Αριθ. C 351/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 85 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Τροποποιημένη πρόταση της πρώτης οδηγίας του Συμβουλίου για την προσέγγιση των 
νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων (*) 
COM(85) 793 τελικό 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 149 παράγραφος 2 της 
συνθήκης ΕΟΚ στις 17 Δεκεμβρίου 1985) 
(85/C 351/05) 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και ιδίως το 
άρθρο 100, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι οι νομοθεσίες περί σημάτων που ισχύουν στα κράτη 
μέλη παρουσιάζουν διαφορές, οι οποίες δύνανται 
αφενός να παρεμποδίσουν την ελεύθερη κυκλοφορία 
των προϊόντων και την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών, 
αφετέρου να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό εντός της 
κοινής αγοράς και οι οποίες έχουν επομένως άμεση 
επίπτωση στη δημιουργία και στη λειτουργία αυτής της 
αγοράς' 
ότι δεν θεωρείται σήμερα αναγκαίο να ληφθούν μέτρα 
που θα αποσκοπούν στην πλήρη προσέγγιση των 
νομοθεσιών περί σημάτων των κρατών μελών. Η 
προσέγγιση αρκεί να περιορισθεί στις εθνικές διατάξεις 
που έχουν την πιο άμεση επίπτωση στην ελεύθερη 
διακίνηση των προϊόντων και των υπηρεσιών. Έπεται 
ότι, χωρίς να στερεί από τα κράτη μέλη τη δυνατότητα 
προστασίας των σημάτων των αποκτηθέντων δια της 
χρησιμοποιήσεως, η παρούσα οδηγία τα λαμβάνει 
υπόψη μόνο στο πλαίσιο των σχέσεων τους με σήματα 
που έχουν κτηθεί δια της καταθέσεως, τα μόνα 
ρυθμιζόμενα από αυτήν. Επιπλέον έχει σημασία να μην 
υποτιμηθούν οι λύσεις και τα πλεονεκτήματα που 
προσφέρει το καθεστώς των κοινοτικών σημάτων στις 
επιχειρήσεις οι οποίες επιθυμούν να αποκτήσουν 
σήματα. Το σύστημα αυτό κρίνει άσκοπο να υποχρεώ­
σει τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων, να προβλέπουν την 
κατάθεση συμπληρωματικών κατηγοριών διακριτικών 
γνωρισμάτων ή να αναγνωρίζουν τα σήματα υπη ρεσιών. 
Για τον ίδιο λόγο, δεν θεωρήθηκε σκόπιμη η ενίσχυση 
της προστασίας των σημάτων τα οποία απολαύουν 
ιδιαιτέρας φήμης' ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
αμετάβλητη 
την πρόταση της Επιτροπής (2) 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (3), 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτρο­
πής (4), 
Εκτιμώντας: 
αμετάβλητη 
ότι προς το παρόν δεν φαίνεται αναγκαία η πλήρης 
προσέγγιση των νομοθεσιών περί σημάτων των κρατών 
μελών. Θα είναι επαρκές, αν η προσέγγιση περιορίζεται 
μόνο σε εκείνες τις εθνικές νομοθετικές διατάξεις, οι 
οποίες έχουν την πλέον άμεση επίδραση στην ελεύθερη 
κυκλοφορία των εμπορευμάτων και στην ελεύθερη 
παροχή υπηρεσιών. Τα σήματα που αποκτώνται δια της 
χρήσεως και τα οποία κράτη μέλη μπορούν να προστα­
τεύουν και στο μέλλον, στην οδηγία εξομοιώνονται με 
τους άλλους τρόπους αποκτήσεως αποκλειστικών 
δικαιωμάτων και απλώς λαμβάνεται υπόψη η διαφορά 
τους σε σχέση με τα σήματα που αποκτώνται δια 
καταχωρίσεως. Ακόμη, δεν πρέπει να προβλέπονται οι 
δυνατότητες και τα πλεονεκτήματα που παρέχει στις 
επιχειρήσεις το κοινοτικό σύστημα σημάτων. Σχετικά, 
δεν είναι αναγκαίο να υποχρεωθούν τα κράτη μέλη να 
επιτρέψουν τη δήλωση και άλλων ειδών σημάτων ή να 
αναγνωρίσουν τα σήματα υπηρεσιών' 
(Ο ΕΕ αριθ. C 351 της 10. 12. 1980, σ. 1. (2) ΕΕ αριθ. C 351 της 31. 12. 1980, σ. 1. 
(3) ΕΕ αριθ. C 307 της 14. 11. 1983, σ. 60. 
(4) ΕΕ αριθ. C 310 της 30. 11. 1981, σ. 22. 
31. 12. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 351/5 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
ότι η παρούσα οδηγία αποκλείει την εφαρμογή επί των 
σημάτων άλλων νομικών κανόνων των κρατών μελών, 
όπως των διατάξεων περί αθέμιτου ανταγωνισμού. 
Εξάλλου, δεδομένου ότι η οδηγία αποβλέπει στη μερική 
μόνο προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών, 
το άρθρο 36 της συνθήκης εξακολουθεί να ισχύει' 
ότι η πραγματοποίηση των στόχων, οι οποίοι επιδιώκο­
νται από την προσέγγιση, προϋποθέτει ότι η εγκυρότη­
τα της κτήσεως και της διατηρήσεως του δικαιώματος 
επί του σήματος εξαρτάται, κατ' αρχήν, από τους ίδιους 
όρους σε όλα τα κράτη μέλη' 
ότι για να περιορισθεί ο συνολικός αριθμός των 
καταχωρισθέντων και προστατευομένων σημάτων στα 
πλαίσια της Κοινότητας και, κατ' επέκταση, ο αριθμός 
των διαφορών οι οποίες αναφύονται μεταξύ τους, είναι 
αναγκαίο να επιβληθεί η πραγματική χρησιμοποίηση 
των σημάτων' 
ότι η παρούσα οδηγία έχει σαν σκοπό να επιτύχει να 
τυγχάνουν όλα τα σήματα, στο εξής, ετησίας προστα­
σίας σε όλα τα κράτη μέλη' 
ότι η προστασία που συνεπάγεται το σήμα είναι άμεσα 
συνδεδεμένη με τις έννοιες της ομοιότητας των διακρι­
τικών γνωρισμάτων, της ομοιότητας των προϊόντων ή 
των υπηρεσιών και του κινδύνου συγχύσεως ο οποίος 
προκύπτει από αυτή. Ο σκοπός αυτής της προστασίας 
είναι να εξασφαλισθεί η λειτουργία του σήματος ως 
ενδεικτικού σημείου. Οι προαναφερθείσες έννοιες 
πρέπει να τυγχάνουν αυστηρής ερμηνείας, για να 
αποφεύγεται η παρεμπόδιση της ελεύθερης κυκλοφο­
ρίας των εμπορευμάτων και της ελεύθερης παροχής 
υπηρεσιών πέραν του ορίου το οποίο επιβάλλει η 
ανάγκη προστασίας των σημάτων. Η νομολογία πολ­
λών κρατών μελών αναγνωρίζει επί του σήματος 
ευρύτητα προστασίας η οποία δεν ευρίσκεται κατά ένα 
μέρος της σε απόλυτη συμφωνία με το συγκεκριμένο 
σκοπό της νομοθεσίας περί σημάτων. Η νομολογία 
αυτή πρέπει, λοιπόν, να αναθεωρηθεί υπό το φως της 
παρούσας οδηγίας. Προέχει η εξακρίβωση σε όλες τις 
περιπτώσεις βάσει ταυτόχρονης συγκρίσεως των δια­
κριτικών γνωρισμάτων και των προϊόντων ή των 
υπηρεσιών, του αν πράγματι η πελατεία διατρέχει 
κίνδυνο συγχύσεως των προϊόντων ή των υπηρεσιών 
που χαρακτηρίζονται από τα ανωτέρω διακριτικά 
γνωρίσματα. Όταν ένα σήμα αποτελείται από πολλά 
στοιχεία, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο σύνολο του 
για να εκτιμηθεί αν το διακριτικό γνώρισμα που 
υποτίθεται ότι αποτελεί απομίμηση ή παραποίηση του 
ανωτέρω σήματος προσομοιάζει προς αυτό κατά τρόπο 
ώστε να δημιουργεί σύγχυση. Είναι πλέον αδύνατο, για 
να κρύψουμε αν σε ένα κράτος μέλος δύο ηχητικά 
διακριτικά γνωρίσματα είναι ομόφωνα ή τουλάχιστον 
φωνητικά παρεμφερή, να αγνοήσουμε την ύπαρξη της 
Κοινότητας και του γεγονότος ότι το κοινό γνωρίζει 
πλέον την ορθή προφορά των λέξεων που ανήκουν στις 
ομιλούμενες στην Κοινότητα γλώσσες" η παρούσα οδηγία δεν αποκλείει την εφαρμογή άλλων 
νομοθετικών διατάξεων των κρατών μελών, όπως οι 
διατάξεις περί αθέμιτου ανταγωνισμού. Αντίθετα, το 
άρθρο 36 της συνθήκης παραμένει εφαρμοστέο, επειδή 
η παρούσα οδηγία προσεγγίζει μόνο εν μέρει τις 
νομοθεσίες των κρατών μελών' 
η πραγματοποίηση των σκοπών που επιδιώκονται με 
την προσέγγιση προϋποθέτει ότι η απόκτηση και η 
διατήρηση του δικαιώματος επί καταχωρισθέντος 
σήματος εξαρτάται βασικά από τους ίδιους όρους' 
για να μειωθεί ο συνολικός αριθμός των σημάτων που 
έχουν καταχωρισθεί και προστατεύονται στην Κοινό­
τητα και συνεπώς ο αριθμός των διαφορών που μπορούν 
να ανακύψουν από τα σήματα αυτά πρέπει να απαιτείται 
να χρησιμοποιούνται πράγματι τα καταχωρισθέντα 
σήματα' 
κύριος σκοπός της οδηγίας είναι να παρέχεται στο 
μέλλον από τις νομοθεσίες όλων των κρατών μελών 
ενιαία προστασία στα καταχωρισθέντα σήματα' 
η προστασία που παρέχεται μέσω της καταχωρίσεως 
του σήματος εξαρτάται από τις έννοιες της ομοιότητας 
μεταξύ αφενός ενός σημείου και των εμπορευμάτων ή 
υπηρεσιών για τις οποίες χρησιμοποιείται και, αφετέ­
ρου, του καταχωρισθέντος σήματος και των εμπορευμά­
των ή υπηρεσιών για τις οποίες έχει καταχωρισθεί, 
καθώς και από τον κίνδυνο συγχύσεως μεταξύ του 
σημείου και του καταχωρισθέντος σήματος. Σκοπός της 
προστασίας αυτής είναι να εξασφαλιστεί η λειτουργία 
του σήματος ως ενδεικτικού προελεύσεως. Είναι 
απολύτως αναγκαίο να γίνει στενή ερμηνεία των 
προαναφερθεισών εννοιών, ώστε να μην εμποδίζεται η 
ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και η ελεύθε­
ρη παροχή υπηρεσιών περισσότερο από όσο είναι 
αναγκαίο για την προστασία των καταχωρισθέντων 
σημάτων. Σε πολλά κράτη μέλη η νομολογία αναγνωρί­
ζει στα εθνικά σήματα προστασία σε βαθμό που εν μέρει 
μπορεί να βαίνει πέραν του ειδικού αυτού στόχου του 
δικαίου περί σημάτων. Βάσει της οδηγίας η νομολογία 
αυτή πρέπει να επανεξεταστεί. Προέχει ιδίως να 
εξακριβώνεται, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, 
βάσει ταυτόχρονης συγκρίσεως μεταξύ αφενός του 
σημείου και των προϊόντων η υπηρεσιών για τα οποία 
χρησιμοποιείται και, αφετέρου, του καταχωρισθέντος 
σήματος και των προϊόντων ή υπηρεσιών για τις οποίες 
έχει καταχωρισθεί, ότι οι αγοραστές διατρέχουν 
κίνδυνο συγχύσεως του σημείου και των προϊόντων ή 
υπηρεσιών που χαρακτηρίζεται από το εν λόγω σημείο, 
με το καταχωρισθέν σήμα και τα προϊόντα ή τις 
υπηρεσίες για τις οποίες έχει καταχωρισθεί. Τα σήματα 
που αποτελούνται από πολλά στοιχεία πρέπει να 
λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους, για να εκτιμηθεί 
αν το σημείο που υποτίθεται ότι αποτελεί προσβολή του 
καταχωρισθέντος σήματος, ομοιάζει προς αυτό κατά 
τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργηθεί σύγχυση. Για να 
εκτιμηθεί αν σε ένα κράτος μέλος δύο λεκτικά σήματα 
έχουν τον ίδιο ή τουλάχιστον παρεμφερή ήχο, δεν 
μπορεί πλέον να αγνοηθεί η ύπαρξη της Κοινότητας και 
το γεγονός ότι το κοινό γνωρίζει πλέον την ορθή 
προφορά των λέξεων που ανήκουν στις ομιλούμενες 
στην Κοινότητα γλώσσες' 
Αριθ. C 351/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 85 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
ότι η λειτουργία του σήματος ως στοιχείου ενδεικτικού 
προελεύσεως συνεπάγεται ότι η χρήση αυτού δεν 
δύναται, κατ' αρχήν, να απαγορευθεί ούτε σε τρίτο 
πρόσωπο όσον αφορά προϊόντα τα οποία διατίθενται 
υπό το ανωτέρω σήμα στο εμπόριο εντός της Κοινότη­
τας ή εκτός αυτής, είτε εκ μέρους του δικαιούχου ή με τη 
συναίνεση του, είτε βάσει της νομοθεσίας περί σημάτων 
σε κάτοχο αδείας εκμεταλλεύσεως σήματος ο οποίος 
προμηθεύει προϊόντα ή παρέχει υπηρεσίες υπό το σήμα 
εκτός της περιοχής που καλύπτει η άδεια' 
ότι δεν απαραίτητη για τη λειτουργία της κοινής 
αγοράς η προσέγγιση των εθνικών διαδικαστικών 
διατάξεων, παρά μόνο στο μέτρο που πρόκειται να 
διευκολυνθεί η διευθέτηση των διενέξεων μεταξύ αυτών 
και των κατόχων άλλων αποκλειστικών δικαιωμάτων. 
Για το άμεσο μέλλον, έχει προβλεφθεί μόνο μια 
διαδικασία φιλικής διευθετήσεως. Αργότερα πάντως, 
ανάλογα κυρίως με το βαθμό της ενοποιήσεως της 
Κοινότητας που θα έχει επιτευχθεί, θα είναι δυνατό να 
αντιμετωπισθεί το ενδεχόμενο της θεσπίσεως νέων 
μέτρων που θα καθιστούν δυνατή την ευχερέστερη 
εισέλευση τέτοιων διενέξεων, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Άρθρο 1 
Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται επί των σημάτων των 
προϊόντων ή των υπηρεσιών, είτε αυτά είναι ατομικά, 
συλλογικά ή εγγυήσεως, τα οποία έχουν κατατεθεί σε 
ένα κράτος μέλος ή έχουν αποτελέσει αντικείμενο 
διεθνούς καταχωρίσεως η οποία αναγνωρίζεται και 
παράγει αποτελέσματα σε κράτος μέλος. 
Άρθρο 2 
1. Δεν γίνονται δεκτά προς καταχώρηση ή ακυρώνο­
νται σήματα, τα οποία, κατά την ημερομηνία της 
καταθέσεως τους, συνιστώνται από διακριτικά γνωρί­
σματα που σύμφωνα με τη νομοθεσία του σχετικού 
κράτους μέλους, δεν δύνανται να ονομασθούν ως σήμα 
από τον καταθέτη καθώς και τα σήματα τα οποία, κατά 
την αυτή ημερομηνία, στερούνται διακριτικού χαρά­
κτη ρος, σε ένα κράτος μέλος, ιδίως: 
α) εκείνα που συνιστώνται αποκλειστικά από διακριτι­
κά ή ενδεικτικά γνωρίσματα, τα οποία δύνανται να 
χρησιμεύσουν στο εμπόριο προς δήλωση του 
είδους, της ποιότητας, της ποσότητας, του προορι­
σμού, της αξίας, του τόπου προελεύσεως, της 
εποχής παραγωγής του προϊόντος ή της παροχής 
της υπηρεσίας ή άλλων χαρακτηριστικών αυτών, 
εκτός και αν τα σήματα αυτά έχουν αποκτήσει 
διακριτικό χαρακτήρα λόγω της χρησιμοποιήσεως 
τους' 
β) εκείνα που συνιστώνται αποκλειστικά από διακριτι­
κά ή ενδεικτικά γνωρίσματα, τα οποία, στην ευρέως 
ομιλούμενη γλώσσα ή στο πλαίσιο των θεμιτών και 
σταθερών συνηθειών του εμπορίου, αποτελούν το 
συνήθη χαρακτηρισμό του προϊόντος ή της υπηρε­
σίας. 
2. Δεν γίνονται, επίσης, δεκτά προς καταχώριση ή 
ακυρώνονται τα σήματα τα οποία, κατά την ημερομηνία 
της καταθέσεως τους, η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων 
συνεπάγεται ότι ο δικαιούχος καταχωρισθέντος κοινο­
τικού σήματος δεν μπορεί να απαγορεύσει σε τρίτους τη 
χρησιμοποίηση του εν λόγω σήματος σε εμπορεύματα 
τα οποία έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία στην 
Κοινότητα, υπό το σήμα αυτό, απ' αυτόν τον ίδιο ή με τη 
συναίνεση του, ούτε να απαγορεύει, βάσει διατάξεων 
περί εμπορικών σημάτων, σε κάτοχο άδειας να προμη­
θεύει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που φέρουν το σήμα 
εκτός της περιοχής που καλύπτει η άδεια του' 
η προσέγγιση των εθνικών διατάξεων που διέπουν τις 
σχετικές διαδικασίες είναι αναγκαία για τη λειτουργία 
της κοινής αγοράς μόνον εφόσον πρόκειται για τη 
διευκόλυνση της διευθέτησης των διαφορών που 
αναφύονται μεταξύ των δικαιούχων σημάτων και 
μεταξύ των εν λόγω δικαιούχων και προσώπων τα οποία 
έχουν άλλα αποκλειστικά δικαιώματα. Για το λόγο αυτό 
προβλέπεται μόνο διαδικασία συμβιβαστικής επιλύ­
σεως των διαφορών, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Άρθρο 1 
Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στα χαράκτηρίζοντα 
προϊόντα ή υπηρεσίες ατομικά ή συλλογικά σήματα και 
στα σήματα εγγυήσεως, τα οποία έχουν καταχωρισθεί ή 
έχει υποβληθεί γι' αυτά δήλωση καταθέσεως ή των 
οποίων η διεθνής καταχώριση ισχύει σε ένα κράτος 
μέλος. 
Άρθρο 2 
1. Δεν γίνονται δεκτά προς καταχώριση ή κηρύσσο­
νται άκυρα τα σήματα τα οποία κατά την ημερομηνία 
της καταθέσεως τους αποτελούνται από σημεία τα οποία 
σύμφωνα με τη νομοθεσία του ενδιαφερόμενου κράτους 
μέλους δεν μπορούν να αποτελούν σήματα, εκείνα για τα 
οποία ο δηλών δεν μπορεί να είναι δικαιούχος ή εκείνα 
τα οποία κατά το χρονικό σημείο της δηλώσεως 
στερούνται διακριτικού χαράκτη ρος στο ενδιαφερόμε­
νο κράτος μέλος, ιδίως 
α) αμετάβλητη 
β) αμετάβλητη 
2. Δεν γίνονται επίσης δεκτά προς καταχώριση ή 
κηρύσσονται άκυρα τα σήματα τα οποία κατά την 
ημερομηνία της καταθέσεως τους 
31. 12. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 351/7 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
α) χαρακτηρίζονται από το σχήμα το οποία επιβάλλει 
η φύση του προϊόντος, από σχήμα το οποίο 
συνεπάγεται τεχνικό αποτέλεσμα ή, ακόμα, από το 
σχήμα του προϊόντος το οποίο θίγει την εγγενή αξία 
του στο βαθμό που στο σχετικό κράτος μέλος ένα 
σχήμα είναι δυνατό να συνιστά σχήμα' 
β) φέρουν διακριτικά ή ενδεικτικά γνωρίσματα τα 
οποία είναι ικανά να παραπλανήσουν το κοινό, 
ιδίως όσον αφορά τη φύση, την ποιότητα ή τον τόπο 
προελεύσεως του προϊόντος ή της υπηρεσίας' 
γ) αντιβαίνουν στη δημόσια τάξη ή στην ηθική, ή 
εμπίπτουν στο άρθρο 6 στοιχείο β) της συνθήκης 
των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας η οποία καλείται στο εξής «η συνθήκη 
των Παρισίων». 
3. Ένα σήμα ακυρώνεται επίσης όταν το προϊόν για 
το οποίο έχει καταχωρισθεί σε κράτος μέλος διατέθηκε 
στο εμπόριο σε άλλο κράτος μέλος υπό διαφορετικό 
σήμα είτε εκ μέρους του δικαιούχου είτε με τη 
συναίνεση του, εκτός και αν νόμιμοι λόγοι δικαιολο­
γούν τη χρήση διαφορετικών σημάτων για το σχετικό 
προϊόν στα ανωτέρω κράτη μέλη' εντούτοις, η παρούσα 
διάταξη δεν εφαρμόζεται αν ο δικαιούχος αποφασίσει, 
για το σχετικό προϊόν, να παραιτηθεί του σήματος το 
οποίο υφίσταται στο άλλο κράτος μέλος και προσκομί­
σει την απόδειξη εντός της ταχθείσης προθεσμίας από 
την αρχή στην οποία υποβλήθηκε η αίτηση ακυρώ­
σεως, ότι η παραίτηση ετελέσθη νομοτύπως. 
4. Τα σήματα τα οποία έχουν κατατεθεί ή καταχωρι­
σθεί, πριν από την ημερομηνία που ορίζει το άρθρο 18 
παράγραφος 1, ακυρώνονται, εφόσον υπάγονται σε έναν 
από τους λόγους ακυρώσεως που προβλέπονται στις 
παραγράφους 1 έως 3. 
Άρθρο 3 
1. Το σήμα παρέχει στο δικαιούχο το δικαίωμα 
αποκλειστικής χρήσεως. Το δικαίωμα αυτό του επιτρέ­
πει να απαγορεύσει σε τρίτους να χρησιμοποιούν, άνευ 
της συναινέσεως του, στο εμπόριο διακριτικό γνώρισμα 
που είναι όμοιο με το σήμα ή ομοειδές και χαρακτηρίζει 
προϊόντα ή υπηρεσίες όμοιες με εκείνες για τις οποίες 
κατατέθηκε το σήμα ή ομοειδείς, όταν η σχετική χρήση 
δημιουργεί στο κοινό σοβαρό κίνδυνο συγχύσεως. α) αμετάβλητη 
β) είναι δυνατό να παραπλανήσουν το κοινό, ιδίως 
όσον αφορά το είδος, την ποιότητα ή τη γεωγραφι­
κή προέλευση του προϊόντος ή της υπηρεσίας' 
γ) αντιβαίνουν στη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη ή 
ελλείψει αδείας των αρμόδιων αρχών δεν πρέπει να 
γίνουν ή πρέπει να κηρυχθούν άκυρα, δυνάμει του 
άρθρου 6 στοιχείο β), της σύμβασης των Παρισίων 
περί προστασίας της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, 
στο εξής αναφερόμενης ως «σύμβαση των Παρι­
σίων ». 
3. καταργείται 
καταργείται 
Άρθρο 3 
1. Το καταχωρισθέν σήμα παρέχει στο δικαιούχο 
αποκλειστικά δικαιώματα επ' αυτού. Ο δικαιούχος 
δικαιούται να εμποδίζει οποιονδήποτε τρίτο που δεν 
έχει τη συγκατάθεση του να χρησιμοποιεί στις εμπορι­
κές συναλλαγές: 
α) κάθε σημείο πανομοιότυπο με το σήμα χρήσιμο για 
τον προσδιορισμό προϊόντων ή υπηρεσιών που 
είναι πανομοιότυπα με εκείνα για τα οποία έχει 
καταχωρισθεί το εν λόγω σήμα' 
β) κάθε σημείο που είναι πανομοιότυπο με το σήμα, 
χρήσιμο για τον προσδιορισμό προϊόντων ή υπηρε­
σιών που είναι παρόμοιες με εκείνες τις οποίες έχει 
καταχωριστεί το εν λόγω σήμα, όταν λόγω της 
ομοιότητας των προϊόντων ή των υπηρεσιών, η 
χρησιμοποίηση ενέχει για το κοινό κίνδυνο συγχύ­
σεως μεταξύ του σημείου και του εν λόγω σήματος' 
γ) κάθε σημείο που είναι παρόμοιο με το σήμα, 
χρήσιμο για τον προσδιορισμό προϊόντων ή υπηρε­
σιών που είναι πανομοιότυπες ή παρόμοιες με 
εκείνες για τις οποίες έχει καταχωρισθεί το εν λόγω 
σήμα, όταν λόγω της ομοιότητας των σημείων και 
του πανομοιότυπου ή της ομοιότητας των προϊό­
ντων ή υπηρεσιών, η χρησιμοποίηση ενέχει για το 
κοινό κίνδυνο συγχύσεως μεταξύ του σημείου και 
του εν λόγω σήματος. 
Αριθ. C 351/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 85 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
2. Δύνανται ιδίως να απαγορευθούν αν έχουν πληρω-
θεί οι όροι οι οποίοι αναφέρονται στην παράγραφο 1, οι 
ακόλουθοι τρόποι χρήσεως: 
α) η επίθεση διακριτικού γνωρίσματος επί των προϊό­
ντων ή της συσκευασίας τους' 
β) η διάθεση στο εμπόριο προϊόντων ή η παροχή 
υπηρεσιών υπό το διακριτικό γνώρισμα' 
Υ) Ή χρήση του διακριτικού γνωρίσματος στα επιχει­
ρηματικά έγγραφα και στα τιμολόγια. 
3. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους όρους οι οποίοι 
πρέπει να τηρούνται για την ανόρθωση της ζημίας που 
προξενήθηκε από τις ενέργειες που αναφέρονται στην 
παράγραφο 1, καθώς και τους διαδικαστικούς κανόνες 
που εφαρμόζονται. 
Άρθρο 4 
1. Ο εκδότης λεξικού, εγκυκλοπαίδειας ή παρόμοιου 
έργου μεριμνά ώστε η ανατύπωση ενός σήματος να 
συνοδεύεται από την ένδειξη ότι πρόκειται για σήμα 
κατατεθέν. 
2. Αν ο εκδότης δεν συμμορφώνεται προς τις 
διατάξεις της παραγράφου 1, υποχρεούται, κατόπιν 
αιτήσεως του δικαιούχου του σήματος, να διορθώσει το 
βιβλίο, ιδία δαπάνη, κατά την επανέκδοση του. 
Άρθρο 5 
Το δικαίωμα το οποίο παρέχει το σήμα δεν επιτρέπει 
την απαγόρευση σε τρίτο της χρήσεως στο εμπόριο: 
α) 
β) 
γ) του ονόματος και της διευθύνσεως του' 
δηλώσεων περί του είδους, της ποιότητας, της 
ποσότητας, του προορισμού, της αξίας, του τόπου 
προελεύσεως, του χρόνου παραγωγής του προϊό­
ντος ή της παροχής της υπηρεσίας, ή άλλων 
χαρακτηριστικών αυτών' 
του σήματος για να υποδεικνύεται ο προορισμός 
των εξαρτημάτων ή των ανταλλακτικών, 
εφόσον η χρησιμοποίηση αυτών δεν γίνεται εν είδει 
σήματος. 
Άρθρο 6 
1. Το δικαίωμα το οποίο παρέχει το σήμα δεν 
επιτρέπει να απαγορευθεί η χρήση αυτού για προϊόντα 
τα οποία έχουν διατεθεί στο εμπόριο, υπό το ανωτέρω 
σήμα, από το δικαιούχο ή με τη συναίνεση του. 2. Δύνανται ιδίως να απαγορευτούν αν πλη ρούνται οι 
όροι της παραγράφου 1, τα εξής: 
α) αμετάβλητη 
β) αμετάβλητη 
γ) η χρησιμοποίηση του σημείου σε επαγγελματικό 
έντυπο υλικό. 
3. αμετάβλητη 
4. Αν κατά το δίκαιο του κράτους μέλους δεν μπορεί 
να απαγορευθεί η χρήση ενός πανομοιότυπου ή 
παρόμοιου σημείου για παρόμοια προϊόντα, πριν από το 
χρονικό σημείο που αναφέρεται στο άρθρο 18 παράγρα­
φος 1, το δικαίωμα επί του σήματος δεν μπορεί να 
αντιταχθεί στην περαιτέρω χρησιμοποίηση του ση­
μείου αυτού για τα εν λόγω προϊόντα. 
Άρθρο 4 
1. Ο εκδότης λεξικού, εγκυκλοπαίδειας ή παρόμοιου 
έργου οφείλει να βεβαιώνεται ότι η αναπαραγωγή ενός 
σήματος σ' αυτά τα έργα συνοδεύεται από την ένδειξη 
ότι πρόκειται για καταχωρισθέν σήμα, όταν η αναπαρα­
γωγή του σήματος σε τέτοια έργα δημιουργεί την 
εντύπωση ότι αποτελεί την ονομασία είδους των 
προϊόντων ή των υπηρεσιών για τις οποίες έχει 
καταχωρισθεί το σήμα. 
2. αμετάβλητη 
Άρθρο 5 
Το δικαίωμα που παρέχει το σήμα δεν επιτρέπει στο 
δικαιούχο του να απαγορεύει στους τρίτους τη χρήση 
κατά τις εμπορικές συναλλαγές: 
α) του ονόματος και της διευθύνσεως του' 
β) αμετάβλητη 
γ) του σήματος, όταν τούτο είναι αναγκαίο για την 
υπόδειξη της κατά προορισμό χρήσεως προϊόντος ή 
υπηρεσίας, ιδίως εξαρτημάτων ή ανταλλακτικών, 
εφόσον η χρησιμοποίηση αυτή είναι σύμφωνη με τα 
χρηστά συναλλακτικά ήθη στον τομέα της βιομηχανι­
κής ή εμπορικής πρακτικής. 
Άρθρο 6 
1. Το σήμα δεν παρέχει στο δικαιούχο το δικαίωμα 
να απαγορεύει στους τρίτους τη χρησιμοποίηση του για 
προϊόντα τα οποία έχουν διατεθεί στο εμπόριο εντός της 
Κοινότητας υπό το εν λόγω σήμα, από τον ίδιο το 
δικαιούχο ή με τη συναίνεση του. 
31. 12. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 351/9 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται: 
α) όταν νόμιμοι λόγοι αντιτίθενται στην εισαγωγή, 
εντός της Κοινότητας, προϊόντων τα οποία έχουν 
τεθεί στο εμπόριο εκτός αυτής' 
β) όταν η κατάσταση των προϊόντων έχει τροποποιη­
θεί ή αλλοιωθεί μετά τη διάθεση τους στο εμπόριο' 
γ) όταν τα προϊόντα συσκευάζονται εκ νέου από τρίτο 
πρόσωπο. 
Άρθρο 7 
Το δικαίωμα το οποίο παρέχει το σήμα δύναται να τύχει 
επικλήσεως έναντι κατόχου αδείας, μόνον όταν αυτός 
αθετεί τον περιορισμό της άδειας του όσον αφορά τη 
χρονική της διάρκεια ή το τμήμα των προϊόντων ή των 
υπηρεσιών για τα οποία κατατέθηκε το σήμα, ή 
παραβαίνει τις οδηγίες του δικαιούχου σχετικά με την 
ποιότητα των προϊόντων ή των υπηρεσιών. 
Άρθρο 8 
1. Το σήμα δεν γίνεται δεκτό προς καταχώριση ή 
ακυρώνεται: 
α) λόγω υπάρξεως προγενέστερου σήματος, σε περί­
πτωση που τα σήματα αυτά υπάρχει κίνδυνος να 
προκαλέσουν σύγχυση, υπό την έννοια του άρθρου 
3 παράγραφος Γ 
β) λόγω υπάρξεως άλλου προγενέστερου αποκλειστι­
κού δικαιώματος, σε περίπτωση που υφίσταται 
σοβαρός κίνδυνος συγχύσεως του κοινού μεταξύ 
του σήματος και αυτού του δικαιώματος, εκτός και 
αν αυτό το δικαίωμα πρόκειται για απεικόνιση, 
πατρώνυμο ή έργο προστατευόμενο από δικαίωμα 
πνευματικής ιδιοκτησίας ή από βιομηχανικό σχέ­
διο ή υπόδειγμα. 
2. Η παράγραφος 1 στοιχείο β) εφαρμόζεται επίσης 
και στην απαγόρευση χρήσεως σήματος η οποία 
βασίζεται στην ύπαρξη άλλου προγενέστερου αποκλει­
στικού δικαιώματος. 2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται, αν η κατάσταση 
των προϊόντων έχει ματαβληθεί ή επιδεινωθεί μετά τη 
διάθεση τους στο εμπόριο. 
α) καταργείται 
β) καταργείται 
γ) καταργείται 
Άρθρο 7 
Το δικαίωμα επί του σήματος μπορεί να αντιταχθεί κατά 
του κατόχου άδειας εκμεταλλεύσεως, μόνον όταν αυτός 
παραβαίνει τους όρους της σύμβασης άδειας εκμεταλ­
λεύσεως σχετικά με τη διάρκεια της ή με το φάσμα των 
εμπορευμάτων ή υπηρεσιών για τις οποίες έχει καταχω­
ρισθεί το σήμα ή όταν δεν συμμορφώνεται με τις 
οδηγίες του δικαιούχου του σήματος σχετικά με την 
ποιότητα των προϊόντων ή υπηρεσιών. 
Άρθρο 8 
α) 
β) 
γ) 
2. 
α) αμετάβλητη 
αν είναι πανομοιότυπο με προγενέστερο δικαίωμα 
και τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες είναι πανομοιότυπες 
με εκείνες για τις οποίες έχει καταχωρισθεί το 
προγενέστερο δικαίωμα στις περιπτώσεις που 
αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχεία α) ή β) ή 
αν έχει χρησιμοποιηθεί στις περιπτώσεις που 
αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχεία γ) ή δ)' 
αν είναι πανομοιότυπο με προγενέστερο δικαίωμα 
και τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες είναι παρόμοιες με 
εκείνες για τις οποίες έχει καταχωρισθεί το προγε­
νέστερο δικαίωμα, στις περιπτώσεις της παραγρά­
φου 2 στοιχεία α) ή β) ή αν έχει χρησιμοποιηθεί στις 
περιπτώσεις της παραγράφου 2 στοιχεία γ) ή δ) με 
αποτέλεσμα να δημιουργείται κίνδυνος συγχύσεως 
μεταξύ του σήματος του οποίου ζητείται η καταχώ­
ριση και του προγενέστερου δικαιώματος, για το 
κοινό της περιοχής στην οποία ισχύει το προγενέ­
στερο δικαίωμα' 
αν είναι παρόμοιο με το προγενέστερο δικαίωμα και 
τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες είναι πανομοιότυπες ή 
παρόμοιες με εκείνες για τις οποίες έχει καταχωρι­
σθεί το προγενέστερο δικαίωμα, στις περιπτώσεις 
της παραγράφου 2 στοιχεία α) ή β) ή αν έχει 
χρησιμοποιηθεί στις περιπτώσεις της παραγράφου 
2 στοιχεία γ) ή δ), με αποτέλεσμα να δημιουργείται 
κίνδυνος συγχύσεως μεταξύ του σήματος του 
οποίου ζητείται η καταχώριση και του προγενέστε­
ρου δικαιώματος, για το κοινό της περιοχής στην 
οποία ισχύει το προγενέστερο δικαίωμα. 
Ως «προγενέστερα δικαιώματα» νοούνται: 
τα σήματα των οποίων η ημερομηνία κατάθεσης της 
αίτησης καταχώρισης είναι προγενέστερη της 
ημερομηνίας κατάθεσης της αίτησης για το σήμα, 
αφού ληφθεί υπόψη, ενδεχόμενα, το δικαίωμα 
προτεραιότητας που μπορεί να προβληθεί για τα 
σήματα αυτά και τα οποία ανήκουν στις παρακάτω 
κατηγορίες: 
Αριθ. C 351/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 85 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
Άρθρο 9 
1. Όταν κατά τη διάρκεια διαδικασίας αμφισβητή­
σεως της καταχωρίσεως ή απαγορεύσεως της χρήσεως 
σήματος, η αρχή η οποία έχει επιληφθεί της υποθέσεως 
κρίνει ότι η διαφορά η οποία υφίσταται μεταξύ αυτού 
του σήματος και ενός άλλου σήματος ή δικαιώματος, 
δύναται να επιλυθεί δια φιλικής διευθετήσεως, υποβάλ­
λει στους ενδιαφερόμενους προτάσεις, οι οποίες 
επιδιώκουν την υπαγωγή της χρήσεως του σήματος ή 
του άλλου δικαιώματος σε όρους ικανούς να αποκλεί­
σουν τον κίνδυνο σοβαρής συγχύσεως του κοινού. 
2. Αν ο δικαιούχος του σήματος ή του άλλου 
δικαιώματος δεν παρίσταται ως διάδικος στη διαδικα­
σία, η ανωτέρω αναφερόμενη αρχή δύναται να προσκα­
λέσει. 
Άρθρο 10 
1. Ο δικαιούχος σήματος ή άλλου αποκλειστικού 
δικαιώματος ο οποίος επί τρία συνεχή έτη ανέχθηκε τη 
χρήση σε ένα κράτος μέλος μεταγενέστερου σήματος 
δυνάμενου να προκαλέσει κίνδυνο συγχύσεως με το 
σήμα ή το δικαίωμα του οποίου είναι δικαιούχος, δεν 
δύναται πλέον να ζητήσει την ακύρωση του μεταγενέ­
στερου σήματος, ούτε να απαγορεύσει τη χρήση του 
εντός του αυτού ή άλλου κράτους μέλους, εκτός και αν η 
κατάθεση του μεταγενέστερου σήματος αντίκειται στην 
καλή πίστη. — κοινοτικά σήματα, 
— σήματα καταχωρισθέντα σε κράτος μέλος, 
— σήματα, η διεθνής καταχώριση των οποίων 
ισχύει σε ένα κράτος μέλος' 
β) οι αιτήσεις για καταχώριση σημάτων, που αναφέρο­
νται στο στοιχείο α), υπό την επιφύλαξη της 
καταχώρισης τους" 
γ) τα σήματα τα οποία κατά την ημερομηνία κατάθε­
σης της αίτησης για την καταχώριση του σήματος 
είναι ευρέως γνωστά σε ένα κράτος μέλος κατά την 
έννοια του άρθρου 6 στοιχείο α) της σύμβασης των 
Παρισίων" 
δ) κάθε σημείο που χρησιμοποιείται στις συναλλαγές 
πριν από την κατάθεση της αίτησης για το σήμα, το 
οποίο, σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους το οποίο 
το διέπει, παρέχει στο δικαιούχο του το δικαίωμα να 
απαγορεύει τη χρήση μεταγενέστερου σήματος* 
ε) κάθε σημείο που περιέχει: 
— το όνομα τρίτου, εφόσον η χρήση αυτού του 
ονόματος σε σχέση με τα προϊόντα ή τις 
υπηρεσίες για τις οποίες ζητείται καταχώριση 
του σήματος είναι δυνατό να βλάψει σοβαρά την 
τιμή, τη φήμη ή τη φερεγγυότητα αυτού του 
προσώπου, 
— προσωπογραφία τρίτου, 
— έργο τρίτου, προστατευόμενο από το δίκαιο 
πνευματικής ιδιοκτησίας ή από βιομηχανικό 
πρότυπο ή σχέδιο, 
έτσι ώστε στην περίπτωση που θα προβληθούν αντιρρή­
σεις κατά της καταχώρισης του σήματος, βασιζόμενες 
σε τέτοιο σημείο, ή κατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας 
κηρύξεως της ακυρότητας του σήματος, να μην απαιτεί­
ται να αποδειχθεί ο κίνδυνος σύγχυσης. 
Άρθρο 9 
1. Αν κατά τη διαξαγωγή της διαδικασίας αντιρρή­
σεων κατά της καταχωρίσεως σήματος ή της κηρύξεως 
της ακυρότητας σήματος ή απαγορεύσεως της χρησιμο­
ποιήσεως του, η αρμόδια υπηρεσία κρίνει ότι η διαφορά 
που υφίσταται μεταξύ του δικαιούχου του σήματος και 
του δικαιούχου άλλου σήματος ή προσώπων που έχουν 
κάποιο άλλο δικαίωμα μπορεί να επιλυθεί με φιλικό 
διακανονισμό, υποβάλλει στα μέρη προτάσεις βάσει 
των οποίων η χρησιμοποίηση του σήματος ή η άσκηση 
άλλου δικαιώματος μπορεί να εξαρτηθεί από προϋποθέ­
σεις που να αποκλείουν τον κίνδυνο συγχύσεως για το 
κοινό. 
2. αμετάβλητη 
Άρθρο 10 
1. Αν ο δικαιούχος ενός καταχωρισθέντος σήματος ή 
άλλου προγενέστερου δικαιώματος το οποίο αναφέρε­
ται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 στοιχεία α) έως δ) έχει 
ανεχθεί τη χρησιμοποίηση μεταγενέστερου σήματος 
που έχει καταχωρισθεί στο εν λόγω κράτος μέλος επί 
τρία συνεχή έτη κατά τα οποία ήταν εν γνώσει της 
χρησιμοποίησης αυτής, δεν δικαιούται να ζητήσει την 
κήρυξη της ακυρότητας ούτε να αντιταχθεί στη 
χρησιμοποίηση μεταγενέστερου σήματος σε σχέση με 
τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τις οποίες χρησιμοποιήθη­
κε το σήμα αυτό, εκτός αν η κατάθεση του μεταγενέστε­
ρου σήματος αντίκειται στην καλή πίστη. 
31. 12. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 351/11 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
2. Η παράγραφος 1 δεν θίγει το δικαίωμα του 
δικαιούχου σήματος το οποίο είναι ευρύτατα γνωστό σε 
ένα κράτος μέλος κατά την έννοια του άρθρου 6 
στοιχείο α) της συνθήκης των Παρισίων να ζητήσει, 
εντός προθεσμίας πέντε ετών από της ημερομηνίας του 
σήματος, την ακύρωση ή την απαγόρευση της χρήσεως 
του εντός του κράτους αυτού. 
Άρθρο 11 
1. Πλην περιπτώσεων όπου υφίσταται νόμιμη δι­
καιολογία, το σήμα πρέπει, υπό τους όρους που 
προβλέπει η παρούσα οδηγία, να αποτελέσει στο εν 
λόγω κράτος μέλος αντικείμενο σοβαρής χρησιμοποιή­
σεως για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες για τα οποία 
καταχωρίσθηκε. 2. αμετάβλητη 
2. Ως νόμιμη δικαιολογία θεωρούνται μόνον οι 
περιστάσεις που είναι ανεξάρτητες της βουλήσεως του 
δικαιούχου του σήματος. 
3. Η χρήση του σήματος από κάτοχο αδείας, από 
άτομο οικονομικά συνδεόμενο με το δικαιούχο του 
σήματος ή άτομο το οποίο έχει εξουσιοδοτηθεί να 
χρησιμοποιεί συλλογικό σήμα ή σήμα εγγυήσεως από 
το δικαιούχο. 
4. Η παρούσα διάταξη δεν εφαρμόζεται επί των 
σημάτων τα οποία κατατέθηκαν, στο σχετικό κράτος 
μέλος, πριν από την ημερομηνία που ορίζει το άρθρο 18 
παράγραφος 1 παρά μόνον κατόπιν αυτής. 
Άρθρο 12 
Όταν η νομοθεσία ενός κράτους μέλους προβλέπει ότι η 
ύπαρξη σήματος είναι δυνατόν να αντιταχθεί στην 
καταχώριση μεταγενέστερου σήματος, απαιτεί, βάσει 
της αιτήσεως του καταθέτη ή αρμόδιας αρχής, την 
προσκόμιση αποδείξεως από τον εναντιούμενο ότι το 
προγενέστερο σήμα χρησιμοποιήθηκε, σύμφωνα με το 
άρθρο 11, κατά τη διάρκεια των πέντε ετών που 
προηγήθηκαν από τη δημοσίευση της αιτήσεως του 
μεταγενέστερου σήματος, εφόσον κατά την ημερομηνία 
αυτή ο χρόνος καταχωρίσεως του προγενέστερου 
σήματος ανήρχετο τουλάχιστον σε πέντε έτη. Αν το 
προγενέστερο σήμα χρησιμοποιήθηκε μόνον για ένα 
τμήμα των προϊόντων ή των υπηρεσιών για τα οποία 
κατεχωρίσθη, θεωρείται, κατά την εξέταση της ενα­
ντιώσεως, ότι κατεχωρίσθη μόνον για τα σχετικά 
προϊόντα ή τις υπηρεσίες. Άρθρο 11 
1. Αν εντός πέντε ετών από της καταχωρίσεως, ο 
δικαιούχος δεν έχει πράγματι κάνει χρήση στο ενδιαφε­
ρόμενο κράτος μέλος του σήματος για τον προσδιορι­
σμό των προϊόντων ή των υπηρεσιών για τις οποίες έχει 
γίνει η καταχώριση ή αν η χρήση ανεστάλη επί πέντε 
συνεχή έτη, το δικαίωμα επί του σήματος υπόκειται στις 
κυρώσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, 
εκτός αν η μη χρησιμοποίηση οφείλεται σε εύλογη 
αιτία. 
1. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1 θεωρείται 
επίσης ως χρησιμοποίηση: 
°0 Ά χρήση του σήματος υπό μορφή η οποία διαφέρει 
ως προς τα στοιχεία που δεν μεταβάλλουν το 
διακριτικό χαρακτήρα του σήματος, όπως αυτό έχει 
καταχωρισθεί' 
β) η επίθεση του σήματος σε προϊόντα ή στη συσκευα­
σία τους στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος αποκλει­
στικά για την εξαγωγή. 
2. αμετάβλητη 
3. Η χρήση του σήματος με τη συναίνεση του 
δικαιούχου ή από τρίτο ο οποίος δικαιούται να 
χρησιμοποιεί ένα συλλογικό σήμα ή ένα σήμα εγγυή­
σεως, θεωρείται ότι αποτελεί χρήση από το δικαιούχο. 
4. αμετάβλητη 
Άρθρο 12 
Αν η νομοθεσία ενός κράτους μέλους επιτρέπει να 
υποβληθούν, βάσει δικαιωμάτων επί προγενέστερου 
σήματος, αντιρρήσεις κατά της καταχώρισης μεταγενέ­
στερου σήματος, πρέπει να προβλεφθεί ότι ο προβάλ­
λων τις αντιρρήσεις οφείλει, μετά από αίτηση του 
δηλούντος ή της αρμόδιας υπηρεσίας, να προσκομίσει 
την απόδειξη ότι κατά τη διάρκεια των πέντε ετών που 
προηγήθηκαν της δημοσίευσης της δήλωσης του 
μεταγενέστερου σήματος, είχε γίνει πραγματική χρήση 
του προγενέστερου σήματος στο ενδιαφερόμενο κράτος 
μέλος για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες για τα οποία έχει 
καταχωρισθεί ή ότι υπήρχε εύλογη αιτία για τη μη 
χρήση του, εφόσον, κατά την ημερομηνία αυτή, το 
προγενέστερο σήμα ήταν καταχωρισμένο επί πέντε 
τουλάχιστον έτη. Αν δεν προσκομιστεί η απόδειξη 
αυτή, οι αντιρρήσεις απορρίπτονται. Αν το προγενέστε­
ρο σήμα χρησιμοποιήθηκε για τμήμα μόνο των προϊό­
ντων ή των υπηρεσιών για τα οποία έχει καταχωριστεί, 
όσον αφορά την εξέταση των αντιρρήσεων, θεωρείται 
καταχωρισμένο μόνο για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες 
αυτές. 
Αριθ. C 351/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 85 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
Άρθρο 13 
1. Η ανανέωση του σήματος εξαρτάται από την 
προσκόμιση δηλώσεως χρήσεως η οποία αναφέρει τα 
προϊόντα ή τις υπηρεσίες για τις οποίες χρησιμοποιή­
θηκε το σήμα, σύμφωνα με το άρθρο 11, κατά τη 
διάρκεια των πέντε ετών που προηγήθηκαν της λήξεως 
της ισχύος της καταχωρίσεως. 
2. Αν η δήλωση χρήσεως καλύπτει μόνο τμήμα των 
προϊόντων ή των υπηρεσιών για τα οποία συγκεκριμένα 
το σήμα, η καταχώριση δεν ανανεώνεται παρά μόνον 
για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες. 
3. Οι νομοθεσίες των κρατών μελών καθορίζουν τη 
διαδικασία υποβολής της δηλώσεως χρήσεως και τις 
επιβλητέες κυρώσεις σε περίπτωση υποβολής ψευδούς 
δηλώσεως. Άρθρο 13 
1. καταργείται 
καταργείται 
3. καταργείται 
Άρθρο 14 
1. Δεν είναι έγκυρο το σήμα το οποίο δεν χρησιμο­
ποιήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 11, κατά τη διάρκεια 
συνεχούς περιόδου πέντε ετών" εντούτοις, το σήμα δεν 
δύναται πλέον να διαγραφεί όταν, μεταξύ της λήξεως 
της ανωτέρω περιόδου και της ημερομηνίας κατά την 
οποία αμφισβητήθηκε η εγκυρότητα του σήματος, το 
τελευταίο χρησιμοποιήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 11, η 
δε χρήση αυτού πραγματοποιήθηκε με καλή πίστη. 
2. Επίσης το σήμα το οποίο μετά την καταχώριση 
του 
α) απέκτησε, λόγω της χρήσεως του από μέρους του 
δικαιούχου, ειδική σημασία ώστε να ταυτίζεται με 
το συνήθη χαρακτηρισμό του προϊόντος ή της 
υπηρεσίας για την οποία κατεχωρίσθη' 
β) κατέστη ικανό, λόγω της χρησιμοποιήσεως των 
προϊόντων ή των υπηρεσιών για τα οποία κατεχωρί­
σθη, να παραπλανήσει το κοινό, κυρίως, σχετικά με 
τη φύση, την ποιότητα ή τον τόπο προελεύσεως των 
ανωτέρω προϊόντων ή των υπηρεσιών. Άρθρο 14 
1. Κηρύσσεται άκυρο το σήμα όταν, επί διάστημα 
πέντε συνεχών ετών δεν έχει γίνει πραγματική χρήση 
του στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος για τα προϊόντα ή 
τις υπηρεσίες για τις οποίες έχει καταχωριστεί και δεν 
υπάρχει εύλογη αιτία για τη μη χρήση του* εντούτοις, το 
εν λόγω σήμα μπορεί να μην κηρυχθεί άκυρο αν, μετά τη 
λήξη της προθεσμίας αυτής και πριν από το χρονικό 
σημείο κατά το οποίο αμφισβητήθηκε το κύρος του 
σήματος, σημειώθηκε καλόπιστη έναρξη ή επανάληψη 
της χρήσης του σήματος. 
2. αμετάβλητη 
α) έχει γίνει, συνεπεία πράξεων ή της αδράνειας του 
δικαιούχου, η συνήθης εμπορική ονομασία προϊό­
ντος ή υπηρεσίας για τα οποία έχει καταχωρισθεί. 
β) αμετάβλητη 
Άρθρο 15 
Αν η αιτία για την οποία ένα σήμα δεν γίνεται δεκτό 
προς καταχώριση ή ακυρώνεται αφορά μόνο τμήμα των 
προϊόντων ή των υπηρεσιών για τα οποία το σήμα αυτό 
κατατέθηκε ή κατεχωρίσθη, η άρνηση της καταχωρί­
σεως ή η ακύρωση περιορίζεται μόνον στα ανωτέρω 
προϊόντα ή τις υπηρεσίες. Άρθρο 15 
αμετάβλητη 
Άρθρο 16 
Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 8 τα 
κράτη μέλη, των οποίων η νομοθεσία επιτρέπει την 
κατάθεση των συλλογικών σημάτων ή των σημάτων 
εγγυήσεως, δύνανται να προβλέψουν την άρνηση 
καταχωρίσεως ή την ακύρωση των σημάτων αυτών για 
λόγους διάφορους από αυτούς που αναφέρονται στα 
άρθρα 2 και 14, στο μέτρο που το επιβάλλει η λειτουργία 
των σημάτων αυτών. Άρθρο 16 
αμετάβλητη 
31. 12. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 351/13 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
Άρθρο 17 
Οι νομοθεσίες των κρατών μελών καθορίζουν τη 
διαδικασία καταχωρίσεως και ακυρώσεως των σημάτων 
καθώς και τις συνέπειες αυτής της ακυρώσεως. Δύνα­
νται επιπλέον να προβλέψουν ότι δεν δύναται να 
αντιταχθεί σε τρίτους σήμα το οποίο υπάγεται σε έναν 
από τους λόγους διαγραφής που προβλέπονται στην 
παρούσα οδηγία. Άρθρο 17 
Άρθρο 18 
1. Τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν να θεσπίσουν τις 
νομοθετικές, διοικητικές και κανονιστικές διατάξεις 
που είναι απαραίτητες για τη συμμόρφωση τους στην 
παρούσα οδηγία, το αργότερο.... 
Ενημερώνουν αμελλητί την Επιτροπή σχετικά. 
2. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή το 
κείμενο των βασικών διατάξεων εσωτερικού δικαίου 
που θεσπίζουν, στον τομέα τον οποίο διέπει η παρούσα 
οδηγία. 
Άρθρο 19 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. αμετάβλητη. 
Άρθρο 17α 
Το σύμβολο που αποτελείται από το κεφαλαίο γράμμα R 
μέσα σε κύκλο, δηλαδή ®, μπορεί να χρησιμοποιηθεί 
προς δήλωση καταχωρισθέντος σήματος. 
Άρθρο 18 
αμετάβλητη 
2. αμετάβλητη 
Άρθρο 19 
αμετάβλητη 
Τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου που απαγορεύει τη χρησιμοποίηση 
ορισμένων ουσιών με ορμονική δράση στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις (χ) 
COM(85) 832 τελικό 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο Συμβούλιο δυνάμει του άρθρου 149 παράγραφος 2 της 
συνθήκης ΕΟΚ στις 18 Δεκεμβρίου 1985) 
(85/C 351/06) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομι­
κής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 43, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι η χορήγηση σε εκτρεφόμενα ζώα ορισμένων ουσιών 
με ορμονική δράση ρυθμίζεται διαφορετικά στα διάφο­
ρα κράτη μέλη' ότι, αν η επίπτωση των ουσιών αυτών 
επί των όρων εκτροφής είναι προφανής, οι επιπτώσεις 
τους στην ανθρώπινη υγεία εκτιμάται διαφορετικά από 
τις ρυθμίσεις αυτές' ότι αυτή η διαφοροποίηση οδηγεί 
σε στρέβλωση των όρων του ανταγωνισμού μεταξύ των 
0 ΕΕ αριθ. C 313 της 4. 12. 1985, σ. 4. παραγωγών που αποτελούν αντικείμενο κοινών οργα­
νώσεων της αγοράς και σε σημαντικά εμπόδια στις 
ενδοκοινοτικές συναλλαγές' 
ότι είναι αναγκαίο να τεθεί τέρμα σ' αυτές τις 
στρεβλώσεις και τα εμπόδια εξασφαλίζοντας σε όλους 
τους καταναλωτές όρους εφοδιασμού για τα εν λόγω 
προϊόντα που να είναι αισθητά ταυτόσημοι, εξασφαλί­
ζοντας συγχρόνως την προμήθεια ενός προϊόντος που 
ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανησυχίες τους και τις 
προσδοκίες τους' ότι οι δυνατότητες διαθέσεως των εν 
λόγω προϊόντων δεν μπορούν παρά να είναι επωφελείς' 
ότι θα πρέπει εφεξής να απαγορευθεί η χρησιμοποίηση 
ορμονικών ουσιών για λόγους παχύνσεως' ότι αν η 
χορήγηση ορισμένων ουσιών μπορεί να επιτραπεί για 
θεραπευτικό σκοπό, θα πρέπει να ελέγχεται αυστηρά, 
προκειμένου να αποφευχθεί κάθε εκτροπή της χρησιμο­
ποιήσεως της' 
ότι επιπλέον όλα τα ζωντανά ζώα στα οποία έχουν 
χορηγηθεί τέτοιες ουσίες και τα κρέατα τα οποία 
προέρχονται από αυτά δεν μπορούν κατ' αρχήν να