Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Εφαρμογή του διαρθρωμένου κοινωνικού διαλόγου στους πανευρωπαϊκούς διαδρόμους μεταφορών"

(2000/C 117/03)

Στις 28 Ιανουαρίου 1999 και βάσει του άρθρου 23, παρ. 3 του Εσωτερικού Κανονισμού, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να επεξεργασθεί γνωμοδότηση για την "Εφαρμογή του διαρθρωμένου κοινωνικού διαλόγου στους πανευρωπαϊκούς διαδρόμους μεταφορών".

Το τμήμα μεταφορών ενέργειας υποδομών και κοινωνίας των πληροφοριών, στο οποίο είχε ανατεθεί η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 3 Φεβρουαρίου 2000, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. von Schwerin.

Κατά την 370ή σύνοδο ολομέλειας της 1ης και 2ας Μαρτίου 2000 (συνεδρίαση της 1ης Μαρτίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 113 ψήφους υπέρ και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Στόχος της γνωμοδότησης

1.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ), κατά τη διάρκεια της πρώτης πανευρωπαϊκής διάσκεψη για τις μεταφορές που πραγματοποιήθηκε το 1991 στην Πράγα, είχε υποστηρίξει τη συμμετοχή των κοινωνικοοικονομικών ομάδων, κυρίως από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, στην πολιτική συνεργασία. Αυτό το αίτημα προβλήθηκε σε μία σειρά γνωμοδοτήσεων(1) και υποστηρίχθηκε περαιτέρω τόσο εκ μέρους των ενδιαφερόμενων να συμμετάσχουν οργανώσεων όσο και των πολιτικών θεσμικών οργάνων. Ένα σημαντικό επακόλουθο της πρωτοβουλίας της ΟΚΕ ήταν η ενσωμάτωση της αρχής 10 στη Δήλωση του Ελσίνκι (1997). Στο κείμενο αυτό η "διαβούλευση των κοινωνικοοικονομικών ομάδων στην ανάπτυξη της πολιτικής μεταφορών" χαρακτηρίζεται ως αναπόσπαστο συστατικό της κοινής πολιτικής, με απώτερο σκοπό την υλοποίηση των στόχων που έχουν τεθεί.

Μολονότι οι ενδιαφερόμενες κυβερνήσεις ανέλαβαν οικειοθελώς την υποχρέωση αυτή, η πραγματικότητα στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης χαρακτηρίζεται από την εμφανή παραβίαση της αρχής αυτής. Το πρόβλημα της έλλειψης συντονισμού και διαφάνειας που παρουσιάζεται σε εθνικό επίπεδο επαναλαμβάνεται και σε διεθνές επίπεδο και εμποδίζει τους κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες να αναλάβουν ενεργό ρόλο στα πλαίσια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η πολιτική πλευρά αφήνει άθικτη την κατάσταση αυτή. Από τη Διάσκεψη του Ελσίνκι και μετά, ανεξάρτητα από τις δράσεις της ΟΚΕ, δεν έχει υλοποιηθεί καμία πτυχή της αρχής της διαβούλευσης. Η ΟΚΕ θα ενισχύσει τις πρσπάθειές της προς αυτή την κατεύθυνση.

1.2. Οι παρούσες παρατηρήσεις βασίζονται στην εν λόγω αρχή και επιχειρούν κυρίως να μετατρέψουν σε πρακτικά μέτρα εφαρμογής τα συμπεράσματα της πρόσφατης γνωμοδότησης της ΟΚΕ "Υλοποίηση της Δήλωσης του Ελσίνκι - Δημιουργία μηχανισμών για τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων με τις οικονομικές και κοινωνικές ομάδες σχετικά με τη χάραξη της πανευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών"(2). Η ΟΚΕ έχει διαπιστώσει σε επανειλημμένες περιπτώσεις ότι η αρχή της διαβούλευσης στα πλαίσια της πανευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών είναι ένα θέμα το οποίο έχει περάσει σχεδόν ολοκληρωτικά στο περιθώριο, αν και - βάσει της διεργασίας για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση - ένας παρόμοιος μηχανισμός προσφέρει μια εξαιρετική ευκαιρία για την προαγωγή μιας σταθερής και δημοκρατικής διάρθρωσης η οποία υποστηρίζεται από τους πολίτες και κοινωνικούς φορείς που εκπροσωπούν τα συμφέροντά τους. Η ΟΚΕ θεώρησε ότι ήταν υποχρέωσή της να εμφυσήσει ζωή στην δέκατη αρχή της δήλωσης του Ελσίνκι και να δείξει ποιες ευκαιρίες προσφέρει. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ζητηθεί και η υποστήριξη όλων αυτών οι οποίοι - συμφωνώντας με τη δήλωση του Ελσίνκι - ανέλαβαν μια ανάλογη δέσμευση.

1.3. Στο πλαίσιο μιας τροποποιημένης θεσμικής διάρθρωσης, μετά από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης του Άμστερνταμ και υπό τις μεταβαλλόμενες συνθήκες της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και της επόμενης φάσης της διαδικασίας διεύρυνσης, η ΟΚΕ ενισχύει τόσο το θεσμικό ρόλο της σε σχέση με τις νέες συμπληρωματικές γνωμοδοτικές αρμοδιότητες ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσο και τη θέση της ως φόρουμ και γέφυρας των οργανωμένων ευρωπαϊκών κοινωνικών ομάδων συμφερόντων. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για ορισμένες χώρες που δεν ανήκουν στην ΕΚ, για παράδειγμα τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η ΟΚΕ επιδιώκει να αυξήσει τον αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα και την επιρροή των εργασιών της και να αναλάβει ενεργότερο ρόλο στις διεργασίες για τη διεύρυνση και τον εκδημοκρατισμό της ΕΕ.

2. Το βασικό σκεπτικό της έννοιας των διαβουλεύσεων

2.1. Η ΟΚΕ αποφάσισε να προωθήσει τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων με τις κοινωνικοοικονομικές ομάδες, στο πλαίσιο της συνεργασίας για την πολιτική μεταφορών, σχετικά με τους 10 διαδρόμους προτεραιότητας και τις 4 περιοχές μεταφορών (PETRA) επί των οποίων επετεύχθη συμφωνία στο Ελσίνκι το 1997. Κατ' αυτήν την έννοια αναπτύχθηκε ένα πρότυπο διαρθρωμένου κοινωνικού διαλόγου. Στην παρούσα γνωμοδότηση θα γίνει για άλλη μία φορά αναφορά στις βασικές πτυχές αυτής της προσπάθειας. Για να αποφευχθούν τυχόν παρεξηγήσεις, στη συνέχεια θα γίνεται πάντα λόγος περί "διαρθρωμένου διαλόγου". Ο κοινωνικός διάλογος με τη στενή του έννοια είναι υπόθεση των κοινωνικών εταίρων και δεν έχει σχέση με τις διαβουλεύσεις στις οποίες αναφέρεται το παρόν έγγραφο.

2.2. Κατά μήκος των διαδρόμων και εντός των περιοχών μεταφορών θα πρέπει να συναντηθούν οι εκπρόσωποι των εργοδοτών, των εργατικών και άλλων ενώσεων συμφερόντων, προκειμένου πρώτον, να συζητήσουν τα προβλήματα, τις πιθανές λύσεις και τα αιτήματα έναντι αυτής της πολιτικής, και δεύτερον, να συστήσουν ένα φόρουμ, εντός του οποίου να εκφράζονται οι προσδοκίες των πολιτικών παραγόντων έναντι των φορέων αυτών. Αυτές οι συναντήσεις θα πρέπει να συνδέονται στενά με τις διευθύνουσες επιτροπές που θα συσταθούν στο επίπεδο των συμμετεχουσών κυβερνήσεων. Μπορούν να προσανατολισθούν και προς την κατεύθυνση των υφιστάμενων επιτροπών συνεργασίας των σιδηροδρομικών εταιρειών που συμμετέχουν. Ένας τέτοιος διάλογος έχει ως στόχο τη δημιουργία υποδομών και την ανάπτυξη αποτελεσματικών μεταφορικών υπηρεσιών. Μόνον έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί με τον καλύτερο τρόπο η περιορισμένη χρηματοδότηση των επενδύσεων. Ταυτόχρονα, μπορεί να βελτιωθεί η δυνατότητα εφαρμογής κοινών σχεδίων με την έγκαιρη αλληλοδιασύνδεση οικονομικών, κοινωνικών και οικολογικών στόχων, με αποτέλεσμα τη ευρύτερη κοινωνική αποδοχή. Επιπλέον, ο διαρθρωμένος διάλογος πρέπει να ενισχύει το σημαντικό κοινωνικό ρόλο που διαδραματίζουν οι ενώσεις των εργοδοτών, τα εργατικά σωματεία και άλλες ομάδες συμφερόντων στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ).

2.3. Η συνεργασία στους διαδρόμους και τις περιοχές μεταφορών θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από συνέχεια και συνέπεια, χωρίς να διαθέτει αυστηρές διαρθρώσεις, προερχόμενες από εξωτερικά πρότυπα. Η έρευνα που πραγματοποίησε το 1998 η ΟΚΕ μεταξύ των ενδεχόμενων συμμετεχόντων από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη κατέδειξε ότι η τοποθέτηση συντονιστών προερχόμενων από τους κόλπους τους φαίνεται θεμιτή. Η εν λόγω συνεργασία δεν ανταγωνίζεται τις υφιστάμενες διεθνείς συνδικαλιστικές οργανώσεις ή το πολιτικό επίπεδο. Αντίθετα, επιδιώκεται η αποκατάσταση μιας ισόρροπης, εποικοδομητικής και πρακτικής επικοινωνίας μεταξύ των διαφόρων ομάδων συμφερόντων των συμμετεχουσών χωρών και των μεταφορικών επιχειρήσεων.

2.4. Αντικείμενο της συνεργασίας είναι όλα εκείνα τα προβλήματα, τα οποία πρέπει να επιλυθούν στο πλαίσιο μιας ανεμπόδιστης μεταφορικής κυκλοφορίας. Λαμβανομένων υπόψη των τρεχουσών αναγκών, τούτο επιτυγχάνεται στο πλαίσιο μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής των μεταφορών, προσαρμοσμένης σε συγκεκριμένες δράσεις που είναι αναγκαίο να αναπτυχθούν στους εκάστοτε διαδρόμους και τις περιοχές μεταφορών. Τη βάση αποτελούν οι στόχοι και τα μέτρα της πολιτικής μεταφορών που συμφωνήθηκαν με τη Δήλωση του Ελσίνκι.

2.5. Θεμελιώδη στόχο αποτελεί η προώθηση της δημιουργίας μιας οικονομίας της αγοράς και της κοινωνικής συνοχής στη διευρυμένη Ένωση, με την ενίσχυση των κοινωνικών δυνάμεων που επιδιώκουν μία οικονομική ανάπτυξη ανοιχτή στην αγορά, φιλοπεριβαλλοντική και κοινωνικά δίκαιη. Για το σκοπό αυτό, πρέπει οπωσδήποτε να ενισχυθούν οι δεσμοί μεταξύ των κρατών μελών της Ένωσης, των υποψήφιων χωρών και των λοιπών ευρωπαϊκών χωρών.

2.6. Η ΟΚΕ αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στους διαδρόμους μεταφορών ως συνδετικό κρίκο και βάση της διασυνοριακής συνεργασίας, δεδομένου ότι διασυνδέουν τις χώρες της Ευρώπης υπερβαίνοντας την προοπτική της διεύρυνσης της ΕΕ. Από την άποψη αυτή, η διάδοση της ιδέας των διαδρόμων στη Ανατολική Ευρώπη είναι απολύτως απαραίτητη και οι δράσεις δεν πρέπει να περιοριστούν στο χώρο της διεύρυνσης. Επιβάλλεται να διατηρηθεί η πανευρωπαϊκή προοπτική. Αυτό ανταποκρίνεται στο πνεύμα και το γράμμα της δήλωσης του Ελσίνκι, η οποία παραπέμπει σε διασυνοριακούς διαδρόμους έως την Εγγύς και την Άπω Ανατολή και σε περιοχές μεταφορών που υπερβαίνουν τα όρια της διεύρυνσης.

2.7. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι κύρια αποστολή της είναι να ενεργεί ως πρωτοστάτης, συνομιλητής και, εν ανάγκη, συντονιστής των τοπικών δραστηριοτήτων. Παράλληλα, στο πλαίσιο της παρακολούθησης των διεργασιών για την υλοποίηση της Δήλωσης του Ελσίνκι, η ΟΚΕ αισθάνεται υπεύθυνη για τη δραστήρια εκπροσώπηση των συμφερόντων των κοινωνικοοικονομικών ομάδων έναντι των άλλων ενδιαφερόμενων θεσμικών οργάνων της ΕΕ και ευρωπαϊκών οργανώσεων. Οι δραστηριότητες αυτές πρέπει να έχουν ως γνώμονα τις εκάστοτε ανάγκες και να εξετάζονται τακτικά υπό το φως των πολιτικών εξελίξεων.

3. Προσανατολισμός στις τρέχουσες εργασίες

3.1. Στις 20 και 21 Ιανουαρίου 1999, πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες η συνεδρίαση της ομάδας εργασίας για τις μεταφορές της G-24, η οποία είναι αποτέλεσμα κοινής πρωτοβουλίας της Οργάνωσης για την Οικονομική Συνεργασία και την Ανάπτυξη στην Ευρώπη (ΟΟΣΑ) και της Επιτροπής με στόχο τη συνεργασία στον τομέα της πολιτικής μεταφορών στις ΧΚΑΕ.

3.1.1. Κατόπιν προσκλήσεως της Επιτροπής, 100 περίπου εκπρόσωποι κυβερνήσεων, διοικητικών αρχών, χρηματοδοτικών ιδρυμάτων και ιδιωτικών επιχειρήσεων ασχολήθηκαν με τις προόδους για την οικοδόμηση ενός πανευρωπαϊκού μεταφορικού δικτύου. Σ' αυτή τη συνάντηση εκπροσωπήθηκε και η ΟΚΕ. Στο κέντρο του ενδιαφέροντος ήταν οι εργασίες των διαδρόμων του Ελσίνκι και των περιοχών μεταφορών.

3.1.2. Στη συνάντηση συμφωνήθηκε, μεταξύ άλλων, παράλληλα με την αναγκαία ανάπτυξη των υποδομών, να βελτιωθούν στο μέλλον σημαντικά η διοικητική μέριμνα και οι επιχειρησιακές συνθήκες, καθώς και να καταστούν αποτελεσματικότερες οι διασυνοριακές και συνδυασμένες υπηρεσίες. Υπάρχει, επίσης, ανάγκη ανάληψης δράσης για την καταγραφή των μεταφορικών δεδομένων και για την ενίσχυση της προστασίας του περιβάλλοντος. Για την περαιτέρω ανάπτυξη του δικτύου υποδομών προς την κατεύθυνση της Ασίας, προτάθηκε το σχέδιο Tracea, το οποίο, με πρωτοβουλία της Επιτροπής, συντάχθηκε το 1993 και αφορά τη σύνδεση του πανευρωπαϊκού μεταφορικού δικτύου με την Κεντρική Ασία, μέσω του Ευξείνου Πόντου.

3.1.3. Η ομάδα εργασίας για τις μεταφορές της G-24 θα συνέρχεται ετησίως, όπως μέχρι σήμερα. Εν προκειμένω, υπενθυμίζεται ότι η εν λόγω ομάδα εργασίας, σύμφωνα με την άποψη της Επιτροπής, οφείλει να συντονίζει τις δραστηριότητες για την υλοποίηση της Δήλωσης του Ελσίνκι και να εξασφαλίζει την απαιτούμενη διαφάνεια μεταξύ των συμμετεχόντων οργάνων και οργανώσεων. Στην επόμενη συνεδρίαση, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2000, η ΟΚΕ πρέπει να γνωστοποιήσει τις δραστηριότητές της. Παράλληλα, η ΟΚΕ κρίνει ότι πρέπει να διασαφηνιστεί ο ρόλος της ομάδας εργασίας για τις μεταφορές των G-24. Αυτό αφορά τόσο τη μέθοδο εργασίας και την πολιτική ταυτότητα των συμμετεχόντων όσο και την επικοινωνία μεταξύ των διαφόρων παραγόντων. Η ΟΚΕ θα προσπαθήσει να θέσει τα ερωτήματα αυτά στην προσεχή συνεδρίαση της ομάδας εργασίας για τις μεταφορές των G-24.

3.2. Στις 20 Δεκεμβρίου 1998 και κατόπιν προσκλήσεως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΚ), πραγματοποιήθηκε Διάσκεψη με θέμα "Πανευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών: Προοπτικές και προτεραιότητες της συνεργασίας Ανατολής-Δύσης". Η Διάσκεψη αυτή, ως συνέχεια της Διάσκεψης του Ελσίνκι, όφειλε να αποτελέσει ένα φόρουμ για την ανταλλαγή απόψεων, κυρίως όσον αφορά τους στόχους και τα μέσα της συνεργασίας Ανατολής-Δύσης, τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος μεταφορών και τις δυνατότητες χρηματοδότησης των Διευρωπαϊκών Δικτύων. Είχε προσκληθεί και η ΟΚΕ για να παρουσιάσει τις εργασίες της.

3.2.1. Εν τω μεταξύ, εκδόθηκε και μία έκθεση της επιτροπής μεταφορών του ΕΚ με θέμα "Μέτρα σε συνέχεια της Διάσκεψης του Ελσίνκι για την πανευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών" και εισηγητή τον κ. Lattge. Η έκθεση επικεντρώνεται στο θέμα της εφαρμογής των μέτρων της πολιτικής μεταφορών της Δήλωσης του Ελσίνκι και ζητεί, μεταξύ άλλων, μια πιο συντονισμένη προσέγγιση. Επιβεβαιώνει την ανάγκη για την ύπαρξη ενός ευρύτερου κοινωνικού διαλόγου, όπως συνέβη στις τρεις πανευρωπαϊκές διασκέψεις για τις μεταφορές, καθώς και τη συμμετοχή σ' αυτόν κυρίως των κοινωνικών εταίρων και των ΜΚΟ. Επίσης, υποστηρίζονται οι προτάσεις της ΟΚΕ για τη συμμετοχή και το διαρθρωμένο διάλογο των κοινωνικοοικονομικών ομάδων στο πλαίσιο της πανευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών.

3.3. Στις 18 και 19 Μαΐου 1999, πραγματοποιήθηκε ακρόαση για την έκθεση TINA (Transport Infrastructure Needs Assessment - Εκτίμηση των αναγκών για μεταφορικές υποδομές), η οποία εκπονήθηκε με εντολή της Επιτροπής και εξετάζει τις πρωταρχικές ανάγκες υποδομών των υποψήφιων χωρών.

3.3.1. Την ακρόαση διοργάνωσαν από κοινού η ΟΚΕ και η ΓΔ VII της Επιτροπής, και υποστήριξε η δημιουργηθείσα για το σκοπό αυτό στη Βιέννη Γραμματεία-TINA. Είχε ως στόχο την καταγραφή των απόψεων και των εμπειριών των κοινωνικοοικονομικών ομάδων των ενδιαφερόμενων χωρών και την πραγματοποίηση γενικής συζήτησης σχετικά με τις προτάσεις και τα συμπεράσματα της έκθεσης, πριν από την τελική έκδοσή της. Στην εν λόγω ακρόαση έλαβαν μέρος περί τα 40 άτομα.

3.3.2. Ανεξάρτητα από τα λεπτομερέστερα συμπεράσματα των ομιλητών και των συζητήσεων, τα οποία αποτελούν αντικείμενο μιας ανεξάρτητης έκθεσης, η σημασία αυτής της ακρόασης εντοπίζεται στο γεγονός ότι μπορεί να θεωρηθεί ως ένα πρώτο συγκεκριμένο βήμα υλοποίησης της Δήλωσης του Ελσίνκι, στο οποίο θα μπορούσαν να προστεθούν η δέσμευση της ΟΚΕ και οι εργασίες της Επιτροπής. Η εξέλιξη της ακρόασης κατέδειξε δύο τινά. Πρώτον, ότι η ανάγκη ανταλλαγής πληροφοριών και απόψεων - τόσο μεταξύ των ίδιων των οργανώσεων όσο και με τους φορείς λήψης πολιτικών αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης - είναι μεγάλης σημασίας. Δεύτερον, ότι οι γνώσεις και οι πρακτικές εμπειρίες των τοπικών οργανώσεων αποτελούν ένα σημαντικό και αναγκαίο συστατικό στοιχείο για την ανάπτυξη μιας κοινής πανευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών, στο οποίο μέχρι στιγμής δόθηκε περιορισμένη προσοχή.

Συνεπώς, ο διάλογος αυτός είναι ιδιαίτερα σημαντικός διότι στην έκθεση ΤΙΝΑ, η συνολική ανάγκη υποδομών που εκφράστηκε από τους πολυάριθμους συνέδρους της ακρόασης ερμηνεύθηκε μάλλον ως κατάλογος επιθυμιών παρά ως βάση σχεδιασμού. Ακόμη εκφράσθηκαν σημαντικές αμφιβολίες όσον αφορά τις διατυπώσεις χρηματοδότησης.

3.3.3. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών σχετικά με την έκθεση TINA, έχει προγραμματισθεί η πραγματοποίηση μιας ακόμη ακρόασης. Η τελική έκθεση ολοκληρώθηκε το φθινόπωρο του 1999. Το έργο της γραμματείας ΤΙΝΑ θα συνεχιστεί και στο μέλλον, για να υποστηριχθούν η ολοκλήρωση του σχεδιασμού των υποδομών στις υποψήφιες χώρες καθώς και οι εργασίες στους διαδρόμους.

4. Πρότυπο έργο: Διάδρομος IV

4.1. Ο Διάδρομος IV είναι ένας άξονας συνδυασμένων μεταφορών ο οποίος διασυνδέει τη Βορειοδυτική με τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ξεκινά δε από τη Δρέσδη και τη Νυρεμβέργη, διέρχεται από την Πράγα, τη Βιέννη/Μπρατισλάβα και τη Βουδαπέστη για να καταλήξει στη Ρουμανία. Εκεί χωρίζεται σε ένα βόρειο διάδρομο που καταλήγει στην Κοστάνζα και ένα νότιο από το Αράτ στη Σόφια, ο οποίος έχει μια περαιτέρω διακλάδωση για τη Θεσσαλονίκη και μια για την Κωνσταντινούπολη (λεπτομερείς πληροφορίες για το διάδρομο περιλαμβάνονται στην έκθεση προόδου των G-24)(3)

4.1.1. Ο Διάδρομος IV αποτελείται από 4440 χλμ. σιδηροδρομικών γραμμών, 3740 χλμ. δρόμων, 14 αεροδρόμια και 10 θαλάσσιους και εσωτερικούς λιμένες. Μόνο στην περιοχή των υποψήφιων κρατών μελών προβλέπονται επενδύσεις ύψους 16620 MECU έως το 2015. Στο ποσό αυτό δεν συνυπολογίζονται οι επενδύσεις στη Γερμανία, την Αυστρία, την Ελλάδα και την Τουρκία.

4.1.2. Η Επιτροπή Προσανατολισμού υπάρχει από τις αρχές του 1998. Στο μεσοδιάστημα έχει υπογραφεί μνημόνιο συνεννόησης (ΜΣ). Οι ενδιαφερόμενοι οργανισμοί σιδηροδρόμων συσφίγγουν διαρκώς τη συνεργασία τους και, παράλληλα με το μνημόνιο συνεννόησης, όρισαν στις αρχές του 1997 και ένα κοινό πρόγραμμα εργασιών.

4.2. Από τις 30 Ιουνίου έως τις 1 Ιουλίου 1999 πραγματοποιήθηκε η τρίτη συνεδρίαση της Επιτροπής Προσανατολισμού του Διαδρόμου IV στην Πράγα. Στη συνεδρίαση αυτή συμμετείχε και ο εισηγητής, όπου και μπόρεσε να προβάλει τις απόψεις της ΟΚΕ.

4.2.1. Στη συνεδρίαση κατέστη σαφές ότι ένας διαρθρωτικός διάλογος με τους ενδιαφερόμενους εκπρόσωπους επιχειρήσεων, εργατικών συνδικάτων καθώς και άλλων ομάδων συμφερόντων θα μπορούσε να υποστηρίξει σημαντικά τις εργασίες της Επιτροπής Προσανατολισμού. Στο προσκήνιο βρίσκεται η ανάπτυξη μεταφορικών υπηρεσιών υψηλής ποιότητας και η δημιουργία ενός ευνοϊκού κλίματος για την πραγματοποίηση επενδύσεων και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Ωστόσο, μια ουσιαστική πτυχή του διαρθρωτικού διαλόγου αφορά την αποκατάσταση της διαφάνειας και τη διάδοση πρακτικών εμπειριών σε μια όσο το δυνατόν ευρύτερη βάση, προκειμένου να αρθούν τα εμπόδια στα οποία προσκρούει η απρόσκοπτη πορεία των πραγμάτων με τρόπο που να ικανοποιεί όλες τις πλευρές. Οι σχετικές απόψεις της ΟΚΕ συμπεριλήφθηκαν ως τμήμα των πρακτικών της συνεδρίασης (βλ. Παράρτημα Ι).

4.2.2. Εκτός από τα πολύπλευρα ερωτήματα τα οποία προκύπτουν ενόψει μιας παρόμοιας διασύνδεσης, υπάρχουν επί του παρόντος ορισμένα ιδιαίτερα προβλήματα. Η συζήτηση περιστράφηκε κυρίως γύρω από δύο μεγάλα έργα, την σήραγγα που προβλέπεται να κατασκευαστεί στο Βόσπορο, με την οποία θα επιτευχθεί η οδική αλλά και η σιδηροδρομική διασύνδεση με την Ασία, και μια δεύτερη γέφυρα στο Δούναβη μεταξύ Βιντίν (Βουλγαρία) και Καλαφά (Ρουμανία). Της τελευταίας έχει προηγηθεί μακρά και έντονη συζήτηση. Αποφασιστική σημασία για το Διάδρομο IV έχει το γεγονός ότι, μετά τον πόλεμο στα Βαλκάνια, πρέπει να εξυπηρετήσει νέες μεταφορικές ροές. Πώς θα επιτευχθεί αυτό είναι ένα από τα ερωτήματα που θα απασχολήσουν στο μέλλον τους σιδηροδρόμους. Η εξαιρετικά περιορισμένη πλοϊμότητα του Δούναβη, η οποία βραχυπρόθεσμα είναι σχεδόν αδύνατον να βελτιωθεί λόγω της επικρατούσας πολιτικής κατάστασης, επιβάλλει την ανεύρεση εναλλακτικών και φθηνών τρόπων μαζικής μεταφοράς. Τέλος, στο διάδρομο αυτό υπάρχει και το πρόβλημα των καθυστερήσεων στις συνοριακές διαβάσεις.

4.2.3. Τα μέλη της Επιτροπής Προσανατολισμού υποδέχθηκαν ευνοϊκά την προσφορά της ΟΚΕ για συνεργασία. Συμφωνήθηκε να υποστηριχθούν οι δράσεις της ΟΚΕ που αφορούν το Διάδρομο και να υποβληθεί σχετική έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα στην προσεχή συνεδρίαση της Επιτροπής Προσανατολισμού, η οποία θα πραγματοποιηθεί περί το τέλος του έτους. Σχετικά χρειάζεται να διασφαλισθεί η στενή συνεργασία με τη νεοσυσταθείσα γραμματεία για το Διάδρομο IV, η οποία εδρεύει στη Δρέσδη.

4.3. Κατόπιν πρωτοβουλίας της ΟΚΕ, πραγματοποιήθηκε στη Βουδαπέστη, στις 26 και 27 Οκτωβρίου 1999, η πρώτη συνεδρίαση στα πλαίσια του διαρθρωμένου διαλόγου για το Διάδρομο IV. Στις οργανωτικές και εκτελεστικές δράσεις συμμετείχαν αναλόγως το Ουγγρικό Υπουργείο Μεταφορών και ο MAV, ο Ουγγρικός Οργανισμός Σιδηροδρόμων.

4.3.1. Στην πρόσκληση της ΟΚΕ ανταποκρίθηκαν 40 περίπου εκπρόσωποι κοινωνικοοικονομικών ομάδων από τις χώρες και την επιτροπή προσανατολισμού του Διαδρόμου IV και της Γραμματείας ΤΙΝΑ καθώς και ενδιαφερόμενοι παρατηρητές από διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ. Η συζήτηση κάλυψε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Κατ' αρχάς, το ενδιαφέρον συγκεντρώθηκε σε βασικές πληροφορίες για το διάδρομο. Επιπλέον, η συζήτηση επικεντρώθηκε στα εξής σημεία:

- τη σχέση της ανάπτυξης υποδομών και της ιδιωτικής χρηματοδότησης, υπό το φως της οικονομικής ανάπτυξης και κοινών οικονομικών συμφερόντων,

- θέματα τεχνικής/οργανωτικής φύσης για τη βελτιστοποίηση της προσφοράς υπηρεσιών στο Διάδρομο, σε διασύνδεση με τη διερεύνηση των κοινωνικών πτυχών και των προσδοκιών για μια ενδεχόμενη συνεργασία,

- τις διασυνδέσεις του Διαδρόμου με θέματα που αφορούν την περιφερειακή ανάπτυξη και το περιβάλλον.

4.3.2. Από τη συνεδρίαση προέκυψε ένα ευρύ φάσμα απόψεων το οποίο αφήνει να διακριθεί μια προδιάθεση για την ενίσχυση της συνεργασίας στο Διάδρομο. Οι συζητήσεις κατέληξαν στην έκδοση κοινού ψηφίσματος, στο οποίο τονίζονται το ενδιαφέρον για τη διεξαγωγή διαρθρωμένου διαλόγου, πρακτικά βήματα για την υλοποίηση των στόχων καθώς και άλλα συγκεκριμένα θέματα. Το κείμενο του ψηφίσματος επισυνάπτεται στην παρούσα γνωμοδότηση ως παράρτημα 2.

4.3.3. Η συζήτηση στη Βουδαπέστη οδήγησε τελικά σε μια πρωτοβουλία για διμερή συνάντηση των εκπροσώπων των οικονομικών και συνδικαλιστικών κύκλων της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, το επίκεντρο της οποίας θα είναι η ανταλλαγή απόψεων για τη δημιουργία μιας άλλης διάβασης του Δούναβη μεταξύ των δύο χωρών. Οι συμμετέχοντες κάλεσαν επιμόνως την ΟΚΕ να συμμετάσχει στη συνάντηση αυτή, η οποία θα πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο του 2000 στις πόλεις Βιντίν (Βουλγαρία) και στο Καλαφά (Ρουμανία).

5. Πρακτικές συνέπειες για τις μελλοντικές εργασίες της ΟΚΕ

5.1. Η πρώτη συνεδρίαση για το Διάδρομο στα πλαίσια του διαρθρωτικού διαλόγου ήταν επιτυχής και επιβεβαίωσε κατ' αυτόν τον τρόπο τις απόψεις της ΟΚΕ. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι πλέον με ποιο τρόπο μπορεί να εξασφαλισθούν στο μέλλον η οργάνωση, η συνοδεία και ο συντονισμός του διαρθρωμένου διαλόγου στους διαδρόμους και τις μεταφορικές περιοχές - τουλάχιστον για ένα ορισμένο διάστημα. Από αυτό προκύπτουν τρία επίπεδα δράσης:

α) η ανάληψη των συντονιστικών εργασιών από την ΟΚΕ (βλ. επίσης τις κοινές συμβουλευτικές επτροπές),

β) η διεξαγωγή και η οικονομική εξασφάλιση των συνεδριάσεων για το διάδρομο και

γ) η σύναψη επαφών και η δημιουργία ομαδικών διαρθρώσεων στις εμπλεκόμενες χώρες.

5.2. Το πρώτο βήμα για τη μεταφορά των εργασιών στην ΟΚΕ είναι η σύσταση μιας μόνιμης ομάδας μελέτης. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της ομάδας μελέτης, αναμένεται να εκδοθεί σχετική απόφαση. Συγκεκριμένες προτάσεις για τον προσανατολισμό των εργασιών της μόνιμης ομάδας μελέτης το προσεχές έτος περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο 6.

5.3. Η πραγματοποίηση και η οικονομική κάλυψη των συναντήσεων για το Διάδρομο προϋποθέτει μια επαγγελματική οργάνωση. Εάν χρειαστεί, πρέπει να διατεθούν κονδύλια για την κάλυψη των εξόδων ταξιδίου, προκειμένου να εξασφαλισθεί μια ισόρροπη συμμετοχή. Οι συναντήσεις πρέπει να προετοιμάζονται ως προς το περιεχόμενό τους και τα αποτελέσματά τους πρέπει να καταγράφονται. Η επικοινωνία των συμμετεχόντων και για τα διαστήματα μεταξύ των συναντήσεων πρέπει να εξασφαλίζεται από έναν κεντρικό μεσολαβητή. Η ΟΚΕ δεν μπορεί να διασφαλίσει την εκτέλεση των πρακτικών αυτών εργασιών καθόλη τη διάρκειά τους λόγω των ανειλημμένων υποχρεώσεών της.

Προκειμένου να συγκεντρωθούν οι απαραίτητες πρακτικές ενισχύσεις, είναι χρήσιμο να καταστρωθεί ένα σχέδιο προσαρμοσμένο τις δεδομένες δυνατότητες στήριξης που να περιλαμβάνει όλα τα κοινοτικά προγράμματα. Εξάλλου, η διαδικασία αυτή επιβαρύνεται από την υφιστάμενη διάκριση των χωρών στα προγράμματα Phare και Tacis, τα οποία δεν έχουν πολυμερή χαρακτήρα.

Ένα σημαντικό θέμα, όχι μόνο από οικονομική άποψη, αλλά και σε σχέση με το πολιτικό βάρος που θα δοθεί σε μια παρόμοια πρωτοβουλία, είναι από την άποψη αυτή η δημιουργία ενός δικτύου υποστήριξης. Από τις προκαταρκτικές συνομιλίες με μεμονωμένα πρόσωπα προκύπτει μια απόλυτη συγκατάβαση.

5.4. Η δημιουργία συνεργατικών διαρθρώσεων των κοινωνικοοικονομικών ομάδων στους διαδρόμους και τις μεταφορικές περιοχές εξαρτάται ουσιαστικά από το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων. Ταυτόχρονα όμως, οι διαρθρώσεις αυτές αποτελούν προϋπόθεση μιας ορθολογικής οργάνωσης των εργασιών και η δημιουργία τους έχει προταθεί σε πολλές μεμονωμένες περιπτώσεις. Υπενθυμίζεται ότι από το ερωτηματολόγιο της ΟΚΕ το 1998 προέκυψε σαφής προτίμηση για τον ορισμό συντονιστών από τους κόλπους των ενδιαφερομένων. Έτσι, τα συνδικάτα του κλάδου των μεταφορών άρχισαν εν μέρει να συγκροτούν ομάδες για τους διαδρόμους. Οι συγκεκριμένες ενέργειες και ιδέες θα γνωστοποιηθούν περαιτέρω στις ενδιαφερόμενες πλευρές.

6. Προοπτικές

6.1. Οι διαβουλεύσεις για τους πανευρωπαϊκούς διαδρόμους και τις περιοχές μεταφορών θα πρέπει να προαγάγουν την οικονομική και κοινωνική εξέλιξη και τη συνεργασία στην Ευρώπη. Οι μέχρι τούδε εμπειρίες καταδεικνύουν ότι η πρωτοβουλία της ΟΚΕ καλύπτει ένα σημαντικό κενό και μπορεί να συμβάλει αποφασιστικά στη συμμετοχή των κοινωνικοοικονομικών ομάδων. Κατ' αυτήν την έννοια, πρέπει να δοθεί συνέχεια στις εμπειρίες της Βουδαπέστης και τα συμπεράσματα για το Διάδρομο IV. Η ΟΚΕ θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να διοργανώσει το προσεχές έτος και άλλες συναντήσεις για τους διαδρόμους και να ενισχύσει περαιτέρω το δίκτυο των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων. Βεβαίως, υπάρχει πάντα η δυνατότητα να διοργανωθεί σε συνεργασία με την Επιτροπή κοινή ακρόαση για την τελική έκθεση ΤΙΝΑ. Στα πλαίσια των εργασιών αυτών θα συνεκτιμηθούν και οι προτάσεις που θα επακολουθήσουν.

6.2. Η προβληματική της ανάπτυξης πέραν των συνόρων μίας διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ένα θέμα που έχει επισημανθεί επανειλημμένα. Κατά τρόπο ανάλογο με την περιγραφή των καθηκόντων της γραμματείας TΙΝΑ, η ΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να αναληφθεί δράση στο χώρο της τεχνικής και πολιτικής υποστήριξης της διαμόρφωσης των διαδρόμων, ιδιαιτέρως στην περιοχή της ΚΑΚ (Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών). Όσον αφορά τα προσεχή βήματα που θα γίνουν σχετικά με τις διαβουλεύσεις με τις κοινωνικοοικονομικές ομάδες για έναν άλλο διάδρομο ή μια άλλη περιοχή μεταφορών, πρέπει να εξασφαλισθεί η συμμετοχή της ΚΑΚ.

6.3. Για την υποστήριξη της συνεργασίας στους διαδρόμους θα ήταν σκόπιμο να δημιουργηθούν γραμματείες, όπως συνέβη στην περίπτωση του Διαδρόμου IV με προσωπική πρωτοβουλία. Η ΟΚΕ συνιστά να θεσπιστεί μια γενική ρύθμιση για τις περιπτώσεις αυτές.

6.4. Η βασική αρχή που διέπει τους διαδρόμους και τις περιοχές μεταφοράς στηρίζεται στις συνδυασμένες μεταφορές. Ωστόσο, στην πράξη παρατηρούνται ορισμένα συστηματικά κενά. Στο μέλλον πρέπει να συνεκτιμηθούν με καλύτερο τρόπο στη συζήτηση και οι αερολιμένες, η εσωτερική ναυσιπλοΐα και οι θαλάσσιοι λιμένες καθώς και οι δημόσιες συγκοινωνίες στις σχετικές αστικές περιοχές.

6.5. Η αρχή της συνεργασίας στον τομέα των μεταφορών και της περιφερειακής πολιτικής στην περίπτωση ενός διαδρόμου προσκρούει και στα συμφέροντα κοινωνικοοικονομικών ομάδων στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια παρόμοια πρωτοβουλία έχει αναληφθεί, για παράδειγμα, στο Διάδρομο V και την επέκτασή του έως την Ισπανία στα πλαίσια των διευρωπαϊκών δικτύων. Οι δράσεις αυτές θα πρέπει να συνεκτιμηθούν όπου αυτό ενδείκνυται.

6.6. Στις προηγούμενες γνωμοδοτήσεις (βλ. υποσημείωση 2, σ. 12), η ΟΚΕ απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην υποστήριξη της συνεργασίας στην περίπτωση δύο διαδρόμων: του Διαδρόμου VII (Δούναβης) και του Διαδρόμου X (στην περιοχή της Πρώην Γιουγκοσλαβίας). Το ενδιαφέρον αυτό εκδηλώθηκε με σαφήνεια εκ μέρους των ενδιαφερόμενων κοινωνικοοικονομικών ομάδων. Τονίζεται για άλλη μια φορά ότι, όταν το επιτρέψει η πολιτική κατάσταση, το ενδιαφέρον αυτό είναι σκόπιμο να προσλάβει τη μορφή πρακτικής συνεργασίας.

6.7. Τέλος, επισημαίνεται ότι πολύ λίγα πράγματα είναι γνωστά σχετικά με τις εργασίες στις περιοχές μεταφορών. Σε σύγκριση με την ανάπτυξη των διαδρόμων φαίνεται ότι το κενό αυτό θα πρέπει να καλυφθεί.

6.8. Οι απόψεις και οι δραστηριότητες της ΟΚΕ πρέπει να προβάλλονται διαρκώς στην Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ιδιαίτερα με χρησιμοποίηση των πολιτικών επαφών του ΕΚ με τα κοινοβούλια των ενδιαφερομένων κρατιδίων και περιφερειών, έτσι ώστε, ως βήμα εκπροσώπησης των οργανωμένων κοινωνικών ομάδων συμφέροντος στην Ευρώπη, να μπορέσει να εκπληρώσει το ρόλο της για την δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών, στο πλαίσιο της λεγόμενης διαδικασίας για την παρακολούθηση της υλοποίησης της δήλωσης του Ελσίνκι.

Βρυξέλλες, 1η Μαρτίου 2000.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice Rangoni Machiavelli

(1) "Η πανευρωπαϊκή διάσκεψη για τις μεταφορές και ο κοινωνικός διάλογος - από την Κρήτη στο Ελσίνκι", ΕΕ C 204 της 15.7.1996, σ. 96.

"Σύνδεση των δικτύων μεταφορικών υποδομών της ΕΕ με τα γειτονικά κράτη - Ανάπτυξη μιας συνεργατικής πανευρωπαϊκής πολιτικής για τα μεταφορικά δίκτυα", ΕΕ C 129 της 27.4.1998.

(2) ΕΕ C 407 της 28.12.1998, σ. 100.

(3) Η κατάσταση των πανευρωπαϊκών διαδρόμων και περιοχών. Γραφείο Tina, Βιέννη, Δεκέμβριος 1998.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Παράρτημα στα πρακτικά της συνεδρίασης της Επιτροπής Προσανατολισμού για το Διάδρομο IV

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΟΚΕ) είναι ένα συμβουλευτικό όργανο το οποίο εκπροσωπεί οργανώσεις των εργοδοτών, εργατικά συνδικάτα και ιδιαίτερες ομάδες συμφερόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ΟΚΕ έχει δραστηριοποιηθεί ιδιαιτέρως για να προωθήσει τη συμμετοχή των κοινωνικοοικονομικών ομάδων συμφερόντων των ενδιαφερόμενων χωρών στις διεργασίες για τη διεύρυνση. Στόχος είναι η προαγωγή μιας ταχείας και σταθερής ανάπτυξης με στόχο την οικονομική και κοινωνική πρόοδο. Βάσει των υφιστάμενων ευρωπαϊκών συμφωνιών έχουν συσταθεί συμβουλευτικές επιτροπές, για παράδειγμα, με τη Βουλγαρία και την Τουρκία.

Στα πλαίσια της πανευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών, η ΟΚΕ συμμετείχε ενεργά από την πρώτη διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Πράγα το 1991 με κύριο στόχο τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων με οικονομικές και κοινωνικές ομάδες συμφερόντων, προωθώντας μια από τις 10 βασικές αρχές που συμπεριλήφθηκαν τελικά στη Δήλωση του Ελσίνκι προκειμένου να καθορισθεί το μελλοντικό πανευρωπαϊκό σύστημα μεταφορών.

Από την άποψη αυτή, οι εργασίες στους διαδρόμους έχουν καθοριστική σημασία επειδή βοηθούν στη δημιουργία μιας αποτελεσματικής υποδομής μεταφορών, η οποία αποτελεί τη σπονδυλική στήλη της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Η ΟΚΕ προσφέρει την υποστήριξή της στην Επιτροπή Προσανατολισμού για το Διάδρομο IV συνεισφέροντας την εμπειρογνωμοσύνη και τις επαφές της, για να επιτραπεί στα μέλη να διεξαγάγουν διαβουλεύσεις με εκπροσώπους της βιομηχανίας και των κοινωνικοοικονομικών ομάδων του κλάδου των μεταφορών, ώστε να επιλυθούν λειτουργικά προβλήματα και να συζητηθούν θέματα που περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη οποτεδήποτε αυτό ενδείκνυται. Η ΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι τα τεράστια ποσά που έχουν επενδυθεί στις υποδομές πρέπει να συνοδευτούν από προσπάθειες για την ανάπτυξη της ποιότητας των μεταφορικών υπηρεσιών. Η προσπάθεια αυτή μπορεί να αποβεί επιτυχής μόνο εφόσον οι ενδιαφερόμενες πλευρές συμμετάσχουν στις σχετικές εργασίες σε πρώιμο στάδιο.

Η ΟΚΕ επιθυμεί να υποστηρίξει τις εργασίες της Επιτροπής προσανατολισμού για το Διάδρομο IV σε στενή επαφή με τη γραμματεία που ιδρύεται σήμερα στη Δρέσδη, ακολουθώντας τα κυριότερα μελλοντικά θέματα που θα συζητηθούν στην ημερήσια διάταξη του προγράμματος εργασιών, όπως π.χ. οι συνοριακές διαβάσεις και η κατασκευή γέφυρας/φράγματος στο Δούναβη. Επίσης, προτείνει την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών που συνάγει η ομάδα μελέτης της συνεργαζόμενη με τις κοινωνικοοικονομικές ομάδες στα πλαίσια του διαδρόμου.

Προτείνεται να αρχίσουν οι δραστηριότητες αυτές τους προσεχείς μήνες και να υποβληθεί έκθεση για τα αποτελέσματα στην αμέσως επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής Προσανατολισμού. Αναλόγως με την ημερήσια διάταξη, ίσως να ενδείκνυται να προσκληθούν ορισμένοι εμπειρογνώμονες οι οποίοι θα έχουν συμμετάσχει στις μέχρι τότε εργασίες για να προσέλθουν και να συζητήσουν με τα μέλη της Επιτροπής Προσανατολισμού.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Ψήφισμα

Οι εκπρόσωποι κοινωνικοοικονομικών ομάδων από τις χώρες που συμμετείχαν στη συνεδρίαση για το Διάδρομο IV που πραγματοποιήθηκε στη Βουδαπέστη στις 26 και 27 Οκτωβρίου 1999 κατόπιν προσκλήσεως της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την υποστήριξη του Ουγγρικού Υπουργείου Μεταφορών και των Ουγγρικών Σιδηροδρόμων (MAV),

A. Ακολουθώντας τις αρχές και τα μέσα της Δήλωσης του Ελσίνκι, ο στόχος των οποίων είναι να διασφαλιστεί η βιώσιμη κινητικότητα προσώπων και εμπορευμάτων κάτω από τις καλύτερες δυνατές κοινωνικές συνθήκες και συνθήκες ασφάλειας, με παράλληλη προστασία του ανταγωνισμού και του περιβάλλοντος.

B. Τονίζοντας ιδιαιτέρως τη δέκατη αρχή της Δήλωσης του Ελσίνκι, στην οποία απευθύνεται έκκληση για τη διενέργεια διαβουλεύσεων των κοινωνικοοικονομικών ομάδων στα πλαίσια της πανευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών.

Γ. Έχοντας υπόψη το έργο που έχει επιτελεσθεί από τις ενδιαφερόμενες πλευρές, και συγκεκριμένα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τους Υπουργούς Μεταφορών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Διάσκεψη των Υπουργών Μεταφορών (ΕΔΥΜ), την Οικονομική Επιτροπή για την Ευρώπη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ-ΟΕΕ) και των Επιτροπών Προσανατολισμού του Σιδηροδρομικού Διαδρόμου.

1. εκφράζουν την επιθυμία να προωθηθεί μια στενότερη συνεργασία στο Διάδρομο IV, προκειμένου οι πανευρωπαϊκοί διάδρομοι να καταστούν το μέσο για την παραγωγή της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής σε όλη την Ευρώπη·

2. ζητούν να αποτελέσει η διαβούλευση με τις κοινωνικοοικονομικές ομάδες αναπόσπαστο στοιχείο της συνεργασίας στα πλαίσια του Διαδρόμου και να βρεθούν οι οικονομικοί πόροι που απαιτούνται για την υλοποίηση του στόχου αυτού·

3. τονίζουν την ανάγκη περισσότερης διαφάνειας και πληροφόρησης, και όσον αφορά τις θεσμικές διαρθρώσεις·

4. συνιστούν να πραγματοποιούνται τακτικά συνεδριάσεις σε στενή συνεργασία με τις Επιτροπές Προσανατολισμού των διαδρόμων οι οποίες θα επικεντρώνονται στα βασικά θέματα σε περίπτωση που πρέπει να αναζητηθούν πρακτικές λύσεις·

5. ζητούν την βοήθεια των άλλων πλευρών και υποστήριξη για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων αυτών. Παράλληλα, θεωρούν σκόπιμο να ανατεθεί συντονιστικός ρόλος στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή·

6. τονίζουν ιδιαιτέρως τα ακόλουθα θέματα όσον αφορά το Διάδρομο IV:

- την πραγματοποίηση ακρόασης με αντικείμενο την έκθεση της αξιολόγησης των αναγκών σε μεταφορικές υποδομές (TINA),

- την αναζήτηση λύσης για το πρόβλημα της κατασκευής νέας γέφυρας πάνω από το Δούναβη, με τη χρήση του μέτρου για τις διαρθρωτικές προενταξιακές πολιτικές (ISPA), προκειμένου να αξιολογηθεί ο κοινωνικοοικονομικός αντίκτυπος του έργου αυτούς, λαμβανομένων υπόψη και των συμφερόντων της Ρουμανίας όσο αφορά τη βόρεια διασύνδεση του Διαδρόμου IV, με την πιθανότητα συμμετοχής όλων των ενδιαφερόμενων πλευρών· η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή προσφέρεται να διευθύνει τη συζήτηση εφόσον κληθεί να πράξει αναλόγως,

- την έκθεση του Διαδρόμου για το περιβάλλον και τις μεταφορές, συμπεριλαμβανομένων πτυχών που έχουν σχέση με το κοινωνικό κόστος και την αποτελεσματικότητα,

- τις κοινές προσπάθειες για τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας και της διάβασης των συνόρων.

Βουδαπέστη, Οκτώβριος 1999