2013
ΜΠΟΡΟΎΝ Η  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΚΑΙ ΤΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ 
ΝΑ ΚΑΤΑΔΕΙΞΟ ΎΝ Ο ΤΙ ΤΑ ΚΟΝΔΎΛΙΑ ΤΗΣ ΕΕ 
ΠΟΎ ΔΙΑΤΙΘΕΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ  ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ 
ΑΝΑΠΤ ΎΞΗΣ  ΔΑΠΑΝΏΝΤΑΙ ΟΡΘ Α; 
ISSN 1831-0826
ΕΎΡΏΠΑΪΚΟ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΎΝΕΔΡΙO
EL
Ειδική έκθεση αριθ. 12

ΜΠΟΡΟΎΝ Η  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΚΑΙ ΤΑ  ΚΡΑΤΗ 
ΜΕΛΗ ΝΑ ΚΑΤΑΔΕΙΞΟ ΎΝ Ο ΤΙ 
ΤΑ ΚΟΝΔΎΛΙΑ ΤΗΣ ΕΕ ΠΟ Ύ ΔΙΑΤΙΘΕΝΤΑΙ 
ΓΙΑ ΤΗΝ  ΠΟΛΙΤΙΚΗ  ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ 
ΑΝΑΠΤ ΎΞΗΣ ΔΑΠΑΝΏΝΤΑΙ ΟΡΘ Α;Ειδική έκθεση αριθ. 12  2013
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)
ΕΎΡΏΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΎΝΕΔΡΙO
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-1
Φαξ +352 4398-46410
E-mail: eca-info@eca.europa.eu
Internet: http://eca.europa.eu
Ειδική έκθεση  αριθ.  12  2013
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο
(http://europa.eu ).
Δελτίο καταλογογράφησης υπάρχει στο τέλος του τεύχους.
Λουξεμβούργο: Ύ πηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2013
ISBN 978-92-9241-427-6
doi:10.2865/42607
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2013
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;3
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Σημεία
 ΓΛΩΣΣΆΡΙΟ
I–VII  ΣΎΝΟΨΗ
1–14 ΕΙΣΆΓΩΓΗ
7–14   Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ  ΆΓΡΟΤΙΚΗΣ ΆΝΆΠΤ ΎΞΗΣ Κ ΆΙ ΤΟ ΚΟΙΝΟ  ΠΛΆΙΣΙΟ ΠΆΡ ΆΚΟΛΟΎΘΗΣΗΣ  
ΚΆΙ ΆΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗΣ (ΚΠΠΆ)
15–18 ΕΜΒΕΛΕΙΆ  ΚΆΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟ Ύ ΕΛΕΓΧΟ Ύ
19–75  ΠΆΡ ΆΤΗΡΗΣΕΙΣ
19–34   ΎΠΆΡΧΟ ΎΝ ΣΆ ΦΕΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ Ο ΣΟΝ Ά ΦΟΡΆ ΤΙΣ ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ ΤΩΝ Δ ΆΠΆΝΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΆ  ΤΗΣ ΆΓΡΟΤΙΚΗΣ 
ΆΝΆΠΤ ΎΞΗΣ;
22–25   Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ  ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝ ΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ ΔΕΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΕΙ ΠΟΣΟΤΙΚ Α ΤΟΥΣ ΣΤ ΟΧΟΥΣ, Ο ΥΤΕ ΘΕ ΤΕΙ 
ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΣΤ ΟΧΟΥΣ: ΑΥΤ Ο ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΤΑ ΠΑΑ ΑΠΟ  ΤΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ …
26–34   … ΩΣΤ ΟΣΟ, ΣΤΑ ΠΑΑ ΔΕΝ ΤΕΘΗΚΑΝ ΕΠΑΡΚ ΩΣ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΣΤ ΟΧΟΙ ΜΕ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΣΤ ΟΧΟΥΣ 
ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
35–57   ΔΗΜΟΣΙΕΎΤΗΚ ΆΝ ΆΞΙΟΠΙΣΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ Τ Ά ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΆ, ΆΠΟ  ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ 
ΝΆ ΠΡΟΚΎΠΤΕΙ ΤΙ ΕΠΙΤΕΎΧΘΗΚΕ ΜΕ ΤΙΣ Δ ΆΠΆΝΕΣ Κ ΆΙ ΜΕ ΠΟ ΣΟ ΆΠΟΔΟΤΙΚ Ο ΤΡΟΠΟ;
37–42   ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ ΔΕΙΚΤ ΩΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟ ΥΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΑΡΚ ΩΣ 
ΑΞΙΟΠΙΣΤΑ
43–45   ΟΙ ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΔΕΝ ΠΑΡΕΙΧΑΝ ΕΠΑΡΚ ΩΣ ΣΤΟΙΧΕΙΟΘΕΤΗΜΕΝΑ ΣΥΜΠΕΡ ΑΣΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚ Α 
ΜΕ ΤΙΣ ΕΠΙΔΡ ΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕ ΤΡΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝ ΑΠΤΥΞΗΣ 
46–50   Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΕΝΘ ΑΡΡΥΝΕ ΤΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ ΝΑ ΒΕΛΤΙΩΣΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟ ΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗ ΚΑΙ 
ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚ Α ΜΕ ΤΟ ΠΟ Υ ΔΑΠΑΝ ΑΤΑΙ Ο  ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ Σ ΤΗΣ ΕΕ …
51–57   … ΩΣΤ ΟΣΟ, ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟΒΛΗΘΕΙ  ΣΧΕΤΙΚ Α ΜΕ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥ ΧΘΗΚΑΝ 
ΔΕΝ  ΕΠΑΡΚΟ ΥΝ ΩΣΤΕ ΝΑ ΚΑΤΑΔΕΙΧΘΕΙ  ΟΤΙ Ο  ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ Σ ΤΗΣ ΕΕ ΔΑΠΑΝΗΘΗΚΕ ΟΡΘ Α 
4
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;4
58–75   ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚ ΆΝ ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΆΡ ΆΚΟΛΟΎΘΗΣΗΣ Κ ΆΙ ΆΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗΣ ΓΙΆ  ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ 
ΤΗΣ  ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΙΚΟΤΗΤ ΆΣ Κ ΆΙ ΤΗΣ ΆΠΟΔΟΤΙΚ ΟΤΗΤ ΆΣ ΤΩΝ Δ ΆΠΆΝΩΝ;
61–62   Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΔΕΝ ΕΛΑΒΕ ΥΠΟΨΗ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΤΙΚ ΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΜΕ ΤΡΩΝ Ο ΤΑΝ ΕΝΕΚΡΙΝΕ ΑΡΧΙΚ Α ΤΑ ΠΑΑ
63–64   ΤΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟ ΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗΣ 
ΓΙΑ ΤΗΝ  ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΑ ΜΕ ΤΡΑ …
65–75   … ΩΣΤ ΟΣΟ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΠΑΡΚΗ  ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΝΑ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥ ΟΥΝ Ο ΤΙ ΤΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ 
’Η Η  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟ ΥΝ ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚ Α ΜΕ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ 
ΤΗΣ  ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚ ΟΤΗΤΑΣ ’Η ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚ ΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕ ΤΡΩΝ 
76–87 ΣΎΜΠΕΡΆΣΜΆ ΤΆ ΚΆΙ ΣΎΣΤΆΣΕΙΣ
 ΠΆΡΆΡΤΗΜΆ   — ΚΆΤΆΣΤ ΆΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΜΕΡΟ ΎΣ ΣΤ ΟΧΩΝ ΤΩΝ ΔΕΙΚΤ ΩΝ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆΤΩΝ 
ΠΟΎ ΟΡΙΣΤΗΚ ΆΝ ΣΕ ΠΆΆ  ΚΆΙ ΔΕΔΟΜΕΝ Ά ΠΟ Ύ ΠΆΡ ΆΣΧΕΘΗΚ ΆΝ ΆΠΟ  ΤΆ 
ΚΡΆΤΗ ΜΕΛΗ ΣΤΙΣ ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΠΡΟΟ ΔΟΎ ΤΟΎΣ ΓΙΆ ΤΟ 2011 
ΆΠΆΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;5
Άντίκτυπος : Περισσότερο μακροπρόθεσμες κοινωνικο-οικονομικές επιδράσεις.
Άξιολόγηση : Συλλογή και ανάλυση, σε περιοδική βάση, αποδεικτικών στοιχείων για την εξαγωγή συμπερασμά -
των σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα «παρεμβάσεων». Στο πλαίσιο αυτό, μπορεί να 
εξετάζονται η συνάφεια, η συνεκτικότητα και η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία της πολιτικής.
Άξονες : Η αγροτική ανάπτυξη κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 υλοποιείται στο πλαίσιο τριών 
θεματικών αξόνων, που αντιστοιχούν σε συνεκτικές ομάδες μέτρων αγροτικής ανάπτυξης, και ενός οριζόντιου 
άξονα αφιερωμένου στην προσέγγιση Leader (άξονας Leader).
Άποδοτικότητα : Επίτευξη της βέλτιστης δυνατής σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας.
Άποτελέσματα : Οι άμεσες επιδράσεις ή αλλαγές που αποτελούν απόρροια της «παρέμβασης».
Άποτελεσματικότητα : Επίτευξη των τεθέντων στόχων.
Δείκτης : Μετρήσιμη υποκατάστατη μεταβλητή που αφορά στόχο και παρέχει χρήσιμες πληροφορίες για την 
αξιολόγηση της προόδου προς την κατεύθυνση της επίτευξης ενός στόχου.
(Δημόσια) Παρέμβαση : Δράση, όπως «πράξη», «μέτρο», πρόγραμμα ή έργο, που υλοποιείται ή χρηματοδοτεί -
ται από δημόσια αρχή.
Διαχειριστική αρχή : Εθνικός ή περιφερειακός φορέας επιφορτισμένος από το κράτος μέλος με τη διαχείριση 
προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ).
Επιμερισμένη διαχείριση : Μέθοδος εκτέλεσης του προϋπολογισμού της ΕΕ, στο πλαίσιο της οποίας η Επι -
τροπή αναθέτει εκτελεστικά καθήκοντα στα κράτη μέλη, διατηρώντας ωστόσο την τελική ευθύνη.
Κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες οδηγίες : Απόφαση του Συμβουλίου στην οποία ορίζονται οι προ -
τεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης.
ΚΠΠΆ : Κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης.
Μέτρα διαφοροποίησης : Τρία μέτρα του ΠΑΑ που αποσκοπούν στη διαφοροποίηση της αγροτικής οικονο -
μίας: «διαφοροποίηση προς μη γεωργικές δραστηριότητες», «στήριξη της δημιουργίας και ανάπτυξης πολύ 
μικρών επιχειρήσεων» και «ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων».
Μέτρο : Καθεστώς ενισχύσεων για την εφαρμογή μιας πολιτικής. Το μέτρο ορίζει τους κανόνες σχετικά με τις 
«πράξεις» που μπορούν να χρηματοδοτηθούν.
Φαινόμενο μη αποδοτικής δαπάνης (deadweight) : Κατάσταση κατά την οποία μια επιδοτούμενη πράξη θα 
είχε υλοποιηθεί, εν όλω ή εν μέρει, χωρίς την επιχορήγηση.
ΠΆΆ : Πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης, έγγραφο προγραμματισμού που καταρτίζει ένα κράτος μέλος με στόχο 
τον σχεδιασμό και την εφαρμογή της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης της ΕΕ. Το ΠΑΑ μπορεί να καταρτίζεται σε 
περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο και εγκρίνεται από την Επιτροπή.Γ ΛΏΣΣΑΡΙΟ
6
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;6
Παρακολούθηση : Τακτική εξέταση των πόρων, των υλοποιήσεων και των αποτελεσμάτων των «παρεμβάσεων».
Πράξη : Έργο, σύμβαση ή άλλου είδους δράση που χρηματοδοτείται στο πλαίσιο «μέτρου».
Στόχος : Δήλωση σχετικά με τις υλοποιήσεις, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο που επιδιώκει να επιτύχει μια 
«παρέμβαση».
Ύλοποιήσεις : Το παραγόμενο με τους πόρους που διατίθενται για μια «παρέμβαση» προϊόν.
Χρηστή δημοσιονομική διαχείριση : Διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ σύμφωνα με τις αρχές της οικο -
νομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας.
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;7
ΣΎΝΟΨΗ
I.
Η ΕΕ διέθεσε σχεδόν 100 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την 
περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 για την επίτευξη 
των στόχων της στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης. 
Με τον έλεγχο επιχειρήθηκε να απαντηθεί το ερώτημα 
κατά πόσον η Επιτροπή και τα κράτη μέλη μπορούν να 
καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για 
την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά. 
Βασικό στοιχείο στο πλαίσιο αυτό αποτελεί ένα σύστημα 
παρακολούθησης και αξιολόγησης.
II.
Το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης πρέπει να 
παρέχει πληροφορίες σχετικά με την αποδοτικότητα και 
την αποτελεσματικότητα της εκάστοτε δαπάνης. Οι πλη -
ροφορίες αυτές είναι απαραίτητες για τους σκοπούς της 
λογοδοσίας, ήτοι προκειμένου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
το Συμβούλιο και οι πολίτες να ενημερώνονται σχετικά με 
τα όσα επιτυγχάνονται με τον προϋπολογισμό της ΕΕ και 
προκειμένου να καταδεικνύεται ότι τα διαθέσιμα κονδύλια 
διατέθηκαν κατά τρόπο αποδοτικό και αποτελεσματικό, 
σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής δια -
χείρισης. Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση καθιστούν 
επίσης δυνατό τον εντοπισμό αδυναμιών και την πραγμα -
τοποίηση αλλαγών τόσο κατά τη διάρκεια της επταετούς 
περιόδου προγραμματισμού όσο και στο πλαίσιο του σχε -
διασμού μελλοντικών πολιτικών, νομοθετικών κειμένων 
και προγραμμάτων δαπανών. 
III.
Σε προηγούμενες εκθέσεις του, το Συνέδριο επεσήμανε 
επανειλημμένως σοβαρές αδυναμίες σχετικά με τη δια -
θεσιμότητα και την ποιότητα των πληροφοριών παρακο -
λούθησης και αξιολόγησης για τις δαπάνες στον τομέα 
της αγροτικής ανάπτυξης. Στην παρούσα έκθεση οι εν 
λόγω διαπιστώσεις συγκεντρώνονται και αναπτύσσονται 
περαιτέρω.
IV.
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή 
και τα κράτη μέλη δεν έχουν καταδείξει επαρκώς την 
πρόοδο που έχει επιτευχθεί προς την κατεύθυνση της 
επίτευξης των στόχων της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης 
και ότι δεν παρέχεται διασφάλιση ότι ο προϋπολογισμός 
της ΕΕ αξιοποιήθηκε ορθά. 
8
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;V.
Ειδικότερα, το Συνέδριο διαπίστωσε τα εξής:
α) Οι στόχοι που τέθηκαν για τις δαπάνες στον τομέα 
της αγροτικής ανάπτυξης δεν ήταν επαρκώς σαφείς.
β) Οι πληροφορίες σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέ -
σματα, καθώς και η κοινοποίησή τους, προκειμένου 
να καταδειχθεί κατά πόσον επιτεύχθηκαν οι στόχοι 
που είχαν τεθεί και εάν ο προϋπολογισμός της ΕΕ 
δαπανήθηκε κατά τρόπο αποτελεσματικό και απο -
δοτικό, ήταν ανεπαρκείς. 
γ) Οι διαθέσιμες πληροφορίες παρακολούθησης και αξι -
ολόγησης δεν αξιοποιήθηκαν επαρκώς για τη βελτίω -
ση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας 
των δαπανών στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης.
VI.
Κατά το εναπομένον διάστημα της τρέχουσας περιό -
δου προγραμματισμού, οι δαπάνες της οποίας θα κλεί -
σουν το 2015, είναι δυνατόν και πρέπει να γίνουν βελτιώ -
σεις όσον αφορά την παρακολούθηση και την αξιολόγηση. 
Επιπλέον, η προσεχής περίοδος προγραμματισμού 2014-
2020 παρέχει στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη την ευκαι -
ρία να θέσουν την αποτελεσματικότητα και την αποδο -
τικότητα των δαπανών σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στο 
επίκεντρο των αποφάσεων σχετικά με τον σχεδιασμό των 
μέτρων και τον προγραμματισμό, αλλά και στη συνέχεια, 
στο στάδιο της επιλογής των προς χρηματοδότηση πρά -
ξεων και έργων.VII.
Κατά συνέπεια, το Συνέδριο συνιστά τα εξής:
α) Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να χρησιμοποι -
ήσουν την παρακολούθηση και την αξιολόγηση προ -
κειμένου να ενισχύσουν την επικέντρωσή τους στην 
επίτευξη αποτελεσμάτων κατά το εναπομένον διά -
στημα της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού. 
β) Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να λάβουν 
τώρα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν ότι από 
τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις της περιόδου προ -
γραμματισμού 2007-2013, οι οποίες θα διενεργη -
θούν το 2015, θα καταστεί δυνατό να προκύψουν 
συγκρίσιμες πληροφορίες καλής ποιότητας.
γ) Όσον αφορά την περίοδο προγραμματισμού  
2014-2020, η Επιτροπή οφείλει να βελτιώσει τον 
σχεδιασμό του ΚΠΠΑ ώστε να παράγονται εγκαίρως 
περισσότερο συναφείς, αξιόπιστες και συγκρίσιμες 
πληροφορίες, ιδίως όσον αφορά την αποτελεσματι -
κότητα και την αποδοτικότητα κάθε μέτρου ως προς 
την επίτευξη αποτελεσμάτων.
δ) Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να διασφα -
λίσουν ότι τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης 
(ΠΑΑ) της περιόδου 2014-2020 θα αποτελέσουν μια 
αρτιότερη βάση για τη χρηστή δημοσιονομική δια -
χείριση, με συγκεκριμένους, μετρήσιμους στόχους και 
σχέδια για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση 
της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας 
των προγραμμάτων.
ε) Τα κράτη μέλη πρέπει να εντάξουν τις πτυχές της 
αποτελεσματικότητας και τις αποδοτικότητας στον 
σχεδιασμό των συστημάτων υλοποίησης των ΠΑΑ 
για την περίοδο 2014-2020, και να επαναχρησιμο -
ποιούν για τους σκοπούς της παρακολούθησης και 
της αξιολόγησης τις πληροφορίες που συλλέγονται 
στο πλαίσιο των διαδικασιών υποβολής αιτήσεων, 
επιλογής και πληρωμών.
στ) Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να βελτιώσουν 
τις διαδικασίες κατάρτισης εκθέσεων σχετικά με 
τα επιτευχθέντα χάρη στον προϋπολογισμό της ΕΕ 
αποτελέσματα, για την ενίσχυση της λογοδοσίας. Στο 
πλαίσιο αυτό, είναι αναγκαίο να δίδεται πιο συστημα -
τικά συνέχεια στις διαπιστώσεις των αξιολογήσεων.ΣΎΝΟΨΗ
9
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;
1. Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, η ΕΕ διέθεσε σχεδόν 100 δι-
σεκατομμύρια ευρώ για την επίτευξη των στόχων στον τομέα της αγροτικής 
ανάπτυξης. Τα κράτη μέλη διέθεσαν επίσης 58 δισεκατομμύρια ευρώ από 
δικούς τους πόρους για τη συγχρηματοδότηση των ΠΑΑ.
2. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει τονίσει ότι κάθε ευρώ από τον προϋπολογισμό 
της ΕΕ πρέπει όχι μόνο να δαπανάται με τον ορθό τρόπο αλλά και να αξιο -
ποιείται ορθά. Ωστόσο, οι έλεγχοι του Συνεδρίου καταδεικνύουν σταθερά ότι 
ο σχεδιασμός και η υλοποίηση των βασικών μέτρων αγροτικής ανάπτυξης 
δεν διασφαλίζουν επαρκώς τη στόχευση των μέτρων προς την κατεύθυνση 
της επίτευξης κατά τον πλέον αποδοτικό τρόπο των στόχων της πολιτικής. 
Αυτό σημαίνει ότι τα συστήματα εκτέλεσης του προϋπολογισμού δεν παρέ -
χουν διασφάλιση ότι οι δαπάνες γίνονται κατά τρόπο αποδοτικό και αποτε -
λεσματικό. Για τον λόγο αυτό, είναι εξαιρετικά σημαντικό τα κράτη μέλη και 
η Επιτροπή να μπορούν να καταδεικνύουν τι αποτελέσματα επιτυγχάνονται 
σε σχέση με τους στόχους της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης.
3. Βασικό στοιχείο στο πλαίσιο της διασφάλισης της ορθής αξιοποίησης του 
προϋπολογισμού της ΕΕ είναι η παρακολούθηση και η αξιολόγηση. Η παρα -
κολούθηση συνίσταται στην τακτική εξέταση των δαπανών, των υλοποιήσεων 
και των αποτελεσμάτων, η οποία παρέχει επικαιροποιημένες πληροφορίες 
σχετικά με την πρόοδο των προγραμμάτων βάσει του προγραμματισμού. 
Η αξιολόγηση συνίσταται στην συλλογή και ανάλυση, σε περιοδική βάση, 
αποδεικτικών στοιχείων —συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που 
παράγονται για τους σκοπούς της παρακολούθησης— για την εξαγωγή συ -
μπερασμάτων σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα 
ενός προγράμματος ή μιας πολιτικής. Βάσει των πληροφοριών που παράγο -
νται στο πλαίσιο των διαδικασιών παρακολούθησης και αξιολόγησης σχετικά 
με την αναποτελεσματικότητα —ή την αναποδοτικότητα— συγκεκριμένων 
δαπανών, είναι δυνατή η πραγματοποίηση αλλαγών τόσο κατά τη διάρκεια 
της επταετούς περιόδου προγραμματισμού όσο και κατά τον σχεδιασμό μελ -
λοντικών νομοθετικών κειμένων και προγραμμάτων. 
4. Οι πληροφορίες αυτού του είδους είναι επίσης απαραίτητες για τους σκοπούς 
της λογοδοσίας, ήτοι προκειμένου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο 
και οι πολίτες να ενημερώνονται σχετικά με τα όσα επιτυγχάνονται με τον 
προϋπολογισμό της ΕΕ και προκειμένου να καταδεικνύεται ότι τα διαθέσιμα 
κονδύλια δαπανήθηκαν ορθά.ΕΙΣΑΓ ΏΓΗ
10
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;ΠΙΝ ΆΚΆΣ 1
ΔΙΆΠΙΣΤ ΩΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΗΝ ΠΆΡ ΆΚΟΛΟΎΘΗΣΗ Κ ΆΙ 
ΤΗΝ  ΆΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΆΓΡΟΤΙΚΗΣ ΆΝΆΠΤ ΎΞΗΣ 
ΣΤΙΣ ΕΙΔΙΚΕΣ Κ ΆΙ ΤΙΣ ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΤΟ Ύ ΣΎΝΕΔΡΙΟ Ύ
Ειδική έκθεση αριθ. 5/2010
Εφαρμογή της προσέγγισης 
Leader στον τομέα της αγρο -
τικής ανάπτυξηςΟ προϋπολογισμός της ΕΕ συνεισέφερε περισσότερα από 2 δισεκατομ -
μύρια ευρώ στο Leader+ και έχουν προγραμματιστεί περισσότερα από 
5 δισεκατομμύρια για την περίοδο 2007-2013. Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη 
καταδείξει την αποτελεσματικότητα ή αποδοτικότητα των δαπανών …
Ειδική έκθεση αριθ. 7/2011
Σχεδιάστηκε σωστά και 
τυγχάνει ορθής διαχείρισης 
η γεωργοπεριβαλλοντική 
στήριξη; Οι στόχοι ήταν εξαιρετικά αόριστοι ώστε να μπορούν να χρησιμοποι -
ηθούν στην αξιολόγηση του βαθμού επίτευξής τους. Το κοινό πλαίσιο 
παρακολούθησης και αξιολόγησης συνιστά πρόοδο, ωστόσο δεν παρέχει 
επαρκή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τα επιτυγχανόμενα περιβαλ -
λοντικά οφέλη (έχουν προγραμματιστεί 22 δισεκατομμύρια ευρώ).
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2012 
Στοχοθέτηση της ενίσχυσης 
για τον εκσυγχρονισμό των 
γεωργικών εκμεταλλεύσεωνΤο κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης … δεν παράγει 
συναφή στοιχεία που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρα -
κολούθηση των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται με τους πόρους 
που δαπανώνται. Οι δείκτες που καθορίστηκαν δεν καθιστούν δυνατή 
την παρακολούθηση της προόδου που σημειώθηκε για την υλοποίηση 
των προτεραιοτήτων της ΕΕ, τα δε στοιχεία διαπιστώθηκε ότι είναι 
χαμηλής αξιοπιστίας και δεν καθιστούν δυνατή την πραγματοποί -
ηση συγκρίσεων μεταξύ κρατών μελών (και/ή περιφερειών) (έχουν 
προγραμματιστεί 11  δισεκατομμύρια  ευρώ).
Ειδική έκθεση αριθ. 1/2013 
Υπήρξε η στήριξη της 
ΕΕ προς τη βιομηχανία 
τροφίμων αποτελεσματική 
και αποδοτική όσον αφορά 
την αύξηση της αξίας των 
γεωργικών προϊόντων; … η Επιτροπή και τα κράτη μέλη δεν διαθέτουν επαρκή βάση για την 
αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των 9 δισεκατομμυρίων ευρώ 
που διατέθηκαν για το μέτρο κατά τον προγραμματισμό των ενισχύσε -
ων για την περίοδο 2014-20. 
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2013 
Πέτυχαν τα κράτη μέλη και 
η Επιτροπή τη βέλτιστη σχέ -
ση κόστους/οφέλους με τα 
μέτρα για τη διαφοροποίηση 
της αγροτικής οικονομίας; Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση των μέτρων δεν ήταν αποτελεσμα -
τική, με αποτέλεσμα να είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να μη γίνουν γνωστά 
τα αποτελέσματα της χρηματοδότησης που διατέθηκε στα έργα. Η στό -
χευση στη στρατηγική προτεραιότητα της ΕΕ για τη δημιουργία θέσεων 
εργασίας δεν ήταν ικανοποιητική και απουσίαζε η ενεργός διαχείριση 
όταν γινόταν προφανές ότι δεν θα επιτυγχάνονταν οι ειδικοί στόχοι που 
είχαν τεθεί (έχουν προγραμματιστεί 5 δισεκατομμύρια ευρώ).
Ετήσια έκθεση 2011, 
Κεφάλαιο 10[Οι γενικές διευθύνσεις της Επιτροπής] δεν καθόρισαν στόχους για τις 
επιχειρησιακές δραστηριότητες που σχετίζονται με την αξιολόγηση 
της οικονομίας (κόστος εισροών) ή της αποδοτικότητας … η περιγρα -
φή των επιτευγμάτων πολιτικής παρέχει περιορισμένα πληροφοριακά 
στοιχεία σχετικά με τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο … τα έγγρα -
φα αυτά τείνουν να επικεντρώνονται περισσότερο στις εισροές και 
τις υλοποιήσεις… οι εκθέσεις σχετικά με τις επιτευχθείσες επιδόσεις 
βασίζονται σε ελλιπή στοιχεία.5. Ωστόσο, το Συνέδριο έχει επανειλημμένως διαπιστώσει σοβαρές αδυναμίες 
όσον αφορά τη διαθεσιμότητα και την ποιότητα των πληροφοριών παρακο -
λούθησης και αξιολόγησης σε σχέση με τις δαπάνες στον τομέα της αγροτι -
κής ανάπτυξης. Στον πίνακα 1  συνοψίζονται οι πρόσφατες διαπιστώσεις του 
Συνεδρίου όσον αφορά τις αδυναμίες αυτές.
11
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;6. Η έναρξη της νέας περιόδου προγραμματισμού παρέχει στην Επιτροπή και 
τα κράτη μέλη την ευκαιρία να αντιμετωπίσουν τις αδυναμίες αυτές και να 
θεσπίσουν συστήματα για την έγκαιρη παροχή αξιόπιστων πληροφοριών 
σχετικά με τα αποτελέσματα των δαπανών της περιόδου 2014-2020. Υπό 
αυτό το πρίσμα, το Συνέδριο, στο πλαίσιο του ελέγχου αυτού, ενοποιεί και 
αναπτύσσει τις παλαιότερες διαπιστώσεις του προκειμένου να διατυπώσει 
πρακτικές συστάσεις δυνάμενες να συμβάλουν στη βελτίωση της χρηστής 
δημοσιονομικής διαχείρισης της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης κατά την 
περίοδο 2014-2020.
Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ  ΆΓΡΟΤΙΚΗΣ ΆΝΆΠΤ ΎΞΗΣ Κ ΆΙ ΤΟ ΚΟΙΝΟ  
ΠΛΆΙΣΙΟ ΠΆΡ ΆΚΟΛΟΎΘΗΣΗΣ Κ ΆΙ ΆΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗΣ 
(ΚΠΠΆ)
7. Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης της ΕΕ για την περίοδο 2007-2013 διαρθρώ -
νεται σε τρεις «θεματικούς άξονες», καθένας από τους οποίους περιλαμβάνει 
σειρά μέτρων που αποσκοπούν στην επίτευξη των στόχων της πολιτικής (που 
παρουσιάζονται κατωτέρω, στον πίνακα 2 ). Ένας τέταρτος άξονας, γνωστός 
ως Leader, επιδιώκει την επίτευξη των ίδιων στόχων μέσω στρατηγικών το -
πικής ανάπτυξης καθοδηγούμενων από τις τοπικές κοινότητες.
8. Οι προτεραιότητες της ΕΕ για την αγροτική ανάπτυξη ορίστηκαν στις κοινο -
τικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές (απόφαση 2006/144/ΕΚ του Συμ -
βουλίου1), όπου η  πολιτική αγροτικής ανάπτυξης εντάχθηκε στο πλαίσιο ευ -
ρύτερων στόχων της ΕΕ, και ειδικότερα των στόχων αειφορίας του Göteborg 
και της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. 
Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, «ύψιστη προτεραιότητα» των πόρων του 
«Άξονα 3», λόγου χάριν, είναι η  δημιουργία ευκαιριών απασχόλησης και προϋ -
ποθέσεων για ανάπτυξη. 
9. Τα κράτη μέλη καταρτίζουν ΠΑΑ είτε σε εθνικό είτε σε περιφερειακό επίπε -
δο. Μετά την έγκρισή τους από την Επιτροπή, τα προγράμματα αυτά υλο -
ποιούνται από τα κράτη μέλη βάσει του συστήματος της «επιμερισμένης 
διαχείρισης». 
10.  Με τον κανονισμό της ΕΕ για την αγροτική ανάπτυξη θεσπίστηκε ένα «κοινό 
πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης» (ΚΠΠΑ) για την περίοδο 2007-
20132. Επρόκειτο για ένα νέο σύστημα, το οποίο θεσπίστηκε το 2007, με 
κοινούς δείκτες για την καταγραφή της προόδου προς την κατεύθυνση της 
επίτευξης των στόχων της αγροτικής ανάπτυξης, κατά τρόπο που να καθιστά 
δυνατή την πραγματοποίηση συγκρίσεων μεταξύ των ΠΑΑ, καθώς και τη 
συγκέντρωση των δεδομένων. Το ΚΠΠΑ προβλέπει επίσης, για κάθε ΠΑΑ, εκ 
των προτέρων αξιολόγηση, ενδιάμεση αξιολόγηση  το 2010, καθώς και εκ των 
υστέρων αξιολόγηση  το 2015, οι οποίες διενεργούνται από ανεξάρτητους 
αξιολογητές. 1 Απόφαση 
2006/144/ΕΚ του Συμβουλίου, 
της 20ής Φεβρουαρίου 2006, 
σχετικά με κοινοτικές 
στρατηγικές κατευθυντήριες 
γραμμές για την αγροτική 
ανάπτυξη (περίοδος 
προγραμματισμού 2007-2013) 
(ΕΕ L 55 της 25.2.2006, σ. 20).
2 Άρθρο 80 του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1698/2005 
του Συμβουλίου, 
της 20ής Σεπτεμβρίου 2005, 
για τη στήριξη της αγροτικής 
ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό 
Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής 
Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ L 277 
της 21.10.2005, σ. 1).
12
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;11.  Ένας κανονισμός της Επιτροπής3 ορίζει πιο συγκεκριμένες απαιτήσεις και 
απαριθμεί κοινούς δείκτες εκκίνησης, υλοποιήσεων, αποτελεσμάτων και αντι -
κτύπου. Οι ορισμοί των δεικτών, κοινά ερωτήματα αξιολόγησης, καθώς και 
μεθοδολογικές κατευθυντήριες οδηγίες περιέχονται σε ένα μη δεσμευτικό 
«εγχειρίδιο του ΚΠΠΑ» που εξέδωσε η Επιτροπή4.
12.  Τα κράτη μέλη ήταν υπεύθυνα για τον καθορισμό «συγκεκριμένων, επαλη -
θεύσιμων στόχων» στα ΠΑΑ τους, με επιμέρους στόχους για τους κοινούς 
δείκτες. Δεδομένου ότι οι κοινοί δείκτες δεν είναι δυνατόν να αποτυπώσουν 
το σύνολο των επιδράσεων των επιμέρους ΠΑΑ, τα κράτη μέλη όφειλαν να 
αναπτύξουν επίσης έναν περιορισμένο αριθμό πρόσθετων δεικτών. Ακόμη, 
τα κράτη μέλη όφειλαν να αναπτύξουν συστήματα συλλογής δεδομένων 
και να διοργανώσουν αξιολογήσεις. Η  ετήσια έκθεση προόδου καταρτίζεται 
βάσει των πληροφοριών παρακολούθησης και αξιολόγησης, από τις οποίες 
προκύπτει η πρόοδος του προγράμματος προς την κατεύθυνση της επίτευξης 
των τεθέντων στόχων. Οι διαχειριστικές αρχές και οι επιτροπές παρακολού -
θησης των κρατών μελών υποχρεούνται να χρησιμοποιούν τις πληροφορίες 
παρακολούθησης και αξιολόγησης για τη βελτίωση της ποιότητας και της 
υλοποίησης των προγραμμάτων.
13.  Αρμόδια για τον συντονισμό του ΚΠΠΑ είναι η  Επιτροπή. Υπάλληλοι της 
Επιτροπής εξετάζουν τις ετήσιες εκθέσεις προόδου και συγκεντρώνουν τα 
δεδομένα παρακολούθησης. Έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν ως πα -
ρατηρητές στις επιτροπές παρακολούθησης των κρατών μελών και να συνε -
δριάζουν ετησίως με τις διαχειριστικές αρχές, προκειμένου να εξετάζουν τα 
κύρια αποτελέσματα του προηγούμενου έτους ανά ΠΑΑ. Η Επιτροπή αναθέ -
τει με σύμβαση σε αξιολογητές να καταρτίσουν συγκεφαλαιωτικές εκθέσεις 
σχετικά με τις ενδιάμεσες και εκ των υστέρων αξιολογήσεις, τις οποίες και 
δημοσιεύει. Η  Επιτροπή υποχρεούται επίσης να καταρτίζει σειρά εκθέσεων 
που αφορούν την υλοποίηση και τα επιτεύγματα της πολιτικής αγροτικής 
ανάπτυξης (βλέπε σημείο 51).
14.  Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση κοστίζουν. Στα κράτη μέλη, η ΕΕ συγ -
χρηματοδοτεί την «τεχνική βοήθεια», η οποία μπορεί να περιλαμβάνει τις 
δαπάνες που προκύπτουν στο πλαίσιο της συγκέντρωσης και της επεξεργα -
σίας δεδομένων παρακολούθησης (προσωπικό, μηχανογραφικά συστήματα 
κ.λπ.), καθώς και τις δαπάνες για την κατάρτιση μελετών και την πραγματο -
ποίηση αξιολογήσεων. Κατά την περίοδο 2007-2013 διατέθηκε για τεχνική 
βοήθεια ποσό ελαφρώς μικρότερο του 2 % των προϋπολογισμών των ΠΑΑ 
(1,9 δισεκατομμύρια ευρώ), το οποίο κάλυψε το κόστος και άλλων τεχνικών 
δραστηριοτήτων, όπως ο έλεγχος της ορθότητας των δαπανών. Μεταξύ των 
πρόσθετων δαπανών που βαρύνουν άμεσα την Επιτροπή συγκαταλέγονται 
οι συγκεφαλαιωτικές εκθέσεις των εκ των υστέρων και των ενδιάμεσων αξι -
ολογήσεων των ΠΑΑ που καταρτίζουν τα κράτη μέλη, καθώς και οι δαπά -
νες λειτουργίας του γραφείου υποστήριξης για την αξιολόγηση (Evaluation 
Helpdesk) και της επιτροπής εμπειρογνωμόνων για την αξιολόγηση5. 3 Κανονισμός (ΕΚ) 
αριθ. 1974/2006 
της Επιτροπής, της 
15ης Δεκεμβρίου 2006, για 
τη θέσπιση λεπτομερών 
κανόνων εφαρμογής 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1698/2005 του 
Συμβουλίου για τη στήριξη 
της αγροτικής ανάπτυξης 
από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό 
Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης 
(ΕΓΤΑΑ). Το παράρτημα VIII 
περιλαμβάνει την πλήρη 
κατάσταση των κοινών 
δεικτών (ΕΕ L 368 της 
23.12.2006, σ. 15).
4 Handbook on Common 
Monitoring and Evaluation 
Framework. Guidance 
document , (Εγχειρίδιο 
για το κοινό πλαίσιο 
παρακολούθησης και 
αξιολόγησης. Έγγραφο 
καθοδήγησης), Γενική 
Διεύθυνση Γεωργίας και 
Αγροτικής Ανάπτυξης, 
Σεπτέμβριος 2006.
5 Η εμβέλεια του ελέγχου 
αυτού δεν περιελάμβανε 
αξιολόγηση των δαπανών 
τεχνικής βοήθειας.
13
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;
15.  Το Συνέδριο εξέτασε εάν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη μπορούν να κατα -
δείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατέθηκαν για την πολιτική αγροτικής 
ανάπτυξης δαπανήθηκαν ορθά. Οι ελεγκτικές εργασίες διαρθρώθηκαν γύρω 
από τα εξής τρία επιμέρους ερωτήματα:
α) Υπάρχουν σαφείς δηλώσεις όσον αφορά τις επιδιώξεις των δαπανών 
αγροτικής ανάπτυξης; 
β) Δημοσιεύθηκαν αξιόπιστες πληροφορίες από τις οποίες να προκύπτει 
τι έχει επιτευχθεί με τις δαπάνες και κατά πόσο αποδοτικό τρόπο;
γ) Χρησιμοποιήθηκαν οι πληροφορίες παρακολούθησης και αξιολόγησης 
για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των 
δαπανών;
16.  Ο έλεγχος αφορά πρωταρχικά τον καθορισμό στόχων και επιμέρους στόχων 
των δεικτών για τα ΠΑΑ της περιόδου 2007-2013, καθώς και την παραγωγή 
στη συνέχεια πληροφοριών παρακολούθησης και αξιολόγησης, την κατάρτι -
ση εκθέσεων και τη χρήση τους. Ο έλεγχος επικεντρώθηκε στα μέτρα αγρο -
τικής ανάπτυξης που έλεγξε το Συνέδριο από το 2010. Από κοινού, τα μέτρα 
αυτά αντιστοιχούν σε ποσοστό 53 % των συνολικών δαπανών που προγραμ -
ματίστηκαν για την περίοδο 2007-2013 στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης. 
Στον πίνακα 2  παρουσιάζονται εν συντομία τα μέτρα που έλεγξε το Συνέδριο 
από το 2010, καθώς και οι συναφείς στόχοι και δείκτες αποτελεσμάτων.ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ 
ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟ Ύ ΕΛΕΓΧΟ Ύ
14
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;ΠΙΝ ΆΚΆΣ 2
ΕΠΙΛΕΓΕΝΤ Ά ΜΕ ΤΡΆ ΤΩΝ ΠΆΆ  ΚΆΙ ΣΎΝ ΆΦΕΙΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆΤΩΝ 
Στόχοι του άξονα Επιλεγέντα μέτρα Περιγραφή των μέτρων Κοινοί δείτκες αποτελεσμάτων
Άξονας 1: βελτίωση της 
ανταγωνιστικότητας της 
γεωργίας και της δασοκο -
μίας με την υποστήριξη 
της αναδιάρθρωσης, 
της ανάπτυξης και της 
καινοτομίαςΕκσυγχρονισμός γεωργι -
κών εκμεταλλεύσεων
Άρθρο 20, β), i) 
του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ.  1698/2005Επιχορηγήσεις για επενδύσεις σε μηχανήματα 
και εξοπλισμό γεωργικών εκμεταλλεύσεων, 
όπως γεωργικοί ελκυστήρες, συλλεκτικές 
μηχανές, αγροτικά οικήματα, εγκαταστά -
σεις αποθήκευσης κοπριάς, εγκαταστάσεις 
άρδευσης κ.λπ.-  Αριθμός των εκμεταλλεύσεων που 
εισάγουν νέα προϊόντα και/ή τεχνικές 
-  Αύξηση της ακαθάριστης προστιθέ -
μενης αξίας στις εκμεταλλεύσεις που 
έτυχαν στήριξης 
Αύξηση της αξίας των 
γεωργικών και δασικών 
προϊόντων
Άρθρο 20, β), iii) 
του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ.  1698/2005Επιχορηγήσεις για επενδύσεις σε εξοπλισμό 
για την επεξεργασία τροφίμων, όπως για την 
παραγωγή ελαιολάδου και γαλακτοκομικών 
προϊόντων, τη συσκευασία φρούτων και 
λαχανικών, την επεξεργασία κρεάτων κ.λπ.-  Αριθμός των εκμεταλλεύσεων που 
εισάγουν νέα προϊόντα και/ή τεχνικές 
-  Αύξηση της ακαθάριστης προστιθέ -
μενης αξίας στις εκμεταλλεύσεις που 
έτυχαν στήριξης
Άξονας 2: βελτίωση του 
περιβάλλοντος και της 
υπαίθρου με την υπο -
στήριξη της διαχείρισης 
των γαιώνΓεωργοπεριβαλλοντικές 
ενισχύσεις
Άρθρο 36, α), iv) 
του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ.  1698/2005Ενισχύσεις προς γεωργούς ή άλλους διαχει -
ριστές γαιών που αναλαμβάνουν εθελοντικά 
γεωργοπεριβαλλοντικές δεσμεύσεις για διά -
στημα 5 έως 7 ετών. Οι ενισχύσεις ανά εκτάριο 
ή ανά μονάδα ζωικού κεφαλαίου καλύπτουν 
τις πρόσθετες δαπάνες ή τα διαφυγόντα 
εισοδήματα λόγω των συγκεκριμένων δεσμεύ -
σεων (π.χ. βιολογική γεωργία, προστασία των 
υδάτινων πηγών, ενθάρρυνση της παρουσίας 
άγριων ζώων κ.λπ.). Εκτάσεις υπό επιτυχή διαχείριση γαιών 
η οποία συμβάλλει:
•  στη βελτίωση της βιοποικιλότητας,
•  στη βελτίωση της ποιότητας των 
υδάτων, 
•  στον μετριασμό των συνεπειών της 
κλιματικής αλλαγής, 
•  στη βελτίωση της ποιότητας του 
εδάφους, 
•  στην αποτροπή της περιθωριοποίησης 
και της εγκατάλειψης της γης.
Άξονας 3: βελτίωση της 
ποιότητας διαβίωσης στις 
αγροτικές περιοχές και 
ενθάρρυνση της διαφορο -
ποίησης της οικονομικής 
δραστηριότηταςΔιαφοροποίηση 
προς μη γεωργικές 
δραστηριότητες
Άρθρο 52, α), i) 
του κανονισμού
(ΕΚ) αριθ.  1698/2005Επιχορηγήσεις για επενδύσεις από μέλη 
αγροτικών νοικοκυριών που διαφοροποιού -
νται προς μη γεωργικές δραστηριότητες, όπως 
καταστήματα γεωργικών εκμεταλλεύσεων, 
αγροτουριστικές ή άλλες επιχειρηματικές 
δραστηριότητες.-  Αύξηση μη γεωργικής ακαθάριστης 
προστιθέμενης αξίας στις στηριζόμε -
νες επιχειρήσεις
-  Ακαθάριστος αριθμός νέων θέσεων 
εργασίας (διάκριση ανάλογα με το 
αν οι θέσεις είναι εντός ή εκτός της 
εκμετάλλευσης, το φύλο και την 
ηλικιακή κατηγορία)
Στήριξη της δημιουρ -
γίας και ανάπτυξης 
επιχειρήσεων
Άρθρο 52, α), ii) 
του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ.  1698/2005Επιχορηγήσεις για επενδύσεις από αγροτικές 
πολύ μικρές επιχειρήσεις (με λιγότερους από 
10 εργαζόμενους και με κύκλο εργασιών κάτω 
των 2 εκατομμυρίων ευρώ) ή για πρόσωπα 
που πρόκειται να ιδρύσουν νέες πολύ μικρές 
επιχειρήσεις.-  Ακαθάριστος αριθμός νέων θέσεων 
εργασίας (διάκριση ανάλογα με το 
αν οι θέσεις είναι εντός ή εκτός της 
εκμετάλλευσης, το φύλο και την 
ηλικιακή κατηγορία)
-  Αύξηση μη γεωργικής ακαθάριστης 
προστιθέμενης αξίας στις στηριζόμε -
νες επιχειρήσεις
Ενθάρρυνση τουριστικών 
δραστηριοτήτων
Άρθρο 52, α), iii) 
του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ.  1698/2005Επιχορηγήσεις για επενδύσεις σε τουριστικά 
καταλύματα και υπηρεσίες, σε τουριστικές 
υποδομές μικρής κλίμακας (όπως διαδρομές 
πεζοπορίες και σηματοδότηση τουριστικών 
αξιοθέατων) και στην προώθηση του αγροτι -
κού τουρισμού.-  Πρόσθετος αριθμός τουριστικών 
επισκέψεων (διάκριση ανάλογα με τον 
αριθμό των διανυκτερεύσεων και τον 
αριθμό των ημερήσιων επισκεπτών)
-  Ακαθάριστος αριθμός νέων θέσεων 
εργασίας (διάκριση ανάλογα με το 
αν οι θέσεις είναι εντός ή εκτός της 
εκμετάλλευσης, το φύλο και την 
ηλικιακή κατηγορία)
Άξονας 4 — Leader: 
εφαρμογή στρατηγικών 
τοπικής ανάπτυξης, με 
σκοπό την επίτευξη των 
στόχων ενός ή περισ -
σοτέρων από τους τρεις 
άλλους άξονες Άρθρο 63, α) 
του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ.  1698/2005Στήριξη προς αγροτικές κοινότητες για την 
εφαρμογή ολοκληρωμένων και καινοτόμων 
στρατηγικών που συντελούν στη μακροπρό -
θεσμη βιώσιμη ανάπτυξη τοπικών περιοχών. 
Το Leader ακολουθεί μια προσέγγιση εκ των 
κάτω προς τα άνω, παρέχοντας εξουσίες 
λήψης αποφάσεων σε τοπικές ομάδες δράσης 
όσον αφορά την ανάπτυξη και την εφαρμογή 
στρατηγικών τοπικής ανάπτυξης.-  Ακαθάριστος αριθμός νέων θέσεων 
εργασίας (διάκριση ανάλογα με το 
αν οι θέσεις είναι εντός ή εκτός της 
εκμετάλλευσης, το φύλο και την 
ηλικιακή κατηγορία) 
-  Αριθμός συμμετεχόντων που ολο -
κλήρωσαν επιτυχώς δραστηριότητα 
επιμόρφωσης
15
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;17.  Οι εργασίες στο πλαίσιο του ελέγχου αυτού, οι οποίες διενεργήθηκαν κατά 
το διάστημα Ιανουαρίου-Απριλίου 2013, επικεντρώθηκαν σε 12 από τα ΠΑΑ 
που είχαν υποβληθεί παλαιότερα σε έλεγχο από το Συνέδριο6. Από κοινού, 
τα εν λόγω ΠΑΑ αντιστοιχούν σε ποσοστό λίγο υψηλότερο από το 50 % των 
συνολικών δαπανών που προγραμματίστηκαν για την περίοδο 2007-2013 
στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης. Στο γράφημα  παρουσιάζονται τα ΠΑΑ 
που κάλυψε ο έλεγχος αυτός, καθώς και το μερίδιό τους επί του συνολικού 
προϋπολογισμού που διατέθηκε για την αγροτική ανάπτυξη κατά την περίοδο 
προγραμματισμού 2007-2013. 
18.  Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και η Επιτροπή διαβίβασαν πληροφορίες σχε -
τικά με τις ενέργειες που έγιναν σε συνέχεια των προηγούμενων ελέγχων του 
Συνεδρίου. Επιπλέον, το Συνέδριο εξέτασε τις πλέον πρόσφατες πληροφορίες 
παρακολούθησης και αξιολόγησης όσον αφορά τα επιλεγέντα μέτρα. Στην 
πλειονότητα των περιπτώσεων, επρόκειτο για την ετήσια έκθεση προόδου 
για το 2011, που οριστικοποιήθηκε κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2012. Το 
Συνέδριο εξέτασε τη διαχείριση του ΚΠΠΑ από την Επιτροπή, τις εκθέσεις 
της σχετικά με την υλοποίηση και τα επιτεύγματα της πολιτικής, τις δραστη -
ριότητες εποπτείας της σε σχέση με τα επιλεγέντα μέτρα και τα επιλεγέντα 
ΠΑΑ, καθώς και τη χρήση πληροφοριών παρακολούθησης και αξιολόγησης 
κατά την έγκριση τροποποιήσεων των ΠΑΑ. 6 Το Συνέδριο απέκλεισε 
από το πεδίο του ελέγχου 
αυτού άλλα ΠΑΑ, στις 
περιπτώσεις που είχε ελέγξει 
ένα μόλις μέτρο του ΠΑΑ 
(Ιρλανδία, Ελλάδα, Λιθουανία 
και Πορτογαλία) ή στις 
περιπτώσεις που το Συνέδριο 
είχε ελέγξει περισσότερα ΠΑΑ 
στο ίδιο κράτος μέλος.
ΓΡΆΦΗΜΆ
ΕΠΙΛΕΓΕΝΤ Ά ΠΆΆ : ΤΆ ΔΙΆ ΤΕΘΕΝΤ Ά ΚΟΝΔΎΛΙΆ  ΩΣ ΠΟΣΟΣΤ Ο 
ΤΟΎ Σ ΎΝΟΛΟΎ (2007-2013) 
Τσεχική ∆η/uni03BCοκρατία
Ρου/uni03BCανίαΆλλα προγρά/uni03BC/uni03BCατα
αγροτική/uni03C2 ανάπτυξη/uni03C2
(που δεν επελέγησαν)Γερ/uni03BCανία -
Βάδη-Βυρτε/uni03BCβέργη Ισπανία - Ανδαλουσία
Μητροπολιτική
Γαλλία
Ιταλία  - Κα/uni03BCπανία
Λουξε/uni03BCβούργο
Ουγγαρία
Αυστρία 
Πολωνία
Σουηδία
Ηνω/uni03BCένο Βασίλειο - Αγγλία
Πηγή:  Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.
16
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;7 Μέρος I, τίτλος II, 
κεφάλαιο 7, του κανονισμού 
(ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 
του Συμβουλίου, της 
25ης Ιουνίου 2002, για τη 
θέσπιση του δημοσιονομικού 
κανονισμού που εφαρμόζεται 
στο γενικό προϋπολογισμό 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
(ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1).ΎΠΆΡΧΟ ΎΝ ΣΆ ΦΕΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ Ο ΣΟΝ Ά ΦΟΡΆ 
ΤΙΣ  ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ ΤΩΝ Δ ΆΠΆΝΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΆ  
ΤΗΣ  ΆΓΡΟΤΙΚΗΣ ΆΝΆΠΤ ΎΞΗΣ;
19.  Οι στόχοι δηλώνουν τι επιδιώκουν να επιτύχουν η πολιτική και τα προγράμ -
ματα, και καθιστούν δυνατή τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη διάθεση του 
προϋπολογισμού και τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των μέτρων διατηρώ -
ντας την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ των επιδιωκόμενων αποτελεσμάτων 
και των δαπανών. Οι στόχοι αποτελούν επίσης ένα σημείο αναφοράς ως προς 
το οποίο μπορούν να συγκριθούν τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται. Με 
τον τρόπο αυτό καθίσταται δυνατό να εντοπίζονται επιδόσεις κατώτερες 
των προσδοκώμενων, να λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα και να βελτιώνε -
ται η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα. Εν συνεχεία, αποτελούν τη 
βάση για την αξιολόγηση των επιδόσεων για τους σκοπούς της λογοδοσί -
ας, ήτοι προκειμένου οι υπεύθυνοι για τη διαχείριση των κονδυλίων της 
ΕΕ να λογοδοτούν για την αποτελεσματική και αποδοτική χρησιμοποίηση 
του προϋπολογισμού της ΕΕ. Για τους σκοπούς αυτούς, οι στόχοι πρέπει να 
είναι SMART (ήτοι συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, εφικτοί, συναφείς και χρονικά 
προσδιορισμένοι — Specific, Measurable, Achievable, Relevant and Timed), 
όπως ορίζεται στον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ7.
20.  Ειδικότερα, οι στόχοι πρέπει να περιγράφουν μια μελλοντική κατάσταση, 
ήτοι την αλλαγή ή το αποτέλεσμα που επιδιώκει να επιτύχει η πολιτική ή το 
πρόγραμμα. Πρέπει να διατυπώνονται κατά τρόπο που να καθιστά δυνατή 
την επιβεβαίωση της επίτευξής τους. Πρέπει επίσης να προσδιορίζονται πο -
σοτικώς ή να συνοδεύονται από συναφείς δείκτες με επιμέρους στόχους, 
παρέχοντας τη βάση για τη διασφάλιση, αφενός, της βέλτιστης χρήσης των 
πόρων στο πλαίσιο των προγραμμάτων και, αφετέρου, της διαχείρισης των 
μέτρων (επιλογή πράξεων για χρηματοδότηση) κατά τρόπο ώστε οι στόχοι 
να επιτυγχάνονται αποδοτικά.  
21.  Το Συνέδριο, στο σύνολο των ελέγχων επιδόσεων που διενήργησε στον τομέα 
της αγροτικής ανάπτυξης, αξιολόγησε κατά πόσον οι στόχοι που τίθενται στη 
νομοθεσία και στα ΠΑΑ είναι συγκεκριμένοι και μετρήσιμοι. Το Συνέδριο 
εξέτασε τις απαντήσεις της Επιτροπής και των κρατών μελών στις παλαιότε -
ρες διαπιστώσεις, καθώς και τις τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν εν 
συνεχεία στα 12 ΠΑΑ που επελέγησαν. 
Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ  ΆΓΡΟΤΙΚΗΣ ΆΝΆΠΤ ΎΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ ΔΕΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΕΙ 
ΠΟΣΟΤΙΚΆ ΤΟ ΎΣ ΣΤ ΟΧΟΎΣ, ΟΎΤΕ ΘΕ ΤΕΙ ΕΠΙΜΕΡΟ ΎΣ ΣΤ ΟΧΟΎΣ: Ά Ύ ΤΟ 
ΠΡΕΠΕΙ Ν Ά ΓΙΝΕΤ ΆΙ ΣΤ Ά ΠΆΆ  ΆΠΟ  ΤΆ ΚΡΆΤΗ ΜΕΛΗ …
22.  Οι προτεραιότητες της ΕΕ για την αγροτική ανάπτυξη ορίζονται στις κοινοτι -
κές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές και ο  κανονισμός για την αγροτική 
ανάπτυξη προβλέπει τρία σύνολα στόχων της πολιτικής (βλέπε σημεία 7 έως 
8). Στον κανονισμό περιγράφεται μια σειρά μέτρων που μπορούν να εφαρμό -
σουν τα κράτη μέλη προκειμένου να επιτύχουν τους εν λόγω στόχους, χωρίς 
ωστόσο να προβλέπονται πιο συγκεκριμένοι στόχοι ανά μέτρο.ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
17
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;
23.  Οι στόχοι για την αγροτική ανάπτυξη δεν προσδιορίζονται ποσοτικώς σε 
επίπεδο ΕΕ. Οι στόχοι αναφέρονται σε βελτίωση  της ανταγωνιστικότητας και 
σε ενθάρρυνση  της διαφοροποίησης. Δεν ορίζεται πόση βελτίωση ή πόση 
διαφοροποίηση επιδιώκει να επιτύχει η ΕΕ με τον προϋπολογισμό της8. 
24.  Η νομοθεσία προβλέπει ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να θέτουν στα ΠΑΑ 
τους «συγκεκριμένους, επαληθεύσιμους στόχους και δείκτες» «που καθιστούν 
δυνατή τη μέτρηση της προόδου, της αποδοτικότητας και της αποτελεσμα -
τικότητας του προγράμματος». Πριν εγκρίνει τα ΠΑΑ, η Επιτροπή οφείλει να 
διασφαλίζει ότι είναι συνεπή προς τις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες 
γραμμές (τις προτεραιότητες της ΕΕ) και τον κανονισμό.
25.  Στην επίτευξη κάθε στόχου της ΕΕ συμβάλλουν περισσότερα μέτρα. Ειδι -
κότερα, 16 διαφορετικά μέτρα αποσκοπούν στην επίτευξη του στόχου του 
Άξονα 1, που είναι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας και της 
δασοκομίας. Κάθε μέτρο μπορεί επίσης να συμβάλλει στην επίτευξη περισ -
σότερων στόχων. Λόγου χάριν, ο εξοπλισμός που χρηματοδοτείται στο πλαί -
σιο του μέτρου «εκσυγχρονισμός γεωργικών εκμεταλλεύσεων» (Άξονας 1) 
μπορεί να μειώνει παράλληλα τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της γεωργίας 
(στόχος του Άξονα 2). Επομένως, απαιτείται ένα σαφές σχέδιο όσον αφορά 
τα αποτελέσματα που επιδιώκει να επιτύχει κάθε μέτρο, προκειμένου τα 
ΠΑΑ να αποτελούν εξ αρχής μια εύλογη βάση για τη διάθεση των πόρων, 
για τη διαχείρισή του κατά τρόπο που να διασφαλίζει ότι επιτυγχάνονται τα 
επιδιωκόμενα αποτελέσματα και, τέλος, για την κατάρτιση εκθέσεων σχετικά 
με την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητά του. 
… ΩΣΤ ΟΣΟ, ΣΤ Ά ΠΆΆ  ΔΕΝ ΤΕΘΗΚ ΆΝ ΕΠΆΡΚ ΩΣ ΣΎΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ 
ΣΤΟΧΟΙ ΜΕ ΕΠΙΜΕΡΟ ΎΣ ΣΤ ΟΧΟΎΣ ΓΙΆ  ΤΆ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΆ
26.  Όπως προαναφέρθηκε, ο κανονισμός της ΕΕ προβλέπει ότι τα κράτη μέλη 
οφείλουν να θέτουν συγκεκριμένους στόχους, σύμφωνα με τις διαφορετικές 
ανάγκες τους που ορίστηκαν κατά το στάδιο του προγραμματισμού. Ωστόσο, 
με λίγες εξαιρέσεις, οι στόχοι των ΠΑΑ διατυπώνονται κατά τρόπο γενικό και 
αόριστο ( να στηρίξει, να βελτιώσει, να συμβάλλει, να προωθήσει κ.λπ .). Περι -
γράφουν, επομένως, τι αποσκοπούν να κάνουν  τα προγράμματα, αλλά δεν 
διευκρινίζουν ποια είναι η μελλοντική κατάσταση που προτίθενται να επιτύ ‑
χουν . Όταν οι στόχοι είναι τόσο αόριστοι, δεν είναι δυνατό να εξακριβωθεί 
εάν επιτεύχθηκαν σε ικανοποιητικό βαθμό.
27.  Όπως διαπίστωσε το Συνέδριο στο πλαίσιο των προηγούμενων ελέγχων του 
(βλέπε πίνακα 1 ), αυτή η έλλειψη συγκεκριμένων στόχων στα ΠΑΑ όχι μόνον -
δυσχεραίνει την παρακολούθηση και την αξιολόγηση, αλλά επίσης συμβάλλει 
στην ανεπαρκή εστίαση των κρατών μελών στις πτυχές της αποτελεσματικό -
τητας και της αποδοτικότητας κατά την υλοποίηση των μέτρων.8 Το ίδιο ισχύει για τις 
προτάσεις της Επιτροπής 
σχετικά με τους κανονισμούς 
για την περίοδο 2014-2020. 
Το Συνέδριο, στη γνώμη 
του αριθ. 1/2012 σχετικά 
με ορισμένες προτάσεις 
κανονισμών που αφορούν 
την κοινή γεωργική πολιτική 
για την περίοδο 2014-2020, 
διαπίστωσε ότι οι προτάσεις 
παρουσίαζαν «ένα σύνολο 
ανόμοιων και ευρείας κλίμακας 
στόχων  … Δεν είναι σαφές … 
τι επιδιώκεται να επιτευχθεί 
με τους στόχους αυτούς σε 
επίπεδο ΕΕ. Το Συνέδριο θεωρεί 
ότι η πολιτική για την αγροτική 
ανάπτυξη θα επωφελούνταν 
από ένα απλούστερο και 
ακριβέστερο σύνολο στόχων, 
συμπεριλαμβανομένων 
σαφών επιμέρους στόχων 
(αναμενόμενα αποτελέσματα 
και αντίκτυπος καθώς και 
δείκτες). Με τον τρόπο αυτό, 
η πολιτική θα επικεντρωνόταν 
στην επίτευξη αποτελεσμάτων 
που αφορούν βασικές 
προτεραιότητες της ΕΕ».
18
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;28.  Οι επιμέρους στόχοι για τους κοινούς δείκτες αποτελεσμάτων και αντικτύ -
που που προβλέπει το ΚΠΠΑ θα έπρεπε να προσδιορίζουν ποσοτικώς και 
να αποσαφηνίζουν σε ορισμένο βαθμό τους στόχους των ΠΑΑ των κρατών 
μελών. Ωστόσο, όπως καταδεικνύεται στα σημεία που ακολουθούν:
•	 δεν ορίστηκαν σε όλα τα ΠΑΑ επιμέρους στόχοι για τους δείκτες,
•	 οι επιμέρους στόχοι που ορίστηκαν ήταν μάλλον εκτιμήσεις των 
προσδοκώμενων αποτελεσμάτων παρά ποσοτικώς προσδιορισμένοι 
στόχοι,
•	 οι δείκτες (και, επομένως, οι επιμέρους στόχοι) δεν ήταν σε όλες τις 
περιπτώσεις συναφείς με τους στόχους των ΠΑΑ. 
29.  Η Ρουμανία ήταν το μόνο από τα 12 κράτη μέλη που έθεσε επιμέρους στό -
χους στο αρχικό ΠΑΑ για το σύνολο των δεικτών αποτελεσμάτων για τα επι -
λεγέντα μέτρα, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΚΠΠΑ. Η Επιτροπή ενέκρινε 
τα άλλα ΠΑΑ, παρά την απουσία επιμέρους στόχων. Λόγου χάριν, το αρχικό 
ΠΑΑ για την Αυστρία δεν προέβλεπε επιμέρους στόχους για τους δείκτες 
υλοποιήσεων και αποτελεσμάτων όσον αφορά το γεωργοπεριβαλλοντικό 
μέτρο, μολονότι αυτό αντιστοιχούσε στο 45 % του συνόλου των προγραμ -
ματισθεισών δαπανών. 
30.  Τα κράτη μέλη υπολόγισαν τους επιμέρους στόχους αποτελεσμάτων που 
απαιτούνταν για το ΚΠΠΑ εκτιμώντας τι προσδοκούσαν να επιτύχει το μέτρο 
με τον διαθέσιμο προϋπολογισμό. Μια λογικότερη προσέγγιση θα ήταν να 
προσδιοριστούν αρχικά τα αποτελέσματα που απαιτούνται για την αντιμετώ -
πιση μιας ανάγκης ή την επίτευξη ενός στόχου και, στη συνέχεια, να σχεδια -
στεί το μέτρο και να προσδιοριστεί ο βαθμός στον οποίο μπορεί να αντιμε -
τωπιστεί η ανάγκη ή να επιτευχθεί ο στόχος με τη διαθέσιμη χρηματοδότηση.
31.  Ορισμένοι από τους επιμέρους στόχους των ΠΑΑ φαντάζουν ως υπεραισιό -
δοξες εκτιμήσεις των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων, όπως ο επιμέρους 
στόχος που περιέχεται στο ΠΑΑ της Ρουμανίας, και αφορά την επίτευξη 
7,65 εκατομμυρίων πρόσθετων επισκέψεων τουριστών μέσω των μικρής 
κλίμακας επενδύσεων σε τουριστικές δραστηριότητες. Ο αριθμός αυτός 
ήταν δεκαπλάσιος του αντίστοιχου αριθμού σε οποιοδήποτε άλλο από τα 
ΠΑΑ που εξετάστηκαν. Μετέπειτα, ο εν λόγω επιμέρους στόχος περιορίστηκε 
κατά 5 εκατομμύρια επισκέψεις.
19
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;32.  Οι κοινοί δείκτες αποτελεσμάτων δεν είναι πάντοτε συναφείς με τους στό -
χους των ΠΑΑ των κρατών μελών, με αποτέλεσμα να μην προσδιορίζουν 
ποσοτικώς τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα των προγραμμάτων. Λόγου χάριν, 
στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, ο δείκτης «αριθμός εκμεταλλεύσεων που εισήγαγαν 
νέα προϊόντα ή νέες τεχνικές» έχει περιορισμένη συνάφεια με τους στόχους 
του ΠΑΑ, καθώς αφορά μόλις επτά από τις 3 000 εκμεταλλεύσεις που στη -
ρίχθηκαν στο πλαίσιο του μέτρου για τον εκσυγχρονισμό των γεωργικών 
εκμεταλλεύσεων. Στην περίπτωση αυτή, στο ΠΑΑ ορίστηκαν πρόσθετοι δεί -
κτες με επιμέρους στόχους για το μέτρο, οι οποίοι ήταν  συναφείς προς τους 
στόχους του, όπως ο επιμέρους στόχος σχετικά με τον αριθμό των γεωργικών 
εκμεταλλεύσεων που εισήγαγαν χοιροστάσια με βελτιωμένες συνθήκες δια -
βίωσης. Ωστόσο, σε πολλά ΠΑΑ οι πρόσθετοι δείκτες δεν χρησιμοποιήθηκαν 
με τον τρόπο αυτό, γεγονός που καταδεικνύεται στην περίπτωση του ΠΑΑ 
της Τσεχικής Δημοκρατίας, στο οποίο ο δείκτης «νέα προϊόντα ή τεχνικές» 
δεν κρίνεται συναφής για τα μέτρα «εκσυγχρονισμός γεωργικών εκμεταλλεύ -
σεων» και «αύξηση της αξίας των γεωργικών προϊόντων». Για τα μέτρα αυτά 
δεν προβλέφθηκαν άλλοι δείκτες.
33.  Οι αδυναμίες στους επιμέρους στόχους των δεικτών, σε συνδυασμό με την 
απουσία συγκεκριμένων στόχων που περιγράφεται ανωτέρω, έχουν ως συνέ -
πεια να μην περιγράφεται με σαφήνεια στα ΠΑΑ τι επιδιώκεται να επιτευχθεί. 
34.  Με κοινούς επιμέρους στόχους δεικτών για τις υλοποιήσεις και τα αποτελέ -
σματα, η Επιτροπή θα ήταν σε θέση να συγκρίνει την προγραμματιζόμενη 
αποδοτικότητα των διαφόρων ΠΑΑ (βλέπε σημείο 61 για περισσότερες πλη -
ροφορίες σχετικά με το ζήτημα αυτό) και να συγκεντρώνει τους επιμέρους 
δείκτες σε επίπεδο ΕΕ, προκειμένου να παρουσιάζει τα επιδιωκόμενα απο -
τελέσματα της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης. Ωστόσο, ορισμένα κράτη 
μέλη παρουσίαζαν τους επιμέρους στόχους με διαφορετικό τρόπο, λόγου 
χάριν ως «αύξηση κατά X %» ή με διαφορετικό ορισμό σε σύγκριση με αυ -
τόν που περιέχεται στις κατευθυντήριες οδηγίες για το ΚΠΠΑ, γεγονός που 
παρεμποδίζει τη σύγκριση ή της συγκέντρωσή τους. Εξάλλου, όταν από τα 
ΠΑΑ απουσιάζουν επιμέρους στόχοι ή οι στόχοι αυτοί δεν είναι ευλογοφανείς 
ή συγκρίσιμοι, περιορίζεται η αξία των ενοποιημένων επιμέρους στόχων 
σε επίπεδο ΕΕ. Στο παράρτημα  παρουσιάζονται οι επιμέρους στόχοι που 
απουσίαζαν ή οι οποίοι δεν ανταποκρίνονταν στις απαιτήσεις του ΚΠΠΑ.
20
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;9 Άρθρο 13 του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1698/2005.ΔΗΜΟΣΙΕΎΤΗΚ ΆΝ ΆΞΙΟΠΙΣΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 
ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ Τ Ά ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΆ, ΆΠΟ  ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ 
ΝΆ ΠΡΟΚΎΠΤΕΙ ΤΙ ΕΠΙΤΕΎΧΘΗΚΕ ΜΕ ΤΙΣ Δ ΆΠΆΝΕΣ 
ΚΆΙ ΜΕ ΠΟ ΣΟ ΆΠΟΔΟΤΙΚ Ο ΤΡΟΠΟ;
35.  Οι βασικότερες πληροφορίες παρακολούθησης και αξιολόγησης για την κα -
τάδειξη της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας είναι εκείνες που 
σχετίζονται με τα αποτελέσματα, καθώς παρουσιάζουν τις άμεσες επιδράσεις 
των δαπανών. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να είναι ακριβείς, συνεκτικές  —
προκειμένου να καθιστούν δυνατή τη συγκέντρωσή τους— και να παρου -
σιάζουν τις επιδράσεις των δαπανών σε σχέση με τους στόχους της ΕΕ και 
των ΠΑΑ. Οι πληροφορίες πρέπει να κοινοποιούνται στις αρμόδιες για τον 
προϋπολογισμό αρχές και τους πολίτες κατά τρόπο ώστε να αποδεικνύεται 
η επιτυχία ή μη των μέτρων και να εξασφαλίζεται η λογοδοσία σχετικά με 
την αποτελεσματική και αποδοτική χρήση του προϋπολογισμού της ΕΕ.
36.  Το Συνέδριο εξέτασε την ποιότητα των πληροφοριών παρακολούθησης και 
αξιολόγησης στο πλαίσιο όλων των ελέγχων που διενήργησε πρόσφατα στον 
τομέα της αγροτικής ανάπτυξης. Όπου κρίθηκε σκόπιμο, οι διαπιστώσεις 
επικαιροποιήθηκαν για τα 12 ΠΑΑ που επελέγησαν. Το Συνέδριο εξέτασε τις 
ετήσιες εκθέσεις προόδου των κρατών μελών και τις «συνοπτικές εκθέσεις»9, 
καθώς και τις εργασίες της Επιτροπής για τον έλεγχο της ποιότητας των πλη -
ροφοριών που διαβιβάστηκαν. Το Συνέδριο εξέτασε επίσης τις εκθέσεις που 
δημοσίευσε η Επιτροπή (βλέπε σημείο 51).
ΤΆ ΔΕΔΟΜΕΝ Ά ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ ΔΕΙΚΤ ΩΝ ΠΆΡ ΆΚΟΛΟΎΘΗΣΗΣ 
ΓΙΆ ΤΆ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΆ ΔΕΝ ΕΙΝ ΆΙ ΕΠΆΡΚ ΩΣ ΆΞΙΟΠΙΣΤ Ά
37.  Το ΚΠΠΑ είναι ένα πολύτιμο σύνολο εργαλείων, το οποίο είναι αναγκαίο 
για την παραγωγή συνεκτικών και συγκρίσιμων πληροφοριών σε επίπεδο 
ΕΕ. Ωστόσο, σύντομα κατέστη σαφές ότι το ΚΠΠΑ —το οποίο θεσπίστηκε 
μόλις το 2007— δεν είχε προετοιμαστεί επαρκώς. Τα κράτη μέλη δεν είχαν 
σχεδιάσει στο σύνολό τους εκ των προτέρων συστήματα συλλογής δεδομέ -
νων για τους κοινούς δείκτες. Πολλά εξ αυτών ανέπτυξαν ad hoc συστήματα, 
τα οποία λειτουργούσαν παράλληλα με τα διοικητικά συστήματά τους (τα 
συστήματα για την αξιολόγηση, την έγκριση και τον έλεγχο αιτήσεων ενίσχυ -
σης και για την πραγματοποίηση των σχετικών πληρωμών), με αποτέλεσμα 
πρόσθετο φόρτο εργασίας τόσο για τις εθνικές και τις περιφερειακές αρχές 
όσο και για τους δικαιούχους. Ακόμη, η κατάσταση αυτή είχε ως αποτέλεσμα 
να συγκεντρώνονται χωριστά οι πληροφορίες παρακολούθησης, γεγονός που 
μπορεί να υπονομεύσει την ακεραιότητα των δεδομένων. 
21
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;38.  Μια διαδεδομένη πρακτική των κρατών μελών ήταν η  λήψη δεδομένων σχε -
τικά με τα αποτελέσματα από τις προβλέψεις προσδοκώμενων αποτελεσμά -
των των δικαιούχων, που αποτελούσαν τμήμα των αιτήσεων ενίσχυσης ή, σε 
ορισμένες περιπτώσεις, των αιτήσεων πληρωμής. Στην Αγγλία και τη Σουηδία, 
οι αρχές έλεγχαν την ευλογοφάνεια των δεδομένων αυτών και, όταν ήταν 
αναγκαίο, τα προσάρμοζαν. Η πρακτική αυτή τους παρείχε τη δυνατότητα να 
αξιολογούν την αιτιώδη σχέση, ήτοι ότι η θέση εργασίας που δημιουργήθηκε, 
η αύξηση της «ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας», το νέο προϊόν ή η αύξηση 
της τουριστικής κίνησης αποτελούσε πράγματι επίδραση της ενίσχυσης και 
όχι συμπτωματικό γεγονός. Τέτοια συστήματα για τον έλεγχο της ποιότητας 
των δεδομένων ανέπτυξε και μικρός αριθμός άλλων κρατών μελών. 
39.  Στην Πολωνία, οι αρχές διέθεταν στα διοικητικά συστήματά τους ακριβείς 
πληροφορίες σχετικά με τις θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν, καθώς 
προϋπόθεση για την καταβολή της επιχορήγησης ήταν η προσκόμιση από 
τους δικαιούχους αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με τις νέες θέσεις εργασίας. 
Ωστόσο, οι πληροφορίες αυτές δεν χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο του ΚΠΠΑ, 
επειδή οι αρχές χρησιμοποίησαν ένα ερωτηματολόγιο απευθυνόμενο στους 
δικαιούχους, μέθοδο εκ φύσεως λιγότερο αξιόπιστη, στο πλαίσιο της οποί -
ας δεν απαιτήθηκε η υποβολή αποδεικτικών στοιχείων και ούτε ελέγχθηκε 
η αξιοπιστία των πληροφοριών που παρασχέθηκαν. Στην Τσεχική Δημοκρατία 
και την Ουγγαρία, τα δεδομένα του δείκτη συγκεντρώθηκαν επίσης βάσει 
ερωτηματολογίου, χωρίς ελέγχους όσον αφορά την ακρίβειά τους. 
40.  Τα ελεγχθέντα κράτη μέλη αντιμετώπιζαν γενικώς τη συγκέντρωση των δε -
δομένων στο πλαίσιο του ΚΠΠΑ ως μία πρόσθετη εργασία, απαραίτητη για 
τη συμμόρφωση με τον κανονισμό, αλλά με μικρή αξία για τη διαχείριση των 
μέτρων, με αποτέλεσμα να αποδίδουν ελάχιστη σημασία στην ποιότητά της. 
Έτσι, αρκετά κράτη μέλη απάντησαν στις διαπιστώσεις του Συνεδρίου σχε -
τικά με τις αδυναμίες στην παρακολούθηση και αξιολόγηση, εξηγώντας ότι 
είχαν πράξει τα αναγκαία για να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις του ΚΠΠΑ. 
Παραδείγματος χάριν, σε συνέχεια της διαπίστωσης του Συνεδρίου ότι δεν 
διέθεταν σχέδια για την παρακολούθηση ή την αξιολόγηση στρατηγικών το -
πικής ανάπτυξης στο πλαίσιο του Leader, ένα κράτος μέλος απάντησε ότι είχε 
θεσπίσει το ΚΠΠΑ όπως ορίζεται σε επίπεδο ΕΕ και ότι, εάν αυτό δεν κάλυπτε 
το Leader, δεν ευθυνόταν το ίδιο.
41.  Συνεπεία των αδυναμιών που περιγράφονται ανωτέρω, το Συνέδριο διαπί -
στωσε στο πλαίσιο των πρόσφατων ελέγχων του ότι τα δεδομένα του ΚΠΠΑ 
σχετικά με τα αποτελέσματα συχνά δεν απεικονίζουν την πραγματική κατά -
σταση. Οι διαφορές οφείλονται σε παρανοήσεις όσον αφορά τις πληροφορίες 
που απαιτούνται, καθώς και στη δυσχέρεια της πρόβλεψης, κατά τον χρόνο 
της υποβολής των αιτήσεων ενίσχυσης, αποτελεσμάτων όπως η «ακαθάρι -
στη προστιθέμενη αξία» εξαρτώμενων από πολλούς παράγοντες, συμπερι -
λαμβανομένης της κατάστασης της οικονομίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, 
ο σχεδιασμός του μέτρου έδινε κίνητρα στους αιτούντες να διογκώσουν τα 
προσδοκώμενα αποτελέσματα, όπως ο αριθμός των θέσεων εργασίας που 
επιδιώκεται να δημιουργηθεί, προκειμένου να αυξήσουν τις πιθανότητες 
έγκρισης της επιχορήγησης. 
22
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;42.  Ειδικότερα, οι κοινοί δείκτες αποτελεσμάτων άφηναν μεγάλα περιθώρια ερ -
μηνείας, η  συλλογή των δεδομένων ήταν δαπανηρή ή  δυσχερής και η  αξία 
ορισμένων δεικτών ήταν περιορισμένη, καθώς δεν παρουσίαζαν τα αποτε -
λέσματα των μέτρων, όπως καταδεικνύεται στο πλαίσιο 1 . Επιπλέον, όπως 
προκύπτει από το σημείο 32, οι κοινοί δείκτες δεν ήταν πάντοτε επαρκώς 
συναφείς ή δεν επαρκούσαν προκειμένου να καταδειχθεί εάν επιτεύχθηκαν 
οι στόχοι του ΠΑΑ.
ΟΙ ΕΝΔΙΆΜΕΣΕΣ ΆΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΔΕΝ ΠΆΡΕΙΧ ΆΝ ΕΠΆΡΚ ΩΣ 
ΣΤΟΙΧΕΙΟΘΕΤΗΜΕΝ Ά ΣΎ ΜΠΕΡΆΣΜΆ ΤΆ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΙΣ ΕΠΙΔΡΆΣΕΙΣ 
ΤΩΝ ΜΕ ΤΡΩΝ ΆΓΡΟΤΙΚΗΣ ΆΝΆΠΤ ΎΞΗΣ
43.  Οι αδυναμίες των κρατών μελών όσον αφορά την παρακολούθηση των απο -
τελεσμάτων συνέβαλαν στη γενικώς μη ικανοποιητική ποιότητα των ενδιάμε -
σων αξιολογήσεων. Ο  κανονισμός προβλέπει ότι στο πλαίσιο των ενδιάμεσων 
αξιολογήσεων εξετάζεται όχι μόνον ο βαθμός χρησιμοποίησης των πόρων 
αλλά και η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα του προγραμματισμού 
του προϋπολογισμού της ΕΕ, ο κοινωνικο-οικονομικός αντίκτυπος και ο αντί -
κτυπος στις προτεραιότητες της Κοινότητας. Στην περίπτωση των ενδιάμεσων 
αξιολογήσεων που διενεργήθηκαν το 2010, πολλοί αξιολογητές απλώς δεν 
είχαν στη διάθεσή τους πληροφορίες στις οποίες να βασίσουν την αξιολόγησή 
τους, είτε επειδή τα μέτρα δεν υλοποιούνταν επί αρκετό διάστημα, ώστε να 
έχουν ήδη αποτελέσματα, είτε επειδή τα κράτη μέλη δεν είχαν συγκεντρώσει 
συναφή και αξιόπιστα δεδομένα. Οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις επικεντρώθηκαν 
σε χρηματοοικονομικά δεδομένα και δεδομένα σχετικά με τις υλοποιήσεις, ενώ 
πολλές περιείχαν χρήσιμες αναλύσεις της υλοποίησης και των αδυναμιών των 
δεδομένων παρακολούθησης. Ωστόσο, σε σπάνιες περιπτώσεις παρείχαν χρή -
σιμες πληροφορίες σχετικά με την επίτευξη των στόχων ή την αποδοτικότητα. 
ΠΛΆΙΣΙΟ  1
ΠΆΡ ΆΔΕΙΓΜΆ ΤΆ ΔΎΣΧΕΡΕΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚ ΩΝ ΜΕ ΤΟ ΎΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆΤΩΝ
Η Επιτροπή δεν εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με το τι πρέπει να θεωρείται «νέο προϊόν ή νέα τεχνική» 
σε σχέση με το μέτρο για τον εκσυγχρονισμό των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Από τα δεδομένα της Ρουμανίας 
προκύπτει ότι το 98 % των επενδύσεων οδήγησε σε ένα νέο προϊόν ή τεχνική, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στην 
Πολωνία είναι 13 % και στην Ουγγαρία 35 %. Μια τόσο σημαντική διαφορά δεν μπορεί να αποδοθεί σε διαφορές 
μεταξύ των μέτρων, καθώς αυτά κάλυπταν παρεμφερείς επενδύσεις. Σχεδόν κάθε επένδυση σε νέα οικήματα, 
μηχανήματα ή  εξοπλισμό γεωργικών εκμεταλλεύσεων πληρούσε τις απαιτήσεις του ρουμανικού ορισμού για 
τον δείκτη.
Ο δείκτης αποτελεσμάτων «έκταση υπό επιτυχή διαχείριση γης» στην πράξη είναι πανομοιότυπος με τον δείκτη 
υλοποιήσεων «έκταση υπό γεωργοπεριβαλλοντική στήριξη». Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα κράτη μέλη 
θεωρούν όλες τις υπό στήριξη εκτάσεις «επιτυχείς» χωρίς να αξιολογείται κατά πόσο επιτεύχθηκε βελτίωση της 
βιοποικιλότητας, της ποιότητας των υδάτων κ.λπ. Το Συνέδριο εντόπισε περιπτώσεις στις οποίες η γεωργοπε -
ριβαλλοντική σύμβαση δεν ήταν επιτυχής, αλλά η σχετική έκταση περιλαμβανόταν στα δεδομένα του δείκτη 
αποτελεσμάτων. 
23
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;44.  Σε πολλές περιπτώσεις, οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις βασίστηκαν σε ακατάλλη -
λες μεθοδολογίες, όπως η διατύπωση υποθέσεων ή η χρήση ερευνών, χωρίς 
να έχουν εφαρμοστεί άλλες διαδικασίες ή  συστήματα συλλογής αποδεικτικών 
στοιχείων για την τεκμηρίωση των συμπερασμάτων10. Μολονότι οι μελέτες 
περιπτώσεων μπορούν να είναι πολύτιμες για την τεκμηρίωση διαπιστώσεων 
ή την ανάλυση δεδομένων, ορισμένοι αξιολογητές χρησιμοποίησαν μικρό 
αριθμό περιπτώσεων για την εξαγωγή συμπερασμάτων για ένα ολόκληρο 
μέτρο ή πρόγραμμα. Στην περίπτωση ορισμένων ενδιάμεσων αξιολογήσεων 
δεν καταβλήθηκε καμία προσπάθεια να απαντηθούν τα κοινά ερωτήματα 
αξιολόγησης που τέθηκαν στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για 
το ΚΠΠΑ11. Στη Γαλλία, τα μέτρα των αξόνων 3 και 4 στο σύνολό τους απο -
κλείστηκαν από το πεδίο της ενδιάμεσης αξιολόγησης. 
45.  Κατά συνέπεια, οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις δεν παρείχαν επαρκώς στοιχει -
οθετημένες απαντήσεις στα ερωτήματα αξιολόγησης που αφορούσαν την 
αποδοτικότητα και την επίτευξη των στόχων, ενώ ήταν υπερβολικά ανόμοιες 
ώστε να παράσχουν ουσιαστικές πληροφορίες σε επίπεδο ΕΕ. 
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΕΝΘΆΡΡΎΝΕ Τ Ά ΚΡΆΤΗ ΜΕΛΗ Ν Ά ΒΕΛΤΙΩΣΟ ΎΝ 
ΤΗΝ  ΠΆΡ ΆΚΟΛΟΎΘΗΣΗ Κ ΆΙ ΤΗΝ ΆΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗ Κ ΆΙ ΎΠΆΡΧΟ ΎΝ 
ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΟ ΠΟΎ Δ ΆΠΆΝΆΤ ΆΙ 
Ο ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ Σ ΤΗΣ ΕΕ …
46.  Η Επιτροπή αναγνώρισε πολύ νωρίς τα προβλήματα με τους δείκτες και τις 
αξιολογήσεις, συνεργάστηκε με τα κράτη μέλη για τη βελτίωση της καθοδή -
γησης και προσέφερε στήριξη, ιδίως μέσω ενός «γραφείου υποστήριξης για 
την αξιολόγηση» (Evaluation Helpdesk). Αφού ολοκληρώθηκαν οι ενδιάμεσες 
αξιολογήσεις, η Επιτροπή ανέλυσε τις αδυναμίες και χρησιμοποίησε την απο -
κτηθείσα πείρα κατά τον σχεδιασμό του ΚΠΠΑ για την περίοδο 2014-2020. 
47.  Η Επιτροπή ελέγχει τα δεδομένα παρακολούθησης των κρατών μελών (τα οποία 
συνυποβάλλονται με τις ετήσιες εκθέσεις προόδου) και απαιτεί από τα κράτη 
μέλη να διορθώσουν προφανή σφάλματα πριν εγκρίνει τις ετήσιες εκθέσεις 
προόδου ως συμμορφούμενες με τον κανονισμό. Η συνεκτικότητα και η πλη -
ρότητα των δεδομένων βελτιώθηκαν σημαντικά την τελευταία πενταετία αλλά, 
κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου, τον Απρίλιο του 2013, η Επιτροπή δεν 
είχε εγκρίνει ακόμη τις ετήσιες εκθέσεις προόδου για το έτος 2011 για τη Γαλλία, 
την Ουγγαρία και την Αγγλία, με αποτέλεσμα τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοι -
χεία να είναι αυτά του 2010. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα όρια στο τι μπορεί να 
κάνει η  Επιτροπή εάν τα κράτη μέλη δεν διαβιβάζουν τα δεδομένα. Η  Ουγγαρία 
δεν διαβίβασε δεδομένα για τους δείκτες για το 2011, με την αιτιολογία ότι 
ακόμη επανεξέταζε τους δείκτες της. Σημαντικά δεδομένα απουσιάζουν και 
στην περίπτωση άλλων κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένης της Ρουμανί -
ας, η οποία δεν έχει διαβιβάσει δεδομένα σχετικά με τον δείκτη αποτελεσμά -
των για τα έξι μέτρα που εξετάστηκαν. Μόνον η Αυστρία και η Σουηδία έχουν 
διαβιβάσει το σύνολο των δεδομένων για τον κοινό δείκτη αποτελεσμάτων 
για το 2011 για τα 12 ΠΑΑ που εξετάστηκαν. Στο παράρτημα παρουσιάζονται 
τα δεδομένα που διαβίβασαν τα κράτη μέλη στις ετήσιες εκθέσεις προόδου 
τους για το  2011. Η απουσία επικαιροποιημένων δεδομένων σημαίνει ότι έχουν 
περιορισμένη χρησιμότητα για τον επιδιωκόμενο σκοπό της παρακολούθησης 
των υλοποιήσεων και των αποτελεσμάτων.10 Βλέπε σημεία 75 έως 77 της 
ειδικής έκθεσης αριθ. 1/2013 
με τίτλο «Υπήρξε η στήριξη 
της ΕΕ προς τη βιομηχανία 
τροφίμων αποτελεσματική 
και αποδοτική όσον αφορά 
την αύξηση της αξίας των 
γεωργικών προϊόντων;» 
(http://eca.europa.eu ).
11 Στο πλαίσιο του ελέγχου 
που διενήργησε σχετικά 
με το μέτρο που αφορά 
την αύξηση της αξίας των 
γεωργικών προϊόντων, 
το Συνέδριο διαπίστωσε 
ότι 8 από τις 23 εκθέσεις 
ενδιάμεσης αξιολόγησης 
που εξέτασε δεν περιείχαν 
συμπεράσματα σχετικά με 
το ερώτημα αξιολόγησης 
«Κατά πόσον οι επενδύσεις 
που έτυχαν στήριξης 
συνέβαλαν στη βελτίωση 
της ανταγωνιστικότητας της 
γεωργίας και της δασοκομίας;» , 
μολονότι πρόκειται για τον 
στόχο της ΕΕ προς επίτευξη 
του οποίου χορηγείται 
η ενίσχυση.
24
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;48.  Ακόμη και στις περιπτώσεις που είναι διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με τα απο -
τελέσματα, η Επιτροπή έχει ελάχιστη διασφάλιση σχετικά με την αξιοπιστία 
τους. Τα κράτη μέλη δεν είναι υποχρεωμένα να περιγράφουν τους ορισμούς 
που χρησιμοποίησαν ή τις μεθόδους συλλογής δεδομένων στις ετήσιες εκ -
θέσεις προόδου και η Επιτροπή δεν έλεγξε εάν τα κράτη μέλη διαθέτουν 
συστήματα διασφάλισης της ποιότητας των δεδομένων, πώς ερμηνεύονται 
σε κάθε κράτος μέλος όροι όπως «νέα προϊόντα» ή  ποια κράτη μέλη ακο -
λουθούν τις μεθοδολογικές κατευθυντήριες οδηγίες. Το Συνέδριο διαπίστω -
σε ότι, χωρίς να ενημερώσει ρητά την Επιτροπή, η Ουγγαρία τροποποίησε 
την περιγραφή του δείκτη «θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν» ώστε να 
περιλαμβάνει και τις «θέσεις εργασίας που διατηρήθηκαν», με αποτέλεσμα 
σημαντική διόγκωση των αποτελεσμάτων.
49.  Παρά τα προβλήματα που ανέκυψαν, το ΚΠΠΑ δεν παύει να είναι ένα απα -
ραίτητο εργαλείο, ελλείψει του οποίου οι δυνατότητες παρακολούθησης και 
αξιολόγησης του προϋπολογισμού της ΕΕ θα ήταν ισχνότερες. Μολονότι κατά 
τα πρώτα έτη οι πληροφορίες παρακολούθησης και πολλές από τις ενδιάμε -
σες αξιολογήσεις δεν ήταν αποδεκτής ποιότητας, η Επιτροπή παρατήρησε 
ότι σταδιακά αναπτύχθηκε εμπειρογνωμοσύνη και νοοτροπία αξιολόγησης. 
Αντλήθηκαν πολύτιμα διδάγματα, τα οποία θα έχουν ως αποτέλεσμα ένα 
αρτιότερο ΚΠΠΑ στο μέλλον. Το Συνέδριο επεσήμανε παραδείγματα ορθής 
πρακτικής στον τομέα της παρακολούθησης και αξιολόγησης, λόγου χάριν 
στην Αυστρία, τη Σουηδία και την Αγγλία για το γεωργοπεριβαλλοντικό μέτρο 
(βλέπε σημείο 65), τα οποία δείχνουν τι μπορεί να επιτευχθεί. 
50.  Όσον αφορά τους δείκτες υλοποιήσεων, τα δεδομένα του ΚΠΠΑ είναι σχετι -
κώς συνεκτικά και πλήρη και μπορούν να παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες 
σχετικά με το πού δαπανάται ο προϋπολογισμός της ΕΕ. Ωστόσο, όσον αφορά 
τα επιτευχθέντα αποτελέσματα, η παρακολούθηση και αξιολόγηση δεν έχει 
οδηγήσει ακόμη σε επαρκώς συναφείς, ακριβείς, συνεκτικές και συγκρίσιμες 
πληροφορίες. 
… ΩΣΤ ΟΣΟ Τ Ά ΣΤΟΙΧΕΙΆ  ΠΟ Ύ ΕΧΟ ΎΝ ΎΠΟΒΛΗΘΕΙ  ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ 
ΤΆ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΆ ΠΟ Ύ ΕΠΙΤΕΎΧΘΗΚ ΆΝ ΔΕΝ ΕΠΆΡΚΟΎΝ ΩΣΤΕ Ν Ά 
ΆΠΟΔΕΙΧΘΕΙ  ΟΤΙ Ο  ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ Σ ΤΗΣ ΕΕ Δ ΆΠΆΝΗΘΗΚΕ ΟΡΘΆ 
51.  Σύμφωνα με τους κανονισμούς, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή οφείλουν να 
υποβάλλουν εκθέσεις σε περιοδική βάση όσον αφορά την εκτέλεση του 
προϋ πολογισμού και την επίτευξη των στόχων της αγροτικής ανάπτυξης. Στον 
πίνακα 3  παρουσιάζεται μια επισκόπηση των εκθέσεων που καταρτίζουν τα 
κράτη μέλη και η Επιτροπή και οι οποίες αφορούν την αποδοτικότητα και την 
αποτελεσματικότητα των δαπανών στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης. 
25
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;ΠΙΝ ΆΚΆΣ 3
ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΗΝ ΆΠΟΔΟΤΙΚ ΟΤΗΤ Ά ΚΆΙ ΤΗΝ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΙΚ ΟΤΗΤ Ά 
ΤΩΝ  ΔΆΠΆΝΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΆ  ΤΗΣ ΆΓΡΟΤΙΚΗΣ ΆΝΆΠΤ ΎΞΗΣ
Έκθεση Σκοπός της έκθεσης Σχόλια
Κράτη μέλη
Ετήσια έκθεση προόδου για 
κάθε ΠΑΑ
(άρθρο 82 του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ.  1698/2005)Να παρουσιάσει τη δημοσιονομική εκτέλεση του 
προγράμματος, την πρόοδο του προγράμματος 
σε σχέση με τους τεθέντες στόχους, τις ενέργει -
ες που έγιναν για τη διασφάλιση της ποιότητας 
και της αποτελεσματικότητας της υλοποίησης 
του προγράμματος.Στις εκθέσεις παρουσιάζονται οι κοινοί δείκτες, περιγράφεται 
η υλική και η δημοσιονομική εκτέλεση του προγράμματος 
και περιέχονται πληροφορίες σχετικά με δραστηριότητες 
αξιολόγησης. 
Στρατηγική παρακολούθη -
ση — Συνοπτική έκθεση
(άρθρο 13 του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ.  1698/2005)Να παρουσιάσει τη συντελεσθείσα πρόοδο προς 
την κατεύθυνση της υλοποίησης του εθνικού 
στρατηγικού σχεδίου και των στόχων και τη 
συμβολή στη συμμόρφωση με τις κοινοτικές 
στρατηγικές κατευθυντήριες οδηγίες.Το περιεχόμενο των εκθέσεων είναι παρεμφερές με εκείνο των 
ετήσιων εκθέσεων προόδου.
Επιτροπή
Έκθεση αξιολόγησης των 
οικονομικών της Ένωσης 
COM(2012) 40 τελικό
COM(2012) 675 τελικόΝα παράσχει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το 
Συμβούλιο αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τα 
επιτευχθέντα αποτελέσματα.
(Σημ.: όχι μόνο για την πολιτική αγροτικής 
ανάπτυξης)Οι εκθέσεις παρουσιάζουν τις αξιολογήσεις που διενεργήθη -
καν κατά τη διάρκεια του έτους. Η αγροτική ανάπτυξη δεν 
καλύφθηκε επειδή δεν δημοσιεύθηκαν αξιολογήσεις σε επί -
πεδο ΕΕ. Το Συνέδριο σχολίασε τις εκθέσεις αυτές στη γνώμη 
αριθ. 4/2012 που εξέδωσε, καθώς και σε επιστολή του Προέ -
δρου. Τα έγγραφα αυτά είναι διαθέσιμα στην εξής διεύθυνση: 
http://eca.europa.eu/portal/pls/portal/docs/1/19934783.PDF
Συνοπτική έκθεση σχετικά με 
την υλοποίηση των εθνικών 
στρατηγικών 
(COM(2011) 450 τελικό)
Κατά τον χρόνο διενέργειας του 
ελέγχου (Απρίλιος 2013), η Επι -
τροπή δεν είχε δημοσιεύσει 
ακόμη τη συνοπτική έκθεση 
που έπρεπε να είχε δημοσιευ -
θεί στις αρχές του 2013 Σύνοψη των κυριότερων τρεχουσών εξελίξεων, 
τάσεων και προκλήσεων σε σχέση με την υλο -
ποίηση των εθνικών στρατηγικών σχεδίων και 
των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων 
οδηγιών, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων 
που ελήφθησαν προκειμένου να δοθεί συνέχεια 
στα συμπεράσματα της έκθεσης.Η έκθεση παρουσιάζει δεδομένα σχετικά με τη δημοσιονο -
μική και υλική εκτέλεση, τα οποία συγκεντρώνονται από τις 
ετήσιες εκθέσεις προόδου των κρατών μελών με μικρό μόνο 
αριθμό των δεικτών αποτελεσμάτων. Δεν αναλύεται κατά 
πόσο η επίτευξη των αποτελεσμάτων είναι ικανοποιητική ή οι 
πραγματοποιηθείσες δαπάνες.
Ετήσια έκθεση δραστηρι -
οτήτων, Γενική Διεύθυνση 
Γεωργίας και Αγροτικής 
ΑνάπτυξηςΝα παρουσιάσει τα αποτελέσματα των δρα -
στηριοτήτων της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής 
Ανάπτυξης σε σχέση με τους τεθέντες στόχους.Οι εκθέσεις παρουσιάζουν τους δείκτες αντικτύπου 
προκειμένου να παρουσιάσουν τα επιτεύγματα των στόχων 
της Επιτροπής (που διαφέρουν από ορισμένες απόψεις από 
εκείνους του κανονισμού για την αγροτική ανάπτυξη). Για 5 
από τους 6 δείκτες, τα δεδομένα για το 2012 δεν εμφανίζουν 
μεταβολή σε σύγκριση με το 2011, γεγονός που το Συνέδριο 
έκρινε ότι τα καθιστά μη αξιόπιστα (βλέπε κεφάλαιο 10 της 
ετήσιας έκθεσης για το 2011). Τα παραρτήματα της έκθεσης 
περιλαμβάνουν επιλεγμένες διαπιστώσεις εξωτερικών αξιολο -
γήσεων και δείκτες αποτελεσμάτων που συγκεντρώθηκαν από 
τις ετήσιες εκθέσεις προόδου των κρατών μελών. 
Δηλώσεις δραστηριοτήτων 
των επιχειρησιακών δαπα -
νών: Έγγραφο εργασίας που 
συνοδεύει το σχέδιο γενικού 
προϋπολογισμούΝα δικαιολογούν τις πιστώσεις που ζητεί η Επι -
τροπή στο σχέδιο προϋπολογισμού.Η δήλωση για τον προϋπολογισμό του 2013 περιγράφει τα 
«σημαντικά επιτεύγματα» τα οποία σχετίζονται με τις δρα -
στηριότητες της Επιτροπής. Δεν γίνεται σύνδεση μεταξύ των 
δραστηριοτήτων και των πληροφοριών που παρουσιάζονται 
σχετικά με τα αποτελέσματα, που είναι συγκέντρωση των 
δεδομένων των κοινών δεικτών.
26
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;52.  Οι εν λόγω εκθέσεις παρουσιάζουν τα διαθέσιμα δεδομένα των δεικτών και, 
γενικώς, περιγράφουν επαρκώς την υλοποίηση των προγραμμάτων από την 
άποψη των δαπανών και των υλοποιήσεων. Ωστόσο, οι εκθέσεις εμφανίζουν 
κοινές αδυναμίες, οι οποίες περιγράφονται στη συνέχεια.
53.  Στις εκθέσεις, κατά την παρουσίαση των πληροφοριών, δεν εξετάζεται επαρ -
κώς η αξιοπιστία των πηγών των δεδομένων ή των μεθόδων συγκέντρωσής 
τους. Παραδείγματος χάριν, ορισμένα κράτη μέλη χρησιμοποίησαν δεδομένα 
από μικρό αριθμό υποθέσεων, όπως και η Επιτροπή στην ετήσια έκθεση 
δραστηριοτήτων της12. Η ανεπαρκής ποιότητα πολλών από τις ενδιάμεσες 
αξιολογήσεις περιορίζει επίσης την αξιοπιστία των διαπιστώσεων των αξι -
ολογήσεων, γεγονός το οποίο δεν υπογραμμίστηκε επαρκώς από τα κράτη 
μέλη και την Επιτροπή.
54.  Στις εκθέσεις των κρατών μελών και της Επιτροπής παρουσιάζονται τιμές 
δεικτών σε σχέση με επιμέρους στόχους που τα κράτη μέλη τροποποίη -
σαν προκειμένου να αντιστοιχούν στα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Στο 
πλαίσιο 2  επεξηγούνται οι λόγοι για τους οποίους αυτό δεν πρέπει να συμ -
βαίνει. Σε ένα πρόσφατο παράδειγμα, η Επιτροπή ενέκρινε μια τροποποίηση 
στο ΠΑΑ της Τσεχικής Δημοκρατίας που μειώνει τον επιμέρους στόχο για 
τη δημιουργία θέσεων εργασίας κατά ποσοστό μεγαλύτερο του 90  % (από 
29 000 σε 2 700). Εάν το πρόγραμμα τελικώς οδηγήσει στη δημιουργία 2 700 
θέσεων εργασίας, θα έχει επιτύχει μόλις του 9 % του επιμέρους στόχου που 
είχε τεθεί στο εγκριθέν ΠΑΑ, αποτέλεσμα καθόλου ικανοποιητικό. Ωστόσο, 
στην ετήσια έκθεση προόδου θα συγκριθεί με τον αναθεωρημένο επιμέρους 
στόχο και θα θεωρηθεί 100 % επιτυχές. Η διαχειριστική αρχή δεν θα χρειαστεί 
να εξηγήσει γιατί δεν επετεύχθη ο αρχικός επιμέρους στόχος. Η πρακτική 
αυτή απαξιώνει τις εκθέσεις σε βαθμό που να χάνουν τη χρησιμότητά τους 
για τους σκοπούς της λογοδοσίας, ήτοι για την παρουσίαση του βαθμού 
επίτευξης των τεθέντων στόχων στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης από 
τους διαχειριστές του προγράμματος. Οι εκθέσεις της Επιτροπής περιέχουν 
υποσημείωση στην οποία αναφέρεται ότι οι επιμέρους στόχοι ενδέχεται να 
αναθεωρηθούν, αλλά στις ετήσιες εκθέσεις προόδου των κρατών μελών που 
εξέτασε το Συνέδριο δεν γίνεται καμία αναφορά σε τυχόν μείωση των επι -
μέρους στόχων. Στο παράρτημα  παρουσιάζονται οι επιμέρους στόχοι των 
δεικτών αποτελεσμάτων που τροποποιήθηκαν μετά το αρχικό ΠΑΑ.
55.  Οι διαπιστώσεις των αξιολογήσεων που παρουσιάζονται στις εκθέσεις της 
Επιτροπής και των κρατών μελών αποτελούν ως επί το πλείστον εργασία 
ανεξάρτητων αξιολογητών. Ωστόσο, οι εκθέσεις δεν ενημερώνουν τον ανα -
γνώστη σχετικά με τα συμπεράσματα που αντλούν η ίδια η Επιτροπή ή το ίδιο 
το κράτος μέλος από τις αξιολογήσεις ή  με το εάν η  Επιτροπή ή το κράτος 
μέλος αποδέχεται ως έγκυρες τις διαπιστώσεις των αξιολογήσεων13. 12 Στο κεφάλαιο 10 της 
ετήσιας έκθεσή του 
για το 2011, το Συνέδριο 
κατέληξε στο συμπέρασμα 
ότι η παρουσίαση 
στην ετήσια έκθεση 
δραστηριοτήτων της Γενικής 
Διεύθυνσης Γεωργίας 
και Αγροτική Ανάπτυξης 
για το 2011 του αντικτύπου 
του προγράμματος βασιζόταν 
σε ανεπαρκή δεδομένα. 
Παραδείγματος χάριν, 
η αύξηση της παραγωγής 
ενέργειας από ανανεώσιμες 
πηγές υπολογιζόταν βάσει 
δεδομένων από εννέα μόλις 
από τα 88 ΠΑΑ (ΕΕ C 344 της 
12.11.2012).
13 Η Επιτροπή δημοσιεύει 
τις εξωτερικές αξιολογήσεις, 
συμπεριλαμβανομένων 
των συγκεφαλαιωτικών 
εκθέσεων σχετικά με τις 
ενδιάμεσες και εκ των 
υστέρων αξιολογήσεις, με 
την επισήμανση ότι πρόκειται 
για τα συμπεράσματα του 
αξιολογητή, με τα οποία 
δεν συμφωνεί απαραιτήτως 
η Επιτροπή.
27
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;56.  Επιπλέον, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή αναφέρουν στις εκθέσεις τους επι -
λεγμένες μόνον διαπιστώσεις των αξιολογήσεων, και μάλιστα σε ορισμένες 
περιπτώσεις μόνον τις θετικές διαπιστώσεις. Παραδείγματος χάριν, αρκε -
τές ενδιάμεσες αξιολογήσεις έδειξαν ότι τα επενδυτικά μέτρα εμφάνιζαν μη 
αποδοτικές δαπάνες σε ποσοστό περίπου 50 %14, συμπέρασμα σημαντικό 
για την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των προγραμμάτων, το 
οποίο, ωστόσο, δεν αναφέρθηκε στις ετήσιες εκθέσεις προόδου των κρατών 
μελών. Ακόμη, στις εκθέσεις συστηματικά δεν παρουσιάζονται τα μέτρα που 
λαμβάνονται σε συνέχεια των διαπιστώσεων των αξιολογήσεων. 
57.  Τέλος, οι εκθέσεις των κρατών μελών και της Επιτροπής περιορίζονται ουσι -
αστικά στην παρουσίαση των διαθέσιμων πληροφοριών και στην ανάλυση 
ορισμένων πτυχών της υλοποίησης. Δεν περιλαμβάνουν ανάλυση της αποδο -
τικότητας των δαπανών, ούτε διατυπώνουν συμπεράσματα όσον αφορά τον 
βαθμό στον οποίο επιτεύχθηκαν οι στόχοι των ΠΑΑ και της ΕΕ. Συνεπώς, οι 
εκθέσεις παρέχουν ελάχιστη διασφάλιση όσον αφορά την ορθή αξιοποίηση 
του προϋπολογισμού της ΕΕ από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή15. 14 Βλέπε σημείο 61 της 
ειδικής έκθεσης αριθ. 1/2013 
«Υπήρξε η στήριξη της 
ΕΕ προς τη βιομηχανία 
τροφίμων αποτελεσματική 
και αποδοτική όσον αφορά 
την αύξηση της αξίας των 
γεωργικών προϊόντων;».
15 Η ετήσια έκθεση 
δραστηριοτήτων της 
Γενικής Διεύθυνσης 
Γεωργίας και Αγροτικής 
Ανάπτυξης περιλαμβάνει 
ένα συμπέρασμα σχετικά 
με τη διασφάλιση όσον 
αφορά την επιμερισμένη 
διαχείριση των δαπανών 
στο πλαίσιο του ΕΓΤΕ και 
του ΕΓΤΑΑ. Αυτό αφορά 
μόνον τη νομιμότητα και 
κανονικότητα των πληρωμών. 
Δεν διατυπώθηκε αντίστοιχο 
συμπέρασμα όσον αφορά τα 
επιτευχθέντα αποτελέσματα. 
Στην ενότητα για τη χρηστή 
δημοσιονομική διαχείριση 
εξετάζονται μόνον ζητήματα 
σχετικά με την εκτέλεση, 
όπως οι καθυστερήσεις στις 
πληρωμές.
ΠΛΆΙΣΙΟ  2
Η ΧΡΗΣΗ ΕΠΙΜΕΡΟ ΎΣ ΣΤ ΟΧΩΝ ΔΕΙΚΤ ΩΝ
Τα κράτη μέλη πρέπει να διαχειρίζονται δυναμικά τα μέτρα, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι επιτυγχάνονται 
οι επιμέρους στόχοι αποτελεσμάτων (και, συνεπώς, οι στόχοι της ΕΕ), προσαρμόζοντας, παραδείγματος χάριν, 
τα κριτήρια επιλεξιμότητας και επιλογής, ώστε να βελτιώνεται η «στόχευση» των σχετικών μέτρων. Στις περι -
πτώσεις που οι επιμέρους στόχοι εξακολουθούν να μην μπορούν να επιτευχθούν, παρότι τα κράτη μέλη έχουν 
καταβάλει κάθε προσπάθεια, τα κράτη μέλη οφείλουν να εξηγούν στις ετήσιες εκθέσεις προόδου τους λόγους 
για τους οποίους οι στόχοι δεν επιτεύχθηκαν και τα μέτρα που ελήφθησαν προκειμένου να επιτευχθούν. Οι 
επιμέρους στόχοι δεν πρέπει απλώς να μειώνονται προκειμένου να αντικατοπτρίζουν τις τελευταίες προβλέψεις 
ή μια «αναθεωρημένη εκτίμηση» των αποτελεσμάτων, καθώς με τον τρόπο αυτό δίδεται η εσφαλμένη εντύπωση 
ότι το μέτρο ήταν επιτυχές.
Η μείωση των επιμέρους στόχων αποτελεσμάτων συνιστά μείωση της προγραμματισθείσας αποδοτικότητας και 
αποτελεσματικότητας του προϋπολογισμού της ΕΕ, δεδομένου ότι με τα ίδια κεφάλαια επιτυγχάνονται λιγότε -
ρα. Για τον λόγο αυτό, οι επιμέρους στόχοι πρέπει να μειώνονται μόνον σε εξαιρετικές περιπτώσεις, με σαφή 
αιτιολόγηση και με την έγκριση της Επιτροπής. Στις περιπτώσεις που, κατ’ εξαίρεση, τροποποιούνται επιμέρους 
στόχοι, κάθε κοινοποίηση των δεδομένων του δείκτη σε σχέση με τον επιμέρους στόχο πρέπει να συνοδεύεται 
από σχετική σαφή διευκρίνιση.
28
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚ ΆΝ ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 
ΠΆΡ ΆΚΟΛΟΎΘΗΣΗΣ Κ ΆΙ ΆΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗΣ ΓΙΆ  
ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΙΚ ΟΤΗΤ ΆΣ Κ ΆΙ 
ΤΗΣ  ΆΠΟΔΟΤΙΚ ΟΤΗΤ ΆΣ ΤΩΝ Δ ΆΠΆΝΩΝ;
58.  Στην προηγούμενη ενότητα εξετάστηκε κατά πόσον οι πληροφορίες παρακο -
λούθησης και αξιολόγησης πληρούσαν τις απαιτήσεις της λογοδοσίας, ήτοι 
εάν αποδείκνυαν τα επιτεύγματα. Ωστόσο, σκοπός της παρακολούθησης και 
αξιολόγησης δεν είναι απλώς η παροχή πληροφοριών για την κατάρτιση 
εκθέσεων: πρέπει να είναι επίσης η διασφάλιση της ορθής αξιοποίησης του 
προϋπολογισμού για την αγροτική ανάπτυξη.
59.  Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση πρέπει να παρέχουν στην Επιτροπή τη 
δυνατότητα να αντλεί διδάγματα από την τρέχουσα και τις προηγούμενες 
περιόδους προγραμματισμού και να τα εφαρμόζει κατά την κατάρτιση προ -
τάσεων νέων κανονισμών. Επίσης, πρέπει να παρέχουν στα κράτη μέλη μια 
άρτια βάση τεκμηρίωσης για την ανάπτυξη των ΠΑΑ τους, διασφαλίζοντας 
τον προγραμματισμό των πλέον αποτελεσματικών και αποδοτικών μέτρων. 
Εν συνεχεία, οι πληροφορίες θα πρέπει να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου 
στους υπεύθυνους για τη λήψη αποφάσεων όταν οι στόχοι δεν επιτυγχάνο -
νται ή όταν η αποδοτικότητα των μέτρων δεν είναι ικανοποιητική, παρέχο -
ντάς τους τη δυνατότητα να βελτιώσουν τον σχεδιασμό και την υλοποίηση 
των μέτρων κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού. 
60.  Τα κράτη μέλη οφείλουν να αναφέρουν στις ετήσιες εκθέσεις προόδου τους 
τις ενέργειες στις οποίες προέβησαν για τη διασφάλιση της ποιότητας και της 
αποτελεσματικότητας της υλοποίησης του προγράμματος, και να επανεξετά -
ζουν ετησίως την πραγματοποιηθείσα πρόοδο από κοινού με την Επιτροπή. 
Στις περιπτώσεις των 12 επιλεγέντων ΠΑΑ, το Συνέδριο εξέτασε τις ετήσιες 
εκθέσεις προόδου και τα έγγραφα των ετήσιων συνεδριάσεων, αναζητώντας 
στοιχεία σχετικά με τυχόν ενέργειες για τη βελτίωση της αποτελεσματικότη -
τας και της αποδοτικότητας. Ακόμη, εξέτασε τα έγγραφα που αφορούν τις 
τροποποιήσεις των 12 προγραμμάτων, προκειμένου να προσδιορίσει εάν βα -
σίζονταν σε πληροφορίες παρακολούθησης και αξιολόγησης προερχόμενες 
από το ΚΠΠΑ. Τέλος, το Συνέδριο εξέτασε τις πληροφορίες που παρουσίασε 
η Επιτροπή για την υποστήριξη των προτάσεών της για την περίοδο προ -
γραμματισμού 2014-2020.
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΔΕΝ ΕΛΆΒΕ ΎΠΟΨΗ ΤΗΝ ΆΠΟΔΟΤΙΚ ΟΤΗΤ Ά ΤΩΝ ΜΕ ΤΡΩΝ 
ΟΤΆΝ ΕΝΕΚΡΙΝΕ ΆΡΧΙΚΆ Τ Ά ΠΆΆ
61.  Στις περιπτώσεις που τα κράτη μέλη ορίζουν επιμέρους στόχους στα ΠΑΑ 
τους, οι στόχοι αυτοί μπορούν να αναλυθούν προκειμένου να κριθεί εάν τα 
προγράμματα είναι οικονομικώς αποδοτικά σε σχέση με τις προτεραιότητες 
και τους στόχους της ΕΕ. Είναι αναμενόμενες ορισμένες διακυμάνσεις μεταξύ 
των ΠΑΑ, αλλά η Επιτροπή πρέπει να εξετάζει τυχόν σημαντικές διαφορές, 
προκειμένου να διασφαλίζει ότι είναι δικαιολογημένες. Στο πλαίσιο 3  παρου -
σιάζονται ορισμένα παραδείγματα σημαντικών διαφορών. 
29
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;62.  Παραδείγματος χάριν, μολονότι ενδέχεται να υπάρχουν συγκεκριμένες εθνικές 
προτεραιότητες που δικαιολογούν τις ευρείες διακυμάνσεις, τα μέτρα διαφο -
ροποίησης σε ΠΑΑ όπως αυτά της Καμπανίας και της Τσεχικής Δημοκρατίας 
εκ πρώτης όψεως φαίνεται να μην αξιοποιούν ορθά τον προϋπολογισμό 
της ΕΕ σε σχέση με τις προτεραιότητες της ΕΕ. Τέτοιες περιπτώσεις χρήζουν 
ανάλυσης και αποσαφήνισης, αλλά η αξιολόγηση από την Επιτροπή των προ -
τάσεων ΠΑΑ δεν περιλάμβανε ανάλυση της αποδοτικότητας των μέτρων. 
Συνεπώς, δεν δίδεται η δέουσα προσοχή σε περιπτώσεις αυτού του είδους 
προκειμένου να διασφαλίζεται ότι αποτελούν ένα αποτελεσματικό και απο -
δοτικό μέσο για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ. 
ΤΆ ΚΡΆΤΗ ΜΕΛΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΆΝ ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 
ΠΆΡ ΆΚΟΛΟΎΘΗΣΗΣ Κ ΆΙ ΆΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗΣ ΓΙΆ  ΤΗΝ Ά ΎΞΗΣΗ 
ΤΗΣ  ΣΎ ΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤ Ά ΜΕ ΤΡΆ …
63.  Είναι σαφές πως, χωρίς να δαπανηθεί, ο προϋπολογισμός της ΕΕ δεν μπο -
ρεί να έχει κανένα αποτέλεσμα. Επομένως, οι πληροφορίες σχετικά με την 
απορρόφηση είναι σημαντικές ως προειδοποίηση προς τους διαχειριστές των 
προγραμμάτων ότι χρειάζεται ενδεχομένως να επανεξετάσουν τις απαιτήσεις 
δημοσιότητας, τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας, τα ποσοστά ενίσχυσης ή τα 
κριτήρια επιλογής, προκειμένου τα μέτρα να καταστούν αποτελεσματικά. Το 
Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα κράτη μέλη έδιναν προσοχή στις πτυχές αυτές, 
χρησιμοποιώντας δεδομένα από διοικητικές πηγές για τη στενή παρακολού -
θηση της συμμετοχής σε σχέση με τους προϋπολογισμούς τους. Επίσης, τα 
κράτη μέλη χρησιμοποιούσαν τις πληροφορίες αξιολόγησης, ιδίως τις προ -
ερχόμενες από τις ενδιάμεσες αξιολογήσεις, για τον εντοπισμό των αιτίων 
της μικρής συμμετοχής.
BOX  3
ΠΆΡ ΆΔΕΙΓΜΆ ΤΆ ΔΙΆΚΎ ΜΆΝΣΕΩΝ ΜΕΤ ΆΞΎ ΠΆΆ  ΠΟ Ύ ΕΠΙΣΗΜΆΙΝΟΝΤ ΆΙ ΣΤΟ ΠΛΆΙΣΙΟ 
ΤΗΣ ΆΝΆΛ ΎΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΜΕΡΟ ΎΣ ΣΤ ΟΧΩΝ ΔΕΙΚΤ ΩΝ
Ο δείκτης αποτελεσμάτων για το μέτρο που αφορά την διαφοροποίηση των γεωργικών δραστηριοτήτων είναι 
η «αύξηση μη γεωργικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας» στις υπό στήριξη εκμεταλλεύσεις, που μπορεί 
επίσης να αποτελεί ένδειξη προόδου σε σχέση με την προτεραιότητα της ΕΕ για δημιουργία προϋποθέσεων για 
ανάπτυξη. Ο επιμέρους στόχος του ΠΑΑ της Τσεχικής Δημοκρατίας δείχνει ότι για κάθε ευρώ πρόσθετης ετήσι -
ας «ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας» που θα δημιουργηθεί, απαιτείται δημόσια στήριξη ύψους 65 ευρώ, σε 
σύγκριση με 3,2 ευρώ στην Ουγγαρία και με 0,4 ευρώ στην Αυστρία.
Σε σχέση με την προτεραιότητα της ΕΕ που αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας, οι επιμέρους στόχοι των 
δεικτών αποτελεσμάτων για το σύνολο των μέτρων από κοινού δείχνουν ότι το κόστος σε δημόσια στήριξη ανά 
δημιουργούμενη θέση εργασίας κυμαίνεται από περίπου 10 000 ευρώ (Ανδαλουσία, Τσεχική Δημοκρατία, Αγγλία, 
Ρουμανία και Σουηδία) έως και περίπου 90 000 ευρώ (Ουγγαρία και Λουξεμβούργο). Στην περίπτωση ενός ΠΑΑ 
(Καμπανία: 203 000 ευρώ) το κόστος κινείται μακράν αυτού του φάσματος τιμών.
30
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;64.  Ο κανονισμός και το ΚΠΠΑ αποτελούν μια άρτια βάση για την εποπτεία που 
ασκεί η Επιτροπή επί της εκτέλεσης των προγραμμάτων των κρατών μελών 
από δημοσιονομική άποψη και όσον αφορά τις υλοποιήσεις. Όσον αφορά 
την πλειονότητα των ΠΑΑ που εξετάστηκαν, η Επιτροπή έχει εγκρίνει μία 
ή περισσότερες τροποποιήσεις, οι οποίες αποσκοπούσαν στη βελτίωση της 
συμμετοχής στα μέτρα.
… ΩΣΤ ΟΣΟ ΔΕΝ ΎΠΆΡΧΟ ΎΝ ΕΠΆΡΚΗ  ΣΤΟΙΧΕΙΆ  ΠΟ Ύ ΝΆ 
ΆΠΟΔΕΙΚΝΎΟ ΎΝ Ο ΤΙ Τ Ά ΚΡΆΤΗ ΜΕΛΗ ’Η Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΎΝ 
ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ Τ Ά ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΆ ΓΙΆ  ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ 
ΤΗΣ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΙΚ ΟΤΗΤ ΆΣ ’Η ΤΗΣ  ΆΠΟΔΟΤΙΚ ΟΤΗΤ ΆΣ ΤΩΝ ΜΕ ΤΡΩΝ
65.  Η βελτίωση της συμμετοχής δεν εγγυάται την αποτελεσματικότητα των μέ -
τρων των ΠΑΑ, ήτοι ότι τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα θα επιτευχθούν. Επο -
μένως, είναι επίσης αναγκαία η έγκαιρη διαβίβαση αξιόπιστων και συναφών 
πληροφοριών σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα. Τα παραδείγματα 
που παρουσιάζονται στο πλαίσιο 4  δείχνουν πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί 
η άρτια στόχευση στο αρχικό στάδιο, σε συνδυασμό με την παρακολούθηση 
και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, για τη βελτίωση της αποτελεσματικό -
τητας και αποδοτικότητας των μέτρων.
ΠΛΆΙΣΙΟ  4
ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΆΡ ΆΚΟΛΟΎΘΗΣΗΣ Κ ΆΙ ΤΗΣ ΆΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗΣ ΓΙΆ  ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ 
ΤΗΣ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΙΚ ΟΤΗΤ ΆΣ Κ ΆΙ ΤΗΣ ΆΠΟΔΟΤΙΚ ΟΤΗΤ ΆΣ ΤΩΝ ΜΕ ΤΡΩΝ (ΠΆΆ  ΓΙΆ  
ΤΗΝ  ΆΓΓΛΙΆ) 
Όσον αφορά το γεωργοπεριβαλλοντικό μέτρο, οι αρχές ανέλυσαν ποιες δραστηριότητες εμφάνιζαν τη βέλτιστη 
σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας ως προς την επίτευξη περιβαλλοντικών οφελών σε διαφορετικές γεωγρα -
φικές περιοχές και ιεράρχησαν τις αιτήσεις βάσει αυτής της προτεραιότητας. Οι συμφωνίες με τους γεωργούς 
περιλάμβαναν επαληθεύσιμους στόχους («δείκτες επιτυχίας»), όπως η σπορά μειγμάτων σπόρων για την παροχή 
μιας σταθερής πηγής τροφής για άγρια πτηνά κατά τη διάρκεια του χειμώνα, έως τις 15 Φεβρουαρίου. Οι αρχές 
παρακολούθησαν την επίτευξη των εν λόγω στόχων πραγματοποιώντας κάθε χρόνο επισκέψεις σε δείγμα γε -
ωργικών εκμεταλλεύσεων. Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων οδήγησε τις αρχές στην αλλαγή προτεραιοτήτων 
για τη βελτίωση της στόχευσης και τον εντοπισμό των πλέον αποδοτικών οικονομικά δραστηριοτήτων προς 
στήριξη στο μέλλον. 
Η διαχειριστική αρχή έθεσε τον επιμέρους στόχο «κόστος σε δημόσια στήριξη ανά δημιουργούμενη θέση ερ -
γασίας» και τον χρησιμοποίησε ως ένα από τα κριτήρια για την αξιολόγηση των αιτήσεων επιχορήγησης για 
τα μέτρα διαφοροποίησης και για την παρακολούθηση της προόδου. Εν συνεχεία, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης 
αξιολόγησης αναλύθηκαν τα πραγματικά αποτελέσματα προκειμένου να εντοπιστούν τα αποδοτικότερα μέτρα 
και είδη έργων. Παραδείγματος χάριν, τα έργα στο πλαίσιο του μέτρου για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις ήταν 
σημαντικά αποδοτικότερα όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας σε σχέση με τα έργα διαφοροποίησης 
γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Έπειτα από μια αναθεώρηση, η στήριξη για το μέτρο διαφοροποίησης γεωργικών 
εκμεταλλεύσεων μειώθηκε. 
31
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;ΤΆ ΚΡΆΤΗ ΜΕΛΗ ΔΕΝ ΔΙΚ ΆΙΟΛ ΟΓΗΣΆΝ ΤΙΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΆΆ  ΠΆΡ ΆΠΕΜΠΟΝΤ ΆΣ 
ΣΤΆ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ Τ Ά ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΆ ΔΕΔΟΜΕΝ Ά
66.  Και τα 12 επιλεγέντα ΠΑΑ είχαν υποστεί τουλάχιστον μία τροποποίηση, ορι -
σμένα δε εννέα ή δέκα. Το Συνέδριο αναζήτησε παραδείγματα περιπτώσεων 
στις οποίες το κράτος μέλος είχε αιτιολογήσει τις αλλαγές παραπέμποντας 
στα σχετικά με τα αποτελέσματα δεδομένα του ΚΠΠΑ. Αναζήτησε αιτιολογίες 
όπως, λόγου χάριν, ότι «οι γεωργοί δεν δημιούργησαν αρκετά νέα προϊόντα 
προκειμένου να επιτύχουν τον στόχο του ΠΑΑ» ή «απαιτούνται τροποποιή -
σεις του ΠΑΑ προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της δημιουργίας θέσεων 
εργασίας». Τέτοιες περιπτώσεις δεν εντοπίστηκαν. Οι αιτιολογίες που δίνο -
νταν ήταν κατά κύριο λόγο δημοσιονομικού χαρακτήρα, δηλαδή οι τροπο -
ποιήσεις έγιναν επειδή οι δαπάνες ήταν υψηλότερες ή χαμηλότερες από τις 
προβλεπόμενες και όχι επειδή τα αποτελέσματα ήταν διαφορετικά από τα 
επιδιωκόμενα. 
67.  Εάν οι δαπάνες του ΠΑΑ είναι χαμηλότερες από εκείνες που είχε προγραμ -
ματίσει το κράτος μέλος, η χρηματοδότηση του προγράμματος από την ΕΕ 
μειώνεται έπειτα από δύο έτη, βάσει μιας διαδικασίας γνωστής ως «αποδέ -
σμευση». Τα κράτη μέλη συνήθως αντιμετωπίζουν αυτή την προοπτική ως 
«απώλεια» κονδυλίων της ΕΕ. Προκειμένου να αποτρέψουν να συμβεί αυτό, 
τα κράτη μέλη τροποποιούσαν τα ΠΑΑ τους προκειμένου να ανακατανείμουν 
κονδύλια από μέτρα με χαμηλή συμμετοχή προς μέτρα με υψηλότερη ζήτη -
ση. Παραδείγματος χάριν, η αιτιολογία που προβλήθηκε για τις αλλαγές στο 
ΠΑΑ της Ανδαλουσίας περιλάμβανε την «ανάγκη λήψης διορθωτικών μέτρων 
την παρούσα στιγμή προκειμένου να αποφευχθούν πιθανές αποδεσμεύσεις 
στο μέλλον».
68.  Σε πολλές περιπτώσεις, οι εγκριθείσες αλλαγές είχαν ως συνέπεια τη μείωση 
και όχι την αύξηση της αποδοτικότητας των μέτρων. Στην περίπτωση της 
Ανδαλουσίας, αυξήθηκε ο προϋπολογισμός του μέτρου για τις πολύ μικρές 
επιχειρήσεις κατά 194 % αλλά μειώθηκαν  οι επιμέρους στόχοι για τις υλοποι -
ήσεις (αριθμός στηριζόμενων πολύ μικρών επιχειρήσεων) κατά 82 % και τα 
αποτελέσματα όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας κατά 96 %. Στην 
περίπτωση της Καμπανίας, το ΠΑΑ τροποποιήθηκε προκειμένου το ποσοστό 
ενίσχυσης να αυξηθεί σε 100 % για δύο από τα μέτρα διαφοροποίησης, σε μια 
προσπάθεια αύξησης της συμμετοχής. Οι δαπάνες των επενδυτικών έργων 
επιστρέφονταν στο ακέραιο στους αιτούντες, χωρίς πρόσθετη υποχρέωση 
επίτευξης αποτελεσμάτων και χωρίς υποχρέωση συνεισφοράς. Ο επιμέρους 
στόχος της δημιουργίας θέσεων εργασίας για τα μέτρα διαφοροποίησης γε -
ωργικών εκμεταλλεύσεων μειώθηκε από 250 στο αρχικό ΠΑΑ σε 95.
32
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;16 COM(2011) 450 τελικό της 
20ής Ιουλίου 2011.Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΘΗΚΕ ΣΤΙΣ ΎΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ Κ ΆΙ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ  ΕΚΤΕΛΕΣΗ 
ΚΆΙ Ο ΧΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΎΞΗ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆΤΩΝ
69.  Ακόμη και στις περιπτώσεις στις οποίες τα δεδομένα του δείκτη αποτελεσμά -
των έδειχναν ότι οι επιμέρους στόχοι δεν θα επιτυγχάνονταν, τα σχόλια της 
Επιτροπής σχετικά με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις των ΠΑΑ, καθώς και 
οι ετήσιες συνεδριάσεις με τα κράτη μέλη, επικεντρώνονταν στις υλοποιήσεις 
και στη χρησιμοποίηση των πιστώσεων και όχι στην επίτευξη των επιδιω -
κόμενων αποτελεσμάτων. Οι ετήσιες συνεδριάσεις δεν πέτυχαν τον σκοπό 
που προβλέπει ο κανονισμός, ήτοι να εξετάζουν τα κύρια αποτελέσματα  του 
προηγούμενου έτους. 
70.  Η ίδια επικέντρωση στην ανάλωση των πιστώσεων και η αδιαφορία για τις 
σχετικές με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα πληροφορίες διαπιστώνεται και 
στις εκθέσεις της Επιτροπής. Στη συνοπτική έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοι -
νοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή των εθνικών στρατη -
γικών16, η Επιτροπή ανέφερε, σε σχέση με το μέτρο για τον εκσυγχρονισμό 
γεωργικών εκμεταλλεύσεων, ότι σε ορισμένα κράτη μέλη «το ποσοστό υλοποί ‑
ησης εμφανίζεται μεγαλύτερο του αναμενόμενου, γεγονός που δείχνει την ανά ‑
γκη αύξησης του εκτιμώμενου προϋπολογισμού» . Η Επιτροπή δεν εξήγησε για 
ποιο λόγο η ταχύτερη υλοποίηση δικαιολογεί αύξηση του προϋπολογισμού. 
Η Επιτροπή δεν ανέλυσε και δεν σχολίασε στην έκθεσή της τα σχετικά με τα 
αποτελέσματα δεδομένα που παρουσιάζονται στην ίδια έκθεση —όπως τα 
αποτελέσματα για το ίδιο μέτρο που δείχνουν ότι επιτεύχθηκε μόλις το 10 % 
του επιμέρους στόχου για νέα προϊόντα/τεχνικές.
71.  Στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της Γ Δ Γεωργίας και Αγροτικής Ανά -
πτυξης για το 2011, από τα δεδομένα για τα αθροιστικά αποτελέσματα που 
παρουσιάζονται σε ένα παράρτημα προκύπτει ότι, τέσσερα χρόνια μετά την 
έναρξη της περιόδου προγραμματισμού, είχε επιτευχθεί μόλις το 4 % του 
επιμέρους στόχου για τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Ούτε στο έγγρα -
φο αυτό ούτε στο επόμενο σχέδιο διαχείρισης της Γ Δ γίνεται οποιαδήποτε 
αναφορά σε δραστηριότητες που σχεδιάζει η Επιτροπή για τη βελτίωση της 
κατάστασης αυτής, παρά τη σημασία που αποδίδει η στρατηγική της ΕΕ στην 
προτεραιότητα της δημιουργίας θέσεων εργασίας. 
33
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΔΕΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕ ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ Τ Ά ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆ ΤΆ 
ΤΟΎ ΚΠΠΆ  ΓΙΆ  ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΆΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΙΆ  ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΓΡ ΆΜΜΆ ΤΙΣΜΟΎ 
2014-2020
72.  Τον Οκτώβριο του 2011, η  Επιτροπή δημοσίευσε τις προτάσεις για την περί -
οδο προγραμματισμού 2014-202017. Στην αιτιολογική έκθεση παρουσιάζει τα 
αποτελέσματα της εκτίμησης αντικτύπου, που αποσκοπεί να δώσει στο Ευ -
ρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο πληροφορίες χρήσιμες για τη λήψη 
των αποφάσεών τους. Περιγράφει τις ανάγκες που καλείται να αντιμετωπίσει 
η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης, αλλά δεν καταδεικνύει ότι τα προτεινόμενα 
μέτρα αποτελούν αποτελεσματικά και αποδοτικά μέσα για την αντιμετώπιση 
των εν λόγω αναγκών. 
73.  Το παράρτημα 4 της εκτίμησης αντικτύπου περιλαμβάνει αξιολόγηση του 
υφιστάμενου πλαισίου πολιτικής, στην οποία η Επιτροπή παρουσιάζει τα 
αποτελέσματα επιμέρους στόχων  για επτά από τα 40 μέτρα των ΠΑΑ. Δεν 
παρουσιάζονται δεδομένα σχετικά με το τι επιτεύχθηκε σε σχέση με τους 
επιμέρους στόχους. Στο παράρτημα 4α, η Επιτροπή παρουσιάζει συνοπτι -
κά τα πλεονεκτήματα και τις αδυναμίες των μέτρων για τον εκσυγχρονισμό 
γεωργικών εκμεταλλεύσεων, το γεωργοπεριβάλλον, τη δασοκομία, τις πολύ 
μικρές επιχειρήσεις και το Leader, αλλά δεν παρέχει πληροφορίες σχετικά με 
τα άλλα μέτρα που προτείνονται για την περίοδο 2014-2020, συμπεριλαμ -
βανομένων μέτρων με σημαντικό δημοσιονομικό αντίκτυπο, όπως το μέτρο 
«αύξηση της αξίας των γεωργικών προϊόντων» (πιστώσεις ύψους 5,6 δισε -
κατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ για την περίοδο 2007-2013). Στο παράρτημα 
αυτό παρουσιάζονται χρηματοοικονομικά δεδομένα, καθώς και δεδομένα 
σχετικά με τις υλοποιήσεις για το σύνολο των μέτρων, τα οποία, ωστόσο, δεν 
συνοδεύονται από πληροφορίες σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα. 
Το παράρτημα 11 περιέχει επισκόπηση των διαπιστώσεων της αξιολόγησης, 
από την οποία προκύπτει ότι η εκτίμηση αντικτύπου βασίστηκε σε μεγάλο 
βαθμό στις εκ των προτέρων αξιολογήσεις των ΠΑΑ της περιόδου 2007-2013, 
η συγκεφαλαιωτική έκθεση των οποίων δημοσιεύθηκε το 200818.
74.  Το γεγονός αυτό καταδεικνύει τις αδυναμίες που σχετίζονται με τον χρονικό 
προγραμματισμό και τη διαθεσιμότητα των πληροφοριών παρακολούθη -
σης και αξιολόγησης. Η Επιτροπή υπέβαλε τις προτάσεις της πριν από τη 
δημοσίευση των συγκεφαλαιωτικών εκθέσεων των ενδιάμεσων και εκ των 
υστέρων  αξιολογήσεων, με αποτέλεσμα οι προτάσεις της να μη λαμβάνουν 
υπόψη όχι μόνον τις πληροφορίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα και 
την αποδοτικότητα των μέτρων κατά την περίοδο 2007-2013, αλλά ούτε και 
την εκ των υστέρων αξιολόγηση της περιόδου 2000-2006. Μολονότι οι εν 
λόγω αξιολογήσεις εμφανίζουν αδυναμίες, είναι αναγκαίο να λαμβάνονται 
υπόψη κατά τη λήψη αποφάσεων για την πολιτική της περιόδου 2014-2020. 
Λόγου χάριν, η εκ των υστέρων αξιολόγηση καταλήγει στο συμπέρασμα 
ότι η επίδραση του μέτρου «αύξηση της αξίας των γεωργικών προϊόντων» 
στην ανταγωνιστικότητα της γεωργίας φαινόταν «σε γενικές γραμμές μάλλον 
οριακή». Στις ενδιάμεσες αξιολογήσεις αναφέρθηκε μεγάλη συχνότητα μη 
αποδοτικών δαπανών (βλέπε σημείο 56). Ωστόσο, η Επιτροπή πρότεινε το 
μέτρο αυτό για την περίοδο 2014-2020, χωρίς να παράσχει πληροφορίες στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με το ζήτημα των μη απο -
δοτικών δαπανών ή με τις προϋποθέσεις που πρέπει να τεθούν προκειμένου 
να ελαχιστοποιηθεί το φαινόμενο των μη αποδοτικών δαπανών. 17 Πρόταση κανονισμού του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου για 
τη στήριξη της αγροτικής 
ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό 
Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής 
Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), 
COM(2011) 627 τελικό/2 της 
19ης Οκτωβρίου 2011.
18 Synthesis of Ex‑ante 
Evaluations of Rural 
Development Programmes 
2007‑2013, Final Report  
(Συγκεφαλαιωτική έκθεση 
των εκ των προτέρων 
αξιολογήσεων των 
προγραμμάτων αγροτικής 
ανάπτυξης 2007-2013, 
Τελική έκθεση ) Γ Δ Γεωργίας 
και Αγροτικής Ανάπτυξης, 
11 Δεκεμβρίου 2008.
34
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;75.  Κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη μελλοντική πολιτική σε επίπεδο ΕΕ, 
καθώς και για τους σκοπούς του προγραμματισμού σε εθνικό και περιφε -
ρειακό επίπεδο, θα έπρεπε να είναι διαθέσιμες πληροφορίες οι οποίες να 
απαντούν σε απλά αλλά σημαντικά ερωτήματα, όπως τα εξής: «αποδείχθηκε 
αποτελεσματικό το μέτρο όσον αφορά την επίτευξη των στόχων στο πα -
ρελθόν;» «αποτελεί το μέτρο αυτό τον αποδοτικότερο τρόπο επίτευξης του 
στόχου;» και «ποια διδάγματα μπορούν να αντληθούν από την υλοποίηση του 
μέτρου στο παρελθόν, προκειμένου να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητά του 
στο μέλλον;». Ωστόσο τα σχετικά με τα αποτελέσματα δεδομένα, τα οποία θα 
έπρεπε να καταδεικνύουν την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα 
των μέτρων, δεν ήταν διαθέσιμα κατά τον χρόνο διενέργειας της εκτίμησης 
αντικτύπου. Οι πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν ακολούθως, παραδείγματος 
χάριν σε παραρτήματα στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της Γ Δ Γεωργίας 
και Αγροτικής Ανάπτυξης, δεν είναι επαρκώς συναφείς, αξιόπιστες ή πλήρεις. 
Τελικώς, η Επιτροπή δεν παρέσχε τις απαιτούμενες πληροφορίες για τη λήψη 
τεκμηριωμένων αποφάσεων σχετικά με τα αποτελεσματικότερα και αποδο -
τικότερα μέτρα για την περίοδο 2014-2020.
35
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;
76.  Η Συνθήκη και ο δημοσιονομικός κανονισμός της ΕΕ προβλέπει ότι τα κράτη 
μέλη συνεργάζονται με την Επιτροπή για να εξασφαλίσουν ότι τα κονδύλια 
της ΕΕ χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής 
διαχείρισης, δηλαδή σύμφωνα με τις αρχές της αποτελεσματικότητας, της 
αποδοτικότητας και της οικονομίας. Προκειμένου να συμμορφωθούν με τη 
διάταξη αυτή στο πλαίσιο της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης, η Επιτροπή 
και τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν εγκαίρως στη διάθεσή τους πληροφορίες 
σχετικά με το κατά πόσο τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης επιτυγχάνουν κατά 
τρόπο αποδοτικό τους στόχους της πολιτικής. Υποχρεούνται να λογοδοτούν 
για τις επιδόσεις τους υποβάλλοντας τις σχετικές πληροφορίες στο Ευρωπαϊ-
κό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και τους πολίτες της ΕΕ. 
77.  Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη 
δεν κατέδειξαν επαρκώς τι έχει επιτευχθεί σε σχέση με τους στόχους της 
πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης και ότι δεν υπάρχει επαρκής διασφάλιση ότι 
ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την αγροτική ανάπτυξη δαπανήθηκε ορθά. 
78.  Το κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης (ΚΠΠΑ) αποτελεί το κύριο 
μέσο που έχει θεσπιστεί για την παροχή των απαραίτητων πληροφοριών και 
της αναγκαίας διασφάλισης. Οι αδυναμίες του συνετέλεσαν στην έλλειψη 
διασφάλισης που περιγράφηκε ανωτέρω. Το ΚΠΠΑ αποτελεί ένα σύνολο ερ -
γαλείων, του οποίου ο σχεδιασμός μπορεί (και πρέπει) να βελτιωθεί. Ωστόσο, 
η βελτίωση των εργαλείων δεν θα λύσει το πρόβλημα εάν αυτά δεν χρησι -
μοποιηθούν ορθά. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η απουσία λογοδοσίας που 
εμφανίζεται σήμερα αποδίδεται σε μια πιο θεμελιώδη αδυναμία, ήτοι στο 
γεγονός ότι τα προγράμματα επικεντρώθηκαν υπερβολικά στην ανάλωση του 
προϋπολογισμού και όχι επαρκώς στην επίτευξη αποτελεσμάτων με αποδο -
τικό τρόπο. Ως αποτέλεσμα δόθηκε περιορισμένη προσοχή στην παρακο -
λούθηση και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου που 
οδήγησε σε περιορισμένο ενδιαφέρον για την ποιότητα των πληροφοριών.
79.  Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα ΠΑΑ που κατάρτισαν τα κράτη μέλη, με τους 
γενικούς και αόριστους στόχους και τον ανεπαρκή ποσοτικό προσδιορισμό 
των αποτελεσμάτων που επιδιωκόταν να επιτευχθούν όσον αφορά τους 
στόχους αυτούς, δεν αποτέλεσαν έγκυρη βάση για τη διάθεση του προϋ -
πολογισμού της ΕΕ κατά τρόπο αποτελεσματικό και αποδοτικό. Ακόμη, δεν 
στόχευσαν τις δαπάνες εκεί όπου θα ήταν αποτελεσματικότερες και δεν πα -
ρείχαν ένα σημείο αναφοράς βάσει του οποίου να μπορούν να μετρηθούν 
τα επιτεύγματα (σημεία 19 έως 34).ΣΎΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΎΣΤΑΣΕΙΣ
36
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;80.  Δεύτερον, υπάρχει έλλειμμα πληροφόρησης. Παρά τη στήριξη της Επιτροπής, 
τα κράτη μέλη δεν παρήγαγαν πληροφορίες παρακολούθησης και αξιολόγη -
σης επαρκώς αξιόπιστες, συνεκτικές και συναφείς ώστε να καταδεικνύουν 
τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν σε σχέση με τους τεθέντες στόχους. Τα 
κράτη μέλη και η Επιτροπή υπέβαλαν τα διαθέσιμα δεδομένα των κοινών 
δεικτών, αλλά δεν ερμήνευσαν τα δεδομένα σε σχέση με τους στόχους των 
ΠΑΑ ή της ΕΕ. Οι αναφορές στα συμπεράσματα των αξιολογήσεων ήταν επι -
λεκτικές, ενώ δεν δόθηκε συστηματικά η κατάλληλη συνέχεια. Η Επιτροπή και 
τα κράτη μέλη δεν παρουσίασαν τα δικά τους συμπεράσματα σχετικά με την 
αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα των δαπανών (σημεία 35 έως 57).
81.  Τρίτον, παρά τις αδυναμίες των διαθέσιμων πληροφοριών παρακολούθησης 
και αξιολόγησης, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη δεν τις χρησιμοποίησαν 
επαρκώς προκειμένου να βελτιώσουν την αποδοτικότητα και την αποτε -
λεσματικότητα των μέτρων. Στο πλαίσιο της καθημερινής διαχείρισης των 
προγραμμάτων, τα κράτη μέλη επικεντρώθηκαν περισσότερο στη δαπάνη 
του προϋπολογισμού παρά στην επίτευξη των επιδιωκόμενων αποτελεσμά -
των. Η Επιτροπή βάσισε τις προτάσεις της για την περίοδο προγραμματι -
σμού 2014-2020 σε πληροφορίες προερχόμενες από τις εκ των προτέρων 
αξιολογήσεις των ΠΑΑ για την τρέχουσα περίοδο, χωρίς να παρουσιάσει 
πληροφορίες για τα επιτευχθέντα αποτελέσματα (σημεία 58 έως 75). 
82.  Οι προτάσεις της Επιτροπής για την περίοδο 2014-2020 προοιωνίζονται αυ -
ξημένη επικέντρωση στα αποτελέσματα. Για την αυξημένη αυτή επικέντρωση 
δεν απαιτείται νέα νομοθεσία. Μπορεί και θα έπρεπε να αρχίσει άμεσα, προ -
κειμένου να διασφαλιστεί η ορθή αξιοποίηση του προϋπολογισμού της ΕΕ, 
δεδομένου ιδίως ότι η περίοδος προγραμματισμού 2007-2013 βαίνει προς 
το τέλος της και αυξάνει ο κίνδυνος οι εναπομένουσες πιστώσεις να δαπα -
νηθούν βεβιασμένα, προκειμένου να τηρηθεί η καταληκτική ημερομηνία 
πραγματοποίησης πληρωμών εντός του 2015. Κατά συνέπεια, το Συνέδριο 
συνιστά τα εξής: 
Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να χρησιμοποιήσουν την παρα -
κολούθηση και την αξιολόγηση προκειμένου να ενισχύσουν την επι -
κέντρωσή τους στην επίτευξη αποτελεσμάτων κατά το εναπομένον 
διάστημα της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού.
Τα κράτη μέλη οφείλουν να αιτιολογούν κάθε προτεινόμενη τροποποί -
ηση των μέτρων των ΠΑΑ και να εξηγούν τις επιδιωκόμενες επιδράσεις 
της στην αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των μέτρων προ -
κειμένου να επιτευχθούν αποτελέσματα σε σχέση με τους στόχους των 
ΠΑΑ και της ΕΕ. Η Επιτροπή οφείλει να αξιολογεί τις προτεινόμενες αλ -
λαγές υπό το ίδιο πρίσμα. Η ετήσια εξέταση των προγραμμάτων πρέπει 
να επικεντρώνεται στα αποτελέσματα, όπως προβλέπει ο κανονισμός.ΣΎΣΤ ΆΣΗ 1
37
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;83.  Οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις της περιόδου 2007-2013 έπασχαν από απουσία 
αξιόπιστων δεδομένων, μη ικανοποιητικές μεθόδους αξιολόγησης και έλ -
λειψη συνεκτικότητας, που περιόρισαν σημαντικά τη χρησιμότητά τους και 
υπονόμευσαν τη δυνατότητα άντλησης έγκυρων συμπερασμάτων σε επίπεδο 
ΕΕ. Τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με την παρακολούθηση 
των αποτελεσμάτων εξακολουθούν να μην είναι συνεκτικά και ικανοποιητικής 
ποιότητας. Κατά συνέπεια, υπάρχει κίνδυνος οι εκ των υστέρων αξιολογή -
σεις το 2015 να μην είναι ικανοποιητικής ποιότητας.
Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να λάβουν τώρα μέτρα προκειμέ -
νου να διασφαλίσουν ότι από τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις της περι -
όδου προγραμματισμού 2007-2013, οι οποίες θα διενεργηθούν το 2015, 
θα καταστεί δυνατό να προκύψουν συγκρίσιμες πληροφορίες καλής 
ποιότητας.
i) Αξιοποιώντας τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τις ενδιάμε -
σες αξιολογήσεις, η Επιτροπή πρέπει να εκδώσει κατευθυντήριες 
οδηγίες οι οποίες να αποσκοπούν συγκεκριμένα στη διασφάλι -
ση της ποιότητας και της συνεκτικότητας των εκ των υστέρων 
αξιολογήσεων. 
ii) Τα κράτη μέλη πρέπει να σχεδιάσουν με ποιον τρόπο θα παρά -
σχουν τις αναγκαίες για την εκ των υστέρων αξιολόγηση πληρο -
φορίες, συμπεριλαμβανομένου του πλήθους των πληροφοριών 
που συγκεντρώνονται για διοικητικούς σκοπούς. Τα κράτη μέλη 
πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι συμβάσεις αξιολόγησης περιλαμ -
βάνουν ποιοτικά κριτήρια, βάσει των οποίων οι αξιολογητές υπο -
χρεούνται να συμμορφώνονται με τις κατευθυντήριες οδηγίες του 
ΚΠΠΑ και να απαντούν στα κοινά ερωτήματα αξιολόγησης βάσει 
αξιόπιστων δεδομένων και μεθόδων αξιολόγησης. 
iii) Η Επιτροπή πρέπει να ενεργήσει προορατικά, ελέγχοντας εάν 
τα κράτη μέλη συμμορφώνονται με τις κατευθυντήριες οδηγίες 
για τους κοινούς δείκτες και τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις. 
Στις περιπτώσεις που αυτό δεν συμβαίνει, η Επιτροπή πρέπει να 
συνεργάζεται με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη προκειμένου να 
εντοπίζει εναλλακτικές λύσεις για τη συγκέντρωση συγκρίσιμων 
πληροφοριών καλής ποιότητας.ΣΎΣΤ ΆΣΗ 2
38
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;84.  Οι αδυναμίες στον σχεδιασμό του ΚΠΠΑ της περιόδου 2007-2013 συνετέ -
λεσαν στην απουσία έγκαιρων, αξιόπιστων και συνεκτικών πληροφοριών, 
ιδίως όσον αφορά τα σχετικά με τα αποτελέσματα δεδομένα. Η Επιτροπή 
έχει ήδη επιφέρει ορισμένες βελτιώσεις στους ορισμούς των δεικτών και τις 
κατευθυντήριες οδηγίες, οι οποίες όμως δεν αρκούν. Οι επιμέρους στόχοι 
όσον αφορά τα αποτελέσματα, με τακτική παρακολούθηση των επιτευγμά -
των, αποτελούν βασικό στοιχείο της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. 
Ωστόσο, βάσει του σχεδιασμού της Επιτροπής για το ΚΠΠΑ της περιόδου 
2014-2020, δεν θα είναι αναγκαίος ο ορισμός επιμέρους στόχων για τους 
δείκτες αποτελεσμάτων.
Όσον αφορά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, η Επιτροπή 
οφείλει να βελτιώσει τον σχεδιασμό του ΚΠΠΑ ώστε να παράγονται 
εγκαίρως περισσότερο συναφείς, αξιόπιστες και συγκρίσιμες πληροφο -
ρίες, ιδίως όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα 
κάθε μέτρου ως προς την επίτευξη αποτελεσμάτων.
i) Πρέπει να είναι σαφής ο σκοπός κάθε κοινού δείκτη, καθώς και 
η σκοπούμενη χρησιμοποίησή του σε επίπεδο ΕΕ. Οι δείκτες απο -
τελεσμάτων πρέπει να παρουσιάζουν τις άμεσες επιδράσεις των 
δαπανών, δηλαδή τι επιτεύχθηκε, και πρέπει να ορίζονται για 
κάθε προτεραιότητα και στόχο της ΕΕ. Πρέπει να συγκεντρώνο -
νται δεδομένα για κάθε μέτρο που συμβάλλει στην επίτευξη των 
εν λόγω προτεραιοτήτων και στόχων, βάσει των οποίων να είναι 
δυνατή η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδο -
τικότητας συγκεκριμένων μέτρων.
ii) Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να ελέγχουν την ποιότητα 
των δεδομένων των κοινών δεικτών και να παρέχουν διασφάλιση 
όσον αφορά την αξιοπιστία τους.
iii) Όσον αφορά τους στόχους των ΠΑΑ, τα κράτη μέλη πρέπει να 
υποχρεούνται να λογοδοτούν εγκαίρως για τις υλοποιήσεις, τα 
αποτελέσματα και τον αντίκτυπο που επιτεύχθηκαν (βλέπε σύ -
σταση 6), αντί να εκπονούν δεδομένα ή  αξιολογήσεις για ειδικούς 
δείκτες. ΣΎΣΤ ΆΣΗ 3
39
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα ΠΑΑ της 
περιόδου 2014-2020 θα αποτελέσουν μια αρτιότερη βάση για τη χρηστή 
δημοσιονομική διαχείριση, με συγκεκριμένους, μετρήσιμους στόχους 
και σχέδια για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της αποδοτικό -
τητας και της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων. 
i) Στα ΠΑΑ της περιόδου 2014-2020, τα κράτη μέλη πρέπει να θέ -
σουν συγκεκριμένους και μετρήσιμους στόχους, με επιμέρους 
στόχους για τα αποτελέσματα. Τα μέτρα των ΠΑΑ που θα επιλε -
γούν, καθώς και τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, πρέπει να αιτι -
ολογούνται βάσει της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας 
των σχετικών μέτρων της περιόδου 2007-2013.
ii) Στα ΠΑΑ πρέπει να προβλέπεται λεπτομερώς για κάθε μέτρο το 
είδος των πληροφοριών που θα απαιτηθεί για την απόδειξη των 
υλοποιήσεων, των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου. Στις περι -
πτώσεις που οι κοινοί δείκτες δεν επαρκούν, πρέπει να προβλέ -
πονται πρόσθετοι δείκτες ή εργασίες αξιολόγησης. Για κάθε απαι -
τούμενο πληροφοριακό στοιχείο, τα ΠΑΑ πρέπει να προβλέπουν 
την πηγή, τον τρόπο συλλογής (λαμβανομένης υπόψη της διοικη -
τικής επιβάρυνσης) και τον τρόπο διασφάλισης της αξιοπιστίας.
iii) Η Επιτροπή πρέπει να ελέγχει τα ΠΑΑ όχι μόνον όσον αφορά τη 
συμμόρφωσή τους με τον κανονισμό αλλά και όσον αφορά την 
αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητά τους βάσει του προ -
γραμματισμού. Η Επιτροπή οφείλει να διασφαλίσει ότι τα ΠΑΑ 
συνιστούν επαρκή βάση για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείρι -
ση, αξιολογώντας τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα σε σχέση με 
τις προϋπολογισθείσες δαπάνες. ΣΎΣΤ ΆΣΗ 485.  Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι στα ΠΑΑ της περιόδου 2007-2013 δεν είχαν ορι -
στεί συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι στόχοι, με αποτέλεσμα ανεπαρκή στόχευση 
των μέτρων και δυσχέρειες στην παρακολούθηση και την αξιολόγηση. Τα 
ΠΑΑ της περιόδου 2014-2020 αποτελούν ευκαιρία να τεθούν σε υγιέστερη 
βάση οι δαπάνες του προϋπολογισμού της ΕΕ. 
40
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;Τα κράτη μέλη πρέπει να εντάξουν τις πτυχές της αποτελεσματικότητας 
και της αποδοτικότητας στα συστήματα υλοποίησης των ΠΑΑ για την 
περίοδο 2014-2020, και να επαναχρησιμοποιούν για τους σκοπούς της 
παρακολούθησης και της αξιολόγησης τις πληροφορίες που συλλέγο -
νται στο πλαίσιο των διαδικασιών υποβολής αιτήσεων, επιλογής και 
πληρωμών.
Τα κράτη μέλη πρέπει να προβαίνουν σε εκ των προτέρων εκτίμηση 
της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας όχι μόνον κατά το 
στάδιο του προγραμματισμού, αλλά και κατά την επιλογή των πράξεων 
προς χρηματοδότηση. Η  προσέγγιση αυτή μειώνει τον κίνδυνο σπα -
τάλης πόρων σε αναποτελεσματικά έργα τα οποία θα μπορούσαν να 
είχαν αποκλειστεί κατά το στάδιο της επιλογής. Οι πληροφορίες που 
συλλέγονται για τους σκοπούς της επιλογής έργων ή  των πληρωμών 
(δημιουργία θέσεων εργασίας, περιβαλλοντικά οφέλη κ.λπ.) μπορούν 
να περιορίσουν την ανάγκη για συλλογή δεδομένων στη συνέχεια και, 
συνεπώς, να μειώσουν τη διοικητική επιβάρυνση. ΣΎΣΤ ΆΣΗ 586.  Το Συνέδριο, στο πλαίσιο των ελέγχων που διενήργησε στον τομέα της αγρο -
τικής ανάπτυξης, διαπίστωσε ότι η στόχευση των μέτρων μέσω προϋποθέσε -
ων επιλεξιμότητας και κριτηρίων επιλογής στα ΠΑΑ πολλών κρατών μελών 
δεν ήταν ικανοποιητική, με αποτέλεσμα να μην προκύπτει επαρκής εκ των 
προτέρων διασφάλιση όσον αφορά την αποδοτικότητα και την αποτελεσμα -
τικότητα του μέτρου. Η κατάσταση αυτή αυξάνει την ανάγκη αποκόμισης εκ 
των υστέρων διασφάλισης, μέσω της παρακολούθησης και της αξιολόγησης, 
με το κόστος και τη διοικητική επιβάρυνση που συνεπάγεται η συλλογή των 
δεδομένων. 
87.  Μολονότι τα κράτη μέλη και η Επιτροπή δημοσίευσαν τις εκθέσεις των ανε -
ξάρτητων αξιολογητών, στις δικές τους ετήσιες και συνοπτικές εκθέσεις δεν 
παρείχαν επαρκείς εξηγήσεις σχετικά με το πόσο ορθά δαπάνησαν τις πι -
στώσεις της ΕΕ. Στις εν λόγω εκθέσεις, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή δεν 
χρησιμοποίησαν δεδομένα των χρηματοοικονομικών δεικτών ή των δεικτών 
υλοποιήσεων προκειμένου να εξηγήσουν τα επιτευχθέντα αποτελέσματα, 
ούτε παρουσίασαν πληροφορίες σχετικά με την αποδοτικότητα. Αφέθηκε 
στους αναγνώστες των εκθέσεων των κρατών μελών και της Επιτροπής να 
κρίνουν κατά πόσο οι αξιολογήσεις είναι αξιόπιστες ή να διαπιστώσουν εάν 
και γιατί παραλείφθηκαν ορισμένα συμπεράσματα αξιολογήσεων.
41
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να βελτιώσουν τις διαδικασίες 
κατάρτισης εκθέσεων σχετικά με τα επιτευχθέντα χάρις στον προϋπο -
λογισμό της ΕΕ αποτελέσματα, για την ενίσχυση της λογοδοσίας. Στο 
πλαίσιο αυτό, είναι αναγκαίο να δίδεται πιο συστηματικά συνέχεια στις 
διαπιστώσεις των αξιολογήσεων.
i) Από τα μέσα του κύκλου προγραμματισμού και έπειτα, τα κρά -
τη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να παρουσιάζουν στις ετήσιες 
εκθέσεις τους συμπεράσματα όσον αφορά τα επιτεύγματα των 
προγραμμάτων σε σχέση με κάθε ΠΑΑ και κάθε στόχο της ΕΕ. Οι 
εκθέσεις αυτές θα πρέπει να επικεντρώνονται πρωταρχικά στα 
επιτευχθέντα αποτελέσματα και να συνεκτιμούν την αποδοτικό -
τητα κάθε μέτρου, συγκρίνοντας τα αποτελέσματα με τις δαπά -
νες. Στις περιπτώσεις που οι κοινοί δείκτες δεν παρέχουν επαρκώς 
τη δυνατότητα κατάδειξης της προόδου προς την κατεύθυνση 
της επίτευξης των στόχων των ΠΑΑ, θα πρέπει να συμπληρώ -
νονται με διοικητικά δεδομένα και διαπιστώσεις αξιολογήσεων, 
λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς του αντικειμένου και της 
αξιοπιστίας τους. 
ii) Όταν αναφέρονται σε διαπιστώσεις αξιολογήσεων, τα κράτη μέλη 
και η Επιτροπή πρέπει να προσδιορίζουν τα μέτρα που λαμβάνουν 
ή να εξηγούν τους λόγους για τους οποίους δεν προγραμματίζουν 
να λάβουν μέτρα. Πρέπει να παρουσιάζουν και να δίνουν συνέχεια 
στο σύνολο των συμπερασμάτων αξιολόγησης και όχι μόνον σε 
επιλεγμένο δείγμα αυτών. 
iii) Προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης αξιοποίηση των εκ των 
υστέρων αξιολογήσεων των προγραμμάτων της περιόδου 2007-
2013, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να συμπεριλάβουν 
στις ετήσιες εκθέσεις τους για το έτος 2015 ανάλυση των συ -
νεπειών των διαπιστώσεων των αξιολογήσεων για την περίοδο 
2014-2020. ΣΎΣΤ ΆΣΗ 6
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα I, του οποίου προεδρεύει ο κύριος 
Ιωάννης ΣΑΡΜΑΣ, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη 
συνεδρίασή του της 9ης Οκτωβρίου 2013.
Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
Πρόεδρος

42
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;ΠΆΡ ΆΡΤΗΜΆ  
ΚΆΤΆΣΤ ΆΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΜΕΡΟ ΎΣ ΣΤ ΟΧΩΝ ΤΩΝ ΔΕΙΚΤ ΩΝ ΆΠΟΤΕΛΕΣΜΆΤΩΝ 
ΠΟΎ ΟΡΙΣΤΗΚ ΆΝ ΣΕ ΠΆΆ  ΚΆΙ ΔΕΔΟΜΕΝ Ά ΠΟ Ύ ΠΆΡ ΆΣΧΕΘΗΚ ΆΝ ΆΠΟ  ΤΆ ΚΡΆΤΗ ΜΕΛΗ 
ΣΤΙΣ ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΠΡΟΟ ΔΟΎ ΤΟ ΎΣ ΓΙΆ ΤΟ 2011
Μέτρο Εκσυγχρονισμός γεωργικών εκμεταλλεύσεωνΑύξηση της αξίας γεωργικών και δασοκομικών 
προϊόντωνΓεωργοπεριβάλλονΔιαφοροποίηση προς μη γεωργικές 
δραστηριότητεςΔημιουργία και ανάπτυξη επιχειρήσεων Ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων
ΠΑΑΑύξηση της ακαθάριστης 
προστιθέμενης αξίας 
στις εκμεταλλεύσεις που 
έτυχαν στήριξηςΑριθμός εκμεταλλεύ -
σεων/επιχειρήσεων που 
εισήγαγαν νέα προϊόντα 
και/ή νέες τεχνικέςΑύξηση της ακαθάριστης 
προστιθέμενης αξίας 
στις εκμεταλλεύσεις που 
έτυχαν στήριξηςΑριθμός εκμεταλλεύ -
σεων/επιχειρήσεων που 
εισήγαγαν νέα προϊόντα 
και/ή νέες τεχνικέςΈκταση υπό επιτυχή 
διαχείριση γης1Αύξηση της ακαθάριστης 
προστιθέμενης αξίας 
στις εκμεταλλεύσεις που 
έτυχαν στήριξηςΑκαθάριστος αριθμός 
νέων θέσεων εργασίαςΑύξηση της ακαθάριστης 
προστιθέμενης αξίας 
στις εκμεταλλεύσεις που 
έτυχαν στήριξηςΑκαθάριστος αριθμός 
νέων θέσεων εργασίαςΑκαθάριστος αριθμός 
νέων θέσεων εργασίαςΠρόσθετος αριθμός 
επισκέψεων τουριστών 
(αριθμός ημερήσιων 
τουριστών)
ορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομένα
Αυστρίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκε
Τσεχική Δημοκρατίαο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Ηνωμένο 
Βασίλειο — Αγγλίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκε
Γ αλλία —
μητροπολιτική
Γερμανία — 
Βάδη-Βυρτεμβέργηοι επιμέ -
ρους στόχοι 
αυξήθηκαν/ 
μειώθηκανο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Ουγγαρίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Ιταλία — Καμπανίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεοι επιμέ -
ρους στόχοι 
μειώθηκανο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Λουξεμβούργο
Πολωνίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Ρουμανίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεοι επιμέ -
ρους στόχοι 
αυξήθηκανο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Ισπανία - Ανδαλουσίαο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεοι επιμέ -
ρους στόχοι 
αυξήθηκαν/ 
μειώθηκανο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Σουηδίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεοι επιμέ -
ρους στόχοι 
αυξήθηκανο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
ορισθέντες 
επιμέρους στόχοι:Επιμέρους στόχοι ορίστηκαν στο αρχικό και στο πλέον πρόσφατο ΠΑΑ (με ένδειξη εάν ο επιμέρους στόχος τροποποιήθηκε 
μεταξύ του αρχικού και του πλέον πρόσφατου ΠΑΑ).υποβληθέντα δεδομένα: Υποβλήθηκαν δεδομένα και εγκρίθηκαν από την Επιτροπή (ετήσια έκθεση προόδου 2011).
Επιμέρους στόχοι ορίστηκαν μόνον στο αρχικό ή μόνον στο πλέον πρόσφατο ΠΑΑ / οι επιμέρους στόχοι δεν είναι σύμφωνοι 
με το εγχειρίδιο του ΚΠΠΑ και, επομένως, δεν είναι συγκρίσιμοι.Δεν υποβλήθηκαν δεδομένα ανά μέτρο / μη επικαιροποιημένα δεδομένα / η ετήσια έκθεση προόδου δεν εγκρίθηκε από 
την Επιτροπή.
Δεν ορίστηκαν επιμέρους στόχοι ούτε στο αρχικό ούτε στο πλέον πρόσφατο ΠΑΑ. Δεν υποβλήθηκαν δεδομένα.
Το μέτρο δεν προγραμματίστηκε. Το μέτρο δεν υλοποιήθηκε.
1 Ο δείκτης αποτελεσμάτων για το μέτρο αυτό έχει πέντε συνιστώσες (εκτάσεις που συμβάλλουν στη βελτίωση της βιοποικιλότητας, βελτίωση της 
ποιότητας των υδάτων, μετριασμός των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, βελτίωση της ποιότητας του εδάφους, αποτροπή της περιθωριοποίησης και 
της εγκατάλειψης της γης). Στον πίνακα επισημαίνεται εάν για μία τουλάχιστον από τις συνιστώσες αυτές ορίστηκε επιμέρους στόχος και υποβλήθηκαν 
δεδομένα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επιμέρους στόχοι αυξήθηκαν για μία συνιστώσα και μειώθηκαν για κάποια άλλη. Οι περιπτώσεις αυτές επιση -
μαίνονται με την ένδειξη «οι επιμέρους στόχοι αυξήθηκαν/μειώθηκαν».
43
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;Μέτρο Εκσυγχρονισμός γεωργικών εκμεταλλεύσεωνΑύξηση της αξίας γεωργικών και δασοκομικών 
προϊόντωνΓεωργοπεριβάλλονΔιαφοροποίηση προς μη γεωργικές 
δραστηριότητεςΔημιουργία και ανάπτυξη επιχειρήσεων Ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων
ΠΑΑΑύξηση της ακαθάριστης 
προστιθέμενης αξίας 
στις εκμεταλλεύσεις που 
έτυχαν στήριξηςΑριθμός εκμεταλλεύ -
σεων/επιχειρήσεων που 
εισήγαγαν νέα προϊόντα 
και/ή νέες τεχνικέςΑύξηση της ακαθάριστης 
προστιθέμενης αξίας 
στις εκμεταλλεύσεις που 
έτυχαν στήριξηςΑριθμός εκμεταλλεύ -
σεων/επιχειρήσεων που 
εισήγαγαν νέα προϊόντα 
και/ή νέες τεχνικέςΈκταση υπό επιτυχή 
διαχείριση γης1Αύξηση της ακαθάριστης 
προστιθέμενης αξίας 
στις εκμεταλλεύσεις που 
έτυχαν στήριξηςΑκαθάριστος αριθμός 
νέων θέσεων εργασίαςΑύξηση της ακαθάριστης 
προστιθέμενης αξίας 
στις εκμεταλλεύσεις που 
έτυχαν στήριξηςΑκαθάριστος αριθμός 
νέων θέσεων εργασίαςΑκαθάριστος αριθμός 
νέων θέσεων εργασίαςΠρόσθετος αριθμός 
επισκέψεων τουριστών 
(αριθμός ημερήσιων 
τουριστών)
ορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομέναορισθέντες 
επιμέρους 
στόχοιυποβλη -
θέντα 
δεδομένα
Αυστρίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκε
Τσεχική Δημοκρατίαο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Ηνωμένο 
Βασίλειο — Αγγλίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκε
Γ αλλία —
μητροπολιτική
Γερμανία — 
Βάδη-Βυρτεμβέργηοι επιμέ -
ρους στόχοι 
αυξήθηκαν/ 
μειώθηκανο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Ουγγαρίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Ιταλία — Καμπανίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεοι επιμέ -
ρους στόχοι 
μειώθηκανο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Λουξεμβούργο
Πολωνίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Ρουμανίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεοι επιμέ -
ρους στόχοι 
αυξήθηκανο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Ισπανία - Ανδαλουσίαο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεοι επιμέ -
ρους στόχοι 
αυξήθηκαν/ 
μειώθηκανο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
Σουηδίαο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεοι επιμέ -
ρους στόχοι 
αυξήθηκανο επιμέρους 
στόχος 
αυξήθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκεο επιμέρους 
στόχος 
μειώθηκε
ορισθέντες 
επιμέρους στόχοι:Επιμέρους στόχοι ορίστηκαν στο αρχικό και στο πλέον πρόσφατο ΠΑΑ (με ένδειξη εάν ο επιμέρους στόχος τροποποιήθηκε 
μεταξύ του αρχικού και του πλέον πρόσφατου ΠΑΑ).υποβληθέντα δεδομένα: Υποβλήθηκαν δεδομένα και εγκρίθηκαν από την Επιτροπή (ετήσια έκθεση προόδου 2011).
Επιμέρους στόχοι ορίστηκαν μόνον στο αρχικό ή μόνον στο πλέον πρόσφατο ΠΑΑ / οι επιμέρους στόχοι δεν είναι σύμφωνοι 
με το εγχειρίδιο του ΚΠΠΑ και, επομένως, δεν είναι συγκρίσιμοι.Δεν υποβλήθηκαν δεδομένα ανά μέτρο / μη επικαιροποιημένα δεδομένα / η ετήσια έκθεση προόδου δεν εγκρίθηκε από 
την Επιτροπή.
Δεν ορίστηκαν επιμέρους στόχοι ούτε στο αρχικό ούτε στο πλέον πρόσφατο ΠΑΑ. Δεν υποβλήθηκαν δεδομένα.
Το μέτρο δεν προγραμματίστηκε. Το μέτρο δεν υλοποιήθηκε.
1 Ο δείκτης αποτελεσμάτων για το μέτρο αυτό έχει πέντε συνιστώσες (εκτάσεις που συμβάλλουν στη βελτίωση της βιοποικιλότητας, βελτίωση της 
ποιότητας των υδάτων, μετριασμός των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, βελτίωση της ποιότητας του εδάφους, αποτροπή της περιθωριοποίησης και 
της εγκατάλειψης της γης). Στον πίνακα επισημαίνεται εάν για μία τουλάχιστον από τις συνιστώσες αυτές ορίστηκε επιμέρους στόχος και υποβλήθηκαν 
δεδομένα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επιμέρους στόχοι αυξήθηκαν για μία συνιστώσα και μειώθηκαν για κάποια άλλη. Οι περιπτώσεις αυτές επιση -
μαίνονται με την ένδειξη «οι επιμέρους στόχοι αυξήθηκαν/μειώθηκαν».
44
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΣΥΝΟΠΤΙΚ Η ΠΑΡΟΥΣΙ ΑΣΗ
I.
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η παρούσα έκθεση ελέγχου εστι -
άζεται κυρίως στην παρακολούθηση, την αξιολόγηση και 
την υποβολή εκθέσεων σχετικά με την αποτελεσματικότητα 
και την αποδοτικότητα, καθώς και τον τρόπο που χρησι -
μοποιήθηκαν οι πληροφορίες της εν λόγω παρακολούθη -
σης και αξιολόγησης όσον αφορά τις δαπάνες αγροτικής 
ανάπτυξης.
IV.
Όσον αφορά την καλή χρήση του προϋπολογισμού της ΕΕ 
που χορηγήθηκε στην αγροτική ανάπτυξη, ορισμένα απο -
τελέσματα και ορισμένες επιπτώσεις μπορούν να εκτιμη -
θούν σωστά μέσω αξιολογήσεων μόνο σε προχωρημένο 
στάδιο της περιόδου προγραμματισμού και μετά την ολο -
κλήρωσή της.
V. α)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι τρεις πρωταρχικοί στόχοι για την 
αγροτική ανάπτυξη είναι επαρκώς σαφείς και διατυπώνο -
νται ρητά στο άρθρο 4 του κανονισμού 1698/2005. Προσ -
διορίζονται και αιτιολογούνται περαιτέρω στις αιτιολογικές 
σκέψεις και στις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες 
γραμμές. Οι στόχοι αυτοί πρέπει να χρησιμοποιούνται από 
τα κράτη μέλη στον προγραμματισμό τους.
Στο στάδιο έγκρισης των Προγραμμάτων Αγροτικής Ανά -
πτυξης (ΠΑΑ), η Επιτροπή διενεργεί ανάλυση για να αξιολο -
γήσει κατά πόσον τα προγράμματα και τα μέτρα συνάδουν 
με τις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές και 
με τα εθνικά σχέδια στρατηγικής και κατά πόσον συμμορ -
φώνονται με τις σχετικές νομικές διατάξεις.
V. β)
Όσον αφορά πολυετή προγράμματα, όπως τα ΠΑΑ, ορι -
σμένα αποτελέσματα και ορισμένες επιπτώσεις μπορούν 
να εκτιμηθούν σωστά μέσω αξιολογήσεων μόνο σε προχω -
ρημένο στάδιο της περιόδου προγραμματισμού και μετά 
την ολοκλήρωσή της.  
Επίσης, παρέχονται χρήσιμες πληροφορίες μέσω των ετή -
σιων εκθέσεων προόδου για την εφαρμογή σχετικά με τη 
δημοσιονομική εκτέλεση και τις υλοποιήσεις.
Επιπλέον, η Επιτροπή δημοσιεύει το σύνολο των αξιολο -
γήσεων που διεξάγονται για λογαριασμό της, μαζί με τις 
εκτιμήσεις ποιότητας στον δικτυακό τόπο Europa, και τις 
διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και 
το Ελεγκτικό Συνέδριο.
45
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;
V. γ)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι, στον βαθμό που ήταν διαθέσιμα, 
η Επιτροπή —για τον σχεδιασμό— και τα κράτη μέλη — 
για την εφαρμογή— έχουν χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα 
στοιχεία παρακολούθησης και αξιολόγησης.
Οι πληροφορίες παρακολούθησης χρησιμοποιούνται για να 
στηριχθούν τα επιχειρήματα υπέρ της τροποποίησης του 
ΠΑΑ. Παρομοίως, οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις είχαν καθο -
δηγητικό ρόλο, δεδομένου ότι ορισμένες τροποποιήσεις 
του ΠΑΑ ήταν συνδεδεμένες με πορίσματα των ενδιάμεσων 
αξιολογήσεων.
VI.
Οι διαθέσιμες πληροφορίες μέσω του συστήματος παρα -
κολούθησης και αξιολόγησης, μολονότι ελλιπείς και, ενδε -
χομένως, όχι πάντα απόλυτα αξιόπιστες, ήταν οι βέλτιστες 
διαθέσιμες πληροφορίες σε αυτό το στάδιο, λαμβανομένων 
υπόψη των οικονομικών και πρακτικών περιορισμών που 
αντιμετωπίζουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη.
Η Επιτροπή, σε συνδυασμό με τα κράτη μέλη, ανέ -
λαβε το 2008 και το 2009 να συμπληρώσει τα κενά των 
ΠΑΑ. Για κάθε ΠΑΑ, οι υπηρεσίες της Επιτροπής επισήμα -
ναν την έλλειψη στόχων, καθώς και μη κατάλληλα ποσοτικά 
προσδιορισμένους στόχους, και ζήτησαν από τις διαχειρι -
στικές αρχές να βελτιώσουν τους στόχους τους. Αυτό οδή -
γησε σε σημαντική βελτίωση των στόχων μέσω τροποποι -
ήσεων του ΠΑΑ.
Η Επιτροπή έχει προτείνει λύσεις για ορισμένα προβλήματα 
σχετικά με το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης 
για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού. Ωστόσο, θα 
υπάρχει πάντα η ανάγκη εξεύρεσης ισορροπίας μεταξύ, 
αφενός, των ωφελειών της παρακολούθησης και αξιολόγη -
σης και, αφετέρου, του κόστους και του σχετικού διοικητι -
κού φόρτου.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο καθορισμός ποσοτικών στόχων σε 
σχέση με τους γενικότερους στόχους, οι οποίοι επηρεάζο -
νται από πολλούς εξωτερικούς παράγοντες (π.χ. το οικονο -
μικό κλίμα), πρέπει να γίνεται με σύνεση.VII. α)
Η αιτιολόγηση για τις προτεινόμενες τροποποιήσεις των 
ΠΑΑ αποτελεί ήδη νομική υποχρέωση. Η Επιτροπή θα συνε -
χίσει να παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα και την 
αποδοτικότητα των προγραμμάτων και προς το τέλος της 
περιόδου θα επικεντρωθεί περισσότερο στα αποτελέσματα.
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τις διαθέσι -
μες πληροφορίες στο πλαίσιο της παρακολούθησης και της 
αξιολόγησης. Για παράδειγμα, τα αποτελέσματα των ενδιά -
μεσων αξιολογήσεων λήφθηκαν υπόψη για τις τροποποιή -
σεις του προγράμματος.
VII. β)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Στο επίπεδο των κρατών μελών έχει ήδη ληφθεί υπόψη 
μεγάλος αριθμός πορισμάτων ενδιάμεσων αξιολογήσεων 
σχετικά με την προετοιμασία της εκ των υστέρων αξιολό -
γησης, και έχουν ήδη αναληφθεί δράσεις.
VII. γ)
Οι προτάσεις για το σύστημα παρακολούθησης και αξιο -
λόγησης 2014-2020 περιλαμβάνουν ορισμένες αλλαγές σε 
σύγκριση με το κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολό -
γησης (ΚΠΠΑ).
Αντί της ενδιάμεσης αξιολόγησης, θα ενισχυθεί η σύνταξη 
ετήσιων εκθέσεων εφαρμογής (ΕΕΕ)  το 2017 και  το 2019, στις 
οποίες θα ενσωματώνονται τα πορίσματα των αξιολογήσεων. 
Θα ζητηθεί από τα κράτη μέλη να πραγματοποιούν δραστη -
ριότητες αξιολόγησης καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου 
προγραμματισμού, σύμφωνα με το σχέδιο αξιολόγησης που 
αποτελεί μέρος των ΠΑΑ.
Έτσι, η αξιολόγηση και η υποβολή εκθέσεων για τα απο -
τελέσματα και τις επιπτώσεις της πολιτικής θα συνδεθούν 
καλύτερα με το στάδιο εφαρμογής των ΠΑΑ.
VII. δ)
Για την περίοδο 2014-2020, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη 
εκπονούν ένα πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης 
για την κοινή γεωργική πολιτική στο σύνολό της, συμπερι -
λαμβανομένου του πλαισίου παρακολούθησης και αξιολό -
γησης για τα Παα. Στο πλαίσιο αυτό, καθορίστηκε μια σειρά 
υποχρεωτικών κοινών δεικτών, με το αίτημα να προστεθούν 
ενδεχομένως κι άλλοι δείκτες, για να αντιμετωπίζονται οι ιδι -
αιτερότητες των προγραμμάτων.
Οι κοινοί δείκτες θα αποτελέσουν επίσης τη βάση για τη 
σύνδεση της ΠΑΑ με την ευρύτερη στρατηγική 20/20.
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ46
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;ΕΙΣΑΓΩΓΗ
2.
Το ΚΠΠΑ δεν είναι το μοναδικό μέσο για την εποπτεία της εκτέλεσης 
του προϋπολογισμού.
Για παράδειγμα, η  Επιτροπή διενεργεί αποστολές ελέγχου για να 
εξετάσει την ορθή εφαρμογή της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης. 
Η παρακολούθηση των εν λόγω ελέγχων θα μπορούσε να περιλαμ -
βάνει δημοσιονομικές διορθώσεις.
3.
Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση παρέχουν πληροφορίες όχι 
μόνον για τον βαθμό αποτελεσματικότητας ή αποδοτικότητας μιας 
πολιτικής, αλλά και για τους λόγους που οδήγησαν στα σχετικά 
αποτελέσματα.
Αυτό επιτρέπει την προσαρμογή της εφαρμογής μιας πολιτικής ή τον 
εκ νέου σχεδιασμό της, εάν χρειάζεται.
5.
Για την περίοδο προγραμματισμού 2007, το ΚΠΠΑ αποτελούσε νέο 
μέσο. Είναι προφανές ότι για ορισμένα κράτη μέλη που είναι σχετικά 
νέα στην ΕΕ ή με πολύ περιορισμένη κουλτούρα αξιολόγησης, ισχύει 
μια καμπύλη μάθησης, τόσο όσον αφορά τη μέθοδο συλλογής και 
επεξεργασίας δεδομένων όσο και τη χρησιμοποίηση των αποτελε -
σμάτων της αξιολόγησης.
Το ΚΠΠΑ αποτελεί σημαντική βελτίωση σε σύγκριση με το σύστημα 
παρακολούθησης και αξιολόγησης των προηγούμενων περιόδων 
προγραμματισμού. Τόσο οι μέθοδοι όσο και οι ορισμοί έχουν βελ -
τιωθεί από  το 2010, παρότι ιδίως η (ετήσια) παρακολούθηση των 
δεικτών αποτελεσμάτων εξακολουθεί να αποτελεί δύσκολο έργο για 
τις διαχειριστικές αρχές.
Βλ. επίσης τις απαντήσεις της Επιτροπής στον πίνακα 1, στο πλαί -
σιο του πίνακα 1α στο τμήμα που αφορά την απάντηση της Επι -
τροπής. Παρακαλείστε να σημειώσετε ότι οι εν λόγω απαντήσεις 
δημοσιεύθηκαν μαζί με τις εκθέσεις του Συνεδρίου που αναφέ -
ρονται στον πίνακα 1. Κατά συνέπεια, οι εν λόγω απαντήσεις αντι -
κατοπτρίζουν την κατάσταση τη στιγμή του ελέγχου και δεν είναι 
επικαιροποιημένες.
6.
Για την περίοδο 2014-2020, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εφαρμό -
ζουν ένα σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης για την κοινή 
γεωργική πολιτική στο σύνολό της. Το σύστημα αυτό λαμβάνει υπόψη 
τα διδάγματα που έχουν αποκομιστεί από το παρελθόν. Ωστόσο, είναι 
αναπόφευκτο ότι κάθε σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης 
έχει ορισμένους περιορισμούς, όπως η διαθεσιμότητα δεδομένων, 
το κόστος μέτρησης, ο χρόνος που απαιτείται για να γίνουν αισθητά 
τα αποτελέσματα / οι επιπτώσεις ενός μέτρου πολιτικής και τέλος οι 
αλληλοσυγκρουόμενες απαιτήσεις, όπως η επιθυμία για τη μείωση 
του διοικητικού φόρτου. Για τον λόγο αυτό, στο μέτρο του δυνατού, 
το νέο σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης βασίζεται στις 
υφιστάμενες πηγές δεδομένων, καθώς και σε δεδομένα παρακολού -
θησης που δημιουργούνται κατά την εφαρμογή της πολιτικής.Για την περίοδο 2014-2020, προβλέπονται ποσοτικοποιημένοι δεί -
κτες στόχων για κάθε πεδίο εστίασης. Για κάθε πεδίο εστίασης απαι -
τείται η υποβολή ετήσιας έκθεσης στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέ -
σεων εφαρμογής. Για ορισμένα πεδία εστίασης, ο δείκτης στόχου 
καθορίζεται στο επίπεδο υλοποιήσεων. Ωστόσο, όταν ο σχετικός 
δείκτης αποτελεσμάτων είναι πιο περίπλοκος και ακατάλληλος για 
να χρησιμοποιηθεί ως στόχος που ελέγχεται κάθε χρόνο, η αξία του 
θα εκτιμηθεί με αξιολόγηση και θα ανακοινωθεί στις εκθέσεις του 
2017 και του 2019, καθώς και στις εκ των υστέρων εκθέσεις.
VII. ε)
Το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης θα χρησιμο -
ποιεί όσο το δυνατόν περισσότερο τις υφιστάμενες πληροφορίες. 
Ωστόσο, δεδομένου ότι η διαδικασία αξιολόγησης απαιτεί επίσης 
την εκτίμηση των επιπτώσεων μιας πολιτικής, αυτό δεν μπορεί να 
προκύψει αμέσως από το ίδιο το πρόγραμμα.
VII. στ)
Όσον αφορά το μέλλον, αντί των ενδιάμεσων αξιολογήσεων, 
η Επιτροπή έχει προτείνει ενισχυμένες ετήσιες εκθέσεις εφαρμο -
γής το 2017 και το 2019.
Οι εκθέσεις αυτές θα περιέχουν περίληψη των πορισμάτων της 
αξιολόγησης, και προβλέπεται ότι θα περιλαμβάνουν και τα σχε -
τικά πορίσματα των εκ των υστέρων αξιολογήσεων της περιόδου 
2007-2013.
Επιπλέον, η Επιτροπή δημοσιεύει το πλήρες κείμενο των αξιολο -
γήσεων που πραγματοποιήθηκαν για λογαριασμό της, μαζί με τις 
σχετικές εκτιμήσεις ποιότητας, έτσι ώστε να παρουσιάζονται όλα τα 
συμπεράσματα.
47
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Κοινή απάντηση στα σημεία 19 και 20
Ο δημοσιονομικός κανονισμός επιβάλλει τη χρησιμοποίηση στόχων 
SMART στο επίπεδο δραστηριότητας. Ο  προϋπολογισμός βάσει δρα -
στηριοτήτων 04 (δηλαδή, οι δαπάνες αγροτικής ανάπτυξης) εφαρ -
μόζεται στο επίπεδο των ΠΑΑ που αποτελούνται από ένα σύνολο 
μέτρων τα οποία μπορούν να συμβάλουν σε διάφορους στόχους. 
Επομένως, οι συνολικοί στόχοι καθορίζονται στο επίπεδο προγράμ -
ματος και τα επιτεύγματά τους μετρώνται στο επίπεδο αυτό (βλ. επί -
σης τις απαντήσεις της Επιτροπής στα σημεία 22 έως 25).
Οι στόχοι SMART θα πρέπει να επιτρέπουν να κρίνεται κατά πόσον 
έχουν επιτευχθεί, αλλά όχι απαραίτητα σε ποιο βαθμό.
22.
Το σκεπτικό για κάθε μέτρο παρέχεται στις αιτιολογικές σκέψεις του 
κανονισμού. Στο επίπεδο μεμονωμένου μέτρου, οι υλοποιήσεις του 
θα πρέπει να είναι συγκεκριμένες και επαληθεύσιμες. Για την επί -
τευξη των στόχων σε επίπεδο προγράμματος θα απαιτηθεί συνή -
θως συνδυασμός ορισμένων μέτρων, τα οποία είναι οργανωμένα σε 
δομή άξονα για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013.
23.
Οι στόχοι στο επίπεδο της ΕΕ είναι διατυπωμένοι με ποιοτικούς 
όρους και προσδιορίζουν την κατεύθυνση προς την οποία πρέπει 
να εξελιχθεί η πολιτική στον τομέα της ανταγωνιστικότητας και της 
διαφοροποίησης. Η  Επιτροπή θεωρεί ότι ο  καθορισμός ποσοτικών 
στόχων σε σχέση με τους γενικότερους στόχους, οι οποίοι επηρε -
άζονται από πολλούς εξωτερικούς παράγοντες (π.χ. το οικονομικό 
κλίμα), πρέπει να γίνεται με σύνεση.
Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι προτάσεις της για τους κανονισμούς της 
περιόδου 2014-2020 περιέχουν σαφώς ιεραρχημένη δέσμη στόχων 
και θέτει στόχους στο επίπεδο της ΕΕ (ΕΕ 2020) και τα κράτη μέλη 
θα πρέπει να καθορίσουν συνεκτικούς ποσοτικούς στόχους στο επί -
πεδο ΠΑΑ για κάθε τομέα εστίασης.
25.
Η αρχιτεκτονική που καθορίστηκε με τον κανονισμό 1698/2005 
βασίζεται σε συνεκτική δέσμη εργαλείων που έχουν σχεδιαστεί για 
την αντιμετώπιση των τριών στόχων της αγροτικής ανάπτυξης. Αυτή 
η δέσμη εργαλείων, έλαβε δεόντως υπόψη τις διαθέσιμες πληροφο -
ρίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα μεμο -
νωμένων μέτρων.Κοινή απάντηση στα σημεία 26 και 27
Το ΚΠΠΑ θεσπίστηκε για πρώτη φορά για την περίοδο προγραμμα -
τισμού 2007-2013. Σκοπός του είναι να στηρίζει τους στόχους του 
προγράμματος με τον καθορισμό στόχων για τις υλοποιήσεις, τα 
αποτελέσματα και τις επιπτώσεις.
Ο καθορισμός ποσοτικών στόχων ήταν μια νέα πρακτική και μια 
εμπειρία μάθησης τόσο για τις διαχειριστικές αρχές όσο και για την 
Επιτροπή. Όταν ΠΑΑ εγκρίθηκαν με ελλιπή δέσμη στόχων, τα κράτη 
μέλη ανέλαβαν την υποχρέωση να τα συμπληρώσουν.
Η Επιτροπή, σε συνδυασμό με τα κράτη μέλη, ανέλαβε το 2008 
και το  2009 να συμπληρώσει τα κενά των προγραμμάτων αγροτικής 
ανάπτυξης. Για κάθε ΠΑΑ, οι υπηρεσίες της Επιτροπής επισήμαναν 
την έλλειψη στόχων και τους μη κατάλληλα ποσοτικά προσδιορισμέ -
νους στόχους και ζήτησαν από τις διαχειριστικές αρχές να βελτιώ -
σουν τη δέσμη στόχων τους. Αυτό οδήγησε σε σημαντική βελτίωση 
της δέσμης στόχων μέσω τροποποιήσεων του ΠΑΑ.
Η αξιολόγηση, η οποία μεταξύ άλλων πηγών χρησιμοποιεί τα στοι -
χεία παρακολούθησης, πρέπει να διαπιστώσει αν ένα συγκεκριμένο 
πρόγραμμα έχει συμβάλει, βελτιώσει ή προωθήσει έναν συγκεκρι -
μένο στόχο και, επομένως, αν οι στόχοι έχουν επιτευχθεί.
Η αξιολόγηση πολύπλοκων μέσων πολιτικής αποτελεί πρόκληση, και 
η μεθοδολογία και η εφαρμογή της βελτιώνονται διαρκώς, ώστε να 
καθίσταται δυνατή η καλύτερη παρουσίαση των επιτευγμάτων της 
πολιτικής.
27.
Βλ. επίσης τις απαντήσεις της Επιτροπής στον πίνακα 1, στο πλαί -
σιο του πίνακα 1α στο τμήμα που αφορά την απάντηση της Επι -
τροπής. Παρακαλείστε να σημειώσετε ότι οι εν λόγω απαντήσεις 
δημοσιεύθηκαν μαζί με τις εκθέσεις του Συνεδρίου που αναφέ -
ρονται στον πίνακα 1. Κατά συνέπεια, οι εν λόγω απαντήσεις αντι -
κατοπτρίζουν την κατάσταση τη στιγμή του ελέγχου και δεν είναι 
επικαιροποιημένες.
28.
Για την περίοδο 2014-2020, η  Επιτροπή και τα κράτη μέλη εκπονούν 
ένα πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης για την κοινή γεωρ -
γική πολιτική στο σύνολό της, συμπεριλαμβανομένου του πλαισίου 
παρακολούθησης και αξιολόγησης για τα ΠΑΑ. Στο πλαίσιο αυτό, 
καθορίστηκε μια σειρά υποχρεωτικών κοινών δεικτών, με το αίτημα 
να προστεθούν ενδεχομένως κι άλλοι δείκτες, για να αντιμετωπίζο -
νται οι ιδιαιτερότητες των προγραμμάτων.
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ48
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;Οι κοινοί δείκτες θα αποτελέσουν επίσης τη βάση για τη 
σύνδεση της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης με την ευρύ -
τερη στρατηγική 20/20.
28. Πρώτη περίπτωση
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα κατά την έναρξη της περιόδου προ -
γραμματισμού, αλλά, σε πολλές περιπτώσεις, οι τιμές στό -
χοι συμπληρώθηκαν σε μεταγενέστερο στάδιο.
28. Δεύτερη περίπτωση
Σύμφωνα με την Επιτροπή, ένας στόχος μπορεί να  
είναι είτε ποσοτικός είτε εκτίμηση των αναμενόμενων 
αποτελεσμάτων.
28. Τρίτη περίπτωση
Ένας αριθμός κοινών δεικτών δεν θα επαρκέσει ποτέ για να 
καλύψει όλες τις περιπτώσεις. Το νομικό πλαίσιο παρέχει 
περιθώρια στις διαχειριστικές αρχές για να καθορίζουν ειδι -
κούς δείκτες ανά πρόγραμμα, όπου αυτό είναι αναγκαίο.
29.
Βλ. απαντήσεις στα σημεία 26 και 27.
Στην Αυστρία, τα ΠΑΑ παρείχαν στη συνέχεια στόχους 
υλοποίησης και δείκτες αποτελέσματος για τα γεωρ -
γοπεριβαλλοντικά μέτρα όπως: αριθμό στηριζόμενων 
γεωργικών εκμεταλλεύσεων, περιοχές στήριξης, αριθμό 
συμβάσεων, καλλιεργούμενη έκταση που συμβάλλει στη 
βιοποικιλότητα, την ποιότητα των υδάτων, την κλιματική 
αλλαγή, την ποιότητα του εδάφους, την πρόληψη της 
περιθωριοποίησης.
30.
Βάσει της στρατηγικής, η χορήγηση από τον προϋπολογι -
σμό αντανακλά τις προτεραιότητες μεταξύ των αναγκών 
που έχουν προσδιοριστεί από τα κράτη μέλη.
31.
Το ΚΠΠΑ θεσπίστηκε για πρώτη φορά για την περίοδο προ -
γραμματισμού 2007-2013. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, μόνο 
στόχοι ενδεικτικού χαρακτήρα (μη δεσμευτικοί) ορίζονται 
εκ των προτέρων. Ο  καθορισμός ποσοτικών στόχων ήταν 
μια νέα πρακτική και μια εμπειρία μάθησης τόσο για τις 
διαχειριστικές αρχές όσο και για την Επιτροπή. Στο πλαίσιο 
αυτό, είναι κατανοητό ότι ορισμένοι αρχικοί στόχοι μπορεί 
να μην ήταν ρεαλιστικοί και επομένως ήταν σκόπιμο να μει -
ωθούν οι προσδοκίες μας.32.
Βλ. απαντήσεις στα σημεία 26 και 27.
Η συμπερίληψη συμπληρωματικών δεικτών προβλέπεται 
βάσει του κανονισμού 1698/2005 (άρθρο 81, παράγρα -
φος 2). Όπως αναφέρεται στο παρόν άρθρο, η πρόθεση δεν 
είναι να υπάρχει μια εξαντλητική δέσμη συμπληρωματικών 
δεικτών, αλλά να καθοριστούν ορισμένοι συμπληρωματικοί 
δείκτες που να επιτρέπουν την παρακολούθηση και την αξι -
ολόγηση των ιδιαιτεροτήτων των ΠΑΑ.
Βάσει της επιμερισμένης διαχείρισης και της αρχής της 
επικουρικότητας, εναπόκειται στα κράτη μέλη να ορίσουν 
τους δείκτες που είναι σχετικοί με το εν λόγω θέμα. Ο  δεί-
κτης «αριθμού εκμεταλλεύσεων που εισήγαγαν νέα προϊ -
όντα ή νέες τεχνικές» δεν θεωρήθηκε κατάλληλος από τις 
τσεχικές αρχές για τα μέτρα «εκσυγχρονισμού γεωργικών 
εκμεταλλεύσεων» και «αύξησης της αξίας των γεωργι -
κών προϊόντων», δεδομένου ότι τα έργα που εστιάζονται 
στην καινοτομία χρηματοδοτούνται βάσει του μέτρου 
124. Η εξήγηση αυτή παρασχέθηκε μετά την επιστολή της 
Γ Δ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης σχετικά με τις ετή -
σιες εκθέσεις προόδου του 2010 και έγινε δεκτή, διότι 
αντικατοπτρίζει τον σχεδιασμό των μέτρων της Τσεχικής 
Δημοκρατίας.
33.
Βλ. απαντήσεις στα σημεία 26-27 και 31.
34.
Βλ. απαντήσεις στο σημείο 26.
Η Επιτροπή γνωρίζει καλά την ύπαρξη διαφορών ως προς 
τον καθορισμό δεικτών, και στο νέο πλαίσιο παρακολού -
θησης και αξιολόγησης έδωσε μεγάλη προσοχή στον ορθό 
ορισμό των δεικτών.
Το ΚΠΠΑ θεσπίστηκε για πρώτη φορά για την περίοδο προ -
γραμματισμού 2007-2013. Ο καθορισμός ποσοτικών στό -
χων για την αγροτική ανάπτυξη αποτελούσε νέα πρακτική 
και εμπειρία μάθησης τόσο για τις διαχειριστικές αρχές όσο 
και για την Επιτροπή.
35.
Τα συστήματα παρακολούθησης και αξιολόγησης έχουν 
σχεδιαστεί για να παρέχουν πληροφορίες σε τρία επίπεδα: 
υλοποιήσεις, αποτελέσματα και επιπτώσεις. Για να είναι 
δυνατή η αξιολόγηση της πολιτικής τόσο βραχυπρόθεσμα 
όσο και μακροπρόθεσμα απαιτούνται και τα τρία επίπεδα 
δεικτών επιδόσεων. Οι πληροφορίες σχετικά με τα αποτε -
λέσματα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του συστήματος.
49
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;Κοινή απάντηση στα σημεία 37, 38 και 39
Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007, το ΚΠΠΑ απο -
τελούσε νέο μέσο. Είναι προφανές ότι για ορισμένα κράτη 
μέλη που είναι σχετικά νέα στην ΕΕ ή με πολύ περιορισμένη 
κουλτούρα αξιολόγησης, ισχύει μια καμπύλη μάθησης, 
τόσο όσον αφορά τη μέθοδο συλλογής και επεξεργασίας 
δεδομένων όσο και τη χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων 
της αξιολόγησης.
Το εγχειρίδιο ΚΠΠΑ παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τον 
τρόπο εφαρμογής του ΚΠΠΑ. Επιπλέον, οι υπηρεσίες της 
Επιτροπής υποχρεούνται να παρέχουν και να συνεχίσουν να 
παρέχουν περαιτέρω καθοδήγηση (με έγγραφα εργασίας, 
Ερωτήσεις και απαντήσεις…) στα κράτη μέλη μέσω διαφό -
ρων διαθέσιμων φόρουμ (επιτροπή αγροτικής ανάπτυξης, 
δίκτυο εμπειρογνωμόνων για την αξιολόγηση και ευρωπαϊ -
 κό δίκτυο αγροτικής ανάπτυξης).
Ωστόσο, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, οι δια -
χειριστικές αρχές έχουν κάποια ευελιξία για την κατάρτιση 
του συστήματός τους.
Για τη νέα περίοδο προγραμματισμού, οι ανάγκες δεδομέ -
νων για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση λήφθηκαν 
υπόψη εξ αρχής, προκειμένου να εξισορροπηθούν οι ανά -
γκες για δεδομένα και η μείωση του διοικητικού φόρτου, 
επιλέγοντας ένα σύστημα το οποίο, στο μέτρο του δυνα -
τού, βασίζεται σε υφιστάμενες πηγές δεδομένων.
40.
Λόγω της προσέγγισης εκ των κάτω προς τα άνω, η ανά -
πτυξη δεικτών ΚΠΠΑ για τον άξονα Leader αποτέλεσε ιδιαί -
τερη πρόκληση. Ωστόσο, ο άξονας Leader αποτελεί μέρος 
του ΚΠΠΑ.
Η Επιτροπή παρείχε καθοδήγηση σε κράτη μέλη και για 
την αξιολόγηση του Leader. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού 
δικτύου αγροτικής ανάπτυξης, πραγματοποιήθηκαν εργα -
σίες για την αυτοαξιολόγηση των στρατηγικών τοπικής 
ανάπτυξης.
Κοινή απάντηση στα σημεία 41 και 42
Βλ. απαντήσεις στο σημείο 37.Το ΚΠΠΑ αποτελεί σημαντική βελτίωση σε σύγκριση με 
το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης των προ -
ηγούμενων περιόδων προγραμματισμού. Παρ’  όλα αυτά, 
τα πρώτα χρόνια της εφαρμογής του, ήταν μια πρακτική 
«μάθησης μέσα από την πράξη» τόσο για την Επιτροπή όσο 
και για τα κράτη μέλη. Τόσο οι μέθοδοι όσο και οι ορισμοί 
έχουν βελτιωθεί από το 2010, παρότι ιδίως η (ετήσια) παρα -
κολούθηση των δεικτών αποτελεσμάτων εξακολουθεί να 
αποτελεί δύσκολο έργο για τις διαχειριστικές αρχές.
Πλαίσιο 1
Μολονότι οι διαφορές που επισήμανε το Συνέδριο μπορεί 
πράγματι να μην εξηγούνται πλήρως με βάση τις διαφορές 
στα μέτρα, μπορούν επίσης να εξηγηθούν με τις διαφορές 
στο σημείο εκκίνησης κάθε κράτους μέλους. Είναι σύνηθες 
στην πολιτική αγροτικής ανάπτυξης να θεωρείται ότι «νέο 
προϊόν ή νέα τεχνική» σημαίνει κάτι που είναι νέο στην 
περιοχή. Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη 
για τη βελτίωση της συνοχής, στο μέτρο του δυνατού.
Αναγνωρίζεται ότι υπήρξαν ορισμένες δυσκολίες ως προς 
τη σωστή καταγραφή δεδομένων για τις υλοποιήσεις που 
σχετίζονται με την «έκταση υπό γεωργοπεριβαλλοντική 
στήριξη» και τον δείκτη αποτελεσμάτων όσον αφορά την 
«έκταση υπό επιτυχή διαχείριση γης». Ο δείκτης υλοποιή -
σεων ορίζεται σε επίπεδο μέτρου, ενώ ο δείκτης αποτελε -
σμάτων ορίζεται σε επίπεδο άξονα και καλύπτει το φάσμα 
των σχετικών μέτρων και καθεστώτων στο πλαίσιο του 
άξονα 2. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ανάλογα με τα μέτρα 
και τα καθεστώτα που εφαρμόζονται, τα ακριβή αριθμητικά 
στοιχεία μπορεί να είναι τα ίδια, αλλά στις περισσότερες 
περιπτώσεις τα δεδομένα θα διαφέρουν.
43.
Η ενδιάμεση αξιολόγηση παρείχε καλή επισκόπηση της 
εφαρμογής ΠΑΑ. Ωστόσο, όσον αφορά πολυετή προγράμ -
ματα, όπως τα ΠΑΑ, ορισμένα αποτελέσματα, όπως η ακα -
θάριστη προστιθέμενη αξία και ορισμένες επιπτώσεις μπο -
ρούν να εκτιμηθούν σωστά μόνο σε προχωρημένο στάδιο 
της περιόδου προγραμματισμού και μετά την ολοκλήρωσή 
της. Οι επιπτώσεις αυτές είναι δυνατόν να μετρηθούν μόνο 
μετά την πάροδο αρκετού χρόνου από την ολοκλήρωση 
της εφαρμογής της. Για τις περισσότερες παρεμβάσεις, 
αυτό δεν συνέβαινε κατά την ενδιάμεση αξιολόγηση. Για 
παράδειγμα, απαιτείται περισσότερος χρόνος για να εφαρ -
μοστούν τα μέτρα στο πλαίσιο του άξονα 3 και του άξονα 
4, καθώς και για να γίνουν αισθητά τα αποτελέσματα και οι 
επιπτώσεις τους.
Κατά συνέπεια, ορισμένα αποτελέσματα και επιπτώσεις των 
προγραμμάτων δεν ήταν δυνατό ακόμη να μετρηθούν, σε 
αντίθεση με τις δαπάνες ή τις υλοποιήσεις. 
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ50
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;44.
Η χρησιμοποίηση πληροφοριών από περιορισμένο αριθμό 
περιπτώσεων για την υποστήριξη των συμπερασμάτων για 
το σύνολο του μέτρου ή του προγράμματος μπορεί να είναι 
ορθή από μεθοδολογική άποψη, εάν εφαρμοστεί σωστά. 
Αυτό εξαρτάται από τον βαθμό αντιπροσωπευτικότητας 
του δείγματος.
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 56.
45.
Βλ. απαντήσεις στο σημείο 43.
Για πολλά προγράμματα, οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις έγι -
ναν πάρα πολύ νωρίς, ώστε να εκτιμηθεί η αποτελεσματι -
κότητα.  Αυτό μπορεί να γίνει μόνο όταν τα αποτελέσματα/
επιπτώσεις των προγραμμάτων είναι ορατά. Η Επιτροπή 
συνεχίζει να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να βελτιώσουν 
την ποιότητα και τη συνεκτικότητα των αξιολογήσεων και 
παρέχει μεθοδολογική υποστήριξη.
Επιπλέον, δεδομένου ότι οι περισσότεροι αξιολογητές στο 
παρόν στάδιο του κύκλου ζωής του προγράμματος εστι -
άστηκαν στην (εφαρμογή) επιμέρους μέτρων, ήταν πολύ 
νωρίς για να αποκομιστούν διδάγματα σε ένα γενικότερο 
επίπεδο όσον αφορά την επίτευξη των συνολικών στόχων 
σε επίπεδο ΕΕ.
47.
Όπως αναφέρθηκε, το ΚΠΠΑ θεσπίστηκε για πρώτη φορά 
για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 και τα πρώτα 
έτη ήταν μια εμπειρία «μάθησης μέσα από την πράξη».
Οι τρεις εκθέσεις στις οποίες γίνεται αναφορά και οι οποίες 
υποβλήθηκαν τον Ιούλιο του 2012 σύμφωνα με τον κανο -
νισμό δεν είχαν γίνει δεκτές μέχρι τον Απρίλιο του 2013, 
διότι απαιτούνταν περαιτέρω διορθώσεις. Ωστόσο, 89 από 
τις 92 εκθέσεις που υποβλήθηκαν για το οικονομικό έτος 
2011 είχαν γίνει δεκτές. Σε αυτές τις ετήσιες εκθέσεις προό -
δου για το 2011, η δέσμη δεικτών υλοποιήσεων είχε σχεδόν 
ολοκληρωθεί.
Για ορισμένους από τους δείκτες που παρατίθενται στο 
παράρτημα, μολονότι αρχικά προβλεπόταν ότι οι τιμές τους 
έπρεπε να υποβάλλονται κάθε χρόνο ως μέρος των δεδο -
μένων παρακολούθησης που περιλαμβάνονται στις ετήσιες 
εκθέσεις προόδου (ΕΕΠ), αναγνωρίστηκε ότι απαιτείται 
η συνδρομή αξιολογητών για τον υπολογισμό τους και/ή 
η πάροδος ορισμένου χρονικού διαστήματος πριν καταστεί 
δυνατή η μέτρησή τους. Επομένως, η αξιολόγησή τους δεν 
είναι αποτελεσματική κάθε χρόνο, και δόθηκαν οδηγίες 
προς την κατεύθυνση αυτή.48.
Σε σύστημα επιμερισμένης διαχείρισης, κάθε εταίρος πρέ -
πει να αναλαμβάνει τις ευθύνες του.
Οι ανωμαλίες στα δεδομένα παρακολούθησης και στις ετή -
σιες εκθέσεις προόδου συζητούνται συστηματικά με τα 
κράτη μέλη.
Η Επιτροπή έχει ζητήσει από τις αρχές της Ουγγαρίας να 
επαναφέρουν την αρχική διατύπωση.
Για τη νέα περίοδο προγραμματισμού, οι υπηρεσίες της 
Επιτροπής και τα κράτη μέλη συνεργάστηκαν για να καθο -
ρίσουν εκ των προτέρων τον ορισμό και τις πηγές των 
δεδομένων.
50.
Το ΚΠΠΑ αποτελεί σημαντική βελτίωση σε σύγκριση με 
το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης των προ -
ηγούμενων περιόδων προγραμματισμού. Παρ’  όλα αυτά, 
τα πρώτα χρόνια της εφαρμογής του, ήταν μια πρακτική 
«μάθησης μέσα από την πράξη» τόσο για την Επιτροπή όσο 
και για τα κράτη μέλη.
Τόσο οι μέθοδοι όσο και οι ορισμοί έχουν βελτιωθεί 
από το 2010, παρότι ιδίως η (ετήσια) παρακολούθηση των 
δεικτών αποτελεσμάτων, εξακολουθεί να αποτελεί δύσκολο 
έργο για τις διαχειριστικές αρχές.
51.
Ως συμπλήρωμα των πληροφοριών που παρέχονται στον 
πίνακα 3, η Επιτροπή δημοσιεύει επίσης τις αξιολογήσεις 
που διεξάγονται για λογαριασμό της με εκτίμηση της ποιό -
τητας από την ομάδα καθοδήγησης.
51
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;53.
Η εκτίμηση της ποιότητας του συνόλου των ενδιάμεσων 
αξιολογήσεων, που δημοσιεύθηκε από την Επιτροπή στον 
δικτυακό τόπο Europa, δηλώνει σαφώς ότι «Δεδομένου 
ότι οι εκθέσεις ενδιάμεσων αξιολογήσεων που χρησιμο -
ποιούνται ως δεδομένα πηγής είναι συχνά διαφορετικής 
ποιότητας και παρέχουν διαφορετικές λεπτομέρειες σχε -
τικά με πληροφορίες για διάφορα θέματα, το γεγονός 
αυτό αντανακλάται επίσης αναγκαστικά στη σύνθεση των 
πορισμάτων και μπορεί να είναι περιοριστικός παράγο -
ντας για τη συνολική τους ποιότητα» ( http://ec.europa.
eu/agriculture/evaluation/rural- development -reports/
synthesis-mte-2007-2013_en.htm ).
Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν προέβη σε παρέκταση όσον 
αφορά τα δεδομένα, αλλά αναγνωρίζει ότι είναι ανάγκη 
να βελτιωθεί η παρουσίαση του πίνακα της ετήσιας έκθε -
σης δραστηριοτήτων. Οι πληροφορίες που παρέχονται στο 
έγγραφο αφορούν μόνο την πρόοδο μιας συγκεκριμένης 
κατάστασης σε σχέση με τους εκτιμώμενους στόχους.
54.
Η νομοθεσία (άρθρο 62, παράγραφος 2, του κανονισμού 
(ΕΚ) αριθ. 1974/2006) αναφέρεται σε ενδεικτικές (μη 
δεσμευτικές) τιμές στόχους. Επιπλέον, οι αρχικοί στόχοι 
τέθηκαν πριν από την κρίση που πλήττει την παγκόσμια 
οικονομία.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι μεταβαλλόμενες οικονομικές συν -
θήκες μπορούν να αιτιολογήσουν την αλλαγή των στόχων. 
Η εμμονή σε έναν στόχο που έχει καταστεί παρωχημένος 
δεν χρησιμεύει ούτε όσον αφορά τη διαχείριση ούτε όσον 
αφορά τη λογοδοσία. Οι στόχοι μπορεί επίσης να τροπο -
ποιούνται για να αντικατοπτρίζουν τις αλλαγές στρατηγικής 
των ΠΑΑ.
Είναι σωστό ότι οι τσεχικές αρχές έθεσαν αρχικά μάλλον 
φιλόδοξους στόχους σχετικά με τη δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης. Ταυτόχρονα, η οικονομική και χρηματοπι -
στωτική κρίση έχει εμποδίσει σημαντικά τη δημιουργία 
θέσεων απασχόλησης.
Ως εκ τούτου, μετά την ενδιάμεση αξιολόγηση, τη συνεδρί -
αση ετήσιας εξέτασης του 2011 και μετά την επίσκεψη του 
Συνεδρίου, προτάθηκε η αναθεώρηση αυτών των στόχων 
στις 27 Σεπτεμβρίου 2012 βάσει της 8ης τροποποίησης των 
ΠΑΑ, που έγινε δεκτή από την Επιτροπή στις 13 Μαρτίου 
2013.Πλαίσιο 2
Ενώ οι στόχοι δεν θα πρέπει να αναθεωρούνται απλά για να 
αντικατοπτρίζεται η τελευταία προβολή των αποτελεσμά -
των, δεν υπάρχει λόγος να εμμένουμε σε στόχους οι οποίοι 
—παρά τις βέλτιστες προσπάθειες— δεν είναι πλέον ρεα -
λιστικοί, π.χ. λόγω των μεταβαλλόμενων οικονομικών συν -
θηκών υπό τις οποίες εφαρμόζονται τα μέτρα.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η μείωση των επιδιωκόμενων στό -
χων αποτελεσμάτων, εξ ορισμού, δεν αντιπροσωπεύει 
μείωση της προγραμματισμένης απόδοσης και/ή αποτε -
λεσματικότητας. Μπορεί επίσης να αποτελεί αναγνώριση 
της μεταβολής του οικονομικού πλαισίου, η οποία δυσχε -
ραίνει την επίτευξη μιας σειράς στόχων, π.χ. τη δημιουργία 
θέσεων εργασίας.
Δεδομένου ότι η στοχοθέτηση εκφράζεται με πολλές μορ -
φές, λαμβάνει υπόψη προσδιορισμένες διαρθρωτικές και 
τοπικές ανάγκες και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την 
καθοδήγηση της στήριξης προς άτομα με μεγαλύτερες 
ανάγκες, ενώ η απλή στήριξη θα μπορούσε να έχει ως απο -
τέλεσμα υψηλότερες τιμές για δείκτες σε άλλους τομείς.
Οι στόχοι δεν θα πρέπει να εξετάζονται μεμονωμένα, 
αλλά στο πλαίσιο της στρατηγικής του προγράμματος στο 
σύνολό του.
55.
Η Επιτροπή δημοσιεύει σε εύθετο χρόνο τα πορίσματα των 
αξιολογήσεων που διεξάγονται για λογαριασμό της, αλλά 
και την αξιολόγηση ποιότητας από την ομάδα καθοδήγη -
σης, η οποία περιλαμβάνει τη χρησιμότητα της έκθεσης για 
την Επιτροπή.
56.
Η Επιτροπή δημοσιεύει το πλήρες κείμενο των εκθέσεων 
των ανεξάρτητων αξιολογητών στον δικτυακό τόπο Europa.
Οι αξιολογήσεις των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης 
εντόπισαν ορισμένες δυσχέρειες σχετικά με την απόδειξη 
της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας, των επι -
τευγμάτων και των επιπτώσεων επενδυτικών μέτρων με 
σφαιρικό και συνεκτικό τρόπο. Για τον λόγο αυτό, η Επι -
τροπή δρομολόγησε μια αξιολόγηση με σκοπό τη βελτί -
ωση της ικανότητας αναγνώρισης και κατανόησης των 
επιπτώσεων των μέτρων για την υποστήριξη υλικών επεν -
δύσεων: http://ec.europa.eu/agriculture/calls-for -tender/
tender -documents/2013/275093/specs_en.pdf . Το γεγονός 
αυτό αντιμετωπίζει, μεταξύ άλλων, το θέμα της εκτίμησης 
της μη αποδοτικής δαπάνης (deadweight). Θα πρέπει επί -
σης να βελτιώσει την επίδειξη των επιτευγμάτων πολιτικής 
και να συμβάλει επίσης στην ανάπτυξη και την εφαρμογή 
μελλοντικής πολιτικής.
 
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ52
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;57.
Η αναφορά των αποτελεσμάτων στις ετήσιες εκθέσεις προ -
όδου αποσκοπεί να δώσει την εικόνα της προόδου όσον 
αφορά την επίτευξη των στόχων των ΠΑΑ (καθώς και στην 
ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της Γ Δ Γεωργίας και Αγρο -
τικής Ανάπτυξης) όχι αναγκαστικά την αξιολόγησή τους. 
Επίσης, παρέχονται χρήσιμες πληροφορίες μέσω των ετή -
σιων εκθέσεων προόδου για την εφαρμογή σχετικά με τη 
δημοσιονομική εκτέλεση και τις υλοποιήσεις.
Βλ. επίσης απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 43.
Όσον αφορά την καλή χρήση του προϋπολογισμού της ΕΕ 
που χορηγήθηκε στην αγροτική ανάπτυξη, ορισμένα απο -
τελέσματα και ορισμένες επιπτώσεις μπορούν να εκτιμη -
θούν σωστά μέσω αξιολογήσεων μόνο σε προχωρημένο 
στάδιο της περιόδου προγραμματισμού και μετά την ολο -
κλήρωσή της.
58.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η βελτίωση της εφαρμογής (όσον 
αφορά την παρακολούθηση), ή του σχεδιασμού (αξιολό -
γηση) και της λογοδοσίας αποτελούν τους κύριους στόχους 
του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης.
61.
Όπως έχει ήδη υπογραμμιστεί, ο καθορισμός στόχων ήταν 
μια διαδικασία μάθησης μέσα από την πράξη, η οποία επε -
κτάθηκε πέρα από το στάδιο έγκρισης των προγραμμάτων.
Η Επιτροπή θα εξετάσει τις εκ των προτέρων αξιολογήσεις 
και τη σκοπιμότητα των στόχων που προτείνονται για τη 
νέα περίοδο. Ωστόσο, η  Επιτροπή δεν μπορεί να καθυστε -
ρήσει αδικαιολόγητα την έγκριση των προγραμμάτων.
Πλαίσιο 3
Όπως αναφέρθηκε, το ΚΠΠΑ θεσπίστηκε για την περί -
οδο 2007-2013. Αυτά τα πρώτα χρόνια ήταν μια εμπειρία 
«μάθησης μέσα από την πράξη» για την Επιτροπή και για 
τα κράτη μέλη. Στις πρώτες εκδοχές των ΠΑΑ, η έλλειψη 
σημείων και στοιχείων αναφοράς θα μπορούσε να οδηγή -
σει στη θέσπιση μη ρεαλιστικών στόχων.
Η διαφορά κόστους μπορεί επίσης να αντανακλά την οικο -
νομική κατάσταση και το μισθολογικό επίπεδο στους διά -
φορους τομείς και, ως εκ τούτου, μπορεί όντως να αναμέ -
νεται κάποια διακύμανση.Πλαίσιο 3 — Πρώτο εδάφιο
Η Επιτροπή επιθυμεί επίσης να τονίσει ότι «η δημιουργία 
νέων θέσεων εργασίας» είναι μόνο ένας από τους συγκε -
κριμένους στόχους που συνδέονται με την εφαρμογή του 
άξονα III, όταν πρωταρχικός στόχος είναι η βελτίωση της 
ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές και η  ενθάρρυνση 
της διαφοροποίησης της οικονομικής δραστηριότητας. 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό μπορεί εν μέρει να εξηγήσει 
τις διαφορές στις δημόσιες δαπάνες ανά «δημιουργούμενη 
θέση απασχόλησης». Το ΠΑΑ της Καμπανίας είναι ένα σχε -
τικό παράδειγμα.
62.
Βλ. απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 61.
Η ρητή καθιέρωση από κοινού προσδιορισμένων δεικτών 
στόχων που θα υποστηρίζεται από ένα σχέδιο δεικτών για 
τη νέα περίοδο προγραμματισμού, όπως προτείνεται από 
την Επιτροπή, θα πρέπει να διευκολύνει την εκτίμηση προ -
γραμματισμένων υλοποιήσεων και οικονομικών πόρων σε 
σχέση με τους προς επίτευξη στόχους.
66.
Απαιτείται χρόνος για να γίνουν ορατά τα αποτελέσματα 
και οι επιπτώσεις ενός προγράμματος. Κατά συνέπεια, μπο -
ρεί να αναμένεται ότι οι τροποποιήσεις προγραμμάτων, 
ιδίως κατά το πρώτο μέρος της περιόδου προγραμματι -
σμού συνδέονται περισσότερο με εισροές —ή με παράγο -
ντες που συνδέονται με τις υλοποιήσεις (π.χ. δημοσιονομι -
κούς περιορισμούς ή έλλειψη απορρόφησης).
Ωστόσο, τα συμπεράσματα που προέκυψαν από τις ενδιά -
μεσες αξιολογήσεις, οι οποίες, μεταξύ άλλων χρησιμοποι -
ούσαν διαθέσιμα δεδομένα παρακολούθησης, λήφθηκαν 
υπόψη στις τροποποιήσεις του προγράμματος.
67.
Τυχόν τροποποιήσεις των προγραμμάτων για την αποφυγή 
της «αποδέσμευσης» πρέπει να εκτιμηθούν στο πλαίσιο της 
γενικής στρατηγικής.
53
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;68.
Το ΚΠΠΑ θεσπίστηκε για πρώτη φορά για την περίοδο προ -
γραμματισμού 2007-2013. Ο καθορισμός ποσοτικών στό -
χων για τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης ήταν μια νέα πρα -
κτική και μια εμπειρία μάθησης τόσο για τις διαχειριστικές 
αρχές όσο και για την Επιτροπή. Σύμφωνα με τη νομοθεσία 
μόνο στόχοι ενδεικτικού χαρακτήρα (μη δεσμευτικοί) ορί -
ζονται εκ των προτέρων.
Όταν ΠΑΑ εγκρίθηκαν με ελλιπή δέσμη στόχων, αναλή -
φθηκε η δέσμευση για τη συμπλήρωσή τους. Ορισμένα 
κράτη μέλη είχαν προφανώς υπερεκτιμήσει τα αποτελέ -
σματα που μπορούσαν να επιτευχθούν με τα χορηγηθέντα 
κεφάλαια και στη συνέχεια διόρθωσαν τις εκτιμήσεις αυτές.
Επιπλέον, το οικονομικό πλαίσιο έχει αλλάξει δραστικά και 
απαιτούνται ορισμένες προσαρμογές των αναμενόμενων 
αποτελεσμάτων.
69.
Στις ετήσιες συνεδριάσεις, όλα τα διαθέσιμα στοιχεία και 
πληροφορίες, π.χ. χρηματοπιστωτικά δεδομένα, δεδομένα 
παρακολούθησης και πορίσματα αξιολογήσεων, λαμβάνο -
νται υπόψη με σκοπό να εκτιμηθεί η πρόοδος εφαρμογής 
και εξετάζεται κάθε ανάγκη για προσαρμογή της στρατηγι -
κής και των χρηματοδοτικών κονδυλίων.
70.
Δεδομένου ότι η έκθεση που αναφέρει το Συνέδριο είναι 
μια έκθεση εφαρμογής σχετικά με σχέδια στρατηγικής /
στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές, δεν μπορεί να αιτιο -
λογεί λεπτομερώς τον προϋπολογισμό για κάθε επιμέρους 
μέτρο αγροτικής ανάπτυξης.
Επιπλέον, αναφέρεται σε αποτελέσματα, αλλά αφήνει τον 
αναγνώστη να κατανοήσει ότι είναι πολύ νωρίς για να είναι 
αισθητά (βλ. σημείο 4: «προοπτικές» στην έκθεση).
71.
Πενιχρά αποτελέσματα για ένα δείκτη δεν αποτελούν 
επαρκή βάση για την αλλαγή πολιτικής με περίοδο εφαρ -
μογής 7 έως 9 ετών.72.
Μολονότι τα αποτελέσματα της αξιολόγησης για την τρέ -
χουσα περίοδο προγραμματισμού (2007-2013) δεν ήταν 
ακόμη διαθέσιμα, οι προτάσεις της Επιτροπής για τη 
μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής βασίστηκαν 
κατά κύριο λόγο στα διδάγματα που αποκομίστηκαν μέχρι 
σήμερα από το ΚΠΠΑ, στην τρέχουσα εμπειρία από την 
εφαρμογή των ΠΑΑ και στις αξιολογήσεις προηγούμενων 
περιόδων προγραμματισμού και μέτρων αγροτικής ανά -
πτυξης. Αυτό επέτρεψε στην Επιτροπή να αναπτύξει και να 
στηρίξει μια πολιτική περισσότερο προσανατολισμένη στα 
αποτελέσματα με ενισχυμένο σύστημα παρακολούθησης 
και αξιολόγησης και να υπερβεί ορισμένες από τις ανεπάρ -
κειες που εντοπίστηκαν για την περίοδο προγραμματισμού 
2007-13.
Κοινή απάντηση στα σημεία 73 και 74
Η Επιτροπή δεσμεύθηκε να παρουσιάσει μια πρόταση 
μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής για την 
περίοδο 2014-2020 αρκετά νωρίς έτσι ώστε να μπορέσει να 
τεθεί σε ισχύ το 2014. Λαμβανομένων υπόψη της αναγκαίας 
διαδικασίας διαβούλευσης και των νομοθετικών διαδικα -
σιών, το εγχείρημα αυτό έπρεπε να δρομολογηθεί το 2010. 
Το γεγονός αυτό οδήγησε στην ανάγκη να χρησιμοποιη -
θούν τα τότε διαθέσιμα δεδομένα αξιολόγησης για την 
εκτίμηση των επιπτώσεων. Η Επιτροπή δεν μπορούσε να 
αναμένει τα πιο πρόσφατα αποτελέσματα αξιολόγησης, 
δηλαδή τη σύνθεση των εκ των υστέρων εκθέσεων αξιο -
λόγησης της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006 ή τις 
εκθέσεις ενδιάμεσης αξιολόγησης της περιόδου προγραμ -
ματισμού 2007-2013, χωρίς να καθυστερήσει σημαντικά τη 
μεταρρύθμιση.
Ωστόσο, η Επιτροπή δημοσιεύει εγκαίρως όλες τις αξιολο -
γήσεις που διενεργούνται για λογαριασμό της μαζί με τις 
εκτιμήσεις της ποιότητας, έτσι ώστε οι πληροφορίες να 
καθίστανται διαθέσιμες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και 
στο Συμβούλιο.
Τα επτά μέτρα που παρουσιάζονται στο παράρτημα 4α της 
εκτίμησης επιπτώσεων αντιπροσωπεύουν σημαντικά μέτρα 
αγροτικής ανάπτυξης και παρέχουν επισκόπηση των διαφό -
ρων ειδών μέτρων στήριξης.
Βλ. επίσης απάντηση στο σημείο 56.
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ54
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;75.
Βλ. απαντήσεις στα σημεία 73 και 74.
Οι επιλογές πολιτικής βασίζονται σε ευρύ φάσμα πληρο -
φοριών, συμπεριλαμβανομένων της παρακολούθησης και 
της αξιολόγησης, και σε διάφορες πολιτικές θεωρήσεις για 
την ιεράρχηση των προβλημάτων και των πιθανών λύσεων.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα ερωτήματα στα οποία αναφέρε -
ται το Συνέδριο μπορούν να εξεταστούν μόνο μόλις απο -
φασιστούν οι στόχοι και καταστεί δυνατή η  εστίαση στην 
επιλογή των μέτρων για την επίτευξή τους.
Οι διαθέσιμες πληροφορίες μέσω του συστήματος παρα -
κολούθησης και αξιολόγησης, μολονότι ελλιπείς και, ενδε -
χομένως, όχι πάντα απόλυτα αξιόπιστες, ήταν οι βέλτιστες 
διαθέσιμες σε αυτό το στάδιο, λαμβανομένων υπόψη των 
οικονομικών και πρακτικών περιορισμών που αντιμετω -
πίζουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή έχει 
προτείνει λύσεις σε ορισμένα προβλήματα σχετικά με το 
σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης για την επό -
μενη περίοδο προγραμματισμού. Ωστόσο, θα πρέπει να 
επισημανθεί ότι θα υπάρχει πάντα η ανάγκη εξεύρεσης 
ισορροπίας μεταξύ, αφενός, των ωφελειών της παρακο -
λούθησης και της αξιολόγησης και, αφετέρου, του κόστους 
και του σχετικού διοικητικού φόρτου. Επιπλέον, τα αποτε -
λέσματα και οι επιπτώσεις ενός μέτρου θα επηρεάζονται 
επίσης από εξωτερικούς παράγοντες και, ως εκ τούτου, δεν 
θα υπάρξει ποτέ 100 % βεβαιότητα εκ των προτέρων για το 
ποιο είναι το πιο αποτελεσματικό και αποδοτικό μέτρο για 
την επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
76.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι, στον βαθμό που ήταν διαθέσιμα, 
η Επιτροπή —για τον σχεδιασμό— και τα κράτη μέλη — 
για την εφαρμογή— έχουν χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα 
στοιχεία παρακολούθησης και αξιολόγησης.
Η Επιτροπή δημοσιεύει το σύνολο των εκθέσεων αξιολό -
γησης που διεξάγονται για λογαριασμό της, μαζί με τις 
εκτιμήσεις ποιότητας στον δικτυακό τόπο Europa, και τις 
διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και 
το Ελεγκτικό Συνέδριο.
77.
Η ενδιάμεση αξιολόγηση παρείχε καλή επισκόπηση της 
εφαρμογής ΠΑΑ. Ωστόσο, όσον αφορά πολυετή προγράμ -
ματα, όπως τα ΠΑΑ, ορισμένα αποτελέσματα, όπως η ακα -
θάριστη προστιθέμενη αξία και ορισμένες επιπτώσεις μπο -
ρούν να εκτιμηθούν σωστά μόνο σε προχωρημένο στάδιο 
της περιόδου προγραμματισμού και μετά την ολοκλήρωσή 
της.
78.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το ΚΠΠΑ είναι ένα έγκυρο μέσο για 
την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της προόδου όσον 
αφορά την επίτευξη των στόχων της πολιτικής αγροτικής 
ανάπτυξης της ΕΕ και διαθέτει πολλά πλεονεκτήματα, μολο -
νότι έχουν αντιμετωπιστεί ορισμένες δυσκολίες.
Οι διαθέσιμες πληροφορίες μέσω του συστήματος παρα -
κολούθησης και αξιολόγησης, μολονότι ελλιπείς και, ενδε -
χομένως, όχι πάντα απόλυτα αξιόπιστες, ήταν οι βέλτιστες 
διαθέσιμες πληροφορίες σε αυτό το στάδιο, λαμβανομένων 
υπόψη των οικονομικών και πρακτικών περιορισμών που 
αντιμετωπίζουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή, 
τα κράτη μέλη και διάφοροι ενδιαφερόμενοι φορείς κατα -
βάλλουν σημαντικές προσπάθειες για τη διαρκή βελτίωση 
του συστήματος. Η εμπειρία αυτή χρησιμοποιείται για την 
ανάπτυξη βελτιωμένου συστήματος παρακολούθησης και 
αξιολόγησης για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού.
55
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;Η Επιτροπή έχει προτείνει λύσεις σε ορισμένα προβλήματα 
σχετικά με το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγη -
σης για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού. Ωστόσο, 
θα πρέπει να επισημανθεί ότι θα υπάρχει πάντα η ανάγκη 
εξεύρεσης ισορροπίας μεταξύ, αφενός, των ωφελειών της 
παρακολούθησης και της αξιολόγησης και, αφετέρου, του 
κόστους και του σχετικού διοικητικού φόρτου. Επιπλέον, τα 
αποτελέσματα και οι επιπτώσεις ενός μέτρου θα επηρεάζο -
νται επίσης από εξωτερικούς παράγοντες και, ως εκ τούτου, 
δεν θα υπάρξει ποτέ 100  % βεβαιότητα εκ των προτέρων 
για το ποιο είναι το πιο αποτελεσματικό και αποδοτικό 
μέτρο για την επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου.
79.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι στόχοι που εκφράζονται στον 
κανονισμό 1698/2005 και στις κοινοτικές στρατηγικές 
κατευθυντήριες γραμμές παρέχουν επαρκή βάση για τον 
προσδιορισμό των στόχων της πολιτικής. Οι προτάσεις ΠΑΑ 
εκτιμήθηκαν από την Επιτροπή σε σχέση με τους στόχους 
αυτούς και σε σχέση με τις ανάγκες που εντοπίστηκαν σε 
κάθε περιφέρεια προγραμματισμού (ή χώρα) και τα χρή -
ματα που χορηγήθηκαν σε αυτή τη βάση.
Δεδομένου ότι η στοχοθέτηση εκφράζεται με πολλές μορ -
φές, λαμβάνει υπόψη προσδιορισμένες διαρθρωτικές και 
τοπικές ανάγκες και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την 
καθοδήγηση της στήριξης προς άτομα με μεγαλύτερες 
ανάγκες, ενώ η απλή στήριξη θα μπορούσε να έχει ως απο -
τέλεσμα υψηλότερες τιμές για δείκτες σε άλλους τομείς.
80.
Όσον αφορά πολυετή προγράμματα, όπως τα ΠΑΑ, ορι -
σμένα αποτελέσματα και ορισμένες επιπτώσεις μπορούν 
να εκτιμηθούν σωστά μέσω αξιολογήσεων μόνο σε προχω -
ρημένο στάδιο της περιόδου προγραμματισμού και μετά 
την ολοκλήρωσή της.
Επίσης, παρέχονται χρήσιμες πληροφορίες μέσω των ετή -
σιων εκθέσεων προόδου για την εφαρμογή σχετικά με τη 
δημοσιονομική εκτέλεση και τις υλοποιήσεις.81.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι, στον βαθμό που ήταν διαθέσιμα, 
η Επιτροπή —για τον σχεδιασμό— και τα κράτη μέλη — 
για την εφαρμογή— έχουν χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα 
στοιχεία παρακολούθησης και αξιολόγησης.
Πληροφορίες παρακολούθησης χρησιμοποιούνται για να 
στηριχθούν τα επιχειρήματα υπέρ της τροποποίησης των 
ΠΑΑ. Παρομοίως, οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις είχαν καθο -
δηγητικό ρόλο, δεδομένου ότι ορισμένες τροποποιήσεις 
των ΠΑΑ ήταν συνδεδεμένες με πορίσματα των ενδιάμεσων 
αξιολογήσεων.
Η Επιτροπή δεσμεύθηκε να παρουσιάσει μια πρόταση 
μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής για την 
περίοδο 2014-2020 αρκετά νωρίς έτσι ώστε να τεθεί σε 
ισχύ  το 2014. Το γεγονός αυτό οδήγησε στην ανάγκη να 
χρησιμοποιηθούν τα τότε διαθέσιμα δεδομένα αξιολόγη -
σης. Η Επιτροπή δεν μπορούσε να αναμένει τα πιο πρό -
σφατα αποτελέσματα αξιολόγησης, δηλαδή τη σύνθεση 
των εκ των υστέρων εκθέσεων αξιολόγησης της περιόδου 
προγραμματισμού 2000-2006 ή τις εκθέσεις ενδιάμεσης 
αξιολόγησης της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013, 
χωρίς να καθυστερήσει σημαντικά τη μεταρρύθμιση.
82.
Οι διαθέσιμες πληροφορίες μέσω του συστήματος παρα -
κολούθησης και αξιολόγησης, μολονότι ελλιπείς και, ενδε -
χομένως, όχι πάντα απόλυτα αξιόπιστες, ήταν οι βέλτιστες 
διαθέσιμες σε αυτό το στάδιο, λαμβανομένων υπόψη των 
οικονομικών και πρακτικών περιορισμών που αντιμετω -
πίζουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή έχει 
προτείνει λύσεις για ορισμένα προβλήματα σχετικά με το 
σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης για την επό -
μενη περίοδο προγραμματισμού. Ωστόσο, θα υπάρχει 
πάντα η ανάγκη εξεύρεσης ισορροπίας μεταξύ, αφενός, 
των ωφελειών της παρακολούθησης και της αξιολόγησης 
και, αφετέρου, του κόστους και του σχετικού διοικητικού 
φόρτου. Επιπλέον, τα αποτελέσματα και οι επιπτώσεις 
ενός μέτρου θα επηρεάζονται επίσης από εξωτερικούς 
παράγοντες και, ως εκ τούτου, δεν θα υπάρξει ποτέ 100 % 
βεβαιότητα εκ των προτέρων για το ποιο είναι το πιο απο -
τελεσματικό και αποδοτικό μέτρο για την επίτευξη ενός 
συγκεκριμένου στόχου.
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ56
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;Σύσταση 1
Η Επιτροπή έχει ήδη συνεκτιμήσει την παρούσα σύσταση, 
λαμβανομένων υπόψη των περιορισμών του νομοθετικού 
πλαισίου για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού.
Η αιτιολόγηση για τις προτεινόμενες τροποποιήσεις των 
ΠΑΑ αποτελεί ήδη νομική υποχρέωση. Η Επιτροπή θα συνε -
χίσει να παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα και την 
αποδοτικότητα των προγραμμάτων και προς το τέλος της 
περιόδου θα επικεντρωθεί περισσότερο στα αποτελέσματα.
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τις διαθέσι -
μες πληροφορίες στο πλαίσιο της παρακολούθησης και της 
αξιολόγησης. Για παράδειγμα, τα αποτελέσματα των ενδιά -
μεσων αξιολογήσεων λήφθηκαν υπόψη για τις τροποποιή -
σεις του προγράμματος.
83.
Τα προβλήματα που αφορούν τις ενδιάμεσες αξιολογήσεις 
οφείλονταν κυρίως στο γεγονός ότι οι αξιολογήσεις αυτές 
είχαν πραγματοποιηθεί πάρα πολύ νωρίς με αποτέλεσμα 
οι επιπτώσεις τους να μη είναι αισθητές. Ωστόσο, παρεί -
χαν χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή των 
προγραμμάτων.
Όσον αφορά την εκ των υστέρων αξιολόγηση το 2015, 
ο αξιολογητής μπορεί —και θα πρέπει— να χρησιμοποι -
ήσει δεδομένα από διάφορες πηγές («τριγωνικές συναλ -
λαγές»). Για τη νέα περίοδο προγραμματισμού, οι ανάγκες 
δεδομένων για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση 
λήφθηκαν υπόψη εξ αρχής, προκειμένου να εξισορροπη -
θούν οι ανάγκες για δεδομένα και η μείωση του διοικητικού 
φόρτου, επιλέγοντας ένα σύστημα το οποίο, στο μέτρο του 
δυνατού, βασίζεται σε υφιστάμενες πηγές δεδομένων.
Σύσταση 2
Η Επιτροπή κάνει δεκτή τη σύσταση.
Στο επίπεδο των κρατών μελών έχει ήδη ληφθεί υπόψη 
μεγάλος αριθμός πορισμάτων ενδιάμεσων αξιολογήσεων 
σχετικά με την προετοιμασία της εκ των υστέρων αξιολό -
γησης και έχουν ήδη αναληφθεί δράσεις.
Σύσταση 2 i)
Το φθινόπωρο του 2013, η Επιτροπή θα συστήσει μια θεμα -
τική ομάδα εργασίας του δικτύου αξιολόγησης για να προ -
ετοιμάσει τις κατευθυντήριες γραμμές για την εκ των υστέ -
ρων αξιολόγηση των ΠΑΑ 2007-2013.Σύσταση 2 iii)
Η Επιτροπή σε συνδυασμό με τα κράτη μέλη ανέλα -
βαν το 2008 και το 2009 να συμπληρώσουν τα κενά των 
ΠΑΑ. Για κάθε ΠΑΑ, οι υπηρεσίες της Επιτροπής επισήμαναν 
την έλλειψη στόχων και τον μη κατάλληλα ποσοτικά προσ -
διορισμένο στόχο και ζήτησαν από τις διαχειριστικές αρχές 
να βελτιώσουν τη δέσμη στόχων τους. Αυτό οδήγησε σε 
σημαντική βελτίωση της δέσμης στόχων μέσω τροποποιή -
σεων του ΠΑΑ. Στη συνέχεια, και σε συνεχή βάση, καταβάλ -
λονται προσπάθειες, για να επιλυθούν τα ελάχιστα εκκρεμή 
ζητήματα.
Το εγχειρίδιο ΚΠΠΑ παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τον 
τρόπο εφαρμογής του ΚΠΠΑ. Επιπλέον, οι υπηρεσίες της 
Επιτροπής υποχρεούνται να παρέχουν και να συνεχίσουν να 
παρέχουν περαιτέρω καθοδήγηση (με έγγραφα εργασίας, 
Ερωτήσεις και απαντήσεις…) στα κράτη μέλη μέσω διαφό -
ρων διαθέσιμων φόρουμ (επιτροπή αγροτικής ανάπτυξης, 
δίκτυο εμπειρογνωμόνων για την αξιολόγηση και ευρωπαϊ -
 κό δίκτυο αγροτικής ανάπτυξης).
84.
Βλ. απάντηση στη σύσταση 3.
Σύσταση 3
Η Επιτροπή έχει ήδη ακολουθήσει τη σύσταση προτείνο -
ντας νέο σχεδιασμό του συστήματος παρακολούθησης και 
αξιολόγησης για την περίοδο 2014-2020. Εντούτοις, στον 
προτεινόμενο σχεδιασμό του νέου συστήματος παρα -
κολούθησης και αξιολόγησης, τα αποτελέσματα δεν θα 
εκτιμώνται σε επίπεδο επιμέρους μέτρων αλλά στο πιο 
ενδεδειγμένο επίπεδο τομέα εστίασης. Ο προτεινόμενος 
σχεδιασμός ενσωματώνει αρκετές μεταβολές σε σύγκριση 
με το ΚΠΠΑ. Αντί ενδιάμεσων αξιολογήσεων, θα ενισχυθεί 
η σύνταξη ετήσιων εκθέσεων εφαρμογής (ΕΕΕ) το 2017 
και το 2019, στις οποίες θα ενσωματώνονται τα πορίσματα 
των αξιολογήσεων. Η πρώτη έκθεση θα εστιαστεί σε στοι -
χεία που συνδέονται με τη διαχείριση του προγράμματος 
και η δεύτερη στην παροχή μιας πρώτης αξιολόγησης 
των επιπτώσεων των ΠΑΑ. Ζητείται από τα κράτη μέλη να 
πραγματοποιούν δραστηριότητες αξιολόγησης καθ’ όλη τη 
διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού, σύμφωνα με το 
σχέδιο αξιολόγησης που περιλαμβάνεται στο πλαίσιο των 
ΠΑΑ. Έτσι, η αξιολόγηση και η υποβολή εκθέσεων για τα 
αποτελέσματα και τις επιπτώσεις της πολιτικής θα συνδε -
θούν καλύτερα με το στάδιο εφαρμογής των ΠΑΑ.
57
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;Προβλέπονται ποσοτικοποιημένοι δείκτες στόχων για 
κάθε πεδίο εστίασης. Η κατάρτιση ετήσιων εκθέσεων στο 
πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεων εφαρμογής απαιτείται για 
καθένα από αυτά, και ένα από τα διδάγματα της εφαρμο -
γής του ΚΠΠΑ είναι ότι αυτή η  ετήσια κατάρτιση δεν είναι 
πάντα δυνατή ή κατάλληλη όσον αφορά τα αποτελέσματα. 
Για ορισμένα πεδία εστίασης, ο δείκτης στόχου καθορίζεται 
στο επίπεδο υλοποιήσεων. Ωστόσο, όταν ο  σχετικός δεί -
κτης αποτελεσμάτων είναι πιο περίπλοκος και ακατάλλη -
λος για να χρησιμοποιηθεί ως στόχος που ελέγχεται κάθε 
χρόνο, η αξία του θα εκτιμηθεί με αξιολόγηση και θα ανα -
κοινωθεί στις εκθέσεις του 2017 και του 2019, καθώς και 
στις εκ των υστέρων εκθέσεις.
Σύσταση 3 i)
Ενώ οι δείκτες μπορούν να συμβάλουν στην αξιολόγηση 
μιας πολιτικής, μια τιμή δείκτη από μόνη της είναι ελάχι -
στης αξίας και ενδεχομένως άνευ σημασίας. Σπάνια ένα 
μεμονωμένο μέτρο συμβάλλει στην επίτευξη ενός στόχου. 
Τις περισσότερες φορές πολλαπλά μέτρα συμβάλλουν μαζί. 
Εξίσου, ένα επιμέρους μέτρο μπορεί να συμβάλει στην επί -
τευξη πολλαπλών στόχων. Δεδομένα υλοποιήσεων συλλέ -
γονται στο επίπεδο του μέτρου. Η Επιτροπή προτείνει για 
τη νέα περίοδο ότι οι δείκτες αποτελεσμάτων θα εκτιμώ -
νται σε επίπεδο τομέα εστίασης, το οποίο μπορεί να είναι 
το αποτέλεσμα μιας σειράς μέτρων που δρουν με συμπλη -
ρωματικό τρόπο.
Η στρατηγική προσέγγιση για την πολιτική της περιόδου 
2014-2020 βασίζεται στις προτεραιότητες και τους τομείς 
εστίασης και περιλαμβάνει μέτρα που τους προσφέρουν 
ευελιξία, όπως αποδεικνύεται από τη συναφή λογική της 
παρέμβασης και την ιεράρχηση δεικτών. Η προσέγγιση 
αυτή καταδεικνύει τους δεσμούς μεταξύ των διαφόρων 
ειδών δεικτών και των διαφόρων επιπέδων στόχων.
Σύσταση 3 ii)
Οι έλεγχοι της ποιότητας των δεδομένων αποτελούν ανα -
πόσπαστο μέρος του συστήματος παρακολούθησης, στο 
πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης.
85.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι τρεις πρωταρχικοί στόχοι για 
την αγροτική ανάπτυξη είναι επαρκώς σαφείς και δια -
τυπώνονται ρητά στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1698/2005. Προσδιορίζονται και αιτιολογούνται 
περαιτέρω στις αιτιολογικές σκέψεις και στις κοινοτικές 
στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές. Οι στόχοι αυτοί 
έπρεπε να χρησιμοποιηθούν από τα κράτη μέλη στον προ -
γραμματισμό τους.Στο στάδιο έγκρισης των ΠΑΑ, η Επιτροπή διενήργησε ανά -
λυση για να αξιολογήσει κατά πόσον τα προγράμματα και 
τα μέτρα συνάδουν με τις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυ -
ντήριες γραμμές και τα συναφή εθνικά σχέδια στρατηγικής 
και κατά πόσον συμμορφώνονται προς τις σχετικές νομικές 
διατάξεις.
Για την περίοδο 2014-2020, η  Επιτροπή θα αναπτύξει και 
θα στηρίξει μια πολιτική περισσότερο προσανατολισμένη 
στα αποτελέσματα με ενισχυμένο σύστημα παρακολού -
θησης και αξιολόγησης και θα υπερβεί ορισμένες από τις 
ανεπάρκειες που εντοπίστηκαν κατά την περίοδο προγραμ -
ματισμού 2007-2013.
Σύσταση 4
Για την περίοδο 2014-2020, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη 
εκπονούν ένα πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης 
για την κοινή γεωργική πολιτική στο σύνολό της, συμπερι -
λαμβανομένου του πλαισίου παρακολούθησης και αξιολό -
γησης για τα ΠΑΑ. Στο πλαίσιο αυτό, καθορίστηκε μια σειρά 
υποχρεωτικών κοινών δεικτών, με το αίτημα να προστεθούν 
ενδεχομένως κι άλλοι δείκτες, για να αντιμετωπίζονται οι ιδι -
αιτερότητες των προγραμμάτων.
Οι κοινοί δείκτες αποτελούν επίσης τη βάση για τη σύνδεση 
της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης με την ευρύτερη στρα -
τηγική 20/20.
Σύσταση 4 i)
Προβλέπονται ποσοτικοποιημένοι δείκτες στόχων για κάθε 
πεδίο εστίασης. Για κάθε πεδίο εστίασης απαιτείται η υπο -
βολή ετήσιας έκθεσης στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεων 
εφαρμογής. Για ορισμένα πεδία εστίασης, ο δείκτης στό -
χου καθορίζεται στο επίπεδο υλοποιήσεων. Ωστόσο, όταν 
ο σχετικός δείκτης αποτελεσμάτων είναι πιο περίπλοκος και 
ακατάλληλος για να χρησιμοποιηθεί ως στόχος που ελέγχε -
ται κάθε χρόνο, η αξία του θα εκτιμηθεί με αξιολόγηση και 
θα ανακοινωθεί στις εκθέσεις του 2017 και του 2019, καθώς 
και στις εκ των υστέρων εκθέσεις.
Σύσταση 4 ii)
Η Επιτροπή δεν δέχεται αυτό το μέρος της σύστασης. Στον 
προτεινόμενο σχεδιασμό του νέου συστήματος παρακο -
λούθησης και αξιολόγησης, τα αποτελέσματα και οι επιπτώ -
σεις δεν θα εκτιμώνται σε επίπεδο μέτρου.
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εκπονούν ένα πλαίσιο παρα -
κολούθησης και αξιολόγησης για την κοινή γεωργική πολι -
τική συνολικά, συμπεριλαμβανομένου του πλαισίου παρα -
κολούθησης και αξιολόγησης για τα ΠΑΑ. Στο πλαίσιο αυτό, 
καθορίστηκε μια σειρά υποχρεωτικών κοινών δεικτών, με 
το αίτημα να προστεθούν ενδεχομένως κι άλλοι δείκτες, για 
να αντιμετωπίζονται οι ιδιαιτερότητες των προγραμμάτων.
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ58
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;«Δελτία» μέτρησης για κοινούς δείκτες θα περιλαμβάνουν 
πληροφορίες όπως πηγή, φορέα, συχνότητα συλλογής, 
μονάδα μέτρησης κ.λπ., για να εξασφαλίζεται εναρμονι -
σμένη και συνεκτική προσέγγιση.
Το πλαίσιο αυτό, μολονότι λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες 
πληροφοριών για την εφαρμογή και ανάπτυξη πολιτι -
κών, ωστόσο, προσπαθεί επίσης να περιορίσει το διοικη -
τικό φόρτο και το κόστος που συνδέονται με τη συλλογή 
δεδομένων.
Σύσταση 4 iii)
Κάθε ΠΑΑ υπόκειται σε εκ των προτέρων αξιολόγηση, 
η οποία θα αξιολογήσει, μεταξύ άλλων, την εσωτερική 
συνοχή του προτεινόμενου προγράμματος και την αντι -
στοίχιση των χορηγούμενων πόρων του προϋπολογισμού 
με τους στόχους του ΠΑΑ και κατά πόσον οι ποσοτικοί στό -
χοι αυτοί είναι ρεαλιστικοί.
Τα αποτελέσματα των εκ των προτέρων αξιολογήσεων και 
οι συστάσεις τους λαμβάνονται υπόψη κατά τη διαδικασία 
έγκρισης των ΠΑΑ.
86.
Η στοχοθέτηση μπορεί να επιτευχθεί με πολλούς τρόπους 
εκτός από τα κριτήρια επιλογής και τα κριτήρια επιλεξι -
μότητας, με τη χρησιμοποίηση τομεακής ή περιφερειακής 
διαφοροποίησης, διαφοροποίησης της έντασης των ενισχύ -
σεων ανά κατηγορία δικαιούχου ή ανά είδος επενδυτικού 
προϊόντος ή με τον καθορισμό ανωτάτων ορίων ενίσχυσης.
Ανεξάρτητα από τη διαδικασία επιλογής των έργων αγρο -
τικής ανάπτυξης, υπάρχει ανάγκη μέτρησης των υλοποιή -
σεων, αποτελεσμάτων και επιπτώσεων των προγραμμάτων, 
ώστε να αποκομιστούν διδάγματα για το μέλλον. Αυτό 
συνεπάγεται ότι, σε κάθε περίπτωση, απαιτείται η συλλογή 
και η ανάλυση δεδομένων και το σχετικό κόστος.
87.
Βλ. απάντηση της Επιτροπής στα σημεία 57 και 77.
Η Επιτροπή δημοσιεύει το σύνολο των εκθέσεων των αξιο -
λογήσεων που διεξάγονται για λογαριασμό της, μαζί με τις 
εκτιμήσεις ποιότητας στον δικτυακό τόπο Europa, και τις 
διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και 
το Ελεγκτικό Συνέδριο.Σύσταση 6
Η Επιτροπή θεωρεί ότι δόθηκε ικανοποιητική συνέχεια 
στα πορίσματα των ενδιάμεσων αξιολογήσεων. Εστάλησαν 
επιστολές στις διαχειριστικές αρχές, για να διερευνηθεί τι 
μέτρα έπρεπε να ληφθούν σε σχέση με τις συστάσεις των 
ενδιάμεσων αξιολογήσεων, και οι ετήσιες συνεδριάσεις 
επανεξέτασης ασχολήθηκαν επίσης με το θέμα αυτό. Επι -
πλέον, οι συνεδριάσεις της ομάδας εστίασης 2001, που 
πραγματοποιήθηκαν σε κάθε κράτος μέλος από την υπηρε -
σία υποστήριξης της αξιολόγησης, εστιάστηκαν στα πορί -
σματα των ενδιάμεσων αξιολογήσεων.
Σύσταση 6 i)
Αντί ενδιάμεσης αξιολόγησης, η Επιτροπή πρότεινε για την 
περίοδο 2014-2020, να ενισχυθεί η σύνταξη ετήσιων εκθέ -
σεων εφαρμογής (ΕΕΕ) για το 2017 και το 2019, στις οποίες 
θα ενσωματώνονται τα πορίσματα των αξιολογήσεων. 
Η πρώτη έκθεση θα εστιαστεί σε στοιχεία που συνδέονται 
με τη διαχείριση του προγράμματος και η δεύτερη στην 
παροχή μιας πρώτης αξιολόγησης των επιπτώσεων των 
ΠΑΑ. Ζητείται από τα κράτη μέλη να πραγματοποιούν δρα -
στηριότητες αξιολόγησης καθ’ όλη τη διάρκεια της περιό -
δου προγραμματισμού, σύμφωνα με το σχέδιο αξιολόγησης 
που περιλαμβάνεται στο πλαίσιο των ΠΑΑ. Έτσι, η αξιολό -
γηση και η υποβολή εκθέσεων για τα αποτελέσματα και 
τις επιπτώσεις της πολιτικής θα συνδεθούν καλύτερα με το 
στάδιο εφαρμογής των ΠΑΑ.
Σύσταση 6 ii)
Η Επιτροπή δημοσιεύει το σύνολο των εκθέσεων των αξι -
ολογήσεων που διεξάγονται για λογαριασμό της, μαζί με 
τις εκτιμήσεις ποιότητας στον δικτυακό τόπο Europa, και 
τις διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο 
και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Η  Επιτροπή θεωρεί ότι στόχος 
των αξιολογήσεων είναι να βελτιωθεί η διαδικασία λήψης 
αποφάσεων (εξηγώντας τι λειτουργεί και γιατί) και να απο -
δειχθεί η υποχρέωση λογοδοσίας με βάση την εργασία ανε -
ξάρτητου φορέα.
Σύσταση 6 iii)
Ενώ μπορούν να αποκομιστούν διδάγματα από τις εκ των 
υστέρων αξιολογήσεις, η  έκθεση 2015 δεν είναι υποχρεω -
τικά η  καλύτερη περίπτωση για την ανάλυση των επιπτώ -
σεων για μελλοντικά προγράμματα. Οι ετήσιες εκθέσεις 
εφαρμογής για την περίοδο 2014-2020 θα περιλαμβάνουν 
περίληψη των πορισμάτων της αξιολόγησης, και η πρόθεση 
είναι να περιλαμβάνονται σχετικά πορίσματα από τις εκ των 
υστέρων αξιολογήσεις της περιόδου 2007-2013.
59
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;ΠΙΝΑΚΑΣ  1 — ΑΠΑΝΤ ΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠ ΗΣ 
ΣΤΑ ΠΟΡΙ ΣΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚ Α ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟ Υ-
ΘΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚ ΗΣ ΑΓΡΟ -
ΤΙΚΗΣ ΑΝ ΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΙΣ ΕΙΔΙΚ ΕΣ ΚΑΙ ΕΤ ΗΣΙΕΣ ΕΚΘ Ε-
ΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙ ΟΥ
Ειδική έκθεση αριθ. 5/2010 —
Εφαρμογή της προσέγγισης Leader στον τομέα 
της αγροτικής ανάπτυξης
Η εκ των υστέρων αξιολόγηση του Leader+… εξετάζει τα 
θέματα της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας 
των δαπανών. Η εκ των υστέρων αξιολόγηση της αποτε -
λεσματικότητας και της αποδοτικότητας των μέσων πολι -
τικής αποτελεί συνήθη πρακτική. Η αξιολόγηση αυτή απο -
τελεί μέρος του τυποποιημένου κύκλου αξιολόγησης της 
πολιτικής.
Οι συναφείς πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην εκ 
των υστέρων αξιολόγηση του Leader+ θα παράσχουν τη 
βάση για τις περαιτέρω εργασίες της Επιτροπής σχετικά με 
την προσέγγιση Leader.
Ειδική έκθεση αριθ. 7/2011 —
Οι γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις αποτελούν 
αντικείμενο ορθού σχεδιασμού και διαχείρισης;
Η Επιτροπή επαλήθευσε ότι οι στόχοι είναι συγκεκριμένοι, 
μετρήσιμοι, εφικτοί, ρεαλιστικοί και επίκαιροι στον βαθμό 
του εφικτού, στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης των 
προγραμμάτων. Η Επιτροπή θα υπογραμμίσει περαιτέρω 
την ανάγκη να διασφαλίζουν τα κράτη μέλη τη συνεκτικό -
τητα των στόχων των επιμέρους μέτρων με τους γενικούς 
γεωργοπεριβαλλοντικούς στόχους. Τα πραγματικά περι -
βαλλοντικά οφέλη των επιμέρους μέτρων δεν μπορούν να 
προσδιοριστούν παρά μόνο μετά από ορισμένο χρονικό 
διάστημα μετά την εφαρμογή τους.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2012 —
Στοχοθέτηση ενίσχυσης για τον εκσυγχρονισμό 
γεωργικών εκμεταλλεύσεων
Η τρέχουσα εμπειρία «μάθησης μέσα από την πράξη» 
δείχνει ότι ο ορισμός των δεικτών αποτελεσμάτων για τη 
βελτίωση της ανταγωνιστικότητας αποτελεί πρόκληση, και 
η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και διάφοροι ενδιαφερόμενοι 
φορείς έχουν καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για τη 
διαρκή βελτίωση της μεθοδολογίας, της αξιοπιστίας και 
της συγκρισιμότητας. Το σύστημα παρακολούθησης και 
αξιολόγησης υπόκειται σε έλεγχο από τις υπηρεσίες της 
Επιτροπής και από τα κράτη μέλη για τη βελτίωση της απο -
δοτικότητας και της αποτελεσματικότητάς του, ιδίως όσον 
αφορά την αξιοπιστία και τη συγκρισιμότητα, καθώς και για 
την ενθάρρυνση της συμμετοχής με την ανταλλαγή ορθών 
πρακτικών και την ανάπτυξη ικανοτήτων.Ειδική έκθεση αριθ. 1/2013 —
Υπήρξε η στήριξη της ΕΕ προς τη βιομηχανία 
τροφίμων αποτελεσματική και αποδοτική όσον 
αφορά την αύξηση της αξίας των γεωργικών 
προϊόντων;
Η επικείμενη σύνθεση ενδιάμεσων αξιολογήσεων αναμέ -
νεται να παράσχει επισκόπηση των διαθέσιμων πληροφο -
ριών σχετικά το μέτρο 123 όσον αφορά την υλοποίηση του 
μέτρου και την επίτευξη των δεικτών αποτελεσμάτων.
Στην εκ των υστέρων αξιολόγηση, τα κράτη μέλη υποχρε -
ούνται να υποβάλουν νέα έκθεση σχετικά με την επίτευξη 
των δεικτών αποτελεσμάτων, που να καλύπτει αυτή τη 
φορά το σύνολο της περιόδου προγραμματισμού.
Ειδική έκθεση αριθ. 6/2013 — 
Πέτυχαν τα κράτη μέλη και η Επιτροπή τη 
βέλτιστη σχέση κόστους/οφέλους με τα μέτρα 
για τη διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας;
Για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού η Επιτροπή 
αναπτύσσει μια νέα εκδοχή του ΚΠΠΑ, μαζί με τα κράτη 
μέλη, η οποία θα καταστήσει δυνατή, για κάθε πρόγραμμα 
αγροτικής ανάπτυξης, την εκτίμηση της προόδου σε σχέση 
με από κοινού καθορισμένους δείκτες στόχων για τις προ -
τεραιότητες και τους τομείς εστίασης που έχουν επιλεγεί 
για το πρόγραμμα. Στη βάση βρίσκεται ένα σχέδιο δεικτών 
το οποίο για κάθε τομέα εστίασης προσδιορίζει τον στόχο 
και τις προγραμματισμένες υλοποιήσεις και δαπάνες για τα 
μέτρα που θα χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη των στό -
χων και των σκοπών του προγράμματος. Το σχέδιο δεικτών 
αντιπροσωπεύει με μεγαλύτερη ακρίβεια την ποσοτικοποι -
ημένη λογική παρέμβασης για κάθε επιμέρους πρόγραμμα 
απ’ ό,τι η υφιστάμενη άκαμπτη δομή άξονα.
ΑΠΑΝΤΉΣΕΙΣ 
ΤΉΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ60
Ειδική έκθεση αριθ. 12/2013 – Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δαπανώνται ορθά;Ετήσια έκθεση 2011, κεφάλαιο 10
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής τήρησαν τις υποχρεώσεις που 
προβλέπονται στους δημοσιονομικούς κανονισμούς και 
στις οδηγίες για τη σύνταξη των ετήσιων εκθέσεων δρα -
στηριοτήτων (ΕΕΔ). Η Επιτροπή έχει ενισχύσει τις πάγιες 
οδηγίες σχετικά με τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων 
του 2011 από πλευράς οικονομίας, αποτελεσματικότητας 
και αποδοτικότητας, και ζήτησε από τις Γενικές Διευθύνσεις 
να προσθέσουν στο μέρος 3, σε εθελοντική βάση, δείκτες 
σχετικά με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση. Η  Επι-
τροπή είναι πεπεισμένη ότι οι ΕΕΔ, στο σύνολό τους, παρέ -
χουν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα.
Από τις περισσότερες ενδιάμεσες αξιολογήσεις προκύ -
πτουν συγκεκριμένα στοιχεία ότι οι αξιολογήσεις αυτές 
πραγματοποιήθηκαν πάρα πολύ νωρίς στο πλαίσιο της 
περιόδου προγραμματισμού, έτσι ώστε δεν κατέστη 
δυνατή η  μέτρηση των αποτελεσμάτων και των επιπτώ -
σεων. Οι δείκτες επιπτώσεων έχουν σχέση με μακροχρόνιες 
διαδικασίες.
Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριo
Ειδική έκθεση αριθ 12/2013
Μπορούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταδείξουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ που διατίθενται για την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης 
δαπανώνται ορθά;
Λουξεμβούργο: Ύ πηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
2013 — 60 σ. — 21 × 29,7 cm
ISBN 978-92-9241-427-6
doi:10.2865/42607

ΠΩΣ Θ Ά ΠΡΟΜΗΘΕΎ ΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•		ένα	αντίτυπο:
       από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu )·
•		περισσότερα	 από	ένα	αντίτυπα	 ή	αφίσες/χάρτες:	
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ( http://ec.europa.eu/represent_el.htm ), 
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm ), 
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm ) 
ή καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται).
Εκδόσεις επί πληρωμή:
•	 από	το	EU	Bookshop	 (http://bookshop.europa.eu ).
Συνδρομές επί πληρωμή:
•		μέσω	των	εμπορικών	 αντιπροσώπων	 της	Υπηρεσίας	 Εκδόσεων	 της	Ευρωπαϊκής	 Ένωσης	
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm ).
QJ-AB-13-012-EL-C
ΕΎΡΏΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΎΝΕΔΡΙO
Η ΕΕ ΔΙΕΘΕΣΕ ΣΧΕΔ ΟΝ 100 ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΎΡΙΑ ΕΎΡΏ ΚΑΤ Α ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ -
ΤΙΣΜΟΎ 2007-2013 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΎΞΗ Τ ΏΝ ΣΤ ΟΧΏΝ ΤΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ 
ΑΝΑΠΤ ΎΞΗΣ. ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Α ΎΤΗ, ΤΟ ΣΎΝΕ ΔΡΙΟ ΚΑΤΑΛΗΓΕΙ ΣΤΟ ΣΎ ΜΠΕΡΑΣΜΑ Ο ΤΙ ΔΕΝ 
ΠΑΡΕΧΕΤΑΙ ΕΠΑΡΚΗΣ ΔΙΑΣΦ ΑΛΙΣΗ Ο ΤΙ ΤΑ ΚΟΝΔΎΛΙΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΟΡΘ Α, ΔΕΔΟΜΕΝΟ Ύ 
ΟΤΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΚΑΙ ΤΑ ΚΡ ΑΤΗ ΜΕΛΗ ΔΕΝ ΕΧΟ ΎΝ ΑΠΟΔΏΣΕΙ ΕΠΑΡΚΏΣ ΛΟΓ ΑΡΙΑΣΜΟ  ΓΙΑ ΤΙΣ 
ΕΠΙΔ ΟΣΕΙΣ ΤΟ ΎΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡ Α ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΎΞΗ ΤΗΣ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ Κ ΟΣΤΟ ΎΣ-ΟΦΕΛΟ ΎΣ 
ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜ Ο ΤΗΣ ΕΕ. ΠΑΡ Α ΤΗ ΣΤΗ ΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠ ΗΣ, ΤΑ Σ ΎΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑ -
ΡΑΚΟΛΟΎΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛ ΟΓΗΣΗΣ Τ ΏΝ ΚΡΑΤΏΝ ΜΕΛΏΝ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΠΑΡΚΏΣ ΑΞΙΟΠΙΣΤΑ, 
ΣΎΝΕΚΤΙΚ Α ΚΑΙ ΣΎΝΑΦΗ  ΏΣΤΕ ΝΑ ΚΑΤΑΔΕΙΚΝΎΟ ΎΝ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟ Ύ ΕΠΙΤΕΎΧΘΗΚΑΝ 
ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΎΣ ΣΤ ΟΧΟΎΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. ΟΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΔΕΝ ΑΞΙΟ -
ΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΏΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚ ΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚ ΟΤΗΤΑΣ 
ΤΏΝ ΜΕ ΤΡΏΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝ ΑΠΤ ΎΞΗΣ,  ΚΑΘΏΣ ΤΑ ΠΡΟΓΡ ΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙ -
ΚΕΝΤΡΏΝΟΝΤΑΝ ΣΤΗΝ ΑΝ ΑΛΏΣΗ ΤΟ Ύ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΎ ΚΑΙ Ο ΧΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΎΞΗ ΑΠΟΤΕ -
ΛΕΣΜ ΑΤΏΝ ΜΕ ΑΠΟΔΟΤΙΚ Ο ΤΡΟΠΟ. ΤΕΛΙΚΏΣ, ΤΟ ΤΡΕΧΟΝ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΕΝ ΠΑΡΕΣΧΕ ΕΓΚΑΙΡΏΣ 
ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΟΎΜΕΝΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΗΨΗ ΤΕΚΜΗΡΙΏΜΕΝΏΝ ΑΠΟΦ ΑΣΕΏΝ ΣΧΕΤΙΚ Α 
ΜΕ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚ ΟΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚ ΟΤΕΡΑ ΜΕ ΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014-2020.