Αριθ. C 60/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8.3.91 
8. Μια αντίστοιχη ανάγκη για τον προσδιορισμό των 
αρμοδιοτήτων ανακύπτει σχετικά με την υπό σύσταση Ευρω­
παϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος όσον αφορά τη συλλογή 
δεδομένων. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι τα διάφορα όργανα πληροφό-
Βρυξέλλες, 18 Δεκεμβρίου 1990. 
Η ΟΚΕ επικροτεί την προτεινόμενη οδηγία με την επιφύλαξη 
των ακόλουθων παρατηρήσεων. 
Γενικές παρατηρήσεις 
1. Το Δεκέμβριο του 1989 το Συμβούλιο ενέκρινε την 
οδηγία 89/665/ΕΟΚ για το συντονισμό των νομοθετικών, 
κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων περί της εφαρμογής 
των διαδικασιών ελέγχου στον τομέα της σύναψης συμ­
βάσεων κρατικών προμηθειών και δημοσίων έργων. Η οδηγία 
εφαρμόζεται στους τομείς που καλύπτουν οι οδηγίες 71/305/ 
ΕΟΚ και 77/62/ΕΟΚ: συμβάσεις έργων και προμηθειών από 
τη δημόσια διοίκηση. Δεν εφαρμόζεται για την ανάθεση συμ­
βάσεων έργων και προμηθειών στους τομείς της ύδρευσης, 
της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών. 
2. Η ΟΚΕ στη γνωμοδότηση της για τη σχετική πρόταση 
ανέφερε ότι η πλαισίωση των κοινοτικών κανόνων θα παρα­
μείνει ένα θεωρητικό κατασκεύασμα εάν δεν υποστηριχθεί με 
τα απαραίτητα μέσα για να εξασφαλισθεί η εφαρμογή τους. ρήσης τα οποία η Κοινότητα διαθέτει στον τομέα του περι­
βάλλοντος πρέπει να λειτουργούν με όσο το δυνατόν καταλ­
ληλότερο τρόπο. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francois STAEDELIN 
Για μια ακόμη φορά η ΟΚΕ τόνιζε ότι είναι απαραίτητη μια 
οδηγία εφαρμογής που θα περιλαμβάνει τρία αποφασιστικά 
σημεία: 
— ότι η Επιτροπή επιβάλλεται να συνεργασθεί με τα κράτη 
μέλη για τη θέσπιση ενιαίων διατάξεων όσον αφορά τα 
χρονικά όρια, τις χρηματικές ποινές και τις διοικητικές 
διαδικασίες, 
— ότι θα πρέπει να παραχωρηθούν στην Επιτροπή οι ίδιες 
δυνατότητες επιβολής κυρώσεων με εκείνες που θα παρα­
χωρηθούν στις εθνικές αρχές στα πλαίσια της οδηγίας 
περί εφαρμογής, 
— ότι είναι ανάγκη να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός διαι­
τησίας σε κοινοτικό επίπεδο ώστε να αποφευχθεί η συστη­
ματική προσφυγή στην εξαιρετικά δυσκίνητη διαδικασία 
του Δικαστηρίου. 
3. Η σημερινή πρόταση αποτελεί κατά συνέπεια ένα θετικό 
βήμα προς την ορθή κατεύθυνση. 
4. Τα ένδικα μέσα που έχουν στη διάθεση τους οι επιχειρή­
σεις ή οι προσφέροντες, διαφέρουν σήμερα αισθητά από ένα Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστι­
κών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων όσον αφορά τις 
διαδικασίες των συμβάσεων φορέων που λειτουργούν στους τομείς της ύδρευσης, της ενέργειας, των 
μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών 
(91/C 60/06) 
Στις 4 Σεπτεμβρίου 1990, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότηση του στις 5 Νοεμβρίου 1990 με βάση την εισηγη­
τική έκθεση του κ. Kaaris. 
Κατά τη 282η σύνοδο ολομέλειας της, συνεδρίαση της 18ης Δεκεμβρίου 1990, η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
^1^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αρ^0^Ι7 
κράτος μέλος σε άλλο.ΗΟΚΕ συνεπώς επικροτεί ειδικότερα 
το άρ^ροιτης προτεινόμενης οδη^ίας^ στην οποίαηΕπι^ 
τροπή αποκαθιστάτηνισορροπίαμετα^ΰτωνδια^όρωνπαρα-
δοσιακών εθνικών πρακτικών καιτης ανάγκης ^ια κάποια 
προσαρμογή σε όλη την Κοινότητα προς τους κανόνες που 
διέπουν την πρόσβασηστα ένδικα μέσα^ιαοποιοδήποτε 
πρόσωποέχειήείχε συμφέρον να του ανατεθεί συγκεκριμένη 
σΰμβασηήυπέστηήενδέχεται να υποστεί ^ημία από εικα^ 
μένη παράβαση. Οι διατάζεις αυτές είναι παρόμοιες με τις 
διατά^ειςτηςοδη^ίας^^^ΕΟΚτου^υμβουλίου. Ενα 
άλλο σπουδαίο βήμα είναι καιηειδική απαίτηση συμφωνά 
με την οποία οι βασικές ε^υήσεις που παρέχονται από τα 
διάφορα εθνικά συστήματα πρέπει να είναι ουσιαστικώς 
ισοδύναμες έστω και αν δια^έρειηνομική φυσητών αρμό 
δίων^ια τις διαδικασίες προσ^υ^ήςαρχών^δεδομένου ότι οι 
αποβάσεις που λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο δύνανται να 
αποτελέσουν αντικείμενο προσ^υ^ής ενώπιον άλληςαρχήςη 
οποία σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ενδέχεται να προσ^ει 
στοΑικαστήριο.Τοΰτοαποτελείαπαραίτητοέλε^χο,δεδομέ 
νουότι παρέχεται στα κράτη μέλη σημαντική ελευ^ερίαενερ-
^ειώνόσονα^οράτηνπρακτικήε^αρμο^ή της οδηγίας δυνά 
μει των διαφορετικών διοικητικών και νομικών συστημάτων 
ένεσης, διαδικαστικών απαιτήσεων^ια τηνπροσ^υ^ή σε 
ένδικα μέσα κλπ 
ό. ΑΟΚΕεπικροτείεπίσηςειδικότερατοάρ^ρο^τοοποίο 
και αντικατοπτρίζει το μέλημα της ^ια την αποτελεσματική 
ε^αρμο^ή των διατάξεων καιτοΰτοδιότι^ίνεται διάκριση 
μετα^ΰτωνδυνατοτήτων^ια^ταχείαεκδίκασητωνεπει^ου 
σων υποθέσεων μετη λήι^η προσωρινώνμέτρων^ιατην 
παύση της εικαζόμενης παραβάσεως και ^β^ια την ακύρωση 
παράνομων αποβάσεων συμπεριλαμβανομένων τεχνικών, 
οικονομικών καιχρηματοδοτικών προδιαγραφών που εισά 
^ουν διακρίσεις και περιέχονται στην πρόσκληση υποβολής 
προσφορών. Ιδιαιτέρως ικανοποιητική είναι και η ειδική 
ρήτρα πουπροβλέπειναεπιδικά^εται αποζημίωση στα^ημιω^ 
^έντα από την παράβαση πρόσωπα. ϋΟΚΕ σημειώνει με 
ικανοποίηση ότι ότανε^είρεταια^ω^ήαπο^ημιώσεως^ια 
ζημίες που συνδέονται με την προετοιμασία της προσφοράς, 
ο ε^είρων την α^ω^ή^ακλη^είνα αποδείξει μόνον ότιη 
παράβαση επηρέασε δυσμενώς την πιθανότητα να του ανατε 
^είησΰμβαση και όχι ότι ^α του είχε ανατε^είησΰμβαση 
εάν δεν υπήρχε παράβαση.11 ΟΚΕ επικροτεί το ^ονός ότι 
το ελάχιστο ποσόπουορί^εται^ιατιςενλό^ω δαπάνες, 
αποτελεί τοΙ^τηςα^ίας της σύμβασης. 
^. Τοκε^άλαιο ^τηςπρότασης^εσπί^εικατάπρώτον 
έναν διορθωτικό μηχανισμό που είναι απολύτως συνεπής με 
εκείνονπουπροβλέπεται στην οδηγία ^^ΕΟΚ και με τον 
οποίοηΕπιτροπή δύναται να παρεμβαίνει και να επιβάλλει 
συμμόρφωση με τις διατάζεις της Κοινότητας στον τομέα 
των δημοσίων συμβάσεων κατά τη διάρκεια μιας διαδικασίας 
ανάθεσης σύμβασης. 
7. ΤοαίτηματηςΟΚΕ^ιατηδημιουρ^ίαενόςμηχανισμού 
διαιτησίαςικανοποιείταιστοκε^άλαιο^τοοποίοπεριλαμβά-
νει πιο εμπεριστατωμένες διατάζεις σχετικά με τη διαδικασία 
συμβιβασμού που προβλέπεται ^ιακά^ε πρόσωπο που έχειή 
είχε συμφέρον να του ανατεθεί μία συγκεκριμένη σύμβαση 
που εμπίπτει στο πεδίο ε^αρμο^ής της οδηγίας και το οποίο 
υπέστηήυπάρχει κίνδυνος να υποστεί ^ημίαλό^ω μιας εικα 
^όμενηςπαράβασης. Εντούτοις,η Επιτροπή ή οιε^νικές αρχές τωνκρατώνμελώνπρέπειναείναι έτοιμες να παραπέμ­
πουν το ^έμα στη συμβουλευτική επιτροπή δημοσίων συμ-
βάσεων,ήστηνπερίπτωσητωνδημοσίωντηλεπικοινωνιακών 
δικτύων,στησυμβουλευτική επιτροπήσυμβάσεωντηλεπικοι-
νωνιών. 
^. Ηαράταύτα,ηπρόταση της Επιτροπής ζημιώνεται από 
ένα σοβαρό ελάττωμα. Τοόλα σύστημα των ενδίκων μέσων, 
οι διαδικασίες παρεμβάσεως της Επιτροπής,οσυμβιβασμός 
καιοιαπο^ημιώσειςδιακυβεύονταιαπότιςδιατά^ειςτων 
άρ^ρων^έως^Οτουκε^αλαίου^σχετικάμετηνεναλλακτική 
διαδικασία ^διαδικασία ^ελέ^χου^ βάσει της οποίας οι 
αναθέτοντες φορείς που ελέ^ηκαν εξαιρούνται από τις δια 
τάζεις σχετικά με την αναστολή των διαδικασιών ανάθεσης 
συμβάσεωνήτηνακύρωσηπαράνομωναπο^άσεωνακόμηκαι 
στην περίπτωση παράνομων προδια^ρα^ών.Αυτά τα άρ^ρα 
υπονομεύουν σοβαρά τη δυναμική της οδηγίας, έστω και αν 
οι φορείς αυτοί υπόκεινται σεάλλαπροσωρινάμέτρα^π.χ.την 
αποτροπή περαιτέρω^ημίαςστοενδια^ερόμενοπρόσωπο, και 
διατάζεις σχετικά με τις ζημίες βάσειτου άρθρου Μ^.11 
Επιτροπή πρέπει να επικαλεσθεί σοβαρότατους λόγους στην 
πρόταση της προκειμένου να επιτρέπει στα κράτη μέλη να 
παρεκκλίνουν από τηνπαραδοσιακή μέθοδο που εφαρμόζεται 
στιςδημόσιεςαρχές,παραιτούμενημεσχετικάαστίενή επιχει­
ρήματα από μέτρα τα οποία ενσωματώνουν τόσο σημαντικές 
αρχέςόπωςη αναστολή τωνδιαδικασιώνανά^εσηςσυμ-
βάσεωνκαιηακύρωση αποβάσεων. ΙΙΕπιτροπή δίδει την 
ε^ηση ότι ^οι προπαρασκευαστικές εργασίες και διαβου­
λεύσεις ^ια την πρόταση αυτή κατέδειξαν ότιτα ιδιαίτερα 
χαρακτηριστικά των εν λό^ω κορέων προϋποθέτουν κάποιο 
βα^μό ευελιξίας ως προς την ε^αρμο^ή της οδηγίας αυτής^. 
Απόνομικόκαιπολιτικόπρίσμα,ηαναστολήτωνδιαδι-
κασιώνανά^εσηςσυμβάσεωνκαιη ακύρωση αποβάσεων 
δεν γίνονται δεκτές από όλα τα κράτη μέλη. ΗΡερμανία 
αναφέρεται επί παραδείγματι, σαν μια από τις χώρες όπου τα 
προτεινόμενα ένδικα μέσατηςοδη^ίας^α μπορούσαν να 
έλ^ουνσεσύγκρουση μετοδικαίωματηςελεύ^ερηςάσκησης 
επα^έλματοςήεμπορικής δραστηριότητας που ^εσπί^εται 
από τον καταστατικό χάρτη.11 ΟΚΕ^νωρί^ει ότι το σχετικό 
προβάδισμα της κοινοτικής νομοθεσίας έναντι των εθνικών 
συνταγμάτων έχει δημιουργήσει τα τελευταία έτη σημαντικό 
ενδια^έρον.ϋαρά ταύτα, από νομικής από^εωςτο^έμα παρα­
μένει ασαφές. Επί παραδείγματι, σε σχετική περίπτωση το 
Αικαστήριοαπε^άν^η^υπό^εση^7^ότιοκανονισμός^ια 
την εμπορική δραστηριότητα δεν ^απρέπεικανονικώς να 
θεωρείται ως ασυμβίβαστος με το δικαίωμα της ιδιοκτησίας 
και της ελεύθερης άσκησης επα^έλματος ή εμπορικής 
δραστηριότητας. Εντούτοις, το συνταγματικό Αικαστήριοτης 
ΟμοσπονδιακήςΡερμανίας^με σχετική απόβαση της ^ας 
ΝοεμβρίουΙ^παρη^κώνισε τις μεγάλες επιφυλάξεις του 
^ιατηνκοινοτική νομοθεσία, δηλώνοντας ότι^α απόσχει 
από μια ανεξάρτητη αποτίμηση τωνκοινοτικώνκανόνωνστο 
μέτρο πουηΚοινότητα^και ειδικότερα το Αικαστήριο^ σε 
γενικές γραμμές ε^ασ^αλί^ουν την αποτελεσματική προστα­
σία των βασικών δικαιωμάτων. 
Αριθ. C 60/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8.3.91 
9. Ενώ η ΟΚΕ κατανοεί πλήρως ότι ορισμένα κράτη μέλη 
μπορεί να αντιμετωπίζουν νομικές και πολιτικές δυσκολίες 
για την εφαρμογή των βασικών διατάξεων που προτείνονται 
από την Επιτροπή, οφείλει εντούτοις να επιμείνει ώστε η 
οδηγία να μην καταστεί εξαρχής νεκρό γράμμα υπό το ένδυμα 
της «ευκαμψίας». Καθώς υπογραμμίζει η ίδια η Επιτροπή, το 
άρθρο 5 της συνθήκης υποχρεώνει τα κράτη μέλη να παρέ­
χουν αποτελεσματικά ένδικα μέσα για την άμεση εφαρμογή 
των κοινοτικών δικαιωμάτων. Στην υπόθεση 14/83 το Δικα­
στήριο επικαλέσθηκε το άρθρο 5 για να τονίσει την υπο­
χρέωση των κρατών μελών να θέτουν σε εφαρμογή αποτε­
λεσματικές κυρώσεις προκειμένου να εξασφαλισθεί η συμ­
μόρφωση με τις εγγενείς απαγορεύσεις των οδηγιών της Κοι­
νότητας. Εάν το κεφάλαιο 2 παραμείνει, τότε η πρόταση θα 
θεωρηθεί ότι ανταποκρίνεται κατά το ελάχιστο στην απαί­
τηση αυτή. Επιπλέον, η γνωμοδότηση της ΟΚΕ του Μαρτίου 
1989(') σχετικά με τις οδηγίες για τους εξαιρούμενους τομείς 
ζητούσε από την Επιτροπή, να περιορίσει στο ελάχιστο τον 
αριθμό των εξαιρέσεων της οδηγίας και επεσήμαινε ότι όλες 
οι δραστηριότητες των φορέων ανάθεσης που είναι δημόσιες 
ή λειτουργούν βάσει ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων 
πρέπει να καλύπτονται προκειμένου η επίδραση της οδηγίας 
να είναι αποτελεσματική. Το αίτημα αυτό ωστόσο, δεν προ­
σέχθηκε, και αποφασιστικοί τομείς βρίσκονται ακόμη εκτός 
του πεδίου εφαρμογής των βασικών αυτών οδηγιών. Σε περί­
πτωση που η οδηγία περί εφαρμογής που προτείνεται σήμερα 
παρέχει τη δυνατότητα για να αποφευχθούν οι βασικοί αυτοί 
κανόνες εφαρμογής, η Κοινότητα θα έχει λίγες ή και καμία 
πιθανότητα να ευνοήσει το άνοιγμα και τον ελεύθερο αντα­
γωνισμό σε έναν τομέα στον οποίο πρότυπο παραμένει ακόμα 
η προτιμησιακή μεταχείριση των εθνικών φορέων. 
10. Η ΟΚΕ δεν μπορεί να δεχθεί ότι υπάρχει ίση αποτε­
λεσματικότητα και εγκυρότητα για τις αποζημιώσεις που 
δίδονται για εκ των υστέρων ζημίες βάσει του ελέγχου και 
της αναστολής των παράνομων διαδικασιών προτού εξαχθεί 
το συμπέρασμα ότι πρόκειται για άκυρες συμβάσεις. 
Εάν ωστόσο, η επιλογή των ελέγχων θεωρείται απαραίτητη 
για την υιοθέτηση της οδηγίας, η ΟΚΕ εκφράζει το μέλημα 
της όπως η επιλογή αυτή επεκταθεί σε όλες τις υπηρεσίες 
ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων στην Κοινότητα. 
Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, η Επιτροπή οφείλει να διασφαλίσει 
ότι η αυτή δικαστική διαδικασία δεν εφαρμόζεται για όλες 
τις υπηρεσίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων στους οικείους 
τομείς, ασχέτως αν ανήκουν στο δημόσιο ή τον ιδιωτικό 
τομέα. 
Πράγματι, η «δημόσια» υπηρεσία ορισμένου κράτους μέλους 
θα ήταν δυνατό να μην αποφύγει την εφαρμογή των ενδίκων 
μέσων που προβλέπονται στο εθνικό επίπεδο, στα οποία συνή-
(') ΕΕ αριθ. C 139 της 5. 6. 1989. θως περιλαμβάνεται η αποστολή που αποφασίζεται από τον 
τακτικό ή το διοικητικό δικαστή, ενώ αντίθετα μια «ιδιωτική» 
υπηρεσία σε άλλο κράτος μέλος θα μπορούσε ενδεχομένως 
να αποφύγει παρόμοια κύρωση. 
Η πρόταση οδηγίας συνεχίζει εκ των πραγμάτων να τονίζει 
τη διαφορά αυτή. 
Κατά τη γνώμη μας η ποιότητα και η συνοχή της οδηγίας θα 
βελτιωνόταν αισθητώς, εάν οι υπηρεσίες ανάθεσης δημόσιων 
συμβάσεων είχαν ίση πρόσβαση σε παρέκκλιση από το άρθρο 
2 υπό τον όρο ότι μπορούν να αποδείξουν ότι συμμορφώνο­
νται με τις υποχρεώσεις της συνθήκης με σχετικό έλεγχο από 
εξουσιοδοτημένο και ειδικευμένο ελεγκτή για περίοδο δύο 
τουλάχιστον συναπτών ετών. Εάν το άρθρο 2 και το κεφάλαιο 
2 συνδέονταν κατ'αυτόν τον τρόπο, η δυνατότητα αναστολής 
της ανάθεσης συμβάσεων θα υφίστατο μόνο για τις εταιρείες 
που παραβαίνουν συστηματικά τους κανονισμούς της Κοινό­
τητας. Αυτό θα είχε νόημα. Έτσι θα αποκαθίστατο η αντικει­
μενικότητα και ισότητα απέναντι του νόμου αντί της ευκαμ­
ψίας. 
11. Το σύστημα θα έπρεπε να συμπληρωθεί με μια διαδι­
κασία υποβολής παραπόνων και προσφυγής σε ένδικα μέσα 
των εκθέσεων των ελεγκτών για να εξασφαλισθεί η ισότητα 
στην εφαρμογή της οδηγίας στα διάφορα κράτη μέλη. Οι 
ενδιαφερόμενοι αναθέτοντες θα είχαν έτσι την ευκαιρία να 
εκφράζουν την άποψη τους — μέσω της οργανώσεως τους 
εάν το επιθυμούν — για την ακρίβεια και την εγκυρότητα 
των εκθέσεων των ελεγκτών. 
Ειδικές παρατηρήσεις 
Η ΟΚΕ διατυπώνει τις ακόλουθες παρατηρήσεις για τα μεμο­
νωμένα άρθρα της προτεινόμενης οδηγίας: 
Άρθρο Ι, παράγραφος 3 
Η διατύπωση του κειμένου θα πρέπει να δίδει τη δυνατότητα 
για την υποβολή παραπόνων από πλευράς επαγγελματικών 
οργανώσεων εξ ονόματος των μελών τους. 
Άρθρο 2, παράγραφος 2 
Η λέξη «πλευρές» να αντικατασταθεί με τη λέξη «φάσεις». 
Άρθρο 2, παράγραφος 7 
θα ήταν καλό να διευκρινισθεί επί ποίας βάσεως υπολογίζε­
ται η αξία όταν εφαρμόζεται το ποσοστό αποζημίωσης. 
Άρθρο 7 
Η ΟΚΕ θα προτιμούσε να διατυπωθεί ρητά στο άρθρο αυτό 
ότι οι ελεγκτές οφείλουν να βεβαιώνουν κατά πόσο παρεσχέ-
θησαν πραγματικές δυνατότητες για τα πρόσωπα που μελ-
8.3.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 60/19 
λοντικά θα υποβάλουν προσφορές ανεξαρτήτως της εθνικής 
τους προελεύσεως. 
Άρθρο 8, παράγραφος γ 
Η ΟΚΕ δεν αντιλαμβάνεται για ποιο λόγο οι ελεγκτές θα 
πρέπει να επιφορτίζονται με την πρόταση για προσφυγή σε 
Βρυξέλλες, 18 Δεκεμβρίου 1990. 
1. Γενικές και εισαγωγικές παρατηρήσεις 
1.1. Ένας στόχος που έχει επι τέλους επι τευχθεί 
Η 19η έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού αρχίζει με την 
υπογράμμιση του στόχου που έχει επιτευχθεί στο τέλος αυτού 
του χρόνου, ο οποίος αφορά τον έλεγχο των συγκεντρώσεων. 
Ο κανονισμός ad hoc εγκρίθηκε πράγματι στις 21 Δεκεμβρίου 
1989 και ισχύει από τις 21 Σεπτεμβρίου τρέχοντος έτους. 
Είναι οπωσδήποτε κατανοητή η ικανοποίηση που εκφράζει 
η Επιτροπή σχετικά, αν και παραμένουν ακόμη στα εν λόγω 
κείμενα ορισμένες δυσχέρειες ως προς την ερμηνεία και την 
εφαρμογή. ένδικα μέσα όσον αφορά τις παραβάσεις της συνθήκης. Η 
απαίτηση αυτή θα πρέπει να διαγραφεί. Και η παράλειψη θα 
γινόταν ακόμη λογικότερη εάν η θετική έκθεση των ελεγκτών 
γινόταν δεκτή ως όρος για την εφαρμογή ή μη εφαρμογή του 
άρθρου 2 όπως προτείνεται στο σημείο 10 προηγουμένως. 
Σε περίπτωση παραβάσεων της συνθήκης θα πρέπει να μην 
παρέχεται κανένα πιστοποιητικό. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francois STAEDELIN 
1.2. Η Επιτροπή και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
Είναι λογικό και συνετό να επιχαίρει κανείς για τα αποτε­
λέσματα του εξεταζόμενου οικονομικού έτους, όπως επίσης 
είναι λογικό και σωστό, αλλά και επωφελές για το μέλλον, 
να διερωτάται κανείς για την ποιότητα του αποτελέσματος, 
για την πληρότητα του, για τη δυνατότητα εφαρμογής του, 
για τις προκαλούμενες ή προβλεπόμενες αντιδράσεις και 
επιπτώσεις κλπ. 
Πράγματι, μια σταθερή κριτική και αυτοκριτική στάση είναι 
παραγωγική, κυρίως αν τηρείται με πνεύμα πραγματικής 
συνεργασίας και συνειδητής συμμετοχής στους στόχους που 
θέτει κάθε έτος η Επιτροπή στα πλαίσια του προγράμματος 
δράσης για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή διέπεται από αυτό το 
πνεύμα. Και με αυτό το πνεύμα διατυπώνει στη γνωμοδότηση Γνωμοδότηση για την 19η έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού 
(91/C 60/07) 
Στις 23 Ιουλίου 1990, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της συνθήκης για την ίδρυση της ΕΟΚ, η Επιτροπή 
αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την 19η 
έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότηση του στις 5 Δεκεμβρίου 1990 με βάση 
την εισήγηση του κ. Bagliano. 
Στη 282η σύνοδο της ολομέλειας της (συνεδρίαση της 19ης Δεκεμβρίου 1990) η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, ομόφωνα και με 3 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.