20. 12. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 330/29 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την δέκατη τέταρτη έκθεση για 
την πολιτική ανταγωνισμού 
(85/C 330/07) 
Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε, στις 3 Ιουνίου 1985, να ζητήσει από την 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή τη γνωμοδότηση της για την δέκατη τέταρτη έκθεση για 
την πολιτική ανταγωνισμού. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία 
των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του την 1η Οκτωβρίου 1985 με βάση την 
εισηγητική έκθεση του κ. Mourgues. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 230ή συνεδρίαση της της 31ης Οκτωβρίου 
συνόδου ολομέλειας, υιοθέτησε με πλειοψηφία αι 11 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
1. Η πολιτική ανταγωνισμού ως βασικό στοιχείο της 
εμπορικής και οικονομικής πολιτικής της Κοινότητας 
1.1. Με την ευκαιρία της γνωμοδότησης πρωτοβουλίας 
της(!) και των διαδοχικών γνωμοδοτήσεων που εξέδωσε 
στα πλαίσια των ετήσιων εκθέσεων της Επιτροπής των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για την πολιτική ανταγωνισμού 
και, ιδιαίτερα, σχετικά με την δωδέκατη έκθεση (παρά-
γραοι Ι και VI (2) η ΟΚΕ τόνισε την ανάγκη να διατηρηθούν 
οι μηχανισμοί ενός θεμιτού ανταγωνισμού ως απαραίτητη 
προϋπόθεση για την εφαρμογή της βιομηχανικής της 
εμπορικής, της νομισματικής, της δημοσιονομικής και 
κοινωνικής πολιτικής. 
1.2. Ένα υγιές σύστημα ανταγωνισμού αποτελεί μια από 
τις προϋποθέσεις που πρέπει να υποστηριχθεί ως ρήτρα 
αμοιβαιότητας κατά τις διαπραγματεύσεις που θα διεξα­
χθούν ανάμεσα στην Κοινότητα και τις τρίτες χώρες, στα 
πλαίσια της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου 
(GATT). 
1.3. Η θέση αυτή επιβεβαιώθηκε στις 7 Ιουνίου 1984 από 
τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης 
(ΟΟΣΑ) ο οποίος πρότεινε ειδικότερα να υπάρξει συνεργα­
σία ανάμεσα στις αρχές που είναι αρμόδιες για την εμπο­
ρική πολιτική και τον ανταγωνισμό. 
1.4. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για την 
κοινή αυτή στάση και επιβεβαιώνει τη θεμελιώδη αρχή, 
σύμφωνα με την οποία η διατήρηση ενός θεμιτού αντα­
γωνισμού θα συμβάλει θετικά στην αύξηση της αντα­
γωνιστικότητας των επιχειρήσεων. 
1.5. Η αρχή αυτή πρέπει να αναγνωριστεί και να εφαρ­
μοστεί σε διεθνές επίπεδο. Αυτό θα διευκολύνει τον αποτε­
λεσματικότερο έλεγχο και τη διαφάνεια: 
— των συμφωνιών τόσο για εισαγωγές όσο και για εξαγω­
γές, 
— των περιοριστικών πρακτικών των επιχειρήσεων, 
— των συμφωνιών αυτοπεριορισμού, 
(!) ΕΕ. apiO. C 322/81. 
(2) ΕΕ αριθ. C 341/83. — των αποτελεσμάτων που απορρέουν από τις συμφωνίες 
διανομής και μεταφοράς τεχνολογίας ειδικότερα όσον 
αφορά την κατανομή των αγορών (3), 
— των πρακτικών των διεθνικών επιχειρήσεων όταν αυτές 
έχουν ως αποτέλεσμα κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης. 
1.6. Στα πλαίσια επίσης των προσκλήσεων για προσφο­
ρές που υποβάλλονται για την εκτέλεση εργασιών ή την 
αγορά υλικών και προϊόντων τεχνικού εξοπλισμού, τα 
κράτη, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης και δημό­
σιες αρχές καθώς και οι κρατικές επιχειρήσεις δεν πρέπει 
με κανένα τρόπο να καταφεύγουν σε περιοριστικές πρακτι­
κές, είτε όσον αφορά την επιλογή αυτών που υποβάλλουν 
προσφορές, είτε όσον αφορά την υπηκοότητα τους(4). 
2. Η δράση της Επιτροπής της ΕΟΚ 
2.1. Μετά τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώ­
πισαν τα κράτη μέλη και η Κοινότητα στο σύνολο της 
υπάρχει γενικά η τάση να προωθούνται μέτρα για την 
ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας, της οποίας η 
υλοποίηση μπορεί να επιταχυνθεί με την εφαρμογή μιας 
πιο συνεκτικής, σφαιρικής και, κυρίως, ρεαλιστικότερης 
πολιτικής ανταγωνισμού σε συνδυασμό με τις άλλες κοινο­
τικές πολιτικές (βλέπε σημείο 1.1). 
2.2. Υπό τις συνθήκες αυτές, και κατ'εφαρμογή της 
παραγράφου 3 του άρθρου 85 της συνθήκης, η ΟΚΕ 
εκφρραζει την ικανοποίηση της που η Επιτροπή έλαβε 
ιδιαίτερα υπόψη στο «νομοθετικό» της έργο το γενικό 
συμφέρον της Κοινότητας. Η Επιτροπή έλαβε όντως 
υπόψη την πραγματική εξωτερική και εσωτερική κατά­
σταση της Κοινότητας όσον αφορά: 
— τις συμφωνίες στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης, 
— την εκμετάλλευση αδειών και διπλωμάτων ευρεσιτε­
χνίας, 
(3) Βλέπε γνωμοδότηση της ΟΚΕ «Συμφωνίες στον τομέα της 
Ε και Α». (ΕΕ αριθ. C 206/84.) 
(4) Για το θέμα αυτό, η ΟΚΕ επεξεργάζεται τη στιγμή αυτή γνω­
μοδότηση για μια ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο. 
Αριθ. C 330/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 20. 12. 85 
— τη διανομή και τις υπηρεσίες κατά και μετά την 
πώληση αυτοκινήτων οχημάτων ί1), 
— τις συμφωνίες εξειδίκευσης (ειδικότερα για τις μικρο­
μεσαίες επιχειρήσεις). 
2.3. Πρέπει να τονισθούν επίσης οι προσπάθειες ενημέ­
ρωσης που έχουν καταβληθεί με τη δημοσίευση ενός 
«οδηγού» που προορίζεται για τις μικρομεσαίες επιχειρή­
σεις. 
2.4. Σε άλλες περιπτώσεις, όπως αναφέρεται στην εισα­
γωγή της δέκατης τέταρτης έκθεσης η Επιτροπή δια­
πίστωσε ωστόσο ότι ορισμένες πρωτοβουλίες της κατέλη­
ξαν σε αποτυχία, όπως: 
α) οι ενισχύσεις που αναφέρονται στο σημείο 3 της 
παρούσας γνωμοδότησης· 
β) ο έλεγχος των συγκεντρώσεων (2) που απαιτεί ένα 
μηχανισμό ελέγχου σε κοινοτικό επίπεδο. Η ολιγο-
πωλιακή δομή μεγάλου αριθμού βιομηχανικών τομέων 
καθιστά όλο και πιο αναγκαίο τον έλεγχο αυτό. 
Επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις οι συγκεντρώσεις 
επιχειρήσεων των διάφορων κρατών μελών μπορεί να 
έχουν σαν αποτέλεσμα να αποκτήσουν οι ενδιαφερόμε­
νες επιχειρήσεις ευρωπαϊκή συνείδηση και κυρίως να 
συμβάλουν στην πιο αποτελεσματική τους προσαρ­
μογή στον αυξανόμενο διεθνή ανταγωνισμό. 
γ) ο αθέμιτος ανταγωνισμός και η έλλειψη διαφάνειας 
στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών λόγω της 
ανυπαρξίας μιας κοινής πολιτικής (3). 
2.5. Επίσης, η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι μέχρι σήμερα η 
Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη ορισμένες γνωμοδοτήσεις της. 
Πρόκειται ειδικότερα: 
α) όσον αφορά τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, 
— για τη σκοπιμότητα να προσαρμοσθεί το κριτήριο 
του κύκλου εργασιών στις ιδιάζουσες συνθήκες 
που επικρατούν σε ορισμένους οικονομικούς 
τομείς, 
— για την ανάγκη να αποφεύγεται η κατάχρηση των 
εξουσιών της Επιτροπής ώστε να υποχρεώνει 
τρίτους να παρέχουν πληροφορίες, 
— για να γενικευθεί η λήψη υπόψη των κοινοτικών 
συμφερόντων σε εμπορικό, περιφερειακό, βιομη­
χανικό και κοινωνικό επίπεδο, προβλέποντας 
κατάλληλες διαδικασίες διαβούλευσης, των 
οποίων την αρχή φαίνεται να δέχεται από τώρα 
και στο εξής η Επιτροπή· 
(!) Ωστόσο στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη 
της μεγάλο μέρος των παρατηρήσεων που διατύπωνε η ΟΚΕ 
στη γνωμοδότηση της (ΕΕ αριθ. C 341/83) όπως αντίθετα 
έπραξε σε άλλες περιπτώσεις. 
(2) Βλέπε γνωμοδότηση ΟΚΕ: ΕΕ αριθ. C 252, της 27ης Σεπτεμ­
βρίου 1982. 
(J) Βλέπε την πρόσφατη γνωμοδότηση της ΟΚΕ «πολιτική στον 
τομέα των αεροπορικών μεταφορών» ΕΕ αριθ. C 303 της 25. 
11.1985.— Σύνοδος ολομέλειας Σεπτεμβρίου 1985. — β) για τη θέσπιση του,νομικού καθεστώτος της ευρω­
παϊκής ανώνυμης εταιρείας (4). 
3. Οι κρατικές ενισχύσεις (κράτη και άλλες τοπικές και 
περιφερειακές αρχές) (5) 
3.1. Η εφαρμογή της πολιτικής ανταγωνισμού εξαρτά­
ται σε μεγάλο βαθμό από τη στενή συνεργασία των κρατών 
μελών μεταξύ τους και με την Επιτροπή όσον αφορά τη 
συνοχή της κοινοτικής και των εθνικών νομοθεσιών, την 
εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου από τα εθνικά δικαστή­
ρια στον τομέα των αντιμονοπωλιακών δραστηριοτήτων 
και, επίσης, την εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 92 
και επόμενα της συνθήκης όσον αφορά τις ενισχύσεις. 
3.2. Στο τελευταίο αυτό πεδίο αντιμετωπίζονται οι πε­
ρισσότερες δυσκολίες. Πράγματι, η σημερινή περίοδος 
χαρακτηρίζεται από μια μόνιμη πίεση στα κράτη μέλη 
όσον αφορά τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων. 
3.3. Η Επιτροπή είναι δυνατό να παρέμβει στα πλαίσια 
της διαδικασίας κοινοποίησης. Η παρέμβαση αυτή θα 
είναι τόσο πιο ορθή όσο πιο λεπτομερείς πληροφορίες θα 
υπάρχουν για το σύνολο των διάφορων κρατικών 
ενισχύσεων. 
Κάτω από τις συνθήκες αυτές η Επιτροπή καλείται να 
λάβει όλα τα μέτρα που απαιτούνται για να εκπληρώσει 
τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τα άρθρα 92 και 
93. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το 
ενδεχόμενο βελτίωσης της διαφάνειας, με τρόπο ώστε 
τόσο τα κράτη μέλη όσο και τα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη 
να μπορούν να λαμβάνουν γνώση, σε εύθετο χρόνο, όλων 
των μέτρων ή των πράξεων που έχουν νομικές συνέπειες 
και να μπορούν να υποστηρίξουν αποτελεσματικά τα δι­
καιώματα τους στα πλαίσια της συνθήκης. 
Για να μειωθεί ο φόρτος διοικητικής εργασίας της Επιτρο­
πής, θα μπορούσαν να προβλεφθούν απλουστευμένες δια­
δικασίες ένστασης τις οποίες άλλωστε η Επιτροπή έχει 
ήδη εφαρμόσει σε άλλες περιπτώσεις. 
3.4. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει, κατά συνέπεια, την αρχή της 
εφαρμογής των νέων κανόνων για τη συσσώρευση διαδι­
κασιών, που άρχισαν να ισχύουν από 1ης Μαρτίου 1985, 
και θα μελετήσει προσεκτικά τον ειδικό απολογισμό για 
τη δέκατη πέμπτη έκθεση. 
3.5. Κρίνει επίσης ότι η δημοσίευση ενός «λευκού 
βιβλίου» για όλες τις κατηγορίες ενισχύσεων και τα 
συναφή γενικά μέτρα, θα διευκολύνει τον έλεγχο της εφαρ­
μογής των κοινοτικών πολιτικών. 
3.6. Η συμμετοχή του δημοσίου, στα κεφάλαια των 
επιχειρήσεων πρέπει να εξετάζεται στα πλαίσια του συνό­
λου των μέτρων στήριξης. 
(4) Βλέπε γνωμοδότηση ΟΚΕ: ΕΕ αριθ. 131 της 13ης Δεκεμβρίου 
1972. 
(5) Η ΟΚΕ ανέπτυξε διεξοδικότερα την προβληματική αυτή στη 
γνωμοδότηση της σχετικά με την ΧΙΠη έκθεση για την πολι­
τική ανταγωνισμού (ΕΕ αριθ. C 343/84 σ. 10). Βλέπε επίσης, 
την ενημερωτική έκθεση «οι εθνικές ενισχύεις για την περιφε­
ρειακή ανάπτυξη». -
20. 12. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 330/31 
3.7. Τέλος, η πολιτική ανταγωνισμού θα είναι πιο 
αποτελεσματική αν οι ενισχύσεις που κρίνονται εκ των 
υστέρων αντικανονικές ή παράνομες, επειδή δεν έχουν 
κοινοποιηθεί, επιστρέφονται ή αποδίδονται. 
3.8. Η επιστροφή πρέπει επίσης να συνοδεύεται με χρη­
ματική ποινή. Πράγματι, η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι 
η οικονομική ενίσχυση που χορηγείται στο δικαιούχο 
αποτελεί σημαντικό ταμιακό όφελος. Στην περίπτωση 
αυτή η ποινή θα μπορούσε να υπολογίζεται με βάση τα 
ισχύοντα επιτόκια της αγοράς και ανάλογα με το άρθρο 
15, παράγραφος 6 του κανονισμού αριθ. 17/62. 
4. Νέος προσανατολισμός των δράσεων της Επιτροπής 
4.1. Η χρησιμοποίηση της εμπορικής επωνυμίας 
(Franchising) οι συμφωνίες ανάμεσα στους παραγωγούς και 
εκείνους που εκμεταλλεύονται την επιχείρηση, αποτελούν 
ένα τρόπο διανομής που βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη. 
Η νομοθεσία των ΗΠΑ έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για 
το θέμα αυτό από το 1929. Στην Ευρώπη οι νομοθέτες 
παραμένουν άπρακτοι. Η ΟΚΕ κρίνει ότι πρέπει να μελετη­
θεί στον τομέα αυτό η δημιουργία προϋποθέσεων που θα 
ευνοήσουν τον ελεύθερο ανταγωνισμό. 
4.2. Πρέπει επίσης να εκδοθεί μια παρόμοια γνωμοδό­
τηση για τις δραστηριότητες μετάδοσης της ειδικής τεχ­
νογνωσίας, τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης, τα συγ­
γραφικά δικαιώματα, τη μεταφορά τεχνολογίας και τις 
προνομιούχες σχέσεις ανάμεσα στις μητρικές εταιρείες 
και τις κοινές θυγατρικές επιχειρήσεις. 
4.3. Μια ανάλογη μέριμνα που να αιτιολογείται από τη 
βούληση να ενθαρρυνθεί η πολιτιστική δημιουργία, μας 
οδηγεί να εισηγηθούμε την επεξεργασία συγκεκριμένων 
προτάσεων στον τομέα του βιβλίου, είτε για το επίπεδο 
των τιμών λιανικής πώλησης, είτε κατά προτίμηση για το 
επίπεδο των άμεσων τιμών πώλησης των βιβλίων από τον 
εκδότη στο αναγνωστικό κοινό. 
4.4. Πρέπει να απαλειφθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις 
που έχουν τα μονοπώλια για τον ανταγωνισμό, ιδιαίτερα 
όταν έχουν ως αποτέλεσμα τη στεγανοποίηση της αγοράς 
και τη διακριτική μεταχείριση ανάμεσα στο δημόσιο και 
τον ιδιωτικό τομέα. 
4.5. Όσον αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές, είναι 
επιτακτικά αναγκαίο να καθορισθούν και να εφαρμοσθούν 
οι κανόνες ανταγωνισμού i1). 
5. Το σύνολο των διαδικασιών και η χρησιμοποίηση τους 
5.1. Ο χαρακτήρας της ελεύθερης οικονομίας της Κοι­
νότητας συντελεί ώστε, για την τήρηση των κανόνων 
εφαρμογής, να προτιμάται η διαδικασία των συστάσεων 
και των ανακοινώσεων όσον αφορά τις δεσμευτικές 
πράξεις και τις κυρώσεις που αυτές συνεπάγονται. 
t1) Η ΟΚΕ εξετάζει το θέμα αυτό σε μια γνωμοδότηση που τώρα 
επεξεργάζεται. 
Βρυξέλλες, 31 Οκτωβρίου 1985. 5.2. Με τα δεδομένα αυτά, η υιοθέτηση της απλουστευ­
μένης διαδικασίας υποβολής ενστάσεων και η προσφυγή 
σε επιστολές διοικητικού χαρακτήρα που χρησιμοποι­
ούνται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με την 
πολιτική ανταγωνισμού συμφωνεί με την επιθυμία της 
ΟΚΕ. 
5.3. Επίσης, έχουν ληφθεί σε μεγάλο βαθμό υπόψη τα 
δικαιώματα υπεράσπισης χάρη σε μια διαδικασία ακρόα­
σης που διευκολύνεται από την «εντολή» την οποία δίνει 
η Επιτροπή στους συμβούλους ακρόασης. 
Οι διατάζεις αυτές έχουν συμπληρωθεί ορθά με την υπο­
χρέωση να αιτιολογούνται (άρθρο 190 της συνθήκης) στα 
πλαίσια που καθορίζονται εξάλλου σαφώς από τη νομολο­
γία του Δικαστηρίου. 
5.4. Το ενδεχόμενο να συμπληρωθεί η διαδικασία κοι­
νοποίησης των ενισχύσεων σύμφωνα με τα άρθρα 92 και 
93 της συνθήκης με μια «ανακοίνωση» προς τα κράτη 
μέλη, φαίνεται να είναι δυνατό να αντιμετωπισθεί βάσει 
συγκεκριμένων στοιχείων, όπως π.χ. οι δυνατότητες διάθε­
σης των προϊόντων στην αγορά, η θέση που καταλαμβάνει 
στην αγορά η δικαιούχος επιχείρηση και οι συνέπειες της 
ενίσχυσης στην κατάσταση της κοινοτικής αγοράς, οι 
οποίες μπορεί να είναι δυσμενείς. 
5.5. Βέβαια, αυτή η πιο τελειοποιημένη διαδικασία 
ενδέχεται να αυξήσει το φόρτο εργασίας των διοικητικών 
υπηρεσιών, αλλά θα είχε το πλεονέκτημα να δώσει στις 
αρμόδιες εθνικές αρχές τη δυνατότητα, αφενός μεν να 
επεκτείνουν τη «νομολογία», της Επιτροπής σε εθνικό 
επίπεδο, αφετέρου δε, να διαθέτουν μια αυξημένη διαφά­
νεια όσον αφορά το μέγεθος των ενισχύσεων που χορη­
γούνται σε ολόκληρη την κοινοτική επικράτεια. 
6. Η ετήσια έκθεση για την πολιτική ανταγωνισμού 
6.1. Η ΟΚΕ επιθυμεί να υπογραμμίσει ακόμη μία φορά 
τη βελτίωση της ποιότητας της ετήσιας έκθεσης για τον 
ανταγωνισμό, η οποία συνοψίζει με σαφήνεια και ειλικρί­
νεια τόσο τα θετικά αποτελέσματα όσο και τις δυσχέρειες 
και τις αποτυχίες των δραστηριοτήτων που έχουν αναλη­
φθεί. 
6.2. Η έκθεση αυτή, που θέτει στη διάθεση του κοινού 
λεπτομερείς πληροφορίες, συμβάλλει αρκετά σε μια κρι­
τική και προσεκτική ανάλυση της ανάπτυξης της εσωτε­
ρικής αγοράς. 
6.3. Η ΟΚΕ θα συνεχίσει τις προσπάθειες της και θα 
λάβει την ετήσια έκθεση ως στοιχείο αναφοράς για να 
εξετάσει γενικά αν έχουν ληφθεί υπόψη οι γνωμοδοτήσεις 
του για το θέμα αυτό, των οποίων σταθερός στόχος παραμέ­
νει η τόνωση του ανταγωνισμού και η παγιοποίηση της 
ενοποιημένης αγοράς στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοι­
νότητα. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR