Πρωτοβουλία της Ελληνικής Δημοκρατίας ενόψει της έκδοσης κανονισμού του Συμβουλίου για τη δημιουργία δικτύου αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης

(2003/C 140/10)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 63 παράγραφος 3 στοιχείο β) και 66,

την πρωτοβουλία της Ελληνικής Δημοκρατίας,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Το σχέδιο για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που συμφωνήθηκε από το Συμβούλιο κατά τη σύνοδό του στις 13 Ιουνίου 2003, προβλέπει τη δημιουργία δικτύων αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης οι οποίοι τοποθετούνται σε τρίτες χώρες.

(2) Στα συμπεράσματά του της συνόδου της 21ης και 22ας Ιουνίου 2002, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης ζήτησε τη δημιουργία, πριν από τα τέλη του 2002, δικτύου αξιωματικών συνδέσμων των κρατών μελών στον τομέα της μετανάστευσης.

(3) Κατά τη σύνοδό του στις 28 και 29 Νοεμβρίου 2002, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα για τη βελτίωση του δικτύου αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης, λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση της Προεδρίας, σύμφωνα με την οποία υφίσταται δίκτυο αξιωματικών συνδέσμων στις περισσότερες από τις χώρες στις οποίες αναφέρεται η έκθεση, αλλά σημειώνοντας επίσης ότι το δίκτυο αυτό πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω.

(4) Είναι ευκταία η επισημοποίηση της ύπαρξης και της λειτουργίας του δικτύου αυτού - με βάση την κτηθείσα πείρα από τη λειτουργία των υφισταμένων σχεδίων, συμπεριλαμβανομένου του υπό βελγική καθοδήγηση δικτύου αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης (ΑΣΜ) των δυτικών Βαλκανίων - μέσω νομικά δεσμευτικής πράξης, που ορίζει την υποχρέωση καθιέρωσης μορφών συνεργασίας μεταξύ των αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης των κρατών μελών, τους στόχους της συνεργασίας αυτής, τα καθήκοντα και τα κατάλληλα προσόντα των εν λόγω αξιωματικών συνδέσμων, καθώς και τις ευθύνες τους έναντι της χώρας υποδοχής και του κράτους μέλους αποστολής.

(5) Είναι επίσης ευκταίο να τυποποιηθεί ο τρόπος με τον οποίο τα οικεία όργανα της Κοινότητας πληροφορούνται τις δραστηριότητες του δικτύου αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης ούτως ώστε να μπορέσουν να λάβουν ή να προτείνουν τα απαιτούμενα μέτρα για την περαιτέρω βελτίωση της όλης διαχείρισης των ελέγχων προσώπων στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών.

(6) Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός συνιστά ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν κατά την έννοια της συμφωνίας που συνήφθη μεταξύ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Ισλανδίας και του Βασιλείου της Νορβηγίας για τη συμμετοχή των κρατών αυτών στη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν(1), οι οποίες εμπίπτουν στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1 στοιχεία Α και Ε της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου, που αφορά ορισμένες λεπτομέρειες εφαρμογής της εν λόγω συμφωνίας(2).

(7) Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας το οποίο έχει προσαρτηθεί στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός βασίζεται στο κεκτημένο του Σένγκεν δυνάμει των διατάξεων του τίτλου IV του τρίτου μέρους της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία, σύμφωνα με το άρθρο 5 του προαναφερομένου πρωτοκόλλου, αποφασίζει, εντός προθεσμίας έξι μηνών από την έκδοση του παρόντος κανονισμού, κατά πόσον θα τον μεταφέρει στο εθνικό της δίκαιο.

(8) Το Ηνωμένο Βασίλειο συμμετέχει στον παρόντα κανονισμό, σύμφωνα με το άρθρο 5 του πρωτοκόλλου για την ενσωμάτωση του κεκτημένου του Σένγκεν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 της απόφασης 2000/365/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 2000, σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν(3).

(9) Η Ιρλανδία συμμετέχει στον παρόντα κανονισμό, σύμφωνα με το άρθρο 5 του πρωτοκόλλου για την ενσωμάτωση του κεκτημένου του Σένγκεν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 της απόφασης 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν(4).

(10) Η συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας στον παρόντα κανονισμό περιορίζεται στις αρμοδιότητες της Κοινότητας για τη λήψη μέτρων ανάπτυξης των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν για την καταπολέμηση της οργάνωσης παράνομης μετανάστευσης προς το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, αλλά δεν αφορά συμμετοχή των εν λόγω κρατών μελών σε δραστηριότητες διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων για την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης στα εδάφη των κρατών μελών που έχουν καταργήσει ή έχουν δεσμευθεί να καταργήσουν τους ελέγχους στα εξωτερικά τους σύνορα.

(11) Ο παρών κανονισμός συνιστά πράξη βασιζόμενη στο κεκτημένο του Σένγκεν ή άλλως σχετιζόμενη με αυτό, κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 της πράξης προσχώρησης του 2003,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

1. Ως "αξιωματικός σύνδεσμος μετανάστευσης" νοείται ο εκπρόσωπος κράτους μέλους, ο οποίος τοποθετείται στο εξωτερικό από την υπηρεσία μετανάστευσης ή από άλλες αρμόδιες αρχές σε μια ή περισσότερες τρίτες χώρες με σκοπό την ανάπτυξη και διατήρηση επαφών με τις αρχές των χωρών αυτών προκειμένου να συμβάλει στην πρόληψη και την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης, στην επαναπροώθηση των παράνομων μεταναστών και στη διαχείριση της νόμιμης μετανάστευσης.

2. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ως αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης μπορούν επίσης να θεωρηθούν οι αξιωματικοί σύνδεσμοι που ασχολούνται ως μέρος των καθηκόντων τους με ζητήματα μετανάστευσης.

3. Οι αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης θα μπορούσαν να τοποθετηθούν στις εθνικές προξενικές αρχές των κρατών μελών σε τρίτες χώρες ή στις σχετικές αρχές άλλων κρατών μελών, καθώς και στις αρμόδιες αρχές των τρίτων χωρών, επί εύλογη χρονική περίοδο η οποία προσδιορίζεται από το κράτος μέλος αποστολής.

4. Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τα καθήκοντα που αναλαμβάνουν οι αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους δυνάμει του εθνικού δικαίου ή δυνάμει ειδικών συμφωνιών που έχουν συναφθεί με τη χώρα υποδοχής.

Άρθρο 2

1. Κάθε κράτος μέλος μεριμνά ώστε οι αξιωματικοί του σύνδεσμοι μετανάστευσης να αναπτύσσουν και να διατηρούν άμεσες επαφές με τις αρμόδιες αρχές της χώρας υποδοχής και οιασδήποτε ενδεικνυόμενης οργάνωσης εντός της χώρας υποδοχής, με σκοπό τη διευκόλυνση και την επίσπευση της συλλογής και ανταλλαγής πληροφοριών.

2. Οι αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης συλλέγουν πληροφορίες προς χρήση είτε σε επιχειρησιακό επίπεδο είτε σε στρατηγικό επίπεδο ή και στα δύο επίπεδα. Οι πληροφορίες αυτές αφορούν ειδικότερα ζητήματα όπως:

α) ρεύματα παράνομων μεταναστών που κατάγονται από τη χώρα υποδοχής ή διέρχονται μέσω αυτής·

β) διαδρομές που ακολουθούν αυτά τα ρεύματα παράνομων μεταναστών για να φθάσουν στα εδάφη των κρατών μελών·

γ) ο τρόπος με τον οποίο ενεργούν οι παράνομοι μετανάστες, συμπεριλαμβανομένων των χρησιμοποιούμενων μεταφορικών μέσων, της συμμετοχής μεσαζόντων κ.λπ.

δ) η ύπαρξη και οι δραστηριότητες εγκληματικών οργανώσεων που συμμετέχουν στη λαθραία μεταφορά μεταναστών·

ε) συμβάντα και επεισόδια που μπορεί να είναι ή να γίνουν αιτία νέων εξελίξεων όσον αφορά τα ρεύματα παράνομων μεταναστών·

στ) μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πλαστών ή παραποιημένων εγγράφων ταυτότητας και ταξιδιωτικών εγγράφων·

ζ) τρόποι και μέσα παροχής βοήθειας στις αρχές των χωρών υποδοχής για την πρόληψη ρευμάτων παράνομης μετανάστευσης που κατάγονται από τα εδάφη τους ή διέρχονται μέσω αυτών·

η) τρόποι και μέσα διευκόλυνσης της επιστροφής και του επαναπατρισμού των παράνομων μεταναστών στις χώρες καταγωγής τους·

θ) νομοθεσία και νομικές πρακτικές σχετικές με τα προαναφερόμενα ζητήματα·

ι) πληροφορίες που διαβιβάζονται μέσω του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης.

3. Οι αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης έχουν επίσης το δικαίωμα να παρέχουν βοήθεια για την εξακρίβωση της ταυτότητας των υπηκόων τρίτων χωρών και για τη διευκόλυνση της επαναπροώθησής τους στη χώρα καταγωγής τους.

4. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αξιωματικοί τους σύνδεσμοι μετανάστευσης να εκτελούν τα καθήκοντά τους στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και σύμφωνα με τις διατάξεις, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων που αφορούν την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, των εθνικών τους νομοθεσιών και οιωνδήποτε συμφωνιών ή ρυθμίσεων που έχουν συναφθεί με τις χώρες υποδοχής.

Άρθρο 3

1. Τα κράτη μέλη αλληλοενημερώνονται και ενημερώνουν το Συμβούλιο και την Επιτροπή για τις αποσπάσεις αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης σε τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης περιγραφής των καθηκόντων τους. Η Επιτροπή υποβάλλει ετήσια σύνοψη στο Συμβούλιο σχετικά με τις τοποθετήσεις αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης των κρατών μελών.

2. Κάθε κράτος μέλος ενημερώνει επίσης τα άλλα κράτη μέλη για τις προθέσεις του όσον αφορά την απόσπαση αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης σε τρίτες χώρες, ούτως ώστε να μπορέσουν τα άλλα κράτη μέλη να εκδηλώσουν ενδιαφέρον για τη σύναψη συμφωνίας συνεργασίας με το οικείο κράτος μέλος όσον αφορά την απόσπαση αυτή, όπως αναφέρεται στο άρθρο 5.

Άρθρο 4

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αξιωματικοί τους σύνδεσμοι μετανάστευσης που είναι τοποθετημένοι στις ίδιες τρίτες χώρες, να συνιστούν μεταξύ τους τοπικά ή περιφερειακά δίκτυα συνεργασίας. Στο πλαίσιο των δικτύων αυτών οι αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης:

α) συνεδριάζουν τακτικά και όποτε παραστεί ανάγκη·

β) ανταλλάσσουν πληροφορίες και πρακτικές εμπειρίες·

γ) εντείνουν την ανάπτυξη κοινών πρακτικών και πολιτικών, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών στον τομέα των θεωρήσεων·

δ) συντονίζουν τις θέσεις που θα λάβουν κατά τις επαφές με τις αρχές της χώρας υποδοχής·

ε) συντονίζουν τις θέσεις που θα λάβουν κατά τις επαφές με επιχειρήσεις μεταφορών·

στ) οργανώνουν ενημερωτικές συναντήσεις και τμήματα κατάρτισης των μελών του διπλωματικού και προξενικού προσωπικού των αποστολών των κρατών μελών στη χώρα υποδοχής·

ζ) υιοθετούν κοινές προσεγγίσεις όσον αφορά τις μεθόδους συλλογής και υποβολής πληροφοριών στρατηγικής σημασίας, συμπεριλαμβανομένων αναλύσεων κινδύνου, στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών αποστολής·

η) συντάσσουν εξαμηνιαίες εκθέσεις σχετικά με τις κοινές τους δραστηριότητες·

θ) οργανώνουν τακτικές επαφές με παρεμφερή δίκτυα σε γειτονικές τρίτες χώρες, ανάλογα με την περίπτωση.

2. Οι τοπικοί αντιπρόσωποι της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων δικαιούνται να συμμετέχουν στις συνεδριάσεις που οργανώνονται στο πλαίσιο του δικτύου αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης. Ανάλογα με την περίπτωση μπορούν επίσης να κληθούν άλλοι φορείς και αρχές να συμμετάσχουν στις συνεδριάσεις αυτές.

3. Το κράτος μέλος που προεδρεύει του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναλαμβάνει την πρωτοβουλία της σύγκλησης των συνεδριάσεων της παραγράφου 1 στοιχείο α). Εάν το κράτος μέλος που προεδρεύει δεν εκπροσωπείται στη χώρα ή την περιοχή, την πρωτοβουλία της σύγκλησης της συνεδρίασης αναλαμβάνει το κράτος μέλος που ασκεί την Προεδρία.

Άρθρο 5

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να συμφωνήσουν σε διμερή ή πολυμερή βάση ότι οι αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης οι οποίοι είναι τοποθετημένοι από ένα κράτος μέλος σε τρίτη χώρα θα φροντίζουν επίσης για τα συμφέροντα ενός ή περισσοτέρων άλλων κρατών μελών.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να συμφωνήσουν ότι οι αξιωματικοί τους σύνδεσμοι μετανάστευσης θα μοιράζονται μεταξύ τους ορισμένα από τα καθήκοντά τους.

Άρθρο 6

Προκειμένου να εξασφαλισθεί ομοιόμορφη διαχείριση των πληροφοριών και ο απαιτούμενος συντονισμός για τη συλλογή, την αξιολόγηση και την περαιτέρω χρήση των πληροφοριών από το Συμβούλιο, τα κράτη μέλη μπορούν να διαβιβάζουν στο Συμβούλιο πληροφορίες εξαιρετικής σημασίας σχετικά με ζητήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση των συνόρων, την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης καθώς και την επιστροφή και επαναπατρισμό των παράνομων μεταναστών.

Άρθρο 7

1. Το κράτος μέλος που προεδρεύει του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή, εάν το εν λόγω κράτος μέλος δεν εκπροσωπείται στη χώρα ή την περιοχή, το κράτος μέλος που ασκεί την Προεδρία, συντάσσει κατά το τέλος εκάστου εξαμήνου έκθεση στο Συμβούλιο και την Επιτροπή σχετικά με τις δραστηριότητες των δικτύων αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης στα οποία διαθέτει αντιπρόσωπο, καθώς και σχετικά με την κατάσταση στη χώρα υποδοχής, όσον αφορά θέματα σχετικά με την παράνομη μετανάστευση.

2. Οι εκθέσεις αυτές συντάσσονται σύμφωνα με πρότυπο και σχήμα που αποφασίζεται από την Επιτροπή.

3. Οι εκθέσεις αυτές συνιστούν ουσιαστική μορφή πληροφόρησης για την εκπόνηση, κατά τα τέλη εκάστης Προεδρίας, μιας έκθεσης αξιολόγησης η οποία υποβάλλεται στο Συμβούλιο, και συντάσσεται από την Προεδρία, σε συνεργασία με την Επιτροπή, σχετικά με την κατάσταση που υφίσταται σε κάθε τρίτη χώρα, όπου είναι τοποθετημένοι αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης των κρατών μελών.

4. Με βάση τις προαναφερόμενες εκθέσεις, η Επιτροπή συντάσσει συνοπτική εμπεριστατωμένη έκθεση η οποία υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πριν από το τέλος κάθε χρόνου. Κατά την υποβολή της συνοπτικής έκθεσης αξιολόγησής της προς το Συμβούλιο, η Επιτροπή μπορεί να υποβάλλει προτάσεις ή συστάσεις τις οποίες κρίνει σκόπιμες για τη βελτίωση του δικτύου αξιωματικών-συνδέσμων μετανάστευσης (ΑΣΜ) καθώς και για την κατάσταση που υφίσταται σε κάθε τρίτη χώρα.

Άρθρο 8

Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τις διατάξεις σχετικά με την προξενική συνεργασία σε τοπικό επίπεδο, οι οποίες περιέχονται στην κοινή προξενική εγκύκλιο σχετικά με τις θεωρήσεις για τις διπλωματικές αποστολές και τις έμμισθες προξενικές αρχές(5).

Άρθρο 9

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Έγινε στις...

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 36.

(2) ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 31.

(3) ΕΕ L 131 της 1.6.2000, σ. 43.

(4) ΕΕ L 64 της 7.3.2002, σ. 20.

(5) ΕΕ C 313 της 16.12.2002, σ. 1.