ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2002-2006 Τομείς 3 και 4 των Δημοσιονομικών προοπτικών

Οι δημοσιονομικές προοπτικές παρέχουν γενικό πλαίσιο ευρέων κατηγοριών δαπανών που πρέπει να αναλυθούν περαιτέρω προκειμένου να δοθεί μεσοπρόθεσμος στόχος στις ενέργειες της Επιτροπής. Οι χρηματοδοτήσεις για την περίοδο 2000-2006 συμφωνήθηκαν κατόπιν του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Βερολίνου για το Πρόγραμμα Δράσης Agenda 2000 ως αναπόσπαστο μέρος της διοργανικής συμφωνίας για τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού. Ωστόσο δεν είναι ισοδύναμες με τον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό. Ο δημοσιονομικός προγραμματισμός αποτελεί το εργαλείο που επιτρέπει στις υπηρεσίες να προγραμματίσουν τις διάφορες κοινοτικές πολιτικές και ενέργειες. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε με την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή τον Ιούλιο του 2000 προβλέπει τη συστηματική εξέταση της συμφωνίας των σχεδιασθέντων προγραμμάτων με τις δημοσιονομικές προοπτικές. Η Επιτροπή ανέλαβε να εγκρίνει και να διαβιβάσει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή τον δημοσιονομικό προγραμματισμό των τομέων 3 (εσωτερικές πολιτικές) και 4 (εξωτερικές ενέργειες).

Οι προβλέψεις παραμένουν ενδεικτικές και δεν προδικάζουν τις αποφάσεις, που μπορεί να ληφθούν σε μελλοντικές διαδικασίες του προϋπολογισμού ή τις μελλοντικές πρωτοβουλίες της Επιτροπής για νέα προγράμματα που θα καλύψουν περισσότερα δημοσιονομικά έτη.

Ο ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΟΜΕΩΝ 3 ΚΑΙ 4 ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2000-2006

(1) Τομέας 3 : Εσωτερικές πολιτικές

Οι επισυναπτόμενοι πίνακες καλύπτουν την περίοδο 2000 - 2006. Για το 2000 ως το 2002, τα ποσά που αναγράφονται είναι εκείνα που έχουν ήδη αποφασισθεί ή προταθεί στο πλαίσιο των αντίστοιχων διαδικασιών του προϋπολογισμού. Για λόγους συνοχής, οι προβλέψεις για το 2003-2006 ακολουθούν την ονοματολογία του προσχεδίου του προϋπολογισμού 2002.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η χορήγηση, μεταξύ των εσωτερικών πολιτικών, πλέον των 4/5 των δαπανών αυτών προκαθορίζεται από τα ποσά που εγκρίνονται με συναπόφαση για τα πολυετή προγράμματα, στα οποία πρέπει να προστεθεί μικρός αριθμός σημαντικών προγραμμάτων που περιλαμβάνουν ποσά αναφοράς.

Επομένως, διακρίνουμε τρία είδη δαπανών :

-Τα πολυετή προγράμματα που έχουν εγκριθεί ή προταθεί, για τα οποία τα υπάρχουν προγραμματισθέντα ποσά σύμφωνα με τη διοργανική συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999 όσον αφορά την εισαγωγή δημοσιονομικών διατάξεων στις νομοθετικές αποφάσεις. Διακρίνονται δύο κατηγορίες : τα προγράμματα που έχουν ήδη αποφασισθεί από τη νομοθετική αρχή (που εμφαίνονται στους πίνακες με το γράμμα «d» που σημαίνει ότι αποφασίσθηκαν ή το γράμμα «c» που σημαίνει ότι συναποφασίσθηκαν) και τα προγράμματα που έχουν προταθεί από την Επιτροπή αλλά δεν έχουν ακόμα αποφασισθεί από τη νομοθετική αρχή (που εμφαίνονται στους πίνακες με το γράμμα «p»).

-Τα πολυετή προγράμματα που φθάνουν στη λήξη τους και για τα οποία δεν έχει ακόμα προταθεί παράταση ή ανανέωση. Τα ποσά αυτά υπολογίζονται, στις περισσότερες περιπτώσεις, με την εφαρμογή ρυθμού ανάπτυξης 2% ανά έτος, που αντιστοιχεί στον προβλεπόμενο αποπληθωριστή του προϋπολογισμού (στους πίνακες εμφαίνονται με το γράμμα «e» και τα ποσά αναγράφονται με πλάγιους χαρακτήρες).

-Τις ενέργειες που δεν βασίζονται σε πολυετή προγράμματα και επονομάζονται «άλλες δράσεις» των οποίων υποθέτουμε ότι η ανάπτυξη θα ακολουθήσει, στις περισσότερες περιπτώσεις, τον ίδιο ρυθμό με τον αποπληθωριστή (2% ανά έτος), αρχής γενομένης από το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2002.

Ο δημοσιονομικός προγραμματισμός παρουσιάζεται ανά τίτλο του προϋπολογισμού. Στο πλαίσιο κάθε τίτλου, τα πολυετή προγράμματα απαριθμούνται χωριστά ενώ τα ποσά για τις άλλες δράσεις είναι συγκεντρωμένα.

(α) Παρατηρήσεις

Τα ανώτατα όρια του τομέα 3 για την περίοδο 2000-2006 είναι εκείνα των δημοσιονομικών προοπτικών που έχουν αποφασισθεί για την περίοδο αυτή, τα οποία εκφράζονται σε τρέχουσες τιμές. Οι προβλέψεις για τις διάφορες πολιτικές που δεν έχουν ακόμα αποτελέσει αντικείμενο νομοθετικής απόφασης ή απόφασης του προϋπολογισμού έχουν χαρακτήρα κυρίως μηχανικό, ενώ εφαρμόζεται ποσοστό ετήσιας ανάπτυξης 2%, εκτός από τις περιπτώσεις που μπορούμε να υποθέσουμε εύλογα ότι οι δαπάνες θα διατηρηθούν στα παρόντα επίπεδα ή ότι θα αυξηθούν με ταχύτερους ρυθμούς προκειμένου να ανταποκριθούν στις πολιτικές προτεραιότητες.

Πρέπει να τονισθούν οι ακόλουθες πτυχές :

-Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη (ΕΤΑ) : η ΕΤΑ εξακολουθεί να απαιτεί τις μεγαλύτερες δαπάνες (περισσότερο από το 60% του τομέα 3). Η χρηματοδότηση για την περίοδο 2000-2002 αντιστοιχεί στον προγραμματισμό που καθορίστηκε για το 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο προσαυξημένο με το ποσό που αναλήφθηκε το 1999 (120 εκατ. ευρώ) για την αντιμετώπιση των επειγουσών αναγκών της ανοικοδόμησης στο Κοσσυφοπέδιο. Επομένως, για το 2002, το προβλεπόμενο ποσό των 4,055 δισ. ευρώ περιλαμβάνει 45 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχούν στην τελευταία δόση της προαναφερόμενης προσαρμογής.

-Το 2002 αποτελεί όχι μόνο το τελευταίο έτος του 5ου προγράμματος-πλαισίου αλλά επίσης και το έτος έναρξης του νέου προγράμματος-πλαισίου. Για αυτό το νέο πρόγραμμα, η Επιτροπή προτείνει χρηματοδότηση 17,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2003-2006.

-Ορισμένα προγράμματα σημαντικού δημοσιονομικού μεγέθους (άνω των 30 εκατ. ευρώ ανά έτος) εγκρίθηκαν από το πρώτο έτος των ισχυουσών δημοσιονομικών προοπτικών :

-στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης : SOCRATES 2000-2006 (B3-1001), Νεολαία 2000-2006 (B3-1010), Πολιτισμός 2000-2004 (B3-2008), Διευρωπαϊκά Δίκτυα 2000-2006 (Μεταφορές B5-700, Ενέργεια B5-710, Τηλεπικοινωνίες B5-720), LIFE III 2000-2004 (B4-320).

-με απόφαση του Συμβουλίου με δημοσιονομική αναφορά : LEONARDO 2000-2006 (B3-1021), MEDIA PLUS 2001-2005 (B3-201), Πρόγραμμα για τις επιχειρήσεις και το επιχειρηματικό πνεύμα 2001-2005 (B5-510 και B5-511), Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσφύγων 2000-2004 (B5-81).

-Συνεκτιμήθηκε ο μεγάλος βαθμός προτεραιότητας που δόθηκε στις ενέργειες στον τομέα της δημόσιας υγείας. Τον Μάιο του 2000 προτάθηκε νέο πρόγραμμα για την περίοδο 2001-2006. Εν αναμονή της έγκρισης της νέας αυτής στρατηγικής στον τομέα της υγείας, τα έξι προγράμματα που έπρεπε να ολοκληρωθούν στα τέλη του 2000 και του 2001 παρατάθηκαν μέχρι τα τέλη του 2002 (B3-4308). Η ίδια πολιτική προτεραιότητα χορηγήθηκε στην ασφάλεια των τροφίμων (B3-4), όπου προβλέπεται η δημιουργία ευρωπαϊκής υπηρεσίας τροφίμων και στην ασφάλεια των θαλάσσιων και εναέριων μεταφορών (B2-7), με την προτεινόμενη δημιουργία δύο οργανισμών.

-Ο παρών δημοσιονομικός προγραμματισμός εμφανίζει μείωση σε ορισμένους τομείς λόγω της λήξης ορισμένων ενεργειών. Αυτό θα συμβεί, παραδείγματος χάριν, από το 2003, για τα κονδύλια «πληροφόρηση και επικοινωνία» (B3-3), κυρίως λόγω της ολοκλήρωσης της ενημερωτικής εκστρατείας για το ευρώ. Κάθε νέα πρωτοβουλία που θα αντικαθιστούσε αυτές τις ενέργειες θα εγγραφόταν στο διαθέσιμο περιθώριο του ανώτατου ορίου του τομέα, όπως αναφέρεται παρακάτω.

-Αυτός ο προγραμματισμός βασίζεται στα ανώτατα όρια που έχουν καθορισθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση - με τη σημερινή μορφή της - των δεκαπέντε κρατών μελών. Τα ανώτατα αυτά όρια θα προσαρμοσθούν κατά τη διάρκεια της διεύρυνσης ώστε να ληφθούν υπόψη οι ανάγκες για δαπάνες που απορρέουν από αυτή τη διεύρυνση, σύμφωνα με τις διατάξεις που προβλέπονται σχετικά στη διοργανική συμφωνία.

(β) Διαθέσιμο περιθώριο κάτω από το ανώτατο όριο του τομέα

Πρέπει να διατυπωθούν ορισμένες παρατηρήσεις όσον αφορά το περιθώριο μεταξύ του παρόντος δημοσιονομικού προγραμματισμού του τομέα 3 και του ανώτατου ορίου αυτού του τομέα στις δημοσιονομικές προοπτικές :

-Ο προγραμματισμός του τομέα 3 εμφανίζει σχεδόν σταθερό περιθώριο 190-270 εκατ. ευρώ για τα έτη 2003-2005, που ανέρχεται σε τιμές της τάξης των 350 εκατ. ευρώ στο τέλος της περιόδου προγραμματισμού (2006). Ωστόσο, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι αυτός ο προγραμματισμός βασίζεται στην υπόθεση ύπαρξης ετήσιου αποπληθωριστή του προϋπολογισμού της τάξης του 2% από το 2002. Εάν αυτή η πρόβλεψη δεν επιβεβαιωθεί και εάν ο αποπληθωριστής είναι μικρότερος από 0,5% , το ανώτατο όριο πρέπει να μειωθεί και επομένως και το περιθώριο θα υποστεί μείωση κατά 150 εκατ. ευρώ το 2006.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

-Επίσης, το περιθώριο πρέπει να χρησιμοποιείται για την κάλυψη του κόστους των νέων προπαρασκευαστικών ενεργειών, των πειραματικών σχεδίων ή άλλων ενδεχόμενων μέτρων για την αντιμετώπιση των νέων περιστάσεων. Είναι δυνατόν, μετά τις προπαρασκευαστικές ενέργειες, η Επιτροπή να προτείνει νέα προγράμματα των οποίων ούτε η εμβέλεια ούτε η χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό μπορούν να προβλεφθούν επί του παρόντος.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ :

d : αποφασίσθηκε

c : συναποφασίσθηκε

p : πρόταση για απόφαση του Συμβουλίου

e : εκτιμήσεις (ποσά με πλάγιους χαρακτήρες)

pc : πρόταση για συναπόφαση

pm : θα καθορισθεί αργότερα

ρυθμός ανάπτυξης : μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης για την περίοδο 2000-2006

06/01 : ρυθμός ανάπτυξης 2006/2000 // Παρατηρήσεις:

Τα ποσά με παχείς χαρακτήρες δείχνουν τα σύνολα των τίτλων.

Τα ποσά με πλάγιους χαρακτήρες είναι εκτιμήσεις που βασίζονται στον μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης ύψους 2%, εκτός εάν έχουν υπολογισθεί με άλλο τρόπο

(2) Τομέας 4 : Εξωτερικές ενέργειες

Η παρουσίαση του προγραμματισμού για τον τομέα 4 «Εξωτερικές Ενέργειες» ακολουθεί την ίδια προσέγγιση που χρησιμοποιήθηκε για τον τομέα 3. Επομένως, τα ποσά που εμφαίνονται για το 2000 και το 2001 είναι εκείνα που αποφασίσθηκαν από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σύμφωνα με την ετήσια διαδικασία. Τα στοιχεία για το 2002 αντιπροσωπεύουν την πρόταση που έγινε στο ΠΠ του 2002.

Αντίθετα από τον τομέα 3, όπου τα διάφορα προγράμματα αντιστοιχούν σε ειδικά κονδύλια του προϋπολογισμού, η παρουσίαση του τομέα 4 γίνεται είτε με γεωγραφική χρηματοδότηση (που περιλαμβάνει διάφορα κονδύλια του προϋπολογισμού) είτε με θεματικές παρεμβάσεις. Επομένως, δεν μπορεί να γίνει διάκριση της έγκρισης - ή αντίθετα - της λήξης μιας νομικής βάσης στον πίνακα. Ωστόσο, η εξέλιξη των γεωγραφικών ή θεματικών κεφαλαίων κατά τη διάρκεια μιας περιόδου συνεκτιμά τις πιθανές αλλαγές στα προγράμματα.

(α) Η περίοδος 2000-2006 : Γενικές Παρατηρήσεις

Τα πρόσφατα γεωπολιτικά γεγονότα στις Χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό τις εξωτερικές ενέργειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης : πράγματι, τα περισσότερα από τα μείζονα κοινοτικά προγράμματα ενίσχυσης (MEDA, TACIS και CARDS) δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας (PHARE το 1989). Ειδικότερα, το 1995 η Κοινότητα ενέκρινε νέες στρατηγικές για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τις συνδεδεμένες ΧΚΑΕ και την ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των τρίτων μεσογειακών χωρών, των νέων ανεξάρτητων κρατών και των αναπτυσσομένων χωρών της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής. Επιπλέον, μετά τις διάφορες συγκρούσεις και τις φυσικές καταστροφές σε διάφορες περιοχές του κόσμου (π.χ. στην Κεντρική Αφρική, τα Βαλκάνια, την Κεντρική Αμερική, το Ανατολικό Τιμόρ) οι παρεμβάσεις επείγουσας ανάγκης της ΕΚ διαδραματίζουν μεγαλύτερο ρόλο.

Στον κοινοτικό προϋπολογισμό, οι ετήσιες αναλήψεις υποχρεώσεων για τις εξωτερικές πολιτικές ανήλθαν από 1.9 δισ. ευρώ για το 1990 σε 8.2 δισ. ευρώ για το 2000 και σε 8.6 δισ. ευρώ για το 2001 (λαμβανομένης υπόψη της προενταξιακής στρατηγικής, για το 2001 ανέρχονται σε 1.62 δισ. ευρώ για το PHARE, 1.08 δισ. ευρώ για το ISPA και 540 εκατ. ευρώ για το SAPARD).

Σύμφωνα με τις δημοσιονομικές προοπτικές που περιλαμβάνονται στη διοργανική συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999, το ανώτατο όριο για τον τομέα 4 αυξάνεται από 4.627 δισ. ευρώ για το 2000 σε 4.787 δισ. ευρώ για το 2006, σε σταθερές τιμές του 2000. Ωστόσο, οι πρόσθετες χρηματοδοτικές ανάγκες για την περιοχή των Βαλκανίων μετέβαλαν σε μεγάλο βαθμό τον αρχικό προγραμματισμό : εφόσον η αναθεώρηση των δημοσιονομικών προοπτικών και ειδικότερα η αύξηση του ανώτατου ορίου του τομέα 4 δεν ήταν δυνατή, αυτές οι συμπληρωματικές ανάγκες ικανοποιήθηκαν - εκτός από την ενεργοποίηση του μέσου ευελιξίας το 2000 και το 2001 - με την ανασύνταξη των εξωτερικών στρατηγικών. Στην πράξη, η Επιτροπή κατέβαλε σοβαρές προσπάθειες για την επαναδιάθεση κεφαλαίων εντός του τομέα 4 σύμφωνα με ειδικά κριτήρια.

Ειδικότερα, η επαναδιάθεση πραγματοποιήθηκε με βάση τους εξής άξονες :

-τη γεωπολιτική σημασία και το βαθμό προτεραιότητας που έχει κάθε περιοχή.

-την εστίαση των εξωτερικών προγραμμάτων στη φτώχεια.

-τα αποτελέσματα της Επιτροπής όσον αφορά τη διαχείριση των εν λόγω προγραμμάτων.

(β) Δημοσιονομικός προγραμματισμός του τομέα 4 : σημαντικότερα στοιχεία

Όπως προαναφέρθηκε, ο δημοσιονομικός προγραμματισμός που συνόδευε το ΠΠ 2001 περιλάμβανε πρόταση για την αναθεώρηση των δημοσιονομικών προοπτικών προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι ειδικές ανάγκες για τη χρηματοδότηση του προγράμματος για την περιοχή των Βαλκανίων. Δεν κατέστη δυνατό για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή να καταλήξει σε συμφωνία για την αναθεώρηση αυτή.

Επιπλέον, η έγκριση ή η ανανέωση το 2000 σημαντικών προγραμμάτων ενίσχυσης όπως το CARDS, MEDA και TACIS, αναμφίβολα σημάδεψε τον προγραμματισμό του τομέα 4.

Ο νέος προγραμματισμός συνάδει με τις δημοσιονομικές αναφορές, όπως καθορίστηκαν από το Συμβούλιο, για τα προγράμματα MEDA (5.35 δισ. ευρώ) και CARDS (4.65 δισ. ευρώ). για τις άλλες δημοσιονομικές παρεμβάσεις, ο δημοσιονομικός προγραμματισμός παρουσιάζει σχετικά ελάσσονες μεταβολές σε σχέση με αυτόν που εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Μάιο του 2000.

Για τα νέα ανεξάρτητα κράτη, προγραμματίσθηκε χρηματοδότηση ύψους 3.66 δισ. ευρώ, που είναι μεγαλύτερη από χρηματοδοτικό πλαίσιο που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο (3.138 δισ. ευρώ) για το πρόγραμμα TACIS. Μολονότι το ποσό αυτό είναι ελαφρά μικρότερο από τη χρηματοδότηση των 3.68 δισ. που συμπεριλήφθη στον προγραμματισμό του τελευταίου έτους (μείωση κατά περίπου 24 εκατ. ευρώ), θα επιτρέψει στην Επιτροπή να χορηγήσει ικανοποιητικό επίπεδο μακροοικονομικής ενίσχυσης για όλη την περίοδο αναφοράς.

Για τα τέσσερα τελευταία έτη της περιόδου (ήτοι 2003-2006), το περιθώριο θα αυξηθεί από 211 εκατ. ευρώ σε 400 εκατ. ευρώ. Το περιθώριο αυτό θα επιτρέψει στην Επιτροπή να αντιμετωπίσει απρόβλεπτα γεγονότα στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων και να ενισχύσει όπου είναι απαραίτητο τα εξωτερικά προγράμματα .

Το συνολικό ποσό που προτείνεται για τον τομέα 4 για το 2002 ανέρχεται σε 4.82 δισ. ευρώ, που είναι χαμηλότερο από το ποσό που εγκρίθηκε στον προϋπολογισμό του 2001. Αυτό οφείλεται στην ενεργοποίηση του μέσου ευελιξίας (200 εκατ. ευρώ) για το 2001, που επέτρεψε την παροχή ιδίας ενίσχυσης στα Βαλκάνια χωρίς να επηρεαστούν σε μεγάλο βαθμό όλα τα υπόλοιπα εξωτερικά προγράμματα.

Επίσης, οι εξωτερικές προτεραιότητες που καθορίστηκαν από την Επιτροπή για το 2002, η συνεργασία με τις χώρες της Μεσογείου και η συνεργασία για την ανάπτυξη (η προενταξιακή στρατηγική δεν αναφέρεται γιατί υπάγεται στον τομέα 7) αντιπροσωπεύουν επίσης μεσοπρόθεσμους στόχους.

Επομένως, η περιοχή της Μεσογείου αποτελεί προνομιούχο περιφέρεια για τη συνεργασία και σε αυτό το γεγονός οφείλεται το μέγεθος της χρηματοδότησης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αποκτήσει στενότερους δεσμούς με τους άμεσους γείτονές της και να υποστηρίξει την πορεία τους προς τη σταθερότητα και τη δημοκρατία. Ωστόσο, η διαχείριση των προγραμμάτων και ιδίως του MEDA, χρειάζεται βελτιώσεις, όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και τον αντίκτυπο : αυτό δικαιολογεί το περιορισμένο επίπεδο των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων σε αυτό το στάδιο και το αυξανόμενο μέγεθός τους προς το τέλος της περιόδου προγραμματισμού.

Όσον αφορά τις άλλες περιφερειακές παρεμβάσεις, όπως την τεχνική και οικονομική συνεργασία με την Ασία και τη Λατινική Αμερική, ο στόχος έγκειται στην ανακούφιση της φτώχειας, με ειδική στήριξη των τομέων της υγείας και της εκπαίδευσης. Ωστόσο, ενώ η χρηματοδότηση προς την Ασία εμφανίζει ετήσια αύξηση σε οικονομικούς όρους κατά την εν λόγω περίοδο (+1.4%), η ενίσχυση προς τη Λατινική Αμερική θα μειωθεί ελαφρά (μέση ετήσια μείωση της τάξης του 1.1%).αυτό οφείλεται κυρίως στη μη ορθή εφαρμογή καθώς και στη σταδιακή κατάργηση ειδικών προγραμμάτων (π.χ. της ανοικοδόμησης μετά τον κυκλώνα Mitch στην Κεντρική Αμερική). Είναι πιθανό ότι η διαδικασία εξορθολογισμού της διαχείρισης των εξωτερικών προγραμμάτων ενίσχυσης θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των κοινοτικών παρεμβάσεων στην περιοχή αυτή.

Όσον αφορά την περιοχή των Βαλκανίων, το πρόγραμμα CARDS αποβλέπει στην παγίωση της νομικής βάσης και της βάσης του προϋπολογισμού για τις δραστηριότητες της ΕΚ στην Αλβανία, τη Βοσνία Ερζεγοβίνη, την Κροατία, την ΠΓΔΜ και την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (Σερβία, Κοσσυφοπέδιο, Μαυροβούνιο). Το πρόγραμμα προβλέπει σταθερές ή μειωμένες (Βοσνία Ερζεγοβίνη) χρηματοδοτήσεις ανά χώρα εκτός από το Μαυροβούνιο, την Κροατία, το Κοσσυφοπέδιο και τη Σερβία όπου οι πολιτικές μεταβολές δικαιολογούν την αυξημένη στήριξη (που υλοποιήθηκαν το 2000 και το 2001 με την ενεργοποίηση του μέσου ευελιξίας.

Όσον αφορά τη Νότια Αφρική, το πρόγραμμα ενίσχυσης αφενός έχει υψηλή πολιτική σημασία και αφετέρου επικεντρώνεται στη φτώχεια : αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο θα συνεχισθεί η χρηματοδοτική προσπάθεια στο παρόν επίπεδο για όλη την περίοδο (ο συναποφασισθείς κανονισμός προβλέπει ετήσια χορήγηση 125 εκατ. ευρώ).

Ως προς την θεματική πλευρά, η Επιτροπή προτείνει την αύξηση της συνολικής χορήγησης για την επισιτιστική βοήθεια (μέση ετήσια αύξηση της τάξης του 2.7%), που προορίζεται για τους φτωχούς και επομένως απαιτεί συνεχή χρηματοδοτική στήριξη.

Όσον αφορά το τμήμα «άλλες δράσεις συνεργασίας», η συνολική χρηματοδότηση θα παρουσιάσει μέση ετήσια μείωση της τάξης του 0.5%, που οφείλεται κυρίως στις νέες εκτιμήσεις για τις χρηματοδοτικές ανάγκες για τις συμφωνίες αλιείας (ιδιαίτερα με το Μαρόκο). Εντός αυτού του τμήματος έχει ήδη αναληφθεί σημαντική προσπάθεια εξορθολογισμού υπό την έννοια ότι τα κονδύλια του προγραμματισμού έχουν συγκεντρωθεί ανάλογα με τον θεματικό τους προσανατολισμό : γεωγραφικό, περιβαλλοντολογικό, κοινωνικό ή με τον τελικό τους δικαιούχο (ΜΚΟ).

Η ανθρωπιστική βοήθεια δεν πρέπει να μειωθεί εξαιτίας της αποτελεσματικότητας, της προβολής και της εστίασής της στις φτωχότερες ομάδες που πλήττονται από τις κρίσεις : η μέση ετήσια αύξηση είναι της τάξης του 1%.

Τέλος, η προενταξιακή ενίσχυση προς την Κύπρο, τη Μάλτα και την Τουρκία θα συνεχίσει να χρηματοδοτείται από τον τομέα 4 : η μεταφορά αυτών των κεφαλαίων μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μετά την αναθεώρηση των δημοσιονομικών προοπτικών. Επί του παρόντος, η Κύπρος και η Μάλτα έχουν το δικό τους ειδικό προενταξιακό μέσο, ενώ προετοιμάζεται η νομική βάση για την Τουρκία (πρέπει να σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδοτικής ενίσχυσης προς την Τουρκία προέρχεται από το πρόγραμμα MEDA).

Συνεπώς, ο παρών προγραμματισμός επιτρέπει τη σταδιακή δημιουργία κατά τη διάρκεια όλης της περιόδου ενός περιθωρίου που αφήνει χώρο για απρόβλεπτα γεγονότα στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων, για την ενίσχυση των προγραμμάτων όπου χρειάζεται καθώς και για πιθανές διακυμάνσεις του αποπληθωριστή. Ο πολυετής προγραμματισμός είναι ενδεικτικός.

Αυτή η πρόταση συνάδει με τις προτεραιότητες και τους μεσοπρόθεσμους στόχους της Επιτροπής : η προσέγγιση που εγκρίθηκε επιτυγχάνει τη σωστή ισορροπία μεταξύ της ανάγκης στήριξης των περιοχών γεωπολιτικής σημασίας για τη ΕΕ και τη δέσμευση ως προς τη διασφάλιση επαρκούς χρηματοδοτικής ενίσχυσης στις φτωχότερες περιοχές όλου του κόσμου. Επίσης, η εν λόγω πρόταση σέβεται τους περιορισμούς που τέθηκαν από τις δημοσιονομικές προοπτικές, συνεκτιμά τα αποτελέσματα των διαφόρων σχετικών προγραμμάτων τόσο στο παρελθόν όσο και στο παρόν και επιτρέπει τη δυνατότητα ενίσχυσης των εν λόγω προγραμμάτων ανάλογα με τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και τις νέες ανάγκες.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>