ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
COM(93) 530 τελικό 
Βρυξέλλες, 29 Οκτωβρίου 1993 
ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ 
ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ 
ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΏΝ ΤΑΜΕΙΩΝ 
-1992-
- A -
ΠΡΟΛΟΓΟΣ 
Η παρούσα τέταρτη έκθεση για την εφαρμογή της μεταρρύθμισης των 
διαρθρωτικών ταμείων συντάσσεται, όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, 
κατ'εψαρμογή του άρθρου 16 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88. 
Η έκθεση πραγματεύεται τα γενικά θέματα που αναφέρονται στο άρθρο 31 
του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην 
χρησιμοποίηση των δημοσιονομικών πόρων κάθε ταμείου και παρουσιάζοντας 
συγκεκριμένο απολογισμό των δραστηριοτήτων τους. 
Το πρώτο κεφάλαιο περιλαμβάνει επομένως τον απολογισμό της υλοποίησης 
των ενεργειών που αποφασίστηκαν, κατά στόχο και κατά χώρα. Εξετάζει 
επίσης την πορεία των προγραμμάτων που αποφασίστηκαν στο πλαίσιο των 
κοινοτικών πρωτοβουλιών, καθώς και των καινοτόμων ενεργειών και των 
ενεργειών τεχνικής βοήθειας. 
Το κεφάλαιο II αφιερώνεται στην εκτέλεση του προϋπολογισμού του έτους 
1992, στο ρόλο των δανειοδοτικών οργάνων (ΕΤΕ-ΕΚΑΧ) για την υλοποίηση 
των στόχων που έχουν προτεραιότητα και στους ελέγχους της ορθής 
χρησιμοποίησης των κοινοτικών κονδυλίων. 
Το τελευταίο κεφάλαιο, τέλος, αφιερώνεται στην εφαρμογή των αρχών της 
μεταρρύθμισης, δίδεται όμως ιδιαίτερη έμφαση στις εργασίες αξιολόγησης 
που αναλήφθηκαν είτε με πρωτοβουλία της Επιτροπής είτε με πρωτοβουλία 
των κρατών μελών, στην τήρηση της αρχής της προσθετικότητας και στο 
ρόλο των κοινωνικών εταίρων. 
Δεδομένου ότι ο ενδιάμεσος απολογισμός του Φεβρουαρίου 1992 παρουσίασε 
ήδη ενθαρρυντικά αποτελέσματα ως προς την εφαρμογή των ενεργειών που 
χρηματοδοτούνται από τα τρία ταμεία, οι κυριότερες προτάσεις του 
πακέτου Delors II εγκρίθηκαν κατά τη Σύνοδο Κορυφής του Εδιμβούργου 
στις 11 και 12 Δεκεμβρίου 1992, με διπλασιασμό συγκεκριμένα έως το 1999 
των διαρθρωτικών πόρων για τις τέσσερις λιγότερο ευημερούσες χώρες της 
Κοινότητας, με προτεραιότητα στο στόχο αριθ. 1, με σημαντική αύξηση των 
κονδυλίων που διατίθενται για τους άλλους στόχους, με επανακαθορισμό 
των ρόλων των στόχων αριθ. 3 και 4 καθώς και με την αντιμετώπιση των 
δυσχερειών ορισμένων παρακτίων περιοχών μέσω της δημιουργίας 
χρηματοδοτικού μέσου για τον προσανατολισμό των επενδύσεων στον τομέα 
της αλιείας (ΧΜΠΑ). 
Η Επιτροπή πρότεινε στη συνέχεια τροποποιήσεις στη νομοθεσία για τα 
διαρθρωτικά ταμεία, τόσο στον κανονισμό πλαίσιο και στον συντονιστικό 
κανονισμό όσο και στους ειδικούς κανονισμούς που αφορούν κάθε ταμείο. 
Το σύνολο των σχετικών κανονισμών εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 20 
Ιουλίου 1993 και η προσεχής περίοδος προγραμματισμού θα καλύπτει το 
διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 1994 έως 31 Δεκεμβρίου 1999. 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ 
Ακολουθώντας τις διατάξεις του άρθρου 31 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 
4253/88, ο απολογισμός της εφαρμογής της μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών 
ταμείων κατά τη διάρκεια του έτους 1992 παρουσιάζεται με τον ακόλουθο 
τρόπο : 
0 βαθμός προόδου κάθε στόχου 
Ένα έτος πριν από τη λήξη της πρώτης φάσης προγραμματισμού, το σύνολο των 
χωρών και των περιφερειών που υπάγονται στο στόχο αριθ. 1 εκδήλωσαν 
σαφέστατα τη βούληση τους να επιτύχουν πλήρη απορρόφηση των αρχικών ποσών 
συνδρομής, υποβάλλοντας τις τελευταίες ενέργειες (ΕΠ, συνολικές 
επιχορηγήσεις, σχέδια ...) που μπορούν να καλύψουν τα υφιστάμενα κενά ή 
επιφέροντας τις τροποποιήσεις των χρονοδιαγραμμάτων που είναι αναγκαίες για 
την πλήρη απορρόφηση των πιστώσεων έως το τέλος του 1993. 
Προβλήματα υπάρχουν ακόμη στην Ιταλία, ιδιαίτερα όσον αφορά τις ενέργειες 
όπου αντισυμβαλλόμενος της Κοινότητας είναι οι περιφερειακές αρχές. 
Τα προγράμματα που αποφασίστηκαν το 1991 για τα νέα γερμανικά ομόσπονδα 
κράτη και το Ανατολικό Βερολίνο εξελίχθηκαν, ως επί το πλείστον, 
ικανοποιητικά, σύμφωνα με τις προβλέψεις. Το μέγεθος, εντούτοις, της 
ζήτησης για ενισχύσεις οδήγησε σε τροποποίηση της κατανομής των 
προβλεπομένων πληρωμών μεταξύ του έτους 1992 και των επομένων ετών, προς 
όφελος του πρώτου. 
Οσον αφορά τον στόχο αριθ. 2, κατά το έτος 1992 κατέστη δυνατό, χάρη στην 
παράταση των προγραμμάτων, να αναληφθούν υποχρεώσεις για το μεγαλύτερο 
μέρος των πιστώσεων που χορηγούνται για την πρώτη φάση προγραμματισμού 
(1989-1991) και να επιτευχθεί ένα ικανοποιητικό επίπεδο πληρωμών. 
Λόγω, αναμφίβολα, της ύπαρξης συνέχειας ως προς την επιλογή των 
προτεραιοτήτων που επιλέχθηκαν για την περίοδο 1992-1993 και της πείρας που 
έχει ήδη αποκτηθεί, όλες οι περιφέρειες κατόρθωσαν εξάλλου να υποβάλουν 
στην αρχή του έτους το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειών που επιθυμούν να 
υλοποιήσουν κατά τη διάρκεια της παρούσας δεύτερης φάσης και επέτυχαν κατά 
τον τρόπο αυτό. ήδη από το τέλος του 1992, ικανοποιητικό επίπεδο εκτέλεσης 
Οσον αφορά τους στόχους αριθ. 3 και 4, το 1992 χαρακτηρίστηκε από την 
ολοκλήρωση της εφαρμογής των ΚΠΣ της πρώτης φάσης, και ταυτόχρονα από την 
κατάρτιση των νέων ΚΠΣ για το 1993. 
Τα εν λόγω ΚΠΣ, τα οποία προβλέπουν συνολική χρηματοδότηση περίπου 2,1 
δισεκατ. Ecu, χαρακτηρίζονται από την ύπαρξη συνέχειας ως προς τις 
προτεραιότητες παρέμβασης (βασική κατάρτιση, κατάρτιση δεύτερης βαθμίδας, 
ενισχύσεις για την απασχόληση, ενισχύσεις στα άτομα που βρίσκονται σε 
περισσότερο μειονεκτική θέση) και από την εισαγωγή μεγαλύτερης ευκαμψίας, 
ώστε να είναι δυνατή η μέριμνα στο πλαίσιο του στόχου αριθ. 3 για τα άτομα 
τα οποία είναι άνεργα για λιγότερο από 12 μήνες καθώς και για τους 
τελωνειακούς υπαλλήλους και εκτελωνιστές, των οποίων η επαγγελματική 
κατάσταση επηρεάζεται από την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς. 
- Λ 8--
Λόγω του γεγονότος ότι εξακολουθεί να υφίσταται το πρόβλημα της ανεργίας 
μακράς διάρκειας, αυξήθηκε εξάλλου η σχετική βαρύτητα των παρεμβάσεων που 
αποσκοπούν στην καταπολέμηση αυτού του τύπου ανεργίας εντός των ορίων των 
συνολικών χρηματοδοτικών μέσων. 
Τα μέτρα που υπάγονται στον στόχο αριθ. 5α, δεν γνώρισαν 'σημαντικές αλλαγές 
το 1992. Φαίνεται ότι τα διάφορα καθεστώτα "έχουν βρει το δρόμο τους" ή 
έχουν σταθεροποιηθεί. Αυξήθηκε η σημασία κυρίως των αντισταθμιστικών 
αποζημιώσεων, ενώ οι επενδύσεις στις εκμεταλλεύσεις (περίπου 50.000 νέα 
σχέδια) και οι εγκαταστάσεις νέων γεωργών σημείωσαν κάποια κάμψη. 
Οσον αφορά τα μέτρα εμπορίας και μεταποίησης γεωργικών προϊόντων, η 
κατανομή των αναλήψεων υποχρεώσεων μεταξύ των διαφόρων προγραμμάτων δείχνει 
ότι πρώτος κατά σειρά ωφελούμενος είναι ο τομέας του κρέατος, 
ακολουθούμενος από τα οπωροκηπευτικά, το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα 
και, τέλος, από τον οίνο. 
Σ' αυτά πρέπει να προστεθούν τα μέτρα του στόχου αριθ. 5α για την αλιεία, 
τα οποία επικεντρώνονται στις ανάγκες του τομέα και τα οποία, λαμβανομένης 
υπόψη της κρίσης της αλιείας, αφορούσαν κυρίως την αναδιάρθρωση των 
επιχειρήσεων και τη βελτίωση των υγειονομικών συνθηκών και της ποιότητας 
των προϊόντων. 
Η εφαρμογή των προγραμμάτων που αφορούν τις ευαίσθητες από περιβαλλοντική 
άποψη περιοχές, καθώς και των περιφερειακών προγραμμάτων που περιλαμβάνουν 
δασικά μέτρα, διευρύνθηκε με την έγκριση νεών προγραμμάτων. Τα εν λόγω 
προγράμματα θα ενταχθούν στα γεωργο-περιβαλλοντικά και δασικά προγράμματα, 
τα οποία προβλέπονται στο πλαίσιο των συνοδευτικών μέτρων της αναμόρφωσης 
της κοινής γεωργικής πολιτικής. 
Όσον αφορά τον στόχο αριθ. 5β, ο ρυθμός εκτέλεσης των προγραμμάτων 
επιταχύνθηκε, αλλά εξακολουθεί να διαφέρει ανάλογα με τις περιφέρειες. 
Υψηλότερος είναι στην Ισπανία (120%)^1^, και ακολουθεί η Γαλλία (102%) και 
οι Κάτω Χώρες (99%), ενώ είναι μόλις 77% για την Ιταλία· κυριότερος λόγος 
είναι η καθυστερημένη υποβολή και έγκριση των ΕΠ για ορισμένες περιφέρειες. 
Τα μέτρα αφορούν κυρίως τους ακόλουθους άξονες προτεραιότητας: 
διαφοροποίηση της γεωργίας, ανάπτυξη άλλων δραστηριοτήτων, εκτός των 
γεωργικών, του τουρισμού και του ανθρώπινου δυναμικού και μέτρα διατήρησης 
του περιβάλλοντος. 
θέματα όπως η αξιοποίηση των περιφερειακών προϊόντων, η ανάπλαση οικισμών, 
οι σημαντικές επενδύσεις στον τομέα των MME καθώς και τα έργα περιφερειακής 
υποδομής, συνιστούν ενδιαφέροντα παραδείγματα σχεδίων που 
(1) Ορισμένα κράτη μέλη έλαβαν περισσότερες πιστώσεις ανάληψης 
υποχρεώσεων απ'ότι προβλεπόταν για το τρέχον έτος. 
Mc-
έχουν θετική επίπτωση σε αγροτικές περιοχές σε παρακμή. Αυτό το είδος 
επενδύσεων σημείωσε γενικά ταχύτερο βαθμό ανάπτυξης από τις επενδύσεις που 
αφορούν τη γεωργική διαφοροποίηση ή την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, 
των οποίων η διαμόρφωση είναι γενικά πολυπλοκότερη. 
Πολυάριθμες αποφάσεις εγκρίθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους 1992 για να 
καταστεί δυνατόν να εισέλθουν στη φάση λειτουργίας οι δώδεκα κοινοτικές 
πρωτοβουλίες που είχαν ήδη αποφασιστεί το 1990 και το 1991. 
Τον Μάιο του 1992 αποφασίστηκε επίσης η νέα πρωτοβουλία RETEX, η οποία 
αποσκοπεί στην επιτάχυνση της διαφοροποίησης των οικονομικών δραστηριοτήτων 
των περιφερειών που έχουν ισχυρή εξάρτηση από τον τομέα υφαντουργίας-
ενδύσεως. 
Η εκτέλεση του προϋπολογισμού αφήνει να διαφανεί ότι τα διαρθρωτικά ταμεία 
έλαβαν κατά το 1992 17.054 εκατ. Ecu σε πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και 
15.925 εκατ. Ecu σε πιστώσεις πληρωμών, στα οποία προστέθηκαν 1.046 εκατ. 
Ecu για αναλήψεις υποχρεώσεων και 1.285 εκατ. Ecu για πληρωμές υπέρ των 
νέων γερμανικών ομόσπονδων κρατών. 
Η εκτέλεση των πιστώσεων αυτών έφθασε το 99,2% όσον αφορά τις πιστώσεις 
υποχρεώσεων και το 99,3% όσον αφορά τις πιστώσεις πληρωμών (αντιστοίχως 
100% και 96,3% για τα νέα γερμανικά ομόσπονδα κράτη). Στο σύνολο της 
περιόδου διπλασιασμού των πόρων (88-93), το γεγονός αυτό, αυξάνει στα 
52.419 εκατ. Ecu (σε τιμές 88) το σύνολο των πιστώσεων που είχαν εγγραφεί 
στον προϋπολογισμό υπέρ των διαρθρωτικών ταμείων, σε συμφωνία με τα ποσά 
που προέβλεπε ο κανονισμός 2052/88. 
Ως προς την αξιολόγηση της μακροοικονομικής επίπτωσης των διαρθρωτικών 
ταμείων στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1, οι εργασίες που 
πραγματοποιήθηκαν αποκαλύπτουν ότι, μέσα στο οικονομικό περιβάλλον της 
ύφεσης στο οποίο βρίσκεται η Κοινότητα στο σύνολο της, η σχετική συμβολή 
των κοινοτικών παρεμβάσεων στην οικονομική ανάπτυξη στις περιφέρειες 
ενισχύθηκε. Τα ταμεία αντιπροσωπεύουν αυξημένο μερίδιο των επενδύσεων που 
πραγματοποιήθηκαν στις χώρες αυτές και συμβάλλουν ευρύτερα στη στήριξη της 
οικονομικής ανάπτυξης, η οποία επιβραδύνθηκε τα τελευταία έτη. 
Κατά τη διάρκεια του έτους 1992, η αξιολόγηση των μορφών παρέμβασης και οι 
θεματικές αξιολογήσεις αναπτύχθηκαν σημαντικά. Αν και η ποιότητα των 
αποτελεσμάτων ως προς την εκτίμηση της επίπτωσης των παρεμβάσεων, δέσμια 
των μεθοδολογικών περιπλοκών και της ανεπάρκειας των διαθέσιμων 
πληροφοριών, δεν ανταποκρίθηκε πάντοτε στις προσδοκίες της Επιτροπής, 
αντιστρόφως, οι θεματικές αξιολογήσεις, προβάλλοντας τις διαστάσεις των 
προοπτικών και της στρατηγικής, συμβάλλουν στον μελλοντικό προσανατολισμό 
των προτεραιοτήτων των παρεμβάσεων σε ορισμένα κράτη μέλη. 
-né-
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι: Απολογισμός των δραστηριοτήτων των ταμείων ανά στόχο 
Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες, οι καινοτόμες ενέργειες 
και οι ενέργειες τεχνικής βοήθειας <\ { 
1. Απολογισμός των δραστηριοτήτων των ταμείων ανά στόχο 
1.1. 0 στόχος 1 και τα νέα γερμανικά ομόσπονδα κράτη 
(Lander) 1 
1.1.1. Ελλάδα 2 
1.1.2. Ισπαν ί α 4 
1.1.3. Γαλλία 5 
1.1.4. Ιρλανδία 8 
1.1.5. Ιταλία 10 
1.1.6. Πορτογαλία 12 
1.1.7. Το Ηνωμένο Βασίλειο 14 
1.1.8. Τα νέα γερμανικά ομόσπονδα κράτη και το 
Ανατολικό Βερολίνο 16 
1.2 Στόχος 2 20 
1.2.1. 0 απολογισμός των ενεργειών που αποφασίσθηκαν 
κατά την πρώτη φάση προγραμματισμού 20 
1.2.2. Η υλοποίηση των ΚΠΣ τα οποία αποφασίστηκαν 
για τη δεύτερη περίοδο (1992-1993) 21 
1.3. Οι στόχοι αριθ. 3 και 4 27 
1.3.1. Η εκτέλεση των ΚΠΣ για την περίοδο 
1990-1992 27 
1.3.2 Η κατάρτιση των ΚΠΣ για το έτος 1993 32 
1.4. 0 στόχος αριθ. 5α 36 
1.4.1. Η εφαρμογή των μέτρων που αφορούν τις 
γεωργικές διαρθρώσεις 36 
1.4.2. Οι ενέργειες για τη βελτίωση των όρων 
μεταποίησης και εμπορίας των γεωργικών 
και δασοκομικών προϊόντων 40 
1.4.3. Οι ενέργειες υπέρ της βελτίωσης των όρων 
εμπορίας και μεταποίησης των προϊόντων της 
της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας 41 
1.5. 0 στόχος 5β 42 
Η εφαρμογή των επιχειρησιακών προγραμμάτων 42 ê 
-le-
2. Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες, οι καινοτόμες 
ενέργειες και ενέργειες τεχνικής αρωγής 45 
2.1. Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες , 45 
2.2. Καινοτόμα μέτρα 49 
2.2.1. Το άρθρο 10 του ΕΤΠΑ 50 
2.2.2. Οι ενέργειες που συγχρηματοδοτούνται από 
το ΕΚΤ 52 
2.2.3 Το άρθρο 8 του ΕΓΤΠΕ 54 
2.3. Οι ενέργειες τεχνικής βοήθειας 54 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II: Η εκτέλεση του προϋπολογισμού του έτους 1992, ο 
απολογισμός των προσπαθειών των δανειοδοτικών 
οργάνων κατά την υλοποίηση των στόχων προτεραιότητας 
και οι έλεγχοι 57 
1. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού του έτους 1992 57 
1.1. Η παρουσίαση των πιστώσεων των διαρθρωτικών 
ταμείων για το 1992 57 
1.2. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού του 1992 ανά 
ταμείο και ανά στόχο 57 
1.3. Η εξέλιξη κατά την περίοδο 1989-1992 60 
1.4. Η εκτέλεση των ΚΠΣ 62 
2. Η συμβολή της ETE 64 
3. Η συμβολή της EKAX 67 
4. Επιτόπιοι έλεγχοι 70 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III: Η εκτίμηση της εφαρμογής των αρχών της μεταρρύθμισης, 
η αξιολόγηση των κοινοτικών παρεμβάσεων και ο 
ρόλος των κοινωνικών εταίρων 74 
1. Η εφαρμογή των αρχών της μεταρρύθμισης 74 
1.1. Κανονιστικές πτυχές της αρχ(\ς της 
προσθετικότητας 74 
1.2. Επαλήθευση της αρχής της προσθετικότητας 76 
1.3. Η επιχειρησιακή εταιρική σχέση 80 
2. Η αξιολόγηση των κοινοτικών παρεμβάσεων 82 
3. 0 ρόλος των κοινωνικών εταίρων 98 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 
-^-
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I 
ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΑΝΑ ΣΤΟΧΟ 
ΟΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ, ΟΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 
ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ 
1. ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΑΝΑ ΣΤΟΧΟ 
1.1. Ο OTOYOC 1 και τα νέα νεουανικά ουόοπονδα κοάτη (Lander) 
Ένα χρόνο πριν από το τέλος της πρώτης περιόδου προγραμματισμού, η 
κινητοποίηση των πόρων των τριών ταμείων ήταν σημαντική για το σύνολο 
των χωρών και περιφερειών του στόχου 1. Τα τελευταία επιχειρησιακά 
προγράμματα θεσπίθηκαν και οι δυνατότητες προσαρμογής και τροποποίησης 
των μέτρων που είχαν αποφασισθεί προηγουμένως χρησιμοποιήθηκαν 
συστηματικά σε όλες τις χώρες, με τρόπο που να επιτρέπει τη μέγιστη 
χρησιμοποίηση των πιστώσεων, για την ενίσχυση μεγάλου αριθμού ενεργειών 
και για να προσαρμοσθούν στην κατάσταση που επικρατεί επιτόπου. 
0 παρακάτω πίνακας δείχνει ότι το ποσοστό απορρόφησης των πιστώσεων 
έφτασε, στα τέλη του 1992, σε ικανοποιητικό επίπεδο, δεδομένου ότι 
ανέρχεται σε ποσοστό περίπου 77%. 
Στόχος 1 
Εκτέλεση των αναλήψεων υποχρεώσεων για την περίοδο 1989-1992 
σε σχέση με συνδρομές που προβλέπονται στα ΚΠΣ 
που αποφασίσθηκαν για το 1989-1993 
Ελλάδα 79,2% 
Ισπαν ία 80,3% 
Γαλλία 76,6% 
Ιρλανδία 80,3% 
Ιταλία 64.6% 
Πορτογαλία 79,2% 
Ηνωμένο Βασίλειο 78,7% 
Σύνολο στόχου 1 76,5% 
Σε μία περίοδο οικονομικής ύφεσης και μείωσης των συνολικών επενδύσεων 
των κρατών μελών, η επίπτωση των συνδρομών των διαρθρωτικών ταμείων 
ήταν ακόμη πιο σημαντική και θετική στο σύνολο των περιοχών αυτών. 
Στο κεφάλαιο II παρουσιάζεται λεπτομερής ποσοτική ανάλυση, ανά ταμείο 
και ανά στόχο, και στα παραρτήματα 1.1 και 11.1 παρέχονται αριθμητικά 
στοιχεία κατά χώρες και κατά ταμεία. 
- 2 -
1.1.1. Ελλάδα 
To 1992 ήταν έτος εξαιρετικής σημασίας για την εφαρμογή του ελληνικού ΚΠΣ 
στο βαθμό που κατέστη δυνατό να διαπιστωθεί κάποια σταθεροποίηση του 
εξαιρετικού ρυθμού εκτέλεσης των λειτουργικών παρεμβάσεων, που είχε ήδη 
διαπιστωθεί το 1991. 
Με εξαίρεση το έργο του Αχελώου, κατά τη διάρκεια του 1992 θεσπίσθηκαν τα 
τελευταία ΕΠ του ελληνικού ΚΠΣ: τρία από αυτά, τα οποία αφορούν την «αύξηση 
της ανταγωνιστικότητας των βιομηχανικών επιχειρήσεων και των επιχειρήσεων 
παροχής υπηρεσιών», την «ισόρροπη ανάπτυξη του τουρισμού» και την 
«κατάρτιση στο πλαίσιο της δημόσιας διοίκησης», είναι πολυταμειακά 
προγράμματα (ΕΤΠΑ/ΕΚΤ). To "Crash programme" (υπερεντατικό πρόγραμμα), που 
αποσκοπεί στη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την εντατική ανάπτυξη των 
τηλεπικοινωνιών, είναι μονοταμειακό πρόγραμμα του ΕΤΠΑ, αλλά στο ΕΠ που 
έχει ήδη εγκριθεί για τις τηλεπικοινωνίες προβλέπεται, ειδικό μέτρο που 
υποστηρίζεται από το ΕΚΤ, στο πλαίσιο του ιδίου προγράμματος. Έχουν επίσης 
εγκριθεί δύο νέα ΕΠ που χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΠΕ· το πρώτο 
περιλαμβάνει δέσμη δασικών μέτρων και το δεύτερο μέτρα για την αναδιάρθρωση 
των ελαιώνων. 
Προβλέπονται επιπλέον δύο ενέργειες τεχνικής βοήθειας που αποφασίσθηκαν το 
1992, η μία δυνάμει του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 για την 
κατάρτιση του πλαισίου προγραμματισμού για την περίοδο μετά το 1994 με τη 
συνδρομή αποκλειστικώς του ΕΤΠΑ και η άλλη για τη χρηματοδότηση του σχεδίου 
δράσης για τις περιφερειακές στατιστικές με συνδρομές μικτού χαρακτήρα, 
ΕΤΠΑ/ΕΚΤ, καθώς επίσης και ένα ΕΠ «Τεχνική Βοήθεια 1992-1993» που 
θεσπίσθηκε με πρωτοβουλία του ΕΚΤ και με σκοπό τη βελτίωση των μηχανισμών 
προδι ορισμού των αναγκών στον τομέα της κατάρτισης και ενίσχυσης του 
συστήματος παρακολούθησης, ελέγχου και αξιολόγησης. 
Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες PRISMA, TELEMATIQUE, REGEN και LEADER οδήγησαν 
επίσης στη λήψη ορισμένων αποφάσεων στη διάρκεια του εν λόγω έτους. 
Έγιναν κάποιες τροποποιήσεις στα προγράμματα που είχαν αποφασισθεί 
παλαιότερα από τα τρία ταμεία, αλλά εκείνες που ήταν σημαντικές αφορούσαν 
τα ΕΠ για «διαρθρώσεις κατάρτισης», «δευτεροβάθμια εκπαίδευση» του ΕΚΤ και 
κατέστησαν δυνατή την ενίσχυση της αρχικής κατάρτισης και της επιμόρφωσης 
των διδασκόντων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, την κατάρτιση των διδασκόντων 
στην επιμόρφωση και των στελεχών των εξειδικευμένων κέντρων και την 
ανάπτυξη νέων κλάδων κατάρτισης για τους τεχνικούς. 
Επίσης έγιναν τροποποιήσεις στο ΕΠ που αφορά «γεωργικές διαρθρώσεις». 
Η ευνοϊκή κατάσταση που δημιουργήθηκε σε θέματα εκτέλεσης του ΚΠΣ είχε 
αντίκτυπο και στο επίπεδο των αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών. 
Εάν αναφερθούμε στο συνολικό κονδύλιο που διατέθηκε για το ελληνικό ΚΠΣ, 
μπορούμε να πούμε ότι διαπιστώθηκε βαθμιαία βελτίωση και ότι μετά τα 
τέσσερα πρώτα χρόνια εφαρμογής του, περίπου το 80% του ποσού που 
προβλέφθηκε για την πενταετία δαπανήθηκε επιτόπου, ενώ οι προοπτικές για τη 
συνολική εκτέλεση μέχρι το τέλος του οικονμικού έτους 1993 είναι ευνοϊκές. 
Το μέσο ετήσιο ποσοστό υλοποίησης των νέων περιφερειακών ΕΠ κατέστη δυνατόν 
να αυξηθεί από 60% σε 100% μεταξύ 1990 και 1992. 
- 3 -
Σωρευτικά, οι πιστώσεις που αναλήφθηκαν από το ΕΓΤΠΕ ανέρχονται στο 79.3% 
των συνδρομών που προβλέπονται για ολόκληρη την περίοδο 1989-1993 (δηλ. 
σχεδόν 103% μόνο για τα έτη 1989-1992) και οι πληρωμές στο 75,2% των 
αναλήψεων υποχρεώσεων. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν από 
το ΕΚΤ κατά την τετραετία 1989-1992 αντιπροσωπεύουν το σύνολο των ποσών που 
προβλέπονται στο ΚΠΣ για την εν λόγω περίοδο, ενώ οι πληρωμές αφορούσαν 
περίπου το 70% των αναλήψεων υποχρεώσεων. Για το σύνολο των μέτρων του 
ΕΓΤΠΕ (παλαιά περιφερειακά μέτρα και μέτρα του στόχου 5α), το ποσοστό 
ανάληψης υποχρεώσεων για το 1992 ανήλθε σε 118%. 
Όσον αφορά τα ΜΟΠ, το 1992 αναλήφθηκαν υποχρεώσεις ύψους 311 εκατ. ECU και 
πληρώθηκαν 416 εκατ. ECU και με βάση την τρέχουσα τάση αναμένεται ότι όλα 
τα χρήματα που προορίζονται για τα ΜΟΠ θα έχουν δαπανηθεί μέχρι το τέλος 
του 1993. 
Αυτή η υπό ευνοϊκές συνθήκες εφαρμογή του ΚΠΣ εξηγείται από πολλές αιτίες. 
Καταρχήν, λόγω του γεγονότος ότι εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι αποφάσεις 
του ελληνικού κράτους που αφορούν θέματα προϋπολογισμού και που έχουν ως 
αποτέλεσμα την εξασφάλιση της συγχρηματοδότησης των δημοσίων ôattawùw που 
συνδέονται με τα διαρθρωτικά ταμεία, αλλά, επίσης, και λόγω της κοινής 
προσπάθειας Επιτροπής/κράτους μέλους η οποία επισημάνθηκε ήδη στην 
προηγούμενη έκθεση (1991) και η οποία απέδωσε καρπούς το 1992. 
Τέλος, επισημαίνουμε ορισμένα στοιχεία απολογισμού. 
Στον τομέα των βασικών υποδομών, το 1992 σημειώθηκε επιτάχυνση του ρυθμού 
των εργασιών για το μετρό της Αθήνας με σημαντικές αποφάσεις που ελήφθησαν 
σε θέματα οργάνωσης της παρακολούθησης του έργου, όπως είναι η σύσταση 
ημι δημόσιας υπηρεσίας «Αττικό Μετρό» και ο διορισμός διευθυντή του έργου. 
Τα έργα για τη μετατροπή των εθνικών οδών Αθηνών-θεσσαλονίκης και Αθηνών-
Κορίνθου σε αυτοκινητοδρόμους συνεχίστηκαν ενώ οι ελληνικές αρχές 
τελειοποιούν ένα "κατευθυντήριο σχέδιο" για τις οδικές μεταφορές, το οποίο 
βασίζεται στη σύνδεση Βορρά-Νότου και Δύσης-Ανατολής και το οποίο θα 
μπορούσε να συμπεριληφθεί, κατά ένα μεγάλο μέρος, στο επόμενο ΚΠΣ. 
Η επιλογή του "Crash programme" αναμένεται εξάλλου, να καταστήσει δυνατή 
την επίτευξη ποιοτικού άλματος στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και στη 
δημιουργία ψηφιακού δικτύου στην Ελλάδα, πράγμα που καθιστά δυνατή την 
επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου, να φτάσει δηλαδή η Ελλάδα το κοινοτικό 
επίπεδο στην προοπτική του 2000. 
Εάν, όσον αφορά τις οικονομικές επιπτώσεις, τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν 
το 1991 ισχύουν πάντα το 1992 (η σωρευμένη αύξηση του ΑΕΠ ανέρχεται γύρω 
στο 2,5%), η Επιτροπή προώθησε σειρά μελετών αξιολόγησης για την προσφορά 
του ΚΠΣ στους τομείς της Ε & Α, των μεταφορών και τηλεπικοινωνιών στα τρία 
κράτη μέλη που καλύπτονται πλήρως από το στόχο 1 (Ελλάδα, Ιρλανδία, 
Πορτογαλία) και σε όλες τις περιφέρειες του στόχου 1 για τους ανθρώπινους 
πόρους. 
Πραγματοποιήθηκαν επίσης και άλλες μελέτες στους τομείς παρέμβασης του ΚΠΣ 
που θεωρούνται πιο σημαντικοί για την ελληνική οικονομία 
- 4 -
(τουρισμός, βιομηχανία και υπηρεσίες, μεταφορές, περιβάλλον, ενέργεια, 
έρευνα και ανάπτυξη), των οποίων τα αποτελέσματα αναμένεται να γίνουν 
γνωστά το 1993 και να χρησιμοποιηθούν ως στοιχεία μελέτης για την επόμενη 
φάση προγραμματισμού. 
1.1.2. Ισπανία 
Παρά το γεγονός ότι οι ενέργειες που εγκρίθηκαν τα προηγούμενα χρόνια 
υλοποιήθηκαν ορθά και ομαλά, ορισμένες αποφάσεις ελήφθησαν και στη διάρκεια 
του 1992, γεγονός που οδήγησε στην επίτευξη ενός σχεδόν οριστικού ποσοστού 
υλοποίησης του ΚΠΣ. 
Πρόκειται για πολύμορφο σύνολο μέτρων που αφορούν συνδρομή ύψους περίπου 
202 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ:190,15· ΕΚΤ:0,22· ΕΓΤΠΕ: 11,04) που θεσπίστηκε το 1992 
και περιλαμβάνει: 
για το ΕΤΠΑ: το ΕΠ "Comarca del Bajo Guadalquivir", που αποσκοπεί στη 
βελτίωση, με τη βοήθεια δραστηριοτήτων που δημιουργούν θέσεις 
απασχόλησης, των συνθηκών ζωής του τοπικού πληθυσμού αλλά, επίσης, 
και 7 μεγάλα έργα που αφορούν μία συγκεκριμένη περιοχή το κάθε ένα: 
την Ανδαλουσία, με εισφορά κεφαλαίων του δημοσίου στο εταιρικό 
κεφάλαιο και στο ταμείο εγγυήσεων εταιριών αμοιβαίας ασφάλισης· τις 
Καναρίους νήσους για την πολεοδομική αναμόρφωση της αστικής περιοχής 
της Σάντα Κρουζ στην Τενερίφη, τη Γαλικία με το έργο "Canal de 
Ε iras", την Cast ilia y Leon με τον εκσυγχρονισμό, για τουριστικούς 
λόγους, της υποδομής του ιστορικού κέντρου της Σαλαμάγκας, στις τρεις 
άλλες περιφέρειες, την Cast i11 a-La Mancha, την αυτόνομη κοινότητα της 
Βαλένθια και την Αστουρία πραγματοποιούνται διάφορες ενέργειες 
εξυγίανσης και καθαρισμού των λυμάτων που εντάσσονται στον άξονα του 
ΚΠΣ με τίτλο: "προστασία και βελτίωση του περιβάλλοντος". 
Επίσης, το 1992, εγκρίθηκαν η συγχρηματοδότηση καθεστώτων ενίσχυσης 
που αφορούν τον ενεργειακό τομέα καθώς και ορισμένες ενέργειες που 
εντάσσονται στο άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88, μελέτες 
συνεχούς αξιολόγησης και μελέτες τομεακής επίπτωσης. 
για το ΕΚΤ: δύο ΕΠ στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας, 
για το ΕΓΤΠΕ: δύο νέα ΕΠ που αφορούν, αφενός μεν τη βελτίωση των 
συνθηκών γεωργικής παραγωγής στη Μελίλια και, αφετέρου, τη βελτίωση 
των συνθηκών παραγωγής μπανάνας στις Καναρίους νήσους καθώς και τα 
προβλήματα ανταγωνισμού. 
Αποφασίσθηκαν επίσης, κατά τη διάρκεια του έτους, ορισμένες τροποποιήσεις 
που αφορούν κυρίως το ΕΚΤ για να καταστεί δυνατή η μεταφορά πιστώσεων από 
προγράμματα ενισχύσεων για προσλήψεις προς το ΕΠ "Escuelas-Talleres" το 
οποίο σημείωσε σημαντική επιτυχία ενώ οι αιτήσεις υπερβαίνουν τις 
διαθέσιμες οικονομικές δυνατότητες. Αντίθετα, τα σημαντικά προγράμματα που 
είχαν προβλεφθεί για τις ενισχύσεις για προσλήψεις, και τα οποία 
διαχειρίζεται το ΙΝΕΜ, χρησιμοποιήθηκαν ελάχιστα, ενώ το νομικό πλαίσιο που 
προβλέφθηκε στην Ισπανία κατά την κατάρτιση του ΚΠΣ και των ΕΠ δεν 
θεσπίσθηκε παρά τον Απρίλιο 1992. 
Όσον αφορά το ΕΓΤΠΕ, αποφασίσθηκαν εκ νέου προγραμματισμοί μικρής 
εμβέλειας εκτός από το ΕΠ που αφορά την παύση της γεωργικής δραστηριότητας, 
η πρόοδος του οποίου δεν είναι ικανοποιητική και για το οποίο η Επιτροπή 
αποφασίσε σημαντική μείωση των συνδρομών. 
- 5 -
Δεδομένου ότι οι αιτήσεις χρηματοδότησης γεωργοβιομηχανικών δραστηριοτήτων 
(στόχος 5α) έχουν υπερβεί τα διαθέσιμα ποσά που χορηγούνται από το ΕΓΤΠΕ, 
οι μεταφορές από το ΕΤΠΑ και το ΕΠ "Παύση, της γεωργικής δραστηριότητας" 
ενίσχυσαν την εφαρμογή των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 866/90 και 867/90 για τη 
μεταποίηση και την εμπορία των γεωργικών και δασοκομικών προϊόντων. 
Η εκτέλεση του προϋπολογισμού ήταν ιδιαιτέρως ικανοποιητική. 
Εάν για το ΕΤΠΑ πάνω από το 78,5% των πιστώσεων που προβλέπονται για 
ολόκληρη την περίοδο έχουν ήδη αναληφθεί (οι υπόλοιπες πιστώσεις εξαρτώνται 
από προγράμματα που έχουν ήδη εγκριθεί ή βρίσκονται στο στάδιο της 
έγκρισης), το επίπεδο των πληρωμών είναι εξίσου ικανοποιητικό. 
Το σύνολο των πιστώσεων του ΕΚΤ που προβλέπονται στο ΚΠΣ για την τετραετία 
1989-1992 έχουν ήδη αναληφθεί από το 1989 και οι πληρωμές ανέρχονται στο 
74% των αναλήψεων υποχρεώσεων. 
Η εκτέλεση των ενεργειών που υπάγονται στο ΕΓΤΠΕ βελτιώθηκε σημαντικά· τα 
ΕΠ του άξονα "βελτίωση των συνθηκών γεωργικής παραγωγής, άρδευση και 
αναδασμός" καθώς επίσης και τα μέτρα που αφορούν την κοινή ειδική δράση που 
προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1118/88^^ έχουν προχωρήσει πολύ 
και δεν υπάρχει επομένως διαθέσιμο, για το 1993, παρά μόνο ένα περιορισμένο 
ποσό ενώ η πρόοδος που σημειώνεται στην εκτέλεση των λοιπών ΕΠ σε σχέση με 
το 1991 είναι πολύ σημαντική. 
Από τα τέσσερα χρόνια εφαρμογής του ισπανικού ΚΠΣ αποδεικνύεται ότι όχι 
μόνο διαλύθηκαν οι αρχικές αμφιβολίες των εθνικών και περιφερειακών αρχών 
σχετικά με τα προγράμματα που αποτελούν μορφή παρέμβασης, αλλά θεωρούνται 
στο εξής μέσα εξαιρετικά χρήσιμα δεδομένου ότι, για πρώτη φορά, αρχές 
διαφόρων διοικητικών επιπέδων ανέλαβαν δεσμεύσεις για την εφαρμογή ενός 
συνεκτικού συνόλου μέτρων που περιλαμβάνουν κοινούς στόχους, διαθέτοντας τα 
αναγκαία τεχνικά και χρηματοοικονομικά μέσα. 
Το επίπεδο των αναλήψεων υποχρεώσεων επιβεβαιώνει τις αρχικές προβλέψεις 
και αφήνει να διαφανεί ότι, λαμβανομένης υπόψη της δημογραφικής τους 
βαρύτητας, ορισμένες περιφέρειες αποτέλεσαν το αντικείμενο μεγαλύτερης 
συγκέντρωσης συνδρομών, ιδίως η Ανδαλουσία με 27% του συνόλου, αλλά επίσης 
και η Cast!I la-La Mancha (12,5%), η Cast Ilia y Leon (11,3%), και στη 
συνέχεια τα Κανάρια νησιά, η Γαλικία και η αυτόνομη Κοινότητα της Βαλένσια, 
ενώ μόνο το 5,2% της κοινοτικής συνεισφοράς δεν κατανεμήθηκε σε 
περιφέρειες. 
Η Επιτροπή εκπόνησε μελέτη για την αξιολόγηση του ΚΠΣ στον τομέα του 
ανθρώπινου δυναμικού στην Ισπανία, όπως και σε όλες τις περιφέρειες του 
στόχου 1. 
1.1.3. Γαλλία 
Εάν τα ΚΠΣ των γαλλικών περιφερειών του στόχου 1 (η Κορσική και τα Τέσσερα 
υπερπόντια διαμερίσματα) εφαρμόσθηκαν με επιχειρησιακά προγράμματα που τα 
περισσότερα θεσπίσθηκαν από το 1990 και με ένα μεγάλο έργο που εγκρίθηκε το 
1991, το 1992 προστέθηκε ένας ορισμένος αριθμός νέων αποφάσεων. 
(1) ΕΕ αριθ. L 107 της 28ης Απριλίου 1988 
- 6 -
Πρόκειται καταρχήν για ΕΠ που αφορά τη μπανάνα και το σακχαροκάλαμο-ρούμι, 
το οποίο θεσπίσθηκε για τα ΥΓΔ στο πλαίσιο του προγράμματος POSEJDOM με 
κοινοτική συνδρομή του ΕΓΤΠΕ ύψους 14 εκατ. ECU, επιπλέον από το ΚΠΣ, και 
για προγράμματα που αποφασίσθηκαν στο πλαίσιο των κοινοτικών πρωτοβουλιών: 
PRISMA για την Κορσική, τη Ρέουν ιόν και τη Γουιάνα, 
TELEMATIQUE για την Κορσική, τη Ρέουν ιόν και τη Μαρτινίκα, 
INTERREG για στενότερη συνεργασία Κορσικής-Σαρδηνίάς, 
ENVI REG και STRIDE για την Κορσική, 
ενώ το συνολικό ύψος των κοινοτικών συνδρομών που διατέθηκαν για τα εν λόγω 
προγράμματα ανέρχεται σε 28,31 εκατ. ECU. 
Τέλος οι χρηματοδοτήσεις που προβλέπονται στα ΚΠΣ για τα Μέτρα τεχνικής 
βοήθειας χρησιμοποιήθηκαν αφενός μεν για να επεκταθεί στα ΥΓΔ η έρευνα για 
την απασχόληση που διενήργησε το INSEE στη μητροπολιτική Γαλλία και, 
αφετέρου, μετά τη μελέτη που εκπονήθηκε το 1991 για την τελειοποίηση του 
συστήματος χρησιμοποίησης της πληροφορικής στη διαχείριση, το οποίο είναι 
κοινό στις πέντε συγκεκριμένες περιφέρειες και αναμένεται να τεθεί σε 
λειτουργία ήδη από το πρώτο εξάμηνο του 1993. 
Παρόλο που το σύνολο των μέτρων εγκρίθηκε με κάποια καθυστέρηση, η 
χρηματοδοτική κατάσταση στα τέλη του 1992 ήταν σχετικά ικανοποιητική. 
Για ολόκληρη την περίοδο 1990-1992, οι αναλήψεις υποχρεώσεων του ΕΤΠΑ 
έφτασαν το 54,7% των ποσών που είχαν αρχικώς προβλεφθεί, από τα οποία το 
21,2% εντός του 1992, ενώ οι πληρωμές ανέρχονται γύρω στο 44%, από το οποίο 
18,7% στο πλαίσιο του 1992. 
Η εκτέλεση του προϋπολογισμού της συνδρομής του ΕΓΤΠΕ είναι επίσης 
ικανοποιητική και σύμφωνη με τον προγραμματισμό στην Κορσική και τη 
Γουαδελούπη. Αντίθετα, για τη νήσο Ρέουν ιόν, η σημαντική έλλειψη πιστώσεων 
του ΕΓΤΠΕ θα έπρεπε να οδηγήσει την Επιτροπή να προτείνει τη διάθεση 
συμπληρωματικών ποσών για να αποφευχθεί η ανακοπή της διαδικασίας 
οικονομικής ανάπτυξης του νησιού. Η εφαρμογή των προγραμμάτων στο πλαίσιο 
της κοινοτικής πρωτοβουλίας LEADER παρουσιάζει επίσης κάποιες 
καθυστερήσεις. 
Όσον αφορά το ΕΚΤ, οι πρόοδοι που σημειώθηκαν στην υλοποίηση των ενεργειών 
επαγγελματικής κατάρτισης είναι απολύτως σύμφωνες με τον προγραμματισμό, 
ενώ το ικανοποιητικό επίπεδο χρησιμοποίησης των πιστώσεων μας επιτρέπει να 
εκτιμήσουμε ότι θα έχουν αναληφθεί όλα τα ΕΠ πριν από το τέλος της 
περιόδου. 
Για να διευκολυνθεί η εκτέλεση των προγραμμάτων, να επιταχυνθεί η 
κινητοποίηση των κοινοτικών συνδρομών και η διάθεση τους στους διακιούχους, 
αλλά και να πραγματοποιηθούν οι αναλήψεις όλων των πιστώσεων εντός των 
καθορισμένων προθεσμιών, οι επιτροπές παρακολούθησης προέβησαν, κατόπιν 
συμφωνίας με την Επιτροπή και τις εθνικές αρχές, στην τροποποίηση του 
χρονοδιαγράμματος ορισμένων ΕΠ. 
Όσον αφορά το ΜΟΠ Κορσικής, το σύνολο των κοινοτικών συνδρομών που 
προέρχονται από τα ταμεία και το "πρόσθετο κονδύλι 551"(1) αναλήφθηκαν 
στις 31 Δεκεμβρίου του εν λόγω έτους για ολόκληρη την περίοδο 1985-1992, 
ενώ οι πληρωμές ανέρχονται σε 45,52 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ:30,33, ΕΚΤ:6,24, 
ΕΓΤΠΕ:8,95) και σε 18,32 εκατ. ECU για το κονδύλι 551. 
(1) που θεσπίσθηκε το 1985 για να αντισταθμιστούν τα προβλήματα που 
υπήρχε περίπτωση να προκύψουν από την ένταξη της Ισπανίας και της 
Πορτογαλίας στις γαλλικές, ιταλικές και ελληνικές περιφέρειες της 
Μεσογείου 
- 7 -
Παρά το γεγονός ότι οι εκθέσεις αξιολόγησης που αφορούν το ΜΟΠ Κορσικής 
κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι υπάρχει σημαντική επίπτωση του συνόλου των 
ενεργειών (ιδίως σε θέματα βελτίωσης του επιπέδου των βασικών υποδομών και 
αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού) από την παρατήρηση των μέτρων που 
θεσπίστηκαν και εφαρμόστηκαν ανά άξονα στο πλαίσιο των ΚΠΣ προκύπτει ότι, 
για τα ΥΓΔ, δόθηκε προτεραιότητα στα μέτρα απεγκλωβισμού τόσο στη Μαρτινίκα 
και τη Γουιάνα όσο και στη Γουαδελούπη, ενώ στην ΚορσΙκή το ενδιαφέρον 
επικεντρώθηκε στις υποδομές στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων. 
Εάν συγκριθούν με τις επενδύσεις "απεγκλωβισμού" και τις υποδομές στήριξης, 
οι κοινοτικές συνδρομές που διατέθηκαν στον βιομηχανικό τομέα εξακολουθούν 
να είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα, αντικατροπτίζοντας έτσι μία κάποια 
διστακτικότητα των περιφερειών να δώσουν προτεραιότητα στο συγκεκριμένο 
τομέα καθώς επίσης και τη δυσχέρεια εφαρμογής των μέτρων αυτών λόγω, 
κυρίως, της αδυναμίας που παρουσιάζει ο βιομηχανικός ιστός στις 
συγκεκριμένες περιφέρειες. 
Παρ'όλο που τα ποσοστά που διατέθηκαν για τη γεωργία, την αξιοποίηση των 
γεωργικών πόρων και την αγροτική ανάπτυξη ήταν αρκετά υψηλά σε όλες τις 
περιφέρειες, φαίνεται ότι δεν είναι πολύ σημαντικά και ότι καλύπτουν τις 
περισσότερες φορές πολύ διαφορετικές προσεγγίσεις, επειδή ορισμένες 
περιφέρειες επέλεξαν τη σταθεροποίηση και τον εκσυγχρονισμό των 
παραδοσιακών τομέων ενώ άλλες προτίμησαν την προώθηση ενεργειών 
διαφοροποίησης. Ένα μεγάλο μέρος των πιστώσεων REGIS διατέθηκε εξάλλου για 
τη συμπλήρωση των κατευθύνσεων αυτών. 
Με εξαίρεση την Κορσική, όπου η μεγαλύτερη ηλικία του πληθυσμού εξηγεί το 
σχετικά χαμηλό ποσοστό των δαπανών επαγγελματικής κατάρτισης, όλες οι άλλες 
περιφέρειες διέθεσαν σχεδόν το 1/3 των κεφαλαίων που είναι διαθέσιμα στα 
πλαίσια των ΚΠΣ για την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού. 
Κατά κανόνα, τα \ίέτρα που εξαρτώνται από τα περιφερειακά συμβούλια είναι 
καλύτερα προσαρμοσμένα στην κοινωνικοοικονομική πραγματικότητα των 
περιφερειών και σε ορισμένες περιπτώσεις η υλοποίηση τους υπερβαίνει τις 
προβλέψεις, θα μπορούσε κανείς να αναφέρει την κατάρτιση σε βιοτεχνικά 
επαγγέλματα στη Γουαδελούπη και τις ενέργειες εκείνες που αφορούν τα 
επαγγέλματα που έχουν σχέση με την πώληση, το εμπόριο και τον τουρισμό στην 
Κορσική. 
Πρέπει να σημειωθεί, στη δέσμη των εθνικών μέτρων, η επιτυχία που σημείωσε 
"η προσαρμοσμένη στρατιωτική θητεία" για τους νέους που κατάγονται από τα 
υπερπόντια διαμερίσματα, και η οποία είχε ήδη λειτουργήσει πολύ καλά το 
1991 και ξεπέρασε κάθε πρόβλεψη το 1992, απαιτώντας αύξηση της 
χρηματοδότησης. 
Όπως προαναφέραμε, η Επιτροπή εκπόνησε μελέτη αξιολόγησης για την προσφορά 
του ΚΠΣ στο τομέα των ανθρώπινων πόρων σε όλες τις περιφέρειες του στόχου 
1, συμπεριλαμβανομένων των γαλλικών περιφερειών. 
Τέλος, παρά το γεγονός ότι, λαμβανομένων υπόψη των μεταβιβάσεων από τη 
μητροπολιτική Γαλλία, δεν έχει μεγάλη σημασία να συναχθούν συμπεράσματα για 
τη μακροοικονομική επίπτωση των κοινοτικών παρεμβάσεων στις πέντε γαλλικές 
περιφέρειες του στόχου 1, οι αναληφθείσες δράσεις συμβάλλουν στην 
υποστήριξη της οικονομικής δραστηριότητας, κυρίως στο τομέα των 
οικοδομών/δημοσίων έργων για την υλοποίηση μεγάλων έργων που αφορούν 
αεροδρόμια, λιμένες και έργων που αφορούν τους υδάτινους πόρους. 
- 8 -
Όπως φαίνεται και από την εφαρμογή των ενεργειών κατά άξονες, οι 
ενισχύσεις για τις παραγωγικές επενδύσεις οι οποίες εφαρμόσθηκαν σταδιακά 
παρουσιάζουν βαθμό υλοποίησης χαμηλότερο εκείνου των μεγάλων έργων 
υποδομής. Όσον αφορά αυτό το θέμα καταβάλλεται ιδιαίτερη προσπάθεια στο 
τομέα της πληροφόρησης και της παροχής κινήτρων. 
Γενικώς, μπορεί να θεωρηθεί ότι η εφαρμογή προγραμματισμένης προσέγγισης 
στο πλαίσιο των κοινοτικών παρεμβάσεων συνέβαλε στη μεθόδευση των 
προσπαθειών οικονομικής ανάπτυξης σε τοπική κλίμακα και διαμόρφωσης σχέσεων 
μεταξύ των διαφόρων ενδιαφερομένων παραγόντων του δημοσίου και των 
κοινωνικοοικονομικών φορέων. 
1.1.4. Ιρλανδία 
Η εφαρμογή του ΚΠΣ στην Ιρλανδία αποτελούσε στόχο στο τέλος του 1992. 
Στη διάρκεια του 1992, εγκρίθηκαν ορισμένες νέες αποφάσεις μεταξύ των 
οποίων : 
συνολική ενίσχυση ΕΤΠΑ/ΕΚΤ που θα χρησιμοποιηθεί κυρίως για να 
βοηθήσει τις πρωτοβουλίες τοπικής ανάπτυξης με μέτρα ενίσχυσης για τη 
σύσταση/ανάπτυξη επιχειρήσεων και την επαγγελματική κατάρτιση· 
εφαρμογή μέτρου τεχνικής βοήθειας του ΕΤΠΑ, που συμπληρώνει ένα μέτρο 
που είχε εγκριθεί το 1990. θα χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση της 
αξιολόγησης του τρέχοντος ΚΠΣ και για την προετοιμασία του επόμενου· 
ένας αριθμός μικρών ποσών τεχνικής βοήθειας τα οποία προέρχονται και 
από τα τρία ταμεία· 
συνδρομή από το ΕΠ που αφορά τα καινοτόμα σχέδια τεχνικής βοήθειας 
προς τα ΕΠ αγροτικής ανάπτυξης και τουρισμού για τα στοιχεία εκείνα 
που υπάγονται στο ΕΚΤ· 
προγράμματα για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες LEADER και HORIZON. 
Τα λοιπά προγράμματα που είχαν αποφασισθεί προγενέστερα στο πλαίσιο του ΚΠΣ 
εξελίχθηκαν μάλλον ικανοποιητικά και έγιναν ελαφρές μόνο τροποποιήσεις 
προκειμένου να επωφεληθούν από τις δυνατότητες για κάποια ευκαμψία που 
παρέχονται από τη διαδικασία του ΚΠΣ : 
το ΕΠ Βιομηχανίας επιτυγχάνει σε γενικές γραμμές το στόχο του. 
Παρ'όλο που στην αρχή του 1992 είχε προβλεφθεί σημαντική υστέρηση 
δαπανών στο υποπρόγραμμα έρευνας και τεχνολογίας που ενισχύεται από 
το ΕΤΠΑ, θεσπίστηκε νέο μέτρο στήριξης της Ε & Α στο χώρο της 
βιομηχανίας, το οποίο αποδείχθηκε εξαιρετικά επιτυχές. Το πρόγραμμα 
επαγγελματικής κατάρτισης και το πρόγραμμα επιχορηγήσεων για την 
απασχόληση, τα οποία υποστηρίζονται από το ΕΚΤ, εγκρίθηκαν στις αρχές 
του 1992 αλλά η αρχική ανάληψη για το δεύτερο από αυτά ήταν 
χαμηλότερη από την αρχικώς αναμενόμενη λόγω της κακής οικονομικής 
κατάστασης· 
στο ΕΠ Τουρισμού, η εκ νέου κατανομή μεταξύ των διαφόρων μέτρων 
(αύξηση των μέτρων που αφορούν τη διαχείριση και το δημόσιο τομέα) θα 
εξασφαλίσει την επίτευξη του στόχου που έχει τεθεί όσον αφορά τις 
σχετικές δαπάνες του ΕΠ. 
Συνολικά, από το 1988 έως το 1991 η συμβολή του τουρισμού στο ΑΕΠ 
αυξήθηκε κατά 9,5%, κατά μέσο όρο, (δηλαδή είναι διπλάσια της αύξησης 
του ΑΕΠ). 
Η αύξηση της απασχόλησης στον τομέα του τουρισμού ξεπέρασε κάθε 
προσδοκία ο μέσος όρος αύξησης ετησίως ήταν 8% έναντι του 
επιδιωκόμενου 7%· 
η εφαρμογή, σε χρηματοοικονομικό επίπεδο, του ΕΠ που αφορά Βέματα 
Υδάτων, Υγιεινής και λοιπές Τοπικές Υπηρεσίες έχει υπερβεί το στόχο 
και δεν παρουσιάζονται δυσκολίες* 
- 9 -
το ΕΠ υποδομής κατάρτισης και κατάρτισης των διδασκόντων 
σταθεροποιήθηκε το 1992. Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί απόπειρα 
εισαγωγής μιας προσέγγισης της κατάρτισης η οποία βασίζεται σε 
πρότυπα και προβλέπει την κατάρτιση των διδασκόντων στο FAS (η εθνική 
υπηρεσία κατάρτισης), στο CERT (υπηρεσία κατάρτισης σε θέματα 
τουρισμού, ξενοδοχείων και τροφοδοσίας), τα περιφερειακά τεχνικά 
κολλέγια και την επιμόρφωση των διδασκόντων "στην τριτοβάθμια 
εκπαίδευση· 
καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, σημειώθηκε σταθερή πρόοδος του ΕΠ που 
αφορά τον περιφερειακό χαρακτήρα της χώρας· 
παρ'όλο που η συνδρομή του ΕΓΤΠΕ για το ΕΠ "έλεγχος της ρύπανσης στις 
εκμεταλλεύσεις" ήταν μειωμένη για να καταστεί δυνατή η συμπληρωματική 
χρηματοδότηση για τα μέτρα του στόχου 5 α) και για την αγροτική 
ανάπτυξη, τό σύνολο των πιστώσεων του ΕΠ αναλήφθηκε και η συνέχιση 
της εφαρμογής του προγράμματος εξαρτάται πλέον από τη νέα χορήγηση 
χρηματοδότησης από το ΕΓΤΠΕ και από τις προθεσμίες που έχουν τεθεί 
για τη συγκέντρωση των στοιχείων που πρέπει να περιέχονται στους 
φακέλους αιτήσεων· 
η εφαρμογή του ΕΠ "Δάση" έτυχε ευνοϊκής αποδοχής από τους 
ενδιαφερόμενους φορείς· εντούτοις, οι ιδιωτικοί φορείς παρατηρούν ότι 
κατά την κατανομή των ενισχύσεων υπάρχει μία διαφορά στην 
αντιμετώπιση μεταξύ αυτών και των ημι δημόσιων οργανισμών οι οποίοι 
ασχολούνται με τα δάση· 
παρ' όλο που έγιναν κάποιες τροποποιήσεις, το ΕΠ αγροτικής ανάπτυξης 
αποτελεί αυτή τη στιγμή στόχο παρ' όλο που το υποπρόγραμμα το σχετικό 
με τις μικρές και κοινοτικές επιχειρήσεις βρίσκεται στο στάδιο της 
εκκίνησης με αργούς ρυθμούς. Κατέστη σαφές ότι, κατά συνέπεια, δεν θα 
χρησιμοποιηθεί πλήρως η σχετική χρηματοδότηση και έγινε μεταφορά σε 
μέτρα του ΕΓΤΠΕ. 
Όσον αφορά τα προγράμματα που θεσπίστηκαν πριν από τη μεταρρύθμιση των 
ταμείων, το πρόγραμμα VALOREN έληξε με την ολοκλήρωση του Bellacorick Wind 
Farm, Co. Mayo και το πρόγραμμα STAR ολοκληρώθηκε σύμφωνα με το 
χρονοδιάγραμμα, τον Οκτώβριο του 1992. Μία από τις πολλές θετικές πλευρές 
του εν λόγω προγράμματος ήταν η σημαντικά υψηλότερη χρηματοοικονομική 
συμβολή του ιδιωτικού τομέα σε σύγκριση με την αρχικώς προβλεφθεί σα. 
Όσον αναφορά τη χρηματοδοτική εφαρμογή, η δημόσια δαπάνη στην Ιρλανδία 
ανήλθε, ως το τέλος του 1992, στο 72% της συνολικής δημόσιας δαπάνης που 
είχε προβλεφθεί στο πλαίσιο του ΕΚΤ. Το σύνολο των αναλήψεων υποχρεώσεων 
των ΕΚ ανήλθε στο 80,3% του συνόλου των προβλεπομένων αναλήψεων υποχρεώσεων 
και οι πληρωμές έφθασαν το 87,1% του συνόλου των αναλήψεων υποχρεώσεων που 
εκτελέσθηκαν. 
Στη διάρκεια του 1992 πραγματοποιήθηκε ένας αριθμός θεματικών αξιολογήσεων 
στους τομείς της Ε & Α, των τηλεπικοινωνιών και των μεταφορών (για την 
Ιρλανδία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία), για το ανθρώπινο δυναμικό, 
συμπεριλαμβανομένης και της εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, σε 
όλες τις περιφέρειες του στόχου 1, καθώς επίσης και στους τομείς του 
τουρισμού και του περιβάλλοντος. Το αποτέλεσμα αυτών των αξιολογήσεων θα 
συμβάλει στην κατάρτιση των σχεδίων για την περίοδο μετά το 1993. 
Από μία μελέτη η οποία πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Ιρλανδικού 
Υπουργείου Οικονομικών και η οποία χρηματοδοτήθηκε από την Επιτροπή και 
ολοκληρώθηκε στις αρχές του 1993 προέκυψε ότι μέχρι το 1992 σημειώθηκε 
συσσωρευτική αύξηση του ΑΕΠ ύψους 2,6% (η οποία κυρίως οφείλεται στις 
- 10 - . 
δευτερεύουσες επιπτώσεις της ζήτησης), ενώ πέρα από το 2000 θα σημειώνεται 
μόνιμη αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,8% (λόγω των δευτερευουσών επιπτώσεων της 
προσφοράς). 
1.1.5. Ιταλία 
Η εφαρμογή του ιταλικού ΚΠΣ, κατά τα προηγούμενα έτη", παρουσίασε πολλά 
προβλήματα· το 1992 εξελίχθηκε με δυσκολίες, κυρίως όσον αφορά τις 
πληρωμές, ενώ τα προβλήματα οφείλονται κυρίως σε προγράμματα τα οποία 
διαχειρίζονται περιφερειακοί οργανισμοί. 
Αποφασίσθηκαν, κατά το 1992, νέες συνολικές επιχορηγήσεις για την Ιταλία, 
οι οποίες αφορούσαν πολύ διαφορετικούς τομείς δραστηριοτήτων και κυρίως τις 
πραγματικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες (κεφάλαιο επιχειρηματικού 
κινδύνου, πριμοδότηση συμμετοχής) στις MME, την ενίσχυση της συνεργασίας 
μεταξύ MME και της ανάπτυξης καινοτομιών στις επιχειρήσεις ή ακόμη και την 
αξιοποίηση της τουριστικής προσφοράς. Συμπεριλαμβάνουν συνδρομές που 
προέρχονται αποκλειστικώς από το ΕΤΠΑ και οι οποίες ανέρχονται σε 143 εκατ. 
ECU και θα έπρεπε να οδηγήσουν στην υλοποίηση συνολικών επενδύσεων της 
τάξεως των 334 εκατ. ECU. 
Βάσει των αποφάσεων των επιτροπών παρακολούθησης, η Επιτροπή προέβη επίσης 
σε πολλές τροποποιήσεις των προγραμμάτων που είχαν αποφασισθεί παλαιότερα, 
κυρίως των ΠΕΠ για τις περιφέρειες Basilicata, Pug lia, Σικελία και το ΕΠ 
"Αξιοποίηση των γεωργικών προϊόντων του Mezzogiorno". 
Από πλευράς ΕΓΤΠΕ, δύο προγράμματα εξακολουθούν να βρίσκονται στη φάση της 
εκκίνησης επειδή δεν μπόρεσε να υλοποιηθεί καμμία ανάληψη υποχρέωσης μετά 
το 1991 για ένα πολυπεριφερειακό ΕΠ το οποίο διαχειρίζεται το υπουργείο 
γεωργίας και από το 1990 για το ΕΠ Abruzzo. 
Εξάλλου, η Επιτροπή ενέκρινε κατά τη διάρκεια του έτους δύο διακρατικά 
προγράμματα κοινοτικής πρωτοβουλίας, το ένα στο πλαίσιο του REGEN (Ιταλία -
Ελλάδα) και το άλλο στο πλαίσιο του INTERREG (Κορσική - Σαρδηνία). 
Για το σύνολο της περιόδου 1989-1992, το επίπεδο των αναλήψεων υποχρεώσεων 
βρίσκεται στο 65% περίπου των ποσών τα οποία είχαν αρχικώς προγραμματισθεί 
έως το 1993, το επίπεδο των κοινοτικών πληρωμών σε σχέση με τις αναλήψεις 
υποχρεώσεων ανέρχεται σε 66%, σημειώνει όμως πρόοδο σε σχέση με το 
αντίστοιχο ποσοστό του προηγουμένου έτους. 
Η επιτόπου εκτέλεση επιτρέπει να διαπιστωθεί ότι τα πολυπεριφερειακό ΕΠ 
παρουσιάζουν στο τέλος του 1992, σε σχέση με τον αρχικό προγραμματισμό, 
μέσο ποσοστό εθνικών δαπανών το οποίο ανέρχεται σε 54%· το ΕΠ "Telefonia di 
base" με μία σχέση δαπανηθέντων/προγραμματισθέντων ποσών η οποία ανέρχεται 
στο 97%, ήταν το πιο προχωρημένο πρόγραμμα ενώ το ΕΠ "Turismo" (65%) και 
"Ricerca" παραμένουν στα προγράμματα εκείνα που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη 
καθυστέρηση. 
Όσον αναφορά τα προγράμματα των κοινοτικών πρωτοβουλιών που θεσπίστηκαν 
στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ, το επίπεδο υλοποίησης είναι ιδιαίτερα χαμηλό. 
Πράγματι, εάν οι δαπάνες που καταχωρίσθηκαν στο πλαίσιο του STRIDE 
πλησιάζουν το 30%, το 16% για την TELEMATIQUE και το 14% για το ENVIREG, τα 
προγράμματα κοινοτικών πρωτοβουλιών PRISMA και REGEN που αποφασίσθηκαν με 
κάποια καθυστέρηση παρουσιάζουν, αντίθετα, ένα σχεδόν μηδενικό επίπεδο 
υλοποίησης. 
- 11 -
Η κατάσταση των περιφερειακών προγραμμάτων παρουσιάζεται διαφοροποιημένη· 
ενώ για τις παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ το μέσο ποσοστό εκτέλεσης (η σχέση 
δαπανηθέντων/προγραμματισθέντων ποσών) είναι 25%, ανέρχεται σε 40% στη 
Σαρδηνία, 39% στην περιφέρεια Basilicata και περίπου 30% για το Molise, 
ενώ, στο άλλο άκρο, η Σικελία φθάνει το 26%, η Καμπάνια το 22%, η Pug Ι i a το 
19% και το Abruzzo το 15%. 
Για τις συνολικές επιχορηγήσεις που προαναφέραμε, μόνο οι 
προπαρασκευαστικές δραστηριότητες (ενημέρωση, προώθηση, τελειοποίηση των 
διαδικασιών) έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής, αλλά η προσφυγή σε αυτό 
το μηχανισμό ενδέχεται να αποτύχει εάν δεν βρεθεί καμία λύση στο εσωτερικό 
της κεντρικής διοίκησης για τα προβλήματα που επιβάλλει η υποχρέωση 
σύστασης τραπεζικής εγγύησης την οποία πρέπει να παράσχουν οι ενδιάμεσοι 
οργανισμοί διαχείρισης στο ιταλικό υπουργείο οικονομικών. 
Τέλος, όσον αφορά τα 15 ιταλικά ΜΟΠ, οι αναλήψεις υποχρεώσεων ανέρχονταν το 
1992 σε 224 εκατ. ECU ενώ οι πληρωμές έφΒαναν τα 206 εκατ. ECU. 
Παρ'όλο που το ποσοστό χρησιμοποίησης των πόρων του ΕΚΤ εξακολουθεί να 
είναι ανεπαρκές, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το 1992 σημειώθηκε πρόοδος σε 
σχέση με τα προηγούμενα χρόνια και με αύξηση του ποσοστού χρησιμοποίησης 
κατά 25% το 1991 σε σχέση με το 1990 και κατά 40% το 1992 σε σχέση με το 
1991. 
Η ιδιαίτερως δύσκολη οικονομική και πολιτική κατάσταση που χαρακτήριζε τη 
δημόσια ιταλική ζωή το 1992, είχε επίσης συνέπειες στην εφαρμογή των 
διαρθρωτικών πολιτικών. 
Η ομαλή υλοποίηση των προγραμμάτων παρεμποδίστηκε από σημαντικούς 
δημοσιονομικούς περιορισμούς που θεσπίστηκαν για να αντιμετωπισθούν τα 
ελλείμματα των δημοσίων λογαριασμών. Οι ιταλικές αρχές συνάντησαν δυσκολίες 
στην ανεύρεση αρκετών κεφαλαίων για την εξασφάλιση της εθνικής 
αντιστάθμισης, εκφραζόμενης σε λιρέτες, μετά την απότομη υποτίμηση του 
νομίσματος σε σχέση με το ECU από τον Σεπτέμβριο του 1992. 
Σε ορισμένες περιφέρειες οι συχνές αλλαγές που σημειώθηκαν στο επίπεδο της 
εκτελεστικής εξουσίας και η απουσία συμμετεχόντων στο διάλογο καθυστέρησαν 
σημαντικά τις ενέργειες που είχαν ήδη αναληφθεί. Οι δυσχέρειες στο 
διοικητικό επίπεδο και οι διαρθρωτικές ελλείψεις ορισμένων περιφερειακών 
διοικήσεων είχαν επίσης αρνητικές επιπτώσεις στην παρακολούθηση και τον 
έλεγχο της εφαρμογής των προγραμμάτων. Ορισμένες από τις δυσχέρειες αυτές 
ξεπεράστηκαν όμως χάρη στην υιοθέτηση ενεργειών τεχνικής βοήθειας (όπως 
είναι για παράδειγμα η χρηματοδότηση σεμιναρίου για τη χρησιμοποίηση των 
διαρθρωτικών πόρων στην Καλαβρία, με πρωτοβουλία των τριών μεγάλων 
κεντρικών εθνικών συνδικάτων) και στην εφαρμογή συστήματος ελέγχου σε 
κεντρικό επίπεδο. 
Λαμβανομένης υπόψη αυτής της κατάστασης που παρουσιάζει καθυστέρηση, οι 
υπηρεσίες της Επιτροπής καθώς και οι εθνικές αρχές προέβησαν σε εξέταση της 
κατάστασης προόδου όλων των προγραμμάτων και εξακρίβωσαν τις δυνατότητες 
τροποποιήσεων που πρέπει να γίνουν για να αποφευχθεί η απώλεια, για την 
Ιταλία, των πιστώσεων που διατέθηκαν στο ΚΠΣ. 
- 12 -
Για να εξακριβωθεί η επίπτωση των κοινοτικών παρεμβάσεων, οι υπηρεσίες της 
Επιτροπής εκπόνησαν επίσης κατά το 1992, σειρά μελετών θεματικής 
αξιολόγησης που καλύπτουν όλους τους τομείς που προβλέπονται στο ΚΠΣ (νερό 
και περιβάλλον, ενέργεια, Ε & Α, βιομηχανίες και υπηρεσίες, τηλεπικοινωνίες 
και ανθρώπινο δυναμικό) και, πλέον, μπορούν να συναχθούν ορισμένα σημαντικά 
συμπεράσματα. 
Η θετική πλευρά των ενεργειών που αναλήφθηκαν εκδηλώνεται σε όλους τους 
τομείς αν και αυτό είναι σε κάποιο βαθμό δυνατόν να εκτιμηθεί, ανάλογα με 
τον τομέα. Έτσι, τα προγράμματα που έχουν ως αρχικό αντικείμενο τον 
καλύτερο εφοδιασμό σε νερό, φυσικό αέριο ή τη βελτίωση των τηλεπικοινωνιών 
μπορούν αμέσως να προσδιορισθούν ποσοτικά, ενώ τα προγράμματα που αφορούν 
το περιβάλλον, την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη αφορούν δράση 
μακροπρόθεσμη, ευνοώντας τον τουρισμό ή προσελκύοντας επενδύσεις. 
Παρ'όλα αυτά μπορούμε να υποθέσουμε ότι η κοινοτική συνδρομή είχε 
καταλυτικό αποτέλεσμα κατευθύνοντας και προγραμματίζοντας την υλοποίηση 
ενεργειών που έχουν προβλεφθεί με πιο μακροπρόθεσμο χαρακτήρα σε εθνικό 
επίπεδο. 
Τέθηκε σε εφαρμογή επείγουσα δράση για την επιτάχυνση όλων των γενικών 
ενεργειών που αφορούν προγράμματα, με ιδιαίτερη έμφαση στα περιφερειακά 
επιχειρησιακά προγράμματα στις περιφέρειες που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη 
καθυστέρηση (Abruzzo, Καμπανία, Σαρδηνία και Puglia) και σε ορισμένα 
προγράμματα κοινοτικών πρωτοβουλιών όπως PRISMA, ENVIREG, REGEN και 
INTERREG-Κορσική, Σαρδηνία. 
Τελικά, η ολοκλήρωση της εφαρμογής του ΚΠΣ αποτελεί αναμφίβολα μεγάλη 
πρόκληση για τις ιταλικές περιφέρειες. 0 στόχος χρησιμοποίησης των 
κοινοτικών πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων και πληρωμών εντός του 
προβλεπομένου χρόνου απαιτεί να θέσουν οι ιταλικές αρχές σε προτεραιότητα 
τις παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται από κοινού από τα Διαρθρωτικά Ταμεία. 
1.1.6. Πορτογαλία 
Το πορτογαλικό ΚΠΣ δεν παρουσιάζει προβλήματα εξέλιξης και το επίπεδο 
απορρόφησης της κοινοτικής ενίσχυσης μπορεί να θεωρηθεί πολύ ικανοποιητικό. 
Κατά τη διάρκεια του 1992, εγκρίθηκαν πολλά νέα μέτρα : αφενός μεν, για το 
ΕΤΠΑ, το πρόγραμμα κατασκευής οδού στο AI ente jo, αλλά επίσης και το 
πρόγραμμα PROFAP το οποίο αποτελεί πρωτοβουλία του ΕΚΤ και αποσκοπεί κυρίως 
στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης και στην κατάρτιση των υπαλλήλων 
και, τέλος, πέντε νέα ΕΠ, από το ΕΓΤΠΕ. Το σημαντικότερο αφορά τα μέτρα 
αντιστάθμισης που θεσπίστηκαν μετά την ξηρασία του 1992, και ακολουθούν τα 
ΕΠ που αφορούν τις ενισχύσεις για επενδύσεις τις εκμεταλλεύσεις, τον 
αναδασμό και τη διακοπή της γεωργικής δραστηριότητας, την προστασία του 
περιβάλλοντος και την καλή μεταχείριση των ζώων, την αναδιάρθρωση των 
αμπελώνων στη Μαδέρα και στις Αζόρες. 
- 13 -
Χορηγήθηκε στο κάθε ένα από τα νησιά Αζόρες και Μαδέρα χρηματοδότηση εκτός 
ΚΠΣ και έκτος Διαρθρωτικών ταμείων, στο πλαίσιο προγράμματος POSEIMA που 
περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ένα μέτρο που αφορά την ενέργεια (πρόκειται για 
την ανάληψη από τον κοινοτικό προϋπολογισμό της επιπλέον δαπάνης για τη 
μεταφορά των πετρελαιοειδών προς τα εν λόγω νησιά), ένα μέτρο που αφορά τη 
βιοτεχνία (το οποίο αποσκοπεί στην προώθηση της επαγγελματικής κατάρτισης, 
στην πρόσβαση σε νέες αγορές στους τομείς του κεντήματος, της ταπητουργίας 
κλπ.). Για τις Αζόρες προστίθενται και ειδικά μέτρα γεωργικής ανάπτυξης και 
για τη Μαδέρα χορηγούνται ενισχύσεις στον τομέα της μπανάνας. 
Αντιθέτως, έγιναν πολλές τροποποιήσεις στα προγράμματα που είχαν θεσπισθεί 
τα προηγούμενα χρόνια : το ΕΠΚΕ για τις Αζόρες, το πρόγραμμα PRODIATEC με 
την αύξηση του ποσοστού παρέμβασης του ΕΤΠΑ μέχρι 75%. Η ενίσχυση των 
χρηματοδοτήσεων του ΕΤΠΑ αφορούσε επίσης τα ΕΠ PROTER, PRODAC, το έργο 
"Autoestrada do Estorll"· το πρόγραμμα CIENCIA, μετά από μία κάπως δυσχερή 
εκκίνηση εξελίσσεται κατά τρόπο θετικό. 
Οι τροποποιήσεις που έγιναν στο PRODEP, πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας, 
κατέστησαν δυνατή την αύξηση της συνδρομής του ΕΤΠΑ, την ενίσχυση του 
ποσοστού παρέμβασης στο ΕΚΤ από 65% σε 75% καθώς και την αύξηση των 
διαθέσιμων κεφαλαίων του εν λόγω ταμείου σε 116 εκατ. ECU για τη 
χρηματοδότηση νέων μέτρων κατάρτισης. Στο πλαίσιο του PODAEEF, το οποίο 
αφορούσε διαρθρώσεις κατάρτισης και απασχόλησης, έγινε μεταφορά από το ΕΚΤ 
στο ΕΤΠΑ για να υλοπο ηθούν οι ενέργειες που αφορούν τις υποδομές 
κατάρτισης και εκπαίδευσης. 
Όσον αφορά το ΕΓΤΠΕ, οι σημαντικότεροι εκ νέου προγραμματισμοί αφορούσαν 2 
ΕΠ σχετικά με την αναδιάρθρωση των αμπελώνων στην ηπειρωτική χώρα, τον 
αναδαοΜΌ και την παύση δραστηριοτήτων. 
Μέσω της τεχνικής βοήθειας, διενεργήθηκε επίσης ένας αριθμός στατιστικών 
ερευνών για την αγορά εργασίας, τις δραστηριότητες ελέγχου και τον 
λογιστικό έλεγχο των ενεργειών που αφορούν την κατάρτιση καθώς επίσης και 
εκείνων που αφορούν την πληροφόρηση και τη διαφήμιση των παρεμβάσεων του 
ΕΚΤ στην Πορτογαλία. 
Επίσης ελήφθησαν τρεις αποφάσεις όσον αφορά τις κοινοτικές πρωτοβουλίες 
LEADER13, REGEN και PRISMA. 
Για την περίοδο 1989-1992, το συνολικό ποσό των αναλήψεων υποχρεώσεων 
αντιστοιχεί στο 81% των παρεμβάσεων που προβλέπονται στο ΚΠΣ για το ΕΤΠΑ 
και στο 74,5% για το ΕΚΤ. Όσον αφορά το ΕΓΤΠΕ, τα ποσοστά υλοποίησης 
ανέρχονται επίσης σε ικανοποιητικά επίπεδα και πλησιάζουν το 88% για το 
PEDAP (ειδικό πρόγραμμα ανάπτυξης της πορτογαλικής γεωργίας) και το 78% για 
τα μέτρα του στόχου 5α. Ωστόσο, τα ποσοστά αυτά βρίσκονται σε χαμηλότερα 
επίπεδα για την αγροτική ανάπτυξη (46%), λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος 
ότι τα περισσότερα από τα σχετικά ΕΠ εγκρίθηκαν μόλις το 1992. 
- 14 -
Συνολικά, για τις περιφέρειες που παρουσιάζουν αναπτυξιακή καθυστέρηση, η 
επίπτωση των συνδρομών των κοινοτικών ταμείων στο επίπεδο του ΑΕΠ αποτελεί 
καλό δείκτη για την ευρύτερη επίπτωση των κοινοτικών παρεμβάσεων. Στην 
Πορτογαλία διαπιστώνεται ότι οι κοινοτικές ενέργειες έχουν όλο και 
μεγαλύτερη σημασία για την οικονομική ανάπτυξη : κατά τον τρόπο αυτό, οι 
κοινοτικές χρηματοδοτικές εισφορές αποτέλεσαν το 3,5% του πορτογαλικού ΑΕΠ 
το 1992 (έναντι 3% το 1991). 0 αριθμός αυτός αποτελεί συνολική ανάληψη 
υποχρέωσης της Κοινότητας για την ανάπτυξη της Πορτογαλίας. 
Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι οι δημόσιες επενδύσεις γίνονται κυρίως σε 
τομείς ζωτικούς για την ανάπτυξη της Κοινότητας: στήριξη των παραγωγικών 
δραστηριοτήτων (ιδίως των MME), των μεταφορών, της Ε & Α, των 
τηλεπικοινωνιών, του περιβάλλοντος. 
Όπως και στην Ελλάδα και την Ιρλανδία, πραγματοποιήθηκαν μελέτες στους 
τομείς της Ε & Α, των τηλεπικοινωνιών και των μεταφορών καθώς επίσης και 
στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού όπως και σε όλες τις περιφέρειες του 
στόχου 1. 
Όσον αφορά τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, υπάρχουν 
ενδείξεις ότι οι επενδύσεις που προβλέπονται στο πορτογαλικό ΚΠΣ θα 
εξακολουθήσουν να αυξάνουν το ΑΕΠ της Πορτογαλίας σε ποσοστό μεγαλύτερο του 
ποσοστού αύξησης του κοινοτικού ΑΕΠ κατά τη διάρκεια των επομένων ετών. 
1.1.7. Το Ηνωμένο Βασίλειο 
Επειδή χρειάστηκε χρόνος για τη δημιουργία των αναγκαίων μηχανισμών τοπικής 
συνεργασίας, η πρόοδος που σημείωσε το ΚΠΣ ήταν μικρότερη της αναμενόμενης 
και η δαπάνη κατά το 1992 σημείωσε ρυθμούς βραδύτερους από τους αρχικώς 
προβλεπόμενους. Εντούτοις, οι μακροπρόθεσμες προοπτικές είναι καλύτερες, 
δεδομένου ότι έχουν ήδη τεθεί οι βάσεις για το μέλλον. Πρόβλημα 
δημιουργήθηκε με την υποτίμηση της στερλίνας το φθινόπωρο, η οποία οδήγησε 
σε πλεόνασμα 22 εκατ. λιρών (30 εκατ. ECU), ποσό για το οποίο η Επιτροπή 
ζήτησε από τις αρχές της Βόρειας Ιρλανδίας να καταρτίσουν προτάσεις για τη 
χρησιμοποίηση του. 
Δεν λήφθηκε καμία νέα απόφαση κατά το έτος 1992, με εξαίρεση τα προγράμματα 
που αφορούν τις κοινοτικές πρωτοβουλίες STRIDE, TELEMATIQUE, PRISMA και 
κάποιες ανακατανομές με τις οποίες συμφώνησε η επιτροπή παρακολούθησης κατά 
το τέλος του έτους οι κυριότερες μεταφορές προέρχονται από το ΕΠ 
γεωργικής ανάπτυξης και μερικά προγράμματα που είχαν καταρτισθεί πριν από 
το ΚΠΣ, ενώ τα μεγαλύτερα ποσά διατέθηκαν για το ΕΠ "μεταφορές", για άλλα 
προγράμματα που εφαρμόσθηκαν πριν από το ΚΠΣ, για τους στόχους 3 και 4 και 
για οριζόντια μέτρα. 
Η σημαντικότερη αλλαγή του 1992 από δημοσιονομικής πλευράς ήταν το γεγονός 
ότι συμπεριλήφθηκε ο αγωγός φυσικού αερίου στο ΕΠ βιομηχανικής ανάπτυξης. 
Τέλος, η πρόταση για ηλεκτρική διασύνδεση Βόρειας Ιρλανδίας και Σκωτίας, η 
οποία προωθήθηκε από τις αρχές της Βορείου Ιρλανδίας, εξετάσθηκε από την 
Επιτροπή το 1992. Κατέληξε σε θετικά συμπεράσματα, στις αρχές του 1993 
γεγονός που σημαίνει ότι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η πρόταση 
- 15 -
για χρηματοδότηση στα πλαίσια του επόμενου ΚΠΣ. Λήφθηκαν υπόψη τα 
μακροπρόθεσμα οφέλη μιας διασύνδεσης όσον αφορά τις δαπάνες, την ασφάλεια 
του συστήματος, τη διαφοροποίηση και το σχεδιασμό. Επισημάνθηκε η σύνδεση 
με την κοινοτική πολιτική για τα διευρωπαϊκά δίκτυα και το σχέδιο έχει ως 
στόχο την αντιμετώπιση της ανάγκης που υπάρχει να εξουδετερωθεί ο 
περιφερειακός και απομονωμένος χαρακτήρας του συστήματος ηλεκτροδότησης στη 
Βόρεια Ιρλανδία. 
Τα προγράμματα που αποφασίσθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη, στο πλαίσιο του 
ΚΠΣ, σημείωσαν διαφορετικούς βαθμούς προόδου. Έτσι οι δαπάνες που 
αφορούσαν το ΕΠ "φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον" έφθασαν το επίπεδο που 
είχε καθορισθεί το 1992 και το υποπρόγραμμα το σχετικό με την αστική 
ανασυγκρότηση ήταν ιδιαίτερα επιτυχές ως προς αυτό το θέμα, όπως επίσης και 
το μέτρο κοινοτικής επαφής στο υποπρόγραμμα σχέσεων με την Κοινότητα. 
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων πραγματοποιήθηκαν, αντιθέτως, σε χαμηλότερο 
επίπεδο από το προβλεπόμενο, στο πρόγραμμα "Τουρισμός" και οι συνδρομές του 
ΕΤΠΑ ήταν μειωμένες. Τα πιο ενδιαφέροντα υποπρογράμματα είναι εκείνα που 
σχετίζονται με τον ιδιωτικό τομέα όπως "Private Sector Amenities & Private 
Sector Accommodation" όπου χρειάσθηκε περισσότερος χρόνος από τον αρχικώς 
αναμενόμενο για να συγκεντρωθούν δέσμες χρηματοδοτικών μέτρων για διάφορα 
σχέδια. 
Για το πρόγραμμα "Βιομηχανία", η κοινοτική χρηματοδότηση για τη βιομηχανία 
στη Βόρεια Ιρλανδία αντιπροσωπεύει μικρή αναλογία της δημόσιας δαπάνης. 
Γι'αυτό καταβλήθηκε προσπάθεια ώστε να τεθεί ως στόχος η χρηματοδότηση 
"ελαστικότερων" μηχανισμών στήριξης όπως είναι η Έρευνα και Ανάπτυξη καθώς 
και η διαχείριση. Αναμένεται ότι τα μέτρα αυτά θα προσδώσουν, μεσοπρόθεσμα 
και μακροπρόθεσμα, ανταγωνιστικό χαρακτήρα στις εταιρείες της Βόρειας 
Ιρλανδίας. 
Όσον αφορά το πρόγραμμα για τις "Μεταφορές", ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο η 
μεσοπρόθεσμη επισκόπηση η οποία οδήγησε σε συμφωνία για ανακατανομή των 
κονδυλίων εντός του προγράμματος και για επιπλέον κεφάλαια. Πολλά από τα 
κυριότερα έργα - συμπεριλαμβανομένων και εκείνων στο λιμάνι του Μπέλφαστ, 
στο αεροδρόμιο του Μπέλφαστ, στο αεροδρόμιο Eglinton και στη σιδηροδρομική 
σύνδεση Cross Harbour - σημείωσαν ουσιαστική πρόοδο κατά το εν λόγω έτος. 
Συνεχίστηκε η υλοποίηση του εγκριθέντος το 1990 ΕΠ που αφορά τη γεωργική 
ανάπτυξη. Οι δαπάνες ήταν βραδύτερου ρυθμού από τον προβλεπόμενο, κυρίως 
λόγω των εγγειοβελτιωτικών μέτρων. Οι κακές οικονομικές συνθήκες οδήγησαν 
σε μείωση των επενδύσεων στις εκμεταλλεύσεις που είχαν λιγότερη πρόσβαση 
στις κοινοτικές ενισχύσεις. Ορισμένες τροποποιήσεις, που πραγματοποιήθηκαν 
το 1992, κατέστησαν εντούτοις δυνατή τη μερική ανάκτηση. 
Το 1992 σημειώθηκε σαφής βελτίωση του επιπέδου των δαπανών που 
χρηματοδοτήθηκαν από το ΕΚΤ, χάρη στη μεγαλύτερη ελαστικότητα, η οποία 
επιτρέπει την ενίσχυση όλων των σχεδίων που εντάσσονται στις προτεραιότητες 
που έχουν ορισθεί στα επιχειρησιακά προγράμματα, ακόμα και αν θα πρέπει να 
αντικατασταθούν τα μέτρα τα οποία δεν σημειώνουν σημαντική επιτυχία. 
Έτσι το 1992, τέθηκε σε εφαρμογή ένα νέο πρόγραμμα, το Business Start 
Programme που οργανώθηκε από το LEDU, την υπηρεσία μικρών επιχειρήσεων, και 
προσφέρει διαφόρων επιπέδων ενισχύσεις, παροχή επιχειρηματικών συμβουλών, 
κατάρτιση και μόνιμη παροχή συμβουλών. Τα κριτήρια επιλογής ενισχύθηκαν 
επίσης σε σύγκριση με το πρόγραμμα χορήγησης ενισχύσεων το οποίο 
αντικαθιστά. 
- 16 -
θεσπίστηκε ένα νέο πρόγραμμα ανάπτυξης των εταιρειών από την Υπηρεσία 
Κατάρτισης και Απασχόλησης, το οποίο παρέχει πρακτική και οικονομική 
βοήθεια στις εταιρείες για την εξέταση των αναγκών τους σε βέματα 
κατάρτισης και ανάπτυξης και για την αντιμετώπιση των ελλείψεων τους. Αυτό 
επικεντρώνεται περισσότερο από το παλαιότερο πρόγραμμα "Job Training 
Programme" στην ένταξη ανέρ\ων σε πρόγραμμα κατάρτισης που εφαρμόζεται σε 
συγκεκριμένη θέση εργασίας (on the job training). 
Οι αλλαγές αυτές, οι οποίες έχουν ως άξονα τη δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης, επιτρέπουν να αναμένεται ότι τα αποτελέσματα των κοινοτικών 
παρεμβάσεων στον εν λόγω τομέα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, θα βελτιωθούν ακόμη 
περισσότερο, όπως διαπίστωσε και η Υπηρεσία Οικονομικών και Προσωπικού, η 
αρχή η αρμόδια για την εφαρμογή του ΚΠΣ. 
Τέλος, τα προγράμματα που αποφασίσθηκαν μετά την μεταρρύθμιση των 
Διαρθρωτικών Ταμείων εξελίχθηκαν με τον ακόλουθο τρόπο : στα πλαίσια του 
προγράμματος VALOREN όλα τα έργα ολοκληρώθηκαν μέχρι τον Οκτώβριο του 1992 
και αναμένεται τελική έκθεση για τα επιτεύγματα του προγράμματος. Το 
πρόγραμμα STAR παρουσίασε την ουσιαστική ολοκλήρωση του έργου υποδομής, 
καθώς επίσης και τη θέση σε λειτουργία ενός αριθμού χώρων επίδειξης, όπου 
συνεχίζονται οι εργασίες, το 1993, στα πλαίσια του ΕΤΠΑ. Η αξιολόγηση του 
προγράμματος επιβεβαίωσε το δυναμικό αύξησης των ευκαιριών για τις 
επιχειρήσεις στο μέλλον. Το πρόγραμμα που αφορά την υφαντουργία εκτός 
ποσοστώσεων ολοκληρώθηκε, και απέμειναν ελάχιστα ποσά τα οποία δεν 
δαπανήθηκαν. Το πρόγραμμα των παραμεθόριων περιοχών εκτός ποσοστώσεων 
χρειάζεται ακόμη ένα ποσό λίγο μεγαλύτερο των 3 εκατ. ECU, για να καλύψει 
τις συνολικές αναλήψεις υποχρεώσεων. 
Η δημόσια δαπάνη στη Βόρεια Ιρλανδία ανήλθε, στα τέλη του 1992, στο 68% της 
συνολικής δημόσιας δαπάνης που προβλέπει το ΚΠΣ. Οι συνολικές αναλήψεις 
υποχρεώσεων ΕΚ ανήλθαν στο 78,7% του συνόλου των αναλήψεων που είχαν 
προβλεφθεί και οι πληρωμές avt\\Bav στο 73,6%. 
Γενικότερα, η διαδικασία προγραμματισμού λειτούργησε ικανοποιητικά στη 
Βόρεια Ιρλανδία και έγινε πλήρης εκμετάλλευση των προβλέψεων, στο πλαίσιο 
του ΚΠΣ, για ελαστικότητα. 
1.1.8. Τα νέα γερμανικά ομόσπονδα κράτη και το Ανατολικό Βερολίνο 
Στα νέα ομόσπονδα κράτη και το Ανατολικό Βερολίνο, που από το φθινόπωρο 
1990 αποτελούν τμήμα της ΕΚ και από το 1991 έχουν ενταχθεί στις 
διαρθρωτικές ενισχύσεις των ΕΚ(1), συνέχισε, το 1992, να συντελείται μια 
βαθιά διαρθρωτική μεταλλαγή. Η ανάπτυξη των νέων δυνατοτήτων παραγωγής 
καθώς και η δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και νέων δυνατοτήτων 
δραστηριότητας σημείωσαν λιγότερο ταχείς ρυθμούς πράγμα το οποίο ανεμένετο 
παρ' όλη την ευρύτητα των μέτρων οικονομικής στήριξης. Αυτό συνέβη για δύο 
κυρίως λόγους αφενός μεν οι παραδοσιακές οικονομικές διαρθρώσεις και 
γενικότερες συνθήκες, που κληρονομήθηκαν από την εποχή της σχεδιασμένης 
οικονομίας, αποδείχθηκαν εξαιρετικά δύσκαμπτες και στατικές, γεγονός που 
κατέστησε δυσχερή την ταχεία μετάβαση προς την οικονομία της αγοράς, ενώ τα 
προβλήματα ιδιοκτησίας, η οικολογική επεξεργασία των αποβλήτων, και οι 
ελλείψεις στις υποδομές εξακολουθούν να αποτελούν εμπόδια τόσο για τις 
ιδιωτικές όσο και για τις δημόσιες επενδύσεις. Αφετέρου, τα νέα γερμανικά 
ομόσπονδα κράτη υφίστανται επίσης τις συνέπειες της γενικότερης πτώσης της 
ζήτησης, η οποία επιδεινώθηκε από την ταχεία πτώση της ζήτησης στις χώρες 
(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3575/90, ΕΕ αριθ. L 353 της 17ης Δεκεμβρίου 
1990. 
- 17 - . 
της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, παραδοσιακές αγορές για την οικονομία 
των εν λόγω ομόσπονδων κρατών. Πολλά σχέδια επενδύσεων μεγάλης εμβέλειας 
χρειάστηκε ήδη να περιοριστούν ή να εγκαταλειφθούν πλήρως. 
Το 1991, το ΑΕΠ ανά μόνιμο κάτοικο ήταν γύρω στις 6.000 ECU, δηλαδή περίπου 
στο 36% του κοινοτικού μέσου όρου. Το 1992, ανήλθε σε 7.400 ECU περίπου 
(δηλαδή 46% του μέσου κοινοτικού όρου)· η αύξηση αυτή δεν οφείλεται μόνο 
στην αύξηση της παραγωγής αλλά και σε μείωση του πληθυσμού ο οποίος σήμερα 
είναι λιγότερος των 16 εκατ. κατοίκων. Επιπλέον πρέπει να ληφθούν υπόψη οι 
400.000 κάτοικοι της πρώην Ανατολικής Γερμανίας οι οποίοι εργάζονται στην 
πρώην Ομοσπονδιακή Γερμανία λόγω της έλλειψης δραστηριότητας στα πέντε 
ομόσπονδα κράτη. 
Το 1992, η αγορά ερναοΐας εξακολούθησε να χαρακτηρίζεται από το ποσοστό 
ανεργίας το οποίο παραμένει υψηλό και βρίσκεται γύρω στο 14,8% και αφορά 
1,2 εκατ. άτομα. Τα μέτρα που ελήφθησαν στον τομέα της πολιτικής της 
απασχόλησης συνέβαλαν εντούτοις στο να απεγκλωβίσουν αισθητά την αγορά 
εργασίας κατά 2 εκατ. άτομα περίπου. Εάν προστεθεί στον αριθμό αυτό και ο 
αριθμός των ανέργων οι οποίοι είναι επισήμως εγγεγραμμένοι, προκύπτει ένα 
σύνολο 3,2 εκατ. εν δυνάμει ανέργων, δηλαδή ποσοστό γύρω στο 40%. 
Μεταξύ των εννέα αξόνων που αποτελούν τις προτεραιότητες του ΚΠΣ, το ΕΤΠΑ 
δίνει μεγαλύτερη οημαοϊα κυρίως στον πρώτο ("ενίσχυση των υποδομών 
οικονομικού ενδιαφέροντος") και στον δεύτερο ("ενίσχυση των παραγωγικών 
επενδύσεων"). 
Στον τομέα των υποδομών, δόθηκε προτεραιότητα στη χωροταξική ρύθμιση των 
νέων βιομηχανικών χώρων, συμπεριλαμβανομένων των αναγκαίων εγκαταστάσεων 
διανομής και εκκένωσης· ο στόχος είναι να καταστεί δυνατή η εγκατάσταση 
νέων ιδιωτικών επιχειρήσεων και να δημιουργηθούν έτσι θέσεις απασχόλησης ή 
να εξασφαλιστούν οι εγγυήσεις για τις ήδη υφιστάμενες. 
0 δεύτερος άξονας προτεραιότητας αφορά την ενίσχυση σχεδίων για 
βιομηχανικές επενδύσεις. Μαζί με την επείγουσα ανάγκη δημιουργίας θέσεων 
απασχόλησης, πρέπει να χρησιμοποιηθούν όλα τα μέσα για την αύξηση της 
παραγωγικότητας και την εξασφάλιση της ανταγωνιστικότητας. Σύμφωνα με τις 
γερμανικές αρχές, οι οποίες βασίζονται στα στοιχεία που παρέχουν οι 
επιχειρήσεις που ζήτησαν την ενίσχυση αυτή, στο τέλος του 1992 είχαν 
χρηματοδοτηθεί από κοινού με το ΕΤΠΑ περίπου 3.000 σχέδια για ένα όγκο 
επενδύσεων ύψους περίπου 5 δις ECU. Τούτο αναμένεται να καταστήσει δυνατή 
τη δημιουργία περίπου 67.000 θέσεων απασχόλησης και τη διατήρηση περίπου 
50.000 θέσεων. 
Το μέγεθος της ζήτησης για ενισχύσεις επενδύσεων οδήγησε στην αύξηση του 
ύψους των πιστώσεων που είχαν αρχικώς προβλεφθεί στον προϋπολογισμό της 
Κοινότητας το 1992 και οι οποίες ανέρχονταν σε 725 εκατ. ECU για τα τρία 
ταμεία, χωρίς αύξηση του συνολικού κονδυλίου (3.000 εκατ. ECU)· το εν λόγω 
ποσό αυξήθηκε κατά 560 εκατ. ECU για να ανταποκριθεί σε όλες τις ανάγκες. 
Από τα 516 εκατ. ECU που προβλέπονται το ΕΤΠΑ ανέλαβε, το 1992, 489 εκατ. 
ECU και κατέβαλε 635 εκατ. ECU. 
Επί των συνολικών προβλεπομένων πιστώσεων ΕΤΠΑ ύψους σε 1.567 εκατ. ECU 
(τρέχουσες τιμές), 995 εκατ. ECU (64%) είχαν ήδη αναληφθεί στα τέλη του 
1992 και 888 εκατ. ECU (57%) καταβλήθηκαν. 
Εντούτοις, παρουσιάστηκαν διάφορα προβλήματα στην εκτέλεση των Ε.Π. 
- 18 -
Επειδή σε πολλές περιπτώσεις, οι εθνικές αρχές έλαβαν υπόψη τις πιστώσεις 
του ΕΤΠΑ για τη χρηματοδότηση μεγάλων έργων χωρίς να έχουν προηγουμένως τη 
σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής, η εκκαθάριση των λογαριασμών έγινε εκ των 
υστέρων. 
Οι δυσχέρειες που σημειώθηκαν στο στάδιο της εκκίνησης για την κατάρτιση 
των στατιστικών των σχετικών με τις ενισχύσεις δεν μπόρεσαν να υπερβληθούν 
το 1992 και παρ'όλη την υποστήριξη της τεχνικής βοήθειας το ολοκληρωμένο 
σύστημα τραπεζών δεδομένων και αξιολόγησης δεν λειτουργεί ακόμη κατά τρόπο 
ικανοποιητικό στις περιφερειακές υπηρεσίες, γεγονός που παρεμποδίζει την 
παρακολούθηση των προγραμμάτων. 
Σύμφωνα με τις γερμανικές αρχές, οι καθυστερήσεις στην καταβολή των 
κεφαλαίων του ΕΤΠΑ προκάλεσαν προσωρινώς δυσχέρειες χρηματοδότησης για τη 
γερμανική διοίκηση. 
Εντούτοις, η επιτροπή παρακολούθησης του ΚΠΣ, η οποία συνεδρίασε δύο φορές 
το 1992, δεν έλαβε απόφαση για καμία σημαντική τροποποίηση του ΚΠΣ και των 
ΕΠ δεδομένου ότι τα προγράμματα εξελίχθηκαν σύμφωνα με τις προβλέψεις. 
Δυνάμει του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 οργανώθηκαν δύο 
ενημερωτικά σεμινάρια στα οποία συμμετείχαν οι υπάλληλοι των ανωτέρων 
δημοτικών αρχών καθενός από τα νέα Ομόσπονδα Γερμανικά Κράτη. 
Σε ορισμένα ομόσπονδα κράτη, τα μέτρα κατάρτισης και απασχόλησης 
επικεντρώθηκαν σε ευάλωτες ομάδες στην αγορά εργασίας, όπως είναι οι 
άνεργοι και οι άνεργοι μακράς διάρκειας, κατηγορίες που υπάρχει κίνδυνος να 
αυξηθούν σημαντικά στο υφιστάμενο οικονομικό πλαίσιο. Στα άλλα ομόσπονδα 
κράτη τα μέτρα για τη βελτίωση των προσόντων που είχαν αποφασισθεί αφορούν 
κυρίως τα άτομα που απασχολούνται σε επιχειρήσεις ή τα οποία απειλεί η 
ανεργία. 
Κάθε ομόσπονδο κράτος προσπαθεί, αφετέρου, να θέσει σε εφαρμογή μέτρα τα 
οποία είναι ειδικώς προσαρμοσμένα στην τοπική κατάσταση της αγοράς 
εργασίας. 
Γενικώς, οι πόροι του ΕΚΤ που τίθενται στη διάθεση των νέων γερμανικών 
ομόσπονδων κρατών αναλήφθηκαν πλήρως το 1992 και τα μέτρα που έχουν 
προβλεφθεί εξελίσσονται κατά τρόπο ικανοποιητικό. 
Σε συνέχεια των προσπαθειών που καταβλήθηκαν για την ενημέρωση και των 
εκστρατειών ευαισθητοποίησης που πραγματοποιήθηκαν κυρίως από τα σχετικά 
υπουργεία και υπηρεσίες τεχνικής βοήθειας, ένας μεγάλος αριθμός οργανισμών, 
που προωθούν την επαγγελματική κατάρτιση και την επιμόρφωση σε επιχειρήσεις 
κατέφυγαν στις επιλέξιμες ενέργειες και όλοι οι ενδιαφερόμενοι εταίροι 
(κοινωνικοί εταίροι, οργανισμοί προώθησης της κατάρτισης και εμπορικά και 
βιομηχανικά επιμελητήρια, επαγγελματικές οργανώσεις και πολλές μεμονωμένες 
επιχειρήσεις) συμμετέχουν ενεργά στην εφαρμογή των ενεργειών που αφορούν 
την κατάρτιση και την απασχόληση, κατά τέτοιο τρόπο ώστε από το 1991 
μπόρεσαν να επωφεληθούν πάνω από 330.000 άτομα, ενώ περισσότερα από τα μισά 
ήταν γυναίκες. 
Λόγω των νέων απωλειών θέσεων απασχόλησης που σημειώθηκαν το 1992 και λόγω 
του πολύ χαμηλού επιπέδου επενδύσεων, τα διάφορα μέτρα κατάρτισης που 
προορίζονται κυρίως για το βιομηχανικό τομέα δεν μπόρεσαν να καταστήσουν 
δυνατό στους συμμετέχοντες να βρουν οταΒερ^\ θέση απασχόλησης παρά σε λίγες 
περιπτώσεις. Εντούτοις, στον τομέα του -περι βάλλοντος, και λαμβανομένης 
υπόψη της μεγάλης σημασίας που δίνεται σ'αυτόν, υλοποιήθηκε ένας ορισμένος 
αριθμός ολοκληρωμένων ενεργειών, με αυξημένο αριθμό ατόμων που διαθέτουν 
ειδική κατάρτιση. Η ανάπτυξη του τουρισμού ευνοήθηκε επίσης. 
- 19 -
Τα μέτρα που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ μπόρεσαν επίσης να συμβάλουν για 
να ξεπεραστεί η μεγάλη έλλειψη που υπήρχε στη ζήτηση για ορισμένα 
επαγγέλματα (για παράδειγμα ηλεκτρολόγοι, υπεύθυνοι πληροφορικής και 
ορισμένα επαγγέλματα στον τομέα των υπηρεσιών), ή σε ορισμένες περιφέρειες. 
Όλα αυτά τα αποτελέσματα πρέπει όμως να ερμηνευθούν λαμβάνοντας υπόψη τα 
χαρακτηριστικά της αγοράς εργασίας που αναφέρονται παραπάνω, δεδομένου ότι 
η ανεργία αυξήθηκε, το 1992, πάνω από 250.000 άτομα. 
Στο πλαίσιο αυτό, οι παρεμβάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου δεν 
έχουν αποδώσει ακόμα το επιθυμητό διαρθρωτικό αποτέλεσμα και συνέβαλαν 
κυρίως στον περιορισμό της επιδείνωσης της κατάστασης στην αγορά εργασίας. 
Μέχρι σήμερα, η προσπάθεια που καταβλήθηκε συνίσταται κυρίως στην 
προετοιμασία των ατόμων τα οποία ενδέχεται να συμμετάσχουν ενεργά στο 
μέλλον στη βελτίωση της κατάστασης στον τομέα της απασχόλησης και να τους 
εφοδιάσει με τα προσόντα εκείνα που είναι απαραίτητα για να αντιμετωπίσουν 
τις νέες ανάγκες, μόλις επιτευχθεί η αύξηση των θέσεων απασχόλησης. 
Όσον αφορά το ΕΓΤΠΕ, σε κανένα από τα ΕΠ που εγκρίθηκαν το 1991 δεν 
επήλθαν τροποποιήσεις. Εξελίσσονται με ικανοποιητικό ρυθμό και χορηγήθηκε η 
πρώτη και η δεύτερη δόση 1992 σε όλα τα προγράμματα. Τα ομόσπονδα κράτη 
Meeklenburg-Vorpommern, Brandenbourg και Sachsen-Anhalt έχουν ήδη ζητήσει 
ανάληψη υποχρέωσης για το 1993 και την πρώτη προκαταβολή. 
Τα περιφερειακά μέτρα εξελίσσονται ταχύτερα από ό,τι είχε προβλεφθεί, 
ιδιαίτερα για την ανάπλαση των αγροτικών οικισμών. Προκύπτει ότι η 
χρηματοδότηση δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες που αποτελούν 
προτεραιότητα. Η παρέμβαση του ΕΓΤΠΕ υπέρ της γεωργικής βιομηχανίας 
τροφίμων σημείωσε επίσης μεγάλη επιτυχία. 0 εκσυγχρονισμός και η ανάκαμψη 
της βιομηχανίας αυτής θεωρήθηκαν άξονες προτεραιότητας τόσο από την 
Επιτροπή όσο και από τα ομόσπονδα κράτη. 
- 20 -
12. iTOYoc 2 
Οι παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ στις περιφέρειες που έχουν πληγεί από 
τη βιομηχανική παρακμή χαρακτηρίζονται, το 1992, από : 
την ολοκλήρωση των ΕΠ που αποφασίσθηκαν κατά την πρώτη φάση 
προγραμματισμού (1989/1991) και για τα οποία χορηγήθηκαν παρατάσεις 
που επιβάλλονταν για να καταστεί δυνατή η εξολοκλήρου χρησιμοποίηση 
των κοινοτικών κεφαλαίων, 
την ανάληψη δράσεων που αποφασίστηκαν για την εφαρμογή των ΚΠΣ της 
δεύτερης φάσης προγραμματισμού (1992-1993). 
0 παρακάτω πίνακας παρουσιάζει το επίπεδο των αναλήψεων υποχρεώσεων που 
πραγματοποιήθηκαν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1992, δηλαδή κατά τη λήξη της 
πρώτης περιόδου (1989-1991) και κατά το τέλος του πρώτου έτους της δεύτερης 
φάσης προγραμματισμού (1992-1993). 
Στόχος 2 
Εκτέλεση για την περίοδο 1989-1992 των αναλήψεων υποχρεώσεων σε σχέση 
με τις συνδρομές που προβλέπονται στα ΚΠΣ που αποφασίσθηκαν 
για το 1989-1993 
Βέλγιο 81,0% 
Δαν ία 93,2% 
Γερμανία 78,4% 
Ισπανία 76,1% 
Γαλλία 76,0% 
Ιταλία 86,8% 
Λουξεμβούργο 58,9% 
Κάτω Χώρες 67,8% 
Ηνωμένο Βασίλειο 73,8% 
Σύνολο στόχου 2 76,1% 
1.2.1. 0 απολογισμός των ενεργειών «ου αποφασίσθηκαν κατά την πρώτη φάση 
προγραμματισμού 
Η προηγούμενη έκθεση (1991) ασχολήθηκε με την εφαρμογή των προγραμμάτων που 
αποφασίσθηκαν για τις περιφέρειες του στόχου 2 κατά την εν λόγω πρώτη φάση 
προγραμματισμού (1989-1991), καθώς επίσης και με τη δημοσιονομική εκτέλεση, 
αποδεικνύοντας ότι το κονδύλι που διατέθηκε από τον προϋπολογισμό αποτέλεσε 
το αντικείμενο αναλήψεων εντός των προθεσμιών που είχαν τεθεί. 
Για να αντιμετωπισθούν ειδικές δυσχέρειες ή για να ληφθεί υπόψη το γεγονός 
ότι ορισμένα προγράμματα αποφασίσθηκαν με κάποια καθυστέρηση, χρειάστηκε να 
γίνουν, το 1992, νέες ρυθμίσεις ή παρατάσεις σχετικές με τις πιστώσεις, σε 
κάποιο βαθμό σημαντικές, ανάλογα με τα προγράμματα. 
Οι μεταφορές αυτές επέτρεψαν, στις περισσότερες περιφέρειες να εφαρμοστούν 
όλα τα αποφασισθέντα μέτρα, και στις 31 Δεκεμβρίου 1992, το επίπεδο των 
αναλήψεων πλησίαζε σχεδόν παντού το 100%. 
Παρά το γεγονός ότι εκκρεμούν ακόμη ορισμένες πληρωμές, τόσο όσον αφορά το 
ΕΤΠΑ όσο και το ΕΚΤ, το έτος 1993 αναμένεται να καταστεί δυνατόν να 
φθάσουμε σε μία οριστική κατάσταση για τις περισσότερες περιφέρειες. 
- 21 -
Στο κεφάλαιο Μ περιλαμβάνεται ακριβής ποσοτική ανάλυση ανά ταμείο και 
στόχο και στα παραρτήματα 1.2 και Ι 1.2. παρέχονται αριθμητικά στοιχεία ανά 
χώρα και ταμείο. 
1.2.2. Η υλοποίηση των ΚΠΣ τα οποία αποφασίστηκαν για τη δεύτερη περίοδο 
(1992-1993) 
Η απόφαση που ελήφθη το 1991, να ανανεωθεί έως το τέλος του έτους 1993 η 
ισχύς του καταλόγου των 60 επιλέξιμων για τον στόχο αριθ. 2 περιφερειών, 
επέτρεψε την ταχεία έγκριση, ήδη από τον Δεκέμβριο του 1991, των νέων ΚΠΣ 
και την υποβολή από όλα τα κράτη μέλη του μεγαλύτερου μέρους των 
αντίστοιχων επιχειρησιακών προγραμμάτων ήδη από την αρχή του έτους 1992. 
Οπως αναφέρθηκε ήδη στην έκθεση του 1991, στα νέα ΚΠΣ ίσχυσαν σε μεγάλο 
βαθμό οι προτεραιότητες που είχαν καθοριστεί κατά την πρώτη φάση 
προγραμματισμού, λαμβάνοντας υπόψη βεβαίως την πείρα που αποκτήθηκε κατά τη 
διάρκεια των τριών προηγουμένων ετών και την εξέλιξη της κατάστασης των 
συγκεκριμένων περιφερειών. Μεταξύ των δύο φάσεων των ΚΠΣ, υπάρχει επομένως 
συνέχεια όσον αφορά τα είδη των στηριζόμενων ενεργειών. Σχετικά με το ΕΚΤ, 
οι δύο γενεές ΚΠΣ επιδιώκουν να αξιοποιήσουν το ανθρώπινο δυναμικό, να 
επιτρέψουν τη δημιουργία και ανάπτυξη νέων επιχειρήσεων και παραγωγικών 
δραστηριοτήτων, να υποστηρίξουν τις νέες τεχνολογίες και, ευρύτερα, να 
βελτιώσουν το περιβάλλον και τα ελκυστικά στοιχεία των συγκεκριμένων 
περιφερειών. 
Για την εφαρμογή των νέων ΚΠΣ εγκρίθηκαν κατά το 1992 συνολικά 87 
προγράμματα, τα οποία επιμερίζονται σε 20 μονοταμειακά προγράμματα ΕΤΠΑ, 15 
μονοταμειακά προγράμματα ΕΚΤ και 52 πολυταμειακά προγράμματα ΕΤΠΑ/ΕΚΤ. 
Σημειωτέον ότι όσον αφορά το ΕΚΤ, μόνο ένας μικρός αριθμός ΕΠ που 
εντάσσονται στο πλαίσιο του ΚΠΣ θα εγκριθεί το 1993. 
Το Βέλγιο ενέκρινε τα 3 ΕΠ του ΕΤΠΑ που αφορούν τη Βαλλονία (Aubange, 
Charleroi/Centre και Λιέγη) ήδη τον Απρίλιο του 1992. Ενώ το πρώτο (ως προς 
το οποίο έχουν αναληφθεί εφάπαξ υποχρεώσεις για το 100% και έχουν γίνει ήδη 
πληρωμές για το 30%) επικεντρώνεται ουσιαστικά στην ελκυστικότητα της 
περιοχής, τα τελευταία (ως προς τα οποία έχουν αναληφθεί υποχρεώσεις για το 
30% και έχουν γίνει πληρωμές για το 15% περίπου) δίνουν εξίσου έμφαση στην 
προώθηση των τεχνολογικών καινοτομιών, στην ανάπτυξη των μεταφορών με την 
κατασκευή των καταστρωμάτων στους αερολιμένες του Charleroi/Cosselies και 
της Λιέγης/Blerset και στη βελτίωση των συνθηκών ανάπτυξης των MME. 
Τα τρία ΕΠ που εγκρίθηκαν από το ΕΚΤ στη Βαλλονία (ένα για την περιφέρεια 
της Λιέγης, ένα για την περιφέρεια του Charleroi και ένα τρίτο για το 
Aubange) επικεντρώνονται στη βελτίωση των συνθηκών ανάπτυξης των MME, χάρη 
σε ενέργειες κατάρτισης, και στην προώθηση των τεχνολογικών καινοτομιών. 
Οσον αφορά την περιφέρεια της Φλάνδρας, τα 2 ΕΠ που εγκρίθηκαν (Limburg και 
Turnhout) συνδέουν το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ, δίνοντας προτεραιότητα στην ενίσχυση 
των MME, στη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων και στην επαγγελματική 
κατάρτιση. Ως προς αυτά έχουν ήδη γίνει αναλήψεις υποχρεώσεων για το 20% 
και το 40%, ενώ οι πληρωμές ανέρχονται σε 20% και 25% περίπου. Έχει επίσης 
γίνει δεκτό ένα ΚΠ RENAVAL για την περιοχή του Sint-Niklaas (Αμβέρσα), 
καθώς και ένα ΠΚΠ RECHAR. 
Έχουν επίσης αποφασισθεί τέσσερα προγράμματα σχετικά με την κοινοτική 
πρωτοβουλία INTERREG τρία για τη γαλλο-βελγική μεθόριο (Veurne-leper-
Kortrijk/Pas-de-Calais, Champagne-Ardenne/Βαλλονία και Nord-Pas-de-
- 22 -
Calals/Βαλλονία) και ένα για το τριεθνές σημείο της μεθορίου Γαλλίας-
Βελγίου-Λουξεμβούργου στην περιοχή του ευρωπαϊκού πόλου ανάπτυξης. 
Η Δανία υπέβαλε 2 πολύτομε ι ακά προγράμματα ΕΤΠΑ και ΕΚΤ για τις δύο 
περιφέρειες (Nordjylland και Vest loi land) που επωφελήθηκαν ήδη κατά τη 
διάρκεια της προηγουμένης περιόδου, επιδιώκοντας την προώθηση των 
παραγωγικών επενδύσεων στις MME. Εξελίσσονται με τον 'προβλεπόμενο ρυθμό 
αλλά, βάσει του ΕΠ Nordjylland, η ζήτηση για επιχορηγήσεις στο υποπρόγραμμα 
για την τεχνολογική ανάπτυξη ήταν ιδιαίτερα ισχυρή. Για να καλυφθεί η 
ζήτηση αυτή, σχεδιάζεται αναδιανομή των κονδυλίων του ΕΠ. 
Η Γερμανία Για τη φάση 1992-1993, έχουν εγκριθεί 6 σε σύνολο 7 
επιχειρησιακών προγραμμάτων/σχεδίων, τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου το 
98% της συνολικής χρηματοδότησης για το στόχο αριθ. 2 στη Γερμανία. Λόγω 
της διάρκειας των διαπραγματεύσεων μεταξύ της Επιτροπής και των 
περιφερειακών αρχών, το πρόγραμμα για τη Ρηνανία-Παλατινάτο κατέστη δυνατό 
να εγκριθεί μόλις τον Ιανουάριο του 1993. Τα μέτρα που εντάσσονται στα εν 
λόγω προγράμματα είναι κυρίως συνέχιση των ενεργειών βάσει των 
προτεραιοτήτων των προηγουμένων ΚΠΣ. Αλλά τα προγράμματα λαμβάνουν επίσης 
υπόψη πιο πρόσφατες εξελίξεις, δίδοντας νέα έμφαση π.χ. σε μέτρα για τη 
μετατροπή της στρατιωτικής βιομηχανίας και προβάλλοντας σε ορισμένες 
περιοχές μέτρα για τη μεταφορά τεχνολογίας. 
Οι προτεραιότητες στα ΚΠΣ και στα ΕΠ μπορούν να καταταγούν σε δύο 
κατηγορίες : γενική υποδομή για τη διευκόλυνση της αύξησης των μέτρων στο 
πεδίο των επιχορηγήσεων για ιδιωτικές επενδύσεις και ειδικά μέτρα που 
αντικατοπτρίζουν τις ιδιαίτερες ανάγκες των αναπτυξιακών προτεραιοτήτων σε 
κάθε ομόσπονδο κράτος. 
Σε όλα τα ομόσπονδα κράτη της πρώην Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας σημαντικό 
μερίδιο κατέχει επίσης η αποκατάσταση εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών χώρων. 
Βάσει των ΚΠΣ περίπου 46,0 εκατ. ECU (το 20,7% των πόρων από το ΕΤΠΑ) 
προορίζονταν για τους χώρους αυτούς, ιδίως στη Βρέμη, στη Βόρεια Ρηνανία-
Βεστφαλία και στο Saarland. Λόγω των διαδικασιών σχεδιασμού, τα σχέδια της 
κατηγορίας αυτής συχνά επανακαθορίζονταν κατά τη διάρκεια της υλοποίησης 
του προγράμματος και οι αναλήψεις υποχρεώσεων για τις επιχορηγήσεις του 
ΕΤΠΑ γίνονταν κυρίως στο τέλος της περιόδου ανάληψης υποχρεώσεων. 
Ένα άλλο σημαντικό τμήμα των παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ σε συνδυασμό με μέτρα 
ειδίκευσης του ΕΚΤ αφιερώνεται στην προώθηση των MME. Περίπου 138.4 εκατ. 
ECU (125.7 από το ΕΤΠΑ και 12.7 από το ΕΚΤ) θα διατεθούν την περίοδο 1992-
1993 στον τομέα αυτό, είτε υπό μορφή επενδυτικών επιχορηγήσεων είτε για τη 
βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος. 
Γενικά, η υλοποίηση των μέτρων των διαρθρωτικών ταμείων είναι 
ικανοποιητική. Αυτό οφείλεται κυρίως στην προσεκτική ενσωμάτωση των 
κοινοτικών μέτρων στα προγράμματα ενισχύσεων των ομόσπονδων κρατών, στη 
γερμανική ομοσπονδιακή δομή, η οποία ενισχύει την αρχή της επικουρικότητας 
σε περιφερειακό επίπεδο, καθώς και στη στενή συνεργασία στα πλαίσια της 
εταιρικής σχέσης μεταξύ της Επιτροπής, της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των 
ομόσπονδων κρατών. 
Κατά το 1992 εγκρίθηκαν επίσης 4 ΠΚΠ 1 πρόγραμμα STRIDE για την 
περιφέρεια του Emden και 3 προγράμματα INTERREG επί της γαλλο-γερμανικής 
μεθορίου. 
Η Ισπανία : Όσον αφορά το ΕΤΠΑ, κατά το 1992 εγκρίθηκαν έξι επιχειρησιακά 
προγράμματα εθνικής πρωτοβουλίας, 5 μονοταμειακά ΕΠ για 
- 23 -
τις περιφέρειες της Καταλωνίας, La Rioja, Αραγωνίας, Μαδρίτης και Χώρας των 
Βάσκων και 1 ΕΠ με τη σύμπραξη του ΕΚΤ στη Navarra. 
Οι άξονες παρέμβασης που εγκρίθηκαν ταυτίζονται με τους άξονες των 
προηγουμένων ΚΠΣ, δίνοντας πάντως μεγαλύτερη προσοχή στην ανάπτυξη 
παραγωγικών δραστηριοτήτων, στην στήριξη της έρευνας και στην ανώτερη 
κατάρτιση. 
Για πρώτη φορά στην Ισπανία στις περιοχές σε βιομηχανική παρακμή, το ΕΠ της 
Navarra είναι πολυταμειακό πρόγραμμα με σύνδεση των παρεμβάσεων του ΕΤΠΑ 
και του ΕΚΤ στο πλαίσιο της ίδιας απόφασης. 
Τα ΕΠ της Μαδρίτης και της Χώρας των Βάσκων εγκρίθηκαν με την επιφύλαξη ότι 
σε καθένα από τα προγράμματα η ενίσχυση που προβλέπεται για μια δημόσια 
επιχείρηση θα εγκριθεί μεταγενέστερα. 
Το ΕΠ της La Rioja αποτέλεσε από την πλευρά του αντικείμενο εφάπαξ ανάληψης 
υποχρεώσεων. 
Μόνη η εθνική πρωτοβουλία που αντιστοιχούσε στο ΕΠ της Κανταβρίας δεν 
κατέστη δυνατό να εγκριθεί στο τέλος του έτους· λόγω της μη επιλεξιμότητας 
της περιφέρειας αυτής για το κοινοτικό πρόγραμμα RENAVAL, οι ισπανικές 
αρχές και η Επιτροπή συμφώνησαν να μεταφέρουν το κρατηθέν ποσό για το εν 
λόγω ΚΠ στο νέο πρόγραμμα εθνικής πρωτοβουλίας. 
Έξι μονοταμειακά ΕΠ του ΕΚΤ εγκρίθηκαν επίσης για το 1992-1993 (έναντι 9 
κατά τη διάρκεια της περιόδου 1990-1991). Τα 7 ΕΠ στα οποία συμμετέχει το 
ΕΚΤ περιλαμβάνουν ένα περιφερειακό σκέλος και ένα πολυπεριφερειακό σκέλος 
(στο οποίο συμμετέχουν οργανισμοί εθνικού χαρακτήρα). Στηρίζουν την 
απασχόληση, χάρη σε ένα ολόκληρο φάσμα μέτρων : επαγγελματικό 
αναπροσανατολισμό και επιμόρφωση των εργαζομένων στις MME, ενέργειες 
κατάρτισης στους τομείς του περιβάλλοντος, των τηλεπικοινωνιών, της έρευνας 
και της ανάπτυξης ..., χωρίς να λησμονούνται πολλά μέτρα αξιολόγησης και 
παρακολούθησης. 
Μπορούν να επισημανθούν δύο μέτρα η εγκατάσταση στην Αραγωνία ενός 
μόνιμου παρατηρητηρίου, το οποίο έχει ως αποστολή την καταγραφή των αναγκών 
κατάρτισης σε τοπικό επίπεδο και την εισαγωγή διαδικασίας αναγνώρισης όλων 
των ειδών κατάρτισης, και, στη Χώρα των Βάσκων, η εφαρμογή ενός 
προγράμματος κατάρτισης που επικεντρώνεται στην έννοια της "ολικής 
ποιότητας". 
Το ΚΠ RENAVAL της Χώρας των Βάσκων και το ΠΚΠ INTERREG Ισπανίας-Γαλλίας 
εγκρίθηκαν επίσης ήδη από τον Ιανουάριο και τον Ιούλιο 1992. 
Οι επαφές με τις ισπανικές αρχές για τα δύο ΚΠΣ υπήρξαν πολυάριθμες. Αλλά, 
ενώ η συμμετοχή των περιφερειακών αρχών επιτεύχθηκε ήδη από το 1989, η 
συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης παραμένει περιορισμένη στην υποεπιτροπή 
για τη Χώρα των Βάσκων και σε επίπεδο επαρχιακών αρχών, ενώ οι κοινωνικοί 
εταίροι εξακολουθούν να είναι απόντες. 
Η Γαλλία : Η υλοποίηση των ΚΠΣ 1992-93 εκφράζεται με την έγκριση 20 
πολυταμειακών ΕΠ και 4 μεγάλων έργων (3 στο Nord-Pas-de-Calais, 1 στο Midi-
Pyrénées). 
Τα προγράμματα προβλέπουν συνολική επένδυση 615 εκατ. ECU, εκ των οποίων 
501 εκατ. ECU από το ΕΤΠΑ και 114 εκατ. ECU από το ΕΚΤ. Η απλούστευση των 
διαδικασιών ανάληψης υποχρεώσεων για τα προγράμματα μειωμένου σχετικώς 
ποσού επέτρεψε να ληφθούν 8 αποφάσεις σε μία και μοναδική δόση. 
- 24 -
Λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη την ήδη κτηθέίσα πείρα, τα νέα ΕΠ χαρακτηρίζονται 
από την ύπαρξη συνέχειας στη στρατηγική που χρησιμοποιείται, διότι τα 
γαλλικά σχέδια που υποβλήθηκαν το 1989 είχαν καταρτισθεί για 5 έτη. Η 
έμφαση πάντως δίδεται στις επενδύσεις στον τομέα της έρευνας και στον τομέα 
της μέσης και ανώτερης κατάρτισης. 
Η πολυταμειακή προσέγγιση γενικεύθηκε στο σύνολο των ΕΠ και οι πιστώσεις 
τεχνικής βοήθειας, που είχαν προβλεφθεί σε όλα τα προγράμματα, επιτρέπουν 
τη σύσταση ομάδων περιφερειακής διαχείρισης, οι οποίες κατέστησαν δυνατή τη 
βελτίωση της εκτέλεσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων που στηρίζονται από 
το ΕΚΤ. 
Οσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, η δεύτερη αυτή φάση του ΚΠΣ 
χαρακτηρίζεται από καλύτερη εκτέλεση, ιδίως σε ορισμένες περιφέρειες (Basse 
Normandie, Haute Normandie, Nord-Pas-de-Calais, Rhône-Alpes, Midi-
Pyrénées). 0 βαθμός εκτέλεσης φθάνει κατά μέσο όρο το 90 έως 100%. 
Κατά το 1992 εγκρίθηκαν επίσης 10 προγράμματα INTERREG για την ενθάρρυνση 
της διαπεριφερειακής και διασυνοριακής συνεργασίας με το Ηνωμένο Βασίλειο, 
την Ισπανία, την Ελβετία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, την Ιταλία και τη 
Γερμανία^1). 
Η Ιταλία : 9 πολυταμειακό προγράμματα (ΕΤΠΑ και ΕΚΤ) εγκρίθηκαν κατά τη 
διάρκεια του τελευταίου τριμήνου του 1992, δεδομένου ότι τα σχέδια των 
προγραμμάτων είχαν διαβιβασθεί με καθυστέρηση (κατά τη διάρκεια του 
Ιουνίου) στην Επιτροπή, λόγω των δυσχερειών που ανέκυψαν ως προς τον 
καθορισμό του ποσού της εθνικής δημόσιας συμμετοχής. 
Προβλέπουν κοινοτική συνδρομή 183 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ 127, ΕΚΤ 56), 
συμπεριλαμβανομένων των πόρων που προέρχονται από το αποθεματικό που 
προβλέπεται για τα προγράμματα RESIDER και RENAVAL και των προσαρμογών που 
οφείλονται στην εφαρμογή του αποπληθωριστή. Αλλά, όπως και κατά την πρώτη 
φάση, περιλαμβάνουν επίσης σημαντική κινητοποίηση συμπληρωματικών 
χρηματοδοτικών πόρων, δημοσίων και ιδιωτικών. 
Ολα αυτά τα προγράμματα προβλέπουν ανάληψη υποχρεώσεων σε μία μόνη δόση. Η 
απλούστευση αυτή των διαδικασιών, την οποία εισηγήθηκε η Επιτροπή, τόσο 
λόγω του ποσού της συνδρομής, όσο και λόγω της διάρκειας των προγραμμάτων, 
αναμένεται να επιτρέψει κυρίως καλύτερη κατανομή των πόρων. 
Σε σχέση με τα προγράμματα της πρώτης φάσης, τα ΕΠ που εγκρίθηκαν το 1992 
παρουσιάζουν πολλά στοιχεία συνέχειας στο επίπεδο της αναπτυξιακής 
στρατηγικής και των αξόνων προτεραιότητας, αλλά επίσης ορισμένες διαφορές, 
από τις οποίες η περισσότερο αξιοσημείωτη είναι η πολυταμειακή προσέγγιση 
που υιοθετήθηκε από το σύνολο των περιφερειών για να εξασφαλισθεί καλύτερα 
η ένταξη των μέτρων περιφερειακής ανάπτυξης και κατάρτισης. Από την άλλη 
πλευρά, ενέργειες για υψηλή ειδίκευση στις νέες τεχνολογίες (που επιτρέπουν 
τις καινοτομίες στις επιχειρήσεις κάθε μεγέθους) εφαρμόστηκαν κατά το 1992 
μόνο στις περιφέρειες όπου ήταν αισθητή η ανάγκη κατά τη διάρκεια της 
πρώτης φάσης της υλοποίησης. Σημειώνεται επίσης γενικευμένη τάση για 
περισσότερη διαφάνεια στην επιλογή των επιλέξιμων σχεδίων με συχνότερη 
προσφυγή στο σύστημα της πρόσκλησης υποβολής σχεδίων και με την επέκταση 
στις περιφέρειες Liguria και Umbria ενός μέτρου που προβλέπει τη χορήγηση 
ενίσχυσης του ΕΤΠΑ στις MME δικαιούχες δανείων ΕΚΑΧ/ΕΤΕ, η οποία 
περιλαμβανόταν στο πρόγραμμα 1989-1991 του-Πεδεμοντίου. 
(1) Το ΠΚΠ ΡΑΜΙΝΑ χρηματοδοτείται με πιστώσεις του άρθρου 10 του 
κανονισμού ΕΤΠΑ. 
- 25 - . 
Στην πλειονότητα των ενεργειών, και ιδίως σε όλες τις ενέργειες του ΕΚΤ, 
ένα μέρος των πιστώσεων διατέθηκε επίσης στην τεχνική βοήθεια, προκειμένου 
να προωθηθεί η καλύτερη διαχείριση των προγραμματισμένων ενεργειών. 
Έτσι, στην περιφέρεια του Πεδεμοντίου η τεχνική βοήθεια επέτρεψε να 
αναληφθεί μία εις βάθος μελέτη των αναγκών του τομέα του τουρισμού σε 
κατάρτιση και να διοργανωθούν "διεπιχειρησιακοί" κύκλοι μαθημάτων μη 
τυποποιημένοι, ανάλογα με τις ανάγκες που διαπιστώνονται επιτόπου. 
Τέλος, εγκρίθηκε 1 ΠΚΠ STRIDE για τις περιφέρειες Veneto, Toscana, Marche, 
Lazio, Umbria, καθώς και 2 ΠΚΠ INTERREG που αφορούν τη μεθόριο Ιταλίας-
Γαλλίας (Πεδεμόντιο, Val le d'Aosta και Aliguria) και Ιταλίας-Ελβετίας για 
τις περιφέρειες του Πεδεμοντίου, Val le d'Aosta και Λομβαρδίας. 
Το Λουξεμβούργο : Παρά την έγκριση ενός ΚΠΣ κατά τη διάρκεια της πρώτης 
φάσης προγραμματισμού, το Λουξεμβούργο τελικώς δεν υπέβαλε αντίστοιχο ΕΠ. 
Διαφορετική είναι η κατάσταση για τη δεύτερη περίοδο (1992-1993), δεδομένου 
ότι, μετά την έγκριση του οικείου ΚΠΣ στο τέλος του 1991, το Μεγάλο Δουκάτο 
υπέβαλε ένα ολοκληρωμένο ΕΠ, το οποίο καλύπτει τα καντόνια του Esch-sur-
Alzette και του Cape Ι Ι en στο νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας (το οποίο 
συμμετέχει επίσης στον ευρωπαϊκό πόλο ανάπτυξης) και το οποίο οργανώνεται 
γύρω από 4 μείζονες άξονες : 
τη βελτίωση των συνθηκών ανάπτυξης των MME και την αναζήτηση 
παραγωγικών επενδύσεων, 
την αποκατάσταση βιομηχανικών χώρων, 
τη βελτίωση του περιβάλλοντος και τη διαρρύθμιση χώρου εναπόθεσης 
βιομηχανικών αποβλήτων, 
την κατάρτιση, είτε συνεχή είτε υπό μορφή εντατικής πρακτικής 
εξάσκησης. 
Στο τέλος του έτους 1992, οι πληρωμές προσέγγιζαν το 30% της προβλεπόμενης 
συνολικής χρηματοδότησης, αλλά δεν ήταν ακόμα δυνατή η εκτίμηση της 
επίπτωσης των όσων είχαν υλοποιηθεί. 
Κατά τη διάρκεια του έτους 1992 εγκρίθηκαν επίσης 2 ΠΚΠ : το 1 υπαγόταν στο 
INTERREG, για τη στήριξη του ευρωπαϊκού πόλου ανάπτυξης, το άλλο στο STRIDE 
για την παρώθηση των επιχειρήσεων των δύο καντονιών που αφορά το ΕΠ να 
προσφύγουν σε μεταφορά τεχνολογίας. 
Οι Κάτω Χώρες : για να βελτιωθεί ο επιτόπου συντονισμός, η Επιτροπή ζήτησε 
την υποβολή Ολοκληρωμένων Επιχειρησιακών Προγραμμάτων για τη δεύτερη φάση 
του στόχου αριθ. 2 και αποφάσισε τον Μάιο του 1992 να χορηγήσει συνολική 
ενίσχυση ύψους 98.4 εκατ. ECU (ΕΤΠΑ: 70,7 και ΕΚΤ: 27,7) για τρία 
προγράμματα Groningen/Zuidoost-Drenthe, Twente και Νότιο Limburg, το 
συνολικό κόστος των οποίων εκτιμήθηκε σε 263 εκατ. ECU. 
0 γενικός στόχος των προγραμμάτων είναι να βοηθηθούν οι αντίστοιχες 
περιφέρειες να ενισχύσουν την τοπική οικονομική βάση, εξασφαλίζοντας ότι οι 
επιχειρήσεις, ιδίως οι MME, θα έχουν στη διάθεση τους ένα φάσμα 
χρηματοοικονομικών και άλλων υπηρεσιών, ώστε να καταστεί δυνατόν να 
προπαρασκευαστούν για την πρόκληση της ενιαίας αγοράς. 
Εξετάζοντας τα αποτελέσματα του προγραμματισμού για την περίοδο 89-91, η 
βόρεια περιφέρεια (Groningen/Z.O Drenthe) αποφάσισε να δώσει περισσότερη 
προσοχή κατά τη δεύτερη φάση στην επανένταξη των ανέργων στην αγορά 
εργασίας, στην προβολή της διασυνοριακής ανάπτυξης και στις περιβαλλοντικές 
πτυχές του προγραμματισμού. 
Στο βορρά (Groningen) έτυχαν ιδιαίτερης προσοχής μέτρα για βιομηχανική 
επέκταση και εφαρμοσμένη επιστημονική έρευνα, ενώ στο νότο (Drenthe) η 
- 26 -
ενθάρρυνση του οικολογικού τουρισμού σε χώρους αναψυχής (π.χ. ποδηλατικά 
μονοπάτια) ήταν σημαντικό στοιχείο. 
Στην περιφέρεια Twente δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στον καταμερισμό των μέτρων 
υπέρ των MME : ελήφθησαν μέτρα για μεταφορά τεχνολογίας από το πανεπιστήμιο 
προς τις MME· χορηγήθηκε κοινή στήριξη από το ΕΤΠΑ και από το ΕΚΤ για ένα 
σχέδιο κατάρτισης στις νέες τεχνολογίες. Εξάλλου, όσον "αφορά το ανθρώπινο 
δυναμικό, τα προβλήματα που ετίθεντο σχετικά με τη συγχρηματοδότηση έχουν 
επιλυθεί. Παρασχέθηκε η στήριξη του ΕΤΠΑ για την κατασκευή επιχειρηματικού 
και επιστημονικού πάρκου κοντά στο πανεπιστήμιο του Twente. Ένα δεύτερο 
σημαντικό σχέδιο αφορά την ανάπτυξη μιας πρώην κλωστοϋφαντουργικής περιοχής 
κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό του AI me Ι ο. 
Στο Limburg ελήφθησαν μέτρα για την εκ νέου ανάπτυξη των βιομηχανικών 
περιοχών, τη βελτίωση της κοινωνικο-οικονομικής δομής (αύξηση των υπηρεσιών 
υποστήριξης), όπως μέτρα υποδομής για την αναζωογόνηση των κέντρων των 
πόλεων και κοινή χρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ για σχέδια παροχής 
κατάρτισης τόσο για τους εργαζομένους όσο και τους ανέργους, ως μέρος ενός 
εθνικού προγράμματος για την προσαρμογή της κατάρτισης στις ανάγκες των 
επιχειρήσεων. Η χρηματοδότηση του ΕΚΤ χρησιμοποιείται επίσης για την 
ενίσχυση ενός ινστιτούτου, το οποίο παρέχει συμβουλές προς νέους 
επιχειρηματίες. Η επιτροπή παρακολούθησης έδωσε επίσης ιδιαίτερη προσοχή σε 
μέτρα για την αύξηση της ροής των τουριστών στην περιφέρεια. 
Το Ηνωμένο Βασίλειο : Κατά το 1992 εγκρίθηκαν 23 Επιχειρησιακά Προγράμματα 
βάσει του ΚΠΣ για το στόχο αριθ. 2 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Περιλαμβάνουν 10 
πολυταμειακό προγράμματα καθώς και 10 ΕΠ του ΕΤΠΑ συνοδευόμενα από 3 
μονοταμειακά προγράμματα του ΕΚΤ. 
Στις περιοχές Mersey Basin και West Cumbria, εγκρίθηκαν 2 ολοκληρωμένα 
προγράμματα στη θέση 4 προηγουμένων χωριστών μονοταμειακών ενεργειών του 
ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ. 
Με τις νέες αποφάσεις εγκρίθηκε η χορήγηση σχεδόν 1 δισεκατ. ECU κοινοτικών 
πόρων (680 εκατ. ECU από το ΕΤΠΑ και 266 εκατ. ECU από το ΕΚΤ) και δίδεται 
συνέχεια στις ενέργειες που αποφασίστηκαν βάσει των ΚΠΣ για το Ηνωμένο 
Βασίλειο και για την πρώτη φάση (1989-1991) του στόχου αριθ. 2. 
Τα υφιστάμενα προγράμματα Pre-Reform και RENAVAL, τα οποία προβλέπονται στο 
ΚΠΣ για το 1992-1993, δεν καλύφθηκαν με νέες αποφάσεις κατά το 1992, εκτός 
από τις περιπτώσεις των επεκτάσεων στις ΟΑΕ για τη χαλυβουργική περιοχή του 
Birmingham του Yorkshire και του Humberside και την έγκριση του ΕΠ RENAVAL 
για το Merseyside. 
Γενικά, η υλοποίηση του ΕΠ 1992-1993 και των προγραμμάτων RECHAR άρχισε με 
αργό ρυθμό. Έως το τέλος του 1992, πολύ λίγοι από τους πόρους που 
προκαταβλήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο βάσει των νέων προγραμμάτων είχαν 
απορροφηθεί. Ορισμένοι πιθανοί ανάδοχοι σχεδίων ανέμεναν το οικονομικό έτος 
1993-1994 για το Ηνωμένο Βασίλειο, πριν να υποβάλουν επίσημες αιτήσεις για 
προγράμματα, προκειμένου να επωφεληθούν από τις συμφωνηθείσες νέες 
ρυθμίσεις του Ηνωμένου Βασιλείου για την προσθετικότητα των χορηγήσεων του 
ΕΤΠΑ. Η Επιτροπή πίεσε τις αρχές διαχείρισης των προγραμμάτων να λάβουν 
μέτρα για την επιτάχυνση της υλοποίησης τους. 
Κατά τη διάρκεια του έτους εγκρίθηκαν επίσης πολλά ΠΚΠ υπαγόμενα στο RECHAR 
(11 αποφάσεις), στο STRIDE (μία απόφαση) και στο INTERREG (Kent/Nord-Pas-
de-Calais). 
- 27 -
1-3. Οι οτόνοι αοιβ. a και Λ 
Τα 9 ΚΠΣ για τους στόχους αριθ. 3 και 4, για τις περιφέρειες που δεν 
περιλαμβάνονται στο στόχο αριθ. 1<1), καταρτίστηκαν για αρχική περίοδο 3 
ετών (από το 1990 έως το 1992), οι δε δυνατότητες χρηματοδότησης για το 
έτος 1993 διατηρήθηκαν στο αποθεματικό για να επιτρέψουν την ενδεχόμενη 
προσαρμογή των συγχρηματοδοτούμενων μέτρων στις ανάγκες της αγοράς 
εργασίας. 
Το 1992 χαρακτηρίστηκε ταυτόχρονα από την ολοκλήρωση της εφαρμογής των ΚΠΣ 
για την περίοδο 1990-1992 και από την προπαρασκευή και κατάρτιση των νέων 
ΚΠΣ για το έτος 1993. 
1.3.1. Η εκτέλεση των ΚΠΣ για την περίοδο 1990-1992 
1.3.1.1 Τα αριθμητικά δεδομένα 
Κατά το τέλος του 1992, τα ποσά για τα οποία είχαν γίνει αναλήψεις 
υποχρεώσεων σε κοινοτικό επίπεδο καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των 
αναλήψεων υποχρεώσεων που προβλέπονταν στα ΚΠΣ για τα έτη 1990-1992 (4.128 
εκατ. ECU σε τιμές 1989), ενώ οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν κατά τη 
διάρκεια των τριών αυτών ετών αντιπροσωπεύουν το 80% των αναλήψεων 
υποχρεώσεων. 
Η καλή δημοσιονομική εκτέλεση των πιστώσεων είναι γενικό χαρακτηριστικό των 
κρατών μελών. 
Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι αναλήψεις 
υποχρεώσεων που αφορούσαν επιχειρησιακά προγράμματα που εγκρίθηκαν για το 
1993 πραγματοποιήθηκαν προκαταβολικά (π.χ. στη Γαλλία και στο Ηνωμένο 
Βασίλειο) και καταχωρίσθηκαν στα στατιστικά στοιχεία του 1992. 
Αντιστρόφως, ορισμένα κράτη μέλη έλαβαν παράταση για ορισμένες περιπτώσεις 
συνδρομής για το 1993, ώστε να καταστεί δυνατή η πλήρης χρησιμοποίηση του 
ΚΠΣ : πρόκειται κυρίως για το Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, αλλά επίσης για 
την Ιταλία η οποία ζήτησε παράταση για 130 εκατ. ECU συνδρομής που 
προβλεπόταν για την περίοδο 1990-1992. Το ποσό αυτό πιστώσεων που δεν 
απορροφήθηκαν εξηγείται από δύο λόγους : από την υποτίμηση της ιταλικής 
λιρέτας (25% εντός του έτους) σε σχέση προς το ECU και από το γεγονός ότι 
ορισμένες πιστώσεις δεν απορροφήθηκαν πλήρως, ιδίως εκείνες που 
προβλέπονταν για την τεχνική βοήθεια, για τους μετανάστες, αλλά και για 
ορισμένους δημόσιους οργανισμούς, οι οποίοι αποτέλεσαν αντικείμενο σχεδίου 
ιδιωτικοποίησης κατά το 1992. 
Μόνο για το έτος 1992, εκτός των περιφερειών του στόχου αριθ. 1, 
αναλήφθηκαν υποχρεώσεις ύψους 2.156 εκατ. ECU από το ΕΚΤ για την 
καταπολέμηση της μακροχρόνιας ανεργίας και για την επαγγελματική ένταξη των 
νέων και περίπου 1.500.000 νέοι άνεργοι και άνεργοι μακράς διάρκειας έτυχαν 
κοινοτικής στήριξης. 
Τα στατιστικά αυτά στοιχεία ισχύουν μόνο κατά προσέγγιση πράγματι, 
βασίζονται σε "προβλέψεις" που ανακοινώθηκαν από τα κράτη μέλη. Επιπλέον, 
καλύπτουν ενέργειες πολύ διαφορετικού χαρακτήρα: σε ορισμένες περιπτώσεις, 
οι ενέργειες καλύπτουν ιδιαίτερα μικρό χρονικό διάστημα (π.χ. στο πλαίσιο 
της παροχής συμβουλών και του επαγγελματικού προσανατολισμού), 
(1) Υπενθυμίζεται ότι οι ενέργειες καταπολέμησης της μακροχρόνιας 
ανεργίας και υπέρ της επαγγελματικής ένταξης των νέων στις 
αναπτυξιακώς καθυστερημένες περιφέρειες εντάχθηκαν στα ΚΠΣ του 
στόχου αριθ. 1 που καταρτίστηκαν για 5 έτη το 1989. 
- 28 -
σε άλλες περιπτώσεις, τα άτομα ενισχύονται κατά τη διάρκεια μιας αρκετά 
μακράς περιόδου (2 έως 3 έτη στο πλαίσιο ορισμένων περιπτώσεων 
ολοκληρωμένης πορείας ένταξης, κυρίως για τα άτομα που συναντούν τις 
μεγαλύτερες δυσκολίες). 
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το επίπεδο εκτέλεσης των δαπανών 
επιτόπου είναι ικανοποιητικό, γεγονός που πρόκειται νσ επιβεβαιωθεί κατά 
την υποβολή των αιτήσεων πληρωμής του υπολοίπου, οι οποίες θα υποβληθούν 
από τα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια του 1993. 
1.3.1.2 Οι κυριότερες προτεραιότητες 
Οι παρεμβάσεις του ΕΚΤ μπορούν να υπαχθούν σε περισσότερες προτεραιότητες : 
α) Η σημασία της βασικής κατάρτισης : σ* αυτήν διατίθενται 45% των 
κοινοτικών χρηματοδοτήσεων που προβλέπονται στα ΚΠΣ που καταρτίστηκαν 
για τα έτη 1990 έως 1992 και για τους στόχους αριθ. 3 και 4. 
Αυτός ο τύπος κατάρτισης είναι πράγματι απαραίτητος για πολλούς από 
τους ανέργους μακράς διάρκειας και για τους νέους ανέργους που 
επιθυμούν να επανέλθουν στην αγορά εργασίας και των οποίων τα 
προσόντα και η βασική κατάρτιση είναι ανεπαρκή. 
Οι ενέργειες αυτές αποτελούν συχνά απαραίτητη προϋπόθεση για μια 
περισσότερο προωθημένη ειδίκευση, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπουν να 
αποφεύγονται οι πιο πρόσκαιρες θέσεις εργασίας και, ως προς τους 
νέους, να αποφεύγεται μια σκληρή διακοπή κατά τη μετάβαση από το 
σχολείο στον ενεργό βίο. 
β) Η έμφαση που δίδεται στην κατάρτιση δεύτερης βαθμίδας και στην 
κατάρτιση ειδίκευσης : σχεδόν το 20% των ποσών που προβλέπονται στα 
ΚΠΣ προορίζονται για τον τύπο αυτό ενεργειών, τις οποίες το ΕΚΤ 
επιθυμεί να προωθήσει προνομιακά, διότι ενισχύουν τις πιθανότητες των 
ανέργων να ξαναβρούν απασχόληση, παρέχοντας τους ειδικεύσεις που 
ζητούνται από τους εργοδότες, και ιδίως από τις MME, στις νέες 
τεχνολογίες παραγωγής, διαχείρισης και οργάνωσης. 
Οσον αφορά τις νέες τεχνολογίες, η κατάσταση διαφέρει πολύ στα κράτη 
μέλη. Σε ορισμένα από αυτά, οι ενέργειες αυτές δίδουν ικανοποιητικά 
αποτελέσματα και επέτρεψαν την εισαγωγή νεωτεριστικών στοιχείων: έτσι 
στην Ισπανία, υλοποιήθηκαν ενέργειες αναπροσανατολισμού νέων 
πτυχιούχων προς τις νέες τεχνολογίες παραγωγής των επιχειρήσεων, 
ενίοτε με διεθνή διάσταση, ιδιαίτερα στον χρηματοοικονομικό και 
εμπορικό τομέα. Οι ενέργειες αυτές έχουν σε ορισμένες περιπτώσεις 
τεχνολογικό χαρακτήρα πολύ υψηλού επιπέδου, όπως π. χ. το σχέδιο 
κατάρτισης που υποβλήθηκε, πάντοτε στην Ισπανία, από το ίδρυμα 
"Κατάρτιση και Τεχνολογία", και το οποίο υλοποιήθηκε στον τομέα της 
τεχνητής νοημοσύνης, της πληροφορικής γραφικών παραστάσεων και των 
τεχνολογιών ελέγχου του περιβάλλοντος, για να παράσχει στους 
ασκούμενους προσόντα που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των 
επιχειρήσεων. 
Αντιστρόφως, σε άλλα κράτη μέλη, τα ποσά που διατέθηκαν για την 
κατάρτιση στις νέες τεχνολογίες υπήρξαν υπερβολικά φιλόδοξα και δεν 
ανταποκρίνονταν πάντοτε στα χαρακτηριστικά των υποψηφίων για 
κατάρτιση (π.χ. στις Κάτω Χώρες). 
- 29 -
Y) H ενίσχυση προς τα περισσότερο ευάλωτα άτομα στην αγορά εργασίας : οι 
στόχοι αριθ. 3 και 4, όπως υλοποιήθηκαν μεταξύ του 1990 και του 1992, 
συνιστούν μέσα καταπολέμησης του αποκλεισμού από την αγορά εργασίας 
υπέρ των πλέον αδυνάτων τμημάτων του πληθυσμού. 
6) Η γενική και εξατομικευμένη προσέγγιση της ένταξης : για τα τμήματα 
του πληθυσμού που αντιμετωπίζουν πολλαπλά μειονεκτήματα, φαίνεται 
αναγκαία μια προσέγγιση που να συνδυάζει διάφορα είδη ενεργειών 
(αξιολόγηση και υποδοχή, προσανατολισμό, παρακολούθηση και κοινωνική 
συνοδεία, κατάρτιση, επάνοδο στην απασχόληση), για την προώθηση της 
επαγγελματικής ένταξης. Σε πολλά κράτη μέλη αυτό το είδος προσέγγισης 
χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο. 
Ένα παράδειγμα: στη Γερμανία, άνεργοι μακράς διάρκειας αναλαμβάνονται 
από το κέντρο κατάρτισης του επαγγελματικού επιμελητηρίου του 
Dusse I dorf. Προβλέπονται τρεις φάσεις: η πρώτη επικεντρώνεται στη 
δημιουργία κινήτρων, στην εκμάθηση βασικών γνώσεων που ενδεχομένως 
είναι ελλιπείς και στην αξιολόγηση των μαθητευομένων. Η δεύτερη αφορά 
την κυρίως μαθητεία σε κέντρο κατάρτισης για τρεις μήνες κατ'ανώτατο 
όριο. Η τρίτη φάση (5 μήνες) επιτρέπει παράλληλα την πρακτική 
εξάσκηση σε επιχειρήσεις και την κατάρτιση σε κέντρο κατάρτισης. 
Συμπληρωματική κατάρτιση παρέχεται σε τομείς που προσδιορίζονται από 
τους εργοδότες, σε συνάρτηση με τα αποτελέσματα που επέτυχε ο 
ασκούμενος στη θέση εργασίας του. 
Τα διδασκόμενα επαγγέλματα ποικίλλουν ιδιαίτερα, από τη βιοτεχνία 
(αρτοποιία, βιβλιοδεσία...) έως τις νέες τεχνολογίες (ηλεκτρονική). 
ε) Η σημασία της στήριξης που παρέχεται στην επαγγελματική ένταξη των 
μειονεκτούντων ατόμων: τα μειονεκτούντα άτομα αντιμετωπίζουν 
ταυτόχρονα μεγάλο αριθμό δυσκολιών στην αγορά εργασίας: ποσοστό 
ανεργίας από 2 (στη Γερμανία) έως 3 φορές (στο Ηνωμένο Βασίλειο) 
μεγαλύτερο από το γενικό ποσοστό ανεργίας, επαγγελματική κατάρτιση 
συχνά ανεπαρκή, συνδυαζόμενη με ειδικό πρόβλημα μετακίνησης προς την 
εργασία και συχνά έλλειψη φροντίδας εκ μέρους των εργοδοτών. 
Το 10% των συνολικών χρηματοδοτήσεων που διατίθενται για την 
καταπολέμηση της ανεργίας μακράς διάρκειας και για την επαγγελματική 
ένταξη των νέων (ήτοι 411 εκατ. ECU επί συνόλου 4.128 εκατ. ECU για 
την περίοδο 1990-1992) αφιερώνονται στην κατάρτιση των μειονεκτούντων 
ατόμων, χωρίς να συνυπολογίζονται τα μέσα που διατίθενται για 
ενέργειες που υπάγονται στην κοινοτική πρωτοβουλία HORIZON ούτε τα 
μέσα που προβλέπονται στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1 
Σύμφωνα με τις μελέτες αξιολόγησης που εκπονήθηκαν, οι παρεμβάσεις 
του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου επιτρέπουν τη βελτίωση της 
ποιότητας των τοπικών σχεδίων, τη χρηματοδότηση καινοτόμων ενεργειών 
και, ειδικά στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας HORIZON, τη 
μεταφορά εμπειριών. 
Δύο παραδείγματα : 
* οι ενέργειες κατάρτισης που εφαρμόστηκαν στη Γαλλία υπέρ των 
ατόμων που παρουσιάζουν φυσική αναπηρία: συνδυάζουν περισσότερα 
είδη παρέμβασης (προκαταρκτική κατάρτιση, κατάρτιση, πρακτική 
εξάσκηση σε επιχείρηση, παρακολούθηση, ανεύρεση εργασίας) και 
επιδιώκουν να ευνοείται η πρόσληψη στις τοπικές MME και ΜΜΒ, ενώ 
παράλληλα περιλαμβάνουν την παροχή ιατρικών φροντίδων. Οι 
σχετικοί τομείς δραστηριοτήτων είναι η οικοδομή, η μεταλλουργία, 
- 30 -
η ηλεκτρονική, ο τριτογενής τομέας. Οι κύκλοι κατάρτισης, 
διάρκειας από 722 έως 3.360 ώρες ανά ασκούμενο, περιλαμβάνουν 
πρακτική εξάσκηση σε επιχειρήσεις από 3 έως 4 μήνες. Η κατάρτιση 
ολοκληρώνεται σε κάθε περίπτωση με εξέταση από τις υπηρεσίες 
εθνικής παιδείας (σημερινό ποσοστό επιτυχίας άνω του 75%). 
Οι πειραματισμοί των εν λόγω ενεργειών οδηγούν όλες τις σχολές 
που παρέχουν παρόμοια κατάρτιση να βελτιώσουν to περιεχόμενο, τις 
μεθόδους ή την οργάνωση των μαθημάτων (εισαγωγή ειδικών 
διαδικασιών, εξατομίκευση της κατάρτισης και προσαρμογή της 
κατάρτισης στις ανάγκες των τοπικών επιχειρήσεων). 
Στο Ηνωμένο Βασίλειο κατάρτιση για νέους ανέργους στερούμενους 
της οράσεως, η οποία οργανώνεται από την "Βασιλική Εταιρία του 
Λονδίνου για τους τυφλούς" (Royal London Society for the blind). 
στ) Η στήριξη της απασχόλησης γυναικών σε δυσχερή κατάσταση: από 30ετίας, 
η προαγωγή της ισότητας ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών συνιστά 
σημαντική μέριμνα του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, από τις πρώτες 
πρότυπες πειραματικές ενέργειες που υλοποιήθηκαν κατά τη δεκαετία του 
1970 έως την πρόσφατη πρωτοβουλία NOW, η οποία προωθεί τις 
υπερεθνικές ενέργειες με χαρακτήρα καινοτομίας υπέρ της 
επαγγελματικής ένταξης των γυναικών. 
Σήμερα, το 45% των επωφελούμενων από το ΕΚΤ είναι γυναίκες. 
Επιπλέον των γενικών ενεργειών που αφορούν αδιακρίτως άνδρες και 
γυναίκες, ειδικές ενέργειες υπέρ των πλέον ευάλωτων στην αγορά 
εργασίας γυναικών, π.χ. εκείνων που έχουν διακόψει επί μακρόν την 
επαγγελματική τους ζωή, ενθαρρύνονται από το Κοινωνικό Ταμείο, σε 
ποσοστό 5% των μέσων που προβλέπονται στα ΚΠΣ. 
Η Επιτροπή επιθυμούσε να εντείνει περαιτέρω στο μέλλον την προσοχή 
που αποδίδεται στην επαγγελματική ένταξη των γυναικών και στην 
κατάρτιση τους. Με βάση αυτό, ενέταξε στην νέα νομοθεσία για τα 
διαρθρωτικά ταμεία, και ιδίως στη νομοθεσία για το ΕΚΤ, την ισότητα 
ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών στην αγορά εργασίας ως γενική 
αρχή των παρεμβάσεων της. Επιπλέον, η διεύρυνση, με τον νέο κανονισμό 
για το ΕΚΤ, που εγκρίθηκε τον Ιούλιο 1993, της κοινοτικής 
χρηματοδότησης, ώστε να περιλάβει τα έξοδα φύλαξης των προσώπων, των 
οποίων την επιμέλεια έχουν άτομα που παρακολουθούν μαθήματα 
κατάρτισης, αναμένεται να ενδιαφέρει όλως ιδιαιτέρως τις γυναίκες. 
Ένα παράδειγμα, στη Δανία: μια ενέργεια κατάρτισης, στην περιφέρεια 
του Funen, επιδιώκει να αναπτύξουν οι γυναίκες άνεργοι μακράς 
διάρκειας δημιουργικές ικανότητες στους τομείς της διακόσμησης, της 
ζωγραφικής, του σχεδίου και να τις παρωθήσει να δημιουργήσουν τη δική 
τους επιχείρηση. Τα μαθήματα, τα οποία συνδυάζουν θεωρία και 
πρακτική, καλύπτουν όλες τις πλευρές της δραστηριότητας (οργάνωση της 
παραγωγής, αγορά υλικού, λογιστική ...). 
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα αποτελέσματα, άνω του 70% των μαθητευομένων 
βρήκαν απασχόληση κατά το 1992. 
ζ) Η ενίσχυση της επαγγελματικής ένταξης των μεταναστών: τα ΚΠΣ για τους 
στόχους αριθ. 3 και 4, εκτός των περιφερειών του στόχου αριθ. 1, 
προορίζουν σχεδόν το 4% των χρηματοδοτικών μέσων τους για την περίοδο 
1990-1992 για αυτή την κατηγορία ατόμων. 
Ολα σχεδόν τα Κράτη Μέλη έχουν προβλέψει την πραγματοποίηση σχετικών 
μέτρων. 
Τα μέτρα ποικίλλουν. Ορισμένα επιτρέπουν τη διαφύλαξη του πολιτισμού 
και της γλώσσας της χώρας καταγωγής των μεταναστών εργαζομένων (όπως 
π.χ. οι ενέργειες που υλοποιούνται στα ιταλικά προξενεία, ιδίως στη 
Γαλλία, στο Βέλγιο, στη Γερμανία για τους μετανάστες εργαζομένους και 
τα παιδιά τους). 
- 31 -
Άλλα επιδιώκουν τη διευκόλυνση Της επιστροφής στη χώρα καταγωγής. 
Στην περίπτωση αυτή, οι ενέργειες υλοποιούνται : 
είτε από τη χώρα καταγωγής: π. χ. γλωσσική κατάρτιση και 
επαγγελματική ειδίκευση για τους ενηλίκους που επιστρέφουν στην 
Ισπανία ή για τους νέους που επιστρέφουν στην Πορτογαλία ή ακόμη 
ειδική βοήθεια που προβλέπεται στην Ελλάδα για τη διευκόλυνση της 
ένταξης των παιδιών των μεταναστών στο εκπαιδευτικό σύστημα· 
είτε από τη χώρα υποδοχής, όπως στη Γερμανία, όπου ένα ειδικό 
πρόγραμμα επιδιώκει τη διευκόλυνση της επιστροφής των ελλήνων 
υπηκόων στη χώρα καταγωγής τους. 
Τέλος, άλλες ενέργειες επιδιώκουν τη βελτίωση των ευκαιριών 
επαγγελματικής ένταξης των πολιτικών προσφύγων (στις Κάτω Χώρες) 
και των εθνικών μειονοτήτων. 
Ένα παράδειγμα στο Ηνωμένο Βασίλειο: το σχέδιο Art and Printing 
(τέχνη και τυπογραφία): η ενέργεια αυτή απευθύνεται στις εθνικές 
μειονότητες ασιατικής προέλευσης, οι οποίες συνιστούν το 26% του 
πληθυσμού χωρίς απασχόληση στην περιφέρεια που αφορά το σχέδιο 
αυτό και οι οποίες πρέπει να στραφούν προς άλλες δραστηριότητες, 
συνεπεία των δυσχερειών που αντιμετωπίζει ο τομέας της 
κλωστοϋφαντουργίας, στον οποίο εργάζονταν. 
Τα μαθήματα κατάρτισης απευθύνονται στους μετανάστες της πρώτης 
γενιάς, για τους οποίους συντρέχουν τα μειονεκτήματα: μικρή ή 
καμιά ειδίκευση και, ως επί το πλείστον, έλλειψη γνώσεων της 
αγγλικής γλώσσας. 
Η κατάρτιση συνοδεύεται από μέτρα που αφορούν την παροχή 
συμβουλών, την αρωγή στην αναζήτηση εργασίας, στοιχεία κοινωνικής 
και διοικητικής συμπεριφοράς (τρόπος ορθής συμπλήρωσης εντύπου 
αίτησης για εργασία), αλλά περιλαμβάνει επίσης πληροφορίες 
σχετικές με τις συνθήκες υγιεινής και ασφαλείας στους χώρους 
εργασίας. 
Οι κτηθείσες δεξιότητες αφορούσαν ουσιαστικά τη χρησιμοποίηση 
εργαλείων της πληροφορικής στο σχεδιασμό και την εκτύπωση. 
Τα εν λόγω μαθήματα κατάρτισης επεκτάθηκαν κατά το 1992 σε άλλους 
τομείς (επικοινωνία, κηπουρική, οικοδομή, βελτίωση του 
περιβάλλοντος ). 
Καμιά από τις εν λόγω νέες ενέργειες κατάρτισης δεν θα είχε 
καταστεί δυνατό να υλοποιηθεί χωρίς τη χρηματοδοτική στήριξη του 
Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και ήδη το 50% των μαθητευομένων 
επέτυχαν να βρουν μια σταθερή θέση εργασίας. 
η) Περιορισμένη χρησιμοποίηση των ενισχύσεων για πρόσληψη ή για τη 
δημιουργία ανεξαρτήτων δραστηριοτήτων: εξηγείται από διάφορους 
λόγους-, επιλογή των εθνικών αρχών, περιορισμός από τη νομοθεσία της 
χρηματοδοτικής στήριξης του ΕΚΤ στις νέες θέσεις εργασίας σταθερού 
χαρακτήρα, μικρός αριθμός ανέργων μακράς διάρκειας που δημιουργούν τη 
δική τους επιχείρηση. 
- 32 -
1.3.2. Η κατάρτιση των ΚΠΣ για το έτος 1993 
Η ανεργία, και ειδικώς η ανεργία μακράς διάρκειας και η ανεργία των νέων, 
είναι ένα διαρκές φαινόμενο με περιοδικές εξάρσεις που δημιουργεί 
προβλήματα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες και στην επίτευξη οικονομικής και 
κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας. 
Η ανεργία μακράς διάρκειας πλήττει περισσότερο από το ήμι'συ των ανέργων και 
η ανεργία των νέων εξακολουθεί να είναι πολύ σημαντική, με ποσοστό που 
παραμένει κοντά στο διπλάσιο του μέσου ποσοστού ανεργίας. 
Τα σχέδια που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη και τα ΚΠΣ που καταρτίστηκαν 
χαρακτηρίζονται από την ύπαρξη συνέχειας σε σχέση με εκείνα που 
καταρτίστηκαν κατά το 1989. 
Τα σχέδια που προηγούνται της κατάρτισης των ΚΠΣ υποβλήθηκαν στο τέλος του 
μηνός Ιουνίου 1992 από τα 9 ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Χρησίμευσαν ως βάση 
για τις διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν, στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, 
μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των εθνικών αρχών. Οι συζητήσεις 
αυτές κατέληξαν στην κατάρτιση, στις 6 Νοεμβρίου 1992, των 9 ΚΠΣ για τους 
στόχους αριθ. 3 και 4, εκτός των περιφερειών του στόχου αριθ. 1, για το 
έτος 1993. 
0 στόχος ήταν να εξασφαλισθεί ταχεία μετάβαση από την περίοδο 1990-1992 στο 
έτος 1993, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις πλέον πρόσφατες εξελίξεις στην 
αγορά εργαοΐας: στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι πληροφορίες που 
παρείχαν τα σχέδια του 1989 και τα ΚΠΣ για το 1990-1992 εξακολουθούσαν να 
ισχύουν. 
Τα νέα ΚΠΣ αποτελούν ουσιαστικά παρατάσεις εκείνων που είχαν καταρτισθεί 
για την πρώτη περίοδο, αλλά εκμεταλλευθήκαμε επίσης την πείρα που 
αποκτήθηκε κατά την εφαρμογή των επιχειρησιακών προγραμμάτων που εγκρίθηκαν 
κατά τη διάρκεια της περιόδου 1990-1992. 
1.3.2.1 Η κατανομή των συνολικών κονδυλίων του προϋπολογισμού 
Στο επίπεδο του προϋπολογισμού, ένα ποσό 1.762 εκατ. ECU σε τιμές 1989 
(2.117 εκατ. ECU μετά την τιμαριθμική προσαρμογή σε τιμές 1993) προορίστηκε 
για τους στόχους αριθ. 3 και 4 εκτός των περιφερειών του στόχου αριθ. 1, 
για το έτος 1993. 
Το ποσό αυτό καθορίστηκε με βάση την ενδεικτική συνολική χρηματοδότηση που 
είχε καθοριστεί για τους στόχους αριθ. 3 και 4 για την περίοδο 1989-1993, 
αφού αφαιρέθηκαν τα ποσά που είχαν ήδη "χρησιμοποιηθεί" (δηλαδή αναλήψεις 
υποχρεώσεων για το 1989, ποσά που διατέθηκαν στις κοινοτικές πρωτοβουλίες 
και ποσά που προβλέπονταν για τα ΚΠΣ των στόχων αριθ. 3 και 4 για την 
περίοδο 1990-1992). 
Η Επιτροπή αποφάσισε να κατανείμει το ποσό αυτό, ενδεικτικά, μεταξύ των 
διαφόρων κρατών μελών, με βάση την ίδια μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε για την 
περίοδο 1990-1992. Η ανάλυση των διαθέσιμων στατιστικών στοιχείων απέδειξε 
ότι οι αλλαγές που είχαν επέλθει στην αγορά εργασίας δεν δικαιολογούν 
τροποποίηση του αρχικού σχήματος κατανομής των πόρων μεταξύ των κρατών 
μελών, γεγονός που επέτρεψε επίσης να εξασφαλισθεί συνέχεια στις 
υφιστάμενες μορφές παρέμβασης. 
Η κατανομή ανά κράτος μέλος των ποσών των ΚΠΣ που καταρτίστηκαν για τους 
στόχους αριθ. 3 και 4 για το 1993 εμφαίνεται στο παράρτημα V.2. 
- 33 -
1.3.2.2 Η συνέχεια σε σχέση με την περίοδο 1990-1992 
Οπως και στην περίπτωση της περιόδου 1990-1992, τα ΚΠΣ είναι κοινά για τους 
στόχους αριθ. 3 και 4 και περιλαμβάνουν δύο μέρη: το πρώτο, που αποσκοπεί 
στην περιγραφή του πλαισίου παρέμβασης του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου 
υπέρ της καταπολέμησης της ανεργίας μακράς διάρκειας (στόχος αριθ. 3), και 
το δεύτερο, που αποσκοπεί στην περιγραφή της παρέμβασης'του ΕΚΤ υπέρ της 
επαγγελματικής ένταξης των νέων (στόχος αριθ. 4). 
Περιλαμβάνονται και πάλι για κάθε στόχο τέσσερα βασικά είδη ενεργειών: η 
βασική κατάρτιση, η κατάρτιση στα τεχνολογικά επαγγέλματα, οι ενισχύσεις 
για πρόσληψη και τα μέτρα κατάρτισης υπέρ των ομάδων του πληθυσμού που 
αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες στην αγορά εργασίας. 
Η σχετική βαρύτητα των ενεργειών κατάρτισης-απασχόλησης που προορίζονται 
για τις εν λόγω κατηγορίες ατόμων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες αυξάνεται 
από 20% περίπου στα ΚΠΣ 1990-1992 στο 25% της συνολικής χρηματοδότησης των 
ΚΠΣ για το 1993, αλλά δεν είναι δυνατό στο στάδιο αυτό να προσδιοριστεί με 
ακρίβεια το σχετικό ποσοστό των παρεμβάσεων που προορίζονται για τους 
μετανάστες, το ποσοστό που αφορά τα μειονεκτούντα άτομα και το ποσοστό που 
αφορά τις γυναίκες, λόγω της υποβολής ορισμένων ΚΠΣ, τα οποία αναφέρουν 
αθροιστικά αυτό το είδος ενεργειών και τα οποία, σε ορισμένες περιπτώσεις, 
δίνουν έμφαση στην έννοια της ανεργίας ιδιαίτερα μακράς διαρκείας. 
Στη Γερμανία, σχεδόν 50% των χρηματικών μέσων για ενέργειες του ΚΠΣ 1993 
διατίθενται γι' αυτές τις κατηγορίες ατόμων. 
Η αύξηση της οτ\μααΙας τους είναι ακόμη περισσότερο αξιοσημείωτη, καθόσον σε 
ορισμένα κράτη μέλη αποφασίστηκε, για τη νέα γενεά των ΚΠΣ, να διατεθεί για 
τις εν λόγω κατηγορίες ατόμων ένα συγκεκριμένο ποσοστό από όλες τις 
ενέργειες παρά να προβλεφθούν ειδικές ενέργειες γι'αυτά. Αυτή είναι 
συγκεκριμένα η περίπτωση των Κάτω Χωρών και του Βελγίου. 
Η Γαλλία επέλεξε να θέσει ως στόχο του ΚΠΣ του 1993 τον αποκλεισμό από την 
αγορά εργασίας, επικεντρώνοντας τις ενέργειες στις προαναφερθείσες 
κατηγορίες καθώς και υπέρ των ανέργων πολύ μακράς διαρκείας. 
ΣΤΟ Ηνωμένο Βασίλειο, τα 3/4 των ποσών που προβλέπονται στα ΚΠΣ 
προορίζονται για τη βασική κατάρτιση. 
Αντιστρόφως, στην Ιταλία η έμφαση δίδεται στην κατάρτιση δεύτερης βαθμίδας 
και στις νέες τεχνολογίες: το ήμισυ της συνολικής χρηματοδότησης του ΚΠΣ 
1993 διατίθεται για τους εν λόγω τομείς. 
Τρία κράτη μέλη επιδιώκουν να αναπτύξουν τις ενισχύσεις για πρόσληψη: οι 
Κάτω Χώρες (22% του ΚΠΣ), η Ισπανία (22%) ειδικά για την ανεργία μακράς 
διαρκείας (30% του στόχου αριθ. 3), αλλά επίσης και η Γαλλία. 
1.3.2.3 Μικρές μεταβολές που πραγματοποιήθηκαν στα ΚΠΣ της δεύτερης 
περιόδου 
Σε σχέση με την πρώτη γενεά των ΚΠΣ, πραγματοποιήθηκαν ορισμένες μικρές 
μεταβολές. 
α) Περισσότερη έμφαση στην καταπολέμηση της ανεργίας μακράς διαρκείας 
Ενώπιον της αυξήσεως του αριθμού των ανέργων μακράς διαρκείας, ή ακόμη και 
των ανέργων ιδιαίτερα μακράς διαρκείας, η κατανομή των πόρων μεταξύ των 
ποσών που αφιερώνονται στην καταπολέμηση της ανεργίας μακράς διαρκείας 
(στόχος αριθ. 3) και εκείνων που αφιερώνονται στην επαγγελματική ένταξη των 
νέων (στόχος αριθ. 4) τροποποιήθηκε. Η σχετική βαρύτητα των στόχων αριθ. 3 
και 4 μετεβλήθη από 45% και 55% αντιστοίχως κατά τη διάρκεια της περιόδου 
1990-1992, σε 51% και 49% το 1993. 
- 34 -
Η ενίσχυση που χορηγείται για ενέργειες που αφορούν την ανεργία μακράς 
διαρκείας αυξήθηκε σε όλα τα κράτη μέλη, ιδίως στη Γερμανία, στην Ισπανία, 
το Λουξεμβούργο και στις Κάτω Χώρες (βλέπε, πίνακες στο παράρτημα V.1). Το 
ίδιο και στην Ιταλία, όπου εντούτοις η επαγγελματική ένταξη των νέων 
εξακολουθεί να έχει προτεραιότητα (με 78% των χρηματοδοτικών μέσων που 
προβλέπονται στο ΚΠΣ). 
β) Η επιδίωξη μεγαλύτερης ευελιξίας ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι 
συνθήκες της αγοράς εργασίας και τα προβλήματα που συνδέονται με την 
υλοποίηση της ενιαίας αγοράς 
Ως παραδείγματα της επιδίωξης ευελιξίας μπορούν να αναφερθούν κυρίως : 
η μέριμνα για την ιδιαίτερη κατάσταση των τελωνειακών υπαλλήλων και 
των εκτελωνιστών: η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς θα συνεπάγεται 
προβλήματα επαγγελματικού αναπροσανατολισμού για τους τελωνειακούς 
υπαλλήλους και τους εκτελωνιστές. 
Σύμφωνα με μελέτη που εκπονήθηκε κατόπιν αιτήσεως της Επιτροπής 
σχετικά με τις "οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της κατάργησης 
των ενδοκοινοτικών τελωνειακών πράξεων", αναμένεται να καταργηθούν 
63.000 θέσεις απασχόλησης στο σύνολο της Κοινότητας στον τομέα αυτό 
και οι ατομικές ενέργειες αναπροσανατολισμού αναμένεται ότι θα είναι 
δυσχερείς, λαμβανομένων υπόψη των γενικών χαρακτηριστικών του 
επαγγέλματος (πολύ εξειδικευμένη και εμπειρική κατάρτιση και πολύ 
ισχυρή αρχαιότητα). 
Η Κοινότητα επέλεξε να στηρίξει τα μέτρα και τις διατάξεις που 
θεσπίστηκαν στο εθνικό επίπεδο με πολλούς τρόπους: εν πρώτοις, ήδη το 
1992, το ΕΚΤ μπόρεσε να στηρίξει την επαγγελματική κατάρτιση και την 
ενίσχυση για πρόσληψη των τελωνειακών υπαλλήλων και των εκτελωνιστών 
που απειλούνταν από ανεργία στις επιλέξιμες περιφέρειες για τους 
στόχους αριθ. 1, 2 και 5β. 
Στην εν λόγω ενίσχυση προστέθηκε η ενίσχυση που συμφωνήθηκε στο 
πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας INTERREG και η εφαρμογή ειδικών 
ενεργειών εκτός των διαρθρωτικών ταμείων. 
Η Επιτροπή εξάλλου αποφάσισε, στις 6 Μαΐου 1992, να εξομοιώσει από 
1ης Ιανουαρίου 1993 τους τελωνειακούς υπαλλήλους και εκτελωνιστές που 
είχαν χάσει την εργασία τους με ανέργους μακράς διαρκείας, ώστε να 
καταστεί δυνατό στο ΕΚΤ να παρέμβει υπέρ αυτών σε όλο το έδαφος της 
Κοινότητας, στο πλαίσιο του στόχου αριθ. 3. 
Επίσης κατά την επαναδιαπραγμάτευση των ΚΠΣ του στόχου αριθ. 3 για το 
έτος 1993, δόθηκε έμφαση στη στήριξη που πρέπει να παρασχεθεί στους 
τελωνειακούς υπαλλήλους και εκτελωνιστές, των οποίων η κατάσταση 
ελήφθη υπόψη τις περισσότερες φορές στην κατηγορία των ατόμων που 
αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες στην αγορά εργασίας. 
Η δυνατότητα θέσπισης παρεκκλίσεων ως προς την περίοδο που λαμβάνεται 
υπόψη για τον ορισμό της ανεργίας μακράς διαρκείας, η οποία 
στηρίζεται στη δυνατότητα που παρέχει ο κανονισμός του Ευρωπαϊκού 
Κοινωνικού Ταμείου σε "ειδικές περιπτώσεις που αποφασίζονται από την 
Επιτροπή". 
Η απόφαση να γίνει χρήση αυτής της παρέκκλισης εντάσσεται στο πλαίσιο 
της πρωτοβουλίας ανάκαμψης που αποφασίστηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 
του Εδιμβούργου το Δεκέμβριο του 1992. Αποβλέπει να 
- 35 -
παράσχει στο ΕΚΤ μεγαλύτερη ευελιξία, καθιστώντας τη δραστηριότητα 
του ακόμη περισσότερο αποτελεσματική κατά τη διάρκεια του έτους 1993. 
Η επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού, Ταμείου αποφάνθηκε θετικά για 
την έγκριση της παρέκκλισης αυτής κατά τη συνεδρίαση της της 19ης 
Φεβρουαρίου 1993 και η Επιτροπή την ενέκρινε στις 24 Μαρτίου 1993. 
Η απόφαση αυτή θα επιτρέψει σε όλα τα κράτη μέλη να παρέμβουν κατά το 
1993, βάσει του στόχου αριθ. 3, υπέρ των ατόμων πού είναι άνεργα για 
διάστημα μικρότερο από 12 μήνες, αλλά τα οποία αντιμετωπίζουν 
δυσκολίες στην αγορά εργασίας, λόγω της ηλικίας τους, ενός 
μειονεκτήματος ή ανεπαρκούς επαγγελματικής ειδίκευσης και τα οποία 
ευρίσκονται σε δυσμενές γεωγραφικό ή οικονομικό περιβάλλον. 
Υ) Η ενίσχυση των συνοδευτικών μέτρων μέσω της τεχνικής βοήθειας 
Οι εργασίες αξιολόγησης που πραγματοποιήθηκαν, υπογράμμισαν ορισμένες 
δυσκολίες στην εφαρμογή των κοινοτικών παρεμβάσεων στο στάδιο του 
προγραμματισμού, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης. Ως προς όλα αυτά 
τα σημεία μπορούν να γίνουν βελτιώσεις χάρη στην τεχνική βοήθεια. 
1.3.2.4 Η έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων και των συνολικών 
επιχορηγήσεων 
Η πλειονότητα των αιτήσεων συνδρομής που εντάσσονται στα νέα ΚΠΣ που 
καταρτίστηκαν για το 1993 εγκρίθηκαν ήδη από το 1992: συνολικά 35 
επιχειρησιακά προγράμματα συνολικού ποσού 1.466,3 εκατ. ECU. 
Τα κράτη μέλη και οι υπηρεσίες της Επιτροπής επεδίωξαν να μειώσουν κατά το 
1993 τον αριθμό των παρεμβάσεων σε σχέση με τα έτη 1990-1991-1992. Αυτό 
ισχύει ιδιαιτέρως για την Ισπανία και τη Γερμανία. 
Υπενθυμίζεται ότι, εκτός των 7.243 εκατ. ECU (σε τιμές 1989) που 
προβλέπονται για τους στόχους αριθ. 3 και 4 για την περίοδο 1989-1993, 
σημαντικές παρεμβάσεις προβλέφθηκαν στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1 για 
την καταπολέμηση της ανεργίας μακράς διαρκείας και την επαγγελματική ένταξη 
των νέων: 3,9 δισεκατ. ECU για την περίοδο 1989-1993, ήτοι το 40% των 
χρηματικών μέσων για ενέργειες των ΚΠΣ που διατίθενται για την κατάρτιση 
και την απασχόληση. 
Αυτό το συνολικό ποσοστό καλύπτει μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών 
(βλ. ετήσια έκθεση του 1989). 
Ωστόσο, είναι ενίοτε δύσκολο, στις αναπτυξιακός καθυστερημένες περιφέρειες 
της Κοινότητας, να γίνει διάκριση μεταξύ των ενεργειών κατάρτισης-
απασχόλησης που εντάσσονται στην πολιτική περιφερειακής ανάπτυξης και 
εκείνων που υλοποιούνται στο ειδικό πλαίσιο της καταπολέμησης της ανεργίας 
και ιδίως στο πλαίσιο της επαγγελματικής ένταξης των νέων. 
- 36 -
1.4. Ο ΣΤΟΧΟΣ ΑΡΙΘ. 5α 
Τα μέτρα του στόχου αριθ. 5α, τα οποία εφαρμόζονται σε ολόκληρη την 
Κοινότητα και αφορούν την προσαρμογή των διαρθρώσεων παραγωγής και 
μεταποίησης των γεωργικών και αλιευτικών προϊόντων, δεν εγνώρισαν 
σημαντικές αλλαγές κατά το 1992. Φαίνεται ότι τα διάφορα καθεστώτα "έχουν 
βρει το δρόμο τους" ή έχουν σταθεροποιηθεί. Οι χώρες πόυ έχουν επωφεληθεί 
περισσότερο από τα μέτρα προσαρμογής των γεωργικών διαρθρώσεων και από τις 
αντισταθμιστικές αποζημιώσεις είναι η Γαλλία και η Ισπανία, ακολουθούμενες 
από τη Γερμανία, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία. Ως προς τα μέτρα εμπορίας 
και μεταποίησης των γεωργικών προϊόντων είναι η Ισπανία και η Ελλάδα, 
ακολουθούμενες από την Ιταλία και τη Γαλλία. 
Το συνολικό ποσό των αναλήψεων υποχρεώσεων από το ΕΓΤΠΕ για τα γεωργικά 
μέτρα του στόχου αριθ. 5α (στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1 και εκτός 
του στόχου αριθ. 1) ανέρχεται σε 1.415,4 εκατ. ECU κατά το 1992, εκ των 
οποίων 921,3 εκατ. ECU για τα μέτρα βελτίωσης των γεωργικών 
δ ι αρθρώσεων(1), 398,5 εκατ. ECU για τα μέτρα εμπορίας και μεταποίησης^2^ 
και 95,6 εκατ. ECU για άλλα οριζόντια μέτρα (ομάδες παραγωγών, πρόωρη 
συνταξιοδότηση ...). Έχουν επομένως στο σύνολο τους αυξηθεί λόγω του 
τελευταίου αυτού μέτρου καθώς και λόγω των αντισταθμιστικών αποζημιώσεων. 
Αντιθέτως, οι επενδύσεις στις εκμεταλλεύσεις και οι εγκαταστάσεις νέων 
γεωργών εγνώρισαν κάποια κάμψη. 
Οσον αφορά το στόχο αριθ. 5α για την αλιεία, παρά τα αυξημένα χρηματοδοτικά 
μέσα για την αντιμετώπιση της κρίσης της αλιείας, τα προγράμματα που 
υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη δεν κατέστη δυνατόν να χρηματοδοτηθούν 
καθ'ολοκληρία. Στον τομέα της εμπορίας και μεταποίησης των αλιευτικών 
προϊόντων, οι αναλήψεις υποχρεώσεων από το ΕΓΤΠΕ-τμήμα προσανατολισμού 
ανήλθαν κατά το 1992 σε 81 εκατ. ECU και οι κυριότεροι δικαιούχοι υπήρξαν η 
Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιταλία. 
1.4.1. Η εφαρμογή των μέτρων που αφορούν τις γεωργικές διαρθρώσεις 
Οι διαρθρωτικές ενισχύσεις που συνοδεύουν την πολιτική των αγορών 
α) Προστασία του περιβάλλοντος και δασικά μέτρα 
Κατά το 1992, τα μέτρα αυτά αντιπροσώπευαν αντίστοιχες αναλήψεις 
υποχρεώσεων μόλις 11,6 και 9,2 εκατ. ECU. 
Η εφαρμογή προγραμμάτων που αφορούν τις ευαίσθητες από περιβαλλοντική άποψη 
περιοχές (άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91) συνεχίστηκε κατά το 
1992. Εγκρίθηκαν νέα προγράμματα για τρεις χώρες: τη Γερμανία, το Ηνωμένο 
Βασίλειο και τη Γαλλία. Τα μέτρα αυτά θα ενσωματωθούν στα γεωργικο-
περιβαλλοντικά προγράμματα της ΚΓΠ κατά την έγκριση τους υπό τους όρους που 
προβλέπονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92. 
Κατά τη διάρκεια του έτους 1992, μόνον 8 περιφερειακά προγράμματα που 
περιλαμβάνουν δασικά μέτρα (Βαυαρία (D), Mureia (Ε), Liguria, Emilia 
Romagna, 
(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 - ΕΕ αριθ. L 218 της 06.08.1991 
(2) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 866/90 - ΕΕ αριθ. L 91 της 06.04.1990 
- 37 -
Λομβαρδία, Val le d'Aosta, Puglia, Σικελία (Ι) και Μαδέρα (Ρ)), εξετάστηκαν 
και εγκρίθηκαν από την Επιτροπή. Με τα προγράμματα αυτά συμπληρώνονται και 
προσαρμόζονται οι εθνικοί μηχανισμοί στις περιφέρειες. 
Εκτός από το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν 
αποτελεσματικό μηχανισμό εφαρμογής των δασικών μέτρων με τίτλο 
"δενδροφύτευση γεωργικών γαιών" και "βελτίωση των δασικών εκτάσεων". 
Χορηγήθηκε αύξηση των μέγιστων επιλέξιμων ποσών για την Γερμανία, τη Δανία, 
την Ελλάδα, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Εφαρμόστηκε ετήσια 
πριμοδότηση ανά εκτάριο δενδροφυτευμένης γεωργικής γης στην Γερμανία, 
Ελλάδα, Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Πορτογαλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. 
Οι δαπάνες του ΕΓΤΠΕ αυξήθηκαν προοδευτικά, αποδεικνύοντας τη διαρκώς 
σημαντικότερη εφαρμογή των οριζόντιων δασικών μέτρων. Κατά το 1992, η 
κοινοτική πολιτική στον τομέα αυτό ενισχύθηκε σημαντικά με τον κανονισμό 
(ΕΟΚ) αριθ. 2080/92 που περιλαμβάνεται στα συνοδευτικά μέτρα της ΚΓΠ, ιδίως 
με το δεσμευτικό χαρακτήρα του για τα κράτη μέλη, την αύξηση του ποσοστού 
κοινοτικής παρέμβασης, την αύξηση των επιλέξιμων ανωτάτων ορίων, τη 
διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής με την δυνατότητα πρόσβασης και άλλων 
δικαιούχων και την εφαρμογή νέων διατάξεων. Είναι δυνατόν να αναμένεται, 
ήδη κατά το 1993, επιτάχυνση της ανάπτυξης των δενδροφυτεύσεων των 
γεωργικών γαιών. 
β) Εκτατικοποίηση της παραγωγής 
Οι ενισχύσεις για την εκτατικοποίηση της παραγωγής, οι οποίες θεσπίστηκαν 
το 1987 με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1760/87 και εντάχθηκαν στον κανονισμό 
(ΕΟΚ) αριθ. 2328/91, απορρόφησαν κατά το 1992 περίπου 5 εκατ. ECU. Παρά το 
δεσμευτικό χαρακτήρα του μέτρου αυτού, θεσπίστηκε μόνο από τη Γερμανία, την 
Ιταλία, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Βέλγιο. Από την έναρξη 
εφαρμογής του, υπήχθησαν στο μέτρο περίπου 300.000 εκτάρια και λιγότερες 
από 400.000 ΜΧΖ. 
Η ποσοτική μέθοδος, η οποία απαιτεί μείωση της παραγωγής κατά 20%, έγινε 
καλύτερα δεκτή στους τομείς του βοείου κρέατος και του οίνου. Η μέθοδος των 
τεχνικών παραγωγής, ή ποιοτική μέθοδος, επεκράτησε για τις άροτρα(ες 
καλλιέργειες στη Γερμανία, η οποία εισήγαγε επίσης μεθόδους βιολογικής 
παραγωγής. 
Η εφαρμογή μέτρων εκτατικοποίησης παρατάθηκε έως την έναρξη ισχύος 
προγραμμάτων εγκεκριμένων βάσει του γεωργικο-περιβαλλοντικού καθεστώτος. 
Οι διαρθρωτικές ενισχύσεις υπέρ των γεωργικών εκμεταλλεύσεων 
Η ανάλυση της κατανομής των αναλήψεων υποχρεώσεων για τον κανονισμό (ΕΟΚ) 
αριθ. 2328/91 για την αποτελεσματικότητα των διαρθρώσεων της γεωργίας, 
επιτρέπει να διαπιστωθεί ότι οι αντισταθμιστικές αποζημιώσεις για τις 
μειονεκτικές περιοχές αντιπροσωπεύουν αναλήψεις υποχρεώσεων 473,2 εκατ. ECU 
(459,1 κατά το 1991), οι επενδυτικές ενισχύσεις 237,8 εκατ. ECU (194,7 κατά 
το 1991) και οι ενισχύσεις για τους νέους γεωργούς 151,9 εκατ. ECU, οι 
οποίες σημειώνουν ελαφρά πτώση σε σχέση με το 1991 (157,7). 
- 38 -
Η ανάλυση κατά κράτος μέλος επιτρέπει να διαπιστωθεί κυρίως ότι τα 
σημαντικότερα μέτρα του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91: η αντισταθμιστική 
αποζημίωση, οι ενισχύσεις για ατομικές επενδύσεις (άρθρο 7 του κανονισμού 
(ΕΟΚ) αριθ. 2328/91), οι συμπληρωματικές ενισχύσεις για επενδύσεις (άρθρο 
11) και η πριμοδότηση εγκατάστασης νέων γεωργών, εφαρμόζονται σε όλα τα 
κράτη μέλη, εκτός από τη Δανία όσον αφορά την αντισταθμιστική αποζημίωση, 
διότι δεν πληροί τα κριτήρια, και στο Ηνωμένο Βασίλειο όσον αφορά την 
πριμοδότηση εγκατάστασης νέων γεωργών. 
Την πρώτη θέση στις αναλήψεις υποχρεώσεων από το ΕΓΤΠΕ για τον κανονισμό 
(ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 καταλαμβάνουν οι ειδικές ενισχύσεις για τους γεωργούς 
των μειονεκτικών γεωργικών περιοχών. Η τάση, η οποία διαγραφόταν ήδη κατά 
τα προηγούμενα έτη, συνεχίζεται και τα κράτη μέλη γνωρίζουν ότι οι 
αντισταθμιστικές αποζημιώσεις παραμένουν ζωτικές για τους γεωργούς των 
ορεινών περιφερειών και των μειονεκτικών περιοχών. Η κατάταξη των κρατών 
μελών με βάση την φθίνουσα οημααία των αναλήψεων υποχρεώσεων δίνει τον 
ακόλουθο πίνακα: 
ΑναλΛωε^ υπονοεώοεων του ΕΓΤΠΕ νια την αντισταθυιστική αποζημίωση 
(εκατ. ECU σε τρένουοεΓ τιυέΟ 
Κράτος μέλος 1992 1991 Μέσος όρος 1987-1991 
Γερμανία 88,07 88,04 79,76 
Ιρλανδία 86,63 63,71 45,23 
Γαλλία 69,27 73,27 59,81 
Ισπανία 65,60 62,54 37,68 
Πορτογαλία 51,94 29,92 21,82 
Ην.Βασίλειο 39,57 44,16 40,35 
Ελλάδα 35,12 62,89 38,92 
Ιταλία 31,91 29,84 23,95 
Λουξεμβούργο 2,46 2,32 2,20 
Βέλγιο 2,41 2,21 2,35 
Κάτω Χώρες 0,24 0,22 0,14 
ΣΥΝΟΛΟ 473,23 459,10 352,21 
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα που συγκεντρώθηκαν στα κράτη μέλη, ο 
αριθμός εκμεταλλεύσεων που λαμβάνουν αντισταθμιστική αποζημίωση αυξάνει 
με σταθερό ρυθμό από το 1976. Κατά το 1990, άνω του 1,2 εκατ. 
εκμεταλλεύσεων επωφελήθηκαν και, κατά το 1992, ο αριθμός μπορεί να 
εκτιμηθεί σε 1,3 εκατομμύρια. 
Οι επενδυτικές ενισχύσεις, οι οποίες είναι οι σημαντικότερες μετά τις 
αντισταθμιστικές αποζημιώσεις, περιέλαβαν περίπου 50.000 νέα σχέδια 
βελτίωσης για κάθε έτος, ήτοι αριθμό κατώτερο από το 1991. Η πτώση αυτή 
φαίνεται να οφείλεται προπάντων στα αποτελέσματα της δυσμενούς 
οικονομικής συγκυρίας και στις αβεβαιότητες που προκύπτουν από την 
αναμόρφωση της ΚΓΠ. 
- 39 -
Οι επενδυτικές ενισχύσεις εξακολουθούν να διαδραματίζουν κινητήριο ρόλο που 
επιτρέπει στη γεωργία να εκσυγχρονιστεί και να εξοπλιστεί βελτιώνοντας 
παράλληλα την παραγωγικότητα. 
Η εξέταση των αναλήψεων υποχρεώσεων στα διάφορα κράτη μέλη επιτρέπει την 
κατάταξη τους με βάση τη οτ\μααία των αναλήψεων υποχρεώσεων που συμφωνήθηκαν 
κατά το 1992 για το μέτρο αυτό: 
Αναλήυειο υποϊοεώσεων του ΕΓΤΠΕ-τυήυα ποοσανατολισυού νια 
επενδυτικέΓ ενιονύοε^ 
(εκατ. ECU σε τοένουοεΓ Tiuéc) 
Κράτος μέλος 1992 1991 Μέσος όρος 1987-1991 
Ισπανία 56,33 43,19 24,15 
Πορτογαλία 40,82 32,68 20,99 
Ελλάδα 38,42 34,07 16,68 
Γαλλία 33,49 23,38 46,88 
Ιταλία 20,87 15,24 11,74 
Ιρλανδία 16,40 15,03 9,85 
Γερμανία 12.02 12,21 29,97 
Ην.Βασίλειο 6,47 9,61 17,40 
Βέλγιο 4,94 3,89 6,51 
Δανία 4,54 3,33 5,25 
Λουξεμβούργο 2,29 1,61 1,00 
Κάτω Χώρες 1,18 0,49 5,67 
ΣΥΝΟΛΟ 237,77 194,72 196,07 
Οι ενισχύσεις για τους νέους γεωργούς, οι οποίες περιλαμβάνουν την 
πριμοδότηση και τις επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγούνται στο πλαίσιο του 
άρθρου 10 και του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91, φαίνεται 
ότι φθάνουν το ανώτατο όριο όσον αφορά τις συνολικές αναλήψεις υποχρεώσεων 
και τούτο μέσα σε ένα κοινωνικο-οικονομικό πλαίσιο αρκετά ασταθές. 
Παραμένουν απαραίτητες για την τόνωση της ανανέωσης του γεωργικού πληθυσμού 
και για την εξασφάλιση της διαδοχής των γεωργών που συνταξιοδοτούνται. 
Η κατάταξη των κρατών μελών με βάση τη σημασία των αναλήψεων υποχρεώσεων 
του ΕΓΤΠΕ-τμήμα προσανατολισμού για το μέτρο αυτό κατά το 1992, δίδει σε 
εκατ. ECU και τρέχουσες τιμές τον ακόλουθο πίνακα: 
Κράτος μέλος 1992 1991 Μέσος όρος 1987-1991 
Γαλλία 86.42 100.88 41.97 
Πορτογαλία 13.86 10,94 6,18 
Γερμανία 13,68 11,48 7,10 
Ισπανία 10,38 7,52 17,02 
Ιταλία 8,25 10,48 4,47 
Βέλγιο 4,67 6,00 2,90 
Κάτω Χώρες 4,43 0,60 0,18 
Δανία 4,20 3,51 1,97 
Ιρλανδία 2,53 2,95 1,51 
Ελλάδα 2,08 1,62 0,60 
Λουξεμβούργο 1,32 1,21 0,55 
Ην.Βασίλειο 0,13 0,16 0,97 
ΣΥΝΟΛΟ 151,94 157,74 84,53 
- 40 -
Όπως είχε αναγγελθεί στην έκθεση του 1991, οι ενισχύσεις που χορηγούνται 
για συνοδευτικά μέτρα που εγκρίνονται στο πλαίσιο της αναμόρφωσης της ΚΓΠ, 
θα χρηματοδοτούνται στο εξής από το ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεων (γεωργικο-
περιβαλλοντικά μέτρα, δενδροφύτευση αρόσιμων γαιών και πρόωρη 
συνταξιοδότηση)(1). 
Αυτό το είδος μεταφοράς από το ΕΓΤΠΕ-τμήμα Προσανατολισμού προς το ΕΓΤΠΕ-
τμήμα Εγγυήσεων είχε ήδη προηγουμένως εκτελεσθεί προκειμένου για τα μέτρα 
πενταετούς παύσης της καλλιέργειας γαιών και για την αναδιάρθρωση των 
αμπελώνων. 
Ωστόσο, για το 1992, οι ενέργειες που εντάσσονται στα συνοδευτικά μέτρα 
ανήκουν ακόμη στις ενέργειες που εξαρτώνται από το ΕΓΤΠΕ-τμήμα 
Προσανατολισμού. Όσον αφορά την πρόωρη συνταξιοδότηση, οι δαπάνες αφορούν 
μόνο την Ελλάδα και τη Γερμανία. 
1.4.2. Οι ενέργειες για τη βελτίωση των όρων μεταποίησης και εμπορίας 
των γεωργικών και δασοκομικών «ροτόντων 
Οι δαπάνες του ΕΓΤΠΕ που συνδέονται με την μεταποίηση και την εμπορία των 
γεωργικών προϊόντων αυξήθηκαν το 1992, αν και το μερίδιο των αναλήψεων 
υποχρεώσεων για τους δύο κανονισμούς (ΕΟΚ) αριθ. 866/90 και 867/90 ως προς 
τις συνολικές αναλήψεις υποχρεώσεων μειώνεται σταθερά από το 1987. Αυτό 
ισχύει για όλα τα κράτη μέλη εκτός από τη Γερμανία. Το έτος 1991 
χαρακτηρίστηκε από σημαντική πτώση των εν λόγω δαπανών, η οποία οφείλεται 
κυρίως στο γεγονός ότι για 110 εκατ. ECU από τις διαθέσιμες πιστώσεις δεν 
κατέστη δυνατόν να γίνουν αναλήψεις υποχρεώσεων, λόγω της καθυστερημένης 
εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 866/90 από ορισμένα κράτη μέλη. 
Η κατανομή των αναλήψεων υποχρεώσεων μεταξύ των διαφόρων τομέων 
καταδεικνύει ότι ο τομέας του κρέατος είναι ο περισσότερο ωφελημένος. 
Έπονται τα οπωροκηπευτικά, ακολουθούμενα από το γάλα και τα γαλακτοκομικά 
προϊόντα, κατόπιν ο οίνος και οι αλκοόλες. 
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων για το 1992 στο πλαίσιο των εν λόγω δύο κανονισμών 
φθάνουν τα 398,5 εκατ. ECU, παρουσιάζουν δηλαδή αύξηση κατά 83,5% περίπου 
σε σχέση με το 1991 (203,4 εκατ. ECU σε τιμές 1991). Οι προσθήκες στα ΚΠΣ 
εγκρίθηκαν για τα νέα γερμανικά ομόσπονδα κράτη, την Κορσική και τα ΥΓΔ· 
προσθήκες έγιναν και στα ΚΠΣ άλλων κρατών μελών. 
Τα διάφορα καθεστώτα που εντάσσονται στον στόχο αριθ. 5α έχουν πρωταρχική 
σημασία προπάντων για τα κράτη μέλη που δεν λαμβάνουν σημαντικές ενισχύσεις 
βάσει των άλλων στόχων. Η ενίσχυση των μέτρων που αφορούν τη βελτίωση και 
την μεταποίηση των γεωργικών προϊόντων καταδεικνύει την ανάγκη συνέχισης 
των ενεργειών εκσυγχρονισμού των γεωργικο-βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Η 
ανάλυση των ποσών, για τα οποία έγιναν αναλήψεις υποχρεώσεων από τα διάφορα 
κράτη μέλη, επιτρέπει τη διαπίστωση ότι οι χώρες του νότου της Κοινότητας, 
με επικεφαλής την Ισπανία, απορροφούν τα υψηλότερα ποσά. 
(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92, αριθ. 2079/92 και αριθ. 2080/92 (ΕΕ 
αριθ. L 215 της 30ης Ιουλίου 1991) 
- 41 -
1.4.3. Οι ενέργειες υπέρ της βελτίωσης των όρων εμπορίας και μεταποίησης 
των προϊόντων της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας. 
Το 1992 ήταν το δεύτερο έτος κατά το οποίο εφαρμόστηκε το νέο καθεστώς 
ενισχύσεων που έχει θεσπιστεί με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4042/89 όσον 
αφορά τη βελτίωση των όρων μεταποίησης και εμπορίας των προϊόντων της 
αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας. 
Χάρη στη λήψη ενός ορισμένου αριθμού αποφάσεων, αυξήθηκαν αισθητά τα 
κοινοτικά χρηματοδοτικά διαθέσιμα, τα οποία είχαν αρχικά προβλεφθεί για την 
εν λόγω ενέργεια το 1992. Κατά πρώτον λόγο, η αρμόδια για τον προϋπολογισμό 
αρχή χορήγησε ένα συμπλήρωμα με το οποίο αυξήθηκαν, σε σχέση με την απόφαση 
της Επιτροπής του Μαρτίου 1991, οι πιστώσεις των ΚΠΣ- στόχος 5α/αλιε(α. Το 
συμπλήρωμα αυτό κατανεμήθηκε από την Επιτροπή αποκλειστικά και μόνο στις 
περιφέρειες του στόχου 1. Κατά δεύτερο λόγο, μεταφέρθηκαν πόροι από άλλα 
κεφάλαια υπέρ της αλιείας εντός των ΚΠΣ του στόχου 1 ορισμένων κρατών μελών 
(Πορτογαλία, Ελλάδα). Αυτές οι εσωτερικές μεταφορές πραγματοποιήθηκαν εν 
μέρει το 1992 κατόπιν σχετικής αιτήσεως των εν λόγω κρατών μελών και με την 
συμφωνία της Επιτροπής. Συνολικά, το 1992, οι πόροι του στόχου δα/αλιείας 
αυξήθηκαν από 58,2 εκατ. ECU σε 76 εκατ. ECU (σε τιμές 1991), σημειώθηκε 
δηλαδή αύξηση κατά 30,5%. 
Όμως, παρ' όλες αυτές τις επιπρόσθετες χρηματοδοτικές δυνατότητες της 
Κοινότητας, δεν κατέστη δυνατόν να καλυφθούν πλήρως οι άμεσες ανάγκες του 
τομέα, οι οποίες είχαν αυξηθεί λόγω της κρίσης που πλήττει την αλιεία. 
Χρειάστηκε να υποστούν μειώσεις πολλά ΕΠ που είχαν υποβληθεί στην Επιτροπή 
από τα κράτη μέλη. 
Συνολικά, η Επιτροπή έχει εγκρίνει 14 ΕΠ τα οποία καλύπτουν χρονικές 
περιόδους δύο ή τριών ετών. Η μεγάλη πλειοψηφία των επιδοτημένων επενδύσεων 
οφειλόταν σε MME. 
Τα ΕΠ αφορούσαν κυρίως τους εξής τομείς : 
α) όσον αφορά την μεταποίηση : 
ορθολογική οργάνωση και εκσυγχρονισμός των μεταποιητικών μονάδων 
με σκοπό, αφενός να αυξηθεί η παραγωγικότητα και, αφετέρου, να 
βελτιωθούν οι συνθήκες υγείας και υγιεινής· 
αγορά υλικού που προορίζεται για τη βελτίωση του ελέγχου της 
ποιότητας προϊόντων· 
προώθηση της τεχνολογικής καινοτομίας· ανάπτυξη των διαφόρων 
φασμάτων των προϊόντων και των νέων τρόπων συσκευασίας* 
προώθηση της αναδιάρθρωσης του τομέα, χάρη στην πρόοδο των 
επενδύσεων, η οποία θα συνοδεύεται από την προσέγγιση και την 
συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων, ιδίως όσων συνεπάγονται 
χρηματοδοτική προσπάθεια όσον αφορά την έρευνα και την ανάπτυξη· 
αξιοποίηση των προϊόντων της υδατοκαλλιέργειας (της θάλασσας και 
της ενδοχώρας) και βελτίωση της ποιότητας τους· διεύρυνση του 
φάσματος των προσφερομένων προϊόντων έτσι ώστε να βελτιωθεί η 
αξιοποίηση των νέων ειδών· 
- 42 -
δημιουργία συστημάτων ανακύκλωσης και επανεπεξεργασίας των 
υποπροϊόντων και των απορριμάτων. 
β) Όσον αφορά την εμπορία : 
για τις ιχθυόσκαλες καθώς επίσης και για τα εργαστήρια 
επεξεργασίας οστράκων : ορθολογική οργάνωση, 'εκσυγχρονισμός και 
εξοπλισμός όσον αφορά τη διατήρηση σε ψύξη, την υγιεινή και την 
μηχανοργάνωση της δ ιαχεί ρήσης· 
βελτίωση των τεχνικών χειρισμού και επεξεργασίας των ψαριών κατά 
την εκφόρτωση· 
κατασκευή ή διαμόρφωση ψυκτικών εγκαταστάσεων για την 
εναποθήκευση των κατεψυγμένων ψαριών· 
εκσυγχρονισμός επιχειρήσεων αποστολής προϊόντων της 
κογχυλοκαλλιέργειας· δημιουργία ή ανάπτυξη δεξαμενών αποθήκευσης 
και καθαρισμού· 
κατασκευή και εκσυγχρονισμός αγορών χονδρεμπορίου. 
1.5. Ο QTOYOC SB 
Η εφαρμογή των επιχειρησιακών προγραμμάτων 
Με την έγκριση των τελευταίων επτά επιχειρησιακών προγραμμάτων το 1992, 
ένας συνολικός αριθμός 73 επιχειρησιακών προγραμμάτων έχουν εγκριθεί 
δυνάμει του στόχου 50. Η χρηματοδότηση η οποία προορίζεται για κοινοτική 
αρωγ^ που αποσκοπεί στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών δυνάμει του στόχου 
5β, ανέρχεται σε 2607 εκατ. ECU για την περίοδο 1989-93 σε τιμές 1989. Τα 
μέτρα που λαμβάνονται δυνάμει του στόχου 5β αφορούν 50 περιφέρειες και 
καλύπτουν το 5% του πληθυσμού της Κοινότητας και το 17% του εδάφους της. 
0 μέσος όρος του ρυθμού εκτέλεσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων σχετικά 
με τις αναληφθείσες πιστώσεις υποχρεώσεων της Κοινότητας όσον αφορά 
πιστώσεις για την περίοδο 1989-92 ήταν 95,7%. Η πρόοδος που σημειώθηκε όσον 
αφορά την υλοποίηση των προγραμμάτων ήταν εν γένει ικανοποιητική. 
Κατά το τέλος του 1992, άνω του 80% των προγραμμάτων είχαν εγκριθεί ως 
ολοκληρωμένα πολυταμειακά προγράμματα. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζει την 
κοινοτική πολιτική ενθάρρυνσης για την δημιουργία συνεργέι ας μεταξύ των 
ταμείων έτσι ώστε να μεγιστοποιούνται τα αναπτυξιακά αποτελέσματα σε κάθε 
μία από τις αγροτικές περιοχές που επωφελούνται από τον στόχο 5β. 
Η αρωγή συγκεντρώνεται στις ακόλουθες πέντε γενικές προτεραιότητες : 
διαφοροποίηση του πρωτογενούς τομέα, 
ανάπτυξη των λοιπών τομέων, εκτός του γεωργικού, 
ανάπτυξη του τουρισμού, 
διατήρηση και ανάπτυξη του φυσικού περιβάλλοντος, 
ανάπτυξη των ανθρωπίνων πόρων. 
- 43 -
Ως παράδειγμα, περιγράφεται στην συνέχεια του κειμένου η υλοποίηση αυτών 
των τομέων προτεραιότητας δυνάμει του στόχου 5β σε ορισμένα από τα κράτη 
μέλη : 
Βέλγιο, Κάτω Χώρες, Λουξεμβούργο : 
Στο Βέλγιο, τα μέτρα για την γεωργική διαφοροποίηση Και τα μέτρα που 
αφορούν την ανάπτυξη των λοιπών τομέων, εκτός του γεωργικού, σημείωσαν 
ικανοποιητική πρόοδο κατά το 1992. Εντούτοις, ανέκυψαν δυσχέρειες κατά την 
υλοποίηση των δασοκομικών μέτρων. Έχουν πραγματοποιηθεί αναλήψεις 
υποχρεώσεων για το σύνολο των πόρων που προορίζονται για το μονοταμειακά 
πρόγραμμα σχετικά με την ανάπτυξη των ανθρωπίνων πόρων. Το επιχειρησιακό 
πρόγραμμα για την Hageland προχώρησε λιγότερο το 1992. 
Στις Κάτω Χώρες, το πρόγραμμα για τον στόχο 5β προχωρεί με κανονικό ρυθμό, 
ενώ η μικρή περιοχή του στόχου 50 του Λουξεμβούργου αντιμετωπίζει δυσκολίες 
στην απορρόφηση των πιστώσεων. Αντιθέτως, το πρόγραμμα LEADER για την (δια 
περιοχή σημείωσε ταχεία πρόοδο. 
Δανία : 
Τα μέτρα που αφορούν την ανάπτυξη των τομέων εκτός της γεωργίας σημείωσαν 
πολύ μεγάλη επιτυχία, με συγκέντρωση των επενδύσεων στις μικρές και μεσαίες 
επιχειρήσεις και στα έργα τουρισμού. Εντούτοις, τα μέτρα που αποσκοπούσαν 
στην γεωργική διαφοροποίηση και στην ανάπτυξη των ανθρωπίνων πόρων, δεν 
είχαν αρχίσει να υλοποιούνται πριν από το τέλος του 1991. Εντός του 1992 η 
εκτέλεση τους έφθασε σε ικανοποιητικό επίπεδο. Η Επιτροπή Παρακολούθησης 
προώθησε την έγκριση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης του σχεδιασμού των 
έργων και της υλοποίησης τους, όπου αυτό ήταν δυνατόν. 
Γερμανία : 
Στη Γερμανία, τα προγράμματα ανάπλασης αγροτικών οικισμών των οποίων την 
υλοποίηση είχαν αναλάβει δημόσιοι φορείς, με συμμετοχή όμως ιδιωτικών 
επενδυτών, σημείωσαν ιδιαίτερη επιτυχία. Τα προγράμματα αυτά συνιστούν 
υπόδειγμα ολοκληρωμένης προσέγγισης. Περιλαμβάνουν έργα υποδομής όπως 
αποκατάσταση των φυσικών υδατίνων οδών, αποκατάσταση δημοσίων και ιστορικών 
κτιρίων και δημιουργία εγκαταστάσεων ελευθέρου χρόνου και αναψυχής. 
Περιλαμβάνουν επίσης γεωργικά έργα και έργα οικολογικής βελτίωσης και 
βελτίωσης του τοπίου. Οι επενδύσεις σε επιχειρήσεις μικρής και μεσαίας 
κλίμακας σημείωσαν εν γένει επιτυχία. Εντούτοις, στάθηκε κάπως πιό δύσκολο 
να υλοποιηθούν τα έργα γεωργικής διαφοροποίησης και ανάπτυξης των 
ανθρωπίνων πόρων. 
Ισπανία : 
Μετά από κάποιες αρχικές δυσχέρειες που παρουσιάστηκαν κατά την εκκίνηση 
των προγραμμάτων του 1991, η εκτέλεση των ισπανικών επιχειρησιακών 
προγραμμάτων έφτασε σε υψηλό επίπεδο το 1992. Επρόκειτο για μέτρα που 
υλοποιήθηκαν από δημόσιους φορείς, όπως υπηρεσίες γεωργικών υποδομών και 
αγροτικών οικισμών, και για έργα που υλοποιήθηκαν από μεμονωμένους ιδιώτες 
στους τομείς της γεωργικής διαφοροποίησης και της δημιουργίας επιχειρήσεων 
μικρής και μεσαίας κλίμακας. Ιδιαιτέρως ενθαρρυντικά αποτελέσματα σημείωσαν 
οι επενδύσεις στους τομείς του αγροτικού τουρισμού, της χειροτεχνίας, της 
παραγωγής τροφίμων μικρής κλίμακας και των υπηρεσιών. 
- 44 -
Γαλλία : 
Στη Γαλλία από τα σχέδια γεωργικής διαφοροποίησης προέκυψαν χρήσιμες και 
οικονομικά συμφέρουσες εναλλακτικές λύσεις ως προς την παραδοσιακή γεωργική 
παραγωγή. Τα χαρακτηριστικά σχέδια διαφοροποίησης είχαν κυρίως ως 
αντικείμενο επενδύσεις για την ποιοτική βελτίωση των προϊόντων και 
ενισχύσεις για την ανάπτυξη γεωργικών επιχειρήσεων. Στους τομείς εκτός της 
γεωργίας σημειώθηκε σημαντική ζήτηση για επενδυτική στήριξη σε επιχειρήσεις 
μικρής και μεσαίας κλίμακας. Σε ορισμένες περιφέρειες είχε ήδη κατά τα μέσα 
του 1992 δαπανηθεί το σύνολο των ποσών που προβλεπόταν στον προϋπολογισμό 
για δραστηριότητες του ΕΤΠΑ στους τομείς αυτούς. Στον τομέα του τουρισμού, 
ο αγροτικός τουρισμός επωφελήθηκε από τις ενισχύσεις του ΕΓΤΠΕ, ενώ οι 
ενισχύσεις του ΕΤΠΑ κατευθύνθηκαν σε επενδύσεις που αφορούσαν ξενοδοχειακές 
επιχειρήσεις και δημόσιες τουριστικές υποδομές. Σε όλα τα προγράμματα 
προωθήθηκε η ενσωμάτωση της ανάπτυξης των ανθρωπίνων πόρων. 
Ιταλία : 
Μετά από μια δύσκολη αρχή, σε τέσσερες από τις οκτώ περιφέρειες και 
αυτόνομες επαρχίες του στόχου 50 σημειώθηκε ισχυρή επιτάχυνση και σημαντική 
χρησιμοποίηση των κοινοτικών χρηματοδοτικών πόρων που είχαν διατεθεί σε 
αυτές. 
Η καθυστέρηση καλύφθηκε σε ορισμένες περιφέρειες αισθητά, ενώ εξακολουθεί 
να υφίσταται ως προς την πρόοδο των ΕΠ τριών περιφερειών, στις οποίες τα 
επίπεδα υλοποίησης παραμένουν χαμηλά. 
Ηνωμένο Βασίλειο : 
Η πρόοδος που σημειώθηκε το 1992 ήταν ενθαρρυντική σε όλες τις διάφορες 
προτεραιότητες και ιδιαιτέρως στην περίπτωση της ανάπτυξης των ανθρωπίνων 
πόρων, όπου δαπανήθηκαν μεταξύ του 95 και 100% των διαθεσίμων πόρων. Σ' 
αυτό το κράτος μέλος, τα μόνα μέτρα τα οποία αφορούσαν άμεσα τον γεωργικό 
τομέα ήταν τα μέτρα του επιχειρησιακού προγράμματος για τα Highlands και τα 
νησιά της Σκωτίας, όπου ο ρυθμός υλοποίησης επιταχύνθηκε αισθητά το 1992. 
Κατά το τέλος του 1992, ο μηνιαίος ρυθμός δημιουργίας νέων γεωργικών 
επιχειρήσεων έφτασε τις 30. Οι επενδύσεις στους τομείς εκτός της γεωργίας 
συγκεντρώθηκαν στην ενίσχυση εργαστηρίων, βιομηχανικών εγκαταστάσεων, και 
ενός περιορισμένου αριθμού σχεδίων παροχής συμβουλών και επιχειρηματικής 
ανάπτυξης. Η ανάπτυξη του τουρισμού ήταν πολύ σημαντική προτεραιότητα· 
σημαντικοί πόροι διατέθηκαν για διάφορες τουριστικές δραστηριότητες όπως : 
οργανωμένες επισκέψεις σε χώρους και μνημεία ιστορικού ενδιαφέροντος, 
σημεία τουριστικής πληροφόρησης, καθώς επίσης και δημιουργία θερινών και 
χειμερινών τουριστικών εγκαταστάσεων και εγκαταστάσεων διερμηνείας. 
- 45 -
2. 01 ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ. 01 ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ 01 ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 
ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ 
2.1. Οι KOivoTiKéc ποωτοΒουλίεϋ 
ΙΟΤΟΡΪΚό 
Ως μέρος της μεταρρύθμισης των Διαρθρωτικών Ταμείων, η Επιτροπή δύναται, 
δυνάμει του άρθρου 11 του συντονιστικού κανονισμού*1*, να ενεργεί με δική 
της πρωτοβουλία και να συμπληρώνει τα μέτρα που περιλαμβάνονται στα ΚΠΣ 
μέσω κοινοτικών πρωτοβουλιών. Η Επιτροπή αποφάσισε να χορηγήσει 3.800 εκατ. 
ECU για την χρηματοδότηση 12 κοινοτικών πρωτοβουλιώνί2), μεταξύ του 1989 
και του 1993. 
Η πρωτοβουλία RETEX : υία νέα κοινοτική «οωτοΒοολία 
Στις 13 Μαΐου 1992 η Επιτροπή αποφάσισε να εγκαινιάσει την κοινοτική 
πρωτοβουλία RETEX η οποία αφορά τις περιφέρειες που εξαρτώνται σε μεγάλο 
βαθμό από τον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας και των ενδυμάτων. Οι επιλέξιμες 
περιφέρειες θα πρέπει να μειώσουν τον βαθμό της εξάρτισής τους από τον 
τομέα αυτόν χάρη σε μέτρα υπέρ της διαφοροποίησης και του εκσυγχρονισμού 
των MME οι οποίες δεν υπάγονται σ' αυτόν τον τομέα. Έχουν χορηγηθεί 500 
εκατ. ECU για αυτήν την πρωτοβουλία για την περίοδο 1993-1997 και για όσες 
περιφέρειες είναι επιλέξιμες δυνάμει των στόχων 1, 2 ή 50. Έχει ήδη 
αρχίσει η εφαρμογή των προγραμμάτων της RETEX. 
Η νλΟΙΤΟίπΟΠ ΤΟ 1992 
Η πρωτοβουλία RΕCHAR 
Το 1992, αποφασίστηκαν από την Επιτροπή 11 προγράμματα RECHAR. Αφορούσαν 
όλα περιοχές ανθρακωρυχείων οι οποίες πλήττονται σοβαρά από απώλεια θέσεων 
απασχόλησης στον τομέα των ορυχείων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η υλοποίηση αυτών 
των προγραμμάτων άρχισε με βραδύ ρυθμό και, μέχρι κατά το τέλος του 1992, 
είχε δαπανηθεί ένα πολύ μικρό μόνο μέρος των πόρων οι οποίοι είχαν 
προκαταβληθεί στο Ημωμένο Βασίλειο στα πλαίσια των νέων προγραμμάτων. 
Επί πλέον, η Επιτροπή ενέκρινε το ESF, μέρος ενός πολύτομε ιακού 
προγράμματος στο πλαίσιο του RΕCHAR για την περιοχή του Limburg (Βέλγιο) 
στην οποία παλαιότερα ανθούσαν οι δραστηριότητες εξόρυξης. Οι ενέργειες που 
προβλέπονται στο υποπρόγραμμα ESF αφορούν την επαγγελματική κατάρτιση και 
επιδοτήσεις μισθών, ενώ θα δοθεί ειδική προσοχή στις μειονεκτούσες 
κοινωνικές ομάδες, όπως οι άνεργοι επί μακρά χρονικά διαστήματα, οι 
μετανάστες και άτομα με ανεπαρκή επαγγελματικά προσόντα. 
ENVIREG 
Η εφαρμογή της πρωτοβουλίας ENVIREG το 1992 στις νότιες περιφέρειες της 
Ιταλίας (Mezzogiorno) πραγματοποιήθηκε με πολύ βραδύ ρυθμό, δεδομένου ότι 
δαπανήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος, το 14% μόνο των ενισχύσεων που 
είχαν διατεθεί, ενώ στις ιταλικές περιοχές του στόχου 2 η εφαρμογή ήταν 
ικανοποιητική, πράγμα που επέτρεψε να αναληφθεί η δεύτερη δόση του 
προγράμματος. 
(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88· ΕΕ L 374, της 31.12.1988, σ. 1. 
(2) Οδηγός για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες· επίσημες δημοσιεύσεις της 
ΕΚ, κατάλογος αριθ. CM-60-90-240-GR-C. 
- 46 -
Στην Ιρλανδία και την βόρεια Ιρλανδία, τα έργα συνέχισαν να προχωρούν πολύ 
αργά λόγω του ότι η εφαρμογή νέων τεχνολογιών είχε ως συνέπεια μεγάλο όγκο 
εργασίας για τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών 
επιπτώσεων. 
Όσον αφορά τη Γαλλία, η Επιτροπή ενέκρινε το πρόγραμμα ENVI REG-STRIDE για 
την Κορσική. Στο πλαίσιο του μέρους του προγράμματος που αντιστοιχεί στο 
ENVIREG, πρόκειται να πραγματοποιηθούν μελέτες σχετικά "με την διάθεση των 
αποβλήτων και την επεξεργασία των αποβλήτων υδάτων, να δημιουργηθούν 
εγκαταστάσεις για στερεά απόβλητα και να ληφθούν μέτρα για την προστασία 
βιοτόπων και περιοχών φυσικού κάλλους. 
Η πρωτοβουλία STRIDE 
Η εφαρμογή του προγράμματος STRIDE στην βόρεια Γιουτλάνδη (Δανία) βοήθησε 
να δημιουργηθούν διάφορα πρότυπα σχέδια για δίκτυα μεταξύ των τοπικών 
επιχειρήσεων και των ερευνητικών ιδρυμάτων. Η εφαρμογή του προγράμματος 
στην Φλάνδρα (Βέλγιο) σημείωσε επίσης επιτυχία : για το πρόγραμμα STRIDE-
LI mburg διατέθηκε το ήμισυ περίπου της συνολικής κοινοτικής συνδρομής, ενώ 
για το STRIDE-Turnhout διατέθηκε σχεδόν το σύνολο της. Στις Κάτω Χώρες η 
διάθεση για το πρόγραμμα STRIDE υπερέβη το ήμισυ της αρχικής ενίσχυσης. 
Οι δαπάνες δυνάμει του STRIDE στην Ιρλανδία ήταν μικρότερες από αυτές που 
είχαν προβλεφθεί, λόγω του ότι το πρόγραμμα άρχισε να εφαρμόζεται με 
καθυστέρηση. Παρ' όλα αυτά, ένας αριθμός σημαντικών έργων έχει αρχίσει να 
υλοποιείται. Στην Ιταλία, όπως συνέβη και με άλλες κοινοτικές πρωτοβουλίες, 
ο ρυθμός εφαρμογής του προγράμματος STRIDE για τις νότιες περιφέρειες της 
Ιταλίας (Mezzogiorno) ήταν ιδιαίτερα χαμηλός· χρησιμοποιήθηκε μόνο το έν 
τρίτο των ενισχύσεων που είχαν διατεθεί. 
Στο πλαίσιο του σκέλους STRIDE του προγράμματος ENVI REG-STRIDE για την 
Κορσική, προβλέπεται η δημιουργία και η ανάπτυξη ερευνητικών κέντρων, η 
κατασκευή ενός πλήρους φάσματος εργαστηρίων σε εκπαιδευτικά ιδρύματα για 
την επιστήμη και την τεχνολογία, η συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα 
διεθνούς συνεργασίας και η συνεργασία μεταξύ ερευνητικών κέντρων και 
επιχειρήσεων. 
Κατά τη διάρκεια του 1992, η Επιτροπή αποφάσισε να εγκρίνει 5 προγράμματα 
STRIDE : για το Enden (Γερμανία), όπου το πρόγραμμα επικεντρώνεται στην 
ανάπτυξη μίας τεχνολογίας η οποία, χρησιμοποιώντας την ουσία chitosan (μία 
ουσία που προέρχεται από το κέλυφος των γαρίδων), απομακρύνει τα βαρέα 
μέταλλα από το κοπρόχωμα και από την ιλύ· για τις περιοχές του στόχου 2 της 
Ιταλίας, όπου το πρόγραμμα αποσκοπεί στην ενίσχυση της περιφερειακής 
έρευνας, και τεχνολογικών και καινοτόμων ικανοτήτων των επιλέξιμων 
περιοχών· για το Λουξεμβούργο, όπου αποσκοπεί ται η τόνωση της καινοτομίας 
στις διοικητικές περιφέρειες Esch-sur-Alzette και Cape 11 en, προωθώντας έτσι 
την διαφοροποίηση της τοπικής οικονομίας· για την βόρεια Ιρλανδία, όπου η 
πρόοδος που σημειώθηκε ήταν αρκετά ικανοποιητική, δεδομένου ότι όλα τα 
επιλεγμένα σχέδια είχαν αρχίσει να υλοποιούνται ικανοποιητικά κατά το τέλος 
του έτους· και, τελικά, για την Μεγάλη Βρετανία, όπου το πρόγραμμα θα 
επιτρέψει σε επιχειρήσεις στις επιλέξιμες περιοχές να επωφεληθούν είτε από 
άμεση αρωγή είτε έμμεσα, μέσω της επέκτασης υφισταμένων δικτύων στήριξης 
και παροχής συμβουλών σχετικά με μεταφορά τεχνολογίας, ερευνητικές 
δραστηριότητες, διαφοροποίηση των προϊόντων και επανακατάρτιση. 
Η πρωτοβουλία INTERREG 
Στην Φλάνδρα (Βέλγιο), η εφαρμογή των προγραμμάτων INTERREG Benelux 
- 47 -
Middengebied και INTERREG προχώρησε ικανοποιητικά το 1992. Αρχίζει να 
καθίσταται εμφανές ότι, όσον αφορά το πρόγραμμα INTERREG για την Ιρλανδία 
και τη βόρεια Ιρλανδία το οποίο λειτουργεί διαμεθοριακά, ο ρυθμός 
χρησιμοποίησης που ήταν βραδύς αρχικά, έχει επιταχυνθεί κάπως υπερβολικά 
προς το τέλος του προγράμματος, όμως η υλοποίηση του. προχωρεί πολύ 
δυναμικά, ιδίως όσον αφορά τις πλέον καινοτόμες πτυχές του προγράμματος. 
Εντός του 1992, εγκρίθηκαν 15 προγράμματα INTERREG με σκοπό την προώθηση 
της διαμεθοριακής συνεργασίας. Τα προγράμματα αυτά αφορούν την γαλλική 
περιφέρεια Nord-Pas-de-Calais σε σχέση με την περιφέρεια Kent (ΗΒ), την 
Φλάνδρα και τη Βαλλονία (Βέλγιο)· 
τις γαλλικές περιφέρειες Rhône-Alpes και Franche Comté σε σχέση με την 
Ελβετία· την γαλλική περιφέρεια Champagne-Ardenne σε σχέση με τη Βαλλονία 
(Βέλγιο). Την Γαλλία το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο για τον "ευρωπαϊκό πόλο 
ανάπτυξης" (Pôle européen de développement/ΡED)· ένα πρόγραμμα INTERREG για 
την Ιταλία και τη Σλοβενία, το οποίο δεν περιλαμβάνεται σε στόχο, αλλά 
θεσπίζεται δυνάμει του άρθρου 10, και το οποίο αποσκοπεί στη βελτίωση του 
περιβάλλοντος και στην ενίσχυση της διαμεθοριακής συνεργασίας μεταξύ των 
δύο χωρών· ένα πρόγραμμα INTERREG για την Γερμανία την Γαλλία και την 
Ελβετία, το οποίο επίσης εγκρίθηκε δυνάμει του άρθρου 10 του κανονισμού 
4254/88. και του οποίου σκοπός είναι να βοηθηθούν οι παραμεθόριες 
περιφέρειες για να αντιμετωπίσουν την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και για 
να υπερνικήσουν τα ειδικά αναπτυξιακά προβλήματα τους· το πρόγραμμα 
INTERREG για την Ιταλία και την Ελβετία το οποίο αφορά τις περιοχές του 
στόχου 2 στην Ιταλία, και το οποίο αποσκοπεί στην οικονομική ανάπτυξη των 
επιλέξιμων περιοχών και την διαμεθοριακή συνεργασία τους με περιοχές της 
Ελβετίας· το πρόγραμμα INTERREG ΙταλΙας-Γαλλίας το οποίο αφορά περιοχές του 
στόχου 2 αμφοτέρων των χωρών αυτών, και του οποίου τα σημαντικότερα μέτρα 
αποσκοπούν στην ανασυγκρότηση του οικονομικού δυναμικού περιοχών οι οποίες 
υφίστανται τις αρνητικές συνέπειες της κατάργησης των τελωνειακών 
δραστηριοτήτων, καθώς επίσης και στην υλοποίηση τοπικών αναπτυξιακών 
προγραμμάτων· ένα πρόγραμμα INTERREG για τις περιφέρειες ΡΑΜΙΝΑ μεταξύ της 
Γαλλίας και της Γερμανίας, το οποίο εγκρίθηκε δυνάμει του άρθρου 10 του 
κανονισμού· ένα πολυταμειακό πρόγραμμα INTERREG στο πλαίσιο του στόχου 1 
για την Κορσική και την Σαρδηνία· ένα δεύτερο πρόγραμμα INTERREG για την 
Γερμανία και τη Γαλλία (Saarland-Lorralne-Westpfalz), το οποίο όμως 
εγκρίθηκε δυνάμει του στόχου 2 και του άρθρου 10 του κανονισμού· και, 
τέλος, ένα πρόγραμμα INTERREG-REGEN για την Ιταλία και την Ελλάδα, στο 
οποίο προβλέπεται η σύνδεση των δικτύων ηλεκτροδότησης της Ιταλίας 
(Galatlna) και της Ελλάδας (Άραχθος). 
Η πρωτοβουλία REGIS 
Η πλειονότητα των ΠΚΠ που εγκρίθηκαν κατά το 1991 αντιμετώπισαν δυσκολίες 
κατά την εκκίνηση : 
Τα προγράμματα REG)S για τη Γουαδελούπη, Μαρτινίκα και Γουιάνα, καθώς και 
για τη Μαδέρα σημείωσαν επίσης καθυστερήσεις, οι οποίες αναμένεται να 
καλυφθούν κατά τη διάρκεια του 1993. Δυσκολίες κατασκευής στο αεροδρόμιο 
της Αγ. Αικατερίνης οδήγησαν σε ιδιαίτερα χαμηλή απορρόφηση πόρων (6%) στη 
Μαδέρα. 
Ομοίως στην Ισπανία, το πρόγραμμα REGIS για τις Κανάριες Νήσους 
χαρακτηρίστηκε από ορισμένες καθυστερήσεις, η κατάσταση όμως εξομαλύνθηκε 
κατά το τέλος του 1992 και στις αρχές του 1993. 
- 48 -
Η Επιτροπή δεν εξέδωσε καμία απόφααη όσον αφορά το REGIS το 1992. 
Η πρωτοβουλία TELEMATIQUE 
Στην Ιταλία, η υλοποίηση του προγράμματος TELEMATIQUE προχώρησε με πολύ 
βραδύ ρυθμό. Μόνο το 15% των εγκεκριμένων ενισχύσεων χρησιμοποιήθηκαν, ενώ 
τα έργα που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα TELEMATIQUE' για την Ιρλανδία 
προχωρούν πολύ ικανοποιητικά και αναμένεται η ολοκλήρωση τους μέχρι την - ή 
γύρω από την - προθεσμία της 31ης Δεκεμβρίου 1993. 
Το 1992, εγκρίθηκαν τρία προγράμματα TELEMATIQUE και δύο TELEMATIQUE-PRISMA 
: το πρόγραμμα TELEMATIQUE για την βόρεια Ιραλανδία του οποίου η υλοποίηση 
άρχισε με βραδύ ρυθμό, τώρα όμως προχωρεί ικανοποιητικά· το πρόγραμμα 
TELEMATIQUE για την Ελλάδα, το οποίο εγκρίθηκε στα μέσα του έτους και 
προχωρεί ικανοποιητικά· και το πρόγραμμα TELEMATIQUE για την Μαρτινίκα, στο 
οποίο προβλέπονται μέτρα για την προώθηση των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών 
αιχμής σ' αυτήν την περιφέρεια. 
Το σκέλος TELEMATIQUE του προγράμματος TELEMATIQUE-PRISMA για την Κορσική 
προβλέπει αρωγή σε MME, δημόσιους οργανισμούς και κοινότητες, για αγορά 
λογισμικού, επεξεργασία δεδομένων και τηλεματικό εξοπλισμό, ούτως ώστε να 
διευκολυνθεί η παρακολούθηση της λειτουργίας των Διαρθρωτικών Ταμείων* 
παρομοίως, το πρόγραμμα TELEMATIQUE-PRISMA για τη νήσο της Ρέουν ιόν 
προβλέπει την προώθηση των μέσων τηλεπικοινωνιών αιχμής στον δημόσιο τομέα 
και στις ιδιωτικές επιχειρήσεις. 
Η πρωτοβουλία PRISMA 
Το πρόγραμμα PRISMA ξεκίνησε με βραδύ ρυθμό στην Ιρλανδία, δεδομένου ότι η 
έγκριση για τα σχετικά έργα δεν δόθηκε παρά μόνο το δεύτερο εξάμηνο του 
έτους. Αναμένεται, εντούτοις, ότι οι διαθέσιμες πιστώσεις πρόκειται να 
χρησιμοποιηθούν πλήρως. Στην Ιταλία, η χρησιμοποίηση των διατεθειμένων 
ενισχύσεων του προγράμματος PRISMA ήταν σχεδόν μηδαμινή. Το 1992, 
εγκρίθηκαν τέσσερα προγράμματα PRISMA και τα δύο προαναφερόμενα προγράμματα 
TELEMATIQUE-PRISMA. Το σκέλος PRISMA του προγράμματος TELEMATIQUE-PRISMA 
για την Κορσική περιλαμβάνει μόνο ένα υποπρόγραμμα το οποίο αφορά τη 
δημιουργία ενός δικτύου εγκύρων εργαστηρίων, ενώ το σκέλος PRISMA του 
προγράμματος TELEMATIQUE-PRISMA για τη νήσο της Ρέουν ιόν αποσκοπεί στην 
αναβάθμιση των εξοπλισμών για τον έλεγχο της παραγωγής σε επιχειρήσεις, 
καθώς επίσης και στην προώθηση και στην ενίσχυση των μετρολογικών υπηρεσιών 
της περιφέρειας αυτής. Τα νέα τέσσερα προγράμματα PRISMA αφορούν: την 
Πορτογαλία, όπου το πρόγραμμα πρόκειται να ενισχύσει τις υπηρεσίες 
πιστοποίησης και μετρολογίας, να ενδυναμώσει το ανταγωνιστικό δυναμικό των 
επιχειρήσεων και να προωθήσει την πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις. Την 
Βόρεια Ιρλανδία, όπου προβλέπεται η βελτίωση των εγκαταστάσεων για MME σε 
περιοχές διαμέτρησης και δοκιμασιών· την Ελλάδα, όπου αποσκοπεί ται να 
βοηθηθούν ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας ούτως ώστε να συνεργάζονται με 
οργανισμούς που βρίσκονται σε άλλα κράτη μέλη για την ανάπτυξη μεθόδων 
βελτίωσης όσον αφορά τον καθορισμό παραγωγικών και ποιοτικών προδιαγραφών. 
Τη Γαλλική Γουιάνα, όπου προβλέπεται η δημιουργία ενός κέντρου μετρολογίας 
για την πιστοποίηση βιομηχανικών προϊόντων. 
Η πρωτοβουλία REGEN 
Στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας, έχει προγραμματισθεί για τον Οκτώβριο 
του 1993 η ολοκλήρωση του έργου του δι ασύνδετη αερίου μεταξύ της Ιρλανδίας 
και της Σκωτίας. Η πρόοδος αυτού του έργου του 1992 ήταν εντός των 
προθεσμιών και του προϋπολογισμού. 
- 49 -
To 1992 εγκρίθηκε ένα πρόγραμμα REGEN για την Πορτογαλία για την ενίσχυση 
της δημιουργίας ενός δικτύου φυσικού αερίου στην Πορτογαλία, που αποσκοπεί 
στο να καταλάβει το φυσικό αέριο τη θέση μίας εναλλακτικής πηγής ενέργειας. 
Το πρόγραμμα INTERREG-REGEN για την Ιταλία και την Ελλάδα αναφέρεται στο 
πλαίσιο του INTERREG. 
LEADER 
Η πρωτοβουλία LEADER που αποσκοπεί στο να αποδείξει την αποτελεσματικότητα 
των συλλογικών πρωτοβουλιών αγροτικής ανάπτυξης που αναλαμβάνονται από τους 
ίδιους τους αγροτικούς δήμους και κοινότητες, αντιμετωπίσθηκε με πολύ 
μεγάλο ενδιαφέρον και επωφελήθηκαν 217 τοπικές ομάδες οι οποίες μπόρεσαν, 
σχεδόν όλες, να ξεκινήσουν τις δραστηριότητες τους το 1982 και οι οποίες, 
σε ορισμένα κράτη μέλη, έχουν ήδη προχωρήσει σημαντικά στην υλοποίηση του 
προγράμματος τους. 
Λόγω του καινοτόμου χαρακτήρα του προγράμματος LEADER, εξηγούνται ορισμένες 
καθυστερήσεις που σημειώθηκαν όσον αφορά την υλοποίηση του, ιδίως στην 
Ελλάδα και στην Ιταλία, και οι οποίες είναι συνδεδεμένες με διοικητικές 
δυσχέρειες ή με την εξασφάλιση τραπεζικών εγγυήσεων (Γερμανία, Γαλλία, 
Ισπανία, μεταξύ άλλων)· χάρη στην πρόοδο των εργασιών, προβλέπεται η 
πληρωμή της δεύτερης προκαταβολής. 
Η λειτουργία του δικτύου LEADER επιτρέπει στις 217 ομάδες να ανταλλάσσουν 
τις εμπειρίες τους, να πραγματοποιούν μεταφορές τεχνογνωσίας και να 
εξασφαλίζουν την ευρεία διάδοση των κεκτημένων της πρωτοβουλίας αυτής σε 
ένα ευρύτερο κοινό. 
Η πρωτοβουλία EUROFORM 
Όλα τα ΕΠ που υπάγονται σ' αυτήν την πρωτοβουλία εγκρίθηκαν το 1991. Το 
1992 χαρακτηρίσθηκε από την αρχή της επιχειρησιακής φάσης των έργων επί 
τόπου. Επιπλέον, το EUROFORM επωφελείται μίας δημοσιονομικής ενίσχυσης 
ύφους 30 εκατ. ECU. Στο τέλος του 1992, 652 έργα είχαν επιλεγεί στο πλαίσιο 
αυτής της πρωτοβουλίας. 
Η πρωτοβουλία NOW 
Όπως και για την πρωτοβουλία EUROFORM, όλα τα ΕΠ εγκρίθηκαν το 1991. Και 
σ' αυτή την περίπτωση οι συγκεκριμένες ενέργειες άρχισαν το 1992. Για την 
πρωτοβουλία NOW έχει διατεθεί μία συμπληρωματική χρηματοδότηση 55 εκατ. 
ECU. 
Στο τέλος του 1992, 500 έργα είχαν επιλεγεί στο πλαίσιο αυτής της 
πρωτοβουλΙ ας. 
Η πρωτοβουλία HORIZON 
Το τελευταίο ΕΠ που υπάγεται σ' αυτήν την πρωτοβουλία εγκρίθηκε τον 
Φεβρουάριο του 1992. Λόγω του ενδιαφέροντος που εκδηλώθηκε για την 
πρωτοβουλία HORIZON, οι χρηματοδοτικές δυνατότητες ενισχύθηκαν κατά 140 
εκατομ. ECU. 
Στο τέλος του 1992, 568 έργα είχαν επιλεγεί στο πλαίσιο αυτής της 
πρωτοβουλ(ας. 
Γι* αυτές τις τρεις κοινοτικές πρωτοβουλίες, οι συμπληρωματικές 
χρηματοδοτικές δυνατότητες ενίσχυσαν τα υφιστάμενα ΕΠ, δεν αποτέλεσαν όμως 
- 50 -
αντικείμενο νέων αιτήσεων για συνδρομή. Δύο στοιχεία χαρακτηρίζουν αυτές 
τις τρεις πρωτοβουλίες και τις διαφοροποιούν από τις παρεμβάσεις οι οποίες 
υλοποιούνται στο γενικό πλαίσιο του ΕΚΤ: ρ ία ανά έργο προσέγγιση, με την 
οποία καθίσταται περισσότερο εμφανές το ποιοτικό περιεχόμενο των ενεργειών· 
το δεύτερο στοιχείο είναι η διεθνικότητα. Χάρη στην υποχρέωση της 
δημιουργίας, στα χρηματοδοτούμενα έργα, μίας εταιρικής σχέσης η οποία 
συνδέει μία περιφέρεια του στόχου 1, η αντιμετώπιση εκ**μέρους των εθνικών 
διοικήσεων είχε διεθνικό χαρακτήρα, πράγμα που δεν είχε συμβεί παρά μόνο σε 
ορισμένες ιδιαίτερες περιπτώσεις στο πλαίσιο των υφισταμένων ΚΠΣ. 
Αυτή η διάσταση (η οποία επί του παρόντος περιορίζεται σε δύο, ή το πολύ σε 
τρεις εταίρους) θα πρέπει να μπορέσει να ενισχυθεί προοδευτικά, με 
διεύρυνση των αρχικών εταιρικών σχέσεων. 
Κατανομή των αναλήψεων υποχρεώσεων ανά ταμείο και ανά χώρα παρατίθεται για 
κάθε κοινοτική πρωτοβουλία στο παράρτημα αριθ. III. 
2.2. Καινοτόμα μέτρα 
Σε κάθε κανονισμό των ταμείων προβλέπονται ιδιαίτερες διατάξεις όσον αφορά 
τις καινοτόμες ενέργειες: 
2.2.1. Το άρθρο 10 του ΕΤΠΑ 
Στα άρθρα 3 παρ.1 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2052/88 και 10 παρ.1 του κανονισμού 
(ΕΟΚ) 4254/88 προβλέπεται η δυνατότητα ενεργειών υπό μορφή μελετών και 
προτύπων έργων για την προώθηση της «περιφερειακής ανάπτυξης σε κοινοτικό 
επίπεδο». Σύμφωνα με τους κανονισμούς, οι ενέργειες αυτές θα πρέπει να 
αφορούν : 
τον καθορισμό, σε γενικές γραμμές, των πιθανοτήτων όσον αφορά τη 
μελλοντική χρήση του κοινοτικού εδάφους και τον χωροταξικό αντίκτυπο 
των κυριοτέρων υποδομών· 
τα προβλήματα των παραμεθορίων περιοχών, την ανταλλαγή εμπειριών και 
τη συνεργασία μεταξύ περιφερειών, καθώς επίσης και τα καινοτόμα 
μέτρα. 
Οι ενέργειες που υπάγονται στο άρθρο 10 είναι δυνατόν να υλοποιούνται σε 
ολόκληρο το κοινοτικό έδαφος, πράγμα που θα δημιουργήσει ουσιαστικούς 
δεσμούς μεταξύ των περιοχών που καλύπτονται, και αυτών που δεν καλύπτονται 
από τους στόχους προτεραιότητας της μεταρρύθμισης των ταμείων. 
Αφότου θεσπίστηκε μεταρρύθμιση, τα καινοτόμα μέτρα που έχουν ληφθεί 
υπάγονται στους εξής τέσσερις κυρίους τομείς: 
χωροταξ(α, 
διαμεθοριακή συνεργασία, 
συνεργασία μεταξύ περιφερειών και πόλεων, και 
προβλήματα αστικών περιοχών. 
Αναμενόταν ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί δυνάμει του άρθρου 10 θα 
αντιστοιχούσαν στο 1% των πιστώσεων του ΕΤΠΑ για την πενταετία 1989-1992, 
δηλαδή 388 εκατ. ECU σε τιμές 1989. Κατά το τέλος του 1992, ένα συνολικό 
ποσό 275 εκατομ. ECU είχε αναληφθεί δυνάμει του άρθρου 10, για μελέτες και 
πρότυπα έργα. 
α) ΧωοοταΕία: n Ευρώπη του 2000 
Το 1992 υπήρξε η περίοδος κατά την οποία ολοκληρώθηκαν οι εργασίες που 
είχαν αρχίσει το 1989/1990 και κατά την οποία συντάχθηκε ένα νέο πρόγραμμα 
-δι­
εργασίας για το 1993/1994. 
Η άτυπη επιτροπή χωροταξίας συνεδρίασε για πρώτη φορά στις 10 Απριλίου και 
συζήτησε σχετικά με την οργάνωση και τη.λειτουργία της επιτροπής, τα 
αποτελέσματα των οριζοντίων μελετών και την προετοιμασία της τετάρτης 
άτυπης συνεδρίασης των Υπουργών Περιφερειακής Πολιτικής και Χωροταξίας. 
Στις 19 και στις 20 Νοεμβρίου, έλαβε χώρα μία δεύτερη συνεδρίαση αυτής της 
επιτροπής. Το κύριο θέμα των συζητήσεων ήταν το πρόγραμμα εργασιών «η 
Ευρώπη του 2000» για την περίοδο του 1993/1994, αποσκοπώντας στη 
δημοσίευση, κατά τα μέσα του 1994, μίας δεύτερης ανακοίνωσης της Επιτροπής 
σχετικά με τη μελλοντική ανάπτυξη του κοινοτικού εδάφους με βάση τους 
ακόλουθους τέσσερις άξονες: 
ολοκλήρωση των μελετών που έχουν θέμα τις διαπεριφερειακές και τις 
εξωτερικές επιπτώσεις· 
καθορισμός μίας σειράς θεμάτων περαιτέρω έρευνας· 
δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος γεωγραφικών και 
κοινωνικοοικονομικών δεδομένων· 
παγίωση της συνεργασίας με τα κράτη μέλη, τις περιφερειακές και 
τοπικές αρχές και άλλους παράγοντες που έχουν σχέση με τα χωροταξικά 
ζητήματα. 
Έχουν δημοσιευθεί οι τελικές εκθέσεις των οριζοντίων μελετών σχετικά με: 
την αστικοποίηση, το ρόλο και τη λειτουργία των πόλεων στην Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα, 
τις περιφερειακές επιπτώσεις από την κατασκευή της σήραγγας της 
Μάγχης, 
τους νέους γεωγραφικούς/χωροταξικούς παράγοντες όσον αφορά την 
κινητικότητα των επενδύσεων στην Ευρώπη, 
ενώ τα σχέδια των τελικών εκθέσεων με θέμα την «εξέλιξη των ατλαντικών 
περιφερειών», την «εξέλιξη της δυτικής Μεσογείου» και τον «αντίκτυπο στην 
νότια και ανατολική Μεσόγειο» ολοκληρώθηκαν. 
β) Διαμεθρριακή συνεργασία 
Ενώ το 1989, τα περισσότερα από τα κονδύλια που είχαν διατεθεί δυνάμει του 
άρθρου 10 του κανονισμού του ΕΤΠΑ για τη διαμεθοριακή συνεργασία, είχαν 
χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση μελετών και προτύπων έργων σχετικά με 
τη συνεργασία μεταξύ παραμεθορίων περιοχών της Κοινότητας, το 1990 οι 
προσπάθειες επικεντρώθηκαν στην προετοιμασία της πρωτοβουλίας INTERREG· τα 
περισσότερα από τα κονδύλια που διατέθηκαν δυνάμει του άρθρου 10 σ' αυτόν 
τον τομέα αφορούσαν τη στήριξη προτύπων έργων σε παραμεθόριες περιοχές οι 
οποίες δεν είναι επιλέξιμες για ενίσχυση από την πρωτοβουλία INTERREG 
δυνάμει των στόχων 1, 2 ή 5β. 
Κατά την διάρκεια της επομένης διετίας, 1991 και 1992, το μεγαλύτερο μέρος 
των προσπαθειών επικεντρώθηκαν στην προετοιμασία, τις διαπραγματεύσεις και 
την παρακολούθηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων INTERREG, γεγονός που 
είχε ως αποτέλεσμα να χρησιμοποιηθούν οι πιστώσεις του άρθρου 10 σε 25 από 
τα 31 προγράμματα και να ανέλθει η συνολική κοινοτική συνδρομή για το 
INTERREG σε 1034 εκατ. ECU, εκ των οποίων τα 114 εκατ. ECU υπάγονται στο 
άρθρο 10 (σε τιμές 1992). 
γ) Δίαπερίφερξίακή ουνεργαρ(α 
Το πρόγραμμα περιφερειακού δικτύου ξεκίνησε σε πειραματική βάση το 1990 με 
12 πρότυπα έργα δικτύων. Μετά από την αναθεώρηση αυτών των δικτύων, 
- 52 -
εγκαινιάσθηκε το καλοκαίρι του 1991 το πρόγραμμα RECITE το οποίο αποσκοπεί 
στην προώθηση συγκεκριμένης συνεργασίας μεταξύ περιφερειών και πόλεων σε 
ολόκληρο το κοινοτικό έδαφος. Σε απάντηση της προσκλήσεως για υποβολή 
προσφορών, ελήφθησαν 229 προσφορές και, το Δεκέμβριο του 1991, 21 σχέδια 
επελέγησαν για να χρηματοδοτηθούν από έναν προϋπολογισμό 34 εκατομ. 
Αναμένεται ότι τα σχέδια αυτά θα αποτελέσουν για την Επιτροπή μία 
ενδιαφέρουσα βάση για πειραματικές ενέργειες οι οποίες θα βοηθήσουν στο να 
αξιολογηθεί ποιες μορφές διαπεριφερειακής συνεργασίας είναι οι πιο 
αποτελεσματικές από την άποψη της συμβολής στον γενικό στόχο της 
οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. 
Το 1992, δημιουργήθηκε ένας εξωτερικός οργανισμός, το «γραφείο RECITE», για 
να βοηθήσει στη λειτουργία δικτύων διαπεριφερειακής αυνεργαοίας. 0 ρόλος 
τους είναι η παροχή τεχνικής αρωγής μέσω παρακολούθησης και αξιολόγησης. 
Η Διεθνής Διάσκεψη Διαπεριφερειακής Συνεργασίας, η οποία έλαβε χώρα στις 
Βρυξέλλες στις 14 και 15 Δεκεμβρίου 1992, ήταν μία ευκαιρία χάρη στην οποία 
συναντήθηκαν για πρώτη φορά πλέον των 1000 παραγόντων που δρουν σ' αυτόν 
τον τομέα δραστηριότητας. Χάρη σ' αυτή τη διάσκεψη οι συμμετέχοντες 
αξιολόγησαν για πρώτη φορά τα προγράμματα INTERREG Ι και RECITE και 
αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τις μελλοντικές προοπτικές. 
Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί το γεγονός ότι οι διασυνδέσεις με περιφέρειες 
και πόλεις ορισμένων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης έχουν 
περαιτέρω ενισχυθεί μέσω του νέου δικτύου ΕCOS, το οποίο αποτελεί 
συμπλήρωμα του προγράμματος OUVERTURE που εγκαινιάσθηκε τον Δεκέμβριο 1991. 
Το 1992, η Επιτροπή προώθησε τη συνεργασία μεταξύ των δύο αυτών 
προγραμμάτων, δίνοντας την ευκαιρία σε πλέον των 350 περιφερειακές και 
τοπικές αρχές να συνεργασθούν σ' αυτόν τον τομέα δραστηριοτήτων. 
δ) Πρότυπα έργα αστικών περιοχών 
Πριν από το 1992 είχαν δημιουργηθεί τρεις κατηγορίες προτύπων έργων που 
αφορούσαν : 
την οικονομική ανάπτυξη περιοχών οι οποίες αντιμετώπιζαν 
κοινωνικά προβλήματα· 
περιβαλλοντικές ενέργειες συνδεδεμένες με οικονομικούς στόχους· 
την οικονομική αναζωογόνηση ιστορικών κέντρων. 
Το 1992, τρία νέα έργα (Bremen, Groningen και Paisley) προστέθηκαν στην 
πρώτη από τις προαναφερθείσες κατηγορίες και άλλο ένα (Γένοβα) στην 
τελευταία κατηγορία, ενώ δημιουργήθηκε μία νέα κατηγορία: "Η εκμετάλλευση 
των τεχνολογικών πλεονεκτημάτων των αστικών περιοχών". Υπαγόμενα σ'αυτή την 
κατηγορία, τέσσερα έργα εγκαινιάσθηκαν στις πόλεις : Bordeaux, Montpellier, 
Toulouse και Βενετία. 
Η ανταλλαγή εμπειριών με άλλες πόλεις περιλαμβάνεται σε όλα τα έργα, ως 
ουσιαστικό στοιχείο χάρη στο οποίο επιτυγχάνεται η διάδοση της πληροφόρησης 
σχετικά με τα αποτελέσματα και την βέλτιστη δυνατή χρήση των διδαγμάτων που 
αποκομίζονται από αυτά τα πρότυπα σχέδια. 
2.2.2. Οι ενέργειες που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ*1* 
Οι καινοτόμες ενέργειες δίνουν τη δυνατότητα του πειραματισμού, βάσει νέων 
προσεγγίσεων, για την καταπολέμηση της ανεργίας, για την επαγγελματική 
(1) Αρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4255/88. 
- 53 -
κατάρτιση και για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Είναι πολύ σημαντικό οι 
ενέργειες αυτές να προωθούνται σε περιόδους υψηλών ποσοστών ανεργίας και 
σημαντικών αλλαγών στην αγορά εργασίας. 
Οι διατάξεις αυτού του είδους αφορούν όχι μόνο το περιεχόμενο, αλλά και την 
μεθοδολογία, ή την stricto sensu διοργάνωση των μαθημάτων επαγγελματικής 
κατάρτισης. Συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ, είτε εντός είτε εκτός των ΚΠΣ. 
Υπενθυμίζεται ότι πλέον του 3% του ετησίου προϋπολογισμού του ΕΚΤ 
διατίθεται ειδικά γι'αυτές τις ενέργειες (καθώς και για την τεχνική αρωγή 
και για ενέργειες οι οποίες υλοποιούνται στο πλαίσιο του κοινωνικού 
διαλόγου). 
Συχνά επίσης, ενέργειες αυτού του είδους χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο 
προγραμμάτων γενικότερου χαρακτήρα, τα οποία δεν έχουν ειδικά καινοτόμο 
χαρακτήρα. 
Οι καινοτόμες ενέργειες καλύπτουν πολύ διαφορετικούς τομείς όπως φαίνεται 
από τα ακόλουθα παραδείγματα : 
α) Στις περιφέρειες που είναι επιλέξιμες για τον στόχο 1: 
στην Ιρλανδία, με ενέργειες στήριξης στην κατάρτιση που παρέχεται 
μέσα στις επιχειρήσεις, χάρη στο "Job Training Scheme" (JTS), του 
οποίου ο στόχος είναι διττός αφενός η παρότρυνση των 
επιχειρήσεων να παρέχουν κατάρτιση σε νέους οι οποίοι αναζητούν 
απασχόληση, και αφετέρου, η επισφράγιση της κατάρτισης που 
παρέχεται μέσα στις επιχειρήσεις, με την απόκτηση αναγνωρισμένων 
προσόντων. Έχει ανατεθεί στην εθνική αρχή που είναι αρμόδια για 
την επαγγελματική κατάρτιση (FAS), να συνεργάζεται με τις 
ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις. 
Ακόμα και αν οι προβλέψεις υπήρξαν υπερβολικά φιλόδοξες (ιδίως 
λόγω της υποβάθμισης της οικονομικής κατάστασης και της απουσίας 
υποδομών στις οποίες θα μπορούσαν να είχαν στηριχθεί οι 
προσπάθειες μέσα στις επιχειρήσεις), το JTS θα πρέπει να 
αποτελέσει ένα πρώτο στάδιο στην πορεία της προοδευτικής 
δημιουργίας ενός συστήματος διαρκούς επαγγελματικής κατάρτισης 
μέσα στις επιχειρήσεις, το οποίο δεν υφίσταται επί του παρόντος 
στην Ιρλανδία παρά μόνο όσον αφορά τους μαθητευομένους, οι οποίοι 
αποτελούν έναν αρκετά περιορισμένο τομέα. 
στην Ελλάδα, με την κατάρτιση που παρέχεται σε νέους ανέργους 
διδασκάλους μέσω νέων παιδαγωγικών μεθόδων όπως η παραγωγή και η 
χρησιμοποίηση συνεχόμενων αφηγηματικών εικόνων ("Κόμικς"). Η 
ενέργεια αυτή έχει συμβάλλει στο να αυξηθούν αισθητά οι 
πιθανότητες όσων επωφελήθηκαν από αυτήν την κατάρτιση να βρουν 
θέση απασχόλησης, είτε στην εκπαίδευση χρησιμοποιώντας τις 
τεχνικές πολλαπλών μέσων επικοινωνίας (multimedia), είτε στον 
τομέα της παραγωγής εκπαιδευτικών προγραμμάτων μέσω των 
συνεχόμενων αφηγηματικών εικόνων, αλλά επίσης και για την 
τηλεόραση ή για την παραγωγή τηλεοπτικών διαφημίσεων. 
στην Ελλάδα, η κατάρτιση που παρέχεται σε νέους πτυχιούχους 
ανέργους στον τομέα της διαχείρισης των επιχειρηματικών κινδύνων, 
περιλαμβάνει ένα θεωρητικό και ένα πρακτικό σκέλος. Σ'αυτό το 
πρόγραμμα περιλαμβάνονται: η ανάλυση του περιβάλλοντος με την 
ευρεία έννοια του όρου, καθώς επίσης και η μελέτη του εντοπισμού 
- 54 -
και των πηγών των πάσης φύσεως κινδύνων για τις επιχειρήσεις, η 
πρόληψη και η ανάλυση των κινδύνων. Αυτή η ενέργεια υλοποιήθηκε 
επίσης στο Βέλγιο, σε συνεργασία με έναν βελγικό οργανισμό 
κατάρτισης και οκτώ μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, γεγονός που 
της προσδίδει πολλαπλασιαστικές ιδιότητες. 
Οι περισσότεροι από τους νέους που επωφελήθηκαν από αυτήν την 
κατάρτιση έχουν προσληφθεί και εργάζονται επί του παρόντος σε 
διάφορες επιχειρήσεις, υπό την ιδιότητα συμβούλων για την 
διαχείριση των επιχειρηματικών κινδύνων. 
β) Εκτός από τις περιφέρειες που είναι επιλέξιμες δυνάμει του στόχου 1, 
και, μεταξύ άλλων, στην Γερμανία με την επαγγελματική κατάρτιση των 
ασθενών μιας ψυχιατρικής κλινικής : μία ιδιαίτερη μεθοδολογία στο 
πλαίσιο του έργου PAS αποτέλεσε αντικείμενο πειραματισμού με την 
υποστήριξη του ΕΚΤ, για ασθενείς της ψυχιατρικής κλινικής της Βρέμης 
στους οποίους προσφέρθηκε επαγγελματική τελειοποίηση ταυτοχρόνως με 
μία θεραπεία. 
Από την εμπειρία προκύπτει ότι η ανάπτυξη των κοινωνικών ικανοτήτων 
είναι στοιχείο το οποίο, για την επιτυχία της επαγγελματικής 
αναπροσαρμογής, έχει την (δια σημασία με την απόκτηση ειδικών 
επαγγελματικών προσόντων. 
γ) Σε όλη την Κοινότητα με το πρόγραμμα EUROOUALΙFI CAT I ON 
Το διεθνικό πρόγραμμα EUROQUALΙFI CAT ION πρέπει να προωθήσει τη 
δημιουργία εταιρικής σχέσης μεταξύ δεκατριών συνολικά εθνικών 
οργανισμών, εκ των οποίων οι 8 είναι δημόσιοι, και οι οποίοι 
αποτελούν όλοι σημαντικούς φορείς διάδοσης επαγγελματικής κατάρτισης 
που επισφραγίζεται με απόκτηση επαγγελματικών προσόντων στα κράτη 
μέλη. 
Αφορά την επαγγελματική κατάρτιση σε νέες ειδικότητες και σε περίπου 
πενήντα διαφορετικά επαγγέλματα, και αναμένεται ότι θα καταστήσει 
δυνατή την ανάπτυξη των διεθνικών ανταλλαγών εμπειριών και της από 
κοινού υλοποίησης ενεργειών. Αφορά 6.000 ασκούμενους. 
Μία αίτηση για συνδρομή υποβλήθηκε από το Βέλγιο εξ ονόματος 10 
κρατών μελών (οι κάτω χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο*1> συμμετέχουν 
στο πρόγραμμα EUROQUALΙFI CAT ION στο πλαίσιο της κοινοτικής 
πρωτοβουλ(ας EUROFORM). 
Η Επιτροπή αποφάσισε να χορηγήσει συνολική επιδότηση ύψους 67,94 
εκατ. ECU (επί συνολικού κόστους 101,697 εκατ. ECU) στη μη 
κερδοσκοπικού χαρακτήρα οργάνωση EUROQUALΙFI CAT ION, ενδιάμεσο 
οργανισμό για τη διαχείριση του εν λόγω προγράμματος. 
2.2.3 Το άρθρο 8 του ΕΓΤΠΕ (πρότυπα σχέδια και σχέδια επίδειξης)*2^ 
Στο πλαίσιο του εν λόγω άρθρου, χρηματοδοτήθηκαν το 1992, 41 σχέδια με ποσό 
ύψους 22,6 εκατ. ECU. 
Η χρηματοοικονομική αυτή συνδρομή χρησιμοποιήθηκε κυρίως για την ενίσχυση 
της αναδιάρθρωσης της ευρωπαϊκής γεωργίας ευνοώντας τις νέες εναλλακτικές 
λύσεις για τη χρήση των γαιών, την προστασία του περιβάλλοντος, τη μείωση 
των δαπανών παραγωγής και τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων. 
(1) Το 1993, η Ιταλία προστέθηκε στις δύο αυτές χώρες. 
(2) Άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4256/88. 
- 55 -
Η κοινοτική ενίσχυση αφορούσε κυρίως τα πρότυπα σχέδια και σχέδια επίδειξης 
όπως είναι η αναδιάρθρωση προς άλλες μη επισιτιστικές παραγωγές, η 
διατήρηση της άγριας χλωρίδας και του δάσους, η εφαρμογή νέων συστημάτων 
παραγωγής (δασικά και διακοσμητικά φυτά, τροπικά φρούτα, νέες φυτικές 
ποικιλίες ... ), η δημιουργία δικτύου επίδειξης και κατάρτισης για τη 
μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων, η ανάπτυξη της βιολογικής και ολοκληρωμένης 
γεωργίας, η επίδειξη τεχνικών περιβαλλοντικής και οικονομικής ανάκτησης, 
στις περιοχές της Μεσογείου, των εκτάσεων που έχουν εγκαταλειφθεί και 
υποβαθμισθεί καθώς επίσης και η διάδοση των συστημάτων παραγωγής με 
μειωμένες επιπτώσεις στο περιβάλλον. 
2.3. Οι tviPYtitc TiïviKjfo Βοη8ιιας(1) 
Η τεχνική βοήθεια, η οποία αποοκοπεί κατ*αρχήν να ενισχύσει την υλοποίηση ή 
την αποτελεσματικότητα των διαρθρωτικών παρεμβάσεων, χρησιμοποιήθηκε ευρέως 
από το 1989 και εφαρμόστηκε μέσω δύο ειδών ενεργειών· οι μεν έγιναν με 
πρωτοβουλία της Επιτροπής, οι δε με πρωτοβουλία των κρατών μελών. Οι 
τελευταίες αυτές αποτελούν εν τούτοις το μεγαλύτερο μέρος των μέτρων, είτε 
πρόκειται για την προετοιμασία ή την πρακτική εφαρμογή των ΚΠΣ και των ΕΠ, 
για να εξασφαλίσουν τη λειτουργία των μηχανισμών παρακολούθησης και 
αξιολόγησης, είτε για τη συμβολή στην ενημέρωση των τοπικών και 
περιφερειακών αναπτυξιακών φορέων. 
Το 1992, σημαντική χρονιά για τις περιοχές τις επιλέξιμες για το στόχο 2, 
λόγω της έναρξης ισχύος των νέων ΚΠΣ, εκδηλώθηκε κάποια τάση για όλο και 
μεγαλύτερη χρησιμοποίηση των μέσων που προβλέπουν τα ΚΠΣ για την τεχνική 
βοήθεια, αλλά η τάση αυτή παρατηρήθηκε και όσον αφορά τον αριθμό και το 
ύψος των ποσών για προγράμματα και σχέδια τεχνικής βοήθειας που υποβλήθηκαν 
στο πλαίσιο του στόχου 1. 
Στην περίπτωση του στόχου 2, οι γαλλικές κυρίως περιοχές είναι εκείνες οι 
οποίες χρησιμοποίησαν για την περίοδο 1992-1993 ποσά πολύ υψηλότερα εκείνων 
που είχαν χρησιμοποιήσει μεταξύ 1989 και 1991. 
Μεταξύ των ενεργειών που αποφασίστηκαν το 1992, αξίζει να σημειώσουμε πολλά 
σχέδια ή προγράμματα που είχαν στόχο τη χρησιμοποίηση της πληροφορικής για 
τα δεδομένα τα σχετικά με τις περιφερειακές πολιτικές της Κοινότητας ή για 
τη βελτίωση των περιφερειακών στατιστικών. Έτσι, το ΕΤΠΑ χρηματοδότησε 
πολλά σχέδια αυτού του τύπου στην Ισπανία, αλλά επίσης και στην Ελλάδα ή 
στην Πορτογαλία στο πλαίσιο της παράτασης ισχύος του προγράμματος PREDER. 
Το ΕΚΤ παρενέβη στην Ιταλία (Πεδεμόντιο) και την Ισπανία (Αραγονία), όπου η 
τεχνική βοήθεια χρησιμοποιήθηκε για τη βελτίωση των διαρθρώσεων κατάρτισης 
- απασχόλησης, και το ΙΝΕΜ δημιούργησε μόνιμο παρατηρητήριο και εφάρμοσε 
πρόγραμμα έγκρισης και αξιολόγησης των δραστηριοτήτων του κέντρου 
κατάρτισης. Έτσι ξεκίνησε διαδικασία εξορθολογισμού της διαχείρισης της 
επαγγελματικής κατάρτισης, η οποία υπογραμμίζει τη σημασία της 
περιφερειακής προσέγγισης με αξιολόγηση των διαδικασιών διαχείρισης και 
προτάσεις ενεργειών για αποτελεσματικότερη διαχείριση· η μέθοδος αυτή 
πρέπει να χαρακτηρίζει στο μέλλον τη συνεργασία των διαφόρων κέντρων 
κατάρτισης με το ΙΝΕΜ. 
Στη Γαλλία, η τεχνική βοήθεια κατέστησε δυνατή την πρόσληψη συμπληρωματικού 
προσωπικού, με σύμβαση, για να εξασφαλιστεί η διαχείριση και παρακολούθηση 
των ενεργειών στο περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Γενικώς, στις γαλλικές 
(1) Άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 για το ΕΤΠΑ 
Άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4255/88 για το ΕΚΤ 
Άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4256/88 για το ΕΓΤΠΕ-Π. 
- 56 -
περιφέρειες του στόχου 2, οι ενέργειες διαφήμισης και ενημέρωσης που 
προορίζονται για το ευρύ κοινό και αφορούν τις παρεμβάσεις του ΕΚΤ 
εφαρμόσθηκαν χάρη στην τεχνική βοήθεια. 
Τα νέα ΚΠΣ των στόχων 3 και 4 για το 1993 προέβλεπαν, σε πολλές 
περιπτώσεις, ενίσχυση της τεχνικής βοήθειας, κυρίως στην Ιταλία, για να 
καταστεί δυνατός ο ομοιόμορφος ορισμός των προσόντων,, η εναρμόνιση των 
κανόνων αξιολόγησης και των παραμέτρων κόστους, η εφαρμογή συστημάτων 
ενημέρωσης και παρακολούθησης σε εθνικό επίπεδο και η αξιοποίηση των ορθών 
πρακτικών. 
Όσον αφορά το ΕΓΤΠΕ, το βασικό στοιχείο των μέτρων που ελήφθησαν στο 
πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας αφορά ενέργειες ενημέρωσης για τα ΕΠ και ΚΠΣ 
μέσω συμβάσεων με εμπειρογνώμονες για την υπστήριξη των διαφόρων μέτρων, ή 
ακόμη την οργάνωση σεμιναρίων ή συναντήσεων που πρέπει να καταστήσουν 
δυνατή όχι μόνο την ανταλλαγή εμπειριών αλλά και την τελειοποίηση των 
συνθηκών εφαρμογής. Ορισμένα κράτη μέλη χρησιμοποίησαν επίσης την τεχνική 
βοήθεια για μελέτη σκοπιμότητας, για έρευνες αγοράς, ή ακόμη για μελέτες 
αξιολόγησης. 
'Οσον αφορά τα έργα που υλοποιήθηκαν με πρωτοβουλία της Επιτροπής, το ΕΚΤ 
επικέντρωσε τη δράση του, το 1992, στην εκπόνηση μελετών με κύριο στόχο τον 
προσδιορισμό των ορθών πρακτικών σε θέματα επαγγελματικής κατάρτισης και τη 
δυνατότητα μεταφοράς τεχνογνωσίας προς όφελος των λιγότερο αναπτυγμένων 
περιφερειών, ιδίως εκείνων του στόχου 1. 
Πολλοί τομείς της οικονομικής δραστηριότητας μελετήθηκαν κατ'αυτό τον 
τρόπο: 
τεχνολογίες πληροφόρησης, γεωργοεπισιτιστικός τομέας, ένδυση, ενέργεια, 
καθώς επίσης και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και τουρισμός. 
Στ ους δύο τελευταίους αυτούς τομείς, τα στοιχεία που φαίνονται να έχουν 
τον πλέον καινοτόμο χαρακτήρα, σύμφωνα με τις μελέτες που έγιναν στη Γαλλία 
και τη Γερμανία, αφορούν τη μεθοδολογία και ακριβέστερα, την προσομοίωση: 
για παράδειγμα, στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών δημιουργήθηκαν 
αίθουσες προσομοίωσης των συναλλαγών. 
Οι μελέτες που εκπονήθηκαν τονίζουν επίσης τη σημασία της "κατά παραγγελία" 
κατάρτισης, δηλαδή της κατάρτισης που βασίζεται στην αξιολόγηση των 
ικανοτήτων των μαθητευομένων σε σχέση με τις ικανότητες που πρέπει να έχει 
κανείς για να αναλάβει τη συγκεκριμένη θέση εργασίας, αλλά επίσης και στην 
προσωπική συμμετοχή των ασκουμένων (όπως στην περίπτωση ατομικών σχεδίων 
στον χρηματοοικονομικό τομέα, τα οποία υποβάλλονται από τον ασκούμενο και 
αποσκοπούν στη βελτίωση της λειτουργίας της Τράπεζας). 
Επίσης πρέπει να υπογραμμιστεί η σημασία των προγραμμάτων κατάρτισης που 
βασίζονται στη συνεργασία μεταξύ των συστημάτων διδασκαλίας και /ή 
κατάρτισης και του ιδιωτικού τομέα. 
- 57 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II 
Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 1992, Ο ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 
ΤΩΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΩΝ ΤΩΝ ΔΑΝΕΙΟΔΟΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΥΛΟ­
ΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ 
1. Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 1992 
1.1. Η παρουσίαση των πιστώσεων των διαρθρωτικών ταυείων νια το 1992 
Όπως το 1991, οι πιστώσεις για τα ΚΠΣ καθενός από τα διαρθρωτικά ταμεία 
αποτέλεσαν το αντικείμενο τεσσάρων κεφαλαίων (ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός/γεωργικός 
τομέας, ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός/αλιευτικός τομέας, ΕΤΠΑ και ΕΚΤ) και 
κατανεμήθηκαν ανά στόχο. Οι πιστώσεις για τα προγράμματα κοινοτικών 
πρωτοβουλιών από την πλευρά τους, για το 1992, διαχωρίστηκαν από τις 
πιστώσεις για τα μεταβατικά μέτρα και τις καινοτόμες ενέργειες και 
κατανεμήθηκαν ανά ταμείο. 
Οι πιστώσεις αυτές αποφασίστηκαν από την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή, 
βάσει των ετήσιων δόσεων των ΚΠΣ και των προβλέψεων χρησιμοποίησης για τα 
λοιπά μέτρα. 
Οι πιστώσεις που προορίζονται για τα νέα γερμανικά ομόσπονδα κρατίδια 
παρουσιάζονται ξεχωριστά, καθώς πρόκειται για ειδική παρέμβαση, η οποία 
προστίθεται στα ποσά που προβλέφθηκαν από τη μεταρρύθμιση του 1988. 
Επισημαίνεται ότι ο προϋπολογισμός του 1992 περιλαμβάνει επίσης και πιστώσεις 
για την τεχνική ενίσχυση της προετοιμασίας και της υλοποίησης των ΚΠΣ, καθώς 
και για την αξιολόγηση τους (εκτέλεση 8,5 εκατ. ECU σε αναλήψεις 
υποχρεώσεων και 11,5 σε πληρωμές) και ακόμη πιστώσεις για το ειδικό πρόγραμμα 
για τη βιομηχανική ανάπτυξη της Πορτογαλίας - PEDIP (εκτέλεση : 127,7 εκατ. 
ECU σε αναλήψεις υποχρεώσεων και 121,6 σε πληρωμές), και τα Μεσογειακά 
Ολοκληρωμένα Προγράμματα - ΜΟΠ (εκτέλεση : 308,3 εκατ. ECU σε αναλήψεις 
υποχρεώσεων και 392 σε πληρωμές). Οι παρεμβάσεις στο πλαίσιο των προγραμμάτων 
συντονίζονται μ'αυτές των διαρθρωτικών ταμείων, αλλά δεν περιλαμβάνονται στην 
παρούσα έκθεση. 
1.2. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού του 1992 ανά ταμείο και ανά ΟΤΟΥΟ 
0 πίνακας 1 παρουσιάζει την κατανομή ανά είδος παρέμβασης, ανά στόχο και ανά 
ταμείο, της εκτέλεσης των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων του συνόλου των 
διαρθρωτικών ταμείων. 
- 58 -
Πίνακαο 1 : Εκτέλεση του ττροϋπολονιουού του 1992 ανά ταμείο και ανά OTOXO 
πιστώσει αναλήωεων υπογοεώοεων 
(εκατ. ECU, τιμές 92) 
ΚΠΣ Στ.1 
ΚΠΣ Στ.2 
ΚΠΣ Στ.3/4 
Στόχος 5α 
ΚΠΣ Στ.5β 
ΣύνολοΚΠΣ ΕΓΤΠΕ-Π 
Γεωργία 
1505,7 
701,3 
417,0 
2624,0 ΕΓΤΠΕ-Π 
Αλι ε(α 
46,9 
34,2 
81,1 ΕΤΠΑ 
5456,6 
1166,0 
314,1 
6936,7 ΕΚΤ 
2289,9 
454,9 
2156,0 
72,0 
4972,8 ΣΥΝΟΛΟ 
9299,1 
1620,9 
2156,0 
735,5 
803,1 63,6 
11,1 
14,8 
5,0 
5,5 
14614,6 100,0 86,4 
Κοινοτικές 
Πρωτοβουλ(ες 
Μεταβατ. 
Μέτρα 
και καινοτ. 
ενέργειες 
ΣΥΝΟΛΟ 
Νέα ομόσπ. 
κρατίδια 187,8 
63,0 
2874,8 
243,4 1265,9 516,0 1969,7 
81,1 183,3 94,0 340,3 
8385,9 5582,8 16924,6 
488,8 313,8 1046,0 11.6 
2,0 
100,0 
Η εκτέλεση των πιστώσεων των διαρθρωτικών ταμείων (εξαιρουμένων των νέων 
ομοσπ. κρατιδίων) πραγματοποιήθηκε κατά 17,ΟΧ από το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα 
Προσανατολισμού/γεωργ. τομέας, κατά 0,5% από το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα 
Προσανατολισμού/αλιευτικός τομέας, κατά 49,5% από το ΕΤΠΑ και κατά 33,0 από 
το ΕΚΤ. 
Τα προγράμματα κοινοτικής πρωτοβουλίας απέσπασαν το 11,6% του συνόλου της 
εκτέλεσης των διαρθρωτικών ταμείων· το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Προσανατολισμού τους 
χορήγησε το 6,3% των μέσων του, το ΕΤΠΑ το 15,0% και το ΕΚΤ το 9,2%. 
0 πίνακας 2 παρουσιάζει την προέλευση των διαθέσιμων πιστώσεων αναλήψεων 
υποχρεώσεων και το ποσοστό εκτέλεσης τους. Στα 16.539 εκατ. ECU τα 
εγγεγραμμένα στον αρχικό προϋπολογισμό για το 1992 (εξαιρουμένων των νέων 
ομοσπ. κρατιδίων) προστίθενται 100 εκατ. ECU που μεταφέρονται από το 
προηγούμενο οικον. έτος και 402 εκατ. ECU που αντιστοιχούν στην ανασύσταση 
των πιστώσεων που αποδεσμεύθηκαν το 1992 από αναλήψεις υποχρεώσεων 
προηγουμένων οικονομικών ετών. 
- 59 -
nivoKac 2 ; Προέλευση και εκτέλεση των πιστώσεων αναληωεων υπονοεώοΕων 
(εκατ. ECU, τιμές 92) 
ΕΓΤΠΕ-Π ΕΓΤΠΕ-Π 
Γεωργία Αλιεία 
Π ιστώσει ς 2886,5 69,1 
εγγεγρ. στον 
αρχικό προϋπολ. 
BRS 1/92 18,0 
Μεταφερθείσες 
πιστώσεις από 
το 91 0,0 0,0 
Ανασυσταθείσες 
πιστώσεις 4,6 0,1 
Μεταφορές -12,0 -1-12,0 
Σύνολο διαθέ­
σιμων πιστώ­
σεων 2897,1 81,2 
Εκτέλεση 2874,7 81,1 
Ποσοστό εκτέ­
λεσης 99,2% 99,9% 
Μη χρησιμοποιη­
θείσες πιστώ­
σεις 22,4 0,1 
Εκ των οποίων 
μεταφερόμε­
νες στο 1993 16,8 ΕΤΠΑ ΕΚΤ 
8327,8 5255,9 
50.0 32,0 
13.1 0,0 
2,5 395,0 
8393,5 5682,9 
8385,9 5582,8 
99,9% 
7.6 98,2% 
100,1 
6,9 70,0 ΣΥΝΟΛΟ Νέα 
16539,3 
100,0 
13,1 
402,2 
0,0 
17054,7 
16924,6 
99,2% 
130,1 
93,7 ομόσπονδα 
κρατίδια 
1046,0 
1046,0 
1046,0 
100% 
0.1 
Το ποσοστό εκτέλεσης των πιστώσεων το 1992 είναι ιδιαίτερα ικανοποιητικό, 
καθώς φτάνει το 99,2% για το σύνολο των διαρθρωτικών ταμείων (100% για τα νέα 
ομόσπονδα κρατίδια). Μπορεί να συγκριθεί με τα ποσοστά εκτέλεσης 99,7% και 
93,7% του 1991 και 1990 και με το ποσοστό εκτέλεσης του συνόλου του γενικού 
προϋπολογισμού της ΕΟΚ : 95,8%. Σε εφαρμογή του χρηματοδοτικού κανονισμού, 
κατέστη δυνατή η μεταφορά του μεγαλύτερου μέρους των μη χρησιμοποιηθεί σων 
πιστώσεων κατά το 1992 στο οικον. έτος 1993. 
Η χρησιμοποίηση των πιστώσεων πληρωμών του προϋπολογισμού του 1992 
παρουσιάζεται στον πίνακα 3. Το ποσοστό εκτέλεσης των 99,3% θεωρείται ευνοϊκό 
κατά τη σύγκριση με το ποσοστό του 99,0 το 1991 και του 99,4 το 1990. Η 
χρησιμοποίηση του συνόλου των πιστώσεων πληρωμών του κοινοτικού 
προϋπολογισμού ανήλθε σε ποσοστό 94,1%. 
Πίνακαο 3 : Εκτέλεση των πιστώσεων πληοωυών του 1992 
(εκατ. ECU, τιμές 92) 
ΕΓΤΠΕ-Π ΕΓΤΠΕ-Π 
Γεωργ(α Αλι εί α ΕΤΠΑ ΕΚΤ ΣΥΝΟΛΟ 
2802,2 70,0 
2774,5 62,4 
99,0% 89,1% Διαθέσιμες 
πιστώσεις 
πληρωμών 
Εκτέλεση 
Ποσοστό εκ­
τέλεσης 
Μη χρησιμοποιη­
θείσες πιστώ­
σεις 27,7 7,6 
Μεταφερθείσες 
πιστώσεις στο 
1993 11,1 7,6 8637,1 4416,0 15925,3 
8620,1 4358.9 15815.9 
99.8% 98,7% 99,3% 
17,0 57,1 109,5 
16,4 17,4 52,5 Νέα ομόσπονδα 
κρατίδια 
1285,0 
1237,1 
96,3% 
47,9 
47,9 
- 60 -
0 πίνακας 4 παρουσιάζει τα ποσά των αναλήψεων υποχρεώσεων που απέμειναν προς 
εκκαθάριση στο τέλος του 1992 και, για σύγκριση, τα αντίστοιχα ποσά για κάθε 
οικονομικό έτος μετά τη μεταρρύθμιση. Πρόκειται για ποσά για τα οποία είχαν 
πραγματοποιηθεί αναλήψεις υποχρεώσεων στο προηγούμενο ή οτα προηγούμενα 
οικονομικά έτη, αλλά τα οποία θα πρέπει να πληρωθούν κατά τη διάρκεια των 
επόμενων οικονομικών ετών. 
nivoKac 4 : ΑναλήωείΓ υπονοεώοεων που απέμειναν ποοΓ εκκαθάριση 
ΕΓΤΠΕ-Π, 
Γεωργία 
ΕΓΤΠΕ-Π, 
Αλι ε Ι α 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 31.12.88 
1214,2 (εκατ. ECU, τρέχουσες τιμές) 
31.12.89 31.12.90 31.12.91 
1337,2 1266,7 
6878,4 
2059,8 
Σύνολο 10152,4 
Ετήσια αύξηση 
Νέα ομόσπονδα 
κρατίδια 7529,0 
2261,6 
11057,3 
8,9% 8071,6 
2539,5 
11948,3 
8,1% 1617,1 
65.4 
8479,7 
2409.4 
12571,6 
5,5% 
- 450,0 31.12.92 
1630,1 
82,9 
7999,3 
3548,5 
13260,8 
5,2% 
258,9 
Τα ποσά αυτά αναλήψεων υποχρεώσεων που απέμειναν προς εκκαθάριση συνεχίζουν 
να αυξάνονται κάθε έτος, αλλά με ρυθμό πολύ κατώτερο αυτού των αναλήψεων 
υποχρεώσεων (+ 23,6 από το 1991 μέχρι το 1992), εκφράζοντας κατά τον τρόπο 
αυτό αύξηση του ρυθμού των πληρωμών. 
1.3. Η εΕέλιΕη κατά την περίοδο 1989-92 
Το άρθρο 12.2 του κανονισμού 2052/88 (κανονισμού "πλαισίου" των διαρθρωτικών 
ταμείων) προβλέπει ότι οι πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων για τα διαρθρωτικά 
ταμεία θα πρέπει να διπλασιαστούν σε πραγματικές τιμές το 1993 σε σχέση με το 
1987 και καθορίζει το ρυθμό αυτού του διπλασιασμού. Προκειμένου να 
παρακολουθήσουμε αυτή την πρόοδο, ο πίνακας 5 παρουσιάζει την ετήσια εκτέλεση 
κατά τη διάρκεια 1987-1993 σε τιμές 1988. 
Πίνακαο 5 : ΠοόΒλεωη και εκτέλεση των πιστώσεων αναλήωεων υπονοεώοεων του 
συνόλου των διαρθρωτικών ταυείων 
(εκατ. ECU, τιμές 1988) 
1987 1988 1989 1990 1991 
Πρόβλεψη 
αρθρ. 12.2 7.233 
Εγγεγραμμένες 
στον προϋπολο-
Υΐσμό πιστώ­
σεις 
Τελικός διαθέ­
σιμος προϋπο­
λογισμός 
Εκτέλεση 7.680 1992 1993 
8.980 10.280 11.580 12.900 14.466 
7.680 
7.939 
7.877 8.981 10.280 11.802 13.676 15.012 
9.367 10.497 12.036 14.018 
9.280 9.845 11.995 13.911 
- 61 -
Οι διαθέσιμες πιστώσεις περιλαμβάνουν, πέραν των αρχικά εγγεγραμμένων στον 
προϋπολογισμό κάθε έτους πιστώσεων, ποσά τα οποία προστίθενται στις 
προβλεπόμενες πιστώσεις από τον κανονισμό 2052/88 (συμπληρωματικά ποσά που 
αποφασίστηκαν από την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή, μεταφορές από το 
1987, ανασυστάσεις πιστώσεων βάσει αναλήψεων υποχρεώσεων πριν το 1987) και τα 
οποία δεν μπορούν να απομονώνονται. Ακόμη και εάν λάβουμε υπόψη μας αυτή τη 
δυσχέρεια, οι παρακάτω αριθμοί μαρτυρούν ότι η πορεία προς το διπλασιασμό το 
1993 τηρήθηκε σε ευρεία κλίμακα. 
Η εξέλιξη της ετήσιας εκτέλεσης των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων 
παρουσιάζεται στον πίνακα 6. Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται, ανά στόχο, στην 
εκτέλεση των ΚΠΣ και των κοινοτικών πρωτοβουλιών. 
ntvaKac 6 : Εκτέλεση των πιστώσεων αναλήωεων υπονοεώσεων των διαρθρωτικών 
ΤΟΜΕ(ων 1989-92 
(εκατ. ECU, τιμές 1989) 
1989 1990 1991 1992 ΣΥΝΟΛΟ 
Στόχος 1 6137,0 
Στόχος 2 1060,0 
Στόχοι 3/4 1332,0 
Στόχος 5α 516,0 
Στόχος 5β 232,0 
Μη καθορισμένος 
Μεταβατικά μέτρα 
και καινοτ. 
ενέργειες 330,0 6352,1 
1325,1 
1316,2 
736,3 
194,6 
370,4 7957,6 
1466,5 
1575,8 
604,0 
660,0 
367,3 8959,4 
1651,8 
1867,4 
636,0 
795,0 
430,5 29406,1 
5503,4 
6091,4 
2492,3 
1881,6 
430,5 
294,2 1361,9 62,3 
11,7 
12,9 
5,3 
4,0 
0,9 
2.9 
Σύνολο 9607,0 10294,7 12631,2 14634,3 47167,2 100,0 
Νέα ομόσπ. 
κρατίδια 831,0 904,0 1735,0 
Το άρθρο 12.3 του κανονισμού 2052/88 καθορίζει επίσης ότι οι πιστώσεις για το 
στόχο 1 πρέπει να διπλασιαστούν σε πραγματικές τιμές το 1992 σε σχέση με το 
1987, σύμφωνα με το ρυθμό που συμφωνήθηκε στη δήλωση (αριθ. Χ) των πρακτικών 
θέσπισης αυτού του κανονισμού. Οι διατάξεις αυτές αντιστοιχούν στη σειρά που 
περιλαμβάνεται στον πίνακα 7, η οποία τις αντιπαραβάλλει επίσης με τις 
υλοποιήσεις (τιμές 88). 
- 62 -
nivoKac 7 : Ποόθλεωη και εκτέλεση των πιστώσεων αναλόωεων υπογοεώσεων νια το 
QTOXg 1 
(εκατ. ECU, τιμές 1988) 
Πρόβλεψη, 
αρθρ. 12.3 
Εκτέλεση 1987 
4.084 1988 
4.901 1989 
5.718 
5.929 1990 1991 1992 
6.534 7.400 8.168 
6.137 7.688 8.656 
Ακόμη και με την επιφύλαξη που εκφράστηκε για τον πίνακα 5, οι αριθμοί αυτοί 
δείχνουν ότι ο διπλασιασμός των πιστώσεων για τις περιφέρειες του στόχου 1 
πραγματοποιήθηκε πλήρως. 
Τέλος, το άρθρο 12.5 του κανονισμού 2052/88, προβλέπει ότι το ΕΤΠΑ διαθέτει 
περί το 80% των πόρων του στις περιφέρειες του στόχου 1. Το 1992, το ΕΤΠΑ 
διέθεσε το 77,5% των πιστώσεων του στις περιφέρειες αυτές, με αποτέλεσμα να 
φτάσει το ποσοστό 77,1% για το σύνολο της περιόδου 1987-1992. 
1.4. Η εκτέλεση TWV ΚΠΣ 
Μετά τα τέσσερα πρώτα έτη της περιόδου του πενταετούς προγραμματισμού 1989-
93, εκτελέστηκαν λίγο περισσότερα από τα τρία τέταρτα των προβλεφθέντων στα 
ΚΠΣ ποσών. Η εξέλιξη αυτή ακολουθεί το ρυθμό που προβλέπει ο κανονισμός 
2052/88, όσον αφορά στο διπλασιασμό των πιστώσεων του συνόλου των ταμείων το 
1993 σε σύγκριση με το 1987, σύμφωνα με τον οποίο το 75,2% του συνόλου των 
διαθέσιμων πιστώσεων για την περίοδο 1989-93 θα πρέπει να έχουν εκτελεστεί 
στο διάστημα 1989-92. 
0 πίνακας 8 παρουσιάζει τη σύγκριση μεταξύ των ΚΠΣ και την εκτέλεση συνθετικά 
για το κυριότερο μέρος των διαρθρωτικών ταμείων, η οποία υπόκειται στον 
προγραμματισμό υπό μορφή ΚΠΣ. Περισσότερο λεπτομερή στοιχεία, κατανεμημένα 
ανά στόχο, ταμείο και κράτος μέλος, περιλαμβάνονται στο παράρτημα αριθ. Ι. 
Για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες, των οποίων η εκτέλεση άρχισε το 1991, το 
ποσοστό εκτέλεσης στο τέλος του 1992 σε σχέση με το προβλεφθέν για όλη την 
περ(οδο ποσό ε ί ναι 71,9%. 
- 63 -
ntvoKac 8 ; Εκτέλεση σε ογέοη υε την ποόΒλεωη νια τα ΚΠΣ 
(εκατ. ECU, τιμές 1989) 
Πρόβλεψη 
1989-93 Εκτέλεση 
1989-92 Εκτέλεση/ 
πρόβλεψη 
ΚΠΣ Στ. 1 
ΕΓΤΠΕ-Π 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΚΠΣ ΣΤ. 2 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΚΠΣ ΣΤ. 3/4 (1) 
ΚΠΣ Στ. 5β 
ΕΓΤΠΕ-Π 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
Σύνολο ΚΠΣ 36200 27709 76.5 
6750 
7243 
2607 5427 
20960 
9813 
5096 
1654 
1055 
1116 
436 5137 
5950 
1662 4574 
15711 
7424 
3836 
1301 
671 
759 
233 76.1 
82.1 
63.8 84.3 
75.0 
75.7 
75.3 
78.7 
63.5 
68.0 
53.4 
52800 40458 76.6 
Νέα ομόσπονδα 
κρατίδια (2) 
ΕΓΤΠΕ-Π 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 2768 
554 
1384 
830 1734 
330 
884 
521 62.6 
59.6 
63.9 
62.8 
(1) Συμπεριλαμβανομένων 1.353 εκατ. ECU συνδρομής στο πλαίσιο του έτους 
1989, τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται στα ΚΠΣ. 
(2) Περίοδος εφαρμογής : 1991-93 
- 64 -
2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ETE 
Η συμβολή της ETE στην εφαρμογή της μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών ταμείων 
μπορεί να αναλυθεί σε πολλά επίπεδα (βλέπε επίσης τους συνημμένους πίνακες 
στο παράρτημα VIΙ). 
2.1 Οι παρεμβάσεις της ΤοάπεΕαο Βάσει του άρθρου 130α Tnc Συνθηκηο νια την 
ίδρυση Tnc ΕΟΚ 
Το άρθρο 130 καθορίζει τους στόχους που ανατίθενται στην Τράπεζα 
διευκρινίζοντας τους τύπους σχεδίων, των οποίων τη χρηματοδότηση οφείλει να 
διευκολύνει και στην πρώτη σειρά των οποίων βρίσκονται "τα σχέδια που 
αποβλέπουν στην αξιοποίηση των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών" (σημείο α 
του άρθρου 130). 
0 ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τη θέση που καταλαμβάνουν τα δάνεια που 
χορηγεί η Τράπεζα στο πλαίσιο της περιφερειακής ανάπτυξης, στο σύνολο των 
χρηματοδοτήσεων που χορηγούνται στην Κοινότητα, από την ETE. 
Ατομικά δάνεια και πιστώσεις επί συνολικών δανείων που χορηγήθηκαν από την 
ETE (σε εκατ. ECU). 
1989 1990 1991 1992 ΣΥΝΟΛΟ 
Συνολική 
δραστηριό­
τητα της ETE 10919,1 
Περιφερειακή 
ανάπτυξη 7071,1 12174,2 13584,6 16936,4 53614,2 100,0 
7439,6 8491,6 11792,9 34795,1 64,90 
Μεταξύ 1991 και 1992, το ποσό των ατομικών δανείων και των πιστώσεων επί 
συνολικών δανείων που χορηγήθηκαν από την Τράπεζα στην Κοινότητα αυξήθηκε 
κατά 25%. Ταυτόχρονα, η αύξηση των χρηματοδοτήσεων που χορηγήθηκαν από την 
ETE, σε σχέδια που συμβάλλουν στην περιφερειακή ανάπτυξη, ανέρχεται σε 39%. 
Συνολικά για την περίοδο από 1989 μέχρι 1992, η ETE θα έχει διαθέσει, στην 
περιφερειακή ανάπτυξη, περισσότερα από 34 δισεκατομμύρια ECU, δηλαδή το 64,9% 
των χρηματοδοτήσεων της στην Κοινότητα. 
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι 
συνοχή είναι ή πρώτη προτεραιότητα της Τράπεζας. η οικονομική και κοινωνική 
2.2 Συνκέντοωοη των νρηυατοδοτήοεων Tnc ETE OTIC επιλέΕιυεΓ πεοιογέ€. οι 
onoUc αποτελούν αντικείυενο παοέυβασηο των διαρθρωτικών ταμείων, στο 
πλαίσιο των στόνων 1. 2 και SB Tnc uεταppύeμιonc 
0 πίνακας στο παράρτημα VI1.1 παρουσιάζει την αναλογία των χρηματοδοτήσεων 
της ETE που χορηγήθηκαν για σχέδια στις επιλέξιμες περιοχές. 
- 65 -
Κατά την περίοδο 1989-1992, το 88,10% των ατομικών δανείων και πιστώσεων επί 
συνολικών δανείων που χορηγήθηκαν από την Τράπεζα στο πλαίσιο της 
περιφερειακής ανάπτυξης, αφορούσαν σχέδια για τις επιλέξιμες περιοχές των 
στόχων 1, 2 και 5β. Η αναλογία αυτή ήταν της τάξης του 85,6% το 1989, του 
84,4% το 1990, του 87,2% το 1991 και του 92,6% το 1992. Η συγκέντρωση των 
δραστηριοτήτων της Τράπεζας στις περιφέρειες που είναι επιλέξιμες για τα 
διαρθρωτικά ταμεία είναι όλο και πιο σημαντική. 
2.3 Προτεραιότητα OTIC αναπτυξιακά KaeuoT8onuév8c περιωέρε^ (πίνα^ στο 
παράρτημα VI Ι. 2) 
Το 1992, οι χρηματοδοτήσεις της Τράπεζας στις αναπτυξιακά καθυστερημένες 
περιφέρειες ανήλθαν σε 6,4 δισεκατ. ECU εκ των οποίων 0,7 δισεκατ. στα 
ανατολικά ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας. 
Κατά τη διάρκεια του ίδιου έτους, οι συνδρομές της Τράπεζας στις περιφέρειες 
του στόχου 2 και του στόχου 5β ανήλθαν σε 4,6 δισεκατ. ECU, αντιπροσωπεύουν 
δηλαδή το 39% της δραστηριότητας για την περιφερειακή ανάπτυξη. Για τις 
περιοχές αυτές, η αύξηση ήταν ιδιαίτερα αισθητή στο Ην. Βασίλειο και τις 
δυτικές περιφέρειες της Γερμανίας. 
Η μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών ταμείων του 1988 είχε προβλέψει ότι θα 
πραγματοποιηθεί μία σημαντική προσπάθεια για τη συγκέντρωση πόρων του 
προϋπολογισμού προς όφελος των αναπτυξιακά καθυστερημένων περιφερειών. Ούτως, 
κατά την περίοδο 1989-1993, εκτιμάται ότι το μερίδιο του στόχου 1 επί του 
συνόλου των συνδρομών του ΕΤΠΑ, οι οποίες χορηγούνται στο πλαίσιο των ΚΠΣ ή 
των κοινοτικών πρωτοβουλιών, θα πρέπει να είναι της τάξης του 77,5%. 
'Οσον αφορά τα δάνεια που χορηγεί η ETE στο πλαίσιο της περιφερειακής 
ανάπτυξης, κατά τη διάρκεια της περιόδου 1989-1992, το ποσοστό ανέρχεται σε 
51.4%. Το 1989, ήταν 48%, το 1990 46,8%, το 1991 54,6% και το 1992 54,03%. 
Εξάλλου, εάν οι χρηματοδοτήσεις της ETE σε σχέδια που τοποθετούνται στις 
περιφέρειες του στόχου 2 και 5β αυξήθηκαν κατά 64% μεταξύ του 1991 και του 
1992, αυτές που αφορούν στις επενδύσεις που τοποθετούνται στις περιοχές του 
στόχου 1 αυξήθηκαν κατά 37%. 
Η κατανομή των δανείων της Τράπεζας στις περιφέρειες του στόχου 1 
παρουσιάζεται στον πίνακα του παραρτήματος VII. 2. 
Σε σχετικές τιμές, η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Βόρειος Ιρλανδία έλαβαν μικρό 
μέρος των χρηματοδοτήσεων της ETE στις αναπτυξιακά καθυστερημένες 
περιφέρειες, δηλαδή 11,16% για το 1992 και 11,54% για την περίοδο 1989-1992. 
Η κατάσταση αυτή μπορεί εν μέρει να εξηγηθεί, τουλάχιστον για την Ελλάδα και 
την Ιρλανδία, εξαιτίας του γεγονότος ότι τα δύο αυτά κράτη μέλη εξάντλησαν 
σχεδόν τις δυνατότητες δανεισμού που διέθεταν. 
- 66 -
θα πρέπει να σημειωθεί εντούτοις ότι το' σύνολο των δανείων και των πιστώσεων 
επί συνολικών δανείων που χορηγήθηκαν στην Ελλάδα πολλαπλασιάστηκαν κατά 2,5 
περίπου μεταξύ του 1991 και του 1992, για ποσό απόλυτης αξίας που παραμένει 
εντούτοις περιορισμένο. Οι λοιπές αναπτυξιακά καθυστερημένες περιφέρειες, οι 
οποίες γνώρισαν μία αύξηση των χρηματοδοτήσεων της ETE, μεταξύ του 1991 και 
του 1992, είναι αυτές που βρίσκονται στην Ισπανία (110%), στη Γαλλία (203%), 
στην Ιρλανδία (16%) και στην Πορτογαλία (36%). Αντίθετα, στις περιφέρειες της 
νότιας Ιταλίας το ποσό αυτό μειώθηκε κατά 13%. 
2.4 Τουεακή ανάλυση των Υοηυατοδοτήοεων Tnc ETE 
To 1992, στις αναπτυξιακά καθυστερημένες περιφέρειες, οι χρηματοδοτήσεις που 
χορηγήθηκαν από την Τράπεζα αφορούσαν κυρίως τα έργα υποδομής (72% του 
συνόλου) και ιδίως τις μεταφορές και τις τηλεπικοινωνίες. Αυτό επιβεβαιώνεται 
ιδιαίτερα στην Ισπανία και στην Πορτογαλία. Εντούτοις, στις ανατολικές 
περιφέρειες της Γερμανίας, κυρίαρχη θέση καταλαμβάνουν οι επενδύσεις στη 
βιομηχανία. Για τις επιλέξιμες περιοχές των στόχων 2 και 5β, το ποσοστό των 
παραγωγικών επενδύσεων των χρηματοδοτήσεων της ETE ανέρχεται αντίστοιχα σε 
31,5% και 36,1%. 
Μεταξύ του 1989 και του 1992, στις περιφέρειες του στόχου 1, οι 
χρηματοδοτήσεις προς όφελος των έργων υποδομής αντιπροσωπεύουν ποσοστό 73% 
των δανείων (εκ των οποίων 44% για τις επικοινωνίες, 20% για την ενέργεια, 5% 
για το περιβάλλον), έναντι ποσοστού 27% για τον παραγωγικό τομέα (εκ του 
οποίου περισσότερο από το ήμισυ υπό μορφή πιστώσεων επί συνολικών δανείων που 
προορίζονται κυρίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις). Στις επιλέξιμες 
περιφέρειες των στόχων 2 και 50, το 60% των χρηματοδοτήσεων αφορούσε σχέδια 
έργων υποδομής (εκ των οποίων 35% για τις επικοινωνίες, 14% για το 
περιβάλλον, 9% για την ενέργεια) και το 40% επενδύσεις του παραγωγικού τομέα 
(εκ του οποίου το 17% υπό μορφή πιστώσεων επί συνολικών δανείων). 
2.5 Συνέονεια υεταΕύ των παοευΒάοεων των διαρθρωτικών ταμείων και—IDX 
Ευρωπαϊκά Ταάπε^ Επενδύσεων 
Μεταξύ των χρηματοδοτήσεων της ETE, τα ατομικά δάνεια αντιπροσωπεύουν την 
περισσότερο χρησιμοποιηθείσα μορφή (76%). Εάν εξετάσουμε αποκλειστικά τα 
ατομικά δάνεια τα οποία χορηγήθηκαν το 1992 από την ETE για επενδύσεις σε 
περιφέρειες επιλέξιμες για τα διαρθρωτικά ταμεία και τα οποία συνδέονται με 
μία κοινοτική επιδότηση που ταυτίζεται με το σύνολο ή μέρος του σχεδίου, αυτά 
αντιπροσωπεύουν το 26% του συνόλου των χρηματοδοτήσεων που χορηγούνται 
σ'αυτές τις περιοχές. Η αναλογία αυτή ήταν της τάξης του 9,6% το 1989, 15,3% 
το 1990 και 29,4% το 1991 ή 21% για την περίοδο μεταξύ 1989 και 1992. 
Εξάλλου, χωρίς κατ'ανάγκη να υφίσταται για καθένα από τα χρηματοδοτούμενα 
σχέδια μία σύνδεση μεταξύ των συνδρομών των διαρθρωτικών ταμείων και των 
δανείων της τράπεζας, περισσότερο από το 63% των χρηματοδοτήσεων της ETE (6,9 
δισεκατ. ECU) στις επιλέξιμες περιφέρειες, χορηγήθηκε σε επενδύσεις που 
συμβάλλουν στην εξυπηρέτηση των προτεραιοτήτων που περιλαμβάνονται στα 
κοινοτικά πλαίσια στήριξης, έναντι του 64% το 1990 και του 66% το 1991. 
0 πίνακας του παραρτήματος VI 1.3 παρέχει τις ενδείξεις για τη 
συμπληρωματικότητα των παρεμβάσεων της ETE και των διαρθρωτικών ταμείων, σε 
καθένα από τα κράτη μέλη. 
- 67 -
Κατά την ίδια αυτή περίοδο, 15 δισεκατ. ECU δανείων χορηγήθηκαν για τη 
χρηματοδότηση σχεδίων τα οποία ανταποκρίνονται στους στόχους των ΚΠΣ και 
καλύπτουν τις αναπτυξιακά καθυστερημένες περιφέρειες. Η τράπεζα υπολόγισε, το 
1989, σε 7,8 δισ. ECU τις δυνητικές χρηματοδοτήσεις που θα -ήταν σε θέση να 
χορηγήσει σ'αυτές τις περιφέρειες καθόλη τη διάρκεια των ΚΠΣ, δηλαδή από το 
1989 μέχρι το 1993. Τούτο σημαίνει ότι, από το 1992, η τράπεζα Ιεπέραοε τα 
ποσά της προσφοράς δανείων που αναφέρονται στα 'σχέδια ενδεικτικών 
χρηματοδοτήσεων των κοινοτικών πλαισίων στήριξης. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου επεσήμανε το σημαντικό ρόλο που 
διαδραματίζει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων στην ενίσχυση της οικονομικής 
και κοινωνικής συνοχής. Ενισχυμένη απ'αυτή την αναγνώριση, η ETE ανέλαβε νέες 
αρμοδιότητες : υλοποίηση ενός νέου προσωρινού μηχανισμού χορήγησης δανείων 5 
δισ. ECU· διαχείριση του ευρωπαϊκού ταμείου επενδύσεων. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε επίσης από την Τράπεζα να αυξήσει ακόμη 
περισσότερο τα δάνεια της προς τα κράτη μέλη που επωφελούνται του ταμείου 
συνοχής, καθώς και προς τις αναπτυξιακά καθυστερημένες περιφέρειες της 
Κοινότητας και να εξετάσει σε συνεργασία με το Συμβούλιο και την Επιτροπή τον 
τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να συμβάλει μαζί με τα κράτη μέλη στη βελτίωση 
της λειτουργίας των διαρθρωτικών ταμείων. 
Εντός αυτού του πλαισίου και λαμβανομένων υπόψη των 3 πρώτων ετών της 
εφαρμογής της μεταρρύθμισης, η Επιτροπή και η ETE έλαβαν εφεξής ορισμένες 
πρωτοβουλίες, κυρίως στο πλαίσιο της προοπτικής των νέων Κοινοτικών Πλαισίων 
Στήριξης, για την περαιτέρω ενίσχυση της συμπληρωματικότητας των παρεμβάσεων 
των διαρθρωτικών ταμείων και της Τράπεζας. 
Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΚΑΧ 
Η ΕΚΑΧ συμβάλλει με τρεις τρόπους στην επίτευξη του στόχου της οικονομικής 
και κοινωνικής συνοχής : τα δάνεια, τις επιδοτήσεις των επιτοκίων των δανείων 
και τις ενισχύσεις στην αναπροσαρμογή. 
Τα δάνεια της ΕΚΑΧ διαφέρουν από τα εμπορικά δάνεια από τη μακρύτερη μέση 
διάρκεια τους (αλλά βραχυτερη αυτής των δανείων της ETE) και από τα επιτόκια 
τους, τα οποία γενικά είναι χαμηλότερα, θα πρέπει να διακρίνουμε δύο μεγάλες 
κατηγορίες : 
τα δάνεια που χορηγούνται βάσει του άρθρου 54 της συνθήκης ΕΚΑΧ, στις 
βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα, καθώς και στις επενδύσεις για τα έργα 
υποδομής ευρωπαϊκής διάστασης, στα οποία χρησιμοποιείται άνθρακας ή 
χάλυβας, 
τα δάνεια μετατροπής (άρθρο 56), τα οποία συμβάλλουν στη χρηματοδότηση 
επενδύσεων για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε πολλούς άλλους 
τομείς. 
- 68 -
Οι επιδοτήσεις των επιτοκίων χορηγούνται κυρίως για τα δάνεια μετατροπής, με 
μέγιστο ποσοστό 3% για 5 έτη κατά κανόνα. Αυτές προέρχονται από τον 
επιχειρησιακό προϋπολογισμό της ΕΚΑΧ. 
0 προϋπολογισμός της ΕΚΑΧ αποτελεί επίσης την πηγή των ενισχύσεων για την 
επανένταξη των εργαζομένων των δύο τομέων (154 εκατ. ECU το 1992). Στο 
πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας RECHAR και στο πλαίσιο των διαρθρωτικών 
ταμείων, χορηγήθηκε το 1992 συμπληρωματική ενίσχυση (50 εκατ. ECU) για 
κοινωνικά μέτρα σχετιζόμενα με την αναδιάρθρωση του τομέα του άνθρακα. 
Εξάλλου χορηγήθηκε συμπληρωματική ενίσχυση (46 εκατ. ECU) για κοινωνικά μέτρα 
σχετιζόμενα με την αναδιάρθρωση στον τομέα του σιδήρου. 
Συvτovισuόc υε TIC παοευΒάοε^ των διαρθρωτικών ταυείων 
Η Επιτροπή θέσπισε στις 19 Φεβρουαρίου 1992 νέες διατάξεις για το συντονισμό 
των δανείων μετατροπής ΕΚΑΧ με τα διαρθρωτικά ταμεία*1). Οι διατάξεις αυτές 
άρχισαν να ισχύουν στις 6 Μαρτίου 1992. 
Βασίζονται στις αρχές της μεταρρύθμισης των ταμείων : 
την επικουρικότητα και την εφαρμογή της εταιρικής σχέσης· 
τον προγραμματισμό των παρεμβάσεων της ΕΚΑΧ· 
τη συγκέντρωση χρηματοδοτικών μέσων της ΕΚΑΧ στις περισσότερο πληγείσες 
περιφέρειες και στους τομείς που ανταποκρίνονται στις προτεραιότητες 
δράσης της Κοινότητας 
και λαμβάνουν υπόψη τους τις ιδιαιτερότητες της ΕΚΑΧ. 
Στην πράξη, η εφαρμογή των αρχών αυτών σημαίνει : 
την ανάθεση νέων αρμοδιοτήτων στις επιτροπές παρακολούθησης των ΚΠΣ για 
την παρακολούθηση και το συντονισμό της χορήγησης δανείων μετατροπής 
από την ΕΚΑΧ· 
τη χορήγηση μίας ενδεικτικής περιφερειακής παροχής από τις 
εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό της ΕΚΑΧ πιστώσεις για την επιδότηση 
των επιτοκίων αυτών των δανείων· η πρώτη ενδεικτική παροχή αναφέρεται 
στα έτη 1992-1993· 
τη συγκέντρωση πιστώσεων στους τομείς των επενδύσεων που 
ανταποκρίνονται στους στόχους των ΚΠΣ. Λαμβανομένου υπόψη ότι το 
μεγαλύτερο μέρος των δανείων της ΕΚΑΧ χορηγείται από χρηματοδοτικούς 
μεσάζοντες, κρίθηκε απαραίτητη η κατάρτιση ενός καταλόγου τομέων 
αφήνοντας τους λιγότερους τομείς εκτός του καταλόγου· 
συμπληρωματικές διευκολύνσεις (κυρίως τρεις) για τη χρησιμοποίηση των 
δανείων μετατροπής που χορηγεί η ΕΚΑΧ : 
(1) ΕΕ C 59 της 6ης Μαρτίου 1992 
- 69 -
ένα ποσοστό επιδότησης υψηλότερο του μέγιστου ποσοστού 3%, το οποίο 
ενδεχομένως παραχωρείται σε εξαιρετικές περιπτώσεις σχετιζόμενες με 
την κατάσταση της περιφέρειας. Τον Οκτώβριο 1992, οι υπηρεσίες της 
Επιτροπής ενέκριναν την αύξηση κατά 2 μονάδες του μέγιστου ποσοστού 
επιδότησης σε ορισμένες περιοχές ΕΚΑΧ στην Ισπανία (Asturias, Pais 
Vasco, Cst ilia y Leon και Aragon). 
δάνεια μετατροπής, τα οποία μπορούν να χορηγηθούν σε μη παραγωγικές 
επενδύσεις, αλλά τα οποία ανταποκρίνονται στους στόχους των ΚΠΣ* 
την πιθανή χρησιμοποίηση πιστώσεων της ΕΤΠΑ για την επιδότηση των 
δανείων μετατροπής που χορηγεί η ΕΚΑΧ. 
noavuaTiKéc πεοιωερεια^ πapoγέc OTIC 31 Δεκεμβρίου 1992 
0 συνολικός όγκος των νέων δανείων μετατροπής ΕΚΑΧ, τα οποία χορηγήθηκαν από 
την Επιτροπή το 1992 και για τα οποία ελήφθη η σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου, 
ανήλθε σε 1.469,82 εκατ. ECU, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων και συνολικών 
δανείων, για τη δημιουργία περίπου 75.000 θέσεων απασχόλησης. Ένα μέρος 
αυτών των θέσεων πρόκειται να επιδοτηθεί ανάλογα με τις δεσμεύσεις που 
ανέλαβαν οι δικαιούχοι στο πλαίσιο των συμβάσεων για τη χορήγηση των δανείων. 
Όσον αφορά στις επιδοτήσεις των επιτοκίων για τα νέα και τα τρέχοντα δάνεια, 
δεσμεύτηκαν 106 εκατ. ECU στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΚΑΧ, σε δύο 
δόσει ς. 
Η Επιτροπή αποφάσισε τη χορήγηση της πρώτης δόσης (60%) της ενδεικτικής 
περιφερειακής παροχής του 1992, στις 7 Οκτωβρίου 1992. Η κατανομή αυτή έγινε 
αυστηρά βάσει της αναλογίας της συνολικής ενδεικτικής περιφερειακής παροχής 
για το 1992-1993. Παράλληλα έδωσε τη συγκατάθεση της για το υπόλοιπο 40% της 
παροχής του 1992 ώστε να κατανεμηθεί αργότερα κατά τη διάρκεια του ίδιου 
έτους μεταξύ των περιφερειών ΕΚΑΧ ανάλογα με την πραγματική ζήτηση. Στις 
περιφέρειες που δεν χρησιμοποίησαν πλήρως την παροχή που χορηγήθηκε για το 
1992, το περίσσευμα τέθηκε στη διάθεση των περιφερειών στις οποίες η ζήτηση 
ξεπέρασε την παροχή του 1992. Εντούτοις, κάθε σημπλήρωμα που χορηγήθηκε σε 
μία περιφέρεια (συγκρινόμενο με την παροχή της του 1992) είναι προσωρινό και 
περιορισμένο από το όριο που καθορίστηκε από την παροχή του 1993 για την ίδια 
αυτή περιφέρεια. Η απόφαση αυτή ελήφθη από την Επιτροπή στις 8 Δεκεμβρίου 
1992. 
- 70 -
4. ΕΠΙΤΟΠΙΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ 
Στο σημείο αυτό της αναφοράς η Επιτροπή παραθέτει ένα σύντομο απολογισμό των 
επιτόπιων ελέγχων που πραγματοποίησαν οι υπηρεσίες της βάσει του άρθρου 23 
του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88. 
1. 0 βασικός στόχος των επιτόπιων ελέγχων που πραγματοποίησαν οι υπηρεσίες 
της Επιτροπής όσον αφορά στη συγχρηματοδοτική δραστηριότητα του ΕΤΠΑ 
ήταν η επαλήθευση της ακρίβειας των δηλώσεων που συνοδεύουν τις 
αιτήσεις για ενίσχυση και πληρωμή, τη συμφωνία των διαδικασιών -
ιδιαίτερα των διαδικασιών υποβολής προσφορών - και τον 
κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις των ενεργειών. Κατά συνέπεια, 
πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι : 
των αποδεικτικών εγγράφων σχετικά με τις προβλέψεις δαπανών, τα 
οποία χρησιμοποιούντααι ως βάση για τη χορήγηση ενίσχυσης από το 
ΕΤΠΑ και για την έγκριση αυτών των δαπανών, της συμφωνίας τους με 
τους εθνικούς και κοινοτικούς κανόνες όσον αφορά στις διαδικασίες 
υποβολής προσφορών και των τρεχουσών δαπανών των αιτιολογουμένων 
βάσει αιτήσεων πληρωμών του ΕΤΠΑ, 
της πραγματικής υλοποίησης των σχεδίων και της συμφωνίας τους με 
τις αιτήσεις για τη χορήγηση ενίσχυσης από το ΕΤΠΑ, 
της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης των περιοχών, στις οποίες 
πραγματοποιούνται επενδύσεις για την υλοποίηση των 
κοινωνικοοικονομικών στόχων. 
Κατά τη διάρκεια του 1992, πραγματοποιήθηκαν 19 επιτόπιοι έλεγχοι σε 9 
κράτη μέλη όσον αφορά : 
τα προγράμματα τα χρηματοδοτούμενα βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 
4253/88 (15 προγράμματα), 
τη χρηματοδότηση βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2088/85 
Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα (2 προγράμματα), 
τους τρεις τύπους χρηματοδότησης βάσει των παλαιών κανόνων 
(Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1787/84) χρηματοδότηση σχεδίων (19 
σχέδια), χρηματοδότηση προγραμμάτων (7 προγράμματα) και 
χρηματοδότηση ειδικών εκτός ποσοστώσεων προγραμμάτων, ενισχυόμενων 
από το ΕΤΠΑ βάσει ειδικών κοινοτικών μέτρων (1 πρόγραμμα). 
Τα περισσότερο σημαντικά προβλήματα, αδυναμίες ή παρατυπίες, οι οποίες 
διαπιστώθηκαν κατά τη διάρκεια αυτών των επιτόπιων ελέγχων ή ελέγχων 
που πραγματοποιήθηκαν στο παρελθόν, εμφανίζονται στο χώρο : 
της επιλεξιμότητας της δαπάνης σε ορισμένες περιπτώσεις οι 
δαπάνες που δηλώθηκαν από τα κράτη μέλη δεν ήταν επιλέξιμες. Τα 
παραδείγματα περιλαμβάνουν δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν πριν από 
την ημερομηνία επιλεξιμότητας ενός σχεδίου, επιστροφές στο 
δικαιούχο του ΦΠΑ για επενδύσεις, οι οποίες όμως δεν αφαιρέθηκαν 
από τη δηλωθείσα δαπάνη, δαπάνες σχετιζόμενες με ασύμβατες 
επενδύσεις χρησιμοποιούμενες για σκοπούς εκτός των στόχων του ΕΤΠΑ. 
- 71 -
της δημόσιας υποβολής προσφορών : οι κοινοτικοί κανόνες για την 
υποβολή προσφορών δεν τηρούνται πάντοτε από τα κράτη μέλη. Οι 
ενδιαφερόμενοι φορείς επιχειρούν ενδεχομένως να αποφύγουν τη 
δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για την 
πραγματοποίηση εργασιών ή την προμήθεια εξοπλισμού που υπερβαίνουν 
το σχετικό όριο, προφασιζόμενοι τον επείγοντα χαρακτήρα, την 
ιδιαιτερότητα του έργου ή την ανάγκη ειδικών γνώσεων· ή διαιρούν το 
έργο σε τμήματα, έτσι ώστε να παραμένουν κάτω από το όριο 
δημοσίευσης. 
Η περίπτωση παροχής ιδιαίτερα μεγάλων εκπτώσεων από τους 
συμμετέχοντες στους διαγωνισμούς, μέχρι 70% ή 80%, θα πρέπει επίσης 
να επισημανθεί σ'αυτό το πλαίσιο. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να 
αναθεωρηθούν οι προϋπολογισμοί των έργων σε μεταγενέστερο στάδιο 
προκειμένου να συνυπολογισθούν εργασίες και εξοπλισμός που αρχικά 
δεν συμπεριλήφθηκαν, με αποτέλεσμα να καθίσταται άκυρος όχι μόνον ο 
διαγωνισμός, αλλά και ο αρχικός χρηματοδοτικός σχεδιασμός, σε 
βάρος, πιθανόν, άλλων έργων. 
των λογιστικών μεθόδων και πρακτικών των κρατών μελών : οι εθνικές 
αρχές δεν πραγματοποιούν ενδεχομένως την κατάλληλη διάκριση μεταξύ 
των αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών, με αποτέλεσμα να 
παρέχονται λανθασμένες πληροφορίες στις σχετικές αιτήσεις πληρωμών 
προς την Επιτροπή. 
Ορισμένοι φορείς εκτέλεσης δεν τηρούν ξεχωριστό λογιστικό σύστημα 
για ενέργειες συγχρηματοδοτούμενες από τα διαρθρωτικά ταμεία, ούτε 
χρησιμοποιούν κατάλληλους κωδικούς για τον εντοπισμό λογιστικών 
εγγραφών που σχετίζονται με τέτοιου είδους ενέργειες. Αυτό καθιστά 
δυσχερή τον εντοπισμό των σχετικών δαπανών. 
0 εντοπισμός των επιλέξιμων δαπανών παρεμποδίζεται επίσης στις 
περιπτώσεις κατά τις οποίες μόνο ένα μέρος μίας επένδυσης λαμβάνει 
ενίσχυση από το ΕΤΠΑ, και η αρμόδια αρχή σε τοπικό επίπεδο, 
εξαιτίας ανεπαρκούς πληροφόρησης, δεν είναι ενήμερη για τη 
συνεισφορά της Κοινότητας στη χρηματοδότηση του έργου. 
Οι επιτόπιοι έλεγχοι πραγματοποιούνται βάσει των πρωτότυπων 
εγγράφων δαπανών. Τέτοιου είδους έγγραφα δεν ήταν σε πολλές 
περιπτώσεις διαθέσιμα κατά την πραγματοποίηση των ελέγχων. 
των εσωτερικών διοικητικών διαδικασιών και δομών των κρατών μελών : 
περίπλοκες και δυσκίνητες διοικητικές διαδικασίες μπορούν να 
προκαλέσουν καθυστερήσεις στη μεταφορά κοινοτικών κονδυλίων προς 
τους τελικούς δικαιούχους. Διοικητικές περιπλοκές, καθώς και 
δημοσιονομικά και πολιτικά προβλήματα μπορούν επίσης να προκαλέσουν 
καθυστερήσεις στη μεταφορά εθνικών κονδυλίων. 
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποίησαν το 1992, εξ ονόματος του 
Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, 43 επισκέψεις με σκοπό τον έλεγχο στο 
σύνολο της Κοινότητας. Διεξήχθη έλεγχος σε 49 ΕΠ, για τα οποία η 
παρέμβαση του ΕΚΤ (περίοδος 1990-1991) ανήλθε σε ποσό 2.437 εκατ. ECU. 
0 αρχικός σκοπός ήταν η επικέντρωση των ελέγχων στα ΕΠ και τους 
σημαντικότερους φορείς, αλλά και η διαπίστωση του τρόπου με τον οποίο 
τα κράτη μέλη τα διαχειρίζονται, τα παρακολουθούν και τα ελέγχουν, 
προκειμένου να εξασφαλίζεται η ταχεία και επαρκής χρηματοδότηση από το 
ΕΚΤ. 
- 72 -
Καταβλήθηκαν προσπάθειες από πολλά κράτη μέλη σ'αυτό τον τομέα : μπορεί 
να επισημανθεί, όοον αφορά το θέμα αυτό, το μέγεθος της τεχνικής 
βοήθειας για τη μεγαλύτερη δέσμευση των φορέων, την ενίσχυση του 
ελέγχου και την ανάγκη διάθεσης ενός κατάλληλου οργάνου μηχανογράφησης 
για τη συγκέντρωση όλων των απαραίτητων στατιστικών στοιχείων. Γενικά, 
παραμένουν πολλά προβλήματα, όσον αφορά για παράδειγμα τον ακριβή 
καθορισμό της διάρκειας των εργασιών, των δικαιούχων, των επιλέξιμων 
δαπανών και των αρμόδιων διοικητικών αρχών. Οι εκθέσεις για την 
εκτέλεση είναι, σε ορισμένες περιπτώοει ς, επίσης πολύ συνοπτικές. 
Οι δραστηριότητες των κρατών μελών στον τομέα του ελέγχου, αν και 
παρουσίαζαν αύξηση το 19S2 ο& σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, θα πρέπει 
να ενταθούν ακόμη περισσότερο οτο μέλλον, στο πλαίσιο της επίδειξης 
μεγαλύτερης υπευθυνότητας από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με την αρχή της 
εταιρικής σχέσης. 
3. Όσον αφορά στο ΕΓΤΠΕ και προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθότερη 
διαχείριση των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων από το ΕΓΤΠΕ-
Προσανατολ ι σμός και η τήρηση των σχετικών κοινοτικών κανόνων, το ΕΓΤΠΕ-
Προσανατολ ι σμός διενήργησε, κατά το 1992, 15 επιτόπιους ελέγχους σε 7 
κράτη μέλη, σχετιζόμενους με τα επιχειρησιακά προγράμματα του στόχου 1, 
του στόχου 5β και του κανονισμού 886/90, των έμμεσων οριζόντιων (π.χ. 
καν. 2328/91) ή περιφερειακών μέτρων (π.χ. καν. 1820/89 Ιρλανδία ή 
140/86, 1402/86 Ιταλία και Σκωτία, ΜΟΠ Ελλάδα), καθώς και των παλιών 
άμεσων σχεδίων (καν. 355/77). 
4. Το 1992, ο δημοσιονομικός έλεγχος συνέχισε το πρόγραμμα του για τους 
επιτόπιους ελέγχους που στηρίζονται στην εξέταση των συστημάτων 
παρακολούθησης και χρηματοδοτικού Ελέγχου για καθένα από τα ταμεία, 
καλύπτοντας τα συστήματα σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Το 
πρόγραμμα περιέλαβε έναν αριθμό ειδικών ελέγχων. Η εξέταση των 
συστημάτων περιλαμβάνει ταυτόχρονα την περιγραφή των συστημάτων και 
τους ελέγχους συμμόρφωσης και ποιότητας (δειγματοληπτικά), φτάνοντας 
μέχρι τον τελικό δικαιούχο, βάσει ενός ΕΠ. Με την ολοκλήρωση το 1993 
των οικονομικών ελέγχων των συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων και των 
χρηματοδοτικών δικτύων, ο δημοσιονομικός έλεγχος θα διαθέτει σφαιρική 
άποψη για την αξιοπιστία τ©ν εθνικών συστημάτων και τουλάχιστον ενός 
περιφερειακού συστήματος ανά κράτος μέλος και ανά ταμείο. Τα στοιχεία 
αυτά θα επιτρέψουν στον Δημοσιονομικό έλεγχο, σε συνεργασία και με τις 
διατάκτριες υπηρεσίες της Επιτροπής και τα όργανα ελέγχου των κρατών 
μελών, να προσανατολίσει τις αποστολές των ειδικών ελέγχων στις 
ανεπάρκειες των συστημάτων, οι ο«οίες προέκυψαν κατά την εξέταση και να 
ολοκληρώσει την επαλήθευση των περιφερειακών συστημάτων. Ιδιαίτερη 
προσοχή δίνεται στους ελέγχους που πραγματοποιεί η ορισθείσα αρχή, 
προκειμένου να καταστεί δυνατή η έγκυρη επαλήθευση των αιτήσεων 
πληρωμών που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη. 
Το 1992, οι αρμόδιες υπηρεσίες του Δημοσιονομικού ελέγχου 
πραγματοποίησαν συνολικά 91 επιτόπιους ελέγχους. Το σύνολο των 
ελεγχθείσών δαπανών ανέρχεται σε τα 3.200 εκατ. ECU περίπου. 
- 73 -
Οι εργασίες ελέγχου συμπληρώθηκαν από σεμινάρια και "workshops" στα 
κράτη μέλη για τους εθνικούς υπαλλήλους, τους επιφορτισμένους με τη 
διαχείριση και τον έλεγχο των κονδυλίων. Το 1992, πραγματοποιήθηκαν 
σεμινάρια στο Newcastle (Βόρειος Ιρλανδία) και την Κοπεγχάγη. 
5. Οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν από τις διάφορες υπηρεσίες αποτελούν 
το αντικείμενο προηγούμενου συντονισμού, ενώ η 'Επιτροπή συντονίζει 
επίσης τους ελέγχους της με τους ελέγχους του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 
Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, οι εν λόγω επιτόπιοι έλεγχοι είναι 
ιδιαίτερα χρήσιμοι για την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Παρέχουν τη 
δυνατότητα εξακρίβωσης επιτόπου ενός σημαντικού αριθμού προβλημάτων, 
σημείων παρερμηνείας ή θεμάτων που εγείρονται από τους κοινοτικούς 
κανόνες και πρακτικές σχετικά με τη δραστηριότητα των ταμείων. 
Συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση των στόχων κάθε εταίρου, των 
δυσχερειών και των περιορισμών. Οδηγούν στην αποτελεσματικότερη 
ολοκλήρωση των προγραμμάτων με την εισαγωγή κατάλληλων βελτιώσεων, 
καθώς σε περίπτωση που διαπιστωθούν αδυναμίες και παρατυπίες κατά τις 
επισκέψεις, αποτελούν το αντικείμενο εξέτασης από τις υπηρεσίες της 
Επιτροπής σε συνεργασία και με τις αρμόδιες εθνικές αρχές. Σε ορισμένες 
περιπτώσεις μπορεί να ανασταλούν, να ανακτηθούν ή να επιστραφούν οι 
πληρωμές από τα κοινοτικά ταμεία ή να κινηθεί η διαδικασία επί 
παραβάσει, η οποία προβλέπεται από το άρθρο 169 της Συνθήκης για την 
ίδρυση της ΕΟΚ. 
- 74 -
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III 
Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡϋΟΓΗΣ TON ΑΡΧΟΝ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ, 
Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ TON ΚΟΙΝΟΤΙΚΏΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΚΑΙ Ο 
ΡΟΛΟΣ TON KO Ι NON IKON ETASPÛM 
1. H ΕΦΑΡΜΟΓΗ TON APXQfcl ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ 
Παρά την ύπαρξη ορισμένων δυσλειτουργιών, οι οποίες ήδη επισημάνθηκαν στις 
προηγούμενες εκθέσεις, οι εκθέσεις αυτές έδωσαν μια συνολικά θετική εικόνα 
της εφαρμογής των αρχών του προγραμματισμού, της συγκέντρωσης και της 
εταιρικής σχέσης, ενώ η επαλήθευση της αρχής της προσθετικότητας αποδείχθηκε 
ιδιαίτερα περίπλοκη τόσο για την Επιτροπή όσο και για τα κράτη μέλη. 
Το 1992, δεν επισημάνθηκε κανένα νέο συμβάν, το οποίο θα μπορούσε να 
προκαλέσει την τροποποίηση της εκτίμησης που πραγματοποιήθηκε για την 
εφαρμογή των αρχών που αναφέρθηκαν ανωτέρω. Ούτως, το μέρος αυτό θα αφιερωθεί 
στις προσπάθειες που καταβλήθηκαν από την Επιτροπή, με την ενεργό συνεργασία 
και των κρατών μελών, για την επαλήθευση της αρχής της προσθετικότητας και 
για την επιχειρησιακή εταιρική σχέση. 
1 · 1 · Κανον ιοτ ι κέϋ πτογέΓ__ τwc aoyftç. xm .fiQfûaBsji κότητας 
Η επαλήθευση της τήρησης της αρχής της προσθετικότητας στοχεύει να καταδείξει 
ότι η αύξηση των πιστώσεων των διαρθρωτικών ταμείων κατόρθωσε να ενισχύσει τα 
χρηματοδοτικά μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για την επίτευξη των πέντε στόχων 
προτεραιότητας που τέθηκαν από τη μεταρρύθμιση. 
Η τήρηση της αρχής της προσθετικότητας περιλαμβάνει δύο αναπόσπαστες πτυχές : 
τη μακροοικονομική πτυχή, δηλαδή ότι οι πιστώσεις των διαρθρωτικών 
ταμείων θα πρέπει να προστεθούν (συνολικά) στις εθνικές δημόσιες 
δαπάνες : η Επιτροπή επαληθεύει ότι το κράτος μέλος δεν μείωσε τις 
διαρθρωτικές δαίϊάνες του ©τις σχετικές περιοχές σε σχέση με μία περίοδο 
αναφοράς « 
τη μικροοικονομική πτυχή, δηλοδή ότι οι πιστώσεις των διαρθρωτικών 
ταμείων θα πρέπει να φτάσουν στους προκαθορισθέντες αποδέκτες της 
ενίσχυσης : η Επιτροπή επαληθεύει ότι οι δημοσιονομικές διαδικασίες των 
διάφορων κρατών μελών διασφαλίζουν τη διαφάνεια των χρηματοδοτικών 
ροών. 
Όσον αφορά στην πρώτη πτυχή και καθώς η επαλήθευση της αρχής δεν μπορεί να 
ολοκληρωθεί πραγματικά παρά μόνο στο τέλος της περιόδου του προγραμματισμού, 
τα κράτη μέλη και η Επιτροπή συμφώνησαν να διασφαλίσουν την παρακολούθηση 
καθόλη τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου. Η παρακολούθηση αυτή επέτρεψε να 
διαφανούν δύο βασικά προβλήματα : 
- 75 -
Κατ'αρχήν διαφάνηκε ότι η επαλήθευση δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί ορθά 
παρά μόνο εάν οι αρχές του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους παρείχαν την πλήρη 
συνεργασία τους στις υπηρεσίες της Επιτροπής. Πράγματι, η Επιτροπή στηρίζεται 
αποκλειστικά στις πληροφορίες που της παρέχει κάθε κράτος μέλος. Από την 
άποψη αυτή, η Επιτροπή δεν αντιμετώπισε δυσχέρειες παρά μόνο με τις ιταλικές, 
βρετανικές και σε μικρότερο βαθμό με τις γαλλικές αρχές (για τα κοινοτικά 
πλαίσια στήριξης των ΥΓΔ). 
Κατά δεύτερο λόγο, η διατύπωση του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 
4253/88 αποδείχθηκε κάπως ασύμβατη με τις πραγματικές συνθήκες του χώρου, 
κυρίως σε ό,τι αφορά ορισμένες περιοχές οι οποίες καλύπτονται από τους 
στόχους 2 έως 5 και στις οποίες η απαιτούμενη προσπάθεια για την ταξινόμηση 
του συνόλου των επιλέξιμων δαπανών (ανά στόχο και ενδεχομένως ανά περιοχή) 
δεν θα είχε κοινό μέτρο με την έκταση της επαλήθευσης. 
Η διπλή αυτή διαπίστωση οδήγησε την Επιτροπή στη θέσπιση μίας ρεαλιστικής 
θέσης σε δύο επίπεδα : 
Για την επίλυση των βραχυπρόθεσμων προβλημάτων, η Επιτροπή ήρθε σε διμερείς 
επαφές, ήδη από το 1991, με τα κράτη μέλη, με σκοπό την από κοινού αναζήτηση 
πρακτικών λύσεων, οι οποίες θα επιτρέπουν την επαλήθευση της προσθετικότητας. 
Η προσέγγιση αυτή επέτρεψε να επιτευχθούν ικανοποιητικά αποτελέσματα το 1992 
(βλέπε κατωτέρω). 
Μακροπρόθεσμα και προκειμένου να αντιμετωπίσει τα βασικά προβλήματα, η 
Επιτροπή πρότεινε στο Συμβούλιο, στο πλαίσιο της αναθεώρησης των κανονισμών 
για τα διαρθρωτικά ταμεία (Μάρτιος 1993), τη σε βάθος τροποποίηση του άρθρου 
9 του κανονισμού 4253/88. Η τροποποίηση αυτή έχει σκοπό να καθορίσει ρητώς 
την αρχή της προσθετικότητας, καθώς και να θέσει ένα γενικό κανόνα 
επαλήθευσης με την παράλληλη εισαγωγή της απαιτούμενης ευκαμψίας, προκειμένου 
να ληφθούν υπόψη οι τεχνικές και διοικητικές πραγματικότητες και οι 
μακροοικονομικές συνθήκες κάθε κράτους μέλους. Επιπλέον, σύμφωνα με την 
πρόταση της Επιτροπής, τα θέματα σχετικά με την προσθετικότητα θα πρέπει στο 
εξής να αντιμετωπίζονται ήδη από τη φάση διαπραγμάτευσης των ΚΠΣ. 
Το άρθρο 9 σχετικά με την προσθετικότητα (τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθ. 4253/88, η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 20 του παρελθόντος 
Ιουλίου) διευκρινίζει : 
"Για να εξασφαλιστεί ότι ο οικονομικός αντίκτυπος θα είναι πραγματικός, οι 
πιστώσεις των διαρθρωτικών ταμείων και του ΧΜΠΑ που προορίζονται σε κάθε 
κράτος μέλος για καθένα από τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 1 του 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 δεν είναι δυνατόν να υποκαθιστούν τις δημόσιες 
διαρθρωτικές δαπάνες -ή τις εξομοιούμενες με αυτές- του κράτους μέλους στο 
σύνολο των περιοχών που είναι επιλέξιμες για ένα στόχο. 
Για το σκοπό αυτό, κατά την εκπόνηση και την υλοποίηση των ΚΠΣ, η Επιτροπή 
και το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος μεριμνούν ώστε το κράτος μέλος να διατηρεί, 
στο σύνολο των εν λόγω περιοχών, τις δημόσιες διαρθρωτικές δαπάνες του -ήτις 
εξομοιούμενες με αυτές- τουλάχιστον στο ίδιο επίπεδο με αυτό που ίσχυε κατά 
την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού, λαμβάνοντας πάντως υπόψη τις 
μακροοικονομικές συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιούνται αυτές οι 
χρηματοδοτήσεις, καθώς και ορισμένες ειδικές οικονομικές περιστάσεις, και δη 
τις ιδιωτικοποιήσεις, το έκτακτο επίπεδο της δημόσιας διαρθρωτικής 
προσπάθειας κατά την προηγούμενη περίοδο· προγραμματισμού και τις εθνικές 
συγκυριακές εξελίξεις. 
- 76 -
Η Επιτροπή και το κράτος μέλος αποφασίζουν επίσης, κατά την εκπόνηση των ΚΠΣ, 
ποιες θα είναι οι διαδικασίες επαλήθευσης της προσθετικότητας. 
Για να καταστήσει δυνατή την επαλήθευση της αρχής της προσθετικότητας, το 
κράτος μέλος παρέχει στην Επιτροπή, κατά την υποβολή των σχεδίων και εν 
συνεχεία τακτικά κατά την υλοποίηση των ΚΠΣ, τις κατάλληλες 
χρηματοοικονομικές πληροφορίες". 
1.2 Επαλήθευση Tnc aoYnc Tnc ποοσθετικότηταο 
Η επαλήθευση που αναλήφθηκε το 1992 αναφερόταν κυρίως σε στοιχεία εκτέλεσης 
του προϋπολογισμού που κάλυπταν την περίοδο 1989-1991 (στις περιπτώσεις που 
αυτό ήταν δυνατό, σε εκτιμήσεις επίσης για το 1992). Τα στοιχεία αυτά 
εκτέλεσης συγκρίθηκαν με τις ανάλογες δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν κατά τη 
διάρκεια του 1987 ή του 1988 ή του μέσου όρου των δύο. Η επιλογή του έτους 
αναφοράς πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης με το κράτος 
μέλος, κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η αντιπροσωπευτικότητα της 
επιλεχθεί σας περιόδου. 
θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η επαλήθευση της προσθετικότητας εντάσσεται 
στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης και στηρίζεται σε πληροφορίες που παρέχει το 
ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, των οποίων την ακρίβεια δεν είναι σε θέση να 
επαληθεύσουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής. Αυτό κυρίως οφείλεται στην ευρύτητα 
του πεδίου και στη φύση των σχετικών πληροφοριών : αφενός η επαλήθευση της 
προσθετικότητας δεν καλύπτει μόνο τις συγχρηματοδοτούμενες δαπάνες αλλά το 
σύνολο των δημόσιων δαπανών με διαρθρωτικό σκοπό, που πραγματοποιούνται στην 
επιλέξιμη περιοχή και αφετέρου ο όρος δημόσιες δαπάνες πρέπει να γίνεται 
αντιληπτός με την ευρύτερη του έννοια (συμπεριλαμβάνοντας για παράδειγμα τις 
επενδύσεις των ημι-δημόσιων επιχειρήσεων). 
Τα αποτελέσματα της επαλήθευσης μπορούν να συνοψισθούν ως εξής : 
- Στόχος 1 
Η επαλήθευση για τις περιοχές του στόχου 1 θέτει τα λιγότερα τεχνικά 
προβλήματα στην πραγματικότητα οι επιλέξιμες περιοχές αντιστοιχούν σε 
διοικητικές ενότητες των κρατών μελών (επίπεδο NUTS 2), γεγονός που 
περιορίζει σε σημαντικό βαθμό τα προβλήματα διάθεσης πληροφοριών. Επίσης, για 
τα κράτη μέλη που ανταποκρίθηκαν στην αίτηση της Επιτροπής, η επαλήθευση 
μπόρεσε να πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τον κανονισμό. 
0 παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την μέση εξέλιξη των δαπανών με διαρθρωτικό 
σκοπό που πραγματοποιήθηκαν από τα λόγω κράτη μέλη σε σχέση με την περίοδο 
αναφοράς (σε πραγματικές τιμές). Προκύπτει ότι κανένα από τα κράτη μέλη δεν 
μείωσε τις προσπάθειες του για ανάπτυξη σε σχέση με την προ της μεταρρύθμισης 
περίοδο, γεγονός που πρέπει να ερμηνευθεί ως ένδειξη για την τήρηση της 
προσθετικότητας με την έννοια του άρθρου 9 του κανονισμού 4253/88. 
- 77 -
Κράτος μέλος Περίοδος Περίοδος Εξέλιξη των δημόσιων 
αναφοράς καλυπτόμενη από διαρθρωτικών δαπανών 
την επαλήθευση (ετήσιος μέσος όρος) 
Ελλάδα 1988 1989-1991 -ι- 23 Χ 
Ισπανία (1) 1988 1989-1993 (1) + 21 % (1) 
Γαλλία-Κορσική (2) 1984-1988 1989-1991 + 142 % 
Ιρλανδία 1988 1989-1992 +14% 
Πορτογαλία 1988 1989-1991 + 14 % 
Πηνή : Επεξεργασία από την Επιτροπή των στοιχείων εκτέλεσης που υπέβαλαν 
τα κράτη μέλη. 
(1) Οι ισπανικές αρχές υπέβαλαν τα απαιτούμενα στοιχεία τον Φεβρουάριο του 
1993. Τα στοιχεία αυτά αποτέλεσαν αντικείμενο συμπληρωματικής αίτησης 
παροχής πληροφοριών, στην οποία η Ισπανία δεν έχει δώσει μέχρι σήμερα 
ικανοποιητική απάντηση. 
(2) Η επιλεγείσα περίοδος αναφοράς αντιστοιχεί στην περίοδο σχεδιασμού του 
κράτους μέλους (CPER). 
Όσον αφορά τις ιταλικές περιφέρειες του στόχου 1, το κράτος μέλος δεν είχε 
μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1992 υποβάλει τις απαραίτητες πληροφορίες. Οι 
αρμόδιοι επίτροποι ήρθαν επομένως σε επαφή με τις ιταλικές αρχές για να 
απαιτήσουν τη συμμόρφωση τους με τους κανόνες. 
Όσον αφορά τη Βόρειο Ιρλανδία, οι βρετανικές αρχές δεν υπέβαλαν μέχρι 
στιγμής καμία πληροφορία. Η δράση της Επιτροπής το 1992 επικεντρώθηκε βασικά 
στην παροχή εγγυήσεων από τις βρετανικές αρχές σχετικά με τη διαφάνεια των 
σχετικών χρηματοδοτικών ροών. Το 1992 εξευρέθηκε λύση για το θέμα αυτό. 
Παραμένει τώρα η διευθέτηση του θέματος για την υποβολή των απαραίτητων 
πληροφοριών στην Επιτροπή. 
Τέλος όσον αφορά τα ΥΓΔ, οι πληροφορίες που υπέβαλαν οι γαλλικές αρχές δεν 
θεωρήθηκαν επαρκείς για την απόδειξη της τήρησης της αρχής της 
προσθετικότητας. Επί του παρόντος πραγματοποιούνται επαφές, προκειμένου να 
επιλυθούν τα προβλήματα που εκκρεμούν. 
- 78 - ; 
- Άλλοι στόχοι 
Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της προσθετικότητας για τους άλλους στόχους 
είναι μάλλον άνισα, τόσο μεταξύ των στόχων όσο και μεταξύ των κρατών μελών. 
Όσον αφορά τις διαφορές μεταξύ των στόχων, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι 
στόχοι 2 και 5β καλύπτουν συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές και στηρίζονται 
από τουλάχιστον 2 ταμεία, ενώ οι στόχοι 3 και 4 έχουν οριζόντιο χαρακτήρα και 
στηρίζονται αποκλειστικά στο ΕΚΤ. 
Όσον αφορά τους στόχους αριθ. 3 και 4, υπ^ρζαν έντονα προβλήματα για την 
αξιολόγηση της προσθετικότητας. Η βασική αιτία των δυσχερειών είναι ο ορισμός 
της επιλέξιμης δαπάνης καθώς οι δύο αυτοί στόχοι δεν τοποθετούνται σε 
περιφερειακό επίπεδο και η αξιολόγηση πρέπει να πραγματοποιείται σε εθνικό 
επίπεδο. Από τις επαφές με τα κράτη μέλη έχει καταστεί σαφές ότι αυτό αφορά 
πολλά όργανα δαπανών, καθώς σε πολλές περιπτώσεις η αρμοδιότητα για τις 
πολιτικές της αγοράς εργασίας έχει ανατεθεί σε χαμηλότερες διοικητικές 
βαθμίδες ή ειδικές υπηρεσίες. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την κατάρτιση. 
Αντιμετωπίστηκε το ενδεχόμενο να εκτιμηθούν οι στόχοι αυτοί ξεχωριστά, αλλά 
λαμβανομένων υπόψη των στατιστικών δυσχερειών, αποφασίστηκε να 
πραγματοποιηθεί μία συνολική αξιολόγηση του συνόλου τους. 
Η μόνη πλήρης αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε αφορά το Βέλγιο και ενώ είναι 
επιτυχής και θετική, αποδεικνύει εντούτοις ότι υπάρχουν σοβαρές δυσχέρειες. 
Ως συνέπεια, η Επιτροπή πρότεινε μία περισσότερο ποιοτική προσέγγιση κατά την 
οποία θα συγκεντρωθούν στοιχεία από ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα των 
σημαντικότερων υπηρεσιών δαπανών κάθε κράτους μέλους. Η προσέγγιση αυτή θα 
εφαρμοσθεί το 1993. 
Όσον αφορά τους στόχους 2 και 5β, μία από τις βασικές αιτίες των προβλημάτων 
είναι το γεγονός ότι οι επιλέξιμες για ενίσχυση περιοχές είναι συχνά πολύ 
μικρές και δεν αντιστοιχούν στις "στατιστικές" ενότητες των κρατών μελών. 
Επιπλέον, σε πολλές περιπτώσεις μία μόνο περιφέρεια μπορεί να περιλαμβάνει 
περιοχές επιλέξιμες για περισσότερους του ενός στόχους, γεγονός που καθιστά 
δυσχερή τη διάθεση χωριστών στοιχείων για τους στόχους 2 και 5β από τις 
εθνικές αρχές. 
Για τους λόγους αυτούς, σε πολλές περιπτώσεις κατέστη αναγκαία η αποδοχή προς 
το παρόν αποσπασματικών στοιχείων και δόθηκε μεγαλύτερη βαρύτητα στις 
ποιοτικές αποδείξεις. Σε άλλες περιπτώσεις, αποφασίστηκε να βασισθεί η 
αξιολόγηση είτε σε ένα σημαντικό δείγμα (π.χ. στην Ισπανία: στις 3 περιοχές 
στις οποίες τα διαρθρωτικά ταμεία έχουν την μεγαλύτερη ανάμειξη - ωστόσο, οι 
ισπανικές αρχές δεν έχουν ακόμη διαβιβάσει τα σχετικά στοιχεία) ή σε παρόμοια 
στοιχεία (π.χ. στην Γαλλία, όπου η προσπάθεια στηρίχθηκε στο εθνικό σύστημα 
προγραμματισμού, CPER). Μολαταύτα, η Επιτροπή γνωρίζει ότι τέτοιου είδους 
απλοποιήσεις οδηγούν σε περιορισμό του πεδίου της όλης επαλήθευσης. 
Ιδιαίτερα, δεν αποδείχθηκε σε όλες τις περιπτώσεις δυνατό να καταδειχθεί η 
συγκέντρωση των διαρθρωτικών προσπαθειών στις επιλέξιμες περιοχές. 
Άλλη σημαντική δυσχέρεια που επισημάνθηκε από τα κράτη μέλη σχετίζεται 
περισσότερο με την προσέγγιση βάσει του στόχου παρά με την προσέγγιση βάσει 
του ταμείου. Τα κράτη μέλη συχνά υποστήριξαν ότι οι σχετικές πληροφορίες, 
εφόσον ήσαν διαθέσιμες, αποτελούσαν αντικείμενο επεξεργασίας σε επίπεδο 
αρμόδιου υπουργείου και ότι κάθε υπουργείο είχε το δικό του σύστημα 
λογιστικής και προγραμματισμού. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή έκανε αποδεκτό, αν 
και απρόθυμα, ότι μπορεί να υιοθετηθεί μία προσέγγιση ανά ταμείο, όταν αυτό 
είναι αναγκαίο, όπως έγινε στην περίπτωση του Βελγίου, της Δανίας, της 
Γαλλίας και των Κάτω Χωρών. 
- 79 -
Κατά τον τρόπο αυτό, στη Δανία, η αξιολόγηση για τους στόχους 2 και 5β 
πραγματοποιήθηκε σε απλοποιημένη μορφή, σχετιζόμενη περισσότερο με τα ταμεία 
παρά με τους στόχους. 
Στο Βέλγιο, η αξιολόγηση για το στόχο 2 περιορίστηκε μόνο στις επιλέξιμες 
δαπάνες του ΕΤΠΑ στο στάδιο αυτό και η ενίσχυση του ΕΚΤ περιελήφθη στην 
αξιολόγηση για τους στόχους 3 και 4. Τα διαθέσιμα στοιχεία για το στόχο 5β 
είναι περιορισμένα, καθώς ορισμένα από τα προγράμματα άργησαν να 
δρομολογηθούν και οι πλήρεις συνέπειες τους μόλις τώρα άρχισαν να γίνονται 
αισθητές. 
Στη Γαλλία, η αξιολόγηση έπρεπε να πραγματοποιηθεί χωριστά για τις επιλέξιμες 
δαπάνες του τύπου ΕΤΠΑ/ΕΓΤΠΕ και του τύπου ΕΚΤ. Η αξιολόγηση των δαπανών 
ΕΤΠΑ/ΕΓΤΠΕ περιορίστηκε στις δαπάνες που σχετίζονται με τα "Contrats de Plan 
Etat Région", ενώ ο διαχωρισμός τέτοιου είδους δαπανών μεταξύ επιλέξιμων και 
μη επιλέξιμων περιοχών και μεταξύ στόχων θα μπορούσε να εκτιμηθεί μόνο βάσει 
της αναλογίας του πληθυσμού. Όσον αφορά στις δαπάνες του τύπου ΕΚΤ, 
πραγματοποιήθηκε μία πρότυπη μελέτη για την περιφέρεια που απορροφά το 
μεγαλύτερο μέρισμα των διαρθρωτικών ταμείων. Η ενέργεια αυτή θα πρέπει να 
επεκταθεί και στις άλλες περιφέρειες το 1993. 
Για τις Κάτω Χώρες, τα στοιχεία που παρεσχέθησαν για το στόχο 2 
αντικατοπτρίζουν μόνο μέρος της συμβολής του ΕΤΠΑ και συνεχίζονται οι επαφές 
για να αποκτηθούν πλήρη στοιχεία για το ΕΚΤ. Για το στόχο 5β, θα πρέπει να 
δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στις ποιοτικές πληροφορίες, καθώς η διάρθρωση του 
εθνικού προϋπολογισμού δεν δίνει τη δυνατότητα ευχερούς επαλήθευσης των 
επιλέξιμων δαπανών για τις περιοχές του στόχου 5β. Όσον αφορά το 
Λουξεμβούργο και τη Γερμανία, δεν υπήρξαν περαιτέρω εξελίξεις στο θέμα της 
αξιολόγησης της προσθετικότητας. Για το Λουξεμβούργο, αυτό οφείλεται στην 
καθυστερημένη υλοποίηση του ΚΠΣ. Για τη Γερμανία, αναμένεται για το 1993 μία 
ενημέρωση των υφιστάμενων μεγεθών όσον αφορά στο στόχο 2, καθώς και των 
στοιχείων για το στόχο 5, για τον οποίο πραγματοποιήθηκε πρόοδος στον 
εντοπισμό των δυσχερειών. 
Παρά την ύπαρξη των διάφορων προβλημάτων που αναφέρθηκαν ανωτέρω (τα οποία η 
Επιτροπή ελπίζει ότι θα επιλύσουν οι νέοι κανονισμοί), επιτεύχθηκε σημαντική 
πρόοδος το 1992 όσον αφορά την αξιολόγηση της προσθετικότητας γι'αυτούς τους 
στόχους, με εξαίρεση την Ιταλία και το Ην. Βασίλειο (όπου η κατάσταση είναι 
παρόμοια μ'αυτή για το στόχο 1) και, σε μικρότερο βαθμό, την Ισπανία (όπου οι 
εθνικές αρχές ακόμη δεν έχουν υποβάλει τα στοιχεία που συμφωνήθηκαν από 
κοινού από την Επιτροπή και το κράτος μέλος). Οι διαθέσιμες πληροφορίες και 
στοιχεία, αν και συχνά αποσπασματικά, δείχνουν ότι η αρχή της προσθετικότητας 
τηρείται σε όλα τα υπόλοιπα κράτη μέλη για τους στόχους αυτούς, όπως 
συνοψίζεται στον παρακάτω ενδεικτικό πίνακα, ο οποίος βασίζεται σε στοιχεία 
που συγκεντρώθηκαν στις αρχές του 1993, ως αποτέλεσμα συναντήσεων τεχνικής 
φύσεως που πραγματοποιήθηκαν το 1992 με τα κράτη μέλη. 
- 80 -
Χώρα 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Γαλλία Στόχος 
2 
3 & 4 
2 
2 -ι- 3 & 4 
2 
3 & 4 
2 
5β Ταμείο που 
αφορά 
ΕΤΠΑ-ΕΓΤΠΕ 
ΕΚΤ 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
όλα 
ΕΚΤ 
ΕΤΠΑ-ΕΓΤΠΕ 
ΕΤΠΑ-ΕΓΤΠΕ Περίοδος 
Αναφοράς 
1988-89 
1988 
1988 
1988 
1988 
1989 
1987-88(1) 
1987-88(1) Περίοδος 
Αξιολόγησης 
1990-91 
1990-91* 
1990-92 
1990-92 
1990-92 
1990-93 
1989-93 (2) 
1989-93 (2) Εξέλιξη διαρ­
θρωτικών δα­
πανών 
+ 12 % 
+ 3 % 
+ 90 % 
+ 20 % 
+ 196 % 
+ 100 % 
+ 70 % 
+ 45 % 
Πηνή : Επεξεργασία από την Επιτρο 
διατέθηκαν από τα κράτη μέλη 
(1) σε ορισμένες περιπτώσεις 1984-88 
(2) προβλέψεις δαπανών πή των στοιχείων εκτέλεσης που 
1.3. Η επίΥειοηοιακιΗ εταιοικΛ ογέοη 
0 ρόλος της εταιρικής σχέσης και των επιτροπών παρακολούθησης στην υλοποίηση 
των κοινοτικών ενεργειών αναλύθηκαν σε έκταση στις προηγούμενες εκθέσεις. 
Συνολικά, από το 1989 και κυρίως το 1992, οι σχέσεις Επιτροπής-κράτους μέλους 
και τοπικών αυτοδιοικήσεων διάφορων μεγεθών ενισχύθηκαν σταθερά. 
Η υλοποίηση του ισπανικού ΚΠΣ για το στόχο 1 κατέληξε, για παράδειγμα, τόσο 
μέσω του προγραμματισμού όσο και των συσκέψεων παρακολούθησης, στην ανάγκη 
στενής συνεργασίας μεταξύ των διάφορων διοικητικών οργάνων, γεγονός που 
αποτελεί πραγματικά καινοτομία για τη διοικητική ιστορία της Ισπανίας. Οι 
σχέσεις έγιναν οτο εξής λιγότερο στενές με τις τοπικές αρχές και τους 
οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους. 
Στις ιταλικές περιοχές του στόχου 2, ο ρόλος των επιτροπών παρακολούθησης 
ήταν επίσης οημαντικός και, σε ορισμένες περιφέρειες, οι τοπικές αρχές 
(επαρχίες, "cummunita rural Ι", κοινότητες) έλαβαν τακτικά μέρος στις 
συσκέψεις, καθώς και σε ορισμένες περιπτώσεις και κοινωνικοί εταίροι. 
- 81 -
Όσον αφορά το ΕΚΤ, η εταιρική σχέση για την κατάρτιση και την απασχόληση 
εκτιμάται κατά διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με τους στόχους. 
Όσον αφορά τους στόχους καταπολέμησης της μακροχρόνιας ανεργίας και της 
επαγγελματικής ένταξης των νέων (στόχοι 3 και 4), οι τοπικές και 
περιφερειακές αρχές γενικά αύξησαν σημαντικά τη συμμετοχή τους στις ενέργειες 
τις χρηματοδοτούμενες στο πλαίσιο των δύο αυτών στόχων*. Η εταιρική σχέση 
γνώρισε εξάλλου στις Κάτω Χώρες κατά το 1992 ιδιαίτερη πρόοδο, καθώς η 
παρουσία των κοινωνικών εταίρων στις επιτροπές παρακολούθησης είναι εφεξής 
εξασφαλισμένη. Αντίθετα στο Ην. Βασίλειο, απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη 
συμμετοχή των αντιπροσώπων των εργαζομένων και των τοπικών και περιφερειακών 
αρχών (γεγονός το οποίο θα επέτρεπε να ληφθεί περισσότερο υπόψη η τοπική 
διάσταση της αγοράς εργασίας). Η Ιταλία, κατά την εκπόνηση των νέων ΚΠΣ για 
το 1993, εξέφρασε επίσης την πρόθεση για ενίσχυση της συμμετοχής των 
κοινωνικών εταίρων. 
Όσον αφορά τους στόχους για την περιφερειακή ανάπτυξη (στόχοι 1, 2 και 5β), 
η συμμετοχή των εκπροσώπων των τοπικών αρχών (κυρίως στη Γαλλία) θα μπορούσε 
να είναι σημαντικότερη σε πολλές περιπτώσεις. Στις αναπτυξιακά καθυστερημένες 
περιφέρειες, η εταιρική σχέση λειτουργεί στο εξής σε γενικές γραμμές 
ικανοποιητικά. 
Όλες οι επιτροπές παρακολούθησης έχουν συσταθεί και συνεδρίασαν τουλάχιστον 
δύο φορές κατά το 1992, προκειμένου να παρακολουθήσουν την πορεία των 
προγραμμάτων του στόχου 5β. Οι συνεδριάσεις των επιτροπών παρακολούθησης 
είχαν ως επίκεντρο την κατάσταση της υλοποίησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι 
επιτροπές παρακολούθησης έλαβαν αποφάσεις για τη μεταφορά πόρων μεταξύ των 
υποπρογραμμάτων, προκειμένου να εξασφαλιστεί η πλήρης υλοποίηση μέχρι το 
τέλος του 1993. Σε άλλες περιπτώσεις, οι επιτροπές παρακολούθησης υιοθέτησαν 
νέες προσεγγίσεις, οι οποίες θα διευκόλυναν την περαιτέρω υλοποίηση. 
Εκπονήθηκε μία έκθεση, σε συνεργασία με τις επιτροπές παρακολούθησης, και 
υποβλήθηκε στην Επιτροπή τον Ιούλιο του 1992. Η έκθεση περιλαμβάνει 
πληροφορίες σχετικά με χρηματοδοτικά και πρακτικά θέματα της εκτέλεσης στο 
επίπεδο του μέτρου. 
Φυσικοί δείκτες, οι οποίοι επιτρέπουν τη μέτρηση του βαθμού υλοποίησης των 
παρεμβάσεων, δημιουργήθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν από την πλειονότητα των 
επιτροπών παρακολούθησης με μεγαλύτερη ή μικρότερη επιτυχία στα επιχειρησιακά 
προγράμματα που εγκρίθηκαν κατά την πρώτη φάση προγραμματισμού. 
Σε πολλές περιπτώσεις, επέτρεψαν πράγματι να διαπιστώνεται τακτικά ο βαθμός 
προόδου και να προσαρμόζεται η εξέλιξη των ενεργειών προς την κατεύθυνση μιας 
πιο συγκεκριμένης προσέγγισης, χωρίς πάντως να επανερχόμαστε στην προσέγγιση 
"κατά έργο". 
Ωστόσο, φάνηκε αναγκαίο στην Επιτροπή να ενισχύσει τους δείκτες αυτούς πριν 
από τον προγραμματισμό, κατά τρόπον ώστε να επιτευχθεί στο μέλλον καλύτερη 
αντίληψη των σταδίων υλοποίησης των ενεργειών που έχουν αποφασισθεί, ακόμη 
και σε συνολικό επίπεδο. 
Το άρθρο 8 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88, όπως 
τροποποιήθηκε, προβλέπει επομένως ότι τα ΚΠΣ περιλαμβάνουν "τους άξονες 
προτεραιότητας ..., τους ειδικούς στόχους τους, ποσοτικά προσδιορισμένους 
εφόσον το επιτρέπει η φύση τους, ...". Οι δείκτες που θα τύχουν εμβάθυνσης 
ανήκουν σε τρείς κατηγορίες : 
δείκτες κατάστασης: για να μετρούν την υπάρχουσα βασική υποδομή, 
- 82 -
δείκτη απόδοσης (εκροές): για να μετράται η ποιότητα των υπηρεσιών που 
παρέχει η υποδομή, 
δείκτες επένδυσης (εισροές): για να μετράται η εκτελεσθείσα επενδυτική 
προσπάθεια. 
2. Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ 
Η αξιολόγηση, εγγυητής της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας της 
κοινοτικής ενίσχυσης, παραμένει ένα βασικό στοιχείο στο πλαίσιο της 
διαρθρωτικής παρέμβασης της Κοινότητας στα κράτη μέλη. Πέραν των αξιολογήσεων 
σε μακροοικονομικό επίπεδο, το βασικό στοιχείο της προσπάθειας των 
δραστηριοτήτων αξιολόγησης το 1992 αφορούσε τους τύπους παρέμβασης και αυτό 
που συμφωνήθηκε να ονομάζεται "θεματικές αξιολογήσεις". 
Το βασικό μήνυμα του συνόλου αυτών των εργασιών είναι ότι η κοινοτική στήριξη 
προς τα κράτη μέλη μέσω των προτεραιοτήτων που αναφέρονται στο ΚΠΣ, έχει έναν 
πραγματικό αντίκτυπο, εύκολο στον εντοπισμό του αλλά περίπλοκο στην ποσοτική 
εκτίμηση του, στις οικονομίες των κρατών μελών. Κατά περισσότερο συγκεκριμένο 
τρόπο, η ποσοτική εκτίμηση αυτού του αντίκτυπου στις περιφέρειες που 
καλύπτονται από το στόχο 1, η οποία κατέστη ευκολότερη χάρη στο μέγεθος της 
παρέμβασης και στα διαθέσιμα μοντέλα εκτίμησης, καταδεικνύει ότι η κοινοτική 
ενίσχυση αντιπροσωπεύει μία αξιοσημείωτη συμβολή στη στήριξη της ανάπτυξης 
και στην απασχόληση στις περιφέρειες αυτές και κατά συνέπεια στην ικανότητα 
τους να καλύψουν την απόσταση από τα λοιπά κράτη μέλη. 
Πριν παρουσιάσουμε τα αποτελέσματα αυτών των εργασιών, συγκεντρωμένα ανά 
στόχο προτεραιότητας της μεταρρύθμισης, θα πρέπει να επισημανθούν οι 
σημαντικές προσπάθειες αξιολόγησης που κατέβαλαν ορισμένα κράτη μέλη με δική 
τους πρωτοβουλία. Στην πραγματικότητα, αν και οι δομές και οι εμπειρίες 
αξιολόγησης διαφέρουν από χώρα σε χώρα, διαπιστώθηκε μία γενική 
συνειδητοποίηση της σημασίας και του ρόλου της αξιολόγησης στη διαχείριση και 
το σχεδιασμό των παρεμβάσεων, συνοδευόμενη από σχετικές δραστηριότητες όλο 
και συχνότερες. Ενώπιον του πολλαπλασιασμού των εργασιών που συνεπάγεται, η 
Επιτροπή, προκειμένου να βελτιώσει την εταιρική σχέση και να ευνοήσει τη 
συνοχή μεταξύ των κοινοτικών και εθνικών ή περιφερειακών πολιτικών 
αξιολόγησης, δημιούργησε μία τεχνική ομάδα αξιολόγησης η οποία ενώνει τα 
κράτη μέλη και την Επιτροπή και η οποία συνεδριάζει περιοδικά από το 1992. 
Εξάλλου, η Επιτροπή, προκειμένου να αναπτύξει τις δυνατότητες αξιολόγησης που 
διαθέτει, καθώς κι αυτές των κρατών μελών, εγκαινίασε το πρότυπο πρόγραμμα 
MEANS (Μέθοδοι Αξιολόγησης των Ενεργειών Διαρθρωτικής Φύσης). Το πρόγραμμα 
αυτό αποσκοπεί στη βελτίωση της προσαρμογής των χρησιμοποιούμενων μεθόδων για 
την αξιολόγηση των διαρθρωτικών πολιτικών στις απαιτήσεις των νέων τύπων 
κοινοτικών παρεμβάσεων. Η Επιτροπή ελπίζει ότι κατά τον τρόπο αυτό συμβάλλει 
συγκεκριμένα στον έλεγχο, την αποδοχή και την κατανόηση των μεθόδων 
αξιολόγησης απ'όλους τους εταίρους ο'όλα τα κράτη μέλη. 
- 83 -
2.1 n«QeuBAo8ic οτο πλαίσιο του στόγόύ 1 
2.1.1 Οι επιπτώσεις των παρεμβάσεων 
Η συγκέντρωση των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων προς όφελος των περιφερειών 
του στόχου 1 έχει ως αποτέλεσμα οι δαπάνες που εγγράφονται στο πλαίσιο των 
ΚΠΣ για τις περιφέρειες αυτές να αντιπροσωπεύουν σε ποσοστό του ΑΕΠ 
σημαντικές αναλογίες. Είναι επομένως θεμιτό να αναμένουμε την ύπαρξη σαφών 
επιπτώσεων στην εξέλιξη των περισσότερο χαρακτηριστικών μακροοικονομικών 
μεγεθών. Δεδομένων των αλλαγών της διεθνούς οικονομικής συγκυρίας, η οποία 
επηρεάζει έντονα την εξέλιξη αυτών των μεγεθών, θεωρήθηκε αναγκαία η 
επανεκτίμηση της μακροοικονομικής διάστασης των διαρθρωτικών ταμείων στις 
περιφέρειες που καλύπτονται από το στόχο 1. 
Προκειμένου να εκτιμηθούν οι μακροοικονομικές επιπτώσεις των κοινοτικών 
ενισχύσεων και αυτών των ΚΠΣ, πραγματοποιήθηκε ανάλυση βάσει των 
εναρμονισμένων πηγών της υπηρεσίας Eurostat. Χρησιμοποιώντας μία προσέγγιση 
εσόδων-εξόδων, βάσει μίας νέας μεθόδου ενημέρωσης των διατομεακών σχέσεων από 
το 1985 μέχρι σήμερα, η ανάλυση αυτή εκτιμά τις επιπτώσεις των ενεργειών που 
ενισχύονται από την Κοινότητα στις βασικές μακροοικονομικές μεταβλητές και 
κυρίως τις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, την απασχόληση, τις εισαγωγές και την 
ανάπτυξη. Η προσέγγιση αποτέλεσε αντικείμενο επεξεργασίας και βελτίωσης επί 
αρκετά χρόνια και τα κατωτέρω παρουσιαζόμενα αποτελέσματα βασίζονται στην 
πλέον πρόσφατη εκδοχή, σύμφωνα με την οποία λαμβάνονται υπόψη χειρότερες από 
τις αναμενόμενες επιδόσεις της Κοινότητας και ιδιαίτερα στις περιοχές του 
στόχου 1 από την έναρξη το 1989 των ΚΠΣ. (Τα μεγέθη για το 1993 βασίζονται 
στις πλέον πρόσφατες επίσημες προβλέψεις, οι οποίες είναι βέβαιο ότι θα 
αναθεωρηθούν στη συνέχεια). 
Η οτ\μααία των ΚΠΣ όσον αφορά στις επενδύσεις και τις επενδύσεις παγίου 
κεφαλαίου ήταν μεγάλη κατά τη διάρκεια της περιόδου 1989-93 και οι κοινοτικές 
επιχορηγήσεις διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση έργων υποδομής 
βασικών για την ανάπτυξη αυτών των περιφερειών. Οι κοινοτικές επιχορηγήσεις 
αυξήθηκαν προοδευτικά σε μέγεθος, καθόλη τη διάρκεια αυτής της περιόδου, όχι 
μόνο για το σύνολο των περιφερειών του στόχου 1, αλλά και για κάθε περιφέρεια 
ξεχωριστά. Αυτό ήταν κατά μεγάλο μέρος άμεση συνέπεια της γενικής μείωσης του 
ποσοστού των επενδύσεων επί του ΑΕΠ κατά την περίοδο αυτή. Η αναλογία των 
ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου που σχετίζονται με τις κοινοτικές 
επιχορηγήσεις ήταν υψηλότερη για την Ελλάδα και την Πορτογαλία και χαμηλότερη 
για την Ιταλία και την Ισπανία. 0 παρακάτω πίνακας παρουσιάζει το ποσοστό των 
ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου που σχετίζονται με τις κοινοτικές 
επιχορηγήσεις και τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης στην αρχή και στο τέλος της 
περιόδου. (Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των γαλλικών περιοχών του στόχου 1 
σημαίνουν ότι η Γαλλία δεν κατέστη δυνατό να συμπεριληφθεί σ'αυτή την 
ανάλυση). 
- 84 -
% των ΑΕΠΚ 
των σχετιζόμενων 
με τις κοινοτικές 
ενισχύσεις % των ΑΕΠΚ 
των σχετιζόμενων 
με τα ΚΠΣ* 
1989 1993 1989 1993 
Πορτογαλία 
Ελλάδα 
Ιρλανδία 
Ι άπανία 
(Στ. 1) 
Ιταλία 
(Στ. 1) 7.7 
9.7 
7.5 
2.9 
2.1 
Ην. Βασίλειο 4.7 
(Στ. 1) 
Περιφέρειες 
στόχου 1 3.9 9.9 
11.9 
8.8 
4.1 
3.1 
5.2 
5.2 20.6 
20.1 
17.0 
5.8 
4.8 
11.8 
8.6 27.7 
24.6 
20.8 
8.0 
6.8 
13.8 
11.7 
*Συμπερι λαμβανομένων των δαπανών του ιδιωτικού τομέα που εγγράφονται στο 
πλαίσιο της προβλεπόμενης χρηματοδότησης των ΚΠΣ. 
Η συμβολή αυτή στην ανάπτυξη του αποθεματικού κεφαλαίου είναι αρκετά 
σημαντική ώστε να δοθεί η δυνατότητα διαρθρωτικών αλλαγών στις περιφέρειες 
του στόχου 1, οι οποίες θα πρέπει να αυξήσουν τις δυνατότητες τους για 
σταθερή ανάπτυξη. Αν και η ανάλυση αυτή επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στις 
επιπτώσεις των ΚΠΣ μόνο στη ζήτηση, η επένδυση αυτή στην παραγωγική 
δυνατότητα κατά πάσα πιθανότητα θα έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο 
δυναμικό των περιφερειών για μελλοντική ανάπτυξη. 
Δεδομένων των επιπτώσεων της κοινοτικής ενίσχυσης στις ακαθάριστες επενδύσεις 
παγίου κεφαλαίου, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι επιπτώσεις της στην 
παραγωγή και την αύξηση της παραγωγής είναι επίσης σημαντικές. Τα 
αποτελέσματα της ανάλυσης εσόδων-εξόδων μπορούν να παρουσιαστούν κατά δύο 
διαφορετικούς τρόπους· είτε για να καταδειχθούν οι επιπτώσεις μίας ξαφνικής 
διακοπής της κοινοτικής ενίσχυσης στην ανάπτυξη κατά τη διάρκεια ενός 
συγκεκριμένου έτους, είτε για να εκτιμηθεί η συμβολή της κοινοτικής 
υποστήριξης στον ετήσιο μέσο ρυθμό ανάπτυξης της περιόδου 1989-1993. 
Στην πρώτη περίπτωση, μπορεί να διαπιστωθεί ότι εάν σταματήσουν να υφίστανται 
τα ΚΠΣ θα υπάρξει πτώση στον ετήσιο μέσο ρυθμό ανάπτυξης που θα κυμαίνεται 
από 2,5% μέχρι 3%, ανάλογα το έτος. Η σημασία των κοινοτικών επιχορηγήσεων 
εκτιμάται στο ήμισυ περίπου αυτού του ποσοστού, με την έννοια ότι η κατάργηση 
των επιχορηγήσεων κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριμένου έτους θα μείωνε το μέσο 
ρυθμό ανάπτυξης του έτους αυτού κατά 1,2% έως 1,4%, ανάλογα με το έτος. 
Οι κοινοτικές επιχορηγήσεις είχαν διαφοροποιημένες επιπτώσεις στους ρυθμούς 
ανάπτυξης των διάφορων περιφερειών. Τις σημαντικότερες επιπτώσεις, με την 
ανωτέρω αναφερόμενη έννοια, είχαν στην περίπτωση της Πορτογαλίας. Στην 
περίπτωση αυτή, εάν δεν πραγματοποιούνταν οι επιχορηγήσεις κάποιο έτος, θα 
προκαλεί το μείωση του ρυθμού ανάπτυξης του έτους αυτού σε κατά 3,2% κατά μέσο 
όρο. Οι επιπτώσεις ήταν επίσης ιδιαίτερα σημαντικές στην Ελλάδα (2,4%) και 
Ιρλανδία (1,6%). Για τη Ισπανία και τη Β. Ιρλανδία η διαφορά είναι περίπου 
της τάξης του 1% και για την Ν. Ιταλία της τάξης του 0,7%. 
- 85 
Στη δεύτερη περίπτωση, εξετάζοντας το μέσο όρο των επιπτώσεων ετησίως για την 
περίοδο 1989-93, η σημασία των κοινοτικών επιχορηγήσεων για το ρυθμό ανάπτυξης 
τείνει να αυξάνεται με το χρόνο, καθώς είναι χαμηλότερες στην αρχή της 
περιόδου και φτάνουν στο υψηλότερο επίπεδο τους στα τελευταία δύο έτη της 
περιόδου. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι πραγματικές επιδόσεις στην 
ανάπτυξη είναι χαμηλότερες για τις περισσότερες χώρε'ς και ως εκ τούτου η 
επίδραση των κοινοτικών επιχορηγήσεων καθίσταται μεγαλύτερη σε σχετικές τιμές. 
Η διαφορά μεταξύ των εκτιμώμενων και των πραγματικών ρυθμών ανάπτυξης, που 
αιτιολογεί την αυξανόμενη επίδραση των κοινοτικών επιχορηγήσεων κατά την 
περίοδο 1989-1993, αποδεικνύονται σαφώς για κάθε χώρα στον παρακάτω πίνακα. 
Ετήσιος μέσος Πραγματικός ετήσιος Εκτιμώμενες ετή-
ρυθμός ανάπτυξης μέσος ρυθμός ανά- σι ες επιπτώσεις 
πτύξης των Διαρθρωτικών 
Ταμείων 
1989-1993 1989-1993 
εκτιμήσεις του 1989 
(1) (2) (3) 
Ελλάδα 2,5 1,6 0,5 
Ισπανία 4,6 1,5 0,2 
Ιρλανδία 3,9 4,6 0,3 
Ιταλία 3,0 1,5 0,1 
Πορτογαλία 4,6 2,6 0,7 
Πηγές (1) και (2) : υπηρεσίες της Επιτροπής 
(3): Οι οικονομικές επιπτώσεις των ΚΠΣ 89-93 (Jôrg Beutel, Constance, 
Germany, Απρίλιος 1993). Οι αριθμοί για τη Γερμανία και την Ιταία 
αντιστοιχούν στις περιφέρειες του στόχου 1 αυτών των δύο χωρών. 
Από τα ανωτέρω είναι προφανές ότι η κοινοτική ενίσχυση διαδραμάτισε σημαντικό 
ρόλο κατά την περίοδο αυτή στηρίζοντας τη συνολική ζήτηση στις περιφέρειες του 
στόχου 1. Εντούτοις, δεδομένων των αναγκών σε εισαγωγές αυτών των περιφερειών, 
θα πρέπει να αναμένονται απώλειες στη ζήτηση. Στην πραγματικότητα, οι απώλειες 
φτάνουν περί το 20% της συνολικής αξίας των επιχορηγήσεων για όλες τις 
περιφέρειες. Το ποσοστό αυτό ποικίλλει από 50% στην περίπτωση της Β. Ιρλανδίας 
μέχρι 15% περίπου στη Ν. Ιταλία και Ισπανία. Σ'ολες τις περιπτώσεις, οι 
απώλειες σε όλες τις χώρες της ΕΟΚ είναι μεγαλύτερες απ'ό,τι στις τρίτες 
χώρες, κατά μέσο ποσοστό 30% περίπου. 
Η απασχόληση επηρεάστηκε επίσης θετικά από τις κοινοτικές επιχορηγήσεις ενώ οι 
επιπτώσεις ήταν σημαντικότερες στην Πορτογαλία, την Ελλάδα και την Ιρλανδία. 
Το ποσοστό του απασχολούμενου πληθυσμού, των οποίων τα επαγγέλματα 
δημιουργήθηκαν από τους πόρους αυτούς, ποικίλλει από περισσότερο από 3% στην 
περίπτωση της Πορτογαλίας μέχρι 2% περίπου στην Ελλάδα και την Ιρλανδία και 
περί το 1% στις υπόλοιπες περιφέρειες. Τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης αύ^ηααν 
τις εν λόγω επιπτώσεις, κατά περισσότερο από το διπλάσιο στις περισσότερες 
περιφέρειες. Κατά τον τρόπο αυτό, το 1993, αναμένεται να συνδέεται με την 
υλοποίηση των ΚΠΣ η δημιουργία 800.000 θέσεων εργασίας περίπου ή ποσοστό 3,7% 
επί της συνολικής απασχόλησης. 
Οι αριθμοί αυτοί δεν λαμβάνουν υπόψη τις ενέργειες κατάρτισης και ενισχύσεων 
για την απασχόληση, από τις οποίες επωφελείται μεγάλος αριθμός ατόμων στις 
περιφέρειες του στόχου αριθ. 1. 
- 86 -
Συμπερασματικά, η σημασία των ΚΠΣ για'τις περιφέρειες του στόχου 1 δεν θα 
πρέπει να υποτιμάται. Κατά την περίοδο 1989-1993, η κοινοτική ενίσχυση ήταν 
ιδιαίτερα σημαντική ώστε να επιτρέψει στην,Πορτογαλία, την Ισπανία και την 
Ιρλανδία να αναπτυχθούν με ρυθμό ταχύτερο από το μέσο κοινοτικό, μειώνοντας 
κατ'αυτό τον τρόπο τη διαφορά ανάπτυξης, και να βοηθήσει τη Β. Ιρλανδία, το 
Mezzogiorno και την Ελλάδα ώστε να μη μείνουν πίσω σε σχέση με την υπόλοιπη 
Ευρώπη. Στην περίπτωση αυτή, οι κοινοτικές επιχορηγήσεις βοήθησαν την 
ιρλανδική οικονομία να αναπτυχθεί, κατά μέσο όρο, με ρυθμό διπλάσιο από το 
σύνολο της Κοινότητας. 
Είναι αυτονόητο ότι οι επιπτώσεις που περιγράφονται ανωτέρω συνδέονται άμεσα 
με το επιχειρησιακό και χρηματοδοτικό περιεχόμενο των μορφών παρέμβασης των 
εγγεγραμμένων στα ΚΠΣ και την πραγματική υλοποίηση των προβλεφθέντων σχεδίων. 
Στην πραγματικότητα, οι εκτιμώμενες επιπτώσεις μίας δράσης δεν μπορεί να 
είναι πραγματικές παρά μόνο εάν έχει πραγματικά δαπανηθεί ο προβλεφθείς 
προϋπολογισμός και έχουν πραγματικά υλοποιηθεί τα προβλεφθέντα σχέδια. 
Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον κατά το 1992 για την 
αξιολόγηση και την παρακολούθηση των διάφορων μορφών παρέμβασης. Κατά τον 
τρόπο αυτό, εργασίες τρέχουσας αξιολόγησης για 60 Επιχειρησιακά Προγράμματα 
περίπου και άλλες μορφές παρέμβασης που άπτονται μεγάλης ποικιλίας τομέων 
δραστηριότητας και έργων υποδομής έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή πραγματοποιούνται 
επί του παρόντος. 
Οι μελέτες αυτές είχαν τριπλή φιλοδοξία : αφενός, να αναλυθούν οι στόχοι του 
προγράμματος κατά τρόπο ώστε να καταστεί δυνατή η εκτίμηση της συνοχής του, 
εσωτερικής και εξωτερικής, και αφετέρου, να εκτιμηθούν οι 
κοινωνικοοικονομικές του επιπτώσεις στις ενισχυόμενες περιφέρειες, και τέλος, 
να παρατηρηθεί επιτόπου το επίπεδο φυσικής υλοποίησης τους με τη βοήθεια 
σχετικών δεικτών. 
Επομένως, παρά το γεγονός ότι ο πρώτος στόχος έχει πλήρως επιτευχθεί και τα 
επιτευχθέντα αποτελέσματα σε επίπεδο συνοχής και συνεργέ ι ας μεταξύ των 
διάφορων μέτρων των ΕΠ είναι θετικά, αντίθετα, η ύπαρξη πολλαπλών και 
δυσχερών υπολογιζόμενων επιπτώσεων και η μη διάθεση ή η χαμηλή ποιότητα των 
απαιτούμενων πληροφοριών κατέστησαν το δεύτερο έργο δυσχερέστερο. Κατ'αυτό 
τον τρόπο κατέστη δυνατός, σε περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων, ο υπολογισμός 
των δημιουργηθείσων ή διατηρηθείσων θέσεων εργασίας, μεταξύ των δυνητικών 
συνεπειών των προγραμμάτων. Τα Ε.Π., τα σχετιζόμενα με τα έργα υποδομής στον 
τομέα των μεταφορών, έδωσαν τη δυνατότητα, αντίθετα, αξιολόγησης της 
κοινωνικής τους απόδοσης μέσω των κλασικών τεχνικών κόστους-πλεονεκτημάτων. 
Για παράδειγμα, για το PNIC "AUT0VIAS" στην Ισπανία, υπολογίστηκε ένα 
εσωτερικό ποσοστό απόδοσης (TIR), κυμαινόμενο από 21,44%, για το 
αποδοτικότερο τμήμα, μέχρι 7,41%, για το τμήμα χαμηλότερης απόδοσης. Τα 
εσωτερικά αυτά ποσοστά απόδοσης (TIR) παρουσιάζουν άνοδο σε σχέση με τις 
προηγούμενες εκτιμήσεις εξαιτίας κυρίως της αύξησης της κυκλοφορίας και των 
ατυχημάτων στο υφιστάμενο δίκτυο σε σχέση με τις προβλέψεις. 
Όσον αφορά το επίπεδο φυσικής εκτέλεσης, άρχισε να διαπιστώνεται επιτόπου 
σημαντική πρόοδος. Ούτως, στο πρόγραμμα για την Κεντρική Ελλάδα, το οποίο 
αποτελεί μέρος των ελληνικών ΜΟΠ, διατέθηκαν 5.400 εκτάρια σε νέες γεωργικές 
παραγωγές και περισσότερα από ένα εκατομμύριο ζώα υπέστησαν γενετική 
βελτίωση· 2.184 εκτάρια αναδασώθηκαν και 6.263 εκτάρια προστατεύθηκαν από τις 
πυρκαγιές· ενισχύθηκαν 1.000 μικρές επιχειρήσεις και δημιουργήθηκαν ή 
αναβαθμίστηκαν 7 κέντρα ερευνών· δημιουργήθηκαν 17 ξενοδοχεία ή κάμπινγκ· 
- 87 -
κατασκευάστηκαν ή βελτιώθηκαν 586 χιλιόμετρα δρόμων, 293 χιλιόμετρα 
υδρευτικών αγωγών και 99 χιλιόμετρα αποχετευτικών αγωγών· επι μορφώθηκαν 
30.000 άτομα και οργανώθηκαν 600 κύκλοι μαθημάτων. 
Τα ανωτέρω αναφερόμενα στοιχεία αποτελούν τη συγκέντρωση των βασικών 
αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν ο'ένα από τα ΜΟΠ. Καταδεικνύουν την έκταση των 
επιπτώσεων επί τόπου των προγραμμάτων, τα οποία είναι συνολικά 29. 
2.1.2 θεματικές αξιολογήσεις 
Πέραν των επιπτώσεων των κοινοτικών παρεμβάσεων σε ορισμένους τομείς -
κλειδιά της οικονομίας των κρατών μελών, οι θεματικές αξιολογήσεις ευνοούν 
τις μελλοντικές και στρατηγικές διαστάσεις επιτρέποντας κατ'αυτό τον τρόπο 
τον προσανατολισμό των προτεραιοτήτων επιλογής επενδύσεων σ'αυτούς τους 
τομείς. 
Η Επιτροπή, κατά τη διάρκεια αυτής της μεταβατικής περιόδου μεταξύ του πρώτου 
και του δεύτερου προγραμματισμού μετά τη μεταρρύθμιση, εγκαινίασε μία σειρά 
θεματικών αξιολογήσεων για να διευκολύνει την επιλογή των μελλοντικών της 
παρεμβάσεων. 
Η πρώτη απ'αυτές τις αξιολογήσεις, οι οποίες θα παρουσιαστούν λεπτομερέστερα 
στη συνέχεια, αφορά στις 7 χώρες του στόχου 1 και εξετάζει τους ανθρώπινους 
πόρους αυτών των χωρών. Οι δύο επόμενες ανέλυσαν αντίστοιχα τους τομείς Ε & 
Α, και των Μεταφορών και Τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα, την Ιρλανδία και την 
Πορτογαλία. Τέλος, μία σειρά, λιγότερο φιλόδοξων γεωγραφικά, αλλά με το ίδιο 
ενδιαφέρον, εργασιών αφιερώθηκαν στην Ιταλία, αναφερόμενες στους τομείς Ε & 
Α, Υδάτων και Περιβάλλοντος, Βιομηχανίας και Υπηρεσιών, και Ενέργειας. 
Αξιολόγηση im διαρθρωτικών παρεμβάσεων Tnc Κοινότητα<: νια TOOC 
ανθρώπινους πόρους στις ïï6pt<pépsigç τον QTOYQV 1 
Ένα αποδοτικό σύστημα εκπαίδευσης-κατάρτισης είναι ένα από τα πλέον 
καθοριστικά στοιχεία της ανταγωνιστικότητας των περιφερειών. Κατά την περίοδο 
1989-1993, προβλέφθηκαν πολύ σημαντικά χρηματοδοτικά μέσα σε κοινοτικό 
επίπεδο: άνω των 10 δισεκατ. ECU διατέθηκαν ή θα διατεθούν στους ανθρώπινους 
πόρους στις περιφέρειες αυτές κατά τη διάρκεια της περιόδου 1989-1993· η 
Κοινότητα χρηματοδοτεί μεγάλο μέρος της πολιτικής επαγγελματικής κατάρτισης 
στις εν λόγω περιφέρειες, ιδίως στην Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία. 
Το 1992, η Επιτροπή ξεκίνησε μία μελέτη με σκοπό την αξιολόγηση των 
επιπτώσεων των διαρθρωτικών ταμείων για τους ανθρώπινους πόρους στις 
περιφέρειες του οτόχου 1, κατά τη διάρκεια της περιόδου 1989-1993. 
Πέραν της καταγραφής των ισχυρών σημείων και των αδυναμιών των συστημάτων 
εκπαίδευσης και κατάρτισης στις περιφέρειες αυτές και της ανάλυσης των 
αλλαγών (ποσοτικών και ποιοτικών) που πραγματοποιήθηκαν με την υποστήριξη της 
Κοινότητας, η μελέτη περιλαμβάνει ανάλυση των προοπτικών, δημογραφικών και 
επαγγελματικών, των περιφερειών του στόχου 1 για την περίοδο 1994-1999, καθώς 
και μια σειρά υπερεθνικών μελετών, οι οποίες επικεντρώνονται στις οριζόντιες 
πτυχές που κρίθηκαν χρήσιμες για την ανάπτυξη των συστημάτων εκπαίδευσης και 
κατάρτισης στις περιφέρειες αυτές. 
Η εφαρμογή της μελέτης αυτής απαίτησε τον καθορισμό μιας σειράς ποσοτικών και 
ποιοτικών δεικτών, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν για όλες τις μελετηθείσες 
περιφέρειες. 
- 88 -
Από την μελέτη αυτή εξάγεται ότι οι εν λόγω περιφέρειες διέθεσαν μεταξύ του 
60 και του 70% των χρηματοδοτικών μέσων που προβλέπονταν για τους ανθρώπινους 
πόρους στα ΚΠΣ για τη συνεχή κατάρτιση ανέργων και εργαζομένων. 
Όσον αφορά την προσπάθεια που προορίζονταν ειδικά για την κατάρτιση των 
ανέργων μακράς διαρκείας, είναι δύσκολο να μετρηθεί και εμφανίζεται σχετικά 
περιορισμένη σε σχέση με τη συνολική προσπάθεια που καταβλήθηκε για την 
κατάρτιση των ανέργων. 
Η μελέτη υπογραμμίζει την αύξουσα σημασία που αποδίδεται στο ρόλο της 
συνεχούς κατάρτισης των εργαζομένων για την οικονομική ανάπτυξη, ενώ 
παράλληλα παρουσιάζει ανάγλυφα την ανεπάρκεια των δομών κατάρτισης (π.χ. την 
ποιότητα και τον αριθμό εκπαιδευτών) σε πολλές περιφέρειες. 
Οι επιπτώσεις στις λοιπές πτυχές των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης 
(την υποχρεωτική, τη δευτεροβάθμια μη υποχρεωτική και την ανώτερη εκπαίδευση) 
ήταν μικρότερες, με εξαίρεση την Πορτογαλία, την Ιρλανδία και την Ελλάδα: 
στην πραγματικότητα σ'αυτές τις τρεις χώρες, η συμβολή των διαρθρωτικών 
ταμείων ήταν σημαντική, κυρίως στους τεχνικοεπαγγελματικούς κλάδους της μη 
υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Για παράδειγμα, στην Ιρλανδία και την Ελλάδα, το 
30% του συνόλου των μαθητών της δευτεροβάθμιας μη υποχρεωτικής εκπαίδευσης 
επωφελήθηκε από ενέργειες χρηματοδοτούμενες από τα διαρθρωτικά ταμεία. 
Όσον αφορά τον εντοπισμό των μελλοντικών τομέων για επενδύσεις, γενικά 
συναντώνται τα (δια προβλήματα στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης των 
περιφερειών του στόχου 1 : 
υψηλά ποσοστά διακοπής των σπουδών και αποτυχίας στην υποχρεωτική 
εκπαίδευση, 
χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής από το μέσο κοινοτικό και υψηλά ποσοστά 
διακοπής των σπουδών και αποτυχίας στη δευτεροβάθμια μη υποχρεωτική 
εκπαίδευση, 
χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής από το κοινοτικό επίπεδο (με την εξαίρεση 
της Β. Ιρλανδίας και της Ελλάδας) στην ανώτερη εκπαίδευση, 
πολύ περιορισμένο ρόλο των εργοδοτών στην προώθηση και τη χρηματοδότηση 
της συνεχούς κατάρτισης. 
Η μελέτη καταδεικνύει επίσης ότι οι δαπάνες ανά μαθητή στις περιφέρειες αυτές 
είναι συχνά σαφώς χαμηλότερες του κοινοτικού μέσου όρου και ότι η ποιότητα 
της υποδομής θα μπορούσε να βελτιωθεί. Αντίθετα, οι αναλογίες 
μαθητών/καθηγητών πλησιάζουν γενικά τους κοινοτικούς μέσους όρους. 
Οι μελέτες εντόπισαν επίσης σημαντικά σημεία για την ανάπτυξη του ανθρώπινου 
δυναμικού στις περιφέρειες αυτές : 
την ανάγκη βελτίωσης των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης· 
την ανάγκη εφαρμογής συνοδευτικών ενεργειών για τη βελτίωση της 
ανάλυσης και της παρακολούθησης των αναγκών κατάρτισης και την καλύτερη 
προσαρμογή των ενεργειών κατάρτισης στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς 
εργασίας· 
την προσοχή που πρέπει να δοθεί στις τεχνικές εκπαίδευσης, στις 
παιδαγωγικές μεθόδους, στο περιεχόμενο των σπουδών, καθώς και στην 
κατάρτιση των εκπαιδευτών. 
Η αξιολόγηση αυτή δίδει σημαντικές πληροφορίες για την προπαρασκευή της 
προσεχούς γενεάς σχεδίων και ΚΠΣ και θα δώσει τη δυνατότητα στις εθνικές και 
κοινοτικές αρχές να προσανατολίσουν και να παρακολουθήσουν τις μελλοντικές 
παρεμβάσεις στον τομέα της κατάρτισης και της απασχόλησης. 
- 89 -
Η αξιολόγηση δίδει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να αυξήσουν οι περιφέρειες 
του στόχου αριθ. 1 περαιτέρω τα χρηματικά μέσα που διαθέτουν για τα οικεία 
συστήματα εκπαίδευσης-κατάρτισης και να αναπτύξουν εργαλεία για τη σύλληψη, 
προγραμματισμό, εφαρμογή και αξιολόγηση μιας συνεκτικής πολιτικής στον τομέα 
των ανθρωπίνων πόρων. 
Αξιολόγηση των επιπτώσεων των ΚΠΣ στην έοευνα και τεγνολονία στην 
Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Ποοτοναλία 
0 κύριος στόχος αυτής της μελέτης ήταν ο καθορισμός των επιπτώσεων των 
διαρθρωτικών ταμείων (συμπεριλαμβανομένης και της κοινοτικής πρωτοβουλίας 
STRIDE) στην εξέλιξη της έρευνας και της τεχνολογικής εξέλιξης, καθώς και της 
περαιτέρω κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης των τριών αυτών κρατών μελών. Η 
μελέτη πρόσφερε πολύτιμη υπηρεσία για τον καθορισμό του βαθμού στον οποίο οι 
συνθήκες για τη μεγιστοποίηση των οικονομικών οφελών των δραστηριοτήτων ήσαν 
οι βέλτιστες και, στην περίπτωση που δεν συνέβαινε κάτι τέτοιο, για την 
παροχή συστάσεων ως προς τον τρόπο με τον οποίο οι συνθήκες αυτές θα 
μπορούσαν να βελτιωθούν. Σε κάθε κράτος μέλος η εργασία πραγματοποιήθηκε σε 
στενή συνεργασία με τις εθνικές αρχές. Προγραμματίστηκαν συναντήσεις εργασίας 
προκειμένου να δοθεί στις ενδιαφερόμενες αρχές η δυνατότητα συμβολής στο 
σχέδιο. 
Σε γενικό πλαίσιο, η αξιολόγηση κατέληξε ότι ενώ τα προβλήματα που 
αντιμετώπιζαν οι τρεις χώρες, όσον αφορά στην έρευνα και την ανάπτυξη, ήταν 
του ίδιου τύπου, η Ιρλανδία αντιμετώπιζε προβλήματα σε λιγότερες περιοχές 
απ'ό,τι η Πορτογαλία και η Ελλάδα και στις περιπτώσεις που υπήρχαν τέτοιου 
είδους προβλήματα στην Ιρλανδία δεν ήταν συνήθως της ίδιας έκτασης και 
έντασης. 
Οι τομείς στους οποίους οι τρεις χώρες αντιμετώπισαν στην πράξη προβλήματα 
(σε διαφορετικούς βαθμούς) περιλαμβάνουν τους ακόλουθους : 
την υπερβολική έμφαση σε θέματα προσφοράς του δημόσιου τομέα εις βάρος 
των ειδικών αναγκών ζήτησης· 
την ανεπαρκή επικέντρωση της προσοχής στο θέμα της μεταφοράς 
τεχνολογίας· 
την αδυναμία καταβολής των τρεχουσών λειτουργικών δαπανών για ορισμένα 
από τα έργα υποδομής, τα οποία αναπτύχθηκαν, ή επίτευξης των στόχων 
αυτοχρηματοδότησης· 
την έλλειψη ανθρώπινων πόρων για την επάνδρωση εγκαταστάσεων 
εκμετάλλευσης· 
το αμφισβητούμενο επίπεδο πραγματικής προσθετικότητας με το 
συνεπαγόμενο κίνδυνο υπερβολικής εξάρτησης των εθνικών συστημάτων ΕΤΑ 
από την κοινοτική στήριξη· 
τη συγκέντρωση της ανάπτυξης γύρω από τις πρωτεύουσες. 
Αφετέρου, επισημάνθηκαν τα κατωτέρω θετικά χαρακτηριστικά : 
η επίτευξη ουσιαστικής βελτίωσης των ικανοτήτων των ΕΤΑ του δημόσιου 
τομέα· 
η εισαγωγή πολλών νέων και ευρέως αποτελεσματικών πρωτοβουλιών 
πολιτικής και προγραμμάτων* 
η μεγάλη ζήτηση προγραμμάτων, τα οποία, ακόμη κι αν δέσποζε ο δημόσιος 
τομέας, ήταν γενικά υψηλής ποιότητας- και στις περιπτώσεις που υπήρξε 
άρνηση υποστήριξης, αυτό έγινε εξαιτίας της έλλειψης πόρων, και όχι της 
νεπάρκειας προτάσεων αποδεκτής ποιότητας· 
\ - 90 -
αποδείξεις βελτίωσης των διαδικασιών χορήγησης κονδυλίων από τις 
εθνικές αρχές· \ 
αποδείξεις ύπαρξης εξαιρετικών προϋποθέσεων για τις δυνατότητες 
έρευνας, ιδιαίτερα για τη δημιουργία ορισμένων ερευνητικών κέντρων 
υψηλής ποιότητας και τη βελτίωση των πανεπιστημιακών δυνατοτήτων. 
Α^ιολόνηση των υεταωοοών και τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα, την Ιρλανδία 
και την Ποοτοναλία 
Η μελέτη αυτή ξεκίνησε προκειμένου να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις των 
προηγούμενων επενδύσεων στην Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία σε 
σχετικούς τομείς και να διερευνηθούν οι προτεραιότητες για επενδύσεις στην 
επόμενη δέσμη επιχορηγήσεων των διαρθρωτικών ταμείων. Προετοιμάστηκαν 
λεπτομερείς εκθέσεις από τοπικούς εμπειρογνώμονες και για τους δύο τομείς σε 
καθένα από τα κράτη μέλη, οι οποίες περιλάμβαναν την ανάπτυξη των δεικτών 
απόδοσης για την τρέχουσα έκθεση. 
Όσον αφορά τις μεταφορές, οι εκθέσεις παρείχαν ουσιαστικές αναλύσεις για τα 
διάφορα εθνικά πλαίσια, στα οποία οι διάφοροι τρόποι μεταφοράς λειτουργούν 
και τα διάφορα επίπεδα των υφιστάμενων έργων υποδομής. Στην Ελλάδα δεν 
παρατηρήθηκε έλλειψη δυνητικών σχεδίων και υπάρχει έντονη πολιτική βούληση 
για την ουσιαστική βελτίωση των έργων υποδομής για τις μεταφορές κατά τη 
διάρκεια της ερχόμενης δεκαετίας. Εντούτοις είναι σαφές ότι στις μελλοντικές 
επενδύσεις σ'αυτό τον τομέα θα πρέπει να τεθούν προτεραιότητες τρεχουσών 
αναγκών πριν να μελετηθούν προοπτικές για την εκμετάλλευση μελλοντικών 
δυνατοτήτων. Η μελέτη δεν καθόρισε απλά τις προτεραιότητες ανάπτυξης, αλλά 
εντόπισε επίσης τους περιορισμούς για την υλοποίηση μεγάλων σχεδίων υποδομής, 
τα οποία εντάσσονται στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, έγκαιρα ώστε να 
καταστεί δυνατή η εξάλειψη των περιορισμών πριν να χορηγηθεί η ενίσχυση των 
διαρθρωτικών ταμείων για την προσεχή φάση. 
Η μελέτη για τις μεταφορές στην Ιρλανδία επικεντρώθηκε στον εντοπισμό των 
βασικών στρατηγικών επιλογών για την ανάπτυξη του συστήματος μεταφορών της 
χώρας, καθώς θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μία επιλογή στο επίπεδο αυτό πριν 
να καθοριστούν οι επιχειρησιακές προτεραιότητες. Το έργο αυτό περιπλέκεται 
από την ανάγκη υπολογισμού του ενδιάμεσου ρόλου της πολιτικής μεταφορών του 
Η.Β. για σημαντικές πτυχές των ιρλανδικών προτεραιοτήτων διεθνών μεταφορών 
και το γεγονός αυτό επηρεάζει τον καθορισμό των προτεραιοτήτων εσωτερικής 
πολιτικής μεταφορών στην Ιρλανδία (π.χ. όσον αφορά τις σχετικά βαρύνουσες 
επιλογές ανάπτυξης του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου). 
Όσον αφορά την Πορτογαλία, στη ανάλυση της κατάστασης των μεταφορών θα 
πρέπει να ληφθεί υπόψη της το ειδικό πλαίσιο του κράτους μέλους και να 
εξετασθεί όχι μόνο τα εξωτερικά θέματα μεταφορών που αντιμετωπίζουν οι 
Πορτογάλοι (τόσο στο εσωτερικό της ιβηρικής χερσονήσου όσο και σε σχέση με το 
υπόλοιπο της Κοινότητας), αλλά και τα ιδιαίτερα εσωτερικά πρότυπα χωροταξικής 
ανάπτυξης οτο εσωτερικό της χώρας, καθώς και οι απαιτήσεις δημιουργούν 
σχετικά με το σύστημα μεταφορών. 
Οι μελέτες των συστημάτων τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα, την Πορτογαλία και την 
Ιρλανδία, όπως και αυτές των συστημάτων μεταφορών των χωρών αυτών, κατέδειξαν 
τις διαφορές όπως και τις ομοιότητες των εμπειριών των τριών περιφερειακών 
και λιγότερο ανεπτυγμένων κρατών μελών της Κοινότητας. 
Οι τρεις χώρες βρίσκονται σε διαφορετικό επίπεδο ανάπτυξης, καθώς η ψηφιακή 
τεχνολογία είναι πολύ ανεπτυγμένη στην Ιρλανδία και ουσιαστικά ανύπαρκτη στην 
- 91 -
Ελλάδα. Η Πορτογαλία αφετέρου βρίσκεται πίσω απ'όλες τις ευρωπαϊκές χώρες 
όσον αφορά στον αριθμό των βασικών τηλεφωνικών συνδέσεων ανά 100 κατοίκους. 
Κατά συνέπεια οι ακολουθούμενες στρατηγικές-είναι διαφορετικές: η Πορτογαλία 
αύξησε τις επενδυτικές προσπάθειες και πραγματοποιεί εντυπωσιακή πρόοδο στην 
εισαγωγή ψηφιακής τεχνολογίας, ενώ τόσο η Ιρλανδία και παραδόξως η Ελλάδα 
μείωσαν τις επενδύσεις στις τηλεπικοινωνίες ως ποσοστό του ΑΕΠ. 
Το πρόγραμμα STAR, αν και περιορισμένο σε σχέση με τις συνολικές επενδύσεις 
στις τηλεπικοινωνίες (2,2%), στοχεύει στον εφοδιασμό ψηφιακής υποδομής (80%) 
και επιταχύνει την υλοποίηση των εθνικών σχεδίων επενδύσεων. 0 ρόλος του ήταν 
κρίσιμος στον εφοδιασμό με δίκτυο ψηφιακών τηλεφώνων της Ελλάδας και στην 
εισαγωγή κινητού ραδιοτηλεφώνου στην Πορτογαλία. 
Οι μελέτες των συστημάτων τηλεπικοινωνιών των τριών χωρών εντόπισαν τα 
υφιστάμενα προβλήματα και ανάγκες και προσέφεραν μία βάση για περισσότερο 
ενημερωμένη προσέγγιση της στρατηγικής ανάπτυξης και της ενίσχυσης των 
σχεδίων κατά την επόμενη φάση της δραστηριότητας της στηριζόμενης από τα 
διαρθρωτικά ταμεία. 
Θευατικέο αΕιολονήοε^ στην Ιταλία 
Τέσσερις θεματικές αξιολογήσεις αναφερόμενες αντίστοιχα στους τομείς της Ε & 
Α, των Υδάτων και του Περιβάλλοντος, της Βιομηχανίας και των γπηρεσιών, και 
της Ενέργειας πραγματοποιήθηκαν, με πρωτοβουλία της Επιτροπής, κατά τη 
διάρκεια του 1992. 
Οι αναλύσεις αυτές αναφέρονταν σε τρεις βασικούς στόχους : 
α) Την ανάλυση της ιταλικής πολιτικής στον εν λόγω τομέα και την κατάδειξη 
της ποιοτικής και ποσοτικής σημασίας της κοινοτικής συμβολής. 
β) Την αξιολόγηση του επιπέδου υλοποίησης και των προβλημάτων εφαρμογής 
των τομεακών παρεμβάσεων, των χρηματοδοτούμενων στο πλαίσιο του 
ιταλικού ΚΠΣ. 
γ) Την αξιολόγηση των μελλοντικών αναγκών και του ρόλου που θα μπορούσε να 
διαδραματίσει η Κοινότητα για την αντιμετώπιση τους. 
Όλες οι μελέτες συμπίπτουν στη διαπίστωση ότι η συμβολή του ΚΠΣ και επομένως 
οι επιπτώσεις του είναι δύσκολο να αξιολογηθούν, δεδομένου, αφενός, του 
επιπέδου λεπτομερειών των ΕΠ και, αφετέρου, του χαμηλού επιπέδου υλοποίησης 
των παρεμβάσεων που διαπιστώθηκε στην Ιταλία. Εξάλλου, οι συστάσεις που 
αφορούν το μέλλον επικεντρώνονται, για των Ε & Α, στη βελτίωση των συστημάτων 
επιλογής και διαχείρισης των σχεδίων, ενώ, για τον τομέα Υδάτων και 
Περιβάλλοντος, εστιάζονται στην αποκατάσταση των δικτύων τροφοδοσίας και των 
σταθμών καθαρισμού και στην κατάρτιση των εργαζομένων των ασχολούμενων 
μ'αυτές. 
Όσον αφορά την Ενέργεια, επισημάνθηκε η ανάγκη βελτίωσης των διοικητικών 
διαδικασιών, ενώ, για τον τομέα Βιομηχανίας και Υπηρεσιών, η αξιολόγηση 
προτείνει την υποστήριξη των επιχειρήσεων μέσω φορολογικών κινήτρων μάλλον 
παρά μέσω άμεσης ενίσχυσης, την εστίαση των επιχορηγήσεων στα έργα υποδομής 
που έχουν προφανή οικονομική διάσταση και την ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού 
δικτύου πληροφορικής και υπηρεσιών. 
- 92 -
Αξιολόγηση Tnc πεαιΒαλλοντIKISC πολιτική^ ητο πλαίσιο των διαρθρωτικών 
παοευΒάσεων Tnc Κοινότηταο 
Η Επιτροπή, γνωρίζοντας τις δυσκολίες εφαρμογής της κοινοτικής πολιτικής για 
το περιβάλλον και με βάση τις εμπειρίες που αποκτήθηκαν κατά τα τελευταία 
έτη, θεωρεί ότι οι απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος πρέπει να 
ενσωματωθούν καλύτερα στον καθορισμό και την εφαρμογή της διαρθρωτικής 
πολιτικής της Κοινότητας. 
Προς το σκοπό αυτό, η αναθεωρημένη νομοθεσία που διέπει τα διαρθρωτικά ταμεία 
για την περίοδο 1994-1999, η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 20 Ιουλίου 
1993, θέσπισε κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής νέες διατάξεις. 
Τα αναπτυξιακά σχέδια για τους στόχους 1, 2 και 5β θα πρέπει στο εξής να 
περιλαμβάνουν εκτίμηση της κατάστασης του περιβάλλοντος και αξιολόγηση των 
περιβαλλοντικών επιπτώσεων της στρατηγικής και των ενεργειών με βάση τις 
αρχές της αει φόρου αναπτύξεως και σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του 
κοινοτικού δικαίου. 
Επιπλέον, οι αρμόδιες για το περιβάλλον αρχές, τις οποίες ορίζει το 
ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, θα συμμετέχουν στην προπαρασκευή της εφαρμογής 
των προβλεπομένων ενεργειών και θα πρέπει να διασφαλίζουν την τήρηση των 
κοινοτικών κανόνων που αφορούν το περιβάλλον. 
Κατά τη νέα φάση προγραμματισμού προβλέπεται επίσης ότι οι ετήσιες εκθέσεις 
περιλαμβάνουν τα κυριότερα πορίσματα της εκτίμησης σχετικά με το συμβατό των 
παρεμβάσεων των ταμείων με την προστασία του περιβάλλοντος. 
Προς την ίδια κατεύθυνση, η Επιτροπή προετοίμασε το 1992 την ανάθεση μιας 
μελέτης σχετικής με την τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στο πλαίσιο των 
διαρθρωτικών ταμείων. Για να καταστεί δυνατή η καλύτερη παρακολούθηση της 
νέας προληπτικής προσέγγισης και να διασφαλισθεί το συμβατό που περιγράφεται 
στο άρθρο 7 του κανονισμού 2052/88, η Επιτροπή επιθυμεί να διαθέτει καλύτερη 
πληροφόρηση σχετικά με την τήρηση των οδηγιών για το περιβάλλον. 
Με βάση τα πορίσματα της εν λόγω μελέτης, η Επιτροπή προτίθεται να εντοπίσει 
τα εξής σημεία : 
το επίπεδο εξοικείωσης των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών με 
τις νέες περιβαλλοντικές διατάξεις· 
τον μηχανισμό και την διαδικασία που θεσπίστηκαν από τις αρμόδιες αρχές 
για την εφαρμογή των διατάξεων αυτών* 
τα κυριότερα εμπόδια για την εφαρμογή τους· 
τις δυνατές λύσεις για την υπέρβαση των εμποδίων αυτών. 
2.2. ngpEuBaosK οτο πλαίοιο τον οτόιον 2 
Μετά την ολοκλήρωση των αξιολογήσεων επί ενός αντιπροσωπευτικού δείγματος 
όλων των περιφερειών του στόχου 2 για την πρώτη φάση (1989-91) ενίσχυσης 
αυτού του στόχου, οι προσπάθειες της Επιτροπής για την αξιολόγηση αυτού του 
τομέα επικεντρώθηκαν στην επεξεργασία, στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης με τα 
κράτη μέλη για την ανάπτυξη, μίας κοινώς αποδεκτής προσέγγισης αξιολόγησης. Η 
προσπάθεια αυτή έλαβε δύο βασικές μορφές· πρώτον, την επικοινωνία με και /ή 
- 93 -
την ενίσχυση των αρμόδιων εθνικών αρχών για την πραγματοποίηση ειδικών 
αξιολογήσεων, για τις οποίες οι επιτροπές παρακολούθησης του ΚΠΣ είναι στην 
ουσία ο οδηγός· δεύτερον, την πραγματοποίηση μελετών επικεντρωμένων στην 
ανάπτυξη μεθοδολογικών οργάνων, για να αντιμετωπιστούν τα σημαντικά τεχνικά 
προβλήματα, τα οποία έχουν καταστεί εμφανή από προηγούμενες προσπάθειες 
αξιολόγησης. 
Όσον αφορά τις ειδικές αξιολογήσεις που πραγματοποιούνται στα κράτη μέλη, 
όλα τα κράτη μέλη που διαθέτουν περιφέρειες του στόχου 2 έχουν αναλάβει 
μελέτες, οι οποίες δεν αποτελούν απλά μία αποσπασματική επιφανειακή απάντηση 
για την αξιολόγηση κάθε ΚΠΣ. 
Στη Lav ία πραγματοποιήθηκε μία από κοινού αξιολόγηση του προγράμματος RENAVAL 
της βόρειας Γιουτλάνδης. Από τη μελέτη αυτή διαπιστώθηκε ότι δημιουργήθηκαν ή 
μπορούσε να αναμένεται η δημιουργία 1.000 νέων θέσεων εργασίας, σχετιζόμενων 
με τις δραστηριότητες που αφορούν τις MME και ότι μπορούσαν να αναμένονται 
περαιτέρω πλεονεκτήματα από τα ενισχυόμενα έργα υποδομής και τις 
δραστηριότητες κατάρτισης. 
Στη Γερμανία οι προσπάθειες αξιολόγησης επικεντρώθηκαν στις τέσσερις 
περιφέρειες του στόχου 2, στις οποίες η ενίσχυση ήταν περισσότερο σημαντική. 
Στη Bremen και τη Saarland, παρατηρείται διαρκής ανάπτυξη ενός πλήρους 
μηχανογραφικού συστήματος για τα στοιχεία παρακολούθησης/αξιολόγησης και 
παρατίθενται στις εκθέσεις των επιτροπών παρακολούθησης του ΚΠΣ τακτικά 
πληροφορίες για την ανάπτυξη του συστήματος αυτού, καθώς και αποτελέσματα. 
Στο Βερολίνο και τη Nordrhe in Westphalia έχουν πραγματοποιηθεί ουσιαστικές 
αξιολογήσεις των ΚΠΣ από εξωτερικούς συμβούλους (επικεντρωμένες στις 
περιβαλλοντικές πτυχές για την προηγούμενη περίπτωση). 
Οι ολλανδικές αρχές επέλεξαν την ανάπτυξη μίας προσέγγισης για την ανεξάρτητη 
αξιολόγηση και η κυβέρνηση των Κάτω Χωρών συνεργάζεται με συμβούλους για την 
επεξεργασία μίας ενιαίας προσέγγισης για την συνολική αξιολόγηση της 
ενίσχυσης των διαρθρωτικών ταμείων στη χώρα. 
Οι αρχές του Ην. Βασιλείου πραγματοποίησαν ποικίλες αξιολογήσεις για τις 
πέντε περιφέρειες του στόχου 2 (Αγγλικά Δυτικά Midlands, Βιομηχανική Νότιος 
Ουαλλία, Βορειοανατολική Αγγλία, Strathclyde και Yorkshire και Humberside). 
Ορισμένες απ'αυτές πραγματοποιήθηκαν εντελώς ανεξάρτητα, αλλά ελπίζεται ότι, 
συνολικά, οι μελέτες θα αποτελέσουν τη βάση για μία περισσότερο αναπτυγμένη 
και σταθερή προσέγγιση για την αξιολόγηση της ενίσχυσης των διαρθρωτικών 
ταμείων στις περιφέρειες του στόχου 2 στο Η.Β. Ήδη η εργασία αυτή κατέληξε 
στην ευρύτερη διαπίστωση για την ανάγκη σαφών κριτηρίων επιλογής και 
διαδικασιών κατάταξης για όλα τα σχέδια, για τα οποία επιδιώκεται ενίσχυση, 
και η διαχείριση των σχεδίων κατέστη περισσότερο ανοιχτή. Επιπροσθέτως, 
επιτεύχθηκε ακριβέστερη εκτίμηση των επιπτώσεων των διάφορων ενισχυόμενων 
δραστηριοτήτων. Για παράδειγμα, στο Νότιο Yorkshire, στο οποίο απωλέσθηκαν 
100.000 θέσεις εργασίας τα τελευταία 15 έτη στις βιομηχανίες άνθρακα και 
χάλυβα, διαπιστώθηκε, βάσει των βρετανικών αξιολογήσεων, ότι ένα ολοκληρωμένο 
κοινοτικό πρόγραμμα και η πρωτοβουλία RESIDER συνέβαλαν στη δημιουργία 
περίπου 15.000 θέσεων εργασίας. 
2.3. ΠαοευΒάοείΓ οτο πλαίσιο των οτόγων 3 και 4 
Οι εργααίες αξιολόγησης κατά το 1992 για τους δύο αυτούς στόχους ακολούθησαν 
τρεις προσανατολισμούς. 0 πρώτος τύπος αξιολόγησης έδωσε τη δυνατότητα 
- 94 -
ανάλυσης των κοινοτικών παρεμβάσεων στον τομέα της κατάρτισης και της 
απασχόλησης όσον αφορά ορισμένες κατηγορίες ατόμων (γυναίκες, ανέργους μακράς 
διάρκειας και μειονεκτούντα άτομα) και ορισμένους τύπους δράσης (ενισχύσεις 
για προσλήψεις) καθώς και μελέτης ορισμένων μεθοδολογικών θεμάτων (ανάλυση 
των περιφερειακών διαρθρώσεων για την προετοιμασία, τη διαχείριση και την 
αξιολόγηση των πολιτικών κατάρτισης και προώθησης της απασχόλησης). 
0 δεύτερος τύπος αξιολόγησης έδωσε τη δυνατότητα πραγματοποίησης ενός πρώτου 
απολογισμού των ενεργειών που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο των κοινοτικών 
πρωτοβουλιών NOW, HORIZON και EUROFORM. Η αξιολόγηση αφορούσε τη συνολική 
σύλληψη των κοινοτικών πρωτοβουλιών, καθώς και τις δομές και τις διαδικασίες 
που χρησιμοποιήθηκαν για την υλοποίηση τους. 
0 τρίτος τύπος αφορά την καθιέρωση μίας κοινής μεθοδολογίας για τις εκ των 
υστέρων αξιολογήσεις, η οποία αναμένεται να δώσει τη δυνατότητα συντονισμένης 
εκτίμησης στα κράτη μέλη των αποτελεσμάτων της υλοποίησης των πρώτων ΚΠΣ: 
στόχος είναι ταυτόχρονα η μέτρηση της χρησιμοποίησης των χρηματοδοτικών 
πόρων, των άμεσων αποτελεσμάτων για τους δικαιούχους των χρηματοδοτούμενων 
ενεργειών, αλλά επίσης και ο τρόπος με τον οποίο έγινε η διαχείριση των 
κοινοτικών παρεμβάσεων. 
Όλες αυτές οι εργασίες πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, με 
τη βοήθεια εξωτερικών συμβούλων και την υποστήριξη διαρθρώσεων που 
δημιουργήθηκαν ειδικά (τεχνικές ομάδες αξιολόγησης) και στο πλαίσιο 
πολυάριθμων σεμιναρίων και συνεδριάσεων. 
Τα πρώτα αποτελέσματα Tnc έμπειρη 1990-1992 
Τα κυριότερα αποτελέσματα των αναλύσεων των κοινοτικών παρεμβάσεων έχουν ήδη 
περιληφθεί στις προηγούμενες εκθέσεις καθώς και στο κεφάλαιο Ι της παρούσας 
έκθεσης (στο σημείο 1.3. οι στόχοι 3 και 4). 
Είναι δύσκολο στο παρόν στάδιο να εκφραστούν αριθμητικά οι συγκεκριμένες 
επιπτώσεις των κοινοτικών παρεμβάσεων στο πλαίσιο των στόχων 3 και 4 όσον 
αφορά την απασχόληση για τους άνω των 4 εκατ. νέους ή ανέργους μακράς 
διαρκείας που έτυχαν κοινοτικής στήριξης κατά τα έτη 1990 έως 1992 (εκτός των 
περιφερειών του στόχου αριθ. 1), καθόσον μάλιστα η οικονομική κρίση συμβάλλει 
στην συγκάλυψη των συνεπειών των παρεμβάσεων που πραγματοποιούνται στον τομέα 
αυτό. 
Ένας πρώτος απολογιομός επιτρέπει να διαφανούν τα ακόλουθα στοιχεία: 
Οι προτεραιότητες που εντοπίστηκαν από την Κοινότητα το 1988 στους 
στόχους προτεραιότητας - καταπολέμηση της μακροχρόνιας ανεργίας και 
ανάγκη υποβοήθησης της επαγγελματικής ένταξης των νέων - αντιστοιχούν 
σε βασικά προβλήματα για την κοινωνική συνοχή της Κοινότητας, στα οποία 
τα κράτη μέλη επικεντρώνουν όλο και περισσότερο την πολιτική τους για 
την απασχόληση· 
η περι φέρε ιοπο(ηση και η διεύρυνση της εταιρικής σχέσης στους 
κοινωνικούς εταίρους αποτελούν δύο θετικά σημεία, τα οποία θα πρέπει να 
ενισχυθούν περαιτέρω στο μέλλον· 
αυτό ισχύει επίσης για τον προγραμματισμό που ενθαρρύνει την εφαρμογή 
μακρόπνοων ενεργειών και παρέχει χρηματοδοτική ασφάλεια στους 
παράγοντες, καθώς η πολυετής προσέγγιση, η οποία επιλέχθηκε σε 
κοινοτικό επίπεδο, υιοθετήθηκε επίσης-από τα κράτη μέλη· 
η κοινοτική προστιθέμενη αξία είναι λιγότερο ευδιάκριτη, μετά την 
καθιέρωση της προσέγγισης της χρηματοδότησης ανά πρόγραμμα. 
- 95 -
Υφίσταται εντούτοις σε πολλούς τομείς, ιδίως σε ό,τι αφορά τη στήριξη 
που παρέχεται για την κατάρτιση των ατόμων που είναι περισσότερο 
ευάλωτα στην αγορά εργασίας. Ιδιαίτερα, και όπως κατέδειξαν οι μελέτες 
αξιολόγησης που αφορούν τις επιπτώσεις των ενεργειών για τα 
μειονεκτούντα άτομα, οι παρεμβάσεις, οι συγχρηματοδοτούμενες από το 
ΕΚΤ, επέτρεψαν την ιδιαίτερη βελτίωση των ευκαιριών εργασίας των ατόμων 
αυτών στην αγορά εργασίας. Στις περιφέρειες του στόχου 1, δεν υπάρχουν 
ουσιαστικά άλλοι μηχανισμοί επαγγελματικής κατάρτισης και απασχόλησης 
προς όφελος των μειονεκτούντων ατόμων εκτός από αυτούς που στηρίζονται 
χρηματοδοτικά από το ΕΚΤ οι επιπτώσεις της κοινοτικής ενίσχυσης 
σ'αυτή την περίπτωση έδωσαν πραγματικά σημαντική ώθηση. 
Η ενίσχυση του ΕΚΤ επέτρεψε επίσης τον καλύτερο συντονισμό των διαφόρων 
μηχανισμών υπέρ των μειονεκτούντων ατόμων σε ορισμένα κράτη μέλη, ιδίως 
σε όσα αφορά ο στόχος αρι θ. 1. 
Επίσης, πάντοτε στις περιφέρειες του στόχου 1, η Κοινότητα διαδραμάτισε 
σημαντικό ρόλο στην εφαρμογή μέτρων που προορίζονται ειδικά για τις 
γυναίκες. Επιθυμεί να ενισχύσει περαιτέρω την προώθηση της ισότητας 
ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών στην αγορά εργασίας και στο 
πλαίσιο αυτό εισήγαγε στην νέα νομοθεσία την αρχή αυτή ως στόχο της 
διαρθρωτικής δράσης. 
η στήριξη προς τις καινοτομίες: η στήριξη προς τα καινοτομικά 
πειράματα, την οποία η Κοινότητα επιθυμεί να ενισχύσει στο μέλλον, όπως 
κατέδειξε το έγγραφο COM (92) 2000, εξασφαλίζεται σε επιχειρησιακά 
προγράμματα προβλεπόμενα ειδικά για το σκοπό αυτό, αλλά επίσης και στο 
πλαίσιο γενικότερων προγραμμάτων, τα οποία δεν αφορούν ειδικά την 
καινοτομία. Αν και η Επιτροπή δεν διαθέτει πάντα ακριβείς πληροφορίες 
σχετικά με τα πειράματα που πραγματοποιούνται επί τόπου και δεν έχει 
επομένως σφαιρική άποψη για τις παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται 
σ'αυτό τον τομέα, έχουν εντοπισθεί ορισμένοι μηχανισμοί, ιδιαίτερα 
ενδιαφέροντες. 
Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα είναι αυτό των PLI (τοπικών σχεδίων ένταξης) 
στη Γαλλία τοπική πρωτοβουλία και συνολική προσπάθεια για την 
επαγγελματική επανένταξη των ανέργων ιδιαίτερα μακράς διάρκειας· 
εξαιτίας της επιτυχίας του, οι γαλλικές αρχές αποφάσισαν τη διεύρυνση 
του πειράματος σε όλες τις γαλλικές περιφέρειες και την αύξηση των 
προσφερόμενων χρηματοδοτικών μέσων, εντάσσοντας τα PLI στα ΚΠΣ των 
στόχων 3 και 4 για το 1993· 
η ανταλλαγή εμπειριών: η μεταφορά εμπειριών πραγματοποιήθηκε κυρίως στο 
πλαίσιο των τριών κοινοτικών πρωτοβουλιών για τους ανθρώπινους πόρους. 
Η καθιέρωση υπερεθνικών εταιρικών σχέσεων (είτε μεταξύ δύο περιφερειών 
του στόχου 1 που αντιμετωπίζουν το ίδιο είδος προβλημάτων, είτε μεταξύ 
ενός κράτους μέλους εκτός στόχου 1 και μίας αναπτυξιακά καθυστερημένης 
περιφέρειας για τη διοργάνωση της μεταφοράς τεχνογνωσίας) αναμένεται να 
δώσει τη δυνατότητα στις εθνικές διοικητικές αρχές να αποκτήσουν 
"υπερεθνικό" τρόπο σκέψης, κάτι που γινόταν μόνο στο περιθώριο του 
πλαισίου των ΚΠΣ που αφορούσαν τους στόχους 3 και 4. 
Οι αξιολογήσεις που διεξήχθησαν δείχνουν ότι στο μέλλον πρέπει να 
βελτιωθεί η αποθησαύριση των τεχνογνωσιών, ιδίως στο πλαίσιο της 
ανταλλαγής εμπειριών, και ότι πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω η στήριξη 
των καινοτομιών σε κοινοτικό επίπεδο. 
2.4. ΠαοευΒάσε^ οτο πλαίσιο του στόχου Sa 
Όσον αφορά τα μέτρα βελτίωσης των συνθηκών μεταποίησης και εμπορίας των 
προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, αντίθετα με το 1991, οπότε οι μορφές 
παρέμβαατ\ς κατέστη δυνατόν να εγκριθούν από την Επιτροπή μόλις στο τέλος του 
- 96 -
δεύτερου εξαμήνου, πολλά προγράμματα μπόρεσαν να εγκριθούν από το πρώτο 
εξάμηνο του 1992. Η διάρκεια των προγραμμάτων ωστόσο σε σπάνιες περιπτώσεις 
ξεπέρασε τα δύο έτη εξαιτίας δυσχερειών που,αντιμετώπισαν οι επιχειρηματίες, 
κατά πλειονότητα μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στο σχεδιασμό των περισσότερο 
μακροπρόθεσμων επενδύσεων τους, λαμβανομένων υπόψη των σημαντικών 
αβεβαιοτήτων για την εξέλιξη των εφοδιασμών και των αγορών προϊόντων αλιείας. 
Αυτή είναι εξάλλου μία από τις αιτίες των δυσχερειών οι οποίες συναντώνται 
για την αξιολόγηση των επιπτώσεων τους. Εντούτοις, μπορούν να τονιστούν οι 
ακόλουθες διαπιστώσεις : 
Οι επενδύσεις των επιχειρήσεων επικεντρώθηκαν στην επιδίωξη της 
παραγωγικότητας με τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων μεταποίησης και 
εμπορίας, κυρίως στο στάδιο της πρώτης πώλησης, με την κατασκευή 
καινούργιων εργαστηρίων ή με την επέκταση των ήδη υπαρχόντων. Η 
βελτίωση των συνθηκών υγιεινής, η οποία είναι μία από τις βασικές 
προτεραιότητες των ΚΠΣ, πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των εν λόγω 
ενεργειών εκσυγχρονισμού. Οι επιχειρηματίες δεν κατέβαλαν ιδιαίτερες 
προσπάθειες για τη συμμόρφωση τους με τους νέους υγειονομικούς κανόνες 
που θέσπισε το Συμβούλιο· πράγματι, στα περισσότερα κράτη μέλη, έγινε 
ευρεία χρήση των παρεκκλίσεων που θέσπισε το Συμβούλιο μέχρι τις 31 
Δεκεμβρίου 1995. 
Η αρχική κατανομή των χρηματοδοτικών μέσων, 50% στις περιφέρειες του 
στόχου 1 και 50% στις λοιπές περιφέρειες, τροποποιήθηκε αισθητά με τη 
χορήγηση 60% για το στόχο 1 και 40% για το υπόλοιπο. Πράγματι, 
χορηγήθηκε ένα συμπλήρωμα του προϋπολογισμού του 1992 αποκλειστικά στο 
στόχο 1 και εσωτερικές μεταβιβάσεις των ΚΠΣ ορισμένων κρατών μελών 
επέτρεψαν επίσης την αύξηση του μερίσματος του στόχου 1. 
Οι παρεμβάσεις προσανατολίζονταν περισσότερο από το προβλεπόμενο στον 
άξονα προτεραιότητας "μεταποίηση" απ'ό,τι στον άξονα "εμπορία" των ΚΠΣ 
και αυτό συνέβη κυρίως στις περιφέρειες του στόχου 1. Η εξέλιξη αυτή 
εξηγείται από την κοινή βούληση του τομέα και των δημόσιων αρχών για 
την περαιτέρω ανάπτυξη της μεταποίησης, προκειμένου να αξιοποιηθεί ένας 
πόρος που εξασθενεί στο εσωτερικό της Κοινότητας. Εξηγείται επίσης από 
τη δυνατότητα αναβολής της προσαρμογής των έργων υποδομής για την 
εμπορία στους νέους κοινοτικούς υγειονομικούς κανόνες. 
Εξάλλου, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έθεσαν από κοινού τους χρηματοδοτικούς, 
φυσικούς και οικονομικού αντίκτυπου δείκτες, προκειμένου να δοθεί η 
δυνατότητα διαπίστωσης των επιπτώσεων των κοινοτικών παρεμβάσεων. Πέραν 
αυτού, η Επιτροπή πραγματοποίησε μία στατιστική μελέτη της βιομηχανίας 
μεταποίησης των προϊόντων αλιείας στο σύνολο της Κοινότητας : παραγωγή και 
συναλλαγές, ποσοστό επενδύσεων, απασχόληση, αριθμός επιχειρήσεων, γεωγραφική 
τοποθέτηση, κατάσταση του εξοπλισμού. Μία τέτοιου είδους μελέτη αναμένεται να 
συμβάλει στην καλύτερη αξιολόγηση της εξέλιξης του τομέα. 
Όσον αφορά στα μέτρα βελτίωσης και προσαρμογής των γεωργικών διαρθρώσεων, οι 
υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποιούν τακτικά, με τη βοήθεια και των κρατών 
μελών, μία αξιολόγηση των βασικών μέτρων βελτίωσης και προσαρμογής των 
γεωργικών διαρθρώσεων που εφαρμόστηκαν στο σύνολο της επικράτειας της 
κοινότητας στο πλαίσιο του στόχου 5α. 
- 97 -
Κατά την αξιολόγηση αυτή, οι υπηρεσίες της Επιτροπής επιχείρησαν βασικά : 
να πραγματοποιήσουν μία συστηματική καταγραφή των διαρθρωτικών μέτρων 
που εφαρμόστηκαν από τις αρμόδιες εθνικές και/ή περιφερειακές αρχές· 
να αναλύσουν τη φύση και το περιεχόμενο των επιχειρησιακών 
προγραμμάτων, τα οποία αναλήφθηκαν στο πλαίσιο της εφαρμογής από τα 
κράτη μέλη των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 866/90 και 867/90 (71 
επιχειρησιακά προγράμματα μέχρι στιγμής) και τα οποία στοχεύουν στη 
βελτίωση της μεταποίησης και της εμπορίας των γεωργικών και δασοκομικών 
προϊόντων· 
να καταγράψουν συστηματικά τον αριθμό των δικαιούχων κοινοτικών και 
εθνικών ενισχύσεων, κυρίως εκείνων που χορηγούνται κατ' εφαρμογή των 
κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 797/85 και 2328/91, οι οποίοι αποσκοπούν στη 
βελτίωση των διαρθρώσεων του γεωργικού τομέα· 
να πραγματοποιήσουν μία αξιολόγηση των επιπτώσεων, σε σχέση με το 
σύνολο του τομέα, των τριών σημαντικότερων μέτρων, από απόψεως 
προϋπολογισμού, προς όφελος των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, δηλαδή : 
των ενισχύσεων στις επενδύσεις· 
των ενισχύσεων στους νέους γεωργούς, για τις οποίες τα αποτελέσματα 
της τελευταίας μελέτης παρουσιάστηκαν το 1991· 
των ενισχύσεων προς όφελος της γεωργίας στις ορεινές και τις λοιπές 
μειονεκτούσες περιοχές· 
να πραγματοποιήσουν μία καταγραφή των χρηματοδοτικών προσπαθειών των 
κρατών μελών έναντι της κοινοτικής χρηματοδότησης· 
να αναλύσουν συστηματικά τα προτεινόμενα μέτρα σε σχέση με τις 
κοινοτικές πολιτικές και ιδιαίτερα την Κοινή Γεωργική Πολιτική. 
Εξάλλου, η Επιτροπή προέβη σε δύο αξιολογήσεις μία όσον αφορά στις 
ενισχύσεις για επενδύσεις και τις ενισχύσεις στους νέους γεωργούς, της οποίας 
τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα, και μία άλλη σχετικά με τις ενισχύσεις στις 
μειονεκτούσες περιοχές, προκειμένου να υπολογισθούν οι επιπτώσεις των 
ενισχύσεων στις διαρθρώσεις των εκμεταλλεύσεων και οι επιπτώσεις τους στα 
εισοδήματα. 
Άλλες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη : εγκατάσταση και 
επεξεργασία των αποβλήτων στις εκμεταλλεύσεις (Βέλγιο), εμπορία και 
μεταποίηση των γεωργικών προϊόντων (Γαλλία, Δανία, Ελλάδα - στο πλαίσιο μιας 
μελέτης για την ελληνική γεωργία το 1992 - Γερμανία και Ιταλία). 
25. naptuBoosK οτο πλαίοιο τον 0T0ÏQV 50 
Μετά τις μελέτες σχετικά με τη μεθοδολογία αξιολόγησης των ενεργειών 
αγροτικής ανάπτυξης και τις εκ των προτέρων μελέτες αξιολόγησης 11 
περιφερειών, ετοιμάζεται η εκ των υστέρων αξιολόγηση, θα αναφέρεται σε είκοσι 
περιφέρειες και θα καταστήσει γνωστές τις υλοποιήσεις, καθώς και θα 
υπολογίσει τις επιπτώσεις της εφαρμογής των προγραμμάτων, με τη χρησιμοποίηση 
της μεθοδολογίας που ήδη καθορίστηκε. 
Εξάλλου, ορισμένες περιφέρειες ανέλαβαν την πρωτοβουλία πραγματοποίησης 
μελετών αξιολόγησης, οι οποίες θα προορίζονται για τη βελτίωση της τρέχουσας 
- 98 -
εφαρμογής των προγραμμάτων τους και θα προετοιμάσουν τα μελλοντικά ΚΠΣ βάσει 
μίας επιλογής μέτρων που θα χρησιμοποιηθούν από τους διαχειριστές των 
προγραμμάτων. Η ανάλυση αναφέρεται γενικά αε τρεις τύπους μέτρων : αυτά που 
εξάντλησαν το σύνολο των πιστώσεων τους, αυτά που δεν λειτούργησαν, και αυτά 
που επιδέχονται τροποποιήσεων σε μελλοντικό προγραμματισμό. Επιπλέον, αυτή η 
εξέταση θα πρέπει να οδηγήσει στον καθορισμό νέων τομέων παρέμβασης, για τους 
οποίους είναι δυνατόν αργότερα να χρειαστεί η εκπόνηση μέτρων. Στην περίπτωση 
αυτή εντάσσονται ορισμένες περιφέρειες της Γαλλίας (Languedoc - Roussi I Ion, 
Bourgogne, Aquitaine, Provence, Alpes - Côte d'Azur), του Ην. Βασιλείου 
(Highlands και Islands), της Ιταλίας (Trento) και των Κάτω Χωρών (Fries I and). 
3. 0 ΡΟΛΟΣ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΏΝ ΕΤΑΙΡΩΝ 
Η Επιτροπή συνέχισε τις προσπάθειες της για τη σταδιακή συμμετοχή των 
κοινωνικών εταίρων στην εφαρμογή της μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών ταμείων. 
Οι αναληφθείσες πρωτοβουλίες τοποθετούνται στο πλαίσιο της προοπτικής 
αναθεώρησης της μεταρρύθμισης και αποσκοπούν στην καθιέρωση, εντός αυτού του 
πλαισίου, μίας "διευρυμένης εταιρικής σχέσης", που θα συμπεριλαμβάνει κυρίως 
τους κοινωνικούς εταίρους. Πράγματι, στην ανακοίνωση της "Από την Ενιαία 
Πράξη στη μετά το Μάαστριχτ περίοδο - Τα μέσα για την υλοποίηση των 
φιλοδοξιών μας"*1), η Επιτροπή επαναβεβαίωσε τη βούληση της για τη 
μεγαλύτερη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στη διαδικασία του 
προγραμματισμού. 
Κατά τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή παρά την έλλειψη κανονιστικών διατάξεων, 
προέβη σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους για την έκθεση "ΕΥΡΩΠΗ 
2000", η οποία αναφέρεται στις νέες προοπτικές ανάπτυξης του κοινοτικού 
χώρου. 
Με το ίδιο πνεύμα, υποστήριξε και συνεργάστηκε σε μία σειρά εκδηλώσεων και 
ανταλλαγής εμπειριών που διοργανώθηκαν από τους κοινωνικούς εταίρους σε 
περιφερειακό, πολυπεριφερειακό και εθνικό επίπεδο, καθώς και στην εκπόνηση 
τριών μελετών των οποίων κοινός στόχος είναι η διεύρυνση, σε διάφορα επίπεδα, 
του ρόλου των κοινωνικών εταίρων στο πλαίσιο των διαρθρωτικών πολιτικών και η 
συμβολή τους στις ενέργειες ανάπτυξης και μετατροπής των περιφερειών. 
Η πρώτη από τις μελέτες αυτές, η οποία εκπονήθηκε με πρωτοβουλία της 
Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων (CES), αφορά την "περιφερειακή πολιτική 
τις Ευρωπαϊκής Κοινότητας : οι θεσμικές αρμοδιότητες, το νομοθετικό πλαίσιο, 
ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων". Εκφράζει την άποψη των συνδικάτων για τις 
διαρθρωτικές πολιτικές της Κοινότητας στο πλαίσιο της οικονομικής και 
κοινωνικής συνοχής με την προοπτική της έναρξης ισχύος της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
και προσφέρει ένα πλαίσιο αναφοράς για τη συμμετοχή των συνδικάτων, δηλαδή 
των κοινωνικών εταίρων, στα διάφορα στάδια της εφαρμογής των κοινοτικών 
διαρθρωτικών πολιτικών. 
Οι ομοσπονδίες βιομηχάνων και εργοδοτών των κρατών μελών τα οποία αφορά ο 
στόχος 1 (Ισπανία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Πορτογαλία και Ην. 
Βασίλειο) πραγματοποίησαν, σε συνεργασία, μεταξύ τους, μία έρευνα για την 
αξιολόγηση των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων στους τομείς που μπορούν 
να επηρεάσουν την ανάπτυξη της βιομηχαίας ("EC Structural Funding - A 
business assessment"). Ξεκινώντας με την ανάλυση των Κοινοτικών Πλαισίων 
Στήριξης και της μακροοικονομικής κατάστασης των ενδιαφερόμενων περιφερειών, 
οι συγγραφείς προτείνουν μία σειρά μέτρων, τα οποία μπορούν να αυξήσουν την 
αποτελεσματικότητα των διαρθρωτικών παρεμβάσεων για την προώθηση της 
(1) Έγγρ. C0M(92) 2000 τελικό 
- 99 -
ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και των ιδιωτικών επενδύσεων στις 
αναπτυξιακά καθυστερημένες περιφέρειες. Καταλήγουν στην ανάγκη ενεργού 
συμμετοχής των αντιπροσώπων των βιομηχανιών στη διαδικασία προγραμματισμού 
και υλοποίησης των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων. 
Η πολιτική περιφερειακής ανάπτυξης και τα συνδικάτα ενόψει της Ενιαίας Αγοράς 
αποτέλεσαν το αντικείμενο μελέτης που ανέλαβε το Πανεπιστήμιο της Βρέμης. 
Πρόκειται για συγκριτική ανάλυση των αντιλήψεων και ίων στρατηγικών των 
συνδικάτων όσον αφορά την περιφερειακή πολιτική. Στόχος της μελέτης είναι να 
καθορίσει κατά ποιο τρόπο και σε ποιο βαθμό θα πρέπει να εξελιχθούν και να 
συντονιστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι συνδικαλιστικές δομές, προκειμένου να 
ανταποκριθούν καλύτερα στην αυξανόμενη διεθνοποίηση της οικονομίας και στις 
νέες συνθήκες που δημιουργούνται με την υλοποίηση της Ενιαίας Αγοράς. 
Η μελέτη αυτή που άρχισε το 1991 θα ολοκληρωθεί σε τρεις διαδοχικές φάσεις, 
για κάθε μία από τις οποίες θα συντάσσεται μία έκθεση. Η τελική έκθεση της 
πρώτης φάσης εργασίας, με άξονα την εφαρμογή των συνδικαλιστικών στρατηγικών, 
τόσο σε επίπεδο προγραμμάτων όσο και σε επίπεδο ιδεών, παρουσιάζει μία 
ταξινόμηση των διαδικασιών περιφερειοποίησης της συνδικαλιστικής πολιτικής, 
οι οποίες ήδη εντοπίζονται ή διαφαίνονται ως τάσεις στο πολιτικό και 
κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο κάθε κράτους μέλους. 
~ s\oO-
Παραρτήματα 
Ποοάοτηυα/Πίνακας Τίτλος 
* I 1 ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 1 (1989-1992) 
2 ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 2 (1989-1992) 
3 ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για τους στόχους 3 και 4 (1989-1992) 
4 ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 5α (1991-1992) 
5 ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 5β (1989-1992) 
II 1 ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 1 (1992) 
2 ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 2 (1992) 
3 ΚΠΣ -Εκτέλεση προϋπολογισμού για τους στόχους 3 και 4 (1992) 
4 ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 5α (1992) 
5 ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 5β (1992) 
III Κοινοτικές πρωτοβουλίες - Αναλήψεις υποχρεώσεων κατά Ταμείο 
IV 1 Συνοπτικός πίνακας προγραμμάτων για τις περιφέρειες του στόχου 1 (1989 -1992) 
2 Συνοπτικός πίνακας προγραμμάτων για τις περιφέρειες του στόχου 2 (1989 -1991 ) 
3 Συνοπτικός πίνακας προγραμμάτων για τις περιφέρειες του στόχου 2 (1992) 
4 Συνοπτικός πίνακας προγραμμάτων για τις περιφέρειες των στόχων 3 και 4 (1989 -1992) 
5 Συνοπτικός πίνακας προγραμμάτων για τις περιφέρειες του στόχου 5β (1989 -1992) 
V 1 Στόχοι 3 και 4 - Σχετικό βάρος μέσα στα ΚΠΣ μεταξύ μέτρων για τη καταπολέμηση της 
ανεργίας μακράς διαρκείας και μέτρων για την επαγγελματική ένταξη των νέων 
(1990 -1992 και 1993) 
2 Στόχοι 3 και 4 - Κατανομή κατά Κράτος Μέλος των ποσών που προβλέπονται μέσα στα 
ΚΠΣ για το 1993 
VI Στόχος 5α - Εφαρμογή των οριζοντίων διαρθρωτικών μέτρων στα Κράτη Μέλη 
(διαρθρώσεις παραγωγής) 
VII 1 Ατομικά δάνεια και πιστώσεις σε συνολικά δάνεια που εγκρίθηκαν από την ETE 
2 Ατομικά δάνεια και πιστώσεις που χρηματοδοτήθηκαν από την ETE σε περιφέρειες του 
στόχου 1 
3 Ατομικά δάνεια και πιστώσεις που χρηματοδοτήθηκαν από την ETE το 1992 
Συνδρομές που προβλέπονται στα ΚΠΣ : δεν περ*λπμβάνονται<χκ(χνσπκές πρωτοβουλίες 
Αναλήψεις υποχρεώσεων : δεν περιλαμβάνονται οι KOCVOTU^ πρωτοβουλίες, TO κοινοτικά r^ 
εκτός ποσοστώσεων 
Ίο^ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 
Ελλάς 
Σύνολο Ελλάς Πίνακας 1. ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 1 
1989 - 1992 
εκατ. ECU (τιμές 1989) 
Κράτη Μέλη Ταμεία Ιυνορομές 
που προβλέ­
πονται στα ΚΠΣ 
(1989-1993) Αναλήψεις 
υποχρεώσεων Πληρωμές 
(1) Αναλήψεις 
'υποχρεώσεων 
/ 
Προβλέψεις ι ΐληρωμες 
/ 
Αναλήψεις 
υποχρεώσεων 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 3662,00 
1728,00 
1277,00 
6667,00 2904,00 
1315,00 
1062,00 
5281,00 2185,14 
915,41 
876,02 
3976,57 79,3% 
76,1% 
83,2% 
79,2% 75,2% 
69,6% 
82,5% 
75,3% 
Espaqa 
Σύνολο Esparia ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 6199,00 
2348,00 
1232,00 
9779,00 4867,00 
1856,00 
1134,00 
7857,00 4238,61 
1374,60 
979,06 
6592,27 78,5% 
79,0% 
92,0% 
80,3% 87,1% 
74,1% 
86,3% 
83,9% 
Franco 
Σύνολο France ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 406,00 
322,00 
160,00 
888.00 222,00 
274,00 
184,00 
680.00 177,05 
184,77 
160,41 
522,23 54,7% 
85,1% 
115,0% 
76.6% 79,8% 
67,4% 
87,2% 
76.8% 
Ireland 
Σύνολο Ireland ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 1646.00 
1372,00 
654,00 
3672,00 1226,00 
1158,00 
565,00 
2949,00 1101,24 
957,06 
510,44 
2568,74 74,5% 
84,4% 
86,4% 
80,3% 89,8% 
82.6% 
90,3% 
87,1% 
Italia 
Σύνολο Italia ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 4942,00 
1700,00 
801,00 
7443,00 3174,00 
1061,00 
572,00 
4807,00 2108,64 
696.32 
346,82 
3151,78 64,2% 
62,4% 
71,4% 
64,6% 66,4% 
65,6% 
60,6% 
65,6% 
Portugal 
Σύνολο Portugal ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 3757,00 
2028,00 
1173,00 
6958.00 3047,00 
1510,00 
954,00 
5511,00 2497,77 
1091.21 
833,71 
4422,69 81,1% 
74,5% 
81,3% 
79,2% 82,0% 
72,3% 
87,4% 
80,3% 
United Kingdom 
Σύνολο United Kingdom ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 348,00 
315,00 
130.00 
793.00 271,00 
250,00 
103,00 
624.00 214,92 
173,72 
70,89 
459.53 77,9% 
79,4% 
79.2% 
78.7% 79,3% 
69,5% 
68.8% 
73.6% 
Σύνολο ΕΤΠΑ 
Σύνολο ΕΚΤ 
Σύνολο ΕΓΤΠΕ 
Σύνολο Στόχου 1 209Μ.00 
•113,00 
6427,00 
38200.00 16711.00 
7424,00 
4674.00 
27709,00 12623,36 
63f3,0f 
3777,36 
216*3,11 76,0% 
76,7% 
•4.3% 
76.6% 70,7% 
72,0% 
82,0% 
78,3% 
(1 ) Οι πληρωμές αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων από το 1989 κι έπειτα 
1&Z; 
Belgique 
Σύνολο Belgique Πίνακας 2. ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 2 
1989 - 1992 
εκατ. ECU (τιμές 1989) 
Κράτη Μέλη Ταμεία Συνδρομές 
που προβλέ­
πονται στα ΚΠΣ 
(1989-1993) Αναλήψεις 
υποχρεώσεων Πληρωμές 
(1) Αναλήψεις 
υποχρεώσεων 
/ 
Προβλέψεις Πληρωμές 
/ 
Αναλήψεις 
υποχρεώσεων 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 211,27 
67,35 
278,62 166,93 
58,89 
225,82 118,13 
38.78 
156,91 79,0% 
87,4% 
81,0% 70,8% 
65.8% 
69,5% 
Denmark 
Σύνολο Denmark ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 30,19 
9,83 
40,02 27,82 
9,50 
37,32 18,34 
7.13 
25,47 92,2% 
96,6% 
93,2% 65,9% 
75,1% 
68,3% 
Deutschland 
Σύνολο Deutschland ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 441,52 
173.75 
615.27 349.26 
132.83 
482,09 210,29 
83,59 
293,88 79.1% 
76,4% 
78,4% 60.2% 
62.9% 
61.0% 
Espana 
Σύνολο Espana ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 1057,90 
303,10 
1361,00 804,96 
231,20 
1036,16 575,03 
138,11 
713,14 76,1% 
76,3% 
76,1% 71,4% 
59,7% 
68,8% 
France 
Σύνολο France ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 947,99 
283,60 
1231,59 695,09 
240,35 
935,44 479,18 
166,24 
645,42 73.3% 
84,7% 
76,0% 68,9% 
69,2% 
69.0% 
Italia 
Σύνολο Italia ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 285,61 
133.70 
419,32 279,98 
84,03 
364,01 103.32 
67.79 
171,11 98.0% 
62,8% 
86,8% 36,9% 
80,7% 
47,0% 
Luxembourg 
Σύνολο Luxembourg ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 23.98 
0.37 
24.35 13.98 
0.37 
14.35 6.69 
0.05 
8,74 58,3% 
100,0% 
58,9% 47,9% 
12,9% 
47,0% 
Nedenand 
Σύνολο Nederland ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 117.97 
62.12 
180,08 72,35 
49,79 
122,14 35,17 
34,59 
69.76 61,3% 
80,2% 
67,8% 48,6% 
69,5% 
57,1% 
United Kingdom 
Σύνολο Unted Kingdom ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 1980.09 
619.93 
2600,01 1425,81 
494,17 
1919.98 994,08 
368,10 
1362.18 72.0% 
79,7% 
73,8% 69.7% 
74.5% 
70,9% 
Σύνολο ΕΤΠΑ 
Σύνολο ΕΚΤ 
Σύνολο Στόχου 2 6016,62 
1053,70 
6760,26 3830,10 
1301,12 
6137,29 20404(4 
3444,61 76,3% 
70,7% 
70,1% 00,2% 
61,6% 
07,1% 
(1) Οι πληρωμές αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων από το 1989 κι έπεσα 
Λ ο3 
Belgique / Bekjie Πίνακας 3. ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για τους στόχους 3 και 4 
1989-1992 
εκατ. ECU (τιμές 1989) 
Κράτη Μέλη Ταμεία Συνδρομές 
που προβλέ­
πονται στα ΚΠΣ 
(1989-1993) 
(1) Αναλήψεις 
υποχρεώσεων 
(1) Πληρωμές 
(D Αναλήψεις 
'υποχρεώσεων 
/ 
Προβλέψεις Πληρωμές 
/ 
Αναλήψεις 
ΕΚΤ 273,00 196,60 144,98 72.0% 73,7% 
Danmark ΕΚΤ 167.00 121,67 88,18 72,9% 72,5% 
Deutschland ΕΚΤ 955,00 869,38 609,07 91,0% 70,1% 
Espana ΕΚΤ 976,00 726,16 512,81 74,4% 70.6% 
France ΕΚΤ 1485,00 1274.30 1010,53 85,8% 79.3% 
Italia ΕΚΤ 1060,90 681,26 435,43 64,2% 63,9% 
Luxembourg ΕΚΤ 12.00 8,10 6,21 67,5% 76,6% 
Nederland ΕΚΤ 397,10 305,30 209,75 76,9% 68,7% 
United Kingdom ΕΚΤ 1917,00 1767,31 1290,56 92.2% 73,0% 
Σύνολο Στόχων 3 Α 4 ΕΚΤ 7243,00 5980.08 4307,61 12,1% 72,4% 
(1) Τα ΚΠΣ για τους Στόχους 3 &4 καλύπτουν την περίοδο από 1.1.1990 κι έπεπα. Στον παραπάνω πίνακα, ωστόσο, οι προβλέψεις στα ΚΠΣ, οι αναλήψεις 
υποχρεώσεων και οι πληρωμές περιλαμβάνουν και μέτρα του 1989 για τη καταπολέμηση της ανεργίας μακράς διαρκείας Km την επαγγελματική 
ένταξη των νέων 
Λο Ί 
Πίνακας 4. ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 5α 
(Α) Μεταποίηση και εμπορία των γεωργικών και δασοκομικών προϊόντων 
(Β) Μεταποίηση και εμπορία των προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας 
1991 - 1992 
Διαθέσιμες" 
Πιστώσεις 
1991-1993 εκατ. ECU (τιμές 1991) 
Αν. υποχρεώσεων 
/ 
Διαθ. Πιστώσεις Κράτη Μέλη 
W W Αναλήψεις 
υποχρεώσεων 
(Α) | (Β) W m 
Belgique 19,00 2,39 16,94 1,58 89,2% 66,1% 
Denmark 15.70 10,10 14,10 5,35 89,8% 53,0% 
Deutschland 
(παλαιά Lander) 67.90 10.82 49.46 7.33 72,8% 67.7% 
Ελλάς 115.50 12.09 74,75 3,60 64,7% 29,8% 
Espana (στόχος 1) 97.60 31,92 59,76 19,14 61,2% 60,0% 
Eapana (άλλα στόχοι) 50.40 5,42 34,92 5,47 69,3% 100,9% 
France (στόχος 1) 11,40 1,74 9,95 0,30 87,3% 17.2% 
Franc» (άλλοι στόχοι) 104,10 21,29 62,64 12,54 60,2% 58,9% 
Ireland 60.40 11,24 51,77 7,87 85,7% 70,0% 
Italia (στόχος 1) 
Italia (άλλοι στόχοι) 80,00 
128,30 14,05 
8.12 41,09 
39,81 12,15 
7,88 51,4% 
31,0% 86,5% 
97,0% 
Luxembourg 1,20 0,00 0,94 0,00 78,5% 0,0% 
Nederland 19,00 5.41 12,74 2,44 67,1% 45,1% 
Portugal 113,20 35,84 67,52 27,64 59,6% 77,1% 
U. Kingdom (στόχος 1) 20,30 2.24 15,46 1,13 76,2% 50,4% 
U. Kingdom (άλλοι στόχοι) 39,30 18,22 24,94 13,59 63,5% 74,6% 
Σύνολο Στόχου 5ο 943,30 190,89 676,80 128,01 61,1% 87,1% 
AnoTOonofo: 
Περιφ. Στόχου 1 
Αλλες περιφέρειες 498,40 109,12 320,30 71,83 64,3% 65,8% 
444,90 81,77 256,50 56,18 57,7% 68,7% 
Περιφέρειες Στόχου 1 
1οί 
Πίνακας 5. ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 5β 
1989 - 1992 
Συνδρομές 
που προβλέ­
πονται στα ΚΠΣ 
(1989-1993) Αναλήψεις 
υποχρεώσεων 
/ 
Προβλέψεις εκατ. ECU (τιμές 1989) 
Πληρωμές 
Κράτη Μέλη Ταμεία Αναλήψεις 
υποχρεώσεων Πληρωμές 
(1) / 
Αναλήψεις 
υποχρεώσεων 
Belgique 
Σύνολο Belgique ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 11,29 
9,67 
11,54 
32.50 5,18 
6,98 
5,09 
17.25 2,94 
5.27 
2,78 
10.99 45,9% 
72,2% 
44,1% 
53.1% 56,7% 
75,5% 
54,6% 
63.7% 
Denmark 
Σύνολο Denmark ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 12,20 
6,30 
4,50 
23,00 8,79 
1,40 
1,00 
11,19 6,82 
1.20 
0,00 
8,02 72,1% 
22,2% 
22,2% 
48.7% 77,5% 
85,7% 
0,0% 
71,6% 
Deutschland 
Σύνολο Deutschland ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 248,13 
95,10 
181,77 
525,00 165,25 
27,85 
104,64 
297,74 113,87 
16,07 
72.59 
202.54 66,6% 
29,3% 
57,6% 
56,7% 68,9% 
57,7% 
69,4% 
68,0% 
Espana 
Σύνολο Espam ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 61.10 
39,00 
184,90 
285,00 35.77 
22,57 
149,41 
207,75 23,05 
17,43 
106,34 
146,82 56,5% 
57,9% 
80,8% 
72,9% 64,4% 
77,2% 
71,2% 
70,7% 
Franc© 
Σύνολο France ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 334,96 
176,02 
449.02 
960,00 255,18 
109,69 
291,93 
656,81 190,68 
69,11 
192,38 
452,36 76.2% 
62,3% 
65.0% 
68,4% 74,8% 
63,0% 
65,9% 
68.9% 
Σύνολο Italia ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 145,40 
54,70 
184,90 
385,00 46,95 
21,17 
97,08 
165,19 20,42 
11,10 
56,66 
88,18 32.3% 
38,7% 
52,5% 
42,9% 43,5% 
52,4% 
58,4% 
53,4% 
Luxembourg 
Σύνολο Luxembourg ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 0.90 
0,18 
1,42 
2,50 0.30 
0,05 
1,00 
1,35 0,15 
0,02 
0,00 
0.17 33.3% 
25,0% 
70,4% 
53,8% 50,0% 
48,9% 
0,0% 
12,8% 
Nederiand 
Σύνολο Nederisnd ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 24,90 
6,60 
12,50 
44,00 18.73 
830 
31,52 13,74 
3,29 
5,16 
22,18 75,2% 
68,0% 
66,4% 
71,6% 73,4% 
73,1% 
62,2% 
70,4% 
United Kingdom 
Σύνολο United Kingdom ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 276.80 
48.30 
24,90 
350,00 222.75 
39.05 
12,12 
273,92 184.19 
27,49 
11,42 
223.10 80.5% 
80,8% 
48,7% 
78,3% 82.7% 
70.4% 
94,3% 
81,4% 
Σύνολο ΕΠΤΑ 
Σύνολο ΕΚΤ 
Σύνολο ΕΓΤΠΕ 
Σύνολο Στ^χοΜ 8φ 1118,88 
26Θ7,(Η) 788.89 
233,24 
670,87 
1682,70 666,06 
160,98 
447,33 
1164,38 68,0% 
63,8% 
63,6% 
63J% 73^% 
64,7% 
66,7% 
693% 
(1) Οιπληραιμέςαφορουναναλήψ^ςυποχρ^ 
4 o6 
Πίνακας 1. ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 1 
19 9 2 
Ελλάς 
Σύνολο Ελλάς ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 1115,98 
396,49 
362,61 
1875,08 εκατ. ECU (τιμές 1992) 
Κράτη Μέλη Ταμεία Αναλήψεις 
υποχρεώσεων Πληρωμές 
(D 
991,28 
257.22 
346,97 
1595,47 
Espana 
Σύνολο Espana. ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 1515,67 
667,14 
434,22 
2617,03 1721,58 
587,04 
432,60 
2741,22 
France 
Σύνολο France ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 99,76 
69,58 
5131 
220,55 87,95 
46,00 
64,09 
198,03 
Ireland 
Σύνολο Ireland ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 492,81 
178,11 
194,01 
864,93 457,10 
297,29 
191,33 
945,72 
Italia 
Σύνολο Italia ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 785,98 
325,01 
183,66 
1294,68 1105,19 
235,14 
111.97 
1452,30 
Portugal 
Σύνολο Portugal ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 1344.06 
585,67 
295,68 
2225,40 1249,91 
503,32 
344,31 
2097,53 
United Kingdom 
Σύνολο United Kingdom ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 90,12 
67.54 
31,17 
188,84 94,74 
39,00 
19,54 
153,28 
Σύνολο ΕΤΠΑ 
Σύνολο ΕΚΤ 
Σύνολο ΕΓΤΠΕ 
Σύνολο Στόχου 1 8466,64 (2α) 
228934 (2β) 
186239 (2ν) 
9299,18 871438 (3α) 
196834 (38) 
161137 (3γ) 
919136 
Deutschland 
(Παλαιά Lander) 
Σύνολο Deutschland ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 488,80 
313,78 
243,40 
1045,98 634,63 
364,71 
237,71 
1237,05 
(1) Οι πληρωμές αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων από το 1989 κι έπεσα 
(3) Αναλήψεις υποχρεώσεων 12,69 εκατ. ECU (α: 12354, β: 0,395 και γ: 0.045) δεν έχουν κατανεμηθεί μεταξύ Κρατών Μελών. 
(3) Πληρωμές 7,903 εκατ. ECU (α: 7.101. Β: 0342 and γ: 0.468) αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων που δεν έχουν κατανεμηθεί μεταξύ 
Κρατών Μελών 
Belgique 
Σύνολο Belgique Ίο ^ 
Πίνακας 2. ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 2 
19 9 2 
ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 76,64 
20,07 
96,71 25,36 
20,69 
46,05 47,57 
17,09 
64,65 εκατ. ECU (πμές 1992) 
Κράτη Μέλη Ταμεία Συνδρομές 
που προβλέ­
πονται στα ΚΠΣ 
(1992-1993) Αναλήψεις 
υποχρεώσεων Πληρωμές 
(1) Αναλήψεις 
υποχρεώσεων 
/ 
Προβλέψεις 
33,1% 
103,1% 
47,6% 
Denmark 
Σύνολο Denmark ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 9,01 
2,58 
11,59 4,42 
1.73 
6,15 1.55 
1.31 
2,86 49,1% 
67,1% 
53,1% 
Deutschland 
Σύνολο Deutschland ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 222,19 
78,81 
301 90,51 
65,72 
156,23 117,14 
50,41 
167,55 40,7% 
83,4% 
51,9% 
Espana 
Σύνολο Espana ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 557,32 
166,65 
723,97 282,14 
83,49 
365,63 233,65 
45,23 
278,88 50,6% 
50,1% 
50,5% 
France 
Σύνολο France ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 501,33 
113,45 
614,78 247,60 
70,95 
318,55 217,64 
40,75 
258,39 49,4% 
62,5% 
51,8% 
Italia 
Σύνολο Italia ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 123,3 
55,17 
178,47 126,04 
23,16 
14930 37,38 
12,48 
49,86 102.2% 
42.0% 
83,6% 
Luxembourg 
Σύνολο Luxembourg ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 10,38 
0,43 
10,81 10,38 
0,43 
10.81 3.11 
0,06 
3.17 100,0% 
100,0% 
100,0% 
Nederland 
Σύνολο Nederland ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 70,74 
27,66 
98,4 35,10 
19,42 
54,52 22,17 
16,87 
39,05 49,6% 
70.2% 
55,4% 
United Kingdom 
Σύνολο United Kingdom ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 950,05 
310,55 
1260,6 344,41 
169,05 
513,46 334,32 
142,36 
476,68 36,3% 
54,4% 
40,7% 
Σύνολο ΕΤΠΑ 
Σύνολο ΕΚΤ 
Σύνολο Στόχου 2 282036 
77837 
3296,33 116836 
46431 
162037 (2) 101433 
32632 (3) 
134136 463% 
68,7% 
493% 
(1) Οι πληρωμές αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων από το 1989 κι έπεσα 
(2) Αναλήψεις υποχρεώσεων 0,276 εκατ. ECU δεν έχουν κατανεμηθεί μεταξύ Κρατών Μελών. 
(3) Πληρωμές 0,373 εκατ. ECU αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων που δεν έχουν κατανεμηθεί μεταξύ Κρατών Μελών 
Πίνακας 3. ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για τους στόχους 3 και 4 
19 9 2 
εκατ. ECU (τιμές 1992) 
Κράτη Μέλη Ταμεία Αναλήψεις 
υποχρεώσεων Πληρωμές 
(1) 
Belgique /Bdgie ΕΚΤ 85,12 68,04 
Denmark ΕΚΤ 33,16 21,30 
Deutschland ΕΚΤ 350,85 268,43 
Espana ΕΚΤ 219,92 166,71 
France ΕΚΤ 533,49 424,83 
Italia ΕΚΤ 174,93 123,19 
Luxembourg ΕΚΤ 2.43 2.61 
ΕΚΤ 104,43 52,32 
United Kingdom ΕΚΤ 651,47 485.59 
Σύνολο Στόχων 344 ΕΚΤ 21863· (2) 161330 (3) 
(1) Οι πληρωμές αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων από το 1989 κιέπεπα 
(2) Αναλήψεις υποχρεώσεων 01.76 εκατ. ECU δεν έχουν κατανεμηθεί μεταξύ Κρατών Μελών. 
(3) Πληρωμές 0,176 εκατ. ECU αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων που δεν έχουν κατανεμηθεί μεταξύ Κρατών Μελών 
Vlo3 
Πίνακας 4. ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 5α 
(Α) Μεταποίηση και εμπορία των γεωργικών και δασοκομικών προϊόντων 
(Β) Μεταποίηση και εμπορία των προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας 
1992 
εκατ. ECU (τιμές 1992) 
Ι Διαθέσιμες Ι Αναλήψεις 
Κράτη Μέλη Πιστώσεις υποχρεώσεων 
1991-1993 
Ι (Α)> Ι <Β) Ι W Ι ffl " 
Belgique 20,28 2,55 10,42 0,35 
Denmark 16,76 10,77 9,64 3,30 
Deutschland 
(παλαιά Lander) 72.46 11,55 30,62 3,93 
Ελλάς 123,26 12,90 63,62 0,00 
Espana (στόχος 1) 104,16 34,06 44,08 12,84 
Espana (άλλοι στόχοι) 53,79 5,78 27,77 3,76 
France (στόχος 1) 12,17 1,85 8,78 0,24 
France (άλλοι στόχοι) 111,10 22,72 42,04 7,70 
Ireland 64,46 11,99 30,90 4,18 
Italia (στόχος 1) 
Italia (άλλοι στόχοι) 85,38 
136,92 14,99 
8.66 31,38 
27,61 7,77 
4,93 
Luxembourg 1.28 0,00 0.27 0,00 
Nederland 20,28 5,78 6,62 1.79 
Portugal 120,81 38,25 40,77 
Σύνολο Στόχου 5α 1006,69 203,71 398,61 21,53 
U Kingdom (στόχος 1) 21,66 2,39 9,39 0,46 
U tOnodom (άλλοι στόχοι) 41,94 19,44 14,61 7,91 
80.69 
Από το οποίο: 
Περίφ. Στόχου 1 
Αλλες περιφέρειες 531,89 116,43 228,91 47,02 
474,80 67,25 169,59 33,67 
Περιφέρειες Στόχου 1 
-Ήο 
Πίνακας 5. ΚΠΣ - Εκτέλεση προϋπολογισμού για το στόχο 5β 
19 9 2 
Belgique 
Σύνολο Belgique ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 2,52 
3,45 
1,26 
7,22 εκατ. ECU (τιμές 1992) 
Κράτη Μέλη Ταμεία Αναλήψεις 
υποχρεώσεων Πληρωμές 
(D 
1.09 
2,63 
0,90 
4,61 
Denmark 
Σύνολο Denmark ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 3,23 
0,00 
0,00 
3,23 3,26 
0,04 
0,00 
3,29 
Deutschland 
Σύνολο Deutschland ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 91,65 
4,45 
73,60 
169,70 81,96 
2,40 
57,36 
141,71 
Espana 
Σύνολο Espana ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 7,83 
7.60 
99,94 
115,36 9,31 
7,44 
68,63 
85,38 
France 
Σύνολο France ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 115,86 
42,43 
183,81 
342,10 92.38 
34,82 
135,75 
262,94 
Italia 
Σύνολο Italia ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 17,29 
9,44 
49,82 
76,55 6,27 
4,74 
29,68 
40.68 
Luxembourg 
Σύνολο Luxembourg ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 0,00 
0,05 
0,00 
0,05 0,00 
0,03 
0,00 
0,03 
Nederland 
Σύνολο Nederland ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 7,78 
2.17 
4.97 
14,92 6,64 
1,70 
3.66 
12,00 
United Kingdom 
Σύνολο United Kingdom ΕΤΠΑ 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 67,95 
2,37 
3,60 
73,92 85,80 
8,66 
3.96 
98,42 
Σύνολο ΕΤΠΑ 
Σύνολο ΕΚΤ 
Σύνολο ΕΓΤΠΕ 
Σύνολο Στόχου 56 314,10 
71,86 
417,00 
803,06 286.60 
299,92 
640.06 
(1) Οι πληρωμές αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων από το 1989 «έπειτα 
Ή 1 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
Πίνακας 1 - Κοινοτικές Πρωτοβουλίες : Αναλήψεις υποχρεώσεων κατά Ταμείο 
(εκατ. ECU - τρέχουσες τιμές) 
BELGIQUE (α) 
Rechar 
Stride 
Leader 
Eurofonn 
New 
Hortton 
DANMARK 
Stride 
Leader 
Eutofotm 
New 
Hortion 
DEUTSCHLAND 
Reenar 
Stride 
Leader 
EUTO0Offfi 
NOW 
Hortion 
ΕΛΛΑΣ 
Envfrêff 
PrteVTW 
RtQÊti 
3U10B 
TeeetnetiquE 
itMctar 
CuruMsfin 
NOW 
NOfttOR 
ESPANA (8) 
dnritiQ 
RechÊt 
PhêWÊ 
RtQÈÊ 
Stride 
I eOWfMOQUV 
Lwdr 
Butofonn 
New 
Monkon 
FRANCE (β) (γ) 
FtoctmrQ) 
Prie/ne 
TMMMtÉQfUf 
ErnHngfc) 
fi Ml ay SOk/ll 
*im*gm*»yS0M« 
^«WMh7<BvMM0BJIW 
LMCMT 
CUPOfttfffl 
New 
Moftton ΕΤΠΑ ΕΓΤΠΕ EKT 
1991 
8.74 
7.47 
2.27 
-
-
-
-
1.M 
1.84 
-
• 
-
-
35.00 
15.95 
4.02 
15,63 
• 
-
-
73.71 
16.35 
-
48.00 
0,36 
-
-
-
-
-
150,06 
38.02 
7.08 
4.56 
18,42 
43.43 
7.14 
30.43 
-
-
-
30.23 
11.40 
-
-
4.00 
-
-
-
14.83 
-
-
• 1992 
2,47 
0,38 
0.73 
1.36 
-
-
-
0.81 
-
0.81 
-
-
-
1.85 
1.82 
0.13 
-
-
-
-
141.36 
38.77 
1.10 
26.35 
22.29 
15,99 
28.43 
0,55 
0,30 
7,58 
77,76 
-
• 
14,49 
-
-
36.27 
17,35 
5.43 
1.87 
2.35 
66.10 
14.69 
-
0.84 
-
10.21 
13.07 
2.65 
24.28 
-
0.36 
-1991 
2.23 
2.23 
0.18 
0,18 
41,51 
4.43 
2.71 
34.37 
1.07 
1.07 1992 
0.86 
0.86 
0.68 
0.68 
8.17 
8,17 
21,12 
21.12 
29,62 
5.09 
-
-
3,68 
-
-
20,88 
-
• 
-
42,26 
-
-
• 
-
-
21.06 
-
21.22 
• 
-
-1991 
5.89 
-
0.04 
-
3.19 
1.60 
1.16 
3,58 
-
-
1.58 
0,70 
1.30 
35.71 
6.90 
-
-
-
7.94 
20.87 
• 
• 
-
-
• 
-
-
-
-
• 
9,88 
0.74 
0,72 
-
1.02 
2.02 
-
5.36 
-
-
-
33.05 
0.20 
-
-
-
-
• 
-
-
3,47 
14.66 
14.72 1992 
13.86 
2,84 
0.27 
-
4,00 
2.97 
3,68 
3,97 
0,36 
0,61 
0.80 
0,30 
1.80 
40,06 
-
-
-
20.06 
Z86 
17,03 
62.82 
1,35 
-
-
0.52 
-
2.46 
11.23 
10,56 
36,70 
125.08 
2,58 
55.60 
29.33 
37.56 
44,32 
0,29 
-
-
-
1.72 
• 
-
3.63 
19.85 
3.65 
15.18 
α) To 1992 πρέπει να προστεθεί μΧα ανάληψη υποχρέωσης 8.18 εκατ. ECU. που αφορά τη συνολική επιδότηση 
•EuroquaJfflcation· του ΕΚΤ. 
β) Το 1992 οι ακόλουθες αναλήψεις υποχρεώσεων για το POSEIMA πρέπει να προστεθούν: ΕΤΠΑ: 2 εκατ. ECU για την 
Πορτογαλία, ΕΓΤΠΕ: 9εκατ. ECU γιατηνίσπανϋα. 14 εκατ. ECU για τη Γαλλία και 9 εκατ. ECU για την Πορτογαλία, 
γ) Ένα πρόγραμμα STRIDE για περιφέρειες του στόχου 2 στη Γαλλία πραγματοποιήθηκε με ουνολυοήεπιο^τηση. 
11ζ 
IRELAND 
EtmtOQ 
Priante 
Regen 
Stride 
Tetemettque 
Leader 
BurofOftn 
New 
Hotttott 
ITAUA 
£mnrog 
Priante 
Stride 
Teêemeotfue 
Looaor 
CuruAwnv 
New 
HOttaWtt 
tneerreç Noçon 
ineotroç Softeno 
LUXEMBOURG 
Stride 
Leader 
won* 
Moflftoft 
NEDERLAND 
Stride 
Leader 
CUPDfoflU 
New 
Horizon 
PORTUGAL (β) 
E/IVÉV0 
Prtonte 
Noçen 
Nocher 
Ragle 
Stride 
7MMM0QM 
LMCMT 
Buo9om 
Moir 
Nortaton 
UNTTED-KINODOM 
CflMrVflf 
fttcftv-
π*ΜΜ 
StrMt 
TMMMMfqu· 
Leader 
Bunfom 
Now 
Hortion 
Communautaire (στ) 
intOtTOQ ΕΤΠΑ ETtri 
1991 
48,83 
2.80 
8,38 
3,98 
13.07 
11,00 
8,70 
-
• 
-
119,16 
62.51 
2,33 
35,31 
4.18 
14,83 
-
-
-
-
-
0.18 
-
0,18 
-
-
2.13 
0,87 
1.26 
-
-
-
64,26 
21.58 
-
-
2.71 
4.51 
4.43 
10,79 
20.24 
-
-
-
11.17 
2,19 
-
-
-
• 
8.96 
-
-
• 
244.07 1992 
132,25 
8.27 
-
114.37 
-
-
7.97 
-
0,33 
1,31 
69.71 
10.44 
-
4.29 
25,47 
23,03 
-
Z90 
0,65 
ZOO 
0.93 
2.05 
2.06 
73.34 
29.57 
5.30 
25.83 
-
-
-
-
8.01 
0,99 
3.56 
0,08 
146,75 
1.80 
104.13 
5,67 
29.68 
5.40 
• 
0.07 
429.12 1991 
3,63 
3,63 
7.93 
0.98 
-
-
-
6.95 
• 
• 
-
-
-
0,29 
-
0,28 
-
-
0.11 
. 
0.11 
. 
-
-
16.43 
0.07 
16,38 
0.96 
0,06 
-
6.44 Ë EXT*· 
1992 
4,68 
4,68 
26.13 
26,13 
5.84 
5.84 
3,68 
3,68 
14.88 1991 
87.62 
4,77 
50.20 
19,80 
12,85 
7.02 
3.15 
3.87 
1.06 
1.06 
36.91 
31,14 
5,77 
-
-1992 
35,85 
-
-
-
• 
-
Z18 
1Z33 
4.81 
18.53 
33.75 
-
-
-
-
5.16 
5.03 
8.74 
14,82 
-
-
1,17 
-
0,37 
0.20 
0,60 
13,18 
-
0.03 
8,71 
1.18 
3.25 
44,48 
-
-
-
0.28 
• 
-
-
0.47 
1Z85 
1Z84 
18,07 
56,57 
-
18,13 
-
-
-
Z17 
3.88 
3.87 
28.54 
4.56 
δ) Συμπεριλαμβάνονται 2.74 εκατ. ECU που αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων του 1990 (τιμές 1991). 
ε) Πρέπει να προστεθούν 12.06 εκατ. ECU που αφορούν αναλήψεις υποχρεώσεων μη κατανεμημένες 
μεταξύ των πρωτοβουλιών που έχουν αποφασισθεί για τις περιφέρειες του στόχου 1. 
στ) Το 1992 πρέπει να προστεθούν αναλήψεις υποχρεώσεων 86,45 εκατ. ECU που αφορούν πιστώσεις του Άρθρου 10 
σχετικές με το INTERREG. 
* Ανάληψη υποχρέωσης ΕΓΤΠΕ μόνο για το REGIS. 
·* Για τις τιρωτοβουλίες του ΕΚΤ Euratom. Now ra 
μέ συνολικές αναλήψεις υποχρεώσεων και νι'αυτό δεν μπορούν να κατανεμηθούν μεταξύ των πρωτοβουλιών. 
τ η 3 
Πίνακας 1 - Συνοπηκός πίνακας προγραμμάτων 
για τις περιφέρειες του στόχου 1 (1989-1992) 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
ΕΛΛΑΣ 
1889 
ΛΠ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΦΥΛΛΟΞΗΡΑΣ 
ΛΠ ΒΕΡΙΚΟΚΑ 
ΜΟΠ ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ 
ΜΟΠ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ 
ΜΟΠ ΝΗΣΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ 
ΜΟΠ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ 
ΜΟΠ ΚΡΗΤΗ 
1Μ0 
ΛΠ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ/ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 1990 
ΛΠ ΤΕΧΝΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ 
ΛΠ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΕ ΣΥΛΛΟΠΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ 
ΛΠ ΔΡΑΣΗ ΠΑ ΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ 
ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ 
ΛΠ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ 
ΛΠ ΥΓΕΙΑ 
ΛΠ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ 
ΛΠ ΤΡΑΠΕΖΕΣ - ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ 
ΛΠ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ 
ΛΠ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ / 
ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ 
ΛΠ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 
ΛΠ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 
ΛΠ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ - ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΕΣ 
ΛΠ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ - ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ - ΤΕΙ 
ΛΠ ΔΙΑΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 
ΛΠ NOVATEURS 
ΛΠ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ · ΣΤΟΧΟΣ 1 
ΛΠ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ 
ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 
ΛΠ ΑΤΤΙΚΗΣ 
ΛΠ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 
ΛΠ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 
ΛΠ ΜΕΓΑΛΟΙ ΟΔΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ 
ΜΟΠΤΕΧΝΟΛΟΠΑ 
ΠΛΠ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 
ΠΛΠ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΠΑ 
ΛΠ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 
ΛΠ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΙ 
ΠΛΠ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΓΕΩΡΠΚΩΝ 
ΠΕΡΙΟΧΩΝ 
ΠΛΠ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ 
ΠΛΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ 
ΠΛΠ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 
ΠΛΠ ΑΤΤΙΚΗ 
ΠΛΠ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΑ 
ΠΛΠ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ 
ΠΛΠ ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ 
ΠΛΠ ΗΠΕΙΡΟΣ 
ΠΛΠ ΝΟΤΙΟ ΑΙΓΑΙΟ 
ΠΛΠ ΘΕΣΣΑΛΙΑ 
ΠΛΠ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 
ΠΛΠ ΚΡΗΤΗ 
ΠΛΠ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 
1Μ1 
ΛΠ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
1Μ2 
ΛΠ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 
ΛΠ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ 
ΠΛΠ ΑΥΞΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 
ΠΛΠ ΙΣΟΡΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 
ΛΠ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 
ΛΠ ΔΑΣΙΚΑ ΜΕΤΡΑ 
ΛΠ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΕΛΑΙΩΝΩΝ Ημερομηνία 
απόφασης της 
Ετητροπής 
05.07 89 
05.07.89 
21.12.89 
21.12.89 
21.12.89 
21.12.89 
21.1ΖΒ9 
05.07.91 
14.06.91 
11.07.90 
17.07.90 
17.07.90 
11.07.90 
11.07.90 
11.07.90 
1107 90 
1707 80 
17 07.90 
17.07.90 
17.07.90 
02.08.90 
10.12.90 
10.12.90 
3112J0 
19.12.90 
1907.90 
31.05.91 
20.12.90 
14 12.90 
1412.90 
12.10.90 
30.07.90 
30.07.90 
30.07.90 
1Ζ12.90 
271190 
271190 
2711.90 
1811.90 
12.10.90 
27.09.90 
20.08.90 
20.08.90 
3007.90 
3007.90 
3007.90 
30.07.90 
18.06.80-10.12Λ0 
25.07.91 
280692 
07.09.92 
30.07.92 
30.07.92 
10.11.92 
0611.92 
0211.92 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
-
-. 
-
. 
. 
-
-
. 
-
-
-
. 
. 
. 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
' 
χ 
χ 
χ 
-
-ΕΚΤ 
. 
' 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
. 
χ 
χ 
χ 
. 
. 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
-ΕΓΤΠΕ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
-
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
. 
. 
-
• 
χ 
χ Υπεύθυνη 
ΓΔ 
β 
β 
18 
18 
18 
18 
18 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
S 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
S 
18 
16 
18 
18 
18 
16 
16 
β 
18 
16 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
8 
5 
18 
18 
18 
β 
β 
ΧΩΡΑ Ι ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
ESPANA 
1989 
AnALMERIA LEVANTE 
ΛΠ CIUDAD REAL 
1880 
ΛΠ INSTALACION OE JOVENES Y PLD 
ΛΠ CONTRATACIONINDEFINIDA Ε INST. DE 
JOVENES 
ΛΠ CONTR. INDEF/INSTAL PARADOS LD 
ΛΠ PARADOS LD EN REGIONES OBJ1 
ΛΠ JOVENES PARADOS REGIONES OBJ1 
ΛΠ FORM. PROF. MIGRANTES/INDEPENDIENTES 
ΛΠ FORM.PROF. SEGURIDAD MARITIMA JOVENE 
ΛΠ FORM. PROF PARA MINUSVAUDOS 
ΛΠ FORM.PROF. EN MEDIO RURAL 
ΛΠ ASTURIAS FORM. AUTOEMPLEO DE PARADO 
ΛΠ ASTURIAS FORM. MENORES DE 25 ANOS 
ΛΠ CANARIAS PARADOS LD FORM. AYUDA 
EMPLEO 
ΛΠ CANARIAS JOVENES FORM. AYUDA AL 
EMPLEO 
ΛΠ CASTILLA Y LEON PARADOS LD 
ΛΠ CASTILLA Y LEON JOVENES FORM. PROF. 
ΛΠ CASTILLA LA MANCHA PARADOS LD 
ΛΠ CASTILLA LA MANCHA PARADOS JUVENILES 
ΛΠ EXTREMADURA JOVENES FORM. PROF. 
ΛΠ GAUCIA FORM. PARADOS LD 
ΛΠ GAUCIA FORM. DE JOVENES 
ΛΠ MURCIA PARADOS LD 
ΛΠ MURCIA JOVENES 
ΛΠ VALENCIA PARADOS LD 
ΛΠ VALENCIA JOVENES 
ΛΠ CANARIAS ESTUD. SEGUI/ EVALUACION 
MEDIDAS 
ΛΠ AYUDAS FORM.PROF. MEDIO RURAL 
ΛΠ OBSERVATORIO OCUPACIONAL 
ΛΠ DESEMPLEADOS LD CLASIF. CAUF. 
ASESORAMI 
ΛΠINSERCION PROFESIONAL 
ΛΠ FORM. VICULADA DESARROLLO REGIONAL 
ΛΠ FORM. PROF. ENS SECUNDA/MODULOS 
PROF. 
ΛΠ CONTR TEMPORAL/TRABAJOS SOCIALES 
ΛΠ EXTREMADURA RECURSOS HUMANOS 
ΛΠ CASTILLA Y LEON FORM. 
ΛΠ CANARIAS VALOR DE RECURSOS HUMANOS 
ΛΠ ASTURIAS FORMACION 
ΛΠ ANDALUCIA VALOR RECURSOS HUMANOS 
ΛΠ ANDALUCIA PARADOS LD 
ΛΠ ANDALUCIA FORM. PROF/MENORES 25 ANOS 
ΛΠ ASTURIAS 
ΛΠ CASTILLA LA MANCHA 
ΑΠ FORMADORES OE EMPLEO 
ΛΠ MURCIA RECURSOS HUMANOS 
ΛΠ VALENCIA SISTEMA NAC/ NSENANZA 
FORM.PROF. 
ΛΠ GAUCIA FORM. Y CREACION DE EMPLEOS 
ΑΠ MURCIA ESTUD. MERCADO DE TRABAJO 
REGION. 
ΛΠ GAUCIA 
ΛΠ EXTREMADURA 
ΛΠ CASTILLA LA MANCHA FORM. PROF. 
ΛΠ EXTREMADURA PARADOS LD 
ΛΠ CESSATION ACTIVTŒS AGRIC. 
ΛΠ AMEUOR PROD. AGRIC. CASTILLA-U-
MANCHA 
ΛΠ AMEUOR PROD AGRIC. VALENCIA 
ΛΠ AMEUOR PROD AGRIC. CASTILLA-Y-LEON 
ΛΠ AMEUOR PROD AGRIC. EXTREMADURA 
ΛΠ AMEUOR PROD AGRIC. ASTURIAS 
ΛΠ PROTECTION ENVIRONMENT EXTREMADURA 
ΛΠ PROTECTION ENVIR CAST1LLA-LA-MANCHA Ημ*0ομην(α 
απόδοσης της 
Ετπτροπής 
28.10.89 
28.10.89 
27.07.90 
27.07.90 
19.03.90 
19.03.90 
19.03.90 
19.12.90 
26.10.90 
21.11.90 
26.10.90 
06.11.90 
08.11.90 
08.11.90 
06.11.90 
06.11 JO 
06.11.90 
10.08 JO 
10.06.90 
02.08 JO 
1712.90 
1912.90 
12.11.90 
1Z11.90 
14 1Z90 
08.11 JO 
14.06J1 
19.07.91 
20.09J1 
20.09.91 
0711.91 
19.03.90 
1903.90 
19.03.90 
02.08 JO 
3011.90 
30.11 JO 
30.11.90 
30.11 JO 
20.11.90 
20.11 JO 
1112.90 
111290 
17.12.90 
02.08.90 
30.11.90 
30.11.90 
1112J0 
17 1190 
1712.90 
27.07.90 
02.08.90 
19.07 JO 
21.0990 
21.09 JO 
21.09JO 
26.09JO 
28.09 JO 
28.0990 
13.11J0 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠ* 
X 
X 
. 
-
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
-
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
-
-
. 
. 
-
-
-
. 
• 
. 
. 
-
. 
-
-ΕΚΤ 
. 
. 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
. 
. 
. 
. 
-ΕΓΤΠΕ 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
-
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
-
. 
. 
. 
. 
. 
-
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ Υπ*ύ·υνη 
ΓΔ 
18 
18 
5 
5 
5 
9 
5 
S 
5 
9 
5 
9 
5 
5 
5 
5 
9 
9 
9 
5 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
5 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
8 
9 
5 
9 
9 
9 
β 
β 
β 
β 
β 
β 
β 
β 11 Η 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
ΛΠ PROTECTION ENVIR COM. VALENCIANA 
ΛΠ PROTECTION ENVIRONMENT ASTURIAS 
ΛΠ AMEUOR. PROD AGRIC. MURCIA 
ΛΠ AMEUORATION COND. PROD AGRIC. GAUCIA 
ΛΠ PROTECTION ENVIRONMENT GAUCIA 
ΛΠ LUTTE EROSION SOLS MURCIA 
ΛΠ PROTECTION ENVIR CASTILLA-Y-LEON 
ΛΠ IRRIGATION INFRASTRUCTURES CANARIAS 
ΛΠ ELEVAGE ANDALUCIA 
ΛΠ FRUTTICULTURE HORTICULTURE VALENCIA 
ΛΠ REORIENTATION PROD. EXTREMADURA 
ΛΠ ELEVAGE ASTURIAS 
ΛΠINFRAESTRUCTURACIENT1FICA 
ΛΠ Castilla-la-Mancha 
ΟΛΠ Comarca de la Mancha 
ΟΛΠ CASTILLA Y LEON Salamanca 
ΛΠ CANARIAS 
ΟΛΠ ISte de la Gomera CANARIAS 
ΛΠ Acbvidades econornicas GAUCIA 
ΟΛΠ Producckjn agraria GAUCIA 
ΛΠ VALENCIA 
ΛΠ ASTURIAS 
AnCEUTA 
AnMEULLA 
ΛΠ MURCIA 
ΛΠ EXTREMADURA 
ΛΠ bosques ANDALUCIA 
1991 
ΛΠ VALENCIANA 
ΛΠ CASTILLA Y LEON FORM. 
ΛΠ PROTECTION ENVIR CANARIAS 
ΛΠ REORIENTATION PROD AGRI. GAUCIA 
ΛΠ REOR PROD AGRI. CASTILLA-Y-LEON 
ΛΠ RAT. DEVELOP. PROD. AGRIC. MURCIA 
ΛΠ REORIENTATION PROD AGRI. CANARIAS 
ΛΠ REOR. PROD AGRI. CASTILLA-LA-MANCHA 
ΛΠ CASTILLA Y LEON II 
ΛΠ RECURSOS HNDRICOS 
ΛΠ ENTIDADES LOCALES 
ΛΠINCENT1VOS REGIONALES 
ΛΠ MALAGA 
ΛΠ GRANADA 
ΛΠ GAUCIA 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ MURCIA 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ ANDALUCIA 
1989 
ΛΠ BAJO GUADALQUIVIR 
ΛΠ AMEUOR. PROD AGRIC MEULLA 
ΛΠ POSEICAN 
FRANŒ 
1999 
ΜΟΠ CORSE 
1990 
ΛΠ CORSE 
ΛΠ MARTINIQUE 
ΜΟΠ CORSE 
ΛΠ GUADELOUPE 
ΛΠ REUNION 
ΠΛΠ CORSE 
ΛΠ GUADELOUPE 
ΛΠ VAL RESSOURCES AGRIC. GUADELOUPE 
ΠΛΠ GUYANE 
ΛΠ MARTINIQUE 
ΛΠ AGRICULTURE & DEV. RURAL MARTINIQUE 
ΠΛΠ REUNION 
ΛΠ POSEIDON 
IRELAND 
1899 
ΠΛΠ PROTECTION RURAL DEVELOP. 
ΠΛΠ INDUSTRY 
ΠΛΠ TOURISM 
1980 
Ι ΛΠ DISABLED Ημερομηνία 
απόφασης της 
Επιτροπής 
13.11.90 
1012.90" 
10.12.90 
10.1Ζ90 
10.12.90 
10.12.90 
10.12.90 
1012.90 
1012.90 
11.06.90 
10.12.90 
10.12.90 
19.07.90 
14.12.90 
31.01.90 
14.12.90 
14.12.90 
30.07.90 
27.09.90 
12.12.90 
14.12.90 
14.12.90 
14.12.90 
14 12.90 
1412.90 
14 12.90 
1Ζ12.90 
10.03.92 
10.03.92 
12.08.91 
01.07J1 
01.07J1 
01.07J1 
12.07.91 
09.07 J1 
23.09.91 
07.03.91 
23.09.91 
24.08.91 
28.09.91 
18.12.91 
1612.91 
1406.91 
18.12.91 
30.01 J2 
1902.92 
18.06.92 
28.07.89 
10.10.90 
101090 
21.12.89 
10.10J0 
14.12.90 
20.12J0 
20.1290 
17.12.90 
20.12J0 
20.12J0 
17.1290 
20.12J0 
1012.92 
0108.89 
21.12.89 
2112.89 
08.01J0 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
-
-
-
-
·" 
-
-
-
-
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
-
-
-
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
χ 
-
-
-
-
-
χ 
χ 
-
χ 
χ 
-
χ 
-
χ 
χ 
χ 
-· ΕΚΤ 
. 
. 
. 
. 
. 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
χ 
χ 
-
χ 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
χ 
χ 
. 
-
-
-
. 
. 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
χ 
-
-
χ 
-
-
χ 
χ 
χ ΕΓΤΠΕ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
. 
χ 
χ 
. 
χ 
-
χ 
-
. 
-
-
-
-
χ 
-
. 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
-
. 
. 
-
. 
. 
. 
. 
. 
χ 
χ 
χ 
-
. 
-
-
-
χ 
-
χ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
-Υπ*ύβυνη 
ΓΔ 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
β 
18 
16 
18 
18 
16 
18 
β 
9 
9 
β 
β 
β 
β 
6 
β 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
16 
18 
18 
6 
6 
16 
9 
9 
9 
6 
9 
18 
18 
β 
18 
18 
β 
18 
β 
6 
18 
18 
9 ο η J 
ΧΛΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
ΛΠ IRLANDE OBJ 1 
AHLT UNEMPLOYED 
ΛΠ INTEGRATION OF YOUNG 
ΛΠ HUMAN RESSOURCE FOLLOW UP 
ΛΠ UNEMPLOYED FOR OVER A YEAR 
ΛΠ EXERTIONAL MEASURES 
ΛΠ PERIPHERAUTY 
ΛΠ SANITARY SERVICE 
ΛΠ FORESTRY 
ΠΛΠ FORMATION 
ΠΛΠ RURAL DEVELOPMENT 
1992 
ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ 
ITAUA 
1989 
ΛΠ METANIZZA2IONE 
AnAREEATTREZZATE 
AnRISORSEIDRICHE 
AnTELEFONIADIBASE 
1990 
ΛΠ MEZZOGIORNO 
AnABRUZZO 
ΛΠ MOUSE 
ΛΠ CAMPANIA 
ΛΠ PUGLIA 
AnBASIUCATA 
ΛΠ CALABRIA 
ΛΠ SICIUA 
ΛΠ SARDEGNA 
AnPROGETTO 
ΛΠ MEZZOGIORNO END PUBUCI 
ΛΠ CONOSCENZA UNGU A MATERNA RGU 
MIGRANT! 
ΜΟΠ SARDEGNA 
ΜΟΠ SICIUA (2eme phase) 
ΛΠ ΕΝΠ PUBUCI 
ΜΟΠ BASIUCATA 
AHVOLGARIZZAZIONE AGRICOLA 
ΛΠ VALORIZZAZIONE PROO AGRIC. 
MEZZOGIORNO 
ΑΠ VALOR RIS. AGRIC. A SVIPEV. RURAL 
CALABRIA 
AHTURISMO 
rWlRICERCA 
nAnABRUZZO 
ΠΛΠ BASIUCATA 
ΠΛΠ CALABRIA 
ΠΛΠ CAMPANIA 
ΠΛΠ MOUSE 
ΑΠ SARDEGNA 
nAnSOUA 
1991 
AniNDUSTRIA 
ΠΛΠ PUGLIA 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ PUGLIA 
ΛΠ MIGUORPROO. AGRIC. & CULT. 
ALT.MEZZOGIORNO 
1992 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ TOURISME 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ ERBANCA 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ GEPI 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ ANCE 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ CORNDUSTRIA 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ IASM 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ UNIONCAMERE 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ SARDAIGNE 
ΣΥΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ FIME 
PORTUGAL 
1989 
EHKEACORES 
ΕΠΚΕΡΕΟΙΡ Ημερομηνία 
απόφασης της 
Επιτροπής 
29.03.90 
16.10.9d 
12.12.90 
17 12J0 
17.12.90 
14.12.90 
10.08.90 
30.07.90 
09.07.90 
1412.90 
17.1290 
24 09.92 
21.12.89 
21.12.89 
21.12.89 
21.12.89 
14.06.91 
031090 
171290 
30.1290 
28.03.91 
28.10.90 
21.1290 
19.10.90 
03.08.90 
0208.90 
1212.90 
121290 
19.07.88 
18.12J1 
17.1290 
1207.88 
09.09.90 
10.10.90 
161090 
141290 
2012.90 
2012.90 
20.1290 
20.1290 
14.1290 
20.1290 
201290 
141290 
29.07 J1 
29.07 J1 
25.07.91 
29.11.91 
0203.92 
0203J2 
0203 J2 
0203J2 
020392 
02.03J2 
0203.92 
190792 
091292 
31.08.89 
1107 Μ ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
. 
. 
-
. 
• 
. 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
-
-
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ ΕΚΤ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
-
χ 
χ 
χ 
-
. 
. 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
. 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
χ 
. 
-
-
-
. 
-
-
-
-
-
-
• ΕΓΤΠΕ 
-
-
-
-
-
-
-
-
χ 
-
χ 
. 
. 
. 
. 
-
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
χ 
χ 
χ 
. 
. 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
χ 
. 
χ 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
• Υτκύβυνη 
ΓΑ 
5 
5 
5 
8 
9 
9 
18 
18 
β 
18 
β 
18 
18 
18 
18 
16 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
9 
5 
5 
9 
β 
β 
β 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
18 
β 
18 
18 
18 
18 
18 
16 
18 
18 
18 
18 
18 /) 1£ 
XÎ5PA / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
OAESETUBAL 
AnPRODAC 
1990 
ΛΠ FORM. PROF./DESEMPREGADOS 
ΑΠ DESEMPREGADOS LD 
ΛΠ ADULTOS DEFICIENTES DESEMPRGADOS 
/tflMULHERESADULTAS 
ΛΠ EMIGRANTES ADULTOS 
ΛΠ FORM.PROF./JOVENS 
ΛΠ JOVENS/PROCURA DE EMPREGO 
ΛΠ FORM./EMPREGO PARA JOVENS 
DERCIENTES 
AnMULHERES JOVENS 
ΛΠ EMIGRANTES JOVENS 
IWIPODAAEF 
ΛΠΡΕ0ΙΡ 
ΛΠ FORMACOA PROFISSIONAL 
AnFANI 
AnFPJRAA 
ΛΠ INTEMPERIES 
ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ 
nAnPRODEP 
AnPROTEDE 
ATIPROTER 
ΠΛΠαΕΝΟΙΑ 
AHSIMC 
ΠΛΠ MADEIRA 
rWIPEDRAA Ημερομηνία 
απόφασης της 
Επιτροπής 
08.08.89 
011289 
12.04.91 
08.01.90 
0801.90 
08.01.90 
0801.90 
12.04 90 
08.01.90 
08.01.90 
06.01.90 
06.01.90 
31.12.90 
31.09.91 
08.01.90 
31.1290 
3112.90 
30.07.90 
17.09.90 
18.06.90 
20.12.90 
04.1290 
20.03.90 
04.1290 
27.07.90 
18.08.90 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
χ 
χ 
-
·· 
-
-
-
-
-
-
-
χ 
-
-
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ ΕΚΤ 
. 
. 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
χ 
-
. 
χ 
-
χ 
χ ΕΓΤΠΕ 
. 
. 
. 
. 
-
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
χ 
. 
-
-
. 
. 
-
-
. Υικύβυνη 
ΓΔ 
18 
16 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
9 
5 
5 
5 
5 
5 
NORTE 
ΠΛΠΑΚοΜίηηο 
ΠΛΠ Tras-os-Montes 
ΠΛΠ Area Metrop. Porto 
ΠΛΠ Vale do Ave 
ΠΛΠ Norte 27.07 JO 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 χ 
χ 
χ 
χ 
χ χ 
χ 
χ 
χ 
χ χ 
χ 
χ 
. 
χ 
CENTRO 
HAnCentro 
ΠΛΠ Raia Central 
ΠΛΠ Pinhal Interior 27.07 JO 
27.07 JO 
27.07.90 χ 
χ 
χ χ 
χ 
χ χ 
χ 
χ 
ALENTEJO 
ΛΠ Litoral Alentejano 
ΛΠ Centra & Baixo Aten. 
ΠΛΠ Entre Mira e Guad. 
ΛΠ Zona doe Marmores 27.07.90 
27.07.90 
27.07 JO 
27.07 JO χ 
χ 
χ 
χ -
-
χ 
. . 
. 
χ 
. 
U8BOA Ε VALE DO TEJO 
ΠΛΠΟβϋβ 
ΛΠ Grande Lisboa 
nAnValedoTejo 27.07 JO 
27.07 JO 
27.07.90 χ 
χ 
χ χ 
-
χ χ 
. 
χ 
ALQARVE 
ΠΛΠ Sotavento AJgarvio 
ΠΛΠ Bartavento Algarvio 
1891 
ΛΠΑΤ 
ΛΠΑΤ 
ΛΠ AT MODERNIZAO DA ADMINISTRAO PUBUCA 
ΛΠ AT INSTTTUTO DO EMPREGO Ε FORM. PROF. 
AnPRODIATEC 
ΛΠ DEVELOPPEMENT DES PATURAGES ACORES 
ΛΠ ACTIONS FORESTIERES 
ΑΠ DEVELOPPEMENT RURAL MIRA 
ΛΠ RESTRUCTURATION DU VIGNOBLE 
(CONTINENT) 
1992 
ΛΠ REMEMBR CESSATION ACTIVITE AGRICOLE 
ΛΠ PROTEC. ENVIR BIEN-ETRE ANIMAL 
ΛΠ RESTRUCT. DU VIGNOBLE MADBRE & 
ACORES 
ΛΠ SECHERESSE©2 
ΛΠ INVEST. EXPLOITATIONS AGRICOLES 
ΛΠ POSEIMA- ACORES 
AJIPOSBMA-MADEIRA 27 07 JO 
27.07 90 
29.10.91 
18.07.91 
06.06.92 
11.1292 
20.03J1 
08.08.91 
06.08.91 
21.11.91 
07.08.91 
17.0292 
2807.92 
05.10.92 
31.07J2 
30.07 J2 
31.07.92 
31.07J2 χ 
χ 
-
-
-
-
χ 
-
-
-
-
-
-
-
-
-χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-χ 
χ 
-
-
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 18 113 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΙ 
UNITED-KINGDOM (ΝJ.) 
1998 
ΛΠ TRANSPORT 
1880 
ΛΠ UNEMPLOYMENT 
ΛΠ INTEGRATION OF YOUNG PEOPLE INTO 
EMPLOY 
ΛΠ SEE REGIONS 
ΛΠ HUMAN RESOURCES 
ΛΠ AGRIC. DEVELOPMENT 
ΠΛΠ TOURISM 
ΛΠ PHYSICAL AND SOCIAL ENVIRONMENT 
ΠΛΠ INDUSTRIAL DEVELOPMENT Ημερομηνία 
απόφασης της 
Επιτροπής 
, 
01.1289 
141290 
23.0290 
0208.90 
11.07.90 
14.1290 
30.07.90 
20.09.90 
14.1290 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
χ 
.. 
. 
. 
. 
χ 
χ 
χ ΕΚΤ 
. 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
χ 
-
χ ΕΓΤΠΕ 
-
-
-
. 
χ 
-
-
-Υπεύθυνη 
ΓΔ 
18 
8 
9 
9 
5 
β 
18 
18 
18 "7-7 a 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
ΝΕΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΑ ΚΡΑΤΙΔΙΑ 
ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ 
BERUN 
BRANDEBURG 
MECKLENBURG 
FRBSTAATSACHSEN 
SACHSENANHALT 
THURINGEN 
PROGRAMME GLOBAL Ημερομηνία 
απόφασης της 
Επιτροπής 
26.03.91 
21.06.91 
01.01J1 
2603.91 
21.06.91 
01.01.91 
2603.91 
21.08.91 
01.01 J1 
26.03J1 
2108.91 
01.01.91 
28.03J1 
21.08J1 
01.01.91 
28.03.91 
21.08J1 
01.01 J1 
2803.91 
01.01.91 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
χ 
-
-
χ 
-
-
χ 
-
-
χ 
-
-
χ 
-
-
χ 
. 
-
χ 
-ΕΚΤ 
. 
. 
χ 
. 
-
χ 
-
-
χ 
. 
-
χ 
-
-
χ 
-
-
χ 
. 
χ ΕΓΤΠΕ 
. 
χ 
-
-
χ 
-
-
χ 
-
. 
χ 
-
. 
χ 
-
-
χ 
-
. 
-Υπχύθυνη 
ΓΔ 
18 
β 
9 
18 
β 
9 
18 
β 
9 
16 
β 
8 
16 
β 
9 
18 
β 
8 
18 
9 
Πίνακας 2 - Συνοπτικός πίνακας προγραμμάτων 
για τις περιφέρειες του στόχου 2 (1989-1991) 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
BELGIQUE 
1990 
WALLONIE 
ΛΠ Liege 
ΛΠ Charleroi et Centre 
AnAubange 
VLAANDEREN 
AnUmburg 
ΛΠ Umburg 
ATlTurnhout 
ΛΠ Umburg 
AnTurnhout 
WALLONIE 
ΛΠ Charleroi Form. prof. 
ΛΠ Liege Form. prof. 
ΛΠ Aubange Form. prof. 
DANMARK 
1990 
ΠΛΠ NORTH JUTLAND 
nATlVESTLOLLAND 
DEUTSCHLAND 
1999 
ΛΠ SAARLAND 
ΠΛΠ NORDRHEIN-WESTFALLEN 
ΠΛΠ BERLIN 
1990 
ΛΠ EMDEN 
ΛΠ PEINE SALZQITTER 
ΛΠ RHEINLAND-PFALZ 
ΛΠ BREMEN 
ΛΠ BREMEN 
ΛΠ SAARLAND 
ESPANA 
1990 
ΛΠ OBSERVATORIO OCUPACIONAL 
AnCANTABRIA 
ΛΠ FORM. V1NCULADA RECONV. 
REGIONAL 
ΛΠ MADRID 
ΛΠ NAVARRA 
ΛΠ ARAGON 
ΛΠ RIOJA 
ATIPAISVASCO 
AHCATALUNYA 
ΛΠ CATALUNA 
ΛΠ NAVARRA 
ΛΠ LA RIOJA 
ΛΠ MADRID 
ATIPAJSVASCO Ημερομηνία 
απόφασης της 
Επιτροπής 
19.07.80 
19.07.90 
19.07.00 
17.05.91 
27.07.90 
1707.90 
27 09 90 
27 00 90 
22.10.91 
22.10.91 
2210.91 
14.12.90 
14.12.90 
1512.88 
2112.88 
21.12.68 
1107 90 
1107 80 
02.08.80 
02.08.90 
18.06 90 
27.08.80 
03.08.81 
25.07.80 
10.08.80 
02.08.80 
02.06.80 
06.11.80 
12.1280 
10.1280 
101280 
201280 
201280 
20.1280 
20.1280 
28.05.80 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
χ 
χ 
χ 
-
-
-
χ 
χ 
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ ΕΚΤ 
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
-
-
• ΕΓΤΠΕ 
* 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-Υπεύθυνη 
ΓΔ 
1β 
16 
18 
5 
5 
5 
16 
16 
5 
6 
6 
18 
16 
16 
16 
18 
6 
Β 
6 
Β 
16 
18 
Β 
Β 
Β 
Β 
Β 
Β 
Β 
Β 
Β 
16 
18 
16 
16 
16 
<Ί ζ 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
FRANCE 
1988 
ΛΠ NORD-PAS-DE-CALAIS 
1990 
ΛΠ HAUTE-NORMANDIE 
ΛΠ FRANCHE-COMTE 
ΛΠ BOURGOGNE 
ΛΠ PAYS DE LA LOIRE 
ΛΠ NORD-PAS-DE-CALAIS 
ΛΠ LORRAINE 
ΛΠ BASSE-NORMANDIE 
ΛΠ BRETAGNE 
ΛΠ AUVERGNE 
ΛΠ LANGUEDOC-ROUSSILLON 
ΛΠ AUVERGNE OID 
ΛΠ MIDI-PYRENEES 
ΛΠ PROVENCE-COTE D'AZUR 
ΛΠ RHONE-ALPES 
ΛΠ CHAMPAGNE-ARDENNES 
ΛΠ POITOU-CHARENTE 
ΛΠ AQUITAINE 
ΛΠ AQUITAINE 
ΛΠ AUVERGNE 
ΛΠ BASSE-NORMANDIE 
ΛΠ BOURGOGNE 
ΛΠ BRETAGNE 
ΛΠ CHAMPAGNE-ARDENNE 
ΛΠ FRANCHE-COMTE 
ΛΠ HAUTE-NORMANDIE 
ΛΠ LANGUEDOC-ROUSSILLON 
ΛΠ LORRAINE 
ΛΠ MIDI-PYRENNEES DecazevHIe 
ΛΠ MIDI-PYRENNEES Figeac 
ΛΠ MIDI-PYRENNEES AJbi-Carmaux 
ΛΠ Développement des entreprises 
(NPDC) 
ΛΠ Formation-recherche (NPDC) 
ΛΠ PAYS DE LA LOIRE 
ΛΠ PICARDIE 
ΛΠ POITOU-CHARENTES 
ΛΠ PROVENCE-ALPES-COTE D'AZUR 
ΛΠ RHONE-ALPES 
ITAUA 
1980 
ΛΠ UGURIA 
ΛΠ UGURIA 
ΛΠ LOMBARDIA 
ΛΠ LOMBARDIA 
ΛΠ MARCHE 
ΛΠ MARCHE 
ΛΠ PIEMONTE 
ΛΠ PIEMONTE 
ATITOSCANA 
AHTOSCANA 
AHUMBRJA 
ΛΠνΑΙΧΕ D'AOSTA 
ΛΠνΕΝΕΤΟ 
ΛΠΙΑΖΙΟ Ημερομηνία 
απόφασης της 
Ετπτροττής 
2112.89 
05 06.91 
06.06.90 
07.08.90 
08 08.90 
08 08.80 
23 08.80 
2610.80 
10.10.80 
28.10.80 
26.10.90 
11.06.87 
17.1280 
21.11.80 
17.1280 
17.1280 
121280 
25.07.81 
18.07.80 
20.03.80 
18.06.80 
18.06.80 
16.06.80 
1606.80 
2003 80 
20 03 80 
1806.80 
27.08 80 
16.06.80 
18.07.80 
18.07.80 
18.06.80 
18.06.80 
16.06.80 
18.06.80 
16.06.80 
16.06.80 
20.03.80 
27.11.80 
03.10.80 
271180 
171280 
14.1280 
1211.80 
27.11.80 
03.0890 
27.11.80 
1211.80 
31.10.80 
30.07.90 
27.11.80 
20.1280 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
χ 
χ 
-
χ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ ΕΚΤ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
χ 
-
χ 
-
χ 
-
χ 
-
χ 
-
-
-
-ΕΓΤΠΕ 
·* Υπεύθυνη 
ΓΔ 
16 
Β 
Β 
6 
Β 
β 
6 
Β 
Β 
β 
Β 
β 
Β 
6 
Β 
Β 
Β 
Β 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
Β 
16 
Β 
16 
8 
16 
Β 
16 
Β 
16 
16 
16 
16 
"2-J 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
NEDERLAND 
1960 
ΛΠΤνΥΕΝΤΕ 
AHZUID UMBURG 
ΛΠ Gr./ZUID-OOST DRENTHE 
ΛΠΤννΕΝΤΕ 
ΛΠΖυΐϋ UMBURG 
ΛΠ Gr./ZUID-OOST DRENTHE 
UNITED-KINGDOM 
1919 
ΛΠ MERSEY BASIN II 
ΠΛΠ MANCHESTER & SALFORD 
ΠΛΠ MERSEYSIDE 
ΠΛΠ Industrial SOUTH WALES 
ΠΛΠ DURHAM & CLEVELAND 
ΛΠ YORK Steel area 
rWlTAWSEN 
1890 
ΛΠ UK OBJ 2 
ΛΠ UK OBJ 2 
ΛΠ UK OBJ 2 
ΛΠ UK OBJ 2 
ΛΠ UK OBJ 2 
ΛΠ BLACK COUNTRY 
ΛΠ COVENTRY 
ΛΠ SHROPSHIRE & STAFFORDSHIRE 
ΛΠ EAST MIDLANDS 
ATIHUMBERSIDE 
ΛΠ MID YORKSHIRE 
ΠΛΠ WALES (CLWYD) 
AnFIFE 
ΛΠ CENTRAL REGION 
AnTAYSIDEII 
1991 
ΛΠ WEST CUMBRIA Ημερομηνία 
απόφασης της 
Επιτροπής 
27.07.80 
27.07.80 
27.07.80 
18.07.80 
18.07.80 
30.07 80 
21.1288 
21.1288 
21.1268 
18.1268 
21.1288 
16.1281 
21.1288 
21.1286 
0206.80 
0206.80 
0206.80 
0208.80 
20.03.80 
20.03.80 
20.0380 
30.07.80 
18.07.80 
18.07.80 
20.03.80 
18.07.80 
18.07.80 
19.07.90 
05.1281 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ ΕΚΤ 
χ 
χ 
χ 
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
-
-
-
-
χ 
-
-
-
-ΕΓΤΠΕ 
-Υπεύθυνη 
ΓΔ 
6 
6 
6 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
6 
6 
Β 
Β 
Β 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
Πίνακας 3 - Συνοπτικός πίνακας προγραμμάτων 
για τις περιφέρειες του στόχου 2 (1992) 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
BELGIQUE 
1982 
WALLONIE 
ΛΠ Charleroi 
ΛΠ Liege 
AHAubange 
AHAubange 
ΛΠ Liege 
ΛΠ Charleroi 
VLAANDEREN 
ΠΛΠ Umburg 
rWlTumhout 
DANMARK 
1982 
ΠΛΠ NORTH JUTLAND 
rWIVESTLOLLAND 
DEUTSCHLAND 
1992 
ΛΠ RHEINLAND-PFALZ 
ΛΠ EMDEN 
ΛΠ PEINE SALZGITTER 
ΠΛΠ BREMEN 
ΠΛΠ BERLIN 
ΠΛΠ NORDRHEIN-WESTFALLEN 
ΠΛΠ SAARLAND 
ΛΠ EMDEN 
ΛΠ PEINE 
ESPANA 
1969 
ΛΠ ARAGON 
AnCATALUNA 
ΠΛΠ NAVARRA 
ΛΠ LA RIOJA 
ΛΠ MADRID 
AnPAJSVASCO 
FRANCE 
1982 
ΠΛΠ AUVERGNE 
ΠΛΠ AQUITAINE 
ΠΛΠ RHONE-ALPES 
ΠΛΠ POITOU-CHARENTE 
ΠΛΠ PAYS DE LA LOIRE 
ΠΛΠ BOURGOGNE 
ΠΛΠ FRANCHE-COMTE 
ΠΛΠ PICARDIE Ημερομηνία 
απόφασης της 
Ετπτροπής 
24.08.82 
24.08.82 
24.08.82 
03.04.82 
03.04.92 
03 04.92 
21.05.82 
2105.82 
0304.82 
21.05.92 
10.06.82 
30.08.82 
30.08.82 
05.05.82 
05.05.82 
05.05.82 
05.05.82 
24.08.82 
24.09.82 
24.08.82 
17.06.82 
06.07.82 
17.06.82 
08.1282 
16.1282 
30.01.82 
0203.92 
0203.82 
0203.82 
03.04 82 
03.04.82 
03.04.92 
03.04.92 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
. 
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
..χ 
χ 
χ 
χ 
χ ΕΚΤ 
χ 
χ 
χ 
. 
. 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
. 
-
-
χ 
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ ΕΓΤΠΕ 
. 
-
. 
-
-
-
-
-
-
. 
-
. 
-
-
-
-
-Υπεύθυνη 
ΓΔ 
Β 
Β 
Β 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
Β 
Β 
Β 
16 
16 
16 
16 
16 
18 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
ΠΛΠ BRETAGNE 
ΠΛΠ NORD-PAS-DE-CALAIS 
ΠΛΠ LORRAINE 
ΠΛΠ CHAMPAGNE-ARDENNES 
ΠΛΠ HAUTE-NORMANDIE 
ΠΛΠ PACA 
ΠΛΠ LANGUEDOC-ROUSSILLON 
ΠΛΠ BASSE-NORMANDIE 
ΠΛΠ MIDI-PYRENNEES FIGEAC 
ΠΛΠ MIDI-PYRENNEES DECAZEVILLE 
ΠΛΠ LORRAINE PED 
ΠΛΠ MIDI-PYRENNEES ALBI 
ITAUA 
1992 
ΠΛΠ UGURIA 
ΠΛΠ LOMBARDIA 
ΠΛΠ MARCHE 
ΠΛΠ PIEMONTE 
nAnTOSCANA 
ΠΛΠ UMBRIA 
nAHVALLE D'AOSTA 
ΠΛΠνΕΝΕΤΟ 
ΠΛΠίΑΖΙΟ 
LUXEMBOURG 
1992 
ΠΛΠ LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
1992 
ΠΛΠΤΥνΕΝΤΕ 
ΠΛΠ ZUID-UMBURG 
ΠΛΠ GRONINGEN 
UNITED-KINGDOM 
1963 
ΛΠ WEST MIDLANDS 
ΛΠ EASTERN ENGLAND 
ΛΠ EASTERN SCOTLAND 
rWlTAWSEN 
ΠΛΠ DURHAM & CLEVELAND 
ΠΛΠ BIRMINGHAM 
ΛΠ BLACK COUNTRY 
ΛΠ COVENTRY 
ΛΠ SHROPSHIRE A STAFFORDSHIRE 
ΠΛΠ Industrial SOUTH WALES 
rWICLWYD 
AHTAYSIDE 
AnFIFE 
ΛΠ CENTRAL REGION (SCOTLAND) 
ΛΠ EAST MIDLANDS 
ΛΠ HUMBERSIDE 
ΛΠ MID YORKSHIRE 
ΠΛΠ MERSEY BASIN 
ΠΛΠ MERSEYSIDE 
ΠΛΠ MANCHESTER 
ΛΠ LOTHIAN 
ΠΛΠ WEST CUMBRIA 
ΠΛΠ YORKSHIRE & HUMBERSIDE Ημερομηνία 
απόφασης της 
Επιτροπής 
03.04.92 
03 04.92 
03.04.82 
03 04.92 
05.0592 
2105.92 
2105.92 
2105 92 
2105.92 
15.07 92 
21.05.82 
21.05.92 
08.1282 
08.1292 
18.1292 
18.1282 
08.1282 
25.11.82 
25.11.82 
25.11.82 
18.1282 
240892 
21.05.82 
21.05.82 
21.05.82 
-
-
-
05.05.92 
05.05.92 
05.05.92 
06.05 82 
06 06 92 
0505 92 
21.05.82 
21.05.82 
21.05.82 
06.07.82 
06.07.82 
06.07.82 
06.07.82 
06.07.92 
06.07.82 
06.07.82 
06.07.82 
30.07.82 
20.10.82 
25.11.82 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ ΕΚΤ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ 
χ ΕΓΤΠΕ 
-
-
-Υπεύθυνη 
ΓΔ 
16 
16 
18 
18 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
1β 
16 
16 
16 
Β 
Β 
Β 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 ^3 
Πίνακας 4 - Συνοπτικός πίνακας προγραμμάτων 
για τις περιφέρειες των στόχων 3 και 4 (1989-1992) Λ ^V 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
BELGIQUE 
ΛΠ Στόχ. 3 VL GEM. BUWERWNG BASISOPLEIDING BEROEPSOPLEIDING 
ΛΠ Στόχ. 3 VL GEM.OPLEIDING IN TECHNOLOGISCHE BEROEPEN 
ΛΠ Στόχ. 3 VL GEM.MAATREGELEN VOOR KANSARME GROEPEN 
ΛΠ Στόχ. 3 DE. GEM.LANGZETrARBErrSLOSE 
ΛΠ Στόχ. 4 VL GEM.BUWERKING BASISOPLEIDING BEROEPSOPLEIDING 
ΛΠ Στόχ. 4 VL GEM.OPLBDING IN TECHNOLOGISCHE BEROEPEN 
ΛΠ Στόχ. 4 VL GEM.KANSARME GROEPEN 
ΛΠ Στόχ. 4 DE. GEMJUGENDARBEnrSLOSIGKEIT 
ΛΠ Στόχ. 3/4 PROGRAMME NATIONAL 
ΛΠ Στόχ. 3/4 VL GEM.HULP BU INDIESTNEMING 
ΛΠ Στόχ. 3/4 PROGRAMME NATIONAL ART. 1.2 
ΑΠ Στόχ. 3/4 VL GEM.ART. VERORD 4253-88 
ΛΠ Στόχ. 3/4 COMM FR FORM.PROF. INSERT. JEUNES ET CHOMEURS LD 
ΛΠ Στόχ. 3/4 COMM.FR. ACCOMP. ART. 1.2/4255/88 
ΛΠ Στόχ. 3/4 DE GEM. TECHNISCHE HILFE 
ΛΠ Στόχ. 3/4 BRUXELLES CAP AIDE/EMBAUCHE JEUNES & CHOMEURS LD 
ΛΠ Στόχ. 3/4 REG.WALL AIDES/EMBAUCHE 
ΛΠ Στόχ. 3 VLGEM. 92-93 
ΛΠ Στόχ. 4 VLGEM. 
ΛΠ Στόχ. 3/4 PROGRAMME NATIONAL-MET-FORM AE & AT 
ΛΠ Στόχ. 3/4 VLGEM. TECHNISCHE BUSTAND 
ΛΠ Στόχ. 3/4 DE GEM. 
DANklARK 
ΛΠ Στόχ. 3/4 ERHVERVSUDDANNELSER OG 
VIDEREUDDANNELSER/OMSKOUNG 
ΛΠ Στόχ. 3/4 ANSAETTELSES- OG IVAERKSAETTERSTOTTE 
ΛΠ Στόχ. 3/4 PERSONGRUPPER DER HAR SAERUGT VANSKEUGTVEDD AT 
ΚΟΜΜΕ 
ΛΠ Στόχ. 3/4 FORSOEGSANSOEGNINGER VEDR. ERHVERVSUDDANNELSE 
OGOMSKO 
ΛΠ Στόχ. 3/4 ERHVERVSUDDANNELSE, VIDEREUDDANNELSER/OMSKOUNG 
OFLOENT 
ΛΠ Στόχ. 3/4 FORSOEGSANSOEGNINGER VEDR. ERHVERVSUDDANNELSE 
OGLEDSA-
DEUTSCHLAND 
ΛΠ Στόχ. 3 SCHLESWIG-HOLSTEIN LANGZBTARBBTSLOSIGKEIT 
ΛΠ Στόχ. 3 HAMBURG LANGZEJTARBEITSLOSIGKErr 
ΛΠ Στόχ. 3 NIEDERSACHSEN OUAUFIERUNGSPROJEKTEN FUER 
LANGZBTARBEfTSLOSE 
ΛΠ Στόχ. 3 NIEDERSACHSEN LANGZBTARBBTSLOSIGKBT 
ΛΠ Στόχ. 3 BREMEN LAr4GZErTARBBTSLOSIGKBT 
ΛΠ Στόχ. 3 NORDRHBN-WESTFALEN 
ΛΠ Στόχ. 3 BADEN-WUERTTEMBERG LANG2BTARBBTSLOSIGKBT 
ΛΠ Στόχ. 3 BAYERN LANGZEITARBEITSLOSIGKErr VON 
SCHWERBEHINDERTEN & FRAUEN 
ΛΠ Στόχ. 3 DEUTSCHLAND 
ΛΠ Στόχ. 3 LANGZErTARBEITSLOSIGKEIT 
ΛΠ Στόχ. 4 JUNGENDUCHER WANDERARBEITNEHMER/BINAT10NAL 
ΛΠ Στόχ. 4 SCHLESWIG-HOLSTEIN BNGUEDERUNG VON JUGENUCHEN 
INSERWERBSLEBE 
ΛΠ Στόχ. 4 HAMBURG BNGUEDERUNG VON JUGENUCHEN INS 
ERWERBSLEBE 
ΛΠ Στόχ. 4 NIEDERSACHSEN 
ΛΠ Στόχ. 4 NIEDERSACHSEN QUAURZIERUNGSMASSNAHMEN ZUR 
BNGUEDERUNG 
ΛΠ Στόχ. 4 BREMEN BERUFUCHE BNGUEDERUNG JUNGER MENSCHEN 
ΑΠ Στόχ. 4 NORDRHBN-WESTFALEN 
ΛΠ Στόχ 4 HESSEN BNGUEDERUNG VON JUGENUCHEN INS 
ERWERBSLEBE 
ΑΠ Στόχ. 4 BAYERN BNGUEDERUNG BEHINDERThH UND 
BENACHTBUGTER JUNGENUCHER Ημερομηνία 
οποψοοηςτης 
Επιτροπής 
14.12.90 
10.09.90 
141290 
03.06.90 
10.09.90 
10.09.90 
10.09.90 
01.10.92 
14.1290 
10.09.90 
24.01.92 
11.07.91 
14.1290 
05.07.91 
11.07.91 
2009.90 
03.1292 
16.1292 
16.1292 
16.1292 
111292 
071292 
0206.90 
1308.90 
02.08.90 
24.07.91 
18.1292 
16.1292 
10.1290 
0206.90 
03.10.90 
03.10.90 
24.07.90 
03 10 JO 
24.07 JO 
02.08JO 
21.11.90 
101290 
02.1291 
17.10.90 
11.07.90 
13.08.90 
03.10JO 
03.10.90 
2210.90 
10.10 JO 
0208 JO ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
. 
-
-
-
. 
. 
-
. 
-
-
. 
-ΕΚΤ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ ΕΓΤΠΕ 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
. 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
. 
-
-
-
. 
. 
• 
. 
-
-
. 
. Υπεύθυνη 
ΓΔ 
s 
Β 
- ' —ι 
8 
8 
Β 
β 
ΧΏΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
ΛΠ Στόχ. 4 DEUTSCHLAND 
ΛΠ Στόχ. 4 BNGUEDERUNG VON JUGENUCHER INS ERWERBSLEBE 
ΛΠ Στόχ. 3/4 HAMBURG SCHWERPUNKTUEBERGRBFENDE MASSNAHMEN 
ΛΠ Στόχ. 3/4 NORDRHBN-WESTFALEN 
ΛΠ Στόχ. 3/4 HESSEN 
ΛΠ Στόχ. 3/4 RHBNLAND-PFALZ 
ΛΠ Στόχ. 3/4 RHBNLAND-PFALZ 
ΛΠ Στόχ. 3/4 BADEN -WUERTTEMBERG LANGZEITARBEITSLOSIGKBT 
JUGENDBNGUEDERUNG 
ΛΠ Στόχ. 3/4 BERUN LANGZBTARBEITSLOSIGKEiT & 
JUGENDBNGUEDERUNG 
ΛΠ Στόχ. 4 DEUTSCH-FRANZOESISCHES JEGENSWERK 
ΛΠΣτόχ.4-ΟΖ 
ΛΠΣτόχ.3/4-ΰΖΒΑ 
ΛΠ Στόχ. 3/4 SCHLESWIG-HOSTBN 
ΛΠ Στόχ. 3/4 HAMBURG 
ΛΠ Στόχ. 3/4 NIEDERSACHSEN 
ΛΠ Στόχ. 3/4 BREMEN LANGZEITARBEITSLOSIGKBT & 
JUGENDBNGUEDERUNG 
ΛΠ Στόχ. 3/4 NORDRHBN-WESTFALEN 
ΛΠ Στόχ. 3/4 HESSEN 
ΛΠ Στόχ. 3/4 RHBNLAND-PFALZ 
ΛΠ Στόχ. 3/4 BADEN-WUERTTEMBERG LANGZBTARBBTSLOSIGKBT & 
JUGENDBNGUEDERUNG 
ΛΠ Στόχ. 3/4 SAARLAND 
ΛΠ Στόχ. 3/4 BERUN 
ESPANA 
ΛΠ Στόχ. 3 PARADOS LT: CONTRACTACIONINDEFINIDA ΕINSTALACION 
ΛΠ Στόχ. 4 CONTRATACION INDEFINIDA Ε INSTALACION DE JOVENES 
ΛΠ Στόχ. 3/4INSTÀL DE PLD Y DE JOVENES EN S.L 
ΛΠ Στόχ. 3/4 DESEMPLEOS LD: CLASSIFÏCACION, CAUFICACION. 
ASEROREMIENTO 
ΛΠ Στόχ. 3 FORM PROF DE PARADOS 
ΛΠ Στόχ. 4 FORM PROF OCUPACIONAL A JOVENES PARADOS 
ΛΠ Στόχ. 3/4 FORM ΕINSERC PROF EN EL PLAN NACIONAL 
ΛΠ Στόχ. 3/4 OBSERVATORIO OCUPACIONAL 
ΛΠ Στόχ. 3/4 MIGRANTES: FORM PROF/ACT1VÏDADES INbÉPENDÎENTES 
ΛΠ Στόχ. 3/4 ART. 1/4255/88 ESTUDIO: MATERIALES DIDACT1COS 
ΛΠ Στόχ. 3/4 FORM EN SEGURIDAD MARITIMA DE PARADOS LD Y JOVENES 
ΛΠ Στόχ. 3/4 PROGR TRANSNACIONAL Y DE FORM AGENTES SOCIALES EN 
REGIONES 
ΛΠ Στόχ. 3/4 FORM PROF PARA MINUSVAUDOS 
ΛΠ Στόχ. 3/4 FORM DE PERSONAL SANITARIO 
ΛΠ Στόχ. 3/4 FORM Y EMPLEO EN MEDIO RURAL EN REGIONES 
EXCEPTUADAS DE OBJ 1 
ΛΠ Στόχ. 3/4 MUJERES : ACCIONESINNOVADORAS Y DE ORIENTACION 
ΛΠ Στόχ. 3/4 ANAUSIS DE TRAYECTORIAS LABORALES ART 1.2B/4255/88 
ΛΠ Στόχ. 4 ARAGON FORMACION DE JOVENES 
ΛΠ Στόχ. 3 ARAGON FORMACION Y APOYO A LA CONTRACTACION 
PARADOS LT 
ΛΠ Στόχ. 3 BALEARES FORM PROF Y AYUDAS AL EMPLEO PARA PARADOS 
LT 
ΛΠ Στόχ. 4 BALEARES FORM PROF Y AYUDAS AL EMPLEO PARA JOVENES 
ΛΠ Στόχ. 3 CANTABRIA FORM PROF PARADOS LD Y AYUDAS A LA 
CONTRATACION 
ΛΠ Στόχ. 4 CANTABRIA FORM PROF PARADOS JOVENES 
ΛΠ Στόχ. 3 CATALUNYA FORM PROF PARADOS LT 
ΛΠ Στόχ. 4 CATALUNYA FORM PROF PARA JOVENES DÈSÉMPLEADOS 
ΛΠ Στόχ. 3/4 BARCELONA FORM DE TECNICOS EN TRANSFERENCIA DE 
TECNOLOGIAO 
ΛΠ Στόχ. 3/4 BARCELONA FORM DE CARACTER INNOVADOR EN ZONAS 
FUERA DE OBJ 1 
ΛΠ Στόχ. 3/4 CATALUNYA FORM DE CARACTER INNOVADOR EN ZONAS 
FUERA DE OBJ 1 
ΛΠ Στόχ. 3 MADRID FORM PROF Y AYUDAS AL EMPLEO PARA PARADOS LT 
ΛΠ Στόχ. 4 MADRID FORM PROF Y AYUDAS AÏ. EMPLEO PARA JOVENES 
PARADOS 
ΛΠ Στόχ. 3/4 MADRID FORM DE CARACTER INNOVADOR EN ZONAS FUERA 
DE OBJ 1 Ημκρομηνία 
απόφασης της 
Επιτροπής 
0208.90 
10.1290 
02.08 JO 
24.07.90 
14.1290 
2707.90 
27.07.90 
10.08.90 
11.12.90 
23.07.92 
30.10.92 
09.1292 
09.1292 
03.12.92 
091292 
04.1292 
07.1292 
0912.92 
04.12.92 
09.1292 
07.1292 
07.1292 
29.07.90 
29.07 JO 
29.07 JO 
09.08J1 
0208.90 
0208.90 
26.08J1 
03.07J1 
29.11 JO 
1212J0 
29.07.90 
21.11.90 
29.07 JO 
2203.91 
29.11.90 
09.06J1 
06.06.91 
21.11.90 
21.11.90 
21.11J0 
21.11J0 
21.11 JO 
17.1290 
14.07 JO 
121290 
26.06J1 
26.03.91 
26.03.91 
14.1290 
10.1290 
26.06J1 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
-
-
-
-
-
-
-
_ 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
. 
. 
-
. 
. 
-
-
-
. 
. 
. 
. 
. 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
. ΕΚΤ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ ΕΓΤΠΕ 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
-
. 
. 
. 
-
. 
. Υπεύθυνη 
ΓΔ 
8 
5 
5 
5 
β 
5 
S 
8 
S 
6 
8 
8 
5 
8 
5 
5 
S 
S 
β 
Β 
S 
8 
8 
8 
8 
8 
5 
5 
8 
Β 
S 
8 
β 
5 
Β 
S 
S 
5 
Β 
8 
Β 
Β 
Β 
6 
S 
8 
8 
Β 
8 
8 
S 
8 
8 OIS 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
ΑΠ Στόχ. 4 NAVARRA FORM PROF DE BASE Y DE CUAUF1CACION 
ΛΠ Στόχ. 3 PAJS VASCO FORM PROF: AYUDAS AL EMPLEO Y MEDIDAS 
ΛΠ Στόχ. 4 PAIS VASCO FORM DE BASE : AYUDAS AL EMPLEO Y MEDIDAS 
ΛΠ Στόχ. 3/4 AT ESTUDIOS Y DIAGNOST1COS/4255/88 
ΛΠ Στόχ. 3 RIOJA FORMACION PROF MEDIA Y BASE 
ΛΠ Στόχ. 4 RIOJA FORM PROF Y AYUDAS AL EMPLEO 
ΛΠ Στόχ. 3/4 SG 
FRANCE 
ΛΠ Στόχ. 3 CHOMEURS LD 
ΛΠ Στόχ. 4 JEUNES 
ΛΠΣτόχ.3 
ΛΠΣτόχ.4 
ITAUA 
ΛΠ Στόχ. 3 VALLE D'AOSTA FORM PROF PER 1990-1992 ART. 1/2052/88 
ΛΠ Στόχ. 3/4 FORM GIOVANI & DISOCCUPATI LD 
ΛΠ Στόχ. 3/4 LOMBARDIA 
ΑΠ Στόχ. 3/4 TRENTO DISOCCUPAZIONE LD Ε INSERIMENTO PROF DB 
GIOVANI 
ΛΠ Στόχ. 3/4 BOLZANO 
ΛΠ Στόχ. 3/4 VENEZIA- GIUUA 
ΛΠ Στόχ. 3/4 VENETO ASSI: 1-2-5 
ΛΠ Στόχ. 3/4 UGURIA 
ΛΠ Στόχ. 3/4 EMILIA ROMAGNA 
ΛΠ Στόχ. 3/4 TOSCAN Α 
ΛΠ Στόχ. 3/4 UMBRIA 
ΛΠ Στόχ. 3/4 MARCHE 
ΛΠ Στόχ. 3/4 LAZIO 
ΛΠ Στόχ. 3/4 ΕΝΠ PUBBUCI 
ΛΠ Στόχ 3/4 FIGUDI MIGRANT! : ART 1.2/4255 PRESERVARE UNGUA 
MATERNA 
ΛΠ Στόχ. 3/4 FORM LAVORATORI MIGRANT! 
ΛΠ Στόχ. 3/4 CENTRO-NORD ART. 1.2 
LUXEMBOURG 
ΑΠ Στόχ. 4 AIDES DIRECTES A L'EMPLOI 
ΛΠ Στόχ. 3/4 HANDICAPES 
ΑΠ Στόχ. 3/4 NOUVELLES TECHNOLOGIES 
ΣΕ Στόχ. 3/4 ACTIONS TRANSFRONTAUERES 
ΛΠ Στόχ. 3/4 AT ART. 1.2 
NEDERLAND 
ΛΠ Στόχ. 3LANGDURIG WERKLOZEN 
ΑΠ Στόχ. 4 SCHOUNQ JONGEREN 
ΛΠ Στόχ. 3LANGTJURK3 WERKLOZEN 
ΛΠ Στόχ. 4 SCHOUNG JONGEREN 
UNITED-KINGDOM 
ΛΠΣτόχ.3 
ΛΠΣτόχ.3 
ΛΠ Στόχ. 3 PRIORITY AXIS 3 
ΛΠΣτόχ.4 
ΛΠΣτόχ.4 
ΛΠΣτόχ.4 
ΛΠ Στόχ. 3/4 
ΛΠ Στόχ. 3 PRIORITY 1 
ΛΠ Στόχ. 3 PRIORITY 1 
ΛΠΣτόχ.3 PRIORITY 2 
ΛΠ Στόχ. 4 PRIORITY 1 
ΛΠ Στόχ. 4 PRIORITY 1 
ΛΠΣτόχ.4Ρ™θ«ΤΥ2 
ΛΠ Στόχ. 3/4 ΤΑ VOCATIONAL GUIDANCE AND COUNSBJJNG ART. 1.2 
ΛΠ Στόχ. 3/4 TECHNICAL ASSISTANCE ART. 1.2 Hpepopnvfci 
απόφασης της 
Επιτροπής 
14.1290 
21.11J1 
21.11J1 
03.07.91 
17.1290 
17.1290 
10.08.92 
02.08.90 
0208.90 
221292 
22.1292 
15.10 JO 
14.1290 
14.1290 
14.1290 
14.1290 
14.1290 
14.1290 
03.06.90 
14.1290 
27.09JO 
06.09.90 
14.1290 
14.1290 
14.1290 
11.1290 
14.1290 
19.06J1 
0208J0 
020BJ0 
0208 JO 
0206J0 
0B.06J1 
11.07 JO 
1107 JO 
11 12.92 
111292 
0206JO 
0208JO 
0206J0 
Q206J0 
0206JO 
0208J0 
08.11 JO 
17.1292 
17.1292 
18.1292 
18.1292 
161292 
18.1292 
17.1292 
17.1292 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
-
-
-
-
-
-
-
--
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-ΕΚΤ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ ΕΓΤΠΕ 
-
-
. 
. 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
. 
. 
-
-
-
-
-
-
-Υτκϋόυνη 
ΓΔ 
8 
8 
6 
Β 
. 
8 
Β 
Β 
Β 
Β 
8 
8 
Β 
Β Λ*£ 
Ί*^ 
Πίνακας 5 - Συνοπτικός πίνακας προγραμμάτων 
για τις περιφέρειες του στόχου 5β (1989-1992) 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
BELGIQUE 
ΛΠ WALLONIE 
ΛΠ WALLONIE 
ΛΠ WALLONIE RESSOURCES 
HUMAINES 
ΠΛΠ HAGELAND 
NEDERLAND 
ΠΛΠ FRIESLAND 
DANMARK 
ΠΛΠ Rural district of DK 
DEUTSCHLAND 
ΠΛΠ NORDRHEIN-WESTFALEN 
ΠΛΠ BAYERN 
ΠΛΠ SCHLESWIG-HOLSTEIN 
ΠΛΠ BADEN-WURTTEMBERG 
ΠΛΠ HESSEN 
ΠΛΠ RHEINLAND-PFALZ 
ΠΛΠ NIEDERSACHSEN 
ΠΛΠ SAARLAND 
ESPANA 
ΠΛΠ PAIS VASCO 
ΠΛΠ NAVARRA 
ΛΠ ARAGON 
ΛΠ ARAGON 
ΛΠ ARAGON FOM. DES. ZONAS 
RURALES 
ΠΛΠ SIERRA NORTE MADRID 
ΠΛΠ BALEARES 
ΠΛΠ LA RIOJA 
ΠΛΠ CANTABRIA 
nATICATALUNA 
ΛΠ Plurireglonal Cooperatives 
A/IPIuriragionailNEM 
FRANCE 
ΠΛΠ ALSACE 
ΛΠ AUVERGNE 
ΛΠ AUVERGNE 
ΛΠ AUVERGNE 
ΠΛΠ CENTRE/SUD BERRY 
ΠΛΠ CHAMPAGNE-ARDENNE 
ΠΛΠ FRANCHE-COMTE Jussey 
ΠΛΠ UMOUSIN 
ΓΊΛΠ LORRAINE 
ΠΛΠ LANGUEDOC - ROUSSILLON 
ΠΛΠ JURA (Bugey-Aln)(FEOGAFEDER) 
ΛΠ MASSIF JURA (Bugey-Αίη) (FSE) 
ΠΛΠ MASSIF JURA (Jura) Ημερομηνία 
απόφασης της 
Επιτροπής 
24.07.91 
14.03.81 
1205.82 
18.07.81 
24.06.81 
10.1280 
041280 
04.1280 
30.07.81 
0206.91 
0206.91 
19.07.81 
05.06.81 
2204.82 
28.05.81 
27.06.91 
25.07.91 
26.0991 
16.08.81 
26.0591 
19.07.91 
04.06.91 
26.0691 
15.07 81 
16.0981 
20.08.81 
24.06.81 
08.1280 
06.0281 
04.06.81 
30.07 91 
28.05.91 
27.06.91 
18.03.81 
04.06.81 
17.05.81 
18.07.91 
21.11.81 
0207.91 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
χ 
-
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ ΕΚΤ 
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
χ 
. 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ 
χ ΕΓΤΠΕ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
χ 
χ 
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ Υπεύθυνη 
ΓΔ 
6 
18 
5 
6 
8 
8 
8 
8 
8 
8 
8 
8 
8 
8 
8 
8 
8 
18 
5 
8 
8 
8 
8 
8 
5 
5 
12 Έ 
ΧΩΡΑ / ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ / ΤΙΤΛΟΣ 
ΠΛΠ DROME 
ΠΛΠ ISERE 
ΠΛΠ AIN 
rWIARDECHE 
ΠΛΠ POITOU-CHARENTES ARC-EST 
ΠΛΠ POITOU-CHARENTE MARAIS 
ΠΛΠ POITOU-CHARENTE MARAIS 
ΠΛΠ BASSE-NORMANDIE 
ΠΛΠ PAYS DE LA LOIRE 
ΠΛΠ BRETAGNE 
ΠΛΠ BOURGOGNE 
ΠΛΠ NORD-AQUITAINE 
ΠΛΠ AQUITAINE-PYRENEES 
ΠΛΠ LOZERE 
ΠΛΠ AUDE-HERAULT 
ΠΛΠΡΑΟΑ 
Midi-Pyrénées 
ΠΛΠ MASSIF CENTRAL 
ΠΛΠ MIDI-PYRENEES / PYRENEES 
ΛΠ RHONE-ALPES 
TTAUA 
ΛΠ BOLZANO 
ΛΠ BOLZANO 
ΛΠ BOLZANO 
rWILAZIO 
ΠΛΠ MARCHE 
ΠΛΠ PIEMONTE 
ΠΛΠ TOSCAN A 
ΠΛΠΤΗΕΝΤΟ 
ΠΛΠ UMBRJA 
ΠΛΠνΕΝΕΤΟ 
LUXEMBOURG 
ΠΛΠ LUXEMBOURG 
UNITED-KINGDOM 
ΛΠ DUMFRIES AND GALLOWAY 
ΛΠ DUMFRIES AND GALLOWAY 
ΠΛΠ HIGHLANDS AND ISLANDS 
ΛΠ HIGHLANDS AND ISLANDS 
ΠΛΠ DYFED. GWYNED & POWYS 
ΛΠ DYFED. GWYNED & POWYS 
ΛΠ DEVON Λ CORNWALL 
ΠΛΠ DEVON & CORNWALL Ημερομηνία 
απόφασης της 
Επιτροπής 
27.06.91 
1207.81 
24.06.81 
04.06.81 
15.07.81 
04.06.82 
24.08.82 
13.06.81 
24.07.81 
16.03.91 
27.03.91 
0207.91 
30.07.91 
10.1280 
17.05.91 
24.07.91 
18.0281 
28.07.81 
1812.81 
08.06.81 
11.07.81 
07.11.81 
25.11.81 
25.11.91 
021281 
06.08.81 
1204.81 
27 06.91 
28.07.81 
30.07.91 
05.0291 
2304 91 
1903.81 
07.07.82 
27.05.82 
14.06.81 
06.05.91 
07.07.92 ΤΑΜΕΙΑ 
ΕΤΠΑ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
• 
-
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
χ 
χ 
-
-
χ ΕΚΤ 
-
-
-
-
χ 
χ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
-
χ 
-
-
χ 
-
χ 
χ 
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ ΕΓΤΠΕ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
χ 
-
-
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
-
-
χ 
• 
-
-
-
• 
ι ι Υπεύθυνη 
ΓΔ 
5 
6 
18 
S 
β 
β 
β 
β 
β 
β 
β 
β 
β 
β 
β 
18 
β 
S 
S 
18 
izj ^•-•^liWmTii *· Φφ&^κ\ 
Πίνακας 1 - ΣΤΟΧΟΙ 3 ΚΑΙ 4 - ΣΧΕΤΙΚΟ ΒΑΡΟΣ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΚΠΣ ΜΕΤΑΞΥ 
ΜΕΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΜΑΚΡΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ 
ΚΑΙ ΜΕΤΡΩΝ ΠΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ 
ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ 
Belgique / Belgiô 
Deutschland 
Denmark 
Espana 
France 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
United Kingdom 
ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΟ) 
1990-1992 
53% 
48% 
49% 
39% 
48% 
17% 
26% 
55% 
55% 
45% ΓΟΣ3 
1993 
54% 
62% 
51% 
53% 
52% 
22% 
55% 
64% 
55% 
51% ΣΤΟΧΟΣ 4 
1990-1992 
47% 
52% 
51% 
61% 
52% 
83% 
74% 
45% 
45% 
55% 1993 
46% 
38% 
49% 
47% 
48% 
78% 
45% 
36% 
45% 
49% 
Πίνακας 2 - ΣΤΟΧΟΙ 3 ΚΑΙ 4 - ΚΑΤΑΝΟΜΗ 
ΚΑΤΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ ΤΩΝ ΠΟΣΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ 
ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΚΠΣ ΠΑ ΤΟ 1993 
«κατ. ECU (τιμές 1993) 
ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗ % 
ΚΑΤΑΚ-Μ 
Belgique /België 89j4 4j2% 
Deutschland 293,9 13,9% 
Denmark 50,8 2j4% 
EspaAa 288,7 13,6% 
France 447,1 21,1% 
Italia 300 14,2% 
Luxembourg 3J 0,2% 
Nederland 117,9 SJS% 
United Kingdom 525,7 24,8% 
ΣΥΝΟΛΟ 2117,1 100.0% 
03 
Στόχος 5α - Εφαρμογή των οριζοντίων διαρθρωτικών μέτρων στα Κράτη Μέλη 
(διαρθρώσεις παραγωγής) 
a ο - Ά 8 
ill" 
SxS ;ε 
ή 31 
Πίνακας 1 
Ατομικά δάνεια και πιστώσεις σε συνολικά δάνεια που εγκρίθηκαν από την ETE 
(εκατ. ECU) 
Περιφερειακή 
Ανάπτυξη 
Περιφέρειες 
Στόχου 1 
(περιλαμβάνον­
ται οι περιοχές 
ΑΓερμανίας) 
Περιφέρειες 
Στόχων 2 και 5β 
'Αλλες δράσεις 
της Κοινότητας 
(π.χ. ΜΟΠ) 
Δράσεις 
εθνικών 
ενισχύσεων 
Έργα που 
αφορούν 
πολλαπλές 
δράσεις 1989 
7071,1 
3392,5 
2659,8 
317,7 
222,9 
478,2 1990 
7439,6 
3478,8 
2800,1 
295,7 
256,4 
608,6 1991 
8491,6 
4637,2 
2 769,4 
391,5 
248,2 
445,2 1992 
11792,9 
6371,6 
4553,3 
245,8 
339,5 
282,9 ΣΥΝΟΛΟ 
34 795t2 
17*80,1 
12792,9 
1250J 
1097,0 
1814,9 % 
100,00 
91,40 
99,70 
9,90 
3,10 
5,20 
13Z 
Πίνακας 2 
Ατομικά δάνεια και πιστώσεις που χρηματοδοτήθηκαν από την ETE σε 
περιφέρειες του Στόχου 1 (εκατ. ECU) 
Κράτη Μέλη 
Deutschland 
Ελλάς 
Espana 
France 
Ireland 
Italia 
Portugal 
UK 
ΣΥΝΟΛΟ Χρηματοδότηση της ETE σε 
περιφέρειες του Στόχου 1 
1992 
εκατ. ECU 
707,4 
391,9 
2023,4 
67,0 
291,1 
1559,4 
1303,5 
27,9 
9971,9 % 
11,10 
6,15 
31,76 
1,05 
4,57 
24,47 
20,46 
0,44 
100,00 Χρηματοδότηση της ETE σε 
περιφέρειες του Στόχου 1 
1989-1992 
εκατ. ECU 
1 087,8 
977,3 
4277,5 
95,5 
929,8 
6540,6 
3815,1 
156,4 
17880,0 % 
6,08 
5,47 
23,92 
0,53 
5,20 
36,58 
21,35 
0,87 
100,00 
Πίνακας 3 
Ατομικά δάνεια και πιστώσεις που χρηματοδοτήθηκαν από την ETE 
το 1992 (εκατ. ECU) 
Κράτη Μέλη 
Belgique 
Danmark 
Deutschland 
Ελλάς 
Espana 
France 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
UK 
wmmmÊMMmm Ποσά με τα 
οποία χρηματο­
δοτήθηκαν οι 
περιφέρειες των 
Στόχων 1, 2 και 
5β 
57,0 
224,5 
990,4 
392,0 
2929,1 
1094,8 
291,0 
2183,8 
11,9 
15,6 
1303,6 
1431,2 
WwïÊm^mmm από τα οποία : 
αφορούσαν 
μέτρα των ΚΠΣ 
40,9 
24,5 
334,0 
330,3 
2336,7 
299,1 
278,5 
1469,8 
15,6 
977,8 
781,6 
wmÊÊiÊÊËmmm από τα οποία : 
υπήρξε ενίσχυση 
και από τα 
Διαρθρωτικά 
Ταμεία 
255,4 
995,2 
59,5 
49,0 
345,9 
294,5 
326,6 
mÊmmÊÊmmm 
Ί3 3 
ΑΕΠ 
ΑΕΠ 
ΑΕΠΚ 
ΑΜΔ 
Ε & Α 
ΕΓΤΠΕ-Ε 
ΕΓΤΠΕ-Π 
ΕΚΑΧ 
ΕΚΤ 
ΕΠ 
ΕΠΚΕ 
ΕΣΔΠ 
ETE 
ΕΤΠΑ 
ΚΓΠ 
ΚΠ 
ΚΠ 
ΚΠΣ 
ΜΟΠ 
ΜΧΖ 
ΟΑΕ 
ΠΕΠ 
ΠΚΠ 
ΥΓΔ 
AUEF 
BC-NET ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 
Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν 
Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν 
Ακαθάριστες Επενδύσεις Παγίου Κεφαλαίου 
Άνεργοι Μακράς Διαρκείας 
Έρευνα και Ανάπτυξη 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού & Εγγυήσεων - Τμήμα 
Εγγυήσεων 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού & Εγγυήσεων - Τμήμα 
Προσανατολι ομού 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα & Χάλυβα 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο 
Επιχειρησιακό Πρόγραμμα 
Εθνικό Πρόγραμμα Κοινοτικού Ενδιαφέροντος 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Δήμων & Περιφερειών 
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης 
Κοινή Γεωργική Πολιτική 
Κοινοτική Πρωτοβουλία 
Κοινοτικό Πρόγραμμα 
Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης 
Μικρές & Μεσαίες Επιχειρήσεις 
Μεσογειακό Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα 
Μονάδα Χονδρού Ζώου 
Ολοκληρωμένη Αναπτυξιακή Ενέργεια 
Πολυταμειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα 
Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας 
Υπερπόντια Γαλλικά Διαμερίσματα 
Προγράμματα κατάρτισης με συνεργασία πανεπιστημίου και 
επιχειρήσεων 
Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων (Business 
Cooperation Network) 
^37 
BRE Γραφείο Προσέγγισης Επιχειρήσεων 
COMETT Πρόγραμμα κοινοτικής δράσης γ ta εκπαίδευση και κατάρτιση σε 
θέματα τεχνολογίας 
ECOS Δίκτυο συνεργασίας με τις πόλεις της Ανατολικής Ευρώπης 
ECU Ευρωπαϊκή Νομισματική Μονάδα 
ENVIREG Κοινοτική πρωτοβουλία που αφορά το περιφερειακό περιβάλλον 
EUROFORM Κοινοτική πρωτοβουλία για την ανάπτυξη νέων ειδικεύσεων, νέων 
δεξιοτήτων και νέων ευκαιριών απασχόλησης 
EUROPARTENARIAT Προώθηση των επαφών μεταξύ επιχειρήσεων ενισχυομενων 
περιφερειών και επιχειρήσεων από όλη την Κοινότητα ή από 
χώρες μη μέλη 
HORIZON Κοινοτική Πρωτοβουλία που αφορά τα μειονεκτουντα άτομα και 
ορισμένες ομάδες σε μειονεκτική θέση 
IMPACT Σχέδιο δράσης για τη δημιουργία αγοράς υπηρεσιών πληροφόρησης 
(Information Market Policy Actions) 
ΙΝΕΜ Εθνικό Ινστιτούτο Απασχόλησης (Ισπανία) 
INTERREG Κοινοτική Πρωτοβουλία που αφορά τις παραμεθόριες περιοχές 
IULA Διεθνής Ένωση Τοπικών Αρχών (International Union of Local 
Authorities) 
LACE Παρατηρητήριο για τη διασυνοριακή συνεργασία 
LEADER Κοινοτική πρωτοβουλία που αφορά τη σύνδεση των ενεργειών 
ανάπτυξης της αγροτικής οικονομίας 
NOW Κοινοτική πρωτοβουλία για την προώθηση ίσων ευκαιριών για τις 
γυναίκες στον τομέα της απασχόλησης και της επαγγελματικής 
κατάρτίσης 
OUVERTURE Δίκτυο συνεργασίας με τις περιφέρειες της Ανατολικής Ευρώπης 
PEDAP Ειδικό πρόγραμμα ανάπτυξης της γεωργίας στην Πορτογαλία 
Ειδικό πρόγραμμα ανάπτυξης της βιομηχανίας στην Πορτογαλία PEDIP 
POSEIDOM 
POSEIMA 
PRISMA Πρόγραμμα ειδικών μέτρων λόγω του απομακρυσμένου και νησιωτικού 
χαρακτήρα των γαλλικών υπερπόντιων διαμερισμάτων 
Πρόγραμμα ειδικών μέτρων λόγω του απομακρυσμένου και νησιωτικού 
χαρακτήρα της Μαδέρας και των Αζόρων 
Κοινοτική πρωτοβουλία για την προετοιμασία των επιχειρήσεων 
ενόψει της ενιαίας αγοράς 
13S 
RACE Έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα των τεχνολογιών αιχμής των 
τηλεπικοινωνιών στην Ευρώπη 
RECHAR Κοινοτική πρωτοβουλία για την ανασυγκρότηση των περιοχών 
συγκέντρωσης ανθρακωρυχείων 
RECITE Περιφέρειες και πόλεις της Ευρώπης ' 
REGEN Κοινοτική πρωτοβουλία που αφορά το δίκτυο διανομής φυσικού 
αερ ίου 
REGIS Κοινοτική πρωτοβουλία που αφορά τις απομονωμένες περιφέρειες 
RENAVAL Κοινοτικό πρόγραμμα για την ανασυγκρότηση των περιοχών 
συγκέντρωσης ναυπηγείων 
RESIDER Κοινοτικό πρόγραμμα για την ανασυγκρότηση των περιοχών 
συγκέντρωσης σιδηρουργίας και χαλυβουργίας 
RETEX Κοινοτική πρωτοβουλία για τη διαφοροποίηση των οικονομικών 
δραστηριοτήτων των περιφερειών με ισχυρή εξάρτηση από τον κλάδο 
υφαντουργ ίας-ενδύσεως 
STAR Ανάπτυξη ορισμένων μειονεκτικών περιφερειών της Κοινότητας μέσω 
της βελτίωσης της πρόσβασης στις προηγμένες τηλεπικοινωνιακές 
υπηρεσίες 
STRIDE Επιστήμη και τεχνολογία για την εισαγωγή καινοτομιών και την 
περιφερειακή ανάπτυξη στην Ευρώπη 
TELEMATIQUE Κοινοτική πρωτοβουλία για την προώθηση της χρησιμοποίησης 
προηγμένων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στις μειονεκτούσες 
περιφέρειες 
VALOREN Αξιοποίηση του ενδογενούς ενεργειακού δυναμικού 
Ί2>€ 
ISSN 0254-1483 
COM(93)530 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR οι 
Apt*, καταλόγου : CB-CO-93-564-GR-C 
ISBN 92-77-60205-8 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg