B4-0117/99

Ψήφισμα σχετικά με τα αποτελέσματα της Τέταρτης Διάσκεψης των Μερών της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για τις Κλιματικές Μεταβολές (UNFCCC) που πραγματοποιήθηκε στο Μπουένος Άιρες από τις 2 έως τις 13 Νοεμβρίου 1998.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τις κλιματικές μεταβολές, όπως αναφέρονται στο προοίμιο του ψηφίσματος του της 17ης Σεπτεμβρίου 1998 σχετικά με τις κλιματικές μεταβολές εν συνεχεία του Μπουένος Άιρες (Νοέμβριος 1998) ((ΕΕ C 313 της 12.10.1998, σελ. 169.)),

- έχοντας υπόψη το Πρωτόκολλο του Κυότο που επισυνάπτεται στη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές της 10ης Δεκεμβρίου 1997 ((ΣΠΚΜ/ΔΜ/1997/L.7/Συμπ. 1)),

- έχοντας υπόψη τις αποφάσεις που έλαβε η Διάσκεψη των Μερών (COP 4), η Τέταρτη Διάσκεψη των Μερών της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές («Σχέδιο Δράσης του Μπουένος Άιρες»),

- έχοντας υπόψη τη δήλωση της Επιτροπής προς το Κοινοβούλιο τον Ιανουάριο 1999,

A. έχοντας υπόψη ότι η Τρίτη Διάσκεψη των Μερών (COP 3), που συνήλθε στο Κυότο τον Δεκέμβριο 1997, θεωρήθηκε ως ένα πρώτο μεν, αλλά καθοριστικό βήμα της συζήτησης με θέμα τις κλιματικές μεταβολές σε παγκόσμιο επίπεδο που θα προσδιόριζε την ικανότητα της ανθρωπότητας να αναστρέψει τις ανθρωπογενείς κλιματικές μεταβολές τον ερχόμενο αιώνα,

Β. εκτιμώντας, ωστόσο, οι όροι του Πρωτοκόλλου δεν είναι ικανοποιητικοί όσον αφορά πολλά και ειδικά ζητήματα, ενώ επίσης περιλαμβάνονται και αρκετές ρήτρες διαφυγής και αμφισημίες[semigr ] ότι διάχυτη είναι η άποψη πως το Πρωτόκολλο του Κυότο αποτελεί μάλλον ένα σχέδιο για μελλοντικές διαπραγματεύσεις παρά συγκεκριμένο μέσο για τη θέσπιση κανόνων λειτουργίας των μηχανισμών που αποσκοπούν στη σταδιακή μείωση, παγκοσμίως, των εκπομπών σε επίπεδα που δεν συνιστούν κίνδυνο για το κλίμα[semigr ] ότι ευρεία υπήρξε η συναίνεση πως η COP 4 του Μπουένος Άιρες θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις «εκκρεμότητες» του Πρωτοκόλλου του Κυότο και να συντηρήσει την πολιτική «ορμή» που δημιούργησε το Κυότο,

Γ. υπενθυμίζοντας ότι η ΕΕ έθεσε στην COP 4 περισσότερους στόχους, ο σημαντικότερος των οποίων ήταν η έγκριση ενός προγράμματος εργασίας που περιλαμβάνει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την επίλυση των «εκκρεμοτήτων» του Κυότο και για την πραγματοποίηση προόδου επί ζητημάτων που περιλαμβάνονται στην υφιστάμενη σύμβαση,

Δ. θεωρώντας ότι οι βιομηχανικές χώρες οφείλουν να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τη βελτίωση του διαλόγου με τις αναπτυσσόμενες χώρες επί του ζητήματος της αντιμετώπισης των αναγκών τους και, ειδικότερα, στον τομέα της μεταφοράς καθαρών τεχνολογιών και της υπερπόντιας αναπτυξιακής βοήθειας καθώς και της σχέσης τους με ευέλικτους μηχανισμούς,

Ε. επισημαίνοντας ότι, προκειμένου να τεθεί σε ισχύ το Πρωτόκολλο, απαιτείται κύρωση από τουλάχιστον 55 συμβαλλόμενα μέρη της ΣΠΗΕΚΜ, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων των μερών του Παραρτήματος I των οποίων οι συνολικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακος για το 1990 ισοδυναμούσαν με τουλάχιστον το 55% των εκπομπών όλων των μερών του Παραρτήματος I, και ότι η ουσιαστική πρόοδος του Κυότο θα ήταν «χωρίς αντίκρυσμα» σε περίπτωση κατά την οποία όλα τα συμβαλλόμενα μέρη, και ιδίως οι ΗΠΑ και η Ρωσία, δεν κυρώσουν το Πρωτόκολλο το συντομότερο δυνατόν,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι εν τω μεταξύ οι ΗΠΑ έχουν πλέον υπογράψει το Πρωτόκολλο του Κυότο,

Ζ. επισημαίνοντας ότι, με αφορμή το Μπουένος Άιρες, έκανε την παρουσία του ένα βιομηχανικό λόμπυ, απαρτιζόμενο κυρίως από πολυεθνικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ, το οποίο δραστηριοποιείται υπέρ της σοβαρής αντιμετώπισης των κλιματικών μεταβολών, υπό την αιγίδα του Κέντρου PEW, και ότι το γεγονός αυτό, συνεκτιμούμενο με την σοβαρή πλέον δέσμευση της Κυβέρνησης των ΗΠΑ, σηματοδοτεί μια κοσμογονική αλλαγή στην πολιτική για το κλίμα σε σύγκριση με την κατάσταση πριν από το Κυότο,

Η. θεωρώντας ότι η COP 4 παρέχει ένα διαπραγματευτικό πλαίσιο το οποίο εγκαινιάζει μια νέα φάση της διαπραγματευτικής διαδικασίας της ΣΠΗΕΚΜ, και το οποίο είναι αρκούντως ισχυρό ώστε τα συμβαλλόμενα μέρη μπορούν και πρέπει τώρα να στραφούν προς την κατεύθυνση της εφαρμογής των πολιτικών και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίηση των στόχων του Κυότο, ακόμη και πριν από την κύρωση του Πρωτοκόλλου του Κυότο,

Θ. θεωρώντας ότι οι επαπειλούμενες κλιματικές μεταβολές ίσως να έχουν αντίκτυπο σε πολλούς και διάφορους τομείς όπως τα οικοσυστήματα, η ανθρώπινη υγεία, η υγεία των ζώων, η γεωγραφική κατανομή των ειδών, οι διακυμάνσεις των υδάτινων πόρων και των συνθηκών για την γεωργία και τη δασοκομία και, αναπόφευκτα, η εμφάνιση του προβλήματος των περιβαλλοντικών προσφύγων και της αστάθειας σε πολλές περιοχές του κόσμου με αντίκτυπο στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας της Ένωσης,

Ι. επισημαίνοντας ότι το 1997 υπήρξε το θερμότερο έτος αυτού του αιώνα[semigr ] ότι οι καλλιέργειες επηρεάστηκαν σε ορισμένες από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου και ότι η ξηρασία, οι πλημμύρες, οι θεομηνίες, οι τυφώνες, οι πυρκαγιές δασών και το φαινόμενο «El Niρo», που έπληξαν όλα τα μέρη του κόσμου πέρισυ και φέτος, αποτέλεσαν μια πρόγευση των συνεπειών που θα μπορούσε να έχει η οικουμενική άνοδος των θερμοκρασιών, ενώ βαρύ ήταν το τίμημα που προκάλεσαν σε ανθρώπινο, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο,

ΙΑ. υπενθυμίζοντας ότι, στην πρώτη έκθεσή της του 1990, η ΔΕΚΑ τόνισε ότι η ανθρωπότητα πρέπει να μειώσει τουλάχιστον κατά 60% τις εκπομπές που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου για να σταθεροποιήσει την θέρμανση του πλανήτη στα επίπεδα του 1990 και ότι, από τότε μέχρι σήμερα, η μείωση των εκπομπών υπήρξε ελάχιστη αν όχι μηδενική,

1. αναγνωρίζει ότι κατά έναν μικρό αλλά σημαντικό τρόπο, η COP 4 έγραψε διπλωματική ιστορία στο Μπουένος Άιρες από απόψεως διπλωματίας στον τομέα των κλιματικών μεταβολών, καθώς για πρώτη φορά τα συμβαλλόμενα μέρη συμφώνησαν στη θέσπιση ενός Ενιαίου Σχεδίου Δράσης - το Σχέδιο Δράσης του Μπουένος Άιρες, που εμπεριέχει έναν σημαντικό κατάλογο δεσμεύσεων, βάσει χρονοδιαγραμμάτων, πάνω σε ένα φάσμα σημαντικών ζητημάτων όπως οι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί, οι περαιτέρω προσπάθειες στον τομέα των πολιτικών και των μέτρων, η ανάπτυξη και η μεταφορά τεχνολογιών, οι κανόνες που διέπουν τους μηχανισμούς του Κυότο όσον αφορά την εμπορία των δικαιωμάτων εκπομπών και η Κοινή Εφαρμογή του Μηχανισμού Καθαρής Ανάπτυξης (CDM) και ο προσδιορισμός κανόνων που θα διέπουν τους μηχανισμούς συμμόρφωσης[semigr ]

2. επικροτεί θερμά το περιεχόμενο του Σχεδίου Δράσης του Μπουένος Άιρες και των προγραμμάτων του όσον αφορά τα ζητήματα της ισότητας, των δικαιωμάτων και του καθορισμού ανωτάτων ορίων εκπομπών σε παγκόσμια βάση[semigr ] επαναλαμβάνει, ωστόσο, την άποψή του ότι το βάρος της μείωσης των εκπομπών πρέπει να καταμερισθεί βάσει τόσο δικαίων όσο και αποτελεσματικών κριτηρίων, όπως τονίζεται στις αρχές που εμπεριέχονται στο προαναφερθέν ψήφισμα της 17ης Σεπτεμβρίου 1998[semigr ]

3. υπογραμμίζει ωστόσο πως επείγει να συναφθεί συμφωνία επί μιας θεσμικής δομής για τους μηχανισμούς ευελιξίας προκειμένου να καταστεί λειτουργική, πριν από την υλοποίηση των στόχων του Κυότο, μια αγορά αδειών εκπομπής που να λειτουργεί εύρυθμα[semigr ]

4. τονίζει πως έχει σημασία να πραγματοποιηθεί η εσωτερική εφαρμογή των πολιτικών και των μέτρων για την μετατροπή των δεσμεύσεών μας σε πραγματικότητα, όχι μόνο προκειμένου να διασφαλιστεί πως θα υλοποιηθούν οι στόχοι του Κυότο αλλά, επίσης, για να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ βρίσκεται σε ισχυρή διαπραγματευτική θέση στην μετά την COP 6 περίοδο, όταν θα πρέπει να ληφθούν όλες οι σημαντικές αποφάσεις, και ειδικότερα όταν θα πρέπει να συναφθεί μία δεσμευτική από νομικής απόψεως συμφωνία που θα καθορίζει τους κανόνες οι οποίοι θα διέπουν την εμπορία των εκπομπών και θα περιλαμβάνει διατάξεις για την ενεργοποίηση καταλλήλων μηχανισμών εφαρμογής και παρακολούθησης[semigr ]

5. συγχαίρει την ΕΕ για την θέση που έλαβε στο Μπουένος Άιρες, η οποία συνάδει απόλυτα με την θέση που έλαβε το Κοινοβούλιο στο ψήφισμά του της 17ης Σεπτεμβρίου 1998 πριν από το Μπουένος Άιρες, καθώς και για τις αποφασιστικές της προσπάθειες να βελτιωθεί ο διάλογος με την Ομάδα G77 και την Κίνα στο Μπουένος Άιρες και την καλεί να εντείνει ακόμη περισσότερο τις προσπάθειες αυτές τους επόμενους μήνες[semigr ]

6. εκφράζει τη λύπη του για τη στάση του Συμβουλίου, το οποίο απέκλεισε τη συμμετοχή μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις συνεδριάσεις της αντιπροσωπείας της ΕΕ[semigr ] είναι της άποψης ότι οι βουλευτές πρέπει να έχουν το δικαίωμα να διατυπώνουν τις απόψεις των πολιτών που εκπροσωπούν, και θεωρεί ότι η στάση του Συμβουλίου είναι ασυμβίβαστη με το θεσμικό ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπως διαμορφώνεται μετά την κύρωση της Συνθήκης του Άμστερνταμ[semigr ]

7. επικροτεί την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής να υπογράψουν το Πρωτόκολλο του Κυότο τον Νοέμβριο του 1998 και, μολονότι αναγνωρίζει πως δεν πρόκειται για τίποτα περισσότερο από ένα διαδικαστικό θέμα διπλωματικού χαρακτήρα, σημειώνει πως με την ενέργειά τους αυτή οι ΗΠΑ, ουσιαστικά για πρώτη φορά εγκαινιάζουν μια σοβαρή εσωτερική συζήτηση για το ζήτημα των κλιματικών μεταβολών[semigr ]

8. αισιοδοξεί, κατά συνέπεια, πως το προαναφερθέν γεγονός είναι ενδεικτικό των προθέσεων της αμερικανικής κυβέρνησης να προχωρήσει στην κύρωση του Πρωτοκόλλου του Κυότο από τη Γερουσία των ΗΠΑ[semigr ]

9. εξαίρει, στο πλαίσιο αυτό, την ίδρυση του Κέντρου PEW στο Μπουένος Άιρες[semigr ][semigr ]

10. εξαίρει τη στάση της Αργεντινής (χώρας που φιλοξένησε την COP 4) καθώς και του Καζακστάν, που εξεδήλωσαν την προθυμία να δεσμευθούν στα πλαίσια της COP 4 προκειμένου να μειώσουν τις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου[semigr ]

11. υπό το φως της πρόσφατης συνεδρίασης του Συμβουλίου για Οικονομικά και Δημοσιονομικά Θέματα (ECOFIN), αναγνωρίζει ότι οι προτάσεις «Monti» δεν συνιστούν επαρκή απάντηση στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα μετά την COP 4 και, κατά συνέπεια, καλεί την Επιτροπή να αναθερμάνει τις κοινές προτάσεις Monti/Bjerregaard για τη δημιουργία ενός φορολογικού πλαισίου συγκεκριμένης αντιμετώπισης των εκμπομπών διοξειδίου του άνθρακα και των κλιματικών μεταβολών, ως προσθήκη στις προτάσεις «Monti», και να μελετήσει τη δυνατότητα χρήσεως της ρήτρας ευελιξίας της Συνθήκης του Άμστερνταμ σχετικά με το θέμα αυτό[semigr ]

12. καλεί τη γερμανική Προεδρία να λάβει το ταχύτερο δυνατόν τα απαραίτητα μέτρα για την υλοποίηση της φορολόγησης της ενέργειας στην ΕΕ και να ασκήσει πιέσεις στα κράτη μέλη προκειμένου να εξετάσουν την εγκατάλειψη της αρχής της ομοφωνίας για θέματα φορολόγησης, σε συνέχεια της δήλωσης του Υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας[semigr ]

13. εκφράζει την ικανοποίησή του για τα Συμπεράσματα της Βιέννης σχετικά με την ανάγκη δημιουργίας ενός πλαισίου για τη φορολόγηση της ενέργειας, ζητεί δε από το Συμβούλιο ECOFIN, όταν μελετήσει τις επιπτώσεις της φορολογικής πολιτικής για το περιβάλλον, να δώσει προτεραιότητα στο πρόβλημα των κλιματικών μεταβολών[semigr ]

14. επαναλαμβάνει την άποψη ότι, μετά την έγκριση του Σχεδίου Δράσης του Μπουένος Άιρες, καθίσταται πλέον φανερό πως η κύρωση του Πρωτοκόλλου του Κυότο υπόκειται ακριβώς στος όρους του άρθρου 228 (3)[semigr ] κατά συνέπειαν, καλεί και πάλι την Επιτροπή να υποβάλει το έγγραφο κυρώσεως σύμφωνα με τη διαδικασία της σύμφωνης γνώμης[semigr ]

15. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει το Έγγραφο Στρατηγικής που υποσχέθηκε στο Κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο 1998 το συντομότερο δυνατόν και, εν πάση περιπτώσει, σε χρόνο που θα αφήνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαρκές χρονικό περιθώριο να απαντήσει πριν από τη Διασκεψη Κορυφής της Ομάδας G8 και πριν από το COP5[semigr ] το εν λόγω Έγγραφο Στρατηγικής πρέπεινα περιλαμβάνει και αξιολόγηση της εμπορίας των δικαιωμάτων εκπομπών ως μέτρου συμπληρωματικού σε σχέση με άλλα προτεινόμενα οικονομικά μέσα[semigr ]

16. χαιρετίζει το γεγονός ότι στα πρόσφατα συμπεράσματα του Συμβουλίου Ενέργειας δίδεται νέα έμφαση στην ενεργειακή απόδοση και στην ανάγκη εκπόνησης σχετικού προγράμματος δράσεως, θεωρεί ωστόσο ότι ο ενδεικτικός στόχος απόδοσης που συνίσταται στην αύξηση της ενεργειακής έντασης της ΕΕ κατά 1% ετησίως, «άνω του επιπέδου που θα είχε διαφορετικά επιτευχθεί» πάσχει, υπό το φως της συμφωνίας του Κυότο, από έλλειψη φιλοδοξίας, και ταυτόχρονα είναι στην πράξη πολύ δύσκολα αξιολογήσιμος[semigr ]

17. τονίζει ότι για να επιτευχθούν οι στόχοι του Κυότο, η περιβαλλοντική πολιτική θα πρέπει να ενσωματωθεί πλήρως σε άλλους τομείς της πολιτικής όπως ενέργεια, μεταφορές και γεωργία, θεωρεί δε ότι η στρατηγικές αυτές πρέπει να περιλαμβάνουν νέες πρωτοβουλίες με συγκεκριμένους στόχους, χρονοδιάγραμμα και μέτρα που θα στοχεύουν στον περιορισμό των εκπομπών οι οποίες προέρχονται από τους τομείς αυτούς και δημιουργούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου[semigr ]

18. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών και την γραμματεία της Σύμβασης-Πλαισίου σχετικά με τις κλιματικές μεταβολές του ΟΗΕ, με το αίτημα να διανεμηθεί σε όλες τις τρίτες συμβαλλόμενες χώρες.