EL 
 
 
ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ  ΤΡΑΠΕΖΑΣ  
της 19ης Μαρτίου  2008 
σχετικά  µε σχέδιο  νόµου περί µεταρρύθ µισης του ελληνικού  συστή µατος  κοινωνικής  ασφάλισης  
(CON/2008/13) 
 
Εισαγωγή  και νοµική βάση  
Στις 6 Mαρτίου  2008 η Υπουργός  Απασχόλησης  και Κοινωνικής  Προστασίας  κατέθεσε  στη Βουλή  των 
Ελλήνων  σχέδιο  νόµου µε τίτλο  «∆ιοικητική  και οργανωτική  µεταρρύθ µιση του συστή µατος κοινωνικής  
ασφάλισης  και λοιπές  ασφαλιστικές  διατάξεις » (εφεξής  το «σχέδιο  νόµου»). Στο πλαίσιο  της νοµοθετικής  
διαδικασίας , η αρµόδια ∆ιαρκής  Επιτροπή  Κοινωνικών  Υποθέσεων  συνήλθε  στις 11, 12 και 
13 Μαρτίου  2008. Η εν λόγω  επιτροπή  αποδέχτηκε  κατά  πλειοψηφία  το ως άνω σχέδιο  νόµου, µε τις 
τροποποιήσεις  και νοµοτεχνικές  βελτιώσεις  του, και εν συνεχεία  εισηγήθηκε  την ψήφισή  του από τη 
Βουλή .  
Η αρµοδιότητα  της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  (ΕΚΤ ) για τη διατύπωση  γνώµης βασίζεται  στο 
άρθρο  105 παράγραφος  4 της συνθήκης  για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας  και στο άρθρο  2 
παράγραφος  1 τρίτη  περίπτωση  της απόφασης  98/415/EK του Συµβουλίου , της 29ης Ιουνίου  1998, 
σχετικά  µε τη διαβούλευση  της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  µε τις εθνικές  αρχές  για τα σχέδια  
νοµοθετικών  διατάξεων1, καθώς  το σχέδιο  νόµου αφορά  µία εθνική  κεντρική  τράπεζα  (ΕθνΚΤ ). Ιδίως , το 
σχέδιο  νόµου εισάγει  µία σειρά  διατάξεων  οι οποίες  θα µπορούσαν  να επηρεάσουν  το καθεστώς  της 
Τράπεζας  της Ελλάδος , µεταξύ  άλλων  διά της ένταξης  του ταµείου συντάξεων  του προσωπικού  της 
τελευταίας  (εφεξής  το «ΤΣΠ -ΤΕ») σε κρατικό  φορέα , και συγκεκρι µένα στο Ίδρυµα Κοινωνικών  
Ασφαλίσεων  – Ενιαίο  Ταµείο Ασφάλισης  Μισθωτών  (IKA-ETAM).  
Υπό το φως των παραπάνω  και λαµβανο µένης υπόψη  της φύσης  των προαναφερθεισών  διατάξεων , οι 
οποίες  θα µπορούσαν  να επηρεάζουν  το καθεστώς  της Τράπεζας  της Ελλάδος  ως ανεξάρτητης  αρχής , η 
ΕΚΤ  αποφάσισε  να υποβάλει , µε δική της πρωτοβουλία , την παρούσα  γνώµη, προκει µένου να συνδρά µει 
τη νοµοπαραγωγική  διαδικασία  η οποία  βρίσκεται  σε εξέλιξη , σχολιάζοντας  συγκεκρι µένες διατάξεις  του 
σχεδίου  νόµου. 
Σύµφωνα  µε την πρώτη  πρόταση  του άρθρου  17.5 του εσωτερικού  κανονισ µού της Ευρωπαϊκής  
Κεντρικής  Τράπεζας , το διοικητικό  συµβούλιο  εξέδωσε  την παρούσα  γνώµη. 
 
                                                 
1  EE L 189 της 3.7.1998, σ. 42.  
2 1. Σκοπός  του σχεδίου  νόµου 
1.1 Σύµφωνα  µε την αιτιολογική  του έκθεση , το σχέδιο  νόµου αποβλέπει  στη µεταρρύθ µιση του 
συστή µατος κοινωνικής  ασφάλισης , ιδίως  λαµβανο µένης υπόψη  της σοβαρής  επιδείνωσης  της 
σχέσεως  µεταξύ  ασφαλισ µένων  και συνταξιούχων , η οποία  συντελεί  στη δηµιουργία  ελλει µµάτων  
των φορέων  κοινωνικής  ασφάλισης , που ενδεχο µένως  απαιτείται  να καλύπτονται  από κρατικές  
επιχορηγήσεις . 
1.2 Με το σχέδιο  νόµου επιχειρείται : (i) διοικητική  µεταρρύθ µιση, διά της δραστικής  µείωσης  των 
υφιστά µενων  φορέων  κοινωνικής  ασφάλισης , (ii) προσαρ µογή ορισµένων  κοινωνικοασφαλιστικών  
ρυθµίσεων , οι οποίες  απαιτούν  µία αποτελεσ µατικότερη  προσέγγιση , µε απώτερο  σκοπό  την 
ενίσχυση  της βιωσι µότητας  του συνταξιοδοτικού  συστή µατος, µεταξύ  άλλων  διά της παρέ µβασης  
σε ειδικά  όρια ηλικίας  συνταξιοδότησης , της παροχής  κινήτρων  παρα µονής στην  εργασία  και της 
ρύθµισης θεµάτων  επικουρικών  συντάξεων , και (iii) εισαγωγή  θεσµικών  αλλαγών  στο σύστη µα 
κοινωνικής  ασφάλισης . 
1.3 Η διάρθρωση  του σχεδίου  νόµου περιλα µβάνει  το Μέρος  Α’ περί διοικητικής  και οργανωτικής  
µεταρρύθ µισης, το οποίο  κατά  βάση  ρυθµίζει τα περί ενοποίησης  επιµέρους  ταµείων, 
περιλα µβανο µένου του ΤΣΠ -ΤΕ, και το Μέρος  Β’, το οποίο  αφορά  λοιπές  ασφαλιστικές  διατάξεις . 
 2. Περιγραφή  της µεταρρύθ µισης βάσει  του σχεδίου  νόµου  
2.1 Σύ
µφωνα  µε την αιτιολογική  έκθεση  του σχεδίου  νόµου, οι βασικές  αρχές  της επιχειρού µενης 
µεταρρύθ µισης του συστή µατος κοινωνικής  ασφάλισης  λαµβάνουν  υπόψη  τα ακόλουθα : (i) το 
δηµόσιο, αναδιανε µητικό  και υποχρεωτικό  χαρακτήρα  του συστή µατος, (ii) τη διάρθρωση  σε τρεις  
βασικούς  πυλώνες , ήτοι κύρια  και επικουρική  ασφάλιση , επαγγελ µατική  ασφάλιση  
(επαγγελ µατικά  ταµεία) και ελεύθερη  χρηµατοδότηση  (ιδιωτική  ασφάλιση ), (iii) τις τρεις  
θεµελιώδεις  παρα µέτρους  του συστή µατος (γενικά  όρια ηλικίας , ύψος  συντάξεων , ύψος  
εισφορών ), µε τα «ώριµα» συνταξιοδοτικά  δικαιώ µατα να µη θίγονται , και (iv) την πρόβλεψη  
συγκεκρι µένων  ρυθµίσεων  κοινωνικής  ασφάλισης  προκει µένου για ασφαλισ µένους  υπαγό µενους  
σε παλαιότερες  (πριν από την 1η Ιανουαρίου  1993) διατάξεις , λαµβανο µένων  υπόψη  και των 
γενικά  ενιαίων  κανόνων  που ισχύουν  βάσει  του ν. 2084/19922. 
2.2  Στο πλαίσιο  της επιχειρού µενης διοικητικής  µεταρρύθ µισης, η αιτιολογική  έκθεση  του σχεδίου  
νόµου αναφέρει  ότι σήµερα η δηµόσια κοινωνική  ασφάλιση  στην  Ελλάδα  παρέχεται  από 155 
διαφορετικούς  φορείς . Προκει µένου να περιοριστεί  η προκύπτουσα  πολυδιάσπαση  του συστή µατος 
και να επιτευχθούν  οικονο µίες κλίµακας , δυνατότητα  ουσιαστικού  ελέγχου  και εποπτείας , να 
υπερκεραστούν  οι διοικητικές  και οργανωτικές  δυσχέρειες  και να µειωθεί  το διοικητικό  και 
λειτουργικό  κόστος , το σχέδιο  νόµου προτείνει  την ενοποίηση  ή ένταξη  των ως άνω φορέων  σε 
                                                 
2 Νόµος περί αναµόρφωσης  της κοινωνικής  ασφάλισης  και άλλες  διατάξεις  (ΦΕΚ  A/165). 
3 υφιστά µενους  φορείς  µε βάση  συγκεκρι µένους  όρους  και προϋποθέσεις . Στο ίδιο πλαίσιο , το ΤΣΠ -
ΤΕ πρόκειται  να ενταχθεί  στον  κρατικό  φορέα  IKA-ETAM.   
2.3 Τέλος , ο έλληνας  νοµοθέτης  παρε µβαίνει  σε ειδικές  ασφαλιστικές  ρυθµίσεις  που αφορούν , µεταξύ  
άλλων , ειδικά  όρια ηλικίας  συνταξιοδότησης  και κίνητρα  παρα µονής  στην  εργασία , λαµβανο µένου 
υπόψη  του αυξανό µενου προσδόκι µου ορίου  ζωής , καθώς  και επικουρικές  συντάξεις . Επιπλέον , ο 
νοµοθέτης  επιχειρεί  να θεσπίσει  πλαίσιο  προστασίας  της µητρότητας , ιδρύει  Ασφαλιστικό  
Κεφάλαιο  Αλληλεγγύης  Γενεών  µε σκοπό  τη χρηµατοδότηση  των φορέων  κοινωνικής  ασφάλισης  
από 1ης Ιανουαρίου  2019, και καθιερώνει  αριθµό µητρώου  κοινωνικής  ασφάλισης  για όλους  τους 
πολίτες .   
 3. Οικονο µική ανάλυση  της µεταρρύθ µισης του συνταξιοδοτικού  συστή µατος  
Η Ελλάδα  αναµένεται  ότι θα βρεθεί  αντιµέτωπη  µε µία ισχυρή  αύξηση  των δηµοσίων  δαπανών , 
σχετιζό µενη µε τη δηµογραφική  γήρανση , η οποία  θα επηρεάσει  δυσµενώς  τη σε µακροπρόθεσ µη βάση  
βιωσι µότητα  των 
δηµοσίων  οικονο µικών  της. Ως εκ τούτου , η Ελλάδα  συγκαταλέγεται  στην  οµάδα των 
χωρών  υψηλού  κινδύνου  από την άποψη  αυτή . Ενόψει  τούτου , το Συµβούλιο  της ΕΕ, στη γνώµη του επί 
του επικαιροποιη µένου προγρά µµατος σταθερότητας  του 2007, καλεί  σε µεταρρυθ µίσεις  του ελληνικού  
συνταξιοδοτικού  συστή µατος. Εξάλλου , ελλείψει  κοινώς  συµφωνηθεισών  µακροπρόθεσ µων προβλέψεων  
για τις συνταξιοδοτικές  δαπάνες , οι ελληνικές  αρχές  προτρέπονται  έντονα  να εκπονήσουν  τέτοιες  
προβλέψεις  το ταχύτερο  δυνατόν . Λαµβάνοντας  υπόψη  τις διαθέσι µες πληροφορίες  σχετικά  µε τη 
σκοπού µενη µεταρρύθ µιση του συνταξιοδοτικού  συστή µατος, η ΕΚΤ  επικροτεί  το γενικότερο  σκοπό  της 
µεταρρύθ µισης, την οποία  επιχειρεί  το σχέδιο  νόµου, καθώς  αυτή  αποβλέπει  στην  ενίσχυση  της 
βιωσι µότητας  του ελληνικού  συνταξιοδοτικού  συστή µατος και, ως εκ τούτου , των δηµοσίων  
οικονο µικών . Η ΕΚΤ  αντιλα µβάνεται  ότι η ενοποίηση  των υφιστά µενων  ταµείων συντάξεων  αναµένεται  
ότι θα διευκολύνει  επίσης  τις µακροπρόθεσ µες προβλέψεις  για τις συνταξιοδοτικές  δαπάνες , γεγονός  το 
οποίο , µε τη σειρά  του, αναµένεται  να ενισχύσει  τη διαφάνεια  των δηµοσίων  οικονο µικών  της Ελλάδος  
και να στηρίξει  την αξιολόγηση  του προγρά µµατος σταθερότητας  σύµφωνα  µε τις επιταγές  του 
Συµφώνου  Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . 
 4. Ανεξαρτησία  κεντρικών  τραπεζών   
4.1 
Το άρθρο  2 παράγραφος  4 του σχεδίου  νόµου ορίζει  ότι µεταξύ  των πόρων  του IKA-ETAM 
συγκαταλέγονται  και οι προερχό µενοι από τα εντασσό µενα ταµεία και κλάδους , και δη οι 
προβλεπό µενες ασφαλιστικές  εισφορές  ασφαλισ µένου και εργοδότη , τα έσοδα  από κοινωνικούς  
πόρους , οι πρόσοδοι  περιουσίας , η απόδοση  των κεφαλαίων  και των αποθε µατικών , καθώς  και 
κάθε  άλλο  έσοδο  των ως άνω ταµείων και κλάδων  που εντάσσονται . Η ρύθµιση του εν λόγω  
άρθρου  βαίνει  πέραν  µιας απλής  ενοποίησης  και αναδιάρθρωσης , θεσπίζοντας  υποχρέωση  της 
Τράπεζας  της Ελλάδος  να καταβάλλει  ετησίως  στο ΙΚΑ – ΕΤΑΜ  ποσό  ίσο µε το ύψος  του 
ελλεί µµατος του ΤΣΠ  – ΤΕ, όπως  αυτό  είχε προσδιοριστεί  την 31η ∆εκε µβρίου  1992, το οποίο  για 
4 την Τράπεζα  Ελλάδος  ανέρχεται  σε είκοσι  τρία εκατο µµύρια ευρώ  (23.000.000,00 €), για 
δεκαπέντε  χρόνια  (ήτοι συνολικό  ποσό  τριακοσίων  σαράντα  πέντε  εκατο µµυρίων  ευρώ  
(345.000.000,00 €)). 
4.2 Οι ως άνω διατάξεις  του σχεδίου  νόµου εγείρουν  ανησυχία  στην  ΕΚΤ , καθώς  υποχρεώνουν  την 
Τράπεζα  της Ελλάδος  να προβαίνει  σε ετήσια  βάση  καταβολή  εισφορών  στον  κρατικό  φορέα  IKA-
ETAM, γεγονός  το οποίο  ενδέχεται  να υπονο µεύσει  την οικονο µική ανεξαρτησία  της Τράπεζας  της 
Ελλάδος . Η ΕΚΤ  µε συνέπεια  έχει υποστηρίξει  στις εκθέσεις  της για τη σύγκλιση  ότι ακόµη κι αν 
µια ΕθνΚΤ  είναι  πλήρως  ανεξάρτητη  σε λειτουργικό , θεσµικό και προσωπικό  επίπεδο , η όλη 
ανεξαρτησία  της µπορεί  να τεθεί  σε κίνδυνο  εάν η ίδια δεν έχει τη δυνατότητα  να διαχειρίζεται  
αυτόνο µα επαρκείς  οικονο µικούς  πόρους  για να εκτελεί  την αποστολή  της3. Τυχόν  επιβολή  σε 
µέλος του Ευρωπαϊκού  Συστή µατος Κεντρικών  Τραπεζών  (ΕΣΚΤ ) νοµικής υποχρέωσης  περί 
οικονο µικής ενίσχυσης , προερχό µενης πιθανώς  από τα κονδύλιά  του, δραστηριοτήτων  συνήθως  
καλυπτό µενων  από το Κράτος  δεν θα ήταν  συµβατή  µε τη Συνθήκη4. 
4.3 Κατόπιν  των παραπάνω , η ΕΚΤ  συνιστά  ως ενδεδειγ µένο, οι νέες διατάξεις , η εφαρ µογή των 
οποίων  αφορά  την Τράπεζα  της Ελλάδος , να περιλα µβάνουν  επαρκή  εχέγγυα , προκει µένου  να 
διασφαλίζεται  ότι δεν επηρεάζεται  η ικανότητα  της Τράπεζας  να εκπληρώνει  τα καθήκοντά  της, 
ιδίως  τα σχετικά  µε το ΕΣΚΤ . Ως εκ τούτου , οι εν λόγω  διατάξεις  θα πρέπει  να εκπονούνται  σε 
συνεργασία  µε την Τράπεζα  της Ελλάδος .  
 5. Πτυχές  του σχεδίου  νόµου που αφορούν  στη νοµισµατική  χρηµατοδότηση  
5.1 Για τους σκοπούς  της απαγόρευσης  της νοµισµατικής  χρηµατοδότησης  κατά  το άρθρο  101 της 
συνθήκης , το IKA-ETAM αποτελεί  οργανισ µ
ό δηµοσίου  δικαίου . Κατά  πρώτον , το άρθρο  11 του 
νόµου 1846/1951 προβλέπει  ότι το IKA αποτελεί  νοµικό πρόσωπο  δηµοσίου  δικαίου . Το IKA 
µετονο µάστηκε  σε IKA-ETAM και σ’ αυτό  εντάχθηκε  ένας αριθµός συνταξιοδοτικών  φορέων  στο 
πλαίσιο  της µεταρρύθ µισης του συστή µατος κοινωνικής  ασφάλισης  που επιτελέστηκε  βάσει  
νοµοθετικής  ρύθµισης5. Κατά  δεύτερον , οι ∆ιοικητές  και Πρόεδροι  των Φορέων  Κοινωνικής  
Ασφάλισης , όπως  είναι  το IKA-ETAM, εγκρίνονται  από επιτροπή  της Βουλής  κατόπιν  πρότασης  
του Υπουργού  Απασχόλησης  και Κοινωνικής  Προστασίας , η οποία  έπεται  της επιλογής  υποψηφίου  
από Επιτροπή  αποτελού µενη στην  πλειοψηφία  της από εκπροσώπους  του δηµόσιου  τοµέα, 
συµπεριλα µβανο µένου του ∆ιοικητή  ή Υποδιοικητή  της Τράπεζας  της Ελλάδος6. Σηµειώνεται  
επίσης  ότι, σύµφωνα  µε το άρθρο  5 του σχεδίου  νόµου, η ∆ιοικούσα  Επιτροπή  του 
                                                 
3  Έκθεση  της ΕΚΤ  για τη Σύγκλιση , Μάιος  2007, σ. 19. Βλ. επίσης  γνώµη CON/2008/9 της ΕΚΤ  της 
21ης Φεβρουαρίου  2008 κατόπιν  αιτήµατος του υπουργείου  Οικονο µικών  της Γερµανίας  σχετικά  µε σχέδιο  νόµου που 
τροποποιεί  το νόµο περί της Deutsche Bundesbank και τη γνώµη CON/2008/10 της ΕΚΤ  της 21ης Φεβρουαρίου  2008 
κατόπιν  αιτήµατος του υπουργείου  Οικονο µικών  της Ιταλίας  σχετικά  µε ορισµένες διατάξεις  του νόµου περί κρατικού  
προϋπολογισ µού του 2008. 
4  Βλ. γνώµη CON/2003/27 της ΕΚΤ  της 2ας ∆εκε µβρίου  2003 κατόπιν  αιτήµατος του οµοσπονδιακού  υπουργείου  
Οικονο µικών  της Αυστρίας  σχετικά  µε το Εθνικό  Ίδρυ µα Έρευνας , Τεχνολογίας  και Ανάπτυξης . 
5  Άρθρο  5 του νόµου 3029/2002 περί µεταρρύθ µισης συστή µατος κοινωνικής  ασφάλισης  (ΦΕΚ  A/160, 11.7.2002).  
6   Βλ. άρθρο  134 του σχεδίου  νόµου, το οποίο  τροποποιεί  το άρθρο  36 του νόµου 3556/2007. 
5 Υποκαταστή µατος ασφαλισ µένων  όσον  αφορά  το ΤΣΠ -ΤΕ µετά την ένταξή  του στο IKA-ETA Μ, 
θα αποτελείται  από τέσσερα  µέλη: δύο προερχό µενα από το δηµόσιο τοµέα, έναν εκπρόσωπο  των 
ασφαλισ µένων  και έναν εκπρόσωπο  των εργοδοτών  (προτεινό µενο από την Ένωση  Ελληνικών  
Τραπεζών  ή την Εθνική  Ασφαλιστική ), ήτοι χωρίς  τη συµµετοχή  εκπροσώπου  της Τράπεζας  της 
Ελλάδος . Ως προς  τη χρηµατοδότηση  του IKA-ETAM, το άρθρο  2 παράγραφος  8 του σχεδίου  
νόµου ορίζει  ότι εντός  εξαµήνου  από την ένταξη , συντάσσεται  ειδική  οικονο µική µελέτη , για κάθε  
εντασσό µενο κλάδο  και ταµείο, η οποία  προκηρύσσεται  και ανατίθεται  από τον Υπουργό  
Οικονο µίας και Οικονο µικών . Αν, σύµφωνα  µε την εν λόγω  διάταξη , διαπιστωθούν  ελλεί µµατα, το 
Κράτος  αναλα µβάνει  την κάλυψή  τους. Κατά  τα λοιπά , για τη χρηµατοδότηση  του IKA – ETAM 
εφαρ µόζονται  οι διατάξεις  του άρθρου  4 του νόµου 3029/2002. 
5.2 Η ΕΚΤ  έχει την υποχρέωση  να διασφαλίζει  τη συµµόρφωση  των ΕθνΚΤ  µε την απαγόρευση  της 
νοµισµατικής  χρηµατοδότησης , σύµφωνα  και µε το άρθρο  237 περίπτωση  δ) της Συνθήκης . Με 
βάση  τις πληροφορίες  που διαθέτει  η ΕΚΤ , φαίνεται  ότι το σχέδιο  νόµου περιέχει  διατάξεις  οι 
οποίες  ενδεχο µένως  να έθεταν  την Τράπεζα  της Ελλάδος  σε κατάσταση , βάσει  της οποίας  εθνικές  
διατάξεις  θα απαιτούσαν  από αυτή  να διενεργεί  συναλλαγές  που θα συνιστούσαν  παραβίαση  της 
απαγόρευσης  της νοµισµατικής  χρηµατοδότησης . Ειδικότερα , σύµφωνα  µε το άρθρο  2 του σχεδίου  
νόµου, η Τράπεζα  της Ελλάδος  απαιτείται , αφενός , να καταβάλλει  ετησίως  και για δεκαπέντε  
χρόνια  ποσό  ίσο µε το ύψος  του ελλεί µµατος του ΤΣΠ -ΤΕ , όπως  αυτό  είχε προσδιοριστεί  στις 
31 ∆εκε µβρίου  1992 (ήτοι 23 εκατο µµύρια ευρώ ). Αφετέρου , η ΕΚΤ  αντιλα µβάνεται  ότι το ΤΣΠ -
ΤΕ ενδέχεται  να µην αντιµετωπίζει  οργανικό  έλλει µµα. Συνεπώς , θα µπορούσε  να εννοηθεί  ότι 
σύµφωνα  µε τις διατάξεις  του άρθρου  2 απαιτείται  η χρηµατοδότηση  ενός οργανισ µού δηµοσίου  
δικαίου  (του IKA-ETAM) από την Τράπεζα  της Ελλάδος . Μία τέτοιου  είδους  απαίτηση  θα 
ερχόταν  σε αντίθεση  µε το άρθρο  1 παράγραφος  1 στοιχείο  β) σηµείο ii) του κανονισ µού (ΕΚ) 
αριθ. 3603/93 του Συµβουλίου  της 13ης ∆εκε µβρίου  1993 για τον προσδιορισ µό των εννοιών  που 
είναι  αναγκαίες  για την εφαρ µογή των απαγορεύσεων  που αναφέρονται  στα άρθρα  104 και 104Β 
παράγραφος  1 της συνθήκης7, το οποίο  απαγορεύει  κάθε  χρηµατοδότηση  υποχρεώσεων  του 
δηµόσιου  τοµέα έναντι  τρίτων  από τις κεντρικές  τράπεζες . Σε περίπτωση  που ψηφιστεί  το σχέδιο  
νόµου, το ΤΣΠ -ΤΕ θα ενταχθεί  στο IKA-ETAM και η Τράπεζα  της Ελλάδος  δεν θα ελέγχει  ούτε 
θα δύναται  να επηρεάζει  τη διαχείριση  του ενεργητικού  του ταµείου. Συνεπώς , η Τράπεζα  της 
Ελλάδος  δεν θα είναι  πλέον  σε θέση  να διασφαλίζει  την καταβολή  των συντάξεων  στο προσωπικό  
της, εφόσον  η εν λόγω  καταβολή  συντάξεων  δεν θα µπορεί  πλέον  να θεωρείται  καθήκον  της 
Τράπεζας  της Ελλάδος , αλλά  του Κράτους .   
 
                                                 
7  ΕΕ L 332 της 31.12.1993, σ. 1. 
6 6. Προτεινό µενες αλλαγές  στο ισχύον  καθεστώς  σύµφωνα  µε το καταστατικό  της Τράπεζας  της 
Ελλάδος  
6.1 Το καταστατικό  της Τράπεζας  της Ελλάδος  ορίζει  ότι είναι  καθήκον  της Τράπεζας  να παρέχει  
κοινωνικοασφαλιστική  κάλυψη  στο προσωπικό  της. Στο πλαίσιο  αυτό  θα πρέπει  να σηµειωθεί  ότι 
το καταστατικό  της Τράπεζας  της Ελλάδος  αποτελεί  µέρος διεθνούς  σύµβασης , η οποία  κυρώθηκε  
µε το νόµο 3424/1927 και, ως εκ τούτου , έχει αυξη µένη τυπική  ισχύ έναντι  των κοινών  νόµων 
(πράξεων  της Βουλής ) σύµφωνα  µε το άρθρο  28 παράγραφος  1 του Συντάγ µατος της Ελλάδος . 
Ειδικότερα , η πρώτη  πρόταση  του άρθρου  38 παράγραφος  4 του καταστατικού  της Τράπεζας  της 
Ελλάδος  θεσπίζει  την υποχρέωση  της Τράπεζας  όχι µόνο να καταβάλλει  µισθό στους  εν ενεργεία  
υπαλλήλους  της, αλλά  και συντάξεις  στο συνταξιοδοτού µενο προσωπικό  της, σύµφωνα  µε τους 
όρους  και τις προϋποθέσεις  που καθορίζονται  µε αποφάσεις  του Γενικού  Συµβουλίου  της 
(τηρου µένης και της γενικώς  ισχύουσας  νοµοθεσίας ). Η υποχρέωση  αυτή  επιβεβαιώνεται  σε άλλο  
σηµείο του καταστατικού  της Τράπεζας  της Ελλάδος , και συγκεκρι µένα στο άρθρο  
71 παράγραφος  1, το οποίο  αναφέρει  τις καταβολές  συντάξεων  από την Τράπεζα  στο προσωπικό  
της ως στοιχείο  τακτικών  δαπανών  που αφαιρείται  από τα ακαθάριστα  έξοδα  κατά  τον υπολογισ µό 
του ετήσιου  καθαρού  κέρδους , καθώς  και στο άρθρο  74, το οποίο  ορίζει  ότι, σε περίπτωση  
διάλυσης  της Τράπεζας , το ελληνικό  ∆ηµόσιο «θα αναλάβη  εις ακέραιον  πάσας  τας ανειλη µµένας 
τότε υποχρεώσεις  της Τραπέζης  προς  το εν ενεργεία  και υπό σύνταξιν  προσωπικόν  αυτής  όσον  
αφορά  πάντα  τα δικαιώ µατά του.» 
6.2  Πρόσφατη  ελληνική  νοµοθεσία  επιβεβαίωσε  την καταστατική  υποχρέωση  της Τράπεζας  της 
Ελλάδος  να διασφαλίζει  την καταβολή  συντάξεων  στο προσωπικό  της. Έτσι , το ΤΣΠ -ΤΕ 
εξαιρέθηκε  από το πεδίο  εφαρ µογής των άρθρων  5 και 6 του νόµου 3029/2002, βάσει  των οποίων  
τα επιµέρους  συνταξιοδοτικά  ταµεία των εµπορικών  τραπεζών  εντάχθηκαν  στο Ίδρυµα 
Κοινωνικών  Ασφαλίσεων  (IKA). Επιπλέον , και το άρθρο  18 του νόµου 3193/2003 επιβεβαίωσε  
ρητά  ότι η καταβολή  συντάξεων  στο προσωπικό  της αποτελεί  υποχρέωση  της Τράπεζας  της 
Ελλάδος  που απορρέει  από τα άρθρα  38 και 71 του καταστατικού  της. Η εν λόγω  διάταξη  ορίζει  
ότι η «Τράπεζα  της Ελλάδος  εξακολουθεί  να διασφαλίζει  στο ακέραιο , µε κάθε  πρόσφορο  τρόπο , 
τη βιωσι µότητα  των οικείων  Ασφαλιστικών  Ταµείων […] και τις ασφαλιστικές  παροχές  προς  το 
προσωπικό  της, όπως  αυτές  καταβάλλονται  σύµφωνα  µε τα Καταστατικά  των παραπάνω  Ταµείων 
και την εκάστοτε  ισχύουσα  νοµοθεσία » και ότι, κατ’ εξαίρεση  από το σύστη µα ενιαίου  ταµείου 
που εισήχθη  για τις εµπορικές  τράπεζες , τα «Ταµεία του Προσωπικού  της Τράπεζας  της Ελλάδος  
λειτουργούν  µε την υφιστά µενη νοµική µορφή  τους και παρα µένουν  αυτοτελή …»8.  
6.3 Συνοπτικά , η εισαγωγή  στο σχέδιο  νόµου διατάξεων  που αφορούν  το ΤΣΠ -ΤΕ άπτεται  των 
διατάξεων  των άρθρων  38, 71 και 74 του καταστατικού  της Τράπεζας  της Ελλάδος . Σύµφωνα  µε 
το άρθρο  7 του εν λόγω  καταστατικού , τυχόν  τροποποίησή  του υπόκειται  στην  προβλεφθείσα  
διαδικασία  και απαιτεί  τη συµµετοχή  ειδικά  καθορισ µένων  οργάνων  (απόφαση  της Γενικής  
                                                 
8  Τα άρθρα  5 και 6 του νόµου 3029/2002 προέβλεπαν  την ένταξη  ορισµένων  κλάδων  σύνταξης  και διαφόρων  ταµείων 
στους  κρατικούς  φορείς  IKA-ETAM και IKA-ETEAM όσον  αφορά  τις κύριες  και επικουρικές  συντάξεις  αντίστοιχα . 
7 Συνέλευσης  των Μετόχων  της Τράπεζας  που κυρώνεται  µε πράξη  της Βουλής ). ∆εν µπορεί  να 
ισχύσει  ευθέως  και αµέσως  µε µόνη τη θέσπιση  ενός νέου νόµου. Η Τράπεζα  της Ελλάδος  θα 
πρέπει  συνεπώς  να συµµετέχει  σε κάθε  νοµοθετική  διαδικασία  που ενδεχο µένως  επηρεάζει  το 
καθεστώς  της. Υπό το πρίσµα της αρχής  της ανεξαρτησίας  των κεντρικών  τραπεζών , η ΕΚΤ  θα 
ήθελε  να επιση µάνει ότι ο κατά  τα ανωτέρω  περιορισ µός του ρόλου  της Τράπεζας  της Ελλάδος  
αποτελεί , δυνητικά , έναν τρόπο  αδικαιολόγητου  επηρεασ µού της κατά  την εκπλήρωση  των 
καθηκόντων  της, περιορίζοντας  την ανεξαρτησία  της. Από την άποψη  αυτή , είναι  χρήσι µο να 
σηµειωθεί  ότι η ΕΚΤ  καθορίζει  αυτόνο µα την πολιτική  του προσωπικού  της και ότι η αυτονο µία 
αυτή  εντάσσεται  στο πλαίσιο  της ανεξαρτησίας  της ΕΚΤ , την οποία  εγγυάται  το άρθρο  108 της 
Συνθήκης  και το άρθρο  36 του καταστατικού  του Ευρωπαϊκού  Συστή µατος Κεντρικών  Τραπεζών  
και της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας9. 
6.4 Υπό το φως των ανωτέρω , το άρθρο  1 του σχεδίου  νόµου, το οποίο  προβλέπει  την ένταξη  του 
ανεξάρτητου  σήµερα ΤΣΠ -ΤΕ στο IKA-ETAM, ενδέχεται  να έχει συνέπειες  ως προς  τις έννοµες 
σχέσεις  και το καθεστώς  υπηρεσιακής  εξέλιξης  στους  κόλπους  της Τράπεζας  της Ελλάδος , στο 
µέτρο που θα µπορούσε  να αποδυνα µώσει  την ικανότητα  της τελευταίας  να προσλα µβάνει  και να 
διατηρεί  το καταρτισ µένο προσωπικό  που απαιτεί  η εκπλήρωση  των σχετικών  µε το ΕΣΚΤ  
καθηκόντων  της. Είναι  συνεπώς  αναγκαίο  να υπάρχουν  επαρκή  εχέγγυα  για την αποφυγή  
οποιουδήποτε  τυχόν  περιορισ µού της ανεξαρτησίας  της Τράπεζας  της Ελλάδος .  
 7. Συνεργασία  µε 
την Τράπεζα  της Ελλάδος  και υποχρέωση  διαβούλευσης  µε την ΕΚΤ  
Τέλος , η ΕΚΤ  υπογρα µµίζει ότι η Ελληνική  Κυβέρνηση  θα πρέπει  να συνεργάζεται  στενά  µε την 
Τράπεζα  της Ελλάδος  και να διαβουλεύεται  µε την ΕΚΤ  σχετικά  µε κάθε  µελλοντική  τροποποίηση  των 
καθορισ µένων  κανόνων  που έχουν  εφαρ µογή στην  Τράπεζα  της Ελλάδος , σύµφωνα  µε την απόφαση  
98/415/ΕΚ του Συµβουλίου , καθώς  οι διατάξεις  του καταστατικού  της τελευταίας  αναθέτουν  σε αυτή  το 
καθήκον  της διασφάλισης  της κοινωνικοασφαλιστικής  κάλυψης  του προσωπικού  της.  
 Η παρούσα  γνώµη θα δηµοσιευθεί  στο δικτυακό  τόπο  της ΕΚΤ . 
 Φρανκφούρτη , 19 Μαρτίου  2008. 
[υπογραφή ] 
 
Ο πρόεδρος  της 
ΕΚΤ 
Jean-Claude TRICHET 
                                                 
9   Βλ γνώµη CON/2008/9 της ΕΚΤ .