Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Δεδομένου ότι έχει παρέλθει περισσότερο από πενταετία αφότου τέθηκε σε εφαρμογή ο κανονισμός (EΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 1995 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1655/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 1999, είναι πλέον απαραίτητη η τεχνητή τροποποίηση των διατάξεών του προκειμένου να ανταποκρίνεται στις τρέχουσες προτεραιότητες της πολιτικής στον τομέα του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (ΔΕΔ-Μ).

2. Η πολιτική για το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών στα μέσα της δεκαετίας του 1990 απαιτούσε τα κατάλληλα χρηματοδοτικά μέσα ώστε να καταστεί δυνατή η ενίσχυση από την Κοινότητα των έργων με την υψηλότερη διευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2236/95 προβλεπόταν ενίσχυση μέχρι 50% του συνολικού κόστους των μελετών και μέχρι 10% του συνολικού επενδυτικού κόστους. Την περίοδο 1995-1999, τα περισσότερα σχέδια έργων ΔΕΔ-Μ ήταν σε πρώιμο στάδιο εκτέλεσης. Έτσι, η κοινοτική ενίσχυση στο πλαίσιο του ΔΕΔ-Μ επικεντρώθηκε κυρίως στις μελέτες αυτών των σχεδίων έργων. Στο τέλος της περιόδου είχε αλλάξει ο χαρακτήρας των σχεδίων έργων ΔΕΔ-Μ που ελάμβαναν ενίσχυση. Δεδομένου ότι τα περισσότερα σχέδια είχαν προοδεύσει επαρκώς για να εκτελεστούν, η έμφαση μετατοπίστηκε στην εκτέλεσή τους. Στο στάδιο αυτό διαπιστώθηκαν τα όρια του κανονισμού, ιδιαίτερα όσον αφορά την συγχρηματοδότηση των έργων.

3. Ο κανονισμός αυτός περιελάμβανε ρήτρα αναθεώρησης σύμφωνα με την οποία "το Συμβούλιο αποφασίζει, πριν από το τέλος του 1999, εάν οι δράσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να συνεχιστούν." Η Επιτροπή θεώρησε το 1998 ότι ήταν σκόπιμο να δρομολογήσει αναθεώρηση του κανονισμού, δεδομένου ότι η αρχική πενταετής περίοδος χρηματοδότησης επρόκειτο να λήξει και, επιπλέον, θεωρήθηκαν αναγκαίες ορισμένες προσαρμογές και βελτιώσεις, με βάση την πείρα που αποκτήθηκε. Η αναθεώρηση είχε προγραμματιστεί να ενταχθεί στη δέσμη μέτρων Agenda 2000 της Επιτροπής για την επταετή δημοσιονομική περίοδο 2000-2006, ανεξαρτήτως της ημερομηνίας προσχώρησης των νέων κρατών μελών.

4. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή πρότεινε ορισμένα νέα στοιχεία, όπως π.χ. την παροχή ενίσχυσης στις εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων για έργα ΔΕΔ, τη δυνατότητα συγκρότησης ενδεικτικών πολυετών προγραμμάτων για τα ΔΕΔ-Μ και την δυνατότητα αύξησης του ανώτατου ποσοστού ενίσχυσης από 10% σε 20% για το συνολικό επενδυτικό κόστος, για έργα μεταφορών που αφορούν περισσότερα από ένα κράτη μέλη ή για έργα που συμβάλλουν ιδιαιτέρως προς το ευρύτερο διευρωπαϊκό συμφέρον, περιλαμβανόμενων των έργων που έχουν σημαντική περιβαλλοντική διάσταση. Η αύξηση της μέγιστης ενίσχυσης στο συνολικό επενδυτικό κόστος από 10 σε 20% αποσκοπούσε στην κάλυψη αποκλειστικώς και μόνον έργων με αποδείξιμο ευρύτερο διευρωπαϊκό ενδιαφέρον, όπως π.χ. για ελλίπουσες διασυνοριακές διασυνδέσεις ή έργα με σημαντική περιβαλλοντική διάσταση.

5. Ωστόσο, ο κανονισμός που εκδόθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στις 19 Ιουλίου 1999 ως μέρος της Agenda 2000 (Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1655/1999 με τον οποίο τροποποιήθηκε ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2236/95) περιλαμβάνει την δυνατότητα να αυξηθεί το ποσοστό της κοινοτικής ενίσχυσης από 10% σε 20% αλλά μόνο για έργα που αφορούν δορυφορικά συστήματα εντοπισμού στίγματος και πλοήγησης και μόνον από την 1η Ιανουαρίου 2003.

6. Η αύξηση της κυκλοφορίας την τελευταία δεκαετία - ιδιαιτέρως των βαρέων φορτηγών οχημάτων - επέφερε αύξηση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και της ρύπανσης σε όλη την Κοινότητα, ενώ η σημερινή δυνατότητα κυκλοφοριακής ικανότητας του οδικού και του σιδηροδρομικού δικτύου καθώς και των εσωτερικών πλωτών οδών πόρρω απέχει από την ιδανική.

Η πείρα που προέκυψε κατά την εκτέλεση των έργων του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών κατέδειξε επανειλημμένως ότι οι καθυστερήσεις αφορούν κυρίως διασυνοριακά σιδηροδρομικά έργα σε περιοχές όπου υπάρχουν μορφολογικά εμπόδια, δεδομένου ότι στις περιπτώσεις αυτές απαιτείται η κατασκευή δαπανηρής υποδομής, όπως σηράγγων ή γεφυρών μεγάλου μήκους. Καθυστερήσεις διαπιστώθηκαν επίσης κατά την εκτέλεση διασυνοριακών έργων που αποσκοπούν στην εξάλειψη σημείων συμφόρησης στα σύνορα με τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες. Στην Λευκή Βίβλο σχετικά με την Κοινή Πολιτική Μεταφορών [1] προβλέπεται σαφώς σημαντική αύξηση της κυκλοφορίας μεταξύ της ανατολικής και δυτικής Ευρώπης κατά την επόμενη δεκαετία. Αυτή η πρόσθετη κυκλοφορία θα επιφέρει σημαντικά προβλήματα συμφόρησης και ασφάλειας στους κύριους άξονες που συνδέουν την Ευρωπαϊκή Ένωση με τις υποψήφιες χώρες.

[1] COM(2001) 370.

Μετά την τελευταία πρόταση για την αναθεώρηση του κανονισμού χρηματοδότησης, το 1998, εκδόθηκε η δέσμη μέτρων για τους σιδηροδρόμους και η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πολιτική Μεταφορών του 2010. Σύμφωνα με τη Λευκή Βίβλο η συμβολή της Κοινότητας στα διευρωπαϊκά έργα μεταφορών θα πρέπει να αυξηθεί σε 20% για τα "κρίσιμης σημασίας" έργα με υψηλή προστιθέμενη αξία για το διευρωπαϊκό δίκτυο αλλά χαμηλή οικονομική απόδοση. Αυτό θα αφορά διασυνοριακά σχέδια σιδηροδρομικών έργων που διασχίζουν φυσικά σύνορα, όπως οροσειρές ή εκτεταμένα υδάτινα εμπόδια, που απαιτούν εκ των πραγμάτων σημαντικά έργα πολιτικού μηχανικού όπως μεγάλες σήραγγες ή γέφυρες.

7. Όπως αναφέρθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τον αντίκτυπο της διεύρυνσης στις περιοχές που συνορεύουν με υποψήφιες χώρες [2], τα διασυνοριακά σχέδια έργων με αυτές τις χώρες ενδεχομένως να αποδειχθεί δύσκολο να εκτελεσθούν λόγω περιορισμών στην χρηματοδότηση. Στο πλαίσιο αυτό, τα σχέδια που αποσκοπούν στην εξάλειψη σαφώς καθορισμένων σημείων συμφόρησης στα σύνορα με τις υποψήφιες χώρες θα είναι επίσης επιλέξιμα για χρηματοδότηση μέχρι 20%. Προτεραιότητα θα δοθεί σε διασυνοριακά έργα σιδηροδρομικών υποδομών με τις υποψήφιες χώρες και σε άλλα έργα των οποίων η προστιθέμενη αξία είναι ιδιαιτέρως υψηλή όσον αφορά τη βελτίωση της ασφάλειας και την μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης.

[2] COM(2001) 437.

8. Η Επιτροπή θεωρεί κατά συνέπεια η μέγιστη ενίσχυση για τα διευρωπαϊκά έργα του δικτύου μεταφορών τα οποία εμπίπτουν στην κατηγορία των διασυνοριακών σχεδίων σιδηροδρομικών έργων που διασχίζουν φυσικά σύνορα ή αποσκοπούν στην εξάλειψη σαφώς καθορισμένων σημείων συμφόρησης στα σύνορα με τις υποψήφιες χώρες πρέπει να αυξηθούν από τα 10% σε 20%, προκειμένου να έχουν πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα και, ιδίως, να προσελκύσουν ιδιώτες επενδυτές.

9. Μία από τις προτεραιότητες του ενδεικτικού πολυετούς προγράμματος (ΕΠΠ) που καθορίστηκε από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή για τη χρηματοδότηση των έργων ΔΕΔ είναι η ανάπτυξη των διασυνοριακών έργων. Ιδιαίτερα σημαντικά είναι εν προκειμένω τα διασυνοριακά σχέδια έργων με τις υποψήφιες χώρες, ιδίως εκείνα που ενισχύονται από το ISPA (προενταξιακό διαρθρωτικό μέσο στον τομέα των υποδομών μεταφορών και περιβάλλοντος) στις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες. Εν προκειμένω, συμπληρωματικώς προς την ενίσχυση ISPA, θα μπορύσε επίσης να χορηγηθεί στα κράτη μέλη επιπλέον χρηματοδοτική ενίσχυση ύψους 100 εκατομ. ευρώ για την περίοδο 2003-2006 από το κονδύλιο του προϋπολογισμού για τα ΔΕΔ, ώστε να χρησιμοποιηθεί για τις πλέον επείγουσες βελτιώσεις που αφορούν τις διασυνοριακές υποδομές μεταφορών με τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες. Κατά συνέπεια, το δημοσιονομικό πλαίσιο (όπως αναφέρεται στο άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1655/1999) θα αυξηθεί αναλόγως στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών 2000-2006. Όπως ανέφερε στην ανακοίνωσή της σχετικά με τις παραμεθόριες περιοχές (COM(2001) 437), η Επιτροπή θα ανακατανείμει 50 εκατομ. ευρώ - στο πλαίσιο του τρέχοντος προϋπολογισμού ΔΕΔ-Μ - υπέρ των εν λόγω διασυνοριακών σχεδίων έργων. Αυτό θα μπορούσε να επιτελεσθεί, μεταξύ άλλων, με την αναθεώρηση του Ενδεικτικού Πολυετούς Προγράμματος.

Θα πρέπει επίσης να αξιοποιηθεί η ευκαιρία για την τροποποίηση της διαδικασίας επιτροπής που καθορίζεται στον κανονισμό, έτσι ώστε να ανταποκρίνεται στη σχετική απόφαση του 1999 του Συμβουλίου [3]. Συγκεκριμένα, είναι σκόπιμο να τροποποιηθεί η ισχύουσα διαδικασία ώστε να χρησιμοποιείται η διαδικασία της διαχειριστικής επιτροπής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 4 της εν λόγω απόφασης.

[3] Απόφαση 1999/468/ΕΚ της 28.6.1999, ΕΕ L 184, 17.7.1999.

2001/0226 (COD)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 156, παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής [4],

[4] ΕΕ C

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [5],

[5] EE C

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [6],

[6] EE C

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης [7],

[7] EE C

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η αύξηση της κυκλοφορίας την τελευταία δεκαετία - ιδιαίτερα της κυκλοφορίας βαρέων φορτηγών οχημάτων - είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της συμφόρησης και της ρύπανσης σε όλη την επικράτεια της Κοινότητας. Η τρέχουσα μεταφορική ικανότητα του οδικού δικτύου και της σιδηροδρομικής υποδομής είναι κάθε άλλο παρά ιδανική, και τα πιο αδύνατα σημεία είναι τα διασυνοριακά τμήματα. Οι σοβαρότερες καθυστερήσεις στην εφαρμογή του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών σχετίζονται με διασυνοριακά σιδηροδρομικά έργα που απαιτούν τη δημιουργία υποδομών - όπως είναι οι σήραγγες ή οι γέφυρες μεγάλου μήκους. Εξαιτίας αυτών των περιορισμών, η οικονομική βιωσιμότητα των εν λόγω έργων είναι συχνά εξαιρετικά περιορισμένη.

(2) Πρέπει να προβλεφθεί αυξημένο επίπεδο υποστήριξης έως 20% του συνολικού επενδυτικού κόστους για τα έργα που αφορούν τις διασυνοριακές συμφορήσεις και για τα έργα στα σύνορα με τις υποψήφιες χώρες τα οποία συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών όπως θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 1692/96/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996 περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών [8].

[8] ΕΕ L 228, 9.9.1996, σ. 1, απόφαση όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση αριθ. 1346/2001/ΕΚ (ΕΕ L 185, 6.7.2001, σ. 1)

(3) Εφόσον το εγχείρημα της εκτέλεσης δαπανηρών διασυνοριακών έργων από κοινού για τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες μπορεί να αποδειχθεί δυσχερές, λόγω των επιβαλλόμενων χρηματοδοτικών περιορισμών, πρέπει να διατεθούν οι πρόσθετοι χρηματοδοτικοί πόροι κατεπειγόντως απαιτούμενες βελτιώσεις σχετικά με την υποδομή των μεταφορών στα σύνορα ών με τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες. Θα πρέπει να αξιολογείται η πιθανότητα οικονομικής βιωσιμότητας των έργων. Οι πόροι που θα διατεθούν για την υλοποίηση των εν λόγω ειδικών έργων πρέπει να καλύψουν τη συνολική χρονική περίοδο χρηματοδότησης 2003-2006 ανεξάρτητα από την ημερομηνία προσχώρησης των νέων κρατών μελών.

(4) Οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 1995 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων [9] πρέπει να προσαρμοστούν ώστε να ληφθεί υπόψη η απόφαση 1999/468/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [10].

[9] ΕΕ L 228, 23.9.1995, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε α από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1655/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 197, 29.7.1999, σ. 1).

[10] ΕΕ L 184, 17.7.1999, σ. 23.

(5) Το χρηματοδοτικό πλαίσιο για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 πρέπει να αυξηθεί προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι πλέον επείγουσες βελτιώσεις σχετικά με την υποδομή των μεταφορών στα σύνορα με τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες.

(6) Κατά συνέπεια ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2236/95 πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2236/95 τροποποιείται ως εξής:

(1) Το άρθρο 5 παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"3. Ανεξάρτητα από την επιλεγόμενη μορφή παρέμβασης, το συνολικό ποσό της κοινοτικής ενίσχυσης, δυνάμει του παρόντος κανονισμού, δεν μπορεί να υπερβεί το 10% του συνολικού κόστους της επένδυσης.

Ωστόσο, το συνολικό ποσό της κοινοτικής ενίσχυσηςμπορεί, από την 1η Ιανουαρίου 2003, να ανέλθει, κατ'εξαίρεση στο 20% του συνολικού επενδυτικού κόστους στις ακόλουθες περιπτώσεις:

(α) σε έργα που αφορούν τη διασυνοριακή σιδηροδρομική συμφόρηση ή/και τους συνδέσμους που λείπουν από περιοχές όπου φυσικά εμπόδια συνιστούν φραγμούς για την ελεύθερη κυκλοφορία προϊόντων και επιβατών και συμβάλλουν σημαντικά στον περιορισμό του ανισοζύγιου ανάμεσα στους τρόπους μεταφοράς και στη βελτίωση της σιδηροδρομικής μεταφοράς εμπορευμάτων εντός του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών όπως θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(*), και

(β) σε άλλα έργα που αφορούν τα σημεία συμφόρησης στα σύνορα με τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες, στα οποία η προστιθέμενη αξία είναι ιδιαίτερη υψηλή, με κριτήριο τη βελτίωση της ασφάλειας και τον περιορισμό της συμφόρησης, και

(γ) σε έργα που αφορούν τα δορυφορικά συστήματα εντοπισμού και πλοήγησης, όπως προβλέπονται στο άρθρο 17 της απόφασης αριθ. 1692/96/EΚ.

(*) ΕΕ L 228, 9.9.1996 σ. 1."

(2) Το άρθρο 17 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 17 Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από μία επιτροπή την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Όταν γίνεται παραπομπή στην διαδικασία που αναφέρεταιο στο παρόν άρθρο, εφαρμόζεται η διαδικασία τηε επιτροπής διαχείρισης που προβλέπεται στο άρθρο 4 της απόφασης 1999/468/EΚ(*) του Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 7 και το άρθρο 8 της εν λόγω απόφασης.

3. Το χρονικό διάστημα που προβλέπεται το άρθρο 4, παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/EΚ καθορίζεται σε δύο μήνες.

(*) ΕΕ 184, 17.7.1999, σ. 23".

(3) Το άρθρο 18, πρώτο εδάφιο, αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Το δημοσιονομικό πλαίσιο για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού για την περίοδο 2000 - 2006 ανέρχεται σε 4.700 εκατομμύρια ευρώ.»

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

H Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

Τομέας(είς) πολιτικής: Μεταφορές

Δραστηριότητα(ες): Διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών

Ονομασια τησ δρασησ: Χρηματοδοτικη στηριξη για την πραγματοποιηση εργων κοινου ενδιαφεροντοσ στο διευρωπαϊκο δικτυο μεταφορων

(Η δράση αυτή συνοδεύει την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί τροποποίησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων)

1. ΓΡΑΜΜΗ(-ΕΣ) ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ + ΟΝΟΜΑΣΙΑ

B5-700 : Χρηματοδοτική ενίσχυση για την πραγματοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών

2. ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

2.1 Συνολικό κονδύλιο της δράσης (Μέρος Β):

100 εκατομμύρια ευρώ, συμπληρωματικά στο ποσό των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων (ΠΑΥ), με αποτέλεσμα το πλαίσιο χρηματοδότησης για την υλοποίηση του τρέχοντος κανονισμού ΔΕΔ κατά το χρονικό διάστημα 2000-2006 να αυξηθεί από 4 600 εκατομμύρια ευρώ σε 4 700 εκατομμύρια ευρώ.

Στο ποσό αυτό προστίθεται ποσό 50 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο προορίζεται να επαναχρησιμοποιηθεί εντός του σημερινού κονδυλίου για τα ΔΕΔ-Μ, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τις διασυνοριακές περιοχές (COM(2001) 437).

2.2 Περίοδος υλοποίησης:

2003-2006

2.3 Συνολική πολυετής εκτίμηση των δαπανών:

Χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων/των πιστώσεων πληρωμών (δημοσιονομική παρέμβαση)

εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4 Συμβατότητα με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό και με τις Δημοσιονομικές Προοπτικές

[X] Η πρόταση αυτή απαιτεί επαναπρογραμματισμό του αντίστοιχου τομέα των Δημοσιονομικών Προοπτικών,

Στο σημείο αυτό πρέπει να υπενθυμιστούν τα ακόλουθα στοιχεία:

(1) Το συνολικό κονδύλιο πολυετούς χρηματοδότησης των ΔΕΔ για το χρονικό διάστημα 2000-2006 ανέρχεται στο ποσό των 4 600 εκατομμυρίων ευρώ για τους τρεις τομείς (Μεταφορές, Ενέργεια και Τηλεπικοινωνίες)

(2) Από το κονδύλιο αυτό, ποσό 4 170 εκατομμυρίων ευρώ διατίθεται για τα ΔΕΔ στον τομέα των μεταφορών και ποσό 430 εκατομμυρίων ευρώ για τα ΔΕΔ στους τομείς της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών.

(3) Ο πολυετής προγραμματισμός για το χρονικό διάστημα 2003-2006 ο οποίος έχει καθοριστεί από την Επιτροπή για τα ΔΕΔ Μεταφορών ανέρχεται (σε εκατομμύρια ευρώ):

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(4) Η έγκριση της προτεινόμενης δράσης για το χρονικό διάστημα 2003-2006 θα είχε συνεπώς ως αποτέλεσμα ο πολυετής προγραμματισμός των ΔΕΔ - Μεταφορών να εμφανίζει την εξής εικόνα:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(5) Η χρηματοδότηση του μέτρου αυτού θα γίνει στο πλαίσιο του ανώτατου ορίου της στήλης 3 των Δημοσιονομικών Προοπτικών.

3. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 1995 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1655/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Ιουλίου 1999.

Απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1996, περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση αριθ. 1346/2001/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Μαΐου 2001 που τροποποιεί την απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ, όσον αφορά τους θαλάσσιους λιμένες, τους λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας και τους τερματικούς σταθμούς διατροπικών μεταφορών, καθώς και το σχέδιο αριθ. 8 του παραρτήματος ΙΙΙ.

5. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

5.1 Αναγκαιότητα κοινοτικής παρέμβασης

Η αναγκαιότητα της κοινοτικής παρέμβασης εκπορεύεται από την υποχρέωση συμβολής στη δημιουργία και την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, το οποίο κρίνεται ότι αποτελεί ζωτική πολιτική για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και για την οικονομική και κοινωνική συνοχή (άρθρα 154 έως 156). Η συμβολή αυτή προσλαμβάνει τη μορφή της συγχρηματοδότησης έργων κοινού ενδιαφέροντος τα οποία εντοπίζονται στους κοινοτικούς προσανατολισμούς για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (απόφαση αριθ. 1692/96/EΚ της 23ης Ιουλίου 1996).

Όπως απέδειξε η πείρα που αποκομίστηκε από την υλοποίηση των έργων του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, υπάρχει σημαντική καθυστέρηση στην υλοποίηση των έργων εκείνων στόχος των οποίων είναι η εξάλειψη των σημείων συμφόρησης στα σημεία διέλευσης των συνόρων με τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες. Στη Λευκή Βίβλο για την κοινή πολιτική μεταφορών [11] προδιαγράφεται η σημαντική αύξηση της κυκλοφορίας μεταξύ του δυτικού και του αντίστοιχου ανατολικού σκέλους της Ευρώπης κατά τη διάρκεια της τρέχουσας δεκαετίας. Η εν λόγω αύξηση της κυκλοφορίας θα μπορούσε έτσι να προκαλέσει τη διόγκωση των προβλημάτων που συνδέονται με τη συμφόρηση και την ασφάλεια των χρηστών στους κύριους διαδρόμους που συνδέουν την Ένωση με τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες.

[11] COM(2001) 370 Λευκή Βίβλος - Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών στον χρονικό ορίζοντα του 2010: η ώρα των επιλογών.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η παρούσα κοινοτική παρέμβαση συνοδεύει την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί τροποποίησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων. Η Επιτροπή κρίνει στην εν λόγω πρότασή της ότι η ανώτατη ενίσχυση που χορηγείται στα έργα του διευρωπαϊκού δικτύου, τα οποία υπάγονται στην κατηγορία των διασυνοριακών σιδηροδρομικών έργων αποστολή των οποίων είναι η διέλευση φυσικών εμποδίων ή και για την υλοποίηση μάλιστα εκείνων των έργων, σκοπός των οποίων είναι η εξάλειψη των ορθά εντοπισμένων σημείων συμφόρησης στα σημεία διέλευσης των συνόρων με τις υποψήφιες χώρες, θα πρέπει να αυξηθεί από ποσοστό 10% σε 20%, για να υπάρξει πολλαπλασιαστικός αντίκτυπος και να προσελκυστούν ιδίως οι ιδιώτες επενδυτές.

Στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 25ης Ιουλίου 2001 για τον αντίκτυπο που θα έχει η διεύρυνση στις παραμεθόριες περιοχές των υποψήφιων χωρών - κοινοτική δράση προς στήριξη των συνοριακών περιοχών [12], προτείνεται να αυξηθεί σε 20% το σημερινό ανώτατο όριο χρηματοδότησης που ανέρχεται σε 10% για τα διασυνοριακά έργα ΔΕΔ Μεταφορών, η προστιθέμενη αξία των οποίων είναι ιδιαίτερα υψηλή για τις συμμετέχουσες χώρες. Στην ανακοίνωση προτείνεται επίσης η χορήγηση συμπληρωματικής χρηματοδοτικής βοήθειας ύψους 150 εκατομμύρια ευρώ κατά τη χρονική περίοδο 2003-2006 (από την οποία ποσό 50 εκατομμύρια ευρώ στο πλαίσιο της επαναχρησιμοποίησης των πόρων του προϋπολογισμού για τα υφιστάμενα ΔΕΔ, με αποτέλεσμα, για παράδειγμα, να αντληθεί μεταξύ άλλων από το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα (ΠΕΠ). Η αναθεώρηση αυτή έχει προβλεφθεί στην απόφαση-πλαίσιο για το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα [13]). Όπως προβλέπεται, οι προαναφερόμενες πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων θα είναι σημαντικότερες στο πρώτο σκέλος της χρονικής περιόδου 2003-2006. Το χαρακτηριστικό περίγραμμα των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων ακολουθεί συνεπώς την προαναφερόμενη επικέντρωση των πόρων κατά τα έτη 2003 και 2004. Αυτή η συμπληρωματική χρηματοδότηση θα διατεθεί για την εκτέλεση των κατεπειγόντων έργων βελτίωσης των υποδομών των διασυνοριακών μεταφορών.

[12] COM(2001) 437 Ανακοίνωση της Επιτροπής της 25ης Ιουλίου 2001 για τον αντίκτυπο που θα έχει η διεύρυνση στις παραμεθόριες περιοχές των υποψήφιων χωρών - Κοινοτική δράση υπέρ των συνοριακών περιοχών.

[13] Απόφαση της Επιτροπής αριθ. C(2001) 2654 τελικό της 19.9.2001.

Όπως μνημονεύεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τον αντίκτυπο που θα έχει η διεύρυνση στις παραμεθόριες περιοχές με τις υποψήφιες χώρες, η υλοποίηση των διασυνοριακών έργων για τις εν λόγω χώρες μπορεί να αποδειχθεί δυσχερής, για λόγους που συνδέονται με τη χρηματοδότησή τους.

Σε ό,τι αφορά τα ΔΕΔ, θα πρέπει να προβλεφθεί η αναθεώρηση του κανονισμού ΔΕΔ, ούτως ώστε να επιτραπεί η κοινοτική παρέμβαση για τη διάθεση ποσού 100 εκατομμύρια ευρώ συμπληρωματικών πιστώσεων (από το συνολικό ποσό των 150 εκατομμύρια ευρώ που αναφέρεται στην ανακοίνωση), για το χρονικό διάστημα 2003-2006. Η ανάληψη των εν λόγω πόρων θα πραγματοποιηθεί από το 2003 και μετά, στο πλαίσιο της αναθεώρησης του ΠΕΠ.

Τα διασυνοριακά έργα με τις υποψήφιες χώρες προσλαμβάνουν στο θέμα αυτό ιδιάζουσα σημασία, ιδίως μάλιστα τα έργα εκείνα που θα επωφεληθούν - στις εν λόγω χώρες - από τη χρηματοδοτική υποστήριξη που θα προέλθει από τα ISPA (μέσα των προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών). Στο πλαίσιο αυτό και με σκοπό να υπάρξει συγκερασμός των προσπαθειών που αναλαμβάνονται από τις υποψήφιες χώρες και από τα κράτη μέλη στις διασυνοριακές περιοχές, θα μπορούσε έτσι να διατεθεί συμπληρωματικό δημοσιονομικό κονδύλιο 100 εκατομ. ευρώ για τη δημοσιονομική γραμμή των ΔΕΔ, κατά τη χρονική περίοδο 2003-2006, με προορισμό τα εν λόγω κράτη μέλη, για να πραγματοποιηθούν οι πλέον κατεπείγουσες παρεμβάσεις στις διασυνοριακές υποδομές με τις υποψήφιες χώρες. Προτεραιότητα θα δοθεί στα διασυνοριακά σιδηροδρομικά έργα με τις υποψήφιες χώρες καθώς και στα άλλα έργα των οποίων η προστιθέμενη αξία, με κριτήριο τη βελτίωση της ασφάλειας των χρηστών ή τη μείωση της επικρατούσας συμφόρησης, είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Στο επίκεντρο των προσπαθειών είναι οι εξής στόχοι:

- η βελτίωση της διοχέτευσης του όγκου της κυκλοφορίας και η μείωση των καθυστερήσεων από την αναμονή στις διασυνοριακές διασυνδέσεις, προς όφελος των χρηστών και των επιχειρήσεων.

- η επιτάχυνση της υλοποίησης από τα κράτη μέλη των διασυνοριακών έργων κοινού ενδιαφέροντος του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, στις διασυνοριακές ζώνες με τις υποψήφιες χώρες.

- ο υπερκερασμός των δημοσιονομικών εμποδίων που θα μπορούσαν να ανακύψουν στη φάση της εγκαινίασης των έργων αυτών, ιδίως με την εκπόνηση μελετών σκοπιμότητας και με τη διασφάλιση της καλύτερης χρηματοοικονομικής δομικής διάρθρωσης των έργων, ελαχιστοποιώντας την προσφυγή στους κρατικούς πόρους, χάρη στην ευελιξία των μηχανισμών παρέμβασης.

- η ενθάρρυνση της συμμετοχής ιδιωτικών κεφαλαίων στη χρηματοδότηση των έργων, αλλά και της σύναψης εταιρικών δεσμών συνεργασίας μεταξύ του κρατικού και του ιδιωτικού τομέα.

5.2 Σχεδιαζόμενες δράσεις και λεπτομέρειες υλοποίησης της δημοσιονομικής παρέμβασης

Ο πληθυσμός στον οποίον απευθύνεται

Τα εθνικά και περιφερειακά διοικητικά όργανα μεταφορών, οι εταιρείες και κοινοπραξίες που εκτελούν τα έργα, τα τεχνικά ινστιτούτα και ιδρύματα, οι οικονομικοί όμιλοι ευρωπαϊκών συμφερόντων, οι χρήστες των υποδομών μεταφορών. Σύμφωνα με τις δημοσιονομικές κανονιστικές ρυθμίσεις για τα ΔΕΔ, οι αιτήσεις χορήγησης βοήθειας υποβάλλονται στην Επιτροπή από τις άμεσα ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις ή τους δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς.

Επιλογή των λεπτομερειών παρέμβασης

Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η Επιτροπή θεωρεί ότι το ανώτατο όριο της στήριξης για την υλοποίηση των έργων του διευρωπαϊκού δικτύου που υπάγονται στην κατηγορία των διασυνοριακών σιδηροδρομικών έργων τα οποία πρέπει να διασχίσουν φυσικά εμπόδια ή και μάλιστα για την υλοποίηση έργων σκοπός των οποίων είναι η εξάλειψη των ορθά εντοπισμένων σημείων συμφόρησης στα σημεία διασυνοριακής διέλευσης με τις υποψήφιες χώρες, πρέπει να αυξηθεί από 10% σε 20 %, για να υπάρξει πολλαπλασιαστικός αντίκτυπος και να προσελκυστούν ιδίως ιδιώτες επενδυτές.

Οι αναλυτικές λεπτομέρειες παρέμβασης για τα ειδικότερα έργα εξαρτάται κατά πρώτο λόγο από την κατάσταση και τον βαθμό ωριμότητας του κάθε έργου.

Η εκπόνηση μελετών σκοπιμότητας εμφανίζεται ως το κατάλληλο βήμα για να διασφαλισθεί ο σωστός καθορισμός των έργων αυτών από τη φάση της στρατηγικής τους σύλληψης μέχρι την εγκαινίαση της εφαρμογής τους.

Οι άλλες μορφές παρέμβασης, δηλαδή οι επιδοτήσεις επιτοκίου, οι συνεισφορές για την κάλυψη των πριμοδοτήσεων εγγυήσεων των δανείων, εγκρίνονται κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ότι η εγκρινόμενη μορφή χρηματοδότησης είναι και η καταλληλότερη για την ανάπτυξη του εξεταζόμενου έργου. Το ίδιο ισχύει επίσης και για τις επιδοτήσεις, στις περιπτώσεις που οι επιδοτήσεις αυτές καθιστούν δυνατή, με την προσθήκη των μέσων τους, την επιτάχυνση των έργων που είχε καταστεί αδύνατη μέχρι τη στιγμή εκείνη λόγω της έλλειψης πόρων και λόγω της ανεπάρκειας της οικονομικής απόδοσής τους για έργα που είναι οικονομικά βιώσιμα.

Στην περίπτωση που χορηγούνται περιορισμένοι δημόσιοι πόροι, θα πρέπει να ενισχυθεί ο πολλαπλασιαστικός αντίκτυπος των κοινοτικών χρηματοδοτικών μέσων (ιδίως με την υποστήριξη των ISPA), προσφεύγοντας επίσης στη σύναψη εταιρικών δεσμών μεταξύ δημόσιων/ιδιωτικών φορέων.

Επακριβείς πληροφορίες χορηγούνται από τα κράτη μέλη ή τους ανάδοχους, με βάση τα στοιχεία που αναφέρονται στα έντυπα αίτησης χορήγησης της χρηματοδοτικής υποστήριξης για την εκπόνηση μελετών και για τα επιλέξιμα έργα, δηλαδή με βάση το εκτιμώμενο επιλέξιμο κόστος. Το πρόγραμμα χρηματοδότησης καταρτίζεται από τα κράτη μέλη ή τους αναδόχους του έργου με χρήση του πίνακα "Επιμερισμός των δαπανών και πρόγραμμα χρηματοδότησης" που περιλαμβάνεται στο έντυπο της αίτησης χορήγησης χρηματοδοτικής υποστήριξης. Τους επιβάλλεται επίσης η υποχρέωση να δηλώσουν ότι έχουν εξετάσει τη δυνατότητα εκμετάλλευσης άλλων πόρων χρηματοδότησης και ιδίως ιδιωτικών πόρων.

Στους προσανατολισμούς ΔΕΔ περιλαμβάνεται φάσμα έργων κοινού ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των έργων εκείνων που διασυνδέουν τα κράτη μέλη με τις υποψήφιες χώρες, για τα οποία απαιτείται η χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής βοήθειας. Η πλειοψηφία των έργων αυτών αφορά την εξάλειψη των σημείων συμφόρησης, τη μείωση του κυκλοφοριακού όγκου και τη βελτίωση των συνθηκών ασφαλείας για τους χρήστες. Στην αναθεώρηση των προσανατολισμών που ενέκρινε η Επιτροπή ενσωματώθηκαν οι νέοι δεσμοί με τους οποίους θα προλειανθεί η προσχώρηση. Αλλά και αυτοί οι δεσμοί διασύνδεσης θα μπορέσουν να αποκομίσουν τα ευεργητικά οφέλη αυτού του συμπληρωματικού προϋπολογισμού.

Ενδιαφερόμενα κράτη μέλη έχουν υποβάλει τον αρχικό κατάλογο των πιθανών έργων που θα έχουν αντίκτυπο στις διασυνοριακές περιοχές με τις υποψήφιες χώρες. Έχουν ήδη εντοπιστεί περισσότερα από 80 έργα, συμπεριλαμβανομένων όλων των τρόπων μεταφοράς, με σημαντική προστιθέμενη αξία, τα οποία αφορούν την εξάλειψη των σημείων συμφόρησης, τη μείωση του όγκου της κυκλοφορίας και τη βελτίωση των συνθηκών ασφαλείας για τους χρήστες. Από την αρχική εκτίμηση των στοιχείων που διαβιβάστηκαν από τα κράτη μέλη μπόρεσε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ορισμένα από τα έργα αυτά εκπληρώνουν τους συναφείς αντικειμενικούς στόχους των διευρωπαϊκών δικτύων στο χώρο των μεταφορών.

Σύμφωνα με τον κανονισμό ΔΕΔ, οι αιτήσεις χορήγησης χρηματοδοτικής στήριξης υποβάλλονται στην Επιτροπή από τα κράτη μέλη ή τους ανάδοχους φορείς των έργων. Οι αιτήσεις αποτελούν στη συνέχεια αντικείμενο διερεύνησης σε βάθος, στο πλαίσιο της οποίας εξετάζεται ο νομότυπος χαρακτήρας της επιχορήγησης κάθε έργου, συμπεριλαμβανομένων και των διασυνοριακών έργων. Προς τούτο λαμβάνονται υπόψη, βάσει των ρυθμίσεων του κανονισμού, τα εξής σημεία:

α) βαθμός συμβολής του ειδικού έργου για την επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στη Συνθήκη, καθώς και για την επίτευξη των στόχων και προτεραιοτήτων που καλύπτονται από τους κοινοτικούς προσανατολισμούς ανάπτυξης των ΔΕΔ.

β) πιθανή οικονομική βιωσιμότητα.

γ) ανεπάρκεια της οικονομικής απόδοσης.

δ) βαθμός ωριμότητας του έργου (συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων από την εκτέλεση παλαιότερων προϋπολογισμών).

ε) τονωτικός αντίκτυπος που έχει η κοινοτική παρέμβαση για τις μορφές "δημόσιας/ιδιωτικής" χρηματοδότησης.

στ) άμεσες και έμμεσες κοινωνικο-οικονομικές συνέπειες και ιδίως στην απασχόληση.

ζ) περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

η) διαχρονικός συντονισμός των διαφόρων τμημάτων του έργου (ιδίως για τα διασυνοριακά έργα). συντονισμός της κοινοτικής χρηματοδότησης, ιδίως με τα ISPA.

5.3 Λεπτομέρειες υλοποίησης

Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή, με τη χρήση αποκλειστικά μόνιμων υπαλλήλων ή εξωτερικού προσωπικού.

6. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

6.1 Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις στο Μέρος Β (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

ΠΑΥ σε εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

6.2 Υπολογισμός του κόστους ανά σχεδιαζόμενο μέτρο στο Μέρος Β (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού) [14]

[14] Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. το χωριστό σημείωμα γενικών κατευθύνσεων.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(*) Δεδομένου του εξαιρετικά ποικιλόμορφου χαρακτήρα των δράσεων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο των ΔΕΔ-Μεταφορών (π.χ. γεωγραφικά δεδομένα, τεχνικά στοιχεία, πολυετείς ή περιστασιακές μεμονωμένες δράσεις) η μέτρησή τους δεν είναι δυνατή, με βάση το μοναδιαίο κόστος τους.

7. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

7.1 Επιπτώσεις στους ανθρώπινους πόρους

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

8. ΕΠΑΚΟΛΟΥΘΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

8.1 Επακόλουθα μέτρα

Στο άρθρο 15 του κανονισμού αριθ. 1655/1999 προβλέπεται η υποχρεωτική παρακολούθηση και αξιολόγηση κάθε δράσης. Έτσι προβλέπεται, στις αποφάσεις της Επιτροπής να συμπεριλαμβάνονται, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, οι φυσικοί δείκτες που καθορίζονται έπειτα από συμφωνία με τα κράτη μέλη.

Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με τις τυποποιημένες αποφάσεις της Επιτροπής, οι ευεργετούμενοι οφείλουν να χορηγούν κάθε χρόνο τα σχετικά στοιχεία για την πορεία εξέλιξης των δράσεων, με αποτέλεσμα από τα στοιχεία αυτά να τροφοδοτούνται οι αναλύσεις που καθιστούν δυνατή την πραγματοποίηση των αξιολογήσεων από κοινού με τα κράτη μέλη σχετικά με τις λεπτομέρειες υλοποίησης των έργων.

Οι μελέτες, για τις οποίες δεν κατορθώθηκε να επεξεργαστούν οι αντίστοιχοι δείκτες, αξιολογούνται από κοινού με τα κράτη μέλη, σε συνάρτηση με τους επιδιωκόμενους στόχους.

Όπως προβλέπεται στο άρθρο 16, παράγραφος 1 του κανονισμού, η ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων απευθύνεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών. Στην έκθεση αυτή πρέπει να περιέχεται η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που προέκυψαν χάρη στην κοινοτική παρέμβαση.

Όπως γίνεται σαφές με βάση τη συλλογιστική του γενικότερου κύκλου εφαρμογής των έργων υποδομής, οι πρωταρχικοί δείκτες εκροών (βάση των επακόλουθων μέτρων) είναι οι εξής:

- επίτευξη των μεγάλων φυσικών ορόσημων σύμφωνα με τους στόχους κάθε έργου.

- αριθμός χιλιομέτρων οδικής κυκλοφορίας και σιδηροδρόμων που προσαυξάνεται, ηλεκτροδοτείται κ.ο.κ..

- αριθμός εγκαταστάσεων σηματοδότησης, διαχείρισης του όγκου κυκλοφορίας κ.ο.κ..

- έγκαιρη ολοκλήρωση των οικονομικών, γεωτεχνικών, περιβαλλοντικών κ.λ.π. μελετών.

- απόσβεση των δανείων από τις αρχές εκτέλεσης.

- εξέλιξη του ρυθμού εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

8.2 Λεπτομέρειες πραγματοποίησης και περιοδικότητα της προβλεπόμενης αξιολόγησης

Δείκτες των επιπτώσεων με βάση τους επιδιωκόμενους στόχους

Οι επιπτώσεις και τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται σε συνάρτηση με τους ειδικότερους στόχους αξιολογούνται, στο βαθμό που αυτό είναι δυνατό, με βάση τις επερχόμενες συνέπειες:

- αύξηση του δυναμικού και της αποτελεσματικότητας των υποδομών στις διασυνοριακές ζώνες.

- ασφάλεια των μεταφορών (επιβάτες, επικίνδυνα φορτία κ.λπ.) και μείωση του αριθμού ατυχημάτων.

- εξέλιξη των κοινωνικο-οικονομικών δεικτών, σε σύγκριση με τις προγενέστερες προβλέψεις.

- μείωση της ρύπανσης.

- ποιοτική αξιολόγηση βασισμένη στους χρήστες των δικτύων.

- οικονομικά πλεονεκτήματα που προκύπτουν από την κοινοτική παρέμβαση (συμπεριλαμβανομένης της αιτιολόγησης για την εκάστοτε επιλογή του χρηματοδοτικού μέσου, στην προκειμένη περίπτωσης τις επιδοτήσεις επιτοκίου, τις άμεσες επιδοτήσεις, την πριμοδότηση των εγγυήσεων κ.λπ.).

Για τους δείκτες αυτούς παρέχονται αριθμητικά στοιχεία με βάση τα είδη των δράσεων που αξιολογούνται και έπειτα από διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη.

Περιστασιακή αξιολόγηση: για περιορισμένο αριθμό δράσεων υπάρχει η δυνατότητα εγκαινίασης εφαρμογής αξιολογήσεων για τις επιπτώσεις περισσότερο κλασικής μορφής "ενδιάμεσης" ή "εκ των υστέρων", δεδομένου ότι είναι ευχερέστερος ο αριθμητικός υπολογισμός των αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί, σε βραχυπρόθεσμη ή μεσοπρόθεσμη προοπτική.

9. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

Οι διατάξεις για την καταπολέμηση της απάτης (έλεγχος, υποβολή εκθέσεων, παρακολούθηση, αξιολόγηση κ.λπ.) περιλαμβάνονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1655/1999, ο οποίος διέπει τη χορήγηση των κοινοτικών χρηματοδοτικών ενισχύσεων, και ιδίως στα άρθρα 12 και 15 και περιλαμβάνονται σε όλες τις αποφάσεις της Επιτροπής καθώς και στις συμβάσεις οι οποίες συνάπτονται μεταξύ της Επιτροπής και των ανάδοχων εκτέλεσης των έργων.

Η βεβαίωση των δαπανών και της εκτέλεσης των έργων που χρηματοδοτούνται βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1655/1999 γίνεται υπό ομαλές συνθήκες από τα κράτη μέλη, βάσει του άρθρου 12 παράγραφος 1 και, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, από την Επιτροπή, λαμβανομένων υπόψη των συμβατικών υποχρεώσεων και των βασικών αρχών της οικονομίας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Σε τακτά χρονικά διαστήματα γίνονται έλεγχοι από τις υπηρεσίες της Επιτροπής στους τόπους εκτέλεσης των έργων, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 12 παράγραφος 4 και 12 παράγραφος 5 του κανονισμού.