ΔΕΚΑΤΗ ΕΒΔΟΜΗ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ (1999)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ

1.1. Στατιστική επισκόπηση του έτους 1999.

1.2. Η κατάσταση μεταφοράς των οδηγιών το 1999.

1.3. Παρουσίαση με γραφικές παραστάσεις του συνόλου των διαδικασιών παράβασης τις οποίες κίνησε η διαχειρίστηκε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια του 1999.

1.4. Η εφαρμογή από την Επιτροπή του άρθρου 228 της συνθήκης ΕΚ (εξελίξεις το 1999).

2. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ

2.1. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

2.1.1. Γενική στρατηγική για την εσωτερική αγορά.

2.1.2. Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και ιθαγένεια της Ένωσης

2.1.2.1. Είσοδος και διαμονή

2.1.2.2. Δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι

2.1.2.3. Νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα

2.1.2.4. Ανεξάρτητοι εμπορικοί αντιπρόσωποι

2.1.3. Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων

2.1.3.1. Τα άρθρα 28 και εξής της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρα 30 και εξής της συνθήκης ΕΚ)

2.1.3.2. Οι κανόνες πρόληψης που προβλέπονται από την οδηγία 98/34/ΕΚ (πρώην 83/189/EOK).

2.1.3.3. Eναρμονισμένη νομοθεσία

2.1.3.3.1. Είδη διατροφής

2.1.3.3.2. Φαρμακευτικά προϊόντα

2.1.3.3.3. Χημικά προϊόντα

2.1.3.3.4. Οχήματα με κινητήρα, ελκυστήρες, μοτοσικλέτες

2.1.3.3.5. Δομικά υλικά

2.1.3.3.6. Κεφαλαιουχικά αγαθά

2.1.3.3.7. Καλλυντικά προϊόντα

2.1.3.3.8. Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και υποδήματα

2.1.3.3.9 Ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων

2.1.3.4. Ιδιαίτερα καθεστώτα ελεύθερης κυκλοφορίας

2.1.3.5. Τελωνειακή ένωση

2.1.4. Eλεύθερη παροχή υπηρεσιών και δικαίωμα εγκατάστασης

2.1.4.1. Τα άρθρα 43 και εξής καθώς και τα άρθρα 49 και εξής:

2.1.4.2. Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες

2.1.4.3. Εμπορικές ανακοινώσεις

2.1.4.4. Μέσα ενημέρωσης

2.1.5. Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων

2.1.6. Επιχειρησιακό περιβάλλον

2.1.6.1. Δίκαιο των εταιρειών

2.1.6.2. Πνευματική ιδιοκτησία

2.1.6.3. Προστασία των βάσεων δεδομένων

2.1.6.4. Δημόσιες συμβάσεις

2.1.6.5. Άμεση φορολογία

2.1.6.6. ΦΠΑ.

2.1.6.7. Άλλοι έμμεσοι φόροι

2.2. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

2.2.1. Δημόσιες επιχειρήσεις

2.2.2. Μονοπώλια

2.3. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΕΜΠΟΡΙΟ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

2.4. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΗΤΑ

2.5. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

2.5.1. Ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων

2.5.2. Ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών

2.5.3. Συνθήκες εργασίας

2.5.4. Υγεία και ασφάλεια στον τόπο εργασίας

2.6. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ

2.7. ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

2.7.1. Γενικά

2.7.2. Μη ορθή εφαρμογή

2.7.2.1. Διαδικασίες που κινήθηκαν προηγουμένως

2.7.2.2. Νέες διαδικασίες

2.8. ENEΡΓΕΙΑ

2.8.1. Εισαγωγή

2.8.2. Εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου

2.8.3. Ενεργειακή απόδοση

2.8.4. Υδρογονάνθρακες

2.9. ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

2.9.1. Οδικές μεταφορές

2.9.2. Συνδυασμένες μεταφορές

2.9.3. Μεταφορές μέσω του πλωτού δικτύου

2.9.4. Σιδηροδρομικές μεταφορές

2.9.5. Θαλάσσιες μεταφορές

2.9.6. Εναέριες μεταφορές

2.10. ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

2.11. ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

2.12. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

2.12.1. Ελεύθερη πρόσβαση στην πληροφόρηση

2.12.2. Αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων

2.12.3. Ατμοσφαιρικός αέρας

2.12.4. Ύδατα

2.12.5. Φύση

2.12.6. Θόρυβος

2.12.7. Χημικά και βιοτεχνολογίες

2.12.8. Aπόβλητα

2.12.9. Περιβάλλον και βιομηχανία

2.12.10. Προστασία από τις ακτινοβολίες

2.13. ΓΕΩΡΓΙΑ

2.13.1. Ελεύθερη κυκλοφορία των γεωργικών προϊόντων

2.13.2. Αγορές

2.13.3. Εναρμόνιση

2.13.4. Εφαρμογή της οδηγίας 98/34/ΕΚ (τεχνικά πρότυπα και κανονισμοί) στον γεωργικό τομέα

2.14. ΑΛΙΕΙΑ

2.14.1. Πόροι

2.14.2. Χορήγηση σημαίας και άδειες αλιείας

2.15. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

2.15.1. Μεταφορά των εφαρμοστέων οδηγιών

2.15.2. Ασφάλεια και υγεία

2.15.3. Προστασία των οικονομικών συμφερόντων των καταναλωτών

2.16. ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

2.17. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η έκθεση για τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου συντάσσεται κάθε χρόνο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως απάντηση στα διαδοχικά αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Ψήφισμα της 9ης Φεβρουαρίου 1983) και των κρατών μελών (Δήλωση αριθ. 19, σημείο 2, συνημμένη στη συνθήκη που υπογράφηκε στο Μάαστριχτ στις 7 Φεβρουαρίου 1992). Η έκθεση αυτή ανταποκρίνεται επίσης στα αιτήματα που εκφράστηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ή του Συμβουλίου για ειδικούς τομείς.

1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο έλεγχος της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου συνιστά πρωταρχικό καθήκον, το οποίο το άρθρο 211 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας αναθέτει στην Επιτροπή. Το καθήκον αυτό διεκπεραιώνεται ιδίως από την Επιτροπή μέσω της διαδικασίας παράβασης που προβλέπεται στο άρθρο 226 EΚ, καθώς και της δυνατότητας άσκησης δεύτερης προσφυγής στο Δικαστήριο βάσει του άρθρου 228 ΕΚ, που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας έκθεσης.

Ο απολογισμός της δράσης της Επιτροπής κατά τη διάρκεια του εξεταζόμενου έτους απεικονίζεται με τα ακόλουθα στοιχεία:

- μια στατιστική επισκόπηση η οποία αντικατοπτρίζει τις διάφορες φάσεις του ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου και υπογραμμίζει την εξέλιξη σε σχέση με το προηγούμενο έτος (σημείο 1.1.).

- την κατάσταση μεταφοράς των κοινοτικών οδηγιών από τα κράτη μέλη, σημαντικό στοιχείο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου (σημείο 1.2).

- παρουσίαση με γραφικές παραστάσεις, ανά κράτος μέλος, του συνόλου των διαδικασιών παράβασης τις οποίες κίνησε ή διαχειρίστηκε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια του έτους (σημείο 1.3) και

- επισκόπηση της εφαρμογής του μηχανισμού κυρώσεων που προβλέπεται στο άρθρο 228 ΕΚ (σημείο 1.4).

1.1. Στατιστική επισκόπηση του έτους 1999.

Τα στατιστικά στοιχεία 1999 που αφορούν τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου εκφράζουν τη σημασία που αποδίδουν οι πολίτες στην άσκηση του έργου του ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου και, ταυτόχρονα, τη σταθερή και διαρκή αποφασιστικότητα με την οποία η Επιτροπή ασκεί την αποστολή της ως θεματοφύλακα της κοινοτικής έννομης τάξης:

- Ο αριθμός των καταγγελιών που έλαβαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής συνέχισε πράγματι να αυξάνεται κατά το 1999, από 1.128 το 1998 σε 1305 το 1999, δηλαδή αύξηση κατά 16% σε σχέση με το 1998. Εξάλλου, η Επιτροπή διαδραμάτισε και κατά το 1999 πολύ ενεργό ρόλο στην αναζήτηση των περιπτώσεων παράβασης, με 288 αυτεπαγγέλτως αποκαλυφθείσες περιπτώσεις, εκ των οποίων 16 βάσει των κοινοβουλευτικών ερωτήσεων και 10 βάσει των αναφορών. Μεγάλος αριθμός των περιπτώσεων αυτών αφορά τη μη συμμόρφωση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης (ΕΜΕ) των οδηγιών ή την κακή εφαρμογή των οδηγιών.

-1075 προειδοποιητικές επιστολές απεστάλησαν το 1999, αριθμός που εκφράζει ορισμένη σταθερότητα σε σχέση με το 1998, όπου είχαν καταγραφεί 1101 αποστολές. Τονίζεται ότι ο αριθμός των προειδοποιητικών επιστολών λόγω μη ανακοίνωσης των ΕΜΕ των οδηγιών αυξήθηκε, με 706 προειδοποιητικές επιστολές το 1999 έναντι 615 το 1998, ενώ ο αριθμός των προειδοποιητικών επιστολών λόγω μη συμμόρφωσης των μέτρων αυτών ή λόγω κακής εφαρμογής των οδηγιών μειώθηκε από 486 το 1998 σε 369 το 1999. Ο σχετικός αιτιώδης σύνδεσμος δεν είναι προφανής και σε κάθε περίπτωση δεν έχει αποδειχθεί. Η Επιτροπή τείνει να συστηματοποιεί τον έλεγχο της συμμόρφωσης των εθνικών ρυθμίσεων με το κοινοτικό δίκαιο και ειδικότερα με τις οδηγίες ώστε να μπορεί να δρα κατά το δυνατόν πριν από τις ατομικές καταγγελίες. Ένας τέτοιος συστηματικός έλεγχος θα έχει πλήρες όφελος από τον ενισχυμένο ρόλο της προειδοποιητικής επιστολής στη διαδικασία παράβασης, μετά από τις διάφορες βελτιώσεις των μεθόδων εργασίας που αφορούν τις διαδικασίες παράβασης και που η Επιτροπή εισήγαγε ιδίως από το 1996. Η προειδοποιητική επιστολή πρέπει να διαδραματίσει τον πραγματικό ρόλο της, δηλαδή το ρόλο της "αίτησης πληροφοριών" που δεν δεσμεύει τη νομική θέση της Επιτροπής, η οποία θέση θα καθοριστεί στην αιτιολογημένη γνώμη.

- ο αριθμός των αιτιολογημένων γνωμών που απεστάλησαν το 1999 ανήλθε σε 460. Σε σύγκριση με τις 675 αιτιολογημένες γνώμες που απεστάλησαν το 1998, αυτός ο αριθμός αντιπροσωπεύει μείωση κατά 32%, που οφείλεται ιδίως στο γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια αυτού του έτους, η διαχείριση αυτής της φάσης της διαδικασίας παράβασης απέκτησε και πάλι τον συνήθη ρυθμό της μετά τη σημαντική προσπάθεια που καταβλήθηκε κατά το 1998 για την απορρόφηση των καθυστερήσεων εκτέλεσης αυτού του τύπου αποφάσεων της Επιτροπής.

- ο αριθμός των προσφυγών στο Δικαστήριο αυξήθηκε το 1999, εφόσον 178 φάκελοι αποτέλεσαν αντικείμενο προσφυγής έναντι 123 το 1998. Ο αριθμός των αποφάσεων προσφυγής παραμένει πάντα χαμηλός σε σύγκριση με τον αριθμό των προειδοποιητικών επιστολών (16,5%), γεγονός που δείχνει την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας προ της προσφυγής. Η αύξηση του αριθμού των προσφυγών σε απόλυτους αριθμούς αντικατοπτρίζει την διαρκή επιτάχυνση της επεξεργασίας των διαδικασιών παράβασης.

- η ταχύτητα επεξεργασίας των φακέλων αυξήθηκε πράγματι και πάλι το 1999: 529 από τις 722 προειδοποιητικές επιστολές που στάλθηκαν στα κράτη μέλη αυτό το έτος αφορούσαν διαδικασίες παράβασης κινηθείσες το 1999, ήτοι 73% έναντι 48% το 1998. Η επιτάχυνση είναι επίσης αισθητή για τις ατιολογημένες γνώμες, εφόσον το 26% των αιτιολογημένων γνωμών που κοινοποιήθηκαν το 1999 αφορούσε διαδικασίες κινηθείσες το 1999, έναντι 19% το 1998.

- ταυτόχρονα, οι αποφάσεις θέσης στο αρχείο σημείωσαν ελαφρά πτώση - 3,2% -, από 1961 το 1998 σε 1900 το 1999, γεγονός που δείχνει πάντα ένα μεγάλο αριθμό επιλυθεισών περιπτώσεων σε σχέση με την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου.

- τέλος, η πολιτική διαφάνειας της Επιτροπής συνεχίστηκε το 1999 με 221 ανακοινωθέντα τύπου που δημοσιεύθηκαν σε σχέση με διαδικασίες παράβασης, χωρίς να λησμονηθεί ότι κάθε ανακοινωθέν συγκεντρώνει συχνά περισσότερες της μιας χωριστές διαδικασίες παράβασης.

Από αυτά τα λίγα αριθμητικά στοιχεία, φαίνεται σαφώς ότι η γενική αποτελεσματικότητα της διαχείρισης των διαδικασιών παράβασης αυξήθηκε και πάλι, αναμφίβολα λόγω των πρόσφατων διοικητικών μεταρρυθμίσεων στο θέμα αυτό τις οποίες εισήγαγε η Επιτροπή.

1.2. Η κατάσταση μεταφοράς των οδηγιών το 1999.

Ο κατωτέρω πίνακας παρέχει γενική εικόνα της κατάστασης ανακοίνωσης των εθνικών μέτρων εκτέλεσης του συνόλου των οδηγιών που ίσχυαν στις 31 Δεκεμβρίου 1999.

Στις 31 Δεκεμβρίου 1999, τα κράτη μέλη είχαν ανακοινώσει κατά μέσο όρο το 94,53% των εθνικών μέτρων εκτέλεσης που είναι αναγκαία για την εφαρμογή των οδηγιών. Ο αριθμός αυτό δείχνει ελαφρά πτώση σε σχέση με το 1998, όπου είχε σημειωθεί ποσοστό 95,70%. Αυτή η κατάσταση μεταφοράς δείχνει την ανάγκη νέων προσπαθειών από μέρους των κρατών μελών. Ακόμη και αν αληθεύει ότι, σε απολύτους αριθμούς, η μέση καθυστέρηση μεταφοράς κάτω του 6% των ισχυουσών οδηγιών δεν είναι πολύ σημαντική, έχει όμως σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργία ενός ολοκληρωμένου οικονομικού χώρου και καλύπτει εμφανείς καταστάσεις παραβάσεων, λιγότερο ή περισσότερο σοβαρές ανάλογα με τα μεμονωμένα κράτη μέλη. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή απευθύνει έκκληση στα κράτη μέλη για την καλύτερη εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σε σχέση με την κατάσταση που ίσχυε στο τέλος του 1998, τα στοιχεία που αφορούν το 1999 επιτρέπουν να τονιστούν κάποια βήματα προόδου, μεταξύ των οποίων η πρόοδος ενός κράτους μέλους (Ιταλία) η οποία, χάρις στην προσπάθεια μεταφοράς το 1999, ανέβηκε κατά πέντε θέσεις στη σειρά του ποσοστού μεταφοράς.

Στον αντίποδα, το επίπεδο μεταφοράς που επέτυχε η Ελλάδα (από 93,82 % το 1998 σε 92,02 % το 1999) παραμένει ανησυχητικό.

Κατά τα άλλα, ορισμένες ελαφρές οπισθοχωρήσεις διαπιστώνονται σε όλα τα άλλα κράτη μέλη.

Ο ανακεφαλαιωτικός πίνακας που παρεμβάλλεται στο τέλος του μέρους Α του παραρτήματος IV της παρούσας έκθεσης δείχνει λεπτομερώς, ανά κράτος μέλος και ανά τομέα, το επίπεδο μεταφοράς κατά το 1999.

1.3. Παρουσίαση με γραφικές παραστάσεις του συνόλου των διαδικασιών παράβασης τις οποίες κίνησε η διαχειρίστηκε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια του 1999.

Οι τρεις πίνακες που ακολουθούν περιλαμβάνουν τον αριθμό των φακέλων παράβασης που βρίσκονται σε εξέλιξη στις 31 Δεκεμβρίου 1999, αντίστοιχα στο στάδιο της προειδοποιητικής επιστολής, της αιτιολογημένης γνώμης και της προσφυγής στο Δικαστήριο. Ένα κράτος μέλος φαίνεται σε αυτούς τους τρεις πίνακες να απέχει σημαντικά από το δεύτερο. Εξάλλου σημειώνεται ότι το ίδιο αυτό κράτος μέλος είναι εκείνο κατά του οποίου υποβλήθηκε ο μεγαλύτερος αριθμός καταγγελιών κατά το 1999 (225 από 1.305, δηλαδή 17% του συνόλου).

Επιπλέον οι πίνακες δείχνουν ότι τρία κράτη μέλη (Γαλλία, Ιταλία και Ελλάδα) βρίσκονται επικεφαλής στα τρία στάδια της διαδικασίας, ενώ η θέση άλλων κρατών μελών υποχωρεί αισθητά με την πρόοδο της διαδικασίας, γεγονός που δείχνει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ως προς την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου πριν από την προσφυγή της Επιτροπής στο Δικαστήριο.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

1.4. Η εφαρμογή από την Επιτροπή του άρθρου 228 της συνθήκης ΕΚ (εξελίξεις το 1999).

Το 1999, η Επιτροπή εξέδωσε τέσσερις αποφάσεις δεύτερης προσφυγής με αίτηση επιβολής χρηματικής ποινής κατά του Βελγίου, της Ελλάδας, της Γαλλίας και του Λουξεμβούργου. Αυτές οι τέσσερις αποφάσεις λήφθηκαν στον κοινωνικό τομέα (ενώ το 1998 οι αποφάσεις αυτού του είδους αφορούσαν μάλλον το περιβάλλον). Η Επιτροπή προσέφυγε πράγματι στο Δικαστήριο το 1999 για ένα από αυτούς τους φακέλους (Γαλλία: νυκτερινή εργασία των γυναικών). Στις 31 Δεκεμβρίου 1999, οι τρεις άλλες προσφυγές βρίσκονταν στο στάδιο της προετοιμασίας.

Στις 31 Δεκεμβρίου 1999, τέσσερις άλλοι φάκελοι εκκρεμούσαν ενώπιον του Δικαστηρίου, εκ των οποίων τρεις αφορούσαν την Ελλάδα και ένας τη Γαλλία.

Τέλος το 1999, η Επιτροπή μπόρεσε να θέσει στο αρχείο τέσσερις άλλους φακέλους (που αφορούν την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Ιταλία και το Λουξεμβούργο), για τους οποίους είχε αποφασίσει να προσφύγει στο Δικαστήριο με αίτηση χρηματικής ποινής, χωρίς ωστόσο να έχει καταθέσει ακόμη την προσφυγή.

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι το σύστημα των κυρώσεων που καθιέρωσε η συνθήκη του Μάαστριχτ έχει ουσιωδώς αποτρεπτικό αποτέλεσμα. Πράγματι, το Δικαστήριο δεν επέβαλε μέχρι σήμερα χρηματικές ποινές λόγω μη τήρησης των αποφάσεών του, διότι τα κράτη μέλη τακτοποιούν την κατάσταση της παράβασης συνήθως με την κατάθεση της δεύτερης προσφυγής ή ακόμη και πριν να εκτελεστεί η σχετική απόφαση της Επιτροπής.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ

2.1. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

2.1.1. Γενική στρατηγική για την εσωτερική αγορά.

Η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της της 18ης Φεβρουαρίου 1999 [1], παρουσίασε την αξιολόγηση της εφαρμογής του προγράμματος δράσης της [2], που ολοκληρώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου του 1998. Κρίνοντας με βάση τα αποτελέσματα, πρόκειται για επιτυχία: στις περισσότερες περιπτώσεις - αλλά όχι στο σύνολό τους - επιτεύχθηκε ο προβλεπόμενος βαθμός προόδου. Εγκρίθηκαν τρεις από τις τέσσερις νομοθετικές προτάσεις που θεωρήθηκαν ουσιαστικές για την υλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου. Δόθηκε νέα ώθηση στις συζητήσεις για τη φορολογία. Επιπλέον, με τη στήριξη του προγράμματος δράσης, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη προχώρησαν στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή της νομοθεσίας και στη βελτίωση της ποιότητας του νομοθετικού πλαισίου.

[1] "Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Αξιολόγηση του προγράμματος δράσης για την ενιαία αγορά, Ιούνιος 1997 - Δεκέμβριος 1998" - COM (99) 74 της 18ης Φεβρουαρίου 1999.

[2] "Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο : Πρόγραμμα δράσης για την ενιαία αγορά" - CSE (97) 1 τελικό της 4ης Ιουνίου 1997.

Το Νοέμβριο του 1999, ο πίνακας της ενιαίας αγοράς σημείωνε πρόοδο των κρατών μελών στην μεταφορά των οδηγιών που αφορούν την εσωτερική αγορά. Το ποσοστό των οδηγιών που δεν έχουν ακόμη μεταφερθεί σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη μειώθηκε κατά το ήμισυ εντός δύο ετών και ανέρχεται στο εξής περίπου σε ποσοστό 12%. Το μέσο ποσοστό μη μεταφοράς κατά κράτος μέλος σημείωσε επίσης σαφή μείωση: μόνο πέντε κράτη μέλη παρουσιάζουν ακόμη έλλειμμα μεταφοράς που υπερβαίνει το 5%.

Σε ανακοίνωσή της της 24ης Νοεμβρίου [3], η Επιτροπή παρουσίασε τη "Στρατηγική για την ενιαία αγορά" που καθορίζει τους στρατηγικούς στόχους της εσωτερικής αγοράς για τα πέντε προσεχή έτη (2000-2004): βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών, αύξηση της αποτελεσματικότητας των κοινοτικών αγορών προϊόντων και κεφαλαίων, βελτίωση του περιβάλλοντος στις επιχειρήσεις και αξιοποίηση των κεκτημένων της εσωτερικής αγοράς σε ένα κόσμο που βρίσκεται σε πλήρη μετάλλαξη. Καθορίστηκε επίσης σειρά επιχειρησιακών στόχων καθένας από τους οποίους καλύπτει μια ιδιαίτερη πολιτική διάσταση η οποία συμβάλλει στην υλοποίηση ενός ή περισσοτέρων από τους στρατηγικούς στόχους. Οι βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που πρέπει να αναληφθούν για την υλοποίηση των επιχειρησιακών αυτών στόχων προσδιορίζονται ως "επικεντρωμένες δράσεις".

[3] "Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο - Η στρατηγική για την εσωτερική αγορά της Ευρώπης" - COM (1999) 624 τελικό της 24ης Νοεμβρίου 1999.

Μεταξύ των επικεντρωμένων δράσεων που αποβλέπουν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του νομοθετικού πλαισίου μπορούν να αναφερθούν η μείωση από τα κράτη μέλη του ελλείμματός τους όσον αφορά τη μεταφορά των οδηγιών σε ποσοστό κάτω του 1,5% μέχρι το τέλος του έτους 2000 και η έναρξη πιλοτικού σχεδίου που διασφαλίζει τη στήριξη της Κοινότητας για τις εθνικές πρωτοβουλίες στον τομέα της διοικητικής συνεργασίας. Το πιλοτικό αυτό σχέδιο διαδέχεται το πρόγραμμα ανταλλαγής υπαλλήλων KAROLUS που ολοκληρώθηκε στα τέλη του 1999.

Η απλούστευση και η βελτίωση της ποιότητας της νομοθεσίας συνεχίζουν να αποτελούν σημαντική πολιτική προτεραιότητα. Η Επιτροπή υπέβαλε στις 25 Φεβρουαρίου [4] τις συστάσεις των οποίων η επεξεργασία έγινε κατά την τρίτη φάση της πρωτοβουλίας SLIM και οι οποίες αφορούν τη νομοθεσία στους τομείς των ασφαλίσεων, τους κανόνες συντονισμού της κοινωνικής ασφάλισης και την οδηγία για την ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα. Οι ομάδες της φάσης 4 της πρωτοβουλίας SLIM ολοκλήρωσαν τις εργασίες τους και προέβησαν σε συστάσεις που αποβλέπουν στην απλούστευση της κοινοτικής νομοθεσίας στους τομείς του εταιρικού δικαίου, της ταξινόμησης, της συσκευασίας και της σήμανσης των επικινδύνων ουσιών και της νομοθεσίας που αφορά τα προσυσκευασμένα προϊόντα. Επίσης πραγματοποιήθηκε διαβούλευση με την πειραματική ομάδα για τις επιχειρήσεις, που συστάθηκε το 1998 στο πλαίσιο πιλοτικού σχεδίου, όσον αφορά την πρόταση οδηγίας σχετικά με τον απορριπτόμενο ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό.

[4] "Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Τα αποτελέσματα της τρίτης φάσης του SLIM και η συνέχεια που δόθηκε όσον αφορά την υλοποίηση των συστάσεων της πρώτης και δεύτερης φάσης" - COM(1999) 88 της 25 Φεβρουαρίου 1999.

Τέλος, ο Διάλογος με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, που αποφασίσθηκε κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Cardiff, στοχεύει στη χορήγηση πληροφοριών, τηλεφωνικά και μέσω του Internet, για τον τρόπο άσκησης των δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται από την κοινοτική νομοθεσία. Επιτρέπει επίσης την παλίνδρομη πληροφόρηση σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται στο συγκεκριμένο θέμα με στόχο να εξαχθούν συγκεκριμένα συμπεράσματα για τη βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. Στο πλαίσιο του Διαλόγου με τις επιχειρήσεις τέθηκε σε λειτουργία, το Δεκέμβριο του 1998, θέση web για τις επιχειρήσεις (http://europa.eu.int/business) προκειμένου να παράσχει άμεση πρόσβαση σε μεγάλη κλίμακα πληροφοριών σχετικά με τον τρόπο άσκησης εμπορικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς.

2.1.2. Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και ιθαγένεια της Ένωσης

2.1.2.1. Είσοδος και διαμονή

Στις 17 Μαρτίου 1999, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκθεση για την εφαρμογή των οδηγιών 90/364, 90/365 και 93/96 (δικαίωμα διαμονής) [5]. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει αξιολόγηση της εφαρμογής των τριών οδηγιών που αφορούν το δικαίωμα διαμονής των σπουδαστών, των συνταξιούχων και των μη ασκούντων επαγγελματική δραστηριότητα.

[5] COM(1999)127 τελικό.

Στις 19 Ιουλίου 1999, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανακοίνωση σχετικά με τα ειδικά μέτρα για τη διακίνηση και τη διαμονή πολιτών της Ένωσης τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας (οδηγία 64/221/ΕΟΚ) [6]. Με την ανακοίνωση αυτή η Επιτροπή επέστησε την προσοχή σε ορισμένες από τις βασικές δυσκολίες που ανακύπτουν στην εφαρμογή της οδηγίας και παρέσχε τις κατευθυντήριες γραμμές και ενημερωτικά στοιχεία όσον αφορά τον τρόπο αντιμετώπισης των εν λόγω δυσκολιών.

[6] COM(1999)372 τελικό.

2.1.2.2. Δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι

Όλα τα κράτη μέλη έχουν πλέον μεταφέρει την οδηγία 94/80/ΕΚ, μετά την έκδοση και από το Βέλγιο, στις 27 Ιανουαρίου 1999, του νόμου για τη μεταφορά της εν λόγω οδηγίας.

Η Επιτροπή κοινοποίησε στις 30 Ιουλίου 1999 στη Γερμανία αιτιολογημένη γνώμη που αφορά την εσφαλμένη μεταφορά της οδηγίας 93/109/ΕΚ. Η γερμανική νομοθεσία για τη μεταφορά της οδηγίας απαιτεί από τους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν στη Γερμανία να ζητούν την εγγραφή τους στους εκλογικούς καταλόγους κάθε φορά πριν από τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, παραβιάζοντας το άρθρο 9, παράγραφος 4 της οδηγίας.

Η Επιτροπή κοινοποίησε στις 30 Ιουλίου στη Γερμανία δύο αιτιολογημένες γνώμες που αφορούν την εσφαλμένη μεταφορά της οδηγίας 94/80/ΕΚ στα Lδnder της Βαυαρίας και της Σαξονίας. Οι νόμοι που εκδόθηκαν από τα εν λόγω δύο Lδnder για τη μεταφορά της οδηγίας προβλέπουν ότι οι πολίτες της Ένωσης οφείλουν να ζητούν την εγγραφή τους στους εκλογικούς καταλόγους πριν από κάθε δημοτική εκλογή, παραβιάζοντας έτσι το άρθρο 8, παράγραφος 3 της οδηγίας.

Η Επιτροπή κοινοποίησε στις 11 Αυγούστου 1999 στην Ελλάδα αιτιολογημένη γνώμη που αφορά την εσφαλμένη μεταφορά της οδηγίας 94/80/ΕΚ. Η Επιτροπή επισημαίνει πολλά σημεία μη συμμόρφωσης της ελληνικής νομοθεσίας με την οδηγία και ειδικότερα την απαίτηση γνώσης της ελληνικής γλώσσας και την επιβολή ελάχιστης περιόδου διαμονής δύο ετών προκειμένου να υπάρχει δυνατότητα άσκησης του δικαιώματος της ψήφου.

2.1.2.3. Νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα

Νομολογία του Δικαστηρίου

Στο πλαίσιο της απόφασης που εξέδωσε προδικαστικά στην υπόθεση C-234/97 "κα Fernαndez de Bobadilla κατά Μουσείο του Prado" [7], το Δικαστήριο προσδιόρισε την έννοια των "νομοθετικώς κατοχυρωμένων επαγγελμάτων" σύμφωνα με τις οδηγίες 89/48/ΕΟΚ και 92/51/ΕΟΚ του Συμβουλίου που αφορούν το γενικό σύστημα αναγνώρισης της επαγγελματικής εκπαίδευσης. Από την εν λόγω απόφαση προκύπτει ότι οι διατάξεις μιας συλλογικής σύμβασης που διέπει, κατά γενικό τρόπο, την πρόσβαση σε ένα επάγγελμα ή την άσκησή του, μπορούν να αποτελέσουν νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις οι οποίες δύνανται να ρυθμίσουν ένα επάγγελμα κατά την έννοια των άρθρων 1δ) της οδηγίας 89/48/ΕΟΚ και 1στ) της οδηγίας 92/51/ΕΟΚ και ιδίως όταν η κατάσταση αυτή προκύπτει ως αποτέλεσμα ενιαίας διοικητικής πολιτικής που καθορίζεται σε εθνικό επίπεδο.

[7] Απόφαση της 8ης Ιουλίου 1999 που δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί.

Μη εκτελεσθείσες αποφάσεις του Δικαστηρίου

Στο πλαίσιο των διαδικασιών παράβασης που κινήθηκαν με βάση το άρθρο 228 της συνθήκης ΕΚ (μη εκτέλεση απόφασης του Δικαστηρίου), πρέπει να υπογραμμιστεί ότι οι διαδικασίες που αφορούν την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών από τους ξεναγούς στην Ιταλία και στη Γαλλία (αποφάσεις εκδοθείσες την 26η Φεβρουαρίου 1991 για τις υποθέσεις C-180/89 [8] και C-154/89 [9]) έχουν αμφότερες τεθεί στο αρχείο. Πράγματι, η Ιταλία εξέδωσε και κοινοποίησε στην Επιτροπή τα εθνικά μέτρα εκτέλεσης ενώ η Γαλλία ενέκρινε το σχέδιο διατάγματος που είχε προηγουμένως κοινοποιηθεί στην Επιτροπή.

[8] Απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 1991, Συλλογή 1991 σ. I-0709

[9] Απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 1991, Συλλογή 1991 σ. I-0659

Όσον αφορά τη δεύτερη προσφυγή στο Δικαστήριο, με αίτηση επιβολής χρηματικών προστίμων, στην υπόθεση σχετικά με τη μη κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς της οδηγίας 89/48/ΕΟΚ του Συμβουλίου (πρώτο γενικό σύστημα αναγνώρισης των διπλωμάτων) από την Ελλάδα (Βλ. απόφαση του Δικαστηρίου της 23ης Μαρτίου 1995 στην υπόθεση C-365/93 [10]), η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί (υπόθεση C-98/197).

[10] Απόφαση της 23ας Μαρτίου 1995, Συλλογή 1995 σ. I-0499

Όσον αφορά τις υπόλοιπες αποφάσεις του Δικαστηρίου που δεν έχουν ακόμη εκτελεστεί, πρέπει να αναφερθεί η απόφαση της 22ας Μαρτίου 1994 (υπόθεση C-375/92 [11]) κατά της Ισπανίας σχετικά με την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών των ξεναγών: μετά από την εξέταση, σε συνεργασία με τις ισπανικές αρχές, των διαταγμάτων σχετικά με την άσκηση του επαγγέλματος τα οποία θεσπίστηκαν από τις αυτόνομες κοινότητες, διαπιστώνεται ότι πρέπει να πραγματοποιηθούν ορισμένες ακόμη τροποποιήσεις σε κείμενα των περιφερειακών αρχών. Η Επιτροπή αναμένει την έκδοση των τροποποιημένων αυτών κειμένων.

[11] Απόφαση της 22ας Μαρτίου 1994, Συλλογή 1994 σ. I-0923

Υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον του Δικαστηρίου:

Η Επιτροπή προσέφυγε στο Δικαστήριο στις ακόλουθες υποθέσεις:

- κατά της Ισπανίας, όσον αφορά τους όρους απόκτησης των ισπανικών τίτλων ιατρικής ειδικότητας (άρθρο 8 της οδηγίας 93/16/ΕΟΚ σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των ιατρών και την αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων τους).

- κατά της Γαλλίας, όσον αφορά την μη αναγνώριση των προσόντων των δυτών σε περιβάλλον υψηλής πίεσης που έχουν αποκτηθεί σε άλλα κράτη μέλη, ενώ το επάγγελμα αυτό υπάγεται στην οδηγία 92/51/ΕΟΚ που συμπληρώνει το γενικό σύστημα αναγνώρισης των διπλωμάτων.

- κατά της Ιταλίας, όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών και την εγκατάσταση των δικηγόρων: πράγματι, αφενός η ιταλική νομοθεσία για την παροχή υπηρεσιών απαγορεύει το άνοιγμα δικηγορικού γραφείου στην Ιταλία, γεγονός που αντίκειται στην απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-55/94 "Gebhard" [12]. και αφετέρου, η μεταφορά της οδηγίας 89/48/ΕΟΚ του Συμβουλίου (πρώτο γενικό σύστημα αναγνώρισης των διπλωμάτων) είναι ατελής όσον αφορά το επάγγελμα του δικηγόρου.

[12] Απόφαση της 30ής Νοεμβρίου 1995, Συλλογή 1995, σ. Ι-4165

Εξάλλου, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι στην υπόθεση C-98/259 κατά της Γερμανίας, όσον αφορά τους όρους πρόσβασης στο επάγγελμα του οδοντίατρου (οδηγίες 78/686/ΕΟΚ και 78/687/ΕΟΚ του Συμβουλίου) και ειδικότερα τους όρους εγγραφής στο μητρώο κοινωνικής ασφάλισης των υπηκόων της Κοινότητας, η Επιτροπή απέσυρε την προσφυγή μετά την κοινοποίηση από την Γερμανία των νομοθετικών μέτρων με τα οποία διευθετείται η παράβαση.

Εθνικά μέτρα εκτέλεσης

Η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο κατά της Ελλάδας όσον αφορά την μη κοινοποίηση των μέτρων εκτέλεσης της οδηγίας 97/38/ΕΚ της Επιτροπής η οποία τροποποιεί την οδηγία 92/51/ΕΟΚ του Συμβουλίου.

Το 1999 κινήθηκαν διαδικασίες κατά των κρατών μελών για μη κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς των οδηγιών 98/21/ΕΚ και 98/63/ΕΚ της Επιτροπής που αφορούν την ενημέρωση των καταλόγων των ιατρικών ειδικοτήτων της οδηγίας 93/16/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των ιατρών και την αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων τους: μετά την κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς, τέθηκαν στο αρχείο οι διαδικασίες που κινήθηκαν κατά της Γερμανίας, της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Ιταλίας, του Λουξεμβούργου, της Αυστρίας, της Φινλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου για την οδηγία 98/21/ΕΚ καθώς και οι διαδικασίες που κινήθηκαν κατά του Βελγίου, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Αυστρίας και της Σουηδίας για την οδηγία 98/63/ΕΚ. Όσον αφορά την οδηγία 98/21/ΕΚ, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο κατά της Ιρλανδίας, των Κάτω Χωρών και της Πορτογαλίας. Όσον αφορά την οδηγία 98/63/ΕΚ, κοινοποιήθηκε αιτιολογημένη γνώμη στην Ισπανία, την Ιρλανδία, τις Κάτω Χώρες και την Πορτογαλία.

Κατά το 1999 κινήθηκαν επίσης και τέθηκαν στο αρχείο οι διαδικασίες κατά της Αυστρίας όσον αφορά τις οδηγίες 78/686/ΕΟΚ και 78/687/ΕΟΚ του Συμβουλίου (αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων των οδοντιάτρων και συντονισμός της κατάρτισής τους) για την μεταφορά των οποίων η Αυστρία είχε εξασφαλίσει κατά παρέκκλιση προθεσμία μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του 1998.

Μη συμμόρφωση και κακή εφαρμογή των οδηγιών

Το 1999, υποβλήθηκαν στην Επιτροπή 20 περίπου καταγγελίες λόγω περιορισμών που αντίκεινται στα άρθρα 43 και 49 της συνθήκης ΕΚ καθώς και στις οδηγίες που διευκολύνουν την αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων για επαγγελματικούς σκοπούς. Ορισμένες από τις καταγγελίες αυτές έδωσαν το έναυσμα για την έναρξη διαδικασιών παράβασης, ενώ άλλες τέθηκαν στο αρχείο ως αβάσιμες.

Οι διαδικασίες που κινήθηκαν κατά ορισμένων κρατών μελών, για κακή μεταφορά ή κακή εφαρμογή οδηγιών, συνεχίστηκαν. Αυτό ισχύει για τη διαδικασία που κινήθηκε κατά της Ισπανίας όσον αφορά τη διάρκεια της κατάρτισης των νοσοκόμων γενικής περίθαλψης. Για το θέμα αυτό η απάντηση των ισπανικών αρχών στην αιτιολογημένη γνώμη, βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της εξέτασης.

Το 1999, η Επιτροπή απηύθυνε αιτιολογημένη γνώμη στο Βέλγιο όσον αφορά τους προβλεπόμενους όρους για την παροχή υπηρεσιών από τους αρχιτέκτονες: η ισχύουσα διαδικασία στο Βέλγιο είναι ιδιαίτερα αργή, δύσκαμπτη και δαπανηρή, και αντίκειται στην οδηγία 85/384/ΕΟΚ του Συμβουλίου (αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων των αρχιτεκτόνων). εξάλλου, εφαρμόζεται δυσανάλογα ο κανόνας της ασυμβατότητας μεταξύ των επαγγελμάτων του αρχιτέκτονα και του εργολάβου.

Η Επιτροπή κοινοποίησε εξάλλου αιτιολογημένη γνώμη στην Αυστρία όσον αφορά τους όρους για την κάλυψη των θέσεων των ιατρών στα ασφαλιστικά ταμεία, λόγω του συστήματος επιδότησης με μόρια που έχουν θεσπίσει τα Lδnder και βάσει του οποίου πραγματοποιούνται διακρίσεις (το σύστημα αυτό ευνοεί τους υπηκόους που έχουν γεννηθεί στο Land καθώς και τους απογόνους τους).

Τέλος, όσον αφορά τη διαδικασία που κινήθηκε κατά της Ισπανίας σχετικά με τις προϋποθέσεις αναγνώρισης των διπλωμάτων οδοντιάτρων που έχουν αποκτηθεί σε χώρες της Λατινικής Αμερικής (διαδικασία που αναφέρεται στις προηγούμενες εκθέσεις) η εν λόγω διαδικασία βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της αναστολής της εκτέλεσης της προσφυγής στο Δικαστήριο. Πράγματι, συνεχίζεται η αναδιαπραγμάτευση που ξεκίνησε με τις ισπανικές αρχές προκειμένου να τροποποιηθούν οι ρήτρες των διεθνών συμφωνιών που αφορούν την αναγνώριση των διπλωμάτων.

Διάλογος με τις εθνικές αρχές

Προκειμένου να ενισχυθεί η διοικητική συνεργασία και να εξευρεθούν ταχείες λύσεις στα διαπιστωθέντα προβλήματα, η Επιτροπή διατήρησε, κατά το 1999, τακτικές επαφές με τις εθνικές αρχές, τόσο στο πλαίσιο της ομάδας συντονιστών για τις οδηγίες του Συμβουλίου 89/48/ΕΟΚ και 92/51/ΕΟΚ (Γενικό σύστημα αναγνώρισης των διπλωμάτων), όσο και στο πλαίσιο των επιτροπών ανώτερων αξιωματούχων (κυρίως στον τομέα της δημόσιας υγείας).

2.1.2.4. Ανεξάρτητοι εμπορικοί αντιπρόσωποι

Όσον αφορά τη διαδικασία παράβασης που κινήθηκε κατά της Ιταλίας για ατελή μεταφορά της οδηγίας 86/653/ΕΟΚ που αναφέρεται στην προηγούμενη έκθεση, η Ιταλία τροποποίησε τη νομοθεσία της στις 15 Απριλίου 1999 λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις της Επιτροπής. Κατά συνέπεια η υπόθεση τέθηκε στο αρχείο.

2.1.3. Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων

2.1.3.1. Τα άρθρα 28 και εξής της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρα 30 και εξής της συνθήκης ΕΚ)

Ο όγκος των φακέλων που θέτουν σε αμφισβήτηση κρατικά μέτρα ικανά να εμποδίσουν τις συναλλαγές παραμένει σημαντικός, παρά το γεγονός ότι οι στατιστικές καταδεικνύουν ότι ο όγκος αυτός παραμένει σταθερός κατά τα τελευταία οικονομικά έτη. Το 1999, ο αριθμός των νέων φακέλων που καταχωρήθηκαν από την Επιτροπή ανέρχεται σε 257, εκ των οποίων 100 περίπου αφορούν την ίδια υπόθεση (την κρίση της διοξίνης). Ο αριθμός των φακέλων παράβασης που δεν έχει αποτελέσει το αντικείμενο απόφασης ταξινόμησης στις 31 Δεκεμβρίου 1999 ανέρχεται σε 345.

Η εξέλιξη της διαφοράς που αφορά "την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων" συνέχισε και κατά το 1999 να περιπλέκεται όπως είχε διαπιστωθεί κατά τα προηγούμενα οικονομικά έτη. Η τεχνική και νομική πολυπλοκότητα αυτών των φακέλων αποτελεί το λόγο για τον οποίον η Επιτροπή συνεχίζει να υποστηρίζει μεθόδους επίλυσης των καταγγελλόμενων προβλημάτων που στηρίζονται στη στενή συνεργασία με τις εθνικές αρχές. Με την έννοια αυτή, η Επιτροπή προωθεί τις συνεδριάσεις «πακέτο», ως πλαίσιο στο οποίο η ανοιχτή και άτυπη συζήτηση μπορεί να προσφέρει γρήγορες λύσεις στα εμπόδια που καταγγέλλονται από τους οικονομικούς φορείς. Το 1999, τέτοιες συνεδριάσεις πραγματοποιήθηκαν με όλα τα κράτη μέλη, πλην του Λουξεμβούργου και των Κάτω Χωρών. Γενικά, το ποσοστό επιτυχίας αυτών των συνεδριάσεων είναι υψηλό: στο σύνολο των υποθέσεων που εξετάσθηκαν, διευθετήθηκε ποσοστό περίπου 50%, είτε κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης είτε με τη θέσπιση μέτρου από το κράτος μέλος, το οποίο έγινε μετά από δέσμευση που αναλήφθηκε κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης. Όσον αφορά τους φακέλους για τους οποίους συνεχίζει να υπάρχει αμφισβήτηση, το ποσοστό τους παρόλο που αυξήθηκε κατά το τελευταίο έτος, αντιπροσωπεύει μόνο το 15% περίπου των φακέλων που συζητήθηκαν.

Η πρακτική να συγκεντρώνονται μία φορά κατ' έτος οι πρόεδροι των εθνικών αντιπροσωπειών που συμμετέχουν στις συνεδριάσεις "πακέτο" συνεχίστηκε κατά το 1999 και η σχετική συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε το Φεβρουάριο. Κατά τη συνεδρίαση αυτή καθώς και επ' ευκαιρία διαφόρων συνεδριάσεων-πακέτο, το 1999, τονίστηκε η ανάγκη να βελτιωθεί η εφαρμογή της αμοιβαίας αναγνώρισης καθόσον σημαντικό μέρος των υποθέσεων που υποβλήθηκαν πρόσφατα στην Επιτροπή θα μπορούσαν να επιλυθούν εύκολα με την εν λόγω βελτίωση (προβλήματα αμοιβαίας αναγνώρισης για απορρυπαντικά με χλωρίνη, για τις προδιαγραφές του χάλυβα, για προϊόντα με καουτσούκ, ...). Οι συνεδριάσεις πακέτο χρησίμευσαν ως πλαίσιο διοργάνωσης σεμιναρίων για την αμοιβαία αναγνώριση απευθυνομένων στις εθνικές αρχές, τόσο στις κεντρικές όσο και στις αποκεντρωμένες, που είναι επιφορτισμένες με την εφαρμογή της.

Όσον αφορά τους τομείς στους οποίους ζητήθηκε στο μεγαλύτερο βαθμό η δράση της Επιτροπής κατά τη διάρκεια του έτους 1999, την πρώτη θέση κατέχει ο τομέας των προϊόντων διατροφής λόγω των πολυάριθμων καταγγελιών των Βέλγων επιχειρηματιών που επλήγησαν από τους περιορισμούς που επέβαλαν τα υπόλοιπα κράτη μέλη στα προϊόντα τους μετά την κρίση της διοξίνης. Δεδομένου ότι η εν λόγω κατάσταση οφείλεται αποκλειστικά στη συγκυρία, ο τομέας των αυτοκινήτων οχημάτων παραμένει στην πρώτη θέση όσον αφορά τον αριθμό των φακέλων. Κατά το 1998 η Επιτροπή πέτυχε να επιλύσει τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν στη Γαλλία, στην Πορτογαλία και στη Γερμανία, ενώ το 1999 ήταν η σειρά κυρίως της Ισπανίας. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές έχουν τώρα απλουστεύσει τη διαδικασία ταξινόμησης των αυτοκινήτων και των μοτοποδηλάτων που εισάγονται από ιδιώτες.

Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, στην Επιτροπή υποβλήθηκαν πολλές καταγγελίες οικονομικών φορέων που αφορούν την εμπορία συμπληρωμάτων διατροφής καθώς και τα προϊόντα διατροφής που είναι εμπλουτισμένα με βιταμίνες και θρεπτικές ουσίες. Οι παράλληλες εισαγωγές φυτοφαρμάκων και φαρμακευτικών προϊόντων και τα κριτήρια για τον καθορισμό των τιμών των εν λόγω προϊόντων αποτελούν άλλους τομείς στους οποίους συνεχίζει να ζητείται η παρέμβαση της Επιτροπής από κοινοτικούς οικονομικούς φορείς.

Κατά το 1999, η Επιτροπή προσέφυγε στο Δικαστήριο για τις ακόλουθες υποθέσεις:

- κατά της Γαλλίας, όσον αφορά την επιβολή μακράς και δαπανηρής διαδικασίας έγκρισης για την εμπορία των προϊόντων διατροφής και των συμπληρωμάτων που είναι εμπλουτισμένα με βιταμίνες. κατά της Γερμανίας και της Αυστρίας όσον αφορά τη συστηματική ταξινόμηση των συμπληρωμάτων διατροφής που είναι εμπλουτισμένα με βιταμίνες ως φαρμάκων από τη στιγμή που υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό. και κατά του Βελγίου, όσον αφορά την υποχρέωση αναγραφής αριθμού σήμανσης σε κάθε μονάδα προϊόντος, επί των συμπληρωμάτων διατροφής (θρεπτικές ουσίες).

- κατά της Γαλλίας, όσον αφορά την μη πρόβλεψη ρήτρας αμοιβαίας αναγνώρισης στις κανονιστικές ρυθμίσεις για τα προϊόντα από καουτσούκ καθώς και όσον αφορά τη μη αναγνώριση, από τις κανονιστικές ρυθμίσεις για τα πολύτιμα μέταλλα, των εγχάρακτων σφραγίδων ευθύνης και τίτλου 999 των ετών κατασκευής που χρησιμοποιούνται στα υπόλοιπα κράτη μέλη.

Κατά το 1999, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο για τις ακόλουθες υποθέσεις :

- κατά της Ιταλίας και της Ισπανίας, όσον αφορά την απαγόρευση εμπορίας της σοκολάτας που περιλαμβάνει λιπαρές ουσίες εκτός από το βούτυρο κακάο.

Εξάλλου, κατά τη διάρκεια του έτους αυτού, η Επιτροπή απέστειλε αιτιολογημένες γνώμες στην Αυστρία (εισαγωγή φαρμάκων, επισημάνσεις που αφορούν την υγεία επί των ειδών διατροφής), στη Γαλλία (παράλληλη εισαγωγή φαρμάκων), στην Ιταλία (εισαγωγή και εξαγωγή ακατέργαστου χρυσού) και στην Ελλάδα (απαιτήσεις σε θέματα σήμανσης που εφαρμόζονται για τα κεραμικά πλακίδια, ενδεικτική τιμή των μη αλκοολούχων ποτών, ταξινόμηση των εισαγομένων βαρέων οχημάτων).

Όσον αφορά τη νομολογία του Δικαστηρίου αξίζει να αναφερθούν, λαμβανομένης υπόψη της σχέσης τους με τους φακέλους παράβασης που εξετάζει η Επιτροπή, ορισμένες προδικαστικές αποφάσεις και συγκεκριμένα:

- Η απόφαση της 3ης Ιουνίου 1999, C-33/97 "Colim NV" [13], με την οποία το Δικαστήριο έκρινε ότι ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να αποκλείσει, μέσω της γλωσσικής υποχρέωσης, την εμπορία ενός προϊόντος που διατίθεται νόμιμα στο εμπόριο σε άλλο κράτος μέλος και του οποίου τα στοιχεία που αναγράφονται στην ετικέτα (όπως σχέδια, σύμβολα ή εικονογράμματα) επαρκούν για να ενημερώσουν πλήρως τους καταναλωτές.

[13] Δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή.

- Η απόφαση της 11ης Μαρτίου 1999, C-100/96 "British Agrochemicals" [14], στην οποία το Δικαστήριο διευκρινίζει ότι ένα φυτοπροστατευτικό προϊόν το οποίο έχει προηγουμένως εισαχθεί από άλλο κράτος μέλος της Κοινότητας ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, για το οποίο έχει δοθεί έγκριση για τη διάθεσή του στην αγορά στο εν λόγω κράτος και το οποίο μπορεί να θεωρηθεί πανομοιότυπο προς προϊόν για το οποίο έχει δοθεί στο κράτος μέλος εισαγωγής έγκριση διάθεσής του στην αγορά, χορηγηθείσα σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο, το εν λόγω προϊόν δεν χρειάζεται να αποτελέσει το αντικείμενο νέας έγκρισης.

[14] Συλ. 1999, σ. I-1499.

Τέλος, η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει τη χρησιμότητα του μέσου διαφάνειας που καθιερώθηκε με την απόφαση 3052/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, δυνάμει της οποίας τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να κοινοποιούν στην Επιτροπή τα εθνικά μέτρα που συνιστούν παρεκκλίσεις από τη γενική αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Κατά τη διάρκεια του έτους 1999, κοινοποιήθηκαν μόνο 26 εθνικά μέτρα, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων αφορούσε την εμπορία ιατρικών εργαλείων και ηλεκτρικών συσκευών.

2.1.3.2. Οι κανόνες πρόληψης που προβλέπονται από την οδηγία 98/34/ΕΚ [15] (πρώην 83/189/EOK).

[15] Οδηγία 98/34/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1998 για την καθιέρωση μιας διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και κανονισμών και των κανόνων που αφορούν τις υπηρεσίες της κοινωνίας των πληροφοριών (ΕΕ L 204 σ. 37). η οδηγία αυτή κωδικοποιεί και καταργεί την οδηγία 83/189/ΕΟΚ και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις της. τροποποιήθηκε από την οδηγία 98/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 1998 η οποία επέκτεινε τη διαδικασία πληροφόρησης στους κανόνες που αφορούν τις υπηρεσίες της κοινωνίας των πληροφοριών (ΕΕ L 217 της 5/8/1998, σ. 18).

H διαδικασία πληροφόρησης που καθιερώνεται από την οδηγία 98/34/ΕΚ αποτελεί θεμελιώδες μέσο πρόληψης των εμποδίων στις συναλλαγές και μέσο αμοιβαίας πληροφόρησης. Η οδηγία αυτή υποχρεώνει τα κράτη μέλη να υποβάλλουν στην Επιτροπή και στους εταίρους τους τα σχέδια τεχνικών κανονισμών προκειμένου να γίνεται προηγούμενος έλεγχος πριν από την οριστική τους έγκριση με βάση τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς. Η διαδικασία αυτή η οποία αφορούσε στο παρελθόν μόνο τα προϊόντα, επεκτάθηκε από την 5η Αυγούστου 1999 στις υπηρεσίες της κοινωνίας των πληροφοριών. Η οδηγία 98/48/ΕΟΚ που τροποποιεί την οδηγία 98/34/ΕΚ αποβλέπει πράγματι στη διασφάλιση ενός κανονιστικού πλαισίου χαρακτηριζόμενου από σταθερότητα, διαφάνεια και συνοχή, εφαρμόζοντας στις εθνικές νομοθετικές πρωτοβουλίες που αφορούν ειδικότερα τις υπηρεσίες της κοινωνίας των πληροφοριών το σύστημα της διαβούλευσης μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών που χρησιμοποιείται ήδη με επιτυχία στα θέματα των εμπορευμάτων.

Το 1999, υποβλήθηκαν στην Επιτροπή 591 σχέδια τεχνικών κανόνων (εκ των οποίων 13 αφορούν κανόνες σχετικούς με τις υπηρεσίες της κοινωνίας των πληροφοριών) τα οποία αποτέλεσαν το αντικείμενο εξέτασης από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής. Ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 900 το 1997 [16] και 604 το 1998 [17]. Αυτά τα αριθμητικά στοιχεία δείχνουν ότι, παρά την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, τα κράτη μέλη συνεχίζουν να θεσπίζουν πολλούς τεχνικούς κανόνες. Αυτοί οι κανόνες ενδέχεται να θέσουν σε αμφισβήτηση τη διατήρηση αυτής της αγοράς και την ακεραιότητα των ωφελημάτων που αυτή συνεπάγεται για το σύνολο των οικονομικών φορέων της.

[16] Οι στατιστικές που αφορούν τις κανονιστικές ρυθμίσεις που κοινοποιήθηκαν το 1997 δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα C 281 της 10.09.1998, σ. 3.

[17] Οι στατιστικές που αφορούν τις κανονιστικές ρυθμίσεις που κοινοποιήθηκαν το 1998 δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα C 228 της 11.08.1999, σ. 7.

Μεταξύ των 591 κοινοποιήσεων το 1999, 44 [18] αποτέλεσαν το αντικείμενο εμπεριστατωμένης γνώμης της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία το προβλεπόμενο μέτρο πρέπει να τροποποιηθεί προκειμένου να εξαλειφθούν αδικαιολόγητα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών ή των υπηρεσιών της κοινωνίας των πληροφοριών που θα μπορούσαν ενδεχομένως να προκύψουν. Τα κράτη μέλη εξέδωσαν από την πλευρά τους 97 [19] εμπεριστατωμένες γνώμες. Μια κοινοποίηση [20] αναβλήθηκε για ένα έτος λόγω του ότι αφορούσε θέμα καλυπτόμενο από πρόταση οδηγίας που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο [21].

[18] Αριθμός στις 31 Δεκεμβρίου 1999. Η προθεσμία για τη διατύπωση εμπεριστατωμένης γνώμης κατά των σχεδίων κανονισμών που κοινοποιήθηκαν το 1999 λήγει στις 31 Μαρτίου 2000.

[19] Αριθμός στις 31 Δεκεμβρίου 1999. Η προθεσμία για τη διατύπωση εμπεριστατωμένης γνώμης κατά των σχεδίων κανονισμών που κοινοποιήθηκαν το 1999 λήγει στις 31 Μαρτίου 2000.

[20] Αριθμός στις 31 Δεκεμβρίου 1999. Η προθεσμία για να ανακοινωθούν στα κράτη μέλη οι αιτήσεις αναβολής σε σχέση με τις κοινοποιήσεις του 1999 λήγει στις 31 Μαρτίου 2000.

[21] Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά το ηλεκτρονικό εμπόριο στην εσωτερική αγορά.

Από το 1989, η Επιτροπή εξασφαλίζει την τήρηση της υποχρέωσης κοινοποίησης με την συστηματική εξέταση των επίσημων δημοσιεύσεων όλων των κρατών μελών. Η διαπίστωση από την Επιτροπή παράβασης της οδηγίας 98/34/ΕΚ συνεπάγεται την έναρξη διαλόγου με το σχετικό κράτος μέλος με σκοπό τη διόρθωση της κατάστασης, και μάλιστα με την έναρξη διαδικασίας λόγω παράβασης σύμφωνα με το άρθρο 226 της συνθήκης ΕΚ. Στα τέλη του 1999, περίπου 15 διαδικασίες του είδους αυτού ευρίσκοντο στο στάδιο της εξέτασης.

Εξάλλου, στις 11 Μαΐου 1999, στις υποθέσεις C-425/97 έως C-427/97 (Albers), το Δικαστήριο διευκρίνισε, στο πλαίσιο προδικαστικής διαδικασίας, την έκταση της εξαίρεσης από την υποχρέωση ανακοίνωσης η οποία ισχύει για τα μέτρα μεταφοράς των κοινοτικών πράξεων: ένα μέτρο που προβλέπει μεταξύ άλλων την απαγόρευση χορήγησης συγκεκριμένης ουσίας σε βοοειδή και το οποίο έχει ληφθεί για εκπλήρωση των υποχρεώσεων που προκύπτουν από κοινοτική οδηγία, αποτελεί τεχνικό κανόνα εάν έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα, αλλά το κράτος που το εξέδωσε, δυνάμει του άρθρου 10 της οδηγίας, εξαιρείται από την υποχρέωση να το ανακοινώσει στην Επιτροπή.

Εξάλλου, στις 3 Ιουνίου 1999, στην υπόθεση C-33/97 (Colim), το Δικαστήριο παρείχε διευκρινίσεις όσον αφορά την έννοια του τεχνικού κανόνα και τους όρους υπό τους οποίους ένα μέτρο που αντικαθιστά υπάρχοντα τεχνικό κανόνα πρέπει να ανακοινωθεί. Δεν θεωρείται "σχέδιο" τεχνικού κανόνα ούτε κατά συνέπεια υπόκειται σε υποχρέωση ανακοίνωσης ένα εθνικό μέτρο που αναπαράγει ή αντικαθιστά, χωρίς να προσθέσει νέα ή επιπλέον στοιχεία, υπάρχοντες τεχνικούς κανόνες, εφόσον οι κανόνες αυτοί έχουν εκδοθεί μετά τη θέση σε ισχύ της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ και έχουν ανακοινωθεί δεόντως στην Επιτροπή. Εξάλλου, το Δικαστήριο επεσήμανε στην απόφαση αυτή ότι οι γλωσσικές απαιτήσεις που αφορούν τη σήμανση, τον τρόπο χρησιμοποίησης και το πιστοποιητικό εγγύησης, ακόμη και αν δεν αποτελούν τεχνικούς κανόνες κατά την έννοια της οδηγίας, μπορούν να παρακωλύσουν το διακοινοτικό εμπόριο.

2.1.3.3. Eναρμονισμένη νομοθεσία

Τα ζητήματα που αφορούν τα γεωργικά προϊόντα περιλαμβάνονται στο σημείο 2.1.3.2

2.1.3.3.1. Είδη διατροφής

Κατά γενικό τρόπο, στον τομέα των ειδών διατροφής, τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα μέτρα εκτέλεσης των οδηγιών χωρίς εντούτοις να τηρούν σε όλες τις περιπτώσεις τις προθεσμίες που προβλέπονται από αυτές τις οδηγίες.

Σημαντικός αριθμός μέτρων μεταφοράς κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή το 1999. Κατ' αυτόν τον τρόπο 66 παραβάσεις λόγω μη κοινοποίησης μπόρεσαν να τεθούν στο αρχείο πριν από τα τέλη του έτους. Κατά τη διάρκεια του έτους 1999, η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή σε 47 υποθέσεις. Παράλληλα, απεστάλησαν 4 αιτιολογημένες γνώμες και η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο σε 3 υποθέσεις.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις κακής εφαρμογής των οδηγιών και των κανονισμών που αφορούν τα είδη διατροφής, η Επιτροπή αποφάσισε να στείλει προειδοποιητική επιστολή και να θέσει στο αρχείο δύο φακέλους. Κατά το ίδιο διάστημα υποβλήθηκαν τέσσερις φάκελοι καταγγελιών και ευρίσκονται στο στάδιο της επεξεργασίας.

2.1.3.3.2. Φαρμακευτικά προϊόντα

Κατά τη διάρκεια του 1999, κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή όλα σχεδόν τα μέτρα μεταφοράς που δεν είχαν ακόμη διαβιβαστεί. Μέχρι σήμερα, 14 από τα 15 κράτη μέλη έχουν μεταφέρει όλες τις οδηγίες που ισχύουν στον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων. Μόνο η Γαλλία οφείλει ακόμη να ολοκληρώσει την εν λόγω μεταφορά.

Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, υπάρχουν ορισμένα γενικά προβλήματα σχετικά με την ερμηνεία και την εφαρμογή των φαρμακευτικών οδηγιών από τα κράτη μέλη: αυτές οι περιπτώσεις αφορούν κυρίως τις διάφορες ερμηνείες που δίδονται από τα κράτη μέλη στον όρο «φαρμακευτικά προϊόντα» (produit medicinal) (που ενίοτε έχουν ως συνέπεια την παρακώλυση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων) καθώς και καταγγελίες όσον αφορά την εικαζόμενη μη τήρηση από τις αρμόδιες εθνικές αρχές των διατάξεων της οδηγίας "Διαφάνεια" 89/105/ΕΟΚ. Η μεταφορά και η εφαρμογή του άρθρου 4, παρ. 8, εδάφιο α) i-iii της οδηγίας 65/65/ΕΟΚ από τα κράτη μέλη και η διαχείριση της επανέγκρισης «παλαιών» φαρμακευτικών προϊόντων αποτελούν επίσης το αντικείμενο κίνησης διαδικασιών παράβασης. Η Επιτροπή εξετάζει προσεκτικά αυτά τα προβλήματα και τις καταγγελίες. Πρέπει να σημειωθεί ότι ένα σχέδιο κωδικοποίησης της φαρμακευτικής νομοθεσίας (ανθρώπινης και κτηνιατρικής) βρίσκεται ήδη σε πολύ προχωρημένο στάδιο (το 1999 υποβλήθηκε επίσημη πρόταση από την Επιτροπή στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο) και ότι η κωδικοποίηση αυτή θα βελτιώσει τη σαφήνεια της νομοθεσίας και, οριστικά, την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της.

2.1.3.3.3. Χημικά προϊόντα

Στον τομέα της χημείας, 40 διαδικασίες παράβασης για μη κοινοποίηση μέτρων μεταφοράς τέθηκαν στο αρχείο κατά το έτος 1999, και αφορούν τον τομέα της ταξινόμησης, της συσκευασίας και της επισήμανσης των επικινδύνων παρασκευασμάτων (οδηγία 96/65), τον περιορισμό της κυκλοφορίας στην αγορά επικινδύνων ουσιών και παρασκευασμάτων (οδηγίες 91/338, 94/60, 96/55, 97/10, 97/16, 97/56 και 97/64) και των λιπασμάτων (οδηγίες 93/69, 96/28, 97/63 και 98/3). Μετά την αποστολή έξι αιτιολογημένων γνωμών που αφορούν οδηγίες για τις οποίες η προθεσμία μεταφοράς έληγε κατά τη διάρκεια του 1998 (97/56, 97/64 και 98/3), τα περισσότερα κράτη μέλη προέβησαν στη μεταφορά τους.

Εκκρεμούν συνολικά 9 διαδικασίες παράβασης για μη κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς. Οι περισσότερες από αυτές έχουν υποβληθεί στο Δικαστήριο και αφορούν κυρίως τον τομέα του περιορισμού της κυκλοφορίας στην αγορά επικινδύνων ουσιών (οδηγία 97/56), αλλά και την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των επικινδύνων παρασκευασμάτων (οδηγία 96/65), των λιπασμάτων (οδηγία 98/3) και των εκρηκτικών υλών (οδηγία 93/15).

Για τρεις οδηγίες που αφορούν τις ορθές εργαστηριακές πρακτικές, η προθεσμία μεταφοράς τους έληξε τον Σεπτέμβριο του 1999 (οδηγίες 99/662, 99/11, 99/12). Έντεκα κράτη μέλη δεν είχαν μεταφέρει έγκαιρα τις εν λόγω οδηγίες.

Στον τομέα της οδηγίας 93/15/ΕΟΚ που αφορά την κυκλοφορία στην αγορά των εκρηκτικών υλών, έχουν κινηθεί δύο διαδικασίες για εσφαλμένη μεταφορά.

2.1.3.3.4. Οχήματα με κινητήρα, ελκυστήρες, μοτοσικλέτες

Στον τομέα των οχημάτων με κινητήρα, η μεταφορά των κοινοτικών οδηγιών συνεχίζει κατά γενικό κανόνα να πραγματοποιείται εντός των προθεσμιών. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις καθυστέρησης στη μεταφορά, η κίνηση των διαδικασιών παράβασης για μη κοινοποίηση επαρκεί σε γενικές γραμμές για να εξασφαλίσει τη μεταφορά εντός συνήθως σύντομης προθεσμίας.

Ωστόσο, εξαιτίας ενδεχομένως της σημαντικής αύξησης του αριθμού των οδηγιών που προβλέπουν την προσαρμογή των παλαιοτέρων οδηγιών στην πρόοδο της τεχνικής, η κατάσταση επιδεινώθηκε το 1999, καθόσον πολλά κράτη μέλη δεν ήταν σε θέση να προβούν στη μεταφορά εντός των προβλεπομένων προθεσμιών. Επισημάνθηκαν επίσης καθυστερήσεις στη μεταφορά της οδηγίας 98/69/ΕΚ (καλούμενη οδηγία "Auto-Oil"), η οποία εκπονήθηκε μεταξύ άλλων για να εξασφαλίσει τη μείωση των ανωτάτων ορίων για τις ρυπαίνουσες εκπομπές ορισμένων κατηγοριών οχημάτων με κινητήρα.

Έτσι, οι οδηγίες 98/38/ΕΚ, 98/39/ΕΚ, 98/40/ΕΚ και 98/89/ΕΚ της Επιτροπής για την προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο των οδηγιών του Συμβουλίου που αφορούν τους γεωργικούς ή δασικούς ελκυστήρες με τροχούς δεν είχαν ακόμη μεταφερθεί, στα τέλη του 1999, από αντιστοίχως 6, 5, 4 και 9 κράτη μέλη. Οι αντίστοιχοι αριθμοί (εντός παρενθέσεως) σε περιπτώσεις μη κοινοποίησης οδηγιών για την προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο των οδηγιών του Συμβουλίου που αφορούν τα οχήματα με κινητήρα είναι οι ακόλουθοι: οδηγίες της Επιτροπής 98/77/ΕΚ (4), 98/90/ΕΚ (5), 1999/0007/ΕΚ (6), 1999/0014/ΕΚ (7), 1999/0015/ΕΚ (7), 1999/0016/ΕΚ (7), 1999/0017/ΕΚ (7) και 1999/0018/ΕΚ (7). Στον τομέα της προσαρμογής στην τεχνική πρόοδο των οδηγιών του Συμβουλίου που αφορούν τα οχήματα με δύο ή τρεις τροχούς, οι οδηγίες της Επιτροπής 1999/0023/ΕΚ, 1999/0024/ΕΚ, 1999/0025/ΕΚ και 1999/0026/ΕΚ δεν είχαν ακόμη μεταφερθεί, στα τέλη του 1999, από αντιστοίχως 7, 7, 7 και 8 κράτη μέλη.

Όσον αφορά την οδηγία 98/69/ΕΚ σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τις εκπομπές των οχημάτων με κινητήρα, 9 κράτη μέλη δεν είχαν προβεί στη μεταφορά της στα τέλη του 1999.

Όπως αναφέρεται στη δεκάτη έκτη ετήσια έκθεση (που αφορά το 1998), η μεταφορά της οδηγίας 97/24/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία και χαρακτηριστικά των δικύκλων ή τρικύκλων οχημάτων με κινητήρα, είχε προβλεφθεί το αργότερο για τις 18 Δεκεμβρίου 1998. Δυνάμει της οδηγίας αυτής, η έγκριση των οχημάτων με δύο ή τρεις τροχούς καθίσταται υποχρεωτική από τις 17 Ιουνίου 1999. Στα τέλη του 1999, δύο κράτη μέλη δεν είχαν ακόμη μεταφέρει την εν λόγω οδηγία και οι σχετικές διαδικασίες παράβασης για μη κοινοποίηση είχαν φθάσει στο στάδιο της προσφυγής στο Δικαστήριο. Όσον αφορά την οδηγία 98/14/ΕΚ που αφορά την έγκριση οχημάτων με κινητήρα και των ρυμουλκουμένων τους, όλα τα κράτη μέλη εκτός από ένα είχαν προβεί στην μεταφορά της πριν τα τέλη του 1999. Κατά την ίδια αυτή περίοδο, δύο κράτη μέλη δεν είχαν ακόμη μεταφέρει έγκαιρα την οδηγία 97/54/ΕΟΚ σχετικά με τη μέγιστη ταχύτητα των τροχοφόρων γεωργικών ή δασικών ελκυστήρων. Κατά συνέπεια, κινήθηκαν δύο διαδικασίες του πρώην άρθρου 226 της συνθήκης ΕΚ.

2.1.3.3.5. Δομικά υλικά

Όσον αφορά τη μεταφορά της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ από την Αυστρία, κινήθηκε διαδικασία λόγω παράβασης επειδή ορισμένα άρθρα της αυστριακής νομοθεσίας δεν είναι σύμφωνα με την οδηγία. Εστάλη επιστολή με την οποία ζητήθηκαν πληροφορίες από τις αυστριακές αρχές προκειμένου να διευκρινίσουν τη θέση τους.

Στο πλαίσιο διαδικασίας παράβασης κατά της Ελλάδας σχετικά με τον έλεγχο της ποιότητας ορισμένων εισαγομένων χαλύβων, η απάντηση στην αιτιολογημένη γνώμη που είχε αποσταλεί στις ελληνικές αρχές στις 4 Δεκεμβρίου 1998, δεν μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητική και η Επιτροπή αποφάσισε, το Δεκέμβριο του 1999, την πραγματοποίηση επαφών με τις ελληνικές αρχές πριν από την προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

2.1.3.3.6. Κεφαλαιουχικά αγαθά

(μηχανικά μέσα, ηλεκτρομηχανικά μέσα, εξοπλισμοί ατομικής προστασίας, συσκευές αερίου, προσυσκευασίες, συσκευές νόμιμης μετεωρολογίας, ιατρικές συσκευές και σκάφη αναψυχής)

Το 1999, όλα τα κράτη μέλη θέσπισαν εθνικά μέτρα για τη μεταφορά των διατάξεων της οδηγίας 94/25/ΕΚ σχετικά με τα σκάφη αναψυχής.

Κατά τη διάρκεια του έτους αυτού, πραγματοποιήθηκαν σημαντικές πρόοδοι στη μεταφορά των οδηγιών που υπάγονται στους προαναφερόμενους στον τίτλο τομείς. Έτσι, οι περισσότερες οδηγίες των οποίων η προθεσμία μεταφοράς έληγε στις 31 Δεκεμβρίου 1999, και κυρίως οι οδηγίες 93/42/ΕΚ, 94/9/ΕΚ και 97/53/ΕΚ για τις οποίες γίνεται μνεία στην προαναφερόμενη XVΙη ετήσια έκθεση για το έτος 1998, μεταφέρθηκαν σε όλες τις εθνικές νομοθεσίες. Εντούτοις συνεχίζουν να υπάρχουν προβλήματα σε σχέση με δύο οδηγίες που θα εξετασθούν στη συνέχεια.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις κακής εφαρμογής των οδηγιών ή μη συμφωνίας του εθνικού δικαίου προς τις οδηγίες, διαπιστώθηκαν επίσης πολλές πρόοδοι. Υπάρχουν εντούτοις δυσκολίες, κυρίως όσον αφορά τις οδηγίες 98/37/ΕΚ (μηχανές) και 89/686/ΕΟΚ (μέσα ατομικής προστασίας). 55 περιπτώσεις παράβασης εξετάσθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους 1999, εκ των οποίων 20 καταχωρήθηκαν το 1999. Στα τέλη του έτους 1999, απέμεναν 28, μεταξύ των οποίων 7 περιπτώσεις μη κοινοποίησης και 21 άλλες περιπτώσεις πλην των περιπτώσεων μη κοινοποίησης. Πραγματοποιήθηκε μία προσφυγή στο Δικαστήριο, κατά της Ιταλίας, για εσφαλμένη εφαρμογή της οδηγίας 73/23/ΕΟΚ.

Για τις περιπτώσεις της μη κοινοποίησης, η κατάσταση έχει ως εξής:

Όσον αφορά την οδηγία 95/16/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους ανελκυστήρες, πραγματοποιήθηκε προσφυγή στο Δικαστήριο κατά της Γαλλίας. Η Ιταλία και το Λουξεμβούργο κατά των οποίων είχε ασκηθεί προσφυγή στο Δικαστήριο το 1999, κοινοποίησαν τα εθνικά μέτρα εκτέλεσης το 1999.

Τέλος, όσον αφορά την οδηγία 97/23/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον εξοπλισμό υπό πίεση, η Επιτροπή αποφάσισε το 1999 να απευθύνει αιτιολογημένη γνώμη στη Γερμανία, στην Ιρλανδία, στην Ιταλία και στο Λουξεμβούργο. Η εκτέλεση της απόφασης αυτής πραγματοποιήθηκε το 1999 όσον αφορά το Λουξεμβούργο.

2.1.3.3.7. Καλλυντικά προϊόντα

Κατά τη διάρκεια του 1999, η Επιτροπή διαπίστωσε προόδους όσον αφορά την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας για τα καλλυντικά προϊόντα.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις μη κοινοποίησης των εθνικών μέτρων μεταφοράς των κοινοτικών οδηγιών, η Επιτροπή έθεσε στο αρχείο πολλές διαδικασίες παράβασης που είχαν κινηθεί κατά κρατών μελών μετά από την κοινοποίηση από ορισμένα από τα κράτη αυτά των εθνικών μέτρων για τη μεταφορά των οδηγιών 97/45/ΕΚ, 97/18/ΕΚ και 98/16/ΕΚ. Η Επιτροπή ωστόσο εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η οδηγία 97/18/ΕΚ σχετικά με την μετάθεση της ημερομηνίας έναρξης της απαγόρευσης των πειραμάτων σε ζώα με συστατικά ή συνδυασμούς συστατικών καλλυντικών προϊόντων, η οποία όφειλε να έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997 προκειμένου να διασφαλιστεί κάποιος βαθμός νομικής ασφάλειας στους οικονομικούς φορείς, δεν έχει ακόμη μεταφερθεί σε ορισμένα κράτη μέλη. Όσον αφορά την οδηγία 93/35/ΕΟΚ του Συμβουλίου που τροποποιεί για έκτη φορά την οδηγία 76/768/ΕΟΚ του Συμβουλίου, μόνο η Γαλλία απομένει ακόμα να ολοκληρώσει τη μεταφορά με τη δημοσίευση των διαταγμάτων εφαρμογής. Τέλος, 11 κράτη μέλη έχουν ήδη κοινοποιήσει στην Επιτροπή τα εθνικά μέτρα μεταφοράς της εικοστής τρίτης οδηγίας 98/62/ΕΚ της Επιτροπής που αφορά την προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο της οδηγίας 76/768/ΕΟΚ και η οποία οφειλόταν να μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο το αργότερο στις 30 Ιουνίου 1999.

Όσον αφορά τις λοιπές περιπτώσεις παράβασης πέραν των περιπτώσεων μη κοινοποίησης των εθνικών μέτρων, αυτές αποτελούν το αντικείμενο εμπεριστατωμένης εξέτασης εκ μέρους της Επιτροπής και οι επαφές που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών αρχών παρέχουν τη δυνατότητα ανεύρεσης ικανοποιητικών λύσεων.

2.1.3.3.8. Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και υποδήματα

Η ισχύς της οδηγίας 97/37/ΕΚ για την προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο των παραρτημάτων Ι και ΙΙ της οδηγίας 96/74/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί των ονομασιών των υφανσίμων, έληξε την 1η Ιουνίου 1998. Το 1999 ολοκληρώθηκε η μεταφορά της σε όλα τα κράτη μέλη. Οι διαδικασίες παράβασης που κινήθηκαν το 1998 κατά της Ιταλίας, του Βελγίου και του Λουξεμβούργου τέθηκαν στο αρχείο.

Όσον αφορά την οδηγία 94/11/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Μαρτίου 1994, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών των σχετικών με την επισήμανση των υλικών που χρησιμοποιούνται στα κύρια μέρη των υποδημάτων που προορίζονται να πωληθούν στον καταναλωτή, η διαδικασία ολοκληρώθηκε σε όλα τα κράτη μέλη. Η διαδικασία για μη κοινοποίηση που κινήθηκε κατά του Λουξεμβούργου τέθηκε στο αρχείο το 1999.

2.1.3.3.9 Ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων

Η Επιτροπή κίνησε τρεις διαδικασίες παράλειψης λόγω της μη συμμόρφωσης των εθνικών μέτρων. Μετά από την έκδοση του αυστριακού νόμου που τροποποιεί το νόμο της μεταφοράς και θέτει τέλος στην παράβαση, η εν λόγω διαδικασία τέθηκε στο αρχείο. Η Επιτροπή αποφάσισε το Δεκέμβριο του 1999 να προσφύγει στο Δικαστήριο όσον αφορά τις υποθέσεις κατά της Γαλλίας και της Ελλάδας.

Η οδηγία 1999/34/ΕΚ αποβλέπει στην επέκταση των κανόνων της ευθύνης άνευ πταίσματος στα πρωτογενή προϊόντα του γεωργικού τομέα. Τα κράτη μέλη όφειλαν να θέσουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την οδηγία αυτή το αργότερο στις 4 Δεκεμβρίου 2000.

Ενώπιον του Δικαστηρίου εκκρεμεί προδικαστική υπόθεση (C-203/99) που αφορά για πρώτη φορά την ερμηνεία της οδηγίας 85/374/ΕΟΚ. Ειδικότερα, αφορά την ευθύνη των δημοσίων αρχών ενός νοσοκομείου στη Δανία στο οποίο ένας ασθενής δεν μπόρεσε να λάβει ένα όργανο για μεταμόσχευση λόγω του ότι το εν λόγω όργανο υπέστη βλάβες.

2.1.3.4. Ιδιαίτερα καθεστώτα ελεύθερης κυκλοφορίας

Πολιτιστικά αγαθά

Η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο κατά της Δημοκρατίας της Αυστρίας για παράλειψη μεταφοράς και κοινοποίησης της ημερομηνίας μεταφοράς της οδηγίας 96/100/ΕΟΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Φεβρουαρίου, που τροποποιεί το παράρτημα της οδηγίας 93/7/ΕΟΚ [22].

[22] ΕΕ αριθ. L 60 της 1.3.1997, σ.59.

Εκτός από την εξαίρεση αυτή, όλα τα κράτη μέλη κοινοποίησαν τις διατάξεις μεταφοράς της οδηγίας 93/7/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 1993 σχετικά με την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν παράνομα απομακρυνθεί από το έδαφος κράτους μέλους [23], και της προαναφερόμενης οδηγίας 96/100/ΕΟΚ. Η Επιτροπή προέβη, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, στην ανάλυση της εφαρμογής των εν λόγω οδηγιών ενόψει της έκθεσης που πρέπει να υποβάλει στο Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

[23] ΕΕ αριθ. L 74 της 27.3.1993, σ.74.

Ταχεία παρέμβαση για την αντιμετώπιση σοβαρών εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων

Στις αρχές του 1999 τέθηκε σε ισχύ ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2679/98 του Συμβουλίου της 7ης Δεκεμβρίου 1998 για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς σε σχέση με την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων μεταξύ των κρατών μελών [24].

[24] ΕΕ αριθ. L 337 της 12.12.1998, σ.8.

Το σύστημα ταχείας αντίδρασης που προβλέπεται στο άρθρο 3 του κανονισμού αυτού τέθηκε πολλές φορές σε λειτουργία με επιτυχία. Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη ανταποκρίθηκαν ικανοποιητικά στα αιτήματα της Επιτροπής για παροχή πληροφοριών και τελικά δεν διαπιστώθηκαν εμπόδια κατά την έννοια του εν λόγω κανονισμού. Οι εν λόγω περιπτώσεις αφορούσαν:

- εμπόδια στους οδικούς άξονες του Βελγίου συνεπεία των κινητοποιήσεων των Βέλγων εργαζομένων στις οδικές μεταφορές τον Ιούνιο του 1999.

- εμπόδια στους βελγικούς οδικούς άξονες λόγω των εκδηλώσεων διαμαρτυρίας των Βέλγων γεωργών στο πλαίσιο της κρίσης της διοξίνης, τον Ιούνιο του 1999.

- την ημέρα των εκδηλώσεων των ευρωπαίων εργαζομένων στις οδικές μεταφορές, τον Οκτώβριο του 1999.

2.1.3.5. Τελωνειακή ένωση

Στον τελωνειακό τομέα, η δραστηριότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορά κυρίως τη διαχείριση των απαραίτητων τελωνειακών μέσων για την εφαρμογή των κοινών πολιτικών (εμπορική πολιτική, γεωργική πολιτική, περιβάλλον, δημόσια υγεία ...) της Ένωσης, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που έχουν ανατεθεί στην Επιτροπή προκειμένου να ελέγχει τα εξωτερικά σύνορα, διασφαλίζοντας την ασφάλεια των ευρωπαίων πολιτών και τη νομιμότητα των συναλλαγών των επιχειρήσεων και βασιζόμενη στην υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς και της οικονομικής και νομισματικής ένωσης. Το καθήκον αυτό της διαχείρισης της τελωνειακής ένωσης αιτιολογεί τη δράση της γενικής διεύθυνσης TAXUD που αποβλέπει ειδικότερα στη θέσπιση ολοκληρωμένης τελωνειακής ονοματολογίας, στη διαχείριση των βάσεων δεδομένων που αφορούν τα δασμολογικά καθεστώτα και τους κανόνες καταγωγής, στη θέσπιση συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο στο πλαίσιο της καταπολέμησης της απάτης και των παρατυπιών. Οι δράσεις αυτές επιτρέπουν στην Επιτροπή να οργανώσει μια ενεργή εμπορική πολιτική τόσο στον τομέα των προτιμήσεων όσο και στον τομέα του ελέγχου των κανόνων καταγωγής ή της διαχείρισης των διατάξεων που αφορούν το αντιντάμπινγκ. Ο έλεγχος της εφαρμογής των κοινοτικών διατάξεων εξακολουθεί να αποτελεί από την άποψη αυτή ουσιαστικό στοιχείο της πολιτικής της Επιτροπής.

Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να υπογραμμιστεί ότι κοινοποιήθηκε αιτιολογημένη γνώμη στη Σουηδία για μη τήρηση των άρθρων 76 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα και 254 και εξής των διατάξεων εφαρμογής. Πράγματι, δυνάμει του άρθρου 76, παράγραφος 1, εδάφιο α) «in fine» του κώδικα προκειμένου να διευκολυνθούν στο μέτρο του δυνατού, με τήρηση των κανόνων των πράξεων, η εκπλήρωση των τύπων και των διαδικασιών, οι τελωνειακές αρχές επιτρέπουν, στους όρους που καθορίζονται από τη διαδικασία της επιτροπής του τελωνειακού κώδικα, να μην επισυνάπτονται στην τελωνειακή διασάφηση ορισμένα έγγραφα που απαιτούνται κανονικά για την εφαρμογή των διατάξεων που διέπουν το τελωνειακό καθεστώς στο πλαίσιο του οποίου έχει γίνει η διασάφηση των εμπορευμάτων. Οι όροι που καθορίστηκαν από τη διαδικασία της εν λόγω επιτροπής θεσπίστηκαν από τα άρθρα 254 και εξής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2454/93 της Επιτροπής [25] που καθορίζει ορισμένες διατάξεις εφαρμογής του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα. Σύμφωνα με τους όρους αυτούς που περιλαμβάνονται ειδικότερα στα άρθρα 255 έως 257 του εν λόγω κανονισμού, οι τελωνειακές αρχές παρέχουν προθεσμία για την υποβολή των εγγράφων που δεν έχουν προσκομιστεί, εφόσον κρίνουν ότι πληρούνται ορισμένοι όροι. Όμως οι σουηδικές τελωνειακές αρχές δεν εφαρμόζουν τις προαναφερόμενες διατάξεις. Έτσι, στην περίπτωση που ένας εισαγωγέας δεν προσκομίσει ένα από τα απαιτούμενα έγγραφα, όπως το πιστοποιητικό προτιμησιακής καταγωγής, οι σουηδικές αρχές απαιτούν άμεσα το συνολικό ποσό των εισαγωγικών δασμών, υπό την επιφύλαξη της επιστροφής του εν λόγω ποσού μετά την προσκόμιση του εγγράφου.

[25] ΕΕ αριθ. L 253 της 11.10.1993, σ.1.

Κατά το έτος αναφοράς εκδόθηκε άλλη αιτιολογημένη γνώμη κατά της Ελληνικής Δημοκρατίας λόγω, αφενός, της δομής και της οργάνωσης των ελληνικών λιμανιών σε ελεύθερη ζώνη που έχει ως συνέπεια τελωνειακούς ελέγχους που δεν είναι συμβατοί με πολλές διατάξεις του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα και με τις διατάξεις εφαρμογής του και, αφετέρου, της απαίτησης, σε άλλες περιπτώσεις, διατυπώσεων και ελέγχων που αφορούν τα αυτοκίνητα, ενώ η απαίτηση αυτή κρίνεται ασύμβατη με τις οδηγίες 77/388/ΕΟΚ [26] και 92/12/ΕΟΚ [27] σε θέματα ΦΠΑ.

[26] ΕΕ αριθ. L 145 της 13.6.1977, σ.1.

[27] ΕΕ αριθ. L 76 της 23.3.1992, σ.1.

Τέθηκαν στο αρχείο δύο διαδικασίες που είχαν κινηθεί προηγουμένως αφού τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη συμμορφώθηκαν με την άποψη της Επιτροπής. Πρόκειται καταρχήν για το Βέλγιο που κατάργησε την εγκύκλιο η οποία προβλέπει ότι η διασάφηση εξαγωγής μπορεί να υποβληθεί κατ' επιλογή του εξαγωγέα, στο κατά κύριο λόγο υπεύθυνο τελωνείο στο Βέλγιο ή στο βελγικό τελωνείο από το οποίο τα εμπορεύματα εξάγονται από τη χώρα, ενώ το άρθρο 161, παράγραφος 5, του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα απαιτεί ότι η διασάφηση εξαγωγής πρέπει να υποβάλλεται στο αρμόδιο τελωνείο για την επιτήρηση της περιοχής που έχει την έδρα του ο εξαγωγέας, ή στον τόπο όπου τα εμπορεύματα συσκευάζονται ή φορτώνονται για την εξαγωγή τους. Η δεύτερη διαδικασία που τέθηκε στο αρχείο αφορά την Πορτογαλία η οποία έλαβε τα κατάλληλα μέτρα για να συμμορφωθεί με την απόφαση του Δικαστηρίου της 17.6.1997 στην υπόθεση C-164/95 σχετικά με τη δασμολογική καταχώρηση του τριμμένου τυριού το οποίο κατά την εισαγωγή εμφανίζεται, ως εκ του χρησιμοποιούμενου τρόπου συσκευασίας και συντηρήσεως, συσσωματωμένο, και μετά από την αποσυσκευασία του και την έκθεσή του σε συνθήκες του περιβάλλοντος, θρυμματίζεται σε ακανόνιστους κόκκους [28].

[28] Συλ. 1997, σ. I-3441.

2.1.4. Eλεύθερη παροχή υπηρεσιών και δικαίωμα εγκατάστασης

2.1.4.1. Τα άρθρα 43 και εξής καθώς και τα άρθρα 49 και εξής:

Ορισμένες διατάξεις της γερμανικής νομοθεσίας για τους πληρεξούσιους για διπλώματα ευρεσιτεχνίας όσον αφορά την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, προβλέπουν ότι ο πληρεξούσιος που δεν διαθέτει ούτε κατοικία ούτε γραφείο στη Γερμανία δεν μπορεί να συμμετάσχει σε διαδικασία ενώπιον της υπηρεσίας διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας παρά μόνο εφόσον ορίσει ως εκπρόσωπο έναν πληρεξούσιο για διπλώματα ευρεσιτεχνίας ή έναν δικηγόρο της χώρας. Εξάλλου, ένας πληρεξούσιος για διπλώματα ευρεσιτεχνίας μπορεί να εκπροσωπήσει έναν ενδιαφερόμενο ενώπιον της υπηρεσίας διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας μόνο εάν δηλώσει ως τόπο διαμονής τη διεύθυνση συναδέλφου του εγκατεστημένου στη Γερμανία. Οι όροι αυτοί θέτουν προβλήματα συμβατότητας με την αρχή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών που προβλέπει το άρθρο 49 της συνθήκης ΕΚ και για το λόγο αυτό κοινοποιήθηκε αιτιολογημένη γνώμη στις γερμανικές αρχές.

Σύμφωνα με τις γαλλικές κανονιστικές ρυθμίσεις για την υποβολή των αιτήσεων για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας καθώς και το επάγγελμα των πληρεξουσίων για διπλώματα ευρεσιτεχνίας, μόνο οι πληρεξούσιοι για διπλώματα ευρεσιτεχνίας που είναι εγγεγραμμένοι στα γαλλικά μητρώα μπορούν να εκπροσωπήσουν τους πελάτες τους ενώπιον του εθνικού ινστιτούτου βιομηχανικής ιδιοκτησίας, εφόσον έχουν συμμετάσχει επιτυχώς σε ειδική δοκιμασία. Εξάλλου, κάθε πληρεξούσιος για διπλώματα ευρεσιτεχνίας πρέπει να διαθέτει στη χώρα αυτή επαγγελματική στέγη. Οι απαιτήσεις αυτές δεν συμβιβάζονται με την αρχή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών που προβλέπει το άρθρο 49 της συνθήκης ΕΚ και η οποία αναπτύσσεται στην οδηγία 89/48/ΕΟΚ [29] σχετικά με ένα γενικό σύστημα αναγνώρισης των διπλωμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που πιστοποιούν επαγγελματική εκπαίδευση ελάχιστης διάρκειας τριών ετών. Για το λόγο αυτό κοινοποιήθηκε αιτιολογημένη γνώμη στις γαλλικές αρχές.

[29] Op cit.

Εξάλλου, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο για τον ιταλικό νόμο που θεσπίζει τους καταλόγους εγκρίσεων για τους διεκπεραιωτές και ο οποίος επιβάλλει σε κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασκεί την εν λόγω δραστηριότητα να εγγράφεται σε ειδικό κατάλογο που τηρείται από το εδαφικά αρμόδιο εμπορικό επιμελητήριο. Όμως ο όρος αυτός της εγγραφής παρακωλύει την άσκηση της δραστηριότητας οικονομικού παράγοντα που δεν είναι εγκατεστημένος στην Ιταλία και επιθυμεί να ασκήσει ευκαιριακά τη δραστηριότητά του στο κράτος αυτό δυνάμει του άρθρου 49.

Στην Πορτογαλία, οι κανονιστικές ρυθμίσεις για τη λήψη φωτογραφιών από αέρος στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών, προβλέπουν ότι σχετική άδεια σε φορείς ή πρόσωπα ξένης υπηκοότητας παρέχεται μόνο σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις. Η διάκριση αυτή με βάση την υπηκοότητα που δεν δύναται να δικαιολογηθεί για λόγους δημόσιας ασφάλειας, αιτιολογεί την απόφαση για προσφυγή στο Δικαστήριο.

Όσον αφορά το θέμα της διάθεσης του εργατικού δυναμικού στο πλαίσιο της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο όσον αφορά δύο εθνικές νομοθεσίες. Αφενός, η ισχύουσα ιταλική νομοθεσία απαγορεύει κάθε διασυνοριακή δραστηριότητα επιχειρήσεων πρόσκαιρης απασχόλησης και απαιτεί η έδρα της επιχείρησης να βρίσκεται σε ιταλικό έδαφος. Αφετέρου, η γερμανική νομοθεσία επιτρέπει τη διάθεση εργαζομένων μεταξύ δύο επιχειρήσεων του τομέα των οικοδομικών κατασκευών, αλλά την απαγορεύει σε περιπτώσεις διασυνοριακού χαρακτήρα.

Σε θέματα υπηρεσιών ιδιωτικής ασφάλισης, η Επιτροπή προσέφυγε στο Δικαστήριο για την απαίτηση των βελγικών κανονιστικών ρυθμίσεων σύμφωνα με την οποία η έδρα της επιχείρησης πρέπει να βρίσκεται σε βελγικό έδαφος. ο γενικός εισαγγελέας στα συμπεράσματά του της 16ης Σεπτεμβρίου 1999 (C-355/98), συμφωνεί με τη θέση της Επιτροπής. Η Επιτροπή προσέφυγε εξάλλου στο Δικαστήριο όσον αφορά την ιταλική νομοθεσία στον ίδιο αυτό τομέα η οποία προβλέπει προϋπόθεση υπηκοότητας για την άσκηση κάθε μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητας.

2.1.4.2. Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες

Διάλογος με τις εθνικές αρχές

Προκειμένου να ενισχύσει τη διοικητική συνεργασία και να επιφέρει ταχείες λύσεις στα προβλήματα που επισημάνθηκαν, η Επιτροπή διατήρησε κατά το 1998 τακτικές επαφές με τις εθνικές αρχές, τόσο στο πλαίσιο των θεσμικών επιτροπών (Τραπεζική Συμβουλευτική Επιτροπή, Επιτροπή Ασφαλίσεων, Επιτροπή Επικοινωνίας «Οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες») όσο και στο πλαίσιο ah hoc ομάδων ερμηνείας (GTIAD στον τραπεζικό τομέα, Ομάδα εργασίας για την ερμηνεία στον τομέα των ασφαλίσεων, Ομάδα ερμηνείας της οδηγίας "επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων" κ.λπ) ή ομάδων υψηλού επιπέδου (HLSSC, στον τομέα των κινητών αξιών).

Καταγγελίες και διαπιστωθείσες παραβάσεις

Στον τραπεζικό τομέα, η παράβαση των άρθρων 43 και 49 της συνθήκης ΕΚ καθώς και οδηγιών αποτέλεσε, το 1999, το αντικείμενο πέντε διαδικασιών για εικαζόμενη παράβαση.

Οι δύο περιπτώσεις αφορούν την Ιταλία. Στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για εικαζόμενη διάκριση με βάση την υπηκοότητα όσον αφορά τις επιστροφές των εκπτώσεων φόρου σε τράπεζες. Στο εν λόγω κράτος μέλος εστάλη αιτιολογημένη γνώμη προκειμένου να γίνουν γνωστά τα κριτήρια που εφαρμόζονται για την κατάρτιση του καταλόγου με βάση τον οποίο έγινε η επιστροφή των εν λόγω εκπτώσεων φόρου. Η δεύτερη περίπτωση αφορά τις κανονιστικές ρυθμίσεις σε θέματα παρακράτησης στη πηγή επί των τόκων που συνδέονται με δάνεια. Η Επιτροπή πραγματοποιεί εξέταση προκειμένου να προσδιορίσει εάν η ιταλική νομοθεσία προβαίνει σε διάκριση ανάλογα με το εάν το πιστωτικό ίδρυμα βρίσκεται στην Ιταλία ή σε άλλο κράτος μέλος. Εστάλη επιστολή στις ιταλικές αρχές προκειμένου να παράσχουν περαιτέρω πληροφορίες.

Προειδοποιητική επιστολή εστάλη στις ελληνικές αρχές. Οι αρχές αυτές παρέχουν κρατική εγγύηση για δάνεια που χορηγούνται σε επιχειρήσεις σε ορισμένες μειονεκτούσες περιφέρειες της Ελλάδας. Από τις πληροφορίες που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή προκύπτει ότι η εν λόγω εγγύηση χορηγείται μόνο σε πιστωτικά ιδρύματα εγκατεστημένα στην Ελλάδα. Τα δάνεια που χορηγούνται στο πλαίσιο της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών από κοινοτικά ιδρύματα εγκατεστημένα σε άλλο κράτος μέλος της Ένωσης δεν επωφελούνται από την εγγύηση αυτή.

Δύο εικαζόμενες παραβάσεις αφορούν τη Γαλλία. Στην πρώτη περίπτωση η Επιτροπή απηύθυνε επιστολή στο εν λόγω κράτος μέλος ζητώντας πληροφορίες καθόσον φαίνεται ότι δεν επιτρέπει - σε γαλλικά πιστωτικά ιδρύματα καθώς και σε υποκαταστήματα ιδρυμάτων άλλων κρατών μελών - να δίνουν επιτόκιο στους τρέχοντες λογαριασμούς των πελατών τους. Η άλλη περίπτωση αφορά το γεγονός ότι οι γαλλικές αρχές δεν έδωσαν συνέχεια στην απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση Ambry [30] (βλέπε "υποθέσεις ενώπιον του Δικαστηρίου").

[30] Απόφαση της 1ης Δεκεμβρίου 1998, υπόθεση C-410/96, Συλλογή 1998 σ. I-7875.

Στον τομέα των ασφαλίσεων, συνεχίζεται η διαδικασία που κινήθηκε κατά της Ισπανίας όσον αφορά το συμβατό με τους κανόνες της συνθήκης ΕΚ για την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών (άρθρο 49), της υποχρέωσης των ενδιαφερομένων από τις ισπανικές αρχές να λάβουν προηγούμενη έγκριση για την άσκηση επί του ισπανικού εδάφους μεσιτικής δραστηριότητας στον τομέα των ασφαλειών.

Η διαδικασία κατά της Γερμανίας που αφορά την απαγόρευση σώρευσης της ασφάλισης ασθενείας με άλλες ασφαλίσεις και η οποία κρίθηκε μη συμβατή με τις διατάξεις της τρίτης οδηγίας για τις ασφάλειες εκτός κλάδου ζωής, συνεχίζεται.

Τέλος, η επονομαζόμενη υπόθεση "Champalimaud" είχε ως συνέπεια να κινηθεί η διαδικασία κατά της Πορτογαλίας μετά από την εναντίωση των αρχών της εν λόγω χώρας στη συμφωνία να αποκτήσει ειδική συμμετοχή ισπανικός τραπεζιτικός όμιλος στον εν λόγω πορτογαλικό όμιλο.Η υπόθεση αυτή βρίσκεται σε διαδικασία επίλυσης.

Στον τομέα των κινητών αξιών, η Επιτροπή έστειλε, στις δύο διαδικασίες που κινήθηκαν το 1998 κατά της Ιταλίας (άρθρα 49 και 56) και κατά της Γαλλίας (άρθρα 43, 49 και 56), αιτιολογημένη γνώμη στα εν λόγω δύο κράτη μέλη [31]. Στις δύο αυτές περιπτώσεις η Επιτροπή καταγγέλλει ότι εθνικά φορολογικά μέτρα έχουν ως συνέπεια να ευνοούνται οι εγχώριες χρηματιστηριακές αγορές σε βάρος των υπολοίπων αγορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην Ιταλία, πρόκειται για φορολογικές απαλλαγές που παρέχονται μόνο σε άτομα που εκδίδουν τίτλους οι οποίοι, για πρώτη φορά, εισάγονται στις ιταλικές αγορές. Στη Γαλλία πρόκειται για φορολογικές απαλλαγές που παρέχονται για συμβάσεις ασφάλειας ζωής ελάχιστης διάρκειας 8 ετών εφόσον η εγγραφή έχει γίνει σε μερίδια οργανισμών συλλογικών επενδύσεων το ενεργητικό των οποίων περιλαμβάνει τουλάχιστον 50% γαλλικές μετοχές, εκ των οποίων τουλάχιστον 5% μετοχές μη εισηγμένες ή εισηγμένες στη νέα αγορά.

[31] IP/99/755 της 15ης Οκτωβρίου 1999.

Εθνικά μέτρα εκτέλεσης

Οι περιπτώσεις μη ανακοίνωσης

Στον τραπεζιτικό τομέα, όλες οι διαδικασίες παράβασης για μη μεταφορά τραπεζικών οδηγιών, ιδίως εκείνων που αφορούν την οδηγία 95/26/ΕΚ του Συμβουλίου, τέθηκαν στο αρχείο. Όλα τα κράτη μέλη έχουν πλέον μεταφέρει και κοινοποιήσει τα εθνικά μέτρα εκτέλεσης των τραπεζικών οδηγιών.

Όσον αφορά τις ασφάλειες, η Επιτροπή έχει θέσει στο αρχείο τις δύο διαδικασίες που αφορούν τη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο των τρίτων οδηγιών για "ασφάλεια ζωής" (92/96/ΕΟΚ) και ασφαλειών "εκτός από την ασφάλεια ζωής" (92/49/ΕΟΚ) [32], καθώς και τη διαδικασία που αφορά τη μερική μεταφορά της οδηγίας 91/371/ΕΟΚ του Συμβουλίου (οδηγία "Συμφωνία με την Ελβετία") [33], μετά από την κοινοποίηση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης.

[32] Βλ. την απόφαση της 18ης Δεκεμβρίου 1997 στην υπόθεση C-361/95, Επιτροπή κατά Ισπανίας, Συλλογή 1997 σ. I-7351 (που αφορά τη μερική μεταφορά της οδηγίας 92/49/ΕΟΚ).

[33] Βλέπε την απόφαση της 18ης Δεκεμβρίου 1997 στην υπόθεση C-360/95, Επιτροπή κατά Ισπανίας, Συλλογή 1997 σ. Ι-7337.

Η διαδικασία της ενσωμάτωσης στο εσωτερικό δίκαιο των τρίτων οδηγιών για τις "ασφάλειες ζωής" και την πρωτασφάλιση "εκτός της ασφάλισης ζωής" έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής ασχολούνται σήμερα με τα προβλήματα της μη συμμόρφωσης καθώς και με την παρακολούθηση της εφαρμογής τους στην καθημερινή πρακτική.

Στον τομέα των κινητών αξιών, η Επιτροπή διαβίβασε αιτιολογημένη γνώμη στην Αυστρία, στη Γαλλία, στο Λουξεμβούργο [34] και στη Πορτογαλία [35] για μη μεταφορά της οδηγίας 97/9/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τα συστήματα αποζημίωσης των επενδυτών. Η Επιτροπή, επειδή δεν έλαβε απάντηση από το Λουξεμβούργο στην αιτιολογημένη γνώμη, αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο.

[34] IP/99/601 της 30 Ιουλίου 1999.

[35] IP/00/9 της 11 Ιανουαρίου 2000.

Στον τομέα των συστημάτων πληρωμής, κατά το 1999 τέθηκαν σε ισχύ δύο οδηγίες: η οδηγία 97/5/ΕΚ για τις διασυνοριακές μεταφορές πιστώσεων και η οδηγία 98/26/ΕΚ σχετικά με το αμετάκλητο του διακανονισμού στα συστήματα πληρωμών και στα συστήματα διακανονισμού αξιόγραφων.

Η οδηγία 97/5/ΕΚ έχει ως στόχο να καταστήσει ταχύτερες και λιγότερο δαπανηρές τις διασυνοριακές μεταφορές πιστώσεων που αφορούν μικρά ποσά (μέχρι 50.000 ευρώ). Η οδηγία υποχρεώνει τις τράπεζες να τηρούν τους κανόνες της διαφάνειας πριν και μετά την πραγματοποίηση των μεταφορών και θεσπίζει κανόνες σχετικά με την εκτέλεση των κονδυλίων των μεταφορών πιστώσεων (προθεσμία, απαγόρευση διπλού καταλογισμού προμηθειών, επιστροφή των μεταφορών πιστώσεων που δεν έχουν παραληφθεί από το δικαιούχο). Η οδηγία τέθηκε σε ισχύ στις 14 Αυγούστου 1999.

Στις 31 Δεκεμβρίου 1999, 9 κράτη μέλη (η Δανία, η Ισπανία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Φινλανδία, η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο) μετέφεραν την οδηγία και κοινοποίησαν τα εθνικά μέτρα μεταφοράς στην Επιτροπή. Το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία και η Πορτογαλία δεν έχουν ακόμη μεταφέρει την οδηγία. Διαδικασίες παράβασης έχουν κινηθεί με επιστολή της 16ης Νοεμβρίου 1999.

Η οδηγία 98/26/ΕΚ έχει ως στόχο να μειώσει τον συστημικό κίνδυνο στα συστήματα πληρωμών και στα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων. Η μείωση του εν λόγω κινδύνου είναι ουσιαστικής σημασίας για την καλή λειτουργία των συστημάτων πληρωμής μεγάλων ποσών όπως είναι το TARGET και για την βελτίωση γενικότερα της αποτελεσματικότητας των συστημάτων πληρωμής και διακανονισμού αξιογράφων. Η οδηγία προβλέπει κανόνες σε θέματα συμψηφισμού, εγγυήσεων και δεν επιτρέπει την αναδρομική ισχύ των διαδικασιών αφερεγγυότητας που αφορούν τα συστήματα αυτά.

Η μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 98/26/ΕΚ (που τέθηκε σε ισχύ στις 11 Δεκεμβρίου 1999) κοινοποιήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1999 από πέντε κράτη μέλη (Βέλγιο, Ισπανία, Πορτογαλία, Αυστρία, Φινλανδία). Καμία διαδικασία παράβασης δεν έχει ακόμη κινηθεί κατά των υπολοίπων κρατών μελών.

Υποθέσεις ενώπιον του Δικαστηρίου

Στον τραπεζικό τομέα, δεδομένου ότι η τήρηση ανωνύμων λογαριασμών (αποταμίευσης και τίτλων) στο έδαφος της Αυστρίας κρίθηκε ασυμβίβαστη με την υποχρέωση απόδειξης της ταυτότητας των πελατών κατά το άνοιγμα λογαριασμού που προβλέπεται από το άρθρο 3(1) της οδηγίας 91/328/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τη νομιμοποίηση κεφαλαίων από παράνομες δραστηριότητες, η Επιτροπή προσέφυγε στο Δικαστήριο. Κατά την άποψη της Επιτροπής ο ανώνυμος χαρακτήρας των λογαριασμών ενδέχεται να διευκολύνει την νομιμοποίηση των κεφαλαίων από παράνομες δραστηριότητες. Πρέπει να υπογραμμισθεί ότι η Επιτροπή δεν επιθυμεί προφανώς την άρση του τραπεζικού απορρήτου στο εν λόγω κράτος μέλος. Οι αυστριακές αρχές εξέφρασαν την πρόθεσή τους να τροποποιήσουν τη νομοθεσία τους.

Όσον αφορά τις προδικαστικές υποθέσεις, το Δικαστήριο εξέδωσε την απόφασή του στην υπόθεση Ambry [36]. Η γαλλική νομοθεσία απαιτεί οικονομική εγγύηση η οποία μπορεί να μεταφερθεί σε πρώτη ζήτηση για την έκδοση διοικητικής άδειας (προκειμένου να ασκηθεί το επάγγελμα του ταξιδιωτικού πράκτορα). Ωστόσο, η γαλλική νομοθεσία προβλέπει ότι εάν το ίδρυμα που χορηγεί την εγγύηση βρίσκεται σε κράτος μέλος εκτός της Γαλλίας, πρέπει, το εν λόγω ίδρυμα να έχει συνάψει συμφωνία με τραπεζιτικό ίδρυμα ή ασφαλιστική εταιρεία της Γαλλίας. Το Δικαστήριο έκρινε ότι μια τέτοια απαίτηση συνιστά αδικαιολόγητο περιορισμό της αρχής της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών. Δεδομένου ότι καμία πρωτοβουλία δεν φαίνεται να έχει ληφθεί εκ μέρους των γαλλικών αρχών για την τροποποίηση της νομοθεσίας κατά την έννοια αυτή, η Επιτροπή απηύθυνε στις γαλλικές αρχές προειδοποιητική επιστολή καθώς και αιτιολογημένη γνώμη. Το επόμενο στάδιο θα είναι η προσφυγή στο Δικαστήριο.

[36] Απόφαση της 1ης Δεκεμβρίου 1998, υπόθεση C-410/96, Συλλογή 1998 σ. I-7875.

Στην υπόθεση Trummer [37], το Δικαστήριο έκρινε ότι, "η επιβολή της εγγραφής στο εθνικό νόμισμα όσον αφορά τη σύσταση υποθήκης, πρέπει κατά κανόνα να θεωρείται ως περιορισμός των κινήσεων κεφαλαίου". Η Αυστρία προέβη στη συνέχεια στις απαιτούμενες ενέργειες για να τροποποιήσει τη νομοθεσία της. Φαίνεται ωστόσο ότι η Σουηδία διαθέτει επίσης παρόμοια νομοθεσία. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή απηύθυνε στο εν λόγω κράτος μέλος προειδοποιητική επιστολή.

[37] Απόφαση της 16 Μαρτίου 1999, υπόθεση C-222/97, Συλλογή 1999 σ. 1661.

Στον τομέα των ασφαλίσεων, η παραβίαση των άρθρων 43 και 49 της συνθήκης ΕΚ καθώς και οδηγιών, οδήγησε το 1999, στην έκδοση απόφασης του Δικαστηρίου στην οποία διαπιστώνεται η μη κοινοποίηση από τη Γαλλία των απαιτούμενων μέτρων για την προσαρμογή του κώδικα του ταμείου αλληλοβοήθειας στις απαιτήσεις του κοινοτικού δικαίου [38]. Ενώπιον του Δικαστηρίου εκκρεμούν δύο άλλες υποθέσεις: στις 27 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε η ακρόαση στην υπόθεση που είχε στόχο να διαπιστώσει ότι η τρίτη οδηγία για την πρωτασφάλιση εκτός της ασφάλειας ζωής [39] εφαρμόζεται στο είδος εκείνο των υποχρεωτικών ασφαλίσεων κατά των εργασιακών ατυχημάτων που εφαρμόζεται στο Βέλγιο, χώρα που δεν μετέφερε σωστά την εν λόγω οδηγία [40].στις 28 Οκτωβρίου, ο γενικός εισαγγελέας κ. S. Alber, παρουσίασε τα συμπεράσματά του σε μια άλλη υπόθεση κατά της Γαλλίας [41], και σύμφωνα με τα συμπεράσματα αυτά πρέπει να εξετασθεί το ενδεχόμενο η συστηματική ζήτηση των δελτίων περιγραφής ή εμπορίας να θεωρηθεί ως δυσανάλογο εμπόδιο, που αντίκειται στις διατάξεις των τρίτων οδηγιών για τις ασφαλίσεις [42].

[38] Απόφαση του Δικαστηρίου της 16 Δεκεμβρίου 1999, στην υπόθεση C-239/98, απόφαση κατά Γαλλίας (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή).

[39] Οδηγία 92/49/ΕΟΚ(ΕΕ αριθ.L 228 της 11 Αυγούστου 1992,σ. 1-23).

[40] Υπόθεση C-206/98, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

[41] Υπόθεση C-296/98, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

[42] Οδηγίες 92/49/ΕΟΚ(op cit.) και 92/96/ΕΟΚ(ΕΕ L 360 της 9 Δεκεμβρίου 1992, σ. 1-27).

Όσον αφορά τις υπηρεσίες επενδύσεων στον τομέα των κινητών αξιών (οδηγία 93/22/ΕΟΚ του Συμβουλίου), η διαδικασία που κινήθηκε κατά της Ισπανίας τέθηκε στο αρχείο μετά από την κοινοποίηση της νομοθετικής ρύθμισης για τη μεταφορά από το εν λόγω κράτος μέλος. Αντίθετα, όσον αφορά τη διαδικασία κατά του Λουξεμβούργου [43], το Δικαστήριο εξέδωσε, στις 3 Ιουνίου του 1999, απόφαση επί παραλήψεως [44].

[43] Υπόθεση C-417/97.

[44] Δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή.

2.1.4.3. Εμπορικές ανακοινώσεις

Η Επιτροπή συνέχισε την εξέταση των διαδικασιών παράβασης. Στο πλαίσιο αυτό ξεκίνησε διάλογο με τις γαλλικές αρχές για την ερμηνεία του νόμου «Evin», ο οποίος απαγορεύει τις τηλεοπτικές διαφημίσεις για τα αλκοολούχα ποτά στην ειδική περίπτωση αθλητικών συναντήσεων που διεξάγονται στο εξωτερικό αλλά αναμεταδίδονται στη Γαλλία. Η διαδικασία αυτή αποτέλεσε το 1997 το αντικείμενο αιτιολογημένης γνώμης. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης να προσφύγει στο Δικαστήριο κατά της Γερμανίας της οποίας η νομοθεσία για τις πριμοδοτήσεις και τις μειώσεις τιμών κρίθηκε αντίθετη προς το άρθρο 49 της συνθήκης. Η διαδικασία αυτή ξεκίνησε με βάση την καταγγελία ενδιαφερόμενου ο οποίος παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στα πλαίσια ενός «Club» που λειτουργεί με βάση άλλο κράτος μέλος.

2.1.4.4. Μέσα ενημέρωσης

Η Επιτροπή έστειλε αιτιολογημένη γνώμη στο Βέλγιο σχετικά με τα εμπόδια που τίθενται στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών από τη φορολογία των δορυφορικών κεραιών που επιβάλλεται σε πολλούς δήμους.

2.1.5. Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων

Η κατάσταση όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων των πληρωμών στο εσωτερικό της ΕΕ καθώς και στις τρίτες χώρες μπορεί, γενικά, να θεωρηθεί ικανοποιητική. Σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος κατά τη διάρκεια του έτους με εξάλειψη ορισμένων περιορισμών στις άμεσες επενδύσεις (Ηνωμένο Βασίλειο και Ιρλανδία) και στις επενδυτικές δραστηριότητες των συνταξιοδοτικών ταμείων (Βέλγιο και Φινλανδία), ενώ ορισμένες διακρίσεις στην αποδοχή των τίτλων κατά τις αγορές κεφαλαίων που βασιζόταν κυρίως στο νόμισμα της έκδοσής τους, εξελίχθηκαν φυσιολογικά με τη θέσπιση του νέου νομίσματος (Γαλλία και Γερμανία). Οι νέες περιπτώσεις παραβάσεων, που ανοίχθηκαν στην πλειοψηφία τους μετά από υποβολή καταγγελιών από οικονομικούς παράγοντες, αφορούν κατά κύριο λόγο περιορισμούς στον τομέα της παροχής ενυπόθηκων δανείων σε διασυνοριακή βάση και στην απόκτηση ακινήτων, καθώς και τη θέσπιση ειδικών δικαιωμάτων από κράτη μέλη στις περιπτώσεις ιδιωτικοποιημένων πρώην δημόσιων επιχειρήσεων.

Διάφορες διαδικασίες παράβασης είχαν κινηθεί μετά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης της Επιτροπής που αφορά ορισμένες νομικές πτυχές που έχουν σχέση με τις διακοινοτικές επενδύσεις (ΕΕ C 220/15 της 19.07.1997), καθώς και τις απαντήσεις σε ερωτηματολόγιο που έχει στόχο τη συλλογή πληροφοριών για τις πρακτικές των κρατών μελών στον εν λόγω τομέα. Στην κατηγορία αυτή παραβάσεων που αφορούν την διατήρηση προνομίων υπέρ των κρατών μελών σε περιπτώσεις ιδιωτικοποιημένων πρώην δημοσίων επιχειρήσεων, εστάλησαν αιτιολογημένες γνώμες σε δύο περιπτώσεις (Ηνωμένο Βασίλειο και Ισπανία) ενώ για τέσσερις άλλες περιπτώσεις αποφασίστηκε η προσφυγή στο Δικαστήριο (Γαλλία, Ιταλία και Βέλγιο για δύο περιπτώσεις). Εξάλλου, στο παρελθόν έχει γίνει προσφυγή στο Δικαστήριο για παρόμοιες παραβάσεις και αναμένεται η έκδοση της απόφασης του Δικαστηρίου.

Είχε αποφασισθεί επίσης η προσφυγή στο Δικαστήριο για παράβαση που αφορά περιορισμούς στην απόκτηση ιδιοκτησίας στην Ελλάδα αλλά λόγω της τροποποίησης της νομοθεσίας αναμένεται να τεθεί προσεχώς η υπόθεση στο αρχείο.

2.1.6. Επιχειρησιακό περιβάλλον

2.1.6.1. Δίκαιο των εταιρειών

Μετά από την απόφαση του Δικαστηρίου της 29 Σεπτεμβρίου 1998 (υπόθεση C-191/95), με την οποία διαπιστώθηκε η μη εκπλήρωση από τη Γερμανία των υποχρεώσεών της δυνάμει των οδηγιών του Συμβουλίου 68/151/ΕΟΚ(μητρώο εταιριών) και 78/660/ΕΟΚ(ετήσιοι λογαριασμοί), οι γερμανικές αρχές εκπόνησαν τα απαιτούμενα μέτρα εφαρμογής. Τα μέτρα αυτά εγκρίθηκαν από το Bundestag το Δεκέμβριο του 1999 και επρόκειτο να εγκριθούν από την Bundesrat στις αρχές του 2000.

Εξάλλου, η Επιτροπή ξεκίνησε την εξέταση των μέτρων που εκδόθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο, τον Οκτώβριο του 1999, για τη μεταφορά στο Γιβραλτάρ των οδηγιών 78/660/ΕΚE, 83/349/ΕΚE, 90/604/ΕΟΚκαι 90/605/ΕΚE.

2.1.6.2. Πνευματική ιδιοκτησία

Βιομηχανική ιδιοκτησία

Στον τομέα της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, υπάρχουν επί του παρόντος μόνο τρεις ισχύουσες οδηγίες. Πρόκειται για την οδηγία 89/104/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τα σήματα και για τις οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 98/44/ΕΚ για την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων και 98/71/ΕΚ για τη νομική προστασία σχεδίων και υποδειγμάτων.

Σύμφωνα με την οδηγία για τα σήματα, το καταχωρημένο σήμα παρέχει στον δικαιούχο του αποκλειστικό δικαίωμα το οποίο, ελλείψει της συναίνεσής του, του δίνει τη δυνατότητα να απαγορεύει σε κάθε τρίτο τη χρήση του σήματος στον επαγγελματικό βίο.

Η εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών όσον αφορά τα εθνικά σήματα δεν είναι πλήρης αλλά περιορίζεται σε ορισμένες πτυχές που έχουν πιο άμεση επίπτωση στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Εκτός των εναρμονισμένων πτυχών, και ιδίως εκείνων που αφορούν τη διαδικασία, τα κράτη μέλη διατηρούν κάθε ελευθερία όσον αφορά τον προσδιορισμό του πλέον κατάλληλου προς την παράδοσή τους συστήματος.

Κατά κανόνα, ο μόνος τομέας που καλύπτεται από την οδηγία είναι το ουσιαστικό δίκαιο των καταχωρημένων σημάτων και δεν περιλαμβάνεται καμία διάταξη που να αποβλέπει στην εναρμόνιση των διαδικασιών.

Το πεδίο εναρμόνισης μπορεί τοιουτοτρόπως να οριοθετηθεί, επειδή η οδηγία εφαρμόζεται: μόνο στα καταχωρημένα σήματα (τα συστήματα προστασίας των σημάτων που προκύπτουν από την πρακτική υπάγονται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών). σε όλες τις γνωστές από τις εθνικές νομοθεσίες κατηγορίες καταχωρημένων σημάτων (σήματα προϊόντων ή υπηρεσιών, μεμονωμένα σήματα, συλλογικά σήματα εγγύησης ή πιστοποίησης), χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να συμπεριλάβουν στη νομοθεσία τους αυτές τις διάφορες κατηγορίες σημάτων. στα σήματα που έχουν αποτελέσει το αντικείμενο διεθνούς καταχώρησης η οποία παράγει τα αποτελέσματά της στο κράτος μέλος.

Η προθεσμία για τη μεταφορά της εν λόγω οδηγίας παρατάθηκε μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1992. Όλα τα κράτη μέλη συμπεριλαμβανομένων των νέων κρατών μελών, έχουν ανακοινώσει την εθνική νομοθεσία μεταφοράς της οδηγίας αυτής.

Δεδομένου ότι μια διαφορετική εξέλιξη των εθνικών νομοθεσιών για την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων στην Κοινότητα μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο για τη βιομηχανική ανάπτυξη των εν λόγω εφευρέσεων και την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, κρίθηκε σημαντικό να αποκτήσει η Κοινότητα νομοθεσία στον εν λόγω τομέα. Δεν θεωρήθηκε όμως απαραίτητο να θεσπισθεί ειδικό δίκαιο που θα υποκαθιστά το εθνικό δίκαιο για την ευρεσιτεχνία. Το κοινοτικό πλαίσιο μπορεί να περιοριστεί στη θέσπιση ορισμένων αρχών που έχουν ως στόχο τον προσδιορισμό της διαφοράς μεταξύ εφεύρεσης και ανακάλυψης σε συνάρτηση με τη δυνατότητα ευρεσιτεχνιακής κατοχύρωσης ορισμένων στοιχείων ανθρώπινης προέλευσης καθώς και να περιοριστεί στην έκταση της προστασίας που παρέχει ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σε μια βιοτεχνολογική εφεύρεση, στη δυνατότητα προσφυγής σε ένα σύστημα κατάθεσης που συμπληρώνει την γραπτή περιγραφή και στη δυνατότητα απόκτησης υποχρεωτικών μη αποκλειστικών αδειών λόγω αλληλεξάρτησης μεταξύ φυτικών ποικιλιών και εφευρέσεων.

Τα κράτη μέλη πρέπει να θέσουν σε ισχύ τις απαιτούμενες νομοθετικές κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία 98/44/ΕΟΚ το αργότερο μέχρι την 30ή Ιουλίου 2000.

Η εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σε θέματα σχεδίων και υποδειγμάτων, όπως και η εναρμόνιση των νομοθεσιών σε θέματα εθνικών σημάτων, δεν είναι πλήρης αλλά περιορίζεται σε ορισμένες πτυχές που έχουν πιο άμεση επίπτωση στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Οι πτυχές αυτές είναι η απόκτηση δικαιώματος μέσω της καταχώρησης επί σχεδίου ή υποδείγματος υπό ταυτόσημους όρους, ο ενιαίος προσδιορισμός της έννοιας του σχεδίου ή υποδείγματος καθώς και οι απαιτήσεις για νεωτερισμό και ατομικότητα τις οποίες πρέπει να πληροί το καταχωρημένο σχέδιο ή υπόδειγμα καθώς και μια ισοδύναμη προστασία σε όλα τα κράτη μέλη. Εκτός από τις εναρμονισμένες πτυχές, τα κράτη μέλη διατηρούν κάθε ελευθερία να προσδιορίσουν το πλέον προσαρμοσμένο στην παράδοσή τους καθεστώς.

Τα κράτη μέλη πρέπει να θέσουν σε ισχύ τις νομοθετικές διατάξεις για τη συμμόρφωσή τους με την παρούσα οδηγία το αργότερο μέχρι τις 28 Οκτωβρίου 2001.

Πνευματική ιδιοκτησία και συγγενικά δικαιώματα

Η πνευματική ιδιοκτησία θεωρήθηκε επί μεγάλο διάστημα ως τομέας στον οποίο τα κράτη μέλη μετέφεραν με δυσκολίες και συχνά με καθυστερήσεις το κοινοτικό κεκτημένο.

Ωστόσο, η κατάσταση βελτιώθηκε σημαντικά, κυρίως κατά τα δύο τελευταία έτη. Επί του παρόντος, όλα τα κράτη μέλη, με εξαίρεση την Ιρλανδία, έχουν ανακοινώσει τα εθνικά μέτρα εκτέλεσης για το σύνολο των εφαρμοστέων οδηγιών την 1η Ιανουαρίου 1997. Όσον αφορά τη μεταφορά της οδηγίας «βάσεις δεδομένων» η οποία έπρεπε να γίνει πριν την 1η Ιανουαρίου 1998, μόνο έντεκα κράτη μέλη έχουν ανακοινώσει τα εθνικά μέτρα εκτέλεσης.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις προσπάθειές της ώστε όλα τα κράτη μέλη να μεταφέρουν τις οδηγίες στο εθνικό δίκαιο και θα μεριμνήσει επίσης για την ορθή εφαρμογή των κειμένων αυτών, γεγονός που φαίνεται να αποτελεί σημαντικό μέρος των δικαστικών διενέξεων.

Όλα τα κράτη μέλη έχουν πλέον ανακοινώσει τα εθνικά μέτρα μεταφοράς για την οδηγία 87/54/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τη νομική προστασία των τοπογραφιών προϊόντων ημιαγωγών, για την οδηγία 91/250/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τη νομική προστασία προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών και για την οδηγία 93/98/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την εναρμόνιση της διάρκειας προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και ορισμένων συγγενών δικαιωμάτων.

Έχουν κινηθεί διαδικασίες παράβασης στο στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης κατά της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Ιταλίας, του Λουξεμβούργου, των Κάτω Χωρών και της Πορτογαλίας για τη μη ανακοίνωση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης της οδηγίας 96/9/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων. Μετά από την αιτιολογημένη γνώμη, η Ιταλία και οι Κάτω Χώρες κοινοποίησαν τα εθνικά μέτρα εκτέλεσης συμμορφούμενες με την οδηγία εντός της περιόδου αναφοράς. Έτσι τέθηκαν στο αρχείο οι διαδικασίες παράβασης που είχαν κινηθεί σε βάρος τους. Αντίθετα, αποφασίσθηκε η προσφυγή στο Δικαστήριο κατά της Ελλάδος (C-1999/484), της Ιρλανδίας (C-1999/370), του Λουξεμβούργου (C-1999/348) και της Πορτογαλίας (C-1999/506).

Διαδικασίες παράβασης είχαν κινηθεί και βρίσκονται στο στάδιο αιτιολογημένης γνώμης κατά του Βελγίου για μη κύρωση των τελευταίων συμβάσεων της Βέρνης (πράξη του Παρισιού 1971) και της Ρώμης 1961, κατά της Πορτογαλίας για μη κύρωση της σύμβασης της Ρώμης (1961, και κατά της Ιρλανδίας για μη κύρωση της σύμβασης της Βέρνης (πράξη του Παρισιού 1971). Μετά από την κοινοποίηση των πράξεων προσχώρησης στις εν λόγω συμβάσεις οι διαδικασίες που κινήθηκαν κατά του Βελγίου και της Πορτογαλίας τέθηκαν στο αρχείο. Αντίθετα, αποφασίστηκε η προσφυγή στο Δικαστήριο (C-2000/013) κατά της Ιρλανδίας για μη κύρωση της σύμβασης της Βέρνης (Πράξη του Παρισιού 1971).

Μια διαδικασία παράβασης η οποία βρίσκεται στο στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης έχει κινηθεί κατά της Ιταλίας για μη συμμόρφωση με την οδηγία 93/98/ΕΟΚ του Συμβουλίου για εναρμόνιση της διάρκειας προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και ορισμένων συγγενών δικαιωμάτων. Δύο διαδικασίες παράβασης οι οποίες βρίσκονται στο στάδιο της προειδοποιητικής επιστολής έχουν κινηθεί, αφενός, κατά του Ηνωμένου Βασιλείου για μη συμμόρφωση με την οδηγία 92/100/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα εκμίσθωσης και το δικαίωμα δανεισμού και, αφετέρου, κατά της Δανίας για διακρίσεις σε βάρος των μη εθνικών εταιριών διαχείρισης.

Τέλος, σε δύο υποθέσεις, το Δικαστήριο εξέδωσε αποφάσεις, στις 12 Οκτωβρίου 1999 και 25 Νοεμβρίου 1999, κατά της Ιρλανδίας. Η μία περίπτωση αφορούσε τη μη κοινοποίηση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης της οδηγίας 92/100/ΕΟΚ (C 1998/213) και η άλλη αφορούσε τη μη κοινοποίηση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης της οδηγίας 93/83/ΕΟΚ σχετικά με τις δορυφορικές ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις και την καλωδιακή αναμετάδοση (C 1998/212).

2.1.6.3. Προστασία των βάσεων δεδομένων

Οι οδηγίες 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24 Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, και 97/66/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προστασία των βάσεων δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών τέθηκαν σε ισχύ την 25η Οκτωβρίου 1998.

Πέντε κράτη μέλη έχουν ανακοινώσει τα εθνικά μέτρα για την μεταφορά της οδηγίας 95/46/ΕΚ. Τα μέτρα που έχουν ληφθεί εξετάζονται προκειμένου να καθορισθεί εάν πρόκειται για πλήρεις και ορθές μεταφορές.

Η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο κατά όλων των κρατών μελών που δεν έχουν ανακοινώσει την μεταφορά.

Όσον αφορά την οδηγία 97/6/EC, βλ. το σημείο 2.10 Tηλεπικοινωνίες.

2.1.6.4. Δημόσιες συμβάσεις

Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς σε ένα καθοριστικό τομέα της ευρωπαϊκής οικονομίας, όπως είναι οι δημόσιες συμβάσεις, εξαρτάται κατ'αρχήν από την ορθή μεταφορά των κοινοτικών οδηγιών που έχουν θεσπισθεί στον τομέα αυτό. Ορισμένες οδηγίες που εκδόθηκαν στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων δεν είχαν ακόμη μεταφερθεί το 1999. Έτσι, όσον αφορά την οδηγία 97/52/ΕΚ και την οδηγία 98/04/ΕΚ που αφορούν αντίστοιχα τις κλασσικές οδηγίες [45] και τους ειδικούς τομείς [46] και στις οποίες έχουν ενσωματωθεί ορισμένοι κανόνες της συμφωνίας για τις δημόσιες συμβάσεις, κινήθηκαν διαδικασίες παράβασης κατά της Γερμανίας, της Αυστρίας, του Βελγίου,της Ισπανίας, της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Ιταλίας, του Λουξεμβούργου, της Πορτογαλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.

[45] Οδηγίες 93/36/ΕΚE, 93/37/ΕΟΚ και 92/50/ΕΟΚ που αφορούν αντίστοιχα τη σύναψη συμβάσεων για προμήθειες, έργα και υπηρεσίες.

[46] Οδηγία 93/38/ΕΟΚ που αφορά τη σύναψη συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών.

Μετά την εξέταση των εθνικών μέτρων που κοινοποιήθηκαν όσον αφορά το σύνολο των οδηγιών στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, κινήθηκαν συνολικά 18 διαδικασίες για συμμόρφωση, εκ των οποίων οι 7 βρίσκονται τουλάχιστον στο στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης. Οι περιπτώσεις αυτές αφορούν ενίοτε θέματα αρχής.

Εξάλλου, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου πραγματοποιήθηκε μεταφορά, πρέπει να διασφαλισθεί η πραγματική εφαρμογή των κανόνων. Η Επιτροπή συνέχισε λοιπόν τη δράση της για τον έλεγχο της εφαρμογής των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου στις διαδικασίες ανάθεσης μεμονωμένων συμβάσεων, κυρίως μετά από καταγγελίες, καθώς με την ανάλυση και την παρακολούθηση των περιπτώσεων που έχουν διαπιστωθεί αυτεπαγγέλτως.

Στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή εξέτασε κατά τη διάρκεια του έτους 409 φακέλους καταγγελιών εκ των οποίων 229 νέες περιπτώσεις. Ταυτόχρονα, κατέστη δυνατόν να τεθούν στο αρχείο 104 φάκελοι, καθόσον στις περισσότερες περιπτώσεις ελήφθησαν τα απαραίτητα μέτρα από τις επιδικάζουσες αρχές ή τις αρχές εποπτείας για να επανορθωθούν οι διαπραχθείσες παρατυπίες. Η διαδικασία διαλόγου και συνεννόησης («συνεδριάσεις-πακέτα») που τέθηκε σε εφαρμογή για να δοθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα αναζήτησης, από κοινού, στις εκκρεμούσες διαφορές, λύσεων συμφώνων προς το κοινοτικό δίκαιο, συνέβαλε σαφώς σε αυτό το αποτέλεσμα.

Μπορούν να αναφερθούν ορισμένα παραδείγματα.

Μετά από παρέμβαση των υπηρεσιών της Επιτροπής, πολλές επιδικάζουσες αρχές ακύρωσαν διαδικασίες σύναψης συμβάσεων, και ειδικότερα συμβάσεις υπηρεσιών συλλογής αποβλήτων, υπηρεσιών ασφαλίσεων και εστίασης. Έτσι για παράδειγμα, ο SACE, ο υπεύθυνος οργανισμός για την ασφάλιση των εξαγωγικών πιστώσεων στην Ιταλία, ακύρωσε σύμβαση υπηρεσιών διαχείρισης κεφαλαίων. Σε μια περίπτωση που αφορά την Πορτογαλία, μετά την παρέμβαση των υπηρεσιών της Επιτροπής, οι εθνικές αρχές απηύθυναν στις επιδικάζουσες αρχές εγκύκλιο με την οποία απαγορεύουν να απαιτείται από τους υπηκόους της Ένωσης που δεν είναι εγκατεστημένοι στην Πορτογαλία οποιαδήποτε εγγραφή στους επαγγελματικούς καταλόγους και μητρώα της Πορτογαλίας ενώ επίσης υπενθυμίζεται η υποχρέωση να προσδιορίζεται με την απαιτούμενη ακρίβεια, πριν από την έναρξη της διαδικασίας κατακύρωσης, το αντικείμενο και οι όροι εκτέλεσης της σύμβασης.

Το 1996, η Επιτροπή προσέφυγε στο Δικαστήριο με το αιτιολογικό ότι κατά την κατασκευή του διοικητικού κέντρου της νέας πρωτεύουσας "St. Pφlten" για το Land της Κάτω Αυστρίας, οι αρμόδιες αρχές δεν δημοσίευσαν προσκλήσεις υποβολής προσφορών εμποδίζοντας με τον τρόπο αυτό τον ανταγωνισμό. Δεδομένου ότι η Αυστρία δεν αμφισβήτησε το βάσιμο των παραβάσεων που της αποδόθηκαν, καταδικάστηκε για παράβαση των οδηγιών 93/37/ΕΟΚ και 89/665/ΕΟΚ καθώς και του άρθρου 28 [47].

[47] Υπόθεση C-328/96, απόφαση της 28 Οκτωβρίου 1999.

Εξάλλου, η Επιτροπή αποφάσισε να στείλει αιτιολογημένη γνώμη στη Γερμανία σχετικά με δημόσια σύμβαση υπηρεσιών της πόλης Βraunschweig για την θερμική κατεργασία των αποβλήτων η οποία συνήφθη χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης για υποβολή προσφορών, χωρίς αυτό να δικαιολογείται από τεχνικούς λόγους. Παρόλο που οι γερμανικές αρχές αναγνώρισαν την παράβαση της οδηγίας 92/50/ΕΟΚ, η διαδικασία παράβασης συνεχίζεται δεδομένου ότι η σύμβαση έχει διάρκεια 30 ετών και συνεπώς συνεχίζει να έχει επιπτώσεις.

Προσφυγές στο Δικαστήριο έχουν γίνει ή πρόκειται να γίνουν και για άλλες περιπτώσεις.

Έτσι, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο κατά της Ιταλίας για μη κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς της οδηγίας 97/52/ΕΚ και για το νόμο της περιοχής της Λομβαρδίας ο οποίος επιτρέπει την κατακύρωση των δημοσίων συμβάσεων και την ανάληψη δημοσίων έργων για την υλοποίηση εγκαταστάσεων επεξεργασίας λημμάτων χωρίς να τηρούνται οι κοινοτικοί κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις έργων.

Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης να προσφύγει στο Δικαστήριο κατά της Γαλλίας για πολλές περιπτώσεις μη δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων συμβάσεων έργων που συνήφθησαν από οργανισμούς εργατικής κατοικίας διότι εκτίμησε ότι οι φορείς αυτοί υπάγονται κανονικά στο πεδίο εφαρμογής των κοινοτικών κανονιστικών ρυθμίσεων.

2.1.6.5. Άμεση φορολογία

Κατά το έτος αναφοράς η Επιτροπή δέχθηκε αυξημένο αριθμό καταγγελιών στον τομέα της άμεσης φορολογίας, μετά την εξάλειψη άλλων εμποδίων με την λήψη νομοθετικών μέτρων στο κοινοτικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να αναφερθεί η δυσκολία διόρθωσης των ατελειών της εσωτερικής αγοράς στον τομέα της άμ