ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡ ΩΠΑΪΚ ΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
Βρυξέλλες , 6.9.2000
COM(2000) 493 τελικό
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜ Β ΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΚΟΙΝΟΒ ΟΥΛΙΟ
Στήριξη της Επιτροπής για την πυρηνική ασφάλε ια στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη
και στην Κεντρική και Ανατολι κή Ευρώπη
2ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜ Β ΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΚΟΙΝΟΒ ΟΥΛΙΟ
Στήριξη της Επιτροπής για την πυρηνική ασφάλε ια στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη κα ι
στην Κεντρική κα ι Ανατολ ική Ευρώπη
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι α νατολικ οί της γείτο νες αλληλεξαρτώνται σε θέµατα
πυρηνικής ασφάλειας . Αναγνωρίζοντας την αλληλεξάρτηση αυτή , ηΕ Εέ χε ι
αναλάβει πρωτεύοντα ρ όλ ο στ ο πλαίσιο των προσπαθειών πο υ καταβάλλει η διεθνής
κοιν ότητα για να β οηθηθ ούν οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και
τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη ( ΝΑΚ) να βελτιώσου ν τα επίπεδα της πυρηνικής τ ους
ασφάλειας . Η διαδικασία διεύρυνσης π ου άρχισε το 1997 προ σέδωσε νέα διάσταση
στο θέµα και ανάγκασε την Ευρωπαϊκή Ένωση να το νίσει επανειληµµένα τη
σηµασία που έχει η τήρηση υψηλών επιπέδων πυρηνικής ασφάλειας στην Κεντρική
και Ανατολική Ευρώπη .
Το ν Μάρτιο τ ου 19981η Επιτροπή εξέδωσε ανακ οίνωση στην οπ οία καθορίζ ο νται
τα µέτρα πο υ λαµβάνει η Κοιν ότητα στ ον τ οµέα της πυρη νικής ασφάλειας στην
Κεντρικ ή και Ανατολική Ευρώπη και στα ΝΑ Κ2. Η ανακ οίνωση περιέχει προτάσεις
για τον επαναπροσανατ ολισµ ό της πολιτικής στ ον τ ο µέα αυτ ό . Σκ οπό ς της παρούσας
ανακοίνωσης είναι η ανασκ όπηση των εξελίξεων απ ό τ ο 1998 και η παρ ουσίαση της
σηµερινής προ σέγγισης της Επιτρ οπής τ όσ ο από πλευράς π ολιτικής όσ ο και
εφαρµογής . Η σπο υδαιότητα τω ν θε µάτων αυτώ ν υπ ογραµµίστηκε απ ό τ ο
Ευρωπαϊκό Κοιν οβ ούλιο και το Ελεγκτικό Συνέ δριο .
2. ΣΗΜ ΕΡ ΙΝ Η Π ΡΟΣ ΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠ ΙΤ Ρ ΟΠΗΣ
Η προσέγγιση της Επιτροπής όσ ον αφ ορά την πυρηνική ασφάλεια στην Κεντρική
και Ανατολική Ευρώπη και στα ΝΑ Κ βασ ίζεται σε δύ ο κύρι ους στ όχο υς οι οπ οί οι
εντάσσο νται απόλυτα στην π ολιτική της διεθν ούς κ οιν ότητας , όπως αποφασίστηκε
από την οµάδα G7 το1992:
– βραχυπρόθεσµα , πρέπει να βελτιωθεί η ασφάλεια λειτουργίας , να επέλθ ου ν
άµεσες τεχνικές βελτιώσεις σε πυρηνικο ύς σταθµ ού ς , µετά απ ό αξιολ όγηση της
ασφάλειας , και να ενισχυθεί τ ο ρυθ µιστικό πλαίσιο ·
– µακροπρ όθεσµα , πρέπει να εξεταστεί η δ υνατ ότητα , αφε ν ός α ντικατάστασης των
λιγότερο ασφαλών σταθµώ ν µε την ανάπτυξη εναλλακτικών ενεργειακών πηγών
και µε αποτελεσµατικότερη χρησιµ οπ οίηση της ενέργειας και , αφετέρ ο υ ,
εκσυγχρονισµ ού των πλέο ν πρ όσφατ ου σχεδιασµ ού σταθµώ ν .
1COM (1998) 134, Μάρτιος1998
2Το1999 η Επιτροπή δ ηµοσίε υσ ε έκθε ση για τις δ ράσ εις που έ χει αναλάβ ει σ το πλαίσιο των
προγραµ µάτ ων Tacis καιPhare, µ ε τίτλο " Η Ευρωπ αϊκή Επιτροπή και η π υρηνική α σφάλεια στ ην
Κεντρική Ε υρώπ η και στ α ΝΑΚ "
3Για την επίτευξη των στ όχων αυτών , η Επιτροπή ανέπτυξε ορισµένες ενέργειες και
µέσα. Συ νεργάζεται µε τις χώρε ς εταίρο υς µ ε σκ οπό να πρ οωθηθεί ο διάλογ ος για
την π ολιτική στον τ οµέα αυτ ό ν και παρέχει τεχνική και χρηµατοδοτική βοήθεια
στην κυβέρνηση , στις ρυθµιστικές αρχές και στ ους φ ορείς εκµετάλλευσης ώστε να
βελτιωθούν τα επίπεδα ασφαλείας και αποσκ οπεί ακό µη στην εξασφάλιση υψηλού
επιπέδου πρ οστασίας της α νθρώπινης υγείας στα κράτη µέλη και τις γειτονικές
χώρες. Από τ ο1992, οι ρυθµιστικές αρχές τω ν ΝΑΚ και των χωρών της Κεντρικής
και Ανατολικής Ευρώπης καλού νται να συ µµετέχου ν σε οµά δες εργασίας και
επιτροπές3της Επιτροπής µα ζί µε τ ο υς οµ ολ όγ ου ς το υς της Ένωσης .
Πλέον πρόσ φατα , δηµιουργήθηκε µία νέα οµά δα στην οποία σ υµµετέχουν οι
ρυθµιστικές αρχές και οι φ ορείς εκµετάλλευσης τ ου εν λ όγω τ οµέα απ ό τα κράτη
µέλη4και τις υποψήφιες χώρες .
Τα πρ ογράµµατα τεχνικής βοήθειας για την πυρηνική ασφάλεια Phare ( για την
Κεντρικ ή και Ανατολική Ευρώπη ) καιTacis ( για τα ΝΑ Κ ) αναπτύχθηκαν για να
επιτευχθούν οι στ όχοι της κ οιν οτικής πολιτικής για την πυρηνική ασφάλεια . Τα
δάνεια Ευρατ όµ , και ορισµένα άλλα µικρ ότερα προ γράµµατα επιχορηγήσεων , είναι
επίσης διαθέσιµα . Ως τµήµα µιας ευρύτερης διεθνο ύ ς συ νεργασίας στ ον τ οµέα αυτ ό ,
η Ευρωπαϊκή Ένωση συνέβαλε στη δηµιο υργία του λ ογαριασµο ύ πυρηνικήςασφάλειας
, τον οπ οίο διαχειρίζεται η ΕΤΑΑ . Οι ενέργειες αυτές εντάσσ ο νται στο
πλαίσ ιο των ευρύτερ ων πρ οσπαθειών π ου καταβάλλονται για να βοηθηθ ού ν οι
χώρες εταίροι να εισαγάγουν στ ον ενεργειακό τ οµέα µ εταρρυθµίσεις οι οπ οίες θα
βασίζονται σε ικανά οικο ν οµικά , χρηµατ οδ οτικά και περιβαλλοντικά κριτήρ ια .
Ωστόσ ο, η χρηµατ οδ οτική στήριξη που θα µπορ ο ύσε να διαθέσει η Ευρωπαϊκή
Ένωση εξακ ολο υθεί να είναι περι ορισµένη σε σχέση µε τις υπάρχ ουσες ανάγκες .
Στη διαδικασία διεύρυνσης , οι ενέργειες της Επιτροπής λαµβάνο υν υπόψη ορισµένα
συµπεράσµατα το υ Συµβ ουλί ου και ψηφίσµατα του Ευρωπαϊκού Κοιν οβουλί ου .
Έτσι, τ ον ∆εκέµβριο 1998, τ ο Συµβ ούλιο επιβεβα ίωσε τη δέσµευσή τ ου να β οηθήσει
τις υποψήφιες χώρες να βελτιώσουν την πυρη νική ασφάλεια και να αναπτύξουν
ενεργειακές στρατηγικές οικο ν οµικά και περιβαλ λοντικά υγιείς µε σκ οπ ό την
αντικατάσταση των λιγότερο ασφαλών πυρη νικών αντιδραστήρων . Σύ µφωνα µε
αίτηµα του Συ µβουλί ου , η Επιτροπή , στ ο πλαίσιο τω ν εταιρικών σχέσεων για την
προσχώρηση , έδωσε αυξηµένη πρ οτεραιότητα στην πυρηνική ασφάλεια και διαθέτει
κον δύλια προε νταξιακού χαρακτήρα για την υλ οποίηση της προτεραι ότητας αυτής .
Πρόοδος µέχρι σήµερα
Αν και η βελτίωση των επιπέδων πυρηνικής ασφάλειας στις χώρες αυτές απ οτελεί
µακροπρ όθεσµ ο στόχο , µπ ορ ο ύν ή δη να καταγραφού ν τα ακ όλ ουθα απ οτελέσµατα :
• Συµφωνία για τ ο κ λείσιµο των µονάδων που δεν µπορούν να αναβαθµιστούν
στη Λιθουανία , τη Σ λοβακία κα ι τη Βουλγαρ ία . Η Επιτροπή συ νεργάζεται
τώρα στενά µε κάθε κυβέρνηση για να εξασφαλίσει την υλοπ οίηση των
δεσµεύσεω ν για τ ο κλείσιµο των µ ονάδω ν και να στηρίξει τη διαδικασία
παροπλισµού . Έχο υν θεσπιστεί τρία ειδικά εθνικά προγράµµατα PHARE για να
παρασχεθεί χρηµατοδοτική β οήθεια προς στήριξη των πρ οσπαθειών παρ οπλισµο ύ
3ΟµάδαCONCERT και οµάδα ερ γα σίας αρ χών πυ ρηνικής α σφάλεια ς (NRWG)
4Οµάδα ΕΝΙ S(European Nuclear InstallationsSafetyGroup)
4και των συνεπακ όλο υθων µέτρων στ ους ενεργειακο ύς τ οµείς των τριών χωρώ ν .
Μια σύνο δ ος τω ν χορηγών βοήθειας για τ ον παρ οπλισµό της µ ονά δας Ignalina
στη Λιθουανία δι οργανώθηκε απ ό κοιν ο ύ µε την Επιτροπή στις 29 Ι ο υνί ου2000
και είχε ως αποτέλεσµα την ανάληψη υπ οχρεώσεων ύψ ους ά νω τω ν 200 εκατ.
ευρώ.
• Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συµβάλει σηµαντικά στην αντιµετώπιση των
προβληµάτων π ου δηµιο υργεί ο πυρη νικός σταθµ ός τ ο υ Τσερνοµπίλ . Έχει
συνεισφέρει στ ον παρ οπλισµό των µ ονά δων 1, 2 και3 και έχει συµβάλει στην
υλοπ οίηση τ ου σχεδί ου ε φαρµ ογής για τ ο πρ οστατευτικό περίβληµα του
αντιδραστήρα 4( S I P ) ο οπ οίο ς καταστράφηκε τ ο 1986. Ο συν δυασµ ός των
διεθνών πιέσεων και της β ούλησης να βελτιωθούν τα επίπεδα ασφάλειας και να
αναπτυχθούν εναλλακτικές πηγές ενέργειας συ νέβαλε στην πρ όσφατη απ όφαση
των ουκρανικών αρχών να κλείσου ν τ ο Τσερ ν οµπίλ µέχρι τις 15 ∆εκεµβρίο υ
2000.
• Η επιτόπια συνδροµή παρέχεται σε συνεχή βάση µέσω φ ορέω ν της Ευρωπαϊκής
Ένωσης σε14 σταθµούς στα ΝΑ Κ και στη Βου λγαρία . Η συ νδρ οµή
επικεντρώνεται στους τ οµείς της ασφάλειας του σχεδιασµ ού , των συ νθηκών
λειτουργίας και επιθεώρησης , της οργάνωση ς της λειτ ουργικής ασφάλειας και της
προµήθειας εξ οπλισµού .
• Οι ανεξάρτητες ρυθµιστικές αρχές έχ ου ν ε νισχυθεί µέσω της τεχνικής και
χρηµατοδ οτικής βοήθειας της Ε υρωπαϊκής Ένωσης και της στενής τ ους
συνεργασίας µε τ ου ς αντίστ οιχου ς φ ορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης στ ο πλαίσιο
διάφορων φ όρα , στα οπ οία συγκαταλέγο νται η οµάδα CONCERT, στην οποία
συµµετέχο υν ρυθµιστικές αρχές απ ό την Ε Ε , τα ΝΑΚ κα ι τις υποψήφιες χώρες ,
και η οµάδα εργασίας NRWG η οπ οία είναι ανοικτή σε ρυθµιστές αρχές από τα
κράτη µέλη και τις υποψήφιες χώρες . Έχει δηµιο υργηθεί τ ο αναγκαίο ν οµικ ό
πλαίσ ιο τ όσ ο στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη όσ ο και στα ΝΑ Κ , αν και η
ποιότητα και οι επιδ όσεις τω ν ρυθ µιστικών αρχών π οικίλλουν α νάλογα µε τη
χώρα και συν ολικά βελτιώνονται ταχύτερα στις υπο ψήφιες χώρες απ ’ ό, τι στη
Ρωσία ή στην Ουκρανία . Παρά τη σηµειωθείσα πρ όοδο, χρειάζεται περισσότερη
εργασία στον το µέα αυτ ό . Η σ υνειδητ οπ οίηση των θε µάτων ασφάλειας
βελτιώνεται συνολικά µέσω της καθιέρωσης περισσότερ ου επίσηµου και
τακτικού διαλόγ ου µεταξύ τω ν φ ορέω ν λειτ ουργίας των πυρηνικών σταθµώ ν και
των ρυθµιστικών αρχών .
• Τεχνική βοήθεια παρέχεται µέσω των πρ ογραµµάτων Phare καιTacis ( πιθανόν σε
συνδυασµ ό µε δάνεια E υρατ όµ) για να εξασφαλιστεί η βελτίωση του επιπέδου
ασφάλειας στους νέους υπ ό κατασκευή πυρηνικούς σταθµούς (Mochovce στη
Σλοβακία , Khmelnitsky καιRovno στην Ουκρανία και Kalinin στη Ρωσία ).
• Οι πρακτ ικές λειτουργίας βελτιώθηκαν στο σ ύν ολ ο της περιοχής και ορισµέν οι
σταθµοί εκσυγχρ ονίστηκαν χάρη στην προµήθεια εξοπλισµού .
• Η προσ οχή επικεντρώνεται κυρίως στ ο πρ όβληµα της δ ιάθεσης των αποβλήτω ν
και σε προβλήµατα που σχετίζ ονται µε τη ν επεξεργασία , την απ οθήκευση και τη
διάθεση των πυρηνικών αποβλήτων και τ ου αναλωµέν ο υ πυρηνικ ού καυσίµ ου .
Ειδικότερα , η διεθνής κ οιν ότητα έχει επίγνωση τ ου µεγέθ ους της
περιβαλ λοντικής απειλής που συνιστ ούν τα αναλωµένα πυρηνικά καύσιµα των
παγοθραυστικών και των πυρηνικών υπ οβρυχίων στη βορει οδ υτική Ρωσία όπ ου
5υπάρχει τεράστια έλλε ιψη εγκαταστάσεων αποθήκευσης ή διαχείρισης . Στις
χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης , η κατάσταση όσ ο ν αφ ορά τη
διαχείριση των ραδιενεργών απ οβλήτων έχει καταγραφεί και παρουσιαστεί
λεπτοµερώς .
• Έχει ήδη τεθεί τ ο ζήτηµα πο υ αφ ορά τον παροπλισµό των πυρηνικών
εγκαταστάσε ων . Πολλά από τα πρ οβλήµατα , π ου δ εν είναι µ όν ο τεχνικής αλλά
και νοµικής , περιβαλλοντικής και χρηµατοδ οτικής φύσης , εξετάζ ονται τη στιγµή
αυτή και , ειδικότερα , δηµι ουργ ού νται ταµεία από τις δηµ όσιες επιχειρήσεις
πυρηνικής ενέργειας για συλλογή των χρηµατικών π οσώ ν π ου απαιτούνται για
την κάλυψη το υ κ όστ ους αποξήλωσης τω ν εγκαταστάσεων και τελικής διάθεσης
των αποβλήτων .
• Η σύσταση τ ου ρωσικού κέντρ ου µεθ οδ ολ ογίας και κατάρτισης ( ΡΚΜ Κ)
απετέλεσε σηµαντικό βήµα πρ ος τη ν κατεύθυν ση της δηµιο υργίας εν ός εθνικ ού
συστήµατος καταγραφής και ελέγχου τ ο υ πυρηνικο ύ υλικού στη Ρωσία · το εν
λόγω κέντρ ο ασχολείται µε αρκετά άλλα έργα ( κατάρτιση , µετρ ολογία , αναλυτική
ανάπτυξη , παραγωγή εξοπλισµού , εφαρµ ογή στ ους πυρηνικ ούς σταθµ ούς ).
∆όθηκε επίσης στήριξη στις αρχές τω ν υπ οψήφιων χωρώ ν για την καταπολέµησητης παράνοµη ς διακίνησης
.
• Συν ολικά , την περί οδ ο 1991-1999, η Ευρωπαϊκή Ένωση διέθεσε 913 εκατ. ε υρώ
για συµµετ οχή της σε διεθνείς πρ οσπάθειες βελτίωσης των επιπέδων πυ ρηνικής
ασφάλειας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και στα ΝΑ Κ (192 εκατ. ευρώ
στο πλαίσιο τ ο υ πρ ογράµµατ ος Phare και721 εκατ. ευρώ στ ο πλαίσιο τ ου Tacis,
συµπεριλαµβανοµένων 100 εκατ. ευρώ ως συνεισφ ορά στ ο ταµεί ο
προστατευτικού περιβλήµατος τ ου Τσερ ν οµπίλ ). Συ ν ολικά , χρηµατο δ οτήθηκαν
950 έργα(300 από τ οPhare και650 απ ό τ οTacis), 450 έργα υλοπ οι ούνται και
άλλα200 βρίσκονται στο στάδι ο της προετ οιµασίας .
• Εκτός από τη στήριξη της πυρη νικής ασφάλειας , η Ε Ε έχει παράσχει στήριξη για
την ανάπτυξη και τη βελτίωση των ενεργειακών στρατηγικών καθώς και την
ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών ενέργειας και τη βελτίωση της ενεργειακής
απόδ οσης .
3. ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΕΠΟ ΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ
α) Υποψήφιες χώρες
Στο άµεσ ο µέλλ ον , η παραγωγή πυρηνικής ε νέργειας θα εξακολ ου θήσει να απ οτελεί
σηµαντικό τµήµα της συ ν ολικής ενεργειακής παραγωγής σε τ ουλάχιστον έξι από τις
υποψήφιες χώρες . Επτά από τις δεκατρείς υπ οψήφιες χώρες διαθέτ ουν πυρηνικο ύς
σταθµούς ηλεκτροπαραγωγής είτε σε λειτουργία είτε υπ ό κατασκευή .
Τρεις υπ οψήφιες χώρες έχ ο υν επίσης α ναλάβει τον παρ οπλισµό πυρηνικών µ ονάδω ντων οπ οίων η αναβάθµιση κρίθηκε οικο ν οµικά ασύµφ ορη
.
Κατ ά συνέπεια , η Επιτροπή εµπλέκεται στην εφ αρµογή των δεσµεύ σεω ν για
κλείσιµο µονάδων , αφεν ός, και σε ά λλα θέµατα πυρηνικής ασφά λειας , αφετέρ ου .
6∆εσµεύσεις γ ια κλείσ ιµο
Μετά από συζητήσεις µε την Επιτροπή , η Β ουλγαρία , η Λιθουανία και η Σλ οβακία
δεσµεύτηκαν να κλείσου ν οριστικά και έγκαιρα τους πυ ρηνικού ς αντιδραστήρες πο υ
δεν µπορ ο ύν να αναβαθµιστο ύν . Στη Β ουλγαρία , οι µ ο νάδες 1 και2 τ ου Κοζλ οντ ούι
( αντιδραστήρες τύπ ου VVER-440/230) θα κλείσου ν πριν από τ ο 2003. Η απόφαση
για τις ηµεροµη νίες τ ου κλεισίµατος των µ ονά δων 3 και4( αντιδραστήρες τύπ ου
VVER-440/230) θα ληφθεί το 2002 σε συµ φωνία µε την Επιτροπή : οι ηµερ ο µηνίες
αυτές θα είναι πρ ογενέστερες από τις ηµερ οµη νίες τ ου 2008 και2010 πο υ
προβλέπονται σήµερα και η Επιτροπή πιστεύει ότι τ ο κλείσιµο θα πραγµατ οποιηθεί
το2006 τ ο αργ ότερ ο . Στη Λιθ ουανία , η µ ονά δα 1 τ ο υ σταθµ ού Ignalina
( αντιδραστήρας τύπ ου RBMK) θα κλείσει πριν από τ ο 2005, εν ώ το2004 θα ληφθεί
η απόφαση για τ ο κλείσιµο της µ ονάδας 2( αντιδραστήρας τύπ ου RBMK) το οποί ο η
Επιτροπή πιστεύει ότι θα πραγµατ οποιηθεί τ ο 2009 τ ο αργ ότερ ο . Στη Σλ οβακία , οι
δυ ο µ ο νάδες τ ου Bohunice VI ( αντιδραστήρες τύπο υ VVER-440/230) θα κλείσο υν
το2006 και τ ο2008 αντίστοιχα .
Η Επιτροπή ανέλαβε να χορηγήσει χ ρηµατο δ οτική βοήθεια για το ν παρ οπλισµό τωνπυρηνικών σταθµών
Bohunice V1, Ignalina κα ι των µ ονά δων 1-4 τ ο υ Κοζλ ο ντο ύι ,
καθώς και για τη λήψη επακόλουθω ν µέτρων στο ν ε νεργειακό τ οµέα .
Χρηµατοδ οτικά πρωτ όκολλα για τη χορήγηση β οήθειας από τα κ ον δύλια Phare του
προϋπ ολ ογισµο ύ για τ ο 1999 έχουν ήδη υπογραφεί µε τη Σλ οβακία και τη
Λιθουανία , και πρ οβλέπουν τη διάθεση 10 εκατ. ευ ρώ για κάθε χώρα . Η Επιτροπή
δήλωσε εξάλλου ότι θα χορηγήσει συµπληρωµατική ετήσια βοήθεια ύψου ς 20 εκατ.
ευρώ σε κάθε µία από τις χώρες αυτές . Η συ ν ολική στήριξη θα ανέλθει σε 150 εκατ.
ευρώ τ ουλάχιστον για τη Σλ οβακία και σε 165 εκατ. ευρώ για τη Λιθουα νία µέχρι τ ο
τέλος της τρέχουσας χ ρηµα τ ο δ οτικής προ οπτικής 2000-2006. Ως τµήµα της
συµφωνίας π ου επετεύχθη µε τη Β ουλγαρία , η Επιτρ οπή παρέχει πολυετή
χρηµατοδ οτική βοήθεια π ου ανέρχεται σε 200 εκατ. ευρώ για την περί οδ ο µέχρι τ ο
2006. Η καταβολή τ ο υ ηµίσεως το υ π οσ ού αυτ ού θα εξαρτηθεί από τη ν
επιβε βαίωση , το2002, της συµφω νίας για τις ηµερο µηνίες οριστικού κλεισίµατος
των µ ο νάδων 3 και4. Η Επιτροπή θα χορηγήσει το µεγαλύτερο µέρ ος της
χρηµατοδ οτικής αυτής στήριξης µέσω διεθν ών ταµείων επιχορηγήσεων τα οπ οία
διαχειρίζετα ι η ΕΤΑΑ και τα οποία δηµι ουργήθηκαν στις 12 Ι ουνί ου 2000
( αντίστοιχα , τα" διεθνή ταµεία στήριξης του παρ οπλισµού των σταθµών Ignalina,
Bohunice ή Κοζλο ντ ούι ").
Επιπλέον , έχει προταθεί στις τρεις χώρες η σύναψη δανείων Ευρατ όµ . Μέχρι τώρα ,
η Βουλγαρία έχει επωφεληθεί από τη ν πρ οσφ ορά αυτή συνάπτ οντας δάνει ο ύψο υς
212,5 εκατ. ευρώ περίπ ου για τ ον εκσυγχρ ονισµ ό και την αναβάθµιση της ασφάλειας
στις µο νάδες 5 και6 τ ο υ σταθµ ού Κοζλ οντ ούι ( αντιδραστήρες τ ύπο υ VVER-1000).
Η Επιτροπή θα εξακολ ουθήσει να συνεργάζεται µε τη Β ουλγαρία , τη Λιθ ουανία και
τη Σλοβακία , ώστε να τις βοηθήσει να υλ οπ οιήσο υν τις δεσµε ύσεις π ου έχου ν
αναλάβει γι α το κλείσιµο των µ ονά δων , περιλαµβανοµέ νης και της δέσµευσης για
καθορισµ ό έγκαιρων ηµερ οµη νιών κλεισίµατος των µ ονάδω ν 3 και4 το υ
Κοζλοντ ο ύι και 2 το υIgnalina. Η κοιν οτική χρηµατοδ οτική β οήθεια , και ειδικότερα
οι µη επιστρεπτέες ενισχύσεις πο υ διοχετεύ ο νται µέσω τω ν διεθνών ταµείων
στήριξης του παρ οπλισµο ύ πυρηνικών σταθµών , καθώς και τα δάνεια Ευρατ όµ ,
συνδέ ο νται µε την υλ οποίηση , εκ µέρ ο υς τω ν χωρώ ν αυτώ ν , των δεσµεύ σεων πο υ
έχουν αναλάβει για το κλείσιµο των σταθµών .
7Οι δεσµεύσεις για τ ο κλείσιµο των αντιδραστήρων π ο υ δεν δύ νανται να
αναβαθµιστούν δεν βελτιώνου ν , από µ όνες τ ους , τα επίπεδα πυρηνικής ασφάλειας .
Για όσ ο διάστηµα οι αντιδραστήρες αυτ οί λειτ ουργ ούν , οι αρµ ό διοι παράγοντες
πρέπει να δεσµεύ ο νται για υψηλού επιπέδου λειτουργική πυρηνική ασφάλεια .
Ταυτόχρ ο να , οι ρυθµιστικές αρχές πρέπει να επαγρυπν ο ύν , και µάλιστα να
ενισχυθού ν , λ όγω των αυξηµένω ν αρµ ο διοτήτων το υς π ου σχετίζ ονται µε την
προετ οιµασία του παροπλισµ ού .
Άλλα θέµατα πυρηνικής ασφάλειας
Σε ορισµέ νες υποψήφιες χώρε ς άλλοι πυρη νικοί αντιδραστήρες , είτε δυτικού είτε
σοβιετικού σχε διασµού , µπορ ο ύν να εκσυγχρ ο νιστού ν και να αναβαθµιστούν σε
ικανοποιητικό επίπεδο ασφαλείας . Οι αντιδραστήρες αυτ οί θεωρ ο ύνται συ νεπώς
κατάλλη λοι να λειτο υργήσ ουν και µετά τη λήξη της τεχνικής διάρκειας ζωής τ ους .
Πρόκειται κυρίως για τις µ ονάδε ς 5 και6 µε α ντιδραστήρα VVER-1000 στ ο
Κοζλοντ ο ύι της Β ουλγαρίας , τις δυτικού σχεδιασµο ύ µ ονάδε ς Cernavoda-1 ( σε
λειτουργία ) καιCernavoda-2 ( υπ ό κατασκευή ) στη Ρ ου µανία , δύ ο µ ονάδες VVER-
440/213 στ οBohunice κα ι δύο άλλες µ ο νάδες τ ο υ ιδί ου τ ύπο υ στ ο Mochovce της
Σλοβακίας , το ν δυτικού σχεδιασµ ού πυρηνικό σταθµ ό Krsko NPP στη Σλοβενία
( που ανήκει από κ οιν ού στη Σλοβενία και την Κροατία ), τέσσερις µ ο νάδες επίσης
τύπουVVER-440/213 στ οPaks της Ουγγαρίας και τέσσερις µ ονάδε ς τ ου ιδίου
τύπου στ ο Dukovany της Τσεχικής ∆ηµοκρατίας . Επίσης, στ οTemelin της Τσεχικής
∆ηµοκρατίας πρόκειται να λειτο υργήσ ουν δ οκιµαστικά δύ ο µ ο νάδες VVER-1000,
µετά από εκτεταµέν ο εκσυγχρ ονισµ ό .
Για να πρ οωθηθεί περαιτέρω η πυρη νική ασφάλεια , η Επιτροπή , σε συνεργασία µε
τις ενδιαφερ όµενες υπ οψήφιες χώρες , θα παράσχει συµπληρωµατική στήριξη η
οπ οία θα µπ ορ ούσε να περιλαµβάνει τα ακόλουθα :
• Στήριξη των πυρηνικών ρυθµιστικών αρχών και των οργανισµών τεχνικής
υποστήριξης . Η στήριξη αυτή πρέπει να συνεχιστεί . Η ικανότητα και η
ανεξαρτησία των αρχών πυρηνικής ασφάλειας στις χώρες Phare έχει βελτιωθεί
κατά τα τελευταία επτά / οκτώ χρό νια . Ωστ όσ ο, είναι γεγ ον ός ότι η σηµειωθείσα
πρό οδ ος είναι άνιση : αρκετές χώρε ς έχ ουν πρ οχωρήσει περισσότερ ο από άλλες ,
αλλά η στήριξη πρέπει να συνεχιστεί δεδ οµέν ο υ ότι απ οτελεί το ν θε µέλιο λίθ ο τηςπυρηνικής ασφάλειας
. Ο ρ όλ ος της οµάδας διαχείρισης της βοήθειας
("Regulatory Assistance Management Group", Ο∆Β) και της οµάδας των
οργανισµών τεχνικής υπ οστήριξης ( ΟΤΥ) εξακ ολου θεί να είναι π ολύ ση µαντικός
στον τ οµέα αυτ ό .
• Βελτιώσεις ως προς την ασ φάλεια των αντιδραστήρων στις µ ονάδε ς Ignalina 2
και Κοζλοντ ούι 3 και4. Η κυβέρνηση της Λιθουανίας δεσµεύτηκε να απ οφασίσει
τον παροπλισµ ό της µ ονάδας2 του σταθµού Ignalina το2004 και η λειτουργία
του σταθµ ού αυτ ο ύ ε νδέχεται να σ υνεχιστεί για ορισµένα έτη ακ όµη µετά από την
ηµεροµη νία αυτή . Ορισµένε ς βασικές βελτιώσεις πραγµατοποι ούνται ήδη µε τη
στήριξη των κο νδυλίων Ρ hare. Μια νέα ανάλυση σχετικά µε τ ο θέµα της
ασφάλειας πρόκειται να πραγµατοπ οιηθεί για την περίοδ ο µετά τ ο 2002. Για τις
µο νάδες3-4 του σ ταθµού Κοζλοντούι είναι επίσης αναγκαίο να εξασφαλιστεί ότι
θα διατηρηθεί ικανοποιητικό επίπεδ ο ασ φάλειας για το υπόλ οιπο της
προβλεπόµε νης διάρκειας ζωής τ ους . Καµία κοιν οτική βοήθεια δεν θα χορηγείται
για έργα τα οπ οία θα µπ ορ ο ύσαν να συµβάλ ουν στην παράταση της λειτουργίας
8των αντιδραστήρων αυτών πέρα από τις ηµερ οµη νίες π ου έχου ν πρ οβλεφθεί στις
συµφωνηθείσες δεσµεύσεις για το κλείσιµό τ ου ς .
• Σε συγκεκριµένες περιπτώσ εις , στήριξη προγραµµάτων βελτίωση ς της
ασφάλειας των αντιδραστήρων VVER 440-213 καιVVER 1000, υπ ό τη µ ορφή
αναθεώρησης τ ου ρ υθµιστικού πλαισίου , διαχείρισης των έργων και παροχής
λειτουργικής βοήθειας . Πρέπει να σηµειωθεί ότι στην Ατζέντα 2000 αναφέρεται
ήδη ότι η υλ οπ οίηση των πρ ογραµµάτω ν εκσυγχρ ονισµ ο ύ των αντιδραστήρων
αυτών πρέπει να ολ οκληρωθεί εντ ός των επό µενων 6-7 ετών. Κατ’ αρχήν, όπως
και στην ΕΕ , οι ίδιες οι δηµ όσιες επιχειρήσεις πυρηνικής ενέργειας πρέπει να
καλύπτουν τ ο πλήρες κ όστ ος όλω ν τω ν βελτιώσεων των µ ο νάδων τ ους ως προ ς
την ασφάλεια και να εγκρίνου ν τις αναγκαίες ρυθµιστικές και χρηµατοδ οτικές
διατάξεις για τον παρ οπλισµό το υς .
• Έρευνα. Οι υπ οψήφιες χώρες θα εµπλέκο νται όλ ο και περισσότερ ο σε
ερευνητική συνεργασία µε τα κράτη µέλη βάσει του πέµπτ ου πρ ογράµµατ ος
πλαισ ίου.
• Ετοιµότητα αντιµετώ πισης έκτακτης ανάγκης εκτός των εγκαταστάσε ων .
Μεταξύ άλλων , θα δ οθεί η δέ ο υσα πρ οσ οχή στα µέτρα επιτήρησης της δηµ όσιας
υγείας, ειδικότερα όσ ο ν αφ ορά την έκθεση στην ακτιν οβολία .
• Ραδιενεργά απόβλητα και αναλωµένο καύσιµο . Σ υνεχείς πρ οσπάθειες µε στ όχο
την ενίσχυση τω ν ρυθ µιστικών και θεσµικών δ οµώ ν καθώς και τη βελτίωση των
γνώσεων σχετικά µε θέµατα ασφάλειας στις χώρες αυτέ ς · αξιολόγηση της
κατάστασης σε συγκεκριµένες θέσεις εγκαταστάσεων , ειδικότερα όσ ον αφ ορά
τοµείς στ ο υς οπ οί ους παρατηρείται έλλε ιψη τοπικής εµπειρογνωµ οσύ νης , όπως η
µακροπρ όθεσµη αξιολ όγηση της ασφάλειας των υφιστάµενων χώρων οριστικής
εναπόθεσης τ ου α ναλωµέν ου καυσίµου π ου πρ οέρχεται απ ό πυρηνικ ούς
αντιδραστήρες , αξιολ όγηση της περιβαλλοντικής απειλής που συ νιστού ν οι
µολυσµέ νες περιοχές εξ όρυξης ουρανί ου και λήψη µέτρων για την αποκατάστασή
τους, κ. λπ.
• ∆ιασφαλ ίσεις . Στ όχο ς είναι να εξασφαλιστεί ότι οι υπ οψήφιες χώρες θα
υιοθετήσ ουν πλήρως τ ο κ οιν οτικ ό κεκτηµέν ο . Ι διαίτερη προσ οχή πρέπει να δ οθεί
στη στήριξη προγράµµατ ος για την κατάρτιση τοπικών επιθεωρητών , για την
ανάπτυξη µεθό δων λογιστικού ελέγχο υ τω ν πυρηνικών υλικών και για την
ανάπτυξη τεχνικών για την πρ όληψη της παράν οµης διακίνησης .
∆ιαπραγµατεύσ εις προσχώρησης
Το Ε υρωπαϊκό Συ µβούλι ο έχει αναφερθεί επανειληµµένα στη σηµασία της τήρησης
υψηλών επιπέδων πυρηνικής ασφάλειας στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής
Ευρώπη και έχει καλέσει το Σ υµβο ύλιο να εξετάσει τ ον τρ όπ ο αντιµετώπισης το υ
ζητήµατος της πυρηνικής ασφάλειας στ ο πλαίσιο της διαδικασίας διεύρυνσης
σύµφωνα µε τα σχετικά συµπεράσµατα τ ου Συµβ ουλίο υ . Η Επιτρ οπή συµβάλλει στις
σκέψεις αυτές .
β) Νέα Ανεξάρτητα Κρ άτη ( ΝΑ Κ)
Το πλαίσιο στ ο οπ οί ο ε ντάσσεται το πρόγραµ µα της Επιτροπής για τα ΝΑΚ είναι
αρκετά διαφορετικό από αυτ ό π ου ισχύει για τις υποψήφιες χώρε ς . Ήταν δύ σκολ ο να
9συµφωνηθεί µια γενική πρ οσέγγιση σε θέ µατα πυρηνικής ασφάλειας µε ορισµέ νες
από τις χώρες αυτές . Ο πρ ο ϋπολ ογισµ ός π ο υ είναι διαθέσιµο ς για έργα πυρη νικής
ασφάλειας είναι πολύ περιορισµέν ο ς σε σχέση µε τις ανάγκες και η κατάσταση
επιδεινώνεται από τ ο γε γονό ς ό τ ι τό σο ο ι ίδιες αυτές οι χώρες όσ ο και οι δηµ όσιες
επιχειρήσε ις κοινής ωφελείας εξακ ολο υθ ούν να αντιµετωπίζου ν σ οβαρές
οικο ν οµικές δ υσχέρειες και δηµ οσι ον οµικά ελλείµµατα . Τ ο κ όστ ος ηλεκτρικής
ενέργειας που έχει πωληθεί δεν έχει ακόµη καλυφθεί πλήρως . Ως απ οτέλεσµα ,
υπάρχουν περιορισµένα διαθέσιµα κ ονδ ύλια για τη βελτίωση της ασφάλειας , το ν
παροπλισµό πυ ρηνικών σταθµώ ν , τη διαχείριση του αναλωµέν ου καυσίµ ου και των
ραδιενεργών απ οβλήτων ή για την ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών ενέργειας .
Μελλοντικοί προσανατολισµοί της πολιτικής
Τα επίπεδα ασφάλειας στα ΝΑ Κ δηµιουργ ού ν ανησυχίες στις δυτικές χώρε ς και θα
χρειαστεί χρόν ος και σηµαντικές χρηµατ οδ οτικές επεν δύσεις για τη βελτίωση της
κατάστασης . Η µελλο ντική πολιτική της Επιτροπής πρέπει να λαµβάνει υπ όψη ,
αφενό ς, τις διαφ ορές µεταξύ των ΝΑ Κ ( όσ ο ν αφ ορά το µέγεθ ος , τη βιοµηχανική
βάση, τη γεωγραφία και τη βούλησή τ ους να εµπλακού ν σε διάλογ ο για την
πυρηνική ασφάλεια ) και, αφετέρου , τ ου ς περιορισµέ ν ους διαθέσιµο υς
χρηµατοδ οτικο ύς π όρ ου ς της Κοινότητας και των ε νδιαφερ όµενω ν ΝΑΚ .
O νέ ος καν ονισµ ός Tacis5, ο οποί ος καλύπτει την περίο δ ο 2000-2006, καθ ορίζει
τρεις προτεραιότητες για το πρ όγραµµα πυρη νικής ασφάλειας στα ΝΑ Κ :
• προώθηση ου σιαστικής γνώσης σε θέ µατα πυρηνικής ασφά λειας , ειδικότερα
µέσω της σ υνεχούς ενίσχ υσης τω ν ρ υθµιστικών φο ρέων και των οργανισµών
τεχνικής υποστήριξης και , σε επίπεδ ο πυρηνικών εγκαταστάσεων , µέσω της
χορήγησης επιτόπιας συ νδρ ο µής , περιλαµβανοµένο υ και εξοπλισµ ού ·
• ανάπτυξη και εφαρµογή στρατηγικών για την διευθέτηση των προβλη µάτων
του αναλωµένου καυσίµου , του παροπλισµού των πυρηνικών σταθµών και
της διαχείρισης των πυρηνικών αποβλήτων ·
• συµµετ οχή σε δ ιεθνείς πρωτοβουλίες , όπως η πρωτ οβο υλία της οµάδας G7 και
της Ευρωπαϊκής Έ νωσης για τ ο κλείσιµο τ ου Τσερν ο µπίλ .
Ο νέ ος καν ονισµ ός πρ οβλέπει επίσης τη χορήγηση ενίσχυσης για την εφαρµ ογήαποτελεσµατικών συστηµάτων διασφαλίσεων
.
Η µελλο ντική βοήθεια της Ε Ε θα µπ ορ ούσε να περιλαµβάνει χρηµατοδ οτικήστήριξη µε σκοπ ό
:
1. να ενισχυθεί ο ρ όλ ος των εθνικών αρµ οδίων αρχών πυρηνικής ασφάλειας
ώστε να βελτιωθού ν οι διαδικασίες έκδοση ς αδειών και να εξασφαλιστεί η
ύπαρξη ρυθµιστικού πλαισίου για όλες τις σχετικές πυρηνικές δραστηριότητες .
2. να καθιερωθού ν , όσ ον αφ ορά την επιτόπια συν δρ οµή δίοδοι επικοινωνίας
µεταξύ των πυρη νικών σταθµώ ν των ΝΑΚ µε τους παράγοντες της ΕΕ .
Για περιορισµέν ο αριθµ ό µεγαλύτερω ν έργω ν , η προµήθεια εξοπλισµ ού
δύναται να χρηµατ οδ οτηθεί στ ο πλαίσιο µιας συ ν ολικότερης προσέγγισης η
5 ΕΕ99/2000L12 τη ς18/01/2000
10οπ οία θα καλύπτει τις πτυχές των πρ οτάσεων τω ν έργων σχετικά µε τη ν
ασφάλεια , την έκδ οση α δειών , την ανάθεση συµβάσεων , την εγκατάσταση και
την προ σαρµ ογή των διαδικασιών λειτουργίας . Σε τέτοιες περιπτώσεις , η
ρυθµιστική αρχή πρέπει να συµµετέχει πλήρως . Η συµβατική ευθύνη το υ
επιτόπιου σ υµβο ύλο υ για την έγκαιρη εφαρµογή των συµφω νηθέντων θα
αυξηθεί.
3. να πρ οωθηθ ούν ορισµένα έργα σχεδιασµού της ασφάλειας , τα οπ οία δε ν
αφορ ού ν απ οκλειστικά µια συγκεκριµένη πυρηνική εγκα τάσταση , εφόσ ο ν
προκύπτει ανάγκη για θέσπιση αυστηρότερω ν ρυ θµιστικών διατάξεων ή / και
εφόσ ο ν τα έργα αυτά είναι αναγκαία για την προετοιµασία µεγαλύτερων
έργων.
4. να στηριχθού ν ο ι εργασίες στον ρυθµιστ ικό τοµέα , και ειδικότερα οι
αναλύσεις για την ασφάλεια οι οπ οίες είναι συ µβατές µε την εναπ οµέ ν ουσα
διάρκεια ζωής των α ντιδραστήρων . Για τ ους παλαιότερους αντιδραστήρες , οι
αναλύσεις αυτές δε ν πρέπει να χρησιµοπ οι ούνται έτσι ώστε να σ υµβάλου ν
στην παράταση της ζωής των αντιδραστήρων πέραν της πρ οβλεπό µενης από
τον κατασκευαστή διάρκειας ζωής .
5. να βελτιωθεί η διαχείρ ιση του αναλωµένου καυσίµου και των ραδ ιενεργών
αποβλήτων κα ι να ενθαρρυνθεί η έγκαιρη προετ οιµασία του παρ οπλισµού
εγκαταστάσεων . Στη δράση α υτή περιλαµβάνεται η θέσπ ιση των αναγκαίων
ρυθµιστικών , περιβαλλοντικών και χρηµατο δ οτικών καθεστώτων καθώς και ο
καθορισµ ός τω ν αρµ ο διοτήτων και της ευθ ύνης των διάφορ ων ε µπλεκόµε νων
µερών.
6. να βελτιωθούν οι εταιρ ικές δοµές των πυρηνικών εγκαταστάσεων και των
φορέω ν εκµετάλλευσης της πυρηνικής βιοµηχανίας ώστε να δηµι ουργηθεί
ένας οικο ν οµικά ισχυρός τ οµέας ηλεκτρικής και πυρην ικής ενέργειας . Η
βοήθεια αυτή µπ ορεί επίσης να στ οχεύει στην πρ οώθηση της συ νεργασίας µε
την αντίστοιχη βιοµηχανία της ΕΕ .
7. να χορηγηθο ύν δ άνεια Ευρατόµ , όπο υ κρίνεται δυνατ ό και σκ όπιµο , για
σηµαντικές επενδύσεις µε στ όχο τη ν αναβάθµιση της ασφάλειας καθώς και την
περάτωση των αντιδραστήρων σύµφ ωνα µε δ υτικές προδιαγραφές ασφαλείας
στο πλαίσιο µιας συν ολικά συµφ ωνηθείσας π ολιτικ ής για την πυρηνική
ασφάλεια και την ενεργειακή απόδ οση .
8. να πρ οωθηθ ούν και να αναπτυχθ ού ν έργα δ ιασφ αλίσεων µε τρεις βασικούς
στόχους: κατάρτιση επιθεωρητών και φορέων εκµετάλλευσης πυρηνικών
σταθµών, ανάπτυξη εθνικών υπο δ οµών για την καταγραφή του πυρηνικο ύ
υλικού και την ε φαρµ ογή σε επίπεδο πυρηνικού σταθµού , ώστε να προληφθεί
η παράνοµη διακίνηση .
Η υλοπ οίηση της β οήθειας αυτής θα υπ όκειται σε κατάλληλο τεχνικό έλεγχο καικάθε έργο θα παρακολ ουθείται σε τεχνικ ό επίπεδ ο απ ό την Επιτρ οπή
. Η Επιτροπή θα
διασφαλίσει επίσ ης την εξέταση των θεµάτων πυρηνικής ασφάλειας στα διάφ ορα
φόρα πο υ έχουν δηµι ουργηθεί στ ο πλαίσιο συµφωνιώ ν εταιρικής σχ έσης καισυνεργασίας
, και σε α νώτατο π ολιτικό επίπεδο , και σε άλλες διεθνείς οµά δες και
επιτροπές .
11Συγκεκριµένα θέµατα ανά χώρα
ΑρµενίαΗ κυβέρνηση της Αρµενίας έχει επιβεβαιώσε ι επανειληµµένα τη δέσµευσή της να
κλείσει τον πυρηνικ ό σταθµ ό εντ ός ολίγων ετών
( µέχρι τ ο2004), υπ ό τ ον ό ρ ο ότι θα
είναι διαθέσιµη ασφαλής εναλλακτικ ή ενεργειακή πηγή . Οµάδα εργασίας π ου
απαρτίζετα ι από εµπειρ ογνώµ ο νες της Επιτρ οπής και της αρµενικής κυβέρνησης έχει
συσταθεί για να αναπτύξει ένα συ ν ολικό σχέ διο για το σκ οπ ό αυτ ό .
Αναµένεται ότι οι εργασίες σχετικά µε τις εναλλακτικές πηγές ενεργειακούεφο διασµού θα πρ οχωρήσ ου ν ικαν οποιητικά έτσι ώστε η αρµε νική κυβέρνηση να
µπορέσει σύ ντ οµα να διατυπώσει επίσηµα την π ολιτική της και η ΕΕ να χορηγήσει
τη χρηµατοδ οτική στήριξη στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής
. Στ ο άµεσ ο µέλλ ον ,
θα συνεχιστεί η χ ορήγηση , µέσ ω τ ου πρ ογράµµατο ς Tacis, επιτόπιας βοήθειας στο ν
πυρηνικό σταθµ ό τ ου Medzamor, κυρίως µε τη µ ορ φή περιορισµέ νης πρ οµήθειας
εξοπλισµού ασφάλειας .
Καζακστάν
Στο Καζακστάν , ο πυρηνικός σταθµ ός τ ου Α ktau λαµβάνει από τ ο 1994 επιτ όπια
βοήθεια η οποία σ υνίσταται σε προ µήθεια ευρέως φάσµατ ος εξ οπλισµο ύ καθώς και
σε παροχή γε νικότερης λειτουργικής υπ οστήριξης . Επιπλέον , µια µάλλο ν µ οναδική
περίπτωση στα ΝΑ Κ , η κυβέρνηση αποφάσισε τ ο 1999 να µην επαναλειτ ουργήσει
το σταθµ ό ο οπ οί ος πρέπει κατά συ νέπεια να παρ οπλιστεί . Μια σηµαντική µελέτη
σχεδιάζεται για να βοηθηθεί η πρ οετ οιµασία του παρ οπλισµού τ ου σταθµ ο ύ αυτ ού .
Προς τ ο παρ όν , η β οήθεια περιορίζεται στην προετο ιµασία τ ου παρ οπλισµο ύ τ ου
προαναφερθέντ ο ς σταθµ ού , σε συ νεργασία µε άλλα εν διαφερόµε να µέρη ( ∆ΟΑΕ,
ΗΠΑ, Ιαπωνία).
Εάν αναληφθεί ευρ ύτερη διεθνής πρωτ οβο υλία για να στηριχθεί η διαδικασία του
παροπλισµού , η ΕΕ εν δεχοµένω ς χ ρειαστεί να αναθεωρήσει τη θέση της .
Ρωσική Οµοσπονδία
Στον τ οµέα της πυρηνικής ασφάλειας στα ΝΑ Κ , η Ρωσική Οµ οσπ ον δία
διαδραµατίζει ιδιαίτερο ρόλ ο . Η Ρωσία είναι το µ όν ο κράτ ος της πρώην Σ οβιετικής
Ένωσης π ου εµπλέκεται σε όλες τις πτυχές της πυρη νικής ενέργειας , από την
εξόρυξη ουρα νίου µέχρι τ ον σχεδιασµ ό πυρη νικών σταθµών , τη ν παραγωγή
ενέργειας και την επεξεργασία αναλωµένο υ πυρηνικ ού καυσίµο υ . Το12% περίπο υ
της ηλεκτρικής ενέργειας στη Ρωσία παράγεται από πυρηνικές εγκαταστάσεις . Η
πολιτική πυρηνική βιοµηχανία της Ρωσίας αποτελεί επίσης σηµαντική πηγή
απασχόλησης , µε300.000 περίπου απασχολ ουµένο υ ς ( άµεσες θέσεις εργασίας ).
Σε µεγαλύτερο βαθµό απ΄ ό , τι στις άλλες χώρες , η χρηµατο δ ότηση της ΕΕ δε ν
αποτελεί ζωτικό στοιχείο , αλλά εκτιµάται ως θετική συνεισφ ορά στις εθνικές
προσπάθειες . Λαµβαν οµένω ν υπόψη τω ν περι ορισµένων διαθέσιµων
δηµ οσιο ν οµικών π όρων της ΕΕ , τ ου µεγάλ ου αριθµ ού εν λειτουργία αντιδραστήρων
και των ιδιαίτερων οικ ον οµικών συν θηκών στη Ρωσία , θεωρείται αδύ νατο ν για την
ΕΕ να χ ορηγήσει στη Ρωσία χρηµατ οδ οτική συ νδρο µή ισο δύναµη µε α υτή π ου έχει
διατεθεί για τις υποψήφιες χώρες και για την Ουκρανία . Ωστ όσ ο, ο βασικός
προσανατ ολισµό ς της πολιτικής παραµένει ο ίδι ος , τ ουτέστιν , να χρησιµ οπ οιηθού ν
12οι τεχνικ οί και χρηµατοδ οτικ οί πόρ οι πο υ διαθέτει η ΕΕ για να β οηθηθεί η Ρωσική
Οµοσπ ον δία να βελτιώσει τα επίπεδα ασφαλείας .
Αν και υπάρχει ουσιαστική συνεργασία µεταξύ εµπειρογνωµ ό νων της ΕΕ και τηςΡωσίας τα τελευταία χρόνια στ ο πλαίσιο εν ός π ολύ µεγάλ ο αριθµ ού έργων
Tacis,
συχνά ανέκυψαν βασικές διαφ ορές ως προ ς την προ σέγγιση σε θέµατα πυρη νικήςασφάλειας
. Τ ο γεγ ον ό ς αυτ ό απο δεικνύεται επίσης µε τ ον δυ σχερή διάλογ ο πο υ
διεξήχθη στο πλαίσιο της οµάδας G7 για θέµατα πυρηνικής ε νέργειας και µε τις
συνεχείς ντε φάκτο παραβιάσεις εκ µέρους της Ρωσίας σηµαντικών διατάξεων της
συµφωνίας π ου έχει συνάψει µε την ΕΤΑΑ για τον λ ογαριασµό πυρηνικής
ασφάλειας . Οι παραβι άσεις αυτές συνίστανται στην επανέ ναρξη της λειτο υργίας της
µο νάδας 1K u r s k( τύπο ςRBMK) χωρίς να πρ οηγηθεί ικανοπ οιητική ανάλυση της
ασφάλειας και στη µη τήρηση των ισχυ ουσώ ν διαδικασιών σχετικά µε την έκδ οση
αδειών και µε την παύση της λειτουργίας των αντιδραστήρων πρώτης γενεάς .
Η Ρωσία ισχυρίζεται ότι οι αντιδραστήρες αυτοί είναι αναγκαίοι για τη στήριξη τηςτοπικής οικον ο µίας και ότι εφαρµ ό ζει µία π ολιτική παράτασης της διάρκειας ζωής
των αντιδραστήρων
VVER-440/230 πρώτης γενεάς , πέραν της διάρκειας ζωής των
30 ετών π ου είχε πρ οβλεφθεί κατά το σχεδιασµό . Η Επιτρ οπή δε ν υπ οστηρίζει την
πολιτική αυτή .
Ωστόσ ο, είναι σαφές ότι η Ρωσία έχει δεσ µευτεί να διατηρήσει σε υψηλά ποσ οστά
την πυρηνική ενέργεια , στ ο πλαίσιο της σ υν ολικής ενεργειακής π ολιτικής της . Η
ρωσική κυβέρνηση θα περατώσει τα ερχό µενα έτη α ρκετού ς νέ ους αντιδραστήρες
και έχει εκπονήσει ένα µακρ οπρ όθεσµ ο πρ όγραµµα ανάπτυξης µιας νέας γε νεάς
πυρηνικών αντιδραστήρων . Η π ολιτική αυτή πρέπει να τηρηθεί και η Επιτροπή
επιθυµεί να προω θήσει την αυξηµένη συνε ργασία µε τη Ρωσία έτσι ώστε να την
βοηθήσει να χρησιµ οποιεί µε ασφάλεια την πυρηνική ενέργεια . Όπο υ κρίνεται
δυνατ ό και σκ όπιµο , η Επιτροπή θα στηρίξει την πρ οσφυγή σε δά νεια Ευρατ όµ για
την πραγµατοπ οίηση σηµαντικών επεν δύσεω ν αναβάθµισης της ασφάλειας και
περάτωσης των αντιδραστήρων σύµ φωνα µε τα δυτικά πρότ υπα ασφαλείας , στ ο
πλαίσ ιο µιας σ υν ολικά συµφω νηθείσας πολιτικής για την πυρηνική ασφάλεια και
την ενέργεια .
Η µελλο ντική πολιτική θα µπορ ού σε να βασίζεται στα ακόλο υθα στ οιχεία :
• να συνεχιστεί η στήριξη των ρυθµιστι κών φορέων του πυρηνικού τοµέα µε
σκοπ ό να καταστού ν ισχυρ ότερ οι και περισσότερ ο α νεξάρτητοι και να ενισχυθεί
η ευαισθητοπ οίηση σε θέµατα πυρη νικής ασφάλειας ·
• εντό ς των ορίων της πρ οαναφερθείσας σ υν ολικής πολιτικής σχετικά µε τ ους
αντιδραστήρες πρώτης γενεάς , να παρασχεθεί στήριξη σε όσ ο τ ο δυ νατό ν
περισσότερο υς φ ορείς εκµετάλλευσης πυρηνικής εν έργειας ώστε να αυξηθεί η
ευαισθητοποίηση σε θέµατα πυρηνικής ασφάλειας , ειδικ ότερα µέσω της παρ οχής
συνεχούς επιτ όπιας συν δρ οµής η οπ οία συνίσταται σε µεγαλύτερη πρ οµήθεια
εξοπλισµού και σε αυξηµένη συ µµετ οχή της τ οπικής βιοµηχανίας ·
• να δ οθεί σ υνέχεια στις αιτήσεις της Ρωσίας για χρηµατοδότηση µέσω δαν είων
Ευρατόµ µε σκ οπ ό την περάτωση και την αναβάθµιση της ασφάλειας τ ου
αντιδραστήρα Kalinin 3 ( τύπουVVER-1000). Η έγκριση τ ου δανεί ου αυτ ού
πρέπει να συνδέεται µε τη σταδιακή παύση λειτο υργίας τ ουλάχιστον εν ός εκ των
αντιδραστήρων πρώτης γε νεάς VVER 440-230·
13• να συνεχιστεί η συ νεργασία όσ ον αφ ορά την πρ οώθηση υψηλο ύ επιπέδ ου
πυρηνικής ασφάλειας . Να εφαρµ οστεί πλήρως και εγκαίρως η συ µφωνία
επιχορήγησης το υ Λ ογαριασµού Πυρηνικής Ασφάλειας ·
• να καθιερωθεί συνεργασία για τη διαχεί ριση του ανα λωµένου πυρηνικού
καυσίµου κα ι των ραδ ιενεργών αποβλήτ ων στη βορειοδυτική Ρωσία .
Τεράστιες ποσ ότητες αναλωµέν ου καυσίµ ου απ ό πυ ρηνικά υποβρύχιααποθηκεύεται υπό κακές συ νθήκες
, µε απ οτέλεσµα να απειλείται σοβαρά το
περιβάλ λον της Αρκτικής . Κύρ ιοι στόχοι της συ νεργασίας αυτής θα είναι να
αυξηθεί η ικανότητα αποθήκευσης τ ου α ναλωµέν ου πυρηνικο ύ καυσίµ ου πο υ
προέρχεται από τα ρωσικά πυρηνικά υπ οβρύχια και να αφαιρεθεί το καύσιµ ο
αυτό απ ό τα υπ οβρύχια του τύπ ου αυτ ού π ου έχ ουν ήδη αποσυρθεί από την
κυκλοφ ορία ·
• να συνεχιστ ούν οι διαπραγµατεύσεις π ου διεξάγονται µεταξύ της Επιτροπής και
ορισµένω ν εκ των κρατώ ν χορηγών µε σκ οπ ό να συ ναφθεί νέα πολυ µερής
συµφωνία µε τη Ρωσία ( πολυµ ερές πυρη νικό και περιβαλλοντικό πρόγραµ µα στη
Ρωσία(MNEPR). Με την έγκριση της συµφω νίας αυτής , η οπ οία θα παρέχει µια
κοινή ν οµική βάση και µηχανισµούς συντ ο νισµ ού και συγχρηµατ οδ ότησης , θα
δο θεί η δ υνατ ότητα αποτελεσµατικής υλ οπ οίησης της διεθν ούς βοήθειας ·
• να υπάρξει συνεργασία στ ον τ οµέα των πυρηνικών διασφαλίσεων µέσω της
εφαρµογής εν ός µακρ οπρό θεσµ ου προγράµ µατος π ου ε νέκρινε τ ο Ευρωπαϊκό
Συµβούλιο τ ον ∆εκέµβριο 1994: κέντρα µεθ οδ ολ ογίας και κατάρτισης ,
µετρολ ογικά και αναλυτικά εργαστήρια , παραγωγή εξοπλισµού και δηµι ουργία
κέντρου πιστοπ οίησης , ε φαρµ ογή σε επίπεδο πυρηνικού σταθµ ού , στήριξη τ ου
Gosatomnadzor.
• να υπάρξει στεν ός σ υντ ονισµ ός µε τ ο ερευ νητικό πρ όγραµµα πλαίσιο της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής και µε τα έργα π ου πρ οωθεί τ ο διεθνές επιστηµ ονικό και
τεχνολ ογικό κέντρ ο (ISTC).
• να καθιερωθεί συνεργασία για τη µεταρρύθµιση τ ου ενεργειακο ύ τ οµέα και
στήριξη για να προωθηθεί η απ οτελεσµατικότερη χρησιµ οποίηση της ενέργειας .
Ουκρανία
Η ΕΕ αποτέλεσε την κινητήρια δύ ναµη για την ε φαρµ ογή τ ου µνηµ ο νίου συµ φωνίας
του1995 µεταξύ της οµάδα ς G7 και της Ουκρανίας π ου πρ οέβλεπε τ ο κλείσιµο τ ου
Τσερν οµπίλ . Η Επιτροπή έδωσε έµφαση στην αντιµετώπιση των ακ όλ ουθω ν
βασικών προτεραιοτήτων τις οπ οίες χρηµατο δ ότησε µε π οσ ό ύψ ου ς 100 εκατ. ευ ρώ
στο πλαίσιο τ ο υ πρ ογράµµατ ος Tacis για την πυρηνική ασφάλεια 1994-1996:
• εκπόνηση σχε δίου παροπλισµού τω ν α ντιδραστήρων τ ου Τσερ ν οµπίλ και
κατασκευή συγκεκριµένων εγκαταστάσεων παρ οπλισµού ( ανάκτηση ,
επεξεργασία κα ι αποθήκευση στερεών αποβλήτων ) στ ο Τσερν οµπίλ ·
• στήριξη της µεταρρύθµισης του ενεργειακού τοµέα και στήριξη έργων µη
πυρηνικής ενέργειας στην Ο υκρανία ·
• στήριξη της προετ οιµασίας το υ µεγάλ ου έργου αντικατάστασης (Khmelnitsky 2
καιRovno 4, επίσης γνωστ οί ως “K2R4”), το οπ οίο θα εξασφαλίσει ότι οι δύ ο
14υπό κατασκευή αντιδραστήρες VVER-1000 θα περατωθ ούν και θα τηρ ούν τις
διεθνώς απ οδεκτές πρ οδιαγραφές ασφαλείας . Για το έ ργο αυτ ό , η Επιτροπή
εξετάζει το ε νδεχόµεν ο χορήγησης δανείο υ Ευρατό µ µε συµπληρωµατική
χρηµατοδ ότηση απ ό τη ν Ε ΤΑΑ κα ι από διµερείς οργα νισµο ύς χ ορήγησης
εξαγωγικών πιστώσεων . Στ ο πλαίσιο τ ου Tacis εφαρµόζεται έ να ευρύ πρ όγραµµα
που περιλαµβάνει στήριξ η της διαδικασίας δέο υσας επιµέλειας πο υ απαιτού ν οι
τράπεζες καθώς και υπ οστήριξη των ουκρανικών αρχών π ου είναι αρµ όδιες για
την ασφάλεια , των ουκρανικών οργανισµώ ν λειτου ργίας και των ουκρα νικών
οργανισµών µελετών . Ως αποτέλεσµα , εκπ ονήθηκε έ να πρ όγραµµα
εκσυγχρονισµ ού µε το οπ οίο οι ολ οκληρωµέν οι πυρηνικ οί σταθµ οί θα
αναβαθµιστούν σε επίπεδα ασφαλείας ανάλογα των διεθνών .
• εκπόνηση ε ν ός πρ ογράµµατ ος µετατρ οπής τ ου σηµεριν ού περιβλήµατος
( σαρκοφάγ ου ) γύρω από τη µ ο νάδα 4 τ ου Τσερν οµπίλ NPP σε ένα σταθερ ό και
περιβαλ λοντικά ασφαλές σύστηµα .
Αυτό το σχέδιο ε φαρµογής προστατευτικού περιβλήµατος (SIP) βρίσκεται στο
στάδιο της υλ οπ οίησης και χρηµατοδ οτείται από ειδικό κ ο νδύλι ο , τ ο ταµεί ο
προστατευτικού περιβλήµατος τ ου Τσερ ν οµπίλ , τ ο οπ οί ο διαχειρίζετα ι η ΕΤΑΑ και
στο οπ οί ο τ ο Tacis συνεισέφερε 90,4 εκατ. ευρώ($100 εκατ.) τ ο διάστηµα 1998-
1999.
Μετά την ανακοίνωση της κυβέρνησης της Ουκρανίας ότι τ ο Τσερ ν οµπίλ πρόκειταινα κλείσει στις
15 ∆εκεµβρίου 2000, προτείνεται η ακό λουθη στρατηγική :
• να συνεχιστεί η κ οιν οτική βοήθεια για τ o Τσερν οµπίλ τ όσ ο στ ο πλαίσιο τ ου
προγράµµατ ος Tacis όσ ο και άλλων µέσ ων , ακ όµη και µετά τ ο κλείσιµο τ ου
τελευταίου αντιδραστήρα τ ου Τσερ ν οµπίλ . Η β οήθεια αυτή θα αφ ορά ειδικότερα
τον παροπλισµ ό τω ν αντιδραστήρων τ ου Τσερ ν οµπίλ , τη διαχείριση των
ραδιενεργών απ οβλήτων και την ελάφρυ νση των κοι νωνικών συνεπειών από τ ο
κλείσιµο το υ σταθµ ού στην περιοχή Slavutich·
• να συνεχιστ ούν οι επιχορηγήσεις Tacis για τα πυρηνικά ρυθµιστικ ά όργανα και
για τις πυρηνικές εγκαταστάσεις , µε σκ οπό να ενισχυθεί η ευαισθητ οποίηση στ ο
πρόβληµα της πυρηνικής ασφάλειας ·
• να επιταχυνθεί η µεταρρύθµιση τ ου ενεργειακο ύ το µέα , περιλαµβανοµέ νης της
ιδιωτικοποίησής τ ου και της βελτίωσης της είσπραξης των οφειλών · να
συνεχιστεί η τεχνική βοήθεια για να βελτιωθεί η ενεργειακή απόδ οση ·
• να χορηγηθεί δεύτερη σ υνεισφ ορά στ ο ταµείο για την εφαρµ ογή προστατευτικ ού
περιβλήµα τος στ ο Τσερ ν οµπίλ , ύψ ους100 εκατ. ευρώ( κατανεµηµέ νη εντ ός της
περιόδ ου 2001-2004). Η Επιτροπή δεσµε ύτηκε για το π οσ ό αυτό κατά τη ν
διάρκεια διάσκεψης χορηγών π ου πραγµατοπ οιήθηκε στις 5 Ι ουλίου2000·
• να συνεχιστεί η συ νεργασία µε την Ουκρανία και την ΕΤΑΑ όσ ον αφ ορά τ ο έργ ο
K2R4 γι α να εξασφαλιστεί , µέσω τ ου σ υνεχούς π ολιτικού διαλ όγο υ µε την
Ουκρανία , ότι οι δύ ο αυτ οί αντιδραστήρες θα περατωθο ύν και θα τεθ ούν σε
λειτουργία σύµφωνα µε τα υψηλότερα δυ νατά πρότ υπα ασφαλείας . Η Επιτροπή
επιβε βαιώνει τη δέσµευσή της π ου απ ορρέει από το σ υναινετικό µνηµ όνι ο να
συνδράµει την Ουκρανία στην πρ οετοιµασία και την υλ οπ οίηση ενεργειακών
έργων π ου θα βασίζο νται στην αρχή τ ου ελάχιστου κ όστ ου ς ·
15• να καθιερωθεί στεν ός σ υντ ονισµ ός µε τ ο ερευ νητικό πρ όγραµµα πλαίσιο της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής και µε τ ο κέντρ ο STCU.
Άλλες πρωτοβουλίες
Με την κατάρρευση της Σ οβιετικής Ένωσης δηµι ουργήθηκε η ανάγκη ν α στραφ ού ν
προς νέ ους τ οµείς οι εγκέφαλ οι των πυρηνικών εξο πλισµών . Για να προω θηθεί η
αµοιβαία εµπιστοσύνη και η διάδραση µεταξύ τω ν επιστηµό νων της ΕΕ και των
ΝΑ Κ, η Επιτροπή δραστηρι οποιείται στην πρ οώθηση τ ου διεθν ο ύς κέ ντρο υ
επιστηµών και τεχνολ ογίας (ISTC) της Μ όσχας τ ο οπ οί ο δηµιο υργήθηκε τ ο 1992
από την Ευ ρωπαϊκή Κοινότητα και τις κυβέρνησης τω ν ΗΠΑ , της Ιαπωνίας και της
Ρωσικής Οµοσπ ο νδίας . Λειτουργεί στη Ρωσική Οµ οσπο νδία και σε άλλες χώρε ς της
ΚΑΚ, µεταξύ των οπ οίων τ ο Καζακστάν , η Αρµενία , τ ο Κιργιζιστάν , η Γεωργία και
η Λευκορωσία . Ένα παρό µ οιο κέντρ ο έχει δηµιουργηθεί στ ο Κίεβο (STCU). Ο
τοµέας της πυρηνικής ασφάλειας παρέχει πραγµατικές δυνατ ότητες για
µακροπρ όθεσµη απασχόληση πολιτικού χ αρακτήρα . Τ όσ ο οι ρωσικές αρχές όσ ο και
οι αρµ ό διες αρχές άλλων ΝΑ Κ έχουν τ ονίσει ότι τα έργα πυρηνικής ασφάλειας
στοχεύ ου ν στ ο να πρ οωθηθεί η διάδ οση της έν ν οιας της ασφάλειας εντ ός των
αρµο δίων και συµπληρωµατικών οργανισµών τ ου Gosatomnadzor και τουMinatom.
4. ΕΦΑ Ρ ΜΟΓΗ
Για την εφαρµ ογή της προα ναφερθείσας πρ οσέγγισης η Επιτρ οπή πρέπει να λάβει
υπόψη τ ον ιδιαίτερο χαρακτήρα τ ου πυρη νικού τ οµέα . Οι καν όνες της Επιτροπής
όσ ον αφ ορά τ ου ς διαγωνισµού ς και τις συµβάσεις κ οιν οτικής συν δρ οµής
προ ορίζ ονται για περιπτώσεις που διέπο νται από το υς συνήθεις καν ό νες
ανταγωνισµού . Ωστ όσ ο, στ ο ν τ οµέα πυρηνικής ασφάλειας υπάρχου ν ελάχιστοι ε ν
δυνάµει πρ οµηθευτές τεχνικής συ νδρ οµής και εξοπλισµ ού και η Επιτροπή πρέπει να
είναι βεβα ία ότι οι οντ ότητες - εταιρείες παροχής συν δρ οµής έχ ουν τη δ υνατ ότητα να
αναλαµβάνουν τις δέ ο υσες ε υθύνες στ ο σηµαντικό α υτ ό τ οµέα . Υπάρχει υψηλός
βαθµός σ υµµετ οχής τω ν κρατικών αρχών ( για παράδειγµα , υπάρχου ν ε ννέα
ανεξάρτητοι ρυθµιστικοί φ ορείς στην ΕΕ ) και η συν δρ οµή π ου παρέχεται
διοχετεύεται άµεσα στ ου ς κρατικούς ρυθµιστικο ύς φ ο ρείς στις χώρες δικαιούχ ους . Η
τεχνική συνδρ οµή παρέχεται από µη ε µπορικ ούς φο ρείς µε έδρα τα κράτη µέλη , εκ
των οπ οίων ορισµέν οι είναι ενσωµατωµέ ν οι στις αρµ όδιες για την ασφάλεια εθνικές
αρχές. Η Επιτροπή θεωρεί επ οµέ νως ότι , ελλείψει ανταγωνισµού και δεδ ο µέν ου ότι
είναι απαραίτ ητη η συνεργασία µε τ ους κρατικούς φ ορείς για να επιτευχθεί η
επιθυµητή βελτίωση των επιπέδων πυρηνικής ασφάλειας , πρέπει να ε φαρµ οστ ούν
συµβατικοί κανό νες λαµβάν οντας υπ όψη τις πραγµατικότητες τ ου τ οµέα .
Στο παρελθ όν , η πορεία εφαρµ ογής των έργων επηρεάστηκε αρνητικά από
ορισµέν ο υς παράγ οντες . Π ολλά έχουν ήδη επιτευχ θεί για τη βελτίωση των
επιδόσεων , µέσω, για παράδειγµα , της µείωσης τ ου σ υν ολικού αριθµ ού τω ν
συµβάσεων , της ακύρωσης ορισµένων έργων , της αντικατάστασης του TPEG6, της
αυξηµένης συµµετ οχής τ ου ΚΚΕρ , κ. λπ. Ωστόσ ο, παρατηρ ούνται π ολλές
καθυστερήσεις . Στο παράρτηµα 1 παρατίθενται λεπτοµερέστερα στ οιχεία σχετικά µε
τα ποσά τω ν σ υµβάσεων . Οι καθυστερήσεις µπ ορ ούν να απο δ οθ ούν εν µέρει σε
6"Twinning Programme Engineering Group" - τε χνική οµάδα για τα προγρά µ µατα αδ ελφοποίησης σ τον
τοµέα της πυρ ηνικής ε νέρ γεια ς
16οργανωτικά πρ οβλήµατα και σε έλλειψη προσωπικού στην Επιτροπή και εν µέρει
σ τ ο γ ε γονό ς ό τ ι ο ι γ ε νικοί καν ό νες και διαδικασίες χο ρήγησης της χρηµατ οδ οτικής
βοήθειας δεν πρ οσαρµ όζ ο νται εύκολα στις πολύπλο κες και εξειδικευµένες
απαιτήσε ις του πυρηνικο ύ τ οµέα . Ως αποτέλεσµα , έχει αναλωθεί π ολύτιµος χρ όν ος
στην θέσπιση παρεκκλίσεων , για παράδειγµα σε περιπτώσεις που ο α ν οιχτός
ανταγωνισµός ήταν είτε α δύνατ ος ή µη εφαρµ όσιµο ς , ή στην περίπτωση
υποχρεωτικής υλ οπ οίησης έργων από ρυθµιστικούς φ ορείς της Ε Ε , ή λ όγω της
εξεύρεσης εν ός µ όν ο πιθανο ύ πρ οµηθευτή τεχνικού εξ οπλισµού .
Η Επιτροπή απ οφάσισε σήµερα να απ οσαφηνίσει τ ους καν ό νες και να καθ ορίσει τιςπεριπτώσεις στις οποίες θα χρησιµ οποιηθ ούν µελλο ντικά απευθείας συµφω νίες
. Στο
παράρτηµα ΙΙ παρέχο νται περαιτέρω πληροφ ορίες . Όσ ον αφ ορά την επιτόπια
συνδρ οµή , λ όγω το υ περι ορισµέν ου αριθµού ειδικευµένω ν φ ορέ ων στα κράτη µέλη ,
η γενική πολιτική της Επιτροπής θα είναι να συνάπτει συµβάσεις απευθείας µε τιςεπιχειρήσε ις παραγωγής ενέργειας µετά από πρ οκήρυξη διαγωνισµών
( για νέες
εγκαταστάσεις ) και να τους αναθέτει έργα τα οπ οία κατά τ ο παρελθ όν
διεκπεραίωναν οργανισµ οί πρ οµηθειών . Οι συ µβάσεις αυτές πρέπει να σ υνάπτ ονται
για αρκετά έτη λόγω της πολυπλ οκ ότητας της παρεχόµενη ς επιτόπιας συ νδρ ο µής , σε
αντικατάσταση του συστήµατ ος των ετήσιων ανανεώσε ων τ ο οπ οίο χρησιµοπ οιείται
µέχρι σήµερα . Οι άµεσες συµβάσεις θα σ υνάπτ ονται µε τις αρχές πυρηνικής
ασφάλειας των κρατών µελώ ν και µε τ ο υς οργανισµ ο ύς τεχνικής υποστήριξης
( ΟΤΥ). Τέλ ος, στ ο Κοιν ό Κέντρο Ε ρευνώ ν της Επιτροπής θα ανατεθεί η τεχνική
παρακολούθηση των έ ργων , η διάδ οση των αποτελεσµάτω ν των έργων Tacis/Phare
και ο έλεγχος τ ο υ σχ άσιµ ου υλικού .
Οι αναθεωρηµέν οι καν όνες συ ν οψίζονται στα εξής :
Παρεχόµενη συνδροµ ή Τύπος σύµβασ ης
Τεχνική βοήθεια σε αρµ ό δια για την
ασφάλεια αρχή απευθείας συµφωνία
Τεχνική βοήθεια για οργάνωση τεχνικής υπ οστήριξης απευθείας συµφωνία
Παροχή εξ οπλισµού σύµβαση µε εταιρείες
προµηθειών ή απευθείας
συµφωνία µε φ ορέα
παροχής επιτόπιας
συνδρ οµής . Απευθείας
συµφωνίες σε
περιπτώσεις εκτάκτου
ανάγκης ή ανάγκης
παροχής ειδικο ύ
εξοπλισµού .
Σχεδιασµός και µελέτες κλειστοί διαγωνισµοί
Έλεγχος σχάσιµου υλικού συµβάσεις µε τ ο Κοιν ό
Κέντρο Ερε υνών
Υφιστάµενη επιτόπια συνδρ ο µή απευθείας συµφωνία
17Νέα επιτόπια συνδρ οµή διαδικασία µε
διαπραγµάτευση
Η πρόσφατη απ όφαση της Επιτρ οπής να εφαρµ όσει µεταρρυθ µίσεις στο ν τ οµέα της
διαχείρισης των προγραµµάτων της εξωτερικής β οήθειας , είχε ως αποτέλεσµα να
αποσαφηνιστο ύν και οι αρµ ο διότητες στ ον το µέα της πυρη νικής ασφάλειας . Στ ο
µέλλον, την πλήρη αρµ οδι ότητα για θέµατα εξωτερικής πυρηνικής ασφάλειας θα
έχουν οι Γ∆ Εξωτερικών Σχέσεων , ∆ιεύρυ νσης και η Κοινή Υπηρεσία Εξωτερικών
Σχέσεων. Η Γ∆ ∆ιεύρυν σης θα είναι αρµ ό δια για το ν πλήρη κύκλ ο τ ου έργ ου στις
υποψήφιες χώρες , η Γ∆ Εξωτερικών Σχέσεων θα είναι αρµ όδια για τ ον
προγραµµατισµ ό θεµάτων πυρηνικής ασφάλειας στα ΝΑΚ και η Κοινή Υπηρεσία
Εξωτερικών Σχέσεων θα είναι αρµ όδια για τ ον υπόλ οιπ ο κύκλ ο τ ου έργ ου , τ ουτέστιν
από τ ον πρ οσδι ορισµ ό τ ου έργ ου και µετά . Τα θέµατα πυρηνικής ασφάλειας εντ ό ς
της ΕΕ π ου µέχρι τώρα τα διαχειριζόταν η Γ∆ ENV θα εµπίπτου ν πλέ ον στην
αρµο διότητα της Γ∆ TREN ώστε να πρ οκύψει η αναγκαία συγκέντρωση
προσωπικού και εµπειρογνω µ οσύνης .
Μέχρι στιγµής , τα κο νδύλια για την πυρη νική ασφάλεια στα ΝΑ Κ παρέχονται στο
πλαίσ ιο συ ν ολικών χορηγήσεων για τα πρ ογράµµατα Tacis. Για να δ οθεί µεγαλύτερη
προβολή και διαφάνεια στο ν σηµαντικ ό αυτ ό τ οµέα , η Επιτρ οπή πρ ότεινε να
δηµιουργηθεί , από τ ο2001 και µετά, ε νιαίο κ ον δύλιο πρ οϋπ ολογισµ ού για τη
χρηµατοδ οτική βοήθεια µε σκ οπό την πυρηνική ασφάλεια στα ΝΑ Κ .
Οι εν λ όγω τρ οπ οπ οιήσεις της πρ οηγο ύµενης πρακτικής αναµένεται να συ µβάλουνστον εκσυγχρ ονισµ ό της εφαρµ ογής των έργων και στην επιτάχυνση της παρ οχής
της συν δρ οµής
. Επίσης, αποσκ οπ ού ν στ ο να λάβου ν υπ όψη τις παρατηρήσεις του
Ελεγκτικού Συ νεδρί ου και τ ου Ευρ ωπαϊκού Κοιν οβ ουλίου , τις οποίες η Επιτρ οπή
έχει ήδη σχολιάσει εκτενώς7.
5. Σ ΥΜ ΠΕ ΡΑ ΣΜ Α
Από το1991, η Επιτρ οπή έχει συµβάλει ο υσιαστικά στη βελτίωση των επιπέδων
πυρηνικής ασφάλειας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και στα ΝΑ Κ .
Ωστόσ ο, π ολλά αποµέ ν ουν να γίν ο υν . Αν και οι διεθνείς και οι κ οιν οτικές
προσπάθειες δε ν µπ ορ ού ν να υπ οκαταστήσου ν τις προσπάθειες τω ν ιδίων των
ενδιαφερό µενω ν χωρών , η Ε Ε µπ ορεί να β οηθήσει το υς εταίρ ους της να
αντιµετωπίσουν τις προκλήσεις αυτές και να εξασφαλίσει ότι η πυρη νική ασφάλεια
εξακολουθεί να απ οτελεί πρώτη προτεραι ότητα . Η Επιτροπή θα συ νεχίσει να
εργάζεται για να δηµιο υργήσει κατάλληλο οικον οµικ ό και ν ο µικό περιβάλλον στις
χώρες αυτές ε ντ ός τ ο υ οπ οίο υ τ όσ ο οι φ ορείς εκµετάλλευσης όσ ο και οι ρυθµιστικοί
φορείς θα µπ ορ ούν να διεκπεραιώνου ν τις διαφορ ετικές αρµ οδι ότητές τ ους .
7ΕΕC3 5 της9/12/1999: Ειδική έκθε ση αριθ .2 5 / 9 8 του Ελε γκτικού Συν εδρίου συνοδε υόµενη από τις
απαντήσ εις τη ς Επιτροπής . Επιτροπές Ε υρωπ αϊκού Κοινοβ ουλί ου : κ.L i i k a n e n Επιτ ροπή
προϋπολ ογισµού 16/11/1998, κ. Van den Broek Επιτροπή Ελέ γχου Προϋπολογισµού 26/11/1998,
CERT 23/2/1999
18ΠΑΡΑΡ ΤΗΜΑ 1
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΑΣ ΦΑΛΕΙΑΣ PHARE
( ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ)
ΕΤΟΣ ΑΝΑΛΗΨΕ ΙΣ
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝΣΥΜ ΒΑΣΕΙΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ
1990 3,74 3,74 3,74
1991 16,70 16,50 16,50
1992 29,30 28,90 26,90
1993 25,20 25,00 23,60
1994 31,00 28,50 22,50
1995 27,00 23,70 14,17
1996 6,00 5,95 0,50
1997 12,00 7,90 1,90
1998 31,00 3,60 0,19
1999 11,00 -
ΣΥΝΟΛΟ 192,94 142,59 110,00
19ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΥΡΗΝΙΚ ΗΣ Α ΣΦΑΛΕΙΑΣ TACIS
( εκατ. ευρώ)
ΕΤΟ Σ Αναλήψε ις
υποχρε ώσε ωνΣυµβάσεις Πληρωµές
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
199953,00
60,00
88,00
67,50
58,50
80,00
68,00
33,80
22,9852,00
58,40
83,80
63,60
51,60
76,00
47,44
11,27
00,8750,00
55,00
65,33
43,37
28,43
36,48
10,97
2,66
00,35
Σύνολο 531,78 444,98 292,99
20ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΥΡΗΝΙΚ ΗΣ Α ΣΦΑΛΕΙΑΣ TACIS ΓΙΑ ΤΗΝ
ΟΥΚΡΑΝΙΑ
( ΤΣΕΡΝΟΜΠΙΛ )
( εκατ. ευρώ)
ΕΤΟ Σ Αναλή ψεις
υποχρεώ σεω νΣυµβάσεις Πληρωµές
1994
1995
199625,0
37,5
37,524,2
37,12
36,3122,15
7,04
11,832
Σύνολο 100 97,63 41,022
1998199950,0
40,450,0
40,450,0
0 ΚΠ ΣΚΠ Σ
21ΠΑΡΑΡ ΤΗΜΑ 2
Νέοι κανόνες σχετικά µε τη σύναψη συµβάσε ων στον τοµέα της πυρη νικής ασφάλε ιας
1. Ειδικοί περιορ ισµοί του τοµέα πυρηνικής ασφάλε ιας
Οι περιορισµοί και οι ιδιαιτερότητες τ ου τ οµέα πυρη νικής ασφάλειας αφορ ού ν ειδικ ότερα :
• την ευαισθησία και τη σπου δαιότητα των δράσεω ν ασφαλείας έναντι τω ν πληθυσµώ ν τω ν
χωρών εταίρων και της Ένωσης ·
• τη βούληση τω ν εταίρων µας να διατηρήσο υν τη ν αυτ ον ο µία το υς σε θέµατα λήψεως
αποφάσεων στ ον νευραλγικό α υτό τ οµέα ·
• τη σηµασία του ενιαίου χαρακτήρα της ευθύ νης τ όσ ο σε επίπεδ ο φ ορ έων και ευρ ωπαίων
συµβαλλοµένων όσ ο και αρµό διων για τη ασφάλεια αρχών τω ν εταίρων µας ·
• την πενιχρότητα της αγοράς π ου χαρακτηρίζεται από πολύ περιορισµέν ο αριθµό κρατικών
ή ιδιωτικών φορέ ων ·
• την αναγκαιότητα ανάθεσης τω ν ε νεργειών πυρη νικής ασφάλειας µό ν ο στ ου ς
συµβαλλόµεν ους εκείν ους πο υ κατέχ ουν τις π ολύπλοκες τεχνικές και χαρακτηρίζονται
από ικαν οποιητικό επίπεδο αξιοπιστίας ·
• τη σηµασία του να απ οφευχθεί η υπερβολική εξάρτηση από τις επιχειρήσεις του τ ο µέα ,
µε την καθιέρωση επαρκ ούς διαφ ορ οποίησης τω ν σ υµβαλλοµένω ν , πο υ να συµβιβάζεται
µε την κατ οχή των σχετικών τεχνικών .
2. Τυπολογία των συµβάσε ων και αντίστοιχες δ ιαδι κασίες
Οι συµβάσεις που συνάπτ ονται στ ον τ οµέα της πυρηνικής ασφάλειας κατανέµ ονται σε έξι
κατηγορίες . Οι εν λ όγω κατηγ ορίες και οι ανάλογες διαδικασίες ανάθεσης παρατίθενται στη
συνέχεια.
α) Συµβάσεις τεχνικής συνδρ οµή ς µε τις αρµ όδιες για την ασφάλεια αρχές
Στόχ ος τω ν σ υµβάσεων αυτώ ν είναι η παρ οχή της απαραίτητης τεχνικής συνδρ οµής στ ους
εθνικούς, ανεξάρτητ ους και δηµ όσιο υς οργα νισµού ς , π ου είναι επιφ ορτισµέν οι στις χώρες
εταίρους µας για τη θέσπιση των καν όνω ν ασφαλείας , την κατάργηση το υ θεσ µικού πλαισίου
που εφαρµ όζεται σε εθ νικό επίπεδο , την έκδ οση αδειών εκµετάλλευσης και την επίβλεψη και
επιθεώρηση των πυρηνικών εγκαταστάσεων .
Η εν λ όγω συν δρ οµή παρέχεται από τ ους κε ντρικούς οργανισµ ούς ασφαλείας των κρατώ νµελών
. Οι ρ υθµιστικές αυτές αρχές , οι οπ οίες έχουν συ σταθεί υπό µ ορφή κρατικών ή µη
κερδοσκ οπικών οργανισµώ ν , ανέρχονται σε 9 στην Έν ωση .
Λαµβάνοντας υπόψη τ ο ν ιδιαίτερα εξειδικευµένο χαρακτήρα της τεχνικής συν δρ οµής , το
γεγον ός ότι χορηγείται από µη κερ δ οσκ οπικού χ αρακτήρα φορείς τ ο υ δηµ οσίου και τη
στρατηγική σπουδαιότητα π ου έχει η επαρκής διαφ ορ οπ οίηση των πηγών συ νδρ οµής , είναι
απαραίτη το να εφαρµ οστεί η διαδικασία απευθείας ανάθεσης των συ µβάσεων .
β) Συµβάσεις τεχνικής συνδρ οµή ς µε τ ους οργανισµ ούς τεχνικής υπ οστήριξης ( ΟΤΥ)
22Οι οργανισµ οί τεχνικής υπ οστήριξης αποτελ ού ν τ ο επιχειρησια κό όργαν ο των αρµ ό διων για
την ασφάλεια εθνικών αρχών . Συγκεντρώ ν ουν και θέτ ουν στη διάθεση των ε νδιαφερ οµένω ν
τους εµπειρογ νώµ ονε ς π ου πραγµατοπ οιο ύν τις τεχνικές απ οστολές στήριξης κατόπιν ε ντ ολής
των αρµ όδιων για την ασφάλεια αρχών ( για παράδειγµα , στ ο πλαίσιο της έκδ οσης αδειών και
των επιτόπιων επιθεωρήσεων ).
Οι ΟΤΥ των χωρών εταίρων µας λαµβάνου ν σ υνδρ ο µή απ ό τ ους τεχνικο ύς τω ν Ο ΤΥ τωνχωρών µελών σε θέµατα τεχνικής εµπειρίας και κατάρτισης
.
Στο πλαίσιο τω ν µελώ ν υπάρχουν 9 ΟΤΥ οι οπ οί οι είτε είναι ενσωµατωµέ ν οι στις αρµ όδιες
για την ασφάλεια εθνικές αρχές είτε είναι οργανωµέν οι υπ ό µ ορφή χωριστών ν οµικών
οντ οτήτων µη εµπ ορικού χαρακτήρα . Οι εµπειρογν ώµ ονες π ου διατίθενται αµείβονται µε
βάση ενιαίο µισθολ όγι ο .
Για τους ίδιο υς λ όγ ους µε εκείνο υς π ου πρ οαναφέρθηκαν ( απαιτούµενε ς εξειδικευµένες
ικανότητες , εξάρτηση απ ό µη κερδ οσκ οπικού ς φ ορείς το υ δηµ οσίο υ και ικανοπ οιητική
διαφορ οπ οίηση της παρεχόµενης τεχ νικής συν δρ οµής ), οι συµβάσεις τεχνικής συν δρ οµής µε
τους ΟΤΥ θα συ νάπτο νται µε απευθείας ανάθεση .
Για τον έλεγχο τ ου επιπέδ ου των τιµών π ου εφαρµ όζου ν ο ι Ο Τ Υ τ ων κρατών µελών για την
παροχή των υπηρεσιών εµπειρ ογνώµ ο να , η Επιτρ οπή θα επαληθεύει σε τακτά διαστήµατα τη
δο µή τ ου κό στο υς και την ορθ ότητα των αµ οιβών µέσω αποστ ολών ελέγχο υ π ου ανατίθενται
σε ανεξάρτητα και εξειδικευµένα γραφεία .
γ) Συµβάσεις επιτόπιας συνδρ οµή ς
Η επιτόπια συνδρ ο µή συ νίσταται στην ανάθεση σε κ οιν οτικ ό φ ορέα πυρηνικο ύ σταθµ ού , της
στήριξης εθνικού φ ορέα µε τη ν παρ οχή τεχνικής συ νδρ οµής σε ένα σ υγκεκριµένο σταθµ ό .
Η εν λ όγω συν δρ οµή µπορεί να περιλάβει διάφορες παρ οχές µεταξύ των οπ οίων τηνεκπαίδευση
, τη συ ντήρηση , την π οιοτική διασφάλιση , τη διαχείριση και τη λειτουργία
εξοπλισµού ασφαλείας .
Η συνέχεια τ ου έ ργο υ ασφάλειας και η αποκλειστική ευθύνη το υ συ µβαλλόµεν ου απ οτελού ντους δ ύ ο καθ οριστικούς παράγοντες αυτ ού τ ου τ ύπο υ σύ µβασης
.
Η επιλογή τ ου κ οιν οτικο ύ φ ορέα ή της κοιν οπραξίας θα εξαρτηθεί σε µεγάλ ο βαθµ ό απ ό τη ντεχνική πείρα και εµπειρογνωµοσ ύνη τ ο υς
, αναλ όγως τ ου είδ ους των σχετικών
εγκαταστάσεων και του τ ύπο υ τ ου αντιδραστήρα .
Επιπλέον , όταν πρέπει να επιλεγούν π ολλές πυρηνικές εγκαταστάσεις στην ίδια χώρα για
τεχνική συνδρ οµή , είναι σηµαντικό να αποφε ύγεται η δηµι ουργία εξάρτησης µεταξύ τ ου
κοιν οτικού φ ορέα και των επιτόπιων φ ορέων της εν διαφερ όµενης χώρας για να διαφυλαχθεί
η επαρκής διαφορ οπ οίηση των πηγών τεχνικής σ υν δρ οµής και υπεργ ολαβιών .
Οι φορείς πυρη νικού σταθµ ού πο υ διαχειρίζονται εγκαταστάσεις στα δεκαπέντε κράτη µέληανέρχονται σ υν ολικά σε δέκα
.
Με βάση τα ανωτέρω , οι συµβάσεις επιτόπιας συνδ ρ οµής συνάπτ ονται ως εξής :
• στις εγκαταστάσεις όπο υ δρα ήδη κοιν οτικ ός φ ορέας , οι συµβάσεις συνάπτ ονται και
ανανεών ονται µε απευθείας ανάθεση , και ευν ο ού νται οι πολυετείς συµβάσεις πο υ
23θεωρού νται καταλληλότερες για την εξασφάλιση της συ νέχισης τ όσ ο των δράσεω ν
ασφάλειας . όσ ο και της ευθύ νης τω ν φ ορέ ων ·
• όσ ον αφ ορά τις νέες εγκαταστάσεις όπ ου εξετάζεται η σ υνδρ ο µή κ οιν οτικού φ ορέα , οι
συµβάσεις συνάπτο νται κατόπιν διαδικασίας µε διαπραγµάτευση και µετά από
πρόσκληση εκδήλωσης ε νδιαφέρ οντ ος στην οπ οία µπ ορ ού ν να συµ µετέχο υν όλοι οι
κοιν οτικοί φ ορείς ή κ οιν οπραξίες που είναι διατεθειµέν οι να εξασφαλίσου ν την τεχνική
συνδρ οµή στις εν λ όγω εγκαταστάσεις . Κατ’ αυτόν τ ο ν τρ όπ ο , είναι δυ νατή η εξασφάλιση
της επιθυµητής διαφ ορ οποίησης τω ν πηγών τεχνικής συ νδρ οµής , λαµβάν οντας υπ όψη
τους τεχνικο ύς περι ορισµ ούς τω ν σχετικών δράσεων και την πενιχρ ότητα της αγ οράς .
• για τη βελτίωση των αποτελεσµάτων και την ενίσχυση της εν ν οίας της απ οκλειστικής
ευθύνης, οι συ µβάσεις επιτόπιας συνδ ρ οµής θα µεταβληθούν σταδιακά για όλες τις εν
λόγω εγκαταστάσεις σε συ µβάσεις αποτελέσµατ ος , συµβάσεις " µε τ ο κλειδί στο χέρι ",
ενώ η σ υν ολική ευθύνη τ ου σχεδιασµο ύ , της διαχείρισης , της επιλογής τ ου εξοπλισµ ού ,
της εφαρµ ογής και της παρακ ολο ύθησης στις εγκαταστάσεις ανατίθεται στον εθνικ ό και
τον κ οιν οτικό φ ο ρέα .
Για την εφαρµ ογή τω ν διαδικασιών αυτών , η Επιτρ οπή θα στραφεί σε µεγάλο βαθµό πρ ος τη
διαθέσιµη τεχνική εµπειρογνωµ οσύ νη στ ο πλαίσιο το υ ΚΚΕρ , συγκεκριµένα , για την
εκπόνηση της συγγραφής υποχρεώσε ων τω ν σ υµβάσεων τεχνικής σ υνδρ ο µής , τη σύ νταξη
των τεχνικών πρ ο διαγραφών όσ ον αφ ορά τ ον εξ οπλισµό και τις εργασίες , την τ οποθέτηση και
την έγκριση των ε µπειρογνωµ ό νων π ου σ υµµετέχουν στις επιτροπές αξιολ όγησης , την
παρακολούθηση και το ν τεχνικ ό έλεγχ ο τ ου έργ ου τω ν ε ν λ όγω επιτροπών .
Επίσης, η Επιτροπή θα διενεργεί σε τακτά διαστήµατα γενικό και λ ογιστικό έλεγχο τ ου
κόστ ους και των δαπανών πο υ πραγµατοπ οι ούνται , στ ο πλαίσιο τω ν πρ οαναφερ όµε νων
συµβάσεων , απ ό τα εξειδικευµένα και ανεξάρτητα γραφεία .
δ) Συµβάσεις αγοράς εξειδικευµέν ο υ εξ οπλισµού
Η αγορά εξ οπλισµ ού ασφαλείας π ου είναι απαραίτητος για κάθε περίπτωση , εκτ ός από τα
προαναφερθέντα έργα επιτόπιας συ νδρ οµής " µε τ ο κλειδί στο χέρι ", θα πραγµατ οποιείται
µέσω πρ οκηρύξεως διαγωνισµών π ου ανατίθεται σε υπεύθυν ο υς πρ οµήθειας µε τ ου ς οπ οίο υς
οι συ µβάσεις τεχνικής συνδρ ο µής είναι σε εξέλιξη .
Οι εµπειρογνώµ ο νες τ ου ΚΚΕρ θα εγκρίνουν τις τεχνικές πρ ο διαγραφές των ε ν λ όγωπροκηρύξεων διαγωνισµών και θα ελέγχου ν τ ον ου δέτερ ο χαρακτήρα των τεχ νικών αυτών
προδιαγραφών
.
Κατ ά το µέτρ ο τ ου δυ νατο ύ και για να απ οφευχθεί τ ο φαιν όµεν ο της ανάθεσης των εν λόγωσυµβάσεων σε συγκεκριµένες εταιρείες
, στις προκηρύξεις διαγωνισµών θα περιλαµβάνεται
και η διαδικασία πιστοποίησης το υ εξ οπλισµού .
Για να διασφαλιστεί ο α ν οιχτός χαρακτήρας τω ν συ µβάσεων , θα εξεταστεί η δυ νατότητα
παροχής τεχνικής υπ οστήριξης στ ους εξειδικευµένο υς φ ορείς των χωρών εταίρων µας π ου
είναι επιφορτισµένοι µε τη διενέργεια των πιστοπ οιήσεων , µέσω της υπ ογραφής σ υµβάσεων
µε τ ους ευρωπαϊκούς οµ ολ όγ ους τ ους .
Ωστόσ ο, θα υπ ογράφ ο νται σε ατ οµική βάση συµβάσεις µε απευθείας ανάθεση , εφ όσ ο ν αυτ ό
δικαιολογείται λόγω τ ο υ επείγο ντ ος χαρακτήρα της πρ οµήθειας ή της τεχνικής ιδι οµ ορφίας
του εξοπλισµ ού .
24ε) Στοχοθετηµένες συµβάσεις σχ εδιασµ ού και µελετών
Οι συµβάσεις αυτές θα ανατίθενται σύµ φωνα µε τις κλασικές διαδικασίες διαγωνισµών
( δηµ όσιο ς διαγωνισµός κλειστής συµµετ οχής ).
Το ΚΚΕρ θα καθιστά έγκυρη τη συγγραφή υπ οχρεώσεων αυτών των διαγωνισµών και θα
διασφαλίζει την τεχνική τους ου δετερ ότητα .
στ) Συµβάσεις για τον έλεγχο των σχάσιµων υλικών
Οι συµβάσεις αυτές αποσκ οπ ού ν να παράσχου ν τη δυ νατότητα καθιέρωσης αξιόπιστων
εθνικών συστηµάτων ελέγχο υ των πυρηνικών υλών , πρ οκειµέν ου ιδίως να εξασφαλίζεται ότι
οι ύλες αυτές δεν θα κυκλ οφ ορ ού ν λαθραία .
Μέσω των συ µβάσεων αυτών χρηµατ οδ οτ ού νται οι δραστηριότητες ελέγχου και λογιστικήςεποπτείας των σχάσιµων υλικών και κυρίως τ ο υ πλ ουτωνί ου και του εµπλ ουτισµέν ου
ουρα νίου
, τα οποία έχου ν δυνητικές χ ρήσεις άλλες απ ό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας .
Εντ ός της Έ νωσης , ο έλεγχ ος των σχάσιµων υλικών διενεργείται από την Υπηρεσία Ελέγχου
∆ιασφαλίσεων , µε τη στήριξη το υ ΚΚΕρ .
Στον κ όσµ ο υπάρχου ν µόνο τρία κέντρα ελέγχου των σχάσιµων υλικών , των οπ οίων η
ικανότητα αναγνωρίζεται από τ ον ∆ιεθνή Οργανισµ ό Ατοµικής Ενεργείας ( ΙΑΕΑ).
Το ένα από αυτά τα κέντρα βρίσκεται στις Ηνωµένες Π ολιτείες , τ ο δεύτερ ο υπάγεται
απευθείας στον ΙΑΕΑ στη Βιέννη και το τρίτο βρίσκεται στο ΚΚΕρ .
Εποµέ νως , οι συ µβάσεις ελέγχου των σχάσιµων υλικών θα συνεχίσ ουν να συνάπτ ονται µε
απευθείας ανάθεση µε τ ο Κ ΚΕρ .