EL    EL EL 
 
EL    EL  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 12.7.2010 
SEC(2010) 835 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
  
Συνοδευτικό  έγγραφο  στην  
  
Πρόταση  
 
Ο∆ΗΓΙΑΣ  …/…/ΕΕ ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
 
περί των συστη µάτων  εγγύησης  των καταθέσεων  [αναδιατύπωση ] 
 
 
και στην   
  
ΕΚΘΕΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ   
ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  
 
Επανεξέταση  της οδηγίας  94/19/EΚ περί των συστη µάτων  εγγυήσεως  των καταθέσεων  
  
{COM(2010) 368} 
{COM(2010) 369} 
{SEC(2010) 834} 
 
EL 2   EL ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
 
 
Συνοδευτικό  έγγραφο  στην  
  
Πρόταση  
 
Ο∆ΗΓΙΑΣ  …/…/ΕΕ ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
 
περί των συστη µάτων  εγγύησης  των καταθέσεων  [αναδιατύπωση ] 
  
και στην   
  
ΕΚΘΕΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ   
ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  
 
Επανεξέταση  της οδηγίας  94/19/EΚ περί των συστη µάτων  εγγυήσεως  των καταθέσεων  
 
 
EL 3   EL 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Καµία τράπεζα , είτε βρίσκεται  σε υγιή είτε σε δυσχερή  κατάσταση , δεν διαθέτει  αρκετά  
ρευστά  κεφάλαια  για να εξοφλήσει  επιτόπου  όλες ή σηµαντικό  µέρος των καταθέσεών  της. 
Γι’ αυτόν  τον λόγο , οι τράπεζες  είναι  επιρρεπείς  στον  κίνδυνο  µαζικής  απόσυρσης  
καταθέσεων  από τις τράπεζες , εάν οι καταθέτες  πιστεύουν  ότι οι καταθέσεις  τους δεν είναι  
ασφαλείς  και προσπαθήσουν  όλοι να τις αποσύρουν  ταυτοχρόνως . Από το 1994, η οδηγία  
94/19/ΕΚ περί των συστη µάτων  εγγύησης  των καταθέσεων  (ΣΕΚ ) έχει διασφαλίσει  ότι όλα 
τα κράτη  µέλη της ΕΕ έχουν  δηµιουργήσει  ένα δίχτυ  ασφαλείας  για τους καταθέτες . Εάν 
κλείσει  µια τράπεζα , τα ΣΕΚ  αποζη µιώνουν  τους καταθέτες  µέχρις  ενός ορισµένου επιπέδου  
κάλυψης . Το σηµερινό  σύστη µα ΣΕΚ  είναι  κατακερ µατισµένο: υπάρχουν  περίπου  40 ΣΕΚ  
στην  ΕΕ, τα οποία  καλύπτουν  διαφορετικές  οµάδες καταθετών  και καταθέσεων , µε 
διαφορετικά  ανώτατα  επίπεδα  κάλυψης , και επιβάλλουν  διαφορετικές  οικονο µικές 
υποχρεώσεις  στις τράπεζες . Επιπλέον , απεδείχθη  ότι τα συστή µατα υποχρη µατοδοτούνται  σε 
καιρούς  ακραίων  χρηµατοπιστωτικών  καταστάσεων . 
Οι ελλείψεις  αυτού  του κατακερ µατισµένου συστή µατος οδήγησε  το Ευρωπαϊκό  
Κοινοβούλιο  και το Συµβούλιο  να ζητήσουν  εκτενή  επανεξέταση  της οδηγίας  για τα ΣΕΚ . Η 
επανεξέταση  αυτή  αποτελεί  µέρος µιας δέσµης για τα συστή µατα αποζη µίωσης  στον  
χρηµατοπιστωτικό  τοµέα, τα οποία  αποτελούνται  από τα ΣΕΚ , τα συστή µατα εγγυήσεων  
στον  ασφαλιστικό  τοµέα και τα συστή µατα αποζη µίωσης  των επενδυτών . 
2. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
2.1. ∆ιαφορές  στο επίπεδο  και το πεδίο  της κάλυψης  
Η προσέγγιση  «ελάχιστης  εναρ µόνισης », που υιοθετήθηκε  στην  οδηγία  94/19/ΕΚ, έχει 
καταλήξει  σε πολύ  διαφορετικά  επίπεδα  κάλυψης  στην  ΕΕ (που κυµαίνονται  από 50  000 σε 
ορισµένα κράτη  µέλη έως  103  291 ευρώ  στην  Ιταλία ). Αφενός , κατά  την πρόσφατη  
χρηµατοπιστωτική  κρίση , οι ασυντόνιστες  αυξήσεις  στα επίπεδα  κάλυψης  στα διάφορα  κράτη  
µέλη της ΕΕ ώθησαν  τους καταθέτες  να µεταφέρουν  ταχέως  χρήµατα στις τράπεζες  των 
χωρών  όπου  οι εγγυήσεις  των καταθέσεων  ήταν  υψηλότερες , στερώντας  ρευστότητα  από τις 
τράπεζες  σε καιρούς  ακραίων  καταστάσεων . Αφετέρου , σε καιρούς  σταθερότητας , σε µια 
κατακερ µατισµένη αγορά , οι καταθέτες  µπορεί  πάλι να επιλέξουν  την υψηλότερη  προστασία  
των καταθέσεων  παρά  το καλύτερο  προϊόν , στρεβλώνοντας  ενδεχο µένως  τον ανταγωνισ µό 
στην  εσωτερική  αγορά . 
Σήµερα, τα κράτη  µέλη µπορούν  να εξαιρέσουν  από την προστασία  πολλούς  τύπους  
καταθετών . Αυτό  είναι  ιδιαίτερα  σηµαντικό  για 20 εκατο µµύρια µικρές  και µεσαίες  
επιχειρήσεις  (ΜΜΕ ), που αντιπροσωπεύουν  το 99,8  % όλων  των επιχειρήσεων  στην  ΕΕ, των 
οποίων  η εµπιστοσύνη  έχει καίρια  σηµασία για την οικονο µική σταθερότητα . Υπάρχουν  
επίσης  αξιοση µείωτες  διαφορές  όσον  αφορά  την έκταση  των καταθέσεων  που καλύπτονται  
από τα ΣΕΚ  (π.χ. όσον  αφορά  τις καταθέσεις  σε νοµίσµατα χωρών  εκτός  της ΕΕ, τα 
δοµηµένα προϊόντα  και τους χρεωστικούς  τίτλους ). Η χρονοβόρα  επαλήθευση  της 
επιλεξι µότητας  µπορεί  επίσης  να καθυστερήσει  την εκταµίευση . 
 
EL 4   EL 2.2. Ανεπαρκείς  διαδικασίες  εκτα µίευσης  και ενηµέρωσης  των καταθετών  
Επί του παρόντος , οι καταθέτες  πρέπει  να αποζη µιώνονται  εντός  τριών  µηνών  µετά τη 
χρεοκοπία  µιας τράπεζας . Από το τέλος  του 2010, η προθεσ µία αυτή  θα πρέπει  να µειωθεί  σε 
τέσσερεις  έως έξι εβδο µάδες. Αυτό  το χρονικό  όριο πάλι θα µπορούσε  να οδηγήσει  σε 
κύµατα µαζικής  απόσυρσης  καταθέσεων  από τις τράπεζες , αφού  πολλοί  καταθέτες  µπορεί  να 
µην έχουν  αρκετά  χρήµατα για να πληρώσουν  τα τρέχοντα  έξοδά  τους (τρόφι µα, 
λογαριασ µούς κ.λπ.) για περισσότερες  από λίγες  µέρες. 
Κάθε  δυσκολία  πριν και κατά  τη διάρκεια  της διαδικασίας  εκταµίευσης  
(συµπεριλα µβανο µένης της έλλειψης  κατάλληλων  πληροφοριών  για τους καταθέτες ) 
υπονο µεύει την εµπιστοσύνη  των καταθετών . Οι καταθέτες  µπορεί  ακόµη να διστάζουν  να 
καταθέσουν  χρήµατα σε άλλα  κράτη  µέλη, εάν δεν γνωρίζουν  πώς λειτουργούν  ή 
αντιµετωπίζουν  την εξόφληση  άλλα  ΣΕΚ . 
Άλλο  προβλη µατικό  ζήτηµα είναι  η επιλογή  του συµψηφισ µού των καταθέσεων  µε τις 
οφειλό µενες υποχρεώσεις  του καταθέτη  (π.χ. δόσεις  ενυπόθηκου  δανείου ) στην  ίδια τράπεζα  
ή των ανταπαιτήσεων  από τον καταθέτη  (π.χ. για ολόκληρο  το ενυπόθηκο  δάνειο ), η οποία  
επιτρέπεται  σήµερα σε 22 κράτη  µέλη. Το γεγονός  αυτό  ενδέχεται  να µειώσει  ή, σε ακραίες  
περιπτώσεις , να εξαλείψει  οιαδήποτε  εξόφληση  από ένα ΣΕΚ . Οι καταθέτες  µπορεί  έτσι να 
προκαλέσουν  κύµα µαζικής  απόσυρσης  καταθέσεων  από τις τράπεζές  τους προκει µένου να 
λάβουν  τις καταθέσεις  τους στο ακέραιο . Συν τοις άλλοις , ο προσδιορισ µός των οφειλών  και 
η αντιστοίχισή  τους µε τις καταθέσεις  είναι  χρονοβόρα  διαδικασία  και είναι  πιθανόν  να 
καθυστερήσει  την εκταµίευση . 
2.3. Ακατάλληλη  χρηµατοδότηση  των ΣΕΚ  
Σήµερα, σε 21 κράτη  µέλη, οι συνεισφορές  των τραπεζών  καταβάλλονται  εκ των προτέρων  
επί τακτικής  βάσεως  (ex-ante), αλλά  σε έξι κράτη  µέλη οι τράπεζες  συνεισφέρουν  µόνον  
κατόπιν  χρεοκοπίας  (ex post). Το µέγιστο  ύψος  των πόρων  που είναι  διαθέσι µοι στα ΣΕΚ  
κυµαίνεται  µεταξύ  27 εκατο µµυρίων  ευρώ  και 8,1 δισεκατο µµυρίων  ευρώ , όταν το ποσό  των 
καλυπτό µενων  καταθέσεων  στην  ΕΕ ανέρχεται  περίπου  σε 5,7 τρισεκατο µµύρια ευρώ , µε 
αποτέλεσ µα ορισµένα ΣΕΚ  να υποχρη µατοδοτούνται  και να µην είναι  σε θέση  να 
αντιµετωπίσουν  πτώχευση  ακόµη και µιας τράπεζας  µεσαίου  µεγέθους . Εάν τα ΣΕΚ  
διαθέτουν  ανεπαρκή  κεφάλαια , οι καταθέτες  ενδέχεται  να αποζη µιωθούν  ύστερα  από µεγάλο  
χρονικό  διάστη µα ή να µην αποζη µιωθούν  καθόλου . 
Η χρηµατοδότηση  απλώς  εκ των υστέρων  είναι  ιδιαίτερα  φιλοκυκλική , εφόσον  στερεί  
ρευστότητα  από τις τράπεζες  σε καιρούς  ακραίων  καταστάσεων , πράγ µα το οποίο  ενδέχεται  
να έχει αρνητικές  συνέπειες  στην  οικονο µία (µε τον περιορισ µό της χορήγησης  πιστώσεων  
από τις τράπεζες ). Επιπλέον , οι τράπεζες  που δεν πληρώνουν  συνεισφορές  εκ των προτέρων  
είναι  σε θέση  να έχουν  απόδοση  από τα κεφάλαια  αυτά , πράγ µα το οποίο  συνιστά  
ανταγωνιστικό  πλεονέκτη µα έναντι  των ανταγωνιστών  τους στα κράτη  µέλη µε ΣΕΚ  
χρηµατοδοτού µενα εκ των προτέρων . 
Επιπροσθέτως , οι κίνδυνοι  στους  οποίους  εκτίθενται  οι τράπεζες  δεν λαµβάνονται  υπόψη , 
όταν υπολογίζονται  οι συνεισφορές . Αυτό  µπορεί  να θεωρηθεί  από τις τράπεζες  που 
αποφεύγουν  τους κινδύνους  ως ανταγωνιστικό  µειονέκτη µα και ως αντικίνητρο  για την ορθή  
διαχείριση  των κινδύνων . Ενδέχεται  επίσης  να καταστήσει  το χρηµατοπιστωτικό  σύστη µα πιο 
ευάλωτο  και να παρασύρει  σε δυσµενή επιλογή . 
 
EL 5   EL 2.4. Περιορισ µένη διασυνοριακή  συνεργασία  µεταξύ  ΣΕΚ  
Ο κατακερ µατισµός µεταξύ  των κρατών  µελών  της ΕΕ οδηγεί  σε άνιση  κατανο µή του 
κινδύνου , κατά  τέτοιο  τρόπο  που τα ΣΕΚ  µε λιγότερους  πόρους  να µπορεί  να πληγούν  
χειρότερα  από την πτώχευση  µιας τράπεζας  από ό,τι ένα ΣΕΚ  µε περισσότερους  πόρους . 
Αυτό  επιδεινώνεται  από την έλλειψη  αλληλεγγύης  µεταξύ  των συστη µάτων . Άρα, θα πρέπει  
να συνεισφέρουν  οι φορολογού µενοι, σε περίπτωση  που ένα ΣΕΚ  διέθετε  ανεπαρκείς  
χρηµατοδοτικούς  πόρους . 
Συνήθως , οι εποπτικές  αρχές  των τραπεζών  αποφασίζουν  αν θα πρέπει  να διασωθεί  µια 
τράπεζα  ή να ενεργοποιηθεί  το ΣΕΚ . Εποµένως , ο κατακερ µατισµός των ΣΕΚ  δεν παρέχει  
κίνητρα  στις εποπτικές  αρχές  να βρουν  λύση  προς  όφελος  όλων  των καταθετών  ενός 
τραπεζικού  οµίλου και να λάβουν  υπόψη  τον ενδεχό µενο αντίκτυπο  στην  οικονο µική 
σταθερότητα  σε όλα τα σχετικά  κράτη  µέλη. 
2.5. Περιορισ µένη εντολή  των ΣΕΚ  
Οι εξουσίες  για τη διαχείριση  των τραπεζικών  κρίσεων  είναι  κατανε µηµένες µεταξύ  
διαφόρων  εσωτερικών  αρχών  (εποπτικών  αρχών , κεντρικών  τραπεζών , κυβερνήσεων , 
δικαστικών  αρχών  και – σε 11 κράτη  µέλη – ΣΕΚ ) και διαφέρουν  ανάλογα  µε τα εθνικά  
συστή µατα. Το γεγονός  αυτό  καθιστά  ατελέσφορη  τη διασυνοριακή  εξυγίανση  τραπεζών . Τα 
κεφάλαια  εκταµίευσης  των ΣΕΚ  µε εντολή  εξυγίανσης  µιας τράπεζας  δεν αποκλείεται  να 
χρησι µοποιηθούν  για σκοπούς  εξυγίανσης  τραπεζών . Αυτό  ενδέχεται  να παρε µποδίσει  την 
πρωταρχική  αποστολή  τους να παρέχουν  ταχεία  εκταµίευση  των καταθέσεων , σε περίπτωση  
χρεοκοπίας  µιας τράπεζας . 
Επί του παρόντος , τα αµοιβαία  και εθελοντικά  ΣΕΚ  εξαιρούνται  από την οδηγία . Οι 
καταθέτες  συχνά  δεν έχουν  καµία απαίτηση  έναντι  των εν λόγω  συστη µάτων , πράγ µα το 
οποίο  τα καθιστά  ευάλωτα , εάν τα συστή µατα αυτά  δεν µπορούν  να αντιµετωπίσουν  µια 
πτώχευση  και η τράπεζα  που έχει πτωχεύσει  δεν είναι  µέλος ενός ΣΕΚ  που διέπεται  από την 
οδηγία . 
3. ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ  
Μόνον  η δράση  της ΕΕ µπορεί  να διασφαλίσει  ότι οι τράπεζες  που λειτουργούν  σε 
περισσότερα  του ενός κράτη  µέλη υπόκεινται  σε παρό µοιες απαιτήσεις  όσον  αφορά  τα ΣΕΚ , 
µε τις οποίες  διασφαλίζονται  ισότι µοι όροι ανταγωνισ µού, αποφεύγεται  αδικαιολόγητο  
κόστος  συµµόρφωσης  για τις διασυνοριακές  δραστηριότητες  και, εποµένως , προωθείται  η 
περαιτέρω  ολοκλήρωση  της ενιαίας  αγοράς . Η εναρ µόνιση  σε πολλούς  τοµείς (π.χ. κάλυψη , 
εκταµίευση , χρηµατοδότηση ) δεν µπορεί  να επιτευχθεί  επαρκώς  από τα κράτη  µέλη, διότι  
προϋποθέτει  την εναρ µόνιση  πολλών  διαφορετικών  κανόνων  που ισχύουν  σήµερα στα νοµικά 
συστή µατα των διαφόρων  κρατών  µελών  και µπορεί , κατά  συνέπεια , να επιτευχθεί  καλύτερα  
σε επίπεδο  ΕΕ. Αυτό  έχει αναγνωριστεί  στις οδηγίες  για τα ΣΕΚ1. 
                                                 
1 Αιτιολογική  σκέψη  17 της οδηγίας  2009/14/E Κ και αιτιολογικές  σκέψεις  (χωρίς  αρίθµηση) της οδηγίας  
94/19/EΚ. 
 
EL 6   EL 4. ΣΤΟΧΟΙ  
Οι πρωταρχικοί  στόχοι  που καθιερώνονται  στην  οδηγία  είναι  η διατήρηση  της οικονο µικής 
σταθερότητας , µε την αποφυγή  της µαζικής  απόσυρσης  καταθέσεων  από τις τράπεζες  και την 
προστασία  της περιουσίας  των καταθετών . Επιπλέον , πρέπει  να υποστηριχτούν  οι αρχές  της 
εσωτερικής  αγοράς , όπως  η εξασφάλιση  ισότι µων όρων  ανταγωνισ µού µεταξύ  των τραπεζών  
της ΕΕ, και πρέπει  να παρα µείνει απρόσβλητη  η ελευθερία  των τραπεζών  να αποφασίζουν  αν 
επιθυ µούν να ασκούν  δραστηριότητες  άµεσα σε άλλο  κράτος  µέλος ή να ιδρύουν  
υποκαταστή µατα ή θυγατρικές . 
5. ΠΡΟΚΡΙΝΟΜΕΝΕΣ  ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  ΚΑΙ  ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ  
ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ  ΤΟΥΣ  
∆εδο µένου ότι η ελάχιστη  εναρ µόνιση  απεδείχθη  αναποτελεσ µατική  ως τρόπος  προστασίας  
της περιουσίας  των καταθετών  και µη συµβατή  µε τον στόχο  της συνθήκης  για τη 
διασφάλιση  της εύρυθ µης λειτουργίας  της εσωτερικής  αγοράς , επελέγη  η προσέγγιση  της 
µέγιστης  εναρ µόνισης , ούτως  ώστε  να δηµιουργηθούν  ισότι µοι όροι ανταγωνισ µού για όλα τα 
κράτη  µέλη. 
5.1. Επίπεδο  και πεδίο  της κάλυψης  
Η διατήρηση  της σηµερινής  προσέγγισης  ήτοι της εφαρ µογής του σταθερού  επιπέδου  
κάλυψης  των 100  000 ευρώ  σε όλα τα κράτη  µέλη από το τέλος  του 2010, σε σύγκριση  µε τη 
µείωση  ή την αύξηση  του επιπέδου  κάλυψης , θα διασφαλίσει  ουσιαστική  πρόοδο , από την 
άποψη  της αυξη µένης προστασίας  των καταθέσεων , χωρίς  δυσανάλογη  αύξηση  του κόστους  
για τις τράπεζες  και τους καταθέτες . Σε σύγκριση  µε την κατάσταση  προ της κρίσης , θα 
αυξήσει  το ποσό  των καλυπτό µενων  καταθέσεων  από 61% σε 72% των επιλέξι µων 
καταθέσεων  και τον αριθµό των πλήρως  καλυπτό µενων  καταθέσεων  από 89% σε 95% των 
επιλέξι µων καταθέσεων . Φαίνεται  ότι το επίπεδο  των 100  000 ευρώ  είναι  η βέλτιστη  λύση · τα 
οφέλη  στην  αποδοτικότητα  ως προς  το κόστος  από την υιοθέτηση  επιπέδου  κάλυψης  
υψηλότερου  από 100  000 ευρώ  είναι  πολύ  περιορισ µένα. 
Ωστόσο , λαµβάνοντας  υπόψη  την ενδεδειγ µένη κάλυψη  για ορισµένα γεγονότα  της ζωής , 
καθώς  και τις σηµερινές  τιµές των κατοικιών , θα ήταν  δικαιολογη µένο να προβλεφθεί  
υψηλότερο  επίπεδο  κάλυψης  για τα λεγόµενα προσωρινά  υψηλά  υπόλοιπα  λογαριασ µών, που 
απορρέουν  από ορισµένα ιδιαίτερα  γεγονότα  της ζωής  και από συναλλαγές  επί ακινήτων . 
Ταυτοχρόνως , είναι  ενδεχό µενο οι εξαιρέσεις  από το σταθερό  επίπεδο  κάλυψης  να 
παρακωλύσουν  την οµαλή και έγκαιρη  διαδικασία  εκταµίευσης . Μπορεί  επίσης  να 
επηρεάσουν  την εσωτερική  αγορά , εάν οι καταθέτες  επιλέγουν  την τράπεζα  µε την καλύτερη  
προστασία  των καταθέσεων , αλλά  όχι το πιο κατάλληλο  προϊόν . Αυτοί  οι κίνδυνοι  µπορούν  
να µετριαστούν , εάν η κάλυψη  των εν λόγω  καταθέσεων  περιοριστεί  σε συγκεκρι µένο 
χρονικό  διάστη µα. 
Όσον  αφορά  την επιλεξι µότητα  των καταθετών , απεδείχθη  ότι η πλήρης  εναρ µόνιση  του 
πεδίου  της κάλυψης  είναι  η αποτελεσ µατικότερη  λύση  για τη δηµιουργία  ισότι µων όρων  
ανταγωνισ µού. Για την εξαίρεση  των πιστωτικών  ιδρυµάτων  λαµβάνονται  υπόψη  τα 
ασήµαντα  ποσά  που καλύπτονται  γι’ αυτά . Η εξαίρεση  των αρχών  φαίνεται  αποδοτική  από 
άποψη  κόστους , αφού  οι αρχές  διαθέτουν  εύκολη  πρόσβαση  σε άλλους  χρηµατοπιστωτικούς  
πόρους . Με την κάλυψη  των καταθέσεων  όλων  των επιχειρήσεων  (ήτοι, µε τη συµπερίληψη  
του υπολοίπου  1,3% των επιχειρήσεων , επιπλέον  των µικρών  και πολύ  µικρών  επιχειρήσεων  
 
EL 7   EL που καλύπτονται  τώρα , οι οποίες  αντιστοιχούν  στο 98,7% όλων  των επιχειρήσεων  στην  ΕΕ) 
θα υπάρξει  εξοικονό µηση σηµαντικών  πόρων , όπως  και του απαιτού µενου χρόνου  για την 
εξακρίβωση  του µεγέθους  των επιχειρήσεων  κατά  τις διαδικασίες  εκταµίευσης . Έτσι , θα 
επιταχυνθεί  σηµαντικά  η εκταµίευση  και θα αυξηθεί  η εµπιστοσύνη  των καταθετών  στα ΣΕΚ . 
Θα πρέπει  να καλύπτονται  από τα ΣΕΚ  οι καταθέσεις  σε νοµίσµατα χωρών  εκτός  της ΕΕ – σε 
αντίθεση  µε τους χρεωστικούς  τίτλους  και τα δοµηµένα προϊόντα , που δεν είναι  επιστρεπτέα  
στο ακέραιο . Με τον τρόπο  αυτόν , θα αποφευχθεί  να ευνοηθούν  οι τράπεζες  ως εκδότες  
οµολόγων  έναντι  των εκδοτών  που δεν είναι  τράπεζες . Θα συντο µευθούν  επίσης  οι 
προθεσ µίες εκταµίευσης  και θα µειωθεί  το διοικητικό  κόστος  για την επαλήθευση  της 
επιλεξι µότητας , ενώ θα αυξηθούν  µέτρια  µόνον  οι συνεισφορές  των τραπεζών  στα ΣΕΚ . 
5.2. Προθεσ µία εκτα µίευσης , λεπτο µέρειες  εφαρ µογής  και ενηµέρωση  των 
καταθετών  
Προκει µένου να διατηρηθεί  η εµπιστοσύνη  των καταθετών  και να αποφευχθούν  οι µαζικές  
αποσύρσεις  καταθέσεων  από τις τράπεζες , χρειάζεται  να µειωθεί  σηµαντικά  η προθεσ µία 
εκταµίευσης  – κατά  προτί µηση σε επτά ηµερολογιακές  ηµέρες (µετά από µεταβατική  
περίοδο ). Τόσο  σύντο µη προθεσ µία εξόφλησης  είναι  εφικτή  µόνον  υπό ορισµένες 
προϋποθέσεις , ήτοι µε την επιβολή  ορισµένων  υποχρεώσεων  στις εποπτικές  αρχές  (µε τη 
συµµετοχή  των ΣΕΚ  σε αρχικό  στάδιο , ενηµερώνοντάς  τα υποχρεωτικά , εάν είναι  πιθανή  η 
πτώχευση  µιας τράπεζας ), στα ΣΕΚ  (προβλέποντας  εκταµίευση  από τα ΣΕΚ  µε δική τους 
πρωτοβουλία , χωρίς  να προαπαιτούνται  αιτήσεις  από τους καταθέτες ) και στις τράπεζες  (µε 
την επισή µανση  επιλέξι µων καταθέσεων , µε την παροχή  ενιαίας  εικόνας  κάθε  πελάτη ). Το 
τελευταίο  συνεπάγεται  εφάπαξ  διοικητικό  κόστος  σε ολόκληρη  την ΕΕ ύψους  1,2 
δισεκατο µµυρίων  ευρώ  ετησίως  εντός  πέντε  ετών . Αυτό  θα υπερκερασθεί  από την αύξηση  
της εµπιστοσύνης  των καταθετών , που θα µειώσει  την πιθανότητα  µαζικής  απόσυρσης  
καταθέσεων  από τις τράπεζες  και θα συµβάλει  στην  οικονο µική σταθερότητα . Εάν 
απλουστευθούν  ριζικά  τα κριτήρια  επιλεξι µότητας , µπορεί  να µειωθεί  σηµαντικά  το κόστος  
αυτό . 
Όσον  αφορά  τις λεπτο µέρειες  εκταµίευσης , η κατάργηση  του συµψηφισ µού θα πείσει  τους 
καταθέτες  µε υψηλές  οφειλές  να µην προκαλούν  κύµα µαζικής  απόσυρσης  καταθέσεων  από 
τις τράπεζές  τους. Θα είναι  επίσης  αποτελεσ µατική  και για τη µείωση  του χρόνου  
εκταµίευσης . 
Μόνον  οι καταθέτες  που έχουν  ενηµερωθεί  δεόντως  σχετικά  µε βασικές  πτυχές  της 
προστασίας  των καταθέσεων  (το επίπεδο /πεδίο  της κάλυψης , την προθεσ µία εξόφλησης , τα 
στοιχεία  επικοινωνίας  των ΣΕΚ  κ.λπ.) µπορούν  να έχουν  εµπιστοσύνη  στα ΣΕΚ . Αυτό  θα 
διασφαλιστεί  µε ένα υπόδειγ µα που πρόκειται  να προσυπογράφεται  από τον καταθέτη , πριν 
από την κατάθεση  χρηµάτων  σε τράπεζα , και από υποχρεωτική  µνεία των ΣΕΚ  στα 
αντίγραφα  κίνησης  του λογαριασ µού και στις διαφη µίσεις , εάν καλύπτεται  ένα προϊόν . Το 
κόστος  αυτών  των διαδικασιών  θεωρείται  αµελητέο . 
Με την τακτική  γνωστοποίηση  πληροφοριών  από τα ΣΕΚ  (π.χ. χρηµατοδότηση  εκ των 
προτέρων , ικανότητα  εκ των υστέρων , αποτελέσ µατα τακτικών  προσο µοιώσεων  ακραίων  
καταστάσεων ) θα εξασφαλιστεί  διαφάνεια  και αξιοπιστία  µε ασήµαντο κόστος . 
 
EL 8   EL 5.3. Μηχανισ µοί και επίπεδα  χρηµατοδότησης  
Η χρηµατοδότηση  εκ των προτέρων  είναι  πολύ  αποδοτικότερη , λόγω  του αντικυκλικού  της 
χαρακτήρα  (επιβάλλει  τα περισσότερα  έξοδα  στις τράπεζες  σε καλές  εποχές ), πρέπει  δε να 
επικρατεί  (π.χ. ¾ των συνολικών  κεφαλαίων ) και να υποστηρίζεται  από κεφάλαια  εκ των 
υστέρων , που πρόκειται  να εισπράττονται  εάν είναι  αναγκαίο  (π.χ. ¼ του κεφαλαίου ). Θα 
πρέπει  να επιτρέπεται  ο δανεισ µός από τα ΣΕΚ , αλλά  δεν πρέπει , κατ’ ανάγκη , να είναι  
εναρ µονισµένος. 
Με τον καθορισ µό επιπέδου  στόχου  για τα κεφάλαια  των ΣΕΚ  θα διασφαλιστεί  η αξιοπιστία  
και η ικανότητα  των συστη µάτων  να αντιµετωπίζουν  πτωχεύσεις  τραπεζών  µεσαίου  
µεγέθους . Το πλέον  αποδοτικό  ως προς  το κόστος  επίπεδο -στόχος  για τα συνολικά  κεφάλαια  
των ΣΕΚ  θα είναι  το 2% των επιλέξι µων καταθέσεων  – που πρόκειται  να επιτευχθεί  εντός  10 
ετών . Μετά  από αυτό  το χρονικό  διάστη µα, τα ΣΕΚ  στην  ΕΕ θα διαθέτουν  πολύ  καλύτερη  
χρηµατοδότηση  απ’ ό,τι τώρα . Θα εισπράξουν  περίπου  150 δισεκατο µµύρια ευρώ  από 
συνεισφορές  εκ των προτέρων  και θα µπορούσαν  να ζητήσουν  50 δισεκατο µµύρια ευρώ  
συνεισφορών  εκ των υστέρων , εάν χρειαστεί  (σε σύγκριση  µε συνολικά  κεφάλαια  εκ των 
προτέρων  και εκ των υστέρων  ύψους  23 δισεκατο µµυρίων  ευρώ  το 2008). Θα απαιτηθούν  
συνεισφορές  των τραπεζών  στα ΣΕΚ  περίπου  τέσσερις  ή πέντε  φορές  υψηλότερες  απ’ ό,τι 
σήµερα και θα µειωθούν  τα κέρδη  των τραπεζών  κατά  2,5% περίπου  σε κανονικές  εποχές . 
Για τους καταθέτες , αυτό  συνεπάγεται  µέγιστη  µείωση  των επιτοκίων  καταθέσεων  κατά  0,1% 
το πολύ  ή αύξηση  των σηµερινών  εξόδων  τήρησης  λογαριασ µού κατά  7 ευρώ  το πολύ  
ετησίως  ανά λογαριασ µό. Αυτό  το σενάριο  θα είναι  πιο αποδοτικό  ως προς  το κόστος  από τα 
άλλα  σενάρια  που αναλύθηκαν , εφόσον  πολύ  υψηλότερο  επίπεδο -στόχος  (επαρκές  για να 
καλύψει  πτώχευση  µιας από τις 10 µεγαλύτερες  τράπεζες  σε ένα κράτος  µέλος) πιθανότατα  
θα οδηγούσε  σε µείωση  κατά  30% της κερδοφορίας  των τραπεζών  (ή ακόµη και πάνω  από 
40% σε κατάσταση  κρίσης ). Θα είναι  επίσης  αποτελεσ µατικότερη  επιλογή , διότι  µε 
χαµηλότερο  επίπεδο -στόχο  (βασιζό µενο στον  µέσο όρο εκταµίευσης  από τα ΣΕΚ ) τα 
συστή µατα δεν θα είχαν  τη δυνατότητα  να καλύπτουν  πτωχεύσεις  τραπεζών  µεσαίου  
µεγέθους . 
Συν τοις άλλοις , η περισσότερο  εναρ µονισµένη προσέγγιση  όσον  αφορά  τις συνεισφορές  των 
τραπεζών , που συνίσταται  σε στοιχεία  βάσει  κινδύνου , θα συντελέσει  ώστε  να 
αντικατοπτρίζεται  καλύτερα  το προφίλ  κινδύνου  των επιµέρους  τραπεζών  και θα προσφέρει  
κίνητρα  ώστε  να λειτουργούν  µε λιγότερο  ριψοκίνδυνο  επιχειρη µατικό  µοντέλο . Με την 
κατάρτιση  µιας σειράς  βασικών  δεικτών , υποχρεωτικών  για όλα τα κράτη  µέλη, και µιας 
άλλης  σειράς  προαιρετικών  συµπληρω µατικών  δεικτών , θα καθιερωθεί  η εν λόγω  εναρ µόνιση  
βαθµιαία και θα αποφευχθεί  το κόστος  απότο µης προσαρ µογής. 
5.4. Η εντολή  των ΣΕΚ  
Μια αποτελεσ µατική  και αποδοτική  ως προς  το κόστος  λύση , προκει µένου να διασφαλιστεί  
ότι τα κεφάλαια  των ΣΕΚ  δεν εξαντλούνται  για µέτρα εξυγίανσης  τραπεζών  προς  όφελος  
ανασφάλιστων  πιστωτών , είναι  η απαίτηση  να χρησι µοποιούνται  τα κεφάλαια  των ΣΕΚ  
κυρίως  για την αποζη µίωση  των καταθετών . Ωστόσο , για να µην στερηθούν  οι καταθέτες  τα 
οφέλη  των µέτρων  εξυγίανσης  τραπεζών  (π.χ. τη µεταφορά  των καταθέσεων  σε µια υγιή 
τράπεζα ), θα ήταν  αποτελεσ µατικό  να επιτραπεί  η χρήση  των κεφαλαίων  των ΣΕΚ  για 
σκοπούς  εξυγίανσης  µόνον  µέχρι το ποσό  που θα ήταν  αναγκαίο  για την εκταµίευση  των 
καλυπτό µενων  καταθέσεων . Μέχρις  ενός ορισµένου σηµείου, τα κράτη  µέλη θα µπορούν  
επίσης  να επιτρέπουν  στα ΣΕΚ  να χρησι µοποιούν  τα χρηµατοδοτικά  τους µέσα προκει µένου 
να αποφεύγεται  πτώχευση  µιας τράπεζας , χωρίς  να περιορίζονται  στη χρηµατοδότηση  της 
 
EL 9   EL µεταφοράς  των καταθέσεων . Εάν τα ΣΕΚ  είχαν  ακόµη ευρύτερη  αποστολή , δηλαδή  εάν 
συµπεριλα µβανόταν  όχι µόνο η εξυγίανση  των τραπεζών , αλλά  και τα µέτρα παρέ µβασης  σε 
αρχικό  στάδιο  (π.χ. ανακεφαλαιοποίηση , ενίσχυση  ρευστότητας , εγγυήσεις  κ.λπ.), θα 
χρειάζονταν  επαρκή  χρηµατοδότηση , και αυτό  διότι  η εξυγίανση  των τραπεζών  είναι  
εναλλακτική  λύση  ως προς  την εκταµίευση , ενώ µε την έγκαιρη  παρέ µβαση  δεν αποφεύγεται  
πάντοτε  η εκταµίευση  αργότερα . Παρόλα  ταύτα , προκει µένου να αποφευχθούν  καταστάσεις  
όπου  τα κεφάλαια  των ΣΕΚ  θα µπορούσαν  να χρησι µεύσουν  ως σηµαντική  συνεισφορά  σε 
ένα, κατά  τα άλλα  δύσκολο , µέτρο έγκαιρης  επέµβασης , θα µπορούσαν  να χρησι µοποιούνται  
για τέτοιους  σκοπούς  υπό ορισµένους  περιορισ µούς. 
Αποτελεσ µατικότερη  λύση  θα ήταν  να αποκλειστεί  κάθε  χρήση  των ΣΕΚ  για άλλους  σκοπούς  
πλην  της εκταµίευσης  και να απαιτείται  να είναι  εφοδιασ µένα όλα τα ΣΕΚ  µε επαρκή  
κεφάλαια  για τον ρόλο  αυτόν . Όµως, αυτή  η λύση  δεν θα ήταν  αποδοτική  ως προς  το κόστος . 
Θα κόστιζε  στις τράπεζες  από 121 έως 352 δισεκατο µµύρια ευρώ  και δεν είναι  σαφές  αν αυτό  
θα µπορούσε  να αντισταθ µιστεί  από οφέλη  στην  εµπιστοσύνη  των καταθετών  και στην  
οικονο µική σταθερότητα . Επιπλέον , η επιλογή  αυτή  φαίνεται  ότι δεν συµβαδίζει  µε τις 
τρέχουσες  εργασίες  της Επιτροπής  για την εξυγίανση  των τραπεζών , µε προοπτική  να 
προβλέψει  υποχρεωτική  εντολή  εξυγίανσης  των τραπεζών  για όλα τα ΣΕΚ . 
Η ενσω µάτωση  των συστη µάτων  αµοιβαίων  και εθελούσιων  εγγυήσεων  στο πλαίσιο  των 
ΣΕΚ  θα διασφαλίσει  όντως  ότι οι καταθέτες  των τραπεζών  που προσχωρούν  σε τέτοια  
συστή µατα διαθέτουν  τα ίδια δικαιώ µατα και έχουν  την ίδια εµπιστοσύνη  όπως  και οι άλλοι  
καταθέτες . Υπολογίζεται  ότι το κόστος  για τις τράπεζες  θα υπερκεραστεί  από τα οφέλη  της 
αυξη µένης εµπιστοσύνης  των καταθετών . 
5.5. ∆ιασυνοριακή  συνεργασία  µεταξύ  ΣΕΚ  και ΣΕΚ  για όλη την ΕΕ 
Προκει µένου να διευκολυνθεί  η εκταµίευση  σε διασυνοριακές  καταστάσεις , τα ΣΕΚ  της 
χώρας  υποδοχής  θα πρέπει  να ενεργούν  ως ενιαίο  σηµείο επαφής  για τους καταθέτες  
υποκαταστη µάτων  σε άλλο  κράτος  µέλος. Θα παρέχουν  στους  καταθέτες  πληροφορίες  στη 
γλώσσα  της χώρας  υποδοχής . Τα ΣΕΚ  της χώρας  υποδοχής  θα πρέπει  να ενεργούν  ως 
ταχυδρο µική θυρίδα  και γραφείο  πληρω µής για τα ΣΕΚ  της χώρας  καταγωγής . Το διοικητικό  
κόστος  για τα πρώτα  θα είναι  οριακό , σε σύγκριση  µε το κέρδος  στην  εµπιστοσύνη  των 
καταθετών . 
Άλλη  επιλογή  για τη βελτίωση  της διασυνοριακής  συνεργασίας  µεταξύ  των ΣΕΚ  θα είναι  η 
συγκρότηση  ενός δικτύου  (ενός «συστή µατος ΣΕΚ  για την ΕΕ») και η καθιέρωση  
µηχανισ µού αµοιβαίου  δανεισ µού. Αυτό  συνεπάγεται  ότι, εάν εξαντληθεί  η χρηµατοδοτική  
ικανότητα  ενός ΣΕΚ , θα µπορεί  να δανειστεί  χρήµατα από τα άλλα  συστή µατα. Προκει µένου 
να υπάρχει  περιθώριο  επιπρόσθετης  διευκόλυνσης  για το δανειοληπτικό  σύστη µα ύψους  
0,5% των επιλέξι µων καταθέσεων  (ήτοι το ισοδύνα µο των συνεισφορών  εκ των υστέρων , που 
αναφέρονται  στο τµήµα 5.3 – ένα τέταρτο  του 2%), όλοι οι ΣΕΚ  θα έχουν  την υποχρέωση  να 
χορηγούν  δάνεια  µόνον  µέχρι ύψους  0,08% των επιλέξι µων καταθέσεων , δηλαδή  περίπου  
1/25 των κεφαλαίων  τους στο επίπεδο  στόχο . Ο µηχανισ µός αυτός  είναι  αποτελεσ µατικός  και 
αποδοτικός . 
Ο µηχανισ µός αυτός  µπορεί  να θεωρηθεί  ως ένα πρώτο  βήµα για τη σύσταση  ενός ενιαίου  
ΣΕΚ  για όλη την ΕΕ στο µέλλον , µε το οποίο  θα εξοικονο µηθούν  διοικητικές  δαπάνες  
περίπου  40 εκατο µµυρίων  ευρώ  ετησίως . Η ιδέα αυτή  φαίνεται  ότι είναι  η οικονο µικά 
αποτελεσ µατικότερη  λύση  για την αντιµετώπιση  του κατακερ µατισµού της αγοράς  των ΣΕΚ , 
αλλά  υπάρχουν  µερικά  νοµικά ζητήµατα που πρέπει  να εξεταστούν  περαιτέρω . Η ιδέα ενός 
 
EL 10   EL ΣΕΚ  για όλη την ΕΕ είναι  πιο µακρόπνοο  σχέδιο  και θα πρέπει  να ευθυγρα µµίζεται  µε τις 
εξελίξεις  και την πρόοδο  όσον  αφορά  τη νέα αρχιτεκτονική  της εποπτείας  στην  ΕΕ στο πεδίο  
της εξυγίανσης  των τραπεζών . 
5.6. Συνολικές  επιπτώσεις  στους  ενδιαφερο µένους  
Το κυριότερο  όφελος  των ανωτέρω  επιλογών  πολιτικής  είναι  ότι η εµπιστοσύνη  των 
καταθετών  αναµένεται  να ενισχυθεί  σηµαντικά , µε το υψηλότερο  επίπεδο  κάλυψης , την 
ταχύτερη  εκταµίευση , την υγιή χρηµατοδότηση  των ΣΕΚ  κλπ. Θα προσφέρει  εµπιστοσύνη  
στους  καταθέτες  ότι οι καταθέσεις  τους είναι  ασφαλείς  και ότι θα τους επιστραφούν  έως και 
100  000 ευρώ , ακόµη και αν πτωχεύσει  η τράπεζά  τους. Αυτό  συνεπάγεται  αναπόφευκτα  
υψηλότερες  συνεισφορές  των τραπεζών , οι οποίες  µε τη σειρά  τους, µειώνουν  τα λειτουργικά  
κέρδη  των τραπεζών , αποτελούν  όµως βασική  προϋπόθεση  για την ύπαρξη  ΣΕΚ  που 
διαθέτουν  επαρκή  χρηµατοδότηση . Οι σωρευτικές  επιπτώσεις  στις τράπεζες , οι οποίες  
απορρέουν  από τις προτι µώµενες επιλογές  πολιτικής  στο επίπεδο  και στο πεδίο  της κάλυψης , 
από την εναρ µονισµένη προσέγγιση  της χρηµατοδότησης  των ΣΕΚ  και την ταχύτερη  
εκταµίευση , θα είναι  οι εξής: µείωση  4%, κατά  µέσο όρο των λειτουργικών  κερδών  των 
τραπεζών  σε επίπεδο  ΕΕ, κατά  την πρώτη  πενταετία , και µείωση  2,5%, κατά  την υπόλοιπη  
πενταετία  (ή 7,5% και 6%, αντιστοίχως , σε κατάσταση  κρίσης , όταν εισπράττονται  επίσης  
συνεισφορές  εκ των υστέρων ). Ορισ µένες τράπεζες  µπορεί  να προσπαθήσουν  να 
µεταβιβάσουν  το κόστος  αυτό  στους  καταθέτες , αλλά  ακόµη και στη χειρότερη  περίπτωση  
(αν υποτεθεί  ότι όλο το κόστος  των τραπεζών  θα µεταφερθεί  στους  καταθέτες , πράγ µα το 
οποίο  είναι  µάλλον  απίθανο  σε ανταγωνιστικό  περιβάλλον ), οι συνολικές  επιπτώσεις , κατά  τη 
διάρκεια  της δεκαετίας , αναµένεται  να µην υπερβαίνουν  µείωση  κατά  0,1% των επιτοκίων  
στους  λογαριασ µούς ταµιευτηρίου  ή αύξηση  των τραπεζικών  τελών  στους  τρέχοντες  
λογαριασ µούς κατά  περίπου  7 ευρώ  ετησίως  ανά λογαριασ µό (ή 10-12 ευρώ  σε κατάσταση  
κρίσης ). Οι καταθέτες  θα ωφεληθούν  από τον αυξη µένο ανταγωνισ µό, χάρη  σε ισότι µους 
όρους  ανταγωνισ µού, και όλοι οι ενδιαφερό µενοι θα ωφεληθούν  από τη γενική  οικονο µική 
σταθερότητα , στην  οποία  αναµένεται  να συντελέσει  η προτεινό µενη µεταρρύθ µιση των ΣΕΚ . 
6. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Η µεταφορά  στο εθνικό  δίκαιο  οποιασδήποτε  νέας νοµοθεσίας  της ΕΕ σχετικά  µε τα ΣΕΚ  θα 
παρακολουθείται  δυνά µει της συνθήκης . Εφόσον  οι πτωχεύσεις  τραπεζών  είναι  απρόβλεπτες  
η λειτουργία  των ΣΕΚ  δεν µπορεί  να παρακολουθείται  τακτικά  µε βάση  το πώς 
αντιµετωπίζονται  οι πραγ µατικές  πτωχεύσεις  τραπεζών . Ωστόσο  οι τακτικές  προσο µοιώσεις  
ακραίων  καταστάσεων  από τα ΣΕΚ  θα δείχνουν  αν είναι  ικανά , τουλάχιστον  σε σενάριο  
δοκιµής, να συµµορφώνονται  µε τις νοµοθετικές  απαιτήσεις . Αυτό  µπορεί  να 
πραγ µατοποιείται  ως µέρος οµότιµης αξιολόγησης , που θα διενεργείται  από το Ευρωπαϊκό  
Φόρου µ Ασφαλιστών  των Καταθέσεων  (European Forum of Deposit Insurers - EFDI) και την 
προταθείσα  Ευρωπαϊκή  Αρχή  Τραπεζών  (ΕΑΤ )2. 
                                                 
2 Βλ. COM(2009) 501.