Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση πλαισίου συνεργασίας στον τομέα της ακούσιας θαλάσσιας ρύπανσης"(1)

(1999/C 169/07)

Στις 9 Φεβρουαρίου 1999 και με βάση το άρθρο 130 Σ, εδάφιο 1 της συνθήκης ΕΟΚ, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας, ανάπτυξης της υπαίθρου, και περιβάλλοντος, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 9 Απριλίου 1999. Εισηγητής ήταν ο κ. Wilkinson και συνεισηγητές η κ. zu Eulenburg και ο κ. Liverani.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά την 363η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 28ης Απριλίου 1999) υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 89 ψήφους υπέρ, 0 κατά και 2 αποχές.

1. Εισαγωγή

1.1. Η κοινοτική δράση στον τομέα της ακούσιας θαλάσσιας ρύπανσης χρονολογείται από το 1978 όπου το Συμβούλιο εξέδωσε ψήφισμα για τη θέσπιση προγράμματος δράσης. Στόχος του προγράμματος ήταν η στήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών για τη βελτίωση των ικανοτήτων τους για την αντιμετώπιση σημαντικών περιπτώσεων θαλάσσιας ρύπανσης.

1.2. Το 1981 θεσπίστηκε το Κοινοτικό Σύστημα Πληροφόρησης. Στόχος ήταν να καταστούν διαθέσιμα στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών τα απαιτούμενα στοιχεία για την αντιμετώπιση σημαντικών περιπτώσεων θαλάσσιας ρύπανσης. Το 1986 το πεδίο εφαρμογής διευρύνθηκε με τη συμπερίληψη ενός καταλόγου μέσων επέμβασης.

1.3. Το 1987 συστάθηκε η κοινοτική ομάδα επέμβασης, την οποία διευθύνουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, με σκοπό την παροχή βοήθειας με την ταχεία αποστολή εμπειρογνωμόνων από άλλα κράτη μέλη σε κράτος μέλος που αντιμετωπίζει περίπτωση θαλάσσιας ρύπανσης.

2. Πρόταση της Επιτροπής

2.1. Το σύστημα έχει αποδείξει την αξία του σε εκτεταμένης αλλά και σε περιορισμένης σημασίας περιπτώσεις ρύπανσης. Πλέον, είναι ανάγκη δημιουργίας ενός απλούστερου, συνεκτικότερου και διαφανούς πλαισίου συνεργασίας με την ενοποίηση του Κοινοτικού Συστήματος Πληροφόρησης και του προγράμματος δράσης. Το πλαίσιο θα παρέχει μια υγιή νομική βάση και θα θεσπίζει τα κριτήρια και τις λεπτομέρειες χρηματοδότησης των δράσεων.

2.2. Η πρόταση καλύπτει τις ανταλλαγές πληροφοριών, κατάρτιση, κοινοτική ομάδα επέμβασης, διεθνή συνεργασία και πειραματικά σχέδια τεχνολογικής ανάπτυξης. Ο προτεινόμενος ετήσιος προϋπολογισμός είναι 1 εκατ. ευρώ, το ήμισυ του οποίου θα αφιερωθεί στην κατάρτιση και στις ανταλλαγές εμπειρογνωμόνων.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου και θεωρεί ότι πρόκειται για λογική και χρήσιμη εξέλιξη ενός συστήματος που ήδη λειτουργεί σωστά και συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος (Άρθρο 130 της συνθήκης ΕΚ).

3.2. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι οι προτάσεις έχουν διατυπωθεί έτσι ώστε να καλύπτουν περιπτώσεις θαλάσσιας ρύπανσης από όλες τις πηγές, τόσο ακούσιας όσο και εκούσιας.

3.3. Η ΟΚΕ σημειώνει επίσης ότι οι προτάσεις θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη που αποτελούν συμβαλλόμενα μέρη άλλων διεθνών συμφωνιών για τη θαλάσσια ρύπανση(2), είτε σε ισχύ, είτε σε φάση διαπραγματεύσεως.

3.4. Επίσης, σημειώνει ότι εξετάζεται ακόμη διεθνώς συμφωνία σχετικά με τον προσδιορισμό της ευθύνης για την πρόκληση ορισμένων τύπων ρύπανσης, προκειμένου να εφαρμοσθεί η αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει".

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός για το εν λόγω σχέδιο είναι περιορισμένος διότι πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το κόστος μπορεί να περιορισθεί με την ταχεία και αποτελεσματική επέμβαση σε μία μόνο περίπτωση σημαντικής ρύπανσης.

4.2. Στις περιπτώσεις θαλάσσιας ρύπανσης ενδέχεται να εμπλέκονται και τρίτες χώρες. Συνεπώς, θα ήταν ευκταίο να ενθαρρυνθούν οι χώρες που συνορεύουν με ένα κράτος μέλος, να υιοθετήσουν το κοινοτικό καθεστώς, τουλάχιστον όσον αφορά το σύστημα πληροφόρησης.

4.3. Όσον αφορά τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες, ιδίως τις παράκτιες, πρέπει να εξετασθεί το ζήτημα της χρηματοδότησης της συμμετοχής τους, σε περιορισμένο επίπεδο, στις σχεδιαζόμενεςδραστηριότητες κατάρτισης. Η χρηματοδότηση μπορεί να προέλθει από τον προτεινόμενο κοινοτικό προϋπολογισμό στο έγγραφο COM(1998) 769 τελικό ή από άλλες κοινοτικές πηγές.

4.4. Ακόμη, θα ήταν ευκταίο να ενημερώνονται διεθνείς οργανισμοί όπως ο Διεθνής οργανισμός για τη Θάλασσα (ΟΜΙ), για την πρόοδο που σημειώνεται με την ελπίδα ότι θα χρησιμοποιήσουν διεθνώς ως πρότυπο το ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Βρυξέλλες, 28 Απριλίου 1999.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice RANGONI MACHIAVELLI

(1) EE C 25 της 30.1.1999, σ. 20.

(2) Οπως η Συμφωνία της Βόννης (Βόρεια Θάλασσα), η Σύμβαση της Βαρκελώνης (Μεσόγειος) και η Σύμβαση του Ελσίνκι (Βαλτική).