ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί της [των] τροπολογίας[ών] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ που αφορά την προώθηση της χρήσης βιοκαυσίμων ή άλλων ανανεώσιμων καυσίμων για τις μεταφορές ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

2001/0265 (COD)

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί της [των] τροπολογίας[ών] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ που αφορά την προώθηση της χρήσης βιοκαυσίμων ή άλλων ανανεώσιμων καυσίμων για τις μεταφορές

1. Εισαγωγή

Όπως ορίζεται στο άρθρο 251 παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή γνωμοδοτεί για τις τροπολογίες που προτείνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση. Στο κείμενο που ακολουθεί, η Επιτροπή αναπτύσσει τη γνωμοδότησή τής επί των επτά τροποποιήσεων που προτείνονται από το Κοινοβούλιο.

2. Ιστορικό

- Η Επιτροπή διαβίβασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και του Συμβούλιο την πρόταση οδηγίας της (COM(2001)547/2 τελικό - 2001/0265(COD)), στις 14 Δεκεμβρίου 2001.

- Η Evpωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε την ευνοϊκή της γνώμη στις 25 Απριλίου 2002.

- Η Επιτροπή των Περιφερειών εξέδωσε την ευνοϊκή της γνώμη στις 15 Μαΐου 2002.

- Στις 4 Ιουλίου 2002, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε τη γνώμη του, σε πρώτη ανάγνωση, η οποία περιλάμβανε ορισμένες τροποποιήσεις στην πρόταση της Επιτροπής.

- Στις 12 Σεπτεμβρίου 2002 (COM(2002)580 τελικό), η Επιτροπή ενέκρινε βάσει του άρθρου 250 παράγραφος 2 της Συνθήκης, την τροποποιημένη πρόταση στην οποία ενσωματωνόταν, στο σύνολο του ή εν μέρει, μεγάλος αριθμός των τροπολογιών που είχαν εγκριθεί από το Κοινοβούλιο.

- Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή του θέση στις 18 Nοέμθριος 2002.

- Στις 2 Δεκεμβρίου 2002 η Επιτροπή ενέκρινε την ανακοίνωσή της προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επί της κοινής θέσης του Συμβουλίου, βάσει του άρθρου 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της Συνθήκης.

- Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σε δεύτερη ανάγνωση το ψήφισμα στο οποίο ενσωματώνονταν επτά τροπολογίες επί της κοινής θέσης, στις 12 Μαρτίου 2003.

3. Σκοπός της πρότασης

Η πρωτοβουλία της Επιτροπής αποτελεί την απάντηση στα ζητήματα που αναλύονται στην πράσινή της βίβλο με τίτλο «Προς μία ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού» [1] όσον αφορά τον τομέα των μεταφορών: το σημαντικό του μερίδιο στην κατανάλωση ενεργείας, τις αυξανόμενες εκπομπές CO2, την τρέχουσα εξάρτηση από τις ορυκτές πηγές καυσίμων και τις επιπτώσεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού και τις κλιματικές μεταβολές. Διάφορα κράτη μέλη έχουν λάβει μέτρα για να προωθηθεί η χρήση των βιοκαυσίμων προς το σκοπό της αντιμετώπισης των προαναφερόμενων ζητημάτων και επικράτησε η άποψη ότι η ανάληψη πανευρωπαϊκής δέσμευσης για την προώθηση των βιοκαυσίμων θα αποτελούσε σημαντικό άλμα για τη δημιουργία των ασφαλών συνθηκών που θα οδηγήσουν στις απαιτούμενες επενδύσεις στον τομέα της γεωργικής και βιομηχανικής παραγωγής.

[1] COM(2000) 769 final, 29/11/2000

Η Επιτροπή υπέβαλε συνεπώς την πρόταση, βασικός σκοπός της οποίας είναι να προωθηθεί η χρήση των βιοκαυσίμων επιβάλλοντας στα κράτη μέλη την υποχρέωση να θεσπίσουν τα απαιτούμενα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των νομοθετικών ρυθμίσεων, για να εξασφαλιστεί ότι από το έτος 2005 και μετά ένα ελάχιστο μερίδιο των καυσίμων για τους σκοπούς των μεταφορών που πωλούνται στο έδαφός τους, θα προέρχεται από βιοκαύσιμα. Το προτεινόμενο ελάχιστο μερίδιο για το 2005 ανέρχεται σε 2%, αυξανόμενο κάθε χρόνο ώστε να φτάσει σε ποσοστό 5,75%, κατά το έτος 2010. Τα έμπρακτα μέτρα που χρειάζεται να ληφθούν για την επίτευξη των προαναφερόμενων στόχων εξακολουθούν να υπάγονται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών.

4. Γνώμη της Επιτροπής επί των τροποποιήσεων που προτάθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε 7 τροπολογίες στην κοινή θέση του Συμβουλίου, κατά τη δεύτερη ανάγνωση.

Η Επιτροπή αποδέχεται και τις 7 τροπολογίες που προτάθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι οποίες ευθυγραμμίζονται με τους σκοπούς της αρχικής πρότασης της Επιτροπής, ή αποτελούν αποδεκτή συμβιβαστική λύση.

4.1. Τροπολογίες που έγιναν αποδεκτές από την Επιτροπή

* Με την τροπολογία 7 προστίθεται το νέο προϊόν «Τα καθαρά φυτικά έλαια» και ο συνοδευτικός ορισμός στον χαρακτηριστικό πίνακα των βιοκαυσίμων που περιλαμβάνεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2.. Η Επιτροπή δύναται να αποδεχθεί την τροπολογία αυτή. Ο πίνακας του άρθρου 2 παράγραφος 2 δεν είναι αποκλειστικός, αλλά η ένταξη σε αυτόν τελεί υπό τον όρο ότι πληρούνται οι ορισμοί των «βιοκαυσίμων» και της «βιομάζας» του άρθρου 2 παράγραφος 1. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι τα καθαρά φυτικά έλαια πληρούν τα κριτήρια αυτά και ότι τα πρόσθετα κριτήρια για τη συμβατότητα των μηχανών και τα πρότυπα των εκπομπών που καθορίζονται στην τροπολογία είναι ευπρόσδεκτα.

* Η τροπολογία 12 αποτελεί προσθήκη στην αιτιολογική σκέψη 9, που αφορά τη δυνατότητα μετατροπής του στόλου των επιχειρηματικών οχημάτων ώστε να λειτουργούν με βιοκαύσιμα και έγινε αποδεκτή από την Επιτροπή και το Συμβούλιο, συνεπεία της πρότασης του Κοινοβουλίου, κατά την πρώτη ανάγνωση. Με την τροπολογία προστίθεται η σχετική δήλωση στην οποία αναφέρεται ότι τα κράτη μέλη μπορούν να προωθήσουν περαιτέρω τη χρήση των βιοκαυσίμων στα δημόσια μέσα μεταφοράς. Η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχθεί την τροπολογία αυτή. Αυτή ευθυγραμμίζεται με τους σκοπούς που επιδιώκονται από την αρχική πρόταση της Επιτροπής.

* Η τροπολογία 13 αφορά την αιτιολογική σκέψη 13, στην οποία ερευνάται η αναγκαιότητα να συμμορφώνονται τα βιοκαύσιμα με τα υφιστάμενα τεχνικά πρότυπα και να θεσπίζονται τα κατάλληλα μέτρα παρακολούθησης και ανάπτυξης, ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα βιοκαύσιμα δεν προσκρούουν σε άσκοπους φραγμούς κατά τη διείσδυσή τους στην αγορά. Με την τροπολογία προτείνεται να γίνεται ιδίως μνεία των «παραμέτρων πτητικότητας» στο πλαίσιο της παρακολούθησης και προσαρμογής των προτύπων. Η Επιτροπή δύναται να αποδεχθεί την τροπολογία αυτή. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι πρέπει να παρακολουθείται η απόδοση ορισμένων βιοκαυσίμων με βάση τα πρότυπα πτητικότητας που καθορίζονται στην κοινοτική νομοθεσία, ενώ θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζονται όλα τα προβλήματα που ανακύπτουν σε σχεδιασμό με το θέμα αυτό.

* Η τροπολογία 14 αποτελεί προσθήκη στην αιτιολογική σκέψη 15 στην οποία εξετάζονται τα πιθανά ευεργετικά αποτελέσματα της παραγωγής βιοκαυσίμων για τον γεωργικό κλάδο της ΕΕ. Όπως επισημαίνεται στην τροπολογία, αυτό ισχύει τόσο για τα υφιστάμενα, όσο και για τα μελλοντικά κράτη μέλη της ΕΕ. Η Επιτροπή δύναται να αποδεχθεί την τροπολογία αυτή, η οποία βασίζεται στην αρχική πρόταση.

* Οι τροπολογίες 15 και 16 ευθυγραμμίζουν τις διατάξεις των άρθρων 3 παράγραφος 4 και 3 παράγραφος 5 με τον αναθεωρημένο τίτλο της οδηγίας, επεκτείνοντας την παραπομπή στα «βιοκαύσιμα», ώστε να καλύπτονται τα «άλλα ανανεώσιμα καύσιμα». Η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχθεί την τροπολογία αυτή, με την οποία ενισχύεται η αρχική συνοχή του κειμένου.

* Η τροπολογία 17 αποτελεί αναδιατύπωση του άρθρου 4, παράγραφος 1. Το εδάφιο 1 του εν λόγω άρθρου αφορά τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων από τα κράτη μέλη. Η τροπολογία προτείνει δύο επιπλέον αντικείμενα που πρέπει να καλύπτονται από τις εκθέσεις αυτές: πρόκειται για τα μέτρα που θεσπίζονται από τα κράτη μέλη για την προώθηση των καυσίμων για τους σκοπούς των μεταφορών και για τους εθνικούς πόρους που αφιερώνονται στην παραγωγή βιομάζας για ενεργειακές χρήσεις εκτός του τομέα των μεταφορών. Όπως ορίζεται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, εδάφιο 3 τα κράτη μέλη που επιθυμούν να καθορίσουν διαφορετικούς στόχους από εκείνους που καθορίζονται στην οδηγία υποχρεούνται να παραθέσουν τους συγκεκριμένους λόγους και μπορεί να θεμελιώσουν τους λόγους αυτούς σε περιορισμένο αριθμό παραγόντων. Με την τροπολογία προτείνεται σαφέστερος κατάλογος παραγόντων. Η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχθεί την τροπολογία αυτή. Με την πρώτη αλλαγή που επέρχεται στο εδάφιο 1 απαιτείται στην ουσία από τα κράτη μέλη να διευκρινίσουν τα μέτρα που λαμβάνουν προς εκπλήρωση των σκοπών της οδηγίας. Αυτό είναι ευνόητο. Με τη δεύτερη τροποποίηση του εδαφίου 1 παρέχονται στην Επιτροπή οι πληροφορίες που χρειάζεται για να είναι σε θέση να παρακολουθήσει τη συμμόρφωση με τους όρους του εδαφίου 3. Οι μεταβολές στο εδάφιο 3 γίνονται αποδεκτές, υπό τη μορφή της συμβιβαστικής λύσης. Η Επιτροπή αποδέχεται τη δυνατότητα τα κράτη μέλη να επικαλούνται έγκυρους λόγους, επιπρόσθετους εκείνων που καθορίζονται στην τροπολογία, που δικαιολογούν τους διαφοροποιημένους στόχους. Ωστόσο, αναμένει ότι οι λόγοι αυτοί θα είναι της ίδιας υφής με τους καθοριζόμενους στην Οδηγία.

4.2. Τροπολογίες που απορρίφθηκαν από την Επιτροπή

Δεν απορρίφθηκε καμία τροπολογία από την Επιτροπή.

5. Συμπέρασμα

Όπως καθορίζεται στο κείμενο που ακολουθεί, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της, βάσει του άρθρου 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ.