ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

Αρχή πληρωμής : Αρχή η οποία ορίζεται από το κράτος μέλος με σκοπό την κατάρτιση και την υποβολή αιτήσεων πληρωμής και τη λήψη πληρωμών από την Επιτροπή.

Δήλωση εκκαθάρισης : Γνώμη την οποία διατυπώνει ο φορέας εκκαθάρισης σχετικά με την εγκυρότητα του τελικού αιτήματος πληρωμής και της τελικής βεβαίωσης δαπανών που υποβάλλονται για πρόγραμμα το οποίο συγχρηματοδοτείται από τα διαρθρωτικά ταμεία. Σημαντικές αδυναμίες διαχείρισης και ελέγχου ή μεγάλη συχνότητα παρατυπιών πρέπει να συνεπάγονται τη διατύπωση αρνητικής γνώμης. Σε περίπτωση μεγάλης συχνότητας παρατυπιών, στη γνώμη πρέπει να αναφέρονται οι περιστάσεις αυτές και να εκτιμάται η έκταση του προβλήματος και οι δημοσιονομικές επιπτώσεις του.

Δημοσιονομική διόρθωση : Διαδικασία η οποία συνίσταται στη μη αναγνώριση ενός ποσού δαπανών το οποίο έχει ήδη καταβληθεί από την Επιτροπή σε ένα κράτος μέλος, επειδή κρίθηκε παράτυπο. Όταν τα κράτη μέλη προβαίνουν τα ίδια σε τέτοιες διορθώσεις, μπορούν να αντικαθιστούν τα παράτυπα ποσά με άλλες επιλέξιμες δαπάνες. Εάν το κράτος μέλος δεν προβεί στις διορθώσεις, η Επιτροπή μπορεί να εφαρμόσει η ίδια δημοσιονομικές διορθώσεις. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι παράτυπες δαπάνες δεν μπορούν να αντικατασταθούν με άλλες επιλέξιμες δαπάνες, με αποτέλεσμα την καθαρή μείωση της συνεισφοράς των διαρθρωτικών ταμείων.

Διαδικασία κλεισίματος : Βάσει μιας δήλωσης εκκαθάρισης, ο διακανονισμός των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων της ΕΕ για ένα πρόγραμμα μέσω της καταβολής του υπολοίπου στο κράτος μέλος ή της έκδοσης χρεωστικού σημειώματος. Ο τελικός διακανονισμός δεν θίγει το δικαίωμα της Επιτροπής να εγκρίνει δημοσιονομικές διορθώσεις σε μεταγενέστερο στάδιο.

Διαρθρωτικά ταμεία : Το κύριο μέσο πολιτικής της Ένωσης για τη στήριξη των στόχων οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Συνθήκης. Τα δύο διαρθρωτικά ταμεία είναι το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ.

Διαχειριστική αρχή : Αρχή η οποία ορίζεται από το κράτος μέλος για τη διαχείριση ενός προγράμματος. Η εν λόγω αρχή μπορεί να αποφασίσει την ανάθεση καθηκόντων στους αποκαλούμενους ενδιάμεσους φορείς.

Διορθωτικά μέτρα : Μέτρα τα οποία ζητεί η Επιτροπή μετά τον εντοπισμό ελλείψεων στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου. Συνίστανται στην εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων σε σχέση με δαπάνες που έχουν ήδη δηλωθεί στην Επιτροπή και σε αλλαγές στα συστήματα, προκειμένου να καταστούν αποτελεσματικά.

Έκθεση δυνάμει του άρθρου 13 : Ετήσια έκθεση που καταρτίζεται σύμφωνα με το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 438/2001 της Επιτροπής, με την οποία γνωστοποιούνται τα αποτελέσματα των ελέγχων δεύτερου επιπέδου, η οποία διαβιβάζεται στην Επιτροπή.

Έλεγχοι δεύτερου επιπέδου (δειγματοληπτικοί έλεγχοι ή έλεγχοι σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού) : Έλεγχοι οι οποίοι διενεργούνται από φορέα ανεξάρτητο από τη διαχειριστική αρχή και την αρχή πληρωμής, σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 438/2001 της Επιτροπής. Στόχος τους είναι η επαλήθευση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου και, επιλεκτικά, των δηλώσεων δαπανών που πραγματοποιούνται στα διάφορα επίπεδα. Οι έλεγχοι διενεργούνται βάσει αντιπροσωπευτικού δείγματος των εγκεκριμένων σχεδίων. Πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 5 % των συνολικών επιλέξιμων δαπανών που έχουν ήδη δηλωθεί στην Επιτροπή και να κατανέμονται ίσα στην περίοδο προγραμματισμού. Τα αποτελέσματα των εν λόγω ελέγχων αναφέρονται στην Επιτροπή σε ετήσιες εκθέσεις (τις εκθέσεις δυνάμει του άρθρου 13) και αποτελούν τη βάση για τη δήλωση εκκαθάρισης ενός προγράμματος. Οι έλεγχοι δεύτερου επιπέδου εντάσσονται στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου.

Έλεγχοι πρώτου επιπέδου (έλεγχοι σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού) : Διαδικασίες οι οποίες εκτελούνται από τον φορέα που είναι επιφορτισμένος με τη διαχείριση ενός προγράμματος, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 438/2001 της Επιτροπής. Στόχος είναι η επαλήθευση της πραγματοποίησης της δηλούμενης δαπάνης και η διασφάλιση της συμμόρφωσης προς τους ισχύοντες κανόνες τόσο σε εθνικό όσο και σε επίπεδο ΕΕ. Οι εν λόγω κανόνες αφορούν ειδικότερα την επιλεξιμότητα των δαπανών στο πλαίσιο του οικείου προγράμματος, δημόσιων συμβάσεων και κρατικών ενισχύσεων. Οι έλεγχοι πρώτου επιπέδου εντάσσονται στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου.

Επιχειρησιακό πρόγραμμα και ενιαίο έγγραφο προγραμματισμού, καλούμενα "προγράμματα" στην έκθεση : Έγγραφα που καταρτίζονται σε κεντρικό ή περιφερειακό επίπεδο σε ένα κράτος μέλος και εγκρίνονται από την Επιτροπή, τα οποία πρέπει να λαμβάνουν τη μορφή ενός συνεκτικού συνόλου προτεραιοτήτων που περιέχει μέτρα. Τα σχέδια που πρόκειται να συγχρηματοδοτηθούν από τα διαρθρωτικά ταμεία πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής ενός μέτρου. Ένα κοινοτικό πλαίσιο στήριξης (στρατηγική και προτεραιότητες δράσης των διαρθρωτικών ταμείων και του κράτους μέλους που πρέπει να υλοποιηθούν μέσω διαφόρων προγραμμάτων) και ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα μπορούν να συγχωνευθούν ώστε να λάβουν τη μορφή ενός "ενιαίου εγγράφου προγραμματισμού". Για κάθε πρόγραμμα καταρτίζεται προϋπολογισμός, ο οποίος απαρτίζεται, αφενός, από εθνικά, περιφερειακά και τοπικά δημόσια κεφάλαια και, αφετέρου, από τη συγχρηματοδότηση των διαρθρωτικών ταμείων.

Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) : Ένα από τα διαρθρωτικά ταμεία, στόχος του οποίου είναι η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω της βελτίωσης της απασχόλησης και των ευκαιριών εργασίας, ενθαρρύνοντας το υψηλό επίπεδο απασχόλησης και περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας. Οι παρεμβάσεις του ΕΚΤ υλοποιούνται μέσω προγραμμάτων που περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό σχεδίων.

Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) : Ένα από τα διαρθρωτικά ταμεία, στόχος του οποίου είναι η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω της διόρθωσης των κύριων περιφερειακών ανισορροπιών, με την υποστήριξη της ανάπτυξης και της διαρθρωτικής προσαρμογής των περιφερειακών οικονομιών. Στηρίζει επίσης τη διασυνοριακή, τη διεθνική και τη διαπεριφερειακή συνεργασία. Οι παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ υλοποιούνται μέσω προγραμμάτων που περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό σχεδίων.

Παράτυπη δαπάνη : Δαπάνη μη επιλέξιμη, διότι δεν είναι σύμφωνη με τους κανόνες της ΕΕ και/ή τους εθνικούς κανόνες ή η οποία δηλώθηκε καθ’ υπέρβαση της πραγματικής.

Περίοδος προγραμματισμού : Πολυετές πλαίσιο εντός του οποίου προγραμματίζονται και εκτελούνται οι δαπάνες των διαρθρωτικών ταμείων, όπως η περίοδος 2000-2006.

Ποσοστό σφάλματος : Οι εντοπισθείσες παράτυπες δαπάνες ως ποσοστό των συνολικών ελεγχθεισών δαπανών.

Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου : Συστήματα που έχουν θεσπιστεί για τη διαχείριση και τον έλεγχο της βοήθειας η οποία χορηγείται στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων, την οποία διαχειρίζονται τα κράτη μέλη. Αυτά πρέπει να διασφαλίζουν τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των διαρθρωτικών ταμείων και να παρέχουν επαρκή βεβαιότητα για την ορθότητα, την κανονικότητα και την επιλεξιμότητα των δηλώσεων δαπανών που υποβάλλονται στην Επιτροπή.

Φορέας εκκαθάρισης : Φορέας ο οποίος εκδίδει τη δήλωση εκκαθάρισης στο τέλος της περιόδου προγραμματισμού. Μπορεί να είναι ο ίδιος φορέας με εκείνον που διενεργεί τους ελέγχους δεύτερου επιπέδου.

ΣΥΝΟΨΗ

I. Όταν εντοπίζονται σημαντικές ελλείψεις στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου των κρατών μελών, στόχος της Επιτροπής είναι να διασφαλίζει τη διόρθωση των παρατυπιών του παρελθόντος και τη βελτίωση των συστημάτων στο μέλλον. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή μπορεί:

α) να ζητήσει από τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν δημοσιονομικές διορθώσεις. Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος δεν συμφωνεί, η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει δημοσιονομική διόρθωση·

β) να ζητήσει από τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν διορθωτικά μέτρα, ούτως ώστε οι δαπάνες που δεν έχουν δηλωθεί ακόμη να διεκπεραιωθούν από αποτελεσματικά συστήματα ικανά να προλαμβάνουν ή, σε διαφορετική περίπτωση, να εντοπίζουν και να διορθώνουν παρατυπίες·

γ) να αναστείλει τις πληρωμές έως ότου εφαρμοστούν κατάλληλες διορθώσεις.

II. Ο έλεγχος του Συνεδρίου διενεργήθηκε, κυρίως, βάσει της εξέτασης 40 προγραμμάτων στα οποία είχαν εντοπιστεί σημαντικές ελλείψεις. Στόχος του ήταν να αξιολογηθεί κατά πόσο η Επιτροπή αντιμετώπισε με ικανοποιητικό τρόπο τις ελλείψεις που εντοπίστηκαν στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου των κρατών μελών και, ειδικότερα, κατά πόσο:

α) η Επιτροπή δρομολόγησε κατάλληλα διορθωτικά μέτρα·

β) η Επιτροπή διασφάλισε την έγκαιρη εφαρμογή τους·

γ) η Επιτροπή αποκόμισε επαρκή βεβαιότητα ότι τα μέτρα της οδήγησαν σε κατάλληλες δημοσιονομικές διορθώσεις σε σχέση με παρατυπίες του παρελθόντος και σε βελτιώσεις στα συστήματα για την αποφυγή της επανεμφάνισης παρατυπιών.

III. Γενικώς, το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι:

α) η Επιτροπή λαμβάνει, κατά γενικό κανόνα, τα κατάλληλα μέτρα όταν εντοπίζονται ελλείψεις στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου αλλά η διαδικασία μέχρι την εφαρμογή τους είναι μακρά·

β) η Επιτροπή σημείωσε κάποια επιτυχία όσον αφορά τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των δημοσιονομικών διορθώσεων,

γ) η βεβαιότητα που αποκόμισε η Επιτροπή ότι τα μέτρα της οδήγησαν σε βελτιώσεις στα εθνικά συστήματα διαχείρισης και ελέγχου ποίκιλλε·

δ) οι αρχές των κρατών μελών μπόρεσαν να αντικαταστήσουν τις μη επιλέξιμες δαπάνες που δεν αναγνωρίστηκαν με νέες δαπάνες και να διαθέτουν ένα μέσο αντιστάθμισης περαιτέρω δημοσιονομικών διορθώσεων.

IV. Το Συνέδριο διατυπώνει τις ακόλουθες συστάσεις:

α) όσον αφορά την εφαρμογή διορθωτικών μέτρων, η Επιτροπή πρέπει:

- να μειώσει τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας από τον εντοπισμό των ελλείψεων μέχρι την εφαρμογή των διορθωτικών μέτρων,

- να δώσει μεγαλύτερη προτεραιότητα στο ελεγκτικό έργο που ασκεί στο έργο των ελεγκτικών αρχών, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι παράγουν υγιή ποσοστά σφάλματος, προκειμένου να μπορούν οι δημοσιονομικές διορθώσεις να εφαρμόζονται βάσει αυτών των ποσοστών σφάλματος,

- να μεριμνήσει για τη διάδοση φύλλων ελέγχου, τα οποία θα χρησιμεύουν ως βέλτιστη πρακτική που θα πρέπει να ακολουθούν οι αρχές των κρατών μελών για τους ελέγχους πρώτου επιπέδου τους οποίους διενεργούν,

- να διασφαλίσει ότι οι δημοσιονομικές διορθώσεις που εφαρμόζονται πριν από το κλείσιμο καλύπτουν όλες τις δαπάνες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο ανεπαρκών συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου·

β) όσον αφορά την αντικατάσταση των μη επιλέξιμων δαπανών, η Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει:

- να επανεξετάσουν, κατά τη συζήτηση μελλοντικών σχεδίων για δαπάνες στον τομέα της συνοχής, κατά πόσο πρέπει να επέλθουν τυχόν αλλαγές στις ρυθμίσεις όσον αφορά τις δυνατότητες αντικατάστασης δαπανών οι οποίες κρίθηκαν μη επιλέξιμες, προκειμένου να ενισχυθεί η προστιθέμενη αξία των κονδυλίων της ΕΕ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ

1. Στα διαρθρωτικά ταμεία αντιστοιχεί το ένα τρίτο περίπου του προϋπολογισμού της ΕΕ. Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται οι δημοσιονομικοί πόροι που διατέθηκαν στα κύρια ταμεία κατά τις περιόδους προγραμματισμού 2000-2006 και 2007-2013 (στις 3 Ιανουαρίου 2012).

2. Η διαχείριση των δαπανών των διαρθρωτικών ταμείων επιμερίζεται μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών [1]: τα κράτη μέλη καταρτίζουν πολυετή προγράμματα, τα οποία αξιολογούνται και εγκρίνονται από την Επιτροπή και, στη συνέχεια, εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή οφείλει να διασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν ομαλώς λειτουργούντα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, ώστε τα κονδύλια της ΕΕ να χρησιμοποιούνται με τρόπο αποτελεσματικό και ορθό. Η Επιτροπή φέρει την τελική ευθύνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ [2].

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ

Πηγή: Βάση δεδομένων InfoView της Επιτροπής.

(δισεκατομμύρια ευρώ) |

| 2000-2006 | 2007-2013 |

| Συνολικό διατεθέν ποσό [9999] | Ποσό που καταβλήθηκε στα κράτη μέλη | Συνολικό διατεθέν ποσό [9999] | Ποσό που καταβλήθηκε στα κράτη μέλη |

Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) | 129,6 | 124,3 | 200,3 | 68,7 |

Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) | 68,5 | 64,5 | 76,6 | 27,1 |

3. Το σύστημα ελέγχου και διαχείρισης για την περίοδο 2000-2006 απεικονίζεται στο γράφημα και περιγράφεται στις παραγράφους που ακολουθούν. Η ρύθμιση για την περίοδο 2007-2013 αποσκοπούσε στην ενίσχυση αυτού του συστήματος [3]. Όταν οι διαφορές είναι σημαντικές στο πλαίσιο της παρούσας έκθεσης, θα αναφέρονται στην οικεία ενότητα.

ΓΡΑΦΗΜΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ

+++++ TIFF +++++

4. Τα επιμέρους σχέδια τα οποία προτείνουν οι φορείς υλοποίησης των σχεδίων [4] αξιολογούνται και εγκρίνονται από τη διαχειριστική αρχή του προγράμματος ή, υπό την εξουσία της, από ενδιάμεσους φορείς. Οι δαπάνες που πραγματοποιούνται κατά την υλοποίηση του σχεδίου αναφέρονται σε τακτά χρονικά διαστήματα στη διαχειριστική αρχή, η οποία είναι επίσης υπεύθυνη για τη διενέργεια των ελέγχων πρώτου επιπέδου. Οι εν λόγω έλεγχοι διενεργούνται προκειμένου να διασφαλίζεται η νομιμότητα και η κανονικότητα της δαπάνης.

5. Ακολούθως, οι δαπάνες που πραγματοποιούν οι διάφοροι φορείς υλοποίησης σχεδίων αθροίζονται και διαβιβάζονται στην αρχή πληρωμής, η οποία είναι υπεύθυνη για την πιστοποίηση των δηλώσεων δαπανών που υποβάλλονται στην Επιτροπή. Η αρχή πληρωμής οφείλει να διασφαλίζει ότι η διαχειριστική αρχή έχει εκπληρώσει επαρκώς τα καθήκοντά της και ότι η κατάσταση δαπανών περιλαμβάνει μόνο νόμιμες και κανονικές δαπάνες. Η Επιτροπή καταβάλλει το ποσό της συγχρηματοδότησης των διαρθρωτικών ταμείων [5] στα κράτη μέλη βάσει της εν λόγω πιστοποιημένης δήλωσης δαπανών.

6. Ένας φορέας, ο οποίος πρέπει να είναι ανεξάρτητος από τη διαχειριστική αρχή και την αρχή πληρωμής, είναι υπεύθυνος για τη διενέργεια των ελέγχων δεύτερου επιπέδου, οι οποίοι στοχεύουν στην εξακρίβωση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων συστημάτων και των δηλώσεων δαπανών που πραγματοποιούνται στα διάφορα επίπεδα. Τα αποτελέσματα, τα οποία ιδίως κατά το τέλος της περιόδου 2000-2006 περιλάμβαναν συχνά ποσοστά σφάλματος για τις ελεγχθείσες δαπάνες, αναφέρονται σε ετήσια βάση στην Επιτροπή στις καλούμενες ετήσιες εκθέσεις δυνάμει του άρθρου 13 [6].

7. Μετά την περίοδο προγραμματισμού, τα προγράμματα εισέρχονται στη φάση της διαδικασίας κλεισίματος, κατά την οποία η Επιτροπή και τα κράτη μέλη τακτοποιούν οριστικά τους λογαριασμούς. Η εκκίνηση της διαδικασίας γίνεται με την υποβολή στην Επιτροπή των εγγράφων κλεισίματος των προγραμμάτων, το αργότερο 15 μήνες μετά τη λήξη της περιόδου προγραμματισμού [7]. Αυτά περιλαμβάνουν μια δήλωση εκκαθάρισης, στην οποία ο φορέας εκκαθάρισης, ο οποίος μπορεί να είναι ο ίδιος με τον ανεξάρτητο φορέα, πρέπει να διατυπώσει γνώμη σχετικά με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των δαπανών που περιλαμβάνονται στην πιστοποιημένη κατάσταση τελικών δαπανών. Η κύρια συνιστώσα της εν λόγω γνώμης είναι το ποσοστό σφάλματος το οποίο διαπιστώνεται στο επίπεδο ενός προγράμματος από τους ελέγχους δεύτερου επιπέδου που διενεργούνται κατά την περίοδο προγραμματισμού από τον ανεξάρτητο φορέα.

ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

8. Οι απαιτήσεις όσον αφορά τα συστήματα ελέγχου των κρατών μελών (όπως οι φορείς που πρέπει να οριστούν και οι έλεγχοι που πρέπει να διενεργηθούν) καθορίστηκαν για πρώτη φορά στα μέσα της περιόδου προγραμματισμού 1994-1999 [8]. Αναπτύχθηκαν περαιτέρω στους κανονισμούς για τις επόμενες περιόδους προγραμματισμού.

9. Τα συστήματα είναι αποτελεσματικά όταν αποτρέπουν ή, σε διαφορετική περίπτωση, εντοπίζουν και διορθώνουν τις παράτυπες δαπάνες. Τα βασικά στοιχεία των συστημάτων για την περίοδο 2000-2006 είναι οι έλεγχοι πρώτου και δεύτερου επιπέδου [9]:

α) Οι έλεγχοι πρώτου επιπέδου πρέπει να διενεργούνται πριν από τη δήλωση των δαπανών στην Επιτροπή και πρέπει να καλύπτουν όλες τις δηλώσεις δαπανών που υποβάλλονται από έναν φορέα υλοποίησης σχεδίου, εκτός εάν υπάρχει αιτιολογία για τη διενέργειά τους σε δειγματοληπτική βάση.

β) Οι έλεγχοι δεύτερου επιπέδου πρέπει να καλύπτουν τόσο τα υφιστάμενα συστήματα όσο και τις δαπάνες που έχουν δηλωθεί για τα σχέδια. Οι έλεγχοι στα σχέδια πρέπει να διενεργούνται βάσει δείγματος το οποίο να καλύπτει τουλάχιστον το 5 % των δαπανών που έχουν ήδη δηλωθεί στην Επιτροπή, αλλά δεν χρειάζεται να διενεργούνται σε στατιστικά αντιπροσωπευτικό δείγμα. Οι παράτυπες δαπάνες οι οποίες εντοπίζονται στο δείγμα ως ποσοστό επί του συνόλου των δαπανών που ελέγχθηκαν συνιστούν το ποσοστό σφάλματος.

10. Όταν οι έλεγχοι αυτοί είναι ελλιπείς, ο κίνδυνος δήλωσης και πραγματοποίησης πληρωμών για παράτυπες δαπάνες είναι υψηλός. Αυτό επιβεβαιώνεται από τα υψηλά ποσοστά σφάλματος που εντοπίζονται συνεχώς από το Συνέδριο στους ετήσιους ελέγχους του κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006. Παραδείγματα ελλείψεων των συστημάτων και σφαλμάτων παρατίθενται στο πλαίσιο 1.

11. Οι ελλείψεις των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου εντοπίζονται από την Επιτροπή βάσει των ελέγχων που διενεργεί η ίδια, των ελέγχων του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου ή των ελέγχων και άλλων εξακριβώσεων που διενεργούν οι αρχές των κρατών μελών (όπως γνωστοποιούνται στις εκθέσεις δυνάμει του άρθρου 13). Η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης και η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής παρουσιάζουν την αξιολόγησή τους όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των συστημάτων κάθε εγκεκριμένου προγράμματος στις ετήσιες εκθέσεις των δραστηριοτήτων τους.

12. Μετά τον εντοπισμό των ελλείψεων, η Επιτροπή μπορεί να λάβει τα ακόλουθα μέτρα [10]:

α) να αναστείλει τις πληρωμές έως ότου οι ελλείψεις διορθωθούν, αφού αποστείλει την καλούμενη επιστολή προ της αναστολής με την οποία ζητεί από τις αρχές των κρατών μελών να υποβάλουν τα σχόλιά τους·

β) να ζητήσει από τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν διορθωτικά μέτρα. Ανάλογα με την πηγή εντοπισμού των ελλείψεων, το αίτημα της Επιτροπής λαμβάνει τη μορφή συστάσεων είτε στις εκθέσεις ελέγχου τις οποίες εκπονεί είτε σε επιστολές οι οποίες παραπέμπουν σε παρατηρήσεις που περιέχονται σε εκθέσεις άλλων αρχών. Οι συστάσεις μπορούν να συμπληρωθούν από σχέδια δράσης τα οποία συμφωνούνται χωριστά.

ΠΛΑΙΣΙΟ 1

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΛΛΕΙΨΕΩΝ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ

Το χαμηλό ποσοστό κάλυψης των δαπανών από τους ελέγχους πρώτου επιπέδου ή η ανεπαρκής ποιότητα των ελέγχων πρώτου επιπέδου αυξάνουν τον κίνδυνο μη εντοπισμού παράτυπων δαπανών όπως:

μη επιλέξιμες δαπάνες: για παράδειγμα, εάν στο πλαίσιο ενός ελέγχου εντοπιστεί δαπάνη η οποία δηλώθηκε σε σχέση με ένα σχέδιο το οποίο δεν βρίσκεται σε επιλέξιμη περιοχή, η συγκεκριμένη παρατυπία συνεπάγεται ποσοστό σφάλματος 100 %· ή

δαπάνες που δεν έγιναν στην πραγματικότητα ή που δεν τεκμηριώνονται: για παράδειγμα, εάν δηλωθούν έξοδα προσωπικού για τέσσερα άτομα τα οποία εργάζονται σε ένα σχέδιο και κατά τον έλεγχο διαπιστωθεί ότι ένα άτομο στην πραγματικότητα δεν συμμετείχε στο σχέδιο, η παρατυπία συνεπάγεται ποσοστό σφάλματος 25 %.

13. Στόχος της Επιτροπής είναι, αφενός, η επίτευξη μιας κατάστασης όπου οι δαπάνες είναι νόμιμες και κανονικές και η βελτίωση της διαχείρισης στο μέλλον (βλέπε παραδείγματα στο πλαίσιο 2):

α) όσον αφορά δαπάνες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και επιστραφεί από την Επιτροπή: οι αρχές του κράτους μέλους καλούνται να εκτιμήσουν την έκταση των παρατυπιών και να εφαρμόσουν, κατά συνέπεια, δημοσιονομικές διορθώσεις. Εάν ένα κράτος μέλος συμφωνήσει να προβεί σε μια διόρθωση, η χρηματοδότηση της ΕΕ η οποία ελευθερώνεται μπορεί να διατεθεί εκ νέου σε άλλες επιλέξιμες δαπάνες στο πλαίσιο του οικείου προγράμματος [11]. Εάν ένα κράτος μέλος δεν συμφωνεί να εφαρμόσει μια διόρθωση, η Επιτροπή μπορεί να προβεί στις δημοσιονομικές διορθώσεις η ίδια. Όταν η διόρθωση πραγματοποιείται από την Επιτροπή, τα κεφάλαια της ΕΕ δεν είναι πλέον διαθέσιμα για το εμπλεκόμενο κράτος μέλος·

β) όσον αφορά δαπάνες που δεν έχουν δηλωθεί ακόμη στην Επιτροπή: οι αρχές του κράτους μέλους καλούνται να εφαρμόσουν αλλαγές στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, προκειμένου να τα καταστήσουν αποτελεσματικά.

ΠΛΑΙΣΙΟ 2

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΖΗΤΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΕΙΨΕΩΝ

Σε συνέχεια ελέγχων που είχε διενεργήσει σε κράτος μέλος, η Επιτροπή ζήτησε την εφαρμογή ενός σχεδίου δράσης το οποίο αφορούσε τρία προγράμματα και είχε ως αντικείμενο τις δημόσιες συμβάσεις [12]. Το σχέδιο δράσης περιλάμβανε τα ακόλουθα μέτρα:

διενέργεια, σε στατιστική δειγματοληπτική βάση, αναδρομικού ελέγχου των δημόσιων συμβάσεων για τις οποίες είχαν δηλωθεί δαπάνες, και ποσοτικού προσδιορισμού των δημοσιονομικών επιπτώσεων των σφαλμάτων που εντοπίστηκαν·

αναθεώρηση της μεθοδολογίας ελέγχου της νομιμότητας των διαδικασιών δημόσιων συμβάσεων και κοινοποίηση περιγραφής στην Επιτροπή.

Σε άλλη περίπτωση, η Επιτροπή εντόπισε, στο πλαίσιο ελέγχου, ανεπαρκείς ελέγχους πρώτου επιπέδου. Η Επιτροπή ζήτησε από τις εθνικές αρχές:

να αυξήσουν τον αριθμό των στοιχείων δαπανών που θα ελέγχονται·

να διασφαλίσουν ότι οι κανόνες επιλεξιμότητας επαληθεύονται στους ελέγχους πρώτου επιπέδου (το χρησιμοποιούμενο φύλλο ελέγχου πρέπει να είναι επαρκώς λεπτομερές).

14. Όταν η Επιτροπή διαθέτει επαρκή και αξιόπιστα στοιχεία που αποδεικνύουν την επιτυχημένη εφαρμογή των μέτρων που ζήτησε, μπορεί να κλείσει τα μέτρα και/ή να άρει την αναστολή και να αρχίσει εκ νέου τις πληρωμές για τις παραληφθείσες δηλώσεις δαπανών.

15. Η τελευταία δυνατότητα για την αντιμετώπιση των ελλείψεων των συστημάτων παρέχεται στην Επιτροπή κατά τη διαδικασία κλεισίματος, η οποία βρίσκεται επί του παρόντος σε εξέλιξη για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006. Η Επιτροπή διενεργεί ελέγχους ποιότητας για να διασφαλίσει, μεταξύ άλλων, την εγκυρότητα του ποσοστού σφάλματος που αναφέρεται στη δήλωση εκκαθάρισης. Εάν το τελικό ποσοστό σφάλματος το οποίο επικυρώνει η Επιτροπή υπερβαίνει το 2 %, η Επιτροπή επιβάλλει δημοσιονομικές διορθώσεις βάσει παρέκτασης. Όταν τα ποσοστά σφάλματος είναι κάτω του 2 %, τα παράτυπα ποσά διορθώνονται χωριστά.

16. Το 2008, σε συνέχεια της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το 2006, η Επιτροπή ενέκρινε ένα σχέδιο δράσης [13] για να ενισχύσει την εποπτεία της στα κράτη μέλη. Στόχος του ήταν να αντιμετωπιστούν τόσο το υψηλό επίπεδο σφαλμάτων στις επιστροφές για διαρθρωτικές δράσεις όσο και οι αδυναμίες των συστημάτων των κρατών μελών. Δύο έτη αργότερα, τον Φεβρουάριο του 2010 [14], η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι πρώτοι έλεγχοι των προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013 έδειξαν θετικά αποτελέσματα και τα πολυάριθμα προληπτικά μέτρα που ελήφθησαν για το κλείσιμο, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών διορθώσεων, δημιουργούν προσδοκίες ότι, κατά το κλείσιμο, ο συνολικός κίνδυνος σφάλματος θα είναι σημαντικά χαμηλότερος, μειώνοντας τον κίνδυνο απωλειών για τον προϋπολογισμό της ΕΕ [15].

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

17. Ο έλεγχος αξιολόγησε κατά πόσο η Επιτροπή αντιμετώπισε επιτυχώς τις εντοπισθείσες ελλείψεις των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου των κρατών μελών.

18. Το Συνέδριο εξέτασε τα ακόλουθα υποερωτήματα:

α) Δρομολόγησε η Επιτροπή τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα όταν εντοπίστηκαν ελλείψεις στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου των κρατών μελών;

β) Εφαρμόστηκαν τα διορθωτικά μέτρα εντός εύλογου χρονικού διαστήματος;

γ) Είχε αποκομίσει η Επιτροπή επαρκή βεβαιότητα όταν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ελλείψεις είχαν διορθωθεί;

19. Ο έλεγχος επικεντρώθηκε στα μέτρα τα οποία έλαβε η Επιτροπή για την αποκατάσταση των ελλείψεων που εντοπίστηκαν, κυρίως, από την περίοδο 2005-2006 και εξής, σχετικά με τα προγράμματα του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ της περιόδου 2000-2006.

20. Ο έλεγχος βασίστηκε στην εξέταση:

α) των 210 προγραμμάτων στα οποία η Επιτροπή εντόπισε σημαντικές ελλείψεις στο διάστημα από το 2006 έως το 2008 (βλέπε πίνακα 2), προκειμένου να αξιολογηθεί κατά πόσο η Επιτροπή έλαβε μέτρα κάθε φορά που εντοπίστηκαν ελλείψεις·

β) ενός τυχαίου δείγματος 40 προγραμμάτων (βλέπε παράρτημα) (23 προγράμματα του ΕΤΠΑ και 17 προγράμματα του ΕΚΤ με συνολικό διατεθέντα προϋπολογισμό ύψους 43109 εκατομμυρίων ευρώ), προκειμένου να αξιολογηθεί η καταλληλότητα των μέτρων που ελήφθησαν, ο χρόνος που αφιερώθηκε για την εφαρμογή των μέτρων και ο βαθμός βεβαιότητας που αποκόμισε η Επιτροπή προκειμένου να αντλήσει συμπεράσματα σε σχέση με τα εν λόγω μέτρα. Πραγματοποιήθηκαν επιτόπιες επισκέψεις σε 4 προγράμματα του δείγματος·

γ) της αξιολόγησης της Επιτροπής, στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων της (βλέπε σημείο 11) για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, του βαθμού βεβαιότητας που έχει αποκομίσει σχετικά με την αποτελεσματικότητα των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου των διάδοχων προγραμμάτων των 40 προγραμμάτων του δείγματος.

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο βάσει των δεδομένων της Επιτροπής.

| ΕΤΠΑ | ΕΚΤ |

Σύνολο προγραμμάτων [8888] | 223 | 212 |

Προγράμματα στα οποία η Επιτροπή εντόπισε σημαντικές ελλείψεις στο διάστημα από το 2006 έως το 2008 | 113 | 97 |

Προγράμματα για τα οποία συμφωνήθηκαν δημοσιονομικές διορθώσεις από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη | 110 | 58 |

Προγράμματα για τα οποία η Επιτροπή έλαβε απόφαση αναστολής | 27 | 5 |

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΟΤΑΝ ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΑΝ ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ;

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ

21. Προκειμένου η Επιτροπή να ασκεί επαρκώς τον εποπτικό ρόλο της, οφείλει, μόλις αντιληφθεί σημαντικές ελλείψεις στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου ενός προγράμματος, να κινεί μια διαδικασία με τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους. Στόχος της εν λόγω διαδικασίας είναι να καθοριστούν τα σχετικά διορθωτικά μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν από τις αρχές του κράτους μέλους, ούτως ώστε να διορθωθούν οι παράτυπες δαπάνες οι οποίες έχουν ήδη δηλωθεί και να καταστούν αποτελεσματικά τα συστήματα.

22. Το Συνέδριο αξιολόγησε κατά πόσο:

α) η Επιτροπή έλαβε μέτρα κάθε φορά που εντοπίστηκαν σημαντικές ελλείψεις·

β) όλες οι σημαντικές ελλείψεις αντιμετωπίστηκαν με κατάλληλα διορθωτικά μέτρα.

ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΘΗΚΑΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

23. Από την εξέταση των 210 προγραμμάτων, στα οποία εντοπίστηκαν σημαντικές ελλείψεις στο διάστημα από το 2006 έως το 2008, προκύπτει ότι η Επιτροπή έλαβε μέτρα σε όλες τις περιπτώσεις.

24. Οσάκις η Επιτροπή διατύπωσε αιτήματα βάσει των πληροφοριών που περιέχουν οι εκθέσεις δυνάμει του άρθρου 13 (κυρίως στην περίπτωση της ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης), αυτά είχαν κατ’ ανάγκη διατυπωθεί κατά τρόπο γενικό, καθώς δεν υπήρχαν λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις ελλείψεις. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων (περίπου στο 75 %), τα εν λόγω αιτήματα που βασίζονταν στις εκθέσεις δυνάμει του άρθρου 13 δεν συνεπήχθησαν δημοσιονομικές διορθώσεις.

ΣΤΟ 90 % ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΟΙ ΕΝΤΟΠΙΣΘΕΙΣΕΣ ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ

25. Στην πλειονότητα των 40 προγραμμάτων που εξέτασε το Συνέδριο, με τα μέτρα της Επιτροπής για τη βελτίωση των συστημάτων στα κράτη μέλη αντιμετωπίστηκαν όλες οι εντοπισθείσες ελλείψεις.

26. Οσάκις η Επιτροπή εντόπισε σε σχέδια σφάλματα δυνητικά συστημικού χαρακτήρα [16], ζήτησε να ληφθούν μέτρα σε σχέση με άλλες δαπάνες οι οποίες ήταν πιθανό να επηρεαστούν. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διαπιστώσεις σχετικά με ένα ή περισσότερα προγράμματα τα οποία εφαρμόστηκαν σε συγκεκριμένο κράτος μέλος οδήγησαν την Επιτροπή να ζητήσει τη λήψη μέτρων για άλλα προγράμματα στο συγκεκριμένο κράτος μέλος, παρότι δεν είχαν υποβληθεί σε έλεγχο. Παράδειγμα τέτοιας επέκτασης αιτήματος λήψης μέτρων παρέχεται στο πλαίσιο 3.

27. Στην πλειονότητα των 40 προγραμμάτων που εξέτασε το Συνέδριο (στο 90 %), τα μέτρα που ζήτησε η Επιτροπή ανταποκρίνονταν κατάλληλα στις εντοπισθείσες ελλείψεις. Παράδειγμα μη πλήρους ανταπόκρισης παρέχεται στο πλαίσιο 4.

ΠΛΑΙΣΙΟ 3

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΕΠΕΚΤΑΣΗΣ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΛΗΨΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΣΕ ΕΛΕΓΧΟ

Οι έλεγχοι που διενήργησε η Επιτροπή σε δύο προγράμματα σε ένα κράτος μέλος (Σαρδηνία και Lazio) εντόπισαν προβλήματα όσον αφορά την εφαρμογή των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις. Καθώς τα προβλήματα αυτά θεωρήθηκαν συστημικής φύσης, η Επιτροπή δεν περιόρισε το αίτημά της για την εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων μόνο στα σχέδια τα οποία υποβλήθηκαν σε έλεγχο. Το κράτος μέλος κλήθηκε να διενεργήσει έλεγχο σε αντιπροσωπευτικό δείγμα όλων των συμβάσεων που υπέκειντο στους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις και σχετικά με όλα τα προγράμματά του. Πραγματοποιήθηκαν δημοσιονομικές διορθώσεις βάσει των αποτελεσμάτων.

28. Η έκταση των απαιτήσεων της Επιτροπής διέφερε ενίοτε, ιδίως σε σχέση με την εφαρμογή των ελέγχων πρώτου επιπέδου, όπως προκύπτει από τα παραδείγματα που παρατίθενται στο πλαίσιο 5. Ενώ για ορισμένα προγράμματα οι αρχές εξέτασαν το 100 % των δηλωθεισών δαπανών, για άλλα προγράμματα το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 1 %. Όταν καλύπτεται μόνο μικρό ποσοστό των δαπανών, αυτό συνεπάγεται μεγαλύτερο κίνδυνο μη εντοπισμού παράτυπων δαπανών, γεγονός που πρέπει να αντιμετωπιστεί το αργότερο μέχρι το κλείσιμο.

ΠΛΑΙΣΙΟ 4

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΤΑ ΖΗΤΗΘΕΝΤΑ ΜΕΤΡΑ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΠΛΗΡΗ

Έλεγχος ο οποίος διενεργήθηκε από την Επιτροπή το 2007 σχετικά με ένα πρόγραμμα (Γαλικία) αφορούσε έναν ενδιάμεσο φορέα και έξι φορείς (από 13) στους οποίους είχε ανατεθεί περαιτέρω η διαχείριση. Ο έλεγχος αποκάλυψε σημαντικές ελλείψεις, παρά το γεγονός ότι οι αρχές των κρατών μελών είχαν πραγματοποιήσει ορισμένους ελέγχους συστημάτων μεταξύ 2003 και 2005. Παρότι η έκθεση της Επιτροπής κατέληγε στο συμπέρασμα ότι ο ενδιάμεσος φορέας πρέπει να εποπτεύει όλους τους φορείς στους οποίους ανέθεσε καθήκοντα και πρέπει να αφαιρέσει όλες τις παράτυπες δαπάνες, οι συγκεκριμένες συστάσεις αφορούσαν μόνον τους ελεγχθέντες φορείς στους οποίους είχαν ανατεθεί περαιτέρω καθήκοντα. Οι φορείς αυτοί ήταν οι σημαντικότεροι από την άποψη του ύψους των υπό διαχείριση ποσών (περίπου 80 %). Παρ’ όλα αυτά, λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα των προβλημάτων που εντοπίστηκαν (οι έλεγχοι πρώτου επιπέδου δεν λειτουργούσαν, δήλωση μη επιλέξιμων δαπανών κ.λπ.), η Επιτροπή έπρεπε να είχε ζητήσει από τις αρχές των κρατών μελών να πραγματοποιήσουν περαιτέρω εργασίες προκειμένου να παρέχεται διασφάλιση ότι δεν υπήρχαν παρόμοια προβλήματα σε σχέση με τους μη ελεγχθέντες φορείς.

ΠΛΑΙΣΙΟ 5

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ’Ή ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΥΣΤΗΡΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΥΣ ΕΛΕΓΧΟΥΣ ΠΡΩΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ

Για τα προγράμματα σε ένα κράτος μέλος (στην Extremadura), η Επιτροπή ζήτησε να ελεγχθεί τουλάχιστον το 25 % των δαπανών, ποσοστό το οποίο έπρεπε να αυξηθεί σε περίπτωση διαπίστωσης σημαντικού ποσοστού σφάλματος.

Για τα προγράμματα σε άλλο κράτος μέλος, η Επιτροπή αποδέχτηκε το επεξηγηματικό σημείωμα των αρχών του κράτους μέλους, το οποίο δεν έθετε καμία αριθμητική απαίτηση σχετικά με τον αριθμό των σχεδίων που έπρεπε να ελεγχθούν, αλλά προσδιόριζε ότι, όσον αφορά τα σχέδια που θα υποβληθούν σε έλεγχο, τα δικαιολογητικά έγγραφα θα αναλύονται για πέντε στοιχεία κόστους ανά κατηγορία κόστους. Για παράδειγμα, όσον αφορά το πρόγραμμα Merseyside, ελέγχθηκαν δικαιολογητικά σχετικά με το 1,3 % του συνόλου των δηλωθεισών δαπανών.

Σε μια άλλη περίπτωση (Saarland), η Επιτροπή δεν κατόρθωσε να επιβάλει καμία απαίτηση σε σχέση με τους εν λόγω ελέγχους.

ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝ ΤΑ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΕΝΤΟΣ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ;

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ

29. Το χρονικό διάστημα μεταξύ του εντοπισμού και της διόρθωσης των ελλείψεων πρέπει να είναι όσο το δυνατόν συντομότερο, ώστε να αποφεύγονται οι περιπτώσεις συνέχισης της δήλωσης δαπανών με υψηλό κίνδυνο σφάλματος ή οι δυσκολίες που μπορούν να προκύψουν στα σχέδια λόγω της διακοπής ή αναστολής των πληρωμών.

30. Η διάρκεια της φάσης εφαρμογής των διορθωτικών μέτρων εξαρτάται από τους εξής παράγοντες:

α) την τήρηση από τα κράτη μέλη των προθεσμιών που θέτει η Επιτροπή για τα επιμέρους μέτρα·

β) την έκδοση από την Επιτροπή των εκθέσεων ελέγχου της (εντοπισμός ελλείψεων και έλεγχοι παρακολούθησης) εντός της προθεσμίας που έχει τεθεί σε εσωτερικό επίπεδο (τρεις μήνες μετά τον έλεγχο για τη ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και εννέα εβδομάδες για τη ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης) και την ταχεία αντίδραση στις απαντήσεις των αρχών των κρατών μελών (δύο μήνες).

31. Το Συνέδριο αξιολόγησε:

α) τον χρόνο που απαιτήθηκε για το κλείσιμο διορθωτικών μέτρων·

β) ποιος ήταν υπεύθυνος για τις καθυστερήσεις που σημειώθηκαν.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ, ΚΑΤΑ ΜΕΣΟ ΟΡΟ, 30 ΜΗΝΕΣ

32. Για το δείγμα που εξετάστηκε, ο μέσος χρόνος που απαιτήθηκε από τον εντοπισμό των ελλείψεων έως την εφαρμογή όλων των διορθωτικών μέτρων ήταν 30 μήνες [17]. Κατά μέσο όρο, η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης χρειάστηκε λιγότερο χρόνο (27 μήνες) από ό,τι η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής (32 μήνες). Αυτό αντικατοπτρίζει διαφορές στο είδος των συγχρηματοδοτούμενων σχεδίων και διαφορές στον τρόπο παρακολούθησης των διορθωτικών μέτρων:

α) Η επίλυση των προβλημάτων που εντοπίζονται στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ απαιτεί συνήθως περισσότερο χρόνο από την επίλυση των προβλημάτων που εντοπίζονται σε σχέση με το ΕΚΤ, λόγω της μεγαλύτερης ποικιλίας των σχεδίων που είναι επιλέξιμα για συγχρηματοδότηση, καθώς και του μεγαλύτερου αριθμού των κανόνων που πρέπει να επαληθεύονται [18]. Επιπλέον, τα σχέδια και τα προγράμματα του ΕΤΠΑ αφορούν, συνήθως, περισσότερους οικονομικούς πόρους από ό,τι τα σχέδια και τα προγράμματα του ΕΚΤ και, επομένως, ο όγκος του πρόσθετου έργου που ενδέχεται να πρέπει να εκτελεστεί για τη διόρθωση των ελλείψεων που έχουν εντοπιστεί είναι μεγαλύτερος.

β) Η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής διενήργησε ελέγχους παρακολούθησης για περισσότερες περιπτώσεις του δείγματος από ό,τι η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης (βλέπε σημείο 46). Οι έλεγχοι αυτοί πρέπει να οργανώνονται, να ανακοινώνονται, και τα αποτελέσματα πρέπει να διαβιβάζονται, ξεκινώντας μια νέα φάση αλληλογραφίας για τα εντοπισθέντα προβλήματα, εφόσον συντρέχει περίπτωση. Ο χρόνος αυτός περιλαμβάνεται στον υπολογισμό του απαιτηθέντος χρόνου από το Συνέδριο.

γ) Στο 30 % των προγραμμάτων τα οποία διαχειρίζεται η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης, ο εντοπισμός ελλείψεων δεν προέκυψε από έλεγχο της ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης αλλά από εκθέσεις των αρχών των κρατών μελών ή από έλεγχο του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος που χρειάστηκε η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης μειώθηκε, επειδή δεν περιλαμβάνει το χρονικό διάστημα από τη λήξη του ελέγχου κατά τον οποίο εντοπίστηκαν οι ελλείψεις έως την αποστολή των αποτελεσμάτων.

33. Ο υπολογισμός του χρόνου δεν περιλαμβάνει τον απαιτούμενο χρόνο για την εφαρμογή των δημοσιονομικών διορθώσεων, άπαξ και συμφωνήθηκαν. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι δημοσιονομικές διορθώσεις που συμφωνήθηκαν εφαρμόστηκαν αμέσως όταν υποβλήθηκε στην Επιτροπή η επόμενη δήλωση δαπανών. Για το ήμισυ περίπου εξ αυτών, αυτό σήμαινε ότι το σύνολο ή μέρος των δημοσιονομικών διορθώσεων έπρεπε να εφαρμοστούν κατά την υποβολή της τελικής δήλωσης δαπανών στο κλείσιμο του προγράμματος, καθώς αυτή ήταν η επόμενη δήλωση.

34. Η Επιτροπή κατέληξε σε θετικό συμπέρασμα όσον αφορά την εφαρμογή διορθωτικών μέτρων για το 87 % των προγραμμάτων που εξέτασε το Συνέδριο. Στο ποσοστό αυτό περιλαμβάνονται προγράμματα —περίπου 8 % των περιπτώσεων— στα οποία, παρότι ο φάκελος έκλεισε, ορισμένα θέματα εξακολουθούν να εκκρεμούν. Για το υπόλοιπο 13 % των προγραμμάτων, σχετικά με τα οποία η διαδικασία εφαρμογής των διορθωτικών μέτρων συνεχιζόταν κατά μέσο όρο επί 35 μήνες κατά την ορισθείσα προθεσμία κλεισίματος, η Επιτροπή αποφάσισε να χειριστεί τις ελλείψεις κατά τη διαδικασία κλεισίματος.

ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΗΤΑΝ ΠΡΩΤΙΣΤΩΣ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΣΗΜΕΙΩΘΗΚΑΝ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕ ΕΠΙΣΗΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ …

35. Σε σχέση με τα 40 προγράμματα που εξετάστηκαν, στο 35 % των περιπτώσεων για τις καθυστερήσεις υπεύθυνα ήταν κυρίως τα κράτη μέλη και στο 39 % η ευθύνη ήταν επιμερισμένη. Στο 5 % των περιπτώσεων η ευθύνη ανήκε κυρίως στην Επιτροπή. Στο 21 % των περιπτώσεων, αμφότερες οι πλευρές αντέδρασαν ταχέως.

36. Ορισμένες αρχές στα κράτη μέλη αποδέχτηκαν τις ελλείψεις και συμφώνησαν να λάβουν τα απαιτούμενα μέτρα. Άλλες αρχές αμφισβήτησαν τις ελλείψεις και άρχισαν να λαμβάνουν μέτρα μόνον όταν κατέστη σαφές ότι η Επιτροπή εμμένει στη θέση της (βλέπε πλαίσιο 6).

37. Η Επιτροπή καθυστέρησε μερικές φορές τη διαβίβαση των αποτελεσμάτων των ελέγχων της στις αρχές των κρατών μελών. Στο 16 % των ελέγχων που διενεργήθηκαν από την Επιτροπή στα 40 προγράμματα, απαιτήθηκε περίπου ένα έτος, ενώ η προθεσμία που έχει θέσει σε εσωτερικό επίπεδο η Επιτροπή είναι τρεις μήνες ή εννέα εβδομάδες μετά τον έλεγχο, ανάλογα με τη ΓΔ (βλέπε σημείο 30, στοιχείο β)).

ΠΛΑΙΣΙΟ 6

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΥΣΧΕΡΕΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

Η Επιτροπή είχε εντοπίσει αρκετές ελλείψεις κατά τους ελέγχους που διενήργησε στα μέσα του 2006 σε σχέση με διάφορα προγράμματα (όπως στην περιφέρεια Southern and Eastern) σε ένα κράτος μέλος (Ιρλανδία). Οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους είχαν αναλάβει τον ρόλο του επικεφαλής στο σχέδιο δράσης και ήταν δύσκολο —ενίοτε αδύνατο— να λαμβάνει η Επιτροπή τις ζητούμενες πληροφορίες. Τα διορθωτικά μέτρα δεν είχαν ακόμη οριστικοποιηθεί κατά το κλείσιμο του προγράμματος.

Σε ένα άλλο πρόγραμμα (Σαρδηνία), οι αρχές του κράτους μέλους αμφισβήτησαν τα διορθωτικά μέτρα τα οποία ζήτησε η Επιτροπή. Η Επιτροπή ενέμεινε στη θέση της σε διάφορες επιστολές που επακολούθησαν. Οι αρχές του κράτους μέλους αποδέχτηκαν την άποψη της Επιτροπής για 25 από τα 33 διορθωτικά μέτρα μόνον μετά την παρέλευση 20 μηνών από το πρώτο αίτημα.

38. Όσον αφορά τα 40 προγράμματα που εξετάστηκαν, στο 60 % των περιπτώσεων απεστάλη επιστολή προ της αναστολής, κατά μέσο όρο 16 μήνες μετά τον εντοπισμό των ελλείψεων. Στο 10 % των περιπτώσεων ελήφθη απόφαση αναστολής. Τέλος, σε αρκετές περιπτώσεις, η Επιτροπή δεν μπορούσε πλέον να αποστείλει τέτοια επιστολή ή να λάβει απόφαση αναστολής, καθώς δεν επρόκειτο να πραγματοποιηθούν άλλες πληρωμές πριν από τη διαδικασία κλεισίματος.

39. Λαμβάνοντας υπόψη τον μικρό αριθμό αποφάσεων αναστολής που περιλάμβανε το δείγμα, δεν είναι δυνατόν να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με το κατά πόσο και σε ποιο βαθμό οι αποφάσεις του είδους αυτού θα είχαν επιταχύνει τη διαδικασία.

… ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΑΥΤΟΥ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΛΑΒΕ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

40. Στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης της του 2008 (βλέπε σημείο 16), η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθειες για την επίτευξη του στόχου παρέλευσης 24 μηνών από τον εντοπισμό ελλείψεων έως την ολοκλήρωση των διαδικασιών αναστολής / δημοσιονομικής διόρθωσης. Ωστόσο, ήταν πολύ αργά για να έχει ο στόχος αυτός σημαντικό αντίκτυπο στον αναγκαίο μέσο χρόνο για την εφαρμογή διορθωτικών μέτρων κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006.

41. Ο κανονισμός για την περίοδο 2007-2013 καθιστά εφικτή τη διακοπή των πληρωμών και τη λήψη απόφασης σχετικά με δημοσιονομική διόρθωση χωρίς προκαταρκτική διαδικασία αναστολής. Η Επιτροπή αναμένει ότι αυτό θα παροτρύνει τις αρχές των κρατών μελών να αντιδρούν ταχέως όταν εντοπίζονται προβλήματα. Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι, καθώς ο σκοπός μιας διακοπής ή αναστολής είναι να αποφεύγονται τυχόν παράτυπες πληρωμές από την Επιτροπή έως ότου εφαρμοστούν διορθωτικά μέτρα για τις εντοπισθείσες ελλείψεις, το μέτρο είναι πιθανό να έχει θετικό αντίκτυπο στα ετήσια ποσοστά σφάλματος τα οποία αναφέρονται από το Συνέδριο.

ΕΙΧΕ ΑΠΟΚΟΜΙΣΕΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΑΡΚΗ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΟΤΑΝ ΚΑΤΕΛΗΞΕ ΣΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΟΤΙ ΟΙ ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ ΕΙΧΑΝ ΔΙΟΡΘΩΘΕΙ;

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ

42. Όταν η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι σημαντικές ελλείψεις αντιμετωπίστηκαν με ικανοποιητικό τρόπο (στο 87 % του δείγματος των 40 προγραμμάτων που εξετάστηκαν, βλέπε σημείο 34), η διαπίστωση αυτή πρέπει να βασίζεται σε αδιάσειστες αποδείξεις όσον αφορά τα ληφθέντα διορθωτικά μέτρα. Τα εν λόγω μέτρα έλαβαν τη μορφή:

α) δημοσιονομικών διορθώσεων οι οποίες απαιτούνται βάσει εκτίμησης της έκτασης του σφάλματος στις ήδη δηλωθείσες δαπάνες· και

β) βελτιώσεων στα συστήματα ούτως ώστε να καταστούν αποτελεσματικά για την πρόληψη ή, σε διαφορετική περίπτωση, τον εντοπισμό και τη διόρθωση παράτυπων δαπανών.

43. Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσο η Επιτροπή:

α) είχε αποκομίσει επαρκή βεβαιότητα ότι είχαν εφαρμοστεί κατάλληλες δημοσιονομικές διορθώσεις και ότι τα συστήματα βελτιώθηκαν ούτως ώστε να αποφεύγεται η επανάληψη παρόμοιων σφαλμάτων·

β) εκτίμησε ότι τα διάδοχα προγράμματα δεν περιείχαν σημαντικές ελλείψεις κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013.

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΝΑ ΑΠΟΚΟΜΙΖΕΙ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ

44. Η Επιτροπή διαθέτει διάφορα μέσα προκειμένου να αποκομίζει βεβαιότητα ότι τα διορθωτικά μέτρα εφαρμόστηκαν με ικανοποιητικό τρόπο. Η Επιτροπή μπορεί να αποκομίζει βεβαιότητα μέσω της διενέργειας ελέγχων παρακολούθησης. Διαφορετικά, μπορεί να στηρίζεται στις δηλώσεις/δεσμεύσεις των αρχών των κρατών μελών ή να προβαίνει σε αξιολόγηση βάσει των δικαιολογητικών που παρέχουν οι αρχές των κρατών μελών. Τα δικαιολογητικά μπορεί να περιλαμβάνουν περιγραφή της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε για την επιλογή του δείγματος και πρόσθετες επαληθεύσεις, επικαιροποιημένα φύλλα ελέγχου και εκθέσεις σχετικά με τους επιμέρους διενεργηθέντες ελέγχους. Οι ως άνω μέθοδοι μπορούν να συνδυαστούν.

45. Αυτές οι πηγές δεν παρέχουν κατ’ ανάγκη τον ίδιο βαθμό βεβαιότητας. Αυτό καταδεικνύεται από το γεγονός ότι, όταν η Επιτροπή εφάρμοσε ελέγχους παρακολούθησης για να ελέγξει την αξιοπιστία των δηλώσεων που είχαν γίνει και των αποτελεσμάτων των ελέγχων που διενεργήθηκαν από τις αρχές των κρατών μελών, κατέληξε σε θετικό συμπέρασμα μόνον στο 22 % των περιπτώσεων μετά τον πρώτο έλεγχο παρακολούθησης. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η Επιτροπή χρειάστηκε να ζητήσει τη λήψη περαιτέρω διορθωτικών μέτρων και, σε ορισμένες εξ αυτών, διενήργησε περαιτέρω ελέγχους παρακολούθησης.

46. Η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τους πόρους που απαιτούνται για την εξασφάλιση δυνητικά πιο αξιόπιστων αποδεικτικών στοιχείων: στην περίπτωση ελέγχου παρακολούθησης απαιτούνται πολύ περισσότεροι ανθρώπινοι πόροι και χρόνος από ό,τι στην περίπτωση που η αξιολόγηση βασίζεται σε δικαιολογητικά ή σε δηλώσεις των κρατών μελών (βλέπε παράδειγμα στο πλαίσιο 7). Ως εκ τούτου, η Επιτροπή πρέπει να εξισορροπεί τον βαθμό βεβαιότητας που επιθυμεί να εξασφαλίσει με τον βαθμό αξιοπιστίας που αποφασίζει να αποδώσει στις αρχές των κρατών μελών βάσει ανάλυσης κινδύνου. Παρ’ όλα αυτά, διενεργήθηκαν έλεγχοι παρακολούθησης προτού εξαχθεί το συμπέρασμα ότι τα διορθωτικά μέτρα εφαρμόστηκαν ικανοποιητικά: αυτό συνέβη στο 89 % των προγραμμάτων του δείγματος που διαχειρίστηκε η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και στο 47 % εκείνων που διαχειρίστηκε η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης.

ΠΛΑΙΣΙΟ 7

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΤΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΟΤΑΝ ΤΟ ΘΕΜΑ ΜΙΑΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗΣ ΚΛΕΙΝΕΙ ΒΑΣΕΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ / ΔΗΛΩΣΗΣ ΑΡΧΗΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ

Σχετικά με ένα πρόγραμμα (περιφέρεια East της Σκωτίας), η Επιτροπή είχε παρατηρήσει ότι οι εκθέσεις που είχαν συνταχθεί δυνάμει του άρθρου 13 δεν περιείχαν κανένα συμπέρασμα σχετικά με τη συστημική —ή μη— φύση των σφαλμάτων. Το θέμα έκλεισε το 2009 βάσει της δέσμευσης των αρχών του κράτους μέλους ότι τυχόν συστημικά προβλήματα θα εντοπιστούν. Ωστόσο, η δήλωση εκκαθάρισης δεν περιείχε καμία πληροφορία σχετικά με τη φύση των σφαλμάτων, αλλά ανέφερε απλώς ότι όλες οι εντοπισθείσες συστημικές αδυναμίες αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικά. Στη συνέχεια, το 2011 η Επιτροπή διενήργησε έλεγχο κλεισίματος, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης του χειρισμού των συστημικών θεμάτων.

ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ …

47. Οι δαπάνες που διεκπεραιώθηκαν από ελλιπή συστήματα και δηλώθηκαν στην Επιτροπή εκκαθαρίστηκαν, στις περισσότερες περιπτώσεις, με δημοσιονομικές διορθώσεις.

48. Υπάρχουν τρία είδη δημοσιονομικών διορθώσεων [19]:

α) διορθώσεις σε περίπτωση που πραγματοποιείται συγκεκριμένος ποσοτικός προσδιορισμός, καθώς η έκταση του σφάλματος μπορεί να προσδιοριστεί σε επίπεδο σχεδίου (εφεξής καλούμενες "ποσοτικά προσδιορίσιμες διορθώσεις")·

β) διορθώσεις βασιζόμενες σε παρέκταση εφαρμόζονται όταν ο πληθυσμός των σχεδίων που επηρεάζονται από ορισμένα είδη σφαλμάτων μπορεί να προσδιοριστεί και το σφάλμα μπορεί να προσδιοριστεί ποσοτικά, αλλά δεν είναι δυνατόν να ελεγχθεί το σύνολο του πληθυσμού λόγω του μεγάλου αριθμού σχεδίων·

γ) κατ’ αποκοπή διορθώσεις για ανεπάρκειες των συστημάτων ή για σχέδια που δεν συμμορφώνονται προς τους κανόνες των δημόσιων συμβάσεων εφαρμόζονται όταν οι επιπτώσεις του σφάλματος δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστούν ποσοτικά.

49. Οι διορθώσεις που βασίζονται σε παρέκταση πραγματοποιούνται με την εφαρμογή του ποσοστού σφάλματος που διαπιστώθηκε σε δείγμα σχεδίων, στο σύνολο του πληθυσμού των σχεδίων που επηρεάζονται από τη συγκεκριμένη έλλειψη.

50. Οι κατ’ αποκοπή διορθώσεις που σχετίζονται με τις ανεπάρκειες των συστημάτων πραγματοποιούνται εφαρμόζοντας ένα ποσοστό στις δαπάνες που διεκπεραιώθηκαν από ελλιπή συστήματα. Αφορούν κατά κανόνα τις δαπάνες που έχουν δηλωθεί έως τη χρονική στιγμή διόρθωσης των ελλείψεων του συστήματος. Το ποσοστό που εφαρμόζεται, όπως καθορίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής, εξαρτάται από τη σοβαρότητα των ελλείψεων.

51. Όσον αφορά τα 40 προγράμματα που εξετάστηκαν, στον πίνακα 3 παρατίθεται ο αριθμός των προγραμμάτων ανά είδος δημοσιονομικής διόρθωσης. Οι συμφωνηθείσες δημοσιονομικές διορθώσεις σχετικά με τη συγχρηματοδότηση των διαρθρωτικών ταμείων ανέρχονται σε 650 εκατομμύρια ευρώ περίπου, ενώ είναι σε εξέλιξη η διαδικασία για τη συμφωνία για περαιτέρω δημοσιονομικές διορθώσεις. Σημαντικό μέρος των δημοσιονομικών διορθώσεων οφειλόταν σε παραβάσεις των κανόνων της ΕΕ και των εθνικών κανόνων που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις.

52. Σχεδόν όλες οι δημοσιονομικές διορθώσεις πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη. Επομένως, η χρηματοδότηση της ΕΕ που ελευθερώθηκε μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εκ νέου για άλλες επιλέξιμες δαπάνες [20], στο πλαίσιο του οικείου προγράμματος, οι οποίες έπρεπε να δηλωθούν στην Επιτροπή πριν από τη λήξη της περιόδου προγραμματισμού (βλέπε υποσημείωση 7). Ωστόσο, για ένα μέρος των δαπανών επτά προγραμμάτων, οι δημοσιονομικές διορθώσεις επιβλήθηκαν από την Επιτροπή διότι τα κράτη μέλη δεν εφάρμοσαν τις ζητηθείσες δημοσιονομικές διορθώσεις. Ως εκ τούτου, τα κεφάλαια δεν ήταν πλέον διαθέσιμα για το κράτος μέλος (βλέπε σημείο 13).

ΠΙΝΑΚΑΣ 3

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΝΑ ΕΙΔΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ

Σημείωση: Για το ίδιο πρόγραμμα, μπορεί να έχουν συμφωνηθεί διαφορετικά είδη δημοσιονομικών διορθώσεων, ανάλογα με τον αριθμό και τη φύση των ελλείψεων.

Είδη δημοσιονομικών διορθώσεων | Αριθμός προγραμμάτων |

Περιφερειακή πολιτική | Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις και ένταξη |

Ποσοτικά προσδιορίσιμες διορθώσεις | 15 | 13 |

Διορθώσεις βασισμένες σε παρέκταση | 2 | 4 |

Κατ’ αποκοπή διορθώσεις

Ανεπάρκειες συστημάτων | 8 | 3 |

Δημόσιες συμβάσεις | 13 [7777] | 2 |

… ΑΛΛΑ ΜΟΝΟΝ ΣΤΟ 67 % ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΠΟΚΟΜΙΣΤΗΚΕ ΥΨΗΛΟΣ ΒΑΘΜΟΣ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΙΟΡΘΩΣΕΩΝ …

53. Το Συνέδριο θεωρεί ότι η Επιτροπή αποκομίζει υψηλό βαθμό βεβαιότητας σχετικά με την ακρίβεια των δημοσιονομικών διορθώσεων σε σχέση με την εντοπισθείσα έλλειψη υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) όταν εφαρμόζονται ποσοτικά προσδιορίσιμες διορθώσεις: εντοπίζονται όλα τα σχέδια που εμφανίζουν ανεπάρκεια και η δημοσιονομική διόρθωση που εφαρμόζεται αντιστοιχεί στο σφάλμα που διαπιστώθηκε βάσει ελέγχου καλής ποιότητας [21] από τις αρχές του κράτους μέλους·

β) όταν εφαρμόζεται διόρθωση βάσει παρέκτασης: ο υποπληθυσμός σχεδίων τα οποία αφορά η έλλειψη εντοπίζεται ορθά [22], το δείγμα που ελέγχεται για να αξιολογηθεί το ποσοστό σφάλματος είναι αντιπροσωπευτικό και οι έλεγχοι που διενεργούνται από τις αρχές των κρατών μελών είναι καλής ποιότητας·

γ) όταν εφαρμόζεται κατ’ αποκοπή διόρθωση: το ποσοστό που εφαρμόζεται αντιστοιχεί στις κατευθυντήριες γραμμές που θέσπισε η Επιτροπή.

54. Το επίπεδο βεβαιότητας της Επιτροπής επηρεάζεται, επίσης, από το είδος των αποδεικτικών στοιχείων που μπορεί να εξασφαλίσει σε σχέση με την εκπλήρωση των εν λόγω προϋποθέσεων (βλέπε σημεία 44 έως 46). Η Επιτροπή διενήργησε ελέγχους παρακολούθησης στο 65 % των προγραμμάτων τα οποία έχουν υποστεί δημοσιονομικές διορθώσεις. Στις περιπτώσεις που το συμπέρασμα του ελέγχου της Επιτροπής δεν ήταν θετικό, είτε οι αρχές του κράτους μέλους έπρεπε να εκτελέσουν πρόσθετες εργασίες, οι οποίες, στο συγκεκριμένο στάδιο, οριοθετήθηκαν πολύ καλά από την Επιτροπή, είτε συμφωνήθηκε η εφαρμογή πρόσθετων δημοσιονομικών διορθώσεων. Παράδειγμα περίπτωσης στην οποία έπρεπε να εκτελεστούν περισσότερες εργασίες παρέχεται στο πλαίσιο 8.

ΠΛΑΙΣΙΟ 8

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΕΝ ΚΑΤΕΛΗΞΕ ΣΕ ΘΕΤΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Σχετικά με ένα πρόγραμμα (Βιομηχανία και Επιχειρήσεις στην Τσεχική Δημοκρατία), οι αρμόδιες αρχές κλήθηκαν να διενεργήσουν επαλήθευση των δαπανών που δηλώθηκαν σε σχέση με ορισμένα συγκεκριμένα θέματα (όπως τη συμμόρφωση προς τους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις). Ο έλεγχος παρακολούθησης της Επιτροπής για την αξιολόγηση της ποιότητας των επαληθεύσεων που διενεργήθηκαν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτές δεν εντόπισαν διάφορα προβλήματα ή δεν πρότειναν κατάλληλες δημοσιονομικές διορθώσεις γι' αυτά. Έτσι, οι αρχές κλήθηκαν να υπολογίσουν εκ νέου τα ποσοστά σφάλματος για τα ελεγχθέντα σχέδια, λαμβάνοντας υπόψη τις διαπιστώσεις της Επιτροπής. Αυτό σήμαινε τον επανέλεγχο όλων των αρχικών ελέγχων, ώστε να διασφαλιστεί ότι κάλυψαν όλα τα προβλήματα που δεν είχαν καλυφθεί προηγουμένως, και έπειτα τον υπολογισμό της αναγκαίας δημοσιονομικής διόρθωσης.

55. Το Συνέδριο θεωρεί ότι στο 67 % των περιπτώσεων του δείγματος το ποσοστό βεβαιότητας που αποκομίστηκε ήταν υψηλό. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις (στο 33 %) [23], υπήρχαν αδυναμίες οι οποίες μειώνουν το επίπεδο βεβαιότητας.

56. Μια αδυναμία είναι η ολική ή μερική έλλειψη πληροφοριών όσον αφορά:

α) την πληρότητα των δημοσιονομικών διορθώσεων που εφαρμό- στηκαν,

β) την αιτιολόγηση του ποσού των δημοσιονομικών διορθώσεων βάσει των ελλείψεων που εντοπίστηκαν αρχικά. Παράδειγμα παρέχεται στο πλαίσιο 9.

57. Μια άλλη αδυναμία σχετίζεται με την εμβέλεια των ελέγχων που διενεργήθηκαν πραγματικά: σε ορισμένες περιπτώσεις, η εμβέλεια δεν ήταν επαρκής, αλλά η Επιτροπή δεν αμφισβήτησε το σημείο αυτό (βλέπε παραδείγματα στο πλαίσιο 10), με αποτέλεσμα την εξαγωγή μη αξιόπιστων συμπερασμάτων σχετικά με το ποσοστό σφάλματος.

ΠΛΑΙΣΙΟ 9

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΑΝ ΑΡΚΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΙΟΡΘΩΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝ

Σχετικά με ένα πρόγραμμα (Γαλικία), στο πλαίσιο του οποίου ο ενδιάμεσος φορέας είχε αναθέσει την εφαρμογή των μέτρων σε διάφορους φορείς, η Επιτροπή είχε ζητήσει δημοσιονομικές διορθώσεις σε σχέση με τη δαπάνη που δηλώθηκε για φορείς σχετικά με τους οποίους οι εκθέσεις δυνάμει του άρθρου 13 είχαν δείξει υψηλά ποσοστά σφάλματος. Διορθώσεις πραγματοποιήθηκαν όσον αφορά τέσσερις φορείς, μία από τις οποίες βάσει της διενέργειας στατιστικής εξακρίβωσης, η Επιτροπή όμως δεν διέθετε κανένα στοιχείο για τη συμφωνία του ποσού των διορθώσεων με τα ποσοστά σφάλματος που εντοπίστηκαν από τους ελέγχους πρώτου επιπέδου. Όσον αφορά τρεις άλλους φορείς, είτε δεν ελήφθησαν πληροφορίες είτε οι πληροφορίες ήταν ελλιπείς. Η Επιτροπή δεν ζήτησε περαιτέρω πληροφορίες και επανεκκίνησε τις πληρωμές.

… ΚΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟΣ ΒΑΘΜΟΣ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ

58. Το Συνέδριο θεωρεί ότι η Επιτροπή αποκομίζει βεβαιότητα σε υψηλό βαθμό σχετικά με την αποτελεσματικότητα των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, εάν η ποσότητα και η ποιότητα των ελέγχων πρώτου και δεύτερου επιπέδου επιτρέπουν στις αρχές των κρατών μελών να εντοπίζουν και να διορθώνουν τις παράτυπες δαπάνες (βλέπε σημεία 9, 10 και 28). Οι έλεγχοι πρώτου επιπέδου αποτελούσαν βασικό στοιχείο στο πλαίσιο των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, λόγω των αδυναμιών που εμφάνιζε το νομικό πλαίσιο όσον αφορά τις απαιτήσεις για τη διενέργεια ελέγχων δεύτερου επιπέδου (βλέπε σημείο 9).

59. Το Συνέδριο επισήμανε ότι σχετικά με όλες τις περιπτώσεις όπου εκτίμησε ότι το επίπεδο βεβαιότητας ήταν υψηλό διενεργήθηκαν έλεγχοι παρακολούθησης από την Επιτροπή.

ΠΛΑΙΣΙΟ 10

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΠΑΡΚΗΣ Η ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΠΟΣΟΥ ΤΟΥ ΣΦΑΛΜΑΤΟΣ ΚΑΙ, ΕΠΟΜΕΝΩΣ, ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΙΟΡΘΩΣΕΩΝ

Στο πλαίσιο ενός προγράμματος (Μεταφορές στην Ιταλία), ο έλεγχος της Επιτροπής είχε εντοπίσει διάφορα δυνητικά συστημικά σφάλματα βάσει δείγματος σχεδίων τα οποία υποβλήθηκαν σε έλεγχο. Έτσι, ζητήθηκε από τις αρχές να διενεργήσουν έρευνα προκειμένου να εκτιμήσουν την πλήρη εμβέλεια των συστημικών αυτών σφαλμάτων και να εφαρμόσουν κατά συνέπεια δημοσιονομικές διορθώσεις. Η έρευνα είχε ως αποτέλεσμα δημοσιονομική διόρθωση η οποία αφορούσε μόνον συγκεκριμένο είδος σφάλματος. Για τα άλλα είδη σφαλμάτων δεν προτάθηκαν διορθώσεις.

Σε μια άλλη περίπτωση (Ανάπτυξη Ανθρώπινων Πόρων στην Πολωνία), η Επιτροπή είχε εντοπίσει —για δύο σχέδια συνολικού ύψους περίπου 214 εκατομμυρίων ευρώ, τη διαχείριση των οποίων ασκούσε ένας φορέας— ποικιλία λαθών στις δημόσιες συμβάσεις οι οποίες είχαν ανατεθεί βάσει συγκεκριμένης διαδικασίας υποβολής προσφορών (ταχεία διαδικασία). Πραγματοποιήθηκε δημοσιονομική διόρθωση ύψους περίπου 25 εκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν ζήτησε να εξακριβωθεί η πραγματική υπόσταση των διαφόρων ειδών σφαλμάτων στις συμβάσεις του είδους αυτού που διαχειριζόταν αυτός ο ίδιος φορέας, οι οποίες δεν ανατέθηκαν βάσει της ταχείας διαδικασίας.

60. Σύμφωνα με την εκτίμηση του Συνεδρίου, το επίπεδο βεβαιότητας είναι μεσαίου βαθμού σε περιπτώσεις στις οποίες οι λύσεις που εφαρμόστηκαν σε σχέση με τα συστήματα ήταν επαρκείς, με εξαίρεση ορισμένες πτυχές των ελέγχων πρώτου ή δεύτερου επιπέδου. Στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή στηρίχθηκε, κυρίως, στις δηλώσεις των αρχών των κρατών μελών (βλέπε παράδειγμα στο πλαίσιο 11).

61. Το Συνέδριο εκτίμησε το επίπεδο βεβαιότητας ως χαμηλό όταν σημαντικές πτυχές των ελέγχων πρώτου επιπέδου δεν ήταν επαρκείς. Οι ανεπάρκειες αυτές αφορούσαν, κυρίως, τον αριθμό των ελέγχων (βλέπε σημείο 28) που διενεργήθηκαν, οι οποίες επιδεινώθηκαν ενίοτε από αδυναμίες στους ελέγχους δεύτερου επιπέδου.

62. Για τα προγράμματα που εμπίπτουν στην κατηγορία "χαμηλού" βαθμού βεβαιότητας, η Επιτροπή διενήργησε ελέγχους παρακολούθησης στο 64 % των περιπτώσεων. Οι περισσότεροι από τους ελέγχους αυτούς εκτίμησαν ότι η ποιότητα των ελέγχων ήταν πρώτου επιπέδου, ενώ δεν αμφισβητήθηκε ο αριθμός αυτών των ελέγχων.

ΠΛΑΙΣΙΟ 11

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ, ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ Η ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΕΙΨΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΒΑΣΙΣΤΗΚΑΝ ΣΕ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΦΟΡΕΑ

Η Επιτροπή, έχοντας διαπιστώσει σημαντικές ελλείψεις σε σχέση με τους ελέγχους πρώτου επιπέδου ενός προγράμματος (Aquitaine), διατύπωσε το πρώτο αίτημα λήψης μέτρων. Οι αρχές του κράτους μέλους δρομολόγησαν μια διαδικασία ειδικής επαλήθευσης σε δείγμα των δαπανών που είχαν δηλωθεί κατά την περίοδο 2000-2004. Σχετικά με το αποτέλεσμα της διαδικασίας επαλήθευσης υποβλήθηκε στην Επιτροπή έκθεση, η οποία εμφάνιζε ποσοστό σφάλματος της τάξης του 2,12 %. Θεώρησε την κατάσταση αυτή ικανοποιητική και δεν έλαβε περαιτέρω μέτρα. Η Επιτροπή δεν ζήτησε κανένα δικαιολογητικό, όπως συμπληρωμένα φύλλα ελέγχων, και δεν αμφισβήτησε τη διαφορά μεταξύ του συγκεκριμένου ποσοστού σφάλματος και του ποσοστού σφάλματος που εντοπίστηκε από τους ελέγχους δεύτερου επιπέδου, το οποίο ήταν πολύ υψηλότερο. Δεν διενεργήθηκε έλεγχος παρακολούθησης. Στην έκθεση δεν αναφερόταν η φύση των σφαλμάτων, και ειδικότερα κατά πόσο ήταν συστημικά. Σε σχέση με τη βελτίωση των διαδικασιών από το 2005 και εξής, οι αρμόδιες αρχές παρέσχον στην Επιτροπή τη διαβεβαίωση ότι οι διαδικασίες που καλύπτουν τις δαπάνες θα είναι σύμφωνες με τους κανονισμούς των διαρθρωτικών ταμείων.

Η Επιτροπή διατύπωσε το δεύτερο αίτημα λήψης μέτρων εντός διαστήματος μικρότερου του έτους μετά το κλείσιμο του πρώτου αυτού μέτρου, συνεπεία του συνεχιζόμενου υψηλού ποσοστού σφάλματος που εντόπισαν οι έλεγχοι δεύτερου επιπέδου, το οποίο πλησίαζε το 12 %. Η Επιτροπή ζήτησε να προσδιοριστούν τα αίτια του υψηλού ποσοστού σφάλματος. Οι οικείες αρχές δρομολόγησαν μια νέα ειδική επαλήθευση. Αναλύθηκε ένα συστημικό σφάλμα και εντοπίστηκε ο σχετικός πληθυσμός, πράγμα το οποίο έπρεπε ήδη να είχε γίνει σε συνέχεια του πρώτου αιτήματος. Μέσω του δεύτερου αυτού μέτρου, το εναπομείναν ποσοστό σφάλματος για τους ελέγχους δεύτερου επιπέδου μπόρεσε να μειωθεί σε 4,7 %. Παρότι το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το κατώτατο όριο του 2 % (βλέπε σημείο 15), η Επιτροπή αποφάσισε να αφήσει το θέμα της τελικής επίλυσης των θεμάτων αυτών για τη διαδικασία κλεισίματος, η οποία άρχισε τον Οκτώβριο του 2010.

63. Σε περιπτώσεις στις οποίες δεν διενεργήθηκαν έλεγχοι ή η εμβέλειά τους δεν ήταν επαρκής, τουλάχιστον ένα μέρος των διορθωτικών μέτρων έκλεισε βάσει δηλώσεων/δεσμεύσεων εκ μέρους των αρχών των κρατών μελών ή δικαιολογητικών που υποβλήθηκαν από τις αρχές των κρατών μελών. Παράδειγμα παρέχεται στο πλαίσιο 12.

64. Βάσει των τεθέντων κριτηρίων, η αξιολόγηση του Συνεδρίου σχετικά με τον βαθμό βεβαιότητας που αποκόμισε η Επιτροπή όσον αφορά τις δαπάνες που διεκπεραιώθηκαν μέσω των βελτιωμένων συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου παρουσιάζεται στον πίνακα 4.

ΠΙΝΑΚΑΣ 4

ΒΑΘΜΟΣ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ, ΟΠΩΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Βαθμός βεβαιότητας | Ποσοστό σχετικών προγραμμάτων [6666] |

Υψηλός | 28 |

Μεσαίος | 34 |

Χαμηλός | 38 |

ΠΛΑΙΣΙΟ 12

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΜΙΑ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ΕΚΛΕΙΣΕ ΒΑΣΕΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΑΣΧΕΘΗΚΕ ΑΠΟ ΑΡΧΗ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ

Σε ένα πρόγραμμα (Navarra), τόσο ο εντοπισμός όσο και η εκκαθάριση των ελλείψεων βασίστηκαν σε εκθέσεις των αρχών του κράτους μέλους. Οι εθνικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι, σε σχέση με τους διάφορους φορείς στους οποίους είχε ανατεθεί η διαχείριση, θεσπίστηκαν νέες διαδικασίες όσον αφορά ορισμένα μέτρα που διαχειριζόταν ένας φορέας (δεν παρέσχον όμως τυχόν περαιτέρω λεπτομερείς πληροφορίες που θα μπορούσαν να δώσουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να κρίνει τον αριθμό και την ποιότητα των νέων ελέγχων). Σχετικά με άλλα μέτρα που διαχειρίζεται ο ίδιος φορέας καταρτίστηκαν εγχειρίδια, αλλά εξακολούθησαν να υπάρχουν προβλήματα όσον αφορά το περιεχόμενο των ελέγχων. Ωστόσο, για άλλους φορείς εξακολουθούσαν να μην υπάρχουν εγχειρίδια και φύλλα ελέγχου, τα οποία αποτελούν βασικά στοιχεία για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων. Η Επιτροπή δεν διατύπωσε κανένα περαιτέρω αίτημα.

… ΕΠΟΜΕΝΩΣ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΤΕΙ Η ΑΠΟΚΟΜΙΣΗ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ …

65. Ένας από τους στόχους της παρακολούθησης των ελλείψεων από την Επιτροπή ήταν η αποφυγή μιας μακροχρόνιας διαδικασίας κλεισίματος που απαιτεί πολλούς πόρους, ούτως ώστε να μην επηρεαστεί η περίοδος προγραμματισμού 2007-2013 η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη. Ωστόσο, ιδίως για τα προγράμματα στα οποία το επίπεδο βεβαιότητας που εξασφαλίστηκε δεν ήταν υψηλό, η τελική εκτίμηση του εναπομένοντος κινδύνου σφάλματος θα πρέπει να πραγματοποιηθεί από την Επιτροπή κατά τη διαδικασία κλεισίματος η οποία βρίσκεται επί του παρόντος σε εξέλιξη (βλέπε σημείο 15).

66. Προκειμένου η Επιτροπή να προετοιμάσει τη διαδικασία κλεισίματος, από το 2007 και εξής διενήργησε ελέγχους στο επίπεδο των φορέων εκκαθάρισης που είναι υπεύθυνοι για τα προγράμματα τα οποία θεωρείται ότι ενέχουν υψηλό κίνδυνο σε σχέση με τα οικονομικά συμφέροντα του προϋπολογισμού της ΕΕ. Ωστόσο, οι ελλείψεις που εντοπίστηκαν κατά τους εν λόγω ελέγχους θεωρήθηκε ότι, ως επί το πλείστον, αποκαταστάθηκαν από την Επιτροπή βάσει δηλώσεων εκ μέρους των οικείων αρχών (βλέπε παράδειγμα το οποίο παρέχεται στο πλαίσιο 7).

67. Βάσει της εξέτασης των δηλώσεων εκκαθάρισης για τα προγράμματα που περιλαμβάνονταν στο δείγμα για τα οποία η Επιτροπή διατύπωσε θετικό συμπέρασμα (87 %, βλέπε σημείο 34), το Συνέδριο καταλήγει στα εξής συμπεράσματα:

α) στο 23 % των περιπτώσεων (στο τέλος Ιουνίου του 2011), οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν στη δήλωση εκκαθάρισης θα έχουν ως αποτέλεσμα περαιτέρω δημοσιονομικές διορθώσεις· πρόκειται κυρίως για περιπτώσεις στις οποίες το Συνέδριο θεωρεί ότι η Επιτροπή δεν είχε αποκομίσει υψηλό επίπεδο βεβαιότητας (βλέπε σημείο 55 και πίνακα 4)·

β) στο 57 % των περιπτώσεων, η γνώμη και/ή το ποσοστό σφάλματος που παρουσιάζονται στη δήλωση εκκαθάρισης είναι αμφισβητήσιμα, ιδίως επειδή το ποσοστό σφάλματος είναι υπερβολικά χαμηλό σε σύγκριση με τις ελλείψεις οι οποίες είχαν εντοπιστεί στο πρόγραμμα. Επίσης, σύμφωνα με την αξιολόγηση του Συνεδρίου, υπάρχουν αμφιβολίες όσον αφορά την αντιπροσωπευτικότητα των αποτελεσμάτων, καθώς οι έλεγχοι δεύτερου επιπέδου δεν έπρεπε να διενεργηθούν σε στατιστικό δείγμα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των εν λόγω ελέγχων πρέπει να χρησιμοποιούνται ως κύρια συνιστώσα για την εκτίμηση της αναγκαιότητας περαιτέρω δημοσιονομικών διορθώσεων.

68. Τέλος, σε σχέση με το δείγμα που υποβλήθηκε σε έλεγχο, υπήρχαν περιπτώσεις (βλέπε πλαίσιο 13) στις οποίες δαπάνες που είχαν αποσυρθεί αρχικώς από τη δήλωση δαπανών, επανεντάχθηκαν στην τελική δήλωση δαπανών. Υπήρξαν επίσης περιπτώσεις στις οποίες δαπάνες που αφορούσαν προσφάτως εγκριθέντα σχέδια συμπεριελήφθησαν λίγο πριν από τη λήξη της προθεσμίας κλεισίματος. Υπάρχει κίνδυνος να μην ελέγχθηκαν κατάλληλα τα συγκεκριμένα σχέδια, υπό την πίεση της απορρόφησης των κονδυλίων της ΕΕ.

69. Η Επιτροπή, βάσει της αξιολόγησης κινδύνου των προγραμμάτων που διενεργεί και προκειμένου να αξιολογήσει την εγκυρότητα του ποσοστού σφάλματος που παρουσιάζεται, μπορεί να αποφασίσει τη διενέργεια ελέγχων στο πλαίσιο της διαδικασίας κλεισίματος. Τέτοιοι έλεγχοι διενεργούνται, επί του παρόντος, στο ήμισυ περίπου των περιπτώσεων στις οποίες το Συνέδριο θεωρεί ότι η βεβαιότητα δεν είναι υψηλού βαθμού (στο 66 % εκείνων που αναφέρονται στο σημείο 55 και στο 36 % εκείνων που αναφέρονται στον πίνακα 4, κατηγορία "χαμηλού" βαθμού βεβαιότητας). Ο αριθμός των ελέγχων μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω.

ΠΛΑΙΣΙΟ 13

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΠΑΝΕΝΤΑΞΗΣ ΜΗ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΝΕΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Σχετικά με ένα πρόγραμμα (περιφέρεια North East της Αγγλίας), το οποίο είχε αποτελέσει αντικείμενο διορθωτικών μέτρων από τον Μάρτιο του 2006 έως τον Σεπτέμβριο του 2007, η διαχειριστική αρχή επανένταξε στην κατάσταση τελικών δαπανών ποσό 19,3 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αφορούσε δαπάνες που είχαν προηγουμένως αφαιρεθεί. Στην περίπτωση αυτή, ο φορέας εκκαθάρισης αποδείχθηκε αποτελεσματικός και γνωστοποίησε το πρόβλημα.

Σχετικά με ένα άλλο πρόγραμμα (Σαρδηνία), το οποίο είχε αποτελέσει αντικείμενο διορθωτικών μέτρων από τον Σεπτέμβριο του 2007 και εξής, τα οποία βρίσκονταν σε εξέλιξη κατά το κλείσιμο, συμπεριελήφθη αργά στην κατάσταση τελικών δαπανών ποσό δαπανών ύψους 80 εκατομμυρίων ευρώ. Κανένα από τα οικεία σχέδια δεν είχε υποβληθεί σε ελέγχους δεύτερου επιπέδου από τον ανεξάρτητο φορέα. Η Επιτροπή μπόρεσε να εντοπίσει το ποσό αυτό, καθώς γνωστοποιήθηκε στη δήλωση εκκαθάρισης, στην οποία δεν διατυπώνεται μια τελική γνώμη σχετικά με το πρόγραμμα. Ωστόσο, η αξιολόγηση της επιλεξιμότητας των σχετικών δαπανών θα απαιτήσει περαιτέρω έργο, προκειμένου να αποφεύγεται ο κίνδυνος πραγματοποίησης πληρωμών για μη επιλέξιμες δαπάνες.

70. Σε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες η Επιτροπή δεν σχεδιάζει να διενεργήσει έλεγχο κλεισίματος, η τελική απόφασή της σχετικά με την εφαρμογή περαιτέρω δημοσιονομικών διορθώσεων θα πρέπει να στηριχθεί στις πληροφορίες και στις δηλώσεις που παρέχει ο φορέας εκκαθάρισης είτε στη δήλωση εκκαθάρισης είτε ως αποτέλεσμα περαιτέρω αιτημάτων της Επιτροπής. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή μπορεί να μην είναι σε θέση να εκτιμήσει το αληθές και ακριβές των παρασχεθεισών πληροφοριών οι οποίες μπορεί να αφορούν καίρια ζητήματα, όπως τα επιχειρήματα [24] που προβλήθηκαν από τις αρχές για τη μείωση ενός αρχικά υψηλού ποσοστού σφάλματος στο κατώτατο όριο του 2 % (βλέπε σημείο 15). Στο πλαίσιο 14 απεικονίζονται οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Επιτροπή κατά το κλείσιμο.

ΠΛΑΙΣΙΟ 14

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΦΑΛΜΑΤΟΣ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Ως αποτέλεσμα ελέγχων της Επιτροπής, στο δεύτερο εξάμηνο του 2005 συμφωνήθηκε ένα σχέδιο δράσης για ορισμένα προγράμματα σε ένα κράτος μέλος. Επιπλέον ορισμένων συγκεκριμένων ζητημάτων, τα οποία αντιμετωπίστηκαν κατάλληλα, το βασικό απαιτούμενο μέτρο ήταν η ενίσχυση των ελέγχων πρώτου επιπέδου. Ως εκ τούτου, θεσπίστηκαν και/ή επισημοποιήθηκαν έλεγχοι και καταρτίστηκαν σχετικά επεξηγηματικά σημειώματα. Στη βάση αυτή, η Επιτροπή θεώρησε ότι το σχέδιο δράσης εφαρμόστηκε με επιτυχία. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπήρχε καμία απαίτηση όσον αφορά το πεδίο που έπρεπε να καλύψουν οι έλεγχοι, όπως το ποσοστό των σχεδίων ή των δαπανών που έπρεπε να ελεγχθούν. Η Επιτροπή διενήργησε ελέγχους παρακολούθησης σε ορισμένα προγράμματα, αξιολογώντας επίσης την ποιότητα των ελέγχων πρώτου επιπέδου, και δεν εντοπίστηκαν σημαντικές αδυναμίες.

Ωστόσο, από τον έλεγχο τον οποίο διενήργησε το Συνέδριο σε ένα από τα σχετικά προγράμματα (περιφέρεια Yorkshire and the Humberside) προκύπτει το συμπέρασμα ότι με τους ελέγχους πρώτου επιπέδου επιτεύχθηκε πολύ χαμηλή κάλυψη, μόλις 3 %. Επιπλέον, το ποσοστό σφάλματος που διαπιστώθηκε από τους ελέγχους πρώτου επιπέδου είναι πολύ χαμηλότερο από το ποσοστό σφάλματος που εντοπίστηκε κατά τους ελέγχους δεύτερου επιπέδου, γεγονός που γεννά αμφιβολίες σχετικά με την ποιότητα των ελέγχων πρώτου επιπέδου. Αυτό σημαίνει ότι το κλείσιμο θα πρέπει να στηρίζεται πλήρως στα αποτελέσματα των ελέγχων δεύτερου επιπέδου.

Το ποσοστό σφάλματος που αναφέρεται στη δήλωση εκκαθάρισης για το σύνολο του προγράμματος είναι 1,959 %. Ωστόσο, ο έλεγχος του Συνεδρίου κατέδειξε ότι το ποσοστό αυτό που παρουσιάστηκε δεν είναι στατιστικά ορθό, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι το πρόγραμμα αποτελείται από τρεις υποπληθυσμούς [25]. Επομένως, από τον έλεγχο του Συνεδρίου προκύπτει το συμπέρασμα, χρησιμοποιώντας τα ίδια αριθμητικά στοιχεία, ότι το ποσοστό σφάλματος ήταν 9,3 %. Η Επιτροπή αποδέχτηκε το ποσοστό σφάλματος, όπως παρουσιάζεται στη δήλωση εκκαθάρισης, βάσει του νομικού πλαισίου.

71. Στους κανονισμούς για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 θεσπίστηκαν ορισμένες νέες διατάξεις, με στόχο την επίλυση κάποιων από τα προβλήματα που περιγράφηκαν στις προηγούμενες παραγράφους:

α) οι έλεγχοι δεύτερου επιπέδου θα διενεργούνται βάσει τυχαίου στατιστικού δείγματος· αυτό αναμένεται να βελτιώσει την εγκυρότητα των ποσοστών σφάλματος που παρουσιάζονται στην Επιτροπή κατά το κλείσιμο·

β) μια ελεγκτική αρχή (συγκρίσιμη με τον ανεξάρτητο φορέα / φορέα εκκαθάρισης κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006) πρέπει να υποβάλλει κάθε χρόνο γνώμες στην Επιτροπή σχετικά με το κατά πόσο τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου λειτουργούν αποτελεσματικά Οι γνώμες αυτές αναμένεται να είναι πιο αξιόπιστες απ' ό,τι οι εκθέσεις δυνάμει του άρθρου 13 λόγω της μεθόδου στατιστικής δειγματοληψίας και θα αποτελούν την κύρια συνιστώσα βάσει της οποίας η Επιτροπή θα αντλεί βεβαιότητα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των συστημάτων.

72. Το νομικό πλαίσιο για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 τροποποιήθηκε επίσης με τη θέσπιση, ειδικότερα, μιας απλούστευσης με στόχο τη μείωση των ποσοστών σφάλματος. Οι αρχές των κρατών μελών έχουν πλέον τη δυνατότητα να δηλώνουν τις γενικές δαπάνες με τη μορφή κατ’ αποκοπή ποσοστών ή εφάπαξ ποσών αντί πραγματικών εξόδων.

… ΠΑΡΟΤΙ ΕΝΔΕΧΕΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΝΑ ΜΗΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΝΕΝΑΝ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟ, ΚΑΘΩΣ ΟΙ ΔΗΛΩΘΕΙΣΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΥΠΕΡΒΑΙΝΟΥΝ ΤΟΝ ΔΙΑΤΕΘΕΝΤΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ

73. Η ανάλυση των καταστάσεων τελικών δαπανών για τα 40 προγράμματα που εξετάστηκαν δείχνει ότι στο 50 % εξ αυτών (στο 70 % για τα προγράμματα του ΕΤΠΑ και στο 24 % για τα προγράμματα του ΕΚΤ), οι αρχές των κρατών μελών δήλωσαν δαπάνες οι οποίες υπερβαίνουν τον προϋπολογισμό που διατέθηκε για το πρόγραμμα [26]. Το ποσοστό της δήλωσης μεγαλύτερων δαπανών από τις πραγματικές κυμαίνεται από 1 έως 28 %. Αυτό σημαίνει, αφενός, ότι σε όλες αυτές τις περιπτώσεις οι αρχές των κρατών μελών μπόρεσαν να αντικαταστήσουν ολόκληρο το ποσό των δημοσιονομικών διορθώσεων που συμφωνήθηκαν στο παρελθόν (βλέπε σημείο 51) με νέες δηλωθείσες δαπάνες και, αφετέρου, ότι οι αρχές των κρατών μελών διαθέτουν ένα περιθώριο το οποίο επιτρέπει περαιτέρω δημοσιονομικές διορθώσεις κατά το κλείσιμο [27]. Με άλλα λόγια, η επιβολή περαιτέρω δημοσιονομικών διορθώσεων δεν θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του τελικού ποσού που καταβάλλεται από την Επιτροπή.

ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΒΛΗΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 2007-2013

74. Λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλές ελλείψεις εντοπίστηκαν στο διάστημα από το 2006 έως το 2008 και λαμβάνοντας υπόψη τον απαιτούμενο χρόνο για την υλοποίηση των διορθωτικών μέτρων (βλέπε σημείο 32), συχνά θεωρήθηκε ότι είχαν αποκατασταθεί ακριβώς πριν από την έναρξη της διαδικασίας κλεισίματος. Αυτό σήμαινε ότι η πραγματική βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013.

75. Τα συστήματα των διάδοχων προγραμμάτων, κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, σε δέκα από τα προγράμματα που εξετάστηκαν, αξιολογήθηκαν και πάλι αρνητικά από την Επιτροπή το 2010, όπως φαίνεται στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και της ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή πρέπει να λάβει περαιτέρω διορθωτικά μέτρα για τα προγράμματα αυτά.

76. Από τις εν λόγω ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων προκύπτει επίσης ότι τα ποσοστά σφάλματος που παρουσίασαν οι ελεγκτικές αρχές υπερέβαιναν το κατώτατο όριο του 2 % (βλέπε σημείο 15) στο 35,6 % των προγραμμάτων που διαχειρίζεται η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και στο 47,4 % των προγραμμάτων που διαχειρίζεται η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης [28]. Σύμφωνα με την αξιολόγηση της ίδιας της ΓΔ για την αποτελεσματικότητα των αποτελεσμάτων των συστημάτων σχετικά με την περίοδο 2007-2013, το 15,4 % των προγραμμάτων που διαχειρίζεται η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και το 25,8 % των προγραμμάτων που διαχειρίζεται η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης χαρακτηρίζονται ως προγράμματα που εμφανίζουν σημαντικές ελλείψεις. Το εκτιμώμενο πιθανότερο ποσοστό σφάλματος που αναφέρθηκε από το Συνέδριο στην ετήσια έκθεσή του για το 2010 σχετικά με τον τομέα "Συνοχή, Ενέργεια και Μεταφορές" είναι 7,7 % [29].

77. Πρέπει να σημειωθεί ότι στις περιπτώσεις στις οποίες η Επιτροπή κατόρθωσε να φέρει τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου των κρατών μελών σε αποτελεσματικό επίπεδο, εξακολουθούν να μην υπάρχουν εγγυήσεις ότι τα συστήματα των διάδοχων προγραμμάτων θα είναι εξίσου αποτελεσματικά. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα κράτη μέλη μπορούν να αλλάξουν, κατά την κρίση τους, τους φορείς, τα συστήματα και τους υπαλλήλους που είναι υπεύθυνοι για τον έλεγχο των προγραμμάτων των διαρθρωτικών ταμείων, για παράδειγμα για δημοσιονομικούς λόγους. Η Επιτροπή έχει βρεθεί ήδη αντιμέτωπη με ορισμένες τέτοιες περιπτώσεις.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

78. Με τη λήψη διορθωτικών μέτρων, η Επιτροπή στοχεύει να διασφαλίσει ότι οι παράτυπες πληρωμές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί θα αποτελέσουν αντικείμενο κατάλληλων δημοσιονομικών διορθώσεων και ότι τα συστήματα διαχείρισης θα βελτιωθούν, ούτως ώστε να διασφαλίζεται επαρκώς ότι οι μελλοντικές πληρωμές θα πραγματοποιούνται σύμφωνα με τους κανόνες.

79. Ο έλεγχος του Συνεδρίου κατέδειξε ότι η Επιτροπή, κατά γενικό κανόνα, έλαβε τα κατάλληλα μέτρα οσάκις εντοπίστηκαν ελλείψεις, η διαδικασία όμως ήταν χρονοβόρα και, όσον αφορά τα προγράμματα που ελέγχθηκαν, ο βαθμός βεβαιότητας που αποκόμισε σχετικά με το κατά πόσο οι ελλείψεις στα εθνικά συστήματα διαχείρισης και ελέγχου είχαν αποκατασταθεί, ως αποτέλεσμα των διορθωτικών μέτρων που έλαβε, ποίκιλλε.

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΑ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΜΕΤΡΑ ΟΤΑΝ ΕΝΤΟΠΙΖΟΝΤΑΙ ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, ΑΛΛΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΙΝΑΙ ΜΑΚΡΑ

80. Η Επιτροπή δρομολόγησε συστηματικά διορθωτικά μέτρα στις περιπτώσεις στις οποίες εντοπίστηκαν ελλείψεις. Στο 90 % των περιπτώσεων, η Επιτροπή αντιμετώπισε κατάλληλα τις ελλείψεις (βλέπε σημεία 23 έως 27).

81. Ωστόσο, απαιτήθηκαν κατά μέσο όρο 30 μήνες για την εφαρμογή διορθωτικών μέτρων. Οι ελλείψεις για την περίοδο 2000-2006 εντοπίστηκαν κυρίως από το διάστημα 2005-2006 και μετά, πράγμα το οποίο, σε συνδυασμό με τη μακρά διαδικασία, σήμαινε ότι, για το ήμισυ περίπου των περιπτώσεων του δείγματος, οι δημοσιονομικές διορθώσεις έπρεπε να πραγματοποιηθούν κατά το κλείσιμο. Η τρέχουσα πολιτική της Επιτροπής είναι ότι τα διορθωτικά μέτρα πρέπει να εφαρμόζονται εντός 24 μηνών (βλέπε σημεία 32 έως 40).

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕ ΚΑΠΟΙΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΟΡΘΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΙΟΡΘΩΣΕΩΝ

82. Η Επιτροπή αποκόμισε υψηλό βαθμό βεβαιότητας όσον αφορά την ορθή εφαρμογή των δημοσιονομικών διορθώσεων στα δύο τρίτα περίπου των περιπτώσεων που εξέτασε το Συνέδριο. Όσον αφορά τις υπόλοιπες περιπτώσεις, υπήρχαν αδυναμίες οι οποίες μείωσαν το επίπεδο βεβαιότητας. Αυτό οφειλόταν είτε σε ανεπαρκή ενημέρωση είτε σε αδυναμίες όσον αφορά την εμβέλεια των ελέγχων που διενεργήθηκαν για την εκτίμηση του ποσού των δημοσιονομικών διορθώσεων (βλέπε σημεία 44 έως 57).

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΕΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΟΜΙΣΗ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΟΤΙ ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΤΗΣ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΕ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ

83. Όσον αφορά τα προγράμματα που ελέγχθηκαν (βλέπε παράρτημα), ο βαθμός βεβαιότητας που αποκόμισε η Επιτροπή σχετικά με το κατά πόσο οι ελλείψεις που εμφάνιζαν τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου των κρατών μελών έχουν αποκατασταθεί συνεπεία των διορθωτικών μέτρων της ποικίλλει. Από τα προγράμματα που ελέγχθηκαν, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι το επίπεδο βεβαιότητας ήταν υψηλό στο 28 % των προγραμμάτων, μέσο στο 34 % και χαμηλό στο 38 %. Η Επιτροπή εκτελεί πρόσθετες εργασίες κατά τη διάρκεια της διαδικασίας κλεισίματος, πρέπει όμως να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες προκειμένου να αποκομίζεται επαρκής βαθμός βεβαιότητας όσον αφορά τις παρεχόμενες πληροφορίες και, ιδίως, το τελικό ποσοστό σφάλματος που εμφανίζεται στη δήλωση εκκαθάρισης (βλέπε σημεία 28 και 58 έως 73).

84. Σε δέκα από τα προγράμματα που εξέτασε το Συνέδριο, τα διάδοχα προγράμματά τους στην περίοδο 2007-2013 αξιολογήθηκαν και πάλι αρνητικά από την Επιτροπή το 2010. Επιπλέον, τα ποσοστά σφάλματος που ανέφεραν οι εθνικές ελεγκτικές αρχές κατά την τρέχουσα περίοδο είναι πολύ συχνά σημαντικά (βλέπε σημεία 74 έως 77). Η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει περαιτέρω διορθωτικά μέτρα για τα προγράμματα αυτά.

ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ

85. Παρότι τα διορθωτικά μέτρα της Επιτροπής μπορούν να έχουν σημαντικά επωφελή αποτελέσματα, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο βελτίωσης για τη σταθεροποίηση των συστημάτων σε επίπεδο καλής ποιότητας για την περίοδο 2007-2013. Ωστόσο, η βελτίωση είναι πιθανό να έχει συνέπειες στους πόρους, τις οποίες είναι αναγκαίο να λάβει υπόψη η Επιτροπή.

ΣΥΣΤΑΣΗ 1

Η Επιτροπή οφείλει:

- να μειώσει τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας από τον εντοπισμό των ελλείψεων μέχρι την εφαρμογή των διορθωτικών μέτρων,

- να δώσει μεγαλύτερη προτεραιότητα στο ελεγκτικό έργο της όσον αφορά τις ελεγκτικές αρχές, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι παράγουν ορθά ποσοστά σφάλματος, ώστε οι δημοσιονομικές διορθώσεις να μπορούν να εφαρμόζονται βάσει αυτών ποσοστών σφάλματος,

- να κοινοποιούν φύλλα ελέγχου τα οποία θα χρησιμεύουν ως βέλτιστη πρακτική που θα πρέπει να ακολουθείται από τις αρχές των κρατών μελών για τους ελέγχους πρώτου επιπέδου που διενεργούν,

- να διασφαλίζουν ότι οι δημοσιονομικές διορθώσεις που εφαρμόζονται πριν από το κλείσιμο καλύπτουν όλες τις δαπάνες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο ελλιπών συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου.

Η ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΗ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΙ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ

86. Στο ήμισυ των προγραμμάτων που εξέτασε το Συνέδριο, οι αρχές των κρατών μελών δήλωσαν δαπάνες οι οποίες υπερβαίνουν τον προϋπολογισμό που διατέθηκε για το πρόγραμμα. Αυτό σημαίνει ότι μπόρεσαν να αντικαταστήσουν μη επιλέξιμες δαπάνες οι οποίες είχαν απορριφθεί με νέες δαπάνες και να έχουν ένα περιθώριο για την αντιστάθμιση περαιτέρω δυνητικών δημοσιονομικών διορθώσεων (βλέπε σημείο 73).

87. Η αντικατάσταση δαπανών με τον τρόπο αυτό επιτρέπεται από την κανονιστική ρύθμιση (βλέπε σημείο 13, στοιχείο α)) και καθιστά δυνατή τη χρήση των ποσών της στήριξης των διαρθρωτικών ταμείων που διατίθενται στα κράτη μέλη για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων δαπανών που έχουν σχεδιαστεί με σκοπό την αύξηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.

88. Ωστόσο, η ικανότητα των κρατών μελών να χρησιμοποιούν εκ νέου με τον τρόπο αυτό τη στήριξη των διαρθρωτικών ταμείων εγείρει ζητήματα τα οποία πρέπει να εξεταστούν, ιδίως στο πλαίσιο των αποφάσεων σχετικά με τις μελλοντικές δαπάνες στον τομέα της συνοχής:

α) Ορισμένες από τις ελλείψεις που εντοπίστηκαν είναι συστημικές (π.χ. μη ορθή εφαρμογή των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις). Εάν δεν αντιμετωπιστούν επιτυχώς τα θέματα αυτά, υπάρχει κίνδυνος οι μη επιλέξιμες δαπάνες ενός σχεδίου να αντικαθίστανται ενδεχομένως με μη επιλέξιμες δαπάνες ενός άλλου σχεδίου.

β) Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες οι νέες δαπάνες που αντικαθιστούν μη επιλέξιμες δαπάνες σχετίζονται με σχέδια τα οποία χρηματοδοτήθηκαν πλήρως από εθνικά κεφάλαια (αναδρομική χρηματοδότηση). Άλλες εκθέσεις του Συνεδρίου κατέδειξαν ότι τα σχέδια του είδους αυτού είναι περισσότερο επιρρεπή σε σφάλματα (βλέπε υποσημείωση 20). Εξάλλου, όταν χρησιμοποιείται αναδρομική χρηματοδότηση, οι δαπάνες για τη συνοχή μετατρέπονται σε εκ των υστέρων στήριξη των προϋπολογισμών των κρατών μελών.

γ) Τα διορθωτικά μέτρα της Επιτροπής συνεπάγονται σημαντική επιβάρυνση σε επίπεδο πόρων και διοικητικών εξόδων. Εάν η στήριξη πρέπει να ανακατανεμηθεί και το κράτος μέλος διαθέτει σημαντικό απόθεμα πραγματικά σύμφωνων σχεδίων (βλέπε υποσημείωση 26), τα διορθωτικά μέτρα της Επιτροπής έχουν ως αποτέλεσμα τροποποιήσεις στα έγγραφα (η στήριξη της ΕΕ διατίθεται σε διαφορετικό σύνολο σχεδίων), αλλά δεν επέρχεται καμία αλλαγή στην πραγματοποιούμενη δραστηριότητα. Επίσης, όπως ήδη παρατήρησε το Συνέδριο [30], οι δημοσιονομικές διορθώσεις δεν καθιστούν τις υποκείμενες πράξεις λιγότερο παράτυπες, αλλά έχουν ως αποτέλεσμα τη μετακύλιση του κόστους των παράτυπων πράξεων που δεν εγκρίθηκαν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ στους εθνικούς προϋπολογισμούς.

ΣΥΣΤΑΣΗ 2

Η Επιτροπή, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει να επανεξετάσουν, κατά τη συζήτηση μελλοντικών σχεδίων για δαπάνες στον τομέα της συνοχής, κατά πόσο πρέπει να επέλθουν τυχόν αλλαγές στις ρυθμίσεις που αφορούν τις δυνατότητες αντικατάστασης των δαπανών που κρίνονται μη επιλέξιμες, προκειμένου να ενισχύεται η προστιθέμενη αξία των κονδυλίων της ΕΕ.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα II, του οποίου προεδρεύει ο κύριος Harald NOACK, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 18ης Ιανουαρίου 2012.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] Στην Επιτροπή, για τη διαχείριση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης αρμόδια είναι η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής (ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής) και για τη διαχείριση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου αρμόδια είναι η Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης (ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης).

[2] Άρθρο 17, παράγραφος 1, ΣΕΕ και άρθρο 317 ΣΛΕΕ.

[9999] Δημοσιονομικοί πόροι οι οποίοι διατέθηκαν για το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ στο δημοσιονομικό πλαίσιο για την αντίστοιχη περίοδο. Το εν λόγω πλαίσιο είναι ένα πολυετές σχέδιο δαπανών το οποίο μετουσιώνει σε οικονομικούς όρους τις προτεραιότητες πολιτικής της Ένωσης.

[3] Οι αρμοδιότητες της Επιτροπής και των κρατών μελών σε σχέση με την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 καθορίστηκαν, κυρίως, στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1999, περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά ταμεία (ΕΕ L 161 της 26.6.1999, σ. 1) και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 438/2001 της Επιτροπής, της 2ας Μαρτίου 2001, για θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου όσον αφορά τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων (ΕΕ L 63 της 3.3.2001, σ. 21). Όσον αφορά την περίοδο 2007-2013, οι αρμοδιότητες καθορίζονται κυρίως στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2006, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 (ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 25), και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1828/2006 της Επιτροπής, της 8ης Δεκεμβρίου 2006, για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1080/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΕ L 371 της 27.12.2006, σ. 1).

[4] Οι φορείς υλοποίησης σχεδίων μπορεί να είναι φορείς και πρόσωπα του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα. Παράδειγμα δημόσιου φορέα υλοποίησης σχεδίου: διοικητική αρχή αρμόδια για το οδικό δίκτυο η οποία υλοποιεί την κατασκευή ενός νέου αυτοκινητοδρόμου. Παράδειγμα ιδιωτικού φορέα υλοποίησης σχεδίου: ιδιωτική εταιρεία η οποία προτίθεται να εξορθολογίσει την παραγωγική της διαδικασία με την αγορά νέων μηχανημάτων.

[5] Ο προϋπολογισμός που διατίθεται σε ένα πρόγραμμα χρηματοδοτείται από δημόσια κεφάλαια του κράτους μέλους, ιδιωτικά κεφάλαια και κεφάλαια των διαρθρωτικών ταμείων.

[6] Οι εκθέσεις ονομάζονται έτσι επειδή απαιτούνται βάσει του άρθρου 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 438/2001.

[7] Για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, οι δαπάνες ήταν επιλέξιμες για τα περισσότερα προγράμματα από τη στιγμή που η Επιτροπή λάμβανε το αίτημα έγκρισης του προγράμματος (ως επί το πλείστον την 1η Ιανουαρίου 2000) έως τις 30 Ιουνίου 2009. Η διαδικασία κλεισίματος ξεκίνησε με την υποβολή των εγγράφων 15 μήνες μετά την ως άνω προθεσμία, δηλαδή στις 30 Σεπτεμβρίου 2010. Ωστόσο, για ορισμένα προγράμματα, η διαδικασία άρχισε νωρίτερα, καθώς η 31η Δεκεμβρίου 2008 ορίστηκε ως η τελική ημερομηνία επιλεξιμότητας, ενώ για τα ελληνικά προγράμματα άρχισε αργότερα, καθώς επωφελήθηκαν από παράταση της τελικής ημερομηνίας επιλεξιμότητας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2009.

[8] Σχετικά με την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, βλέπε κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2064/97 της Επιτροπής, της 15ης Οκτωβρίου 1997, για τον καθορισμό των λεπτομερών διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 του Συμβουλίου όσον αφορά το δημοσιονομικό έλεγχο των δράσεων που συγχρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία ο οποίος διενεργείται από τα κράτη μέλη (ΕΕ L 290 της 23.10.1997, σ. 1). Ο εν λόγω κανονισμός καταργήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 438/2001, ο οποίος ίσχυε για την περίοδο 2000-2006.

[9] Οι διενεργούμενοι από τις αρχές πληρωμής έλεγχοι (βλέπε σημείο 5) δεν θεωρήθηκε ότι αποτελούν μέρος των βασικών στοιχείων, δεδομένου ότι σπάνια μπορούσαν να αντισταθμίσουν ελλιπείς ελέγχους πρώτου και δεύτερου επιπέδου. Επίσης, σπάνια αποτέλεσαν αντικείμενο εκτενών διορθωτικών ενεργειών.

[10] Βλέπε άρθρα 38 και 39 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

[11] Άρθρο 39, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

[12] Υπάρχουν οδηγίες της ΕΕ οι οποίες θεσπίζουν τους κανόνες που πρέπει να εφαρμόζονται στις συμβάσεις δημόσιων έργων, υπηρεσιών και προμηθειών, εάν ο αρχικός προϋπολογισμός για τις εν λόγω συμβάσεις υπερβαίνει τα ανώτατα όρια που καθορίζονται στις οδηγίες. Οι οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που είναι επί του παρόντος σε ισχύ (και έχουν μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών) είναι η οδηγία 2004/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών (ΕΕ L 134 της 30.4.2004, σ. 1) και η οδηγία 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών (ΕΕ L 134 της 30.4.2004, σ. 114). Για τις συμβάσεις οι οποίες δεν υπάγονται στις διατάξεις των οδηγιών (των οποίων οι προϋπολογισμοί δεν υπερβαίνουν το ανώτατο όριο), ενδέχεται να προβλέπονται ειδικές διατάξεις σε εθνικούς ή περιφερειακούς νόμους.

[13] "Σχέδιο δράσης για την ενίσχυση του εποπτικού ρόλου της Επιτροπής στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης των διαρθρωτικών ενεργειών", COM(2008) 97 τελικό της 19ης Φεβρουαρίου 2008. Το συγκεκριμένο σχέδιο δράσης, το οποίο αφορά την ίδια την Επιτροπή, δεν πρέπει να συγχέεται με ένα είδος διορθωτικών ενεργειών που ονομάζεται επίσης "σχέδιο διορθωτικών μέτρων", τα οποία ζητούνται από την Επιτροπή και εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη (βλέπε σημείο 12).

[14] "Αντίκτυπος του σχεδίου δράσης για την ενίσχυση του εποπτικού ρόλου της Επιτροπής στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης των διαρθρωτικών ενεργειών", COM(2010) 52 τελικό της 18ης Φεβρουαρίου 2010.

[15] Σύμφωνα με τους ετήσιους λογαριασμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το έτος 2010, το συνολικό ποσό των δημοσιονομικών διορθώσεων που επιβεβαιώθηκαν για την περίοδο 2000-2006 ανέρχεται σε 4165 εκατομμύρια ευρώ για το ΕΤΠΑ και σε 1174 εκατομμύρια ευρώ για το ΕΚΤ. Το συνολικό ποσό των δημοσιονομικών διορθώσεων που αναφέρθηκαν για την περίοδο 1994-1999 ανέρχεται σε 1758 εκατομμύρια ευρώ για το ΕΤΠΑ και σε 397 εκατομμύρια ευρώ για το ΕΚΤ.

[8888] Ο πληθυσμός αυτός δεν περιλαμβάνει προγράμματα του Interreg (προαγωγή της διασυνοριακής, διεθνικής και διαπεριφερειακής συνεργασίας), του URBAN (προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπλασης πόλεων και αστικών συνοικιών σε κρίση) και του EQUAL (προαγωγή της ανάπτυξης ανθρώπινων πόρων στο πλαίσιο των ίσων ευκαιριών). Το ίδιο πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει ορισμένα μέτρα τα οποία συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ και άλλα τα οποία συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ. Στις περιπτώσεις αυτές, το πρόγραμμα περιλαμβάνεται τόσο στη στήλη του ΕΤΠΑ όσο και στη στήλη του ΕΚΤ.

[16] Ένα σφάλμα θεωρείται συστημικό όταν υπάρχει μεγάλη πιθανότητα το ίδιο πρόβλημα να επηρεάσει άλλα σχέδια με παρόμοιο τρόπο. Τότε είναι αναγκαίο να προσδιορίζεται η έκταση του συστημικού αυτού σφάλματος. Παράδειγμα: ένας φορέας υλοποίησης σχεδίου ερμήνευσε εσφαλμένα έναν κανόνα επιλεξιμότητας. Εάν ο φορέας υλοποίησε περισσότερα σχέδια, αυτά μπορεί να αποτέλεσαν όλα αντικείμενο της ίδιας παρερμηνείας και έτσι ενδέχεται να δηλώθηκαν παράτυπες δαπάνες για όλα αυτά τα σχέδια.

[17] Για τον υπολογισμό του μέσου απαιτούμενου χρόνου, ως χρόνος διόρθωσης των ελλείψεων θεωρείται η χρονική στιγμή κατά την οποία έκλεισαν τα τελευταία μέτρα. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι συχνά διάφορα επιμέρους μέτρα ενός προγράμματος έκλεισαν σε πολλές διαφορετικές χρονικές στιγμές.

[18] Κανόνες όπως εκείνοι που σχετίζονται με τις δημόσιες συμβάσεις και τις κρατικές ενισχύσεις εφαρμόζονται συχνότερα σε σχέδια τα οποία συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ.

[19] Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις αρχές, τα κριτήρια και τις ενδεικτικές κλίμακες που πρέπει να εφαρμόζονται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής κατά τις κατ’ αποκοπήν διορθώσεις βάσει του άρθρου 39, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 και, σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, έγγραφο COCOF 07/0037/03, τελική έκδοση της 29ης Νοεμβρίου 2007.

[20] Οι νέες δαπάνες που δηλώνονται μπορεί να σχετίζονται με νέα σχέδια που δεν έχουν ολοκληρωθεί ή με σχέδια τα οποία έχουν ήδη οριστικοποιηθεί και χρηματοδοτήθηκαν αρχικά με εθνικά κεφάλαια προτού υποβληθούν στην ΕΕ για συγχρηματοδότηση. Τα τελευταία καλούνται "αναδρομική χρηματοδότηση". Οι πρακτικές όσον αφορά την αποδοχή αναδρομικών σχεδίων διαφέρουν μεταξύ των ΓΔ. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα εν λόγω σχέδια είναι περισσότερο επιρρεπή σε σφάλματα από εκείνα που επιλέγονται με τον συνήθη τρόπο (βλέπε σημείο 6.19 της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το έτος 2008).

[7777] Δεν περιλαμβάνονται εδώ επτά προγράμματα για τα οποία συμφωνήθηκαν κατ’ αποκοπή διορθώσεις για ανεπάρκειες των συστημάτων, οι οποίες αφορούσαν κυρίως ζητήματα δημόσιων συμβάσεων.

[21] Έλεγχοι οι οποίοι διενεργούνται βάσει αυστηρά εφαρμοζόμενων φύλλων ελέγχου που καλύπτουν λεπτομερώς όλους τους κινδύνους.

[22] Για παράδειγμα:(i)όλες οι συμβάσεις οι οποίες υπόκεινται στην εφαρμογή κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις ή(ii)μέρος της δαπάνης (όπως διοικητικές δαπάνες/έξοδα προσωπικού) που δηλώθηκε για όλα τα σχέδια.

[23] Πρέπει να σημειωθεί ότι, σε δύο προγράμματα του δείγματος, οι αρχές του κράτους μέλους δεν κλήθηκαν να εφαρμόσουν δημοσιονομικές διορθώσεις. Επομένως, αυτά δεν περιλαμβάνονται στον υπολογισμό.

[6666] Σχετικά με έξι προγράμματα, δεν αξιολογήθηκαν οι βελτιώσεις στα συστήματα δεδομένου ότι οι δημοσιονομικές διορθώσεις κάλυπταν όλες τις δαπάνες που είχαν δηλωθεί κατά την περίοδο προγραμματισμού. Στο σημείο 55 ελήφθη υπόψη ο αντίκτυπος των διορθωτικών μέτρων για τα προγράμματα αυτά.

[24] Παραδείγματα επιχειρημάτων που προβλήθηκαν: i) ορισμένα σφάλματα αναφέρονται ως "μη τυπικά" ή ii) αναφέρεται ότι όλα τα συστημικά σφάλματα αντιμετωπίστηκαν με ικανοποιητικό τρόπο.

[25] Ένας πληθυσμός (ο συνολικός αριθμός σχεδίων) μπορεί να υποδιαιρεθεί με ομαδοποίηση των σχεδίων σε ομοιογενείς υποπληθυσμούς (στρώματα).

[26] Τα κράτη μέλη μπορούν να διαθέτουν μια δέσμη σχεδίων, ο όγκος της οποίας να υπερβαίνει τα χρηματοδοτικά μέσα που χορηγήθηκαν για το οικείο πρόγραμμα.

[27] Κατά την έκδοση της παρούσας έκθεσης, η Επιτροπή δεν είχε λάβει ακόμη τελική απόφαση σχετικά με το ποσό που θα ληφθεί υπόψη για τη δημοσιονομική διόρθωση: το προϋπολογισθέν ποσό ή το δηλωθέν ποσό, εάν το τελευταίο υπερβαίνει τον προϋπολογισμό.

[28] Όσον αφορά τα προγράμματα που διαχειρίζεται η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής: το 22,5 % των προγραμμάτων εμφάνιζε ποσοστό σφάλματος που κυμαινόταν από 2 έως 5 % και το 13,1 % εμφάνιζε ποσοστό σφάλματος που υπερέβαινε το 5 %. Όσον αφορά τα προγράμματα που διαχειρίζεται η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης: το 19,0 % των προγραμμάτων εμφάνιζε ποσοστό σφάλματος που κυμαινόταν από 2 έως 5 % και το 28,4 % εμφάνιζε ποσοστό σφάλματος που υπερέβαινε το 5 %.

[29] Κατώτατο όριο ποσοστού σφάλματος: 4,7 %, ανώτατο όριο ποσοστού σφάλματος: 10,7 %.

[30] Σημείο 1.65 της ετήσιας έκθεσης για το 2005 (ΕΕ C 263 της 31.10.2006, σ. 1).

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΚΑΛΥΨΕ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΑΣΕΙ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

ΕΤΠΑ |

Χώρα | Αριθ. προγράμματος | Όνομα προγράμματος | Διατεθείς προϋπολογισμός (σε εκατομμύρια ευρώ) |

Τσεχική Δημοκρατία | 2003CZ161PO003 | Βιομηχανία και επιχειρήσεις | 347,8 |

Γερμανία | 2000DE162DO003 | Saarland | 293,0 |

Ισπανία | 2000ES161PO004 | Asturias | 1695,4 |

2000ES161PO008 | Ceuta | 89,4 |

2000ES161PO010 | Extremadura | 2262,4 |

2000ES162DO006 | Μαδρίτη | 781,4 |

Ηνωμένο Βασίλειο | 1999GB161DO002 | Merseyside | 2600,3 |

2000GB162DO005 | North East of England | 1716,6 |

2000GB162DO012 | East of Scotland | 661,4 |

Ελλάδα | 2000GR051PO003 | Υγεία και πρόνοια | 220,2 |

2000GR161PO004 | Δυτική Ελλάδα | 530,0 |

2000GR161PO007 | Ήπειρος | 464,7 |

2000GR161PO011 | Νήσοι Ιονίου | 268,5 |

2000GR161PO016 | Ανταγωνιστικότητα | 2826,2 |

2000GR161PO026 | Πολιτισμός | 647,6 |

Ιρλανδία | 2000IE161PO005 | Περιφέρεια Southern and Eastern | 829,5 |

Ιταλία | 1999IT161PO010 | Σαρδηνία | 2601,0 |

1999IT161PO005 | Μεταφορές | 4520,2 |

2000IT162DO009 | Lazio | 884,4 |

Πολωνία | 2003PL161PO001 | Ολοκληρωμένο περιφερειακό πρόγραμμα | 3485,3 |

Πορτογαλία | 1999PT161PO008 | Οικονομία | 4009,3 |

1999PT161PO004 | Κοινωνία της πληροφορίας | 652,3 |

Σλοβακία | 2003SK161PO002 | Βιομηχανία και υπηρεσίες | 291,0 |

ΕΚΤ |

Χώρα | Αριθ. προγράμματος | Όνομα προγράμματος | Διατεθείς προϋπολογισμός (σε εκατομμύρια ευρώ) |

Βέλγιο | 1999BE053DO002 | Ministère Fédéral de l'Emploi et du Travail | 140,3 |

Ισπανία | 2000ES051PO015 | Επιχειρηματική πρωτοβουλία και συνεχής κατάρτιση | 2279,3 |

2000ES053PO305 | Navarra | 173,4 |

2000ES161PO011 | Γαλικία | 579,7 |

Γαλλία | 1999FR161DO002 | Nord-Pas-de-Calais | 202,1 |

2000FR162DO003 | Lorraine | 84,5 |

2000FR162DO019 | Picardie | 66,2 |

2000FR162DO013 | Aquitaine | 125,4 |

Ηνωμένο Βασίλειο | 1999GB161DO002 | Merseyside | 1032,8 |

1999GB161DO003 | South Yorkshire | 1043,7 |

2000GB162DO010 | South West of England | 81,8 |

2000GB162DO003 | Yorkshire and the Humberside | 142,0 |

Ιταλία | 1999IT161PO007 | Campania | 1003,5 |

1999IT053PO003 | Piemonte | 1054,2 |

Κάτω Χώρες | 1999NL161DO001 | Flevoland | 71,4 |

Πολωνία | 2003PL051PO001 | Ανάπτυξη ανθρώπινων πόρων | 1960,1 |

Σλοβακία | 2003SK051PO001 | Ανάπτυξη ανθρώπινων πόρων | 367,2 |

--------------------------------------------------