ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 7.12.2011 
SEC(2011) 1479 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
που συνοδεύει  το έγγραφο  
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την καθιέρωση  ενός χρηµατοδοτικού  Μέσου  για την προαγωγή της δηµοκρατίας και 
των δικαιω µάτων  του ανθρώπου  παγκοσ µίως  
{COM(2011) 844 τελικό } 
{SEC(2011) 1478 τελικό }  
 
EL 2   EL 1. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ   
Τα δικαιώ µατα του ανθρώπου  είναι  οικου µενικά  και αδιαίρετα . Εποµένως , η Ευρωπαϊκή  
Ένωση  τα προωθεί  και τα υπερασπίζεται  ενεργά  τόσο  εντός  των συνόρων  της όσο και 
στις σχέσεις  της µε τρίτες  χώρες , ανταποκρινό µενη στις δεσµεύσεις  της βάσει  του Χάρτη  
Θεµελιωδών  ∆ικαιω µάτων  της ΕΕ και της Οικου µενικής  ∆ιακήρυξης  των ∆ικαιω µάτων  
του Ανθρώπου  και σύµφωνα  µε την εντολή  της Συνθήκης  δυνά µει των άρθρων  2 και 21 
της ΣΕΕ. Τα δικαιώ µατα αυτά  αποτελούν  επίσης  αναπόσπαστο  µέρος των 
αποτελεσ µατικών  προσπαθειών  για την καταπολέ µηση της φτώχειας  καθώς  και για την 
πρόληψη  και επίλυση  των συγκρούσεων . 
Το Ευρωπαϊκό  Μέσο  για τη ∆ηµοκρατία  και τα ∆ικαιώ µατα του Ανθρώπου  (ΕΜ∆∆Α ) 
αποτελεί  συγκεκρι µένη έκφραση  της δέσµευσης  της ΕΕ να προωθήσει  και να στηρίξει  τη 
δηµοκρατία  και τα δικαιώ µατα του ανθρώπου  παγκοσ µίως και βασικό  στοιχείο  του 
ευρέος  φάσµατος Μέσων  πολιτικής  της ΕΕ για τον σκοπό  αυτό . Συνεπώς , η διατήρηση  
για την περίοδο  2014-2020 ενός αυτόνο µου και ειδικού  Μέσου  για τη ∆ηµοκρατία  και τα 
∆ικαιώ µατα του Ανθρώπου  εξακολουθεί  να έχει πρωταρχική  σηµασία, διότι  σε 
διαφορετική  περίπτωση  θα διακυβευόταν  σε µεγάλο  βαθµό η ικανότητα  της ΕΕ να 
προάγει  και να στηρίζει  αυτές  τις αρχές  παγκοσ µίως µε συγκεκρι µένο και απτό  τρόπο  και 
θα επηρεαζόταν  αρνητικά  η διεθνής  εικόνα  της ΕΕ. 
Επιπλέον , ο µεγάλος  αριθµός των χωρών  όπου  οι βασικές  ελευθερίες  και τα δικαιώ µατα 
συνεχίζουν  να παραβιάζονται  και να καταστέλλονται , καθώς  και η ανάγκη  και το 
ενδιαφέρον  να στηριχθούν  οι αναδυό µενες δηµοκρατίες  και οι τάσεις  προς  µεγαλύτερο  
σεβασ µό των δικαιω µάτων  του ανθρώπου , ιδίως  µετά την αραβική  άνοιξη , καθιστούν  
περισσότερο  σηµαντική  τη διατήρηση  από την ΕΕ της ειδικής  ικανότητας  δράσης  µε 
βελτιω µένους  µηχανισ µούς παρέ µβασης  για τη στήριξη  της δηµοκρατίας  και των 
δικαιω µάτων  του ανθρώπου  παγκοσ µίως. 
Το ΕΜ∆∆Α  που εγκαινιάστηκε  το 2007, µ ε ετήσιο  προϋπολογισ µό περίπου  157 
εκατο µµύρια ευρώ , επί του παρόντος  χρηµατοδοτεί  περισσότερα  από 1200 σχέδια  σε 
περισσότερες  από 100 χώρες . Παρά  τις δύσκολες  επιχειρησιακές  συνθήκες  και τους 
περιορισ µούς που συνδέονται  µε τη φύση  του Μέσου  και το συχνά  πολύπλοκο  
περιβάλλον  στο οποίο  δραστηριοποιείται , υπάρχουν  πολλά  συγκεκρι µένα αποτελέσ µατα 
και επιτυχίες , όπως  αποδεικνύεται  από µεγάλο  αριθµό αξιολογήσεων  και επανεξετάσεων . 
Μολονότι  το συγκριτικό  πλεονέκτη µα του ΕΜ∆∆Α  δεν φαίνεται  αµφιλεγό µενο στο 
επίπεδο  της ΕΕ, το µελλοντικό  Μέσο  πρέπει  να βασιστεί  στα διδάγ µατα που 
αποκο µίστηκαν . Αυτό  συνεπάγεται , αφενός , τη διατήρηση  της αποδεδειγ µένης 
προστιθέ µενης αξίας  και των αναγνωρισ µένων  αρχών  εργασίας  και ιδιαιτεροτήτων  του 
ΕΜ∆∆Α  και, αφετέρου , την εισαγωγή  τροποποιήσεων  και αλλαγών  στους  µηχανισ µούς 
εφαρ µογής του Μέσου , για να βελτιωθεί  περισσότερο  η δυνατότητα  αντίδρασης , η 
ευελιξία  και οι επιπτώσεις  του επιτόπου . 
 
EL 3   EL 2. ΑΝΑΛΥΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ   
Με βάση  τα επιτεύγ µατά της όσον  αφορά  την επίλυση  συγκρούσεων , την οικοδό µηση 
ειρήνης  και τη δηµιουργία  ευηµερίας , η ΕΕ, που σε γενικές  γραµµές τυγχάνει  υψηλής  
αξιοπιστίας  στις χώρες  στις οποίες  δραστηριοποιείται , φαίνεται  να είναι  σε εξαίρετη  
θέση  για να επιτύχει  αποτελέσ µατα στον  τοµέα της εξωτερικής  δράσης , εξ ονόµατος των 
κρατών  µελών  της και από κοινού  µε αυτά . Με 27 κράτη  µέλη τα οποία  ενεργούν  στο 
πλαίσιο  κοινών  πολιτικών  και στρατηγικών , η ΕΕ διαθέτει  το ειδικό  βάρος  για να 
ανταποκριθεί  στις παγκόσ µιες προκλήσεις . Η ΕΕ µπορεί  να αναλάβει  το ρόλο  
παγκόσ µιας ηγέτιδας  εξ ονόµατος των πολιτών  της, ιδίως  όσον  αφορά  τη στήριξη  και 
προαγωγή  της δηµοκρατίας  και των δικαιω µάτων  του ανθρώπου . 
3. ΣΤΟΧΟΙ  ΤΗΣ  ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ  ΤΗΣ  ΕΕ  
Το ΕΜ∆∆Α  έχει ως στόχο  να συµβάλει  στην  ανάπτυξη  και εδραίωση  της δηµοκρατίας  
και του κράτους  δικαίου  καθώς  και στην  προώθηση  του σεβασ µού των θεµελιωδών  
ελευθεριών  και όλων  των δικαιω µάτων  του ανθρώπου , εντός  του γενικού  πλαισίου  της 
πολιτικής  της ΕΕ για την αναπτυξιακή  συνεργασία  και την οικονο µική, δηµοσιονο µική 
και τεχνική  συνεργασία  µε τις τρίτες  χώρες , σύµφωνα  µε την εξωτερική  πολιτική  και την 
εξωτερική  δράση  της ΕΕ ως σύνολο . Ο στόχος  αυτός  πρέπει  να διατηρηθεί . Κρίνεται  
σκόπι µη η διατήρηση  της προστιθέ µενης αξίας  του ΕΜ∆∆Α  που έγκειται  στη 
συµπληρω µατικότητά  του: η ανεξάρτητη  δράση  του Μέσου  αυτού  επιτρέπει  την 
παρέ µβασή  του στις χώρες  όπου  η κατάσταση  είναι  πολύ  δύσκολη  (παγκοσ µίως) χωρίς  
τη συναίνεση  της κυβέρνησης  υποδοχής , δηµιουργώντας  συνέργειες  και 
συµπληρω µατικότητα  εκεί όπου  δεν µπορούν  να χρησι µοποιηθούν  γεωγραφικά  µέσα. 
• Επιτρέπει  µοναδικές  δράσεις  που δεν καλύπτονται  από άλλα  Μέσα , όπως  σε 
περιπτώσεις  σοβαρών  παραβιάσεων  των δικαιω µάτων  του ανθρώπου  ή 
επείγουσας  ανάγκης  προστασίας , θεµάτων  προς  υπεράσπιση  όπως  η 
καταπολέ µηση των βασανιστηρίων , της θανατικής  ποινής  ή των διακρίσεων , 
παρακολούθησης  των εκλογών , στήριξης  στο ∆ιεθνές  Ποινικό  ∆ικαστήριο  
(∆ΠΠ ), κ.λπ.  
• Μολονότι  το δηµοσιονο µικό πεδίο  του Μέσου  είναι  περιορισ µένο, τα ευέλικτα  
εργαλεία  του έχουν  λειτουργήσει  πολύ  καλά  και έχουν  ουσιαστική  σηµασία 
(π.χ. άµεση στήριξη  σε υπερασπιστές  των δικαιω µάτων  του ανθρώπου , άµεσες 
επιχορηγήσεις  µικρού  ποσού , συνεργασία  µε ανεπίση µους εταίρους , εκ νέου 
επιχορήγηση ). 
• Ο ρεαλιστικός  συνδυασ µός στοχευ µένων  σχεδίων  και προσκλήσεων  προς  
υποβολή  προτάσεων , η διαχείριση  τόσο  από την έδρα  όσο και από τις 
αντιπροσωπείες , καθώς  και οι παγκόσ µιες, περιφερειακές  και τοπικές  δράσεις  
επέτρεψαν  τη διατήρηση  µιας ευρέως  ολοκληρω µένης και συνεκτικής  
εφαρ µογής που περιλα µβάνει  όλους  τους παράγοντες : την κοινωνία  των 
πολιτών  (κύριος  στόχος ) καθώς  και άλλους  διεθνείς  και περιφερειακούς  
οργανισ µούς. 
 
EL 4   EL Το αναθεωρη µένο Μέσο  θα πρέπει  επίσης  να ανταποκριθεί  στις ακόλουθες  προκλήσεις  
που καταγράφηκαν  υπό το φως των αποκο µισθέντων  διδαγ µάτων , ενώ θα πρέπει  να 
ενισχυθεί  η ευελιξία  του: 
• τον σχετικά  ευρύ  ορισµό των στόχων  και των στρατηγικών  που προκάλεσε  
κάποιο  κατακερ µατισµό των προσεγγίσεων  και έλλειψη  ευκρίνειας  του Μέσου , 
δηµιουργώντας  κίνδυνο  αλληλοεπικαλύψεων , δυσκολίες  όσον  αφορά  τη 
µέτρηση  του αντικτύπου  του και ορισµένη εξασθένιση  της 
συµπληρω µατικότητας · εποµένως  το Μέσο  πρέπει  να προσανατολίζεται  
περισσότερο  προς  τη διαδικασία · 
• τον περιορισ µένο προϋπολογισ µό, εάν ληφθεί  υπόψη  το απέραντο  γεωγραφικό  
και θεµατικό  πεδίο  εφαρ µογής του Μέσου , µε αποτέλεσ µα οι αποδεκτές  από 
ποιοτική  άποψη  αλλά  µη γινόµενες δεκτές  αιτήσεις  να αντιπροσωπεύουν  δύο 
έως τρεις  φορές  την ικανότητα  χρηµατοδότησης , γεγονός  που αποδεικνύει  
υψηλή  ικανότητα  απορρόφησης · 
• την ανάγκη  περαιτέρω  αύξησης  της ευελιξίας  του Μέσου  για να ενισχυθεί  η 
δυνατότητα  αντίδρασης  σε σοβαρές  και επείγουσες  περιπτώσεις  παραβιάσεων  
των δικαιω µάτων  του ανθρώπου  ή απειλών  παραβιάσεων , µε εφαρ µογή σε 
περιορισ µένο τµήµα του προϋπολογισ µού µεθοδολογίας  παρό µοιας µε αυτή  που 
χρησι µοποιείται  στο πλαίσιο  του Μηχανισ µού Σταθερότητας , και των 
κανονισ µών για την ανθρωπιστική  βοήθεια  και την πολιτική  προστασία . 
4. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ   
Η κατάργηση  του ΕΜ∆∆Α  (επιλογή  0) καθώς  και η διατήρηση  του ΕΜ∆∆Α  χωρίς  καµία 
τροποποίηση  (επιλογή  1) ήταν  οι πρώτες  επιλογές  που εξετάστηκαν .  
Η επιλογή  2 θα αφορούσε  τη σύνταξη  βελτιω µένου εξουσιοδοτικού  κανονισ µού που θα 
περιλά µβανε  τις ακόλουθες  πέντε  συνιστώσες : 
• δηµιουργία  διαδικαστικού  εργαλείου  που θα επικεντρώνεται  σε τέσσερα  
διαφορετικά  σηµεία: (i) θεµατικές  εκστρατείες  και αντιµετώπιση  σοβαρών  
παραβιάσεων  δικαιω µάτων  καθώς  και παροχή  βασικής  στήριξης  σε κύριους  
παράγοντες  και τη σχετική  αγωγή  του πολίτη , (ii) στοχευ µένη στήριξη  στην  
ανάπτυξη  ακµαίων  κοινωνιών  πολιτών , (iii) ενίσχυση  της ικανότητας  της ΕΕ να 
αντιδρά  άµεσα σε επείγουσες  περιπτώσεις  όπου  θίγονται  τα δικαιώ µατα του 
ανθρώπου  και δηµιουργία  συγκροτη µένου µηχανισ µού της ΕΕ για την 
υπεράσπιση  των δικαιω µάτων  του ανθρώπου , (iv) ενισχυ µένη και καλύτερα  
ολοκληρω µένη προσέγγιση  των δηµοκρατικών  κύκλων , µέσω της 
παρακολούθησης  των εκλογών  και της παροχής  άλλων  ειδών  στήριξης  στις 
δηµοκρατικές  και εκλογικές  διαδικασίες · 
• διατήρηση  της ενσω µάτωσης  των αποστολών  παρατήρησης  εκλογών  της ΕΕ 
(ΑΠΕ ) · 
 
EL 5   EL • διατήρηση  του αποκλεισ µού των πολιτικών  κοµµάτων ·  
• περαιτέρω  αποσύνδεση · 
• προσθήκη  νέων  ευελιξιών  για τις πλέον  αντίξοες  χώρες  /καταστάσεις . 
5. ΕΚΤΙΜΗΣΗ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ   
Οι περισσότεροι  ενδιαφερό µενοι φορείς  θα θεωρούσαν  την επιλογή  0 (κανένας  
κανονισ µός) ως παραίτηση  της ΕΕ από την προαγωγή  των δικών  της βασικών  αξιών  και 
των συναφών  διεθνών  προτύπων . Αυτή  η επιλογή  θα είχε βεβαίως  πολύ  αρνητικές  
συνέπειες  όσον  αφορά  την εικόνα  της ΕΕ τόσο  στο εσωτερικό  της όσο και σε διεθνές  
επίπεδο . Μολονότι  η επιλογή  1 (µη αλλαγή ) θα επέτρεπε  τις υφιστά µενες οικονο µίες 
κλίµακας  ενός αυτόνο µου Μέσου , δεν θα εξασφάλιζε  τις οικονο µίες που θα προέκυπταν  
από τον προτεινό µενο εξορθολογισ µό της διαδικασίας  και τη βελτιω µένη ταχύτητά  της 
µέσω πρόσθετης  ευελιξίας , που θα ήταν  δυνατές  µε την επιλογή  2 (εξουσιοδοτικός  
κανονισ µός). Πράγ µατι, ένας ταχύτερος  µηχανισ µός µε µεγαλύτερη  ικανότητα  
αντίδρασης  µπορεί  να διαδρα µατίσει  κρίσι µο ρόλο  όταν η σωτηρία  της ζωής  ενός 
θύµατος είναι  ζήτηµα ηµερών  ή ακόµα και ωρών . Επίσης , η επιλογή  2 θα επέτρεπε  τη 
βελτίωση  των επιπτώσεων  στις άλλες  πολιτικές  και θα µείωνε  τα έξοδα  συναλλαγών  
δεδοµένου ότι το αναθεωρη µένο ΕΜ∆∆Α  θα είχε αυξη µένη ευελιξία . 
6. ΣΥΓΚΡΙΣΗ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ   
Η επιλογή  0 (κανένας  κανονισ µός) θα ενέτασσε  τις δραστηριότητες  για τα δικαιώ µατα 
του ανθρώπου  σε άλλα  Μέσα  ως θετικό  σήµα ενσω µάτωσης . Ωστόσο , η κατάργηση  του 
αυτόνο µου Μέσου  θα καταργούσε  συγκεκρι µένες αρχές  εργασίας , όπως  η απουσία  
συναίνεσης  της χώρας  υποδοχής , θα εµπόδιζε  εποµένως  τις περισσότερες  
δραστηριότητες  και θα περιόριζε  τις παρε µβάσεις  στις ευκολότερες  δραστηριότητες  ή 
στις δραστηριότητες  βιτρίνας . Θα µείωνε  την αποτελεσ µατικότητα  της επιχειρησιακής  
εκτέλεσης  και θα δηµιουργούσε  σοβαρό  πρόβλη µα προβολής . 
Η επιλογή  1 (µη αλλαγή ) διατηρεί  τα κύρια  στοιχεία  της προστιθέ µενης αξίας  του 
ΕΜ∆∆Α , δηλαδή  τις αρχές  εργασίας  του. Θα επιτρέψει  την άντληση  οφέλους  από τη 
συνεχιζό µενη πείρα  και τη διευκόλυνση  της ευαισθητοποίησης  µέσω της σωρευτικής  
αναγνώρισης  του Μέσου  µε την πάροδο  των ετών . Θα αποφύγει  το κόστος  της 
µεταρρύθ µισης και θα επικεντρωθεί  σε καθη µερινές  βελτιώσεις . Ωστόσο , δεν θα 
επιτρέψει  να αντιµετωπιστούν  οι προσδιορισθείσες  αιτίες  των προβλη µάτων  µε 
διαρθρωτικό  τρόπο . 
Η επιλογή  2 (εξουσιοδοτικός  κανονισ µός) θα διατηρήσει  την υφιστά µενη προστιθέ µενη 
αξία, αλλά  επιπρόσθετα  θα επιτρέψει  την ταχύτερη  δυνατότητα  αντίδρασης , ιδίως  σε 
περιπτώσεις  σοβαρών  παραβιάσεων  των δικαιω µάτων  του ανθρώπου , και σε επείγουσες  
καταστάσεις . Ωστόσο , το Μέσο  πρέπει  να εξακολουθεί  να συµµετέχει  σε δραστηριότητες  
µακροπρόθεσ µης στήριξης  και σε εις βάθος  ενέργειες  που έχουν  επιπτώσεις  στο επίπεδο  
 
EL 6   EL του απλού  πληθυσ µού και διαρκή  αποτελέσ µατα και να µην επικεντρώνεται  
αποκλειστικά  στην  καθη µερινή  διαχείριση  κρίσεων . Θα πρέπει  να καθιερωθεί  αυξη µένος 
συντονισ µός µε την ανθρωπιστική  βοήθεια  και την πολιτική  προστασία  καθώς  και µε τον 
Μηχανισ µό Σταθερότητας . Εποµένως , θα προτι µηθεί αυτή  η επιλογή , γνωρίζοντας  ότι το 
ΕΜ∆∆Α  θα τύγχανε  αυξη µένου προϋπολογισ µού. 
7. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ   
Το ΕΜ∆∆Α  θα διαρθρωθεί  γύρω  από τέσσερις  άξονες  εργασίας  που αναφέρονται  στην  
παράγραφο  4. Θα χρησι µοποιηθούν  οι ακόλουθοι  δείκτες : 
i) αριθµός των εκστρατειών  που δροµολογήθηκαν , συµπεριλα µβανο µένων  
ορισµένων  θεµάτων  προς  υπεράσπιση , του αριθµού των διεθνών  συµβάσεων  
που επικυρώθηκαν , του αριθµού των ειδικών  επιτόπιων  επιχειρήσεων , 
ii) αριθµός των πολιτών , επαγγελ µατιών  και φοιτητών  που καταρτίστηκαν , 
iii) αριθµός των κύριων  παραγόντων  που υποστηρίχτηκαν , 
iv) αριθµός των σχεδίων  της κοινωνίας  των πολιτών  που υλοποιήθηκαν , σε 
παγκόσ µιο και τοπικό  επίπεδο , 
v) αριθµός των περιπτώσεων  υπερασπιστών  των δικαιω µάτων  του ανθρώπου  που 
υπήρξαν  αντικεί µενο παρακολούθησης , 
vi) αριθµός σχεδίων  στις πλέον  αντίξοες  χώρες  και καταστάσεις , 
vii) αριθµός των εκλογικών  διαδικασιών  και δηµοκρατικών  κύκλων  που υπήρξαν  
αντικεί µενο στήριξης , παρατήρησης  και παρακολούθησης .