ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

1.1. Στόχοι της πρότασης

Η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει νέες πηγές οικονομικής μεγέθυνσης προκειμένου να αποκαταστήσει την ανταγωνιστικότητα, να δώσει ώθηση στην καινοτομία και να δημιουργήσει νέες θέσεις απασχόλησης. Η παγκόσμια οικονομία εξελίσσεται προς μια οικονομία του διαδικτύου και οι ΤΠΕ πρέπει να αναγνωρισθούν πλήρως ως πηγή έξυπνης, διατηρήσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Η Ευρώπη δεν μπορεί να απαρνηθεί τα οφέλη από τις διασυνδεδεμένες τεχνολογίες στις οποίες οφείλεται το 50% της βελτίωσης της παραγωγικότητας τα τελευταία χρόνια, σε όλους τους τομείς, χάρη στις οποίες δημιουργούνται πέντε θέσεις απασχόλησης για κάθε δύο θέσεις που χάνονται και οι οποίες αποτελούν μοχλό για νέες καινοτόμες υπηρεσίες που μπορούν να επεκταθούν σε παγκόσμια κλίμακα εφόσον τους δοθεί η δυνατότητα να αναπτυχθούν. Πρόκειται για βασικό παράγοντα προκειμένου η Ευρώπη να αναδυθεί ισχυρότερη από την κρίση, εφόσον αντιμετωπίσουμε τα εμπόδια στην ανάπτυξη που οφείλονται στον συνεχιζόμενο κατακερματισμό. Αυτό αναγνωρίστηκε πλήρως από το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2013, στα συμπεράσματα του οποίου προβλεπόταν ότι η Επιτροπή όφειλε, μέχρι τον Οκτώβριο του 2013, να έχει υποβάλει έκθεση για τα εναπομένοντα εμπόδια ολοκλήρωσης μιας πλήρως λειτουργούσας ενιαίας ψηφιακής αγοράς και να έχει παρουσιάσει συγκεκριμένα μέτρα για την δημιουργία της ενιαίας αγοράς τεχνολογιών πληροφοριών και τηλεπικοινωνιών το ταχύτερο δυνατόν.

Γενικός στόχος της πρότασης είναι η προώθηση της ενιαίας αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών, στην οποία:

- οι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, οπουδήποτε αυτές παρέχονται στην Ένωση, χωρίς διασυνοριακούς περιορισμούς ή αδικαιολόγητο πρόσθετο κόστος ·

- οι επιχειρήσεις που παρέχουν δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών θα έχουν τη δυνατότητα να δραστηριοποιούνται και να τις παρέχουν οπουδήποτε είναι εγκατεστημένη η επιχείρηση ή οπουδήποτε βρίσκονται οι πελάτες τους εντός της ΕΕ.

Ο εν λόγω φιλόδοξος στόχος είναι αφεαυτού σημαντικός, μετά από μια δεκαετία ενωσιακών νομοθετικών παρεμβάσεων για την ελευθέρωση και την ενοποίηση των εν λόγω αγορών. Η επείγουσα λήψη αποφασιστικών μέτρων για την επίτευξη του εν λόγω στόχου, όπως καθορίζεται στην παρούσα πρόταση, είναι ιδιαίτερα ζωτικής σημασίας αφού για πολλά από τα μέτρα αυτά θα απαιτηθεί μετά την θέσπισή τους χρόνος ώστε να επιτευχθούν όλα τα αποτελέσματά τους. Η ενιαία αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών προβλέπεται να προωθήσει τον ανταγωνισμός, τις επενδύσεις και την καινοτομία σε δίκτυα και υπηρεσίες με την ενίσχυση της ενοποίησης της αγοράς και των διασυνοριακών επενδύσεων σε δίκτυα και στην παροχή υπηρεσιών. Τα συγκεκριμένα μέτρα που προτείνονται θα έχουν ως αποτέλεσμα εντονότερο ανταγωνισμό όσον αφορά την ποιότητα αλλά και την τιμή των υποδομών, εντονότερη καινοτομία και διαφοροποίηση, συμπεριλαμβανομένων επιχειρηματικών μοντέλων, και ευκολότερο προγραμματισμό των εμπορικών και τεχνικών στοιχείων των επενδυτικών αποφάσεων όσον αφορά την είσοδο ή την επέκταση σε αγορές κινητών και σταθερών επικοινωνιών. Έτσι θα αποτελέσει τη βάση για άλλα μέτρα που έχουν ληφθεί για την προώθηση των φιλόδοξων στόχων ευρυζωνικότητας που καθορίστηκαν στο Ψηφιακό Θεματολόγιο για την Ευρώπη καθώς για την δημιουργία γνήσιας ενιαίας ψηφιακής αγοράς όπου το περιεχόμενο, οι εφαρμογές και άλλες ψηφιακές υπηρεσίες θα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα. Από την ενίσχυση του ανταγωνισμού στον τομέα των υποδομών και από την αυξημένη ενοποίηση σε ολόκληρη την Ένωση θα προκύψει μείωση των συμφορήσεων και συνεπώς της ανάγκης εκ των προτέρων νομοθετικής ρύθμισης των αγορών ηλεκτρονικών επικοινωνιών, έτσι ώστε με την πάροδο του χρόνου αυτός ο τομέας να καταστεί όμοιος με οποιοδήποτε άλλο οικονομικός τομέα που αποτελεί αντικείμενο οριζόντιων νομοθετικών ρυθμίσεων και των κανόνων του ανταγωνισμού.

Η αυξανόμενη διαθεσιμότητα ψηφιακών υποδομών και υπηρεσιών προβλέπεται να αυξήσει με τη σειρά της τις επιλογές των καταναλωτών και την ποιότητα των υπηρεσιών και θα συμβάλει στην εδαφική και κοινωνική συνοχή, καθώς και στη διευκόλυνση της κινητικότητας σε ολόκληρη την ΕΕ. Παράλληλα, για την ψηφιακή οικονομία γενικότερα, η βελτίωση της λειτουργίας του κλάδου των ηλεκτρονικών επικοινωνιών ανά την Ένωση θα αναμένεται να οδηγήσει σε περισσότερες επιλογές και καλύτερη ποιότητα επιχειρηματικών εισροών, εξασφαλίζοντας την επίτευξη βελτιώσεων της παραγωγικότητας συνδεόμενων με τη χρήση ΤΠΕ καθώς και από τις εκσυγχρονισμένες δημόσιες υπηρεσίες. Απώτερος στόχος είναι η στήριξη της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας σε έναν κόσμο που εξαρτάται όλο και περισσότερο από την ψηφιακή οικονομία για να λειτουργήσει και να αναπτυχθεί.

Οι εναπομένουσες προκλήσεις όσον αφορά την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς περιλαμβάνουν: Πρώτον, η κατάργηση των περιττών φραγμών του καθεστώτος αδειοδότησης και των κανόνων που ισχύουν για την παροχή υπηρεσιών, έτσι ώστε η άδεια που χορηγείται σε ένα κράτος μέλος να ισχύει σε όλα τα κράτη μέλη, και οι επιχειρήσεις να μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες βάσει συνεπούς και σταθερής εφαρμογής των κανονιστικών υποχρεώσεων. Δεύτερον, διασφάλιση μεγαλύτερης εναρμόνισης για την πρόσβαση σε βασικές εισροές: με την εγγύηση στους φορείς εκμετάλλευσης κινητών επικοινωνιών προβλέψιμων συνθηκών εκχώρησης και συντονισμένων χρονοδιαγραμμάτων για την πρόσβαση στο ραδιοφάσμα για τα ασύρματα ευρυζωνικά δίκτυα ανά την ΕΕ· με την εναρμόνιση των τρόπων πρόσβασης στα ευρωπαϊκά σταθερά δίκτυα, έτσι ώστε οι πάροχοι να μπορούν να παρέχουν ευκολότερα τις υπηρεσίες τους σε ολόκληρη την ενιαία αγορά. Τρίτον, εξασφάλιση κοινών υψηλών επιπέδων προστασίας των καταναλωτών ανά την Ένωση και των συναφών κοινών εμπορικών όρων, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την σταδιακή άρση των επιβαρύνσεων περιαγωγής και την διασφάλιση της πρόσβασης στο ανοικτό διαδίκτυο. Οι παραπάνω αποτελούν διακριτές προκλήσεις στις οποίες η παρούσα πρόταση επιφέρει διακριτές λύσεις, όλες όμως είναι ζωτικές για την λήψη εμπορικών και επενδυτικών αποφάσεων στον τομέα αυτό και προς το συμφέρον των καταναλωτών πρέπει να αντιμετωπιστούν όλες από κοινού τώρα προκειμένου να αποδεσμευτεί η ενιαία αγορά. Υφίστανται παράλληλα με τις ευρύτερες προκλήσεις δημιουργίας ψηφιακής ενιαίας αγοράς όπως για παράδειγμα οι κανόνες που εφαρμόζονται στο διαδικτυακό περιεχόμενο.

Προκειμένου οι Ευρωπαίοι να είναι σε θέση να απολαμβάνουν νέες καινοτόμες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, πρέπει να επιταχυνθούν οι επενδύσεις σε υποδομές επόμενης γενιάς. Το κατάλληλο κανονιστικό περιβάλλον είναι ζωτικής σημασίας για τη συμβολή στη δημιουργία δυναμικής και ανταγωνιστικής αγοράς. Πρέπει να παρέχει ισόρροπη κατανομή κινδύνων και ανταμοιβών για όσους διατίθενται να επενδύσουν. Και τούτο μπορεί να θέσει τέλος στον κατακερματισμό των υπηρεσιών, ούτως ώστε τα πλήρη οφέλη τους να είναι διαθέσιμα σε όλους τους τομείς και τους χρήστες, σε ολόκληρη την ΕΕ. Προκειμένου να υποστηρίξει τους εν λόγω στόχους, η Επιτροπή παράλληλα με την παρούσα πρόταση εκδίδει και σύσταση σχετικά με συνεπείς υποχρεώσεις αμεροληψίας και μεθόδους κοστολόγησης για την προώθηση του ανταγωνισμού και την βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος στην ευρυζωνικότητα[1]. Με την εν λόγω σύσταση θα προωθηθεί ο ανταγωνισμός και θα ενισχυθούν οι επενδύσεις σε δίκτυα υψηλής ταχύτητας, εξασφαλίζοντας μακροπρόθεσμη σταθερότητα των τιμών πρόσβασης σε δίκτυα χαλκού, διασφαλίζοντας στους αιτούντες ισότιμη πρόσβαση στα δίκτυα των κατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης, εξασφαλίζοντας έτσι ισότιμους όρους ανταγωνισμού και καθορίζοντας τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες δεν δικαιολογείται πλέον η ρύθμιση των τιμών των δικτύων πρόσβασης νέας γενιάς, έτσι ώστε οι επενδυτές σε τέτοια δίκτυα να έχουν μεγαλύτερη ελευθερία να εντοπίσουν τις κατάλληλες τιμολογιακές πολιτικές για να διασφαλίσουν ανταποδοτικότητα παράλληλα με την παρουσία ανταγωνιστικών υποδομών, όπως τα ρυθμιζόμενα δίκτυα χαλκού, καθώς και τα καλωδιακά δίκτυα σε ορισμένες περιοχές και, όλο και περισσότερο, τα κινητά δίκτυα 4ης γενιάς.

Η παρούσα πρόταση πρέπει επίσης να εξεταστεί στο πλαίσιο άλλων πρόσφατων ή επικείμενων πρωτοβουλιών στον τομέα. Η πρόταση αξιοποιεί και προωθεί τις κύριες οδηγίες του 2002 που διέπουν την παροχή ηλεκτρονικών επικοινωνιών, όπως τροποποιήθηκαν το 2009, με την εισαγωγή άμεσα εφαρμόσιμων νομοθετικών διατάξεων που θα λειτουργούν σε συνδυασμό με τις διατάξεις των οδηγιών για θέματα όπως η αδειοδότηση, η εκχώρηση ραδιοφάσματος και η πρόσβαση στα δίκτυα. Η πρόταση εγκρίνεται λαμβανομένης υπόψη της πρόταση της Επιτροπής για κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με μέτρα μείωσης του κόστους εγκατάστασης ηλεκτρονικών δικτύων επικοινωνιών υψηλής ταχύτητας[2], που έχει ήδη υιοθετήσει την προσέγγιση της αντιμετώπισης σε ενιαία νομοθετική πράξη σειράς διακριτών κανονιστικών στοιχείων κόστους σε διάφορα στάδια της επενδυτικής διαδικασίας σε δίκτυα, τα οποία αν συνεξεταστούν επιτρέπουν μείωση του κόστους εγκατάστασης ευρυζωνικών δικτύων μέχρι και κατά 30%. Η παρούσα πρόταση εγκρίνεται επίσης με δεδομένο ότι η σύσταση της Επιτροπής για τις σχετικές αγορές[3] πρόκειται να αναθεωρηθεί το 2014, και ότι οι προπαρασκευαστικές εργασίες έχουν ήδη προχωρήσει αρκετά· η ταχεία έγκριση και εφαρμογή της παρούσας πρότασης είναι δυνατόν να επιτρέψει μείωση του αριθμού ή του εύρους των αγορών που υπόκεινται σε εκ των προτέρων νομοθετική ρύθμιση ως μέρος της ανάλυσης προοπτικής για τις εξελίξεις του ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά.

1.2. Γενικό πλαίσιο

Στον σημερινό κόσμο, πολλές νέες ψηφιακές υπηρεσίες και εφαρμογές αναπτύσσονται διαδικτυακά εντός της ενιαίας αγοράς της ΕΕ. Οι σημερινές ευκαιρίες για καινοτομία και οικονομική μεγέθυνση είναι συχνά ψηφιακές σε σχεδόν κάθε τομέα της οικονομίας, από τον τομέα των αυτοκινήτων (διασυνδεδεμένα αυτοκίνητα), μέχρι την ενέργεια (ευφυή δίκτυα), από τις δημόσιες διοικήσεις (ηλε-διακυβέρνηση) μέχρι τις υπηρεσίες γενικού ενδιαφέροντος (ηλ-υγεία). Η λειτουργία σχεδόν κάθε είδους επιχείρησης, από τις μικρές νεοσύστατες επιχειρήσεις έως τις μεγάλες επιχειρήσεις, απαιτεί πρόσβαση σε υπηρεσίες και υποδομές προηγμένης τεχνολογίας. Το συνολικό αυτό οικοσύστημα εξαρτάται από τη συνδετικότητα που παρέχουν τα δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Σήμερα, η Ευρώπη είναι κατακερματισμένη σε 28 χωριστές εθνικές αγορές επικοινωνιών, που η καθεμία διαθέτει περιορισμένο αριθμό φορέων εκμετάλλευσης. Το αποτέλεσμα είναι - αν και δεν υπάρχει φορέας εκμετάλλευσης που να είναι παρών σε περισσότερα από τα μισά κράτη μέλη, οι περισσότεροι μάλιστα σε πολύ λιγότερα - να υπάρχουν συνολικά πάνω από 200 φορείς εκμετάλλευσης που εξυπηρετούν μια αγορά 510 εκατομμυρίων πελατών. Οι κανόνες της ΕΕ εφαρμόζονται με ποικίλους τρόπους (για παράδειγμα, όσον αφορά τις άδειες, τις κανονιστικές προϋποθέσεις, την εκχώρηση του ραδιοφάσματος και την προστασία των καταναλωτών). Αυτή η ανομοιογενής κατάσταση δημιουργεί εμπόδια εισόδου στην αγορά και αυξάνει το κόστος για τους φορείς εκμετάλλευσης που επιθυμούν να παρέχουν διασυνοριακές υπηρεσίες, εμποδίζοντας έτσι την επέκτασή τους. Τα παραπάνω έρχονται σε έντονη αντίθεση με τις ΗΠΑ ή την Κίνα που διαθέτουν μια ενιαία αγορά 330 και 1400 εκατομμυρίων πελατών αντίστοιχα και εξυπηρετούνται από τέσσερεις - πέντε μεγάλες επιχειρήσεις, με μία νομοθεσία, ένα σύστημα αδειοδότησης και μία πολιτική ραδιοφάσματος.

Οι οικονομίες κλίμακας και οι νέες ευκαιρίες μεγέθυνσης μπορούν να βελτιώσουν την αποδοτικότητα των επενδύσεων σε δίκτυα υψηλής ταχύτητας και μπορούν ταυτόχρονα να προωθήσουν τον ανταγωνισμό και την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα. Ωστόσο, εντός της ΕΕ, οι φορείς εκμετάλλευσης δεν μπορούν να επωφεληθούν επαρκώς από αυτές. Σε άλλα μέρη του κόσμου καταβάλλονται σημαντικές προσπάθειες και πραγματοποιούνται σημαντικές επενδύσεις στον ψηφιακό τομέα, οι οποίες αποδίδουν καρπούς τόσο για τους επενδυτές όσο και για τους καταναλωτές, αλλά στην Ευρώπη οι σχετικές αναβαθμίσεις παρουσιάζουν καθυστέρηση.

Ταυτόχρονα, λόγω των κατακερματισμένων εθνικών αγορών, οι καταναλωτές διαθέτουν λιγότερες επιλογές, λιγότερο καινοτόμες και χαμηλότερης ποιότητας υπηρεσίες, ενώ εξακολουθούν να καταβάλλουν υψηλό τίμημα για την πραγματοποίηση διασυνοριακών κλήσεων ή τη χρήση της περιαγωγής εντός της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι σε θέση να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις ψηφιακές υπηρεσίες που είναι δυνητικά διαθέσιμες σήμερα.

Ως αποτέλεσμα, η Ευρώπη δεν αξιοποιεί μια σημαντική δυνητική πηγή ανάπτυξης. Σε έναν κόσμο όπου οι ΤΠΕ είναι ευρέως διαδεδομένες, μια κατακερματισμένη αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών υπονομεύει την αποτελεσματικότητα και την παραγωγικότητα σε όλο το φάσμα της οικονομίας. Το αναξιοποίητο δυναμικό της ενιαίας αγοράς της ΕΕ στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες εκτιμάται ότι ανέρχεται σε ποσοστό έως και 0,9% του ΑΕΠ ή σε 110 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως[4]. Τα οφέλη των επιχειρήσεων και μόνο που απορρέουν από μια ενιαία αγορά για υπηρεσίες επικοινωνίας ανέρχονται σε περίπου 90 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως[5].

Η υγιής αγορά τηλεπικοινωνιών υποστηρίζει την ευρύτερη ψηφιακή οικονομία, ο δυναμισμός της οποίας αντικατοπτρίζεται στην σταθερή μεγέθυνσή της απασχόλησης. Για να δοθεί μια ιδέα της κλίμακας και της ευρωστίας της εν λόγω ευρύτερης οικονομίας αξίζει να αναφερθεί ότι πάνω από 4 εκατομμύρια ειδικοί των ΤΠΕ εργάζονται στην ΕΕ, αριθμός που συνεχώς αυξάνεται παρά την ύφεση. Στην ευρύτερη οικονομία, η αύξηση των επενδύσεων σε ΤΠΕ, η βελτίωση των ηλεκτρονικών δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού και η αναμόρφωση των συνθηκών για την οικονομία του διαδικτύου θα μπορούσαν να ενισχύσουν το ΑΕΠ κατά ένα επιπλέον 5% έως το 2020[6], και να δημιουργήσουν 3,8 εκατομμύρια θέσεις απασχόλησης[7].

Οι φραγμοί της αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών παρεμποδίζουν τα οφέλη των διευρωπαϊκών υπηρεσιών: καλύτερη ποιότητα, οικονομίες κλίμακας, αύξηση των επενδύσεων, αύξηση της αποτελεσματικότητας και ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση. Αυτό επηρεάζει αρνητικά το ευρύτερο ψηφιακό οικοσύστημα, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευαστών εξοπλισμού της ΕΕ και των παρόχων περιεχομένου και εφαρμογών, από τις νεοσύστατες επιχειρήσεις έως τις κυβερνήσεις. Επίσης, επηρεάζει τους τομείς εκείνους της οικονομίας όπως τον τραπεζικό τομέα, τους τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας, της εφοδιαστικής, του λιανικού εμπορίου, της υγείας, της ενέργειας ή των μεταφορών, που βασίζονται στη συνδετικότητα προκειμένου να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους, για παράδειγμα μέσω υπολογιστικού νέφους, συνδεδεμένων αντικείμενων και παροχής ενοποιημένων υπηρεσιών.

1.3. Πολιτικό πλαίσιο

Το ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη (DAE), μια εμβληματική πρωτοβουλία της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» της ΕΕ, έχει ήδη επισημάνει τον συγκεκριμένο ρόλο ζωτικής σημασίας των ΤΠΕ και της συνδετικότητα των δικτύων. Ορίζει πολλές πρωτοβουλίες για την προώθηση των επενδύσεων, την ενίσχυση του ανταγωνισμού και τη μείωση του κόστους εγκατάστασης δικτύων υψηλής ταχύτητας, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι όλοι οι Ευρωπαίοι θα έχουν πρόσβαση σε ταχείες ευρυζωνικές συνδέσεις. Η Επιτροπή έχει επίσης δρομολογήσει έναν μεγάλο συνασπισμό για την ψηφιακή απασχόληση, με σκοπό την αξιοποίηση του δυναμικού απασχόλησης στον εν λόγω τομέα.

Η Επιτροπή υλοποιεί επιπλέον πρωτοβουλίες για τη διασφάλιση «ενιαίας ψηφιακής αγοράς», καθώς και για την προώθηση του διαδικτυακού περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού εμπορίου και της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Έχει επίσης προτείνει τη μεταρρύθμιση του κανονισμού της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων, με σκοπό την προστασία της ιδιωτικής ζωής των πολιτών, διευκολύνοντας παράλληλα την καινοτομία και την επιχειρηματική δραστηριότητα στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς, καθώς και μια στρατηγική για την προώθηση της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο και την υπεράσπιση των υποδομών και των δικτύων ζωτικής σημασίας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου σχεδίου οδηγίας για την ασφάλεια δικτύων και πληροφοριών[8], ζωτικής σημασίας για την εμπιστοσύνη των πολιτών και των καταναλωτών στο διαδικτυακό περιβάλλον.

Η μετάβαση στην ενιαία αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών προβλέπεται να στηρίξει το οικοσύστημα της ενιαίας ψηφιακής αγοράς. Μια τέτοια αγορά προϋποθέτει όχι μόνο σύγχρονες υποδομές, αλλά και καινοτόμες και ασφαλείς ψηφιακές υπηρεσίες.

Ενόψει της διαπίστωσης αυτής, το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2013 τόνισε τη σημασία της ενιαίας ψηφιακής αγοράς για την ανάπτυξη και ζήτησε από την Επιτροπή να παρουσιάσει (εγκαίρως για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου) συγκεκριμένα μέτρα για τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς στον τομέα των ΤΠΕ το συντομότερο δυνατόν. Η πρόταση αυτή, σε συνδυασμό με τη σύσταση της Επιτροπής σχετικά με συνεπείς υποχρεώσεις αμεροληψίας και μεθόδους κοστολόγησης για την προώθηση του ανταγωνισμού και τη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος στην ευρυζωνικότητα, αποτελεί ένα σύνολο ισορροπημένων μέτρων που αποσκοπούν στην μετάβαση προς την ενιαία αγορά στον τομέα των τηλεπικοινωνιών καθώς και στην προώθηση των επενδύσεων.

2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

2.1. Απόψεις των ενδιαφερομένων

Δεδομένου ότι το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσδιόρισε στα συμπεράσματά του την ανάγκη υποβολής συγκεκριμένων προτάσεων πριν από τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Οκτώβριο, έπρεπε να οργανωθούν δημόσιες διαβουλεύσεις εντός του εν λόγω απαιτητικού χρονοδιαγράμματος. Πέραν των ειδικών επίσημων διαβουλεύσεων και των εκδηλώσεων διαβούλευσης, η Επιτροπή έχει συνεργαστεί εκτενώς με ευρύ φάσμα οργανώσεων των ενδιαφερόμενων, με στόχο την εκτίμηση της γενικής κατάστασης της αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών, καθώς και των τρόπων εδραίωσης της ενιαίας αγοράς. Συναντήθηκε με ενδιαφερόμενα μέρη που εκπροσωπούν όλους τους τομείς του κλάδου, τις οργανώσεις καταναλωτών, την κοινωνία των πολιτών και τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές και κυβερνήσεις, τα οποία της υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους.

Επιπλέον, η Επιτροπή διοργάνωσε σειρά εκδηλώσεων διαβούλευσης στις οποίες συμμετείχαν ενδιαφερόμενοι που εκπροσωπούσαν όλους τους κλάδους της βιομηχανίας, τους καταναλωτές και την κοινωνία των πολιτών[9]. Οι διαβουλεύσεις αυτές έχουν δείξει ότι μεγάλη πλειοψηφία των ενδιαφερομένων συμφωνούν με την ανάλυση του προβλήματος εκ μέρους της Επιτροπής και αναγνωρίζουν ότι απαιτείται επείγουσα δράση.

Επιπλέον, έγιναν συζητήσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο Υπουργών (Συμβούλιο «Μεταφορές, Τηλεπικοινωνίες και Ενέργεια»). Στο Συμβούλιο, οι περισσότερες αντιπροσωπείες συντάχθηκαν με την ανάλυση του προβλήματος και την ανάγκη λήψης μέτρων για την μετάβαση προς γνήσια ενιαία αγορά, με στόχο την διασφάλιση ή την βελτίωση του ανταγωνισμού και των καταναλωτικών επιλογών, την αντιμετώπιση της δικτυακής ουδετερότητας και της περιαγωγής και την αποφυγή της κανονιστικής διαμεσολάβησης με ταυτόχρονη διασφάλιση μεγαλύτερης κανονιστικής συνέπειας, που να καλύπτει επίσης και την διαχείριση του ραδιοφάσματος, αποφεύγοντας ταυτόχρονα την υπερβολική συγκέντρωση αρμοδιοτήτων σε κεντρικό επίπεδο. Από τις συζητήσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προέκυψε ισχυρή στήριξη για τον άξονα των προτάσεων της Επιτροπής και υπογραμμίστηκε ιδιαίτερα ο επείγων χαρακτήρας της εξάλειψης της περιαγωγής ως μέρος μιας ενιαίας αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών καθώς θέσπισης υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών και σαφών κανόνων για την δικτυακή ουδετερότητα.

2.2. Εμπειρογνωμοσύνη

Το 2012 εκπονήθηκε μια εκτενής μελέτη με τίτλο «Βήματα προς την κατεύθυνση μιας γνήσιας εσωτερικής αγοράς ηλ-επικοινωνιών», η οποία είναι επίσης γνωστή ως το «κόστος της μη Ευρώπης στις αγορές τηλεπικοινωνιών»[10]. Η μελέτη αξιολόγησε την κατάσταση της ενιαίας αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών της ΕΕ και εκτίμησε το οικονομικό δυναμικό μιας ενιαίας αγοράς.

Η Επιτροπή χρησιμοποίησε επίσης πολλές άλλες πηγές στοιχείων, όπως τον ετήσιο πίνακα αποτελεσμάτων του ψηφιακού θεματολογίου και οικονομικές μελέτες που εκπονήθηκαν από τη ΓΔ Οικονομικών και χρηματοδοτικών υποθέσεων (ECFIN), π.χ. σχετικά με τον κατακερματισμό της αγοράς των τηλεπικοινωνιών στην Ευρώπη[11]. Ο μηχανισμός διαβούλευσης της ΕΕ βάσει του κανονιστικού πλαισίου τόνισε επίσης τις αντιφατικές πρακτικές που χρησιμοποιούν οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές (ΕΡΑ) κατά τη ρύθμιση των σχετικών αγορών. Επιπλέον, στο πλαίσιο του προγράμματος πολιτικής για το ραδιοφάσμα, η Επιτροπή διαπίστωσε σημαντική έλλειψη συνοχής μεταξύ των κρατών μελών, όσον αφορά την αδειοδότηση και το άνοιγμα των ζωνών του ραδιοφάσματος για τεχνολογικά ουδέτερη χρήση, ιδίως ως προς τους όρους και το χρονοδιάγραμμα που τα συνοδεύουν.

2.3. Εκτίμηση των επιπτώσεων του προτεινόμενου κανονισμού

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποίησαν εκτίμηση επιπτώσεων των εναλλακτικών επιλογών πολιτικής, σύμφωνα με την πολιτική της Επιτροπής για τη «βελτίωση της νομοθεσίας».

Οι κύριες πηγές του κανονιστικού κατακερματισμού συνδέονται με τις κύριες τομεακές απαιτήσεις για την παροχή ηλεκτρονικών επικοινωνιών και υπόκεινται στο ενωσιακό δίκαιο (αδειοδότηση, πρόσβαση σε σταθερές και κινητές εισροές, συμμόρφωση με κανόνες προστασίας των τελικών χρηστών). Αν και όλα αυτά τα στοιχεία έχουν διακριτά χαρακτηριστικά, και οι λύσεις στο πρόβλημα του κατακερματισμού θα είναι αναγκαστικά πολύ διαφορετικές, έχουν όλα ζωτική σημασία εάν θέλουμε να υπερνικήσουμε τα κύρια εμπόδια για την ενοποιημένη παροχή δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στην Ένωση. Ιδιαίτερα, η αξιολόγηση των λύσεων αναλύθηκε με αναφορά α) στους φραγμούς λόγω των εθνικών καθεστώτων αδειοδότησης που συνδέονται με την ασυνέπεια των κανονιστικών προσεγγίσεων που εφαρμόζουν οι ΕΡΑ· β) την έλλειψη συντονισμού στην εκχώρηση ραδιοφάσματος και τους όρους, καθώς και την κανονιστική αβεβαιότητα όσον αφορά την διαθεσιμότητα συχνοτήτων· γ) την έλλειψη προϊόντων χονδρικής που θα επιτρέπουν την παροχή υπηρεσιών με την χρήση του δικτύου άλλου φορέα εκμετάλλευσης με συνεπή επίπεδα διαλειτουργικότητας, στο πλαίσιο διορθωτικών μέτρων της αγοράς ή αμοιβαίων διαπραγματεύσεων· δ) τον κατακερματισμό των κανόνων προστασίας των καταναλωτών με αποτέλεσμα άνισα επίπεδα προστασίας των καταναλωτών και διάφορους εμπορικούς όρους, συμπεριλαμβανομένου υψηλού κόστους για περιαγωγή και διεθνείς κλήσεις καθώς και παρεμπόδιση ή στραγγαλισμό υπηρεσιών.

Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι εν λόγω πηγές κατακερματισμού επελέγησαν για περαιτέρω ανάλυση τρεις επιλογές πολιτικής . Η πρώτη επιλογή αντιστοιχεί στην κατάσταση, σύμφωνα με την οποία το κανονιστικό πλαίσιο για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες παραμένει ως έχει. Η δεύτερη επιλογή εξέταζε τη θέσπιση ενιαίας νομοθετικής πράξης (κανονισμού), για την προσαρμογή του κανονιστικού πλαισίου μόνον όπου απαιτείται για την ενιαία αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών της ΕΕ, η οποία θα βασίζεται σε ενισχυμένο συντονισμό της ΕΕ. Η τρίτη επιλογή περιελάμβανε κατ’ ουσία τη δεύτερη επιλογή, αλλά αντικαθιστούσε τη σημερινή δομή διακυβέρνησης με ενιαία ρυθμιστική αρχή της ΕΕ, προκειμένου να επιτευχθεί πλήρης κανονιστικός συντονισμός.

Κάθε επιλογή πολιτικής αξιολογήθηκε με βάση την αποτελεσματικότητά της ως προς την επίτευξη των στόχων πολιτικής, με έμφαση στο κόστος και τα οφέλη για τη ζήτηση και για την προσφορά, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στη διάρθρωση του κλάδου των ηλεκτρονικών επικοινωνιών της ΕΕ, στην οικονομία, στην απασχόληση, στο πρόσθετο όφελος του καταναλωτή και στο περιβάλλον.

Η έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η δεύτερη επιλογή είναι η βέλτιστη δυνατή. Καταρχάς, η ενιαία ενωσιακή αδειοδότηση στοχεύει στη μείωση του διοικητικού φόρτου για τους ευρωπαϊκούς φορείς εκμετάλλευσης και θα εξασφαλίσει συνέπεια όσον αφορά την κανονιστική τους αντιμετώπιση.

Ο συντονισμός της χρήσης του ραδιοφάσματος στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς θα εξασφαλίσει την συγχρονισμένη διαθεσιμότητα εισροών ραδιοφάσματος και την εφαρμογή συνεπών όρων όσον αφορά τη χρήση του ανά την Ευρώπη, εξασφαλίζοντας έτσι την αποτελεσματική χρήση του ραδιοφάσματος. Ταυτόχρονα, θα υποστηριχτεί η δημιουργία ενός προβλέψιμου επενδυτικού περιβάλλοντος για δίκτυα υψηλής ταχύτητας, συμπεριλαμβανομένης της ευρείας εδαφικής τους κάλυψης, κάτι που είναι επίσης προς το μακροπρόθεσμο συμφέρον των τελικών χρηστών.

Η διαθεσιμότητα τυποποιημένων προϊόντων πρόσβασης χονδρικής σε επίπεδο ΕΕ ως δυνητικό μέσο αντιμετώπισης της σημαντικής ισχύος στην αγορά θα επιτρέψει την παροχή από τους φορείς εκμετάλλευσης σταθερής των οικείων υπηρεσιών συνδετικότητας ανά την Ένωση, με υψηλή ποιότητα υπηρεσιών. Η εν λόγω διαθεσιμότητα αναμένεται να έχει θετική επίπτωση στις επενδύσεις, ιδίως κατά μήκος των συνόρων των κρατών μελών, διευκολύνοντας τις εταιρείες να εισέλθουν σε νέες αγορές για να καλύψουν την ζήτηση των πελατών και επιτρέποντας τις να το πετύχουν με προϊόντα πρόσβασης υψηλής τυποποιημένης ποιότητας, ενισχύοντας έτσι τον ανταγωνισμό και απαιτώντας από τους φορείς εκμετάλλευσης να βελτιώσουν την προσφορά τους επενδύοντας σε υποδομές και υπηρεσίες.

Οι κοινοί κανόνες για την ποιότητα των υπηρεσιών θα εξασφαλίσουν την ελευθερία των χρηστών να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες και εφαρμογές της επιλογής τους και βάσει σαφών συμβατικών όρων σε ολόκληρη την Ένωση, χωρίς η πρόσβασή τους στο διαδίκτυο να παρεμποδίζεται ούτε να στραγγαλίζεται. Ταυτόχρονα, θα εξασφαλίζεται η δυνατότητα αγοράς εξειδικευμένων υπηρεσιών για την παροχή συγκεκριμένου περιεχομένου, εφαρμογών και υπηρεσιών με ενισχυμένη ποιότητα υπηρεσιών. Με ενισχυμένη τη διαφάνεια και τα συμβατικά δικαιώματα θα εξασφαλιστεί το συμφέρον των καταναλωτών όσον αφορά την υψηλή ποιότητα και τις αξιόπιστες υπηρεσίες και θα ενισχυθεί η ανταγωνιστική δυναμική της αγοράς.

Τέλος, τα μέτρα για τις αδικαιολόγητες διαφορές τιμών μεταξύ εγχώριων και ενδοενωσιακών κλήσεων και για την διευκόλυνση της παροχής προσφορών περιαγωγής «τύπου εσωτερικού» (Like At Home) μέσω συμφωνιών περιαγωγής στοχεύουν στην κατάργηση του αδικαιολόγητου επιπλέον κόστους για την παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Συμπερασματικά, η επιλογή αυτή θα ενισχύσει τη νομική προβλεψιμότητα και τη διαφάνεια κατά τον πλέον αποτελεσματικό και έγκαιρο τρόπο. Συγκεκριμένα, η ενίσχυση της «του ανοικτού χαρακτήρα» της αγοράς, οι περισσότεροι κοινοί όροι λειτουργίας (πρόσβαση εισροών, κανόνες ειδικά για καταναλωτές) καθώς και η μετακύλιση των πλεονεκτημάτων κλίμακας λόγω της ελαστικότητας των τιμών καταναλωτή ή της ανταγωνιστικής πίεσης αναμένεται να έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτερη σύγκλιση. Η μεγαλύτερη ανταγωνιστική πίεση, που παρακινεί σε διαφοροποίηση, σε συνδυασμό με τα πλεονεκτήματα της μεγαλύτερης κλίμακας, της ενισχυμένης κανονιστικής προβλεψιμότητας και του βελτιωμένου περιβάλλοντος μαζικής διανομής καινοτόμων υπηρεσιών αναμένεται ότι συνδυαστικά θα βελτιώσουν εν καιρώ το επενδυτικό περιβάλλον. Παρόλο που οι παρούσες προτάσεις αναμένεται να έχουν θετικό αντίκτυπο στην δημιουργία θέσεων απασχόλησης είναι δύσκολο να εκτιμηθούν σε αυτό τα στάδιο οι ακριβείς κοινωνικές επιπτώσεις και ο αντίκτυπος στην απασχόληση. Η Επιτροπή θα προσέξει ιδιαίτερα την εν λόγω πτυχή κατά την διάρκεια της παρακολούθησης και αξιολόγησης της νομοθεσίας.

Σε σύγκριση με την προτιμώμενη επιλογή, θα απαιτηθούν 3 έως 5 επιπλέον έτη για την επίτευξη του επιθυμητού αποτελέσματος στο πλαίσιο των επιλογών 1 (εφαρμογή του υφιστάμενου πλαισίου) και 3 (πλήρης αλλαγή της κανονιστικής διακυβέρνησης για πανενωσιακές υπηρεσίες) με δυνατότητα πρόσθετου ΑΕΠ έως και 3,7% για την περίοδο 2015-2020.

Χρειάζεται επίσης τον λιγότερο δυνατό χρόνο για να παραγάγει τα αποτελέσματά της και να επιτύχει όλους τους επιμέρους στόχους, επιτυγχάνοντας επομένως τα υψηλότερα δυνατά οικονομικά και κοινωνικά οφέλη σε σύγκριση με όλες τις υπό εξέταση επιλογές.

Η επιτροπή εκτίμησης επιπτώσεων εξέδωσε γνωμοδότηση σχετικά με το σχέδιο εκτίμησης επιπτώσεων στις 6 Σεπτεμβρίου 2013.

Η έκθεση και η συνοπτική παρουσίασή της δημοσιεύονται μαζί με την πρόταση.

3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

3.1. Νομική βάση

Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεδομένου ότι σχετίζεται με την εσωτερική αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών και τη λειτουργία της.

3.2. Επικουρικότητα

Το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο δεν ήταν σε θέση να επιτύχει πλήρως τον στόχο του για τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Ενώ οι διαφορές μεταξύ των εθνικών κανόνων είναι συμβατές με το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ, ωστόσο δημιουργούν εμπόδια στη λειτουργία και την απόκτηση υπηρεσιών σε διασυνοριακό επίπεδο, περιορίζοντας έτσι την ελευθερία παροχής ηλεκτρονικών επικοινωνιών, όπως αυτή κατοχυρώνεται από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό έχει άμεση επίπτωση στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Τα κράτη μέλη δεν διαθέτουν ούτε την αρμοδιότητα ούτε το κίνητρο να αλλάξουν το ισχύον κανονιστικό τοπίο.

Για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών του προβλήματος χρειάζεται λήψη μέτρων σε επίπεδο ΕΕ. Πρώτον, ο σημερινός κατακερματισμός που οφείλεται στην εθνική διάσταση των συστημάτων γενικής αδειοδότησης αντιμετωπίζεται με την καθιέρωση ενιαίας ενωσιακής αδειοδότησης. Ένας ενιαίος μηχανισμός ενωσιακής αδειοδότησης, σε συνδυασμό με τον έλεγχο εκ μέρους της χώρας καταγωγής σχετικά με την απόσυρση και/ή την αναστολή της εν λόγω αδειοδότησης, θα διευκολύνει την καταγραφή των φορέων της ΕΕ και τον συντονισμό των πλέον σοβαρών εκτελεστικών μέτρων που εφαρμόζονται σε αυτούς. Η πρόταση διασφαλίζει μεγαλύτερη κανονιστική συνέπεια και προβλεψιμότητα για τις επιχειρήσεις αυτές, εξουσιοδοτώντας την Επιτροπή να απαιτεί από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να αποσύρουν προτεινόμενα διορθωτικά μέτρα που δεν συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο. Η πρόταση θα διασφαλίσει πολύ μεγαλύτερη σύγκλιση στις ρυθμιζόμενες συνθήκες πρόσβασης σε σταθερές και ασύρματες εισροές που διευκολύνουν την παροχή πανευρωπαϊκών υπηρεσιών. Η πλήρης εναρμόνιση των δικαιωμάτων των τελικών χρηστών διασφαλίζει ότι οι πολίτες και οι πάροχοι σε όλη την ΕΕ έχουν παρόμοια δικαιώματα και υποχρεώσεις, ιδίως τη δυνατότητα να εμπορεύονται και να αποκτούν διασυνοριακές υπηρεσίες υπό τους ίδιους όρους.

Τηρείται η αρχή της επικουρικότητας, καθώς η παρέμβαση της ΕΕ θα περιορίζεται στον βαθμό που είναι αναγκαία για την εξάλειψη συγκεκριμένων φραγμών της εσωτερικής αγοράς.

Καταρχάς, η ενιαία ενωσιακή άδεια διατίθεται σε φορείς εκμετάλλευσης που προτίθενται να δραστηριοποιηθούν σε πανενωσιακή κλίμακα ενώ οι κανονιστικές υποχρεώσεις που συνδέονται εγγενώς με τον τόπο όπου βρίσκεται το δίκτυο ή παρέχεται η υπηρεσία απομένουν να αποφασιστούν από την εθνική ρυθμιστική αρχή του εν λόγω κράτους μέλους. Τα εισοδήματα από τις εκχωρήσεις ραδιοφάσματος θα παραμείνουν στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, ενώ οι λεπτομερέστερες κανονιστικές αρχές για την χρήση του ραδιοφάσματος που συμπληρώνουν τους στόχους υψηλού επιπέδου οι οποίοι έχουν θεσπιστεί στο ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο εξακολουθούν να εξασφαλίζουν ευρύ περιθώριο διακριτικής αντιμετώπισης των λεπτομερειών από τα κράτη μέλη. Παρομοίως, όσον αφορά την διαδικασία κοινοποίησης στην Επιτροπή σχετικά με το ραδιοφάσμα, αυτή στηρίζεται σε έλεγχο νομικής συμβατότητας αντί για υποκατάσταση της διακριτικής ευχέρειας των κρατών μελών από εκείνη της Επιτροπής, και υπόκειται σε περαιτέρω διασφαλίσεις όπως η διαδικασία εξέτασης στο πλαίσιο της επιτροπολογίας. Η επέκταση του οφέλους που προκύπτει από τη γενική αδειοδότηση για χρήση σημείων ασύρματης πρόσβασης μικρής έκτασης περιορίζεται σε διακριτικές, χαμηλής ισχύος εγκαταστάσεις που καθορίζονται αυστηρά από τα εκτελεστικά μέτρα. Τέλος, η επιβολή ευρωπαϊκών προϊόντων εικονικής πρόσβασης παραμένει στην δικαιοδοσία της εθνικής ρυθμιστικής αρχής του κράτους μέλους στο οποίο βρίσκεται το δίκτυο, μετά από ανάλυση της αγοράς βάσει του υφιστάμενου πλαισίου· ταυτόχρονα, η εναρμόνιση των προϊόντων εικονικής πρόσβασης χρησιμοποιεί τον ίδιο μηχανισμό με εκείνον των προϊόντων φυσικής πρόσβασης χονδρικής που ήδη προβλέπεται βάσει του υφιστάμενου πλαισίου.

3.3. Αναλογικότητα

Η δράση της ΕΕ περιορίζεται σε ό,τι είναι αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων που έχουν καθοριστεί. Τα μέτρα θα εστιαστούν στην αντιμετώπιση σαφών σημείων συμφόρησης της ενιαίας αγοράς, με τις ελάχιστες απαιτούμενες τροποποιήσεις του υφιστάμενου κανονιστικού πλαισίου προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη σε επίπεδο ΕΕ νέων διασυνοριακών αγορών ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Με τον τρόπο αυτό θα γίνει δυνατή η επίτευξη του διττού στόχου της ενιαίας αγοράς, ήτοι της ελεύθερης παροχής και της ελεύθερης κατανάλωσης υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Ταυτόχρονα, αφήνοντας σε μεγάλο βαθμό ανέπαφο το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές επιτηρούν τις αγορές, αποφεύγεται η παρεμπόδιση της λειτουργίας εκείνων των φορέων εκμετάλλευσης που θα επιλέξουν την διατήρηση εθνικής (ή υπο-εθνικής) δραστηριότητας.

Επιπλέον, οι νέες διασυνοριακές αγορές πρέπει να αναπτυχθούν βάσει της αρχής για τη «βελτίωση της νομοθεσίας» δηλ. με σταδιακή μείωση της κανονιστικής πίεσης εάν οι αγορές αποδειχτεί ότι είναι ανταγωνιστικές σε πιο ενοποιημένο ευρωπαϊκό πλαίσιο αλλά σύμφωνα με τις εποπτικές αρμοδιότητες των εθνικών ρυθμιστικών αρχών και υποκείμενες σε εκ των υστέρων έλεγχο για θέματα ανταγωνισμού. Αυτό θα αποδειχτεί επωφελές δεδομένου ότι οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές θα είναι επίσης οι πλέον κατάλληλες να λάβουν υπόψη τους τις εθνικές ιδιαιτερότητες όταν (i) ρυθμίζουν την πρόσβαση σε φυσικές υποδομές που από τη φύση τους παραμένουν γεωγραφικά περιορισμένες σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο· και όταν (ii) αντιμετωπίζουν ζητήματα που αφορούν τους καταναλωτές σε εθνικό πλαίσιο (ιδίως στη γλώσσα τους).

Κατά συνέπεια, τα προτεινόμενα μέτρα, δεν προϋποθέτουν αλλαγές στη διακυβέρνηση ή μεταβίβαση αρμοδιοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως μέσω μιας ευρωπαϊκής ρυθμιστικής αρχής ή μιας πανευρωπαϊκής αδειοδότησης ραδιοφάσματος.

Οι λύσεις θα δώσουν τη δυνατότητα στα οικεία ενδιαφερόμενα μέρη να αξιοποιήσουν τις συνέργειες μιας μεγάλης ενιαίας αγοράς και να μειώσουν τις ανεπάρκειες στις επιχειρηματικές δραστηριότητες και επενδύσεις τους με τον πιο έγκαιρο χρονικά και αποτελεσματικότερο τρόπο. Ταυτόχρονα, με την πρόταση εξασφαλίζεται ότι οι φορείς εκμετάλλευσης που επιλέγουν την παροχή υπηρεσιών σε ένα μόνο κράτος μέλος θα απολαμβάνουν αδιάλειπτη εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων, επωφελούμενοι επίσης από βελτιωμένους και σαφέστερους κανόνες σχετικά με τα δικαιώματα των τελικών χρηστών, και από πιο προβλέψιμο περιβάλλον πρόσβασης στις εισροές ραδιοφάσματος και σε υψηλής ποιότητας προϊόντα πρόσβασης σταθερών δικτύων.

3.4. Θεμελιώδη δικαιώματα

Αναλύθηκε ο αντίκτυπος της πρότασης σε θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η ελευθερία της έκφρασης και της ενημέρωσης, η ελευθερία του επιχειρείν, η μη διακριτική μεταχείριση, η προστασία των καταναλωτών και η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ειδικότερα, ο κανονισμός διασφαλίζει την πρόσβαση στο ανοικτό διαδίκτυο· θέτει υψηλά πρότυπα για την πλήρη εναρμόνιση των δικαιωμάτων του τελικού χρήστη, αυξάνει την ελευθερία των επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκή κλίμακα και θα πρέπει σταδιακά να οδηγήσει σε μείωση της τομεακής ρύθμισης.

3.5. Επιλογή μέσου

Η Επιτροπή προτείνει την έκδοση κανονισμού, καθώς το μέσο αυτό εγγυάται την εξάλειψη των φραγμών της ενιαίας αγοράς, συμπληρώνοντας το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες. Το εν λόγω μέσο περιλαμβάνει ειδικά, άμεσα εφαρμόσιμα δικαιώματα και υποχρεώσεις για τους παρόχους και τους τελικούς χρήστες, καθώς και μηχανισμούς συντονισμού όσον αφορά συγκεκριμένες εισροές σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο να καταστεί δυνατή η διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Ο κανονισμός είναι σημαντικός, για παράδειγμα, σε ένα πεδίο όπως το ανοικτό διαδίκτυο και η διαχείριση της κυκλοφορίας, όπου απαιτείται πραγματικά κοινή προσέγγιση ώστε να αποφευχθεί εξαρχής η υφιστάμενη τάση προς αποκλίνουσες εθνικές λύσεις και να διευκολυνθεί τόσο η ενοποιημένη διαχείριση του δικτύου όσο και η ανάπτυξη διαδικτυακού περιεχομένου, εφαρμογών και υπηρεσιών που θα μπορούν να διατεθούν με κοινό τρόπο ανά την Ένωση.

3.6. Δομή της πρότασης και βασικά δικαιώματα και υποχρεώσεις

Γενικές διατάξεις (κεφάλαιο Ι, άρθρα 1 και 2)

Το κεφάλαιο 1 περιλαμβάνει τις γενικές διατάξεις, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών ορισμών. Καθιερώνει κανονιστικές αρχές σύμφωνα με τις οποίες οι εμπλεκόμενοι ρυθμιστικοί φορείς αποφασίζουν κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του υφιστάμενου πλαισίου.

Ενιαία ενωσιακή αδειοδότηση (κεφάλαιο ΙΙ, άρθρα 3 έως 7)

Οι φορείς που επιθυμούν να παρέχουν υπηρεσίες σε διάφορα κράτη μέλη πρέπει επί του παρόντος να αδειοδοτούνται σε κάθε ένα από αυτά. Ο κανονισμός εισάγει ενιαία ενωσιακή αδειοδότηση, η οποία βασίζεται σε ενιαίο σύστημα κοινοποίησης στο κράτος μέλος της έδρας του ευρωπαϊκού παρόχου ηλεκτρονικών επικοινωνιών (τη χώρα της έδρας) και καθορίζει τους όρους που ισχύουν για αυτό. Η απόσυρση και/ή η αναστολή της ενιαίας ενωσιακής άδειας υπόκεινται στον έλεγχο της χώρας της έδρας. Οι κάτοχοι ενιαίας ενωσιακής άδειας δικαιούνται ίση κανονιστική μεταχείριση σε παρόμοιες καταστάσεις εντός και μεταξύ των κρατών μελών, ενώ οι νεοεισερχόμενοι, και οι μικρότεροι διασυνοριακοί φορείς εκμετάλλευσης απαλλάσσονται από διοικητικές επιβαρύνσεις και εισφορές στη χρηματοδότηση της καθολικής υπηρεσίας στα κράτη μέλη, εκτός από τη χώρα της έδρας (χώρες υποδοχής). Οι κάτοχοι ενιαίας ενωσιακής άδειας θα παρέχουν επιπλέον υπηρεσίες σε ολόκληρη την Ένωση βάσει πιο συνεπούς εφαρμογής των κανονιστικών υποχρεώσεων.

Με τον τρόπο αυτό, η ενιαία ενωσιακή αδειοδότηση μειώνει περιττά διοικητικά εμπόδια και εγγυάται στους Ευρωπαίους παρόχους πιο συνεπή δικαιώματα και υποχρεώσεις για να λειτουργούν σε ολόκληρη την ΕΕ και να επιτυγχάνουν οικονομίες κλίμακας.

Ευρωπαϊκές εισροές (κεφάλαιο ΙΙΙ)

Ενότητα 1 (άρθρα 8 έως 16)

Επί του παρόντος, οι πάροχοι κινητής τηλεφωνίας στην Ευρώπη δεν διαθέτουν την αναγκαία δυνατότητα πρόβλεψης όσον αφορά τη διαθεσιμότητα του ραδιοφάσματος σε ολόκληρη την ΕΕ και βρίσκονται αντιμέτωποι με διαφορετικές συνθήκες εκχώρησης. Επομένως, είναι δυσκολότερο να κάνουν μακροπρόθεσμα σχέδια, διασυνοριακές επενδύσεις και τελικά να επιτυγχάνουν οικονομίες κλίμακας. Μια τέτοια ανομοιογενής κατάσταση συνεπάγεται ότι οι κατασκευαστές συσκευών σχεδιάζουν τα προϊόντα τους για άλλες αγορές με μεγαλύτερες προοπτικές κλίμακας και ανάπτυξης. Προκειμένου να τεθεί τέλος σε αυτήν τη μη βιώσιμη κατάσταση, πρέπει να διασφαλιστεί η εναρμόνιση των εισροών του ραδιοφάσματος μέσα από:

· τον καθορισμό κοινών κανονιστικών αρχών εφαρμόσιμων στα κράτη μέλη κατά τον ορισμό των όρων χρήσης του ραδιοφάσματος κατά εναρμονισμένο τρόπο για τις ασύρματες ευρυζωνικές επικοινωνίες.

· την εξουσιοδότηση της Επιτροπής να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις προκειμένου να εναρμονίζει τη διαθεσιμότητα, το χρονοδιάγραμμα των εκχωρήσεων και τη διάρκεια των δικαιωμάτων χρήσης του ραδιοφάσματος,

· έναν μηχανισμό διαβούλευσης ο οποίος θα παρέχει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να επανεξετάζει τα σχέδια εθνικών μέτρων που αφορούν την εκχώρηση και τη χρήση του ραδιοφάσματος.

· την απλούστευση των συνθηκών για την ανάπτυξη και την παροχή ασύρματης ευρυζωνικής πρόσβασης χαμηλής ισχύος («Wi-Fi», μικρές κυψέλες) για την ενίσχυση του ανταγωνισμού και τη μείωση της συμφόρησης του δικτύου.

Ενότητα 2 (άρθρα 17 έως 20)

Η εναρμονισμένη, υψηλής ποιότητας εικονική πρόσβαση σε σταθερά δίκτυα θα διευκολύνει την είσοδο στην αγορά και την παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών, τόσο για τους τελικούς χρήστες όσο και για τις επιχειρήσεις, και θα συμβάλει στην προώθηση του ανταγωνισμού και των επενδύσεων. Σήμερα, τα προϊόντα εικονικής πρόσβασης σε σταθερά δίκτυα ορίζονται με διάφορους τρόπους σε ολόκληρη την ΕΕ. Η εικονική πρόσβαση σε σταθερά δίκτυα για την παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών εναρμονίζεται μέσα από:

· τον καθορισμό κοινών χαρακτηριστικών για τα προϊόντα εικονικής ευρυζωνικής πρόσβασης που είναι εναρμονισμένα σε επίπεδο ΕΕ (εικονική αποδεσμοποίηση, δυφιόρευμα IP και τερματικά τμήματα μισθωμένων γραμμών), όταν ανατίθενται σε φορείς εκμετάλλευσης με σημαντική ισχύ στην αγορά.

· Συνεπώς, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές απαιτείται να συνεκτιμούν την εισαγωγή τέτοιων προϊόντων εναρμονισμένης πρόσβασης όταν επιβάλουν κανονιστικά μέτρα αποκατάστασης, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τον ανταγωνισμό και τις επενδύσεις για υφιστάμενες υποδομές και τις γενικότερες απαιτήσεις της αναλογικότητας. Η πρόταση αντανακλά επίσης την πρακτική λήψης αποφάσεων σε μια διάταξη όπου η εξέταση των υποχρεώσεων ελέγχου τιμών για χονδρική πρόσβαση σε δίκτυα NGA συνδέεται με ανταγωνιστικούς περιορισμούς από εναλλακτικές υποδομές, αποτελεσματικές εγγυήσεις για πρόσβαση χωρίς διακρίσεις και με το επίπεδο του ανταγωνισμού σε επίπεδο λιανικής όσον αφορά την τιμή, την επιλογή και την ποιότητα.

· το δικαίωμα για τους παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών να προσφέρουν και να έχουν πρόσβαση - υπό εύλογους όρους - σε εναρμονισμένα προϊόντα συνδετικότητας με εξασφαλισμένη ποιότητα υπηρεσιών, ώστε να καθίσταται δυνατή η ανάπτυξη νέων μορφών διαδικτυακών υπηρεσιών.

Δικαιώματα των τελικών χρηστών (κεφάλαιο IV, άρθρα 21 έως 29)

Στην Ευρώπη, τόσο οι πάροχοι ηλεκτρονικών επικοινωνιών όσο και οι τελικοί χρήστες έρχονται αντιμέτωποι με αντιφατικούς κανόνες όσον αφορά τα δικαιώματα των τελικών χρηστών, γεγονός που οδηγεί σε άνισα επίπεδα προστασίας, καθώς και σε ποικιλία διαφορετικών κανόνων προς συμμόρφωση σε διαφορετικά κράτη μέλη. Ο κατακερματισμός αυτός είναι δαπανηρός για τις επιχειρήσεις, δεν ικανοποιεί τους τελικούς χρήστες και τελικά εμποδίζει την παροχή υπηρεσιών σε διασυνοριακό επίπεδο, ενώ επηρεάζει αρνητικά την προθυμία των τελικών χρηστών να τις χρησιμοποιήσουν. Προκειμένου να διασφαλιστεί κατάλληλο επίπεδο προστασίας των καταναλωτών σε ολόκληρη την ΕΕ, εναρμονίζονται κανόνες που καθορίζουν τα δικαιώματα των χρηστών, όπως οι εξής:

– μη διάκριση μεταξύ ορισμένων εθνικών και διεθνών υπηρεσιών (εκτός εάν οι διαφορές δικαιολογούνται αντικειμενικά),

– υποχρεωτική προσυμβατική και συμβατική πληροφόρηση,

– αυξημένη διαφάνεια και διευκολύνσεις προκειμένου να αποφεύγονται οι «φουσκωμένοι λογαριασμοί»,

– το δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης έπειτα από έξι μήνες χωρίς κόστος (εκτός της υπολειμματικής αξίας για τυχόν επιδοτούμενο εξοπλισμό ή άλλες προσφορές),

– η υποχρέωση των παρόχων υπηρεσιών να παρέχουν απρόσκοπτη σύνδεση στο σύνολο του περιεχομένου, των εφαρμογών ή των υπηρεσιών που είναι προσβάσιμες στους τελικούς χρήστες –γνωστή επίσης ως δικτυακή ουδετερότητα– ρυθμίζοντας παράλληλα τη χρήση των μέτρων διαχείρισης της κυκλοφορίας όσον αφορά τη γενική πρόσβαση στο διαδίκτυο. Ταυτόχρονα διασαφηνίζεται το νομικό πλαίσιο για εξειδικευμένες υπηρεσίες με βελτιωμένη ποιότητα.

Διευκόλυνση της αλλαγής παρόχου (κεφάλαιο V, άρθρο 30)

Βελτιωμένοι κανόνες αλλαγής παρόχου προωθούν την είσοδο στην αγορά και τον ανταγωνισμό μεταξύ των παρόχων ηλεκτρονικών επικοινωνιών και δίνουν τη δυνατότητα στους τελικούς χρήστες να επιλέγουν πιο εύκολα τον πάροχο που ανταποκρίνεται καλύτερα στις συγκεκριμένες ανάγκες τους. Προβλέπονται εναρμονισμένες αρχές που ισχύουν για τις διαδικασίες αλλαγής παρόχου, όπως η κοστοστρέφεια, η ανάληψη της διαδικασίας αλλαγής από τον πάροχο προς τον οποίο γίνεται η μεταφορά, η αυτόματη λύση της σύμβασης με τον πάροχο από τον οποίο πραγματοποιείται η μεταφορά.

Οργανωτικές και τελικές διατάξεις (κεφάλαιο VI, άρθρα 31 έως 40)

Το κεφάλαιο αυτό περιέχει πρώτες γενικές διατάξεις σχετικά με τις εξουσίες επιβολής κυρώσεων από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, καθώς και τους κανόνες σχετικά με την αρμοδιότητα της Επιτροπής να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση ή εκτελεστικές πράξεις.

Καθορίζονται επίσης οι τροποποιήσεις των οδηγιών-πλαισίων, καθώς επίσης του κανονισμού για την περιαγωγή και του κανονισμού BEREC. Ειδικότερα, όσον αφορά την εκ των προτέρων ρύθμιση της αγοράς και δεδομένου ότι κάθε εθνική ρυθμιστική αρχή εξακολουθεί να είναι υπεύθυνη για τις αντίστοιχες (εθνικές) αγορές της, οι τροποποιήσεις έχουν ως στόχο να προωθήσουν μεγαλύτερη συνοχή και σταθερότητα σε ολόκληρη την ΕΕ όσον αφορά την, εκ μέρους των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, αξιολόγηση των αγορών και την επιβολή κανονιστικών υποχρεώσεων στους κατόχους ενιαίας ενωσιακής άδειας, προκειμένου να περιοριστούν οι περιπτώσεις στις οποίες αντιμετωπίζουν διαφορετικές υποχρεώσεις για την ίδια αστοχία της αγοράς σε κάθε κράτος μέλος στο οποίο είναι παρόντες. Για τον σκοπό αυτό, οι διατάξεις προβλέπουν την εξουσιοδότηση της Επιτροπής να απαιτεί την απόσυρση διορθωτικών μέτρων που έχουν επιβληθεί σε επιχειρήσεις με ενιαία ενωσιακή άδεια, καθώς και ασφάλεια δικαίου όσον αφορά τα κριτήρια εντοπισμού των αγορών που υπόκεινται σε εκ των προτέρων διορθωτικά μέτρα, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις ανταγωνιστικές πιέσεις που απορρέουν από ισοδύναμες υπηρεσίες οι οποίες παρέχονται επιπροσθέτως από προμηθευτές («over-the-top» ή OTT).

Παρόλο που ο κανονισμός περιαγωγής ΙΙΙ με τα δομικά του μέτρα θα επιβάλλει περισσότερο ανταγωνισμό στην αγορά, δεν αναμένεται ότι αφεαυτού θα δημιουργήσει μια κατάσταση στην οποία οι πελάτες θα μπορούν άφοβα να συνεχίσουν την συμπεριφορά τους ως καταναλωτές στο κράτος μέλος προέλευσης και όταν ταξιδεύουν στο εξωτερικό, έτσι ώστε να καταργηθούν πλήρως τα τέλη περιαγωγής στην Ευρώπη. Συνεπώς, το άρθρο 37, έχοντας ως θεμέλιο τον κανονισμό για την περιαγωγή, παρέχει περαιτέρω κίνητρα στους φορείς εκμετάλλευσης για την παροχή υπηρεσιών περιαγωγής στο επίπεδο των τιμών της εγχώριας αγοράς. Με την πρόταση εισάγεται εθελοντικός μηχανισμός για φορείς εκμετάλλευσης κινητών επικοινωνιών, προκειμένου να συνάπτουν διμερείς ή πολυμερείς συμβάσεις περιαγωγής οι οποίες θα τους επιτρέπουν να εσωτερικεύουν το κόστος περιαγωγής σε επίπεδο χονδρικής και να εισάγουν σταδιακά υπηρεσίες περιαγωγής στο επίπεδο των τιμών της εγχώριας αγοράς έως τον Ιούλιο 2016, ενώ περιορίζει τον κίνδυνο των διαμεσολαβήσεων όσον αφορά τις τιμές. Οι εν λόγω συμφωνίες περιαγωγής δεν αποτελούν καινοτομία στην αγορά. Συμφωνίες περιαγωγής υφίστανται ήδη και επιτρέπουν στα συμβαλλόμενα μέρη (υπό την προϋπόθεση συμμόρφωσης με το δίκαιο του ανταγωνισμού) να πετύχουν οικονομίες κλίμακας στην παροχή υπηρεσιών περιαγωγής μεταξύ τους. Η πρόταση ωστόσο, επιβάλει την κοινοποίησή τους προς βελτίωση της διαφάνειας τους. Το προτεινόμενο εθελοντικό καθεστώς έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να μετακυλήσει τις εν λόγω νόμιμες οικονομίες κλίμακας στους καταναλωτές μέσω της παροχής υπηρεσιών περιαγωγής στα επίπεδα τιμών της εγχώριας αγοράς, υπό όρους που εξασφαλίζουν ότι η περιαγωγή καλύπτει ολόκληρη την Ένωση και ότι οι καταναλωτές ανά την Ένωση επωφελούνται δεόντως από τις εν λόγω προσφορές. Ταυτόχρονα, η πρόταση εξασφαλίζει την αναγκαία ισορροπία που θα επιτρέψει στους φορείς εκμετάλλευσης να προσαρμόσουν τις προσφορές λιανικής και να εξασφαλίσουν σταδιακά ότι όλοι οι πελάτες τους θα επωφελούνται από αυτές. Χωρίς διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες περιαγωγής δεν θεωρείται ρεαλιστικό να αναμένεται ότι κάποιος φορέας εκμετάλλευσης θα είναι ικανός αφεαυτού να παρέχει περιαγωγή σε επίπεδα τιμών της εγχώριας αγοράς σε ολόκληρη την Ένωση στο προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.

Τέλος, είναι απαραίτητες οι τροποποιήσεις του κανονισμού BEREC, ώστε ο φορέας να έχει μεγαλύτερη σταθερότητα και να του επιτραπεί να διαδραματίσει έναν πιο στρατηγικό ρόλο, ιδίως μέσω του διορισμού προέδρου πλήρους απασχόλησης με τριετή θητεία.

4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Ο προτεινόμενος κανονισμός δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης.

Ειδικότερα, η πρόταση τροποποίησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1211/2009 δεν έχει καμία επίπτωση στις θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού ούτε στην χρηματοδοτική εισφορά στην υπηρεσία του BEREC και ευθυγραμμίζεται με τα στοιχεία που καθορίζονται στην ανακοίνωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (COM(2013)519 τελικό).

2013/0309 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση μέτρων σχετικά με την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών και την επίτευξη μιας συνδεδεμένης ηπείρου και για την τροποποίηση των οδηγιών 2002/20/EΚ, 2002/21/EΚ και 2002/22/EΚ και των κανονισμών (EΚ) αριθ. 1211/2009 και (EΕ) αριθ. 531/2012

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[12],

Έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών[13],

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει όλες τις πηγές ανάπτυξης για να βγει από την κρίση, να δημιουργήσει θέσεις απασχόλησης και να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της. Στόχος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» είναι η αποκατάσταση της ανάπτυξης και η δημιουργία θέσεων απασχόλησης στην Ένωση. Το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2013 τόνισε τη σημασία της ενιαίας ψηφιακής αγοράς για την ανάπτυξη και ζήτησε τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς στον τομέα των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών το συντομότερο δυνατόν. Σύμφωνα με τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και με την παρούσα πρόσκληση, ο παρών κανονισμός αποσκοπεί στη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών, με τη συμπλήρωση και την προσαρμογή του υφιστάμενου κανονιστικού πλαισίου της Ένωσης για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

(2) Το ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη (DAE), μία από τις εμβληματικές πρωτοβουλίες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», έχει ήδη αναγνωρίσει τον ρόλο των ΤΠΕ και της συνδετικότητας δικτύου ως απαραίτητης βάσης για την ανάπτυξη της οικονομίας και της κοινωνίας μας. Προκειμένου να καρπωθεί η Ευρώπη τα οφέλη του ψηφιακού μετασχηματισμού, η Ένωση χρειάζεται μια δυναμική ενιαία αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών για όλους τους τομείς και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μια τέτοια πραγματικά ενιαία αγορά επικοινωνιών θα αποτελέσει τον κεντρικό άξονα μιας καινοτόμου και «έξυπνης» ψηφιακής οικονομίας καθώς και το θεμέλιο της ενιαίας ψηφιακής αγοράς, όπου οι διαδικτυακές υπηρεσίες μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα μεταξύ συνόρων.

(3) Σε μια απρόσκοπτη ενιαία αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών, η ελεύθερη παροχή δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε κάθε πελάτη στην Ένωση καθώς και το δικαίωμα κάθε τελικού χρήστη να επιλέγει την καλύτερη προσφορά που διατίθεται στην αγορά πρέπει να διασφαλίζονται και να μην παρεμποδίζονται από τον κατακερματισμό των αγορών με βάση τα εθνικά σύνορα. Το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες δεν αντιμετωπίζει πλήρως τον κατακερματισμό αυτό, δεδομένου ότι υφίστανται εθνικά και όχι πανενωσιακά καθεστώτα γενικής αδειοδότησης, εθνικά συστήματα εκχώρησης ραδιοφάσματος, διαφορές στα προϊόντα πρόσβασης που διατίθενται στους παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε διάφορα κράτη μέλη, καθώς και διαφορετικές δέσμες κανόνων για τους καταναλωτές κάθε τομέα. Σε πολλές περιπτώσεις οι κανόνες της Ένωσης ορίζουν απλώς τη βασική κατεύθυνση και συχνά εφαρμόζονται με ποικίλους τρόπους σε κάθε κράτος μέλος.

(4) Μια πραγματικά ενιαία αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών οφείλει να προάγει τον ανταγωνισμό, τις επενδύσεις και την καινοτομία σε νέα και ενισχυμένα δίκτυα και υπηρεσίες μέσα από την προώθηση της ενοποίησης της αγοράς και της προσφοράς διασυνοριακών υπηρεσιών. Κατά συνέπεια, πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη των φιλόδοξων στόχων για ευρυζωνικές υπηρεσίες υψηλής ταχύτητας, που καθορίζονται στο ψηφιακό θεματολόγιο της ΕΕ. Η αυξανόμενη διαθεσιμότητα ψηφιακών υποδομών και υπηρεσιών πρέπει με τη σειρά της να αυξήσει τις επιλογές των καταναλωτών, την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και την ποικιλία του περιεχομένου, και να συμβάλει στην εδαφική και κοινωνική συνοχή, καθώς και στη διευκόλυνση της κινητικότητας σε ολόκληρη την ΕΕ.

(5) Τα οφέλη που προκύπτουν από μια ενιαία αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών πρέπει να επεκταθούν στο ευρύτερο ψηφιακό οικοσύστημα, στο οποίο περιλαμβάνονται οι κατασκευαστές εξοπλισμού στην ΕΕ, οι πάροχοι περιεχομένου και εφαρμογών, καθώς και η ευρύτερη οικονομία, συμπεριλαμβανομένων τομέων όπως ο τραπεζικός, ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας, της εφοδιαστικής, του λιανικού εμπορίου, της ενέργειας και των μεταφορών, τομείς οι οποίοι βασίζονται στη συνδετικότητα για την ενίσχυση της παραγωγικότητάς τους, μέσω, για παράδειγμα, εφαρμογών υπολογιστικού νέφους καθολικής παρουσίας, συνδεδεμένων αντικειμένων και δυνατοτήτων για παροχή ενοποιημένων υπηρεσιών σε διαφορετικά τμήματα μιας επιχείρησης. Οι δημόσιες διοικήσεις και ο τομέας της υγείας πρέπει να ωφεληθούν επίσης από την ευρύτερη διαθεσιμότητα υπηρεσιών ηλε-διακυβέρνησης και ηλ-υγείας. Η προσφορά πολιτιστικού περιεχομένου και υπηρεσιών, και η πολιτιστική ποικιλομορφία γενικότερα, είναι δυνατόν επίσης να ενισχυθεί στην ενιαία αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Η σημασία που έχει για την ευρύτερη οικονομία και κοινωνία η παροχή συνδετικότητας μέσω δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών είναι τόσο μεγάλη ώστε να συνιστάται η αποφυγή αδικαιολόγητων τομεακών επιβαρύνσεων, ανεξαρτήτως του εάν είναι κανονιστικές ή άλλες.

(6) Ο παρών κανονισμός αποσκοπεί στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών προβλέποντας δράσεις με γνώμονα τρεις ευρείς, αλληλένδετους άξονες. Πρώτον, θα πρέπει να διασφαλίζει την ελευθερία παροχής υπηρεσιών και δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε διασυνοριακό επίπεδο σε διάφορα κράτη μέλη, με βάση την έννοια της ενιαίας αδειοδότησης της ΕΕ, η οποία θέτει σε εφαρμογή τις προϋποθέσεις για τη διασφάλιση μεγαλύτερης συνοχής και προβλεψιμότητας όσον αφορά το περιεχόμενο και την εφαρμογή του κανονισμού για τον συγκεκριμένο τομέα σε ολόκληρη την Ένωση. Δεύτερον, είναι αναγκαίο να καταστεί δυνατή η πρόσβαση σε βασικές εισροές για τη διασυνοριακή παροχή δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών υπό περισσότερο συγκλίνοντες όρους και προϋποθέσεις, όχι μόνο για ασύρματες ευρυζωνικές επικοινωνίες, για τις οποίες βασικό στοιχείο είναι το αδειοδοτημένο και μη ραδιοφάσμα, αλλά και για τη συνδετικότητα σταθερών γραμμών. Τρίτον, ο παρών κανονισμός πρέπει να εναρμονίσει τους κανόνες για την προστασία των τελικών χρηστών, ιδίως των καταναλωτών, προς το συμφέρον της ευθυγράμμισης των επιχειρηματικών συνθηκών και της οικοδόμησης της ψηφιακής εμπιστοσύνης των πολιτών. Αυτό περιλαμβάνει κανόνες για την αποφυγή διακρίσεων, τις συμβατικές πληροφορίες, την καταγγελία των συμβάσεων και την αλλαγή παρόχου, εκτός από τους κανόνες για την πρόσβαση σε διαδικτυακό περιεχόμενο, εφαρμογές και υπηρεσίες και για τη διαχείριση της κυκλοφορίας, κανόνες οι οποίοι δεν προστατεύουν μόνο τους τελικούς χρήστες, αλλά ταυτόχρονα εγγυώνται τη απρόσκοπτη λειτουργία του οικοσυστήματος του διαδικτύου ως κινητήριας δύναμης της καινοτομίας. Επιπλέον, οι περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στον τομέα της περιαγωγής θα πρέπει να συμβάλουν στην εμπέδωση της εμπιστοσύνης των τελικών χρηστών ώστε να παραμένουν συνδεδεμένοι όταν ταξιδεύουν στην Ένωση, και με την πάροδο του χρόνου να καταστούν μοχλός για τη σύγκλιση των τιμών και άλλων όρων εντός της Ένωσης.

(7) Επομένως, ο παρών κανονισμός συμπληρώνει το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο της Ένωσης (την οδηγία 2002/19/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[14], την οδηγία 2002/20/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[15], την οδηγία 2002/21/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[16], την οδηγία 2002/22/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[17], την οδηγία 2002/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[18], την οδηγία 2002/77/ΕΚ[19], καθώς και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1211/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[20], τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 531/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[21] και την απόφαση αριθ. 243/2012/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[22]) και τις ισχύουσες εθνικές νομοθεσίες που εκδίδονται σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης, θεσπίζοντας συγκεκριμένα δικαιώματα και υποχρεώσεις τόσο για τους παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών όσο και για τους τελικούς χρήστες, επιφέροντας επακόλουθες τροποποιήσεις στις υφιστάμενες οδηγίες και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 531/2012, προκειμένου να διασφαλιστεί μεγαλύτερη σύγκλιση καθώς και ορισμένες ουσιαστικές αλλαγές που συνάδουν με μια πιο ανταγωνιστική ενιαία αγορά.

(8) Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό συμμορφώνονται με την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας, δηλαδή δεν επιβάλλουν ούτε προβαίνουν σε διακρίσεις υπέρ της χρήσης ενός συγκεκριμένου είδους τεχνολογίας.

(9) Η παροχή διασυνοριακών ηλεκτρονικών επικοινωνιών εξακολουθεί να υπόκειται σε μεγαλύτερες επιβαρύνσεις από εκείνες που περιορίζονται στα εθνικά σύνορα. Ειδικότερα, οι φορείς παροχής διασυνοριακών υπηρεσιών πρέπει ακόμα να ενημερώνουν και να καταβάλλουν τέλη στα επιμέρους κράτη μέλη υποδοχής. Οι κάτοχοι ενιαίας ενωσιακής άδειας πρέπει να υπόκεινται σε ένα ενιαίο σύστημα κοινοποίησης στο κράτος μέλος της κύριας έδρας τους (κράτος μέλος της έδρας), η οποία θα μειώσει τον διοικητικό φόρτο για τους διασυνοριακούς φορείς εκμετάλλευσης. Η ενιαία ενωσιακή αδειοδότηση πρέπει να εφαρμόζεται σε κάθε επιχείρηση που παρέχει ή προτίθεται να παράσχει υπηρεσίες και δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε περισσότερα του ενός κράτη μέλη, δίνοντάς της με τον τρόπο αυτόν το δικαίωμα να απολαμβάνει τα δικαιώματα που συνδέονται με την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε κάθε κράτος μέλος, όπως ορίζονται στον παρόντα κανονισμό. Μια ενιαία ενωσιακή αδειοδότηση οποία θα καθορίζει το νομικό πλαίσιο που ισχύει για φορείς εκμετάλλευσης ηλεκτρονικών επικοινωνιών που παρέχουν υπηρεσίες μεταξύ κρατών μελών βάσει διαδικασίας γενικής άδειας στο κράτος μέλος της έδρας πρέπει να διασφαλίζει την αποτελεσματικότητα της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε ολόκληρη την Ένωση.

(10) Η παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών ή δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών μπορεί να λάβει διάφορες μορφές σε συνάρτηση με διάφορους παράγοντες, όπως το είδος του δικτύου ή των παρεχόμενων υπηρεσιών, ο βαθμός των απαιτούμενων υλικών υποδομών ή ο αριθμός των συνδρομητών στα διάφορα κράτη μέλη. Η πρόθεση για διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών ή για λειτουργία δικτύου ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε περισσότερα του ενός κράτη μέλη δύναται να αποδειχθεί με δραστηριότητες όπως η διαπραγμάτευση των συμφωνιών σχετικά με την πρόσβαση σε δίκτυα σε ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος ή η εμπορία μέσω ιστοσελίδας στο διαδίκτυο, στη γλώσσα του ενδιαφερομένου κράτους μέλους.

(11) Ανεξάρτητα από τον τρόπο που επιλέγει ο πάροχος για τη λειτουργία των δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών ή την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών πέραν των συνόρων, το κανονιστικό καθεστώς που ισχύει για έναν ευρωπαϊκό πάροχο ηλεκτρονικών επικοινωνιών πρέπει να είναι ουδέτερο έναντι των εμπορικών επιλογών που διέπουν την οργάνωση των λειτουργιών και των δραστηριοτήτων μεταξύ των κρατών μελών. Ως εκ τούτου, ανεξάρτητα από την εταιρική δομή του παρόχου, ως κράτος μέλος της έδρας ενός ευρωπαϊκού παρόχου ηλεκτρονικών επικοινωνιών πρέπει να θεωρείται αυτό στο οποίο λαμβάνονται οι στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με την παροχή δικτύων ή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

(12) Η ενιαία ενωσιακή αδειοδότηση πρέπει να βασίζεται στη γενική αδειοδότηση στο κράτος μέλος της έδρας. Δεν πρέπει να εξαρτάται από όρους οι οποίοι ήδη επιβάλλονται βάσει άλλης ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας που δεν διέπει ειδικά τον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Επιπλέον, οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 531/2012 πρέπει να ισχύουν και για τους ευρωπαϊκούς παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

(13) Οι περισσότεροι ειδικοί τομεακοί όροι, όπως οι όροι σχετικά με την πρόσβαση ή την ασφάλεια και την ακεραιότητα των δικτύων ή την πρόσβαση σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης συνδέονται στενά με την τοποθεσία όπου βρίσκεται ένα τέτοιο δίκτυο ή παρέχεται μια τέτοια υπηρεσία. Ως εκ τούτου, ένας ευρωπαϊκός πάροχος ηλεκτρονικών επικοινωνιών μπορεί να υπόκειται σε προϋποθέσεις που ισχύουν για τα κράτη μέλη όπου δραστηριοποιείται, εφόσον ο παρών κανονισμός δεν ορίζει διαφορετικά.

(14) Στις περιπτώσεις που τα κράτη μέλη απαιτούν από τον τομέα την καταβολή εισφοράς για τη χρηματοδότηση των υποχρεώσεων καθολικής υπηρεσίας και των διοικητικών δαπανών των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, τα κριτήρια και οι διαδικασίες για την κατανομή των εισφορών πρέπει να είναι αναλογικά χωρίς να εισάγουν διακρίσεις όσον αφορά τους ευρωπαϊκούς παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών, προκειμένου να μην εμποδίζεται η διασυνοριακή είσοδος στην αγορά, ιδίως όσον αφορά τους νεοεισερχόμενους σε αυτήν και τους μικρούς φορείς εκμετάλλευσης· ως εκ τούτου, για τον υπολογισμό των εισφορών των μεμονωμένων επιχειρήσεων πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το μερίδιο αγοράς του συνεισφέροντος όσον αφορά τον κύκλο εργασιών που έχει πραγματοποιηθεί στο οικείο κράτος μέλος και πρέπει να υπόκειται στην εφαρμογή ενός ορίου ήσσονος σημασίας.

(15) Είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι, σε παρόμοιες περιπτώσεις, δεν υπάρχει διάκριση στην αντιμετώπιση οποιουδήποτε ευρωπαϊκού παρόχου ηλεκτρονικών επικοινωνιών από διάφορα κράτη μέλη και ότι στην ενιαία αγορά εφαρμόζονται συνεπείς κανονιστικές πρακτικές, ιδίως όσον αφορά τα μέτρα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 15 ή 16 της οδηγίας 2002/21/ΕΚ ή των άρθρων 5 ή 8 της οδηγίας 2002/19/ΕΚ. Ως εκ τούτου, οι ευρωπαϊκοί πάροχοι ηλεκτρονικών επικοινωνιών πρέπει να δικαιούνται ίση μεταχείριση στα διάφορα κράτη μέλη, σε αντικειμενικά ισοδύναμες καταστάσεις, προκειμένου να εφαρμόζουν πιο ενοποιημένες πολυεδαφικές λειτουργίες. Επιπλέον, πρέπει να εφαρμόζονται ειδικές διαδικασίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αναθεώρηση των σχεδίων των αποφάσεων που λαμβάνονται για την επιβολή διορθωτικών μέτρων στις περιπτώσεις αυτές, κατά την έννοια του άρθρου 7α της οδηγίας 2002/21/ΕΚ, προκειμένου να αποφεύγονται αδικαιολόγητες αποκλίσεις όσον αφορά τις υποχρεώσεις που εφαρμόζονται στους ευρωπαϊκούς παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε διάφορα κράτη μέλη.

(16) Πρέπει να θεσπιστεί μια κατανομή των κανονιστικών και εποπτικών αρμοδιοτήτων μεταξύ του κράτους μέλους της έδρας και κάθε κράτους μέλους υποδοχής των ευρωπαϊκών παρόχων ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ώστε να μειωθούν τα εμπόδια εισόδου στην αγορά, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την κατάλληλη εφαρμογή των ισχυόντων όρων για την παροχή υπηρεσιών και δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών από αυτούς τους παρόχους. Ως εκ τούτου, ενώ κάθε εθνική ρυθμιστική αρχή πρέπει να εποπτεύει τη συμμόρφωση με τους όρους που ισχύουν στην επικράτειά της, σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ένωσης, μεταξύ άλλων και μέσω κυρώσεων και προσωρινών μέτρων, μόνο η εθνική ρυθμιστική αρχή στο κράτος μέλος της έδρας πρέπει να έχει το δικαίωμα να αναστείλει ή να ανακαλέσει τα δικαιώματα ενός ευρωπαϊκού παρόχου ηλεκτρονικών επικοινωνιών όσον αφορά την παροχή δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε ολόκληρη την Ένωση ή σε μέρος αυτής.

(17) Το ραδιοφάσμα είναι δημόσιο αγαθό και αποτελεί βασικό πόρο της εσωτερικής αγοράς για τις κινητές, τις ασύρματες ευρυζωνικές και τις δορυφορικές επικοινωνίες στην Ένωση. Η ανάπτυξη των ασύρματων ευρυζωνικών επικοινωνιών συμβάλλει στην υλοποίηση του ψηφιακού θεματολογίου για την Ευρώπη, και ιδίως στον στόχο για τη διασφάλιση της πρόσβασης σε ευρυζωνικές υπηρεσίες με ταχύτητα τουλάχιστον 30 Mbps έως το 2020 για όλους τους πολίτες της Ένωσης και για την παροχή της μέγιστης δυνατής ευρυζωνικής ταχύτητας και χωρητικότητας στην Ένωση. Ωστόσο, η Ένωση έχει καθυστερήσει σε σχέση με άλλες μεγάλες περιοχές του πλανήτη –Βόρεια Αμερική, Αφρική και τμήματα της Ασίας– όσον αφορά τη σταδιακή εγκατάσταση και διείσδυση των ασύρματων ευρυζωνικών τεχνολογιών τελευταίας γενιάς που είναι απαραίτητες για την επίτευξη των εν λόγω στόχων πολιτικής. Η αποσπασματική διαδικασία έγκρισης και διάθεσης της ζώνης των 800 MHz για ασύρματες ευρυζωνικές επικοινωνίες, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι περισσότερο από το ήμισυ των κρατών μελών επιδιώκουν κάποια παρέκκλιση ή παραλείπουν να την ολοκληρώσουν εντός της προθεσμίας που προβλέπει η απόφαση 243/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα πολιτικής για το ραδιοφάσμα (ΠΠΡΦ)[23], αποδεικνύουν τον επείγοντα χαρακτήρα της δράσης, ακόμη και εντός του χρονοδιαγράμματος του τρέχοντος ΠΠΡΦ. Τα μέτρα της Ένωσης για την εναρμόνιση των όρων που αφορούν τη διαθεσιμότητα και την αποδοτική χρήση του ραδιοφάσματος για τις ασύρματες ευρυζωνικές επικοινωνίες, σύμφωνα με την απόφαση 676/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[24], δεν έχουν αντιμετωπίσει επαρκώς το εν λόγω πρόβλημα.

(18) Η εφαρμογή των διαφόρων εθνικών πολιτικών δημιουργεί ανισότητες και κατακερματισμό της εσωτερικής αγοράς, εξαιτίας των οποίων παρακωλύεται η εγκατάσταση πανενωσιακών υπηρεσιών καθώς και η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ασύρματων ευρυζωνικών επικοινωνιών. Θα μπορούσε ειδικότερα να δημιουργήσει άνισους όρους για την πρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές, να παρεμποδίσει τον ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων με έδρα σε διαφορετικά κράτη μέλη και να καταστείλει τις επενδύσεις σε πιο προηγμένα δίκτυα και τεχνολογίες, καθώς και την ανάδειξη καινοτόμων υπηρεσιών, στερώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, αφενός, από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις τη δυνατότητα χρήσης ενοποιημένων υπηρεσιών υψηλής ποιότητας καθολικής παρουσίας και, αφετέρου, από τους φορείς εκμετάλλευσης ασύρματων ευρυζωνικών δικτύων τα οφέλη της αυξημένης αποδοτικότητας χάρη σε πιο ενοποιημένες δραστηριότητες μεγάλης κλίμακας. Ως εκ τούτου, η ανάπτυξη προηγμένων υπηρεσιών ασύρματων ευρυζωνικών επικοινωνιών ευρείας ενοποιημένης κάλυψης σε ολόκληρη την Ένωση πρέπει να συνοδεύεται από δράσεις σε επίπεδο Ένωσης σχετικά με ορισμένες πτυχές της εκχώρησης ραδιοφάσματος. Ταυτόχρονα, τα κράτη μέλη πρέπει να διατηρούν το δικαίωμα να θεσπίζουν μέτρα προκειμένου να οργανώνουν το ραδιοφάσμα τους, για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας και άμυνας.

(19) Οι πάροχοι υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων των φορέων εκμετάλλευσης κινητής τηλεφωνίας ή των κοινοπραξιών φορέων εκμετάλλευσης κινητής τηλεφωνίας, πρέπει να είναι σε θέση να οργανώνουν συλλογικά την αποδοτική και προσιτή κάλυψη μεγάλου τμήματος της επικράτειας της Ένωσης προς μακροπρόθεσμο όφελος των τελικών χρηστών, και, κατά συνέπεια, να χρησιμοποιούν το ραδιοφάσμα στα διάφορα κράτη μέλη με παρόμοιους όρους, διαδικασίες, κόστος, χρονοδιάγραμμα, διάρκεια όσον αφορά τις εναρμονισμένες ζώνες και με συμπληρωματικά πακέτα ραδιοφάσματος, όπως ο συνδυασμός χαμηλότερων και υψηλότερων συχνοτήτων για την κάλυψη πυκνοκατοικημένων και λιγότερο πυκνοκατοικημένων περιοχών. Οι πρωτοβουλίες που ευνοούν τον καλύτερο συντονισμό και συνοχή θα μπορούσαν να ενισχύσουν επίσης την προβλεψιμότητα του επενδυτικού περιβάλλοντος σε δίκτυα. Η προβλεψιμότητα αυτή θα ενισχυόταν ακόμη περισσότερο από μια σαφή πολιτική υπέρ της μακροπρόθεσμης διάρκειας των δικαιωμάτων χρήσης που σχετίζονται με το ραδιοφάσμα, με την επιφύλαξη του επ’ αόριστον χαρακτήρα των εν λόγω δικαιωμάτων σε ορισμένα κράτη μέλη, και θα συνδεόταν με τη σειρά της με την εφαρμογή ρητών όρων όσον αφορά τη μεταβίβαση, τη μίσθωση ή την ανταλλαγή μέρους ή του συνόλου του ραδιοφάσματος που θα υπόκεινταν σε ένα τέτοιο ατομικό δικαίωμα χρήσης.

(20) Ο συντονισμός και η συνοχή των δικαιωμάτων χρήσης του ραδιοφάσματος πρέπει να βελτιωθεί, τουλάχιστον για τις ζώνες που έχουν εναρμονιστεί για ασύρματες σταθερές, νομαδικές και κινητές ευρυζωνικές επικοινωνίες. Αυτό περιλαμβάνει τις ζώνες που καθορίζονται σε επίπεδο ITU για προηγμένα συστήματα Διεθνών Κινητών Τηλεπικοινωνιών (IMT), καθώς και τις ζώνες συχνοτήτων που χρησιμοποιούνται για τοπικά δίκτυα ραδιοεπικοινωνιών (RLAN), όπως 2,4 GHz και 5 GHz. Πρέπει επίσης να επεκταθεί σε ζώνες που μπορούν να εναρμονιστούν στο μέλλον για ασύρματες ευρυζωνικές επικοινωνίες, όπως προβλέπεται στο άρθρο 3 στοιχείο β) του RSPP και στη γνωμοδότηση της ομάδας για την πολιτική ραδιοφάσματος (RSPG) σχετικά με «Στρατηγικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης ζήτησης ραδιοφάσματος για ασύρματες ευρυζωνικές συνδέσεις», η οποία εκδόθηκε στις 13 Ιουνίου 2013, όπως, στο εγγύς μέλλον, οι ζώνες των 700 MHz, 1,5 GHz και 3,8-4,2 GHz.

(21) Η συνοχή μεταξύ των διαφόρων εθνικών διαδικασιών εκχώρησης ραδιοφάσματος θα ευνοούνταν από πιο ρητές διατάξεις σχετικά με τα κριτήρια που σχετίζονται με το χρονοδιάγραμμα των διαδικασιών αδειοδότησης· τη διάρκεια για την οποία χορηγούνται τα δικαιώματα χρήσης, τα τέλη και τους τρόπους πληρωμής τους· τις υποχρεώσεις χωρητικότητας και κάλυψης· τον προσδιορισμό του φάσματος των ραδιοσυχνοτήτων και των φασματικών τμημάτων που υπόκεινται σε διαδικασία εκχώρησης· τις αντικειμενικές απαιτήσεις ως προς τα όρια που τίθενται για την προώθηση αποτελεσματικού ανταγωνισμού· τις προϋποθέσεις για την εμπορευσιμότητα των δικαιωμάτων χρήσης, συμπεριλαμβανομένων των όρων ανταλλαγής.

(22) Ο περιορισμός της επιβάρυνσης των τελών στα απαιτούμενα για την βέλτιστη διαχείριση του ραδιοφάσματος με ισορροπία μεταξύ άμεσων πληρωμών και περιοδικών τελών θα ενθαρρύνει τις επενδύσεις σε υποδομές και την εγκατάσταση τεχνολογίας καθώς και την μετάθεση των συναφών πλεονεκτημάτων κόστους στους τελικούς χρήστες.

(23) Η καλύτερα εναρμονισμένη εκχώρηση ραδιοφάσματος και η επακόλουθη εγκατάσταση ασύρματων ευρυζωνικών δικτύων σε ολόκληρη την Ένωση πρέπει να στηρίξει την επίτευξη των επιπτώσεων κλίμακας σε συναφείς κλάδους, όπως ο εξοπλισμός δικτύων και οι τερματικές συσκευές. Οι κλάδοι αυτοί θα μπορούν με τη σειρά τους να λαμβάνουν υπόψη, σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι συμβαίνει επί του παρόντος, τις ενωσιακές πρωτοβουλίες και πολιτικές για τη χρήση του ραδιοφάσματος. Συνεπώς, πρέπει να θεσπιστεί διαδικασία εναρμόνισης των χρονοδιαγραμμάτων εκχώρησης καθώς και ελάχιστη ή κοινή διάρκεια των δικαιωμάτων χρήσης για τις εν λόγω ζώνες.

(24) Όσον αφορά τις άλλες κύριες ουσιαστικές προϋποθέσεις που δύνανται να συνοδεύουν δικαιώματα χρήσης του ραδιοφάσματος για ασύρματες ευρυζωνικές συνδέσεις, η συγκλίνουσα εφαρμογή από τα επιμέρους κράτη μέλη των κανονιστικών αρχών και των κριτηρίων που θεσπίζονται στον παρόντα κανονισμό θα ευνοούνταν μέσω ενός μηχανισμού συντονισμού με τον οποίο η Επιτροπή και οι αρμόδιες αρχές των άλλων κρατών μελών θα έχουν την ευκαιρία να υποβάλλουν παρατηρήσεις εκ των προτέρων όσον αφορά την εκχώρηση δικαιωμάτων χρήσης από ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος και με τον οποίο η Επιτροπή θα μπορούσε να έχει τη δυνατότητα, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις των κρατών μελών, να προλαμβάνει την εφαρμογή οποιασδήποτε πρότασης η οποία φαίνεται να μη συνάδει με το δίκαιο της Ένωσης.

(25) Με δεδομένη την τεράστια αύξηση στη ζήτηση ραδιοφάσματος για ασύρματες ευρυζωνικές συνδέσεις, πρέπει να προωθηθούν λύσεις για εναλλακτική, φασματικά αποτελεσματική πρόσβαση σε ασύρματες ευρυζωνικές συνδέσεις. Αυτό περιλαμβάνει τη χρήση συστημάτων ασύρματης πρόσβασης χαμηλής ισχύος με μικρή ακτίνα λειτουργίας, όπως τα λεγόμενα «σημεία αιχμής» των τοπικών δικτύων ραδιοεπικοινωνιών (RLAN, επίσης γνωστά ως «Wi-Fi»), καθώς και δικτύων σημείων κυψελωτής πρόσβασης χαμηλής ενέργειας και μικρού μεγέθους (αποκαλούνται επίσης femto-, pico- ή metrocells).

(26) Τα συμπληρωματικά συστήματα ασύρματης πρόσβασης, γνωστά ως τοπικά δίκτυα ραδιοεπικοινωνιών (RLAN), ιδίως τα δημόσια προσβάσιμα σημεία πρόσβασης RLAN, επιτρέπουν όλο και περισσότερο την πρόσβαση στο διαδίκτυο για τους τελικούς χρήστες καθώς και τη μετάθεση της κίνησης στα κινητά δεδομένα από φορείς εκμετάλλευσης κινητής τηλεφωνίας, με τη χρήση εναρμονισμένων πόρων ραδιοφάσματος, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή άδεια ή δικαίωμα χρήσης του ραδιοφάσματος.

(27) Τα περισσότερα σημεία πρόσβασης RLAN χρησιμοποιούνται μέχρι στιγμής από ιδιώτες χρήστες ως τοπική ασύρματη επέκταση της σταθερής ευρυζωνικής σύνδεσής τους. Εάν οι τελικοί χρήστες, εντός των ορίων της δικής τους συνδρομής στο διαδίκτυο, επιλέξουν να μοιραστούν με άλλους χρήστες την πρόσβαση στο RLAN τους, η διαθεσιμότητα ενός μεγάλου αριθμού των εν λόγω σημείων πρόσβασης, ιδίως σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, πρέπει να μεγιστοποιήσει τη χωρητικότητα της ασύρματης μετάδοσης δεδομένων μέσω της επανάχρησης του ραδιοφάσματος και πρέπει να δημιουργήσει αποδοτικές συμπληρωματικές ασύρματες ευρυζωνικές υποδομές που θα είναι προσβάσιμες σε άλλους τελικούς χρήστες. Ως εκ τούτου, πρέπει να καταργηθούν ή να αποτραπούν περιττοί περιορισμοί για τους τελικούς χρήστες που μοιράζονται με άλλους χρήστες την πρόσβαση στα δικά τους σημεία πρόσβασης RLAN ή συνδέονται σε αυτά.

(28) Επιπλέον, πρέπει επίσης να καταργηθούν περιττοί περιορισμοί που αφορούν την εγκατάσταση και τη διασύνδεση σημείων πρόσβασης RLAN. Οι δημόσιες αρχές ή οι πάροχοι δημόσιων υπηρεσιών χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο σημεία πρόσβασης RLAN στους χώρους τους για ίδιους σκοπούς, όπως για χρήση από το προσωπικό τους, για την καλύτερη διευκόλυνση της οικονομικά αποδοτικής επιτόπιας πρόσβασης των πολιτών σε υπηρεσίες ηλε-διακυβέρνησης ή για την ενίσχυση των έξυπνων δημόσιων υπηρεσιών με πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, όπως στις δημόσιες μεταφορές ή στη διαχείριση της κυκλοφορίας. Οι φορείς αυτοί θα μπορούσαν επίσης να παρέχουν πρόσβαση σε τέτοια σημεία πρόσβασης για το κοινό εν γένει, ως επικουρική υπηρεσία σε υπηρεσίες που προσφέρονται στο κοινό στους λόγω χώρους, και πρέπει να καθίσταται δυνατό να το πράξουν σύμφωνα με τους κανόνες που διέπουν τον ανταγωνισμό και τις δημόσιες συμβάσεις. Η διάθεση τοπικής πρόσβασης σε δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών εντός ή γύρω από μια ιδιωτική ιδιοκτησία ή σε έναν περιορισμένο δημόσιο χώρο, ως επικουρική υπηρεσία σε άλλη δραστηριότητα που δεν εξαρτάται από μια τέτοια πρόσβαση, όπως σημεία αιχμής (hotspots) RLAN που διατίθενται σε πελάτες άλλων εμπορικών δραστηριοτήτων ή στο ευρύ κοινό της εν λόγω περιοχής, δεν πρέπει να προσδίδουν στον παρέχοντα μια τέτοια υπηρεσία την ιδιότητα του παρόχου ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

(29) Τα σημεία ασύρματης πρόσβασης χαμηλής ισχύος και μικρής έκτασης είναι πολύ μικρός και διακριτικός εξοπλισμός, παρόμοιος με τους οικιακής χρήσης δρομολογητές Wi-Fi, για τον οποίο πρέπει να καθοριστούν τεχνικά χαρακτηριστικά σε επίπεδο Ένωσης για την εγκατάσταση και τη χρήση του σε διαφορετικές τοπικές συνθήκες που υπόκεινται σε γενική αδειοδότηση, χωρίς περιττούς περιορισμούς από ατομικό σχεδιασμό ή άλλες άδειες. Η αναλογικότητα των μέτρων που καθορίζουν τα τεχνικά χαρακτηριστικά ώστε να δοθεί γενική άδεια σε μια τέτοια χρήση θα πρέπει να διασφαλίζεται μέσω χαρακτηριστικών που είναι σε σημαντικό βαθμό πιο περιοριστικά από τα εφαρμοστέα ανώτατα όρια που ορίζουν τα μέτρα της Ένωσης σχετικά με παραμέτρους όπως είναι η παραγόμενη ισχύς.

(30) Τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν ότι η διαχείριση του ραδιοφάσματος σε εθνικό επίπεδο δεν εμποδίζει άλλα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν το ραδιοφάσμα που δικαιούνται ή να τηρούν τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά τις ζώνες για τις οποίες η χρήση είναι εναρμονισμένη σε επίπεδο Ένωσης. Με βάση τις υφιστάμενες δραστηριότητες της RSPG, απαιτείται ένας μηχανισμός συντονισμού για να διασφαλιστεί ότι κάθε κράτος μέλος έχει ισότιμη πρόσβαση στο ραδιοφάσμα και ότι τα αποτελέσματα του συντονισμού είναι συνεπή και εκτελεστά.

(31) Από την εμπειρία στην εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου της Ένωσης προκύπτει ότι οι υφιστάμενες διατάξεις που απαιτούν τη συνεπή εφαρμογή των κανονιστικών μέτρων, σε συνδυασμό με τον στόχο της συμβολής στην ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς, δεν έχουν δημιουργήσει επαρκή κίνητρα για τον σχεδιασμό προϊόντων πρόσβασης βάσει των εναρμονισμένων προτύπων και διαδικασιών, ιδίως σε σχέση με τα σταθερά δίκτυα. Κατά τη λειτουργία σε διαφορετικά κράτη μέλη, οι φορείς εκμετάλλευσης αντιμετωπίζουν δυσκολίες κατά την εξεύρεση εισροών πρόσβασης με τα σωστά επίπεδα διαλειτουργικότητας ως προς την ποιότητα, το δίκτυο και τις υπηρεσίες, όταν δε τέτοιου είδους εισροές είναι διαθέσιμες, παρουσιάζουν διαφορετικά τεχνικά χαρακτηριστικά. Αυτό αυξάνει το κόστος και αποτελεί εμπόδιο για την παροχή υπηρεσιών πέραν των εθνικών συνόρων.

(32) Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών θα επιταχυνθεί μέσω της δημιουργίας ενός πλαισίου για τον καθορισμό ορισμένων βασικών ευρωπαϊκών εικονικών προϊόντων, τα οποία είναι ιδιαιτέρως σημαντικά, ώστε οι πάροχοι υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών να παρέχουν διασυνοριακές υπηρεσίες και να εφαρμόζουν μια πανενωσιακή στρατηγική σε ένα όλο και πιο «πλήρως IP» περιβάλλον, βασισμένο σε βασικές παραμέτρους και κατώτερα χαρακτηριστικά.

(33) Πρέπει να αντιμετωπιστούν οι λειτουργικές ανάγκες που εξυπηρετούνται από διάφορα προϊόντα εικονικής πρόσβασης. Τα ευρωπαϊκά προϊόντα εικονικής ευρυζωνικής πρόσβασης πρέπει να είναι διαθέσιμα σε περιπτώσεις όπου, σύμφωνα με τους όρους της οδηγίας πλαίσιο και της οδηγίας για την πρόσβαση, απαιτείται από έναν φορέα εκμετάλλευσης με σημαντική ισχύ στην αγορά να παρέχει πρόσβαση, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, σε συγκεκριμένο σημείο πρόσβασης στο δίκτυό της. Πρώτον, πρέπει να διευκολυνθεί η αποτελεσματική διασυνοριακή είσοδος μέσω εναρμονισμένων προϊόντων που να επιτρέπουν την αρχική παροχή από φορείς παροχής διασυνοριακών υπηρεσιών στους τελικούς πελάτες τους, χωρίς καθυστέρηση και με προβλέψιμη και επαρκή ποιότητα, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών προς τους πελάτες επιχειρήσεων με πολλαπλούς χώρους δραστηριοτήτων σε διαφορετικά κράτη μέλη, εφόσον κάτι τέτοιο είναι αναγκαίο και ανάλογο, σύμφωνα με την ανάλυση της αγοράς. Αυτά τα εναρμονισμένα προϊόντα πρέπει να διατίθενται για επαρκές χρονικό διάστημα προκειμένου να καταστεί δυνατό για τους αιτούντες πρόσβαση και για τους παρόχους να σχεδιάζουν μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

(34) Δεύτερον, τα εξελιγμένα προϊόντα εικονικής πρόσβασης που απαιτούν υψηλότερο επίπεδο επένδυσης από τους αιτούντες πρόσβαση και τους δίνουν υψηλότερο επίπεδο ελέγχου και διαφοροποίησης, ιδίως με την παροχή πρόσβασης σε πιο τοπικό επίπεδο, αποτελούν το κλειδί για τη δημιουργία των προϋποθέσεων για βιώσιμο ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά. Ως εκ τούτου, τα εν λόγω βασικά προϊόντα πρόσβασης χονδρικής σε δίκτυα πρόσβασης επόμενης γενιάς (NGA) πρέπει επίσης να εναρμονιστούν, προκειμένου να διευκολυνθούν οι διασυνοριακές επενδύσεις. Τέτοια προϊόντα εικονικής ευρυζωνικής πρόσβασης πρέπει να σχεδιάζονται ώστε να έχουν παρόμοιες λειτουργικές δυνατότητες με εκείνες της υλικής αποδεσμοποίησης, προκειμένου να διευρυνθεί η έκταση των πιθανών διορθωτικών μέτρων που αφορούν τη χονδρική πώληση και είναι διαθέσιμα προς εξέταση από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές σύμφωνα με την εκτίμηση της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στην οδηγία 2002/19/ΕΚ.

(35) Τρίτον, είναι επίσης απαραίτητο να εναρμονιστεί ένα προϊόν χονδρικής πρόσβασης για τερματικά τμήματα μισθωμένων γραμμών με ενισχυμένες διεπαφές, προκειμένου να καταστεί δυνατή η διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών που είναι καίριας σημασίας για τη συνδετικότητα για τους πιο απαιτητικούς χρήστες επιχειρήσεων.

(36) Στο πλαίσιο της σταδιακής μετάβασης σε «δίκτυα πλήρως IP», η έλλειψη διαθεσιμότητας προϊόντων συνδετικότητας με βάση το πρωτόκολλο IP για διάφορες κατηγορίες υπηρεσιών με εξασφαλισμένη ποιότητα υπηρεσιών, που επιτρέπουν τη δημιουργία διαδρομών επικοινωνίας μεταξύ διαφόρων τομέων και συνόρων δικτύου, τόσο εντός όσο και μεταξύ κρατών μελών, παρεμποδίζει την ανάπτυξη εφαρμογών που βασίζονται στην πρόσβαση σε άλλα δίκτυα, περιορίζοντας έτσι την τεχνολογική καινοτομία. Επιπλέον, η κατάσταση αυτή εμποδίζει τη διάδοση, σε ευρύτερη κλίμακα, βελτιώσεων που συνδέονται με τη διαχείριση και την παροχή δικτύων που βασίζονται στο IP καθώς και προϊόντων συνδετικότητας με εξασφαλισμένο το επίπεδο της ποιότητας των υπηρεσιών, ιδιαίτερα ενισχυμένη ασφάλεια, αξιοπιστία και ευελιξία, αποδοτικότητα βάσει κόστους και ταχύτερο εφοδιασμό, τα οποία ωφελούν τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων, τους παρόχους υπηρεσιών και τους τελικούς χρήστες. Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητη μια εναρμονισμένη προσέγγιση όσον αφορά τον σχεδιασμό και τη διαθεσιμότητα αυτών των προϊόντων, με λογικούς όρους στους οποίους περιλαμβάνονται, όπου απαιτείται, η δυνατότητα διασυνοριακής παροχής από τις οικείες επιχειρήσεις ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

(37) Η δημιουργία ευρωπαϊκών προϊόντων εικονικής ευρυζωνικής πρόσβασης σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό πρέπει να αντικατοπτρίζεται στην αξιολόγηση, εκ μέρους των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, των πλέον κατάλληλων διορθωτικών μέτρων πρόσβασης στα δίκτυα φορέων εκμετάλλευσης που ορίζονται ως έχοντες σημαντική ισχύ στην αγορά, αποφεύγοντας παράλληλα τις περιττές κανονιστικές ρυθμίσεις μέσα από τον περιττό πολλαπλασιασμό προϊόντων πρόσβασης χονδρικής, είτε αυτές επιβάλλονται σύμφωνα με την ανάλυση αγοράς είτε υπό άλλους όρους. Ειδικότερα, η εισαγωγή των ευρωπαϊκών προϊόντων εικονικής πρόσβασης δεν πρέπει, από μόνη της, να οδηγεί σε αύξηση του αριθμού των ελεγχόμενων προϊόντων πρόσβασης που επιβάλλονται σε έναν συγκεκριμένο φορέα εκμετάλλευσης. Επιπλέον, μετά την έκδοση του παρόντος κανονισμού, η ανάγκη των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, να εκτιμούν εάν πρέπει να επιβληθεί ευρωπαϊκό προϊόν εικονικής ευρυζωνικής πρόσβασης αντί υφιστάμενων διορθωτικών μέτρων πρόσβασης χονδρικής, και να εκτιμούν την καταλληλότητα της επιβολής ευρωπαϊκού προϊόντος εικονικής ευρυζωνικής πρόσβασης στο πλαίσιο μελλοντικών ανασκοπήσεων της αγοράς σε περίπτωση εντοπισμού σημαντικής ισχύος στην αγορά, δεν πρέπει να επηρεάζει την ευθύνη τους για τον εντοπισμό του καταλληλότερου και αναλογικότερου διορθωτικού μέτρου για την αντιμετώπιση εντοπισθέντος προβλήματος ανταγωνισμού σύμφωνα με το άρθρο 16 της οδηγίας 2002/21/ΕΚ.

(38) Προς όφελος της κανονιστικής προβλεψιμότητας, πρέπει επίσης να αντικατοπτρίζονται στη νομοθεσία βασικά στοιχεία της εξελισσόμενης πρακτικής λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο του ισχύοντος νομικού πλαισίου, οι οποίες επηρεάζουν τους όρους με τους οποίους τα προϊόντα πρόσβασης χονδρικής, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών προϊόντων εικονικής ευρυζωνικής πρόσβασης, διατίθενται για δίκτυα NGA. Πρόκειται για διατάξεις που αντανακλούν τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει, για την ανάλυση των αγορών πρόσβασης χονδρικής και ιδίως όσον αφορά την ανάγκη ελέγχων των τιμών για μια τέτοια πρόσβαση σε δίκτυα πρόσβασης νέας γενιάς, η σχέση μεταξύ των ανταγωνιστικών πιέσεων από εναλλακτικές σταθερές και ασύρματες υποδομές, αποτελεσματικές εγγυήσεις αμερόληπτης πρόσβασης, καθώς και το υφιστάμενο επίπεδο των ανταγωνισμού όσον αφορά τις τιμές, την επιλογή και την ποιότητα σε επίπεδο λιανικής. Το τελευταίο αυτό επιχείρημα καθορίζει τελικά τα οφέλη για τους τελικούς χρήστες. Για παράδειγμα, κατά την κατά περίπτωση αξιολόγησή τους δυνάμει του άρθρου 16 της οδηγίας 2002/21/ΕΚ και με την επιφύλαξη της εκτίμησης της σημαντικής ισχύος στην αγορά και της εφαρμογής των ενωσιακών κανόνων περί ανταγωνισμού οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενδέχεται να θεωρούν ότι με την παρουσία δύο σταθερών δικτύων πρόσβασης νέας γενιάς, οι συνθήκες της αγοράς είναι εν γένει αρκετά ανταγωνιστικές ώστε να είναι σε θέση να ωθούν σε αναβαθμίσεις του δικτύου και να εξελίσσονται προς την κατεύθυνση της παροχής υπερταχέων υπηρεσιών, γεγονός που αποτελεί σημαντική παράμετρο του ανταγωνισμού σε επίπεδο λιανικής.

(39) Είναι αναμενόμενο ότι ο εντεινόμενος ανταγωνισμός στο πλαίσιο μιας ενιαίας αγοράς θα οδηγήσει στον σταδιακό περιορισμό των τομεακών ρυθμίσεων που βασίζονται στην ανάλυση της αγοράς. Πράγματι, ένα από τα αποτελέσματα της ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς αναμένεται ότι θα είναι η μεγαλύτερη τάση προς την επίτευξη αποτελεσματικού ανταγωνισμού στις σχετικές αγορές, ούτως ώστε να θεωρείται ολοένα και περισσότερο επαρκής η εκ των υστέρων εφαρμογή του δικαίου περί ανταγωνισμού για τη διασφάλιση της λειτουργίας της αγοράς. Προκειμένου να διασφαλιστεί η νομική σαφήνεια και η προβλεψιμότητα των κανονιστικών προσεγγίσεων σε διασυνοριακό επίπεδο, πρέπει να προβλέπονται σαφή και δεσμευτικά κριτήρια σχετικά με τον τρόπο αξιολόγησης του κατά πόσον μια δεδομένη αγορά δικαιολογεί την επιβολή εκ των προτέρων κανονιστικών υποχρεώσεων, λαμβάνοντας υπόψη τη διάρκεια των σημείων συμφόρησης και τα περιθώρια ανάπτυξης του ανταγωνισμού σε επίπεδο λιανικής, ως προς παραμέτρους όπως οι τιμές, η επιλογή και η ποιότητα, οι οποίες τελικά είναι αυτές που έχουν σημασία για τους τελικούς χρήστες και για την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της ΕΕ. Κάτι τέτοιο πρέπει να αποτελέσει τη βάση για μετέπειτα αναθεωρήσεις του καταλόγου των αγορών που επιδέχονται εκ των προτέρων ρύθμιση και θα βοηθούσε τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να εστιάσουν τη δράση τους στις περιπτώσεις που ο ανταγωνισμός δεν έχει ακόμη επιφέρει αποτελέσματα, ενεργώντας με συγκλίνοντα τρόπο. Τέλος, η δημιουργία μιας πραγματικής ενιαίας αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών δύναται να επηρεάσει επιπλέον το γεωγραφικό εύρος των αγορών, όσον αφορά τόσο τις ειδικές τομεακές ρυθμίσεις που βασίζονται στις αρχές του ανταγωνισμού όσο και την εφαρμογή του δικαίου περί ανταγωνισμού αυτού καθαυτού.

(40) Οι ανισότητες ως προς την εθνική εφαρμογή των τομεακών κανόνων προστασίας του τελικού χρήστη δημιουργούν σημαντικά εμπόδια στην ενιαία ψηφιακή αγορά, ιδίως με τη μορφή της αύξησης του κόστους συμμόρφωσης για όσους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό, επιθυμούν να προσφέρουν υπηρεσίες σε όλα τα κράτη μέλη. Επιπλέον, ο κατακερματισμός και η αβεβαιότητα ως προς το επίπεδο προστασίας που παρέχεται στα διάφορα κράτη μέλη υπονομεύει την εμπιστοσύνη των τελικών χρηστών και τους αποτρέπει από την αγορά υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο εξωτερικό. Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της Ένωσης για άρση των εμποδίων στην εσωτερική αγορά, είναι αναγκαίο να αντικατασταθούν τα ισχύοντα, αποκλίνοντα εθνικά νομικά μέτρα από μια ενιαία και πλήρως εναρμονισμένη δέσμη τομεακών μέτρων που να δημιουργούν υψηλό κοινό επίπεδο προστασίας για τον τελικό χρήστη. Μια τέτοια πλήρης εναρμόνιση των νομικών διατάξεων δεν πρέπει να αποτρέπει τους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό από την προσφορά στους τελικούς χρήστες συμβατικών ρυθμίσεων που να υπερβαίνουν το εν λόγω επίπεδο προστασίας.

(41) Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός εναρμονίζει μόνο ορισμένους τομεακούς κανόνες, δεν πρέπει να θίγει τους γενικούς κανόνες για την προστασία των καταναλωτών, όπως ορίζονται από τις πράξεις της Ένωσης και την εθνική νομοθεσία για την εφαρμογή τους.

(42) Εφόσον οι διατάξεις των κεφαλαίων 4 και 5 του παρόντος κανονισμού αναφέρονται στους τελικούς χρήστες, τέτοιου είδους διατάξεις πρέπει να εφαρμόζονται όχι μόνο στους καταναλωτές, αλλά και σε άλλες κατηγορίες τελικών χρηστών, κυρίως στις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Έπειτα από προσωπικό τους αίτημα, οι τελικοί χρήστες, πλην των καταναλωτών, πρέπει να είναι σε θέση να συμφωνήσουν, με ατομική σύμβαση, να παρεκκλίνουν από ορισμένες διατάξεις.

(43) Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών απαιτεί επίσης την άρση των εμποδίων για τους τελικούς χρήστες, ώστε να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε ολόκληρη την Ένωση. Επομένως, οι δημόσιες αρχές δεν πρέπει να αυξάνουν ούτε να διατηρούν τα εμπόδια στη διασυνοριακή αγορά των εν λόγω υπηρεσιών. Οι πάροχοι υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό δεν πρέπει να αρνούνται ή να περιορίζουν την πρόσβαση, ούτε να προβαίνουν σε διακρίσεις εις βάρος των τελικών χρηστών με βάση την εθνικότητά τους ή το κράτος μέλος κατοικίας τους. Ωστόσο, η διαφοροποίηση πρέπει να είναι εφικτή λόγω αντικειμενικά δικαιολογημένων διαφορών στο κόστος, στους κινδύνους και στις συνθήκες της αγοράς, όπως οι μεταβολές της ζήτησης και η τιμολόγηση των ανταγωνιστών.

(44) Εξακολουθούν να υφίστανται πολύ σημαντικές διαφορές στις τιμές τόσο των σταθερών όσο και των κινητών επικοινωνιών, μεταξύ των εγχώριων επικοινωνιών φωνής και σύντομων μηνυμάτων (SMS) και εκείνων που καταλήγουν σε άλλο κράτος μέλος. Αν και υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ χωρών, φορέων και πακέτων προσφορών, καθώς και μεταξύ κινητών και σταθερών υπηρεσιών, το γεγονός αυτό εξακολουθεί να επηρεάζει τις πιο ευάλωτες ομάδες πελατών και να δημιουργεί εμπόδια στην απρόσκοπτη επικοινωνία εντός της Ένωσης. Αυτό συμβαίνει παρά την πολύ σημαντική μείωση, και σύγκλιση σε απόλυτους όρους, των τελών τερματισμού στα διάφορα κράτη μέλη και παρά τις χαμηλές τιμές στις αγορές διαβίβασης. Επιπλέον, η μετάβαση σε ένα «πλήρως IP» περιβάλλον ηλεκτρονικών επικοινωνιών πρέπει, εν ευθέτω χρόνω, να οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση του κόστους. Ως εκ τούτου, οποιεσδήποτε σημαντικές διαφορές στις τιμές λιανικής μεταξύ των εγχώριων σταθερών υπεραστικών επικοινωνιών, δηλαδή των επικοινωνιών πλην εκείνων που εμπίπτουν στα όρια μίας τοπικής περιοχής η οποία προσδιορίζεται από έναν γεωγραφικό κωδικό περιοχής στο εθνικό σχέδιο αριθμοδότησης, και των σταθερών επικοινωνιών που καταλήγουν σε άλλο κράτος μέλος, πρέπει να αιτιολογούνται με αναφορά σε αντικειμενικά κριτήρια. Οι τιμές λιανικής για τις διεθνείς κινητές επικοινωνίες δεν πρέπει να υπερβαίνουν την ευρωχρέωση φωνητικών κλήσεων και SMS, αντιστοίχως, που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 531/2012, εκτός εάν αυτό δικαιολογείται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων. Τα κριτήρια αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν πρόσθετες δαπάνες και ένα εύλογο περιθώριο κέρδους. Άλλοι αντικειμενικοί παράγοντες μπορεί να περιλαμβάνουν διαφορές που σχετίζονται με την ελαστικότητα των τιμών και την εύκολη διαθεσιμότητα σε όλους τους τελικούς χρήστες εναλλακτικών χρεώσεων από τους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό, οι οποίοι προσφέρουν διασυνοριακές επικοινωνίες εντός της Ένωσης με ελάχιστη ή καμία επιπλέον χρέωση, ή υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας με συγκρίσιμες λειτουργικές δυνατότητες, υπό την προϋπόθεση ότι οι πάροχοι ενημερώνουν τους τελικούς χρήστες για τέτοιες εναλλακτικές λύσεις.

(45) Τις τελευταίες δεκαετίες, το διαδίκτυο έχει αναπτυχθεί ως μια ανοικτή πλατφόρμα καινοτομίας με χαμηλά εμπόδια πρόσβασης των τελικών χρηστών, των παρόχων περιεχομένου και εφαρμογών και των παρόχων υπηρεσιών διαδικτύου. Το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο στοχεύει στην προώθηση της δυνατότητας των τελικών χρηστών να έχουν πρόσβαση και να διανέμουν πληροφορίες ή να εκτελούν εφαρμογές και υπηρεσίες της επιλογής τους. Πρόσφατα, ωστόσο, η έκθεση του φορέα ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες (BEREC) σχετικά με τις πρακτικές διαχείρισης της κίνησης, που δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2012, και μια μελέτη, που ανατέθηκε από τον εκτελεστικό οργανισμό για την υγεία και τους καταναλωτές και δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2012, σχετικά με τη λειτουργία της αγοράς της πρόσβασης στο διαδίκτυο και της παροχής διαδικτυακών υπηρεσιών από τη σκοπιά του καταναλωτή, έδειξε ότι ένας σημαντικός αριθμός τελικών χρηστών επηρεάζονται από τις πρακτικές διαχείρισης της κυκλοφορίας που εμποδίζουν ή επιβραδύνουν συγκεκριμένες εφαρμογές. Οι τάσεις αυτές απαιτούν σαφείς κανόνες σε επίπεδο Ένωσης για τη διατήρηση του ανοικτού διαδικτύου και για την αποφυγή του κατακερματισμού της εσωτερικής αγοράς που οφείλεται στα μέτρα των επιμέρους κρατών μελών.

(46) Η ελευθερία των τελικών χρηστών να έχουν πρόσβαση και να διανέμουν πληροφορίες και νόμιμο περιεχόμενο, να εκτελούν εφαρμογές και να χρησιμοποιούν υπηρεσίες της επιλογής τους υπόκειται στην τήρηση του ενωσιακού δικαίου και του συμβατού εθνικού δικαίου. Ο παρών κανονισμός καθορίζει τα όρια για τυχόν περιορισμούς της εν λόγω ελευθερίας από παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό, αλλά με την επιφύλαξη άλλης νομοθεσίας της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων περί πνευματικής ιδιοκτησίας και της οδηγίας 2000/31/ΕΚ.

(47) Σε ένα ανοικτό διαδίκτυο, οι πάροχοι υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό πρέπει, μέσα σε συμβατικά συμφωνημένα όρια σχετικά με τον όγκο και τις ταχύτητες των δεδομένων για τις υπηρεσίες πρόσβασης στο διαδίκτυο, να μην εμποδίζουν, επιβραδύνουν, υποβαθμίζουν ή εισάγουν διακρίσεις εις βάρος συγκεκριμένου περιεχομένου, εφαρμογών ή υπηρεσιών ή ειδικών κατηγοριών αυτών, παρά μόνο για έναν περιορισμένο αριθμό εύλογων μέτρων διαχείρισης της κυκλοφορίας. Τα μέτρα αυτά πρέπει να είναι διαφανή, αναλογικά και αμερόληπτα. Η εύλογη διαχείριση της κυκλοφορίας περιλαμβάνει την πρόληψη ή την παρακώλυση σοβαρών εγκλημάτων, όπως εθελοντικές ενέργειες των παρόχων υπηρεσιών με στόχο την παρεμπόδιση της πρόσβασης και διανομής υλικού παιδικής πορνογραφίας. Η ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων της συμφόρησης του δικτύου πρέπει να θεωρείται εύλογη, υπό την προϋπόθεση ότι η συμφόρηση του δικτύου εμφανίζεται μόνο προσωρινά ή σε εξαιρετικές περιστάσεις.

(48) Οι χρεώσεις βάσει του όγκου πρέπει να θεωρούνται συμβατές με την αρχή του ανοικτού διαδικτύου, εφόσον επιτρέπουν στους τελικούς χρήστες να επιλέγουν τη χρέωση που αντιστοιχεί στην κανονική κατανάλωση δεδομένων τους, με βάση διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τις προϋποθέσεις και τις συνέπειες μιας τέτοιας επιλογής. Την ίδια στιγμή, οι χρεώσεις αυτές πρέπει να επιτρέπουν στους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό να προσαρμόζουν καλύτερα τις χωρητικότητες των δικτύων ανάλογα με τους αναμενόμενους όγκους δεδομένων. Είναι σημαντικό οι τελικοί χρήστες να είναι πλήρως ενημερωμένοι πριν συμφωνήσουν σχετικά με οποιονδήποτε όγκο δεδομένων, περιορισμούς ταχύτητας ή με τις ισχύουσες χρεώσεις, ούτως ώστε να μπορούν να παρακολουθούν συνεχώς την κατανάλωσή τους και να επεκτείνουν εύκολα τους διαθέσιμους όγκους δεδομένων, εφόσον το επιθυμούν.

(49) Υπάρχει επίσης ζήτηση των τελικών χρηστών για υπηρεσίες και εφαρμογές που απαιτούν βελτιωμένο επίπεδο διασφαλισμένης ποιότητας των υπηρεσιών που προσφέρονται από τους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό ή από τους παρόχους περιεχομένου, εφαρμογών και υπηρεσιών. Οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές μέσω πρωτοκόλλου του Ίντερνετ (IP-TV), βιντεοδιάσκεψη και ορισμένες εφαρμογές υγείας. Επομένως, οι τελικοί χρήστες πρέπει να είναι ελεύθεροι να συνάπτουν συμφωνίες με παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό ή με παρόχους περιεχομένου, εφαρμογών και υπηρεσιών για την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών με βελτιωμένη ποιότητα.

(50) Επιπλέον, υπάρχει ζήτηση από την πλευρά των παρόχων περιεχομένου, εφαρμογών και υπηρεσιών για την παροχή υπηρεσιών μετάδοσης ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών που θα βασίζονται σε ευέλικτες παραμέτρους ποιότητας, συμπεριλαμβανομένων χαμηλότερων επιπέδων προτεραιότητας για κίνηση που δεν είναι ευαίσθητη στον παράγοντα χρόνο. Η δυνατότητα των παρόχων περιεχομένου, εφαρμογών και υπηρεσιών να διαπραγματεύονται μια τέτοια ευέλικτη ποιότητα επιπέδων υπηρεσιών με παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό είναι αναγκαία για την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών και αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη νέων υπηρεσιών, όπως οι επικοινωνίες μηχανής προς μηχανή (M2M). Παράλληλα, οι ρυθμίσεις αυτές θα πρέπει να επιτρέπουν στους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό να εξισορροπούν καλύτερα την κίνηση και να αποτρέπουν τη συμφόρηση του δικτύου. Ως εκ τούτου, οι πάροχοι περιεχομένου, εφαρμογών και υπηρεσιών και οι πάροχοι υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό πρέπει να είναι ελεύθεροι να συνάπτουν συμφωνίες εξειδικευμένων υπηρεσιών σε καθορισμένα επίπεδα ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, εφόσον οι συμφωνίες αυτές δεν επηρεάζουν σημαντικά τη γενική ποιότητα των υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο.

(51) Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο στη διασφάλιση της πραγματικής ικανότητας των τελικών χρηστών να ασκούν την ελευθερία αυτή προκειμένου να επωφελούνται από την ανοικτή πρόσβαση στο διαδίκτυο. Για τον σκοπό αυτό, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές πρέπει να έχουν υποχρεώσεις παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων, και να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση των παρόχων υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό και τη διαθεσιμότητα υψηλής ποιότητας, άνευ διακρίσεων υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο, οι οποίες δεν επηρεάζονται από εξειδικευμένες υπηρεσίες. Κατά την εκτίμησή τους όσον αφορά πιθανή γενικευμένη ανεπάρκεια των υπηρεσιών διαδικτυακής πρόσβασης, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές πρέπει να συνεκτιμούν παραμέτρους ποιότητας όπως τις παραμέτρους χρονισμού και αξιοπιστίας (χρόνος αναμονής, διακυμάνσεις χρόνου επιστροφής πακέτων, απώλεια πακέτων), τα επίπεδα και τα αποτελέσματα της συμφόρησης του δικτύου, τις πραγματικές ταχύτητες έναντι των διαφημιζόμενων, τις επιδόσεις των υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο σε σύγκριση με τις εξειδικευμένες υπηρεσίες και την ποιότητα όπως την αντιλαμβάνονται οι τελικοί χρήστες. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές πρέπει να έχουν την εξουσία να επιβάλλουν ελάχιστες απαιτήσεις για την ποιότητα των υπηρεσιών στο σύνολο ή σε επιμέρους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό, εφόσον αυτό είναι αναγκαίο για να αποφευχθεί η γενική ανεπάρκεια/υποβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών ή των υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο.

(52) Τα μέτρα για τη διασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας και συγκρισιμότητας όσον αφορά τις τιμές, τις χρεώσεις, τους όρους και τις προϋποθέσεις και τις παραμέτρους ποιότητας της υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν ειδικά την παροχή υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο, πρέπει να αυξάνουν τη δυνατότητα των τελικών χρηστών να βελτιστοποιούν την επιλογή του παρόχου και να επωφελούνται, ως εκ τούτου, πλήρως από τον ανταγωνισμό.

(53) Οι τελικοί χρήστες πρέπει να ενημερώνονται επαρκώς για την τιμή και το είδος της προσφερόμενης υπηρεσίας πριν προβούν στην αγορά της. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει επίσης να παρέχονται αμέσως πριν από τη σύνδεση της κλήσης, όταν μια κλήση σε έναν συγκεκριμένο αριθμό ή υπηρεσία υπόκειται σε ειδικούς όρους τιμολόγησης, όπως οι κλήσεις σε υπηρεσίες πρόσθετου τέλους που συχνά υπόκεινται σε ειδικές τιμές. Σε περίπτωση που η υποχρέωση αυτή είναι δυσανάλογη σε σχέση με τη διάρκεια και το κόστος των πληροφοριών χρέωσης για τον φορέα παροχής υπηρεσιών, σε σύγκριση με τη μέση διάρκεια των κλήσεων και του κινδύνου κόστους στον οποίο είναι εκτεθειμένος ο τελικός χρήστης, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές δύνανται να χορηγήσουν παρέκκλιση. Οι τελικοί χρήστες πρέπει επίσης να ενημερώνονται σε περίπτωση που ένας δωρεάν αριθμός τηλεφώνου υπόκειται σε πρόσθετες χρεώσεις.

(54) Οι πάροχοι υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό θα πρέπει να ενημερώνουν επαρκώς τους τελικούς χρήστες, μεταξύ άλλων, για τις υπηρεσίες και τις χρεώσεις τους, τις παραμέτρους της ποιότητας της υπηρεσίας, την πρόσβαση σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, καθώς και για κάθε περιορισμό, και για την επιλογή των υπηρεσιών και προϊόντων που είναι σχεδιασμένα για καταναλωτές με αναπηρία. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να παρέχονται με σαφή και διαφανή τρόπο και να αφορούν ειδικά τα κράτη μέλη στα οποία παρέχονται οι υπηρεσίες και, σε περίπτωση οποιασδήποτε αλλαγής, να επικαιροποιούνται. Οι πάροχοι πρέπει να εξαιρούνται από τέτοιες απαιτήσεις παροχής πληροφοριών όσον αφορά τις προσφορές που αποτελούν αντικείμενο προσωπικής διαπραγμάτευσης.

(55) Η διαθεσιμότητα συγκρίσιμων πληροφοριών σχετικά με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες είναι υψίστης σημασίας για την ικανότητα των τελικών χρηστών να προβαίνουν σε ανεξάρτητη αξιολόγηση των προσφορών. Η εμπειρία δείχνει ότι η διαθεσιμότητα αξιόπιστων και συγκρίσιμων πληροφοριών αυξάνει την εμπιστοσύνη των τελικών χρηστών στη χρήση των υπηρεσιών και ενισχύει την προθυμία να ασκήσουν την επιλογή τους.

(56) Οι συμβάσεις αποτελούν σημαντικό μέσο στη διάθεση των τελικών χρηστών για υψηλό επίπεδο διαφάνειας στην πληροφόρηση και ασφάλειας δικαίου. Οι πάροχοι υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό πρέπει να δίνουν στους τελικούς χρήστες σαφείς και κατανοητές πληροφορίες σχετικά με όλα τα ουσιώδη στοιχεία της σύμβασης, προτού ο τελικός χρήστης δεσμευτεί από αυτήν. Οι πληροφορίες πρέπει να είναι υποχρεωτικές και να μην τροποποιούνται παρά μόνο με μεταγενέστερη συμφωνία του τελικού χρήστη και του παρόχου. Η Επιτροπή και πολλές εθνικές ρυθμιστικές αρχές προσφάτως διαπίστωσαν σημαντικές διαφορές μεταξύ της διαφημιζόμενης ταχύτητας των υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο και της ταχύτητας που πραγματικά διατίθεται στους τελικούς χρήστες. Οι πάροχοι υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στο κοινό πρέπει, ως εκ τούτου, να ενημερώνουν τους τελικούς χρήστες, πριν από τη σύναψη της σύμβασης, για την ταχύτητα και για άλλες παραμέτρους ποιότητας της υπηρεσίας που μπορούν στην πραγματικότητα να παρέχουν στην κύρια τοποθεσία του τελικού χρήστη.

(57) Όσον αφορά τον τερματικό εξοπλισμό, στις συμβάσεις θα πρέπει να γίνεται σαφ