ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ που τροποποιεί τις οδηγίες 89/48/ΕΟΚ και 92/51/ΕΟΚ σχετικά με ένα γενικό σύστημα αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων καθώς και τις οδηγίες 77/452/ΕΟΚ, 77/453/ΕΟΚ, 78/686/ΕΟΚ, 78/687/ΕΟΚ, 78/1026/ΕΟΚ, 78/1027/ΕΟΚ, 80/154/ΕΟΚ, 80/155/ΕΟΚ, 85/384/ΕΟΚ, 85/432/ΕΟΚ, 85/433/ΕΟΚ και 93/16/ΕΟΚ που αφορούν το επάγγελμα του νοσηλευτού υπεύθυνου για γενικές φροντίδες, του οδοντιάτρου, του κτηνιάτρου, της μαίας, του αρχιτέκτονα, του φαρμακοποιού και του ιατρού ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

1. Ιστορικο

α) Στις 3 Δεκεμβρίου 1997, η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο πρόταση οδηγίας που τροποποιεί τις οδηγίες 89/48/ΕΟΚ και 92/51/ΕΟΚ σχετικά με ένα γενικό σύστημα αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων καθώς και τις οδηγίες 77/452/ΕΟΚ, 77/453/ΕΟΚ, 78/686/ΕΟΚ, 78/687/ΕΟΚ, 78/1026/ΕΟΚ, 78/1027/ΕΟΚ, 80/154/ΕΟΚ, 80/155/ΕΟΚ, 85/384/ΕΟΚ, 85/432/ΕΟΚ, 85/433/ΕΟΚ και 93/16/ΕΟΚ που αφορούν το επάγγελμα του νοσηλευτού υπεύθυνου για γενικές φροντίδες, του οδοντιάτρου, του κτηνιάτρου, της μαίας, του αρχιτέκτονα, του φαρμακοποιού και του ιατρού [COM (97) 638 τελικό - 1997/0345/COD] [1].

[1] ΕΕ C 28 της 26.1.1998, σ. 1.

β) Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή διατύπωσε τη γνώμη της στις 27 Μαΐου 1998 [2].

[2] ΕΕ C 235 της 27.7.1998, σ. 53.

γ) Στις 2 Ιουλίου 1998, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε, σε πρώτη ανάγνωση, ευνοϊκή γνωμοδότηση που περιλαμβάνει 19 τροποποιήσεις στην πρόταση της Επιτροπής [3].

[3] ΕΕ C 226 της 20.7.1998, σ. 19.

δ) Στις 20 Μαρτίου 2000, το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή του θέση [4]

[4] ΕΕ C 119 της 27.4.2000, σ. 1.

ε) Στις 27 Μαρτίου 2000, η Επιτροπή δέχθηκε την κοινή αυτή θέση και ανακοίνωσε τη γνώμη της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

στ) Στις 6 Ιουλίου 2000, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε, σε δεύτερη ανάγνωση, 11 τροποποιήσεις στην κοινή θέση.

2. Αντικειμενο της προτασης

Η πρόταση επιδιώκει ένα διττό στόχο:

-να υλοποιήσει τις συστάσεις της ομάδας SLIM «αναγνώριση των διπλωμάτων» διευκολύνοντας την ενημέρωση των καταλόγων των διπλωμάτων που επιδέχονται αυτόματης αναγνώρισης.

-να εισαγάγει με την ευκαιρία αυτή και άλλες τροποποιήσεις, κυρίως τεχνικής φύσης, που αποσκοπούν στη βελτίωση της ασφάλειας δικαίου ή στη διευκόλυνση της ερμηνείας των εν λόγω οδηγιών.

3. Γνωμη της επιτροπης για τισ τροπολογιεσ του ευρωπαϊκου κοινοβουλιου

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σε δεύτερη ανάγνωση 11 τροπολογίες ως προς την κοινή θέση του Συμβουλίου.

3.1. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή

Η τροπολογία 4 αποσκοπεί στη τροποποίηση της αιτιολογικής σκέψης (12) διαγράφοντας τη ρητή αναφορά στην απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην οποία βασίζεται η προτεινόμενη τροποποίηση όσον αφορά την αναγνώριση ορισμένων ιταλικών διπλωμάτων φαρμακευτικής.

Είναι αλήθεια ότι μια τέτοια ρητή αναφορά δεν είναι απαραίτητη, αν και γίνεται ωστόσο αναφορά σε μια άλλη απόφαση του Δικαστηρίου στο ίδιο προοίμιο σε μια άλλη ανάλογη αιτιολογική σκέψη (9).

Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί την τροπολογία αυτή.

Οι τροπολογίες 5 και 6 αποσκοπούν στην τροποποίηση του άρθρου 1 1 της κοινής θέσης αντικαθιστώντας, σε ορισμένες γλωσσικές εκδόσεις, την έκφραση « εκπαιδευτικό ίδρυμα του ιδίου επιπέδου» με την έκφραση « εκπαιδευτικό ίδρυμα αντίστοιχου επιπέδου ».

Το ζήτημα αυτό αποτέλεσε αντικείμενο συζητήσεων στο Συμβούλιο όπου αποφασίστηκε να διατηρηθεί σε κάθε γλωσσική έκδοση η ήδη ισχύουσα διατύπωση, προκειμένου να αποφευχθούν τυχόν δυσκολίες ερμηνείας.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η αντίφαση μεταξύ των δύο αυτών εκφράσεων είναι μόνο φαινομενική. Η ετυμολογία του όρου «αντίστοιχο» δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας ως προς αυτό.

Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί τις τροπολογίες αυτές.

Η τροπολογία 11 αποσκοπεί στη τροποποίηση του άρθρου 12 της κοινής θέσης για να διευκρινιστεί η διάρκεια της περιόδου παρέκκλισης που προβλέπεται για την αναγνώριση ορισμένων ιταλικών διπλωμάτων φαρμακοποιού.

Η τροπολογία προτείνει να διευκρινιστεί το τέλος της μεταβατικής περιόδου αναφέροντας ότι η διάρκειά της λήγει την 1η Νοεμβρίου 2003. Αυτό σημαίνει ότι η μεταβατική περίοδος θα διαρκέσει δέκα έτη, διάστημα που φαίνεται επαρκές.

Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί την τροπολογία αυτή.

3.2. Τροπολογίες που δεν έγιναν δεκτές από την Επιτροπή

Η τροπολογία 1 αποσκοπεί στην εισαγωγή μιας νέας αιτιολογικής σκέψης (5α) που καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει ενοποιημένες αποδόσεις των οδηγιών.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητεί τακτικά από την Επιτροπή να κωδικοποιήσει το κοινοτικό δίκαιο. Αν και η Επιτροπή δεν έχει κατ' αρχήν αντίρρηση ως προς το αίτημα αυτό, πρέπει να σημειωθεί ότι είναι αντίθετο με τους κανόνες νομοθετικής τεχνικής και με το διοργανικό εγχειρίδιο σύνταξης κειμένων να υπενθυμίζεται το αίτημα αυτό σε μια αιτιολογική σκέψη. Επιπλέον, όσον αφορά τις οδηγίες σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία και την αναγνώριση των επαγγελματικών διπλωμάτων, ολοκληρώθηκε μόλις μια σημαντική εργασία κωδικοποίησης η οποία συγκεκριμενοποιήθηκε με την έκδοση της οδηγίας 1999/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [5]. Πράγματι, η εν λόγω οδηγία ενοποιεί 35 οδηγίες.

[5] ΕΕ L 201 της 31.7.1999, σ. 77.

Η Επιτροπή δεν είναι επομένως σε θέση να δεχθεί την τροπολογία αυτή.

Η τροπολογία 2 αποσκοπεί στην εισαγωγή μιας νέας αιτιολογικής σκέψης (6α) που καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει μελέτες και ενδεχομένως νομοθετικές προτάσεις για το ζήτημα της αναγνώρισης της επιμόρφωσης που έχει αποκτηθεί σε τρίτη χώρα.

Όπως αναφέρθηκε ήδη σε σχέση με την τροπολογία 1, είναι αντίθετο με τους κανόνες νομοθετικής τεχνικής και με το διοργανικό εγχειρίδιο σύνταξης κειμένων να διατυπώνεται ένα τέτοιο αίτημα σε μια αιτιολογική σκέψη. Εξάλλου, η κοινή θέση του Συμβουλίου επιβάλλει ήδη στα κράτη μέλη την υποχρέωση να εξετάζουν τα διπλώματα που αποκτήθηκαν σε τρίτη χώρα εφόσον τα διπλώματα αυτά έχουν αναγνωριστεί σε ένα κράτος μέλος, καθώς και την επιμόρφωση ή/και την επαγγελματική πείρα που αποκτήθηκαν σε ένα κράτος μέλος. Επιπλέον, η απόφαση του κράτους μέλους πρέπει να εκδοθεί εντός τριών ϴηνών από την υποβολή του πλήρους φακέλου του ενδιαφερομένου. Οι υποχρεώσεις αυτές παρατίθενται στα άρθρα 3 σημείο 6), 5 σημείο 9), 7 σημείο 4), 9 σημείο 5), 11 σημείο 1), 13 σημείο 5) και 14 σημείο 12) της κοινής θέσης.

Η Επιτροπή δεν είναι επομένως σε θέση να δεχθεί την τροπολογία αυτή.

Οι τροπολογίες 3 και 10 αποσκοπούν στην τροποποίηση του άρθρου 14 σημείο 9) της κοινής θέσης καθιστώντας τη συνεχή επιμόρφωση υποχρεωτική για τους γενικούς ιατρούς.

Oι τροπολογίες αυτές δεν μπορούν να γίνουν δεκτές για διάφορους λόγους.

Κατ' αρχάς, όπως δείχνει ο τίτλος τους, οι οδηγίες «ελεύθερη κυκλοφορία και αναγνώριση των διπλωμάτων» στοχεύουν αποκλειστικά στη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των επαγγελματιών και, για το σκοπό αυτό, προβλέπουν την αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων. Η αναγνώριση αυτή στηρίζεται σ' έναν ελάχιστο συντονισμό της επιμόρφωσης. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και τα άρθρα 149 και 150 της Συνθήκης, η οργάνωση και το περιεχόμενο των συστημάτων εκπαίδευσης και επιμόρφωσης αποτελούν κυρίως βασική αρμοδιότητα των κρατών μελών. Τα άρθρα αυτά αναφέρονται ρητά στον αποκλεισμό κάθε δυνατότητας εναρμόνισης.

Για τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας, πρέπει απλώς και μόνο να προβλεφθεί ο ελάχιστος συντονισμός ορισμένων προϋποθέσεων επιμόρφωσης που κρίνονται επαρκείς και ικανοποιητικές προς το σκοπό αυτό.

Υπό τις συνθήκες αυτές, η επέκταση του ελάχιστου συντονισμού των προϋποθέσεων επιμόρφωσης πέραν των αναγκαίων ορίων για να διευκολυνθεί η ελεύθερη κυκλοφορία θα ήταν αντίθετη στη Συνθήκη καθώς και στους σκοπούς των οδηγιών «ελεύθερη κυκλοφορία και αναγνώριση των διπλωμάτων».

Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι, στη σημερινή της διατύπωση, η τροπολογία 10 θα μπορούσε να αποτελέσει μάλιστα εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία. Πράγματι, το άρθρο 31 της οδηγίας 93/16/ΕΟΚ προβλέπει τις ελάχιστες προϋποθέσεις της ειδικής εκπαίδευσης στη γενική ιατρική. Η ειδική αυτή εκπαίδευση αποκτάται αμέσως μετά τη βασική εκπαίδευση και πριν από την άσκηση της γενικής ιατρικής. Στο στάδιο αυτό, επομένως, δεν γεννάται ζήτημα συνεχούς επιμόρφωσης. Εξ ορισμού, αυτή αποκτάται κατά τη διάρκεια του επαγγελματικού βίου. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν είναι δυνατόν να απαιτείται από έναν ιατρό ο οποίος δεν έχει ακόμη αρχίσει να ασκεί το επάγγελμά του να «παράσχει στοιχεία που πιστοποιούν την τακτική συμμετοχή σε προγράμματα επιμόρφωσης, η χρονική απόσταση μεταξύ των οποίων θα είναι προσαρμοσμένη στην εξέλιξη της ιατρικής».

Τέλος, τίποτα δεν δικαιολογεί το να καταστεί η συνεχής επιμόρφωση υποχρεωτική για ένα μόνο επάγγελμα, ούτε κατά συνέπεια για μία μόνο κατηγορία ιατρών.

Η Επιτροπή δεν είναι επομένως σε θέση να δεχθεί τις τροπολογίες αυτές.

Η τροπολογία 7 αποσκοπεί στην εισαγωγή μιας νέας προϋπόθεσης επιμόρφωσης για τους ιατρούς ειδικότητας, ήτοι « προσήκουσες γνώσεις γενικής ιατρικής ».

Η Επιτροπή παραπέμπει στο σκεπτικό που ανέπτυξε παραπάνω σε σχέση με τις τροπολογίες 3 και 10: η επέκταση του ελάχιστου συντονισμού των προϋποθέσεων επιμόρφωσης πέραν των αναγκαίων ορίων για να διευκολυνθεί η ελεύθερη κυκλοφορία θα ήταν αντίθετη στη Συνθήκη καθώς και στους σκοπούς των οδηγιών «ελεύθερη κυκλοφορία και αναγνώριση των διπλωμάτων».

Δεδομένου ότι πρόκειται για τις προϋποθέσεις επιμόρφωσης του ιατρού ειδικότητας, πρέπει να σημειωθεί ότι ο ιατρός ειδικότητας έχει ήδη αποκτήσει όλες τις απαραίτητες γνώσεις γενικής ιατρικής κατά τη διάρκεια των έξι ετών βασικής εκπαίδευσης. Οι γνώσεις αυτές ήταν επαρκείς για την άσκηση της γενικής ιατρικής έως την 1η Ιανουαρίου 1995. Από την ημερομηνία αυτή και μετά απαιτείται ειδική εκπαίδευση στη γενική ιατρική. Όπως αναφέρει το προοίμιο της οδηγίας 93/16/ΕΟΚ, η ειδική αυτή εκπαίδευση στοχεύει κυρίως στο να καταστήσει περισσότερο επιλεκτική την προσφυγή στους ιατρούς ειδικότητας. Η τροπολογία 7 είναι επομένως άσκοπη στο βαθμό που ο ιατρός ειδικότητας διαθέτει ήδη επαρκείς γνώσεις γενικής ιατρικής χάρη στη βασική του εκπαίδευση και είναι επίσης αντίθετη με το στόχο που επιδιώκεται με την πρόσφατη εισαγωγή της ειδικής εκπαίδευσης στη γενική ιατρική.

Η Επιτροπή δεν είναι επομένως σε θέση να δεχθεί την τροπολογία αυτή.

Οι τροπολογίες 8 και 9 αποσκοπούν στην παράταση κατά ένα έτος της ελάχιστης διάρκειας της ειδικής εκπαίδευσης στη γενική ιατρική. Η ελάχιστη αυτή διάρκεια θα είναι επομένως 3 αντί για 2 έτη.

Η Επιτροπή παραπέμπει στο σκεπτικό που ανέπτυξε παραπάνω σε σχέση με τις τροπολογίες 3 και 10: η επέκταση του ελάχιστου συντονισμού των προϋποθέσεων επιμόρφωσης πέραν των αναγκαίων ορίων για να διευκολυνθεί η ελεύθερη κυκλοφορία θα ήταν αντίθετη στη Συνθήκη καθώς και στους σκοπούς των οδηγιών «ελεύθερη κυκλοφορία και αναγνώριση των διπλωμάτων».

Επιπλέον, η πρόταση παράτασης της διάρκειας της ειδικής εκπαίδευσης στη γενική ιατρική αποτελεί μέρος μιας προσέγγισης της βασικής εκπαίδευσης η οποία συνίσταται στη συμπλήρωση της εκπαίδευσης, στο μέτρο του δυνατού, πριν από την έναρξη της άσκησης του επαγγέλματος, ενώ μια άλλη προσέγγιση συνίσταται στη συνεχή συμπλήρωση της βασικής εκπαίδευσης καθ' όλη τη διάρκεια του επαγγελματικού βίου. Από αυτή την άποψη, οι τροπολογίες 8 και 9 παρουσιάζουν κάποια αντίφαση με τις τροπολογίες 3 και 10.

Στο πλαίσιο αυτό, σημειώνεται γενικά ότι οι διάφορες τροπολογίες σχετικά με την ιατρική εκπαίδευση αφορούν κυρίως τη γενική ιατρική και δεν δικαιολογούνται από μια συνολική θεώρηση του ρόλου του γενικού ιατρού και του ρόλου του ιατρού ειδικότητας και της αντίστοιχης σημασίας της βασικής εκπαίδευσης, της ειδικής εκπαίδευσης, της ειδίκευσης και της συνεχούς εκπαίδευσης. Εξάλλου, όπως αναφέρεται ήδη παραπάνω, δεν μπορούν να αγνοηθούν οι σκοποί των οδηγιών «ελεύθερη κυκλοφορία και αναγνώριση των διπλωμάτων».

Η Επιτροπή δεν είναι επομένως σε θέση να δεχθεί τις τροπολογίες αυτές.

4. Συμπερασμα

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.