχώς εξελισσόμενη ζήτηση. Η Επιτροπή θα αναφέρει επίσης και θα προβάλει παραδείγματα των πιο αποδοτικών προσπαθειών που ανέλαβαν τα κράτη μέλη στον τομέα αυτό. Τα εθνικά σχέδια δράσης για την απασχόληση περιλαμβάνουν παρουσίαση της επιτευχθείσας προόδου στον εν λόγω τομέα. Παρά το γεγονός ότι τα προαναφερθέντα σχέδια δράσης δεν προσφέρουν τυποποιημένα δεδομένα για όλα τα κράτη μέλη, ενδέχεται να περιέχουν κατάλληλα στοιχεία για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχετικών δράσεων/πρακτικών.

*Καθορισμός των αναγκών κατάρτισης για διαχειριστές εταιρειών παροχής επιχειρηματικού κεφαλαίου, κύριους διαπραγματευτές και αναλυτές επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας

Δεν υφίσταται χρησιμοποιήσιμος δείκτης. Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση για τα αποτελέσματα τις διεξαγόμενης την περίοδο αυτή μελέτης με σκοπό τον καθορισμό των αναγκών κατάρτισης για διαχειριστές εταιρειών παροχής επιχειρηματικού κεφαλαίου, κύριους διαπραγματευτές και αναλυτές επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας, καθώς και για ορισμένες άλλες αναληφθείσες πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό.

*Αξιολόγηση των πλεονεκτημάτων των συστημάτων αμοιβής μέσω λήψης συμμετοχής στο κεφάλαιο και παροχής δικαιωμάτων αγοράς ιδίων μετοχών

Το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του σχεδίου δράσης για τα επιχειρηματικά κεφάλαια (ΣΔΕΚ) (SEC (1999) 1725) περιλάμβανε ανάλυση της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής επίπτωσης των συστημάτων λήψης συμμετοχής και παροχής δικαιωμάτων αγοράς ιδίων μετοχών, ενώ παράλληλα εξετάζει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη αυτών των μηχανισμών στην ΕΕ. Η σημασία των προαναφερθέντων συστημάτων υπογραμμίστηκε στους γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής για το 2000. Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση για τα αποτελέσματα μελέτης σχετικά με την "άποψη των επιχειρήσεων για τη χρηματοοικονομική συμμετοχή των εργαζομένων στην ΕΕ. στόχοι και εμπόδια". Επιπλέον, τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεών τους για τη μεταρρύθμιση των αγορών προϊόντων και κεφαλαίων, θα περιλάβουν αναφορά για τις εξελίξεις στον τομέα αυτό.

Γ.6. Πολιτισμικά εμπόδια

*Περιγραφή των πλεονεκτημάτων του επιχειρηματικού κεφαλαίου και προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος

Το ζήτημα αυτό συνδέεται με τις προαναφερθείσες δράσεις για την προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος.

*Διάδοση των καλύτερων πρακτικών σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης

Κατά την άποψη της Επιτροπής, η εταιρική διακυβέρνηση αποτελεί έναν από τους παράγοντες που πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο της δημιουργίας ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών που θα χαρακτηρίζονται από μεγάλο βάθος και υψηλή ρευστότητα. Κατά τη διάρκεια της προηγούμενης δεκαετίας, και με σκοπό τη μεγαλύτερη προστασία των μετόχων ή/και των κατόχων εταιρικών μεριδίων, εγκρίθηκε μία σειρά κωδίκων εταιρικής διακυβέρνησης. Ορισμένα σχέδια στον τομέα αυτό εξακολουθούν να βρίσκονται στο στάδιο της προετοιμασίας. Οι υφιστάμενες διαφορές όσον αφορά τις πρακτικές που εφαρμόζονται σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης ενδέχεται να προκαλέσουν περιττές αβεβαιότητες και επιπλοκές για τους διασυνοριακούς εκδότες και επενδυτές, οι οποίοι έτσι μπορεί να μην διαθέτουν τα ίδια δικαιώματα σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχοντας επίγνωση αυτών των προβλημάτων, η Επιτροπή αποφάσισε να επανεξετάσει τους υφιστάμενους κώδικες εταιρικής διακυβέρνησης προκειμένου να επισημάνει όλα τα νομικά ή διοικητικά εμπόδια που ενδέχεται να παρεμποδίσουν την ανάπτυξη της ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Τα αποτελέσματα αυτής της επανεξέτασης αναμένεται να είναι διαθέσιμα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2001.

Δ. Συμπέρασμα

Οι αρχές των κρατών μελών, των οποίων η γνώμη ζητήθηκε για το ζήτημα αυτό, εξέφρασαν την υποστήριξή τους στον προτεινόμενο μηχανισμό καθώς και για τους επιλεγέντες δείκτες. Διαβίβασαν επίσης ορισμένα χρήσιμα στοιχεία σχετικά με ορισμένους δείκτες για τους οποίους τα διαθέσιμα στοιχεία ήταν ατελή. Οι εκπρόσωποι του κλάδου εξέφρασαν επίσης την ικανοποίησή τους για το μηχανισμό παρακολούθησης και συγκριτικής αξιολόγησης στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για τα επιχειρηματικά κεφάλαια. Από την έναρξη λειτουργίας του μηχανισμού αυτού τα στοιχεία θα συγκεντρώνονται για να αναλυθούν και να παρουσιαστούν στο πλαίσιο της επόμενης έκθεσης σχετικά με την εφαρμογή του σχεδίου δράσης για τα επιχειρηματικά κεφάλαια.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΑΡΚΤΙΚΟΛΕΞΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟ ΣΔΕΚ

AIM : // Alternative Investment Market [Λονδίνο]

EASDAQ : // European Association of Securities Dealer Automated Quotation [Bρυξέλλες]

ΕΤΑ: // Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη

EΤΕ : // Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων

ΕΤΕπ : // Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων

EURO. NM : // Nouveau Marchι (Παρίσι) + Neuer Markt (Φραγκφούρτη) + Nouveau Marchι (Βρυξέλλες) + Nieuwe Markt (Άμστερνταμ) + Nuovo Mercato (Μιλάνο)

EVCA : // European Venture Capital Association

FESCO : // Forum of European Securities Commissions

ΔΟΧΑ // Διεθνής Ομοσπονδία Χρηματιστηρίων Αξιών (FIBV)

IAS : // International Accounting Standards (Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα)

ICT: // Τομέας της τεχνολογίας, των πληροφοριών και των επικοινωνιών

ΜΜΕ: // Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις

NASDAQ : // National Association of Securities Dealers Automated Quotation system

ΟΕΥ: // Οδηγία περί Επενδυτικών Υπηρεσιών (93/22/EΟΚ)

ΟΣΕΚΑ: // Οργανισμός Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες (Εταιρείες επενδύσεων)

ΣΥΕΚ: // Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

ΤΠ: // Τεχνολογίες της Πληροφορίας

US GAAP : // US Generally Accepted Accounting Principles (Λογιστικές αρχές γενικής αποδοχής στις ΗΠΑ)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟ ΣΔΕΚ

Αγοραία κεφαλαιοποίηση: // Το γινόμενο της χρηματιστηριακής τιμής επί τον συνολικό αριθμό των εν κυκλοφορία μετοχών μιας επιχείρησης. Η αξιολόγηση της συνολικής αγοραίας αξίας μιας μετοχικής (ανώνυμης) εταιρείας. Κατ' επέκταση, η συνολική αξία όλων των εταιρειών των εισηγμένων σ' ένα χρηματιστήριο.

Αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων : // Αγορές που εξασφαλίζουν τη χρηματοδότηση εταιρειών κατά τα πρώτα βήματά τους (κεφάλαια εκκίνησης* και ανάπτυξης*). Στο πλαίσιο της παρούσας ανακοίνωσης, διακρίνονται τρεις τρόποι χρηματοδότησης :

- Άτυπες επενδύσεις από τους Business Angels*

- Επιχειρηματικά κεφάλαια*

- Χρηματιστήρια που ειδικεύονται στις ΜΜΕ και στις δυναμικές επιχειρήσεις.

Business Angels: // Ιδιώτες που επενδύουν απ' ευθείας σε νέες και δυναμικές, αλλά μη εισηγμένες σε χρηματιστήριο, επιχειρήσεις. Οι επενδυτές αυτοί συνήθως παρέχουν χηματοδότηση έναντι μετοχικών μεριδίων, αλλά είναι δυνατόν να παρέχουν και άλλων ειδών μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση. Η χρηματοδότηση που παρέχουν μπορεί να συμπληρώνει τα επιχειρηματικά κεφάλαια*, μέσω της χορήγησης χαμηλότερων ποσών (εν γένει κάτω των 150.000 ECU), και τούτο ενωρίτερα απ' ό,τι οι περισσότερες εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων .

Δευτερογενής αγορά: // Αγορά στην οποία η διαπραγμάτευση των κινητών αξιών γίνεται αφού προηγηγθεί η αρχική έκδοση. Η ύπαρξη μιας ανθούσας και με επαρκή ρευστότητα δευτερογενούς αγοράς δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μιαν υγιή πρωτογενή αγορά.

Δικαίωμα απόκτησης μετοχικού μεριδίου : // Δικαίωμα παρεχόμενο στους απασχολούμενους και/ή στα στελέχη μιας επιχείρησης για να αποκτήσουν μετοχικά μερίδια σε συγκεκριμένη τιμή.

Διοίκηση επιχειρήσεων: // Ο τρόπος με τον οποίο διοικούνται οι επιχειρήσεις, και ιδίως οι περιορισμένης ευθύνης, και το είδος της ευθύνης που υπέχουν τα διοικητικά στελέχη απέναντι στους μετόχους. Το θέμα αυτό απέκτησε αυξανόμενη σημασία από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 και μετά, δεδομένου ότι οι εξωτερικοί χρηματοδότες μιας επιχείρησης επιδιώκουν την εξασφάλιση διαχείρισης που να μην αντιβαίνει στα συμφέροντά τους.

Ενημερωτικό δελτίο : // Μια επίσημη γραπτή προσφορά κινητών αξιών προς πώληση, στην οποία εκτίθεται το σχέδιο δημιουργίας μιας νέας επιχείρησης, ή τα στοιχεία που αφορούν μια ήδη λειτουργούσα, και την οποία ένας επενδυτής χρειάζεται για να λάβει μιαν τεκμηριωμένη απόφαση.

Επιτροπή Κινητών Αξιών : // Πρόκειται να συσταθεί. Θα έχει δε τόσο συμβουλευτικό όσο και επιτροπολογικό χαρακτήρα και θα αντικαταστήσει την Υψηλού Επιπέδου Επιτροπή Εποπτείας Κινητών Αξιών. Θα αναλάβει στον τομέα των κινητών αξιών ρόλο ανάλογο με εκείνον της Επιτροπής Τραπεζών στον τραπεζικό και της Επιτροπής Ασφαλειών στον ασφαλιστικό.

Επιχειρηματικά κεφάλαια : // Κεφάλαια επενδυόμενα σε μη εισηγμένη σε χρηματιστήριο επιχείρηση από επιχείρηση επιχειρηματικών κεφαλαίων, η οποία εν