Κρατική ενίσχυση - Ιταλία

(Άρθρα 87 μέχρι 89 της συνθήκης ΕΚ)

Ανακοίνωση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ προς τα άλλα κράτη μέλη και προς όλους τους ενδιαφερομένους σχετικά με την ενίσχυση που κοινοποίησε η Ιταλία (υπέρ των γεωργικών συνεταιρισμών (consorzi fidi) - Περιφερειακός νόμος αριθ. 23/95 και άρθρο 5 του σχεδίου νόμου αριθ. 975-955 όσον αφορά την παραγωγή, τη μεταποίηση και την πορεία των γεωργικών προϊόντων του παραρτήματος I

(2002/C 1/04)

Με τη συνημμένη επιστολή της τής 19ης Σεπτεμβρίου 2001 η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γερμανία σχετικά με την απόφασή της να περατώσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2.

"Η Επιτροπή θα ήθελε να σας ενημερώσει ότι η Ιταλία, αφού εξέτασε την ανάκληση της κοινοποίησης που διέθεσαν οι αρχές σας σχετικά με το προαναφερόμενο μέτρο, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου(1), απεφάσισε να περατώσει τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ.

Ι

Με επιστολή της στις 9 Μαρτίου 1995, η οποία καταχωρήθηκε στις 14 Μαρτίου 1995, η Μόνιμη Ιταλική Αντιπροσωπεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης, το σχέδιο περιφερειακού νόμου (Σικελία) αριθ. 839 (καθεστώς ενισχύσεων N 271/95) σχετικά με τις ενισχύσεις που επρόκειτο να χορηγήσει η περιφέρεια σε ΜΜΕ διάφορων τομέων (γεωργία, αλιεία, βιομηχανία, μεταφορές, τουρισμός, εμπόριο, υπηρεσίες) ενόψει της ίδρυσης και λειτουργίας πιστωτικών συνεταιρισμών που θα διευκολύνουν την πρόσβαση των μελών τους στις πιστώσεις και στις διάφορες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

Με επιστολή του στις 28 Απριλίου 1995, η οποία καταχωρήθηκε στις 7 Ιουνίου 1995, οι ίδιες αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή το κείμενο του περιφερειακού νόμου αριθ. 23/95 (με τον οποίο εγκρίθηκε το παραπάνω σχέδιο νόμου με κάποιες τροποποιήσεις) καθώς και το κείμενο του σχεδίου περιφερειακού νόμου αριθ. 875-855, άρθρο 5 για την τροποποίηση του νόμου αριθ. 23/95 (καθεστώς ενισχύσεων N 518/95).

Επειδή η δεύτερη κοινοποίηση (καταχωρήθηκε ως ενίσχυση N 518/95) κάλυψε και αντικατέστησε την προηγούμενη κοινοποίηση (καταχωρήθηκε ως ενίσχυση N 271/95), η πρώτη κοινοποίηση διεγράφη από το μητρώο των κοινοποιήσεων.

Η Επιτροπή απεφάσισε να εξετάσει εξονυχιστικά καθένα από τα εν λόγω κείμενα ανάλογα με τον εμπλεκόμενο παραγωγικό τομέα. Για το λόγο αυτό το καθεστώς ενισχύσεων υποδιαιρέθηκε ως εξής:

αριθ. 518/B/95 γεωργία,

αριθ. 518/C/95 μεταφορές,

αριθ. 518/D/95 αλιεία,

αριθ. 518/A/95 άλλοι τομείς.

Όσον αφορά την ενίσχυση 518/B/95 (γεωργία) μετά το αίτημα για πληροφορίες εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής που εστάλη με τέλεξ στις 2 Αυγούστου 1995/VI/029959 και την υπενθύμιση που απεστάλη με τέλεξ στις 8 Νοεμβρίου 1995/VI/041218, οι αρμόδιες αρχές έστειλαν συμπληρωματικές πληροφορίες με την επιστολή τους της 20ής Νοεμβρίου 1995, η οποία καταχωρήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 1995. Μετά το αίτημα των υπηρεσιών της Επιτροπής που εστάλη με επιστολή στις 15 Ιανουαρίου 1996 και με τέλεξ στις 31 Ιανουαρίου 1996 οι αρμόδιες αρχές συμφώνησαν να παραταθεί η προθεσμία για την εξέταση του φακέλου.

ΙΙ

Με επιστολή της στις 16 Απριλίου 1996 SG(96) D/3905 η Επιτροπή ενημέρωσε την Ιταλία ότι απεφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σε σχέση με τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν βάσει του περιφερειακού νόμου (Σικελία) αριθ. 23/95(2) και βάσει του άρθρου 5 του σχεδίου νόμου αριθ. 975-955(3) όσον αφορά την παραγωγή, τη μεταποίηση και την εμπορία γεωργικών προϊόντων.

Ειδικότερα το καθεστώς ενισχύσεων που προβλέπεται από τις εν λόγω διατάξεις συνίσταται σ' ένα μηχανισμό ενίσχυσης των γεωργικών επιχειρήσεων και διευκόλυνσης της πρόσβασής τους στις πιστώσεις και στις διάφορες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες (ανάληψη απαιτήσεων τρίτων, χρηματοδοτική μίσθωση, συλλογική εγγύηση, επιδοτούμενες πιστοληπτικές και πιστοδοτικές πράξεις κ.λπ.) οι οποίες δεν εχρησιμοποιούντο πολύ από τις μικρές επιχειρήσεις. Το καθεστώς αφορούσε το γεωργικό τομέα και εφαρμόζεται ήδη σε μικρές επιχειρήσεις άλλων παραγωγικών τομέων (έγινε δεκτό από την Επιτροπή δυνάμει του κανόνα 'de minimis').

Στόχος ήταν να ενθαρρυνθούν οι επιχειρήσεις να δημιουργήσουν νομικά πρόσωπα, πιστωτικούς συνεταιρισμούς ή ενώσεις πιστωτικών συνεταιρισμών (που αποκαλούνται consorzi fidi), τα οποία διαχειρίζονται ένα ή περισσότερα ταμεία εγγυήσεων (και/ή μειώνουν το κόστος) ορισμένων χρηματοοικονομικών πράξεων που πραγματοποιούν τα μέλη τους.

Προβλεπόταν ειδικότερα η συμμετοχή 'ταμείων κάλυψης κινδύνων' (fondi rischi) για την εγγύηση των λαμβανόμενων δανείων, της χρηματοδοτικής μίσθωσης και της ανάληψης απαιτήσεων τρίτων καθώς και ενός 'ταμείου εγγυήσεων' ('monte fideiussioni') για την εγγύηση των πιστοδοτικών και πιστοληπτικών πράξεων.

Η δημόσια παρέμβαση έλαβε τη μορφή ενισχύσεων (συνήθως επιδοτήσεων) που χορηγήθηκαν στους πιστωτικούς συνεταιρισμούς σε διάφορα χρονικά διαστήματα. Αυτές οι επιδοτήσεις είχαν ως στόχο να δώσουν τη δυνατότητα στους συνεταιρισμούς να χορηγήσουν ενίσχυση στα μέλη τους υπό τη μορφή εγγυήσεων για τις διάφορες χρηματοοικονομικές πράξεις και για τη μείωση του χρηματοοικονομικού κόστους αυτών των πράξεων.

Πρόκειται για τα ακόλουθα μέτρα ενίσχυσης:

- δημόσια συμμετοχή στα ταμεία εγγυήσεων και στα ταμεία κάλυψης κινδύνων,

- ενίσχυση για τη δημιουργία πιστωτικών συνεταιρισμών,

- μείωση του κόστους της ανάληψης απαιτήσεων τρίτων και της χρηματοδοτικής μίσθωσης,

- δάνεια με επιδοτούμενο επιτόκιο για εργασίες διαχείρισης και για τη σταθεροποίηση του παθητικών

- κάλυψη των ζημιών όταν γίνονται απαιτητές οι εγγυήσεις.

Η Επιτροπή είχε αμφιβολίες για το κατά πόσο είναι συμβιβάσιμα τα προαναφερόμενα μέτρα ενίσχυσης με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) δεδομένου ότι, με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, δεν φαινόταν να πληρούν τις προϋποθέσεις που προέβλεπαν οι κανόνες σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις οι οποίοι ίσχυαν τότε για την εξέταση αυτού του είδους των μέτρων ενίσχυσης. Οι εν λόγω κανόνες προσδιορίζονταν στην απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία η οποία προβλέπεται από το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης όσον αφορά τα εν λόγω μέτρα ενίσχυσης, η οποία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(4).

Μετά την προαναφερόμενη απόφαση της Επιτροπής η Ιταλία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της με την επιστολή της της 17ης Μαρτίου 1997, η οποία καταχωρήθηκε στις 26 Μαρτίου 1997. Μετά τη δημοσίευση της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(5) δεν παρελήφθησαν παρατηρήσεις από τρίτους.

ΙΙΙ

Με επιστολή τους στις 25 Απριλίου 2001 οι ιταλικές αρχές ζήτησαν την ανάκληση της κοινοποίησης η οποία είχε καταχωρηθεί ως ενίσχυση C 9/96 (περιφερειακός νόμος της 28ης Μαρτίου 1995, αριθ. 23 - Ενισχύσεις σε πιστωτικού συνεταιρισμούς του γεωργικού τομέα) και ανέφεραν ότι τα εν λόγω μέτρα δεν είχαν εφαρμοστεί(6).

Λαμβάνοντας υπόψη την επιστολή των ιταλικών αρχών για την ανάκληση του αμφισβητούμενου μέρους του μέτρου ενίσχυσης και σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999(7) η Επιτροπή απεφάσισε να περατώσει αυτήν τη διαδικασία".

(1) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, που προβλέπει τους λεπτομερείς κανόνες για την εφαρμογή του άρθρου 9 της συνθήκης ΕΚ (ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1).

(2) Νόμος της 28ης Μαρτίου 1995, αριθ. 23 - Κανόνες που διέπουν τους πιστωτικούς συνεταιρισμούς μεταξύ ΜΜΕ. Διατάξεις που ερμηνεύουν και τροποποιούν τις διατάξεις του περιφερειακού νόμου αριθ. 36/1991, αριθ. 15/1993 και αριθ. 25/1993.

(3) Το προαναφερόμενο άρθρο 5 (ενσωμάτωση του περιφερειακού νόμου σχετικά με τους πιστωτικούς συνεταιρισμούς) προβλέπει τα εξής: "οι διατάξεις του άρθρου 1 και επόμενες του νόμου που ψήφισε το Περιφερειακό Κοινοβούλιο στις 16 Μαρτίου 1995 και προβλέπουν τους "κανόνες οι οποίοι διέπουν τους πιστωτικούς συνεταιρισμούς ανάμεσα σε ΜΜΕ. Διατάξεις που ερμηνεύουν και τροποποιούν τις διατάξεις των περιφερειακών νόμων αριθ. 36/1991, αριθ. 15/1993 και αριθ. 25/1993" ισχύουν επίσης και για τις εταιρίες οι οποίες ζητούν χρηματοδότηση για τη σταθεροποίηση των βραχυπρόθεσμων τραπεζικών οφειλών για περίοδο που δεν υπερβαίνει τα επτά έτη".

(4) ΕΕ C 150 της 24.5.1996.

(5) ΕΕ C 150 της 24.5.1996.

(6) Στην εν λόγω επιστολή οι αρμόδιες αρχές ανέφεραν επίσης ότι το άρθρο 99 του περιφερειακού νόμου αριθ. 32/2000 είχε καθιερώσει ένα νέο καθεστώς ενισχύσεων για την ίδρυση πιστωτικών συνεταιρισμών ("consorzi fidi") που αφορούσε επίσης το γεωργικό τομέα και ότι ο εν λόγω περιφερειακός νόμος βρισκόταν στο στάδιο της κοινοποίησης. Επιπλέον, θα πρέπει να επισημανθεί ότι σύμφωνα με το άρθρο 13 του περιφερειακού νόμου αριθ. 23/95 η προβλεπόμενη χρηματοδότηση εξαρτάται από την τήρηση των ισχυόντων κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων της ΕΚ και την ολοκλήρωση της διαδικασίας που προβλέπεται από τις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 93 (τώρα άρθρο 88) της συνθήκης ΕΚ.

(7) ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1.