A4-0206/98

Ψήφισμα σχετικά με την χωροταξία και την Ευρωπαϊκή Προοπτική Χωροταξίας

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το πρώτο επίσημο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Προοπτικής Χωροταξίας,

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά της 26ης Οκτωβρίου 1990 σχετικά με μία συντονισμένη πολιτική χωροταξίας ((EE C 295 της 26.11.1990, σελ. 652.)) και της 16ης Σεπτεμβρίου 1992 σχετικά με την Ευρώπη 2000 ((EE C 284 της 2.11.1992, σελ. 75.)) καθώς και το ψήφισμά του της 29ης Ιουνίου 1995 σχετικά με το έγγραφο Ευρώπη 2000+ «Συνεργασία για την χωροταξία» ((EE C 183 της 17.7.1995, σελ. 36.)),

- έχοντας υπόψη τις επί του θέματος εκθέσεις της Επιτροπής Περιφερειών,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα των ανεπίσημων συνεδριάσεων των αρμόδιων Υπουργών για θέματα Περιφερειακής Πολιτικής και Χωροταξίας και ιδιαίτερα της συνεδριάσεως που πραγματοποιήθηκε στη Γλασκώβη στις 8 Ιουνίου 1998,

- έχοντας υπόψη την Πρώτη Τριετή Έκθεση σχετικά με τη Συνοχή (COM(96)0542),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής (A4-0206/98),

Α. υπενθυμίζοντας την εντολή του άρθρου 130Β της Συνθήκης ΕΕ η οποία αποσκοπεί στην εξασφάλιση της συνοχής των κοινοτικών πολιτικών και των εθνικών οικονομικών πολιτικών με σκοπό την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής ώστε να επιτευχθεί αρμονική ανάπτυξη του συνόλου της Κοινότητας,

Β. επισημαίνοντας ότι πολλές κοινοτικές πολιτικές, και ιδιαίτερα η αγροτική πολιτική, τα διαρθρωτικά ταμεία και το ταμείο συνοχής, τα διευρωπαϊκά δίκτυα και οι πολιτικές για την προστασία του περιβάλλοντος και της φύσης, της έρευνας και του ανταγωνισμού, έχουν άμεσες επιπτώσεις στην χωροταξική κατανομή ανθρώπινων οικισμών και οικονομικών δραστηριοτήτων επηρεάζοντας έτσι την ισόρροπη ανάπτυξη του ευρωπαϊκού χώρου,

Γ. επισημαίνοντας ότι οι αναλυτικές εργασίες της Επιτροπής, και ειδικότερα η «Ευρώπη 2000" και «Ευρώπη 2000+", απέδειξαν ότι πολλά προβλήματα υπερβαίνουν τα πλαίσιά τους και δεν μπορούν να επιλυθούν εντός αυστηρώς εθνικού πλαισίου, αλλά απέδειξαν επίσης και τις επιπτώσεις των διάφορων κοινοτικών πολιτικών επί της ισόρροπης ανάπτυξης του ευρωπαϊκού χώρου[semigr ] επισημαίνοντας επίσης ότι η θεμελιώδης συμβολή των ανωτέρω εγγράφων υπήρξε ο συνδυασμός μιας τομεακής σκόπευσης με μία ολοκληρωμένη αντίληψη του ευρωπαϊκού χώρου,

Δ. υπενθυμίζοντας ότι η Τριετής Έκθεση σχετικά με τη Συνοχή προσέφερε εσχάτως μία ανάλυση των επιπτώσεων των διάφορων κοινοτικών πολιτικών επί των εδαφικών ανισοτήτων της Ένωσης, αποκαλύπτοντας τις συχνές ανακολουθίες της και την αντιφατική λειτουργία της,

Ε. υπενθυμίζοντας τις θέσεις που είχε λάβει υπέρ της ανάπτυξης μιας χωροταξικής πολιτικής σε ευρωπαϊκή κλίμακα ικανής να εξασφαλίσει τη συμπληρωματικότητα και τη συνοχή των διάφορων κοινοτικών πολιτικών με σκοπό την επίτευξη μιας ισόρροπης και βιώσιμης ανάπτυξης της Ένωσης, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό την οικονομική και κοινωνική συνοχή της,

ΣΤ. επισημαίνοντας ότι μία ολοκληρωμένη και συνεπής χωροταξική στρατηγική είναι επίσης απαραίτητη για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης,

Ζ. εκτιμώντας ότι το πρώτο επίσημο Σχέδιο Ευρωπαϊκής Προοπτικής Χωροταξίας (ΣΕΠΧ) αποτελεί την πολιτική προέκταση των αναλυτικών εργασιών τις οποίες είχε εκπονήσει προηγουμένως η Επιτροπή[semigr ] και εκτιμώντας επίσης ότι ενέχει και το πλεονέκτημα να αποτελεί συναινετικό αποτέλεσμα μεταξύ όλων των κρατών μελών στο πλαίσιο της Επιτροπής Ανάπτυξης για την Περιφερειακή Πολιτική,

Η. εκτιμώντας ότι οι θεμελιώδεις στόχοι του ΣΕΠΧ, δηλαδή η οικονομική και κοινωνική συνοχή, η βιώσιμη ανάπτυξη και η ισορροπία μεταξύ ανταγωνισμού και συνεργασίας σε όλο τον ευρωπαϊκό χώρο, συμπίπτουν με τις προτεραιότητες που είχε θέσει σε προηγούμενα ψηφίσματά του,

Θ. επισημαίνοντας τις μεγάλες διαφορές μεταξύ των διαφόρων ευρωπαϊκών περιοχών, καθώς και της ίδιας της χωροταξικής αντίληψης στα διάφορα κράτη μέλη,

Ι. επισημαίνοντας ότι το ΣΕΠΧ στηρίζεται στην αρχή της επικουρικότητας και, ως εκ τούτου, στη διατήρηση της σημερινής κατανομής αρμοδιοτήτων επί του θέματος σε κοινοτικό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, εκτιμώντας δε τον ενδεικτικό και μη υποχρεωτικό χαρακτήρα του καθώς και τις εξελικτικές του δυνατότητες,

ΙΑ. επισημαίνοντας ότι η επεξεργασία του ΣΕΠΧ απεκάλυψε τα προβλήματα για τη συλλογή εναρμονισμένων και συγκρίσιμων στοιχείων μεταξύ των κρατών μελών[semigr ] επισημαίνοντας ότι τα προβλήματα αυτά αποκαλύπτουν την ανάγκη να υπάρχει μία διαρκής διάρθρωση η οποία να εξασφαλίζει την αναλυτική υποστήριξη της οριστικής επεξεργασίας του ΣΕΠΧ και της διαρκούς ενημέρωσής του,

ΙΒ. επισημαίνοντας προηγούμενες θέσεις του υπέρ της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Χωροταξίας[semigr ] καθώς επίσης και τα πορίσματα των ανεπίσημων Συμβουλίων Υπουργών Χωροταξίας, τα οποία ήδη από τον Σεπτέμβριο του 1994 (Λειψία), είχαν εκφράσει την υποστήριξη των κρατών μελών για τη δημιουργία του Παρατηρητηρίου,

ΙΓ. επισημαίνοντας ότι η πρακτική εφαρμογή του ΣΕΠΧ δυσχεραίνεται δια λόγους θεσμικών αδυναμιών, δεδομένου ότι η Συνθήκη δεν προβλέπει ειδικές κοινοτικές αρμοδιότητες επί του θέματος, λόγω του ανεπίσημου χαρακτήρα του Συμβουλίου Υπουργών Χωροταξίας και λόγω του μη διαρκούς χαρακτήρα της Επιτροπής Ανάπτυξης για την Περιφερειακή Πολιτική,

ΙΔ. επισημαίνοντας ότι το διακρατικό και διαπεριφερειακό επίπεδο αποτελεί πλεονεκτικό και υποδειγματικό επίπεδο δράσης για την χωροταξία σε ευρωπαϊκή κλίμακα[semigr ] επισημαίνοντας τα αποτελέσματα αλλά και τις δυσχέρειες εφαρμογής της Πρωτοβουλίας INTERREG A και C, καθώς και την πρόταση εδραίωσης του εν λόγω προγράμματος στο πλαίσιο της νέας γενεάς κοινοτικών πρωτοβουλιών,

ΙΕ. υπενθυμίζοντας τις δράσεις στον τομέα της διαπεριφερειακής συνεργασίας και της χωροταξίας που χρηματοδοτήθηκαν από το άρθρο 10 του ΕΤΠΑ,

ΙΣΤ. υπενθυμίζοντας την εν εξελίξει μεταρρύθμιση των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής και τις επιπτώσεις τους στην εφαρμογή των αρχών που περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή Προοπτική Χωροταξίας,

ΙΖ. επισημαίνοντας τις προκλήσεις που θα δημιουργήσει η προσεχής διεύρυνση σε επίπεδο χωροταξίας[semigr ] καθώς και τις εργασίες του Συμβουλίου της Ευρώπης επί του θέματος της χωροταξίας και της διαμεθοριακής και διαπεριφερειακής συνεργασίας, και ειδικότερα το Πρόγραμμα και τον Χάρτη Χωροταξίας καθώς και τη Σύμβαση Πλαίσιο σχετικά με τη διαμεθοριακή συνεργασία των περιφερειακών αρχών,

1. δέχεται με ικανοποίηση το πρώτο επίσημο Σχέδιο της Ευρωπαϊκής Προοπτικής Χωροταξίας (ΣΕΠΧ)[semigr ] θεωρεί ουσιώδους σημασίας την πολιτική διάσταση του εγγράφου, το οποίο είναι προϊόν συναίνεσης και συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, αποτελεί στάδιο θεμελιώδους σημασίας για την οριστική έγκριση της Προοπτικής[semigr ]

2. συμφωνεί με τους βασικούς στόχους που θέτει το σχέδιο προοπτικής για την χωροταξία: την αποκατάσταση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ισόρροπη ανταγωνιστικότητα του συνόλου του ευρωπαϊκού χώρου[semigr ] θεωρεί όμως ότι θα πρέπει να καθορισθούν σαφέστερες γραμμές δράσης και κάποια μεθοδολογία συντονισμού μεταξύ των τριών στόχων[semigr ]

3. λυπάται που η Συνθήκη δεν προβλέπει, επί του παρόντος, ειδικές κοινοτικές αρμοδιότητες σε θέματα χωροταξίας, ενόψει του γεγονότος ότι πολλές διατάξεις της συνεπάγονται αλλά και απαιτούν τον συντονισμό των κοινοτικών και εθνικών πολιτικών με στόχο την αρμονική, ισόρροπη και βιώσιμη ανάπτυξη της Ένωσης στο σύνολό της[semigr ]

4. θεωρεί ότι το ΣΕΠΧ πρέπει να συνιστά ένα πλαίσιο ενδεικτικού και όχι υποχρεωτικού χαρακτήρα, ότι η εφαρμογή της πρέπει να βασίζεται στον σεβασμό της αρχής της επικουρικότητας και να υπόκειται σε μία διαρκή διαδικασία περιοδικής αναθεώρησης και προσαρμογής[semigr ]

5. εκτιμά ότι η συνεργασία και η συναίνεση πρέπει να αποτελούν τις βάσεις της πρακτικής εφαρμογής του ΣΕΠΧ και, για το λόγο αυτό, θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να ενσωματωθεί η αρχή της εταιρικής σχέσης κατά την επεξεργασία, την αναθεώρηση και την εφαρμογή της Προοπτικής[semigr ]

6. θεωρεί απαραίτητο να βρεθούν τρόποι δραστήριας συμμετοχής των περιφερειακών και τοπικών αρχών κατά τις διαδοχικές φάσεις ανάπτυξης του Ειδικού Σχεδίου Χωροταξίας δεδομένου ότι η απαραίτητη πολιτική θέληση η οποία απαιτείται ώστε να σημειωθεί κάποια πρόοδο στον τομέα αυτό μπορεί να μόνο να στηριχθεί στην αποφασιστική συμμετοχή των πολιτών[semigr ]

7. εκτιμά ότι η διακυβερνητική δυναμική εξήντλησε τις δυνατότητες δράσεις της και ότι κατά τη σημερινή φάση είναι απαραίτητο η χωροταξία να ενταχθεί στο κοινοτικό πλαίσιο[semigr ] και κατά συνέπεια προτρέπει με έμφαση την επισημοποίηση του Συμβουλίου Υπουργών Χωροταξίας και του διαρκούς χαρακτήρα της επιτροπής χωροταξικής ανάπτυξης καθώς και την άποψη ότι στις συνεδριάσεις αυτής της επιτροπής θα πρέπει να συμμετέχει μέλος της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[semigr ]

8. εκφράζει την ικανοποίησή του διότι τα συμπεράσματα του υπουργικού συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στο Έχτερναχ τον Δεκέμβριο του 1997 απηχούν την συμφωνία των κρατών μελών ως προς την ανάγκη να ληφθεί υπόψη το σχέδιο της Προοπτικής σε περιφερειακή, διαμεθοριακή, διακρατική και κοινοτική κλίμακα, προκαταλαμβάνοντας έτσι την ουσιαστική εφαρμογή του[semigr ]

9. εκτιμά ότι η Επιτροπή, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της για την ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας καθώς και των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων της, έχει την άμεση ευθύνη και τη δυνατότητα να βελτιώσει τη συμπληρωματικότητα και τη συνοχή των κοινοτικών πολιτικών, ειδικότερα μέσω της καθιέρωσης εσωτερικών μηχανισμών συντονισμού μεταξύ των διάφορων υπηρεσιών της και της ενσωμάτωσης σε κάθε μέτρο που λαμβάνεται για την αξιολόγηση των χωροταξικών του επιπτώσεων[semigr ]

10. θεωρεί ότι η εν εξελίξει μεταρρύθμιση των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής πρέπει να καταστήσει δυνατή την ενσωμάτωση στον προγραμματισμό των αρχών και των πολιτικών επιλογών που καθορίζονται απο το ΣΕΠΧ[semigr ] ζητεί απο την Επιτροπή να τις λάβει υπόψη κατά την λήψη αποφάσεων επί των βασικών προσανατολισμών οι οποίες, βάσει των νομοθετικών της προτάσεων, πρέπει να διέπουν την επεξεργασία των προγραμμάτων[semigr ]

11. θεωρεί ότι το ΣΕΠΧ πρέπει να εξασφαλίσει το πλαίσιο για την επίτευξη μεγαλύτερης συνοχής των κοινοτικών πολιτικών που έχουν επιπτώσεις στο χώρο, έτσι ώστε οι πολιτικές αυτές να μην παρεμποδίζουν την προώθηση της κοινωνικής, οικονομικής και εδαφικής συνοχής, καθώς και του μοντέλου αυτοπροωθούμενης ανάπτυξης σε όλες τις περιφέρειες της Ευρώπης[semigr ]

12. επαναλαμβάνει το αίτημά του για την δημιουργία ενός Παρατηρητηρίου Χωροταξίας και υποστηρίζει, ως μεταβατική και πειραματική λύση, την έναρξη της λειτουργίας του υπό τη μορφή προγράμματος μελετών χρηματοδοτούμενου απο το άρθρο 10 του ΕΤΠΑ[semigr ]

13. είναι διατεθειμένο να εξετάσει τη δημιουργία ενός ειδικού κονδυλίου του προϋπολογισμού για τη χρηματοδότηση ενός Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Χωροταξίας (ΕΠΧ), κοινοτικής φύσης, το οποίο να αποτελείται απο ένα δίκτυο ερευνητικών ινστιτούτων[semigr ] θεωρεί ότι το ΕΠΧ πρέπει να έχει ως βασική αποστολή την παροχή της απαραίτητης αναλυτικής στήριξης για τη συνεχή ενημέρωση του ΣΕΠΧ, υπό τη διεύθυνση της επιτροπής χωροτακτικής ανάπτυξης και σε συνεργασία με την Επιτροπή[semigr ]

14. αντιλαμβάνεται τον προσωρινό χαρακτήρα των πολιτικών επιλογών που καθορίζονται στο σχέδιο της Προοπτικής[semigr ] παρά ταύτα, εκδηλώνει την ανησυχία του εξ αιτίας του αστικού και ηπειρωτικού χαρακτήρα της αναπτυξιακής αντίληψηςαπο την οποία διέπεται το έγγραφο καθώς και την ανεπαρκή αντιμετώπιση της ποικίλης χωροτακτικής πραγματικότητας της Ευρώπης (νησιά και αρχιπελάγη, παράκτιες και θαλάσσιες περιφέρειες, αραιοκατοικημένες περιοχές, ζώνες μεγάλης οικολογικής αξίας, ορεινές περιφέρειες, κλπ.)[semigr ] ζητεί να επιλεγεί για τις ζώνες αυτές μία συνεπής και ολοκληρωμένη προσέγγιση[semigr ]

15. θεωρεί ότι η αποφασιστική λειτουργία της πολιτικής μεταφορών δεν αντικατοπτρίζεται επαρκώς στο παρόν σχέδιο προοπτικής[semigr ] εκτιμά ότι μία πολιτική μεταφορών η οποία αποσκοπεί στη βελτίωση της προσβασιμότητας των περιφερειακών περιοχών και η οποία προσανατολίζεται προς μία ευρύτερη βιωσιμότητα μπορεί να συμβάλει στην καταπολέμηση της επιτεινόμενης διαδικασίας συγκέντρωσης η οποία παρατηρείται στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης[semigr ]

16. υπενθυμίζει ότι οι βασικές προτεραιότητες του ΣΑΚΧ είναι η απρόσκοπτη πρόσβαση στις υποδομές επικοινωνιών και η αρμονική ανάπτυξη της απασχόλησης και των δραστηριοτήτων των διαφόρων περιοχών της ΕΕ[semigr ] υπογραμμίζει ότι ένας από τους κυριότερους στόχους που πρέπει να επιτευχθεί είναι η κατασκευή διευρωπαϊκών δικτύων τα οποία να αντιμετωπίζουν το φαινόμενο του περιφερειακού ή/και νησιωτικού χαρακτήρα ορισμένων περιοχών, με απώτερο στόχο την εφαρμογή μιας πραγματικής συνολικής πολιτικής επανόρθωσης των περιφερειακών ανισορροπιών[semigr ]

17. υπογραμμίζει την ανάγκη να εξετασθούν πολιτικές ανάπτυξης και αξιοποίησης των ευρωπαϊκών λιμένων κυρίως αυτών των περιφερειακών και ιδιαίτερα απομεμακρυσμένων περιοχών της ΕΕ[semigr ]

18. υπογραμμίζει την ανάγκη προώθησης μιας συνολικής θαλάσσιας πολιτικής η οποία να εξυπηρετεί την ενίσχυση των επικοινωνιών εντός και εκτός της Ευρώπης μέσω της προώθησης των θαλάσσιων μεταφορών, ως φιλικού προς το περιβάλλον μέσου το οποίο συμβάλει στην αποσυμφόρηση των χερσαίων μεταφορών και το οποίο σήμερα είναι ανεπαρκώς ανεπτυγμένο, κυρίως στις περιφερειακές και ιδιαίτερα απομεμακρυσμένες περιφέρειες[semigr ]

19. φρονεί ότι η εφαρμογή της Προοπτικής μπορεί να συμβάλλει στην εφαρμογή του προγράμματος Natura 2000, μεταξύ των οποίων η οδηγία περί οικοτόπων και η οδηγία περί πτηνών[semigr ]

20. υπογραμμίζει ότι επείγει η ενσωμάτωση στο ΣΕΠΧ ενός κεφαλαίου σχετικά με τις χωροταξικές προοπτικές της διεύρυνσης, που θα πρέπει να λαμβάνει επίσης υπόψη τις επιπτώσεις της διεύρυνσης στα σημερινά 15 κράτη μέλη[semigr ] λαμβάνει επίσης γνώση του εγγράφου που υποβλήθηκε σχετικά από την Επιτροπή επ' ευκαιρία του ανεπίσημου Συμβουλίου της Γλασκώβης[semigr ]

21. εκτιμά ότι το ΣΕΠΧ πρέπει να αποδώσει μεγαλύτερη προσοχή στη χωροταξία στο πλαίσιο της διακρατικής, διαμεθοριακής και διαπεριφερειακής συνεργασίας[semigr ] επαναλαμβάνει ότι είναι ανάγκη να αναπτυχθεί ένα νομικό πλαίσιο το οποίο να διευκολύνει τη συνεργασία στην κατεύθυνση της Σύμβασης Πλαίσιο σχετικά με την διαμεθοριακή συνεργασία των τοπικών αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης[semigr ]

22. εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόταση της Επιτροπής να διατηρηθεί το INTERREG, ειδικώς όσον αφορά τη διαμεθοριακή συνεργασία[semigr ] εκτιμά ότι οι χρηματοδοτικοί του πόροι πρέπει να ενισχυθούν και ότι είναι απαραίτητο να προωθηθεί και πέραν της διμερούς συνεργασίας η οποία υπερισχύει σήμερα, η δημιουργία κοινών οργανισμών διαχείρισης των προγραμμάτων στα οποία να εξασφαλισθεί η ενισχυμένη συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών αρχών[semigr ]

23. τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης των προτύπων προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από το άρθρο 10 του ΕΤΠΑ σε θέματα χωροταξίας και διαπεριφερειακής και αστικής συνεργασίας, διατηρώντας τον αποκεντρωμένο χαρακτήρα του[semigr ]

24. καλεί την Επιτροπή να υποβάλλει τακτικές εκθέσεις για όλες τις πτυχές της ευρωπαϊκής πολιτικής χωροταξικής ανάπτυξης[semigr ]

25. θεωρεί απαραίτητο να ενισχυθεί η συνεργασία με το Συμβούλιο της Ευρώπης[semigr ]

26. επιθυμεί να δραστηριοποιηθεί για τη διοργάνωση ενός φόρουμ για τη χωροταξία το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες το 1999[semigr ]

27. επιφυλάσσεται της δυνατότητας να εκφράσει, εν ευθέτω χρόνω, την άποψή του για το οριστικό έγγραφο του ΣΕΧΠ και ζητεί να εγκριθεί αυτό από το Συμβούλιο[semigr ]

28. ζητεί από τον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο την Επιτροπή, τα κοινοβούλια των κρατών μελών, την Επιτροπή των Περιφερειών και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.