ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (85) 401 
 
 
 
Vol. 1985/0 153 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
COΜ (85) 401 τελικό
ΒρυΕελλεσ, 23 Ιουλίου 1985
ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ  
ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Ενδεικτικό πυρηνικό πρόγραμμα  
κατά την έννοια του άρθρου 40 της συνθήκης ΕΥΡΑΤΟΜ
1984
συνοδευόμενο από τη γνώμη της Οικονομικής και  
Κοινων.κής Επιτροπής της 30.5.1985
COΜ(85) 401 τελικό

ΣΧΕΔΙΟ
Η Επιτροπή ενέκρινε, οτις 22 Νοεμβρίου 1984, ένα έγγραφο σχετικά
με τις "Πυρηνικές Βιομηχανίες" στην Κοινότητα* Ενδεικτικό Πυρηνικό
(*)Πρόγραμμα κατά την έννοια του άρθρου 40 της συνθήκης Ευρατόμ"  
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου αυτού, το έγγραφο υποβλήθηκε  
για γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, η οποία  
το ενέκρινε στην ολομέλειά της της 30ής Μαΐου 1985.
Το παρόν έγγραφο αναδημοσιεύει το κείμενο που εγκρίθηκε από την  
Επιτροπή το 1984, συνοδευόμενο από τη γνωμοδότηση της Οικονομι­
κής Κοινωνικής Επιτροπής.
(*) Έγγρ. ΟΟΜ(84)653 τελικό

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ,
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Β„ Q ΡΟΛΟΙ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ
KgWHTiT/r " ”
1. Σημερινή θέση της πυρηνικής ενέργειας  
στο ενεργειακή σύστημα
2» Στρατηγική σημααΓα της πυρηνικής ενέργειας
3. Οικονομική ενδιαφέρον της πυρηνικής ενέργειας  
α) η ανταγωνιστικότητα  
β) το.ισοζύγιο εξωτερικού εμπορίου  
γ) οι μακροοικονομικές επιπτώσεις
Γ. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
1. προοπτικές για το 1995/2000
2. οι περισσότερο μακριπρήθεσμες προοπτικές
Δ. ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝgygt/Æ eg Th y β τ μ ιγβτ ----------
1 .
0 ρήλσς του δημήσιου τομέα και των παραγωγών ηλεκτρι  
ενέργειας
2. εφαδιασμώς σε ουρώνI ο
3. η βιομηχανία του πυρηνικού καυσίμου  
α) εμπλουτισμώς
β) παραγωγή καυσίμων στοιχείων
γ) επανεπεξεργασία και προσωρινή αποθήκευση  
των ακτινοβολημένων καυσίμων
δ) ραδιενεργή αττήβλητα
4. Μεταφαρή πυρηνικών καυσίμων
5. Κατασκευή πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ! ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ  
ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

I
ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
1. Το παρόν ενδεικτικά πυρηνικά πρόγραμμα είναι το τρΓτο που δημοσι εύει η  
Επιτροπή δυνάμει του όρθρου 40 της συνθήκης ΕΥΡΑΤΌΜ (1). Το προηγούμενο  
χρονολογείτοs  από το 1972. Το διόστημα που μεαολόβησε αημαδεΰτηκε
από δύο σοβαρές πετρελαϊκές κρίσεις, καθεμία των οποίων ακολούθησε μία  
μεγόλη αβεβαιότητα όσον αφορό τις ενεργειακές προοπτικές της Κοινότητας.
2. Το γεγονός ότι στις αρχές της δεκαετίας του '70 η πυρηνική βιομηχανία  
δεν είχε ακόμη ξεπερόσει το αρχικό στόδιο ανότττυξήζ της, εξηγεί
την έμφαση την οποία το προηγούμενο ενδεικτικό πρόγραμμα έδινε στην  
αναγκαιότητό της χωρίς καθυστέρηση δημιουργίας μίας βιομηχανικής  
υποδομής, η οποία θα επέτρεπε την επιτόχυνση της στροφής προς την  
πυρηνική ενέργεια,
3. Σήμερα το πρόβλημα τίθεται διαφορετικό. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία καλύπτει  
όλες τις πλευρές της κατασκευής πυρηνικόν εργοστασίων και των υπηρεσιών  
του κύκλου του καυσίμου. Τα ζητούμενο λοιπόν σήμερα είναι να διασφαλιστεί  
η ανόπτυξη και η αξιοποίηση αυτού του βιομηχανικού δυναμικού προκειμένου
(ΐ)'Αρθρο 40 : 'Ή Επιτροπή, προκειμένου να υποκινήσει την πρωτοβουλία  
προσώπων και επιχειρήσεων και να διευκολύνει μία συντονισμένη  
ανόπτυξη των επενδύσεών τους στον τομέα της πυρηνικής ενεργείας,  
δημοσιεύει περιοδικός προγρόμματα ενδεικτικού χαρακτήρας κυρίως  
επί των στόχων της παραγωγής πυρηνικής ενεργείας και επί των παντός  
είδους επενδύσεων που συνεπόγεται η πραγματοποίησή τους. Η Επιτροπή  
ζητεί τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής επί των  
προγραμμότων αυτών προ της δημοσιεύσεώς τους".

II
να αυξηθεί η ασφόλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Κοινύτητας καθώς και  
μέσα’  σε συνθήκες οικονομική αποδοτι κότητας. Το θύμα ωστύσο πρέπει  
να τοποθετηθεί ατο πλαίσιο μίας νέας κατόατασης και ενεργειακής  
προοπτικής. Κατό τη διόρκεια των δέκα ετών που ακολούθησαν την πετρελαϊκή  
κρίση του 1973, σημειώθηκαν σημαντικές μεταβολές στη μακροοικονομική  
κατάσταση και τη δομή της βιομηχανίας της Κοινύτητας αφενύς, καθώς και  
στο μοντέλο της ενεργειακής ζήτησης και της απύδοσης της χρησιμοποιήσεως  
της ενέργειας ατην Κοινύτητας αφετέρου (1). Οι μεταβολές αυτές και οι  
μελλοντικές επιπτώσεις τους δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο για την ανύπτυξη  
της πυρηνικής βιομηχανίας τα προσεχή έτη.
4. Κατύ τη διύρκεια της περιόδου αυτής, η Επιτροπή συνέχισε τις έντονες  
προσπύθειές της για την ανύπτυξη της πυρηνικής ενέργειας στο πλαίσιο  
της ενεργειακής στρατηγικής της Κοινότητας. Αρκεί εν προκειμένω να  
υπενθυμίσουμε — εκτός από τα σημαντικό προγρόμματα E & A που αποφασί—  
στηκαν και ετέθηοαν σε εφαρμογή - τους στόχους ενεργειακής πολιτικής  
που προτόθηκαν για το 1985 και το 1990, οι οποίοι εγκρίθηκαν το 1975  
και το 1980 αντίστοιχα, και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου του 1980 που  
αφορούν τους αναπαραγωγικούς αντιδραστήρες, τη διαχείριση των πυρηνικών  
αποβλήτων και την επανεπεξεργασία των χρησιμοποιούμενων καυσίμων ( 2).
5. Στις αρχές της δεκαετίας του *80, αναφέρόμενη στον "πυρηνικό τομέα της  
ενεργειακής στρατηγικής", η Επιτροπή προέβαινε στη διαπίστωση ότι,
η προσφυγή στην πυρηνική ενέργεια παρέμενε μία βασική επιλογή για  
την Κοινότητα και, σε ανακοίνωσή της το Φεβρουόριο 1982, το κοινοποιούσε  
στο Συμβούλιο. Προβαίνοντας σε ανασκόπηση όλων των πλευρών του ζητήματος  
της πυρηνικής ενέργειας, η Επιτροπή καθόριζε τις πρωτοβουλίες που θα 
αναλόμβανε για κόθε πλευρό.
6. Το Ιούλιο 1982, το Συμβούλιο τοποθετήθηκε έναντι της ανακοινύσεως  
αυτής, και ειδικότερα δήλωσε ;(3) s
(1) Οι μεταβολές αυτές στον εν λόγω ενεργειακό τομέα αναλύθηκαν λεπτομε­
ρειακό από την Επιτροπή σε δύο ανακοινώσεις προς το Συμβούλιο :  
C0Wl(S4) 87 και 88 τελικό της 29ης Φεβρουαρίου 1984.
(2) ΕΕ αριθ. C 153 της 9.7.1975 και ΕΕ αριθ. C 149 της 18.6.1980,
ΕΕ αριθ. G 51 της 29.2.1980.
(3) 8552/^/8 ( Presse 109) τη ς 14.VII.1982

Ili
" Το Συμβούλιο συμμερΓζεται την ανάλυση της Επιτροπής άσον αφορά  
το ράλο και τη θέση της πυρηνικής ενέργειας στο πλαίσιο της  
ενεργειακής στρατηγικής της Κοινότητας στο σύνολά της, ενώ εξυπα-  
κοώεται άτι εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να κάνει τις επιλογές  
του στον τομέα αυτά επί εθνικού επιπέδου"»
" Το Συμβούλιο αναγνω ρίζει ά τ ι η ανάπτυξη τη ς  ηλεκτροπυρηνικής  
παραγωγής π αρουσιάζει πλεονεκτήματα στον ο ικ ο ν ο μ ικ ά  τομέα και έχ ε ι  
συνείδηση των οφελών που οι β ιο μ η χ α ν ικ ές ε π ιχ ε ιρ ή σ ε ις  θα μπορούσαν  
να αποκομίσουν έχοντας πράσβαση σε α ντα γ ω ν ισ τικ ές πηγές ε ν έ ρ γ ε ια ς " .
" Το Συμβούλιο κρατεί υπά σημείωση την ανάλυση της Επιτροπής  
άσσν αφορά τους αντίστοιχους ράλους των ιδιωτικήν επιχειρήσεων και  
του εθνικού και κοινοτικού δημάσιου τομέα στην πυρηνική ενέργεια.
Απά την άποψη αυτή υπογραμμίζει άτι η υλοποίηση προγραμμάτων πυρηνικής  
ενεργείας στην αναγκαία βιομηχανική κλίμακα προϋποθέτει κατά πράσο  
λάγο μία σαφή πολιτική επιλογή των κρατών άσον αφορά τους στάχους και  
τα μέσα» Απά πλευράς της η Κοινάτητα συνιστά ένα πλαίσιο άπου τα  
κράτη μέλη μπορούν να βρουν χρήσιμες αναφορές προς την κατεύθυνση  
αυτή και ένα σύνολο του οποίου η αλληλεγγύη μπορεί να αποτελέσει  
αποτελεσματικά άργανο",
7. Στην ίδια ανακοίνωση η Επιτροπή κατέστησε γνωστή την πράθεσή της να  
επαναλάβει τη δημοσίευση ενδεικτικών πυρηνικών προγραμμάτων.
8. Στο έγγραφο ΕΠΠΚ * η Επιτροπή εκθέτει και αναλύει την κατάσταση της  
πυρηνικής βιομηχανίας και παρουσιάζει τις προοπτικές μιας μεσοπράθεσμης  
και μακροπράθεσμης ανάπτυξης της δραστηριάτητας αυτής. Το έγγραφο αυτά  
αποτελεί ένα πλαίσιο για την αξιολάγηση της συνεκτικάτητας των  
πρωτοβουλιών πυρηνικής πολιτικής, και κυρίως των αποφάσεων που αφορούν  
επενδύσεις για πυρηνικές εγκαταστάσεις (ιδίως αυτές που αναφέρονται στο  
άρθρο 41 ΕΚΑΕ), μέσα στο οποίο θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τα χρημα­
τοδοτικά μέσα που διαθέτει η Κοινάτητα.
* Σύντμηση του "Ενδεικτικού Πυρηνικού Προγράμματος για την Κοινάτητα".
γ-
Ο

IV
I
To ΕΠΠΚ αποτελεί επίσης έγγραφο· αναφοράς και πρασανατολιομοί :
• αναφοράς, για εκείνους που επιθυμοίν να γνωρίσουν και να κατανοήσουν  
τον πυρηνικά'τομέα στην Κοινότητα,
. π ροσανατολιαμοί, γ ια  εκ είν ο υ ς  erra κράτη μέλη ο ι οπ οίοι ενέχ ο ντα ι  
.  άμεσα στην ο ικ ο ν ο μ ικ ά  ανάπτυξη του πυρηνικού τομέα και πρέπει να  
βρουν τη  θέση τη ς Επ ιτροπές μέσα σ *αυτά τη ν ανάπτυξη,,
Η περιοδικά δημοσίευσά του με την κατάλληλη συχνάτητα αναμένεται να  
εγγυηθεί μακροπράθεσμα την αναγκαία συνέχεια της δράσης, λαμβανομένης  
υπάψη της εξέλιξης του γενικοί οικονομικοί πλαισίου. Δεδομένου άτι η  
συχνάτητα δημοσιείσεως, εξαρτάται απά τους ρυθμοίς της εν λάγω εξέλιξης,  
ενδεικτικά μπορεί να προβλεφθεί άτι σε 2 έτη θα δημοσιευθεί μία έΐ<θεση  
για την υλοποίηση του ΕΠΠΚ '84 και, δΰα έτη αργάτερα, ένα νέο ΕΠΓΚ.
9, Οι κατευθίνσεις δράσης του PINS (ΕΠΓΚ) περιστρέφονται γίρω απά δάο  
βασικοάς πάλους και καταλάγουν σε ένα ορισμένο αριθμά εφαρμογάν άαον  
αφορά τις επιχειράσεις καθάς επίσης και τα κράτη μέλη, απά πολιτικά«;  
σκοπιάς.
0 πράτος πάλος συνίοταται στον ητάχο του πυρηνικοί τομέα για το 1995 τοπο­
θετημένο μέσα στην προοπτικά του 2000. To PINC (ΕΠΓΚ) θέτει για την  
Κοινάτητα στο σίνολά της, κατά το 1995, τη συμμέτοχά της πυρηνικά;  
ενέργειας στην παραγωγά ηλεκτρικοί ρείματος σε ένα επίπεδο της τάξης,  
του 40 ° /ο  και, μετά απά το χρονικά αυτά σημείο, προβλέπει μια αισθητικά  
αίξηση αυτάς της συμμετοχάς με σκοπά να φθάσει το 50 % μετά το τέλος  
του αιάνα. Au t ìs o  ενεργειακήστάχας συνεπάγεται άτι το αργάτερα το 1987  
πρέπει να έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις στα κράτη μέλη προκειμένου  
να πραγματοποιηθεί και τεθεί σε λειτουργία μεταξί 1991 και 1995 ένα  
πυρηνικά δυναμικά τουλάχιστον 25 GWe ·
Ρ έτερος πάλος αφορά το απάτερο μέλλον. Κατά το PINO (ΕΠΠΚ), η ασφάλεια,  
μακροπράθεσμα, του ενεργειακοί εφοδιασμοί, ιδιαίτερα άσον αφορά την  
παραγωγά ηλεκτρικά; ενέργειας, που θα είναι κατά μεγάλο μέρος πυρηνικά;  
προέλευσης, προϋποθέτει άτι η Κοινάτητα μέσα σε 20 χράνια θα είναι σε θέση  
να προσφέρει στους παραγωγοίς ηλεκτρικά ρείμα απά σταθμοίς ηλεκτροπαραγωγάς  
ταχέων νετρονίων, που θα είναι ικανοί για οικονομικές αποδάσεις συγκρίσιμες  
με εκείνες των αταθμάν ελαφροί ίδατο; κατά την θεωρόίμενη χρονικά περίοδο  
(2ÜG5).
6

V
Οι συνέπειες αφορούν :
- το ρόλο του δημόσιου τομέα και των παραγωγόν ηλεκτρικές ενέργειας,
- τον εφοδιασμό σε συρόνιο,
- την βιομηχανία ταυ καυσίμου,
- την κατασκευή πυρηνικόν σταθμόν ηλεκτροπαραγωγής.
Συνιστοόν δε το αντικείμενο του τελικοί κεφαλαίου για το PING (ΕΠΓΚ).
t"!
ύ

A. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. “ Ένας απέ' τους βασικούς στόχους της Ευρωπαϊκές Κοινότητας Ατομικές Ενεργείας
(EYPATOMJ εΐναι "να συμβέλει, δια της δημιουργίας των αναγκαίων  
προϋποθέσεων στην ταχεία ίδρυση και ανέτττυξη των πυρηνικών βιομηχανιών,  
στην ένοδο του βιοτικού επιπέδου εντές των κρατών μελών ..." (συνθέκη  
EYPATQM, έρθρο 1).
2. Κατέ συνέπεια, η ανέπτυξη της πυρηνικές ενέργειας αποβλέπει στο να  
προάγει την οικονομικέ, βιομηχανικέ και τεχνολογικέ ανάπτυξη. 0 ρέλος 
της Κοινότητας, και ειδικότερα της Επιτροπές, είναι η δημιουργία
και διατέρηση ενός αποτελεσματικού πλαισίου συνεργασίας επί των  
πυρηνικών ζητημάτων, και, ενδεχομένως, η υποβολέ προτέσεων για νέες  
πρωτοβουλίες.
3. Στον περίπλοκης τεχνολογίας τομέα της πυρηνικές ενέργειας, έχει μεγέλη  
στιμασία να υπέρχει ένα φαφές και συγκεκριμένο πλαίσιο αναφορές.
Πολλές φορές χρειάζονται δέκα έτη προκειμένου να σχεδιαστεί και να  
κατασκευαστεί ένας πυρηνικές σταθμώς ηλεκτροπαραγωγές. Εφέσον κατασκευα­
στεί, ο σταθμώς πρέπει να λειτουργέσει εν πλέρη ασφαλεία για 30 έτη έ  
και περισσώτερο. Η επιχείρηση εκμεταλλεύσεως πρέπει να είναι βέβαιη ώτι  
το καύσιμο και οι υπηρεσίες του καυσίμου θα είναι διαθέσιμα κατώ τη  
διώρκεια της περιώδου αυτές και ώτι θα είναι δυνατέ να γίνει ικανο­
ποιητικέ επεξεργασία tou χρησιμοποιούμενου καυσίμου, και των πυρηνικών  
αποβλέτων.
4. Όλα τα ανωτέρω προϋποθέτουν ανέληψη πολιτικές «ρύσεως υποχρεώσεων που
θα επιτρέψουν την συνέχεια των βιομηχανικών εφαρμογών και πλέρη αξι­
οποίηση των τεχνολογικών δυνατοτέτων. Η πείρα που έχει αποκτηθεί στην  
Κοινέτητα κατέδειξε έτι έταν πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις, οι  
επενδύσεις στον τομέα της πυρηνικές ενέργειας είναι τέαο αποδοτικές,  
ώστε να επιτυγχάνεται η διέθεση των χρηματοδοτικών πώρων που τους  
είναι αναγκαίοι.
5» Το παρών ΕΠΠΚ υπογραμμίζει καταρχέν το ρολο της πυρηνικές ενέργειας στην  
οικονομία της Κοινέτητας. Το παρέρτημα ϊ "Απολογισμές και προοπτικές  
ανέπτυξης της πυρηνικές ενέργειας στην Κοινέτητα" περιγράφει την εξέλιξη  
του τομέα αυτού απέ το 1973. Στη συνέχεια το ΕΠΓΚ παρουσιέζει τους
<?Ο

2
προσανατολισμούς της Errs τροπές όσον αφορό τη θέση ταυ πυρηνικοί  
ταμία στην κόλυψη των αναγκών της Κοινότητας μέχρι τα τέλη του αιώνα και  
τέλος προτείνει συγκεκριμένους στίχους για το 1995, χρονολογία  
που έχει θέσει η Επιτροπή για τον καθοριαμό νέων γενικών ενεργειακών
στίχων για την Καινότητα,
6. Το Πρόγραμμα προβλέπει επίσης τη συνεχή ανόπτυξη και εφαρμογή των  
προηγουμένων τεχνολογιών παραγωγές πυρηνικές ενέργειας» και» στο  
πλαίσιο της έγκαιρης λήψης μέτρων για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές  
του τομέα αυτοί» καθορίζει ένα συγκεκριμένα στίχο ώστε να επιτευχθεί  
η οικονομική "ωρίμανση" της κατηγορίας των αναπαραγωγικών αντιδραστή­
ρων.
7. Η Επιτροπή ωατίσο έχει πλήρη συνείδηση του γεγονότος ότι η πυρηνική  
ανόπτυξη στην Κοινότητα συναρτόται μεταξύ όλλων με δύο καθοριστικούς  
παρόγοντες για την αποδοχή της από την κοινή γνώμη«*
Γ) την ασφόλεια των πυρηνικών έγκαταατόσεων και την προστασία της  
υγείας,
Γ?} την ύπαρξη εγγυήσεων για τη χρησιμοποίηση των πυρηνικών υλών
(safeguards). y
/
8. Η Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τους παράγοντες αυτούς, Πρόγματι,
η γενικού χαρακτήρα ανακοίωση την οποία απευθύνει η Επιτροπή προς τσ
Συμβούλιο στις 9 ©εβραυαρίου 1382 με τίτλο
/ -
///
"Μία ενεργειακή στρατηγιμίή για την Κοινότητα s σ τομέας των πυρηνικών"  
COM(82) 36 τελικό»
✓
εξετόζει εις βόθος^τους εν'λόγω δύο παρόγοντες.
9. Επιπλέον, έχουν αποτελέσει αντικείμενα δύο μεταγενέστερων ειδικών  
ανακοινώσεων της Επιτροπής.:
"0 ρόλος της Κοινότητας όσον αφορώ την ασφόλεια των έγκαταατόσεων και  
την προστασία της υγείας" — ΰΟΜ(83) 472 τελικό της 22,7.1983,
"Έκθεση της Επιτροπής στο Συμβούλια για την εφαρμογή των συμφωνιών  
ελέγχου που συνήψε η ΕΥΡΑΤΟΜ και τα κρότη μέλη της με τη Διεθνή  
ΰργόνωση Ατομικής Ενέργειας" — 00Μ(83) 35 τελικό της 27.1.1983.
9

i
E  i δ {κώτερα όσον  αφορέ την ασφάλεια της μεταφορές πυρηνικών καυσίμων,  
τα θέμα αυτώ εξετάζεται σε ανακο Γνώση της Et t i τροπές στο Ευρωπαϊκά 1  
Κοινοβούλια και τα Συμβοΰλια s
"Η μεταφορέ paß 8 ενεργών υλών στην Ευρωπαϊκή Κοινώτητα" - GOM(84) 233  
τελικά της 26*4.1984.
Τέλος, τα κοινοτικά προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα  
της πυρηνικές ενέργειας σχάσεως, αφοροέν κυρίως την ασφίλεια tov 
πυρηνικών εγκαταστάσεων και την προστασία της .υγείας,.«καθώς και τις  
εγγυήσεις ( s a fe g u a lr ü s  '  ) για τη χρέση των υλών*
Αυτές είναι ο λώγος που τα θέματα αυτί δεν εξετάζονται εκτενέστερα  
στο ΕΠΠΚ*

- 4 -
Β. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ
1. Η σημερινή θέση της πυρηνtκής ενέργειας oro ενεργειακά σύστημα
■  10. Aridi το 1973 μέχρι το 1984, η συμμετοχή της πυρηνικής ενέργειας στην  
κάλυψη της συνολικής ενεργειακής ζήτησης της Κοινότητας, έφθασε αϊτέ  
2 % σε περισσότερο από 10 %. Η συμμετοχή της στην παραγωγή ηλεκτρικού  
ρεύματος θα υπερβεί στο μέλλον το 25 %. Εξόλλου, το ηλεκτροπυρηνικό  
δυναμικό της Κοινότητας αντιπροσωπεύει ένα τρΓτο σχεδόν του παγκόσμιου  
δυναμικού. Οι τιμές αυτές εΓναι εύγλωττες και δεΓχνουν ότι η πυρηνική  
ενέργεια έχει καταστεί βασική συνίσταμένη της Ευρωπαϊκής ενεργειακής  
στρατηγικής.
11. Σύμφωνα με τα επενδυτικό προγρόμματα που ευρΓσκονται σήμερα στο στόδιο  
της υλοποίησης [τέλη 1984), είναι δυνατό να διατυπωθεί η πρόβλεψη
ότι το 1990 το δυναμικό των εν λειτουργία πυρηνικόν σταθμόν  
ηλεκτροπαραγωγής - γύρω στα 100 GWe καθαρό - θα καλύπτει ποσοστό  
35 ° / ο  περίπου της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Κοινότητας,  
δηλαδή ποσοστό 14 % περίπου της συνολικής ζήτησής της σε ενέργεια.
Τα ποσοστό αυτό θα επιτρέψουν να επιτευχθεί εύκολα ο στόχος που η  
Κοινότητα είχε θέσει το 1960, δηλαδή τη συμμετοχή κατό 70 έως 75 %  
της πυρηνικής ενέργειας και των στερεόν καυσίμων στην παραγωγή ηλεκτρικού  
ρεύματος το 1990.
12. 0α πρόκειται πρόγματι για αξιοσημείωτο επίτευμα. Αντιπροσωπεύοντας  
ωστόσο το σύνολο της Κοινότητας, το δυναμικό αυτό κρύβει μια σημαντικήν  
άνομοιότητα της κατόστααης στα διόφορα κρότη μέλη : το 1990 θα  
υπόρχουν ορισμένες χόρες οι οποίες θα εξακολουθούν να μη παρόγουν  
ηλεκτρική ενέργεια από πυρηνοκίνητους σταθμούς, ενό αντίθετα όλλες  
χόρες, το ίδιο έτος, θα έχουν ανόγει την πυρηνική ενέργεια ως
κύρια πηγή παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος. 0 παρακότω πίνακας εκθέτει  
την κατόσταση των τρεχόντων ηλεκτροπυρην!κόν προγραμμότων των διαφόρων  
κρατόν μελόν.
2, Η στρατηγική σημασία της πυρηνικής ενέργειας
13. 0 εφοδιασμός σε ουρόνιο, που αποτελεί την πρότη όλη για την παραγωγή  
πυρηνικής ενέργειας, παρουσιόζει για την Κοινότητα, η οποία είναι  
υποχρεωμένη να εισόγει τα τρία τέταρτα τον ποσοτήτων που χρειόζεται,  
δΰο ευνοϊκές πλευρές από πολιτικής απόψεως :
■6 · · :
1

- 4α ~
(?) η παγκόσμια αγορε? ουρανΓου τροφοδοτείται από-χώρες διαφορετικές  
απώ εκείνες ττου εφοδιάζουν την Κοινώτητα σε υδρογονώνθρκικες  
(πετρέλαιο και φυσικό αέριο),
( Γ Γ )  ο, χώρες αυτές δεν ανήκουν οΰτε στην ίδια γεωγρ)αφι κή ζώνη οΰτε  
στην ίδια πολιτική σφαίρα επιρροές.

-  4 β
λ η μ έ ρ ιν ά  θ £ σ η  τ η ς  π τυ ρ η ν ικ ι^ς  ε ν έ ρ γ ε ια ς  α τ α  η λ ε κ τ ρ ικ ά  κ α ί ε ν ε ρ γ ε ια κ ά  
ισ ο ζ ύ γ ια  τ η ς  Κ ο ιν ό τ η τ α ς  κ α ί π ρ ο ο ιν τ ικ έ ς  ε ξ έ λ ι ξ ή  τ η ς
| ΐ  9 8 3 ) Β0 ρΙ ί ΝΙ_ υ κ Ε ϋ ί? -1 0
Πυρηνική  
Ί σχάς εν  
λειτουργία  
((3*/β)3.5 1 1 .1 27.2 1.30.58.4 5 1 .9
Συμμέτοχά στην  
παραγωγά ηλεκ­
τρικού ρεύματος
( * )45.7 17.7 48.3 3.25.917.0 2 2 .4
Συμμέτοχά στο  
συνολικά ε ν ε ρ ­
γειακά ισοζύγιο15 6.7 2 1 .6 1.3 1 .6 6 .8 8 .6
—
19 9 θ] Β 0 Ι ΐ Ν!_ υ κ Ε υ ΐ? -1 0
Πυρηνικά
ισχύς
εν λ ε ιτο υ ρ γ ία  
(θνι/β)5 .4 2 1 .7 5 4 .8 3 .3 0 .5 1 2 .5 9 8 .2
Συμμέτοχά στην  
παραγωγά ηλεκ­
τρ ικ ο ύ  ρεύματοΓ
ίν ')55 31 70 8 6 27 35
Συμμέτοχά στο  
σ υνολικά ενερ­
γ ε ια κ ά  ισ ο ζύγια1 8 .0 1 2 .7 3 6 .5 3 .1I1 .6 9 14.1
'β
Ο

Απέ πρακτικής πλευράς, ο εφοδιασμός σε ουρένια, σε παγκόσμιο επίπεδο,  
στηρίζετα! σε γνωστούς ορυκτούς πέρους, εκμεταλλεΰσιμους σε αποδεκτέ  
επίπεδα κίστους, και os οποίοι καλύπτουν 20 περίπου έτη προβλεπί—  
μενών αναγκέν. Όσον αερορέ τους εικαζόμενους πέρους, υπολογίζεται  
άτι καλύπτουν τις ενδεχόμενες ανέγκες των 20 επίμενων ετέν. Προ-  
κειμένου έμως να διατεθούν οι πέροι αυτοί στην αγορέ, πρέπει να  
YÎvouv έγκαιρα οι επενδύσεις που είναι αναγκαίες ενδεχομένως για  
τον εντοπισμέ τους και την αξιοποίησή τους.
14. Η χρησιμοποίηση του ουρανίου 8 εξέλλαυ, παρουσιάζει δΰο σημαντικές  
πλευρές »  s
(?) λέγω της μεγέλης ενεργειακής πυκνύτητας της ύλης, το ουρένιο  
μπορεί να αποθηκευθεί σε σημαντικές ποσύτητες, με μικρέ  
κέστος, και χωρίς πρακτικές δυσκολίες,, Σήμερα υπέρχουν στην  
Κοινέτητα αποθέματα τα οποία αντιστοιχούν στις ανέγκες 4 έως  
5 ετέν τον κατηγοριών αντιδραστήρων της παρούσας γενιές  
(π.χ. αντιδραστήρες ελαφρού ύδατος : LWR, και αερfou/γραφίτη % 
MAGN0X ή ÜNGG και AGR)« (ΐ)
(??) μετέ τη χρησιμοποίησή του απέ τις εν λέγω κατηγορίες αντιδραστήρων  
το ουρένιο αποδίδει πολύ μικρέ ποαοστί (1 έως 2 %) του ενεργεια­
κού περιεχομένου του. Το υπέλοιπα, η εκμετέλλευση του οποίου  
απαιτεί, οπωσδήποτε, την προσφυγή σε μία νέα κατηγορία - αυτή  
των αναπαραγωγικέν αντιδραστήρων ταχέων νετρονίων (FBR) ( 2) 01 
οποίοι ευρΓσκόνται στο στέδιο της επίδειξης - αντιπροσωπεύει  
σημαντική ποσίτηττχ, δεδομένου έτι, κατέ βέση, πρέκειται για  
αωρευθείσες ποσέτητες που έχουν τροφοδοτήσει απέ την αρχή τους  
αντιδραστήρες της παρούσας γενιές. Το χαρακτηριστικέ αυτέ  
παρέχει τη δυνατέτητα να θεωρηθεί η πυρηνική ενέργεια που  
παρέγεται απέ τους αναπαραγωγικούς αντιδραστήρες,πρακτικέ  
ανανεέσιμη ενέργεια.
3. Οικονομικέ ενδιαφέρον της πυρηνικής ενέργειας
15. Το οικονομικέ ενδιαφέρον της πυρηνικής ενέργειας πρέπει να αναλυθεί  
απέ τρείς πλευρές, οι οποίες συνδέονται στενέ μεταξύ τους : ανταγωνι —  
στικέτητα, ισοζύγιο του εξωτερικού εμπορίου, μακροοικονομικές  
επιπτέσεις.
α) η ανταγωνι στικέτητα της ηλεκτρικής ενέργειας πυρηνικής προελέΰσεως
__________ παρακολουθείται στενέ και σε μένιμη βέση απέ το δημίσιο τομέα και
(1
) LWGG : φυσικού jQupavίου_Γραφίτη Αερίου (στα αγγλικέ : Magnox )
AGR s Αερίψυκτοι Αντιδραστήρες ferra γαλλικέ s réacteur à gaz avance;
(2) FBR î Αντιδραστήρες Ταχέων Νετρονίων (στα αγγλικέ FBR : J?'ast Breeaer
~ Keactors;

τους παραγωγούς ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ η Επιτροπή συμμετέχει  
ενεργά στις αξιολογήσεις των δεδομένων» Τα αποτελέσματα των *  
εξιολαγέσεων αυτών συμφωνούν ύτι ύταν υπάρχουν περιθώρια επιλογές  
μεταξύ της πυρηνικές ενέργειας, ταυ πετρελαίου και ταυ άνθρακα για  
την τραφοδάτηση σταθμών ηλεκτροπαραγωγές που πρύκειται να κατα­
σκευαστούν κατά τη διάρκεια των προσεχών ετών, και οι οποίοι προορί­
ζονται για μαζικέ και συνεχέ παραγωγέ ηλεκτρικού ρεύματος, η  
πυρηνικέ ενέργεια παρουσιάζει ιτλεανεκτέματα.
16. Τα πλεονεκτέματα της πυρηνικές ενέργειας σε σύγκριση με τον άνθρακα  
ποικίλλουν απά το ένα κράτος μέλος στο άλλο, ανάλογα με τις  
ιδιαίτερες οικονομικές συνθέκες κάθε χώρας, ιδίως το κάστος της  
εργασίας, την έκταση και την φύση του υλοποιηθέντος πυρηνικού  
προγράμματος και την επιτευχθείοα τυποποίηση στην ίδια τοποθεσία  
καθώς και τα χαρακτηριστικά της τοποθεσίας, τις διοικητικές  
διαδικασίες που συνδέονται με τις διάφορες φάσεις υλοποίησης
(απά την κατασκευέ μέχρι την πλέρη λειτουργία (άνθρακας εθνικές  
παραγωγές έ εισαγάμενος άνθρακας) ( 2).
Απά διερεύνηση που πραγματοπαιέθηκε κατά τη διάρκεια του 1983  
και απά υποθετικούς υπολογισμούς των χωρών, προκύπτει άτι  
το επιπλέον κάστος του ηλεκτρικού ρεύματος που παράγεται απά τον  
άνθρακα, σε σύγκριση με το ηλεκτρικά ρεύμα πυρηνικές προέλευσης,  
είναι το ακάλουθο (3) ϊ
Βέλγιο 51 %
Ομοσπονδιακέ Δημοκρατία της Γερμανίας 74 %
Γαλλία 88 %
Ιταλία 3D %
Κάτω Χώρες 36 %
Ηνωμένο Βασίλειο 43 %
17. Όσον αφορά την κατανομέ του ολικού κάστους παραγωγές μίας Kwh,
ο μέσος άρος για την Καινάτητα είναι ο ακάλουθος :
Πυρηνικέ ενέργεια ^Ανθρακας
Επενδύσεις 57 % 21 %
Εκμετάλλευση 15 % 8 %
Καύσιμα 28 ° / ο  71 %
(εκ των οποίων ουράνιο κάτω του 10%)
100 %  100 %
η

Η μικρή! συμμετοχή ταυ πυρηνικού καυσίμου — και ιδίως ταυ ουρανίου -  
ατο κίστος της Kwh απατελεΓ παράγοντα αταθερίτητας του κίστους
(ί) Σε κίθε χίρα 9 το ηλεκτρικί ρεύμα που παρίγεται απύ προΤίντα πετρελαίου  
είναι ακριβίτερο απί αυτί που παρίγεται απί τον ίνθρακα.
(2) Χωρίς να αναφερθούμε στον αντίκτυπο ενδεχομένων ρυθμίσεων σχετικί  
με την προστασία του περίβίλλοντος 9 που μπορεί να είναι σοβαρίς  
για την παραγωγέ ηλεκτρικές ενέργειας απί τον ίνθρακα.
(3) Για σταθμούς ηλεκτροπαραγωγές που πρίκειται να τεθούν σε λειτουργία  
το 1990.

tou ηλεκτρικού ρεύματος και μετριασμοΰ της αύξησης του κίστους  
τω ν άλλω ν ενεργειών*
1 8 , Δεδομένου ότι η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος πυρηνικής πραελεύσεως  
χαρακτηρίζεται από υψηλές ττάγιες επενδυτικές δαπάνες και χαμηλές  
μεταβλητές δαπάνες λειτουργίας, ο τομέας όπου προσφέρεται η  
χρήση πυρηνικής ενεργείας είναι η "βάση του διαγράμματος της  
φόρτισης", δηλαδή ο τομέας παραγωγής <5που οι σταθμοί ηλεκτρο­
παραγωγής λειτουργούν στη μέγιατη ισχύ τους για το μεγαλύτερο  
δυνατά χρονικά διάστημα ετησίως, 0 τομέα αυτές αντιπροσωπεύει  
περισσάτερο απά το μιαά της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της  
Κοινότητας (ΐ). Το πλεονέκτημα ωστόσο σήμερα t o u κόστους της  
παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος από πυρηνικούς σταθμούς είναι  
τέτοιο άστε οι τελευταίοι να παραμένουν ανταγωνιστικοί ακόμη και  
με συντελεστή χρήσεως κατώτερο εκείνου ο οποίος χρησιμοποιείται
ως βάση για τον υπολογισμό της τιμής κόστους της Kv/ln (περίπου  
3000 άρες/έτος αντί 6500 ήρες/έτος)« Έτσι αυξάνεται σημαντικά —  
πέραν του 65 % - το πεδίο οικονομικής εκμετάλλευσης της πυρηνικής  
ενέργειας για την κάλυψη της κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος ( 2).
19. β) το ισοζύγιο εξωτερικού εμπορίου, ανεξάρτητα από τις παρατηρήσεις
όσον αφορά το κόστος του παραγόμενου ηλεκτρικού ρεύματος, έχει  
μεγάλη σημασία για την οικονομία χωράν με ελλειματικό ενεργειακό  
ισοζύγιο« Η συμμετοχή της πρώτης ύλης για την παραγωγή,ενέργειας,  
για την οπαία ας υποτεθεί ότι είναι εισαγόμενη, στη σύνθεση του  
εν λόγω κόστους κυμαίνεται ευρέως, ανάλογα με το αν πρόκειται  
για ουράνιο λιγότερο από 10 %), άνθρακα (περίπου 70 °/α) ή 
πετρέλαιο (περίπου 80 °/ο). Οπωσδήποτε οι υποθέσεις για τη μακρο­
πρόθεσμη εξέλιξη των τιμάν των υλάν αυτάν προσφέρονται για
(1) ακόμη και εάν αφαιρεθεί τα κλάσμα που αναλογεί στη λεγάμενη "προνο­
μιούχα" παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος (π«χ. υδατοπτάσεις, λιγνίτης),  
το οριακό κόστος της οποίας είναι μικρό αλλά οι διαθέσιμες ποσότητες  
της οποία είναι περιορισμένες«
(2) Αυτός είναι εξάλλου και ο λόγος που οι αρχαιότεροι αντιδραστήρες,  
οι οποίοι έχουν ήδη εν μέρει αποσβέσει τις επενδύσεις τους, θα  
εφοδιαστούν σταδιακά με συστήματα ελέγχου προσαρμοσμένα στις ταχείες  
διακυμάνσεις φορτίσεως.

— 6 —
συζήτηση, και γίνονται είκολα αντιληπτοί οι λίγοι για τους οποίους  
η συζήτηση αυτί θα ήταν ζωηρή, δεδομένων των επιπτώσεων που μπορεί  
να έχει μια - πίντοτε δυνατή - λανθασμένη εκτίμηση στο κίστος  
του πετρελαίου, ή ακίμη και του ίνθρακα, είν ληφθεί υπίψη η  
διίρκεια ζωήζ ενίς σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής«, Απί την ίλλη πλευρί,  
είναι αναμφισβήτητο ίτΐ η ίδια παραγωγή ηλεκτρικοί ρείματος θα  
στοιχίσει στην Καινίτητα, στο σίνολί της, πολί λιγέτερο συνίλλαγμα  
είν είναι πυρηνικής πραελείσεως.
20. Εκτίς απί την ευνοϊκή επίδραση στο ανωτέρω εμπορικί ιαοζίγιο, και  
την οποία θα μποροίσαμε να χαρακτηρίσουμε "παθητική" δεδομένου  
ίτι αφορί την αποφυγή μίας υπερβολικής δαπίνης, υπίρχει και μία  
"ενεργητική" επίδραση η οποία συνΓσταται στην εκμετίλλευση - σε  
μεγαλίτερο βαθμί απ'ί,τι σήμερα - της εξαγωγικής ικανίτητας της  
ευρωπαϊκής βιομηχανίας ίσον αφορί τους σταθμοίς ηλεκτροπαραγωγής,  
τον εξσπλισμί και τις υπηρεσίες του πυρηνικοί τομέα, ιδίως τις  
υπηρεσίες του καυσίμου.
21 ·γ) οι μικροοικονομικές επιπτώσεις της πυρηνικής ενέργειας ξεκινσίν απί  
το γεγονίς ίτι η τελευταία επιτρέπει την παραγωγή ηλεκτρικοί ρεί­
ματος με κίστος το οποίο ελίχιστα εξαρτίται απί τις διακυμίνσεις  
της παγκίσμιας αγορίς υλών για την παραγωγή ενέργειας. Το χαμηλί  
επίπεδο του κίστους ευνοεί την ανταγωνιστικίτητα των κίταντα  
βιομηχανιών οι οποίες καταναλώνουν ηλεκτρικί ρείμα και, κατί μεί-  
ζονα λίγο, ενθαρρίνουν τη διείσδυση της ηλεκτρικής ενέργειας,  
ιδιαίτερα στις βιομηχανικές χρήσεις. Το γεγονίς, τέλος, ίτι η  
πρώτη ίλη (ουρίνιο) συμμετέχει σε μικρί ποαοστί στο κίστος του  
ηλεκτρικοί ρείματος πυρηνικής προελείσεως, συνεπίγεται ίτι πολί  
μεγίλο μέρος του εν λέγω κίστους αντί στο ).χεί σε προστιθέμενη  
αξία απί τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες.
Απί την ίλλη πλευρί υπίρχουν σημαντικές επίσης επιπτώσεις ποιο­
τικοί χαρακτήρα, απέρραια της πολί υψηλής αξίας της τεχνολογίας  
που χρησιμοποιείται σε ίλες τις φίσεις της πυρηνικής δραστηριίτητας :  
αχεδιασμίς, κατασκευή σε εργαστήρια εφαρμογών και σε εργατίξιο,  
λειτουργία και συντήρηση. Η αξία αυτή χαρακτηρίζει ίλους τους  
κλίδαυς της μηχανολογίας : πυρηνική μηχανική, ίπως επίσης έργα  
πολιτικοί μηχανικοί και, βιομηχανία μηχανικών κατασκευών, ηλεκτρική,  
χημική, ηλεκτρονική μηχανική, καθώς και μηχανική πληροφορικής και  
λογικοί ( sol iware ) .... με επιπτώσεις σε ευρείς βιομηχα-  
νικοίς κλέδους των ενδιαφερομένων χωρών.
A ,Τ
1 υ·

- 9 -
Γ. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ  
1. Η προοπτική 1995/2000
22. Προκειμένου να διαδραματίσουν ένα χρήσιμο ρόλο ως σημεία αναφοράς  
στην ανάπτυξη της πυρηνικές ενέργειας, οι ενδεικτικοί στόχοι  
πρέπει να αναφέρανται σε χρονολογίες τέτοιες ώστε, λαμβανομένων  
υπδψη των διαστημάτων που απαιτσόνται για την κατασκευή των  
εγκαταστάσεων, οι σχετικές αποφάσεις να ληφθοόν κατά τη διάρκεια  
των 3 προσεχών ετών : 1985, 1986, 1987. Στο πλαίσιο αυτά, η  
Επιτροπή θεωρεί άτι πρέπει να επιλεγεί το 1995 ως χρονικά  
σημείο αναφοράς,
23. Ωατάσο η Επιτρπή αναγνωρίζει άτι, πέραν των συγκεκριμένων  
ποσοτικών στόχων που δεν μπορεί παρά να αφοροΰν βραχυπράθεσμες  
αποφάσεις, είναι αναγκαίο να δοθεί μία πλέον μακροπράθεσμη  
προοπτική στην ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας η οποία,
εν προκειμένω, πρέπει να συμπεριλαμβάνει τουλάχιστον τα τέλη του  
τρέχοντος αιώνα και την έλευση του επομένου. Χωρίς αυτήν, δεν  
θα υπήρχε άντως ικανοποιητικά χρονικά σημείο αναφοράς για την  
απόσβεση και την απόδοση των οικονομικών και τεχνολογικών  
προσπαθειών που απαιτεί η ανάπτυξη αυτή.
24. Στην περίπτωση που οι παροόσες προβλέψεις των κρατών μελών  
επαληθευθοόν, το 1990 θα καλύπτεται μόνο το ένα τρίτο περίπου  
του συνόλου των αναγκών της Κοινότητας σε ενέργεια από εισαγωγές  
πετρελαίου (ΐ). Το ενδεχόμενο ωστόσο της μείωσης της εσωτερικής  
παραγωγής πετρελαίου κατά τα επόμενα έτη θα μποροάσε να προκαλέσει  
μία νέα αόξηση των εισαγωγών αυτών. Κατά συνέπεια το γεγονός
ότι η Κοινότητα.είναι ευπρόσβλητη από τις διακυμάνσεις της αγοράς  
πετρελαίου απαιτεί την εξακαλοόθηση της αναδιάρθρωσης του εφοδι­
ασμοί ιδίως προς την κατεόθυνση της ενθάρρυνσης της διείσδυσης  
της ηλεκρικής ενέργειας, η οπαία αποτελεί το μοναδικό φορέα της  
πυρηνικής ενέργειας.
25. Το 1990, η τελευταία θα συμμετέχει κατά 35 ° / ο  περίπου στην κοινοτική  
παραγωγή ηλεκτρικοί ρεΰματος. Ωστόσο, βάσει των σκέψεων που εξε-  
τέθηοαν στο προηγοίμενο κεφάλαιο, την εποχή αυτή θα ήταν δυνατό
να επιτευχθεί ένας πολί υψηλότερος στόχος και η πυρηνική βιομηχανία
(1) Σε σόγκριση με 63 % κατά το 1973, λ γ.
1

θα ήταν σε θέση, χωρίς κανένα πράβλημα, να πραγματοποίησε! τις  
ανάλογες επενδΰσεις. Η εξέλιξη άμως αυτή δεν έλαβε χώρα λάγω  
της αβεβαιάτητας, οσον αφορά τη ζήτηση ενεργείας και δυσκολιών  
ποικΓλης προελεύσεως, ι  δίως της αποδοχές της πυρηνικές ενέργειας  
απά το κοινά και του ανταγωνισμαύ μεταξύ των τοπικών και των εθνικών  
αρχών, Σε ορισμένες περιπτώσεις εξάλλου, δέθηκε προτεραιότητα  
στη χρησιμοποΓηση εντοπίων πηγών ενεργεΓας and ορυκτά καύσιμα.
26. Λέγω της ύπαρξης τέτοιων δυσκολιών, δεν είναι σκάπιμο να οριστεί  
ένα? υπερβολικά αισι άδοξος ποσοτικές στάχος. Έτσι, η Επιτροπή  
προτείνει να επιλεγεί για τον πυρηνικά τομέα η ακάλουθη κατευθηντή-  
ρΐα γραμμή ανάπτυξης S
Μ  να επιτευχθεί τουλάχιστον 40 ° /0 συμμετοχή στην κοινοτική παραγωγή  
ηλεκτρικού ρεύματος το 1995,
(,.) στη συνέχεια, να αυξηθεί αισθητά η συμμετοχή του στην παραγωγή  
ηλεκτρικού ρεύματος, ούτως ώστε να φθάσει το 50 ° / 0 μετά το  
τέλος του αιώνα,
27. Απά την ανάλυση του πίνακα της προσφοράς και ζήτησης ενεργεΓας,  
η οποία πραγματοποιήθηκε απά τις υπηρεσίες της Επιτροπής στο  
πλαίσιο της διαμάρφωαης αναζήτησης νέων μακροπροθέσμων γενικών  
ενεργειακών στίχων, φαίνεται άτι η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος  
στην Κοινάτητα στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι τη χρονολογία  
αυτή θα μπορούσε να φθάσει το επίπεδο των 1470 Twh (ΐ) το 1990  
και των 1650 Twh το 1995, ενώ τα σημερινά επίπεδο κυμαίνεται  
γύρω στις 123D Twh . Κατά συνέπεια το μέσο ετήσιο ποσοστά αύξησης  
για το μέχρι το 1995 διάστημα υπολογίζεται να είναι της τάξης
του 2,3 %, Το ποσοστά αυτά θα μπορούσε εκ των υστέρων να αποδειχθεί  
απαισι άδοξο. Στην περίπτωση ,αυτή, θα έπρεπε να αναθεωρηθεί προς τα  
πάνω η εκτίμηση των αντίστοιχων αναγκών σε επενδύσεις στον τομέα  
της ηλεκτροπαραγωγής,
28. Προκειμένου να υπερβούν το 40 % της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής που  
προβλέπεται για το 1995, δηλαδή 1650 Twh » οι πυρηνικοί σταθμοί  
ηλεκτροπαραγωγής θα έπρεπε να παράγουν άνω των 660 Twh . Αυτά  
προϋποθέτει τη δυνατάτητα λειτουργίας, τη χρονολογία εκείνη,
ενάς πυρηνικού δυναμικού τουλάχιστον.του 120 GWe ( 2), Σε σχέση με
(1} 1 Twh ( Terra watt heure - Terra watt ώρα ) =
IO12 vvh e 10 9 KWh m ΊΟ6 MWhe 10 3 GWh
(2) Η εκτίμηση αυτή στηρίζεται στην υπάθεση μίας μέτριας αύξησης του  
μέσου συντελεστή φάρτίσης των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής  
της Koινάτητας, ο οποίος απά 61 ° / α το 1982 θα φθάσει το 63 ° /0 το 
1995, Ορισμένες ενδείξεις αφήνουν να διαφανεί η πιθανάτητα μίας  
βελτίωσης των συντελεστών φορτίσεως, ιδίως το θετικά αποτέλεσμα  
απά την πείρα που αποκτήθηκε απά τις επιχειρήσεις εκμεταλλεύσεως  
των αντιδραστήρων, η μείωση της συμμετοχής των νέων σταθμών (.των πλέον  
εκτεθειμένων στα προβλήματα "νεάτητας") σε σχέση με το σύνολο των σταθ­
μών, Αντίθετα, δεν πρέπει να αναμένουμε να καλύπτουν οι πυρηνικά?  
σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής μάνο τη ζήτηση φορτίσεως βάσεως, πράγμα το  
οποίο τείνει να περιορίσει, τους εφικτούς συντελεστές φορτίσεως.

-  11 -
το δυναμικά των 98 GWe του οποίου η λειτουργία προβλέπεται για το 1990,  
αυτά σημαίνει άτι το δυναμικά πυρηνικά«; παραγωγά«; πρέπει να γνωρίσει  
μία καθαρά αύξηση άνω τον 22 GWe μεταξύ του 1990 και του 1995. Λαμβα-  
νομένης επίσης υπάψη μίας απώλειας 3 έως 4 GWe , οφειΧαμένης στον  
παροπλισμά παλαιών πυρηνικήν σταθμών ηλεκτροπαραγωγάς, ο οποίος υπολο­
γίζεται άτι θα λάβει χώρα κατά το πρώτο μισά της δεκαετίας του *90,  
διαπιστώνοντας άτι :
το σύνολο των συμπληρωματικών αναγκών σε δυναμικά των πυρηνικών  
σταθμών ήλεκτροπαραγογάς υπερβαίνει τα 25 GWe για το διάστημα  
1991 - 1995.
29. Απά τις διαβαυλεάσεις που είχε η Επιτροπά με τους ενδιαφεράμενους κύκλους  
προκύπτει άτι η ανάπτυξη του ηλεκτροπυρηνικοΰ δυναμικού παραγωγάζ στα  
κράτη μέλη παρουσιάζεται ως εξάς ϊ
σελειτουργία
ΤΟ'
1990παροπλισμάς
1990-1995^ νέο δυναμικά
1990-1995.σε λειτουργία  
το 
1995
G W e Q leαντιδρά—
στάοες^  G W eαντιδρα­
στήρεςG W e|
β 5,4 0,010 1 1/3 1 6.7
D 21,7 0,016 1 3,3 3 25,0
F 54,8 1,3 3 10,9 8 64,4
I 3,3 0,460 2 Γ ν  0 a 10,8
NL 0,5- - 1 ,0 1 1,5 j
UK j
I12,5 2,051 12 1,1.1 .  11/6 j
Σύνολο !
!98,2 3,8 19 25,6 ^  22
- I120,0 j
Στην περίπτωση που οι προβλέψεις αυτές υλοποιηθούν, φαίνεται άτι ο ελάχιστος  
στάχος για το 1995 στον τομέα των πυρηνικών προϋποθέτει προσπάθειες η  
ένταση των οποίων διαφέρει σε μεγάλο βαθμά απά το ένα κράτος στο άλλο.
(1) Η εκτίμηση βασίζεται σε μία μέση διάρκεια ζωάί 30 ετών. Η διάρκεια αυτά  
αποτελεί μάνο ένα σημείο αναφοράς. Είναι κάλλιστα δυνατά η διάρκεια ζωάς  
των σταθμών να είναι μεγαλύτερη, ά» αντίθετα, να παροπλισθούν ενωρίτερα.
(2) Η κατά 25 % υποθετικά συμμέτοχά του πυρηνικού τομέα στην ήλεκτροπαραγωγά
το 1995 θα απαιτούσε τη θέση σε λειτουργία στο διάστημα 1990 - 1995 νέου  
πυρηνικού δυναμικού 40 GWe περίπου. ^  -
_α_

12 -
ι
2. 0»  περίσσέτερα μακροπρέθεαμες προοπτικές
30» On αντιδραστήρες της παρούσας γενιάς, θα τελειοποιηθούν σταδιακέ και θα  
εξακολουθήσουν να κατασκευάζονται για πολλές ακέμη δεκαετίες. Παράλληλα  
πραβλέπεται να ψθέσουν στο cmffiio της βιομηχανικές "ωριμότητας" έλλες  
κατηγορίες αντίδραστέρων, οι λεγάμενες "προηγμένες" . Έτσι, έσον  
αφορέ την κατηγορία τον αντίδραστέρων υψηλές θερμοκρασίας (HTR),  
ικανές να παρέγει βιομηχανικέ Βερμέτητα για προηγμένες τεχνολογικές  
εφαρμογές, θα έταν δυνατέ σε μεταγενέστερη φέση να συγκεκριμενοποιηθεί  
ο τομέας που προσψέρεται για τη χρησιμοποίησέ της και να χρησιμεύσει  
για την υγροποίηση του ένθρακα, τη μείωση του ιξώδους των κοιτασμέτων  
πετρελαίου που χαρακτηρίζονται απέ πολύ υψηλέ ιξώδες, την αναγωγέ  
μεταλλικών οξειδίων»
Μακροπρόθεσμα πέντως, φαίνεται έτι η "μερίδα του λέοντας" στα ισοζύγια  
παραγωγέ«; ενεργείας ανέκει στην κατηγορία των αντί δραστέρων ταχέων  
νετρονίων (FBR).
31» Οι περίσσέτερες χώρες που διαθέτουν υψηλέ βιομηχανικέ δυναμικέ  
(π.χ. ΗΠΑ, ΕΣΕΔ, Ιαπωνία) καταβέλλουν προσπέθειες να αναπτύξουν  
τεχνολογικέ την κατηγορία τον αντίδραστέρων ταχέων νετρονίων (ί^β) η  
οποία, σε σύγκριση με τις κατηγορίες της παρούσας γενεές, υπολογίζεται  
να πολλαπλασιέσει επί ένο του 50 το ενεργειακέ δυναμικέ του ουρανίου.  
Πλην έμως η Κοινέτητα είναι αυτέ που προηγείται στον τομέα αυτέν. Στην  
Κοινέτητα η κατηγορία αυτέ έχει Φθέσει στο στέδιο της επίδειξης κυρίως  
με τη βοέθεια αντιδραστέρα του οποίου η ισχύς είναι παρεμφερές με την  
ισχύ των πλέον σύγχρονων αντί δραστέρων που χρησιμοποιούνται σέμερα.
( ΰηρβΓρϋθπίχ, ιζϋϋ Μ ννβ;»
32. Η σημερινέ κατέαταση της αγορές ουρανίου δεν καθιστέ αναγκαία τη βρα—  
χυπρέθεσμη εμπορία των ΒΝΒ. Εξέλλου, η οικονομικέ αποδοτικέτητα των  
τελευταίων στην παρούσα φέση προβλέπεται έτι θα τους καταστέσει  
ανταγωνιστικούς με τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγές που λειτουργούν  
με ένθρακα, αλλέ έχι με τους αντίδραστέρες που κατασκευέζονται σέμερα  
στην Κοινέτητα.

- 13 -
33« Πέραν ocrnSao της οριακές χρονολογίας 2300, θα είναι πολύ χρήσιμη
η ύπαρξη μίας κατηγορίας αντιδραστ^ρον, η οποία, όπως αυτά των RNR,  
θα συνέβαλλε στη μείωση της εξάρτησης της Κοινότητας από τις εισαγωγές  
ουρανίου και θα καθάριζε ένα λογικά «Spio σε ενδεχόμενη αύξηση των  
τιμάν της εν λόγω πρώτης ύλης θα παρουσίαζε μεγάλα πλεονεκτήματα*  
ουσιαστικά δηλαδή θα επέτρεπε τη διατήρηση για άσο το δυνατά μεγαλύτερο  
διάστημα των ικανοποιητικών άρων προμηθείας ουρανίου*
34. Εν πάση περιπτώσει, και λαμβαναμένου υπόψη του ά&Π πολύ προηγμένου  
σταδίου αναπτύξεως της κατηγορίας RNR, δεν θα όταν σκάπιμο να  
καθυστερήσει η προετοιμασία της διάθεσης στο εμπόριο, με αποτέλεσμα  
να υπάρχει εν τω μεταξύ περίπτωση να παρουσιαστούν δυσκολίες στον  
εφοδιασμό με ουράνιο, δεδομένου μάλιστα άτι η εν λάγω διάθεση μπορεί  
να πραγματοποιηθεί με περιορισμένο κάστος εφάσον γίνει ο κατάλληλος  
προγραμματισμάς και συντονισμάς στην Κοινότητα μεταξύ άλων των κατά,  
τον ένα Ó τον άλλο τράπο ενδιαφερομένων ϊ κρατών μελών, παραγωγών,  
σχεδιαστών και κατασκευαστών*
35. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτείνει
οι επενδύσεις που αφορούν την κατηγορία των RNR (FBR) να έχουν  
σαν ατάχο να καταστήσουν μέχρι το 3305 την κατηγορία αυτά ανταγω­
νιστικά απά οικονομικά άποψη*
36. Με τη λάξη της περιάδαυ αυτάς, το 2005, υπολογίζεται άτι η βιομηχανία  
της Κοινότητας θα είναι σε θέση να υποβάλει στους παραγωγούς ηλεκτρικού  
ρεύματος εμπορικές προσφορές για σταθμούς ΗΝΠ οι οποίοι θα παράγουν  
ενέργεια με κάστος τουλάχιστο συγκρίσιμο με αυτά των σταθμών ήλεκτρο—  
παραγωγός εφοδιασμένων με παραδοσιακούς αντιδραστήρες, άπως αυτοί θα  
διατίθενται στο εμπόριο την εποχά εκείνη (ΐ).
(1) Οι πρώτοι ανταγωνιστικοί σταθμοί ήλεκτροπαραγωγός RNR θα μπορούσαν  
να λειτουργάσουν γύρω στο 2015*

- 14 -
37. Προς το σκοπό αυτό» πρέπει να καθοριστεί προσεκτικό η κατόλληλη  
βιομηχανικό πολιτικό : να ληφθεί υπόψη το πλόρες σύνολο που χαρα­
κτηρίζει την κατηγορία» συμπεριλαμβανομένου του κύκλου του καυσίμου,  
και να καθοριστούν οι εγκαταστάσεις που πρέπει να παραγγελΒουν.
38. Η Επίτροπό πιστεύει ότι ένα λογικό "σενάριο" θα όταν το εξός *
- εξέταση από οικονομικό και χρηματοδοτικό πλευρό ενός προγρόμματος  
;διαδοχικόν κατασκευός μικραό αριθμού, π.χ. τεσσάρων σταθμόν
ήλεκτροπαραγωγός,
- ο σχεδιασμός τους Βα όταν εξελικτικός όχι αυστηρό επαναλαμβανόμενος  
και 8α ενσωμάτωνε την πείρα του αχεδιασμοΰ, της κατασκευός και της  
εκμετόλλευσης τον προηγούμενων σταθμόν ήλεκτραπαραγωγός« αρχίζοντας  
από τον 3ηρθΓρίιβηίχ » ο οποίος θα αρχίσει να λειτουργεί το
1985 (ΐ),
- θέση σε λειτουργία σε καθορισμένο χρόνο εργοστασίου για την επανε­
πεξεργασία των καυσίμων ραδιενεργόν στοιχείων τους» με κατόλληλο  
δυναμικό όοτε να καθορίζεται με αρκετό βεβαιότητα το κόστος του  
κυκλοα του καυσίμου της κατηγορίας.
39. Προκειμένου το 2005 να υπόρχει επαρκός πείρα από τη λειτουργία  
των πέντε (5) εγκαταστόσεων του ανωτέρου προγρόμματος,
θα πρέπει να αρχίσει ό^η από το 1987 η κατασκευό του επόμενου  
σταθμού ηλεκτροπαραγωγός ΕΒλ και να τεθεί σε λειτουργία πριν από  
το 2000 το εργοστόσιο επανεπεξεργασίας.
ΧΧΧ’
40. Η χρονικό εμβέλεια των αποψόσεων που πρόκειται να ληφθοόν στο όμεσο  
μέλλον ζεπερνό καπό πολό τις 3 προσεχείς δεκαετίες όσον αφορό την  
ενεργειακό κατόσταση της Ευρόπης. Αν ληφθοόν υπόψη οι χρονικές σταθερές  
των ενεργειακόν βιομηχανικόν, το ανωτέρω διόστημα δεν είναι εξαιρετικό.  
0 ιδιαίτερος χαρακτόρας της προτεινόμενης στρατηγικός συνίσταται στο  
γεγονός ότι έχει ως στόχο της μία βασικό μεταβαλό στο εσωτερικό ενός  
ενεργειακοί τομέα, του πυρηνικοί, ο οποίος μόλις από δεκαετίας έχει  
φθόσει στο στόδιο της βιομηχανικός "ωριμότητας" και της πλόρους  
οικονομικός ανταγωνιστικότητας. Λόγω του χαρακτόρα αυτού πρέπει  
απαραιτότως οι επενδυτές να απολαύουν της πλόρους υποοτόριζης του  
δημόσιου τομέα, δεδομένου ότι αυτός οφείλει να αναλόβει τις ευθύνες
/. Ο

14α -
του» κυρίως ύσον αφαρύ την χρηματοδότηση για την υλοποίηση,αυτές  
της στρατηγίας.
(ΐ) Η προοδευτικέ εξέλιξη που θα έπρεπε να χαρακτηρίζει το σχεδίασμά των  
τεσσάρων σταθμών ηλεκτροπαραγωγές της σειρές που προέρχεται απύ τον  
buperphenix ga μπορούσε να υλοποιηθεί σε δύο κύριες φύσεις» η  
κύβε μία των οποίων θα αφορούσε δύο σταθμούς παρεμφερούς σχεδιασμού  
και κατασκευασμένους σε γειτν ιύζαυσες ημερομηνίες. Έτσι θα  
συνδυάζονταν οι θετικές πλευρές της διαδοχές (δύο φύσεις σχεδιασμού  
μεταξύ του buperpiienix και τον ανταγωνιστικών σταθμών) και οι  
θετικές πλευρές της σειρές (σε κύθε φύση» δύο συγκρίσιμοι σταθμοί)»  
πολλαπλασιύζοντας ταυτύχρονα και τις δυνατότητες για διεθνέ συνεργασία.

41 ο Η συμφωνία συνεργασίας η οποία υπεγράφη oraς 10 ΙανουαρΓαυ 1984
από πέντε κράτη μέλη (Βέλγιο, Γαλλία, Ιταλία, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία  
της Γερμανίας και Ηνωμένο Βασίλειο) αντανακλά την πράγματικάτητα  
αυτή και δείχνει άτι τα ενδιαφεράμενα κράτη μέλη έχουν συνείδηση  
της αναγκαίας δέσμευσής τους στη μεταβολή αυτή.
Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του στάχαυ s η διαχείριση του πλουτωνίου
42. Όλοι οι πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής οι οποίοι τροφοδοτούνται
με ουράνιο, είτε φυσικά είτε εξασθενημένο, χρησιμοποιοάν πλουτώνιο  
στα στοιχεία καυσίμου. Αυτά ισχάει ιδιαίτερα για τους αντιδραστήρες  
LWR και FSsjR οι οπαίοι αποτελούν στο εξής τον κάριο άξονα ανάπτυξης  
της πυρηνικής ενέργειας στην Κοινάτητα.
43. Έλα τα κράτη μέλη — αλλά και ή ίδια η Κοινάτητα - έχουν επιλέξει την
επανεπεξεργασία των εξαντλημένων στοιχείων καυσίμου, η οποία, μεταξύ  
άλλων, παρέχει το πλεονέκτημα της ανάκτησης του πλουτωνίου, χάρις  
στο otto ίο .οι RNR μπορούν να αξιοποί ήσουν αλάκληρο το ενεργειακά  
περιεχάμενο του ουρανίου.
44. Μολονάτι η υλοποίηση των προγραμμάτων κατασκευής και εκμετάλλευσης  
των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και των εργοστασίων επανεπε­
ξεργασίας σε κάποιο βαθμά δεν είναι δυνατά να ρυθμιστεί η προσφορά  
πλουτωνίου κατά τράπον ώστε να αντιστοιχεί ακριβώς στη ζήτηση που  
δημιουργείται απά το πράγραμμα RNR. Έτσι σήμερα μπορεί να διατυπωθεί  
η πράβλεψη άτι ο ανωτέρω πρατεινάμενος στάχος RNR θα απορροφήσει μέρος  
μάνο του πλουτωνίου που τα εργοστάσια επανεπεξεργασίας θα παράγουν μέχρι  
τα τέλη του αιώνα.
45. .Μολονάτι η προσωρινή αττοθήκευση του πλεονάσματος θέτει ένα τεχνικά  
πράβλημα, λάγω των χαρακτηριστικών μειώσεως της ραδιενεργού ακτινοβολίας  
ενάς των ισοτάπων του πλουτωνίου, δεν παύει να αντιμετωπίζεται ως  
ενδεχάμενη επιλογή.
46. Η »διαιτεράτητα αυτή αποτελεί πράσθετο λάγο προσφυγής σε μία άλλη  
χρήση του πλουτωνίου s τη χρησιμοποίησή του στους αντιδραστήρες της  
σύγχρονης γενεάς, γνωστής ως "ανακύκλωση του πλουτωνίου".

4 7 . Η απόδοση τη ς τεχ ν  ι κής α υ τή ς , η otto fa  ατην Κ ο ιν ίτ η τ α  έχ ε ι φθάσει στο  
β ιο μη χα νικά  στάδ ι a , οπωσδήποτε δεν εΓναι τάσο υψηλή ίσ ο ν αφορά την  
εκμετάλλευση του ουρανίου άσο η απάδοση το ν R N R . E t t iτρfinsi ωστάαα τη ν  
εξιο κα νίμη σ η  σημαντικών ποσοτήτων ουρανίου και υπηρεσιών εμπ λουτισ μοί (1  
Τ έλ ο ς , το  κ α τ ’ α υ τ ίν  το ν τράττο χρησιμοποιημένο πλουτώνιο κατα να λίσ κετα ι  
μάνο εν μ έ ρ ε ι, αίτω ς ώστε η θ ερ μ ικ ή  ανακίκλωση να μη δ ια κ υ β είσ ει
τη μεταγενέστερη ανάπτυξη της κατηγορίας RNR.
48. Η αίξηση της διευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα αυτά θα έπετρεπε την  
αξιοποίηση του συνάλσυ των τεχνολογικών γνώσεων των διάφορων εταίρων  
της Κοινάτητας καθώς και των ήδη διαθεσίμων επενδάσεον.
(1) της τάξης του 10 έως 15 % των αναγκών σε ουράνιο και των υπηρεσιών  
εμπλουτισμοί που προβλέπονται μέχρι το έτος 2000* η εξοικονάμηση  
υπολογίζεται σε 2 έως 5 % επί του κίστους της πυρηνικής Κνν^.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΉΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ :
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
49. Η πραγματοποfηση των στάχων που καθορίστηκε στο προηγούμενο κεφάλαιο,  
εΓτε πράκειται για στάχους μάλλον βραχυπράθεσμους 2 1995/3300, είτε  
για τον πιο μακροπράθεσμα οτάχο, αποτελεί γεγονάς εφικτά για τις  
οικονομίες των χωράν της Κοινάτητας και για το επίπεδο των τεχνολο-  
γιάν τους* προϋποθέτει, άμως, την ίπαρξη κατάλληλου προγραμματισμοί  
προσαρμοσμένου στη χρονική κλιμάκωση των προβλημάτων που τίθενται.
1. 0 ράλος του δημάσιου^τομέα^και των παραγωγάν_ηλεκτρικής ενέργειας
50. Η πραγματοποίηση αυτάν των στάχων προϋποθέτει οπωσδήποτε, κατ’αρχή,  
την συνέχιση των προσπαθειάν που αναλαμβάνονται στην Κοινάτητα  
απά το δημάσιο τομέα υπέρ της ανάπτυξης της πυρηνικής ενέργειας.  
Προϋποθέτει επίσης, ειδι^άτερα, προκειμένου να επιτευχθεί ορθολογική  
οργάνωση των πυρηνικάν πολιτικάν στα πλαίσια της Κοινάτητας, συντονισμέ,  
αφενάς μετπξί κρατάν μελάν και αφετέρου μεταξί παραγωγάν ηλεκτρικής  
ενέργειας ίσον αφορά τις αποφάσεις τους για προγράμματα και για επενδί-  
σεις. Εξάλλου, μία ρεαλιστική διαμάρφωση των τιμάν της ηλεκτρικής  
ενέργειας ( 1) προβλέπεται να καταστήσει εφικτά ένα ικανοποιητικά  
επίπεδο χρηματοδάτησης.
51. Για το σκοπά αυτά, η Επιτροπή κρίνει άτι η συμμετοχή των παραγωγάν  
ηλεκτρικής ενέργειας στους σταθμοίς ηλεκτροπαραγωγής, που έχουν  
εγκατασταθεί σε κοντινές χάρες, πρέπει να ενθαρρυνθεί επειδή επιτρέπει  
τη χρονική κλιμάκωση της αίξησης του ηλεκτρικοί δυναμικοί σε συνάρτηση  
με τις ειδικές ανάγκες ορισμένων χωράν ή ακάμα και ορισμένων περιοχάν ·  
Τα ήδη υπάρχοντα παραδείγματα είναι πολί ενθαρρυντικά και φανεράνουν  
άτι μια κάποια προγραμματισμένη αμοιβαιάτητα - αρχή των^διασταυροίμενων  
επενδίσεων" - παρέχει στους εταίρους ίσα πλεονεκτήματα.
52. Επιπλέον, η διαμεθοριακή συμμετοχή προσφέρει στις βιομηχανίες των  
χωράν — εταίρων την ουσιαστική δυνατάτητα μιας διεθνοίς συνεργασίας  
που είναι επιθυμητή απά πολί καιρά. Προσφέρει, επίσης, στους παραγωγοίς  
ηλεκτρικής ενέργειας τη δυνατάτητα μεγαλύτερης σε βάθος εκμετάλλευσης  
του δικτίσυ διασίνδεσης, με την προϋπάθεση άτι το δυναμβκά του  
προσαρμάζεται, σε είθετο χράνο, στον προβλεπάμενο άγκο των μεταφοράν  
ηλεκτρικής ενέργείας.
(1) Βλέπε σχετικά την έκθεση των υπηρεσιάν της Επιτροπής αναφορικά με την  
εφαρμογή στα κράτη μέλη των κοινοτικάν αρχάν για τη διαμάρφωση των  
τιμάν της ενέργειας 2 00Μ(84) 490 της 18.9.1984. γ*

· — 18 *“
53. Στο μέτρα nou την αφορά, η Enιτροπή 1 αναλαμβάνει την υποχρέωση  
να λάβει, άταν έρθει η στιγμή και εφάαον χρειάζεται, τις πρωτο­
βουλίες που εξαρτώνται απ*αυτήν για να προωθήσει την υλοποίηση
της στρατηγικής που περιέχεται στο προηγοάμενο κεφάλαιο. Ειδικάτερα,  
η φάση και η ευρύτητα των επενδύσεων, που είναι αναγκαίες για την  
υλοποίηση τον στάχων, δυνατάν να έχει ως συνέπεια τη συμμετοχή  
κοινοτικών χρηματοδοτικών μέσων επιπλέον αυτών που θα ήταν δυνατάν  
να κινητοποιηθοών σε εθνικά επίπεδο.
2. Εφοδιασμάς σε ουράνιο (ΐ)
54. Στο γενικά επίπεδο του εφοδιασμού, εφάαον οι συνθήκες της αγοράς  
ουρανίου είναι γνωστές, τάσο άσον αφορά την προσφορά άσο και τη  
ζήτηση, ο ρυθμάς των διακυμάνσεων του εν λάγω εφοδιασμού δεν είναι  
ακάμα δυνατών να ελεγχθεί κατάλληλα.
Επίσης, για να αμβλυνθοών οι συνέπειες των περίστασισκών εκδηλώσεων  
αυτής της αγοράς άσον αφορά τον εφαδιασμά της Κοινάτητας, που εξαρτάται  
σε μεγάλο βαθμά απά το εξωτερικά, είναι επιθυμητά να συνεχιστεί η  
διενέργεια των προμηθειών ουρανίου στο πλαίσιο μακροπράθεσμων  
συμβάσεων, που ασκούν σταθεροποιητική επενέργεια προς άφελος των  
παραγωγών αλλά και των χρησιμοποιούνταν φορέων—καταναλωτών.
55. Στο ειδικάτερο επίπεδο της ασφάλειας του εφοδιασμού άσον αφορά τους  
πώρους, παράλο που οι επιχειρήσεις της Κοινάτητας έχουν εξασφαλίσει  
σημαντική χρηματοδοτική συμμετοχή στην παγκάσμια εξορυκτική δραστη-  
ριάτητα, η μείωση που παρατηρείται σήμερα στις εργασίες διασκάπησης  
κινδυνεύει να καταστήσει την Κοινάτητα εξαρτώμενη σε μεγαλύτερα ακάμα  
βαθμά απά τις λίγες χώρες που διαθέτουν ορυχεία με χαμηλά κάστος  
παραγωγής. Υπάρχει, λοιπάν, η ελπίδα άτι αυτή η ελάττωση των δαπανών  
για την ανίχνευση, που αν συνεχιστεί θα περιορίσει την απαραίτητη  
διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού της Κοινάτητας, είναι ένα παροδικά  
φαινάμενο.
(1) Η ανάλυση του θέματος αυτού υπάρχει σε παράρτημα

56, Με αυτές τις προοπτικές, εΓναι επιθυμητά να ακολουθήσει η Κοινότητα  
στρατηγικέ εφοδιασμοί με την otto f a  i
- να παρέχονται κίνητρα στα κράτη μέλη και στους οικονομικούς φορείς
• για τη συνέχιση των προσπαθειών τους διασκάπησης τόσο στο έδαφός  
τους ίσο και στο εξωτερικά της Κοινότητας*
• για τη διατήρηση μέσω κοινοτικές συμμετοχές» εάν είναι αναγκαία,  
ενός ρυθμοί και ενός όγκου σ’αυτόν την προσπόθεια που να μην  
εζαρτώνται από τη στιγμιαία κατάσταση της αγοράς, λαμβανομένων  
παράλληλα υπόψη των προβλέψιμων αναγκών των παραγωγών ηλεκτρικές  
ενέργειας και του σημαντικοί χρονικοί διαυτόματος που χρειάζεται  
για να αρχίσει η εκμετάλλευση των ορυχείων,
- να παρακινοίνται οι εμπορικές επιχειρέσεις, που είναι δραστέριες  
στον τομέα αυτό, προς τη συνέχιση πολιτικών αποθέκευσης ικανών
, να αμβλίνουν τις επιπτώσεις από τις ανωμαλίες της αγοράς έ από  
ενδεχόμενη διακοπέ των προμηθειών από τρίτες χώρες προμηθευτές,
, να ελαττώσουν τις τάσεις που είναι δυνατόν να υπάρχουν με τις  
χώρες-προμηθευτές σχετικά με τον εφοδιασμό της Κοινότητας, περέ­
χοντας στις εν λόγω χώρες σταθερές και προβλέψιμες αγορές για την  
παραγωγέ τους, ώστε να διασφαλίζεται μια λογικέ αποδοτικάτητα των  
επενδόσεών της καθώς και κανονικότητα εισοδημάτων,
3, Βιομηχανία του πυρηνικοί καυσίμου  
α. Εμπλουτισμός (ΐ)
57, Με βάση τις υφιστάμενες δυνατότητες και τα επενδυτικά προγράμματα  
που βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησης, η παγκόσμια προσφορά  
υπηρεσιών εμπλουτισμοί θα υπερβαίνει τη ζέτηση τουλάχιστον μέχρι 
τα μέσα της προσεχές δεκαετίας. Κατά συνέπεια, δεν χρειάζεται να  
ληφθοίν αποφάσεις για νέες επενδόσεις πριν από το τέλος της παροόσας  
δεκαετίας, εξαιρουμένων των επενδόσεών εκείνων που, κατά περίπτωση,  
θα είχαν ως αντικείμενο τη βιομηχανικέ επίδειξη προηγμένων τεχνολο­
γιών που εγγυώνται σημαντικέ μείωση του κόστους, Εντσίτοις, μετά  
τα χρονικά αυτά όρια, δεν μπορεί να αποκλειστεί η ανάγκη για νέες  
επενδόσεις με βάση τις σημερινές διαδικασίες.
(1) Η ανάλυση του θέματος αυτοί υπάρχει σε παράρτημα

-  2 0
58. Μακροπρόθεσμα, αυτάς ο τομέας δραστηριοτήτων θα μπορούσε να σημαδευτέf  
antf την εμφάνιση νέων οικονομικότερων τεχνολογιών οι οποίες να διαθέτουν  
εγγενώς την ευκαμψία για την προσαρμογή των επενδύσεων στη ζήτηση. Για
το λύγο αυτί, είναι σκίπιμο να συνεχιστούν στην Κοινίτητα, σε ικανο­
ποιητικά επίπεδο, οι προσπάθειες έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα  
αυτί. .
59. Εκτιμώντας την κατάσταση της αγοράς και τις προοπτικές εξέλιξές της  
που είναι δυνατά να θέσουν σε κίνδυνο την αποδοτικίτητα των ευρωπαΤκών  
επιχειρήσεων αυτού του τομέα, η Επιτροπή προτίθεται να προβεί σε  
ανταλλαγές απίψεων μεταξύ των ενδιαφερομένων κύκλων, σε κοινοτικά  
επίπεδο. Για το σκοπά αυτί, υπενθυμίζει ίτι υφίσταται κατάλληλη διάρθρωση  
στα πλαίσια της οποίας είναι δυνατών να πραγματοποιηθούν ανάλογες  
ανταλλαγές απίψεων* πράκειται για τη Μάνιμη Επιτροπή για τον εμπλουτισμί  
του ουρανίου (COPENUR) που συγκροτήθηκε κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου  
της 22ας Mafου 1973.
β) Παραγωγή καυσίμων στοιχείων (ΐ)
60. 1)Όσον αφορά τον τομέα της παραγωγής καυσίμων στοιχείων με οξείδιο
εμπλουτισμ ένου ουράν ίου, πρέπει να διευρυνθοάν περισσίτερο οι  
προσκλήσεις υποβολής προσφορών και προς άλλους προμηθευτές εκτίς  
εκείνου τον αρχικών πυρήνων που αποτελούν μέρος της παραγγελίας  
του αντιδραστήρα.
Επ ιπ λέον, π αρουσιάζει ενδιαφέρον η συνέχιση τη ς  ανάπτυξης νέων τύπων  
σ το ιχ είω ν καυσίμου που θα επ ιτρέψ ουν τη ν  αύξηση του ποσοστού καύσης  
του ουρανίου καθώς και τη  δ ιά ρ κ ε ια  των κύκλων των αντιδραστήρων*
2) Η ανάπτυξη της παραγωγής στοιχείων καυσίμων με μικτά οξείδια ουρανίου  
καιι πλουτωνίου θα πρέπει να συνεχιστεί εντατικά, αφενίς για να  
διευρυνθεί η εμπορική εκμετάλλευση, της ανακύκλωσης των υλών που  
προέρχονται απί επανεπεξεργασία (ουράνιο και πλουτώνιο) στους LWR,  
και αφετέρου για να βελτιστοποιηθεί το σύνολο του κύκλου του καυσίμου  
στους RNR. Για το σκοπά αυτά πρέπει να ενθαρρυνθεί στενή συνεργασία  
μεταξύ εκείνων nou σχεδιάζουν τη θεωρητική βάση των καυσίμων και εκείνων  
που τα παράγουν, τη βιομηχανία επανεπεξεργασίας και την παραγωγή  
ηλεκτρικής ενέργειας.
(1) Η ανάλυση του θέματος αυτού υπάρχει σε παράρτημα.

-  21 -
γ) Προσωρινή αποθήκευση και επανεπεξεργασία των ακτινοβολημένων καυσίμων (ΐ)
61. Σημαντικά μέρος της ζήτησης για παροχή υπηρεσιών επανεπεξεργασίας,  
που προέρχεται απά τους καταναλωτές της Κοινότητας καθώς και τρίτων  
χωρών, έχει ήδη ικανοποιηθεί απά πάγιες συμβάσεις μεταξδ καταναλωτών  
και φορέων ανάπτυξης της πυρηνικές ενέργειας στην Κοινάτητα, Εντοάτοις,  
παρώ τις αβεβαιότητες που είναι εγγενείς σε κάθε πράβλεψη, οι προο­
πτικές εξέλιξης είναι τέτοιες ώστε θα ήταν δυνατών να δημιουργηθεί,  
αργάτερα, μία ανταγωνιστική αγορώ στον τομέα αυτών, ώπως αναφέρεται  
ατην έκθεση της ad-üoc Επιτροπών σε θέματα επανεπεξεργασίας
των ακτινοβολημένων καυσίμων, CORECOM (2).
62. Οι συστάσεις της Επιτροπές (2) που συνοδεδουν τη δημοσίευση της έκθεσης  
της CORECOM ιαχβουν απώλυτα, Ειδικώτερα αναφέρεται :
— λήψη αποφάσεων και υλοποίησή τους το γρηγορώτερο προκειμένου
να διασφαλιστεί ώτι τα προγράμματα κατασκευές του αναγκαίου δυνα­
μικοί αποθήκευσης ακτινοβολημένων καυσίμων  θα πραγματοποιηθαών
έγκαιρα,
— διερεώνηση ώλων των δυνατοτήτων που είναι δυνατών να οδηγήσουν  
στη δημιουργία επιχειρήσεων επανεπεξεργασίας οι οποίες να συγκεντρώ­
νουν τα ενδιαφέροντα που εκδηλώθηκαν σε πολλώ κρώτη μέλη,
— υιοθέτηση της ανοικτώτερης δυνατής στώσης σε θέματα μεταφοράς,  
τεχνολογίας και ανταλλαγών εμπειρίας, ιδίως αταν τομέα της  
ασφώλεΐας των εγκαταστάσεων, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η βιομηχα­
νική συνεργασία στο εσωτερικώ της Κοινώτητας.
63. Ενώ η εμπορική επανεπεξεργασία ακτινοβολημένων καυσίμων μικτών  
οξειδίων (ουράνίου-πλουτωνίου) στους τρέχοντες αντιδραστήρες, είναι  
δυνατών να πραγματοποιηθεί στα εργοστάσια που επανεπεξεργάζονται τα  
καώσιμα οξειδίου του ουρανίου, πρέπει να συνεχιατοών οι εργασίες  
που αποβλέπουν στα βιομηχανικά έλεγχο της επανεπεξεργασίας των  
καυσίμων των αναπαραγωγικών αντιδραστήρων. Ιώμφωνα με τους στώχους  
που διατυπώθηκαν προηγουμένως (βλ. παράγρ. 40), θα πρέπει να  
πραγματοποιηθεί μονάδα επίδειξης που θα επιτρέπει την επανεπεξεργασία  
του χρησιμοποιημένου καυσίμου απώ μερικοώς σταθμοώς ηλεκτροπαραγωγής  
με RWR.
1) Η ανάλυση του θέματος αυτοώ υπάρχει σε παράρτημα.
2) Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβοώλιο C0M(82) 37 τελικά, Φεβρουάριος 1982.
ί*< Γ \ >  .  \
,  «Ο »-J
t e

~  2 2 -
14· Τα PINC ασχολεΓται με τη διαχείριση των ραδιενεργήν αποβλήτων επειδή  
αυτί^ αποτελεί μια απά τις βιομηχανικές δραστηριάτητες του κύκλου  
του πυρηνικοί? καυσίμου* Τα θέματα ασφάλειας διερευνώνται στο πλαίσιο  
του "κοινοτικοί σχεδίου δράσης για τα ραδιενεργά απάβλητα" που έχει  
εγκριθεί απά το Συμβούλιο στις 18 Φεβρουαρίου 1980 (2), και το οποίο  
καλύπτει την περίοδο απά 1980 έως 1992 και απετέλεσε, το 1983 αντικεί­
μενο μιας πρώτης έκθεσης προάδου (3).
5. Η διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων χαμηλής και μέσης ραδιενέργειας  
(εκτάς των αποβλήτων άλφα) που συνιστοάν περίπου το 95 % των συσκευασμέ-  
αποβλήτων που παράγονται σήμερα στην Κοινάτητι έχει ήδη το πλεονέκτημα  
μιας μακράς πείρας σε βιομηχανική κλίμακα. Είναι σκάπιμο, προφανώς,  
η εν λάχω διαχείριση να επωφελείται σε συνεχή βάση απά την τεχνολογική  
πράαδο.
Οι αποφάσεις, σχετικά με την αναζήτηση και, στη συνέχεια, με την έναρξη  
λειτουργίας νέων περιοχών για την απάρριψη των αποβλήτων αυτής της  
κατηγορίας, πρέπει να ληψθαύν έγκαιρα*
5. Ικανοποιητικά αποτελέσματα έχουν επιτευχθεί στον τομέα της επεξεργασίας  
και της συσκευασίας των ραδιενεργών αποβλήτων που έχουν μολυνθεί απά  
■εκπομττοάς άλφα μακράς διάρκειας ζωής και απά απάβλητα υψηλής ραδι ε-  
νεργείας (π.χ. εγκιβωτίσμάς σε γυαλί). Είναι σκάπιμο, λοιπών, να  
συνεχιστοάν οι τρέχουσες προσπάθειες έρευνας και ανάπτυξης για τη  
βελτιστοποίηση αυτών των αποτελεσμάτων. Όσον αφορά την απάρριψη αυτών  
των αποβλήτων, οι εργασίες που έχουν διεξαχθεί τάσο σε εθνικά άσο και  
σε κοινοτικά επίπεδο μέσω των πολυετών προγραμμάτων έρευνας και  
ανάπτυξης της Επιτροπής, επιτρέπουν να επιβεβαιωθεί άτι είναι δυνατών  
να πραγματοποιηθοάν εγκαταστάσεις αποθήκευσης σε βαθειά γεωλογικά  
στρώματα. Είναι αναγκαίο να συμπληρωθούν και να επιβεβαιωθούν περισ-  
σάτερο αυτές οι εργασίες, ιδίως με την υλοποίηση αντιπροσωπευτικών  
ενεργειών ανάπτυξης και επίδειξης.
. Μία περιφερειακή προσέγγιση του προβλήματος της απάρριψης των αποβλήτων,  
η οποία να συγκεντρώνει πολλές χώρες, θα μπορούσε να παρουσιάσει ορισμένι  
πλεονεκτήματα βοηθώντας την αποφυγή της πράωρης και μεμονωμένης δέσμευσηι  
για την πραγματοποίηση δαπανηρών έργων αποθήκευσης. Μια ανάλογη λύση  
φαίνεται απαραίτητη για τις χώρες που έχουν περιορισμένα πυρηνικά  
προγράμματα.
(ΐ) Η ανάλυση του θέματος αυτού υπάρχει σε παράρτημα.
29.2.1980

- 23 -
’  ί
Το πραγματικό πρόβλημα ιτου τίθεται απ<5 μια περιφερειακή προσέγγιση,  
έγκειται στο γεγονός ότι προς το παρόν, καμιό χώρα δεν αποδέχεται  
την οριστικό αποθόκευση στην επικρότειό της των αποβλότων από όλλη  
χώρα.
Προκειμένου για τις χώρες της Κοινότητας, είναι επιθυμητό να αναζητη—  
θρόν, με πνεβμα αμοιβαίας βοηθείας, λόσεις οι οποίες να επιτρέπουν  
την αποθόκευση σε μια χώρα αποβλότων που προέρχονται από όλλες χώρες,  
με παρόλληλη τόρηση» στη διόρκεια, της αρχός της δίκαιης αμοιβαιότητας,
Η εφαρμογό μιας ανδλογης αρχός θα επέτρεπε την υλοποίηση, με βέλτιστο  
τρόπο, κέντρων αποθόκευσης, σε συνδρτιση με τις ποικίλες ανόγκες που  
απορρέουν από τα πυρηνικό προγρόμματα των διαφόρων κρατών μελών.
Επιπλέον, θα επέτρεπε την κατδλληλη εκμετάλλευση των γεωλογικών  
χαρακτηριστικών του ευρωπαΤκοό υπεδάφους·
68, Οι τρέχουσες μελέτες σε κοινοτικό επίπεδο, όπως ο καθορισμός ισοτιμίας  
μεταξΰ διαφόρων τόπων αποβλότων με στόχο τη δημιουργία ειδικών περιοχών  
εναπόθεσης για ορισμένα απόβλητα ανεξάρτητα από την προέλευσό τους, συνιστοΰν  
σημαντικό στοιχείο κοινοτικός προσέγγισης σε θέματα απόρριψης των ραδιε­
νεργών αποβλότων με την έννοια που προαναφέρθηκε,
4. Μεταφορά πυρηνικών καυσίμων (1)
69, Η μεταφορά των πυρηνικών καυσίμων υπό όλες τις μορφές τους - από το  
μετάλλευμα μέχρι τα ραδιενεργά απόβλητα μέσω, ιδίως, του εξαφθοριοόχου  
ουρανίου, των ακτινοβολημένων στοιχείων και του πλουτωνίου - αποτελεί  
ουσιαστικό συνιστώσα του συστόματος πυρηνικοό εφοδιασμού,
70, Είναι λοιπόν πρωταρχικός σημασίας, τα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία  
μέτρα ώστε οι μεταφορές που πραγματοπο ι  ο όντα ι  αττό ειδικευμένους φορείς,  
με απόλυτη τόρηση των κανόνων ασφαλείας, να μην αντιμετωπίζουν σε καμιά  
περίπτωση εμπόδια διοικητικός φάσης που συνεπάγονται δυσχέρειες ό  
καθυστερόσεις, Η μέριμνα αυτό εστιάζεται κυρίως στις διασυνοριακές  
μεταφορές, είναι όμως δυνατόν να συμπεριλάβει και τις μετακινόσεις στο  
εσωτερικό μιας χώρας.
(1} Το θέμα αυτό αναλΰεται με συντομία στο παράρτημα.
<π,
ό

- 24 -
5. Κατασκευή πυρηνικόν αταθμών ηλεκτροπαραγωγής (1)
71. Στα πλαfata της Κοινότητας έχει δημιουργηθεί μια κατάσταση πραγμάτων,  
που χαρακτηρίζεται αττά την υπερισχίουσα αλλά δχι αποκλειστική συλλογή  
των δία κατηγοριών αντιδραστήρων PWR και RNR, προκειμέναυ να διασφαλιστεί  
η ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας στο προβλέψιμο μέλλον.
72. Μια ομοιογένεια αυτοί του τύπου είναι από τη φάση της ικανή να ενισχίσει  
την τεχνολογική γνώση των θεωρητικών βάσεων που τη στηρίζουν και, κατά  
συνέπεια, να αυξήσει ακάμα περισαάτερο την εμπιστοσύνη με την οποίαν  
περιβάλλονται ήδη οι εν λάγω βάσεις, θα πρέπει επίσης να διευκολίνει το  
ενδοκοινοτικά εμπίριο των εξοπλισμών και την ανάληψη υποχρεώσεων για την  
υλοποίηση κοινών έργων που, και τα δίο, αποτελοίν — τουλάχιστον ως  
αρχές - σταθεροίς στίχους της κοινοτικής στρατηγικής ίσον αφορά την  
ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας με επακάλουθο, την προώθηση των εξαγωγών,
73. Πρέπει, εντοίτοις, να υπάρχει πάντα κατά νου άτι βασικάς άξονας της εν  
λάγω στρατηγικής είναι η καθιέρωση κοινών κανάνων αχεδιασμοί και  
κατασκευής, οι οποίοι να βασίζονται σε δοδομένα, των οποίων το κίρος  
έχει ήδη επιβεβαιωθεί σε πολλές περιπτώσεις.
74. Η υπερισχίουσα επιλογή των PWR και των WR, σε συνδυασμέ με την επιλογή  
της ανακύκλωσης στους πρώτους αντιδραστήρες του πλουτωνίου που δεν  
χρησιμοποιείται στους δείτερους, έρχεται σε εποχή κατά την οποία, ακάμα  
και για τα κράτη μέλη που διαθέτουν τα ογκοδέστερα πυρηνικά προγράμματα,  
οι προοπτικές της πυρηνικής αγοράς τείνουν περισαάτερο σε συρρίκνωση παρά  
σε επέκταση. Η βιομηχανία εισέρχεται, λοιπών, σε μεταβατική φάση άπου,  
αντιμέτωπη με μια αγορά της οποίας το μέγεθος εξαρτάται απά την εξέλιξη  
της οικονομίας στο σίνολά της και άχι απά τις ενδεχάμενες πρωτοβουλίες  
της, πρέπει προοδευτικά να διαφοροποιήσει την παραγωγή της, ιδίως για
να δώσει πράσφορη θέση στους RNR.
Δυστυχώς η προσπάθεια προσαρμογής που απαιτεί αυτή η μεταβολή πρέπει να  
πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο ενάς γενικοί πλεονάζοντας δυναμικοί παραγωγής,  
που θίγει και τους συμβατικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής άπου η πυρηνική  
βιομηχανία θα μπορούσε να ελπίζει να βρεί διεξίδους "ελλείψει καλλιτέρων".
(1) Το θέμα αυτά αναλύεται με συντομία στο παράρτημα*
«Ί-
0

25 -
75. Στον τομ£α των RNR, φαίνεται ότ!  η παροΰσα κατάσταση συγκεντρόνει όλες  
τις ευνοϊκές προϋποθέσεις για τη δημιουργία βιομηχανικές δομές της οποίας  
η διάρθρωση και το δυναμικέ θα προσαρμόζονται στη φΰση και στις διαστάσεις  
της ευρωπαϊκές αγοράς, και της οποίας η σόνθεση — κατά το παράδειγμα που  
ακολουθέθηκε για την κατασκευέ Superpftenix — θα έταν δυνατόν να  
διαφυλάξει ικανοποιητικέ θέση στις ιδιαίτερα ικανές επιχειρέσεις όλων των  
ενδιαφερομένων χωράν.
76. Η απαιτοάμενη ορθολογικέ οργάνωση της βιομηχανίας δεν είναι απαραίτητο  
να καταλέζει σε ενοποιημένη δομέ, δεν πρέπει όμως οότε και να απορ­
ρίπτεται, a ρΓ10Γ1 , αυτό το ενδεχόμενο.
j  civ πάση:περιπτόσει, όμως, Βα έπρεπε να καταλέζει στην πραγματοποίηση  
μιας πραγματικές ϋ0 1ν0ζ_αρρός των FMR ακόμα και αν, προς το παρόν,  
ορισμένα κράτη μέλη δεν επί ζητούν την κατασκευέ στην επικράτειά τους  
αντίδραστέρων αυτοό του τόπου.
77. Είναι πολό επιθυμητό η ορθολογικέ οργάνωση, για την οποία έγινε λόγος  
ανωτέρω και η οποία θα αποβλέπει στο να προσδέσει στην κοινοτικέ βιομηχα­
νία σχεδιασμοό και κατασκευές RNR κατάλληλη διάρθρωση, να μην περιοριστεί  
στον ειδικό αυτό τομέα αλλά να λάβει επίσης υπόψη τον τομέα των PWR άστε  
να επιτευχθεί, με την ίδια κίνηση, η ορθολογικέ οργάνωση και αυτοΰ του  
τομέα. Το έργο, όσο δΰσκολο και να είναι, πρέπει αργά έ γρέγορα να
επιτελευτεί, (ΐ)
(1) Σημ. Κατά περίπτωση, η ορθολογικέ αυτέ οργάνωση θα μποροόσε να οδηγέσει  
σε εναρμονισμένες πρακτικές που είναι δυνατόν να υπάγονται στους  
κανόνες ανταγωνισμού της Κοινότητας' : η αρχέ της απαγόρευσης που  
διατυπώνεται στο άρθρο 85/1 της συνθέκης ΕΟΚ συνεπάγεται τον έλεγχο  
των εναρμονισμένων πρακτικόν από την Επίτροπέ. Εζυπακο'ΰεται ότι η  
Επίτροπέ, λαμβανομένων υπόψη των επιδιωκόμενων στόχων και του  
οικονομικοί πλαισίου του τομέα, δΰναται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις,  
να παρέχει εξαιρέσεις με βάση το άρθρο 85.3.
f

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ
ΣΤΗΜ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Ενδεικτικά πρόγραμμα πυρηνικός ενέργειας  
κατό την έννοια του όρθρου 40 της συνθήκης Ευρατόμ
1984
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΉΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ  
ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

I
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΝ
Σελίδες
1» Ρώλος της ηλεκτρικές ενέργειας στην οικονομία 1
2« Παραγωγέ πυρηνικές ενέργειας 3
α) Εξέλιξη απέ το 1973 3
β) προοπτικές για το 1990 9
3. Εψοδιααμές σε ουρένιο 13
4. Βιομηχανία του πυρηνικοί! καυσίμου (υπηρεσίες του κΰκλου) 15
α) μετατροπέ 15
β) εμπλουτισμός 16
γ) παραγωγέ καυσίμων στοιχείων 1Β
δ) εττανεπεξεργασία 19
ε) ραδιενεργέ ατιέβλητα 23
στ) μεταφορέ πυρί?νικών καυσίμων 26
5. Σχεδιασμές και κατασκευέ πυρηνικών αντίδραστέρων 28
α) κατηγορίες αντίδραστέρων 28
f} οι κατηγορίες που έχουν αναπτυχθεί 28
?ί) οι κατηγορίες του μέλλοντος 30
β) γενικές προοπτικές της βιομηχανίας 35
γ) συντέρηση των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγές 38
δ) εργασίες παροπλισμοί 39
6. Θερμοπυρηνικέ σίντηξη 40

1
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
1■ Ράλος της ηλεκτρικές ενέργειας στην οικονομία
1. Η ηλεκτρική ενέργεια συνιστώ'ουσιαστικά στοιχεΓο της ενεργειακές  
υποδομές της Κοινότητας και διαδραματίζει άλο και σημαντικότερο  
ράλα στην οικονομικέ της ανάπτυξη.
2. Απά το 1973, και ιδιαίτερα απά το 1979, είμαστε μάρτυρες μιας  
καθαρές μείωσης της σχέσης μεταξύ ενεργειακές ζέτησης και ακα­
θάριστου εσωτερικοί προϊάντος στην Κοινάτητα ! η ακαθάριστη  
εσωτερικέ ενεργειακέ κατανάλωση μειώθηκε μεταξύ 1973 και 1983  
κατά περίπου 56 εκατ. τάναυς ισοδυνάμου πετρελαίου (εκατ. τι π),  
ενώ το ακαθάριστο εγχώριο προϊάν αυξέθηκε κατ'άγκον κατά 208  
δισεκατομμύρια ECU (τιμέ 1975), ο συντελεστές ενεργειακές έντασης  
(αναγκαία ποσάτητα ενεργείας για την παραγωγέ μιας μονάδας  
προστιθεμένης αξίας) έπεσε απά 0,83 χγρ, in/ECU (1973) σε
0,66 χγρ.ιπ/ECU (1983).
3. Η εξέλιξη αυτέ προκύπτει απά την εξοικονάμηση ενεργείας που  
πραγματοποιέθηκε στους τομείς "Τριτογενές και Κατοικία",  
"Μεταφορές" και "Βιομηχανία" καθώς και απά τη βαθειά τροποποίηση  
της διάρθρωσης της οικονομικές δραστηριάτητας s πτώση της συμ­
μετοχές των δραστηριοτέτων εκείνων που καταναλίσκουν μεγάλες  
ποσάτητες ενεργείας και αύξηση της συμμετοχές των υπηρεσιών.
4. 'Οσον αφορά την κατανάλωση ηλεκτρικές ενεργείας, παρατηρείται
αντίστροφη εξέλιξη χαρακτηριζόμενη απά αύξηση της συμμετοχές  
της ηλεκτρικές ενέργειας στη συνολικέ ενεργειακέ κατανάλωση  
και μεγαλύτερη συμμετοχέ της στην κοινοτικέ οικονομία. Το 1973,  
η κατανάλωση έτσν 0,94 Kwli /ECU» Το 1983, η αναλογία αυτέ πέρασε  
στις 0,99 KwH /ECU.
5. Η διστέρηση της σχέσης μεταξύ οικονομικές ανάπτυξης και αύξησης της  
κατανάλωσης ηλεκτρικές ενεργείας εξαρτάται απά παράγοντες της  
αγοράς άπως :
- οι μελλοντικές δυνατάτητες που προσφέρονται στις ειδικές χρέσεις  
της ηλεκτρικές ενέργειας (φωτισμάς, κινητέρια δύναμη, ορισμένες  
βιομηχανικές μέθοδοι, λειτουργίες ελέγχου, κλπ...)"
ο  -
Ο

_ ο
— το ποσοστύ εξοικανέμησης ηλεκτρικές ενεργείας που είναι  
δυνατέ να επιτευχθεί με την εισαγωγέ αποδοτικέτερον  
εξοπλισμών*
- το κέστος της ηλεκτρικές ενεργείας, η εξέλιξη τον σχετικών  
τιμών της ενεργεΓας και η ανταγωνιστικέτητα της ηλεκτρικές  
ενέργειας που προκύπτει απέ την εν λέγω εξέλιξη σε εφαρμογές  
έπου εΓναι δυνατέ να αντίκαταστέσει έλλους ενεργειακούς πώρους  
(π.χ. θέρμανση, κλιματιομές, μεταφορές)*
0 ρέλος της ηλεκτρικές ενέργειας θα εξαρτηθεΓ επίσης απέ την  
επίλογέ που θα κένουν ορισμένα κρίτη, ιδίως για την ανέπτυξη  
της πυρηνικές ενέργειας που δεν είναι δυνατέν να προωθηθεί  
παρέ μένο μέσω αυτές της πορείας.

- 3 -
2. Παραγωγή? πυρηνικές ενεργείας  
α) Εξέλιξη από το •'1973
6. Κατά την εποχή της πρώτης πετρελαϊκής κρίσης, το 1973/74, οι  
εφαρμογής της πυρηνικής ενέργειας σε βιομηχανική κλίμακα  
βρίσκονται ακόμα στις αρχές τους* Με την ταχεία άνοδο των τιμών  
του πετρελαίου, οι ανησυχίες σχετικά με το κίστος παραγωγής  
ηλεκτρικής ενεργείας με βάση το πετρέλαιο ήρθαν να ττροστεθοέν  
στις ανησυχίες για την ασφάλεια του εφοδιασμού. Το γεγονός αυτί  
είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία σημαντικών προγραμμάτων επιστροφής  
στον άνθρακα και μαζική χρησιμοποίηση της πυρηνικής ενέργειας
για τον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής.
7. Ούτε οι προοπτικές της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στις οπάίες  
βασίστηκαν τα πυρηνικό προγράμματα, ούτε τα προγράμματα κατασκευών  
για την παραγωγή πυρηνικής ενεργείας εξελίχθηκαν όπως είχε  
προβλεφθεί. Η αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων σχετικό με
τη ζήτηση ηλεκτρικής ενεργείας και η ανησυχία που εκδήλωσε ο  
πληθυσμός επέφεραν σημαντικές περικοπές των πυρηνικών προγραμμάτων.
8. Παρ*όλα αυτό, η πυρηνική ενέργεια επέτυχε να επιβληθεί κατά τη  
διάρκεια των τελευταίων 10 ετών :
το 1973, μόνο 8% της ηλεκτρικής ενέργειας που είχε παραχθεί  
στην Κοινότητα ήταν πυρηνικής προέλευσης" το 1978, η συμμετοχή  
αυτή είχε διπλασιαστεί και έφθανε το 10% του συνόλου ενώ το 1983  
έφθασε το 22,4%.
9. Η αύξουσα σημασία της πυρηνικής ενέργειας ήταν ιδιαίτερα εμφανής  
στην Κοινότητα σε σύγκριση με τις κυριότερες βιομηχανικές χώρες  
όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία (βλ. εικ. 1).
Το 1973, η συμμετοχή του πυρηνικού τομέα στην παραγωγή ηλεκτρικής  
ενέργειας στην Κοινότητα και στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν περίπου

-  4 -
στο ίδιο επίπεδα 4 και 5%), ενώ στην Ιαπωνία ήταν, χαμηλέτερη  
(2%). Το 1983, η συμμετοχή του πυρηνικού τομέα έφθανε το 22,4%  
στην Κοινέτητα, έπος ήδη αναφέρθηκε, εΥώ στις Ηνωμένες Πολιτείες  
δεν υπερέβαινε το 12,6% και στην Ιαπωνία το 18% (1).
10. Στην Καινέτητα, το συνολικέ καθαρέ δυναμικέ παραγωγής ηλεκτρικής  
ενέργειας πυρηνικής προέλευσης πέρασε απέ τα 10 GWS (ΐ) το  
1973 στα 52 GWg το 1983, αύξηση που αφορέ κυρίως τη Γαλλία
(♦ 24,3 GWe } αλλέ και σημαντικές αυξήσεις δυναμικού που σημει­
ώθηκαν στη Γερμανία (+ 8,8 GWe ), στο Ηνωμένο Βασίλειο  
(<► 4,1 GWe ) και στο Βέλγιο (■»· 3,5 GWe ) (βλ. εικ. 2).
11. Η εξέλιξη αυτή είχε αξιοσημείωτη επίπτωση στο ενεργειακέ ισοζύγιο  
της Κοινέτητας· Ενέ το 1973, η συμμετοχή της πυρηνικής ενέργειας  
κέλυπτε μένο το 2% της συνολικής ενεργειακής κατανέλωσης, η  
συμμετοχή της πέρασε στο 9% το 1983. Η πυρηνική ενέργεια, σε  
συνδυασμέ με τις προσπέθειες εξοικονέμησης ενέργειας, με την  
ανέπτυξη της παραγωγής πετρελαίου στη Βέρεια Βέλασσα και με την  
αύξηση της χρησιμοποίησης φυσικού αερίου, συνέβαλε στη μείωση  
της εξάρτησης της Κοινέτητας απέ τις εισαγωγές πετρελαίου απέ  
62% το 1973 σε 32% το 1983.
12. Εντούτοις, η γενική αυτή πρέοδος αποκρύπτει τις πολύ σημαντικές  
ανισέτητες μεταξύ κρατών μελών (βλ. εικ. 3).
13. Έχοντας λέβει τη σταθερή απέφαση να ενεργήσουν υπέρ της ανέπτυξης της
πυρηνικής ενέργειας, η Γαλλία, και το Βέλγιο έχουν ήδη προβεί  
σε εκτεταμένη αναδιέρθρωση της ηλεκτροπαραγωγής τους.
Το 1983, παρήγαγαν το 48% και το 46%, αντίστοιχα, της ηλεκτρικής  
τους ενέργειας απέ την πυρηνική ενέργεια, έναντι 8% και 0,2% το  
1973.
14. Πρέαδοι επιτελέστηκαν επίσης στη Γερμανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο,  
παρέλο που στις χώρες αυτές τα προγράμματα καθυστέρησαν σε σημαντικέ  
βαθμέ. Στη Γερμανία, η συμμετοχή της πυρηνικής ενέργειας στην  
παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας πέρασε απέ 4% το 1973 σε 18% το 1983  
και στο Ηνωμένο Βασίλειο απέ 9% σε 17%.
15. Στην Ιταλία και στις Κάτω Χώρες η αύξηση του ρέλαυ της πυρηνικής  
ενέργειας ήταν συγκρατημένη : απέ συμμετοχή για 2,2% της ηλεκτρικής  
ενέργειας που παρήχθη το 1973 σε 3,2% το 1983 για την Ιταλία, και
______απέ 2% το 1973 σε 6% το 1983 για τις Κάτω Χώρες.
(1
) Στατιστική υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων»
(2) GWe β lilgawatü ηλεκτρικής ενεργείας - 1 000 MWg ^

Fig. 1-  5  -
Nuclear Share in Electricity Production in 
EUR-10, US A , Japan
5.47o
4 3 %
2.0%
EUR-10 USA Japan
\------------ ^ ------------- /
19
7322.47,
18 %
12.6%
EUR-10 USA Japan
\------------- v------------- /
19
83
IL
Source: Statistical O ffice of th e  F u r o p c a n  C o p u r u n i t i  es
4

"3· e.-  6 -
Nuclear Generating Capacities 
in the Community
-50 GVVe
•40
>>! .tr i
o I 
a· I 
ci I 
'0 ! 
<-> I 
cn 
c T
♦- · Ia1  i 
'
F - 1
o!
O  i
iij !
u
73■30
20
-10
0Vr 01 v>
, UK;.
LAN?....
19
73RR ANCE
yXRxxyvl  O FR .oiO  >a x x x X J
GERMAN\
x w g vX  V  v  V  
y>V>'v>y"3
x <X>QF
<!T!'D
KINGDOM
n r r r W T
BELGIUM!;
r LED™. ’  · '  UliiAR LAMA
1.983 .FRANCE90
80
70
60
50
~i40
UNITED
KINGDOMH  30
-|20
I
Tllli!·  
BELGIUM— i1 0
ITALY '  0
1990
4

. . .  i 7 -
Nuclear Share in Electricity Production in the Community
.  '  '  and in the Member States
■  V >  ·  ·  ·  . · ■ . · *
*S . ’  v :
^ H E U A 5 ^ / %
\V - V *  ·
lid 4ue!s snare in electricity production in the Community and in the member states
NL ' E U F a -10 (3 D i<DF GR IR L 1 L
1973 vuh Arm 1  3. . * )  C  .  / o  j . C ';V.3 i 5A./j? A. A 3.8' 3  6.6
;?33 < .■■·'· ··:· 28.0 9  s 63.5 ? .?  ■  |  6  A 01.5 1 : .0 3 5
m p 0 u- A ' Cm 9? S * 'l 1A  . 5  .) 8 0 5  5 ? . A 6 3 A7
' i"i v rc : o ,i s c
.  (,  ;  C O  o4  the f.u' O i.oan Co'r.ur.i tit·*; (1 V :-’3  dotii at e pre-v >  s i

-  8 -
Τέσσερα κράτη μίλη δεν διαθέτουν πρόγραμμα πυρηνικές ενέργειας. Τα
κράτη αυτά είναι : η Δανία, η Ιρλανδία, η Ελλάδα και το Λαυξεμβοάργο.
16. Η ανισότητα αυτά επεξηγείταί με διάφορους τρόπους ϊ
- από την αρκετά έντονη αντίθεση του κοινάδ όσον αφορά τον πυρηνικό  
τομέα*
- από τη λίγο ττολύ ικανοποιητικά κατάσταση των σχέσεων μεταξΰ κεντρίκάς  
εξουσίας και τοπικών αρχών*
- από τη χρησιμοποίηση σε ορισμένα κράτη μέλη, ιδίως στις Κάτω Χώρες,  
στη Γερμανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο, εγχώριου ορυκτοό ενεργειακοί  
πόρου για την παραγωγέ ηλεκτρικής ενέργειας.
4_ * L

. . .  9 -
β) Προοπτικές για το 1990
17. Στο πλαίσιο των κοινών προσπαθειών τους για τη μείωση της εξάρτησης  
της Κοινότητας από το πετρέλαιο, τα κρότη μέλη συμφώνησαν ότι από  
τη δεκαετία του 1990, η παραγωγό ηλεκτρικόν ενεργείας θα βασιστεί  
κυρ|*®ς στα στερεό καόσιμα και στην πυρηνικό ενέργεια.
18. Σύμφωνα με τις προβλέψεις των κρατών μελών για το 1990, η υποκα-  
τόσταση του πετρελαίου από την πυρηνικό ενέργεια και τα στερεό  
καύσιμα, που βρίσκεται ό&η σε προηγμένο στόδιο στον τομέα της  
ηλεκτροπαραγωγών» θα συνεχιστεί κατό τη διόρκεια της τρέχουσας  
δεκαετίας, εξαιτίας κυρίως της αύξησης, από το σημερινό τους επίπεδο  
(1983) της παραγωγόν της πυρηνικόν ενέργειας (+ 83%) και, σε  
καθαρό μικρότερο ποσοστό, της συμμετοχόν του όνθρακα (+ 5%). Κατό  
συνέπεια, στις αρχές τις δεκαετίας του *90, ο πυρηνικός τομέας
και ο όνθρακας θα πρέπει να συμμετέχουν ιαότιμα στην καθαρό  
παραγωγό του 71% της ηλεκτρικόν ενέργειας στην Κοινότητα (1).
19. Στο τέλος του 1983> υπόρχαν 95 πυρνηκοί αντίδραστόρες συνολικού  
δυναμικού 52 GWe · Το 1990 θα πρέπει να υπόρχουν εν λειτουργία  
στην Κοινότητα 128 αντίδραστόρες συνολικού δυναμικού 98 GWe .
Παρόλο που δεν πρέπει να παραβλεφθεί ο κίνδυνος νέων καθυστερόσεων  
στα πυρηνικό πραγρόμματα, υπόρχουν πολλές ελπίδες να υπάρχει αυτό  
το δυναμικό πραγματικό διαθέσιμα από το 1990, καθότι οι νέοι
αντίδραστόρες των οποίων η λειτουργία προβλέπεται γι*αυτόν τη  
χρονολογία βρίσκονται ό&Π στο στόδιο της κατασκευών·
20. Το 1990, η παραγωγό πυρηνικόν ενέργειας θα πρέπει να αντιπροσωπεύει
144 εκατομμύρια τόνους ισοδυνάμου πετρελαίου (εκατ. τι π) δ η λα δ ή  
14% του συνόλου των αναγκών σε ενέργεια. Το γεγονός αυτό θα σόμαινε  
ότι, στην Κοινότητα, η παραγωγό πυρηνικόν ενέργειας θα ότσν, ως  
πρωτογενός ενέργεια, ισοδύναμη με την παραγωγό λιθάνθρακα (144 εκατ. τι π)  
και θα υπερέβαινε ταυτόχρονα την παραγωγό φυσικού αερίου (114 εκατ. τιπ)  
και πετρελαίου (105 εκατ. τιπ). Κατό συνέπεια, καθίσταται ακόμα  
περισσότερο εμφανής η σημασία του πυρηνικού τομέα ως εγχώριου  
ενεργειακού πόρου για την Κοινότητα.
(1) Στόχος της Κοινότητας είναι να παρόγεται από τώρα έως το 1990,  
ποσοστό 70 έως 75% της πρωτογενούς ενέργειας που μετατρέπεται  
σε ηλεκτρικό ενέργεια, είτε από στερεό καύσιμα, είτε από πυρηνικό  
ενέργεια. Με αυτό τη βάση, και λαμβανομένων υπόψη των προβλέψεων  
των κρατών μελών, τα στερεό καύσιμα και η πυρηνικό ενέργεια θα  
πρέπει, το 1990, να συμβάλλουν κατό 81% στην παραγωγό ηλεκτρικόν  
ενέργειας. Αν αναφερθεί κανείς στην καθαρό παραγωγό ηλεκτρικόν  
ενεργείας, βασικό σημείο σύγκρισης όσον αφορά τον τομέα της  
ήλεκτροπαραγωγόν η οποία, άλλωστε, και λαμβάνεται υπόψη σε όλο το  
πρόγραμμα ενδεικτικού χαρακτόρα, λαμβάνεται για τήν ίδια κατάσταση  
συνδυασμένο ποσοστό 71% για την πυρηνικό ενέργεια και τον όνθρακα  
από κοινού.

-  10  -
!  ι
21. Μάνσ τα κράτη μέλη που διαθέτουν ήδη σημαντικέ! πράγραμμα σε θέματα
πυρηνικής ενέργειας θα γνωρίσουν ανάπτυξη στην εν λίγο ενέργεια,  
ιδίως δε η Γαλλία (+· 27,6 ), η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της
Γερμανίας (<ι- 10,7 (3ν\Ι ).και το Ηνωμένο Βασίλειο (+■ 4,2 GW ).
Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας δεκαετίας θα σημειωθεί επιδείνωση  
των ανισοτήτων που υπάρχουν μεταξύ των κρατών μελών απώ την  
άποψη της προσφυγής στην πυρηνική ενέργεια. Λαμβανομένων υττάψη  
των μακρών χρονικών διαστημάτων υλοποίησης που συνεπάγεται ο  
προγραμματισμάς πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, δεν είναι  
δυνατών να αντί στραφεί η τάση αυτή πρι ν απώ το 1990. Τα κράτη μέλη  
που θα συνεχίσουν, τη χρονολογία αυτή, να προσφεύγουν μαζικά στο  
εισαγώμενο τυπικά αέριο και στο πετρέλαιο για την παραγωγή  
ηλεκτρικής ενεργείας, πρέπει να είναι τα πρώτα που θα α νη σ υ χ ή σ ο υ ν  
απώ το γεγονώς αυτά.
22. Εξάλλου, ό σ ο ν αφορά τα τέλη της παρούσας δεκαετίας, το δυναμικά  
παραγωγής πυρηνικής ενέργειας κινδυνεύει, σε ορισμένα κράτη μέλη  
ώπως η Γαλλία, να αυξηθεί γρήγορα πέρα απώ το δυναμικά που απαιτείται  
για την ικανοποίηση της βασικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας,
άπου το οικονομικά πλεονέκτημα της πυρηνικής ενέργειας είναι το  
μεγαλύτερο (ΐ). Στην περίπτωση αυτή, μια διεύρυνση της αγοράς  
βασικής ηλεκτρικής ενέργειας θα ήταν δυνατά να βελτιώσει τις  
οικονομικές συνθήκες ηλεκτροπαραγωγής απά πυρηνική ενέργεια.
23. Στο πλαίσιο αυτά, είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί άτι ορισμένα κράτη  
καταφεύγουν σε συμμετοχή τρίτων στις επενδύσεις (για τους πυρηνικούς  
σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής) που αντισταθμίζεται απά ανάλογη συμμετοχή  
στην παραγωγή. Η πρακτική αυτή αποτελεί συμφέρουσα παραλλαγή της  
διασυνοριακής πώλησης ηλεκτρικής ενεργείας, η οποία πρέπει να  
ενθαρρύνεται κάθε φορά που επιτρέπει τη βελτίωση των συνθηκών  
εφοδιασμού άσαν αφορά τις τιμές και την ασφάλεια.
(1) Πρέπει, εντούτοις, να σημειωθεί άτι οι πράοδοι που επιτελέστηκαν  
στο σχεδίασμά και στην εκμετάλλευση πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαρα­
γωγής επιτρέπουν σήμερα τη χρήση των εν λάγω σταθμών και κατά  
τράπο "προσαρμοζάμενο άμεσα στις φορτίσεις".

-  11  -
24. Τέλος, ίσον αφορά τις προοπτικές για το κίστος παραγωγής ηλεκτρικής  
ενέργειας πυρηνικής προέλευσης, οι εκτιμήσεις που πραγματοποιήθηκαν  
απί τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας της Κοινίτητας και στις  
οποίες συνεργάστηκαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, δείχνουν άτι το  
κίστος της KwW πυρηνικής προέλευσης, που θα παρίγεται απί εγκατα­
στάσεις οι οποίες θα λειτουργήσουν το 1990, είναι χαμηλίτερο απί  
το κίστος της ΚννΚ που θα παρίγεται απί άνθρακα και, a fortiori,  
απί πετρελαΤκά προΤίντα. Οι εκτιμήσεις αυτές δείχνουν επίσης ίτι  
το κίστος του καυσίμου υπεισέρχεται σε ποσοστί χαμηλίτερο απί το  
ένα τρίτο (28%) στη διαμίρφωση του συνολικού κίστους της K w h  
(πρβλ. παραγράφους 16 και 17 του PINO). Η επίπτωση των διαφίρων  
στοιχείων που συνιστοΰν τη θέση "καύσιμο" είναι η ακίλουθη :
- Φυσικά ουράνιο : 30%
- Μετατροπή .  ϊ 2%
- Εμπλουτισμίς : 30%
- Παραγωγή s 12%
- Επανεπεζεργασία : 30% (it)
- Ανακτώμενες ύλες κατά ί — 4%
την επανεπεζεργασία
Σημ, Πρίκειται για κεντρικές τιμές στα πλαίσια "ψαλίδων" με  
αρκετά μεγάλο άνοιγμα εξαιτίας των θεωρητικών υπολογισμών που  
ποικίλλουν ανάλογα με τους παραγωγούς,
Απί αυτή την κατανομή προκύπτει ίτι η πρώτη ύλη του καυσίμου, δηλαδή  
το φυσικά ουράνιο, αντιπροσωπεύει ποσοστί χαμηλίτερο απί το 10%  
του συνολικού κίστους της Κνν^ (30% X 28% 8,4%).
(1) Η θέση "επανεπεζεργασία" περιλαμβάνει, μεταζΰ άλλων, τον εγκιβωτισμί  
σε γυαλί των προΤίντων της σχάσης, τη συσκευασία των αποβλήτων,  
τη μεταφορά και προσωρινή αποθήκευση και την απίρριψη των αποβλήτων.

-  1 2  -
3. Εφοδιασμός ίσε ουράνιο
25« Το ουράνιο, efvai iva στρατηγικά πραϊάν υποκείμενο σε εθνικούς ελέγχους  
και ταυ οποίου η μοναδικά σημαντική χρήση είναι η παραγωγή ηλεκτρικής  
ενέργειας* η αγορά του, σχετικά πράσφατη, εξαρτάται, άπως είναι φυσικά,  
απά την ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας. Το ουράνιο έχει πολύ μεγάλη  
ενεργειακή πυκνάτητα και φυσικές και χημικές ιδιάτητες που διευκολύνουν  
την αποθήκευσή του. Κατά συνέπεια, καθιστά"δυνατή την αποθήκευση ποσο­
τήτων ενέργειας που είναι κατά πολύ ανώτερες απά τις πασάτητες που είναι  
δυνατάν να προκάψουν απά τα ορυκτά καύσιμα.
26. Η αγορά ουρανίου χαρακτηρίζεται, κατά τη διάρκεια των τριών δεκαετιών  
της ύπαρξής της, απά δύο εποχές ισχυρής ανάπτυξης (1959 και 1978) που  
δισκάπτονται απά εποχή ισχυρής ύφεσης (1972) και ακολουθούνται απά  
aπάτομη πτώση των τιμών το 1983/84 συνοδευάμενη απά πτώση της παραγωγής.  
Στο πλαίσιο αυτά, η ύπαρξη σημαντικών αποθεμάτων είναι σε θέση να επηρεάσει  
την αγορά.
27 · 0 εφοδιασμάς της Κοινάτητας κατά τη διάρκεια της προσεχής δεκαετίας αντι­
προσωπεύει στην πράξη το ένα τρίτο των αναγκών σε ουράνιο του Δυτικού  
Κάσμαυ, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσωπεύουν επίσης το ένα τρίτο  
(ΐ). Η Κοινάτητα καλύπτει το σύνολο σχεδάν των αναγκών της με μακρο-  
πράθεσμες συμβάσεις. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει ισχυρά συμφέροντα στις  
μεγάλες ουράνιουχες ζώνες και συμβάλλει, στις χώρες — εξαγογείς, στην  
παραγωγή ποσοτήτων ουρανίου της ίδιας τάξης μεγέθους με το σύνολο των  
αναγκών σε εισαγωγές της Κοινάτητας (2)* το γεγονάς αυτά, άμως, δεν  
σημαίνει άτι η Κοινάτητα έχει ελεύθερη πράσβαση στις εν λάγω ποσάτητες,  
εξαιτίας του άτι το ουράνιο είναι ύλη τις οποίας η εξαγωγή υπάκειται  
σε άρους πολιτικής φύσης.
28. Η εξορυκτική βιομηχανία ουρανίου εμφανίζεται ως μία βιομηχανία με
ιδιαίτερη συγκέντρωση s έξι χώρες (ΗΠΑ, Καναδάς, Νάτια, Αφρική, Αυστραλία,  
Νίγηρας και Ναμίμπια) κατέχουν το 80 % των αποθεμάτων που είναι εκμεταλ-  
λεΰσιμα με κάστος χαμηλάτερα απά 80$/Kg U και αντιπροσωπεύουν το 90%  
της παγκάσμιας παραγωγής. Η εν λάγω παραγωγή εξασφαλίζεται απά πενήντα  
εταιρίες (στην πλειονάτητά τους αμερικάνικες) ενώ πέντε απά αυτές  
( üogéma /Γαλλία, RTZ/Ηνωμένο Βασίλειο, -Nufcor /Μάτια Αφρική,  
ünergy .Ressources Αυστραλίας και Keylake iviining /Καναδάς)
ί
r aΟ  'sj

ελέγχουν πίνω αττί <60% του παγκίσμιου δυναμικού παραγωγής .
(ΐ) Οι ανίγκες για το 1990 είναι δυνατίν να εκτιμηθούν σε 17.500 ΐ/ΐΙ  
για την Κοινίτητα, σε 16.800 -fc/U για τις Ηνωμένες Πολιτείες και  
σε 16.200 ι/ll για τον υπίλαιπο κίσμο.
(2) Εκτιμίται ίτι το 1990, το δυναμικί παραγωγής της Κοινότητας, ευρισκίμ  
κατί κύρια λίγο στη Γαλλία, 8α εΓναι 4.000* το ττοσί αυτί αντιπροσω­
πεύει το 25% περίπου των αναγκίν της εποχής εκείνης® το υπίλωιπο  
(75%) θα πρέπει να εισαχθεΓ.

29. Το μεγαλύτερο μέρος των εμττορι κών συναλλαγών ουράνίου (της τόξης του  
90%* το ποσοστά αυτό είναι υψηλότερο στην Κοινότητα) πραγματοποιείται  
στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων συμβόσεων. Το υπολοιπόμενο μέρος πραγματο­
ποιείται με συναλλαγές " spot ", Εξαιτίας της σημερινές κατάστασης,  
που χαρακτηρίζεται and σημαντικέ! αποθέματα και το κλείσιμο των μη  
αποδοτικών ορυχείων, έχει δημιουργηθεί μία "δευτερογενές αγορό" της  
οποίας η επίδραση αποτελεί ανασχετικό παρόγοντα της avdöou των τιμών.
Η ύφεση της αγοράς "spot ", αν και φαίνεται ενεργητικέ βραχυπρό­
θεσμα για τους αγοραστές, ενέχει κινδύνους για το μέλλον : οι παραγωγοί,  
ελλείψει χρηματοδοτικών πόρων, ελαττώνουν σε μεγόλα βαθμό τις δαπόνες  
τους για διασκόπηση, Όσον αφορό τις μακροπρόθεσμες συμβόσεις, οι τιμές  
τους εξελίσσονται λιγότερο απότομα και η γενικέ τόση που διαγρόφεται είναι  
η ακόλουθη : αφενός να αποφευχθούν οι υπερβολικές αγορές από τους αγοραστές  
που οδηγούν σε περιόδους πλεονασμότων και, κατό συνέπεια, σε ύφεση
της αγορός, αφετέρου να καταστεί δυνατέ Π ύπαρξη σταθερού κέρδους για τους  
παραγωγούς προκειμένου να διασφαλιστεί σταθερός εφοδιασμός.
30. Όσον αφορό τις συνθέκες ειρσδιασμού σε ουρόνιο, είναι σκόπιμο, κατ’αρχέν,
να ληφθεί υπόψη ότι οι χώρες που παρόγουν έ/και καταναλίσκουν κατανέ-  
μονται είτε σε χώρες - παραγωγούς αποκλειστικό (Αυστραλία, Νίγηρας,
Γκαμπόν, Ναμίμπια) είτε σε χώρες - παραγωγούς που καταναλίσκουν σε  
μικρό βαθμό (Καναδός, Νότια Αφιρκέ) είτε σε χώρες που παρόγουν και  
καταναλίσκουν ταυτόχρονα (Γαλλία, ΗΠΑ) είτε σε χώρες που καταναλίσκουν  
αποκλειστικό (λοιπές χώρες της Κοινότητας),
Μεταξύ των χωρών-παραγωγών (οι οποίες και εξόγουν οι πολιτικές ανόπτυξης  
της εξορυκτικές βιομηχανίας ουρανίου είναι δυνατόν να εξαρτηθούν σε μεγόλο  
βαθμό από τις ανησυχίες σχετικό με τον περιορισμό των πυρηνικών όπλων  
έ από τη μέριμνα για την απόκτηση αξιόλογων εισοδημότων (περίπτωση των  
οικονομικών των αναπτυσσομένων χωρών). Όλοι αυτοί οι παρόγοντες οδηγούν  
σε μεγόλη ποικιλία των συνθηκών εφοδιασμού για τις χώρες που εισόγουν  
ουρόνιο.
31. Αν και το δυναμικό παραγωγές ουρανίου της Δύσης, που είτε είναι εν λει­
τουργία, είτε υπό κατασκευέ» είτε υπό προγραμματισμό κάτό το τέλος του  
1983 (1), επαρκεί για να καλύψει τις ανόγκες έως τα μέσα της προσεχούς  
δεκαετίας* η σημερινέ· πτώση των δραστηριοτέτων που συνδέονται με την  
αναζέτηση πρέπει να δημιουργέσει ανησυχίες, δεδομένου του μεγόλου χρονικού  
διαστέματος (έως και 10 έτη) που απαιτείται για την εκμετόλλευση ενός  
καιτόσματος ουρανίου.
(1) Η παγκόσμια παραγωγέ ουρανίου ανέρχεται σε 37.200 τόνους το 1983 ενώ το  
παγκόσμιο δυναμικό παραγωγές είναι δυνατό να εκτιμηθεί σε 50.300 τόνους  
για το 1990.
1  r η
.  ιί /Ο

- 14 -
32. Σήμερα» οι παγκόσμιοι πίροι ουρανίου με χαμηλί κίστος παραγωγές (1)  
μπορούν να καλίψουν τις ανώγκες του δυτικοί κίσμαυ για είκοσι  
περίπου έτη. Οι μισοί απί τους εν λέγω πίρους βρίσκονται στον Καναδί,  
την Αυστραλία και τη Νίτια Αφρική. Εντούτοις, αυτί η συγκέντρωση των  
πώρων σε λίγες χέρες - παραγωγούς, καθώς και η μείωση των δραστηριο­
τήτων διασκώπησης ως επακίλουθο της πτώσης των τιμών, αν διαρκαίσαν,  
θα έρχονταν σε αντίθεση με κίθε πολιτική για διαφοροποίηση και, κατί  
συνέπεια, για ασφίλεια του εφοδιασμοί* Υπίρχει, λοιπών, εδώ ένα θέμα  
για εξέταση απί τα κρίτη μέλη που υλοποιούν ένα ηλεκτροπυρηνικί  
πρίγραμμα και εζαρτώνται σε μεγίλο βαθμί απί τρίτες χώρες για τον  
εφοδιασμέ τους.
(1) Στην έννοια αυτί δεν λαμβίνονται υπίψη τα στοιχεία που επιβίλλονται  
απί ορισμένους παραγωγούς και είναι σε θέση να επηρείσουν την τιμί  
που πληρώνουν οι καταναλωτές (φορολογία, κατώτατα έρια που καθο­
ρίζονται απί τις κυβερνίσεις), και να περιορίσουν τη χρησιμοποίηση  
του ουρανίου.
I  .
< i . , A

- 1 5  -
ί
4. Βιομηχανία του πυρηνικοί καυσίμου [Υπηρεσίες του κύκλου)
32 bis. Οι επιχειρήσεις της Κοινότητας έχουν αναπτύξει βιομηχανικό δυναμικό  
για το σύνολο των σταδίων του κύκλου του καυσίμου που ακολουθούν  
την παραγωγή ουράνίου, η οποία πραγματοποιείται κυρίως εκτός  
της Κοινότητας (βλ. § 27 ανωτέρω)
— μετατροπή του ουρανίου,
- εμπλουτισμός του ουρανίου,
- παραγωγή ταυ καυσίμου,
— αποθήκευση και επανεπεξεργασία των ακτινοβολημένων καυσίμων,
- διαχείριση και απόρριψη των ραδιενεργόν αποβλήτων,
— μεταφαρό των πυρηνικόν υλόν,
α) Μετατροπή
33. Η μετατροπή που συμμετέχει σε χαμηλό ποσοστό στη διαμόρφωση του  
συνολικού κόστους του κύκλου .του καυσίμου (2%), αποτελεί ουσιαστικό  
στάδιο του εν λόγω κύκλου και διαΒέτει ιδιαίτερα βιομηχανικό  
χαρακτηριστικό.
34. Πέντε επιχειρήσεις εξασφαλίζουν σήμερα τη λειτουργία της μετατροπής  
στο δυτικό κόσμο. Δύο απ'αυτές βρίσκονται εντός της Κοινότητας:  
jpritj.sn i^uciear i'ueis Lta στη Μεγάλη Βρετανία και η  
Uomurhex στη Γαλλία [ΐ). Το 1982, το ποσοστό χρησιμοποίησης  
των εγκαταστόσεων ήταν, κατό μέσο όρο, της τόξης του 80%.
35. Το 55% του διαθέσιμου στην Κοινότητα, δυναμικού αρκεί για την κόλυψη  
των αναγκόν της. Το ποσοστό χρησιμοποίησης των ευρωπαϊκόν εγκαταστά­
σεων, για την κόλυψη των εσωτερικόν μόνον αναγκόν της Κοινότητας,
θα πρέπει να αυξηθεί προοδευτικό και να φθάσει το 75% κατό το 1990.  
Πρόκειται, επίσης, για εξαγωγική βιομηχανία που ανταποκρίνεται σε  
ευρωπαϊκές ανάγκες εκτός ΕΟΚ καθός και σε ανάγκες εκτός Ευρόπης,
(1) Η ευρωπαϊκή βιομηχανία εξασφαλίζει επίσης τη μετατροπή του ουρανίου  
που ανακτάται κατό την επανεπεξεργασία.

36. Είναι δυνατήν* λοιπήν, να λεχθεί άτι o s ανάγκες σε υπηρεσίες μετατροπές  
στο εσωτερικά της Ko s  νάτητας θα καλυφθούν με τον κατάλληλο τράπο.
Επιπλέον, αν χρειαστεί, το δυναμικά μπορεί γρέγορα να αυξηθεί με την  
επέκταση των υφίστάμενων εργοστασίων.
37. Εντούτοις, οι ευρωπαϊκές επιχειρέσεις στον τομέα αυτά-θα πρέπει να  
αντιμετωπίσουν έναν εντονότερο ανταγωνισμέ απά ορισμένες χάρες —  
παραγωγούς ουρανίου που επιβάλλουν έ επιχειρούν να επιβάλλουν πωλέσεις  
ουρανίου υπά μορφές περισσάτερο επεξεργασμένες απά το μετάλλευμα με  
υψηλέ συγκέντρωση.
β) Εμπλουτιομάς
38. 0 εμίτλαυτισμάς του ουρανίου είναι δραστηριάτητα με σημαντικέ οικονομικέ  
σημασία. Πράγματι, το στάδιο αυτά αντιπροσωπεύει για τις κατηγορίες
αντιδραοτέρων που λειτουργούν με εμπλουτισμένο ουράνιο, και αποτελούν  
το σάνολο σχεδάν του πηρυνικού δυναμικού στην Κοινάτητα, ποσοστά της  
τάξης του 30% του συνολικού κάστους του κύκλου του καυσίμου.
39. Έως το Ί979, τον εφοδιασμδ της Κοινάτητας σε εμπλουτισμένο ουράνιο χαρα-
κτέριζε η σχεδάν καθολικέ εξάρτηση απά τις ξένες προμέθειες. Οι Ηνωμένες  
Πολιτείες υπέρξαν ο μοναδικάς προμηθευτές της παγκάσμιας αγοράς έως άτου  
εμφανίστηκε η ΕΣΣΔ στις αρχές της δεκαετίας του *70.
40. Η κατάσταση αυτέ άλλαζε ριζικά μετά απά τη δημιουργία στην Κοινάτητα  
δύο ευρωπαϊκάν ομίλων για τον εμπλουτισμέ : της .fcjuroüif και της  
Urenco · Πράγματι, η έναρξη λειτουργίας το 1979 του εργοστασίου
της üuroaif με δυναμικά 10,8 εκατομμύρια μονάδες εργασίας διαχωρισμού  
(l!TS) ετησίως, δηλαδέ 40% του αμερικανικού δυναμικού, και η τρέχουσα  
υλοποίηση του προγράμματος επενδύσεων, κατά στάδια, που αποφασίστηκε  
απά τον άμιλο urenco ( 1 ), επιτρέπουν άχι μάνο την κάλυψη των αναγκών  
της Κοινάτητας αλλά και την ύπαρξη επαρκούς δυναμικού για την εξαγωγέ αυτές  
της υπηρεσίας με πολύ υψηλέ προστιθέμενη αξία. Κατά συνέπεια, οι εισαγωγές  
εμπλουτισμένου ουρανίου μειώθηκαν σημαντικά, και πέρασαν απά 100°/ο που  
έταν τη δεκαετία του *70 σε λιγάτερο απά 25% κατά το 1983.
(1) Το 1983 οι επενδύσεις αυτές είχαν επιτύχει δυναμικά 1 εκατομ. UTS περίπου

- 17 -
I
4 1. Ο βιομηχανικός ανταγωνισμός έχει καταστεί εξαιρετικό σκληρός σε όλες τις  
παγκόσμιες αγορές, εξαιτΓας του μεγέθους του υφιστάμενου δυναμικού  
παραγωγός. 0 εν λόγω ανταγωνισμός διεξάγεται σήμερα μεταξύ των Αμερι­
κανόν και των Ευρωπαίων παραγωγόν, είναι δε πιθανό'να συμμετάσχουν
και οι Ιάπωνες κατά την προσεχή δεκαετία. Το δυναμικό των υπηρεσιόν  
εξοπλισμού που προσφέρονται στην παγκόσμια αγορά, σήμερα της τάξης  
των 42 εκατομμυρίων UTS ετησίως, θα παραμείνει κατά τα φαινόμενα  
πλεονασματικό έως τα μέσα της προσεχούς δεκαετίας, χρονολογία κατά  
την οποία οι ανάγκες, που σήμερα είναιι τις τάξης των 25 εκατομμυρίων  
UTS ετησίως, θα υπερβούν τα 40 εκατομμύρια UTS ετησίως.
42. Επιπλέον, η σύναψη με το USD0E (ΐ), κατά τη δεκαετία του ’70, σημαντικόν  
συμβάσεων συμπλουτισμοΰ, των οποίων οι όροι καθορισμένοι από τους φορείς  
εκμετάλλευσης, προέβλεπαν την υποχρέωση σύναψης μακροπρόθεσμων συμβάσεων  
τουλάχιστον οκτό έτη πριν από την πρότη παράδοση, οδήγησε στη δημιουργία  
σημαντικόν αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου από τους χρησιμοποιούντες  
φορείς - καταναλωτές, γεγονός που είχε ως συνέπεια την εμφάνιση δευτε­
ρογενούς αγοράς. Η εν λόγω αγορά, στην οποία οι παραγωγοί ηλεκτρικής  
ενέργειας πωλοΰν τα πλεονάσματά τους, χαρακτηρίζεται σήμερα από σημαντικές  
μειάσεις τιμόν σε σχέση με την τιμή που δημοσιεύεται επίσημα (τιμή των  
Αμερικανόν παραγωγόν),
43. Οι τρέχουσες έρευνες στον τομέα ταυ εμπλουτισμού αφήνουν να εννοηθεί ότι  
νέες τεχνολογίες θα ήταν δυνατόν, κατά τη διάρκεια της προσεχούς  
δεκαετίας, να μειόσουν σε πολύ μεγάλο βαθμό το κόστος παραγωγής.
(1) unixeu States Department or Energy.

- 18 -
υ) Παραγωγή καυσίμων στοιχείων
44. Το στάδιο αυτί περί λαμβάνει τις εργασίες που καταλήγουν στην παροχή  
πλήρων στοιχείων καυσίμων, που προορίζονται για εισαγωγή στους αντι­
δραστήρες. Αντιπροσωπεύει περίπου 12 % του κίστους του κύκλου του καυσίμου.
45. Όσον αφορά τους αντιδραστήρες κοινού ύδατος που αντιπροσωπεύουν ποσοστά
μεγαλύτερο απά 75% της εγκαταστημένης ισχύος, η παραγωγή καυσίμων στοι­
χείων έχει ήδη, απά πολλά χράνια, φθάσει το επίπεδο της βιομηχανικής  
ωριμάτητας.
46. Σήμερα διαπιστάνεται σημαντικά, επιπλέον του αναγκαίου, δυναμικά στην  
Κοινάτητα και, κατά συνέπεια, περαιτέρω αύξηση του δυναμικού δεν είναι  
απαραίτητη πριν απά το 1990. Καθάς,δε, το χρονικά διάστημα για την  
κατασκευή ενός εργοστασίου είναι μικρότερο απά 5 έτη, δεν θα πρέπει,  
πριν παρέλθουν μερικά χράνια, να ληφθεί απόφαση υπέρ νέων επενδύσεων  
στον τομέα αυτά,,
47. Παρόλο που παρατηρείται, εδά και λίγο καιρό, στην Κοινότητα, ένα κάποιο  
άνοιγμα της αγοράς σχετικά με την παραγωγή αύρανιούχων καυσίμων στοιχείων,  
στις βιομηχανικές δομές κυριαρχεί ο εθνικός χαρακτήρας.
48. Η ευρωπαϊκή αγορά είναι πρακτικά αυτάρκης όσον αφορά την κάλυψη των  
εσωτερικόν αναγκόν. Η κατάσταση αυτή θα διατηρηθεί δεδομένου ότι οι  
ευρωπαίοι παραγωγοί διαθέτουν βιομηχανικό και αναπτυξιακά δυναμικά για  
να συνεχίσουν να έχουν τον έλεγχο της αγοράς των χωρόν της Κοινότητας.
49. Η βιομηχανική ωριμότητα που έχει επιτευχθεί σε θέματα παραγωγής θα  
πρέπει να επιτρέψει στους παραγωγούς να αποκτήσουν μελλοντικά περισσότερες  
διεξόδους στις εξωκοινοτικές αγορές. Εντούτοις, σε παγκόσμιο επίπεδο,  
παρατηρείται επίσης πλεονάζον δυναμικό παραγωγής και ο ανταγωνισμός  
είναι πολύ έντονος στις εξαγωγές.
50. Τα περιβλήματα και ορισμένα δομικά στοιχεία του καυσίμου ϋΝΒ παράγεται  
από ζίΓΟΟηιυ,πι , που είναι ένα κράμα του ζιρκονίου. Για την παραγωγή  
στοιχείων από ζιτοαίΐογ , τα εργοστάσια της Κοινότητας ήταν, μέχρι  
σήμερα, σε θέση να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες και είναι δυνατόν να  
αυξήσουν γρήγορα το δυναμικό παραγωγής μόλις αυτό κριθεί αναγκαίο ενόψει  
του 1990.
5

- 1 9  -
51. Η παραγωγή καυσίμων στοιχείων με πλουτώνιο απαιτεί ειδικές εγκαταστάσείς.
Τα υφιστάμενα εργοστάσια διαθέτουν χαμηλή δυναμική, το οποίο είναι σε  
θέση να καλύψει τις σημερινές ανάγκες που προκύπτουν απή τους πρύτυπους  
αναπαραγωγικούς αντιδραστήρες και τους αναπαραγωγικούς αντιδραστήρες
για βιομηχανική επίδειξη καθώς και απή τις δραστηριήτητες ανακύκλωσης  
του πλουτωνίου στους αντιδραστήρες κοινού ύδατος (θερμική ανακύκλωση).
52. Τα σημερινά εργοστάσια επέτρεψαν να αποκτηθεί η τεχνική πείρο που είναι  
αναγκαία για την κατασκευή σημαντικάτερων μονάδων προκειμένου να αναπτυχθούν  
ένα "αναπαραγωγικά" πρήγραμμα και ένα πρήγραμμα μεγάλης εμβελείας για
τη θερμική ανακύκλωση του πλουτωνίου.
53. Η παραγωγή καυσίμων στοιχείων για την κατηγορία των αντιδραστήρων υψηλής  
θερμοκρασίας, που βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης, έχει φθάσει το  
επίπεδο της βιομηχανικής ωριμάτητας. Το υφιστάμενο στην Κοινάτητα  
εργοστάσιο έχει δυναμικά, προσαρμοσμένο στις σημερινές ανάγκες. Η  
διαθέσιμη τεχνολογία προσφέρεται για χρησιμοποίηση σε εργοστάσια μεγα­
λύτερου δυναμικού.
δ) Επανεπεξεργασία
54. Η επανεπεξεργασία θεωρήθηκε απή την αρχή της ανάπτυξης της πυρηνικής  
ενέργειας ως αναγκαίο στάδιο του κύκλου του πυρηνικού καυσίμου γιατί  
επιτρέπει την εκμετάλλευση ολάκληρου του ενεργειακού περιεχήμενου του  
ουρανίου χάρη στις διαδοχικές ανακυκλώσεις του υπολοιπάμενου ουρανίου,  
που έχουν καταστεί δυνατές απά τη χρησιμοποίηση - στους αναπαραγωγικούς  
αντιδραστήρες - του πλουτωνίου που προκύπτει κατά την ακτινοβάληση του  
καυσίμου. Εξάλλου, η ανακύκλωση, στους θερμικούς αντιδραστήρες, του  
ουρανίου και του πλουτωνίου που προέρχονται απά την επανεπεξεργασία έχει  
σημαντική δυναμικά αφού επιτρέπει τη μείωση της κατανάλωσης ουρανίου και  
των υπηρεσιών εμπλουτισμού.
Τέλος, η επανεπεξεργασία ευνοεί τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων,  
αφού επιτρέπει να γίνει διαχωρισμάς των προϊάντων της σχάσης που περιλαμβά­
νονται στα ακτινοβολημένα καύσιμα στοιχεία και επιλεκτική επεξεργασία τους  
ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους.
Γ, ηΟ  θ'

-  20  -
55. Στην Κοινότητα έχει συγκεντρωθεί σημαντική πείρα στον τομέα της  
εμπορικές επανεπεξεργασίας των μεταλλικών καυσίμων που προέρχονται  
απά πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με βάση φυσικέ ουράνιο.
Η πείρα αυτή σχετίζεται με ποσάτητα της τάξης των 35.000 τάνων (ΐ)  
ουρανίου που έχει έως σήμερα υποστεί επανεπεξεργασία στη Γαλλία και  
στο Ηνωμένο Βασίλειο.
56. Υπάρχει έλεγχος σε βιομηχανική κλίμακα σχετικά με την επανεπεξεργασία .  
των καυσίμων με οξείδιο εμπλουτισμένου ουρανίου των σύγχρονων  
πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής. Αφενάς, σε παγκάσμια κλίμακα, έχουν  
έως σήμερα υποστεί επανεπεξεργασία περίπου 1.800 τάνοι (2) αυτής της  
κατηγορίας, εκ των οποίων τα τρία τέταρτα στην Koινάτητα, ιδίως στις  
γαλλικές εγκαταστάσεις της da dague για 920 τάνους και στις  
γερμανικές και αγγλικές εγκαταστάσεις καθώς και στην duro cueilli c  
(βλ. § κατωτέρω).
Αφετέρου, η συνεχής βελτίωση της οικονομικής και τεχνικής απάδοσης  
καθώς και της ασφάλειας των εν λειτουργία εγκαταστάσεων δείχνουν άτι η  
επανεπεξεργασία έχει δοκιμαστεί επιτυχώς.
Στην Koινάτητα, ο τομέας αυτάίήταν, λοιπών, σε θέση να επιλύσει τα  
προβλήματα που έθεταν πιέσεις τεχνικής, κανονιστικής και χρηματοδοτικής  
φύσης οι οποίες αντιμετωπίστηκαν στο παρελθών. Τα προβλήματα αυτά  
υφίστανται ακάμα συχνά σε παγκάσμιο επίπεδο.
57. Η πείρα που έχει αποκτηθεί με αυτών τον τράπο έδωσε τη δυνατάτητα στους  
γάλλους, άγγλους και γερμανούς φορείς ανάπτυξης της πυρηνικής ενέργειας
(3) να αναλάβουν στην Koινάτητα την εκτέλεση πολλών έργων άπως :
- δύο εργοστάσια με δυναμικά 800 τάνων ετησίως το καθένα, στη Γαλλία" για  
την ακρίβεια τη μετασκευή και επέκταση ενάς υφιστάμενου εργοστασίου με  
δυναμικά 800 τάνους/έτος (UP2-800) και την κατασκευή μιας νέας ισο­
δύναμης μονάδας (UP3) που δεν έχει ακάμα ολοκληρωθεί στο (jap de la  
dague.
(1) Όσον αφορά την επανεπεξεργασία, οι ποσάτητες εκτιμώνται σε τάνους
ουρανίου που περιλαμβάνονται στα καύσιμα στοιχεία.
(2) Η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται ανά τάνο ακτινοβολημένου καυσίμου  
με βάση οξείδιο εμπλουρισμένου ουρανίου είναι περίπου ΙΟπλάσια της  
ενέργειας που παράγεται ανά τάνο μεταλλικού καυσίμου με βάση φυσικά  
ουράνιο. Δηλαδή, προκειμένου να παραγάγει την ίδια ποσάτητα ηλεκτρικής  
ενεργείας, Ivasσταθμάς ηλεκτροπαραγωγής που τροφοδοτείται με μεταλλικά  
καύσιμο παράγει ακτινοβολημένο καύσιμο σε ΙΟπλάσια περίπου ποσάτητα.
(3) 0ι φορείς ανάπτυξης της πυρηνικής ενέργειας είναι επίσης συμμέτοχοι στην
Εταιρία united Keprocessors. Η εταιρία δημιουργήθηκε το 1971 και τα  
καταστατικά της εγκρί8ηκαν το 1975 απά την Επιτροπή σύμφωνα με τους κανώνες  
ανταγωνισμού της συνθήκης Ε0Κ, προκειμένου να διευκολυνθεί η αρμονική  
ανάπτυξη της βιομηχανίας της επανεπεξεργασίας των καυσίμων με βάση οξείδιο  
του ουρανίου. .-ν

-  21  -
- το εργοστάσιο Με δυναμικά 33D τάνων/έτος του οποίου η κατασκευή  
προβλέπεται να αρχίσει το 1985 στη Γερμανία.
- το εργοστάσιο δυναμικαά 1*330 τδναυς/έτος ( Tftorpe ) στο στάδια  
της κατασκευές στο beliai'ield. του Ηνωμένου Βασιλείου*
Τα τρέχοντα έργα προχρηματοδοταυνται, στο πλαΓσιο συμβάσεων, απά τους  
πελάτες κατ’αναλογία των υττηρεσιάν που πράκειται να παράσχουν στη διάρκεια  
10ετοι3ς περιόδου εκμετάλλευσης των εργοστασίων* Στα έργα αυτά προστίθεται  
η βελγικέ προσπάθεια για επαναλειτουργία, μετά απά εκσυγχρονισμέ και  
επέκταση, του εργοστασίου της EurocPemic την κυριάτητα του οποίου  
έχει το Βέλγιο απά το 1978.
Λαμβανομένων υπάψη των χρονοδιαγραμμάτων που προβλέπονται για την έναρξη  
λειτουργίας των διαφάρων έργων, είναι δυνατάν να αναμένεται άτι θα έχουν  
υποστεί επανεπεξεργασία στην Κοινάτητα 4000 και 12.000 τάνοι καυσίμων  
με βάση οξείδιο, απά σέμερα έως το 1990 και το 1995 αντίστοιχα,
58. Τα υφιστάμενα στην Κοινάτητα εργοστάσια προορίζονται αφενάς για την επα-  
νεπεξεργασία των καυσίμων που προέρχονται απά πυρηνικοές σταθμούς ηλεκτρο­
παραγωγές στην Κοινάτητα (14.000 τάνοι το 1990 και 25.000 τάνοι το 1995)  
και αφετέρου για την επανεπεξεργασία καυσίμων που προέρχονται απά τρίτες  
χάρες (περίπου 7.000 τάνοι πράκειται να παραδοθοΰν έως το 1990).
Λαμβαναμένης υπάψη της εξέλιξης του δυναμικού επανεπεξεργασίας και των  
ποσοτέτων του προς επεξεργασία καυσίμου (που προέρχεται απά την Κοινάτητα  
έ για το οποίο έχουν συναφθεί συμβάσεις με τρίτες χάρες), είναι δυνατά  
να εκτιμηθεί άτι περίπου 17.000 έως 20.000 τάνοι ακτινοβολημένων καυσίμων  
θα πρέπει να αττοθηκευθοάν στην Κοινάτητα κατά τη διάρκεια της περιάδου  
1990-1995.
Ένα μέρος αυτάν των καυσίμων αποτελεί έδη το αντικείμενο συμβάσεων  
επανεπεξεργασίας και, κατά συνέπεια, θα υποστεί επανεπεξεργασία μετά το  
1995. Όσον αφορά το υπάλοιπο αυτάν των καυσίμων, η ενδεχάμενη επανεπε­
ξεργασία τους θα εξαρτηθεί απά τις αποφάσεις που θα λάβουν, μεμονωμένα  
για κάθε περίπτωση, οι παραγωγοί ηλεκτρικές ενεργείας.

-  22  -
59. Η αποθήκευση αυτών των ποσοτήτων καυσίμου θα μπορούσε να εξασφαλιστεί  
χωρίς δυσκολίες στην Καινέτητα, χέρη στις εγκαταστάσεις προσωρινής  
αποθήκευσης. Γΐρέγματι, σήμερα, οι υπερασπιστής της ιδέας της επανε­
πεξεργασίας έχουν δεσμεύσει, ή πραβλέψει, σημαντικέ δυναμικέ προσωρινής  
αποθήκευσης στις περιοχής που πραγματοποιείται η επανεπεξεργασία.  
Επιπλέον, πολλοί παραγωγοί ηλεκτρικής ενεργείας έχουν αυξήσει το δυναμικέ  
αποθήκευσης των υφισταμένων δεξαμενών των εν λειτουργία σταθμών ηλεκτρο­
παραγωγής και τα σχέδια για τους πιο πρέσφατους σταθμούς προβλέπουν  
συχνέ δυναμικέ που επιτρέπει την αποθήκευση του προερχέμενου απέ τους
εν λέγω σταθμούς καυσίμου για περίοδο που φθένει έως και τα 10 έτη  
λειτουργίας του σταθμού ή και ακέμα περισσέτερο. Τέλος, εγκαταστέσεις  
αποθήκευσης ευρισκέμενες στις συγκεκριμένες περιοχές των εργοστασίων  
επανεπεξεργασίας ή των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής λειτουργούν  
ήδη ή κατασκευέζονταί στην Κοινέτητα.
60. Όσον αφαρέ το κέστος της εμπορικής επανεπεξεργασίας των καυσίμων με βέση
οξείδια, τοποθετείται γύρω στο 30 ° /α του κέστοϋς του κύκλου του καυσίμου,  
λαμβανομένου υπέψη του κέστους της συσκευασίας και της απέρριψης των  
αποβλήτων χωρίς να συνυπολογίζονται οι σχέσιμες ύλες που ανακτώνται,
61. Όσον αφορέ την κατηγορία RNR, βρίσκεται στο στέδιο της υλοποίησης ένα
σύγχρονο πρέτυπο εργοστέσιο επαναλειτουργίας των ακτινοβολημένων καυσίμων  
της εν λέγω κατηγορίας στο Marcoule ("OR). Του εργοστασίου αυτού  
προηγήθηκαν πρέτυπες εγκαταστέσεις οι οποίες διασφέλισαν, για πολλέ έτη,  
τη λειτουργία σε σχεδέν κλειστέ κύκλο των αντιδραστήρων στο Dounray  
(Ηνωμένο Βασίλειο) και στο Phéenix (Γαλλία).

- 2 3  -
I
ε) Ραδιενεργά απόβλητα
62. Κάθε βιομηχανική δραστηρsάτητα, συμπερsλαμβανάμενης και της χρησιμοποίησης  
πυρηνικές ενέργειας, συνεπάγεται υπολείμματα απά τα onofa ορισμένα είναι  
δυνατών να ανακτηθούν και να ανακυκλωθούν* εκείνα για τα οποία αυτί
δεν είναι δυνατών, αποτελούν τα απάβλητα. And τα απάβλητα της πυρηνικές  
ενέργειας, εξέχουν τα ραδιενεργά απάβλητα τα οποία εξετάζονται ατη  
συνέχεια.
63. Με σκοπά τη διευκάλυνση της παρουσίασης του προβλήματος των αποβλήτων,  
έγινε μία ταξινάμηση σε δυο μεγάλες κατηγορίες στα επάμενα :
- τα απάβλητα υψηλής ραδιενέργειας που προέρχονται and διαδικασίες  
επανεπεξεργασίας ακτινοβολημένων καυσίμων (ΐ) και που περιέχουν  
ραδιενέργεια σε ποσοστά 99% της παραγάμενης κατά τη σχάση του  
ουρανίου στον αντιδραστήρα,
- τα απάβλητα χαμηλής και μέσης ραδιενέργειας που προέρχονται and τη  
λειτουργία των ηλεκτροπυρηνικών σταθμών και ίλες τις άλλες εγκαταστάσεις  
του κύκλου των καυσίμων.
Τα απάβλητα χαμηλής και μέσης ραδιενέργειας είναι δυνατίν να υποδιαι­
ρεθούν ανάλογα με την περί εκτι κίτητά τους σε εκπομπούς "άλφα" μακράχρανης  
διάρκειας.
64. Η επεξεργασία και η συσκευασία των αποβλήτων χαμηλής και μέσης ραδιενέργειας  
(εκτάς and τα απάβλητα άλφα), που αποτελούν περίπου 95°/ο του ίγκου των  
συσκευασμένων αποβλήτων που παράγονται στην Κοινίτητα, πλαισιώνονται and  
μία εμπειρία τριάντα ετών. Πολλές διαδικασίες, που έχουν σαν σκοπά τη  
μείωση του ίγκου των αποβλήτων, την προσαρμογή της χημικής τους σύστασης  
και την ενσωμάτωσή τους σε στερεές μορφές (μήτρες). Είναι εμπορικά  
διαθέσιμες.
65. Όσον αφορά την απίρριψη αυτών των αποβλήτων, ορισμένες χώρες της Κοινάτητας
έχουν ήδη μακράχρανη εμπειρία (2) ενώ άλλες ακολουθούν την πρακτική της  
εν αναμονή εναποθήκευσης, με σκοπά τη μετέπειΤα απίρριψη. Δεν παρατηρείται  
κανένα μείζον τεχνολογικά πράβλημα στον τομέα αυτί.
(ΐ) Αν τα ακτινοβολημένα καύσιμα δεν υποστούν επανεπεξεργασία, θα αποτελέσουν  
απάβλητα υψηλής ραδιενέργειας. Στην περίπτωση αυτή, η διαχείρισή τους θα  
παρουσίαζε προβλήματα διαφορετικά and εκείνα της διαχείρισης αποβλήτων υψηλής  
ραδιενέργειας που προέρχονται and την επανεπεξεργασία. Η εμπειρία στον τομέα  
της επεξεργασίας, της συσκευασίας και της απίρριψης των ακτινοβολημένων  
καυσίμων είναι προς το παρών περί ορι σμένη ακίμα και σε διεθνές επίπεδο.
2) Απάρριψη ξηράς, υπο-επιφανείακή και πρακτική της εμβύθισης στη θάλασσα, στα  
πλαίσια του πολυδιάστατου μηχανισμού διαβουλεύσεων και επιτήρησης που συγκρο­
τήθηκε and τον ΟΟΣΑ. Η εμβύθιση αποτελεί προς το napdv αντικείμενο μιας εκ  
των πραγμάτων προσωρινής συμφωνίας (de facto moratorium;
(Ν.Β. πράκειται για απάβλητα χαμηλής και μέσης ραδιενέργειας).

- 2 4  -
66. Η επεξεργασία και η συσκευααία των αποβλήτων που έχουν προσβληθεί από  
■εκπομτταύς "άλφα" μακρόχρονης διάρκειας και των αποβλήτων υψηλής  
ραδιενέργειας έχουν στη διάθεσή τους τεχνολογίες από τις οποίες ορισμένες  
έφθασαν erro απίδια της εμπορικής εκμετάλλευσης.
Είναι η περίπτωση* γϊα παράδειγμα, της διαδικασίας εγκιβωτισμοά σε γυαλί  
των αποβλήτων διαχωρισμού κατά την επανεπεξεργασία των ακτινοβολημένων  
καυσίμων.
67„Όσον αφορά την απόρριψη αυτόν τον αποβλήτων, δεν έχει ακάμα εφαρμοστεί.
Οι πράτες εγκαταστάσεις απόρριψης αποβλήτων άλφα στο εσωτερικά γεωλογικόν  
σχηματισμόν μέσου βάθους αναμένεται άτι θα λειτουργήσουν σε ορισμένα  
κράτη μέλη στις αρχές της δεκαετίας.του 1990, Η απόρριψη των αποβλήτων  
υψηλής ραδιενέργειας μελετάται από τα κράτη μέλη και την Κοινότητα, ιδιαίτερα  
υπό μορφή απόρριψης στο εσωτερικό ηπειρωτικόν γεωλογικόν σχηματισμόν  
μεγάλου βάθους όπως το ορυκτό άλας, ο άργυλος, τα κρυσταλλικά πετρόματα  
που είναι αρκετά διαδεδομένοι στην Κοινότητα (1). Τα αποτελέσματα των  
ερευνάν και των πειραμάτων στον τομέα αυτό επιβεβαιδνουν ότι η απόρριψη  
στο εσωτερικό αυτόν των σχηματισμόν είναι δυνατή.
Προς το παρόν, τα απόβλητα αυτά, που ένα μέρος τους είναι ήδη υπό  
συσκευασμένη μορφή, εναποθηκεύονται σε ειδικές εγκαταστάσεις. Στην  
πραγματικότητα, η ανάγκη ψύξης των αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας, για λόγους  
μέγιστης δυνατής βελτίωσης της τελικής εναποθήκευσης, για μια περίοδο  
που μπορεί να ανέλθει σε δεκαετίες, φαίνεται να αποκλείει την πιθανότητα  
βιομηχανικής τους απόρριψης πριν το τέλος του αιόνα.
68. Το κόστος της επεξεργασίας και της συσκευασίας, συμπεριλαμβάνοντας και την  
περίπτωση της προσωρινής εναποθήκευσης στον τόπο παραγωγής των αποβλήτων,  
είναι σε μεγάλο βαθμό γνωστό και λογίζεται στο επίπεδο εκείνο των σταθμόν  
του κύκλου των καυσίμων στο οπαίο εμφανίζεται.
(1) Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε ορισμένα κράτη μέλη, που δεν έχουν προς το  
παρόν πρόγραμμα παραγωγής πυρηνικής ενέργειας υπήρξε ενδιαφέρον σχετικά  
με το θέμα αυτό Στη Δανία ιδιαίτερα, όπου έγιναν μελέτες σκοπιμότητας  
σχετικά με την απόρριψη των αποβλήτων στο εσωτερικό θόλων άλατος που  
βρίσκονται στο ίδιο το έδαφος της χόρας.

■*ΰαον αφορά TG κόστος anÓppsψης~των αποβλήτων, ιδιαίτερα τις δαπάνες  
που αφαροόν τα απόβλητα υψηλές ραδιενέργειας που απορρίπτονται στο  
εσωτερικά γεωλογικών σχηματισμών μεγάλου βάθους, τα συγκλίνοντα  
συμπεράσματα των οικονομικών μελετών που έγιναν σε πολλές χώρες  
δείχνουν άτι δεν 8α υπερβεί το 3°/ο του κίστους παραγωγές του πυρηνικοί  
Kvv'h (ΐ}ο
69α Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 1980 (2),  
που ενέκρινε ένα σχέδιο δράσης, η Επιτροπή διαχειρίζεται, στον τομέα  
των ραδιενεργών αποβλήτων, ένα σημαντικάτατο κοινοτικά πράγραμμο - που  
περιλαμβάνει ιδιαίτερα ερευνητικές εργασίες - σε συντονισμό με τα κράτη'  
μέλη επιπλέον, συνδέεται με ειδικές συμφωνίες με ορισμένες τρίτες χώρες.
Στα πλαίσια αυτου του σχεδίου δράσης, η Επιτροπή έχει επιφορτισθεί επίσης  
με την συνεχή ανάλυση της κατάστασης του τομέα, Η πρώτη διεζοδική  
ανάλυση της κατάστασης και των προοπτικών στην τρέχουσα συγκυρία  
διαβιβάστηκε πρόσφατα στους κοινοτικοΰς οργανισμοός (3),
(1) Δεν πρόκειται για μια εκτίμηση του κόστους απόρριψης, αλλά για ένα  
ανώτατα àpio που το κάστος αυτά δεν θα ζεπεράσει σε καμία περίπτωση*
Π εκτίμησή του δεν παίρνει υπάψη μία αναπροσαρμογή του κόστους που θα  
μείωνε τη σχετική του σημασία,
(2) ΕΕ C 51 της 29.2.1980.
(3) C0M(83) 262 τελικό.

- 26 -
στ) Μεταφορά των πυρηνικόν καυσίμων
70. Η μεταφορά των πυρηνικών καυσΓμον θα γνωρΓσει σημαντική ανάπτυξη κατά τα  
προσεχή έτη στην Κοινάτητα, λάγω της προωθήσεως εθνικών ήλεκτρο—πυρηνικών  
προγραμμάτων. Η ποικιλΓα των μεταφεράμενων προΤάντων, οι χρησιμοποιού­
μενοι τράποι μεταφοράς» οι Βιγάμενες γεωγραφικής τοποθεσίες αποτελούν  
τρία ουσιαστικά στοιχεία της μεταφοράς που δεν είναι κατ’ανάγκη αλλη-  
λοεξαρτώμενα.
0 τομέας αυτάς καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων : μεταφορά .  
ουρανίου σε άλες του τις μορφές (επεξεργασμένα ορυκτά, φυσικά και εμπλουτι­
σμένο φθοριούχο ουράνιο, οξείδιο ουρανίου και πλουτωνίου, καύσιμα  
άκαυστα και ακτινοβαλημένα)νμε ειδική συσκευασία προσαρμοσμένη στα φυσικά  
και χημικά χαρακτηριστικά και στο βαθμά ασφαλείας των υλικών αυτών.
71. Το κάστος μεταφοράς της πυρηνικής ύλης (ορυκτά, επεξεργασμένο ουράνιο,  
καύσιμα „..) περιλαμβάνεται στις διάφορες παρεχάμενες υπηρεσίες που  
συνδέονται με τον κύκλο των καυσίμων και αποτελεί ένα ελάχιστο μέρος  
του ολικού κάσταυς που εφαρμάζεται στο σύνολο των υπηρεσιών.
Για παράδειγμα, το ενιαίο κάστος που εφαρμάζεται στη μεταφορά της ακτι­
νοβολημένης ύλης - που είναι η πλέον δαπανηρή απά τις επιχειρήσεις  
μεταφοράς - ανέρχεται σε λίγα εκατοστιαία ποσοστά του κάσταυς επανεπε­
ξεργασίας .
72. Λαμβάνοντας υπάψη την προβλεπάμενη εξέλιξη στην εγκατάσταση πυρηνικών  
σταθμών, οι μεταφορές άκαυστης καύσιμης ύλης θα σημειώσουν πολύ αισθητή  
αύξηση. Η τάση αυτή δεν αναμένεται να υπάρξει τάσο έντονα άαον αφορά  
τις μεταφορές της ακτινοβολημένης καύσιμης ύλης, αν λάβουμε υπάψη άτι
τα επάμενα έτη θα αναπτυχθούν κιβώτια μεταφοράς πολύ μεγάλης χωρητικάτητας.
73. Μία νέα ανάγκη για βαριά κιβώτια εκδηλώθηκε πράσφατα στην Κοινάτητα :  
πράκειται για τα κιβώτια διπλής χρήσης για τη μεταφορά και την ενδιάμεση  
παρατεινάμενη εναποθήκευση των ακτινοβολημένων καυσίμων εν αναμονή της  
επανεπεξεργασίας. Η ανάπτυξη αυτής της πρακτικής θα μπορούσε να οδηγήσει  
σε μία σημαντική αύξηση της ζήτησης κιβωτίων που η βιομηχαία μπορεί
να αντιμετωπίσει με επιτυχία.
II
ρ. ·'··'
Vi '.J

- 27 -
ι
74. Οί επιχειρήσεις μεταφοράς του ακτινοβολημένου καυσίμου που εξέρχεται  
από τους πυρηνικούς σταθμούς παραγωγές ενέργειας επιβάλλουν έναν  
εξονυχιστικά προγραμματισμό μεταξύ μεταφορέαν* παραγωγόν ηλεκτρισμού,  
αρμόδιων για την επεξεργασία και των αρμόδιων εθνικόν αρχόν.
Μία εφεδρικό ικανότητα διάθεσης κιβωτίων μεταφοράς προβλέπεται σε ύψος  
30% προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες της συντήρησης και
άλλες αβαρίες.
75. Η κλίμακα των επιχειρήσεων θα διευρυνθεί στο μέλλον στο βαθμό που  
ένας μεγαλύτερος αριθμός σταθμόν παραγωγής θα τεθούν σε λειτουργία.
Η χρησιμοποίηση κιβωτίων μεγαλύτερων διαστάσεων, συνοδευόμενη από  
μια ορισμένη προτυποποίηση θα χαρακτηρίσουν την εξέλιξη του τομέα αυτού  
αυξάνοντας κατ’αυτόν τον τρόπο την αποτελεσματικότητα των παρεχόμενων  
υπηρεσιόν.
&
I

- 28 -
5. Σχεδίασμά και κατασκευή των ττυρηνjκών αντίδραστήρων  
σ) Κατηγορfες αντι δραστήρων
( Π  0» κατηγορίες αντιδραστήρων στη βιομηχανική τους εξέλιξη
76. Οι βιομηχανικοί αντιδραστήρες που έχουν εγκατασταθεΓ στην Κοινότητα  
ανήκουν σε πολλούς τύπους ή κατηγορΓες — λόγω του ότι ο σχεδίασμός τους  
εξαρτόται από δεδομένα τεχνολογικό, πολιτικό, υποδομές κλπ.... που  
διαφέρουν από κατασκευαστή σε κατασκευαστή.
77. 0 πιο παλιός τύπος εΓναι ο Magnox (αγγλική ορολογία) ή UNGO (γαλλική  
ορολογία για φυσικό ουρόνιο, Αέρα, Γραφίτη) που επικρότησε αρχικό στη Μεγόλη  
Βρετανία και στη Γαλλία και εξόχΒηκε από την πρώτη στην Ιταλία και την  
Ιαπωνία, και από τη δεύτερη στην Ισπανία (μία μόνο μονόδα σε κόΒε περίπτωση).  
0 αντιδραστήρας αυτός σχεδιόσθηκε σε μία εποχή όπου ϊ
— η δυνατότητα πρόσφορός βιομηχανικού ουρανίου σε βιομηχανικές ποσότητες  
ήταν μονοπώλια των ΗΠΑ
- το κόστος παραγωγής του πυρηνικού γραφίτη ήταν κατώτερο από το κόστος  
παραγωγής μιας ισοδύναμης ποσότητας βαρέος ΰδατος (οι αντιδραστήρες  
βαρέος ύδατος αποτελούσαν μια εναλλακτική λύση στη χρήση φυσικού  
ουρανίου).
Αργότερα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και στην  
iiuratom , έγινε προσπόθεια βελτίωσης της ουδετερονικής οικονομίας των  
συστημότων προκειμένου να αυξηθεί η ποσότητα ενέργειας που είναι δυνατόν  
να αντληθεί από το ουρόνιο, αναπτύσσοντας τους αντιδραστήρες βαρέος ύδατος.  
Εκτός από τη Γερμανία, και μόνο για τις περιτττόσεις εξαγωγής (ΐ) η κατηγορία  
αυτή δεν προχώρησε πέρα από το στόδιο των πρωτοτύπων, ενώ όλλες κατηγορίες,  
που δεν απαιτούσαν την ειδική — και πολυδόπανη — επένδυση της παρασκευής  
βαρέος ύδατος, έγιναν προσιτές στην Ευρώπη όπου στο μεταξύ είχε επιτευχθεί  
η προσαρμογή στις τεχνολογίες εμπλουτισμού του ουρανίου. Η ομόφωνη απόφαση  
των Ευρωπαίων να μη αναπτύξουν περαιτέρω την κατηγορία των αντιδραστήρων
(Ί) Η Αργεντινή αγόρασε από τη Γερμανία δύο αντιδραστήρες βαρέος ύδατος  
319 και 692 MWe αντίστοιχα ενώ στη Γερμανία υπήρχε το πρωτότυπο των  
52 MWe που έπαυσε να λειτουργεί από το Μόΐο του 1964. Στο σύνολό της,  
η κατηγορία αυτή αναπτύχθηκε από την ευρωπαϊκή βιομηχανία για 1267 MW«  
συνολικό και από τη βιομηχανία του Καναδό, που την υιοθέτησε σε εθνικό  
επίπεδα για ένα σύνολο 15 499 MWe »

βάρδος ύδατος, πρακάλεσε μία δικαίολαγημένη απογοήτευση, δεδομένου  
ότι υπήρχαν ικανοποιητικές επιδέσεις. Όμως αυτό Π απόφαση βασίστηκε  
στην επιθυμία να μην υπάρξει δέσμευση για άκρως εξειδικευμένες επενδύσεις  
τη ατιγμό που υπήρχαν εναλλακτικές λύσεις, βασισμένες σε λιγότερο  
εξειδικευμένες τεχνολογίες, και που το εμπλουτισμένο ουράνιο όταν  
διαθέσιμο.
78. Η εξέλιξη του βρετανικού αέριοψυχόμενου αντιδραστήρα προηγμένης μορφιάς  
(A.G.R.) προέρχεται από την αρχικό ιδέα του Magnox και στοχεύει
στη μείωση του κόστους παραγωγός του «Wir* αυξάνοντας ταυτόχρονα :
- την πυκνότητα ισχύος, και
- την θερμοδυναμικό απόδοση.
Για το σκοπό αυτό, είναι απαραίτητη η πρόσφυγά σε υψηλότερες θερμοκρασίες,  
που ως εκ τούτου οδηγούν στη χρησιμοποίηση πυρίμαχων μετάλλων για τη  
θωράκιση και επιβάλλει κατά συνέπεια τη χρησιμοποίηση εμπλουτισμένου  
ουρανίου, γεγονός που προσδίδει στην ουδέτερονικό οικονομία του αντι­
δραστήρα τα χαρακτηριστικά ενός αντιδραστάρα ελαφρού ύδατος.
Οι αντίδραστάρες AGR, που αναπτύχθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο (και στις  
ΗΠΑ, όπου εγκαταλείφθηκαν πολύ γρόγορα) δεν γνόρισαν, μέχρι τέρα,  
εμπορικό επιτυχία όσον αφορά τις εξαγωγές λόγω της μειωμένης αντα­
γωνιστικότητας του κόστους της παραγόμενης ενέργειας σε σχέση με  
αυτό των αντιδραστόρων ελαφρού ύδατος (LWR : Light Water Keactors*  
αυτό όταν συνέπεια του γεγονότος ότι η ευνοΤκύ ουδετερανικό οικονομία  
που αναμενόταν από τον γραφίτη υποβαθμίσθηκε από τα υλικά θωράκισης, ενώ  
ταυτόχρονα η επίδραση της καλός θερμοδυναμIκός απόδοσης που επέτρεπαν  
οι υψηλές θερμοκρασίες αντισταθμίστηκε από το υψηλό κόστος κατασκευός.  
Σχετικά με το τελευταίο δεδομένο, δεν είναι δυστυχώς,δυνατά η σύγκριση  
του LWR κάτω από ίσες συνθόκες (δηλ, μετά τη θέση σε λειτουργία -ίσου  
αριθμού αντίδραστόρων).
79. Οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χέρες επέλεξαν τους LWR, κυρίως στη μορφύ τους  
PWR (pressurised water Keactor )  διότι :
- το εμπλουτισμένο ουράνιο έγινε εν τω μεταξύ διαθέσιμο από πολλές  
πηγές (1)*
- παρουσίαζαν το πλεονέκτημα της ύδη υπάρχουσας εμπειρίας από εφαρμογές  
στις ΗΠΑ.
Για μια ορισμένη χρονικό περίοδο, το σύστημα PWR δέχτηκε την πίεση του  
ανταγωνιστικοό· BWR (Boiling water Keactor )f όμως αργότερα, η  
προτιμόσεις των χωρέν της Κοινότητας συγκεντρώθηκαν στο πρώτο. Είναι  
δυνατόν να αναζωπυρωθεί η εύνοια προς το BWR σαν επακόλουθο της απο­
κτημένης εμπειρίας στην κατασκευό και χρησιμοποίηση αυτός της μορφύς  
αντιδραστόρων„
(1) Πρέπει να σημειώσουμε ότι δεν είναι δυνατόν, σε καμία από τις τεχνολογίες  
αντίδραστόρων, να συνδυαστεί το φυσικό ουράνιο με ελαφρύ νερό* στις αρχές  
της πυρηνικός τεχνολογίας, το γεγονός αυτό υπόρξε ένα σοβαρό μειονέκτημα
για την ανάπτυξη στην Ευρώπη των αντιδραστόρων ελαφρού ύδατος.

- 3 0  -
(Π ) οι κατηγορίες του μέλλοντος
80. Στο μέλλον, μπορούμε να αναμένουμε <5τι νέες κατηγορΓες αντίδραστήρων  
που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν θα παρουσιάζουν ένα — ή πολλύ —  
απύ τα ακύλουθα χαρακτηριστικά ή δυνατότητες, που εκτίθενται  
κατ’αΰξουσα σειρύ σημασίας και προτεραιύτητας :
- να προσφέρονται για εφαρμογές της θερμύτητας σε χαμηλή και μέση  
θερμοκρασία (ΐ)*
- να προσφέρονται για χρησιμοποίηση με ηλεκτρική ισχύ κατώτερη αυτής  
των σημερινών αντιδραστήρων!
- να προσφέρονται για τεχνολογικές εφαρμογές της θερμύτητας σε υψηλή  
θερμοκρασία (2)*
- να επαναχρησιμοποιοΰν, τώσο οι αντιδραστήρες των ήδη καθιερωμένων  
κατηγοριών, ύσο, κατύ προτίμηση και οι ειδικύ σχεδιασμένοι  
αντιδραστήρες (αντιδραστήρες επιταχυμένων ουδετερονίων) το πλουτώνιο  
που κύθε βασιζώμενος στη χρήση ουρανίου (φυσικού ή εμπλουτισμένου)  
αντιδραστήρας παρύγει*
- να χρησιμοποιούν ύλη σχεδόν την ενέργεια που περιέχεται στο φυσικύ  
ουρύνιο, δηλαδή να πολλαπλασιήσουν επί 60 την ποσύτητα που χρη­
σιμοποιείται σήμερα,
Ωστύσο, είναι αμφίβολο τα κατύ πύαο η ποικιλία των προδιαγραφών που  
εκθέτονται στα προηγούμενα, θα επιφέρει αριθμητική αύξηση των  
κατηγοριών προηγμένης μορφής, κυρίως λώγω του σημαντικού κόστους  
ανύπτυξης που αποδείχνει η αποκτημένη εμπειρία των προηγούμενων  
κατηγοριών.
81.Όσον αψορύ την αστική 8έρμανση, μπορούμε να προβλέψαυμε ύτι δεν θα  
εφαρμοσθεί παρύ σταδιακύ και ύτι η εφαρμογή αυτή θα γίνει καταρχήν  
μέσω μιας απορρύφησης ατμού απύ τους υπύρχοντες σταθμούς ηλεκτρο­
παραγωγής, απύ τους οποίους οι πυρηνικοί σταθμοί δεν θα επιλεγαύν  
κατύ προτεραιύτητα, ακύμα και αν υπύρχει το προηγούμενο της Ελβετίας.  
Στη συνέχεια, η αστική θέρμανση Βα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο  
ειδικευμένων αντιδραστήρων, εξ’ολοκλήρου θερμογόνων (ύπως γίνεται  
στην ΕΣΣΔ) ή με διπλή χρήση : παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμύτητας.

- 3 3  α —
82. Εξάλλου, ώσον αφορά τη χρησιμοποίηση του βιομηχανικού ατμού  
(που οι χρήσεις του είναι ευρύτατες, αλλά εξειδικευμένες),  
οι αντιδραστήρες AGR και Magnox θα ήταν ίσως αρκετοί (3),  
οι πιθανάτητες άμως προσαρμογής των οικονομικών διαστάσεων των  
σημερινών αντιδραστήρων στον κατακερματισμά της αγοράς, βραχυ-  
πράθεσμα ή μεσοπράθεσμα, είναι πολύ 'λίγες.
( Ό  Οι εφαρμογές σε χαμηλή θερμοκρασία είναι κύρια η συλλογική αστική
θέρμανση (1 <  200° 0)* οι εφαρμογές μέσης θερμοκρασίας είναι σχετικές  
με τη χρησιμοποίηση του βιομηχανικού ατμού (+ < 570 0).
(2) Οι εφαρμογές υψηλής θερμοκρασίας είναι σχετικές με τη χρησιμοποίηση  
διαρκών αερίων {,δΰσκολα υγραποιούμενων) για την υγροποίηση του άνθρακα,  
την διέγερση εξαιρετικά ιξώδων κοιτασμάτων πετρελαίου, τη μείωση
των μεταλλικών οξειδίων, την παραγωγή υδρογάνου, για να αναφέρουμε  
ορισμένα παραδείγματα.
(3) Οι αντιδραστήρες επιταχυμένων ουδετερονίων — βλέπε στα επάμενα - -  
θα ήταν επίσης χρήσιμοι για το σκοπώ αυτά.

- 31 -
83. Οι αντιδραστήρες μετριασμένης ισχάος παρουσιάζουν ενδιαφέρον, τάσο για
την αντί κατάσταση συμβατικών ή πυρηνικών μονάδων που φθάνουν σε προχωρημένο  
στάδιο, άσο και για εξαγωγή σε χώρες με δίκτυα ηλεκτρική μεταφοράς  
μειωμένης ικανάτητας. Το πράβλημα δεν εΓναι τεχνικά (αν λάβουμε υπάψη  
άτι άλη η ανάπτυξη των γνωστών κατηγοριών έγινε με μονάδες μετριασμένης  
ισχύος) οάτε φερεγγυάτητας (αν λάβουμε υπάψη άτι η γερμανικά βιομηχανία  
επώλησε, με επιτυχία, δάο μανάδες ΡΗΜ3 στην Αργεντινέ, χωρίς να έχει  
προηγουμένως θέσει σε λειτουργία μονάδες παράμοΐας ισχάος στην Ο.Δ.Γ.),  
αλλά οικονομικά. Πράγματι, πρέπει να υπάρχει η βεβαιάτητα άτι το κάστος του  
παραγάμενου ΚΜ/6 , άψηλάτερο για τις μικράτερες μονάδες, είναι αρκετά  
χαμηλάτερα για τις μικράτερες μονάδες, είναι αρκετά χαμηλά ώστε να εξα­
σφαλίζεται η ανταγωνιστικάτήτά τους" εξάλλου, οι διαστάσεις της αγοράς ,  
των μικρών αντιδραστήρων.&εν έχουν εξακριβωθεί, γεγονάς που δεν επιτρέπει  
την επακριβή εκτίμηση των επιπτώσεων συνδυασμοά μαζικής παραγωγής με  
μέγεθος, που επιδρουν στο κάστος κατασκευής των μονάδων αυτών.
84. Όσον αφορά τις τεχνολογικές εφαρμογές υψηλής θερμοκρασίας, προϋποθέτουν
τη βιομηχανοποίηση μιας ειδικής κατηγορίας : των αντιδραστήρων υψηλής  
θερμοκρασίας (ΗΤλ) που εδοκιμάστηκαν ήδη υπά πειραματικά μορφή στο Ηνωμένο  
Βασίλειο, στη Γερμανία και στις ΗΠΑ, κυρίως με σκοπά την παραγωγή  
ηλεκτρικής ενέργειας. Όλοι αυτοί οι αντιδραστήρες έχουν τις απαιτοάμενες  
προδιαγραφές γι αυτά τον τάπο τεχνολογικών εφαρμογών. Επιπλέον, μποροάν,  
κατά τα φαινάμενα, να χρησιμοποιηθοάν για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.  
Είναι αρκετά πιθανά, άλλωστε, να χρειασθεί η εν λάγω κατηγορία να  
διεισδήσει στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής προκειμένου να φθάσει στο  
επιθυμοΰμενο επίπεδο οικονομικής απάδοσης, θα αντιμετωπίσει άμως αναμφίβολα  
το συναγωνισμέ των εμπορικών κατηγοριών.
85. Για λάγους κάσταυς ανάπτυξης και εμπορικής προώθησης, η διάδοση της  
κατηγορίας αυτής καθυστέρησε, άμως η τεχνολογία της είναι αρκετά γνωστή  
(τεχνολογία ηλίου, γραφίτη και ανθράκων), η θερμοδυναμική και ουδετερονική  
της απάδοση είναι άριστες και η δυνατάτητα προσαρμογής της σε μικρά ή  
μεσαία μεγέθη έχει αποδειχθεί. Όνα επιπλέον προσάν των ΗΤβ είναι άτι  
μποροάν να χρησιμοποιήσουν θάριο (ευράτερα διαδεδομένο απά το ουράνιο, άμως  
άχι άμεσα σχάσιμου στο εσωτερικά του αντιδραστήρα) για την παραγωγή  
σχάσιμου ουράνιου 233 - ανακτώμενου υπά μορφή ενεργειακής άλης, με επανε—  
πεξεργασία των ακτινοβολημένων καάσιμων στοιχείων.
Όποιες και αν είναι οι ιδιάζουσες ποιάτητες των αντιδραστήρων υψηλής  
θερμοκρασίας, δεν θα είναι δυνατών να αναπτυχθοάν σε νέες εγκαταστάσεις

- 32 -
παρά μόνο αν υπάρξουν ευρύτερες αποφάσεις σχετικά με την κατηγορία αυτή  
σε βιομηχανικό επίπεδο, όσον αφόρα ένα ενδεχόμενο σχέδιο και τον τρόπο  
πραγματοποίησής του : εθνικό πλαίσιο ή ευρωπαϊκή συνεργασία. Υπόρχει  
σύμπνοια απόψεων στη Γερμανία ανάμεσα.στους πιθανούς χρήστες, τους  
οργανισμούς έρευνας και τις βιομηχανίες κατασκευής που θα μπορούσαν στο  
μέλλον να εγκρίνουν ένα πρόγραμμα επενδύσεων με έμφαση τόσο στην κατασκευή  
ενός αριθμού αντιδραστήρων όσο και σε έργα υποδομής σχετικό με την παραγωγή,  
σε κατάλληλη κλίμακα, γραφίτη και σωματιδίων οξειδίου του ουρανίου με  
επένδυση γραφίτη και ενώσεων του όνθρακα.
86.Όσον αψορό τη χρησιμοποίηση (ανακύκλωση) του πλουτωνίου σε μη εξειδικευμέναυς  
αντιδραστήρες, υττόρχουν τεχνικές λύσεις, και η βιομηχανική διαδικασία  
ανακύκλωσης του πλουτωνίου εφαρμόζεται από ένα μεγόλο αριθμό παραγωγόν ηλεκτρι­
κής ενέργειας (ΐ). Οι σχετικές αποφύσεις απορρέουν από λεπτομερείς οικονομικές  
εκτιμήσεις που λαμβάνουν ιδιαίτερα υπόψη ορισμένες δυσχέρειες : χειρισμοί  
καύσιμων στοιχείων με πλουτώνιο, συσσώρευση ισοτόπων 236' του ουρανίου που  
επηρεάζουν τον επανεμπλουτισμό του ουρανίου* συσσώρευση μη σχάσιμων ισοτόπων  
πλουτωνίου που επηρεάζουν τον αριθμό ανακύκλωσης του πλουτωνίου* εσωτερικές  
δομές των αντιδραστήρων εμπλουτισμένου ουρανίου (στο εσωτερικό των οποίων θα  
γίνεται η ανακύκλωση) που επηρεάζουν το τμήμα του αντιδραστήρα που είναι ικανό  
να δεχθεί καύσιμα πλουτωνίου.
(1) Η ^μείωση των αναγκών σε ουράνιο μπορεί να φθάσει σε 15°/ο περίπου για το  
σύνολο των αντιδραστήρων FBR.

- 33 -
87. Τέλος, οι αντιδραστήρες ταχείας αναπαραγωγής ουδετερονίων (FMR)
( j'ast Breeder Keactors : Ψ'ΚΚ ), είναι ικανοί να πολλα­
πλασιάσουν επί 60 την απόδοση της χρησιμοποίησης ουρανίου που γίνεται  
στους αντιδραστήρες ελαφροί ΰδατας, PWR if BWR και, παράλληλα, να  
ανακυκλώνουν αποτελεσματικότερα το πλουτώνιο, όποια και αν είναι η  
προέλευσή του.
Η ικανότητα αυτή προέρχεται από το γεγονός ότι οι RNR χρησιμοποιούν  
πτωχευμένο ουράνιο, υποπροϊόν του εμπλουτισμού του φυσικού ουρανίου  
(ί), σε συνδυασμό με το πλουτώνιο που παραγεται κατά τη λειτουργία οποιοσδή­
ποτε αντιδραστήρα χρησιμοποιεί ουράνιο (φυσικό, εμπλουτισμένο ή  
πτωχευμένο) και που διαχωρίζεται από το ουράνιο κατά την επανεπεξεργασία  
των ακτινοβολημένων καυσίμων (2).
8Β. Στον τομέα των RNR, η βιομηχανία της Κοινότητας διαθέτει ήδη σημαντική  
τεχνική εμπειρία, που αποκρυσταλλώθηκε ιδιαίτερα με την κατασκευή 3  
προτοτΰπων στη σειρά 200 - 330 MWe ( 3) και μίας μονάδας επίδειξης.
(Ί) το πχωχευμένο ουράνιο μπορεί επίσης να προέρχεται από την επανεπε­
ξεργασία των καυσίμων των κατηγοριών αντιδραστήρων φυσικού ουρανίου  
όπως για παράδειγμα οι κατηγορίες Magnox (UK), UNGG (f) ή 
CANDU (Καναδάς).
(2) 0 RNR δεν είναι μόνο ο αποτελεσματικότερος μέχρι στιγμής από τους  
καταναλωτές ουρανίου για ενεργειακούς σκοπούς, είναι επίσης  
εκείνος που μπορεί να μειώσει κατά το δραστικότερο τρόπο τα εκτός  
αντιδραστήρα συσσωρευμένα αποθέματα πλουτωνίου. Πράγματι :
α) περιέχει ανά πάσα στιγμή ποσόστηες πλουτωνίου σαφώς υψηλότερες  
απ’ό,τι ένας θερμικός αντιδραστήρας ακόμα και όταν,χρησιμοποιείται  
για σκοπούς ανακύκλωσης
β) επιπλέον, είναι σχεδόν αναξάρτητος από την ισοτοπική σύσταση του  
πλουτωνίου και κάνει καύση σε βάθος (αυξημένο ποσοστό καύσης).  
Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι ο RNR δεν είναι απαραίτητα παραγωγός  
πλουτωνίου (κατά μείζονα λόγο δεν είναι αναπαραγωγές) αλλά είναι,  
αν ρυθμιστεί κατάλληλα, σε θέση να "καίει" πλουτώνιο παράγοντας  
ηλεκτρική ενέργεια, χωρίς να το παράγει.
(3) Εκ των οποίων το ένα λειτουργεί εδώ και ΊΟ χρόνια, και το τρίτο  
θα τεθεί σε λετουργία προσεχώς.

- 34 -
, ι
1200 MWg , για ένα σύνολο 1959 MW® (l).
89. Οι μελέτες, οι εμπειρίες και οι επιδείξεις λειτουργίας οδηγούν
oro συμπέρασμα έτι, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, η κατηγορία RNR παρουσιά­
ζεται σαν ουσιαστικές παρέγαντας μιας μακρέχρονης πυρηνικής στρα­
τηγικής. Ένας καταμερισμός της πυρηνικής ισχύος, ανέμεσα. στους  
RNR και τους PWR θα πρέσδιδε στην εν λέγω στρατηγική μία σημαντική  
ευελιξία έσον αφορέ την ολική χρησιμοποίηση του ουρανίου και θα  
επέτρεπε να μειωθεί κατέ ένα αξιέλογο ποαοστέ η κατανέλωση του  
υλικού αυτού. Ωστέσο, η αποδειγμένη οικονομική απέδοση της κατη­
γορίας πρέπει να προηγηθεί απέ την ανέπτυξη.
90. Εκτές απέ τους Lagnox και UNGG που αποτέλεσαν το αντικείμενο  
μιας κυρίως πολιτικής επιλογής, βλέπουμε έτι, απέναντι σε μια  
πραγματική επιλογή (για παράδειγμα : βαρέος ύδατος / φυσικού ύδατος*  
γραφίτη/φυσικού ύδατος* ηλίου/υγροποιημένου διοξειδίου του ένθρακα*  
ηλίου/νατρίου), η λύση που εκ των υστέρων φένηκε απαδοτικέτερη  
ήτανπέντα εκείνη που επέτρεπε στη βιομηχανία να ελαχιστοποιήσει τις  
ειδικές της δαπένες. Ειδικέτερα, αν λέβουμε υπέψη αναλυτικέ τις  
τεχνολογίες που απαιτούν οι δύο κατηγορίες που είναι υποψήφιες
να αναπτυχθούν σε μεγέλη έκταση (PWR και RNR), δ ιαπιστώνουμε έτι ένα  
εργοστέσιο προγραμματισμένο για την παραγωγή των PWR και που θα αντι­
μετώπιζε πρέβλημα παραγγελίων, θα μπορούσε να στραφεί στην κατασκευή  
έλλων βαρέων μηχανικών μερών (με μία επιπλέον επένδυση, βέβαιρ,’  
έσον αφορέ τις λιγέτερο απαιτητικές συμφατικές εργασίες)* απέ την  
άλλη πλευρά, η βιομηχανία των RNR χαρακτηρίζεται απέ μια μεγαλύτερη  
κινητικέτητα, δεδομένου έτι σε κανονικές συνθήκες εργοταξι'ακού  
προγραμματισμού, πρέπει να χρησιμοποιεί επιτέπου εφαρμογές (2) της  
τεχνολογίας ανοξείδωτου χέλυβα που έχει πολλαπλές χρήσεις. Ωστέσο,  
δεν αποκλείεται η ανέπτυξη των RMR, προκειμένου να βελτιώσει την  
οικονομική τους απέδοση, να χρησιμοποιήσει σε αυξημένο βαθμέ εργαστη­
ριακές κατασκευές, γεγανές που θα έδινε ένα περισσέτερο συμβατικέ  
χαρακτήρα στην τεχνολογία τους.
(1) Η σημερινή τεχνολογία χρησιμοποιεί υγροποιημένο νέτριο για την ψύξη
των RNR (LMFBR) προκειμένου να διατηρήσει μία πίεση λειτουργίας ελέχιστά  
ανώτερη απέ την ατμοσφαιρική και ένα σύμφυτο - και παθητικέ - σύστημα  
βοηθητικής ψύξης πραγματικέ αποτελεσματικέ. Σε ένα έχι έμεσο μέλλον,  
η παραλλαγή του RNR, ψυχέμενου με υγραέριο (GCFBR) θα μπορούσε να αναπτυχθεί*  
τοποθετείται ανέμεσα στις λύσεις που θα έπρεπε να ληφθούν υπέψη για τις  
τεχνολογικές εφαρμογές της θερμέτητας που αναφέρθηκαν προηγούμενα. Οι  
δυσχέρειες που παρουσιέζουν οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες και πιέσεις της  
παραλλαγής αυτής δεν είναι δυνατών να αντίμετωπισθούν παρέ μένο μέσω πολύ  
εξειδικευμένων και αποκλειστικών τεχνολογιών. Σαν αποτέλεσμα, η βιομηχανία^  
στην επιθυμία της να περιορίσει τις εξειδικευμένες επενδύσεις, δεν θεωρεί

(συνέχεια)
την παραλλαγή ΒϋΠΒΡι σαν ίμεση προτεραιότητα για ανάπτυξη, που σε  
κάθε περίπτωση, θα έποταν την ανάπτυξη των κατηγοριών 1_ΜΡΒβ και ΗΤΒ.
(2) για λίγους αδυναμίας μ εταίρο ρίς των μεγαλύτερων μερών που είναι εξαι­
ρετικά ογκώδη.
(θ) το γεγανίς <5τι η τεχνολογία του ανοξείδωτου χίλυβα χρησιμοποιεί  
γνωστές και γενικευμένες τεχνικές εξηγεί την επιτυχία ορισμένων  
βιομηχανιών που συμμετέχουν στο ΕιιρβΓρίιέηΙχ ακίμα και αν  
δεν είχαν τη δυνατώτητα να εφαρμίσουν προηγουμένως αυτί την  
τεχνολογία στον τομέα των βΝβ.

- 35 —
β) Γενικές προοπτικές της β8αμηχανίας
91. Η βιομηχανία πυρηνικών κατασκευών στην Κοινότητα διαθέτει μία ικανότητα  
κατασκευές κατά πολύ ανώτερη των διεξόδων που προσφέρουν η εσωτερικέ  
αγορό και η αγορό των εξαγωγών.
92. Παρόλο που η πυρηνικέ βιομηχανία χαρακτηρίζεται περισσότερο από το μέγε­
θος της εμπειρίας κατασκευές και από το επίπεδο ικανοτέτων σύλληψης
και συντονισμού (παρόμετροι που εκφρόζουν την απόσταση ανόμεσα στις  
χώρες που έχουν φθάσει σε βιομηχανικέ ωριμότητα και τις υπόλοιπες)  
παρά από τις επενδύσεις στη βιομηχανία κατασκευές, είναι αναμφίβολα  
η κοινωνικέ σημασία του τελευταίου παράγοντα που καθορίζει την πιθανέ  
εξέλιξη του συνόλου αυτού του βιομηχανικού τομέα.
93. Η κατάσταση της περίσσειας δυναμικού στον τομέα κατασκευές πυρηνικών  
σταθμών επηρεάζει μια βιομηχανία που είναι ευέλικτη και διαρθρωμένη, με -  
εκτεταμένες ικανότητες που η απόκτήσέ τους είναι εξαιρετικά δύσκολη,
και που μπορούν να στραφούν σε άλλους στόχους. Πράγματι, οι κατασκευαστές πυ­
ρηνικών υλικών κατασκευές είναι εξοπλισμένοι για την σόγχρομη λεβητο­
πο ιΤα και για την κατασκευέ συμβατικών τουρμπινών, αποστακτικών πύργων,  
κλιβάνων σκυροδέματος, βαρέων έ περίπλοκων εξοπλισμών για εργασίες  
στρώσεως και έργα πολιτικού μηχανικού, όπως και για τη μεταλλευτικέ  
βιομηχανία, την εξόρυξη πετρελαίου, τις εργαλειομηχανές κλπ... Η  
ευελιξία αυτέ είναι ακόμα περισσότερο αξιοσημείωτη στον τομέα σύλληψης  
της βιομηχανικές αρχιτεκτονικές δεδομένου ότι το αποθεματικό κεφάλαιο  
είναι σχεδόν εξ αλοκλέρου ανθρώπινο και οι ικανότητες εξαιρετικά  
εκτεταμένες.

- 36 -
94. Εξάλλου πολλές τρΓτες χώρες επιθυμούν να συμμετόσχουν στην πυρηνικέ  
ενέργεια : θα προέκυπταν ενδιαφέρουσες δυνατότητες εξαγωγής· Αυτό  
αποτελεΓ συνέχιση μιας μακρόχρονης παφόδοσης της ευρωπαϊκής βαριός  
ηλεκτρομηχανικής βιομηχανίας, με στόχο την καρποφόρηση της αξιόλογης  
εμπειρίας που αποκτήθηκε στην εσωτερική αγορό. Ωστόσο, αυτή η κλίση  
προς τις εξαγωγές των πυρηνικόν βιομηχανιών δεν αρκεί για να απορροφη-  
6εί πλήρως το περίσσευμα δυναμικού τους! αυτό είναι απόρροια της  
γενικότερης κρίσης της οικονομίας, ιδιαίτερα εκείνης των χωρών του τρίτου  
κόσμου.
95. Η πίεση που ασκεί ο εξωτερικός ανταγωνισμός, που είναι ήδη έντονη στις  
παραδοσιακές αγορές, θα παρουσιασθεί αυξημένη και στην πυρηνική αγορό,  
εκ μέρους κύρια των χωρών της Άπω Ανατολής, ιδιαίτερα δε της Ιαπωνίας.
Στη χώρα αυτή, οι επιχειρήσεις εδραιώνουν τη θέση τους με την παραγωγή,  
τη συντήρηση και την εκμετόλλευση πυρηνικών σταθμών στο εσωτερικό της  
αγορός τους, που παραμένει κλειστή για την ευρωπαϊκή βιομηχανία’ αποτελούν  
όλλωστε τους κατό προτίμηση εταίρους των Αμερικανών για τις δρόσεις  
ανόπτυξης κατηγοριών (για παρόδειγμα, η συμφωνία ί1/Θ8ΐίη0^ου3β -  
Mj.tsubis.lli με σκοπό την εμπορική προώθηση του Α.Ρ^.Β-, (ΐ) -
όπου Α σημαίνει "προηγμένης μορφής") (2). “ Όσον αφορό .τους Αμερικανούς  
καθεαυτούς, διαθέτουν όλες τις απαιτσύμενες ικανότητες, όμως τους έλειψαν  
στο παρελθόν τα κατόλληλα κίνητρα που θα τους είχαν επιτρέψει να προσα­
νατολίσουν δυναμικό τις πωλήσεις τους σε υλικό στην κατεύθυνση των εξαγωγών  
και έχουν επίσης προβλήματα με την εσωτερική τους πυρηνική πολιτική.
96. Στην πρώτη σειρό των ιδιαίτερων αδυναμιών της ευρωπαϊκής πυρηνικής βιομηχα­
νίας, παρατηρούμε την απουσία μιας συνεπούς παρόδοσης διαπυρηνικής  
συνεργασίας ανόμεσα στις σημαντικότερες βιομηχανίες, ενώ έχουν επιτευχθεί  
παραγωγικές συνεργασίες ανόμεσα σε εταίρους διαφορετικής κλίμακας.
( Ό  επίσης cenerai iJiectric-liitacJii-'iOsJiiba για την εμπορική προώθηση  
του ABWR ( Advanced, soiling water Keactorj
(2) Παρόλληλα με τις αμερικανικές πρωτοβουλίες στην Ιαπωνία, αξίζει να  
αναφέρουμε μία γερμανική παρουσία (KWU) που αποτελεί μία ευρωπαϊκή  
εναλλακτική λύση.

- 37 -
Ωστόσο, τα περιορισμένα παραδείγματα συνεργασίας σε τεχνολογικό σχέδια  
πρηγμένης μορφής ϊ εμπλουτισμός του ουρανίου, θερμοπυρηνική σύντηξη,  
αντιδραστήρας ταχείας αναπαραγωγής, δείχνουν ότι δεν υπήρχει ανυπέρβλητο  
εμπόδια και έλλειψη δυνατότητας για περισσότερο πλήρεις και ισορροπημένες  
συνεργασίες.
97. Για την θερμοπυρηνική σΰντηξη, αναφέρεται στις παραγράφους, 105 και  
106* όσον αφορό τους αντιδραστήρες ταχείας αναπαραγωγής, πρέπει να  
αναφέρουμε τον SNR 300 (ϊ) και τον SuperpJaénix.
98. 0 üuperppeiiix , που η κατασκευή του ολοκληρώνεται στην Creys-
Maiville (Γαλλία) και που θα τεθεί σε λειτουργία το 1985, κατασκευάστηκε  
από τη Γαλλία, την Ιταλία και τη Γερμανία (2)* πρόκειται για το μεγαλύτερο  
σε διαστάσεις και τον πλησιέστερο σε μια μορφή τυποποιημένου βιομηχανικού  
προϊόντος απ’όλαυς τους αντιδραστήρες αναπραγωγής που έχουν κατασκευαστεί  
μέχρι σήμερα. Κατό την ολοκλήρωσή του, αναμένεται ότι θα έχει υπερβεί  
τις πιστώσεις και προθεσμίες σε βαθμό που πολλό σχέδια λιγότερο προηγμένων .  
αντϊδραστήρων„ ■  θα εζήλευαν. Μπορούμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι,  
με εφόδιο την εμπειρία αυτή, οι βιομηχανίες θα μπορέσουν να βελτιώσουν  
ακόμα περισσότερο τις επιδόσεις τους στη διεθνή συνεργασία. Πρέπει  
επίσης να υπογραμμίσουμε ότι η εν λόγω κατασκευή δείχνει ότι οι προβλέψεις  
σχετικό με το κόστος των αντιδραστήρων αναπαραγωγής είναι εξίσου  
βόσιμες με τις προβλέψεις για τους αντιδραστήρες ελαφρού ύδατος και ότι  
υπήρχει στο θέμα αυτό μία υγιής βόση σχεδιασμοΰ.
99. Διαπιστώνουμε ότι η αγορό των αντιδραστήρων ελαφρού ύδατος και των AGR είναι  
σε μεγόλο βαθμό περιορισμένη σε εθνικό επίπεδο,(3).. Οι περιορισμοί στην  
ευρωπαϊκή αγορό δεν είναι αιτία της περίσσειας βιομηχανικού δυναμικού που  
εμφανίζεται, αλλό αποτελούν ένα εμπόδιο στη μείωση αυτής της υπερδυναμικό-  
τητας, που προκύπτει από την έκταση και τη διόρκεια της οικονομικής κρίσης*  
οι παρόμετροι αυτοί κατέστησαν εφήμερη την αξία των προβλέψεων βόσει των  
οποίων αναλήφθηκαν οι επενδύσεις.
(1) σχέδιο που ολοκληρώθηκε από την Ο.Δ. Γερμανίας και τις χώρες του .benelux,  
με καταστατικό κοινής επιχείρησης στα πλαίσια της Συνθήκης Euratom.
Το Λουξεμβούργο απασύρθηκε σε μία ενδιόμεση φόση.
(2) Στη συνέχεια, το Βέλγιο και οι Κότω Χώρες εδήλωσαν συμμετοχή.
(3) Στην πραγματικότητα, μία εθνική αγορό κλείνει σε κόθε περίπτωση και  
για κόθε προϊόν όπου παρατηρείται αυτόρκεια.

-3 8 -
100. Η κατάσταση αυτή, που συμβαδίζει άλλωστε με τις κοινοτικές οδηγΓες που  
εφαρμόζονται στη διεύρυνση των δημόσιων αγορόν, είναι αποτέλεσμα μιας  
πολιτικής των όμεσα ενδιαφερομένων κρατόν μελόν και δεν θα παρουσιάσει  
εξέλιξη παρό μόνο όταν τα κρότη αυτό εκτιμήσαυν ότι ο εξορθολογισμός  
του τομέαs σε κοινοτικό επίπεδο, είναι πλεονεκτηκότερος από την διατήρηση  
θέσεων εργασίας, που δεν είναι ττόντα .αποδοτικές, και από την στήριξη του ■  
εξωτερικού εμπορικοί ισοζυγίου, με τίμημα ένα πρόσθετο εσωτερικό κόστος.
Η Κοινότητα γνόρισε ήδη βιομηχανικές δυσκολίες σε διόφορους τομείς,  
συνδεόμενες είτε με προβλήματα υπερδυναμικότητας, είτε με προβλήματα  
διεύρυνσης των αγοράν* με τη συνδρομή των κοινοτικόν οργανισμόν, στόθηκε  
ωστόσο δυνατόν να βρεθοόν λόσεις.
γ) Συντήτηση των πυρηνικόν σταθμόν
101. Βραχυπρόθεσμα, η βιομηχανία βρήκε μία σημαντική αγορό στη συντήρηση των  
πυρηνικόν σταθμόν. Πρόγματι, εκτιμόται ότι το ποσό που ετήσια απευθόνεται  
στη συντήρηση, για την Κοινότητα και μόνο, ανέρχεται σε 500 εκατομμύρια  
ECU. Άλλωστε, υπόρχει μια ορισμένη εξαγωγή υπηρεσιόν προς τις Ηνωμένες  
Πολιτείες, οφειλόμενη στον αριθμό των υπό εκμετόλλευση αντιδραστήρων
και του τρέχοντος συστήματος υποχρεωτικόν αναπροσαρμογόν που ισχόει  
στις Ηνωμένες Πολιτείες.
102. Στην Ευρόπη, η δραστηριότητα των υπηρεσιόν αναπτύσσεται κυρίως προς την  
κατεύθυνση της εξειδίκευσης συντήρησης με ειδικό σχεδιασμένα όργανα,
της χρησιμοποίησης κατόλληλων προγραμμότων πληροφορικής, της βελτιοτίοίησης  
του κύκλου των καυσίμων, τομείς όπου διαφαίνεται ότι οι δημιουργικοί  
σχεδιαστές ευρίσκονται σε μία τεχνολογικό προνομιακή θέση, σε σχέση με  
τους διαχειριστές των εγκατάστόσεων.
r Λ
i Ο

-  39 -
6) Oi εργασίες ανακατάταξης καί η βίαμηχανία
103. 0 παροπλισμώς των πυρηνικών σταθμών ( Ό πρέπει να εξετασθεί απ ώ  τ ις  
εξής δύο απώψεις :
—  της οικονομικής του σημασίας, δηλ. των διαστώσεων της αγορές παροπλισμού
-  της τεχνολογίας του, δηλ. της επεξεργασίας των καταλληλότερων μεθώδων  
για  τα διώφορα υλική.
Οι δια τά ξεις της αγορές, a n d ?  την έποψη του ώγκου συναλλαγών, αντιπροσω­
πεύουν σήμερα 1%  σε σχέση με τ ις  κατασκευές. Δεν προσφέρει επομένως  
μια έ ξ ι α λώγου συμπληρωματική διέξοδο στη βιομηχανία.
Μία διαφορετικού είδους εκτίμηση ωστώσο θα οδηγούσε σε εκπλήξεις : στην  
πράγματικώτητα ο παροπλισμώς ακολουθεί το ρυθμέ ανέπτυξης της κατασκευής,  
με μια καθυστέρηση ώ μω ς περίπου 30 ετών* δεδομένου ώτι ο πυρηνικές  
τομέας είναι σχετική πρήσφατας, ο παροπλισμώς είνα ι μία δραστηριώτητα του  
απώτερου μέλλοντος.
Όσον αφορή τ ις  τεχνολογικές πλευρές, οι αντιδραστήρες μικρού μεγέθους  
είναι περισσώτερα απ ώ  επαρκείς προκειμένου να επεξεργασθούν οι τεχνικές  
του παροπλισμού. Τα προβλήματα ποιοτικής τήξεως που παρουσιήζουν είναι  
παρώμοια με αυτή των μεγαλύτερων αντιδραστήρων και ο παροπλισμώς τους θα  
χρησιμεύσει στην εξαγωγή συμπερασμέτκν σχετική με τον απώτερο παροπλισμέ  
των μεγαλύτερων αντιδραστήρων, ώ π ω ς στήθηκε χρήσιμη η κατασκευή τους για  
την εξαγωγή συμπερασμήτων σχετική με την κατασκευή των τελευταίω ν.
104. Παρώλο που η τρέχουσα αγορή των παροπλισμών είνα ι μετριασμένη, μπορούμε
να υποθέσουμε ώτι η βιομηχανία κατασκευής θα επισημήνει σημεία ενδιαφέροντα  
σε βαθμέ που να επέμβει, ακόμα και για  το λώγο ώτι ο παροπλισμώς παρουσιέζει  
ομαιώτητες με τη συντήρηση των σταθμών, της οποίας ήλλωατε μπορούμε  
να θεωρήσουμε ώτι αποτελεί την τελ ικ ή  φήση : και οι δύο απαιτούν απ ώ  τη  
βιομηχανία τ ις  ίδ ιε ς  προδιαγραφές και τα ίδ ια  μέτρα ασφαλείας δεδομένου  
ώτι κινούνται στον ίδ ιο  χώρο.
( ΐ )  Η ανακατώταξη (υπαβέθμιση) των εγκαταστώσεων επεξεργασίας πυρηνικών
καυσίμων δεν εξετέζετα ι στην παρούσα έκθεση δεδομένου ώτι έχει μία ακώμα  
ισχνώτερη οικονομική επίπτωση. Στην πραγματικώτητα, το υλικέ υπώκειται  
μώνο σε μία επιφανειακή προσβολή και ώχΐ σε μια αναπαραγωγή σε βήθας,  
δεδομένου ώτι έχουμε απουσία ουδετερονικής ροής.
80

-  40 -
Το αμερικανικό παράδειγμα της G.E. παυ δρά σαν κύριας Εργολήπτης για  
τον παροπλισμό του J f tip p in g p o r t (του πρώτου πυρηνικοί? σταθμού  
PW R) είνα ι άκρως αντιπροσωπευτικό αυτής της τόσης των κατασκευαστήν  
να επεμβαίνουν στο παροπλισμό, ιδ ια ίτερ α  δ ιό τι δείχνει τη θέλησή τους  
να αναλάβαυν τον παροπλισμό αντιδραστήρων που δεν περιλαμβάνονται στη  
σειρά των προϊόντων τους.
6 , θερμοπυρηνική σΰντηξη
105. Το Ενδεικτικό Πυρηνικό Πρόγραμμα, αν και συγκεντρώθηκ® ηθελημένα στις  
πλευρές της χρησιμοποίησης της πυρηνικής ενέργειας παυ έχουν οικονομικό  
ενδιαφέρον, δεν μπορεί να παραβλέψει την 8ερμοπυρηνική σύντηξη3  διότι
αντί προσωπεΰει μία πιθανή πηγή ενέργειας, σημαντική και νέας μορφής,  
και που θα μπορούσε να αποδειχθεί ανεξάντλητη. Όμως, πριν ερευνηθοΰν  
και εκμεταλλευθαόν οι δυνατότητες αυτές, πρέπει να υπάρξουν τα κατάλληλα  
πρακτικά μέσα. Η  απαιτοόμενη διάρκεια προκειμένου να επ ιτευχθεί ο σκοπός  
αυτός θα είναι απαπόφευκτα εκτεταμένη.
106. Οι έρευνες που διεξάγονται για  το σκοπό αυτό συγκεντρώνονται στον τόπο  
αντιδραστήρα δακτυλιακής γεωμετρίας που συναντά την ευρέία αποδοχή
της επιστημονικής κοινότητας. Η κοινή επιχείρηση JET ( J o in t  E u ro p e a n  
T o u rs  ) εκμεταλλεύεται το πλέον προηγμένης μορφής πρότυπο της κατηγορ  
αυτής* ολοκληρωμένο μέσα στα προβλεττόμενα χρονικά και πιστωτικά όρ.τα0
0
Η  κύρια σημασία του JET έγκειτα ι στη δυνατότητα που προσφέρει για  τον  
καθορισμό -  διαθέτοντας πλήρη προηγούμενη ενημέρωση -  των προδιαγραφών  
της επόμενης ερευνητικής επένδυσης στον τομέα της σύνταξης : του  
NET ( .New E u ro p e a n  T o u rs  ) ,  που θα επέτρεπε ίσως στην τεχνολογία  
της σύντηξης να δ ια β εί μία αποφασιστική καμπή.

|
ΕΝΕΡΓ/11 2
Βρυξέλλες, 3  Ιουνίου 1985
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής
για τις
"Πυρηνικές βιομηχανίες στην Κοινότητα  
ενδεικτικό πυρηνικό πρόγραμμα
κατά την έννοια του άρθρου 40 της Συνθήκης Ε Υ ίίΑ Τ Ο Μ  - 1984"
(έγγρ. ΟΟΜ(84) 653 τελικό)
Εισηγητής :  ο  κ. ΟυΕΡίΕυΧ
0  Ε  5  472/85 ΔΣ/ΕΠ/γβ

-  1 -
επ ισ το λ ή  χης 28ης Νοεμβρίου 1984, η  Επιτροπή τ ω ν  
Ευρω παϊκώ ν Κοινοτήτων ζήτησε α π ό  την Οικονομική και Κοινωνική  
Επιτροπή σ ύ μ φ ω να  με το άρθρο 40 της Συνθήκης για την ίδρυση της  
Ευρωπαϊκής Κοινότητας ατομικής ενέργειας (Ε Υ Ρ Α ΤΟ Μ ) ν α  
γνωμοδοτήσει για το έγγραφο π ο υ  τιτλοφορείται :
"Ο ι πυρηνικές βιομηχανίες στην Κοινότητα - Ενδεικτικό
πυρηνικό πρόγραμμα κατά.την έννοια του άρθρου 40 της
Συνθήκης E Y R A T O M  - 1984" .
Τ ο  τμήμα ενέργειας και πυρηνικών θεμάτων, στο οποίο  
ανατέθηκε ν α  προετοιμάσει τις εργασίες σχετικά με το θέμα αυτό,  
εξέδωσε τη γνωμοδότησή του στις 14 Μαΐου 1985 με βάσ η την  
προφορική εισήγηση του κ. Q U E R LE U X .
Η  Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη διάρκεια  
της 227ης συνόδου ολομέλειάς της, συνεδρίαση της 30ής Μαΐου 1985,  
υιοθέτησε ομόφ ω να και μ ε 4  αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση :
2. Προκαταρκτική παρατήρηση
Σύμφ ω να με το άρθρο 40 της Συνθήκης για την ίδρυση της  
Ευρωπαϊκής Κοινότητας ατομικής ενέργειας (EYRAT0M ) η  Επιτροπή  
έχει τη θεσμική υπ οχρέω ση ν α  δημοσιεύει περιοδικά "Προγράμματα  
ενδεικτικού χαρακτήρα, τα οποία αφορούν κυρίως στόχους π αραγω γής  
πυρηνικής ενέργειας και τις κάθε μορφής επενδύσεις π ο υ  
συνεπάγεται η  υλοποίησή τους" (το PINC :  Ε Π Π Κ  =  Ενδεικτικό
Πυρηνικό Πρόγραμμα της Κοινότητας).
Επειδή το τελευταίο ενδεικτικό πρόγραμμα χρονολογείται  
α π ό  το 1  972, η  Επιτροπή αποφάσισε το 1982 ν α  εκδώσε ι  ένα νέο.
^έγγρ. C 0M C 84) 653 τελικό
C E S  472/85 ΕΠ/γβ .  .  ./

I
-  2 -
Η  O K E  σημειώνει ότι το έγγραφο αυτό, έω ς ότου φθάσει στο σημερινό  
του στάδιο, αποτέλεσε αντικείμενο π ολλαπ λώ ν συζητήσεων με τους  
ενδιαφερομένους κύκλους της Κοινότητας.
Η  Ο Κ Ε  υπενθυμίζει ότι το Συμβούλιο δεν έχει νομική  
υποχρέω ση ν α  αποφασίζει για το θέμα αυτό. Στην πραγματικότητα,  
το PINC δεν έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα, ούτε επιβάλλει  
κατευθύνσεις και δεν πρέπει ν α  θεωρείται π α ρ ά  μόνο οαν πλαίσιο  
αναφοράς για τις διαβουλεύσε ι  ς  και τις αποφάσεις τω ν  κρατών
μελώ ν .
3. Παρατηρήσεις και υποδείξεις του τμήματος
3.1.  Η  Ο Κ Ε  διαπιστώνει ότι η  προηγούμενη έκδοση του PIN C
χρονολογείται α π ό  το 1  972, πριν α π ό  οποιαδήποτε ά λ λ η  θ ε ώ ρ η σ η  κ α ι  
εκδηλώνει την ικανοποίησή της για την εκπόνηση, α π ό  την Επιτροπή,  
του παρόντος ενδεικτικού προγράμματος. Εκφράζει ό μ ω ς την
επιθυμία ν α  υπάρξει σαφ ής ορισμός μιας σφαιρικής κοινοτικής
πολιτικής στον ενεργειακό τομέα π ο υ  ν α  επ ιτρέψ ει στο πρόγραμμα αυτό  
ν α  ενταχθεί μ ε  συνεκτικό τ ρ ό π ο  στα πλαίσια μιας γενικής
κοινοτικής στρατηγικής.
Η  Ο Κ Ε  πιστεύει ότι, στο μέλλον η  Επιτροπή θα  πρέπει, ό σ ον  
αφ ορά ένα τόσο σημαντικό θέμα ό π ω ς  είναι η  πυρηνική ενέργεια ν α  
εκπληρώνει με ακρίβεια τις προθέσεις της και ν α  παρουσιάζει
ενδεικτικό πρόγραμμα πιο συχνά (π.χ. κάθε τέσσερα χρόνια). Στο  
πρόγραμμα αυτό θ α  γίνεται μια εκτίμηση τω ν  αποτελεσμάτων π ο υ  
έχουν επιτευχθεί κατά την προηγούμενη περίοδο και ενδεχομένως  
προσαρμογές τεχνικού και οικονομικού χαρακτήρα στο σύνολο τ ω ν  
μεγάλων στρατηγικών προσανατολισμών π ο υ  είναι απαραίτητοι στα  
θέματα αυτά. Συγκεκριμένα, οι ειδικές ανακοινώσεις π ο υ  εύλογα
C E S  472/85 ΕΠ/γβ

- 3  -
έκανε η  Επιτροπή για κάθε ιδιαίτερη πτυχή τω ν  προβλημάτων οτον  
τομέα της πυρηνικής ενέργειας μεταξύ δ ύο δημοσιεύσεων του PIN C  θ α  
έπρεπε ν α  επαναλαμβάνονται και ν α  σχολιάζονται σ ε κάθε νέο  
ενδεικτικό πρόγραμμα π ο υ  δημοσιεύεται/ π ράγμα π ο υ  είναι απαραίτητο  
ώ στε αυτό το περιοδικό έγγραφο ν α  διατηρεί το διεξοδικό  
χαρακτήρα του.
3.2. Όποιος και α ν  είναι ο  α π ό  νομική ά π ο ψ η  "ενδεικτικός"
χαρακτήρας του πυρηνικού σχεδίου της Επιτροπής, δ ε ν  στερείται π ρ α ­
κτικής σ η μ α σ ία ς  :  σ τ η ν  π ρ α γ μ α τικό τη τα , σ ύμ φ ω να  με το άρθρο 4 1  της
Συνθήκης E Y R A T 0 M  οι σημαντικές επενδύσεις στον πυρηνικό τομέα  
πρέπει ν α  κοινοποιούνται στην Επιτροπής η  οποία οφείλει ν α  δίδει
τη γνώ μη της στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Ο ι εξαγγελίες π ο υ  
περιέχει το PINC αποτελούν ένα πραγματικό "κανόνα του
παιχνιδιού", και παρέχουν τις ουσιαστικές βάσεις στις οποίες θ α  
στηριχθεί η  διατύπωση της γνώ μης της Επιτροπής.
Εξυπακούεται ότι, κάθε επενδυτής στον πυρηνικό τομέα τα  
σχέδια του οποίου θ α  απέκλιναν ουσιαστικά α π ό  τους "κανόνες του  
παιχνιδιού" ή  ο  οποίος δε θ α  λάμβανε υ π ό ψ η  του τη γνώ μη του  
πληθυσμού θ α  αντιμετώπιζε ασφ αλώ ς σοβαρές δυσκολίες για τ η  σ ύ ν α ψ η  τ ω ν  
δανείων π ο υ  είναι απαραίτητα για τη χρηματοδότηση οποιοσδήποτε  
επένδυσης.
3.3. Στο PIN C  διαπιστώνεται ότι, α ν  ληφθούν υ π ό ψ η  οι
επενδύσεις π ο υ  έχουν αποφασισθεί μέχρι σήμερα, περίπου το 3 5 %  
της ηλεκτρικής ενέργειας της Κοινότητας θ α  προέρχεται α π ό  την  
πυρηνική ενέργεια το 1990 και ότι, σ ύμφ ω να  με τις προβλέψεις για  
μελλοντικές επενδύσεις π ο υ  ήδη μελετώνται στα διάφορα κράτη μέλη,  
το π οσοστό αυτό θ α  πρέπει ν α  φθάσε ι  το 4 0 %  κατά το 1995 .  Στο
PINC προτείνεται επιπλέον για τις αρχές του 21ου αιώνα, ένα
π οσοστό ηλεκτρικής ενέργειας πυρηνικής προέλευσης της τάξης του
C E S  472/85 ΕΠ/γβ

- 4  -I
Η  O K E  κρίνει λογικούς αυτούς τους προσανατολισμούς,
λαμβάνοντας υ π ό ψ η  :
- την οικονομική ανταγωνιστικότητα της ηλεκτρικής ενέργειας  
πυρηνικής προέλευσης,
- την εμπιστοσύνη π ο υ  εμπνέουν και την ασφάλεια π ο υ  παρέχουν ο ι  
αντίστοιχες εγκαταστάσεις,
- τις μικροοικονομικές επιπτώσεις της πυρηνικής ενέργειας, το  
κόστος της οποίας αντιστοιχεί ουσιαστικά στην προστιθέμενη αξία  
π ο υ  παράγουν ο ι ευρωπαϊκές βιομηχανίες (η π ρ ώ τη  ύλη, το  
ουράνιο, υπεισέρχεται για λιγότερο α π ό  1 0 %  στο συνολικό κόστος  
ανά K W H ) και προκαλεί μια αλυσιδωτή επίδραση σ ε εκτεταμένους  
βιομηχανικούς τομείς τω ν  ενδ ι  αφερομένων χ ω ρ ώ ν  (πυρηνικά έργα,  
έργα πολιτικού μηχανικού, βιομηχανίες μηχανικών κατασκευών,
π α ρ α γ ω γ ή ς  ηλεκτρικής ενέργειας, χ η μ ικ ώ ν  π ρ ο ϊό ν τω ν , ηλεκτρονικής, π λ η ρ ο φ ο ρ ικ ή ς  
κλπ ),
- τις ευνοϊκές επιπτώσεις στο συνολικό εμπορικό ισοζύγιο τω ν  
χ ω ρ ώ ν  της Ε Ο Κ  (μικρές συναλλαγματικές δαπάνες για την αγορά της  
π ρώ της ύλης και π ροώ θησ η της εξαγωγικής τάσης της Ευρωπαϊκής  
βιομηχανίας όσ ον αφ ορά τους διάφορους τομείς της πυρηνικής  
ενέργειας).
Η  Ο Κ Ε  επισύρει ό μ ω ς την π ροσοχή στο γεγονός ότι, λό γ ω  
της αβεβαιότητας π ο υ  χαρακτηρίζει τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις  
(εξαιτίας κυρίως της κρίσης), καθίσταται επιθυμητή στα πλαίσια μιας  
σνετής στρατηγικής μια τακτική επαναξιολόγηση για τα
προγράμματα π ο υ  είναι ιδιαίτερα δαπανηρά. Α π ό  την ά π ο ψ η  αυτή, η  
ενημέρωση κάθε τέσσερα χρόνια π ο υ  ζητά η  Ο Κ Ε  στο σημείο 3.1.  
π α ρ α π ά νω  θ α  διαδραματίζει σημαντικό ρόλο.
C E S  472/85 ΕΠ/γβ ϊ  . . . / . .

5  -
3.4. Η  O K E  εγκρίνει το μήνυμα του PINC, σ ύμφ ω να  με το οποίο
ω ς  π ρ ο ς τις μακροπρόθεσμες προοπτικές, η  Κοινότητα έχει βασικό  
συμφέρον ν α  μειώσει ό σ ο  το δυνατό περισσότερο τις δυσκολίες π ο υ  
αντιμετωπίζει ό σ ον αφ ορ ά την εισαγωγή ουρανίου (τα αποθέματα  
ουρανίου π ο υ  σήμερα είναι γνωστά και εκμεταλλεύσιμα με αποδεκτό  
κόστος, αντιστοιχούν σ ε μία εικοσαετία περίπου με την εφαρμογή  
μίας στρατηγικής εφοδιασμού π ο υ  ν α  στηρίζεται κυρίως :
- σ ε  συνεχείς προσπάθειες έρευνας για την ανέρευση κοιτασμάτων  
α π ό  τα κράτη μέλη και τους οικονομικούς φορείς, τόσο στην  
επικράτειά τους ό σ ο  και έξω  α π ό  την Κοινότητα,
-σεμίαπ ολιτικήαπ οθήκευσης,
- σ ε  μια πολιτική επανεπεξεργασίας και πρσωρινής αποθήκευσης τ ω ν  
χρησιμοποιημένων υλικών σχάσης.
Η  Ο Κ Ε  συμφωνεί επίσης ό σ ον αφ ορά τα δύο ακόλουθα
σημεία:
- οι αντιδραστήρες της παρούσας γενιάς, π ο υ  θ α  τελειοποιούνται  
σταδιακά, θ α  συνεχίζουν ν α  κατασκευάζονται για πολλές  
δεκαετ ίες"
- θ α  πρέπει ν α  προβλεφθεί ήδη α π ό  τώ ρ α  ένα πιο μακροπρόθεσμο
μέλλον και ν α  προετοιμαστεί η  π ρόσ βασ η της επόμενης γενιάς  
αντιδραστήρων ταχέων νετρονίων (C N R ) στην οικονομική
ανταγωνιστικότητα σ ύμφ ω να  με το πρόγραμμα π ο υ  προτείνει το  
PIN C  με την εξακρίβωση σ ε  κάθε στάδιο της τεχνικοοικονομικής  
βιωσιμότητας τω ν  αντιδραστήρων.
C E S  472/8 5  Ε Π/Υ β

-  6 -
3.5. Εξάλλου, η  O K E  επιβεβαιώνει ότι υποστηρίζει την
αδιάκοπη συνέχιση τω ν  κοινοτικών ερευνητικών εργασιών για τη  
θερμοπυρηνική σύντηξη, π ο υ  αποτελεί σημαντική δυνητική π η γ ή  
ενέργειας η  οποία θ α  μπορούσε ν α  είναι ανεξάντλητη (πρόγραμμα  
JET) στα πλαίσια τω ν  δυνατοτήτων π ο υ  προσφέρει ένας  
προϋπολογισμός έρευνας π ο υ  είναι ισόρροπα κατανεμημένος και ν α  
καθορίζει διαχρονικούς στόχους.
Κατά την ά π ο ψ ή  της πρέπει ν α  δοθεί σ'αυτήν την  
εξαιρετικά σημαντική προοπτική μεγαλύτερη π ροσοχή απ'ό,τι
αντιπροσωπεύει μία α π λή  και σύντομη αναφορά στο τέλος του  
παραρτήματος του PINK.
3.6. Η  Ο Κ Ε  εκφράζει την επιθυμία, ν α  υπογραμμίζεται ακόμα
περισσότερο στην οριστική παρουσίαση του PIN C  η  σκοπιμότητα και η  
αναγκαιότητα μιας πραγματικής συνεργασίας πολιτικού και
βιομηχανικού χαρακτήρα μεταξύ τω ν  χ ω ρ ώ ν  της Ε Ο Κ  σ ε θέματα  
πυρηνικής ενέργειας.
Τ ο  τμήμα υπογραμμίζει με ικανοποίηση ότι ο  π ρώ τος  
αντιδραστήρας ταχέων νετρονίων π ο υ  βρίσκεται στο στάδιο της  
ολοκλήρωσής της κατασκευάσθηκε α π ό  τη διεθνή εταιρία N E R S A , η  
οποία αποτελείταιι α π ό  παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας α π ό  τη  
Γαλλία, Ιταλία , Ο.Δ.Γ., Κ ά τω  Χώρες, Βέλγιο και Ηνω μένο Βασίλειο  
και ότ 1 υπάρχει ένας ανάλογος χρηματοδοτικός μηχανισμός για το  
επόμενο σχέδιο S N R  2, και συνιστά επίμονα αυτή τη μέθοδο τ ω ν  
"κοινών επενδύσεων", και της ανάληψης σημαντικής προσπάθειας Ε  
και A  α π ό  την πλευρά τω ν  π αραγω γώ ν ηλεκτρικής ενέργειας την οποία  
κρίνει ιδιαίτερα κατάλληλη για την επίλυση θεμελιωδών προβλημάτων  
όπως είναι :
- η  ευχερής είσοδος τω ν  "μικρών χ ω ρ ώ ν" στον τομέα της πυρηνικής  
ενέργειας και η  χορήγηση στις εθνικές επιχειρήσεις τους ενός  
δίκαιου ποσοστού της παραγωγής και τω ν  βιομηχανικών  
πλεονεκτημάτων της πυρηνικής ενέργειας.
C E S  472/85 ΕΠ/γβ

- 7  -
- η  ανέγερση, σ ε  αρκετά σύντομο χρονικό διάστημα ώ σ τε ν α  είναι
έγκαιρα λειτουργικό, του απαραίτητου εργοστασίου
επανεπεξεργασίας τω ν  ακτινοβολευθέντων καυσίμων του κλάδου τ ω ν  
"S U R R E G E N E R A TE U R S " (υπεραναζωογονητήρων),
- η  βιομηχανική - ά ρ α  και η  οικονομική -ορθολογιστική οργάνω ση τ ω ν  
τ ω ν  αντιδραστήρων R N R  δεύτερης γενιάς σ ε επίπεδο Ε Ο Κ .
3.7. Η  Ο Κ Ε  κρίνει ότι οτο P IN C  δεν τονίζονται αρκετά τα  
προβλήματα π ο υ  ακόμη δημιουργεί, με τρόπο ό μ ω ς π ολύ διαφορετικό  
ανάλογα με τη χ ώ ρ α  (και μάλιστα ανάλογα με τις περιοχές της ίδιας  
χώ ρας) η  αποδοχή της πυρηνικής ενέργειας α π ό  την κοινή γνώμη.  
Εκφράζει το φ ό β ο  ότι α ν  δεν βελτιωθούν ορισμένες καταστάσεις, ω ς  
π ρ ο ς το θέμα αυτό οι βιομηχανικές μονάδες π ο υ  συνδέονται με την  
πυρηνική ενέργεια θ α  συγκεντρωθούν σ'ένα περιορισμένο αριθμό  
χ ω ρ ώ ν.
Για το λόγο αυτό, Π  Ο Κ Ε , χωρίς ν α  αρνείται τις
προσπάθειες πληροφόρησης π ο υ  έγιναν στο παρελθόν, σ υ ν ισ τά  ν α  α π ο τελ έσ ει  
το σύνολο - τ ω ν  δεδομένων π ο υ  αφορούν την πυρηνική ενέργεια  
αντικείμενο ενός προγράμματος τακτικών και ανανεούμενων  
α ν α κ ο ιν ώ σ ε ω ν  διαμέσου τ ω ν  κύριων μέσ ω ν ενημέρωσης, γραπ τώ ν και  
ο π τ ικοακουστικών.
3.8. Μ ε  τη διεξαγωγή διαλόγου μεταξύ τω ν  υποστηρικτών τω ν  
διαφόρων υφισταμένων α π ό ψ εω ν το πρόγραμμα θ α  πρέπει ν α  εξετάζει  
μεθοδικά τις διάφορες πλευρές του πηρηνικού κλάδου :  προετοιμασία  
τω ν  καυσίμων υλών, καθ'αυτό αντίδραση, επανεπεξεργασία,  
αποθήκευση τω ν  αποβλήτων. Θ α  πρέπει ν α  καθιστά "διαφανές" για  
τους πληθυσμούς κάθε τι π ο υ  αφ ορά την πυρηνική βιομηχανία. θα  
πρέπει ν α  παρουσιάζει τα πλεονεκτήματα αυτής της βιομηχανίας :
C E S  472/85 ΕΠ/γβ

-  8 -
- αντικατάσταση τω ν  παραδοσιακών π η γ ώ ν  ενεργεί α ς π ο υ  μπορεί ν α  
εξαντληθούν,
- ανταγωνιστικότητα και μακροοικονομική επίδραση,
- αυξημένη ενεργειακή ανεξαρτησία,
- υψηλός βαθμός ασφάλειας τω ν  εγκαταστάσεων,
- ευνοϊκές επιπτώσεις για το περιβάλλον,
- διεθνείς ρυθμίσεις όσ ον αφορά την π ρόληψ η κάθε άτακτου  
πολλαπλασιασμού.
Τ ο  πρόγραμμα θα  πρέπει εξίσου αντικειμενικά ν α  αναλύει  
τα εγγενή προβλήματα της πυρηνικής βιομηχανίας, ό π ω ς  :
- τα όρια χρησιμοποίησης της ηλεκτρικής ενέργειας,
- τις επιπτώσεις της παραγω γής μεγάλης κλίμακας και της  
εξειδίκευσης,
- την τεχνολογική πολυπλοκότητα, π ο υ  απαιτεί συνεχή επαγρύπνιση  
ώ στε ν α  συνεχισθεί η  κάλυψη ό λ ω ν  τω ν  κινδύνων πολλαπλασιασμού  
και ακτινοβολίας.
Θ α  πρέπει τέλος ν α  εξετάζει με σαφήνεια και ειλικρίνεια  
τους τομείς π ο υ  δεν είναι αρκετά εκλαϊκευμένοι ώ στε να  είναι  
προσιτοί στο ευρύ κοινό, και ιδιαίτερα ό σ ον αφορά την επεξεργασία  
ή  μ η  επεξεργασία τω ν  ακτινοβοληθέντων καυσίμων σοτιχείων και την  
προσωρινή ό σ ο  και την τελική αποθήκευση τω ν  ραδιενεργών  
αποβλήτων.
Η  Επιτροπή μπορεί και οφείλει ν α  διαδραματίσει ένα
κεντρικό ρόλο στο θέμα αυτό, αλλά δεν επαρκεί α π ό  μόνη της :  οι
βιομήχανοι, τα αρμόδια για τη λή ψ η  απ οφ άσ εω ν άτομα σ ε  
περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, και 0 ι  ουνδικαλιστικές οργα~  
νώσεις έχουν επίσης το σημαντικό καθήκον ν α  ενημερώνουν καθώ ς και ν α  
εκθέτουν π λή ρ ω ς και αυτεπαγγέλτως το παραμικρό συνηθισμένο
επεισόδιο όσ ον αφορά τη λειτουργία π ο υ  οι φήμες τείνουν ν α
μεταμορφώνουν οε ατύχημα π ο υ  εσκεμμένα έχει συγκαλυφθεί.
Ο Ε Θ  472/85 ΕΠ/γβ

- 9  -
ω  v 
ιΗ  σ αφ ής και λεπτομερής ενημέρωση είναι πραγματικά  
θεμελιώδους σημασίας :  αυτό το πρόγραμμα  επικοινωνίας θ α  πρέπει  
ν α  απευθύνεται κυρίως σ ε όλες τις κο.νων,κοεπαγγελματ,κές  
οργανώσεις, στα αρμόδια για τη λή ψ η  απ οφ άσ εω ν άτομα τ ω ν  δημόσι  
φορέων, στις οργανώσεις για την προστασία του περιβάλλοντος κ α  
ν α  περιλαμβάνει, ό π ω ς  είναι ευνόητο, μία πτυχή π ο υ  ν α  αφ ορ ά  
συγκεκριμένα τους εργαζόμενους στην πυρηνική βιομηχανία.
3.9. Χωρίς ν'αμφισβητεί την αδιάλειπτη π ροσοχή π ο υ  δίνει η
Επιτροπή σ ε  σοβαρά θέματα ό π ω ς  :
η  ασφάλεια τ ω ν  πυρηνικών εγκαταστάσεων και η  προστασία της  
υγείας,
η  ύπαρξη εγγυήσεων σχετικά με τη χρήση τ ω ν  πυρηνικών υλών,
η  ιδιαίτερη περίπτωση της ασφάλειας  Τη ς  μεταφοράς τω ν  πυρηνικών  
καυσίμων.
Η  Ο Κ Ε  εκφράζει τη λύπ η της π ο υ  στο PIN C  (π ου υποτίθεται  
ότι είναι ένα πλήρες έγγραφο προσανατολισμού) δεν παρατίθενται,  
σ ε ξεχωριστό λεπτομερές κεφάλαιο, μια γενική ανάλυση τ ω ν  
υπ αρχουσώ ν κανονιστικών διατάξεων και οι προβληματισμοί για το  
μέλλον σχετικά με τα θέματα αυτά. Η  επανέκδοση του PIN C  αποτελεί  
πραγματικά μία εξαιρετική ευκαιρία για ν α  έλθει στο φ ω ς  ο  τρόπος  
με τον οποίο, η  εξέλιξη τω ν  τεχνολογιών σ ε θέματα πυρηνικής  
ασφάλειας, συνοδεύεται α π ό  ένα αδιάκοπο προβληματισμό όσ ον αφ ορά  
τις δυσχέρειες της ασφάλειας και προστασίας, καθώ ς και ν α  
προταθούν σχετικές βελτιώσεις με βάσ η τις εμπειρίες π ο υ  έχουν  
αποκτήσει όλοι οι ενδιαφερόμενοι.
C E S  472/85 ΕΠ/γβ

-10- ί
Η  O K E  επισύρει ειδικά την π ροσοχή στο γεγονός ότι μετά  
α π ό  π λήρη ενημέρωση ό λ ω ν  τω ν  ενδιαφερομένων και κυρίως τω ν  αρχών,  
και με την ανάλυση τ ω ν  επιπτώσεων, σ'όλη τη διάρκεια του κύκλου,  
οι μεταφορές π ο υ  πραγματοποιούνται α π ό  τους εξειδικευμένους  
φορείς δε θ α  πρέπει ν α  παρακωλύονται α π ό  περιττά διοικητικά  
εμπόδια, ανεξάρτητα α ν  πρόκειται για διασυνοριακές μεταφορές ή  
για μεταφορές π ο υ  πραγματοποιούνται στο εσωτερικό της ίδιας  
χώρας.
Θ α  πρέπει ν α  καταβληθούν προσπάθειες ν α  εξετασθεί με  
ομοιογενή τρόπο το πρόβλημα τω ν  μεταφορών πυρηνικών υλώ ν και  
επικίνδυνων χημικών ουσιών καθώ ς και τω ν  σχετικών ιδρυμάτων ιδίως  
όταν πρόκειται για διασυνοριακά προβλήματα.
3.10.  Κατά τη γνώ μη της Ο Κ Ε , το πρόβλημα  της αποθήκευσης τω ν  
αποβλήτων, π ο υ  βασικά παρουσιάζεται ικανοποιητικά στο PINC όσ ον  
αφ ορά τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα, θα  γινόταν σαφέστερο και  
πειστικότερο α ν  περιελάμβανε ένα "ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα" ό σ ον  
αφορά  τα μελλοντικά συγκεκριμένα επιτεύγματα π ο υ  αφορούν την  
τελική αποθήκευση τω ν  υψηλής ραδιενεργού ακτινοβολίας αποβλήτω ν  
ο ε βαθειά γεωλογικά στρώματα. Πρέπει ν α  αναπτυχθεί μία  
πραγματική συνεργασία μεταξύ τω ν  κρατών μελώ ν με πρωτοβουλία της  
Επιτροπής όσ ον αφ ορά την επιλογή τω ν  τοποθεσιών. Επίσης είναι  
οπω σδήποτε απαραίτητη η  ευρεία ενημέρωση τω ν  ενδιαφερόμενων  
πληθυσμών.
C E S  472/85 Ε Π/Υ β  ’ ■ ■ 1

-11-
4  .  Συμπερ  ά  σ  μ  α  τ  α
Τ ο  ενδεικτικό πρόγραμμα π ο υ  προτείνει η  Επιτροπή είναι  
οτο σύνολό του ένα θετικό και καλογραμμένο έγγραφο, έσ τω  
και α ν  θ α  μπορούσαν ν α  γίνουν ορισμένες μετατροπές ό σ ο ν
αφ ορά :
- τ η ν  ενίσχυση του σημαντικού ενδιαφέροντος ·π ο υ  παρουσιάζει  μία καλύτερη  
κοινοτική πολιτική βούληση για την πραγματοποίηση προγραμμάτων  
π ο υ  αφορούν τις διάφορες πλευρές της πυρηνικής ενέργειας,
- τον προσδιορισμό, μ ε  μεγαλύτερη  σαφήνεια, τω ν  δράσεω ν π ο υ  πρέπει  
ν α  αναληφθούν μέχρι το τέλος του αιώνα ό σ ον αφορά  καίρια θέματα  
ό π ω ς  είναι η  επανεπεξεργασία και η  προσωρινή αποθήκευση τ ω ν  
ακτινοβοληθέντων καυσίμων καθώ ς και η  διαχείριση τω ν  
ραδιενεργών αποβλήτων, με τη σκιαγράφηση μίας π ρώ της σειράς  
ενδεικτικών προθεσμιών π ο υ  θ α  προσδιόριζαν με τη μορφή  "κινητών
προγραμμάτων", τις μεταγενέστερες επανεκδόσεις του ΡΙΝΟ.
Βρυξέλλες, 30 Μα\ου 1985.
0  Πρόεδρος 0  Γενικός Γραμματέας
της Οικονομικής και Κοινωνικής τηςΟικονομικής και Κοινωνικής  
Επιτροπής Επιτροπής
G E R D  M U H R  R O G E R  L O U E T
C E S  472/85 ΕΠ/γβ