ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 01.07.1998 
COM(1998)417 τελικό 
ΕΚΤΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΟ 
ΤΟΜΕΑ ΚΑΙ ΣΕ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ 
(υποβλεθείσα από την Επιτροπή) 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 
Ιστορικό 1 
Εννοιολογικές παρατηρήσεις 3 
ΜΕΡΟΣ Ι - ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ 7 
Όγκος και τάσεις των ενισχύσεων 7 
Κοινοτικά σύνολα 7 
Συγκρίσεις μεταξύ των κρατών μελών 9 
Ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία 15 
Ενισχύσεις στη χαλυβουργία 18 
Ενισχύσεις στην αυτοκινητοβιομηχανία 19 
Τύποι ενισχύσεων 21 
Στόχοι των ενισχύσεων 25 
Κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται σε βάση ad-hoc 34 
Γερμανικές κρατικές ενισχύσεις στα νέα ομόσπονδα κρατίδια 37 
ΜΕΡΟΣ II - ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΧΟΡΗΓΗΣΑΝ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ. 39 
Ενισχύσεις σε άλλους τομείς εκτός του μεταποιητικού τομέα 39 
Ενισχύσεις στη γεωργία 39 
Ενισχύσεις στην αλιεία 42 
Ενισχύσεις στις υπηρεσίες 44 
Ενισχύσεις στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών 44 
Ενισχύσεις στον τομέα των αερομεταφορών 44 
Ενισχύσεις στις σιδηροδρομικές μεταφορές 45 
Ενισχύσεις στην εξορυκτική βιομηχανία άνθρακα 47 
Συνολικός όγκος των ενισχύσεων στην Κοινότητα 50 
Δημοσιονομικές επιπτώσεις των ενισχύσεων 53 
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 55 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 59 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 65 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 81 
ΠΑΡΑΡΤΗΑ III: ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ 101 
ι 
ΠΙΝΑΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 
Πίνακας 1 Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα στην Κοινότητα 1992-1996 
Ετήσιες αξίες με σταθερές τιμές (1995) 7 
Πίνακας 2 Κρατικές ενισχύσεις στο βιομηχανικό τομέα στην Κοινότητα 
Ετήσιες αξίες 1992 έως 1996 8 
Πίνακας 3 Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα στην Κοινότητα 
Ετήσιοι μέσοι όροι 1992-1994 και 1994-1996 10 
Πίνακας 4 Ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία, κατά το διάστημα 1994-1996 
αναλογικά με τη συμβατική αξία των πλοίων 17 
Πίνακας 5 Ενισχύσεις ανάπτυξης στη ναυπηγική βιομηχανία - όπως αποφάσισε η ΕΕ 18 
Πίνακας 6 Κρατικές ενισχύσεις που εγκρίθηκαν για τον τομέα της αυτοκινητο-
βιομηχανίας κατά τα έτη 1992-1996 19 
Πίνακας 7 Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα 1994- 1996 
Κατανομή ανά τύπο ενισχύσεων 21 
Πίνακας 8 Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα 1994 -1996 
Κατανομή των ενισχύσεων ανά τομέα και στόχο 31 
Πίνακας 9 Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα 1992 -1994 και 
1994- 1996 Κατανομή ανά βασικούς στόχους 33 
Πίνακας 10 Κρατικές ενισχύσεις σε βάση ad-hoc και ενισχύσεις της Treuhand 
που χορηγήθηκαν στο μεταποιητικό τομέα και στους τομείς των 
χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και των αερομεταφορών στα κράτη μέλη 
μεταξύ των ετών 1992 και 1996 35 
Πίνακας 11 Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα, τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες .... 
και τις αερομεταφορές που χορηγήθηκαν σε βάση ad-hoc στα κράτη μέλη -
ετήσιοι μέσοι όροι 1992-1994 και 1994-1996 35 
Πίνακας 12 Εθνικές ενισχύσεις για τα προϊόντα που περιλαμβάνονται στο παράρτημα II της .... 
συνθήκης ΕΟΚ... 41 
Πίνακας 13 Ενισχύσεις στην αλιεία ως ποσοστό της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας του 
τομέα 43 
Πίνακας 14 Κοινοτικές παρεμβάσεις στον τομέα της αλιείας 43 
Πίνακας 15 Κρατικές ενισχύσεις στις μεταφορές (σιδηροδρομικές μεταφορές) 46 
Πίνακας 16 Κρατικές ενισχύσεις στη βιομηχανία άνθρακα 47 
Πίνακας 17 Συνολικές εθνικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη 51 
Πίνακας 18 Συνολικές εθνικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη ως ποσοστό του ΑΕΠ. 52 
Πίνακας 19 Συνολικές εθνικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη 
Κατανεμημένες κατά βασικούς τομείς 54 
ιι 
A c 
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Πίνακας Α1 Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα σε τρέχουσες τιμές 1992-1996 
(Εθνικό νόμισμα) 82 
Πίνακας Α2 Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα σε τρέχουσες τιμές (ECU) 
1992-1996 83 
Πίνακας A3 Γερμανικές κρατικές ενισχύσεις στα νέα ομόσπονδα κρατίδια -
ετήσιος μέσος όρος 1994-1996 84 
Πίνακας A4 Συνολικές κρατικές ενισχύσεις - ετήσιος μέσος όρος 1994-1996 
ανά κράτος μέλος 86 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ 
Πίνακας Α Ετήσιες κοινοτικές δαπάνες 110 
Πίνακας Β Άλλα μέσα κοινοτικής παρέμβασης 111 
Πίνακας Γ1 Μέση ετήσια κοινοτική δαπάνη ανά κράτος μέλος 112 
Πίνακας Γ2 Μέση ετήσια κοινοτική δαπάνη ανά κράτος μέλος 113 
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 
Διάγραμμα 1 Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα 
Ως ποσοστό της προστιθέμενης αξίας 11 
Διάγραμμα 2 Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα 
Κατανομή ανά φορολογικές και δημοσιονομικές δαπάνες 23 
Διάγραμμα Α1 Ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα και κοινοτικά ταμεία ανά 
απασχολούμενο 85 
m 
ι *^ν/ ι ν ν/ν»/ ^»ν/^_; 
£ί>6 (88) Ν03 :53Μτ1θ2α><ί»υ , 
ΌΙΟΙϋγϋ 53Λ03ΙΟ, 
οϋ3ΐηο)η3 οίο ιο>ι οοο 51ιο(0Λ3, 5ίιι 5οιςι 5ίιι 5οΐΛ3 ΟΟΟΙ ΌΙΙΙΙΟΛΙΟ» ϋ ΟΟ3ΓΙΙΙΌ 
ΐ3Αόηοιΐ3γ οιοιιο οίο Λογγρ£|ιό3ΐι οι ϋώοϋη ]3θώϋγ ΛΟ Ο|ΟΟΓ11ΙΟ ϋο,3ΐηγολ3Γΐ 
10* ΟγΟ 01*0110 ΟΙ3Λθώθΐρ ΙΐΙΌ Ι013ρΐρ Π011 ΙΐΟθώΐΐ3 Η ΛΓ03θηΧθΙΛ3 ΛφΗΙΙΟό* 
ΛΓΟΙ οΧλ3γ3 ΛΟΙ ρσΌώο ΛΟΌΟ ϋ>πιιγοιι ϋιΧ.ΟΛΟ οιιΐ ΏοϋσΊιιοιρ ΟΛ 5ΙμιιοοΊιιΐ3 5ϋι 
Ιιοη3Γΐθ35 ϋι ηο3Λ *3 ΐ3Λφΐο03£)ιιΐ3 5ϋθ3θ>«3 5ϋι>ΐ3 5οοηοόοιι 5ϋι ϋοη^οοΜϋο. Η £ 
·51ιοσ)Λ3,5ϋι Λφγ3Γΐ Λφίοο1* ς Ι 
ΛΟΟΙ 5ΐ3θϋόΐ3Χιιΐ3 5ιι 5οσΊι 5υ^ιόϋιο 5ϋ>πιοσ,>ι 5ίιι ϋοοοόθόρΐδ οοηοιοό>ιιιΐ3 3ΐοι 
Λϋΐ 3Γΐ ρ>ΙΙ13ΧΌ 53ΙΟθώθΟϋγΐΙ 13X30011 Ι0>1 ΟΐόΐΌΠν Λϋΐ 10)1 ΟΐρϋΠΟΞ ίΐΐ ΌβΛΟγΛΙφ 
ϋι γϋο. '1ιγ3ΐ1 ϋιρόχ 03Λ ΟΙ ρσΌώ ϋΐφόιι οιλ ιοΐ3 ,3ΐιιηγο>| "9661- 01 Ό» ,όΧ?Γ' 
οροιο^ιι Λίιι ΐ3ΐιιηγο>ι Ι0>1 0]3Χΐ01Ο οΐΛοΧσ'ριιη ΌΙ ΐ35μηογιΐΓΐ3 Ιΐ03θ*? ϋΐΧ3 Η Ζ 
• ι*6-Ζ661 Ό5ΐ 26-0661 Ό6-8861 '88"Ζ861 οιοΜΙμιοοιο. 
01 θΧΐ01£)Ι1ΛΟ ΛΠΟΙΙΐηγΟΧ 5310110 10 '5ϋθ3θ>Ι3 5ίΐ111Γΐ311 51ΐ1 10)1 51Ι100131 
5ϋι '5υιιοΊ 3ίιι '5ϋό3ΐη30, 5ϋι οιοιογιι οίο 3*ϋθϋιοιιοιθΓΐλοοΙιι ηοιι 5θΛθλ3λ 
'51ΐ1 ϋθσ)0,3ΓΐϋΛ3 5ϋΧ3Λη<0 ίΐ Ιΐΐίΐ1]0001ίΟ 3>ΐ1ΐθ!0,>1 'Λ(Ό3ΌηΧθΙΛ3 Λφ>11100>1 Λ(01 03Γ.01 
Λ01Ό ΟΙ3ΛθώθΙ9 ϋ )3θ(γ)1ΐγ3ζ| ΟΛ 0|0>ΐΑθΛΟ Ι0Λ|3 110 θΜθ00311Γΐηθ οίο 3λϋγ3ΐο>ι 
'98-|^861· 090|ό3ΐι ΛΙΙΙ 3ΐιιηγρ>ι οιοιιο ϋ 'ϋθ3θ>·3. ϋιςοόυ ϋ ιιο ηοΛ3Γΐοο3ν 
·5ΟΙΙΙΙΟΛΙΟ>| 5ϋι 1ιγ3ΐ1 
ϋΐΟΟ1» ΟΙΟ ΛΠ3θηΧθΙΛ3 Λφ^ΠΙΟΟ1» ϋοϋλϋόσΧ ϋΐ 3ΓΙ 0)ΙΙ13Χθ 0Ι3Χ.01Ο 0>ΗΠ)ΓΐλθΟ.Ι1 30 
ΙΙΛ3ΓΙΟ5ΙΟΟ£| [ΐΩ3($χ3 ϋ>ιιιηγοΛθ ΛΠΟΟΓΟΙΟΟΙΙΙΙΟ. ΟΛ 10» ΛΠΟ^ΟΙΛΠΟ ΟΛ 51ιι 53ΐθ3όΙιιιη 
5ιιο 53]λίΐ90 300093 ϋιιοοΊιιΐ3 ϋ 'ηοιηο 5ηοΐ3 ηοι ίιγ3ΐ οΐ][ '5ρόολο 5^ι03ΐσ)θ3 
5ϋι ϋθ(ΌόΙ,ιγ>ιογο ΛΙΙΙ οιλ 5ίιιιοόιιιΐ3 3ϋι οιγξ)ΐ9 ς»ιη3ν οι 3>ιϋθΠ3ΐοοΓΐΙΐ9 
θ|οιιο οι οίο* 5οΐ3 '9861 οι ϋιιιϋγιΐΛ0 5οοόϋγιι Ιιιθ3ΐο>ι ΠΟΓΙΟΙΛΟΟΛΟΙΛΟ 
Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και η παρεπόμενη οικονομική και 
νομισματική ένωση καθιστούν αναγκαίο τον ολοένα και αποτελεσματικότερο 
έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων, δεδομένου ότι οι ενισχύσεις αυτές μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν ως υποκατάστατο των φραγμών του εμπορίου που έχουν 
αρθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας ολοκλήρωσης. 
Τα κράτη μέλη θα είναι πρόθυμα να συμβάλουν στην ολοκλήρωση και τη 
μελλοντική ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, μόνον εάν είναι βέβαιο ότι 
όλα τα άλλα κράτη μέλη τηρούν τους ίδιους κανόνες όσον αφορά την επιδότηση 
επιχειρήσεων. Η συγκέντρωση και δημοσίευση στοιχείων σχετικά με το ύψος 
των χορηγούμενων ενισχύσεων είναι ένα από τα μέσα - και όχι το λιγότερο 
σημαντικό - μέσω των οποίων η Επιτροπή αποδεικνύει στα κράτη μέλη ότι 
παρακολουθεί στενά και αδιάλειπτα τις δημόσιες παρεμβάσεις, όσον αφορά 
τόσο τη συνολική τους εξέλιξη, όσο και την εξέλιξη τους σε κάθε κράτος μέλος. 
Αυτό με τη σειρά του της επιτρέπει να τροποποιεί ανάλογα την πολιτική της, 
εφόσον συντρέχει λόγος, ώστε να ελέγχει δίκαια και αποτελεσματικά τις κρατικές 
ενισχύσεις και να προσαρμόζεται στο μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον. 
4. Όσον αφορά το διεθνές πλαίσιο, κατά την τρέχουσα δεκαετία συνήφθησαν οι 
ευρωπαϊκές συμφωνίες με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
(ΧΚΑΕ), και εν συνεχεία ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις ένταξης τους. Το φορτίο 
του παρελθόντος είναι ιδιαίτερα βαρύ στις χώρες αυτές που διανύουν μεταβατικό 
στάδιο και σε ορισμένους τομείς απαιτείται σημαντική κρατική στήριξη. Για το 
λόγο αυτόν, απαιτείται μεγαλύτερη διαφάνεια στον τομέα των κρατικών 
ενισχύσεων στις εν λόγω χώρες. Μέσω της δημοσίευσης των εκθέσεων της για 
τις κρατικές ενισχύσεις, η Επιτροπή, αλλά και ολόκληρη η Ευρωπαϊκή Ένωση, 
δίνουν στις χώρες αυτές ένα συγκεκριμένο παράδειγμα για το επίπεδο 
διαφάνειας που είναι αναμενόμενο στις σύγχρονες, ανταγωνιστικές οικονομίες 
της αγοράς. Κατ' αυτόν τον τρόπο, διευκολύνεται η εκπλήρωση της υποχρέωσης 
υποβολής εκθέσεων από τις ΧΚΑΕ, όπως ορίζεται στις ευρωπαϊκές συμφωνίες. 
Οι πρώτες εκθέσεις που υπέβαλαν ορισμένες από τις χώρες αυτές φαίνεται να 
επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές, καθώς φανερώνουν ένα σαφές επίπεδο 
εκζήτησης το οποίο, με περαιτέρω ανάπτυξη, θα παρέχει στο εγγύς μέλλον τη 
βάση για σημαντικές συγκρίσεις όσον αφορά τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων 
στην Κοινότητα και τις ΧΚΑΕ. 
Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι, στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού 
Εμπορίου, η έκθεση παρέχει ένα παράδειγμα σχετικά με τις προσδοκίες μας από 
τους εμπορικούς μας εταίρους στο θέμα της διαφάνειας. Από την άποψη αυτή, η 
έκθεση συμπληρώνει την ανακοίνωση για τις επιδοτήσεις των κρατών μελών και 
της Κοινότητας σύμφωνα με το άρθρο 25 της συμφωνίας ΠΟΕ για τις 
επιδοτήσεις και τα αντισταθμιστικά μέτρα. Κατά τον ίδιο τρόπο, η έκθεση 
παρέχει ένα παράδειγμα στους εταίρους μας στον ΟΟΣΑ. 
Εννοιολογικές παρατηρήσεις 
5. Η έκτη έκθεση για τις κρατικές ενισχύσεις καλύπτει την περίοδο 1994-1996, και 
ενημερώνει την πέμπτη έκθεση (που δημοσιεύθηκε το 1997), η οποία κάλυπτε 
το διάστημα 1992-1994. Στην έκθεση περιλαμβάνονται οι κρατικές ενισχύσεις 
που χορηγήθηκαν στην Κοινότητα των δεκαπέντε κρατών μελών στους εξής 
τομείς: μεταποίηση, γεωργία, αλιεία, μεταφορές - σιδηροδρομικές και 
αεροπορικές -, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και ενέργεια (άνθρακας). Σε 
σύγκριση με την προηγούμενη έκθεση, παρέχονται λεπτομερέστερες 
πληροφορίες σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις σε ορισμένους τομείς. Στο 
τεχνικό παράρτημα (παράρτημα Ι) αναφέρονται γενικές μεθοδολογικές 
επεξηγήσεις. Το στατιστικό παράρτημα (παράρτημα II) περιλαμβάνει βασικά 
στατιστικά στοιχεία για τις ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα και για τις 
συνολικές ενισχύσεις. Το παράρτημα III περιλαμβάνει επισκόπηση των 
κοινοτικών ταμείων και μέσων. 
6. Στις συγκρίσεις μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών, η ανάλυση των στοιχείων 
για τις ενισχύσεις βασίζεται στους ετήσιους μέσους όρους κατά την τριετή 
περίοδο 1994-1996. Όπου κρίνεται σκόπιμο, παρέχονται συγκριτικά τα στοιχεία 
για το διάστημα 1992-94. Όπως εξηγείται στο τεχνικό παράρτημα (παράρτημα Ι), 
όσον αφορά τα τρία νέα κράτη μέλη, τα οποία υπήρξαν μέλη μόνο κατά τα έτη 
1995 και 1996, χρησιμοποιείται ο ετήσιος μέσος όρος των δύο αυτών ετών. 
Όπως και στις προηγούμενες εκθέσεις, οι συγκρινόμενες περίοδοι 
επικαλύπτονται κατά ένα έτος. Για συγκρίσεις μεταξύ κρατών μελών, η 
χρησιμοποίηση κινητών μέσων όρων τριών συνεχών ετών αποτελεί τη μόνη 
δυνατότητα συναγωγής συμπερασμάτων τα οποία να στηρίζονται σε επαρκώς 
αξιόπιστες στατιστικές. Αυτό συμβαίνει διότι, όσον αφορά ορισμένα στοιχεία, τα 
ποσά είναι σήμερα γνωστά μόνον για περιόδους μεγαλύτερες του ενός έτους. Σε 
3 
τέτοιες περιπτώσεις, τα ποσά καθορίζονται αυθαίρετα για μεμονωμένα έτη. 
Επιπλέον, τα ποσά για το τελευταίο έτος που λαμβάνεται υπόψη (1996) είναι σε 
σημαντικό βαθμό προσωρινά και, όπως συνέβη ήδη για το τελευταίο έτος της 
περιόδου που εξέτασε η προηγούμενη έκθεση (1994), είναι βέβαιο ότι θα 
τροποποιηθούν από τα κράτη μέλη στο μέλλον. Ο προσωρινός χαρακτήρας των 
στοιχείων για το τελευταίο έτος της εξεταζόμενης περιόδου, ιδιαίτερα στις 
περιπτώσεις όπου αυτά κατανέμονται ανά κράτος μέλος, αντισταθμίζεται, από 
στατιστική άποψη, με τη χρησιμοποίηση επικαλυπτόμενων μέσων όρων για 
τριετείς περιόδους. Προκειμένου οι μέσοι όροι της προγενέστερης περιόδου να 
καταστούν συγκρίσιμοι με τους μέσους όρους της περιόδου 1994-1996, τα 
αριθμητικά στοιχεία της περιόδου 1992-1994 εκφράζονται σε τιμές του 19952. 
Συνεπώς, τα στοιχεία ολόκληρης της έκθεσης παρέχονται σε πραγματικούς 
όρους3. 
7. Για πρώτη φορά τονίζονται οι ενισχύσεις που χορηγούνται στους τομείς των 
αερομεταφορών και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, ενώ, στις 
προηγούμενες εκθέσεις, οι μικρές ενισχύσεις που χορηγούνταν στους δύο 
αυτούς τομείς περιλαμβάνονταν στην κατηγορία του μεταποιητικού τομέα. Κατά 
συνέπεια, οι συγκρίσεις της ανάπτυξης των συνολικών επιπέδων των 
ενισχύσεων μεταξύ της παρούσας έκθεσης και των προηγούμενων εκθέσεων 
πρέπει να βασίζονται στα αριθμητικά στοιχεία των ενισχύσεων του 
μεταποιητικού τομέα του παρελθόντος και στα σύνολα των ενισχύσεων του 
μεταποιητικού τομέα συν τις ενισχύσεις στις μεταφορές και τις 
χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. 
8. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, κατήρτισαν τα 
αριθμητικά στοιχεία για το 1995 και 1996. Τα στοιχεία αυτά ελέγχθηκαν από τα 
κράτη μέλη, μαζί με τα υπάρχοντα στοιχεία για την περίοδο 1992-1994 (για την 
Για το λόγο αυτόν, και λόγω των - σε ορισμένες περιπτώσεις σημαντικών - τροποποιήσεων που επέφεραν 
τα κράτη μέλη στα προαναφερθέντα στοιχεία για το 1994, τα στοιχεία για την περίοδο 1992-1994 
διαφέρουν από τα δημοσιευθέντα στην πέμπτη έκθεση. 
Τα στοιχεία για τις ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα, σε τρέχουσες συναλλαγματικές ισοτιμίες, 
περιλαμβάνονται στο στατιστικό παράρτημα (παράρτημα II). 
4 
τότε Ευρώπη των 12) και, όπου κρίθηκε αναγκαίο, τροποποιήθηκαν. Η 
διαδικασία αυτή διασφαλίζει σχετικά υψηλό βαθμό αξιοπιστίας των στοιχείων4. 
Σχετικά με την Ελλάδα, η Επιτροπή, κατά την κατάρτιση των στοιχείων για τις 
προηγούμενες εκθέσεις, χρησιμοποίησε, ως αναφορά, μελέτη που συνέταξε 
σύμβουλος και αφορά τις ελληνικές κρατικές ενισχύσεις και δαπάνες. Η μελέτη 
αυτή αποτέλεσε τη βάση για τις εκτιμήσεις και παρεκτάσεις των υπηρεσιών της 
Επιτροπής. Πρέπει να αναγνωρισθεί η βελτιωμένη συνεργασία των ελληνικών 
αρχών που επέτρεψε τη βελτίωση των στοιχείων που αφορούν την Ελλάδα. 
Εντούτοις, καθότι τα διαβιβασθέντα από τις ελληνικές αρχές στοιχεία δεν είναι 
πλήρη, τα σχετικά δεδομένα εξακολουθούν να περιλαμβάνουν ένα σημαντικό 
ποσοστό εκτιμήσεων και, για το λόγο αυτόν, τα αποτελέσματα για την Ελλάδα 
πρέπει να αντιμετωπίζονται με κάποια επιφύλαξη. 
Όσον αφορά την Ιρλανδία, η σημαντική μείωση του συνολικού επιπέδου των 
ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα, σε σύγκριση με προηγούμενες εκθέσεις, 
οφείλεται στο γεγονός ότι στις προηγούμενες εκθέσεις τα στοιχεία που παρείχαν 
οι ιρλανδικές αρχές περιελάμβαναν στοιχεία σχετικά με τις κοινοτικές δαπάνες. 
Δεδομένου ότι οι φινλανδικές αρχές έπρεπε να προσφύγουν σε κατ' εκτίμηση 
υπολογισμούς προκειμένου να οριοθετήσουν τις εθνικές από τις κοινοτικές 
δαπάνες, τα αποτελέσματα για την Ιρλανδία πρέπει επίσης να αντιμετωπιστούν 
με κάποια επιφύλαξη. 
Ορισμένα στοιχεία για το διάστημα 1994-1996 τροποποιήθηκαν συγκεκριμένα στην περίπτωση των εξής 
χωρών: του Βελγίου, όπου παρατηρήθηκε αξιοσημείωτη βελτίωση της ποιότητας των στοιχείων της 
Ελλάδας, όπου σημειώθηκε επίσης βελτίωση όσον αφορά την αξιοπιστία το>ν στοιχείων της Γαλλίας, όπου 
τα στοιχεία για τις αερομεταφορές και τις τραπεζικές ενισχύσεις παρουσιάζονται στο δεύτερο μέρος της 
έκθεσης- της Ιρλανδίας, όπου αφαιρέθηκαν στοιχεία συγχρηματοδότησης (βλ. σελίδες 4-5)· και της 
Πορτογαλίας, όπου επίσης στοιχεία σχετικά με τις ενισχύσεις στις αερομεταφορές παρουσιάζονται στο 
δεύτερο μέρος. Κατά συνέπεια, τα στοιχεία της παρούσας έκθεσης δεν μπορούν να συγκριθούν άμεσα με 
εκείνα της προηγούμενης. 
5 
ΜΕΡΟΣ I - ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ 
Όγκος και τάσεις των ενισχύσεων 
9. Στην Κοινότητα, ο βιομηχανικός τομέας λαμβάνει τις περισσότερες 
ενισχύσεις από οποιονδήποτε άλλο τομέα που καλύπτει η παρούσα 
έκθεση. Πράγματι, κατά το διάστημα 1994-1996, το 46% των συνολικών 
ενισχύσεων χορηγήθηκαν στον τομέα αυτόν. Ως εκ τούτου, η ανάλυση των 
ενισχύσεων στον εν λόγω κλάδο του μεταποιητικού τομέα αποτελεί το 
επίκεντρο της παρούσας έκθεσης. 
Κοινοτικά σύνολα 
10. Ο πίνακας 1 εμφανίζει τα ετήσια ποσά των ενισχύσεων στο μεταποιητικό 
τομέα στην Κοινότητα μεταξύ των ετών 1992-1996. 
Πίνακας 1 
Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα στην Κοινότητα 1992-1996 
Ετήσιες αξίες με σταθερές τιμές (1995). 
σε εκατ. ECU 
ΕΥΡ15 
ΕΥΡ12 1992 
39062 1993 
44057 1994 
41198 1995 
38591 
37386 1996 
35163 
34106 
Τα στοιχεία του πίνακα 1 οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι ενισχύσεις που 
χορηγήθηκαν στην Ευρώπη των 12 έχουν επιστρέψει στην καθοδική τάση 
που είχε παρατηρηθεί κατά το παρελθόν. Τα πορίσματα της προηγούμενης 
(πέμπτης) έκθεσης, που φανέρωναν ανακοπή αυτής της τάσης, 
εμφανίζονται έτσι ως εξαίρεση της γενικής τάσης. Μόνον οι ενισχύσεις στο 
μεταποιητικό τομέα στην Ευρώπη των 12 κατά την περίοδο 1994-96 
κυμαίνονται ετησίως στο ποσό των 37,5 δισ. ECU περίπου. Για την 
Ευρώπη των 15, ο αντίστοιχος αριθμός είναι 38,3 δισ. ECU. 
11. Οι απόλυτες αξίες, ακόμη και αθροισμένες σε κοινοτικό επίπεδο, είναι 
περιορισμένης χρησιμότητας για την έκφραση των διαχρονικών τάσεων 
6-7 
των εθνικών πολιτικών στον τομέα των ενισχύσεων. Ως εκ τούτου, ο 
πίνακας 2 παρουσιάζει τις ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα σε ποσοστό 
της προστιθέμενης αξίας, ανά απασχολούμενο στον τομέα, και σε ποσοστό 
των ενδοκοινοτικών εξαγωγών μεταποιημένων προϊόντων5. 
Πίνακας 2 
Κρατικές ενισχύσεις στο βιομηχανικό τομέα στην Κοινότητα 
Ετήσιες αξίες 1992 έως 1996 
ΕΥΡ15 
Σε ποσοστό της 
προστιθέμενης αξίας 
Σε ECU ανά 
απασχολούμενο 
Σε ποσοστό του 
ενδοκοινοτικού εμπορίου* 1992 
3,2 
1206 
5,7 1993 
3,8 
1436 
7,0 1994 
3,4 
1374 
5,7 1995 
2,9 
1217 
4,8 1996 
2,7 
1123 
4,4 
σε σταθερές τιμές 1995 
* ενδοκοινοτικές εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων 
Τα επίπεδα των ενισχύσεων που σχετίζονται με την προστιθέμενη αξία 
κυμαίνονται ελαφρώς γύρω στο 3% για την Ευρώπη των 12 μεταξύ των 
ετών 1992-94, και σημειώνουν πτώση κάτω του 3% για την Ευρώπη των 
15 στο διάστημα 1995-96. 
Το ποσό των ενισχύσεων ανά απασχολούμενο στο μεταποιητικό τομέα για 
την Ευρώπη των 12 κυμαίνεται μεταξύ 1.206 ECU το 1992 και 1.436 ECU 
το 1993. Στην Ευρώπη των 15, σημειώνει πτώση από 1.217 ECU το 1995 
σε 1.123 ECU το 1996. Οι ενισχύσεις σε σχέση με τον όγκο του 
ενδοκοινοτικού εμπορίου6 μεταποιημένων προϊόντων - ο συντελεστής 
Εφόσον ένα μικρό, αλλά μη επακριβώς προσδιορίσιμο μέρος των ποσών πον ενισχύσεων αφορά τον 
τομέα των υπηρεσιών (εμπόριο, παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών), τα αναφερόμενα στοιχεία 
μπορεί να είναι ελαφρώς υπερεκτιμημένα. 
II μεγάλη μείωση του δείκτη σχετικά με τις ενισχύσεις του ενδοκοινοτικού εμπορίου σε σύγκριση 
με τις προηγούμενες εκθέσεις μπορεί να εξηγηθεί από τη μεταβολή της βάσης που χρησιμοποιείται 
για τον υπολογισμό του απόλυτου επιπέδου του ενδοκοινοτικού εμπορίου (βλ. τεχνικό παράρτημα). 
8 
αυτός μπορεί να θεωρηθεί ως καλός δείκτης για την ενδεχόμενη 
στρέβλωση του ανταγωνισμού στην Κοινότητα - ακολουθεί ανοδική τάση το 
1993 για την Ευρώπη των 12 και φθάνει στο 7,0%, ενώ το 1996 κατεβαίνει 
στο 4,4% για την Ευρώπη των 15. 
Τα χαμηλότερα, σε γενικές γραμμές, στοιχεία για την Ευρώπη των 15 κατά 
τα έτη 1995 και 1996, σε σύγκριση με τα στοιχεία για την Ευρώπη των 12 
κατά το διάστημα 1992-1994, εκτός από τη μείωση της συνολικής τάσης 
των επιπέδων των ενισχύσεων στην Κοινότητα αντανακλούν επίσης τα εν 
γένει χαμηλότερα επίπεδα ενισχύσεων που ισχύουν στα τρία νέα κράτη 
μέλη σε σχέση με το μέσο όρο της Ευρώπης των 12. 
12. Από τους πίνακες 1 και 2, προκύπτει ότι τα απόλυτα ποσά των ενισχύσεων 
και οι τρεις δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν για να αντικατοπτρίσουν την 
τάση των ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα σε κοινοτικό επίπεδο (EUR 
12) συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό· φανερώνουν επιστροφή στην καθοδική 
τάση που παρατηρήθηκε κατά το παρελθόν, η οποία ανεκόπη μόνο 
στιγμιαία, όπως φάνηκε από τις διαπιστώσεις της προηγούμενης έκθεσης. 
Συγκρίσεις μεταξύ των κρατών μελών 
13. Στον πίνακα 3 συγκρίνονται τα μέσα επίπεδα των ενισχύσεων στο 
μεταποιητικό τομέα για τα διάφορα κράτη μέλη7 για τα διαστήματα 1992-
1994 και 1994-19968, τα οποία εκφράζονται σε ποσοστό της ακαθάριστης 
προστιθέμενης αξίας και σε ποσά ενισχύσεων ανά απασχολούμενο στο 
συγκεκριμένο τομέα. Επιπλέον, παρατίθενται πληροφοριακά τα απόλυτα 
ποσά των ενισχύσεων σε πραγματικές τιμές. 
Για τη Γερμανία, έγινε διαχωρισμός μεταξύ των παλαιών και των νέίυν ομόσπονδων κρατιδίων, 
ώστε να καταδειχθεί σαφώς η διαφορετική εξέλιξη μεταξύ το>ν δύο τμημάτων της χώρας, που 
χαρακτηρίζεται από την άνευ προηγουμένου διαδικασία προσαρμογής ι ης οικονομίας πυν νέων 
ομόσπονδίον κρατιδίων στο σύστημα οικονομίας της αγοράς. 
Όπως εξηγήθηκε στο σημείο 6 ανωτέρω, οι αναλυτικές κατανομές εκ μέρους τυ>ν κρατών μελών 
μπορούν να συγκριθούν με αξιοπιστία μόνο εάν χρησιμοποιηθούν επικαλυπτόμενοι τριετείς μέσοι 
όροι. Για περαιτέρω εξηγήσεις της μεθοδολογίας που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό των 
ετήσιων μέσων όρων, κατά το τριετές διάστημα 1994-1996, όσον αφορά τα τρία νέα κράτη μέλη, τα 
οποία είναι μέλη μόνο κατά τα έτη 1995 και 1996, βλέπε τεχνικό παράρτημα (παράρτημα Ι). 
Πίνακας 3 
Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα στην Κοινότητα9 
Ετήσιοι μέσοι όροι 1992-1994 και 1994-1996 
Αυστρία 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
-Παλαιά 
Ομόσπονδα 
Κρατίδια 
-Νέα 
Ομόσπονδα 
Κρατίδια 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Φινλανδία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Πορτογαλία 
Σουηδία 
Ηνωμένο 
Βασίλειο 
ΕΥΡ12 
ΕΥΡ15 Σε ποσοστό της 
προστιθέμενης αξίας 
1992-1994 
2,5 
2,5 
4,4 
6,5 
1,8 
2,4 
1,7 
6,4 
2,6 
1,5 
2,5 
0,9 
3,5 1994-1996 
1,3 
3,0 
2,9 
3,8 
6,3 
2,7 
1,6 
1,8 
1,5 
5,8 
2,3 
1,4 
1,9 
0,8 
0,9 
3,0 Σε ECU ανά 
απασχολούμενο 
1992-1994 
1310 
1120 
2091 
52718 
10816 
987 
512 
1174 
818 
2205 
1555 
760 
443 
245 
1339 1994-1996 
626 
1678 
1383 
1888 
455 
8216 
863 
837 
911 
927 
838 
2151 
1375 
788 
371 
406 
263 
1238 Σε εκατ. ECU 
1992-1994 
920 
539 
19851 
4312 
15539 
722 
1311 
4931 
198 
10320 
55 
694 
467 
1431 
41439 1994-1996 
448 
1149 
671 
16639 
3192 
13447 
662 
2101 
365 
3740 
215 
9760 
46 
686 
382 
318 
1513 
37563 
38318 
Μέσοι όροι σε τιμές 1995 
Τα στοιχεία για το 1994-1996 στον πίνακα Ι δεν αντιστοιχούν μι: το μέσο όρο που παρουσιάζεται 
στον 
πίνακα 3, διότι τα σύνολα του πίνακα 1 δεν περιέχουν στοιχεία για τα τρία νέα κράτη μέλη για το 
έτος 1994. 
Ως εκ τούτου, ο ετήσιος μέσος όρος για το διάστημα 1994-1996 που παρέχει ο πίνακας 1 πρέπει να 
είναι 
ελαφρά χαμηλότερος από εκείνον που εμφανίζεται στον πίνακα 3, ο οποίος έχει ληφθεί μέσω του 
υπολογισμού του ετήσιου μέσου όρου ετών για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία και μέσω της 
χρησιμοποίησης αυτού του μέσου όρου για ολόκληρο το διάστημα. 
10 
Διάγραμμα 1 
Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα 
Ως ποσοστό της προστιθέμενης αξίας (μέσοι όροι 1992 - 1994 και 1994 -1996) 
AU* Β DK D GR Ε FIN* F IRL I L NL Ρ S* UK EUR 
15 
• 1992-1994 | 1994-1996 
* κατά την περίοδο 1992-1994, οι χώρες αυτές δεν ήταν ακόμη μέλη της ΕΕ 
Η Ελλάδα και η Ιταλία χορήγησαν τις περισσότερες ενισχύσεις. Οι χώρες 
αυτές υπερβαίνουν κατά πολύ τον κοινοτικό μέσο όρο. Όπως 
προαναφέρθηκε, η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα όσον αφορά τα στοιχεία για 
την Ελλάδα δεν επιτρέπει ακόμη τη διατύπωση λεπτομερών σχολίων. 
Η Γερμανία και το Βέλγιο υπερβαίνουν επίσης τον κοινοτικό μέσο όρο, ενώ 
η Δανία και η Ισπανία κινούνται σε επίπεδα ελαφρώς κατώτερα του μέσου 
όρου. 
Οι χαμηλότερες ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα έχουν χορηγηθεί, κατά 
φθίνουσα τάξη, στην Αυστρία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Σουηδία. Σε 
11 
όλες αυτές τις χώρες, οι ενισχύσεις είναι σημαντικά κατώτερες του 
κοινοτικού μέσου όρου. Ελλείψει στατιστικών στοιχείων, δεν κατέστη 
δυνατό να υπολογιστούν οι ενισχύσεις ως προς το ποσοστό της 
προστιθέμενης αξίας για τα δύο επιμέρους τμήματα της ενοποιημένης 
Γερμανίας. 
14. Οι ενισχύσεις ανά απασχολούμενο είναι κατά πολύ υψηλότερες στην Ιταλία 
σε σχέση με τα υπόλοιπα κράτη μέλη, ενώ ακολουθεί η Γερμανία. Το 
ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο που παρατηρείται στα νέα γερμανικά ομόσπονδα 
κρατίδια οφείλεται τόσο στις σημαντικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν, 
καθώς και στην έντονη μείωση του αριθμού των εργαζομένων σ' αυτό το 
τμήμα της Γερμανίας. Η μείωση, σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο 
αναφοράς, αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι το ανώτατο σημείο της 
διαδικασίας αναδιάρθρωσης που ακολούθησε τη γερμανική ενοποίηση το 
1990, επιτεύχθηκε ήδη κατά το διάστημα της προηγούμενης έκθεσης. 
Ταυτόχρονα, η ενίσχυση ανά απασχολούμενο στα παλαιά ομόσπονδα 
κρατίδια εξακολούθησε να σημειώνει πτώση και βρίσκεται μεταξύ των 
χαμηλότερων στην Κοινότητα. Το Βέλγιο, η Δανία και το Λουξεμβούργο 
υπερβαίνουν τον κοινοτικό μέσο όρο. Στην ομάδα των χωρών που 
χορηγούν τις χαμηλότερες ενισχύσεις περιλαμβάνονται τώρα, κατά 
φθίνουσα τάξη, η Σουηδία, η Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. 
15. Ως προς τις διαφορές που παρατηρούνται στις τάσεις των ενισχύσεων 
μεταξύ των κρατών μελών, μπορεί να διατυπωθεί το γενικό συμπέρασμα 
ότι εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές διαφορές μεταξύ των 
επιμέρους χωρών. 
Από τη σύγκριση των τεσσάρων ισχυρότερων οικονομικά χωρών 
προκύπτει ότι οι ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα στην Ιταλία, 
εκφρασμένες ως ποσοστό της προστιθέμενης αξίας, είναι έξι φορές 
υψηλότερες σε σχέση με το Ηνωμένο Βασίλειο, τρεις φορές υψηλότερες σε 
σχέση με τη Γαλλία, και 1,4 φορές υψηλότερες σε σχέση με τη Γερμανία. Η 
παρατηρούμενη διαφορά μεταξύ αυτών των κρατών μελών δύναται να 
ερμηνευθεί από τις διαφορετικές απόψεις τους όσον αφορά τη χρήση των 
μέσων χορήγησης κρατικών ενισχύσεων. 
12 
Αν οι συνολικές διαφορές στην Κοινότητα εξεταστούν από την άποψη της 
συνοχής, η τάση που επικρατεί σήμερα εμφανίζεται ελαφρώς πιο 
ενθαρρυντική σε σχέση με την τάση που επισημάνθηκε στην προηγούμενη 
έκθεση, κατά την οποία η άμεση σύγκριση μεταξύ των τεσσάρων μεγάλων 
κρατών μελών και των τεσσάρων χωρών συνοχής - Ισπανία, Ιρλανδία, 
Πορτογαλία και Ελλάδα - αποκάλυψε ότι η σχετική σημασία της κρατικής 
στήριξης στο μεταποιητικό τομέα αυξάνεται στα μεγαλύτερα κράτη μέλη εις 
βάρος των χωρών συνοχής. Ο πίνακας 3 δείχνει ότι ο όγκος των 
ενισχύσεων στις τέσσερις χώρες συνοχής αυξήθηκε από 6,5 σε 8,8% των 
συνολικών ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα στην Κοινότητα της 
Ευρώπης των 12, ενώ το μερίδιο των τεσσάρων μεγαλύτερων οικονομιών 
από τις ενισχύσεις αυτές, ενώ κατά το διάστημα 1992-1994 ανερχόταν στο 
88% περίπου, μειώθηκε στο 83% περίπου κατά το διάστημα 1994-1996. 
Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι πέραν των εθνικών 
κρατικών ενισχύσεων, ο μεταποιητικός τομέας επωφελείται και από τις 
κοινοτικές παρεμβάσεις μέσω των διαρθρωτικών ταμείων (βλ. παράρτημα 
II, διάγραμμα Α1). Αναλογικά, οι χώρες που ευεργετούνται περισσότερο 
από τις δαπάνες αυτές είναι οι τέσσερις χώρες συνοχής, η θέση των 
οποίων βελτιώθηκε όσον αφορά τις ενισχύσεις σε ένα επίπεδο που 
αντανακλά καλύτερα την ασθενέστερη κοινωνικοοικονομική τους 
κατάσταση. Η αποτελεσματικότητα των κοινοτικών αυτών μέσων εξαρτάται 
πάντως σε μεγάλο βαθμό από το αν αντισταθμίζονται από την ασύμμετρη 
εξέλιξη της χρήσης των μέτρων ενίσχυσης. 
16. Είναι προφανές από τον πίνακα 3 ότι πίσω από τη μείωση των στοιχείων 
όσον αφορά τις συνολικές ενισχύσεις στην Ευρώπη των 12 βρίσκεται η 
σημαντική μείωση των ενισχυτικών δαπανών στη Γερμανία, τόσο στα νέα 
όσο και στα παλαιά ομόσπονδα κρατίδια. Η μείωση αυτή αντισταθμίζεται 
σε κάποιο βαθμό από την αύξηση των ενισχύσεων σε 5 χώρες. 
13-Η 
Ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία 
17. Στη ναυπηγική βιομηχανία, υποτομέα του μεταποιητικού τομέα, η 
χορήγηση ενισχύσεων στη διάρκεια των υπό εξέταση περιόδων ρυθμίζεται 
από την έβδομη οδηγία σχετικά με τις ενισχύσεις στις ναυπηγικές 
εργασίες10, η οποία ισχύει από την 01/01/1991. 
Στον πίνακα 4 παρατίθενται οι ενισχύσεις λειτουργίας που χορηγούνται στο 
πλαίσιο συμβάσεων και καλύπτουν νέες κατασκευές, μετατροπές σκαφών 
και αλιευτικά σκάφη, και, ως εκ τούτου, ο εν λόγω πίνακας εκφράζει τις 
εντάσεις των ενισχύσεων για τις οποίες η Επιτροπή καθορίζει ανώτατα όρια 
κατ1 εφαρμογή της οδηγίας για τις ναυπηγικές εργασίες. Τα ανώτατα όρια 
των ενισχύσεων βάσει της ισχύουσας οδηγίας είναι 4,5% της συμβατικής 
αξίας τόσο των σκαφών με συμβατική αξία χαμηλότερη των 10 εκατ. Εϋυ 
όσο και των μετατροπών, και 9% της συμβατικής αξίας σκαφών με 
συμβατική αξία άνω των 10 εκατ. ΕΟΙΙ. 
Εκτός από τις ενισχύσεις λειτουργίας, ο τομέας της ναυπηγικής 
βιομηχανίας μπορεί να λάβει ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Κατά την υπό 
εξέταση περίοδο, χορηγήθηκαν συνολικά ενισχύσεις αναδιάρθρωσης 
ύψους 1.080 εκατ. ΕΟυ περίπου στην Ισπανία, το Βέλγιο και την 
Πορτογαλία. Στα νέα γερμανικά ομόσπονδα κρατίδια, οι ενισχύσεις 
αναδιάρθρωσης μεταξύ των ετών 1994 και 1996 ανέρχονται σε 890 εκατ. 
ΕΟΙΙ περίπου. 
Αν συσχετισθεί το σύνολο των ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί στον 
τομέα της ναυπηγικής βιομηχανίας με την προστιθέμενη αξία του τομέα, 
συνάγεται το συμπέρασμα ότι πρόκειται για έναν τομέα που λαμβάνει 
μεγάλη στήριξη, Όπως διαπιστώθηκε προηγουμένως από τον πίνακα 3, οι 
ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα αντιπροσωπεύουν το 3,5% της 
προστιθέμενης αξίας του τομέα, ενώ οι ενισχύσεις στον υποτομέα της 
ναυπηγικής βιομηχανίας καλύπτουν περίπου το 25% της προστιθέμενης 
αξίας του. 
10 ΕΕί 380 της 31.12.1990. 
Το μέσο επίπεδο των ενισχύσεων στη ναυπηγική βιομηχανία στην 
Κοινότητα σημείωσε ισχυρή κάμψη από το 34% της προστιθέμενης αξίας 
κατά το διάστημα 1988-1990 στο 24% για το 1990-1992, ενώ εν συνεχεία 
σταθεροποιήθηκε στο 25% περίπου για τις περιόδους 1992-1994 και 1994-
1996. 
16 
οίογιι ο]ογιι »ο)ογιι . 
ο οιογϋ ο αργιχ ο Ώρχιι 
\Γ»2 Υρλ3|Λ| ρΟ»Ι|/γ ΥΟΛΠ^ Υρλ3|^ ρΟ»Ι|^ ΥΟΛΠΙ ΥΡλ3|/Υ ρΟ»Ι|Ν 
9661 9661. *661> 
Λοιονιι ΛΟ)Ι 5οήο 51ηΐΜΐ>{|ι1η0 ·*οτ»ι*»ν\ *>Ι ιχιι ι ιτ>ί-< Η η/-» *>Ι 11 η/ /? ΙΠΑΙΟ *ι·3ΐ<-»η Λ/-ίο ^ΟΜΙΑΙ Ι Ι Ι ΠΙΓ>Λ *»!! Λ» *>Ι-3/ΛΓ»Υ/-»ΙΑΟ *»ΙΙ ΙΓΙ ιτ»Μΐιονο 
31, Ami Ud3inYD/ 
3D!' 
P>III3XD DJAUQO 
Dl DIJ T103 ic 
0'9 G> 
O'O o'o 
O'O o'o 
8> i/e 
O'O o'o 
o'6 g> 
o'o o'o 
o'8 e> 
o'o o'o 
0'6 O'O 
Z'9 9> 
0'6 9> 
O'O O'O 
o'o o'o J±111J (IU 
v3li D&D 
}ϋ 3^111 
0ι1θ<2£ 
>*3 01. Λ 
2'8 
Ο'Ο 
Ο'Ο 
ζ'ε 
Ο'Ο 
8'8 
Ο'Ο 
8'Ζ 
Ο'Ο 
0'6 
9*9 
2'8 
Ο'Ο 
Ο'Ο XL -/U.UIIA 
lrcniD£|r1 
θ£)Ηηο 31 
3 ϋ Ι3ΐι; 
Γ01 1ΐ031< 
98 
Ο'Ο 
Ο'Ο 
ε'ε 
Ο'Ο 
0'6 
Ο'Ο 
1'8 
Ο'Ο 
0'6 
9'9 
ε'β 
Ο'Ο 
Ο'Ο no AnoX 
± %9> 
κίιΐϋ3 η 
ργϋΜοΧ 
ε> 
Ο'Ο 
Ο'Ο 
6'2 
Ο'Ο 
9> 
Ο'Ο 
ε> 
Ο'Ο 
Ο'Ο 
0> 
2> 
Ο'Ο 
Ο'Ο J1I\J U1U 
3 noil D 
DAj3 33j£ 
oit 3lio 
09'I 
oo'o 
08'8 
09'e 
oo'o 
09'8 
oo'o 
Ofr'8 
OO'O 
00'6 
06'g 
00'8 
oo'o AJ3^3 ID1A 
»DAd3 53X 
nXojA3 UJ 
LDy'iino 3 
Z'O 
O'O 
8'8 
z'e 
o'o 
0'6 
O'O 
8'8 
O'O 
0'6 
1/9 
fr'8 
O'O 
O'O iQodro3e 
AIIIMDA 
DD1A3 U 
li Djoyii 
08> 
OO'O 
oo'o 
oe'e 
oo'o 
09> 
OO'O 
09> 
oo'o 
oo'o 
oe> 
Zl'P 
IZ'V 
oo'o (11 Ul VIm 
Djoyn i 
3iio 5i3i 
!DlA3f1 L 
Dl IDAJ3 
( 
D 
33( 
oAdr j nun 
)YpA3|Aj 
DnXr>iA3 
i 'pinD 
pdxiyy 
tilZV dAI 
OI3Y|OD( 
OA3liC0Af 
Diglino" 
YDAoido[ 
iO£jrl3^no\ 
D|YDJ 
OjQADYd 
DgpYYI 
DJADUX 
DjQADYAlC 
DJYYD 
DjAD(1d3 
DJAD1 
OIAY?( 
Djdiom »* 
* 
3 
3 
^ 
J 
• 
t| 
1 
3 
>l 
t> 
J 
J 
7 
3 
• 
- Ας σημειωθεί ότι η παύλα φανερώνει ελλιπή στοιχεία, ενώ το μηδέν σημαίνει απουσία 
ενίσχυσης. 
Οι κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν σε ευρωπαϊκά ναυπηγεία για την 
κατασκευή πλοίων για αναπτυσσόμενες χώρες σημείωσαν αύξηση από 
ετήσιο μέσο όρο 76 εκατ. ECU κατά την περίοδο 1992-1994 σε 203 εκατ. 
ECU στο διάστημα 1994-1996. Κατωτέρω παρέχεται η κατανομή ανά 
Χώρα. 
Πίνακας 5 
Ενισχύσεις ανάπτυξης στη ναυπηγική βιομηχανία - όπως αποφάσισε η ΕΕ 
σε εκατ-ECU 
Γερμανία 
Ισπανία 
Κάτω Χώρες 
Γαλλία 
ΣΥΝΟΛΟ 1992 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0 1993 
21,6 
19,4 
0,0 
0,0 
41 1994 
185,96 
0,00 
0,00 
0,00 
185,96 1995 
108,82 
55,98 
34,18 
39,19 
238,17 1996 
103,44 
33,14 
48,89 
0,00 
185,47 
σε τρέχοντα ECU 
Ενισχύσεις στη χαλυβουργία 
18. Στον άλλο υποτομέα του τομέα της μεταποίησης, η χορήγηση ενισχύσεων 
κατά την εξεταζόμενη περίοδο ρυθμίστηκε από τον πέμπτο κώδικα 
ενισχύσεων προς τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα του 1991. Μετά την 
ουσιαστική διακοπή των ενισχύσεων από τα τέλη του 1992, κατά το 
διάστημα 1994-96, η Επιτροπή εξέδωσε επίσημα αποφάσεις δυνάμει του 
άρθρου 95 της συνθήκης ΕΚΑΧ που αφορούσαν αναδιάρθρωση 
χαλυβουργικών επιχειρήσεων στα νέα ομόσπονδα γερμανικά κρατίδια, την 
Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, την Ιρλανδία και την Αυστρία. Οι εν 
λόγω ενισχύσεις, κατά το διάστημα 1994-96, ανέρχονταν συνολικά σε 
ετήσιο μέσο όρο 1.500 εκατ. ECU περίπου. Στο ποσό αυτό δεν 
περιλαμβάνονται ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στον τομέα για άλλους 
στόχους όπως Ε&Α, περιφερειακή ανάπτυξη και προστασία του 
περιβάλλοντος. 
18 
Ενισχύσεις στην αυτοκινητοβιομηχανία 
19. Παρότι δεν υπάρχουν προγράμματα ενισχύσεων στην ΕΕ ειδικά για τον 
υποτομέα αυτόν, οι κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στον κλάδο της 
αυτοκινητοβιομηχανίας, κυρίως μέσω περιφερειακών ενισχύσεων και 
ενισχύσεων διάσωσης και αναδιάρθρωσης, αποτελούν επίσης για πρώτη 
φορά το αντικείμενο ανάλυσης στην παρούσα έκθεση. 
Είναι αρκετά δύσκολο, επί του παρόντος, να συναχθούν συμπεράσματα 
όσον αφορά τη γενική τάση λόγω των ελάχιστων περιπτώσεων (λ.χ. στην 
Ιταλία το 1992, όταν σε μια περίπτωση χορηγήθηκε ποσό 2.928 εκατ. 
ECU). Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι λόγω της ύπαρξης ειδικού 
πλαισίου, η χορήγηση ενισχύσεων από τα κράτη μέλη κυμαίνεται εντός 
καθορισμένων ορίων. 
Πίνακας 6 
Κρατικές ενισχύσεις που εγκρίθηκαν για τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας κατά 
τα έτη 1992-1996 
(δεν περιλαμβάνονται περιπτώσεις κάτω των ορίων κοινοποίησης) 
σε εκατ. ECU 
Αυστρία 
Βέλγιο 
Γερμανία 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιταλία 
Κάτω Χώρες 
Πορτογαλία 
Ηνωμένο Βασίλειο 
Σύνολο 1992 
11 
159 
8 
0 
2928 
0 
0 
7 
3113 1993 
0 
112 
48 
32 
0 
0 
0 
66 
258 1994 
0 
307 
39 
0 
250 
0 
0 
12 
609 1995 
0 
33 
3 
328 
0 
0 
7 
0 
0 
371 1996 
10 
0 
340 
202 
83 
0 
0 
103 
72 
810 
Σε τρέχοντα ECU 
19 
ΙΠΧΌΙΛ3 Λφ>ΙΐγθΛηΌ ΛΓ01 ο/0^} ΟΙΟ ]3Χΐ01ΟΙ1Λ0 100311110 ΙΟ>4 ΊΐΌ3θ>ί3 
ηολύΟΟϋ Λίΐΐ 3ΓΙ Ιΐ03ΧΌ 30 ϋΌίΐ^ηΟ ίΐΐϋθΟΙΟ 3Ό00Ι3Γ11ΙΌ ΛΓ03θϋΐΟ5Ι113 
ΟΙ9)0,3Γΐ 0>ΙΙ13Χθ 01 110 Ι3Θ00Ι3Γ11ΙΌ ΟΛ 51ΐΟ!113 ]3θΌΐ1|/\| ΛΓ03ΟΠΧΌΙΛ3 
Οΐφόϋ Λ01 ΛΠΟΙΟΙΙΟΓίΐΌίΐσΧ ΟΛ ΛΠΟΓίΐΙΟόΐΙ 5ΐ3θίΐΛ03£)Π>Ι 10 '0ΙΟ3θ0Γΐ0Λ 
)γθΟθώ ΙΐΙΌ ΛφλογγΟ ίΐΌΙ11Ό3θ ϋΐ 0110 ,,ϋσϋΛΟΙΙΟς,, 0031θλΐγ Ι3Λ3Α 
Λ]3 Λ(Ό3θϋιο§ιιΐ3 ΛΓθΐ ϋ£>ιιιθ3θ ϋ 'ΛΟΟΙΟΟ^ΙΟ,ΙΟΙΟ. Λφ»Ιΐη3γηθ£)θΛΙΟ>Ι ΙΐίΐΊΟΙίρ 
81 Ο ε Ο εΐ 99 »9ΡΥΥ3 
9 Ι 22 Ι 91 99 ^IΛ^^1^^3^ 
2 0 9 ο οι εβ 0!Λϋν 
9 Ο ε Ι 92 Ϊ9 οιΑγ39 
Ζ Ο Η Ο Ο 61 οΐόιοην 
ϋ>ΐ3θΛηγοχη3ΐς 5ΓΚΧΙΟ 5ηοχιθΛΠ3 οιογρώ3)ΐ 
}θϋηλλ3 53»ιλογοόοφ 3ΓΙ οΐ3Λρν οίο 53ΧΟΧ3ΓΙΗΠ2 53λογγοιωοόθφ 5ΐ3θ^ιιοςιυ.3 
οςιρΗΟ ^ ϋδΡ^Ο 9 ΒδΡΊΟ V ΟδΡ^Ο 
Ν03ΙΛΧΙΙΝ3 201ΙΛ1 
ΛΓ03ΌηΧΌΙΛ3 011ΓΪ1 ΟΛΟ Ιΐΐ1θΛ010>| 
9661 - Ϊ661 ο?Ηοι οχιιϋιοιιοΐ3ΐ1 οίο 3ΐ3ΰηΧοΐΛ3 33»ιιού>| 
13οχοΛ)υ 
·ϋγ3Γΐ ΙΐΐρΟ)Ι ΟΙΟ ΛΓ03θηΧΌΙΛ3 
Λοοόοώρις) ΛΓΟΙ 5ϋΌϋόΧ 5ϋι ΟΛΟ»Ι3 ϋ>ΠΛ3λ 0]ΓΙ ΐ3Χ3όοιι ι 5Ο>ΙΟΛΙΙΙ Ο ΌΖ 
Λ(Ό3ΌηΧΌΙΛ3 ΙΟΗΓ>± VJV —J VJVJOXMO^ \JX yXXJ^T ^\J±SII >(JI IJ \JIJU. tkJI\IJ ^UUI l/\XJII\J ./l/XXMX _/V/XVJ/Vw»XX 
A3A 01 011D 
)rliDUdX 5i3 
OAIO>| AUID 
OIID V 3D 
onodDii AU 
> i 
7 I 
3 0 
3 0 
3 2 
3 0 
J u 
I 0 
I I 
I 0 Ι01Ι3ΛΙΙ; 
οϋιοο,ιιι 
Λ(Ό3ΌΓ)] 
ροΗο 5 
ΙΌ η ου 
£1 
Ζ 
81-
2 
ε 
0 
ε 
91-}3 οιην ->· 
3 5303Γΐρ 
<ΟΙΛ3 ϋώό 
ϋι 5ϋοο£|ι 
ί '53λθγγΓ 
ε 
0 
2 
0 
0 
0 
ο 
0 
ν 
0 3ΛθγγθϋΌΟ 
ιο '5ορρ 
ΟΓΐ ΙΐΛ3Γΐηθ 
130011 53(1 
)ΐιοοόοώ 
ε2 
9 
61. 
8 
ει. 
6ν 
0 
βε 
ε OOCD 311 01 
1o 5Ui 51 
)ioiiorliDUd 
)dorl ben 
0 IDN 5l2 
19 
88 
1.9 
28 
£1 
26 
Zv 
68 
18 ID D0310A 
jino OIDJ 
X Dd310A 
iDiAnorlo/^ 
IDU10QI113 
91-c 
OI3YJiDDa 
DJYDAOI 
33drpx <* 
oAdnogjrto 
DjQA 
DIQAD AHD 
DY1L 
Xno 
I^Dl 
•0 
JA3 
AH 
no]; 
doy 
)iP>l 
^noy 
Yui| 
Dyd| 
^YDJ 
/Aid) 
5ΐ3£>ΙϊιηΑΑ3 ιο Όσο ΟΟ3Γ! ΟΙ 5οσΊι 5ΓΟ 5ογ3ΐ οι οιιο οιισΊ ΐϋΛΐ3 5ΐ3θηΧοΐΛ3 
53>ΙΙΛθΧΙΐΓΐθΙ£) 5ϋΟ 5Π01 ΟΙ5|03Γΐ ΟΙ Ι01|0^ Λ(Ό3θΙΐσ,|3Χΐ113 ΛΓ0ΙΟΟ3ΓΐθΟ,)ΙΙΓΐ 
5ϋ5ηιιιρΛ0 5ϋι ϋθΛηγο>ιη3ΐρ ϋι οιλ ιο* 5ίιοσ)όθσ,ριοοΛθ ιο* 5ϋθΓθορΐ5 
53ΐ3λφΛ3 3θ 5ϋι1οσ,θΛηο ϋΧοόοιι ΛΙΙΙ οιλ 5ηιόη>ι ιοίΛηοιοιιοηΊοϋόΧ 
ΟΛ Ληο0ηογο>ω53 'ν οο,ρΗο ΛΙΙΙΟ ΙΟΙΛΠΟΓΙΟΛΙ^ΟΙ 53ΐοιιο ΙΟ '5ΐ3θψηΑΑ3 ιο 'ΖΖ 
•5ϋοο£)Γΐ3όο.ϋ ϋώόΟΓΐ ϋι Ι,ιιηο 
,ο ΛηοΑη3ώοοσΊι οΐ3γ;οο9 ΟΛ3Γ!ΓΟΛΗ ΟΙ ΙΟΧ ΟΙΛΟΜΟ^ ίι '^!γγ^^ ίι '530ορχ 
σ)ΐρ>1 ιο ΟΛΟΙΛΙ οιΰιθΛΐο>ί ΛΙΙΙΌ 5ϋοηΧο|Λ3 ϋώσΌΜ ϋΛ3Γΐηοιοιιοι1ΐΌυόΧ 
οό3ΐοΑιγ ϋι Ληογ3ΐοιιο ΆΓΟ>ΙΙΙΟΓΙ 300110 ΛΓοιϋΑογοόοώο ϋοοιοηο 
υ ιο>ι ϋθ3£|οοιιο οΐ3Χοι ϋ οΑογ οιόη* ριο* '5ΐ3θΛηγο>ιη3ΐ5 53>ιιΑογοόοώ ιο 
·ηο!*οιιιΐ3 ΛΓ03Όϋιθ9ΐιΐ3 5υΌίιΑΙιοΌΧ 5ϋι ΓΟ03ΓΙ ΛΓορΛΟβ 
ΛΓΟΙ 5θ1βΟ>Ι 01 Λη0ΟφΙ3Γΐ ΟΛ ΛΓΙΟΓίΐΙΟσΊΐ ϋγ3Γΐ [11ΌΟΧ 01 03Γΐθ1 0ΧΙΐΙΐΙ011013Γΐ 
ΟΙΌ 5ίιώσ,0ί1 5ϋι 5ϋιηο ΛΓΟ3ΌΠΧΟΙΛ3 ΟΙΌΟΟΟΙΙ ργϋηΌΧ °Α ρΑΙφ ριηο 
5ΟΛΟΑ3Α οχ 093ΐΐ]ΐΐ3 οσ,3ΐογίΐΓίιη ηγοιι 3ο ΙΟΙΛΟΛΙΟΓΙΠ» 53ΐηο 5ΐ3οηΧοΐΛ3 5ιι 
οιΑ ιοιϋιιοόοιιο ΙΟΛΙ3 ηοιι ιοόοιι ]θ>πι1θΛθΐοοήΙιρ ΙΟΙΟΙΟΡΘΟΝΟ ιο ·5ϋοηΧοΐΛ3 
0Ι3ΧΙ01Ό 01 ΟΛΟΓΐ Ληθη31ΐσ)ΌΟθΊΐΙ1ΛΟ 01*011113 ΟΛ3ΓΐθΟΙ3Γΐ 3Γΐ ΟΙ3Λ05 
οι οιλ οΐ3Χιοιο ρ^ιιϋιΙθίοΌ οχ ΌΓίοιΑογοιιηοοΊι Λ01 Ο^ΙΙΛΟΓίϋΟ Λη0Λη00ξ)ΐ113 
ιιριρ 5ηοόο 5ηοχιρΛΠ3 3Γ1 ΛηρΛορ ϋοϋΑϋσΌΧ ϋι Ι3Λ3Α Λ3 ΛηοΑη3ώοιιο 
ίιγ3Γΐ Ιιιρσ** οι οιρϋηο^ ϋι ιο>ι θ|ΛοηΌ3χ ϋιο Λσ)3οηΧοΐΛ3 ψώσΌΗ ΙηπίΛοηΊΐΌ 
Ληογ3ΐοιιο '3ΐ3ΌΛηγο>ιη3ΐ9 53»ιΑογοσΌώ ιο ιο>ι 01)1911113 θΛ3Γΐηοιοριιΐ3 
3Γ1 ΟΙ3Λ09 οι γϋρ ^ οροιίο ΛΙΙΙΟ ΙΟΙΛΠΟΓΙΟΛΙ^ΟΙ ηοιι ΛΜ3οηΧοΐΛ3 53ώόοι1 ιο '22 
51ΐθηΧΌΙΛ3 013X1010 ΛΠΟΧ3Ι0311 
ΟΛ 53ΐοιιο ιο '5ΐ3θϋόΐ3Χιιΐ3 53>ιιιοσ'>ι 3θ 51μΧοΐ3Γΐι1ηο ϋώόοΓΐ ριιη Λοόριι 
Λφ)ΐΐΓΐθΛθ>ιιοοιθΓΐίιόΧ 5ΐ3ΰρ£)ΐξ)οΐ3Γΐ 53ΐ£>ιΧργ3 ΛΟϋϋθϋιοιιοιοΓίΑοοΊι 9661 
3^3 ^661 ΟΓΐϋίΟρίρ 01 010)Ι 110 ηθΛ3Γΐθρ3ρ 1ΐΟ(ΌΙ3ΐ1 ΛΟθσ)Ι3ΓΐΙΐΌ ΛΟΟ30ηΧθΙΛ3 
ΟΟΑογ Λ3 ΛΓΟΙ 0|3Χΐ01Ό 01 ΙΐΟΓΟΛ^ ϋ>ΠΟ11Γ0σ'η3 ΛΐΐΙΟ 03ί1θ1 0»Ιΐϋΐ011013Γΐ ΟΙΟ 
Λ003ΟΓ)ΧθΙΛ3 ΛΓΟϋίγΟΛΠΟ ΛΠ1 ο/0£ 01 ΛΠ0γ310110 '9 ΟρΟΓίΟ ΛΐΐΙΟ ΙΟΙΛηΟΓίΟΛήΟΙ 
ηοιι Όιογρώ3>ι οίο 5ϋΧοΐ3ΓΐΓΐηο 5ϋ»ιιοό)ΐ ϋώόοιΐ οιιη 5ΐ3£>ηΧοΐΛ3 ιο '\Ζ 
%εζ 3θ ο/ο93 
έ \ 
DiAnoiogoiDrlUdX 5i3onXoiA3 ιο 53γο ηοιιο OjgADYd| AUI ID* Djdionv AUI 
DIAD1LDI AUi DiA Dd31JDigi Ι3ΓΐΧθΙ OLO\f llOCOAg, U*IDlimdn3 AlllO ACO3DnXDIA3 
\coi 5UDUiogoiDrlUdX 5oiiodi 5oA3r1oorliiodii ο IDAJ3 '5i3DUnAA3 ID* 
DI*OIIIL3 0Λ3Γ1ΠΙ3ΓΙ 3rl oi3ADg '53ΧΟΙ3Γ1ΓΙΠΌ '5i3oUiogiii3 OIID ιοΐΛηογ3ΐοιιο 
ion 53ADiiDg 53*irloAoioor1Ug 10 '5UoluogoiDrHjdX onodi ΛΟΙ 3ΓΙ DAOYPAD 
DiAorl3ADiD* D3i1oi o*iiLiioiiDi3ri οίο 5i3onXoiA3 ιο ζ DrirlodApig 013 ΫΖ 
9661^661. 33ApiiDg 33XirioAOiDor1Ug ID* 33xiAoYOdod> PAD UrioADioy 
D3riO! 9XllUlOilDI3r1 OJLO 3Ι3ΌΠΧ0ΙΛ3 33XllDd)| 
Ζ oririDdApiv 
Λ(Υ)3θηΧΌΙΛ3 
A(y)*iiod* Uèdori LiADèoig οΐΰΐΧργ3 Dirl Όιογρώ3* OID AmXoi3rlr1no 5ΐ3ώϋγ 
ιο ID* 5mno Άηογ3ΐοιιο 5i3oUnAA3 ιο '5Ud3XDng Dd3iiDigi IDAJ3 5UûnXD!A3 
noi3XioiD noA3rloX3id3iirl3 ηοι 5θΓΐοιΑογοιιη ο no noA3rlog3V D|YYDJ UI ID* ΙΙΛ3 
μέσω του προϋπολογισμού, και τη Φινλανδία, το Λουξεμβούργο, το 
Ηνωμένο Βασίλειο και την Πορτογαλία, όπου άνω του 90% χρηματοδοτείται 
μέσω του προϋπολογισμού. Αντιθέτως, οι ενισχύσεις φορολογικού 
χαρακτήρα, δηλαδή μειώσεις φόρου και φορολογικές διευκολύνσεις, 
χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό στην Ιταλία, τη Γαλλία και το Βέλγιο. 
24 
9Z 
AroXnoiD*ig Λφ*ιγ3ΐ Aooi DAQ*I3 l,j*iiDrlADdii U Άθ3γιιιιΐ3 γι* '5i3oUd 13X1113 
53jDD3rlod*irl 30 ΟΛΟΓΙ IDiAnoAUdoX 5j3rloi 5no*igi3 3D 5i3onXûiA3 
10 DYYP 3D φΛ3 'V^3 AOOiprirlDdAodll AO)*D3rl01 A0f)*igi3 0)D3l1 IDlAOX3dDll 
U^nilipAD AUI ID* DAfl3d3 AU1 DiA 5ΐ3ΌηΧθΙΛ3 ΙΟ 'ϋγ3Γΐ Uipd* DA3f1Old0 
32 '5o*iXdDirodii 5co j30Udcr)39 DA i3H3dii 5ογ3ΐ1 5oipd* DA3 ΐ3Λφγϋ9 
noil 5noXoiD 5noi OIID 5OIOH J31DIDD6OHD DA i3H3dii 11090* 'Di3diD0nD 
I3d3ri A3 ID13AjA AC03OnXDIA3 ΛΓ01 U^DipiD* U '513000111^311 53γγ011 3J 
puejusuoz 
5Ui ID* noAjYod3g noi d3iin 5i3onXoiA3 (DjADr1d3j Ui DIA OAÇIAJ) -
(A ορΧιοιο '£ 5od)DdApdDii '26 nodgdp noi 53i3d3d)id3|j -
(D oi3Xioio-'e 5o6odApdDii '£6 
nodgdp noi 5UAoridDd>3 0jg3ii OID Anoiiijiirl3 non 53i3d3<bid3|j -
lOXplO !0*DI3d3d)ld3|J 
5j3r1oi ιογγν -
οξ)ηγρΧ ID* nodUgio 5D3rioi -
DiADXUrioi^l U*iAUiinDN -
5j3rioi jo*igi3 
(UDCodgdpigDAD ID* Uocoopig 5omdn*) 10X91D ιογγν -
513D Ud 13X1113 53jDD3l1od*l|AJ -
A0VYP£)ld3|J -
U^niliDAD ID* DAn3d3. -
10Χ91Ό loiiAg^ido 
:5ζφ ben 'iDiA30!iDig ojono AOID D3rioi 
. 3ri DACoèrlno U IDiAnoAUdoX 5nojoiio 5noi DIA 5nono*o 5ηο*ιοοζ| 5noi 
είναι αδύνατο να προσδιοριστεί με βάση τους πρωταρχικούς στόχους-
σημαντικό μέρος των περιφερειακών ενισχύσεων καταβάλλεται πράγματι 
σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι ενισχύσεις για την έρευνα και την 
ανάπτυξη χορηγούνται σε ειδικούς τομείς, κ.ο.κ. 
Συνεπώς, μόνο με επιφύλαξη μπορούν να συναχθούν συμπεράσματα 
σχετικά με τις διαχρονικές αλλαγές μεταξύ των στόχων και κυρίως 
συμπεράσματα σχετικά με τις διαφορές μεταξύ των κρατών μελών ως προς 
τους στόχους τους. Ο πίνακας 8 που ακολουθεί παρέχει λεπτομερή 
ανάλυση των ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα σύμφωνα με τους 
στόχους κατά την περίοδο 1992-1994, ενώ ο πίνακας 9 εμφανίζει τις 
διαχρονικές αλλαγές ως προς τους τρεις βασικούς στόχους που επιδίωκε η 
Ευρώπη των 12. 
26. Από τα στοιχεία του πίνακα 8 προκύπτει ότι το 56% των βιομηχανικών 
ενισχύσεων στην Ένωση χορηγούνται για περιφερειακούς στόχους. Μεταξύ 
των ενισχύσεων αυτών, από τα δεδομένα φαίνεται ότι 8,5 στα 10 ECU 
προορίζονται για περιφέρειες όπου το βιοτικό επίπεδο είναι ιδιαίτερα 
χαμηλό, τις αποκαλούμενες περιφέρειες του άρθρου 92, παράγραφος 3 
στοιχείο α)11. Οι περιφέρειες που επωφελούνται περισσότερο από αυτή την 
κατηγορία ενισχύσεων βρίσκονται στη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία 
και την Ιταλία, όπως φαίνεται από τα υψηλά ποσοστά γΓ αυτόν το στόχο 
ενισχύσεων στα εν λόγω κράτη μέλη. 
27. Στην κατάταξη των ενισχύσεων, τη δεύτερη θέση καταλαμβάνουν εκείνες 
που χορηγούνται για οριζόντιους στόχους. Μεταξύ αυτών, έχει δοθεί 
προτεραιότητα στη στήριξη της έρευνας και της ανάπτυξης12. Μολονότι 
ενισχύσεις για τέτοιους οριζόντιους στόχους ενδέχεται, σε πολλές 
περιπτώσεις, να εμφανίζουν ενδιαφέρον για την Κοινότητα, παρουσιάζουν, 
ωστόσο, το μειονέκτημα ότι είναι συχνά δύσκολο να εκτιμηθεί ο αντίκτυπος 
τους στον ανταγωνισμό, καθότι υπάρχουν ελάχιστα ή καθόλου στοιχεία 
1 ' Κατάλογος των περιοχών αυτών περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι, σημείο 9.2. 
12 Για λόγους που εξηγούνται στο παράρτημα Ι, σημείο 11.1, τα στοιχεία για την Ε&Α που 
περιλαμβάνονται 
στον πίνακα 6 υπολείπονται των πραγματικών. 
26 
σχετικά με τις τομεακές και περιφερειακές τους επιπτώσεις. Αυτό 
συμβαίνει, κυρίως, στην ακραία μορφή τους ως γενικών επενδυτικών 
προγραμμάτων, όπου οι στόχοι ορίζονται τόσο ανεπαρκώς που είναι 
αδύνατη η συναγωγή γενικής κρίσης και η Επιτροπή αναγκάζεται να 
εξετάσει όλες τις σημαντικές περιπτώσεις εφαρμογής. Εν όψει της 
λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς καθίστατο, συνεπώς, όλο και πιο 
δύσκολο να δικαιολογηθεί η ύπαρξη τέτοιων γενικών προγραμμάτων και, 
ως εκ τούτου, απαγορεύθηκε η χορήγηση τέτοιου είδους ενισχύσεων. 
Παρότι η Επιτροπή ασκεί γενική απαγόρευση των εξαγωγικών ενισχύσεων, 
προγράμματα που παρέχουν ήπιες ενισχύσεις που δεν σχετίζονται με 
προϊόντα θεωρούνται γενικώς ότι συμβιβάζονται με το κοινό συμφέρον. 
Επιπλέον, συνήθως αποδεικνύεται ότι στηρίζουν τις MME. Η εν λόγω 
κατηγορία περιλαμβάνει επίσης ορισμένες ενισχύσεις που 
συμμορφώνονται με τους όρους που θεσπίζει η συναίνεση του ΟΟΣΑ 
(consensus ΟΟΣΑ) για επίσημα υποστηριζόμενες εξαγωγικές πιστώσεις. 
28. Το 13% των βιομηχανικών ενισχύσεων της Κοινότητας δαπανάται σε 
ειδικούς τομείς. Ενώ είχαν κατ'ουσίαν σταδιακά καταργηθεί κατά την 
προηγούμενη περίοδο, στο πλαίσιο του αυστηρού κώδικα ενισχύσεων 
προς τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα του 1991, η Επιτροπή έλαβε 
αποφάσεις, αρχής γενομένης το 1994, δυνάμει του άρθρου 95 της 
συνθήκης ΕΚΑΧ, που επιτρέπουν τη ροή ενισχύσεων στο χαλυβουργικό 
τομέα για μείζονα αναδιάρθρωση, όπως αποδεικνύουν τα στοιχεία για το 
1994-1996. 
29. Η κατάσταση σε κάθε κράτος μέλος όσον αφορά τη συνολική σύνθεση των 
ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα είναι η ακόλουθη: 
Στο Βέλγιο, οι οριζόντιες ενισχύσεις αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος 
των δαπανών (46%), που υπερβαίνει κατά πολύ το μέσο όρο της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αύξηση αυτή υπολογίζεται βάσει ενός ενιαίου 
συστήματος, για την οποία η βελγική κυβέρνηση πρέπει να ζητήσει 
επιστροφή και η οποία, κατά τη στιγμή της επιστροφής, θα αφαιρεθεί 
από τα αριθμητικά στοιχεία. Οι MME αποτελούν τον κυριότερο 
οριζόντιο στόχο. Οι ειδικές τομεακές ενισχύσεις (29%) είναι αρκετά 
υψηλές, ενώ οι περιφερειακές ενισχύσεις (25%) είναι σχετικά υψηλές 
για ένα κράτος μέλος συμπαγές από γεωγραφική άποψη που δεν έχει 
περιφέρειες του άρθρου 92, παράγραφος 3 στοιχείο α). 
27 
Στη Δανία, οι ενισχύσεις είναι στο μεγαλύτερο ποσοστό τους 
οριζόντιες (84%) και συμπεριλαμβάνουν κυρίως ενισχύσεις για την 
εξοικονόμηση ενέργειας, την προστασία του περιβάλλοντος και 
ενισχύσεις Ε&Α. Οι ειδικές τομεακές ενισχύσεις (14%) είναι κυρίως 
ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία. Η πολιτική των περιφερειακών 
ενισχύσεων (2%) δεν είναι άξια λόγου. 
Στη Γερμανία, οι οριζόντιες ενισχύσεις αντιπροσωπεύουν το 19%, 
ποσοστό χαμηλό σε σύγκριση με το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης. Σχεδόν τα δύο τρίτα των εν λόγω ενισχύσεων δαπανώνται 
για έρευνα και για τις MME. Οι ειδικές τομεακές ενισχύσεις (7%) είναι 
επίσης χαμηλές. Η σημαντικότερη κατηγορία είναι οι περιφερειακές 
ενισχύσεις (75%), το μεγαλύτερο ποσοστό των οποίων συνίσταται σε 
ενισχύσεις του άρθρου 92, παράγραφος 3 στοιχείο α) για τα νέα 
ομόσπονδα κρατίδια (συμπεριλαμβανομένων ενισχύσεων που 
χορηγούνται μέσω των Treuhandanstalt/BvS). Οι εν λόγω ενισχύσεις 
έχουν μειωθεί αισθητά σε απόλυτα μεγέθη σε σύγκριση με την 
προηγούμενη υπό εξέταση περίοδο. 
Στην Ελλάδα - τα στοιχεία θεωρούνται ιδιαίτερα αναξιόπιστα για τη 
διατύπωση λεπτομερέστερων σχολίων. 
Στην Ισπανία, το 24% των ενισχύσεων δαπανάται για οριζόντιους 
στόχους, κυρίως για MME και για έρευνα και ανάπτυξη. Οι ειδικές 
τομεακές ενισχύσεις αντιπροσωπεύουν το 63% των συνολικών 
ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα, και αποτελούν το υψηλότερο 
ποσοστό ενισχύσεων που προορίζονται για ειδικούς τομείς στην 
Κοινότητα. Το ποσοστό των περιφερειακών ενισχύσεων ανέρχεται σε 
13% και είναι χαμηλό για μία χώρα όπου το 54% του πληθυσμού 
κατοικεί .σε περιοχές του άρθρου 92, παράγραφος 3, στοιχείο α). 
Στη Γαλλία, το 51% των ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα έχει 
οριζόντιους στόχους. Το 15% του όγκου των ενισχύσεων κατευθύνεται 
σε ειδικούς τομείς, μολονότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, για Ε&Α ή 
υπό μορφή φόρων υπέρ τρίτων13. Οι περιφερειακές ενισχύσεις 
αντιστοιχούν στο 34% των ενισχύσεων. 
Στην Ιρλανδία, οι περιφερειακές ενισχύσεις (56%) αποτελούν ακόμη 
τον κύριο όγκο των δαπανών παρότι έχουν σημειώσει σημαντική 
μείωση σε σχέση με την περίοδο που εξετάστηκε στην προηγούμενη 
έκθεση. Οι οριζόντιοι στόχοι απορροφούν το 37% των δαπανών, ενώ 
το 7% προορίζεται για συγκεκριμένους τομείς. Όσον αφορά τη μείωση 
του μεριδίου της Ιρλανδίας ως προς τις συνολικές ενισχύσεις στο 
μεταποιητικό τομέα της Κοινότητας, εφιστάται η προσοχή σε όσα 
αναφέρθηκαν στις Εννοιολογικές Παρατηρήσεις, σελίδα 4-5. 
13 Οι φόροι υπέρ τρίτων είναι φόροι που αφορούν ένα συγκεκριμένο τομέα και χρησιμοποιούνται για 
τη 
χρηματοδότηση ορισμένιον λειτουργιών του εν λόγω τομέα. 
28 
Στην Ιταλία, οι οριζόντιες ενισχύσεις αναλογούν στο 31%. Η 
σημαντικότερη κατηγορία ενισχύσεων είναι οι περιφερειακές (58%). 
Σχεδόν το σύνολο των περιφερειακών ενισχύσεων κατευθύνονται στις 
περιφέρειες του άρθρου 92, παράγραφος 3, στοιχείο α) της χώρας, το 
Mezzogiorno. Οι τομεακές ενισχύσεις αντιστοιχούν στο 11%. 
Στο Λουξεμβούργο, τη σημαντικότερη κατηγορία αποτελούν οι 
περιφερειακές ενισχύσεις (65%), ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό για μία 
τόσο συμπαγή χώρα, και ακολουθούν οι ενισχύσεις στις MME (21%) 
και οι ενισχύσεις για την Ε&Α (7%). 
Στις Κάτω Χώρες, οι οριζόντιες ενισχύσεις (74%) αντιπροσωπεύουν -
και με διαφορά - το μεγαλύτερο μέρος και κυμαίνονται σε επίπεδα 
σημαντικά υψηλότερα από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο 
πλαίσιο των οριζόντιων ενισχύσεων, η εξοικονόμηση ενέργειας και η 
Ε&Α απορροφούν τις περισσότερες. Οι ενισχύσεις σε ειδικούς τομείς 
αντιπροσωπεύουν το 10% του συνόλου των ενισχύσεων στο 
μεταποιητικό τομέα. Όπως και με το Βέλγιο, οι περιφερειακές 
ενισχύσεις (17%) είναι σχετικά σημαντικές για ένα γεωγραφικά 
συμπαγές κράτος μέλος χωρίς περιοχές που να εμπίπτουν στο άρθρο 
92, παράγραφος 3, στοιχείο α). 
Στην Πορτογαλία, οι ειδικές τομεακές παρεμβάσεις που ανέρχονται σε 
52% είναι υψηλές. Οι "άλλοι στόχοι" απορροφούν σχεδόν 
αποκλειστικά ενισχύσεις για τους οριζόντιους στόχους (24%). Οι 
τελευταίοι συγχρηματοδοτούνται κατά το μεγαλύτερο μέρος από την 
Επιτροπή και μοιάζουν περισσότερο με τις περιφερειακές ενισχύσεις 
που χορηγούνται σε περιοχές που εμπίπτουν στο άρθρο 92, 
παράγραφος 3, στοιχείο α), διότι ολόκληρη η επικράτεια της 
Πορτογαλίας, όπως και της Ιρλανδίας και της Ελλάδας, θεωρείται από 
την Επιτροπή ως περιοχή του άρθρου 92, παράγραφος 3, στοιχείο α). 
Στη Φινλανδία, το 74% των ενισχύσεων δαπανώνται για οριζόντιους 
στόχους, κυρίως Ε&Α και MME. Οι δαπάνες σε ειδικούς τομείς, που 
ανέρχονται στο 2%, είναι οι χαμηλότερες της Κοινότητας. Οι 
περιφερειακές ενισχύσεις αντιστοιχούν στο 23% των συνολικών 
ενισχύσεων. 
Στη Σουηδία, το 34% των ενισχύσεων δαπανώνται σε περιφερειακούς 
στόχους, κυρίως σε MME και Ε&Α. Οι ειδικές τομεακές δαπάνες 
περιορίζονται στο 4%. Οι περιφερειακές ενισχύσεις αντιστοιχούν στο 
61% και αντιπροσωπεύουν τον κύριο όγκο των δαπανών. 
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι περιφερειακές ενισχύσεις (59%) αποτελούν 
τη σημαντικότερη κατηγορία ενισχύσεων. Σημαντικό μέρος των 
ενισχύσεων διατίθεται στη Βόρειο Ιρλανδία, περιοχή του άρθρου 92, 
παράγραφος 3, στοιχείο α). Οι οριζόντιες ενισχύσεις αντιστοιχούν στο 
22% και το μεγαλύτερο μέρος τους διατίθεται στην Ε&Α. Οι τομεακές 
ενισχύσεις αντιπροσωπεύουν το 19% των ενισχύσεων στο 
μεταποιητικό τομέα. 
29 
- Στην Αυστρία, οι οριζόντιες ενισχύσεις αποτελούν - και με διαφορά - τη 
σημαντικότερη ομάδα ενισχύσεων, από τις οποίες ευνοούνται κυρίως η 
Ε&Α, το περιβάλλον και οι MME. Οι ειδικές τομεακές ενισχύσεις είναι ίσες 
με τον κοινοτικό μέσο όρο. Οι περιφερειακές ενισχύσεις περιορίζονται στο 
13%. 
30 
^ τ- ιη (ο ο οο ο ο ^~ 
ΓΟ τ- ν-
Πίνακας 9 
Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα 1992 -1994 και 1994 -1996 
Κατανομή ανά βασικούς στόχους 
Aucrrpia 
B£Ayio 
Aavia 
rcppavfa 
EAAdSa 
lorravia 
4>ivAav5ia 
TaAAia 
IpAavSia 
iTaAia 
Aou^epPoupYO 
KdTU) Xu)p£{ 
nopToyaAia 
louqSia 
Hvu>p£vo BaoiAeio 
EYP15 Opi^bvn 
1992-1994 
56 
73 
14 
53 
38 
70 
36 
35 
29 
76 
23 
32 
31 oi OT6XOI 
1994 -1996 
74 
46 
84 
19 
31 
24 
74 
51 
37 
31 
33 
74 
24 
34 
22 
30 EISIKOI TO|J£i<; 
1992-1994 
19 
26 
6 
20 
43 
11 
0 
12 
0 
5 
36 
16 
11 1994 -1996 
13 
29 
14 
7 
3 
63 
2 
15 
7 
11 
2 
10 
52 
4 
19 
13 nspicpepEic 
1992-1994 
26 
1 
80 
27 
19 
19 
63 
53 
70 
19 
41 
53 
58 IKOl OT6XOI 
1994-1996 
13 
25 
2 
74 
66 
13 
23 
34 
56 
58 
65 
17 
24 
61 
59 
56 
30. Όσον αφορά τη διαχρονική εξέλιξη της κατανομής των ενισχύσεων στο 
μεταποιητικό τομέα μεταξύ των διαφόρων βασικών στόχων, από τον 
πίνακα 9 προκύπτει ότι στο επίπεδο της Ευρώπης των 12, οι ενισχύσεις για 
οριζόντιους στόχους σημείωσαν πτώση από 40% την περίοδο 1988-90 (βλ. 
τέταρτη έκθεση για τις κρατικές ενισχύσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση) σε 
35% την περίοδο 1990-92 (βλ. πέμπτη έκθεση για τις κρατικές ενισχύσεις 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση), και σε 31% κατά την περίοδο 1992-94, ενώ εν 
συνεχεία σταθεροποιήθηκαν, για την Ευρώπη των 15, στο 30% περίπου 
33 % 
κατά την περίοδο 1994-1996. Το ποσοστό των περιφερειακών ενισχύσεων 
παρέμεινε υψηλό, ενώ οι ειδικές τομεακές παρεμβάσεις σημείωσαν ελαφρά 
άνοδο. 
Η προφανής σταδιακή μετατόπιση από τους οριζόντιους στόχους στις 
τομεακές παρεμβάσεις αποτελεί αιτία κάποιας ανησυχίας, λόγω του 
δυνητικά στρεβλωτικού αποτελέσματος των τομεακών ενισχύσεων. 
Ασφαλώς, τα προγράμματα ενισχύσεων στο πλαίσιο αμφοτέρων των 
κατηγοριών μπορούν να χρησιμοποιηθούν για συγκεκαλυμμένους και 
ανεπιθύμητους σκοπούς βιομηχανικής πολιτικής (στήριξη μεμονωμένων 
εταιρειών που κατέχουν την πρώτη θέση σε εθνική κλίμακα ή προστασία 
τομέων που προβάλλονται ως ζωτικού εθνικού ενδιαφέροντος) και έχουν 
εξαιρετικά αρνητικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό. Οι οριζόντιες 
ενισχύσεις, όμως, που χορηγούνται σε όλους τους τομείς της οικονομίας 
είναι λιγότερο κατάλληλες σε σχέση με τις ειδικές τομεακές παρεμβάσεις για 
την προστασία ορισμένων τομέων ή εταιρειών που διατηρούν την πρώτη 
θέση σε εθνικό επίπεδο. 
Κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται σε βάση ad-hoc 
31. Ο πίνακας 10 φανερώνει ότι, όπως συνέβαινε και στην προηγούμενη 
έκθεση, εξακολούθησαν να χορηγούνται σε βάση ad-hoc υψηλά ποσά 
ενισχύσεων σε μεμονωμένες επιχειρήσεις. Αυτό το είδος ενισχύσεων δεν 
εμπίπτει σε καθεστώτα που προωθούν οριζόντιους, τομεακούς ή 
περιφερειακούς στόχους. Αν υπολογίσουμε μαζί το μεταποιητικό τομέα, τις 
χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και τις αερομεταφορές, σε έναν 
περιορισμένο αριθμό μεμονωμένων ενισχύσεων μεγάλου ύψους αντιστοιχεί 
δυσανάλογο ποσοστό του συνόλου των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν. Οι 
ad-hoc ενισχύσεις που χορηγήθηκαν κυρίως για τη διάσωση και την 
αναδιάρθρωση επιχειρήσεων σημείωσαν αύξηση από 6% το 1992 σε 16% 
το 1996. Αν προστεθούν οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στα νέα 
γερμανικά ομόσπονδα κρατίδια μέσω της Treuhandanstalt - οι ενισχύσεις 
αυτές μπορούν να θεωρηθούν παρόμοιες με τις ad-hoc ενισχύσεις - το 
μερίδιο των συνολικών ενισχύσεων αυξήθηκε από 19% σε 29%. 
34 
Πίνακας 10 
Κρατικές ενισχύσεις σε βάση αα-Ηοε και ενισχύσεις της ΤΓβυΗαηά που χορηγήθηκαν 
στο μεταποιητικό τομέα και στους τομείς των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και 
TOJV a£pofj£Ta<popojv aia KpaTq M*Arl \ivtafyi TOJV CTOJV 1992 Kai 1996 
EvioxOoeig Ad-hoc 
EvioxGoat Tq? 
Treuhand 
luvoAo evioxCoxuw 1992 
σε εκατ. 
Εου 
2422 
5161 
39062 % των 
συνολικ 
ών 
ενισχύσε 
ων 
6 
13 
100 1993 
σε εκατ. 
εου 
5742 
8854 
44800 % TWV 
OUVOAlK 
0JV 
evioxOoe 
U)V 
13 
20 
100 1994 
OE EKOT. 
ECU 
6922 
11013 
43466 % TWV 
OUVOAlK 
wv 
EVIOXUOE 
U)V 
16 
25 
100 1995 
OE EKOT. 
ECU 
5775 
6682 
41732 % TWV 
OUVOAlK 
(I)V 
EVIOXOOE 
(jJV 
14 
16 
100 1996 
OE EKOT. 
ECU 
5888 
4839 
37677 % TU)V 
OUVOAIK 
wv 
EVIOXOOE 
U)V 
16 
13 
100 
Πίνακας 11 
Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα, τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και 
τις αερομεταφορές που χορηγήθηκαν σε βάση 3ά-ηοε στα κράτη μέλη - ετήσιοι 
AuoTpla 
B6AY"0 
Aavfa 
TEppavIa 
EAAdSa 
lOTTOVla 
OivAavSia 
raAAfa 
IpAavCfa 
iTaAla 
Aou^eppoOpYO 
K6TOJ Xu)p£<; 
nopTOYaAla 
Zoun&fa 
HVO)|JEVO BaalAeio 
EYP 12/15 1992-
σε εκατ.Εϋυ 
0 
31 
0 
686 
75 
473 
0 
1663 
53 
1864 
0 
0 
184 
0 
0 
5029 -1994 
% 
0 
1 
0 
14 
1 
10 
0 
33 
1 
37 
0 
0 
4 
0 
0 
100 1994-
σε εκατ.ΕΟΙΙ 
65 
29 
0 
584 
44 
1088 
0 
2532 
58 
1453 
0 
0 
365 
0 
0 
6218 1996 
% 
1 
0 
0 
10 
1 
18 
0 
41 
1 
23 
0 
0 
6 
0 
0 
100 
35 
01 ΠΟγΟΛΠΌ HOI %§\, Ol ΟΛΟΓΙ ADÇJDY3 'OQOjd31i UA3rio5oi353 Λϋΐ 
.D» 'DIADrid3J lllO D3ri01 0»ΙΐΙΐΙ011013Γΐ ΟΙΟ AC03OnXûlA3 ΛΟΟΙ ηογοΛηο noi 
çg οι ADOUèoddoiiD Digjiod» DgAOJioorlo ριογοιι DI '266k066l ogo]d3ii 
Jl DID» (ΌΛ3 DJADrld3J lllû A003DnXoiA3 ACQ1 OQ311J113 0»ΐγθΛηθ 01 1301^0 
V 5ldfOX DIÇjlDd» DQAOllDOliO D3A DID 5Ul AC0l39DllO0dll ACO1 5odD£J 
. 1303001311 DA 5UollAd3£|n» 5U»IADr1d3A 5Ul UDn3liû3Q Ul AnoAcpd3ADè 
3ûmi3ri 53ino 53»iiADrlUo 10 "9661-^661 DriUiopig 01 DID» Π03 Û'Q ΟΛΟΓΙ 
ACQI oi3rlUD OIDICQID» oïD fr66kZ661> ogoid3ii AUI DID» Π03 Û|Q £p 
* 266k066l· ogoid3ii AUI DID» Π03 ûig 6'8 0JLLD Lioopui ADDC0j3riLiD non 
igjlDd» DgAOJLLÛOliO p»IADlid3A ρίΟγΟΙΙ Dl 5odll Λ003θηΧθΙΛ3 Λ001 UûCY)j3li 
J3inYDA3ri Urlo»D OIID iDi3n3goAnD Uino liDcopri U Άθ3γιιιιΐ3 ogojd3ii 
v3iinoAljodii AUI DID» Λθ0γϋιΐ3 Acojgnod» AcogAoïioorlo ACO3A ACOI 
)jrlOAO»IO 5Ul 5UûC0d9dpigDAD ΛΓ03θηΧθΙΛ3 AOQ»llDd» ACOI JJU.3 5l3DCpllllli3 
tidn» 10 no i3Acpd3ADd) Uino Urhrlp» μ Π03 Û|Q 9'9U AD»Li9UADJiDg 
oiio AUI DID» >66k266l ogojd3ii AUI 3ii Uoid»Anû 3D Urhrlp» 
.coprluDoi^D iDipdLiiDdDii 'OYÙrhn i3A3riDdDii oino ODOII oi uodDU Π03 
•Q 9'εΐ Aog3Xû o»Ao 0û3ii 010U13 3ii D3rloi o»uUiouDi3r1 OIÛ 5i3DnXoiA3 
gjiod» DgAOïiDorio D3A DID ADXIIOIIAUCIOX Ogoid3ii LiA3rlo5Di353 
il D1D>| AC03ûnXDIA3 ACo»iiDd» DÛOU p»iiADrlUû 3ΓΙ 5UûnXûjA3 U»ADAD AUI 
[J3 DdoAD U»ld31(Y)D3 AUID Dlri0A0»l0 U»IADrid3A0»IY01DAD UA3iio5Dig3XD 
<ldlA3» U Ι3ΘΓ01ΟΓΐΓ0ΰΛ3 DA DiA 110 01»n3d)0UDAD ADlU lDI3113AnO D1D>| 
Digjiod» ogAoïiûorio D3A DID DIDYDU DI OJID 
odoii A(O»irloAO»iooiDrJUdX 5i3op£Ji£JDi3rl 53»iiADrlUû 5jdcnX ΛηοθΧη3ΐιιΐ3 
ν oiDAng ADILJ A3g 5D|I1OAO»IO 5UI 5U5ninpAD U»ADAD U ID» DjYnoçjoicodn 
uimigi AUID 5ooidn» IDI35JODÇ| non 5pdoAo 5Ui DjiioAO»io LiA3rlrodiA3»oiiD 
ri 3D 5i3ûudi3XiiL3 53»IIÛIA(T)ADIAD Url ID» Uriogoiin U»dDiL3AD 
ID iDi3^jdLii»DdDX non οΧΑ3γ3 o»iiod» onn ΟΙΓ1ΟΛΟ»ΙΟ LiA3rio5Dig3Xû 
lldlA3» Djri 011D UOD£Jpi3ri H AC03ûnXDIA3 A0O»llDd» ACOI D3ll01 AOiû 
ΙΙΙΙΥΟΙΙ U»I10AI0» AUi DiA DIODrillO Ud31IDigi 13X3 5DjADl1d3J 5Ul UûUl0110A3 
•5ojADrid3j 5Ui Acojguod» AcogAonoorio ΛΟΟ3Λ ΛΓΟΙ 5Ο|ΓΙΟΛΟ»ΙΟ 5Ui 
iûUiod»AnûDAD DjûD»igoig U 3»UioiX3Ano Ogoid3ii ΙΐΛ3ΐ1ο5οΐ353 AUI DID>I ZZ 
DlQllDd» DQAOMÛOliO D3A DID 5l3ÛÇlXûlA3 53XUDd» 53)IIADl1d3J 
ενισχύσεων. Ο πίνακας A3 στο παράρτημα II εμφανίζει την κατανομή στις 
διάφορες μορφές των ενισχύσεων προς τα νέα ομόσπονδα κρατίδια. 
Στο πλαίσιο της ιδιωτικοποίησης των πρώην κρατικών εταιρειών, κατά τη 
διάρκεια της υπό εξέταση περιόδου, χορηγήθηκαν επίσης ενισχύσεις μέσω 
της Treuhandanstalt (ΤΗΑ), κρατικής εταιρείας χαρτοφυλακίου που 
δημιουργήθηκε για τη διαχείριση, την προσαρμογή και την ιδιωτικοποίηση 
των πρώην κρατικών επιχειρήσεων της Ανατολικής Γερμανίας και του 
φορέα που τη διαδέχθηκε, της Bundesanstalt for vereinigungsbedingte 
Sonderaufgaben (BvS). Όπως αναφέρεται στις αποφάσεις της Επιτροπής 
του 1991, 1992 και 1995 σχετικά με τις παρεμβάσεις της ΤΗΑ, ορισμένες 
από τις παρεμβάσεις αυτές ενδέχεται να συνιστούν ενισχύσεις. Αυτό 
συμβαίνει συνήθως όταν η ΤΗΑ παρέχει εγγυήσεις για τραπεζικά δάνεια 
που χορηγούνται με επιτόκιο της αγοράς στις επιχειρήσεις της, οι οποίες 
γενικά βρίσκονται σε δυσχερή κατάσταση. Επίσης, η ΤΗΑ συνήψε η ίδια 
δάνειο με το επιτόκιο της αγοράς και στη συνέχεια χορήγησε δάνειο στις 
επιχειρήσεις της με το ίδιο επιτόκιο. 
Στην περίπτωση της THA/BvS, η Επιτροπή εκτιμά ότι η μέθοδος που 
χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση εγγυήσεων και δανείων (βλ. παράρτημα 
Ι) συνεπάγεται υποεκτίμηση του στοιχείου ενίσχυσης κατά την περίοδο που 
καλύπτει η έκτη έκθεση. 
Κατά την περίοδο που καλύπτει η παρούσα έκθεση, συμπεριλαμβανομένου 
του 1996, όταν εφαρμόσθηκαν οι συνήθεις διατάξεις περί κρατικών 
ενισχύσεων, χορηγήθηκαν εγγυήσεις συνολικού ύψους 2.776 εκατ. ECU και 
δάνεια συνολικού ύψους 3.484 εκατ. ECU. Σύμφωνα με την προηγούμενη 
εμπειρία της, η Επιτροπή εκτιμά ότι το 20% των ποσών αυτών μπορούν να 
θεωρηθούν ενισχύσεις, οι οποίες συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση. 
Επιπλέον, συμπεριλήφθηκαν εξολοκλήρου επιδοτήσεις ύψους 4.097 εκατ. 
ECU που χορηγήθηκαν για τη χρηματοδότηση κοινωνικών προγραμμάτων. 
38 
Ίο» UACOAD53 AUI DID» Acod>odiow3 ID» UoD£Jrl3dDn AUIO ArodoAo 
Driliiono OAio» DA3 Anon?Y£jodii Άοογγρ η5οΐ3Γΐ 'non 'ηο|γηο£)Γΐηχ 
noi A003^piDig ACOI I3ÛDÇJ ΟΛΟΓΙ IDIAOYYPÇJDID» (3U1J3 X'11) 
5nodon 5no»uoAio» P»IIOI3Y»OJUD AnoionorliolidX non 5i3onXoiA3 10 
(AmdoAo 
ACOI UocoApAdo UAIO» AUI Anon3ig non nojYnojJrin^ noi ΙΟΓΙΌΙΛΟΛΟ») 
DiAO.ipdn p»iAdco3A Dd3iODûid3n DI DIA AopdoAo ACOI LtydUi^ (ι) 
:5ojAdco3A 5Ui 5j3rloi 5noA3rioido 3D AC03ûnXoiA3 
Aco»iiDd» UoUAUdoX Ui pdocbo ΛΟΟΟ Λφγ3ΐ1 ACpiod» ACOI Djd30n3Y3 AUI 
i3i390ido οιγηοζ)Πη^ οι 'noinoi »3 5rj οιγηοξίιΐη^ οι ono iDi35j£>D<bonD DA 
i3n?dn DjAdco3A UID iDiAO^oridDdtt pino Ddgdp DI oiono AOIO boriQO$ ο no 
i35jdo0D» zv odgdp 01 '5DJI1OAO»IO 5UI 5i3rloi 5ηογγρ 3θ ID» 5cono DjAdco3A 
UID A^iXdo ,ID» iDiAo5oridD63 >|g 5U»U9AnD 5Ui fr6_Z6 odgdp DI uodDn 
'1013, ϋ»ιιιγοη UAIO» AUI AUinD ono 'origoç) ογρΑ3Γΐ 3D 'loiAoJjdogD» 
AC03DnXûiA3 Aco»iiDd» li£>UAUdoX Ui DIA Dido DI 'ϋ»ιιιγοη U»llOAIO» 
LiA3rlAnin3AD 5cod3iiDigi oiri iDi35orldD03 nono 'D|Adco3A U 5cono 5j3rioi 33 >ε 
DjAdco3A UID 5i3ûnXûiAg 
οιϋιο»ιι»ογηώιη3 od»p 3rl i3AjA DA i3n?dn 
09 5od3ri Aodon 010 iDiAoX3don non ACOJ3XIOIO ACOI Dj3AUrid3 U Άοιηο οΑογ 
οι DIA Ίο» oiowoi^D 5cp»don3 IDAJ3 A3g i3inn»odn non ooon ο»ιγοΛηΌ οι 
'DiAdco3A Ui 5cojgi '5j3rioi 5noi 5noinD 5ηογο DIA DJ3XIOIO UdUyn i3Xûpdon 
AnoXs A3g ϋγ3Γΐ Uipd» DA3i1oido 110 5ΟΙΟΛΟΑ3Α noi οοΑογ '5cpXniDnv Ίιγ3ΐ1 
Uipd» gi, DI ADd303AD non 5i3onXoiA3 53»iAg3 53»ιγοΛηο 5u AnoiDiAno 
DA 3n3dn3 09 '5Uo39»3 5DDnodon 3Ui 5od3ri oicodn 01 iDi3n3iDriADdn 
53jono 5u 5i3onXoiA3 10 ID» 5CO9D» '5ηοιηο 5j3rloi 5noiD AD»U9UAUdoX non 
AC03OnXûlA3 ACOI ΟγΟΛΠΌ 0]_ ACOI3Xl01D AC0r1lO39Dig ACOI I3ÛDÇJ (D»Dd9Ap 
U5ndo53) Di3Ad3A3 AUI ID» 53jD3dUnn 53»irlOAO»iooiDrlUdX 5u '- 53»idonod3D 
ID» 53»iriodgodUgiD - 53dod>Di3ri 5u 'DJ3IYD AUI 'DjAdco3A Uiû AD»Ù9UALidoX 
non AC03DnXoiA3 Aco»uod» ACOI DAO»I3 I,J»IA3A Djri iDi3X3don cod3icoiD>i ££ 
D3rtoi no»uuioiLDi3ri noi 5oi*3 5i3iioi 5ηογγρ 3D 5I3DÇXDIA3 6€ 
kOU 
?|Αογοηη non Uopçj ϋι ono od3indn3 AcoiUioidUioodg οιίορώ DA? 30 
o5orïdDd>3 Urhonn iDiAOApç)riDY non 5i3onXûiA3 53»IA03 ΙΟ Aoino D»DAjn 
) no j39coi3riUo 5\/ '5ϋοη3γγρΐ3Γΐ»3 5U»iAdco3A og3njn3 3D 5UAcoAodDn 
Adco3A 5Ui DJ^D LiA3ii39iiûodn Uioidp9D»D AUI 3ri - 3UoUionDi3ri 
noigoiD noicpdn noi DiAOïpdn ID» DiAOïpdn p»ico5 ID» ρ»ιιηώ 
3 5U»Li9Anû 5Ui u DriliidpdDn OID iDiAnorigidono non DiAOjpdn DI 
d)D AOÛO (C0d31C0AD (M) ηθ]3ΓΐΙΐΟ nOi I3DD£J Ddl3li p»llC0d9dDIQO»IAC0AIO» 
5pdoèûi3Ano 5U»IA93 5UI 5LiA3rloAD£)rlDYid3nrlnD) 
QXDIA3 53»iiDd» 53»ιγοΛηο 5u i35!i3XonD zi 5D»DALLL 
coj3XioiD UXodon AUI 31I D»II3XD UODIODID» AUI Urhonn 5DiA0Apç(riDv 
966Î-fr66L «D» ^661.-266 l· 3nogoid3n 5n DiA opXioio 
>390ig DI oAori iDiAnoionoiiiûUdX ID» Di»i9p AnoA3riodon pA3» DI 
L39UAD 'UÛ39»3 oonodon AUID ID» 5cono (Ug) UA3rinoAUodn AUI^ DA3» 
JrhQYD» DA DiA 5l3ûUrlll»3 ID» 5l3DDl»3dDn 3D 5DlA0AIDÇ)0dn UûDlûpiD» 
3ûincpi3iiiiAD Unodung U 'U039»? Uidoi3i AUI pi3|Aj D3rioi οοΑογ 
010 AnoAUdoX non ACO3DQXDIA3 ACOI 5orhn 01 3ri p»ii3Xû opXioio Ud^n 
dung AUID ADÛ393IÇ A3g υγ3ΐ1 Uipd» pi3»d\/ *U»uUionoAD»i IDAJ3 A3g 
dco3A 5Ui D3rloi AOID ACOJ3XIOIÛ UXodon AUI pdoèo AOÛO UDDIDPID» H 
•DIUIOAIO>I AUI ono I3d3ii A3 iDiAnoiogoiDriUdXAno 
ηο|γηοζ)ι1ηχ noi norloiAOAD» 5oiA3gd3<boADodn 
5i35piDig 5u OUD 'origDç) ογρΑ3Γΐ 3D 'iDiAon3ig 5ΐ3οη3γγοΐ3Γΐ»3 
Adco3A 3D 5i3ongA3n3 53»iAcoAodDn Anodoèo non 5i3onXDiA3 IQ DJ3X101Û ADDirlo»ûodn A3g ϋγ3Γΐ Uipd» οηιογοηη οχ nogoid3n 
ιιηο 5od3ri ΟΛΟΓΙ DA3 Ληοιηηγο» non ορΧιοιο ADD303ig ϋγ3Γΐ Uipd» 
ογγρ COA3 lnogoid3n U0D1353 onn 5Ui ογοΛηο οι Ληοιηηγο» non 
ΛΠΟ^ΐΗθΟΙΟΙΙΛΟ ΠΟϋ 5ΐ3θηΧΌΙΛ3 ΙΟ ιο* οσ*θΐο-υ.η ΛϋΐΌ 5ίΐΟΟ£)θΟθΙϋ 
νίΛΙ 91.ΗΛ3 
_ οΐ3γιοο9 ΟΛ?Γ1ΟΟΛΗ 
οΐρϋηο^ 
9'Ζ οιγολοιόου 
0'9 33όφχ οοιρ>| 
ν'ΙΛΙ ολόηο£)Μ35ηον 
νίΛΙ ΟΙΥΟ^Ι 
*ν*ΙΛΙ θ|5Λθγό| 
Ζ'3 οΐΥΥΟϋ 
0|ΟΛθγΛΙφ 
νίΛΙ 0ΙΛ011Ό| 
VΙΛΙ 09ΡΥΥ3 
Ζ'ΙΖ ΟΙΛΟΓΙΟ^ 
Ζ'9 οΐΛϋν 
9'6 οιλγ^ο 
ο|όιοην 
661.-«61 «61.-3661. 
9661. -«61. *«6Ι.-366Ι.5ηο99ΐσ3ΐι5ιι 
Μ 5ϋΑσ)Αοσ,θΜ 3ϋχιΑόσ>3λ 5ϋι 3ο£ο 5υΛ3Γΐ3θΐΐ£>οσιι 5ϋιχ>ιόρθθΧΒ 51ι± οιοοοοιι 5ο 
'Ή03 5υ*ϋθΛηο 5noXoiD>i 5noi AnooroirlUJou 
XOIA3 10 ll'O ,11D oidoiirto 01 AflC 
i UoirlUcbDig U ID* 5i3ongj 
3onXDiA3 IO no !30XidLiiooiin 
Oil All! Dd0d)D AOOO 5c 
Honodmi DA pdoiirl non 
d31i A0T)3DnXDIA3 ACQ)IIA03 ACM 
[rodsimAD) fr£ oprluo oi 3rl uouidpAr 
5i3onXoiA3 AnoY3iouD 5DJ^D 5uA3rl3e 
ii 'noiDODoii noA3rio<l)DdADAD noxiY( 
T03OAprln)iDi9 mApv Arorlu Ami 5i30 
IrlDYidsii DjADrld3j uio 5i3O0XoiA3 
1 LD DA oXoio 5co benyu 
}Dp3dUll3 DA 53lUlOAD0IU 
^3113 53Χΐλ(ΌλθσΌΐ1 10 
ΟΛ }30011Γΐ '5(ΌΛ3Γΐθ113 
Η3ώρΛΠΟ 093111113 ΟΛ: 
Ασ)3οηΧοΐΛ3 53!θΌλϋιο>ι 
ΐγΟΛΠΟ ΛΓ01 ϋΙ0ΛΛ3 Ιΐ 110 
5οιθΓΐψισοόοιι ηο*ΐΛΧ3ΐ ηο 
Ο 30 ]30ϋΐ3γ3Γΐ ΟΛ Ι3113σΊΐ 5ΏΧΙ 
ιιοοσΊι 5ϋιοιόρθο>ιο 53$ΡΛΟΓΙ 
3ΛΠΟ Π01 )ϋ3 ΛφΙΐΙΐΙΟΟΙ ΛφΧΙΙ 
φ13ΐ1 5ιι οιλ ϋοιιΙθριοιίΛο 5Γ 
(|)υιΐ/ νυΦ Λΐ'Μυΐπυπ ψυ;υυπ 
53)ΙΙΛσ,Π3Α 5ιι οιλ 0]3Χΐ01Ο 
Ι D AnoX3 non 
L 53d310OOld31L 
5Γ011Ο 0013ΓΙ 
ηΟΓίΟΙΑΠλΟΙΛΟ 
ίΓΐυιοιιοόοώοιρ 
53Λ3Γΐσ)ΛΟΐΐ3Γΐ 
Ι30(Τ)Ι3ΓΐΙΐΟ ϋΝ 
>13ΌΠΙ|0|3ΓΐϋΌ 
3Λ]11 ΓΟΟ31Γ0ΛΟ 0 
'5ηο2|3 ηοι 
53)011000011 οι. 
ΟΓίΟΙΓίΟΛΟλσΌ^λ 
η Λθ>ιΙΐθΙιΑΙισΌΧ 
{ρι±ι\ ^υυπΛυίΛο 
Ρ»ΙΙΙΙΓΙΘΙΟΌ σχ * 
Ι 
χρηματοοικονομική επιβάρυνση λόγω φυσικών καταστροφών. Σε γενικές 
γραμμές, το ίδιο ισχύει και για την περίπτωση ενισχύσεων που 
χρηματοδοτούνται από ορισμένους φόρους υπέρ τρίτων, όπου, μολονότι οι 
ενισχύσεις αυτές θεωρούνται από νομική άποψη κρατικές ενισχύσεις, η 
οικονομική επιβάρυνση πρέπει να καλυφθεί αποκλειστικά από τους ίδιους 
τους δικαιούχους. 
Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι τα δεδομένα του πίνακα, 12 δεν 
παρέχουν ακριβή εικόνα του συνολικού επιπέδου της στήριξης που 
παρέχεται στη γεωργία στην Κοινότητα ή σε οποιοδήποτε μεμονωμένο 
κράτος μέλος. Η ετήσια έκδοση της Επιτροπής με τίτλο "Η κατάσταση της 
γεωργίας στην Κοινότητα" παρέχει, μεταξύ άλλων, στοιχεία για τις 
κοινοτικές ενισχύσεις στη γεωργία. 
Βάσει των ανωτέρω, δεν είναι δυνατόν να συναχθούν συμπεράσματα 
σχετικά με την ενδεχόμενη επίπτωση των δεδομένων του πίνακα 12 στο 
εμπόριο, ή όποιων δεδομένων σχετίζονται με τους συνολικούς όγκους των 
ενισχύσεων στη γεωργία (για λεπτομερή στοιχεία βλ. παράρτημα Ι, τμήμα 
III). 
Ενισχύσεις στην αλιεία 
35. Στον τομέα της αλιείας, οι εθνικές ενισχύσεις ακολουθούν πιστά τις 
κατευθύνσεις και τα όρια που επιβάλλει η Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑΠ) 
συμβάλλοντας έτσι στην επίτευξη κοινών στόχων. Τα συμπεράσματα που 
μπορούν να συναχθούν από τον ποσοτικό καθορισμό των εθνικών 
ενισχύσεων πρέπει, συνεπώς, να λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο την 
επίπτωση τους στον ανταγωνισμό, αλλά και την επίπτωση τους στην 
επίτευξη του κοινού σκοπού. 
Οι πίνακες 13 και 14 περιλαμβάνουν τις εθνικές ενισχύσεις και την 
κοινοτική παρέμβαση υπέρ του κοινού αλιευτικού στόλου, της εμπορίας και 
του πρώτου σταδίου μεταποίησης των προϊόντων. 
42 
Πίνακας 13 
Ενισχύσεις στην αλιεία ως ποσοστό της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας* του 
τομέα, υπολογιζόμενες βάσει των ποσοτήτων που έχουν εκφορτωθεί και του μέσου 
όρου των τιμών κατά τις περιόδους 1992 -1994, 1994 -1996 
% 
AuaTpfa 
B£AY>O 
Aavfa 
Teppavfa 
EAAaSa 
lorravfa 
(PivAavSfa 
TaAAIa 
IpAavSia 
iTaAla 
Aou^eppoupyo 
KdTW Xojpeq 
riopTOYaAla 
ZouqSfa 
HvwpSvo BaalAeio 
EYP15 1992-1994 
3,0 
4,0 
13,2 
0,2 
6,0 
3,7 
9,3 
8,4 
8,9 
2,4 
4,1 
5,6 1994-1996 
2,0 
2,0 
14,6 
0,1 
3,0 
17,8 
4,1 
8,4 
8,4 
9,5 
2,2 
8,2 
3,2 
4,9 
Τα στοιχεία δεν αφορούν την προστιθέμενη αξία της βιομηχανίας και άλλων παραγωγών στην 
ξηρά. 
Πίνακας 14 
Κοινοτικές παρεμβάσεις στον τομέα της αλιείας στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης 
των αγορών και της διαρθρωτικής πολιτικής 1992-1996. 
σε εκατ. ΕΟΙΙ 
Eyyuf\ozic; 
npoaavaToAiapbs 1992 
32,1 
358,4 1993 
32,4 
401,8 1994 
35,5 
391,1 1995 
36,9 
471,1 1996 
34,1 
382,2 
43 
Ενισχύσεις στις υπηρεσίες 
36. Όπως εξηγήθηκε στις Εννοιολογικές Παρατηρήσεις, σ. 7, οι ενισχύσεις που 
χορηγήθηκαν στους τομείς των αερομεταφορών και των 
χρηματοοικονομικών υπηρεσιών έχουν τονιστεί. 
Ενισχύσεις στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών 
37. Σε αντίθεση με την προαναφερθείσα καθοδική τάση των ενισχύσεων στο 
μεταποιητικό τομέα, οι ενισχύσεις (κυρίως ad-hoc) που χορηγήθηκαν στον 
τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών έφθασαν από ετήσιο μέσο όρο 
340 εκατ. ECU κατά το διάστημα 1992-94 σε 1.270 εκατ. ECU κατά την 
τελευταία εξεταζόμενη περίοδο. Παρότι τα εν λόγω ποσά είναι σχετικά 
χαμηλά σε σύγκριση με τα συνολικά αριθμητικά στοιχεία των ενισχύσεων, 
απαιτείται επαγρύπνηση λόγω της ραγδαίας αύξησης και συγκέντρωσης σε 
μικρό αριθμό επιχειρήσεων του τομέα μιας χώρας. Θα συνεχιστεί η 
αυστηρή εφαρμογή των κατευθυντηρίων γραμμών για τη διάσωση και την 
αναδιάρθρωση και θα παρακολουθείται στενά η συνδρομή σε ενέργειες 
αναδιάρθρωσης. 
Ενισχύσεις στον τομέα των αερομεταφορών 
38. Οι ενισχύσεις (κυρίως ad-hoc) που χορηγήθηκαν στον τομέα των 
αερομεταφορών διπλασιάστηκαν από ετήσιο μέσο όρο 660 εκατ. ECU κατά 
την περίοδο 1992-1994 σε 1370 εκατ. ECU κατά την περίοδο 1994-1996. Η 
αύξηση αυτή αντανακλά ενδεχομένως παροδικό φαινόμενο κατά την 
περίοδο αυτή. Ενώ, κατά το παρελθόν, ο εν λόγω τομέας απολάμβανε 
προστασίας, λόγω της σταδιακής απελευθέρωσης, σήμερα έχει ανοιχθεί σε 
μεγαλύτερες δυνάμεις της αγοράς, πράγμα που έχει οδηγήσει σε σημαντικά 
προγράμματα αναδιάρθρωσης. Οι ενισχύσεις στον τομέα που 
αντιπροσωπεύουν μόλις 1,5% των συνολικών ενισχύσεων ή 3% των 
ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα συνέβαλαν στη διαδικασία 
αναδιάρθρωσης των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων και μετρίασαν τις 
κοινωνικές επιπτώσεις που προκάλεσε η αναδιάρθρωση. Προκειμένου να 
ενισχύσει τον έλεγχο, η Επιτροπή εξέδωσε το 1994 αυστηρές 
κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα. 
44 
Ενισχύσεις στις σιδηροδρομικές μεταφορές 
39. Ο πίνακας 15 περιλαμβάνει τις ενισχύσεις που χορηγούνται στις 
σιδηροδρομικές μεταφορές ως ποσοστό της προστιθέμενης αξίας σ'αυτόν 
τον τομέα. Παρότι το μεγαλύτερο μέρος των ενισχύσεων διατίθεται για την 
αντιστάθμιση των υποχρεώσεων κοινωνικού χαρακτήρα ή τη διευθέτηση 
παλαιότερων οφειλών των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων (κανονισμός του 
Συμβουλίου 1191/69, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό του 
Συμβουλίου 1993/91, και κανονισμός του Συμβουλίου 1192/69), οι 
ενισχύσεις ως ποσοστό της προστιθέμενης αξίας παραμένουν υψηλές. 
Ωστόσο, δεδομένου ότι πρόσφατα στοιχεία για την προστιθέμενη αξία δεν 
ήταν πάντοτε διαθέσιμα, χρησιμοποιήθηκαν εκτιμήσεις και, ως εκ τούτου, 
τα στοιχεία αυτά πρέπει να ερμηνευθούν με επιφυλακτικότητα. 
45 
Πίνακας 15 
Κρατικές ενισχύσεις στις μεταφορές (σιδηροδρομικές μεταφορές) ως ποσοστό της 
ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας των χερσαίων μεταφορών κατά τις περιόδους 
1992 -1994 και 1994 - 1996 
Αυστρία 
Βέλγιο 
Δανία* 
Γερμανία* 
Ελλάδα* 
Ισπανία* 
Φινλανδία 
Γαλλία 
Ιρλανδία* 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο** 
Κάτω Χώρες 
Πορτογαλία* 
Σουηδία 
Ηνωμένο Βασίλειο 
ΕΥΡ 12/15 1992-1994 
συνολικές 
ενισχύσεις 
40,5 
12,7 
40,01 
14,9 
23,1 
25,6 
8,5 
9,8 
,87,3 
17,1 
6,8 
6,8 
25,2 εκ των οποίων 
κανονισμός 
1191/2-69 
18,1 
3,7 
21,4 
0,4 
1,1 
5,2 
4,5 
3,1 
84,8 
8,2 
3,5 
6,7 
10,3 1994-1996 
συνολικές 
ενισχύσεις 
13,0 
37,6 
10,5 
38,3 
15,4 
20,5 
1.4 
25,7 
6,7 
9,1 
34,8 
19,9 
5,6 
30,2 
9,2 
29,4 εκ των οποίων 
κανονισμός 
1191/2-69 
0,0 
14,1 
1,4 
11,3 
0,4 
0,0 
0,0 
0,0 
4,5 
2.8 
34,4 
2,0 
4,4 
0,0 
9,1 
7,2 
Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία δεν ήταν διαθέσιμη για όλα τα έτη. Εκτιμήθηκαν 
ελλιπή δεδομένα. 
Στο συγκεκριμένο κράτος μέλος, σημαντικό μέρος των δαπανών βάσει του κανονισμού 
1192/69 αφορά συνταξιοδοτήσεις. 
46 
ΟΙΙΌ ϋοϋ^ηο 3ονη\3ΐ\[}Ω Ίιΐ3 θΛ3η'ηολΙιοσΊι οι ριο* ηοι υοϋόφΧοιιη ΛΙΙΙ ρΐ3Γΐ 
'ϋλΓολοσΌιι οοηοΧ30ι ΛΙΙΙ οιλ ΐΌΐΛ3θμοΐ5 ηοιι ΛΓ03οηΧοΐΛ3 ΛΓΟΙ 5ΟΟ3Γ1 οχ 
£661- ηοι ϋγμ οι ιϋΧ^ίΙ ΛΓΉοφίίΙΟ^οιιο 0|3ΓΙΟΙ οι ΛϋΛηόρξ) ηοιι Λφ3θ'Χ ΛΓΟΙ ϋώηγρχ 
Λϋι ϋΐλ |Λί3α ΑΟΧ3 09ε 9 3ηοώη οόΐ3Γΐ οχιιοςοίϋΓίΟσ'Χ οι>ωι>ι? ΛηοΛρξ)ι1ογιό3ΐι ΟΙΛΟΓΙΟ^ 
ϋιο ϋληλοοΌη οοηοΧ3όι ΛΙΙΙΟ 5ΐ3οηΧοΐΛ3 3ιι 3ΓΙ ρχιΐ3Χο Μ561- η°ι σρΧιοιο ρχιιίιιΙθίοΌ σι »»» 
θ3ί1οι οολογ Λ3 Λοιο 5ΐ3οηΧοΐΛ3 5ιι ϋΐλ 51,111001111.3 3ϋι ϋθ3θ><? οιοϋΐ3 
Λϋιο Λ03γιι ιοΐΛθΛρξ)Μογιο,3ΐι Λ30, ΛφΧοοΌιι ΛφχίΛΠΛίοχ ϋοϋιοροιοήϋο'Χ ϋι 3Γΐ ρχιΐ3Χο 0Ι3ΧΙ01Ο 
ρκιιϋιΐθΐόο ϋΐ Κ561 οι ριΐϋ 'χνΧ3/ε6/2ε9ε 30ιιοόιιιΐ3 3ϋι ϋοοώοιπ) Λϋι 3(1 ΟΛΠώΓΐη^ 
9661- 33ί1ιι 30 
82ε Ιτ/ 9* 960*8 398 1. 03* Ζ ΟνΟΝλΙ 
9Ζ9 3 Ζ83 9Ζ6 983 οΐ3γ]θθ9 Λμ 
1.88Ί. 9Ζ Ζ198 3 3 οιγοΑοισΌυ 
8*86 01. 008 εΐ 809 31.33 0!ΥΥ0ϋ 
338 1.3 ** 998 91. 983 Ζ99 θ!Λϋΐιθ| 
888 89 09 96039 Ρ£1 9ΡΙ£ „¥0)ΛΟΓΙΟ^ 
8 εΖ6Ή - 689 οιΑγ?8 
Λη£> θΛ3ΓΐηογοΧοοιιο ΠΟΥ9ΛΠΟ οΛ3ΓΐηογοΧοοκο 
Ό 30 ρΛϋ Π01 % 30 ρΛσ 
ο*ο Όΐ3γιοο9 ΟΛ3Γ1(Τ)ΛΗ οχ Όροισ,3ϋ ΙΐΛ3Γΐηολίιοόιι Λϋΐ 3Γΐ Ιΐ03Χθ 30 
Λ3ΓΐηογθΧθΟϋΟ ΟΛΟ Λ(Τ)3θηΧΌΙΛ3 ΛΓΟΙ 0Ο011 ΟΙ ροΌώϋ ΛΟΌΟ (^ΙΟ,ΟΛΟ ΙΟΛΙ3 
ΝϋόθΛρ ιολπλοόοιι ιοχίΌος) ιο ΙΟΛ|3 ηοιι ϋγ3Γΐ ίιιρό>ι οηρ ΌΙΩ ϋορι ϋ>ιΐΛ3λ 
Ι ϋλοολοόοιι θΌηοΧ3σΊ Λϋι οιλ 5ΐ3οηΧοΐΛ3 3Ω 10)1 ϋλοολοόοιι οοηοΧ3θ"ι 
ίΐΐ 3Γΐ 53Λ3Γΐθ30ΛηΌ ίΐΓΐ 5ΐ3Γ>ηΧθΙΛ3 3Ό Ι01ΛΟΓΐ3Λ010>Ι 53]0110 ιο Ό»οόθΛρ 
ι * »>νΐ ιι-ΐηι^ Ι ι νιι • χι Λ <»!/-»**-> ΛΙΙΙΛ ΊηΛΛνηίΑη ^ι ι ··> Α ιτ»/"Ιι«Ιιτ\»#ι/"Ιθ 11 <"* Ι *"»ΙΓ»\1ΙΓ*Λ Ι 11 /""ν */~υ_ 
ΙΛΟ ΟΙ KUU V | 
(% ID>I noa • 
JDII DonoX3di AU 
f)3onXoiA3 Ami 3o 
966Mr6€ 
P6i 
)I3Y>I3 oj3Xndr 
jUAUodiL noil 
966t-fr66l >D 
ACQ30nX0IA3 LDX3 3D) 
i DlA IDlAO^jdOOdll 
Hn Snniri Smnhm A 
>|.ιο»*66Ι.-
51, ηοι ίιγ3ΐ 
Ο>ΙΟΟΘΛΟ 0 
ηορργ* ηοι 
0Ο0Ι1 οίο 2661 ο*οσ"θ/ 
οίο οιγολί: 
ιοιη3γ3ΐ 0 
5ϋοσ)όθό 
31 ορο]ό3.ι 
ΐΧργ3 ΟΛ3 7UUk KUUI- |*KUUk l/UUk 
(003 ±D)I3 30) 
, ^AmADdDii oonoX3di 
AUl 3l1 IDlA03QAnO 
A3Q noil Am3onXoiA3 
mi SnHn Snrvari Smnhm 
νρ ο)ΛθΧϋι1οΐ(| Ι 
)ΐόου Λϋιο ΙΟ 
ι Όιλγ39 οι 
ρΐρϋΛΟ ΛΓ0013 
ι ΛΙΙΙ ριοχ Ι 
3θϋΑϋόοΧ ' no 3i3onXoi 
>i 2:661. noi 
J -AC03OUI 
rl AcpdUiDf 
jAnAodoii 
366k066l A3 53XllDdy| 
91, 3DXDA]U 
idjoxoyox 
OiiOXIlCOIQI 
ID OlDJDYii 
DDnoX3di 
, ogojd3n 
46% του συνόλου των ενισχύσεων για την περίοδο 1992-1994 σε 77% για 
το διάστημα 1994-1996 (τάση που δεν μεταβάλλεται ακόμη και αν 
περιληφθεί στα αριθμητικά στοιχεία για το 1994 η χρηματοδότηση 
κοινωνικών παροχών). Ο μέσος όρος των ενισχύσεων ανά απασχολούμενο 
στον εν λόγω κλάδο, οι οποίες προορίζονται για την τρέχουσα παραγωγή, 
αυξήθηκε από 23.500 ECU κατά την περίοδο 1990-1992 σε 34.000 ECU 
κατά την περίοδο 1992-1994 και σε 41.000 ECU κατά την περίοδο 1994-
1996. Αυτό έρχεται σε αντίθεση όχι μόνο με τους στόχους αναδιάρθρωσης 
και εξορθολογισμού της κοινοτικής βιομηχανίας άνθρακα, αλλά και με την 
εδραίωση της ενιαίας αγοράς. 
Οι μη συνδεόμενες με την τρέχουσα παραγωγή ενισχύσεις χρησιμεύουν, 
στις περισσότερες περιπτώσεις, για την κάλυψη των κοινωνικών δαπανών 
και των αποζημιώσεων για απολύσεις λόγω συρρίκνωσης του κλάδου. Ο 
μέσος αριθμός εργαζομένων στον τομέα μειώθηκε σε 132.000 το 1996 από 
153.000 το 1994, έναντι 215.500 το 1992 και 270.000 το 1990, ενώ 
σημαντικές πρόσφατες μειώσεις στη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο 
αντισταθμίζονται από πρόσφατες αυξήσεις στη Γερμανία. 
Η Γερμανία και η Ισπανία εφαρμόζουν επί σειρά ετών σύστημα τιμών 
αναφοράς για τον άνθρακα, που διατηρεί τις τιμές της εγχώριας αγοράς -
χωρίς να υπολογίζονται οι επιδοτήσεις - σε επίπεδα αισθητά υψηλότερα 
από τις τιμές της παγκόσμιας αγοράς. Αν και ένα τέτοιο μέτρο έχει 
επίπτωση ισοδύναμη με την ενίσχυση, δεν μπορεί να απεικονιστεί με τους 
συνήθεις δείκτες του πίνακα 13. Ως εκ τούτου, τα στοιχεία πρέπει να 
θεωρηθούν ως γενική εικόνα και όχι ως έγκυρος δείκτης της προστασίας 
που παρέχουν οι ενισχύσεις. 
Το νέο κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα του 
άνθρακα, το οποίο προβλέπεται στην απόφαση 3632/93/ΕΚΑΧ ορίζει 
αυστηρότερα τις ενισχύσεις οι οποίες στο εξής καλύπτουν: 
κάθε άμεσο ή έμμεσο μέτρο ή στήριξη που παρέχουν οι δημόσιες αρχές 
υπέρ της παραγωγής, εμπορίας και διάθεσης στην αγορά του εξωτερικού 
και τα οποία, ακόμη και αν δεν βαρύνουν το δημόσιο προϋπολογισμό, 
48 
παρέχουν οικονομικό πλεονέκτημα σε επιχειρήσεις άνθρακα μειώνοντας το 
κόστος που κανονικά θα έπρεπε να βαρύνει τις ίδιες, 
διάθεση των επιβαρύνσεων που έχουν καταστεί υποχρεωτικές λόγω 
κρατικής παρέμβασης, η οποία αποβαίνει άμεσα ή έμμεσα υπέρ του της 
βιομηχανίας άνθρακα, 
στοιχεία ενίσχυσης που περιλαμβάνονται σε χρηματοδοτικά μέτρα των 
κρατών μελών υπέρ επιχειρήσεων άνθρακα, τα οποία δεν μπορούν να 
θεωρηθούν ως διάθεση επιχειρηματικού κεφαλαίου σε μια εταιρεία βάσει 
της συνήθους πρακτικής της οικονομίας της αγοράς. 
Τα κράτη μέλη υποχρεούνται επίσης, προκειμένου να αυξηθεί η διαφάνεια, 
να φτάσουν τις ενισχύσεις στους "εθνικούς, περιφερειακούς ή τοπικούς 
προϋπολογισμούς τους ή να τις διοχετεύουν μέσω αυστηρώς ισοδύναμων 
μηχανισμών" μετά από μία μεταβατική περίοδο που έληξε το Δεκέμβριο του 
1996. Οι επιχειρήσεις άνθρακα υποχρεούνται να περιλαμβάνουν όλες τις 
ενισχύσεις που λαμβάνουν στο λογαριασμό κερδών και ζημιών τους "ως 
ξεχωριστό έσοδο από τον κύκλο εργασιών" από το 1994 και εξής. 
Τέλος, οι λειτουργικές ενισχύσεις ορίζονται ως "η διαφορά μεταξύ του 
κόστους παραγωγής και της τιμής πώλησης που συνομολογείται ελεύθερα 
μεταξύ των συμβαλλομένων μερών βάσει των συνθηκών που επικρατούν 
στη διεθνή αγορά". Η νέα απόφαση προβλέπει ότι "τα ισχύοντα καθεστώτα 
την 31η Δεκεμβρίου 1993, βάσει των οποίων χορηγούνται ενισχύσεις 
σύμφωνα με τις διατάξεις της απόφασης 2064/86/ΕΚΑΧ και τα οποία 
σχετίζονται με συμφωνίες μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών, που 
εξαιρούνται βάσει του άρθρου 85, παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ ή και 
εγκρίνονται βάσει του άρθρου 65 της συνθήκης ΕΚΑΧ, πρέπει να 
τροποποιηθούν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1996" προκειμένου να 
συμμορφωθούν με τις διατάξεις της νέας απόφασης 3632/93/ΕΚΑΧ. Σε 
ορισμένα κράτη μέλη, αυτό θα επιφέρει αύξηση του ύψους των 
ενισχύσεων, καθότι τα συστήματα τιμών αναφοράς για τον άνθρακα 
καταργούνται. 
49 
41. Τόσο στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών όσο και στον τομέα του 
άνθρακα χορηγήθηκαν υψηλές ενισχύσεις. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των 
βιομηχανιών άνθρακα έχει περιοριστεί· ωστόσο, δεν μπορεί να αγνοηθούν 
οι επιπτώσεις των ενισχύσεων αυτών στις ευρύτερες αγορές των 
μεταφορών και της παραγωγής ενέργειας. Στο βαθμό που οι αγορές αυτές 
θα ενοποιούνται με την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, ο ανταγωνισμός 
θα καθίσταται ολοένα και πιο σημαντικός. Η δηλωμένη βούληση της 
Κοινότητας για άνοιγμα των αγορών στους τομείς των μεταφορών και της 
παραγωγής ενέργειας καθιστά ολοένα σημαντικότερη την αυστηρή πολιτική 
ελέγχου των ενισχύσεων που εφαρμόζει η Επιτροπή στους εν λόγω τομείς. 
Στο μέλλον, η έκθεση θα πρέπει να περιλαμβάνει δεδομένα σχετικά με 
άλλες μορφές μεταφορών εκτός των σιδηροδρομικών, καθώς και σχετικά 
με άλλες μορφές ενέργειας πλην του άνθρακα, ώστε να παρέχει τη βάση 
για να αξιολογηθούν πλήρως οι επιπτώσεις των ενισχύσεων στους τομείς 
αυτούς. Στον τομέα των μεταφορών, όμως, η εκτίμηση των στρεβλώσεων 
του ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων μεταφορικών μέσων καθίσταται 
δυσχερέστερη λόγω των προβλημάτων που ανακύπτουν κατά τον 
καταμερισμό του κόστους υποδομής, των περιβαλλοντικών δαπανών και 
των δαπανών αστυνόμευσης. 
Συνολικός όγκος των ενισχύσεων στην Κοινότητα 
42. Ο όγκος των κρατικών ενισχύσεων στην Κοινότητα, που διατέθηκαν στους 
καλυπτόμενους από την παρούσα έκθεση τομείς, λαμβάνοντας δεόντως 
υπόψη τα στοιχεία που δυστυχώς εξακολουθούν να είναι ελλιπή για τους 
λόγους που προαναφέρθηκαν, κατά την περίοδο 1994-96, ανέρχεται κατά 
μέσο όρο σε 84 δισ. ECU περίπου, όπως φαίνεται στον πίνακα 17. Λόγω 
της έλλειψης στοιχείων σχετικά με τις δαπάνες των περισσότερων κρατών 
μελών στον τομέα της γεωργίας, τα στοιχεία για τις ενισχύσεις στον εν λόγω 
τομέα αφαιρέθηκαν από το γενικό σύνολο. Κατά συνέπεια, τα συνολικά 
ποσά των ενισχύσεων έχουν υποεκτιμηθεί και τα στοιχεία που παρέχονται 
στην παρούσα έκθεση δεν είναι συγκρίσιμα με εκείνα των προηγούμενων 
εκθέσεων. 
50 
Πίνακας 17 
Συνολικές εθνικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη κατά τις περιόδους 1992 -1994 και 
1994-199614 
σε εκατ. ΕΟΙΙ 
IUVOAIKSS E8VIK$S evioxuaeis EK TOJV 
OTTOIOJV: 
- METOTTOinTiK6<; io\itaq 
- TEOJpYla 
- AAieia 
-YTrnpEoiE^ 
-Av9paKaq 1992-1994 
87.962 
41.439 
Μ.Δ. 
356 
32.375 
13.792 1994-1996 
83.655 
38.318 
Μ.Δ. 
301 
36.555 
8.481 
Στον πίνακα 18 παρουσιάζεται το σύνολο των δαπανών των κρατών μελών 
για ενισχύσεις ως ποσοστό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, ανά 
απασχολούμενο και σε σχέση με τις συνολικές κρατικές δαπάνες. Ελλείψει 
στοιχείων για τις ενισχύσεις στη γεωργία, τα ποσοστά έχουν υποεκτιμηθεί 
και δεν είναι συγκρίσιμα με εκείνα που παρουσιάστηκαν σε προηγούμενες 
εκθέσεις. 
14 Τα σύνολα δεν περιλαμβάνουν στοιχεία σχετικά με τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο γεωργικό 
τομέα. 
51 
Πίνακας 18 
Συνολικές κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη κατά τις περιόδους 1992-1994 και 
1994-1996 ως ποσοστό του ΑΕΠ, ανά απασχολούμενο και σε σχέση με τις κρατικές 
δαπάνες. 
Αυστρία 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Φινλανδία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Πορτογαλία 
Σουηδία 
Ην. Βασίλειο 
ΕΥΡ15 Ως ποσοστό του 
ΑΕΠ* 
1992-1994 
1,5 
0,9 
2,3 
1,3 
1,1 
1,2 
1,0 
2,2 
2,1 
0,6 
0,8 
0,3 
1,5 1994-1996 
0,6 
1,3 
0,9 
1,9 
1,1 
1,2 
0,4 
1,1 
0,8 
2,0 
1,0 
0,7 
0,9 
0,7 
0,5 
1,4 Σε ECU ανά 
εργαζόμενο 
1992-1994 
829 
467 
1.132 
260 
362 
641 
335 
781 
1.269 
343 
150 
121 
631 1994-1996 
325 
735 
481 
978 
253 
392 
214 
574 
312 
754 
623 
379 
162 
346 
170 
573 Σε ποσοστό των συνολικών 
κρατικών δαπανών 
1992-1994 
2,8 
1,5 
4,5 
2,4 
2,4 
2,3 
2,3 
4,0 
4,6 
1,1 
2,0 
0,8 
2,9 1994-1996 
1,1 
2,4 
1,4 
3,7 
2,4 
2,5 
0,7 
1,9 
2,1 
3,8 
2,2 
1,2 
2,1 
1,1 
1,1 
2,6 
Οι μέσοι όροι για την περίοδο 1992-1994, εκφράζονται σε τιμές 1995. 
* Δεδομένου ότι τα στοιχεία για τις ενισχύσεις στη γεωργία έχουν παραλειφθεί από τα 
γενικά σύνολα των ενισχύσεων, τα στοιχεία του ΑΕΠ προσαρμόστηκαν αντίστοιχα αφού 
αφαιρέθηκε από αυτά η προστιθέμενη αξία για το γεωργικό τομέα. 
52 
Δημοσιονομικές επιπτώσεις των ενισχύσεων 
43. Στο Βέλγιο, η χρηματοδότηση των κρατικών ενισχύσεων ισοδυναμεί με το 
33% του υψηλού δημοσιονομικού ελλείμματος και ανέρχεται στο 4% του 
ΑΕΠ κατά το διάστημα 1994-96. Στη Γερμανία, όπου το δημοσιονομικό 
έλλειμμα κατά την περίοδο 1994-96 ανερχόταν σε 3% του ΑΕΠ, η 
χρηματοδότηση των κρατικών ενισχύσεων ισοδυναμεί με το 59% του 
ελλείμματος της ίδιας περιόδου. Τέλος, στην Ιταλία, όπου το ετήσιο 
δημοσιονομικό έλλειμμα κυμαινόταν στο 7,9% του ΑΕΠ κατά την περίοδο 
1994-96, η χρηματοδότηση των συνολικών ενισχύσεων ανήλθε στο 26% 
του ελλείμματος. Σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο, σημειώθηκε 
οριακή μόνο μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στην Ιταλία, ενώ το 
ποσοστό του ελλείμματος που απαιτείται για τη χρηματοδότηση των 
ενισχύσεων σημείωσε αύξηση. Για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, 
παρατηρείται υποεκτίμηση των συνολικών στοιχείων των ενισχύσεων για 
όλα τα κράτη μέλη, πράγμα που οδηγεί σε υποεκτίμηση της αναλογίας της 
χρηματοδότησης των ενισχύσεων έναντι του δημοσιονομικού ελλείμματος. 
44. Ο πίνακας 19 εμφανίζει κατανομή των συνολικών εθνικών ενισχύσεων στον 
κυριότερο τομέα της οικονομίας. Ελλείψει δεδομένων για τη γεωργία, οι 
ενδείξεις μπορούν να ληφθούν υπόψη μόνο κατά προσέγγιση. 
53 
Πίνακας 19 
Συνολικές κρατικές ενισχύσεις στα κράτη μέλη κατά τις περιόδους 1992 -1994 και 
1994 -1996 Κατανεμημένες κατά βασικούς τομείς 
% 
AuaTpla 
B£AYIO 
Aavfa 
TEppavIa 
EAAdSa 
lorravfa 
(DivAavSia 
TaAAfa 
IpAavSfa 
iTaAia 
Aou^EMpoupYO 
KdTLJ XUJpES 
riopTOYaAfa 
Zounoia 
Hv. BaalAEio 
EYP15 IUVOAIKEC; KpaTiKEc; eviaxuaEiq crra Kpcm"| ueAq 
Μεταποίηση 
1992-
1994 
0 
30 
46 
50 
74 
28 
0 
35 
50 
58 
21 
38 
69 
0 
47 
47 1994-
1996 
41 
42 
56 
49 
68 
42 
88 
29 
55 
58 
35 
32 
52 
23 
35 
46 Αλιεία 
1992-
1994 
0 
0 
1 
0 
0 
2 
0 
0 
3 
1 
0 
2 
1 
0 
1 
0 1994-
1996 
0 
0 
1 
0 
0 
1 
1 
0 
3 
1 
0 
2 
1 
1 
1 
0 YTTnpeaiEc; 
1992-
1994 
0 
52 
52 
27 
26 
44 
0 
48 
47 
41 
79 
60 
29 
0 
43 
37 1994-
1996 
59 
58 
44 
34 
32 
37 
11 
65 
42 
41 
65 
66 
47 
77 
42 
44 AvOpaKac; 
1992-
1994 
0 
18 
0 
23 
0 
26 
0 
17 
0 
0 
0 
0 
1 
0 
10 
16 1994-
1996 
0 
0 
0 
17 
0 
20 
0 
6 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
23 
10 IYNOAO 
1992-
1994 
0 
100 
100 
100 
100 
100 
0 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
0 
100 
100 1994-
1996 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
54 
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 
45. Με τη δημοσίευση της έκτης έκθεσης για τις κρατικές ενισχύσεις στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη επανεπιβεβαιώνουν την 
προσήλωση τους στο υψηλό επίπεδο διαφάνειας όσον αφορά τη στήριξη της 
οικονομίας εκ μέρους του δημοσίου. Το παρόν έγγραφο περιλαμβάνει 
λεπτομερή εξέταση του όγκου των εθνικών ενισχύσεων, οι οποίες κατανέμονται 
ανάλογα με τις διάφορες μορφές τους και τους στόχους που επιδιώκουν τα 
κράτη μέλη. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν και εξετάστηκαν παρέχουν ένα 
αξιόπιστο στατιστικό πλαίσιο αναφοράς που αξιοποιεί η Επιτροπή στη σταθερή 
της προσπάθεια για βελτίωση της πολιτικής της στον τομέα των κρατικών 
ενισχύσεων. Επιπλέον, η έκθεση εξυπηρετεί την Κοινότητα στο ευρύτερο διεθνές 
πλαίσιο αντανακλώντας, κατά συνεκτικό και διαφανή τρόπο, τη σταθερή 
βούληση της για εξάλειψη των ενισχύσεων που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό 
και είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, αφενός, και για το συνεχή 
έλεγχο του συνολικού ύψους των ενισχύσεων, αφετέρου. Κατ' αυτόν τον τρόπο, 
η έκθεση υπογραμμίζει την προσήλωση της Κοινότητας στην ελεύθερη 
παγκόσμια αγορά. 
46. Όσον αφορά τις ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα, τα στοιχεία οδηγούν στο 
συμπέρασμα ότι οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, 
έχουν επιστρέψει στη μετριοπαθή καθοδική τάση των γενικών επιπέδων των 
ενισχύσεων που ίσχυαν κατά το παρελθόν. Οι διαπιστώσεις της προηγούμενης 
έκθεσης που φανέρωναν ανακοπή αυτής της καθοδικής τάσης φαίνεται ότι 
αποτελούσαν εξαίρεση της παραδοσιακής τάσης. Οι ενισχύσεις που 
χορηγήθηκαν στο μεταποιητικό τομέα στα 15 κράτη μέλη κατά την περίοδο 
1994-96 ανέρχονται κατά ετήσιο μέσο όρο σε 38,3 δισ. ECU περίπου. Όσον 
αφορά την Ευρώπη των 12, το αντίστοιχο ποσό είναι 37,5 δισ. ECU σε σύγκριση 
με 41,4 δισ. ECU για το διάστημα 1992-1994. 
55 
Μεγάλες παραμένουν οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τη 
χορήγηση των ενισχύσεων. Σχετικά με τις ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα, σε 
ποσοστό της προστιθέμενης αξίας, το υψηλότερο επίπεδο ενισχύσεων που έχει 
σημειωθεί υπερβαίνει κατά εννέα φορές το χαμηλότερο. Να σημειωθεί επίσης ότι 
η αύξηση του συνολικού όγκου των ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα και τους 
τομείς των αερομεταφορών και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών για την 
Ευρώπη των 12 οφείλεται στην πραγματικότητα στις μειώσεις των επιπέδων 
ενίσχυσης που παρατηρούνται στη Γερμανία - όπου υπάρχει αξιοσημείωτη 
μείωση - τη Γαλλία, την Ελλάδα, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες 
και την Πορτογαλία που αντισταθμίζονται σε κάποιο βαθμό από αυξήσεις των 
ενισχύσεων στο Βέλγιο, τη Δανία, την Ισπανία, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο 
Βασίλειο. 
Ωστόσο, κατά την εξέταση των γενικών διαφορών που παρατηρούνται στην 
Κοινότητα από την άποψη της συνοχής, η παρατηρούμενη τάση φαίνεται 
σήμερα ελαφρώς πιο ενθαρρυντική από εκείνη που επισημάνθηκε στην 
προηγούμενη έκθεση, σύμφωνα με την οποία η άμεση σύγκριση μεταξύ των 
τεσσάρων μεγάλων κρατών μελών και των τεσσάρων χωρών συνοχής - Ελλάδα, 
Ισπανία, Ιρλανδία και Πορτογαλία - αποκάλυψε ότι η σχετική σημασία της 
βιομηχανικής στήριξης σημείωνε άνοδο στα μεγαλύτερα κράτη μέλη εις βάρος 
των χωρών συνοχής. Ο όγκος των ενισχύσεων στις τέσσερις χώρες συνοχής 
σημειώνει αύξηση από 6,5% σε 8,8% των συνολικών ενισχύσεων στο 
μεταποιητικό τομέα στην Ευρώπη των 12, και το μερίδιο των τεσσάρων μεγάλων 
οικονομιών στις ενισχύσεις αυτές, ενώ κατά το διάστημα 1992-1994 κυμαινόταν 
στο 88% περίπου, μειώθηκε στο 84% περίπου κατά την περίοδο 1994-1996 
(στη Γερμανία αναλογεί το 44% των συνολικών ενισχύσεων στην Ευρώπη των 
12, στην Ιταλία το 26%, στη Γαλλία το 10% και στο Ηνωμένο Βασίλειο το 4%). 
Ωστόσο, η φαινομενικά ελαφρώς πιο θετική τάση του αυξημένου μεριδίου των 
χωρών συνοχής οφείλεται στην πραγματικότητα, σε μεγάλο βαθμό σε μία ad hoc 
ενίσχυση προς την Ισπανία καθώς και στο γεγονός ότι τα επίπεδα ενισχύσεων 
σε ένα μεγάλο κράτος μέλος έχουν μειωθεί σημαντικά. 
56 
Η διάθεση κονδυλίων από τον προϋπολογισμό είναι η προτιμώμενη μορφή 
χορήγησης κρατικών ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα σε όλα τα κράτη μέλη. 
Αυτό είναι θετικό ως προς το ότι η χρηματοδότηση μέσω του προϋπολογισμού 
έχει μεγαλύτερη διαφάνεια από την εναλλακτική λύση της χρηματοδότησης μέσω 
του φορολογικού συστήματος. 
Όσον αφορά τους επιδιωκόμενους στόχους, στην Ευρώπη των 12 παρατηρείται 
συνεχιζόμενη τάση προς τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης. Αυτό 
προξενεί κάποια ανησυχία, καθότι οι ενισχύσεις σε μεμονωμένες εταιρείες ή σε 
ολόκληρους βιομηχανικούς κλάδους συγκαταλέγονται μεταξύ αυτών που 
προκαλούν τις μεγαλύτερες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. 
47. Όπως συνέβαινε ήδη και στην προηγούμενη έκθεση, η πιο χαρακτηριστική τάση 
είναι η διατήρηση του υψηλού όγκου των ενισχύσεων που χορηγούνται σε ad 
hoc βάση σε μεμονωμένες επιχειρήσεις, χωρίς να εντάσσονται σε καθεστώτα 
που προωθούν οριζόντιους, τομεακούς ή περιφερειακούς στόχους. Αν 
υπολογιστούν μαζί οι τομείς της μεταποίησης, των χρηματοοικονομικών 
υπηρεσιών και των αερομεταφορών, σε έναν περιορισμένο αριθμό 
μεμονωμένων ενισχύσεων σημαντικού ύψους αντιστοιχεί δυσανάλογο ποσοστό 
του συνόλου των χορηγούμενων ενισχύσεων. Οι ad hoc ενισχύσεις που 
χορηγούνται κυρίως για τη διάσωση και αναδιάρθρωση επιχειρήσεων 
σημείωσαν αύξηση του όγκου τους από 6% των συνολικών ενισχύσεων στους 
τομείς αυτούς το 1992 σε 16% το 1996. Αν προστεθούν οι ενισχύσεις που 
χορηγήθηκαν στα νέα γερμανικά κρατίδια μέσω της Treuhand - οι ενισχύσεις 
αυτού του είδους μπορεί να θεωρηθούν παρόμοιες με τις ad hoc ενισχύσεις - το 
μερίδιο των συνολικών ενισχύσεων αυξήθηκε από 19% σε 29%. 
48. Όσον αφορά τις συνολικές εθνικές ενισχύσεις στην οικονομία, τα στοιχεία, στο 
βαθμό που είναι διαθέσιμα στην Επιτροπή, επιβεβαιώνουν το συμπέρασμα των 
προηγούμενων εκθέσεων ότι ο όγκος των ενισχύσεων στην Κοινότητα 
παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι στο πλαίσιο 
του άρθρου 92, παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, που αποτελεί τη βάση της 
57 
πολιτικής της Επιτροπής στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, προβλέπεται η 
γενική απαγόρευση των ενισχύσεων και ότι οι κρατικές ενισχύσεις εγκρίνονται 
μόνο όταν εφαρμόζεται μία από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 
92. Ασφαλώς, η Επιτροπή εγκρίνει ενισχύσεις για πολλούς σκοπούς, όταν κρίνει 
ότι εξυπηρετούν το κοινό συμφέρον. Παραδείγματα παρόμοιων ενισχύσεων 
έναντι των οποίων η Επιτροπή τηρεί σαφώς ευνοϊκή στάση είναι οι ενισχύσεις 
υπέρ της Ε&Α, των MME, της κατάρτισης, της προστασίας του περιβάλλοντος 
και οι περιφερειακές ενισχύσεις. Ωστόσο, είναι αναντίρρητο ότι η σωρεία 
παρεμβάσεων κρατικής ενίσχυσης μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την 
αποτελεσματική λειτουργία της ενιαίας αγοράς. 
58 
00Ι3Ο ϋΐ 3ΓΙ Ι3γ310ϋΟ ΠΟϋ ΟΠΆροΊΐ '5θ!ΓΐθΛΟ>ΙΙΟ 5^10110)003 5ϋΐ 501Λ3 Λοοόαυ. ΛΟΟΙ 
ΙΙΓΙΟΛΟΙΟ» ϋ»ιιθΓΐο3γ3ΐοϋθ Λϋι οιλ ϋθ3Γΐ οι 5φ£)ιό»ο Ληογ3ΐοιιο ϋοοοσθόριο,ΟΛΟ 
ϋΧΙΛΟΧϋπΌΐξ] 0|3Χθ1 ίΐ Ι0>1 0Ι0011Γΐ3 ΟΟ3Θ03Υ3 01 '5θΓΐθΙΛ(Όλθ1ΛΟ 5θ03θη3γ3 Ο 500110 
5ϋι 5ϋλοι1όοώ3 ϋ>ιλρΛθ ίιο3Γΐρ ΐ3Χόριιη ηοιι 5ΐ3θοριιιιό3ΐι 5ιιο ϋοοοόθόριο,ΟΛΟ 
Ιΐ>ΙΙΛθΧϋΐ1θΙ£) ϋΐ Ι3^0011ΐΐ3θΌΐ1 ΟΙΟίγΟΓΐ 10)1 Ι30310ΠΘΟΧ '0Ι0011Γΐ3 Ο03Θ03Υ3 
01 10* ΟΓίΟΙΛΟΟλοΙΛΟ ΟΟ3Θ03Υ3 Λ01 Ι3ΛφΥ£)3θΊθ 110 Π01 5θ1>Ι3 'Λ003θηΧθΙΛ3 
Λφ>ιιγοξ)ό3ΐιη ϋοϋλϋόοΧ Η Ι^ηο ϋ>ιιιιιοοόιι Λϋι ΟΛΠΟΛΙ* 3Ω Ληοΐ3θ Λ003οηΧΌΐΛ3 
Λφχιιοό* 093ΐΐ!ΐΐ3 ργϋώη θΛ3Γΐηοόϋιοοοιι οχ ρσολο 0]0ΐΛ3 ϋ ΐ303ώσοόιι ηοιι 
53ΐϋιοιθΛη9 5ιι 53γο ΐ3ΐη3γγοΐ3Γΐ>ΐ3 ϋΛ Ι3ΐΐ30ιι ϋιΐφόη3 ϋ Όιϋ^ιιοΐΛοολοΐΛΟ Λϋι 
Οόοώσ ΛΟΟΟ Λ(Τ)0ΙΟ13 5ϋΐ Λφ)Η0011Γΐ3 ΛίΌ0310ΙΟη)Ι ΛΟΟΙ 0030010 1013113 ϋιΐφση3 ϋ 
110 ΛΓ03Ο3θ*3 Λφ>ΗΐϋΧηΌϋΛΟ ΛΟΟΙ ΙΟ* 5ϋθϋ|01101ΐ1σθ>ΐλθ11 5ϋΛ3ΓΐθΛθ5ηθ 5ϋΐ ΙΙΛΟΛ^, 
·5ΐ3θηΧθΙΛ3 53*1100)1 ιο Χγ 
5σ)ΐιφ Λ003θφγ£)3σΊο ΛΟΟΙ 5ϋοσ>|3Γΐ ιο* ηοΓίοΐΛοολοΐΛϋ ηοι 5ϋοϋθΦθόιι ϋ)ΐλρΛ0 Λϋι 
3θΐΛ9ΐ ϋ!ΡΐΒ0 ηοι οιγηο^Ηη^ ο>ι.ιρικηόη^ οχ -5ϋοοοΛ3. 5ϋ)ΐ.ιριιοοόη3 5ϋι 5ηοΧοΐΌ 
5ηο»ιγθΛηο 5ηοι ΟΙΙΌ ιοιοιοπρ 5φώοο ηοιι οΓίλρόιι Ό3Γ1ΟΙ οολφγ Λ3 ΛΟΙΟ 
093111113 ογϋώη ηγοιι 3Ω Ι3Λ3ΓΙΟΟΟΙΙ ϋοοζ)Γΐ30οιι ψχιιοό* ϋ ΌΛ3ΓΐηογοΧοοιιο ΟΛΟ 
Π03 0021 ΛΟΟΙ ΡΟΛΌ ϋ Ο3ΓΙΟΙ οχιιϋιοιιοΐ3Γΐ ΟΊΟ 5οβο 5ϋΛ3ΐΐ3θΐιοοόιι 5ϋι %ζ οίο 
ΛΠΟΧΙΟΙΟΙΙΛΟ ηοιι ηοιΐ!θ3ϋ ΓΙ03 οιο, %ε'8ε °&9 0Ω^ οιοϋΐ3 3ΓΙ ΙΙΟ οιϋόόμΛΟΛο 
ΙΟΛΙ3 Όϋοιου ϋ>ιιΐ3θ ιοΐ3Λ]ό>ι '9661-*661 οοο]03ΐι Λϋι οίο» Ό3Γ1ΟΙ ΟΧΙΙΙΙΙΟΙΙΟΙ3Γ1 
ΟΙΟ Λ003ΟΓΐΧθΙΛ3 ΛΟΟΙ ϋΟΟΟρίΙ ϋ 'ϋΟΟΙ ΙίΧΙΟ,ΟΘΟ» ϋΓΐΌ3θ001100>Ι0Γΐ ϋιο ϋώοόιοιιο ϋ 
ϋΐηΟ Ι3ΘΓ0ΙΟί(3£)ΐ113 ΟΛ ΟΙΟΛΠ^ 1310010)1 00 Λθγγ3Γΐ ΟΙΟ ΟΛΟΓΐ ΙΙφΟΌυ Λ0ΘΥ30011 01 
ριθ)ΐ 3>ιϋθϋσ,ϋιοόοιι ηοιι ϋορι ζιχιςοοοχ Λϋιο ϋώοόιοιιπ ΛηοΛφγϋςοιιη ϋθ30)ΐ3 
ϋι>ΐ3 ϋ ιοΐ35ροξ) οιοιιο οίο ΟΛ3ΓΙ0939 οχ Λ003οηΧοΐΛ3 ΛΟΟΙ ο>ιλο 9^'ΥθΛηο 01 
ρόοώο ΛΟΟΟ ϋορι 110*39010 οιη* 3θϋιρό)ΐιιΐ3 319110 >661--2661' οιΐϋιοριο. οι ρΐ0)ΐ 
ϋιΐ9>ΐ3ΐ9 ϋιηο ϋορι μ Ο?Γ1ΟΙ θ)ΐιιϋιοιιοΐ3Γΐ οίο Α003οηΧοΐΛ3 ΛΟΟΙ 5ηοώη ηοχιγοΛηο 
ηοι ϋορι ϋ^ιςοθο* 5ϋΧ3Ληο ιο* 01390ός) Ο]Γ! 3)ΐϋΛρ<Ι)οΐ9 5ηοι 5ΐ3θϋόΐ3Χιιΐ3 
του τη βάση της αυξημένης ανταγωνιστικότητας και, ως εκ τούτου, της 
δημιουργίας θέσεων απασχόλησης. 
Στους ανωτέρω λόγους που παρεμποδίζουν τη δημιουργία αποτελεσματικής 
ευρωπαϊκής οικονομίας προστίθεται και το γεγονός ότι οι υψηλές δημόσιες 
δαπάνες για τις κρατικές ενισχύσεις χρηματοδοτούνται μέσω των φόρων. Είναι 
ευρέως παραδεκτό ότι υφίσταται ο κίνδυνος το υψηλό επίπεδο φορολόγησης 
στην Κοινότητα να καταπνίξει την ιδιωτική πρωτοβουλία και, ως εκ τούτου, τη 
δημιουργία νέων επιχειρήσεων που χρειάζονται για να προσφέρουν νέες θέσεις 
απασχόλησης για τους αδρανείς πόρους της Ευρώπης. Επιπλέον, οι 
περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν σημαντικά 
δημοσιονομικά ελλείμματα, τα οποία οφείλονται εν μέρει στη χρηματοδότηση 
των υψηλών δαπανών και των κρατικών ενισχύσεων για το λόγο αυτόν, έχουν 
την ανάγκη να προσφεύγουν σε σταθερή βάση στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές 
για δανεισμό, παραγκωνίζοντας έτσι ενδεχομένως πιο παραγωγικές ιδιωτικές 
επενδύσεις. 
Η παρατηρούμενη μείωση των υψηλών επιπέδων των ενισχύσεων στο 
μεταποιητικό τομέα κατά την εξεταζόμενη περίοδο, δείχνει ότι ο έλεγχος στον 
τομέα αυτόν έχει γίνει πιο αποτελεσματικός. Το συνεχιζόμενο υψηλό επίπεδο 
φανερώνει, ωστόσο, ότι πρέπει να εξακολουθήσει να ασκείται πίεση. Αυτό 
καθίσταται περισσότερο αναγκαίο για το λόγο ότι με την επερχόμενη οικονομική 
και νομισματική ένωση θα αυξάνεται η ευαισθησία των επιχειρήσεων σε σχέση 
με τις ενισχύσεις που ευνοούν τους ανταγωνιστές τους. Με την υιοθέτηση του 
ενιαίου νομίσματος, τα κράτη μέλη δεν μπορούν πλέον να προσφεύγουν στις 
συναλλαγματικές ισοτιμίες ως μηχανισμό απόσβεσης των συγκρούσεων· στο νέο 
αυτό περιβάλλον, αναμένεται ότι οι επιχειρήσεις θα στρέφονται όλο και 
περισσότερο στις κυβερνήσεις τους για να εξασφαλίσουν αυτή την απορρόφηση 
των συγκρούσεων μέσω του φορολογικού συστήματος και των άμεσων 
επιδοτήσεων. Το γεγονός αυτό αποτελεί σοβαρή απειλή για την επίτευξη της 
ενιαίας αγοράς. Ως εκ τούτου, εξακολουθεί να απαιτείται αυστηρότερος έλεγχος 
από την Επιτροπή και αυτοπειθαρχία από τα κράτη μέλη. 
60 
50. Η προαναφερθείσα κατάσταση και το μεταβαλλόμενο γενικό πλαίσιο δύνανται 
μόνο να αυξήσουν την ανάληψη δράσης εκ μέρους της Επιτροπής για έλεγχο 
των κρατικών ενισχύσεων. Αυτό ισχύει κυρίως με την έγκριση των νέων 
κατευθυντήριων γραμμών για τις περιφερειακές ενισχύσεις το Δεκέμβριο του 
1997, οι οποίες ανταποκρίνονται στην ανάγκη αυστηρότερου ελέγχου των 
κρατικών ενισχύσεων στην Ένωση και συμβάλλουν στη συνοχή και την 
ισορροπημένη περιφερειακή ανάπτυξη ως μείζονα κοινοτικό στόχο. Οι νέες 
κατευθυντήριες γραμμές έχουν ως στόχο να περιορίσουν τις περιοχές που είναι 
επιλέξιμες για περιφερειακές ενισχύσεις και ταυτόχρονα να μειώσουν τις 
επιτρεπόμενες μέγιστες εντάσεις των ενισχύσεων. Έτσι, αναμένεται ότι με τη 
συγκέντρωση παρόμοιων ενισχύσεων στις περιοχές αυτές όπου το ενισχυτικό 
τους αποτέλεσμα είναι το υψηλότερο, και με την ταυτόχρονη μείωση των 
στρεβλώσεων του ανταγωνισμού θα περιοριστεί ακόμη περισσότερο ο 
συνολικός όγκος των περιφερειακών ενισχύσεων. 
Επιπλέον, η τάση των κρατών μελών, τα οποία αντιμετωπίζουν 
δημοσιονομικούς περιορισμούς, να συγκεντρώνουν τους διαθέσιμους πόρους 
για τα προγράμματα περιφερειακών ενισχύσεων σε λίγες μεγάλες επενδύσεις 
ώθησε την Επιτροπή να καθιερώσει τη δυνατότητα καλύτερου ελέγχου των 
περιπτώσεων αυτών, οι οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν τις σημαντικότερες 
στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Τα κριτήρια που θα εφαρμόζονται για την 
εξέταση των περιπτώσεων αυτών θα περιλαμβάνονται στο επονομαζόμενο 
"πολυτομεακό" πλαίσιο, που θα αρχίσει να ισχύει από το Σεπτέμβριο του 1998. 
51. Λόγω της απελευθέρωσης της ενιαίας αγοράς, των τεχνολογικών μεταβολών και 
της παγκοσμιοποίησης, πολλοί τομείς αντιμετωπίζουν αυξημένο ανταγωνισμό 
τόσο εντός όσο και εκτός της Κοινότητας. Οι τομείς αυτοί πρέπει να 
προσαρμοστούν ταχέως στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς. Οι 
περισσότερες επιχειρήσεις το επιτυγχάνουν χωρίς κρατική παρέμβαση. 
Ορισμένες επιχειρήσεις που είναι ανίκανες να προσαρμοστούν θα εξαφανιστούν. 
Η χορήγηση κρατικής στήριξης προκειμένου να διατηρηθεί ενεργή μία 
προβληματική επιχείρηση, ακόμη και αν αποκαθιστά τη βιωσιμότητα της, 
61 
δύναται να επιφέρει σοβαρό κόστος από άποψη ανεκμετάλλευτων ευκαιριών να 
χρησιμοποιηθούν οι πόροι με τρόπους που συμβάλλουν περισσότερο στην 
ανταγωνιστικότητα και συνακόλουθα στην οικονομική ανάπτυξη και τη 
δημιουργία σταθερής απασχόλησης. Η διαδικασία αναδιάρθρωσης μέσω 
κρατικών ενισχύσεων, που αποτελεί συχνά τον προάγγελο της ιδιωτικοποίησης, 
ακολουθεί διαφορετικούς χρονικούς κύκλους που εξαρτώνται από τον εκάστοτε 
τομέα και κράτος μέλος. Μολονότι δεδομένα σχετικά με τις ad hoc ενισχύσεις, 
που περιλαμβάνουν όλες τις σημαντικές περιπτώσεις αναδιάρθρωσης, και 
παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση υποδηλώνουν ότι οι ενισχύσεις 
αναδιάρθρωσης στο μεταποιητικό τομέα έχουν πλέον υπερβεί το απόγειο τους, 
θα πρέπει ωστόσο να υπάρξει στενή παρακολούθηση της μελλοντικής τάσης 
στον εν λόγω τομέα και στους λοιπούς τομείς. Ακόμη και αν μέρος αυτού του 
είδους ενίσχυσης συντελεί στην άμβλυνση των κοινωνικών επιπτώσεων της 
εσπευσμένης διαδικασίας προσαρμογής σε ορισμένους τομείς, είναι εξίσου 
απαραίτητος ο αυστηρός περιορισμός παρόμοιων ενισχύσεων στα επίπεδα που 
είναι αναγκαία για την αναδιάρθρωση και η διασφάλιση της μακροπρόθεσμης 
βιωσιμότητας των δικαιούχων επιχειρήσεων κατά τρόπο που να μην καθιστά 
αναγκαία τη χορήγηση περαιτέρω ενισχύσεων. Μόνο τότε η χρησιμοποίηση 
αυτών των ενισχύσεων θα θεωρηθεί πραγματικά ασφαλής. Αν δεν εκπληρωθούν 
οι προϋποθέσεις αυτές, οι ενισχύσεις που χορηγούνται για τη διάσωση και την 
αναδιάρθρωση επιχειρήσεων κινδυνεύουν να καθυστερήσουν, ακόμη και να 
παρεμποδίσουν τη βιομηχανική αναδιάρθρωση και έτσι να αφανίσουν 
μακροπρόθεσμα χώρους εργασίας. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι 
αναγκαίο να περιορίσει αυστηρότερα τις ενισχύσεις που χορηγούνται για τη 
διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων και, για το σκοπό 
αυτόν, βρίσκεται στη φάση οριστικοποίησης της πρότασης της για νέες, 
αυστηρότερες κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις ενισχύσεις διάσωσης και 
αναδιάρθρωσης. 
52. Σε σχέση με την Οικονομική και Νομισματική Ένωση, ένα από τα βασικά 
στοιχεία που στηρίζουν την επιτυχή της εφαρμογή είναι τα υγιή δημόσια 
62 
οικονομικά των κρατών μελών που συμμετέχουν σε αυτήν. Η δημοσιονομική 
πειθαρχία συνεπάγεται ότι τα κράτη μέλη πρέπει σταθερά να επανεξετάζουν 
κάθε τομέα των κρατικών δαπανών, συμπεριλαμβανομένων των κρατικών 
ενισχύσεων. Για το λόγο αυτόν, επιβάλλεται να εκτιμήσουν τα κράτη μέλη, με 
δική τους πρωτοβουλία, τα υφιστάμενα προγράμματα ενισχύσεων καθώς και τις 
νέες προτάσεις προκειμένου να επαληθεύσουν ότι πρώτον, απαιτείται κρατική 
παρέμβαση· δεύτερον, ότι η κρατική ενίσχυση είναι το πλέον ενδεδειγμένο μέσο 
για την επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου πολιτικής· τρίτον, ότι η ενίσχυση έχει 
ως στόχο ακριβώς το υπό επίλυση πρόβλημα· και, τέταρτον, ότι το ποσό της 
ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το απαιτούμενο για την επίτευξη του στόχου. 
Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 
του Cardiff, η Επιτροπή σκοπεύει να προβεί σε διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη 
σχετικά με τη δυνατότητα εφαρμογής συντονισμένης στρατηγικής για επιλεκτικές 
μειώσεις των κρατικών ενισχύσεων. 
53. Η ενισχυμένη πολιτική ελέγχου απαιτεί επίσης μεγαλύτερη διαφάνεια. Η 
Επιτροπή εξακολουθεί να επισημαίνει τη σημασία του νέου τυποποιημένου 
ετήσιου συστήματος αναφοράς, το οποίο της επιτρέπει να σχηματίζει, μεταξύ 
άλλων, σαφή εικόνα της περιφερειακής και τομεακής επίδρασης των διαφόρων 
μορφών κρατικής στήριξης στο μεταποιητικό τομέα, κυρίως στην περίπτωση των 
ενισχύσεων που έχουν οριζόντιο στόχο. Η Επιτροπή θα λάβει, συνεπώς, όλα τα 
απαιτούμενα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει την πλήρη συμμόρφωση με 
αυτήν την υποχρέωση αναφοράς. 
63 -6Η 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 
ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Σκοπός του παραρτήματος αυτού είναι η περιγραφή της μεθοδολογίας και των πηγών 
που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη της παρούσας έκθεσης για τις κρατικές 
ενισχύσεις, ιδίως δε σε σχέση με τα εξής: 
Ι. Πεδίο της μελέτης 
Εξαιρούμενοι τομείς 
II. Κατηγορίες, μορφές και στόχοι ενισχύσεων 
III. Φύση των δεδομένων, πηγές και μέθοδοι εκτίμησης του στοιχείου ενίσχυσης 
IV. Ειδικά προβλήματα 
Έρευνα και Ανάπτυξη (Ε&Α) 
Μεταφορές στο Λουξεμβούργο 
Τουρισμός, τρόφιμα γεωργικής προέλευσης 
Κατάρτιση και ανεργία 
Προσχώρηση των τριών νέων κρατών μελών κατά το διάστημα 
αναφοράς. 
65 
Ι. Πεδίο της μελέτης 
Εξαιρούμενοι τομείς 
1. Το παρόν τεχνικό παράρτημα εξηγεί τη μεθοδολογική υποδομή και τη 
χρησιμοποιηθείσα στρατηγική τεχνική. Καταρτίζει με νέα στοιχεία το τεχνικό 
παράρτημα που χρησιμοποιήθηκε στην προηγούμενη έκθεση. 
Η έκθεση εστιάζεται στις κρατικές ενισχύσεις προς επιχειρήσεις που 
εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 92 και 93 της 
συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 95 της συνθήκης ΕΚΑΧ. Έτσι, γενικά μέτρα, 
(τα οποία, εάν στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό, εξετάζονται από το πρίσμα 
του άρθρου 101 της συνθήκης ΕΚ) δεν συμπεριλαμβάνονται στα 
αριθμητικά στοιχεία. 
2. Τα ακόλουθα μέτρα ή τομείς δεν εξετάστηκαν: 
2.1. Ενισχύσεις οι αποδέκτες των οποίων δεν είναι επιχειρήσεις 
- Ενισχύσεις προς νοικοκυριά 
- Ενισχύσεις προς άτομα με ειδικές ανάγκες 
- Ενισχύσεις για έργα υποδομής (οδοί, λιμάνια, αεροδρόμια, κλπ.) 
- Ενισχύσεις προς πανεπιστημιακά ιδρύματα 
- Ενισχύσεις προς δημόσια κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης 
- Ενισχύσεις που χορηγούνται απευθείας σε αναπτυσσόμενες χώρες 
2.2. Μέτρα γενικού χαρακτήρα και άλλα μέτρα 
- Διαφορές μεταξύ των ποικίλων φορολογικών συστημάτων και των 
γενικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών 
(αποσβέσεις, ελλείμματα στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης, κλπ.) 
- Ποσοστώσεις, δημόσιες συμβάσεις, περιορισμοί της αγοράς, τεχνικά 
πρότυπα 
- Ειδικά φορολογικά καθεστώτα (συνεταιρισμοί, ατομικές επιχειρήσεις, 
αυτοαπασχολούμενοι, κλπ.)15. 
- Γενικές μειώσεις του ΦΠΑ (λ.χ. για τα τρόφιμα στο Ηνωμένο Βασίλειο, ή 
για ορισμένα προϊόντα στα υπερπόντια διαμερίσματα της Γαλλίας)16. 
15 Ωστόσο, ένας χαμηλότερος από το συνήθη συντελεστή εταιρικού φόρου για τις μικρές επιχειρήσεις 
συνιστά ενίσχυση που έχει συμπεριληφθεί (λ.χ. για τη Γερμανία). 
16 Ειδικές μειώσεις, όπως οι μειώσεις του ΦΠΑ για όλα τα προϊόντα που παράγονται στο Βερολίνο, 
έχουν συμπεριληφθεί. Αντιθέτως, ισχύει μειωμένος συντελεστής ΦΠΛ για όλα τα προϊόντα 
(ανεξαρτήτου προέλευσης) που πωλούνται στην ΥΧΗ εταιρεία. 11 περίπτωση αυτή 6ν.ν 
θεωρήθηκε ενίσχυση και δεν έχει συμπεριληφθεί. 
66 
19 
"(U) 0I*01W3 ΟΛ3Γ1ΓΟΙ3ΓΙ 3li nOj3ADQ 5θΛ3 (ν) 5ϋοηΧθ]Λ3 
(ID OID ID13d3d)DAD VU 'UdpX ΠΟλογ :5UonXoiA3 0J3XI01Û 01 ΟΙΟΟΟΛλ 
ADio 'ν oriripdA 01 ID* iDi39jiûodn nono '(SoiorlUiono no*^OYodod) 
mo3ri UA3iinoAUdoX UonXojA3 γϋρ) UoAndd)pY3 U*iAoYodod) 
JoU*joig 5U*idiA3* 5Ui norloiAoYonnodn noi mo3ri ΙΐΛ3Γΐηολ1^οΧ 
DJA3 YUQ) UûnXûjA3 y*irloAOiûorlUg 'DXIOIDJIAD 'AnoAiorlUo 
Ζ U l 5nori9ido f>noi OUD ιοιΐ39ηογο*ο ojono oi 'y y J '9 V :orirïpdA 
ri iDi35!dùi*DdDX DjdoAUiD* 3θρ>| $3idoAUiD* 5id3003i pioidoigoodn 
l'oinoi 5odu 5ϋι SUDUAUdoX onodi AOI 3ii UoUidpAnD 3D ΙΟΦΓΙΟΛΙ^ΟΙ 
n3dn D0 UDnXûjA3 Djrl Ί013, ·5ϋοηΧθ!Λ3 5Ui SUoliAUdoX onodi 
UD Ç>rl0D£J 0γρλ3Γΐ 3D IDlDldD^ 'ΟΟΟη 0*llDDrl0A0 OA3rio]?D£JIÇJD13rl OID 
îid3nil3 non 5ογ3ώο o*irloAO*iooiDriUdX ο*ιγ3ΐ οι γϋρ '„5υοηΧθ|Λ3 
nû„ 01 Oûoiûu '53i*3gonD f>noi DIA 5ογ3ώο ID* 53Xdo 53ioorlUg 
λ AmgçD3 οΐ3γφηο U UApnog AnornnmoodwiAD 5i3onXoiA3 10 53YQ 
Af03DnXûlA3 53jdoAUiD>i ζ 
ΛΟ)3ΏΓΙΧΏΙΛ3 Ami 10X010 ID* 53<hdori '53idoAUiD)i || 
UûUiogoiDrlUdX 
ΛΟΟίλογοηΊι Ami Uomdgdpig) 53iAmAio*in3YUi '5o^d3A3 
ι*3γϋ '5oiogn 'nojd3D UrloADig :5οΐ3γ3ώοο 5UAIO* jor1ûlΛDλdo -
DAd3 DiDorlUg ID* 53rlogo*io -
5Uûmd3rlLiA3 5y*£D|A| DD3|AJ ID* 5οηηχ -
(Η 0J3rlLlD 3n3Y^J) DlAd3AD AUi ID* LlOlldpiD* AUi Οΐλ Ddl3|AJ -
10X010 ιογγν '-'Q'VZ οιογρώ3* 
.D ιοΐ3ΐηηγο* non Amdod)Di3riod3D Ami D3rloi AOI ID* (z'Qi oi3riUo 
)) 53*irlodgodUgio 5u ono 5oi*3 '53dod)Di3ri 5u DIA 5i3onXoiA3 -
5D^d3A3 53λϋη (53lilûm3ADAD) 53*I1*DYYDA3 
D^d3A3 UoUrloAO*io53 Οΐλ 5ΐ3ΰηΧθΙΛ3 ID* (ι, 1, ID* 201 Dj3rlllO 
j) D*DdgAp noi D3iioi AOI ono 5oi*3 'Di3Ad3A3 AIU 5odn 5l3DnXOIA3 -
(5oiDrlUidDdDn 5oiAodon noi 7; ι L oi3iilio 3n3vd) DAnrlw -
89 
L οιογρώ3* θΛ3Γΐηολ1^οΧ οι Djono ΛΙΙΙ οιλ ogojd3n AUI DID* Ui*3gono 
mo iDiAnorioAO*io^3 non 5no*oi 5noio iDiDiûjAno 5UûnXojA3 
ID 01 f>3jono 5uo Amdoè 5i3opçji£JDi3ri Ι3ΐηηγϋ* (j) DjdoAUiD* Uiidi μ Τ 9 
(2J+U)jD9Prlo 9 
(Am3dX 5UnodiDi3rl 5Ui ID* 5liA3r1oAD£JrlDYid3nrlno) 
1 3ionUgDiono onn 5yXoi3rirlno Udil^Y Ui DIA 5i3onXoiA3 -
l, g DJdoλUlD* AUIO Anoinjnrl3 non Am3onXoiA3 Ami 5οΑογριο>| ζ g 
VI,a ο^ολϋιο* AUID IDI39JI*3 οιογρώ3* οίο 53Xoi3ririno 
ii 3D iDi3X3id3n non 5UonXoiA3 OJ3XIOID οχ (|,g) ,DJdoλLllD* 
mX3^ 3D AD*li9mdiA3^no Ό^ολϋιο* Uimdn AUIO j396UYid3nrinû 
t DA 3onodonrl 09 '5Ui 53d>dor1 53γριιοη 5u 3ii '3tiXoi3rlrlno 
nnid3n 10 ID* AD '1013, •5pdoλD 5Ui 53*U9Ano 5uo 5UingA3n3 
gi 5m ^d3A3 ID* DiluoidliioDdg U*idonrl3 3D ιοΐ3*3γηιΐ3 non 'D3rioi 
rlUg noi U^pdn 5φγηο U lii*3gonD AOI 5odn UûnXûjA3 ργ3ΐοηο 
ώ3* οίο 5uXoi3rlrlno Ucbdori Ui 3ii 5j3doè 5noioor1Ug 5noi ono Amdçn 
ogoiorlUdX UoDçJ!£JDi3ri U AD ioi35jAid*n3ig DA oiUijDdDnD IDAJ3 |,g 
l,g DçoriO g 
ολο 5Ui 5D£D 5UI 53d3ioYUrlDX 53riu 3D nojoorlUg noi 5Djolii*oigi U 
LIUA Uom9û!ii*3 U ϋοϋγφη UdpX ηολφγ Λm3oyλUdoXιn3 orlDAngooi -
5UûiYpèoD 5y*iAmAio* Amdod)oi3 Ami 5i3omi3|Aj -
yYi3èo U*iAoYodoè ΛοΧηι gno iDipido^ 5oiDriyi*3A03Yn noi 
m U ADIO 'Amiû3Y3iAno f>i3omi3ri ID* 5?Αογγοηο '5^DYYDnDodo<j> -
(lD13d>3dlOW3 
Λ03γηιη3 οι ID* odoè θΛ3Γΐ9γΐ3ώο AOI i3AjD£Jd3nn nodod) Uomm*3 
YUg) ϋγΐ3ώο U*^oYodoè AoXni ono iDipido^ A3g 5οιθΓΐϋι*3Λθ3γη 
jXodon U ADIO 'Ddi3ri p*^OYodod) ογγρ ID* nodod) 5i3omin*3 -
(U 
O 3n3Y£|) U^ninDAD ID* DAn3d3 AUIO ΛΓ03θηΧθΙΛ3 DimiD39D* D*IA3J -
«gonD AOI ono 5θ|39η3ηο IDIAOADÇJIIDY non noj*onn3 5i3oyiogw3 -
5l3oyλUdoχ -
2V,D* IV53^ολϋιο* 5uo Anoinjnrl3 non Am3onXoiA3 Ami5ολογριο^ ζρ 
IVJ DIC 
στη διάθεση του. Η μεταβίβαση χρηματοδοτικών πόρων λαμβάνει τη 
μορφή χαμηλότοκου δανείου (Π) ή φορολογικών διευκολύνσεων (Γ2). Τα 
στοιχεία ενίσχυσης (Γ1Α/Γ2Α) σε αυτήν την κατηγορία είναι πολύ 
χαμηλότερα από την κεφαλαιουχική αξία της ενίσχυσης. 
6.2. Κατάλογος των ενισχύσεων που εμπίπτουν στις κατηγορίες Π ή Γ2 
- Χαμηλότοκα δάνεια (νέα χορηγηθέντα δάνεια), είτε από δημόσιες είτε 
από ιδιωτικές πηγές. (Η μεταβίβαση των επιδοτήσεων επιτοκίων 
συμπεριλαμβάνεται στην κατηγορία Α1) 
- Συμμετοχικά δάνεια από δημόσιες ή ιδιωτικές πηγές 
- Προκαταβολές επιστρεπτέες σε περίπτωση επιτυχούς έκβασης 
- Διάφορες φορολογικές διευκολύνσεις (προβλέψεις, ελεύθερη ή ταχεία 
απόσβεση, κλπ.) 
7. Ομάδα Δ1 
7.1. Η τελευταία κατηγορία (Δ1) καλύπτει τις εγγυήσεις, εκφρασμένες σε 
ονομαστικά ποσά εγγυημένα. Τα στοιχεία ενίσχυσης (Δ1Α) είναι κανονικά 
πολύ χαμηλότερα από τα ονομαστικά ποσά, δεδομένου ότι αντιστοιχούν 
στο όφελος που λαμβάνει ο αποδέκτης δωρεάν ή σε τιμές χαμηλότερες 
από τις τιμές της αγοράς, σε περίπτωση που καταβληθεί ασφάλιστρο για 
την κάλυψη του κινδύνου. Ωστόσο, αν σημειωθούν ζημίες στο πλαίσιο της 
εγγύησης, η συνολική ζημία, μετά την αφαίρεση των τυχόν καταβληθέντων 
ασφαλίστρων, συμπεριλαμβάνεται στην κατηγορίας Δ1Α, δεδομένου ότι 
μπορεί να θεωρηθεί ως οριστική μεταβίβαση πόρων προς τον αποδέκτη. 
Τα ονομαστικά ποσά των εγγυήσεων αυτών εμφαίνονται στην κατηγορία 
Δ1, για να δοθεί μία ένδειξη της ενδεχόμενης υποχρέωσης. 
7.2. Κατάλογος των ενισχύσεων που εμπίπτουν στην κατηγορία Δ1 
- Ποσά που καλύπτονται από καθεστώτα εγγυήσεων (Δ1) 
- Ζημίες που σημειώνονται στο πλαίσιο εγγυήσεων, αφαιρουμένων των 
τυχόν καταβληθέντων ασφαλίστρων (Δ1Α) 
8. Ο τρόπος υπολογισμού του στοιχείου ενίσχυσης που περιέχεται στις 
διάφορες μορφές συνδρομής, περιγράφεται στο σημείο 10.6. 
69 
9. Ο» στόχοι των ενισχύσεων 
9.1. Τα καθεστώτα ενίσχυσης έχουν υποδιαιρεθεί σε 19 μέρη ανάλογα με τους 
τομεακούς ή τους λειτουργικούς τους στόχους: 
1.1. 
1.2. 
2. 
2.1. 
2.1.1. 
2.1.2. 
2.1.3. 
2.1.4. 
2.1.5. 
2.1.6. 
2.1.7. 
2.1.8. 
2.1.9. 
2. 
2.2. 
2.2.1. 
2.2.2. 
2.2.3. 
2.2.4.1. 
2.2.4.2. 
2.2.5. 
3. 
3.1. 
3.2. lewpYia 
Αλιεία 
Μεταποίηση/Υπηρεσίες 
(Οριζόντιοι στόχοι) 
Έρευνα και ανάπτυξη 
Περιβάλλον 
Μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
Εμπόριο 
Εξοικονόμηση ενέργειας 
Γενικές επενδύσεις 
Καταπολέμηση της ανεργίας 
Ενισχύσεις κατάρτισης 
Άλλοι στόχοι 
Μεταποίηση/Υπηρεσίες 
(Ειδικοί τομείς) 
Χάλυβας 
Ναυπηγική βιομηχανία 
Μεταφορές 
Άνθρακας (τρέχουσα παραγωγή) 
Άνθρακας (άλλες ενισχύσεις) 
Άλλοι τομείς 
Περιφερειακές ενισχύσεις 
Περιφέρειες που εμπίπτουν στο άρ. 
Άλλες περιφέρειες )βλέπε σημείο 14 
)του παρόντος 
)παραρτήματος 
92, παρ. 3 στ. α) 
Το μέρος 3.: "περιφερειακές ενισχύσεις" περιλαμβάνει τρεις υποτομείς για τη 
Γερμανία: ενισχύσεις σε περιφέρειες επιλέξιμες δυνάμει του άρθρου 92, 
παράγραφος 3 στοιχείο α), όπου περιλαμβάνονται τα νέα ομόσπονδα κρατίδια, 
ενισχύσεις σε περιφέρειες επιλέξιμες δυνάμει του άρθρου 92, παράγραφος 3 
στοιχείο γ) και ενισχύσεις στην πρώην ΖοηβηηΒηάαθοίβί και το Δυτικό 
Βερολίνο. 
Στον τομέα του άνθρακα, γίνεται διάκριση ανάλογα με το αν η ενίσχυση 
συνδέεται με την τρέχουσα παραγωγή ή όχι (τη σχέση αυτή προσδιορίζει η 
Επιτροπή στην ετήσια ανακοίνωση της προς το Συμβούλιο σχετικά με τις 
χρηματοοικονομικές ενισχύσεις σε αυτόν τον τομέα). 
70 
9.2. Κατάλογος των περιφερειών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 
92, παράγραφος 3 στοιχείο α)17 
KpaToq uxAoq 
EAAaSa 
IpAavSia 
nopTOYaAia 
AuaTpia 
Tepuavia 
laTTavia nepicpspEia 
•)το 
) σύνολο της 
) Χώρας 
ΒυΓαβηΙβηά 
Βερολίνο (Ανατολικό τμήμα) 
Βραδεμβούργο 
ΜβοκΙθηουΓαΛ/οφοιτι ΠΊΘΟΙ 
Σαξονία 
Σαξονία-ΑηήθΙί 
Θουριγγία 
Γαλικία 
Αστούριας 
03ηΐ36π'3 
038ίϋΐ3-ίθοη 
03δίϋΐ3-ΐ3 Μ3ηοή3 
ΕχΐΓΘΓΠ3άυΓ3 
Κοινότητα της Βαλένθια 
Ανδαλουσία 
ΜυΐΌΪ3 
0βυΐ3 γ ΜθϋΙΐ3 
Κανάρια νησιά 
Γαλλία 
Ιταλία Υπερπόντια διαμερίσματα 
Καμπάνια 
Νότος 
Σικελία 
Σαρδηνία 
Ηνωμένο Βασίλειο Βόρεια Ιρλανδία 
17 ΕΕ ΕΚ αριθ. Ο 212 της 12.08.1988, σελίδες 2 έως 10 και μεταγενέστερες τροποποιήσεις. 
71 
III. Φύση των δεδομένων, πηγές και μέθοδοι εκτίμησης του στοιχείου ενίσχυσης 
10. Κατά γενικό κανόνα, τα αριθμητικά στοιχεία είναι εκφρασμένα ως 
πραγματικές δαπάνες (ή ως πραγματική απώλεια εσόδων σε περίπτωση 
φορολογικών δαπανών).18 Όπου αυτό δεν ήταν δυνατό, και μετά από 
διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, χρησιμοποιήθηκαν τα 
κονδύλια του προϋπολογισμού ή τα ποσά που προβλέπονταν στο πλαίσιο 
προγραμμάτων. Όπου δεν υπήρχαν στοιχεία, οι υπηρεσίες της Επιτροπής 
χρησιμοποίησαν τη μέθοδο της παρέκτασης βάσει στοιχείων 
προηγούμενων ετών. 
10.1. Όλα τα αριθμητικά στοιχεία συγκεντρώθηκαν εκφρασμένα σε εθνικά 
νομίσματα, η δε μετατροπή τους σε ECU έγινε με βάση την ετήσια μέση 
ισοτιμία που παρέχει η στατιστική υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Τα ακόλουθα στατιστικά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν στην έκθεση 
ελήφθησαν από τη βάση δεδομένων του EUROSTAT NEWCHRONOS. 
Ένας μικρός αριθμός μη διαθέσιμων δεδομένων συμπληρώθηκε με 
στατιστικές από τη βάση δεδομένων AMECO που διαχειρίζεται η ΓΔ II της 
Επιτροπής ή καλύτερες εκτιμήσεις. 
- ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) σε τιμή αγοράς 
- ακαθάριστη προστιθέμενη αξία σε τιμή αγοράς 
- γενικές συνολικές κρατικές δαπάνες 
- στατιστικές σχετικά με την απασχόληση των πολιτών 
- ενδοκοινοτικές εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων που εμπίπτουν στις 
κατηγορίες 5 και 8 του κοινού δασμολογίου, αναθεώρηση 3. 
10.2. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής διέθεσαν τα αριθμητικά στοιχεία για τους 
τομείς που εποπτεύουν σύμφωνα με τις ακόλουθες βασικές αρχές. Δεν 
έγινε επαλήθευση όλων των αριθμητικών στοιχείων από τα κράτη μέλη, 
ούτε έλεγχος τους από τις υπηρεσίες της Επιτροπής σε συσχετισμό με τους 
αντίστοιχους προϋπολογισμούς. 
Για τη γεωργία και την αλιεία, τα αριθμητικά στοιχεία είναι αυτά που 
υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τη διαδικασία που απορρέει 
από την απόφαση των εκπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών 
κατά την 306η σύνοδο του Συμβουλίου της 20ής Οκτωβρίου 1974. 
Ωστόσο, όσον αφορά τη γεωργία, η Ισπανία, η Φινλανδία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, το 
Λουξεμβούργο, η Σουηδία και η Αυστρία δεν υπέβαλαν καθόλου στοιχεία 
για την εξεταζόμενη περίοδο. Επιπλέον, για την Ελλάδα και τη Γαλλία, 
υπήρχαν διαθέσιμα αριθμητικά στοιχεία μόνον μέχρι το 1992, για την 
18 Πρέπει να σημειωθεί ότι οι ετήσιες δαπάνες (υποχρεώσεις) δεν συμπίπτουν απαραίτητα με τους 
ετήσιους προϋπολογισμούς ενός καθεστώτος ενισχύσείον. 
72 
Πορτογαλία μέχρι το 1993 και για τη Δανία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο 
Βασίλειο μέχρι το 1995. 
Από το συνολικό ποσό των δημοσιονομικών δαπανών που εμφαίνονται στο δελτίο 
καταγραφής, έχουν εξαιρεθεί όσες αφορούν: ενισχύσεις για έρευνα, 
εγγειοβελτιωτικά έργα (αποστραγγιστικά δίκτυα), μέτρα κοινωνικής 
ασφάλισης που εφαρμόζονται σε ολόκληρο τον τομέα, διευκολύνσεις όσον 
αφορά τη φορολογία εισοδήματος, την επιλεκτική περιφερειακή 
χρηματοδοτική συνδρομή. 
Τα αριθμητικά στοιχεία αφορούν τα εξής: επιχορηγήσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις, 
ενισχύσεις χρηματοδοτούμενες από φόρους υπέρ τρίτων, επιδοτήσεις 
επιτοκίου, καθώς και ορισμένα οφέλη σε είδος που παρέχονται από το 
κράτος (λ.χ. προγράμματα κατάρτισης). 
Στον τομέα της αλιείας, για το 1995 και 1996, υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία για τη 
Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τη Φινλανδία, τη 
Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. 
Δεν συμπεριλαμβάνονται δάνεια και εγγυήσεις σε περιπτώσεις όπου το στοιχείο 
ενίσχυσης δεν ήταν δυνατό να προσδιοριστεί ποσοτικά. 
Για τον άνθρακα, τα αριθμητικά στοιχεία είναι εκείνα που υποβλήθηκαν από τα κράτη 
μέλη σύμφωνα με τις αποφάσεις της Επιτροπής αριθ. 528/76/ΕΚΑΧ, 
2064/86/ΕΚΑΧ και 3632/93/ΕΚΑΧ και παρατίθενται συνοπτικά στην ετήσια 
ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με τις ενισχύσεις 
στον εν λόγω τομέα19. Οι νέες εισφορές κεφαλαίου που είναι δυνατόν να 
συνιστούν ενισχύσεις δεν περιλαμβάνονται στα στοιχεία αυτά. Οι 
συμβάσεις προμήθειας άνθρακα εκ μέρους δημόσιων επιχειρήσεων (λόγου 
χάρη για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας), οι οποίες θα μπορούσαν να 
εμπεριέχουν στοιχείο ενίσχυσης όταν οι τιμές υπερβαίνουν τις αντίστοιχες 
διεθνείς δεν έχουν συμπεριληφθεί. 
Για τις μεταφορές (σιδηρόδρομοι), τα αριθμητικά στοιχεία είναι εκείνα που υπέβαλαν 
τα κράτη μέλη σύμφωνα με τον κανονισμό 1107/70. Διατίθενται επίσης, 
αλλά χωριστά, και στοιχεία για τις ενισχύσεις που χορηγούνται για τις 
σιδηροδρομικές μεταφορές στο πλαίσιο του κανονισμού του Συμβουλίου 
1191/69, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 1893/91, και του 
κανονισμού του Συμβουλίου 1192/69, οι οποίοι αφορούν αντίστοιχα την 
εκπλήρωση των υποχρεώσεων εξυπηρέτησης του κοινού και την 
19 Τα στοιχεία αυτά υποδιαιρούνται σε εκείνα που αφορούν τις ενισχύσεις για την τρέχουσα παραγωγή και σε 
εκείνα που δεν έχουν σχέση με την τρέχουσα παραγωγή (όπως τα ειδικά μέτρα κοινωνικής ασφάλισης 
μεταλλωρύχων και οι ενισχύσεις για την κάλυψη μεταβιβασθεισών υποχρεώσεων). Ωστόσο, από το 1994, 
στην ετήσια ανακοίνωση της Επιτροπής για τις ενισχύσεις στον εν λόγω τομέα δεν περιλαμβάνονται 
στοιχεία σχετικά με τη χρηματοδότηση κοινωνικών επιδομάτων. 
73 
τακτοποίηση των λογαριασμών των σιδηροδρόμων που σχετίζονται με 
ειδικές επιβαρύνσεις τους. 
Όσον αφορά τα άλλα είδη μεταφορών, εκτός από τις αερομεταφορές, λόγω 
έλλειψης σχετικών πληροφοριών, τα αριθμητικά στοιχεία είναι ελλιπή και 
αποσπασματικά και δεν έχουν συμπεριληφθεί. Δεν δόθηκαν συγκεκριμένα 
στοιχεία για τις ενισχύσεις των τοπικών μεταφορών. λ 
10.3. Μεταποίηση 
Στην περίπτωση ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα, τα αριθμητικά 
στοιχεία ελήφθησαν εν γένει από κοινοποιήσεις των κρατών μελών δυνάμει 
του άρθρου 93, και από πληροφοριακά στοιχεία που διαβιβάστηκαν στο 
πλαίσιο της διαδικασίας υποβολής τυποποιημένων ετήσιων εκθέσεων που 
προβλέπεται στην επιστολή της Επιτροπής της 22.02.1994 προς τα κράτη 
μέλη και επαναλαμβάνεται με την επιστολή της Επιτροπής της 02.08.1995 
προς τα κράτη μέλη. Επιπλέον, τα στοιχεία επαληθεύονται με βάση εθνικά 
δημοσιεύματα αναφερόμενα στη χορήγηση ενισχύσεων, εθνικούς 
λογαριασμούς, σχέδια προϋπολογισμών και άλλες διαθέσιμες πηγές. 
10.4. Χάλυβας 
Τα αριθμητικά στοιχεία της παρούσας μελέτης συγκεντρώθηκαν από τις 
εκθέσεις ελέγχου των ενισχύσεων προς τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα 
που καταρτίζει η Επιτροπή και υποβάλλει στο Συμβούλιο. Τα στοιχεία 
αντιστοιχούν στα ποσά των ενισχύσεων που χορηγούνται στις επιχειρήσεις 
του τομέα. 
10.5. Φορολογικές δαπάνες 
Όσον αφορά τις φορολογικές δαπάνες, ως βάση χρησιμοποιήθηκε ο 
ορισμός του ΟΟΣΑ. 
"Ως φορολογική δαπάνη συνήθως ορίζεται η απόκλιση από το γενικά 
αποδεκτό ή το βασικό φορολογικό πλαίσιο, απόκλιση η οποία συνεπάγεται 
ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση για συγκεκριμένες δραστηριότητες ή 
ομάδες φορολογουμένων". 
Έτσι, για παράδειγμα, οι φορολογικές ελαφρύνσεις που παρέχονται σε 
ορισμένες αναπτυξιακές περιοχές, δηλ. σε ένα μόνο τμήμα της επικράτειας 
της φορολογικής αρχής, θεωρούνται φορολογικές δαπάνες, ενώ η 
διάρθρωση των φορολογικών συντελεστών θεωρείται ως αναπόσπαστο 
μέρος του βασικού φορολογικού πλαισίου. 
Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αποκλίσεις από το βασικό 
φορολογικό πλαίσιο βρίσκονται στη διαχωριστική γραμμή μεταξύ των 
ενισχύσεων κατά την έννοια του άρθρου 92, παράγραφος 1 της συνθήκης 
ΕΚ των γενικών μέτρων. Οι σχετικές με το θέμα αυτό εργασίες πρέπει να 
συνεχιστούν ούτως ώστε να φωτιστεί και αυτή η "σκοτεινή περιοχή". 
74 
10.6. Μέθοδοι εκτίμησης του στοιχείου ενίσχυσης 
10.6.1. Για να καταστεί δυνατή η ανάλυση των διαφόρων μορφών ενισχύσεων σε 
απόλυτα συγκρίσιμη βάση, είναι αναγκαίο να επιδιωχθεί ο προσδιορισμός, 
για όλες τις μορφές ενισχύσεων, ενός κοινού παρονομαστή - του στοιχείου 
ενίσχυσης που εμπεριέχουν. Προς τούτο, χρησιμοποιήθηκαν οι τρέχουσες 
μέθοδοι που εφαρμόζονται από την Επιτροπή κατά τον έλεγχο των 
κρατικών ενισχύσεων. Όλες αυτές οι μέθοδοι αποτελούν μέρος της 
επίσημης πολιτικής της Επιτροπής και έχουν προκύψει από συζητήσεις 
τεχνικού επιπέδου με τα κράτη μέλη. 
10.6.2. Η βασική μέθοδος υπολογισμού του στοιχείου ενίσχυσης είναι η συνήθης 
μέθοδος υπολογισμού του καθαρού ισοδυνάμου επιχορήγησης των 
κρατικών παρεμβάσεων (για την πλέον πρόσφατη ενημέρωση, βλέπε το 
παράρτημα των κατευθυντηρίων γραμμών της Επιτροπής σχετικά με τα 
εθνικά καθεστώτα περιφερειακών ενισχύσεων, ΕΕ C 74 της 10.03.1998. 
Προφανώς η είσπραξη μίας ενίσχυσης είναι δυνατό να επηρεάσει τις 
φορολογικές οφειλές ορισμένων αποδεκτών. Ωστόσο, λαμβανομένων 
υπόψη των ελαφρύνσεων και των μειώσεων που ορισμένες εταιρείες 
μπορούν να ζητήσουν έναντι των φόρων επί των κερδών και έναντι των 
ζημιών τους, ο πραγματικός φορολογικός συντελεστής που εφαρμόζεται εν 
γένει για τις εταιρείες είναι κατά πολύ χαμηλότερος από το θεωρητικό 
μέγιστο συντελεστή. Έτσι, θεωρείται ότι τα αποτελέσματα που προκύπτουν 
χωρίς να ληφθεί υπόψη η φορολογία είναι εγγύτερα στην πραγματικότητα 
από ό,τι εάν εφαρμοζόταν ο θεωρητικός μέγιστος συντελεστής. Ο κοινός 
παρονομαστής είναι, λοιπόν, το ισοδύναμο επιχορήγησης και όχι το 
καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης. 
Η μέθοδος που εφαρμόζεται στις διάφορες μορφές ενίσχυσης 
10.6.3. Ομάδα Α - επιχορηγήσεις, ελαφρύνσεις από φόρους και κοινωνικές 
επιβαρύνσεις, κλπ. 
Δεν απαιτούνται υπολογισμοί του στοιχείου ενίσχυσης, γιατί η ομάδα αυτή 
περιλαμβάνει όλες τις παρεμβάσεις που μπορούν να θεωρηθούν ως 
επιχορηγήσεις ή ισοδύναμα επιχορηγήσεων. 
10.6.4. Ομάδα Β - συμμετοχή (συμπεριλαμβανομένης της μετατροπής χρεών). 
Σύμφωνα με τη συνήθη πολιτική της Επιτροπής, αυτού του είδους οι 
παρεμβάσεις συνιστούν ενίσχυση όταν ένας ιδιώτης επενδυτής που ασκεί 
τις ιδιότητες του στην ελεύθερη αγορά δεν θα ελάμβανε μία τέτοια 
επένδυση. Βλέπε ανακοίνωση της Επιτροπής "εφαρμογή των άρθρων 92 
και 93 της συνθήκης ΕΟΚ και του άρθρου 5 της οδηγίας της Επιτροπής 
80/723/ΕΟΚ στις δημόσιες επιχειρήσεις του τομέα μεταποίησης", ΕΕ C 307 
75 
της 13.11.1993, σελίδα 320. Η μέθοδος αυτή βασίζεται στον υπολογισμό 
του οφέλους που απορρέει για τον αποδέκτη από την παρέμβαση. 
Στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει απόφαση της Επιτροπής που να 
θεσπίζει το στοιχείο ενίσχυσης και όπου δεδομένα που παρέχουν τα κράτη 
μέλη δεν εμφανίζουν το στοιχείο ενίσχυσης, ως στοιχείο ενίσχυσης 
λαμβάνεται ποσοστό 15% της συνολικής συμμετοχής. Προσφυγή σε αυτό 
το κατά προσέγγιση ποσό έχει γίνει μόνο σε μερικές περιπτώσεις και δεν 
έχει σημαντικό αντίκτυπο στα αποτελέσματα. 
10.6.5. Ομάδα Γ - χαμηλότοκα δάνεια και φορολογικές διευκολύνσεις. 
Σύμφωνα με την κοινή μέθοδο υπολογισμού, τα οφέλη που παρέχονται σε 
επιχείρηση κατά τη διάρκεια μιας χρονικής περιόδου με τη μορφή δανείων 
μειωμένου επιτοκίου και φορολογικών διευκολύνσεων ανάγονται σε 
σημερινές τιμές. Επιτόκιο αναγωγής είναι το "επιτόκιο αναφοράς", το οποίο 
αντιστοιχεί στο επιτόκιο με το οποίο οι εταιρείες μπορούν να δανειστούν 
υπό τις συνήθεις συνθήκες της αγοράς. Ο τρόπος προσδιορισμού του 
επιτοκίου που πρέπει να χρησιμοποιείται ως επιτόκιο αναφοράς κάθε 
κράτους μέλους υιοθετήθηκε επίσημα από την Επιτροπή (βλέπε σημείο 14 
της κοινής μεθόδου υπολογισμού). Το στοιχείο ενίσχυσης σε ένα δάνειο με 
μειωμένο επιτόκιο σε ένα οποιοδήποτε έτος ισούται, λοιπόν, με τη διαφορά 
μεταξύ του επιτοκίου αναφοράς και του επιτοκίου χορήγησης του δανείου 
από το κράτος πολλαπλασιαζόμενο επί την αξία του δανείου. Τα στοιχεία 
ενίσχυσης (Γ1Α/Γ2Α) της κατηγορίας αυτής είναι πολύ χαμηλότερα από τις 
κεφαλαιουχικές αξίες της ενίσχυσης. Από το 1995, στις περιπτώσεις που 
κράτος μέλος αδυνατεί να παράσχει δεδομένα σχετικά με τα στοιχεία 
ενισχύσεων, ως στοιχείο ενίσχυσης λαμβάνεται το 15% του συνολικού 
ποσού δανείου που χορήγησε το κράτος, έναντι ποσοστού 33% που ίσχυε 
με την παλαιότερη πρακτική. Αυτή η καθοδική προσαρμογή εξηγείται από 
το χαμηλότερο εν γένει επίπεδο του στοιχείου ενίσχυσης λόγω των γενικά 
χαμηλότερων συντελεστών επιτοκίου στα κράτη μέλη σε σύγκριση με τις 
περιόδους που καλύπτουν οι προηγούμενες εκθέσεις. Προσφυγή στα 
ποσοστά αυτά έγινε μόνο σε μερικές περιπτώσεις και δεν υπάρχει 
σημαντικός αντίκτυπος στα αποτελέσματα. 
Στην περίπτωση συμμετοχικών δανείων, το καθαρό κόστος υπολογίζεται 
ως η διαφορά μεταξύ της απόδοσης που πραγματικά εισέπραξε το κράτος 
επί των συμμετοχικών δανείων και του επιτοκίου αναφοράς. 
Στην περίπτωση επιστρεπτέων προκαταβολών, εφόσον ένα κράτος μέλος 
δεν υποδεικνύει την αναλογία επιστροφής, το στοιχείο ενίσχυσης 
20 Βλέπε επίσης "Εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης ΕΟΚ στις αποκτήσεις συμμετοχής εκ μέρους 
των δημόσιων αρχών", δελτία ΕΚ 9-I984 και ακόμα 'The Measurement of Hie Aid Element of State 
Acquisitions of Company Capital" - IV/45/87 Σειρά: Εξέλιξη της συγκέντρο>σης και του ανταγωνισμού. 
Συλλογή: έγγραφα εργασίας 87. 
76 
εκλαμβάνεται ως 90%, δεδομένου ότι η αναλογία επιστροφής έχει 
αποδειχθεί ότι είναι πολύ χαμηλή κατά μέσο όρο. Το ποσοστό αυτό 
χρησιμοποιείται, όταν το στοιχείο ενίσχυσης ορίζεται από απόφαση της 
Επιτροπής,. 
10.6.6. Ομάδα Δ - ποσά καλυπτόμενα από καθεστώτα εγγύησης. 
Για συνήθη καθεστώτα εγγύησης, το στοιχείο ενίσχυσης υπολογίζεται ως το 
όφελος από το καθεστώς για τον αποδέκτη. Το στοιχείο ενίσχυσης (Δ1Α) 
είναι πολύ χαμηλότερο από την εγγυημένη κεφαλαιακή αξία. Όταν δεν 
υπάρχουν σχετικές πληροφορίες, ως χονδρική εκτίμηση του στοιχείου 
ενίσχυσης λαμβάνονται οι απώλειες του κράτους. Σε περίπτωση που τα 
δεδομένα του κράτους μέλους περιέχουν μόνον αριθμητικά στοιχεία 
σχετικά με την εγγυημένη κεφαλαιακή αξία, αλλά όχι τα ετήσια καθαρά 
αποτελέσματα του καθεστώτος, τότε με έναρξη το 1995, το στοιχείο 
ενίσχυσης λαμβάνεται ως το 10% της εγγυημένης κεφαλαιακής αξίας21. 
Προσφυγή σ' αυτό το κατά προσέγγιση ποσοστό έχει γίνει σε μερικές μόνο 
περιπτώσεις και δεν έχει σημαντικές επιπτώσεις στα αποτελέσματα. 
Για δάνεια χορηγούμενα στο πλαίσιο καθεστώτων εγγύησης 
συναλλαγματικών ισοτιμιών, το στοιχείο ενίσχυσης υπολογίζεται σαν να 
έχει χορηγηθεί δάνειο μειωμένου επιτοκίου στο νόμισμα για το οποίο ισχύει 
εγγύηση έναντι των διακυμάνσεων των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Το 
στοιχείο ενίσχυσης ισούται με τη διαφορά μεταξύ του επιτοκίου αναφοράς 
για το νόμισμα που καλύπτεται από την εγγύηση και του επιτοκίου 
χορήγησης δανείου, αφαιρούμενης οποιασδήποτε επιβάρυνσης για την 
εγγύηση. Αυτός ο υπολογισμός βασίζεται, συνεπώς, στο όφελος που 
προκύπτει από το καθεστώς για τον αποδέκτη. 
10.7. Παρότι αριθμητικά στοιχεία για δάνεια ή εγγυήσεις από πιστωτικά ιδρύματα 
του δημοσίου τομέα παρέχονται μόνον όταν θεωρείται ότι συνιστούν 
ενίσχυση, οι δυσχέρειες εντοπισμού και ποσοτικού προσδιορισμού τέτοιου 
είδους παρεμβάσεων είναι μεγαλύτερες απ' ό,τι οι άλλες μορφές ενίσχυσης, 
γιατί λόγω της φύσης τους είναι λιγότερο διαφανείς. Για να αποφεύγονται οι 
αυθαίρετες διακρίσεις λόγω διαφορετικής αντιμετώπισης των ενισχύσεων σ' 
αυτούς τους τομείς, θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες 
για τον εντοπισμό και τον ποσοτικό προσδιορισμό των ενισχύσεων αυτού 
του είδους. 
21 Το ποσοστό βασίζεται σε αντίστοιχη συμφ<ονία το>ν κρατών μελών στον τομέα της ναυπηγικής 
βιομηχανίας. 
77 
IV. Ειδικά προβλήματα 
11. Έρευνα και Ανάπτυξη (Ε&Α) 
11.1. Καθεστώτα Ε&Α 
Τα αριθμητικά στοιχεία που αφορούν μόνο την κρατική χρηματοδότηση 
προγραμμάτων Ε&Α σε εθνικοποιημένες ή ιδιωτικές επιχειρήσεις 
κατατάσσονται στην κατηγορία Α1Α22. Λόγω του γενικού χαρακτήρα των 
χρησιμοποιούμενων πόρων, δεν ήταν πάντοτε δυνατό να εξαιρεθούν 
ορισμένα στοιχεία δημοσίων συμβάσεων που συμπεριλαμβάνονται στις 
εξωτερικές δαπάνες (π.χ. συμβάσεις Ε&Α). Δεδομένου δε ότι 
συμπεριλήφθηκαν μόνον οι άμεσες χρηματοδοτήσεις για Ε&Α, θεωρείται 
ότι τα αριθμητικά στοιχεία για Ε&Α έχουν υποεκτιμηθεί) οι συμβάσεις Ε&Α 
και η δημόσια έρευνα (βλ. 11.2 και 11.3 κατωτέρω) έχουν παραληφθεί 
λόγω της αδυναμίας ποσοτικού προσδιορισμού του στοιχείου ενίσχυσης σε 
τέτοιου είδους παρεμβάσεις). 
11.2. Συμβάσεις Ε&Α 
Τα αριθμητικά στοιχεία δεν περιλαμβάνουν στοιχεία για τις συμβάσεις 
έρευνας και ανάπτυξης, δεδομένου ότι το στοιχείο ενίσχυσης είναι συχνά 
δύσκολο να προσδιοριστεί σ' αυτό το στάδιο. Επιπλέον, τα διαθέσιμα 
στοιχεία δεν επιτρέπουν το διαχωρισμό των συμβάσεων έρευνας και 
ανάπτυξης ειδικά για στρατιωτικούς σκοπούς, ούτε, εξάλλου, την εκτίμηση 
των επιπτώσεων τέτοιων συμβάσεων στην αγορά23. 
11.3. Δημόσια έρευνα 
Δεν παρέχονται αριθμητικά στοιχεία για το στοιχείο ενίσχυσης που 
εμπεριέχεται στις χρηματοδοτήσεις κρατικών ή δημόσιων ερευνητικών 
ιδρυμάτων ή ερευνών που διεξάγονται από ανώτερα ή ανώτατα 
εκπαιδευτικά ιδρύματα. Η κρατική χρηματοδότηση δραστηριοτήτων Ε&Α 
από δημόσια μη κερδοσκοπικά ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης ή έρευνας 
δεν καλύπτεται κατά κανόνα από το άρθρο 92, παράγραφος 1 της 
συνθήκης ΕΚ24. 
22 Η ταχεία απόσβεση εξοπλισμού Ε&Α δεν θεωρείται ενίσχυση. 
23 Βλ. σημείο 2.5.του κοινοτικού πλαισίου των ενισχύσεων για την έρευνα και την ανάπτυξη, ΕΕ C 45 της 
17.02.1996. 
24 Βλ. σημείο 2.4. του κοινοτικού πλαισίου των ενισχύσεων για την Έρευνα και την Ανάπτυξη. 
78 
bZ. 
DjAd3AD ALII ID* UoudpiD* AUI οιλ Amdi3ri ϋοηγρΛΟ AÙ1 
i3Ap£Jn*DYid3n A3g ϋο3θ*3 oonodon ϋ Άφγ3ΐ1 Amiod* Ami η^οΐ3Γΐ Dj3Xioio 
orliojd^no AnoiDDiûnodon DA noA3rii3*odn ID* odi3ii ρ*ΐΛ3λ DI pno 
'UoudpiD* AUI Anodod)D ACQOO Dd3ijDigi 'ϋοϋγοΧοοηο AUIO Am3onXoiA3 
Ami giioidrnXoig OID AmipriuYçjodn ACWIIADIIUO Ami mλgv '5!3rloi 
5ηοΛ3Γΐ^*3*ληο 5ηοι οιλ Λφγ3Γΐ Amiod* Ami Λοογο odi3rl DI 5mA3riDiow3 
1310013^3 AnoX? A3g '5i3onXoiA3 53*uod* 5m Unodiwg AUI gnD 
AD*Uiujnmi3riiiAD 5ϋοΙιγοΧοοηο ID* 5UoudpiD* DlDr1Γlpdλodn OA3rioido 
ιιθΛογο|Λ| -5i3onXoiA3 53*iiDd* 5m AnoeudmsQ DA I3n3dn A3g 'ϋοϋγρΧοοηο 
AUI οιλ Amdi3ii 5οιοί1ϋιοηο ηο*ΐΛ3λ 5OA3 5od3ri p*llDrlλDdn Ληογ3ΐοηο 
ID* DjrloAO*io AUI UdLiY*gYO Ληοιηηγο* ργγο '03ΓΙΟΙ ο*ιιϋιοηοΐ3Γΐ AOI 
ΟΛΟΓΙ Anodoèo A3g ριηο DlDr^ripdλodn DI non oriQoçj 013 AmA3rlo^d3 
Amgprio Amonoi*3AOi3ii ϋώοηρ ϋ*ΐΛ00Λΐο* ono AmA3rioido ϋοϋγφΧοοηο 
AUI U uoudpiD* ϋ*ΐΛ3λ Ui AnoAQYO*n3ig U AnoQmodn non DiorlrlpdAodn 
AnoXdpnn 'ϋγ3Γΐ Uipd* Ddoèpig 3D Άο3γηιη3 ·51ιοιγρώοο 5U*iAmAio* 
5οιοΓΐύιοηο noi U 5oiDrlUiono no*iAoYodoè noi DrlUrii g*u*3Ano 
ID* oioonognDAD U UonXojA3 Ληογ3ΐοηο 5ϋοιγρώοο 5U*iAmAio* Ddi3rl 
ϋ odi3rl p*iAoYodo<b DA3rloido oogn DID* 53Ao6rl3 3ioiApn IDIDIOIQD* A3V 
D)Ad3AD ID* UDIidplD>j >J, 
ϋηιγγ3 IDAJ3 DA Ιιΐ3γ3Γΐ Uio iDiAOAp£JrlDYid3n non 
D13X1010 DI pAogm IDAJ3 '5i3i1oi 5ηοιηο ong 5ηοι οιλ AmidoèodliYn Ι3ίτΐ!3γγ3 
5Uon3Y30dn 5U*iAdm3A Amrljèodi 53jADXUrloiçj ID* 5orioidnoi ει, 
D13X1010 Dd3io3d3riom3Y AnoXdpnn A3y ΛΓογϋγγοηη Am*irlodgodUgio 
Aumdn Ami 5i35piAno 53γϋώη Dd3ijDigi 5uo 5mjdn* ιοΐ3γ)3ώο 
Ίοΐ3Λΐοώ ii'g ,ηο 'οιην *ϋγ3Γΐ Uipd* ογγρ DI 3ri UO3XO 30 Dd3içYUfhn 
IDAI3 oAdnoç)rl35nov 010 53dod)Di3ri 5ιι οιλ DJ3XIOIO p*iilirl9idD DJ_ 
oAdno£jrl35nov οίο 53dod)Di3ri 10 'Zl 
p*uooon j3ioidoigoodn 
DA OYO*ong IDAI3 5nogj3 noi noino Amdi3ri Ami 5UonXojA3 OJ3X1010 
01 'DAn3d3 DiooriUg ϋ ID* V$3 5i3op£jrlno 10 iDiAOAp£jrlDYid3n A3g v$3 
nnVirun ITVMI ι I irl/-kn-)ir» v\ ι /-» 11 r\ nn»orlrtnon -nrvl irli ι \io#~k Ι Ι Λ ΑΛΛΥΊ ΙΓ»Α ΙΙΤΜ *»V«i<-k*o 
15. Προσχώρηση των τριών νέων κρατών μελών στα μέσα της περιόδου 
υποβολής της έκθεσης 
Για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, κατά τη σύγκριση των διαφόρων 
κρατών μελών, η ανάλυση των αριθμητικών στοιχείων των ενισχύσεων 
εστιάζεται στους ετήσιους μέσους όρους κατά το τριετές διάστημα 1994-96. 
Δεδομένου ότι τα τρία νέα κράτη μέλη προσχώρησαν το 1995, υπάρχουν 
αριθμητικά στοιχεία διαθέσιμα για τις χώρες αυτές μόνο για τα έτη 1995 και 
1996. Κατά συνέπεια, σχετικά με τις χώρες αυτές, ο ετήσιος μέσος όρος 
των ετών 1995 και 1996 παρουσιάζεται στους πίνακες ως ετήσιος μέσος 
όρος της τριετούς περιόδου 1994-1996. 
80 
91, ΛΟΟΙ ϋιιοοόη3 ^ίΩ 5ογ3Γΐ 5οιρσ")ΐ 
11-^661 ^οσο 5ΟΟ3ΓΙ 5οιοϋΐ3 - 5ΐ3οηΧοΐΛ3 53)ΐιιοό)ΐ 53)ΐιγοΛη2 91-Ι7ΪΛ/ 
9661^661 53)ΐ0Λΐυ 
Π03 3Ό θΛ3ΓΐηογοΧοοιιο ΟΛΟ 9661~ϊ661 |οσο ιοο3Γΐ 1010Ι113 
ΌΙ3Γΐθ1 ΟΧΟΙ303ώΐ03υ 10)1 0)ΙΙΛΟΟΛΙΟ>ί 
)\ 10)1 Ο3Γ!ΟΙ ο)ΐιιϋιοιιοΐ3Γΐ οίο 5ΐ3οηΧοΐΛ3 53)ΐιιοό>| ι,ν ΟΓίΓίοόλριν 
Π03 3θ 9661-^661 ιοόο ΙΟΟ3ΓΙ 1010Ι113 
οιρμοο1)! ρχίΛοπΌ^λ ΟΟΛΟΙΙΟΟΓΙΟ 03Λ οίο 5ΐ3οηΧοΐΛ3 5?)ΐιιοό>| εν 3θ)ΙΟΛ}υ 
Π03 ΌΧ 53ΓΙΙΙ 53οηοΧ3σι 3θ 9661-2661 Λ003οηΧοΐΛ3 
οιι οιοϋΐ3 θ3Μοι ο)ΐιιϋιοιιοΐ3ή οίο 5ΐ3οηΧοΐΛ3 53χιιοο>| ζν^ο^ΟΛίυ 
•ηΗηιΗηΛ Γ»ΜΙΛ^-3 ιηΜ ^οΗιι ^ηηηΥ^Ηι τη ηααι -7θβΐ ΛητηηηΥηΐΛ'ί 
Πίνακας Α1 
Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα σε τρέχουσες τιμές 1992-1996 
AuoTpla 
B£Avio 
Aavfa 
repfjavla 
EAAdOa 
larravfa 
OivAavSia 
TaAAia 
IpAavQfa 
iTaAia 
Aou^Eppoupyo 
KdTW Xujpeq 
nopToyaAfa 
lounSia 
Hvu)|j£vo BaalAeio 
EYP15 
EYP12 
riaAaid ytpiJCtviKti 
oydonovda Kparldia 
Nta yzpyaviKti 
o/j6GTTOv6a Kparfdia 1992 
0,00 
25.176,37 
2.604,90 
29.501,46 
282.609,57 
135.610,43 
0,00 
32.438,84 
157,32 
19.061,76 
2.533,70 
1.426,23 
57.029,17 
0,00 
1.461,89 
37.595,51 
9.820,84 
19.680,62 1993 
0,00 
33.401,28 
4.440,55 
38.145,72 
131.376,92 
215.538,16 
0,00 
34.121,64 
169,30 
22.316,42 
1.669,10 
1.371,57 
74.759,41 
0,00 
895,77 
42.736,85 
7.040,21 
31.105,51 1994 
0,00 
43.252,04 
4.377,04 
38.803,33 
105.256,25 
240.391,09 
0,00 
26.615,98 
145,89 
19.139,58 
1.678,50 
1.407,29 
115.855,07 
0,00 
1.029,07 
40.542,15 
6.071,91 
32.731,42 EKCIT. <J£ 
1995 
6.515,48 
39.572,04 
4.903,38 
29.548,24 
263.163,64 
339.902,85 
2.287,91 
22.000,65 
159,90 
23.135,24 
1.829,79 
1.517,34 
54.728,23 
2.895,78 
1.233,70 
38.591,06 
37.385,71 
5.827,60 
23.720,64 E0VIK6 v6|jia|ja 
1996 
5.239,22 
50.178,02 
5.489,77 
24.612,29 
243.859,26 
449.050,07 
1.905,08 
24.461,03 
221,15 
20.109,41 
1.815,47 
1.389,66 
49.716,05 
3.070,11 
1.516,38 
36.705,27 
35.627,84 
5.975,71 
18.636,58 
82 
Πίνακας Α2 
Κρατικές ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα σε τρέχουσες τιμές (ECU) 1992-1996 
σε εκατ. ECU 
1992 1993 1994 1995 1996 
Αυστρία 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Φινλανδία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Πορτογαλία 
Σουηδία 
Ηνωμένο Βασίλειο 
ΕΥΡ15 
ΕΥΡ12 0,00 
605,30 
333,57 
14.602,44 
1.144,26 
1.023,27 
0,00 
4.736,71 
206,80 
11.947,05 
60,92 
626,96 
326,41 
0,00 
1.981,82 
37.595,51 0,00 
825,31 
584,78 
19.699,40 
489,18 
1.445,36 
0,00 
5.143,70 
211,64 
12.120,39 
41,24 
630,55 
396,88 
0,00 
1.148,44 
42.736,85 0,00 
1.090,67 
580,26 
20.162,60 
365,44 
1.512,66 
0,00 
4.043,38 
183,83 
9.994,24 
42,33 
652,05 
588,41 
0,00 
1.326,28 
40.542,15 494,26 
1.026,46 
669,13 
15.769,58 
868,56 
2.085,29 
400,79 
3.371,72 
196,07 
10.860,90 
47,46 
722,92 
279,08 
310,31 
1.488,55 
38.591,06 
37.385,71 389,98 
1.276,84 
745,96 
12.889,12 
798,11 
2.793,50 
326,87 
3.767,29 
278,72 
10.265,35 
46,20 
649,45 
253,96 
360,56 
1.863,33 
36.705,27 
35.627,84 
83 
Πίνακας Α3 
Γερμανικές κρατικές ενισχύσεις στα νέα ομόσπονδα κρατίδια - ετήσιος μέσος όρος 1994-1996 
ETTixopnylcFEK; 
OopoAoyiK^g crrraAAaY^ 
IUMJJETOX^ CJTO METOXIK6 KEcpdAaio 
AdvEio ME pEiwptvo ETTIT6KIO 
OopoAoyiKSq SiEUKoAuvasiq 
Ewu^aEiq 
IYNOAO EKOT, ECU 
7.373,1 
1.964,0 
0.0 
3.418.1 
0,00 
691,9 
13.447,1 % 
54,8 
14,6 
0,0 
25,4 
0,0 
5,2 
100,00 % 
Tqq auvoAiKifc 
Evlaxuanq 
44,3 
11,8 
0,0 
20,5 
0,0 
4,2 
80,8 
Κατά την περίοδο 1994 έως 1996 χορηγήθηκαν στα νέα ομόσπονδα κρατίδια 
συνολικές ενισχύσεις ύψους 13.497 εκατ. ΕΟΙΙ κατά ετήσιο μέσο όρο 
συμπεριλαμβανομένων των ενισχύσεων της ΤΓβυηβηά. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 
81% του συνόλου των γερμανικών ενισχύσεων στο μεταποιητικό τομέα. Η αύξηση του 
συνολικού όγκου των γερμανικών ενισχύσεων, που προέκυψε λόγω της χορήγησης 
ενισχύσεων στα νέα ομόσπονδα κρατίδια, αντισταθμίστηκε εν μέρει από τη μείωση 
των ενισχύσεων στο Βερολίνο και τη ΖοηβηΓβηά. 
84 
Διάγραμμα Α1 
Ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα και κοινοτικά ταμεία ανά απασχολούμενο 
Μέσος όρος 1994-1996 
3000 
2000 
ECU 
1000 
D Περκρερειακί/Κοινωνικό Ταμείο 
ανά εργαζόμενο [] Ενισχύσεις στο μεταποιητικό τομέα 
ανά εργαζόμενο 
85 

< 
LU 
ω Ζ) 
ο 
LU 
LU 
w 
ζ 
LU β 
CO 
en τ­ι 
CO 
CO 
τ-
Ο 
α χ 
ζ 
LU 
W 
LU 
e 
Ο­
Ο m OOO-^-iOCMCMOOOiO 
Ν·" ΙΟ" ιο" 0θ" rf θ" θ" θ" θ" Tf" CM τ- CO "*J- CN 
ΙΟ τ- CN τ-
ιο en 
00* τ-" 
CO 
ο ο ο" ο" 
ο ο ο" ο" 
ο ο ο" ο" 
ο ο ο" ο" 
ο ο ο" ο" 
ιο en 
ΟΟ" τ-" 
co OCOM-CON-OOOOOO 
co" σ>" ο" o" co" ο" ο" ο" ο" ο" 
CM τ-
XJ-T-CMOOCOOOOOCO 
σ>" •*•" ο" οο" τ-" ο" ο" ο" ο" rr" 
OOOTTIOCNCNOOOIO 
Is-" ιο" ιο" οο" TJ·" ο" ο" ο" ο" \f 
CN τ- CO ^fr CM 
ΙΟ τ- CM τ-
τ-OOCOCOOOOOO 
h-" ο" ο" co" ο" ο" ο" ο" ο" ο" 
oooooooooo 
ο" ο" ο" ο" ο" ο" ο" ο" ο" ο" 
COT-OCOCOOOOO·^· 
<sr" CM" Ο" Ο" τ-" ο" ο" ο" ο" ο' 
CO CO 
ΟΟΟΟΟΟΟΟτ-
•*• ο" ο" ο" ο" ο" ο" ο" ο" Μ-' 
COCNOTfOOOOOO 
τ-" ο" ο" τ-" ο" ο" ο" ο" ο" ο' 
h- 00 ^· CO Ο CM ο ο ο ο 
ο" CM" ιο" ο* CM" Ο" Ο" Ο" Ο" Ο" 
CM 00 o co co 
σ>" ο" CN" CO ο 
co" ο" 
CN 
CN "«Τ O 
CO CO 00 
CO CN 
CO ο 
CO 
ο ο 
Is-o co co 
" CO" τ-" 
IO CN ο ο 
ο" ο" ο 
ο" 
(M^fOOO 
co" co" οο" ο" ο" ο CM h- en en ιο ιο CM Ο 
ο" ο" ο 
ο" 00 ο 
τ-" Ο" ο 
CO 
τ- ο ο ο ο 
ο" ο" ο" ο" ο" ο ο 
ο" ο" Ο τ- Ο 
ο" ο" ο' 
ο ο ο ο ο 
ο" ο" ο" ο" ο ο ο 
ο" ο οοο 
ο" ο" ο 
ο ο ο ο ο 
ο" ο" ο" ο" ο" ο ο 
ο" ο" οοο 
ο" ο" ο" 
ΤΤΟΟΜΟ 
ο" ο" ο" ο" ο" CN Ο 
ο" ο" Ο CO Ο 
Ο θ" Ο 
Γ^- ο ο ο ο 
οο" ο* ο" ο" ο" 
00 
CM ο ο 
ο" ο" 00 ο 
CO 
CM 
Ο) rt ο σ>_ ο 
co" co" οο" en ο" 
CO CN co en ιο ΙΟ ο ο 
ο" ο" Ο Is-
Ο" CN ΟΟΟ 
ιο" ιο" ο" 
CN CN 
Is- Is-
00 00 
CM CN Ο 
ο' 
CD CD Ο 
ο" ο" ο" 
Is- Is-
Is-" Is-" 
CO CO 
CM CN 
"ί -3· ο 
Is-" r-" ο" 
UO ΙΟ O 
"^•' Μ-" ο" 
CM CM Ο 
ο" ο" ο" 
οοο 
ο ο ο" 
τ- τ- Ο 
co~ CD" Ο" 
CD CD Ο 
en en" ο" ιο ιο 
CM CM CD ·* 
"ί" CM" 
CD 
ΙΟ CN 
M·" o" CO CD 
"<fr ΙΟ" 
co 
lO f 
TJ-" θ" 
LO CO 
·*•" τ-" 
co 
iO lO 
M·" O" 
«d- en 
CD" '«Î·" 
Ο T-
co o cn co CO CN 
•sf τ-" 
CD" ιο" 
o co 
«3-
CM lO o > 
D ca 
3. 
D 
·< 
Q. 
KO 
D 
D 
Q. o 9-o 
Q. cr -< 
1= 00 

ΓΤ--ϊ^ ΙΝ οβ ακ ϊ ΐ ϊ ί ϊ ? 
3 =3 
Ο Ο 
3. α. ~ Ι οο ιη ο_ <ο οο ο_ ο_ ο_ ο_ ο_ ι τ- ο ο · ! ! · · τ- ο|*-
ΙΣΠΑΝΙΑ 
91 Πίνακας Α4/6 
Συνολικές κρατικές ενισχύσεις - ετήσιος μέσος όρος 1994-1996 σε εκατ. ΕΟϋ 
TOMEAZ/AEITOYPriA 
1.1. TEWpYia 
1.2. AAiEia 
2.1. METOTTO[ncjr|/uTTnpEaiE(;:opi^6vTioi OT6XOI 
2.1.1. 'EpEUva Kai AvaTrru^n 
2.1.2. riEpipdAAov 
2.1.3. MME 
2.1.4. EpTT6pio 
2.1.5. E^oiKOv6pnarl EvspYEiaq 
2.1.6. TEviKtq ETT£v6ua£iq 
2.1.7. KaTaTToAEpqan ir)<; avEpyia^ 
2.1.8. Eviaxuasii; KaTdpTian^ 
2.1.9. AAAoi QTOXOI 
2.2.M£TaTTOfr|ar|/uTTnp£ai£q: EISIKOI Topei'q 
2.2.1. XaAupaq 
2.2.2 NauTTnY'Kri Piopr|Xav,a 
2.2.3. M£Tacpop£<; 
£K TWV OTTOI'IJOV KOVOVia^OI 1191/69 
Kai 1192/69 
EK TWV OTTOIUJV a£po|j£Tacpop£<; 
2.2.4.1. Av9paKaq: £vicrxua£i<; aTqv Tp£xouaa 
2.2.4.2. AvSpaKaq: aAA£<; £viaxua£i^ 
2.2.5. AAAoi TOMEiq 
2.2.6. XpnMaTOTTiaTU)TiK£<; UTrr|p£ai£c; 
3. ri£picp£p£iaK£^ £viaxua£iq 
3.1. ri£picp£p£i£q 6uvd(j£i TOU dpSpou 92(3)Y 
3.2. riepicpepeieg Suvapei TOU dp6pou 92(3)a 
ZYNOAO 
TOiq % 
ZYNOAO METAnOIHIHI 
TOI<; % Α1Α 
Μ.Δ. 
62,3 
409,9 
112,2 
30,2 
155,8 
3,7 
29,6 
0,0 
0,0 
0,0 
78,4 
4.147,2 
663,6 
418,5 
1.857,2 
0,0 
0,0 
767,6 
236,5 
203,7 
0,0 
267.8 
190.6 
77.2 
4.887,1 
97,3 
1.963,6 
93,5 MOPOEZ ENIZXYIHI 
Α2Α 
Μ.Δ. 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 Β1Α 
Μ.Δ. 
0,0 
4,1 
0,0 
0,0 
3,1 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
1,0 
0,0 
0,0 
0.0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
2.8 
0.0 
2.8 
6,9 
0,1 
6,9 
0,3 HA 
M.A. 
0,0 
89,8 
33,6 
0,4 
46,8 
4,4 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
4,6 
28,6 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
28,6 
0,0 
9,5 
0,0 
9,5 
127,9 
2,5 
127,9 
6,1 T2A 
M.A. 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0.0 
0,0 
0,0 
0.0 
0,0 
0,0 
0.0 
0.0 
0.0 
0,0 
0,0 
0,0 
0.0 
0.0 
0.0 
0.0 
0.0 
0.0 
0.0 
0,0 
0,0 
0,0 
0.0 A1A 
M.A. 
0,0 
2,5 
0,0 
0,0 
2,1 
0,3 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
0.0 
0.0 
0.0 
0,0 
0,0 
0.0 
0.0 
0.0 
0.0 
0.0 
0.0 
0.0 
2,5 
0.0 
2.5 
0.1 ZYN.ENIZXYZEIZ 
ZYNOAO 
M.A. 
62,3 
506,2 
145,8 
30,6 
207,8 
8,4 
29,6 
0,0 
0,0 
0,0 
84,0 
4.175,8 
663,6 
418,5 
1.57,2 
0,0 
0,0 
767,6 
236,5 
232,3 
0,0 
280,1 
190,6 
89,6 
5.024,4 io\q % 
0,0 
1,2 
10,1 
2,9 
0,6 
4,1 
0,2 
0,6 
0,0 
0,0 
0,0 
1,7 
83,1 
13,2 
8,3 
37,0 
0,0 
0,0 
15,3 
4,7 
4.6 
0,0 
5,6 
3,8 
1,8 
100,0 METAIIOIHZH 
ZYNOAO 
-
506,2 
145,8 
30,6 
207,8 
8,4 
29,6 
0,0 
0,0 
0,0 
84,0 
1.314,5 
663,6 
418,5 
232,3 
0,0 
280,1 
190,6 
89,6 
2.100,8 TOiq % 
-
24,1 
6,9 
1,5 
9,9 
0,4 
1,4 
0,0 
0,0 
0,0 
4,0 
62,6 
31,6 
19.9 
11.1 
0,0 
13,3 
9.1 
4.3 
~ |τί·τ-^οιη<οοοοΝ |<Ν ο ο · · · ϊ Γ1\ΓοΤΙ 
τ)·" ιο" ΟΜ" Τ-" ο" ΓΟ" ο" ο" ο" *-* οί ο" ο* ο\Γ ο|< 
Ζ) 
Ο ι α. < 
Φ ^ 
ω 
~ |<ο σ> ο ΓΜ ο ιη ο ο ο ο ΙΙΛ ΓΜ Ο · · · > · ΓΜ οίο 
Γ3 3 
Ο Ο ο. α. 
ω 
~ Ιτ-_ ΙΠ> ν- ^_ ^ ο ο ο_ ο ο |<ο ^ Ο ' ' ϊ ' ' ΓΜ ΟΐΓ' 
ΓΟ* (θ" Ιθ" Ο" Ο" Ο" Ο" Ο" Ο" Ο" ·*-" τ-~ Ο" θ" θ" ΙΓ 
ο ο α. α 
ΙΝ 1 5 Γ7ΤΊ —§ 
ι 
3ΓΡ ! ΙθΓ^<θ(θθθθθθτ- Ιιηοο ' ' ' ' ""ϋ 
3 
Ο α. Φ ~ϊ [ΓΜ(ΟΊ-0000*-00000 100 Ο (Ο ' ' ' ' ' ΓΜ Ο 
ΓΜ* ν* ο" Μ·" ^" ο* ο" ο ο" ο* οο ο ο" οο" ο" 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ 
101 
Κοινοτικά ταμεία, μέσα και προγράμματα 
Στη συνέχεια παρατίθεται μία σύντομη περιγραφή των κυριότερων κοινοτικών 
ταμείων, μέσων και προγραμμάτων. Πρέπει να σημειωθεί ότι το Χρηματοδοτικό 
Μέσο Συνοχής και το Ταμείο Συνοχής ιδρύθηκαν τον Απρίλιο του 1993 και το 
Μάιο του 1994 αντίστοιχα. Επιπλέον, τον Ιούνιο του 1993, πραγματοποιήθηκε 
η δεύτερη μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών ταμείων (ΕΓΤΠΕ-
προσανατολισμός, ΕΤΠΑ, Κοινωνικό Ταμείο, ΧΜΠΑ) ακολουθώντας τις 
βασικές αρχές που ενέπνευσαν την πρώτη μεταρρύθμιση του 1988 και 
επιφέροντας ορισμένες λειτουργικές βελτιώσεις. Μία ακόμη καινοτομία είναι ότι, 
σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 
Εδιμβούργου, οι πόροι των διαρθρωτικών ταμείων που διατίθενται στα 
τέσσερα κράτη μέλη, τα οποία είναι επιλέξιμα για συνδρομή από το Ταμείο 
Συνοχής (Ελλάδα, Ισπανία, Ιρλανδία και Πορτογαλία), προβλέπεται να 
διπλασιαστούν σε πραγματικούς όρους για την περίοδο 1992 έως 1999 και ότι 
η συνολική χρηματοδότηση από τα διαρθρωτικά ταμεία κατά την περίοδο 1994-
1999 πρόκειται να ανέλθει σε 141.471 εκατ. ECU (σε τιμές 1992). 
Δημιουργήθηκε επίσης ένα νέο μέσο, το ΧΜΠΑ, το οποίο άρχισε να λειτουργεί 
το 1994 με σκοπό την παροχή στήριξης και την αναδιάρθρωση του τομέα της 
αλιείας. 
Λίγο μετά τη μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών Ταμείων, υιοθετήθηκε το 
τέταρτο ΠΠΕΑ (Τέταρτο Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα και την 
Τεχνολογική Ανάπτυξη) για την περίοδο 1994-1998. Το νέο αυτό πρόγραμμα 
πλαίσιο περιλαμβάνει πλέον όλες τις δραστηριότητες της Κοινότητας στον 
τομέα της Ε&Α. Ο προϋπολογισμός του θα ανέλθει σε 13,1 δισ. ECU. Η γενική 
του διάρθρωση σχεδιάστηκε ώστε να ανταποκρίνεται στους τρεις βασικούς 
στόχους: 
- ανάπτυξη τεχνολογικής και επιστημονικής αριστείας στην Ευρώπη, με 
σκοπό την κάλυψη των αναγκών του μεταποιητικού τομέα και τη βελτίωση 
της ποιότητας ζωής στα κράτη μέλη 
- ενίσχυση της συνεργασίας και καλύτερος συντονισμός, καθώς και 
εκμετάλλευση των ερευνητικών προσπαθειών των κρατών μελών. 
- προώθηση ερευνητικών δραστηριοτήτων που θεωρούνται αναγκαίες για 
άλλες κοινοτικές πολιτικές 
ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις 
Η Κοινή Γεωργική Πολιτική είναι ένα γενικό σύστημα στήριξης των αγορών, το 
οποίο βασίζεται σε εξωτερική προστασία και εσωτερική παρέμβαση. Από την 
άποψη αυτή, μπορεί να συγκριθεί με τις εισαγωγικές ποσοστώσεις και τους 
τελωνειακούς δασμούς, δύο συστήματα που συνεπάγονται μεταβίβαση πόρων 
μεταξύ διαφόρων τομέων, χωρίς την προσφυγή σε άμεσες ενισχύσεις. Ένα 
μεγάλο μέρος των δαπανών του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις εμπίπτει σε ένα σύστημα 
στήριξης αυτού του είδους και δεν μπορεί συνεπώς να εξομοιωθεί με ενίσχυση. 
Επιπλέον, η κατανομή ανά κράτος μέλος παρουσιάζει ελάχιστη σημασία στην 
περίπτωση αυτή, καθότι ο τελικός δικαιούχος ενδέχεται να μη βρίσκεται στο 
κράτος μέλος όπου πραγματοποιήθηκε η δαπάνη. Περίπου το 35% των 
δαπανών πραγματοποιούνται υπό μορφή αντισταθμιστικών ενισχύσεων των 
τιμών οι οποίες χορηγούνται στις επιχειρήσεις παραγωγής ή μεταποίησης. 
102 
εοι 
OliDIYOlDADÛOdli 0»Ι1ΟΓΐγ3Αλθ113 Λ01 ID» 
,φ»ιιη3γηοξ|Γΐηο Aco»irlo»ooDg ID» Aop»iAdco3A U^niiipAD ΛΙΙΙ 
•/KCpoOQ ACOI 5D£D 3nodliYii 3ϋι Ιωη3γγρΐ3Γΐ»3 ΛΙΙΙ 
•AC03Opi»3 ACQ»lXo53 
ID AÙl ID» '301A0YYpcJld31i Π01 DIODJLOOdll AIII 'Uon3gdp AUI 
·33!ΛϋΓΐθ3θ 5?»IOn<f) 3ll 011D ϋλϋγΐΙ3 3(OA3rloX3gA3 
\OOLL U»irio»ooDg ID» U>uAdfn3Â Ui 3DIA(TUOI9D»OULD 
noi 33i3d3èid3u 5uo bcoiqi) AcocbodiODiD» Arp»iDnd> 
3D AfOD3li Afp>llliLLjYOdli ΛΓΟγϋγγρίΟ» UDCQd3l0D» AUi 
• DIAX310dl3X 
ndnoi AOID 5i3DngA3ii3 pdoèo AODO LiDAnddpQA3 AUI 
•5pirlOAodLiY» 5U»iJ.odAD 5Ui 
)» DIÛDlDOdli AUI IO>l ACQldCOX U^niliDAD ID» llOC03ADAD AU1 
•5310dAD DiA AfOlUlOldUlDDdg ΛφγΐΙΟγγΟϋ Ll^niiLDAD AUl 
non DAJ3»3 3rojgi '3UoUjoiiodod)Dig U5n3ijii3 AUI DIA Ddi?r1 
•3Urlogoiin 3U»iAdoo3A ID» Aooriog U^nuipAD AUI 
• DjrlOMOÛDQ ID» DlAdCQ3A U»DI3d3d)ld3il U U»liiOI 
IL ACOlAOlOdii UDnQA3ii3 ID» LlDADrUjD lu 'UDUecpodii AUI 
5UAcr)ADdDii 3U»iAdro3A 5Ui no»irlDAng noi 
L ID» OliûlY01DADÛOdliDADJLL3 'UûliJOliOdoèDIQ 'UliOdlD13r1 Ul 
:DA3iiid»3»AnD Anodod>D çjg ID» 
Μοιιιηγο» non 5!3iioi 3D iDiAnoiogoiDrilidXAnu non 53i3Ad3A3 10 
ACOdOii Λφ»ΙΛΘ3 UDUdUlDig 
id3u Ary)»iAdro3A 3liDrod0dpig 5U»IAOOAIO» 3UI U^nnipAD AUI 
•33iodAo 5noi DIA AcoiUioiduiDDdg A(r)i39O0dii 
JI ID» 3UAcT)ADdDJi 5U»iAdco3A 3Ui UiiodiDi3ii no3A »3 AUI 
D AcyxbodiDDiD» Λφ»ιοηώ 5i3DC0iiiiii3 5ιι DIA UûfOjriUJoiiD AUI 
•AOOlAOïpdii Djd0iirl3 AUI ID» 
AUI Anodoèo non ACOAI3»3 AC0A3iioADçJrlDYid3iirinD 'Aoorlog 
_ •_•__. I I ^ _ _ _ I -I _ _ __ _ I _ !._.__._ - I _ -
ΧΜΠΑ 
Η πρώτη φορά που χορηγήθηκε διαρθρωτική ενίσχυση στον τομέα της αλιείας 
ανάγεται ήδη στο 1971, έτος κατά το οποίο αποφασίστηκε να χρησιμοποιηθούν 
πόροι από το Τμήμα Προσανατολισμού του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου 
Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΑ) για να ενθαρρυνθεί η κατασκευή 
και ο εκσυγχρονισμός παράκτιων και ανοικτής θάλασσας αλιευτικών σκαφών, 
καθώς και η μεταποίηση και η εμπορία ψαριών. Το 1978, οι αρχικοί κανόνες 
αντικαταστάθηκαν από σειρά ετήσιων ενδιάμεσων μέτρων ευρύτερης 
εμβέλειας, τα οποία κάλυπταν την αναδιάρθρωση του παράκτιου στόλου και 
την ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας. 
Το 1983, τέθηκε σε εφαρμογή ένα σύστημα πολυετών προγραμμάτων, 
βασισμένο σε καθεστώτα που επέτρεπαν τη χορήγηση ενισχύσεων για την 
αναδιάρθρωση του τομέα και τη μετατροπή αλιευτικών δραστηριοτήτων. Το 
1986, η ανάγκη ενίσχυσης της προσέγγισης αυτής οδήγησε στην ενοποίηση, 
σε ένα ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο ολόκληρου του φάσματος των διαρθρωτικών 
μέτρων για το στόλο και την υδατοκαλλιέργεια. 
Τα καθεστώτα συνδρομής στη μεταποίηση και εμπορία των αλιευτικών 
προϊόντων αναπτύχθηκαν σε διαφορετική βάση, δηλαδή στο πλαίσιο της 
διαρθρωτικής πολιτικής για τη μεταποίηση και εμπορία γεωργικών προϊόντων. 
Για πολύ καιρό, ο ίδιος κανονισμός κάλυπτε τη μεταποίηση και εμπορία των 
δύο αυτών ειδών προϊόντων. Ωστόσο, προκειμένου να συνεκτιμηθούν 
καλύτερα οι ιδιαίτερες ανάγκες της αλιείας, οι δύο τομείς διαχωρίστηκαν το 
1989. Έκτοτε, η συνδρομή στη μεταποίηση και εμπορία αλιευτικών προϊόντων 
υπόκειται σε δικούς της κανόνες, οι οποίοι έχουν ενσωματωθεί από την 
προαναφερθείσα ημερομηνία στις ρυθμίσεις για τα Διαρθρωτικά Ταμεία. 
Το 1993, τα διαρθρωτικά στοιχεία της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 
εξετάστηκαν λεπτομερώς και πραγματοποιήθηκαν τρεις μείζονος σημασίας 
αλλαγές. Οι αλλαγές αυτές εξασφάλισαν μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ των 
διαφόρων πτυχών της εν λόγω πολιτικής, ήραν τη διάκριση που διαχώριζε την 
ΚΑΠ από τις υπόλοιπες κοινοτικές δραστηριότητες και οδήγησαν στη 
συνεκτίμηση των μεταβολών που επηρεάζουν τον τομέα. Τα διαρθρωτικά 
μέτρα της ΚΑΠ ενσωματώθηκαν στο σύστημα των διαρθρωτικών ταμείων της 
Κοινότητας όταν έγινε η μεταρρύθμιση τους κατά το 1993. Επιπλέον, τα 
διάφορα μέσα χρηματοδότησης της αλιείας ενοποιήθηκαν σε ένα ταμείο που 
είναι γνωστό ως Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού της Αλιείας (ΧΜΠΑ). 
Κοινωνικό Ταμείο 
Οι στόχοι του Κοινωνικού Ταμείου είναι η βελτίωση των ευκαιριών 
απασχόλησης για τους νέους (κάτω των 25 ετών) και για άλλες ομάδες που 
θεωρείται ότι χρειάζονται ενίσχυση (άνεργοι μακράς διαρκείας, άτομα με ειδικές 
ανάγκες, μετακινούμενοι εργαζόμενοι και άλλες μειονεκτούσες από κοινωνική 
άποψη ομάδες). Το ταμείο συμμετέχει, επομένως, στη χρηματοδότηση 
ενεργειών που υλοποιούν δημόσιοι ή ιδιωτικοί φορείς στους ακόλουθους 
τομείς: 
104 
901-
) 3Γ0|όη>ι Ι3ΐ30ϋιιη^3 Λ0Ό0ώ3 'ρόοώο^Λπο ϋ^ιΐΌΓίσϊόϋγιΐΓΐηο 
ΊΟΙ ϋχις ϋι ^σ^ώοοσΊι οΐ3Μοι οοΑογ Λ3 οχ ΛΓΟΙ3ΓΙΟΙ ΛΓΟ^ΙΙΓΟΟΘ^ΟΙΟ 
3οοιόη>ι ιοιρχοο ηοιι 3ϋηΑΑ3γϋγγο ϋχιιιγοιι Λϋιο οιρριο 
^3 ΐ3γ3ΐοϋο ιο>ι ΊΧιόιοορ|/\| ηοι Ιι>ιϋθΛηο ϋι οιιο 3χϋθϋιοιιοιιοόι 
»ϋθΛηο 3ϋι ροεί, ηοόθΦ ηοι \3ΩΌ$ 3χϋθησ,ο>ι 3ϋΧθΛη^ οΐ3Γΐοχ οχ 
>661> η01 3ογ3ΐ οι ιόΧ3Γΐ ηοι ηΧοι Λϋι 3Λΐ3ΐ3όοιι 
3ϋΟ ΟΓίΟΙΛΟΛΟΧ 0>Π13Χθ 01 ΟΙ3Χ3ΛΠΌ Λ3 3Ο00ρ353 οιγηοξ|Γΐη3[ 
) 3ϋι 9£3 ηοόθ^ρ ηοι ΐ3ορ£| 3ϋΧθΛηο ηοο3Γΐ ηο>πιοροιοήϋόΧ 
ΛΙΙΙ οιλ ΠΟΓΙΟΙΛΟΛΟΧ ϋοοιοσΊι Λϋι 30009353 Ι1110Ο11113 Η 
·3ϋΧθΛηχ ηο]3Γΐοχ ηοι 3ϋοηϋρι οιϋιοιΟΛηρ 
) ΟΙ3Χ3ΛΠΟ Λ3 οιοιιο ϋ '3ϋ>φθΛηο 3ϋι 3οηΧοι 3ϋ5όθΛ3 3ϋι ΙΙΛΟΓΙΟΛΟ 
ιιρ ϋγ3Μ ϋιοσ1» οι 3οσΊι 3οιϋιθΛΐο>ι 3ϋι 3ηοό3ί1 *3 3ϋ5ιόϋιο 
όΧ £661 01 9^1^ 'ϋΧοσΌιι Λϋι οιλ ηοο3ΐ1 ηοΛίόοοοοσΊι 3ς>Λ3 
ίοιορώοιιο ηοΑόηοεΙιΙιο^ ηο1 οιγηο£)Μη^ 0*1.011000^3 οι '3ϋΧθΛη^ 
ϋοηόρι ϋ ΐϋΐ3ΐΐ3γξ)οϋιι ηοιιο ΊΧιοΊοορ|Λ] ηοι ϋ>φθΛηο ϋι ρΐ3|Λ] 
3ϋΧθΛη^ οΐ3Γΐοχ - 3ϋΧθΛηο ΟΟ3ΓΙ οχιιοροιοΜϋόχ 
νυ±3 ηοι 
*ιΐ3Χο 3ϋι ο^οιίιγ* Λϋι οιλ Ό3ρι ΟΙΓ! 3οογιιο ΛηοΛίρ 3ϋοιλΑ3οοόιι 
Ιιο*Χ ϋι 3Γ1 ιοΐΛθΛρξ)Γΐογ ηοιι Όΐ3Χιοιο οχ ϋ^ηιιιρΛο ΙΙΧΙΓΙΟΛΟΧΙΟ Λϋι 
ιιΐ3 3ιι Ό3ΓΙΟΙ ς»πιϋιοιιοΐ3Γΐ οι 3ΓΙ ρ>ιιΐ3Χϋ ορΧιοιο 3ηοηΌιΑογοιιη 
ιγιό3ΐι ΛηοΧ3 ΌιϋιοιΟΛηρ ϋ>ιιι>ιογγοΛ3 3ο >Ι3 3ϋ*ϋθΛηο 
ρ οι 3Γΐ ΟΛΟοώιΙηο 3ϋοηΧοΐΛ3 3ϋ>πιοσ,>ι 3ϋι ΟΙΟΛΛ3 Λϋιο ΐ3ΐιΐ|ΐιΗ3 
2 3ϋι 3οηΌισΌθθ>« ο 3οΐΌΛηοι 3ΐοΐΛριι ΙΟΛΙ3 Λ3§ 'ϋορξ) ϋχθ3Γ!οι 
ΙΙΛΟ^ΙΟΟ 3θ ρ>ιΐΛ3λ ιοΐΛθΧ3όοιι νΐΙ13 η01 3ΐ3θηΧϋΙΛ3 ιο 3φθ°>1 
•3Ι30ΓΙ9Λ3113 33>ΙΐλθθΑθ001ί 30 10» 30001011 
3ηοιο '3ϋπΌροιιη ολφ 3θ 3οο!σ'ηχ ιοΐ35ριΐ£>3 ϋιηο ϋΜοόρΛηο μ 
(9 3ΟΧΟΙΌ) 
3ΐϋΐ0Λχηιι ϋγϋΗοΧ οό3ΐ|θΐρι 3Γ1 ΛφΧοισ,3ΐι ϋ^ηιιιρΛο Λϋι 
(09 3οΧοιο) 33X010*311 33>ιιιοσ,λο 33*11011 ϋγ£|οόιι 
(2 3οΧοιο) 33Χοιο,3ΐι 33»ΐΛθΧϋηΌΐ£) 33οηο5ρι1>ιοόοιι 
·( Ι 3θΧθ1θ) 33X010311 33Λ3Γ'ληΐ110ΛΟ οό3ΐοΑιγ 
:3ο ϋηΌόοΛηο 
IX 3ΟΙΛΟΧ3ΟΟΙΙ 3οιϋιθΛΐο>| 3ϋι 3οΐΛ3 ΛΟΟΙΙΙΙΟΌΙΛΟ ΛΟΟΙ ϋοοορη1 
1110 (νυΐ3) 3ϋ^ηιιιρΛν 3ϋ>ιοΐ303ώι03υ οριΐοχ ο>ιιριιοοόη3 οχ 
ΟΙ3Γΐθχ 0»ΟΙ3030Ι03υ 
3ϋ>ιϋθΛηο 3ϋι 36 οόβόΌ οι 3Γΐ ΟΛΟοώιΙηο 
ϋι ΟΙΟΛΛ3 Λϋιο |3ΧΙΟΙΟΙΙΛΟ ΟΛ ηοιι 3ϋοοιχ3όοιι ϋοϋιοιιοΓίιοϋόΧ 
ΟΛ|3 ϋορς) ϋ>ιθ3π,οι ιΧο ΙΟΜ ΟΙΙΛΟ^ΙΟΌ 3ο ιοίΛηοιοιιοιοιΙΑοόιι 
ΐΛΓΌΛίοχ ηοι 3ηοό3ΐ1 *3 3ΐ3θϋιοςοιθΓΐϋϋΧ ιο ιιο ηοΛ3π!ορ3ν 
ργ3Γΐ Λφίοό* ΛΓΟΙ ΓΟΟ3Γ1 ιοΐΛογγρξ)οιιη 3ϋπΌόρΛηο 3ΐ3θϋιιο ιο 33γο 
οιΐϋιοηο ο>ιιΑοοΑοόοιι οίο ιο>ι Ο3Γ1ΟΙ ο>ιιιϋιοιιοΐ3Γΐ 
3ιιο ΛΟΟΛ3Γ1Ο5ΟΑΟ,3 ΛΟΟΙ 3ϋΑθΓΐοΌοοοΊι 3ϋι ϋθΛηγο>ιη3ΐ9 
ιΐι»-» Απτ\ο<Λ*3/Λ *ΛΐΑΗηηιΗΙ ΙΛ\ Ιιι ηιΑ Αητ»\/π/-»ΗΗΛο ΑΓΛΜΙΑΥΟΙ ΙΙΥΛΗ>Γ»ΙΙ 
3Ι10Ε 
απορρέουν από την προοπτική της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (που 
αρχίζει ήδη να γίνεται πραγματικότητα). Από την αρχή, το ταμείο διαμόρφωσε 
τη δική του ταυτότητα βάσει τριών θεμελιακών αρχών. 
Η πρώτη αρχή είναι το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής του: το πρωτόκολλο για 
την οικονομική και κοινωνική συνοχή προβλέπει ότι το ταμείο συνοχής «θα 
παρέχει τη χρηματοδοτική συμβολή της Κοινότητας σε κράτη μέλη στα οποία 
το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι χαμηλότερο από το 90% του κοινοτικού μέσου 
όρου». 
Δεύτερον, η συνδρομή περιορίζεται στη συγχρηματοδότηση σχεδίων στους 
τομείς του περιβάλλοντος και των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών. 
Τρίτον, λόγω της σχέσης του με την υλοποίηση της οικονομικής και 
νομισματικής ένωσης, το ταμείο παρέχει τη συνδρομή του σε κράτη μέλη που 
έχουν καταρτίσει πρόγραμμα για συμμόρφωση με τους όρους περί 
υπερβολικών δημοσίων ελλειμμάτων, όπως ορίζονται στο άρθρο 104γ. 
Επιπλέον, το Χρηματοδοτικό Μέσο Συνοχής και αργότερα (από το Μάιο 1994) 
το Ταμείο Συνοχής, συμβάλλουν στην επίτευξη του στόχου της συνοχής. 
Ωστόσο, δεδομένου ότι οι περισσότερες διαθέσιμες πιστώσςις χορηγήθηκαν 
για έργα υποδομής και όχι για παραγωγικές επενδύσεις, τα αριθμητικά στοιχεία 
παρουσιάζονται κατωτέρω στον πίνακα Β μόνο για λόγους πληροφόρησης. 
Κοινοτικές Δραστηριότητες Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΤΑ) 
Οι κοινοτικές δραστηριότητες στον τομέα της έρευνας διεξάγονται ουσιαστικά 
σε δύο επίπεδα: 
(Ι) Μέσω ενεργειών κοινής δαπάνης με τρίτες χώρες για σχέδια ΕΤΑ και 
μέσω του συντονισμού των ερευνητικών δραστηριοτήτων των κρατών 
μελών (έμμεσες ενέργειες). 
(II) Στο Κοινό Κέντρο Ερευνών (άμεσες ενέργειες). 
Η ΓΔ XII (Επιστήμη, Έρευνα και Ανάπτυξη) διαχειρίζεται τις έμμεσες ενέργειες 
του προγράμματος πλαισίου από κοινού με τη ΓΔ III (Βιομηχανία), τη ΓΔ VI 
(Γεωργία), τη ΓΔ VII (Μεταφορές), τη ΓΔ XIII (Τηλεπικοινωνίες, Αγορά των 
Πληροφοριών και Αξιοποίηση της Έρευνας), τη ΓΔ XIV (Αλιεία) και τη ΓΔ XVII 
(Ενέργεια). Σύμφωνα με το τέταρτο κοινοτικό πλαίσιο για την Ε&Α, ποσό 
ύψους 13,1 δισ. ECU θα διατεθεί από τον κοινοτικό προϋπολογισμό για τη 
στήριξη της έρευνας κατά την περίοδο 1994-1998. Το μεγαλύτερο τμήμα του 
ποσού αυτού θα διατεθεί σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και στο 
μεταποιητικό τομέα. Ποσό ελαφρώς υψηλότερο των 950 εκατ. ECU διατίθεται 
για τη χρηματοδοτική στήριξη του Κοινού Ευρωπαϊκού Κέντρου Ερευνών. 
Χρηματοδοτικές πράξεις της ΕΚΑΧ 
Η χρηματοδοτική συνδρομή της ΕΚΑΧ χορηγείται υπό μορφή δανείων και 
επιδοτήσεων. Τα δάνεια κατανέμονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: 
βιομηχανικά δάνεια, 
δάνεια μετατροπής, 
δάνεια για τη στέγαση εργαζομένων 
106 
LOI 
AJ UDUiogoioriUdX Ui pdoèo AOOQ U3dX DA3iiUidD53 ID» D13X1010 
no U Dgoû3 ono 3ηοΛ3ΓΐΓΐηγο» 3ηογιμ ΆφίΑογοηΌ Uoog»3 
33»iiooiçi ΐ3ΐηηγο» DA j3donri 09 '(Dni»jg p»ipncodn3ig) V3V DJ-
oig3Xû DIA U3dX DA3rimidD^3 Uri Driû39odnod»Drl DI ono 3oi»3 
Diorlndgi p»iicoioinoiDriUdX 
.pdi ono 3i3oUiogoi3ADg 33i1o30odnod»Dr1 ID» 33iio39odnoû3r1 
3 ΛΦ»ΙΓ1ΟΛΟ»ΙΟΟΙΟΙ-^Χ UXodon AUID noi piUiçidUiODdg 
D0 ID» noAngAi» no»irioAO»iooiDriUdX noi norloid3rlDiD» 
L3ri 3noriûiADXUri 3DiAoooninDAD noi 0X010 01 i3Xnun3 
<m3 A(T)iD03rlod»ir1 ACOI D3rloi AOIO Acodon Aco»uogoiDr1UdX 
jiY3çj ID» 3Urlogonn AcoAd? UoUiogoioriUdX Ui DIA ACOJDYDC]>3» 
J3ioûûid3n UDUYIAD U IDAJ3 noj3riDi noi 3OXOID 3o»ioog 
•3co35ninDA\/ 3D^3npdx 3nod3rlnYO|j 30010390» 01 oprlDi 
)X >66l noiidDjAj 3Ugi, 3Ui 3Unodun3 3Ui DjAUgo 3|AJ Λφγ3Γΐ 
orindgi p»iicoioinoiDi1UdX DI ID» 33^3npdi 3u 3rl ioiAo5pAd3Ano 
JI coo3ii 'UDCOA3, U».ipncodn3 U ID» AC03ongA3n3 D^npdx 
ojono AUID U03X0 U»idiDi3 U»igDAori ID» D3A Djrl |3γ3ΐοηο 
no| AOI 3»U0ndgi non Oj3iiDi οχ 3i3olidi3Xin3 33jD03rlod»ir1 
2 p».ipncodn3ig DI :3Ο|Γ1ΟΛΟ»ΙΟ 3U».ipnoodn3 3Ui 3U5mnpAD 
χ ong 3D AC03ûngA3n3 Aoorlo30odnod»Dri ID» Acor1û39odnoo3rl 
01A AC03oUnAA3 UXodon AUI 0X010 3d 3»U0Uiono non 
DAO»iooiDriUdX D3A Djri IDAJ3 AC03ongA3n3 opriox o».ipncodn3 οχ 
AC03DngA3n3 θ|3Γΐοχ o».ipncodn3 
D3rloi noi 3norloiADAdo 
3ioidn» 3noi ID» D31I01 o»r)3nDdi AOI ID» 0»iiDr1Udi3Xw3 
,d3AnD 3Uû|n3 i3Xdpnx 3UDOOA3, 3U».ipncodn3 3Ui DADAdo 
DI ID» Uysii Uipd» DI 3ri DjooAd3Ano UA31Û 30 iDiAoJldogD» 
33»ιιιγοη ιο UDCOA3, AUI UdUY»pYO 30 ΛφdoADlDγDώ3» ACOI 
) i3YYpcJrino D^npdi U 'ACOJ3ADÇ UÎMJY UID 3UI ACOiUioidUioodg 
v.codon 3UD3dn3^3 AcoiUioiDAng ACOI οιίορώ οι ioi3Andn3ig 
jdX 33γγρ φίγοώοο^ DA 3UI 3DIUIOAD»I 3UI ID» 3D53npdi 3Ui 
Dljiogoi3ADg ACOI C0O31AJ U»ucoioinoiDiiUdX ID» U»iiA0YYDcJid3n 
IOAO»IO :3i3rhpno 33»IODÇJ 3id3D03i ono οιΐιοφίξ) IDAJ3 
uogoiDiiUdX |30UAUdoX DA j3donri ojono DID DiorlrlpdAodn ID» 
îno ΛφlDd» ACOI Λφ»ιΗθΛθ»ιο 3noAdnonn 3noi ono ιοιργ3ΐοηο 
L oiYnoçjrino 01 φΛ3 'UY3I1 Uipd» DI IDAJ3 3UI J0X0131I ID» 
jgAnD Ui ono 3»U9ndç| AC03ongA3n3 Λφγοώοο UûUjonoiDrlAodn 
UiogoiDiiUdX Acorio39odnod»Drl 3Uû39pig 3Ui coosri 3UOOOA3, 
>UI ACOXOID ACOI UûU9φodn U IDAJ3 3o53npdi 3Ui υγοιοοην 
AC03ongA3n3 D^npdx U».ipncodn3 
·3ΐ3θηΧθΙΛ3 Dd310IADnD IDlAnodC039 D»Dd9AD 
pX ID» nodUgio 3DjADXUrloiçj 3Ui 3i3rïoi 3noio AC0A3r1o5DAd3 
DdUi»odOX no»iACOAio» 3i3oUiogoiDiiUdX 10 3cojgi 'Ddi3ri ογγρ 
) P»IAOAD» ioiAnodco39 (AC0j3ADg ACOI »3) noj»oun3 3i3ûUiogm3 
uogm3 3u DIA OIÇI 01 i3AiDÇJrïno A3y Λφ»υ9Ληο ACOI DIOAA3 
XOIA3 iDii3dco30 A3ç oino 3oorlo 0Γΐυι»3Λ03γη οι 'noj3ADg noi 
1 DliUl»3A03Yn Ι3Ο3γ310η0 DA ID13X3ÇA3 JO»mO»OOgd3» Uri IDAJ3 
'>/NÎ*WI 
καλύπτει χαρτοφυλάκια δανείων, πιστωτικές διευκολύνσεις και τιτλοποιημένα 
περιουσιακά στοιχεία. 
Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων μπορεί επίσης να λαμβάνει συμμετοχές 
μετοχικού κεφαλαίου σε αμοιβαία κεφάλαια επενδύσεων. 
Κατά την εκπλήρωση του έργου αυτού, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων 
ενεργεί, σε εμπορική βάση, συμπληρωματικά στον τραπεζικό τομέα και σε 
συντονισμό με άλλους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς και θεσμικά όργανα 
της ΕΕ. 
II. Στατιστικά δεδομένα 
1. Στον πίνακα Α περιλαμβάνονται όλες οι χρηματοδοτικές παρεμβάσεις της 
Κοινότητας κατά την περίοδο 1992 έως 1996. 
2. Στον πίνακα Β παρουσιάζονται λοιπά μέσα κοινοτικής παρέμβασης κατά την 
περίοδο 1992 έως 1996. 
3. Οι πίνακες Π και Γ2 παρουσιάζουν, για τις περιόδους 1992-1994 και 1994-
1996 αντίστοιχα, τον ετήσιο μέσο όγκο των κοινοτικών παρεμβάσεων, οι 
οποίες, όπου αυτό είναι δυνατόν, κατανέμονται ανά κράτος μέλος. 
4. Πρέπει να σημειωθεί ότι η άμεση σύγκριση μεταξύ του όγκου των κοινοτικών 
παρεμβάσεων, που παρουσιάζεται στο παράρτημα αυτό, και του όγκου των 
εθνικών ενισχύσεων, που παρουσιάστηκε παραπάνω στην παρούσα έκθεση, 
(δηλαδή των ενισχύσεων που χρηματοδοτήθηκαν από τους εθνικούς 
προϋπολογισμούς και τα εθνικά φορολογικά συστήματα), οδηγεί σε 
λανθασμένα συμπεράσματα καθότι σε πολυάριθμες περιπτώσεις είναι 
δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να προσδιοριστεί το στοιχείο ενίσχυσης που 
εμπεριέχεται στις κοινοτικές παρεμβάσεις, οι οποίες δεν καταβάλλονται άμεσα 
στις επιχειρήσεις, όπως συμβαίνει με τις κρατικές ενισχύσεις. 
Στο γεωργικό τομέα, οι συγκρίσεις ενδέχεται να οδηγούν σε εσφαλμένα 
συμπεράσματα λόγω του ότι, σε μεγάλο βαθμό, οι δικαιούχοι των κοινοτικών 
παρεμβάσεων δεν είναι επιχειρήσεις. Όσον αφορά τη σύγκριση μεταξύ των 
κρατών μελών, τα οφέλη από τις κοινοτικές παρεμβάσεις κατανέμονται σε 
όλους τους φορείς της Ένωσης ανεξάρτητα από τον τόπο πραγματοποίησης 
των δαπανών (δηλαδή των επιστροφών κατά την εξαγωγή ή των αγορών στην 
παρέμβαση). Όσον αφορά τη σύγκλιση μεταξύ κοινοτικών και εθνικών 
παρεμβάσεων, οι δαπάνες της Ένωσης επηρεάζονται έντονα από τις διαφορές 
μεταξύ των συνεχώς μεταβαλλόμενων διεθνών τιμών και των κοινοτικών τιμών 
γεωργικών προϊόντων, γεγονός το οποίο δεν ισχύει στις περισσότερες εθνικές 
δαπάνες. 
5. Στο τεχνικό παράρτημα, περιλαμβάνονται συμπληρωματικά στοιχεία σχετικά με 
τις κοινοτικές παρεμβάσεις. 
108 
Περαιτέρω λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τους κοινοτικούς πόρους και τα 
κοινοτικά μέσα περιλαμβάνονται στα ακόλουθα έγγραφα: 
Δραστηριότητες της ΕΕ στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, 
ετήσια έκθεση 1995 ISBN 92-77-93761-0 
ετήσια έκθεση 1996 ISBN 92-78-08603-7 
- Τα Διαρθρωτικά Ταμεία 
ετήσια έκθεση 1995 ISBN 92-78-10829-4 
ετήσια έκθεση 1996 ISBN 92-78-26044-4 
- Χρηματοδοτικό Μέσο Συνοχής Ταμείο Συνοχής 
συνδυασμένη έκθεση 1993-1994 ISBN 92-827-5739-0 
ετήσια έκθεση 1995 ISBN 92-827-9688-4 
ετήσια έκθεση 1996 ISBN 92-827-8877-6 
- Χρηματοοικονομική έκθεση 
ΕΚΑΧ 1995 ISBN 92-827-7933-5 
Χρηματοοικονομική έκθεση 
ΕΚΑΧ 1996 ISBN 92-828-0908-0 
- Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων 
ετήσια έκθεση 1995 ISBN 92-827-6303-Χ 
109 
nivaKar; A 
ETHQIE^ KOIVOTIKEf^ SaTTdvcs 
EITnE EYYUHOEIC; - YEUJpYia 
EFTnE npoaavaToAiayoq - YEwpyia 
EITnE EYYUHOEK; - aAida 
EfTHE npoaavaToAiapoq - aAi£ia/ETnA-XMnA (aTT6 TO 1994) 
KOINQNIKO TAMEiO 
nEPiOEPEIAKO TAMEiO (1) 
TAMEIO IYNOXHI 
KOINOTiKO nPOfPAMMA nAAIZIO E&A 
ETTixopryYn°EI<J" EKAX 
ETTaveYKaTdaTaaq dp9po 56. TTapdYpacpog 2, OTOIXEIO (3) 
KOIVUJVIK^ eviaxuaeiq air\ (3IOJJ aiSripou KOI xaAupa dp. 56, nap, 2 
OT.p) 
KOIVOJVIK£C; eviaxuaeic; dvBpaKa dp 56. TTapdYp. 2, OTOIXEIO (3) 
EpEuva dp6po 55 
ETTiddTnaq ETTITOKIOU dpOpa 54/56 
IYNOAO 1992 
32005,3 
2874,8 
32.1 
358,4 
5894,2 
1374,0 
-
2391,0 
154,8 
46,2 
50,0 
120,2 
106,0 
45407,0 1993 
34496,3 
3092,4 
32,4 
401,8 
6306,8 
1635,0 
1560,6 
2094,0 
182,4 
60,0 
50,0 
124,6 
114,3 
50154,6 1994 
32831,4 
3335,4 
35,5 
391,1 
5826,8 
1803,0 
1853,1 
2019,0 
157,0 
86,0 
40,0 
52,0 
51,5 
48481,8 OE EKOT. 
1995 
34377,5 
3609,0 
36,9 
450,3 
4382,9 
1970,0 
2151,7 
3019,0 
123,8 
41,3 
40,0 
61,4 
11,4 
50275,2 ECU 
1996 
39041,3 
3934,5 
34,1 
334,4 
7145,8 
2037,0 
2443,7 
3183,0 
56,3 
0,0 
23,2 
85,0 
36,7 
58046,8 
(1) το τμήμα αυτό των δαπανών αντιστοιχεί κατά προσέγγιση στην έννοια της ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 92 της συνθήκης 
110 
II 
* Δεν κατέστη δυνατή η κατανομή ανά κράτος μέλος 
112 Πίνακας Π 
Μέση ετήσια κοινοτική δαπάνη ανά κράτος μέλος (1992-1994) σε εκατ. ΕΟυ 
BEAHO 
AANIA 
TEPMANIA 
EAAAAA 
IIHANIA 
TAAAIA 
IPAANAIA 
ITAAIA 
AOYEEMBOYPrO 
KATQ XQPEZ 
nOPTOrAAIA 
HNQMENO 
BAZIAEIO 
TsxviKn, auv5pojjii 
IYNOAO EimE 
EYYUHCTEK; 
1278,7 
1257,0 
4979.7 
2522.5 
4011.5 
7680.5 
1513.9 
4469.0 
6.9 
2207.5 
519.2 
2664.7 
33111,1 EITnE 
npoo-
avaToAiau.6 
35,8 
28,7 
434,2 
353,8 
530,4 
602,5 
179,5 
421,3 
8,4 
24,5 
371,4 
110,2 
3100,7 EITnE 
EvYUHOEir; 
AAlEla 
0,2 
3,4 
0,9 
0,9 
10,7 
10,1 
2,2 
1,1 
-
0,1 
1,8 
1,8 
33,2 ErrnE 
npoa-
avaToAiapdc; 
AAiEia 
ETnAA.-
XMHA 
4,6 
29,6 
16,3 
36,1 
127,1 
31,9 
7,8 
52,1 
-
7,9 
50,3 
20,0 
383,7 KOINQ-
NIKO 
TAMEIO 
154,7 
54,3 
798,5 
461,2 
1146,7 
665,6 
307,0 
886,6 
5,0 
163,5 
597,9 
768,3 
6009,3 nEPIOEPEIA 
-KO 
TAMEIO 
30,0 
6,5 
304,4 
131,9 
273,7 
145,6 
120,6 
181,1 
3,9 
12,9 
279,3 
113,9 
1603,8 TAMEIO 
IYNOXHZ 
(and TO 
1993) 
305,2 
936,3 
154,9 
309,0 
0,4 
1706,8 E&TA EK 
npOYpappa 
nAalaio* 
— - • 
2168,0 
2138,0 EniXOPH-
miEiz 
EKAX* 
465,0 
465,0 IYNOAO 
1504,0 
1379,5 
6534,0 
3812,6 
7036,4 
9136,2 \ 
1 
2285,9 ; 
6011,2 
24,2 | 
2416,4 ! 
t 
2128,9 ! 
i 
3673,9 • 
0-4, 
2633,0 | 
48581,6 i 
Πίνακας Γ2 
Μέση ετήσια κοινοτική δαπάνη ανά κράτος μέλος (1994-1996) 
ΑΥΣΤΡΙΑ 
ΒΕΛΓΙΟ 
ΔΑΝΙΑ 
ΓΕΡΜΑΝΙΑ 
ΕΛΛΑΔΑ 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ 
ΓΑΛΛΙΑ 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
ΙΤΑΛΙΑ 
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
ΣΟΥΗΔΙΑ 
ΗΝ: ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
Τεχνική συνδρομή 
ΣΥΝΟΛΟ ΕΓΤΠΕ 
Εγγυήσεις 
649,2 
1312,7 
1340,8 
5534,3 
2627,2 
4297,9 
354,7 
8641,9 
1532,1 
3676,6 
15,3 
1793,7 
668,9 
348,7 
3073,8 
35867,8 ΕΓΤΠΕ 
Προσανατολισμός 
110,2 
41,7 
29,4 
771,1 
352,8 
649,7 
106,1 
498,0 
198,9 
381,8 
6,7 
24,2 
390,8 
45,0 
106,9 
3713,3 ΕΓΤΠΕ 
Εγγυήσεις 
Αλιεία 
0,0 
0,2 
6,6 
0,3 
0,7 
6,1 
0,0 
12,0 
2,8 
0,5 
0,0 
0,1 
3,2 
1,3 
2.2 
36,0 ΕΓΤΠΕ 
Προσανατολισμός 
Αλιεία 
ΕΤΠΑλ-ΧΜΠΑ 
1,0 
8,8 
24,0 
28,3 
12,8 
174,9 
11,9 
24,1 
5,8 
37,4 
0,3 
6,7 
25,0 
20,4 
21,9 
403,3 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ 
ΤΑΜΕΙΟ 
64,5 
109,6 
50,7 
967,7 
292,9 
1327,4 
52,9 
664,2 
316,1 
417,7 
4,3 
178,1 
520,5 
42,1 
829,6 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚ 
Ο 
ΤΑΜΕΙΟ 
12,9 
18,4 
4,4 
211,9 
244,2 
535,5 
36,3 
160,8 
117,8 
248,3 
0,6 
15,2 
272,6 
26,0 
173,9 
5838,3 2078,8 ΤΑΜΕΙΟ 
ΣΥΝΟΧΗΣ* 
(& μέσο) 
386,1 
1181,5 
193,3 
387,0 σε εκατ. ECU 
Ε&ΤΑ ΕΚ 
Πρόγραμμα 
Πλαίσιο* 
1,5 
2149,4 
(*) Δεν κατέστη δυνατή η κατανομή ανά κράτος μέλος ΕΠΙΧΟΡΗΓΉΣΕΙΣ 
ΕΚΑΧ* 
2740,0 
2740,0 288,5 
288,5 ΣΥΝΟΛΟ Ι 
837,8 
1491,4 
1455,9 
7513,6 
3916,7 
8173,0 
561,9 
10001,0 
2366,8 
4762,3 
27,2 
2018,0 
2268,0 
483,5 
4208,3 
1,5 
3028,5 
53115,4 
113 

ISSN 0254-1483 
COM(98) 417 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 06 08 10 16 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-439-GR-C 
ISBN 92-78-37964-6 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο