2. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Η Επιτροπή συγκέντρωσε παρατηρήσεις σχετικά με τον χάρτη πορείας και τη διαδικτυακή δημόσια διαβούλευση μέσω διαδικτυακών ερωτηματολογίων. Οι παρατηρήσεις σχετικά με τον χάρτη πορείας αναλύθηκαν ποσοτικά και ποιοτικά προκειμένου να προσδιοριστούν προκλήσεις, ευκαιρίες και προτεραιότητες δράσης. Στη διαδικτυακή δημόσια διαβούλευση χρησιμοποιήθηκε συνδυασμός κλειστών ερωτήσεων (όπου οι συμμετέχοντες απάντησαν βάσει προκαθορισμένου συνόλου απαντήσεων) και ανοικτών ερωτήσεων (όπου ήταν ελεύθεροι να δώσουν όποια απάντηση επιθυμούσαν γράφοντας έως 1000 χαρακτήρες ανά απάντηση). Το ερωτηματολόγιο της διαδικτυακής δημόσιας διαβούλευσης επικεντρώθηκε σε τρεις βασικές πτυχές: i) τις αγροτικές περιοχές σήμερα, ii) τις αγροτικές περιοχές του μέλλοντος και iii) τη διακυβέρνηση των αγροτικών περιοχών.

Διάφορες ερωτήσεις του ειδικού Ευρωβαρόμετρου 504 αφορούσαν την κατάσταση των αγροτικών περιοχών, τις αλλαγές που έχουν επέλθει από το 2009 έως το 2020, καθώς και τους στόχους της αγροτικής ανάπτυξης, που είναι ο δεύτερος πυλώνας της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ). H έρευνα αυτή πραγματοποιήθηκε στην ΕΕ-27 από τις 3 Αυγούστου έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2020. Συνολικά, πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με 27 237 πολίτες της ΕΕ από διάφορες κοινωνικές και δημογραφικές κατηγορίες, στις περισσότερες περιπτώσεις διά ζώσης στη μητρική τους γλώσσα. Δεδομένων των επιπτώσεων της νόσου COVID-19 και των επακόλουθων μέτρων για την υγεία και την ασφάλεια, η διά ζώσης συνέντευξη είτε δεν ήταν δυνατή είτε ήταν δυνατή μόνο έως έναν βαθμό σε ορισμένες χώρες και αντικαταστάθηκε από διαδικτυακές συνεντεύξεις. Μεταξύ 9 και 18 Απριλίου 2021 διεξήχθη επίσης το ειδικό έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 491 στην ΕΕ-27 για την αξιολόγηση των προτεραιοτήτων στις οποίες θα έπρεπε να εστιάσει το μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές. Πραγματοποιήθηκαν τηλεφωνικές συνεντεύξεις με συνολικά 25 841 πολίτες της ΕΕ. Η έρευνα κάλυψε τα ακόλουθα θέματα: 1) επενδύσεις της ΕΕ στις αγροτικές περιοχές, 2) μεταφορές και συνδέσεις με αγροτικές περιοχές, 3) συνέπειες της πανδημίας COVID-19, 4) περιβαλλοντικά προβλήματα στις αγροτικές περιοχές, 5) συμμετοχή των κατοίκων αγροτικών περιοχών.

Η πρωτοβουλία για το μακρόπνοο όραμα παρουσιάστηκε επίσης σε σειρά εκδηλώσεων σε ολόκληρη την ΕΕ προκειμένου να συγκεντρωθούν οι απόψεις των ενδιαφερόμενων από αγροτικές περιοχές και των περιφερειακών και τοπικών αρχών. Για κάθε εκδήλωση, οι εκπρόσωποι της Επιτροπής προσδιόρισαν τα κύρια ζητήματα που επισημάνθηκαν. Πραγματοποιήθηκαν επίσης στοχευμένες διαβουλεύσεις με εθνικές αρχές που ασχολούνται με την αγροτική ανάπτυξη μέσω της επιτροπής διαχείρισης της αγροτικής ανάπτυξης και με ενδιαφερόμενους φορείς αγροτικής ανάπτυξης μέσω της ομάδας διαλόγου της κοινωνίας των πολιτών για την αγροτική ανάπτυξη, καθώς και στο πλαίσιο συνεδριάσεων διακυβέρνησης των αγροτικών δικτύων της ΕΕ. Η συμμετοχική διαδικασία ανάλυσης προοπτικών για την ανάπτυξη του οράματος, υπό την καθοδήγηση του Κοινού Κέντρου Ερευνών, πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο σειράς συνεδριάσεων της θεματικής ομάδας για το μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές, η οποία συστάθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΔΑΑ).

Επιπλέον, η Επιτροπή δημιούργησε, με την υποστήριξη του ΕΔΑΑ, το πακέτο εργαστηρίου «Καλώς ορίσατε στο αγροτικό μας εργαστήριο», το οποίο είναι διαθέσιμο σε 22 γλώσσες της ΕΕ στο διαδίκτυο. Από τον σχετικό ιστότοπο τα εθνικά αγροτικά δίκτυα (ΕΑΔ) και άλλοι ενδιαφερόμενοι σε αγροτικές περιοχές μπορούσαν να τηλεφορτώσουν υλικό ώστε να διοργανώσουν τοπικές συμμετοχικές εκδηλώσεις με επίκεντρο τη δική τους περιοχή και τις πιθανές και επιθυμητές εξελίξεις σε αυτήν από σήμερα έως το 2040. Τα αποτελέσματα υποβλήθηκαν στην Επιτροπή σε «δελτία συγκομιδής» που συνέθεταν τα αποτελέσματα των συζητήσεων στο πλαίσιο του εργαστηρίου. Τα ΕΑΔ προσάρμοσαν το υλικό στις τοπικές συνθήκες και στον χρόνο και τους πόρους που διέθεταν. Ορισμένες ομάδες τήρησαν αυστηρά τα υποδείγματα· ορισμένες τα χρησιμοποίησαν με μεγαλύτερη ελευθερία· και άλλες ανέπτυξαν πρόσθετα και δημιουργικά μέσα για να συγκεντρώσουν τις απόψεις των αγροτικών περιοχών όσον αφορά το όραμά τους για το μέλλον της αγροτικής Ευρώπης το 2040. Λόγω της πανδημίας COVID-19, σχεδόν όλα τα εργαστήρια πραγματοποιήθηκαν ηλεκτρονικά και όχι διά ζώσης. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τα αποτελέσματα διατίθενται στην έκθεση του ΕΔΑΑ με τίτλο «Rural Voices: A qualitative analysis of the findings from stakeholder workshops contributing to the Long-term Vision for Rural Areas» (Αγροτικές φωνές: ποιοτική ανάλυση των ευρημάτων των εργαστηρίων ενδιαφερομένων η οποία συμβάλλει στο μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές).

Τέλος, στην «Εβδομάδα Αγροτικού Οράματος: Φανταστείτε το μέλλον των αγροτικών περιοχών της Ευρώπης», μια μεγάλης κλίμακας συμμετοχική διάσκεψη που διοργανώθηκε διαδικτυακά από το ΕΔΑΑ σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή μεταξύ 22 και 26 Μαρτίου 2021, τα αποτελέσματα των διαφόρων σκελών της διαβούλευσης παρουσιάστηκαν, συζητήθηκαν με τους ενδιαφερόμενους και αναπτύχθηκαν περαιτέρω. Διοργανώθηκαν επίσης ειδικά εργαστήρια για βασικά θέματα (περιλαμβάνονταν 8 συμμετοχικά εργαστήρια, ολομέλειες εργασίας, 11 παράλληλες εκδηλώσεις, η τελετή απονομής των βραβείων αγροτικής έμπνευσης του ΕΔΑΑ, μια αγορά στην οποία διάφοροι ενδιαφερόμενοι και δίκτυα παρουσίασαν τις δραστηριότητες και τις πρωτοβουλίες τους που συνδέονται με το όραμα). Πρόθεση ήταν να παρασχεθούν όσο το δυνατόν περισσότερες ευκαιρίες για ανταλλαγές μεταξύ των συμμετεχόντων, ώστε να αντληθούν συλλογικές απόψεις σχετικά με τις προσδοκίες των ενδιαφερομένων από το αγροτικό όραμα. Όλες οι παρουσιάσεις και πληροφορίες της εκδήλωσης είναι διαθέσιμες στο ΕΔΑΑ.

3. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ

α. Διαβούλευση σχετικά με τον χάρτη πορείας της Επιτροπής

Η διαβούλευση σχετικά με τον χάρτη πορείας για το όραμα ήταν ανοικτή για τη διατύπωση σχολίων από τις 22 Ιουλίου έως τις 9 Σεπτεμβρίου 2020. Απάντησαν συνολικά 198 ενδιαφερόμενοι, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι περιφερειακών συμφερόντων, θεματικά δίκτυα, διεθνείς οργανισμοί, δημόσιες (εθνικές, περιφερειακές και τοπικές) αρχές, οργανώσεις πολιτών, πανεπιστημιακοί και μεμονωμένοι πολίτες.

Η συντριπτική πλειονότητα των εγγράφων θέσης που υποβλήθηκαν αφορούσαν το περιεχόμενο της πρωτοβουλίας και όχι τον ίδιο τον χάρτη πορείας (ο οποίος επικεντρωνόταν στη διαδικασία). Σε κάθε περίπτωση, οι συνεισφορές των ενδιαφερόμενων στη διαδικασία αυτή ελήφθησαν επίσης υπόψη κατά την ανάλυση των αποτελεσμάτων της διαδικτυακής δημόσιας διαβούλευσης.

β. Διαδικτυακή δημόσια διαβούλευση

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, η οποία διεξήχθη από τις 7 Σεπτεμβρίου έως τις 30 Νοεμβρίου 2020, συγκεντρώθηκαν συνολικά 2 326 απαντήσεις και από τα 27 κράτη μέλη και 87 έγγραφα θέσεων από διάφορους ενδιαφερόμενους.

Όσον αφορά τις κατηγορίες των ενδιαφερομένων που απάντησαν, το 62 % ήταν πολίτες (εκ των οποίων το 52 % δήλωσαν ότι ζουν σε αγροτική περιοχή και το 9 % σε απομακρυσμένη αγροτική περιοχή), το 9 % επιχειρήσεις και ενώσεις, το 5 % ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα, το 9 % δημόσιες αρχές, το 7 % ΜΚΟ, το 5 % δίκτυα αγροτικής ανάπτυξης και το 2 % άλλοι απαντήσαντες.

Τον Απρίλιο του 2021 διεξήχθη έρευνα έκτακτου Ευρωβαρόμετρου για να συμπληρωθούν τα αποτελέσματα της διαδικτυακής δημόσιας διαβούλευσης με αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού της ΕΕ.

Τα αποτελέσματα της διαδικτυακής δημόσιας διαβούλευσης είναι διαθέσιμα στο έγγραφο «Factual Summary on the public consultation on the long/term vision for rural areas» (Περίληψη της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με το μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές) και στο έγγραφο «Synthesis of the online public consultation on the Long-term Vision for Rural Areas» (Συνοπτική παρουσίαση της διαδικτυακής δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με το μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές).

γ. Ευρωβαρόμετρα

Σχεδόν όλοι όσοι απάντησαν στο ειδικό Ευρωβαρόμετρο 504 (95 %, + 3 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2017) θεωρούν ότι η γεωργία και οι αγροτικές περιοχές είναι σημαντικές για το μέλλον. Αν εξετάσουμε την πιο μακροχρόνια τάση, το ποσοστό αυξήθηκε κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες από το 2009.

Οι απαντήσαντες ερωτήθηκαν αν η κατάσταση στις αγροτικές περιοχές στη χώρα τους έχει βελτιωθεί, έχει χειροτερέψει ή έχει παραμείνει περίπου η ίδια σε σύγκριση με μία δεκαετία πριν. Το μεγαλύτερο ποσοστό των απαντησάντων θεωρεί ότι η κατάσταση έχει βελτιωθεί όσον αφορά την πρόσβαση σε συνδέσεις υψηλών ταχυτήτων στο διαδίκτυο και σε υποδομές μεταφορών προς τις πόλεις. Αντίθετα, μια σχετική πλειοψηφία απάντησε ότι η κατάσταση έχει χειροτερέψει όσον αφορά τις ευκαιρίες απασχόλησης και τις υπηρεσίες υγείας (γράφημα 3).