[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 8.12.2005

COM(2005) 636 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Μία ενισχυμένη εταιρική σχέση μεταξύτης Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λατινικής Αμερικής{SEC(2005)1590}{SEC(2005)1613}

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

I- Κατευθυντηριεσ γραμμεσ 3

I-1 Εισαγωγή 3

I-2 Η εταιρική σχέση 4

I-3 Οι προκλήσεις 5

I-4 Προτάσεις δράσεων της Επιτροπής 6

I-5 Σύνοδος κορυφής ΕΕ-Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής 11

I-6 Συμπεράσματα 12

I- Κατευθυντηριεσ γραμμεσ

I-1 Εισαγωγή

Σε ένα διεθνές πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από νέες απειλές αλλά και ευκαιρίες, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), ως παγκόσμιος παράγοντας, οφείλει να ενδυναμώσει τις σχέσεις της με τους εγγύτερους εταίρους της. Μεταξύ αυτών πρωτεύουσα θέση κατέχει η Λατινική Αμερική, με την οποία μας ενώνει η κοινή προσήλωση στα ανθρώπινα δικαιώματα, στη δημοκρατία και στην πολυμέρεια. Η Ευρώπη χρειάζεται όλους τους φίλους της για να προαγάγει αυτές τις κοινές αξίες. Δύσκολα θα μπορούσε να εντοπίσει κανείς άλλες περιοχές του πλανήτη με τις οποίες υπάρχουν τόσοι λόγοι για να οικοδομήσουμε μία πραγματική συμμαχία. Πραγματικά, δεδομένου του ότι έχουν μια κοινή ιστορία και έναν κοινό πολιτισμό, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Λατινική Αμερική μπορούν να κατανοούν καλύτερα η μία την άλλη, από ό,τι τις άλλες περιοχές του πλανήτη και διαθέτουν, επομένως, μια πολύ καλή βάση ώστε να πολλαπλασιάσουν τις δυνατότητες για κοινή δράση. Για τους λόγους αυτούς είναι προς το συμφέρον τους να δημιουργούν προνομιακές συμμαχίες στο διεθνές προσκήνιο. Στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή προτίθεται, μέσω της παρούσας ανακοίνωσης και του λεπτομερούς παραρτήματός της, να εμβαθύνει την εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Λατινικής Αμερικής, μέσω μιας ανανέωσης της στρατηγικής που ακολουθήθηκε κατά την τελευταία δεκαετία. Μετά από την ανακοίνωση γενικής πολιτικής για τις σχέσεις μεταξύ των δύο περιοχών του πλανήτη (1995), οι σχέσεις μας αναπτύχθηκαν σημαντικά.

Η ΕΕ, η οποία διαθέτει πλέον ένα κοινό νόμισμα και έχει διευρυνθεί σε είκοσι πέντε κράτη μέλη, έχει καταστεί ο πρώτος ξένος επενδυτής στη Λατινική Αμερική. Αποτελεί επίσης τον πρώτο χορηγό βοήθειας στην περιοχή, καθώς και τον κύριο εμπορικό εταίρο πολυάριθμων χωρών, ιδίως αυτών της Mercosur. Ο πολιτικός διάλογος ενισχύθηκε χάρη στη διοργάνωση τριών συνόδων κορυφής ΕΕ-Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής (στο Ρίο ντε Ζανέιρο το 1999, στη Μαδρίτη το 2002 και στη Γκουανταλαχάρα το 2004). ). Η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί επίσης τη βάση της προετοιμασίας της προσεχούς συνόδου κορυφής ΕΕ-Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής που θα πραγματοποιηθεί στη Βιέννη, το Μάιο του 2006.

Με τη σειρά τους, οι περισσότερες χώρες της Λατινικής Αμερικής έχουν υιοθετήσει το δημοκρατικό πολίτευμα και έχουν θέσει σε εφαρμογή φιλόδοξες οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις. Η περιοχή διαθέτει ένα τεράστιο δυναμικό ανάπτυξης και διαδραματίζει ένα όλο και σημαντικότερο ρόλο στο διεθνές προσκήνιο. Ωστόσο, αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, όπως υπογραμμίζει η πρόσφατη έκθεση των Ηνωμένων Εθνών για τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας (ΑΣΧ), ενώ υπάρχουν και παράγοντες αστάθειας, οι οποίοι μακροπρόθεσμα μπορεί να αποβούν σε βάρος της εταιρικής σχέσης των δύο περιοχών του πλανήτη. Η ΕΕ, χάρη στη σημαντική πείρα που διαθέτει, θα μπορούσε να συμβάλει στην ενίσχυση της σταθερότητας, της ασφάλειας και της αειφόρου ανάπτυξης στη Λατινική Αμερική.

Βρισκόμαστε στις παραμονές μίας νέας περιόδου προγραμματισμού της κοινοτικής βοήθειας, στο πλαίσιο της οποίας θα μπορούσαν να διατεθούν σημαντικά ποσά στην περιοχή (δημοσιονομικές προοπτικές 2007-2013), ενώ συγχρόνως προετοιμάζεται η επόμενη σύνοδος κορυφής ΕΕ - Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής (ΛΑΚ) η οποία θα λάβει χώρα στη Βιέννη τον Μάιο του 2006. Σύντομα θα ολοκληρωθεί ένας κύκλος με την υπογραφή των συμφωνιών σύνδεσης σε υποπεριφερειακό επίπεδο (Mercosur, Κοινότητα των Άνδεων (ΚΑΝ) και Κεντρική Αμερική (ΚΑ)) και της συμφωνίας για την οικονομική εταιρική σχέση με τις χώρες της Καραϊβικής. Η ΕΕ, με τις ιδιαίτερα απομεμακρυσμένες περιφέρειες, είναι παρούσα στη γεωγραφική αυτή ζώνη και είναι σημαντικό να το εκμεταλλευτεί προκειμένου να βελτιώσει τη συνεργασία τους με τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, ειδικότερα με τον συντονισμό των χρηματοδοτικών μέσων. Εξάλλου, γινόμαστε μάρτυρες νέων εξελίξεων στη διαδικασία ολοκλήρωσης της Λατινικής Αμερικής, εξελίξεις τις οποίες πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη. Για τους λόγους αυτούς είναι σημαντικό να προτείνει η Επιτροπή ορισμένα πεδία προβληματισμού για το μέλλον.

Η Επιτροπή επιθυμεί να δώσει μια θετική ένδειξη σχετικά με το ενδιαφέρον της Ευρώπης για την περιοχή. Φαίνεται να υπάρχει μια αντίληψη, ωστόσο αβάσιμη, ότι η ΕΕ είναι υπερβολικά απορροφημένη με τη δική της διεύρυνση, με τις γειτονικές της περιοχές ή ακόμη και με ανησυχητικές καταστάσεις σε άλλα σημεία στον πλανήτη. Η εντύπωση αυτή θέτει επίσης το ερώτημα της προβολής της ΕΕ στην περιοχή λόγω του πολύπλοκου χαρακτήρα των δομών της και των μέσων δράσης που διαθέτει. Η Επιτροπή προτίθεται να επιβεβαιώσει εκ νέου ότι η σύνδεση με τη Λατινική Αμερική δεν αποτελεί απλώς κάτι το προφανές αλλά και μια επιταγή, προς το συμφέρον των δύο περιοχών, σήμερα και στο μέλλον. Όμως, αν και η Ευρώπη είναι έτοιμη να αναλάβει περισσότερες υποχρεώσεις έναντι της Λατινικής Αμερικής, περιμένει με τη σειρά της μία ισχυρή δέσμευση εκ μέρους της.

Η συμμαχία αυτή μεταξύ της ΕΕ και της Λατινικής Αμερικής αφορά επίσης τις χώρες της Καραϊβικής, οι οποίες συμμετέχουν στις διαδικασίες των διασκέψεων κορυφής EΕ-ΛΑΚ, και με τις οποίες η ΕΕ, στο πλαίσιο της σύμβασης του Λομέ και, στη συνέχεια, της σύμβασης του Κοτονού, διαθέτει μακροχρόνιες σχέσεις. Η Επιτροπή σκοπεύει να εκδώσει στις αρχές του 2006 μία ανακοίνωση για το ζήτημα αυτό.

Η Επιτροπή, στο παράρτημα του παρόντος εγγράφου, εκθέτει εκτενώς τη στρατηγική που προτείνει για την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο περιοχών του πλανήτη. Καλεί το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να εξετάσουν αυτή τη λεπτομερή παρουσίαση της στρατηγικής. Οι συστάσεις παρουσιάζονται στη συνέχεια και επεξηγούνται στο παράρτημα.

I-2 Η εταιρική σχέση

Η ΕΕ και η Λατινική Αμερική, μετά τη σύνοδο κορυφής του Ρίο, ανέλαβαν τη δέσμευση να αναπτύξουν μια «διμερή στρατηγική εταιρική σχέση» που θα είχε στόχο τη δημιουργία ισχυρής σχέσης στον πολιτικό, τον οικονομικό και τον πολιτιστικό τομέα. Οι λόγοι για τους οποίους η εταιρική αυτή σχέση χρήζει εμβάθυνσης εκτίθενται λεπτομερέστερα στο παράρτημα.

Η Επιτροπή προτείνει να δοθεί μια νέα ώθηση στην εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Λατινικής Αμερικής η οποία αντιμετωπίζει σήμερα πολλές προκλήσεις. Οι στόχοι της για τα επόμενα έτη είναι οι εξής:

- η δημιουργία ενισχυμένης στρατηγικής εταιρικής σχέσης μέσω ενός δικτύου συμφωνιών σύνδεσης (καθώς και συμφωνιών ελευθέρων συναλλαγών), με όλες τις χώρες της περιοχής και ικανού να συμβάλει στην ολοκλήρωση του συνόλου της περιοχής·

- η καθιέρωση πραγματικών πολιτικών διαλόγων που ενισχύουν το ρόλο των δύο περιοχών στη διεθνή σκηνή·

- η ανάπτυξη τομεακών διαλόγων (στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής ή του περιβάλλοντος) αποτελεσματικών, με στόχο τη βιώσιμη μείωση των ανισοτήτων και την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης·

- η συμβολή στη δημιουργία σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου που θα βοηθήσει τις χώρες της Λατινικής Αμερικής στο να προσελκύσουν περισσότερες ευρωπαϊκές επενδύσεις οι οποίες θα συμβάλουν εν τέλει στην οικονομική ανάπτυξη·

- η καλύτερη προσαρμογή της βοήθειας και της συνεργασίας στις ανάγκες των ενδιαφερομένων χωρών·

- η αύξηση της αμοιβαίας κατανόησης μέσω της εκπαίδευσης και του πολιτισμού.

Η πολιτική αυτή απαιτεί διαρκή δέσμευση των δύο μερών και συνεπείς προσπάθειες.

I-3 Οι προκλήσεις

Τα μέσα δράσης της ΕΕ πρέπει να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα των χωρών της Λατινικής Αμερικής:

- Οι διαδικασίες ολοκλήρωσης, στις οποίες δομούνται οι σχέσεις μας, εξελίσσονται, όπως μαρτυρεί η πρόσφατη σύσταση της Νοτιοαμερικανικής Κοινότητας Εθνών·

- Οι εν λόγω διαδικασίες αργούν ακόμη να περατωθούν και η εξέλιξή τους διαφέρει αναλόγως των περιοχών·

- Κάθε χώρα της περιοχής ωστόσο επιδιώκει την επίτευξη των δικών της στόχων εξωτερικής πολιτικής τόσο σε περιφερειακό όσο και σε διεθνές επίπεδο·

- Υπάρχουν σημαντικοί παράγοντες οι οποίοι αξίζουν ιδιαίτερη προσοχή, ιδίως λόγω του ρόλου που διαδραματίζουν σε περιφερειακό επίπεδο: η Βραζιλία και το Μεξικό.

Η εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Λατινικής Αμερικής χαρακτηρίζεται από τις ακόλουθες προκλήσεις, οι οποίες αναλύονται λεπτομερέστερα στο παράρτημα.

- Το συνδυασμό των δυνάμεων δύο παγκόσμιων φορέων: επιβάλλεται να εξεταστούν τα μέσα που θα εφαρμοστούν από κοινού για τη βελτίωση του πολιτικού διαλόγου μεταξύ των δύο περιοχών με τελικό στόχο την ενίσχυση του ρόλου τους παγκοσμίως.

- Την τόνωση των οικονομικών και των εμπορικών συναλλαγών σε ισόρροπη βάση: η ανάπτυξη των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των δύο περιοχών είναι σημαντική για τη στρατηγική εταιρική σχέση. Παρά το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια των δεκαπέντε τελευταίων ετών, παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση της ροής των εμπορικών συναλλαγών και των επενδύσεων μεταξύ των δύο περιοχών, το αναπτυξιακό δυναμικό τους δεν έχει πλήρως αξιοποιηθεί.

- Λατινική Αμερική, μια περιοχή που ενισχύεται και επιβεβαιώνεται: για να αποφευχθεί μακροπρόθεσμα η υπονόμευση της σταθερότητας της Λατινικής Αμερικής, η ΕΕ πρέπει να στηρίξει τις προσπάθειές της, συγκεκριμένα στους ακόλουθους τομείς: κοινωνικές ανισότητες, φτώχεια και αποκλεισμός, μετανάστευση, δημοκρατική διακυβέρνηση, παράνομα ναρκωτικά και οργανωμένο έγκλημα, καθώς και περιβάλλον.

- Να ληφθεί περισσότερο υπόψη η ποικιλομορφία της Λατινικής Αμερικής: παράλληλα με την προώθηση της ολοκλήρωσης του συνόλου της περιοχής, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να εμπλουτιστεί η προσέγγιση που ακολουθείται μέχρι σήμερα, με την ανάπτυξη πιο εξατομικευμένων σχέσεων με ορισμένες χώρες σε ειδικά θέματα πολιτικής και με πιο στοχοθετημένο διάλογο.

I-4 Προτάσεις δράσεων της Επιτροπής

Η Επιτροπή προτείνει:

(1) να εντατικοποιηθεί και να εστιαστεί ο πολιτικός διάλογος με τους εταίρους της Λατινικής Αμερικής.

(2) να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον ευνοϊκό για τις συναλλαγές και τις επενδύσεις.

(3) να υποστηριχθούν οι προσπάθειες των χωρών της περιοχής για την ενίσχυση της σταθερότητας και της ευημερίας.

(4) να βελτιωθεί η συνεργασία και η αλληλοκατανόηση.

I-4.1 Η εντατικοποίηση και η επικέντρωση του πολιτικού διαλόγου

Η ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου είναι επιτακτικής σημασίας για την προσέγγιση των θέσεων των δύο περιοχών σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Ειδικότερα, η Επιτροπή επιθυμεί καλύτερο ορισμό και εστίαση των θεμάτων σε συνάρτηση με τους συνομιλητές: σύνοδοι κορυφής, υπουργικές διασκέψεις (με την Ομάδα του Ρίο, τις υποπεριφερειακές ομάδες, περιλαμβανομένης της Καραϊβικής, και τις χώρες που έχουν συνάψει συμφωνίες σύνδεσης).

Η Επιτροπή συνιστά:

- να προσαρμοστούν οι πολιτικοί διάλογοι αναλόγως των αναγκών, με τους κατάλληλους εταίρους της Λατινικής Αμερικής, σε διπεριφερειακό, διμερές ή υποπεριφερειακό επίπεδο, με σαφώς εστιασμένα θέματα (π.χ., η μεταρρύθμιση των Ηνωμένων Εθνών, η διατήρηση της ειρήνης, η πρόληψη των συγκρούσεων και οι καταστάσεις κρίσης σε ορισμένες χώρες της περιοχής)·

- να επιλεγεί ένας περιορισμένος αριθμός θεμάτων·

- να προετοιμάζονται οι πολιτικοί διάλογοι μέσω συνεδριάσεων σε επίπεδο ανώτατων αξιωματούχων (με το σχήμα της τρόικας)·

- να διοργανώνονται τακτικά με ορισμένες χώρες, αναλόγως των αναγκών, άτυπες συνεδριάσεις πολιτικού διαλόγου σε επίπεδο ανώτατων αξιωματούχων.

I-4.2 Δημιουργία ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για τις συναλλαγές και τις επενδύσεις.

Η ενίσχυση της εταιρικής σχέσης αναμένεται να συμβάλει στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για τις οικονομικές συναλλαγές μεταξύ των δύο περιοχών: όσον αφορά τη Λατινική Αμερική, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει μεταφορά τεχνολογίας, βελτίωση της παραγωγικότητας, ανάπτυξη των έργων υποδομής και διαφοροποίηση των αγορών. Η ΕΕ από την πλευρά της, έχει συμφέρον να αναπτύξει και να εδραιώσει τις εμπορικές της θέσεις καθώς και να ακολουθήσει μια δυναμική επενδυτική πολιτική.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή δεσμεύεται να συνεχίσει τις προσπάθειές της προς την κατεύθυνση:

- της παγίωσης του πολυμερούς εμπορικού συστήματος·

- της εμβάθυνσης των ισχυουσών συμφωνιών σύνδεσης, συγκεκριμένα, με το Μεξικό και με τη Χιλή·

- της διεξαγωγής διαπραγματεύσεων για τη σύναψη διπεριφερειακών συμφωνιών σύνδεσης και ελεύθερων συναλλαγών·

- της διευκόλυνσης της πρόσβασης των λατινοαμερικανικών επιχειρήσεων στην ευρωπαϊκή αγορά·

- του διαλόγου σχετικά με τους φραγμούς στις εμπορικές συναλλαγές και στις επενδύσεις.

- του μακροοικονομικού διαλόγου για την προώθηση της μακροοικονομικής σταθερότητας, βασικού στοιχείου για την τόνωση των συναλλαγών και των επενδύσεων.

Η Επιτροπή σκοπεύει να προωθήσει:

- το ρόλο των ευρωπαϊκών τομέων αιχμής στην ανάπτυξη της περιοχής, ιδίως βάσει πρωτοβουλιών που υλοποιούνται μέσω προγραμμάτων-πλαισίων για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη·

- ένα περιβάλλον ευνοϊκό για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις στη Λατινική Αμερική μέσω της ενίσχυσης του ρυθμιστικού διαλόγου για την έγκριση νομοθετικών πλαισίων και κοινών προδιαγραφών, περιλαμβανομένων των τομέων των μεταφορών, της ενέργειας, των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας, της ασφάλειας τροφίμων και των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών πτυχών.

I-4.3 Κοινή συμβολή στη σταθερότητα και στην ευημερία.

1.4.3.1 Οικοδόμηση περισσότερο αλληλέγγυων κοινωνιών: περαιτέρω προώθηση της κοινωνικής συνοχής προς όφελος όλων.

Κατά τη σύνοδο κορυφής της Γκουανταλαχάρα, η κοινωνική συνοχή αποτέλεσε τον κοινό στόχο και τον βασικό άξονα των σχέσεων ΕΕ και Λατινικής Αμερικής. Στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, η προώθηση της κοινωνικής συνοχής αποσκοπεί στην οικοδόμηση κοινωνιών που βασίζονται περισσότερο στην αλληλεγγύη, και παρέχει πραγματικές ευκαιρίες σε όλους (ακόμη και στους ασθενέστερους πολίτες) για πρόσβαση στα θεμελιώδη δικαιώματα και στην απασχόληση, για οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική πρόοδο και ως εκ τούτου, για πλήρη συμμετοχή στο κοινωνικό γίγνεσθαι.

Η Επιτροπή προτείνει να ενσωματωθεί ο στόχος της κοινωνικής συνοχής σε όλες τις δράσεις που αναλαμβάνει από κοινού με τη Λατινική Αμερική, με τρόπο συνεχή, συνεκτικό και συγκεκριμένο. Αυτό αφορά ιδίως:

- την καθιέρωση ενός συγκεκριμένου διαλόγου για την κοινωνική συνοχή,

- την προτεραιότητα που πρέπει να δίνεται στη κοινωνική συνοχή στο πλαίσιο της συνεργασίας για την ανάπτυξη,

- την εντατικοποίηση της συνεργασίας με τους διεθνείς οργανισμούς,

- την προαγωγή της συμμετοχής όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Eξάλλου, η Επιτροπή θα πρέπει να υποστηρίξει τη διοργάνωση (κάθε δύο χρόνια) ενός φόρουμ κοινωνικής συνοχής για τη διάδοση των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν. Στο φόρουμ αυτό πρέπει να συμμετέχουν οι δημόσιες αρχές, η κοινωνία των πολιτών, ο ιδιωτικός τομέας και οι διεθνείς οργανισμοί.

1.4.3. 2. Ενίσχυση της δημοκρατικής διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας μίας ευρο-λατινοαμερικανικής κοινοβουλευτικής συνέλευσης .

Η Επιτροπή σκοπεύει να εξακολουθήσει να υποστηρίζει τις προσπάθειες εκσυγχρονισμού του κράτους και της δημόσιας διοίκησης στη Λατινική Αμερική.

- θα εντείνει τις δράσεις συνεργασίας οι οποίες ενισχύουν τη χρηστή διακυβέρνηση και συμβάλλουν στη κοινωνική ενσωμάτωση, ιδίως των ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων·

- θα προωθήσει τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στις δράσεις της και θα δώσει ώθηση στη συμμετοχή των πολιτών (ιδίως των γυναικών) στα πολιτικά σχέδια, μεταξύ άλλων, μέσω των πολιτικών κομμάτων·

- θα υποστηρίξει την επιθυμία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να δημιουργηθεί μία διατλαντική ευρω-λατινοαμερικανική κοινοβουλευτική συνέλευση.

1.4.3.3. Ενίσχυση της ασφάλειας, ιδίως της καταπολέμησης των ναρκωτικών, μέσω του καταμερισμού των ευθυνών.

Η ΕΕ ενέκρινε στρατηγική[1] για την καταπολέμηση της κατανάλωσης, της παραγωγής και της εμπορίας παράνομων ναρκωτικών, για την περίοδο 2005-2012. Η καταπολέμηση της εμπορίας ναρκωτικών και άλλων μορφών εγκλήματος απαιτεί και την καταπολέμηση της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Η Επιτροπή θα ακολουθήσει την προσέγγιση του καταμερισμού των ευθυνών στους διεθνείς οργανισμούς και θα συνεχίσει να επικουρεί τη Λατινική Αμερική στην καταπολέμηση των ναρκωτικών. Θα προωθήσει τη χρηστή διακυβέρνηση στους τομείς της οικονομίας, της φορολογίας και της δικαιοσύνης μέσω της παροχής οικονομικών κινήτρων στο πλαίσιο των συμφωνιών με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.

1.4.3.4. Ενθάρρυνση μιας ισχυρότερης περιφερειακής ολοκλήρωσης

- Διαδικασία ολοκλήρωσης στη Λατινική Αμερική.

Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής έχουν αρχίσει διαδικασίες περιφερειακής ολοκλήρωσης οι οποίες έφεραν ήδη θεαματικά αποτελέσματα. Στο πλαίσιο αυτό, η Λατινική Αμερική κατέχει την πρώτη θέση στις προσπάθειες που καταβάλλονται από τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η περιφερειακή ολοκλήρωση αποτελεί στόχο προτεραιότητας της στήριξης που χορηγεί η Επιτροπή για την ανάπτυξη της Λατινικής Αμερικής.

Εξάλλου, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να εξετάσει με τους λατινο-αμερικανούς εταίρους της τη σκοπιμότητα εκπόνησης μιας στρατηγικής περιφερειακής ολοκλήρωσης για το σύνολο της Λατινικής Αμερικής. Θα ήταν μια μακροπρόθεσμη στρατηγική η οποία δεν θα επηρέαζε αρνητικά τη σημερινή δέσμευση υπέρ των υποπεριφερειακών διαδικασιών ολοκλήρωσης.

Η Επιτροπή επιθυμεί:

- να συνεχίσει την υποστήριξη που παρέχει σε όλες τις διαδικασίες περιφερειακής ολοκλήρωσης, ως ζωτικό στοιχείο για την ανάπτυξη της περιοχής·

- να εξετάσει, κατά τη σύνοδο κορυφής της Βιέννης, εάν η πρόοδος που έχει σημειωθεί κατά τις διαπραγματεύσεις για τις συμφωνίες σύνδεσης και ελευθέρων συναλλαγών με τη Mercosur επιτρέπει τη σύναψη αυτών των συμφωνιών·

- να αποτελέσει η σύνοδος κορυφής επίσης ευκαιρία ενός απολογισμού της προόδου που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την περιφερειακή ενσωμάτωση στην ΚΑ και στην ΚΑΝ και να εξεταστεί εάν πληρούνται οι όροι για ταχεία έναρξη συνομιλιών σχετικά με συμφωνίες σύνδεσης και ελευθέρων συναλλαγών με αυτές τις δύο περιοχές του πλανήτη.

-Εδαφική ολοκλήρωση και διασύνδεση.

Η πολύπλοκη γεωγραφική διαμόρφωση της Λατινικής Αμερικής αποτελεί εμπόδιο στην εδαφική της ολοκλήρωση. Αποτελεσματικότερα έργα υποδομής θα συνέβαλαν αισθητά στην αύξηση των εμπορικών επιδόσεων των λατινο-αμερικανών εξαγωγέων. Η Επιτροπή προτίθεται να παρακινήσει τους ευρωπαϊκούς και λατινο-αμερικανικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς να στηρίξουν την εδαφική ολοκλήρωση, μέσω της διασύνδεσης των δικτύων υποδομής, ιδίως στους τομείς της ενέργειας, των υδάτων, των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της έρευνας. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σκόπιμο να ληφθεί υπόψη η διασύνδεση με την Καραϊβική και εντός αυτής.

Η Επιτροπή προτείνει να μεταφέρει τη πείρα που διαθέτει στον τομέα της διασύνδεσης των δικτύων υποδομής και καλεί την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να προσφέρει τη συμβολή της στο πλαίσιο της «χρηματοδοτικής διευκόλυνσης για τη Λατινική Αμερική» που πρόκειται να δημιουργηθεί.

1.4.3.5. Προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης.

Η Επιτροπή κρίνει ότι η μακροπρόθεσμη ευημερία της ΕΕ, της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ορθή διαχείριση των φυσικών πόρων τους και από την ικανότητά τους να διασφαλίσουν την αειφόρο ανάπτυξη των οικονομιών τους.

Η Επιτροπή σκοπεύει να προωθήσει:

- την καθιέρωση ενός διαλόγου σχετικά με την περιβαλλοντική πτυχή της αειφόρου ανάπτυξης·

- τη διοργάνωση συνεδρίασης των υπουργών Περιβάλλοντος για την προετοιμασία της συνόδου κορυφής·

- τη διοργάνωση ενδελεχών διαβουλεύσεων στο πλαίσιο των διεθνών οργανισμών, ιδίως σχετικά με τις κλιματικές αλλαγές.

1.4.3.6. Πρόληψη των συγκρούσεων και κοινή διαχείριση κρίσεων.

Δεδομένης της σπουδαιότητας της Ευρώπης στη Λατινική Αμερική από πλευράς διπλωματικής παρουσίας, οικονομικών και πολιτιστικών δεσμών και συνεργασίας για την ανάπτυξη, οι δύο περιοχές θα μπορούσαν να εξετάσουν τη δυνατότητα να εγκαινιάσουν έναν πολιτικό διάλογο σε θέματα πρόληψης των συγκρούσεων και διαχείρισης κρίσεων.

Εφόσον το ζητούν οι ενδιαφερόμενες χώρες, η ΕΕ οφείλει να διαδραματίζει ενεργότερο ρόλο για την πρόληψη των συγκρούσεων και τη διαχείριση των κρίσεων στη Λατινική Αμερική. Θα μπορούσε:

- να προωθήσει τη μεταφορά τεχνογνωσίας στον τομέα αυτό·

- να υποστηρίξει τις προσπάθειες των χωρών και των φορέων της περιοχής·

- να καθιερώσει διαρθωμένο διάλογο και συνεργασία με την OΑΚ και την ομάδα του Ρίο για το ζήτημα αυτό·

- να κάνει χρήση του μέσου σταθερότητας που πρόκειται να δημιουργηθεί.

I-4.4 Βελτίωση της συνεργασίας και της αμοιβαίας κατανόησης.

I-4.4.1. Περαιτέρω επικέντρωση της συνεργασίας και της βοήθειας στην πτυχή της ανάπτυξης

Ο στόχος της καταπολέμησης της φτώχειας βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής της Επιτροπής όσον αφορά τη βοήθεια και τη συνεργασία για το διάστημα 2007-2013.

Στο πλαίσιο της πολιτικής της για τη βοήθεια και τη συνεργασία για τη περίοδο 2007-2013, η Επιτροπή προτείνει:

- να επικεντρωθεί σε συγκεκριμένα θέματα προτεραιότητας (κοινωνική συνοχή και περιφερειακή ολοκλήρωση)·

- να διατεθούν περισσότεροι πόροι για τη μείωση της φτώχειας στις χώρες με χαμηλά εισοδήματα (συμπεριλαμβανομένων των χωρών που βρίσκονται σε χαμηλότερη κατηγορία από τις χώρες μέσου εισοδήματος)·

- να τεθούν σε εφαρμογή επικεντρωμένες ενέργειες αμοιβαίου ενδιαφέροντος με τις χώρες που βρίσκονται σε κατηγορία ανώτερη από τις χώρες μέσου εισοδήματος·

- να συνεχιστεί η συνεργασία στον τομέα της ολοκλήρωσης σε υποπεριφερειακό επίπεδο με τη Mercosur, την ΚΑΝ και την ΚΑ·

- να επικεντρωθεί ο περιφερειακός προγραμματισμός για το σύνολο της Λατινικής Αμερικής σε τομείς στρατηγικού ενδιαφέροντος για την περιοχή·

- κατά τη διάθεση των πόρων να λαμβάνεται υπόψη η ιδιαίτερη σημασία της περιοχής.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει την ανάγκη αύξησης του συντονισμού της ευρωπαϊκής βοήθειας γενικά και, ιδιαίτερα, την ανάγκη αύξησης της προβολής της συνεργασίας αυτής.

I-4.4.2. Να ληφθεί υπόψη ο ιδιαίτερος ρόλος που διαδραματίζουν ορισμένες χώρες της περιοχής

Η στρατηγική για μια ενισχυμένη εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Λατινικής Αμερικής οφείλει να λάβει υπόψη τη σημασία και τον ιδιαίτερο ρόλο των μεγάλων χωρών της περιοχής. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τη Βραζιλία και το Μεξικό.

Η Επιτροπή προτείνει την καθιέρωση ιδιαίτερων πολιτικών διαλόγων με ορισμένες χώρες της περιοχής που διαδραματίζουν ένα ιδιαίτερο ρόλο, και την αντίστοιχη προσαρμογή των δράσεων συνεργασίας.

I-4.4.3. Δημιουργία ενός «κοινού χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης» ΕΕ-ΛΑΚ

Σε συνέχεια της συνόδου κορυφής της Γκουανταλαχάρα, η Επιτροπή δίνει προτεραιότητα στην οικοδόμηση ενός κοινού χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ΕΕ-ΛΑΚ. Έχει θέσει στόχο να υποδεχθεί πάνω από 4.000 φοιτητές και καθηγητές της Λατινικής Αμερικής στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, κατά το διάστημα 2007-2013.

I-4.4.4. Η βελτίωση της προβολής των δύο περιοχών και η παρουσίαση της Ευρώπης στους πολίτες

Σφυγμομετρήσεις της κοινής γνώμης αναδεικνύουν μια κάποια παραγνώριση της ΕΕ στη Λατινική Αμερική[2]. Ανάλογη κατάσταση υπάρχει στην πλειονότητα των χωρών της ΕΕ έναντι των χωρών της Λατινικής Αμερικής. Στο πλαίσιο αυτό, είναι απαραίτητο οι δύο περιοχές να αντιμετωπίσουν την πρόκληση της αμοιβαίας κατανόησης. Πρέπει να εξεταστούν οι δράσεις που θα μπορούσαν να ενισχύουν την προβολή τους, ιδίως στον πολιτιστικό τομέα.

Η Επιτροπή προτίθεται να ενισχύσει τη μεταφορά τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών στον τομέα της πολιτιστικής συνεργασίας, τόσο μεταξύ των χωρών της Λατινικής Αμερικής όσο και μεταξύ της Λατινικής Αμερικής και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνιστά να διοργανώνεται κάθε χρόνο μία εβδομάδα της Ευρώπης κατά τις 9 Μαΐου («Ημέρα της Ευρώπης») σε όλες τις λατινοαμερικανικές χώρες στις οποίες αντιπροσωπεύεται η Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τις πρεσβείες των κρατών μελών.

I-5 Σύνοδος κορυφής ΕΕ-Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής

Για τη σύνοδο κορυφής της Βιέννης, η οποία θα πραγματοποιηθεί την 12η Μαΐου 2006, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα θέματα που περιλαμβάνονται στη διακήρυξη της Γκουανταλαχάρα – η κοινωνική συνοχή, η περιφερειακή ολοκλήρωση, η πολυμέρεια – παραμένουν επίκαιρα, όμως πρέπει να καταστούν περισσότερο συγκεκριμένα. Η Επιτροπή επιθυμεί να εξετάσει κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής εάν η πρόοδος που σημειώθηκε στις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία σύνδεσης με τη Mercosur επιτρέπουν την ολοκλήρωσή τους. Αυτή η σύνοδος κορυφής θα αποτελέσει επίσης ευκαιρία απολογισμού της προόδου που επιτελέσθηκε στον τομέα της περιφερειακής ολοκλήρωσης στον πλαίσιο της ΚΑΝ και της ΚΑ βάσει των συμπερασμάτων και των συστάσεων της ομάδας εργασίας που πραγματοποίησε την από κοινού αξιολόγηση· θα επιτρέψει επίσης να εξεταστεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ταχεία έναρξη διαπραγματεύσεων για συμφωνίες σύνδεσης με αυτές τις δύο ομάδες χωρών. Εξάλλου η Επιτροπή θα παρουσιάσει τον προγραμματισμό της για τη βοήθεια και τη συνεργασία για τα έτη 2007-2013. Θα ενθαρρύνει τους κοινωνικούς εταίρους και τη κοινωνία των πολιτών να συμβάλουν στο έργο της συνόδου κορυφής. Ιδιαίτερη σημασία θα δώσει σε ζητήματα παγκόσμιας εμβέλειας, ιδίως στην καταπολέμηση των ναρκωτικών.

I-6 Συμπεράσματα

Κατά την τελευταία δεκαετία η ΕΕ και η Λατινική Αμερική δεσμεύθηκαν να παγιώσουν τους δεσμούς τους μέσω μίας στρατηγικής εταιρικής σχέσης. Με τη παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή προτείνει μία σειρά συστάσεων, η εφαρμογή των οποίων θα εξαρτηθεί από την πολιτική βούληση που θα επιδείξουν όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές. Η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να εξετάσουν τις συστάσεις αυτές υπό το φως της πλήρους παρουσίασης που επισυνάπτεται στο παράρτημα του παρόντος εγγράφου. Η Επιτροπή θεωρεί χρήσιμη τη συζήτησή τους με τους λατινοαμερικανούς εταίρους. Εκφράζει την επιθυμία να δώσει ώθηση στον προβληματισμό και να δρομολογήσει μία συζήτηση σχετικά με τους τρόπους εμβάθυνσης της συμμαχίας μεταξύ της ΕΕ και της Λατινικής Αμερικής.

[1] Βλέπε:http://europa.eu.int:8082/comm/external_relations/drugs/docs/strategy_05_12.pdf

[2] «European Union perception in Latin America», Focus Eurolatino - CJD/Latinobarσmetro – 2004 και 2005