Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το «Σχέδιο σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με δελτίο στάθμευσης για άτομα με ειδικές ανάγκες»

(96/C 174/06)

Στις 30 Ιανουαρίου 1996, και σύμφωνα με τα άρθρα 75 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το παραπάνω σχέδιο.

Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή της στις 14 Μαρτίου 1996 με βάση την εισηγητική έκθεση της κ. Wahrolin.

Κατά την 334η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 27ης Μαρτίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων υπέβαλε σχέδιο σύστασης σχετικά με δελτίο στάθμευσης για άτομα με ειδικές ανάγκες (COM(95) 696 τελικό).

1.2. Για τη μεγάλη πλειοψηφία των ατόμων με ειδικές ανάγκες, το αυτοκίνητο αποτελεί ένα ανεκτίμητο μεταφορικό μέσο. Είναι απαραίτητο και σημαντικό να ληφθούν μέτρα για τη σχετική προσαρμογή των μαζικών μέσων μεταφοράς και του κυκλοφοριακού περιβάλλοντος. Για τον ίδιο λόγο είναι αναπόφευκτες οι ειδικές μεταφορές για τα άτομα που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτοκίνητο ή μαζικά μέσα μεταφοράς. Ωστόσο, καμία από τις λύσεις αυτές δεν μπορεί να προσφέρει την ελευθερία κινήσεων και την αυτονομία του αυτοκινήτου. Αυτό πρέπει, επίσης, να εξετασθεί και με βάση το γεγονός ότι το αυτοκίνητο καθίσταται όλο και περισσότερο απαραίτητο για τον ταξιδιώτη, για το άτομο γενικά, διότι του παρέχει τη δυνατότητα συμμετοχής στις διάφορες δραστηριότητες που συνεπάγεται η κοινωνική και πολιτιστική ζωή.

1.3. Η αύξηση των ταξιδιών συνεπάγεται και την αύξηση των ταξιδιωτών μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Όσο περισσότερο αναπτύσσεται η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, τόσο αυξάνεται και ο αριθμός των ατόμων που επισκέπτονται, για μεγάλο ή σύντομο χρονιμό διάστημα, ένα άλλο κράτος μέλος. Δεν πρόκειται μόνο για τουρισμό αλλά και για ευκαιριακή εργασία, υποχρεώσεις, συνέδρια, κ.λπ. στα οποία θα πρέπει να προβλεφθεί ότι θα μπορούν να συμμετέχουν και τα άτομα με ειδικές ανάγκες, υπό τις ίδιες συνθήκες όπως και οι άλλοι. Αυτό προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, να έχει κανείς τη δυνατότητα να ταξιδεύει με το δικό του αυτοκίνητο ή να ενοικιάσει αυτοκίνητο στη χώρα άφιξης. Αλλά, αυτό υπό την προϋπόθεση ότι θα μπορεί να σταθμεύει το αυτοκίνητο με τον ίδιο τρόπο όπως και τα άτομα με ειδικές ανάγκες της χώρας που επισκέπτεται.

2. Ιστορικό

2.1. Η σύσταση του 1977, που υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Διάσκεψη των Υπουργών Μεταφορών (ΕΔΥΜ) και η οποία ισχύει για τις ευρωπαϊκές χώρες του ΟΟΣΑ, αφήνει άλυτα πολλά προβλήματα. Η μορφή του δελτίου στάθμευσης που χρησιμοποιείται στα κράτη μέλη της ΕΕ διαφέρει πολύ από χώρα σε χώρα, έστω και αν σε ορισμένες χώρες οι διαστάσεις του δελτίου είναι παρεμφερείς με αυτές που προτείνει η Επιτροπή. Οι διαφορές είναι τόσο μεγάλες ώστε δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το συγκεκριμένο δελτίο θα θεωρηθεί ως δελτίο στάθμευσης από τις αρμόδιες αρχές των άλλων χωρών. Στις διαφορές προστίθενται και οι γλωσσικές δυσκολίες, αφού συνήθως το κείμενο του δελτίου είναι συντεταγμένο στη/στις γλώσσα(-ες) των χωρών που το έχουν χορηγήσει.

2.2. Έχει επίσης αποδειχθεί ότι επικρατεί μεγάλη αβεβαιότητα μεταξύ των κατόχων του δελτίου στάθμευσης ως προς το κατά πόσον αυτό ισχύει στις χώρες που σκοπεύουν να επισκεφθούν. Υπάρχει, επίσης, μεγάλη έλλειψη πληροφόρησης σχετικά με τους κανόνες που θα πρέπει να εφαρμόζουν οι κάτοχοι του δελτίου όταν το χρησιμοποιούν.

2.3. Ένα άλλο πρόβλημα που παρουσιάζεται είναι ότι, τόσο μεταξύ των κρατών μελών όσο και εκτός αυτών, υπάρχουν διαφορές απόψεων όσον αφορά τους όρους που πρέπει να πληροί ένα άτομο με ειδικές ανάγκες για να του χορηγηθεί δελτίο στάθμευσης. Η επεξεργασία ενιαίων κανόνων στον τομέα αυτό αποτελεί, πραγματικά, ένα πολύ δύσκολο έργο. Στο πλαίσιο αυτό, είναι επίσης πολύ σημαντικό να αναφερθεί ότι τα άτομα με ειδικές ανάγκες δεν είναι τα μόνα που χρειάζονται δελτίο στάθμευσης. Ωστόσο, αυτό αποτελεί θέμα της εθνικής νομοθεσίας.

2.4. Με τη λύση που προτείνει η Επιτροπή δεν χρειάζεται καθόλου να εμπλακεί η ΕΕ στην ως άνω δύσκολη διαδικασία, αφού στην πρόταση καθορίζεται ότι κάθε χώρα πρέπει να αποδέχεται την απόφαση της χώρας στην οποία έχει εκδοθεί το δελτίο. Το ποιος δικαιούται δελτίο αποτελεί αποκλειστικά θέμα της εθνικής νομοθεσίας.

3. Περιεχόμενο της πρότασης

3.1. Το δελτίο στάθμευσης προτείνεται να είναι πλαστικοποιημένο για να προστατεύεται, κατά κάποιο τρόπο, από την πλαστογράφηση. Μπορεί να ληφθούν και άλλα μέτρα για να προστατευθεί καλύτερα από τις πλαστογραφήσεις, χωρίς όμως να μεταβληθεί η όψη και ο χαρακτήρας του.

3.2. Το δελτίο έχει φόντο γαλάζιο και στο αριστερό μέρος της πρόσθιας όψης εμφαίνει το σύμβολο των ατόμων με ειδικές ανάγκες, σε λευκό χρώμα πάνω σε σκούρο μπλε φόντο. Η εμφάνιση αυτή θα χρησιμοποιείται, σύντομα, σε όλο τον κόσμο και θα συμφωνεί και με τις πινακίδες στάθμευσης στους ιδιαίτερους χώρους που θα διατεθούν για τη στάθμευση των αυτοκινήτων των ατόμων με ειδικές ανάγκες. (Το πρόβλημα, κατά γενικό κανόνα, είναι ότι αυτοί οι χώροι στάθμευσης για άτομα με ειδικές ανάγκες είναι πολύ μικροί.) Στο δελτίο εμφαίνονται ακόμη, ορισμένα απαραίτητα στοιχεία όπως π.χ. η διάρκεια ισχύος, ο αριθμός του, και το όνομα της αρχής που το χορήγησε. Με τα στοιχεία αυτά μπορεί να ελεγχθεί η γνησιότητά του.

3.3. Στο αριστερό μέρος της πρόσθιας όψης εμφαίνεται, προαιρετικά, ο αριθμός κυκλοφορίας του οχήματος. Με το στοιχείο αυτό επιδιώκεται να παρεμποδισθεί η χρησιμοποίηση του δελτίου από μη δικαιούχο σε άλλο αυτοκίνητο. Αλλά αυτό έχει και ως συνέπεια να μην μπορεί ούτε ο κάτοχος να χρησιμοποιήσει το δελτίο όταν π.χ. επισκέπτεται μία άλλη περιοχή ή μία άλλη χώρα όπου ενοικιάζει ή δανείζεται ένα αυτοκίνητο. Η ΟΚΕ φρονεί ότι με την ενιαία όψη του δελτίου στάθμευσης της ΕΕ περιορίζεται, σε σημαντικό βαθμό, η πραγματοποίηση του στόχου που έχει τεθεί. Η ΟΚΕ έχει επίγνωση του γεγονότος ότι το θέμα της άδειας είναι - και πρέπει να παραμείνει - εθνικό θέμα. Ωστόσο, υποστηρίζει ότι η άδεια πρέπει να παρέχεται προσωπικά στο άτομο με ειδικές ανάγκες ούτως ώστε το δελτίο στάθμευσης να ισχύει ανεξάρτητα από το αν το άτομο αυτό οδηγεί το δικό του (της) αυτοκίνητο, ή αυτοκίνητο που έχει ενοικιάσει ή δανειστεί, η ταξιδεύει ως επιβάτης. Επομένως, κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, ο αριθμός κυκλοφορίας του αυτοκινήτου δεν πρέπει να αναγράφεται στο δελτίο στάθμευσης.

3.4. Στο άνω άκρο της δεξιάς πρόσθιας όψης αναγράφεται η ένδειξη «δελτίο στάθμευσης για άτομα με ειδικές ανάγκες» στη γλώσσα του κράτους μέλους που χορήγησε το δελτίο. Επιπλέον, αναγράφεται και πάλι η ένδειξη «δελτίο στάθμευσης» στις λοιπές γλώσσες της ΕΕ. Τούτο, μαζί με το σύμβολο για τα άτομα με ειδικές ανάγκες θα άρει κάθε αμφιβολία ως προς το στόχο του δελτίου. Ακόμη, στο δεξιό μέρος της πρόσθιας όψης εμφαίνονται σε λευκό χρώμα τα χαρακτηριστικά του κράτους μέλους μέσα σε κύκλο με 12 αστέρια, σύμβολο της ΕΕ, και στο κάτω άκρο του δελτίου αναφέρεται ότι αυτό έχει τις διαστάσεις του κοινοτικού υποδείγματος.

3.5. Στην οπίσθια όψη του δελτίου, αναγράφονται τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τον προσδιορισμό του κατόχου, οι διευκολύνσεις που του αναγνωρίζονται καθώς και η θέση στην οποία πρέπει να τοποθετείται στο αυτοκίνητο.

3.6. Η ΟΚΕ φρονεί επίσης ότι οι προτεινόμενες διαστάσεις του δελτίου φαίνεται να είναι οι σωστές.

4. Παρατηρήσεις

4.1. Επειδή υπάρχουν ορισμένες διϊστάμενες απόψεις μεταξύ των χωρών καθώς και μεταξύ των περιφερειών της ίδιας χώρας, όσον αφορά με τον τρόπο που μπορεί να χρησιμοποιείται το δελτίο στάθμευσης, η ΟΚΕ προτείνει να παραδίδεται στον κάτοχο του «δελτίου στάθμευσης για άτομα με ειδικές ανάγκες» και ένα ενημερωτικό φυλλάδιο, στη γλώσσα του, με τους κανόνες χρήσης που ισχύουν στα κράτη μέλη της ΕΕ. Στο εν λόγω φυλλάδιο πρέπει να αναφέρονται και οι τοπικές παρεκκλίσεις που τυχόν ισχύουν σε ορισμένες χώρες. Υποτίθεται ότι ο κάτοχος θα ζητήσει πληροφορίες σχετικά με τη σημασία παρομοίων παρεκκλίσεων, διότι, το ενημερωτικό φυλλάδιο θα γινόταν υπερβολικά αναλυτικό αν περιλάμβανε όλες αυτές τις πληροφορίες.

4.2. Τέλος, η ΟΚΕ φρονεί ότι η πρόταση σύστασης της Επιτροπής είναι ορθά επεξεργασμένη και ότι έχει τις δυνατότητες να επιτύχει το στόχο της. Επομένως, η ΟΚΕ προτείνει να γίνει δεκτή η πρόταση.

Βρυξέλλες, 27 Μαρτίου 1996.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER