Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΡΙΑ ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ με σκοπό τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις 7 Απριλίου 2004, η Επιτροπή δημοσίευσε τις εαρινές προβλέψεις του 2004 [1]. Σύμφωνα με τις προβλέψεις αυτές, στις οποίες λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία που υποβλήθηκαν από τη Δημοκρατία της Τσεχίας τον Μάρτιο του 2004, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στη Δημοκρατία της Τσεχίας αυξήθηκε από το 6,4% του ΑΕΠ το 2002 στο 12,9% του ΑΕΠ το 2003 (5,9% του ΑΕΠ, εάν αφαιρεθεί μια μείζων αυτοτελής πράξη σχετικά με τον καταλογισμό των κρατικών εγγυήσεων), ποσοστό που υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη.

[1] Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004 είναι διαθέσιμες στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/ publications/european_economy/2004/ee204en.pdf.

Με βάση τις πρώτες αυτές ενδείξεις, στις 12 Μαΐου 2004 η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για τη Δημοκρατία της Τσεχίας, με τη σύνταξη της έκθεσης που προβλέπεται στο άρθρο 104 παράγραφος 3 της Συνθήκης [2]. Στις 13 Μαΐου 2004, η Επιτροπή έλαβε το πρόγραμμα σύγκλισης της Δημοκρατίας της Τσεχίας, στο οποίο επιβεβαιώνεται ότι το 2003 το έλλειμμα έφθασε στο 12,9% του ΑΕΠ.

[2] Το πλήρες κείμενο της έκθεσης αυτής είναι διαθέσιμο στον ακόλουθο δικτυακό τύπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/ about/activities/sgp/procedures_en.htm.

Η εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος διέπεται από το άρθρο 104 της Συνθήκης και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, «για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος», που αποτελεί μέρος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης [3]. Οι χώρες που προσχώρησαν στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004 είναι κράτη μέλη με παρέκκλιση, τα οποία οφείλουν να αποφεύγουν τα υπερβολικά ελλείμματα, χωρίς ωστόσο να προβλέπεται για αυτά η επιβολή κυρώσεων σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφοι 9 και 11.

[3] ΕΕ L 209, της 2.8.1997.

Σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής που καταρτίσθηκε βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 3 της Συνθήκης, το γεγονός ότι το έλλειμμα της Δημοκρατίας της Τσεχίας το 2003 υπερέβη την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη δεν ήταν αποτέλεσμα έκτακτων περιστάσεων μη ελεγχόμενων από τις αρχές της Τσεχίας, ούτε ήταν επακόλουθο κάποιας σοβαρής οικονομικής ύφεσης κατά την έννοια του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, δεδομένου ότι ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ έφθασε στο 2,9% το 2003. Όσον αφορά τις εξελίξεις για το 2004, η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης είναι πιθανό να μειωθεί, αλλά θα διατηρηθεί σε επίπεδο υψηλότερο από το 3% του ΑΕΠ. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 5,9% του ΑΕΠ το 2004, θα είναι δηλαδή υψηλότερο από το 5,3% του ΑΕΠ που είχαν προβλέψει οι αρχές της Τσεχίας στο πρόγραμμα σύγκλισης.

Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004, η έκθεση της Επιτροπής καταλήγει επίσης στο συμπέρασμα ότι ο αριθμητικός λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ, ο οποίος έφθασε στο 37,6% του ΑΕΠ το 2003, θα παραμείνει και το 2004 κάτω της τιμής αναφοράς του 60% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Πιο συγκεκριμένα, οι εαρινές προβλέψεις αναφέρουν ότι ο δείκτης του χρέους θα φθάσει στο 40,6% του ΑΕΠ το 2004, δηλαδή θα υπερβεί το 38,4% επί του ΑΕΠ που προβλέπουν οι αρχές της Τσεχίας στο πρόγραμμα σύγκλισης.

Το άρθρο 104 παράγραφος 4 της Συνθήκης αναφέρει ότι «η επιτροπή του άρθρου 114 (δηλαδή η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή - ΟΔΕ) διατυπώνει γνώμη για την έκθεση της Επιτροπής». Η επιτροπή αυτή εξέδωσε την έκθεσή της στις 24 Μαΐου 2004, στην οποία συμφωνεί με την εκτίμηση που διατύπωσε η Επιτροπή στην έκθεσή της. Ειδικότερα, η ΟΔΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η δημοσιονομική κατάσταση στη Δημοκρατία της Τσεχίας δηλώνει την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος βάσει του πρώτου από τα δύο κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 104 παράγραφος 2 για τον εντοπισμό των ελλειμμάτων αυτών. Η εξέταση και άλλων σχετικών παραγόντων, και ιδίως της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής θέσης και του δείκτη των δημοσίων επενδύσεων, δεν μετέβαλαν την εκτίμηση που στηριζόταν στα ίδια τα κριτήρια. Επίσης, σύμφωνα με την εκτίμηση της ΟΔΕ, το 2004 το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θεωρείται πιθανό ότι θα συνεχίσει να υπερβαίνει την τιμή αναφοράς της Συνθήκης, ενώ το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνει χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς του 60% του ΑΕΠ, αλλά και να αυξηθεί περαιτέρω μέχρι το 40,6% του ΑΕΠ κατά το 2004.

Η Επιτροπή, αφού εξέτασε τους συναφείς παράγοντες που έλαβε υπόψη στην έκθεσή της, και συνεκτιμώντας τη γνώμη της ΟΔΕ, διατυπώνει τη γνώμη ότι υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα στη Δημοκρατία της Τσεχίας. Η γνώμη αυτή, που εκδόθηκε από την Επιτροπή στις 24 Ιουνίου 2004, διαβιβάζεται με το παρόν έγγραφο στο Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 5 της Συνθήκης. Η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο να λάβει σχετική απόφαση, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6. Επιπλέον, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου με αποδέκτη τη Δημοκρατία της Τσεχίας, προκειμένου να τερματισθεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 της Συνθήκης. Η παρακολούθηση της εφαρμογής των μέτρων που θα λάβει η Δημοκρατία της Τσεχίας είναι δυνατόν να απαιτήσει την έκδοση από το Συμβούλιο περαιτέρω συστάσεων σύμφωνα με το άρθρο 104 παρ. 7, δεδομένου ότι για τα κράτη μέλη που τυγχάνουν παρέκκλισης δεν ισχύει το άρθρο 104 παρ. 9.

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΡΙΑ ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ με σκοπό τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 104 παρ. 7,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Σύμφωνα με το άρθρο 104 της Συνθήκης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.

(2) Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης βασίζεται στον στόχο της επίτευξης εύρωστων δημόσιων οικονομικών, ως μέσο ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα στις τιμές και ισχυρή βιώσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης.

(3) Στις [5 Ιουλίου], το Συμβούλιο απεφάνθη, σύμφωνα με το άρθρο 104 παρ. 6, ότι στη Δημοκρατία της Τσεχίας σημειώνεται υπερβολικό δημοσιονομικό έλλειμμα.

(4) Αφού απεφάνθη ως προς την ύπαρξη υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Δημοκρατία της Τσεχίας, το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 104 παρ. 7 και το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ 1467/97 του Συμβουλίου, οφείλει να προβεί ταυτόχρονα σε συστάσεις προς το εμπλεκόμενο κράτος μέλος, με σκοπό τον τερματισμό της κατάστασης αυτής εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.

(5) Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ 1467/97 του Συμβουλίου, η παρούσα σύσταση θα πρέπει να προσδιορίζει ότι πρέπει να αναληφθεί αποτελεσματική δράση από το εμπλεκόμενο κράτος μέλος εντός τεσσάρων μηνών το αργότερο, και ότι η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός ενός έτους από τον εντοπισμό του, εκτός εάν συντρέχουν ιδιάζουσες συνθήκες. Τέτοιες ιδιάζουσες συνθήκες υφίστανται στην περίπτωση της Δημοκρατίας της Τσεχίας, και συγκεκριμένα το ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης κατά την προσχώρηση στην ΕΕ ήταν σημαντικά υψηλότερο της τιμής αναφοράς και ότι συνεχίζεται η διαρθρωτική μεταβολή της οικονομίας.

(6) Η σύνοδος ιδιαζουσών περιστάσεων επιτρέπει στο Συμβούλιο να θέσει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος εντός μεσοπρόθεσμου πλαισίου. Ενδείκνυται να ληφθεί υπόψη το πρόγραμμα σύγκλισης που υπεβλήθη από τη Δημοκρατία της Τσεχία τον Μάιο του 2004, καθώς και οι μεταγενέστερες αναπροσαρμογές του και οι σχετικές γνώμες του Συμβουλίου, δεδομένου ότι προσφέρουν την κατεύθυνση των αναπροσαρμογών για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Το πρόγραμμα σύγκλισης του Μαΐου του 2004 προβλέπει τη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης στο 3,3% κατά το 2007, αναφέρει δε ακόμη ότι η προτεινόμενη πορεία μείωσης του ελλείμματος δηλώνει ότι η εξάλειψη του υπερβολικού ελλείμματος θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι το 2008, με τους ακόλουθους ενδιάμεσους ετήσιους στόχους: έλλειμμα 5,3% του ΑΕΠ το 2004, 4,7% του ΑΕΠ το 2005 και 3,8% του ΑΕΠ το 2006. Η πορεία αναπροσαρμογής βασίζεται σε ένα μακροοικονομικό σενάριο το οποίο, σύμφωνα με τη γνώμη που εξέδωσε το Συμβούλιο στις [5 Ιουλίου] 2004, σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης, είναι συνετό.

(7) Κατά την άποψη του Συμβουλίου, τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης πρέπει να εξασφαλίζουν βελτίωση διαρκείας στο ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης, και παράλληλα να αποβλέπουν στη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών της χώρας και στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας της,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:

- Οι Τσεχικές Αρχές πρέπει να θέσουν τέρμα στην παρούσα κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος το ταχύτερο δυνατόν.

- Οι Τσεχικές Αρχές πρέπει να αναλάβουν δράση εντός μεσοπρόθεσμου χρονικού πλαισίου, με σκοπό τη μείωση του ελλείμματος κάτω του 3% του ΑΕΠ μέχρι το 2008, και κατά τρόπο αξιόπιστο και βιώσιμο, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην πορεία μείωσης του ελλείμματος που προσδιορίζεται στη γνώμη που εξέδωσε το Συμβούλιο στις [5 Ιουλίου 2004], σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης που υπεβλήθη τον Μάιο του 2004.

- Οι Τσεχικές Αρχές πρέπει να εφαρμόσουν με αυστηρότητα τα μέτρα που προβλέπονται στο πρόγραμμα σύγκλισης του Μαΐου του 2004, και ιδίως τις περικοπές των αμοιβών της γενικής κυβέρνησης και τη μείωση των δαπανών των επιμέρους υπουργείων.

- Οι Τσεχικές Αρχές πρέπει να αναλάβουν αποτελεσματική δράση μέχρι τις 5 Νοεμβρίου 2004 σχετικά με τα μέτρα για την επίτευξη του στόχου για το έλλειμμα του 2005.

Επιπλέον δε, το Συμβούλιο καλεί τις Τσεχικές Αρχές:

- να διαθέτουν τα υψηλότερα των προϋπολογισθέντων έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος.

- να θέσουν δημοσιονομικούς στόχους με βάση ανώτατα όρια για τις μεσοπρόθεσμες δαπάνες και να θεσπίσουν αποτελεσματικούς κανόνες για τη μείωση του κινδύνου αύξησης του χρέους των περιφερειών και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης.

- να αρχίσουν τη μεταρρύθμιση των συστημάτων συνταξιοδότησης και κοινωνικής ασφάλισης, έτσι ώστε να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

- να ελαχιστοποιήσουν τις αρνητικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των πράξεων του Τσεχικού Οργανισμού Εξυγίανσης.

Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Τσεχίας.

Βρυξέλλες, [5 Ιουλίου] 2004.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[...]