6. 5. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. Ο 120/35 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη σύσταση επιτροπής ευρωπαϊκής επιχείρη­
σης σε κοινοτικής κλίμακας επιχειρήσεις ή ομίλους επιχειρήσεων για την ενημέρωση και τη 
διαβούλευση με τους εργαζόμενους (') 
(9Χ/0 120/11). 
Στις 8 Φεβρουαρίου 1991, το Συμβούλιο αποφάσισε, βάσει του άρθρου 198 της Συνθήκης για την 
ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής (ΟΚΕ) για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτιστικών θεμάτων, στο οποίο ανατέθηκε 
η προετοιμασία των σχετικών εργασιών εξέδωσε τη γνωμοδότησή του στις 14 Μαρτίου 1991 με βάση 
την εισήγηση του κ. δοΐιπιϊΐζ. 
Κατά τη 285η σύνοδο ολομελείας (συνεδρίαση της 21ης Μαρτίου 1991), η ΟΚΕ υιοθέτησε με 
93 ψήφους υπέρ, 63 κατά και 2 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει το σχέδιο οδηγίας της Επιτροπής 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για τη σύσταση επιτροπών 
εργαζομένων σε επιχειρήσεις και ομίλους επιχειρήσεων που 
αναπτύσσουν οικονομική δραστηριότητα σε κοινοτική 
έκταση. Η πρόταση αυτής της επιτροπής ανταποκρίνεται 
Ίεξάλλου και στην πρόταση της ΟΚΕ για την «ίδρυση ευρωπα­
ϊκής συμβουλευτικής επιτροπής των εκπροσώπων των εργα­
ζομένων σε επίπεδο ομίλου επιχειρήσεων ή διοίκησης επιχει­
ρήσεων ... στα πλαίσια μιας οδηγίας (γνωμοδότηση πρω­
τοβουλίας της ΟΚΕ της 18ης Οκτωβρίου 1989, σελίδα 11)(2). 
1.2. Επίσης υποστηρίζεται η γενική σύλληψη του σχεδίου 
οδηγίας όπως προτείνεται από την Επιτροπή. Υποστηρίζεται 
ιδιαίτερα το γεγονός ότι οι συμβατικές ρυθμίσεις αποκτούν 
πλέον κεντρική σημασία, διότι μόνον κατ'αυτόν τον τρόπο 
μπορεί νά εξασφαλισθεί ότι θα ληφθούν σε ικανοποιητικό 
βαθμό υπόψη οι διαφορές που υφίστανται σε εθνικό επίπεδο. 
Επίσης επιδοκιμάζεται το γεγονός ότι η οδηγία θα περιέχει 
και ελάχιστες απαιτήσεις οι οποίες θα είναι δεσμευτικές για 
τις επιτροπές εργαζομένων σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. 
1.3. Τονίζεται επίσης το επείγον της θέσπισης αυτής της. 
οδηγίας λόγω της ταχύτητας με την οποία αυξάνεται ο αριθ­
μός συγχωνεύσεων επιχειρήσεων στην Κοινότητα (3) (από τις 
1 000 μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις της Κοινότητας 197 
επιχειρήσεις είχαν λάβει μέρος σε συγχώνευση επιχειρήσεων 
σε κοινοτικό επίπεδο κατά την περίοδο 1988-1989, ενώ κατά 
την περίοδο 1983-1984 μόνο 29 επιχειρήσεις είχαν προβεί σε 
συγχώνευση). 
1.4. Η ΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι η προτεινόμενη οδηγία 
θα συμβάλλει στην προώθηση της οικονομικής και παραγωγι­
κής ολοκλήρωσης που διεξάγεται με σκοπό την ενίσχυση της 
θέσης των Ευρωπαϊκών Επιχειρήσεων, εφόσον οι εργαζόμε­
νοι θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στη διαδικασία 
αυτή μέσω της διαδικασίας πληροφόρησης και διαβούλευσης 
σχετικά με την ειδική, ευρωπαϊκή ανάπτυξη της συγκεκρι­
μένης επιχείρησης. 1.5. Η ΟΚΕ καλεί επομένως την Επιτροπή να υποβάλει 
επίσης προτάσεις σχετικά με την εκπαίδευση των εκπρο­
σώπων των εργαζομένων που απασχολούνται σε επιχειρήσεις 
οι οποίες αναπτύσσουν οικονομική δραστηριότητα σε κοινο­
τικό επίπεδο. 
1.6. Η συγκρότηση και η λειτουργία μιας επιτροπής ευρω­
παϊκής επιχείρησης δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να είναι 
επιζήμια για τα δικαιώματα και τις αρμοδιότητες των εκπρο­
σώπων των εργαζομένων που απορρέουν από την εθνική νομο­
θεσία στις υπό εξέταση κοινοτικής κλίμακας εγκαταστάσεις 
ή θυγατρικές επιχειρήσεων ή ομίλων. Πρέπει ιδιαίτερα να 
ληφθεί μέριμνα ώστ£ η ενημέρωση και η διαβούλευση της 
επιτροπής ευρωπαϊκής επιχείρησης να μην είναι δυνατό να 
αντιτίθενται κατά τρόπο νόμιμο στους εκπροσώπους των 
εργαζομένων όταν οι τελευταίοι επικαλούνται δικαιώματα 
και αρμοδιότητες που τους παρέχει η εθνική νομοθεσία για 
θέματα που αφορούν μια εγκατάσταση ή μια θυγατρική. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ επικροτεί το σχέδιο οδηγίας της Επιτροπής 
με την επιφύλαξη των ακόλουθων παρατηρήσεων. 
2.2. Άρθρο 1 
Σκοπός της οδηγίας είναι η βελτίωση της ενημέρωσης των 
εργαζομένων και της διαβούλευσης με αυτούς στις επιχειρή­
σεις και στους ομίλους επιχειρήσεων κοινοτικής κλίμακας 
(άρθρο 1.1). Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι το περιεχόμενο του 
άρθρου αυτού πλησιάζει μόνο μερικώς τους στόχους του 
άρθρου 17 του κοινοτικού χάρτη των θεμελιωδών κοινωνικών 
δικαιωμάτων των εργαζομένων, διότι το άρθρο αυτό, εκτός 
από την ενημέρωση και τη διαβούλευση, αναφέρει ρητά και 
τη συμμετοχή των εργαζομένων. Η ΟΚΕ αναμένει επομένως, 
όπως η Επιτροπή υποβάλλει κατάλληλες νομοθετικές προ­
τάσεις. 
(') ΕΕ αριθ. Ο 39 της 15. 12. 1991, σ. 10. 
(2) ΕΕ αριθ. Ο 329 της 30. 12. 1989, σ. 40, σημείο 6.5. 
(3) Βλ. Επιτροπή των ΕΚ: έκθεση επί του ανταγωνισμού 1990. 2.3. Άρθρο 2 
Η ΟΚΕ εκφράζει ενδοιασμούς ως προς την ορθότητα του 
ορισμού που δίδεται στην επιχείρηση που αναπτύσσει οικο-
Αριθ. Ο 120/36 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6.5.91 
νομική δραστηριότητα σε κοινοτικό επίπεδο. Σύμφωνα με 
τον ορισμό αυτό η ανάγκη για την ίδρυση επιτροπής εργαζο­
μένων σε ευρωπαϊκή επιχείρηση, ή σε όμιλο επιχειρήσεων 
που να απασχολούν εκατό εργαζόμενους σε εννέα κράτη μέλη 
της Κοινότητας, είναι μεγαλύτερη από ό,τι σε μία επιχείρηση 
ή σε όμιλο επιχειρήσεων που απασχολούν 1 000 εργαζόμε­
νους σε ένα και 100 εργαζόμενους σε άλλο κράτος μέλος. Για 
το λόγο αυτό η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει 
το ανώτατο αυτό όριο και να αναζητήσει μία ελαστικότερη 
λύση. 
Η ΟΚΕ προτείνει να ισχύει το όριο των 100 εργαζομένων 
όχι για την επί μέρους επιχείρηση αλλά για όλους τους 
εργαζόμενους που απασχολεί η επιχείρηση ή ο όμιλος των 
επιχειρήσεων σε ένα κράτος μέλος. Η λύση αυτή φαίνεται 
ιδιαίτερα σκόπιμη όταν πρόκειται για επιχειρήσεις παροχής 
υπηρεσιών οι οποίες έχουν πολλά υποκαταστήματα (π.χ. τρά­
πεζες). Επιπλέον, η ΟΚΕ προτείνει να επανεξετάζεται ο 
ανώτατος αριθμός εργαζομένων ως προς την επικαιρότητά 
του ύστερα από μία περίοδο δύο ετών. 
Ο δεσμευτικός αριθμός εργαζομένων θα πρέπει να καθορίζεται 
σύμφωνα με το μέσο όρο του αριθμού εργαζομένων που 
απασχολούνται κατά τη διάρκεια ενός ή πολλών ετών ώστε 
να αποφεύγονται περιπτωσιακά συμπεράσματα. 
Για να αποφευχθούν στρεβλώσεις που θα μπορούσαν να προ­
κύψουν από τη διαφορετική νομική πραγματικότητα που 
επικρατεί στα κράτη μέλη, η ΟΚΕ κρίνει ότι για λόγους 
ίσης μεταχείρισης είναι αναγκαίο να προσδιορισθεί ο όρος 
«εργαζόμενος» στην οδηγία. Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ 
οι τρεις προτάσεις οδηγίας για την εναρμόνιση των νομικών 
διατάξεων των κρατών μελών για ορισμένες μη τυπικές συμ­
βάσεις εργασίας του Ιουνίου 1990 [Έγγρ. (]!ΟΜ(90) 228 — 
8ΥΝ 280 — δΥΝ 281] και το τίτλος I του σημείου 7 του 
κοινοτικού χάρτη για τα κοινωνικά δικαιώματα των εργαζομέ­
νων μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν βάση για το σκοπό 
αυτό. 
Σύμφωνα με το άρθρο 2 δ) οι εκπρόσωποι των εργαζομένων 
σε διοικητικά, διευθυντικά ή εποπτικά συμβούλια των εται­
ρειών δεν αποτελούν εκπροσώπους των εργαζομένων με την 
έννοια της οδηγίας. Η ρύθμιση αυτή δεν φαίνεται να είναι 
αντικειμενική, ιδιαίτερα εάν οι εκπρόσωποι αυτοί είναι ταυ­
τόχρονα μέλη ενός οργάνου των εκπροσώπων των εργαζομέ­
νων σε επιχειρησιακό επίπεδο. Διότι και με αυτή τους την 
ιδιότητα θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εκλέγονται ή 
να διορίζονται στην επιτροπή της Ευρωπαϊκής Επιχείρησης. 
Σε αυτό το άρθρο χρειάζεται επίσης να διευκρινισθεί ότι τα 
μέλη της επιτροπής εργαζομένων σε ευρωπαϊκή επιχείρηση 
πρέπει να απασχολούνται σε επιχείρηση του ομίλου. 
2.4. Άρθρο 5 
Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει ρητά το γεγονός ότι το σχέδιο της 
Επιτροπής δίνει προτεραιότητα στην ανεύρεση διαπραγμα­
τευτικών λύσεων, προσαρμοσμένων στις ανάγκες κάθε επιχεί­
ρησης σε ό,τι αφορά τη σύνθεση, τα καθήκοντα και τον 
τρόπο λειτουργίας της επιτροπής εργαζομένων ευρωπαϊκής 
επιχείρησης. Σε ό,τι αφορά την εκπροσώπηση των εργαζομέ­
νων υφίστανται μεγάλες διαφορές στη νομοθεσία αλλά και 
στην πρακτική που ισχύουν στα κράτη μέλη. Επομένως, δεν 
θα ήταν καθόλου ρεαλιστική, ούτε όμως και επιθυμητή, η επιδίωξη ενοποίησης αυτών των εντελώς διαφορετικών 
συστημάτων και δομών που στηρίζονται σε συγκεκριμένη 
ιστορική εξέλιξη. Συνεπώς, κατά τη γνώμη της ΟΚΕ η 
σύσταση του ειδικού διαπραγματευτικού σώματος (άρθρο 5.2) 
και της επιτροπής εργαζομένων ευρωπαϊκής επιχείρησης 
(παράρτημα, σημείο 1β) πρέπει να στηρίζεται στη νομοθεσία 
αλλά και στην πρακτική που ισχύουν στα κράτη μέλη. Η 
ΟΚΕ ζητά να γίνει ρητή αναφορά στις συλλογικές συμβάσεις 
και διαπραγματεύσεις μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών, 
σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που θεσπίζονται από το δίκαιο ή 
την πρακτική των κρατών μελών ώστε να υπάρξει η ανώτατη 
δυνατή ελαστικότητα. 
Προτείνεται επίσης να προβλεφθεί ως ρύθμιση με χαρακτήρα 
σύστασης, ότι η σύνθεση του ειδικού διαπραγματευτικού 
σώματος καθώς και η σύνθεση της επιτροπής εργαζομένων 
ευρωπαϊκής επιχείρησης θα πρέπει να αντικατοπτρίζει όσο 
το δυνατόν περισσότερο τη σύνθεση προσωπικού των επιχει­
ρήσεων αυτών. Το θέμα αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη 
από τη νομοθεσία των κρατών μελών. 
Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 5, επαφίεται στα κράτη 
μέλη να προσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο διορίζονται ή 
εκλέγονται τα μέλη του ειδικού διαπραγματευτικού σώματος. 
Σύμφωνα με την άποψη της ΟΚΕ η διατύπωση αυτή δεν 
αποκλείει τη δυνατότητα διενέργειας άμεσων εκλογών μεταξύ 
των εργαζομένων. Η ΟΚΕ εκφράζει επίσης την άποψη ότι 
αυτό ισχύει και ως προς τη σύνθεση της επιτροπής εργαζομέ­
νων ευρωπαϊκής επιχείρησης (παράρτημα, σημείο 1β). 
Ωστόσο θα ήταν ευκταίο να διευκρινισθεί το σημείο αυτό. 
2.5. Άρθρο 7 
Η ΟΚΕ συνιστά να συμπεριληφθούν οι ελάχιστες απαιτήσεις 
που περιλαμβάνει το παράρτημα, για λόγους ευκρίνειας, στο 
κείμενο της οδηγίας. Για το σκοπό αυτό, προσφέρεται ιδιαί­
τερα το τμήμα III, άρθρο 6. 
Σύμφωνα με το άρθρο 7.1 «εφαρμόζονται οι ελάχιστες απαιτή­
σεις που ορίζονται από τη νομοθεσία του κράτους μέλους στο 
οποίο εδρεύει η κεντρική διεύθυνση της επιχείρησης ...». 
Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ το άρθρο αυτό υπονοεί, 
κυρίως σε συνάρτηση με το άρθρο 13, ότι τα κράτη μέλη 
έχουν δικαίωμα να καθορίζουν τις ελάχιστες απαιτήσεις με 
ευρύτερη εμβέλεια. Γ ια λόγους νομικής σαφήνειας, η ΟΚΕ 
συνιστά ωστόσο να αναδιατυπωθεί το σημείο αυτό με σαφέ­
στερο τρόπο. 
2.6. Άρθρο 8 
Η ΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη ότι εναπόκειται κυρίως στα 
κράτη μέλη να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα σχετικά με την 
προστασία των απόρρητων δεδομένων (άρθρο 8.1) και των 
εμπιστευτικών πληροφοριών (άρθρο 8.2). Ως προς αυτό το 
θέμα η οδηγία είναι ανάγκη, ωστόσο, να εξασφαλίζει μία 
στοιχειώδη ομοιομορφία. Ο φόβος ότι η αποκάλυψη 
συγκεκριμένων πληροφοριών θα μπορούσε να θίξει σοβαρά 
τα συμφέροντα συγκεκριμένων επιχειρήσεων, θα πρέπει να 
έχει βάσιμους λόγους. Αυτό αφορά τις πληροφορίες οι οποίες 
χαρακτηρίζονται ως εμπιστευτικές και δεν επιτρέπεται να 
μεταδοθούν σε τρίτους. Τα κράτη μέλη οφείλουν να λάβουν 
υπόψη το θέμα αυτό. Εξάλλου, η ΟΚΕ κρίνει ότι θα ήταν 
6. 5.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. Ο 120/37 
ευκταίο να προβλεφθεί μαι διαδικασία διαιτησίας ώστε να 
αποφευχθεί η κίνηση άσκοπων δικαστικών διαδικασιών. 
2.7. Άρθρο 9 
Σε ό,τι αφορά την προστασία των μελών της επιτροπής εργα­
ζομένων ευρωπαϊκής επιχείρησης, το άρθρο 9 παραπέμπει 
στην εθνική νομοθεσία των κρατών μελών. Συμπληρωματικά, 
πρέπει, όμως, να προστεθεί στο άρθρο αυτό και η απαγόρευση 
της διακριτικής μεταχείρισης. 
2.8. Παράρτημα 
Όπως ήδη αναφέρθηκε, οι ελάχιστες απαιτήσεις θα πρέπει 
να περιληφθούν στο άρθρο 7. 
2.8.1. Σημείο 1β 
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να κληθούν να λαμβάνουν υπόψη, 
σε ό,τι αφορά τη σύνθεση της επιτροπής εργαζομένων ευρω­
παϊκής επιχείρησης και τη σύνθεση προσωπικού κατά κατη­
γορίες εργαζομένων. Επίσης, χρειάζεται να διευκρινισθεί στο 
σημείο αυτό ότι ο αριθμός των μελών της επιτροπής αυτής 
δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει τα 30 άτομα. 
2.8.2. Σημείο 1 γ 
Το δικαίωμα της ενημέρωσης είναι χρήσιμο να συμπληρωθεί 
με μία διάταξη σύμφωνα με την οποία τα μέλη της επιτροπής 
εργαζομένων ευρωπαϊκής επιχείρησης λαμβάνουν τακτικά 
μηνιαίες, ή τουλάχιστον τριμηνιαίες, γραπτές εκθέσεις, σχε­
τικά με τα θέματα που αναφέρονται στο σημείο αυτό. Επιβάλ­
λεται να διασφαλισθεί ότι οι σχετικές πληροφορίες παρέχο­
νται στις διάφορές εθνικές γλώσσες, πράγμα που πρέπει να 
ισχύει και για τις πληροφορίες που παρέχονται σε σχέση με 
την καθιερωμένη διαβούλευση. Με την προϋπόθεση αυτή, 
κρίνεται σκόπιμο να συναντάται η επιτροπή ευρωπαϊκής 
επιχείρησης μόνο μία φορά το χρόνο τουλάχιστον, με τη 
διεύθυνση της επιχείρησης με σκοπό την ενημέρωση. Σε 
• περίπτωση που η κατάσταση είναι σοβαρή για τα συμφέροντα 
των εργαζομένων και της επιχείρησης, οι εκπρόσωποι των 
μισθωτών μπορούν να υποβάλουν στη Διοίκηση της επιχείρη­
σης ή της ομάδας αίτηση έκτακτης συνεδρίασης της επιτρο­
πής εργαζομένων της επιχείρησης. 
Θα πρέπει να διευκρινισθεί με μια κατάλληλη διατύπωση 
ότι η υποχρέωση πληροφόρησης που έχει η διεύθυνση της 
επιχείρησης απέναντι στους εργαζόμενους, αφορά όλες τις 
αρμοδιότητες που αναφέρονται στο σημείο Ια και όχι μόνο 
στις υποθέσεις που αφορούν συνολικά την επιχείρηση ή 
τον όμιλο των επιχειρήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο χρειάζεται 
επίσης να διευκρινισθεί ότι η υποχρέωση παροχής σχετικών 
πληροφοριών θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει και θέματα που 
αφορούν επιχειρήσεις, τμήματα επιχειρήσεων ή υποκαταστή­
ματα των οποίων οι εργαζόμενοι δεν εκπροσωπούνται στην 
επιτροπή εργαζομένων ευρωπαϊκής επιχείρησης. 2.8.3. Σημείο 1 δ · 
Η ΟΚΕ συνιστά να διευρυνθεί το δικαίωμα διαβούλευσης με 
τους εργαζόμενους προς τρεις κατευθύνσεις: 
α) Η διαβούλευση με τους εργαζόμενους πριν από τη λήψη 
αποφάσεων οι οποίες ενδέχεται να θίξουν σοβαρά τα συμ­
φέροντα των εργαζομένων χρειάζεται να πραγματοποιεί­
ται μόνο στο επιχειρησιακό επίπεδο στο οποίο πρόκειται 
να ληφθούν οι εν λόγω αποφάσεις. 
β) Μέσω της διευκρίνησης των αντικειμένων της διαδι­
κασίας διαβούλευσης: η διαβούλευση θα πρέπει να είχει 
ως αντικείμενο, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων που 
αναφέρεται στο σημείο Ια, κυρίως τα ακόλουθα θέματα: 
— τη μεταφορά, τη συγχώνευση, τον περιορισμό ή την 
παύση της δραστηριότητας επιχειρήσεων ή σημαντι­
κού μέρους της επιχείρησης, 
— τη μεταβολή της οργάνωσης της επιχείρησης ή την 
εισαγωγή νέων μεθόδων εργασίας ή μεθόδων παραγω­
γής· 
γ) Η αρχή της έγκαιρης πληροφόρησης πρέπει να διευκρι­
νισθεί έτσι, ώστε η επιτροπή εργαζομένων ευρωπαϊκής 
επιχείρησης να έχει δικαίωμα να συγκαλεί έκτακτη συνε­
δρίαση σε περίπτωση που δεν διαθέτει διαφορετικά ικανο­
ποιητικό χρονικό διάστημα για διαβούλευση. 
δ) Η Επιτροπή Ευρωπαϊκής Επιχείρησης (ΕΕΕ) θα πρέπει 
επίσης να έχει το δικαίωμα να ζητά, εφόσον συμφωνεί η 
διεύθυνση της επιχείρησης, και τη συνεργασία εμπειρο­
γνωμόνων για τα θέματα που αποτελούν αντικείμενο της 
διαβούλευσης. Η επιτροπή ευρωπαϊκής επιχείρησης πρέ­
πει επίσης να έχει δικαίωμα να καλεί εκπροσώπους εργα­
ζομένων από επιχειρήσεις που δεν εκπροσωπούνται στην 
επιτροπή ευρωπαϊκής επιχείρησης για να συμμετάσχουν 
στη διαδικασία διαβούλευσης σε περίπτωση που εξετά­
ζονται θέματα τα οποία ενδέχεται να έχουν σοβαρές συνέ­
πειες για τους εργαζόμενους τη συγκεκριμένη επιχειρη­
σιακή μονάδα. 
2.8.4. Σημείο 1ε 
Η ΕΕΕ πρέπει να έχει την εξουσία, ύστερα από συζήτηση με 
τη διεύθυνση, να συνιστά ομάδες εργασίας για την προετοιμα­
σία της συζήτησης θεμάτων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά 
της, π.χ. ομάδες δραστηριοτήτων που προσδιορίζονται εντός 
της επιχείρησης/ομίλου (π.χ. για επιμέρους θέματα). 
Για διευκρινιστικούς λόγους θα πρέπει επίσης να συμπερι­
ληφθεί στην οδηγία μία ρύθμιση σύμφωνα με την οποία η 
επιτροπή ευρωπαϊκής επιχείρησης θα διαθέτει ικανοποιητικό 
χρόνο, ώστε να μπορεί να συνεδριάζει και εν απουσία των 
εκπροσώπων της διεύθυνσης της επιχείρησης, τόσο όταν 
πρόκειται για τακτικές συσκέψεις με τη διεύθυνση όσο και 
στα πλαίσια των διαδικασιών διαβούλευσης. 
Βρυξέλλες, 21 Μαρτίου 1991. 
Ο Πρόεδρος της, 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
ΡΓ^ηςοίδ δΤΑΕΟΕίΙΝ 
Αριθ. Ο 120/38 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 5.91 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ / 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας για το σύνολο της γνωμοδότησης 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες ή εκπροσωπούμενοι, εψήφισαν υπέρ της γνωμοδότησης: 
Α6ε]οη, Απΐ3ΐο, Αδρίη3ΐ1, Αΐ3ί(Ιε Ρειτείπι, ΒΙεδεΓ, Βοηνίςϊπΐ, Βοπ1ε8-Ρ3§εδ, ΒοΙΙαζζϊ, Βιιπιεί, Ν&δοο ΟηΙ, 
Οαιτοΐΐ, 0&85ΪΠ3, Οε63ΐ1ο ΗΕΓΓΕΓΟ, ΟΗεναΙϊεΓ, ΟΗπδίίε, (ϋοίοιη&ο, Οεο3Ϊ11οη, ΆΈΙΪΑ', ΟΉΟΓΚΙΙ, Διαπούλης, 
ν&η Οί]1ί, ϋΓ&ηεΓ, Οπ11ε3ΐκ1, Ουπίςεί, ΕΙδΙηεΓ, Εη§ε1εη-Κ.εΓει\ Εΐψ, Ευΐεη, ΡΐΥΙΤΙ, ΡΟΓ§38 ΐ €3&ΓεΓ3, ΡΓ3η<ϋ, 
ΡΓεειτϊ3η, ΟειιεηίοΗ, Γιατράς, Οοΐϊΐεζ-Μ3ΐΊΐηεζ, ΟΐΌβεη, ^δοΗίςΙί, Ιεηίαηδ, Κανελλοπούλος, <3ε Κηε§1, 
Κορφιάτης, Ε303 Μ3ΐΊΐη, Ε3ΐκΐ3βιιι·υ <3ε δΐΐνα, ίαρραδ, Ε3Γ$επ, Ε3ΙΙΓ, Εΐνεταπΐ, ίιιοΗεΙίί, Ι^οηδ, 
Μ&(1άοο1ίδ, ΜαπΙονδηί, Μ3Γ§3ΐεΓ Μ3δΪ3, Μαδυοα, Μ3^3)Ό Βεΐΐο, Μειχϊει-, Μοίΐηα ναΐΐε^, Μοιτίδ, 
ΜουΓβυεδ, ΜϋΙΙεΓ Κ.., Μυήΐζ Ουαπΐ3(1ο, ΜυφΗ>\ Νϊείδεη Β., Νίείδεη Ρ., ΝΐεΓΗαυδ, Ρ3δςιΐ3ΐΐ, Παυλόπου-
λος, Ρε, Ρείΐδπηΐ, ΡεΙΙείίεΓ ΟΗ., Πετρόπουλος, Ροηιρεη, Ουενεάο Κο]ο, Κ3ΐτΐ3ε1ίεΓδ, Κ3η§οηί Μ3θΗΪ3νε11ί, 
δ3ΐπιοη, δ3η(1εΓδοη, δ3ηΐϊ1ΐ3η 030εζ3, δ3ηΙοδ, δοΗηιΐάΙ, δοΗπιίΙζ, δεςυείΓ3, δΐΐνα, δπιΐΐΗ, δΐ3ε(1ε1ϊη, Θεώνας, 
Τϊεηΐ3ηη, ΤΐχΐεΓ, ν3η(1επηεεΓεη, νεΐ3δοο Μ3ηοεβο, νεΓβονεη, \ν3§εηΐΉ3ηδ, \ν3ΐ<33θ1ί, ΖυΓΐ3ΐΐΓ Ν3Γν3ΐζ3. 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες ή εκπροσωπούμενοι, εψήφισαν κατά της γνωμοδότησης: 
ΑηάΓ3(1ε, Αρ3παο ΒΓ3νο, ΑΓεπ3, Β3§1Ϊ3ηο, Βε3ΐε, Βεΐΐ, Βε1ΐΓ3ΐτιΐ, ΒεπΙο Οοης3ΐνεδ, Βΐ3θ1ί, Μπρέδημα-
Σαββοπούλου, Οε>τ3θ, €οηηε1ΐ3η, (ΓυηΗ3, ν3π 03ΐτι, ΟεΙοΓοζοΥ, Οοποΐί, Ντούβης, ΡΓεποΗδ, 03ΓΓΓΟΠ, 
θ3ίο Ρετηάικίεζ, θ3Γ£ΐηεΐ", Οεπτιοζζΐ, ΟΗΐ§οπϊδ, ΟΪ3θθΐτιε1Π, Οΐεδεοΐίε, θΓε<ΐ3ΐ, ΟΓεεη, Ουΐ1ΐ3υηιε, Η3§εη, 
Κ.33ΓΪδ, Κ.3ί1ί3, Καζάζης, Είίίΐε, Εό\ν, Μ3ΟΗ3(1Ο νοπ ΤδοΗιΐδΐ, Μοθ3Π7, ΜεΓοε .ΙιΐδΙε, ΜεχεΓ-ΗοΓη, Μοββδ, 
ΜθΓεΐ3Π(1, ΝοοΓ<3\ν3ΐ, Ρ3ηεΐΌ ΡΙοΓεζ, ΡΒΙΧΙΟΠ, Ρε3Γδοπ, Ρείΐεΐΐετ Κ.., Ρειτίη-Ρείΐεΐΐεΐ", ΡεΙεΓδεπ, Ρποοίο, 
ΡΓουπιεηδ, Κ,οβίηδοη, Κοιτιοΐΐ, Σαΐτης, δ3ΐ3, δ3υ\νεηδ, δοΗ3<1ε-Ρου1δεη, δεΗηίεάεΓδ, δου11γ, δΙεοΗετ 
Ν3ν3ΓΓ3, ΤεδΟΓΟ ΟΙϊνεΓ, ΤυΙίΙίεΓ, νΐ<33ΐ, \νΗίΙ\νοΓΐΗ, \νΐο1ί. 
Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες ή εκπροσωπούμενοι, απέσχον: 
Β3ΓΓΟ\υ, ΕυδΙεπΗουννετ. 
6. 5. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. Ο 120/39 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Η ακόλουθη τροπολογία που έλαβε αριθμό ψήφων που εκπροσωπούν τουλάχιστον το 1/4 των ψήφων 
που εκφράσθηκαν, απορρίφθηκε κατά τη διάρκεια των συζητήσεων. * 
Σημείο 1 (Γενικά σχόλια) 
Να διαγραφεί το σημείο 1 και να αντικατασταθεί ως εξής: 
«Η ΟΚΕ αναγνωρίζει τη σπουδαιότητα της ανάπτυξης κατάλληλων μεθόδων πληροφόρησης και 
διαβούλευσης σε επιχειρήσεις με κοινοτική εμβέλεια, θεωρεί όμως απαράδεκτες τις προτάσεις της 
Επιτροπής επειδή επιδιώκουν να επιβάλουν ένα στερεότυπο κεντρικής διαβούλευσης με τους εργαζόμε­
νους σε όλη την Κοινότητα, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις υφιστάμενες εθνικές ή εταιρικές συμφωνίες, 
τις υπαρκτές ανάγκες των εργαζομένων και τη δομή και τον τρόπο διαχείρισης της επιχείρησης με τη 
μορφή νομικού προσώπου. 
Σύμφωνα με τα παραπάνω, η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να υποβάλει νέες προτάσεις, οι οποίες θα 
υλοποιούν το στόχο που υπογραμμίζει το σημείο 17 του κοινοτικού χάρτη για τα θεμελιώδη κοινωνικά 
δικαιώματα, αναπτύσσοντας κατάλληλα τις πρακτικές που ισχύουν ήδη σε διάφορα κράτη μέλη.» 
Να διαγραφεί το υπόλοιπο της γνωμοδότησης. 
Αιτιολογία 
Προφανής. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 65, ψήφοι κατά: 89, αποχές: 3. 
Αριθ. Ο 120/40 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 5. 91 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Δήλωση μειοψηφίας 
Μετά το πέρας της ονομαστικής ψηφοφορίας για το σύνολο της γνωμοδότησης, τα κατωτέρω μέλη της 
Ομάδας Εργοδοτών, που εψήφισαν κατά, παρουσίασαν την εξής δήλωση μειοψηφίας: 
«1. Η Ομάδα Εργοδοτών απορρίπτει το σχέδιο οδηγίας για την ΕΕΕ που υποβλήθηκε από την 
Επιτροπή. Συνεπώς, αντιτίθεται στη γνωμοδότηση της ΟΚΕ η οποία υποδέχεται ευνοϊκά και αποδέχεται 
τις διατάξεις της οδηγίας. 
2. Οι προτάσεις είναι απαράδεκτες διότι επιζητούν να επιβάλλουν ένα προτυποποιημένο, στερεότυπο, 
ανελαστικό και γραφειοκρατικό σχήμα κεντρικοποιημένης διαβούλευσης με τους υπαλλήλους, διαμέ­
σου της Κοινότητας, ασχέτως υφισταμένων εθνικών ή επιχειρησιακών διευθετήσεων, ευλόγων αναγκών 
των υπαλλήλων και διοικητικής διάρθρωσης και μορφής μιας επιχείρησης με νομική προσωπικότητα. 
3. Θα έχουν σαν συνέπεια την επικάλυψη ή μετατόπιση μιας ευρείας ποικιλομορφίας καθιερωμένων 
διαβουλευτικών διαρθρώσεων στα διάφορα κράτη μέλη που είναι προσανατολισμένες προς τις ανάγκες 
και τις περιστάσεις των επιχειρήσεων και των υπαλλήλων τους. 
4. Οι εργοδότες πιστεύουν ότι η παροχή πληροφοριών στους υπαλλήλους και η διαβούλευση μαζί 
τους για θέματα που αφορούν τόσο τους ίδιους όσο και την επιχείρηση, όπου απασχολούνται, είναι 
ζωτική για τις εργασιακές σχέσεις και συνεπώς για την επιτυχή, σύγχρονη διοίκηση της επιχείρησης. 
5. Για να είναι η πληροφόρηση και η διαβούλευση εντελώς αποτελεσματικές χρειάζεται να είναι 
άμεσες, προσωπικές και εξατομικευμένες. Αυτό σημαίνει επικοινωνία σε τοπική ή περιφερειακή βάση 
και απευθείας διάλογο μεταξύ διοίκησης και υπαλλήλων. Η εγγύτητα, μια κοινή γλώσσα και κοινά 
συμφέροντα σημαίνουν ότι υπάρχει ευρεία συμμετοχή στη διεργασία και ότι ο βαθμός προσωπικής 
δέσμευσης είναι υψηλός. Οι διευθετήσεις που προτείνονται από την Επιτροπή θα περιορίσουν μάλλον, 
αντί να αυξήσουν, τη συμμετοχή των υπαλλήλω. Η απόσταση, τα γλωσσικά φράγματα και η έλλειψη 
κοινού συμφέροντος θα έχουν σαν συνέπεια συμμετοχή με μειωμένη αποτελεσματικότητα και χειρο­
τέρευση άτη σχετικότητα, ποιότητα και δυνατότητα πρόσβασης στις πληροφορίες που ανακοινώνονται. 
Περαιτέρω, θα είναι επιβλαβής για τα συμφέροντα των επιχειρήσεων στις περιφερειακές περιοχές της 
Κοινότητας. 
6. Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος, επίσης, ότι η επιβολή εκ των άνω μιας διεθνούς διαβουλευτικής 
διάρθρωσης θα προκαλέσει σύγκρουση συμφερόντων και ευθύνης με καθιερωμένες σε τοπικό επίπεδο 
διαβουλευτικές διαρρυθμίσεις και θα περιορίσει την αποτελεσματικότητά τους. Η διοίκηση σε τοπικό 
επίπεδο πρέπει να παραμείνει η λυδία λίθος της διεργασίας επικοινωνίας και διαβούλευσης. 
7. Ακόμη, η σύγκρουση αυτή και η ανελαστική και βραδεία διαδικασία που είναι εγγενής στις 
προτάσεις της Επιτροπής θα παρεμποδίσει την ελαστικότητα των εταιρειών και την ταχύτητα για τη 
λήψη αποφάσεων που είναι αναγκαίες για την επιβίωση και επιτυχία σε εντελώς ανταγωνιστικές και 
ταχέως μεταβαλλόμενες συνθήκες στη διεθνή αγορά. 
8. Συμπερασματικά, ενώ αναγνωρίζει και αποδέχεται το στόχο του σημείου 17 του κοινοτικού χάρτη 
για τα θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα (που αναφέρεται στην πρώτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας) 
η Ομάδα Εργοδοτών θεωρεί ότι ο σκοπός δύναται να επιτευχθεί καλύτερα με τη διεύρυνση, όπου είναι 
κατάλληλο, των πρακτικών που εφαρμόζονται ήδη στα κράτη μέλη, ενώ οι πρακτικές αυτές απορρέουν 
από την εθνική νομοθεσία, από συμβατικές διευθετήσεις, συλλογικές συμφωνίες είτε από έθιμο και 
πρακτική.» 
ΑικΐΓ3<3ε, Αραποΐο Βπινο, Ατεηα, Βα^Ηαηο, Βεαίε, Βεΐΐ, ΒεΙίΓΗΐτιϊ, ΒεηΙο Οοηςαΐνεδ, Μπρέδημα-Σαββοπού-
λου, Οε>Τ30, Οοηπείΐαπ, ΟιιηΗ», ναη Οαιτι, Οεΐ0Γ0Ζ0γ, ϋοηοΐί, Ντούβης, ΡΓεποίΐδ, ΟΗΓΓΓΟΠ, ΟΒΓΟ 
ΡεΓηέπάεζ, ΟΒπΙηει·, ΟΗί§οηίδ, ΟΪ3θοπιε11ϊ, Οϊεδεοΐίε, Οτεεη, Κ,αϋΠδ, ΚαΠί3, Καζάζης, Εΐΐΐΐε, ίόνν, 
ΜΗΟΗΒ<3Ο νοπ ΤδοΗιΐδί, ΜΟΟΗΠ7, ΜεΓοε .Ιιΐδίε, ΜεγεΓ-ΗθΓπ, Μο66δ, Νοοπίλναί, ΡαηείΌ ΡΙοΓεζ, Ρβπίοη, 
ΡεαΓδοη, ΡεΙΙεΙΐεΓ Κ.., Ρειτίη-Ρείΐεΐίεΐ", ΡείεΓδεη, Ρποοίο, ΡΐΌυιηεηδ, Κ,οβίηδοη, ΚοιτιοΠ, δ&1&, δ3ΐι\νεηδ, 
δοΗ&άε-ΡοιιΙδεη, 5οΗηίε<3εΓδ, δΙεοΗεΓ Ναναιτα, ΤεδΟΓΟ ΟΠνεΓ, ΤυΙίΙίεΓ, \νΗίί\νοΓΐΗ, \νϊο1<. ·