Α4-0206/95

Ψήφισμα επί της ανακοινώσεως της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων προς το Συμβούλιο με τίτλο: «Οικονομική Ανάπτυξη και Περιβάλλον: Ορισμένες Επιπτώσεις στον Σχεδιασμό της Οικονομικής Πολιτικής»

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με τίτλο: «Οικονομική Ανάπτυξη και Περιβάλλον: Ορισμένες Επιπτώσεις στον Σχεδιασμό της Οικονομικής Πολιτικής» (COM(94)0465 - C4- 0217/94),

- λαμβάνοντας υπόψη τα άρθρα 130 Ρ, Σ και Τ της Συνθήκης ΕΚ και ιδίως τις αρχές που αναφέρονται στην αειφόρο ανάπτυξη, στην προφύλαξη και την προληπτική δράση, στον αγώνα εναντίον της ρύπανσης κατά προτεραιότητα στην πηγή καθώς και την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»,

- λαμβάνοντας υπόψη το Πέμπτο Πρόγραμμα Δράσης στον τομέα του περιβάλλοντος,

- έχοντας υπόψη τις δεσμεύσεις της Κοινότητας όσον αφορά την εκτέλεση της Αgenda 21,

- λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών καθώς και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής, της Επιτροπής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Ενέργειας καθώς και της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων και Απασχόλησης (Α4-0206/95),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνέχιση της οικονομικής ανάπτυξης με τις σημερινές συνθήκες δεν θα οδηγήσει σε αύξηση της ευημερίας, αλλά μάλλον στην καταστροφή των πόρων που εξασφαλίζουν την ύπαρξη του ανθρώπου και την επιβίωσή του,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ζωή στη γη θα καθίστατο αβίωτη εάν οι αναπτυσσόμενες χώρες επετύγχαναν χρησιμοποιώντας με τον ίδιο τρόπο τις πρώτες ύλες και το σημερινό επίπεδο της τεχνικής, το αυτό βιοτικό επίπεδο όπως τα ανεπτυγμένα έθνη,

Γ. εκτιμώντας ότι είναι ως εκ τούτου απαραίτητο από οικολογικής άποψης,να μειωθεί δραστικά η χρήση ανά κάτοικο των μη ανανεώσιμων πρώτων υλών, και ότι πρέπει να διεξαχθούν έρευνες για νέες διαδικασίες και τεχνικές που θα προστατεύουν το περιβάλλον και τους πόρους, έτσι ώστε με τη μακρόχρονη χρήση των προϊόντων να μειώνονται σε γενικές γραμμές οι εκάστοτε χρησιμοποιούμενες πρώτες ύλες,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έλαβε εκτεταμένες δεσμεύσεις υπογράφοντας ένα σημαντικό αριθμό διεθνών συμφωνιών (όπως η Σύμβαση για το Κλίμα, η Σύμβαση για την Βιοποικιλότητα, το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ, η Αgenda 21, κλπ.),

Ε. έχοντας υπόψη ότι η σημερινή οικονομική διάρθρωση διαιωνίζει μία ασύμμετρη κατανομή του πλούτου από διαπεριφερειακή και διαχρονική πλευρά,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι μία ολόκληρη σειρά μέτρων θα είναι απαραίτητη για να εξασφαλισθεί μία αειφόρος ανάπτυξη της οικονομίας και εκτιμώντας ότι τα εν λόγω μέτρα θα πρέπει να ληφθούν στο πλέον αποτελεσματικό επίπεδο διαχείρισης (παγκόσμιο, ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό), σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμπερίληψη των περιβαλλοντικών παραγόντων στην μικρο-, μεσο- και μακροοικονομική πολιτική θα οδηγήσει σε νέες σχέσεις τιμών και αλλαγές στις οικονομικές δομές, και έχοντας υπόψη ότι θα πρέπει να εφαρμοσθούν μέτρα προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι εν λόγω μετατροπές θα εφαρμοστούν κάτω από συνθήκες κοινωνικής δικαιοσύνης,

Η. εκτιμώντας ότι η σημερινή γενεά, με τις τεχνικές της ικανότητες και γνώσεις, ελέγχει όσο ποτέ άλλωτε τα «πλούτη της δημιουργίας» και, σύμφωνα με την αρχή της καλής διαχείρισης, έχει σαφή ευθύνη όσον αφορά την προστασία της φύσεως,

1. εκφράζει την ικανοποίησή του προς την Επιτροπή για την ανακοίνωσή της, η οποία αποτελεί τη βάση αυτής της προτάσεως ψηφίσματος και η οποία αναπτύσσει τις ιδέες που περιγράφονται στο Κεφάλαιο 10 της Λευκής Βίβλου της Επιτροπής σχετικά με την «Ανάπτυξη, Ανταγωνιστικότητα και Απασχόληση»[semigr ]

2. εκφράζει όμως τη λύπη του για το γεγονός ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής δεν αφιερώνει μεγαλύτερη προσοχή σε ένα συγκεκριμένο αριθμό σημαντικών πτυχών του μοντέλου που πρέπει να ακολουθηθεί για μία σταθερή και αειφόρο οικονομική ανάπτυξη[semigr ] αυτές οι πτυχές περιλαμβάνουν την αδυναμία να ενσωματώνονται εξωτερικοί παράγοντες στις τιμές, στην απασχόληση, στις σχέσεις με τις αναπτυσσόμενες χώρες και το διεθνές εμπόριο[semigr ]

3. θεωρεί ότι, στην ανακοίνωσή της, η Επιτροπή υποτιμά ακόμα τον επείγοντα χαρακτήρα των περιβαλλοντικών προβλημάτων, αναφερόμενη στην ανάγκη για την οικονομική ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος, που πρέπει να συμβαδίζουν μακροπρόθεσμα, ενώ η ίδια η αρχή της αειφόρου ανάπτυξης προϋποθέτει και απαιτεί να ληφθούν μέτρα βραχυπρόθεσμα[semigr ]

4. θεωρεί ότι η φράση σύμφωνα με την οποία, μακροπρόθεσμα, η οικονομική ανάπτυξη και η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να συμβαδίζουν, αντί η μία να αποκλείει την άλλη, τίθεται με τρόπο πολύ περιοριστικό, διότι δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι η έρευνα για την αειφόρο ανάπτυξη απαιτεί το τμήμα το πλέον ευημερές του κόσμου να υποχρεωθεί να μειώσει το επίπεδο της κατανάλωσής του σε αγαθά για να εξασφαλίσει την ενσωμάτωση της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης σε ένα οικολογικό σύστημα[semigr ]

Το μοντέλο της αειφόρου οικονομικής ανάπτυξης

5. εκτιμά το γεγονός ότι η Επιτροπή αφιέρωσε ιδιαίτερη προσοχή στις μακροοικονομικές πτυχές των διαφόρων οικονομικών μοντέλων ανάπτυξης[semigr ]

6. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει επίγνωση των τροποποιήσεων που είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθούν στις οικονομικές δομές για να καταλήξουμε σε μία οικονομία αειφόρου ανάπτυξης, αναζητεί ταυτόχρον από την Επιτροπή να μην αγνοήσει τις δυσκολίες που προκύπτουν με τις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς και στον τομέα του εμπορίου και του περιβάλλοντος[semigr ]

7. ζητεί από την Επιτροπή να εκπονήσει ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα με σκοπό να επιτρέψει την πραγματοποίηση μέχρι το έτος 2020 μιας αειφόρου οικονομικής δομής[semigr ] υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι όσο περισσότερο καθυστερήσουν αυτά τα μέτρα, τόσο πιο δραστικά θα πρέπει κανείς να επέμβει για να επιτύχει τους ίδιους στόχους, και εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι τα εν λόγω μέτρα είναι απαραίτητα για να καταλήξουμε σε μία οικονομία αειφόρου ανάπτυξης και ότι τα εν λόγω μέτρα δεν θα απορροφήσουν παρά ένα μικρό τμήμα του ΑΕΠ (2-3%) εάν ληφθούν εγκαίρως[semigr ]

8. υποστηρίζει στο αυτό πλαίσιο, τις ενέργειες που πραγματοποιεί η Επιτροπή στον τομέα της «πράσινης» λογιστικής, των «λογαριασμών δορυφόρων» καθώς και των οικολογικών δεικτών, που αποτελούν μία ουσιαστική προϋπόθεση για την πραγματοποίηση μιας αειφόρου οικονομικής ανάπτυξης[semigr ]

9. ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις με σκοπό την εκπόνηση ενός αριθμού μέσων που θα μπορέσουν να επιτρέψουν την υλοποίηση και την πραγματοποίηση μιας αειφόρου ανάπτυξης, καθορίζοντας ταυτόχρονα το αντίστοιχο χρονοδιάγραμμα[semigr ]

10. καλεί επίσης την Επιτροπή να διευρύνει την ορολογία, που χρησιμοποιείται στο Κεφάλαιο 10 της Λευκής Βίβλου για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση, που συνδέεται με το νέο μοντέλο ανάπτυξης για την Κοινότητα με τις έννοιες του «οικολογικού περιθωρίου» («carrying capacity» ή «environmental space») καθώς και των οικολογικών αγαθών («environmental goods»)[semigr ]

11. υπογραμμίζει ότι παραμένει απαραίτητη μία πολιτική που θα βασίζεται στη νομοθεσία, σε μέσα που θα στηρίζονται στην αγορά, σε ενημέρωση καθώς και σε μέτρα που θα ενθαρρύνουν την περιβαλλοντική τεχνολογία ως την πλέον αποτελεσματική προσέγγιση για να αντιμετωπισθούν τα υφιστάμενα περιβαλλοντικά προβλήματα[semigr ]

Οικονομικά και φορολογικά μέσα

12. διαπιστώνει ότι ένας από τους βασικούς κανόνες της οικονομίας είναι η βέλτιστη χρησιμοποίηση των σπάνιων συντελεστών παραγωγής και υπογραμμίζει ότι η μετατόπιση από την φορολογία της εργασίας προς την φορολογία των σπάνιων πρώτων υλών αποτελεί ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό μέσο για την εξασφάλιση του γεγονότος ότι η οικονομική ανάπτυξη και η προστασία του περιβάλλοντος θα συμβαδίζουν[semigr ]

13. καλεί την Επιτροπή, σύμφωνα με τη Λευκή Βίβλο «Ανάπτυξη, Ανταγωνιστικότητα και Απασχόληση[semigr ] Προκλήσεις της σημερινής εποχής και δρόμοι προς τον 21ο αιώνα» να υποβάλει προτάσεις για ένα βιώσιμο πρότυπο, στο οποίο η ανάπτυξη, η ανταγωνιστικότητα και η απασχόληση θα βρίσκονται σε υγιείς σχέσεις, το οποίο θα είναι φιλικό προς το περιβάλλον και θα προσφέρει και καλύτερη ποιότητα ζωής (π.χ. οι δυνατότητες απασχόλησης στον τομέα της επεξεργασίας των υδάτων, της εξυγίανσης των μολυσμένων περιοχών ή του ελέγχου της τήρησης των προδιαγραφών ποιότητας)

14. συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής ότι ένας ρυθμιστικός φόρος αποτελεί ιδιαίτερα αποτελεσματικό μέσο πολιτικής για να ενθαρρυνθούν οι παραγωγοί και οι καταναλωτές να πραγματοποιούν αποτελεσματικότερη χρήση των σπάνιων πρώτων υλών[semigr ]

15. εκφράζει την βαθειά λύπη του για το γεγονός ότι μέχρι σήμερα, το Συμβούλιο δεν ήταν σε θέση να λάβει συγκεκριμένα μέτρα προς την ανωτέρω κατεύθυνση, όπως η θέσπιση ενός ευρωπαϊκού φόρου για το CΟ2, που θα πρέπει να εφαρμοσθεί στο σύνολο των κρατών μελών[semigr ]

16. καλεί την Επιτροπή να επεξεργαστεί όσο το δυνατόν ταχύτερα συγκεκριμένα πρότυπα για την εισαγωγή ενός φόρου επί της κατανάλωσης ενέργειας, σκοπός του οποίου θα είναι η επίτευξη θετικών αποτελεσμάτων στην ανάπτυξη και στην απασχόληση, καθώς και μια μείωση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, η δε επιβολή του φόρου αυτού θα αντισταθμίζεται από μια συγκεκριμένη μείωση των επιβαρύνσεων που δεν αφορούν άμεσα τις αμοιβές, ενώ τα φορολογικά έσοδα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται υποχρεωτικά για αποτελεσματικές τεχνολογίες από την άποψη της ενέργειας και για την εφαρμογή μέτρων που θα εξοικονομούν ενέργεια (όπως π.χ. η καλύτερη θερμική μόνωση των κτηρίων)[semigr ]

17. καλεί περαιτέρω την Επιτροπή να εκπονήσει ένα πρότυπο φόρου επί της κατανάλωσης ενέργειας που θα προβλέπει τη φορολόγηση της πρωτογενούς ενέργειας στην αρχή της διαδικασίας κατανάλωσης ενέργειας, ώστε να προκαλέσει μια μείωση των μεγάλων απωλειών ενέργειας κατά τη διάρκεια της μετατροπής των πρωτογενών πηγών σε δευτερογενείς πηγές (π.χ. την παραγωγή ηλεκτρισμού με τη χρήση άνθρακα)[semigr ]

18. ζητεί από την Επιτροπή να εκπονήσει έκθεση σχετικά με τη χρήση μέσων που θα βασίζονται στους μηχανισμούς της αγοράς στα κράτη μέλη, στα οποία οι μηχανισμοί αυτοί, όχι μόνον θα καταγράφονται αλλά και θα αξιολογούνται, και όπου θα απεικονίζονται οι συγκαλυμμένες επιδοτήσεις από τις οποίες επωφελούνται ορισμένες οικονομικές δραστηριότητες με αποτέλεσμα τα εξωτερικά κόστη να μην επιβαρύνουν τις τιμές αλλά το κοινωνικό σύνολο[semigr ]

19. διαπιστώνει ότι η ανακοίνωση αφορά κυρίως τους ρυθμιστικούς φόρους και καλεί την Επιτροπή να εξετάσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο άλλα μέσα που θα στηρίζονται στην αγορά, όπως τα καθεστώτα επιδοτήσεως ή απλώς την παύση των μη εμφανιζόμενων καθεστώτων επιδοτήσεως (η μη φορολόγηση της κηροζίνης), τα καθεστώτα επιβολής προστίμων, τις διαπραγματευόμενες άδειες όσον αφορά τις εκπομπές και τους συγκεκριμένους φόρους, και να υποβάλει κατόπιν προτάσεις για την θέσπιση μέτρων και την εφαρμογή τους[semigr ]

20. υπογραμμίζει ότι ο κύριος στόχος της χρησιμοποιήσεως παρόμοιων μέσων είναι η ενθάρρυνση των οικονομικών τομέων ώστε να στραφούν σε πλέον αειφόρους τρόπους παραγωγής και καταναλώσεως[semigr ]

Οικολογική τεχνολογία

21. ζητεί από την Επιτροπή και από τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν την μεταφορά οικολογικής τεχνολογίας και τεχνολογιών στον τομέα της ενέργειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες[semigr ]

22. καλεί την Επιτροπή να αναζητήσει μια διεθνή συνεργασία στον τομέα των ελάχιστων προδιαγραφών σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος, με τη διάρκεια της εργασίας και την κοινωνική προστασία, ώστε να επιτρέψει μια κοινή αντίδραση στα μεγάλα προβλήματα του περιβάλλοντος και να μπορέσει να αντιμετωπίσει τα στοιχεία που ευνοούν έναν αθέμιτο ανταγωνισμό[semigr ]

23. καλεί την Επιτροπή να λάβει περισσότερο υπόψη τους οικολογικούς παράγοντες στην πολιτική της που αφορά την απασχόληση, και κυρίως να ενθαρρύνει περισσότερο το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που παράσχει ο τομέας της οικολογικής τεχνολογίας[semigr ]

24. ζητεί από την Επιτροπή να εφαρμόσει μια πολιτική που θα έχει ως σκοπό να ενθαρρύνει οικονομικά ορισμένες τεχνικές που θα επιτρέψουν να μειωθεί η περιβαλλοντική ρύπανση, όπως η επαναχρησιμοποίηση, η ανακύκλωση, η ολοκληρωμένη διαχείριση των κύκλων και η προστασία του περιβάλλοντος στο εσωτερικό της επιχειρήσεως[semigr ] καλεί την Επιτροπή να προτείνει, ως μια από τις υψηλότερες προτεραιότητες, έναν φόρο σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τα απόβλητα, με σκοπό την καύση τους και τον ενταφιασμό τους[semigr ]

25. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, καθώς και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών