Κοινή Θέση (ΕΚ) αριθ. 21/2003

που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 17 Μαρτίου 2003

για την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ..., σχετικά με την ιχνηλασιμότητα και την επισήμανση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών και την ιχνηλασιμότητα τροφίμων και ζωοτροφών που παράγονται από γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς, και για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/18/ΕΚ

(2003/C 113 E/02)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 95 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών(3),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(4),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η οδηγία 2001/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Μαρτίου 2001, για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον(5) επιβάλλει στα κράτη μέλη να λαμβάνουν μέτρα για να εξασφαλίζουν την ιχνηλασιμότητα και την επισήμανση των εγκεκριμένων γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) σε όλα τα στάδια της διάθεσής τους στην αγορά.

(2) Οι διαφορές μεταξύ των εθνικών νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σε ό,τι αφορά την ιχνηλασιμότητα και την επισήμανση των ΓΤΟ ως προϊόντων ή σε προϊόντα καθώς και την ιχνηλασιμότητα των τροφίμων και των ζωοτροφών που παράγονται από ΓΤΟ ενδέχεται να παρεμποδίσουν την ελεύθερη διακίνησή τους, δημιουργώντας συνθήκες άνισου και αθέμιτου ανταγωνισμού. Ένα εναρμονισμένο κοινοτικό πλαίσιο για την ιχνηλασιμότητα και την επισήμανση των ΓΤΟ θα συνέβαλε στην ουσιαστική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η οδηγία 2001/18/ΕΚ θα πρέπει συνεπώς να τροποποιηθεί αναλόγως.

(3) Οι απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας για τους ΓΤΟ θα πρέπει να διευκολύνουν τόσο την απόσυρση των προϊόντων, όταν διαπιστώνονται απρόβλεπτες αρνητικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, την υγεία των ζώων ή στο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων των οικοσυστημάτων, όσο και τον καθορισμό στόχων για την παρακολούθηση και την εξέταση των πιθανών επιπτώσεων, ιδίως επί του περιβάλλοντος. Η ιχνηλασιμότητα θα πρέπει επίσης να διευκολύνει την εφαρμογή μέτρων διαχείρισης των κινδύνων σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης.

(4) Θα πρέπει να θεσπιστούν απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές που παράγονται από ΓΤΟ προκειμένου να διευκολυνθεί η επακριβής επισήμανση αυτών των προϊόντων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., σχετικά με τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές(6), ώστε να εξασφαλιστεί ότι διατίθενται οι κατάλληλες πληροφορίες στους φορείς διακίνησης και τους καταναλωτές προκειμένου να μπορούν να ασκούν ουσιαστικά την ελευθερία επιλογής τους και παράλληλα να διευκολύνεται ο έλεγχος και να καθίσταται δυνατή η εξακρίβωση των ισχυρισμών που περιέχει η εκάστοτε επισήμανση. Οι απαιτήσεις για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές που παράγονται από ΓΤΟ θα πρέπει να είναι παρεμφερείς ώστε να αποφεύγεται η ασυνέχεια των πληροφοριών σε περιπτώσεις αλλαγής της τελικής χρήσης.

(5) Η διαβίβαση και η διατήρηση των πληροφοριών από τις οποίες προκύπτει ότι προϊόντα περιέχουν ή αποτελούνται από ΓΤΟ, και οι μοναδικοί κωδικοί για τους αντίστοιχους ΓΤΟ, σε κάθε στάδιο της διάθεσής τους στην αγορά, αποτελούν τη βάση για την ενδεδειγμένη ιχνηλασιμότητα και επισήμανση των ΓΤΟ. Οι κωδικοί είναι δυνατόν να χρησιμοποιούνται για την πρόσβαση σε μητρώο ειδικών πληροφοριών σχετικά με τους ΓΤΟ και για να διευκολύνεται η ταυτοποίησή τους, η ανίχνευσή τους και η παρακολούθησή τους σύμφωνα με την οδηγία 2001/18/ΕΚ.

(6) Η διαβίβαση και η διατήρηση πληροφοριών ότι τρόφιμα και ζωοτροφές έχουν παραχθεί από ΓΤΟ αποτελούν επίσης τη βάση για την ενδεδειγμένη ιχνηλασιμότητα προϊόντων που παράγονται από ΓΤΟ.

(7) Οι διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με τους ΓΤΟ που αποτελούν ή περιέχονται σε ζωοτροφές εφαρμόζονται επίσης στις ζωοτροφές για ζώα που δεν προορίζονται για την παραγωγή τροφίμων.

(8) Θα πρέπει να καταρτιστούν κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τη δειγματοληψία και την ανίχνευση, προκειμένου να διευκολύνεται η συντονισμένη προσέγγιση σε θέματα ελέγχου και επιθεωρήσεων, και να παρέχεται νομική βεβαιότητα για τους φορείς διακίνησης. Θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα μητρώα που περιέχουν πληροφορίες για τις γενετικές τροποποιήσεις στους ΓΤΟ τα οποία καταρτίζει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 31 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ και το άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../2003.

(9) Τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίζουν κανόνες σχετικά με τις επιβλητέες κυρώσεις σε περιπτώσεις παράβασης του παρόντος κανονισμού.

(10) Ορισμένα ίχνη ΓΤΟ σε προϊόντα ενδέχεται να είναι τυχαία ή τεχνικώς αναπόφευκτα. Ως εκ τούτου, ανάλογα ίχνη ΓΤΟ δεν πρέπει να προκαλούν την επιβολή απαιτήσεων επισήμανσης και ιχνηλασιμότητας. Χρειάζεται συνεπώς να καθορισθούν κατώφλια για την τυχαία ή τεχνικώς αναπόφευκτη παρουσία υλικού που συνίσταται, περιέχει ή παράγεται από ΓΤΟ, τόσο όταν επιτρέπεται η διάθεση των συγκεκριμένων ΓΤΟ στην Κοινότητα όσο και όταν η τυχαία ή τεχνικώς αναπόφευκτη παρουσία τους είναι ανεκτή κατ' άρθρο 47 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../2003. Είναι σκόπιμο επίσης να ορίζεται ότι, όταν το συνδυασμένο επίπεδο τυχαίας ή τεχνικώς αναπόφευκτης παρουσίας του ως άνω υλικού σε τρόφιμα ή ζωοτροφές, ή σε συστατικό τους υπερβαίνει τα προαναφερόμενα κατώφλια επισήμανσης, η παρουσία αυτή θα πρέπει να δηλώνεται δυνάμει των διατάξεων του παρόντος κανονισμού, επίσης δε να θεσπισθούν λεπτομερείς διατάξεις για την εφαρμογή του.

(11) Τα απαιτούμενα μέτρα για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θεσπίζονται σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(7).

(12) Θα πρέπει να καθιερωθούν συστήματα εκπόνησης και απόδοσης μοναδικών ταυτοποιητών για τους ΓΤΟ πριν από την εφαρμογή των μέτρων σχετικά με την ιχνηλασιμότητα και την επισήμανση.

(13) Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από το Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Στόχοι

Ο παρών κανονισμός καθιερώνει πλαίσιο για την ιχνηλασιμότητα προϊόντων που αποτελούνται από ή περιέχουν γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ), και τροφίμων και ζωοτροφών που παράγονται από ΓΤΟ, με στόχο τη διευκόλυνση της επακριβούς επισήμανσης, της παρακολούθησης των επιπτώσεων στο περιβάλλον και, κατά περίπτωση, στην υγεία, και την εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων διαχείρισης των κινδύνων, συμπεριλαμβανομένης, αν χρειάζεται, της απόσυρσης προϊόντων.

Άρθρο 2

Πεδίο εφαρμογής

1. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε όλα τα στάδια διάθεσης στην αγορά για:

α) τα προϊόντα που αποτελούνται από ή περιέχουν ΓΤΟ και διατίθενται στην αγορά σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία·

β) τα τρόφιμα που παράγονται από ΓΤΟ και διατίθενται στην αγορά σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία·

γ) τις ζωοτροφές που παράγονται από ΓΤΟ και διατίθενται στην αγορά σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία.

2. Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται στα φαρμακευτικά προϊόντα που προορίζονται για ανθρώπινη ή κτηνιατρική χρήση, εφόσον έχουν εγκριθεί δυνάμει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2309/93(8).

Άρθρο 3

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:

1. "γενετικώς τροποποιημένος οργανισμός" (ΓΤΟ), νοείται ένας γενετικώς τροποποιημένος οργανισμός όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ, με εξαίρεση τους οργανισμούς που λαμβάνονται μέσω των τεχνικών γενετικής τροποποίησης που απαριθμούνται στο παράρτημα I Β της οδηγίας 2001/18/ΕΚ,

2. "παραγόμενο από ΓΤΟ", σημαίνει ότι προέρχεται εξ ολοκλήρου ή μερικώς από ΓΤΟ, αλλά δεν περιέχει ή δεν αποτελείται από αυτούς,

3. "ιχνηλασιμότητα", η δυνατότητα ιχνηλάτησης ΓΤΟ και προϊόντων που παράγονται από ΓΤΟ καθ' όλα τα στάδια διάθεσής τους στην αγορά μέσω των αλυσίδων παραγωγής και διανομής,

4. "μοναδικός ταυτοποιητής", ο απλός αριθμητικός ή αλφαριθμητικός κωδικός που χρησιμεύει για την ταυτοποίηση κάθε ΓΤΟ επί τη βάσει του επιτρεπόμενου συγκεκριμένου μετασχηματισμού του γενετικού υλικού από το οποίο προήλθε, και που καθιστά δυνατή την πρόσβαση σε ειδικές πληροφορίες σχετικά με το συγκεκριμένο ΓΤΟ,

5. "φορέας διακίνησης", το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που διαθέτει ένα προϊόν στην αγορά ή είναι αποδέκτης προϊόντος το οποίο διατίθεται στην αγορά της Κοινότητας, είτε από ένα κράτος μέλος της ΕΕ ή από τρίτη χώρα, σε οιοδήποτε στάδιο της αλυσίδας παραγωγής και διανομής, εκτός του τελικού καταναλωτή,

6. "τελικός καταναλωτής", ο τελικός καταναλωτής που δεν θα χρησιμοποιήσει το προϊόν ως τμήμα οποιασδήποτε εμπορικής πράξης ή δραστηριότητας,

7. "τρόφιμο", κάθε τρόφιμο κατά την έννοια του άρθρου 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002(9),

8. "συστατικό", το συστατικό περί του οποίου το άρθρο 6 παράγραφος 4 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ(10),

9. "ζωοτροφές", οι ζωοτροφές κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002,

10. "διάθεση στην αγορά", η διάθεση στην αγορά όπως ορίζεται στην ειδική κοινοτική νομοθεσία σύμφωνα με την οποία έχει εγκριθεί το σχετικό προϊόν· σε άλλες περιπτώσεις ορίζεται όπως στο άρθρο 2 παράγραφος 4 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ,

11. "πρώτο στάδιο της διάθεσης ενός προϊόντος στην αγορά" η αρχική συναλλαγή στις αλυσίδες παραγωγής και διανομής, όταν ένα προϊόν διατίθεται σε τρίτους,

12. "προσυσκευασμένο προϊόν", κάθε επιμέρους είδος που προσφέρεται προς πώληση, το οποίο αποτελείται από προϊόν και τη συσκευασία στην οποία τοποθετήθηκε πριν διατεθεί προς πώληση, είτε η συσκευασία αυτή περικλείει το τρόφιμο εξ ολοκλήρου είτε μόνον εν μέρει, αλλά κατά τρόπον ώστε το περιεχόμενο να μην μπορεί να αλλοιωθεί χωρίς να ανοιχθεί ή να μεταβληθεί η συσκευασία.

Άρθρο 4

Απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας και επισήμανσης για προϊόντα που αποτελούνται από ή περιέχουν ΓΤΟ

Α. Ιχνηλασιμότητα

1. Στο πρώτο στάδιο της διάθεσης στην αγορά προϊόντων τα οποία αποτελούνται από ή περιέχουν ΓΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των χύδην ποσοτήτων, οι φορείς διακίνησης εξασφαλίζουν ότι οι ακόλουθες πληροφορίες διαβιβάζονται εγγράφως στο φορέα διακίνησης που παραλαμβάνει το προϊόν:

α) ότι περιλαμβάνει ή αποτελείται από ΓΤΟ·

β) ο ή οι μοναδικοί ταυτοποιητές που χορηγούνται στους εν λόγω ΓΤΟ σύμφωνα με το άρθρο 8.

2. Σε όλα τα μεταγενέστερα στάδια της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που αναφέρονται στην παράγραφο 1, οι φορείς διακίνησης μεριμνούν ώστε οι πληροφορίες που λαμβάνονται σύμφωνα με την παράγραφο 1 να διαβιβάζονται εγγράφως στους φορείς διακίνησης που παραλαμβάνουν τα προϊόντα.

3. Στην περίπτωση προϊόντων τα οποία αποτελούνται από ή περιέχουν μείγματα ΓΤΟ και τα οποία θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά και άμεσα ως τρόφιμο ή ζωοτροφή ή για μεταποίηση, οι πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) μπορούν να αντικαθίστανται από δήλωση χρήσης από το φορέα διακίνησης, συνοδευόμενη από κατάλογο των μοναδικών ταυτοποιητών για όλους τους ΓΤΟ που έχουν χρησιμοποιηθεί για να αποτελέσουν το μείγμα.

4. Με την επιφύλαξη του άρθρου 6, οι φορείς διακίνησης θεσπίζουν συστήματα και διαδικασίες με σκοπό τη φύλαξη των πληροφοριών που ορίζονται στις παραγράφους 1, 2 και 3, και την ταυτοποίηση του φορέα από τον οποίον και στον οποίον έχουν διατεθεί τα προϊόντα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 για περίοδο πέντε ετών ύστερα από κάθε συναλλαγή.

5. Οι παράγραφοι 1 έως 4 ισχύουν με την επιφύλαξη των λοιπών ειδικών απαιτήσεων της κοινοτικής νομοθεσίας.

Β. Επισήμανση

6. Για τα προϊόντα που αποτελούνται από ή περιέχουν ΓΤΟ, οι φορείς διακίνησης διασφαλίζουν ότι:

α) για τα προσυσκευασμένα προϊόντα που αποτελούνται από ή περιέχουν ΓΤΟ, οι λέξεις "Το παρόν προϊόν περιέχει γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς" ή "Το παρόν προϊόν περιέχει γενετικώς τροποποιημένο [όνομα του οργανισμού(-ών)]" αναγράφονται σε ετικέτα·

β) για τα μη προσυσκευασμένα προϊόντα που προσφέρονται στον τελικό καταναλωτή, οι λέξεις "Το παρόν προϊόν περιέχει γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς" ή "Το παρόν προϊόν περιέχει γενετικώς τροποποιημένο [όνομα του οργανισμού(-ών)]" αναγράφονται επί του εκθετηρίου του προϊόντος, ή πλησίον αυτού.

Η παράγραφος αυτή ισχύει με την επιφύλαξη των λοιπών ειδικών απαιτήσεων της κοινοτικής νομοθεσίας.

Γ. Εξαιρέσεις

7. Οι παράγραφοι 1 έως 6 δεν εφαρμόζονται σε ίχνη ΓΤΟ σε προϊόντα σε ποσοστό όχι υψηλότερο των ορίων που καθορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2 ή το άρθρο 21 παράγραφος 3 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ και σε άλλη ειδική κοινοτική νομοθεσία, εφόσον τα εν λόγω ίχνη ΓΤΟ είναι τυχαία ή τεχνικώς αναπόφευκτα.

8. Οι παράγραφοι 1 έως 6 δεν εφαρμόζονται σε ίχνη ΓΤΟ σε προϊόντα που προορίζονται για άμεση χρήση ως τρόφιμα, ζωοτροφές ή για μεταποίηση, σε ποσοστό όχι υψηλότερο των ορίων που καθορίζονται για τους ΓΤΟ αυτούς σύμφωνα με τα άρθρα 12, 24 ή 47 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../2003, υπό την προϋπόθεση ότι τα ίχνη αυτά ΓΤΟ είναι τυχαία ή τεχνικώς αναπόφευκτα.

Άρθρο 5

Απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας για προϊόντα τροφίμων και ζωοτροφών που παράγονται από ΓΤΟ

1. Κατά τη διάθεση στην αγορά προϊόντων που παράγονται από ΓΤΟ, οι φορείς διακίνησης εξασφαλίζουν ότι οι ακόλουθες πληροφορίες διαβιβάζονται εγγράφως στο φορέα διακίνησης που παραλαμβάνει το προϊόν:

α) αναφορά κάθε συστατικού τροφίμων που παράγεται από ΓΤΟ·

β) αναφορά κάθε υλικού ή πρόσθετου ζωοτροφών που παράγεται από ΓΤΟ, ή

γ) όταν δεν υφίσταται κατάλογος συστατικών, μνεία ότι το προϊόν παράγεται από ΓΤΟ.

2. Με την επιφύλαξη του άρθρου 6, οι φορείς διακίνησης θεσπίζουν συστήματα και διαδικασίες με σκοπό τη φύλαξη των πληροφοριών που ορίζονται στην παράγραφο 1, και την ταυτοποίηση του φορέα διακίνησης από τον οποίον και στον οποίον έχουν διατεθεί τα προϊόντα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 για περίοδο πέντε ετών ύστερα από κάθε συναλλαγή.

3. Οι παράγραφοι 1 και 2 ισχύουν με την επιφύλαξη των λοιπών ειδικών απαιτήσεων της κοινοτικής νομοθεσίας.

4. Οι παράγραφοι 1, 2 και 3 δεν εφαρμόζονται σε ίχνη ΓΤΟ σε προϊόντα για τρόφιμα ή ζωοτροφές που παράγονται από ΓΤΟ, σε ποσοστό όχι υψηλότερο των ορίων που καθορίζονται για αυτούς τους ΓΤΟ σύμφωνα με τα άρθρα 12, 24 ή 47 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../2003, υπό την προϋπόθεση ότι τα ίχνη αυτά ΓΤΟ είναι τυχαία ή τεχνικώς αναπόφευκτα.

Άρθρο 6

Εξαιρέσεις

1. Όταν η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει ειδικά συστήματα ταυτοποίησης, όπως αρίθμηση παρτίδων προσυσκευασμένων προϊόντων, οι φορείς διακίνησης δεν υποχρεούνται να διατηρούν τις πληροφορίες που ορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 1, 2 και 3 και στο άρθρο 5 παράγραφος 1, εφόσον οι πληροφορίες αυτές και ο αριθμός παρτίδας αναγράφονται σαφώς στη συσκευασία και οι πληροφορίες σχετικά με τους αριθμούς των παρτίδων διατηρούνται για τη χρονική περίοδο που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 4 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2.

2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται στο πρώτο στάδιο διάθεσης ενός προϊόντος στην αγορά ούτε στην αρχική παρασκευή ή την επανασυσκευασία ενός προϊόντος.

Άρθρο 7

Τροποποίηση της οδηγίας 2001/18/ΕΚ

Η οδηγία 2001/18/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Το άρθρο 4 παράγραφος 6 διαγράφεται.

2. Στο άρθρο 21 προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

"3. Για προϊόντα προοριζόμενα για άμεση μεταποίηση, οι διατάξεις της παραγράφου 1 δεν εφαρμόζονται σε ίχνη επιτρεπόμενων ΓΤΟ σε ποσοστό όχι υψηλότερο του 0,9 % ή σε χαμηλότερα όρια που καθορίζονται δυνάμει του άρθρου 30 παράγραφος 2, εφόσον τα ίχνη αυτά είναι τυχαία ή τεχνικώς αναπόφευκτα.".

Άρθρο 8

Μοναδικοί ταυτοποιητές

Με τη διαδικασία του άρθρου 10 παράγραφος 2, η Επιτροπή:

α) πριν από την εφαρμογή των άρθρων 1 έως 7, καθιερώνει σύστημα εκπόνησης και απόδοσης μοναδικών ταυτοποιητών στους ΓΤΟ·

β) προσαρμόζει το σύστημα που προβλέπεται στο ανωτέρω στοιχείο α), ανάλογα με τις ανάγκες.

Κατά την προσαρμογή, λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο.

Άρθρο 9

Μέτρα επιθεώρησης και ελέγχου

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για τη διεξαγωγή, όπου παρίσταται ανάγκη, επιθεωρήσεων και άλλων μέτρων ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων δειγματοληψιών και (ποιοτικών και ποσοτικών) δοκιμών, προκειμένου να εξασφαλίζουν τη συμμόρφωση προς τον παρόντα κανονισμό. Τα μέτρα αυτά μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν επιθεωρήσεις και ελέγχους που αφορούν την κατοχή ενός προϊόντος.

2. Πριν από την εφαρμογή των άρθρων 1 έως 7, η Επιτροπή εκπονεί, με τη διαδικασία του άρθρου 10 παράγραφος 3, τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις δειγματοληψίες και τις δοκιμές, προκειμένου να διευκολυνθεί η συντονισμένη προσέγγιση όσον αφορά την εφαρμογή της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Κατά την εκπόνηση των προαναφερόμενων τεχνικών κατευθυντήριων γραμμών, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της τις εργασίες των εθνικών αρμόδιων αρχών, της επιτροπής του άρθρου 58 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 και του κοινοτικού εργαστηρίου αναφοράς που ιδρύεται με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. .../2003.

Άρθρο 10

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή που ιδρύθηκε βάσει του άρθρου 30 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ.

2. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 5 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της ίδιας απόφασης.

Η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 6 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, ορίζεται σε τρεις μήνες.

3. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της ίδιας απόφασης.

4. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

Άρθρο 11

Κυρώσεις

Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται για παραβάσεις του παρόντος κανονισμού και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίζουν την εφαρμογή τους. Οι εν λόγω κυρώσεις πρέπει να είναι ουσιαστικές, ανάλογες με την παράβαση και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις διατάξεις αυτές στην Επιτροπή, το αργότερο ...(11) και κάθε μεταγενέστερη τροποποίησή τους το συντομότερο δυνατόν.

Άρθρο 12

Ρήτρα αναθεώρησης

Το αργότερο ...(12), η Επιτροπή διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση για την υλοποίηση του παρόντος κανονισμού, ειδικότερα όσον αφορά το άρθρο 4 παράγραφος 3, συνοδευόμενη ανάλογα με την περίπτωση από την κατάλληλη πρόταση.

Άρθρο 13

Έναρξη ισχύος

1. Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει είκοσι ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Τα άρθρα 1 έως 7 και το άρθρο 9 παράγραφος 1 εφαρμόζονται ενενήντα ημέρες μετά την δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης του μέτρου που αναφέρεται στο άρθρο 8 στοιχείο α).

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, ...

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 304 Ε της 30.10.2001, σ. 327 και ΕΕ C 331 Ε της 31.12.2002, σ. 308.

(2) ΕΕ C 125 της 27.5.2002, σ. 69.

(3) ΕΕ C 278 της 14.11.2002, σ. 31.

(4) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 3ης Ιουλίου 2002 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα), κοινή θέση του Συμβουλίου της 17ης Μαρτίου 2003 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(5) ΕΕ L 106 της 17.4.2001, σ. 1.

(6) ΕΕ L ...

(7) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(8) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2309/93 του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 1993, για τη θέσπιση κοινοτικών διαδικασιών έγκρισης και εποπτείας των φαρμακευτικών προϊόντων για ανθρώπινη και κτηνιατρική χρήση και για τη σύσταση ευρωπαϊκού οργανισμού για την αξιολόγηση των φαρμακευτικών προϊόντων (ΕΕ L 214 της 24.8.1993, σ. 1)· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 649/98 της Επιτροπής (ΕΕ L 88 της 24.3.1998, σ. 7).

(9) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2002, για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (ΕΕ L 31 της 1.2.2002, σ. 1).

(10) Οδηγία 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων (ΕΕ L 109 της 6.5.2000, σ. 29)· οδηγία όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2001/101/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 310 της 28.11.2001, σ. 19).

(11) 180 ημέρες μετά την ημερομηνία δημοσίευσης του παρόντος κανονισμού.

(12) Δύο χρόνια από την ημερομηνία δημοσίευσης του παρόντος κανονισμού.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 21 Αυγούστου 2001, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ιχνηλασιμότητα και την επισήμανση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών και την ιχνηλασιμότητα τροφίμων και ζωοτροφών που παράγονται από γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς, και για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/18/ΕΚ.

2. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 21 Μαρτίου 2002.

3. Η Επιτροπή των Περιφερειών γνωμοδότησε στις 16 Μαΐου 2002.

4. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδότησε στις 3 Ιουλίου 2002.

5. Στις 16 Σεπτεμβρίου 2002, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο τροποποιημένη πρόταση για το ίδιο θέμα.

6. Στις 17 Μαρτίου 2003, το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή του θέση σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ

Ο κανονισμός αποσκοπεί στη θέσπιση συστήματος ιχνηλασιμότητας και επισήμανσης για τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ) ως προϊόντων ή σε προϊόντα, και συστήματος ιχνηλασιμότητας για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές που παράγονται από ΓΤΟ. Το σύστημα αυτό θα εφαρμόζεται σε όλα τα στάδια διάθεσης στην αγορά, και θα διευκολύνει:

- τη στοιχειοθετημένη παρακολούθηση των δυνητικών επιπτώσεων,

- τον έλεγχο και την επαλήθευση των ισχυρισμών της επισήμανσης,

- την απόσυρση προϊόντων, στην περίπτωση που διαπιστώνεται απρόβλεπτος κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον.

Το σύστημα ιχνηλασιμότητας περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

- τη θέσπιση, από την Επιτροπή (με τη διαδικασία επιτροπολογίας), ενός συστήματος αναγνώρισης της ταυτότητας των ΓΤΟ με την απόδοση "μοναδικού ταυτοποιητή" - πράγμα που θα επιτρέπει την ανάκτηση πληροφοριών σχετικά με τα γνωρίσματα, τα χαρακτηριστικά και τους επιτρεπόμενους συγκεκριμένους μετασχηματισμούς του γενετικού υλικού,

- συστήματα και διαδικασίες για την ταυτοποίηση των φορέων διακίνησης στους οποίους και από τους οποίους διατίθενται τα προϊόντα,

- τη διαβίβαση, από τους φορείς διακίνησης, πληροφοριών σχετικά με την ταυτότητα του προϊόντος, δηλαδή

i) εάν περιέχει ΓΤΟ καθώς και τους "μοναδικούς ταυτοποιητές" των συγκεκριμένων ΓΤΟ τους οποίους περιέχει το προϊόν, ή

ii) ότι το προϊόν "παράγεται από ΓΤΟ" στην περίπτωση τροφίμων και ζωοτροφών,

- τήρηση, επί μία πενταετία, από τους φορείς διακίνησης, συγκεκριμένων πληροφοριών οι οποίες θα τίθενται στη διάθεση των αρμόδιων αρχών εφόσον τις ζητούν,

- οδηγίες της Επιτροπής για τη μεθοδολογία δειγματοληψίας και δοκιμών, προκειμένου να διευκολυνθεί μια συντονισμένη προσέγγιση των επιθεωρήσεων και των ελέγχων.

Για τα προϊόντα που αποτελούνται από ή περιέχουν ΓΤΟ, προβλέπονται απαιτήσεις επισήμανσης οι οποίες συμπληρώνουν τις αντίστοιχες απαιτήσεις της οδηγίας 2001/18/ΕΚ (για τη σκόπιμη ελευθέρωση ΓΤΟ) και τις απαιτήσεις που προβλέπει η Επιτροπή στην πρόταση κανονισμού για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

1. Γενικά

Τα κυριότερα θέματα του κανονισμού είναι απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας και επισήμανσης των προϊόντων που αποτελούνται από ή περιέχουν ΓΤΟ (άρθρο 4), καθώς και διατάξεις για την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων που παράγονται από ΓΤΟ αλλά δεν περιέχουν ΓΤΟ (άρθρο 5). Εν προκειμένω, καθώς και όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού, το Συμβούλιο αποδέχεται πλήρως την πρόταση της Επιτροπής.

Εξαιρέσεις από το σύστημα ιχνηλασιμότητας και επισήμανσης επιτρέπονται για την τυχαία ή τεχνικώς αναπόφευκτη παρουσία ιχνών ΓΤΟ (άρθρο 4 παράγραφοι 7 και 8 και άρθρο 5 παράγραφος 4). Τα σχετικά όρια εισάγονται στον κανονισμό με παραπομπή στα αντίστοιχα άρθρα του κανονισμού για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές (ο οποίος συζητήθηκε παράλληλα με τον παρόντα κανονισμό), στα οποία το κατώτατο όριο καθορίστηκε στο 0,9 % και μπορεί να μειώνεται με διαδικασία κανονιστικής επιτροπής, καθώς και με αναφορά στην οδηγία 2001/18/ΕΚ. Μολονότι οι εξαιρέσεις καλύπτουν γενικά μόνον τους ΓΤΟ οι οποίοι επιτρέπονται στην ΕΕ, η τυχαία ή τεχνικώς αναπόφευκτη παρουσία τέτοιων ΓΤΟ, οι οποίοι δεν έχουν μεν επιτραπεί αλλά για τους οποίους υπάρχει ευνοϊκή αξιολόγηση κινδύνου, θα επιτρέπεται κάτω ενός κατώτατου ορίου 0,5 %, ή χαμηλότερου που θα καθορίζεται με διαδικασία κανονιστικής επιτροπής, για μεταβατική περίοδο τριών ετών.

Το Συμβούλιο κατέστησε την πρόταση της Επιτροπής αυστηρότερη όσον αφορά τις πληροφορίες που πρέπει να συνοδεύουν τις χύδην αποστολές προϊόντων που περιέχουν μείγματα ΓΤΟ (άρθρο 4 παράγραφος 3), επιτρέποντας μόνον "... κατάλογο μοναδικών ταυτοποιητών για όλους τους ΓΤΟ που έχουν χρησιμοποιηθεί για να αποτελέσουν το μείγμα" αντί "... αποκλειστικούς κωδικούς των ΓΤΟ που ενδεχομένως περιέχει το προϊόν", όπως είχε προτείνει αρχικά η Επιτροπή.

Ως συμπλήρωμα της διάταξης αυτής, το Συμβούλιο εισήγαγε μια ρήτρα αναθεώρησης (άρθρο 12) με την οποία η Επιτροπή καλείται:

- να υποβάλει έκθεση μετά την απόκτηση πείρας από την πρακτική εφαρμογή του άρθρου 4 παράγραφος 3 και

- ανάλογα με την περίπτωση, να υποβάλει προτάσεις για τροποποίηση του κανονισμού.

Μολονότι ο κανονισμός καλύπτει εν γένει όλα τα στάδια διάθεσης των προϊόντων στην αγορά, το Συμβούλιο κάλυψε το κενό προβλέποντας ότι τα μέτρα επιθεώρησης και ελέγχου μπορούν να αφορούν και την κατοχή προϊόντος.

Η Επιτροπή δέχθηκε την κοινή θέση που συμφώνησε το Συμβούλιο.

2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Κατά την ψηφοφορία της ολομέλειας στις 3 Ιουλίου 2002, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 30 τροπολογίες για την πρόταση αυτήν. Μολονότι το Συμβούλιο δεν μπόρεσε να δεχθεί δεκαπέντε από τις τροπολογίες αυτές, οι άλλες δεκαπέντε τροπολογίες ενσωματώθηκαν είτε κατά λέξη είτε εν μέρει είτε ως προς το πνεύμα τους στην κοινή θέση.

α) Οι 15 τροπολογίες που ενσωματώθηκαν μπορούν να διακριθούν στις ακόλουθες κατηγορίες:

Πέντε τροπολογίες που έγιναν δεκτές κατά λέξη:

Η τροπολογία αριθ. 9 ενσωματώθηκε στον ορισμό του "γενετικώς τροποποιημένου οργανισμού" του άρθρου 3.

Η τροπολογία αριθ. 10 ενσωματώθηκε στον ορισμό του "φορέα διακίνησης" του άρθρου 3.

Η τροπολογία αριθ. 11 ενσωματώθηκε στον ορισμό των "τροφίμων" του άρθρου 3.

Η τροπολογία αριθ. 13: η έκφραση "στον τελικό χρήστη" διαγράφηκε από τον ορισμό του "προσυσκευασμένου" του άρθρου 3.

Τροπολογία αριθ. 14: στο άρθρο 4 παράγραφος 6 ενσωματώθηκε βελτιωμένη διάταξη για την επισήμανση, όπως προτείνεται στην τροπολογία αυτή.

Δέκα τροπολογίες που έγιναν δεκτές εν μέρει ή κατά το πνεύμα τους:

Τροπολογία αριθ. 2: η μνεία της αρχής της προφύλαξης ενσωματώθηκε στην αιτιολογική παράγραφο 3, το δε άρθρο 1 αναφέρει πλέον τα κατάλληλα μέτρα διαχείρισης των κινδύνων.

Τροπολογία αριθ. 6: πολλές πτυχές της εκτενούς αυτής τροπολογίας ενσωματώθηκαν στο άρθρο 1 (μνεία της υγείας) και στην αιτιολογική παράγραφο 3 (μνεία της αρχής της προφύλαξης, της προστασίας της υγείας του ανθρώπου και των ζώων, και της προστασίας των οικοσυστημάτων).

Άλλα θέματα που αναφέρονται στη τροπολογία αυτή δεν θεωρήθηκαν κατάλληλα προς εισαγωγή στον κανονισμό.

Η τροπολογία αριθ. 12 ενσωματώθηκε, καταρχήν, στον ορισμό της "διάθεσης στην αγορά" του άρθρου 3 με την παραπομπή στο άρθρο 2 παράγραφος 4 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ. Ωστόσο, για λόγους συνεπείας, το Συμβούλιο αποδίδει προτεραιότητα στους ορισμούς, εφόσον υπάρχουν, της ειδικής κοινοτικής νομοθεσίας σύμφωνα με την οποία έχει εγκριθεί το προϊόν.

Τροπολογία αριθ. 24: η τροπολογία αυτή έγινε δεκτή κατά το πνεύμα της με τη διευκρίνιση της εξαίρεσης του άρθρου 6 μέσω της προσθήκης της φράσης "Το παρόν άρθρο δεν εφαρμόζεται στο πρώτο στάδιο διάθεσης ενός προϊόντος στην αγορά ούτε στην αρχική παρασκευή ή την επανασυσκευασία ενός προϊόντος.", η οποία περιέχεται στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.

Τροπολογία αριθ. 27: όσον αφορά την "ορθή πρακτική διαχωρισμού", το Συμβούλιο συμφώνησε για μια δήλωση σχετικά με τον κανονισμό για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές. Η δήλωση αυτή καταχωρίσθηκε στα πρακτικά του Συμβουλίου (Γεωργία/αλιεία) της 28ης και 29ης Νοεμβρίου 2002 και έχει ως εξής:

«Το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν και να συμβάλουν στην εκπόνηση οδηγών, ειδικότερα για την εφαρμογή ορθής πρακτικής διαχωρισμού εκ μέρους των υπεύθυνων επιχειρήσεων τροφίμων και ζωοτροφών, προκειμένου να ελαχιστοποιείται η τυχαία ή τεχνικώς αναπόφευκτη παρουσία γενετικώς τροποποιημένων υλικών στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές.»

Τροπολογία αριθ. 29: στο άρθρο 9 παράγραφος 1 προστέθηκε η μνεία των "δειγματοληψιών και (ποιοτικών και ποσοτικών) δοκιμών". Η αναφορά της "αξιολόγησης κινδύνου" δεν κρίθηκε σκόπιμη εν προκειμένω, δεδομένου ότι οι επιθεωρήσεις και οι έλεγχοι συνιστούν μάλλον μέτρα διαχείρισης του κινδύνου.

Η τροπολογία αριθ. 30 ελήφθη υπόψη εν μέρει στο άρθρο 9 παράγραφος 2. Ωστόσο, η διαδικασία κανονιστικής επιτροπής αντικαταστάθηκε από διαδικασία συμβουλευτικής επιτροπής, το δε Συμβούλιο προτιμά να μην περιλάβει ρητή διάταξη για τη δημοσίευση των τεχνικών κατευθυντήριων γραμμών που θα εκπονεί η Επιτροπή.

Τροπολογία αριθ. 31: στην αιτιολογική παράγραφο 8 προστέθηκε αναφορά των υφιστάμενων και των μελλοντικών μητρώων που περιέχουν πληροφορίες για τους ΓΤΟ.

Τροπολογία αριθ. 35: το πνεύμα της τροπολογίας αυτής ενσωματώθηκε στην αιτιολογική παράγραφο 4: "... ώστε να εξασφαλιστεί ότι διατίθενται οι κατάλληλες πληροφορίες στους φορείς διακίνησης και τους καταναλωτές...".

Η τροπολογία αριθ. 47 ενσωματώθηκε πλήρως στο άρθρο 9 παράγραφος 2, με μόνη διαφορά ότι αναφέρονται οι εργασίες και όχι οι κανόνες του κοινοτικού εργαστηρίου αναφοράς.

β) Οι δεκαπέντε τροπολογίες που δεν ενσωματώθηκαν μπορούν να διακριθούν στις ακόλουθες κατηγορίες:

Πληροφορίες που συνοδεύουν τα μείγματα ΓΤΟ ("ενδέχεται να περιέχει", τροπολογία αριθ. 16): αντί να διαγράψει τη διάταξη αυτή, πράγμα που θα είχε δαπανηρές και μη εφαρμόσιμες συνέπειες, το Συμβούλιο κατέστησε σημαντικά αυστηρότερους τους όρους επιτρέποντας κατάλογο ταυτοποιητών μόνον για τους ΓΤΟ που έχουν χρησιμοποιηθεί για να αποτελέσουν το μείγμα (άρθρο 4 παράγραφος 3).

Διατήρηση όλων των πληροφοριών που αφορούν την ιχνηλασιμότητα των ΓΤΟ και των παράγωγων προϊόντων επί δέκα έτη αντί πέντε (τροπολογίες αριθ. 17 και 22): το Συμβούλιο κρίνει ότι ο προτεινόμενος διπλασιασμός της περιόδου δεν προσθέτει τίποτε από πρακτική άποψη, αλλά αυξάνει το φόρτο εργασίας των φορέων διακίνησης και των αρχών επιθεώρησης.

Η τροπολογία αριθ. 20 δεν έγινε δεκτή, διότι η πρόσθετη επισήμανση των προϊόντων που παράγονται από ΓΤΟ (παράγωγα προϊόντα) δεν είναι αναγκαία για την επίτευξη των στόχων της πρότασης.

Τροπολογία αριθ. 21: το Συμβούλιο δεν κρίνει αναγκαία τη διαβίβαση πληροφοριών για το μοναδικό ταυτοποιητή των ΓΤΟ από τους οποίους παρασκευάζεται ένα προϊόν, δεδομένου ότι τα προϊόντα αυτά δεν περιέχουν ΓΤΟ. Για την επισήμανση των προϊόντων που παράγονται από ΓΤΟ (δυνάμει του κανονισμού για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές), αρκεί η διαβίβαση της πληροφορίας ότι έχουν παραχθεί από ΓΤΟ, αλλά δεν χρειάζονται ούτε αναλυτικό ιστορικό ούτε έγγραφα για την προέλευση κάθε προϊόντος.

Κατώτατα όρια για την τυχαία ή τεχνικώς αναπόφευκτη παρουσία ΓΤΟ ή ιχνών υλικών που παράγονται από ΓΤΟ (τροπολογίες αριθ. 26, 52 και 55): οι διατάξεις των τροπολογιών αυτών δεν είναι κατάλληλες στο πλαίσιο του συστήματος ιχνηλασιμότητας και επισήμανσης που πρότεινε η Επιτροπή και το οποίο δέχθηκε σε γενικές γραμμές το Συμβούλιο. Επίσης, δεν είναι δυνατόν να γίνουν δεκτές προκειμένου να διατηρηθεί η συνέπεια με την οδηγία 2001/18/ΕΚ και τον κανονισμό για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές. Εξάλλου, το Συμβούλιο δέχθηκε τα επιχειρήματα που προέβαλε η Επιτροπή στην τροποποιημένη της πρόταση της 13ης Σεπτεμβρίου 2002.

Διαγραφή της παραγράφου 6 του άρθρου 4 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ (τροπολογίες αριθ. 28 και 51): η παράγραφος 6 του άρθρου 4 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ διαγράφηκε για να αποφευχθεί η συνύπαρξη εθνικών και κοινοτικών συστημάτων ιχνηλασιμότητας. Το Συμβούλιο πιστεύει ακράδαντα ότι πρέπει να υπάρχει εναρμονισμένο πλαίσιο για όλα τα μέτρα που σχετίζονται με την ιχνηλασιμότητα των ΓΤΟ, όπως αναφέρεται και στην αιτιολογική παράγραφο 2.

Έναρξη ισχύος (τροπολογίες αριθ. 32 και 33): δεδομένου ότι το Συμβούλιο δεν σκοπεύει να διαγράψει το άρθρο 7, το άρθρο αυτό δεν είναι δυνατόν να εξαιρεθεί από τις διατάξεις περί ενάρξεως ισχύος.

Εξάλλου, το Συμβούλιο δεν συμφωνεί για τη σύνδεση της διαδικασίας έγκρισης ΓΤΟ με τη δημιουργία συστήματος μοναδικών ταυτοποιητών από την Επιτροπή, όπως προβλέπεται στο άρθρο 8 του κανονισμού.

Διαγραφή του όρου "παραγόμενο από ΓΤΟ" (τροπολογία αριθ. 39): το Συμβούλιο δεν μπορεί να δεχθεί την τροπολογία αυτή για λόγους συνέπειας προς άλλες νομοθετικές πράξεις [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 258/97 ("νέα τρόφιμα") και πρόταση κανονισμού για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές].

Αναφορά της επιτροπολογίας (τροπολογία αριθ. 48): λαμβανομένου υπόψη του πεδίου εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, το Συμβούλιο κρίνει σκοπιμότερη την προσφυγή στην επιτροπή που έχει συσταθεί με την οριζόντια οδηγία 2001/18/ΕΚ.

Τυποποίηση των διαδικασιών για την ταυτοποίηση των συναλλαγών (τροπολογία αριθ. 50): το Συμβούλιο δεν συμμερίζεται τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι οι διαδικασίες που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 4 πρέπει να τυποποιηθούν σε κοινοτικό επίπεδο. Η επιλογή της σχετικής διαδικασίας πρέπει να παραμείνει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, ώστε να μπορούν να εφαρμόζουν τα υφιστάμενα συστήματα.

3. Σημαντικές καινοτομίες που εισήγαγε το Συμβούλιο

Πέραν των καινοτομιών που περιγράφονται στο τμήμα III σημείο 1:

- κατώτατα όρια για τις εξαιρέσεις από το σύστημα ιχνηλασιμότητας και επισήμανσης,

- πληροφορίες που συνοδεύουν τα μείγματα ΓΤΟ,

- ρήτρα αναθεώρησης,

- έλεγχος και επιθεώρηση και για την κατοχή προϊόντων

και στο τμήμα III σημείο 2 (τροπολογίες του ΕΚ), το Συμβούλιο εισήγαγε τις ακόλουθες σημαντικές καινοτομίες στο κείμενο του κανονισμού:

- νέα αιτιολογική παράγραφος 7, σχετικά με τις ζωοτροφές για ζώα που δεν προορίζονται για την παραγωγή τροφίμων (ζώα συντροφιάς),

- λεπτομερέστερη διατύπωση της αιτιολογικής παραγράφου 10, σχετικά με την ανάγκη κατώτατων ορίων για την εξαίρεση της τυχαίας ή τεχνικώς αναπόφευκτης παρουσίας ΓΤΟ από τους κανόνες ιχνηλασιμότητας και επισήμανσης,

- αναθεώρηση των ορισμών (άρθρο 3): διαγραφή των ορισμών των πρόσθετων τροφίμων/ζωοτροφών, των (σύνθετων) ζωοτροφών, των αρτυμάτων και των πρώτων υλών ζωοτροφών, και προσθήκη ορισμών για τον "τελικό καταναλωτή" και το "συστατικό",

- αναδιάρθρωση των άρθρων 4 έως 6 τα οποία περιγράφουν τους κανόνες ιχνηλασιμότητας και επισήμανσης καθώς και τις σχετικές εξαιρέσεις,

- τροποποίηση της οδηγίας 2001/18/ΕΚ μέσω της προσθήκης μιας νέας παραγράφου 3 στο άρθρο 21 η οποία προβλέπει εξαίρεση από την υποχρέωση επισήμανσης για τους ΓΤΟ που προορίζονται για άμεση μεταποίηση.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Μολονότι το Συμβούλιο δεν μπόρεσε να δεχθεί όλες τις τροπολογίες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θεωρεί ότι η κοινή θέση συμβαδίζει, σε μεγάλο βαθμό, με τα μελήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου σύμφωνη προς την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.

Η κοινή θέση αντιπροσωπεύει μια ισόρροπη προσέγγιση μεταξύ αυτού που είναι εφικτό και των μελημάτων για την προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος, χωρίς να υποσκάπτει τη βιοασφάλεια.

Μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας 2001/18/ΕΚ, ο παρών κανονισμός αποτελεί άλλο ένα σημαντικό βήμα της νομοθεσίας για την ασφαλή διαχείριση των προϊόντων της σύγχρονης βιοτεχνολογίας.

Λαμβανομένης υπόψη της πολιτικής σημασίας του παρόντος κανονισμού και του γεγονότος ότι το de facto μορατόριουμ για την έγκριση νέων ΓΤΟ συνδέεται με την έναρξη ισχύος του, το Συμβούλιο είναι πεπεισμένο ότι σύντομα θα καταστεί δυνατόν να επιτευχθεί συμφωνία.