EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 383/49

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Χρηματοδότηση της ανάπτυξης — η θέση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών»

(γνωμοδότηση πρωτοβουλίας)

(2015/C 383/08)

Εισηγητής: κ. Ivan VOLEŠ

Στις 18 Φεβρουαρίου 2015, και σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 2 του εσωτερικού κανονισμού της, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να προβεί στην κατάρτιση γνωμοδότησης πρωτοβουλίας με θέμα:

«Χρηματοδότηση της ανάπτυξης — η θέση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών».

Το ειδικευμένο τμήμα «Εξωτερικές σχέσεις», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 11 Ιουνίου 2015.

Κατά την 509η σύνοδο ολομέλειάς της, που πραγματοποιήθηκε την 1η και τη 2α Ιουλίου 2015 (συνεδρίαση της 2ας Ιουλίου 2015), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, με 142 ψήφους υπέρ, 0 κατά και 3 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1. Η ΕΟΚΕ ζητεί το νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα να έχει παγκόσμια διάσταση και να αποσκοπεί στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των ανθρώπων. Πρέπει να βασίζεται στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην πρόληψη των συγκρούσεων και στην ειρηνική τους επίλυση, στη χρηστή διαχείριση των δημόσιων υποθέσεων, στη μείωση των ανισοτήτων, στην ενίσχυση του ρόλου των γυναικών και στη συμμετοχή όλων όσοι υπέχουν ευθύνη για την ανάπτυξη του κόσμου αυτού και τη παράδοσή του στις μελλοντικές γενεές.

1.2. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την υιοθέτηση των προτεινόμενων στόχων βιώσιμης ανάπτυξης και ζητεί να κινητοποιηθούν όλοι οι διαθέσιμοι χρηματοδοτικοί πόροι και να χρησιμοποιηθούν με τρόπο αποτελεσματικό και διαφανή για την ισόρροπη ενσωμάτωση της οικονομικής, της κοινωνικής και της περιβαλλοντικής διάστασης της βιώσιμης ανάπτυξης. Είναι αναγκαία η καταπολέμηση της σπατάλης πόρων σε ένοπλες συγκρούσεις, της παράνομης μεταφοράς τους και της χρησιμοποίησής τους στην παραοικονομία.

1.3. Η ΕΟΚΕ ζητά να συμπεριληφθεί η προώθηση του κοινωνικού διαλόγου στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες στον τομέα της ανάπτυξης, διότι πρόκειται για σημαντικό εργαλείο προκειμένου να ληφθούν υπόψη με ισόρροπο τρόπο τα συμφέροντα των κοινωνικών εταίρων και να διατηρηθεί η κοινωνική ειρήνη που είναι απαραίτητη για την επίτευξη της εφαρμογής των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ).

1.4. Η επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ) πρέπει να απευθύνεται κυρίως στις λιγότερο ανεπτυγμένες και στις ευάλωτες χώρες. Η ΕΕ πρέπει να επιβεβαιώσει τη δέσμευσή της για χορήγηση ΕΑΒ συνολικού ύψους 0,7 % του ΑΕγχΠ της και για τη διάθεση του 0,15 % έως 0,20 % υπέρ των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών. Η δέσμευση αυτή πρέπει να συνδεθεί με την απαίτηση περί κανονικότητας και ορθολογικής χρήσης όλων των πόρων της αναπτυξιακής βοήθειας, σύμφωνα με τις αρχές που υιοθετήθηκαν στο Monterrey, στη Doha και στο Busan.

1.5. Η ΕΑΒ δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο με βάση τον όγκο της, αλλά και από άποψη ποιότητας και συμβολής της στη βιώσιμη ανάπτυξη. Για τον σκοπό αυτό, είναι αναγκαία η ανάπτυξη νέων δεικτών για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς της.

1.6. Για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής βοήθειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, η ΕΟΚΕ συνιστά να αξιοποιηθεί η εμπειρία που αποκομίστηκε από την πολιτική συνοχής της ΕΕ και των εργαλείων της, όπως τα διαρθρωτικά ταμεία και τα ταμεία συνοχής, ώστε αυτά τα χρηματοδοτικά μέσα να χρησιμοποιούνται στοχοθετημένα για την υλοποίηση των ΣΒΑ.

1.7. Για την καλύτερη αξιοποίηση των εθνικών πόρων, που θα έχουν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, είτε είναι δημόσιοι είτε ιδιωτικοί, απαιτείται ριζική φορολογική μεταρρύθμιση, καθιέρωση χρηστής φορολογικής διακυβέρνησης, ενσωμάτωση της άτυπης οικονομίας στη νόμιμη οικονομία και μια σθεναρή αντιμετώπιση για την πάταξη και την πρόληψη της διαφθοράς. Η σύναψη διεθνών συμφωνιών για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, των φορολογικών παραδείσων και των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών, καθώς και η βελτίωση της συνεργασίας με τον ΟΟΣΑ και την επιτροπή εμπειρογνωμόνων για τη διεθνή συνεργασία σε φορολογικά θέματα των Ηνωμένων Εθνών, θα συνέβαλαν στον σκοπό αυτό.

1.8. Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην υλοποίηση έργων που θα ήταν ανέφικτα, τουλάχιστον εν μέρει, από εμπορική άποψη, μέσω συμπράξεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και της χρηματοδότησης έργων ΣΔΙΤ χάρη στον συνδυασμό μέσων («blending»). Η επιτυχής υλοποίησή τους βασίζεται στην εκ των προτέρων αξιολόγηση του βιώσιμου χαρακτήρα τους, στον σεβασμό των αρχών της διαφάνειας, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης εκθέσεων, της επιμερισμένης ευθύνης και των δεσμευτικών υποχρεώσεων.

1.9. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τη συνεισφορά που μπορούν να έχουν οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην ανάπτυξη, στο μέτρο που αυτές στοχεύουν στην υλοποίηση των ΣΒΑ. Τα έσοδα από τις άμεσες ξένες επενδύσεις πρέπει να επανεπενδύονται κατά προτεραιότητα στα κράτη όπου αυτές πραγματοποιήθηκαν. Οι δικαιούχες χώρες πρέπει να χαράσσουν σαφή επενδυτική στρατηγική. Τα νέα κράτη επενδυτές, όπως η Κίνα, η Βραζιλία, η Ινδία και άλλα, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης στο πλαίσιο των επενδύσεών τους στις αναπτυσσόμενες χώρες.

1.10. Η ΕΟΚΕ στηρίζει τις καινοτόμες και συμπληρωματικές πηγές χρηματοδότησης της ανάπτυξης, όπως η συμμετοχική χρηματοδότηση, οι δραστηριότητες των διεθνών φιλανθρωπικών ταμείων, οι μεταφορές αποταμιεύσεων του πληθυσμού της διασποράς προς τις αναπτυσσόμενες χώρες καταγωγής τους. Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει ορισμένες προτάσεις της ηγετικής ομάδας για την καινοτόμο χρηματοδότηση της ανάπτυξης. Οι προτάσεις αυτές θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντική πηγή πόρων, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστούν σε παγκόσμια κλίμακα και δεν θα επιβάλουν υπερβολικούς περιορισμούς στον εκάστοτε σχετικό τομέα.

1.11. Η κοινωνία των πολιτών, στην οποία συγκαταλέγονται οι κοινωνικοί εταίροι και οι ΜΚΟ, πρέπει να συμμετέχει κατά τρόπο πολύ πιο αποτελεσματικό και συγκροτημένο στην εκπόνηση των αναπτυξιακών προγραμμάτων, στην παρακολούθηση της εφαρμογής τους και στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους και των επιπτώσεών τους. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητο, τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και στις ανεπτυγμένες χώρες, να δημιουργηθεί και να βελτιώνεται με συστηματικό τρόπο ένας μηχανισμός ελέγχου της διαδικασίας αναπτυξιακής βοήθειας και να συμμετέχουν σε αυτόν οι ενδιαφερόμενες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΟΚΕ είναι πρόθυμη να καταστήσει διαθέσιμη την πλούσια εμπειρία από τη συνεργασία της με τους εταίρους των χωρών ΑΚΕ, της Λατινικής Αμερικής, της Ασίας, της ανατολικής εταιρικής σχέσης, της ευρωμεσογειακής περιοχής και άλλους.

1.12. Για να μπορέσει η κοινωνία των πολιτών να εκπληρώσει το καθήκον αυτό, πρέπει να υποστηριχθεί από προγράμματα ενίσχυσης των ικανοτήτων των θεσμικών οργάνων της κοινωνίας των πολιτών στις χώρες εταίρους.

2. Οι βασικές θέσεις της ΕΟΚΕ για το αναπτυξιακό πρόγραμμα μετά το 2015

2.1. Το έτος 2015 είναι κρίσιμο για τον καθορισμό νέας προσέγγισης της ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι αναπτυξιακοί στόχοι της χιλιετίας εν μέρει μόνο εκπλήρωσαν την κύρια αποστολή τους, δηλαδή τη μείωση της φτώχειας. Οι νέοι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ) (1) θα πρέπει να επιφέρουν τις θεμελιώδεις αλλαγές που η ΕΟΚΕ ζητά εδώ και καιρό. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την ενσωμάτωση αρκετών συστάσεών της στους ΣΒΑ.

2.2. Η ΕΟΚΕ είχε ζητήσει στις πρόσφατες γνωμοδοτήσεις της οι νέοι αναπτυξιακοί στόχοι να αποτελέσουν αναπόσπαστο μέρος της βιώσιμης ανάπτυξης σε παγκόσμια κλίμακα (2). Έχει προωθήσει τον ζωτικό ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στην αναπτυξιακή πολιτική (3) και έχει επισημάνει την ανάγκη ενσωμάτωσης της κοινωνικής ασφάλισης στην αναπτυξιακή πολιτική της ΕΕ (4). Η ΕΟΚΕ έχει υποβάλει μια σειρά προτάσεων υπέρ της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα στην ανάπτυξη για την περίοδο μετά το 2015 (5), της συμπερίληψης τόσο των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης όσο και του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών στις επενδυτικές συμφωνίες της ΕΕ (6), της συμβολής του εμπορίου στη μεγέθυνση και την ανάπτυξη (7) και των στόχων για την ευρωμεσογειακή περιοχή για την περίοδο μετά το 2015 (8). Κατά την κοινή έκτακτη συνεδρίασή τους της 20ής Οκτωβρίου 2014, το τμήμα REX και το Παρατηρητήριο Βιώσιμης Ανάπτυξης της ΕΟΚΕ υιοθέτησαν συστάσεις σχετικά με το πρόγραμμα βιώσιμης ανάπτυξης για την περίοδο μετά το 2015, οι οποίες ισχύουν και για τις επικείμενες διαπραγματεύσεις για τους ΣΒΑ και τη χρηματοδότησή τους.

2.3. Ο κοινωνικός διάλογος πρέπει να καταστεί σημαντικό στοιχείο του αναπτυξιακού προγράμματος για την περίοδο μετά το 2015, διότι πρόκειται για εργαλείο το οποίο επιτρέπει τη ρύθμιση των σχέσεων μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων και τη διατήρηση, χάρη στην ισόρροπη συνεκτίμηση των συμφερόντων των κοινωνικών εταίρων στις συλλογικές συμβάσεις, της αναγκαίας κοινωνικής ειρήνης, η οποία συμβάλλει στη συνεχή ανάπτυξη μιας δεδομένης κοινωνίας.

2.4. Η ΕΟΚΕ εμμένει στην ανάγκη συνεκτικότητας μεταξύ των στόχων του ελεύθερου εμπορίου και αυτών της βιώσιμης ανάπτυξης στις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) ή που έχουν επί του παρόντος αναληφθεί από την ΕΕ για τις υπηρεσίες και τα περιβαλλοντικά αγαθά, καθώς και για την εφαρμογή των υφιστάμενων συμφωνιών με τον ΠΟΕ.

2.5. Όλες οι εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες πρέπει να συμμορφώνονται με τα κριτήρια βιώσιμης ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένου του αντίκτυπου στην απασχόληση, τα ευάλωτα άτομα και την ισότητα των φύλων. Δεν θα πρέπει δε να εμποδίζουν τις αναπτυσσόμενες χώρες από τη διαχείριση κρίσεων, τη ρύθμιση της ροής κεφαλαίων, την επιβολή δίκαιης φορολόγησης και την παροχή βασικών δημόσιων υπηρεσιών. Η ΕΕ θα πρέπει να προβαίνει σε πλήρεις εκτιμήσεις επιπτώσεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη, ιδιαίτερα στα πλαίσια των ΣΟΕΣ, με ιδιαίτερη έμφαση στα δικαιώματα για την ανάπτυξη και σε συγκεκριμένα δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στην τροφή, στην υγεία και σε ένα αξιοπρεπές εισόδημα, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις επιπτώσεις στις ευάλωτες ομάδες.

2.6. Η παγκόσμια συναίνεση υπέρ της βιώσιμης ανάπτυξης πρέπει να σέβεται τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και να επιδιώκει την πρόληψη των συγκρούσεων και την εδραίωση της ειρήνης, τη διασφάλιση της χρηστής διακυβέρνησης των δημόσιων υποθέσεων και την υποστήριξη των δημοκρατικών τοπικών αρχών, την ενίσχυση του ρόλου των γυναικών και τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην ανάπτυξη. Προς επίτευξη του σκοπού αυτού, τα διεθνή νομικά μέσα, οι συμβάσεις, συμφωνίες και κανονιστικές διατάξεις πρέπει να θεσπίζονται, να προωθούνται και να κυρώνονται από τα μέλη του ΟΗΕ (9). Θεωρούμε ότι η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μια Παγκόσμια εταιρική σχέση για την εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη μετά το 2015 (10) αποτελεί πρόσφορη βάση για την ανάπτυξη της θέσης της ΕΕ στο πλαίσιο των μελλοντικών διαπραγματεύσεων, στις οποίες καλούμε την ΕΕ να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη συνολικής προσέγγισης στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης. Είναι καταρχήν ευθύνη κάθε κράτους η ανάπτυξή του και αποτελεί ευθύνη της διεθνούς κοινότητας να εδραιώσει ένα ευνοϊκό διεθνές περιβάλλον, το οποίο να προάγει τη βιώσιμη ανάπτυξη όλων των χωρών, να περιλαμβάνει τον σεβασμό των παγκόσμιων δημόσιων αγαθών, τη διατήρηση των φυσικών πόρων, σταθερές χρηματοπιστωτικές αγορές, ανοιχτό διεθνές εμπόριο, ομαλές συνθήκες μετανάστευσης και στοχοθετημένη στήριξη της τεχνολογικής ανάπτυξης στην υπηρεσία της βιώσιμης ανάπτυξης.

3.2. Η κινητοποίηση του συνόλου των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων αποτελεί προϋπόθεση για την υλοποίηση των ΣΒΑ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το εμπόριο και την ανάπτυξη (Unctad), οι ετήσιες επενδυτικές ανάγκες των αναπτυσσόμενων χωρών για την επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης κατά την περίοδο 2015-2030 ανέρχονται σε 3 900 δισεκατ. δολάρια ΗΠΑ, εκ των οποίων τα 2 500 δισεκατ. δεν χρηματοδοτούνται (11).

3.3. Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την πεποίθηση ότι υφίστανται παγκοσμίως επαρκείς διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης. Εκτός των επίσημων πόρων (12), υπάρχουν και κρυφοί πόροι, όπως η χρηματοδότηση πολέμων και ένοπλων συγκρούσεων στον κόσμο. Η διαθεσιμότητα των πόρων είναι, επίσης, περιορισμένη λόγω της φοροδιαφυγής, της παραοικονομίας και των παράνομων χρηματοοικονομικών μεταφορών, οι οποίες πρέπει να καταπολεμηθούν συστηματικά.

3.4. Δεν είναι δυνατόν να αποσυνδεθούν η έρευνα και η κινητοποίηση των πόρων από την υποχρέωση της ορθής χρήσης τους. Πρέπει να συνεχίσουμε να στηριζόμαστε στις αρχές της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας της αναπτυξιακής βοήθειας που υιοθετήθηκαν στο Monterrey, στην Doha και στο Busan και να αντιμετωπίσουμε αποφασιστικά τη σπάταλη και την άλογη χρήση κάθε μορφής πόρων υπέρ της ανάπτυξης, είτε είναι χρηματοδοτικοί είτε όχι.

3.5. Η ΕΑΒ δεν πρέπει μόνο να αξιολογείται με βάση τον όγκο της, αλλά να κρίνονται επίσης η ποιότητα και η συμβολή της στην υλοποίηση των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης καθώς και στη βελτίωση της ζωής των γυναικών και των ανδρών. Για τον σκοπό αυτό, είναι αναγκαία η ανάπτυξη νέων δεικτών που να συμπεριλαμβάνουν κριτήρια αξιολόγησης και ενίσχυσης των στατιστικών υπηρεσιών των αναπτυσσόμενων χωρών, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς τεχνογνωσίας και της αμοιβαίας ανταλλαγής πληροφοριών.

3.6. Η διεύρυνση της συμμετοχής οργανώσεων από όλα τα κοινωνικά στρώματα της κοινωνίας των πολιτών στη διαμόρφωση των εθνικών στόχων και σχεδίων ανάπτυξης θα συμβάλει στον συμβιβασμό των συμφερόντων του ιδιωτικού τομέα με τους δημόσιους στόχους. Οι τομείς αυτοί έχουν ένα κοινό συμφέρον, δηλαδή την προώθηση των αρχών της διαφάνειας, του ανοίγματος των αγορών δημόσιων συμβάσεων, της αποτελεσματικότητας και του εξορθολογισμού των χρησιμοποιούμενων μέσων και της ευθύνης των κυβερνητικών αξιωματούχων για την εφαρμογή της εγκριθείσας αναπτυξιακής στρατηγικής.

3.7. Για να επιτελέσει τα καθήκοντα που του αναλογούν στον τομέα της ανάπτυξης, ο ιδιωτικός τομέας χρειάζεται ευνοϊκό επιχειρηματικό κλίμα, όπου να τηρούνται οι γενικά αναγνωρισμένες από το κράτος δικαίου δημοκρατικές αρχές, και το οποίο να διευκολύνει τη σύσταση και την επέκταση των επιχειρήσεων, να μειώνει τη γραφειοκρατία, να ενισχύει τη διαφάνεια, να εμποδίζει τη διαφθορά και να ενθαρρύνει τις επενδύσεις. Ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να συμμορφώνεται προς τις διεθνώς αναγνωρισμένες αρχές της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, να σέβεται τα θεμελιώδη οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα και τις απαιτήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης καθώς και να δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας σύμφωνα με το θεματολόγιο της ΔΟΕ για την αξιοπρεπή εργασία.

3.8. Η ΕΟΚΕ ζητεί να ενισχυθεί περαιτέρω ο συντονισμός των πολιτικών της ΕΕ στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης (13), προκειμένου να αποφευχθούν τυχόν επαναλήψεις, επικαλύψεις, κατακερματισμός, ακόμη και αντικρουόμενες προσεγγίσεις, καθώς και για να αναπτυχθεί ο συστηματικός συντονισμός της διμερούς αναπτυξιακής βοήθειας που χορηγείται από τα κράτη μέλη για την υλοποίηση των ΣΒΑ.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Επίσημη Αναπτυξιακή Βοήθεια (ΕΑΒ)

4.1.1. Αν και η ΕΑΒ δεν μπορεί να καλύψει όλες τις ανάγκες αναπτυξιακής βοήθειας, παραμένει ωστόσο απαραίτητη για τους κατοίκους των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών και των χωρών που εμπλέκονται σε ένοπλες συγκρούσεις ή απειλούνται από φυσικές καταστροφές ή επιδημίες, και τους κατοίκους απομονωμένων νησιών και χωρών χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα.

4.1.2. Οι πόροι της ΕΑΒ πρέπει να χρησιμοποιούνται, κατά προτεραιότητα, για την εξάλειψη της φτώχειας στις φτωχές και ευάλωτες χώρες. Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι η φτώχεια έχει εντούτοις αυξηθεί στις χώρες μέσου εισοδήματος λόγω της άνισης κατανομής του πλούτου. Πρέπει να αξιοποιηθεί η μόχλευση της ΕΑΒ για την κινητοποίηση όλων των πηγών βοήθειας, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών επενδύσεων, με στόχο την εξάλειψη της φτώχειας.

4.1.3. Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή και το Συμβούλιο να συμφωνήσουν σε μια κοινή και σαφή ευρωπαϊκή θέση σχετικά με την ΕΑΒ ενόψει των διαπραγματεύσεων που θα πραγματοποιηθούν στη διάσκεψη της Αντίς Αμπέμπα. Η ΕΕ πρέπει να επιβεβαιώσει τη δέσμευσή της για χορήγηση ΕΑΒ συνολικού ύψους 0,7 % του ΑΕγχΠ της και για τη διάθεση του 0,15 έως 0,20 % του ΑΕγχΠ της στην ΕΑΒ υπέρ των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών. Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι τα μέτρα κατά της κλιματικής αλλαγής, τα οποία θα αποτελέσουν το αντικείμενο των διαπραγματεύσεων στη διάσκεψη του Παρισιού τον Δεκέμβριο του 2015, θα απαιτήσουν πρόσθετους πόρους.

4.1.4. Ως έχουν, οι στατιστικές σχετικά με τον όγκο της ΕΑΒ δεν δείχνουν ούτε τα πραγματικά οφέλη της βοήθειας αυτής στην ανάπτυξη της δικαιούχου χώρας ούτε τα αποτελέσματά της. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας (ΕΠΑΒ) του ΟΟΣΑ να παρακολουθούνται επίσης, εκτός από την ΕΑΒ, η βοήθεια και η στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης που παρέχονται εκτός του πλαισίου της ΕΑΒ (14). Η μη οικονομική βοήθεια έχει συχνά πολύ πιο σημαντικά οφέλη για μια χώρα όσον αφορά την ανάπτυξη από εκείνα της οικονομικής βοήθειας (για παράδειγμα, η εκπαίδευση, οι μεταφορές τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, η επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία).

4.1.5. Η δημοσιονομική βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει πάντα να έχει συγκεκριμένη δημοσιονομική πίστωση και να επιβάλλει κοινή ευθύνη του χορηγού και του δικαιούχου ως προς τη χρήση αυτής της μορφής βοήθειας για την υλοποίηση των ΣΒΑ με τήρηση των διεθνώς αναγνωρισμένων κανόνων στον τομέα της οικονομικής διαχείρισης και του ελέγχου· πρέπει δε να περιλαμβάνει σημαντικούς όρους και μέτρα για την αντιμετώπιση και την πρόληψη της διαφθοράς. Μάλιστα, η ίδια η ενωσιακή χρηματοδότηση πρέπει να προστατεύεται με αξιόπιστο τρόπο από τη διαφθορά. Η ΕΟΚΕ συνιστά να αξιοποιηθεί η εμπειρία της εφαρμογής της ευρωπαϊκής πολιτικής συνοχής, ακόμη και στις αναπτυσσόμενες χώρες, για τη βελτίωση και την καλύτερη στόχευση της διάθεσης των αναπτυξιακών πιστώσεων στους ΣΒΑ, τον αυστηρότερο έλεγχο της χρησιμοποίησής τους και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους.

4.2. Οι εθνικοί πόροι

4.2.1. Η ΕΟΚΕ είναι πεισμένη ότι η σημασία των εθνικών πόρων, τόσο των δημόσιων όσον και των ιδιωτικών, ως συμπληρώματος της ΕΑΒ, θα αυξηθεί σημαντικά κατά την προσεχή περίοδο.

4.2.2. Για την αύξηση του όγκου και της αποτελεσματικότητας της χρήσης των εγχώριων πόρων, πρέπει να καταπολεμηθούν με συνέπεια οι παράνομες χρηματοοικονομικές ροές και το «ξέπλυμα» χρήματος από παράνομες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων της άτυπης εργασίας, της εμπορίας μεταναστών ή της εξαγωγής μη ανακυκλώσιμων απορριμμάτων, να βελτιωθεί η είσπραξη φόρων, να καταπολεμηθούν η διαφθορά και η εγκληματικότητα και, τέλος, ο εκτεταμένος άτυπος τομέας της οικονομίας να ενσωματωθεί στη νόμιμη οικονομία. Επιβάλλεται να βοηθηθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες προκειμένου να αναμορφώσουν εις βάθος το φορολογικό τους σύστημα και να βελτιώσουν τη χρηστή φορολογική διακυβέρνηση. Η ΕΟΚΕ ζητεί από την ΕΕ να καταβάλει έντονες προσπάθειες για τη σύναψη διεθνών συμφωνιών όσον αφορά την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, των φορολογικών παραδείσων και των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών, καθώς και να βελτιώσει τη συνεργασία με το Κέντρο Φορολογικής Πολιτικής και Διαχείρισης του ΟΟΣΑ και την επιτροπή εμπειρογνωμόνων για τη διεθνή συνεργασία σε φορολογικά θέματα των Ηνωμένων Εθνών.

4.2.3. Επί του παρόντος, ο όγκος των εθνικών ιδιωτικών επενδύσεων, είτε αυτές πραγματοποιούνται απευθείας είτε στο πλαίσιο χαρτοφυλακίου, είναι κατά πολύ μεγαλύτερος από εκείνον των ξένων επενδύσεων. Είναι απαραίτητο οι επενδύσεις αυτές να διοχετευθούν σε αναπτυξιακούς στόχους, για παράδειγμα μέσω πρόσφορων μέτρων παροχής κινήτρων ή μέσω έργων ΣΔΙΤ, με κατάλληλη προετοιμασία και ασφάλεια, ώστε να εξελιχθούν σε σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη των ΣΒΑ.

4.2.4. Ειδικότερα, οι αναπτυσσόμενες χώρες με ορυκτό πλούτο διαθέτουν ανεκμετάλλευτο δυναμικό εθνικών πόρων, ενώ η πλειονότητα του πληθυσμού ζει μέσα στην εξαθλίωση παρά τα αρκούντως σημαντικά έσοδα του κράτους, και παραμελούν να οικοδομήσουν τη δική τους οικονομία, τις υποδομές τους και τις κοινωνικές υπηρεσίες τους. Δικαίως η κοινωνία των πολιτών επικρίνει τις μεθόδους ορισμένων ξένων επενδυτών στην εξορυκτική βιομηχανία των αναπτυσσόμενων χωρών, όταν ζητεί τον σεβασμό των θεμελιωδών κανόνων προστασίας του περιβάλλοντος, κοινωνικής προστασίας των εργατών, διαφάνειας στην πληρωμή των φόρων και στη μεταφορά κερδών στην αλλοδαπή, καθώς και την υποβολή εκθέσεων σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις (15). Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις ενέργειες με στόχο την επανόρθωση της κατάστασης αυτής, όπως η διεθνής πρωτοβουλία για τη διαφάνεια των εξορυκτικών βιομηχανιών (16).

4.3. Ο συνδυασμός μέσων («blending») και οι συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ)

4.3.1. Η ΕΟΚΕ είναι πεισμένη ότι όπου οι κυβερνήσεις δεν διαθέτουν επαρκή μέσα για να υλοποιήσουν με δικά τους δημόσια κονδύλια τις απαραίτητες επενδύσεις, καθώς και όπου οι εν λόγω επενδύσεις, ιδίως στον τομέα των υποδομών αλλά και σε εκείνον των δημόσιων υπηρεσιών, είναι ανέφικτες από εμπορική άποψη, είναι απαραίτητες η προσφυγή σε συμπράξεις μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και η χρηματοδότηση αυτών των έργων ΣΔΙΤ μέσω του συνδυασμού μέσων σύμφωνα με τις συστάσεις του ΟΟΣΑ (17).

4.3.2. Αυτά τα έργα σύμπραξης δημόσιου-ιδιωτικού τομέα πρέπει να καταρτίζονται σύμφωνα με την αναπτυξιακή στρατηγική του σχετικού κράτους, να στηρίζονται σε μελέτες σκοπιμότητας, να λαμβάνουν εκ των προτέρων υπόψη τους παράγοντες βιωσιμότητας και να σέβονται τις αρχές της διαφάνειας, της επιμερισμένης ευθύνης και των δεσμευτικών υποχρεώσεων. Ενδείκνυται η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών στην αξιολόγηση της συμβολής των έργων αυτών στη βιώσιμη ανάπτυξη καθώς και η ανάληψη από πλευράς τους του ελέγχου τήρησης των υφιστάμενων συμβάσεων της ΔΟΕ.

4.3.3. Πρέπει ομοίως να χρησιμοποιείται ο συνδυασμός μέσων στο πλαίσιο της κοινωνικής οικονομίας και των βιώσιμων έργων ενσωμάτωσης των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων στο οικονομικό περιβάλλον.

4.4. Οι ξένες επενδύσεις

4.4.1. Το 2013 οι ροές άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) προς τις αναπτυσσόμενες χώρες άγγιξαν τα 778 δισεκατ. δολάρια ΗΠΑ· εντούτοις, οι απόψεις είναι αντικρουόμενες ως προς τη συνεισφορά τους στη βιώσιμη ανάπτυξη. Μόνο το 2 % του συνόλου των ΑΞΕ προς τις αναπτυσσόμενες χώρες καταλήγουν στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Στην υποσαχάρια Αφρική, οι ΑΞΕ διοχετεύονται κατά προτεραιότητα προς τις εξορυκτικές βιομηχανίες χωρίς να προσφέρουν τίποτα στην υπόλοιπη οικονομία. Τα νέα κράτη επενδυτές, όπως η Κίνα, η Βραζιλία, η Ινδία και άλλα, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης στο πλαίσιο των επενδύσεών τους στις αναπτυσσόμενες χώρες.

4.4.2. Σύμφωνα με μελέτη της μη κυβερνητικής οργάνωσης EURODAD για τα οικονομικά των αναπτυσσόμενων χωρών, το 2014 οι ροές χρηματοδοτικών πόρων που εξέρχονται από τις χώρες αυτές είναι διπλάσιες από εκείνες που εισέρχονται με προέλευση από την αλλοδαπή, συνυπολογίζοντας και την ΕΑΒ, τις ΑΞΕ, τις φιλανθρωπικές δωρεές, τις μεταφορές κερδών, τις αποταμιεύσεις και άλλες πηγές (18). Πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ώστε τα χρηματοδοτικά αυτά μέσα να επανεπενδύονται, στο μέτρο του δυνατού, υπέρ μιας βιώσιμης ανάπτυξης στις δικαιούχους χώρες.

4.4.3. Οι εθνικές αναπτυξιακές στρατηγικές θα πρέπει επίσης να προβλέπουν την υποστήριξη των επενδύσεων. Για να υπάρχουν ΑΞΕ και να διοχετεύονται προς τους ΣΒΑ, είναι αναγκαία η δημιουργία κατάλληλων συνθηκών, όπως η ειρήνη, η σταθερότητα, η χρηστή διαχείριση. Οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να συμπεριλάβουν τους ΣΒΑ στις νέες επενδυτικές συμφωνίες που συνάπτουν και να προσφέρουν τις αντίστοιχες εγγυήσεις. Η ΕΟΚΕ συνιστά τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οργανισμοί προώθησης των επενδύσεων στις χώρες προέλευσης και τα αντίστοιχα στις χώρες προορισμού να καθιερώσουν απευθείας τεχνική συνεργασία προσαρμοσμένη στις εθνικές στρατηγικές βιώσιμης ανάπτυξης.

4.4.4. Είναι απαραίτητο να προωθηθεί η «επένδυση επιπτώσεων», που διασφαλίζει μια ορισμένη απόδοση βραχυπρόθεσμα, αλλά που θα προσφέρει την προοπτική μακροπρόθεσμης κερδοφορίας μέσω των κοινωνικών επιπτώσεων όπως η ανάπτυξη ικανοτήτων ή ένα περιβάλλον που θα οδηγήσει στη βιώσιμη ανάπτυξη.

4.5. Οι καινοτόμες και συμπληρωματικές μορφές χρηματοδότησης

4.5.1. Η συμμετοχική χρηματοδότηση και οι συμμετοχικές επενδύσεις («crowdfunding») αποτελούν εργαλείο το οποίο παρουσιάζει μεγάλες δυνατότητες χρηματοδότησης μικρών αναπτυξιακών έργων (19). Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στην ανάγκη ταχέος καθορισμού των εργαλείων αυτών και κατάρτισης και έγκρισης του κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου που πρέπει να διαθέτουν, όπως συνέστησε στη σχετική γνωμοδότησή της (20).

4.5.2. Η ΕΟΚΕ εκφράζει ικανοποίηση για τον αυξανόμενο αριθμό φιλανθρωπικών ταμείων, ιδρυμάτων και διεθνών προγραμμάτων υπέρ της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως, για παράδειγμα, του Παγκόσμιου Ταμείου για την Καταπολέμηση του AIDS, της Φυματίωσης και της Ελονοσίας, της Παγκόσμιας Εταιρικής Σχέσης για την Εκπαίδευση, της Παγκόσμιας Συμμαχίας για τον εμβολιασμό παιδιών στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες κ.λπ. Τα εν λόγω ταμεία και ιδρύματα, στο πλαίσιο των οποίων δημόσιοι φορείς συνεργάζονται με ιδιώτες χορηγούς και μη κυβερνητικές οργανώσεις, πρέπει να βελτιώσουν τον συντονισμό των δραστηριοτήτων τους και να τις διοχετεύουν προς τους ΣΒΑ.

4.5.3. Οι πιστώσεις που προορίζονται για την ΕΑΒ, εφόσον δεν χορηγούνται προσωρινά για αναπτυξιακά έργα, θα μπορούσαν να τοποθετούνται σε επενδυτικά κεφάλαια και καλυμμένα ομόλογα, ούτως ώστε να παράγονται βραχυπρόθεσμα έσοδα και να δημιουργούνται περισσότεροι πόροι (21). Η προσέγγιση αυτή θα συνέβαλλε μακροπρόθεσμα στην αύξηση του όγκου των αναγκαίων πόρων για την αναπτυξιακή βοήθεια (22).

4.5.4. Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ ορισμένων προτάσεων της ηγετικής ομάδας επί των καινοτόμων χρηματοδοτήσεων για την ανάπτυξη (23), και υποστηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλονται για τη δημιουργία νέων πόρων χρηματοδότησης των ΣΒΑ. Εντούτοις, είναι αναγκαίο οι νέοι αυτοί πόροι να χρησιμοποιούνται με συνεκτικό τρόπο σε παγκόσμια κλίμακα, να μην εμποδίζουν την ανταγωνιστικότητα και να είναι διαφανής η αξιοποίησή τους για τους ΣΒΑ. Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι ο τραπεζικός τομέας θα αναλάβει οικειοθελώς μια πρωτοβουλία σε παγκόσμια κλίμακα προκειμένου να συμβάλει στη χρηματοδότηση της διαφοράς που υφίσταται μεταξύ των αναγκών και των διαθέσιμων πόρων, και τούτο με στόχο την υλοποίηση των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης.

4.5.5. Μεταξύ των πόρων που έχουν αξιοποιηθεί σε περιορισμένη κλίμακα περιλαμβάνονται τα χρηματοδοτικά μέσα που προέρχονται από τον πληθυσμό της διασποράς, δηλαδή οι μεταφορές αποταμιεύσεων προς τη χώρα καταγωγής, που θα μπορούσαν επίσης να αξιοποιηθούν για την επίτευξη των ΣΒΑ. Ενδείκνυται να επιβληθεί μείωση του κόστους των εν λόγω μεταφορών των αποταμιεύσεων. Πρέπει να προταθούν στα μέλη της διασποράς προγράμματα εκπαίδευσης και παροχής κινήτρων που να ευνοούν την επένδυση σε αναπτυξιακά έργα, που θα αξιοποιούν τις οικονομίες τους και θα συμβάλλουν ταυτόχρονα στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ).

4.6. Χρηματοδότηση των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων

4.6.1. Οι πολύ μικρές, οι μικρές και οι μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες διαθέτουν το μεγαλύτερο δυναμικό ανάπτυξης και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας, αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης σε επαρκή χρηματοδότηση. Το πρόβλημα αυτό είναι ιδιαίτερα οξύ στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες· για τον λόγο αυτό πρέπει να αναζητηθούν εργαλεία που να επιτρέπουν τη διευκόλυνση της πρόσβασης των πολύ μικρών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στους χρηματοδοτικούς πόρους. Για τον σκοπό αυτό, είναι αναγκαίο να γίνουν σεβαστές οι διαφορές των επιχειρήσεων στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου κυριαρχούν οι επιχειρήσεις πολύ μικρού μεγέθους, οι μικροέμποροι και, στον τομέα της γεωργίας, οι μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις.

4.6.2. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία συστημάτων μικροπιστώσεων στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι τα συστήματα που χρησιμοποιούν εφαρμογές κινητής τηλεφωνίας είναι τα πλέον αποτελεσματικά. Επικροτεί επίσης το γεγονός ότι η μικροπίστωση θα χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση έργων στον τομέα της πράσινης ενέργειας και επικροτεί τις πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην παροχή μικροπιστώσεων με μηδενικό επιτόκιο. Οι πιστώσεις που λείπουν από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ύψους 10 000 έως 2 00 000 δολαρίων ΗΠΑ) θα μπορούσαν να αντικατασταθούν από τη χρηματοδοτική μίσθωση και άλλα μέσα ιδίων κεφαλαίων. Για τον σκοπό αυτό, είναι αναγκαίο να στηριχθεί η ανάπτυξη των χρηματοπιστωτικών αγορών και των τοπικών τραπεζών, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών φορέων.

4.6.3. Η βοήθεια που χορηγείται από τις ανεπτυγμένες χώρες στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις πρέπει να συμπεριλαμβάνει τη μεταφορά εμπειρογνωμοσύνης, ικανοτήτων οικονομικής διαχείρισης και τεχνογνωσίας, την εκπαίδευση στις αρχές της χρηματοοικονομικής διαχείρισης και την υποστήριξη της ένταξής τους στις αλυσίδες εφοδιασμού και προστιθέμενης αξίας. Η ΕΕ πρέπει να προτείνει τη χρήση των αρχών που απορρέουν από την οδηγία σχετικά με τις καθυστερήσεις πληρωμών για να βελτιωθεί η χρηματοδότηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

4.6.4. Είναι αναγκαίο να προστατευθούν οι πολύ μικρές, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της γεωργίας από επενδυτικές πρακτικές που αποσκοπούν σε «αρπαγή γαιών», πράγμα που οδηγεί στην εξάλειψή τους. Η δημιουργία μέσων εγγύησης έναντι των επιπτώσεων των κλιματικών αλλαγών θα μπορούσε επίσης να τις βοηθήσει. Στο πλαίσιο των αναπτυξιακών σχεδίων, δεν πρέπει να παραβλεφθεί η στήριξη προς τις επιχειρήσεις της κοινωνικής οικονομίας που μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση των ΣΒΑ.

4.6.5. Για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί η πρόσβαση των ευρύτερων στρωμάτων του πληθυσμού των αναπτυσσομένων χωρών σε χρηματοπιστωτικά μέσα όπως ο βασικός τραπεζικός λογαριασμός ή οι χρηματοοικονομικές εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας.

4.7. Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην αναπτυξιακή βοήθεια

4.7.1. Η κοινωνία των πολιτών των ανεπτυγμένων χωρών, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων και των μη κυβερνητικών οργανώσεων, συμβάλλει άμεσα στην ανάπτυξη και διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο στον προσανατολισμό της αναπτυξιακής συνεργασίας και στην παρακολούθηση της αποτελεσματικότητάς της (24).

4.7.2. Πρέπει να υποστηριχθεί συστηματικά η δημιουργία ενός συστήματος ελέγχου των διαδικασιών της αναπτυξιακής βοήθειας στις διάφορες χώρες, ή η βελτίωσή του, με την άμεση συμμετοχή των ενδιαφερόμενων οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, κάτι που θα επιτρέψει τον εντοπισμό και την εξάλειψη των εμποδίων στην υλοποίηση των ΣΒΑ. Στον τομέα αυτό, η ΕΟΚΕ διαθέτει μακρά θετική εμπειρία σε δραστηριότητες επιτροπών, πλατφορμών και μεικτών συμβουλευτικών οργάνων, όπως η επιτροπή παρακολούθησης ΑΚΕ-ΕΕ, οι συνεδριάσεις της κοινωνίας των πολιτών ΕΕ-Λατινικής Αμερικής-Καραϊβικής και άλλα.

4.7.3. Μεταξύ των άμεσων παρόχων αναπτυξιακής βοήθειας περιλαμβάνονται και οι κοινωνικοί εταίροι. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις των ανεπτυγμένων χωρών υλοποιούν κοινωνικά αναπτυξιακά έργα και στηρίζουν τη θεσμική ανάπτυξη των εταίρων συνδικαλιστικών οργανώσεων. Οι οργανώσεις των εργοδοτών, τα εμπορικά επιμελητήρια, οι ενώσεις μικρομεσαίων επιχειρήσεων και οι επαγγελματικές ενώσεις υλοποιούν κοινά έργα με τις οργανώσεις των επιχειρήσεων στις αναπτυσσόμενες χώρες των οποίων είναι εταίροι και τους μεταδίδουν την εμπειρία τους.

4.7.4. Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις διαδραματίζουν αναντικατάστατο ρόλο στον τομέα της αναπτυξιακής βοήθειας τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η δράση τους εστιάζεται κυρίως στην αντιμετώπιση των συνεπειών από φυσικές και ανθρωπιστικές καταστροφές, καθώς και στον κοινωνικό τομέα, την υγεία, την ισότητα των φύλων, την εκπαίδευση κ.λπ. Κινητοποιούν επίσης τα κεφάλαια του ευρέος κοινού, οργανώνουν εράνους, εκπαιδευτικές εκστρατείες κ.λπ. Ενδιαφέρον παράδειγμα αποτελεί και η χρηματοδότηση της εκπαίδευσης μέσω της «εξ αποστάσεως υιοθεσίας», η οποία επιτρέπει την ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων μεταξύ απλών πολιτών.

4.7.5. Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να στηρίξει τις δραστηριότητες των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ που προορίζονται για την υλοποίηση των ΣΒΑ, χρηματοδοτώντας επαρκώς τα προγράμματα που στοχεύουν στη σύσταση θεσμικών οργάνων της κοινωνίας των πολιτών στις χώρες εταίρους. Επί του παρόντος, η ΕΟΚΕ καταρτίζει μια ενημερωτική έκθεση που θα προτείνει λύσεις για την πραγματική δέσμευση της κοινωνίας των πολιτών στην εφαρμογή και την παρακολούθηση του αναπτυξιακού προγράμματος για την περίοδο μετά το 2015, και θα συμπληρώσει την παρούσα γνωμοδότηση.

Βρυξέλλες, 2 Ιουλίου 2015. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Henri MALOSSE

(1) Διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών που θα πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη.

(2) Βλέπε τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για όλους: εξάλειψη της φτώχειας και εξασφάλιση βιώσιμου μέλλοντος για τον κόσμο» (ΕΕ C 271 της 19.9.2013, σ. 144).

(3) Βλέπε τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στις αναπτυξιακές πολιτικές και τις πολιτικές αναπτυξιακής συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (ΕΕ C 181 της 21.6.2012, σ. 28).

(4) Βλέπε τη γνωμοδότηση ΕΟΚΕ με θέμα την «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Η κοινωνική προστασία στην πολιτική αναπτυξιακής συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (ΕΕ C 161 της 6.6.2013, σ. 82).

(5) Βλέπε τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στο αναπτυξιακό πλαίσιο μετά το 2015» (ΕΕ C 67 της 6.3.2014, σ. 1).

(6) Βλέπε τη γνωμοδότηση με θέμα «Ο ρόλος της αειφόρου ανάπτυξης και η συμμετοχή της κοινωνίας πολιτών στις αυτόνομες επενδυτικές συμφωνίες της ΕΕ με τρίτες χώρες» (ΕΕ C 268 της 14.8.2015, σ. 19).

(7) Βλέπε τη γνωμοδότηση με θέμα «Εμπόριο, μεγέθυνση και ανάπτυξη: Η προσαρμογή της εμπορικής και επενδυτικής πολιτικής στις χώρες που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη βοήθειας» (ΕΕ C 351 της 15.11.2012, σ. 77).

(8) Βλέπε τη γνωμοδότηση REX/438 με θέμα «Οι στόχοι στην ευρωμεσογειακή περιοχή για την περίοδο μετά το 2015», σημείο 6.4 (βλέπε σελίδα 47 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας).

(9) Βλέπε τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών της 18ης Δεκεμβρίου 1979 για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών, τη διεθνή σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των εργαζόμενων μεταναστών και των μελών των οικογενειών τους, τη σύμβαση C189 για την προστασία των οικιακών βοηθών και τη σύμβαση C184 σχετικά με την ασφάλεια και την υγεία στη γεωργία, το διεθνές σύμφωνο για τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα και το προαιρετικό πρωτόκολλο αυτού, και άλλα.

(10) Βλέπε την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Παγκόσμια Εταιρική σχέση για την Εξάλειψη της Φτώχειας και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη μετά το 2015, COM(2015) 44 final, 5 Φεβρουαρίου 2015.

(11) Βλέπε The Global Development Financing Landscape — Who can contribute what? («Το παγκόσμιο τοπίο της χρηματοδότησης της ανάπτυξης — ποιος μπορεί να συνεισφέρει και πόσο;»), του James Zhan, διευθυντή της Unctad, προϊσταμένου της ομάδας για τις επενδύσεις και τις επιχειρήσεις, έκθεση για τις παγκόσμιες επενδύσεις της Unctad, η οποία παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια δημόσιας ακρόασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις 24 Φεβρουαρίου 2015.

(12) Εκτιμάται ότι οι τράπεζες κατέχουν περιουσιακά στοιχεία αξίας 1 21 000 δισεκατ. δολαρίων, τα συνταξιοδοτικά ταμεία 34 000 δισεκατ., οι ασφαλιστικές εταιρείες 28 000 δισεκατ., οι πολυεθνικές 25 000 δισεκατ. και τα κρατικά επενδυτικά ταμεία 6 500 δισεκατ.

(13) Πρόκειται κυρίως για το εμπόριο, τη γεωργία, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την κοινωνική προστασία, την κλιματική αλλαγή, την ενέργεια, την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, τις μεταφορές, την υγεία, την πολιτική προϊόντων και καταναλωτών, την περιφερειακή και αστική ανάπτυξη, τη μετανάστευση και την καταπολέμηση της διαφθοράς και του «ξεπλύματος» χρήματος.

(14) ΣΔΣΒΑ: Συνολική δημόσια στήριξη για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

(15) http://www.oecd.org/corporate/mne/48004323.pdf

(16) https://eiti.org/

(17) http://www.oecd.org/governance/budgeting/PPP-Recommendation.pdf

(18) http://www.eurodad.org/Entries/view/1546315/2014/12/15/The-State-of-Finance-for-Developing-Countries-2014

(19) Βλέπε InfoDev, Crowdfunding’s Potential for the Developing World («Οι δυνατότητες της συμμετοχικής χρηματοδότησης για τον αναπτυσσόμενο κόσμο»), 2013, Παγκόσμια Τράπεζα, Τμήμα Οικονομικών και Ανάπτυξης του Ιδιωτικού Τομέα.

(20) Βλέπε γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Αξιοποίηση των δυνατοτήτων της συμμετοχικής χρηματοδότησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» (ΕΕ C 451 της 16.12.2014, σ. 69).

(21) Η ετήσια κατανομή των δημοσιονομικών πόρων που προορίζονται για τη ΕΑΒ αποκλείει εντελώς τις δυνατότητες αυτές.

(22) Η βελγική εταιρεία επενδύσεων (ΒΙΟ), την οποία ίδρυσε η κυβέρνηση για να στηρίξει τον κλάδο των επιχειρήσεων στις χώρες της Αφρικής, μετέφερε τμήμα των χρηματοδοτικών μέσων που προορίζονταν για δάνεια προς επιχειρηματίες προς άλλα επενδυτικά κεφάλαια και τα ανέκτησε σταδιακά ανάλογα με τις ανάγκες της.

(23) http://www.leadinggroup.org/rubrique69.html

(24) Βλέπε Φόρουμ της Αναπτυξιακής Πολιτικής (www.friendsofeurope.org/policy-area/global-europe/ στην αγγλική γλώσσα) και Πολιτικό Φόρουμ για την Ανάπτυξη (www.uclg.org).