Αριθ. C 332/124 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.90 
κατά τη μεταβατική περίοδο, η Επιτροπή και το Συμβούλιο 
οφείλουν να λάβουν όλες τις κατάλληλες αποφάσεις για να 
επιλύσουν τα προβλήματα που προκύπτουν. Αναφέρεται 
ακόμη ότι για την περίοδο εδραίωσης του συστήματος χρειά­
ζεται να λειτουργήσει ένα ιδανικό σύστημα αντιστάθμισης. 
Βρυξέλλες. 19 Σεπτεμβρίου 1990. 
1. Εισαγωγή 
Η ΟΚΕ επικροτεί ως προς την ουσία το κείμενο της εξετα­
ζόμενης πρότασης, η οποία κινείται στα πλαίσια των 
συμπερασμάτων του Συμβουλίου των Υπουργών Οικονομικών 
της 13ης Νοεμβρίου 1989 και αποβλέπει στη σύσταση ενός 
νέου ειδικού κοινοτικού νομικού μέσου για την ενίσχυση 
της αποτελεσματικότητας της διοικητικής συνεργασίας στον 
τομέα των έμμεσων φόρων, που θα καλύπτει το φόρο προστι­
θέμενης αξίας (ΦΠΑ) και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. 
Η θετική στάση της ΟΚΕ εννοείται ότι τηρείται με την 
επιφύλαξη του περιορισμού των διατυπώσεων για τις επιχει­
ρήσεις, της σταθμισμένης και μη εριστικής διαχείρισης των 
δυνατοτήτων ελέγχου και, τέλος, της αναθεώρησης της νομι­
κής βάσης, καθώς και της μορφής της πρότασης της Επιτρο­
πής. Η ΟΚΕ τάσσεται κατά αιτιολογημένη προτίμηση, και 
για τους λόγους που εκτίθενται παρακάτω, υπέρ μιας οδηγίας 
για το θέμα αυτό, αντί του προτεινόμενου κανονισμού. 
2. Παρατηρήσεις και επεξηγήσεις 
2.1. Τα κίνητρα της Επι τροπής 
2.1.1. Όπως και με την «Πρόταση τροποποίησης της πρό­
τασης οδηγίας του Συμβουλίου που συμπληρώνει το κοινό 4.4. Η αναγκαιότητα μείωσης στο ελάχιστο των ευκαιριών 
φοροδιαφυγής πρέπει να θεωρηθεί ως πρωταρχική δέσμευση. 
4.5. Για το λόγο αυτό η πρόταση μεταβατικής περιόδου 
πρέπει να συνδεθεί στενά με την πρόταση για διοικητική 
συνεργασία στο πεδίο των έμμεσων φόρων. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
σύστημα του φόρου προστιθέμενης αξίας και τροποποιεί την 
οδηγία 77/388/ΕΟΚ», η οποία περιλαμβάνει και την καθιέ­
ρωση ενός μεταβατικού καθεστώτος φορολόγησης στα πλαί­
σια του ΦΠΑ, η Επιτροπή επικαλείται την εγκαθίδρυση της 
μεγάλης εσωτερικής αγοράς και την κατάργηση των φορολο­
γικών συνόρων ως αφορμή της υπό εξέταση πρότασης κανονι­
σμού, η οποία εξάλλου πρέπει να θεωρείται ως συνέχεια της 
προαναφερόμενης πρότασης οδηγίας. 
2.1.2. Και οι δύο προτάσεις αποβλέπουν στην κατάργηση 
των ελέγχων κατά τη διέλευση των ενδοκοινοτικών συνόρων 
από την 1η Ιανουαρίου 1993. Ενώ η πρώτη πρόταση που θα 
αποτελέσει αντικείμενο ιδιαίτερης γνωμοδότησης της ΟΚΕ, 
προβλέπει κυρίως τη διατήρηση, με ορισμένες προσαρμογές, 
της επιβολής φορολογίας στα πλαίσια του ΦΠΑ στις χώρες 
προορισμού και ταυτοχρόνως επιβεβαιώνει το στόχο της 
αντιστροφής, μεσοπρόθεσμος, της εδαφικότητας του φόρου 
με επιβολή του στις χώρες προέλευσης των αγαθών και υπηρε­
σιών, η δεύτερη πρόταση, που αφορά όχι μια οδηγία αλλά 
έναν κανονισμό που ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος, 
εμπνέεται αποκλειστικά, στην αιτιολόγηση αλλά και στο 
κυρίως σώμα του προτεινόμενου κανονισμού, από την ανάγκη 
να ενισχυθούν, μετά την κατάργηση των φορολογικών συνό­
ρων, οι υφιστάμενες σχετικές διατάξεις για τη διοικητική Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου κερί διοικητικής συνεργασίας στον 
τομέα των έμμεσων φόρων 
(90/C 332/35) 
Στις 17 Ιουλίου 1990, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Στο τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών. Κατά τη διάρκεια των εργασιών η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή όρισε ως 
γενικό εισηγητή τον κ. Giacomelli. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 279η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 19ης 
Σεπτεμβρίου 1990). υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
31.12. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 332/125 
συνεργασία και την αμοιβαία συνδρομή στον τομέα των έμμε­
σων φόρων, με κύριο επιχείρημα την κατάργηση των φορολο­
γικών συνόρων. 
2.1.3. Πράγματι, επειδή η δυνατότητα εκ των προτέρων 
φορολογικού ελέγχου μέσω των διατυπώσεων που πραγματο­
ποιούνται στα ενδοκοινοτικά σύνορα εξαλείφεται, τα κράτη 
μέλη πρέπει να δύνανται να βασίζουν κατά κύριο λόγο τους 
ελέγχους τους στην επαλήθευση των λογιστικών εγγράφων 
των υποκείμενων στο φόρο που παρεμβαίνουν στις ενδοκοινο­
τικές συναλλαγές. Κάθε κράτος μέλος που έχει τη δυνατότητα 
ελέγχων των λογαριασμών των φορολογουμένων του είναι 
απαραίτητο, για να αποφευχθούν οι απάτες και οι παραβάσεις 
κυρίως κατά τη μεταβατική περίοδο, αλλά και για να διασφα­
λισθεί η είσπραξη του φόρου από το κράτος μέλος προορι­
σμού, στο οποίο γίνεται η κατανάλωση, να ολοκληρώσει 
το υπάρχον σύστημα αμοιβαίας συνδρομής σύμφωνα με την 
οδηγία 79/1070/ΕΟΚ της 6ης Δεκεμβρίου 1979 (ΕΕ αριθ. L 
331/8) με ένα «πολύ πιο αναπτυγμένο και πλήρες σύστημα 
συνεργασίας». Το σύστημα αυτό προβλέπονταν ήδη στο 
έγγραφο COM(87) 323 της 5ης Αυγούστου 1987 «περί εφαρμο­
γής ενός μηχανισμού συμψηφισμού του ΦΠΑ για τις ενδοκοι­
νοτικές πωλήσεις» (βλέπε σημείο 9.1). Είναι γνωστό ότι η 
ιδέα του «Clearing House» εγκαταλείφθηκε εν τω μεταξύ, η 
κατάργηση όμως των φορολογικών συνόρων, που συνεπάγε­
ται κατάργηση του ενιαίου διοικητικού εγγράφου ως συνοδευ­
τικού εγγράφου των αγαθών και το οποίο χρησιμεύει κυρίως 
για τη διενέργεια φορολογικών ελέγχων, δεν μειώνει καθόλου 
την επιταγή της τελειοποίησης του φορολογικού συστήματος 
με τη διοικητική συνεργασία που μέχρι τώρα περιορίζονταν 
στην αμοιβαία συνδρομή σε περίπτωση απάτης ή υποψίας 
απάτης. 
2.1.4. Τέλος, η Επιτροπή αναφέρεται στα πορίσματα του 
Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της 13ης Νοεμβρίου 
1989 το οποίο δεν καθιερώνει μεν προς το παρόν την αρχή 
της φορολογίας στη χώρα προέλευσης λόγω των σοβαρών 
διαφωνιών που υπάρχουν μεταξύ των κρατών μελών για το 
θέμα και το σύστημα ταυτόχρονης εναρμόνισης των συντε­
λεστών του ΦΠΑ, καθώς και για το πρόβλημα του συμψη­
φισμού μεταξύ κρατών-χρεωστών και κρατών-πιστωτών, τονί­
ζει όμως, ότι ένας μηχανισμός ελέγχου πρέπει να προλαμβά­
νει αποφασιστικά τους κινδύνους απάτης. Ο μηχανισμός 
αυτός θα βασίζεται ουσιαστικά στη χρησιμοποίηση των 
δηλώσεων των επιχειρήσεων από τις εθνικές διοικήσεις, στην 
τακτική ανταλλαγή πληροφοριών και στην κοινοποίηση 
δικαιολογητικών εγγράφων που συντάσσουν οι διοικήσεις. 
Η εν λόγω διοικητική συνεργασία δεν θα πρέπει, κατά το 
Συμβούλιο «να προκαλέσει οποιαδήποτε εμπόδια προερχό­
μενα από την εφαρμογή των εθνικών νομοθεσιών. Θα συμπλη­
ρώνει δε τις υπάρχουσες διαδικασίες αμοιβαίας συνδρομής». 
2.1.5. Η Επιτροπή θεωρεί την υπό εξέταση πρόταση ως ένα 
ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο των μέτρων (τρίπτυχο: μεταβα­
τικό καθεστώς ΦΠΑ, διοικητική συνεργασία, στατιστική 
πτυχή) που αποβλέπουν στην υλοποίηση της κατάργησης των 
ελέγχων στα ενδοκοινοτικά σύνορα σε μια μεγάλη εσωτερική 
αγορά από 1η Ιανουαρίου 1993. Θα πρέπει να διασφαλίσει ταυτόχρονα τη δέουσα αποτελεσματικότητα κατά της απάτης 
και να συμβάλει στην ανάπτυξη σχέσεων εμπιστοσύνης 
μεταξύ των διοικήσεων που θα αναλάβουν την εφαρμογή 
του νέου συστήματος. Αυτό είναι αναγκαίο, όπως δήλωσε η 
Επίτροπος κ. Scrivener κατά τη συνέντευξη τύπου της 8ης 
Μαΐου 1990, τόσο για το προσωρινό καθεστώς φορολόγησης 
στον τομέα του ΦΠΑ, όσο και για το οριστικό καθεστώς (το 
οποίο, κανονικά, θα αντικαταστήσει το προσωρινό καθεστώς 
από 1ης Ιανουαρίου 1997, μετά τη συνολική εξέταση του 
Συμβουλίου, το οποίο θα καθορίσει με πρόταση της Επιτρο­
πής, τον τρόπο με τον οποίο θα επιχειρηθεί η οριστική 
ενοποίηση του κοινού συστήματος του ΦΠΑ (βλέπε έγγρ. 
COM(90) 182 τελικό - SYN 274 της 19ης Ιουνίου 1990, 
σημείο 3). 
2.2. Η σημερινή κατάσταση 
2.2.1. Δεδομένου ότι η εξεταζόμενη πρόταση αφορά τη 
διοικητική συνεργασία σε θέματα έμμεσων φόρων, υπενθυμί­
ζεται ότι σε αντίθεση με το ΦΠΑ δεν υφίσταται κοινοτική 
νομοθεσία διέπουσα την αμοιβαία συνδρομή των διοικήσεων 
σχετικά με τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Κρίθηκε, 
συνεπώς, αναγκαίο να γίνει αναφορά των εν λόγω ειδικών 
φόρων κατανάλωσης, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2, στο 
κείμενο του κανονισμού. Εν προκειμένω, το άρθρο 5 του 
τίτλου II απαριθμεί ονομαστικά τους σχετικούς έμμεσους 
φόρους: ΦΠΑ, ειδικοί φόροι κατανάλωσης επί των βιομη­
χανοποιημένων καπνών, ειδικοί φόροι κατανάλωσης επί των 
οινοπνευματωδών ποτών και επί του οινοπνεύματος που περιέ­
χεται σε άλλα προϊόντα, ειδικοί φόροι κατανάλωσης επί των 
ορυκτελαίων. Συνεπάγεται λοιπόν, ότι οι τίτλοι Ι, III και εξ. 
εφαρμόζονται επίσης στη διοικητική συνεργασία και την 
ανταλλαγή πληροφοριών που αφορούν αυτούς τους φόρους. 
2.2.2. Όσον αφορά την αμοιβαία συνδρομή στον τομέα 
του ΦΠΑ, η Επιτροπή θεώρησε ότι δύναται να αναφερθεί 
λυσιτελώς στο νομικό πλαίσιο που παρέχει η οδηγία (που 
αναφέρεται ανωτέρω στο σημείο 1.3) του Συμβουλίου 79/1070/ 
ΕΟΚ σχετικά με την αμοιβαία συνδρομή των αρμόδιων αρχών 
των κρατών μελών στον τομέα των έμμεσων φόρων. 
2.2.3. Η Επιτροπή αναφέρει, επίσης, τον κανονισμό (ΕΟΚ) 
1481/81, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 945/ 
87, που εφαρμόζεται στον τελωνειακό και γεωργικό τομέα και 
περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με την αμοιβαία συνδρομή. 
Πιστεύει, επίσης, ότι μπορεί να παραπέμπει στη σύμβαση της 
Νεάπολης του 1967, που υπεγράφη από τα κράτη μέλη και 
προβλέπει την αμοιβαία συνδρομή μεταξύ των τελωνειακών 
αρχών, η οποία όμως δεν αποτελεί μέρος της κοινοτικής 
νομοθεσίας. 
2.2.4. Αν και τα υφιστάμενα σήμερα σε κοινοτικό επίπεδο 
κείμενα για την αμοιβαία συνδρομή αποτελούν, όπως βεβαιώ­
νει η Επιτροπή, μια καλή βάση για τη διοικητική συνεργασία 
στον τομέα του ΦΠΑ, γίνεται αντιληπτό ότι οι διατάξεις 
τους δεν αξιοποιήθηκαν μέχρι σήμερα επειδή τα κράτη μέλη 
έκριναν ότι τα εθνικά μέσα ελέγχου, που βασίζονται στα 
έγγραφα εισαγωγής και εξαγωγής, επαρκούσαν για έναν 
αποτελεσματικό έλεγχο. 
2.2.5. Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από τις 
αρμόδιες διοικήσεις φαίνεται πραγματικά ότι τα εν λόγω 
κείμενα, και στην περίπτωση αυτή η προαναφερόμενη οδηγία 
του Συμβουλίου 79/1070/ΕΟΚ. χρησιμοποιήθηκαν μόνο κατά 
Αρη^3%Γ26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31 12 90 
περίπτωση δηλαδή σε περίπτωση άπατης η υποψίας άπατης, 
στα πλαίσια των ορίων που καθορίζουν τα άρθρα 7 παράγρα­
φοι 2 (διατάξεις για το απόρρητο) και 8 (όρια της ανταλλαγής 
πληροφοριών) της οδηγίας του Συμβουλίου 77/799/ΕΟΚ σχε­
τικά με τη συνδρομή στον τομέα των άμεσων φορών, οδηγίας 
που επεκτάθηκε και στον τομέα του ΦΠΑ με την προαναφερο 
μένη οδηγία 79 1070 ΕΟΚ 
2 2 6 Επειδή η διοικητική συνεργασία καλείται να κατα­
στεί ο κανόνας μετά την κατάργηση των φορολογικών συνο 
ρων σε ενα σύστημα διαδικασιών έλεγχου που θα είναι εκεί­
νες του εσωτερικού φορολογικού καθεστώτος των κρατών 
μελών το οποίο θα βασίζεται στον εκ των υστέρων έλεγχο 
των φορολογικών δηλώσεων ενω σήμερα οι διαδικασίες που 
εφαρμόζονται είναι οι διαδικασίες των τελωνειακών διατυ­
πώσεων που θεμελιώνονται στον εκ των προτέρων έλεγχο των 
πράξεων η Επιτροπή είναι της άποψης οτι θα ανταποκριθεί 
καλύτερα στην εντολή που έλαβε απο το Συμβούλιο προτείνο­
ντα^ ενα νεο νομικό μέσο για την ενίσχυση της διοικητικής 
συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα των εμμε 
σων φορών 
2 3 Το καθεστω^ που θα εφαρμοσθεί απο 1ης Ιανουαρίου 
2 3 1 Οι διαδικασίες έλεγχου θα είναι εκείνες του εσωτε­
ρικού φορολογικού καθεστώτος που θεμελιώνεται στον εκ 
των υστέρων έλεγχο των φορολογικών δηλώσεων 
2 3 2 Η περιοδική φορολογική δήλωση ΦΠΑ εμφανίζει 
— το συνο) ικο ποσό ΦΠΑ που καταβάλλεται και αφαιρείται 
— το ποσό των διακοινοτικών αγορών και πωλήσεων 
Αυτά τα στοιχεία επαρκούν για την επεξεργασία των δεδομέ­
νων όσον άφορα τον ΦΠΑ 
2 3 3 Οι έλεγχοι που αφορούν λογαριασμούς των επιχειρή­
σεων (επι στοιχείων η επι τόπου) επιτρέπουν 
— έλεγχο των αποθεμάτων στην επιχείρηση 
— έλεγχο των προϋποθέσεων απαλλαγής κατά την παράδοση 
σε άλλο κράτος μέλος 
— δελτία παρανγε) ιαΗ 
— τιμο/ογια 
— βεβαιώσει,, 
— υπάρχοντα ταξιδιωτικά έγγραφα 
2 3 4 Η ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ των διοικήσεων 
θα επιτρέψει 
— την αμοιβαία συνδρομή σε περίπτωση φοροδιαφυγής η 
υποψίας φοροδιαφυγής 
— την «κατόπιν αιτήσεως» συνεργασία για συνήθεις ελεγ 
χους 
— αυτεπάγγελτη συνδρομή η διαβίβαση πληροφοριών 
2 3 5 Αυτό που ιδιαιτέρως προβλέπεται είναι οτι οι διοική­
σεις θα επαληθεύουν απο κοινού δειγματοληπτικά, οτι για 
κάθε δηλωμένη εξαγωγή αντιστοιχεί πράγματι εισαγωγή του 
ίδιου ποσού και αντιστρόφως Οι ζητούμενες πληροφορίες 
θα πρέπει να αποστέλλονται στο αιτούν κράτος μέλος το 
αργότερο εντός τριών μηνών 2 3 6 Η απλούστευση των διατυπώσεων (σχετικά γνω­
ρίζουμε ηδη την κατάργηση του δελτίου διέλευσης και την 
κατάργηση του ενιαίου διοικητικού έγγραφου που θα ακολου­
θήσει) θα γίνει αισθητή έτσι για τις επιχειρήσεις στο στα­
τιστικό επίπεδο καθώς η στατιστική πτυχή (εγγρ ^Μ(90) 
177 τελικό — 8ΥΝ 181 της 27ης Ιουνίου 1990 — Τροποποιη­
μένη πρόταση κανονισμού σχετικά με τις στατιστικές των 
διακοινοτικών συναλλαγών) προβλέπει, σε αντικατάσταση 
του ενιαίου διοικητικού έγγραφου που περιείχε εως πενήντα 
πέντε στοιχεία που έπρεπε να παρέχονται, ενα έντυπο μονό 
που αποτελείται απο δέκα στατιστικές πληροφορίες προς 
συμπλήρωση απο τις πιο σημαντικές επιχειρήσεις (λιγότερο 
απο το 20% των κοινοτικών επιχειρήσεων), ενω οι υπόλοιπες 
επιχειρήσεις θα υποχρεώνονται μονό να παρουσιάζουν δυο 
στοιχεία επιπλέον στις περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ δηλαδή 
το σύνολο των εισαγωγών τους και το σύνολο των κοινοτικών 
εξαγωγών τους 
2 3 7 Μπορούμε έτσι να εννοήσουμε, στο βαθμό που 
κανένα απόσπασμα της υπο εξέταση πρότασης δεν λέγει το 
αντίθετο οτι το νεο μέσο που αποτελεί το αντικείμενο του 
κανονισμού πρόκειται να χρησιμοποιηθεί είτε μεταβατικά 
είτε οριστικά οποίες και αν θα είναι οι αποφάσεις που θα 
ληφθούν στη συνέχεια απο το Συμβούλιο τόσο στα θέματα 
του ΦΠΑ οσο και στα θέματα των ειδικών φορών 
2 3 8 Στον τομέα των ειδικών φορών κατανάλωσης στον 
οποίο πάρα τι,, τελευταίες προτάσεις της Επιτροπής (για τις 
οποιε,, α/λωστε ασκήθηκε κριτική απο την ΟΚΕ στις 
πρόσφατε^ γνωμοδοτήσεις της ΟΕ5 1328/89 €Ε8 63/90 ΟΕ5 
135 90 και ^Ε5 275 90 της 5ης Ιουλίου 1990) οι επιλογές 
φαίνονται λινοτερο συγκεκριμένες απ οσο στον τομέα του 
ΦΠΑ τίποτα δεν πρόκειται ούτως η άλλως να αλλάξει ως 
προ, την αρχή τη^ εδαφικοτητας του φόρου ο οποίος απο τη 
φύση του θα πρέπει να εισπράττεται στη χωρά προορισμού 
όη>αδη στο κρατο^ τη^ κατανάλωσης Παραμένει ωστόσο 
να διευκρινισθεί η μέθοδος λειτουργίας των διασυνδεομενων 
συστημάτων έλεγχου σε ο τι άφορα τα φορολογητέα αγαθά 
και εμπορεύματα που διακινούνται με αναστολή της πλη­
ρωμή^ των φορών Η Επιτροπή κρίνει ως προς αυτό το θέμα 
χωρι- να αναφέρει περισσότερα οτι «παρόμοιες» μορφές 
συνεργασία- θα είναι αναγκαίε,, στον τομέα του ΦΠΑ 
2 4 Η διοικητική συνεργασία 
Με βάση το νεο νομικό μέσο θα υπάρξουν στο μέλλον δυο 
διαφορετικά άλλα συνδεόμενα μεταξύ τους, συστήματα 
συνεργασία^ 
2 4 1 Οι υπάρχουσες διαδικασίες αμοιβαίας συνδρομής σε 
περίπτωση άπατης η σοβαρών παραβάσεων (έννοια που πρέ­
πει να διευκρινισθεί) διατηρούνται Ασκούνται ιδιαίτερα σε 
διμερή βάση οφείλουν όμως, να ενσωματωθούν στο πλαίσιο 
της Κοινότητας και να στηρίζονται στο ίδιο κοινοτικό νομικό 
μέσο (κανονισμός) 
2 4 2 Επιπλέον δημιουργείται ένας νέος τύπος διοικητι­
κής συνεργασίας για να υπάρξει ανταπόκριση στον πρώτο 
στόχο της εξεταζόμενης πρότασης δηλαδή, σε περίπτωση μη 
διενέργειας φορολογικού έλεγχου στα διακοινοτικά σύνορα 
31. 12. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 332/127 
ανταλλαγή των αναγκαίων πληροφοριών, με σκοπό τον 
έλεγχο τους, για τις διακοινοτικές πράξεις που υπόκεινται 
στον ΦΠΑ και στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. 
2.4.3. Τρεις τύποι συνδρομής προβλέπονται: 
2.4.3.1. Η συνδρομή κατόπιν αιτήσεως, με πρωτοβουλία 
της αιτούσας αρχής. 
2.4.3.2. Η αυτόματη συνδρομή, όταν η αιτούσα αρχή και 
η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση συμφωνούν εκ των 
προτέρων για την ανταλλαγή ορισμένων πληροφοριών. 
2.4.3.3. Η αυτεπάγγελτη συνδρομή, όταν μια αρχή κρίνει 
αναγκαίο να αναλάβει την πρωτοβουλία χωρίς αυτό να της 
έχει ζητηθεί. 
Η συνδρομή κατόπιν αιτήσεως αντιπροσωπεύει σήμερα, και 
θα αντιπροσωπεύσει χωρίς αμφιβολία στο μέλλον, την πιο 
συχνή μορφή συνδρομής. 
3. Γενικές παρατηρήσεις: Προβληματισμοί ουσίας και μορ­
φής 
3.1. Δεν συζητείται καθόλου η αρχή ότι μετά την κατάρ­
γηση των ελέγχων και των φορολογικών διατυπώσεων στα 
ενδοκοινοτικά σύνορα, η οποία επικυρώνει την ολοκλήρωση 
της μεγάλης εσωτερικής αγοράς, είναι απαραίτητη μια πιο 
εντατική συνεργασία μεταξύ των διοικήσεων των κρατών 
μελών που είναι αρμόδιες στα θέματα της έμμεσης φορολο­
γίας, για την ομαλή και ορθολογική λειτουργία του συστή­
ματος, απαλλαγμένη από φοροδιαφυγές, είτε πρόκειται για 
μεταβατικό καθεστώς, όπως προτείνεται από την Επιτροπή, 
είτε για το οριστικό καθεστώς όπως πρόκειται να θεσπισθεί 
από το Συμβούλιο, κατόπιν εξετάσεως των ad hoc προτάσεων 
της Επιτροπής, για την 1η Ιανουαρίου 1997. 
3.2. Το άρθρο 100 Α της συνθήκης το οποίο αποτελεί τη 
νομική βάση επί της οποίας στηρίζεται η Επιτροπή μπορεί 
να τεθεί υπό αμφισβήτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση υπό 
τον όρο βέβαια ότι δεν λαμβάνεται υπόψη η παράγραφος 2 
του ανωτέρω άρθρου που αναφέρει ότι η παράγραφος 1 δεν 
εφαρμόζεται επί των«φορολογικών διατάξεων». Φαίνεται ότι 
η Επιτροπή επιδιώκει να παρακάμψει την αρχή της ομοφω­
νίας ερμηνεύοντας περιοριστικά την παρέκκλιση της παρα­
γράφου 2. και κρίνοντας ότι η παράγραφος 1 εφαρμόζεται 
χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η παράγραφος 2, δεδομένου ότι 
τα προτεινόμενα μέτρα για την ενίσχυση της διοικητικής 
συνεργασίας στον τομέα των έμμεσων φόρων δεν αποτελούν 
παρά εκτελεστικά μέτρα για τα οποία δύναται να ληφθεί 
απόφαση με ειδική πλειοψηφία. Όμως, αυτό κάθε άλλο παρά 
βέβαιο είναι, διότι οι φορολογικές διατάξεις καλύπτουν συγ­
χρόνως το φόρο. τη δημιουργία του. τη βάση του, τον συντε­
λεστή του. τη βεβαίωση του, όπως και την είσπραξη του. 
Αν αναγνώσουμε προσεκτικά την πρόταση της Επιτροπής 
διαπιστώνουμε ότι συνδέεται στενά με τη βεβαίωση του φόρου 
για το λόγο ότι θεσπίζει, σύμφωνα με το άρθρο 1, τη συνεργα­
σία μεταξύ των εθνικών διοικήσεων και της Επιτροπής για 
να εξασφαλισθεί η τήρηση της νομοθεσίας όσον αφορά τους 
έμμεσους φόρους και η ορθή βεβαίωση τους. 3.3. Εξάλλου, προκειμένου για τους έμμεσους φόρους, 
εφόσον υπάρχουν διατάξεις οι οποίες, μέσω της γενίκευση 
και της ενίσχυσης της διοικητικής συνεργασίας με αντικεί­
μενο την ορθή βεβαίωση του φόρου, αφορούν την εναρμόνιση 
των νομοθεσιών σχετικά με τους φόρους κύκλου εργασιών, 
τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και άλλους έμμεσους 
φόρους, στο μέτρο που η εναρμόνιση αυτή είναι απαραίτητη 
για να εξασφαλισθεί η εγκαθίδρυση και η λειτουργία της 
εσωτερικής αγοράς μέσα στα χρονικά πλαίσια που προβλέ­
πεται στο άρθρο 8 Α της συνθήκης (γεγονός που δεν αμφι­
σβητείται), είναι θεμιτό να αναρωτηθούμε γιατί δεν γίνεται 
σχετικώς αναφορά στο άρθρο 99 της συνθήκης. Το σημείο 5 
του προοιμίου της πρότασης δεν περιέχει πειστικά επιχειρή­
ματα για την επιλογή του άρθρου 100 Α ως νομικής βάσης. 
Εφόσον η Επιτροπή προτίμησε τη θέσπιση κανονισμού αντί 
οδηγίας οφείλει να γνωρίζει ότι το άρθρο 99 επιτρέπει επίσης 
την έκδοση κανονισμού. Οπωσδήποτε, εκτός αντίθετης πει­
στικότερης επιχειρηματολογίας, το άρθρο 99 φαίνεται ότι 
αποτελεί την πλέον κατάλληλη νομική βάση για την υπό 
μελέτη πρόταση. 
3.3.1. Έχει μεγάλη σημασία να τονισθεί εδώ ότι η νομική 
υπηρεσία του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σε 
γνωμοδότηση της 19ης Ιουλίου 1990, απαντώντας σε ερώτηση 
της ad hoc ομάδας «κατάργηση των φορολογικών συνόρων», 
οδηγήθηκε στο συμπέρασμα με βάση μια θεμελιωμένη επιχει­
ρηματολογία, που σε πολλά σημεία της ταυτίζεται με εκείνη 
της ΟΚΕ ότι «το άρθρο 99 της συνθήκης ΕΟΚ αποτελεί τη 
δέουσα νομική βάση» για την εφαρμογή της πρότασης της 
Επιτροπής. 
3.4. Τίθεται το ερώτημα αν στη συγκεκριμένη περίπτωση 
η θέσπιση κανονισμού ενδείκνυται ως κατάλληλο μέσο. Η 
συνδρομή μεταξύ φορολογικών αρχών για την εφαρμογή 
στους ιδιώτες, ή στους υποκείμενους στο φόρο, της φορολογι­
κής νομοθεσίας (άρθρο 7, παράγραφος 2 και άρθρο 9 της 
πρότασης) και την ορθή βεβαίωση του φόρου, στο μεγαλύ­
τερο αριθμό των κρατών μελών πρέπει να απορρέει από νόμο 
που ψηφίσθηκε από το εθνικό κοινοβούλιο και όχι από κυβερ­
νητική πράξη. Άλλωστε, η αποδοχή των διαδικασιών, όπως 
αυτή την οποία η Επιτροπή επιδιώκει να εφαρμόσει με στόχο 
την εναρμόνιση εξαρτάται, αφενός από τα εθνικά κοινοβού­
λια, αφετέρου, από την ομοφωνία των κρατών μελών. 
Όμως, μολονότι, ένας κανονισμός εφαρμόζεται άμεσα από 
την Κοινότητα στα άτομα, χωρίς παρέμβαση του κράτους 
μέλους στο οποίο ανήκει ο υπήκοος και ενώ η πρόταση 
προβλέπει την επιβολή του φόρου στις διάφορες φάσεις της 
παραγωγής με τη μεσολάβηση δύο κρατών μελών χωρίς την 
παρέμβαση της Κοινότητας, η ανάγκη θέσπισης ενός κανονι­
σμού ουδόλως εξηγείται ούτε δικαιολογείται. Τα επιχειρή­
ματα στο σημείο 13 της αιτιολογικής έκθεσης μόνο δεν θεω­
ρούνται καθόλου επαρκή. 
Η θέσπιση οδηγίας με βάση το άρθρο 99 της συνθήκης, τόσο 
από την άποψη της ερμηνείας της συνθήκης (φορολογική 
διάταξη κατά την έννοια του άρθρου 100 Α, παράγραφος 2) 
όσο και από απόψεως περιεχομένου της πρότασης, φαίνεται 
να είναι το πλέον κατάλληλο νομικό θέσπισμα. 
Αριθ. C 332/128 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.90 
Επιπλέον, από τη διεξοδική μελέτη του άρθρου 19 της πρό­
τασης σχετικά με τις διαβουλεύσεις και διαδικασίες συντο­
νισμού προκύπτουν προαιρετικές διεργασίες, ανεπαρκώς εξει­
δικευμένες διατάξεις και διαδικασίες υπό θέσπιση που 
αφήνουν περιθώρια ελεύθερης ερμηνείας, οι οποίες είναι 
χαρακτηριστικά γνωρίσματα των οδηγιών και που δεν έχουν 
θέση σε έναν κανονισμό αυστηρής ερμηνείας και άμεσης 
εκτέλεσης. Αυτό αποτελεί, εκτός του τύπου του κειμένου 
που το άρθρο 22 αποσκοπεί να καταργήσει (και εδώ επίσης 
πρόκειται για οδηγία), πρόσθετο βάσιμο λόγο υπέρ της θέσπι­
σης μιας οδηγίας. 
4. Ειδικές παρατηρήσεις 
4.1. 2η αιτιολογική σκέψη 
— Η δεύτερη αιτιολογική σκέψη βασίζεται σε μια προκαταρ­
κτική υπόθεση αναφέροντας «τα μέτρα φορολογικής εναρ­
μόνισης που έχουν ληφθεί για την ολοκλήρωση της 
εσωτερικής αγοράς», τη στιγμή που το θέμα αυτό αποτελεί 
τουλάχιστον αντικείμενο διαφωνιών. Εξάλλου, το παρόν 
έγγραφο της Επιτροπής θα αντιμετωπίζει μελλοντικά προ­
βλήματα προερχόμενα από έναν κανονισμό τον οποίο 
μόνος αρμόδιος να υιοθετήσει είναι το Συμβούλιο. 
Προτείνεται, συνεπώς, η τροποποίηση της εν λόγω αιτιο­
λογικής σκέψης ως εξής: «εκτιμώντας ότι τα μέτρα που 
έχουν ληφθεί για τη μεταβατική περίοδο υπέρ της ολοκλή­
ρωσης της εσωτερικής αγοράς καθιστούν απαραίτητη 
κλπ.». 
4.2. 3η αιτιολογική σκέψη 
— Η τρίτη αιτιολογική σκέψη αναφέρει σωστά ότι οι δια­
τάξεις που προβλέπουν αυτό το σύστημα συνεργασίας 
αποσκοπούν στην κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα 
σύμφωνα με τους στόχους του άρθρου 8 της συνθήκης. 
Αυτό αποτελεί στην ουσία το στόχο της υπό μελέτη πρό­
τασης, ο οποίος, αντίθετα με τη δεύτερη αιτιολογική 
σκέψη, δεν δύναται να αναφέρεται στην εναρμόνιση των 
φορολογικών διατάξεων που δεν έχουν ληφθεί ακόμη και 
οι οποίες πρέπει να ληφθούν, ενώ, αντίθετα με τη δια­
πίστωση της 3ης αιτιολογικής έκθεσης, η υπό εξέταση 
πρόταση προβλέπει πράγματι εναρμόνιση των κατά την 
έννοια του άρθρου 100 Α, παράγραφος 2, πράγμα που 
αμφισβητεί, εφόσον πρόκειται για το θέμα των εμμέσων 
φόρων, αν το άρθρο 99 αποτελεί την κατάλληλη νομική 
βάση. 
4.3. 11η αιτιολογική σκέψη 
— Η προτελευταία αιτιολογική σκέψη απαριθμεί τις περι­
πτώσεις που ένα κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να αρνηθεί 
να προβεί σε έρευνες ή να παράσχει πληροφορίες, εφόσον 
οι περιπτώσεις αυτές δεν προβλέπονται από το άρθρο 18, 
το οποίο αναφέρει στην παράγραφο 1 μόνο την περίπτωση 
της προσβολής της δημόσιας τάξης. Συνεπώς, πρέπει να 
καλύψουμε την παράλειψη αυτή με τη συμπλήρωση της 
παραγράφου 1 του άρθρου 18. 4.4. Άρθρο 1 
Όπως διαπιστώνεται στο κεφάλαιο «Γενικές παρατηρήσεις», 
η εξεταζόμενη πρόταση περιλαμβάνει πραγματικά την εναρ­
μόνιση διατάξεων φορολογικού χαρακτήρα επειδή προβλέ­
πει, μέσω της συνεργασίας των αρμόδιων στα κράτη μέλη 
διοικήσεων για την εφαρμογή της νομοθεσίας περί έμμεσης 
φορολογίας, στην παρακολούθηση αυτής της νομοθεσίας και 
τη σωστή εφαρμογή των φόρων. Το άρθρο 1 συνεπώς παραπέ­
μπει εμμέσως στο άρθρο 99 της συνθήκης περί εναρμόνισης 
των νομοθεσιών για τους έμμεσους φόρους. 
4.5. Άρθρο 3 
Το άρθρο 3 προβλέπει, εκτός της συνήθους και αναγκαίας 
συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών, 
μια συνεργασία που, με ειδικές εξαιρέσεις, θα είναι κυρίως 
διμερής. Για την τήρηση των κοινοτικών διατάξεων περί 
έμμεσων φόρων προβλέπεται η συμμετοχή της Επιτροπής, 
στο βαθμό που εμπλέκεται το κοινοτικό δίκαιο. 
Στο τέλος του δεύτερου εδαφίου θα ήταν σκόπιμο να αποσα­
φηνισθεί το είδος της πληροφορίας σχετικά με τη γνωμοδό­
τηση από τις αρμόδιες αρχές στην Επιτροπή «κάθε ειδικής ή 
γενικής φύσεως πληροφορίας εφόσον η πληροφορία αυτή 
παρουσιάζει ενδιαφέρον για την Κοινότητα». Οι αόριστες 
διατυπώσεις δεν προσιδιάζουν σε κείμενα που έχουν τη σημα­
σία της εξεταζόμενης πρότασης. 
4.6. Άρθρο 5 
Το άρθρο 5 αναφέρεται στη διοικητική συνδρομή κατόπιν 
αιτήσεως της αιτούσας αρχής, η οποία ζητά από την αρμόδια 
αρχή όλες τις αναγκαίες πληροφορίες που επιτρέπουν τη 
διασφάλιση της τήρησης των διατάξεων που προβλέπονται 
από τη νομοθεσία για τους έμμεσους φόρους. Στην παράγραφο 
απαριθμούνται οι φόροι που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής 
της πρότασης αυτής, δηλαδή ο ΦΠΑ, οι ειδικοί φόροι κατανά­
λωσης επί των βιομηχανοποιημένων καπνών, οι ειδικοί φόροι 
κατανάλωσης των οινοπνευματωδών ποτών και επί του οινο­
πνεύματος που περιέχεται σε άλλα προϊόντα και επί των 
ορυκτελαίων. Θα ήταν προτιμότερο για τον άμεσο προσανα­
τολισμό του αναγνώστη να καθορισθεί το πεδίο εφαρμογής 
από την αρχή, στο πλαίσιο του Ιου άρθρου. 
Φαίνεται, εξάλλου, ότι είναι ενδεδειγμένο, για την πληρότητα 
του θέματος, να συμπεριληφθεί στο άρθρο 5, η δεύτερη φράση 
του άρθρου 2 της οδηγίας 77/799/ΕΟΚ για την αμοιβαία 
συνδρομή σε θέματα άμεσων φόρων που μέσω της οδηγίας 79/ 
1070/ΕΟΚ εφαρμόζεται σήμερα και στον τομέα των έμμεσων 
φόρων. Το άρθρο αυτό επιτρέπει στην αρμόδια αρχή να μη 
δίνει ευνοϊκή συνέχεια σε ένα αίτημα, σε περίπτωση που 
φαίνεται ότι η αιτούσα αρχή δεν εξάντλησε τις συνήθεις 
πηγές πληροφόρησης, όπως θα μπορούσε, σύμφωνα με τους 
χρησιμοποιούμενους τρόπους για την απόκτηση των αιτούμε­
νων πληροφοριών χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την επίτευξη 
του επιδιωκόμενου αποτελέσματος. 
Η συνδρομή κατόπιν αιτήσεως θα είναι, χωρίς αμφιβολία, το 
πλέον επιδιωκόμενο είδος της συνεργασίας κατά τη μεταβα­
τική περίοδο. 
31. 12.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 332/129 
4.7. Άρθρο 7 
Το άρθρο 7 αναφέρεται στις περιπτώσεις συντονισμένης 
φορολογικής εξέτασης, όταν δύο ή περισσότερες αρχές έχουν 
κοινό ή έμμεσο ενδιαφέρον, κάθε μία στο δικό της έδαφος, 
για να εξετάσουν την κατάσταση όσον αφορά τους έμμεσους 
φόρους ενός ή περισσοτέρων προσώπων με σκοπό την ανταλ­
λαγή πληροφοριών που αποκτώνται. Διερωτάται κανείς για 
την αποτελεσματικότητα αυτής της διάταξης εφόσον, όπως 
προβλέπεται στην παράγραφο 1, εναπόκειται σε κάθε ενδεχό­
μενη αρχή να αποφασίζει εάν θα συμμετάσχει ή όχι σε μια 
συντονισμένη φορολογική εξέταση, θα πρέπει τουλάχιστον 
να αποσαφηνίζονται τα κριτήρια που αιτιολογούν μια ενδεχό­
μενη αποχή. 
4.8. Άρθρο 11 
Το άρθρο αυτό αναφέρεται στην αυτόματη ανταλλαγή χωρίς 
προηγούμενη αίτηση και τακτικά, των πληροφοριών που προ­
βλέπει το άρθρο 3 «για τις κατηγορίες των περιπτώσεων που 
καθορίζονται σύμφωνα με τις διαδικασίες του άρθρου 19». 
Δεδομένου ότι το άρθρο 19 αποτελεί μια διάταξη-πλαίσιο της 
οποίας ορισμένα τμήματα δεν έχουν ακόμη καθορισθεί πιο 
συγκεκριμένα ως προς τις προβλεπόμενες διαδικασίες, είναι 
δύσκολο να αποφανθεί κανείς για την ακριβή εμβέλεια του 
άρθρου 11. 
4.9. Άρθρο 13, παράγραφος 1, περίπτωση β) 
Η διάταξη αυτή, δυσνόητη σε πρώτη ανάγνωση, θα βελτιωνό­
ταν αν η διατύπωση της ήταν σαφέστερη για την καλύτερη 
κατανόηση από τους μη μεμυημένους στο θέμα. 
4.10. Άρθρο 13, παράγραφος 2 
Η παράγραφος αυτή παρουσιάζει, όπως και άλλες διατάξεις, 
ασάφειες που υποβαθμίζουν το άρθρο 19. 
4.11. Άρθρο 13, παράγραφος 3 
Θα πρέπει να διευκρινισθεί αν εξυπακούεται ότι τα «άλλα» 
κράτη μέλη στα οποία μπορούν να διαβιβασθούν οι πληροφο­
ρίες των παραγράφων 1 και 2 είναι ενδιαφερόμενα ή εμπλε­
κόμενα κράτη μέλη. Αν ούτως έχουν τα πράγματα θα πρέπει 
να συμπληρωθεί η παράγραφος αναλόγως. 
4.12. Άρθρο 15 
Η παράγραφος 1 εξαρτάται, ως προς το πρώτο μέρος της, από 
διαδικασίες που δεν έχουν ακόμη καθορισθεί με βάση το 
άρθρο 19, και συνεπώς στη φάση αυτή δεν είναι δυνατό να 
διατυπωθούν σχετικά σχόλια. 
Όσον αφορά την παράγραφο 2, φαίνεται ότι πρέπει επίσης 
να προβλεφθεί, όπως συμβαίνει με την οδηγία 77/799/ΕΟΚ 
περί αμοιβαίας συνδρομής σε θέματα άμεσων φόρων (που με 
την οδηγία 79/1070/ΕΟΚ διέπει και την αμοιβαία συνδρομή για τους έμμεσους φόρους) η δυνατότητα απόρριψης, με υπο­
χρέωση της αρμόδιας αρχής να εξηγεί τους λόγους (π.χ. σε 
περίπτωση που η αίτηση της αιτούσας αρχής υποβάλλεται 
παραλλήλως με εκείνη της δικαστικής αρχής). 
4.13. Άρθρο 16 
Είναι λυπηρό το γεγονός ότι οι διατάξεις του σημαντικού 
αυτού άρθρου, του οποίου η ερμηνεία είναι δυσχερής, εξαρτώ­
νται από διαδικασίες που δεν έχουν ακόμη καθορισθεί σύμ­
φωνα με τις διατάξεις — προς το παρόν ανεπαρκώς αποσα­
φηνισμένες — που προβλέπονται στο άρθρο 19. 
4.14. Άρθρο 17 
Στην πρώτη φράση της παραγράφου 1 αναφέρεται ρητώς ότι 
οι κοινοποιούμενες πληροφορίες έχουν εμπιστευτικό χαρα­
κτήρα και καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο, 
πράγμα που αποτελεί πλεονασμό δεδομένου ότι τα πρόσωπα 
που έχουν πρόσβαση σ'αυτές είναι, αποκλειστικά, υπάλληλοι 
που δεσμεύονται λόγω της θέσης τους από το απόρρητο. Η 
διατύπωση της αντίστοιχης διάταξης (άρθρο 7, παράγραφος 
1) της οδηγίας περί συνδρομής σε θέματα άμεσων φόρων 
(που σήμερα εφαρμόζεται και στους έμμεσους φόρους με την 
οδηγία 79/1070/ΕΟΚ) είναι περισσότερο σαφής και σύντομη 
και συνεπώς προτείνεται να ληφθεί ως έχει. 
4.15. Άρθρο 18 
Αναφέρεται ήδη στην παράγραφο 4.3 ανωτέρω ότι η παράγρα­
φος 1 του άρθρου 18 είναι ατελής με την έννοια ότι αναφέρει 
ένα μόνο μέρος των αιτιών της 11ης αιτιολογικής σκέψης της 
εξεταζόμενης πρότασης, αιτιών που δίνουν σε ένα κράτος 
μέλος το δικαίωμα να αρνηθεί την πραγματοποίηση ερευνών 
ή την παροχή πληροφοριών. Εκτός από την περίπτωση που 
η κοινοποίηση πληροφοριών προσβάλει τη δημόσια τάξη, 
προβλέπεται πράγματι στην εν λόγω αιτιολογική σκέψη ότι 
το δικαίωμα άρνησης υφίσταται και στην περίπτωση που 
η νομοθεσία του κράτους μέλους της αρμόδιας αρχής δεν 
επιτρέπει στη φορολογική διοίκηση των εμμέσων φόρων να 
πραγματοποιεί τις έρευνες ή να συγκεντρώνει ή να χρησιμο­
ποιεί τις πληροφορίες αυτές για δικές της ανάγκες πράγμα 
που, αντιθέτως, απορρέει από την παράγραφο του άρθρου 5. 
Πρέπει, συνεπώς, να συμπληρωθεί αναλόγως η πρώτη παρά­
γραφος του άρθρου 18. 
4.16. Άρθρο 19 
Λόγω των αναπόφευκτων ασαφειών αυτής της διάταξης-πλαί-
σιο, που αφορά απροσδιόριστες ακόμη διαδικασίες διαβού­
λευσης και συντονισμού, δεν είναι καθόλου κατανοητό — 
εκτός των άλλων λόγων που εκτίθενται στο κεφάλαιο «γενικές 
παρατηρήσεις» — να προτείνεται το προς σύσταση νομικό 
μέσο να λάβει τη μορφή κανονισμού για να θεμελιωθεί η 
διοικητική συνεργασία στον τομέα των έμμεσων φόρων, ενώ 
μια οδηγία — που θα καταργεί και θα αντικαθιστά την ισχύ­
ουσα οδηγία που αφορά το ίδιο θέμα — φαίνεται εν προκει-
Αριθ. C 332/130 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.90 
μένω καταλληλότερη. Διατάξεις όπως αυτές που περιλαμβά­
νει το άρθρο 19 προσιδιάζουν περισσότερο με τις διατάξεις 
μιας οδηγίας και όχι κανονισμού, ο οποίος θα πρέπει να 
περιέχει σαφή και συγκεκριμένα κριτήρια και κριτήρια 
αυστηρής ερμηνείας, πολύ περισσότερο μάλιστα στην περί­
πτωση αυτή που ρυθμίζονται φορολογικά θέματα. 
Θα ήταν, εξάλλου, απλούστερο να εμπνευσθεί κανείς από το 
άρθρο 9 της οδηγίας για την αμοιβαία συνδρομή στον τομέα 
των άμεσων φόρων (που ισχύει και για τους έμμεσους φόρους) 
και να μεταφερθεί, κατ'αναλογίαν, αφήνοντας το μέγιστο της 
πρωτοβουλίας στα κράτη μέλη και στις αρμόδιες αρχές τους 
για τη ρύθμιση των λεπτομερειών της συνεργασίας τους, στα 
πλαίσια της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας και της 
φορολογικής κυριαρχίας των κρατών μελών. 
4.17. Γενική παρατήρηση 
Με βάση τις ανωτέρω παρατηρήσεις θα πρέπει να αντι­
κατασταθεί στις διάφορες διατάξεις της εξεταζόμενης πρό­
τασης ο όρος «κανονισμός» με τον όρο «οδηγία». 
4.18. Τελική παρατήρηση 
Η ΟΚΕ επιμένει στην ανάγκη ότι για να εξασφαλισθεί πλή­
ρως η επιτυχία της κατάργησης των φορολογικών συνόρων 
την 1η Ιανουαρίου 1993, η συζήτηση και η απόφαση από το 
Συμβούλιο για το τρίπτυχο των τριών προτάσεων σχετικά με 
το μεταβατικό καθεστώς φορολογίας του ΦΠΑ (έγγρ. 
COM(90) 182 τελικό), τη διοικητική συνεργασία σε θέματα 
Βρυξέλλες, 19 Σεπτεμβρίου 1990. έμμεσων φόρων (έγγρ. COM(90) 183 τελικό) και τις στατιστι­
κές των διακοινοτικών συναλλαγών (έγγρ. COM(90) 177 
τελικό), δεν πρέπει να γίνει σε διαφορετικό χρόνο. Οι τρεις 
προτάσεις συνδέονται στενά και θα πρέπει συνεπώς να αποτε­
λέσουν αντικείμενο ταυτόχρονης συζήτησης και απόφασης. 
5. Συμπεράσματα 
Η ενίσχυση της αμοιβαίας συνδρομής και της διοικητικής 
συνεργασίας στον τομέα των έμμεσων φόρων, σε περίπτωση 
που η ισχύουσα οδηγία 79/1070/ΕΟΚ της 6ης Δεκεμβρίου 
1979, έστω δεόντως τροποποιημένη, αποδειχθεί ακατάλληλη 
ή ανεπαρκής για την κατάσταση που θα επικρατήσει από 1ης 
Ιανουαρίου 1993, είναι οπωσδήποτε αναγκαία και απαραίτητη 
σε ένα εκ των υστέρων φορολογικό έλεγχο μετά την κατάρ­
γηση των ελέγχων στα ενδοκοινοτικά σύνορα. Επίσης, η 
ΟΚΕ εγκρίνει, με την επιφύλαξη των ανωτέρω παρατηρή­
σεων, τις λεπτομέρειες που προτείνει η Επιτροπή, με την 
προϋπόθεση εξάλλου, ότι οι λύσεις που θα εφαρμοσθούν 
τελικά, τόσο ως προς τη φορολογία, όσο και ως προς τη 
διοικητική συνεργασία και στον τομέα των στατιστικών στοι­
χείων των ενδοκοινοτικών συναλλαγών θα επιτρέψουν μια 
σωστή και δίκαια κατανομή στους δικαιούχους των εισπρατ­
τομένων φόρων, δηλαδή στο κράτος μέλος κατανάλωσης, 
χωρίς να είναι αναγκαία η καθιέρωση ενός πολύπλοκου και 
δαπανηρού μηχανισμού ή συστήματος αντιστάθμισης, για 
τον οποίο μηχανισμό. Εξάλλου, η ΟΚΕ διετύπωσε σοβαρούς 
ενδοιασμούς στο πλαίσιο της γνωμοδότησης CES 742/88 της 
7ης Ιουλίου 1988 για το έγγραφο COM(87) 323 που αναφέ­
ρεται ανωτέρω στο 2.1.3. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE