Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινοτικό πλαίσιο συνεργασίας για την προαγωγή της αειφόρου ανάπτυξης σε αστικό περιβάλλον

(2000/C 056 E/16)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

COM(1999) 557 τελικό -1999/0233(COD)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 22 Νοεμβρίου 1999)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 175, παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

τη γνώμη της Επιτροπής Περιφερειών,

αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης,

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η Συνθήκη προβλέπει την ανάπτυξη και την εφαρμογή κοινοτικής πολιτικής για το περιβάλλον και εκθέτει τους στόχους και τις αρχές που θα πρέπει να καθοδηγούν την πολιτική αυτή.

(2) Με την έκδοση της απόφασης αριθ. 2179/98/ΕΚ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(1), η Κοινότητα επιβεβαίωσε την προσήλωση της στην προσέγγιση και τη γενική στρατηγική που επέλεξε η Επιτροπή με το πρόγραμμά της "Στόχος η αειφορία"(2).

(3) Πολλές διεθνείς δεσμεύσεις της Κοινότητας ιδίως σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση της κλιματικής μεταβολής μπορούν να εφαρμοστούν μόνο σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές.

(4) Στην ανακοίνωση "Αειφόρος αστική ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Πλαίσιο δράσης" της 28ης Οκτωβρίου 1998(3), η Επιτροπή δεσμεύθηκε να συνεχίσει τις ενέργειες για τη δημιουργία δικτύου τοπικών κοινοτήτων και να εκπονήσει τις απαραίτητες νομικές πράξεις για τη χρηματοδότηση αναλόγων δραστηριοτήτων σε πολυετή βάση.

(5) Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψηφίσματα(4) σχετικά με την ενίσχυση της κοινοτικής πολιτικής για το αστικό περιβάλλον και το περιβάλλον γενικότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

(6) Η Επιτροπή Περιφερειών διατύπωσε γνωμοδότηση σχετικά με τη διασυνοριακή και διεθνή συνεργασία της τοπικής αυτοδιοίκησης(5) καθώς και σχετικά με την αντίστοιχη(6) ανακοίνωση της Επιτροπής "Το αστικό ζήτημα: προσανατολισμοί για έναν ευρωπαϊκό διάλογο".

(7) Το πέμπτο πρόγραμμα δράσης αναγνωρίζει ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι παράγοντες, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται η Επιτροπή και οι τοπικές αρχές, θα πρέπει να αναλάβουν, από κοινού συντονισμένες δράσεις προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της αειφόρου ανάπτυξης και να επιμεριστούν οι αντίστοιχες αρμοδιότητες.

(8) Η agenda 21, που αποτέλεσε αντικείμενο του πρωτοκόλλου που υπεγράφη στη διάσκεψη κορυφής του Ρίο το 1992, προβλέπει στο κεφάλαιο 28 ότι το μεγαλύτερο μέρος των τοπικών κοινοτήτων σε όλες τις χώρες θα πρέπει να εγκαθιδρύσει έναν μηχανισμό διαβουλεύσεων με το κοινό και να επιτύχει τη συναίνεση για ένα πρόγραμμα δράσης 21 σε επίπεδο τοπικής κοινότητας.

(9) Οι στόχοι της αστικής αειφόρου ανάπτυξης, κατά την εφαρμογή της agenda 21 και της κοινοτικής νομοθεσίας καθιστούν απαραίτητη τη θέσπιση, την ανάπτυξη και την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των τοπικών αρχών καθώς και την ευαισθητοποίησή τους.

(10) Κρίνεται σκόπιμο να ενισχυθεί η δυναμικότητα των δικτύων τοπικών αρχών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να αναπτυχθούν και να ανταλλάσσονται οι χρηστές πρακτικές στους τομείς της αειφόρου αστικής ανάπτυξης και της τοπικής agenda 21, καθώς και να εξασφαλιστεί ο συντονισμός των δραστηριοτήτων αυτών προκειμένου να καταλήγουν οι αντίστοιχες πληροφορίες και οι απόψεις των τοπικών αρχών σχετικά με τις νέες και τις νεοεμφανιζόμενες προοπτικές στους τομείς που σχετίζονται με την αειφόρο ανάπτυξη στην Επιτροπή.

(11) Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και της αναλογικότητας όπως ορίζονται στο άρθρο 5 της Συνθήκης, στόχοι της μελετώμενης δράσης, η ανταλλαγή σε ευρωπαϊκή κλίμακα χρηστών πρακτικών και η ευαισθητοποίηση των τοπικών αρχών από τα ευρωπαϊκά δίκτυα, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη ενώ μπορούν να υλοποιηθούν πληρέστερα σε κοινοτικό επίπεδο. Η παρούσα απόφαση περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί και δεν υπερβαίνει τις προς τούτο απαραίτητες ενέργειες.

(12) Είναι απαραίτητο να οριστούν οι τομείς προτεραιότητας τους οποίους θα μπορούσε να στηρίξει το πλαίσιο κοινοτικής συνεργασίας.

(13) Είναι αναγκαίο να καθιερωθούν αποτελεσματικές μέθοδοι ελέγχου και αξιολόγησης καθώς και να εξασφαλιστεί η δέουσα πληροφόρηση δικαιούχων και κοινού.

(14) Κρίνεται σκόπιμο να αξιολογηθεί η εκτέλεση του πλαισίου λαμβάνοντας υπόψη την πείρα που έχει συγκεντρωθεί κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών υλοποίησής του και, εν συνεχεία, να ενημερωθεί σχετικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ:

Άρθρο 1

Προκειμένου να διευκολυνθεί η υλοποίηση σε τοπικό επίπεδο της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα του περιβάλλοντος, συγκροτείται κοινοτικό πλαίσιο συνεργασίας με στόχο την ενθάρρυνση του σχεδιασμού, της ανταλλαγής και της υλοποίησης ορθών πρακτικών στον τομέα την αειφόρου αστικής ανάπτυξης και της τοπικής agenda 21. Οι κύριοι εταίροι του πλαισίου αυτού είναι η Επιτροπή και τα δίκτυα πόλεων που οργανώνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Άρθρο 2

1. Τα είδη των δραστηριοτήτων που μπορεί να ενισχυθούν οικονομικά από την Κοινότητα είναι η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση, ο συντονισμός, η συνεργασία, ο σχεδιασμός, η μεταφορά των ορθών πρακτικών καθώς και οιαδήποτε άλλη δραστηριότητα ανταποκρίνεται στο στόχο που ορίζει το άρθρο 1. Το παράρτημα περιλαμβάνει ενδεικτική κατανομή της οικονομικής ενίσχυσης μεταξύ των ως άνω κατηγοριών δραστηριοτήτων.

2. Η Επιτροπή δύναται να παράσχει οικονομική στήριξη σε κάθε δίκτυο πόλεων που οργανώνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και επιθυμεί να αναπτύξει σε ευρωπαϊκό επίπεδο ανάλογες δραστηριότητες, σεβόμενη τις θεμελιώδεις αρχές του πέμπτου προγράμματος δράσης στον τομέα του περιβάλλοντος και εφόσον εξασφαλιστεί η σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής σε ό,τι αφορά το υπό μελέτη πρόγραμμα εργασίας.

Η ιδιότητα του υποψήφιου δικαιούχου στο πλαίσιο συνεργασίας μπορεί να καλύψει και άλλους παράγοντες σε ό,τι αφορά τα συνοδευτικά μέτρα που αναφέρονται στο παράρτημα και είναι απαραίτητα για την ανάλυση και την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων.

3. Η κοινοτική στήριξη καλύπτει δραστηριότητες που πραγματοποιούνται κατά το έτος της οικονομικής συμμετοχής ή κατά τα δύο επόμενα έτη.

Άρθρο 3

1. Η Επιτροπή καθορίζει τις δραστηριότητες που υλοποιούνται κατά προτεραιότητα στους τομείς που προβλέπονται από το άρθρο 1.

2. Η Επιτροπή δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ανακοίνωση στην οποία περιγράφονται οι δραστηριότητες προτεραιότητας προς χρηματοδότηση και διευκρινίζει τις διαδικασίες επιλογής και ανάθεσης καθώς και τις διαδικασίες υποψηφιότητας και έγκρισης.

Άρθρο 4

Η Επιτροπή εξασφαλίζει τη συνέπεια, τη συμπληρωματικότητα και τη συνέργεια των κοινοτικών δραστηριοτήτων και των έργων υλοποίησης του παρόντος πλαισίου συνεργασίας και των άλλων προγραμμάτων και πρωτοβουλιών της Κοινότητας και ιδίως της πρωτοβουλίας URBAN. Τα έργα που ανταποκρίνονται στις κατευθυντήριες γραμμές του οικονομικού μέσου για το περιβάλλον (LIFE) δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν βάσει του παρόντος πλαισίου συνεργασίας.

Άρθρο 5

1. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρχή του προϋπολογισμού εντός των ορίων που καθορίζουν οι οικονομικές προοπτικές. Το κονδύλιο για την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος για την περίοδο 2001-2004 ανέρχεται σε 12,4 εκατ. EUR.

2. Οικονομική ενίσχυση μεγαλύτερη ή ίση προς 350000 EUR παρέχεται μόνο εφόσον οι λογαριασμοί του δικαιούχου σχετικά με τα δύο έτη που προηγήθηκαν έχουν εγκριθεί από ορκωτό εμπειρογνώμονα λογιστή. Οι λογαριασμοί σχετικά με την περίοδο κατά την οποία χρησιμοποιείται η επιδότηση θα πρέπει να πιστοποιούνται από ορκωτό εμπειρογνώμονα λογιστή.

Οικονομική στήριξη μικρότερη των 350000 EUR παρέχεται μόνο εφόσον οι λογαριασμοί του δικαιούχου διατίθενται υπό μορφή που να αναγνωρίζεται από την Επιτροπή για τα δύο έτη που προηγούνται και εξακολουθούν να διατυπώνονται με την ίδια μορφή κατά την περίοδο που καλύπτει η επιδότηση.

Άρθρο 6

1. Η Επιτροπή επιλέγει τις δραστηριότητες προτεραιότητας βάσει γενικών κριτηρίων όπως:

α) η σωστή σχέση κόστους οφέλους,

β) το διαρκές πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο,

γ) η αποτελεσματική και ισορροπημένη συνεργασία μεταξύ των επιμέρους εταίρων σε ό,τι αφορά: τον προγραμματισμό και την υλοποίηση των δραστηριοτήτων καθώς και την οικονομική συμμετοχή,

δ) η συμβολή σε μία πολυεθνική προσέγγιση, και ιδίως στη διασυνοριακή συνεργασία εντός της Κοινότητας και, όπου είναι απαραίτητο, και πέραν των ορίων της, με τις γειτονικές χώρες,

ε) η συμβολή σε μία πολυτομεακή προσέγγιση,

στ) ο βαθμός συμμετοχής όλων των εμπλεκομένων, συμπεριλαμβανομένων των εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών.

2. Η Επιτροπή διευκρινίζει τα συμπληρωματικά κριτήρια που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την επιλογή των προς χρηματοδότηση δραστηριοτήτων.

3. Μετά από αξιολόγηση των προτάσεων, η Επιτροπή επιλέγει τις προς χρηματοδότηση δραστηριότητες. Η απόφαση οδηγεί στη σύναψη, με τους δικαιούχους που είναι υπεύθυνοι για την υλοποίηση, σύμβασης που διέπει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εταίρων.

Άρθρο 7

Στο παρόν πρόγραμμα μπορούν να συμμετάχουν οι Χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ), σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στα πρόσθετα πρωτόκολλα των συμφωνιών σύνδεσης, οι οποίες πρόκειται να συναφθούν με τις εν λόγω χώρες, σχετικά με τη συμμετοχή σε κοινοτικά προγράμματα. Στο πρόγραμμα αυτό μπορούν να συμμετάσχουν η Κύπρος και η Μάλτα, με βάση τις συμπληρωματικές πιστώσεις, σύμφωνα με τους ίδιους κανόνες που ισχύουν για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών και με τις διαδικασίες που πρέπει να συμφωνηθούν με τις εν λόγω χώρες.

Άρθρο 8

1. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η επιτυχία των δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται εκ μέρους των δικαιούχων κοινοτικής στήριξης, η Επιτροπή λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε:

α) να εξακριβωθεί ότι οι προτεινόμενες δραστηριότητες στην Επιτροπή έχουν εκτελεστεί ορθά,

β) να προβλεφθούν και να καταπολεμηθούν οι παρατυπίες,

γ) να ανακτηθούν τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά που εισπράττονται καταχρηστικά ή από αμέλεια.

2. Υπό την επιφύλαξη του δημοσιονομικού ελέγχου που ασκεί το Ελεγκτικό Συνέδριο σύμφωνα με το άρθρο 248 της Συνθήκης ή των εξακριβώσεων που εκτελούνται σύμφωνα με το άρθρο 279, στοιχείο γ) της Συνθήκης, οι μόνιμοι και λοιποί υπάλληλοι της Επιτροπής έχουν το δικαίωμα να διενεργούν, ενίοτε δειγματοληπτικούς, επιτόπιους ελέγχους των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται από το παρόν πλαίσιο συνεργασίας.

Η Επιτροπή ενημερώνει τον δικαιούχο πριν από οιοδήποτε επιτόπιο έλεγχο, εκτός των περιπτώσεων κατά τις οποίες υφίστανται σοβαρές υπόνοιες απάτης ή καταχρηστικής αξιοποίησης της παρεχόμενης βοήθειας.

3. Ο δικαιούχος της οικονομικής ενίσχυσης θέτει στη διάθεση της Επιτροπής όλα τα δικαιολογητικά για τα έξοδα που σχετίζονται με την υπό εξέταση δραστηριότητα για πενταετή περίοδο μετά από την τελευταία πληρωμή που έχει εκτελεστεί για τη δραστηριότητα αυτή.

Άρθρο 9

1. Η Επιτροπή δύναται να μειώσει, να αναστείλει ή να ανακτήσει την οικονομική ενίσχυση που χορηγήθηκε, στο πλαίσιο σύμβασης εφόσον διαπιστώσει παρατυπίες ή πληροφορηθεί ότι, δίχως τη δική της άδεια, η σύμβαση αυτή τροποποιήθηκε ουσιαστικά κατά τρόπο που να καθίσταται πλέον ασυμβίβαστη προς τους θεσπισθέντες στόχους ή τις αντίστοιχες εκτελεστικές διαδικασίες.

2. Εφόσον δεν έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες προθεσμίες ή εφόσον ο βαθμός υλοποίησης της σύμβασης δικαιολογεί μόνο εν μέρει τη χρήση των χορηγηθεισών πιστώσεων, η Επιτροπή καλεί τον δικαιούχο να παράσχει σχετικές εξηγήσεις εντός συγκεκριμένης προθεσμίας. Εφόσον η απάντηση του δικαιούχου δεν κριθεί ικανοποιητική, η Επιτροπή δύναται να ακυρώσει το υπόλοιπο της οικονομικής βοήθειας και να απαιτήσει την ταχεία επιστροφή των ήδη καταβληθέντων ποσών.

3. Ο δικαιούχος έχει την υποχρέωση να υποβάλει έκθεση στην Επιτροπή για έκαστη σύμβαση εντός προθεσμίας έξι μηνών από την ημερομηνία εκτέλεσής της. Η Επιτροπή καθορίζει τη μορφή και το περιεχόμενο της έκθεσης αυτής. Εάν η εν λόγω έκθεση δεν κατατεθεί εντός της καθορισθείσας προθεσμίας, ο δικαιούχος δεν είναι πλέον επιλέξιμος για περαιτέρω χρηματοδότηση βάσει της παρούσας απόφασης.

4. Οιαδήποτε αχρεωστήτως εκτελεσθείσα πληρωμή επιστρέφεται υποχρεωτικά στην Επιτροπή. Τα ποσά που δεν επιστρέφονται εγκαίρως μπορεί να επιβαρυνθούν με τόκους υπερημερίας. Η Επιτροπή καθορίζει τις διαδικασίες εκτέλεσης της παρούσας παραγράφου.

Άρθρο 10

Ο κατάλογος των δικαιούχων και των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται από το παρόν πλαίσιο συνεργασίας με παράλληλη αναφορά του χορηγούμενου ποσού ενίσχυσης δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 11

Η Επιτροπή αξιολογεί την υλοποίηση του πλαισίου συνεργασίας και υποβάλλει προς τούτο σχετική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο το αργότερο στις 31 Μαρτίου 2003.

Άρθρο 12

Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2001 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2004.

(1) ΕΕ L 275 της 10.10.1998, σ. 1.

(2) ΕΕ C 138 της 17.5.1993, σ. 5.

(3) COM(1998) 605 τελικό.

(4) ΕΕ C 226 της 20.7.1998, σ. 34 και 36 [Α4-0177/98 και Α4-0172/98 (Έκθεση της κ. Pollack, και κ. Napolitano)] και ΕΕ C 279 της 1.10.1999, σ. 44 [Α4-0247/99 (Έκθεση του κ. Orlando)].

(5) ΕΕ C 51 της 22.2.1999 σ. 21 [Cdr 145/98 (Έκθεση του κ. Niederbremer)].

(6) ΕΕ C 251 της 10.8.1998, σ. 11 [Cdr 316/97 fin (Έκθεση του κ. Peper)].

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>