Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "PRISM 2001"

(2002/C 80/01)

Στις 12 Ιουλίου 2001 και σύμφωνα με το άρθρο 23, παράγραφος 3, του Εσωτερικού Κανονισμού της, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει μια πρόσθετη γνωμοδότηση με το ανωτέρω θέμα.

Το τμήμα "Ενιαία Αγορά, παραγωγή, και κατανάλωση", στο οποίο ανατέθηκαν οι προπαρασκευαστικές εργασίες της ΟΚΕ κατάρτισε τη γνωμοδότησή του στις 17 Δεκεμβρίου 2001 με βάση εισηγητική έκθεση της κας Sirkeinen.

Κατά την 387η σύνοδο ολομελείας (συνεδρίαση της 16ης Ιανουαρίου 2002), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 91 ψήφους υπέρ και μια αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1. Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο της Ενιαίας Αγοράς (ΠΕΑ) επέλεξε, ως μια από τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές των εργασιών του, να προβάλλει τα εκούσια μέτρα και πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς. Με σκοπό την πληροφόρηση και την παροχή κινήτρων σε τρίτους, το ΠΕΑ αποφάσισε να καταγράφει τις "βέλτιστες πρακτικές" στη βάση δεδομένων PRISM (Έκθεση προόδου για τις Πρωτοβουλίες στην Ενιαία Αγορά).

1.2. Το αίτημα για μια ΕΕ πιο κοντά στους πολίτες γίνεται ολοένα και πιο έντονο. Η βάση δεδομένων PRISM θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σ' αυτό. Μπορεί να διαβιβάσει το μήνυμα ότι η ΕΕ δεν είναι απλώς μόνο κανονισμοί των Βρυξελλών.

1.3. Η βάση δεδομένων PRISM αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του γενικού προγράμματος εργασίας του ΠΕΑ. Το έργο επικεντρώνεται επί του παρόντος στο ευρώ, την διεύρυνση, και ηλεκτρονικό εμπόριο. Θα πρέπει να προστεθεί ένα τέταρτο αντικείμενο, η επιχειρηματικότητα, ως οριζόντια παράμετρος.

1.3.1. Την 1η Ιανουαρίου 2002, 12 εθνικά νομίσματα και μαζί τους πολλά φαινομενικά σύνορα εντός της Ευρώπης θα πάψουν να υφίστανται. Το γεγονός αυτό θα εισάγει την ενιαία αγορά σε μια νέα φάση, καθιστώντας την απτή πραγματικότητα για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της Ένωσης. Παράλληλα με το γεγονός ότι θα διευκολύνει σημαντικά τις συγκρίσεις τιμών και τις διασυνοριακές εμπορικές πράξεις μεταξύ των κρατών μελών, αναμένεται να εντατικοποιήσει τις συναλλαγές και γενικότερα να ενισχύσει την εφαρμογή των τεσσάρων ελευθεριών. Το γεγονός αυτό, με τη σειρά του, δημιουργεί νέες απαιτήσεις για ενημέρωση όσον αφορά την εσωτερική αγορά και τους σχετικούς μηχανισμούς επίλυσης προβλημάτων.

1.3.2. Η προβλεπόμενη διεύρυνση της Ένωσης θα διαφοροποιήσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση προσθέτοντας στην εσωτερική αγορά όχι μόνο δεκάδες εκατομμύρια πολίτες αλλά διευρύνοντας, επίσης, την ποικιλία των πολιτιστικών νοοτροπιών όσον αφορά τη νομοθεσία, την παραγωγικότητα, το εμπόριο, και τη συμπεριφορά. Για μια φορά ακόμη, η ανάγκη για περισσότερη και καλύτερη ενημέρωση και επίλυση προβλημάτων καθίσταται επιτακτική.

1.3.3. Η ανάπτυξη και διάδοση του ηλεκτρονικού εμπορίου εξακολουθεί να οφείλει πολλά στους τομείς της θέσπισης κανονιστικών διατάξεων, της εκπαίδευσης και της πληροφόρησης. Με το πέρασμα του χρόνου, πιο σύντομα από ό,τι πιστεύεται, το ηλεκτρονικό εμπόριο αποκτά τεράστιες δυνατότητες μείωσης των φραγμών της εσωτερικής αγοράς.

1.3.4. Η επιχειρηματικότητα, με την ευρύτερη έννοια, ως πνεύμα πρωτοβουλίας σε όλα τα επίπεδα, πρέπει να ενισχυθεί στην Ευρώπη με στόχο την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της εσωτερικής αγοράς ώστε να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός προκειμένου να προαχθεί η ευημερία και να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των πολιτών σύμφωνα με την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης.

1.4. Στις εργασίες του ΠΕΑ κυριαρχούν τρεις τάσεις: απλούστευση, ασφάλεια, και συνέργια. Ένας τέταρτος θεμελιώδης παράγοντας είναι η κοινωνία, όπως αντικατοπτρίζεται από τις κοινές ευρωπαϊκές αξίες.

1.4.1. Σχετικά με την τάση της απλούστευσης, τον Οκτώβριο του 2000(1) υιοθετήθηκε γνωμοδότηση που συμπεριλάμβανε έναν κώδικα συμπεριφοράς ο οποίος αναπτύχθηκε περαιτέρω και αποτέλεσε βάση γνωμοδότησης(2) που υιοθετήθηκε τον Νοέμβριο του 2001. Το Δεκέμβριο του 2001, Επιτροπή παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Laeken ανακοίνωση σχετικά με τις εξελίξεις στον εν λόγω τομέα.

1.4.2. Όσον αφορά τη συνέργια, πρέπει να δοθεί περισσότερη έμφαση στις προσεγγίσεις από τη βάση προς την κορυφή, στη συνεργασία των διαφορετικών επιπέδων, και στη συμμετοχή της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών. Οι εργασίες σχετικά με την αυτορρύθμιση ή τη συρρύθμιση προχωρούν και η υποστήριξή τους αυξάνεται όπως αναφέρεται και στις παραγράφους 3.3 και 3.4.

1.4.3. Όσον αφορά τις εργασίες στον χώρο της ασφάλειας, έχει σημειωθεί πρόοδος στους τομείς της καταπολέμησης της απάτης και της ασφάλειας τροφίμων. Το έργο εστιάζεται περισσότερο στον έλεγχο σε κοινοτικό επίπεδο με στόχο να αποτραπεί η εκ νέου υπαγωγή ορισμένων πολιτικών θεμάτων στις αρμοδιότητες των κρατών μελών. Εντωμεταξύ, το θέμα της ασφάλειας πήρε νέα διάσταση καθώς το ζήτημα της γενικής ασφάλειας των κοινωνιών μας έναντι εγκληματικών επιθέσεων περιήλθε στο επίκεντρο της προσοχής και των δράσεων μετά τα τραγικά γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου.

1.4.4. Η αποτελεσματική προστασία των πολιτών έναντι των επιθέσεων αποτελεί φυσικά ζήτημα μείζονος σημασίας. Οι δράσεις που αποσκοπούν στην ασφάλεια πρέπει, ωστόσο, να ευθυγραμμιστούν με τις βασικές αξίες των κοινωνιών μας και τις κοινές αρχές που διέπουν την Ένωση. Πρέπει να αναζητηθεί μια ισορροπία μεταξύ των μέτρων ασφάλειας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων της ελευθερίας, του απορρήτου, και της ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών.

1.5. Στόχος της παρούσας γνωμοδότησης είναι να επικαιροποιηθούν οι πληροφορίες σχετικά με την PRISM και να παρουσιαστούν απόψεις όσον αφορά περαιτέρω σχετικές εξελίξεις. Η γνωμοδότηση παραθέτει, επίσης, ορισμένες παρατηρήσεις, που απαιτούν προσοχή και ανάληψη σχετικής δράσης, βάσει των πορισμάτων που προκύπτουν από την PRISM, επισκέψεων στα Εθνικά Κέντρα Συντονισμού για την Ενιαία Αγορά, καθώς και ακροάσεις που διοργανώθηκαν από το ΠΕΑ.

2. Η βάση δεδομένων PRISM

2.1. Η βάση δεδομένων PRISM συγκεντρώνει τις πρωτοβουλίες για την Ενιαία Αγορά υπό τους τέσσερις ακόλουθους τίτλους:

Α) Πληροφόρηση και υποστήριξη·

Β) Διαδικασίες επίλυσης προβλημάτων·

Γ) Συμπράξεις·

Δ) Συμφωνίες και κώδικες συμπεριφοράς.

2.2. Οι πρωτοβουλίες που περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων PRISM είναι εκούσιες και δεν έχουν άμεσο κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Εξαιρούνται πρωτοβουλίες εμπορικού χαρακτήρα καθώς και εκείνες που εκπροσωπούν ορισμένα τομεακά ή τοπικά συμφέροντα, εφόσον δεν παράγουν προστιθέμενη αξία. Επιπροσθέτως, στις πρωτοβουλίες που αφορούν την ενιαία αγορά των 15 κρατών μελών συμπεριλαμβάνονται και οι πρωτοβουλίες που αφορούν τα άλλα τρία κράτη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου καθώς, επίσης, και τις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες.

2.3. Τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία επιλέγονται οι πρωτοβουλίες είναι τα ακόλουθα:

- ο υποδειγματικός χαρακτήρας (πρωτοτυπία, καινοτομία)

- η σχέση κόστους/οφέλους

- η επίδρασή τους (άμεση επίδραση για τους συμμετέχοντες, πιθανή επίδραση για τους μη συμμετέχοντες), και

- οι προοπτικές τους (διάρκεια, πιθανή συνέργια).

2.4. Τον Δεκέμβριο του 2001, η βάση δεδομένων PRISM περιείχε 106 πρωτοβουλίες εκ των οποίων οι 21 βρίσκονταν στο στάδιο της τελικής προετοιμασίας. Ήταν σχετικά ομοιόμορφα κατανεμημένες στους τέσσερις τίτλους με μια σχετική συγκέντρωση στην κατηγορία Γ) συμπράξεις και Δ) συμφωνίες και κώδικες συμπεριφοράς. Η αύξηση νέων πρωτοβουλιών ελαττώθηκε κατά το τελευταίο εξάμηνο, κυρίως λόγω της εφαρμογής των προαναφερόμενων περιορισμών και κριτηρίων.

2.5. Οι πρωτοβουλίες μπορούν να διαχωριστούν σε "θετικές" και "αρνητικές". Οι θετικές πρωτοβουλίες διακρίνονται από εποικοδομητική προσέγγιση όσον αφορά την προώθηση της ενημέρωσης, της καινοτομίας, και της συνεργασίας. Συναντώνται, κυρίως, στις κατηγορίες Α), Γ) και Δ). Οι πρωτοβουλίες που αφορούν προβλήματα και τις πιθανές λύσεις τους αποτελούν τις "αρνητικές" πρωτοβουλίες και συγκαταλέγονται στην κατηγορία Β) αλλά και σε ορισμένο βαθμό και στην Δ). Ένα ενδιαφέρον στοιχείο αποτελεί και το γεγονός ότι η πλειονότητα των πρωτοβουλιών της κατηγορίας Α) και ένα μεγάλο μέρος της κατηγορίας Γ) προέρχονται και, ακόμη συχνότερα, χρηματοδοτούνται από την Επιτροπή. Το τελευταίο διάστημα οι πρωτοβουλίες που αφορούν κώδικες συμπεριφοράς και άλλες μορφές αυτορρύθμισης ή συρρύθμισης παρουσιάζουν άνοδο.

2.6. Η ιστοσελίδα της PRISM για το κοινό προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον και κατέγραψε 3250 επισκέψεις τον Ιανουάριο του 2001. Αμέσως μετά, ο αριθμός των επισκεπτών μειώθηκε απότομα αλλά έκτοτε παρουσίασε σταθερή αύξηση πλησιάζοντας περίπου τους 1000 επισκέπτες ανά μήνα, αριθμό που εξακολουθεί να μεγαλώνει.

2.7. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η PRISM πρόκειται να αναπτυχθεί περαιτέρω ώστε να μπορέσει να αξιοποιήσει πλήρως δυναμικό της. Θα καταβληθούν προσπάθειες ώστε να διευρυνθεί σημαντικά το περιεχόμενο της βάσης δεδομένων με τη χρήση των διαθέσιμων διαύλων επικοινωνίας με διάφορους οργανισμούς της κοινωνίας των πολιτών. Θα δημιουργηθούν σύνδεσμοι με άλλες βάσεις δεδομένων και υπηρεσίες της εσωτερικής αγοράς. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή πρόκειται να διαθέσει σύντομα μια σημαντική σύνδεση με το δίκτυο SOLVIT (βλέπε σημεία 3.7.1 > 3.7.3). Θα διερευνηθούν οι δυνατότητες καλύτερης προώθησης και πρόσβασης της βάσης δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης και της απλούστευσης της διεύθυνσης στο Διαδίκτυο.

2.8. Η Ενιαία Αγορά καλύπτει και τα 18 κράτη μέλη του ΕΟΧ και οργανισμοί από τη Νορβηγία, την Ισλανδία, ή το Λιχτενστάιν συμμετέχουν σε περισσότερο από το 30 % των πρωτοβουλιών που περιλαμβάνονται σήμερα στη βάση δεδομένων PRISM. Τον Δεκέμβριο του 2001, το ΠΕΑ διοργάνωσε ακρόαση στο Όσλο με τη συμμέτοχη κοινωνικο-οικονομικών οργανισμών των χωρών της ΕΖΕΣ καθώς και εκπροσώπων της συμβουλευτικής επιτροπής της ΕΖΕΣ. Με την ευκαιρία αυτή, παρουσιάστηκε το PRISM και σημειώθηκε ότι θα μπορούσε να συνεισφέρει πολλά στην προσπάθεια της ΕΖΕΣ για την υλοποίηση της Ενιαίας Αγοράς.

2.9. Η διεύρυνση αποτελεί βασική πρόκληση τόσο για την Ένωση όσο και για την ΟΚΕ. Το ΠΕΑ, από την πλευρά του, αποσκοπεί στην παροχή βοήθειας προς τις υποψήφιες χώρες ώστε να ενταχθούν στην εσωτερική αγορά όσον το δυνατόν καλύτερα. Όσον αφορά ιδιώτες και οργανισμούς των υποψήφιων χωρών, η PRISM θα μπορούσε να λειτουργήσει ως χρήσιμο μέσο κατά τη διαδικασία της πλήρους ένταξής τους στην εσωτερική αγορά. Μπορεί να αποτελέσει μέσο μεταφοράς απαραίτητων πληροφοριών και ιδεών. Συγκεκριμένα, η PRISM μπορεί να λειτουργήσει ως δίαυλος για επαφές και δικτύωση με οργανισμούς των κρατών μελών. Οργανισμοί των υποψηφίων χωρών συμμετέχουν ήδη σε ορισμένες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της PRISM. Η βάση δεδομένων πρέπει να αναπτυχθεί και τα εισαχθεί στην αγορά λαμβανομένων υπόψη κυρίως των αναγκών της διεύρυνσης.

3. Τομείς που χρήζουν μεγαλύτερης προσπάθειας και περισσότερων πρωτοβουλιών

3.1. Κατά τις συνεδριάσεις και ακροάσεις του ΠΕΑ, σχολιαστές από διαφορετικούς χώρους τόνισαν επανειλημμένα τους ακόλουθους προβληματικούς τομείς της ενιαίας αγοράς:

- Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων και συγκεκριμένα προβλήματα που αφορούν την αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων/προσόντων·

- Αυτορρύθμιση/συρρύθμιση·

- Υπηρεσίες, ιδιαίτερα οι τομείς των ασφαλειών και κατασκευών·

- Διεύρυνση· προβλήματα πρόσβασης στην αγορά και ανάγκη βελτίωσης της ικανότητας έγκαιρης ενημέρωσης και επίλυσης προβλημάτων στις υποψήφιες χώρες σε πρώιμο στάδιο·

- Ευρύτερη προβολή των οργάνων που ασχολούνται με την επίλυση προβλημάτων και των δραστηριοτήτων τους.

3.2. Η ΟΚΕ πραγματεύεται το πρόβλημα της αμοιβαίας αναγνώρισης διπλωμάτων σε σχετική γνωμοδότηση(3). Το ζήτημα έχει λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις με την προοπτική της διεύρυνσης, λόγω της πιθανής μετακίνησης επαγγελματιών από τις υποψήφιες χώρες. Το πρόβλημα της αναγνώρισης των διπλωμάτων χρήζει άμεσης αντιμετώπισης. Η Επιτροπή, επίσης, παρουσιάζει νέες δράσεις και νέες πρωτοβουλίες στον τομέα. Οι εξελίξεις απαιτούν μια εμπεριστατωμένη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της ΟΚΕ.

3.3. Εδώ και αρκετό διάστημα, η συρρύθμιση συζητείται στην Ένωση. Πρόσφατα, υπήρξαν δείγματα πολιτικής υποστήριξης της συρρύθμισης ως συμπληρώματος της νομοθεσίας ή ακόμη και ως προτιμώμενης εναλλακτική προσέγγισης, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο ρόλος της συρρύθμισης αποτελεί σημαντικό μέρος του θέματος της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης.

3.4. Η ΟΚΕ διοργάνωσε τον Μάιο του 2001 συνέδριο με θέμα τη συρρύθμιση της ενιαίας αγοράς - ο ρόλος των κοινωνικών και οικονομικών φορέων. Σημείο αφετηρίας του συνεδρίου ήταν η ένταξη της συζήτησης αυτής στο ευρύτερο πλαίσιο της διακυβέρνησης. Η κριτική που ασκείται ολοένα και περισσότερο έναντι της "κλασικής" ρύθμισης οδηγεί στην ανάγκη απλοποίησης και την αυξανόμενη ανάγκη συμμετοχής των κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων.

3.4.1. Στη γνωμοδότηση της ΟΚΕ σχετικά με την απλοποίηση(4), τα στοιχεία της συζήτησης ομαδοποιούνται στις παρακάτω 5 ενότητες:

- κανόνες και τεχνικές προδιαγραφές·

- ο ευρωπαϊκός οικονομικός χώρος·

- συμφωνίες των κοινωνικών εταίρων·

- η προστασία των καταναλωτών·

- ο τομέας του περιβάλλοντος.

3.4.2. Από τις εισηγήσεις και τις συζητήσεις κατά τη διάρκεια του συνεδρίου συνάγονται τα εξής συμπεράσματα:

3.4.2.1. Οι πρακτικές της συρρύθμισης που αναπτύσσονται στην Ενιαία Αγορά διαφέρουν ακόμα σε μεγάλο βαθμό. Σε ορισμένους τομείς (θέσπιση προδιαγραφών, κοινωνία), οι διαδικασίες έχουν ήδη ολοκληρωθεί, διαρθρωθεί, και ελεγχθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σε άλλους τομείς (θέματα καταναλωτών, περιβάλλον, οικονομικός τομέας), οι διαδικασίες βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο, είναι αμεθόδευτες και αποκεντρωμένες, παρά το αξιόλογο δυναμικό ανάπτυξης που έχουν. Μεγάλες προσπάθειες πρέπει να καταβληθούν για την ανάπτυξη της από συρρύθμισης στους εν λόγω τομείς.

3.4.2.2. Γενικά, οι πρακτικές της συρρύθμισης έχουν το πλεονέκτημα ότι απλοποιούν τους κανόνες, συντελούν την αποσυμφόρηση των νομοθετικών μηχανισμών, αυξάνουν τους ρυθμούς προσαρμογής στις μεταβολές και, παράλληλα, προάγουν την συνυπευθυνότητα των οικονομικών φορέων και φορέων τις κοινωνίας των πολιτών έτσι ώστε να ενισχύουν τα θεμέλια της ευρωπαϊκής οικοδόμησης. Για την επιτυχή έκβαση, απαιτείται μια ορισμένη ελευθερία κινήσεων για τις επιχειρήσεις και την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών, συνεργασία με τις δημόσιες αρχές, συμμετοχή αντιπροσωπευτικών φορέων, διαφανείς διαδικασίες, αποτελεσματική εφαρμογή, και αυστηρός έλεγχος των επιπτώσεων και των εξελίξεων και από τις δημόσιες αρχές.

3.4.2.3. Η συρρύθμιση δεν μπορεί να αποτελέσει πανάκεια για τη μεγαλύτερη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και για τη βελτίωση της ποιότητας της ρύθμισης. Η νομοθετική διαδικασία θα πρέπει να συνεχίσει να ενισχύει τα βασικά προνόμια του δημοσίου συμφέροντος. Εξάλλου, διαφοροποιημένες προσεγγίσεις της συρρύθμισης με τη συμμετοχή κοινωνικών και οικονομικών ομάδων μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη βελτίωση των λειτουργιών της Ενιαίας Αγοράς, ώστε να αντεπεξέλθει στην τριπλή πρόκληση που αντιμετωπίζει για την προσαρμογή της στη διεύρυνση, την εμβάθυνση, και τη παγκοσμιοποίηση.

3.4.2.4. Το Παρατηρητήριο της Ενιαίας Αγοράς ολοκλήρωσε πρόσφατα μια έκθεση προόδου για την απλοποίηση των ρυθμίσεων στην Ευρώπη, στην οποία γίνεται λεπτομερής ανάλυση της ανάπτυξης και των μελλοντικών προοπτικών της συρρύθμισης(5).

3.5. Η ΟΚΕ πραγματευθεί το θέμα των υπηρεσιών στην Ενιαία Αγορά σε πολλές γνωμοδοτήσεις, η πιο πρόσφατη και περιεκτική εκ των οποίων ολοκληρώθηκε πρόσφατα(6). Μια νέα πρόταση σχετικά με ζητήματα που αφορούν την εσωτερική αγορά αναμένεται να υποβληθεί στο άμεσο μέλλον από την Επιτροπή.

3.6. Επίσης, όσον αφορά τη διεύρυνση, η ΟΚΕ έχει καταρτίσει πολυάριθμες γνωμοδοτήσεις. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον σχετικά με ζητήματα που αφορούν την Ενιαία Αγορά παρουσιάζει η γνωμοδότηση της 25ης Απριλίου 2001: με θέμα "Η διεύρυνση της ΕΕ: η πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι υποψήφιες χώρες όσον αφορά την εκπλήρωση των οικονομικών κριτηρίων για την ένταξη(7)" καθώς και μια κάπως παλαιότερη γνωμοδότηση της 22ας Σεπτεμβρίου 1999 σχετικά με τις "Οι επιπτώσεις της διεύρυνσης της EE στην Ενιαία Αγορά(8)". Δεδομένων των σημαντικών εξελίξεων από το 1999, η ΟΚΕ πρέπει να εκδώσει νέα γνωμοδότηση σχετικά με τις επιπτώσεις της διεύρυνσης της ΕΕ στην Ενιαία Αγορά.

3.7. Για τα θέματα της Ενιαίας Αγοράς, στη διάθεση των επιχειρήσεων, των πολιτών και των οργανισμών, υπάρχουν πολλά διαφορετικά συστήματα πρόσβασης σε πληροφορίες και επίλυσης προβλημάτων. Με πρωτοβουλία της Επιτροπής - και συχνά εν μέρει ή εξολοκλήρου χρηματοδοτούμενα από κοινοτικούς πόρους - έχουν συσταθεί πολυάριθμοι φορείς, ιδίως το δίκτυο των 284 Ευρωπαϊκών Κέντρων Πληροφοριών για τις Επιχειρήσεις, οι Ευρωπαϊκές Υπηρεσίες Απασχολήσεως (EURES), και το δίκτυο ευρωθυρίδων (euroguichet). Το 1997, τέθηκαν σε λειτουργία σε κάθε κράτος μέλος Σημεία Επαφής για επιχειρήσεις και πολίτες, καθώς και ένα Κέντρο Συντονισμού για την Ενιαία Αγορά με αποκλειστικό στόχο την επίλυση προβλημάτων της ενιαίας αγοράς. Σε περίπτωση που ορισμένα προβλήματα δεν μπορούν να επιλυθούν στην επικράτεια ενός κράτους μέλους, δημιουργούνται διμερείς επαφές με την αρμόδια αρχή σε κάποιο άλλο κράτος μέλος. Η Συμβουλευτική Επιτροπή για την Ενιαία Αγορά ενεργεί ως βήμα ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των εθνικών Κέντρων Συντονισμού.

3.7.1. Η ιεράρχηση της παροχής βοήθειας στους φορείς της εσωτερικής αγοράς μπορεί να διαχωριστεί σα τέσσερα επίπεδα.

1) Ενημέρωση·

2) Παροχή συμβουλών·

3) Επίλυση προβλημάτων σε περίπτωση μη ηθελημένης παράβασης του νόμου·

4) Νομικές διαδικασίες εθνικών δικαστηρίων ή στο πλαίσιο της Επιτροπής σε περιπτώσεις σοβαρών παραβάσεων του νόμου.

3.7.2. Είναι προφανές ότι ο ρόλος και οι υπηρεσίες των διάφορων οργάνων δεν είναι πάντα επαρκώς γνωστοί. Για παράδειγμα, οι ΜΜΕ που συνήθιζαν να απευθύνονται σε ένα Ευρωπαϊκό Κέντρο Πληροφόρησης για την ενημέρωσή τους είναι φυσικό να ζητούν από το ίδιο βοήθεια για την επίλυση προβλημάτων. Εξάλλου, μία μονάδα με την ονομασία Κέντρο Συντονισμού δεν παραπέμπει αμέσως σε μια αρχή που έχει αναλάβει το έργο της επίλυσης προβλημάτων που προκύπτουν στην Ενιαία Αγορά.

3.7.3. Οι μελλοντικές ανακοινώσεις και συστάσεις της Επιτροπής όσον αφορά την αποτελεσματική επίλυση προβλημάτων στην εσωτερική αγορά αποτελούν επιτακτική ανάγκη και, επομένως, εγκρίνονται από την ΟΚΕ. Μια μελέτη της παρούσας λειτουργίας των δραστηριοτήτων επίλυσης προβλημάτων των Κέντρων Συντονισμού αποκαλύπτει σοβαρές ελλείψεις και προβλήματα. Τα περισσότερα Κέντρα Συντονισμού αντιμετώπισαν ελάχιστα προβλήματα το 1999 και το 2000, μολονότι ο αριθμός των περιστατικών στην Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο καταδεικνύουν σαφώς την ύπαρξη προβλημάτων. Ακόμη πιο σοβαρό είναι το γεγονός ότι το 66 % των περιστατικών δεν έχουν επιλυθεί και μετά το πέρας ενός έτους.

3.7.4. Με σκοπό τη διευκόλυνση των απαραίτητων αλλαγών, η Επιτροπή θα ξεκινήσει το Μάρτιο τη δοκιμαστική περίοδο για την εφαρμογή του δικτύου SOLVIT. Το δίκτυο αυτό θα διασυνδέσει τα Κέντρα Συντονισμού και θα θέσει ένα συστηματικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση παραπόνων. Οι ευθύνες των διαφόρων μερών, τα χρονικά περιθώρια, και οι μετέπειτα εργασίες δεν έχουν ακόμη καθοριστεί.

3.7.5. Παράλληλα, θα παρουσιαστεί και θα τεθεί σε εφαρμογή ένα σχέδιο ενημέρωσης που αφορά το σύστημα επίλυσης προβλημάτων. Η ανάγκη για παρόμοια δράση είναι σαφής δεδομένου ότι σύμφωνα με αποτελέσματα ερευνών μόλις το 3 % των πολιτών γνωρίζουν έστω και την ύπαρξη των Σημείων Επαφής ή των Κέντρων Συντονισμού. Με σκοπό να διευκολυνθεί η χρήση τους από το κοινό, τα Κέντρα Συντονισμού θα πρέπει να μετονομαστούν έτσι ώστε να περιγράφεται καλύτερα η λειτουργία τους. Η ονομασία SOLVIT θα μπορούσε να εξυπηρετήσει το σκοπό αυτό, εάν δεν δημιουργηθούν προβλήματα διατηρώντας την ίδια ονομασία για τα κέντρα και τη βάση υποστήριξης. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη η ονομασία "Κέντρα Δράσης".

3.7.6. Η ΟΚΕ επικροτεί τα σχέδια της Επιτροπής. Στο πλαίσιο αυτό θεωρεί ότι τα ακόλουθα θα πρέπει να ληφθούν υπόψη:

- Είναι λυπηρό το γεγονός ότι τα δύο κράτη μέλη που αποτελούν τις μεγαλύτερες αγορές της Ένωσης, η Γερμανία και η Γαλλία, δεν συμμετάσχουν στη δοκιμαστική περίοδο του SOLVIT.

- Η Επιτροπή πρέπει να φανεί αυστηρή σε περιπτώσεις μη εφαρμογής των αρχών του SOLVIT.

- Η χρήση μιας ενιαίας θυρίδας για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις είναι απαραίτητη. Η Επιτροπή πρέπει να ελέγχει τις ενέργειες που πραγματοποιούνται για το σκοπό αυτό σε όλα τα κράτη μέλη.

- Πρέπει να διατεθούν επαρκείς πόροι στα Κέντρα Συντονισμού. Τούτο αποτελεί επένδυση για την αποτελεσματικότερη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

- Το πνεύμα συνεργασίας, οι προσωπικές επαφές, η ατομική αντιμετώπιση και οι έλεγχοι καθώς και οι καινοτόμες συνεργασίες θα πρέπει να ενθαρρύνονται σε όλες τις περιστάσεις - δεν μπορούν ή δε θα πρέπει να αντικαθιστώνται ούτε καν από ένα τέλειο ηλεκτρονικό δίκτυο και τους βέλτιστους κανόνες και αρχές.

- Τα Κέντρα Συντονισμού πρέπει να μετονομαστούν σε Κέντρα SOLVIT ή Κέντρα Δράσης.

Βρυξέλλες, 16 Ιανουαρίου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) ΕΕ C 14 της 16.1.2001, σ. 1, εισηγητής: ο κ. Vever.

(2) EE C 48 της 21.2.2002.

(3) ΕΕ C 116 της 20.4.2001, σ. 14.

(4) ΕΕ C 14 της 16.1.2001, σ. 1.

(5) EE C 48 της 21.2.2002.

(6) EE C 48 της 21.2.2002.

(7) ΕΕ C 193 της 10.7.2001, σ. 60.

(8) ΕΕ C 329 της 17.11.1999, σ. 39.