Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μη επιβολή και τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων (καρτέλ)

(2002/C 45/03)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Η παρούσα ανακοίνωση αφορά τις μυστικές συμπράξεις (καρτέλ) μεταξύ ανταγωνιστών με στόχο τον καθορισμό των τιμών, ποσοστώσεων παραγωγής ή πώλησης, κατανομής των αγορών, περιλαμβανομένης της νόθευσης διαγωνισμών ή τον περιορισμό των εισαγωγών ή εξαγωγών. Οι εν λόγω πρακτικές συγκαταλέγονται μεταξύ των σοβαρότερων περιορισμών του ανταγωνισμού που αντιμετωπίζει η Επιτροπή και καταλήγουν εν τέλει σε αύξηση των τιμών και σε περιορισμό των δυνατοτήτων επιλογής του καταναλωτή. Επίσης είναι επιβλαβείς για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.

2. Με τον τεχνητό περιορισμό του ανταγωνισμού, που θα έπρεπε κανονικά να υπάρχει μεταξύ τους, οι επιχειρήσεις αποφεύγουν αυτές ακριβώς τις πιέσεις που θα τις οδηγούσαν στην καινοτομία όσον αφορά τόσο την ανάπτυξη προϊόντων όσο και την καθιέρωση αποτελεσματικότερων μεθόδων παραγωγής. Οι πρακτικές αυτές συνεπάγονται επίσης ακριβότερες πρώτες ύλες και ενδιάμεσα προϊόντα για τις κοινοτικές επιχειρήσεις που εφοδιάζονται από τους εν λόγω παραγωγούς, μακροπρόθεσμα δε εξασθενίζουν την ανταγωνιστικότητα και έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση.

3. Η Επιτροπή έχει επίγνωση του γεγονότος ότι ορισμένες επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε αυτό το είδος των παράνομων συμφωνιών είναι διατεθειμένες να θέσουν τέρμα στη συμμετοχή τους και να την ενημερώσουν για την ύπαρξή τους, αλλά τις αποτρέπουν τα υψηλά πρόστιμα που κινδυνεύουν να τους επιβληθούν. Για να διευκρινίσει τη στάση που τηρεί σε αυτές τις περιπτώσεις, η Επιτροπή εξέδωσε μια ανακοίνωση σχετικά με τη μη επιβολή ή τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων (καρτέλ)(1), στο εξής αναφερόμενη ως "η ανακοίνωση του 1996".

4. Η Επιτροπή έκρινε ότι είναι προς το συμφέρον της Κοινότητας να αντιμετωπίσει ευνοϊκά επιχειρήσεις που συνεργάζονται μαζί της. Το όφελος που προκύπτει για τους καταναλωτές και τους πολίτες από τον εντοπισμό και την τιμωρία αυτών των μυστικών συμπράξεων (καρτέλ) αντισταθμίζουν το συμφέρον της επιβολής χρηματικών ποινών στις επιχειρήσεις εκείνες που τη βοηθούν να εντοπίσει και να απαγορεύσει πρακτικές της μορφής αυτής.

5. Στην ανακοίνωση του 1996, η Επιτροπή είχε δηλώσει ότι θα εξέταζε κατά πόσον είναι αναγκαία η τροποποίησή της, μόλις αποκτήσει επαρκή εμπειρία ως προς την εφαρμογή της. Μετά από πέντε έτη εφαρμογής, η Επιτροπή διαθέτει την αναγκαία εμπειρία για την τροποποίηση της πολιτικής της επί του θέματος. Παρά το ότι επιβεβαιώθηκε η αξιοπιστία των αρχών που διέπουν την ανακοίνωση, η εμπειρία κατέδειξε ότι η αποτελεσματικότητά της θα βελτιωθεί με την αύξηση της διαφάνειας και της ασφάλειας των όρων υπό τους οποίους θα χορηγείται οποιασδήποτε μορφής μείωση. Η αποτελεσματικότητα αυτή θα αυξανόταν επίσης, εάν ευθυγραμμιζόταν περισσότερο το επίπεδο της μείωσης των προστίμων με το μέγεθος της συμβολής της επιχείρησης στην απόδειξη της παράβασης. Αυτά ακριβώς τα θέματα πραγματεύεται αυτή η ανακοίνωση.

6. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η συνεργασία μιας επιχείρησης στη διαπίστωση της ύπαρξης μιας σύμπραξης (καρτέλ) έχει ουσιαστική αξία. Μια αποφασιστική συμβολή στην έναρξη διαδικασίας έρευνας ή στον εντοπισμό μιας παράβασης μπορεί να δικαιολογεί τη χορήγηση απαλλαγής από την επιβολή οποιουδήποτε προστίμου στην εν λόγω επιχείρηση, υπό τον όρο ότι πληρούνται ορισμένες πρόσθετες προϋποθέσεις.

7. Εκτός αυτού, η συνεργασία μίας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων μπορεί να δικαιολογεί μείωση ενός προστίμου από την Επιτροπή. Κάθε μείωση του ύψους του προστίμου πρέπει να αντιστοιχεί σε πραγματική συμβολή της επιχείρησης, από άποψη ποιότητας και χρόνου, στη διαπίστωση της παράβασης από την Επιτροπή. Οι μειώσεις των προστίμων πρόκειται να περιορίζονται στις επιχειρήσεις εκείνες που παρέχουν στην Επιτροπή αποδεικτικά στοιχεία με σημαντική αξία σε σχέση με εκείνα τα οποία έχει ήδη στην κατοχή της.

Α. ΜΗ ΕΠΙΒΟΛΗ ΠΡΟΣΤΙΜΩΝ

8. Η Επιτροπή θα χορηγεί σε μια επιχείρηση απαλλαγή από επιβολή προστίμου, που σε άλλη περίπτωση θα της επιβαλλόταν, εάν:

α) η επιχείρηση παρουσιάσει πρώτη αποδεικτικά στοιχεία τα οποία κατά την άποψη της Επιτροπής μπορούν να της επιτρέψουν να λάβει απόφαση για την έναρξη της διαδικασίας έρευνας κατά την έννοια του άρθρου 14 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17(2), όσον αφορά μια πιθανολογούμενη σύμπραξη (καρτέλ) που επηρεάζει την Κοινότητα, ή

β) η επιχείρηση παρουσιάσει πρώτη αποδεικτικά στοιχεία τα οποία κατά την άποψη της Επιτροπής της επιτρέπουν να διαπιστώσει μια παράβαση του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ(3) όσον αφορά μια πιθανολογούμενη σύμπραξη (καρτέλ) που επηρεάζει την Κοινότητα.

9. Σύμφωνα με το σημείο 8 στοιχείο α) η απαλλαγή θα χορηγείται μόνον υπό την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή δεν είχε, κατά τη χρονική στιγμή της υποβολής, επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για να αποφασίσει να κινήσει διαδικασία κατά την έννοια του άρθρου 14 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 σε σχέση με την πιθανολογούμενη σύμπραξη (καρτέλ).

10. Η απαλλαγή σύμφωνα με το σημείο 8 στοιχείο β) θα χορηγείται μόνον υπό την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή, κατά τη χρονική στιγμή της υποβολής, δεν διέθετε επαρκείς αποδείξεις για να διαπιστώσει μια παράβαση του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την πιθανολογούμενη σύμπραξη (καρτέλ) και ότι σε καμία επιχείρηση δεν είχε χορηγηθεί απαλλαγή υπό όρους από πρόστιμα βάσει του σημείου 8 στοιχείο α) σε σχέση με την πιθανολογούμενη σύμπραξη (καρτέλ).

11. Εκτός από τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στα σημεία 8 στοιχείο α) και 9 ή στα σημεία 8 στοιχείο β) και 10, πρέπει σε κάθε περίπτωση να πληρούνται, καταλλήλως, οι ακόλουθες σωρευτικές προϋποθέσεις για να επιτραπεί η απαλλαγή από ένα πρόστιμο:

α) η επιχείρηση συνεργάζεται πλήρως, ενεργώς και σε διαρκή βάση κατά τη διεξαγωγή των διοικητικών διαδικασιών της Επιτροπής με όλα τα αποδεικτικά στοιχεία που έχει στην κατοχή ή στη διάθεσή της σχετικά με την πιθανολογούμενη παράβαση. Ιδιαίτερα, παραμένει στη διάθεση της Επιτροπής για να απαντήσει άμεσα σε οποιοδήποτε αίτημα που μπορεί να συμβάλει στην απόδειξη των σχετικών πραγματικών περιστατικών·

β) η επιχείρηση τερματίζει, όπως ενδείκνυται, την ανάμειξή της στην πιθανολογούμενη παράβαση το αργότερο κατά τη χρονική στιγμή κατά την οποία υποβάλλει τα αποδεικτικά στοιχεία που αναφέρονται στα σημεία 8 στοιχείο α) ή 8 στοιχείο β)·

γ) η επιχείρηση δεν αναλαμβάνει πρωτοβουλία να εξαναγκάσει άλλες επιχειρήσεις να συμμετάσχουν στην παράβαση.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

12. Η επιχείρηση που επιθυμεί να υποβάλει αίτηση για απαλλαγή από την επιβολή προστίμου πρέπει να έλθει σε επαφή με τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Επιτροπής. Εάν καταστεί σαφές ότι οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στα σημεία 8 έως 10 δεν πληρούνται, η επιχείρηση θα ενημερωθεί αμέσως για το γεγονός ότι η απαλλαγή από την επιβολή προστίμου δεν είναι δυνατή για την πιθανολογούμενη παράβαση.

13. Εάν είναι δυνατή η απαλλαγή από την επιβολή προστίμου για μια πιθανολογούμενη παράβαση, η επιχείρηση μπορεί για να πληρούνται οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στα σημεία 8 στοιχείο α) ή 8 στοιχείο β):

α) να παράσχει αμέσως στην Επιτροπή όλα τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την πιθανολογούμενη παράβαση κατά τη χρονική στιγμή της υποβολής της αίτησης ή

β) να παρουσιάσει αρχικά τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία υποθετικά, οπότε η επιχείρηση πρέπει να υποβάλει κατάλογο στον οποίο περιγράφονται τα αποδεικτικά στοιχεία τα οποία προτείνει να γνωστοποιήσει σε μεταγενέστερη συμφωνηθείσα ημερομηνία. Στον κατάλογο πρέπει να αντανακλάται με ακρίβεια η φύση και το περιεχόμενο των αποδεικτικών στοιχείων, διατηρώντας παράλληλα την υποθετική φύση της γνωστοποίησής του. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν αντίγραφα εγγράφων, από τα οποία έχουν αφαιρεθεί ευαίσθητα αποσπάσματα, για να δοθεί η δέουσα εικόνα της φύσης και του περιεχομένου των αποδεικτικών στοιχείων.

14. Η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού θα κοινοποιεί εγγράφως την αίτηση για απαλλαγή από την επιβολή προστίμου, επιβεβαιώνοντας την ημερομηνία κατά την οποία η επιχείρηση είτε υπέβαλε τις αποδείξεις που απαιτούνται βάσει του σημείου 13 στοιχείο α) είτε παρουσίασε τον κατάλογο που αναφέρεται στο σημείο 13 στοιχείο β).

15. Μόλις η Επιτροπή λάβει τα αποδεικτικά στοιχεία που υπέβαλε η επιχείρηση σύμφωνα με το σημείο 13 στοιχείο α) και ελέγξει, όπως ενδείκνυται, κατά πόσον πληρούνται οι όροι που περιέχονται στα σημεία 8 στοιχείο α) ή 8 στοιχείο β), χορηγεί στην επιχείρηση έγγραφη απαλλαγή υπό όρους από την επιβολή προστίμου.

16. Εναλλακτικά, η Επιτροπή πιστοποιεί ότι η φύση και το περιεχόμενο των αποδείξεων που περιγράφονται στον κατάλογο ο οποίος αναφέρεται στο σημείο 13 στοιχείο β) πληρούν, όπως ενδείκνυται, τους όρους που αναφέρονται στα σημεία 8 στοιχείο α) ή 8 στοιχείο β) και ενημερώνει σχετικά την επιχείρηση. Μετά την αποκάλυψη των αποδεικτικών στοιχείων, το αργότερο κατά τη συμφωνηθείσα ημερομηνία, και αφού ελέγξει ότι αντιστοιχούν προς την περιγραφή που έχει γίνει στον κατάλογο, η Επιτροπή χορηγεί στην επιχείρηση εγγράφως υπό όρους απαλλαγή από την επιβολή προστίμου.

17. Μια επιχείρηση που δεν πληροί τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στο σημείο 8 στοιχείο α) ή 8 στοιχείο β), όπως ενδείκνυται, μπορεί να αποσύρει τις αποκαλυφθείσες για τους σκοπούς της αίτησης για απαλλαγή από την επιβολή προστίμων αποδείξεις ή να αιτηθεί από την Επιτροπή να θεωρήσει ότι εμπίπτουν στο τμήμα Β της παρούσας ανακοίνωσης. Το γεγονός αυτό δεν εμποδίζει την Επιτροπή από το να χρησιμοποιήσει τις συνήθεις εξουσίες της για έρευνα για να αποκτήσει τις πληροφορίες.

18. Η Επιτροπή δεν θα εξετάζει άλλες αιτήσεις για απαλλαγή από πρόστιμα προτού λάβει θέση επί της αιτήσεως που της έχει ήδη υποβληθεί σχετικά με την ίδια πιθανολογούμενη παράβαση.

19. Εάν, μετά το τέλος της διοικητικής διαδικασίας, η επιχείρηση πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις που ορίζονται ανωτέρω στο σημείο 11, η Επιτροπή της χορηγεί απαλλαγή από πρόστιμα στη σχετική απόφαση που εκδίδει.

Β. ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ

20. Οι επιχειρήσεις που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που περιέχονται στο τμήμα Α ανωτέρω μπορούν να είναι επιλέξιμες για μείωση προστίμου που θα τους επιβαλλόταν διαφορετικά.

21. Για να πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις, μια επιχείρηση πρέπει να υποβάλει στην Επιτροπή αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την πιθανολογούμενη παράβαση που αντιπροσωπεύουν σημαντική προστιθέμενη αξία σε σχέση με τα αποδεικτικά στοιχεία που έχει ήδη στην κατοχή της η Επιτροπή και πρέπει να διακόψει την ανάμειξή της στην πιθανολογούμενη παράβαση το αργότερο κατά τη χρονική στιγμή που υποβάλλει τις αποδείξεις.

22. Η έννοια της "προστιθέμενης αξίας" αναφέρεται στο βαθμό στον οποίο τα παρεχόμενα αποδεικτικά στοιχεία ενισχύουν, από την ίδια τη φύση τους ή/και την έκταση των λεπτομερειών τους, την ικανότητα της Επιτροπής να αποδείξει τα εν λόγω περιστατικά. Κατά την εκτίμηση αυτή, η Επιτροπή θα θεωρήσει κατά κανόνα ότι τα γραπτά αποδεικτικά στοιχεία που χρονολογούνται από τη χρονική περίοδο την οποία αφορούν τα πραγματικά περιστατικά έχουν μεγαλύτερη αξία από τα μεταγενέστερα αποδεικτικά στοιχεία. Επίσης, τα αποδεικτικά στοιχεία που αναφέρονται άμεσα στα εν λόγω πραγματικά περιστατικά θα θεωρούνται κατά κανόνα ότι έχουν μεγαλύτερη αξία από εκείνα που αναφέρονται έμμεσα μόνο σε αυτά.

23. Σε κάθε οριστική απόφαση που εκδίδει μετά το τέλος της διοικητικής διαδικασίας, η Επιτροπή θα προσδιορίσει:

α) κατά πόσον τα αποδεικτικά στοιχεία που παρέσχε μια επιχείρηση σε μια δεδομένη χρονική στιγμή αντιπροσώπευαν σημαντική προστιθέμενη αξία σε σχέση με τις αποδείξεις που η Επιτροπή είχε τότε στην κατοχή της·

β) το επίπεδο της μείωσης του προστίμου του οποίου θα τύχει μια επιχείρηση, το οποίο θα προσδιορισθεί ως ακολούθως με βάση τα πρόστιμα που θα είχαν διαφορετικά επιβληθεί. Για την/τις:

- πρώτη επιχείρηση που πληροί τους όρους του σημείου 21: μείωση 30 - 50 %,

- δεύτερη επιχείρηση που πληροί τους όρους του σημείου 21: μείωση 20 - 30 %,

- επόμενες επιχειρήσεις που πληρούν τους όρους του σημείου 21: μείωση μέχρι 20 %.

Προκειμένου να προσδιορίσει το επίπεδο της μείωσης του προστίμου εντός των παραπάνω ορίων, η Επιτροπή θα λάβει υπόψη της τη χρονική στιγμή κατά την οποία τα αποδεικτικά στοιχεία που πληρούν την προϋπόθεση του σημείου 21 υποβλήθηκαν και το βαθμό της "προστιθέμενης αξίας" που αυτά τα στοιχεία αντιπροσωπεύουν. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να λάβει υπόψη της το βαθμό και τη διάρκεια της συνεργασίας της επιχείρησης μετά την ημερομηνία υποβολής των αποδεικτικών στοιχείων.

Επί πλέον, εάν μια επιχείρηση παράσχει αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με πραγματικά περιστατικά τα οποία αγνοούσε προηγουμένως η Επιτροπή και τα οποία έχουν άμεση σχέση με τη βαρύτητα ή τη διάρκεια της πιθανολογούμενης σύμπραξης (καρτέλ), η Επιτροπή δεν θα λάβει υπόψη τα στοιχεία αυτά κατά τον καθορισμό του ύψους του προστίμου που θα επιβάλει στην επιχείρηση που παρέσχε τα εν λόγω αποδεικτικά στοιχεία.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

24. Μια επιχείρηση που επιθυμεί να τύχει απαλλαγής από ένα πρόστιμο πρέπει να παρέχει αποδεικτικά στοιχεία της εν λόγω σύμπραξης (καρτέλ).

25. Η επιχείρηση θα λάβει βεβαίωση παραλαβής από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού όπου θα αναφέρεται η ημερομηνία κατά την οποία υποβλήθηκαν τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία. Η Επιτροπή δεν θα εξετάζει άλλα αποδεικτικά στοιχεία που παρέχονται από επιχείρηση που υποβάλλει αίτηση για μείωση προστίμου, πριν λάβει θέση επί υφιστάμενης αιτήσεως για υπό όρους απαλλαγή από πρόστιμα σχετικά με την ίδια πιθανολογούμενη παράβαση.

26. Εάν η Επιτροπή καταλήξει προκαταρκτικά στο συμπέρασμα ότι οι αποδείξεις που υπέβαλε μια επιχείρηση συνιστούν προστιθέμενη αξία κατά την έννοια του σημείου 22, θα ενημερώσει εγγράφως την επιχείρηση, το αργότερο κατά την ημερομηνία κατά την οποία κοινοποιήθηκε έκθεση αιτιάσεων, για την πρόθεσή της να προβεί σε μείωση του ύψους του προστίμου εντός των συγκεκριμένων ορίων που προβλέπονται στο σημείο 23 στοιχείο β).

27. Σε οποιαδήποτε απόφαση λαμβάνει, η Επιτροπή θα αξιολογεί την τελική θέση κάθε επιχείρησης που συμπλήρωσε αίτηση για μείωση προστίμου στο τέλος της διοικητικής διαδικασίας για κάθε απόφαση που υιοθετείται.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ

28. Η παρούσα ανακοίνωση αντικαθιστά την ανακοίνωση του 1996, από τις 14 Φεβρουαρίου 2002, για όλες τις υποθέσεις στις οποίες καμία επιχείρηση δεν ήλθε σε επαφή με την Επιτροπή προκειμένου να τύχει της ευνοϊκής μεταχείρισης που αναφέρεται στην ανακοίνωση εκείνη. Η Επιτροπή θα εξετάσει κατά πόσο είναι αναγκαία η τροποποίηση αυτής της ανακοίνωσης μόλις αποκτήσει επαρκή εμπειρία από την εφαρμογή της.

29. Η Επιτροπή έχει επίγνωση του γεγονότος ότι η παρούσα ανακοίνωση θα δημιουργήσει μια κατάσταση που μπορεί να θεμελιώσει δικαιολογημένη εμπιστοσύνη εκ μέρους των επιχειρήσεων κατά την αποκάλυψη της ύπαρξης συμπράξεων (καρτέλ) προς αυτήν.

30. Η διαπίστωση σε οποιοδήποτε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στα τμήματα Α ή Β, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια κάθε προβλεπόμενης ευνοϊκής μεταχείρισης.

31. Σύμφωνα με την πρακτική που ακολουθεί η Επιτροπή, το γεγονός ότι μια επιχείρηση συνεργάστηκε με την Επιτροπή κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας θα αναφέρεται σε κάθε απόφαση, ώστε να εξηγούνται οι λόγοι για τους οποίους χορηγήθηκε η απαλλαγή ή η μείωση προστίμου. Το γεγονός ότι μια επιχείρηση τυγχάνει απαλλαγής από τα πρόστιμα ή μείωσης του ύψους τους δεν την απαλλάσσει από την αστική ευθύνη που συνεπάγεται η συμμετοχή της σε μια παράβαση του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ.

32. Η Επιτροπή θεωρεί ότι κανονικά η αποκάλυψη, σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή, εγγράφων που έχει λάβει στο πλαίσιο της παρούσας ανακοίνωσης θα θέσει σε κίνδυνο την προστασία των σκοπών των επιθεωρήσεων και των ερευνών κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001.

33. Οποιαδήποτε γραπτή δήλωση προς την Επιτροπή σχετικά με την παρούσα ανακοίνωση αποτελεί μέρος του σχετικού φακέλου της Επιτροπής. Δεν πρέπει να αποκαλύπτεται ή να χρησιμοποιείται για λόγους διαφορετικούς από αυτούς που αφορούν την εφαρμογή του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ.

(1) ΕΕ C 207 της 18.7.1996, σ. 4.

(2) ΕΕ 13 της 21.2.1962, σ. 204/62. [Ή οι αντίστοιχοι διαδικαστικοί κανονισμοί: άρθρο 21 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1017/68 του Συμβουλίου· άρθρο 18 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4056/86 και άρθρο 11 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3975/87 του Συμβουλίου.]

(3) Η αναφορά στο κείμενο αυτό του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ καλύπτει επίσης το άρθρο 53 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, όταν εφαρμόζεται από την Επιτροπή σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στο άρθρο 56 της συμφωνίας για τον EOX.