Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3330/91 του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές συναλλαγών αγαθών μεταξύ των κρατών μελών, σε ό,τι αφορά την ονοματολογία των προϊόντων» () (98/C 19/16)

Στις 29 Ιουλίου 1997, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 14 Οκτωβρίου 1997, με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Walker.

Κατά την 349η σύνοδο ολομέλειας της 29ης και 30ής Οκτωβρίου 1997 (συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου 1997), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 118 ψήφους υπέρ και 3 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Το σύστημα Intrastat, για τη συλλογή στατιστικών δεδομένων σχετικά με τις συναλλαγές αγαθών μεταξύ κρατών μελών, τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1993. Το σύστημα προβλέπεται να παύσει να ισχύει την ημερομηνία θέσεως σε ισχύ ενός ενοποιημένου συστήματος ΦΠΑ, το οποίο θα βασίζεται στην αρχή της φορολόγησης στο κράτος μέλος προέλευσης.

1.1.1. Το Intrastat συμπληρώνεται από το σύστημα Extrastat για τη συλλογή στατιστικών δεδομένων σχετικά με τις συναλλαγές αγαθών μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών.

1.2. Με την απλούστευση της νομοθεσίας για την εσωτερική αγορά, όπως προβλέπεται από την πρωτοβουλία SLIM (απλούστευση της νομοθεσίας για την εσωτερική αγορά), επιδιώκεται η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων στην ΕΕ και η αύξηση του δυναμικού δημιουργίας θέσεων απασχόλησης.

1.3. Η απλούστευση του συστήματος Intrastat επιλέχθηκε ως πειραματικό σχέδιο SLIM. Η ομάδα εργασίας SLIM-Intrastat συνέταξε ειδικές προτάσεις για τον περιορισμό των υποχρεώσεων των παρεχόντων στατιστικών πληροφοριών, οι οποίες είχαν θετική αντιμετώπιση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και απετέλεσαν αντικείμενο ανακοίνωσής τους.

1.4. Η απλούστευση της ονοματολογίας των προϊόντων που θα χρησιμοποιηθεί για το Intrastat αποτελεί πρόταση προς αυτή την κατεύθυνση, δεδομένου ότι οι παρέχοντες πληροφορίες θεωρούν σε γενικές γραμμές δύσκολη την ταξινόμηση των προϊόντων.

1.4.1. Για το λόγο αυτό, υφίσταται ανάγκη απλούστευσης της ονοματολογίας χωρίς ωστόσο να διακοπεί ο δεσμός της με την ονοματολογία που χρησιμοποιείται για τις συναλλαγές αγαθών με τρίτες χώρες και η συμβατότητά της με άλλες στατιστικές ταξινομήσεις.

1.5. Η Επιτροπή θεωρεί ευκταίο να αναπτυχθεί η σύμπραξη με τις αρχές των κρατών μελών, τους υπόχρεους παροχής και τους χρήστες στατιστικών πληροφοριών, προκειμένου να συνταχθούν προτάσεις για την απλούστευση της ονοματολογίας που χρησιμοποιείται στο Intrastat.

2. Προτάσεις της Επιτροπής

2.1. Το κείμενο της τροποποίησης επισυνάπτεται ως παράρτημα 1.

2.2. Η μέθοδος ταξινόμησης των αγαθών που χρησιμοποιείται στο σύστημα Intrastat είναι η συνδυασμένη ονοματολογία, μια πολύ λεπτομερής ταξινόμηση ανά κατηγορία με οκταψήφιους κωδικούς. Πρόκειται για επέκταση του εναρμονισμένου συστήματος που χρησιμοποιεί ο Παγκόσμιος Τελωνειακός Οργανισμός. Πρόκειται για ένα σύστημα με εξαψήφιους κωδικούς προϊόντων, το οποίο περιλαμβάνει 5 600 είδη που χρησιμοποιούνται ευρέως στο διεθνές εμπόριο. Το σύστημα υιοθετήθηκε το 1988 και αναθεωρήθηκε το 1995. Νέα αναθεώρηση σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί το 2002.

2.2.1. Η συνδυασμένη ονοματολογία (ΣΟ) περιλαμβάνει ορισμένες υποδιαιρέσεις των διακρίσεων του εναρμονισμένου συστήματος. Οι υποδιαιρέσεις αυτές δημιουργούνται με την προσθήκη δύο ψηφίων στον κωδικό της συνδυασμένης ονοματολογίας. Η ΣΟ περιλαμβάνει 10 600 είδη.

2.2.2. Η Επιτροπή προτείνει να μειωθεί η χρήση των υποδιαιρέσεων προκειμένου να περιορισθεί στις περιπτώσεις όπου είναι απαραίτητες για την συνεκτίμηση συγκεκριμένων αναγκών. Κατ'αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται η σύσταση καταλόγου που να μην υπερβαίνει τα 7 000 είδη - η ονοματολογία Intrastat -, η οποία θα είναι υποδιαίρεση της ΣΟ.

2.2.2.1. Στην περίπτωση όπου επιδιώκεται η συγχωνευμένη ταξινόμηση διαφόρων ειδών της ΣΟ προερχόμενων από το ίδιο είδος, στο εναρμονισμένο σύστημα (ΕΣ), το νέο σύνθετο είδος θα παρουσιάζεται με «00» ως τα δύο τελευταία ψηφία. Το ίδιο ισχύει προφανώς για τα είδη ΕΣ που δεν είχαν διαχωρισθεί ποτέ.

2.2.2.2. Οποιεσδήποτε υποδιαιρέσεις της διάκρισης ΕΣ θα εντοπίζονται με διακρίσεις της παρούσας μορφής της ΣΟ.

2.3. Η Επιτροπή θα υιοθετήσει την ονοματολογία Intrastat σύμφωνα με το άρθρο 30 και θα λάβει υπόψη τα αποτελέσματα των εργασιών της ομάδας που αποτελείται από εκπροσώπους των υπόχρεων παροχής και τους χρήστες στατιστικών πληροφοριών.

2.4. Λαμβανομένης υπόψη της εσωτερικής τους οργάνωσης, οι υπόχρεοι παροχής στατιστικών πληροφοριών, μπορούν, εάν θέλουν, να επιλέξουν ένα οκταψήφιο κωδικό για τον προσδιορισμό των αγαθών στο μέσο συλλογής στατιστικών πληροφοριών για όλες τις συναλλαγές.

2.5. Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν από τους υπόχρεους παροχής πληροφοριών να περιγράφουν τα αγαθά κατά τρόπο ώστε να μπορεί να ελέγχεται η κωδικοποίηση.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Είναι απαραίτητη η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ των αναγκών εκείνων των επιχειρήσεων που θεωρούν χρήσιμες τις στατιστικές πληροφορίες για τον τομέα που τους ενδιαφέρει και το φορτίο που βαραίνει τους υπόχρεους παροχής πληροφοριών. Δεδομένου ότι στους τελευταίους περιλαμβάνονται πολυάριθμες ΜΜΕ που δεν είναι τόσο καλά εξοπλισμένες για να αναλάβουν την υποχρέωση αυτή και οι οποίες χρησιμοποιούν ελάχιστα ή καθόλου τα στοιχεία που προκύπτουν, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η ισορροπία αυτή οφείλει να ευνοεί περισσότερο τους υπόχρεους παροχής πληροφοριών από ό,τι κατά το παρελθόν. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η πρόταση της Επιτροπής αποτελεί ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση και θεωρεί απαραίτητο οι πληροφορίες που συλλέγονται, να μειωθούν στο ελάχιστο που απαιτείται για τη διασφάλιση ορθής είσπραξης ΦΠΑ και την αντιπαραβολή στατιστικών δεδομένων μέχρι του σημείου που τούτο είναι πραγματικά σημαντικό για τις απαιτήσεις μακροοικονομικής διαχείρισης των κυβερνήσεων και τις ανάγκες των υπόλοιπων χρηστών.

3.2. Το Intrastat είναι μάλλον μέσο συλλογής στατιστικών πληροφοριών παρά μηχανισμός ελέγχου του συστήματος ΦΠΑ. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται οι ευρωπαϊκοί κατάλογοι πωλήσεων. Είναι ορθό ότι οι σημαντικές ανακολουθίες μεταξύ των στοιχείων του Intrastat και των στοιχείων επιστροφής του ΦΠΑ μπορεί να αποτελέσουν έναυσμα για έρευνες αλλά η ήδη συμφωνηθείσα αφαίρεση από το έντυπο Intrastat του δείκτη σταδιακών πληρωμών θα καταστήσει αυτή τη μορφή παρακολούθησης λιγότερο αποτελεσματική από ό,τι σήμερα.

3.3. Η αξία του Intrastat για τις επιχειρήσεις περιορίζεται από το γεγονός ότι, όπως αναφέρει και η Επιτροπή, τα δεδομένα είναι σε ορισμένες περιπτώσεις ανεπαρκούς ποιότητας και περιορισμένης σημασίας. Αν και το σύστημα Intrastat παρέχει συνολικά δεδομένα ικανοποιητικής ποιότητας προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για οικονομική διαχείριση, ωστόσο, το σημερινό πολύπλοκο σύστημα δεν παρέχει μεμονωμένες πληροφορίες υψηλής ποιότητας για συγκεκριμένα προϊόντα. Οι λεπτομερείς και διαχωρισμένες πληροφορίες που απαιτούνται από τις επιχειρήσεις μπορεί να αποκτηθούν από εξειδικευμένη έρευνα αγοράς.

3.3.1. Η ποιότητα των στατιστικών υπηρεσιών, ακόμη και για λόγους στατιστικών μετρήσεων, ελαττώνεται από το γεγονός ότι το επίπεδο ενδοκοινοτικής εμπορικής δραστηριότητας, άνω του οποίου είναι υποχρεωτική η συμπλήρωση του εντύπου Intrastat, διαφέρει από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Συνεπώς, το τμήμα της οικονομίας κάθε κράτους μέλους που αποκλείεται από τη στατιστική βάση διαφέρει επίσης. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ θεωρεί αναγκαία τη θέσπιση ενός ενιαίου επιπέδου αναφοράς. Έτσι, θα βελτιωθούν τόσο η ίση μεταχείριση των επιχειρήσεων στα κράτη μέλη όσο και η αξία της στατιστικής πληροφόρησης.

3.4. Η ΟΚΕ υποστηρίζει το στόχο της απλούστευσης των διαδικασιών Intrastat και, κατά συνέπεια, και την εν λόγω πρόταση, αλλά παράλληλα εκφράζει την ανησυχία της για τη συχνότητα με την οποία πραγματοποιούνται οι αλλαγές στις απαιτήσεις αναφοράς που βαραίνουν τις επιχειρήσεις. Το ΕΣ εισήχθη το 1988 και αναθεωρήθηκε το 1995. Η ΕΟ τέθηκε σε ισχύ το 1993 και τώρα τροποποιείται με την ονοματολογία Intrastat (ΟΙ) η οποία θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1998. Μια νέα μορφή της ΕΟ αναμένεται να παρουσιασθεί το 2002 και τούτο θα καταλήξει, χωρίς αμφιβολία, στην περαιτέρω αναθεώρηση της συνδυασμένης ονοματολογίας (ΣΟ) και, συνεπώς, και της ονοματολογίας Intrastat. Έτσι, οι επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις πέντε αλλαγών του συστήματος σε διάστημα 15 ετών.

3.4.1. Προκειμένου να περιοριστεί ο διοικητικός και οικονομικός φόρτος της συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις στατιστικής αναφοράς, οι επιχειρήσεις χρειάζονται συνέχεια, βεβαιότητα, και σταθερότητα. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι το 2002, θα καταστεί δυνατή η παρουσίαση στις επιχειρήσεις ενός απλουστευμένου συστήματος το οποίο να προκαλεί την όσο το δυνατόν μικρότερη επιβάρυνση, να έχει υψηλό βαθμό συμβατότητας με τις ενδοκοινοτικές και εξωκοινοτικές απαιτήσεις, και να παραμείνει σε ισχύ για το προβλεπόμενο μέλλον χωρίς περαιτέρω ουσιαστικές τροποποιήσεις.

3.4.1.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι τούτο είναι δυνατόν μόνον εάν οι διάφοροι οργανισμοί, τόσο εντός όσο και εκτός ΕΕ, υιοθετήσουν συντονισμένη προσέγγιση για το θέμα.

3.4.1.2. Επίσης, θεωρεί ότι δίνεται η ευκαιρία, κατά την ενδιάμεση περίοδο, να εξετασθεί η δυνατότητα περαιτέρω απλοποίησης του συστήματος. Για παράδειγμα, χρειάζεται να εξετασθεί το ενδεχόμενο να απαιτείται η συμπλήρωση των εντύπων Intrastat ή Extrastat από ένα δείγμα εμπόρων μόνο. Τα δειγματοληπτικά σφάλματα που ενδεχομένως παρεισφρήσουν σε ένα σύστημα που βασίζεται σε τεχνικές τυχαίας δειγματοληψίας δεν πρόκειται να είναι σημαντικότερα από τα σφάλματα που περιλαμβάνονται στο παρόν σύστημα.

3.5. Δεν πρέπει να αγνοηθεί η δυνατότητα περαιτέρω ριζικής απλούστευσης που παρέχει ένα σύστημα κωδικών. Μια μέθοδος υποβοήθησης μπορεί να είναι η χρήση ψηφίων στην αρχή των ραβδοκωδίκων (bar code), τα οποία να αναφέρουν τη φύση του προϊόντος (π.χ. 978 για βιβλία, 977 για εφημερίδες, κ.λπ.). Τούτο θα έχει το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι, σε πολλές περιπτώσεις, ο κωδικός θα υπάρχει ήδη στη συσκευασία του προϊόντος και στο σύστημα μηχανοργάνωσης της επιχείρησης.

4. Συμπεράσματα

4.1. Το παρόν σύστημα Intrastat προκαλεί σημαντικό κόστος, περιπλοκές και απογοήτευση, ιδίως στις ΜΜΕ. Συνεπώς, η ΟΚΕ υποστηρίζει το στόχο της Επιτροπής να περιορίσει τα είδη που περιλαμβάνονται στην ονοματολογία Intrastat σε 7 000 περίπου.

4.2. Ωστόσο, η ΟΚΕ θεωρεί ότι υφίσταται ακόμη περιθώριο βελτιώσεων στον τομέα αυτό και ότι η παρούσα πρόταση πρέπει να θεωρηθεί ως πρώτο στάδιο μιας συνεχούς διαδικασίας απλούστευσης η οποία να καταλήξει σε ένα εξαιρετικά απλό κοινό σύστημα Intrastat και Extrastat, τα οποία πρόκειται να εφαρμοστούν ταυτόχρονα το 2002. Οι αποφάσεις σχετικά με την ονοματολογία Intrastat, την ενοποιημένη ονοματολογία, και το εναρμονισμένο σύστημα δεν πρέπει να λαμβάνονται μεμονωμένα αλλά ως συνεκτική δέσμη.

4.3. Ακόμη, χρειάζεται να εξετασθεί το ενδεχόμενο να ζητούνται στατιστικά δεδομένα από δείγμα εμπόρων και να πραγματοποιηθούν περαιτέρω ριζικές απλουστεύσεις στη μορφή κωδικοποίησης, όσον αφορά τόσο το Intrastat όσο και Extrastat.

4.4. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι το επίπεδο ενδοκοινοτικής δραστηριότητας, βάσει του οποίου αποφασίζεται η συμπερίληψη στο σύστημα αναφοράς Intrastat, πρέπει να είναι ενιαίο σε όλη την ΕΕ και ότι, για να επιβαρυνθούν λιγότερο οι μικρές επιχειρήσεις που δεν μπορούν να αναλάβουν την ευθύνη, είναι ανάγκη το επίπεδο αυτό να ανέλθει στο ανώτατο όριο της παρούσας κλίμακας.

Βρυξέλλες, 29 Οκτωβρίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ C 245 της 12. 8. 1997, σ. 12.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Άρθρο 1

Το άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3330/91, αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 21

1. Στο μέσο των στατιστικών πληροφοριών που διαβιβάζονται στις αρμόδιες υπηρεσίες, τα εμπορεύματα προσδιορίζονται από τις διακρίσεις της ισχύουσας έκδοσης της ονοματολογίας που εφαρμόζεται στις συναλλαγές αγαθών μεταξύ κρατών μελών (ονοματολογία Intrastat).

2. Η ονοματολογία Intrastat είναι μια ονοματολογία κωδικοποίησης των εμπορευμάτων που βασίζεται στο ισχύον εναρμονισμένο σύστημα. Μπορεί να περιλαμβάνει έναν περορισμένο αριθμό, στο ελάχιστο απαιτούμενο, υποδιαιρέσεων πέραν των διακρίσεων του εναρμονισμένου συστήματος, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι συγκεκριμένες ανάγκες. Αυτές οι υποδιαιρέσεις, πέρα από τις διακρίσεις του εναρμονισμένου συστήματος, προσδιορίζονται από τις διακρίσεις της ισχύουσας έκδοσης της συνδυασμένης ονοματολογίας.

3. Η ονοματολογία αυτή, θεσπίσθηκε από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 30 με βάση τα αποτελέσματα των εργασιών μιας ομάδας αποτελούμενης από εκπροσώπους των προμηθευτών και χρηστών των στατιστικών πληροφοριών επί των συναλλαγών αγαθών.

4. Οι διαδικασίες λειτουργίας της ομάδας αυτής θεσπίσθηκαν από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 30.

5. Λαμβανομένης υπόψη της εσωτερικής τους οργάνωσης, οι υπόχρεοι παροχής στατιστικών πληροφοριών μπορούν να χρησιμοποιούν τη συνδυασμένη ονοματολογία για τον προσδιορισμό των εμπορευμάτων στον φορέα των δεδομένων.

6. Τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να απαιτήσουν από τους υπόχρεους παροχής πληροφοριών το χαρακτηρισμό των εμπορευμάτων κατά τρόπο που να επιτρέπει τον έλεγχο των προαναφερθέντων κωδίκων.»

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από την ημερομηνία δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τη συνδυασμένη ονοματολογία για τον προσδιορισμό των εμπορευμάτων, έως ότου τεθεί σε ισχύ η ονοματολογία που εγκρίνεται στα πλαίσια του πρώτου άρθρου του παρόντος κανονισμού.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα του τα μέρη και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.