EL ECB-PUBLIC  
 
 
ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ  
της 28ης Ιουνίου 2016  
σχετικά με συμβάσεις πίστωσης για καταναλωτές που αφορούν  ακίνητα προορ ιζόμενα  για 
κατοικία  
(CON/2016/ 34) 
 
Εισαγωγή  και νομική  βάση  
Στις 31 Μαΐου 2016 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έλαβε  αίτημα του ελληνικού Υπουργείου 
Οικονομικών για τη διατύπωση γνώμης σχετικά με τη μεταφορά στο ελληνικό δίκαιο της οδηγίας 
2014/17/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου1 (εφεξής το «σχέδιο νόμου»).  
Η αρμοδιότητα της ΕΚΤ για τη διατύπωση γνώμης  βασίζεται στα άρθρα 127 παράγραφος 4 και 282 
παράγραφος 5 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο άρθρο  2 παράγραφος 1 
τρίτη περίπτωση της απόφασης 98/415/ΕΚ του Συμβουλίου2, καθώς το σχέδιο νόμου αφορά την Τράπεζα 
της Ελλάδος . Η παρο ύσα γνώμη εκδόθηκε από το διοικητικό συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 17.5 
πρώτη πρόταση του εσωτερικού κανονισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας . 
 
1.  Σκοπός  του σχεδίου  νόμου  
1.1. Σκοπός του σχεδίου νόμου είναι η μεταφορά της οδηγίας 2014/17/ ΕΕ στο ελλη νικό δίκαιο , ενόψει 
της αντιμετώπισης προβλημάτων τα οποία  αποκάλυψε η χρηματοπιστωτική κρίση στον τομέα των  
συμβάσεων πίστωσης για καταναλωτές που αφορούν ακίνητα προοριζόμενα για κατοικία . Το 
σχέδιο νόμου  στοχεύει στη ν ανάπτυξη  μίας αγοράς στον συγκεκριμ ένο τομέα, η οποία θα 
λειτουργεί με μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικ ότητα , συμβάλ λοντας  στη χρηματοπιστωτική 
σταθερότητα και παρέχοντας υψηλότερ α επίπεδ α προστασίας των καταναλωτ ών, λαμβανομένου 
υπόψη ό τ ι  μ ε γ ά λ ο  μ έ ρ ο ς  τ ο υ  χ ρ έ ο υ ς  τ ω ν  κ α τ α ν α λ ω τ ώ ν  στην επικράτεια της Ένωση ς είναι 
συγκεντρωμένο  στις πιστώσεις που αφορούν ακίνητα προοριζόμενα για κατοικία.  
1.2. Το σχέδιο νόμου ορίζει την Τράπεζα της Ελλάδος ως την αρμόδια αρχή για τη διασφάλιση της 
εφαρμογή ς συγκεκριμέν ων απαιτήσε ων στις οποίες  υπόκεινται οι πιστωτικ οί φορείς και μεσίτες 
πιστώσεων όταν χορηγούν  πιστώσε ις σε καταναλωτές, της συμμόρφωσής τους με τις απαιτήσεις 
αυτές και την περαιτέρω εξειδίκευσ ή τους  μέσω της έκδοσης δευτερευουσών διατάξεων , όποτε 
κρίνεται  αναγκαίο . Η Τράπεζα της Ελλάδος θα π αρακολουθεί τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις οι 
                                                 
1  Οδηγία 2014/17/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις 
συμβάσεις πίστωσης για κ αταναλωτές για ακίνητα που προορίζονται για κατοικία και την τροποποίηση των οδηγιών 
2008/48/ΕΚ και 2013/36/ΕΕ, και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ.1093/2010 (ΕΕ L 60 της 28.2.2014, σ. 34).  
2  Απόφαση 98/415/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 1998, σχετικά με τη διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής 
Τράπεζας με τις εθνικές αρχές για τα σχέδια νομοθετικών διατάξεων (ΕΕ L 189 της 3.7.1998, σ.  42). 
ECB -PUBLIC  
2 οποίες  αφορούν , μεταξύ άλλων : α) τις υποχρεώσεις επαγγελματικής συμπεριφοράς· β) τις γνώσεις 
και την επάρκεια του προσωπικού· γ) τα ελάχιστα πρότυπα παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών 
σε καταναλωτές· δ) τη χρήση δεσμευτικών πρακτικών και πρακτικών ομαδοποίησης· ε) την 
παροχή γενικών πληροφοριών και επαρκών εξηγήσεων για τις προτεινόμενες συμβάσεις 
πίστωσης · στ) τον υπολογισμό του συνολικού ετήσιου πραγματικού ποσοστού επιβάρυνσης · και ζ) 
την αξιολόγηση της πιστολ ηπτικής ικανότητας των καταναλωτών . Εξάλλου, σ ε περίπτωση 
υπερημερίας του κατα ναλωτή το σχέδιο νόμου επιβάλλει  στους  πιστωτικ ούς φορείς υποχρεώσεις , 
παραδείγματος χάριν  να επιδεικνύουν εύλογη ανοχή και να καταβάλλουν κάθε εύλογη προσπάθεια 
για την επίτευξη  λύσης με εναλλακτικά  μέσα πριν από την κίνηση διαδικασ ιών κατάσχεσης .  
1.3 Ακόμη , το σχέδιο νόμου ορίζει την Τράπεζα της Ελλάδος ως την αρμόδια αρχή για την αδειοδότηση 
και εποπτεία των μεσιτών πιστώσεων . Ειδικότερα, η  Τράπεζα της Ελλάδος θα είναι  αρμόδια : α) να 
αδειοδ οτεί τους μεσίτες πιστώσεων· β) να διασφαλίζ ει ότι όλοι οι αδειοδοτημένοι μεσίτ ες 
πιστώσεων πληρο ύν τις επαγγελματικές απαιτήσεις που προβλέπονται στο σχέδιο νόμου · γ) να 
ανακαλεί την άδεια λειτουργίας τους· δ) να επιβάλλει  κυρώσε ις σε περιπτ ώσεις παραβάσεων · και ε) 
να διεξάγει τις διαδικασίες κοινοπο ίησης  που επιτρέπουν στους  αδειοδοτ ημένους μεσίτες 
πιστώσεων να λειτουργούν στην επικράτεια της Ένωσης . Τέλος, το σχέδιο νόμου προβλέπει ότι το 
Υπουργείο Οικονομίας , Ανάπτυξης  και Τουρισμού  θα πρέ πει να συνεργάζεται με την Τράπεζα της 
Ελλάδος και με κάθε άλλη αρμόδια ελληνική  αρχή με στόχο την εκπαίδευση των καταναλωτών σε 
ό,τι αφορά τον υπεύθυνο δανεισμό και τη διαχείριση χρέους , καθώς και την παροχή σαφών 
πληροφοριών σχετικά με τη διαδικασία χορή γησης πιστώσεων , ιδίως σε σχέση με καταναλωτές 
που λαμβάνουν ενυπόθηκη πίστη για πρώτη φορά . 
 
2. Γενικές  παρατηρήσεις  
2.1 Η παρούσα γνώμη δεν αφορά την ουσία της ενσωμάτωσης της οδηγίας 2014/17/ ΕΕ στο ελληνικό 
δίκαιο με το σχέδιο νόμου . Εν προκειμένω  η ΕΚΤ αξιολογεί  αποκλειστικά τις διατάξεις του σχεδίου 
νόμου που μπορούν να επηρεάσουν τον ρόλο και τα καθήκοντα της Τράπεζας της Ελλάδος ως 
κεντρικής τράπεζας, εθνικής εποπτικής αρχής και μέλους του Ευρωσυσ τήματος και του 
Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζ ών (ΕΣΚΤ ).  
2.2 Το σχέδιο νόμου διευρύνει τις υφιστάμενες εποπτικές λειτουργίες της Τράπεζας της Ελλάδος, 
αναθέτοντάς της επιπλέον την ευθύνη για την εποπτεία και οργάνωση της αγοράς σχετικά με τις 
συμβάσεις πίστωσης που αφορούν ακίνητα προοριζόμενα για κατοικία . Ενόψει τούτου το σχέδιο 
νόμου διευρύνει τις κατηγορίες οντοτήτων επί των οποίων η Τράπεζα της Ελλάδος ασκεί 
προληπτική εποπτεία, συμπεριλαμβάνοντας σε αυτές τους μεσίτες πιστώσεων  οι οποίοι 
παρουσιάζουν ή προσφέρουν συμβάσεις πίστωσης στους καταναλ ωτές ή συνάπτουν με αυτούς 
τέτοιες συμβάσεις  εξ ονόματος τ ων πιστωτικ ών φορέ ων. Το σχέδιο νόμου διευρύνει επίσης τις 
εποπτικές λειτουργίες της Τράπεζας της Ελλάδος,  προκειμένου να διασφαλ ιστεί ότι κάθε φυσικό ή 
νομικό πρόσωπο το οποίο χορηγεί πιστώσεις  που αφορούν ακίνητα προοριζόμενα για κατοικία  
επιδεικνύει τη δέουσα συμπεριφορά στο πλαίσιο της εμπορικής, επιχειρηματικής ή επαγγελματικής του δραστηριότητας στην οικεία αγορά . 
ECB -PUBLIC  
3 2.3 Στο πλαίσιο κάθε επικείμενης  ανάθεσης νέων καθηκόντων σε μέλος του ΕΣΚΤ η ΕΚΤ  υπογραμμίζει 
την ανάγκη αξιολόγησης της συμβατότητ άς τους με την απαγόρευση της νομισματικής 
χρηματοδότησης κατά το άρθρο 123 της Συνθήκης . Οι κατευθυντήριες οδηγίες των παραγράφ ων 
3.1 έως 3.3,  που έχει αναπτύξει  η ΕΚΤ , της επιτρέπουν να αποφαίνεται εάν ο ρισμένο νέο καθήκον 
που πρόκειται να ανατεθεί σε εθνική κεντρική τράπεζα του ΕΣΚΤ (ΕθνΚΤ) θα πρέπει να θεωρείται 
καθήκον κεντρικής τράπεζας ή καθήκον του κράτους με βάση  την αξιολόγηση των όρων ανάθεσής 
του υπό το πρίσμα τ ης ως άνω απαγόρευσης3. 
 
3. Ανάθεσ η νέων καθηκόντων σε εθνικές κεντρικές τράπεζες  
3.1 Γενικές σκέψεις  
Πρώτον, η συστηματική ταξινόμηση των καθηκόντων που ανατίθενται σε δεδομένη στιγμή στις 
ΕθνΚΤ ως καθηκόντων κεντρικής τράπεζας ή κυβερνητικών καθηκόντων αφορά όντως νέα 
καθήκοντα υ π ό  τ η ν  έ ννοια ότι αυτά είτε δεν προϋπήρχαν  είτε προϋ πήρχαν μεν, αλλά δεν 
αποτέλεσαν ποτέ αναπόσπαστο τμήμα των καθηκόντων κεντρικής τράπεζας που είχαν ανατεθεί 
ως τότε στις ΕθνΚΤ. Σε αναγνώριση των νομικ ών πλαισίων  των διαφόρων κρατών μελών, των 
παραδόσε ων των κεντρικών τραπεζών και των εθνικ ών δομών, τα καθήκοντα που εκάστοτε ασκεί 
ορισμένη ΕθνΚΤ ως καθήκοντα κεντρικής τράπεζας δεν υπόκεινται σε αναθε ώρηση ή 
αναταξιν όμηση,  αλλά είναι δυνατό να υπόκεινται σε επαναξιολ όγηση  εφόσον υφίστανται 
νομοθετικές τροποποιήσει ς ουσίας.  
Δεύτερον, αξίζει να υπογραμμιστεί ότι όταν τα κράτη μέλη αποφασίζουν να αναθέσουν νέα 
καθήκοντα στις οικείες ΕθνΚΤ πρέπει να λαμβάν ουν δεόντως υπόψη τον ρόλο των τελευταίων ως 
μ ε λ ώ ν  τ ο υ  Ε Σ Κ Τ  ή  τ ο υ  Ε υ ρ ω σ υ σ τ ή μ α τ ο ς , κατά περίπτωση, καθώς και την απαίτηση της 
ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας.  Κατ’ επιταγήν της αρχή ς της οικονομικής ανεξαρτησίας, η 
οποία αποτελεί βασική έκφανση της αρχής της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών που 
κατοχυρώνεται στο άρθρο 130 της Συνθήκης,  τα κράτη μέλη δεν επιτρέπετ αι να οδηγούν τις οικείες 
ΕθνΚΤ σε ανεπάρκεια των οικονομικών πόρων που απαιτεί η άσκηση των καθηκόντων τους των 
σχετικών  με το ΕΣΚΤ ή το Ευρωσύστημα, ανάλογα με την περίπτωση . Έτσι, οι ΕθνΚΤ πρέπει να 
διαθέτουν επαρκείς οικονομικούς πόρους για να ασκούν ό χι μόνο αυτά τα καθήκοντά τους, αλλά 
και τα εθνικά τους καθήκοντα (π.χ. κάλυψη των  διοικητικ ών τους δαπ ανών  και το υ κόστο υς των 
δικών τους εργασιών)4. Ορισμένη ΕθνΚΤ θα πρέπει να είναι σε θέση να εναντιωθεί στην ανάθεση 
οπουδήποτε νέου καθήκοντος, εφόσον θεωρεί ότι η ανάθεσ ή του θα έθιγε την οικονομική της 
ανεξαρτησία, καθώς  η ίδια δεν θα διέθετε επαρκείς πόρους για την άσκηση, πρωτίστως, των 
σχετικών με το ΕΣΚΤ ή το Ευρωσύστημα καθηκόντων της, ή ότι η άσκησ ή του θα την επιβάρυνε  
δυσανάλογα .  
Τρίτον, τα καθ ήκοντα κεντρικής τράπεζας περιλαμβάνουν ιδίως όσα συνδέονται με εκείνα των  
άρθρων 127 παράγραφοι 2, 5 και 6 της Συνθήκης . 
                                                 
3  Βλ. ενδεικτικά παράγραφο 3.1 της γνώμης CON/2015/21, παραγράφους 2.2.1 έως 2.2.3 της γνώμης CON/2015/54 
και παραγράφο υς 2.2.1 έως 2.2.3 της γνώμης CON/2016/ 31. Όλες οι γνώμες της ΕΚΤ δημοσιεύονται στον δικτυακό 
της τόπο ( www. europa. eu). 
4   Βλ. παράγραφο 2.2.3 της έκθεση ς της ΕΚΤ για τη σύγκλιση του 2014.  
ECB -PUBLIC  
4 Τέταρτον, νέα καθήκοντα που ανατίθενται σε ορισμένη ΕθνΚΤ  και δεν αποτελούν τυπικά 
καθήκοντα των ΕθνΚΤ ή ασκούνται σαφώς εξ ονόματος κ αι προς το αποκλειστικό συμφέρον της 
κυβέρνησης ή άλλων δημόσιων φορέων θα πρέπει να θεωρούνται κυβερνητικά καθήκοντα.  
3.2 Ειδικές σκέψεις  
Καθήκοντα τα οποία  σχετίζονται με  την προστασία του καταναλωτή και συνδέ ονται με τις 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες αποτ ελούν καθήκοντα κεντρικής τράπεζας στο βαθμό που 
συμπληρώνουν υφιστάμεν ες εποπτικ ές εξουσ ίες μίας κεντρικής τράπεζας και, κατ’ επέκταση, 
συμβάλλο υν στην ευρωστία των χρηματοπιστωτικών αγορών και στη διαφύλαξη της εμπιστοσύνης 
στην αγορά .  
Ένα σημαντικό κρι τήριο για τον χαρακτηρισμό ενός νέου καθήκοντος ως κυβερνητικού είναι ο 
αντίκτυπός του στη θεσμική, οικονομική και προσωπική ανεξαρτησία μίας ΕθνΚΤ. Ειδικότερα, θα 
πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα . 
Πρώτον, θα πρέπει να εξετάζεται εάν η άσκηση του νέ ου καθήκοντος δημιουργεί (ανεπαρκώς 
διαχειρίσιμες ) συγκρούσεις συμφερόντων σε σχέση με υφιστάμενα καθήκοντα κεντρικής τράπεζας  
ορισμένης ΕθνΚΤ , χωρίς κατ’ ανάγκη να τα συμπληρώνει. Εφόσον προκύπτει σύγκρουση 
συμφερόντων μεταξύ υφιστάμενων και νέων καθηκόντ ων, θα πρέπει να προβλέπονται επαρκείς  
δικλίδες μετριασμού της με σκοπό την επαρκή αντιμετώπισή της . Πάντως, η συμπληρωματικότητα 
μεταξύ νέων και υφιστάμενων καθηκόντων κεντρικής τράπεζας δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται 
διασταλτικά, διότι τότε θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία μίας αλυσίδας παρεπόμενων 
καθηκόντων  αόριστης διάρκειας. Η συμπληρωματικότητα του νέου καθήκοντος θα πρέπει μάλιστα 
να εξετάζεται και από την άποψη της χρηματοδότησ ής του. Σε περίπτωση σύγκρουσης 
συμφερόντων μεταξύ εποπτείας και προ στασίας του καταναλωτή πρέπει να κατισχύουν οι 
παράμετροι που άπτονται της  πρώτη ς5. 
Δεύτερον, θα πρέπει να εξετάζεται εάν η άσκηση του νέου καθήκοντος χωρίς την πρόβλεψη πρόσθετων οικονομικών πόρων επιβαρύνει δυσανάλογα ορισμένη ΕθνΚΤ σε σχέση με τις 
οικον ομικές και οργανωτικές της δυνατότητες και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ικανότητά της 
να ασκεί αποτελεσματικά τα υφιστάμενα καθήκοντα κεντρικής τράπεζας.  
Τρίτον, θα πρέπει να εξετάζεται εάν η άσκηση του νέου καθήκοντος ευθυγραμμίζεται με το θεσμικό πλαίσιο της ΕθνΚΤ, ιδίως από την άποψη της ανεξαρτησίας και λογοδοσίας της κεντρικής 
τράπεζας.  
Τέταρτον, θα πρέπει να εξετάζεται εάν η άσκηση του νέου καθήκοντος εγκυμονεί σημαντικούς  
χρηματοπιστωτικούς κινδύνους . 
Πέμπτον, θα πρέπει να εξετάζεται εάν η άσκηση  του νέου καθήκοντος εκθέτει τα μέλη των 
οργάνων λήψης αποφάσεων της ΕθνΚΤ σε πολιτικούς κινδύνους οι οποίοι είναι δυσανάλογοι και ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο στην προσωπική τους ανεξαρτησία και, ιδίως, στο εχέγγυο της 
θητείας του διοικητή κατά το άρθρο 1 4.2 του καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών 
Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.  
                                                 
5  Βλ. παράγραφο 3.1 της γνώμης CON/2015/21.  
ECB -PUBLIC  
5 3.3 Η διατύπωση οποιασδήποτε οριστικής κρίσης ως προς τον χαρακτηρισμό ενός νέου καθήκοντος 
που ανατίθεται σε ΕθνΚΤ ως καθήκοντος κεντρικής τράπεζας ή ως κυβερνητικού καθήκοντος θα 
πρέπει να έχει ως γνώμονα τη διασφάλιση της συνεπούς  εφαρμογή ς της απαγόρευσης της 
νομισματικής χρηματοδότησης εντός του Ευρωσυστήματος και του ΕΣΚΤ . 
 
4. Ειδικές  παρατηρήσεις  
4.1 Ανάθεση  νέων  καθηκόντων στην Τράπεζα  της Ελλάδος  
Υπό το φως των κατευθυντήριων οδηγιών  που παρατίθενται στις παραγράφους 3.1 έως 3.3  
εξετάζεται στη συνέχεια εάν τα νέα καθήκοντα που το σχέδιο νόμου αναθέτει στην Τράπεζα της 
Ελλάδος θα μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν παραβίαση της απαγόρευσης νομισματικής 
χρηματοδότησης . 
4.2 Αρχή της οικονομικής ανεξαρτησίας  
 Η αρχή της οικονομικής ανεξαρτησίας συνεπάγεται την υποχρέωση των ΕθνΚΤ να διαθέτουν 
ε π α ρ κ ε ί ς  π ό ρ ο υ ς  γ ι α  ν α  α σ κ ο ύ ν  ό χ ι  μ ό ν ο  τ α  σ χ ε τ ι κ ά  μ ε  τ ο  Ε Σ ΚΤ καθήκοντά τους, αλλά και τα 
εθνικά τους καθήκοντα, από άποψη λειτουργική και οικονομική6. Εν προκειμένω η ΕΚΤ επισημαίνει 
ότι το σχέδιο νόμου δεν εξειδικεύει τους όρους χρηματοδότησης των δαπανών που σχετίζονται με την εποπτεία των μεσιτών πιστώσεων  από την Τράπεζα της Ελλάδος. Για τον λόγο αυτό η ΕΚΤ 
καλεί την αιτούσα αρχή να εξετάσει τη δυνατότητα θέσπισης πλαισίου για την ανάκτηση του 
κόστους , βάσει του οποίου οι  μεσίτες πιστώσεων  θα κατέβαλλαν στην Τράπεζα της Ελλάδος 
αμοιβή για την αδειοδότησή τους ή ετήσια εισφορά για την κάλυψη των δαπανών που ανακύπτουν 
εις βάρος της τελευταίας κατά την άσκηση των εποπτικών της καθηκόντων . 
4.3 Σύνδεση με τα καθήκοντα του άρθρου 127 παράγραφος 5 της Συνθήκης   
 Η αδειοδότηση και εποπτεία των μεσιτών πιστώσεων, καθώς  και η επίβλεψη και οργάνωση της 
αγοράς με αντικείμενο τις συμβάσεις πιστώσε ων που αφορούν ακίνητα προοριζόμενα για κατοικία , 
μπορούν να θεωρηθούν καθήκοντα συνδεόμενα με εκείνα του άρθρου 127 παράγραφος 5 της 
Συνθήκης, εφόσον είναι συμπληρωματικά των εποπτικ ών καθηκόντων που ασκεί ορισμένη  ΕθνΚΤ , 
ιδίως στις περιπτώσεις που αυτή ασκεί ήδη καθήκοντα  παρεμφερούς φύσης, όπως εν προκειμένω 
η Τράπεζα της Ελλάδος
7. Ειδικότερα,  η ΕΚΤ επισημαίνει  ότι η Τράπεζα της Ελλάδος ήδη εποπτεύει  
τα πιστωτικ ά ιδρύματα  και λοιπ ούς χρηματοδοτικ ούς οργανισμ ούς, όπως εταιρίες παροχής 
πιστώσεων σε φυσικά πρόσωπα8, με σκοπό την ενίσχυση της σταθερότητας και 
αποτελεσματικότητας του πιστωτικού συστήματος και  γενικότερα του χρηµατοπιστωτικού τοµέα της 
οικονοµίας9. Στο πλαίσιο της υπό ε ξέταση  λειτουργίας η Τράπεζα της Ελλάδος θεσπίζει  και 
παρακολουθε ί την εφαρμογή απαιτήσ εων που αποσκοπούν στη διασφάλιση της σωστής 
διάδρασης μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά και καταναλωτ ών όσον αφορά τη χορήγηση  
                                                 
6  Βλ. παράγραφο 2.2. 3 της έκθεση ς της ΕΚΤ για τη σύγκλιση του 2014.  
7  Βλ. ενδεικτικά  παράγραφο 3.3 της γνώμης CON/2015/54, παράγραφο 3.1.2 της γνώμης CON/2015/37, παράγραφο 
3.1.2 της γνώμης CON/2015/45 και παραγράφους 3.2 και 3.3 της γνώμης CON/2015/21.  
8  Βλ. άρθρο 153 του  ν. 4261/2014 «Πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και προληπτική 
εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2013/36/ΕΕ), κατάργηση 
του ν. 3601/2007 και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ A 107/ 5.5.2014).  
9  Βλ. ά ρθρο 55A  του καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος.  
ECB -PUBLIC  
6 πιστώσεων , τόσο κατά το προσυμβατικό στάδιο  όσο και κατά τη διάρκεια της συμβατικής σχέσης, 
περιλαμβανομένων, ενδεικτικά , των ελάχιστων απαιτήσεων  γνωστοποίηση ς και των απαιτήσεων 
των σχετικών με  την υποβολή καταγγελιών , την αποτίμηση ακίνητης περιουσίας  και τις 
αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητα ς. Ακόμη, η Τράπεζα της Ελλάδ ος είναι επιφορτισμένη με την 
έκδοση  και εφαρμογή κώδικα δεοντολογίας τραπεζών για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων 
ιδιωτικών οφειλών10. Τέλος, ως εθνική εποπτική αρχή η Τράπεζα της Ελλάδος ενεργεί υπό την 
αιγίδα της Ευρωπαϊ κής Αρχής Τραπεζών  (ΕΑΤ). Η  οδηγία 2014/17/ΕΕ υποστηρίζει τον ορισμ ό των 
αρχών που ενεργούν υπό την αιγίδα της ΕΑΤ ως αρμόδιων αρχών για την αδειοδότηση  των 
μεσιτών πιστώσεων11. 
4.4 Άτυπα καθήκοντα  
Ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναθέσει στις οικείες ΕθνΚΤ εποπτ ικά καθήκοντα που αφορούν τη 
χορήγηση καταναλωτικής πίστης12. Η ΕΚΤ αποδέχεται εν γένει την ανάθεση των συγκεκριμένων 
καθηκόντων στις ΕθνΚΤ, υπό την προϋπόθεση ότι δεν εμποδίζουν την άσκηση των σχετικών με το 
ΕΣΚΤ καθηκόντων τους13. Επομένως, εφόσον πληρούτα ι αυτή η προϋπόθεση τα καθήκοντα μίας 
ΕθνΚΤ όσον αφορά την εποπτεία των μεσιτών πιστώσεων μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν αποτελούν 
άτυπα  καθήκοντα κεντρικής τράπεζας, ιδίως αν η ΕθνΚΤ έχει θεσμική αρμοδιότητα για την 
τραπεζική  εποπτεία, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της Τράπεζας της Ελλάδος14. 
4.5  Άσκηση καθηκόντων εξ ονόματος και προς το αποκλειστικό συμφέρον της κυβέρνησης ή άλλων 
δημόσιων φορέων  
Το σχέδιο νόμου ορίζει την Τράπεζα της Ελλάδος ως τη μόνη αρχή που έχει την ευθύνη της  
εποπτεία ς των μεσιτών πιστώ σεων , ενεργ ώντας  για ίδιο λογαριασμό και όχι για λογαριασμό άλλης 
αρχής . Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου , η Τράπεζα της Ελλάδος είναι επίσης η μόνη αρχή που έχει 
την ευθύνη της  επιβολή ς κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των πιστωτικών φορέων και 
των μεσιτών πιστώσεων με τις  απαιτήσεις  στις οποίες υπόκεινται . Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι το σχέδιο 
νόμου ορίζει το Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού  ως την υπεύθυνη αρχή για την 
εφαρμογή ορισμένων διατάξε ών του , ιδίως όσων σχετίζονται με τη διαφήμιση και εμπο ρική 
προώθηση των συμβάσεων πιστώσεων και την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών από ενώσεις καταναλωτών . Το εν λόγω Υπουργείο έχει επίσης τ ην ευθύνη στον τομέα της χρηματοοικονομικής 
εκπαίδευσης των καταναλωτών  και μπορεί να συνεργάζ εται με την Τράπεζα της Ε λλάδ ος και άλλες 
αρμόδιες αρχές σε συναφή ζητήματα. Εν όψει των παραπάνω  καθίσταται εμφανές ότι η κατανομή 
των αρμοδιοτήτων βάσει του σχεδίου νόμου είναι σαφής και δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η 
Τράπεζα της Ελλάδος πρόκειται να ενεργεί αποκλειστικά προς τ ο συμφέρον άλλου δημόσιου 
φορέα  κατά την άσκηση  των νέων καθηκόντων της .  
                                                 
10   Βλ. άρθρο 1 παράγραφος 2 του ν. 4224/2013 «Κυβερνητικό Συμβούλιο Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους Ελληνικό 
Επενδυτικό Ταμείο Αξιοποίησης Περιουσίας του Δημοσίου και άλλες επείγουσες διατάξεις» (ΦΕΚ A 228/31.12.2013).  
11  Βλ. αιτιολογική σκέψη 79 της οδηγίας ΕΕ/2014/17.  
12  Βλ. παράγραφο 3.4 της γνώμης CON/2015/54.  
13  Βλ. ενδεικτικά παραγράφους 2.1 έως 2.3 της γνώμης CON /2006/38, παραγράφους 2.1 και 2.2 της γνώμης 
CON/2006/47, παραγράφους 2.1 έως 2.5 της γνώμ ης CON/2007/29 και παράγραφο 2 της γνώμης CON/2009/71.  
14  Βλ. άρθρο 4 του ν. 4261/2014.  
ECB -PUBLIC  
7 4.6 Βαθμός στον οποίο η άσκηση των καθηκόντων ευθυγραμμίζεται με το θεσμικό πλαίσιο της 
Τράπεζας της Ελλάδος, ιδίως από την άποψη της λογοδοσίας  
Δεδομένης της συμπληρωματικότητας μετ αξύ των νέων καθηκόντων και των υφιστάμενων 
εποπτικών εξουσιών  της Τράπεζας της Ελλάδος, ιδίως στον τομέα της εποπτείας των πιστωτικών 
και λοιπών χρηματοπιστωτικών  ιδρυμάτων και της επίβλεψης της συμπεριφοράς τους στην αγορά, 
τα νέα καθήκοντα φαίνεται να σ υνάδουν εν γένει με το θεσμικό  της πλαίσι ο. 
4.7 Βαθμός στον οποίο η άσκηση των καθηκόντων είναι ανάλογη προς τις οικονομικές και λειτουργικές 
δυνατότητες της Τράπεζας της Ελλάδος και προς την ικανότητά της να ασκεί τα σχετικά με το ΕΣΚΤ 
καθήκοντά της  
 Όπως  προαναφέρθηκε , το σχέδιο νόμου δεν προβλέπει πλαίσιο για την ανάκτηση των εξόδων που 
σχετίζονται με την εποπτεία των μεσιτών πιστώσεων . Η οδηγία 2014/17/ΕΕ α παιτεί από τα κράτη 
μέλη να διασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες αρχές διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους για την 
αποδοτική και αποτελεσματική εκτέλεση των καθηκόντων τους15. Ωστόσο,  το σχέδιο νόμου δεν 
εξειδικεύει τους πόρους που πρέπει να τεθούν στη διάθεση της  Τράπεζα ς της Ελλάδος για την 
άσκηση  των νέων της καθηκόντων , ούτε και περιέχει εκτίμηση των άμεσων δαπανών που είναι 
πιθανό ότι αυτή θα κληθεί να επωμιστεί από την άσκησή τους.  Η ΕΚΤ επισημαίνει τη σημασία της  
διασφ άλισης  επαρκ ών πόρων ώστε η Τράπεζα της Ελλάδος να είναι σε θέση να ασκήσει  δεόντως 
τα νέα της καθήκοντα , διατηρώντας σε κάθε περίπτωση επαρκείς οικονομικούς πόρους για την 
άσκηση των σχετικών με το ΕΣΚΤ ή το Ευρωσύστημα καθηκόντων της και των λοιπών εθνικών της 
καθηκόντων , τ η ν  ε κ π λ ή ρ ω σ η  τ ω ν  δ ι ε θ ν ώ ν  τ η ς  υ π ο χ ρ ε ώ σ ε ω ν  κ α ι  τ η  δ έ ο υ σ α  κ ά λ υ ψ η  τ ω ν  
διοικητικών και λειτουργικών της εξόδων . 
4.8 Βαθμός στον ο ποίο η άσκηση των καθηκόντων εγκυμονεί σημαντικούς  χρηματοπιστωτικούς 
κινδύνους και αντιμετωπίζονται συγκρούσεις συμφερόντων με υφιστάμενα καθήκοντα της Τράπεζας 
της Ελλάδος  
Το σχέδιο νόμου δεν περιέχει ειδικότερες διατάξεις σχετικά με την ευθύνη από  την ά σκηση των 
εποπτικών καθηκόντων . Επομένως, τυχόν ευθύνη της Τράπεζας της Ελλάδος από την άσκηση 
των νέων καθηκόντων της βάσει του σχεδίου νόμου θα υπόκειται στους γενικούς κανόνες περί 
ευθύνης της. Οι εν λόγω κανόνες  προβλέπουν ότι ο διοικητής, οι υποδιοικητές, τα μέλη συλλογικών 
οργάνων και το εν γένει προσωπικό της δεν ευθύνονται αστικά έναντι τρίτων για πράξεις ή 
παραλείψεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους εντός των αρμοδιοτήτων τις οποίες ασκεί η 
Τράπεζα της Ελλάδος κατ’ ανάθεση δημόσιας εξουσίας, εκ τός εάν τα υπαίτια πρόσωπα 
βαρύνονται με δόλο16. Όσον αφορά πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων μεταξύ των υφιστάμενων 
και των νέων καθηκόντων της Τράπεζας της Ελλάδος η ΕΚΤ σημειώνει ότι, σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, η Τράπεζα της Ελλάδος θα είναι υπεύθυνη για την εποπτεία της συμπεριφοράς των 
πιστωτών και των μεσιτών πιστώσεων έναντι  των καταναλωτ ών, συμπεριλαμβανομένων των 
πολιτικών τους όσον αφορά τις μη εξυπηρετ ούμεν ες οφειλ ές και τη ν εύλογη ανοχή. Ενώ σε γενικές 
γραμμές τα καθήκοντα αυτά φαίνεται να είναι τ ης ίδιας φύσης με τα εποπτικά καθήκοντα που ασκεί 
ήδη η Τράπεζα της Ελλάδος, η ΕΚΤ επισημαίνει  ότι μπορεί να προκύψει σύγκρουση συμφερόντων. 
                                                 
15  Βλ. άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας ΕΕ/2014/17.  
16  Βλ. άρθρο  62 παράγραφος 4 του ν.  4261/2014.  
ECB -PUBLIC  
8 Ως υπεύθυνη αρχή για την εποπτεία των χρηματοπιστωτικών αγορών, η Τράπεζα της Ελλάδος θα 
χρειαστεί να μετριάζει οπο ιαδήποτε πιθανή σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ , αφενός,  των νέων 
καθηκόντων της που σχετίζονται με τη ν προστασία των καταναλωτών  και, αφετέρου, των εντολών 
της όσον αφορά την εποπτεία και τ η χρηματοπιστωτική σταθερότητα . Η ΕΚΤ συνιστά τη θέσπιση 
επαρκών δικλίδων μετριασμού .  
4.9 Συμπέρασμα   
Η ΕΚΤ κρίνει  ότι τα νέα καθήκοντα της Τράπεζα ς της Ελλάδ ος όσον αφορά τ ην εποπτεία και 
οργάνωση της αγοράς των συμβάσεων πίστωσης για τους καταναλωτές, καθώς και την 
αδειοδότηση και εποπτεία των μεσιτών πιστώσεων, βάσιμα θα μπ ορούσαν να θεωρηθούν 
καθήκοντα κεντρικής τράπεζας υπό την έννοια ότι συμπληρώνουν τις  υφιστάμεν ες εποπτικές 
λειτουργ ίες της Τράπεζας της Ελλάδος. Ωστόσο , είναι σημαντικό  να διασφαλιστεί ότι η ανάθεση 
νέου ρόλου στην Τράπεζα της Ελλάδ ος με το σχέδιο νόμου δεν θα επηρεάσει αρνητικά την 
ικανότητά της να α σ κ ε ί  τ α  σ χ ε τ ι κ ά  μ ε  τ ο  ΕΣΚΤ ή το Ευσ ύστημα καθήκοντά της και τις λοιπές  
λειτουργίες της. Για το σκοπό αυτό θα πρέπει να διασφαλιστεί η επαρκής κάλυψη των ε ποπτικ ών 
εξόδων  που ανακύπτουν για την Τράπεζα της Ελλάδ ος από τ η ν  ά σ κ η σ η  τ ω ν  ν έ ω ν  τ η ς  
καθηκόντων . Σημαντικό είναι επίσης να διασφαλιστεί η θέσπιση επαρκών δικλίδων μετριασμού  με 
σκοπό την επαρκή αντιμετώπιση τυχόν περιπτώσεων σύγκρουσης συμφερόντων μεταξύ των νέων 
καθηκόντων της Τράπεζας της Ελλάδος που σχετί ζονται με τη ν προστασία των καταναλωτών και 
της ισχύουσας εντολής της όσον αφορά την εποπτεία και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα . Η 
ΕΚΤ καλεί τις ελληνικές αρχές να εξετάσουν διεξοδικότερα τις παραπάνω πτυχές του σχεδίου 
νόμου πριν από την ψήφισή του . 
 
Η παρούσα γνώμη θα δημοσιευτεί στον δικτυακό τόπο της ΕΚΤ . 
 
Φρανκφούρτη , 28 Ιουνίου  2016.  
 [υπογραφή]  
 
Ο Πρόεδρος της ΕΚΤ  
Mario DRAGHI