ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 18.07.1996 
COM(96) 308 τβλικο 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΕΥΡΩΠΗ-ΑΣΙΑ 
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΉ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
ΣΤΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ 

Πίνακας περιεχομένων 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Ι. ΙΣΤΟΡΙΚΟ 
1. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ 
ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 
1.1. Μεγάλες ανομοιότητες του κοινωνικοοικονομικού επιπέδου 
1.2. Υψηλά ποσοστά μεγέθυνσης 
1.3. Η νέα ενεργειακή κρίση 
1.4. Ανάγκη για συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα 
1.5. Σημαντικές επιπτώσεις για το περιβάλλον 
1.6. Μεταρρύθμιση του ενεργειακού τομέα 
1.7. Σοβαρές συνέπειες για την Ευρώπη 
2. ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΤΕΛΕΙΕΣ ΤΩΝ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΤΡΟΠΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
ΣΤΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ 
2.1. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
2.2. Τα κράτη μέλη 
2.3. 'Αλλοι χορηγοί και δανειοδοτικοί οργανισμοί 
II ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 
3. ΜΙΑ ΝΕΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ 
ΑΣΙΑ 
3.1. Τρείς κυρίως στόχοι 
3.2. Το νέο κοινοτικό πλαίσιο 
3.3. Συνολικός χαρακτήρας των παρεμβάσεων 
3.4. Ειδική προσέγγιση 
4. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
ΣΤΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ 
4.1 Αμοιβαίο συμφέρον και εταιρική σχέση 
4.2. Επικουρικότητα σε σχέση με τις δράσεις των κρατών μελών 
4.3. Συνεργεία με άλλους πολυμερείς οργανισμούς 
4.4. Μακρόπνοη βιωσιμότητα 
5. ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ 
5.1. Τομείς προτεραιότητας 
5.2. Άλλοι τομείς 
6. ΕΦΑΡΜΟΓΗ 
6.1. Δημιουργία διαλόγου 
6.2. Συγκέντρωση των δράσεων 
6.2.1. Αυξημένη ευαισθητοποίηση 
6.2.2. Προσαρμογή των θεσμικών πλαισίων 
6.2.3. Ενίσχυση των ευρωπαϊκών εταιρειών και φορέων 
6.3. Χορήγηση επαρκών πόρων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Λόγω της δημογραφικής και οικονομικής αύξησης που παρατηρείται στην Ασία, η 
ζήτηση για ενέργεια αναμένεται να έχει διπλασιαστεί έως το 2005. Η αύξηση αυτή θα 
έχει συνέπειες για την Ευρώπη: επηρεάζει την ασφάλεια της προσφοράς (η Ευρώπη 
το 2005 θα εξαρτάται από άλλες χώρες για 55% των αναγκών της, ενώ το 2015 για 
75%)· ενδιαφέρει τον ενεργειακό τομέα της Ευρώπης (η Ασία ήδη αντιπροσωπεύει το 
ήμισυ περίπου της παγκόσμιας αγοράς)· και έχει επιπτώσεις για το παγκόσμιο 
περιβάλλον (τα προστατευτικά μέτρα που εφαρμόζονται στην Ευρώπη θα έχουν 
περιορισμένα μόνον αποτελέσματα εάν δεν ληφθούν συγχρόνως μέτρα στην Ασία). 
Ο ενεργειακός τομέας θα πρέπει λοιπόν να τύχει της δέουσας προσοχής στο πλαίσιο 
των σχέσεων μεταξύ της Ευρώπης και της Ασίας, και συνεπώς αξίζει να διαμορφωθεί 
μια σχετική στρατηγική συνεργασίας. Η νέα στρατηγική είναι ακόμη πιο οπαραίτητη 
εάν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι οι δραστηριότητες συνεργασίας που εφαρμόζει 
σήμερα η Κοινότητα, τα κράτη μέλη και άλλες πηγές κεφαλαίων οδηγούν σε χρήσιμα 
αλλά περιορισμένα αποτελέσματα όσον αφορά την ανπμετώπιση των ζητημάτων που 
αντιμετωπίζει ο τομέας στην Ασία. 
Στο πλαίσιο της νέας ασιατικής στρατηγικής, αφενός, και των σημερινών σκέψεων περί 
ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, αφετέρου, τρείς είναι οι στόχοι που θα πρέπει να 
μελετηθούν για τη συνεργασία στον τομέα της ενέργειας μεταξύ Ευρώπης και Ασίας: 
ενισχυμένη ασφάσεια των προμηθειών ενέργειας στην Ασία και Ευρώπη, συμμετοχή 
στις αγορές ενέργειας της Ασίας, προστασία του παγκοσμίου περιβάλλοντος. 
Ειδικότερα, η κοινοτική συνεργασία θα έχει στόχο τη θέσπιση διαλόγου στον τομέα 
της ενεργειακής πολιτικής, και θα στηρίξει την κινητοποίηση του ιδιωτικού τομέα (από 
τον οποίο ζητείται να διαδραματίσει ολοένα μεγαλύτερο ρόλο λόγω του ύψους των 
αναγκαίων ποσών), ενώ ταυτόχρονα προασπίζει τον μακροπρόθεσμο δημόσιο 
συμφέρον με την αντιμετώπιση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών πλευρών της 
ανάπτυξης του ενεργειακού τομέα. Οι δράσεις αυτές επηρεάζουν ταυτόχρονα την 
προσφορά ενέργειας, την βέλτιστη ανάπτυξη τοπικών πόρων, καθώς και τη ζήτηση, 
με τη διαχείριση της κατανάλωσης. 
Η επιλογή των κοινοτικών δραστηριοτήτων γίνεται με βάση τα κριτήρια του αμοιβαίου 
συμφέροντος, της επικουρικότητας (λαμβάνονται υπόψη οι δραστηριότητες των 
κρατών μελών), της συνέργείας με άλλους χορηγούς κεφαλαίων και της μακρόπνοης 
βιωσιμότητας και κοινοτικής παρουσίας. 
Λαμβάνοντας υπόψη την παραπάνω προσέγγιση, δίνεται προτεραιότητα στον 
ηλεκτρισμό, το φυσικό αέριο και τον άνθρακα, την αποτελεσματική χρήση και την 
παροχή ενέργειας, ιδίως σε αγροτικές ζώνες, με την αυξημένη χρήση 
νέων/ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 
Η εφαρμογή της στρατηγικής προϋποθέτει τη δημιουργία συνεχούς διαλόγου σε 
θέματα ενέργειας με τις αρχές της Ασίας. Ανάλογα με συγκεκριμένους γεωγραφικούς 
παράγοντες και επιλεγμένες κλαδικές προτεραιότητες, η Κοινότητα θα παρεμβαίνει 
σταδικά σε διάφορα επίπεδα: ενημέρωση σχετικά με τις ευρωπαϊκές λύσεις, 
προσαρμογή των θεσμικών πλαισίων, καθώς και βοήθεια σε εταιρείες και φορείς του 
κλάδου. Για το σκοπό αυτό είναι αναγκαίο να παγιωθούν τα ήδη υπάρχοντα κοινοτικά 
μέσα και να συγκεντρωθούν οι προσπάθειες στους υπάρχοντες πόρους. 
Μέρος Ι ΙΣΤΟΡΙΚΟ 
1· Ποοοπηκέο του ενεργειακού τοιιέα στην Ασία και σηυασίο τους νιο την 
Ευρώπη 
1.1 Μεγάλες ανομοιότητες του κοινωνικοοικονομικού επιπέδου 
Ο πληθυσμός της Ασίας ανέρχεται σήμερα σε 3 δισεκατομμύρια κατοίκους, και 
παρατηρείταιταχύρρυθμη ανάπτυξη των αστικών περιοχών. Οι υπό μελέτη χώρες1, ως 
επί το πλείστον αναπτυσσόμενες, είχαν συνολικό ΑΕΠ ύψους άνω των 1500 
δισεκατομμυρίων ecu το 1994. Ωστόσο, το μέσο ετήσιο εισόδημα ανά κάτοικο 
κυμαίνεται από λιγότερο των 150 ecu σε περισσότερο από 12.000 ecu, πράγμα που 
δείχνει το ευρύ φάσμα κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που χαρακτηρίζει την 
περιοχή. Οι ανισότητες αυτές παρατηρούνται επίσης και στον ενεργειακό τομέα: 
ορισμένες χώρες, όπως το Μπουτάν και το Νεπάλ καταναλώνουν ενέργεια που 
αντιστοιχεί σε λιγότερο από 20 χιλιόγραμμα ισοδυνάμου πετρελαίου ανά κάτοικο το 
χρόνο, ενώ άλλες, όπως η Κίνα. η Ταϊλάνδη, η Μαλαισία και η Σιγκαπούρη 
καταναλώνουν περισσότερο από 600 χιλιόγραμμα ανά κάτοικο ετησίως, σε σύγκριση 
με 4000 kg για την Ευρώπη και 8000 kg για τις ΗΠΑ. Το ποσοστό των νοικοκυριών που 
διαθέτουν ηλεκτρισμό κυμαίνεται από 15% σε ορισμένες χώρες έως σχεδόν 100% σε 
άλλες (παράρτημα Ι). Στη σημερινή Ασία περισσότεροι του 1 δισεκατομμυρίου κάτοικοι 
χρησιμοποιούν αποκλειστικά ξυλεία ή παραπροϊόντα της κτηνοτροφίας ή γεωργίας ως 
κύρια πηγή ενέργειας για μαγείρεμα ή θέρμανση. 
1.2 Υψηλά ποσοστά μεγέθυνσης 
ΟΙ οικονομίες των περισσοτέρων από πς χώρες αυτές της Ασίας παρουσιάζουν 
ποσοστά ΑΕΠ που αυξάνονται κατά ορισμένα από τα υψηλότερα ποσοστά στον κόσμο 
(σχεδόν 10% ετησίως ή και περισσότερο, σε ορισμένες περιπτώσεις). Αποτέλεσμα είναι 
να εξελίσσεται η Ασία σε σημαντική αγορά, που αντιπροσωπεύει το ήμισυ του 
ανθρωπίνου γένους και περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο καταναλωτές έως το 2000. 
Το 1995, η συνολική ετήσια κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας στην Ασία θα είναι 
αντίστοιχη με λίγο περισσότερο από 1,7 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου, δηλαδή ήδη 
1.3 φορές η συνολική κατανάλωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς να συνυπολογίζεται 
η Ιαπωνία, που καταναλώνει ενέργεια αντίστοιχη με 0,45 εκατομμύρια τόνους 
πετρελαίου. Ωστόσο, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Διεθνούς Τράπεζας, η ποσότητα 
αυτή ενδέχεται να διπλασιαστεί μεταξύ 1995 και 2005, με σταθεροποίηση της 
κατανάλωσης προϊόντων του πετρελαίου, αύξηση της χρήσης άνθρακα, και αισθητή 
αύξηση της χρήσης ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου. Συνεπώς, το 2005 η Ασία 
ενδέχεται να καταναλώνει 28% της παγκόσμιας ενέργειας, η Ευρώπη το 13%, η 
Λατινική Αμερική 6% και οι χώρες της Μεσογείου και Μέσης Ανατολής 5% (βλέπε 
παράρτημα 2) 
1 Οι χώρες που συνεργάζονται σήμερα με την Κοινότητα είναι : Αφγανιστάν, Βιετνάμ, 
Καμπότζη, Κίνα, Ινδία, Ινδονησία, Λάος, Μαλαισία, Μαλδίβες, Μπαγκλαντές, Μπουτάν, 
Νεπάλ, Πακιστάν, Σιγκαπούρη, Σρι Λάνκα, Ταϊλάνδη, Φιλιππίνες. 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Λόγω της οικονομικής και πολιτικής σημασίας της Ασίας η Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν που πραγματοποιήθηκε στις 8-10 Δεκεμβρίου 1994, 
επιβεβαίωσε την πρόθεση της να ενισχύσει τη συνεργασία και το διάλογο με τις χώρες και τους 
οργανισμούς της εν λόγω περιοχής. Το Συμβούλιο κάλεσε την Εππροπή να προτείνει ως προς 
αυτό συγκεκριμένες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής για την Ασία. 
Επιπλέον, το Λευκό Βιβλίο "Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση" , το οποίο 
παρουσίασε η Επιτροπή το Δεκέμβριο του 1995, υπογραμμίζει τη σημασία της ανάπτυ^ις 
διεθνών δεσμών στον τομέα της ενέργειας και προτείνει να διαμορφωθεί στρατηγική σχετικά 
με τον ενεργειακό τομέα της Ασίας. 
Η στρατηγική αυτή, που αποτελεί αντικείμενο της ανα χείρας ανακοινώσεως, εντάσσεται στο 
πλαίσιο των γεωγραφικών και τομεακών επιλογών επί της πολιτικής που έχουν ήδη ληφθεί. Το 
πρώτο τμήμα περιγράφει τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ενεργειακός τομέας 
στην Ασία, και τα θέματα που αφορούν την Ευρώπη, καθώς και τα υφιστάμενα πλαίσια 
διεθνούς συνεργασίας. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της νέας στρατηγικής συνεργασίας της 
Κοινότητας είναι, μεταξύ άλλων, τρείς συμπληρωματικοί στόχοι, τομείς προτεραιότητας, 
κριτήρια επιλογής και κατευθύνσεις για μελλοντικό σχέδιο δράσεως. Αυτά περιγράφονται στο 
δεύτερο τμήμα της ανακοίνωσης. 
Ο τομέας του ηλεκτρισμού αναμένεται να σημειώσει ακόμη ταχύτερη αύξηση 
(παράρτημα 5), με τριπλασιασμό της εγκατεστημένης ισχύος από 250 GW σε περίπου 
750 GW έως το 2005· η αύξηση αυτή ανηστοιχεί με το σύνολο της εγκατεστημένης 
δυναμικότητας στη Ευρωπαϊκή Ένωση το 1993. θα πρέπει να πραγματοποιηθούν 
σχετικές επενδύσεις ύψους 400 εκατομμυρίων ecu κατά την περίοδο αυτή. 
Και το φυσικό αέριο αναμένεται να αυξηθεί πολύ γρήγορα, σε ποσοστό άνω του 10% 
ετησίως· αναμένεται σημανπκή αύξηση των αποδεδειγμένων αποθεμάτων και 
εφαρμογή σημαντικών εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων νια την παραγωγή, 
μεταφορά και διανομή του φυσικού αερίου. 
1.3. Η νέα ενεργειακή κρίση 
Η εκρηκτική αύξηση της ζήτησης για ενέργεια στην Ασία, που προκαλείται από την 
ταχύτητα αυτή οικονομική μεγέθυνση, αντιμετωπίζεται δυστυχώς με δυναμικότητες 
παραγωγής πολύ κατώτερες από τις ανάγκες, και των οποίων η διαχείριση είναι κακή. 
Τις δυσκολίες αυτές οξύνουν οι σοβαρές απώλειες ενέργειας, σε στάδιο παραγωγής, 
μεταφοράς, διανομής ή στον τελικό χρήστη. 
Οι ανισορροπίες αυτές μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στον τομέα της ενέργειας 
προκαλούν πολύ σοβαρά οικονομικές και κοινωνικές διαταραχές στην περιοχή, τόσο 
σε αστικές όσο και σε αγροτικές ζώνες. Οι σχεδόν μόνιμες διακοπές της παροχής 
ηλεκτρισμού που παρατηρούνται στην Κίνα, την Ινδία, την Ινδονησία και τις Φιλιππίνες 
είχαν ιδιαίτερα αρνητικές επιπτώσεις τα τελευταία χρόνια, στοιχίζοντας σε ορισμένες 
περιπτώσεις περισσότερο από 1% του ΑΕΠ. Οι απώλειες ηλεκτρικής ενέργειας για 
τεχνικούς και μη λόγους υπερβαίνουν το 20% σε πολλές χώρες της περιοχής, σε 
σύγκριση με κάτω του 12% στην Ευρώπη. 
Η εκρηκτική αύξηση της ζήτησης για τη μεταφορά επιβατών και αγαθών προκαλεί, και 
αναμένεται να συνεχίσει να προκαλεί, πολύ υψηλό ποσοστό αύξησης της ζήτησης για 
προϊόντα του πετρελαίου, αφενός λόγω της αύξησης των ιδιωτικών αυτοκινήτων, 
αφετέρου, λόγω αύξησης της οδικής μεταφοράς προϊόντων. Επιπλέον, σε πολλές 
χώρες της Ασίας, η αύξηση αυτή αναμένεται να υπερβεί το ρυθμό μεγέθυνσης της 
οικονομίας εν γένει. Το θέμα της εξάρτησης από το πετρέλαιο απασχολεί σήμερα 
πολλές ασιατικές χώρες: στην Ινδία, το πετρέλαιο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα 
εισαγόμενα είδη εδώ και πολλά χρόνια· η Ινδονησία, που παράγει πετρέλαιο και είναι 
μέλος του OPEC αρχίζει πλέον να εισάγει· και η Κίνα, που μέχρι πρόσφατα παρήγαγε 
αρκετό για τις ανάγκες της (145 εκατομμύρια τόνους ετησίως), θα χρειαστεί ίσως 
σύντομα να καταφύγει στη διεθνή αγορά. 
1.4. Ανάγκη για συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα 
Η ανεπαρκής επέκταση του ενεργειακού τομέα στην Ασία τα τελευταία δέκα χρόνια, 
που βασίστηκε κυρίως σε δημόσιες επενδύσεις, οδήγησε στη σώρευση μεγάλου 
δημοσίου εξωτερικού χρέους (συνολικού ύψους 300 δισεκατομμυρίων ecu) το οποίο 
ανησυχεί τις κυβερνήσεις. Τα τεράστια κεφάλαια που είναι αναγκαία για την αύξηση 
του ενεργειακού τομέα, και που υπολογίζονται σε εκατό δισεκατομμύρια δολάρια το 
χρόνο, και οι περιορισμένες δυνεπτότητες των πολυμερών δανειοδοτικών οργανισμών 
(περίπου 5 δισεκατομμύρια ecu το χρόνο για τον ενεργειακό τομέα από τη Διεθνή 
Τράπεζα και την Αναπτυξιακή Τράπεζα της Ασίας), ωθούν πολλές από τις κυβερνήσεις 
της Ασίας σε προσπάθειες να συγκεντρώσουν ιδιωτικά κεφάλαια, είτε εντός της χώρας 
είτε διεθνώς. ι 
Αυτή η κατάσταση προκαλεί σήμερα ριζικές διαρθρωτικές αλλαγές, δεδομένου ότι 
κύριος φραγμός στη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα δεν είναι τόσο η έλλειψη 
χρηματικών πόρων - που ως ένα βαθμό υπάρχουν στις χώρες αυτές- όσο το ισχύον 
νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο και η διάρθρωση των τιμών, που δεν συμβάλλουν στην 
προσέλκυση επενδύσεων στον ενεργειακό τομέα. 
1.5. Σημαντικές επιπτώσεις για το περιβάλλον 
Ακόμη και σήμερα η ανάπτυξη του ενεργειακού τομέα στην Ασία προκαλεί σημανπκές 
ζημιές στο περιβάλλον, σε εθνικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο (παράρτημα 
4); για παράδειγμα, η Κίνα και η Ινδία προβαίνουν στην καύση 1,5 δισεκατομμυρίων 
τόνων άνθρακα ετησίως- υλικού εξαιρετικά ρυπογόνου· ο αριθμός αυτός ισοδυναμεί 
με 12% της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας. Προβλέπεται ότι έως το 2010 μόνο 
οι δύο αυτές χώρες θα εκπέμπουν περίπου ένα τέταρτο του συνολικού παγκοσμίου 
C02. 
Τόσο η Κίνα όσο και η Ινδία επικύρωσαν τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών 
για την Μεταβολή του Κλίματος, για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του 
άνθρακος. Δεν είναι σαφές πώς η μεγάλη αυτή αύξηση της κατανάλωσης άνθρακα 
που σχεδιάζεται το προσεχές μέλλον στις εν λόγω χώρες συμβιβάζεται με τις θέσεις 
τους στη Σύμβαση. Εάν δεν καταβληθεί σοβαρή προσπάθεια, η αύξηση της 
παραγωγής C02 στην Ασία (και άλλες αναπτυσσόμενες χώρες) κινδύνευα να εξαλείψει 
ή να περιορίσει σημαντικά τις προσπάθειες περιορισμού των εκπομπών C02 σε διεθνή 
κλίμακα. 
ι 
Παράλληλα, η αποψίλωση σε μεγάλη κλίμακα (που μόνο εν μέρει οφείλεται στην 
κατανάλωση ξυλείας για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των αγροτικών και 
αστικών πληθυσμών) επιδεινώνει περισσότερο την περιβαλλοντική κατάσταση σε 
ορισμένες χώρες. Ιδιαίτερα πλήττονται οι φτωχότεροι, κυρίως γυναίκες και παιδιά, που 
είναι υποχρεωμένοι να διανύουν μεγάλες αποστάσεις για να καλύπτουν τις ανάγκες 
τους. Τέλος, η δημιουργία μεγάλων φραγμάτων προκαλεί σοβαρά περιβαλλοντικά και 
κοινωνικά προβλήματα που συχνά δεν τυχαίνουν της δέουσας διαχείρισης. 
1.6. Μεταρρύθμιση του ενεργειακού τομέα 
Παρατηρούνται σήμερα ριζικές αλλαγές στον ενεργειακό τομέα στην Ασία, κυρίως με 
στους εξής τρόπους: 
νέος ορισμός των ρόλου του κράτους: σε ορισμένες χώρες δημιουργούνται 
νέες μορφές εταιρικής σχέσης μεταξύ δημοσίων και ιδιωτικών φορέων. Αυτό 
οδηγεί σταδιακά σε πιο ανεξάρτητες εταιρείες, για λόγους μεγαλύτερης 
αποτελεομαπκότητας, διαφοροποίησης των πηγών χρηματοδότησης και 
παροχής μεγαλύτερου φάσματος υπηρεσιών.Οι στρατηγικές αυτές αναμένεται 
να επιτρέψουν στις κρατικές πολιτικές να τονίσουν περισσότερο τις 
μακροπρόθεσμες κατευθύνσεις, τις κατάλληλες ρυθμίσεις για τον κλάδο και 
την κατανομή σε φορείς που είναι προσανατολισμένοι προς την αγορά. 
εφαρμογή νέων ενεργειακών τεχνολογιών, φθηνότερες τόσο από πλευράς 
επενδύσεως όσο και κόστους λειτουργίας, και επιπλέον είναι καθαρότερες και 
αποτελεσματικότερες (π.χ., σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασμένου κύκλου 
και αεροστρόβιλοι με συμπαραγωγή θερμοκρασίας και ηλεκτρισμού ) 
επιθυμία να μειωθεί η εξάρτηση από το πετρέλαιο με την εφαρμογή πολιτικών 
στους τομείς της διαχείρισης της ενέργειας και υποκατάστασης πρωτογενών 
πηγών ενέργειας (αέριο και άνθρακας) 
μεγαλύτερη μέριμνα για τον περιβαλλονηκό αντίκτυπο των έργων στον τομέα 
της ενέργειας όσον αφορά την μετακίνηση πληθυσμών, το τοπικό περιβάλλον, 
τις συνέπειες για αστικές ζώνες καθώς και τα οικοσυστήματα της υπαίθρου. 
Ωστόσο, ορισμένα μεγάλα έργα έχουν ήδη αρχίσει και συνεχίζονται παρά το 
γεγονός ότι είναι γνωστός ο αρνητικός τους αντίκτυπος στο περιβάλλον. 
μεγαλύτερη προσπάθεια να επιτευχθεί ο εξηλεκτρισμός της υπαίθρου ή 
περιφερειακών αστικών ζωνών, κατά τρόπο βιώσιμο και με βάση την 
αποκέντρωση. Σε πολλές χώρες 60% του πληθυσμού εξακολουθεί να διαμένει 
στην ύπαιθρο, και συχνά στερείται της απαροιτηττης ενεργειακής υποδομής για 
την πραγματοποίησης των παραγωγικών δραστηριοτήτων του. 
1.7. Σοβαρές συνέπειες νια την Ευρώπη 
Οι σημαντικές αυτές μεταβολές που επιτελούνται στην Ασία, και οι οποίες αφορούν 
τόσο την οικονομία εν γένει όσο και συγκεκριμένα τον ενεργειακό τομέα θα έχουν 
επιπτώσεις για την Ευρώπη στους τομείς της ασφάλειας, της απασχόλησης και του 
περιβάλλοντος: 
• Η ταχύτατη αύξηση της ζήτησης για ενέργειας στην Ασία θα έχει σοβαρές 
επιπτώσεις για την παγκόσμια αγορά, ιδίως τις αγορές πετρελαίου, προϊόντων 
διυλιστηρίων και φυσικού αερίου, και φυσικά θα επηρεάσει αρκετά την 
ασφάλεια της προμήθειας ενέργειας στην Ευρώπη. Η τάση ανόδου των τιμών 
ενδέχεται να δημιουργήσει οικονομικά προβλήματα για τα κράτη μέλη, ιδίως 
εάν ληφθεί υπόψη ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγωγές ενέργειας 
αναμένεται Va αυξηθεί από 50% σήμερα σε 75% Το 2015. 
• Σήμερα η ασιατική αγορά εξοπλισμού στον τομέα της ενέργειας 
αντιπροσωπεύει ήδη 50% της παγκόσμιας αγοράς στις εγκαταστάσεις αυτές, 
και εξακολουθεί να αυξάνεται. Η Ευρωπαϊκή αγορά έχει ουσιαστικά κορεσθεί, 
και στα επόμενα 15 χρόνια προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1% έως 2% το χρόνο. 
Για επιχειρήσεις και βιομηχανίες της Ευρώπης στον τομέα της ενέργειας, που 
απασχολεί περισσότερο από δύο εκατομμύρια άτομα, και που ήδη 
χαρακτηρίζεται από πλεονάζον παραγωγικό δυναμικό τόσο όσον αφορά το 
προσωπικό όσο και τις παραγωγικές καταστάσεις, η μεγαλύτερη διείσδυση 
στην ασιατική αγορά με την πραγματοποίηση εξαγωγών και επενδύσεων είναι 
ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της παγκόσμιας θέσης τους και την 
εξασφάλιση των θέσεων εργασίας ή την πιθανή δημουργία νέων. Οι αγορές 
εξοπλισμού σε άλλες περιοχές (ιδίως Λατινική Αμερική, Μέση Ανατολή, 
Μαγκρέμπ, Ανατολική Ευρώπη και Αφρική) δεν παρουσιάζουν τις ίδιες 
δυνατότητες όσο οι αγορές της Ασίας. 
• Τέλος, η αυξανόμενη ζήτηση για ενέργεια στις ταχέως αναπτυσσόμενες χώρες 
της Ασίας που χρησιμοποιούν άνθρακα απειλεί όλο και περισσότερο το 
περιφερειακό και παγκόσμιο περιβάλλον. Οι συμφωνίες που συνήψε η 
Κοινότητα, τα κράτη μέλη και άλλοι στην Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών 
για το περιβάλλον και την ανάπτυξη, ιδίως όσον αφορά την μεταβολή του 
κλίματος, θα έχουν πολύ λίγες πρακτικές συνέπειες εάν δεν ληφθεί υπόψη το 
αρνητικό αποτέλεσμα της αυξημένης χρήσης άνθρακα. 
2. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟ» ΤΡΟΠΟ» ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ 
Πολλές χώρες2 συμμετέχουν σε δράσεις συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα της 
Ασίας, τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές επίπεδο. Παρακάτω παρουσιάζονται 
συνοπτικά τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών, καθώς 
και οι κατευθύνσεις που έχουν καθορίσει ορισμένοι χορηγοί και σημαντικοί οργανισμοί 
δανειοδότησης: Η Διεθνής Τράπεζα, η Αναπτυξιακή Τράπεζα της Ασίας και το 
Παγκόσμιο Ταμείο για το Περιβάλλον. 
2.1. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
Η Κοινότητα σήμερα δεν διαθέτει μέσο ειδικά για τη συνεργασία με την Ασία στον 
τομέα της ενέργειας. Ωστόσο, η Κοινότητα υπέγραψε, με μια σειρά κρατών της Ασίας, 
τις λεγόμενες συμφωνίες συνεργασίες τρίτης γενιάς, οι οποίες περιλαμβάνουν 
διατάξεις σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα της ενέργειας· Επιπλέον καθιερώνει 
μια σειρά μέσων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για δραστηριότητες διεθνούς 
συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας. Αυτά παρουσιάζονται καθαρά στον συνοπτικό 
πίνακα (Παράρτημα 6). 
Όσον αφορά την συνεργασία στον ενεργειακό τομέα, μπορούν να αναφερθούν τα 
εξής: Κανονισμός του Συμβουλίου 443/92 σχετικά με τη συνεργασία με χώρες της 
Ασίας και Λατινικής Αμερικής, που καθιστά δυνατή τη στήριξη έργων με τεχνική 
βοήθεια, κατάρτιση και προώθηση τεχνολογίας (στην Ασία 16 épya από το1987 σε 14 
χώρες, για τα οποία διατέθηκαν συνολικά 56 εκατ. ECU), το πρόγραμμα SYNERGY 
που επικεντρώνεται στη συνεργασία στον τομέα της ενεργειακής πολιτικής, το 
THERMIE, το οποίο επικεντρώνεται στην προώθηση καινοτόμων ευρωπαϊκών 
τεχνολογιών στον τομέα· το πρόγραμμα SAVE, που αφορά τις θεσμικές και 
ρυθμιστικές όψεις της ορθολογικής χρήσης ενέργειας, και το πρόγραμμα ALTENER, 
το οποίο αφορά την προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και που δεν προβλέπει 
σχεδόν καμία δραστηριότητα στην Ευρώπη. Εντός του τετάρτου προγράμματος 
πλαισίου για την έρευνα και ανάπτυξη, δηλαδή το πρόγραμμα JOULE-THERMIE, του 
οποίου οι δραστηριότητες πραγματοποιούνται κυρίως στην Ευρώπη, στοχεύει στην 
ανάπτυξη επιστημονικών και τεχνολογικών δεσμών συνεργασίας με τρίτες χώρες, ιδίως 
στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της αποτελεσματικής χρήσης της 
ενέργειας. Πάντα στο πλαίσιο του τέταρτου προγράμυατος πλαισίου, το ποόνοαιιυα 
διεθνούς συνεργασίας νια TIC αναπτυσσόμενες Υώρες ( INCO-DCV προβλέπει την 
ενίσχυση της έρευναο νια την διαμόρφωση πολιτικών που ευνοούν καθαρά και 
αποτελεσματικά ενεργειακά συοτήυατα. 
Εκτός από την Ευρώπη ας αναφέρουμε τη σημαντική παρουσία της Ιαπωνίας, των 
Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά και της Αυστραλίας 
8 
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ETE), η οποία εξουσιοδοτείται να λειτουργήσει 
στην Ασία από το 1993, ήδη έχει χορηγήσει δάνεια για τον ενεργειακό τομέα στην 
Ινδία, την Ινδονησία, την Κίνα, το Πακιστάν, και την Ταυλάνδη, συνολικού ύψους 300 
εκατ. ECU. Θα πρέπει να υπογραμμισθεί ότι τα δάνεια αυτά προσανατολίζονται όλο 
και περισσότερο προς τη χρηματοδότηση του ευρωπαϊκού ιδιωτικού τομέα. Η 
προσέγγιση αυτή είναι σύμφωνη με την αρχή της επικουρικότητας σε σχέση με άλλους 
πολυμερείς ή διμερείς δανειοδοτικούς οργανισμούς και τον εμπορικό τραπεζικό τομέα 
(ιδίως όσον αφορά τις εγγυήσεις). 
2.2. Τα κράτη μέλη 
Οι δραστηριότητες των κρατών μελών όσον αφορά τη συνεργασία στον τομέα της 
ενέργειας με την Ασία στοχεύουν κυρίως στην προώθηση του εξοπλισμού στο πλαίσιο 
μεγάλων επενδυτικών έργων. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα έργα αυτά, που αποτελούν 
αντικείμενο αυξημένου διεθνούς ανταγωνισμού, προϋποθέτουν σε όλο και μεγαλύτερο 
βαθμό άμεση χρηματοπιστωτική συμμετοχή των προμηθευτών, καθώς και τοπική 
κατασκευή του εξοπλισμού. 
Διαπιστώθηκε ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν ένα ευρύ φάσμα μέσων για την στήριξη 
μελετών μηχανικής φύσεως, την εγγύηση εμπορικών δανείων και την παρουσίαση των 
προϊόντων, ώστε να εξασφαλίζουν μια καλή θέση για τις εταιρείες τους στις εν λόγω 
αγορές, και ότι οι παρεμβάσεις τους στον ενεργειακό τομέα σπάνια γίνεται υπό μορφή 
δωρεών. Τρείς κυρίως είναι οι πηγές χρηματοδότησης: 
• Δημόσια βοήθεια για την ανάπτυξη της οποίας το ποσοστό που αφιερώνεται 
στην ενέργεια ποικίλλει ανάλογα με τη χώρα, αλλά είναι συνήθως λιγότερο από 
10%. Η βοήθεια κατευθύνεται κυρίως προς τις φτωχότερες χώρες και τις 
φτωχότερες ομάδες του πληθυσμού, και αφορά κυρίως τις ανανεώσιμες πηγές 
ενέργειας σης αγροτικές περιοχές ή κατάρτιση και θεσμική στήριξη με σκοπό 
να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του ενεργειακού τομέα. Διαπιστώνεται ότι 
σε πολλές χώρες αυτή η μορφή βοήθειας μειώνεται σταδιακά. 
• Ίδιοι πόροι των σημαντικότερωνφορέων στον Ευρωπαϊκό τομέα ηλεκτρισμού 
και φυσικού αερίου, οι οποίοι είναι πρόθυμοι να πραγματοποιήσουν 
μακροπρόθεσμες επενδύσεις στην Ασία στο πλαίσιο των νέων επιχειρηματικών 
τους στρατηγικών, σε συνεργασία με τοπικούς εταίρους, με σκοπό την 
κατάληψη θέσεως στις αγορές αυτές. Τα ποσά που είναι Πρόθυμες οι 
επιχειρήσεις αυτές να επενδύσουν κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 75 και 100 εκατ. 
ECU το χρόνο. 
• Δάνεια του Ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος που έχει ήδη αναλάβει 
δραστηριότητα στην Ασία. Ωστόσο, η διαμόρφωση των μεγάλων ενεργειακών 
έργων (περισσότερο από 500 εκατ. ECU ανά έργο) αποτελεί όλο και πιο 
πολύπλοκο θέμα, δεδομένου ότι οι κυβερνήσεις της Ασίας εκδηλώνουν 
λιγότερη προθυμία να προσφέρουν εγγυήσεις. 
2.3. 'Αλλοι Χορηγοί και Δανειοδοτικοί Οργανισμοί 
• Η Διεθνής Τράπεζα 
Η Διεθνής Τράπεζα όρισε ως προτεραιότητες της στην Ασία τον τομέα του 
ηλεκτρισμού και τα περιβαλλονηκά θέματα που συνδέονται με την ανάπτυξη του 
ενεργειακού τομέα. Θεωρεί ότι το αναγκαίο επίπεδο επενδύσεων στον ενεργειακό 
τομέα της Ασίας είναι της τάξεως των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων το χρόνο. Η 
Διεθνής Τράπεζα, με αναλήψεις υποχρεώσεων ύψους μεταξύ 1,5 και 2 
δισεκατομμυρίων δολαρίων το χρόνο, συγκεντρώνεται στιςτομεακές πολιτικές και την 
προώθηση της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα. Διαθέτει ειδικές χρηματοδοτικές 
διαρθρώσεις για το σκοπό αυτό, όπως την Διεθνή Εταιρεία Χρηματοδότησης (IFC), 
που χορήγησε πρόσφατα δύο δάνεια ύψους 250 εκατ. δολαρίων σε εταιρείες 
ηλεκτρισμού της Ινδίας και των Φιλιππίνων, την Υπηρεσία Εγγυήσεως Πολυμερών 
Επενδύσεων (MIGA) και την Εκτεταμένη Δράση Συγχρηματοδότησης (ECO) (βλέπε 
συνημμένο έγγραφο 7). Τα τομεακά δάνεια περιλαμβάνουν συνήθως ένα θεσμικό 
στοιχείο, αναδιοργάνωση του ενεργειακού τομέα και μελέτες για το αντίκτυπο στο 
περιβάλλον, σε ορισμένες όμως χώρες της Ασίας η πολύ φιλελεύθερη προσέγγιση της 
Διεθνούς Τράπεζας έρχεται σε ανπ'θεση με τις θέσεις των κυβερνήσεων. Τα δωρεάν 
κεφάλαια και τα επιδοτούμενα δάνεια που διαχειρίζεται η IDA ανππροσωπεύει 
ελάχιστο ποσοστό των συνολικών ποσών που διατίθενται στον τομέα της ενέργειας, 
και μπορούν να επωφεληθούν από αυτά μόνο χώρες των οποίων το ΑΕγχΠ ανά 
κάτοικο είναι χαμηλότερο από ένα καθορισμένο κατώτατο όριο. 
• Η Αναπτυξιακή Τράπεζα της Ασίας (ΑΤΑ) 
Το 1994, η ΑΤΑ προσδιόρισε εκ νέου την πολιτική της όσον αφορά τις παρεμβάσεις 
στον ενεργειακό τομέα, η οποία συγκεντρώνεται σήμερα σε έξη σημεία: 
*- διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις του τομέα του ηλεκτρισμού, που είναι σε 
κρίσιμη κατάσταση σε ορισμένες χώρες, με στόχο κυρίως την επέκταση 
του ρόλου που διαδραματίζει ο ιδιωτικός τομέας. 
> αποτελεσματική χρήση της ενέργειας, τόσο από πλευράς προσφοράς 
(μείωση της απώλειας) καθώς και από πλευράς ζήτησης, με την 
εφαρμογή προσέγγισης που περιλαμβάνει τον ενιαίο σχεδιασμό των 
πόρων και τη διαχείριση της ζήτησης. 
> θέσπιση συστημάτων τιμολόγησης της ενέργειας βασισμένων στο 
κόστος και σε συντελεστές της αγοράς, 
> ανάπτυξη της ενέργειας στην ύπαιθρο, ιδίως καυσόξυλα, ηλιακή και 
αιολική ενέργεια, 
*> περιφερειακή συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, ιδίως για μεγάλα 
υδροηλεκτρικά έργα, 
» τέλος, το περιβάλλον, με την διαμόρφωση κατευθύνσεων για την 
εφαρμογή των έργων στον τομέα της ενέργειας, και την προώθηση 
καθαρών σταθμών παραγωγής ηλεκτρισμού από άνθρακα και 
εγκαταστάσεων συνδυασμένου κύκλου. 
• Το Διεθνές Ταμείο για το Περιβάλλον (ΔΤΠ) 
10 
Το ταμείο αυτό, που βασίζεται σε μη επιστρεπτέες ενισχύσεις των βιομηχανικών 
χωρών, σύμφωνα με διαδικασία παρόμοια με εκείνη που ακολουθείται για το IDA, 
επιτρέπει την κάλυψη των πρόσθετων δαπανών στις αναπτυσσόμενες χώρες που 
συνδέονται με την προστασία του παγκόσμιου περιβάλλοντος, στους τομείς της 
βιολογικής ποικιλομορφίας, των διεθνών υδάτων, του όζοντος και του περιορισμού των 
αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Μόλις ολοκληρώθηκε 
αναδιοργάνωση του GEF, που διαθέτει σήμερα προϋπολογισμό περίπου 1,5 δισεκατ. 
ECU νια 3 έτη. Την κοινή διαχείριση του ταμείου έχει η Διεθνής Τράπεζα, για τα 
επενδυτικά έργα, η UNDP για τα έργα τεχνικής βοήθειας και η UNEP για ερευνητικά 
προγράμματα. Μέσα από την υπηρεσία περιορισμού των αερίων που συμβάλλουν στο 
φαινόμενο του θερμοκηπίου, το ΔΤΠ είναι σε θέση να χρηματοδοτεί έργα στον 
ενεργειακό τομέα στόχος των οποίων είναι μεταξύ άλλων ο περιορισμός των 
επιπτώσεων στο περιβάλλον ορισμένων θερμοηλεκτρικών σταθμών που λειτουργούν 
με βάση τον άνθρακα, ή την προώθηση αεροστροβίλων και ανανεώσιμων πηγών 
ενέργειας . 
11 
Τμήμα II. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 
3. ΣΤΟΧΟΙ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ 
ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΙΑ 
Από την ανάλυση της κατάστασης στον τομέα3 της ενέργειας στις περισσότερες χώρες 
της Ασίας και τα υπάρχοντα πλαίσια συνεργασίας στον τομέα αυτόν προκύπτει ότι η 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα μπορεί και πρέπει να παίξει πολύ πιό σημαντικό ρόλο. 
Προτείνεται κατά συνέπεια να ορισθεί μια συγκεκριμένη στρατηγική για συνεργασία με 
την Ασία στον τομέα της ενέργειας, σύμφωνα με τις ακόλουθες κατευθύνσεις: 
3.1. Τρείς στόχοι 
Οι τρείς κυριότεροι στόχοι της Κοινοτικής στρατηγικής για τη συνεργασία στον τομέα 
της ενέργειας είναι: 
> Να ενισχύσει την ασφάλεια της προμήθειας ενέργειας στην Ασία και την 
Ευρώπη, 
> Να συμμετάσχει στις ασιατικές αγορές ενέργειας, 
> Να προστατεύσει το παγκόσμιο περιβάλλον. 
3.2. Το κοινοτικό πλαίσιο 
Οι κύριοι αυτοί στόχοι εντάσσονται στο πλαίσιο των γενικότερων στρατηγικών στόχων 
που ήδη έχει καθορίσει η Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Στο θέμα της ενέργειας και της 
περιοχής της Ασίας το πλαίσιο προσδιορίζεται με βάση τους εξής παράγοντες: 
• Η "νέα Ασιατική στρατηγική", που λαμβάνει υπόψη τα στρατηγικά συμφέροντα 
της Ευρώπης στην εν λόγω περιοχή καθώς και τις σημερινές ανάγκες των εταίρων της 
στην Ασία, ιδίως με στόχο να ενισχυθεί η οικονομική παρουσία της Ένωσης στην Ασία, 
να συμβάλει στην σταθερότητα στην Ασία και να ενθαρρύνει την οικονομική ανάπτυξη 
στις λιγότερο εύπορες χώρες και περιοχές της Ασίας. 
• Το Λευκό Βιβλίο "Μια Ενεργειακή Πολιτική για την ΕΚ" 4 που δείχνει 
σαφέστατα ότι είναι απολύτως απαραίτητο να συνεργαστεί η Ευρώπη με την Ασία για 
να εξασφαλίσει ενέργεια, να συμβάλει στις σημαντικές επενδύσεις που προβλέπεται 
να πραγματοποιηθούν στην Ασία στον τομέα της ενέργειας, και για να προστατεύσει 
το παγκόσμιο περιβάλλον. 
• Οδηγίες και προτεραιότητες που ενέκρινε το Συμβούλιο, όπως ο Κανονισμός 
αριθ. 443/92 σχετικά με τη χρηματοδοτική και τεχνική βοήθεια και οικονομική 
συνεργασία με τις χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, το τέταρτο πρόγραμμα 
3COM(94)314 
*COM(95)682 
12 
- πλαίσιο για την έρευνα και ανάπτυξη5 (ιδίως το πρόγραμμα JOULE-THERMIE) καθώς 
και τον προτεινόμενο κανονισμό σχετικά με πρόγραμμα συνεργασίας με τρίτες χώρες 
στον τομέα της ενεργειακής πολιτικής (πρόγραμμα SYNERGY6). 
3.3. Συνολικός χαρακτήρας των παρεμβάσεων 
Για να επιτύχουν τους μακροπρόθεσμους αυτούς στόχους, οι δραστηριότητες της 
Κοινότητας θα πρέπει να καλύψουν εξίσου τόσο την προσφορά όσο και τη ζήτηση 
ενέργειας σε δύο κυρίως τομείς: τη βέλτιστη χρήση τοπικών ενεργειακών πόρων, 
δηλαδή την εξεύρεση υποκατάστατων για τις εισαγόμενες πηγές ενέργειας, και 
ταυτόχρονα την καλύτερη εστοδοτικότητα των σημερινών παραγωγικών μονάδων, τη 
διαχείριση της κατανάλωσης ενέργειας, τόσο στο παρόν όσο και στο μέλλον, πράγμα 
που θα επιτρέψει να μειωθούν οι πιέσεις επί των φυσικών, περιβαλλοντικών και 
χρηματικών πόρων. 
3.4. Ειδική προσέγγιση 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα διαφέρει από πολλούς άλλους χορηγούς και δανειοδοτικούς 
οργανισμούς δεδομένου ότι οι παρεμβάσεις της αποτελούνται κυρίως από μη 
επιστρεπτέες ενισχύσεις (με εξαίρεση τα δάνεια που χορήγησε πρόσφατα η ETE). 
Αυτό επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα να προσφέρει ένα μοναδικό πλεονέκτημα 
στις χώρες της Ασίας, οι οποίες συχνά διστάζουν να προβούν σε δανεισμό για την 
κάλυψη μελετών σκοπιμότητας, για έρευνα και ανάπτυξη ή τεχνική βοήθεια. Επιπλέον 
η Ευρωπαϊκή Κοινότητα εντάσσει τις δραστηριότητες συνεργασίας σε μια 
μακροπρόθεσμη προοπτική, και να προστατεύει συλλογικά συμφέροντα όσον αφορά 
το παγκόσμιο περιβάλλον. Η Κοινότητα είναι σε θέση και διαθέτει αξιοπιστία για την 
συγκέντρωση ιδίων πόρων για την επίτευξη τέτοιων στόχων. 
Άλλα πλεονεκτήματα της Κοινότητας σε σχέση με διμερή προγράμματα συνεργασίας, 
είναι η ουδετερότητα και η μεγάλη ποικιλία των θεσμικών, τεχνικών ή χρηματοδοτικών 
εμπειριών που έχει αποκομίσει κατά την ενασχόληση της με τους ενεργειακούς τομείς 
των κρατών μελών. Τα πλεονεκτήματα αυτά αρχίζουν να αναγνωρίζονται από τους 
εταίρους μας στην Ασία. Κατά συνέπεια η Κοινότητα θα πρέπει να λειτουργήσει ως 
καταλύτης, ενθαρρύνοντας τους πλέον κατάλληλους φορείς της Ευρώπης να 
ικανοποιήσουν τις προσδοκίες των εταίρων τους, και ταυτόχρονα να διευκολύνει τις 
δραστηριότητες των κρατών μελών και των συνεργατών τους στην Ασία. Ως προς 
αυτό η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων στηρίζει συνήθως τις συγκεκριμένες 
δραστηριότητες. 
Έχοντας υπόψη αυτό τον στόχο, η προσέγγιση της συνεργασίας που εφαρμόζει η 
Κοινότητα θα περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: 
• θέσπιση συνεχούς διαλόγου για την ενεργειακή πολιτική μεταξύ της 
Κοινότητας και χωρών της Ασίας σε διμερή βάση ή μέσω των αρμοδίων διεθνών 
περιφερειακών οργανισμών. Κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο λόγωτων παγκοσμίων 
συνεπειών που απορρέουν από τις επιλογές του ασιατικού ενεργειακού τομέα. 
5Απόφαση 110/94 της 26 Απριλίου 1994 
6COM(95)197 
13 
• συγκέντρωση του ιδιωτικού τομέα στην Ασία και την Ευρώπη. Απολύτως 
απαραίτητη λόγω των μεγάλων κεφαλαιουχικών αναγκών και της ανάγκης να 
βρεθεί αποτελεσματικότερος τρόπος λεπουργίας του τομέα. 
• αντιμετώπιση κοινωνικών και περιβαλλοντικών όψεων, ιδίως των ιδιαίτερων 
αναγκών των φτωχότερων πληθυσμών Οε αστικές περιοχές και την ύπαιθρο. 
Η συνεργασία με την Ασία στον τομέα της ενέργειας θα πρέπει να επιδείξει 
ιδιαίτερη ευαισθησία στο θέματης εξισορρόπησης περιβαλλοντικών, κοινωνικών 
και οικονομικών αναπτυξιακών παραγόντων. 
4. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΉΤΩΝ ΤΗΣ 
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Οι δραστηριότητες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας θα επιλέγονται με βάση μια 
σειρά κριτηρίων: 
4.1. Αμοιβαίο συμφέρον και εταιρική σχέση 
Ο καθορισμός αμοιβαίου συμφέροντος μεταξύ της Ασίας και της Ευρώπης θα αποτελεί 
σημείο εκκίνησης για κάθε νέο έργο, και θα εκφράζεται ως βραχυπρόθεσμα, 
μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα οφέλη για τους δύο εταίρους. Επιπλέον, η έννοια 
της εταιρικής σχέσεως υποδηλώνει ότι και τα δύο μέρη διαθέτουν πόρους για την 
προώθηση του έργου. Η αρχή αυτή είναι αποδεκτή από ασιατικής πλευράς, όπως 
φανερώνουν τα πρόσφατα έργα συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας. 
4.2. Επικουρικότητα σε σχέση με τις δραστηριότητες κρατών μελών 
Η Κοινότητα θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική ώστε να αποφεύγονται τυχόν 
αλληλεπικαλύψεις των δραστηριοτήτων της μετις διμερείς δραστηριότητες των κρατών 
μελών. Η Κοινότητα θα πρέπει επίσης να συγκεντρώνει τις προσπάθειες της σε έργα 
που έχουν σαφή ευρωπαϊκή "προστιθέμενη αξία" σε σύγκριση με τα διμερή έργα που 
εφαρμόζουν τα κράτη μέλη. 
Ειδικότερα, η Κοινότητα θα προτιμήσει έργα που προϋποθέτουν την εμπειρία πολλών 
Ευρωπαϊκών κρατών, ή που αφορούν ευαίσθητα θέματα για τα οποία οι εταίροι της 
Ασίας επιθυμούν μια ουδετερότητα όσον αφορά τις τεχνολογικές, νομικές ή θεσμικές 
επιλογές. Παρομοίως, η Κοινότητα προσφέρεται ιδιαίτερα για συνεργασία στον τομέα 
της περιφερειακής ενοποίησης των ενεργειακών δικτύων στην Ασία, λόγω της 
μοναδικής εμπειρίας που έχει αποκτήσει. 
4.3. Συνεργασία με άλλους πολυμερείς οργανισμούς 
θα πραγματοποιούνται τακτικές διαβουλεύσεις με άλλους πολυμερείς οργανισμούς 
(ιδίως ETE, ΙΕΑ, UNDP, Παγκόσμια Τράπεζα, Αναπτυξιακή Τράπεζα της Ασίας) ώστε 
να εξασφαλίζεται η συνοχή και συμπληρωμοχικότητα των διάφορων δραστηριοτήτων, 
καθώς και την καλύτερη δυνατή χρήση των διάφορων μέσων. 
4.4. Βιωσιμότητα 
Η παρέμβαση της Κοινότητας πρέπει να θεωρείται καταλύτης που καθιστά δυνατή την 
έναρξη διαλόγου ή συναλλαγών μεταξύ φορέων της Ασίας και της Ευρώπης. Κατά 
14 
συνέπεια καλύπτει περιορισμένο μόνο διάστημα. Τα έργα θα πρέπει να σχεδιαστούν 
και να εφαρμοστούν κατά τέτοιο τρόπο ώστε όταν περατωθεί η Κοινοτική βοήθεια να 
αναλαβάνουν τις δραστηριότητες οι συμμετέχοντες φορείς (το κράτος, δημόσιοι 
οργανισμοί, οργανισμοί στον τομέα της ενέργειας, χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί ή 
βιομηχανίες). Θα πρέπει συνεπώς να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή όσο αφορά τη 
δημιουργία δημοσίων ή οιονεί δημοσίων διαρθρώσεων. 
5. ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
5.1 Τομείς προτεραιότητας 
Η ανάλυση της ενεργειακής κατάστασης σε μια σειρά χωρών της Ασίας (βλέπε 
κεφάλαιο 1), λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους και τη συγκεκριμένη προσέγγιση των 
Κοινοτικών δραστηριοτήτων, οδήγησε στον καθορισμό πέντε τομέων με προτεραιότητα, 
που καλύπτουν τόσο την προσφορά όσο και τη ζήτηση ενέργειας: 
• Εκσυγχρονισμός του κλάδου του ηλεκτρισμού 
Ο κλάδος του ηλεκτρισμού ανππροσωπεύει περίπου 80% του συνόλου των επενδύσεων 
στον τομέα της ενέργειας στην Ασία ετησίως, και ανέρχεται σε περισσότερο από 40 
δισεκατομμύρια ecu το χρόνο. Ο τομέας αυτός υφίσταται σημαντικές τεχνικές, 
χρηματοδοτικές και θεσμικές μεταβολές, και προσφέρει μεγάλες δυνατότητες για 
συνεργασία με την Κοινότητα, εάν ληφθεί υπόψη η διαφοροποίηση των οργανωτικών 
διαρθρώσεων που παρουσιάζουν τα κράτη μέλη. Ειδικότερα μπορεί να αναφερθεί η 
ανάπτυξη ενεργειακών πολιτικών και η προσαρμογή των θεσμικών πλαισίων που 
καθορίζει τον τρόπο εφαρμογής νέων προγραμμάτων χρηματοδότησης· την προώθηση 
καθαρών και αποτελεσματικών τεχνολογιών για την παραγωγή και χρήση ηλεκτρισμού· 
και τον εκσυγχρονισμό των εταιρειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. 
• Προώθηση του φυσικού αερίου 
Ο εν λόγω τομέας δεν έχει ακόμα αναπτυχθεί πολύ, αναμένεται όμων να αυξηθεί η 
σημασία του καθώς οι χώρες της Ασίας επιθυμούν να αυξήσουν τις τοπικές πηγές 
ενέργειας για να μειώσουν την εξάρτηση τους από τον υπόλοιπο κόσμο, και 
ενδιαφέρονται περισσότερο για τις περιβαλλοντικές όψεις της ενέργειας. Ειδικότερα 
αναμένονται πολύ σημανπκές εξελίξεις στην Κίνα, την Ινδία, το Μπαγκλαντές, την 
Ινδονησία και τις Φιλιππίνες. Το φυσικό αέριο αποτελεί τομέα προτεραιότητας για 
πολλές χώρες· η Αναπτυξιακή Τράπεζα της Ασίας υπολογίζει ότι μπορεί να αυξηθεί 
κατά μέσο ετήσιο ποσοστό άνω του 10% στην περιοχή. 
• Εισαγωγή καθαρών τεχνολογιών άνθρακα 
Ο άνθρακας που χρησιμοποιείται σε μαζική κλίμακα σε ορισμένες χώρες, όπως η Κίνα 
και η Ινδία- αναπτύσσεται και σε άλλες χώρες που διαθέτουν μεγάλα αποθέματα, όπως 
η Ινδονησία. Ήδη αντιπροσωπεύει περίπου 30% του συνόλου της ενέργειας που 
καταναλώνεται στην Ασία. Η παραγωγή ηλεκτρισμού με χρήση άνθρακα θα 
εξακολουθήσει να αυξάνεται με πολύ ταχείς ρυθμούς (60% της πρόσθετης 
δυναμικότητας στην Κίνα), πράγμα που θα οδηγήσει σε σημαντικές συνέπειες για το 
τοπικό και παγκόσμιο περιβάλλον. 
• Ορθολογική χρήση ενέργειας (αποτελεσματικότητα) 
15 
Η Κοινότητα καταβάλλει ιδιαίτερες προσπάθειες στους εξής πέντε υποτομείς: 
> Μείωση των απωλειών κατά τη διαδικασία παραγωγής, δεδομένου ότι οι 
μεγάλοι φορείς παραγωγής ενέργειας είναι σε θέση να προβούν σε 
σημαντική εξοικονόμηση. 
> Ορθολογική χρήση ενέργειας στη βιομηχανία, που αποτελεί τον 
σημαντικότερο εμπορικό καταναλωτή ενέργειας σε πολλές ασιατικές 
χώρες. Παρά το γεγονός ότι ο ταχύς εκσυγχρονισμός θα οδηγήσει 
οπωσδήποτε σε βελτιωμένη χρήση της ενέργειας στη βιομηχανία, 
υπάρχει ακόμα μεγάλο περιθώριο για εξοικονόμηση, ενώ οι δράσεις 
στον τομέα αυτόν θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις για το περιβάλλον 
στις εν λόγω περιοχές. 
> Ορθολογική χρήση ενέργειας στις μεταφορές, ιδίως τις οδικές. Στις 
περισσότερες ασιατικές χώρες περισσότερο από το ήμισυ του συνόλου 
των προϊόντων του πετρελαίου (έως 60% και παραπάνω) καταναλώνεται 
από τον τομέα αυτόν, ο οποίος αυξάνεται ταχέως και συμβάλλει στην 
πρόκληση σοβαρών περιβαλλοντικών προβλημάτων, π.χ. υπερθέρμανση 
και μόλυνση. Οι λύσεις θα εξαρτηθούν από πολιτικές που ξεπερνούν 
κατά πολύ το θέμα της ενέργειας, δηλαδή τις γενικότερες πολιτικές στον 
τομέα των μεταφορών, της διαχείρισης των γαιών και των επενδύσεων 
για υποδομή, και ειδικότερα τις πολιτικές που αφορούν τα δημόσια 
μεταφορικά μέσα. 
> Ορθολογική χρήση ενέργειας στον αστικό τομέα υπηρεσιών. Καθώς 
βελτιώνονται οι βιοτικές συνθήκες η κατανάλωση ενέργειας στις αστικές 
ζώνες της Ασίας αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, ιδίως με την εισαγωγή 
κλιματισμού. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην επινόηση 
τρόπων χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας στα κτίρια. 
> Ανάπτυξη και ορθολογική χρήση της επικοινωνιακής υποδομής με σκοπό 
να μειωθούν οι ανάγκες μεταφοράς εμπορευμάτων και επιβατών, να 
βελτιστοποιηθεί η διανομή ενέργειας και να καταστεί δυνατή η 
παρακολούθηση της επιδείνωσης του περιβάλλοντος. 
• Παροχή ενέργειας στην ύπαιθρο με αυξημένη χρήση νέων/ανανεώσιμων 
πηγών 
Αναμένεται ότι 1 δισεκατομμύριο κάτοικοι της Ασίας ζουν σε αγροτικές περιοχές ή στις 
περιφερειακές ζώνες των πόλεων, οι οποίες δεν διαθέτουν σε επαρκή βαθμό τις 
βασικές υπηρεσίες στον τομέα της ενέργειας, όπως σύγχρονα καύσιμα εσωτερικής 
καύσης, καλύτερους φούρνους, φωτισμό, λειτουργία οπτικοακουστικού μηχανισμού 
μικρής κλίμακας και άλλα μηχανήματα μικρής κλίμακας. 
Λόγω της κλίμακας του προβλήματος, η κοινοτική χρηματοδότηση για την αγορά 
εξοπλισμού είναι αναγκαστικά οριακή. Ωστόσο η Κοινότητα είναι σε θέση να 
προωθήσει τις θετικές εμπειρίες που έχουν αποκομίσει οι φορείς της Ευρώπης στο 
πλαίσιο πολλών πολυμερών και διμερών έργων. Ειδικότερα, οι ανανεώσιμες πηγές 
ενέργειας (οι οποίες δεν είναι πάντοτε βιώσιμες από πιστωτικής και οικονομικής 
πλευράς, παρά μόνο υπό πολύ ιδιαίτερες γεωγραφικές, τεχνολογικές και οικονομικές 
συνθήκες) παρουσιάζουν δύο κυρίως θετικές όψεις: δεν ζημιώνουν το περιβάλλον και 
προϋποθέτουν μεγάλη συμμετοχή των χρηστών στην ύπαιθρο, με αποτέλεσμα να 
ευνοούνται αναπτυξιακές δραστηριότητες σε αγροτικές περιοχές. 
16 
Συνεπώς η Κοινότητα θα λάβει μέτρα για την προώθηση των λύσεων αυτών όταν 
κρίνονται σκόπιμες, εντάσσοντας τες στα πολυάριθμα προγράμματα αγροτικής 
ανάπτυξης. Οι τεχνολογίες αυτές θα διαδοθούν πιό αποτελεσματικά από τους φορείς 
που είναι υπεύθυνοι για την αγροτική ανάπτυξη, την υγεία ή την παιδεία παρά από ότι 
από τους οργανισμούς ενέργειας ηλεκτρισμού, για τους οποίους η παροχή ενέργειας 
στην ύπαιθρο είναι δευτερεύουσας μόνο σημασίας. 
Σε γενικές γραμμές, η κατανάλωση ενέργειας στον γεωργικό τομέα της Ασίας είναι σε 
πολύ μικρό βαθμό εμπορική. Υπάρχει ωστόσο περιθώριο βελτίωσης, π.χ. στις 
διαδικασίες άντλησης υδάτων, μεταφορές, την αποθήκευση και μεταποίηση προϊόντων. 
Ενδιαφέρον για συνεργασία σε κοινοτικό επίπεδο στον τομέα της ενέργειας 
παρουσιάζει και η χρήση αποβλήτων της γεωργίας, ή των αστικών ζωνών ως πηγή 
ενέργειας για τις βιομηχανίες μεταποίησης γεωργικών προϊόντων, όπως δείχνει ένα 
εφαρμοζόμενο πρόγραμμα συνεργασίας Ευρώπης - ΑΣΕΑΝ. 
5.2. Άλλοι τομείς 
Ενδέχεται να εξεταστούν άλλοι τομείς παρέμβασης, οι οποίοι όμως φαίνεται ότι έχουν 
μικρότερη προτεραιότητα για την Κοινοτική δράση σε παγκόσμιο επίπεδο· χωρίς να 
υποβαθμίζεται η σημασία τους σε πιο περιορισμένα γεωγραφικά πλαίσια. 
• Πυρηνική ενέργεια 
Η πυρηνική ενέργεια χρησιμοποιείται για παραγωγή ηλεκτρισμού σε πολλές χώρες της 
Ασίας. Ορισμένες χώρες προετοιμάζονται να χρησιμοποιήσουν την ενέργεια αυτή, 
ενισχυόμενες από ορισμένες εταιρείες της Δύσης. Άλλες εγκατέλειψαν πρόσφατα την 
προσπάθεια. Η σκοπιμότητα της ταχείας αύξησης της εν λόγω πηγής ενέργειας είναι 
κατά συνέπεια, ανπκείμενο εντατικών και πολύπλοκων συζητήσεων. 
Ωστόσο, η Ασία προβλέπεται να αποτελέσει την κυριότερη περιοχή επέκτασης της 
πυρηνικής ενέργειας στο μέλλον. Ως εκ τούτου, μια από τις προτεραιότητες της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας σε σχέση μετά μελλοντικά προγράμματα πυρηνικής ενέργειας 
στις χώρες της Ασίας θα είναι να στηρίζει και να παγιώνει τις δράσεις που 
αναλαμβάνονται σε παγκόσμιο επίπεδο για την εξασφάλιση της ειρηνικής και 
ασφαλούς χρήσης της πυρηνικής ενέργειας. 
• Πετρέλαιο και προϊόντα του πετρελαίου 
Σε γενικές γραμμές οι ασιατικές χώρες διαχειρίζονται καλά την ανάπτυξη των 
πετρελαϊκών πόρων, και ήδη λαμβάνουν σημαντική τεχνική συνδρομή από διεθνείς 
εταιρείες πετρελαίων. 
Υδροηλεκτρική ενέργεια 
Η περιοχή έχει ακόμη πολύ σημαντικές δυνατότητες παραγωγής υδροηλεκτρικής 
ενέργειας· σχεδιάζονται και εκτελούνται σημαντικά έργα. Η εφαρμογή των τεράστιων 
αυτών έργων προκαλεί σοβαρά περιβαλλονπκά προβλήματα τα οποία οι χορηγοί των 
κεφαλαίων εξετάζουν συστηματικά και προσεκτικά. Η Κοινότητα θα έχει ενδεχομένως 
τη δυνατότητα να παρέμβει στα έργα αυτά με στόχο να διευκολύνεται η περιφερειακή 
ενοποίηση των ενεργειακών δικτύων. Ταυτόχρονα η Κοινότητα συνεχίζει να ενθαρρύνει 
17 
την ανάπτυξη μικρών σταθμών παραγωγής υδροηλεκτρικής ενέργειας στο πλαίσιο των 
έργων ανάπτυξης της υπαίθρου. 
6. ΕΦΑΡΜΟΓΉ 
6.1. Δημιουργία διαλόγου 
Η νέα στρατηγική της συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας πρέπει να εντάσσεται 
στην συνεργασία που έχει θεσπιστεί μεταξύ της Κοινότητας και των εταίρων της στην 
Ασία. Η Κοινότητα καταβάλλει συνεπώς προσπάθειες, είτε σε διμερή βάση είτε μέστων 
αρμοδίων διεθνών ή περιφερειακών οργανισμών, να θεσπίσει διάλογο με τις. ασιατικές 
αρχές σε θέματα ενεργειακής πολιτικής που παρουσιάζουν αμοβαίο ενδιαφέρον, ιδώις 
στους τομείς του σχεδιασμού, της βέλτισης χρήσης των πόρων, των νέων τεχνολογιών 
ή τρόπων χρηματοδότησης. Ο διάλογος αυτός θα επιτρέψει στη συνέχεια τον 
καθορισμό προτεραιοτήτων όσο αφορά τους τομείς και τις μορφές κοινοτικής 
παρέμβασης στις διάφορες χώρες ή περιοχές. 
6.2. Συγκέντρωση των παρεμβάσεων 
Δεδομένου του αριθμού των φορέων που συμμετέχουν στον τομέα και του μεγάλου 
φάσματος που καλύπτουν οι δραστηριότητες τους, θα πρέπει να αποφεύγεται ο 
διπλασιασμός των προσπαθειών και να επιδιώκεται ένας βαθμός συνοχής τόσο με τους 
δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς (και την ETE) σε επίπεδο Ευρώπης καθώς και με τους 
πολυμερείς οργανισμούς σε διεθνές επίπεδο, ιδίως των ΙΕΑ (Διεθνής Οργανισμός 
Ενέργειας), UNDP (Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών), Διεθνή Τράπεζα 
και Αναπτυξιακή Τράπεζα της Ασίας. 
6.2.1. Αυξημένη ευαισθητοποίηση 
Ανταποκρινόμενες σε αιτήματα πολλών υπευθύνων για τη λήψη αποφάσεων σε 
κρατικές υπηρεσίες και εταιρείες του ενεργειακού τομέα, οι δράσεις ευαισθητοποίησης 
θα δίνουν περισσότερες πληροφορίες για τις τεχνικές ή οργανωτικές λύσεις που 
χρησιμοποιούνται στην Ευρώπη. Η Κοινότητα θα μπορούσε ενδεχομένως να 
διοργανώνει σύντομες επισκέψεις ή ενημερωτικά σεμινάρια τόσο στην Ευρώπη όσο και 
την Ασία, σε θέματα όπως τα ρυθμιστικά πλαίσια και η πολιτική, θεσμικές διαρθρώσεις, 
φορείς στους τομείς της ενέργειας και καθαρές τεχνολογίες. Για τη διαχείριση της 
ενέργειας στις αστικές μεταφορές,για παράδειγμα, η Κοινότητα θα μπορούσε 
ενδεχομένως να προτείνει ανταλλαγές εμπειριών με ευρωπαϊκές πόλεις που 
πραγματοποίσαν με επιτυχία σχετικές εκστρατείες, ιδίως όσον αφορά αποτελεσματικά, 
από ενεργειακής πλευράς, μεταφορικά μέσα. Στο θέμα της διαχείρισης ενέργειας του 
βιομηχανικού κλάδου, η Κοινότητα ενδέχεται να βελτιώσει τις δυνατότητες ενημέρωσης 
και ευαισθητοποίησης για τους κυριότερους βιομηχανικούς καταναλωτές. 
6.2.2. Προσαρμογή των θεσμικών πλαισίων 
Η συγκέντρωση εθνικών ή διεθνών ιδιωτικών κεφαλαίων και η ανάπτυξη οικονομικών 
συναλλαγών στον τομέα της ενέργειας δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί παρά μόνον εάν 
διαμορφωθεί η κατάλληλη ενεργειακή πολιτική, η οποία περιλαμβάνει το ενδεδειγμένο 
νομοθετικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, καθορίζει σαφώς τους κανόνες που διέπουν τη 
σχέση φορέων στον τομέα της ενέργειας και κρατών, και εξασφαλίζει τις απςιρο^τητες 
εγγυήσεις για επενδυτές και εμπορικούς εταίρους. Η εφαρμογή προγραμμάτων για την 
18 
ορθολογική χρήση ενέργειας προϋποθέτει συχνά οργανωτική προσαρμογή της 
τιμολόγησης για τους διάφορους τύπους ενέργειας, τη μεταβολή του κώδικα που 
διέπει την οικοδόμηση κπρίων, καθώς και μεταβολές των βιομηχανικών προδιαγραφών. 
Η Κοινότητα θα συμβάλλει στη διαμόρφωση πολιτικών ή την προσαρμογή θεσμικών 
πλαισίων, ανάλογα με τις συγκεκριμένες συνθήκες και προτεραιότητες των εν λόγω 
χωρών, με τη διάθεση εμπειρογνωμοσύνης, την υποστήριξη της ανάπτυξης του 
ανθρώπινου δυναμικού, καθώς και την εκπόνηση γενικών σχεδίων ή στρατηγικών 
μελετών, ιδίως σε περιφερειακό επίπεδο (η ενοποίηση των δικτύων και οι ανταλλαγές 
ενέργειας αυξάνουν τη γενική οιποτελεσματικότητα των ενεργειακών συστημάτων: με 
τη διαχείριση των κλιμακωτών ωρών αιχμής της κατανάλωσης, των υψηλότερων 
αποθεμάτων κλπ. συμβάλλουν στη σταθερότητα των αγορών και στην προστασία του 
περιβάλλοντος). 
Ειδικότερα, η Κοινότητα θα μπορεί να προσφέρει υποτροφίες κατάρτισης στην 
Ευρώπη ή μακροπρόθεσμες αποστολές επαγγελματιών στην Ασία, με διάφορα θέματα 
όπως συμβάσεις προγραμμάτων μεταξύ κράτους και επιχειρήσεων ενέργειας, 
καινοτόμα χρηματοδοτικά προγράμματα (Builda Operate Transfer, Build Operate Own, 
χρηματοδότηση υπέρ τρίτου), ή τεχνικά, οικονομικά ή νομικά θέματα που συνδέονται 
με την ενοποίηση δικτύων ηλεκτρισμού ή φυσικού αερίου. 
Επιθυμία για κοινοτική παρέμβαση: η ανάγκη για τέτοιες επικουρικές 
δραστηριότητες προέκυψε σαφώς από σφυγμομέτρηση 150 
εκπροσώπων των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων δημοσίων 
διοικήσεων, τραπεζών, χρηματοπιστωτικών οργανισμών, επιχειρήσεων 
παραγωγής ενέργειας και βιομηχανιών. Για τους ευρωπαίους 
επενδυτές, η ασάφεια των θεσμικών και νομικών πλαισίων σε πολλές 
χώρες της Ασίας αποτελεί ανατρεπτικό παράγοντα· θεωρούν ότι η 
συντονισμένη κοινοτική δραστηριότητα, ενδεχομένως συνοδευόμενη 
από εμπορικές διαπραγματεύσεις, θα μπορούσε να αποσαφηνίσει τα 
νομοθετικά και ρυθμιστικά αυτά πλαίσια. 
Όσον αφορά θέματα προσαρμογής των θεσμικών πλαισίων επιδιώκεται η συνεργεία 
με άλλους πολυμερείς οργανισμούς και ιδίως τη Διεθνή Τράπεζα. 
6.2.3. Στήριξη των ευρωπαϊκών εταιρειών και φορέων παραγωγής ενέργειας 
Σε ορισμένους τομείς, η γνωστοποίηση σε ασιατικούς φορείς των ευρωπαϊκών λύσεων 
και η ύπαρξη θεσμικού πλαισίου που είναι κατάλληλο για οικονομικές συναλλαγές 
μπορεί να μην επαρκεί για την αυθόρμητη δημιουργία τέτοιων συναλλαγών. Η 
Κοινότητα μπορεί συνεπώς να παρέμβει μέσω άμεσης συμμετοχής με εταιρείες, 
ακολουθώντας διάφορες διαδικασίες ανάλογα με την αγορά. 
Όσον αφορά τις παραδοσιακές δραστηριότητες παροχής εξοπλισμού, ή 
άμεσης συμμετοχής σε μεγάλα έργα, τα εργαλεία που διαθέτουν τα κράτη 
μέλη και οι πόροι των μεγάλων εταιρειών είναι σε γενικές γραμμές επαρκή. 
Ωστόσο, η Κοινότητα είναι σε θέση να εντοπίζει ευκαιρίες για ευρωπαίους 
φορείς οτις εξαιρετικά ανταγωνιστικές αυτές αγορές, για παράδειγμα 
ενθαρρύνοντας την αδελφοποίηση φορέων του τομέα στην Ευρώπη και την 
Ασία ή με τη στήριξη ανταλλαγής προσωπικού για μικρά διαστήματα. 
19 
Υπογραμμίζεται ότι η επιτυχία των φορέων αυτών ή των ευρωπαίων επενδυτών 
είναι ακόμα πιο σημαντική εάν ληφθεί υπόψη ότι επιτρέπει το άνοιγμα αγορών 
εξοπλισμού σε εκατοντάδες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κάθε μεγέθους, που 
αναλαμβάνουν υπεργολαβίες για τις μεγάλες εταιρείες. 
Όσον αφορά τους νεώτερους τομείς (που συχνά καλύπτονται από MME), η 
Κοινότητα θα μπορούσε να συμβάλλει στη γνωστοποίηση δοκιμασμένων 
ευρωπαϊκών τεχνολογιών, την προώθηση των αποτελεσμάτων τους και, εάν 
κρίνεται σκόπιμο, να τη στηρίξει έως και το στάδιο των αρχικών εφαρμογών 
ώστε να ξεπεραστεί ο φυσικός δισταγμός της αγοράς έναντι καινοτόμων 
λύσεων. Για την εξυπηρέτηση του συμφέροντος των εταίρων της Ασίας καθώς 
και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, η Κοινότητα μπορεί επίσης να διευκολύνει 
και να επιταχύνει την πρόσβαση των εν λόγω εταιρειών στις νέες αγορές, ιδίως 
με το σχηματισμό επιχειρηματικών ομίλων ή την ενίσχυση τέτοιων ομίλων. 
Ειδικοί κλάδοι της αγοράς που είναι νέοι στην Ασία αλλά ήδη ώριμοι στην 
Ευρώπη περιλαμβάνουν π.χ. τη διαχείριση της ζήτησης (Demand-Side 
Management) ιδίως σε συγκεκριμένους βιομηχανικούς τομείς όπως τη 
βιομηχανία τσιμέντου, την κλωστοϋφαντουργία, τις χημικές βιομηχανίες, τη 
μεταλλουργία, τις βιομηχανίες μεταποίησης γεωργικών προϊόντων κλπ.· 
ανεξάρτητοι παραγωγοί ενέργειας· συστήματα τηλεπικοινωνιών· ορθολογική 
χρήση ενέργειας· καθαρές τεχνολογίες ηλεκτροπαραγωγής (θερμοηλεκτρικά 
εργοστάσια με ρευστοποιημένη κλίνη, εργοστάσια επεξεργασίας καπνού, 
εργοστάσια συμπαραγωγής ηλεκτρισμου-θερμότητας που χρησιμοποιούν 
φυσικό αέριο ή βιομάζα και συστήματα ανάκτησης ενέργειας) 
Κατά συνέπεια θα πρέπει να γίνουν προσπάθειες προώθησης των ενεργειών 
ώστε να ενθαρρύνονται στη χρήση των προσφερόμενων μέσων επικουρικής 
χρηματοδότησης, ιδίως διευκολύνσεις των Επενδυτικών ΕταίρωντηςΕΚ(ΕΟΙΡ) 
καθώς και δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζα Επενδύσεων. Η Κοινότητα θα 
μπορούσε επίσης να διαμορφώσει, ανάλογα με συγκεκριμένες ανάγκες, νέους 
τρόπους ενίσχυσης των MME. 
6.3. Χορήγηση επαρκών πόρων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων 
Οι χώρες της Ασίας θα πρέπει να συγκεντρώνουν ετησίως περίπου 100 
δισεκατομμύρια δολάρια για επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας υπό μορφή 
δανείων ή συμμετοχής στις επενδύσεις τόσο από το δημόσιο φορέα τόσο και από τον 
ιδιωτικό τομέα εντός και εκτός της χώρας. 
Για να επιτευχθεί αυτό, και με βάση τους υφιστάμενους κοινοτικούς πόρους στα όρια 
των σημερινών προϋπολογισμών και μέσων, η Κοινότητα θα πρέπει να αυξήσει 
σημαντικά κατά τα επόμενα πέντε χρόνια το ποσό των μη επιστρεπτέων ενισχύσεων 
που διατίθενται σήμερα για τη συνεργασία μεταξύ Ασίας και Ευρώπης στον τομέα της 
ενέργειας (σήμερα ανέρχεται σε 5-10 εκατ. ECU το χρόνο). 
Τα κοινοτικά αυτά κεφάλαια θα συμπληρώνονται βέβαια από τις κατάλληλες 
συνεισφορές εταίρων της Ασίας και της Ευρώπης. 
20 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
Οι προοπτικές του ενεργειακού τομέα στην Ασία κατά τα επόμενα χρόνια 
αντιπροσωπεύουν για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα μια τεράστια πρόκληση, από 
οικονομικής, κοινωνικής ή περιβαλλονηκής πλευράς. 
Χάρη στα ειδικά της πλεονεκτήματα, που συχνά αναγνωρίζουν οι εταίροι της στην 
Ασία, η Κοινότητα είναι σε θέση να συμβάλει πολύ σημαντικά στην ανπμετώπιση των 
ενεργειακών και περιβαλλοντικών προβλημάτων συμπληρώνοντας τόσο τις δράσεις 
που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη της όσο και.τις πρωτοβουλίες των διεθνών 
χρηματοδοτικών οργανισμών. 
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα μπορεί να συμβάλει αισθητά στην αύξηση της 
ευρωπάίκήςοικονομικής και επιχειρηματικής παρουσίας στις ραγδαία 
αναπτυσσόμενες ενεργειακές αγορές που είναι ζωτικής σημασίας για εκατοντάδες 
χιλιάδες θέσεις απασχόλησης στην Ευρώπη, της οποίας οι αγορές έχουν σχεδόν 
φτάσει σε σημείο κορεσμού. 
Οι σημερινές δράσεις της Κοινότητας είναι εξαιρετικά χρήσιμες μεν, πολύ 
ειδικευμένες δε- θα πρέπει να ενταχθούν σε γενικότερη στρατηγική ευρω-ασιατικής 
συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να αποφασιστεί μια 
τέτοια στρατηγική και να εφαρμοστεί με επαρκείς πόρους και μέσα, στο πλαίσιο 
υφισταμένων οργάνων και προϋπολογισμών, ώστε να είναι αξιόπιστη και 
αποτελεσματική. 
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, καλείται το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να 
εγκρίνουν την προσέγγιση που παρουσιάζει το παρόν έγγραφο ως βάση για την 
συνεργασία Ευρώπης-Ασίας στον ενεργειακό τομέα. 
21 
ANNEX I : SOCIO-ECONOMIC DATA FOR ASIAN COUNTRIES 
COUNTRY Population 
(millions) 
1994 Area 
(1000 km2) GNP 
per capita 
inUS$-1994 GNP 
in billion US$ 
1994 Urbanisation 
rate 
in%- 1992 Average 
annual 
growth 
rate 
in energy 
production Average 
annual 
growth 
rate 
in energy 
consumption 
1980-1992 Energy 
consumption 
per capita 
in kg of oil 
equivalent 
1993 Installed 
electric 
power 
capacity 
inMW 
1992 Household 
supplied 
with 
electricity 
%in 1984 Electricity 
losses as 
% of total 
generated 
in 1990 
Ai BANGLADESH 
BHUTAN 
CAMBODIA 
CHINA 
INDIA 
INDONESIA 
LAOS 
MALAYSIA 
MYANMAR 
NEPAL 
PAKISTAN 
PHILIPPINES 
SINGAPORE 
SRI LANKA 
THAILAND 
VIETNAM 
TOTAL 118 
0.7 
10 
1.191 
914 
190 
5 
19 
46 
21 
126 
• 66 
3 
18 
59 
72 
2.858,7 144 
47 
181 
9.561 
3.288 
1.905 
237 
330 
577 
141 
796 
300 
1 
66 
513 
330 
18.517 230 
400 
200a 
530 
310 
880 
320 
3.520 
725 
200 
440 
960 
23.360 
640 
2.210 
190 
545 26,6 
0,3 
2,0b 
630,2 
278,7 
167,6 
1,5 
68,7 
37,8 c 
4,1 
55,6 
63,3 
65,8 
11,6 
129,9 
13,8 
1.557,20 18 
6 
20 
27 
26 
32 
20 
45 
25 
12 
33 
44 
100 
22 
23 
25 
27 14 
2 
5 
7 
4 
- 1 
13 
- I 
15 
7 
6 
8 
28 5 
7 
7 
J 
10 
-1 
8 
7 
3 
7 
1 
10 59 
33 
52 
632 
243 
330 
39 
1.545 
39 
22 
226 
328 
5.563 
110 
673 
77 2.392 
59 
137.890 
74.000 
9.256 
23 
5.280 
808 
8.854 
6.174 
627 
15 
9.650 
2.771 54 
14 
64 
30 
31 
46 
98 
18 
43 15 
19 
21 
17 
16 
36 
27 
24 
19 
11 
Sources : The World Bank Atlas, 1996; World Development Report 1994 : Infrastructure for development, The World Bank. 
M992 
b 1992 
c 1992 
ANNEX 2 
Evolution of the world's primary energy consumption 
12000 
10000 4 
8000 
3 6000 
4000 « 
2000 
1985 1990 1995 
Year 2000 2005 
Source : European Commission, DG XVII, (Energy) 
ΔΗΜΕΧ2 
CM 
Ο ϋ 
«Γ 
C 
ο 
(Λ 
C ο Actual / projected C02 emissions for the period 1990 
2020 
10000 
8000 
6000 
4000 
2000 
0 
1990 Asia 
2020 
Year 
Source: World Energy Council, 1994 : "Energy for tomorrow's world'. 
ANNEX 4 : INSTRUMENTS OF INTERNATIONAL CO-OPERATION IN THE ENERGY SECTOR 
PROGRAMME 
Fourth framework programme for 
research co-operation with third 
countries 
PHARE 
TACIS 
EURATOM 
ECSC 
EBRD 
Mediterranean Renewal Project 
Lomé Convention 
EIB 
Co-operation with Asia and Latin 
America 
ECIP 
JOULE-THERMIE 
Synergy 
SAVE 
ALTENER TYPE OF PROJECTS BEING 
FINANCED 
Technological research and development, 
including demonstrations 
Technical assistance and co-financing of 
investments 
Technical assistance 
Investments to improve the security and 
reliability of nuclear power stations 
Investments in the coal and steel sectors 
Investments in all sectors, including energy 
* Protocols for each country 
* Regional co-operation 
Investments, training and technical assistance 
tor aH sectors, including energy 
Investments in all sectors, including energy 
Investments in all sectors, including energy 
Investments in equipment, training and 
technical assistance for all sectors including 
energy 
Co-financing through joint ventures of all 
sectors, including energy 
Technological research and development 
including demonstration : non-nuclear energy 
Energy policy and strategy 
Rational use of energy : promotion, regulatory 
activities, information and exchanges 
Renewable energy sources : promotion, 
regulatory activities, information and 
exchanges GEOGRAPHICAL AREA 
COVERED 
All third countries 
CEEC 
CIS 
CEEC 
+ ex URSS 
CEEC 
CEEC + CIS 
Mediterranean 
70 countries in Africa, the 
Caribbean and the Pacific 
CEEC 
Asian and Lat. American countries 
Asia and Latin America 
All developing countries 
Community + third countries 
All third countries 
Community + third countries 
Community + third countries DURATION OF THE 
BUDGET 
1994-1998 
annual 
annual 
1994-1998 
since 1990 
unlimited 
1992-1996 
1992-1995 
1994-1996 
1993-1995 
1991-1995 
annual 
1994-1998 
annual 
1991-1995 
1993-1997 PROGRAMME 
(ioMECUS) 
540 in total 
1,000 in 1994 
including 58 energy 
510 in 1992, 
including 130 energy 
1,000 
200 
10,000 
2.940 
2,075 
12,000 
3,000 
750 
2,750 
40 + banking funds 
1.002 **** 
8 in 1994 
35**** 
50**** TYPE OF AID 
subsidies 
subsidies 
subsidies 
loans 
loans 
3 % participation in the capital 
of the EBRD 
donations and EIB loans (2,062) 
donations and EIB loans (1,800) 
subsidies and EIB loans (1,200) 
loans 
loans 
subsidy 
interest-free loans 
subsidies which are repayable 
in the event of success 
cost-sharings 
subsidies 
subsidies 
subsidies 
Note : unless otherwise indicated, the amounts shown relate to the entire duration of the programmes 
**** : Total amount including EC 
ISSN 0254-1483 
COM<96) 308 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 11 12 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-317-GR-C 
ΒΒΝ 92-78-05863-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
£&