Ανακοίνωση της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη σχετικά με την τροποποίηση της ανακοίνωσης βάσει του άρθρου 93 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ για την εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης στη βραχυπρόθεσμη ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων

(2001/C 217/02)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

I. Εισαγωγή

Η ανακοίνωση της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη βάσει του άρθρου 93 παράγραφος 1 της Συνθήκης ΕΚ για την εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της Συνθήκης στη βραχυπρόθεσμη ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων(1) (εφεξής: η ανακοίνωση του 1997) άρχισε να εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 1998 για περίοδο πέντε ετών, η οποία θα έληγε κανονικά στις 31 Δεκεμβρίου 2002.

Σκοπός της ανακοίνωσης του 1997 ήταν να αντιμετωπίσει τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που οφείλονται σε κρατικές ενισχύσεις στον τομέα των βραχυπρόθεσμων ασφαλίσεων εξαγωγικών πιστώσεων, στον οποίο υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ κρατικών ή υποστηριζομένων από το κράτος επιχειρήσεων ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων και ιδιωτικών εταιρειών ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων. Ειδικότερα, ο τομέας τον οποίο αφορά άμεσα αυτός ο ανταγωνισμός και συνεπώς η ανακοίνωση του 1997, είναι ο τομέας της ασφάλισης των εξαγωγικών πιστώσεων για βραχυπρόθεσμους κινδύνους εξαγωγικών πιστώσεων στο εμπόριο εντός της Κοινότητας και με χώρες εκτός Κοινότητας.

Οι κίνδυνοι αυτοί ορίζονται στην ανακοίνωση του 1997 ως "εμπορεύσιμοι κίνδυνοι". Εμπορεύσιμοι κίνδυνοι είναι οι κίνδυνοι, που δεν μπορούν να καλυφθούν από ασφαλιστές εξαγωγικών πιστώσεων με την υποστήριξη του Δημοσίου. Εξ αντιδιαστολής όλοι οι κίνδυνοι που δεν είναι "εμπορεύσιμοι" μπορούν να τύχουν της υποστήριξης του Δημοσίου.

Το σημείο 2.6 της ανακοίνωσης προβλέπει ότι: "Η δυναμικότητα της ιδιωτικής αγοράς αντασφαλίσεων είναι διαφορετική. Αυτό σημαίνει ότι ο ορισμός της έννοιας 'εμπορεύσιμοι κίνδυνοι' δεν είναι αμετάβλητος και ενδέχεται να τροποποιηθεί με την πάροδο του χρόνου· για παράδειγμα, θα μπορούσε να επεκταθεί ώστε να καλύψει και πολιτικούς κινδύνους. Συνεπώς, ο ορισμός αυτός πρέπει να επανεξετάζεται τακτικά (δηλ. τουλάχιστον μία φορά το χρόνο) από την Επιτροπή. Η τελευταία θα διεξάγει διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και τα λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη για τις εν λόγω επανεξετάσεις(2). Οι τροποποιήσεις του ορισμού, στο μέτρο που είναι αναγκαίες, θα λαμβάνουν υπόψη το πεδίο εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας που διέπει την ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων ώστε να αποφεύγεται κάθε σύγκρουση ή έλλειψη ασφάλειας του δικαίου."

Μετά την ολοκλήρωση μίας μελέτης για την ιδιωτική αγορά αντασφαλίσεων, και μετά από διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη, τόσο στο πλαίσιο της ομάδας εξαγωγικών πιστώσεων του Συμβουλίου όσο και σε μια πολυμερή συνεδρίαση για τις κρατικές ενισχύσεις, η Επιτροπή αποφάσισε να τροποποιήσει τον ορισμό των εμπορεύσιμων κινδύνων ώστε να περιλάβει και τους πολιτικούς κινδύνους που προκύπτουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις χώρες μέλη του ΟΟΣΑ οι οποίες περιλαμβάνονται στο παράρτημα της ανακοίνωσης του 1997. Ο σημερινός ονομαστικός κατάλογος των κρατών μελών θα αντικατασταθεί από γενική μνεία των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε η μελλοντική διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μην επιβάλει περαιτέρω τροποποίηση της ανακοίνωσης του 1997.

Ο νέος ορισμός των εμπορεύσιμων κινδύνων θα ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2002 ως τις 31 Δεκεμβρίου 2004. Οι κρατικές ενισχύσεις που θα εκκρεμούν την 1η Ιανουαρίου του 2002 θα αξιολογούνται βάσει του νέου ορισμού. Οι αθέμιτες κρατικές ενισχύσεις, δηλ. οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης, θα αξιολογηθούν σύμφωνα με τους ισχύοντες κατά τον χρόνο της χορήγησής τους κανόνες.

Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης να παρατείνει την ισχύ της ανακοίνωσης του 1997 ως τις 31 Δεκεμβρίου 2004.

Η Επιτροπή επιθυμεί να ενημερώσει τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη ότι, σκοπεύει να προβεί το 2003 σε περαιτέρω μελέτη ώστε να ελέγξει τη δυνατότητα της ιδιωτικής αγοράς αντασφαλίσεων να προσαρμοσθεί σε περαιτέρω επέκταση του ορισμού των εμπορεύσιμων κινδύνων προκειμένου να καλυφθεί ένα ευρύτερο φάσμα εμπορικών κινδύνων, που να περιλαμβάνει ενδεχομένως τους εμπορικούς κινδύνους οι οποίοι προκύπτουν σε όλες τις χώρες του κόσμου. Αν τα αποτελέσματα της μελέτης και οι διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη επιβεβαιώσουν ότι είναι δυνατή μία τέτοια κάλυψη, θα τροποποιήσει αναλόγως τον ορισμό των εμπορεύσιμων κινδύνων στο πλαίσιο της γενικής επανεξέτασης, το 2004, της ανακοίνωσης του 1997.

II. Τροποποιήσεις στην ανακοίνωση του 1997

Κατά συνέπεια, οι ακόλουθες τροποποιήσεις στην ανακοίνωση του 1997 θα αρχίσουν να ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2002:

1. Στο σημείο 2.5 οι δύο πρώτες παράγραφοι αντικαθίσταναι από το ακόλουθο κείμενο: "Ενόψει των ανωτέρω, ο ορισμός της έννοιας 'εμπορεύσιμοι' κίνδυνοι είναι, για τους σκοπούς της παρούσας ανακοίνωσης, ο εξής: εμπορικοί και πολιτικοί κίνδυνοι για κρατικούς και μη κρατικούς οφειλέτες που είναι εγκατεστημένοι στις χώρες οι οποίες αναφέρονται στο παράρτημα. Για τους κινδύνους αυτούς η μέγιστη σχετική περίοδος (δηλαδή η περίοδος παραγωγής και η περίοδος ισχύος της πίστωσης με κανονικό σημείο έναρξης και συνήθη διάρκεια σύμφωνα με την ένωση της Βέρνης), είναι μικρότερη από δύο χρόνια.

Όλοι οι άλλοι κίνδυνοι (δηλαδή κίνδυνοι καταστροφής(3) και εμπορικοί και πολιτικοί κίνδυνοι από χώρες που δεν αναφέρονται στο παράρτημα) θεωρούνται ως μη εισέτι εμπορεύσιμοι..

"

2. Το σημείο 2.6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: "Η δυναμικότητα της ιδιωτικής αγοράς αντασφαλίσεων είναι διαφορετική. Αυτό σημαίνει ότι ο ορισμός των εμπορεύσιμων κινδύνων δεν είναι αμετάβλητος και ενδέχεται να τροποποιηθεί με την πάροδο του χρόνου. Συνεπώς, ο ορισμός μπορεί να επανεξετασθεί, ειδικότερα κατά τη λήξη της παρούσας ανακοίνωσης (στις 31 Δεκεμβρίου 2004). Η Επιτροπή θα διεξάγει διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και τα λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη για τις εν λόγω επανεξετάσεις(4). Οι τροποποιήσεις του ορισμού, στο μέτρο που είναι αναγκαίες θα λαμβάνουν υπόψη το πεδίο εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας που διέπει την ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων, ώστε να αποφεύγεται κάθε σύγκρουση ή έλλειψη ασφάλειας του δικαίου."

3. Στο σημείο 4.5, η πρώτη πρόταση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: "Η παρούσα ανακοίνωση εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 1998, για περίοδο επτά ετών".

4. Το παράρτημα αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΧΩΡΩΝ ΜΕ ΕΜΠΟΡΕΥΣΙΜΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ

Ευρωπαϊκή Ένωση

Όλα τα κράτη μέλη

Χώρες μέλη του ΟΟΣΑ

Αυστραλία

Καναδάς

Ισλανδία

Ιαπωνία

Νέα Ζηλανδία

Νορβηγία

Ελβετία

ΗΠΑ."

III. Κατάλληλα μέτρα που προτείνονται στα κράτη μέλη βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 1 της συνθήκης

Η Επιτροπή προτείνει στα κράτη μέλη, βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 1 της συνθήκης, τα ακόλουθα κατάλληλα μέτρα σχετικά με τα αντίστοιχα υπάρχοντα συστήματά τους.

Προκειμένου να συμμορφωθούν με το νέο ορισμό των εμπορεύσιμων κινδύνων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να τροποποιήσουν, όπου είναι απαραίτητο, τα συστήματα των εξαγωγικών πιστώσεών τους για τους εμπορεύσιμους κινδύνους, ώστε η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων των τύπων που αναφέρονται στο σημείο 4.2 στοιχεία α) ως στ) της ανακοίνωσης του 1997 για κρατικές ή υποστηριζόμενες από το κράτος επιχειρήσεις ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων να λήγει ως την 1η Ιανουαρίου 2002.

Τα κράτη μέλη καλούνται να συμφωνήσουν ρητά με τα προτεινόμενα κατάλληλα μέτρα εντός δύο μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας ανακοίνωσης. Σε περίπτωση που δεν δοθεί απάντηση, η Επιτροπή θα θεωρήσει ότι το οικείο κράτος μέλος δεν συμφωνεί με τα προτεινόμενα μέτρα.

(1) ΕΕ C 281 της 17.9.1997, σ. 4.

(2) Μεταξύ άλλων, η Επιτροπή θα ζητήσει τη βοήθεια του Συμβουλίου (για παράδειγμα της ομάδας εξαγωγικών πιστώσεων).

(3) Δηλαδή πόλεμος, επανάσταση, φυσικές καταστροφές, πυρηνικά ατυχήματα κ.λπ. όχι οι αποκαλούμενοι 'εμπορικοί κίνδυνοι καταστροφής' (καταστροφική συσσώρευση ζημιών από μεμονωμένους αγοραστές ή χώρες) που ενδέχεται να καλύπτονται από αντασφάλιση υπερβολικών ζημιών και είναι εμπορικοί κίνδυνοι

(4) Μεταξύ άλλων, η Επιτροπή θα ζητήσει τη βοήθεια του Συμβουλίου (για παράδειγμα της ομάδας εξαγωγικών πιστώσεων).