[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 16.9.2010

COM(2010) 476 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Τρίτη έκθεση ελέγχου σχετικά με την αναδιάρθρωση της χαλυβουργίας στη Ρουμανία

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Τρίτη έκθεση ελέγχου σχετικά με την αναδιάρθρωση της χαλυβουργίας στη Ρουμανία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παρούσα έκθεση καλύπτει τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους όσον αφορά την αναδιάρθρωση της χαλυβουργίας στη Ρουμανία. Έχει εκπονηθεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις ελέγχου που προσδιορίζονται στο παράρτημα VII της συνθήκης προσχώρησης[1] της Ρουμανίας στην ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε μεταβατικές ρυθμίσεις για τις ενισχύσεις της αναδιάρθρωσης ώστε να επιτρέψει στη Ρουμανία να ολοκληρώσει την αναδιάρθρωση της χαλυβουργίας της. Επιτράπηκε στη Ρουμανία να χορηγήσει κρατική ενίσχυση για σκοπούς αναδιάρθρωσης, υπό τον όρο ότι:

- η ενίσχυση θα βελτιώσει τη βιωσιμότητα των δικαιούχων εταιρειών υπό κανονικές συνθήκες αγοράς στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης,

- το ποσό και η ένταση της ενίσχυσης θα περιοριστούν αυστηρά στα απολύτως αναγκαία προκειμένου να επιτευχθεί η βιωσιμότητα,

- η συνολική καθαρή μείωση της παραγωγικής ικανότητας θα είναι τουλάχιστον 2,05 εκατομμύρια τόνοι (κατεργασμένα προϊόντα).

Η Επιτροπή έχει εκδώσει ήδη δύο εκθέσεις ελέγχου που αφορούν το 2006[2] και το 2007[3]. Η παρούσα τρίτη και τελική έκθεση ελέγχου αξιολογεί τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν το 2008, βάσει σχετικών πληροφοριών που διατίθενται μόνο μετά το 2008.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ

Οι επιχειρήσεις που καλύφθηκαν από τις διατάξεις του παραρτήματος VII ήταν: Ispat Sidex Galati (νυν Arcelor Mittal Galati), Siderurgica Hunedoara (νυν Mittal Steel Hunedoara), COS Targoviste (νυν Mechel Targoviste), CS Resita (νυν TMK Resita), IS Campia Turzii (νυν Mechel Campia Turzii) και Donasid Siderca Calarasi (νυν Tenaris Donasid). Το 2008 οι επιχειρήσεις αυτές αντιπροσώπευαν πάνω από το 90% της ρουμανικής παραγωγής ακατέργαστου χάλυβα.

Παρακολούθηση των βασικών σημείων συγκριτικής αξιολόγησης της αναδιάρθρωσης

Κρατικές ενισχύσεις

Το παράρτημα VII της συνθήκης προσχώρησης ορίζει ένα ανώτατο όριο για το ποσό κρατικής ενίσχυσης που μπορεί να χορηγηθεί στις ρουμανικές χαλυβουργικές εταιρείες και απαγορεύει τη χορήγηση δημόσιας στήριξης σε οποιαδήποτε άλλη χαλυβουργική εταιρεία που δεν περιέχεται στο προσάρτημα Α του παραρτήματος VII. Το μέγιστο ποσό κρατικής ενίσχυσης που επιτρέπεται να χορηγηθεί ήταν 49.985 δισεκατομμυρία ROL (1,2 δισεκατομμύρια ευρώ).

Αυτή η ενίσχυση επικεντρώθηκε πρώτιστα στην χρηματοοικονομική αναδιάρθρωση (ανταλλαγή χρέους με μετοχές, διαγραφή χρέους για τους προμηθευτές επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας) και στην μικρότερης κλίμακας επέκταση στις φορολογικές απαλλαγές (φόρος Φ.Π.Α και εταιρικού εισοδήματος). Το ποσό ενίσχυσης που χορηγήθηκε καθορίστηκε βάσει του εγκεκριμένου Εθνικού Προγράμματος Αναδιάρθρωσης (ΕΠΑ) και των Επιμέρους Επιχειρηματικών Προγραμμάτων (ΕΕΠ) στα οποία η επένδυση διαδραμάτισε βασικό ρόλο για τη μείωση των δαπανών και τη βελτίωση της ποιότητας των κατεργασμένων προϊόντων. Το μεγαλύτερο μέρος του ποσού χορηγήθηκε το 2003 και το 2004.

Καμία άλλη κρατική ενίσχυση δεν χορηγήθηκε ούτε καταβλήθηκε μετά το 2004, είτε στις εισηγμένες επιχειρήσεις είτε σε οποιοδήποτε άλλο παραγωγό χάλυβα στη Ρουμανία.

Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, η Ρουμανία έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της όσον αφορά την κρατική ενίσχυση.

Μείωση παραγωγικής ικανότητας

Σύμφωνα με το προσάρτημα Α του παραρτήματος VII της συνθήκης προσχώρησης απαιτείται να κλείσουν αρκετές εγκαταστάσεις παραγωγής για να αντισταθμιστεί το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που αποκτούν οι εταιρείες που λαμβάνουν ενίσχυση για την αναδιάρθρωση. Κατά συνέπεια, η καθαρή μείωση της ικανότητας που επιτυγχάνεται στη Ρουμανία για τα κατεργασμένα προϊόντα κατά τη διάρκεια της περιόδου 1993-2008 ορίστηκε στους 2.050.000 τόνους.

Ο έλεγχος έδειξε ότι σε όλες τις περιπτώσεις το κλείσιμο των εγκαταστάσεων πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τη σχετική απόφαση της Επιτροπής[4]. Επιπλέον, οι ρουμανικές χαλυβουργίες αποφάσισαν να προβούν εθελοντικά σε κατάργηση ορισμένων μη αποδοτικών εγκαταστάσεων συμπεριλαμβανομένων των ελασματουργείων για κορμούς, για προφίλ μικρού βάρους και για σύρμα.

Άλλα βασικά σημεία συγκριτικής αξιολόγησης της αναδιάρθρωσης

Βιωσιμότητα και χρηματοοικονομικές επιδόσεις

Στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης το 2008 όλες οι δικαιούχες εταιρείες ήταν υποχρεωμένες να περάσουν τη δοκιμή βιωσιμότητας της Επιτροπής σύμφωνα με το παράρτημα VII[5]. Επέτυχαν ΚΠΤΦΑ (EBITDA) που κυμαίνονταν από 8,5% έως 21,6 %, ενώ ο στόχος είναι 10,0 %, και EBIT μεταξύ 4,6% και 19,5%, ενώ ο στόχος είναι 1,5 %. Μόνο μια εταιρεία, η Mechel Campia Turzi, παρουσίασε ανεπαρκή βαθμολόγηση ΚΠΤΦΑ. Αυτό είναι σύμφωνο με το νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα επενδύσεων που θα λήξει το 2011 όπως αναγνώρισε η Επιτροπή. Η απόκλιση από το στόχο δεν είναι ζωτικής σημασίας και η εταιρεία παρουσίασε συνεχή και ουσιαστική βελτίωση και στα δύο σημεία συγκριτικής αξιολόγησης της βιωσιμότητας σε όλη την περίοδο αναδιάρθρωσης. Η βαθμολόγηση ΚΠΤΦΑ της Mechel Campia Turzi το 2008 ήταν τρεις φορές υψηλότερη από την προβλεπόμενη στο νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα, παρά το γεγονός ότι η κρίση επηρέασε σοβαρά την εταιρεία το τελευταίο τρίμηνο του 2008.

Παραγωγικότητα και απασχόληση

Το 2008 ο αριθμός των θέσεων εργασίας που χάθηκαν στον τομέα της χαλυβουργίας στη Ρουμανία ήταν υψηλότερος από τον προβλεπόμενο (μέσο ετήσιο επίπεδο απασχόλησης 33.200 σε σχέση με το στόχο του εθνικού προγράμματος αναδιάρθρωσης που ήταν 43.308) και αυτό αντιστοιχεί σε μέγιστο αριθμό εργατικού δυναμικού πάνω από 14.200 υπαλλήλους σε όλη τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης 2004-2008. Το αποτέλεσμα αυτό επιτεύχθηκε κυρίως με εξωτερική ανάθεση καθηκόντων, πρόωρη συνταξιοδότηση και ένα πρόγραμμα εθελούσιας αποχώρησης.

Παρά τις βελτιώσεις στην αποδοτικότητα της απασχόλησης, ο δείκτης παραγωγικότητας στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης είναι, σε μερικές από τις εταιρείες που λαμβάνουν ενίσχυση, κάτω από τους στόχους ΕΕΠ και αρκετά κάτω από τα ενωσιακά επίπεδα χαλυβουργίας όπως αναφέρονται στο παράρτημα VII της συνθήκης προσχώρησης. Οι χαμηλότεροι όγκοι παραγωγής το 2008 οδήγησαν σε πτώση του δείκτη πραγματικής συνολικής παραγωγικότητας της χώρας ύστερα από τη συνεχή ανάπτυξη την περίοδο 2004-2008. Τα μεμονωμένα αποτελέσματα ανά εταιρεία παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές.

Οι θυγατρικές της Arcelor Mittal-- Galati και Hunedoara -- δεν συμμορφώνονται με τα σημεία συγκριτικής αξιολόγησης ΕΕΠ και τα κριτήρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, αυτό μπορεί να εξηγηθεί από τη χαμηλότερη παραγωγή σε σχέση με την αναμενόμενη λόγω της κρίσης, η οποία άσκησε τεράστια επίδραση στα αποτελέσματά τους. Αν και τα επίπεδα παραγωγικότητας στη Galati και την Hunedoara εκπλήρωσαν σχεδόν τον στόχο ΕΕΠ το πρώτο εξάμηνο του 2008, το δεύτερο εξάμηνο του 2008 παρουσίασαν σοβαρή επιδείνωση λόγω της παγκόσμιας έλλειψης της ζήτησης. Με τις μειώσεις προσωπικού που ολοκληρώθηκαν το 2009, αυτές οι θυγατρικές κατόρθωσαν σχεδόν να φθάσουν τους στόχους ΕΕΠ παρά τον αντίκτυπο της ύφεσης της αγοράς.

Στις θυγατρικές των Tenaris Donasid και Mechel, Targoviste και Campia Turzi, τα αποτελέσματα της παραγωγικότητας συμφωνούν σχεδόν με τους στόχους ΕΕΠ και παρουσιάζουν θετική ανοδική τάση σε όλη τη διαδικασία αναδιάρθρωσης. Στην TMK Resita ο δείκτης παραγωγικότητας φτάνει μόνο στο 50% περίπου του στόχου ΕΕΠ. Όμως αν ληφθεί υπόψη μόνο το εργατικό δυναμικό που σχετίζεται άμεσα με τις χαλυβουργικές δραστηριότητες, η εταιρεία ξεπέρασε το στόχο του προγράμματός της.

Μείωση του κόστους

Ενώ τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται σε επίπεδο μεμονωμένων εταιρειών διαφέρουν αρκετά, όλα παρουσιάζουν συγκεκριμένες κατηγορίες δράσης που αναλαμβάνεται για τη μείωση των λειτουργικών δαπανών. Σε ορισμένους τομείς, οι απαραίτητες μειώσεις δαπανών για όλες τις εταιρείες θα μπορούσαν να επιτευχθούν μόνο μακροπρόθεσμα μέσω νέων επενδύσεων. Επιπλέον, όλες οι εταιρείες πέτυχαν τους επενδυτικούς τους στόχους (όπως έχουν εγκριθεί στο αντίστοιχο ΕΕΠ τους). Οι εταιρείες επένδυσαν μεταξύ 150% και 330% των προβλεπόμενων ποσών. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των επενδύσεων δεν ήταν αμέσως ορατά σε όλες τις εταιρείες.

Στην Arcelor Mittal Galati η γενική στρατηγική για τη μείωση των δαπανών που υιοθετήθηκε σε όλη τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης επικεντρώθηκε στην υγρή φάση και στην έλαση εν θερμώ. Αυτό το αποτέλεσμα επιτεύχθηκε χάρη σε σημαντικές επενδύσεις. Παρά αυτά τα μέτρα, οι μειώσεις δαπανών ήταν ανεπαρκείς. Ωστόσο, η εταιρεία έχει καταβάλει σημαντική προσπάθεια σε όλο το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης για τη μείωση των δαπανών.

Το 2008 η εταιρεία άρχισε να εφαρμόζει μια στρατηγική που αποσκοπούσε στη βελτίωση της παραγωγικότητας και στη μείωση της υψηλής ειδικής κατανάλωσης που επηρεάζει τις λειτουργικές δαπάνες. Ωστόσο, οι τρέχουσες συνθήκες στην αγορά έχουν αναγκάσει την εταιρεία να αναστείλει προσωρινά αυτά τα σχέδια έως ότου ανακάμψει η αγορά. Η σωστή εφαρμογή αυτής της στρατηγικής θα ενισχύσει περαιτέρω τα επίπεδα επιδόσεων.

Το 2008 η Mittal Steel Hunedoara ανέστειλε προσωρινά την εφαρμογή ενός νέου αναπτυξιακού προγράμματος, το οποίο ξεκίνησε όμως ξανά στις αρχές του 2010. Ο στόχος της είναι να μειώσει περαιτέρω τις δαπάνες (αυξάνοντας την παραγωγικότητα και μειώνοντας τη ειδική κατανάλωση) και να βελτιώσει την ενεργειακή αποδοτικότητα. Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα αναμένεται να οδηγήσουν σε σημαντικές βελτιώσεις, επιφέροντας θετικές εξελίξεις για την περαιτέρω μείωση των δαπανών.

Στις υπόλοιπες τέσσερις επιχειρήσεις, οι επιδόσεις δείχνουν ότι σημειώνεται συνεχής πρόοδος για τη μείωση των δαπανών, δεδομένου ότι ως επί το πλείστον συμμορφώνονται με τους στόχους ΕΕΠ και εξελίσσονται προς τα διεθνή κριτήρια συγκριτικής αξιολόγησης των επιδόσεων στη χαλυβουργία. Ωστόσο, υπάρχει ακόμα ανάγκη για βελτίωση, ιδίως όσον αφορά την ειδική κατανάλωση πρώτων υλών, την αναλογία των προϊόντων χαμηλής ποιότητας και την ενεργειακή αποδοτικότητα.

Περιβαλλοντική προστασία

Στη συνθήκη προσχώρησης προσδιορίζεται ένα μεταβατικό καθεστώς και παρατίθεται ο κατάλογος εγκαταστάσεων που απαλλάχθηκαν από τη συμμόρφωση με την οδηγία σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης[6] μέχρι τον Δεκέμβριο του 2014. Οι ολοκληρωμένες άδειες που εκδίδονται για τις εγκαταστάσεις χαλυβουργίας στον τομέα έχουν περιλάβει τα περιβαλλοντικά προγράμματα επενδύσεων που πρέπει να υλοποιηθούν. Η Mittal Steel Hunedoara και η TMK Resita δεν πέτυχαν τους μεμονωμένους στόχους ΕΕΠ για τις περιβαλλοντικές επενδύσεις, αλλά οι πραγματικές δαπάνες προσαρμόστηκαν στις ολοκληρωμένες άδειες. Στην περίπτωση της Arcelor Mittal Galati, το επενδυτικό πρόγραμμα που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της άδειας δεν υλοποιήθηκε πλήρως το 2008, αλλά το συνολικό ποσό των περιβαλλοντικών επενδύσεων για την περίοδο 2004-2008 ξεπέρασε τον στόχο ΕΕΠ.

Συμπεράσματα

Αυτή είναι η τελευταία έκθεση ελέγχου σχετικά με την αναδιάρθρωση της χαλυβουργίας στη Ρουμανία. Λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί, η Επιτροπή έχει την άποψη ότι οι απαιτήσεις του παραρτήματος VII της συνθήκης προσχώρησης έχουν ικανοποιηθεί:

- η συνολική ενίσχυση για την αναδιάρθρωση που χορηγήθηκε στις εταιρείες που τη λαμβάνουν ήταν κάτω από τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα,

- επιτεύχθηκε καθαρή μείωση της παραγωγικής ικανότητας,

- τα σημεία συγκριτικής αξιολόγησης της αναδιάρθρωσης όπως καθορίζονται στο προσάρτημα Α του παραρτήματος VII (βιωσιμότητα, παραγωγικότητα και μείωση δαπανών) επιτεύχθηκαν σε μεγάλο βαθμό.

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αναδιάρθρωση που πραγματοποιήθηκε τη μεταβατική περίοδο (2004-2008) ήταν αποδεκτή. Δυστυχώς, κατά τη διάρκεια του περασμένου χρόνου της αναδιάρθρωσης, η παγκόσμια κρίση είχε επιπτώσεις στη δραστηριότητα αυτών των εταιρειών. Η σημαντική μείωση της ζήτησης για τα χαλυβουργικά προϊόντα οδήγησε σε χαμηλότερους δείκτες από τους αναμενόμενους όσον αφορά τις επιδόσεις. Πρέπει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι τα αποτελέσματα που πέτυχαν οι εταιρείες στο σύνολο της περιόδου αναδιάρθρωσης (ιδίως τις βελτιώσεις στην αποδοτικότητα) τους έχουν επιτρέψει να αντιμετωπίσουν τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες της αγοράς το 2008.

Απαιτούνται ακόμα επιπλέον προσπάθειες για να επιτευχθεί πλήρως η αειφόρος βιωσιμότητα, ώστε να επιτραπεί σε αυτές τις εταιρίες να αντιμετωπίσουν τυχόν μελλοντικές αβεβαιότητες στις αγορές. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μακροπρόθεσμα με τη συνεχή εφαρμογή των στρατηγικών μείωσης των δαπανών και με την ανάπτυξη συνεπών στρατηγικών για το μέλλον.

[pic]

[1] ΕΕ L 157 της 21.06.2005, σ. 3.

[2] COM(2008) 511.

[3] COM(2009) 146.

[4] Απόφαση 3010/91/ΕΚΑΧ, ΕΕ L 286 της 16.10.1991, σ. 20.

[5] ΕΕ C 244 της 1.10.2004, σ. 2.Οι εταιρείες έπρεπε να επιτύχουν:-ακαθάριστο κύκλο εργασιών: δηλαδή ποσοστό ΚΠΤΦΑ (EBITDA) (κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων) επί του κύκλου εργασιών τουλάχιστον 10 %, για μη καθετοποιημένες χαλυβουργικές εταιρείες, και 13,5% για καθετοποιημένες χαλυβουργικές εταιρείες),- απόδοση κεφαλαίου, δηλαδή ποσοστό EBIT (κέρδη προ τόκων και φόρων) επί του κύκλου εργασιών τουλάχιστον 1,5 %.

[6] Οδηγία 96/61/EK του Συμβουλίου, ΕΕ L 257 της 10.10.1996, σ. 26.