Α4-0022/95

Ψήφισμα σχετικά με την 23η έκθεση της Επιτροπής επί της πολιτικής ανταγωνισμού

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη του την 23η έκθεση της Επιτροπής επί της πολιτικής ανταγωνισμού (COM(94)0161),

- έχοντας υπόψη την απάντηση της Επιτροπής στο ψήφισμά του της 8ης Φεβρουαρίου 1994 ((ΕΕ C 61 της 08.02.1994, σ. 25.)) σχετικά με την 22η έκθεση,

- έχοντας υπόψη του την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών και της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου (Α4-0022/95),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αναγνώριση της ειδικής καταλληλότητας των διαδικασιών μεσολάβησης στην οικονομία της αγοράς αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του οικονομικού ορθολογισμού και ότι κατά την εξέλιξη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης έχουν αποδειχθεί ως ανεπαρκείς επανειλημμένες προσπάθειες για την υποκατάσταση των τιμών αγοράς από τιμές που καθορίζονται με πολιτική απόφαση ή σε καθεστώς μονοπωλίου,

Β. έχοντας υπόψη ότι η απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων βάσει του άρθρου 92 της Συνθήκης ΕΚ και σύμφωνα με το άρθρο 130 της Συνθήκης ΕΚ πρέπει να ερμηνευθεί ως ένας από τους όρους για τη δημιουργία ενός δίκαιου ανταγωνισμού χωρίς οικολογικό και κοινωνικό ντάμπιγκ ή ντάμπιγκ που προκαλείται από τη χορήγηση επιδοτήσεων.

Η αλληλεξάρτηση της πολιτικής ανταγωνισμού και της βιομηχανικής πολιτικής

1. θεωρεί ότι τόσο η πολιτική Ανταγωνισμού όσο και η βιομηχανική πολιτική αποτελούν μέσα στην υπηρεσία των ύψιστων στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή την αρμονική και ισόρροπη ανάπτυξη των οικονομικών δραστηριοτήτων στο σύνολο της Κοινότητας, μια σταθερή και διαρκή, μη πληθωριστική και σεβόμενη το περιβάλλον ανάπτυξη, έναν υψηλό βαθμό σύγκλισης των οικονομικών επιδόσεων, ένα υψηλό επίπεδο απασχόλησης και κοινωνικής προστασίας, την άνοδο του βιοτικού επιπέδου και της ποιότητας ζωής, την οικονομική και κοινωνική συνοχή μεταξύ των κρατών μελών (άρθρο 2 της Συνθήκης ΕΕ)[semigr ]

2. υπογραμμίζει ότι η βιομηχανική πολιτική πρέπει να επιδιώκει την επίτευξη των στόχων της με τρόπο που δεν προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού και επαναλαμβάνει την αξία τόσο της πολιτικής ανταγωνισμού όσο και της βιομηχανικής πολιτικής σε σχέση με τις οικονομικές απαιτήσεις της Ένωσης[semigr ]

3. θεωρεί ότι, αφού η πολιτική ανταγωνισμού πρέπει να είναι και αυστηρή και δίκαιη, είναι βασικό να τροποποιηθούν οι κύριοι κανόνες που αφορούν τη διαφάνεια, τη διάρκεια των διαδικασιών, τη νομική βεβαιότητα και τον έλεγχο, διατηρώντας παράλληλα το ισχύον σύστημα, όπως καθορίστηκε στη Συνθήκη[semigr ]

4. ανησυχεί για την αυξανόμενη τάση ανοιχτής παρέμβασης των κυβερνήσεων, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις κρατικές ενισχύσεις, η οποία αποσκοπεί σε τροποποίηση ή περιορισμό των εξουσιών της Επιτροπής στο πλαίσιο της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης[semigr ] φρονεί ότι η διακυβερνητική διάσκεψη του 1996 πρέπει να αξιοποιηθεί για την προστασία του πολιτικού ρόλου της Επιτροπής στον καθορισμό της πολιτικής ανταγωνισμού, επειδή η Επιτροπή είναι το μόνο θεσμικό όργανο το οποίο υπόκειται άμεσα στο δημοκρατικό έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[semigr ]

Δομή της έκθεσης

5. επιδοκιμάζει τη νέα δομή της έκθεσης, καθώς και την χρησιμοποίηση της τράπεζας δεδομένων AMDATA[semigr ] ωστόσο, προτείνει στις επόμενες εκθέσεις να περιληφθεί συμπληρωματική ανάλυση στις παρατηρήσεις σχετικά με την εξέλιξη της συγκέντρωσης και της ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη[semigr ]

6. ζητεί την ενσωμάτωση, στο μέλλον, ετήσιων εμπεριστατωμένων εκθέσεων ανταγωνισμού σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στον τομέα της εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού[semigr ]

Ευρωπαϊκή πολιτική ανταγωνισμού το 1993

7. καλωσορίζει το γεγονός ότι το 1993 η Επιτροπή προσπαθεί να εξασφαλίσει περισσότερο ανταγωνισμό, χωρίς να ενισχύεται η επέκταση ιδιωτικών μονοπωλίων εξαιτίας τούτου σε αρκετούς τομείς - π.χ. στον τομέα των τηλεπικοινωνιών - με αποτέλεσμα οι τομείς αυτοί να έχουν μεγάλη σημασία για την ανταγωνιστικότητα όλης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας[semigr ]

8. λαμβάνει υπόψη του και επικροτεί το γεγονός ότι το 1993 η Επιτροπή ανέπτυξε έντονη δράση στη διεθνή σκηνή: διεξήγαγε διαπραγματεύσεις με τους μεγάλους εμπορικούς εταίρους Ιαπωνία και ΗΠΑ, προετοίμασε τη δημιουργία του ΕΟΧ, συνήψε συμφωνίες με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και συμμετείχε στη διαμόρφωση του διεθνούς πλαισίου που μπορούσε να αντικαταστήσει την παραδοσιακή εμπορική συμφωνία της GATT[semigr ] θεωρεί απαραίτητο ότι στο μέλλον η άρση των εμποδίων στο διεθνές εμπόριο δεν πρέπει να είναι πλέον αποκλειστικά το αποτέλεσμα της κατάργησης των κρατικών εμποδίων, αλλά και της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς των επιχειρήσεων[semigr ]

9. αναγνωρίζει ότι η ΓΔ IV της Επιτροπής έχει ένα συνεχώς αυξανόμενο φόρτο εργασίας και παρακινεί την Επιτροπή να εξεύρει τρόπους αποκέντρωσης της εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού με στόχο την ορθολογική κατανομή εργασίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών[semigr ]

10. εκφράζει, ωστόσο, τις ανησυχίες του διότι οι αρμοδιότητες της ΓΔ IV όσον αφορά ορισμένες πτυχές του ελέγχου του ανταγωνισμού - προπαντός στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων - καταλήγουν προφανώς στα χέρια άλλων γενικών διευθύνσεων, και θεωρεί ότι η καλύτερη συνεργασία μεταξύ της ΓΔ IV και άλλων Γενικών Διευθύνσεων είναι αναγκαία προκειμένου να επιτευχθεί μεγαλύτερη συνοχή και συντονισμός[semigr ]

Οι νέες απαιτήσεις που αντιμετωπίζει η πολιτική ανταγωνισμού

11. επισημαίνει την αξιοσημείωτη συμβολή της πολιτικής ανταγωνισμού στην υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς μέσω του ελέγχου των συμπράξεων, των συγκεντρώσεων και των κρατικών ενισχύσεων[semigr ] θεωρεί, ωστόσο, ότι έχει ζωτική σημασία να μπορεί η Επιτροπή να ενεργήσει όσο το δυνατόν συντομότερα με βάση τον κανονισμό ΕΟΚ/4064/89 ((ΕΕ L 395 της 30.12.1989, σ. 1)) περί συγχωνεύσεων, ο οποίος πρέπει να αναθεωρηθεί προκειμένου να συνεκτιμηθούν περισσότερο οι νέες καταστάσεις που προέκυψαν από το άνοιγμα των συνόρων[semigr ]

12. καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει το ενδιαφέρον της για πλουραλισμό και να αξιοποιήσει όλα τα μέσα της πολιτικής ανταγωνισμού και του ελέγχου των συγχωνεύσεων για να παρεμποδίσει στρεβλώσεις του ανταγωνισμού σε τομείς σημαντικούς όπως τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οι νέες τεχνολογίες επικοινωνίας[semigr ]

13. επιδοκιμάζει την ολοκλήρωση του Γύρου της Ουρουγουάης στο πλαίσιο της GATT, καθώς και τις θετικές συνέπειες που θα έχει για την ελευθέρωση του διεθνούς εμπορίου, και αναμένει ότι ο ΠΟΕ θα δύναται να ασχοληθεί συντόμως με τα εναπομείνατα εκκρεμή προβλήματα[semigr ]

14. επικροτεί, επομένως, την ανάπτυξη ενός διεθνούς συστήματος ανταγωνισμού που θα στηρίζεται στην αμοιβαιότητα και καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τη διαπραγμάτευση διμερών και πολυμερών συμφωνιών σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού, π.χ. με την NAFTA[semigr ] καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ),να καταβάλλει προσπάθειες για τη θέσπιση διεθνών κανόνων ανταγωνισμού προκειμένου να περιορισθούν και να τεθούν υπό έλεγχο περιορισμοί του ανταγωνισμού, συγχωνεύσεις δεσποζουσών στην αγορά επιχειρήσεων, η εμφάνιση ολιγοπωλιακών δομών και η δεσπόζουσα θέση πολυεθνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές[semigr ]

15. καλεί την Επιτροπή να άρει το ταχύτερο δυνατόν τα τελευταία εμπόδια που δεν επιτρέπουν την ομαλή λειτουργία της αγοράς και να υποστηρίξει την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, εμπορευμάτων, υπηρεσιών και κεφαλαίου[semigr ]

16. επισημαίνει ότι θα υπήρχε μικρότερη ανησυχία για το μέλλον της πολιτικής ανταγωνισμού αν είχε καταστεί δυνατό να εφαρμοσθούν από 1ης Ιανουαρίου 1993 όλες οι διατάξεις οι σχετικές με την ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά[semigr ]

17. επιδοκιμάζει την περιφερειακή πολιτική της Επιτροπής στο βαθμό που οι γενικές επενδυτικές ενισχύσεις επιτρέπονται μόνον για τις καθυστερημένες περιοχές ή για επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας[semigr ] εξαιρέσεις στη χορήγηση ενισχύσεων επιτρέπονται μόνο για την προώθηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων[semigr ]

Διεύρυνση του τομέα της πολιτικής ανταγωνισμού

18. παρατηρεί ότι η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της πολιτικής ανταγωνισμού περιλαμβάνει επίσης μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος[semigr ] ωστόσο, υπογραμμίζει ότι είναι απαραίτητη η εναρμόνιση «προς τα επάνω» των προδιαγραφών για την προστασία του περιβάλλοντος στα κράτη μέλη (π.χ. οικολογικός φόρος για την ενέργεια), προκειμένου να αποφευχθούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού[semigr ]

19. θεωρεί ότι προκειμένου να εξασφαλισθεί ένα αυστηρό σύστημα ανταγωνισμού η κοινωνική νομοθεσία πρέπει επίσης να εναρμονισθεί[semigr ] η ρήτρα εξαίρεσης (opt- out) στον κοινωνικό τομέα αποτελεί στρέβλωση του ανταγωνισμού και, ως εκ τούτου, είναι απαράδεκτη[semigr ]

20. επιδοκιμάζει την υπογραφή της συμφωνίας σύνδεσης με δύο ακόμη χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία (μετά την Πολωνία, την Ουγγαρία, τη Σλοβακία και την Τσεχική Δημοκρατία)[semigr ] παρατηρεί ότι οι συμφωνίες αυτές καλύπτουν σημαντικές πτυχές της πολιτικής ανταγωνισμού και ευνοούν την προοδευτική εναρμόνιση των κανόνων ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τους νόμους αυτών των χωρών[semigr ] προτείνει όπως η Επιτροπή επιμείνει στην υιοθέτηση προγραμμάτων αναδιάρθρωσης, μείωσης του δυναμικού σε πλεονασματικούς βιομηχανικούς τομείς και βαθμιαίου περιορισμού των κρατικών ενισχύσεων σύμφωνα με χρονοδιαγράμματα τα οποία μπορούν να ποικίλλουν ανάλογα με την κατάσταση που επικρατεί σε κάθε χώρα[semigr ]

Προβλήματα τομέων

21. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι απέτυχε το πρόγραμμα για τη μείωση του δυναμικού στην αγορά χάλυβα το 1993, εκτός της περίπτωσης επιχειρήσεων που ζήτησαν κρατικές ενισχύσεις για αναδιάρθρωση προγραμμάτων[semigr ] εκφράζει την έκπληξή του που μερικές άλλες χαλυβουργικές επιχειρήσεις ανακοινώνουν αυξήσεις του βιομηχανικού δυναμικού τους και διερωτάται ποιά κοινοτική βιομηχανική πολιτική διέπει αυτόν τον τομέα[semigr ]

22. συμφωνεί με την άποψη του Επιτρόπου κ. Van Miert κατά την ακρόαση ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι η πολιτική ανταγωνισμού δεν αποτελεί μονολιθική δομή αλλά μεταβάλλεται σταθερά σύμφωνα με τις εξελίξεις των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών συνθηκών και, επομένως, ζητεί από την Επιτροπή, όσον αφορά τη ναυτιλιακή πολιτική, να αναγνωρίσει τον αυξανόμενο παγκόσμιο χαρακτήρα των θαλάσσιων μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των χρησιμοποιούμενων ολοκληρωμένων διαδικασιών πριν και μετά τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων και να μη θέσει σε κίνδυνο την επιβίωση των ευρωπαϊκών ναυτιλιακών εταιριών με μια αυστηρή πολιτική ανταγωνισμού, εφόσον οι εταιρείες αυτές αντιμετωπίζουν αυστηρές διατάξεις ανταγωνισμού, ιδιαίτερα από τις χώρες της Ανατολικής Ασίας[semigr ]

23. ζητεί όπως η εγκαθίδρυση μιας εσωτερικής αγοράς στον τομέα της ενέργειας βασίζεται σε μια κοινή ενεργειακή πολιτική και τονίζει ότι η δημιουργία μιας εσωτερικής αγοράς ενέργειας δεν πρέπει να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια του εφοδιασμού και την εκπλήρωση υποχρεώσεων παροχής δημόσιων υπηρεσιών από επιχειρήσεις στον εν λόγω τομέα[semigr ]

24. σημειώνει το πρόβλημα της προμήθειας επί τραπεζικών συναλλαγών, που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη από τις τράπεζες για το διακανονισμό διασυνοριακών πληρωμών και οι οποίες θα πρέπει ακόμα να είναι συμβατές με τις περί ανταγωνισμού διατάξεις[semigr ] καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει πώς προτίθεται να ερμηνεύσει τους κανόνες ανταγωνισμού στον εν λόγω τομέα[semigr ]

Πολιτική ανταγωνισμού και οι ευρωπαίοι πολίτες

25. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενεργήσουν σύμφωνα με τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια και το μέγιστο βαθμό δημοσιότητας προκειμένου οι ευρωπαίοι πολίτες να κατανοήσουν τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς και την υπεύθυνη και δίκαιη εφαρμογή της πολιτικής ανταγωνισμού[semigr ]

26. καλεί την Επιτροπή να προβεί σε εξισορρόπηση των στόχων της εισαγωγής του ανταγωνισμού σε τομείς οι οποίοι προσφέρουν παραδοσιακά δημόσιες υπηρεσίες και της ανάγκης προσφοράς αυτών των υπηρεσιών με παράλληλο σεβασμό αρχών όπως η ισότητα, η καθολικότητα, η συνέχεια και η διαφάνεια[semigr ]

Ενισχύσεις από τα κράτη μέλη

27. εγκρίνει την άποψη να είναι και στο μέλλον η Επιτροπή η μόνη αρμόδια αρχή για κρατικές ενισχύσεις στην Ένωση[semigr ] επιδοκιμάζει επίσης το γεγονός ότι οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων επεσήμαναν τη σημασία της κοινοτικής πολιτικής ανταγωνισμού στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, μιας στρατηγικής που υποστηρίζεται στη Λευκή Βίβλο[semigr ]

28. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει ετησίως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο περιοδικές εκθέσεις, κατά χώρα, σχετικά με τις χορηγούμενες κρατικές ενισχύσεις[semigr ]

29. εκφράζει την ανησυχία του για την εφαρμογή της αρχής της χορηγήσεως κρατικής ενίσχυσης «για τελευταία φορά» σε ορισμένους βιομηχανικούς τομείς και σε ορισμένες επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενόψει της πιθανής εμφάνισης ασυνήθιστων διεθνών παραγόντων οι οποίοι ενδέχεται να επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητα της Κοινότητας στον τομέα της βιομηχανίας[semigr ]

30. καλεί την Επιτροπή να εφαρμόσει αυστηρά τις νέες κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα των εναέριων μεταφορών, και ειδικότερα την αρχή ότι οι εν λόγω ενισχύσεις πρέπει να χορηγηθούν για δεύτερη φορά μόνον σε εξαιρετικές και απρόβλεπτες περιστάσεις, που δεν ελέγχονται από την επιχείρηση (ανωτέρα βία)[semigr ]

31. θεωρεί ότι η σχέση μεταξύ των δημοσίων επιχειρήσεων και των κρατικών μετόχων τους μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα[semigr ] για λόγο αυτό, επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η Επιτροπή το 1993 ενέκρινε οδηγία που τροποποιεί μια προηγούμενη οδηγία σχετικά με τη διαφάνεια της οικονομικής σχέσης μεταξύ των κρατών μελών και των διαφόρων δημοσίων επιχειρήσεων[semigr ]

Διαδικασίες

32. επιδοκιμάζει τα μέτρα που λήφθηκαν από την Επιτροπή το 1993 για την απλούστευση και επιτάχυνση ορισμένων κανόνων[semigr ] εγκρίνει το σχέδιο της Επιτροπής, στο οποίο προτείνεται η τροποποίηση του κανονισμού σχετικά με τον έλεγχο των συγκεντρώσεων επιχειρήσεων σύμφωνα με την οποία μειώνεται ουσιαστικά το όριο του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων για το οποίο είναι αρμόδια η Επιτροπή[semigr ]

33. συμφωνεί με τη διαδικασία με την οποία καθίστανται ελαστικότεροι οι όροι οι οποίοι επέτρεπαν στην Επιτροπή να αφήσει στην αρμοδιότητα των εθνικών φορέων την εξέταση των συγκεντρώσεων των επιχειρήσεων που τηρούν μεν αυτό το όριο του κύκλου εργασιών, έχουν όμως βαρύτητα μόνο σε εθνικό επίπεδο[semigr ]

34. καλεί την Επιτροπή να μελετήσει τη μελλοντική εξέλιξη της ευρωπαϊκής πολιτικής σχετικά με τον έλεγχο των συγχωνεύσεων, τις σχετικές διαδικασίες και τις θεσμικές πτυχές, ανταλλάσσοντας εμπειρίες και απόψεις με τους φορείς και τις ομάδες συμφερόντων του κόσμου των επιχειρήσεων, και να υποβάλει σχετική έκθεση στο Κοινοβούλιο[semigr ]

35. ζητεί από την Επιτροπή, στην προσεχή της έκθεση σχετικά με την πολιτική ανταγωνισμού, να αναφερθεί στους ανταγωνιστικούς στόχους μεταξύ της πολιτικής ανταγωνισμού υπό στενότερη έννοια, του ελέγχου των ενισχύσεων και της διαδικασίας αντιντάμπιγκ, και να υποβάλει προτάσεις για την επίλυση αυτού του προβλήματος[semigr ]

36. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή και το Συμβούλιο, τους αρμόδιους φορείς στα κράτη μέλη της ΕΕ, στις χώρες της ΕΖΕΣ και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών και των χωρών της ΕΖΕΣ.