Αριθ. C 77/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21. 3. 83 
1.2.4. Η πρόταση μπορεί να συμβάλει στην πραγματοποίηση μιας ισορροπίας ανάμεσα στις 
αεροπορικές εταιρείες αφενός και στους καταναλωτές αφετέρου.» 
Αιτιολογία 
Η τροπολογία αυτοαιτιολογείται. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 13, ψήφοι κατά: 60, αποχές: 9. 
Σελίδες 22 κ» 23, σημεία 2.1.2, 2.1.4, 2.1.5, 2.1.6, 2.1.7 «α 2.1.8 
Το κείμενο των σημείων αυτών να αντικατασταθεί από το ακόλουθο κείμενο: 
«2.1.2. Λαμβανομένων υπόψη των παρατηρήσεων που εξέφρασε στο σημείο 2.1.1, η ΟΚΕ 
συμφωνεί με το πνεύμα της πρότασης κανονισμού.» 
Αιτιολογία 
Το αρχικό κείμενο θέτει τόσους όρους και τόσες επιβαρύνσεις που οδηγεί τελικά στη διατήρηση της 
ισχύουσας κατάστασης ενώ με το προτεινόμενο κείμενο υποστηρίζεται η πρόταση της Επιτροπής. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 3, ψήφοι κατά: πλειοψηφία, αποχές: 0. 
2. Το ακόλουθο σημείο της γνωμοδότησης αντικαταστάθηκε από νέα διατύπωση κατά τη διάρκεια των 
συζητήσεων: 
Σελίδα 21, σημείο 1.1.3 
«Όσον αφορά τη νομική βάση που προτείνεται για τον καθορισμό των λεπτομερειών εφαρμογής των 
άρθρων 85 και 86 της συνθήκης στις θαλάσσιες μεταφορές, το τμήμα θεωρεί ότι, λαμβανομένης 
υπόψη της σπουδαιότητας που έχει για τον αναφερόμενο τομέα, πρέπει η πρόταση κανονισμού να 
βασισθεί μόνο στο άρθρο 84 παράγραφος 2 της συνθήκης.» 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 16, ψήφοι κατά: 84, αποχές: 9. 
Γνωμοδότηση για μια πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί των κομίστρων στις τακτικές 
αεροπορικές μεταφορές μεταξύ των Κρατών μελών 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής δημοσιεύεται στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 78 της 30ής Μαρτίου 1982, σελίδα 6. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 11 Νοεμβρίου 1981 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 84 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
21.3.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 77/27 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά την 204η σύνοδο της ολομέλειας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 26 και 
27 Ιανουαρίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 84 παράγραφος 2, 
την απόφαση του Συμβουλίου της 11ης Νοεμβρίου 1981, 
να ζητήσει από την ΟΚΕ τη γνωμοδότηση της για την 
πρόταση αυτή 0), 
το νομικό πλαίσιο του καθορισμού των ναύλων που 
περιλαμβάνει τις εθνικές νομοθεσίες και τους κανονι­
σμούς για την πολιτική αεροπορία, τις διμερείς συμφωνίες 
και ειδικότερα τις πολυμερείς συμφωνίες, όπως π.χ. η 
Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Πολιτικής Αεροπορίας (ΕΔΠΑ) 
του 1967, 
το πρόγραμμα προτεραιότητας για τις εναέριες μεταφο­
ρές που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο των Υπουργών τον 
Ιούνιο του 1978 και στο οποίο εξετάζεται η δυνατότητα 
εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού στις εναέριες 
μεταφορές, 
το υπόμνημα που δημοσίευσε η Επιτροπή τον Ιούλιο του 
1979 για τις αεροπορικές μεταφορές με τίτλο «Συμβολή 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην Ανάπτυξη των Αερο­
πορικών Μεταφορών» και τη γνωμοδότηση που κατήρτι­
σε στις 3 και 4 Ιουλίου 1980 σχετικά με το θέμα 
αυτό (2), 
την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου που υπέβαλε η 
Επιτροπή σχετικά με την παροχή άδειας στις τακτικές 
διαπεριφερειακές αεροπορικές υπηρεσίες για τη μεταφο­
ρά επιβατών, αλληλογραφίας και εμπορευμάτων μεταξύ 
των Κρατών μελών, καθώς και τη γνωμοδότηση της της 
28ης και 29ης Οκτωβρίου 1981 (3) για την παραπάνω 
πρόταση, 
την έκθεση που δημοσίευσε η Επιτροπή τον Ιούλιο του 
1981 σχετικά με τους αεροπορικούς ναύλους για τους 
επιβάτες των τακτικών αεροπορικών γραμμών στο χώρο 
της Κοινότητας, 
την απόφαση του Προέδρου της της 18ης Νοεμβρίου 1981 
να αναθέσει στο τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών την 
επεξεργασία γνωμοδότησης και εισηγητικής έκθεσης για 
το θέμα, σύμφωνα με το άρθρο 22 του Εσωτερικού 
Κανονισμού, 
τη γνωμοδότηση που εξέδωσε το τμήμα μεταφορών και 
επικοινωνιών κατά την 147η συνεδρίαση του που πραγμα­
τοποιήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1982, 
την εισηγητική έκθεση του εισηγητή κ. Kenna, 
(») ΕΕ αριθ. C 78 της 30. 3. 1982, σ. 6. 
(2) ΕΕ αριθ. C 230 της 8. 9. 1980, σ. 30. 
(J) ΕΕ αριθ. C 343 της 31. 12. 1981, σ. 13. τις συζητήσεις της κατά τη 204η σύνοδο ολομέλειας που 
πραγματοποιήθηκε στις 26 και 27 Ιανουαρίου 1983 (συνε­
δρίαση της 27ης Ιανουαρίου), 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
με πλειοψηφία και με μία ψήφο κατά: 
1.1. Οι γνωμοδοτήσεις, που έχει εκδώσει μέχρι σήμερα 
η ΟΚΕ για τα θέματα των αεροπορικών μεταφορών, 
δείχνουν το ενδιαφέρον της για την ανάπτυξη των εναέ­
ριων μεταφορών στα πλαίσια της κοινής πολιτικής μετα­
φορών. 
1.2. Η ΟΚΕ λοιπόν επιδοκιμάζει κάθε ενέργεια της 
Κοινότητας που συμβάλλει στην επέκταση των εναέριων 
μεταφορών και στην αύξηση της αποδοτικότητας αυτού 
του παραγωγικού τομέα, και λαμβάνει υπόψη το συμφέ­
ρον των καταναλωτών και τις κοινωνικές πτυχές του 
θέματος. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τους κύριους στόχους της 
πρότασης της Επιτροπής, όπως περιγράφονται στο επε­
ξηγηματικό υπόμνημα του σχεδίου οδηγίας, και συγκε­
κριμένα: 
α) να εισαχθεί μια πιο ελαστική και ταχεία διαδικασία 
για τον καθορισμό των ναύλων 
β) να καθορισθούν οι αρχές που θα πρέπει να διέπουν 
τον καθορισμό των τιμών 
γ) να αντιπροσωπεύονται καλύτερα τα συμφέροντα 
των καταναλωτών 
δ) να δοθούν μεγαλύτερα περιθώρια πρωτοβουλίας στις 
εταιρείες* 
ε) να διατηρηθεί η υπάρχουσα δυνατότητα συνδυασμού 
εταιρειών σε μια γραμμή* 
στ) να συγχωνευθούν ορισμένα στοιχεία του σημερινού 
διμερούς συστήματος σε ένα κοινοτικό πλαίσιο* 
ζ) να αποτραπούν τυχόν αρνητικές επιπτώσεις για τις 
εταιρείες και τους εργαζόμενους. 
2.1.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι στους στόχους της Επι­
τροπής δεν περιλαμβάνεται η απόλυτη ελευθερία των 
αεροπορικών εταιρειών να καθορίζουν τους ναύλους, 
αλλά μάλλον προβλέπεται ότι η Κοινότητα θα συμμετέχει 
στον καθορισμό ορισμένων κριτηρίων σχετικά με τους 
ναύλους. Αυτό που τονίζει επίσης η ΟΚΕ είναι ότι οι ναύλοι 
που προτείνουν οι αεροπορικές εταιρείες θα εξακολουθή­
σουν να υποβάλλονται για έγκριση στις εθνικές κυβερ­
νήσεις. 
Αριθ. C 77/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21.3.83 
2.1.3. Η ΟΚΕ, αν και εγκρίνει τους κύριους στόχους 
αυτής της οδηγίας - δηλαδή πιο ελαστικές και αποτε­
λεσματικές διαδικασίες για τον καθορισμό των ναύλων -
δεν είναι πεπεισμένη ότι οι στόχοι αυτοί μπορούν να 
επιτευχθούν με τα όσα προβλέπονται από το σχέδιο 
οδηγίας με τη σημερινή του μορφή. Κατά τη γνώμη της, η 
οδηγία στην οριστική της μορφή θα πρέπει να λαμβάνει 
απόλυτα υπόψη τους εξής παράγοντες. 
2.2. Η παρέμβαση της Κοινότητας 
Η παρέμβαση της Κοινότητας δε θα πρέπει να καταλήξει 
στη δημιουργία και άλλων γραφειοκρατικών διαδικα­
σιών. Οι αλλαγές στις διαδικασίες καθορισμού των 
ναύλων θα πρέπει να αποτελούν σαφή και εμφανή βελτίω­
ση του διμερούς συστήματος. Οι αλλαγές, που προτείνε­
ται παρακάτω να γίνουν στην οδηγία, αποσκοπούν στην 
επίτευξη του στόχου αυτού. 
2.3. Οι επιπτώσεις στις υπηρεσίες και στο ύψος των 
ναύλων 
Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι στην έκθεση της Επιτροπής για τους 
αεροπορικούς ναύλους (COM(81) 398) διαπιστώνεται ότι 
οι αεροπορικοί ναύλοι γενικά στην Ευρώπη δεν είναι πολύ 
υψηλοί. Παρ' όλα αυτά, για να μπορέσει η πρόταση να 
βοηθήσει ώστε το σύστημα καθορισμού των ναύλων να 
γίνει πιο αποτελεσματικό και πιο ελαστικό, και ορισμένες 
γραμμές να έχουν ίσως φθηνότερους ναύλους, η ΟΚΕ 
συνιστά να εξετασθούν τα ακόλουθα σημεία: 
α) οι μέθοδοι εξακρίβωσης του κόστους που προτείνο­
νται πρέπει να επανεξετασθούν. Αυτό ισχύει κυρίως 
για το άρθρο 3· 
β) οι κυβερνητικές πολιτικές με τις υποχρεώσεις παρο­
χής δημόσιων υπηρεσιών, όπως π.χ. η διατήρηση των 
υπηρεσιών που λειτουργούν με παθητικό, θα πρέπει να 
ληφθούν υπόψη κατά την επιλογή των κριτηρίων για 
τον καθορισμό των ναύλων 
γ) οι προτεινόμενες διαδικασίες θα μπορούσαν να οδη­
γήσουν σε ναύλους χαμηλότερους από το οικονομικό 
κόστος σε περίοδο που οι περισσότερες αεροπορικές 
εταιπείες υφίστανται ζημία. Θα πρέπει να ληφθούν 
υπόψη οι διαφορές κόστους μεταξύ των αεροπορικών 
εταιρειών και οι πρόσφατες αποτυχίες των αεροπορι­
κών εταιρειών 
δ) αν η πρόταση συνεπάγεται τον καταμερισμό όλου του 
κόστους στις επιμέρους γραμμές, θα μπορούσε να 
οδηγήσει σε αύξηση των ναύλων στις γραμμές με τα 
αραιότερα δρομολόγια και σε μείωση των ναύλων 
στις κύριες γραμμές. Αυτό όμως έρχεται σε αντίθεση 
με τους στόχους της οδηγίας. Επιπλέον, η αεροπορική 
σύνδεση μεταξύ των μικρότερων Κρατών μελών, που 
περιλαμβάνει ορισμένες από ης αραιότερεςγραμμές, 
θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση· 
ε) θα πρέπει να αποφευχθεί μια υπερβολικά αυστηρή 
εφαρμογή των κριτηρίων για τον καθορισμό του 
κόστους κατά μεμονωμένη γραμμή, γιατί αυτό θα 
μπορούσε να αποτρέψει τις αεροπορικές εταιρείες να αναλάβουν σε ορισμένες περιπτώσεις εμπορική πρω­
τοβουλία με χαμηλότερους ναύλους. 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να βρεθούν τρόποι να λυθούν 
αυτά τα προβλήματα, ώστε να μπορέσουν να επιτευχθούν 
οι στόχοι. 
2.4. Οι συνέπειες για τις αεροπορικές εταιρείες και το 
προσωπικό τους 
2.4.1. Η ΟΚΕ επιμένει ότι στην προτεινόμενη οδηγία 
πρέπει να ληφθούν υπόψη όλες οι κοινωνικές πτυχές του 
τομέα των εναέριων μεταφορών και επιθυμεί να αποσα­
φηνισθούν ορισμένα σημεία του ρόλου της ΙΑΤΑ (και των 
κυβερνήσεων) στον καθορισμό των ναύλων. Τα σημεία 
αυτά πρέπει να αποσαφηνισθούν λόγω των πιθανών τους 
επιπτώσεων στις αεροπορικές εταιρείες και το προσωπι­
κό τους. 
2.4.2. Η ΟΚΕ ανησυχεί γιατί δεν περιλαμβάνονται στο 
άρθρο 3 κοινωνικά κριτήρια, όσον αφορά τον καθορισμό 
των ναύλων, και τονίζει ότι ο ανεξέλεγκτος ανταγωνισμός 
αυξάνει τον κίνδυνο ανεργίας στον κλάδο και λειτουργεί 
μακροπρόθεσμα κατά των συμφερόντων των χρηστών. 
2.5. Η δημόσια υπηρεσία στις εναέριες μεταφορές 
Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη 
προσοχή στην έννοια της παροχής δημόσιων υπηρεσιών 
στον τομέα των εναέριων μεταφορών και στον καθορισμό 
του κατά πόσον οι κρατικές αεροπορικές εταιρείες υπο­
χρεούνται να παρέχουν τις υπηρεσίες αυτές. Η ΟΚΕ 
παραδέχεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να 
ζητούνται ειδικές επιδοτήσεις για ειδικές υποχρεώσεις 
παροχής δημόσιων υπηρεσιών. 
2.6. Ο ρόλος της ΙΑ ΤΑ 
Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι η πρόταση οδηγίας δεν θα καταρ­
γήσει εντελώς το ρόλο της LATA ή το δικαίωμα των 
εθνικών κυβερνήσεων να προτείνουν και να εγκρίνουν 
τους ναύλους. Η Επιτροπή αναγνωρίζει το ρόλο του 
πολυμερούς συντονισμού των ναύλων (όπως διαδραματί­
ζεται σήμερα από τις αεροπορικές εταιρείες στα πλαίσια 
της ΙΑΤΑ) στο σύστημα συνδυασμού πολλών εταιρειών 
σε μια γραμμή και στην απλοποίηση των όρων. Η ΟΚΕ 
συμφωνεί με την Επιτροπή ότι δεν πρέπει να καταργηθεί ο 
πολυμερής συντονισμός των ναύλων. 
2.7. Διεθνείς υποχρεώσεις 
Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι οι αεροπορικές μεταφορές απο­
τελούν σαφώς διεθνή τρόπο μεταφοράς και ότι οι περισ­
σότερες ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες έχουν υποχρε­
ώσεις και έξω από την Κοινότητα. Με αυτήν την ευκαιρία, 
η ΟΚΕ παρατηρεί ότι οι αεροπορικές εταιρείες των τρίτων 
χωρών, που παρέχουν υπηρεσίες «πέμπτης ελευθερίας» 
μέσα στην Κοινότητα, θα υποχρεωθούν σε πρώτη ευκαιρία 
να συμμορφωθούν με την οδηγία (βλέπε άρθρο 10). 
21. 3. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 77/29 
2.8. Σχέσεις με την Κοινή Πολιτική Μεταφορών 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η πρόταση οδηγίας πρέπει να εξετα­
σθεί στα πλαίσια της ευρωπαϊκής ενοποίησης και της 
ανάπτυξης της κοινής πολιτικής μεταφορών. Αυτό έχει 
ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αεροπορικές μεταφορές 
αποτελούν πια σημαντικό μέρος του κοινοτικού συστή­
ματος μεταφορών. Έχει σημασία επίσης λόγω της αλλη­
λεξάρτησης που υπάρχει ανάμεσα σ' αυτήν την πρόταση 
και την πρόταση για την εφαρμογή των κανόνων ανταγω­
νισμού στις εναέριες μεταφορές. 
2.9. Διαβουλεύσεις 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει τη σύσταση να ζητείται η γνώμη των 
χρηστών, καθώς και το αίτημα για σαφείς και απλούς 
ναύλους. Τονίζει επίσης την ανάγκη να ζητείται η γνώμη 
των εκπροσώπων των εργαζομένων σε θέματα που θα 
μπορούσαν να επηρεάσουν την απασχόληση ή άλλες 
κοινωνικές καταστάσεις. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Άρθρο 1 
Η ΟΚΕ κρίνει σκόπιμο να τονίσει ότι η οδηγία απευθύνε­
ται στις κυβερνήσεις και όχι στις αεροπορικές εται­
ρείες. 
3.2.1. Αρθρο 2 υπό γ) και δ) 
Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι οι ναύλοι μεταξύ Κρατών μελών 
που προσφέρουν οι αεροπορικές εταιρείες των τρίτων χω­
ρών προβλέπεται (από το άρθρο 10) να ενταχθούν, στον 
κατάλληλο χρόνο, στα πλαίσια της οδηγίας. 
3.2.2. Αρθρο 1 υπό ζ) 
Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι μια τακτική σειρά από πτήσεις με 
ναυλωμένα αεροσκάφη (charter) έχει πολλές φορές τα 
χαρακτηριστικά των τακτικών υπηρεσιών όπως ορίζο­
νται από το άρθρο. Θεωρεί ότι πρέπει να εξετασθούν οι 
συνέπειες αυτού του γεγονότος για τον ορισμό των 
τακτικών υπηρεσιών, όπως παρέχονται σήμερα, και να 
γίνουν οι απαραίτητες τροποποιήσεις για να εκλείψουν οι 
αμφιβολίες ή το ενδεχόμενο σύγχυσης. 
3.3. Άρθρο 3 
3.3.1. Το άρθρο αυτό αποτελεί το σπουδαιότερο στοι­
χείο της οδηγίας. Η αποτελεσματικότητα της οδηγίας θα 
εξαρτηθεί από την εφαρμογή των διατάξεων αυτού του 
άρθρου. Η ΟΚΕ όμως πιστεύει ότι, για να επιτευχθούν οι 
στόχοι, πρέπει να γίνουν τροποποιήσεις σε ορισμένες από 
τις διατάξεις του άρθρου και εφιστά την προσοχή στα εξής 
σημαντικά σημεία: 3.3.2. Ο όρος «αποδοτικός μεταφορέας» (υποπαρά­
γραφος α)) θα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί» για να 
ληφθεί υπόψη το εξής: 
— Οι αεροπορικές εταιρείες παρέχουν στο χώρο της 
Ευρώπης ευρύ φάσμα υπηρεσιών, που θα μπορούσαν 
να επηρεάσουν το ύψος του κόστους και των εσόδων 
κατά τον καθορισμό των ναύλων. Οι αεροπορικές 
εταιρείες προσδιορίζουν συνήθως το κόστος και, επο­
μένως, τους ναύλους, με βάση ένα δίκτυο γραμμών και 
όχι με βάση τις επιμέρους γραμμές. 
Συνεπώς: 
— Εφόσον ο στόχος είναι να υπολογίζονται ενδεχομένως 
οι ναύλοι με βάση τις επιμέρους γραμμές μόνο, υπάρ­
χει φόβος τα συγκοινωνιακά δίκτυα που καλύπτουν 
μεγάλες περιοχές να βρεθούν σε μειονεκτική θέση. Η 
πιθανότητα αυτή πρέπει να εξαλειφθεί (παράβαλε 
παράγραφο 3.3.3). 
— Οι όροι που επέβαλαν οι κυβερνήσεις και που υποχρε­
ώνουν τις αεροπορικές εταιρείες να παρέχουν αντιοι­
κονομικές υπηρεσίες (ή περιπτώσεις όπου οι αεροπο­
ρικές εταιρείες παρέχουν αντιοικονομικές υπηρεσίες 
για εμπορικούς λόγους) πρέπει να επηρεάζουν τον 
τρόπο καθορισμού του κόστους. Φαίνεται ότι τέτοιου 
είδους παράγοντες δεν έχουν ληφθεί υπόψη στον 
ορισμό του όρου «αποδοτικός μεταφορέας» και η 
. παράλειψη αυτή θα πρέπει να επανορθωθεί. 
— Στον καθορισμό των κριτηρίων θα πρέπει να ληφθούν 
υπόψη οι διαφορές στη διάρθρωση του κόστους μεταξύ 
των αεροπορικών εταιρειών, καθώς και οι διάφορες 
υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν, όπως π.χ. ο 
συνδυασμός μικρών και μεγάλων γραμμών. 
— Με τον τρόπο που χρησιμοποιήθηκε ο όρος «αποδοτι­
κός μεταφορέας», φαίνεται να υποδηλώνει ότι το 
κόστος μιας αεροπορικής εταιρείας (του αιτούντος 
μεταφορέα) θα μπορούσε να είναι το μοναδικό κριτή­
ριο στον καθορισμό του κόστους και των ναύλων. Η 
ΟΚΕ πιστεύει ότι δεν πρέπει να συμβεί αυτό. Στόχος θα 
πρέπει να είναι η ισορροπία ανάμεσα στις διαρθρώσεις 
του κόστους και η σχετική αποδοτικότητα ορισμένων 
αεροπορικών εταιρειών που αναπτύσσουν δραστηριό­
τητα σε ένα δίκτυο υπηρεσιών. Εφιστάται η προσοχή, 
στην εισηγητική έκθεση, στις επιπτώσεις που θα 
μπορούσε να έχει μια τέτοια διάταξη στους ναύλους 
των αεροπορικών μεταφορών (βλέπε παράγραφο 
5.3.2.2 της έκθεσης). 
— Τέλος, πρέπει να αναφερθούν οι απαιτήσεις τόσο των 
υπαλλήλων όσο και των χρηστών στην παράγρα­
φο γ). 
3.3.3. Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι ο όρος «κόστος» που 
περιλαμβάνεται στο άρθρο 3.1 (β) αναφέρεται στο «άμεσο 
κόστος λειτουργίας» του αερομεταφορέα της γραμμής 
αυτής. Η διευκρίνιση αυτή αίρει μία από τις δυσκολίες που 
έκαναν την ΟΚΕ να θεωρεί αυτό το κριτήριο ανεφάρμο­
στο. Η ΟΚΕ προτείνει η διευκρίνιση αυτή να συμπεριλη­
φθεί στην οδηγία. 
3.3.4. Η ΟΚΕ συμφωνεί να τεθεί ως στόχος να πραγ­
ματοποιείται επαρκές ποσοστό κέρδους από τις επενδύ-
Αριθ. C 77/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21. 3. 83 
σεις και κέρδος λογικού ύψους ώστε να αποτρέπεται η 
προσφυγή σε πρακτική ντάμπινγκ. Συγχρόνως, όμως, δεν 
είναι απόλυτα σαφές πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί ο 
στόχος αυτός, για τους εξής λόγους: 
— οι εναέριες μεταφορές χρηματοδοτούνται ως ένα βαθ­
μό από τα κρατικά ταμεία, πράγμα που ενισχύει τους 
αντιοικονομικούς τομείς-
— υπάρχουν διαφορές στο κόστος λειτουργίας, ενώ 
συγχρόνως οι αερομεταφορείς με το υψηλότερο κό­
στος θα πρέπει να παραμείνουν βιώσιμοι για εθνικούς 
λόγους· 
— υπάρχει το ενδεχόμενο η έλλειψη σαφούς ορισμού να 
οδηγήσει σε ανεπάρκειες και ίσως στην αύξηση της 
κρατικής επιχορήγησης. 
3.3.5. Η ΟΚΕ τονίζει επίσης ότι πρέπει να αποτραπεί το 
ντάμπινγκ από αερομεταφορείς των τρίτων χωρών. Το 
άρθρο 10 εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να 
επιτευχθεί αυτός ο στόχος. 
3.3.6. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τους σκοπούς που περιγρά­
φονται στο άρθρο 3.1, υποπαράγραφοι γ) και δ), όπως 
έχει ήδη αναφερθεί παραπάνω. 
3.3.7. Άρθρο 3 (παράγραφος 2) 
Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι η παράγραφος αυτή συγκρούεται 
με τις αρχές που τίθενται στην παράγραφο 1 υπό β). Ωστό­
σο, δέχεται ότι οι αερομεταφορείς πρέπει να μπορούν να 
ανταγωνίζονται τους ναύλους των άλλων. 
3.4. Άρθρο 4 
Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι η συνεργασία των αεροπορικών 
εταιρειών είναι απαραίτητη για το συνδυασμό των εται­
ρειών σε μια γραμμή και για την απλοποίηση των ναύλων. 
Η ΟΚΕ συνιστά να εξετάσει η Επιτροπή πώς θα μπορού­
σαν οι αεροπορικές εταιρείες, σε συνεργασία με τις 
κυβερνήσεις και στα πλαίσια της οδηγίας, να βοηθήσουν 
στο συντονισμό των ναύλων για άλλους λόγους εκτός από 
το συνδυασμό των εταιρειών σε μια γραμμή και την 
απλοποίηση. Η ΟΚΕ διατηρεί ορισμένες επιφυλάξεις όσον 
αφορά την αποτελεσματικότητα του συντονισμού για το 
συνδυασμό των εταιρειών σε μια γραμμή χωρίς συντονι­
σμό των ναύλων με ελεύθερη επιλογή της διαδρομής 
μεταξύ δύο σημείων. Το θέμα αυτό πρέπει να εξετασθεί 
διεξοδικότερα ώστε να γίνουν οι ανάλογες τροποποιήσεις 
στην οδηγία που προτείνεται. 
3.5. Άρθρο 5 
Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι με τις διατάξεις αυτού του άρθρου 
και του άρθρου 11.2 οι ναύλοι, εφόσον εγκριθούν, είναι 
υποχρεωτικοί και θα πρέπει να αποτραπούν οι εσκεμμέ­
νες παρεκκλίσεις, και συμφωνεί με τις διατάξεις του 
άρθρου. 3.5. Άρθρο 6 
3.6.1. Η ΟΚΕ ανησυχεί για τις επιπτώσεις που θα 
μπορούσε να έχει το γεγονός ότι μία και μόνη κυβέρνηση 
θα μπορεί να επιβάλλει διεθνείς ναύλους, όπως ορίζεται 
στην παράγραφο 4. Αυτό δεν είναι προς το συμφέρον των 
καταναλωτών, του τομέα ή του προσωπικού, δεδομένου 
ότι μπορεί να έχει πιο περιοριστικό χαρακτήρα από το 
σημερινό σύστημα διμερών διαπραγματεύσεων. 
3.6.2. Η ΟΚΕ προτείνει, σε περίπτωση διαφωνίας, τα 
ενδιαφερόμενα κράτη να ζητούν την επίλυση της διαφο­
ράς τους με τον τρόπο που θα επιλέγουν (ένας τρόπος θα 
μπορούσε να είναι η διαιτησία). Οποιαδήποτε προθεσμία 
που θα μπορούσε να τεθεί για την επίτευξη συμφωνίας δε 
θα πρέπει να περιορίζει το(τα) ενδιαφερόμενο(α) κράτο-
ς(η) στην προσπάθεια του(τους) να επιτύχει(ουν) την 
καλύτερη δυνατή λύση. 
3.6.3. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να επιτραπεί η προ­
σφυγή σε ένα ευρύτερο σύστημα διαιτησίας που δε θα 
βασίζεται μόνο στην Επιτροπή, η οποία, κατά τη γνώμη 
του τμήματος, θα συναντάει δυσκολίες στη συγκέντρωση 
των σχετικών πληροφοριών από τα Κράτη μέλη, εκτός αν 
επιβληθεί ώς ένα σημείο στα Κράτη μέλη η υποχρέωση να 
παρέχουν τις απαραίτητες πληροφορίες. 
3.7. Άρθρο 8 
Οι διαβουλεύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 8.3 θα 
πρέπει να δώσουν απόλυτη προτεραιότητα στις κυβερνη­
τικές απόψεις. Η ΟΚΕ συνιστά, στις διαβουλεύσεις με τα 
«άλλα ενδιαφερόμενα μέρη», να περιλαμβάνονται ρητά οι 
εκπρόσωποι των εργαζομένων. Οι διαβουλεύσεις αυτές θα 
πρέπει να λάβουν επίσημα τη μορφή τετραμερούς τεχνι­
κού συμβουλευτικού σώματος με αντιπροσώπους των 
εθνικών διοικητικών αρχών, των χρηστών, των εργοδο­
τών και του προσωπικού. Το σώμα αυτό θα πρέπει επίσης 
να εκφράζει τη γνώμη του για τους ναύλους των εναέριων 
μεταφορών τουλάχιστο μια φορά το χρόνο: αυτή η μορφή 
διαβούλευσης θα μπορούσε να αντικαταστήσει τη συζή­
τηση με τους χρήστες μόνο, που προβλέπεται από 
το άρθρο 7, το οποίο και θα πρέπει να τροποποιηθεί 
ανάλογα. 
Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ η φράση «όπως κρίνει σκόπιμο η 
Επιτροπή» θα πρέπει να διαγραφεί. 
3.8. Άρθρο 10 (βλέπε επίσης τις παρατηρήσεις για το 
άρθρο 1) 
Επειδή είναι ανάγκη να αποτραπεί το ντάμπινγκ είτε εκ 
μέρους των αεροπορικών εταιρειών των Κρατών μελών 
είτε των τρίτων χωρών που έχουν δικαιώματα «πέμπτης 
ελευθερίας» μέσα στην Κοινότητα, η ΟΚΕ προτείνει να 
γίνουν το συντομότερο δυνατόν ενέργειες για να ευθύ-
21. 3. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 77/31 
γραμμισθούν οι συμφωνίες που έχουν υπογραφεί με τις 
τρίτες χώρες με τους όρους αυτής της οδηγίας, και για να 
ενταχθούν οι αεροπορικές εταιρείες των τρίτων χωρών 
στα πλαίσια της. Η ΟΚΕ λοιπόν προτείνει να καταβάλουν 
τα Κράτη μέλη κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφα­λισθεί η συμμόρφωση των αερομεταφορέων των τρίτων 
χωρών με την οδηγία. Εντούτοις, αναγνωρίζεται ότι η 
Κοινότητα δεν μπορεί να παραβεί το άρθρο 234 της 
συνθήκης όσον αφορά τη νομοθεσία για τις διεθνείς 
συμφωνίες. 
Βρυξέλλες, 27 Ιανουαρίου 1983. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Francois CEYRAC 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
της γνωμοδότησης της ΟικονομΜής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Τροπολογία που απορρίφθηκε 
Η ακόλουθη τροπολογία που κατατέθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του Εσωτερικού Κανονισμού 
απορρίφθηκε από την ΟΚΕ κατά τη διάρκεια των συζητήσεων: 
Σελίδα 29, σημείο 3.3.2 πέμπτο εδάφιο 
Το κείμενο του πέμπτου εδαφίου του σημείου αυτού να αντικατασταθεί από το ακόλουθο κείμενο: 
«Λαμβανομένων υπόψη των παραπάνω παρατηρήσεων, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει 
ωστόσο τη γνώμη ότι οι ναύλοι των αεροπορικών μεταφορών θα πρέπει να προσαρμοσθούν σε αναλογία 
με το κόστος μιας αεροπορικής εταιρείας που λειτουργεί αποδοτικά. Κατά συνέπεια, δεν πρέπει να 
ληφθεί σαν βάση το επίπεδο τιμών - κόστους μιας αεροπορικής εταιρείας που λειτουργεί με υψηλό 
κόστος. Αυτό δεν θα ήταν προς το συμφέρον των καταναλωτών, θα είχε σαν αποτέλεσμα να μειωθεί ο 
βαθμός αξιοποίησης του δυναμικού σε μεταφορικά μέσα και θα οδηγούσε μακροπρόθεσμα στη μείωση 
του αριθμού των θέσεων απασχόλησης.» 
Αιτιολογία 
Βλέπε παραπάνω. 
Αποτελέσματα της ψηφοφορίας 
Απορρίφθηκε με πλειοψηφία.