Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος δράσης όσον αφορά την πρόληψη της τοξικομανίας στο πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (1995-2000) (94/C 257/04) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(94) 223 τελικό - 94/0135(COD)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 22 Αυγούστου 1994)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 129,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Εκτιμώντας:

ότι το φαινόμενο της τοξικομανίας εξελίσσεται με ανησυχητικό τρόπο στα κράτη μέλη και ότι έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των ατόμων και την ευημερία του πληθυσμού 7

ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συστήνοντας το 1985 μία εξεταστική επιτροπή για το πρόβλημα των ναρκωτικών στα κράτη της Κοινότητας, κατέδειξε τη βούλησή του να μελετήσει σε βάθος τους παράγοντες που ευνοούν τη ζήτηση ναρκωτικών και επιτρέπουν τη συνέχιση της παραγωγής και της διανομής των ναρκωτικών αυτών 7

ότι στα ψηφίσματά του (1) που αφιέρωσε στο πρόβλημα αυτό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διατύπωσε μία σειρά προτάσεων, ιδίως με στόχο τη δράση σε κοινοτική κλίμακα στον τομέα της πρόληψης της τοξικομανίας 7

ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά τη συνεδρίασή του στο Δουβλίνο στις 25 και 26 Ιουνίου 1990, υπογράμμισε ότι η κατάρτιση ενός κατάλληλου προγράμματος μείωσης της ζήτησης ναρκωτικών υπάγεται στην ευθύνη κάθε κράτους μέλους και εκτίμησε ότι η αποτελεσματική δράση κάθε κράτους μέλους, η οποία θα υποστηρίζεται από μία κοινή δράση των Δώδεκα και της Κοινότητας, πρέπει να αποτελέσει μία από τις κυριότερες προτεραιότητες των προσεχών ετών 7

ότι οι ενέργειες που αναλαμβάνονται σε κοινοτικό επίπεδο με βάση τα ψηφίσματα, τις δηλώσεις και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου και των εκπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών που συνεδριάζουν στο πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με την τοξικομανία, ιδίως μετά την έγκριση του ευρωπαϊκού σχεδίου καταπολέμησης των ναρκωτικών, από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Ρώμη στις 13 και 14 Δεκεμβρίου 1990, συνέβαλαν στην υποστήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών 7

ότι οι ενέργειες αυτές πρέπει να συνεχιστούν και να ενισχυθούν στο πλαίσιο της δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας που έχει καταρτίσει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της της 24ης Νοεμβρίου 1993 (2) και να συνεκτιμούν, όπως ζητεί το Συμβούλιο στο ψήφισμά του της 17ης Μαΐου 1993 (3), άλλες ενέργειες που αναλαμβάνονται από την Κοινότητα στον τομέα της δημόσιας υγείας ή που έχουν αντίκτυπο στη δημόσια υγεία 7

ότι, με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 302/93 του Συμβουλίου (4), ιδρύθηκε το ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας προκειμένου να παρέχει στην Κοινότητα και στα κράτη μέλη της αξιόπιστες και συγκρίσιμες πληροφορίες σχετικά με τα ναρκωτικά και την τοξικομανία 7

ότι η δήλωση που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες στις 29 Οκτωβρίου 1993 με την ευκαιρία της θέσης σε ισχύ της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπογραμμίζει ότι η συνθήκη περιλαμβάνει «ένα διαρθρωμένο θεσμικό πλαίσιο, που επιτρέπει κυρίως τον καλύτερο έλεγχο των κοινωνικών προβλημάτων που ξεπερνούν τα σύνορα όπως τα ναρκωτικά (. . .)» 7

ότι η φύση των προβλημάτων που συνδέονται με το φαινόμενο των ναρκωτικών απαιτεί μία πλήρως συντονισμένη και παγκόσμια προσέγγιση, όπως δηλώθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών στις 10 και 11 Δεκεμβρίου 1993 7

ότι η τοξικομανία αποτελεί τη μοναδική μάστιγα στην οποία γίνεται ρητή αναφορά στις διατάξεις της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σχετικά με τη δημόσια υγεία και συνεπώς αποτελεί προτεραιότητα σύμφωνα με το πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας που όρισε η Επιτροπή 7

ότι το παρόν πρόγραμμα αποτελεί ένα από τα κυριότερα τμήματα της ανακοίνωσης της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με ένα σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταπολέμηση των ναρκωτικών (1995-1999) (5) 7

ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, οι ενέργειες σε τομείς που δεν υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας, όπως αυτές για την τοξικομανία, πρέπει να αναλαμβάνονται από την Κοινότητα όταν, εξαιτίας των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων τους, οι στόχοι τους δύνανται να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο 7

ότι πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία με τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς και με τις τρίτες χώρες 7

ότι πρέπει να εφαρμοστεί ένα πολυετές πρόγραμμα με σαφείς στόχους για κοινοτική δράση και ότι οι ενέργειες με προτεραιότητα πρέπει να επιλεγούν με βάση την πρόληψη της τοξικομανίας και των συναφών προβλημάτων 7 ότι πρέπει να εφαρμοστούν οι κατάλληλοι μηχανισμοί αξιολόγησης 7

ότι το πρόγραμμα πρέπει να έχει ως στόχο να συμβάλει στην καλύτερη συνειδητοποίηση θεμάτων που αφορούν τη χρήση ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, την κατάχρηση οινοπνεύματος και φαρμακευτικών προϊόντων, την κατάχρηση χημικών ουσιών ή προϊόντων με στόχο την επίτευξη ναρκωτικού αποτελέσματος 7 να συμβάλλει στη βελτίωση της αναγνώρισης των καταστάσεων κινδύνου, την έγκαιρη διάγνωση, την παροχή προσανατολισμού και συμβουλών, την υγειονομική και κοινωνική υποστήριξη για την πρόληψη της χρήσης ναρκωτικών, με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ναρκωτικών, τη μείωση της θνησιμότητας και των κινδύνων μόλυνσης από μολυσματικούς παράγοντες, καθώς και στη μείωση της περιθωριοποίησης 7

ότι, από επιχειρησιακή άποψη, πρέπει να προστατευτεί και να αναπτυχθεί η επένδυση που πραγματοποιήθηκε στο παρελθόν όσον αφορά τόσο τη δημιουργία κοινοτικών δικτύων μη κυβερνητικών οργανώσεων όσο και την ενεργοποίηση όλων όσων συμμετέχουν στην πρόληψη της τοξικομανίας 7

ότι, ωστόσο, πρέπει να αποφευχθεί η επικάλυψη των προσπαθειών με την προώθηση των ανταλλαγών εμπειριών και με την κοινή ανάπτυξη βασικών ενοτήτων πληροφόρησης για το κοινό, την αγωγή σε θέματα υγείας και για την κατάρτιση των ειδικών στον τομέα της υγείας 7

ότι, προκειμένου να αυξηθεί η αξία και ο αντίκτυπος του προγράμματος, θα πρέπει να πραγματοποιείται διαρκής αξιολόγηση των μέτρων που εφαρμόζονται, ιδίως όσον αφορά την αποτελεσματικότητά τους και την επίτευξη των στόχων σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο και, όταν χρειάζεται, να πραγματοποιούνται οι απαραίτητες τροποποιήσεις 7

ότι το πρόγραμμα θα πρέπει να έχει πενταετή διάρκεια, προκειμένου να εξασφαλιστεί επαρκής χρόνος στις ενέργειες που θα εφαρμοστούν ώστε να επιτύχουν τους στόχους που έχουν τεθεί,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ:

Άρθρο 1

Θεσπίζεται πενταετές κοινοτικό πρόγραμμα δράσης στον τομέα της πρόληψης της τοξικομανίας από . . . έως . . .

Άρθρο 2

1. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τους ακόλουθους τομείς δράσης:

α) βελτίωση των γνώσεων του κοινού, ιδίως με συντονισμένες διακρατικές ενέργειες 7

β) εκμετάλλευση των ευκαιριών που παρέχονται στο πλαίσιο άλλων κοινοτικών πολιτικών, προγραμμάτων και μέσων, εάν χρειαστεί, για την πρόληψη και την καταπολέμηση της τοξικομανίας 7

γ) πρωτοβουλίες και ενέργειες που απευθύνονται στους νέους σχολικής ηλικίας, στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον και στο περιβάλλον του ελεύθερου χρόνου τους, καθώς και προώθηση των καλύτερων πρακτικών στον τομέα αυτό.

2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την εφαρμογή των δραστηριοτήτων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και στο παράρτημα σύμφωνα με το άρθρο 4 και σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και τα ιδρύματα και τις οργανώσεις που αναπτύσσουν δραστηριότητα στον τομέα της πρόληψης της τοξικομανίας.

3. Η Επιτροπή εξασφαλίζει επίσης ότι οι δραστηριότητες που αναλαμβάνονται συνεκτιμούν κατάλληλα τις δραστηριότητες πληροφόρησης του ευρωπαϊκού κέντρου παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας.

Άρθρο 3

Η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή καθορίζει τις διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε οικονομικό έτος.

Άρθρο 4

Η Επιτροπή επικουρείται από μία επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό, μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και, αν χρειασθεί προβαίνει σε ψηφοφορία.

Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον, κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή.

Άρθρο 5

1. Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του προγράμματος, θα ενθαρρυνθεί η συνεργασία με τρίτες χώρες και τις διεθνείς οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της δημόσιας υγείας.

2. Οι χώρες της ΕΖΕΣ, καθώς και οι χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης μπορούν να συμμετέχουν στις ενέργειες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπουν οι συμφωνίες που έχουν συνάψει με την Κοινότητα.

3. Η Επιτροπή αναπτύσσει συνεργασία με την ομάδα Pompidou του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η Επιτροπή ενισχύει, μεταξύ άλλων, τις τακτικές επαφές της με διεθνείς διακυβερνητικές οργανώσεις, όπως η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ), η εκπαιδευτική, επιστημονική και πολιτιστική οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών (UNESCO), το διεθνές γραφείο εργασίας (ΔΓΕ) και το πρόγραμμα καταπολέμησης των ναρκωτικών των Ηνωμένων Εθνών (UNDCP).

Άρθρο 6

1. Η Επιτροπή δημοσιεύει τακτικά πληροφορίες σχετικά με τις ενέργειες που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος.

2. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών ενδιάμεση έκθεση σχετικά με τις ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν, καθώς και γενική έκθεση κατά την ολοκλήρωση του προγράμματος.

Άρθρο 7

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

(1) ΕΕ αριθ. C 172 της 2. 7. 1984, σ. 130.

ΕΕ αριθ. C 283 της 10. 11. 1986, σ. 79.

ΕΕ αριθ. C 47 της 27. 2. 1989, σ. 51.

ΕΕ αριθ. C 150 της 15. 6. 1992, σ. 42.

(2) COM(93) 559 τελικό.

(3) ΕΕ αριθ. C 174 της 25. 6. 1993, σ. 1.

(4) ΕΕ αριθ. L 36 της 12. 2. 1993, σ. 1.

(5) COM(94) 234 τελικό.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Δραστηριότητες του προγράμματος:

α) Βελτίωση των γνώσεων του κοινού, ιδίως με συντονισμένες διακρατικές ενέργειες. Τέτοιες δραστηριότητες θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ως υπόδειγμα την ευρωπαϊκή εβδομάδα για την πρόληψη της τοξικομανίας, ιδιαίτερα σημαντική για την προβολή και την ενθάρρυνση των κοινοτικών και των διακρατικών προσπαθειών, καθώς και προηγούμενες συντονισμένες διακρατικές ενέργειες.

β) Εκμετάλλευση των ευκαιριών που παρέχονται σε άλλες κοινοτικές πολιτικές, προγράμματα και μέσα, όπου ενδείκνυται, για την πρόληψη και την καταπολέμηση της τοξικομανίας. Αυτό θα μπορούσε να είναι σημαντικό σε τομείς όπως οι κοινωνικές υποθέσεις, ιδίως σε σχέση με τους μετανάστες, τη φτώχεια, την απασχόληση, την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων και με τα διαρθρωτικά ταμεία, συμπεριλαμβανομένων των κοινοτικών πρωτοβουλιών 7 επίσης, όπως η ενιαία αγορά και η καταναλωτική πολιτική, ιδίως όσον αφορά τις προδρόμους ουσίες, τα φάρμακα, τα ιδιοσκευάσματα, τις επικίνδυνες ουσίες και παρασκευάσματα 7 η εκπαίδευση και η κατάρτιση, δραστηριότητες στους τομείς του πολιτισμού, της επικοινωνίας και της πληροφόρησης 7 τα συστήματα έρευνας και υγείας, σχετικά με την εθιστή συμπεριφορά, όπως περιγράφεται στην πρόταση της Επιτροπής για ένα ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της βιοϊατρικής και της υγείας (1994-1998) και βάβαια, σε άλλα προγράμματα που βασίζονται στο άρθρο 129, π.χ. AIDS και άλλες μεταδόσιμες ασθένειες, προαγωγή της υγείας, πληροφόρηση, εκπαίδευση και κατάρτιση.

γ) Πρωτοβουλίες και ενέργειες που απευθύνονται στους νέους, στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον και στο περιβάλλον του ελεύθερου χρόνου τους, καθώς και προώθηση των καλύτερων πρακτικών στην τομέα αυτό. Οι νέοι θεωρούνται η κύρια ομάδα-στόχος για την πρόληψη της τοξικομανίας. Το πλήθος των προληπτικών προσεγγίσεων που έχουν υιοθετηθεί μπορεί να δώσει παραδείγματα καλής πρακτικής που βοηθούν εκείνους που έχουν επιφορτιστεί με την πρόληψη της τοξικομανίας στα κράτη μέλη, να διδαχθούν από την πείρα των άλλων. Επομένως μια ειδική υποστήριξη, ιδίως για τη διάδοση των πληροφοριών και των συμβουλών που απευθύνονται στους νέους στο οικογενειακό και στο σχολικό περιβάλλον, καθώς και στο περιβάλλον του ελεύθερου χρόνου τους, αναμένεται να αποδειχθεί ιδιαίτερα ωφέλιμη.