ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στην περιβαλλοντική πληροφόρηση

2000/0169 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στην περιβαλλοντική πληροφόρηση

1- Ιστορικο

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο EΚ και το Συμβούλιο (έγγραφο COM (2000 ) 402 τελικό - 2000/169 (COD): // 29 Ιουνίου 2000.

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: // 29 Νοεμβρίου 2000.

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σε πρώτη ανάγνωση: // 14 Μαρτίου 2001.

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: // 6 Ιουνίου 2001.

Ημερομηνία έγκρισης της κοινής θέσης: // 28 Ιανουαρίου 2002.

2- Στόχος της πρότασης της Επιτροπής

Η πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στην περιβαλλοντική πληροφόρηση θα αντικαταστήσει την οδηγία 90/313/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Ιουνίου 1990, σχετικά με την ελεύθερη πληροφόρηση για θέματα περιβάλλοντος.

Ο στόχος της πρότασης είναι τριπλός:

1. Κάλυψη των ελλείψεων που παρατηρήθηκαν κατά την πρακτική εφαρμογή της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ.

2. Προπαρασκευή ενόψει της κύρωσης εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας της σύμβασης της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα (της καλούμενης Σύμβασης του Aarhus), που υπεγράφη το 1998, καθιστώντας την κοινοτική νομοθεσία συνεπή προς τις αντίστοιχες διατάξεις της ως άνω σύμβασης.

3. Προσαρμογή της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ στις εξελίξεις που έχουν παρατηρηθεί στον τομέα των τεχνολογιών των πληροφοριών και της επικοινωνίας ώστε να αντικατοπτρίζει τις αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο δημιουργούνται, συλλέγονται, αποθηκεύονται και διαβιβάζονται οι πληροφορίες.

Τα κεντρικά σημεία της πρότασης είναι:

- Η παροχή δικαιώματος στην πρόσβαση στις περιβαλλοντικές πληροφορίες και η διασφάλιση της διάθεσης και διάδοσης των περιβαλλοντικών πληροφοριών στο κοινό μέσω, ιδιαίτερα, των νέων τεχνολογιών των πληροφοριών και της επικοινωνίας.

- Ο ευρύτερος ορισμός της περιβαλλοντικής πληροφόρησης καθώς και ο λεπτομερέστερος ορισμός των δημόσιων αρχών.

- Ο περιορισμός σε ένα μήνα της προθεσμίας μέσα στην οποία οι δημόσιες αρχές πρέπει να παρέχουν τις αιτούμενες πληροφορίες στους αιτούντες.

- Διευκρινίζεται περαιτέρω το πεδίο εφαρμογής των εξαιρέσεων όπου δικαιολογείται η άρνηση παροχής πληροφόρησης. Η άρνηση παροχής πρόσβασης σε πληροφόρηση επιτρέπεται μόνον εφόσον η αποκάλυψη των πληροφοριών θα επηρεάσει δυσμενώς τα συμφέροντα που προστατεύονται από την εξαίρεση. Το δημόσιο συμφέρον που εξυπηρετείται από την αποκάλυψη των πληροφοριών πρέπει να σταθμίζεται σε σχέση με εκείνο που εξυπηρετείται από τις εξαιρέσεις. Εφόσον το ειδικό βάρος του δημόσιου συμφέροντος που εξυπηρετείται από την αποκάλυψη υπερτερεί εκείνου των συμφερόντων που προστατεύονται από μιαν εξαίρεση, τότε πρέπει να παρέχεται πρόσβαση στις πληροφορίες.

- Περιλαμβάνονται, επίσης, οι λεπτομερείς διατάξεις για τα τέλη που μπορεί να ζητούν οι δημόσιες αρχές για την παροχή των αιτούμενων πληροφοριών. Η παροχή των πληροφοριών δεν μπορεί να γίνεται υπό τον όρο της προκαταβολής των τελών.

- Προβλέπονται δύο είδη διαδικασιών επανεξέτασης (διοικητική και δικαστική διαδικασία) για την αντιμετώπιση πράξεων ή παραλείψεων των δημόσιων αρχών σε σχέση με αιτήματα για πρόσβαση σε περιβαλλοντικές πληροφορίες.

- Η πρόταση περιλαμβάνει λεπτομερείς διατάξεις για την καλούμενη ενεργητική παροχή πληροφοριών από τις δημόσιες αρχές, δηλ. τις πληροφορίες που πρέπει διαχέουν αυθόρμητα οι δημόσιες αρχές, ιδιαίτερα μέσω διαθέσιμων τεχνολογιών για τις πληροφορίες και την επικοινωνία.

- Πέντε χρόνια μετά το χρονικό όριο μεταφοράς στην εθνική νομοθεσία, θα πρέπει να γίνει αναθεώρηση της οδηγίας. Στην αναθεώρηση θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα συμπεράσματα των εκθέσεων από τα κράτη μέλη σχετικά με την κτηθείσα πείρα από την πρακτική εφαρμογή της οδηγίας.

3 ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

3.1 Γενικές παρατηρήσεις

Στις 14 Μαρτίου 2001, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε και τις 30 προταθείσες τροπολογίες.

Γενικά, η Επιτροπή δέχτηκε τις τροπολογίες που επιδιώκουν να εναρμονίσουν την πρόταση με τη Σύμβαση του Aarhus. Άλλες τροπολογίες που διασαφηνίζουν ορισμένες διατάξεις της πρότασης έγιναν δεκτές κατ'αρχήν ή εν μέρει.

Εντούτοις, οι τροπολογίες που παρεκκλίνουν ουσιαστικά από το κεκτημένο του Aarhus ή που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της πρότασης δεν έγιναν δεκτές.

3.2 Επί μέρους παρατηρήσεις

3.2.1 Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή και ενσωματώθηκαν, ως έχουν ή τροποποιημένες, στην κοινή θέση

Η Επιτροπή δέχτηκε εν μέρει την τροπολογία 1. Το Συμβούλιο συμφώνησε. Κατά συνέπεια, η πρώτη αιτιολογική σκέψη τροποποιήθηκε ώστε να ενσωματώσει τις βασικότερες ιδέες της τροπολογίας.

Η τροπολογία 3 έγινε επίσης δεκτή από την Επιτροπή και από το Συμβούλιο.

Η Επιτροπή δέχθηκε εν μέρει την τροπολογία 15 που αφορά τον ορισμό των δημοσίων αρχών ο οποίος δίνεται στο εδάφιο γ) της παραγράφου 2 του άρθρου 2, ώστε να ευθυγραμμιστεί η πρότασή της με τον ορισμό που προβλέπεται στη Σύμβαση του Aarhus. Αυτό το τμήμα του ορισμού βρίσκεται τώρα στο εδάφιο β) της παραγράφου 2 του άρθρου 2 της κοινής θέσης.

Η τροπολογία 17 και μέρος της τροπολογίας 20 αφορούν τη συνέχεια που πρέπει να δώσουν οι δημόσιες αρχές σε αιτήματα διατυπωμένα πολύ γενικόλογα. Η ιδέα στην οποία βασίζονται αυτές οι τροπολογίες ήταν ότι, σε παρόμοιες περιπτώσεις, οι δημόσιες αρχές πρέπει να ζητούν διευκρινίσεις από τους υποψηφίους και να τους βοηθούν στη διατύπωση των αιτημάτων τους. Και οι δύο τροπολογίες έγιναν δεκτές κατ'αρχήν από την Επιτροπή. Η παράγραφος 3 του άρθρου 4 της αρχικής πρότασης τροποποιήθηκε για να τις λάβει υπόψη. Κατά συνέπεια, όταν ένα αίτημα διατυπώνεται κατά τρόπο πάρα πολύ γενικό, οι δημόσιες αρχές πρέπει να ζητούν από τον αιτούντα να διευκρινίσει το αίτημα του και να βοηθούν τον αιτούντα με αυτόν τον τρόπο, π.χ. παρέχοντας πληροφορίες για τη χρήση των προσβάσιμων από το κοινό καταλόγων που αναφέρονται στο εδάφιο γ) της παραγράφου 5 του άρθρου 3.

Η Επιτροπή δέχτηκε εν μέρει και κατ'αρχήν την τροπολογία 19 που εξετάζει τις πρακτικές ρυθμίσεις και ειδικότερα την απαίτηση να παρέχουν οι δημόσιες αρχές συμβουλές στο κοινό. Κατά συνέπεια, προστέθηκε στην παράγραφο 5 του άρθρου 3 ένα νέο εδάφιο δ), που απαιτεί να υποστηρίζουν οι ανώτεροι υπάλληλοι το κοινό όταν επιδιώκει να έχει πρόσβαση στις πληροφορίες.

Το τμήμα της τροπολογίας 21 που αφορά το εδάφιο ζ) της παραγράφου 2 του άρθρου 4 της πρότασης έγινε αποδεκτό σε γενικές γραμμές από την Επιτροπή υπό τον όρο να τηρηθεί η ακριβής διατύπωση της Σύμβασης του Aarhus. Το Συμβούλιο συμφώνησε.

Το ίδιο ισχύει για το τμήμα της τροπολογίας 21 που αφορά την τελευταία παράγραφο του άρθρου 4(2) της αρχικής πρότασης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιδίωξε να αναφέρει συγκεκριμένα στο κείμενο ότι οι λόγοι άρνησης πρέπει να ερμηνεύονται περιοριστικά. Η Επιτροπή δέχτηκε το τμήμα της τροπολογίας που αποβλέπει στην περαιτέρω ευθυγράμμιση του κειμένου με τη Σύμβαση του Aarhus. Το Συμβούλιο συμφώνησε.

Τμήμα της τροπολογίας 25 αποβλέπει στην περαιτέρω ευθυγράμμιση των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 6 της αρχικής πρότασης με την αντίστοιχη διάταξη της Σύμβασης του Aarhus με την προσθήκη των λέξεων «ανεξάρτητης» και «αμερόληπτης» για τον χαρακτηρισμό της νομοθετικά συσταθείσας αρχής που αναφέρεται στις εν λόγω παραγράφους. Το Συμβούλιο συμφώνησε.

Η Επιτροπή δέχτηκε τμήμα της τροπολογίας 26, που αφορά το άρθρο 7 για τη διάδοση των περιβαλλοντικών πληροφοριών. Ειδικότερα, δέχτηκε το τμήμα της τροπολογίας που προσθέτει τη λέξη «τουλάχιστον» στα είδη πληροφοριών που δημοσιοποιούνται για να καταστεί σαφές ότι πρόκειται για ελάχιστο μη εξαντλητικό κατάλογο πληροφοριών και ότι τα κράτη μέλη μπορούν να τον υπερβούν όταν εφαρμόζουν την οδηγία. Το Συμβούλιο συμφώνησε.

Η Επιτροπή δέχτηκε κατ'αρχήν το τμήμα της τροπολογίας 28 που έχει ως σκοπό να ανατεθεί στην Επιτροπή να εκπονήσει σχέδιο χάραξης κατευθυντηρίων γραμμών το οποίο θα καθορίζει τον τρόπο εκπόνησης των εθνικών εκθέσεων που αναφέρονται στο άρθρο 7 της αρχικής πρότασης. Το Συμβούλιο συμφώνησε.

3.2.2. Tροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έκανε δεκτές η Επιτροπή, οι οποίες όμως δεν συμπεριελήφθησαν στην κοινή θέση.

Σκοπός της τροπολογίας 15 είναι να περιληφθεί ένας νέος ορισμός «των πληροφοριών που κατέχει μια δημόσια αρχή». Η Επιτροπή θα δεχόταν να συμπεριληφθεί αυτή η αναφορά αλλά το Συμβούλιο δεν συμφώνησε.

Σύμφωνα με το εδάφιο γ) της παραγράφου 1 του άρθρου 4 της αρχικής πρότασης, οι δημόσιες αρχές έχουν το δικαίωμα να απορρίπτουν την πρόσβαση στις περιβαλλοντικές πληροφορίες εάν η αίτηση αφορά έγγραφα που δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί ή εσωτερικές επικοινωνίες. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το δημόσιο ενδιαφέρον που εξυπηρετείται από τη διάθεση των πληροφοριών. Τμήμα της τροπολογίας 20 έχει ως στόχο να καταστεί αυτή η εξαίρεση συνάρτηση των διακυβευόμενων συμφερόντων όπως απαιτείται από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 4. Η Επιτροπή δέχτηκε αυτήν την ιδέα. Εντούτοις, το Συμβούλιο δεν συμφώνησε.

Η Επιτροπή δέχτηκε επίσης το τμήμα της τροπολογίας 21 που αφορά το εδάφιο α) της παραγράφου 2 του άρθρου 4 της αρχικής πρότασης και που αποβλέπει στην περαιτέρω ευθυγράμμιση του κειμένου με τη Σύμβαση του Aarhus. Το τμήμα αυτό δεν συμπεριλήφθηκε.

Η Επιτροπή δέχτηκε κατ'αρχήν το τμήμα της τροπολογίας 23 που έχει ως σκοπό να απαιτείται από τις δημόσιες αρχές να κοινοποιούν το όνομα του αρμοδίου και εκτίμηση του χρόνου που θα απαιτηθεί για την ολοκλήρωση στις περιπτώσεις όπου το αίτημα απορρίφθηκε με το αιτιολογικό ότι αφορούσε υλικό που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Κατά την άποψη της Επιτροπής, αυτό πρέπει να γίνει «όπου είναι εφαρμόσιμο». Το Συμβούλιο δεν συμφώνησε.

Η Επιτροπή δέχτηκε επίσης εν μέρει και κατ'αρχήν τις τροπολογίες 11 και 24 που αφορούν αντίστοιχα την αιτιολογική σκέψη 21 και το σχετικό με αυτήν άρθρο 5 της αρχικής πρότασης το οποίο αφορά τα τέλη. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιδίωξε να καταστήσει σαφές ότι τα τέλη που οι δημόσιες αρχές μπορούν να επιβάλλουν για την παροχή περιβαλλοντικών πληροφοριών δεν μπορούν να υπερβαίνουν το κόστος παραγωγής του ζητηθέντος υλικού και δεν πρέπει να περιλαμβάνουν το χρόνο που δαπανά το προσωπικό για την αναζήτηση και τη σύνθεση των ζητηθέντων πληροφοριών. Το Συμβούλιο δεν συμφώνησε.

Η Επιτροπή δέχτηκε να προσθέσει στον κατάλογο των ελάχιστων πληροφοριών που διατίθενται στο κοινό ο οποίος περιλαμβάνεται στο άρθρο 7, τις «περιβαλλοντικές συμφωνίες» όπως ζήτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην τροπολογία 26. Το Συμβούλιο δεν συμφώνησε.

Στην τροπολογία 28 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε να υποβάλουν έκθεση τα κράτη μέλη στην Επιτροπή σχετικά με την εμπειρία που αποκόμισαν από την εφαρμογή της οδηγίας το αργότερο έως τον Δεκέμβριο του 2005. Στην τροπολογία 13, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ζητήσει να υποβάλλεται σε αναθεώρηση η οδηγία κάθε τέσσερα χρόνια, μετά την υποβολή των εθνικών εκθέσεων από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή δέχτηκε να τροποποιήσει την αρχική πρότασή της ώστε να απαιτείται από τα κράτη μέλη να υποβάλουν έκθεση σχετικά με την εμπειρία που αποκόμισαν 4 έτη μετά την προθεσμία για τη μεταφορά αντί των 5 ετών. Το Συμβούλιο δεν συμφώνησε. Με την υφιστάμενη διατύπωση του άρθρου 8, τα κράτη μέλη υποβάλλουν έκθεση ως προς την κτηθείσα 7 έτη μετά την προθεσμία για τη μεταφορά. Οι εθνικές εκθέσεις κοινοποιούνται στην Επιτροπή έξι μήνες μετά από αυτήν την ημερομηνία.

Σκοπός της τροπολογίας 29 είναι να καθοριστεί προθεσμία 12 μηνών για τη μεταφορά της οδηγίας στην εθνική νομοθεσία. Η Επιτροπή πρότεινε προθεσμία 18 μηνών για να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι όλες οι διατάξεις της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ έχουν τροποποιηθεί. Αυτό δεν έγινε δεκτό από το Συμβούλιο που θέλησε μακρύτερη προθεσμία για τη μεταφορά. Με την υφιστάμενη διατύπωση του άρθρου 9, τα κράτη μέλη οφείλουν να μεταφέρουν την οδηγία εντός 2 ετών από την έναρξη ισχύος της.

3.2.3 Αλλαγές που επέφερε το Συμβούλιο στην πρόταση

Αιτιολογικές σκέψεις της αρχικής πρότασης

Στην αιτιολογική σκέψη 5 οι λέξεις «ευθυγραμμιστεί» και «κύρωσής» έχουν αντικατασταθεί αντίστοιχα από «είναι συνεπής» και «σύναψής».

Η αιτιολογική σκέψη 9 τροποποιήθηκε για να αντανακλά τη νέα διατύπωση της αντίστοιχης διάταξης στο κείμενο.

Ελάσσονες τροπολογίες προς απλοποίηση έγιναν στις αιτιολογικές σκέψεις 10 και 13.

Η αιτιολογική σκέψη 14 τροποποιήθηκε προκειμένου να αντανακλά τις αλλαγές που εισήχθησαν στο αντίστοιχο άρθρο 3.

Οι αιτιολογικές σκέψεις 15 και 16 συγχωνεύθηκαν και υπέστησαν ελαφρές αλλαγές για να αντανακλούν καλύτερα τη διατύπωση του άρθρου 3 της αρχικής πρότασης.

Η αιτιολογική σκέψη 18 επαναδιατυπώθηκε για να σχετίζεται καλύτερα με τη νέα διατύπωση του αντίστοιχου άρθρου και για να αντανακλά εν μέρει την τροπολογία 9.

Η αιτιολογική σκέψη 19 διαγράφηκε προκειμένου να αντανακλά τη νέα διατύπωση του εδαφίου δ) της παραγράφου 2 του άρθρου 4.

Η αιτιολογική σκέψη 21 επαναδιατυπώθηκε για να αντανακλά τις αλλαγές που εισήχθησαν στο αντίστοιχο άρθρο του κειμένου, δηλαδή στο άρθρο 5.

Η αιτιολογική σκέψη 23 τροποποιήθηκε για να ληφθεί υπόψη η νέα διατύπωση του αντίστοιχου άρθρου 7.

Η αιτιολογική σκέψη 24 επαναδιατυπώθηκε ελαφρώς για να ληφθεί υπόψη τμήμα της τροπολογίας 24 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ιδίως για να συνδεθούν οι εθνικές εκθέσεις με την εμπειρία που αποκτήθηκε από την εφαρμογή της οδηγίας στη διαδικασία αναθεώρησης.

Προστέθηκε μια νέα τελευταία αιτιολογική σκέψη η οποία αναφέρει συγκεκριμένα ότι οι διατάξεις της οδηγίας δεν επηρεάζουν το δικαίωμα ενός κράτους μέλους να διατηρήσει ή να εισαγάγει μέτρα που προβλέπουν ευρύτερη πρόσβαση στις πληροφορίες από αυτήν που απαιτεί η οδηγία. Από νομικής άποψης, η εισαγωγή μιας τέτοιας διάταξης είναι περιττή καθώς το άρθρο 176 της Συνθήκης ΕΚ το προβλέπει ήδη.

Οι αιτιολογικές σκέψεις της κοινής θέσης αριθμήθηκαν εκ νέου για να ληφθεί υπόψη η απαλοιφή των αιτιολογικών σκέψεων της αρχικής πρότασης που προαναφέρθηκε.

Άρθρο 1: Στόχος

Ένας από τους στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 1 της πρότασης είναι τώρα «να προωθηθεί, συστηματικά, η ευρύτερη πιθανή συστηματική διαθεσιμότητα και διάθεση στο κοινό των περιβαλλοντικών πληροφοριών». Η διατύπωση αυτή είναι πιο αδύνατη από αυτήν της αρχικής πρότασης η οποία ανέφερε ότι έπρεπε να διασφαλισθεί η συστηματική διάθεση και δημοσιοποίηση περιβαλλοντικών πληροφοριών, ιδίως μέσω των διαθέσιμων μέσων των τηλεπικοινωνιών, της πληροφορικής και της ηλεκτρονικής τεχνολογίας.

Άρθρο 2: Ορισμοί

Το Συμβούλιο πρόσθεσε την αναφορά «οι υδροβιότοποι, οι παράκτιες και θαλάσσιες περιοχές» στον ορισμό των «περιβαλλοντικών πληροφοριών» που ορίζονται στο εδάφιο 1 του άρθρου 2 της πρότασης. Η Επιτροπή δεν είχε δεχτεί αυτό το τμήμα της τροπολογίας 15 που είχε προταθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνέπεια με τον ορισμό των «περιβαλλοντικών πληροφοριών» που προβλέπεται στη Σύμβαση του Aarhus ο οποίος δεν περιλαμβάνει παρόμοια αναφορά.

Επιπλέον, το Συμβούλιο συγχώνευσε το εδάφιο γ) της παραγράφου 1 του άρθρου 2 του ορισμού των «περιβαλλοντικών πληροφοριών» με το εδάφιο β) της παραγράφου 1 του άρθρου 2 δεδομένου ότι θεωρήθηκε ότι «οι εκπομπές, απορρίψεις και άλλες εκχύσεις στο περιβάλλον» θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως «παράγοντες ενδέχεται να επηρεάσουν τα στοιχεία του περιβάλλοντος». Η Επιτροπή συμφώνησε.

Τέλος, η αναφορά στην «ανθρώπινη υγεία και ασφάλεια» του εδάφιου β) της παραγράφου 1 του άρθρου 2 της πρότασης απαλείφτηκε δεδομένου ότι θεωρήθηκε ότι καλύπτεται επαρκώς από το εδάφιο στ) της παραγράφου 1 του άρθρου 2 της πρότασης (άρθρο 2(1) (ε) της κοινής θέσης). Η Επιτροπή δέχτηκε και αυτήν την αλλαγή.

Ο ορισμός της «δημόσιας αρχής» που περιέχεται στο εδάφιο β) της παραγράφου 2 του άρθρου 2 της πρότασης τοποθετήθηκε στο εδάφιο γ) της παραγράφου 2 του άρθρου 2 και επαναδιατυπώθηκε. Αυτό έγινε για να ευθυγραμμιστεί με την αντίστοιχη διάταξη της Σύμβασης του Aarhus.

Η τελευταία πρόταση του ορισμού της «δημόσιας αρχής» που περιέχεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 2 της πρότασης τροποποιήθηκε για να ευθυγραμμιστεί με την ακριβή διατύπωση της Σύμβασης του Aarhus.

Ο ορισμός που αφορά τις «πληροφορίες που κατέχει φορέας για λογαριασμό της δημόσιας αρχής» ο οποίος περιέχεται στην παράγραφο 3 του άρθρου 2 της πρότασης απλοποιήθηκε. Η αρχή στην οποία βασίζεται ο ορισμός που περιέχεται στην πρόταση της Επιτροπής εντούτοις εξασφαλίζεται.

Το Συμβούλιο πρόσθεσε έναν νέο ορισμό του όρου «κοινό» στο άρθρο 2(5). Αυτός ο ορισμός είναι σύμφωνος με αυτόν που περιέχεται στη Σύμβαση του Aarhus. Η Επιτροπή επίσης συμφώνησε.

Άρθρο 3: Πρόσβαση σε περιβαλλοντικές πληροφορίες κατόπιν αίτησης

Η παράγραφος (3) του άρθρου 3 της πρότασης της Επιτροπής ζητά από τη δημόσια αρχή να καταβάλλει κάθε εύλογη προσπάθεια ώστε να διατεθούν οι πληροφορίες που ζητά ο αιτών για συγκεκριμένο λόγο εντός της χρονικής περιόδου που είναι απαραίτητη προκειμένου να ικανοποιηθεί το αίτημα του αιτούντα. Αυτή η παράγραφος απαλείφτηκε δεδομένου ότι θεωρήθηκε ότι αυτό θα δημιουργούσε ένα «σύστημα δύο ταχυτήτων» για την παροχή των ζητούμενων πληροφοριών. Οι αιτούντες που θα δηλώνουν ότι οι πληροφορίες ζητούνται για συγκεκριμένο λόγο ήταν πιθανό να τυχαίνουν ευνοϊκότερης μεταχείρισης από αυτούς που δεν έχουν δηλώσει το λόγο για το αίτημά τους. Επίσης θεωρήθηκε ότι αυτή η διάταξη θα μπορούσε να έρχεται κάπως σε αντίφαση με την παράγραφο 1 του άρθρου 3 της πρότασης σύμφωνα με την οποία οι αιτούντες δεν είναι υποχρεωμένοι να επικαλούνται οποιοδήποτε συμφέρον όταν υποβάλλουν αίτηση για παροχή πληροφοριών. Τέλος, πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ο γενικός κανόνας, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 3, είναι ότι οι πληροφορίες πρέπει να παρέχονται, το ταχύτερο δυνατόν, και το αργότερο εντός μηνός.

Παρά τα ανωτέρω, και προκειμένου να ληφθεί κάπως υπόψη η ιδέα στην οποία βασίζεται αυτή η διάταξη, προστέθηκε στην παράγραφο 2 του άρθρου 3 αναφορά «σε οποιοδήποτε χρονοδιάγραμμα προσδιορίζεται από τον αιτούντα». Η Επιτροπή συμφώνησε.

Σύμφωνα με το εδάφιο α) της παραγράφου 4 του άρθρου 3, οι δημόσιες αρχές πρέπει τώρα να παρέχουν τις πληροφορίες με τη συγκεκριμένη μορφή ή μορφότυπο που απαιτείται από τον αιτούντα εκτός αν τέτοιες πληροφορίες «είναι ήδη δημοσιοποιημένες υπό άλλη μορφή ή μορφότυπο, ιδίως σύμφωνα με το άρθρο 7, που εξασφαλίζουν εύκολη πρόσβαση». Η αναφορά στο άρθρο 7 που αφορά την ενεργητική παροχή πληροφοριών είναι αποδεκτή στην Επιτροπή. Εντούτοις, η Επιτροπή δεν είναι πολύ ευχαριστημένη με την απαλοιφή της αναφοράς « του αιτούντος» στο (α). Οι πληροφορίες που διατίθενται από τις δημόσιες αρχές με τη βοήθεια των νέων τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών μπορούν πράγματι να είναι ευπρόσιτες σε έναν αιτούντα που έχει πρόσβαση σε αυτόν τον τύπο τεχνολογίας. Αλλά δεν μπορούν να έχουν όλοι οι υποψήφιοι πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών.

Άρθρο 4: Εξαιρέσεις

Αιτήσεις για περιβαλλοντικές πληροφορίες ενδέχεται να υποβληθούν από τους αιτούντες σε δημόσια αρχή η οποία δεν διατηρεί τέτοιες πληροφορίες. Με τη νέα διατύπωση του εδαφίου α) της παραγράφου 1 του άρθρου 4, σε τέτοιες περιπτώσεις, η δημόσια αρχή στην οποία έχει υποβληθεί η αίτηση έχει την άδεια να διαβιβάσει την αίτηση στη δημόσια αρχή που διατηρεί τις πληροφορίες και να ενημερώσει δεόντως τον αιτούντα ή να ενημερώσει τον αιτούντα σχετικά με τη δημόσια αρχή στην οποία θεωρεί ότι είναι δυνατό να υποβληθεί η αίτηση για τις αιτούμενες πληροφορίες. Με τη διατύπωση της πρότασης της Επιτροπής, η δημόσια αρχή στην οποία η αίτηση είχε απευθυνθεί λανθασμένα είχε την υποχρέωση να διαβιβάσει το αίτημα στη δημόσια αρχή που διατηρεί τις πληροφορίες εφόσον αυτή ήταν γνωστή. Ο αιτών έπρεπε να ενημερωθεί δεόντως. Η τρέχουσα διατύπωση είναι πιο αδύνατη από την αρχική πρόταση. Εντούτοις, είναι σύμφωνη με την αντίστοιχη διάταξη της Σύμβασης του Aarhus.

Σύμφωνα με το εδάφιο γ) της παραγράφου 1 του άρθρου 4 της αρχικής πρότασης, οι δημόσιες αρχές είχαν δικαίωμα να αρνηθούν την πρόσβαση στις πληροφορίες εάν η αίτηση αφορούσε υλικό που δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί ή εσωτερικές επικοινωνίες. Σε κάθε παρόμοια περίπτωση, το δημόσιο συμφέρον που εξυπηρετείται από τη διάθεση των πληροφοριών αυτών επιβάλλεται να λαμβάνεται υπόψη. Αυτή η φράση αντικαταστάθηκε από τη φράση «λαμβάνοντας υπόψη το δημόσιο ενδιαφέρον που εξυπηρετείται από τη διάθεση των πληροφοριών». Αυτή η διατύπωση είναι σύμφωνη με την αντίστοιχη διάταξη της Σύμβασης του Aarhus. Εντούτοις, στόχος της αρχικής πρότασης ήταν να καταστεί σαφές ότι κάθε φορά που υποβάλλεται παρόμοια αίτηση, η σχετική δημόσια αρχή οφείλει να λάβει υπόψη το δημόσιο συμφέρον που εξυπηρετείται με τη διάθεση των πληροφοριών πριν λάβει την τελική απόφαση σχετικά με την αίτηση.

Το εδάφιο δ) της παραγράφου 2 του άρθρου 4 της αρχικής πρότασης επέτρεπε στις δημόσιες αρχές να απορρίπτουν αιτήσεις για πληροφόρηση εφόσον η διάθεση των πληροφοριών θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των εμπορικών ή βιομηχανικών πληροφοριών για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες η νομοθεσία προβλέπει ανάλογη εμπιστευτικότητα προκειμένου να προστατευτεί θεμιτό οικονομικό συμφέρον. Προστέθηκε αναφορά «στο δημόσιο συμφέρον να διατηρηθεί ο εμπιστευτικός χαρακτήρας των στατιστικών στοιχείων και το φορολογικό απόρρητο» παρά το γεγονός ότι η αντίστοιχη διάταξη της Σύμβασης του Aarhus δεν περιλαμβάνει παρόμοια αναφορά.

Επιπλέον, η αρχική πρόταση δεν επέτρεπε στις δημόσιες αρχές να παρακρατούν πληροφορίες σχετικά με τις εκπομπές, απορρίψεις και άλλες εκχύσεις στο περιβάλλον οι οποίες αποτελούν αντικείμενο των διατάξεων της κοινοτικής νομοθεσίας. Αυτό το τμήμα του εδαφίου δ) της παραγράφου 2 του άρθρου 4 έχει ευθυγραμμιστεί τώρα με την αντίστοιχη διάταξη της Σύμβασης του Aarhus που είναι ασθενέστερη από την αρχική πρόταση και έχει ως εξής: «Εντός του πλαισίου αυτού, γνωστοποιούνται πληροφορίες σχετικά με εκπομπές οι οποίες είναι σημαντικές για την προστασία του περιβάλλοντος».

Το εδάφιο (στ) της παραγράφου 2 του άρθρου 4 που αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων τροποποιήθηκε για να ευθυγραμμιστεί με την αντίστοιχη διάταξη της Σύμβασης του Aarhus. Λήφθηκε επομένως υπόψη η τροπολογία 21 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η τελευταία πρόταση της παραγράφου 2 του άρθρου 4 τροποποιήθηκε για να ευθυγραμμιστεί με τη διατύπωση της Σύμβασης του Aarhus και έχει τώρα διατυπωθεί ως εξής: «Οι λόγοι απόρριψης ερμηνεύονται περιοριστικά, λαμβανομένου υπόψη για το συγκεκριμένο ζήτημα του δημοσίου συμφέροντος που εξυπηρετείται από τη γνωστοποίηση και λαμβανομένου υπόψη κατά πόσον οι ζητούμενες πληροφορίες σχετίζονται με εκπομπές στο περιβάλλον». Η αρχική πρόταση επιδίωκε να καταστήσει σαφές ότι σε κάθε περίπτωση, το δημόσιο συμφέρον που εξυπηρετείται από τη γνωστοποίηση πρέπει να σταθμίζεται σε σχέση με το δημόσιο συμφέρον που προστατεύεται με την εξαίρεση. Η πρόσβαση στις αιτούμενες πληροφορίες πρέπει να χορηγείται εάν το δημόσιο συμφέρον αντισταθμίζει το συμφέρον που προστατεύεται με την εξαίρεση.

Η παράγραφος 4 του άρθρου 4 τροποποιήθηκε για να καταστεί πιο συνεπής με τη Σύμβαση του Aarhus. Η Σύμβαση δεν απαιτεί να υποβάλλονται εγγράφως οι αιτήσεις για παροχή πληροφοριών. Εντούτοις, η αρχική πρόταση απαιτούσε από τις δημόσιες αρχές να κοινοποιούν τις αρνήσεις εγγράφως. Με την τωρινή διατύπωση, απαιτείται από τις δημόσιες αρχές να κοινοποιούν τις αρνήσεις στους αιτούντες εγγράφως ή ηλεκτρονικά μόνο όταν η αίτηση έχει υποβληθεί εγγράφως ή όταν ο αιτών το έχει ζητήσει.

Άρθρο 5: Τέλη

Η παράγραφος 1 του άρθρου 5 της αρχικής πρότασης απαγόρευε στις δημόσιες αρχές να εξαρτούν την παροχή πληροφοριών από την προκαταβολή τέλους. Με την παρούσα διατύπωση, επιτρέπεται στις δημόσιες αρχές να ζητούν την προκαταβολή τελών. Ωστόσο, αυτές οφείλουν να δημοσιοποιούν και να διαθέτουν στους αιτούντες πίνακα των προβλεπομένων τελών, όπου να αναφέρεται πότε η παροχή της πληροφορίας εξαρτάται από την προκαταβολή του τέλους. Αν και λιγότερο φιλόδοξη από την αρχική πρόταση, η νέα διατύπωση είναι σύμφωνη με τη Σύμβαση του Aarhus.

Σύμφωνα με το εδάφιο 3 του άρθρου 5 της αρχικής πρότασης, η επιτόπια εξέταση των αιτούμενων πληροφοριών πρέπει να είναι δωρεάν. Με την παρούσα διατύπωση, δεν πρέπει να επιβάλλονται πρόσθετα τέλη για την επιτόπια εξέταση των αιτούμενων πληροφοριών.

Άρθρο 6: Προσφυγή στη δικαιοσύνη

Η πρόταση της Επιτροπής όριζε ότι τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι αιτούντες μπορούν να ασκήσουν προσφυγή ενώπιον διοικητικής ή άλλης δικαστικής αρχής για τον έλεγχο της νομιμότητας των πράξεων ή των παραλείψεων της δημόσιας αρχής σε σχέση με μια αίτηση. Πέραν τούτου, το εδάφιο 2 του άρθρου 6 συγκεκριμένα επιτρέπει στις δημόσιες αρχές να παρέχουν έννομη προστασία στους τρίτους που ενδεχομένως ενοχοποιήθηκαν λόγω διάθεσης πληροφοριών από δημόσια αρχή. Η Σύμβαση του Aarhus δεν εμποδίζει τα συμβαλλόμενα μέρη να θεσπίσουν σχετικές διαδικασίες και σε ορισμένα κράτη μέλη αυτές οι διαδικασίες υφίστανται ήδη. Επομένως, η Επιτροπή δέχτηκε αυτήν την προσθήκη.

Η κοινή θέση διευκρινίζει ότι μόνο οι τελικές αποφάσεις που εκδίδονται κατά τη διαδικασία επανεξέτασης που προβλέπεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 6 θα είναι δεσμευτικές για τη δημόσια αρχή που διατηρεί τις πληροφορίες. Για να ευθυγραμμιστεί περαιτέρω το κείμενο με την αντίστοιχη διάταξη της Σύμβασης του Aarhus, προστέθηκε μια νέα πρόταση που έχει ως εξής: «Η αιτιολόγηση είναι έγγραφη, τουλάχιστον στις περιπτώσεις που η πρόσβαση σε πληροφορίες απορρίπτεται κατά την παρούσα παράγραφο.»

Άρθρο 7: Δημοσιοποίηση περιβαλλοντικών πληροφοριών

Στο εδάφιο 1 του άρθρου 7 διευκρινίστηκε περαιτέρω το είδος περιβαλλοντικών πληροφοριών που πρέπει να ταξινομηθούν με σκοπό την ενεργητική διάδοσή τους στο κοινό. Οι δημόσιες αρχές θα πρέπει να δημοσιοποιούν μόνο τις περιβαλλοντικές πληροφορίες «που είναι σχετικές με τις λειτουργίες τους» και όχι «περιβαλλοντικές πληροφορίες» γενικά όπως προέβλεπε η αρχική πρόταση. Κατά συνέπεια μια δημόσια αρχή αρμόδια για την ποιότητα του αέρα θα πρέπει να δημοσιοποιεί π.χ. πληροφορίες για την ποιότητα του αέρα και όχι πληροφορίες για τους υδάτινους πόρους εάν αυτός ο τομέας δεν εμπίπτει στη σφαίρα ευθύνης της. Αυτό το εδάφιο συμφωνεί με τη Σύμβαση του Aarhus.

Οι πληροφορίες που αναφέρονται ανωτέρω θα πρέπει να δημοσιοποιούνται «χρησιμοποιώντας ιδίως τα διαθέσιμα τηλεπικοινωνιακά μέσα της πληροφορικής και της διαθέσιμης ηλεκτρονικής τεχνολογίας» αντί για «χρησιμοποιώντας ιδίως τα διαθέσιμα τηλεπικοινωνιακά μέσα της πληροφορικής και/ή της διαθέσιμης ηλεκτρονικής τεχνολογίας» στην αρχική πρόταση.

Οι πληροφορίες που θα διατίθενται χρησιμοποιώντας τα διαθέσιμα τηλεπικοινωνιακά μέσα της πληροφορικής και/ή της διαθέσιμης ηλεκτρονικής τεχνολογίας δεν χρειάζεται να περιλαμβάνουν πληροφορίες που έχουν συλλεχθεί πριν την έναρξη ισχύος της οδηγίας εκτός αν είναι ήδη διαθέσιμες σε ηλεκτρονική μορφή. Σκοπός αυτής της διάταξης είναι να μην είναι υποχρεωτική η δημοσιοποίηση με ηλεκτρονικά μέσα των ιστορικών πληροφοριών που δεν ήταν διαθέσιμες σε ηλεκτρονική μορφή όταν συλλέχθηκαν.

Οι πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται και να δημοσιοποιούνται πρέπει να είναι «ενημερωμένες ως αρμόζει». Αυτή η αναφορά προστέθηκε για να ληφθεί υπόψη η Σύμβαση του Aarhus εξασφαλίζοντας συγχρόνως έναν ορισμένο βαθμό ευελιξίας στα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της διάταξης.

Η τελευταία παράγραφος της παραγράφου 1 του άρθρου 7 της αρχικής πρότασης που απαιτούσε από τις δημόσιες αρχές να καταβάλουν εύλογες προσπάθειες για τη διατήρηση των περιβαλλοντικών πληροφοριών και, ιδίως, εκείνων που αναφέρονται στα σημεία (α) έως (ε) υπό μορφή ή μορφότυπο που να επιτρέπει την εύκολη αναπαραγωγή τους και την πρόσβαση σε αυτές μέσω των τηλεπικοινωνιακών μέσων της πληροφορικής ή άλλων ηλεκτρονικών μέσων έχει απαλειφθεί. Η διατύπωση αυτή είναι ασθενέστερη από την αρχική πρόταση.

Τέλος, προστέθηκε μια τελευταία παράγραφος (6). Διευκρινίζει ότι οι απαιτήσεις του άρθρου 7 πληρούνται με τη δημιουργία συνδέσεων με ιστοθέσεις στο Internet όπου μπορούν να αναζητηθούν οι πληροφορίες.

4- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η κοινή θέση δεν αλλάζει τη βασική προσέγγιση και τους στόχους της αρχικής πρότασης και ότι διευκρινίζει μερικές πτυχές της. Εντούτοις, σε άλλες πτυχές, η πρόταση έχει αποδυναμωθεί και οι προθεσμίες για τη μεταφορά και για τη διαδικασία αναθεώρησης έχουν επιμηκυνθεί. Παρόλο που γενικά είναι λιγότερο φιλόδοξο από την αρχική πρόταση, το κείμενο όπως έχει τώρα είναι σύμφωνο με τις διατάξεις της Σύμβασης του Aarhus.

Η Επιτροπή μπορεί επομένως γενικά να υποστηρίξει την κοινή θέση αλλά θα είναι ευέλικτη στην προσέγγισή της στη δεύτερη ανάγνωση.

5. ΔΗΛΩΣΕΙΣ

Οι δηλώσεις στις οποίες προέβη η Επιτροπή καθώς και το Συμβούλιο και η Επιτροπή από κοινού παρατίθενται στο παράρτημα της παρούσας ανακοίνωσης.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σχετικά με το άρθρο 7

«Η Επιτροπή εμμένει στην άποψη ότι η ενεργητική πληροφόρηση που προβλέπεται στο άρθρο 7 δεν απαλλάσσει τα κράτη μέλη από την υποβολή εκθέσεων στην Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας όπως προβλέπεται στην εν λόγω νομοθεσία.

Το Συμβούλιο και η Επιτροπή δηλώνουν ότι οι εκθέσεις προς την Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τα σχετικά μέρη των εκθέσεων που αφορούν την κατάσταση του περιβάλλοντος τις οποίες προβλέπει η παράγραφος 2 του άρθρου 7.»

Σχετικά με την εφαρμογή της Σύμβασης του Aarhus από την Κοινότητα

«Η Επιτροπή σκοπεύει να υποβάλει έως τον Ιούνιο του 2002 έκθεση για να περιγράψει τα απαιτούμενα βήματα που θα επιτρέψουν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα να συνάψει τη Σύμβαση του Aarhus».