Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις της Επιτροπής με σκοπό να διαπιστωθούν απάτες και παρατυπίες που προσβάλλουν τα οικονομικά συμφέροντα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

(96/C 84/06)

COM(95) 690 τελικό - 95/0358(CNS)

(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στις 19 Ιανουαρίου 1996)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 203,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Εκτιμώντας:

ότι το κοινοτικό δίκαιο επιβάλλει στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη την υποχρέωση να λαμβάνουν τα μέτρα που αποβλέπουν στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων έναντι της απάτης 7

ότι το σύστημα ελέγχου αποτελεί το αντικείμενο ειδικών λεπτομερών διατάξεων προσαρμοσμένων στις διάφορες κοινοτικές πολιτικές και ότι ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (1) θέσπισε κοινό νομικό πλαίσιο σε όλους τους τομείς που καλύπτονται από τις κοινοτικές πολιτικές 7

ότι ο εν λόγω κανονισμός δεν επεκτείνεται στους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις και ότι το άρθρο 10 του κανονισμού αυτού προβλέπει τη θέσπιση γενικών συμπληρωματικών διατάξεων μέσω χωριστού κανονισμού 7

ότι όσον αφορά τους ελέγχους διαχείρισης και τους ελέγχους που αφορούν την κανονικότητα των λογαριασμών γενικά, υπάρχουν διατάξεις σχετικά με τους επιτόπιους ελέγχους ειδικές για τους διάφορους τομείς του προϋπολογισμού της Κοινότητας, οι οποίες αποτελούν εξάλλου μέρος του κοινοτικού κεκτημένου στο συγκεκριμένο θέμα 7

ότι ο παρών κανονισμός δεν επηρεάζει τις διατάξεις των καθ' ύλη κοινοτικών ρυθμίσεων, οι οποίες, αν και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του, έχουν ευρύτερο πεδίο εφαρμογής 7

ότι, πάντως, προκειμένου να ενισχυθεί ιδιαίτερα ο αγώνας κατά της οργανωμένης απάτης φαίνεται ενδεδειγμένο να θεσπισθούν για τις διαπραττόμενες εκ προμελέτης ή εκ σοβαρής αμέλειας παρατυπίες, οι οποίες έχουν επίπτωση στον κοινοτικό προϋπολογισμό, κοινές συμπληρωματικές διατάξεις σχετικά με τους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις που πραγματοποιούνται από τους υπαλλήλους της Επιτροπής 7

ότι το άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 περιέχει ορισμό του όρου «παρατυπία».

ότι το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 προσδιόρισε ότι τα μέτρα ελέγχου οφείλουν να είναι προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητες κάθε τομέα και ότι οι λεπτομέρειες της εκτέλεσής τους καθορίζονται εφ' όσον χρειάζεται στις καθ' ύλη ρυθμίσεις 7 ότι σε αυτό το συγκεκριμένο πλαίσιο θα αναπτυχθούν μεταγενέστερα νέες διατάξεις προκειμένου να εξασφαλίσουν ισοδύναμο έλεγχο παντού μέσα στην Κοινότητα 7

ότι μπορούν να θεσπιστούν, σύμφωνα με τις εθνικές νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις, γενικές συμπληρωματικές διατάξεις που να αφορούν τους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις που πραγματοποιούνται από τους υπαλλήλους των κρατών μελών 7

ότι, προκειμένου να υπάρχει αποτελεσματική καταπολέμηση της απάτης και των παρατυπιών, οι ελέγχοι της Επιτροπής πρέπει να μπορούν να πραγματοποιούνται στις δημόσιες αρχές και εάν είναι απαραίτητο στους οικονομικούς φορείς οι οποίοι ενέχονται ενδεχομένως στη διερευνόμενη απάτη, και τούτο με σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ενδιαφερομένων προσώπων 7

ότι τα κράτη μέλη μπορούν να παρέχουν σημαντική υποστήριξη στους ελέγχους των υπαλλήλων της Επιτροπής 7 ότι, ως εκ τούτου, οι εθνικοί υπάλληλοι μπορούν να καλούνται να συμμετέχουν σ' αυτούς τους ελέγχους 7 ότι στο πλαίσιο του ρόλου της ως συντονιστή που αναφέρεται στο άρθρο 209 Α δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή μπορεί να καλεί τους υπαλλήλους άλλων κρατών μελών να συμμετέχουν στους ελέγχους 7 ότι πρέπει να ενημερώνονται τα σχετικά κράτη μέλη 7

ότι η διοργάνωση, με πνεύμα συνεργασίας μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών, των επιτοπίων ελέγχων και επαληθεύσεων συνεπάγεται ότι οι ελεγκτές της Επιτροπής πρέπει να μπορούν να έχουν πρόσβαση στις ίδιες εγκαταστάσεις και σε όλες τις πληροφορίες που αφορούν τις σχετικές ενέργειες, όπως και οι υπάλληλοι του κράτους μέλους 7 ότι οι εκθέσεις των ελεγκτών της Επιτροπής θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά μέσα, και είναι εξίσου δεσμευτικές για το σκοπό αυτό με εκείνες που καταρτίζονται από τους εθνικούς υπαλλήλους 7

ότι οι συνθήκες δεν προβλέπουν για την έγκριση του παρόντος κανονισμού άλλες εξουσίες δράσης από εκείνες των άρθρων 235 της συνθήκης ΕΚ και 203 της συνθήκης ΕΚΑΕ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Υπό την επιφύλαξη όλων των άλλων διατάξεων που προβλέπονται δυνάμει καθ' ύλη ρυθμίσεων, οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού εφαρμόζονται στους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις της Επιτροπής στο πλαίσιο της καταπολέμησης της απάτης με σκοπό τη διερεύνηση μιας παρατυπίας, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95.

Άρθρο 2

1. Οι επιτόπιοι έλεγχοι και επαληθεύσεις της Επιτροπής μπορούν να πραγματοποιούνται στις κεντρικές, περιφερειακές και τοπικές δημόσιες αρχές, καθώς και στους οργανισμούς και υπηρεσίες που εξαρτώνται από αυτές, που είναι συνδεδεμένες με αυτές ή που τους έχουν ανατεθεί ειδικές αρμοδιότητες.

2. Πρέπει ομοίως να επιτρέπουν την άσκηση των επιτοπίων ελέγχων και επαληθεύσεων, και κυρίως να διευκολύνουν την πρόσβαση στις εγκαταστάσεις, γήπεδα, μέσα μεταφοράς ή άλλους τόπους που οφείλουν να εξετασθούν προς το σκοπό αυτό, οι οικονομικοί φορείς:

- που απολαμβάνουν, άμεσα ή έμμεσα, οικονομικού προνομίου ή/και

- στους οποίους η κοινοτική νομοθεσία επιβάλλει υποχρεώσεις ή/και

- που συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα, υπό οιαδήποτε ιδιότητα, στις ενέργειες που προβλέπονται από την εφαρμοστέα νομοθεσία.

Άρθρο 3

1. Πριν από τη διεξαγωγή των επιτόπιων ελέγχων και επαληθεύσεων, η Επιτροπή ενημερώνει εγκαίρως το ενδιαφερόμενο ή τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη προκειμένου να της χορηγηθεί η αναγκαία συνδρομή.

Ωστόσο, σε περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης προκειμένου να εξασφαλισθεί η καλή διεξαγωγή του ελέγχου, η ενημέρωση αυτή μπορεί να γίνει λίγο πριν από την έναρξη των επιτοπίων ελέγχων και επαληθεύσεων.

2. Οι υπάλληλοι του κράτους μέλους μπορούν να συμμετέχουν σε αυτούς τους ελέγχους.

Άρθρο 4

1. Οι επιτόπιοι έλεγχοι και επαληθεύσεις πραγματοποιούνται υπό την ευθύνη της Επιτροπής από τους μόνιμους ή τους έκτακτους υπαλλήλους της καθώς και από τα πρόσωπα που τίθενται στη διάθεση της Επιτροπής από τα κράτη μέλη, δεόντως εξουσιοδοτημένους από την Επιτροπή, οι οποίοι καλούνται εφεξής ελεγκτές της Επιτροπής.

Για τους σκοπούς της σύνταξης των εκθέσεων που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3, οι ελεγκτές της Επιτροπής εξομοιώνονται με υπαλλήλους του κράτους μέλους στους οποίους η εθνική νομοθεσία αναγνωρίζει ιδιαίτερες αρμοδιότητες στον τομέα του ελέγχου και της επαλήθευσης.

Οι ελεγκτές της Επιτροπής παρουσιάζουν τη γραπτή εξουσιοδότησή τους στην οποία αναφέρονται τα στοιχεία ταυτότητάς τους και η ιδιότητά τους. Τηρούν κατά τη διάρκεια των επιτόπιων ελέγχων και επαληθεύσεων συμπεριφορά σύμφωνη με τους κανόνες και τα έθιμα που ισχύουν για τους υπαλλήλους των κρατών μελών.

2. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει τη συμμετοχή, υπό την ευθύνη της, υπαλλήλων άλλων κρατών μελών, πλην εκείνου στο έδαφος του οποίου λαμβάνουν χώρα οι έλεγχοι και οι επαληθεύσεις.

3. Σε περίπτωση που η Επιτροπή προσφεύγει σε εξωτερικούς οργανισμούς προκειμένου να χορηγηθεί τεχνική βοήθεια στους υπαλλήλους της Επιτροπής κατά τη διεξαγωγή ελέγχων, οι οργανισμοί ασκούν τις δραστηριότητές τους υπό την ευθύνη της Επιτροπής. Η Επιτροπή φροντίζει ώστε αυτοί οι οργανισμοί να παρέχουν όλες τις εγγυήσεις τεχνικής ικανότητας και ανεξαρτησίας και όλες τις εγγυήσεις όσον αφορά την τήρηση του επαγγελματικού απορρήτου.

Άρθρο 5

1. Υπό την επιφύλαξη των εθνικών κανόνων σχετικά με την ποινική διαδικασία, οι ελεγκτές της Επιτροπής έχουν πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες και όλα τα έγγραφα που αφορούν τις σχετικές ενέργειες, τα οποία είναι απαραίτητα για την καλή διεξαγωγή των ελέγχων και επαληθεύσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συγκεντρώθηκαν από τους εθνικούς ελεγκτές ή/και εκείνων που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια δικαστικών ερευνών και τα οποία μπορούν να είναι χρήσιμα για την καλή διεκπεραίωση των ενεργειών ελέγχου, έχοντας παράλληλα τη δυνατότητα να λαμβάνουν αντίγραφο των απαραίτητων εγγράφων. Οι ελεγκτές της Επιτροπής μπορούν να χρησιμοποιούν τα ίδια μέσα έρευνας με τους εθνικούς ελεγκτές.

Οι επιτόπιοι έλεγχοι και επαληθεύσεις μπορούν να αφορούν:

- τα επαγγελματικά βιβλία και έγγραφα, όπως τιμολόγια, συγγραφές υποχρεώσεων, καταστάσεις μισθοδοσίας, βιβλία παρακολούθησης εργασιών, τραπεζικούς λογαριασμούς,

- τα ηλεκτρονικά δεδομένα,

- τα συστήματα και τις μεθόδους παραγωγής, συσκευασίας και αποστολής,

- τον φυσικό έλεγχο του χαρακτήρα και του όγκου των εμπορευμάτων ή των διεξαγομένων ενεργειών,

- τη λήψη και τον έλεγχο δειγμάτων,

- την πρόοδο εργασιών και χρηματοδοτούμενων επενδύσεων, τη χρησιμοποίηση και τη διάθεση επενδύσεων που έχουν ολοκληρωθεί,

- τα έγγραφα προϋπολογισμού και τα λογιστικά έγγραφα,

- την οικονομική και τεχνική εκτέλεση επιδοτούμενων σχεδίων,

- κάθε άλλο έγγραφο οιουδήποτε χαρακτήρα και προέλευσης, ανεξάρτητα με το αν έχει άμεση ή έμμεση σχέση είτε με το αντικείμενο του ελέγχου είτε με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων.

2. Κατ' αίτηση της Επιτροπής, οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους λαμβάνουν τα δέοντα συντηρητικά μέτρα.

Άρθρο 6

1. Όλες οι πληροφορίες που συγκεντρώνονται σε σχέση με τους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο και από τις κοινοτικές διατάξεις που αφορούν την προστασία των δεδομένων. Δεν μπορούν να ανακοινώνονται σε πρόσωπα άλλα πλην εκείνων τα οποία στο πλαίσιο των κοινοτικών οργάνων ή των κρατών μελών είναι, λόγω των καθηκόντων τους, σε θέση να τις γνωρίζουν, ούτε να χρησιμοποιούνται για σκοπούς άλλους από το να εξασφαλίσουν την ενιαία και αποτελεσματική εφαρμογή της συγκεκριμένης νομοθεσίας, να λειτουργήσουν προληπτικά και να εξακριβώσουν τις παρατυπίες, να εξασφαλίσουν την ανάκτηση ή την είσπραξη των εν λόγω ποσών και να εξασφαλίσουν την εφαρμογή των κυρώσεων.

2. Η Επιτροπή ανακοινώνει στην αρμόδια αρχή του κράτους στο έδαφος του οποίου πραγματοποιείται ο έλεγχος ή η επαλήθευση, κάθε στοιχείο σχετικό με παρατυπία που υπέπεσε στην αντίληψή της στο πλαίσιο της εκτέλεσης της έρευνας. Έχει τη δυνατότητα να ανακοινώνει την παρατυπία αυτή στην αρμόδια αρχή οιουδήποτε κράτους μέλους, το οποίο έχει σχέση με αυτές τις διαπιστώσεις.

3. Οι εκθέσεις που συντάσσονται και υπογράφονται από τους ελεγκτές της Επιτροπής αποτελούν αποδεικτικά στοιχεία που έχουν την ίδια αποδεικτική δύναμη με τα έγγραφα που συντάσσονται από υπάλληλο του κράτους μέλους στο οποίο η πληροφορία χρησιμοποιείται κυρίως με συνέπειες σε διοικητικό ή δικαστικό επίπεδο.

4. Σε περίπτωση επιτόπιου ελέγχου ή επαλήθευσης που πραγματοποιούνται εκτός Κοινότητας, οι εκθέσεις που συντάσσονται από τους ελεγκτές της Επιτροπής πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον ίδιο τρόπο με εκείνες που αναφέρονται στη παράγραφο 3.

Άρθρο 7

Όταν τα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 2 αντιτίθενται σε κάποιο επιτόπιο έλεγχο ή επαλήθευση, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος παρέχει στους ελεγκτές της Επιτροπής την απαραίτητη συνδρομή για να τους επιτρέψει να λάβουν τα δέοντα μέτρα προκειμένου να εκπληρώσουν την αποστολή επιτόπιου ελέγχου ή επαλήθευσης που τους έχει ανατεθεί, σε συμφωνία με τους εθνικούς διαδικαστικούς κανόνες.

Άρθρο 8

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

(1) ΕΕ αριθ. L 312 της 23. 12. 1995, σ. 1.