ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (85) 789 
 
 
 
Vol. 1985/0 264 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation. 
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen 
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983, 
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003 
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit 
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5 
der genannten Verordnung freigegeben. 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
ΟΟΜ(85) 789 ίκλι.κό
Βρυξέλλες, 23 Δεκεμβρίου 1985
ΑνακοΐυΓ,ΐΓτη
- 2Ι1£— ^τροπής _προς το ΣυηΒηώΛ ■  ^  
σχετικά με το πρόγραμμα σύντηξης.
ΟΟΜ(85) 789 τελικό

C . o / V -  f ^
1. Εισαγωγή
Στην πρόταση της για το πρόγραμμα σύντηξης της περιόδου 1985 
ως το 1989 (1), η Επιτροπή εκτίμησε τις υποχρεώσεις δαπα­
νών που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση του προγράμματος σε 
790 εκ. ECU (2).
Στην απόφαση (3) του για την αποδοχή του προγράμματος σύντη- 
ζης 1985 ως 1989 ,  το Συμβούλιο μείωσε το παραπάνω ποσό κα­
τά 100 εκ. ECU στα 690 εκ. ECU .  Αντίθετα με προηγούμενες 
αποφάσεις για το πρόγραμμα σύντηξης, το Συμβούλιο απέφυγε να 
κάνει αναλυτική κατανομή μεταξύ του Γενικού Προγράμματος και 
του JET και των διαφόρων υποπρογραμμάτων του Γενικού Προ­
γράμματος .
Η Επιτροπή αναφερόμενη στην απόφαση του Συμβουλίου δήλωσε (4) 
ότι θα αρχίσει αμέσως ,  σε συνεργασία με την CCFP και το 
συμβούλιο του JET, να επεξεργάζεται τον τρόπο κατανομής 
των χρημάτων (690 εκ ECU )  μεταξύ των διαφόρων υποπρογραμμά­
των, όπως επίσης και τις συνέπειες που θα προκόψουν από ένα 
τέτοιο επίπεδο χρηματοδότησης. Η Επιτροπή θα ανακοινώσει τα 
αποτελέσματα της επεξεργασίας της αυτής, όσον αφορά την α­
ναλυτική κατανομή και τις συνέπειες, αμέσως μόλις θα είναι 
διαθέσιμα, και το αργότερο μέχρι το τέλος του 1985".
Πιστή στη δήλωσή της αυτή η Επιτροπή, σε συνεργασία με την 
CCFP και το συμβούλιο του JET, παρουσιάζει στη συνέχεια
στο Συμβούλιο:
ανάλυση της κατανομής των χρημάτων από το 1985 ώς το 
1989 μεταξύ των διαφόρων υποπρογραμμάτων (  μέρος 2 του 
παρόντος εγγράφου),
ανάλυση των συνεπειών από ένα τέτοιο επίπεδο χρηματοδό­
τησης (μέρος 3 του παρόντος εγγράφου).
Η ανάλυση σχετικά με το JET περιέχει επίσης ορισμένες 
προκαταρκτικές πληροφορίες, όσον αφορά την ανάγκη παράτα­
σης του έργου.
(1) έγγραφο ΟΟΜ(84) 271 τελικό της 18ης ΜαΓου 1984.
(2) Στο παρόν έγγραφο όλα τα στοιχεία αναφέρονται στο πρόγραμ­
μα έρευνας και εκπαίδευσης στον τομέα της ελεγχόμενης θερ­
μοπυρηνικής σύντηξης των δραστηριοτήτων σύντηξης αποκλει­
στικά του Κοινού Κέντρου Ερευνών.
(3) Απόφαση του Συμβουλίου 85/201/ΕΥΡΑΤΟΜ της 12ης Μαρτίου 1985.
(4) Έγγραφο του Συμβουλίου 5260/85, Παράρτημα II "Δηλώσεις στα 
πρακτικά του Συμβουλίου.

3.
Εν όψει της παρουσίασης ενός νέου προγράμματος πλαισίου 
για την περίοδο 1987 ως 1991 , που ανήγγειλε η Επιτροπή στην 
ανακοίνωση της "Εφαρμογή του μνημονίου της Επιτροπής προς 
μια ευρωπαΐ'κή τεχνολογική κοινότητα " (5) , η Επιτροπή επι­
θυμεί να τονίσει εδώ τα ακόλουθα σημεία:
Στο παρόν πρόγραμμα πλαίσιο η σύντηξη θα είναι ένας σημαντι­
κός αντικειμενικός στόχος. Η μακροπρόθεσμη πιθανότητα να 
παρέχει η σύντηξη έναν άλλον τρόπο παραγωγής ενέργειας, που 
δε ρυπαίνει το περιβάλλον και με τη χρησιμοποίηση πρακτικά 
ανεξάντλητων καυσίμων, εξακολουθεί να αποτελεί ένα ισχυρό 
επιχείρημα για τη δυναμική συνέχιση της ανάπτυξης του σχετι­
κού τομέα. Η σύντηξη είναι πιθανόν να συμβαλει μια μέρα στη 
μείωση της οικονομικής, οικολογικής και πολιτικής ευαισθησίας 
της Ευρώπης.
Τα επιστημονικά και τεχνικά επιτεύγματα του ευρωπαϊκού προγραμ· 
ματος τοποθετούν την Ευρώπη στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας 
έρευνας στον τομέα της σύντηξης. Το JET είναι το πρωτοπόρο 
πείραμα σύντηξης στον κόσμο, που πέτυχε τους^αρχικούς^του στό­
χους στη φάση ηλεκτρικής θέρμανσης, στον κατάλληλο χρόνο και 
μέσα στα πλαίσια του προϋπολογισμού , πραγματοποιώντας με τον 
τρόπο αυτό εξαιρετική πρόοδο προς την κατεύθυνση απόδειξης ό­
τι η σύντηξη είναι επιστημονικά πραγματοποιήσιμη. Οι ευρω­
παϊκές μηχανικές διατάξεις μέσου μεγέθους που βρίσκονται σε 
λειτουργία συνέβαλαν δυναμικά στην προοδο της σύντηξης και τη 
μελλοντική επιτυχία του JET π.χ. με την ανακάλυψη των συν­
θηκών μεγάλου πειορισμού του φάσματος^ την ανάπτυξη συστημά­
των θέρμανσης του πλάσματος κλπ, ενώ περισσότερα μπορούν 
να αναμένονται από τις μηχανικές διατάξεις που βρίσκο­
νται υπό κατασκευή. Η Ευρώπη είναι επίσης πρωτοπόρα στην 
έρευνα στον τομέα των αστρικών θερμογεννητριών και τη μαγνη- 
τική συγκράτηση και θέρμανση του πλάσματος με τη βοήθεια 
αναστρόφων πεδίων (  reversed field pinches) που αποτελούν 
εναλλακτικές λύσεις του Το Karaakν.  Το JET και οι διατά­
ξεις αυτές αποτελούν από μόνες τους μια απόδειξη της 
ευρωπαϊκής υψηλής τεχνολογίας, που έχει παράλληλα ^ευερ­
γετικά αποτελέσματα και σε άλλους κλάδους της επιστήμης 
και της βιομηχανίας στην Ευρώπη ιδιαίτερα δε στους τομείς 
της τεχνολογίας υπεραγώγιμων μαγνητών, της ροποτικής και 
των λυχνιών ραδιοφωνικών συχνοτήτων και μικροκυμάτων υψη­
λής ισχύος)
Η σύντηξη είναι το ευρωπαϊκό πρόγραμμα με απόλυτο κοινο­
τικό χαρακτήρα: όλες οι δραστηριότητες σύντηξης των κρατών 
μελών και του ΚΚΕρ ενοποιούνται στο "Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα". 
Το εν λόγω πρόγραμμα προσήλκυσε τις αξιόλογες δραστηριότητες 
έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της σύντηξης δύο κρατών 
μη μελών, της Σουηδίας και της Ελβετίας , που τώρα εν­
σωματώθηκαν πλήρως σε αυτό’  επί πλέον το πρόγραμμα αυ­
τό κάνει την Ευρώπη ελκυστικό συνεταίρο για διεθνή συνεργα­
σία.
(5) GJM (85) 530 τελικό.

4.
τόσο σε διμερή πλαίσια (Καναδάς, Ιαπωνία, Ηνωμένες Πολιτείες^, 
όσο και με διεθνείς οργανισμούς (ΟΟΣΑ , IAEA).  Είναι σημα­
ντικό να παρατηρήσει κανείς ότι η δαπάνη του^ευρωπαϊκού προ­
γράμματος είναι ανάλογη με αυτήν της Ιαπωνίας και μικρότε­
ρη από' εκείνη των ΗΠΑ για το πρόγραμμα μαγνητικής σύντη- 
ξης. Επί πλέον, το υπόψη πρόγραμμα επιτυγχάνεται με μικρή 
σχετικά οικονομική συμμετοχή της Κοινότητας. Μία σωστή 
διαχείριση καθιστά δυνατό τον κοινό σχεδίασμά των εθνικών 
δραστηριοτήτων και την καθοδήγηση τους από τα όργανα της Κοι­
νότητας, επιτρέπει την ανταλλαγή προσωπικού μεταξύ των ευ­
ρωπαϊκών εργαστηρίων (κινητικότητα) και την ενίσχυση του 
κοινού προγράμματος JET και της συμφωνίας NET για τη λειτουρ­
γία της ομάδας NET.
Έτσι, χάρη στους σημαντικούς της στοχους, την εξαίρεση από­
δοση, το τεχνολογικό 'ενδιαφέρον και τον κοινοτικό της 
χαρακτήρα, η σύντηξη εξακολουθεί να είναι ένα απο τα πιο 
αξιόλογα προγράμματα Ε+Α που υποστηρίζονται απο την Επιτρο-^ 
πή. Όπως ήδη προβλέφθηκε από την Επιτροπή, για να^διατηρηθεί 
η ζωτικότητα του προγράμματος και για να ληφθεί υπόψη η 
αύξηση των κοινοτικών δραστηριοτήτων Ε+Α που οφείλεται στην 
προσχώρηση των νέων κρατών μελών το 1986 , όπως και στην αυ­
ξανόμενη εμπλοκή της βιομηχανίας, το ύψος χρηματοδότησης που αναφέρεται
στην πρόταση της Επιτροπής για το πρόγραμμα 1985/89 Θα προσαρμοστεί ανάλογα
με τους πραγματικούς όρους.
2. Ανάλυση της κατανομής των πόρων στο πρόγραμμα σύντηξης από 
το 1985 ως τό 1989
2. 1. Το άρθρο 2 της απόφασης του Συμβουλίου 85/201/ΕΥΕΑΤΟΜ 
αναφέρει:
" Τα κονδύλια που εκτιμάται ότι είναι απαράίτητα για την 
εκτέλεση του προγράμματος^ ανέρχονται στα 690 εκ. EGU, 
περιλαμβανόμενων των δαπανών για προσωπικό 270 ατόμων, 
όπως και των αχρησιμοποίητων κονδυλίων του προηγουμένου 
προγράμματος ".

5,
2.2. He την παρούσα ανακοίνωση η Επιτροπή πληροφορεί το Συμ­
βούλιο ότι τα ποσά κατ οι αριθμοί που αναφέρονται στην 
εν λόγω απόφαση κατανέμονται μεταξύ του γενικού προγράμ­
ματος και του JET ως εξής:
Κονδύλια που κρίνονται απαραίτητα:
Γενικό Πρόγραμμα (  στοίχε;ίο tou  προϋπολογισμού 7316): 360 εκ. ECU 
.  JET (στοιχείο του προύπολογισμού7311): 330 εκ. ECU
Σύνολο 690 εκ. ECU
Αδιάθετα ποσά προηγουμένου προγράμματος, περιλαμβανόμενα 
στα κονδύλια που κρίνονται απαραίτητα:
.  Γενικό Πρόγραμμα: 46,9εκ .  .i-CU
73,1εκ.ECU.  JET.
Σύνολο Τ ·  2 0,0εκ .  ECU
Προσωπικό :
.  Γενικό Πρόγραμμα: 105 ανώτεροι υπάλληλοι και κατώτερο
προσωπικό
.  JET: 165 υπάλληλοι υπό την έννοια του άρ­
θρου 2(·α) των όρων απασχόλησης λοι­
πού προσωπικού των ΕυρωπαΙ'κών Κοινο­
τήτων
Σύνολο 270
Με κάθε επιφύλαξη για την ευθύνη της Επιτροπής σχετι­
κά με την πραγματοποίηση του προγράμματος σύντηξης, το 
ποσό των 360 εκ. ECU, που προβλέφθηκε για το Γενικό 
Πρόγραμμα,
(S) Τα 36U εκ. ECU του Γενικού Προγράμματος δεν περιλαμβά­
νουν , και τα 330 εκ. ECU του JET περιλαμβάνουν τις 
συνεισφορές τρίτων κρατών .
Και στα δύο άρθρα (7310 και 7311) παρουσιάζονται οι 
συνεισφορές αυτές χωριστά.

6.
μπορεί να αναλυθεί ενδεικτικά ως εξής:
.  NET
.  Τεχνολογ ία 
.  Φυσική
.  Κινητικότητα προσωπικού και διοίκηση
Σύνολο για το Γενικό Πρόγραμμα
3. .  Ανάλυση των συνεπειών εξ-αιτίας του χρηματοδοτικού επιπέδου 
των 690 εκ. ECU για το 1985-09
3. Î. Γενικές παρατηρήσεις
Η εξέλιξη του προγράμματος, ιδιαίτερα κατά τα τελευταία 5 
χρόνια, απαιτούσε αυξημένους πόρους για Ε+Α, ώστε να επι- ■  
τευχθεί σημαντική πρόοδος στο JET και στο Γενικό Πρόγραμ­
μα. Ενώ η αναγκαιότητα αυτή αναγνωρίστηκε από το Συμβούλιο 
και αντανακλάται στον προϋπολογισμό 1982-86 ,  σε σύγκριση 
με τον προϋπολογισμό (  σε πραγματικές τιμές )  του προγράμ­
ματος της προηγουμένης περιόδου, τα μεγέθη για την περίο­
δο 1985-89 δεν ανταποκρίνονται στην τάση αυτή (βλ. πίνακα 
παρακάτω). Με πληθυωρισμό 19% περίπου από το 1982 ως το 
1985, τα 690 εκ. ECU αντιπροσωπεύουν μείωση 50 περίπου 
εκ. ECU σε πραγματικές τιμές 1985 συγκρινόμενες με τα-6 20 
εκ. ECU της περιόδου 1982-86.
Προϋπολογισμός του προγράμματος σύντηξης των τριών 
τελευταίων περιόδων σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμ­
βουλίου .
εκ. ECU 1979-83 1982-86 1985-89
JET 195.0 319 330 (7)
Γενικό Πρόγραμμα 190.5 301 360 (7)
Σύνολο 385.5 620 690
(7) Αναλύονται από την Επιτροπή στο παρόν έγγραφο.εκ. ECU
13
80
245
22

7.
Η ανάλυση των 69 0 εκ. ECU που παρουσιάζεται, στο μέρος 2 
του παρόντος εγγράφου αποσκοπεί να προστατεύσει το πρό­
γραμμα JET από ανεπανόρθωτες ζημιές που θα προέκυπταν 
σαν συνέπεια της συνολικής μείωσης του προϋπολογισμού, κα- 
θόσο το JET είναι μια ανεκτίμητη πηγή πληροφοριών για το 
μεσοπρόθεσμο ορίζοντα και τις απώτερες^ επιστημονικές ανά­
γκες στον τομέα της σύντηξης , Εν τούτοις, όπως θα εξη 
γηθεί στην παράγραφο 3.2., 330 εκ. ECU δεν είναι αρκετα 
για να επιτύχει το JET τους επίσημα εγκεκριμένους στοχους
του.
Όσον αφορά το Γενικό Πρόγραμμα, η διεύρυνση που άρχισε ύ­
στερα από τις συστάσεις της ανεξάρτητης ευρωπαϊκής ομά­
δάς σύντηξης (European Fusion Review Panel) και την από­
φαση του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα 1982 - 86, και 
η οποία συνίστατα^ βασικά στην κατασκευή μηχανών μέσου 
μεγέθους για τον περιορισμό και τη θέρμανση του πλάσματος 
και στην εκτέλεση του προγράμματος της τεχνολογίας NET ,  
δεν είναι δυνατόν να χρηματοδοτηθεί με 360 εκ.^ ECU.^EE 
άλλου ,  ούτε το πρόγραμμα κατασκευής των μηχανικών^αυτών 
διατάξεων δεν μπορεί να διακοπεί στη μέση πριν από την^α­
ποπεράτωση τους, ούτε όμως είναι δυνατόν να εγκαταληφθει 
και το πρόγραμμα της τεχνολογίας NET χωρίς , παράλληλα, 
να εγκαταληφθεί και η παρούσα στρατηγική σύμφωνα με την 
οποία το NET βρίσκεται στο επίκεντρο του προγράμματος συν- 
τηξης. Η ανάλυση όσον αφορά το Γενικό Πρόγραμμα, που παρου­
σιάζεται στο τέλος του μέρους 2 του παρόντος εγγράφου ,  
δεν δίνει λύση στο δίλημμα αυτό: είναι μια προσπάθεια δια­
τήρησης όλων των στοιχείων του υπο εκτελεση προγράμματος.
'  Ομως όπως θα δείξουν οι παρατηρήσεις που γίνονται γραμ­
μή προς γραμμή, τα κονδύλια δεν επαρκούν για την κάλυ­
ψη όλων των δραστηριοτήτων.
Στον πίνακα που ακολουθεί συγκρίνεται η ανάλυση των 690 
εκ. ECU με την αρχικά προτεινόμενη χρηματοδότηση , που 
ανέρχονταν στα 790 εκ. ECU συνολικά, όπως και με τη συμ­
βιβαστική λύση του Δεκεμβρίου 1984 που πρότεινε ή τότε προε­
δρία (750 εκ. ECU).

8.
Συγκριτική ανάλυση των κονδύλίων που κατανέμονται 
στο πρόγραμμα σύντηξησ 1985 - 1989.
Αρχική
πρόταση
(790)Συμβιβαστ ική 
πρόταση Δεκεμ­
βρίου 1984 
(750)Απόφαση 
του Συμβου­
λίου (690)Περικοπή 
ως προς την 
πρόταση
JET 347 337 330 17 (5%)
NET 23 για 3 χρό­
νια■  24 για 4 χρό­
νια13 για 3 
χρόνια10 (43%)
Τεχνολογ ία 1 20 1 00 80 40 (33%)
Φυσική 278 268 245 33 (12%)
Διοίκηση 
+ κινητικό­
τητα προσω­
πικού22
δεν περιλαμβο 
νονται υποτρ: 
Φίες22
- περιλαμράνο-
- νται οι υπο­
τροφίες.22
περιλαμβάνο­
νται οι υπο­
τροφίες0
(7%) (8)
Σύνολο
γενικού
προγράμματος443 413 360 83(19%)
ΟΛΙΚΟ
ΣΥΝΟΛΟ790 750 690 100(13%)
3.2. Το JET στο μειωμένο επίπεδο χρηματοδότησης των 330 εκ. ECU
Εντός του ποσού αυτού θεωρείται δυνατό να συνεχιστεί το έργο 
χωρίς να προκληθεί ανεπανόρθωτη ςημιά στο υπό τις συμερινές 
συνθήκες προβλεπόμενο επιστημονικό πρόγραμμα και τον προγραμ­
ματισμό μέχρι το 1987 .  Ωστόσο, για να επιτευχθούν οι στόχοι 
του έργου, που ορίστηκαν όταν αυτό εγκρίθηκε το 1978 (π.χ. η 
καλύτερη δυνατή προσέγγιση των απαιτουμένων συνθηκών σε ένα 
αντιδραστήρα με τη βέλτιστη χρησιμοποίηση των δυνατοτήτων 
του) ,
(8) οι υποτροφίες αντιπροσωπεύουν ποσό 1.5 εκ. ECU.

9.
θα απαντηθεί πρόσθετος εξοπλισμός. Το γεγονός αυτό απαι­
τεί περισσότερο χρόνο και χρήματα από ό,τι προβλέφθηκε 
μέχρι τώρα, χωρίς όμως την αύξηση του παρόντος επιπέδου
της ετήσιας δαπάνης.
Έτσι το συμβούλιο του JET άρχισε συζητήσεις για την 
επέκταση του συμβατικού χρόνου ζωής του προγράμματος JET, 
που λήγει την 31η Μαρτίου 1990 .  Προς το παρόν φαίνεται “-
πιθανό ότι η διάταξη θα πρέπει να λειτουργεί μέχρι το τέ­
λος του 1992, ώστε να επιτευχθούν o l στόχοι^που έχουν τε­
θεί και να αξιοποιηθεί κατά τον καλύτερο τρόπο ο νέος 
εξοπλισμός που θα εγκατασταθεί. Το συμβούλιο του JET θα 
αποφανθεί έγκαιρα για την ακριβή ημερομηνία και την αντί­
στοιχη τροποποίηση των καταστατικών του JET , ώστε να 
μπορέσει η Επιτροπή να τα υποβάλει στο Συμβούλιο για έγ­
κριση (Άρθρο 50 της συνθήκης EURATOM)- μαζί με την α­
ναθεώρηση του επομένου προγράμματος.
3.3. Το Γενικό Πρόγραμμα στο μειωμένο επίπεδο χρηματοδότησης 
των 360 εκ. ECU
NET: Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου του Μαρτίου
1985, η δραστηριότητα του NET θα επιβραδυνθεί με αποτέ­
λεσμα να μετατεθεί η επίτευξη των κυρίων στόχων του προ­
γράμματος κατά 2 χρόνια, περίπου. Ετσι θα ήταν λογι­
κό να υποτεθεί ότι το 1989/90 θα αποφασισθει η λεπτο­
μερής σχεδίαση, και το 1993 η κατασκευή του NET. ^Οι - 
ημερομηνίες αυτές ταιριάζουν στο νεο προγραμματισμό 
του JET και επιτρέπουν τη συλλογή περισσοτέρων στοιχείων 
όσον αφορά την απόδοση του πλάσματος, από τις^μηχανικές 
διατάξεις μέσου μεγέθους (υπό την προϋπόθεση ότι θα τη- 
ρηθούν τα προγράμματα για τον εν λόγω εξοπλισμό). Είναι 
σκόπιμο να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός των^ 13 εκ.
ECU περιλαμβάνει μόνο τα έξοδα για τη^λειτουργία της 
ομάδας NET και τη διατήρηση των συμβάσεων με τις εται-- 
ρίες που υποστηρίζουν το NET. Οι βιομηχανικές συμβάσεις 
με τις οποίες παρέχεται άμεση υποστήριξη στο NET (6 εκ. 
ECU σύμφωνα με την πρόβλεψη της συμφωνίας NET) περιλαμ­
βάνονται στον προϋπολογισμό για την τεχνολογία.
- Τεχνολογία': Όπως το NET έτσι και το πρόγραμμα τεχνολο­
γίας θα επιβραδυνθεί ,  ώστε να συμβαδίζει με τους νέους 
στόχους του NET. Ωστόσο για να συμπιεσθεί ο προϋπολο­
γισμός στα 80 εκ. ECU, είναι αναγκαίο επιπλέον:
(1)να περικοπεί στο ελάχιστο το μέρος εκείνο του 
προγράμματος που αναφέρεται στο NET, με κίνδυνο 
να γίνει τόσο πτωχό, ώστε να μήν μπορούν πλέον

10.
να βασιστούν σε αυτό οι προβλεπόμενες αποφάσεις 
και η ανάπτυξη στη βιομηχανία των σύγχρονων τεχ­
νολογιών , που είναι θέματα ιδιαίτερα σημαντικά 
για τη σκοπιμότητα του έργου ,  και
(ιι) να μειωθεί το μακροπρόθεσμο μέρος (προσανατολισμέ­
νο προς DEIO )  όπως είναι η έρευνα σε υλικά που 
υπόσχονται μεγάλη διάρκεια ζωής και/ή μικρή ε­
νεργοποίηση του πρώτου τοιχώματος , η αξιολόγηση 
των περιβαλλοντικών συνεπειών της σύντηξης, και 
πιθανόν και άλλων ερευνητικών θεμάτων γενικής φύ­
σης ,  που δε συνδέονται κατ'ανάγκη με το χρονο­
διάγραμμα του NET.
Και οι δύο παραπάνω όροι είναι ασυμβίβαστοι με τη συνολική 
στρατηγική του προγράμματος και για το λόγο αυτό η Επιτροπή 
δε θα προσφύγει στα μέτρα αυτά κατά τα πρώτα δύο χρόνια, 
ελπίζοντας ότι κατά την επόμενη αναθεώρηση θα διατεθούν αρ­
κετά κονδύλια, ώστε να αποφευχθεί η αποδιοργάνωση του προ­
γράμματος τεχνολογ ίας.
Φυσική :  Τα κονδύλια που απαιτούνται για το μέρος αυτό του 
προγράμματος (που καλύπτει όλα τα θέματα φυσικής και μη­
χανικής της θέρμανσης και του περιορισμού του πλάσματος) 
μπορούν να υπολογιστούν με μεγάλη ακρίβεια , δεδομένου ότι 
οι επενδύσεις είναι σαφώς γνωστές, καθόσο όλες οι μηχανι* 
κές διατάξεις μέσου μεγέθους βρίσκονται τη στιγμή αυτή 
υπό κατασκευή, δεδομένου ότι υπάρχουν σαφείς εκτιμήσεις των 
ενισχύσεων που απαιτούνται από το JET και το NET, και δε­
δομένου ότι οι συμπράξεις λειτουργούν με απόλυτα καθορισμέ­
νο προσωπικό. Ακόμη και με την αυστηρότερη βελτίωση και ορ­
γάνωση, το ποσό των 245 εκ. ECU δεν είναι αρκετό για την εκ­
τέλεση του προγράμματος στις συμπράξεις. Η μόνη δυνατή αντί­
δραση στο χρηματοδοτικό αυτό επίπεδο, χωρίς την καταστροφή 
του ευρωπαϊκού χαρακτήρα του προγράμματος, θα ήταν η προσω­
ρινή διακοπή της κατασκευής ή ακόμη και της λειτουργίας των 
μηχανικών διατάξεων, μέσου μεγέθους, γεγονός που θα προκαλού- 
σε ανεπανόρθωτες ζημιές στο πρόγραμμα. Το Οικονομικό τέχ­
νασμα μείωσης της συμμετοχής της Επιτροπής (π.χ. με τη 
μείωση του ρυθμού ή μη λαμβάνοντας υποψη τον πληθωρισμό) 
θα οδηγούσε επίσης σε διακοπή του προγράμματος ,  καθόσο 
οι εθνικοί προϋπολογισμοί δε θα αναπλήρωναν^ το έλλειμα. 
Τονίζεται και πάλι ότι η Επιτροπή δεν προτίθεται να ε­
φάρμοσε ι τα μέτρα αυτά κατά τα πρώτα δύο χρόνια, ελπίζο­
ντας να. καλύψει τη διάφορά στη χρηματοδότηση κατα την ε­
πόμενη αναθεώρηση του προγράμματος.

11.
Διοίκηση και κινητικότητα του προσωπικού : Εξαιτίας
της αυξανόμενης συνεργασίας μεταξύ των εργαστηρίων 
σύντηξης το κονδύλιο κινητικότητας του προσωπικού 
είναι δυνατόν να εξαντληθεί πριν από το τέλος της 
περιόδου των πέντε χρόνων.
4. Συμπεράσματα
Η Επιτροπή ανέλυσε τις επιπτώσεις στο πρόγραμμα σύντηξης από 
τη μειωμένη χρηματοδότηση των 690 εκ. ECU για την περίοδο 1985— 
1989. Αν ληφθεί υπόψη η ορμή που αποκτήθηκε από το 1979, το 
τεράστιο επιστημονικό δυναμικό του JET και η ανάληψη υποχρέωσης 
των ευρωπαϊκών εργαστηρίων σύντηξης να κατασκευάσουν και να θέ­
σουν σε λειτουργία ορισμένες μηχανικές διατάξεις μέσου μεγέθους 
και να αφιερώσουν μεγάλο μέρος της δραστηριότητας τους στο NET 
και την τεχνολογία, τα περιοριστικά μέτρα που θα ήταν αναγκαίο 
να επιβληθούν σε περίπτωση που δεν επρόκειτο να αναθεωρηθεί η 
παρούσα κατανομή, θα έβλαπταν σοβαρά το ευρωπαϊκό πρόγραμμα σύ­
ντηξης στο σύνολό του.
Όπως ήδη ανακοινώθηκε όταν αποφασίστηκε το πρόγραμμα -και ελή- 
φθη υπόψη από το Συμβούλιο- η Επιτροπή σκοπεύει, κατά τα πρώτα 
δύο χρόνια, 1985 και 1986, να εξασφαλίσει τη λειτουργία του προ­
γράμματος στο οικονομικό επίπεδο που αναφέρεται στην πρόταση 
προγράμματος. Όσον αφορά τα χρόνια μετά το 1986, η Επιτροπή 
ελπίζει ότι η αναθεώρηση απέβλεπε σε ένα νέο πρόγραμμα για την 
περίοδο 1987 ως 1991, για το οποίο το Συμβούλιο δεσμεύτηκε στην 
απόφαση της 12ης Μαρτίου 1985 ότι θα παρέχει στην Κοινότητα πό­
ρους για τη συνέχιση του προγράμματος χωρίς ιδιαίτερη αποδιορ­
γάνωση.

Γνήμη της ΣΕΠΣ (CCFP)
σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το 
Συμβούλιο για το πρόγραμμα σύντηξης, όσον αφορά 
την ανάλυση χρηματοδότησης για την περίοδο 1985-1989.
Η ΣΕΠΣ , που εξέφρασε ήδη στις 24 Ιανουάριου 1985 τη γνώμη 
της για τις επιπτώσεις που θα προκόψουν από τα συμπεράσμα­
τα στα οποία κατέληξε η σύσκεψη του Συμβουλίου στις.19 
Δεκεμβρίου 1984 , σχετικά με. το.κοινοτικό πρόγραμμα σύντη­
ξης, δηλώνει τα ακόλουθα:
- Η δομή και το περιεχόμενο του ευρωπαϊκού προγράμματος 
σύντησης καθιστούν το πρόγραμμα αυτό υπόδειγμα για άλλες 
πιθανές προσπάθειες της Ευρώπης στην επιστήμη και την τεχ­
νολογία' είναι το πιο επιτυχημένο πρόγραμμα στον τομέα της 
έρευνας και τεχνολογίας.
- Η δομή του προγράμματος σύντηξης είναι τέτοια, ώστε αυτό
■  ,εκτελείται από τα αρμόδια εθνικά ιδρύματα που συντονίζον­
ται από την Επιτροπή μέσα στα πλαίσια του συστήματος συμ­
πράξεων. Το πρόγραμμα σύντηξης έχει σαφή κοινοτικό χαρα­
κτήρα: όλες οι δραστηριότητες σύντηξης των^κρατών μελών »
!  @πως επίσης και τής Σουηδίας και της Ελβετίας^ ενοποιούνται 
στο ΚΚΕρ. στο "Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα" '  η ενοποίηση μάλιστα ο·. 
αυτή επιτυγχάνεται μικρή σχετικά συμμετοχή της Κοινότηττας. 
Τα ερευνητικά προγράμματα των συμπράξεων παρέχουν το ανα­
γκαίο εύρος, και μαζί με το JET,  τον προσανατολισμό για 
το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Οι συμπράξεις ανέλαβαν από κοι­
νού μια επιχείρηση, το JET, για να θέσουν στη διάθεση 
τους μια μεγάλη μηχανική διάταξη που υπερβαίνει^τις δυνα-^ 
τότητες οποιασδήποτε μεμονωμένης σύμπραξης. Μια άλλη^πιθανή 
κοινή επιχείρηση είναι το NET .  Η δομή αυτή ^εκτιμαται'.οτι 
είναι καλά προσαρμοσμένη στις μελλοντικές εξελίξεις, όταν 
ο ρόλος των συμπράξεων, που προς το παρόν είναι προσανατολι­
σμένες προς τη φυσική, θα αναληφθεί ενδεχόμενα^από εθνικά 
ιδρύματα με τεχνολογικό προσανατολισμό, και αργότερα από τη 
βιομηχανία.
- Το περιεχόμενο του προγράμματος σύντηξης προετοιμάζεται από+ 
την κοινότητα σύντηξης μέσω του συστήματος ανασκόπησης που 
εφαρμόζεται από την ομάδα ισότιμων εμπειρογνωμόνων της ΣΕΠΣ, 
και για το JET"από το συμβούλιο του ^JET.  Τα επιστημονικά 
και τεχνικά επιτεύγματα του ευρωπαϊκού προγράμματος τοποθε­
τούν την Ευρώπη στην πρώτη γραμμή σε όλο^τον κόσμο στον 
τομέα της έρευνας στη συντηξη. Το JET είναι το πρωτοπορο 
πείραμα σύντηξης στον κόσμο, που ήδη στα δύο πρώτα χρόνια 
^η£ λειτουργίας του σημείωσε εντυπωσιακή προοδο προς την απο 
δειξη της επιστημονικής δυνατότητας πραγματοποίησης της συν- 
χηξης. Ol ευρωπαϊκές μηχανικές διατάξεις μέσου μεγέθους συμ­
βάλλουν κατά δυναμικό τρόπο στην προοδο της σύντηξης και στη 
μελλοντική επιτυχία του JET π.χ. μεστήν ανακάλυψη των συνθη­
κών περιορισμού πλάσματος υψηλής ενέργειας ή την ανάπτυξη συ 
στημάτων θέρμανσης του πλάσματος.
Ιΐέρα από το γεγονός ότι συμβάλλουν στην καθοδήγηση του JET

και του μελλοντικού βασικού προγράμματος που είναι προσανατολι­
σμένο προς το NET, μηχανικές διατάζεις που υπαρχουν ήδη στις 
συμπράξεις, αλλά και αυτές που βρίσκονται υπο κατασκευή, θα 
πρέπει να παρέχουν περισσότερα αποτελέσματα. Θα διερευνηθει ο 
περιορισμός του πλάσματος υπό συνθήκες ισχυρου πεδίου, η "τεχ­
νολογία του πλάσματος και η τεχνολογία υπεραγώγιμων μαγνητών. 
Διερευνώνται επίσης διάφορα συστήματα περιορισμού του πλάσμα­
τος (αστρική θερμογεννήτρια, περιορισμός και θέρμανση πλάσμα­
τος με τη βοήθεια αναστροφών πεδίων) για την εξασφάλιση εναλ­
λακτικών—ή καλύτερων — λύσεων για αντιδραστήρες ι,σχυος.
Η διαχείριση του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Σύντηξης ήταν επιτυ­
χημένη. Έγινε δυνατός ο εντοπισμός του βάρους του προγράμμα­
τος στο πιο σημαντικό σημείο, το δακτυλιοειδή μαγνητικό πε­
ριορισμό, και η διατήρηση του ευρους του στα πλαίσια της προ­
σέγγισης αυτής.
Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Σύντηξης δημιούργησε με αποτελεσματικό- 
τητα μια πραγματική επιστημονική και τεχνική κοινωνία μεγάλων 
και μικρών εργαστηρίων, έτοιμη και ικανή να υποδεχθεί^νέα μέλη, 
και προσανατολισμένη προς έναν κοινό στόχο. Η κινητικότητα^των 
επιστημόνων μεταξύ των διαφόρων εργαστηρίων έφθασε σε αξιόλογο 
επίπεδο. Είναι αυτό το πυκνά υφασμένο ευρωπαϊκό δίκτυο που δια- 
κυβεύεται αν δεν εγκριθεί το αιτούμενο χρηματιοδοτικό επίπεδο.
Για να γίνει εκμετάλλευση του πλήρους δυναμικού του ^  JET προς ό­
φελος όλου του προγράμματος σύντηξης που προσανατολίζεται προς 
το NET, η επιχείρηση JET θα έπρεπε να επεκταθεί πέρα από την 
ημερομηνία που προβλέπεται σήμερα. Το συμβούλιο του JET συνέ­
στησε στην Επιτροπή να αρχίσει να προβαίνει στα αναγκαία βήμα­
τα για παράταση του προγράμματος. Σύμφωνα με τις συστάσεις αυ­
τές απαιτσίται να συνεχιστούν οι αναλήψεις υποχρεώσεων του^ 
προϋπολογισμού του JET στα ίδια περίπου με τα σημερινά ετή­
σια επίπεδα.
Τέλος είναι καλό να θυμαΐαι κανείς ότι η σύντηξη κατέχει ήδη ένα 
μεγάλο περιεχόμενο υψηλής τεχνολογίας. Το JET και οι λοιπές μη­
χανικές διατάξεις για το πλάσμα, όπως και η ανάπτυξη μηχανικών 
μερών με προσανατολισμό το NET, αποτελούν αποδείξεις υψηλής τεχ­
νολογίας. Στο πλαίσιο αυτό, η ευρωπαϊκή βιομηχανία έπαιξε σημα­
ντικό ρόλο που αναμένεται να μεγαλώσει στην περίπτωση του NET.
Η τεχνολογία σύντηξης περιλαμβάνει περιοχές ευρύτερου ενδιαφέ« 
ροντος για άλλους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας και της 
βιομηχανίας, όπως είναι η υπεραγωγιμότητα, η ρομποτική, το εξαι­
ρετικά υψηλό κενό, η μηχανική του πλάσματος, η τεχνολογία αισθη­
τήρων, τα υλικά εξαιρετικής αντίστασης, οι λυχνίες υψηλής ισχύος 
και υψηλής συχνότητας, ol δέσμες υψηλής ισχύος, η τεχνολογία 
τριτίου κλπ. Παρατηρούμε ότι σήμερα πολλές από τις τεχνολογίες 
αυτές συζητούνται έντονα σε τελείως διαφορετικά πλαίσια.
Η ΣΕΠΣ καταλήγει σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να λάβει υπόψη της 
την ανάλυση που παρουσιάστηκε από την Επιτροπή γιατί αναγνωρίζει 
ότι τα 330 εκ. ECU δεν είναι αρκετά για την επιτυχία του JET 
και ότι επίσης 360 εκ. ECU δεν επαρκούν για την επιτυχία του 
γενικού προγράμματος. Η ΣΕΠΣ επιδοκιμάζει και υποστηρίζει την 
ανάλυση των επιπτώσεων από ένα τόσο χαμηλό επίπεδο χρηματοδότησης 
που αναφέρεται στα κεφάλαια 2 και 3 του εγγράφου της Επιτροπής.