[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 7.6.2006

COM(2006) 272 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Ανασκόπηση του προγράμματος GALILEO

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Ανασκόπηση του προγράμματος GALILEO

Το GALILEO είναι το μεγαλύτερο βιομηχανικό έργο που επιχειρήθηκε ποτέ σε ευρωπαϊκή κλίμακα, η πρώτη ευρωπαϊκή σύμπραξη δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, η πρώτη δημόσια υποδομή που ανήκει στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Οι τριάντα δορυφόροι του σχηματισμού, τοποθετημένοι σε τρία διαφορετικά επίπεδα τροχιάς, μελετήθηκαν προκειμένου να καλύπτουν ολόκληρη τη γη κατά βέλτιστο τρόπο, πράγμα το οποίο δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν οι σχηματισμοί δορυφόρων των σημερινών συστημάτων GPS και GLONASS. Το GALILEO θα προσφέρει, επομένως, μια νέα παγκόσμια δημόσια υπηρεσία, με απαράμιλλη ακρίβεια εντοπισμού θέσης στο χώρο και το χρόνο σε ολόκληρο τον πλανήτη. Ενώ η υπηρεσία του συστήματος GPS που είναι ανοικτή στο κοινό προσφέρει επί του παρόντος ακρίβεια πέντε έως δέκα μέτρων, όλες οι υπηρεσίες που θα προσφέρει το GALILEO θα έχουν ακρίβεια μικρότερη των δύο μέτρων, και μάλιστα η ακρίβεια της εμπορικής υπηρεσίας θα είναι μικρότερη του ενός μέτρου. Με την προσφορά ενός φάσματος πέντε υπηρεσιών, το GALILEO[1] είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις ανάγκες όλων των ενδεχομένων χρηστών σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου.

Το GALILEO εντάσσεται πλήρως στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισσαβώνας για την ανάπτυξη.

Φθάνουν μερικά αριθμητικά στοιχεία για να φανεί το μέγεθος του εγχειρήματος. Το 2005, η παγκόσμια αγορά προϊόντων και υπηρεσιών σχετικών με τη δορυφορική ραδιοπλοήγηση ανήλθε σε 60 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξής της ήταν 25% κατά τη διάρκεια των πέντε τελευταίων ετών. Μέχρι το 2020, ο ετήσιος κύκλος εργασιών των σχετικών αγορών παγκοσμίως υπολογίζεται σε 300 δισεκατομμύρια ευρώ, με 3 δισεκατομμύρια δέκτες σε λειτουργία. Αναμένεται δημιουργία 150 000 θέσεων απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και μόνο, κατά κύριο λόγο στους τομείς υψηλής τεχνολογίας που συνδέονται με την έρευνα, τις εφαρμογές και τις υπηρεσίες.

1. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΓΕΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ

Ο πρώτος από τους πειραματικούς δορυφόρους, GIOVE A, εκτοξεύθηκε από το κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ στις 28 Δεκεμβρίου 2005. Διαβίβασε με επιτυχία το σύνολο των σημάτων που επιτρέπουν να εξασφαλισθεί η χρησιμοποίηση των ζωνών συχνοτήτων οι οποίες εκχωρήθηκαν στο ευρωπαϊκό σύστημα δορυφορικής ραδιοπλοήγησης κατά τις Παγκόσμιες Διασκέψεις για τις Ραδιοεπικοινωνίες, που έλαβαν χώρα το 2000 και το 2003.

Ο δεύτερος πειραματικός δορυφόρος, GIOVE B, είναι δυνατόν να εκτοξευθεί στο τέλος του 2006. Θα μεταφέρει και άλλον εξοπλισμό προηγμένης τεχνολογίας, όπως το ατομικό ρολόι, με βάση το παθητικό Maser υδρογόνου, το οποίο θα αποτελέσει το ακριβέστερο ατομικό ρολόι που εκτοξεύθηκε ποτέ στο διάστημα. Με αυτόν τον εξοπλισμό πολύ υψηλής τεχνολογίας, το GALILEO θα είναι σε θέση να προσφέρει ακρίβεια εντοπισμού θέσης σαφώς ανώτερη από εκείνη που προσφέρουν όλα τα σημερινά συστήματα.

Παράλληλα, τον Δεκέμβριο του 2004, ξεκίνησαν οι βιομηχανικές δραστηριότητες της φάσης επικύρωσης του συστήματος «σε τροχιά», των οποίων η διαχείριση έχει ανατεθεί στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος. Η υπογραφή της σύμβασης σχετικά με την εν λόγω φάση, για την οποία το ποσό θα ανέλθει σε 1 038 εκατομμύρια ευρώ, έλαβε χώρα στις 19 Ιανουαρίου 2006, στο Βερολίνο. Αυτές οι νέες εργασίες προστίθενται σε εκείνες που έχουν ήδη αναληφθεί ή πρόκειται να αναληφθούν ώστε να ολοκληρωθεί η φάση ανάπτυξης. Το συνολικό κόστος της φάσης αυτής, περίπου 1.500 εκατομμύρια ευρώ, το αναλαμβάνει κατά το ήμισυ η Ευρωπαϊκή Ένωση και κατά το υπόλοιπο ήμισυ ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος.

Η φάση επικύρωσης του συστήματος «σε τροχιά», της οποίας το κόστος βαρύνει εξ ίσου κατά το ήμισυ την Ευρωπαϊκή Ένωση και κατά το υπόλοιπο ήμισυ τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, θα καταλήξει, το 2008, στην εγκατάσταση των πρώτων σταθμών ελέγχου και στην εκτόξευση των τεσσάρων πρώτων δορυφόρων του σχηματισμού.

2. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΒΣΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ

Ήδη από την αρχή του προγράμματος GALILEO, το Συμβούλιο εξέφρασε την επιθυμία να εκτελεσθεί το έργο με σύμπραξη δημόσιου-ιδιωτικού τομέα. Στη συνέχεια, φάνηκε ότι η λύση της παραχώρησης είναι αυτή που αρμόζει περισσότερο στις ιδιαιτερότητες του προγράμματος. Πρόκειται για την παραχώρηση σε ιδιωτικό φορέα αποκλειστικού δικαιώματος χρήσης της υποδομής, για μια εικοσαετία, σε αντιστάθμισμα της ανάληψης, από τον εν λόγω φορέα, των δύο τρίτων τουλάχιστον του κόστους κατασκευής της υποδομής. Η κοινή επιχείρηση Galileo, που δημιουργήθηκε με τον κανονισμό του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 2002[2], έχει ως αποστολή τη διαχείριση της φάσης ανάπτυξης του προγράμματος και τη διεκπεραίωση της διαδικασίας επιλογής του μελλοντικού αναδόχου. Η υποδομή θα παραμείνει κτήμα του Δημοσίου, εφόσον το σύστημα θα ανήκει στην Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή του GNSS (στο εξής, «Εποπτική Αρχή»), κοινοτική υπηρεσία που δημιουργήθηκε με τον κανονισμό του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 2004[3]. Η Εποπτική Αρχή θα υπογράψει τη σύμβαση παραχώρησης και θα λειτουργεί ως αναθέτουσα αρχή.

Οι διαπραγματεύσεις με την κοινοπραξία που αποτελείται από 8 εταίρους (Aena, Alcatel, EADS, Finmeccanica, Hispasat, Inmarsat, Thales και TeleOp) άρχισαν κατόπιν της υποβολής ενοποιημένης προσφοράς στις 20 Ιουνίου και στις 21 Οκτωβρίου 2005.

Μια πρώτη σειρά διαπραγματεύσεων κατέληξε, στις 17 Φεβρουαρίου 2006, στη σύναψη συμφωνίας επί των αρχών που πρέπει να τηρηθούν στη συνέχεια της διαδικασίας.

Η διαδικασία ακολουθεί προσέγγιση βάσει της οποίας τα ζητήματα επιμερισμού των κινδύνων και τα άλλα ζητήματα ουσίας εξετάζονται πριν από τις συνέπειές τους και τις χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις. Σύμφωνα με τις αρχές της σύμπραξης δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, οι διαπραγματεύσεις προχωρούν κατά στάδια και αξιολογείται ποιο μέρος – ιδιωτικός τομέας ή δημόσιος τομέας – βρίσκεται σε καλύτερη θέση για να αναλάβει την αντιμετώπιση εκάστου από τους κινδύνους που έχουν επισημανθεί. Προσδιορίσθηκαν εννέα δέσμες κινδύνων: υπέρβαση του κόστους, εκτέλεση, επιδόσεις, μελέτη, έσοδα και αγορές, εγκατάσταση, κάλυψη των κινδύνων του έργου, αποζημίωση σε περίπτωση λύσης της σύμβασης, αναχρηματοδότηση. Οι διαπραγματεύσεις έχουν ήδη προχωρήσει αρκετά σε επτά από τα εννέα πεδία που έχουν προσδιορισθεί. Εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές απόψεων, κυρίως, όσον αφορά τον επιμερισμό των κινδύνων που άπτονται της μελέτης του συστήματος και εκείνων που άπτονται των εμπορικών εσόδων και της ανάπτυξης των αγορών.

Πριν από το τέλος του 2006, θα ληφθεί απόφαση για τις προβλέψεις εσόδων και δαπανών, καθώς και για τη συνεισφορά του δημόσιου τομέα. Επιπλέον, θα ενοποιηθεί το χρηματοδοτικό πλαίσιο και θα συνταχθούν οι βασικές συμβατικές ρήτρες. Κατόπιν, θα πιστοποιηθεί η κατάσταση («due diligence» - «δέουσα επιμέλεια»), και θα οριστικοποιηθούν η σύμβαση και το χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Τέλος, μεταξύ Ιουνίου και Δεκεμβρίου 2007, θα λάβει χώρα το δημοσιονομικό κλείσιμο και η υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης.

Ήδη από το τέλος του 2006, θα γίνουν γνωστά τα κυριότερα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων. Η Επιτροπή θα υποβάλει στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σύνοψη, στην οποία θα παρουσιάζεται ο επιμερισμός των κινδύνων μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, όπως και η κατανομή των κυριοτέρων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων μεταξύ των δύο τομέων. Τότε, θα υποβληθούν στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμπεράσματα, τα οποία θα καταρτίσει η Επιτροπή πριν από την υπογραφή, από πλευράς Εποπτικής Αρχής, της σύμβασης παραχώρησης.

3. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ

Καθήκον της Εποπτικής Αρχής είναι να διαχειρίζεται τα δημόσια συμφέροντα που συνδέονται με τα ευρωπαϊκά προγράμματα GNSS, των οποίων θα είναι η κανονιστική αρχή. Συγκεκριμένα, λειτουργεί ως αναθέτουσα αρχή έναντι του ιδιωτικού αναδόχου που είναι επιφορτισμένος με την υλοποίηση των φάσεων εγκατάστασης και λειτουργίας του προγράμματος και, στο πλαίσιο αυτό, συνάπτει τη σύμβαση παραχώρησης.

Κατά τη διάρκεια του 2005, το διοικητικό συμβούλιο της Εποπτικής Αρχής διόρισε τον διευθυντή και ενέκρινε αποφάσεις σχετικά με το πρόγραμμα εργασιών, την οργανωτική δομή και τις δημοσιονομικές πτυχές της Αρχής.

Η εσωτερική οργάνωση της Αρχής αντικατοπτρίζει τα κυριότερα καθήκοντά της. Περιλαμβάνει πέντε τμήματα, που ονομάζονται αντιστοίχως: «Παραχώρηση», «Τεχνική», «Ασφάλεια», «Ανάπτυξη της αγοράς», «Διοίκηση». Στην πράξη, η έναρξη των δραστηριοτήτων της Αρχής προβλέπεται για τα μέσα του 2006, όταν αναλάβουν τα καθήκοντά τους τα είκοσι άτομα του προσωπικού που βρίσκονται επί του παρόντος στη διαδικασία πρόσληψης και όταν δημιουργηθεί η βασική διοικητική υποδομή. Η Αρχή θα εδρεύει προσωρινά στις Βρυξέλλες, μέχρις ότου ληφθεί η απόφαση σχετικά με τον τόπο της έδρας της. Διάφορα κράτη μέλη έχουν ήδη προθυμοποιηθεί να τη φιλοξενήσουν.

Επειδή η Εποπτική Αρχή θα κληθεί να υπογράψει τη σύμβαση παραχώρησης, είναι πολύ σημαντικό να συμμετάσχει στις εργασίες της κοινής επιχείρησης Galileo κατά τους επόμενους μήνες, και όλως ιδιαιτέρως στις διαπραγματεύσεις της σύμβασης παραχώρησης. Το πρόγραμμα εργασιών της Αρχής για το 2006 περιλαμβάνει επίσης την τεχνική ανάπτυξη του συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των συχνοτήτων και της πιστοποίησης, την ενσωμάτωση του προγράμματος EGNOS στο GALILEO (βλ. σημείο 6. κατωτέρω), την ασφάλεια, την ανάπτυξη της αγοράς, τις δραστηριότητες του έκτου προγράμματος πλαισίου για την έρευνα.

4. ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ GALILEO ΣΤΗΝ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Με τη δημιουργία της Εποπτικής Αρχής, θα ήταν αδικαιολόγητα δαπανηρό να συνεχίσει τις δραστηριότητές της η κοινή επιχείρηση Galileo μετά το τέλος του 2006, αφού η Εποπτική Αρχή θα είναι σε θέση να αναλάβει σταδιακά κατά τη διάρκεια του 2006, και κατόπιν να διεκπεραιώσει, το σύνολο των δραστηριοτήτων που αναπτύσσει σήμερα η κοινή επιχείρηση. Είναι, ωστόσο, σημαντικό να επωφεληθεί κατά το μέγιστο η Εποπτική Αρχή από την πείρα και τις γνώσεις που απέκτησε η κοινή επιχείρηση Galileo, πράγμα το οποίο προϋποθέτει συνεργασία των δύο φορέων για επαρκές χρονικό διάστημα. Ως εκ τούτου, φαίνεται λογικό να παραμείνει λειτουργική η κοινή επιχείρηση μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2006.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έχει κινήσει τις αναγκαίες διαδικασίες για τη λήξη της κοινής επιχείρησης Galileo στις 31 Δεκεμβρίου 2006 και για τη μεταβίβαση, μέχρι την ημερομηνία αυτή, όλων των δραστηριοτήτων της κοινής επιχείρησης Galileo στην Εποπτική Αρχή. Η πρόταση προϋπολογισμού της κοινής επιχείρησης Galileo για το 2006 θα καλύπτει ολόκληρο το έτος, χωρίς αυτό να συνεπάγεται συμπληρωματικούς πόρους, διότι η κοινή επιχείρηση Galileo διαθέτει ήδη τα αναγκαία κονδύλια για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων της. Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός για την κοινή επιχείρηση Galileo αντικατοπτρίζει βαθμιαία μείωση του προσωπικού το 2006, κατά τη διάρκεια του οποίου το κύριο έργο της θα είναι η επιτυχής ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τη σύμβαση παραχώρησης, ενώ οι άλλες δραστηριότητές της πρόκειται να αναληφθούν, το συντομότερο δυνατόν, από την Εποπτική Αρχή.

Από πλευράς της, εφόσον τροποποιηθεί ο προϋπολογισμός της, η Εποπτική Αρχή θα μπορούσε να προσλάβει συμπληρωματικό προσωπικό ήδη από το 2006, προκειμένου να διεκπεραιώσει όλα τα προβλεπόμενα καθήκοντα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την ανάληψη των δραστηριοτήτων της κοινής επιχείρησης Galileo.

5. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΤΟΥ GALILEO

Το GALILEO είναι ένας εξαιρετικός παράγων ανάπτυξης της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας και έρευνας. Από δεκαετίας σχεδόν, οι ευρωπαίοι ερευνητές και βιομήχανοι εργάζονται γι’ αυτό το έργο, το οποίο θα εξασφαλίσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση την ανεξαρτησία της σε έναν τομέα καθοριστικής σημασίας. Οι ερευνητικές προσπάθειες δεν αφορούν μόνον τις τεχνικές που πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή για να λειτουργήσει το σύστημα. Επικεντρώνονται επίσης στους «παρεπόμενους τομείς», δηλαδή τις εφαρμογές του GALILEO στην καθημερινή ζωή, σε ανταπόκριση στις προσδοκίες του ευρέος κοινού και στις απαιτήσεις των κάθε είδους χρηστών.

Επομένως, οι εργασίες αφορούν, κατά κύριο λόγο, τη χρήση της δορυφορικής ραδιοπλοήγησης στις μεταφορές και τις τηλεπικοινωνίες, την τελειοποίηση των δεκτών και τις εργασίες που πρέπει να διεξαχθούν στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας. Στόχος τους είναι επίσης να συμπληρωθεί η ανάλυση των σκοπών του συστήματος για τις δραστηριότητες που άπτονται της γεωδαισίας, της διαχείρισης του χρόνου, των υπηρεσιών αναζήτησης και διάσωσης κ.λπ.

Με μια τελευταία πρόσκληση υποβολής προτάσεων, συνολικού ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ, θα μπορέσουν να καλυφθούν ορισμένα πεδία εφαρμογών με πολύ ευοίωνες προοπτικές, όπως είναι η μετάδοση μηνυμάτων συναγερμού, η μεταφορά ζώων, η μεταφορά επικίνδυνων υλικών κ.λπ.

Η Εποπτική Αρχή ασχολείται σήμερα, μαζί με τις υπηρεσίες της Επιτροπής, με τον καθορισμό των εργασιών που θα αναληφθούν κατά τη διάρκεια του εβδόμου προγράμματος πλαισίου έρευνας και ανάπτυξης. Οι εν λόγω εργασίες θα αφορούν κυρίως τις μελλοντικές τεχνολογικές εξελίξεις της δορυφορικής ραδιοπλοήγησης και την εξέλιξη των απαιτήσεων που εκφράζουν οι χρήστες.

6. ΘΕΣΗ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ EGNOS

Το EGNOS («European Geostationary Navigation Overlay Service» - «Ευρωπαϊκό Σύστημα Πλοήγησης με Υπέρθεση Γεωστατικών Δορυφόρων») χρησιμοποιεί και βελτιώνει, χάρη σε τρεις δορυφόρους τοποθετημένους σε γεωστατική τροχιά, τις πληροφορίες που παρέχονται από τα σήματα των σχηματισμών δορυφόρων του αμερικανικού συστήματος GPS και του ρωσικού GLONASS. Με ακρίβεια της τάξεως του 1 έως 2 μέτρων, προσφέρει σε όλους τους χρήστες της δορυφορικής ραδιοπλοήγησης υπηρεσίες πλοήγησης και εντοπισμού θέσης υψηλών επιδόσεων, καλύτερες από εκείνες που ήταν διαθέσιμες μέχρι σήμερα στην Ευρώπη μόνο με το σύστημα GPS, και παρόμοιες με εκείνες που θα προσφέρει αύριο το GALILEO, κυρίως μέσω της εκπομπής μηνύματος ακεραιότητας. Εξαρτάται, ωστόσο, από το σύστημα GPS.

Η ανάπτυξη του EGNOS εδράζεται σε μια τριμερή συμφωνία που έχει συναφθεί μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και του Eurocontrol. Το EGNOS συγκαταλέγεται μεταξύ των έργων που επελέγησαν στο πλαίσιο των διευρωπαϊκών δικτύων (ΔΕΔ). Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συνεισέφερε 143 εκατομμύρια ευρώ από το δημοσιονομικό κονδύλι των διευρωπαϊκών δικτύων. Στη χρηματοδότηση του προγράμματος συνεισέφεραν επίσης ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος, καθώς και το Δημόσιο των κρατών μελών και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας.

Με το EGNOS, πρόδρομο σύστημα του GALILEO, η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν σε θέση να αναπτύξει τεχνική ικανότητα και τεχνογνωσία σε έναν τομέα αιχμής, όπως είναι η δορυφορική ραδιοπλοήγηση. Το EGNOS προσφέρει προστιθέμενη αξία στο απλό σύστημα GPS, αυξάνοντας την ακρίβεια του εντοπισμού θέσης, προσφέροντας δυνατότητες καλύτερης λήψης σε ορισμένα σημεία και παρέχοντας στο χρήστη πληροφορίες σχετικά με την αξιοπιστία του συστήματος.

Η κατασκευή της υποδομής ολοκληρώθηκε το 2005 και το EGNOS πέρασε με επιτυχία την πρώτη του εξέταση λειτουργικής ικανότητας για την «ανοικτή» υπηρεσία.

Οι δέκτες του συστήματος EGNOS είναι ήδη διαθέσιμοι στην αγορά και διαπιστώνεται ότι χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο τα «ανοικτά» σήματα που παρέχει το εν λόγω σύστημα σε τομείς όπως οι οικοδομικές κατασκευές, οι γεωργικές καλλιέργειες ακριβείας, το κτηματολόγιο ή η διαχείριση του στόλου οχημάτων των συγκοινωνιών. Οι γεωργικές καλλιέργειες ακριβείας συνίστανται, π.χ., στην αυτόματη ρύθμιση της διασποράς λιπασμάτων στους αγρούς, σε συνάρτηση με την ακριβή θέση όπου βρίσκεται ο γεωργικός ελκυστήρας. Οι περισσότεροι δέκτες GPS που πωλούνται σήμερα στον κόσμο είναι εφοδιασμένοι με τη λειτουργία EGNOS και το αμερικανικό αντίστοιχό της, WAAS.

Εξάλλου, το 2006, θα πραγματοποιηθούν εργασίες με σκοπό την πιστοποίηση του συστήματος για τις εφαρμογές που έχουν άμεση σχέση με την ανθρώπινη ζωή, όπως είναι η πολιτική αεροπορία. Ένα από τα πλεονεκτήματα του EGNOS είναι ακριβώς ότι προσφέρει υπηρεσίες κατάλληλες γι’ αυτόν τον τύπο εφαρμογών, πράγμα το οποίο δεν μπορεί να κάνει το GPS μόνο του, διότι δεν διαθέτει τη λειτουργία ακεραιότητας, η οποία δίνει τη δυνατότητα σε κάθε χρήστη να ειδοποιείται πολύ σύντομα, σε περίπτωση βλάβης κάποιου από τα στοιχεία του συστήματος. Οι απαιτήσεις που εκφράστηκαν από τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας θα πρέπει πλέον να έχουν ικανοποιηθεί πλήρως. Διάφοροι περιφερειακοί αερομεταφορείς και ορισμένοι κατασκευαστές του τομέα της αεροναυπηγικής προβλέπουν ήδη την ενσωμάτωση των δεκτών EGNOS στα αεροσκάφη τους. Θα ακολουθήσουν οι εργασίες πιστοποίησης για τις εφαρμογές στον ναυτιλιακό και τον σιδηροδρομικό τομέα. Είναι σκόπιμο να υπομνησθεί ότι οι διαδικασίες πιστοποίησης των ευρωπαϊκών συστημάτων δορυφορικής ραδιοπλοήγησης υπάγονται στην αρμοδιότητα της Εποπτικής Αρχής.

Το άρθρο 3 του κανονισμού (EK) αριθ. 1321/2004 του Συμβουλίου προβλέπει ότι η Εποπτική Αρχή «έχει την κυριότητα όλων των υλικών και άυλων στοιχείων του EGNOS, μετά από συμφωνία με τους επενδυτές του EGNOS σχετικά με τους όρους και τις συνθήκες της μεταβίβασης της κυριότητας όλων των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού EGNOS ή μέρους αυτών από την ESA».

Η εν λόγω συμφωνία αποτέλεσε αντικείμενο συζητήσεων μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών στο πλαίσιο μιας ομάδας εργασίας, στην οποία εκτελεί χρέη γραμματείας η κοινή επιχείρηση Galileo. Καταρτίσθηκε σχέδιο συμφωνίας. Μόλις υπογραφεί η συμφωνία από τα ενδιαφερόμενα μέρη, η Εποπτική Αρχή θα είναι σε θέση να συμπεριλάβει το EGNOS στη σύμβαση παραχώρησης του GALILEO, γεγονός το οποίο θα καταστήσει δυνατή την πλήρη ολοκλήρωση των δύο συστημάτων.

Η Επιτροπή προβλέπει να συμπεριλάβει, στο πλαίσιο του κοινοτικού προϋπολογισμού, τα δύο προγράμματα GALILEO και EGNOS στο ίδιο κονδύλι του προϋπολογισμού, τόσο για τις σημερινές φάσεις των προγραμμάτων, όσο και για τις μεταγενέστερες. Είναι, πάντως, σκόπιμο να μην λησμονείται ότι τα προγράμματα EGNOS και GALILEO είναι απολύτως χωριστά σε τεχνικό επίπεδο, καθώς οι δορυφόροι των δύο σχηματισμών βρίσκονται, για παράδειγμα, σε διαφορετικά επίπεδα τροχιάς και δεν υπάρχει καμία δυνατότητα εναλλαγής μεταξύ τους.

7. ΧΑΡΑΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΡΑΤΙΚΑ ΡΥΘΜΙΖΟΜΕΝΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ (PRS)

Μεταξύ των πέντε υπηρεσιών που προσφέρει το GALILEO, η κρατικά ρυθμιζόμενη υπηρεσία («Public Regulated Service» - PRS) προορίζεται αποκλειστικά για τις ανάγκες των κρατικών οργάνων. Κρυπτογραφημένη και ανθεκτική σε κάθε είδους παρεμβολές, η υπηρεσία αυτή είναι ιδιαίτερα προσαρμοσμένη στις χρήσεις για τις οποίες απαιτείται συνεχής κάλυψη, π.χ., στους τομείς της πολιτικής προστασίας ή της εθνικής ασφάλειας, της αστυνομικής ή τελωνειακής παρακολούθησης, της φύλαξης των θαλάσσιων και χερσαίων συνόρων, της καταπολέμησης των λαθραίων εξαγωγών και της παράνομης μετανάστευσης.

Η πρόσβαση στην υπηρεσία PRS ελέγχεται για λόγους ασφαλείας. Για τον έλεγχο των χρηστών χρησιμοποιούνται τεχνικά μέσα, όπως, π.χ., η χρήση κρυπτογράφησης, διαδικαστικά μέσα, όπως διαπιστεύσεις ασφαλείας, ή ακόμη, νομοθετικές αποφάσεις στο πλαίσιο εντολών που εγκρίνονται δυνάμει της Κοινής Δράσης[4] του Συμβουλίου. Εξάλλου, οι ομάδες χρηστών του PRS – ενδεχομένως, πολυάριθμες – έχουν διαφορετικές ανάγκες, διαφορετικό τρόπο συμπεριφοράς και διαφορετικό βαθμό αξιοπιστίας. Η πολιτική πρόσβασης στην υπηρεσία PRS πρέπει να λαμβάνει υπόψη όλους αυτούς τους παράγοντες.

Μια πρώτη προσέγγιση αυτής της πολιτικής διαμορφώθηκε κατόπιν των εργασιών που διεξήχθησαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου Ασφαλείας του GALILEO (Galileo Security Board - GSB). Με τον τρόπο αυτόν, κατέστη δυνατόν να καθορισθούν οι στόχοι της πολιτικής για την πρόσβαση στην PRS και να προσδιορισθούν τα στάδια για την εφαρμογή της.

Οι προπαρασκευαστικές εργασίες, τεχνικού χαρακτήρα, πρόκειται να συνεχισθούν ώστε να μπορέσουν τα κράτη μέλη που σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν την PRS, αφενός, να προσδιορίσουν τις εθνικές τους ανάγκες ως προς τη χρήση της εν λόγω υπηρεσίας και, αφετέρου, να ορίσουν έναν αρμόδιο φορέα για τη διαχείριση των χρηστών στη χώρα τους. Ο φορέας αυτός θα είναι ο συνομιλητής της Εποπτικής Αρχής.

Η Εποπτική Αρχή θα καταρτίσει « Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των κανόνων διαχείρισης της PRS στα κράτη μέλη », « Ελάχιστα κοινά πρότυπα για τη χρήση και τη διαχείριση της PRS » και « Προδιαγραφές και οδηγίες για την κατασκευή των δεκτών PRS ». Τα έγγραφα αυτά θα μπορούν να αναθεωρηθούν σε συνάρτηση με τις εθνικές ανάγκες που θα εκφράσουν τα κράτη μέλη.

Κατά το τέλος αυτού του πρώτου σταδίου, πριν από το τέλος του 2006, η Επιτροπή θα προτείνει στο Συμβούλιο σχέδιο εφαρμογής της πολιτικής για την πρόσβαση στην PRS, στο οποίο θα καθορίζονται οι τεχνικοί μηχανισμοί και οι μηχανισμοί λήψεως αποφάσεων που πρέπει να διαμορφωθούν εν ευθέτω χρόνω ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί η PRS από το τέλος του 2010.

8. ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗΣ ΡΑΔΙΟΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ

Διάφορα κοινοτικά κείμενα έχουν ήδη εισαγάγει τη χρήση της δορυφορικής ραδιοπλοήγησης σε διάφορους τομείς, προκειμένου να συμβάλουν στην εξασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας αυτής της νέας τεχνολογίας.

- Η οδηγία 2002/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2002, για τη δημιουργία κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης της κυκλοφορίας των πλοίων και ενημέρωσης[5].

- Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2244/2003 της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 2003, για τη θέσπιση λεπτομερών διατάξεων όσον αφορά δορυφορικά συστήματα παρακολούθησης σκαφών[6].

- Η οδηγία 2004/52/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά με τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων τηλεδιοδίων στην Κοινότητα[7].

- Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1/2005 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2004, για την προστασία των ζώων κατά τη μεταφορά και συναφείς δραστηριότητες[8].

- Η οδηγία 2005/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με τις εναρμονισμένες υπηρεσίες πληροφοριών εσωτερικής ναυσιπλοΐας (ΥΠΕΝ) στις εσωτερικές πλωτές οδούς της Κοινότητας[9].

- Η σύσταση της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 2003, για την επεξεργασία πληροφοριών εντοπισμού θέσης καλούντος σε δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών με σκοπό τον ακριβέστερο εντοπισμό της προέλευσης κλήσεων έκτακτης ανάγκης (E112)[10].

Η δορυφορική ραδιοπλοήγηση μπορεί να θεωρηθεί πλήρως ως βασικό εργαλείο. Θα μπορούσε σύντομα να επιβληθεί στους τομείς της καταπολέμησης της απάτης, της πολιτικής προστασίας, του δικαστικού ελέγχου, της οδικής ασφάλειας. Εξάλλου, θα διατυπωθούν συστάσεις για τη χρήση αυτής της τεχνολογίας προς τους αρμόδιους οργανισμούς για τον σιδηροδρομικό, ναυτιλιακό και αεροπορικό τομέα. Θα διεξαχθούν επίσης ειδικές αναλύσεις του τομέα της πυρηνικής βιομηχανίας, από τη μεταφορά σχάσιμων υλικών μέχρι την επεξεργασία των αποβλήτων.

Προσεχώς, θα συσταθεί εσωτερική ομάδα της Επιτροπής, προκειμένου να καταγράψει τις ανάγκες των κοινοτικών πολιτικών σε σχέση με τη δορυφορική ραδιοπλοήγηση και να διευκολύνει τις ανταλλαγές πληροφοριών σχετικά με τις τεχνικές εξελίξεις του συστήματος.

Η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης, κατά το τέλος του 2006, Πράσινη Βίβλο για τις εφαρμογές του GALILEO.

9. ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Η Επιτροπή πρότεινε, στις 14 Ιουλίου 2004, κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη χρηματοδότηση των φάσεων εγκατάστασης και εκμετάλλευσης του GALILEO κατά την περίοδο που καλύπτεται από το δημοσιονομικό πλαίσιο 2007-2013. Με την πρόταση αυτή, το πρόγραμμα βασίζεται σε ειδική νομοθετική πράξη, που έχει λογική συνέπεια με το μελλοντικό ευρωπαϊκό διαστημικό πρόγραμμα και ανταποκρίνεται κατά τον καλύτερο τρόπο στην απαίτηση ορθής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Στις 21 Απριλίου 2005, στο πλαίσιο μιας μερικής γενικής προσέγγισης, το Συμβούλιο δέχθηκε την εν λόγω νομοθετική πρόταση, με εξαίρεση τη δημοσιονομική πτυχή. Η κυριότερη τροποποίηση που επέφερε το Συμβούλιο αφορά τη συμπερίληψη του EGNOS στον κανονισμό, τροποποίηση την οποία η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχθεί. Το Κοινοβούλιο, ομοίως, επιβεβαίωσε την υποστήριξή του για την πρόταση, κατά την ολομέλεια της 5ης Σεπτεμβρίου 2005. Οι θέσεις του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου είναι παραπλήσιες και μπορούν να γίνουν δεκτές από την Επιτροπή.

Το κείμενο δεν μπορεί να εγκριθεί οριστικά παρά μόνον όταν θα γίνουν επακριβώς γνωστοί οι κυριότεροι όροι της σύμβασης παραχώρησης. Η πρόταση της Επιτροπής της 14ης Ιουλίου 2004 ανέφερε χρηματοδοτική συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ύψους ενός δισεκατομμυρίου ευρώ. Η πρόταση αυτή αποτέλεσε αντικείμενο τροποποιημένης πρότασης τον Μάιο του 2006. Τα επακριβή ποσά που είναι σκόπιμο να εγκριθούν τελικά για ολόκληρη τη διάρκεια της παραχώρησης θα εξαρτηθούν από τον επιμερισμό των κινδύνων και τις χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις, πράγμα το οποίο είναι και το αντικείμενο της σύμβασης παραχώρησης, και από τα μέσα που θα καθορισθούν για την ανάληψή τους. Η Επιτροπή, επικουρούμενη από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, καταρτίζει επί του παρόντος προτάσεις σχετικά με αυτό το τελευταίο θέμα.

10. ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

Η διεθνής συνεργασία αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο του προγράμματος GALILEO, αφού ο σχηματισμός των τριάντα δορυφόρων προορίζεται για παγκόσμια χρήση. Υπογράφηκαν συμφωνίες συνεργασίας με την Κίνα, στις 30 Οκτωβρίου 2003, και με το Ισραήλ, στις 13 Ιουλίου 2004. Παρόμοιες συμφωνίες μονογραφήθηκαν με την Ουκρανία, στις 3 Ιουνίου 2005, με την Ινδία, στις 7 Σεπτεμβρίου 2005, με το Μαρόκο, στις 8 Νοεμβρίου 2005, και με τη Νότιο Κορέα, στις 12 Ιανουαρίου 2006. Καταρτίζονται και άλλες συμφωνίες, με τη Νορβηγία και την Αργεντινή, βάσει των εντολών που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο, στις 18 Ιουλίου 2005. Γίνονται συζητήσεις με την Ελβετία, τον Καναδά, την Αυστραλία, τη Σαουδική Αραβία και τη Βραζιλία. Η Ρωσία προσφάτως επιβεβαίωσε ότι ενδιαφέρεται να συνεχίσει τις συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Έχει επιτευχθεί η πλήρης διαλειτουργικότητα μεταξύ του ευρωπαϊκού και του αμερικανικού συστήματος, με τη συμφωνία που υπεγράφη με τις Ηνωμένες Πολιτείες, στις 26 Ιουνίου 2004. Οι εργασίες που διεξάγονται στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας επικεντρώνονται σήμερα στη βελτιστοποίηση των σημάτων. Αποσκοπούν στην αύξηση των επιδόσεων που προσφέρονται στους χρήστες από τα δύο συστήματα GALILEO και GPS.

Στο εξής, πρέπει να δοθεί βαρύτητα στον καθορισμό του πεδίου εφαρμογής και των λεπτομερών ρυθμίσεων για τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες, κατά τα μελλοντικά στάδια του προγράμματος GALILEO, συμπεριλαμβανομένου του θεσμικού επιπέδου και λαμβανομένων υπόψη των υποχρεώσεων που άπτονται της πνευματικής ιδιοκτησίας και της προστασίας των τεχνολογιών διπλής χρήσης. Η Επιτροπή θα υποβάλει στο Συμβούλιο, πριν από το τέλος του 2006, προτάσεις για εξουσιοδότηση προκειμένου να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τις σχετικές τρίτες χώρες.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Το πρόγραμμα GALILEO περιλαμβάνει τρεις διαδοχικές φάσεις.

1. Φάση ανάπτυξης και επικύρωσης.

2. Είναι μια φάση έρευνας, η οποία περιλαμβάνει την ανάπτυξη των δορυφόρων και των επίγειων τμημάτων του συστήματος, καθώς και την επικύρωση «σε τροχιά».

Η φάση αυτή θα διαρκέσει μέχρι την αρχή του 2009.

Το κόστος της, το οποίο έχει αναλάβει, κατά το ήμισυ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και, κατά το άλλο ήμισυ, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος, θα ανέλθει συνολικά σε 1.500 εκατομμύρια ευρώ.

Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2006, τη φάση αυτή τη διαχειρίζεται η κοινή επιχείρηση Galileo. Μετά την 1η Ιανουαρίου 2007, τις δραστηριότητες της κοινής επιχείρησης Galileo θα τις αναλάβει η Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή του GNSS και θα ολοκληρώσει τη φάση αυτή.

3. Φάση εγκατάστασης.

4. Περιλαμβάνει την κατασκευή και την εκτόξευση των δορυφόρων του σχηματισμού, καθώς και την ολοκληρωμένη εγκατάσταση του επίγειου τμήματος του συστήματος.

Η φάση θα καλύψει τα έτη 2009 και 2010.

5. Φάση εκμετάλλευσης.

6. Αντιστοιχεί στα έτη εκμετάλλευσης του συστήματος, ιδίως από εμπορικής πλευράς.

Θα αρχίσει στην πράξη κατά το τέλος του 2010.

Οι φάσεις εγκατάστασης και εκμετάλλευσης θα αποτελέσουν αντικείμενο παραχώρησης, εικοσαετούς διάρκειας. Η Εποπτική Αρχή θα λειτουργεί ως αναθέτουσα αρχή.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

- Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2006 : τέλος των διαπραγματεύσεων για τη σύμβαση παραχώρησης.

- Δεκέμβριος 2006 : ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων για τη σύμβαση παραχώρησης.

- Εντός του 2007 : σύναψη και υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης.

- Μέσα του 2006 : επίσημη αναγγελία, από την Εποπτική Αρχή, της πλήρους διαθεσιμότητας της ανοικτής υπηρεσίας που προσφέρει το EGNOS.

- Εντός του 2006 : σταδιακή μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της κοινής επιχείρησης Galileo στην Εποπτική Αρχή.

- Φθινόπωρο 2006 : εκτόξευση του δεύτερου πειραματικού δορυφόρου.

- Φθινόπωρο 2006 : υποβολή στο Συμβούλιο προτάσεων για εξουσιοδότηση της Επιτροπής να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τρίτες χώρες, προκειμένου να καθορισθούν οι λεπτομερείς ρυθμίσεις για τη συμμετοχή τους στις μεταγενέστερες φάσεις του προγράμματος.

- Τέλος 2006 - αρχή 2007 : υποβολή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο Πράσινης Βίβλου για τις εφαρμογές του GALILEO.

- 2008-2010 : εκτόξευση των τριάντα δορυφόρων που αποτελούν το σύνολο του σχηματισμού, ολοκλήρωση της κατασκευής των επίγειων σταθμών και έναρξη της εκμετάλλευσης του συστήματος με τις εφαρμογές του.

[1] Ανοικτή υπηρεσία, εμπορική υπηρεσία, υπηρεσία ασφάλειας της ζωής («safety of life»), υπηρεσία αναζήτησης και διάσωσης και κρατικά ρυθμιζόμενη υπηρεσία («public regulated service» - PRS).

[2] ΕΕ L 138 της 21.5.2002, σ. 1. Τα ιδρυτικά μέλη της κοινής επιχείρησης Galileo είναι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος. Τα όργανα της κοινής επιχείρησης είναι το διοικητικό συμβούλιο, η εκτελεστική επιτροπή και ο διευθυντής. Εξάλλου, το εποπτικό συμβούλιο, το οποίο απαρτίζεται από έναν αντιπρόσωπο από κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από έναν αντιπρόσωπο της Επιτροπής, ασκεί πολιτικό έλεγχο στην κοινή επιχείρηση.

[3] ΕΕ L 246 της 20.7.2004, σ. 1. Τα όργανα της Εποπτικής Αρχής είναι το διοικητικό συμβούλιο και ο εκτελεστικός διευθυντής. Το διοικητικό συμβούλιο απαρτίζεται από έναν αντιπρόσωπο διοριζόμενο από κάθε κράτος μέλος και από έναν αντιπρόσωπο διοριζόμενο από την Επιτροπή.

[4] Κοινής Δράσης 2004/552/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2004, σχετικά με ορισμένες πτυχές της λειτουργίας του ευρωπαϊκού συστήματος δορυφορικής ραδιοπλοήγησης που επηρεάζουν την ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

[5] ΕΕ L 208 της 5.8.2002, σ. 10.

[6] ΕΕ L 333 της 20.12.2003, σ. 17.

[7] ΕΕ L 166 της 30.4.2004, σ. 124.

[8] ΕΕ L 3 της 5.1.2005, σ. 1.

[9] ΕΕ L 255 της 30.9.2005, σ. 152.

[10] ΕΕ L 189 της 29.7.2003, σ. 49.