Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη δημιουργία δικτύου επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα» () (97/C 30/01)

Στις 11 Απριλίου 1996 το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει, με βάση το άρθρο 129 της Συνθήκης ΕΟΚ, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 16 Ιουλίου 1996 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Fuchs.

Κατά την 338η σύνοδο ολομέλειας, (συνεδρίαση της 25ης Σεπτεμβρίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 82 ψήφους υπέρ, 4 κατά και 3 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

Προϊστορία της πρότασης της Επιτροπής

1.1. Όπως προκύπτει από την ανακοίνωση και την αιτιολογία που περιλαμβάνονται στην πρόταση απόφασης, προηγήθηκαν η σημαντική ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας () καθώς και η ανακοίνωση σχετικά με την πρόληψη του AIDS και ορισμένων άλλων μεταδοτικών ασθενειών (), στην οποία προτείνεται η δημιουργία και η διεύρυνση δικτύων παρακολούθησης για τις μεταδοτικές ασθένειες

1.2. Στις γνωμοδοτήσεις της σχετικά με τη «δημόσια υγεία» και πιο πρόσφατα για την κατάρτιση έκθεσης για την υγεία () η ΟΚΕ τόνισε πόσο σημαντικό είναι να αναληφθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο μια συντονισμένη προληπτική πρωτοβουλία με στόχο τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών και την απλοποίηση της διαδικασίας αξιολόγησης των δεδομένων.

1.3. Στη γνωμοδότησή της για το πρόγραμμα δράσης σχετικά με την πρόληψη του AIDS και ορισμένων άλλων μεταδοτικών ασθενειών, η ΟΚΕ συνιστά ιδιαιτέρως όσον αφορά τα δίκτυα παρακολούθησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να αποφευχθεί η επικάλυψη με τα υφιστάμενα δίκτυα συντονισμού, η αξιολόγηση και τυποποίηση των οποίων διευκολύνει τη διαμόρφωση προτύπων ή ακόμη κέντρων αναφοράς που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καλύτερα πρότυπο ρόλο (σημείο 3.7).

1.4. Επιπλέον, η ΟΚΕ συνιστούσε να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο θέμα των «νεοεμφανιζόμενων λοιμώξεων» και στη διεξαγωγή ad hoc επιδημιολογικών ερευνών (σημείο 3.8) και έκρινε επιθυμητή τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πυρήνα άμεσης παρέμβασης για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας (σημείο 3.9).

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Με τον ίδιο τρόπο που το πρόγραμμα δράσης για την πρόληψη του AIDS και ορισμένων άλλων μεταδοτικών ασθενειών προσφέρει για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα την ανάπτυξη και την εφαρμογή συγκεκριμένων και συντονισμένων μέτρων, έτσι και η πρόταση της Επιτροπής πρέπει να προσφέρει τη βάση για τη δημιουργία ενός βιώσιμου ευρωπαϊκού δικτύου για την παρακολούθηση και τον έλεγχο ενός ευρέος φάσματος μεταδοτικών ασθενειών.

2.2. Η ΟΚΕ τονίζει ότι το ευρωπαϊκό δίκτυο για την παρακολούθηση και τον έλεγχο μπορεί να δημιουργηθεί μόνο με βάση συμβατά εθνικά δίκτυα και ότι, οι αρμόδιοι οργανισμοί και οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών θα πρέπει να διαδραματίσουν βασικό ρόλο στην ανάπτυξη και τη διαμόρφωση του πανευρωπαϊκού δικτύου για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών.

2.3. Η ΟΚΕ τονίζει ότι οι μεταδοτικές ασθένειες δεν έχουν σύνορα και επισημαίνει ότι έχουν ήδη αναληφθεί και άλλες πρωτοβουλίες για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των ασθενειών αυτών οι οποίες υπερβαίνουν τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει δραστηριοποιηθεί σε διεθνές επίπεδο. Ταυτόχρονα, έχει αρχίσει η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής για τη δημιουργία ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης και αντίδρασης στους κόλπους του κοινού προγράμματος δράσης ΕΕ-ΗΠΑ. Στα πλαίσια του προγράμματος των G 7 για τη γενική χρήση της τεχνολογίας στον τομέα της υγείας, η διεθνής ανταλλαγή δεδομένων για την παρακολούθηση μεταδοτικών ασθενειών αποτελεί κεντρικό θέμα. Στην προσπάθεια αυτή συμμετέχουν ο Καναδάς και η Ιαπωνία. Το δίκτυο που σχεδιάζεται με βάση τις προτάσεις της Επιτροπής έχει κοινά σημεία και σε ορισμένες περιπτώσεις είναι άμεσα συγκρίσιμο με τις δραστηριότητες αυτές. Από την άποψη των ΗΠΑ, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο της αλληλεπικάλυψης δηλαδή του διπλασιασμού των διαρθρώσεων. Θα ήταν πολύ προτιμότερο οι δράσεις να αλληλοσυμπληρώνονται. Ένας ολοκληρωμένος και επίκαιρος απολογισμός όλων των διμερών και πολυμερών δράσεων στον τομέα της παρακολούθησης και του ελέγχου μεταδοτικών ασθενειών αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την επίτευξη του στόχου αυτού.

2.4. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα δίκτυα παρακολούθησης μεταδοτικών ασθενειών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα προσφέρει μια ουσιαστική βάση για τη λήψη αποφάσεων. Στην ανακοίνωση ο όρος «παρακολούθηση» ορίζεται με ευρύτερο τρόπο με αποτέλεσμα να τονίζεται περισσότερο ο επιδημιολογικός έναντι του ρυθμιστικού χαρακτήρα της έννοιας. Παράλληλα με «... διάφορα μέτρα που έχουν ληφθεί από τις αρμόδιες αρχές στον τομέα της δημόσιας υγείας για τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών... », ο επιδημιολογικός χαρακτήρας των μέτρων τονίζεται στην πρόταση και από τον ορισμό της έννοιας «έλεγχος των μεταδοτικών ασθενειών». Η έμφαση αυτή επικροτείται ρητώς από την ΟΚΕ, επειδή για την κατάλληλη διάρθρωση σημαντικών μέσων προστασίας απαιτείται να λαμβάνονται υπόψη με τον κατάλληλο τρόπο οι ιδιαίτερες συνθήκες και προϋποθέσεις που ισχύουν σε εθνικό επίπεδο. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ κρίνει ότι η διαμόρφωση ειδικών μέτρων προστασίας θα πρέπει να παραμείνει στον τομέα αρμοδιότητας των κρατών μελών. Οι δραστηριότητες της Επιτροπής σε σχέση με μέτρα ελέγχου, με τη στενή έννοια του όρου, θα πρέπει να έχουν κατ'αρχήν συντονιστικό χαρακτήρα. Αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο δεδομένου ότι, σύμφωνα με το άρθρο 129 παράγραφος 4 της Συνθήκης του Μάαστριχτ, τα μέτρα που λαμβάνονται με βάση την απόφαση μπορούν να θεωρούνται ως δεσμευτικά για τα κράτη μέλη.

2.5. Υπό το φως των γενικών παρατηρήσεων που προηγήθηκαν και με βάση τις γνωμοδοτήσεις που έχει υιοθετήσει μέχρι σήμερα σε σχέση με τους τομείς που θίγονται στην πρόταση απόφασης, η ΟΚΕ επικροτεί κατά βάση την πρόταση της Επιτροπής η οποία συμφωνεί από πολλές απόψεις με τις θέσεις που έχει λάβει η ίδια. Ωστόσο, η ΟΚΕ θα επιθυμούσε να προβεί σε μια σειρά παρατηρήσεων.

3. Κύρια σημεία της πρότασης της Επιτροπής

3.1. Η πρόταση αφορά το χώρο της κοινής αρμοδιότητας της Κοινότητας και των κρατών μελών 7 ο απώτερος στόχος είναι η δημιουργία ενός δικτύου για την επιδημιολογική παρακολούθηση και τον έλεγχο μεταδοτικών ασθενειών. Χάρη στην απεριόριστη συμβολή των κρατών μελών στην οργάνωση και την ανάπτυξή του, το δίκτυο αυτό θα πρέπει να διευκολύνει τη συνεργασία και το συντονισμό στο χώρο της συλλογής, της επεξεργασίας και της ανταλλαγής των απαραίτητων δεδομένων.

3.2. Κατ'αυτό τον τρόπο, οι δράσεις αυτές έχουν ως στόχο την πρόληψη με την ευρεία έννοια του όρου και στηρίζονται στην αρχή της επικουρικότητας και τις προϋποθέσεις της αναλογικότητας.

3.3. Τα δεδομένα που αφορούν τις μεταδοτικές ασθένειες θα πρέπει να παρουσιάζονται με αθροιστική μορφή ή εντελώς ανώνυμα ούτως ώστε να μην επιτρέπουν σε καμία απολύτως περίσταση την αναγνώριση προσώπων. Κατ'αυτό τον τρόπο, δεν τίθεται θέμα παραβίασης των κοινών κανόνων που αφορούν την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

3.4. Για τη δημιουργία του δικτύου παρακολούθησης ελήφθησαν υπόψη όλες οι διαρθρώσεις που υφίστανται ήδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιπλέον, θα αποφευχθεί η πιθανότητα διπλής εργασίας επειδή τα κράτη μέλη συνεφώνησαν σε ένα κοινό σύστημα παρακολούθησης με βάση το οποίο καθορίζεται, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και για κάθε ομάδα μεταδοτικών ασθενειών, ποιές πληροφορίες πρέπει να συλλεχθούν και ποιά μέτρα είναι κατάλληλα.

3.5. Επίσης, πρέπει ακόμη να προσδιορισθεί ο τρόπος με τον οποίο θα συμμετέχουν στην προσπάθεια αυτή οι αρμόδιοι διεθνείς οργανισμοί καθώς και τρίτες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, με τις οποίες υπάρχουν ήδη σχέδια συνεργασίας, ενώ σε όλα αυτά θα πρέπει να προστεθούν και τα δίκτυα παρακολούθησης στα οποία συμμετέχουν ήδη τα κράτη μέλη.

3.6. Οι μεταδοτικές ασθένειες που αναφέρονται στο παράρτημα και η αντίστοιχη κατάταξη σε κατηγορίες, έχουν ενδεικτικό χαρακτήρα. Η Επιτροπή προτίθεται να ενημερώνει διαρκώς τον κατάλογο αυτό και να αναπροσαρμόζει τον διαχωρισμό των ασθενειών σε κατηγορίες μέσω συγκεκριμένων μέτρων. Οι μεταδοτικές ασθένειες για τις οποίες θα πρέπει να ιδρυθεί ένα δίκτυο παρακολούθησης χωρίζονται σήμερα, σύμφωνα με το παράρτημα σε δύο ομάδες:

1) - ασθένειες οι οποίες μπορούν να αποφευχθούν μέσω εμβολιασμού (φυματίωση, τέτανος, πολιομυελίτις, διφθερίτις, μηνιγγίτις, ιλαρά, μαγουλάδες, ερυθρά, σύνδρομο της γρίππης κ.λπ.) 7

- ασθένειες που μεταδίδονται με τη γενετήσια επαφή (ηπατίτις Β, AIDS/HIV, χλαμυδίασις κ.λπ.) 7

- ιός της ηπατίτιδος (ηπατίτις Γ και άλλες μορφές ηπατίτιδος) 7

- ασθένειες που μεταδίδονται με τα τρόφιμα (λιστερίασις, σαλμονέλλωση κ.λπ.) 7

- ασθένειες που προέρχονται από το νερό και τις συνθήκες του περιβάλλοντος (η ασθένεια των λεγεωνάριων κ.λπ.) 7

- νοσοκομειακές λοιμώξεις 7

- άλλες μεταδοτικές ασθένειες που οφείλονται σε ασυνήθιστους παράγοντες (σύνδρομο Creutzfeld-Jacob κ.λπ.) 7

2) - ασθένειες που αναφέρονται στους διεθνείς κανόνες υγείας (κίτρινος πυρετός, χολέρα, πανώλη των τρωκτικών) 7

- άλλες ασθένειες (λύσσα, κυλιδοβλατιδώδης πυρετός, αφρικανικός αιμορραγικός πυρετός, ελονοσία και άλλες βαριές επιδημιολογικές ασθένειες που δεν έχουν καταχωρισθεί κ.λπ.).

4. Ειδικές παρατηρήσεις

Η δημιουργία ενός διεθνούς επιδημιολογικού δικτύου στον τομέα των μεταδοτικών ασθενειών στην Ευρωπαϊκή Ένωση επικροτείται κατά βάση, επειδή έχει ως στόχο την αποτελεσματική πρόληψη και την καταπολέμηση των ασθενειών αυτών καθώς επίσης και για τα σωρευτικά οφέλη που προκύπτουν από την προσπάθεια αυτή.

Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένα ερωτήματα και να πρέπει να διευκρινισθούν ορισμένα σημεία.

4.1. Άρθρο 1

4.1.1. Στο άρθρο 1, το δίκτυο που πρέπει να δημιουργηθεί στην Κοινότητα παρουσιάζεται ως ένα οριζόντιο οικοδόμημα δεδομένου ότι λειτουργεί ως διαρκές σημείο επαφής μεταξύ των αρμόδιων οργανισμών στα κράτη μέλη. Από το δημοσιονομικό δελτίο - όπου περιγράφονται μόνο οι δαπάνες για αυτή τη «διαρκή σύνδεση» - προκύπτει ότι η υλοποίηση των επιμέρους μέτρων και η διάθεση των αντίστοιχων πόρων επιβαρύνει αποκλειστικά τα κράτη μέλη. Λόγω της κατάστασης που επικρατεί στα επιμέρους κράτη μέλη, επιβάλλεται να εξετασθεί αν είναι απαραίτητη η κοινοτική (συν)χρηματοδότηση, πέρα από την προγραμματισμένη χρηματοδότηση της «διαρκούς σύνδεσης» κατά την εναρκτήρια φάση του δικτύου παρακολούθησης και ελέγχου.

4.1.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι οι υφιστάμενες εθνικές διαρθρώσεις παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές όσον αφορά τους εκάστοτε στόχους και τις υφιστάμενες δυνατότητες στο χώρο της παρακολούθησης και του ελέγχου. Από την άλλη πλευρά, η πρόταση της Επιτροπής δεν πρέπει να ερμηνευθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε με τη λήψη μέτρων και τις απαιτήσεις που τίθενται σε κοινοτικό επίπεδο να τεθούν υπό αμφισβήτηση οι διαρθρώσεις που υφίστανται στα επιμέρους κράτη μέλη χωρίς να διατεθούν παράλληλα εκ μέρους της Κοινότητας οι πόροι που απαιτούνται για τη δημιουργία των κατάλληλων εθνικών διαρθρώσεων.

4.1.3. Η δημιουργία ενός κοινοτικού δικτύου θα διευκολύνει την καλύτερη εναρμόνιση της παρακολούθησης και του ελέγχου μεταδοτικών ασθενειών στην Κοινότητα. Η προσπάθεια αυτή πρέπει να τύχει υποστήριξης. Ωστόσο, λόγω των ιδιαιτεροτήτων των επιμέρους κρατών μελών, φαίνεται ότι σε διάφορες περιπτώσεις, και ιδιαιτέρως όσον αφορά τα λιμάνια, τα αεροδρόμια αλλά και τις συνοριακές διαβάσεις με κράτη που δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα μέτρα ασφαλείας θα πρέπει να διαμορφώνονται όχι με ενιαίο τρόπο αλλά σύμφωνα με τις γεωπολιτικές, χωροταξικές, κοινωνικοπολιτιστικές και άλλες ιδιαιτερότητες. Από την άποψη αυτή η ΟΚΕ κρίνει ότι παρόμοια μέτρα που έχουν διαμορφωθεί σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει κατά κανόνα να έχουν το χαρακτήρα νουθεσίας.

4.1.4. Στην πρόσφατη γνωμοδότησή της για το ΣΕΒ (), η ΟΚΕ εξέφραζε την ανησυχία της για τις καθυστερήσεις στην έρευνα και στην πολιτική υγειονομικής πρόληψης, όσον αφορά τις ενδεχόμενες σχέσεις του ΣΕΒ με τη νέα μορφή του συνδρόμου Creutzfeld-Jacob, εκφράζοντας παράλληλα την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι τελικά στον εν λόγω πρόγραμμα λαμβάνεται υπόψη η παρακολούθηση του συνδρόμου C.J. Η επιτακτικότητα της δράσης στο πεδίο αυτό και η αναγκαιότητα να κινητοποιηθούν όλοι οι χρηματοδοτικοί πόροι που είναι αναγκαίοι θέτουν, ωστόσο, το πρόβλημα εάν το παρόν πρόγραμμα, που δεν διαθέτει επαρκείς ίδιους πόρους, είναι στο ύψος των περιστάσεων. Η ΟΚΕ καλεί, συνεπώς, να επανεξετασθεί το πρόβλημα της χρηματοδοτικής επάρκειας, στο φως των νέων αυτών εξελίξεων.

4.2. Άρθρο 2

Στον προσδιορισμό της έννοιας «έλεγχος μεταδοτικών ασθενειών» πρέπει να τονισθεί το στοιχείο της πρόληψης, πράγμα που σημαίνει ότι ο έλεγχος θα πρέπει να ερμηνευθεί ως «χάραξη κοινών κατευθυντήριων γραμμών και συντονισμός ή ως εναρμόνιση των μέτρων για την καταπολέμηση ». Η ερμηνεία αυτή θα πρέπει να αποτυπωθεί στη διατύπωση του κειμένου, ώστε να διασφαλίζονται οι στόχοι πρόληψης σε όλους τους τομείς.

4.3. Άρθρο 3

4.3.1. Όπως συμβαίνει και στο άρθρο 2, θα πρέπει να τονισθεί η προληπτική διάσταση της έννοιας «έλεγχος». Η ΟΚΕ θεωρεί σημαντική την παρατήρηση ότι ο «έλεγχος» σε κοινοτικό επίπεδο πρέπει να προετοιμασθεί και να εφαρμοσθεί σε συμφωνία με την εφαρμοστέα ανά την Κοινότητα αρχή της επικουρικότητας, και να συντονισθεί με τη λήψη μέτρων ελέγχου σε επίπεδο κρατών μελών.

4.3.2. Τα σημεία αναφοράς που διατυπώνονται στο άρθρο 3 σε σχέση με τη λήψη μέτρων με βάση την πρόταση απόφασης, επικεντρώνονται αποκλειστικά σε λοιμώδεις ασθένειες, οι οποίες έχουν καταταχθεί με βάση τις ασθένειες που «εμφανίζονται ή επανεμφανίζονται στην επικράτεια ενός κράτους» καθώς και τις «εισαγόμενες» ασθένειες. Είναι λογικό ότι για την αντιμετώπιση λοιμώξεων που νεοεμφανίζονται σε μια κοινωνία, η σοβαρότητα των οποίων διαφέρει και που μπορούν λίγο ως πολύ να προβλεφθούν απαιτεί τη λήψη διαφορετικών μέτρων για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των ασθενειών αυτών. Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ προτείνει να εξετασθεί κατά πόσον το φάσμα των ασθενειών που έχει καταρτισθεί με βάση την πρόταση απόφασης είναι πλήρες και κατά πόσον η κατανομή των ασθενειών με βάση τις κατηγορίες μέτρων που λαμβάνονται για την αντιμετώπισή τους είναι δικαιολογημένη. Οι ασθένειες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα καθώς και τα κριτήρια κατάταξης μπορούν ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν ως βάση προγραμματισμού των μέτρων. Θα μπορούσαν όμως να αναφερθούν ενδεικτικά και άλλες ασθένειες. Επίσης υπάρχουν και άλλα κριτήρια κατάταξης τα οποία συνεπάγονται ενδεχομένως διαφορετικές κατηγορίες μέτρων. Αν η κατάταξη συμβεί, π.χ. με βάση το κριτήριο «ασθένειες που μεταδίδονται μέσω του αίματος» θα πρέπει κατά κύριο λόγο να ληφθούν ειδικά μέτρα στον τομέα της μετάγγισης και της επεξεργασίας αίματος. Αν η εξεταζόμενη ασθένεια καταταχθεί ως «νεοεμφανιζόμενη ασθένεια» χρειάζονται κυρίως προληπτικά μέτρα ή διαβαθμισμένα στρατηγικά σχέδια αντιμετώπισης. Σε κάθε περίπτωση όμως θα πρέπει να αναφέρονται σοβαρές ασθένειες όπως η ηπατίτιδα Α, η πσιττάκωση, ο πυρετός Queensland, η μικροβιακή δυσεντερία, η λέπρα, ακόμη και σε περίπτωση που συνεχισθεί η αδιάλειπτη ενημέρωση του καταλόγου. Η ενημέρωση αυτή θα πρέπει, ωστόσο, να πραγματοποιηθεί με τη συνεργασία εμπειρογνωμόνων από όλα τα κράτη μέλη.

4.3.3. Παράλληλα, θα πρέπει να εξετασθεί κατά πόσον, εκτός από τις προτεινόμενες κατηγορίες ασθενειών, υπάρχουν και άλλα σημεία αναφοράς για την ανάπτυξη μέτρων. Αυτό ισχύει για τα προτεινόμενα μέτρα στον τομέα των εργαστηριακών διαγνώσεων καθώς και όσον αφορά τη διάθεση μέσων μεταφοράς και θέσεων περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένου του επαγγελματικού προσωπικού που δρα στην εκάστοτε περίπτωση.

4.4. Άρθρο 4

4.4.1. Στο άρθρο 4 περιγράφονται οι διαρθρώσεις και οι διαδικασίες που υφίστανται όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων για την κατάρτιση και την εφαρμογή μέτρων. Η ΟΚΕ θεωρεί δεδομένο και τονίζει ότι στην περίπτωση αυτή θα εφαρμόζεται αυστηρά η επιτροπολογία που ισχύει στην Κοινότητα.

4.4.2. Ήδη έγινε αναφορά στον ενδεχομένως δεσμευτικό χαρακτήρα των μέτρων και τις σχετικές επιπτώσεις που ενδέχεται να υπάρξουν για τα επιμέρους κράτη μέλη όσον αφορά τη διάθεση πόρων (σημεία 4.1.1 και 4.2.2). Κατά συνέπεια, η εκπροσώπηση των κρατών μελών στην επιτροπή προπαρασκευαστικών μέτρων, και ιδιαιτέρως των «επιτηρητών», έχει καθοριστική σημασία. Από την άποψη αυτή, ο αριθμός των δύο εκπροσώπων για κάθε κράτος μέλος πρέπει να θεωρηθεί ως ελάχιστος.

4.4.3. Η ΟΚΕ προτείνει να εξετασθεί κατά πόσον οι προτάσεις για τη λήψη μέτρων θα πρέπει να καταρτίζονται από μια ομάδα εκπροσώπων των εθνικών οργανισμών παρακολούθησης και ελέγχου. Ένα παρόμοιο όργανο χρειάζεται να αξιοποιεί τις οριζόντιες επικοινωνιακές και εργασιακές διαρθρώσεις που υφίστανται μεταξύ κρατών μελών.

4.5. Άρθρο 5

4.5.1. Τα μέτρα που προτείνονται στα σημεία 1 έως 3 του άρθρου 5 αφορούν επιδημιολογικές, αντιστοίχως οροεπιδημιολογικές δράσεις. Η ΟΚΕ υποστηρίζει ανεπιφύλακτα την αυξημένη συγκρισιμότητα των εκάστοτε δραστηριοτήτων στα κράτη μέλη και την παρουσίαση μιας γενικής εικόνας των πληροφοριών που συγκεντρώνονται κατ'αυτό τον τρόπο σε κοινοτικό επίπεδο.

4.5.2. Παράλληλα με την ανάπτυξη κοινών επιδημιολογικών κανόνων εργασίας στην Κοινότητα, πρέπει να διασφαλισθεί η συγκρισιμότητα της εφαρμογής των κανόνων αυτών. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ κρίνει ότι θα ήταν σκόπιμο να εφαρμοσθούν στα κράτη μέλη συγκρίσιμα μέτρα για τη διασφάλιση της ποιότητας.

4.5.3. Η προβληματική που αφορά τα μέτρα προστασίας στο σημείο 4 εξετάσθηκε ήδη σε άλλο σημείο της γνωμοδότησης (βλ. 4.1.3). Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η δράση της Επιτροπής θα πρέπει να περιορισθεί αποκλειστικά στο συντονισμό των μέτρων προστασίας.

4.5.4. Το είδος των μέτρων που αναφέρονται στο σημείο 5 αφορούν κατά κύριο λόγο προληπτικές δράσεις. Από την άποψη αυτή, μεγάλη σημασία έχει η ιδιαίτερη κοινωνικοπολιτιστική κατάσταση που υφίσταται σε κάθε κράτος μέλος. Η αποτελεσματικότητα των μέτρων αυτού του είδους αυξάνεται σε περίπτωση που καταρτίζονται και εφαρμόζονται κατά κύριο λόγο σε εθνικό επίπεδο.

4.6. Άρθρο 6

4.6.1. Το άρθρο 6 ορίζει με πολύ ασαφή τρόπο ποιές πληροφορίες τα κράτη μέλη οφείλουν να κοινοποιούν στην Επιτροπή. Η διάκριση μεταξύ των πληροφοριών που αφορόυν πρόσωπα, ασθενείς ή διαδικασίες μπορεί να γίνει μόνο με βάση το είδος των μέτρων που λαμβάνονται. Επίσης, δεν διευκρινίζεται αν τα στοιχεία προσωπικού χαρακτήρα θα διαβιβάζονται με αρθροιστική μορφή, όπως συμβαίνει στην περίπτωση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί στο Παρίσι σχετικά με την εξέλιξη του AIDS/VIH, ή ονομαστικά. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται να τονισθεί ότι η λύση που θα επιτευχθεί πρέπει να τύχει της υποστήριξης όλων των κρατών μελών.

4.6.2. Σε περίπτωση που πρόκειται για επιδημιολογικά ή ανοσολογικά στοιχεία, είναι απαραίτητο να προσδιορισθεί ο φορέας στον οποίο μπορεί να παραχωρηθεί δικαίωμα χρήσης των στοιχείων αυτών με σκοπό την διεξαγωγή περαιτέρω επιστημονικών αναλύσεων και να προσδιορισθούν επίσης οι σχετικοί κανόνες. Γενικά, όλοι οι εθνικοί οργανισμοί παροχής δεδομένων πρέπει να θεωρηθούν ως κάτοχοι πνευματικής ιδιοκτησίας και να συμμετάσχουν με την ιδιότητα αυτή σε περαιτέρω αναλύσεις.

4.7. Οι σύγχρονες τεχνολογίες πληροφόρησης και επικοινωνίας καθώς και το σημερινό πνεύμα συνεργασίας επιτρέπουν και καθιστούν δυνατή μια αποκεντρωμένη και οριζόντια διάρθρωση του δικτύου, όπως προτείνεται σε αυτή τη γνωμοδότηση. Θα ήταν, ωστόσο, σκόπιμο η διάρθρωση αυτή να επιτρέπει την άμεση πρόσβαση, όλων των οργανισμών των κρατών μελών που συμμετάσχουν, στην κεντρική βάση των πληροφοριών. Η «διήθηση» των πληροφοριών αυτών εκ μέρους της κεντρικής υπηρεσίας της Επιτροπής δεν θεωρείται απαραίτητη.

4.8. Αξίζει επίσης να τονισθεί η ανάγκη αξιοποίησης των εμπειριών που έχουν αποκτηθεί στον τομέα της συνεργασίας και της κατανομής της εργασίας. Οι μονάδες οι οποίες δημιουργήθηκαν στους κόλπους εθνικών κέντρων επιδημιολογίας, στις οποίες είχε ανατεθεί η συγκέντρωση, η τεκμηρίωση και η επεξεργασία δεδομένων, τόσο με σκοπό την πληροφόρηση όσο και την χάραξη μέτρων για όλη την Ευρώπη, σχετικά με το AIDS/VIH (στο Παρίσι), την σαλμονέλλωση (στο Λονδίνο), την νόσο των λεγεωνάριων (Λονδίνο), αποδείχθηκαν ως εξαιρετικά αποτελεσματικές. Προτείνεται να δημιουργηθούν παρόμοιες υπηρεσίες σε άλλα κράτη μέλη για άλλες ασθένειες.

Βρυξέλλες, 25 Σεπτεμβρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 123 της 26. 4. 1996, σ. 10.

() ΕΕ αριθ. C 388 της 31. 12. 1994.

() ΕΕ αριθ. C 133 της 31. 5. 1995.

() ΕΕ αριθ. C 174 της 17. 6. 1996.

() ΕΕ αριθ. C 295 της 7. 10. 1996, σ. 53.