[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 26.3.2009

COM(2009) 141 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Τέταρτη έκθεση παρακολούθησης της αναδιάρθρωσης της χαλυβουργίας στην Τσεχική Δημοκρατία και την Πολωνία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παρούσα έκθεση καλύπτει τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν κατά το τελευταίο έτος της αναδιάρθρωσης της χαλυβουργίας στην Τσεχική Δημοκρατία και την Πολωνία. Η έκθεση εκπονήθηκε σύμφωνα με τις απαιτήσεις παρακολούθησης που ορίζονται στα ειδικά πρωτόκολλα 2[1] και 8[2] αντιστοίχως, τα οποία ενσωματώθηκαν στη συνθήκη προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας και της Πολωνίας.

Τα προαναφερόμενα πρωτόκολλα καθόρισαν τη μεταβατική περίοδο για την ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης των χαλυβουργικών τομέων και τα βασικά σημεία για τη συγκριτική αξιολόγηση της επίτευξής της.

Η Επιτροπή ενέκρινε εκθέσεις παρακολούθησης το 2004[3], το 2005[4] και το 2006[5]. Η παρούσα τέταρτη και τελική έκθεση παρακολούθησης συμπληρώνει τις προηγούμενες εκθέσεις της Επιτροπής και αξιολογεί τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν το 2006, το τελευταίο έτος της μεταβατικής περιόδου, λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά στοιχεία που κοινοποιήθηκαν το 2007 και το 2008.

Η ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Οι εταιρείες που καλύπτονταν από τις διατάξεις του πρωτοκόλλου 2 ήταν οι εξής: Η Ispat Nova Hut (τώρα Mittal Steel Ostrava - MSO), η Valcovny Plechu Fridek-Mystek (VPFM) και η Vitkovice Steel (VS). Οι εν λόγω εταιρείες αντιστοιχούσαν το 2006 στο 57% της παραγωγής ακατέργαστου χάλυβα στην Τσεχική Δημοκρατία.

Κρατική ενίσχυση για την αναδιάρθρωση

Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Τσεχική Δημοκρατία τήρησε τις υποχρεώσεις τις οποίες υπείχε βάσει του πρωτοκόλλου όσον αφορά την κρατική ενίσχυση. Η τελική αξιολόγηση έδειξε ότι το συνολικό ποσό της κρατικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε στις δικαιούχους εταιρείες για αναδιάρθρωση ήταν 8,3 δισ. CZK, δηλαδή το 59% του ανώτατου ορίου που ορίζει το πρωτόκολλο (14,15 δισ. CZK). Η ενίσχυση αυτή χορηγήθηκε πριν από το τέλος του 2003. Επιπλέον, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, το ποσό της κρατικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε στην πράξη, το οποίο ήταν χαμηλότερο από το προβλεπόμενο, δεν είχε δυσμενείς συνέπειες στην οικονομική επίδοση των εταιρειών.

Η εν λόγω ενίσχυση εστιάστηκε κυρίως στην οικονομική αναδιάρθρωση. Η μείωση της δανειακής επιβάρυνσης των δικαιούχων εταιρειών διευκόλυνε την εξαγορά τους από στρατηγικούς επενδυτές και επέτρεψε την πρόσβαση σε κονδύλια τα οποία ήταν αναγκαία για τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων εκσυγχρονισμού. Το ποσό της ενίσχυσης που χορηγήθηκε καθορίστηκε με βάση το εγκριθέν εθνικό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης (ΕΠΑ) και τα ατομικά επιχειρηματικά σχέδια (ΑΕΣ) στα οποία οι επενδύσεις διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στη μείωση των δαπανών και στη βελτίωση της ποιότητας των τελικών προϊόντων για την αύξηση των εσόδων εκμετάλλευσης των εταιρειών. Στην τελική αξιολόγηση η Επιτροπή έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στη σχέση μεταξύ της κρατικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε και των επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν.

Η ανάλυση έδειξε τα ακόλουθα αποτελέσματα για κάθε εταιρεία:

α) η MSO έλαβε το 86% του μέγιστου ποσού της ενίσχυσης που επιτρέπει το πρωτόκολλο για την αναδιάρθρωση, από το οποίο το μεγαλύτερο μέρος χορηγήθηκε το 2003 και είχε σχέση με τη διαγραφή του χρέους·

β) η VPFM έλαβε το 99% του μέγιστου ποσού της κρατικής ενίσχυσης που προέβλεπε το πρωτόκολλο, το σύνολο του οποίου χορηγήθηκε το 2003 και κάλυψε κυρίως την ανταλλαγή των χρεών με μετοχές από κρατικούς οργανισμούς ιδιωτικοποίησης. Ένα μέρος της ενίσχυσης αυτής επεστράφη (βλ. 3.4.2. κατωτέρω).

γ) η VS έλαβε το 37% του μέγιστου ποσού που προέβλεπε το πρωτόκολλο, κυρίως κατά την περίοδο 1997-2001, ενώ δεν δόθηκε καμία ενίσχυση αναδιάρθρωσης στην εταιρεία μετά το 2002. Σκοπός της ενίσχυσης ήταν η ελάφρυνση της εταιρείας από τα χρέη της έναντι των κύριων πιστωτών και, σε μικρότερο βαθμό, η κάλυψη των εξόδων εκμετάλλευσης.

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, δεν ήταν δυνατό να χορηγηθεί ενίσχυση για αναδιάρθρωση σε εταιρείες που δεν συμπεριλαμβάνονταν στο ΕΠΑ. Η Επιτροπή κίνησε έρευνα σχετικά με την τσεχική εταιρεία παραγωγής χάλυβα Trinecke, την οποία δεν κάλυπτε το πρωτόκολλο, αλλά κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν δόθηκε παράνομη κρατική ενίσχυση στην εν λόγω εταιρεία[6].

Μείωση της παραγωγικής ικανότητας

Για να αντισταθμιστεί το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, το οποίο οι δικαιούχοι εταιρείες απέκτησαν μέσω της χορηγηθείσας ενίσχυσης αναδιάρθρωσης, πρέπει, σύμφωνα με το παράρτημα 2 του πρωτοκόλλου, να κλείσουν αρκετές εγκαταστάσεις παραγωγής. Η καθαρή μείωση δυναμικού που έπρεπε να επιτευχθεί από την Τσεχική Δημοκρατία για τα τελικά προϊόντα, κατά την περίοδο 1997-2006, ήταν 590.000 τόνοι.

Οι εν λόγω εγκαταστάσεις ήταν ιδιαίτερα απαρχαιωμένες και το κλείσιμό τους ήταν επωφελές σε ό,τι αφορά τα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών και συνέβαλε και στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και της εκπομπής ρύπων στο περιβάλλον. Η παρακολούθηση έδειξε ότι σε όλες τις περιπτώσεις το κλείσιμο των εγκαταστάσεων πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τη σχετική απόφαση της Επιτροπής[7].

Η οριστική παύση λειτουργίας των ελασματουργείων θερμής έλασης αριθ. 1 & 2 της VPFM που καθυστέρησε για έξι μήνες, όπως αναφερόταν στην τρίτη έκθεση προόδου[8], πραγματοποιήθηκε κατά το πρώτο εξάμηνο του 2006.

Η MSO προέβη σε αλλαγή της παραγωγικής ικανότητας του ελασματουργείου προφίλ σύμφωνα με τα όσα όριζε η απόφαση της Επιτροπής[9]. Η αλλαγή περιελάμβανε τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου ελασματουργείου αντί για την κατασκευή νέου, για το οποίο χρειάστηκαν πολύ μικρότερες δαπάνες κεφαλαίου από τις προβλεπόμενες. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, εξαιτίας του ότι η εταιρεία έλαβε μικρότερη κρατική ενίσχυση από την προβλεπόμενη, η αλλαγή αυτή παρέμεινε ουδέτερη όσον αφορά την κρατική ενίσχυση.

Άλλα βασικά σημεία συγκριτικής αξιολόγησης της αναδιάρθρωσης

Βιωσιμότητα και οικονομική επίδοση

Στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, το 2006, όλες οι δικαιούχοι εταιρείες υποβλήθηκαν με επιτυχία στη δοκιμή βιωσιμότητας της Επιτροπής, όπως περιγράφεται στο πρωτόκολλο[10]. Επέτυχαν EBITDA μεταξύ 20,2% και 23,4%, ενώ ο στόχος είναι το 10,0% και EBIT μεταξύ 17,1% και 23,0%, με στόχο το 1,5%. Αυτά τα αποτελέσματα είναι καλύτερα από τα αναμενόμενα στις προηγούμενες εκθέσεις προόδου[11].

Παραγωγικότητα και απασχόληση

Το 2006 ο αριθμός των θέσεων εργασιών που καταργήθηκαν από τις δικαιούχους εταιρείες ήταν μεγαλύτερος από τον προβλεπόμενο (μέσο ετήσιο επίπεδο απασχόλησης 11.905 έναντι 12.222 που ήταν ο στόχος του ΕΠΑ). Το αποτέλεσμα αυτό επιτεύχθηκε κυρίως με εξωτερική ανάθεση καθηκόντων, πρόωρη συνταξιοδότηση και ένα πρόγραμμα εθελούσιας αποχώρησης. Ωστόσο, ως αποτέλεσμα των καθυστερημένων επενδυτικών προγραμμάτων, δύο δικαιούχοι εταιρείες δεν πέτυχαν το στόχο του επιπέδου απασχόλησης πριν από το τέλος του 2006, αλλά μπόρεσαν να το επιτύχουν πριν από το τέλος του 2007.

Η μείωση των θέσεων εργασίας που επιτεύχθηκε, κατά την περίοδο παρακολούθησης, σε συνδυασμό με την αυξημένη παραγωγή των δικαιούχων εταιρειών οδήγησε σε αυξημένα επίπεδα παραγωγικότητας. Αν και η τελική παραγωγικότητα (περίπου 365 τόνοι ανά άτομο) παραμένει ελαφρώς χαμηλότερη από το μέσο όρο της ΕΕ, υπερβαίνει κατά πολύ τα επίπεδα που είχαν προβλεφθεί στα ΑΕΣ, με εξαίρεση την VPFM.

Μείωση του κόστους

Οι διαδικασίες παραγωγής εξορθολογίστηκαν και οι χρηστές πρακτικές διαχείρισης, όπως η δημιουργία ομάδων μείωσης του κόστους και η επένδυση σε νέες ΤΠ συνέβαλαν στη μείωση των δαπανών. Ένας μεγάλος αριθμός μικρών πρωτοβουλιών για συντήρηση και επισκευές συνέβαλαν στην επίτευξη αυτού του στόχου της αναδιάρθρωσης. Αφότου οι νέοι στρατηγικοί ιδιωτικοί επενδυτές ανέλαβαν τις πρώην κρατικές εταιρείες, παρατηρήθηκε θεαματική βελτίωση διότι η μείωση του κόστους κατέστη σημαντικός παράγοντας της εταιρικής νοοτροπίας.

Επιπλέον, η βελτίωση των ποσοστών χρήσης των εγκαταστάσεων συνέβαλε στη μείωση του ενεργειακού κόστους ανά παραγόμενη μονάδα. Αυτός είναι ο βασικός παράγοντας κόστους που έχει ζωτική σημασία για την περιβαλλοντική και την οικονομική επίδοση των εταιρειών.

Άλλες απαιτήσεις του πρωτοκόλλου

Στρατηγικές των επιχειρήσεων/της αγοράς

Επιτεύχθηκε σημαντική αλλαγή στις επιχειρησιακές στρατηγικές των δικαιούχων εταιρειών. Σημαντικό επίτευγμα ήταν η κατάργηση του αντιπραγματισμού. Οι δικαιούχοι εταιρείες, οι οποίες είχαν λάβει ώθηση από την ιδιωτικοποίηση και είχαν διευκολυνθεί από τις ιδιαίτερα ευνοϊκές εξελίξεις της αγοράς, επανεξέτασαν το φάσμα των προϊόντων που παρήγαν, βελτίωσαν την ποιότητα των τελικών προϊόντων και εισήλθαν σε αγορές μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας για να μπορούν να ανταγωνίζονται περισσότερο ως προς την ποιότητα παρά ως προς τις τιμές. Οι προσπάθειες αυτές πρέπει να συνεχιστούν και θα υποστηριχθούν από την υλοποίηση των μελλοντικών εκσυγχρονισμών των γραμμών τελικής επεξεργασίας και, με τον τρόπο αυτό, θα οδηγήσουν σε βελτίωση της ποιότητας των τελικών προϊόντων.

Επενδύσεις

Καμία από τις εταιρείες που καλύπτονται από το πρωτόκολλο δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει όλες τις επενδύσεις που είχαν προβλέψει στα ΑΕΣ τους. Τελικά, οι εταιρείες ολοκλήρωσαν ή δέσμευσαν αμετάκλητα μόνο μεταξύ του 22% και του 71% των στόχων πριν από το τέλος του 2006. Ωστόσο, δεδομένου ότι το ποσό της χορηγηθείσας κρατικής ενίσχυσης παρέμεινε κάτω από τα εγκεκριμένα επίπεδα, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αναδιάρθρωση έλαβε την κατάλληλη ένταση ενίσχυσης και δεν δόθηκε καμία κρατική ενίσχυση πέραν της απολύτως αναγκαίας.

Μόνον στην περίπτωση της VPFM το επίπεδο των επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν, σε σύγκριση με το ποσό της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης που ελήφθη, οδήγησε την Επιτροπή να ερευνήσει την υπόθεση και να διατάξει τη μερική επιστροφή της ενίσχυσης[12]. Συνεπώς, ο δικαιούχος επέστρεψε 24,88 εκατ. CZK.

Η Επιτροπή εξακολούθησε να παρακολουθεί την υλοποίηση των επενδύσεων που εκκρεμούσαν αλλά αποτελούσαν αντικείμενο αμετάκλητης δέσμευσης, οι οποίες επρόκειτο να ολοκληρωθούν μέσα στο 2007 και στο 2008. Δεδομένου ότι για ορισμένες από τις επενδύσεις η εκτέλεσή τους προβλέπεται μετά το 2008, η Επιτροπή διατηρεί επίσης τη δυνατότητα να λάβει τα κατάλληλα μέτρα σε περίπτωση μη υλοποίησης των επενδύσεων.

Προστασία του περιβάλλοντος

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, οι δικαιούχοι εταιρείες έπρεπε να συμμορφώνονται κατά τη στιγμή της προσχώρησης με τη σχετική κοινοτική νομοθεσία στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος. Έχουν ήδη χορηγηθεί ολοκληρωμένες άδειες σε συμμόρφωση με την οδηγία IPPC[13] (για την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης) για όλες τις χαλυβοπαραγωγούς εγκαταστάσεις του κλάδου.

Η ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑ

Οι εταιρείες που καλύπτονταν από τις διατάξεις του πρωτοκόλλου 8 ήταν οι εξής: η Polskie Huty Stali (τώρα Mittal Steel Poland - MSP), η Huta Andrzej, η Huta Bankowa, η Huta Batory, η Huta Buczek (τώρα Technologie Buczek), η Huta L.W (τώρα Arcelor Huta Warszawa - AHW), η Huta Labedy και η Huta Pokoj. Εν τω μεταξύ, δύο εταιρείες αποσύρθηκαν από το αντίστοιχο εθνικό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης (ΕΠΑ) – η Huta Andrzej και η Huta Batory διότι περιήλθαν σε εκκαθάριση. Οι δικαιούχοι εταιρείες αντιπροσώπευαν το 70% της παραγωγής ακατέργαστου χάλυβα της Πολωνίας.

Κρατική ενίσχυση για την αναδιάρθρωση

Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Πολωνία τήρησε τις υποχρεώσεις τις οποίες υπείχε βάσει του πρωτοκόλλου όσον αφορά την κρατική ενίσχυση. Κατέβαλε ενίσχυση αναδιάρθρωσης ύψους 2,73 δισ. PLN η οποία αντιστοιχεί μόλις στο 82% του ανώτατου ορίου που προέβλεπε το πρωτόκολλο (3,38 δισ. PLN). Η ενίσχυση αυτή καταβλήθηκε πριν από το τέλος του 2003 σύμφωνα με το πρωτόκολλο. Η αξιολόγηση έδειξε επίσης ότι το μειωμένο ποσό δεν είχε αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομική επίδοση των εταιρειών. Ανάλογα με την περίπτωση της Τσεχικής Δημοκρατίας, η κρατική ενίσχυση που δόθηκε στις πολωνικές χαλυβουργίες εστιάστηκε κυρίως στην οικονομική αναδιάρθρωση.

Η λεπτομερής κατανομή της κρατικής ενίσχυσης στις επιμέρους εταιρείες καθορίζεται στο εγκριθέν ΕΠΑ της Πολωνίας. Με βάση τα στοιχεία που παρασχέθηκαν, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ύψος και η ένταση της ενίσχυσης περιορίστηκε σε αυτό που ήταν απολύτως αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των εταιρειών. Για τις επιμέρους εταιρείες δικαιούχους το αποτέλεσμα ήταν το εξής:

α) η MSP έλαβε το 85% του μέγιστου ποσού των 3,14 δισ. PLN, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου αφορούσε τη διαγραφή του χρέους ή τις εγγυήσεις δανείων. Η θυγατρική της, η Huta Bankowa, η οποία το 2006 εκχωρήθηκε από τον όμιλο Arcelor-Mittal (ύστερα από απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τη συγχώνευση[14]) έλαβε το 92% του μέγιστου συμφωνηθέντος ποσού.

β) η AHW έλαβε το 63% του μέγιστου ποσού κρατικής ενίσχυσης. Αυτό επιβεβαιώθηκε από τη διαδικασία σχετικά με την κρατική ενίσχυση την οποία κίνησε η Επιτροπή για να ερευνήσει πιθανή κατάχρηση της ενίσχυσης από την AHW[15]. Η Επιτροπή κατέληξε στην έρευνά της ότι η εγγύηση ύψους 31,2 εκατ. ευρώ είχε αποτελέσει εν μέρει αντικείμενο κατάχρησης και διέταξε μερική ανάκτηση. Η AHW επέστρεψε οικειοθελώς, το Νοέμβριο του 2007, το ποσό των 2,09 εκατ. ευρώ.

γ) Οι εταιρείες Huta Labedy και Huta Pokoj έλαβαν το 40% και το 66% του ανώτατου ποσού αντιστοίχως. Αυτό επέτρεψε στην Επιτροπή να συμπεράνει ότι, παρά τα χαμηλά επίπεδα επενδύσεων που πραγματοποίησαν, το ύψος και η ένταση της ενίσχυσης περιορίστηκαν στις απολύτως αναγκαίες δαπάνες αναδιάρθρωσης.

δ) η Technologie Buczek έλαβε το 41% του μέγιστου ποσού κρατικής ενίσχυσης. Εξαιτίας της διαδικασίας πτώχευσης που ανακοινώθηκε το 2006, η Επιτροπή εξέδωσε[16] απόφαση για κατάχρηση κρατικής ενίσχυσης και διέταξε ανάκτηση.

Μείωση της παραγωγικής ικανότητας

Το πρωτόκολλο προσδιόριζε ορισμένες γραμμές τελικής επεξεργασίας που έπρεπε να κλείσουν σε συνάρτηση με τη χορηγηθείσα ενίσχυση αναδιάρθρωσης, ώστε να αντισταθμιστεί το πιθανό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και οι συναφείς στρεβλωτικές επιπτώσεις. Η καθαρή μείωση δυναμικού που έπρεπε να επιτευχθεί από την Πολωνία για τα τελικά προϊόντα, κατά την περίοδο 1997-2006, ήταν 1.231.000 τόνοι.

Η Επιτροπή ήλεγξε τις μειώσεις παραγωγικής ικανότητας μέσω των πιστοποιητικών παύσης δραστηριότητας και της επαλήθευσης από ανεξάρτητο σύμβουλο, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της απόφασης της Επιτροπής[17]. Στη συγκεκριμένη υπόθεση της MSP και όσον αφορά την εγκεκριμένη αλλαγή του επιχειρηματικού σχεδίου της[18], το υφιστάμενο ελασματουργείο θερμής έλασης φύλλων θα κλείσει μόλις εγκατασταθεί στο εργοστάσιό της στην Κρακοβία νέα αντίστοιχη μονάδα, κάτι που είχε προγραμματιστεί για το τέλος του 2008.

Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι όλες οι παύσεις δραστηριότητας πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τα εγκεκριμένα σχέδια.

Εκτός από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το πρωτόκολλο, οι πολωνικές χαλυβουργίες αποφάσισαν να προβούν σε εκούσια εκκαθάριση ορισμένων μη αποδοτικών εγκαταστάσεων, όπως συστοιχίες παραγωγής κοκ, ελασματουργεία κορμών και πλατέων και γραμμή ηλεκτρολυτικής επιψευδαργύρωσης.

Άλλα βασικά σημεία συγκριτικής αξιολόγησης της αναδιάρθρωσης

Ύστερα από τη διαδικασία πτώχευσης της Technologie Buczek, η Επιτροπή συμπέρανε ότι η εταιρεία δεν συμμορφωνόταν με τους στόχους της αναδιάρθρωσης και, συνεπώς, εξέδωσε απόφαση σχετικά με κατάχρηση κρατικής ενίσχυσης και διέταξε ανάκτηση.

Βιωσιμότητα και οικονομική επίδοση

Όλες οι εταιρείες, εκτός από την Huta Bankowa, πέρασαν με ευκολία τη δοκιμή βιωσιμότητας της ΕΚ στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης το 2006. Πέτυχαν EBITDA μεταξύ 10,1% και 21,6%, ενώ ο στόχος ήταν το 10,0%, και EBIT μεταξύ 5,2% και 16,6%, με στόχο το 1,5%.

Η Huta Bankowa δεν πέρασε τη δοκιμή βιωσιμότητας της Επιτροπής, το 2006, εξαιτίας απροσδόκητων τεχνολογικών δυσκολιών. Ωστόσο, με βάση τα θετικά αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν το 2005 και αργότερα το 2007, εξάγεται το συμπέρασμα ότι τα οφέλη των προσπαθειών αναδιάρθρωσης επέτρεψαν στην Huta Bankowa να επιτύχει διαρκή βιωσιμότητα.

Παραγωγικότητα και απασχόληση

Δύο εταιρείες πέτυχαν τελικά επίπεδα απασχόλησης που ήταν χαμηλότερα από τα προβλεπόμενα, μία εταιρεία είχε ευθυγραμμιστεί με τα προβλεπόμενα επίπεδα απασχόλησης και δύο άλλες πέτυχαν επίπεδα πολύ ανώτερα από τα προβλεπόμενα. Το συνολικό ποσοστό απασχόλησης παρέμεινε μεγαλύτερο από το προβλεπόμενο (μέσο ετήσιο επίπεδο απασχόλησης 15 564 έναντι 13 702 που είναι ο στόχος που ορίζεται στο ΕΠΑ), γεγονός που οφείλεται κυρίως στην καθυστέρηση όσον αφορά τις παύσεις δραστηριότητας και την ολοκλήρωση των βασικών επενδύσεων. Ωστόσο, ο εκσυγχρονισμός που βρίσκεται σε εξέλιξη αναμένεται να επιτρέψει τη ρύθμιση της κατάστασης στο προσεχές μέλλον.

Αν και το συνολικό επίπεδο παραγωγικότητας των δικαιούχων όντως βελτιώθηκε, παρέμεινε, εντούτοις, κατά πολύ κατώτερο από το μέσο όρο της ΕΕ όπως αναφέρεται στο πρωτόκολλο. Στο τέλος του 2006, παρατηρήθηκε μέσο επίπεδο παραγωγικότητας ίσο με περίπου 321 τόνους ανά άτομο. Τα ατομικά αποτελέσματα των εταιρειών διαφέρουν σημαντικά, με την AHW να επιτυγχάνει πολύ μεγαλύτερα από τα προβλεπόμενα, ενώ η MSP σημείωσε αποτελέσματα πολύ χαμηλότερα από το στόχο που οριζόταν στο ΑΕΣ.

Μείωση του κόστους

Οι δικαιούχοι εταιρείες απέδειξαν εμφανώς την αλλαγή της εταιρικής νοοτροπίας τους, που τους επέτρεψε να μειώσουν τις δαπάνες τους. Τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν στο επίπεδο κάθε εταιρείας έδειξαν ότι ελήφθησαν ορισμένα μέτρα για τη μείωση του κόστους εκμετάλλευσης. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στα νέα εργαλεία ΤΠ για την παρακολούθηση και τον έλεγχο του κόστους καθ' όλη τη διαδικασία παραγωγής. Πραγματοποιήθηκαν επενδύσεις στην τεχνολογία για τον εκσυγχρονισμό και την αντικατάσταση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και τη σημαντική ενίσχυση της προσπάθειας για μείωση του κόστους. Από χρηματοοικονομική άποψη, υποβλήθηκαν σε διαπραγμάτευση οι τραπεζικές επιβαρύνσεις και αναθεωρήθηκαν οι συμβάσεις αγοράς πρώτων υλών.

Άλλες απαιτήσεις του πρωτοκόλλου

Στρατηγικές των επιχειρήσεων/της αγοράς

Επιτεύχθηκαν οι στόχοι που περιγράφονται στα ΑΕΣ όσον αφορά την αναδιάρθρωση των εγκαταστάσεων παραγωγής και τη βελτίωση των οργανωτικών δομών. Οι εταιρείες αναθεώρησαν επίσης τη δομή των πωλήσεών τους και πέτυχαν υψηλότερα επίπεδα άμεσων πωλήσεων. Το φάσμα των προϊόντων τροποποιήθηκε και, όπου ήταν αναγκαίο, οι εταιρείες μετακινήθηκαν σε αγορά προϊόντων μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας.

Επενδύσεις

Δύο δικαιούχοι εταιρείες, η Huta Pokoj και η Huta Bankowa, εκπλήρωσαν στους επενδυτικούς τους στόχους. Η Huta Labedy ολοκλήρωσε με επιτυχία το 75% των εγκεκριμένων επενδύσεών της. Η AHW υλοποίησε το 37% του αρχικώς εγκριθέντος σχεδίου, αλλά, μετά την εξαγορά της το 2005, επένδυσε σε νέο ελασματουργείο και, συνεπώς, έφθασε το 170% του αρχικά προβλεπόμενου ποσού.

Η εταιρεία MSP, όπως προβλεπόταν στο πρωτόκολλο, υλοποίησε τις επενδύσεις σχετικά με τις αλλαγές στο φάσμα των προϊόντων που παράγει και τη βελτίωση της ποιότητάς τους. Ωστόσο, λόγω της αλλαγής του ΑΕΣ της, οι στόχοι όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση και τις αποδόσεις δεν ήταν δυνατόν να επιτευχθούν το 2006 αλλά προβλέπεται να επιτευχθούν το 2008.

Προστασία του περιβάλλοντος

Το πρωτόκολλο δεν όριζε, σε αντίθεση με την περίπτωση της τσεχικής χαλυβουργίας ότι οι δικαιούχοι εταιρείες έπρεπε κατά τη στιγμή της προσχώρησης να συμμορφώνονται με τη σχετική κοινοτική νομοθεσία στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος. Συνεπώς, το μεταβατικό καθεστώς όσον αφορά το περιβαλλοντικό κεκτημένο για την Πολωνία, όπως ορίζεται στο πλαίσιο της συνθήκης προσχώρησης[19], προβλέπει έναν κατάλογο χαλυβουργικών εγκαταστάσεων που μπορούν να παρεκκλίνουν από την οδηγία IPPC. Κατά παρέκκλιση από την οδηγία IPPC, οι απαιτήσεις για τη χορήγηση αδειών για υφιστάμενες εγκαταστάσεις δεν εφαρμόζονται στην Huta Sendzimira (που τώρα αποτελεί τμήμα της MSP), την Huta Andrzej, την Huta Czestochowa, την Huta Batory, την Huta Jednosc και την Huta Laziska έως το Δεκέμβριο του 2010. Για τις εγκαταστάσεις αυτές εκδόθηκαν μεταβατικές άδειες, οι οποίες περιλαμβάνουν, για κάθε μία, δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη πλήρους συμμόρφωσης.

Συμπεράσματα

Η παρούσα είναι η τελευταία έκθεση παρακολούθησης της αναδιάρθρωσης της χαλυβουργίας στην Τσεχική Δημοκρατία και την Πολωνία. Με βάση τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν, η Επιτροπή έκρινε ότι τηρήθηκαν οι διατάξεις των πρωτοκόλλων 2 και 8 της συνθήκης προσχώρησης:

- το σύνολο της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης που χορηγήθηκε στις δικαιούχους εταιρείες ήταν κατώτερο από τα ανώτατα όρια,

- επιτεύχθηκε καθαρή μείωση της παραγωγικής ικανότητας,

- επιτεύχθηκαν τα σημεία συγκριτικής αξιολόγησης για την αναδιάρθρωση, όπως παρουσιάζονται στο παράρτημα 3 των πρωτοκόλλων (βιωσιμότητα, παραγωγικότητα και μειώσεις κόστους).

Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η διαδικασία αναδιάρθρωσης κατά τη μεταβατική περίοδο ολοκληρώθηκε γενικά με επιτυχία. Από το 2007 οι παραγωγοί χάλυβα στην Πολωνία και την Τσεχική Δημοκρατία λειτουργούν υπό τους ίδιους όρους με όλες τις χαλυβουργικές εταιρείες στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η διαδικασία αναδιάρθρωσης διευκολύνθηκε ιδιαίτερα από δύο παράγοντες: την ιδιωτικοποίηση και τις γενικές συνθήκες της αγοράς κατά τη μεταβατική περίοδο (2003-2006). Τόσο ο τσεχικός όσο και ο πολωνικός χαλυβουργικός κλάδος υπέστησαν σημαντική αλλαγή ιδιοκτησίας κατά την περίοδο αυτή. Ενώ το 2002 οι χαλυβουργικές εταιρείες ήταν ακόμα σε μεγάλο βαθμό κρατικές, έως το 2008 η ιδιωτικοποίησή τους ολοκληρώθηκε με τη μεταβίβαση των μετοχών σε στρατηγικούς επενδυτές. Επιπλέον, η Επιτροπή πιστεύει ότι η αλλαγή της εσωτερικής νοοτροπίας των εταιρειών και η αυστηρή εφαρμογή των επιχειρησιακών σχεδίων συνέβαλε σημαντικά στην προετοιμασία των εταιρειών αυτών να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις του μέλλοντος.

Από την άλλη, οι εταιρείες έλαβαν ουσιαστική ενίσχυση από την αγορά χάλυβα που βρισκόταν σε άνθηση και από τη συναφή αύξηση των τιμών πωλήσεων, οι οποίες, από το 2003 έως τα μέσα του 2008, τους επέτρεψαν να βελτιώσουν ουσιαστικά τις επιδόσεις τους. Τα ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς χάλυβα και στα δύο κράτη μέλη διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην επίτευξη της βιωσιμότητας των δικαιούχων εταιρειών.

Η παρακολούθηση της αναδιάρθρωσης της χαλυβουργίας επέτρεψε τη στενή και τακτική συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής, των εθνικών αρχών και των εταιρειών. Αυτό συνέβαλε στην επαρκή εκπλήρωση των υποχρεώσεων που ορίζονταν στα πρωτόκολλα.

[1] ΕΕ L 236 της 23.9.2003, σελ. 934

[2] ΕΕ L 236 της 23.9.2003, σελ. 948

[3] COM(2004)443 τελικό

[4] COM(2005)359 τελικό

[5] COM(2006)814 τελικό

[6] 2007/319/ΕΚ: Απόφαση της Επιτροπής, της 8ης Σεπτεμβρίου 2006, για την κρατική ενίσχυση C 45/04 (πρώην NN 62/04) υπέρ της τσεχικής επιχείρησης παραγωγής χάλυβα Třinecké železárny, a. s. ΕΕ L 119 της 09.05.2007 σ.37-44

[7] Απόφαση 3010/91/ΕΚΑΧ, ΕΕ L 286 της 16.10.1991, σ. 20.

[8] COM(2006)814 τελικό

[9] Υπόθεση κρατικής ενίσχυσης αριθ. N 350/06 – Αλλαγή του σχεδίου αναδιάρθρωσης της MSO – Τσεχική Δημοκρατία της 13.09.2006, ΕΕ C 280 της 18.11.2006, σ.4

[10] Οι εταιρείες έπρεπε να επιτύχουν:-ακαθάριστο κύκλο εργασιών: δηλ. EBITDA- κέρδη προ τόκων, φόρων και απόσβεσης επί του κύκλου εργασιών τουλάχιστον 10% για μη καθετοποιημένες χαλυβουργικές εταιρείες και 13,5% για καθετοποιημένες χαλυβουργίες)·- απόδοση κεφαλαίου, δηλ. EBIT (κέρδη προ τόκων και φόρων) επί του κύκλου εργασιών τουλάχιστον 1,5%.

[11] COM(2006)814 τελικό

[12] Υπόθεση κρατικής ενίσχυσης αριθ. N 350b/06 – Αλλαγή του σχεδίου αναδιάρθρωσης της VPFM της 08.06.2007, ΕΕ C 200 της 28.08.2007 σ.1

[13] Οδηγία 96/61/EΚ, ΕΕ αριθ. L 257, της 10.10.1996, σελ. 26

[14] Υπόθεση αριθ. COMP/M.4137 - Mittal /Arcelor, κοινοποίηση της 07/04/2006 σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 139/2004.

[15] Απόφαση της Επιτροπής, της 11ης Δεκεμβρίου 2007, σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 51/06 (πρώην N 748/06) που χορηγήθηκε από την Πολωνία υπέρ της Arcelor Huta Warszawa, ΕΕ L 143 της 3.06.2008. Απόφαση της Επιτροπής, της 11ης Δεκεμβρίου 2007, σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 51/06 (πρώην N 748/06) που χορηγήθηκε από την Πολωνία υπέρ της Arcelor Huta Warszawa, ΕΕ L 143 της 3.06.2008.

[16] Απόφαση της Επιτροπής, της 23ης Οκτωβρίου 2007, σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 23/06 (πρώην ΝN 35/06) που χορηγήθηκε από την Πολωνία υπέρ του ομίλου χαλυβουργίας Technologie Buczek, ΕΕ L 116 της 30.04.2008.

[17] Απόφαση 3010/91/ΕΚΑΧ , ΕΕ L 286 της 16.10.1991, σ. 20.

[18] Υπόθεση κρατικής ενίσχυσης αριθ. N 186/05 – Αλλαγή του επιχειρηματικού σχεδίου της MSP της 20.07.2005, ΕΕ C 12 της 18.01.2006 σ.2

[19] ΕΕ L 236 της 23.09.2003, σελ. 875-905.