[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 06.10.2006

COM (2006) 583 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση της παγκόσμιας πρόσβασης σε φιλικές προς το περιβάλλον, οικονομικά προσιτές και ασφαλείς ενεργειακές υπηρεσίες : Το Παγκόσμιο Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας {SEC (2006) 1224}{SEC (2006) 1225}

Αειφοροσ ανάπτυξη - Η παγκόσμια περιβαλλοντική πρόκληση για τον ενεργειακό τομέα

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι περισσότερες χώρες του κόσμου διέρχονται μια πρωτοφανή περίοδο οικονομικής ανάπτυξης. Από το 1994, η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου αυξήθηκε κατά 20%, ο δε Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) προβλέπει ετήσιους ρυθμούς αύξησης 1,6%[1]. Σύμφωνα με τον ΔΟΕ, η παγκόσμια ζήτηση ενέργειας εκτιμάται ότι θα αυξηθεί περισσότερο από 60% μέχρι το 2030. Για να καλυφθεί η ζήτηση αυτή απαιτούνται επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα, οι οποίες εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε 16 τρισεκατομμύρια $ ΗΠΑ κατά τα προσεχή 25 έτη. Το επενδυτικό σενάριο που στηρίζεται στη συνέχιση της σημερινής κατάστασης δεν θα δημιουργήσει μόνο σημαντικές χρηματοδοτικές ευκαιρίες, αλλά και θα αναστείλει την αειφόρο ανάπτυξη στο μέλλον, ιδιαίτερα όσον αφορά τους εξής τομείς :

- Εκπομπές αερίων θερμοκηπίου : Με βάση το ανωτέρω σενάριο, οι εκπομπές CO2 που οφείλονται στον ενεργειακό τομέα θα αυξηθούν κατά 62% μέχρι το 2030 σε σχέση με το 2002, τη στιγμή που οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ, κατά το Εαρινό Συμβούλιο του 2005, ζήτησαν να μειωθούν οι εκπομπές των αερίων θερμοκηπίου σε παγκόσμια κλίμακα τουλάχιστον κατά 15%, ίσως και έως κατά 50% μέχρι το 2050, σε σύγκριση με το 1990. Οι ηγέτες του G8 αποφάσισαν επίσης το 2005 να λάβουν ριζικά μέτρα και συμφώνησαν στο σχέδιο δράσης του Gleneagles για την αλλαγή του κλίματος, την καθαρή ενέργεια και την αειφόρο ανάπτυξη. Η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας θα χρηματοδοτηθεί μέσω της ενίσχυσης των προσπαθειών συνεργασίας μεταξύ επενδυτικών μηχανισμών του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, με τη συμμετοχή της Παγκόσμιας Τράπεζας και άλλων πολυμερών χρηματοδοτικών οργανισμών.

- Ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα : Η ταχεία αστικοποίηση στις αναδυόμενες οικονομίες οδήγησε σε υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε πολλές πόλεις, με αρνητικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία. Για παράδειγμα, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, είναι πιθανό να σημειωθούν στην Κίνα περίπου 590.000 πρόωροι θάνατοι λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στις πόλεις, την οποία προκαλούν οι τομείς των μεταφορών και της ηλεκτρικής ενέργειας. Για την αναστροφή των τάσεων αυτών απαιτούνται τόσο ο εκσυγχρονισμός των μη αποδοτικών εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας και κτιρίων, όσο και η αυξημένη χρήση τεχνολογιών με σχεδόν μηδενικές εκπομπές ρύπων.

- Φτώχεια και αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων : Το 2030, υπολογίζεται ότι 1,4 δισεκατ. άνθρωποι σε αναπτυσσόμενες χώρες θα εξακολουθήσουν να στερούνται πρόσβασης σε σύγχρονες ενεργειακές υπηρεσίες, και ότι δεν θα μειωθούν τα 2,4 δισεκατ. ανθρώπων που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν κατά μη αειφόρο τρόπο την παραδοσιακή βιομάζα για μαγείρεμα και θέρμανση. Σύμφωνα με τον ΔΟΕ, οι πρόσθετες επενδύσεις για πλήρη εξηλεκτρισμό εκτιμώνται σε 655 δις $ ΗΠΑ. Αυτό αποτελεί μια τεράστια πρόκληση για περιοχές οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν τεράστιες δυσκολίες στην εξεύρεση κεφαλαίων.

- Ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού : Ποσοστό πάνω από 60% της αύξησης στην κατανάλωση ενέργειας θα αφορά το πετρέλαιο και το αέριο. Η κατάσταση αυτή θα εντείνει περαιτέρω την εξάρτηση των κυριότερων εισαγωγικών χωρών από τις εισαγωγές. Για παράδειγμα, η εξάρτηση της ΕΕ από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα αυξηθεί σε 93% και 81% το 2030, σε σύγκριση με 79% και 49%, αντιστοίχως, το 2004. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή πρότεινε πρόσφατα ως στόχο να εξασφαλιστεί ένα ελάχιστο επίπεδο της συνολικής σύνθεσης ενεργειακών πηγών της ΕΕ, το οποίο να προέρχεται από ασφαλή και διατηρήσιμη χρήση πηγών με χαμηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα. Η Κίνα, η οποία είναι σήμερα σε μεγάλο βαθμό αυτάρκης, θα πρέπει να καλύψει με εισαγωγές το 27% της ζήτησης αερίου το 2030. Ο εφοδιασμός με πετρέλαιο και αέριο από τη Μέση Ανατολή και την περιοχή της Βορείου Αφρικής θα αυξηθεί στο 44% του συνολικού ενεργειακού εφοδιασμού.

Συγκεκριμένα, η ανάγκη να εξασφαλιστεί αειφόρος ανάπτυξη, δηλ. να κερδηθεί ταυτόχρονα η μάχη ενάντια στην αλλαγή του κλίματος, να εξαλειφθεί η ενεργειακή ένδεια και να κατοχυρωθεί ο παγκόσμιος ενεργειακός εφοδιασμός, απαιτεί βαθιές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο παρέχονται οι ενεργειακές υπηρεσίες και χρησιμοποιούνται οι ενεργειακές πηγές.

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συμφώνησαν στη Διάσκεψη Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη του 2002 (WSSD) να αυξηθεί επειγόντως και σημαντικά το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην παγκόσμια σύνθεση ενεργειακών πηγών. Στην WSSD, η ΕΕ δημιούργησε τον συνασπισμό του Γιοχάνεσμπουργκ για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (JREC)[2] και την ενεργειακή πρωτοβουλία της ΕΕ (EUEI) προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι θα αποκτήσουν περιεχόμενο οι δεσμεύσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο υλοποίησης του Γιοχάνεσμπουργκ.

Οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και, παρόμοια, οι επενδύσεις στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης, αποτελούν κατεξοχήν δημόσια αγαθά τα οποία παράγουν ουσιαστικά τοπικά και παγκόσμια οφέλη, όπως μηδενικές ή χαμηλές εκπομπές ρύπων και αερίων θερμοκηπίου. Βοηθούν στη βελτίωση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού με την εκμετάλλευση επιτόπια διαθέσιμων πηγών ενέργειας όπως ο αέρας, ο ήλιος, η γεωθερμική ενέργεια ή η βιομάζα. Η αυξημένη διείσδυση τεχνολογιών για μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση και αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα περιορίσει τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία από την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων και θα αμβλύνει παράλληλα τις εντάσεις στις ενεργειακές αγορές. Οι τεχνολογίες αυτές προάγουν επίσης την απασχόληση σε τοπική κλίμακα και την δημιουργία εισοδήματος, π.χ. μέσω της παροχής ενέργειας για παραγωγική χρήση, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές στις οποίες οι επεκτάσεις του δικτύου δεν είναι οικονομικά συμφέρουσες.

Η πλήρης συνεκτίμηση των οφελών από τα δημόσια αγαθά καθιστά συχνά ελκυστικά από οικονομική άποψη τα έργα που αφορούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, ιδιαίτερα σε αναπτυσσόμενες χώρες στις οποίες η παραγωγή ενέργειας είναι συνήθως λιγότερο αποδοτική και περισσότερο ρυπογόνος σε σχέση με τις βιομηχανικές χώρες που διαθέτουν προηγμένη περιβαλλοντική νομοθεσία. Σύμφωνα με τα εναλλακτικά ενεργειακά σενάρια του ΔΟΕ, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και η ευρύτερη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα μπορούσαν να περιορίσουν την αύξηση της συνολικής ζήτησης ενέργειας από άνω του 60% σε 50%, και εκείνη των παγκόσμιων εκπομπών από 62% σε 46%. Η χαμηλότερη μελλοντική ζήτηση θα μπορούσε να οδηγήσει με τη σειρά της σε 15% μείωση των τιμών πετρελαίου. Κάτι τέτοιο δεν θα ήταν αρκετό για να λύσει τα προβλήματα που αναφέρθηκαν παραπάνω, πλην όμως θα αποτελούσε σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η Επιτροπή υπολόγισε ότι, μακροπρόθεσμα, οι βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να προσφέρουν κατά τρόπο οικονομικά αποδοτικό μέχρι τα 2/3 της μείωσης των εκπομπών (SEC(2005)180).

Λόγω του ευρέος φάσματος των δημόσιων οφελών, τα πλαίσια άσκησης πολιτικής βελτιώνονται και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καθώς και η ενεργειακή απόδοση αποτελούν πλέον αναπόσπαστο τμήμα των επενδυτικών προγραμμάτων στους τομείς της ενέργειας και της ανάπτυξης. Σήμερα, επιτρέπουν την προμήθεια, με διατηρήσιμο τρόπο, οικονομικά προσιτής ηλεκτρικής και μη ηλεκτρικής ενέργειας για χρήση σε τοπικές επιχειρήσεις και στις μεταφορές, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες δεν είναι οικονομικά συμφέρουσα η σύνδεση με το δίκτυο. Αυτόνομα συστήματα και μικρά δίκτυα μπορούν να εξασφαλίσουν τον επαρκή και οικονομικώς συμφέροντα ενεργειακό εφοδιασμό απομακρυσμένων περιοχών. Υπάρχει διαθέσιμο πλήρες φάσμα τεχνολογικών λύσεων για την εξυπηρέτηση των αναγκών επιχειρήσεων και νοικοκυριών, γεγονός το οποίο έχει πολύ μεγάλη σημασία για τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Παρά τα πλεονεκτήματα αυτά, εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, ο ΔΟΕ προβλέπει ότι το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα παραμείνει περίπου σταθερό μέχρι το 2030. Το πάνω από 16 τρισεκατ. $ ΗΠΑ ποσό που θα πρέπει να επενδυθεί μέχρι το 2030 προσφέρει συνεπώς μια μοναδική ευκαιρία για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου βιώσιμου ενεργειακού τομέα, η οποία δεν πρέπει να χαθεί. Αναμφίβολα, το μεγάλο μέρος των μελλοντικών επενδύσεων στον παγκόσμιο ενεργειακό τομέα θα πρέπει να προέλθει από ιδιωτικά κεφάλαια. Η πρόκληση για το Δημόσιο είναι να προσφέρει τα κατάλληλα κίνητρα και να διαμορφώσει τις συνθήκες εκείνες που θα προσελκύσουν τις ιδιωτικές επενδύσεις για τη χρηματοδότηση της πρόσβασης σε φιλικές προς το περιβάλλον, οικονομικά προσιτές και ασφαλείς από πλευράς εφοδιασμού ενεργειακές υπηρεσίες.

Η παρούσα ανακοίνωση διερευνά τα υφιστάμενα εμπόδια για τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, ιδιαιτέρως στις αναπτυσσόμενες χώρες, στην ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τεχνολογιών που επιτρέπουν τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Προτείνει μια συγκεκριμένη και καινοτόμο Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα με την ονομασία Παγκόσμιο Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, προκειμένου να κινητοποιηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις προς όφελος των αναπτυσσόμενων χωρών και των οικονομιών που βρίσκονται σε στάδιο μετάβασης.

Εμπόδια για την κινητοποίηση επαρκούς χρηματοδότησης από τον ιδιωτικό τομέα για επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ο ΔΟΕ εκτιμά στο σενάριο αναφοράς ότι απαιτούνται 241 δις $ ΗΠΑ μέχρι το 2010, σε παγκόσμια κλίμακα, για επενδύσεις στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές[3]. Οι αντίστοιχες ανάγκες για κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου σε αναπτυσσόμενες χώρες και οικονομίες σε μετάβαση και μόνο εκτιμώνται σε πάνω από 10 δις $ ΗΠΑ (9 δις ευρώ). Χονδρικά, το 70% και 40% των επενδύσεων στην ηλεκτροπαραγωγή στη Νότιο Αμερική και την Ασία, αντίστοιχα, προβλέπεται ότι θα απορροφηθούν από τον τομέα των ανανεώσιμων πηγών[4]. Με τη βελτίωση των πλαισίων άσκησης πολιτικής αυξάνεται όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον των ιδιωτών επενδυτών.

Παρατηρούνται ορισμένες θετικές εξελίξεις όσον αφορά τη χρηματοδότηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης. Η ΕΤΕπ και άλλοι διεθνείς επενδυτές έχουν αναγνωρίσει την αυξανόμενη κερδοφορία των έργων που αφορούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και έθεσαν προσφάτως φιλόδοξους επενδυτικούς στόχους όσον αφορά τις εν λόγω πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση. Η ΕΤΕπ, για παράδειγμα, έθεσε ως στόχο την επένδυση του 50% των ετήσιων δανειακών της χορηγήσεων στον ενεργειακό τομέα της ΕΕ σε έργα που αφορούν τις ανανεώσιμες πηγές. Τον Απρίλιο 2005, η ομάδα εργασίας του ΟΟΣΑ για τις εξαγωγικές πιστώσεις και τις εγγυήσεις πιστώσεων αύξησε σε 15 έτη την ελάχιστη επιτρεπόμενη περίοδο αποπληρωμής για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αντί για 10 ή 12 έτη που ίσχυε προηγουμένως. Επιπλέον, με την έναρξη ισχύος του πρωτοκόλλου του Κιότο και την καθιέρωση τιμής για τις εκπομπές άνθρακα, υπάρχει ανταμοιβή για τα περιβαλλοντικά οφέλη που προέρχονται από έργα στα οποία προάγεται η χρησιμοποίηση τεχνολογιών με χαμηλές ή μηδενικές εκπομπές άνθρακα. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, τέτοιου είδους έργα μπορούν πλέον να λάβουν πιστώσεις για τη μείωση των εκπομπών βάσει του Μηχανισμού Καθαρής Ανάπτυξης που συστάθηκε με βάση το Πρωτόκολλο του Κιότο. Κατά τα επόμενα έτη, η χρηματοδότηση της μείωσης των εκπομπών άνθρακα θα προσφέρει πρόσθετους πόρους για τα έργα αυτά.

Ωστόσο, παρά τις ενθαρρυντικές και νέες προοπτικές καθώς και τα πολύ καλά αποτελέσματα που σημειώθηκαν από τεχνολογικής απόψεως, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές δυσκολίες άντλησης επαρκών κεφαλαίων για τα έργα και τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι αναγκαίες επενδύσεις. Το πρόβλημα είναι πολύπλοκο, πλην όμως επικεντρώνεται κυρίως στο πεδίο των κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου που παρέχουν σημαντική εξασφάλιση για τους δανειστές. Ορισμένοι από τους βασικότερους λόγους που προκαλούν το χρηματοδοτικό αυτό αδιέξοδο είναι :

- Το αρχικό κεφαλαιουχικό κόστος των τεχνολογιών που αφορούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι 3–7 φορές υψηλότερο από εκείνο για τη συμβατική παραγωγή ενέργειας από ορυκτά καύσιμα. Μολονότι το κόστος αυτό αντισταθμίζεται από πολύ χαμηλότερα και λιγότερα ευμετάβλητα λειτουργικά έξοδα σε σχέση με τις τεχνολογίες που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα, οι επενδυτές του ιδιωτικού τομέα εξακολουθούν να θεωρούν ιδιαίτερα ριψοκίνδυνες τις μεγαλύτερες περιόδους αποπληρωμής, και κατά συνέπεια ασύμφορες.

- Για τις περιοχές εκτός του ΟΟΣΑ, οι φορείς που επενδύουν σε επιχειρηματικές συμμετοχές αναζητούν συμπληρωματικές εγγυήσεις. Ακόμη και εύλογες αποδόσεις της τάξης του 6 έως 14% δεν είναι αρκετές για να αντισταθμίσουν τους διαφόρους κινδύνους σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες.

- Οι τεχνολογίες για την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ταιριάζουν για επενδυτικά σχέδια μικρού και μεσαίου μεγέθους. Ωστόσο, αυτό οδηγεί σε σημαντικά υψηλότερες δαπάνες συναλλαγής σε σύγκριση με αυτές που αφορούν μεγάλους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτά καύσιμα, και κατά συνέπεια τα επενδυτικά αυτά σχέδια είναι λιγότερο ενδιαφέροντα για τους συμβατικούς φορείς παροχής κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου. Όταν οι διεθνείς χρηματοδοτικοί οργανισμοί ή ο ιδιωτικός τομέας προσφέρουν κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου, αυτά απευθύνονται σε μεγάλης κλίμακας επενδύσεις με όρους που δεν ταιριάζουν σε μικρές επιχειρήσεις ή σε έργα συνολικού κεφαλαίου κάτω των 5-10 εκατ. ευρώ.

Στο πλαίσιο της αναζήτησης σπάνιων χρηματοδοτικών πόρων από ιδιωτικά κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών, οι ανωτέρω παράγοντες θέτουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε καθαρά μειονεκτική θέση, που μεταφράζεται σε γενικότερη έλλειψη χρηματοδότησης ιδίων κεφαλαίων στον συγκεκριμένο τομέα. Η Παγκόσμια Τράπεζα κατέληξε πρόσφατα σε παρόμοιο συμπέρασμα ότι «ακόμη και με ένα βελτιωμένο ρυθμιστικό περιβάλλον και με τη χρήση εργαλείων πολιτικής για την άμβλυνση του κινδύνου, η χρηματοδότηση του οριακού κόστους και η μείωση του τεχνολογικού κόστους αποτελούν σημαντικό πρόβλημα»[5]. Ωστόσο, οι μεγάλες δυνατότητες που προσφέρουν τα έργα για την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, με την μορφή πολλαπλών περιβαλλοντικών και κοινωνικοοικονομικών οφελών για το κοινωνικό σύνολο, τόσο τοπικά όσο και παγκόσμια, συνηγορούν υπέρ της δημόσιας υποστήριξης για την επίλυση του προβλήματος που θέτει το χρηματοδοτικό αδιέξοδο και για την παροχή δημόσιων κινήτρων σε διεθνείς και εγχώριους ιδιώτες επενδυτές. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να συνεργαστούν στενά με τον ιδιωτικό τομέα προκειμένου να υπερπηδήσουν τα εναπομένοντα χρηματοδοτικά εμπόδια.

Μία καινοτόμος συμπραξη δημόσιου-ιδιωτικού τομέα : Το παγκόσμιο Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία μιας συγκεκριμένης και καινοτόμου Σύμπραξης Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα, με την ονομασία Παγκόσμιο Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Global Energy Efficiency and Renewable Energy Fund - GEEREF) προκειμένου να κινητοποιηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις, ιδιαίτερα σε αναπτυσσόμενες χώρες και αναδυόμενες οικονομίες, στο πλαίσιο διεθνών προγραμμάτων για την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης. Η προτεινόμενη συνεργασία θα συμπληρώσει τις τρέχουσες προσπάθειες για τη βελτίωση του πλαισίου άσκησης πολιτικής, επιταχύνοντας με τον τρόπο αυτό την αειφόρο ανάπτυξη μέσω της ταχύτερης εφαρμογής τεχνολογιών που εξασφαλίζουν μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση και αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών.

H πρόταση στηρίζεται στην πρωτοβουλία Patient Capital («υπομονετικά κεφάλαια»), που δρομολογήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2004 στο πλαίσιο της JREC. Το πεδίο εφαρμογής της πρωτοβουλίας αυτής προέκυψε από τις συζητήσεις στο πλαίσιο της WSSD και της διεθνούς διάσκεψης υψηλού επιπέδου του 2003 στο πλαίσιο της JREC που έλαβε χώρα στις Βρυξέλλες. Η πρόταση βασίζεται σε μία μελέτη σκοπιμότητας του 2004, στην οποία αξιολογήθηκαν οι διάφορες εναλλακτικές δυνατότητες για τον σχεδιασμό μιας νέας στοχευμένης χρηματοδοτικής σύμπραξης μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Η μελέτη σκοπιμότητας έλαβε σχόλια και υποδείξεις από πολλούς εμπλεκόμενες ενδιαφερόμενους παράγοντες, μεταξύ άλλων, την ΕΤΕπ, τον Διεθνή Οργανισμό Χρηματοδότησης (IFC) της Παγκόσμιας Τράπεζας, την ΕΤΑΑ, την KfW, το UNEP (πρόγραμμα των ΗΕ για το περιβάλλον), το UNDP (ΠΗΕΑ), την Ενεργειακή Πρωτοβουλία της ΕΕ και διάφορες άλλες εταιρικές σχέσεις.

Επιπλέον, η πρόταση στηρίζεται στην πρόσφατα δημοσιευθείσα Πράσινη Βίβλο με τίτλο “Ευρωπαϊκή στρατηγική για αειφόρο, ανταγωνιστική και ασφαλή ενέργεια”[6], στην οποία η Επιτροπή παραθέτει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της αειφόρου ανάπτυξης στον ενεργειακό τομέα, ιδιαίτερα σε σχέση με την αλλαγή του κλίματος, συμπεριλαμβανομένης μέσω της μεγαλύτερης επίδειξης και εφαρμογής τεχνολογιών σε σχέση με την ενεργειακή απόδοση και τις ανανεώσιμες πηγές. Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, τον Μάρτιο του 2006, ζήτησε να εξασφαλιστεί επαρκής στήριξη από τα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα για τέτοιου είδους βιώσιμες ενεργειακές λύσεις. Στο πλαίσιο των διαλόγων με τρίτες χώρες, η ΕΕ πρόκειται επίσης να υιοθετήσει μια στάση με ανάληψη περισσότερων πρωτοβουλιών για να εξασφαλίσει την αειφόρο ανάπτυξη, μέσω της προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, των τεχνολογιών με χαμηλές εκπομπές και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου να συμβάλει στην παγκόσμια καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος και να ενισχύσει την εφαρμογή των μηχανισμών του πρωτοκόλλου του Κιότο. Η πρόταση αυτή στηρίζεται περισσότερο στις “Αρχές για την ένταξη ενεργειακών παρεμβάσεων στη συνεργασία για την ανάπτυξη” που εγκρίθηκαν πρόσφατα από το Συμβούλιο (Ανάπτυξη)[7], την Ανανεωμένη Στρατηγική της ΕΕ για την Αειφόρο Ανάπτυξη[8], και το κοινό έγγραφο της Επιτροπής και του Ύπατου εκπροσώπου της ΚΕΠΠΑ “Μια εξωτερική πολιτική για την εξυπηρέτηση των ενεργειακών συμφερόντων της Ευρώπης”[9], όπου παντού επιβεβαιώνεται η σημασία της προώθησης καθαρών ενεργειακών λύσεων για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας πρόκλησης της αλλαγής του κλίματος, της φτώχειας και της βιώσιμης ανάπτυξης.

Λόγω των περιορισμένων δυνατοτήτων δημόσιας χρηματοδότησης, αποτελεί προτεραιότητα η ανάγκη καθιέρωσης ενός καινοτόμου μέσου που να μεγιστοποιεί τη μόχλευση δημόσιων κεφαλαίων. Στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής όπου καθορίζονται το πεδίο και οι προτεραιότητες για το μελλοντικό θεματικό πρόγραμμα για το περιβάλλον και την αειφόρο διαχείριση των φυσικών πόρων, περιλαμβανομένης της ενέργειας, η Επιτροπή ανέφερε ρητά ότι “απαιτούνται επειγόντως καινοτόμοι και ευέλικτοι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί”[10]. Αυτό είναι επίσης και το κεντρικό μήνυμα που περιλαμβάνεται στην διοργανική συμφωνία του Ιουνίου 2006, όπου αναφέρεται ότι “Τα θεσμικά όργανα συμφωνούν ότι η εισαγωγή μηχανισμού συγχρηματοδότησης είναι αναγκαία για να ενισχύσει το αποτέλεσμα μόχλευσης του προϋπολογισμού της ΕΕ, με αύξηση του χρηματοδοτικού κινήτρου. Συμφωνούν επίσης να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη των κατάλληλων πολυετών δημοσιονομικών μηχανισμών που θα δρουν ως καταλύτες για τους δημόσιους και ιδιώτες επενδυτές”[11].

Η ενίσχυση της δυνατότητας πρόσβασης του ιδιωτικού τομέα σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου μέσω της δημόσιας παροχής “υπομονετικών κεφαλαίων” (patient capital) φαίνεται να αποτελεί την πλέον υποσχόμενη οδό, δεδομένου ότι επιτρέπει τον επιμερισμό του κινδύνου από πολλές απόψεις. Το Δημόσιο θα μπορούσε :

- να δεχθεί χαμηλότερες αποδόσεις κατά περίπτωση, ανάλογα, για παράδειγμα, με τους πραγματικούς κινδύνους που πρόκειται να καλυφθούν, και με τον τρόπο αυτό να προσεγγίσουν οι αποδόσεις για τους ιδιώτες επενδυτές τα συνήθη εμπορικά περιθώρια·

- να δεχθεί μεγαλύτερες επενδυτικές περιόδους ή περιόδους αποπληρωμής (“first in – last out”) προκειμένου να αντισταθμιστούν οι υψηλές αρχικές επενδύσεις από τις χαμηλές δαπάνες λειτουργίας και συντήρησης·

- να αναλάβει υψηλότερες δαπάνες συναλλαγών που θα επιτρέψουν τη στόχευση μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και θα εξυπηρετήσουν τις ανάγκες για ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών υποστήριξης των επιχειρήσεων, κεφάλαια εκκίνησης και αναπτυξιακά κεφάλαια.

Υλοποίηση της καινοτόμου συμπραξησ δημόσιου-ιδιωτικού τομέα

Ο στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι να κινητοποιηθούν η δημόσια και η ιδιωτική χρηματοδότηση προκειμένου να συμβάλουν στην επίλυση του χρηματοδοτικού αδιέξοδου για έργα και επιχειρήσεις στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τις ενεργειακής απόδοσης, ειδικότερα δε να συμβάλουν στην επίλυση του προβλήματος της ανεπάρκειας επιχειρηματικών κεφαλαίων. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη διεύρυνση επιτυχών πιλοτικών σχεδίων. Οι διεθνείς χρηματοδοτικοί οργανισμοί όπως η ΕΤΕπ, η ΕΤΑΑ και η Παγκόσμια Τράπεζα, επενδυτές από τον ιδιωτικό τομέα και άλλοι ενδιάμεσοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί έχουν ήδη αρχίσει να ενώνουν τις προσπάθειές τους με εκείνες της Επιτροπής για τη δημιουργία του GEEREF. Δυνατότητες αρχικής συγχρηματοδότησης εντοπίστηκαν από την ΕΤΕπ (που στοχεύουν ειδικότερα περιοχές της Αφρικής, της Καραϊβικής, του Ειρηνικού και της Μεσογείου) και από την ΕΤΑΑ (για ένα περιφερειακό ταμείο που θα καλύπτει τις αγορές των χωρών της ανατολικής Ευρώπης που δεν θα ανήκουν στην ΕΕ).

Τι μορφή θα λάβει το Ταμείο;

Το GEEREF θα συγκροτηθεί ως σχήμα εταιρικής σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, σε παγκόσμια κλίμακα, λαμβάνοντας τη μορφή φορέα ιδιωτικού δικαίου με αποστολή την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος[12]. Αυτό θα γίνει σε στενή συνεργασία με διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς όπως η ΕΤΕπ και η ΕΤΑΑ. Θα προσφέρει νέες δυνατότητες επιμερισμού του κινδύνου και συγχρηματοδότησης για διάφορους εμπορικούς και μη επενδυτές, στους οποίους θα ανατεθεί επενδυτική εντολή σε παγκόσμια κλίμακα. Θα επιτρέψει την χρησιμοποίηση επαγγελματιών διαχειριστών ταμείων στη βάση της αυτοχρηματοδότησης των υπηρεσιών αυτών, οι οποίοι θα ενεργούν εντός των ορίων της ειδικής εντολής που θα τους ανατεθεί από χορηγούς και επενδυτές. Θα δημιουργηθούν υψηλής ποιότητας μηχανισμοί παρακολούθησης, λογοδοσίας και ελέγχου.

Αντί να παράσχει άμεση χρηματοδότηση στις στοχευόμενες ομάδες, το GEEREF θα συμβάλει ενεργά στη δημιουργία και χρηματοδότηση περιφερειακών επιμέρους ταμείων ή στην ενδυνάμωση ήδη υφιστάμενων παρόμοιων πρωτοβουλιών. Με τον τρόπο αυτό, θα ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες των διαφόρων περιφερειακών αγορών, με την ταυτόχρονη προσφυγή σε διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, τοπική εμπειρογνωμοσύνη και επιστημονικές γνώσεις, καθώς και στην μόχλευση πρόσθετης χρηματοδότησης από τον ιδιωτικό τομέα. Η συμμετοχή σε οιοδήποτε επιμέρους ταμείο θα εξαρτάται από την συμβατότητα της επενδυτικής του στρατηγικής με εκείνη του GEEREF, από την υγιή διαχείρισή του και την ικανότητα υλοποίησης, καθώς και την εγγύηση μιας ελάχιστης εμπορικής συγχρηματοδότησης.

Ποιοι είναι οι δικαιούχοι;

Το GEEREF θα στηρίξει αναπτυξιακούς φορείς έργων και ΜΜΕ στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης. Θα δοθεί έμφαση σε έργα κάτω των 10 εκατ. ευρώ, δεδομένου ότι αυτά αγνοούνται στις περισσότερες περιπτώσεις από τους εμπορικούς επενδυτές και από τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς. Πέραν των έργων κοινής ωφελείας, οι επενδύσεις θα αφορούν τις επιχειρήσεις κατασκευής και συναρμολόγησης, τους καταναλωτές, τις ΜΜΕ, και τους ενδιάμεσους φορείς μικροχρηματοδότησης.

Ποιες περιοχές καλύπτονται;

Το GEEREF θα στηρίξει περιφερειακά επιμέρους ταμεία για την υπο-Σαχάρια Αφρική, την Καραϊβική και τα νησιά του Ειρηνικού (περιοχές ΑΚΕ), τις χώρες της Ευρωπαϊκής Γειτονίας (συμπεριλαμβανομένων της Βόρειας Αφρικής, των χωρών της ανατολικής Ευρώπης που δεν ανήκουν στην ΕΕ και της Ρωσίας), τη Λατινική Αμερική και την Ασία (συμπεριλαμβανομένης της Κεντρικής Ασίας και της Μέσης Ανατολής)[13]. Νομική βάση θα αποτελέσει το νέο μέσο αναπτυξιακής συνεργασίας (DCI) και το GEEREF θα ενσωματωθεί στο θεματικό πρόγραμμα για το περιβάλλον και την αειφόρο διαχείριση των φυσικών πόρων, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας (ENRTP) που αναφέρεται στο μέσο αυτό[14]. Η χρηματοδότηση θα ανταποκρίνεται στους κανόνες της αγοράς, ενώ θα δοθεί προτεραιότητα σε επενδύσεις στις χώρες ή τις περιοχές εκείνες με πολιτικές στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης που προσελκύουν την συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην εξυπηρέτηση των αναγκών των χωρών ΑΚΕ.

Τι είδος στήριξης θα παρέχεται;

Το μεγαλύτερο μέρος των πόρων του Ταμείου θα χρησιμοποιηθεί για την παροχή κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου σε διάφορα είδη επενδυτικών έργων στους τομείς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης. Τα κεφάλαια θα χορηγούνται με προσιτούς “ανεκτικούς” όρους, ο δε βαθμός ανεκτικότητας θα αντικατοπτρίζει το μέγεθος των τοπικών και παγκόσμιων οφελών που προσφέρονται από τα επιμέρους ταμεία και από τα υποκείμενα έργα τους. Η συμμετοχή του GEEREF θα κυμαίνεται από 25 με 50% για πράξεις μεσαίου έως υψηλού βαθμού κινδύνου, μέχρι 15% για δραστηριότητες χαμηλού κινδύνου. Επιπλέον, το Ταμείο θα περιλαμβάνει ειδική χρηματοδότηση τεχνικής συνδρομής. Η χρηματοδότηση αυτή θα ανέρχεται στο 10-20% των συνολικών χρηματοδοτικών κονδυλίων, ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες δημιουργίας της κατάλληλης υποδομής, οι οποίες πιθανώς να είναι μεγαλύτερες στις λιγότερο αναπτυγμένες οικονομίες. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να αξιοποιηθεί η τοπική και η διεθνής τεχνική εμπειρογνωμοσύνη για τη βελτίωση των προτάσεων έργων και των επιχειρησιακών σχεδίων, παράλληλα με την ανάπτυξη αποθέματος επενδυτικών σχεδίων. Το γεγονός ότι τόσο η παροχή κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου όσο και η τεχνική συνδρομή θα γίνονται από το Ταμείο σε ενιαία βάση, θα μειώσει το κόστος των συναλλαγών και θα βελτιώσει τη γενικότερη αποτελεσματικότητα του Ταμείου.

Ποια είδη τεχνολογιών θα ενισχύονται;

Το επενδυτικό πεδίο θα περιλαμβάνει ευρύ φάσμα διαφορετικών έργων και τεχνολογιών στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Δεδομένης της εστίασης του ενδιαφέροντος στις αναπτυσσόμενες χώρες και στις οικονομίες που βρίσκονται στο στάδιο της μετάβασης, θα δοθεί έμφαση στην αξιοποίηση φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών που έχουν δοκιμαστεί με επιτυχία, λαμβάνοντας επίσης υπόψη την επιστημονική γνώση που απορρέει από προγράμματα όπως είναι τα κοινοτικά προγράμματα-πλαίσια. Η πείρα και οι προβλέψεις δείχνουν ότι τα μικρά υδροηλεκτρικά και η χρήση βιομάζας αντιπροσωπεύουν ένα μεγάλο μέρος των μελλοντικών επενδύσεων, ενώ και τα αιολικά συστήματα ξηράς προσφέρουν επίσης σημαντικές δυνατότητες. Η φωτοβολταϊκή ενέργεια εξακολουθεί να είναι ακριβή για τις λιγότερο εύπορες χώρες. Η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές είναι πιθανό ότι θα απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων. Τα έργα για την ενεργειακή απόδοση θα είναι επιλέξιμα, ιδιαίτερα, στις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες θα πρέπει να αρθούν παρόμοια χρηματοδοτικά εμπόδια. Η συνδυασμένη καύση (π.χ. άνθρακας και βαγάσση), οι εταιρίες παροχής ενεργειακών υπηρεσιών και άλλες μικρομεσαίας κλίμακας λύσεις στους τομείς της καθαρής ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης θα είναι επίσης επιλέξιμες.

Ποιο είναι το προβλεπόμενο μέγεθος του Ταμείου;

Ο ελάχιστος στόχος χρηματοδότησης του GEEREF καθορίζεται σε 100 εκατ. ευρώ. Ο στόχος αυτό είναι και αναγκαίος για να υπάρξει σημαντικός αντίκτυπος σε παγκόσμια κλίμακα και επαρκής προκειμένου να συγκροτηθεί μια εταιρική σύμπραξη μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, η οποία θα είναι διαχρονικά αυτοσυντηρούμενη.

Με την παραδοχή ότι μπορεί σε πρώτη φάση να συλλεγεί ποσό της τάξεως των 100 εκατ. ευρώ, θα είναι δυνατό να αντληθούν επιπλέον κεφάλαια τουλάχιστον 300 εκατ. ευρώ και μέχρι 1 δισεκατ. ευρώ, μέσω της διάρθρωσης των επιμέρους ταμείων και σε επίπεδο έργων και ΜΜΕ. Λαμβανομένων υπόψη των προοπτικών ανακύκλωσης και επανεπένδυσης των αρχικών δημόσιων κεφαλαίων, το ποσό αυτό μπορεί να αυξηθεί κατά τα επόμενα έτη. Η μόχλευση κεφαλαίων μπορεί να φθάσει σε συντελεστή 10. Το αποτέλεσμα αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με τα συμβατικά καθεστώτα επιχορήγησης που απαιτούν 50-70% συγχρηματοδότηση[15]. Θεωρείται ότι μπορεί να ληφθούν έως και 50 εκατομμύρια ευρώ συγχρηματοδότησης από την Επενδυτική Διευκόλυνση στο πλαίσιο του 9ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης που διαχειρίζεται η ΕΤΕπ, για την υλοποίηση δραστηριοτήτων σε περιοχές ΑΚΕ. Το πρωτότυπο αυτό είδος μέσου μπορεί να χρησιμεύσει ως θετικό παράδειγμα το οποίο θα μπορούσε να αντιγραφεί και από άλλους δημόσιους και ιδιώτες επενδυτές.

Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη;

Όταν τα κεφάλαια του GEEREF θα έχουν επενδυθεί εξ ολοκλήρου και με πλήρη μόχλευση, το ταμείο θα μπορέσει να προσφέρει στις αγορές των αναπτυσσόμενων χωρών δυναμικότητα φιλικής προς το περιβάλλον ενεργειακής παραγωγής ισχύος σχεδόν 1 Gigawatt. Η δυναμικότητα αυτή θα επιτρέψει την παροχή βιώσιμων ενεργειακών υπηρεσιών σε 1-3 εκατ. άτομα, υποκαθιστώντας 1-2 εκατ. τόνους ισοδυνάμου CO2 ετησίως. Το GEEREF θα διευρύνει επίσης το φάσμα των μέσων που είναι ικανά να στηρίξουν αποτελεσματικά την ανάπτυξη και μεταφορά περιβαλλοντικώς άρτιων τεχνολογιών μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών. Αυτό θα ισχυροποιήσει την ικανότητα της Κοινότητας να υλοποιήσει τις ανωτέρω στρατηγικές και τα θεματικά προγράμματα και να παραγάγει συνέργιες με τις ευρωπαϊκές πλατφόρμες τεχνολογίας, τις κοινές πρωτοβουλίες τεχνολογίας και τις εταιρικές συνεργασίες για την αλλαγή του κλίματος και την ενέργεια, π.χ. με τη Ρωσία, την Κίνα και την Ινδία. Η προώθηση καθαρών ενεργειακών λύσεων θα αποφέρει σημαντικά οφέλη από πλευράς βελτιωμένης ποιότητας του αέρα σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους και θα συμβάλει στη δημιουργία επιχειρήσεων, απασχόλησης και αύξησης του εισοδήματος σε τοπικό επίπεδο.

Συμπεράσματα και επόμενα βήματα

Το προτεινόμενο Παγκόσμιο Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, όπως περιγράφεται στην παρούσα ανακοίνωση, αποτελεί μια πρωτότυπη εταιρική σύμπραξη μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με την οποία συμπληρώνονται τα διαθέσιμα κοινοτικά μέσα χρηματοδότησης. Προορίζεται συγκεκριμένα να ενισχύσει την ικανότητα της Κοινότητας να στηρίζει την υλοποίηση προγραμμάτων αειφόρου ανάπτυξης και εξάλειψης της φτώχειας στις χώρες εταίρους της και να επιταχύνει τη μεταφορά, ανάπτυξη και εφαρμογή περιβαλλοντικώς άρτιων τεχνολογιών. Θα διευκολύνει την αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ χορηγών και εμπορικών επενδυτών, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών χρηματοδοτικών οργανισμών, και τελικά θα ευνοήσει τη διείσδυση, στην παγκόσμια αγορά, βιώσιμων, ασφαλών και προσιτών ενεργειακών τεχνολογιών και των υπηρεσιών που συνδέονται με αυτές. Αποτελεί μια αποτελεσματική απάντηση στην επείγουσα ανάγκη για καινοτόμες χρηματοδοτικές λύσεις με τη συμμετοχή του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, τις οποίες επιζητούν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλωσορίζει το αρχικό ενδιαφέρον που εκφράστηκε από την ΕΤΕπ και την ΕΤΑΑ για την συγχρηματοδότηση της πρωτοβουλίας αυτής. Καλεί το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να παράσχουν την πολιτική τους στήριξη στο καινοτόμο αυτό εγχείρημα, έτσι ώστε οι ενδιαφερόμενοι εταίροι από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα να μπορούν να επιβεβαιώσουν την εκδήλωση του ενδιαφέροντός τους.

Λαμβανομένων υπόψη των υπεισερχόμενων στο εγχείρημα αυτό κινδύνων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει την σημασία της ουσιαστικής συνδρομής από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, προκειμένου να δοθεί η απαραίτητη ώθηση στην πρωτοβουλία και να υπάρξει σημαντική ιδιωτική συγχρηματοδότηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να συνεισφέρει στο GEEREF ποσό μέχρι 80 εκατ. ευρώ που θα καλύπτουν την περίοδο 2007-2010 στο πλαίσιο του θεματικού προγράμματος για το περιβάλλον και τη διαχείριση των φυσικών πόρων, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας. Μια πρώτη συνεισφορά ύψους 15 εκατ. ευρώ προτείνεται να πραγματοποιηθεί το 2007. Το GEEREF θα διαρθρωθεί κατά τρόπο ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι συνεισφορές αυτές μπορούν να αναφέρονται στην ετήσια έκθεση συνεργασίας της επιτροπής αναπτυξιακής βοήθειας (ΕΑΒ-DAC). Οι αναγκαίοι ανθρώπινοι πόροι για την εν λόγω πρωτοβουλία θα καλυφθούν από υφιστάμενους πόρους, ενδεχομένως μέσω των απαραίτητων εσωτερικών αναδιατάξεων.

Η Επιτροπή καλεί επίσης τα κράτη μέλη, τα μέλη του ΕΟΧ και άλλους χρηματοδοτικούς και εταιρικούς οργανισμούς να συμπράξουν στη νέα αυτή παγκόσμια πρωτοβουλία.

Δεδομένου ότι πρόκειται για πρωτότυπη προσέγγιση, οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα συνεχίσουν να εκπονούν τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής μαζί με τη διαχειριστική ομάδα του Ταμείου, την ΕΤΕπ και την ΕΤΑΑ, και λοιπούς τρίτους που εκφράζουν επίσημα ενδιαφέρον για τη συγχρηματοδότηση της εν λόγω πρωτοβουλίας. Τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα τηρούνται πλήρως ενήμερα σχετικά με την πορεία της πρωτοβουλίας.

[1] IEA 2004. World Energy Outlook.

[2] Από το 2002, ο αριθμός των μελών του JREC έχει αυξηθεί από 66 σε 90 χώρες, οι οποίες έχουν αναλάβει τη δέσμευση να αυξήσουν σημαντικά το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μέσω συνεργασίας βασισμένης σε στόχους και χρονοδιαγράμματα που αποβλέπουν στον κατάλληλο προσανατολισμό των επενδύσεων. Η ΕΚ ασκεί από κοινού με το Μαρόκο την προεδρία του Συνασπισμού και φιλοξενεί τη Γραμματεία.

[3] IEA 2003. World Energy Investment Outlook (Παγκόσμια επισκόπηση των επενδύσεων στον τομέα της ενέργειας).

[4] Impax Capital Corp. Ltd 2004. Μελέτη σκοπιμότητας για την πρωτοβουλία «Patient Capital».

[5] Παγκόσμια Τράπεζα. 2006. Καθαρή ενέργεια και ανάπτυξη: Προς ένα επενδυτικό πλαίσιο.

[6] COM (2006)105 της 8ης Μαρτίου 2006.

[7] Έγγραφο 8358/06 του Συμβουλίου, της 11ης Απριλίου 2006.

[8] Έγγραφο 10117/06 του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2006.

[9] Το έγγραφο αυτό παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15-16 Ιουνίου 2006.

[10] COM (2006) 20 της 25.1.2006, και COM (2005) 324 της 3.8.2005.

[11] ΕΕ C 139 της 14.6.2006, σ.1-17 παράγραφος 49.

[12] Συμβατού με τις σχετικές διατάξεις στο άρθρο 54 παράγραφος 2 του Δημοσιονομικού Κανονισμού.

[13] Όσον αφορά χώρες που καλύπτονται από το προενταξιακό μέσο, θα πρέπει να εξασφαλιστεί χρηματοδότηση από άλλα μέσα.

[14] Έγγραφο 134/06 DEVGEN του Συμβουλίου της 20.7.2006.

[15] Για λεπτομερέστερους υπολογισμούς, βλ. τμήμα 6 της αξιολόγησης του αντίκτυπου που συνοδεύει την παρούσα ανακοίνωση (SEC(2006) 1224).