Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα των υπηκόων τρίτων χωρών να ταξιδεύουν στο εσωτερικό της Κοινότητας (95/C 306/03) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(95) 346 τελικό - 95/0199(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 24 Αυγούστου 1995)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΙΗΣ,

Έχοντας υπόψη

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 100,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής και Κοινωνικής Επιτροπής,

τη γνώμη της Επιτροπής Περιφερειών,

Εκτιμώντας:

ότι το άρθρο 7Α της συνθήκης προβλέπει την εγκαθίδρυση της εσωτερικής αγοράς η οποία περιλαμβάνει ένα χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης 7

ότι, για να υλοποιηθεί αυτός ο στόχος, τα κράτη μέλη πρέπει να χορηγήσουν στους υπηκόους τρίτων χωρών που βρίσκονται νομίμως στο έδαφος ενός κράτους μέλους το δικαίωμα να μεταβαίνουν στο έδαφος άλλων κρατών μελών για σύντομη διαμονή 7 ότι, πράγματι, αν το δικαίωμα αυτό δεν χορηγηθεί, τα κράτη μέλη θα αντιμετωπίσουν μία κατάσταση όπου θα βρίσκονται στα άλλα κράτη μέλη πρόσωπα τα οποία δεν θα έχουν το δικαίωμα να εισέλθουν στο έδαφός τους, πράγμα που θα οδηγήσει σε διατήρηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα 7

ότι η προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών στο θέμα αυτό επηρεάζει άμεσα την εγκαθίδρυση και λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 7

ότι η χορήγηση από ένα κράτος μέλος τίτλου διαμονής σε έναν υπήκοο τρίτης χώρας, βάσει του οποίου αυτός έχει δικαίωμα να κατοικεί στο εν λόγω κράτος, συνιστά επαρκώς ασφαλή πράξη ώστε τα λοιπά κράτη μέλη να μην χρειάζεται πλέον να υποχρεώνουν αυτό το πρόσωπο να λαμβάνει προηγουμένως θεώρηση από τις αρμόδιες αρχές τους και επομένως να του χορηγούν το δικαίωμα του ταξιδεύειν 7 ότι, εν πάση περιπτώσει, κάθε κράτος μέλος, αν το εν λόγω πρόσωπο διαμένει παρανόμως στο έδαφός του, αν δεν πληροί τις προϋποθέσεις ασκήσεως του δικαιώματος του ταξιδεύειν ή αν συνιστά απειλή για τη δημόσια τάξη ή τη δημοσία ασφάλεια ή τις διεθνείς σχέσεις του, μπορεί να το απομακρύνει προς το κράτος μέλος που έχει εκδώσει τον τίτλο διαμονής, το οποίο είναι υποχρεωμένο να δεχθεί εκ νέου το εν λόγω πρόσωπο 7

ότι, όταν ένας υπήκοος τρίτης χώρας που δεν έχει την κατοικία του στην Κοινότητα κατέχει θεώρηση που έχει εκδοθεί από ένα κράτος μέλος το οποίο του επιτρέπει τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων όλων των κρατών μελών, επειδή ισχύει στο σύνολο της Κοινότητας και αναγνωρίζεται αμοιβαία από τα κράτη μέλη προς το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη διαθέτουν επαρκείς εγγυήσεις για να χορηγήσουν στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο το δικαίωμα του ταξιδεύειν 7 ότι το ίδιο δικαίωμα πρέπει, κατά μείζονα λόγο, να χορηγείται στους υπηκόους τρίτων χωρών που μπορούν να περάσουν τα εξωτερικά σύνορα χωρίς να υπόκεινται σε υποχρέωση για θεώρηση 7 ότι, εν πάση περιπτώσει, κάθε κράτος μέλος έχει δικαίωμα να απομακρύνει έναν υπήκοο τρίτης χώρας, αν διαμένει παρανόμως στο έδαφός του, αν δεν πληροί τις προϋποθέσεις ασκήσεως του δικαιώματος του ταξιδεύειν ή αν συνιστά απειλή για τη δημόσια τάξη, τη δημόσια ασφάλεια ή τις διεθνείς σχέσεις του εν λόγω κράτους 7

ότι τα πρόσωπα που ασκούν το δικαίωμα του ταξιδεύειν δεν πρέπει να επιβαρύνουν το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του κράτους μέλους που επισκέπτονται και ότι, κατά συνέπεια, πρέπει το δικαίωμα αυτό να εξαρτηθεί από την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω πρόσωπα διαθέτουν επαρκείς πόρους για να πραγματοποιήσουν το ταξίδι 7

ότι η παρούσα οδηγία εντάσσεται σε ένα σύνολο κοινοτικών και εθνικών διατάξεων που διέπουν τη νομική κατάσταση των υπηκόων τρίτων χωρών και ότι, επομένως, αρμόζει να καθοριστεί επακριβώς η έκταση ισχύος της παρούσας οδηγίας,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

1. Τα κράτη μέλη χορηγούν στους υπηκόους τρίτων χωρών, που βρίσκονται νομίμως σε ένα κράτος μέλος, το δικαίωμα να ταξιδεύουν στο έδαφος άλλων κρατών μελών, με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται από την παρούσα οδηγία.

2. Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τα δικαιώματα:

- που αναγνωρίζονται από το κοινοτικό δίκαιο στους υπηκόους τρίτων χωρών που είναι μέλη της οικογενείας πολιτών της Ένωσης,

- που χορηγούνται στους υπηκόους τρίτων χωρών και τα μέλη της οικογενείας τους ανεξαρτήτως ιθαγενείας, οι οποίοι, δυνάμει συμφωνιών που έχουν υπογραφεί μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών της με τις χώρες αυτές, απολαμβάνουν ως προς την είσοδο και διαμονή σ' ένα κράτος μέλος όμοιων δικαιωμάτων με αυτά των πολιτών της Ένωσης.

3. Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις διατάξεις του κοινοτικού ή του εθνικού δικαίου σχετικά με:

- τη διαμονή, εκτός από εκείνη που είναι σύντομης διάρκειας,

- την πρόσβαση στην αγορά εργασίας και τις μη μισθωτές δραστηριότητες,

οι οποίες εφαρμόζονται στους υπηκόους τρίτων χωρών.

Άρθρο 2

Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, νοείται ως:

1. «Δικαίωμα του ταξιδεύειν»: το δικαίωμα διέλευσης των εσωτερικών συνόρων της Κοινότητας, διέλευσης μέσω του εδάφους ή διαμονής σύντομης διάρκειας στο έδαφος ενός κράτους μέλους, χωρίς ο δικαιούχος να έχει υποχρέωση να λάβει θεώρηση από το ή τα κράτη μέλη στο έδαφος των οποίων ασκείται αυτό το δικαίωμα.

2. «Τίτλος διαμονής»: κάθε τίτλος ή άδεια που εκδίδεται από τις αρχές ενός κράτους μέλους και επιτρέπει σ' ένα πρόσωπο να διαμένει στο έδαφός τους, αναφέρεται δε στον κατάλογο του άρθρου 3 παράγραφος 4.

3. «Θεώρηση κατά την έννοια του άρθρου 2»: η θεώρηση που ισχύει στο σύνολο της Κοινότητας και αναγνωρίζεται αμοιβαία για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών.

4. «Υπήκοοι τρίτων χωρών»: κάθε πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της Ένωσης κατά την έννοια του άρθρου 8 παράγραφος 1 της συνθήκης.

Άρθρο 3

1. Τα κράτη μέλη χορηγούν το δικαίωμα του ταξιδεύειν στους υπηκόους τρίτων χωρών που κατέχουν άδεια διαμονής εν ισχύει η οποία έχει εκδοθεί από άλλο κράτος μέλος.

Τα πρόσωπα αυτά μπορούν να ταξιδεύουν χωρίς διακοπή για περίοδο τριών μηνών κατ' ανώτατο όριο στο έδαφος των άλλων κρατών μελών, καθ' όσον πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

- είναι εφοδιασμένο με τον τίτλο διαμονής τους ή με ταξιδιωτικό έγγραφο εν ισχύει,

- διαθέτουν επαρκή μέσα διαβίωσης, τόσο για τη διάρκεια της σχεδιαζόμενης διαμονής ή της διέλευσης όσο και για την επιστροφή στο κράτος μέλος που εξέδωσε την άδεια διαμονής ή για το ταξίδι προς την τρίτη χώρα στην οποία έχουν εξασφαλίσει ότι θα γίνουν δεκτά.

2. Τα κράτη μέλη δέχονται εκ νέου κάθε πρόσωπο στο οποίο χορήγησαν τίτλο διαμονής και το οποίο διαμένει παρανόμως στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, ακόμη και αν η διάρκεια ισχύος του εν λόγω τίτλου έχει λήξει, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τους όρους που περιέχονται στο παράρτημα.

3. Ο υπήκοος τρίτης χώρας που κατέχει τίτλο διαμονής εκδοθέντα από ένα κράτος μέλος και ο οποίος ασκεί το δικαίωμα του ταξιδεύειν μπορεί να απομακρυνθεί, αν δεν πληροί τις προϋποθέσεις της παραγράφου 1 ή αν συνιστά απειλή για τη δημόσια τάξη, τη δημόσια ασφάλεια ή τις διεθνείς σχέσεις του κράτους μέλους στο οποίο ασκεί το δικαίωμα του ταξιδεύειν.

4. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή και τα λοιπά κράτη μέλη τον κατάλογο των εγγράφων που εκδίδουν και είναι ισοδύναμα με τίτλο διαμονής, για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, καθώς και κάθε τροποποίηση του σχετικού καταλόγου.

Η Επιτροπή δημοσιεύει αυτούς τους καταλόγους καθώς και τις μεταγενέστερες ενδεχόμενες μεταβολές του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

1. Τα κράτη μέλη χορηγούν το δικαίωμα του ταξιδεύειν στους υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι είναι εφοδιασμένοι με θεώρηση κατά την έννοια του άρθρου 2 σημείο 3.

Τα πρόσωπα αυτά μπορούν να ταξιδεύουν στο έδαφος των κρατών μελών για όσο διάστημα επιτρέπεται η διαμονή βάσει της εν λόγω θεώρησης, καθόσον είναι εφοδιασμένα με ταξιδιωτικό έγγραφο που φέρει θεώρηση σε ισχύ και πληρούν την προϋπόθεση του άρθρου 3 παράγραφος 1 δεύτερη περίπτωση.

2. Τα κράτη μέλη χορηγούν το δικαίωμα του ταξιδεύειν στους υπηκόους τρίτων χωρών που απαλλάσσονται της υποχρέωσης για θεώρηση από όλα τα κράτη μέλη.

Τα πρόσωπα αυτά μπορούν να ταξιδεύουν στο έδαφος των κρατών μελών για ανώτατο διάστημα τριών μηνών μέσα στο εξάμηνο που αρχίζει από την ημερομηνία της πρώτης εισόδου στο έδαφος ενός από τα κράτη μέλη, καθόσον είναι εφοδιασμένα με ταξιδιωτικό έγγραφο σε ισχύ και πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 3 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο.

3. Η παράγραφος 2 εφαρμόζεται επίσης στους υπηκόους τρίτων χωρών που υπόκεινται σε υποχρέωση θεώρησης από ορισμένα κράτη μέλη.

Το δικαίωμα, ωστόσο, του ταξιδεύειν περιορίζεται στο έδαφος των κρατών μελών τα οποία απαλλάσσουν τους υπηκόους των οικείων τρίτων χωρών από την υποχρέωση να είναι εφοδιασμένοι με θεώρηση, εκτός αν είναι κάτοχοι θεώρησης κατά την έννοια του άρθρου 2 σημείο 3.

Στην τελευταία αυτή περίπτωση, η διαμονή στο έδαφος των κρατών μελών που επιβάλλουν υποχρέωση θεώρησης, περιορίζεται στην περίοδο που επιτρέπεται από τη θεώρηση.

4. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν κωλύουν το δικαίωμα των κρατών μελών να επιτρέπουν παράταση της διαμονής υπηκόου τρίτης χώρας στο έδαφός τους πέραν των τριών μηνών.

5. Ο υπήκοος τρίτης χώρας που γίνεται δεκτός για σύντομη διαμονή στην Κοινότητα και ασκεί το δικαίωμα του ταξιδεύειν μπορεί να απομακρυνθεί αν δεν πληροί τις προϋποθέσεις των παραγράφων 1 και 2, ανάλογα αν υπόκειται ή όχι στην υποχρέωση θεώρησης, ή αν συνιστά απειλή για τη δημόσια τάξη, τη δημόσια ασφάλεια ή τις διεθνείς σχέσεις του κράτους μέλους στο οποίο ασκεί αυτό το δικαίωμα του ταξιδεύειν.

Άρθρο 5

Τα κράτη μέλη μπορούν να υποχρεώσουν τα πρόσωπα που ασκούν το δικαίωμα του ταξιδεύειν να δηλώνουν την παρουσία τους στο έδαφός τους.

Άρθρο 6

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία το αργότερο μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1996. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 7

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 8

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Οι προϋποθέσεις και οι όροι βάσει των οποίων τα κράτη μέλη δέχονται εκ νέου τους υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι διαμένουν παρανόμως στο έδαφος άλλου κράτους μέλους και είναι κάτοχοι τίτλου διαμονής που έχουν εκδώσει τα ίδια (άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας)

1. Οι παρούσες διατάξεις σχετικά με την εκ νέου υποδοχή εφαρμόζονται στους υπηκόους τρίτων χωρών που κατέχουν τίτλο διαμονής κατά την έννοια του άρθρου 2 σημείο 2 και ασκούν το δικαίωμα του ταξιδεύειν αλλά διαμένουν παρανόμως στο έδαφος άλλου κράτους μέλους.

Οι παρούσες διατάξεις δεν θίγουν τις υποχρεώσεις των κρατών μελών να δέχονται εκ νέου, σύμφωνα με τη σύμβαση του Δουβλίνου για το δικαίωμα του ασύλου, εκείνους που ζητούν άσυλο οι οποίοι διαμένουν παρανόμως σε άλλο κράτος μέλος.

2. Όταν ένα πρόσωπο από τα αναφερόμενα στο σημείο 1 έχει εισέλθει σ' ένα κράτος μέλος προερχόμενο από άλλο κράτος μέλος για να διαμείνει σύντομο διάστημα ή για να διέλθει μέσω αυτού σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1, διαμένει δε σ' αυτό παρανόμως, πρέπει να μεταβαίνει χωρίς καθυστέρηση στο κράτος μέλος για το οποίο κατέχει τίτλο διαμονής, εκτός αν έχει λάβει άδεια να μεταβεί σε άλλη χώρα όπου έχει εξασφαλιστεί ότι θα γίνει δεκτό.

Ένας υπήκοος τρίτης χώρας που επιθυμεί να μεταβεί σε άλλη χώρα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να γίνει δεκτός στη χώρα αυτή, προσκομίζοντας, για παράδειγμα, άδεια εισόδου ή θεώρηση σε ισχύ, και ότι διαθέτει τους αναγκαίους πόρους, για παράδειγμα, εισιτήριο ή άλλο έγγραφο που του επιτρέπουν να ταξιδεύει, χρήμα σε ρευστό ή κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό, για να εξασφαλίσει τη μεταφορά και τη διαμονή του στη χώρα όπου μπορεί να γίνει δεκτός.

3. Αν ο υπήκοος τρίτης χώρας που διαμένει παρανόμως στο έδαφος ενός κράτους μέλους αρνείται να εγκαταλείψει τη χώρα, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να τον δεχτούν εκ νέου σύμφωνα με τις κατωτέρω αρχές.

Αν ο ενδιαφερόμενος είναι κάτοχος τίτλου διαμονής που ισχύει σε άλλο κράτος μέλος, το κράτος μέλος που εξέδωσε αυτό τον τίτλο υποχρεούται να δεχθεί εκ νέου το εν λόγω πρόσωπο.

Εξάλλου, τα κράτη μέλη δέχονται εκ νέου έναν υπήκοο τρίτης χώρας σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2, το αργότερο μέσα σε δύο μήνες από τη λήξη ισχύος του τίτλου διαμονής.

Η υποχρέωση να γίνει κάποιος εκ νέου δεκτός υφίσταται μόνο αν οι αρχές που διαπίστωσαν την παράνομη παρουσία του ενδιαφερομένου στο κράτος μέλος υποβάλουν σχετική αίτηση εντός ενός μηνός.

4. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να γίνει εκ νέου δεκτός αφού οι αρμόδιες αρχές του αιτούντος κράτους μέλους έχουν υποβάλει αίτηση βεβαιώνοντας ότι είναι κάτοχος τίτλου διαμονής που έχει εκδοθεί από το κράτος μέλος το οποίο καλείται να τον δεχθεί εκ νέου.

Ένα κράτος μέλος που λαμβάνει αίτηση βάσει του σημείου 3 πρέπει να απαντήσει στην αίτηση αυτή εντός 8 ημερών. Αν παραλείψει να αντιδράσει μέσα στην προθεσμία αυτή, λογίζεται ότι το κράτος μέλος δέχεται την αίτηση, εκτός αν ρητά ζήτησε παράταση αυτής της προθεσμίας κατά μία εβδομάδα.

Το κράτος μέλος στο οποίο απευθύνθηκε η αίτηση αυτή, έχει υποχρέωση να δεχθεί εκ νέου, εντός ενός μηνός το αργότερο, το πρόσωπο στην επάνοδο του οποίου έχει συγκατατεθεί. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί με συμφωνία μεταξύ των δύο ενδιαφερομένων κρατών μελών, εφόσον το κράτος μέλος που επιθυμεί την παράταση της προθεσμίας υποβάλει ρητή αιτιολογημένη αίτηση προς την κατεύθυνση αυτή.

Τα κράτη μέλη ενημερώνονται αμοιβαία για τον κατάλογο των αρχών που είναι αρμόδιες να χειριστούν τις αιτήσεις επανόδου, καθώς και τα σημεία διέλευσης των συνόρων όπου μπορεί να λάβει χώρα η εκ νέου υποδοχή.

5. Το οικονομικό κόστος το οποίο συνεπάγεται η εκ νέου υποδοχή βαρύνει το ενδιαφερόμενο πρόσωπο. Αν το ίδιο δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το κόστος, επιβαρύνεται κατ' αρχήν, μέχρι το σημείο όπου πρόκειται να λάβει χώρα η εκ νέου υποδοχή, το κράτος μέλος το οποίο ζήτησε να γίνει δεκτή η επάνοδος.