Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την επιτάχυνση και διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (96/C 368/07) COM(96) 496 τελικό - 96/0248(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 18 Οκτωβρίου 1996) ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 104 Γ παράγραφος 14 δεύτερο εδάφιο,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος,

Εκτιμώντας:

(1) ότι η διατήρηση υγιούς δημοσιονομικής κατάστασης στα κράτη μέλη δημιουργεί κατάλληλες συνθήκες για διαρκή αύξηση της παραγωγής και της απασχόλησης 7 ότι η δημοσιονομική πειθαρχία θα είναι αναγκαία στο τρίτο στάδιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) για την εξασφάλιση νομισματικής σταθερότητας 7 (2) ότι οι εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές πρέπει να σχεδιάζονται κατά τρόπο που να αφήνει περιθώρια για την αντιμετώπιση έκτακτων και κυκλικών διαταραχών και για την αποφυγή υπερβολικών ελλειμμάτων 7 ότι η έννοια των έκτακτων και προσωρινών περιστάσεων πρέπει να ερμηνεύεται στενά, ενδεχομένως βάσει μιας ποσοτικής έκφρασης της έννοιας του σαφώς αρνητικού, σε πραγματικούς όρους, ποσοστού οικονομικής ανάπτυξης 7 (3) ότι το πρωτόκολλο αριθ. 5 για τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος περιέχει διατάξεις για την εφαρμογή της διαδικασίας του άρθρου 104 Γ 7 ότι είναι αναγκαία η θέσπιση συμπληρωματικών διατάξεων εφαρμογής 7 ότι, σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 14 δεύτερο εδάφιο, το Συμβούλιο θεσπίζει κατάλληλες διατάξεις για το σκοπό αυτό 7 ότι οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού και εκείνες του πρωτοκόλλου αποτελούν νέο ενιαίο σύνολο κανόνων 7 (4) ότι, σύμφωνα με το άρθρο 109 Κ παράγραφος 3, το άρθρο 104 Γ παράγραφοι 9 και 11 εφαρμόζεται μόνον στα κράτη μέλη που έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα 7 (5) ότι πρέπει να καθοριστούν προθεσμίες για την εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος προκειμένου να εξασφαλιστεί η ταχεία και αποτελεσματική εφαρμογή της 7 ότι για την αποτελεσματική εφαρμογή της διαδικασίας αυτής πρέπει επίσης να διευκρινιστεί ο τρόπος επιβολής των προβλεπόμενων στο άρθρο 104 Γ κυρώσεων στα κράτη μέλη που δεν λαμβάνουν μέτρα για τη διόρθωση της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος 7 (6) ότι ο παρών κανονισμός αποτελεί μέρος του συμφώνου σταθερότητας για την εξασφάλιση δημοσιονομικής πειθαρχίας στο τρίτο στάδιο της ΟΝΕ 7 ότι το σύμφωνο αυτό περιλαμβάνει δύο βασικά στοιχεία, δηλαδή την ενίσχυση της εποπτείας και του συντονισμού των δημοσιονομικών θέσεων, αφενός και, αφετέρου, την επιτάχυνση και διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος 7 ότι το πρώτο από τα στοιχεία αυτά αφορά ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης που επιτρέπει τον εντοπισμό των αποκλίσεων από την προβλεπόμενη μεσοπρόθεσμη πορεία των δημοσιονομικών θέσεων των κρατών μελών και τη διατύπωση συστάσεων του Συμβουλίου για τη λήψη διορθωτικών μέτρων πολύ πριν τη διαμόρφωση κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος 7 (7) ότι οι κανόνες για την ενίσχυση της εποπτείας και του συντονισμού των δημοσιονομικών θέσεων ορίζονται στον κανονισμό [. . .] του Συμβουλίου 7 (8) ότι η ενισχυμένη εποπτεία, κατά την έννοια του κανονισμού [. . .], και η παρακολούθηση από την Επιτροπή των δημοσιονομικών θέσεων σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 2 παρέχουν μια βάση για την ταχεία εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος 7 (9) ότι με βάση τα ανωτέρω, μια περίοδος δέκα μηνών κατ' ανώτατο όριο από την ημερομηνία γνωστοποίησης ή από την με άλλο τρόπο ενεργοποίηση της διαδικασίας έως την επιβολή, εφόσον είναι αναγκαίο, κυρώσεων φαίνεται εφικτή και κατάλληλη για την άσκηση πιέσεων στα κράτη μέλη για τη λήψη διορθωτικών μέτρων 7 ότι, στην περίπτωση μιας διαδικασίας που αρχίζει το Μάρτιο, η διάταξη αυτή θα επέτρεπε την επιβολή κυρώσεων εντός του ημερολογιακού έτους στο οποίο αρχίζει η διαδικασία 7 (10) ότι η έκδοση σύστασης του Συμβουλίου ή η εφαρμογή των επόμενων σταδίων της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος δεν θα θέτει προ απροόπτου μια κυβέρνηση κράτους μέλους, η οποία στην πραγματικότητα είχε στη διάθεσή της πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για να λάβει διορθωτικά μέτρα 7 ότι μια κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος κατά το τρίτο στάδιο αποτελεί σοβαρό γεγονός που απαιτεί την άμεση λήψη μέτρων από όλους τους ενδιαφερόμενους 7 (11) ότι, στο πλαίσιο της δράσης που αναλαμβάνει για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, η κυβέρνηση του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους θα λάβει, εφόσον αυτό απαιτείται από τη νομοθεσία του, τα αναγκαία μέτρα από κοινού με το εθνικό κοινοβούλιο 7 ότι οι εθνικές διαδικασίες λήψης των αποφάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 5 δεν πρέπει να εμποδίζουν την ταχεία εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείματος 7 (12) ότι, για να εξασφαλιστεί ότι η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος έχει επαρκώς αποτρεπτικό χαρακτήρα, πρέπει να απαιτείται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να προβαίνει σε άτοκη κατάθεση κατάλληλου ποσού όταν το Συμβούλιο αποφασίζει την επιβολή κύρωσης 7 (13) ότι ο ορισμός κυρώσεων με καθορισμένη διαβάθμιση αίρει τις αβεβαιότητες και επιτρέπει στους συμμετέχοντες στη διαδικασία να είναι πλήρως ενημερωμένοι σχετικά με αυτήν 7 ότι το ποσό της κατάθεσης πρέπει να συσχετίζεται με το ΑΕΠ του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους 7 ότι η κατάθεση πρέπει να περιέχει μια σταθερή συνιστώσα, υποχρεωτική σε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες επιβάλλονται χρηματικές ποινές, και μια μεταβλητή συνιστώσα υπολογιζόμενη κατ' αναλογία προς το ποσοστό κατά το οποίο το έλλειμμα υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ 7 ότι πρέπει επίσης να καθοριστεί ανώτατο ποσό, ως ποσοστό του ΑΕΠ, για τις ποινές αυτές προκειμένου να αποφευχθούν τυχόν αντιπαραγωγικές επιπτώσεις από την επιβολή τους 7 (14) ότι οι κυρώσεις αυτές πρέπει να εντείνονται εάν η σύσταση άτοκης κατάθεσης δεν οδηγεί το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να διορθώσει το υπερβολικό έλλειμμα 7 ότι στην περίπτωση αυτή η κατάθεση πρέπει να μετατρέπεται σε χρηματική ποινή και το κράτος μέλος να υποχρεούται σε νέα άτοκη κατάθεση 7 (15) ότι οι ενέργειες που αναλαμβάνει το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος αποτελούν το πρώτο βήμα προς την άρση των κυρώσεων 7 ότι η επίτευξη ουσιαστικής προόδου στη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος πρέπει να επιτρέπει την ελάφρυνση των κυρώσεων σύμφωνα με την παράγραφο 12 του άρθρου 104 Γ 7 ότι οι απομένουσες κυρώσεις αίρονται στο σύνολό τους μόνο εφόσον έχει διορθωθεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος 7 (16) ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 3605/93 του Συμβουλίου για την εφαρμογή του πρωτοκόλλου σχετικά με τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (1), ορίζει λεπτομερείς κανόνες για την γνωστοποίηση από τα κράτη μέλη στοιχείων για τη δημοσιονομική τους θέση 7 (17) ότι στις περιπτώσεις στις οποίες η συνθήκη αναγνωρίζει, σύμφωνα με το άρθρο 109 ΣΤ παράγραφος 8, συμβουλευτικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), οι αναφορές στην ΕΚΤ πριν από την ίδρυσή της εννοείται ότι αφορούν το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΤΜΗΜΑ 1 Επιτάχυνση της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος

Άρθρο 1

1. Το Συμβούλιο αποφασίζει εάν υφίσταται ή όχι υπερβολικό έλλειμμα, σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 6, εντός τριών μηνών από τις ημερομηνίες γνωστοποίησης που ορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3605/93 του Συμβουλίου. Εάν αποφασίσει, κατ' εφαρμογή του άρθρου 104 Γ παράγραφος 6, ότι υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα, απευθύνει ταυτόχρονα σύσταση στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 7.

2. Η υπέρβαση της τιμής αναφοράς για το δημοσιονομικό έλλειμμα θεωρείται έκτακτη και προσωρινή, σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 2 στοιχείο α) δεύτερη περίπτωση, εάν οφείλεται σε ασυνήθεις περιστάσεις που εκφεύγουν του ελέγχου του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους και έχουν σημαντική επίπτωση στη δημοσιονομική θέση του δημόσιου τομέα του, ή εάν οφείλεται σε σοβαρή οικονομική ύφεση, ιδίως σε περίπτωση σαφώς αρνητικού, σε πραγματικούς όρους, ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης. Επιπλέον, εάν οι ασυνήθεις περιστάσεις ή η σοβαρή οικονομική ύφεση παύουν να υφίστανται ή εάν προβλέπεται ότι θα παύσουν να υφίστανται εντός του ημερολογιακού έτους που ακολουθεί εκείνο στο οποίο το έλλειμμα υπερβαίνει την τιμή αναφοράς, οι δημοσιονομικές προβλέψεις της Επιτροπής πρέπει να αναφέρουν ότι το έλλειμμα θα μειωθεί κάτω από την τιμή αναφοράς στη διάρκεια του ημερολογιακού έτους που ακολουθεί εκείνο της υπέρβασης.

Άρθρο 2

1. Η απόφαση του Συμβουλίου να ανακοινώσει δημόσια τις συστάσεις του αφού διαπιστώσει ότι δεν ανελήφθη αποτελεσματική δράση σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 8, λαμβάνεται εντός τεσσάρων μηνών από την απόφαση για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 6 και από την έκδοση συστάσεων σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 7.

2. Για να κρίνει εάν ανελήφθη αποτελεσματική δράση μετά την έκδοση των συστάσεών του σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 7, το Συμβούλιο μπορεί να βασίζει την απόφασή του στις επίσημες αποφάσεις της κυβέρνησης του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. Εάν αυτές οι επίσημες αποφάσεις δεν εγκριθούν, εφόσον είναι αναγκαίο, από την εθνική νομοθετική αρχή εντός της προθεσμίας που ορίζει το Συμβούλιο στις συστάσεις που απευθύνει σύμφωνα με το παραπάνω άρθρο, ή εάν τροποποιηθούν ουσιωδώς στη διάρκεια της διαδικασίας έκδοσης της νομοθετικής πράξης, το Συμβούλιο επανεξετάζει εάν ανελήφθη πράγματι αποτελεσματική δράση.

Άρθρο 3

Κάθε απόφαση με την οποία το Συμβούλιο ειδοποιεί το κράτος μέλος να λάβει μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 9, λαμβάνεται εντός μηνός από τη λήψη της απόφασης με την οποία το Συμβούλιο διαπιστώνει ότι δεν ανελήφθη αποτελεσματική δράση σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 8.

Άρθρο 4

Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 104 Γ παράγραφος 11, το Συμβούλιο αποφασίζει κατά κανόνα την επιβολή κυρώσεων σύμφωνα με τις διατάξεις του παραπάνω άρθρου. Η απόφαση αυτή λαμβάνεται εντός δύο μηνών το αργότερο από τη λήψη της απόφασης με την οποία το Συμβούλιο ειδοποιεί το κράτος μέλος να λάβει μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 9.

Άρθρο 5

Το χρονικό διάστημα μεταξύ των ημερομηνιών γνωστοποίησης που αναφέρονται το άρθρο 1 του παρόντος κανονισμού και της απόφασης του Συμβουλίου για επιβολή κυρώσεων που αναφέρεται στο άρθρο 4 του παρόντος κανονισμού δεν μπορεί να υπερβαίνει τους δέκα μήνες.

Άρθρο 6

Κάθε απόφαση με την οποία το Συμβούλιο εντείνει τις κυρώσεις (εκτός των χρηματικών ποινών που αναφέρονται στο άρθρο 9 του παρόντος κανονισμού) σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 11 ή καταργεί ορισμένες ή όλες τις αποφάσεις του σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 12 λαμβάνεται εντός δύο μηνών το αργότερο από τις ημερομηνίες γνωστοποίησης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3605/93 του Συμβουλίου.

ΤΜΗΜΑ 2 Κυρώσεις

Άρθρο 7

Εάν το Συμβούλιο αποφασίσει να επιβάλει κυρώσεις σε ένα κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 11, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος οφείλει κατά κανόνα να προβεί σε άτοκη κατάθεση. Το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει να συμπληρώσει την κατάθεση αυτή με τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 104 Γ παράγραφος 11 πρώτη και δεύτερη περίπτωση.

Άρθρο 8

Εάν το υπερβολικό έλλειμμα οφείλεται σε μη συμμόρφωση με το κριτήριο του άρθρου 104 Γ παράγραφος 2 στοιχείο α) για το δημοσιονομικό έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ, το ποσό της κατάθεσης περιλαμβάνει μια σταθερή συνιστώσα ίση με το 0,2 % του ΑΕΠ και μια μεταβλητή συνιστώσα ίση με το ένα δέκατο της διαφοράς μεταξύ του ελλείμματος, εκφρασμένου ως ποσοστό του ΑΕΠ του έτους στο οποίο το έλλειμμα θεωρήθηκε υπερβολικό, και της τιμής αναφοράς. Καθορίζεται ανώτατο όριο ίσο με το 0,5 % του ΑΕΠ για το ετήσιο ποσό των καταθέσεων.

Εάν το υπερβολικό έλλειμμα οφείλεται μόνον σε μη συμμόρφωση με το κριτήριο του άρθρου 104 Γ παράγραφος 2 στοιχείο β) για το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, το ποσό της κατάθεσης περιλαμβάνει μόνο μια σταθερή συνιστώσα ίση με το 0,2 % του ΑΕΠ.

Άρθρο 9

Η αρχική κατάθεση μετατρέπεται κατά κανόνα σε χρηματική ποινή εάν το υπερβολικό έλλειμμα δεν έχει διορθωθεί, κατά την κρίση του Συμβουλίου, εντός των δύο επόμενων ετών. Το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει να επιβάλει, επιπλέον, της χρηματικής ποινής, τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 104 Γ παράγραφος 11 εφόσον δεν εφαρμόστηκαν κατά το χρόνο επιβολής των κυρώσεων. Ταυτόχρονα, το κράτος μέλος υποχρεούται σε νέα άτοκη κατάθεση, υπολογιζόμενη σύμφωνα με τον κανόνα που ορίζεται στο άρθρο 8 του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 10

Σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 12, το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει την άρση ορισμένων ή όλων των κυρώσεων που προβλέπονται στο άρθρο 104 Γ παράγραφος 11 πρώτη και δεύτερη περίπτωση, εάν το κράτος μέλος επιτυγχάνει ουσιαστική, έστω και ανεπαρκή, πρόοδο στη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.

Άρθρο 11

Σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 12, το Συμβούλιο αίρει όλες τις απομένουσες κυρώσεις εφόσον καταργηθεί η απόφαση για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος. Τα ποσά των χρηματικών ποινών που επιβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 9 του παρόντος κανονισμού δεν αποδίδονται στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.

Άρθρο 12

Οι καταθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 8 του παρόντος κανονισμού γίνονται στην Επιτροπή. Οι τόκοι από τις καταθέσεις αυτές καθώς και τα ποσά των χρηματικών ποινών που προβλέπονται στο άρθρο 9 του παρόντος κανονισμού συνιστούν πόρους του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 13

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1999.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

(1) ΕΕ αριθ. L 332 της 31. 12. 1993, σ. 7.