2009
«ΔΙΚΤΥΑ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ » 
ΚΑΙ « ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΑ ΕΡΓ Α » 
ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΑΝ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ;ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ 
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
Ειδική έκθεση  αριθ.  8
EL
ISSN 1831-0826

«ΔΙΚΤΥΑ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ» 
ΚΑΙ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΑ ΕΡΓΑ» ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΑΝ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ;Ειδική έκθεση αριθ. 8  2009
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO(δυνάμει του άρθρου 248, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, EΚ)
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;2
EYPΩΠAÏKO EΛEΓKTIKO ΣYNEΔPIO
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-45410
Φαξ +352 4398-46410
E-mail: euraud@eca.europa.eu
Internet:  http://www.eca.europa.eu
Ειδική έκθεση αριθ. 8  2009
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το Διαδίκτυο 
μέσω του εξυπηρετητή Europa (http://europa.eu).
Βιβλιογραφικό δελτίο υπάρχει στο τέλος του τεύχους.Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2009ISBN 978-92-9207-407-4doi:10.2865/63351
© Ευρωπαϊκές Κοινότητες, 2009
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Belgium
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;3
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΣΗΜΕΙΑ
 ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ
I–V ΠΕΡΙΛΗΨΗ
1–16  ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1–5  ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΑΠΕΙΛΕΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Ε&ΤΑ)
1–3 ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
4–5 ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΔΟΞΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
6–16  TΟ ΕΚΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ-ΠΛΑΙΣΙΟ
9–11 TΑ ΝΕΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥΣ
12–16 ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ
17–18  ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
17 ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
18 ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
19–56  ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
19–27  ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ Ε&ΤΑ
22–24  ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
25–27 ΣΕ ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ, ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΗΤΑΝ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΘΕΝΤΑ ΕΡΓΑ 
28–43  ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΜΕΣΩΝ
29–35 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΤΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΑ, ΣΕ ΠΟΛΛΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ36–38 ΟΕ: ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ ΜΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΙΚΡΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ
39–43 Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΩΝ ΜΜΕ ΔΕΝ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΠΛΗΡΩΣ
44–53  Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΜΕΣΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
45–46 ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΙΔΙΚΟ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ
47–49 ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΥΦΙΣΤΑΤΑΙ ΠΑΝΤΟΤΕ ΕΠΑΡΚΗΣ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ
50 Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ: ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΧΡΟΝΟΒΟΡΑ ΚΑΙ ΣΥΧΝΑ ΑΔΙΑΦΑΝΗΣ51 ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑ ΕΡΓΑ, ΑΛΛΑ ΑΚΟΜΑ ΜΕ ΜΕΓΑΛΟ ΑΡΙΘΜΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ
52–53 ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ
54–56  ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Ε&ΤΑ
55–56 ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΚΟΝΔΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΛΙΓΟΤΕΡΟΥΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΣΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ Ε&ΤΑ
57–65  ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;4
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;5
Γ ΛΩΣΣΑΡΙΟ
Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας (EΧΕ) : Μια περιοχή χωρίς σύνορα για την έρευνα, στην οποία 
οι επιστημονικοί πόροι θα αξιοποιούνται καλύτερα, ώστε να δημιουργηθούν περισσότερες θέσεις απασχόλησης και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
Προγράμματα-πλαίσια Ε&ΤΑ (ΠΠ) : Πολυετή προγράμματα, τα οποία καθορίζουν, για μια 
δεδομένη περίοδο, τις επιστημονικές και τεχνολογικές δραστηριότητες που χρηματοδο-τούνται από την Κοινότητα, τον προϋπολογισμό τους και τους λεπτομερείς κανόνες για την τεχνική και οικονομική τους υλοποίηση.
Μέσα Ε&ΤΑ : Διαφορετικά είδη έργων που ορίζονται από τα ΠΠ. Κάθε μέσο αφορά ειδικούς 
στόχους και περιλαμβάνει ιδιαίτερες ρυθμίσεις συμμετοχής.
Δίκτυα αριστείας (ΔΑ) : Μέσο με σκοπό τη δημιουργία ουσιαστικής και μακροχρόνιας ολο-
κλήρωσης των ερευνητικών δραστηριοτήτων των εταίρων του δικτύου, το οποίο κατ’ αυτόν 
τον τρόπο, συμβάλλει στην άμεση αντιμετώπιση του κατακερματισμού των ερευνητικών 
δραστηριοτήτων στην Ευρώπη σε έναν δεδομένο τομέα.
Ολοκληρωμένα έργα (ΟΕ) : Μέσο για την επίτευξη φιλόδοξων και σαφώς προσδιορισμένων 
επιστημονικών και τεχνολογικών στόχων με ευρωπαϊκή διάσταση.
Ακαθάριστο εγχώριο προϊόν(ΑΕγχΠ) : Η συνολική αξία στην αγορά όλων των τελικών προ-
ϊόντων και υπηρεσιών που παράγονται σε μια χώρα ένα δεδομένο έτος.
Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) : Eπιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερα από 
250 άτομα και οι οποίες έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών που δεν υπερβαίνει τα 50 εκατομμύ-ρια ευρώ και/ή ετήσιο ισολογισμό που δεν υπερβαίνει τα 43 εκατομμύρια ευρώ.
Στόχοι SMART : Ειδικοί, μετρήσιμοι, εφικτοί, σχετικοί και χρονικώς προσδιορισμένοι στόχοι, 
όπως ορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;6
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
I.
Η ευρωπαϊκή έρευνα θεωρείται ότι πάσχει  
από ανεπάρκεια και διασπορά επενδύσεων. 
Ως τμήμα των δράσεων της ΕΕ για την αντι-
μετώπιση αυτού του προβλήματος, το έκτο 
πρόγραμμα-πλαίσιο (6ο ΠΠ) εισήγαγε δύο  
νέα μέσα, τα «δίκτυα αριστείας» και τα  «ολοκληρωμένα έργα». Ο σκοπός ήταν, αφε-
νός, να πραγματοποιηθεί η ουσιαστική και  
μακροχρόνια ολοκλήρωση των ερευνητικών 
δραστηριοτήτων και, αφετέρου, να επιτευ-χθούν φιλόδοξοι και σαφώς προσδιορισμέ-νοι επιστημονικοί και τεχνολογικοί στόχοι  
με ευρωπαϊκή διάσταση.
II.
Ο έλεγχος εξέτασε σε ποιο βαθμό τα «δίκτυα 
αριστείας» και τα «ολοκληρωμένα έργα» είχαν 
συμβάλει στην επίτευξη τόσο των στόχων της πολιτικής έρευνας που ορίζει η συνθήκη, όσο 
και των δικών τους ειδικών στόχων. Επίσης, 
εάν η Επιτροπή είχε διαχειριστεί αποτελε-
σματικά τα νέα μέσα και εάν το 6ο ΠΠ είχε 
τονώσει τις επενδύσεις Ε&ΤΑ.
III.
Tο Συνέδριο συμπέρανε ότι:
Tα μέσα του 6ου ΠΠ που ελέγχθηκαν  i) 
είχαν επιτύχει να προαγάγουν, αφενός,  
τη συνεργασία στον τομέα της έρευνας και, αφετέρου, έργα αποδεκτής ποιότη-
τας. Ωστόσο, τα μέσα αυτά λειτούργησαν 
χωρίς να υφίσταται ούτε σαφής λογική  
της παρέμβασης ούτε στόχοι SMART και 
δείκτες επιδόσεων.
Οι ειδικοί στόχοι των νέων μέσων επι- ii) 
τεύχθηκαν μόνον εν μέρει. Τα «δίκτυα  αριστείας» προώθησαν σε ικανοποιη-τικό βαθμό τη συνεργασία στον τομέα  της έρευνας, αλλά, συχνά, δεν εξασφάλι-σαν μια σταδιακή και αυτοσυντηρούμενη ολοκλήρωση των ερευνητικών δραστηρι-οτήτων μεταξύ των εταίρων του δικτύου. Τα «ολοκληρωμένα έργα» προήγαγαν  την υψηλής ποιότητας συνεργασία στην έρευνα, αλλά δεν προσέλκυσαν περισ-σότερους πόρους από τους επιμέρους  συμμετέχοντες ούτε εξασφάλισαν επι-πρόσθετες πηγές δημόσιας ή ιδιωτικής  χρηματοδότησης.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;7
V.
Tο Συνέδριο συνιστά επίσης τα εξής:
Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει εάν τα  i) 
δίκτυα αριστείας και τα έργα συνεργα-
σίας που προσομοιάζουν στα ολοκλη-
ρωμένα έργα διαθέτουν ρεαλιστικούς  στόχους και παρέχουν σημαντικά πλεο-
νεκτήματα σε σύγκριση με τα παραδοσι-
ακά μέσα για τη συνεργασία στον τομέα 
της έρευνας. Σε ό,τι αφορά τα δίκτυα  αριστείας που χρηματοδοτήθηκαν στο  πλαίσιο του 6ου ΠΠ, η Επιτροπή πρέπει 
να αξιολογήσει κατά περίπτωση, εάν τα προηγούμενα αποτελέσματα, η δυνητική προστιθέμενη αξία της ΕΕ και οι προο-πτικές αυτοσυντήρησης δικαιολογούν  
περαιτέρω χρηματοδότηση στο πλαίσιο 
του 7ου ΠΠ.
Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει τους διά- ii) 
φορους λόγους για τους οποίους υπήρξε 
σχετικά χαμηλό επίπεδο επενδύσεων των 
συμμετεχόντων στον τομέα της Ε&ΤΑ, σε 
σύγκριση με τους επιδιωκόμενους στό-
χους, και να προτείνει συγκεκριμένα  μέτρα. Πρέπει επίσης να καταστούν δια-
θέσιμα τα κατάλληλα στοιχεία, ώστε να 
παρακολουθηθεί το καταλυτικό αποτέ-
λεσμα της κοινοτικής χρηματοδότησης  
της Ε&ΤΑ. Πρέπει να επανεξεταστεί, κατά πόσο οι αναμενόμενοι στόχοι, ιδίως για 
τις ΜΜΕ και τον ιδιωτικό τομέα, ανταπο-
κρίνονται στην πραγματικότητα.
Προκειμένου να βελτιωθεί, κυρίως, η δια- iii) 
χείριση των έργων, η επαρκής υλοποί-
ησή τους και η ενδεδειγμένη αξιολόγησή τους, η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει 
σαφή και έγκαιρη καθοδήγηση, ταχύτε-ρες διαδικασίες σύναψης συμβάσεων και καλύτερη παρακολούθηση των έργων.ΣΥΝΟΨΗ
Σε ό,τι αφορά τη διαχείριση της Επιτρο- iii) 
πής, αποκαλύφθηκαν ορισμένες αδυνα-
μίες, ιδιαίτερα στην αρχή της εφαρμογής 
του 6ου ΠΠ, οι οποίες επηρέασαν την  
αποτελεσματικότητα των δράσεων, ιδίως 
αβεβαιότητα σχετικά με τον ειδικό ρόλο των νέων μέσων, ανεπαρκής καθοδήγηση 
και αδυναμίες στην παρακολούθηση των 
έργων.
Σε σύγκριση με το 5ο ΠΠ, το 6ο ΠΠ δεν iv) 
κατάφερε να επιτύχει σημαντική αύξηση των επενδύσεων των συμμετεχόντων  στον τομέα της Ε&ΤΑ. Η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα μειώθηκε μάλιστα με  σχετικούς όρους. Ο στόχος του 15 %,  ως συνολικού προϋπολογισμού για τις  θεματικές προτεραιότητες του 6ου ΠΠ,  ο οποίος θα διετίθετο για τη συμμετοχή των ΜΜΕ, δεν επιτεύχθηκε.
IV.
Tο Συνέδριο υπενθυμίζει την προηγούμενη σύστασή του ότι τα προγράμματα δαπανών πρέπει να βασίζονται σε μια σαφή λογική της παρέμβασης, η οποία να συνδέει τα μέσα με ρεαλιστικούς στόχους. Στο πλαίσιο αυτό, πρέ-
πει να εξεταστεί το ενδεχόμενο καθορισμού 
ενός μόνο στόχου για κάθε μέσο, προκειμέ-
νου να επιτυγχάνεται σαφήνεια ως προς τον ειδικό ρόλο των μέσων. Για κάθε πρόγραμμα 
πρέπει να διατυπώνονται οι ενδεδειγμένοι  
δείκτες επιδόσεων, προκειμένου να παρα-
κολουθούνται οι αναμενόμενες υλοποιήσεις, 
αποτελέσματα και αντίκτυπος.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;8
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΑΠΕΙΛΕΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ 
ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Ε&ΤΑ)
ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
 1.  Η έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη (Ε&ΤΑ) επηρεάζει καίρια την επιστη-
μονική και τεχνολογική πρόοδο και καινοτομία. Η έρευνα αποτελεί  υψηλή προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη 
της, ούτως ώστε να διατηρείται και να βελτιώνεται το υψηλό επίπεδο διαβίωσης των πολιτών της.
 2.  Οι συνολικοί στόχοι της πολιτικής Ε&ΤΑ1 της Ευρωπαϊκής Κοινότητας συνί-
στανται στην ενίσχυση των επιστημονικών και τεχνολογικών βάσεων της βιομηχανίας της Κοινότητας και στη διευκόλυνση της ανάπτυ-ξης της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της. Επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια ενθαρρύνονται να συνεργάζονται μεταξύ  τους σε υψηλής ποιότητας δραστηριότητες Ε&ΤΑ, αξιοποιώντας στο έπακρο το δυναμικό της εσωτερικής αγοράς.1 Συνθήκη για την ίδρυση της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας, Τίτλος XVΙΙΙ: 
Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, 
άρθρα 163 έως 173. Οι δραστηριότητες 
ορίζονται ως εξής:α) εφαρμογή προγραμμάτων έρευνας, 
τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης, 
με προώθηση της συνεργασίας με τις 
επιχειρήσεις, τα ερευνητικά κέντρα 
και τα πανεπιστήμια, καθώς και της 
συνεργασίας μεταξύ των φορέων 
αυτών·
β) προώθηση της συνεργασίας με 
τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς 
οργανισμούς, στον τομέα της 
κοινοτικής έρευνας, τεχνολογικής 
ανάπτυξης και επίδειξης·
γ) διάδοση και αξιοποίηση των 
αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων στον τομέα της κοινοτικής έρευνας, 
τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης·
δ) προώθηση της κατάρτισης και της 
κινητικότητας των ερευνητών της 
Κοινότητας.
ΜΕΣΗ ΕΤΗΣΙΑ ΔΑΠΑΝΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ Ε&ΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ  
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ (4ο ΠΠ ΕΩΣ 7ο ΠΠ)ΓΡΑΦΗΜΑ 1
σε εκατ. ευρώ ετησίως
4ο ΠΠ — EΕ των 12
(1995 έως 1998)5ο ΠΠ — EΕ των 15
(1999 έως 2002)6ο ΠΠ — EΕ των 15
(2003 έως 2006)6ο ΠΠ — EΕ των 25
(2004 έως 2006)7ο ΠΠ — EΕ των 27
(2007 έως 2013)2 7613 4254 0614 4477 217
1 0002 0003 0004 0005 0006 0007 0008 000
0
Πηγή : Νομοθετικές αποφάσεις για 4ο ΠΠ έως 7ο ΠΠ (εκτός Ευρατόμ).
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;9
 3.  Από το 1984, οι δραστηριότητες Ε&ΤΑ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας υλο-
ποιούνται μέσω πολυετών προγραμμάτων-πλαισίων (ΠΠ), τα οποία  
καθορίζουν, για μια δεδομένη περίοδο, τους επιστημονικούς και  τεχνολογικούς στόχους, τις γενικές γραμμές των δραστηριοτήτων,  
το συνολικό προϋπολογισμό και την κατανομή του κατά δράση, καθώς 
και τους λεπτομερείς κανόνες για την οικονομική συμμετοχή της Κοι-
νότητας. Η χρηματοδότηση στα διαδοχικά προγράμματα-πλαίσια της 
ΕΕ έχει αυξηθεί με τον χρόνο. Τα ΠΠ συνιστούν τον μεγαλύτερο ενιαίο 
δημόσιο πόρο χρηματοδότησης της έρευνας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με συνολικό μερίδιο μεταξύ 4 % και 5 % της συνολικής δημόσιας χρη-
ματοδότησης Ε&ΤΑ.
ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΔΟΞΙΕΣ 
ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
 4.  Η ευρωπαϊκή έρευνα θεωρείται ότι πάσχει από διαρθρωτικές αδυναμίες. 
Η Επιτροπή έχει τονίσει τα εξής2 :
α) παρατηρείται ανεπάρκεια και διασπορά επενδύσεων στον τομέα 
της Ε&ΤΑ,
β) οι ανθρώπινοι πόροι που διατίθενται στην έρευνα είναι ανεπαρ-
κείς,
γ) η δυνατότητα μετασχηματισμού επιστημονικών επιτευγμάτων σε 
πρωτοποριακά και ανταγωνιστικά προϊόντα και υπηρεσίες είναι  
περιορισμένη, και
δ) οι πολιτικές έρευνας στην Ευρώπη είναι κατακερματισμένες.
 5.  Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θεώρησαν ότι η δημιουργία ενός 
«Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας» (EΧΕ) συνιστά βασικό βήμα για την αντι-
μετώπιση αυτών των διαρθρωτικών αδυναμιών3. Ο ΕΧΕ θα αποτελούσε 
μια εσωτερική αγορά έρευνας και τεχνολογίας, καθώς και χώρο καλύ-
τερου συντονισμού των εθνικών και περιφερειακών δραστηριοτήτων και πολιτικών έρευνας. Tο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει θέσει για την 
Ένωση τον φιλόδοξο στόχο να καταστεί παγκοσμίως η πιο ανταγωνι-
στική και δυναμική οικονομία που βασίζεται στη γνώση, η οποία είναι 
ικανή να παρέχει βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη με περισσότερες και 
καλύτερες θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή
4. Υπό 
αυτό το πρίσμα, η προσπάθεια για την ευρωπαϊκή έρευνα πρέπει να 
αυξηθεί, με στόχο την προσέγγιση του 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος μέχρι το 2010 (από το 1,9 % που ήταν το 2000). Tα δύο τρίτα αυτής της νέας επένδυσης θα προέρχονταν από τον ιδιωτικό τομέα
5.2 Βλέπε την πρόταση της 
Επιτροπής για τις αποφάσεις 
του Συμβουλίου που αφορούν 
τα ειδικά προγράμματα σχετικά με την υλοποίηση του έκτου 
προγράμματος-πλαισίου, 
COM(2002) 43 τελικό, της 30.1. 
2002, τμήμα 5.1 «Αναγκαιότητα 
κοινοτικής παρέμβασης», σελίδα 71.
3 Η δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού 
Χώρου Έρευνας (EΧΕ) προτάθηκε 
από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
στην ανακοίνωσή της «Για έναν 
ευρωπαϊκό χώρο στον τομέα της έρευνας», τον Ιανουάριο του 2000. 
Ο στόχος της δημιουργίας του 
ΕΧΕ υιοθετήθηκε από την ΕΕ λίγο 
μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 
Λισσαβώνας, τον Μάρτιο του 2000.
4 Βλέπε τα συμπεράσματα του 
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 
Λισσαβώνας, Μάρτιος 2000, 
σημείο 5.
5 Βλέπε τα συμπεράσματα του 
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 
Βαρκελώνης, Μάρτιος 2002, 
σημείο 47.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;10
TΟ ΕΚΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ-ΠΛΑΙΣΙΟ
 6.  Tο έκτο πρόγραμμα-πλαίσιο (6ο ΠΠ)6 της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ήταν ένα 
μέσο που είχε σκοπό να συνδράμει στην επίτευξη των παραπάνω φιλό-
δοξων στόχων. Αποσκοπούσε στη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων 
που συνέβαλλαν τόσο στην καινοτομία όσο και στη δημιουργία του 
ΕΧΕ, με την ενθάρρυνση μεγαλύτερης ενσωμάτωσης και συντονισμού 
του κατακερματισμένου τομέα έρευνας της Ευρώπης. Για την περίοδο 
από το 2002 έως το 2006, το 6ο ΠΠ κάλυψε το πλήρες φάσμα, από τη 
βασική έως την εφαρμοσμένη έρευνα, την ανάπτυξη επιστημονικής και τεχνικής αριστείας και το συντονισμό της ευρωπαϊκής έρευνας. 
Tο πρόγραμμα διαρθρώθηκε γύρω από τρεις τίτλους:
ολοκλήρωση και ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας, —
δόμηση του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας, και —
ενίσχυση των βάσεων του Ευρωπαϊκού Χώρου της Έρευνας. —
ΚΥΡΙΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 6ου ΠΠΓΡΑΦΗΜΑ 2
Κύρια συστατικά στοιχεία του 6ου ΠΠ
Ολοκλήρωση
Eυρωπαϊκή έρευναΔόμηση
του Ευρωπαϊκού 
Χώρου ΈρευναςΕνίσχυση
των βάσεων του ΕΧΕ
Βασικές αρχές του 6ου ΠΠ
Συγκέντρωση
σε επιλεγμένους τομείς 
προτεραιότητας
για την έρευναΔιαρθρωτικό αποτέλεσμα
μέσω ισχυρότερων δεσμών 
με εθνικές, περιφερειακές 
και λοιπές ευρωπαϊκές 
πρωτοβουλίεςΣυντονισμός
Απλοποίηση6 Απόφαση αριθ. 1513/2002/ΕΚ 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 
2002 για το έκτο πρόγραμμα-
πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, 
τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας, με σκοπό τη συμβολή 
στη δημιουργία του ευρωπαϊκού 
χώρου έρευνας και στην 
καινοτομία (2002-2006) (ΕΕ L 232 
της 29.8.2002, σ. 1).
Πηγή : Οδηγός της Επιτροπής «Συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Έρευνα», 2η έκδοση, Φεβρουάριος 2004 
(http://ec.europa.eu/research/fp6/pdf/how-to-participate_en.pdf).
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;11
 7.  Με προϋπολογισμό περίπου 17 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα έτη 2002-2006, 
το 6ο ΠΠ χρηματοδότησε, μέχρι το τέλος του 2008, «έμμεσες» δραστηρι-
ότητες Ε&ΤΑ, εκτιμώμενης επενδυτικής αξίας 25 δισεκατομμυρίων ευρώ7. 
Το μεγαλύτερο τμήμα των δαπανών (περίπου το 75 %) πραγματοποιήθηκε στον τίτλο «Ολοκλήρωση και ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας», στο πλαίσιο επτά «θεματικών» προτεραιοτήτων
8, δηλαδή για προγράμματα 
που καλύπτουν ειδικά θέματα του τομέα έρευνας.
 8.  Προκειμένου να αναπτυχθεί η τεχνολογική ικανότητά τους και να διευ-
κολυνθεί η πρόσβασή τους σε υψηλής ποιότητας έρευνα, το 6ο ΠΠ  έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Για το σκοπό αυτό, δεσμεύτηκε το ποσό των 1,8 δισεκατομμυρίων  ευρώ, δηλαδή το 15 % του συνολικού προϋπολογισμού των θεματι-κών προτεραιοτήτων (κατά ένα τρίτο υψηλότερο του αντίστοιχου στο πλαίσιο του προηγούμενου προγράμματος-πλαισίου).
 TΑ ΝΕΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥΣ
 9.  Εκτός από τα παραδοσιακά μέσα9, με το 6ο ΠΠ εισήχθηκαν δύο νέα μέσα 
τα οποία αποσκοπούσαν ειδικά στην «ολοκλήρωση και ενίσχυση του 
Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας»:
τα «δίκτυα αριστείας» (ΔΑ) αποσκοπούσαν πρωταρχικά στη δημι- —
ουργία ουσιαστικής και μακροχρόνιας ολοκλήρωσης των ερευνητι-
κών δραστηριοτήτων των εταίρων του δικτύου, συμβάλλοντας κατ’ 
αυτόν τον τρόπο στην άμεση αντιμετώπιση του κατακερματισμού 
των ερευνητικών δραστηριοτήτων στην Ευρώπη σε μια δεδομένη 
θεματική προτεραιότητα.
τα «ολοκληρωμένα έργα» (ΟΕ) σχεδιάστηκαν για να παράγουν τη  —
γνώση που απαιτείται για την υλοποίηση των θεματικών προτεραι-
οτήτων, με την επίτευξη φιλόδοξων και σαφώς καθορισμένων επι-
στημονικών και τεχνολογικών στόχων με ευρωπαϊκή διάσταση.
 10.   Τα ΔΑ και ΟΕ μπορούσαν να πραγματοποιούνται σε κάθε μία από τις 
επτά «θεματικές προτεραιότητες» (βλέπε υποσημείωση 8). Tα μέσα  αυτά αναγνωρίζονται από το νομοθέτη ως τα κατ’ εξοχήν μέσα για τη 
δημιουργία προστιθέμενης αξίας, πέραν εκείνης που θα μπορούσε να 
επιτευχθεί με τις εθνικές προσπάθειες (ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία), 
ολοκληρώνοντας τις ευρωπαϊκές ικανότητες στον τομέα της έρευνας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα επιτυγχανόταν κρίσιμη μάζα σε ό,τι αφορά την εμπειρογνωσία, τις δραστηριότητες και τους πόρους (προσωπικό, 
προσόντα, ικανότητες, οικονομικά, υποδομή, εξοπλισμός). Επίσης,  τα νέα μέσα αναμένονταν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην 
επίτευξη του στόχου της δαπάνης του 15 % του προϋπολογισμού των 
θεματικών προτεραιοτήτων στις ΜΜΕ (βλέπε σημείο 8).7 Οι «έμμεσες» δραστηριότητες 
Ε&ΤΑ ορίζουν δράσεις που 
υλοποιούνται από αναδόχους των 
επιχορηγήσεων, σε αντίθεση με τις «άμεσες» δραστηριότητες που 
πραγματοποιεί η Επιτροπή μέσω 
του Κοινού Κέντρου Ερευνών της.
8 Οι επτά «θεματικές 
προτεραιότητες» είναι οι εξής: 
βιοεπιστήμες, γονιδιωματική και 
βιοτεχνολογία στην υπηρεσία 
της υγείας· τεχνολογίες της 
κοινωνίας των πληροφοριών· 
νανοτεχνολογίες και 
νανοεπιστήμες, πολυλειτουργικά υλικά βασισμένα στη γνώση και 
νέες διεργασίες και διατάξεις 
παραγωγής· αεροναυτική και 
διάστημα· ποιότητα και ασφάλεια 
των τροφίμων· αειφόρος 
ανάπτυξη, πλανητική μεταβολή 
και οικοσυστήματα· πολίτες και διακυβέρνηση στην κοινωνία της 
γνώσης.
9 Eιδικά στοχοθετημένα 
έργα, συντονισμένες δράσεις, ειδικά έργα στήριξης, δράσεις 
Marie Curie, ολοκληρωμένες 
πρωτοβουλίες υποδομής 
και δράσεις στο πλαίσιο του 
άρθρου 169.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;12
 11.  Τα πλαίσια 1 και 2 παρέχουν παραδείγματα του είδους των δραστηριο-
τήτων που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των ΔΑ και των ΟΕ.
ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ
 12.  Εντός της Επιτροπής, για το 6ο ΠΠ ευθύνονται από κοινού αρκετές γενι-
κές διευθύνσεις (ΓΔ)10. Όπως και για τα προηγούμενα προγράμματα-
πλαίσια, η Επιτροπή δημοσίευσε κατά περιόδους προσκλήσεις για  υποβολή προτάσεων περιγράφοντας τους γενικούς τομείς δραστη-ριοτήτων. Οι αιτήσεις χρηματοδότησης από δυνητικούς δικαιούχους 
αξιολογήθηκαν με τη βοήθεια ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων («αξι-
ολογητών»). Οι προτάσεις αξιολογήθηκαν βάσει των επιστημονικών 
και τεχνικών κριτηρίων που ορίζονταν στην πρόσκληση για υποβολή προτάσεων, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων διαχείρισης που  
συνδέονταν με τη δυνητική ικανότητα των προσφερόντων να υλοποι-
ήσουν τα έργα. Τα έργα που θεωρήθηκαν ότι άξιζαν περισσότερο τη 
χρηματοδότηση της ΕΕ επιλέγησαν από την Επιτροπή και έλαβαν τις 
σχετικές επιχορηγήσεις.
 13.  Η πρόοδος των έργων αποτέλεσε αντικείμενο παρακολούθησης και περι-
οδικής αξιολόγησης από την Επιτροπή, στην οποία περιλαμβανόταν 
η αναφορά στους στόχους που είχαν καθοριστεί ειδικά για κάθε μέσο. 
Η παρακολούθηση αυτή πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια ανεξάρτη-των εμπειρογνωμόνων (αναθεωρητών)
11.10 Μαζί με τη ΓΔ Έρευνας, η οποία 
είναι η κύρια γενική διεύθυνση 
που διαχειρίζεται και συντονίζει 
τις δραστηριότητες του 6ου ΠΠ, τέσσερεις άλλες ΓΔ διαχειρίστηκαν, 
επίσης, τμήματα συγκεκριμένων 
προγραμμάτων: η ΓΔ Κοινωνίας 
της Πληροφορίας και Μέσων 
Επικοινωνίας, η ΓΔ Ενέργειας και Μεταφορών, η ΓΔ Επιχειρήσεων 
και Βιομηχανίας, η ΓΔ Αλιείας 
και Ναυτιλιακών Υποθέσεων . 
Εκτός αυτού, η ΓΔ «Κοινό Κέντρο 
Ερευνών» είναι υπεύθυνη για τις 
δραστηριότητες που υλοποιεί 
άμεσα η Επιτροπή.
11 Βλέπε σημείο 25 και 
υποσημείωση 19.
ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΔΑ;
Κάθε ΔΑ είναι διαφορετικό. Ως παραδείγματα συγκεκριμένων δραστηριοτήτων που πραγματοποιήθηκαν 
αναφέρονται τα εξής:
Η ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο των ΔΑ που εξετάστηκαν περιλάμ-
βανε την ανταλλαγή φοιτητών που εκπονούσαν τη διδακτορική τους διατριβή και ερευνητικού προσωπι-
κού, τη διοργάνωση κοινών εργαστηρίων, τη δημιουργία εικονικών ερευνητικών ομάδων εργασίας μέσω 
του Διαδικτύου, τη δημιουργία εικονικών εργαστηρίων και ινστιτούτων και τη διοργάνωση επισκέψεων 
με σκοπό την πρόσβαση σε εξωτερικές εγκαταστάσεις.
Στις κοινές δραστηριότητες έρευνας οι οποίες υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο των ΔΑ που εξετάστηκαν περι-
λαμβάνονταν η χρηματοδότηση επιμέρους ερευνητικών έργων, συχνά μέσω εσωτερικών προσκλήσεων για την υποβολή προτάσεων, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με την ευθύνη των επικεφαλής επιστημο-νικών καθηκόντων.
Η διάδοση των δραστηριοτήτων αριστείας περιλάμβανε επισκέψεις στη σχετική βιομηχανία, συμμετοχή 
σε διεθνείς διασκέψεις, διοργάνωση θερινών μαθημάτων και άλλων εκδηλώσεων κατάρτισης, τη διάδοση 
πληροφοριακών στοιχείων για τα έργα μέσω ειδικής ιστοσελίδας, ενημερωτικά δελτία, δελτία Τύπου και 
δημοσίευση άρθρων.ΠΛΑΙΣΙΟ 1
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;13
 14.  Τα έργα που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο των ΔΑ και των ΟΕ απορρόφησαν 
σχεδόν το 50 % των πόρων του 6ου ΠΠ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της 
Επιτροπής, στο πλαίσιο του 7ου προγράμματος-πλαισίου (2007-2013), τα ΔΑ και τα έργα συνεργασίας που διαθέτουν χαρακτηριστικά ολο-
κληρωμένων έργων έλαβαν το 16 % της συνολικής χρηματοδότησης 
του 7ου ΠΠ, η οποία χορηγήθηκε μέχρι τον Φεβρουάριο του 2009
12.
 15.  Το 6ο ΠΠ χρηματοδότησε 167 έργα ως ΔΑ, στα οποία μετείχαν περίπου 
5 000 συμμετέχοντες, ενώ η συνολική συνεισφορά της ΕΕ ανήλθε σε 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ (έναντι επιλέξιμων επενδυτικών δαπανών ύψους 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ). Κατά μέσο όρο, κάθε ΔΑ περιλάμ-
βανε περίπου 30 εταίρους και κοινοτική συνεισφορά ύψους 7 εκατομ-
μυρίων ευρώ ανά σύμβαση. Σχεδόν 700 έργα χρηματοδοτήθηκαν ως 
ΟΕ, περιλαμβάνοντας περίπου 17 000 συμμετέχοντες και συνολική  κοινοτική συνεισφορά ύψους 6,5 δισεκατομμυρίων ευρώ (έναντι επι-
λέξιμων επενδυτικών δαπανών ύψους 10,7 δισεκατομμυρίων ευρώ). 
Κατά μέσο όρο, κάθε ΟΕ περιλάμβανε περίπου 25 εταίρους και συνε-
παγόταν κοινοτική συνεισφορά ύψους 9,5 εκατομμυρίων ευρώ ανά  
σύμβαση.
 16.  Συνολικά, οι διαθέσιμοι πόροι του 6ου ΠΠ επέτρεψαν τη χρηματοδό-
τηση μόνο μίας στις πέντε προσφορές που υποβλήθηκαν. Η αναλογία 
αυτή είναι παρόμοια με εκείνη των καθεστώτων χρηματοδότησης του 
Εθνικού Επιστημονικού Ιδρύματος των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά  χαμηλότερη από εκείνη του προηγούμενου προγράμματος-πλαισίου 
(26 %). Σε σύγκριση με τα έργα ΟΕ, το ποσοστό προτάσεων ΔΑ που 
χρηματοδοτήθηκαν ήταν υψηλότερο.12 Απόφαση αριθ. 1982/2006/EΚ 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου της 18ης 
Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο 
δραστηριοτήτων έρευνας, 
τεχνολογικής ανάπτυξης και 
επίδειξης της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας (2007 έως 2013), (ΕΕ L 412 της 30.12.2006, σ. 1). 
Στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ, τα 
«έργα συνεργασίας» μπορούν να 
περιλαμβάνουν τις δραστηριότητες 
που υλοποιούνταν στο παρελθόν 
από τα «ολοκληρωμένα έργα»
.
ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΟΕ;
Οι δραστηριότητες που καλύπτονταν από ένα έργο που υλοποιούνταν στο πλαίσιο ενός ΟΕ εμπίπτουν 
σε μια από τις ακόλουθες κατηγορίες:
δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, οι οποίες αποσκοπούν άμεσα στην παρα-• 
γωγή νέας γνώσης, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων που αφορούν την καινοτομία και 
τη διάδοση·
δραστηριότητες επίδειξης που σκοπό έχουν να αποδεικνύουν τη βιωσιμότητα των νέων τεχνολογιών • 
που προσφέρουν δυνητικό οικονομικό πλεονέκτημα, αλλά οι οποίες δεν μπορούν να τεθούν άμεσα 
στην αγορά (π.χ. δοκιμές υποδειγμάτων)·
δραστηριότητες κατάρτισης που αποσκοπούν στην επαγγελματική ανάπτυξη των ερευνητών και άλλου • 
βασικού προσωπικού, διευθυντών έρευνας, στελεχών βιομηχανίας (ιδίως των ΜΜΕ), και δυνητικών 
χρηστών της παραχθείσας γνώσης από το έργο.ΠΛΑΙΣΙΟ 2
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;14
ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
 17.  Στόχος του ελέγχου ήταν να αξιολογηθεί σε ποιο βαθμό:
τα δίκτυα αριστείας και τα ολοκληρωμένα έργα συνέβαλαν στην  —
επίτευξη των στόχων της πολιτικής στον τομέα της έρευνας που 
ορίζει η συνθήκη, καθώς και τους δικούς τους ειδικούς στόχους·
η Επιτροπή υποστήριξε αποτελεσματικά την υλοποίηση των έργων,  —
παρέχοντας την αναγκαία καθοδήγηση στους δικαιούχους, διαχει-ριζόμενη τις συμβάσεις και παρακολουθώντας τη συντελούμενη πρόοδο· και
το 6ο ΠΠ τόνωσε τις επενδύσεις στον τομέα Ε&ΤΑ. —
ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
 18.  Τα αποδεικτικά στοιχεία του ελέγχου συνελέγησαν μέσω:
εξέτασης της τεκμηρίωσης σχετικά με το 6ο ΠΠ (προπαρασκευ- —
αστικά έγγραφα, νομικό πλαίσιο και καθοδήγηση της Επιτροπής, 
στοιχεία σχετικά με την υλοποίηση).
επισκέψεων σε 36 συντονιστές έργων και συμμετέχοντες που λάμ- —
βαναν μέρος σε 14 έργα σε 15 διαφορετικά κράτη μέλη13.
σειράς συζητήσεων «στρογγυλής τραπέζης» με 60 ερευνητές από  —
44 διαφορετικούς οργανισμούς που συμμετείχαν στο 6ο ΠΠ14.
έρευνας σε 387 οργανισμούς Ε&ΤΑ (274 συμμετέχοντες σε πρό- —
γραμμα, 104 υποβάλλοντες προτάσεις και εννέα μη συμμετέχο-ντες).
ανάλυσης των επιλεγέντων τομέων διαχείρισης, οι οποίοι διαδρα- —
μάτιζαν καίριο ρόλο για τις επιδόσεις των μέσων (συμπεριλαμβα-
νομένης της εξέτασης της υλοποίησης οκτώ προσκλήσεων για την υποβολή προτάσεων και ανάλυσης των συμπερασμάτων των 399 
ανεξάρτητων αξιολογήσεων έργων, που πραγματοποιήθηκε πριν 
από τις 31 Δεκεμβρίου 2007).
εξέτασης των δευτερευόντων αποδεικτικών στοιχείων για την απο- —
τελεσματικότητα των μέσων.
συνεκτίμησης των απόψεων που εξέφρασαν ορισμένες οργανώσεις  —
που δραστηριοποιούνται στον τομέα της κοινοτικής έρευνας.13 Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Εσθονία, 
Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, 
Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, 
Πορτογαλία, Σλοβακία, Ισπανία, 
Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο.
14 Οι στρογγυλές τράπεζες 
διοργανώθηκαν με τη συνδρομή 
των συντονιστών των εθνικών 
σημείων επαφής του 6ου ΠΠ στη 
Φινλανδία, τη Γαλλία, την Πολωνία, 
την Ισπανία και το Ηνωμένο 
Βασίλειο.ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ 
ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;15
ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ Ε&ΤΑ
 19.  Σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚ, γενικός στόχος της κοινοτικής πολιτικής 
για την Ε&ΤΑ είναι η ενίσχυση των επιστημονικών και τεχνολογικών 
βάσεων της βιομηχανίας της Κοινότητας και η διευκόλυνση της ανά-
πτυξης της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της.
 20.  Στο πλαίσιο προηγούμενου ελέγχου στον τομέα της έρευνας, το Συνέδριο 
επεσήμανε την έλλειψη σαφούς λογικής της παρέμβασης, εξηγώντας με ποιο τρόπο τα διαφορετικά μέσα και προγράμματα αναμένονταν να συμβάλουν στους κοινοτικούς στόχους ΕΤΑ
15. Πέραν αυτού, δεν είχαν 
καθοριστεί στόχοι SMART16 ούτε δείκτες επιδόσεων για τα επιμέρους 
ερευνητικά προγράμματα, γεγονός το οποίο υπονόμευσε τη βάση  επί της οποίας θα στηριζόταν η ορθή παρακολούθηση και η έγκυρη 
αξιολόγηση
17.
 21.  Λαμβάνοντας υπόψη την έλλειψη σαφούς λογικής της παρέμβασης18, το 
Συνέδριο εξέτασε τη συμβολή των νέων μέσων στην πολιτική Ε&ΤΑ της Κοινότητας από γενική σκοπιά, όσον αφορά τα ακόλουθα:
την αποτελεσματικότητα της ερευνητικής συνεργασίας η οποία   —
έχει καθιερωθεί· και
την επιστημονική ποιότητα των επιμέρους έργων, όπως αυτή αξι- —
ολογείται από τους ειδικούς.15 Βλέπε ειδική έκθεση αριθ. 9/2007 
με τίτλο «Αξιολόγηση των 
προγραμμάτων-πλαισίων Έρευνας 
και Τεχνολογικής Ανάπτυξης 
(Ε&ΤΑ) της ΕΕ — Μπορεί να 
βελτιωθεί η προσέγγιση της Επιτροπής;» (βλέπε σημεία 22-37), 
ΕΕ C 26 της 30.1.2008. Ως λογική 
της παρέμβασης ορίζεται από 
την Επιτροπή η εννοιολογική 
σχέση μεταξύ των εισροών μιας 
παρέμβασης και της παραγωγής 
των υλοποιήσεών της και, κατά συνέπεια, του αντικτύπου της 
στην κοινωνία όσον αφορά τα 
αποτελέσματα και τα επακόλουθα 
(Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «Evaluating 
EU activities: a practical guide 
for the Commission services» 
(«Αξιολογώντας τις δραστηριότητες της ΕΕ: πρακτικός οδηγός για τις 
υπηρεσίες της Επιτροπής»), Ιούλιος 
2004, σ. 87 και 106).
16 Το ακρωνύμιο SMART 
προκύπτει από τις αγγλικές λέξεις 
specific, measurable, achievable, 
relevant και timed (ειδικός, 
μετρήσιμος, εφικτός, σχετικός 
και χρονικά προσδιορισμένος). 
Ο καθορισμός στόχων SMART 
αποτελεί γενική αρχή του δημοσιονομικού κανονισμού της 
ΕΕ για τη διασφάλιση της χρηστής 
δημοσιονομικής διαχείρισης 
(βλέπε άρθρο 27, παράγραφος 3, 
του κανονισμού αριθ. 1605/2002 (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1)).ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
17 Βλέπε σημεία 28 και 30 της ειδικής έκθεσης αριθ. 9/2007.
18 Για παράδειγμα, η ειδική ομάδα που ήταν επιφορτισμένη με την πενταετή αξιολόγηση1999-2003 τόνισε ήδη από το 2004 τον 
αντίκτυπο της έλλειψης σαφούς λογικής της παρέμβασης, δηλώνοντας ότι «…από ειδικές ομάδες όπως η δική μας, ζητείται να 
γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ, αφενός, στοιχείων που συλλέγονται, κυρίως, σε επίπεδο έργου και, αφετέρου, των κοινωνικοοικονομικών  
στόχων υψηλότερου επιπέδου σχετικά με την πολιτική στον τομέα της έρευνας. Εντούτοις, επί του παρόντος, η σύνδεση είναι δύσκολο  
να επιτευχθεί, εξαιτίας του τρόπου προγραμματισμού του ΠΠ. Από το ΠΠ απουσιάζει μια σαφής λογική, η οποία να συνδέει τους 
υψηλότερους στόχους με τους ειδικούς στόχους της έρευνας και της γνώσης.» «Πενταετής αξιολόγηση των προγραμμάτων-πλαισίων της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης για την έρευνα, 1999-2003», Έκθεση της ειδικής ομάδας ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, υπό την προεδρία του 
Erkki Ormala (15 Δεκεμβρίου 2004): Τμήμα 6 «Αξιολογώντας το πρόγραμμα-πλαίσιο», σελ. 19.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;16
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙΣΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ  
ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΕΣ
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΕΣ
Ήταν αποτελεσματική η συνεργασία μεταξύ των συμμετεχόντων;ΓΡΑΦΗΜΑ 3
Πηγή : Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο — Οριζόντια ανάλυση των εκθέσεων αξιολόγησης των έργων 
στις 31 Δεκεμβρίου 2007.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
 22.  Η αποτελεσματικότητα της ερευνητικής συνεργασίας αξιολογήθηκε με 
αναφορά στην πραγματική επίτευξη των παραδοτέων των έργων, στη 
μεταφορά υπαρχουσών και νέων επιστημονικών γνώσεων, καθώς και 
στη χρήση ορθών πρακτικών σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής της  
έρευνας.
 23.  Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα μέσα του 6ου ΠΠ που 
αποτέλεσαν αντικείμενο του ελέγχου είχαν συμβάλει στην προαγωγή ενός καλού επιπέδου ερευνητικής συνεργασίας μεταξύ των συμμετε-χόντων στα έργα. Πράγματι:
κατά την άποψη του Συνεδρίου, όλα τα έργα τα οποία αποτέλεσαν  —
αντικείμενο της επίσκεψης ελέγχου ήταν επιτυχή όσον αφορά την 
προώθηση της διεθνούς ερευνητικής συνεργασίας μεταξύ οργανι-
σμών από διαφόρους τομείς και επιστημονικούς κλάδους·
από την αξιολόγηση των ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων προκύ- —
πτει ότι, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, η συνεργασία μεταξύ των συμμετεχόντων στα έργα ήταν αποτελεσματική (βλέπε 
γράφημα 3 ).
Nαι
ΜερικώςΌχι1 %
32 %
67 %1 %
23 %
76 %ΔΑ
101 έργαΟΕ
298 έργα
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;17
 24.  Επιπλέον, από την έρευνα μεταξύ των συμμετεχόντων διαπιστώνεται μια 
συνολική ικανοποίηση με τα δύο μέσα που υποβλήθηκαν σε έλεγχο 
(βλέπε γράφημα 4 ). Τα ΔΑ θεωρήθηκαν ιδιαιτέρως επιτυχή από τα  
δημόσια ερευνητικά κέντρα και τα πανεπιστήμια, ενώ οι ιδιωτικοί εταί-ροι (συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ) έκριναν τη συνεργασία λιγότερο επωφελή. Ως προς τα ΟΕ, η συνεργασία θεωρήθηκε αποτελεσματική τόσο από τους δημόσιους όσο και από τους ιδιωτικούς εταίρους.
ΓΝΩΜΗ ΤΩΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ  
ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥΓΡΑΦΗΜΑ 4
Πόσο ικανοποιητικό θεωρείτε το έργο από την άποψη …
ΔΑ ΟΕ
Συντονιστές Ικανοποιητικό Μη ικανοποιητικό Ικανοποιητικό Μη ικανοποιητικό
...της προώθησης ερευνητικής συνεργασίας 
υψηλής ποιότητας μεταξύ των συμμετεχόντων σε αυτό100 % 0 % 98 % 2 %
...της δημιουργίας δικτύου μεταξύ των 
συμμετεχόντων100 % 0 % 97 % 3 %
...του συντονισμού του στρατηγικού 
σχεδιασμού των ερευνητικών δραστηριοτήτων των συμμετεχόντων86 % 14 % 89 % 11 %
...της ανταλλαγής γνώσεων μεταξύ 
των συμμετεχόντων100 % 0 % 97 % 3 %
...της προώθησης της κινητικότητας του 
ερευνητικού προσωπικού μεταξύ των συμμετεχόντων89 % 11 % 80 % 20 %
Συμμετέχοντες Ικανοποιητικό Μη ικανοποιητικό Ικανοποιητικό Μη ικανοποιητικό
...της προώθησης ερευνητικής συνεργασίας 
υψηλής ποιότητας μεταξύ των συμμετεχόντων σε αυτό92 % 8 % 92 % 8 %
...της δημιουργίας δικτύου μεταξύ 
των συμμετεχόντων94 % 6 % 98 % 2 %
...του συντονισμού του στρατηγικού 
σχεδιασμού των ερευνητικών δραστηριοτήτων των συμμετεχόντων83 % 17 % 80 % 20 %
...της ανταλλαγής γνώσεων μεταξύ 
των συμμετεχόντων97 % 3 % 88 % 12 %
...της προώθησης της κινητικότητας 
του ερευνητικού προσωπικού μεταξύ των συμμετεχόντων89 % 11 % 64 % 36 %
Πηγή : Έρευνα η οποία διενεργήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;18
ΣΕ ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ, ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ 
ΗΤΑΝ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΘΕΝΤΑ ΕΡΓΑ
 25.  Η ποιότητα των έργων συνδέεται με την έννοια της επιστημονικής και 
τεχνολογικής αριστείας, καθώς και με το βαθμό της καινοτομίας.  Αποτελεί δε συνήθη πρακτική η ποιότητα των ερευνητικών έργων  να αξιολογείται από ομολόγους. Όσον αφορά το 6ο ΠΠ, ανεξάρτητοι 
εμπειρογνώμονες συμμετείχαν στην αρχική επιλογή των προτάσεων, 
καθώς και στην παρακολούθηση και στην αξιολόγηση των υλοποιού-μενων έργων
19.
 26.  Η εκ των υστέρων αξιολόγηση από τους αναθεωρητές πραγματοποιείται 
βάσει:
της προόδου που έχει συντελεστεί προς την επίτευξη των στό- —
χων·
της κατάλληλης χρήσης των πόρων· —
του βαθμού αποτελεσματικότητας της ερευνητικής συνεργασίας· —
της ορθότητας της διαχείρισης του έργου· και —
της χρήσης και της διάδοσης των γνώσεων που προκύπτουν από  —
το έργο.19 Οι «αξιολογητές» συμμετέχουν στη 
διαδικασία αξιολόγησης, εκτιμώντας 
τα θετικά στοιχεία κάθε υποβληθείσας 
πρότασης σε σύγκριση με τα κριτήρια 
που έχει ορίσει η Επιτροπή στην 
αντίστοιχη πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων. Βάσει της 
αξιολόγησης αυτής, η Επιτροπή 
αποφασίζει ποιες προτάσεις αξίζει να 
χρηματοδοτηθούν. Οι «αναθεωρητές» 
παρεμβαίνουν αρκετά μετά την 
έναρξη του έργου. Αξιολογούν σε 
τακτά διαστήματα την πρόοδο που έχει επιτύχει ένα δεδομένο έργο 
κατά την περίοδο αναφοράς, βάσει 
του εντύπου αξιολόγησης που έχει 
εκπονήσει η Επιτροπή. Με βάση 
την αξιολόγηση αυτή, η Επιτροπή αποφασίζει εάν το έργο μπορεί να 
συνεχιστεί ή, εάν, αντίθετα, πρέπει να 
διακοπεί πριν από την προβλεπόμενη 
ημερομηνία ολοκλήρωσης. Οι 
«αξιολογητές» και οι «αναθεωρητές» 
επιλέγονται από την ίδια βάση 
δεδομένων που καταρτίζει η Επιτροπή στην αρχή του προγράμματος.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΕΣ
ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥΓΡΑΦΗΜΑ 5
Καλή έως εξαιρετική
ΑποδεκτήΜη ικανοποιητικήΚαμία απάντηση19 %
0 %39 %18 %
44 %36 %
42 %2 %ΔΑ
101 έργαIPs
298 έργα
Πηγή : Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο — Οριζόντια ανάλυση των εκθέσεων αξιολόγησης των έργων 
στις 31 Δεκεμβρίου 2007.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;19
 27.  Από την ανάλυση των εκθέσεων αξιολόγησης των εμπειρογνωμόνων στην 
οποία προέβη το Συνέδριο, διαπιστώνεται ότι άνω του ενός τρίτου  
των έργων χαρακτηρίζονταν ως «καλά έως εξαιρετικά» (βλέπε γρά-
φημα 5 ). Μόνο έξι από τα 399 έργα τα οποία υλοποιήθηκαν ως ΔΑ και 
ΟΕ θεωρήθηκαν μη ικανοποιητικά. Εντούτοις, ένας μεγάλος αριθμός 
έργων (174 έργα, ή το 44 % του συνόλου των εξετασθέντων έργων) δεν αξιολογήθηκαν ως τίποτα παραπάνω από «αποδεκτά». Λαμβάνο-ντας υπόψη ότι οι εμπειρογνώμονες είχαν χαρακτηρίσει όλα τα έργα 
ως «εξαιρετικά» κατά το χρόνο της επιλογής τους από την Επιτροπή, 
τα αποτελέσματα της αξιολόγησης υποδηλώνουν ότι η ποιότητα των έργων φθίνει κατά το στάδιο υλοποίησης.
ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΜΕΣΩΝ
 28.  Όπως προαναφέρθηκε (βλέπε σημεία 9 και 10), πρωταρχικός στόχος των 
ΔΑ ήταν η δημιουργία μιας ουσιαστικής και μακροχρόνιας ολοκλή-
ρωσης των ερευνητικών δραστηριοτήτων των εταίρων που συμμετέ-
χουν στο δίκτυο. Τα ΟΕ είχαν σχεδιαστεί προκειμένου να παράγουν 
τη γνώση που απαιτείται για την εφαρμογή των θεματικών προτεραι-οτήτων με την επίτευξη φιλόδοξων και σαφώς καθορισμένων επιστη-
μονικών και τεχνολογικών στόχων με ευρωπαϊκή διάσταση. Και για τα 
δύο μέσα, έμφαση δόθηκε στην ολοκλήρωση μιας «κρίσιμης μάζας» 
εμπειρογνωσίας, δραστηριοτήτων και πόρων ως προαπαιτούμενο για 
τις μακροπρόθεσμες ερευνητικές δραστηριότητες και εταιρικές σχέ-
σεις, καθώς και για την επίτευξη πραγματικού αντικτύπου από άποψη 
επιστημονική, βιομηχανική και οικονομική. Ο ειδικός στόχος για τις ΜΜΕ πρέπει να θεωρηθεί από την άποψη του μείζονος ρόλου που  
αυτές διαδραματίζουν στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής οικονομίας.
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΤΙ 
ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΑ, ΣΕ ΠΟΛΛΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ
 29.  Το Συνέδριο, προκειμένου να αξιολογήσει το βαθμό στον οποίο τα ΔΑ 
είχαν επιτύχει τον ειδικό στόχο της προώθησης της βιώσιμης ολοκλή-ρωσης των ερευνητικών δραστηριοτήτων των εταίρων του δικτύου, ανέλυσε κατά πόσο:
οι πόροι που διατέθηκαν στο δίκτυο θα μπορούσαν να θεωρηθούν σημα- —
ντικοί σε σχέση με τον συνολικό προϋπολογισμό κάθε συμμετέχοντος·
τα ΔΑ είχαν ουσιαστικό έλεγχο επί της αξιοποίησης των πόρων   —
που διατέθηκαν για το έργο·
οι υψηλού επιπέδου ερευνητές που είχαν προβλεφθεί εξαρχής   —
συμμετείχαν όντως στο έργο·
τα ΔΑ είχαν σημειώσει βήματα προόδου προς την κατεύθυνση μακροπρό- —
θεσμων ερευνητικών δραστηριοτήτων και εταιρικών σχέσεων, οι οποίες 
θα συνεχίζονταν και μετά τη λήξη της κοινοτικής χρηματοδότησης.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;20
 30.  Το Συνέδριο θεωρεί ότι παρά την επιτυχία των ΔΑ όσον αφορά την προώ-
θηση της ερευνητικής συνεργασίας και της υλοποίησης έργων εύλογης 
ποιότητας, τα ΔΑ που ελέγχθηκαν δεν είχαν επιτύχει τον ειδικό στόχο τους. Συγκεκριμένα:
α) Οι περισσότεροι συμμετέχοντες διέθεσαν για το δίκτυο σχετικά  
περιορισμένο τμήμα των ερευνητικών δυνατοτήτων τους.
β) Τα ΔΑ δεν κατάφεραν να αποκτήσουν τον έλεγχο επί των διατεθέντων 
πόρων και να εξασφαλίσουν τον κατάλληλο συντονισμό των δραστη-ριοτήτων των έργων. Οι συμμετέχοντες οργανισμοί δεν αποδέχθηκαν 
ότι οι δομές διακυβέρνησης των ΔΑ αποφασίζουν σχετικά με τον 
τρόπο χρησιμοποίησης των πόρων που διατίθενται για το δίκτυο.
γ) Στις περισσότερες περιπτώσεις, η συμμετοχή στα ΔΑ σημαντικών υψη-
λού επιπέδου επιστημόνων δεν συγκεκριμενοποιήθηκε στην πράξη.
δ) Για κανένα από τα ΔΑ που υποβλήθηκαν σε έλεγχο δεν είχαν επιτευ-
χθεί μακροπρόθεσμες αυτοσυντηρούμενες ερευνητικές δραστηρι-
ότητες και εταιρικές σχέσεις, με συνέπεια οποιαδήποτε μελλοντική 
συνεργασία να εξαρτάται από τη συνέχιση της δημόσιας στήριξης.
 31.  Τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων των έργων στις οποίες προέβησαν 
οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες καταδεικνύουν ότι η πλήρης αναδι-
άρθρωση των δραστηριοτήτων και η ολοκλήρωση μεταξύ των εταίρων 
επιτεύχθηκαν σε λιγότερα των δύο τρίτων των αξιολογηθέντων ΔΑ  
(59 από 101). Ήδη το 2004, προηγούμενη έκθεση20 αναγνώριζε τις  
δυσκολίες που αντιμετώπιζαν τα ΔΑ για την επίτευξη της απαιτούμενης «βιώσιμης ολοκλήρωσης». Πιο πρόσφατα, από μελέτη που πραγματο-ποιήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής
21, επιβεβαιώθηκε ότι μόνο μια 
μειονότητα ΔΑ έχουν σημειώσει πειστική πρόοδο προς μια αυτοσυντη-
ρούμενη ολοκλήρωση, με προοπτικές περισσότερο μακροπρόθεσμης επιβίωσης μετά τη λήξη της κοινοτικής χρηματοδότησης.
 32.  Συχνά τα ΔΑ, αντί για συνεκτικές και μακροπρόθεσμες κοινές δραστηριό-
τητες και εταιρικές σχέσεις, καθιέρωσαν απλώς παραδοσιακές μορφές ερευνητικής συνεργασίας για τις επιμέρους δράσεις.
 33.  Δύο είναι οι βασικοί παράγοντες οι οποίοι μπορούν να αιτιολογήσουν τη 
δυσκολία των ΔΑ να επιτύχουν μακροχρόνια ολοκλήρωση. Κατ’ αρχάς, ο στόχος που αφορά τη δημιουργία ενός νέου είδους ενδοευρωπαϊκού 
δικτύου, με τη συμμετοχή ιδρυμάτων τα οποία προηγουμένως ήταν 
ανταγωνιστικά μεταξύ τους, απαιτεί μια νέα προσέγγιση όσον αφορά 
την ερευνητική συνεργασία. Η απροθυμία πολλών οργανισμών να ανα-
λάβουν μακροχρόνια δέσμευση δεν ευνόησε αυτό το στόχο. Τα δημό-20 Βλέπε «Evaluation of the 
effectiveness of the New 
Instruments of Framework Programme VI. Report of the High-
Level Expert Panel chaired by 
Professor R. Marimon», 21 Ιουνίου 
2004) (http://cordis.europa.eu/fp6/
instruments_review/).
21 Βλέπε την τελική έκθεση 
της ομάδας εμπειρογνωμόνων 
σχετικά με το μέλλον των δικτύων 
αριστείας («Expert Group on the 
future of Networks of Excellence»), 
Σεπτέμβριος 2008, σ. 16 και 47.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;21
σια ερευνητικά κέντρα, τα οποία βρίσκονται στο επίκεντρο του στόχου 
των ΔΑ, αντιμετώπισαν δυσκολίες στη μεταξύ τους ολοκλήρωση λόγω 
της θεσμικής δομής τους και των περιορισμών του προϋπολογισμού τους. Όσον αφορά τη βιομηχανία, ένα ζήτημα που προβλημάτισε ιδι-
αιτέρως ήταν ο χειρισμός της πνευματικής ιδιοκτησίας.
 34.  Δεύτερον, υπάρχουν τομείς όπου η ουσιαστική ολοκλήρωση μπορεί να επι-
τευχθεί μόνο σταδιακά. Στην πράξη, η μέγιστη διάρκεια των πέντε ετών αποδείχθηκε ότι δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Ωστόσο, 
σε πολλές περιπτώσεις (πέντε από τα οκτώ ΔΑ στα οποία πραγματο-
ποιήθηκε επίσκεψη), η διάρκεια του έργου είχε μάλιστα μειωθεί κατά 
το στάδιο των διαπραγματεύσεων.
 35.  Το γεγονός ότι τα περισσότερα ΔΑ τα οποία χρηματοδοτήθηκαν από το 
6ο ΠΠ δεν εξασφάλισαν βιώσιμη ολοκλήρωση γεννά το ερώτημα υπό 
ποιες συνθήκες δικαιολογείται να συνεχιστεί η χρηματοδότησή τους 
και μετά την παρέλευση της αρχικής περιόδου, στο πλαίσιο του ισχύ-
οντος 7ου προγράμματος-πλαισίου (7ο ΠΠ).
ΤΑ ΣΥΝ ΚΑΙ ΤΑ ΠΛΗΝ ΤΩΝ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΤΩΝ ΔΑ
Ένα από τα ΔΑ που αξιολόγησε το Συνέδριο αφορούσε έργο στον τομέα των τεχνολογιών της κοινωνίας 
των πληροφοριών στο οποίο μετείχε κοινοπραξία με μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων τόσο από τον ιδιω-
τικό (ΜΜΕ και μεγάλες βιομηχανίες), όσο και από τον δημόσιο τομέα (πανεπιστήμια). Η κοινοπραξία είχε δημιουργηθεί με σκοπό να διαρθρώσει την κατακερματισμένη ευρωπαϊκή έρευνα στον συγκεκριμένο 
επιστημονικό τομέα, να μειώσει την αλληλεπικάλυψη, να προωθήσει την αριστεία και να διαδώσει τις 
επιστημονικές γνώσεις.
Το Συνέδριο εξέτασε τα επιτεύγματα του έργου βάσει σχετικών εγγράφων και συνεντεύξεων με τους 
εκπροσώπους τριών από τους συμμετέχοντες που υποβλήθηκαν σε έλεγχο. Ελήφθη επίσης υπόψη η άποψη που είχαν διατυπώσει οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες οι οποίοι είχαν διενεργήσει την αξιολόγηση των έργων. Το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το έργο συνέβαλε στη διάδοση των νέων γνώσεων και στη μεταφορά των προϋπαρχουσών. Η ερευνητική συνεργασία προωθήθηκε και οι νέες γνώσεις παράχθηκαν και διαδόθηκαν μέσω ιστοτόπων, οργάνωσης συνεδρίων και συμμετοχής σε αυτά κ.λπ. Οι γνώσεις αυτές είχαν πιθανές εμπορικές εφαρμογές. Δημιουργήθηκε ένα εικονικό κέντρο αριστείας (μια 
διαδικτυακή πύλη η οποία δημιουργήθηκε από τους συμμετέχοντες στο έργο με επικαιροποιημένες πλη-ροφορίες σχετικά με τη δημόσια και ιδιωτική έρευνα στον συγκεκριμένο επιστημονικό τομέα). Διάφοροι 
συμμετέχοντες δημιούργησαν «σχολή» στον συγκεκριμένο τομέα που κάλυπτε το έργο.
Με την περάτωση του έργου, η κοινοπραξία ζήτησε πρόσθετη χρηματοδότηση για μια δεύτερη φάση, 
την οποία και εξασφάλισε. Οι συμμετέχοντες στους οποίους πραγματοποιήθηκε επίσκεψη δήλωσαν 
ότι η συμμετοχή τους στις δραστηριότητες ολοκλήρωσης εξαρτάτο από τη διαθεσιμότητα πρόσθετων 
κοινοτικών πόρων. Όταν θα έπαυε η χρηματοδότηση, οι δραστηριότητες αυτές θα ήταν αδύνατον να συνεχιστούν.ΠΛΑΙΣΙΟ 3
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;22
ΟΕ: ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ ΜΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΙΚΡΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ 
ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ
 36.  Τα ολοκληρωμένα έργα είχαν σχεδιαστεί για να παραγάγουν τις γνώσεις 
που απαιτούνταν για την υλοποίηση των θεματικών προτεραιοτήτων, με τnν επίτευξη φιλόδοξων στόχων με ευρωπαϊκή διάσταση.
 37.  Η αποτελεσματικότητα των ΟΕ αξιολογήθηκε από το Συνέδριο για ένα 
δείγμα έργων, σύμφωνα με τα ακόλουθα κριτήρια:
κάθετη ολοκλήρωση όλης της «αλυσίδας αξίας» των ενδιαφερο- —
μένων, αρχίζοντας από αυτούς που μετέχουν στην παραγωγή των γνώσεων και καταλήγοντας σε αυτούς που ασχολούνται με την  ανάπτυξη τεχνολογίας και τη διάδοσή της·
οριζόντια ολοκλήρωση μιας σειράς διεπιστημονικών δραστηρι- —
οτήτων·
ολοκλήρωση δραστηριοτήτων: ολοκλήρωση διαφόρων ερευνητι- —
κών δραστηριοτήτων από βασική έως εφαρμοσμένη έρευνα, καθώς 
και άλλα είδη δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων δραστηριο-
τήτων υιοθέτησης τεχνολογίας, προστασίας και διάδοσης γνώσεων 
ή κατάρτισης·
τομεακή ολοκλήρωση παραγόντων από ερευνητικούς οργανισμούς  —
του ιδιωτικού και του δημόσιου φορέα και ιδίως από τα πανεπι-στήμια και τη βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ·
οικονομική ολοκλήρωση της δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδό- —
τησης.
ΤΑ ΣΥΝ ΚΑΙ ΤΑ ΠΛΗΝ ΤΩΝ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΤΩΝ ΟΕ
Υπήρχε ολοκληρωμένο έργο το οποίο είχε δημιουργηθεί για την ανάπτυξη μιας καινοτόμου και φιλικής προς το περιβάλλον συσκευασίας με βάση ανανεώσιμα υλικά, η αξία της οποίας θα ήταν θετική τόσο 
για τους παραγωγούς όσο και για τους καταναλωτές. Το ΟΕ έφερε σε επαφή τους κύριους παραγωγούς 
της πρώτης ύλης και του τελικού προϊόντος με σκοπό να δημιουργηθούν συνεργίες. Το υπολογιζόμενο 
κόστος των δραστηριοτήτων που έπρεπε να εκτελεσθούν στο πλαίσιο του έργου υπερέβαινε τα 25 εκα-τομμύρια ευρώ (εκ των οποίων το 56,5 % χρηματοδοτήθηκε από την Κοινότητα).
Το έργο κατάφερε να συνενώσει ενδιαφερομένους σε διάφορους επιχειρησιακούς τομείς (κάθετη ολοκλή-
ρωση), από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα (τομεακή ολοκλήρωση), από διαφορετικούς γνωστικούς 
τομείς (οριζόντια ολοκλήρωση), σε βασικό και σε εφαρμοσμένο επίπεδο (ολοκλήρωση δραστηριοτήτων). 
Ωστόσο, το έργο δεν προσέλκυσε καμία άλλη πηγή χρηματοδότησης η οποία θα συνέβαλλε στην επίτευξη 
των στόχων του έργου. Το γεγονός αυτό απέτρεψε την επίτευξη της οικονομικής ολοκλήρωσης η οποία επιδιώκεται με αυτό το συγκεκριμένο μέσο του 6ου ΠΠ.ΠΛΑΙΣΙΟ 4
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;23
 38.  Από τα στοιχεία αποδεικνύεται ότι τα ΟΕ τα οποία υποβλήθηκαν σε έλεγχο 
έχουν επιτύχει, γενικά, τους στόχους που επιδιώκονταν στο πλαίσιο 
του ερευνητικού πεδίου τους και έχουν κινητοποιήσει σημαντικό όγκο πόρων (ανθρώπινων, οικονομικών, τεχνικών). Αυτό αποδίδεται κυρίως 
στην αύξηση της διάρκειάς τους και του αριθμού των συμμετεχόντων 
σε σύγκριση με τα προϋπάρχοντα μέσα
22. Εντούτοις, τα ελεγχθέντα  
ΟΕ δεν κατάφεραν να προσελκύσουν πρόσθετη δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση.
Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 
ΤΩΝ ΜΜΕ ΔΕΝ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΠΛΗΡΩΣ
 39.  Οι ΜΜΕ διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή οικονο-
μία, δεδομένων της βαρύτητάς τους στον επιχειρησιακό τομέα και  της σημασίας τους για την απασχόληση. Όπως προαναφέρθηκε στο σημείο 8, το 6ο ΠΠ επιδίωξε να λάβει υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες τους και όρισε, για το σκοπό αυτό, ως στόχο τουλάχιστον το 15 % του συνολικού προϋπολογισμού για τις θεματικές προτεραιότητες του 6ου ΠΠ, σε σύγκριση με το 10 % του 5ου ΠΠ
23.
 40.  Στο γράφημα 6  καταφαίνεται ότι, αν και σε έργα Ε&ΤΑ συμμετείχαν περισ-
σότερες ΜΜΕ σε σύγκριση με το 5ο ΠΠ, η κοινοτική συνεισφορά που 
διατέθηκε για τις ΜΜΕ στο πλαίσιο του 6ου ΠΠ μειώθηκε τόσο σε σχε-
τικούς όσο και σε απόλυτους όρους. Σύμφωνα με τους ευνοϊκότερους υπολογισμούς της Επιτροπής, για τις ΜΜΕ δεν διατέθηκε άνω του 10 % 
του συνολικού προϋπολογισμού για τις θεματικές προτεραιότητες του 6ου ΠΠ, ποσοστό που αντιστoιχεί σε 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ περί-που και είναι χαμηλότερο από αυτό που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο των 
θεματικών προγραμμάτων του 5ου ΠΠ (12 %, που αντιστοιχούσε σε 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου). Το 6ο ΠΠ δεν κατάφερε να τονώσει 
σημαντικά τις επενδύσεις των ΜΜΕ στις θεματικές προτεραιότητες της 
Ε&ΤΑ. Όσον αφορά το 7ο ΠΠ, τα πρώτα αποτελέσματα καταδεικνύουν 
ότι η συμμετοχή των ΜΜΕ σε αυτό φθίνει περαιτέρω
24.
 41.  Η αύξηση της συμμετοχής των ΜΜΕ προσκρούει σε αντικειμενικές δυσκο-
λίες. Οι ΜΜΕ έχουν περισσότερο τοπική/περιφερειακή διάσταση και 
από τη φύση τους αντιμετωπίζουν σοβαρότερα προβλήματα για τη  
συμμετοχή τους, τα οποία οφείλονται κυρίως στις περίπλοκες διαδικα-
σίες υποβολής αιτήσεων και στις δαπάνες που συνεπάγεται η υποβολή προτάσεων. Η συνεργασία με μεγάλους ερευνητικούς οργανισμούς  
μπορεί να παρακωλυθεί λόγω σοβαρότερων οικονομικών και τεχνικών 
κινδύνων. Επίσης, όπως συμβαίνει συνήθως με τους ιδιώτες συμμε-
τέχοντες, οι ΜΜΕ δεν είναι πάντοτε έτοιμες να αναλάβουν μακρο-
πρόθεσμες συμβατικές υποχρεώσεις, φοβούμενες μήπως χάσουν την 
ευελιξία που τους χρειάζεται για να προσαρμόζονται στις μεταβαλ-
λόμενες ανάγκες.22 Ειδικά στοχοθετημένα έργα.
23 Πέραν της χρηματοδότησης 
που προβλεπόταν στις θεματικές 
προτεραιότητες, το 6ο ΠΠ 
περιλάμβανε έναν ειδικό τομέα 
προγράμματος, ο οποίος 
προοριζόταν για την υποστήριξη 
των οριζόντιων δραστηριοτήτων 
έρευνας στις οποίες συμμετείχαν οι ΜΜΕ (475 εκατομμύρια ευρώ).
24 Το 7ο ΠΠ έχει επίσης 
παρόμοιο στόχο για τις ΜΜΕ 
(τουλάχιστον το 15 % της 
χρηματοδότησης που διατίθεται 
από το τμήμα «Συνεργασία» του προγράμματος). Από τα στοιχεία 
της Επιτροπής (Οκτώβριος 2008) 
διαπιστώνεται ότι η συμμετοχή 
των ΜΜΕ αντιστοιχεί στο 8,2 % των 
συμμετοχών σε έργα και στο 8,5 % της κοινοτικής συνεισφοράς που 
διατέθηκε σχετικά.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;24
53 %57 %
37 %
28 %
8 %13 %
2 % 1 %
5ο ΠΠ 6ο ΠΠ 5ο ΠΠ 6ο ΠΠ 5ο ΠΠ 6ο ΠΠ 5ο ΠΠ 6ο ΠΠ
Δημόσιος τομέας Ιδιωτικός τομέας
(όχι ΜΜΕ)Ιδιωτικός τομέας
(ΜΜΕ)Μη προσδιορισθένΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΠ (ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ)
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΣΤΟ 6ο ΠΠ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ 
ΤΩΝ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΣΤΑ ΕΡΓΑΓΡΑΦΗΜΑ 6
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΣΤΟ 6ο ΠΠ ΒΑΣΕΙ ΤΗΣ ΛΗΦΘΕΙΣΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑΣ
49 %58 %
37 %
31 %
12 %10 %
1 % 1 %
5ο ΠΠ 6ο ΠΠ 5ο ΠΠ 6ο ΠΠ 5ο ΠΠ 6ο ΠΠ 5ο ΠΠ 6ο ΠΠ
Δημόσιος τομέας Ιδιωτικός τομέας
(όχι ΜΜΕ)Ιδιωτικός τομέας
(ΜΜΕ)Μη προσδιορισθέν
Πηγή : Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, βάσει στοιχείων της Επιτροπής.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;25
 42.  Επιπλέον, ορισμένες διατάξεις του 6ου ΠΠ όντως αποθάρρυναν τη συμ-
μετοχή ιδιωτικών εταιρειών. Αυτό ίσχυε όσον αφορά τον κανόνα για 
τη συλλογική τεχνική και οικονομική ευθύνη της κοινοπραξίας έναντι της Επιτροπής για την υλοποίηση του έργου. Η εν λόγω διάταξη ίσχυε 
για τους ιδιωτικούς οργανισμούς, αλλά όχι για τους δημόσιους, δημι-
ουργώντας έτσι ένα πρόσθετο de facto βάρος για αυτή την ομάδα-στόχο. Η συλλογική οικονομική ευθύνη απαλείφθηκε από το 7ο ΠΠ και αντικαταστάθηκε από ένα ταμείο εγγυήσεων χρηματοδοτούμενο από 
τμήμα των προκαταβολών που καταβάλλονται στους συμμετέχοντες 
στο πρόγραμμα.
 43.  Το 6ο ΠΠ περιλάμβανε επίσης την αυτόματη πρόσβαση σε προϋπάρχουσες 
γνώσεις των συμμετεχόντων, οι οποίες απαιτούνταν για την υλοποί-ηση του έργου, εκτός εάν υπήρχε ρητή διαφορετική συμφωνία. Η διά-ταξη αυτή λειτούργησε ως αντικίνητρο για την ιδιωτική συμμετοχή, ιδίως για τις ΜΜΕ οι οποίες δεν ήταν σε θέση να ανταγωνιστούν επί 
ίσοις όροις τους μεγαλύτερους οργανισμούς. Στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ 
παρέχεται περισσότερη ελευθερία στις κοινοπραξίες για τη ρύθμιση 
της πρόσβασης στις υπάρχουσες γνώσεις και εφόσον διακυβεύονται 
δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.
Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΜΕΣΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 44.  Η διαχείριση της Επιτροπής διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο στην επι-
τυχία των δραστηριοτήτων του 6ου ΠΠ, ιδίως καθιστώντας τις ελκυ-στικές σε δυνητικούς συμμετέχοντες και κατευθύνοντας την πρόοδο του έργου. Διαχειρίσιμες δομές, σαφήνεια στόχων, ταχείες και άμεσες 
διαδικασίες, καθώς και κατάλληλη παρακολούθηση των έργων συνι-
στούν όλα καθοριστικά στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των  μέσων. Στο πλαίσιο αυτό, το Συνέδριο ανέλυσε την υλοποίηση οκτώ 
προσκλήσεων για την υποβολή προτάσεων και εξέτασε επιλεγμένες 
διεργασίες διαχείρισης, οι οποίες επηρεάζουν αποφασιστικά τις επι-
δόσεις των μέσων (δηλαδή διαπραγματεύσεις και παρακολούθηση των έργων). Ο έλεγχος του Συνεδρίου επισήμανε ορισμένες αδυναμίες.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;26
ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΙΔΙΚΟ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ
 45.  Όπως εμφαίνεται στο γράφημα 7 , ορισμένοι παράγοντες (κυρίως συμ-
μετέχοντες και σε μικρότερο βαθμό, επίσης, συντονιστές) δεν κατα-
νόησαν ή κατανόησαν ανεπαρκώς τους ειδικούς στόχους που έπρεπε να επιτύχουν τα μέσα και τον τρόπο με τον οποίο αυτά αναμένο-νταν να λειτουργήσουν. Ιδίως σε ό,τι αφορά τα ΔΑ, τα αποτελέσματα 
της έρευνας δεικνύουν ότι αυτά εξελήφθησαν κατά κύριο λόγο ως  
μέσο δικτύωσης, ενώ ο στόχος ήταν να προωθήσουν τη μακροχρόνια ολοκλήρωση μεταξύ των εταίρων του δικτύου. Η έναρξη του 6ου ΠΠ 
χαρακτηρίστηκε από κάποια σύγχυση μεταξύ των πιθανών υποψη-
φίων, ιδίως σε ό,τι αφορά τα ΔΑ. Περαιτέρω προκλήθηκαν προβλή-
ματα από αντιφατικές ανακοινώσεις εκ μέρους των υπηρεσιών της  
Επιτροπής
25.
 46.  Η κατανόηση των στόχων της πολιτικής είναι αποφασιστικός παράγοντας 
για την αποτελεσματικότητα. Η Επιτροπή πρέπει να εξασφαλίζει ότι 
οι διάφοροι συμμετέχοντες έχουν σαφή αντίληψη των επιδιωκόμενων 
στόχων. Από την άποψη αυτή, πρέπει να τονιστεί ο ρόλος των συντο-νιστών, καθώς αυτοί δηλώνουν ότι έχουν καλύτερη αντίληψη από τους 
συμμετέχοντες. Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει πρόβλημα επικοινωνίας 
στο πλαίσιο των κοινοπραξιών, το οποίο πιθανώς επιτάθηκε από τον 
μεγάλο αριθμό των συμμετεχόντων (βλέπε σημείο 51).
ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΩΝ ΜΕΣΩΝΓΡΑΦΗΜΑ 7
Θεωρείτε ότι κατανοήσατε επαρκώς τις διαφορές μεταξύ των κύριων μέσων συνεργασίας (ΔΑ και ΟΕ) όταν 
επιλέξατε ποιο από τα δύο θα χρησιμοποιούσατε για την πρότασή σας;
ΔΑ ΟΕ
Υποψήφιοι που επιλέχθηκαν Συντονιστές Συμμετέχοντες Συντονιστές Συμμετέχοντες
Σίγουρα ναι 86 % 53 % 84 % 62 %
Κατά κάποιο τρόπο ναι 11 % 33 % 13 % 25 %Κατά κάποιο τρόπο όχι 0 % 8 % 3 % 12 %Σίγουρα όχι 3 % 6 % 0 % 2 %
Υποψήφιοι που απορρίφθηκαν Συντονιστές Συμμετέχοντες Συντονιστές Συμμετέχοντες
Σίγουρα ναι 75 % 67 % 60 % 58 %
Κατά κάποιο τρόπο ναι 0 % 33 % 20 % 27 %
Κατά κάποιο τρόπο όχι 25 % 0 % 20 % 13 %Σίγουρα όχι 0 % 0 % 0 % 2 %
Πηγή : Έρευνα που διεξήγαγε το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.25 Βλέπε επίσης την έκθεση της 
ομάδας των εμπειρογνωμόνων 
σχετικά με το μέλλον των δικτύων 
αριστείας, ό.π., τμήμα 3.3 (σ. 18) 
και παράρτημα 3 (σ. 45).
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;27
ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΥΦΙΣΤΑΤΑΙ 
ΠΑΝΤΟΤΕ ΕΠΑΡΚΗΣ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ
 47.  Οι νομικές διατάξεις που διέπουν τα μέσα ήταν διεσπαρμένες σε διάφορα 
νομικά κείμενα26. Σε διαφορετικά στάδια, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο έλαβαν αποφάσεις για τη δημιουργία των μέσων και των ειδικών στόχων τους (αναφέροντας σε ποιους τομείς του προγράμματος θα μπορούσαν να εφαρμοστούν). Επίσης, η Επιτροπή έλαβε αποφάσεις 
σχετικά με τις διατάξεις για την υλοποίηση των μέσων (διευκρινίζοντας, ιδίως, τους βασικούς μηχανισμούς της κοινοτικής συνεισφοράς, οι οποίοι 
εφαρμόζονταν με περιοριστικό τρόπο σε κάθε μέσο) και, τέλος, σχετικά 
με το πρότυπο της σύμβασης του 6ου ΠΠ (διευκρινίζοντας διατάξεις για 
τους συμμετέχοντες του προγράμματος που υλοποιούν έμμεσες δράσεις 
Ε&ΤΑ με τη μορφή ειδικών μέσων). Οι διαφορετικές ισχύουσες διατάξεις δεν ήταν πάντοτε συνεπείς μεταξύ τους.
 48.  Η καθοδήγηση δεν ήταν πλήρης όταν ξεκίνησαν οι πρώτες προσκλή-
σεις για υποβολή προτάσεων στο πλαίσιο του 6ου ΠΠ, τον Δεκέμβριο 
του 2002. Οι καθυστερήσεις που επηρέασαν την προετοιμασία και τη δημοσίευση των κατευθυντήριων γραμμών οφείλονταν, τελικά, στην 
αργοπορημένη έγκριση των προτύπων των συμβάσεων.
 49.  Ως απάντηση στη δημοσίευση της αξιολόγησης του 200427, η Επιτροπή 
ανέλαβε διορθωτική δράση, η οποία αποσκοπούσε στη διαφοροποί-ηση των μέσων. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα την καλύτερη 
κατανόηση της φύσης των μέσων, ωστόσο εξακολουθούσαν να υφί-στανται τομείς όπου η κατανόηση ήταν ανεπαρκής. Κατά συνέπεια,  παρασχέθηκε περαιτέρω καθοδήγηση για αρκετές πτυχές της διαχεί-
ρισης έργων του 6ου ΠΠ, με τις οποίες δεν είχαν ασχοληθεί οι αρχικοί οδηγοί του προγράμματος
28.
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ: ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ 
ΧΡΟΝΟΒΟΡΑ ΚΑΙ ΣΥΧΝΑ ΑΔΙΑΦΑΝΗΣ
 50.  Η μέση προθεσμία για την υπογραφή29 της σύμβασης ήταν περίπου 13 μήνες, 
έναντι εννέα μηνών όσον αφορά τις προσκλήσεις για υποβολή προτάσεων 
στο πλαίσιο του 5ου ΠΠ30. Κατά συνέπεια, οι κοινοπραξίες δεν είχαν άλλη 
επιλογή, παρά να ξεκινήσουν τα έργα πριν από την υπογραφή της σύμ-βασης. Το γεγονός αυτό συνεπαγόταν νομικό και οικονομικό κίνδυνο για 
τους δικαιούχους, στοιχείο που δεν συνάδει με τον στόχο της ενθάρρυνσης 
των δραστηριοτήτων έρευνας. Από την άλλη πλευρά, το εύρος του έργου 
(σύνθεση της κοινοπραξίας, διάρκεια, πρόγραμμα εργασιών) τροποποιή-
θηκε σε αρκετές περιπτώσεις (σε 11 από τα 14 έργα που ελέγχθηκαν) με 
πρωτοβουλία της Επιτροπής κατά τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, 
χωρίς ρητή αναφορά στους στόχους του προγράμματος.26 Βλέπε για παράδειγμα το 
παράρτημα III της απόφασης αριθ. 
1513/2002/EΚ, το παράρτημα III 
της απόφασης αριθ. 2002/834/
EΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 294 
της 29.10.2002, σ. 1) και τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 2321/2002 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου (ΕΕ L 355 της 
30.12.2002, σ. 23).
27 Βλέπε αξιολόγηση της 
αποτελεσματικότητας των νέων 
μέσων του 6ου προγράμματος-
πλαισίου (Evaluation of the 
effectiveness of the New 
Instruments of Framework 
Programme VI).
28 Για παράδειγμα, ο οδηγός για 
τις ανταγωνιστικές προσκλήσεις 
υποβολής προτάσεων για τα 
ΔΑ και τα ΟΕ δημοσιεύθηκε τον 
Νοέμβριο του 2004. Ο οδηγός 
για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας δημοσιεύθηκε τον 
Μάρτιο του 2004.
29 Ως προθεσμία για την υπογραφή 
της σύμβασης ορίζεται το διάστημα μεταξύ της καταληκτικής 
ημερομηνίας για την υποβολή των 
προτάσεων και της υπογραφής της 
σύμβασης.
30 Βλέπε σελίδα 60 της ειδικής 
έκθεσης αριθ. 1/2004 σχετικά με τη διαχείριση των έμμεσων δράσεων 
Ε&ΤΑ του 5ου προγράμματος-
πλαισίου (ΠΠ5) για την έρευνα και 
την τεχνολογική ανάπτυξη (ΕΕ C 99 
της 23.4.2004).
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;28
ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑ ΕΡΓΑ, ΑΛΛΑ ΑΚΟΜΑ 
ΜΕ ΜΕΓΑΛΟ ΑΡΙΘΜΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ
 51.  Μολονότι δεν υπάρχει αριθμός συμμετεχόντων κατάλληλος για όλες 
τις περιπτώσεις, είναι σαφές ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός  
τους, τόσο πιο δύσκολη είναι η διαχείριση του έργου (οργανωτικοί περιορισμοί, δαπάνες). Σε σύγκριση με το 5ο ΠΠ, στο πλαίσιο του  6ου ΠΠ υπογράφηκαν λιγότερες συμβάσεις, οι οποίες περιλάμβαναν μεγαλύτερες κοινοπραξίες. Ωστόσο, κατά μέσο όρο, ο αριθμός των  
συμμετεχόντων ανά σύμβαση ήταν μεγαλύτερος στο πλαίσιο του 6ου 
ΠΠ (τα ΔΑ περιλάμβαναν, κατά μέσο όρο, 30 συμμετέχοντες και τα ΟΕ 
περίπου 25 εταίρους). Στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ, ο αριθμός των συμμε-
τεχόντων έχει μειωθεί (τόσο τα ΔΑ όσο και τα έργα συνεργασίας που 
προσομοιάζουν με τα ΟΕ περιλαμβάνουν, κατά μέσο όρο, ελαφρώς  λιγότερους από 20 εταίρους).
ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ
 52.  Όλες οι έμμεσες δράσεις Ε&ΤΑ που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του 6ου ΠΠ 
υπόκειντο σε περιοδική τεχνική παρακολούθηση εκ μέρους της Επι-
τροπής. Σε ό,τι αφορά τα δίκτυα αριστείας και τα ολοκληρωμένα έργα, 
η τεχνική παρακολούθηση έπρεπε να υποστηρίζεται από επανεξέταση 
των έργων, η οποία πραγματοποιείτο από ανεξάρτητους εμπειρο-γνώμονες (βλέπε υποσημείωση 11). Πιο συγκεκριμένα, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι δύο τμήματα της Επιτροπής δεν είχαν συμμορφωθεί πλήρως με τη νομική απαίτηση της πραγματοποίησης ετήσιων επα-
νεξετάσεων των έργων από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες.
 53.  Στις περιπτώσεις όπου τα τμήματα της Επιτροπής συμμορφώθηκαν με 
την εν λόγω απαίτηση, η εναρμόνιση των επανεξετάσεων των έργων 
ήταν ανεπαρκής ώστε να επιτρέπει την αποτελεσματική χρήση των  
αποτελεσμάτων τους, ως δείκτη επιδόσεων, τόσο σε επίπεδο έργου 
όσο και σε επίπεδο προγράμματος.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;29
ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Ε&ΤΑ
 54.  Η συνολική αξία των επενδύσεων Ε&ΤΑ, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν 
στο πλαίσιο των θεματικών προτεραιοτήτων του 6ου ΠΠ ανέρχονταν 
σε 19 δισεκατομμύρια ευρώ. Από τον προϋπολογισμό της ΕΕ χρημα-
τοδοτήθηκε το 63 % των εν λόγω επενδύσεων. Ο ιδιωτικός τομέας  (συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ) συνέβαλε μέχρι ποσοστού 22 %.  Tο υπόλοιπο 15 % χρηματοδοτήθηκε από εθνικές δημόσιες πηγές
31.
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΚΟΝΔΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΛΙΓΟΤΕΡΟΥΣ 
ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΣΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ Ε&ΤΑ
 55.  Η σύγκριση του 6ου ΠΠ (θεματικές προτεραιότητες) με το προηγηθέν 
αυτού (θεματικά προγράμματα του 5ου ΠΠ32) δεικνύει ότι οι συνο-
λικές επενδύσεις και η συνεισφορά της ΕΕ έχουν αυξηθεί σε απόλυ-
τους όρους (κατά 8 % και 15 %, αντίστοιχα). Ωστόσο, η αναλογία των 
συνολικών επενδύσεων προς τη συνεισφορά της ΕΕ έχει μειωθεί από 
1,69 ευρώ (5ο ΠΠ) σε 1,59 ευρώ (6ο ΠΠ). Ο κύριος λόγος είναι ότι  η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα έχει εν γένει μειωθεί σε σύγκριση 
με το 5ο ΠΠ (βλέπε γράφημα 6 ).
 56.  Ο έλεγχος του Συνεδρίου επισήμανε τον κίνδυνο της «υποτονικής» δέσμευ-
σης των δημόσιων φορέων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Εντο-πίστηκαν περιπτώσεις (12 από τα 14 έργα που αξιολογήθηκαν), όπου ο όγκος των ιδίων πόρων ήταν κατά πολύ μικρότερος (μεταξύ 30 % και 
80 %) από τις δαπάνες που αποδόθηκαν τελικά από την Επιτροπή
33. 
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η ενθάρρυνση των επενδύσεων ατονεί, ενώ 
υφίσταται η πιθανότητα τα κονδύλια της ΕΕ να υποκαθιστούν απλώς τους ιδίους πόρους των συμμετεχόντων.31 Tα μόνα στοιχεία διαθέσιμα 
προς ανάλυση αντιστοιχούν στις 
συμβατικώς συμφωνηθείσες 
προβλεπόμενες επιλέξιμες 
δαπάνες και στη σχετική 
κοινοτική συμβολή. Η απουσία 
λεπτομερέστερων πληροφοριακών στοιχείων, ιδίως σε ό,τι αφορά 
τη συνολική επένδυση, η οποία 
πραγματοποιήθηκε ως αποτέλεσμα 
της συμμετοχής στο πρόγραμμα, 
καθιστά αδύνατη οποιαδήποτε περαιτέρω ανάλυση.
32 Τα θεματικά προγράμματα 
του 5ου ΠΠ είναι οι πρόδρομοι 
των θεματικών προτεραιοτήτων 
του 6ου ΠΠ. Υπήρχαν τέσσερα: 
«Ποιότητα ζωής και διαχείριση των έμβιων πόρων», «Φιλική 
προς το χρήστη κοινωνία των 
πληροφοριών», «Ανταγωνιστική 
και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη», 
«Ενέργεια, περιβάλλον και βιώσιμη ανάπτυξη».
33 Σύμφωνα με το μοντέλο που 
εφαρμόζει σημαντικός αριθμός 
δημόσιων φορέων (κυρίως 
πανεπιστήμια), οι συμμετέχοντες 
πρέπει να συνεισφέρουν ίδιους πόρους ανάλογους με εκείνους 
που συνεισφέρει η Κοινότητα. 
Κατ’ αυτόν τον τρόπο, πληρούται 
η αρχή της συγχρηματοδότησης. 
Εντούτοις, ο όρος αυτός δεν 
παρακολουθήθηκε επαρκώς από 
την Επιτροπή.
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;30
 57.  Το Συνέδριο υπενθυμίζει την απουσία σαφούς λογικής της παρέμβασης 
στο πλαίσιο του 6ου ΠΠ, η οποία να εξηγεί με ποιο τρόπο τα διαφορε-
τικά μέσα και προγράμματα θα ενίσχυαν τις επιστημονικές και τεχνο-λογικές βάσεις της κοινοτικής βιομηχανίας και θα την ενθάρρυναν να 
καταστεί ανταγωνιστικότερη σε διεθνές επίπεδο
34. Η απουσία στόχων 
SMART και δεικτών επιδόσεων περιορίζει σημαντικά την αξιολόγηση 
της συμβολής των ειδικών μέσων και δραστηριοτήτων στους στόχους Ε&ΤΑ, υπονομεύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τη βάση της εμπεριστατω-μένης παρακολούθησης και αξιολόγησης (βλέπε σημεία 19 και 20).
ΣΥΣΤΑΣΗ 1
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΑΦΟΥΣ ΛΟΓΙΚΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ
Tο Συνέδριο υπενθυμίζει την προηγούμενη σύστασή του ότι τα  
προγράμματα δαπανών πρέπει να βασίζονται σε σαφή λογική της 
παρέμβασης, η οποία να συνδέει τα μέσα με ρεαλιστικούς στόχους. 
Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να εξεταστεί η πιθανότητα να τίθεται 
ένας μοναδικός στόχος για κάθε μέσο, προκειμένου να εξασφαλίζε-
ται η σαφήνεια του ειδικού ρόλου των μέσων. Για κάθε πρόγραμμα 
πρέπει να υφίστανται οι ενδεδειγμένοι δείκτες επιδόσεων για την παρακολούθηση των αναμενόμενων υλοποιήσεων, αποτελεσμάτων 
και αντικτύπου.
 58.  Tο Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα μέσα του 6ου ΠΠ που ελέγχθηκαν είχαν 
προωθήσει την αποτελεσματική συνεργασία στον τομέα της έρευνας 
μεταξύ των συμμετεχόντων στα έργα. Ωστόσο, μολονότι όλα τα έργα 
είχαν χαρακτηριστεί ως «εξαιρετικά» τη χρονική στιγμή της επιλογής 
τους από την Επιτροπή, μόνο το ένα τρίτο αυτών συνέχισε να χαρα-
κτηρίζεται «καλό έως εξαιρετικό» μετά την υλοποίησή του (βλέπε  σημεία 22 έως 27).
 59.  Η αξιολόγηση των ειδικών στόχων των ΔΑ και των ΟΕ φέρνει στο φως 
μια αντιφατική εικόνα. Παρά την επιτυχία τους στην προώθηση της 
συνεργασίας στον τομέα της έρευνας και έργων αποδεκτής ποιότητας, κανένα από τα ΔΑ που ελέγχθηκαν δεν είχε επιτύχει τον ειδικό στόχο 
της μακροχρόνιας ολοκλήρωσης μεταξύ των εταίρων του δικτύου,  
εξαρτώντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τη μελλοντική συνεργασία από  
τη συνέχιση της δημόσιας στήριξης. Μεταξύ των δυσκολιών υπήρχε 
η απροθυμία πολλών οργανισμών να δεσμευτούν μακροπρόθεσμα,  αλλά και το γεγονός ότι η μέγιστη διάρκεια των πέντε ετών αποδεί-
χτηκε μη ρεαλιστική, ιδίως σε τομείς όπου η μακροχρόνια ολοκλήρωση 
μπορεί να επιτευχθεί μόνο σταδιακά. Tο στοιχείο αυτό θέτει το ερώ-
τημα υπό ποιες συνθήκες δικαιολογείται η συνέχιση της χρηματοδό-τησής τους πέραν της αρχικής διάρκειας, στο πλαίσιο του ισχύοντος 
7ου προγράμματος-πλαισίου (7ο ΠΠ) (βλέπε σημεία 29 έως 33).34 Βλέπε σημεία 22 έως 37 της 
ειδικής έκθεσης αριθ. 9/2007.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;31
 60.  Τα ΟΕ έχουν, σε γενικές γραμμές, επιτύχει τους στόχους που επιδίωκαν 
στον οικείο τομέα έρευνας. Χάρη στη μεγαλύτερη διάρκειά τους και 
στον αυξημένο αριθμό συμμετεχόντων, κινητοποίησαν σημαντικό  όγκων πόρων. Εντούτοις, τα ΟΕ δεν κατάφεραν να προσελκύσουν  
πρόσθετη δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση (βλέπε σημεία 3+6 
έως 38).
ΣΥΣΤΑΣΗ 2
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΜΕΣΩΝ ΣΕ ΣΥΓΚΡΙΣΗ  
ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει εάν τα ΔΑ και τα έργα συνεργασίας 
που προσομοιάζουν στα ΟΕ, τα οποία συνεχίζουν να λαμβάνουν  
χρηματοδότηση στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος-πλαισίου 
(7ο ΠΠ), έχουν λάβει ρεαλιστικούς στόχους και παρέχουν σημα-ντικά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με τα παραδοσιακά μέσα για  
τη συνεργασία στον τομέα της έρευνας. Σε ό,τι αφορά τα ΔΑ που 
χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο του 6ου ΠΠ, η Επιτροπή πρέπει  
να αξιολογήσει κατά περίπτωση, εάν τα παλαιότερα επιτεύγματα, 
η πιθανή προστιθέμενη κοινοτική αξία και οι προοπτικές αυτοσυ-ντήρησης αιτιολογούν περαιτέρω χρηματοδότηση στο πλαίσιο του 
7ου ΠΠ.
 61.  Συνολικά, συγκρινόμενα με το 5ο ΠΠ, τα κονδύλια της ΕΕ έχουν αυξηθεί 
στο πλαίσιο του 6ου ΠΠ, αλλά οι επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν 
είναι αναλογικά λιγότερο σημαντικές. Ο κύριος λόγος είναι ότι η συμ-
μετοχή του ιδιωτικού τομέα έχει, εν γένει, μειωθεί (βλέπε σημείο 55). Ο 
έλεγχος του Συνεδρίου αποκάλυψε περιπτώσεις όπου τα κονδύλια της 
ΕΕ ήταν κατά πολύ υψηλότερα από τους ιδίους πόρους που δέσμευσαν οι δημόσιοι φορείς που συμμετείχαν στο πρόγραμμα, με την πιθανό-
τητα τα κονδύλια της ΕΕ να υποκαθιστούν απλώς τους ιδίους πόρους 
των συμμετεχόντων (βλέπε σημείο 56).
 62.  To 6o ΠΠ επιδίωξε να λάβει υπόψη του τις ειδικές ανάγκες των ΜΜΕ και, 
για το σκοπό αυτό, έθεσε ως στόχο τουλάχιστον το 15 % του συνολι-κού προϋπολογισμού για τις θεματικές προτεραιότητες (όπως και στο τρέχον 7ο ΠΠ). Μολονότι, όταν συγκρίνεται με το 5ο ΠΠ, διαπιστώ-νεται ότι συμμετείχαν περισσότερες ΜΜΕ σε έργα Ε&ΤΑ, η κοινοτική συνεισφορά που χορηγήθηκε στις ΜΜΕ στο πλαίσιο των θεματικών  προτεραιοτήτων είχε ως ανώτατο όριο το 10 % (σε σύγκριση με το  12 % στο 5ο ΠΠ). Τα πρώτα αποτελέσματα που αφορούν το 7ο ΠΠ  καταδεικνύουν περαιτέρω μείωση (βλέπε σημεία 39 έως 40).
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;32
 63.  Tο Συνέδριο παρατηρεί ότι το 6ο ΠΠ δεν επέφερε σημαντική αύξηση των 
συμμετεχόντων στις επενδύσεις Ε&ΤΑ, ενώ το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 
έχει θέσει ως στόχο για τις επενδύσεις στον τομέα της Ε&ΤΑ ποσοστό αντίστοιχου του 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της ΕΕ, το 
οποίο να προέρχεται κατά τα δύο τρίτα από τον ιδιωτικό τομέα.
ΣΥΣΤΑΣΗ 3
ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΑΜΗΛΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ
Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει τους διάφορους λόγους (είτε αφο-
ρούν το πρόγραμμα-πλαίσιο είτε όχι) για το σχετικά χαμηλό επί-
πεδο συμμετεχόντων στις επενδύσεις Ε&ΤΑ, σε σύγκριση με τους 
επιδιωκόμενους στόχους, και να προτείνει ειδικά μέτρα. Πρέπει να καταστούν διαθέσιμα τα κατάλληλα στοιχεία προκειμένου να παρα-
κολουθηθεί το καταλυτικό αποτέλεσμα της χρηματοδότησης Ε&ΤΑ 
της ΕΕ στις επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί. Πρέπει να επα-
νεξεταστεί, κατά πόσο οι αναμενόμενοι στόχοι, ιδίως για τις ΜΜΕ 
και τον ιδιωτικό τομέα, ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
 64.  Η διαχείριση της Επιτροπής διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο στο να 
εξασφαλιστεί η επιτυχία και να καταστούν τα καθεστώτα ελκυστικά 
σε δυνητικούς συμμετέχοντες. Διαχειρίσιμες δομές, σαφήνεια στόχων, ταχείες και άμεσες διαδικασίες, καθώς και επαρκής παρακολούθηση των έργων συνιστούν όλα καθοριστικά στοιχεία για την αποτελεσμα-τικότητα του προγράμματος-πλαισίου.
 65.  Ο έλεγχος του Συνεδρίου επισήμανε ορισμένα ζητήματα που επηρεάζουν 
την αποτελεσματικότητα των δράσεων που χρηματοδοτήθηκαν από 
το 6ο ΠΠ. Τα ζητήματα αυτά αφορούν ιδίως την αβεβαιότητα σχετικά 
με τον ειδικό ρόλο των μέσων, την πολλαπλότητα των νομικών δια-
τάξεων χωρίς πάντοτε επαρκή καθοδήγηση, τη διαδικασία των δια-
πραγματεύσεων η οποία καθίσταται διαρκώς περισσότερο χρονοβόρα 
και, συχνά, αδιαφανής, τον σχετικά υψηλό αριθμό συμμετεχόντων  
ανά επιχορήγηση και τις αδυναμίες στην παρακολούθηση των έργων (βλέπε σημεία 44 έως 53).
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;33
ΣΥΣΤΑΣΗ 4
ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
Προκειμένου να βελτιωθούν, κυρίως, η διαχειρισιμότητα των έργων, 
η επαρκής υλοποίησή τους και η ενδεδειγμένη αξιολόγηση, η Επι-
τροπή πρέπει να εξασφαλίσει σαφή και έγκαιρη καθοδήγηση,  
ταχύτερες διαδικασίες χορήγησης των ενισχύσεων και καλύτερη  παρακολούθηση των έργων.
  Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμ-
βούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 4ης Ιουνίου 2009.
Για τo Ελεγκτικό Συvέδριo
Για  τo Ελεγκτικό  Συvέδριo
Vítor Manuel da Silva Caldeira
Πρόεδρος
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;34
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΣΥΝΟΨΗ
III.
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της  
για το συμπέρασμα του Ελεγκτικού Συνε-
δρίου όσον αφορά την επιτυχία των ελεγχθέ-ντων μέσων του 6
ου Προγράμματος Πλαισίου 
(ΠΠ).
i)
Τα ΠΠ βασίστηκαν πάντοτε σε μια ορθή  παρεμβατική πολιτική (στο 7
ο ΠΠ τούτο είναι 
πιο σαφές). Αποτελεί πρόκληση, ιδίως λόγω 
της εγγενούς ανασφάλειας των αποτελεσμά-
των της έρευνας, να διασφαλιστεί ότι όλοι  οι στόχοι αντιστοιχούν με ακρίβεια στους  στενούς ορισμούς των κριτηρίων «SMART». Ακόμα, οι βασικές πλευρές των αρχών του  
«SMART» ενσωματώθηκαν σε όλες τις νομο-
θετικές πράξεις και πράξεις εφαρμογής σχε-
τικά με την έρευνα όπως καταδεικνύεται για 
παράδειγμα από την ύπαρξη «στόχων» στις θεματικές προτεραιότητες του 6ου ΠΠ, παρά 
το γεγονός ότι αυτή η προσέγγιση δεν ήταν 
ρητή στον δημοσιονομικό κανονισμό που  
εφαρμοζόταν κατά την περίοδο προετοιμα-
σίας και θέσπισης του 6
ου ΠΠ. Στο πλαίσιο του 
7ου ΠΠ, όλα τα προγράμματα εργασίας περιέ-
χουν δηλώσεις για τις αναμενόμενες επιπτώ-σεις, οι οποίες αντιστοιχούν στους στόχους, 
στις αρχές και στις δραστηριότητες που  καθορίζονται στα ειδικά προγράμματα.
ii)
Η Επιτροπή φρονεί ότι ορισμένα «δίκτυα  
αριστείας» ήταν λιγότερο επιτυχή από άλλα, 
όμως αρκετά δίκτυα αριστείας πέτυχαν μια 
αυτόνομη ολοκλήρωση. Αυτό είναι λογικό  λόγω της ευρείας σειράς των σχετικών  τομέων, των διαφόρων συμμετεχόντων σε  δεκάδες διαφορετικών έργων και της πραγ-
ματικότητας συνεργασίας σε κοινοπραξίες.
Από την πλευρά τους, τα ολοκληρωμένα έργα 
(ΟΕ) ήταν, κατά γενική παραδοχή, αρκετά  
επιτυχή, για παράδειγμα, στους τομείς των 
ΟΕ επίδειξης από τη βιομηχανία όσον αφορά την ενέργεια και τις μεταφορές. Πολλά έργα 
οδήγησαν στην ανάπτυξη της αγοράς και  
επαναλήφθηκαν μετά την επιτυχή ολοκλή-
ρωση των συμβάσεων του 6
ου ΠΠ.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;35
iii)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η από μέρους της  
διαχείριση των μέσων του 6ου ΠΠ διαδρα-
μάτισε ένα σημαντικό ρόλο διασφαλίζοντας την επιτευχθείσα από αυτά τα μέσα επιτυχία. Η Επιτροπή κατέβαλε σημαντικές προσπά-
θειες για την επίλυση όλων των προβλημά-
των που προέκυψαν, εντός των ορίων που  επιβάλλονται από το υφιστάμενο νομοθετικό 
πλαίσιο. Σχέδια κατευθυντηρίων εγγράφων 
ήταν στην ουσία διαθέσιμα πριν από την  
έναρξη του 6
ου ΠΠ.
iv)
Το 6ο ΠΠ (με τα δύο νέα μέσα του, τα ΟΕ και 
τα ΔΑ) δεν αποτελεί πανάκεια για την αντι-
μετώπιση των προκλήσεων του ευρωπαϊκού 
περιβάλλοντος έρευνας, ιδίως διότι αντιπρο-
σωπεύει μόνο το 5 % των συνολικών ευρω-
παϊκών χρηματοδοτήσεων για την έρευνα.  Επιπλέον, σε μια στιγμή κατά την οποία χιλιά-
δες χρηματοδοτούμενα από αυτό έργα συνε-
χίζουν τη διαδρομή τους, είναι πολύ νωρίς 
για να πραγματοποιηθούν οριστικές συγκρί-
σεις με το 5
ο ΠΠ. Ακόμα, η Επιτροπή φρονεί 
ότι το 6ο ΠΠ παρέσχε σημαντική ώθηση στις 
προσπάθειες έρευνας και ότι τα επιτεύγματα του 6
ου ΠΠ υπήρξαν ουσιαστικά, Η Επιτροπή 
συμφωνεί με τα πορίσματα του Ελεγκτικού  Συνεδρίου όσον αφορά τη συμμετοχή του  ιδιωτικού τομέα και επιθυμεί να προσθέσει 
ότι όταν λαμβάνονται υπόψη οι δημόσιες και ιδιωτικές οργανώσεις που συμμετέχουν σε  
εμπορικές δραστηριότητες (ο επιχειρηματι-
κός τομέας) τα ποσοστά συμμετοχής είναι  
ίδια με τα ποσοστά του 5
ου ΠΠ.
Η Επιτροπή συμφωνεί όσον αφορά τις δυσκο-
λίες που σχετίζονται με τη συμμετοχή των  ΜΜΕ στο πλαίσιο του 6
ου ΠΠ. Αυτά τα θέματα 
επιλύθηκαν στο 7ο ΠΠ.IV.
Τα ΠΠ βασίστηκαν πάντοτε σε μια ορθή  παρεμβατική πολιτική η οποία επέτρεψε την 
αποτελεσματική τους εκτίμηση και παρακο-λούθηση. Στο 7
ο ΠΠ, η παρεμβατική λογική 
είναι περισσότερο σαφής, μαζί με στόχους  και μέτρα επιδόσεων τα οποία θα βοηθή-σουν στην περαιτέρω ενίσχυση του συστή-ματος εκτίμησης και παρακολούθησης. Στο 7
ο ΠΠ, οι στόχοι της έρευνας και οι στόχοι  
της πολιτικής έρευνας είναι σαφώς και ρητώς 
ενταγμένοι στα προγράμματα εργασίας. Για 
κάθε αντικείμενο, οι επιστημονικοί στόχοι, το εύρος των δραστηριοτήτων και οι ενδεί-ξεις για τα αναμενόμενα αποτελέσματα είναι καθορισμένα.
V.
i)Η Επιτροπή αξιολόγησε τα ΟΕ και τα ΔΕ  μέσω διαφόρων μελετών και εκθέσεων. Όσον 
αφορά τη συνεχιζόμενη χρηματοδότηση των 
ΔΕ του 6
ου ΠΠ στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ, η Επι-
τροπή κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα με το 
Ελεγκτικό Συνέδριο.
ii)
Η Επιτροπή εξετάζει συνεχώς το περιβάλλον έρευνας, παρακολουθεί τις εθνικές πολιτικές έρευνας και ανάπτυξης και καταβάλλει μεγά-
λες προσπάθειες για να ενθαρρύνει περαι-
τέρω επενδύσεις στην έρευνα μέσω, και όχι μόνο, της ανοικτής μεθόδου συντονισμού.
iii)
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι είναι πολύ σημα-ντικοί οι σαφείς και έγκαιρες κατευθυντήριες γραμμές, η ταχύτερη διαδικασία σύναψης  συμβάσεων και η καλύτερη παρακολού-
θηση των έργων. Η Επιτροπή εκπληρώνει  
τις υποχρεώσεις της και προσπαθεί συνεχώς 
να πετύχει την ισορροπία μεταξύ των δύο  
στόχων οι οποίοι είναι δύσκολο να συμβιβα-
στούν, και συγκεκριμένα την ταχύτητα της  
καταβολής των κονδυλίων και την ανάγκη  διασφάλισης της υποκείμενης σε λογοδο-
σία διανομής τους στους αναδόχους έργου, 
και όλα αυτά στο πλαίσιο της υφιστάμενης  
νομοθεσίας.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;36
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
10.
Το 6ο ΠΠ είχε ως στόχο να ενθαρρύνει τη  
συμμετοχή των ΜΜΕ σε όλους τους τομείς  
και τα μέσα, ιδίως στο πλαίσιο των δραστηρι-οτήτων που διεξάγονται στους τομείς θεμα-τικής προτεραιότητας.
16.
Το χαμηλότερο ποσοστό επιτυχίας των προ-σφορών στο πλαίσιο του 6
ου ΠΠ σε σύγκριση με 
το 5ο ΠΠ αποδίδεται στα υψηλότερα ποσοστά 
συμμετοχής στο πλαίσιο του 6ου ΠΠ. Τα ποσο-
στά συμμετοχής εξαρτώνται από μια σειρά πολύπλοκων παραγόντων, μεταξύ των οποίων 
το επίπεδο λεπτομέρειας των προσκλήσεων 
για υποβολή προτάσεων, τα διαθέσιμα κον-
δύλια και η προσέγγιση της εκτίμησης.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
20.–21.
Στην απάντησή της σε προηγούμενο έλεγχο 
του Ελεγκτικού Συνεδρίου1, η Επιτροπή επιβε-
βαίωσε ότι τα ΠΠ βασίστηκαν πάντοτε σε ορθή παρεμβατική λογική, η οποία σε συμφωνία με 
τις διατάξεις της Συνθήκης εκφράστηκε σε διάφορες νομοθετικές πράξεις και εφαρμογής. Στο 7
ο ΠΠ αυτό είναι περισσότερο σαφές, και 
ενισχύει περαιτέρω την παρακολούθηση και την αξιολόγηση από μέρους της Επιτροπής. Αποτελεί πρόκληση, ιδίως λόγω της εγγενούς ανασφάλειας των αποτελεσμάτων της έρευ-νας, να διασφαλιστεί ότι όλοι οι στόχοι αντι-στοιχούν επακριβώς στους στενούς ορισμούς των κριτηρίων «SMART». Παρά το γεγονός ότι αυτή η προσέγγιση δεν ήταν ρητή στον δημο-σιονομικό κανονισμό που εφαρμοζόταν κατά την περίοδο προετοιμασίας και θέσπισης του 6
ου ΠΠ, βασικά στοιχεία της προσέγγισης του 
«SMART» ενσωματώθηκαν στα προγράμματα εργασίας της Επιτροπής στο πλαίσιο του 6
ου 
ΠΠ. Στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ, το οποίο αναπτύ-
χθηκε βάσει εκ των υστέρων εκτίμησης των 
επιπτώσεων, όλα τα προγράμματα εργασίας περιέχουν δηλώσεις για τις αναμενόμενες επι-
πτώσεις, οι οποίες αντιστοιχούν στους στό-
χους, στις αρχές και στις δραστηριότητες που 
καθορίζονται στα ειδικά προγράμματα.
1 Βλ. τις απαντήσεις της Επιτροπής στην ειδική έκθεση αριθ. 
9/2007.24.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η υψηλή συνολική ικα-
νοποίηση για τα δύο μέσα (ΔΑ και ΟΕ) που 
εξέφρασαν οι συμμετέχοντες στην έρευνα  του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι πολύ θετική. Δεδομένου του εύρους και των χαρακτηριστι-
κών των δύο μέσων, είναι λογικό ότι οι ιδιώτες 
εταίροι θεώρησαν ιδίως τα ΟΕ περισσότερο προσαρμοσμένα στις δικές τους ανάγκες.
27.
Επειδή οι προσφορές αντιστοιχούν σε «προσ-
δοκίες» και τα έργα στην πραγματικότητα  και επειδή η υλοποίηση των έργων μπορεί  
να καταλήξει σε μη αναμενόμενες δυσκολίες, 
δεν καταπλήσσει το ότι η εκτίμηση ορισμέ-
νων έργων θα μπορούσε να ήταν λιγότερο  
θετική από την εκτίμηση των προσφορών  
από τις οποίες προήλθαν.
30.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, σύμφωνα με το 
γράφημα 5, η συνολική εκτίμηση της ποιότη-
τας των έργων τα κατέταξε ως «αποδεκτό» και 
«καλό έως άριστο» σε ποσοστό άνω του 80 %, πράγμα που υποδηλώνει ότι οι συμμετέχοντες 
κατένειμαν κατάλληλα τις ερευνητικές τους ικανότητες στο δίκτυο. Μία από τις περισ-σότερο σημαντικές πλευρές αυτών των νέων μέσων, που επαναλαμβάνεται επανειλημμένα στα διάφορα κατευθυντήρια έγγραφα, ήταν 
ο ενισχυμένος ρόλος των ιδίων των κοινο-πραξιών (και, ιδίως, των συντονιστών) όσον 
αφορά την εσωτερική διαχείριση του έργου. 
Ενδεχομένως είναι πολύ νωρίς για να εξαχθεί 
ένα οριστικό συμπέρασμα για το πώς και εάν ο στόχος των «αυτόνομων μακροπροθέσμων δραστηριοτήτων έρευνας και εταιρικών σχέ-σεων» έχει επιτευχθεί.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η συμπεριφορά 
των ΔΑ υπήρξε ποικίλη κατά τη διάρκεια του 
προγράμματος πλαισίου. Σε ορισμένες θεμα-
τικές προτεραιότητες όπως IST και NMP, τα ΔΑ 
τείνουν να επιτύχουν υψηλότερους βαθμούς αειφόρου ανάπτυξης σε σχέση με άλλα
2.
2 IST και NMP αναφέρονται στις θεματικές προτεραιότητες 
του 6ου ΠΠ «τεχνολογίες της κοινωνίας των πληροφοριών» 
και «νανοτεχνολογίες και νανοεπιστήμες, πολυλειτουργικά 
υλικά βασισμένα στη γνώση, και νέες διεργασίες και διατάξεις 
παραγωγής».
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;37
31.
Η Επιτροπή επισημαίνει τη δήλωση του ιδίου 
του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι τουλάχιστον 
τα δύο τρίτα των ΔΑ επέτυχαν πλήρη αναδι-άρθρωση δραστηριοτήτων και ολοκλήρωση μεταξύ εταίρων, αναλογία που θεωρείται  
σημαντική.
33.
Ορισμένες περιστάσεις ενδεχομένως εμπό-
δισαν τους συμμετέχοντες να εργαστούν  
περισσότερο αποτελεσματικά από κοινού.  
Αυτό είναι ένα κανονικό χαρακτηριστικό,  συνδεδεμένο στενά με τη φύση της συνερ-
γασίας μεταξύ διαφόρων φορέων με συμπλη-
ρωματικούς αλλά διαφορετικούς ατομικούς 
στόχους έρευνας.
35.
Η δυνατότητα συνέχισης της χρηματοδότη-σης ορισμένων ΔΑ με προοπτική στο πλαί-
σιο του 7
ου ΠΠ αξιολογείται κατά περίπτωση. 
Όντως, η διάρκεια ενός ΔΑ του 6ου ΠΠ μπορεί 
να παραταθεί στο 7ο ΠΠ για να επιτύχει τους 
στόχους του, χωρίς όμως νέα χρηματοδό-τηση (υπάρχουν σήμερα περιπτώσεις όπως 
αυτή).
38.
Πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ της πιθανής διάστασης της οικονομικής ολοκλήρωσης,  κατά την έννοια των κατευθυντηρίων γραμ-μών που εκδίδει η Επιτροπή για τα ΟΕ, και της αρχής της συγχρηματοδότησης που διέπει τα έργα του 6ου ΠΠ. Δεν υπήρξε κανένα αίτημα των συμμετεχόντων στα ΟΕ για προσέλκυση άλλων πηγών χρηματοδότησης πέραν του  δικού τους μεριδίου χρηματοδότησης. Η Επι-τροπή σημειώνει διαφορετική συμπεριφορά διαμέσου των θεματικών τομέων του προ-γράμματος πλαισίου όσον αφορά την προ-σέλκυση συμπληρωματικής ιδιωτικής και  δημόσιας χρηματοδότησης.40.
Αναφορικά με το 7
ο ΠΠ, είναι ακόμα πολύ  
νωρίς γι’ αυτό το πρόγραμμα διάρκειας επτά 
ετών να υπάρξει οποιαδήποτε οριστική κρίση για τη συμμετοχή των ΜΜΕ.
41.–43.
Η Επιτροπή συμφωνεί σχετικά με τις δυσκο-λίες όσον αφορά τη συμμετοχή των ΜΜΕ στο 
πλαίσιο του 6
ου ΠΠ. Αυτά τα θέματα αντιμε-
τωπίστηκαν στο 7ο ΠΠ. Επιπλέον, πέραν της 
χρηματοδότησης χορηγήθηκε μετά από προ-
σκλήσεις για υποβολή προσφορών, το 7ο ΠΠ 
στηρίζει το κοινό πρόγραμμα Eurostars για 
τις ΜΜΕ βάσει του άρθρου 169 της Συνθή-
κης με συνεισφορά μέχρι 100 εκατ. ευρώ. Το 
πρόγραμμα έχουν αναλάβει από κοινού οι  
χώρες EUREKA και παρέχει στήριξη σε υπε-
ρεθνικά έργα που άρχισαν και πραγματο-
ποιήθηκαν από ΜΜΕ που διεξάγουν έρευνα και ανάπτυξη. Το Eurostars αναμένεται να  
συμβάλει στην οικοδόμηση του Ευρωπαϊκού 
Χώρου Έρευνας μέσω ενσωμάτωσης των συμ-
μετεχόντων εθνικών προγραμμάτων σε ένα 
κοινό πανευρωπαϊκό πρόγραμμα.
44.
Η Επιτροπή φρονεί ότι το συμπέρασμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι τα ελεγχθέντα  μέσα του 6
ου ΠΠ προώθησαν την αποτελε-
σματική συνεργασία στον τομέα της έρευνας 
μεταξύ των συμμετεχόντων του έργου (βλ.  παράγραφο 58) αντικατοπτρίζεται καλά στη 
συνολική διαχείριση από μέρους της Επιτρο-
πής αυτών των μέσων. Η Επιτροπή κατέβαλε 
σημαντικές προσπάθειες για την επίλυση  όλων των προβλημάτων που προέκυψαν,  εντός των ορίων που επιβάλλονται από το  υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, και συνε-χίζει το ίδιο στο πλαίσιο του 7
ου ΠΠ.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;38
45.
Η Επιτροπή παρέσχε κατευθυντήριο υλικό  
στους εμπλεκόμενους φορείς για να διευκο-λύνει την κατανόηση από αυτούς των νέων μέσων. Ένα πολύ υψηλό ποσοστό συντο-
νιστών και συμμετεχόντων στην έρευνα  
κατά τα φαινόμενα κατανόησαν τη διαφορά μεταξύ των δύο μέσων (βλ. την εικόνα 7 του 
Ελεγκτικού Συνεδρίου). Επίσης, αναμένεται 
ότι οι συντονιστές θα έχουν καλύτερη κατα-
νόηση αυτών απ’ ότι άλλοι συμμετέχοντες.  
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έρευνας κατανόησε και χρησιμοποίησε καλώς τα νέα μέσα, όπως 
εμφανίζεται στον πίνακα 7.
46.
Μία από τις περισσότερο σημαντικές πλευρές 
αυτών των νέων μέσων, που επαναλαμβάνε-
ται επανειλημμένα στα διάφορα κατευθυ-ντήρια έγγραφα, ήταν ο ενισχυμένος ρόλος 
των ιδίων των κοινοπραξιών (και, ιδίως, των 
συντονιστών) όσον αφορά την εσωτερική  
διαχείριση του έργου.
47.
Η Επιτροπή υλοποίησε το ΠΠ με τον καλύ-τερο δυνατό τρόπο ώστε να εξασφαλίσει  την τήρηση των διαφόρων εφαρμοζόμενων διατάξεων.
48.
Η Επιτροπή ενήργησε το ταχύτερο δυνατό  
δεδομένης της καθυστερημένης θέσπισης  
των νομικών πράξεων για το 6
ο ΠΠ από τον 
νομοθέτη. Λεπτομερή φυλλάδια με αναλυτι-κές πληροφορίες
 και «διατάξεις για την υλο-
ποίηση» για όλα τα μέσα ήταν ήδη διαθέσιμα τον Νοέμβριο 2002, πολύ νωρίτερα από την έκδοση των εντύπων των συμβάσεων. Ένας μεγάλος αριθμό εγγράφων κατευθύνσεων  παράχθηκε και δημοσιεύθηκε στο διαδίκτυο. Επιπλέον, εκδηλώσεις με στόχο τους συντο-
νιστές, στις οποίες προσκλήθηκε το σύνολο 
των συντονιστών έργων, πραγματεύθηκαν  ιδίως όλα τα ερωτήματα που μπορούσαν να 
τεθούν σχετικά με τις ιδιαιτερότητες των  
μέσων.49.
Η Επιτροπή είναι ικανοποιημένη από το γεγο-
νός ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο εκτιμά τις  συνεχείς προσπάθειές της για την προώθηση καλύτερης κατανόησης των νέων μέσων στο 
πλαίσιο του 6
ου ΠΠ, συμπεριλαμβανομένης  
της ταχείας ανταπόκρισής της στις εξωτε-ρικές εκτιμήσεις. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα  
Έρευνας κατανόησε σε μεγάλο βαθμό και  
χρησιμοποίησε ορθά τα νέα μέσα.
50.
Η εισαγωγή νέων μέσων δημιούργησε αναπό-
φευκτα την ανάγκη για τους προτείνοντες να 
καταστούν οικείοι με τις νέες έννοιες όσον 
αφορά τις διαπραγματεύσεις προς διεξαγωγή 
και τα δεδομένα προς υποβολή, στοιχεία που 
πολύ συχνά κατέστησαν αναγκαίες περαι-
τέρω επαφές και ανταλλαγές μεταξύ των  ιδίων των συμμετεχόντων, πάντοτε διαδικα-
σία χρονοβόρα. Επιπλέον, η υποχρέωση που 
επιβλήθηκε στην Επιτροπή από τον νομοθέτη 
(στη συγκεκριμένη περίπτωση το Συμβού-
λιο) να εκφέρει (θετική) γνώμη για όλα τα ΟΕ και τα ΔΑ προς χρηματοδότηση (ανεξάρτητα 
από το ποσό της κοινοτικής εισφοράς) παρέ-τεινε τον χρόνο για τη σύναψη της σύμβασης. Επιπλέον, αυτός ο χρόνος είναι συγκρίσιμος με εκείνον άλλων σημαντικών παγκοσμίων  οργανισμών χρηματοδότησης. Όσον αφορά 
τη διαπραγματευτική διαδικασία, επιφέρθη-καν πάντοτε τροποποιήσεις στο πεδίο εφαρ-
μογής του έργου στο πλαίσιο του νομικού  
πλαισίου του ΠΠ.
51.
Η Επιτροπή αποδέχεται τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ωστόσο, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι μία από τις περισσότερο  σημαντικές πλευρές αυτών των νέων μέσων, που επαναλαμβάνεται επανειλημμένα στα  διάφορα κατευθυντήρια έγγραφα, ήταν ο ενι-
σχυμένος ρόλος των ιδίων των κοινοπραξιών 
(και, ιδίως, των συντονιστών) όσον αφορά  την εσωτερική διαχείριση του έργου.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;39
52.
Η Επιτροπή στηρίζει απαρέγκλιτα τη σημα-
σία της παρακολούθησης των έργων, η οποία διενεργείται μέσω μιας ποικιλίας μέσων  συμπεριλαμβανομένης της μεγάλης προσο-
χής των υπευθύνων έργου. Ωστόσο, αυτή  
αναγνωρίζει ότι υπήρξαν ορισμένες περι-πτώσεις, συχνά για προσωπικούς και ειδι-
κούς λόγους, στις οποίες δεν διενεργήθηκε 
ανεξάρτητη εξέταση.
53.
Ένα κοινό μοντέλο για την έκθεση των εμπει-
ρογνωμόνων ετοιμάστηκε για όλες τις ΓΔ  
Έρευνας. Ένα βασικό κοινό έγγραφο κατευ-
θύνσεων ετοιμάστηκε επίσης και δόθηκε στις 
διάφορες υπηρεσίες για να το προσαρμόσουν 
στις δικές τους ανάγκες
55.
Η Επιτροπή αποδέχεται τα πορίσματα του  
Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η ίδια θα επιθυμούσε 
να τονίσει ωστόσο ότι η κοινοτική συμβολή 
στον ιδιωτικό τομέα στο πλαίσιο του 6
ου ΠΠ 
αυξήθηκε σημαντικά — κατά περισσότερο  από ένα δισεκατ. ευρώ — σε σύγκριση με  το 5
ο ΠΠ. Επίσης, αληθεύει ότι η κατάσταση 
διαφέρει ανάλογα με τους τομείς. Η Επι-τροπή θεωρεί ότι το 6
ο ΠΠ επέδρασε θετικά 
στον βιομηχανικό ανταγωνισμό. Επιπλέον,  
η Επιτροπή επιθυμεί να προσθέσει ότι όταν λαμβάνονται υπόψη οι δημόσιες και ιδιωτι-
κές οργανώσεις που συμμετέχουν σε εμπο-
ρικές δραστηριότητες (ο επιχειρηματικός  
τομέας) τα ποσοστά συμμετοχής είναι ίδια  με τα ποσοστά του 5
ου ΠΠ.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
57.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα ΠΠ βασίστηκαν  
πάντοτε σε μια ορθή παρεμβατική λογική.  Στο πλαίσιο του 6
ου ΠΠ, οι νομοθετικές πρά-
ξεις και τα προγράμματα εργασίας της Επι-τροπής, καθώς και το πληροφοριακό υλικό διαφόρων τύπων χορήγησαν μια συνεπή ροή και αφθονία πληροφοριών για την παρεμβα-τική λογική, τους στόχους, των λόγων των  προσπαθειών και την ευρωπαϊκή προστιθέ-μενη αξία τους, τις προβλεπόμενες ενέργειες, τις αρχές και το επιχειρησιακό πλαίσιο εφαρ-μογής για όλα τα μέσα προς χρήση και άλλες 
χρήσιμες πληροφορίες για τους προτείνο-
ντες και για τους συμμετέχοντες στα έργα.  
Αποτελεί πρόκληση, ιδίως λόγω της εγγενούς 
ανασφάλειας των αποτελεσμάτων της έρευ-
νας, να διασφαλιστεί ότι όλοι οι στόχοι αντι-
στοιχούν επακριβώς στους στενούς ορισμούς των κριτηρίων «SMART». Παρά το γεγονός  
ότι αυτή η προσέγγιση δεν ήταν ρητή στον 
δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμοζό-
ταν κατά την περίοδο προετοιμασίας και  
θέσπισης του 6
ου ΠΠ, βασικά στοιχεία της  
προσέγγισης του «SMART» ενσωματώθηκαν στα προγράμματα εργασίας της Επιτροπής  στο πλαίσιο του 6
ου ΠΠ. Στο πλαίσιο του 7ου 
ΠΠ, όλα τα προγράμματα εργασίας περιέχουν δηλώσεις για τις αναμενόμενες επιπτώσεις, οι οποίες αντιστοιχούν στους στόχους, στις 
αρχές και στις δραστηριότητες που καθορί-ζονται στα ειδικά προγράμματα. Η Επιτροπή 
φρονεί ότι το 6
ο ΠΠ παρακολουθήθηκε και  
εκτιμήθηκε δεόντως.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;40
Σύσταση αριθ. 1
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα ΠΠ βασίστηκαν  
πάντοτε σε μια ορθή παρεμβατική πολιτική η οποία επέτρεψε την αποτελεσματική τους 
εκτίμηση και παρακολούθηση. Στο πλαίσιο 
του 7
ου ΠΠ, το οποίο αναπτύχθηκε βάσει μιας 
λεπτομερούς ex ante εκτίμηση των περι-πτώσεων, όλα τα προγράμματα εργασίας  περιέχουν δηλώσεις για τις αναμενόμενες  
επιπτώσεις, οι οποίες αντιστοιχούν στους  στόχους, στις αρχές και στις δραστηριότητες 
που προβλέπονται στα ειδικά προγράμματα. 
Αυτό θα βοηθήσει για περαιτέρω ενίσχυση  
του συστήματος εκτίμησης και παρακολού-
θησης. Στο πλαίσιο του 7
ου ΠΠ, οι στόχοι της 
έρευνας και οι στόχοι πολιτικής της έρευνας 
συμπεριλαμβανομένων εκείνων που στο-
χεύουν στη διάρθρωση των προσπαθειών  
έρευνας, αντί να ενταχθούν στα «μέσα»,  
εντάσσονται σαφώς και ρητώς τα προγράμ-
ματα εργασίας. Για κάθε θέμα για το οποίο 
ζητούνται προτάσεις, οι επιστημονικοί στό-χοι, το εύρος των δραστηριοτήτων και οι  
ενδείξεις των αναμενομένων αποτελεσμάτων 
είναι καθορισμένα.
58.
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για το συμπέρασμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου  σύμφωνα με το οποίο τα μέσα του 6
ου ΠΠ  
που ελέγχθηκαν είχαν προωθήσει ένα απο-δεκτό επίπεδο συνεργασίας για την έρευνα μεταξύ των συμμετεχόντων στα έργα. Επειδή 
οι προσφορές αντιστοιχούν σε «προσδοκίες» και τα έργα στην πραγματικότητα και επειδή 
η υλοποίηση των έργων μπορεί να καταλήξει 
σε μη αναμενόμενες δυσκολίες, δεν κατα-
πλήσσει το ότι η εκτίμηση ορισμένων έργων θα μπορούσε να ήταν λιγότερο θετική από  την εκτίμηση των προσφορών από τις οποίες προήλθαν.59.
Υπήρξε μεγάλος αριθμός ΔΑ όπου επιτεύ-
χθηκε μεταξύ των εταίρων μια διαρκής ολο-κλήρωση και η συνολική ποσότητα των έργων 
χαρακτηρίστηκε υψηλή (η συνολική εκτίμηση 
στο γράφημα 5 κατατάσσει ότι η ποιότητα  των ΔΑ είναι «αποδεκτή» έως «καλή έως άρι-στη» σε ποσοστό άνω του 80 %). Τουλάχιστον 
τα δύο τρίτα των ΔΑ επέτυχαν πλήρη αναδι-
άρθρωση των δραστηριοτήτων και ολοκλή-ρωση μεταξύ των εταίρων. Η δυνατότητα  
συνέχισης της χρηματοδότησης ορισμένων 
ΔΑ με προοπτική στο πλαίσιο του 7
ου ΠΠ αξι-
ολογείται κατά περίπτωση. Όντως, η διάρ-
κεια ενός ΔΑ του 6ου ΠΠ μπορεί να παραταθεί 
στο 7ο ΠΠ για να επιτύχει τους στόχους του, 
χωρίς όμως νέα χρηματοδότηση (υπάρχουν 
σήμερα περιπτώσεις όπως αυτή). Επιπλέον, 
νέα ΔΑ μπορούν να προβλεφθούν σε δεόντως 
αιτιολογημένες περιπτώσεις.
60.
Πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ της πιθα-
νής διάστασης της οικονομικής ολοκλήρω-
σης και της αρχής της συγχρηματοδότησης 
που διέπει τα έργα του 6ου ΠΠ. Δεν υπήρξε 
κανένα αίτημα των συμμετεχόντων στα ΟΕ  για προσέλκυση άλλων πηγών χρηματοδότη-
σης πέραν του δικού τους μεριδίου χρηματο-δότησης. Η Επιτροπή σημειώνει διαφορετική συμπεριφορά διαμέσου των θεματικών  τομέων του προγράμματος πλαισίου .
Σύσταση αριθ. 2
Η Επιτροπή εκτίμησε αυτά τα μέσα του 6ου 
ΠΠ μέσω διαφόρων τρόπων. Όσον αφορά τη 
συνεχιζόμενη χρηματοδότηση των ΔΑ του  
6ου ΠΠ η Επιτροπή κατέληξε στο ίδιο συμπέ-
ρασμα με εκείνο της έκθεσης της ομάδας  εμπειρογνωμόνων σχετικά με το μέλλον των δικτύων αριστείας.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;41
61.
Η Επιτροπή συμφωνεί με τα πορίσματα  
του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ωστόσο, επι-σημαίνει ότι τούτο δεν μείωσε τη συμβολή 
των ΠΠ στην προώθηση της βιομηχανικής  
ανταγωνιστικότητας.
Επιπλέον, η Επιτροπή επιθυμεί να προσθέσει 
ότι όταν λαμβάνονται υπόψη οι δημόσιες και 
ιδιωτικές οργανώσεις που συμμετέχουν σε  εμπορικές δραστηριότητες (ο επιχειρηματι-
κός τομέας) τα ποσοστά συμμετοχής είναι  
ίδια με τα ποσοστά του 5
ου ΠΠ.
62.
Αναφορικά με το 7ο ΠΠ, είναι ακόμα πολύ  
νωρίς γι’ αυτό το πρόγραμμα διάρκειας επτά ετών να υπάρξει οποιαδήποτε οριστική κρίση για τη συμμετοχή των ΜΜΕ.
63.
Το 6
ο ΠΠ αντιπροσωπεύει ένα πολύ μικρό  
μέρος (πλησίον του 5 %) της συνολικής χρη-
ματοδότησης που χορηγείται για την έρευνα 
στην Ευρώπη και κατά συνέπεια η επιρροή σε 
ένα τομέα όπου τα κράτη μέλη διαδραματί-
ζουν τον πρωταρχικό ρόλο είναι εξ ορισμού 
περιορισμένη. Ωστόσο, η Επιτροπή φρονεί  
ότι το 6ο ΠΠ παρέσχε σημαντική ώθηση στην 
έρευνα.
Σύσταση αριθ. 3
Η Επιτροπή εξετάζει συνεχώς το περιβάλλον έρευνας, παρακολουθεί τις εθνικές πολιτικές έρευνας και ανάπτυξης και καταβάλλει μεγά-
λες προσπάθειες για να ενθαρρύνει περαι-
τέρω επενδύσεις στην έρευνα μέσω, και όχι 
μόνο, της ανοικτής μεθόδου συντονισμού.65.
Η Επιτροπή κατέβαλε σημαντικές προσπά-
θειες για την επίλυση όλων των προβλημά-των που προέκυψαν, εντός των ορίων που  
επιβάλλονται από το υφιστάμενο νομοθετικό 
πλαίσιο. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο μεγά-λος αριθμός έργων στο πλαίσιο των νέων  μέσων, που οδηγεί στην εμπλοκή χιλιάδων  
συμμετεχόντων σ’ αυτά, καθώς και τα συνο-
λικά καλά αποτελέσματα που σημειώθηκαν γι’ αυτά, δείχνουν ότι οποιεσδήποτε ελλεί-
ψεις δεν υπήρξαν σημαντικές για τη συνο-
λική χρήση των ΟΕ και των ΔΑ.
Σύσταση αριθ. 4
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι σαφείς και  
έγκαιρες κατευθυντήριες γραμμές, η ταχύ-
τερη διαδικασία σύναψης συμβάσεων και  
η καλύτερη παρακολούθηση των έργων είναι 
πολύ σημαντικά στοιχεία για την υλοποίηση 
ενός ευρωπαϊκού ΠΠ για την έρευνα. Η Επι-
τροπή εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της και προσπαθεί συνεχώς να πετύχει την ισορρο-
πία μεταξύ των δύο στόχων οι οποίοι είναι 
δύσκολο να συμβιβαστούν, και συγκεκριμένα 
την ταχύτητα της καταβολής των κονδυλίων 
και την ανάγκη διασφάλισης της υποκείμενης σε λογοδοσία διανομής τους στους αναδό-
χους έργου, και όλα αυτά στο πλαίσιο της  υφιστάμενης νομοθεσίας.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009 — «Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχο ι;43
Eυρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριo  
Ειδική έκθεση αριθ. 8/2009
«Δίκτυα αριστείας» και «ολοκληρωμένα έργα» της κοινοτικής πολιτικής έρευνας: επιτεύχθηκαν οι στόχοι;
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης2009 — 41 σ. — 21 x 29,7 cmISBN 978-92-9207-407-4doi:10.2865/63351

Πώς να προμηθευτείτε τις εκδόσεις της ΕΕ
Eκδόσεις που πωλούνται:
• από το EU Bookshop (βιβλιοπωλείο της ΕΕ) (http://bookshop.europa.eu),•  από τον βιβλιοπώλη σας με αναφορά του τίτλου, του εκδότη ή/και του 
αριθμού ISBN,
•  απευθυνόμενοι σε έναν από τους πράκτορες πώλησής μας. Για τα στοιχεία 
επικοινωνίας τους μπορείτε να ανατρέξετε στη διαδικτυακή διεύθυνση http://bookshop.europa.eu ή να στείλετε φαξ στον αριθμό +352 2929-42758.
Εκδόσεις που διατίθενται δωρεάν:• από το EU Bookshop (βιβλιοπωλείο της ΕΕ) (http://bookshop.europa.eu),•  από τα γραφεία εκπροσώπησης ή τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Για τα στοιχεία επικοινωνίας τους μπορείτε να ανατρέξετε στη διαδικτυακή διεύθυνση http://ec.europa.eu ή να στείλετε φαξ στον αριθμό +352 2929-42758.
ΤΟ ΕΚΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ-ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΕ ΓΙΑ 
ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2002 ΕΩΣ 2006. TΟ Σ ΥΝΕΔΡΙΟ 
ΑΝΕΛΥΣΕ ΚΑΤΑ ΠΟΣΟ ΤΑ ΔΥΟ ΚΥΡΙΑ ΜΕΣΑ, ΤΑ «ΔΙΚΤΥΑ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ» 
ΚΑΙ ΤΑ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΑ ΕΡΓ Α», ΣΥΝΕΒΑΛΑΝ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. TO ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΤΕΛΗΞΕ ΣΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΟΤΙ ΤΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΜΕΣΑ ΣΥΝΕΒΑΛΑΝ ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΟΧΟ ΤΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓ ΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ, ΑΛΛΑ ΟΤΙ ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥΣ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΑΝ ΜΟΝΟΝ ΕΝ ΜΕΡΕΙ.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙOQJ-AB-09-010-EL-C