Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Εισαγωγή

1. Η Επιτροπή θέσπισε στις 23 Μαΐου 2001 πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών (COM(2001) 257 τελικό).

Αυτή η πρόταση επιδιώκει να αντικαταστήσει και να συμπληρώσει τα διάφορα νομοθετικά μέσα που ισχύουν στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των ελεύθερων πολιτών της Ένωσης. Εγγράφεται στο νομικό και πολιτικό περιβάλλον που έχει δημιουργηθεί από το όργανο για την ιθαγένεια της Ένωσης. Καθορίζει τις λεπτομέρειες άσκησης του θεμελιώδους δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής, δικαίωμα το οποίο αναγνωρίζεται άμεσα από τη Συνθήκη σε κάθε πολίτη της Ένωσης και το οποίο περιλαμβάνεται στο χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ένωσης.

Η πρόταση αποτελεί σημαντικό βήμα για να αποκτήσει ισχυρό περιεχόμενο η έννοια της ιθαγένειας της Ένωσης, όπως καταδεικνύει ο βασικός σχεδιασμός της πρότασης σύμφωνα με τον οποίο η κυκλοφορία και η διαμονή των πολιτών της Ένωσης μεταξύ των κρατών μελών πρέπει να πραγματοποιείται, mutatis mutandis, υπό συνθήκες παρόμοιες με εκείνες που ισχύουν για τους πολίτες κράτους μέλους που κυκλοφορούν και αλλάζουν κατοικία στο εσωτερικό της δικής τους χώρας.

Η πρόταση έχει ως κύριο στόχο να προωθήσει την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής μειώνοντας στο αυστηρά απαραίτητο τις διοικητικές διατυπώσεις, προσδιορίζοντας κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο το καθεστώς των μελών της οικογένειας, δημιουργώντας ένα δικαίωμα μόνιμης διαμονής το οποίο αποκτάται μετά από τέσσερα έτη συνεχούς νόμιμης διαμονής σε κάποιο κράτος μέλος και περιορίζοντας τη δυνατότητα των κρατών μελών να καταργούν ή να θέτουν τέλος στο δικαίωμα διαμονής για λόγους δημόσιας τάξης.

2. Η πρόταση διαβιβάστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών στις 29 Ιουνίου 2001. Η Επιτροπή των Περιφερειών εξέδωσε τη γνώμη της στις 13 Μαρτίου 2002 [1]. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνώμη της στις 24 Απριλίου 2002 [2].

[1] ΕΕ C 192 της 12.8.2002, σ. 17.

[2] ΕΕ C 149 της 21.6.2002, σ. 46.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέθεσε την εξέταση της πρότασης στην επιτροπή ελευθεριών και δικαιωμάτων των πολιτών, δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων. Ζητήθηκε η γνώμη της νομικής επιτροπής και των επιτροπών εσωτερικής αγοράς, πολιτισμού, δικαιωμάτων της γυναίκας ισότητας και των ευκαιριών και της επιτροπής αναφορών.

Η επιτροπή ελευθεριών και δικαιωμάτων των πολιτών, δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων, αφού έλαβε και εξέτασε τις γνώμες των άλλων επιτροπών, εξέδωσε την έκθεσή της στις 23 Ιανουαρίου 2003.

Το Κοινοβούλιο, σε ολομέλεια της 11ης Φεβρουαρίου 2003, ενέκρινε το νομοθετικό ψήφισμα που εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής, υπό την επιφύλαξη των τροποποιήσεων που επέφερε και κάλεσε την Επιτροπή να τροποποιήσει ανάλογα την πρότασή της σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2, της συνθήκης ΕΚ.

2. Νομική βάση και διαδικασία

Η παρούσα τροποποιημένη πρόταση οδηγίας βασίζεται από κοινού στα άρθρα 12, 18, παράγραφοι 2, 40, 44, και 52 της συνθήκης ΕΚ. Μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης της Νίκαιας την 1η Φεβρουαρίου 2003, δεν υπάρχει λόγος να προβούμε σε αναθεώρηση της νομικής βάσης της πρότασης.

Αντιθέτως, όσον αφορά τη διαδικασία θέσπισης της παρούσας πρότασης, το Συμβούλιο θα πρέπει να αποφασίσει με ειδική πλειοψηφία, σύμφωνα με τη νέα διατύπωση του άρθρου 18, παράγραφος 2.

3. Η τροποποιημένη πρόταση

1. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει τη γενική προσέγγιση και τους βασικούς προσανατολισμούς της πρότασης της Επιτροπής, κυρίως όσον αφορά σημαντικά σημεία, όπως η κατάργηση της κάρτας διαμονής και η αντικατάστασή της από προαιρετική εγγραφή, η καθιέρωση ενός συστήματος δήλωσης αντί της αξίωσης να αποδεικνύεται η τήρηση των προϋποθέσεων διαμονής, η θεμελίωση μόνιμου δικαιώματος διαμονής άνευ προϋποθέσεων ή η απόλυτη προστασία κατά της απέλασης για τους ανηλίκους και τους δικαιούχους μόνιμης διαμονής.

Το Κοινοβούλιο ψήφισε 82 τροπολογίες. Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί, συνολικά ή μερικά, την πλειοψηφία αυτών των τροπολογιών. Αυτές εγγράφονται πράγματι πλήρως στο πλαίσιο της προσέγγισης της Επιτροπής και αποτελούν συμπληρώματα που εμπλουτίζουν, προσδιορίζουν και διευκρινίζουν το κείμενο της Επιτροπής.

Εντούτοις ορισμένες τροπολογίες δεν μπορούν να γίνουν δεκτές στην παρούσα τροποποιημένη πρόταση.

Πρόκειται, κατά κύριο λόγο, για τις τροπολογίες που αποβλέπουν στην τροποποίηση του άρθρου 2, σχετικά με τον προσδιορισμό των μελών της οικογένειας, ιδιαίτερα όσον αφορά την έννοια του/της συζύγου και του συντρόφου που συζεί σε ελεύθερη ένωση. Οι τροπολογίες του Κοινοβουλίου επιδιώκουν να αναγνωρίσουν, ως μέλη της οικογένειας, τον/τη σύζυγο του ιδίου φύλου αντί τον/την σύζυγο διαφορετικού φύλου, τον σύντροφο βάσει δηλωμένης συμβίωσης δυνάμει της νομοθεσίας του κράτους μέλους καταγωγής και τους μη έγγαμους συντρόφους δυνάμει της νομοθεσίας ή της πρακτικής του κράτους μέλους καταγωγής ή υποδοχής.

Σχετικά με το θέμα, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εναρμόνιση των προϋποθέσεων διαμονής των πολιτών της Ένωσης στα κράτη μέλη των οποίων δεν έχουν την ιθαγένεια, δεν μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα να επιβάλει σε ορισμένα κράτη μέλη νομοθετικές τροποποιήσεις που άπτονται του οικογενειακού δικαίου, τομέα για τον οποίο η Κοινότητα δεν έχει νομοθετική αρμοδιότητα.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η τροποποιημένη πρόταση δίνει δίκαιη λύση σε αυτά τα ζητήματα: αφενός, τηρεί την αρχή της μη διακριτικής μεταχείρισης, επιβάλλοντας στο κράτος μέλος την υποχρέωση να μεταχειρίζεται τα ζευγάρια που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη κατά τον ίδιο τρόπο με τους δικούς του υπηκόους, αφετέρου, το συγκεκριμένο κείμενο επιτρέπει την πιθανή εξέλιξη της ερμηνείας του υπό το φως της εξέλιξης του οικογενειακού δικαίου στα κράτη μέλη.

2. Η δεύτερη κατηγορία τροπολογιών που δεν μπορούν να γίνουν δεκτές περιλαμβάνει εκείνες που αποβλέπουν στην ουσιαστική τροποποίηση της δομής της οδηγίας ή που θέτουν σε αμφισβήτηση την προτεινόμενη από την Επιτροπή προσέγγιση, στην οποία εντούτοις το Κοινοβούλιο εξέφρασε την υποστήριξή του.

3. Τέλος, η Επιτροπή δεν έκανε δεκτές τις τροπολογίες εκείνες των οποίων το περιεχόμενο δεν ήταν συνεκτικό με το κείμενο της πρότασης.

3.1. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές εν όλω ή εν μέρει, ή εισήχθησαν για να εξασφαλιστεί η συνοχή του κειμένου.

Οι τροπολογίες που επήλθαν στην αρχική πρόταση της οδηγίας εμφανίζονται στο κείμενο με έντονους μαύρους χαρακτήρες. Για να διευκολυνθεί η ανάγνωση σε σχέση με το αρχικό κείμενο, διατηρήθηκε η προηγούμενη απαρίθμηση των άρθρων και των σημείων αιτιολογικής σκέψης.

3.1.1. Οι αιτιολογικές σκέψεις

Αιτιολογική σκέψη 4 (τροπολογία 2) : η αιτιολογική σκέψη τροποποιήθηκε για να αναφερθεί ότι η κινητικότητα των μισθωτών και μη μισθωτών εργαζομένων αποτελεί επίσης μια από τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης.

Αιτιολογική σκέψη 5 (τροπολογία 3) : η τροπολογία αυτής της αιτιολογικής σκέψης τροποποιήθηκε ελαφρά σε σχέση με το προταθέν από το Κοινοβούλιο κείμενο, για να διευκρινισθεί ότι πρέπει να επανεξεταστεί η τομεακή προσέγγιση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας με την υποβολή ενιαίου νομοθετικού κειμένου που να αντικαθιστά τα ισχύοντα νομοθετικά κείμενα, προβαίνοντας, ταυτόχρονα, σε επανεξέταση των διατάξεών τους.

Αιτιολογική σκέψη 7 (τροπολογία 5) : η τροπολογία επιδιώκει να διευκρινίσει ότι οι διατάξεις της οδηγίας σχετικά με τις διατυπώσεις εισόδου και διαμονής, δεν επηρεάζουν τις ισχύουσες διατάξεις που αφορούν τους ελέγχους στα σύνορα. Αυτή η διευκρίνιση είναι χρήσιμη λόγω του ότι, στον συγκεκριμένο τομέα, οι διαδικασίες που ισχύουν όσον αφορά τους ελέγχους στα σύνορα μπορούν να διαφέρουν, ανάλογα με τις ισχύουσες νομικές διατάξεις.

Αιτιολογική σκέψη 7α (τροπολογία 6) : το κείμενο της αιτιολογικής σκέψης αποσαφηνίστηκε και συνάδει με το νέο κείμενο του άρθρου 6, παράγραφος 2.

Αιτιολογική σκέψη 8 (τροπολογία 7) : η τροποποίηση του κειμένου προσδιορίζει ρητά ότι η διαμονή μέχρι 6 μήνες δεν υπόκειται σε όρους.

Αιτιολογική σκέψη 9 (τροπολογία 8) : Η τροπολογία επιδιώκει να προσδιορίσει ότι η επαγγελματική κατάρτιση περιλαμβάνεται στη γενική έννοια της εκπαίδευσης. Αυτή η αιτιολογική σκέψη συμπληρώθηκε με αναφορά στην ασφάλιση ασθένειας σύμφωνα με την τροπολογία που επήλθε στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ).

Αιτιολογική σκέψη 10 (τροπολογία 9) : το κείμενο προσδιορίζει ότι το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας αναγνωρίζεται στους πολίτες της Ένωσης απευθείας από τη Συνθήκη.

Αιτιολογική σκέψη 17 (τροπολογία 10) : η τροπολογία προσδιορίζει ότι η ίση μεταχείριση πρέπει να υπεισέρχεται στο πεδίο εφαρμογής της Συνθήκης, γεγονός που είναι σύμφωνο με τη διατύπωση του άρθρου 12 της Συνθήκης.

Αιτιολογική σκέψη 19 (τροπολογία 11) : αυτή η τροπολογία, η οποία δεν είχε προταθεί από το Κοινοβούλιο, είναι εντούτοις απαραίτητη για να εξασφαλίσει τη συνοχή μεταξύ αυτής της αιτιολογικής σκέψης και του νέου κειμένου του άρθρου 29, παράγραφος 2.

Αιτιολογική σκέψη 22 (τροπολογία 12) : αυτή η τροπολογία διευκρινίζει το κείμενο επεξηγώντας ορισμένα στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη πριν να ληφθεί απόφαση περί απομάκρυνσης. Η Επιτροπή τροποποίησε ελαφρά το κείμενο του Κοινοβουλίου, διατηρώντας ταυτόχρονα το πνεύμα του, για να καταστήσει αυτή την αιτιολογική σκέψη συνεκτική με το άρθρο 26.

Αιτιολογική σκέψη 27 (τροπολογία 13) : αυτή η τροπολογία προσθέτει μια αναφορά στις θεμελιώδεις ελευθερίες.

3.1.2. Τα άρθρα

Άρθρο 3, παράγραφος 2 (τροπολογία 20) : η τροποποίηση επιδιώκει να διευκολύνει την είσοδο και διαμονή οποιουδήποτε άλλου μέλους της οικογένειας που δεν αναφέρεται στο άρθρο 2, όταν υπάρχουν σοβαροί λόγοι υγείας ή ανθρωπιστικοί λόγοι. Η Επιτροπή θεωρεί ότι πρόκειται για δίκαιη αξίωση για τα μέλη της οικογένειας τα οποία, για επιτακτικούς λόγους, έχουν ανάγκη να βρίσκονται στο πλευρό του πολίτη της Ένωσης.

Άρθρο 4 (τροπολογία 21) : η τροποποίηση προσδιορίζει την έκταση της απαγόρευσης διακριτικής μεταχείρισης και προσθέτει αναφορά στη διακριτική μεταχείριση βάσει της σεξουαλικής ταυτότητας, γεγονός που καθιστά τον ορισμό πληρέστερο.

Άρθρο 6, παράγραφος 2 (τροπολογία 24) : η πρώτη τροποποίηση, η οποία προσθέτει αναφορά στην εθνική νομοθεσία, είναι σημαντική επειδή επιτρέπει να καλυφθεί η κατάσταση των κρατών που δεν εφαρμόζουν τον κανονισμό αριθ. 539/2001. Η δεύτερη τροποποίηση επιδιώκει να διορθώσει το κείμενο από νομική σκοπιά. Πράγματι, αυτή η διάταξη επιδιώκει να απαλλάξει τα μέλη της οικογένειας που δεν έχουν την υπηκοότητα κράτους μέλους και τα οποία έχουν ήδη λάβει τίτλο διαμονής από την υποχρέωση να λαμβάνουν θεώρηση εισόδου, και όχι να αναγνωρίσει την ισοδυναμία μεταξύ του τίτλου διαμονής και της θεώρησης εισόδου. Η τροποποίηση του δεύτερου εδαφίου προσδιορίζει τις προθεσμίες εντός των οποίων πρέπει να εκδοθεί η θεώρηση εισόδου: το Κοινοβούλιο πρότεινε προθεσμία μίας εβδομάδας, η οποία, σύμφωνα με την Επιτροπή, αντιστοιχεί σε προθεσμία 5 εργάσιμων ημερών. Αυτή η προθεσμία θα πρέπει να είναι επαρκής για τα κράτη μέλη δεδομένου ότι πρόκειται για μέλη της οικογένειας πολίτη της Ένωσης για τα οποία δεν πρέπει να προβούν σε προηγούμενες διαβουλεύσεις πριν από την έκδοση της θεώρησης.

Άρθρο 6, παράγραφος 4 (τροπολογία 25) : η τροποποίηση επιδιώκει να προσδιορίσει ότι η προθεσμία εντός της οποίας ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει την αποστολή των εν λόγω εγγράφων πρέπει να είναι εύλογη . Η προθεσμία, χωρίς να προσδιορίζεται, πρέπει να αξιολογείται σε συνάρτηση με τις ατομικές συνθήκες.

Άρθρο 6, παράγραφος 5 (τροπολογία 8) : το νέο κείμενο προσδιορίζει ρητά ότι η διαμονή μέχρι έξι μήνες δεν υπόκειται σε περιορισμούς ούτε σε διατυπώσεις πέραν της κατοχής δελτίου ταυτότητας. Αυτή η τροπολογία δεν προτάθηκε από το Κοινοβούλιο, αλλά είναι απαραίτητη, για να εξασφαλίσει τη συνοχή με το κείμενο της αιτιολογικής σκέψης 9.

Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο α) (τροπολογία 27) : οι αποδέκτες υπηρεσιών αναφέρονται ρητά. Στο αρχικό κείμενο, δεν ήταν σαφές ποια διάταξη αφορούσε αυτή την κατηγορία προσώπων. Αυτή η διευκρίνιση αποφεύγει οποιαδήποτε σύγχυση και καλύπτει ένα κενό της οδηγίας.

Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ) (τροπολογία 28) : η νέα διατύπωση είναι σαφέστερη και σύμφωνη με το κείμενο της οδηγίας 93/96 σχετικά με το δικαίωμα διαμονής των σπουδαστών: καταργεί τη λέξη "σπουδαστής", που μπορεί να είναι περιοριστική, και εισάγει εκ νέου, σαν προϋπόθεση διαμονής των σπουδαστών, την εγγραφή σε εγκεκριμένο ίδρυμα και την ύπαρξη ασφάλισης ασθένειας. Αυτή η τροπολογία είναι επίσης σύμφωνη με αυτό που ζητήθηκε από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Άρθρο 7, παράγραφος 2α (τροπολογία 30) : αυτή η τροπολογία δεν επιφέρει τροποποίηση του κειμένου, αλλά αποβλέπει στη μετακίνηση του άρθρου 8, παράγραφος 7. Πράγματι, πρόκειται για διάταξη που αφορά την ιδιότητα του εργαζομένου και όχι διοικητική διατύπωση: είναι κατά συνέπεια προτιμότερο αυτή η διάταξη να τοποθετηθεί στο άρθρο 7.

Άρθρο 8, παράγραφος 1 (τροπολογία 32) : η Επιτροπή δεν δέχθηκε το πρώτο μέρος της τροπολογίας που προτάθηκε από το Κοινοβούλιο, επειδή θεωρεί ότι δεν μπορούν να συγκριθούν οι διοικητικές διατυπώσεις που προβλέπει κάποιο κράτος μέλος για τους δικούς του υπηκόους με εκείνες που προορίζονται για τους υπηκόους άλλων κρατών μελών, και προτιμά κατά συνέπεια να αφήσει στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών να ζητούν την εγγραφή, ακόμα και όταν η ίδια διατύπωση δεν επιβάλλεται στους δικούς τους υπηκόους. Αντίθετα, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι χρήσιμο να προβλεφθεί δυνατότητα για κάθε πολίτη της Ένωσης να προβαίνει σε εγγραφή εφόσον το επιθυμεί, ακόμα και στα κράτη που δεν επιβάλλουν αυτή την υποχρέωση.

Άρθρο 8, παράγραφος 2 (τροπολογία 33) : η αλλαγή του κειμένου χρησιμεύει για να διευκρινιστεί ότι η βεβαίωση εγγραφής δεν αποβλέπει στη διαπίστωση του δικαιώματος διαμονής, αλλά αποτελεί απλή διοικητική διατύπωση, γεγονός που είναι σύμφωνο με τη νομολογία του Δικαστηρίου. Προσδιορίζεται επίσης ότι οι κυρώσεις είναι διοικητικές (αυτή η διευκρίνιση συμπεριλαμβάνεται σε όλα τα άρθρα που αφορούν τις κυρώσεις).

Άρθρο 8, παράγραφος 4 (τροπολογία 34) : η τροποποίηση χρησιμεύει για να προσδιοριστεί ότι η επαγγελματική κατάρτιση αποτελεί έννοια που συμπεριλαμβάνεται στη γενικότερη έννοια της εκπαίδευσης.

Άρθρο 8, παράγραφος 6, στοιχείο β) (τροπολογία 35) : όταν πρόκειται για μέλη της οικογένειας που είναι και αυτά πολίτες της Ένωσης, η αντικατάσταση ενός εγγράφου από απλή δήλωση που βεβαιώνει τον δεσμό συγγένειας είναι συνεκτική με τη φιλοσοφία της πρότασης και τη διατύπωση των προηγούμενων παραγράφων.

Άρθρο 8, παράγραφος 6, στοιχείο ε) (τροπολογία 20) : αυτή η τροποποίηση, η οποία δεν ζητήθηκε από το Συμβούλιο, αποτελεί λογική συνέπεια της νέας διατύπωσης του άρθρου 3.

Άρθρο 9, παράγραφος 2α (τροπολογία 38) : η τροποποίηση του κειμένου επιδιώκει να προσθέσει στο κείμενο στοιχεία που περιλαμβάνονται στην απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-459/99 MRAX της 25ης Ιουλίου 2002. Το Κοινοβούλιο ζήτησε να μην απορρίπτεται η αίτηση χορήγησης κάρτας διαμονής για τον αποκλειστικό λόγο ότι η θεώρηση εισόδου έχει λήξει. η Επιτροπή συμπλήρωσε αυτή την τροπολογία προσθέτοντας τις καταστάσεις απουσίας θεώρησης, γεγονός που καθιστά την τροπολογία πλήρως σύμφωνη με την προαναφερόμενη νομολογία.

Άρθρο 10, παράγραφος 1 (τροπολογία 39) : η προθεσμία των έξι μηνών φαίνεται να είναι πιο πραγματική για να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη να προβούν στους απαραίτητους ελέγχους και να εκδώσουν την κάρτα διαμονής. Προσδιορίζεται επιπλέον στην βεβαίωση ότι η αίτηση για την έκδοση κάρτας διαμονής έχει γίνει υπό την ιδιότητα μέλους της οικογένειας, επειδή δεν είναι δυνατό να διαπιστωθεί αυτή η ιδιότητα χωρίς προηγούμενη επαλήθευση των εγγράφων.

Άρθρο 10, παράγραφος 2 (τροπολογία 40): αυτή η τροπολογία αναλύει τα έγγραφα που μπορούν να απαιτηθούν από τα μέλη της οικογένειας τα οποία δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους. Αυτό είναι απαραίτητο, επειδή λόγω της τροποποίησης που εισήχθη στο άρθρο 8, παράγραφος 6, δεν είναι δυνατό να γίνει δεκτή απλή δήλωση που βεβαιώνει το δεσμό συγγένειας από τα μέλη της οικογένειας που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους.

Άρθρο 10, παράγραφος 1α (τροπολογία 41) : αυτή η τροποποίηση καθιστά το κείμενο σαφέστερο και επιβάλλει χρονικό περιορισμό όσον αφορά τις απουσίες, γεγονός που φαίνεται δίκαιο.

Άρθρο 12, παράγραφος 3 (τροπολογία 99) : η τροποποίηση χρησιμεύει για να καταστήσει συνεκτικό το κείμενο αυτής της παραγράφου με την απόφαση του Δικαστηρίου της 17ης Σεπτεμβρίου 2002 στην υπόθεση C-413/99, Baumbast, R, που προβλέπει το δικαίωμα του γονέα ο οποίος έχει την επιμέλεια των τέκνων να επωφελείται του δικαιώματος διαμονής στο κράτος μέλος υποδοχής. Αυτή η τροπολογία είναι επίσης σύμφωνη με αυτό που ζητήθηκε από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Άρθρο 13, παράγραφοι 1 και 2, στοιχεία α) και β) (τροπολογίες 47, 49, 50, 51) : ενδιαφέρει να συμπεριληφθεί στα συγκεκριμένα άρθρα αναφορά στην παύση των σχέσεων δηλωμένης συμβίωσης που καλύπτεται από το άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β), γεγονός που είναι λογικό για να ληφθεί υπόψη η κατάσταση αυτών των προσώπων. Επιπλέον, στο στοιχείο α), η προηγούμενη του γάμου ή της δηλωμένης συμβίωσης περίοδος μειώνεται σε δύο έτη.

Άρθρο 13, παράγραφος 2, στοιχείο γ) (τροπολογία 52) : αυτό το κείμενο επιδιώκει να αναλύσει λεπτομερώς ορισμένες δύσκολες καταστάσεις που θα δικαιολογούσαν τη διατήρηση του δικαιώματος διαμονής μετά το διαζύγιο, την ακύρωση του γάμου ή την παύση της σχέσης δηλωμένης συμβίωσης. Αυτή η τροπολογία θα έχει θετικές επιπτώσεις στην κατάσταση των γυναικών που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους και οι οποίες είναι ενδεχομένως υποχρεωμένες να υφίστανται βιαιότητες λόγω του φόβου απώλειας του δικαιώματος διαμονής εάν ζητήσουν το διαζύγιο ή τον χωρισμό. Αυτή η τροπολογία είναι επίσης σύμφωνη με αυτό που ζητήθηκε από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Άρθρο 13α (τροπολογία 54) : αυτό το νέο άρθρο επαναλαμβάνει το κείμενο του παλαιού άρθρου 24 (το οποίο καταργήθηκε). Είναι πιο λογικό να συμπεριληφθεί αυτό το άρθρο στο τέλος του κεφαλαίου ΙΙΙ, επειδή η απομάκρυνση δεν είναι πλέον δυνατή όταν το συγκεκριμένο πρόσωπο έχει αποκτήσει το δικαίωμα μόνιμης διαμονής. Επιπλέον, προστέθηκε μια πρώτη παράγραφος για να προσδιορίσει ότι το δικαίωμα διαμονής διατηρείται εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις διαμονής, γεγονός που καθιστά το κείμενο σαφέστερο.

Άρθρο 14 (τροπολογία 55) : η νέα παράγραφος 1α περιλαμβάνει και προσδιορίζει το κείμενο της δεύτερης φράσης του άρθρου 18, το οποίο καταργήθηκε. Είναι πιο σωστό να τοποθετηθεί αυτό το κείμενο στο άρθρο που αφορά τους κανόνες για την απόκτηση του δικαιώματος μόνιμης διαμονής.

Άρθρο 15, παράγραφος 2 (τροπολογία 59) : προστέθηκε αναφορά στον σύντροφο εκτός γάμου, γεγονός που αποτελεί λογική συνέπεια του άρθρου 2, παράγραφος 2, στοιχείο β).

Άρθρο 16 (τροπολογία 61) : το κείμενο αυτού του άρθρου είναι σύμφωνο με τη διατύπωση του άρθρου 14.

Άρθρο 17, παράγραφος 1 (τροπολογία 62) : το γεγονός ότι η κάρτα διαμονής ήταν απεριόριστης διάρκειας και ανανεώσιμη ανά δέκα έτη οδηγούσε σε αντιφάσεις. Ως εκ τούτου, αυτή η τροπολογία κατήργησε την τελευταία φράση της παραγράφου σχετικά με την ανανέωση.

Άρθρο 17, παράγραφος 3 (τροπολογία 64) : αυτό το νέο κείμενο προσδιορίζει ότι η διακοπή της διαμονής που επηρεάζει την ισχύ της κάρτας πρέπει να ανέρχεται σε 4 συνεχή έτη.

Άρθρο 18, παράγραφος 1 (τροπολογία 55) : η δεύτερη φράση καταργήθηκε και συμπεριλήφθηκε στο άρθρο 14.

Άρθρο 21, παράγραφος 2 (τροπολογία 108) : αυτή η τροπολογία επιδιώκει να εξαλείψει τον αποκλεισμό των οικονομικώς ανενεργών προσώπων από την κοινωνική πρόνοια πριν από την απόκτηση του δικαιώματος μόνιμης διαμονής. Αυτός ο περιορισμός δεν περιλαμβάνεται στις οδηγίες που αφορούν το δικαίωμα διαμονής των οικονομικά ανενεργών ατόμων. Θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως οπισθοδρόμηση σε σχέση με το ισχύον κεκτημένο, κυρίως υπό το φως της νομολογίας του Δικαστηρίου. Με την απόφασή του της 20ής Σεπτεμβρίου 2001 στην υπόθεση C-184/99, Grzelczyk [3], το Δικαστήριο επανέλαβε ότι ο πολίτης της Ένωσης μπορεί να επικαλεστεί την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων του άρθρου 12 της συνθήκης ΕΚ σε όλες τις καταστάσεις που εμπίπτουν στο καθ' ύλην πεδίο εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, οι οποίες περιλαμβάνουν κυρίως εκείνες που διέπουν την άσκηση της ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών. Επιβεβαίωσε ότι οι ανενεργοί πολίτες της Ένωσης που διαμένουν νόμιμα σε κάποιο άλλο κράτος μέλος δικαιούνται, λόγω του καθεστώτος τους ως πολιτών της Ένωσης, ίσης μεταχείρισης με τους υπηκόους του κράτους μέλους.

[3] Συλλογή 2001, σ. I-6193.

Άρθρο 22 (τροπολογία 68) : αυτή η τροποποίηση καθιστά το κείμενο σαφέστερο και προσδιορίζει ότι ο ενδιαφερόμενος μπορεί να αποδείξει την ιδιότητά του ως δικαιούχου με οποιοδήποτε άλλο μέσο.

Άρθρο 25, παράγραφος 1 (τροπολογία 71) : η τροποποίηση επιδιώκει να συμπεριλάβει γενικότερη αναφορά σε κάθε είδος απόφασης που περιορίζει την ελεύθερη κυκλοφορία. Αυτή η νέα διατύπωση είναι προτιμότερη επειδή καλύπτει οποιοδήποτε είδος μέτρου, είτε πρόκειται για απομάκρυνση, για άρνηση εισόδου ή για άρνηση εξόδου από το έδαφος.

Άρθρο 25, παράγραφος 2 (τροπολογία 72) : η πρώτη τροποποίηση επιδιώκει να συμπεριλάβει ρητή αναφορά στην αρχή της αναλογικότητας, γενική αρχή του κοινοτικού δικαίου η οποία πρέπει να τηρείται πάντα όταν θεσπίζεται μέτρο περιοριστικό της ελεύθερης κυκλοφορίας. Η δεύτερη τροποποίηση προσθέτει αναφορά στην πραγματικότητα της απειλής της δημόσιας τάξης, γεγονός που είναι σύμφωνο με τις επεξηγήσεις που δόθηκαν στο Δικαστήριο στην υπόθεση της 27ης Οκτωβρίου 1977, στην υπόθεση 30/77, Bouchereau [4].

[4] Συλλογή 1977, σ. 1999, σημείο 35.

Άρθρο 25, παράγραφος 4 (τροπολογία 74) : η προσθήκη αναφοράς σε περίοδο έξι μηνών χρησιμεύει για να καλυφθεί η κατάσταση εκείνων των κρατών μελών που δεν θα επιβάλλουν την υποχρέωση εγγραφής.

Άρθρο 25, παράγραφος 5α (τροπολογία 76) : αυτή η νέα παράγραφος προσθέτει την υποχρέωση των κρατών μελών να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή οποιαδήποτε απόφαση περί απομάκρυνσης, την οποία λαμβάνουν κατά υπηκόου της Ένωσης ή μέλους της οικογενείας του. Δεδομένου ότι πρόκειται για αποφάσεις που πρέπει να έχουν εξαιρετικό χαρακτήρα, μπορεί να θεωρηθεί ότι αυτή η υποχρέωση είναι δίκαιη.

Άρθρο 27, παράγραφος 1 (τροπολογία 77) : πολλές τροποποιήσεις εισήχθησαν στη συγκεκριμένη παράγραφο. Η εξάλειψη της αναφοράς στις αναπηρίες είναι λογική επειδή μόνο οι ασθένειες μπορούν να δικαιολογήσουν μέτρο περιοριστικό της ελεύθερης κυκλοφορίας. Η ρήτρα του stand-still που προβλέπεται στην τελευταία φράση καταργήθηκε επειδή δεν ήταν πρόσφορη. Τέλος, μια άλλη τροποποίηση αποτελεί λογική συνέπεια της νέας διατύπωσης του άρθρου 25 παράγραφος 1.

Άρθρο 27, παράγραφος 2 (τροπολογία 78) : η αναφορά σε περίοδο έξι μηνών αντί της ημερομηνίας εγγραφής ή της έκδοσης της κάρτας διαμονής είναι πιο συνεκτική με τη διάρθρωση της οδηγίας και επιτρέπει να καλυφθεί επίσης η κατάσταση εκείνων των κρατών μελών που δεν θα επιβάλουν την υποχρέωση εγγραφής. Η αναφορά στην άρνηση χορήγησης κάρτας μόνιμης διαμονής εξαλείφθηκε επειδή δεν είναι δυνατό να μην χορηγηθεί αυτός ο τίτλος για λόγους δημόσιας υγείας.

Άρθρο 27, παράγραφος 3 (τροπολογία 79) : η αναφορά σε περίοδο έξι μηνών επιδιώκει να περιορίσει την περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλλουν τα πρόσωπα σε ιατρική επίσκεψη, γεγονός που συνάδει με το κείμενο της προηγούμενης παραγράφου.

Άρθρο 28, παράγραφοι 1 και 2 (τροπολογία 80) : η λέξη "εγγράφως" περιέχεται στην παράγραφο 1 και καταργείται στην παράγραφο 2, για να διευκρινιστεί ότι η κοινοποίηση πρέπει να γίνεται πάντα εγγράφως και ότι οι ακριβείς λόγοι της απόφασης μπορούν να μην κοινοποιούνται στον ενδιαφερόμενο, εάν τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια του κράτους.

Άρθρο 28, παράγραφος 3 (τροπολογία 82) : εισάγεται ενιαία προθεσμία με στόχο την εγκατάλειψη του εδάφους η οποία ανέρχεται σε 30 ημέρες από την ημερομηνία της κοινοποίησης.

Άρθρο 29, παράγραφος 1 (τροπολογία 83) : η τροποποίηση επιδιώκει να διευκρινίσει ότι η προσφυγή πρέπει να ασκείται πάντα δικαστικά, και ότι είναι επίσης δυνατή διοικητική προσφυγή εφόσον αυτό προβλέπεται από το κράτος μέλος υποδοχής (για παράδειγμα, πριν από τη δυνατότητα υποβολής δικαστικής προσφυγής).

Άρθρο 29, παράγραφος 2 (τροπολογία 84) : η κατάργηση του πρώτου μέρους της φράσης επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι ο προηγούμενος έλεγχος της ανεξάρτητης αρχής είναι υποχρεωτικός για κάθε απόφαση, και όχι μόνο όταν προβλέπεται διοικητική προσφυγή.

Άρθρο 29, παράγραφος 3 (τροπολογία 113) : η Επιτροπή επανέλαβε εν μέρει την τροπολογία που προτάθηκε από το Κοινοβούλιο με σκοπό να δώσει αυτόματο ανασταλτικό χαρακτήρα στις δικαστικές προσφυγές, γεγονός που είναι σύμφωνο με τη γενική αρχή του κοινοτικού δικαίου για αποτελεσματική έννομη προστασία που περιλαμβάνεται στο άρθρο 47 του χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εντούτοις, η Επιτροπή προσδιόρισε την τροπολογία προβλέποντας αυτόματη αναστολή της εκτέλεσης ενός μέτρου απέλασης στο βαθμό που ο δικαστής δεν έχει αποφανθεί για το ανασταλτικό αποτέλεσμα της προσφυγής. Αυτή η τροπολογία παρουσιάζει πολλά προτερήματα. Τα κράτη είναι υποχρεωμένα να αναγνωρίζουν στα δικαστήριά τους την αρμοδιότητα να κάνουν δεκτή μια αίτηση αναστολής του μέτρου απομάκρυνσης από το έδαφός τους : πρέπει ως εκ τούτου να είναι δυνατή η διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων. Τα κράτη θα πρέπει να διοργανώνουν αποτελεσματική και ταχεία διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων, επειδή αναμένοντας απόφαση του δικαστή σχετικά με την αίτηση αναστολής, η εκτέλεση της εντολής εγκατάλειψης του εδάφους τους αναστέλλεται. Αυτή η διατύπωση δεν επιβάλλει αντίθετα στα κράτη να εξασφαλίζουν ανασταλτικό αποτέλεσμα της προσφυγής μέχρι την έκδοση απόφασης επί της ουσίας για τη νομιμότητα του μέτρου απομάκρυνσης. Δεν επιβάλλει κατά συνέπεια παράλογες υποχρεώσεις στα κράτη μέλη. Αυτή η διατύπωση τηρεί πλήρως τις αξιώσεις που επιβάλλονται από το άρθρο 13 της ευρωπαϊκής σύμβασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων όσον αφορά την απομάκρυνση.

Άρθρο 29, παράγραφος 4 (τροπολογία 85) : αυτή η μικρή τροποποίηση χρησιμεύει πράγματι στο να τονιστεί ότι τα στοιχεία που απαριθμούνται στο άρθρο 26 αποτελούν ένδειξη για να αξιολογηθεί το κατά πόσον η απόφαση δεν είναι δυσανάλογη.

Άρθρο 30, παράγραφος 2 (τροπολογία 86) : οι εισαχθείσες τροποποιήσεις στο πρώτο εδάφιο καθιστούν το κείμενο σαφέστερο. Η προθεσμία των έξι μηνών που αντικαθιστά εκείνη των τριών μηνών στο εδάφιο 2 είναι πιο πραγματική.

Άρθρο 31α (τροπολογία 88) : αυτό το νέο άρθρο περιλαμβάνει το περιεχόμενο της παλαιάς παραγράφου 2 του άρθρου 31. Πράγματι, είναι πιο λογικό να συμπεριληφθεί αυτό το κείμενο σε χωριστό άρθρο.

Άρθρο 32 (τροπολογία 89) : η τροποποίηση επιδιώκει να εξηγήσει με πιο τρόπο πρέπει να γίνεται η διάδοση των πληροφοριών.

Άρθρο 33 (τροπολογία 90) : η τροποποίηση επιδιώκει να ορίσει ως μόνα στοιχεία αναφοράς για τις κυρώσεις τις αρχές της αποτελεσματικότητας και της αναλογικότητας, γεγονός που είναι δίκαιο.

Άρθρα 35, 36 και 37 (τροπολογίες 91, 92 και 93) : πρόκειται για τροποποίηση της ημερομηνίας έναρξης ισχύος της οδηγίας. Το Κοινοβούλιο πρότεινε τον Ιούλιο 2004, αλλά υπό το φως της κατάστασης των διαπραγματεύσεων, αυτή η προθεσμία δεν φαίνεται εφικτή. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η νέα οδηγία θα εγκριθεί κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2004. Κατά συνέπεια, προτείνει προθεσμία μέχρι τον Ιούλιο 2005.

3.2. Τροποποιήσεις που δεν μπορούν να γίνουν δεκτές

Τροπολογία 4

Για τους λόγους που εξηγούνται κάτωθι στις τροπολογίες 14, 15 και 16, η Επιτροπή δεν μπορεί να κάνει δεκτή αυτή την τροπολογία στην αιτιολογική σκέψη 6. Η Επιτροπή αναφέρεται στις τροπολογίες που προτείνονται στο άρθρο 2 της πρότασης και αφορούν την αμοιβαία αναγνώριση και την τήρηση της ποικιλομορφίας των οικογενειακών σχέσεων ανεξάρτητα εάν πρόκειται για γάμο, για σχέση δηλωμένης συμβίωσης ή για σχέση εκτός γάμου στη βάση της ισότητας και του θεμελιώδους δικαιώματος στην οικογενειακή ζωή.

Τροπολογία 11

Η Επιτροπή δεν μπορεί να κάνει δεκτή την τροπολογία της αιτιολογικής σκέψης 19. Αναφερόμενη στο άρθρο 21, παράγραφος 2, επιδιώκει να αποκλείσει τα ανενεργά άτομα από το ευεργέτημα της κοινωνικής πρόνοιας κατά τους έξι πρώτους μήνες διαμονής. Αυτό το κείμενο δεν συνάδει με την προταθείσα από το Κοινοβούλιο τροπολογία του άρθρου 21, παράγραφος 2, η οποία έγινε δεκτή από την Επιτροπή.

Τροπολογίες 14, 15, 16

Αυτές οι τροπολογίες επιδιώκουν να αναγνωριστούν, ως μέλη της οικογένειας, ο/η σύζυγος και ο σύντροφος βάσει δηλωμένης συμβίωσης, ανεξαρτήτου φύλου, στη βάση της εθνικής νομοθεσίας που ισχύει στο συγκεκριμένο ζήτημα, καθώς και ο μη έγγαμος σύντροφος, ανεξαρτήτως φύλου, με τον οποίο ο πολίτης της Ένωσης διατηρεί σταθερή σχέση, εφόσον η νομοθεσία ή η πρακτική του κράτους μέλους υποδοχής και/ή καταγωγής αντιμετωπίζει την κατάσταση των μη έγγαμων ζευγαριών κατά τρόπο αντίστοιχο με εκείνη των έγγαμων ζευγαριών τηρουμένων των προϋποθέσεων που προβλέπονται από τη συγκεκριμένη νομοθεσία. Δεν μπορούν να γίνουν δεκτές.

Πράγματι, όσον αφορά το γάμο, η Επιτροπή επιθυμεί να αποφευχθεί ένας ορισμός του όρου σύζυγος που εισάγει ρητή αναφορά στο σύζυγο του ιδίου φύλου. Μέχρι τώρα, δύο μόνο κράτη μέλη προβλέπουν στη νομοθεσία τους τη δυνατότητα γάμου μεταξύ προσώπων του ιδίου φύλου. Επιπλέον, το Δικαστήριο όρισε στη νομολογία του [5] ότι ο όρος γάμος, κατά τον κοινώς αποδεκτό από τα κράτη μέλη ορισμό, περιγράφει την ένωση μεταξύ προσώπων διαφορετικού φύλου. Το Δικαστήριο απεφάνθη επίσης ότι η ερμηνεία νομικών εννοιών που βασίζεται στην εξέλιξη της κοινωνίας και έχει συνέπειες σε όλα τα κράτη μέλη πρέπει να γίνεται με εξέταση της κατάστασης στο σύνολο της Κοινότητας [6]. Η Επιτροπή προτιμά κατά συνέπεια να περιορίσει την πρόταση στην έννοια του συζύγου που υπονοεί, κατ' αρχήν, τον σύζυγο διαφορετικού φύλου, υπό την επιφύλαξη μελλοντικών εξελίξεων.

[5] Απόφαση της 31ης Μαΐου 2001, συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-122/99 και C-125/99, Γερμανία και Βασίλειο της Σουηδίας κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2001 σ. I-4319, σημείο 34.

[6] Απόφαση της 17ης Απριλίου 1986, υπόθεση C-59/85, Reed, Συλλογή 1986, σ. 1283, σημείο 13.

Όσον αφορά τους συντρόφους, είτε πρόκειται για συντρόφους βάσει δηλωμένης συμβίωσης ή για μη έγγαμους συντρόφους, η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι η αναγνώριση αυτών των καταστάσεων πρέπει να γίνεται με αναφορά τη νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής αποκλειστικά. Η αναγνώριση, για λόγους διαμονής, των μη έγγαμων ζευγαριών σύμφωνα με τη νομοθεσία άλλων κρατών μελών θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στα κράτη μέλη, των οποίων το οικογενειακό δίκαιο δεν αναγνωρίζει αυτή τη δυνατότητα. Η αναγνώριση δικαιωμάτων, που δεν αναγνωρίζονται στους δικούς του υπηκόους, σε ζευγάρια που προέρχονται από άλλο κράτος μέλος θα μπορούσε πράγματι να δημιουργήσει καταστάσεις διακριτικής μεταχείρισης τις οποίες η Επιτροπή επιθυμεί να αποφύγει.

Η Επιτροπή λαμβάνει αντίθετα υπόψη την επιθυμία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να αναφερθούν ρητά οι σύντροφοι βάσει δηλωμένης συμβίωσης στο νέο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β).

Τροπολογίες 17 και 18

Αυτές οι τροπολογίες, οι οποίες εισάγουν στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχεία γ) και δ) ειδική αναφορά στους κατιόντες και ανιόντες των συντρόφων βάσει δηλωμένης συμβίωσης σε συμφωνία με την τροπολογία 15, η οποία προτείνει χωριστή αναφορά στο σύντροφο βάσει δηλωμένης συμβίωσης υπό ένα νέο στοιχείο 2α) δεν μπορούν να γίνουν δεκτές. Αντίθετα, η Επιτροπή προσάρμοσε τη νέα διατύπωση του στοιχείου 2β) του ιδίου άρθρου για να εισάγει ρητή αναφορά στο σύντροφο βάσει δηλωμένης συμβίωσης και στην έννοια της σταθερής σχέσης.

Τροπολογία 19

Αυτή η τροπολογία επιδιώκει να εισάγει στο άρθρο 2, παράγραφος 3, ορισμό του κράτους μέλους καταγωγής και των κριτηρίων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για να καθοριστεί το κατά πόσον υπάρχει σταθερή σχέση. Η αναφορά στη νομοθεσία του κράτους μέλους καταγωγής δεν γίνεται δεκτή για τον καθορισμό του συζύγου ή του συντρόφου. Επιπλέον, ο καθορισμός της σταθερής σχέσης δεν είναι απαραίτητος, επειδή είναι η νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής που καθορίζει τα στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.

Τροπολογίες 26, 32 (εν μέρει), 42, 43, 44

Αυτές οι τροπολογίες δεν μπορούν να γίνουν δεκτές επειδή επιδιώκουν να τροποποιήσουν κατά τρόπο ουσιαστικό τη διάρθρωση της οδηγίας ή να θέσουν σε αμφισβήτηση την προσέγγιση που προτείνεται από την Επιτροπή.

Τροπολογίες 22, 23, 31, 45, 53, 56, 57, 58, 60, 63, 66 και 69

Αυτές οι τροπολογίες δεν έγιναν δεκτές επειδή δεν συνάδουν με την πρόταση της Επιτροπής.

2001/0111 (COD)

Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 12, 18, 40, 44 και 52,

την πρόταση της Επιτροπής [7],

[7] EE C 270 της 25.9.2001, σ. 150.

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [8],

[8] ΕΕ C 149 της 21.6.2002, σ. 46.

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [9],

[9] ΕΕ C 192 της 12.8.2002, σ. 17.

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης,

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Στις κοινές διατάξεις της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ένωση θέτει ως στόχο, μεταξύ άλλων, την «ενίσχυση της προστασίας των δικαιωμάτων και των συμφερόντων των υπηκόων των κρατών μελών της με τη θέσπιση ιθαγένειας της Ένωσης».

(2) Η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις ελευθερίες της εσωτερικής αγοράς, η οποία, σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, είναι ένας χώρος χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίον η ελευθερία αυτή εξασφαλίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης.

(3) Χάρη στην καθιέρωση, με τα άρθρα 17 και 18 της συνθήκης ΕΚ, της ευρωπαϊκής ιθαγένειας, κάθε πολίτης της Ένωσης απέκτησε το πρωτογενές και ατομικό δικαίωμα να κυκλοφορεί και να διαμένει ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών.

(4) Η προαγωγή της κινητικότητας των μισθωτών και μη μισθωτών εργαζομένων, των σπουδαστών, των ερευνητών, των καταρτιζομένων, των εθελοντών, των διδασκόντων και των επιμορφωτών έχει αναγνωρισθεί ως μία από τις πολιτικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(5) Στο πλαίσιο αυτό, με σκοπό την υπέρβαση της κλαδικής και αποσπασματικής μεθόδευσης του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής και προκειμένου να διευκολυνθεί η άσκηση αυτού του δικαιώματος, σύμφωνα με το άρθρο 18, παράγραφος 2, της Συνθήκης, φαίνεται ενδεδειγμένο να θεσπιστεί ενιαίο νομικό μέσο για να αντικαταστήσει και να συμπληρώσει τα ακόλουθα νομοθετικά κείμενα: τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 του Συμβουλίου της 15ης Οκτωβρίου 1968 περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στο εσωτερικό της Κοινότητας [10], την οδηγία 68/360/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Οκτωβρίου 1968 περί καταργήσεως των περιορισμών στη διακίνηση και στη διαμονή των εργαζομένων των κρατών μελών και των οικογενειών τους στο εσωτερικό της Κοινότητας [11], την οδηγία 73/148/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1973 περί καταργήσεως των περιορισμών στη διακίνηση και στη διαμονή των υπηκόων των κρατών μελών στο εσωτερικό της Κοινότητας στον τομέα της εγκατάστασης και της παροχής υπηρεσιών [12], την οδηγία 90/364/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1990 σχετικά με το δικαίωμα διαμονής [13], την οδηγία 90/365/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1990 σχετικά με το δικαίωμα διαμονής των μισθωτών και μη μισθωτών εργαζομένων που έχουν παύσει την επαγγελματική τους δραστηριότητα [14] και την οδηγία 93/96/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 29ης Οκτωβρίου 1993 σχετικά με το δικαίωμα διαμονής των σπουδαστών [15]

[10] ΕΕ L 257 της 19.10.1968, σ. 2. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2434/92 (ΕΕ L 245 της 26.8.1992, σ. 1).

[11] ΕΕ L 257 της 19.10.1968, σ. 13. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας.

[12] ΕΕ L 172 της 28.6.1973, σ. 14.

[13] ΕΕ L 180 της 13.7.1990, σ. 26.

[14] ΕΕ L 180 της 13.7.1990, σ. 28.

[15] EΕ L 317 της 18.12.1993, σελ. 59.

(6) Το δικαίωμα κάθε πολίτη της Ένωσης να κυκλοφορεί και να διαμένει ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών, για να μπορεί να ασκηθεί υπό αντικειμενικές συνθήκες ελευθερίας και αξιοπρέπειας, πρέπει να παρέχεται και στα μέλη της οικογενείας, ανεξαρτήτως της ιθαγένειάς τους. Ο ορισμός του μέλους της οικογενείας πρέπει να διευρυνθεί και να καταστεί ενιαίος για τους δικαιούχους του δικαιώματος διαμονής.

(7) Ενδείκνυται να προσδιοριστεί με σαφήνεια ο χαρακτήρας των διατυπώσεων που σχετίζονται με την ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών της Ένωσης στο έδαφος των κρατών μελών, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων που διέπουν τη διεξαγωγή ελέγχων στα σύνορα.

(7α) Προκειμένου να διευκολυνθεί η ελεύθερη κυκλοφορία τους, τα μέλη της οικογένειας που δεν διαθέτουν την ιθαγένεια κράτους μέλους, τα οποία έχουν ήδη λάβει τίτλο διαμονής, εξαιρούνται από την υποχρέωση να λάβουν θεώρηση εισόδου κατά την έννοια του κανονισμού (EΚ) αριθ. 539/2001 [16] ή, ενδεχομένως, της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας.

[16] Κανονισμός αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 2001 περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή, ΕΕ L 81 της 21.3.2001, σ. 1.

(8) Για να επιτευχθεί καλύτερη προσαρμογή στις νέες μορφές γεωγραφικής και εργασιακής κινητικότητας, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι η διαμονή ενός πολίτη της Ένωσης, εφόσον δεν υπερβαίνει το εξάμηνο, δεν υπόκειται σε κανέναν όρο ή διατύπωση πλην της κατοχής δελτίου ταυτότητας ή έγκυρου διαβατηρίου.

(9) Ωστόσο, είναι σκόπιμο να ληφθεί μέριμνα ούτως ώστε οι κάτοχοι του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας να μην καταστούν υπέρμετρο βάρος για τα δημόσια οικονομικά του κράτους μέλους υποδοχής κατά την αρχική περίοδο διαμονής τους. Για τον σκοπό αυτό πρέπει να προβλεφθεί η διατήρηση ρύθμισης βάσει της οποίας η άσκηση του δικαιώματος διαμονής των πολιτών της Ένωσης για χρονικά διαστήματα μεγαλύτερα του εξαμήνου εξακολουθεί να υπόκειται στην προϋπόθεση της άσκησης οικονομικής δραστηριότητας ή, για εκείνους που δεν ασκούν οικονομική δραστηριότητα, στην προϋπόθεση ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους ή ότι είναι εγγεγραμμένοι σε εγκεκριμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα για την παρακολούθηση σπουδών, συμπεριλαμβανόμενης της επαγγελματικής κατάρτισης, και ότι διαθέτουν ασφάλιση ασθένειας η οποία καλύπτει όλους τους κινδύνους στο κράτος μέλος υποδοχήςή ότι κατέχουν την ιδιότητα μέλους της οικογένειας του πολίτη της Ένωσης που πληροί μια από αυτές τις προϋποθέσεις.

(10) Το θεμελιώδες και προσωποπαγές δικαίωμα να διαμένουν σε ένα άλλο κράτος μέλος αναγνωρίζεται άμεσα στους πολίτες της Ένωσης από τη Συνθήκη και δεν εξαρτάται από τη χορήγηση τίτλου διαμονής. Κατά συνέπεια, η υποχρέωση κατοχής τίτλου διαμονής πρέπει να ισχύει μόνο σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, ιδίως για τα μέλη της οικογενείας του πολίτη της Ένωσης που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους και εφόσον η διάρκεια της διαμονής υπερβαίνει τους έξι μήνες.

(11) Όταν η διάρκεια της διαμονής υπερβαίνει τους έξι μήνες, η εγγραφή του πολίτη της Ένωσης σε μητρώο που τηρούν οι αρμόδιες αρχές του τόπου διαμονής, πιστοποιούμενη με σχετική βεβαίωση, σε συνδυασμό με την κατοχή δελτίου ταυτότητας του κράτους μέλους καταγωγής ή έγκυρου διαβατηρίου, αποτελεί ένα επαρκές και όχι δυσανάλογο μέτρο και εξυπηρετεί το συμφέρον του κράτους μέλους υποδοχής να γνωρίζει τις μετακινήσεις πληθυσμού στο έδαφός του.

(12) Τα δικαιολογητικά που η διοίκηση απαιτεί για τη χορήγηση βεβαίωσης εγγραφής ή κάρτας διαμονής πρέπει να προσδιορίζονται με εξαντλητικό τρόπο προκειμένου να αποφευχθούν διοικητικές πρακτικές και αποκλίνουσες ερμηνείες ικανές να αποτελέσουν δυσανάλογο εμπόδιο στην άσκηση του δικαιώματος διαμονής των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους.

(13) Είναι σκόπιμο να παρέχεται νομική προστασία στα μέλη της οικογένειας σε περίπτωση θανάτου του πολίτη της Ένωσης, λύσης του γάμου ή παύσης της σχέσης δηλωμένης συμβίωσης. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να θεσπισθούν ρυθμίσεις για την πρόβλεψη της διατήρησης του δικαιώματος διαμονής σε αυτές τις περιπτώσεις, με βάση την αρχή του σεβασμού του οικογενειακού βίου και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, αλλά και υπό ορισμένες προϋποθέσεις προς αποφυγή καταχρήσεων.

(14) Η εγγύηση μόνιμης διαμονής για τους πολίτες της Ένωσης που έχουν επιλέξει να εγκατασταθούν μακροχρόνια σε ένα κράτος μέλος ενισχύει τη συνείδηση της κοινής ιθαγένειας και συμβάλλει καθοριστικά στην προαγωγή της κοινωνικής συνοχής, που αποτελεί θεμελιώδη στόχο της Κοινότητας. Για τον λόγο αυτό ενδείκνυται να καθιερωθεί δικαίωμα μόνιμης διαμονής για όλους τους πολίτες της Ένωσης, υπό την προϋπόθεση της τετραετούς αδιάλειπτης διαμονής.

(15) Είναι ωστόσο σκόπιμο να διατηρηθούν ορισμένα ειδικά ευεργετήματα τα οποία προσιδιάζουν στους πολίτες της Ένωσης που ασκούν μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα και τα οποία αποτελούν κεκτημένα δικαιώματα, παραχωρηθέντα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1251/70 της Επιτροπής της 29ης Ιουνίου 1970 περί του δικαιώματος των εργαζομένων να παραμένουν στην επικράτεια κράτους μέλους μετά την άσκηση σ' αυτό ορισμένης εργασίας [17] και με την οδηγία 75/34/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 1974 περί του δικαιώματος των υπηκόων ενός κράτους μέλους να παραμένουν στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους μετά την άσκηση σε αυτό μη μισθωτής δραστηριότητας [18].

[17] ΕΕ L 142 της 30.6.1970, σ. 24.

[18] ΕΕ L 14 της 20.1.1975, σ. 10.

(16) Για να είναι δυνατή η άσκηση του δικαιώματος μόνιμης διαμονής των πολιτών της Ένωσης, το ίδιο δικαίωμα πρέπει να αναγνωρισθεί στα μέλη της οικογενείας. Σε περίπτωση θανάτου ενός πολίτη ο οποίος είχε ασκήσει μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα κατά τη διάρκεια του επαγγελματικού του βίου αλλά δεν είχε προλάβει να αποκτήσει δικαίωμα μόνιμης διαμονής, πρέπει επίσης να γίνεται δεκτή η απόκτηση του δικαιώματος μόνιμης διαμονής από τα μέλη της οικογενείας του, εφόσον όμως πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

(17) Για να συντελέσει ουσιαστικά στην ένταξη του εκάστοτε πολίτη της Ένωσης στην κοινωνία του κράτους μέλους υποδοχής όπου αυτός κατοικεί, το δικαίωμα μόνιμης διαμονής δεν πρέπει να υπόκειται σε προϋποθέσεις αλλά να διασφαλίζει πλήρη ισότητα μεταχείρισης, στο πεδίο εφαρμογής της Συνθήκης, με τους ημεδαπούς, καθώς και μέγιστη προστασία κατά της απέλασης.

(18) Ως εκ τούτου, η απόκτηση του δικαιώματος μόνιμης διαμονής προσπορίζει πρόσθετα δικαιώματα και αυξημένη προστασία στον εκάστοτε πολίτη της Ένωσης και στα μέλη της οικογενείας του. Είναι συνεπώς σκόπιμη η διαπίστωση του εν λόγω δικαιώματος με τη χορήγηση κάρτας διαμονής απεριόριστης διάρκειας ισχύος.

(19) Σύμφωνα με την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων, κάθε πολίτης της Ένωσης και τα μέλη της οικογενείας του πρέπει να τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης σε σύγκριση με τους ημεδαπούς σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της συνθήκης. Πάντως, πριν από την απόκτηση δικαιώματος μόνιμης διαμονής, εναπόκειται στο κράτος μέλος υποδοχής να αποφασίζει αν προτίθεται να παρέχει υποτροφίες συντήρησης σε πολίτες της Ένωσης που μεταβαίνουν εκεί για να πραγματοποιήσουν σπουδές.

(20) Η επιβολή περιορισμών στην άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας προβλέπεται από τη συνθήκη στο άρθρο 39 παράγραφος 3, στο άρθρο 46 παράγραφος 1 και στο άρθρο 55. Η οδηγία 64/221/ΕΟΚ του Συμβουλίου [19] προέβλεψε τον συντονισμό ειδικών μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών, τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας.

[19] ΕΕ L 56 της 4.4.1964, σ. 850/64. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 75/35/ΕΟΚ (ΕΕ L 14 της 20.1.1975, σ.14).

(21) Λαμβάνοντας υπόψη τη νομολογία του Δικαστηρίου και το θεμελιώδες δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας, είναι σκόπιμο να διευκρινισθούν οι προϋποθέσεις και οι διαδικαστικές εγγυήσεις υπό τις οποίες επιτρέπεται η έκδοση απόφασης για την άρνηση εισόδου ή την απομάκρυνση των πολιτών της Ένωσης και των μελών της οικογενείας τους.

(22) Η απομάκρυνση των πολιτών της Ένωσης και των μελών της οικογενείας τους για λόγους δημόσιας τάξης ή δημόσιας ασφάλειας είναι ένα ριζικό μέτρο το οποίο ενδέχεται να βλάψει σοβαρά τα θιγόμενα πρόσωπα τα οποία, έχοντας κάνει χρήση των δικαιωμάτων και των ελευθεριών που τους αναγνωρίζει η συνθήκη, έχουν ενταχθεί ουσιαστικά στο κράτος μέλος υποδοχής. Για τον λόγο αυτό, ενδείκνυται να περιοριστεί η έκταση αυτών των μέτρων με βάση την αρχή της αναλογικότητας και σε συνάρτηση με τον βαθμό ένταξης του εκάστοτε προσώπου, τη διάρκεια διαμονής του στο κράτος μέλος υποδοχής, την ηλικία του, την κατάσταση της υγείας του, την οικονομική και οικογενειακή του κατάσταση και την έκταση των σχέσεων με τη χώρα καταγωγής του, και να απαγορεύεται η απομάκρυνση ενός πολίτη της Ένωσης ή ενός μέλους της οικογενείας του που είναι κάτοχος του δικαιώματος μόνιμης διαμονής ή των ανηλίκων μελών της οικογένειας.

(23) Είναι επίσης σκόπιμο να διευκρινίζονται οι διοικητικοί διαδικαστικοί κανόνες, ούτως ώστε να διασφαλίζεται, αφενός, υψηλό επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων του πολίτη της Ένωσης και των μελών της οικογενείας του σε περίπτωση άρνησης εισόδου ή διαμονής σε ένα άλλο κράτος μέλος και, αφετέρου, η τήρηση της αρχής της επαρκούς αιτιολόγησης των πράξεων της διοίκησης.

(24) Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να παρέχεται στον πολίτη της Ένωσης και στα μέλη της οικογενείας του η δυνατότητα προσφυγής στη Δικαιοσύνη κατά της άρνησης εισόδου και διαμονής σε ένα άλλο κράτος μέλος, υπό προϋποθέσεις ίδιες με αυτές που ισχύουν για τους ημεδαπούς όσον αφορά την άσκηση προσφυγής και τη διεξαγωγή της διαδικασίας.

(25) Προεκτείνοντας τη νομολογία του Δικαστηρίου, ενδείκνυται να επιβεβαιωθεί το δικαίωμα του πολίτη της Ένωσης ή ενός μέλους της οικογενείας του κατά του οποίου έχει εφαρμοστεί μέτρο απαγόρευσης της παρουσίας του στο έδαφος να υποβάλει νέα αίτηση εντός εύλογης προθεσμίας και οπωσδήποτε μετά δύο έτη από την κοινοποίηση της οριστικής απόφασης απαγόρευσης.

(26) Εξαιτίας των νέων προϋποθέσεων που η παρούσα οδηγία προβλέπει για την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας, ενδείκνυται να ακυρωθούν ή να καταργηθούν οι ισχύουσες διατάξεις οι οποίες αντιβαίνουν στην παρούσα οδηγία, χωρίς να θίγεται η δυνατότητα εφαρμογής των τυχόν ευνοϊκότερων εθνικών διατάξεων.

(27) Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως στο Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Κεφάλαιο I Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1 Αντικείμενο

Στην παρούσα οδηγία καθορίζονται:

α) οι όροι άσκησης του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής στα κράτη μέλη από τους πολίτες της Ένωσης και τα μέλη της οικογενείας τους.

β) το δικαίωμα μόνιμης διαμονής στα κράτη μέλη που ισχύει για τους πολίτες της Ένωσης και τα μέλη της οικογενείας τους.

γ) οι περιορισμοί στα ανωτέρω δικαιώματα για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας και δημόσιας υγείας.

Άρθρο 2 Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοείται ως:

1) Πολίτης της Ένωσης: κάθε πρόσωπο το οποίο έχει την ιθαγένεια ενός κράτους μέλους.

2) Μέλος της οικογένειας:

α) ο/η σύζυγος

β) ο/η σύντροφος με τον/την οποίο/α ο πολίτης της Ένωσης έχει σχέση δηλωμένης συμβίωσης ή διατηρεί σταθερή σχέση, δεόντως αποδεδειγμένη, εφόσον η νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής αναγνωρίζει την κατάσταση των μη έγγαμων ζευγαριών και πληρούνται οι προϋποθέσεις τις οποίες προβλέπει η εν λόγω νομοθεσία.

γ) οι απευθείας κατιόντες καθώς και εκείνοι του/της συζύγου ή του/της συντρόφου που προβλέπεται στο στοιχείο β)

δ) οι απευθείας ανιόντες καθώς και εκείνοι του/της συζύγου ή του/της συντρόφου που προβλέπεται στο στοιχείο β).

3) Κράτος μέλος υποδοχής: το κράτος μέλος στο οποίο μεταβαίνει ο πολίτης της Ένωσης προκειμένου να ασκήσει το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας ή διαμονής.

Άρθρο 3 Δικαιούχοι

1. Στην παρούσα οδηγία εμπίπτει κάθε πολίτης της Ένωσης ο οποίος μεταβαίνει ή διαμένει σε ένα κράτος μέλος της Ένωσης διαφορετικό από εκείνο του οποίου έχει την ιθαγένεια, καθώς και τα μέλη της οικογενείας του κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο 2, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, που τον συνοδεύουν ή πηγαίνουν να τον συναντήσουν.

2. Με την επιφύλαξη ατομικού δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής των ενδιαφερομένων, τα κράτη μέλη διευκολύνουν την είσοδο και διαμονή κάθε άλλου μέλους της οικογένειας που δεν καλύπτεται από τον ορισμό του άρθρου 2, στοιχείο 2, εφόσον συντηρείται από τον πολίτη της Ένωσης που είναι ο κύριος κάτοχος του δικαιώματος διαμονής ή ζει στην οικία του στη χώρα προέλευσης, ή εφόσον αυτό δικαιολογείται για σοβαρούς λόγους υγείας ή για ανθρωπιστικούς λόγους.

Άρθρο 4 Απαγόρευση των διακρίσεων

Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας χωρίς να προβαίνουν σε διακρίσεις μεταξύ των δικαιούχων της παρούσας οδηγίας με βάση, κυρίως, το φύλο, τη σεξουαλική ταυτότητα, τη φυλή, το χρώμα, την εθνοτική ή κοινωνική προέλευση, τα γενετικά χαρακτηριστικά, τη γλώσσα, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, τα πολιτικά ή άλλου είδους φρονήματα, την ιδιότητα μέλους εθνικής μειονότητας, την περιουσία, τη γέννηση, την ύπαρξη αναπηρίας, την ηλικία ή τον γενετήσιο προσανατολισμό.

Κεφάλαιο II Δικαίωμα κυκλοφορίας και διαμονής μέχρι έξι μήνες

Άρθρο 5 Δικαίωμα εξόδου

1. Κάθε πολίτης της Ένωσης έχει το δικαίωμα να αναχωρεί από το έδαφος ενός κράτους μέλους προκειμένου να μεταβεί σε ένα άλλο κράτος μέλος, εφόσον φέρει δελτίο ταυτότητας ή έγκυρο διαβατήριο.

Το ανωτέρω δικαίωμα του πολίτη της Ένωσης αναγνωρίζεται επίσης στα μέλη της οικογενείας του που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους και τον συνοδεύουν ή πηγαίνουν να τον συναντήσουν.

2. Καμία θεώρηση εξόδου ή άλλη ισοδύναμη υποχρέωση δεν μπορεί να επιβληθεί στα πρόσωπα για τα οποία γίνεται λόγος στην παράγραφο 1.

3. Τα κράτη μέλη εκδίδουν ή ανανεώνουν στους υπηκόους τους δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο που αναγράφει ιδίως την ιθαγένειά τους.

4. Το διαβατήριο πρέπει να ισχύει τουλάχιστον για όλα τα κράτη μέλη της Ένωσης και για τις μεταξύ αυτών ευρισκόμενες χώρες απευθείας διελεύσεως. Αν η νομοθεσία ενός κράτους μέλους δεν προβλέπει τη χορήγηση δελτίου ταυτότητας, η διάρκεια ισχύος του διαβατηρίου που εκδίδεται ή ανανεώνεται δεν μπορεί να είναι μικρότερη των πέντε ετών.

Άρθρο 6 Δικαίωμα εισόδου και διαμονής μέχρι έξι μήνες

1. Τα κράτη μέλη επιτρέπουν την είσοδο στο έδαφός τους σε κάθε πολίτη της Ένωσης και στα μέλη της οικογενείας του, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, εφόσον φέρουν δελτίο ταυτότητας ή έγκυρο διαβατήριο.

Καμία θεώρηση εισόδου ή άλλη ισοδύναμη υποχρέωση δεν μπορεί να επιβληθεί στους πολίτες της Ένωσης.

2. Στα μέλη της οικογένειας που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους μπορεί να επιβληθεί μόνο η υποχρέωση θεώρησης εισόδου σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 539/2001 ή, ενδεχομένως, με την εθνική νομοθεσία. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, η κατοχή έγκυρου τίτλου διαμονής εκδοθέντος από κράτος μέλος απαλλάσσει από την υποχρέωση θεώρησης.

Τα κράτη μέλη παρέχουν στα πρόσωπα αυτά κάθε διευκόλυνση για την λήψη των αναγκαίων θεωρήσεων. Αυτές οι θεωρήσεις εκδίδονται το αργότερο εντός πέντε ημερών από την υποβολή της αίτησης. Οι θεωρήσεις αυτές χορηγούνται ατελώς.

3. Το κράτος μέλος υποδοχής δεν επιθέτει σφραγίδα εισόδου ή εξόδου στο διαβατήριο των μελών της οικογενείας που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση ότι ο ενδιαφερόμενος είναι κάτοχος τίτλου διαμονής.

4. Οσάκις ο πολίτης της Ένωσης ή ένα μέλος της οικογενείας του δεν έχει τα απαιτούμενα ταξιδιωτικά έγγραφα ή, ανάλογα με την περίπτωση, την αναγκαία θεώρηση, το οικείο κράτος μέλος, πριν εφαρμόσει το μέτρο της επαναπροώθησης, παρέχει στο πρόσωπο αυτό κάθε διευκόλυνση με σκοπό την απόκτηση ή την αποστολή, εντός εύλογης προθεσμίας, των αναγκαίων εγγράφων ή την επιβεβαίωση ή απόδειξη με άλλα μέσα της ιδιότητάς τους ως δικαιούχων ελεύθερης κυκλοφορίας.

5. Το δικαίωμα εισόδου του πολίτη της Ένωσης στο έδαφος ενός κράτους μέλους περιλαμβάνει το δικαίωμα διαμονής σε αυτό για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες, χωρίς άλλη προϋπόθεση ή διατύπωση πέραν της κατοχής δελτίου ταυτότητας ή έγκυρου διαβατηρίου. Το εκάστοτε κράτος μέλος μπορεί μόνο να απαιτήσει από τον ενδιαφερόμενο να γνωστοποιήσει την παρουσία του στο έδαφός του εντός προθεσμίας που δεν επιτρέπεται να είναι βραχύτερη των δεκαπέντε ημερών. Η μη συμμόρφωση με την υποχρέωση αυτή είναι δυνατό να επισύρει διοικητικές κυρώσεις τηρουμένων των αρχών της απαγόρευσης των διακρίσεων και της αναλογικότητας.

6. Οι διατάξεις της παραγράφου 5 ισχύουν ομοίως για τα μέλη της οικογενείας που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους και που συνοδεύουν ή πηγαίνουν να συναντήσουν τον πολίτη της Ένωσης. Εντούτοις, αν τα πρόσωπα αυτά υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης, υποχρεούνται να υποβάλουν αίτηση για τη χορήγηση κάρτας διαμονής σύμφωνα με το άρθρο 9 πριν από τη λήξη ισχύος της θεώρησης.

Κεφάλαιο III Δικαίωμα διαμονής για χρονικό διάστημα άνω του εξαμήνου

Άρθρο 7 Προϋποθέσεις άσκησης

1. Κάθε πολίτης της Ένωσης έχει δικαίωμα διαμονής στο έδαφος ενός άλλου κράτους μέλους για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του εξαμήνου εφόσον:

α) ασκεί οικονομική δραστηριότητα ως μισθωτός ή μη μισθωτός εργαζόμενος, ή είναι αποδέκτης παρεχόμενων υπηρεσιών, ή

β) διαθέτει επαρκείς πόρους για τον εαυτό του και τα μέλη της οικογενείας του, ούτως ώστε να μην καταστεί κατά τη διάρκεια της διαμονής του βάρος για το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του κράτους μέλους υποδοχής, καθώς και ασφάλιση ασθενείας καλύπτουσα το σύνολο των κινδύνων στο κράτος μέλος υποδοχής, ή

γ) είναι εγγεγραμμένος σε εγκεκριμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα για να πραγματοποιήσει, ως κύρια δραστηριότητα, σπουδές, συμπεριλαμβανόμενης της επαγγελματικής κατάρτισης, και διαθέτει ασφάλιση ασθένειας που καλύπτει το σύνολο των κινδύνων στο κράτος μέλος υποδοχής, ή

δ) είναι μέλος της οικογενείας ενός πολίτη της Ένωσης που πληροί τις προϋποθέσεις των στοιχείων α), β) ή γ).

2. Το δικαίωμα διαμονής εκτείνεται στα μέλη της οικογένειας τα οποία δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους, όταν ο πολίτης της Ένωσης που συνοδεύουν ή πηγαίνουν να συναντήσουν στο κράτος μέλος υποδοχής πληροί τις προϋποθέσεις της παραγράφου 1, στοιχεία α), β) ή γ).

2α. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, στοιχείο α), η ιδιότητα του μισθωτού ή μη μισθωτού εργαζομένου διατηρείται, για τον πολίτη της Ένωσης που δεν ασκεί πλέον τέτοιου είδους δραστηριότητα, στις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) αν ο ενδιαφερόμενος είναι προσωρινά ανίκανος προς εργασία εξαιτίας ασθενείας ή ατυχήματος. ή

β) αν ο ενδιαφερόμενος κατέστη ακουσίως άνεργος, γεγονός που πρέπει να εξακριβώνεται δεόντως, και προσφεύγει στην αρμόδια υπηρεσία απασχόλησης προκειμένου να εξεύρει εργασία. ή

γ) αν ο ενδιαφερόμενος κατέστη ακουσίως άνεργος μετά τη λήξη ισχύος της σύμβασης εργασίας του ορισμένου χρόνου, η οποία είχε διάρκεια μικρότερη του ενός έτους, και προσφεύγει στην αρμόδια υπηρεσία απασχόλησης προκειμένου να εξεύρει εργασία. Στην περίπτωση αυτή η ιδιότητα του εργαζόμενου διατηρείται επί χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να είναι μικρότερο του εξαμήνου. Αν ο ενδιαφερόμενος έχει αποκτήσει δικαίωμα στις παροχές που προβλέπονται για τους ανέργους, η ιδιότητα αυτή διατηρείται μέχρι τη λήξη του εν λόγω δικαιώματος. ή

δ) αν ο ενδιαφερόμενος παρακολουθεί μαθήματα επαγγελματικής κατάρτισης. Με εξαίρεση την περίπτωση κατά την οποία ο ενδιαφερόμενος κατέστη ακουσίως άνεργος, η διατήρηση της ιδιότητας του εργαζομένου προϋποθέτει την ύπαρξη σχέσης μεταξύ της προηγούμενης επαγγελματικής δραστηριότητας και της κατάρτισης την οποία λαμβάνει ο ενδιαφερόμενος.

Άρθρο 8 Διοικητικές διατυπώσεις για τους πολίτες της Ένωσης

1. Για τα διαστήματα διαμονής που υπερβαίνουν τους έξι μήνες, το κράτος μέλος υποδοχής μπορεί να απαιτεί από τους πολίτες της Ένωσης να παρουσιάζονται προς εγγραφή στις αρμόδιες αρχές. Σε κάθε περίπτωση, το κράτος μέλος υποδοχής δέχεται την εγγραφή του πολίτη της Ένωσης που υποβάλει αίτηση.

2. Η προθεσμία που τάσσεται για την εγγραφή δεν μπορεί να είναι βραχύτερη των έξι μηνών από την άφιξη. Χορηγείται αμέσως βεβαίωση εγγραφής, στην οποία αναγράφονται το ονοματεπώνυμο και η διεύθυνση του εγγραφέντος και η ημερομηνία εγγραφής. Η μη συμμόρφωση με την υποχρέωση εγγραφής είναι δυνατό να επισύρει διοικητικές κυρώσεις, τηρουμένων των αρχών της απαγόρευσης των διακρίσεων και της αναλογικότητας.

3. Για να χορηγήσουν βεβαίωση εγγραφής, τα κράτη μέλη μπορούν μόνο να απαιτήσουν από τον πολίτη της Ένωσης που εμπίπτει στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχεία α) και β) να προσκομίσει δελτίο ταυτότητας ή έγκυρο διαβατήριο και να βεβαιώσει με δήλωση ή με οποιοδήποτε άλλο, τουλάχιστον ισοδύναμο, μέσο κατ' επιλογή του ενδιαφερομένου ότι πληροί τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο α) ή β).

4. Για να χορηγήσουν βεβαίωση εγγραφής, τα κράτη μέλη μπορούν μόνο να απαιτήσουν από τον πολίτη της Ένωσης που εμπίπτει στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο γ) να προσκομίσει δελτίο ταυτότητας ή έγκυρο διαβατήριο και έγγραφο που αποδεικνύει την εγγραφή του σε αναγνωρισμένο ίδρυμα με σκοπό την παρακολούθηση σπουδών, ως κύρια δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένης της επαγγελματικής κατάρτισης, και να βεβαιώσει με δήλωση ή με οποιοδήποτε άλλο, τουλάχιστον ισοδύναμο, μέσο κατ' επιλογή του ενδιαφερομένου ότι διαθέτει επαρκείς πόρους για τον εαυτό του και τα μέλη της οικογενείας του, ούτως ώστε να μην καταστεί κατά τη διάρκεια της διαμονής του βάρος για το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του κράτους μέλους υποδοχής, καθώς και ασφάλιση ασθενείας καλύπτουσα το σύνολο των κινδύνων στο κράτος μέλος υποδοχής.

5. Τα κράτη μέλη δεν δύνανται να προσδιορίζουν το ύψος των πόρων που τα ίδια θεωρούν επαρκείς.

6. Για να χορηγήσουν βεβαίωση εγγραφής στα μέλη της οικογενείας ενός πολίτη της Ένωσης τα οποία έχουν την ιθαγένεια ενός κράτους μέλους, τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν να προσκομισθούν τα εξής έγγραφα:

α) δελτίο ταυτότητας ή έγκυρο διαβατήριο.

β) δήλωση που βεβαιώνει την ύπαρξη συγγενικού δεσμού.

γ) βεβαίωση εγγραφής του πολίτη της Ένωσης που συνοδεύουν ή πηγαίνουν να συναντήσουν .

δ) στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο β), απόδειξη της εκπλήρωσης των προϋποθέσεων που καθορίζονται στην εν λόγω διάταξη.

ε) στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 3, παράγραφος 2, έγγραφο χορηγηθέν από την αρμόδια αρχή του κράτους καταγωγής ή προέλευσης, το οποίο πιστοποιεί ότι συντηρούνται από τον πολίτη της Ένωσης ή ότι ζούσαν στην οικία του στην εν λόγω χώρα ή κάθε αποδεικτικό στοιχείο για την ύπαρξη σοβαρών λόγων υγείας ή ανθρωπιστικών λόγων.

Άρθρο 9 Διοικητικές διατυπώσεις για τα μέλη της οικογένειας που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους

1. Τα κράτη μέλη χορηγούν στα μέλη της οικογενείας ενός πολίτη της Ένωσης τα οποία δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους κάρτα διαμονής, εφόσον η προβλεπόμενη διάρκεια της διαμονής τους υπερβαίνει τους έξι μήνες.

2. Η προθεσμία που τάσσεται για την υποβολή αίτησης για τη χορήγηση κάρτας διαμονής δεν μπορεί να είναι βραχύτερη των έξι μηνών από την άφιξη. Εντούτοις, τα μέλη της οικογενείας που υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης υποχρεούνται να υποβάλουν τη σχετική αίτηση πριν από τη λήξη ισχύος της θεώρησης.

2α. Η αίτηση για τη χορήγηση κάρτας διαμονής δεν μπορεί να απορριφθεί εκ του μόνου λόγου ότι ο ενδιαφερόμενος στερείται θεώρησης ή η θεώρησή του έχει λήξει πριν από την υποβολή της αίτησης.

3. Η μη συμμόρφωση με την υποχρέωση υποβολής αίτησης για τη χορήγηση κάρτας διαμονής είναι δυνατό να επισύρει διοικητικές κυρώσεις, τηρουμένων των αρχών της απαγόρευσης των διακρίσεων και της αναλογικότητας.

Άρθρο 10 Χορήγηση της κάρτας διαμονής

1. Το δικαίωμα διαμονής των μελών της οικογενείας ενός πολίτη της Ένωσης τα οποία δεν έχουν την ιθαγένεια ενός κράτους μέλους πιστοποιείται με τη χορήγηση εγγράφου καλουμένου «κάρτα διαμονής μέλους της οικογενείας ενός πολίτη της Ένωσης» το αργότερο εντός έξι μηνών από την υποβολή της σχετικής αίτησης. Στον ενδιαφερόμενο χορηγείται αμέσως βεβαίωση υποβολής της αίτησης χορήγησης κάρτας διαμονής ως μέλους της οικογένειας πολίτη της Ένωσης.

2. Προκειμένου να χορηγήσουν κάρτα διαμονής, τα κράτη μέλη απαιτούν την προσκόμιση των ακόλουθων εγγράφων :

α) δελτίο ταυτότητας ή έγκυρο διαβατήριο.

β) έγγραφο που αποδεικνύει τον συγγενικό δεσμό .

γ) τη βεβαίωση εγγραφής του πολίτη της Ένωσης που συνοδεύουν ή πηγαίνουν να συναντήσουν .

δ) στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο β), απόδειξη της εκπλήρωσης των προϋποθέσεων που καθορίζονται στην εν λόγω διάταξη.

ε) στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 3, παράγραφος 2, έγγραφο χορηγηθέν από την αρμόδια αρχή της χώρας καταγωγής ή προέλευσης, το οποίο πιστοποιεί ότι συντηρούνται από τον πολίτη της Ένωσης ή ότι ζούσαν στην οικία του στην εν λόγω χώρα ή κάθε αποδεικτικό στοιχείο για την ύπαρξη σοβαρών λόγων υγείας ή ανθρωπιστικών λόγων.

Άρθρο 11 Ισχύς της κάρτας διαμονής

1. Η διάρκεια ισχύος της κάρτας διαμονής που προβλέπεται στο άρθρο 10 παράγραφος 1 είναι τουλάχιστον πέντε έτη από την ημερομηνία χορήγησης.

1α. Η ισχύς της κάρτας διαμονής δεν επηρεάζεται από προσωρινές απουσίες που δεν υπερβαίνουν τους έξι συνεχείς μήνες ούτε από απουσίες μεγαλύτερης διάρκειας για την εκπλήρωση στρατιωτικών υποχρεώσεων ή λόγω εγκυμοσύνης και τοκετού, ούτε από συνεχή απουσία ενός έτους κατ' ανώτατο όριο για σοβαρούς λόγους που οφείλονται, κυρίως, σε σοβαρή ασθένεια, στην πραγματοποίηση σπουδών ή επαγγελματικής κατάρτισης ή σε απόσπαση για λόγους εργασίας στο έδαφος άλλου κράτους μέλους ή τρίτης χώρας.

Άρθρο 12 Διατήρηση του δικαιώματος διαμονής των μελών της οικογένειας σε περίπτωση θανάτου ή αναχώρησης του πολίτη της Ένωσης

1. Με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου, ο θάνατος του πολίτη της Ένωσης ή η αναχώρησή του από το έδαφος του κράτους μέλους υποδοχής δεν θίγει το δικαίωμα διαμονής των μελών της οικογενείας του τα οποία έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους.

Για να αποκτήσουν δικαίωμα μόνιμης διαμονής, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να πληρούν οι ίδιοι τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχεία α), β), γ) ή δ).

2. Με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου, ο θάνατος ενός πολίτη της Ένωσης δεν συνεπάγεται την απώλεια του δικαιώματος διαμονής των εξαρτώμενων μελών της οικογενείας του τα οποία δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους.

Πριν από την απόκτηση δικαιώματος μόνιμης διαμονής, το δικαίωμα διαμονής των ενδιαφερομένων εξακολουθεί να τελεί υπό την προϋπόθεση της άσκησης οικονομικής δραστηριότητας υπό την ιδιότητα του μισθωτού ή μη μισθωτού εργαζομένου ή της ύπαρξης αφενός επαρκών πόρων για τον ίδιο τον ενδιαφερόμενο και τα μέλη της οικογενείας του, ούτως ώστε τα εν λόγω πρόσωπα να μην καταστούν κατά τη διάρκεια της διαμονής τους βάρος για το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του κράτους μέλους υποδοχής, και αφετέρου ασφάλισης ασθενείας καλύπτουσας το σύνολο των κινδύνων στο κράτος μέλος υποδοχής ή, τέλος, της ιδιότητας μέλους της ήδη συσταθείσας στο κράτος μέλος υποδοχής οικογενείας του ενδιαφερομένου, ο οποίος πληροί τις ανωτέρω προϋποθέσεις.

Οι πόροι που μνημονεύονται στο δεύτερο εδάφιο λογίζονται ως επαρκείς εφόσον είναι τουλάχιστον ίσοι με το ύψος πόρων κάτω του οποίου προβλέπεται η παροχή κοινωνικής συνδρομής από το κράτος μέλος υποδοχής στους υπηκόους του. Όταν δεν είναι δυνατή η εφαρμογή της διάταξης αυτής, οι πόροι του αιτούντος λογίζονται ως επαρκείς εφόσον είναι τουλάχιστον ίσοι με το ύψος της κατώτατης σύνταξης κοινωνικής ασφάλισης που καταβάλλεται από το κράτος μέλος υποδοχής.

3. Η αναχώρηση του πολίτη της Ένωσης δεν συνεπάγεται την απώλεια του δικαιώματος διαμονής των τέκνων του ούτε του γονέα ο οποίος έχει πράγματι την επιμέλεια των τέκνων, ανεξάρτητα από την ιθαγένειά τους εφόσον αυτά τα τέκνα διαμένουν στο κράτος μέλος υποδοχής και είναι εγγεγραμμένα σε εκπαιδευτικό ίδρυμα δευτεροβάθμιου ή μεταδευτεροβάθμιου επιπέδου με σκοπό την πραγματοποίηση σπουδών. Το δικαίωμα αυτό ισχύει μέχρι την ολοκλήρωση των σπουδών.

Άρθρο 13 Διατήρηση του δικαιώματος διαμονής των μελών της οικογένειας σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή παύσης της σχέσης δηλωμένης συμβίωσης

1. Με την επιφύλαξη του δευτέρου εδαφίου, το διαζύγιο , η ακύρωση του γάμου ή η παύση της σχέσης δηλωμένης συμβίωσης ή της σταθερής σχέσης που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β) δεν επηρεάζουν το δικαίωμα διαμονής των μελών της οικογένειας του πολίτη της Ένωσης τα οποία έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους.

Για να αποκτήσει δικαίωμα μόνιμης διαμονής, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχεία α), β), γ) ή δ).

2. Με την επιφύλαξη του δευτέρου εδαφίου, το διαζύγιο, η ακύρωση του γάμου ή η παύση της σχέσης δηλωμένης συμβίωσης ή της σταθερής σχέσης που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β), δεν συνεπάγεται την απώλεια του δικαιώματος διαμονής των μελών της οικογένειας του πολίτη της Ένωσης που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους στις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) όταν ο γάμος, η σχέση δηλωμένης συμβίωσης ή η σταθερή σχέση που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β), διήρκεσαν, μέχρι την έναρξη της δικαστικής διαδικασίας διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου, ή την παύση της σχέσης δηλωμένης συμβίωσης ή της σταθερής σχέσης που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β), οι οποίες αποδεικνύονται δεόντως, τουλάχιστον δύο έτη, εκ των οποίων ένα τουλάχιστον έτος στο κράτος μέλος υποδοχής, ή

β) όταν η επιμέλεια των τέκνων του πολίτη της Ένωσης έχει ανατεθεί στον/στην σύζυγο ή στον/στην σύντροφο που αναφέρεται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β), ο οποίος δεν έχει την ιθαγένεια κράτους μέλους με συμφωνία μεταξύ των συζύγων ή των συντρόφων ή με δικαστική απόφαση, ή

γ) όταν αυτό δικαιολογείται από ιδιαίτερα δυσχερείς καταστάσεις, όπως είναι για παράδειγμα η ηθική ή φυσική βία που ασκείται στο πλαίσιο της οικογένειας, ή από ανθρωπιστικούς λόγους.

Πριν από την απόκτηση δικαιώματος μόνιμης διαμονής, το δικαίωμα διαμονής των ενδιαφερομένων εξακολουθεί να τελεί υπό την προϋπόθεση της άσκησης οικονομικής δραστηριότητας υπό την ιδιότητα του μισθωτού ή μη μισθωτού εργαζομένου ή της ύπαρξης αφενός επαρκών πόρων για τον ίδιο τον ενδιαφερόμενο και τα μέλη της οικογενείας του, ούτως ώστε τα εν λόγω πρόσωπα να μην καταστούν κατά τη διάρκεια της διαμονής τους βάρος για το κράτος μέλος υποδοχής, και αφετέρου ασφάλισης ασθενείας καλύπτουσας το σύνολο των κινδύνων στο κράτος μέλος υποδοχής ή, τέλος, της ιδιότητας μέλους της ήδη συσταθείσας στο κράτος μέλος υποδοχής οικογενείας του ενδιαφερομένου, ο οποίος πληροί τις ανωτέρω προϋποθέσεις.

Οι επαρκείς πόροι που αναφέρονται στο δεύτερο εδάφιο είναι εκείνοι που προβλέπονται στο άρθρο 12, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο.

Άρθρο 13α Διαδικαστικές εγγυήσεις σε περίπτωση απομάκρυνσης για διοικητικούς λόγους

1. Το δικαίωμα διαμονής διατηρείται εφόσον οι δικαιούχοι πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στα άρθρα 7, 12 και 13.

2. Οι διαδικασίες που προβλέπονται στα άρθρα 28 και 29 εφαρμόζονται, mutatis mutandis, σε κάθε απόφαση απομάκρυνσης που λαμβάνεται από το κράτος μέλος υποδοχής εις βάρος πολίτη της Ένωσης ή μελών της οικογενείας για λόγους άλλους πέραν των λόγων δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας.

3. Το κράτος μέλος υποδοχής δεν μπορεί να συνδυάσει την απόφαση απομάκρυνσης που αναφέρεται στην παράγραφο 2 με απαγόρευση εισόδου στο έδαφός του.

Κεφάλαιο IV Δικαίωμα μόνιμης διαμονής

Τμήμα I Απόκτηση

Άρθρο 14 Γενικός κανόνας για τους πολίτες της Ένωσης και τα μέλη της οικογενείας τους

1. Κάθε πολίτης της Ένωσης ο οποίος έχει κατοικήσει νόμιμα και αδιάλειπτα επί τέσσερα έτη στο έδαφος του κράτους μέλους υποδοχής έχει δικαίωμα μόνιμης διαμονής στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους. Το δικαίωμα αυτό δεν υπόκειται στις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο κεφάλαιο III.

1α. Η συνέχεια της διαμονής δεν επηρεάζεται από προσωρινές απουσίες που δεν υπερβαίνουν συνολικά τους έξι μήνες ετησίως, ούτε από απουσίες μεγαλύτερης διάρκειας που δεν υπερβαίνουν τους δώδεκα συνεχείς μήνες που οφείλονται σε σοβαρούς λόγους, κυρίως, στην εκπλήρωση στρατιωτικών υποχρεώσεων, σοβαρή ασθένεια, εγκυμοσύνη και τοκετό ή στην πραγματοποίηση σπουδών ή επαγγελματικής κατάρτισης ή σε απόσπαση για εργασιακούς λόγους στο έδαφος άλλου κράτους μέλους ή τρίτης χώρας.

2. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 ισχύουν ομοίως για τα μέλη της οικογενείας που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους και τα οποία έχουν κατοικήσει επί τέσσερα έτη τουλάχιστον με τον πολίτη της Ένωσης στο κράτος μέλος υποδοχής.

3. Αφ' ης στιγμής αποκτηθεί, το δικαίωμα μόνιμης διαμονής χάνεται μόνο αν ο κάτοχός του απουσιάσει από το κράτος μέλος υποδοχής για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τα τέσσερα συναπτά έτη.

Άρθρο 15 Εξαιρέσεις για τους εργαζόμενους που έχουν παύσει τη δραστηριότητά τους στο κράτος μέλος υποδοχής και για τα μέλη των οικογενειών τους

1. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 14, το δικαίωμα μόνιμης διαμονής στο έδαφος του κράτους μέλους υποδοχής πριν από τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών συνεχούς διαμονής αναγνωρίζεται:

α) στους μισθωτούς ή μη μισθωτούς εργαζόμενους οι οποίοι, κατά τον χρόνο παύσης της δραστηριότητάς τους, έχουν φθάσει στην ηλικία που απαιτείται για την άσκηση των δικαιωμάτων σε σύνταξη γήρατος σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής ή οι οποίοι έχουν παύσει να ασκούν μισθωτή δραστηριότητα λόγω πρόωρης συνταξιοδότησης, υπό την προϋπόθεση ότι η δραστηριότητα αυτή ασκήθηκε επί τους τελευταίους δώδεκα μήνες τουλάχιστον και ότι ο χρόνος συνεχούς διαμονής υπερκαλύπτει την τελευταία τριετία.

Αν η νομοθεσία του υπόψη κράτους μέλους δεν αναγνωρίζει δικαίωμα σε σύνταξη γήρατος σε ορισμένες κατηγορίες μη μισθωτών εργαζομένων, γίνεται δεκτό ότι η προϋπόθεση που τίθεται για την ηλικία πληροίται όταν ο δικαιούχος συμπληρώσει 60 χρόνια ζωής.

β) στους μισθωτούς ή μη μισθωτούς εργαζόμενους οι οποίοι έχουν συμπληρώσει πάνω από δύο έτη συνεχούς διαμονής στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους και έπαυσαν να ασκούν τη δραστηριότητά τους εξαιτίας μόνιμης ανικανότητας προς εργασία.

Αν η ανικανότητα είναι συνέπεια εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθενείας που παρέχουν δικαίωμα συντάξεως πληρωτέας εν όλω ή εν μέρει από φορέα του εν λόγω κράτους, η προϋπόθεση της διάρκειας διαμονής δεν ισχύει.

γ) στους μισθωτούς ή μη μισθωτούς εργαζόμενους οι οποίοι, μετά τη συμπλήρωση τριών ετών συνεχούς δραστηριότητας και διαμονής στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους, ασκούν μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα στο έδαφος ενός άλλου κράτους μέλους, διατηρώντας την κατοικία τους στο έδαφος του πρώτου κράτους, στο οποίο και επιστρέφουν, καταρχήν, καθημερινώς ή τουλάχιστον άπαξ εβδομαδιαίως.

Για τους σκοπούς της απόκτησης των δικαιωμάτων που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο, στοιχεία α) και β), οι περίοδοι δραστηριότητας που συμπληρώνονται εν προκειμένω στο έδαφος του άλλου κράτους μέλους λογίζονται σαν να έχουν συμπληρωθεί στο έδαφος του κράτους μέλους υποδοχής.

Οι περίοδοι ακουσίας ανεργίας, δεόντως βεβαιούμενες από την αρμόδια υπηρεσία απασχόλησης, οι περίοδοι διακοπής δραστηριότητας που δεν οφείλονται στη βούληση του ενδιαφερομένου και η απουσία από την εργασία ή η διακοπή λόγω ασθενείας ή ατυχήματος θεωρούνται ως περίοδοι απασχολήσεως.

2. Οι προϋποθέσεις της διαρκείας διαμονής και δραστηριότητας που προβλέπονται στην παράγραφο 1, στοιχείο α) και η προϋπόθεση της διαρκείας διαμονής που προβλέπεται στην παράγραφο 1, στοιχείο β) δεν ισχύουν αν ο/η σύζυγος ή ο σύντροφος που αναφέρεται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο β) του εργαζομένου είναι υπήκοος του εν λόγω κράτους μέλους υποδοχής ή εάν ο/η σύζυγος έχασε την ιθαγένεια του κράτους αυτού λόγω του γάμου του/της με τον ενδιαφερόμενο.

3. Τα μέλη της οικογενείας, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, ενός μισθωτού ή μη μισθωτού εργαζόμενου που έχει αποκτήσει δικαίωμα μόνιμης διαμονής δυνάμει της παραγράφου 1 έχουν ομοίως δικαίωμα μόνιμης διαμονής στο κράτος μέλος υποδοχής.

4. Αν ο μισθωτός ή μη μισθωτός εργαζόμενος απεβίωσε κατά τη διάρκεια του επαγγελματικού του βίου και πριν αποκτήσει δικαίωμα μόνιμης διαμονής στο έδαφος του κράτους μέλους υποδοχής δυνάμει της παραγράφου 1, τα μέλη της οικογενείας του, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, έχουν δικαίωμα μόνιμης διαμονής στο έδαφος του εν λόγω κράτους υπό τον όρο ότι:

α) ο μισθωτός ή μη μισθωτός εργαζόμενος κατά τον χρόνο του θανάτου του είχε συμπληρώσει ένα έτος συνεχούς διαμονής στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους. ή

β) τα αίτια του θανάτου του οφείλονται σε εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια. ή

γ) ο/η επιζών/ούσα σύζυγος έχει χάσει την ιθαγένεια του εν λόγω κράτους λόγω του γάμου του/της με τον εργαζόμενο.

Άρθρο 16 Απόκτηση δικαιώματος μόνιμης διαμονής από ορισμένα μέλη της οικογενείας που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους

Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 15, τα μέλη της οικογενείας ενός πολίτη της Ένωσης που εμπίπτουν στο άρθρο 12, παράγραφος 2 και στο άρθρο 13, παράγραφος 2 και πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις εν λόγω διατάξεις αποκτούν δικαίωμα μόνιμης διαμονής αφού έχουν διαμείνει νόμιμα και αδιάλειπτα για τέσσερα έτη στο κράτος μέλος υποδοχής.

Τμήμα II Διοικητικές διατυπώσεις

Άρθρο 17 Κάρτα μόνιμης διαμονής

1. Τα κράτη μέλη χορηγούν στους κατόχους του δικαιώματος μόνιμης διαμονής κάρτα μόνιμης διαμονής εντός τριμήνου από την υποβολή της σχετικής αίτησης. Η κάρτα μόνιμης διαμονής είναι απεριόριστης ισχύος.

2. Η προθεσμία υποβολής αίτησης για τη χορήγηση κάρτας μόνιμης διαμονής δεν μπορεί να είναι μικρότερη της διετίας από την απόκτηση του δικαιώματος. Εντούτοις, τα μέλη της οικογενείας τα οποία δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους οφείλουν να υποβάλουν την αίτηση αυτή πριν από τη λήξη ισχύος της πρώτης κάρτας διαμονής.

Η μη συμμόρφωση με την υποχρέωση υποβολής αίτησης για τη χορήγηση κάρτας διαμονής είναι δυνατό να επισύρει διοικητικές κυρώσεις, τηρουμένων των αρχών της απαγόρευσης των διακρίσεων και της αναλογικότητας.

3. Οι διακοπές της διαμονής των οποίων η διάρκεια δεν υπερβαίνει τα τέσσερα συναπτά έτη δεν θίγουν την ισχύ της κάρτας μόνιμης διαμονής.

Άρθρο 18 Αδιάλειπτο της διαμονής

1. Το αδιάλειπτο της διαμονής μπορεί να πιστοποιείται με κάθε αποδεικτικό μέσο το οποίο προβλέπεται στο κράτος μέλος υποδοχής.

2. Το αδιάλειπτο της διαμονής διακόπτεται από κάθε έγκυρη απόφαση για την απομάκρυνση του ενδιαφερομένου, εκτός αν η εκτέλεση του μέτρου τελεί υπό αναστολή.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V Κοινές διατάξεις όσον αφορά το δικαίωμα διαμονής και το δικαίωμα μόνιμης διαμονής

Άρθρο 19 Eδαφική κάλυψη

Το δικαίωμα διαμονής και το δικαίωμα μόνιμης διαμονής επεκτείνεται σε όλο το έδαφος του κράτους μέλους. Η επιβολή εδαφικών περιορισμών στο δικαίωμα διαμονής και στο δικαίωμα μόνιμης διαμονής από τα κράτη μέλη επιτρέπεται μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπονται και για τους υπηκόους τους.

Άρθρο 20 Παρεπόμενα δικαιώματα

Τα μέλη της οικογενείας ενός πολίτη της Ένωσης, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, τα οποία έχουν δικαίωμα διαμονής ή μόνιμης διαμονής σε ένα κράτος μέλος, δικαιούνται να ασκούν σε αυτό οικονομική δραστηριότητα υπό την ιδιότητα του μισθωτού ή του μη μισθωτού.

Άρθρο 21 Ίση μεταχείριση

1. Κάθε πολίτης της Ένωσης που διαμένει στο έδαφος του κράτους μέλους υποδοχής απολαύει ίσης μεταχείρισης σε σύγκριση με τους ημεδαπούς στον τομέα εφαρμογής της συνθήκης.

Το ευεργέτημα του ανωτέρω δικαιώματος εκτείνεται στα μέλη της οικογενείας που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους, εφόσον έχουν δικαίωμα διαμονής ή μόνιμης διαμονής.

2. Κατά παρέκκλιση της παραγράφου 1, πριν από την απόκτηση του δικαιώματος μόνιμης διαμονής, το κράτος μέλος υποδοχής δεν είναι υποχρεωμένο να χορηγεί υποτροφίες συντήρησης στους κατόχους του δικαιώματος διαμονής οι οποίοι έχουν μεταβεί στο έδαφός του για να πραγματοποιήσουν σπουδές.

Άρθρο 22 Γενικές διατάξεις περί των εγγράφων διαμονής

1. Η άσκηση οικονομικής δραστηριότητας, η παροχή υπηρεσίας ή πλεονεκτήματος ή η εκπλήρωση οποιουδήποτε διοικητικού διαβήματος δεν μπορούν να μην χορηγηθούν στον ενδιαφερόμενο λόγω του ότι δεν διαθέτει, ανάλογα με την περίπτωση, βεβαίωση εγγραφής, βεβαίωση υποβολής αίτησης για την έκδοση κάρτας διαμονής, κάρτας διαμονής μέλους της οικογένειας ή κάρτας μόνιμης διαμονής, δεδομένου ότι η ιδιότητα του δικαιούχου των δικαιωμάτων που απορρέουν από την παρούσα οδηγία μπορεί να βεβαιωθεί με οποιοδήποτε άλλο αποδεικτικό μέσο.

2. Όλα τα έγγραφα που μνημονεύονται στην παράγραφο 1 χορηγούνται ατελώς ή έναντι ποσού που δεν υπερβαίνει τα τέλη και τους φόρους που καλούνται να καταβάλουν οι ημεδαποί για τη χορήγηση παρεμφερών εγγράφων.

Άρθρο 23 Διενέργεια ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές

Τα κράτη μέλη μπορούν να διενεργούν ελέγχους με αντικείμενο την τήρηση της υποχρέωσης που ενδεχομένως απορρέει από την εθνική νομοθεσία σχετικά με τη δυνατότητα επίδειξης ανά πάσα στιγμή βεβαίωσης εγγραφής ή κάρτας διαμονής, υπό την προϋπόθεση ότι η ίδια υποχρέωση ισχύει για τους ημεδαπούς σε σχέση με το δελτίο ταυτότητας.

Σε περίπτωση αθέτησης της υποχρέωσης αυτής, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλλουν κυρώσεις ίδιες με εκείνες που επιβάλλουν στους υπηκόους τους για αθέτηση της υποχρέωσης κατοχής του δελτίου ταυτότητας.

Κεφάλαιο VI Περιορισμοί του δικαιώματος εισόδου και διαμονής για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας.

Άρθρο 25 Γενικές αρχές

1. Οι διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου ισχύουν για κάθε απόφαση περιοριστική της ελεύθερης κυκλοφορίας που λαμβάνεται εις βάρος πολίτη της Ένωσης ή μέλους της οικογενείας του, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας. Επίκληση τέτοιων λόγων δεν είναι δυνατόν να γίνει για την εξυπηρέτηση οικονομικών σκοπών.

2. Τα μέτρα δημόσιας τάξης ή δημόσιας ασφάλειας πρέπει να τηρούν την αρχή της αναλογικότητας και να θεμελιώνονται αποκλειστικά και μόνο στην προσωπική συμπεριφορά του ατόμου στο οποίο επιβάλλονται. Η ύπαρξη ποινικής καταδίκης δεν μπορεί από μόνη της αυτομάτως να αποτελέσει λόγο εφαρμογής τέτοιων μέτρων.

Η προσωπική συμπεριφορά πρέπει να αποτελεί πραγματική, παρούσα και αρκούντως σοβαρή απειλή, στρεφόμενη κατά ενός θεμελιώδους συμφέροντος της κοινωνίας. Δεν επιτρέπεται η επίκληση λόγων που δεν συνδέονται με την εκάστοτε ατομική περίπτωση ούτε η επίκληση λόγων γενικής πρόληψης.

Η προσωπική συμπεριφορά δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ως αρκούντως σοβαρή απειλή εάν το οικείο κράτος μέλος δεν λαμβάνει αυστηρά κατασταλτικά μέτρα για την πάταξη παρόμοιων συμπεριφορών όταν αυτές εκδηλώνονται από υπηκόους του .

3. Η λήξη του διαβατηρίου ή του δελτίου ταυτότητας που επέτρεψε την είσοδο στο κράτος μέλος υποδοχής και την έκδοση βεβαίωσης εγγραφής ή κάρτας διαμονής δεν μπορεί να δικαιολογήσει την απομάκρυνση από το έδαφός του.

4. Κατά τη χορήγηση βεβαίωσης εγγραφής ή κάρτας διαμονής και το αργότερο εντός έξι μηνών μετά την είσοδο στο έδαφός του, το κράτος μέλος υποδοχής μπορεί, εφόσον το θεωρεί επιβεβλημένο, να ζητήσει από το κράτος μέλος καταγωγής και ενδεχομένως από άλλα κράτη μέλη πληροφορίες σχετικά με το ποινικό ιστορικό ενός πολίτη της Ένωσης ή ενός μέλους της οικογενείας του. Η ενημέρωση αυτή δεν δύναται να έχει συστηματικό χαρακτήρα. Το κράτος μέλος, από το οποίο ζητείται η πληροφορία, οφείλει να απαντήσει εντός δύο μηνών.

5. Το κράτος μέλος που εξέδωσε την ταυτότητα ή το διαβατήριο επιτρέπει χωρίς διατυπώσεις την επάνοδο στο έδαφός του εκείνου υπέρ του οποίου έχει εκδοθεί το έγγραφο έστω κι αν το εν λόγω έγγραφο δεν ισχύει πλέον ή αν αμφισβητείται η ιθαγένεια του προσώπου αυτού.

5α. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή κάθε απόφαση απομάκρυνσης πολίτη της Ένωσης ή μέλους της οικογενείας του.

Άρθρο 26 Προστασία κατά της απομάκρυνσης

1. Πριν από τη λήψη απόφασης για την απομάκρυνση κάποιου προσώπου από το έδαφός του για λόγους δημόσιας τάξης ή δημόσιας ασφάλειας, το κράτος μέλος υποδοχής οφείλει να λάβει υπόψη ιδίως τη διάρκεια διαμονής στο έδαφός του, την ηλικία του ενδιαφερομένου, την κατάσταση της υγείας του, την οικογενειακή και οικονομική του κατάσταση, την κοινωνική και πολιτιστική ενσωμάτωσή του στο κράτος μέλος υποδοχής και την έκταση των δεσμών του με τη χώρα καταγωγής.

2. Το κράτος μέλος υποδοχής δεν μπορεί να αποφασίσει την απομάκρυνση από το έδαφός του για λόγους δημόσιας τάξης ή δημόσιας ασφάλειας ενός πολίτη της Ένωσης ή ενός μέλους της οικογενείας του, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, που έχει αποκτήσει δικαίωμα μόνιμης διαμονής στο έδαφός του. το ίδιο ισχύει για τα ανήλικα μέλη της οικογενείας.

Άρθρο 27 Δημόσια υγεία

1. Οι μόνες ασθένειες που μπορούν να δικαιολογήσουν μέτρο περιοριστικό της ελεύθερης κυκλοφορίας στο έδαφος ενός κράτους μέλους είναι οι υποκείμενες στο μέτρο της καραντίνας ασθένειες που αναφέρονται στον διεθνή υγειονομικό κανονισμό αριθ. 2 της 25ης Μαΐου 1951 της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, καθώς και άλλες μεταδοτικές λοιμώδεις ή παρασιτικές ασθένειες, υπό τον όρο ότι αποτελούν, στη χώρα υποδοχής, αντικείμενο διατάξεων προστασίας έναντι των ημεδαπών.

2. Η επέλευση ασθενειών μετά την πάροδο έξι μηνών από την είσοδο στο έδαφος δεν μπορεί να δικαιολογήσει απομάκρυνση από το έδαφος.

3. Ένα κράτος μέλος μπορεί, αν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις που το υπαγορεύουν, να υποβάλει, εντός έξι μηνών από την είσοδο στο έδαφός του, σε δωρεάν ιατρική εξέταση τους κατόχους του δικαιώματος διαμονής, προκειμένου να πιστοποιηθεί ότι δεν πάσχουν από τις ασθένειες που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Αυτές οι ιατρικές εξετάσεις δεν μπορούν να έχουν συστηματικό χαρακτήρα.

Άρθρο 28 Κοινοποίηση των αποφάσεων

1. Κάθε απόφαση προβλεπόμενη στο άρθρο 25, παράγραφος 1, πρέπει να κοινοποιείται εγγράφως στον ενδιαφερόμενο κατά τρόπο που να του επιτρέπει να προσβάλει το περιεχόμενο και τις συνέπειες της απόφασης.

2. Ο ενδιαφερόμενος ενημερώνεται γραπτώς για τους ακριβείς και πλήρεις λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας στους οποίους βασίζεται μία απόφαση που τον αφορά, εκτός αν το αντίθετο υπαγορεύεται από λόγους που άπτονται της ασφάλειας του κράτους.

3. Στην κοινοποίηση διευκρινίζεται το δικαστήριο ενώπιον του οποίου ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ασκήσει προσφυγή, καθώς και η σχετική προθεσμία. Επίσης, ανάλογα με την περίπτωση, καθορίζεται η προθεσμία εντός της οποίας ο ενδιαφερόμενος οφείλει να αναχωρήσει από το έδαφος. Εκτός από επείγουσες περιπτώσεις δεόντως δικαιολογημένες, αυτή η προθεσμία δεν μπορεί να είναι μικρότερη των τριάντα ημερών από την ημερομηνία της κοινοποίησης.

Άρθρο 29 Διαδικαστικές εγγυήσεις

1. Σε περίπτωση απόφασης που έχει εκδοθεί εις βάρος του για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας, ο ενδιαφερόμενος έχει το δικαίωμα δικαστικής και, ενδεχομένως, διοικητικής προσφυγής στο κράτος μέλος υποδοχής.

2. Η αρμόδια διοικητική αρχή δεν εκδίδει αυτή την απόφαση, εκτός από περίπτωση επείγοντος, παρά μόνο μετά από γνωμοδότηση αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους υποδοχής, η οποία πρέπει να είναι διαφορετική από την αρχή που είναι αρμόδια για τη λήψη της απόφασης που αναφέρεται στην παράγραφο 1 και ενώπιον της οποίας ο ενδιαφερόμενος, αν το ζητήσει, πρέπει να μπορεί να υπερασπισθεί αυτοπροσώπως τη θέση του, εκτός αν το αντίθετο υπαγορεύεται από λόγους που άπτονται της ασφάλειας του κράτους, ή να υποβοηθηθεί ή εκπροσωπηθεί υπό τους διαδικαστικούς όρους που προβλέπει η εθνική νομοθεσία.

3. Όταν η προσφυγή που ασκείται κατά απόφασης απομάκρυνσης από το έδαφος συνοδεύεται από αίτηση αναστολής αυτού του μέτρου, η πραγματική απομάκρυνση από το έδαφος δεν πραγματοποιείται μέχρις ότου εκδοθεί απόφαση σχετικά με αυτή την αίτηση.

4. Ο έλεγχος που διενεργεί ο δικαστής καλύπτει τόσο τη νομιμότητα της απόφασης όσο και τα γεγονότα και τις περιστάσεις που δικαιολογούν το σχεδιαζόμενο μέτρο. Ο δικαστής ελέγχει επίσης μήπως η απόφαση είναι πιθανόν δυσανάλογα αυστηρή κυρίως σε σχέση με τις επιταγές του άρθρου 26.

5. Τα κράτη μέλη μπορούν να αρνηθούν την παρουσία του ενδιαφερομένου στο έδαφός τους μέχρι τη δίκη, αλλά δεν μπορούν να απαγορεύσουν την αυτοπρόσωπη εμφάνισή του ενώπιον του εθνικού δικαστή.

Άρθρο 30 Χρονική ισχύς της απαγόρευσης παρουσίας στο έδαφος

1. Τα κράτη μέλη δεν δύνανται να λάβουν κατά των δικαιούχων της παρούσας οδηγίας το μέτρο της ισόβιας απαγόρευσης της παρουσίας στο έδαφός τους.

2. Κάθε πρόσωπο κατά του οποίου έχει ληφθεί απόφαση απαγόρευσης παρουσίας στο έδαφος για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας, μπορεί να υποβάλει αίτηση άρσης αυτής της απαγόρευσης εντός προθεσμίας εύλογης σε συνάρτηση με τις περιστάσεις και σε κάθε περίπτωση δύο έτη μετά την κοινοποίηση της οριστικής απόφασης απαγόρευσης παρουσίας στο έδαφος η οποία έχει έγκυρα εκδοθεί σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, επικαλούμενος στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν την ουσιώδη μεταβολή των περιστάσεων που είχαν δικαιολογήσει την απόφαση απαγόρευσης παρουσίας στο έδαφος.

Το οικείο κράτος μέλος οφείλει να αποφανθεί επί της συγκεκριμένης αίτησης εντός έξι μηνών από την υποβολή της.

3. Το πρόσωπο για το οποίο γίνεται λόγος στην παράγραφο 2 δεν έχει κανένα δικαίωμα πρόσβασης στο οικείο έδαφος όσο εξετάζεται η νέα του αίτηση.

Άρθρο 31 Η απομάκρυνση ως ποινή ή συμπληρωματικό μέτρο

1. Το κράτος μέλος υποδοχής νομιμοποιείται να διατάξει το μέτρο της απομάκρυνσης από το έδαφός του ως ποινή ή ως μέτρο συμπληρωματικό σε σχέση με ποινή κράτησης μόνο εφόσον πληρούνται οι όροι που προκύπτουν από τα άρθρα 25, 26, 27 και 30 παράγραφος 1.

Άρθρο 31α Έλεγχος που προηγείται της απομάκρυνσης

Πριν προχωρήσει στην εκτέλεση ενός μέτρου απομάκρυνσης, το οικείο κράτος μέλος οφείλει να βεβαιωθεί ότι η απειλή για τη δημόσια τάξη ή τη δημόσια ασφάλεια είναι υπαρκτή και πραγματική, καθώς επίσης να εξετάσει κατά πόσον έχει ενδεχομένως επέλθει μεταβολή των περιστάσεων από τότε που ελήφθη η απόφαση περί απομάκρυνσης.

Κεφάλαιο VII Τελικές διατάξεις

Άρθρο 32 Δημοσιότητα

Τα κράτη μέλη δημοσιεύουν τις πληροφορίες που αφορούν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους στα ζητήματα που καλύπτει η παρούσα οδηγία, κυρίως με εκστρατείες ευαισθητοποίησης στα εθνικά και τοπικά μέσα ενημέρωσης και επικοινωνίας.

Άρθρο 33 Κυρώσεις

Τα κράτη μέλη καθορίζουν το καθεστώς των κυρώσεων που εφαρμόζονται στην περίπτωση παραβίασης των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για την εξασφάλιση της εφαρμογής τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές και ανάλογες. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν αυτές τις διατάξεις στην Επιτροπή το αργότερο κατά την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 37, καθώς και κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση που τις αφορά το συντομότερο δυνατό.

Άρθρο 34 Ευνοϊκότερες εθνικές διατάξεις

Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας δεν θίγουν την ισχύ των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών οι οποίες είναι ενδεχομένως ευνοϊκότερες για τους δικαιούχους της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 35 Κατάργηση

1. Τα άρθρα 10 και 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 καταργούνται από την 1η Ιουλίου 2005.

2. Οι οδηγίες 64/221/ΕΟΚ, 68/360/ΕΟΚ, 72/194/ΕΟΚ, 73/148/ΕΟΚ, 75/34/ΕΟΚ, 75/35/ΕΟΚ, 90/364/ΕΟΚ, 90/365/ΕΟΚ και 93/96/ΕΟΚ καταργούνται από την 1η Ιουλίου 2005.

Άρθρο 36 Έκθεση

Το αργότερο την 1η Ιουλίου 2008, η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, καθώς και, ενδεχομένως, κάθε αναγκαία πρόταση. Τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή τα στοιχεία που απαιτούνται για την κατάρτιση της έκθεσης.

Άρθρο 37 Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο

1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν και δημοσιεύουν πριν από την 1η Ιουλίου 2005 τις διατάξεις που είναι αναγκαίες προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή.

Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν τις διατάξεις αυτές από την 1η Ιουλίου 2005.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, αυτές περιλαμβάνουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομέρειες αυτής της αναφοράς θεσπίζονται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των κυριότερων διατάξεων εσωτερικού δικαίου, που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 38 Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 39 Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιo Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος