Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για τη δημιουργία ευρωπαϊκής υπηρεσίας κτηνιατρικής και φυτοϋγειονομικής επιθεώρησης» () (97/C 66/13)

Στις 2 Αυγούστου 1996, και σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 198 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 5 Νοεμβρίου 1996 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Nilsson.

Κατά την 340ή σύνοδο ολομέλειας της 27ης και 28ης Νοεμβρίου 1996 (συνεδρίασης της 27ης Νοεμβρίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 82 ψήφους υπέρ, 10 κατά και 14 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. H πρόταση της Επιτροπής

1.1. Στην πρόταση κανονισμού η Επιτροπή προβλέπει τη δημιουργία μιας Υπηρεσίας Κτηνιατρικής και Φυτοϋγειονομικής Επιθεώρησης και Ελέγχων.

1.2. Η πρόταση συνεπάγεται την ενίσχυση και την εδραίωση του υφιστάμενου Γραφείου, την αύξηση της ανεξαρτησίας των επιθεωρητών της Υπηρεσίας, καθώς επίσης και τη δυνατότητα διενέργειας επιτόπιων ελέγχων και εκτιμήσεων στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες. Η Υπηρεσία αναλαμβάνει τα καθήκοντα της Επιτροπής όσον αφορά τον έλεγχο και την εποπτεία.

1.3. Η Επιτροπή προτείνει να χρηματοδοτούνται οι δραστηριότητες της Υπηρεσίας, χωρίς να επηρεάζονται άλλοι πόροι, με το 1 % των τελών τα οποία, κατ'εφαρμογήν της κοινοτικής νομοθεσίας, θα πρέπει να εισπράττονται από τα κράτη μέλη για τους κτηνιατρικούς ελέγχους.

1.4. Η Υπηρεσία θα διευθύνεται, σύμφωνα με την πρόταση, από ένα διοικητικό συμβούλιο το οποίο θα απαρτίζεται από έναν εκπρόσωπο κάθε κράτους μέλους, δύο εκπροσώπους της Επιτροπής και δύο επιστήμονες που θα διορίζονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Υπεύθυνος για τις εργασίες της Υπηρεσίας θα είναι ένας διευθυντής, του οποίου η θητεία θα είναι πενταετής.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Ο εμπεριστατωμένος και αποτελεσματικός έλεγχος στον κτηνιατρικό και φυτοϋγειονομικό τομέα από ένα εποπτικό όργανο είναι απαραίτητος για την εύρρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και την αποτελεσματική προστασία των καταναλωτών. Το όργανο αυτό πρέπει να είναι πλήρως αρμόδιο να ελέγχει κατά πόσο εφαρμόζονται σωστά οι οδηγίες της Κοινότητας και να εξακριβώνει εάν πληρούνται οι απαιτήσεις έναντι τρίτων χωρών.

2.2. Τα προβλήματα που πλήττουν μεγάλο μέρος της παραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση βοείου κρέατος δείχνουν προφανώς ότι είναι απαραίτητο να διαθέτει η Επιτροπή ένα όργανο ελέγχου και εποπτείας τόσο σε επίπεδο Κοινότητας όσο και έναντι των τρίτων χωρών. Για το θεμιτό ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά είναι αναγκαίο να τηρούν και να εφαρμόζουν όλα τα κράτη μέλη τις οδηγίες που θεσπίζει το Συμβούλιο.

2.3. Όπως έχουν τώρα τα πράγματα, οι πόροι του υφιστάμενου Γραφείου είναι ανεπαρκείς. Παρατηρήθηκαν επίσης τάσεις και έγιναν προσπάθειες περιορισμού των αρμοδιοτήτων του και μείωσης των οικονομικών του δυνατοτήτων.

2.4. Συνεπώς, είναι σημαντικό να διαθέτει η αρχή που είναι αρμόδια για τον έλεγχο επαρκείς πόρους για να είναι οι δραστηριότητές της αποτελεσματικές.

2.5. Η πρόταση χρηματοδότησης είναι κατά βάση λανθασμένη για διάφορους λόγους, που σχολιάζονται παρακάτω.

2.6. Ο αριθμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου πρέπει να περιορισθεί για είναι δυνατή η αποτελεσματική λειτουργία του. Η ισοτιμία μεταξύ των μελών μπορεί να επιτευχθεί με την εναλλακτική άσκηση των σχετικών καθηκόντων από τα κράτη μέλη.

2.7. Η ΟΚΕ δεν έχει πεισθεί ότι είναι απαραίτητο να μετατραπεί το υφιστάμενο γραφείο σε ειδική υπηρεσία. Το συμπέρασμα αυτό δεν απορρέει ούτε και από τη συμφωνία του Συμβουλίου της 29ης Οκτωβρίου 1993. Αντίθετα, κατά την άποψη της ΟΚΕ, το γραφείο θα πρέπει να ενισχυθεί με περισσότερο, μόνιμο προσωπικό, εκτός και αν αποδειχθεί, πέραν αμφιβολίας, ότι η δημιουργία ειδικής υπηρεσίας θα αποφέρει σημαντικά οφέλη για τη δημόσια υγεία, την προστασία των καταναλωτών και τη βιομηχανία τροφίμων.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Αιτιολογία της πρότασης

3.1.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τα επιχειρήματα της πρότασης όσον αφορά τις αρμοδιότητες και τους βασικούς τομείς εργασιών της Υπηρεσίας.

3.1.2. Αντίθετα, η ΟΚΕ θα ήθελε να τονίσει ότι η διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια δεν εξαρτάται από τον τρόπο δημιουργίας εσόδων της Υπηρεσίας, αλλά από τον τρόπο διατύπωσης των κανόνων που διέπουν τη λειτουργία της. Η εξαρτημένη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων ελέγχου των κρατών μελών θα συνεπάγεται ανασφαλή τρόπο χρημαδότησης και θα δημιουργήσει ανισότητες μεταξύ των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων μερών.

3.1.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι μια προϋπόθεση για τη σύσταση της Υπηρεσίας είναι η πλήρης χρηματοδότησή της με πόρους του προϋπολογισμού, όπως ακριβώς συνέβη με την παρεμφερή Υπηρεσία Περιβάλλοντος.

3.1.4. Η ΟΚΕ θα ήθελε επίσης να τονίσει ότι είναι σημαντικό, τώρα που οι υπηρεσίες εγκαταστάθηκαν στην Ιρλανδία, να μην δημιουργηθούν ή να αναπτυχθούν αντίστοιχες διοικητικές υπηρεσίες στην Επιτροπή στις Βρυξέλλες, πράγμα που θα συνεπάγεται περιττές διπλές εργασίες και τη δημιουργία ασαφών τομέων αρμοδιοτήτων.

3.2. Άρθρο 2, Στόχος

3.2.1. Η ΟΚΕ κρίνει ότι πρέπει να διασαφηνισθεί πόσα τρόφιμα υπόκεινται σε έλεγχο, ώστε να περιληφθούν σε αυτά και εκείνα που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ της Συνθήκης.

3.2.2. Επίσης, η ΟΚΕ κρίνει ότι καθήκοντα της υπηρεσίας πρέπει να είναι η υποβολή προτάσεων στην Επιτροπή και η επισήμανση των προβλημάτων του τομέα.

3.2. Άρθρο 4, διοικητικό συμβούλιο

3.3.1. Η ΟΚΕ κρίνει ότι το διοικητικό συμβούλιο πρέπει να απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών, εμπειρογνώμονες και μέλη που θα υποδεικνύει η Επιτροπή, αλλά και από εκπροσώπους τόσο των καταναλωτών όσο και των παραγωγών.

3.3.2. Η ΟΚΕ κρίνει επίσης ότι οι δύο προτεινόμενοι επιστήμονες που είναι ειδικευμένοι στον τομέα της κτηνιατρικής και της φυτοϋγειονομικής πρέπει να διορίζονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής.

3.3.3. Για τα κτηνιατρικά θέματα εξακολουθεί να υπάρχει μία μόνιμη κτηνιατρική επιτροπή καθώς επίσης και μια για τον τομέα της φυτοϋγειονομικής προστασίας, που έχουν ευρεία και αντιπροσωπευτική σύνθεση από τα κράτη μέλη.

3.3.4. Ο αριθμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου πρέπει να περιορισθεί σε δέκα κατ'ανώτατο όριο, το ήμισυ των οποίων θα ασχολείται με φυτοϋγειονομικά θέματα και το άλλο ήμισυ με κτηνιατρικά θέματα. Τα μέλη πρέπει να υποδεικνύονται από τα κράτη μέλη, αλλά να διορίζονται από την Επιτροπή, ενώ μία συγκεκριμένη ρύθμιση εκ περιτροπής συμμετοχής εκπροσώπων των κρατών μελών θα εξασφαλίσει την εναλλαγή της εντολής μεταξύ των εν λόγω κρατών μελών.

3.3.5. Η θητεία πρέπει να είναι διετής και όχι τριετής, όπως προτείνεται. Αυτό πρέπει επίσης να ισχύει για τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο.

3.3.6. Μπορεί να συζητηθεί κατά πόσο ο εσωτερικός κανονισμός του διοικητικού συμβουλίου πρέπει να θεσπιστεί με απόφαση της Επιτροπής κατόπιν προτάσεως του διοικητικού συμβουλίου.

3.3.7. Το πρόγραμμα εργασιών πρέπει να καλύπτει επίσης περίοδο δύο ετών.

3.3.8. Το σημείο 9 πρέπει να τροποποιηθεί ώστε η καταρτιζόμενη έκθεση να αποστέλλεται και στην ΟΚΕ για γνωμοδότηση. Η ΟΚΕ αποτελεί ασφαλώς ενδιαφερόμενο μέρος επειδή απαρτίζεται, μεταξύ άλλων, από εκπροσώπους τόσο των παραγωγών και των καταναλωτών όσο των ενδιαφερόμενων επαγγελματικών οργανώσεων.

3.4. Άρθρο 5, Διευθυντής

3.4.1. Σύμφωνα με το σημείο 1, η θητεία του Διευθυντού είναι πενταετής. Ενδέχεται να είναι σημαντικό από άποψη σταθερότητας και συνέχειας να μην εξαρτάται ο διευθυντής από οποιαδήποτε τυχόν προβλήματα. Αντίθετα, είναι σημαντικό να παρέχεται η δυνατότητα και στο διοικητικό συμβούλιο να παρεμβαίνει σε περίπτωση που οι δραστηριότητες δεν αναλαμβάνονται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.

3.5. Άρθρο 6, προϋπολογισμός

3.5.1. Συγκεκριμένος στόχος της ΟΚΕ είναι να χρηματοδοτούνται οι δραστηριότητες της Υπηρεσίας μόνο με πόρους του προϋπολογισμού. Συνεπώς, το σημείο 3 του άρθρου αυτού πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

3.5.2. Ο έλεγχος του κατά πόσο η ισχύουσα οδηγία τηρείται και εφαρμόζεται αποτελεί κοινή υπόθεση και πρέπει να χρηματοδοτείται από κοινού. Οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την εμβέλεια και την εφαρμογή των κτηνιατρικών ελέγχων είναι σήμερα μεγάλες. Επίσης, η χρηματοδότηση των δαπανών ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα ελέγχου και δαπάνες τόσο για τα κράτη μέλη όσο και για την Επιτροπή.

3.6. Άρθρο 17, ρήτρα επανεξέτασης

3.6.1. Δεδομένου ότι η ΟΚΕ προτείνει τροποποίηση του διοικητικού συμβουλίου και συντομότερη θητεία, είναι ενδεδειγμένο να υποβάλονται εκθέσεις για τις δραστηριότητες της Υπηρεσίας και να διενεργούνται σχετικές εκτιμήσεις σε χρονικό διάστημα συντομότερο του προτεινόμενου των πέντε ετών. Θα ήταν ίσως σκόπιμο να καταρτίζονται οι εκθέσεις το αργότερο μετά από την παρέλευση δύο ετών, δηλαδή μετά από την πρώτη θητεία.

3.6.2. Στο άρθρο αυτό πρέπει επίσης να προστεθεί ότι επιβάλλεται να ζητείται η γνώμη της ΟΚΕ, όπως συμβαίνει με το Κοινοβούλιο, για την έκθεση που καλείται να καταρτίζει η Επιτροπή. Η ΟΚΕ έχει έναν αυτονόητο ρόλο, επειδή απαρτίζεται από διάφορα μέρη της κοινωνίας που έχουν σχέση τις δραστηριότητες της Υπηρεσίας και τα οποία μπορούν να διατυπώσουν αντικειμενικές και αξιόλογες απόψεις στον τομέα αυτό.

Βρυξέλλες, 27 Νοεμβρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ αριθ. C 239 της 17. 8. 1996, σ. 9.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Η ακόλουθη τροπολογία απορρίφθηκε κατά τη συζήτηση.

Σημείο 3.3.4

Να αντικατασταθεί από τα εξής: «Κατά τη σύσταση του Διοικητικού Συμβουλίου πρέπει να τηρηθεί η αρχή ότι το ήμισυ των μελών του θα ασχολείται με τη φυτοϋγειονομική εποπτεία και το άλλο ήμισυ με κτηνιατρικά θέματα. Τα μέλη θα υποδεικνύονται από τα ΚΜ, αλλά θα διορίζονται από την Επιτροπή.»

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 31, ψήφοι κατά: 59, αποχές : 14.