i 
'Αριθ. C 77/6 'Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 3. 82 
5. Χρηματοδότηση καί τρόπος εφαρμογής τοϋ προ­
γράμματος 
5.1. Ή ΟΚΕ πιστεύει ότι, έχοντας υπόψη τους στόχους 
πού έχουν τεθεί, οι πιστώσεις τών 40 εκατομμυρίων ΕΛΜ 
είναι ιδιαίτερα χαμηλές, δεδομένου ότι θά πρέπει νά 
κατανεμηθούν σέ 4 χρόνια, καί ότι θά πρέπει νά θεωρη­
θούν μόνο σάν μία αρχή. 
5.2. 'Υποστηρίζει ότι ένα επιστημονικό πρόγραμμα 
απαιτεί μακροπρόθεσμες προοπτικές, πού νά αφορούν 
περίοδο μεγαλύτερη από τέσσερα χρόνια, καθώς ή προ­
θεσμία αυτή δέν προσφέρει επιπλέον καμία εγγύηση στους 
νέους πού επιθυμούν νά αρχίσουν μιά πολύ ειδικευμένη 
επαγγελματική εκπαίδευση. 
5.3. Ή ΟΚΕ επιμένει στην αναγκαιότητα της παρακο­
λουθήσεως τών μέτρων πού θά ληφθούν καθώς καί στην 
αναγκαιότητα τοΰ ελέγχου της χρησιμοποιήσεως τών 
πιστώσεων. 
5.4. Ζητεί ιδιαίτερα νά τηρηθεί ή αρχή της συμπληρω-
ματικότητας τών κοινοτικών χρηματοδοτήσεων, δηλαδή 
οι πόροι αυτοί νά χορηγούνται προς συμπλήρωση τών 
κρατικών πόρων πού διατίθενται στά ερευνητικά προ­
γράμματα στον τομέα αυτό, αντί νά χρησιμοποιούνται γιά 
τήν κάληψη δαπανών πού θά έγίνοντο ούτως ή άλλως. 
6. Διαχείριση τοΰ προγράμματος 
6.1. Ή ΟΚΕ υπενθυμίζει τέλος τή σύσταση πού διε­
τύπωσε στή μελέτη τοΰ Φεβρουαρίου τοΰ 1980 μέ αφορμή τόν αυξανόμενο αριθμό τών συμβουλευτικών επιτρο­
πών: 
«Ή ΟΚΕ συνιστά συνεπώς ώς βραχυπρόθεσμο μέτρο 
νά μήν εγκρίνεται ή σύσταση καμίας νέας επιτροπής 
δν δέν αποδεικνύεται δτι ή δημιουργία της είναι 
απόλυτα απαραίτητη, δηλαδή ότι ή επιτροπή αυτή θά 
συμβάλει πραγματικά στίς κοινοτικές εργασίες στον 
τομέα της έρευνας καί της αναπτύξεως καί ότι οί 
εργασίες θά πραγματοποιούνται μέ Ικανοποιητικό 
τρόπο προσαρμόζοντας τίς αρμοδιότητες καί τή 
σύνθεση τών υφισταμένων οργάνων.» 
6.2. 'Εντούτοις, λαμβάνοντας υπόψη τή σύνθεση τών 
υφισταμένων συμβουλευτικών επιτροπών καί τόν πολύ 
ειδικό χαρακτήρα τών ερευνών πού αφορούν τήν τροπική 
αγροτική οικονομία καί τίς τροπικές ασθένειες, ή ΟΚΕ 
κατ' εξαίρεση δέν αντιτίθεται στην πρόταση της 'Επιτρο­
πής νά συγκροτήσει στους δύο αυτούς τομείς δύο συμβου­
λευτικές επιτροπές, πού θά αποτελούνται από τους πιό 
ικανούς εμπειρογνώμονες. 
6.3. Πάντως, ή ΟΚΕ επίμονα ζητεί αυτές οί επιτροπές 
νά συμμορφώνονται, όσον άφορα τίς επιλογές της, μέ τά 
κριτήρια πού θά έχουν θεσπισθεί γιά τόν προσανατολισμό 
τών προγραμμάτων, έχοντας τή μέριμνα γιά μία καλύτερη 
άμεση αποτελεσματικότητα, άλλα επίσης μέσα στό πνεύ­
μα τών στόχων προτεραιότητας πού είναι ή ανάπτυξη της 
έρευνας στίς αναπτυσσόμενες χώρες, ή βοήθεια γιά τήν 
κατάρτιση τών ερευνητών αυτών τών χωρών, καί ή 
ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα αυτόν μεταξύ 
βιομηχανικών καί αναπτυσσομένων χωρών. 
"Εγινε στίς Βρυξέλλες, στίς 27 'Ιανουαρίου 1982. 
Ό Πρόεδρος 
της Οικονομικής καί Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Tomas ROSEINGRAVE 
Γνωμοδότηση γιά μία πρόταση κανονισμού περί της πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως τών 
εργαζομένων τών επιχειρήσεων συνθέτου δομής, καί ιδιαίτερα διεθνικής 
Τό κείμενο πού αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδοτήσεως αυτής δημοσιεύεται στην Επίσημη 
Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 297 της 15ης Νοεμβρίου 1980, σελίδα 3. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΩΣ 
Τό Συμβούλιο αποφάσισε στίς 24 'Οκτωβρίου 1980 νά ζητήσει, σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τών 
άρθρων 100 καί 117 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τή 
γνωμοδότηση της Οικονομικής καί Κοινωνικής 'Επιτροπής γιά τήν ανωτέρω πρόταση. 
29. 3. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 77/7 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Ή Οικονομική καί Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τή γνωμοδότηση της γιά τό ανωτέρω θέμα 
κατά τήν 194η σύνοδο της ολομελείας της, πού πραγματοποιήθηκε στίς Βρυξέλλες, στίς 27 καί 
28 'Ιανουαρίου 1982. 
Τό κείμενο της γνωμοδοτήσεως αυτής είναι τό ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
έχοντας υπόψη τή συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊ­
κής Οίκονομικής Κοινότητος, καί ιδίως τά άρθρα 100 καί 
117, 
έχοντας υπόψη τήν αίτηση γνωμοδοτήσεως τοΰ Συμ­
βουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 24ης 'Οκτω­
βρίου 1980 γιά τήν πρόταση οδηγίας περί της πληροφορή­
σεως καί διαβουλεύσεως τών εργαζομένων τών επιχειρή­
σεων συνθέτου δομής, καί ιδιαίτερα διεθνικής, 
έχοντας υπόψη τήν απόφαση τοΰ Προεδρείου της, της 
18ης Νοεμβρίου 1980, νά αναθέσει στό τμήμα κοινωνικών 
υποθέσεων τήν επεξεργασία γνωμοδοτήσεως καί εισηγη­
τικής εκθέσεως σχετικά μέ τό θέμα αυτό, 
έχοντας υπόψη τή γνωμοδότηση πού υιοθέτησε τό προ­
αναφερθέν τμήμα κατά τή συνεδρίαση του της 10ης 
Δεκεμβρίου 1981, 
έχοντας υπόψη τήν εισήγηση πού ανέπτυξε ό εισηγητής 
κ. Muhr, 
έχοντας υπόψη τίς συζητήσεις πού έγιναν κατά τή 
194η σύνοδο ολομελείας τής 27ης καί 28ης 'Ιανουαρίου 
(συνεδρίαση τής 27ης Ιανουαρίου), 
εκτιμώντας δτι σέ ανακοίνωση της 'Επιτροπής τών Ε.Κ. 
προς τό Συμβούλιο μέ τίτλο «Οι πολυεθνικές επιχειρήσεις 
καί οί κοινοτικές διατάξεις», τής 7ης Νοεμβρίου 1973, 
αναφέρονται οί δυνατότητες επιδράσεως πολυεθνικών 
επιχειρήσεων στην απασχόληση καθώς καί τό πρόβλημα 
τής πληροφορήσεως καί αντιπροσωπεύσεως τών εργαζο­
μένων 
εκτιμώντας δτι ή ΟΚΕ συνέστησε, στή γνωμοδότηση της 
γιά τήν ανακοίνωση τής Επιτροπής τών Ε.Κ. προς τό 
Συμβούλιο σχετικά μέ τίς πολυεθνικές επιχειρήσεις καί 
τίς κοινοτικές διατάξεις, νά ληφθούν, στά πλαίσια τής 
προστασίας τών συμφερόντων τών εργαζομένων, διάφο­
ρα μέτρα σχετικά μέ τή διαφάνεια τών δραστηριοτήτων 
τών πολυεθνικών επιχειρήσεων ί1)· 
εκτιμώντας δτι σέ ψήφισμα τοΰ Ευρωπαϊκού Κοινοβου­
λίου της 12ης Δεκεμβρίου 1974, γιά τήν ανακοίνωση τής 
'Επιτροπής προς τό Συμβούλιο σχετικά μέ τίς πολυεθνι­
κές επιχειρήσεις καί τίς κοινοτικές διατάξεις (2), επιδιώ­
κεται ή δημιουργία ένο£ συνδικαλιστικού αντίβαρου, πού 
θά μπορούσε νά συμβάλει σημαντικά στην έπίλυση_ πολυάριθμων κοινωνικών προβλημάτων μέσω τής εξα­
σφαλίσεως καλύτερης διαδόσεως τών πληροφοριών σχε­
τικά μέ τίς συναλλαγές τών πολυεθνικών επιχειρήσεων 
εκτιμώντας δτι στό «Κοινωνικοπολιτικό πρόγραμμα δρά­
σεως» τονίσθηκε (στίς 24 'Οκτωβρίου 1973) ή ανάγκη 
ενισχύσεως τής συμμετοχής τών εργαζομένων στή λήψη 
τών επιχειρησιακών αποφάσεων σέ επίπεδο επιχειρή­
σεως· 
εκτιμώντας δτι ή ΟΚΕ στή γνωμοδότηση της τής 29ης 
Νοεμβρίου 1973 γιά τό «Σχέδιο κοινωνικοπολιτικού προ­
γράμματος δράσεως - Κεφάλαιο III - εκδημοκρατι­
σμός τής οικονομίας» εξέφρασε τίς απόψεις της καί 
σχετικά μέ τά δικαιώματα τών εργαζομένων σέ πολυε­
θνικές επιχειρήσεις· 
εκτιμώντας δτι στην απόφαση τοΰ Συμβουλίου γιά τό 
κοινωνικοπολιτικό πρόγραμμα δράσεως (3) ζητείται ή 
ενίσχυση τής συμμετοχής τών εργαζομένων καί τών 
αντιπροσώπων τους στή ζωή τών επιχειρήσεων ή τών 
μονάδων παραγωγής στην Κοινότητα· 
εκτιμώντας δτι ή Επιτροπή τών Ε.Κ. υποστηρίζει στην 
«Πράσινη βίβλο», μέ τίτλο «Συμμετοχή τών εργαζομένων 
στή διοίκηση τών επιχειρήσεων καί διάρθρωση τών εται­
ρειών», τήν ύπαρξη αντιπροσωπεύσεως τών εργαζομένων 
σέ δλες τίς επιχειρήσεις πού ανήκουν σέ συγκεκριμένο 
δμιλο επιχειρήσεων ύπό ενιαία διοίκηση (κοντσέρν)· 
εκτιμώντας δτι ή ΟΚΕ, στή γνωμοδότηση της γιά τήν 
«Πράσινη βίβλο», μέ θέμα τή «Συμμετοχή τών εργαζομέ­
νων καί διάρθρωση τών εταιρειών στην Ευρωπαϊκή Κοι­
νότητα» (4), κατέληξε στην άποψη δτι ή συμμετοχή τών 
εργαζομένων μέ τήν ευρύτερη έννοια της αποτελεί επι­
θυμητή εξέλιξη σέ μιά δημοκρατική κοινωνία-
εκτιμώντας δτι δέν πρέπει νά δημιουργούνται διακρίσεις 
μεταξύ εθνικών καί διεθνικών επιχειρήσεων δσον άφορα 
τίς υποχρεώσεις πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως πού 
αναλαμβάνουν οί επιχειρήσεις αυτές· 
έιςτιμώντάς δτι ή Επιτροπή τών Ε.Κ. συνεχίζει μέ τήν 
παρούσα πρόταση οδηγίας τήν πολιτική τής προσεγγί­
σεως τών νομικών καί διοικητικών διατάξεων πού επη­
ρεάζουν άμεσα τή δημιουργία καί τή λειτουργία τής 
Κοινής Αγοράς, δπως καί μέ τίς οδηγίες τοΰ Συμβουλίου 
τής 17ης Φεβρουαρίου 1975 καί τής 14ης Φεβρουαρίου 
1977 γιά τήν πληροφόρηση καί τή διαβούλευση τών 
(') ΕΕ αριθ. C 116 τής 30. 9. 1974. 
(2) ΕΕ αριθ. C 5 τής 8. 1. 1975. (3) ΕΕάριθ. C 13 τής 21. 1. 1974. 
(<) ΕΕ αριθ. C 94 τής 10. 4. 1979. 
'Αριθ. C 77/8 'Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29.3.82 
αντιπροσώπων τών εργαζομένων σέ περίπτωση μαζικών 
απολύσεων καθώς καί σέ περίπτωση μεταβιβάσεως της 
επιχειρήσεως· 
εκτιμώντας δτι ή πολιτική αυτή εναρμονίσεως αποτελεί 
πρόοδο, διευκολύνοντας τή βελτίωση τών συνθηκών ζωής 
καί εργασίας τών εργαζομένων, 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
μέ 79 ψήφους υπέρ, 61 κατά καί 11 αποχές: 
1. Ή αυξανόμενη συγκέντρωση πού παρουσιάζεται 
στον τομέα της οικονομίας καί πού απορρέει από πα­
γκόσμιες οικονομικές εξελίξεις καί τεχνολογικές αναγ­
καιότητες πού ενισχύουν τήν οικονομική καί κοινωνική 
πρόοδο, συντέλεσε στή δημιουργία επιχειρήσεων μέ 
πολύπλοκη, διεθνική δομή. Ή ΟΚΕ εξέφρασε κατά τή 
διάρκεια τών περασμένων χρόνων επανειλημμένα τή 
γνώμη της γιά τίς θετικές καθώς καί τίς προβληματικές 
πλευρές παρόμοιων οικονομικών συγκεντρώσεων. Σέ 
σειρά γνωμοδοτήσεων, διατύπωσε καί τίς απόψεις της, 
γιά τήν σχέση μεταξύ επιχειρήσεων καί εργαζομένων 
καθώς καί τών αντιπροσώπων τους. 
2. Μέ ιδιαίτερα σαφή τρόπο συνέβη τούτο στή γνωμο­
δότηση της γιά τήν ανακοίνωση της Επιτροπής προς τό 
Συμβούλιο σχετικά μέ τίς πολυεθνικές επιχειρήσεις καί 
τίς κοινοτικές διατάξεις. Στή γνωμοδότηση αυτή δια­
τυπώθηκαν οί ακόλουθες αξιώσεις: 
— καθιέρωση ή - δπου αυτή υφίσταται ήδη - βελτίωση 
ενός συστήματος ευρείας καί πλήρους πληροφορήσε­
ως, πού προσφέρει στους εργαζομένους τή δυνατότητα 
νά ενημερώνονται σέ τακτά χρονικά διαστήματα όχι 
μόνο γιά τή δομή τών οργάνων λήψεως αποφάσεων 
της πολυεθνικής εταιρείας καί τήν εσωτερική της 
οργάνωση αλλά καί γιά τά προγράμματα παραγωγής 
καί τά κοινωνικο-οικονομικά κίνητρα πού τά διέπουν 
μέ αναφορά στίς επιπτώσεις τους γιά τήν απασχό­
ληση, 
— εγκαθίδρυση καί αποτελεσματική λειτουργία επιχει­
ρησιακών καί διεπιχειρησιακών οργάνων, γιά νά 
εξασφαλίζεται ή διατήρηση καί περαιτέρω ανάπτυξη 
ομαλών καί επωφελών σχέσεων εργασίας, 
— συμμετοχή τών εργαζομένων στή ζωή τών επιχειρήσε­
ων μέσω ενός συστήματος αντιπροσωπεύσεως πού 
τους επιτρέπει νά γνωστοποιούν τίς απόψεις τους καί 
νά παίρνουν θέση στά ζητήματα πού τους αφορούν 
ιδιαίτερα, όπως ζητήματα της απασχολήσεως, τών 
συνθηκών εργασίας, τών μισθών, της προστασίας της 
υγείας καί της προλήψεως ατυχημάτων στον τόπο 
εργασίας, ζητήματα της εγκαταστάσεως τών εργαζο­
μένων καί τών διευθυνόντων υπαλλήλων κτλ., 
— καθιέρωση μέσω ενός συστήματος ενημερώσεως κα,ί 
τακτικών συνεδριάσεων, επαφών καί συνεργασίας 
μεταξύ τών εργαζομένων τών διάφορων μονάδων 
παραγωγής μιας πολυεθνικής επιχειρήσεως πού βρί­
σκονται στίς διάφορες χώρες της Κοινότητας. 
3. Ή ΟΚΕ υποστήριζε λοιπόν μέχρι σήμερα πάντα τήν 
καθιέρωση κατάλληλης πληροφορήσεως καί διαβουλεύ­
σεως τών εργαζομένων. "Ολοι οί εργαζόμενοι πρέπει νά 
ενημερώνονται άμεσα ή μέσω τών αντιπροσώπων τους γιά 
τήν πολιτική καί τήν επιχειρηματική δραστηριότητα τής επιχειρήσεως τους ή τοΰ ομίλου επιχειρήσεων ύπό ενιαία 
διοίκηση (κοντσέρν), στό όποιο ανήκει ή επιχείρηση τους. 
Ή διαβούλευση θά πρέπει νά επεκτείνεται σέ όλους τους 
εργαζομένους, όταν πρόκειται γιά τή λήψη αποφάσεων, 
πού θά μπορούσαν νά τους αφορούν άμεσα. Ή πληροφό­
ρηση πρέπει νά είναι πρόσφορη, ειδική καί επίκαιρη, ενώ ή 
διαβούλευση θά έπρεπε νά καθιστά δυνατό, νά λαμβάνο­
νται κατάλληλα υπόψη τά επιχειρήματα καί οί προτάσεις 
τών ατόμων τά όποια εισακούσθηκαν. 
4. Οί αρχές στίς όποιες στηρίζονται ή πληροφόρηση 
καί ή διαβούλευση, δέν μεταβάλλονται μέ τό ρυθμό πού 
αυξάνεται ό πολυσύνθετος χαρακτήρας τών επιχειρήσε­
ων αντίθετα γίνονται όμως όλο καί πιό πολύπλοκες οί 
διαδικασίες καί από τήν άλλη πλευρά ή επιλογή τών 
σημαντικών πληροφοριών, καθώς καί ή διευκρίνιση τοΰ 
ερωτήματος, ποιες αποφάσεις αφορούν τους μέν ή τους δέ 
εργαζομένους, δυσκολεύουν τόσο πιό πολύ, όσο περισσό­
τερες θυγατρικές επιχειρήσεις ή υποκαταστήματα έχει 
μία επιχείρηση καί όσο μεγαλύτερος είναι ό αριθμός τών 
χωρών στίς όποιες άσκεΐ τή δραστηριότητα της. Ή ΟΚΕ 
υποστήριξε πάντα τήν άποψη δτι δέν θά πρέπει νά 
δημιουργούνται διακρίσεις μεταξύ εθνικών καί διεθνικών 
επιχειρήσεων, καθώς καί μεταξύ διεθνικών πού δρουν 
επιχειρηματικά, μέσα στην Κοινότητα ή έξω άπ' αυτή. 
5. Αυτές και άλλες γνωμοδοτήσεις πού εγκρίθηκαν μέ 
πλειοψηφία οδήγησαν τήν ΟΚΕ στην δήλωση τής συμφω­
νίας της μέ τόν στόχο τής προτάσεως οδηγίας τής 
'Επιτροπής τών Ε.Κ. δηλαδή στην εξασφάλιση μέ τήν 
θέσπιση κατάλληλων νομικών διατάξεων έγκαιρης καί 
επαρκούς πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως τών 
εργαζομένων σχετικά μέ τίς επιχειρηματικές αποφάσεις 
πού τους αφορούν. 
6. Οί υποχρεώσεις πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως 
τών εργαζομένων έκ μέρους τών επιχειρήσεων ρυθμίζο­
νται σήμερα στά επιμέρους Κράτη μέλη μέ πολύ ανομοι­
όμορφο τρόπο. Λόγω τών διαφορών πού υφίστανται 
μεταξύ τών διατάξεων φαίνεται ή εναρμόνιση τους απα­
ραίτητη γιά πολλούς λόγους ανάμεσα σ' άλλα καί γιά τήν 
εξασφάλιση τής λειτουργίας τής Κοινής Αγοράς. Γιατί άν 
οί υποχρεώσεις πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως πού 
βαρύνουν τίς επιχειρήσεις δέν είναι τό ίδιο αυστηρές στίς 
διάφορες χώρες τής Κοινότητας, μπορούν αναπόφευκτα 
νά προκύψουν ανισότητες στον τομέα τοΰ ανταγωνι­
σμού. 
7. 'Ιδιαίτερη παρουσιάζεται ή προβληματική τής πλη­
ροφορήσεως καί διαβουλεύσεως τών απασχολουμένων σέ 
επιχειρήσεις μέ διεθνική δομή. Σημαντικές αποφάσεις 
τών επιχειρήσεων αυτών μέ επιπτώσεις γιά τους εργαζό­
μενους λαμβάνονται συχνά σέ κέντρα πού βρίσκονται σέ 
χώρες μή μέλη της Κοινότητας, ενώ ή αντιπροσώπευση 
τών συμφερόντων τών εργαζομένων πραγματοποιείται 
κατά κύριο λόγο σέ εθνικό μόνο επίπεδο. Συχνά στηρί­
ζονται τέτοιες αποφάσεις σέ αίτια καί συλλογισμούς πού 
δέν μπορούν νά προβλέψουν οί ίδιοι οί εργαζόμενοι. Οί 
ρυθμίσεις πού προβλέπονται στην πρόταση οδηγίας 
αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, επειδή συμβάλ­
λουν στό νά καταστήσουν διαφανέστερη γιά τους θιγόμε­
νους εργαζομένους τήν επιχειρηματική πολιτική, ακόμη 
καί τών πολυεθνικών ομάδων επιχειρήσεων ύπό ενιαία 
διοίκηση (κοντσέρν) καί τών επιχειρήσεων συνθέτου 
δομής. 
29- 3. 82 'Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 77/9 
8. Ή πολιτική πληροφορήσεως εκ μέρους των επιχει­
ρήσεων δέν πρέπει νά δίνει τήν εντύπωση δτι πραγματο­
ποιείται απλώς καί μόνο προς τό συμφέρον των εργαζο­
μένων καί εξυπηρετεί μόνο τίς σχετικές τους ανάγκες. Οί 
επιχειρήσεις δέν πρέπει μόνο νά πληροφορούν τους 
εργαζόμενους, αλλά καί νά διαβουλεύονται μέ αυτούς. Μέ 
αυτόν τόν τρόπο δίδεται στίς επιχειρήσεις ή δυνατότητα 
νά γνωρίσουν τή γνώμη τών απασχολουμένων τους γιά 
ορισμένα υπό μελέτη μέτρα. Είναι καί προς τό συμφέρον 
τών επιχειρήσεων δέ νά γνωρίζουν τίς αντιρρήσεις τοΰ 
προσωπικού καί νά τίς συζητούν μέ τους αντιπροσώπους 
του, προτού πάρουν τήν τελική απόφαση. Τό γεγονός 
αυτό ενισχύεται καί από τό ότι δέν περιορίζονται μέ 
κανέναν τρόπο σύμφωνα μέ τήν πρόταση οδηγίας οί 
αρμοδιότητες λήψεως τών τελικών αποφάσεων εκ μέρους 
τών διοικήσεων τών επιχειρήσεων. 
9. 'Εξάλλου πολλές εταιρείες καί ομάδες επιχειρήσεων 
υπό ενιαία διοίκηση (κοντσέρν), ακόμη καί πολυεθνικής 
δομής, θεωρούν ήδη σήμερα αυτονόητη τήν έγκαιρη καί 
επαρκή πληροφόρηση καί διαβούλευση τών εργαζομένων 
τους. Συνεπώς δικαιολογείται ακόμη περισσότερο ή 
εφαρμογή παρόμοιων ρυθμίσεων καί γιά τίς υπόλοιπες 
επιχειρήσεις. Δέν άρκεϊ όμως νά υπογραμμίζονται οί 
σχετικές δηλώσεις τοΰ ΟΟΣΑ ή της ΔΟΕ. Οί δηλώσεις 
αυτές δέν έχουν παρά μόνο χαρακτήρα συστάσεως. Πολύ 
περισσότερο χρειάζονται μάλλον μέσα στην Κοινότητα 
συγκεκριμένες υποχρεώσεις τών διοικήσεων τών επιχει­
ρήσεων, πράγμα πού επιδιώκεται τώρα μέ τίς δεσμευτικές 
ρυθμίσεις του σχεδίου οδηγίας. 
10. Τά προβλήματα, τή λύση τών οποίων επιδιώκει ή 
παρούσα πρόταση οδηγίας, δέν μπορούν νά επιλυθούν 
προς τό παρόν σέ ικανοποιητικό βαθμό μέσω συλλογικών 
συμβάσεων εργασίας, όταν πρόκειται γιά επιχειρήσεις 
διεθνικής δομής. Ή δυνατότητα συνάψεως πολυεθνικών 
συλλογικών συμβάσεων εργασίας δέν υφίσταται προς τό 
παρόν. Τό ίδιο αδύνατη φαίνεται ή επίλυση τών προβλη­
μάτων μέ εθνικούς μόνο νόμους, όταν πρόκειται γιά 
αποφάσεις, τών οποίων οί επιδράσεις δέν περιορίζονται 
στά σύνορα μιας χώρας. 
11. Ή έγκαιρη καί κατάλληλη πληροφόρηση καί 
διαβούλευση τών εργαζομένων αποτελεί τελικά καί θεμε­
λιώδες κοινωνικό πρόβλημα, τό πρόβλημα δηλαδή άν 
επιτρέπεται στά πλαίσια της Κοινότητας νά υπάρχουν 
κοινωνικοί τομείς, στους οποίους δέν εφαρμόζονται 
δημοκρατικές αρχές καί κυριαρχούν εξουσιαστικές 
δομές μέ μονόπλευρο προσανατολισμό. 
12. Φαίνεται επίσης συνεπές νά μήν περιορίζεται τό 
πεδίο εφαρμογής της οδηγίας σέ ομάδες επιχειρήσεων ύπό 
ενιαία διοίκηση (κοντσέρν) καί επιχειρήσεις διεθνικής 
δομής, άλλα νά επεκτείνεται σέ όλες τίς επιχειρήσεις πού 
έχουν τήν έδρα τους στην Κοινότητα, τουλάχιστον όταν οί 
επιχειρήσεις αυτές παρουσιάζουν ένα ορισμένο μέγεθος. 
Βέβαια οί εθνικές νομοθεσίες τών διάφορων Κρατών 
μελών προβλέπουν ήδη συχνά, άν καί μέ διαφορετικό 
τρόπο, υποχρεώσεις πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως 
γιά τίς εθνικές επιχειρήσεις. Θά έπρεπε όμως νά ισχύει γιά 
όλες τίς επιχειρήσεις ανεξάρτητα από τήν εθνική ή 
διεθνική τους δομή, σύστημα πληροφορήσεως καί διαβου­
λεύσεως μέ ενιαίο περιεχόμενο. Μέ αυτό τόν τρόπο αποφεύγεται άπό τή μία πλευρά ή έκ τών πραγμάτων 
αδικαιολόγητη άνιση μεταχείριση τόσο τών επιχειρή­
σεων, δσο καί τών εργαζομένων πού απασχολούνται σ' 
αυτές. Συγχρόνως δμως αποτρέπεται ό κίνδυνος στρε-
βλώσεως τοΰ ανταγωνισμού, πού θά μποροΰσε νά παρου­
σιαστεί σέ περίπτωση διαφορετικής μεταχειρίσεως. 
13. Τό σχέδιο ακολουθεί άπό άποψη περιεχομένου τήν 
πρακτική πού ασκείται σήμερα σέ πολλά Κράτη μέλη 
καθώς καί διατάξεις πού υπάρχουν ήδη σέ αυτά. Δέν 
επιδιώκει όμως τήν εναρμόνιση τών ήδη υφισταμένων 
ρυθμίσεων σέ ανώτατο επίπεδο άλλα αναζητεί συμβιβα­
στικές λύσεις στά επιμέρους ζητήματα καί προσπαθεί νά 
επιτύχει εκείνο τό ελάχιστο όριο ρυθμίσεως, πού χαρα­
κτηρίζεται απαραίτητο. Οί νομικές διατάξεις στό σύνολο 
τους προσανατολίζονται πάντως στή βελτίωση τών 
συνθηκών ζωής καί εργασίας μέ τήν έννοια της προόδου. 
Ή ΟΚΕ διαπιστώνει έξαλλου ότι ή πρόταση οδηγίας δέν 
περιορίζει μέ κανένα τρόπο τή δυνατότητα τών Κρατών 
μελών νά εφαρμόζουν ή νά θεσπίζουν ευνοϊκότερες νομι­
κές ή διοικητικές διατάξεις γιά τους εργαζομένους. 
14. Ή ΟΚΕ επικροτεί επίσης τό γεγονός ότι δέν προ­
βλέπεται μόνο ή πληροφόρηση καί διαβούλευση τών αντι­
προσώπων τών εργαζομένων, άλλα σύμφωνα μέ τό περιε­
χόμενο τής οδηγίας θά πρέπει νά ενημερώνονται διαρκώς 
καί οί διοικήσεις τών θυγατρικών εταιρειών άπό τή 
διοίκηση μιας δεσποζούσης επιχειρήσεως. Ή έλλειψη 
ενημερώσεως τών εργαζομένων μιας θυγατρικής εται­
ρείας είχε δικαιολογηθεί επανειλημμένα στό παρελθόν μέ 
τόν ισχυρισμό ότι καί οί ίδιοι οί διευθύνοντες τής θυγα­
τρικής εταιρείας δέν έλαβαν καθόλου ή δέν έλαβαν 
έγκαιρα τίς απαραίτητες πληροφορίες άπό τή μητρική 
εταιρεία. Οί διευθύνσεις τών θυγατρικών επιχειρήσεων 
δέν θά έπρεπε νά βρεθούν ποτέ στό σημείο νά αδυνατούν 
νά διεξαγάγουν αποτελεσματικά τήν πληροφόρηση τών 
εργαζομένων ή τών αντιπροσώπων τους καί τή διαβούλευ­
ση μέ αυτούς επειδή ή δεσπόζουσα επιχείρηση δέν τους 
παρέσχε αντίστοιχες πληροφορίες. 
15. Ή ΟΚΕ διαπιστώνει ότι τό σημείο τοΰτο άφορα 
επίσης καί τήν προστασία τής διοικήσεως τών θυγατρι­
κών επιχειρήσεων. Ή υποχρέωση πληροφορήσεως πού 
επιβαρύνει τήν δεσπόζουσα επιχείρηση δέν συνδέεται 
επίσης μέ αφόρητες διοικητικές επιβαρύνσεις καί έξοδα. 
Ή δεσπόζουσα επιχείρηση δέν υποχρεούται κατά κανόνα 
νά συγκεντρώσει συμπληρωματικές πληροφορίες· ή 
υποχρέωση αναφέρεται σέ πληροφορίες πού ήδη διαθέτει. 
Συχνά μπορούν νά ληφθούν οί πληροφορίες αυτές άπό τίς 
επίσημες εκθέσεις πεπραγμένων, τους ισολογισμούς πού 
δημοσιεύονται στον οικονομικό τύπο ή άλλες δημοσιευ­
θείσες ανακοινώσεις σχετικά μέ τήν οικονομική καί 
δημοσιονομική κατάσταση τής ομάδας επιχειρήσεων ύπό 
ενιαία διοίκηση (κοντσέρν). Πάντως πρέπει νά αναμένε­
ται άπό. τή διεύθυνση τής μητρικής εταιρείας, νά ενημε­
ρώνει τίς διευθύνσεις τών θυγατρικών της εταιρειών γιά 
σημαντικά θέματα. Ή διοίκηση επιχειρήσεως πού δέν 
διαθέτει τίς απαραίτητες πληροφορίες δέν είναι καί σέ 
θέση νά διοικήσει κατάλληλα. 
16. Ή ΟΚΕ διαπιστώνει μέ ικανοποίηση ότι δέν απαι­
τείται υπερβολικός αριθμός πληροφοριών, δέν απαιτείται 
δηλαδή διεξοδική ανάλυση κάθε λεπτομέρειας, άλλα 
'Αριθ. C 77/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 3. 82 
μόνο προσήκουσες πληροφορίες πού δίνουν σαφή εικόνα 
της δραστηριότητας της ομάδας επιχειρήσεων στό σύνο­
λο της. Επίσης δέν απαιτείται νά διεξάγεται ή πληροφό­
ρηση των αντιπροσώπων τών εργαζομένων πρίν από 
«κάθε» απόφαση της διοικήσεως της επιχειρήσεως. Πρό­
κειται πολύ περισσότερο γιά αποφάσεις πού επηρεάζουν 
«ουσιαστικά» τά συμφέροντα τών εργαζομένων. Στην 
περίπτωση πού συμβαίνει τοϋτο, δπως δταν πρόκειται γιά 
διακοπή λειτουργίας μονάδων παραγωγής, μετατοπίσεις 
της παραγωγής, συγχωνεύσεις επιχειρήσεων ή προγράμ­
ματα ορθολογιστικής οργανώσεως, πρέπει νά θεωρείται 
αυτονόητη σε ένα κοινωνικό κράτος δικαίου ή υποχρέωση 
έγκαιρης ενημερώσεως καί ακροάσεως εκείνων πού 
θίγονται κατά κύριο λόγο από παρόμοια μέτρα. Έξαλλου 
ή ΟΚΕ συμπεραίνει άπό τό περιεχόμενο τής οδηγίας, 
πράγμα πού απορρέει καί άπό τόν σχολιασμό τών 
άρθρων, ότι δέν επιβάλλεται ή πληροφόρηση τών εργαζο­
μένων οποιασδήποτε θυγατρικής εταιρείας καί ή διαβού­
λευση μέ αυτούς, άλλα εκείνων τών εταιρειών στίς όποιες 
θίγονται ουσιαστικά τά συμφέροντα τών εργαζομένων. 
"Αν τό κείμενο τής προτάσεως οδηγίας αφήνει ακόμη 
αμφιβολίες ώς προς τό σημείο αυτό, ενδείκνυται σαφέ­
στερη διατύπωση του μέ τό πνεύμα πού αναφέρθηκε 
προηγουμένως. 
17. Ή ΟΚΕ τονίζει ιδιαίτερα, σέ αυτό τό πλαίσιο, τήν 
ανάγκη έγκαιρης πληροφορήσεως. Πληροφορίες πού παρέχονται έκ τών υστέρων δέν έχουν νόημα, διότι 
εξυπηρετούν μόνο τή δικαίωση αποφάσεων πού έχουν ήδη 
ληφθεί. Θά πρέπει νά εξασφαλίζεται ή παροχή πληροφο­
ριών στό στάδιο εκείνο, κατά τό όποιο οί εργαζόμενοι 
έχουν ακόμη τή δυνατότητα, πρίν άπό τήν εκτέλεση τοϋ 
μέτρου, νά εκθέσουν τίς θέσεις τους καί νά τίς συζητήσουν 
μέ τή διεύθυνση τής εταιρείας. 
18. 'Εκτός απ' αυτό θά έπρεπε νά συμπεριληφθεί στην 
οδηγία ή υποχρέωση τών επιχειρήσεων νά γνωστοποιούν 
στους εργαζόμενους ποια τμήματα τής επιχειρήσεως ή 
έκτος αυτής (ομάδα επιχειρήσεων) ύπό ενιαία διοίκηση 
(κοντσέρν) ή ύπό τή διοίκηση εταιρείας μέ νομική προσω­
πικότητα (holding) καί σέ ποιο βαθμό φέρουν τήν ευθύνη 
γιά συγκεκριμένες αποφάσεις. 
19. "Οσον άφορα τή δομή τής οδηγίας, παρατηρείται 
γενικά ότι θά πρέπει νά ενισχυθεί ή συνοχή καί ή απλότητα 
τοϋ κειμένου της. Θά έπρεπε νά ρυθμισθεί συνοπτικά σέ 
ένα μοναδικό άρθρο τό ζήτημα σέ ποια είδη επιχειρήσεων 
εφαρμόζεται ή οδηγία. Τέλος, τά δικαιώματα πληροφο­
ρήσεως καί διαβουλεύσεως πρέπει νά αναφερθούν σέ ένα 
μόνο σημείο, χωρίς νά επαναληφθεί αργότερα σέ άλλο 
σημείο ή ταυτόσημη διατύπωση τους σέ σχέση μέ άλλες 
επιχειρήσεις. 
Έγινε στίς Βρυξέλλες, στίς 27 'Ιανουαρίου 1982. 
Ό Πρόεδρος 
τής Οικονομικής καί Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Tomas ROSEINGRAVE 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 
τής γνωμοδοτήσεως τής Οικονομικής καί Κοινωνικής Επιτροπής 
Ι. Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας γιά τήν γνωμοδότηση στό σύνολο της 
Ή ψηφοφορία γιά τήν γνωμοδότηση στό σύνολο της αποτέλεσε αντικείμενο ονομαστικής ψηφοφορίας κατά 
τήν οποία οί ακόλουθοι παρόντες ή άντιπροσωπευόμενοι σύμβουλοι ψήφισαν υπέρ τής γνωμοδοτήσεως: 
οί κ.κ. Basnett, Beretta, Boddy, Bonety, Bornard, Buckton, Burnel, Carroll, Cavazzuti, Chappie, Χρονόπου-
λος, ή κα Clark, οί κ.κ. Κολυμβάς, Cremer, Curlis, Ντάσης, Daul, Debunne, De Grave, Delourme, von der 
Decken, Δοϋρος, Drago, Drain, Dunet, ή κα Engelen-Kefer, oi κ.κ. Etty, Fredersdorf, Friedrichs, Glesener, 
Gredal, van Greunsven, Hennig, ή κα Heuser, οί κ.κ. Hilkens, Houthuys, Jaschick, Jenkins, Καρακίτσος, oi 
K.K. Kirschen, Lauga, Laur, Laval, Loccufier, Massabieaux, Masucci, Meraviglia, Militello, Milne, Muhr, 
Murphy, Neumann, Nielsen Β., ή κα Nielsen, oi K.K. Nielsen P., Nierhaus, Ognibene, ή κα Patterson, Pfeiffer, 
Pronk, Querini, Ramaekers, van Rens, ή δίς Roberts, oi K.K. Rollinger, Rouzier, Σαΐτης, Scalia, Scharrenbroich, 
Schneider, Serensen, Soulat, ή κα Strobel, oi K.K. Theisen, Vanni, Ventejol, Wagenmans, ή κα Weber, ό κ. 
Zoli. 
Οί ακόλουθοι παρόντες ή άντιπροσωπευόμενοι σύμβουλοι ψήφισαν κατά της γνωμοδοτήσεως: 
οί κ.κ. Amundsen, Arena, Bagliano, Benigni, Bernaert, Μπλαμούτσης, Blasig, ή κα Μπρεδήμα, οί 
κ.κ. Breitenstein, Broicher, Butler, deGaffarelli, Cammann, van Gampen, Chablol, Clavel, du Closel, Couture, 
De Bievre, De Bruyn, Enain, Gallacher, Germozzi Gingembre, Goris, Hall, Hatry, Hemmer, Hicks-Beach, 
29. 3. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 77/11 
Jonker, Kenna, οι κ.κ. Kolbenschlag, Lane, Law, Leddy, Leo, Loebl, Loughrey, Masprone, Miller, Mills, 
Morselli, Paggi, Παπαδόπουλος, Pearson, de Precigout, Rainero, Renaud, Ρίζος, Romoli, Savini, Schnieders, 
Seydaack, Staratzke, Storm-Hansen, Wagner, Wick, Williams, Wylie, Zinkin, Zunkler. 
Oi ακόλουθοι παρόντες ή άντιπροσωπευόμενοι σύμβουλοι άπέσχαν της ψηφοφορίας: 
οί κ.κ. Berns, Bos, Davies, De Tavernier, Doble, Emo Capodilista, oi κ.κ. Γεωργίου, Hovgaard Jakobsen, 
Margot, Marvier, van der Veen. 
II. Τροπολογία πού έχει απορριφθεί 
Ή ακόλουθη τροπολογία, τήν οποία κατέθεσε ή Όμάδα των εργοδοτών (Όμάδα Ι) σύμφωνα με τόν 
εσωτερικό κανονισμό, απορρίφθηκε άπό τήν ΟΚΕ ύστερα άπό ονομαστική ψηφοφορία: 
Τό κείμενο της γνωμοδοτήσεως, μετά τό «Έχοντας υπόψη τήν εισήγηση πού ανέπτυξε ό εισηγητής 
κ. Muhr», νά αντικατασταθεί μέ τά έξης: 
•< 
«Εκτιμώντας ότι σέ ανακοίνωση της 'Επιτροπής τών Ε.Κ. προς τό Συμβούλιο μέ τίτλο «Οί πολυεθνικές 
επιχειρήσεις και οί κοινοτικές διατάξεις» (της 7ης Νοεμβρίου 1973) αναφέρονται οί δυνατότητες επιδράσεως 
πολυεθνικών επιχειρήσεων στην απασχόληση καθώς καί τό πρόβλημα της πληροφορήσεως καί αντιπρο­
σωπεύσεως τών εργαζομένων 
εκτιμώντας δτι ή ΟΚΕ συνέστησε, στή γνωμοδότηση τηςγιά τήν ανακοίνωση της 'Επιτροπής τών Ε.Κ. προς 
τό Συμβούλιο σχετικά μέ τίς πολυεθνικές επιχειρήσεις καί τίς κοινοτικές διατάξεις, νά ληφθούν, στά πλαίσια 
της προστασίας τών συμφερόντων τών εργαζομένων, διάφορα μέτρα σχετικά μέ τή διαφάνεια τών 
δραστηριοτήτων τών πολυεθνικών επιχειρήσεων, αναφέρθηκε δέ επίσης στό ρόλο πού θά μπορούσαν νά 
διαδραματίσουν τά μέτρα αυτά δσον άφορα τή βελτίωση τών συνθηκών ζωής σ' ολόκληρο τόν κόσμο καθώς 
καί τήν υπερνίκηση τών εγωιστικών εθνικών στάσεων ί1)· 
εκτιμώντας δτι στό «Κοινωνικοπολιτικό πρόγραμμα δράσεως» τονίσθηκε (στίς 24 'Οκτωβρίου 1973) ή 
ανάγκη ενισχύσεως της συμμετοχής τών εργαζομένων στή λήψη τών επιχειρησιακών αποφάσεων σέ επίπεδο 
επιχειρήσεως· 
εκτιμώντας δτι ή ΟΚΕ, στή γνωμοδότηση της γιά τό «Σχέδιο κοινωνικοπολιτικού προγράμματος δράσεως 
- Κεφάλαιο III - εκδημοκρατισμός της οικονομίας», εξέφρασε (στίς 29 Νοεμβρίου 1973) τίς απόψεις της 
καί σχετικά μέ τά δικαιώματα τών εργαζομένων σέ πολυεθνικές επιχειρήσεις· 
εκτιμώντας δτι στην απόφαση τοΰ Συμβουλίου γιά τό κοινωνικοπολιτικό πρόγραμμα δράσεως (2) ζητείται ή 
ενίσχυση της συμμετοχής τών εργαζομένων καί τών αντιπροσώπων τους στή ζωή τών επιχειρήσεων ή τών 
μονάδων παραγωγής στην Κοινότητα-
εκτιμώντας δτι ή ΟΚΕ στή γνωμοδότηση της (3) γιά τήν «Πράσινη βίβλο» της Επιτροπής τών Ε.Κ., μέ τίτλο 
«Συμμετοχή τών εργαζομένων στή διοίκηση τών επιχειρήσεων καί διάρθρωση τών εταιρειών», κατέληξε 
στην άποψη δτι ή συμμετοχή τών εργαζομένων μέ τήν ευρύτερη έννοια της αποτελεί επιθυμητή εξέλιξη σέ μιά 
δημοκρατική κοινωνία* 
εκτιμώντας δτι δέν πρέπει νά δημιουργούνται διακρίσεις μεταξύ εθνικών καί διεθνικών επιχειρήσεων δσον 
άφορα τίς υποχρεώσεις πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως πού αναλαμβάνουν οί επιχειρήσεις αυτές, 
ΕΚΔΙΔΕΙ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ: 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
Ή ΟΚΕ υποστήριξε λοιπόν μέχρι σήμερα πάντα τήν καθιέρωση κατάλληλης πληροφορήσεως καί 
διαβουλεύσεως τών εργαζομένων. "Ολοι οί εργαζόμενοι πρέπει νά ενημερώνονται άμεσα ή μέσω τών 
αντιπροσώπων τους γιά τήν πολιτική καί τήν επιχειρηματική δραστηριότητα της επιχειρήσεως τους ή τοΰ 
ομίλου επιχειρήσεων ύπό ενιαία διοίκηση (κοντσέρν), στό όποιο ανήκει ή επιχείρηση τους. Ή διαβούλευση 
θά πρέπει νά επεκτείνεται σέ δλους τους εργαζομένους, δταν πρόκειται γιά τή λήψη αποφάσεων, πού θά 
μπορούσαν νά τους αφορούν άμεσα. Ή πληροφόρηση πρέπει νά είναι πρόσφορη, ειδική καί επίκαιρη, ένώ ή 
διαβούλευση θά έπρεπε νά καθιστά δυνατό νά λαμβάνονται κατάλληλα υπόψη τά επιχειρήματα καί οί 
προτάσεις τών ατόμων τών οποίων ζητήθηκε ή γνώμη. 
(') ΕΕάριθ. C 116 της 30. 9. 1974. 
(2) ΕΕάριθ. C 13 της 21. 1. 1974. 
(3) ΕΕ αριθ. C 94 της 10. 4. 1979. 
'Αριθ. C 77/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 3. 82 
Ή ΟΚΕ πιστεύει δτι ή σωστή πληροφόρηση καί διαβούλευση είναι προς τό συμφέρον τόσο τοϋ εργοδότη δσο 
καί τοϋ εργαζόμενου, καί αναγνωρίζει δτι πολλές επιχειρήσεις καί ομάδες, μεταξύ άλλων καί διεθνικές, 
θεωρούν ήδη ώς δεδομένη τήν ανάγκη επαρκούς καί έγκαιρης διαβουλεύσεως καί πληροφορήσεως των 
εργαζομένων. 
Οί αρχές στίς όποιες στηρίζονται ή πληροφόρηση καί ή διαβούλευση, δεν μεταβάλλονται μέ τό ρυθμό πού 
αυξάνεται ό πολυσύνθετος χαρακτήρας των επιχειρήσεων αντίθετα γίνονται δμως δλο καί πιό πολύπλοκες 
οί διαδικασίες καί άπό τήν άλλη πλευρά ή επιλογή των σημαντικών πληροφοριών, καθώς καί ή διευκρίνιση 
τοϋ ερωτήματος, ποιες αποφάσεις άφοροϋν τους μέν ή τους δέ εργαζομένους, δυσκολεύουν τόσο πιό πολύ, 
δσο περισσότερες θυγατρικές επιχειρήσεις ή υποκαταστήματα έχει μία επιχείρηση καί δσο μεγαλύτερος 
είναι ό αριθμός τών χωρών στίς όποιες άσκεΐτή δραστηριότητα της. Ή ΟΚΕ υποστήριξε πάντα τήν άποψη 
δτι δέν θά πρέπει νά δημιουργούνται διακρίσεις μεταξύ εθνικών καί διεθνικών επιχειρήσεων, καθώς καί 
μεταξύ διεθνικών πού δρουν επιχειρηματικά, μέσα στην Κοινότητα ή έξω απ' αυτή. 
Ή ΟΚΕ είναι της γνώμης δτι οί διευθύνσεις τών θυγατρικών επιχειρήσεων θά πρέπει νά ενημερώνονται 
πλήρως, γιά κάθε θέμα πού τίς άφορα, άπό τίς αντίστοιχες μητρικές εταιρείες («δεσπόζουσες επιχειρήσεις»), 
ούτως ώστε νά είναι πάντα σέ θέση νά πληροφορούν σχετικά τους εργαζομένους ή τους αντιπροσώπους τους 
ή νά διαβουλεύονται μ' αυτούς. 
Είναι αναγκαία ή ύπαρξη ενός κοινοτικού οργάνου; 
Ή ΟΚΕ διαφωνεί μέ τήν άποψη της Επιτροπής τών Ε.Κ. δτι έχει αποδειχθεί επαρκώς ή ανάγκη εκδόσεως 
κοινοτικής οδηγίας. Ή ΟΚΕ πιστεύει δτι θά πρέπει νά άφεθεϊ τό ζήτημα στην εξέλιξη της εθνικής νομοθεσίας 
καί πρακτικής. 'Υπάρχει ήδη ένα σημαντικό σώμα σχετικής νομοθεσίας καί πρακτικής σέ κάθε Κράτος 
μέλος, τό όποιο καί καλύπτει ικανοποιητικά τήν πλειονότητα τών προβλημάτων πού προκύπτουν. Ή 
νομοθεσία καί ή πρακτική τών Κρατών μελών μποροΰν πάντα νά τροποποιούνται ώστε νά καλύπτονται τά 
οποιαδήποτε κενά πού ενδεχομένως θά διαπιστώνονταν. 
Γιά τή συμπλήρωση τών εθνικών νομοθεσιών, υπάρχουν οί κατευθυντήριες γραμμές τοϋ ΟΟΣΑ καί ή 
Τριμερής Διακήρυξη της ΔΟΕ, σύμφωνα μέ τίς όποιες πολλές διεθνικές επιχειρήσεις καθορίζουν εκούσια τή 
συμπεριφορά τους. 
Ή Επιτροπή τών Ε.Κ. προβάλλει δύο λόγους γιά τήν ανάγκη θεσπίσεως κοινοτικής οδηγίας: πρώτον, τίς 
στρεβλώσεις τοΰ ανταγωνισμού καί, δεύτερον, τό γεγονός δτι μόνο ή Κοινότητα μπορεί νά αντιμετωπίσει τίς 
διεθνικές επιχειρήσεις. 
'Ωστόσο, ή ΟΚΕ παρατηρεί δτι δέν υπάρχει καμία ένδειξη δτι έχουν σημειωθεί στρεβλώσεις τοΰ 
ανταγωνισμού, καί καμία βιομηχανία δέν διαμαρτυρήθηκε γιά τήν ύπαρξη τέτοιων στρεβλώσεων - πού 
προέκυψε δηλ. άπό διαφορές στίς διατάξεις τοϋ νόμου περί πληροφορήσεων καί διαβουλεύσεως. 
Ή ΟΚΕ παρατηρεί επιπλέον δτι τό σχέδιο οδηγίας άφορα κυρίως μικρομεσαίες εθνικές επιχειρήσεις. , 
Δεύτερον, δεδομένου δτι ή Κοινότητα δέν έχει, δπως άλλωστε καί τά Κράτη μέλη της καμία δικαιοδοσία έπί 
μιας μητρικής εταιρείας («δεσπόζουσας επιχειρήσεως») πού έχει τήν έδρα της στίς Ηνωμένες Πολιτείες 
ή στην Ελβετία ή σέ κάποια άλλη χώρα έξω άπό τήν Κοινότητα, καί δεδομένου ότι κάθε κοινοτική οδηγία 
πρέπει νά εφαρμοστεί άπό τά Κράτη μέλη σύμφωνα μέ νόμους πού έχουν θεσπιστεί εθνικά, ή Κοινότητα δέν 
έχει περισσότερες δυνατότητες νά επιβάλει τίς νομικές της διατάξεις σέ μία μή κοινοτική διεθνική 
επιχείρηση απ' δ,τι έχουν τά επιμέρους Κράτη. Ή Κοινότητα δέν έχει περισσότερες δυνατότητες άπ' δ,τι τά 
Κράτη μέλη δσον άφορα τήν επιβολή κυρώσεων. 
Ή ΟΚΕ κρίνει επιπλέον δτι στην πλειονότητα τών περιπτώσεων ένα Κράτος μέλος δέν θά δυσκολευτεί 
καθόλου νά φροντίσει γιά τήν τήρηση τών νόμων του, επιβάλλοντας κυρώσεις στή θυγατρική επιχείρηση ή 
οποία έχει ενδεχομένως παραβιάσει τίς υποχρεώσεις της. Ή ΟΚΕ διερωτάται δμως κατά πόσο σέ ορισμένες 
πολύ γνωστές περιπτώσεις, τό Κράτος μέλος έκανε χρήση δλων τών νόμιμων μέσων πού έχει στή διάθεση 
του. 
Άπό τό άλλο μέρος, πρέπει νά συνεκτιμηθούν ό ευαίσθητος χαρακτήρας τών εργασιακών σχέσεων, οί βαθιές 
ιστορικές καί κοινωνικές ρίζες τών διαφορετικών τρόπων οργανώσεως τους καθώς καί οί διαφορές πού 
παρατηρούνται στή συμπεριφορά τών κοινωνικών εταίρων στά διάφορα Κράτη μέλη. Ή πολυμορφία τών 
εθνικών νόμων αποτελεί συνέπεια καί δχι αίτια τών διαφορών αυτών. Δέν είναι τυχαίο δτι σέ ένα Κράτος 
μέλος ό νόμος προβλέπει τήν πληροφόρηση τών συνδικαλιστικών οργανώσεων, άλλα δχι μή οργανωμένων 
εργαζόμενων, στά πλαίσια διαπραγματεύσεως, ένώ σέ ένα άλλο Κράτος μέλος ό νόμος προβλέπει τήν 
πληροφόρηση τών εκλεγμένων άπ' δλους τους εργαζομένους συμβουλίων επιχειρήσεων καί μάλιστα έξω 
άπό πλαίσια διαπραγματεύσεων. Σέ ορισμένα Κράτη μέλη, υπάρχει καθεστώς συμμετοχής τών έργαζομέ-
29. 3. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 77/13 
νων στη λήψη επιχειρησιακών αποφάσεων, μέ τη μία μορφή ή την άλλη, πράγμα πού παρέχει μία ακόμη 
δυνατότητα πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως. Σε άλλα Κράτη μέλη, δέν υπάρχει αντίθετα κάτι τέτοιο. Σέ 
ορισμένα Κράτη μέλη, ή πληροφόρηση καί ή διαβούλευση διέπονται σέ μεγάλο βαθμό από νόμους. Σέ άλλα, 
πάλι, αποτελούν κυρίως αντικείμενο συλλογικών συμβάσεων. 
Κάθε εναρμόνιση, λοιπόν, γιά νά είναι ικανοποιητική, πρέπει νά μεθοδευτεί προσεκτικά καί νά έχει 
αποδειχθεί αναμφίβολα ή αναγκαιότητα της. "Ενα Κράτος μέλος δοκίμασε στην πράξη νά υιοθετήσει τήν 
ιδέα της προσδόσεως νομικής ισχύος στίς συμβάσεις, πού περιλαμβάνεται στή νομοθεσία άλλων Κρατών 
μελών, καί διαπίστωσε δτι είναι ανεφάρμοστο. Ή Επιτροπή τών Ε.Κ. θεωρεί δεδομένο ότι τό μόνο πού 
χρειάζεται είναι νά ευθυγραμμισθούν οί νομοθεσίες τών άλλων Κρατών μελών μέ τους νόμους τοΰ - κατά τή 
γνώμη της - πιό προοδευτικού Κράτους μέλους, αγνοώντας, έτσι, τόσο τίς υπάρχουσες εμπειρίες όσο καί τή 
δύναμη πού έχει ή εθνική παράδοση. Μπορεί μάλιστα κανείς εύλογα νά θεωρήσει ότι ή πρόταση οδηγίας 
αγνοεί τή γερμανική παράδοση. Ή υποχρέωση εργατικής ειρήνης έκ μέρους τών εργοδοτών καί 
εργαζομένων καί ή υποχρέωση νά εργάζονται άπό κοινού, σέ βάση αμοιβαίας εμπιστοσύνης, γιά τό καλό τής 
επιχειρήσεως, υποχρεώσεις στίς όποιες δίδεται τόσο μεγάλη σημασία άπό τό γερμανικό καταστατικό νόμο 
τών επιχειρήσεων, δέν αναφέρονται καθόλου στην πρόταση οδηγίας. 
Οί προτεινόμενες νομικές διατάξεις 
Ή ΟΚΕ θεωρεί πολλές άπό τίς επιμέρους διατάξεις τής προτάσεως οδηγίας ως ακατάλληλες ή ανεφάρ­
μοστες. 
Πληροφόρηση 
Τά κεφάλαια πού αναφέρονται στην πληροφόρηση έχουν καταρτισθεί μέ πρότυπο τό γερμανικό νόμο, ό 
όποιος άφορα κυρίως τήν παροχή πληροφορήσεως στά πλαίσια μιας ενιαίας μονάδας παραγωγής. Είναι 
απρόσφορα γιά μία σύνθετη ομάδα επιχειρήσεων. 
Τά προγράμματα παραγωγής, τά σχέδια γιά τήν ορθολογική οργάνωση τών επιχειρήσεων, οί μέθοδοι 
παραγωγής καί εργασίας, τά επενδυτικά προγράμματα, διαδικασίες καί σχέδια, αφορούν σχεδόν πάντα τίς 
επιμέρους θυγατρικές επιχειρήσεις ή βιομηχανικές εγκαταστάσεις, καί δχι ολόκληρη τήν ομάδα επιχειρή­
σεων ύπό ενιαία διοίκηση (κοντσέρν). 
Ή πρόταση οδηγίας δέν παρέχει διατάξεις, πού θά ήταν κατά τή γνώμη της ΟΚΕ αναγκαίες", γιά τήν 
κατάλληλη προστασία τοΰ επιχειρηματικού απορρήτου. Ή προστασία αυτή παρέχεται άπό τίς νομοθεσίες 
ορισμένων Κρατών μελών, π.χ. § 106.2 τοΰ γερμανικού καταστατικού νόμου τών επιχειρήσεων κατά τόν 
όποιο επιτρέπεται νά παρασχεθοΰν πληροφορίες: «κατά τό μέτρο πού δέν υπάρχει κίνδυνος άποκαλύψεως 
τών εμπορικών ή επιχειρηματικών μυστικών τής εταιρείας». Ή πρόωρη αποκάλυψη τών σχεδίων μιας 
επιχειρήσεως μπορεί νά αποδειχθεί πολύ επιζήμια. Οί ενδεχόμενες «κατόπιν εορτής» κυρώσεις δέν άρκοΰν 
γιά νά εξασφαλισθεί τό απόρρητο, δταν κάτι έχει αποκαλυφθεί σέ σημαντικό αριθμό ατόμων, μερικές φορές 
δέ καί σέ πολλές χώρες. 
Διαβούλευση 
Ή ΟΚΕ κρίνει δτι οι διατάξεις σχετικά μέ τή διαβούλευση είναι πολύ εκτεταμένες ώστε νά είναι εφαρμόσιμες 
κατά πρόσφορο τρόπο. Σύμφωνα μ' αυτές θά υπήρχε υποχρέωση διαβουλεύσεως, γιά παράδειγμα, τών 
εργαζομένων σέ μία θυγατρική επιχείρηση παγωτών στην 'Ιταλία, στην περίπτωση πού γίνεται επέκταση 
ενός εργοστασίου ζωοτροφών στή Σκωτία. Οί θυγατρικές επιχειρήσεις μπορεί νά είναι τόσο απομακρυσμέ­
νες ή μία άπό τήν άλλη καί οί επικρατούσες σ' αυτές συνθήκες τόσο διαφορετικές, ώστε ή καθολική 
διαβούλευση νά δημιουργεί σύγχυση μόνο καί τίποτε άλλο. Ή διαβούλευση πρέπει νά περιορίζεται σέ όσους 
θίγονται άμεσα άπό μία απόφαση, καί νά εκτελείται μέσα σέ ορισμένη προθεσμία, προκειμένου νά μήν 
παραλύει ή διαδικασία λήψεως αποφάσεων. Αδικαιολόγητη καθυστέρηση, στίς παρούσες συνθήκες, μπορεί 
νά επιφέρει τήν απώλεια ευκαιριών απασχολήσεως. Τό άν μία απόφαση έχει άμεση επίδραση στίς συνθήκες 
εργασίας, πρέπει νά καθορίζεται ανάλογα μέ τά πραγματικά δεδομένα καί νά μήν εξαρτάται άπό τή γνώμη 
της μιας πλευράς. 
Δίκαιο εταιρειών 
Ή ΟΚΕ κρίνει δτι ή πρόταση οδηγίας δέν έχει επαρκή σύνδεση μέ τίς διατάξεις τοΰ εταιρικού διακαίου τής 
Κοινότητας καί τών Κρατών μελών, τόσο τίς ισχύουσες δσο καί δσες έχουν προταθεί. Ή έβδομη πρόταση 
οδηγίας γιά τό εταιρικό δίκαιο, ή οποία αναμένεται δτι θά ψηφισθεί σύντομα, προβλέπει τήν παροχή 
'Αριθ. C 77/14 'Επίσημη 'Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 3. 82 
πληροφορήσεως στους μετόχους. Είναι εκτενής καί συμπεριλαμβάνει, μεταξύ άλλων, πληροφόρηση 
σχετικά μέ τίς ενδεχόμενες εξελίξεις (άρθρο 20). 
'Υπάρχει μία επιπλέον πρόταση οδηγίας γιά τίς εταιρείες των οποίων οι μετοχές έχουν εισαχθεί στό 
χρηματιστήριο. Θά αποτελέσει δχι ευκαταφρόνητη επιβάρυνση γιά τίς εταιρείες ή υποχρέωση νά παρέχουν 
μία σειρά πληροφοριών στους μετόχους τους καί μία άλλη στους εργαζομένους τους, καθώς καί ή 
υποχρέωση νά παρέχουν συγκεκριμένες πληροφορίες κάθε έξι μήνες, ένώ διαφορετικά ή υποχρέωση αυτή 
τίθεται σέ ετήσια βάση. 
Οι διατάξεις τής προτάσεως οδηγίας θά δημιουργήσουν επίσης δυσχέρειες σχετικά μέ άλλες πτυχές τοΰ 
εταιρικού δικαίου. Π.χ. τά χρηματιστήρια ορισμένων Κρατών μελών καί ή Αμερικανική Επιτροπή 
Χρηματιστηρίου (S.E.C.) απαιτούν τή γενική δημοσίευση κάθε πληροφορίας πού παρέχεται σέ μεγάλο 
αριθμό εργαζομένων καί θά μπορούσε νά έχει επίδραση στίς τιμές χρηματιστηρίου. Κατά παρόμοιο τρόπο, οι 
διατάξεις πού αφορούν τήν μεταβίβαση τής κυριότητας μεριδίου μιας επιχειρήσεως, φαίνονται νά είναι 
ασυμβίβαστες μέ τίς αντίστοιχες διατάξεις (Take-Over Code) πού ισχύουν στό 'Ηνωμένο Βασίλειο καί στην 
Ιρλανδία. 
Μητρικές καί θυγατρικές επιχειρήσεις 
Ή πρόταση οδηγίας φαίνεται νά λαμβάνει ώς δεδομένο δτι κάθε επιχείρηση σύνθετης δομής διαθέτει κάπου 
ένα κέντρο λήψεως αποφάσεων. 
Ή ΟΚΕ δεν πιστεύει δτι έτσι έχουν τά πράγματα, ούτε σύμφωνα μέ τό νόμο οϋτε στην πράξη. Κατά τή 
νομοθεσία σέ όλα τά Κράτη μέλη οί αποφάσεις λαμβάνονται από τή διοίκηση τής θυγατρικής επιχειρήσεως, 
έκτος από τήν περίπτωση ορισμένων ειδικών ρυθμίσεων πού υπάρχουν σέ ένα Κράτος μέλος. Στην πράξη, ή 
μητρική εταιρεία μπορεί αντίθετα νά άσκεϊ δικαιώματα μετόχου, χρηματοδότη, προμηθευτή τεχνολογίας, 
πελάτη ή δικαιούχου εμπορικού σήματος. Μπορεί νά συνιστά, νά επικυρώνει ή νά καθορίζει μία γενική 
επιχειρηματική στρατηγική, νά χορηγεί (ή νά αρνείται) χρηματοδοτικά μέσα. Σχεδόν δλες οι επιχειρήσεις 
σύνθετης δομής είναι σήμερα σέ μεγάλο βαθμό αποκεντρωμένες γιά λόγους αποδοτικότητας. Σχετικά, 
σπάνια λαμβάνουν αποφάσεις μέ τήν άμεση έννοια πού έχει υπόψη της ή πρόταση οδηγίας, καί χωρίς ένα 
σαφέστατο ορισμό τής εννοίας τής αποφάσεως, θά ήταν δύσκολο γιά μία μητρική εταιρεία νά ξέρει, ποιες 
άπό τίς δραστηριότητες της καλύπτει ή πρόταση οδηγίας. 
Ή ευχέρεια πού παρέχεται στους εργαζόμενους σέ ορισμένες περιπτώσεις, πληροφορήσεως καί διαβουλεύ­
σεως, νά παρακάμψουν τή διοίκηση τής θυγατρικής τους επιχειρήσεως καί νά απευθυνθούν απ' ευθείας στή 
μητρική εταιρεία, αποσπά τήν προσοχή, κατά τή γνώμη τής ΟΚΕ, άπό τό ουσιαστικό αίτημα τής 
εξασφαλίσεως πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως σέ επίπεδο θυγατρικής επιχειρήσεως. Σύμφωνα μέ τήν 
άποψη τής ΟΚΕ, ό τρόπος μέ τόν όποιο αντιμετωπίζει τό θέμα ή Επιτροπή των Ε.Κ. δέν θά έφερνε κάν 
αποτέλεσμα στην περίπτωση οποιασδήποτε διεθνικής εταιρείας, μέ έδρα εκτός τής Κοινότητας, ή διοίκηση 
τής όποιας θά μπορούσε απλούστατα νά αρνηθεί νά συμμορφωθεί μέ τήν πρακτική τοΰ ύπερκερασμοΰ τής 
διοικήσεως τής θυγατρικής. Στό μεταξύ, οί σχέσεις μέ τή διοίκηση τής θυγατρικής επιχειρήσεως, μέ τήν 
οποία πρέπει νά διεξάγονται δλες οί διαπραγματεύσεις καί άπό τήν όποια επιπλέον εξαρτάται ή τελική 
απόφαση, θά κινδύνευαν νά υπονομευθούν. Αυτή ή υπονόμευση τών σχέσεων θά έθιγε, βέβαια, καί 
κοινοτικές διεθνικές εταιρείες καθώς καί εθνικές επιχειρήσεις σύνθετης δομής. 
Κυρώσεις 
Ή ΟΚΕ κρίνει δτι οί τυχόν κυρώσεις θά πρέπει νά είναι αστικής φύσεως καί εφαρμόσιμες μόνο στην 
αντίστοιχη θυγατρική επιχείρηση. Δέν έχει βρεθεί αποτελεσματική κύρωση κατά διεθνικών εταιρειών πού 
έχουν τήν έδρα τους έξω άπό τήν Κοινότητα (τό άρθρο 8, σέ συνδυασμό μέ τό άρθρο 4, φαίνεται νά μήν έχει 
κάν εφαρμογή σ' αυτές). 
"Αν καταστεί υπεύθυνη γιά τήν πληροφόρηση ή μεγαλύτερη θυγατρική επιχείρηση, δέν θά προκύψουν 
σοβαρότερες συνέπειες γιά τή μητρική εταιρεία άπ' δ,τι άν τό βάρος τής πληροφορήσεως τό φέρουν οί 
επιμέρους θυγατρικές επιχειρήσεις. 'Επιπλέον, εμπλέκεται σ' αυτή τήν περίπτωση μιά διοίκηση πού δέν 
ξέρει τίποτα γιά τά πραγματικά γεγονότα. 
Συμπέρασμα 
Ή ΟΚΕ παρακαλεί τό Συμβούλιο νά καλέσει τήν Επιτροπή τών Ε.Κ. νά επανεξετάσει τήν πρόταση οδηγίας 
τόσο προς τήν αναγκαιότητα της δσο καί ώς προς τίς επιμέρους διατάξεις της. 
Ή Επιτροπή τών Ε.Κ. θά πρέπει νά διεξαγάγει νέες διαβουλεύσεις μέ τά Κράτη μέλη καί μέ τους 
κοινωνικούς εταίρους γιά νά εξακριβώσει τά εξής: 
— πρώτον, κατά πόσον έχει παρατηρηθεί τέτοια στρέβλωση τοΰ ανταγωνισμού ή ανικανότητα τών Κρατών 
μελών νά επιβάλουν τήν τήρηση τών υποχρεώσεων πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως πού έχουν 
θεσπιστεί, ώστε νά δικαιολογείται ανάληψη δράσεως έκ μέρους τής Κοινότητας, 
ι 
29. 3. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 77/15 
— δεύτερον, κατά πόσον είναι εφικτή καί επιθυμητή εναρμόνιση τών εθνικών νομοθεσιών, 
— τρίτον, άν δσοι γνωμοδοτήσουν συμφωνήσουν δσον άφορα τήν αναγκαιότητα της αναλήψεως δράσεως 
εκ μέρους της Κοινότητας, ποια μορφή θά πρέπει νά λάβει ή δράση αυτή. 
Ή ΟΚΕ επιθυμεί νά προσθέσει ότι οι διαβουλεύσεις αυτές θά πρέπει νά συγκεντρώσουν τήν προσοχή τους 
στίς κατηγορίες περιπτώσεων στις όποιες μπορεί νά διακυβεύεται σημαντικός αριθμός εύκαιρων απασχο­
λήσεως, καί θά πρέπει νά εξετάσουν κατά πόσον υπήρξε ικανοποιητική ή λειτουργία τών οδηγιών περί 
ομαδικών απολύσεων καί περί διατηρήσεως κεκτημένων δικαιωμάτων (ή Επιτροπή τών Ε.Κ. έπρεπε νά είχε 
ήδη εκπονήσει έκθεση γιά τίς εμπειρίες από τήν εφαρμογή της τελευταίας οδηγίας έδώ καί τρία χρόνια 
σχεδόν). Επίσης, οί εκθέσεις τών Κρατών μελών έπί τοϋ θέματος έπρεπε νά είχαν ήδη διαβιβασθεί άπό τήν 
Επιτροπή τών Ε.Κ. στό Συμβούλιο 'Υπουργών. 
Αιτιολογία 
Ή παρούσα τροπολογία δέν θέτει ύπό αμφισβήτηση τήν αρχή τής πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως. Οί 
παράγραφοι πού αναφέρονται στό θέμα αυτό (στό κεφάλαιο «Γενικές παρατηρήσεις») είναι στην ουσία 
όμοιες μέ παραγράφους πού συναντώνται σέ διάφορα σημεία τής γνωμοδοτήσεως. 
Οί βασικές διαφορές μέ τή γνωμοδότηση είναι οί έξης: 
α) ή τροπολογία προβάλλει τό επιχείρημα ότι οί σχέσεις μεταξύ τών κοινωνικών εταίρων καθορίζονται σέ 
τέτοιο βαθμό άπό τήν εθνική παράδοση, τά έθιμα καί τήν πρακτική, ώστε τό καλύτερο είναι νά 
παραμείνουν στή δικαιοδοσία τών Κρατών μελών ή πρόταση οδηγίας ακολουθεί τήν παράδοση τών 
Κρατών μελών στά όποια τά θέματα αυτά ρυθμίζονται κατά κανόνα άπό τή νομοθεσία, υίοθετεϊ δέ 
ακόμα καί λεπτομέρειες τής νομοθεσίας τους, καί αγνοεί τήν παράδοση τών Κρατών μελών στά όποια 
τά θέματα αυτά αποτελούν κατά κανόνα αντικείμενο συλλογικών συμβάσεων 
β) ή τροπολογία δίνει πολύ ευρύτερη ερμηνεία στά αιτήματα περί πληροφορήσεως καί διαβουλεύσεως άπ' 
ό,τι ή γνωμοδότηση στή σελίδα 11, καί, γιά τό λόγο αυτό, τά βρίσκει πολύ πιό ακατάλληλα· ή διατύπωση 
της τροπολογίας φαίνεται νά συμφωνεί περισσότερο μέ τό κείμενο τών σχετικών άρθρων, παρά τό δτι ή 
πιό περιορισμένη άποψη τής γνωμοδοτήσεως συμφωνεί περισσότερο μέ τήν κοινή λογική- ή τροπολογία 
αποδοκιμάζει επίσης τήν έλλειψη προστασίας τοϋ επιχειρηματικού απορρήτου πού παρατηρείται στην 
πρόταση οδηγίας· 
γ) ή τροπολογία εκφράζει τήν άποψη δτι ενδεχόμενη προσπάθεια νά υπαχθεί στή δικαιοδοσία τής 
Κοινότητας μία μητρική εταιρεία πού βρίσκεται έξω άπό τήν Κοινότητα θά ήταν ατελέσφορη, καί δτι ή 
ευχέρεια τών εργαζομένων νά παρακάμπτουν, σέ ορισμένες περιπτώσεις, τή διεύθυνση τών θυγατρικών 
επιχειρήσεων θά προξενούσε αναστάτωση· 
δ) ή τροπολογία υποστηρίζει δτι ή πρόταση οδηγίας δέν έχει τήν ενδεικνυόμενη σύνδεση μέ τίς ισχύουσες 
καί προταθείσες διατάξεις τοΰ εταιρικού δικαίου.» 
Λεπτομερής αιτιολόγηση παρέχεται στην τροπολογία καί, ακόμη εκτενέστερα, στην εισήγηση. 
Αποτέλεσμα τής ψηφοφορίας: 
Ψήφοι υπέρ: 60, ψήφοι κατά: 80, αποχές: 11. 
III. Δήλωση μειοψηφίας 
Μετά τό τέλος τής ονομαστικής ψηφοφορίας οί ακόλουθοι σύμβουλοι, μέλη τής Όμάδας τών εργοδοτών 
('Ομάδα Ι), πού ψήφισαν κατά τής γνωμοδοτήσεως κατέθεσαν τήν έξης δήλωση: 
«Ή 'Ομάδα Ι πιστεύει δτι ή ενημέρωση τών εργαζομένων καί ή διαβούλευση μέ αυτούς, σχετικά μέ δλα τά 
θέματα τά όποια τους αφορούν άμεσα, προάγουν τίς αρμονικές σχέσεις καί τήν αποδοτικότητα. Θεωρεί 
εντούτοις δτι ή ενημέρωση καί ή διαβούλευση τών εργαζομένων διεξάγονται καλύτερα μέ τήν διοίκηση 
'Αριθ. C 77/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 3. 82 
της εταιρείας μέ τήν όποια συνήθως οί εργαζόμενοι συναλλάσσονται καί μέσα στά πλαίσια των εθίμων, 
της πρακτικής καί των νόμων κάθε Κράτους μέλους. 
"Ολες οί βιομηχανικές σχέσεις πραγματοποιούνται μέσα σέ ένα κοινωνικο-οικονομικό πλαίσιο. Γιά 
ιστορικούς καί κοινωνικούς λόγους μάλλον, παρά γιά νομικούς, τό πλαίσιο αυτό διαφέρει μεταξύ των 
Κρατών μελών. 'Υπάρχει ήδη μιά σημαντική συλλογή νόμων καί κανόνων σέ κάθε Κράτος μέλος, οί 
όποιοι καλύπτουν επαρκώς τό μεγαλύτερο μέρος τών προβλημάτων τά όποια ανακύπτουν. Συνεπώς, 
προσπάθειες εναρμονίσεως τής νομοθεσίας μόνο, σέ κοινοτικό επίπεδο, ενδέχεται νά προκαλέσει 
χειρότερα προβλήματα παρά νά βρει λύσεις. 
Στην περίπτωση τής ενημερώσεως καί τής διαβουλεύσεως, π.χ., ορισμένα Κράτη μέλη θέτουν εκτενείς 
νόμιμες προϋποθέσεις, ενώ σέ άλλα Κράτη μέλη είναι ένας χώρος ό όποιος καλύπτεται άπό'συλλογικές 
συμβάσεις εργασίας. 'Ορισμένα Κράτη μέλη απαιτούν ή διαδικασία τής ενημερώσεως καί τής 
διαβουλεύσεως μέ τους εργαζομένους νά διεξάγεται μέ εργατικά συμβούλια τά όποια εκλέγονται άπό 
τους εργαζομένους. Σέ άλλα Κράτη μέλη ή ενημέρωση καί ή διαβούλευση διεξάγονται μέ τά εργατικά 
συνδικάτα. Σέ ορισμένα Κράτη μέλη υπάρχει έκ τοΰ νόμου ή υποχρέωση νά λαμβάνεται υπόψη ή 
ευμάρεια τοΰ συνόλου τής επιχειρήσεως, σέ άλλα Κράτη μέλη δέν υπάρχει αυτή ή υποχρέωση. 
Ή θεμελιώδης αντίρρηση τής 'Ομάδας Ι προς τήν πρόταση οδηγίας είναι ή σπουδαιότητα τής μή 
διαταράξεως τού υπάρχοντος πλαισίου τών βιομηχανικών σχέσεων. Θεωρεί επίσης ότι ή πρόταση 
οδηγίας παρουσιάζει σημαντικά ελαττώματα όσον άφορα πολλές ειδικότερες διατάξεις της. 
Π.χ., οί πληροφορίες τίς όποιες απαιτεί νά δίδονται είναι ορισμένες φορές κατάλληλες γιά μιά 
μεμονωμένη επιχείρηση, αλλά εντελώς ακατάλληλες γιά μία ομάδα επιχειρήσεων σάν σύνολο. Δέν 
υπάρχει καμιά προσπάθεια συντονισμού τών απαιτουμένων πληροφοριών μέ τίς πληροφορίες τίς όποιες 
άλλες προτάσεις οδηγιών θά απαιτήσουν νά δίδουν οί εταιρείες στους μετόχους τους. Ό δρος 
«απόφαση» δέν καθορίζεται. Στους εργαζομένους πρέπει νά παρέχονται πληροφορίες καί πρέπει νά 
διεξάγονται διαβουλεύσεις μαζί τους γιά θέματα τά όποια δέν τους επηρεάζουν καθόλου. Οί διατάξεις 
όσον άφορα ομάδες επιχειρήσεων οί όποιες έχουν κεντρικά γραφεία τά όποια βρίσκονται έξω άπό τήν 
Κοινότητα είναι αδύνατο νά εφαρμοσθούν. Δέν υπάρχει προστασία τών απορρήτων τών επιχειρήσεων 
καί τό σημαντικότερο είναι ότι υπάρχει κίνδυνος οί διατάξεις νά υπονομεύσουν τίς σχέσεις μεταξύ τών 
εργαζομένων καί τής διοικήσεως τής επιχειρήσεως ή οποία τους απασχολεί καί μέ τήν οποία συνήθως 
συναλλάσσονται. 
Ή 'Ομάδα Ι θεωρεί δτι τό Συμβούλιο θά έπρεπε νά ζητήσει άπό τήν Επιτροπή τών Ε.Κ. νά αποσύρει τήν 
παρούσα οδηγία καί νά διαβουλευθεί μέ τους κοινωνικούς εταίρους καί μέ τά Κράτη μέλη γιά νά 
εξακριβώσει κατά πόσον υπάρχουν ορισμένα σημεία γιά τά όποια θά ήταν σκόπιμο νά υπάρξει μιά 
κοινοτική οδηγία καθώς καί ποια μορφή θά έπρεπε νά πάρει αυτή.» 
Κ.κ. Ammundsen, Arena, Bagliano, Benigni, Bernaert, Μπλαμούτσης, Blasig, κα Μπρεδήμα, κ.κ. 
Breitenstein, Broicher, Cammann, van Campen, du Closel, Couture, de Bievre, Evain, Gallacher, Hall, 
Hatry, Hemmer, Hicks-Beach, Jonker, Kenna, Law, Leo, Loebl, Loughrey, Masprone, Miller, Mills, Paggi, 
Pearson, de Precigout, Renaud, Ρίζος, Romoli, Savini, Schnieders, Seydaack, Staratzke, Storm-Hansen, 
Wagner, Wick, Wylie, Zinkin, Zunkler.