[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 11.2.2005

SEC(2005) 207 τελικό

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

σχετικά με το αίτημα τροποποίησης του Οργανισμού του Δικαστηρίου, το οποίο υπέβαλε το Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 245, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ και το οποίο έχει ως αντικείμενο τον καθορισμό των όρων και περιορισμών επαναξετάσεως, από το Δικαστήριο, των αποφάσεων που εκδίδει το Πρωτοδικείο δυνάμει του άρθρου 225, παράγραφοι 2 και 3, της συνθήκης ΕΚ

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

σχετικά με το αίτημα τροποποίησης του Οργανισμού του Δικαστηρίου, το οποίο υπέβαλε το Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 245, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ και το οποίο έχει ως αντικείμενο τον καθορισμό των όρων και περιορισμών επαναξετάσεως, από το Δικαστήριο, των αποφάσεων που εκδίδει το Πρωτοδικείο δυνάμει του άρθρου 225, παράγραφοι 2 και 3, της συνθήκης ΕΚ

1. Το Δικαστήριο προτείνει να παρεμβληθούν, μεταξύ των άρθρων 62 και 63 του πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου, τρία άρθρα με τους αριθμούς 62. α) έως 62.γ)[1], τα οποία ορίζουν αντίστοιχα

α) το μη ανασταλτικό αποτέλεσμα της διαδικασίας επανεξετάσεως, « με την επιφύλαξη των άρθρων 242 και 243 της συνθήκης »[2] ,

β) τους κυριότερους όρους της διαδικασίας επανεξετάσεως

Το Δικαστήριο προβλέπει σχετικά

i) τη διοργάνωση έγγραφης διαδικασίας που περιλαμβάνει την κατάθεση υπομνημάτων και παρατηρήσεων

- εντός προθεσμίας που θα ταχθεί για το σκοπό αυτό από τους διαδίκους τής ενώπιον του Πρωτοδικείου δίκης, σε περίπτωση επανεξετάσεως αναιρετικής απόφασης του Πρωτοδικείου, και από τους διαδίκους της δίκης που εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σε περίπτωση επανεξετάσεως προδικαστικής απόφασης του Πρωτοδικείου,

- στις δύο προαναφερόμενες περιπτώσεις, από τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 23 του Οργανισμού που αφορά τις προδικαστικές διαδικασίες

ii) τη δυνατότητα διεξαγωγής προφορικής διαδικασίας από μέρους του Δικαστηρίου,

γ) τα αποτελέσματα της επανεξετάσεως επί των αποφάσεων του Πρωτοδικείου που θίγουν την ενότητα ή τη συνοχή του κοινοτικού δικαίου:

- σε περίπτωση αναιρετικής απόφασης, το διατακτικό εμπνέεται από το άρθρο 61 του Οργανισμού που αφορά τις αιτήσεις αναίρεσης,

- σε περίπτωση προδικαστικής απόφασης, προβλέπεται ότι «η απάντηση του Δικαστηρίου στα ζητήματα που απετέλεσαν το αντικείμενο της επανεξετάσεως υποκαθιστά την απάντηση του Πρωτοδικείου»

2. Το Δικαστήριο διευκρινίζει ότι οι διατάξεις που συμπληρώνουν το μηχανισμό αυτό θα παρεμβληθούν στους κανονισμούς διαδικασίας του Δικαστηρίου και του Πρωτοδικείου κατ’ εφαρμογή του άρθρου 63 του Οργανισμού.

Διευκρινίζει επίσης ότι « επί αιτήσεως για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως, θα είναι, ιδίως, απαραίτητο να προβλεφθεί ότι το εθνικό δικαστήριο που υπέβαλε την αίτηση ενημερώνεται για την κίνηση και την εξέλιξη της διαδικασίας επανεξετάσεως, ούτως ώστε να αναμένει, εν γνώσει της καταστάσεως, τη θέση του Δικαστηρίου προτού εκδώσει την απόφασή του επί της διαφοράς της κύριας δίκης»

3. Αντικείμενο του αιτήματος του Δικαστηρίου είναι να δοθεί συνέχεια στις δηλώσεις αριθ. 13, 14 και 15 που υιοθετήθηκαν στις 26 Φεβρουαρίου 2001, κατά τη σύνοδο κορυφής της Νίκαιας.

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

4. Οι διατάξεις της συνθήκης της Νίκαιας που αφορούν τα δικαιοδοτικά όργανα της Ένωσης εντάσσονται στο πλαίσιο διττού στόχου που είναι

- να τροποποιηθεί η δομή των δικαιοδοτικών αρμοδιοτήτων προκειμένου να αποσυμφορηθεί το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο,

- και να διατηρήσει το Δικαστήριο το ρόλο του μόνου ανώτατου δικαστηρίου της Ένωσης, ανεξάρτητα από τη φύση των αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στο Πρωτοδικείο.

Η διαδικασία επανεξετάσεως ανταποκρίνεται σ’ αυτό το δεύτερο στόχο, όταν το Πρωτοδικείο αποφαίνεται στο πλαίσιο των αναιρετικών ή των προδικαστικών του αρμοδιοτήτων[3].

5. Η διαδικασία επανεξετάσεως είναι πρωτότυπη στο βαθμό που καθιερώνει έτσι δικαστικό έλεγχο μετά την άσκηση αναιρετικής αρμοδιότητας ή προδικαστικής αρμοδιότητας. Εκφράζει τη βούληση των συντακτών της συνθήκης να μη δημιουργήσουν, στο επίπεδο του Δικαστηρίου, τρίτο βαθμό δικαιοδοσίας όσον αφορά τις ευθείες προσφυγές, ούτε δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας όσον αφορά τα προδικαστικά ζητήματα.

6. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, ο ηθελημένα έκτακτος χαρακτήρας αυτής της διαδικασίας συνεπάγεται τη θέσπιση ειδικών διατάξεων του Οργανισμού.

I. Η πρόταση επανεξετάσεως και η απόφασης κίνησης της διαδικασίας επανεξετάσεως θα έπρεπε να έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα.

7. Η διαδικασία επανεξετάσεως δεν μπορεί να συγκριθεί με προσφυγή ή με αναίρεση που ασκείται από ένα διάδικο σύμφωνα με τα νομικά μέσα τα οποία ορίζει ο ίδιος ελεύθερα. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή κρίνει ότι δεν υπάρχει λόγος να ευθυγραμμιστεί η διαδικασία επανεξετάσεως με τις διατάξεις που διέπουν τις τακτικές προσφυγές και αιτήσεις αναίρεσης[4].

8. Επισημαίνεται ότι το μη ανασταλτικό αποτέλεσμα των τακτικών προσφυγών και αιτήσεων αναίρεσης δικαιολογείται κυρίως από την ανάγκη αποφυγής των καταχρηστικών προσφυγών ή αιτήσεων αναίρεσης που τυχόν ασκούν οι διάδικοι με μόνο στόχο την καθυστέρηση εφαρμογής της προσβαλλόμενης πράξης ή εκτέλεσης της δικαστικής απόφασης. Όμως, αυτός ο κίνδυνος δεν υφίσταται για τη διαδικασία επανεξετάσεως, εφόσον, δυνάμει του άρθρου 62 του Οργανισμού, η διαδικασία αυτή κινείται με αποκλειστική πρωτοβουλία του πρώτου γενικού εισαγγελέα του Δικαστηρίου.

9. Εξάλλου, από το άρθρο 225 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης προκύπτει ότι οι αποφάσεις που υπόκεινται σε ενδεχόμενη επανεξέταση του Δικαστηρίου είναι οι αναιρετικές και προδικαστικές αποφάσεις του Πρωτοδικείου και ότι η επανεξέταση μπορεί να ασκείται μόνο « κατ’ εξαίρεση (…), εφόσον υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να θιγεί η ενότητα ή η συνοχή του κοινοτικού δικαίου».

10. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι η διαδικασία επανεξετάσεως αποτελεί έκτακτη διαδικασία, δεδομένου ότι έχει ως σκοπό να αποφύγει σοβαρή διατάραξη της κοινοτικής τάξης η οποία ενδέχεται να προκύψει από την εκτέλεση απόφασης του Πρωτοδικείου.

11. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, πρέπει να τονιστεί το γεγονός ότι η επανεξέταση του Δικαστηρίου αφορά αναιρετικές και προδικαστικές αποφάσεις. Αντικείμενο των αποφάσεων αυτών είναι η διασφάλιση της ενιαίας ερμηνείας και της ομοιόμορφης εφαρμογής του δικαίου και συνεπώς ο ρόλος τους είναι ουσιώδης για την έννομη τάξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εξάλλου, οι αναιρετικές και προδικαστικές αρμοδιότητες ασκούνται, καταρχήν, αποκλειστικά και οριστικά.

12. Ωστόσο, στο μέτρο που, κατά παρέκκλιση της αρχής αυτής, οι αποφάσεις του Πρωτοδικείου μπορούν να ελέγχονται από το Δικαστήριο με το αιτιολογικό ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να θιγεί η ενότητα ή η συνοχή του κοινοτικού δικαίου, οι αποφάσεις αυτές δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται ως οριστικές και, συνεπώς, δεν θα έπρεπε να κοινοποιούνται ούτε να τίθενται αμέσως σε εφαρμογή. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η εκτέλεσή τους θα πρέπει να προβλέπεται μόνο κατά τη λήξη της προθεσμίας ενός μηνός που αναφέρεται στο άρθρο 62 του Οργανισμού, αν ο πρώτος γενικός εισαγγελέας δεν υπέβαλε πρόταση επανεξετάσεως ή, σε περίπτωση που υπέβαλε σχετική πρόταση, κατά τη λήξη της δεύτερης προθεσμίας ενός μηνός που προβλέπεται από την ίδια διάταξη, αν το Δικαστήριο αποφασίσει να μην κινήσει τη διαδικασία επανεξετάσεως.

13. Το γεγονός ότι η διαδικασία επανεξετάσεως θα κινείται πολύ σπάνια δεν αναιρεί αυτή την παρατήρηση. Κατά την Επιτροπή, είναι σημαντικό να υπάρχει μέριμνα ώστε να δίδεται ενιαία νομική απάντηση σε κάθε αίτηση αναίρεσης και σε κάθε προδικαστικό ερώτημα, προκειμένου να διατηρείται ανέπαφη η ασφάλεια του δικαίου και να αποκλείεται κάθε κίνδυνος έλλειψης συνοχής κατά την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου.

14. Λαμβάνοντας υπόψη τις προαναφερθείσες σκέψεις, η Επιτροπή κρίνει ότι το ανασταλτικό αποτέλεσμα της διαδικασίας επανεξετάσεως θα έπρεπε να θεωρείται ως εγγενές σε αυτή και συνεπώς θα έπρεπε να αναγνωρισθεί ως τοιούτο στον Οργανισμό.

15. Το Δικαστήριο προτείνει λιγότερο αυτόματη λύση ορίζοντας ότι η εκτέλεση της απόφασης του Πρωτοδικείου δεν θα αναστέλλεται παρά μόνο κατόπιν αίτησης που υποβάλλεται από τον πρώτο γενικό εισαγγελέα δυνάμει του άρθρου 242 της συνθήκης.

16. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, η λύση αυτή παρουσιάζει ορισμένους κινδύνους, στο βαθμό που δεν επιτρέπει να καλυφθούν όλες οι περιπτώσεις στις οποίες η επανεξέταση από το Δικαστήριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε τροποποίηση της απόφασης του Πρωτοδικείου. Όμως θα έπρεπε να αποφευχθεί, μία απόφαση του Πρωτοδικείου η οποία ενδέχεται να δημιουργήσει την προαναφερθείσα διατάραξη, να εφαρμόζεται προσωρινά, εφόσον δεν αποτέλεσε αντικείμενο αίτησης αναστολής της εκτέλεσης, και στη συνέχεια να πρέπει να τροποποιηθεί κατά την περάτωση της επανεξετάσεως από το Δικαστήριο.

17. Για όλους τους προαναφερόμενους λόγους, η Επιτροπή κρίνει ότι το ανασταλτικό αποτέλεσμα της διαδικασίας επανεξετάσεως θα επέτρεπε την αποτελεσματικότερη διασφάλιση του σκοπού αυτής της έκτακτης διαδικασίας. Επιπλέον, θα επέτρεπε να απλουστευθεί και, κατά συνέπεια, να επιταχυνθεί η διαδικασία επανεξετάσεως, στο μέτρο που ο πρώτος γενικός εισαγγελέας και το Δικαστήριο θα μπορούσαν να επιληφθούν αμέσως επί της ουσίας, χωρίς να πρέπει να εξετάσουν προηγουμένως την ανάγκη ενδεχόμενης αναστολής της εκτέλεσης της απόφασης του Πρωτοδικείου ή των προσωρινών μέτρων τα οποία, σύμφωνα με τις προτεινόμενες διατάξεις, μπορούν να προταθούν από τον πρώτο γενικό εισαγγελέα δυνάμει του άρθρου 242 ή του άρθρου 243 της συνθήκης.

18. Τέλος η Επιτροπή κρίνει ότι η αναγνώριση του ανασταλτικού αποτελέσματος της διαδικασίας επανεξετάσεως είναι προτιμότερη προκειμένου να διατηρηθεί

- αφενός, το κύρος του δεδικασμένου σε νομικά ζητήματα ("autorité du droit dit"), κύρος που υπάρχει κίνδυνος να θιγεί σε περίπτωση κοινοποίησης, για την ίδια υπόθεση, πολλών αποφάσεων που έχουν ως μόνο αντικείμενο την απαγγελία του κανόνα δικαίου,

- αφετέρου, η ιδιαιτερότητα αυτής της διαδικασίας που έχει στόχο όχι μόνο να ορίσει τη νομολογία για το μέλλον, όπως η προσφυγή υπέρ του νόμου, αλλά επίσης να είναι επωφελής για τους διαδίκους της διαφοράς.

Αυτά τα δύο τελευταία σημεία απαιτούν τις συμπληρωματικές παρατηρήσεις που ακολουθούν.

Όσον αφορά τις ευθείες προσφυγές

19. Με απόφαση της 2ας Νοεμβρίου 2004, το Συμβούλιο ίδρυσε το Δικαστήριο της Δημόσιας Διοίκησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 225Α της συνθήκης.

Πρέπει να υπενθυμιστεί

- ότι δυνάμει του άρθρου 11 του παραρτήματος της απόφασης αυτής, οι αιτήσεις αναίρεσης που υποβάλλονται ενώπιον του Πρωτοδικείου κατά των αποφάσεων του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης περιορίζονται σε νομικά ζητήματα,

- και ότι δυνάμει του άρθρου 13 του ίδιου παραρτήματος[5], εάν η αναίρεση κριθεί βάσιμη και συνεπώς ακυρωθεί η απόφαση του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης, το Πρωτοδικείο αποφαίνεται το ίδιο ή παραπέμπει την υπόθεση ενώπιον του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης όταν η διαφορά δεν είναι ώριμη προς εκδίκαση.

20. Από τα προαναφερόμενα προκύπτει ότι εάν, όπως προτείνει το Δικαστήριο, η επανεξέταση δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα, το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης θα καλείται να εκδικάζει τη διαφορά βάσει του κανόνα δικαίου που όρισε το Πρωτοδικείο, ενώ αυτός ο κανόνας δικαίου ενδέχεται ακόμη να τροποποιηθεί από το Δικαστήριο.

21. Εξάλλου πρέπει να επισημανθεί ότι, στο τέλος της επανεξετάσεώς του, το Δικαστήριο προβλέπει να αναπέμψει την υπόθεση ενώπιον του Πρωτοδικείου, εκτός εάν η λύση της διαφοράς προκύπτει από τις διαπιστώσεις περί των πραγματικών περιστατικών στις οποίες στηρίχθηκε η απόφαση του Πρωτοδικείου. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, το Δικαστήριο θα αποφαίνεται το ίδιο οριστικά επί της διαφοράς (άρθρο 62.γ) της πρότασης).

Κατά συνέπεια υπάρχει κίνδυνος να οδηγήσει το προτεινόμενο σύστημα στην παρέμβαση, για την ίδια υπόθεση, πολλών δικαστικών αποφάσεων που έχουν ως αντικείμενο «να ορίσουν τον κανόνα δικαίου» πρώτα στο επίπεδο της αναίρεσης (απόφαση του Πρωτοδικείου, ακολουθούμενη ενδεχομένως από απόφαση του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης) και στη συνέχεια στο επίπεδο της επανεξετάσεως (απόφαση του Δικαστηρίου, ακολουθούμενη ενδεχομένως από απόφαση του Πρωτοδικείου).

22. Αυτή η ακολουθία υπάρχει κίνδυνος να δημιουργήσει και πάλι δικαστική συμφόρηση την οποία ακριβώς η συνθήκη της Νίκαιας είχε σκοπό να διορθώσει και υπάρχει κίνδυνος κυρίως να θίξει το κύρος του «δεδικασμένου επί νομικών ζητημάτων».

Όσον αφορά τα προδικαστικά ζητήματα

23. Μέχρι σήμερα δεν έχει ανατεθεί καμία προδικαστική αρμοδιότητα στο Πρωτοδικείο. Ωστόσο, στο μέτρο που η πρόταση του Δικαστηρίου καλύπτει επίσης την επανεξέταση και των προδικαστικών αποφάσεων του Πρωτοδικείου, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το ανασταλτικό αποτέλεσμα της επανεξετάσεως του Δικαστηρίου συνιστάται ειδικότερα σε προδικαστικά ζητήματα.

Η διαδικασία επανεξετάσεως δεν θα έπρεπε πράγματι να υλοποιείται σαν να επρόκειτο για δεύτερο βαθμό προδικαστικής εξέτασης. Εδώ πρόκειται τόσο για την αξιοπιστία της προδικαστικής διαδικασίας όσο και για την οικονομία και την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας επανεξετάσεως.

24. Η αξιοπιστία της προδικαστικής διαδικασίας και, ειδικότερα, η έννοια της υποχρέωσης παραπομπής των δικαστηρίων τελευταίου βαθμού έγκειται κατ’ ουσία στο γεγονός ότι οι εθνικοί δικαστές καλούνται να απευθύνονται στο Δικαστήριο ως το μόνο ρυθμιστικό και ειδικευμένο όργανο όσον αφορά την ερμηνεία και την εκτίμηση του κύρους του κοινοτικού δικαίου. Ο εθνικός δικαστής δεν θα έπρεπε συνεπώς να δέχεται την κοινοποίηση δύο διαφορετικών προδικαστικών απαντήσεων, συγκεκριμένα μιας πρώτης απάντησης που θα δώσει το Πρωτοδικείο και, στη συνέχεια, μιας δεύτερης απάντησης που θα δώσει το Δικαστήριο η οποία, σύμφωνα με την παρούσα πρόταση, θα «υποκαθιστά» την απάντηση του Πρωτοδικείου.

25. Το προτεινόμενο σύστημα υπάρχει κίνδυνος επιπλέον να αποδειχθεί δύσκολο στη διαχείριση από τον εθνικό δικαστή και να μειώσει αισθητά την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας επανεξετάσεως.

Η προσφυγή στο Δικαστήριο γίνεται στο πλαίσιο αναστολής έκδοσης της απόφασης του εθνικού δικαστή και αυτή η αναστολή λήγει κανονικά με την κοινοποίηση της απάντησης στο προδικαστικό ερώτημα και, συγκεκριμένα, με την κοινοποίηση της απόφασης του Πρωτοδικείου. Ο εθνικός δικαστής μπορεί επομένως να βρεθεί στην υποχρέωση να εκτελέσει την απόφαση του Πρωτοδικείου.

Υπό τις συνθήκες αυτές, η πληροφορία την οποία το Δικαστήριο προβλέπει να δώσει στο εθνικό δικαστήριο « ούτως ώστε να αναμένει, εν γνώσει της καταστάσεως, τη θέση του Δικαστηρίου προτού εκδώσει την απόφασή του επί της διαφοράς της κύριας δίκης», με άλλα λόγια προκειμένου το δικαστήριο αυτό να μην λάβει υπόψη την απόφαση του Πρωτοδικείου που θα του έχει κοινοποιηθεί προηγουμένως, υπάρχει κίνδυνος να μην μπορεί να ληφθεί υπόψη και, κατά συνέπεια, να στερήσει από τη διαδικασία επανεξετάσεως την αποτελεσματικότητα που επιθυμούν οι διάδικοι.

26. Όπως επισημαίνει το Δικαστήριο, από τους όρους της συνθήκης και τις προαναφερθείσες δηλώσεις προκύπτει ότι η « επανεξέταση» δεν είναι προσφυγή υπέρ του νόμου κατά την παραδοσιακή έννοια αυτού του όρου, δεδομένου ότι οι συζητήσεις της Διακυβερνητικής Διάσκεψης οδήγησαν στο ότι η προσφυγή αυτή δεν θα μπορούσε να μεταφερθεί στο πλαίσιο της δικαστικής δομής που προβλεπόταν τότε.

Η προσφυγή υπέρ του νόμου προβλέπεται γενικά για να αποφευχθεί, μία απόφαση δικαστηρίου κατώτερου βαθμού να αποτελέσει νομολογία στις περιπτώσεις που οι διάδικοι επιλέγουν να μην φέρουν τη διαφορά τους ενώπιον του δικαστηρίου τελευταίου βαθμού το οποίο είναι το μόνο αρμόδιο να αποφανθεί επί ορισμένων ζητημάτων[6]. Στο πλαίσιο αυτό, είναι απόλυτα αποδεκτό το γεγονός ότι η εκδοθείσα απόφαση κατόπιν της προσφυγής υπέρ του νόμου θα έχει ως μόνο αποτέλεσμα τη διόρθωση, όχι της απόφασης που εκδόθηκε και έχει ισχύ δεδικασμένου[7], αλλά αποκλειστικά της νομολογίας για το μέλλον.

Εδώ πρόκειται για διαφορετικό θέμα στο βαθμό που η παρέμβαση του Δικαστηρίου αφορά είτε αναιρετική απόφαση είτε προδικαστική απόφαση του Πρωτοδικείου, με άλλα λόγια σε πλαίσιο στο οποίο οι διάδικοι θα έχουν εκμεταλλευθεί όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας που είχαν στη διάθεσή τους.

Λαμβανομένου υπόψη αυτού του ιδιαίτερου πλαισίου, η Διακυβερνητική Διάσκεψη θεώρησε αναγκαστικά ότι η παρέμβαση του Δικαστηρίου έπρεπε, όχι μόνο να διορθώνει τη νομολογία για το μέλλον, αλλά επίσης να παρέχει συγκεκριμένο όφελος στους διαδίκους, όταν η επανεξέταση του Δικαστηρίου συνεπάγεται διαφορετική λύση από αυτή που επέλεξε το Πρωτοδικείο.

27. Συνεπώς είναι σημαντικό να διασφαλίζουν οι διατάξεις του Οργανισμού που αφορούν τη διαδικασία επανεξετάσεως ότι το αποτέλεσμα της απόφασης του Δικαστηρίου δεν περιορίζεται στο αποτέλεσμα προσφυγής υπέρ του νόμου, αλλά είναι πραγματικά επωφελές για τους διαδίκους.

28. Από το σύνολο των σκέψεων που προαναφέρονται προκύπτει ότι οι διατάξεις του Οργανισμού που αφορούν την επανεξέταση θα έπρεπε να ορίζουν το ανασταλτικό αποτέλεσμα της αίτησης επανεξετάσεως και της απόφασης κίνησης της διαδικασίας επανεξετάσεως, προκειμένου να δίδεται ενιαία λύση στις αιτήσεις αναίρεσης που περιορίζονται σε νομικά ζητήματα και να δίδεται ενιαία προδικαστική απάντηση στις αιτήσεις έκδοσης προδικαστικής απόφασης που υποβάλλονται στο Πρωτοδικείο.

II. Η επανεξέταση θα έπρεπε να γίνεται στο πλαίσιο επείγουσας διαδικασίας

29. Η οργάνωση μιας τέτοιας διαδικασίας απαιτείται από τη δήλωση αριθ. 15 της Συνθήκης της Νίκαιας όσον αφορά τα προδικαστικά ζητήματα. Η ταχεία διαδικασία φαίνεται δικαιολογημένη επίσης σε θέματα ευθείας προσφυγής στο βαθμό που η επανεξέταση θα πρέπει να παρεμβαίνει μόνο κατ’ εξαίρεση και όσον αφορά συγκεκριμένα σημεία της απόφασης του Πρωτοδικείου, της οποίας η πλήρης δικογραφία που περιλαμβάνει το σύνολο των ήδη ανταλλαγέντων ισχυρισμών θα διαβιβάζεται στο Δικαστήριο.

30. Η διαδικασία που προβλέπει το Δικαστήριο φαίνεται να πηγαίνει προς την κατεύθυνση αυτή, στο βαθμό που η οργάνωση της προφορικής διαδικασίας δεν θα είναι αυτόματη.

31. Αλλά οι διατάξεις που αφορούν την έγγραφη διαδικασία απαιτούν ορισμένες διευκρινίσεις. Οι προτεινόμενες διατάξεις προβλέπουν ότι οι διάδικοι έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν παρατηρήσεις εντός προθεσμίας που θα ορίζεται από το Δικαστήριο, ενώ τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα θα μπορούν να καταθέτουν παρατηρήσεις υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 23 του Οργανισμού, ήτοι εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση των προς επανεξέταση σημείων της απόφασης.

32. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η προθεσμία υποβολής των υπομνημάτων ή έγγραφων παρατηρήσεων θα έπρεπε να είναι η ίδια για τους διαδίκους, τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα και να μην υπερβαίνει ανώτατο όριο δύο ή τριών εβδομάδων.

33. Εξάλλου θα ήταν χρήσιμο να προβλεφθεί κατάλληλη προθεσμία για την έκδοση της οριστικής απόφασης προς κοινοποίηση στους διαδίκους ή στο εθνικό δικαστήριο.

III. Συμπέρασμα

1. Για το σύνολο των προαναφερόμενων λόγων, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι οι διατάξεις του Οργανισμού που αφορούν την διαδικασία επανεξετάσεως θα έπρεπε

a ) να ορίζουν το ανασταλτικό αποτέλεσμα της αίτησης επανεξετάσεως και της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας επανεξετάσεως

β ) να διευκρινίζουν ότι οι αποφάσεις που εκδίδει το Πρωτοδικείο δυνάμει του άρθρου 225 παράγραφος 2 ή παράγραφος 3 της Συνθήκης θα θεωρούνται ως οριστικές

- κατά τη λήξη της προθεσμίας ενός μηνός που προβλέπεται στο άρθρο 62 δεύτερο εδάφιο του Οργανισμού, όταν ο πρώτος γενικός εισαγγελέας δεν πρότεινε την επανεξέταση της απόφασης,

- και, σε περίπτωση πρότασης που θα διατυπώσει ο πρώτος γενικός εισαγγελέας, κατά τη λήξη της δεύτερης προθεσμίας ενός μηνός που προβλέπεται στο άρθρο 62 δεύτερο εδάφιο του Οργανισμού, όταν το Δικαστήριο αποφασίζει να μην κινήσει τη διαδικασία επανεξετάσεως

γ ) να προβλέπουν επείγουσα διαδικασία.

δ ) και να ορίζουν την κατάλληλη προθεσμία για την έκδοση της απόφασης που θα κοινοποιηθεί στους διαδίκους ή στο εθνικό δικαστήριο.

2. Η Επιτροπή κρίνει ότι, σύμφωνα με τη δήλωση αριθ. 14 της Συνθήκης της Νίκαιας, θα ήταν χρήσιμο να δημιουργηθεί μηχανισμός αξιολόγησης της διαδικασίας επανεξετάσεως.

[1] Έγγραφο του Συμβουλίου αριθ.12464/03 JUR 359 COUR 24 της 12.09.2003.

[2] Διατάξεις παρεμφερείς με αυτές του άρθρου 60 του Οργανισμού που αφορά τις αιτήσεις αναίρεσης.

[3] Ο έλεγχος του Δικαστηρίου σχετικά με την αρμοδιότητα πρώτου βαθμού του Πρωτοδικείου ασκείται μέσω της αναίρεσης.

[4] Άρθρο 242 της συνθήκης και άρθρο 60 του Οργανισμού του Δικαστηρίου (που προβλέπει το μη ανασταλτικό αποτέλεσμα των προσφυγών και των αιτήσεων αναίρεσης).

[5] Που επαναλαμβάνει τις διατάξεις του άρθρου 61 του Οργανισμού περί της αναιρέσεως που ασκείται κατά των αποφάσεων του Πρωτοδικείου.

[6] Βλέπε άρθρο 68, παράγραφος 1, της συνθήκης ΕΚ, δυνάμει του οποίου μόνο τα εθνικά δικαστήρια τελευταίου βαθμού μπορούν να υποβάλλουν στο Δικαστήριο αιτήσεις έκδοσης προδικαστικής απόφασης.

[7] Βλέπε άρθρο 68, παράγραφος 3, της συνθήκης ΕΚ.