[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 14.11.2008

COM(2008) 752 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ (2007) [SEC(2008) 2816]

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ (2007)

Σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1084/2006 για την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94 δεν απαιτείται η υποβολή ετήσιας έκθεσης για το Ταμείο Συνοχής.

Επομένως, η παρούσα έκθεση υποβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/1994 και ως εκ τούτου καλύπτει την υλοποίηση, κατά το 2007, των έργων του Ταμείου Συνοχής που είχαν εγκριθεί κατά την περίοδο 2000-2006.

Συνεπώς, η παρούσα έκθεση καλύπτει τις ενέργειες του Ταμείου Συνοχής στα δεκατρία δικαιούχα κράτη μέλη έως τα τέλη του 2006, δηλαδή στην Ελλάδα, στην Ισπανία, στην Πορτογαλία, στην Κύπρο, στην Τσεχική Δημοκρατία, στην Εσθονία, στην Ουγγαρία, στη Λεττονία, στη Λιθουανία, στη Μάλτα, στην Πολωνία, στη Σλοβακία και στη Σλοβενία.

Στο παράρτημα της παρούσας έκθεσης παρουσιάζονται λεπτομερή στοιχεία για την υλοποίηση το 2007 των έργων που είχαν εγκριθεί στο διάστημα 2000-2006 για κάθε κράτος μέλος.

1. Δημοσιονομική εκτέλεση της περιόδου 2000-2006 το 2007 και περάτωση έργων

Το 2007, δεκαπέντε κράτη μέλη (τα 12 νέα κράτη μέλη συν την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ισπανία) θεωρήθηκαν επιλέξιμα για να λάβουν βοήθεια από το Ταμείο Συνοχής. Η Βουλγαρία και η Ρουμανία έγιναν επιλέξιμες από την ημερομηνία της προσχώρησής τους, δηλαδή από την 1η Ιανουαρίου 2007. Ωστόσο, επειδή η παρούσα έκθεση καλύπτει μόνο την υλοποίηση κατά το 2007 των έργων του Ταμείου Συνοχής που είχαν εγκριθεί στο διάστημα 2000-2006, η Βουλγαρία και η Ρουμανία δεν περιλαμβάνονται. Επιπλέον, λόγω της οικονομικής της ανάπτυξης, η Ιρλανδία, από την 1η Ιανουαρίου 2004, έπαυσε να θεωρείται επιλέξιμη για χρηματοδότηση από τα ταμεία.

Δεδομένου ότι όλες οι πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων για έργα του Ταμείου Συνοχής που χρηματοδοτήθηκαν κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 είχαν χρησιμοποιηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2006, οι χρηματοοικονομικοί πόροι που ήταν διαθέσιμοι στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής το 2007, αφορούσαν μόνο πιστώσεις πληρωμών.

Πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν το 2007 για έργα που είχαν εγκριθεί κατά την περίοδο 2000-2006

Tο 2007 ο αρχικός προϋπολογισμός ανερχόταν σε 3,250 εκατομμύρια EUR. Ωστόσο το Σεπτέμβριο, η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής ζήτησε να μειωθούν οι πιστώσεις πληρωμών κατά 500 εκατομμύρια EUR. Στο Ταμείο Αλληλεγγύης μεταφέρθηκαν άλλα 172 εκατομμύρια EUR. Η μείωση αυτή των πιστώσεων οφείλεται στις υποτονικές αρχικές επιδόσεις των κρατών μελών και ιδίως των τεσσάρων σημαντικότερων δικαιούχων, των οποίων οι συνολικές αιτήσεις πληρωμών, έως τα μέσα Σεπτεμβρίου 2007, δεν έφθανε ούτε το 30% των προβλέψεών τους.

Προς τα τέλη του 2007, ο ρυθμός υποβολής αιτήσεων πληρωμών επιταχύνθηκε με αποτέλεσμα στο τέλος το ποσοστό εκτέλεσης να φθάσει το 100% των διαθέσιμων πιστώσεων. Στα τέλη του Δεκεμβρίου 2007, μετά την καθυστερημένη έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων 2007-2013 με τη συμμετοχή του Ταμείου Συνοχής, οι πιστώσεις πληρωμών που δεν είχαν χρησιμοποιηθεί, ύψους 167 εκατομμυρίων EUR, απορροφήθηκαν για την επιστροφή των αιτήσεων πληρωμών για έργα της περιόδου 2000-2013.

Στα τέλη του 2007, το μέσο ποσοστό απορρόφησης (πληρωμές έναντι πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων) όλων των υφιστάμενων δικαιούχων χωρών (εκτός της Ιρλανδίας) για έργα του Ταμείου Συνοχής και πρώην έργα ISPA ήταν 55%. Τρεις χώρες (η Bουλγαρία, η Ρουμανία και η Πολωνία) εμφανίζουν τα χαμηλότερα ποσοστά απορρόφησης (κάτω από 40%), ενώ άλλες δύο χώρες (η Πορτογαλία και η Ισπανία) εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά απορρόφησης που κυμαίνονται μεταξύ 63 % και 68 % του συμφωνημένου ποσού.

Πίνακας 1: Εκτέλεση των πληρωμών του Ταμείου Συνοχής και πρώην ISPA το 2007 (ευρώ)

Μεταφερθείσες πιστώσεις από το 2006 | 60.776 | - | - | 60.776 | - | - |

Ανασυσταθείσες πιστώσεις | - | - | - | - | - | - |

Επιστροφές | - | - | - | - | - | - |

Ελλάδα | 3.623.591.038,72 | 2.255.055.185,63 | 1.368.535.853,09 |

Ισπανία | 12.935.250.808,79 | 9.198.976.311,34 | 3.736.274.497,45 |

Ιρλανδία | 625.755.408,00 | 570.010.222,71 | 55.745.185,29 |

Πορτογαλία | 3.505.110.859,45 | 2.239.884.294,52 | 1.265.226.564,93 |

ΣΥΝΟΛΟ EΕ-4 | 20.689.708.114,96 | 14.263.926.014,20 | 6.425.782.100,76 |

Κύπρος | 54.014.695,00 | 22.844.221,33 | 31.170.473,67 |

Τσεχική Δημοκρατία | 748.976.735,00 | 248.036.041,09 | 500.940.693,91 |

Εσθονία | 242.449.651,00 | 86.011.929,46 | 156.437.721,54 |

Ουγγαρία | 976.865.860,00 | 373.703.305,54 | 603.162.554,46 |

Λεττονία | 388.206.109,00 | 181.497.966,25 | 206.708.142,75 |

Λιθουανία | 521.392.688,00 | 188.680.965,59 | 332.711.722,41 |

Mάλτα | 21.966.289,00 | 12.287.371,40 | 9.678.917,60 |

Πολωνία | 3.369.015.816,00 | 768.422.849,76 | 2.600.592.966,24 |

Σλοβακία | 410.520.447,00 | 128.052.263,94 | 282.468.183,06 |

Σλοβενία | 172.654.702,00 | 63.125.292,01 | 109.529.409,99 |

ΣΥΝΟΛΟ EΕ-10 | 6.906.062.992,00 | 2.072.662.206,37 | 4.833.400.785,63 |

ΣΥΝΟΛΟ | 27.595.771.106,96 | 16.336.588.220,57 | 11.259.182.886,39 |

Πίνακας 4.2: Ποσά που εγκρίθηκαν για πρώην έργα ISPA (συμπεριλαμβανομένου του RAL)

Κράτος μέλος | Καθαρές αναλήψεις υποχρεώσεων (έως τις 12/2007) | Ποσό που καταβλήθηκε (έως τις 12/ 2007) | RAL |

Βουλγαρία | 879.908.118,00 | 296.570.622,32 | 583.337.495,68 |

Τσεχική Δημοκρατία | 479.117.989,65 | 376.462.763,84 | 102.655.225,81 |

Εσθονία | 184.709.389,40 | 132.834.958,14 | 51.874.431,26 |

Ουγγαρία | 505.736.480,16 | 326.977.250,88 | 178.759.229,28 |

Λεττονία | 325.781.346,52 | 217.958.178,74 | 107.823.167,78 |

Λιθουανία | 304.015.168,61 | 187.355.758,57 | 116.659.410,04 |

Πολωνία | 2.265.523.798,03 | 1.318.714.851,29 | 946.808.946,74 |

Ρουμανία | 2.042.727.117,78 | 720.467.042,46 | 1.322.260.075,32 |

Σλοβακία | 355.729.850,36 | 256.174.389,45 | 99.555.460,91 |

Σλοβενία | 81.543.400,50 | 50.216.548,44 | 31.326.852,06 |

ΣΥΝΟΛΟ | 7.424.792.659,01 | 3.883.732.364,13 | 3.541.060.294,88 |

Περάτωση έργων της περιόδου 2000-2006

Κατά το 2007, περατώθηκαν 40 έργα του Ταμείου Συνοχής, ύψους 911 εκατομμυρίων EUR. Επρόκειτο για 26 ισπανικά, 7 πορτογαλικά και 7 ελληνικά έργα. Ως εκ τούτου, ο συνολικός αριθμός των περατωθέντων έργων του ΤΣ για την περίοδο 2000-2006 έφθασε τα 117, ενώ των μη περατωθέντων έργων τα 721. Στον πίνακα 5.1 παρουσιάζονται στοιχεία για τα έργα που είχαν περατωθεί έως τα τέλη του 2007.

Πίνακας 5.1: Αριθμός έργων του ΤΣ που περατώθηκαν το 2007 και κατά τα προηγούμενα έτη.

Κράτος μέλος | Συνολικός αριθμός έργων ΤΑ την περίοδο 2000-2006 | Έργα περατωθέντα το 2007 | Έργα περατωθέντα το 2002-2006 | Αριθμός έργων που δεν είχαν περατωθεί στα τέλη του 2007 |

| |Αριθμός έργων | Συνολικό ποσό που καταβλήθηκε σε ευρώ | Αριθμός έργων | Συνολικό ποσό που καταβλήθηκε σε ευρώ | | |Βουλγαρία | 38 | | | | |38 | | Τσεχική Δημοκρατία | 27 | 2 |36.838.453,19 |7 |124.496.115,65 |18 | | Εσθονία | 25 | 2 |3.487.155,90 |8 |45.070.156,40 |15 | | Λεττονία | 24 | 2 |17.530.155,17 |2 |18.416.589,32 |20 | | Λιθουανία | 29 | 1 |19.816.800,00 |5 |66.724.564,61 |23 | | Ουγγαρία | 37 | | |7 |2.526.165,16 |30 | | Πολωνία | 65 | 3 |4.673.775,30 |1 |5.377.712,03 |61 | | Ρουμανία | 63 | 2 |1.794.821,78 |0 |1.794.821,78 |61 | | Σλοβενία | 17 | | |4 |11.159.700,50 |13 | | Σλοβακία | 29 | 2 |4.726.875,55 |2 |6.880.841,36 |25 | | |354 |14 |88.868.036,89 |36 |282.446.666,81 |304 | | 2. Οικονομικό περιβάλλον και προϋποθέσεις χρηματοδότησης

Ο κανονισμός (EΚ) αριθ. 1164/94, που διέπει το Ταμείο Συνοχής για έργα που εγκρίθηκαν πριν από τα τέλη του 2006 [1], προσδίδει μακροοικονομική διάσταση στη χρησιμοποίηση του Ταμείου. Ο κανονισμός ορίζει ότι «το Ταμείο δεν χρηματοδοτεί κανένα νέο έργο ή, σε περίπτωση σημαντικών έργων, κανένα νέο στάδιο έργου, σε κράτος μέλος σε περίπτωση που το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία κατόπιν συστάσεως της Επιτροπής, διαπιστώσει ότι, το κράτος μέλος δεν έχει εφαρμόσει το πρόγραμμα [σταθερότητας ή σύγκλισης] κατά τρόπον ώστε να αποφευχθεί ένα υπερβολικό δημοσιονομικό έλλειμμα». Η παραπάνω διάταξη αντικατοπτρίζει το ρόλο του Ταμείου Συνοχής ως οργάνου δημοσιονομικής στήριξης σε εθνικό επίπεδο, το οποίο βοηθά τα κράτη μέλη να διατηρούν τη μακροοικονομική πειθαρχία.

Κατά το 2007 τρία κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής (η Τσεχική Δημοκρατία, η Ουγγαρία και η Πολωνία) έγιναν αποδέκτες πρόσθετων μέτρων της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος που, σύμφωνα με τον προαναφερόμενο κανονισμό, υπό ορισμένες προϋποθέσεις μπορεί να συνεπάγεται αναστολή της χρηματοδότησης από το Ταμείο. Ωστόσο τελικά δεν κρίθηκε αναγκαία η εφαρμογή του μέτρου αυτού για καμία από τις εν λόγω χώρες. Το 2008 το Συμβούλιο αποφάσισε να άρει τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για την Πολωνία και την Τσεχική Δημοκρατία.

Η Τσεχική Δημοκρατία από τον Ιούλιο του 2004 με απόφαση του Συμβουλίου υπόκειται στη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Το έτος 2008 είχε οριστεί ως καταληκτική χρονολογία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Τον Ιούλιο του 2007 το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Τσεχική Δημοκρατία δεν είχε εγκρίνει κατάλληλα μέτρα προκειμένου να συμμορφωθεί με τις συστάσεις που της είχε απευθύνει τον Ιούλιο του 2004. Η Τσεχική Δημοκρατία, επειδή δεν είναι μέλος της ευρωζώνης, χαίρει ειδικής παρέκκλισης από την εφαρμογή περαιτέρω μέτρων στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Τον Οκτώβριο του 2007, το Συμβούλιο εξέδωσε μόνο μια νέα σειρά συστάσεων κατά την έννοια του άρθρου 104 παράγραφος 7 της Συνθήκης[2]. Δεν υπήρξε αναστολή της στήριξης από το Ταμείο Συνοχής. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη γνωμοδότησή του για την τελευταία επικαιροποίηση του τσεχικού προγράμματος σύγκλισης στις 4 Μαρτίου 2008. Το γενικό συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει είναι ότι το πρόγραμμα είναι συνεπές με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2008. Τον Ιούνιο του 2008 το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση άρσης της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος για την Τσεχική Δημοκρατία. Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για την Ουγγαρία ξεκίνησε το 2004. Η μέχρι σήμερα αδυναμία της Ουγγαρίας να αναλάβει αποτελεσματική δράση, ανταποκρινόμενη στις συστάσεις του Συμβουλίου, επισημάνθηκε σε δύο περιπτώσεις: τον Ιανουάριο του 2005 και το Νοέμβριο του 2005. Ωστόσο, σε καμία από τις δύο αυτές περιπτώσεις δεν πρότεινε η Επιτροπή στο Συμβούλιο αναστολή των υποχρεώσεων που είχε αναλάβει το Ταμείο Συνοχής. Η τελευταία σειρά συστάσεων σχετικά με το υπερβολικό έλλειμμα της Ουγγαρίας εγκρίθηκε από το Συμβούλιο με βάση μια νέα απόφαση, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 τον Οκτώβριο του 2006. Τον Ιούλιο του 2007 το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ουγγαρία είχε αρχίσει να συμμορφώνεται προς τις συστάσεις.

Το Νοέμβριο του 2006 το Συμβούλιο εξέδωσε για την Πολωνία απόφαση, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 8, σύμφωνα με την οποία οι ενέργειες στις οποίες είχε προβεί η Πολωνία για τη διόρθωση του υπερβολικού της ελλείμματος, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου του 2004, αποδεικνύονταν ανεπαρκείς. Το Φεβρουάριο του 2007 εκδόθηκαν νέες συστάσεις για την εν λόγω χώρα. Το Δεκέμβριο 2007 το Συμβούλιο έκρινε ότι τα μέτρα που είχε λάβει η Πολωνία ήταν σύμφωνα με τις τελευταίες αυτές συστάσεις. Τον Ιούλιο του 2008 το Συμβούλιο ήρε τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για την Πολωνία.

Στα τέλη του 2007 δύο άλλα κράτη μέλη που ήταν επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής (Πορτογαλία και Σλοβακία) εξακολουθούσαν να υπόκεινται στη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Ωστόσο κατά τη διάρκεια του 2007 δεν λήφθηκαν μέτρα για καμία από τις εν λόγω χώρες στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος ούτε ανεστάλη η χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής. Τον Ιούνιο του 2008 το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση άρσης της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος και για τα δύο κράτη.

Με τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1084/2006 που διέπει το Ταμείο Συνοχής για την περίοδο 2007-2013[3] διευκρινίστηκαν πολλές ασάφειες που περιέβαλλαν την εφαρμογή της υπό αίρεση συνδρομής του Ταμείου Συνοχής κατά το παρελθόν. Ο εν λόγω κανονισμός προβλέπει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 8, η Επιτροπή μπορεί να αναστείλει τη συνδρομή του Ταμείου Συνοχής. Το Συμβούλιο, με τη σειρά του, μπορεί να αποφασίσει να αναστείλει το σύνολο ή ένα μέρος των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου του έτους που έπεται του έτους έκδοσης της απόφασης. Εάν, στη συνέχεια, το Συμβούλιο διαπιστώσει, στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, ότι το κράτος μέλος προέβη στις απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες, αυτό συνεπάγεται αυτομάτως την έκδοση απόφασης για άρση της αναστολής των υποχρεώσεων που ανέλαβε το Ταμείο Συνοχής. Θεσπίζονται κανόνες για την επανεγγραφή στον προϋπολογισμό των πιστώσεων υποχρεώσεων που έχουν ανασταλεί.

3. Επιθεωρήσεις

Οι επιθεωρήσεις όσον αφορά την περάτωση των έργων του Ταμείου Συνοχής σχετικά με την περίοδο 1994-1999 κάλυψε το 10% των έργων του Ταμείου Συνοχής, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 20% των δαπανών που συγχρηματοδοτήθηκαν κατά την εν λόγω περίοδο. Ο επιτόπιος έλεγχος ολοκληρώθηκε το 2003 και οι βασικές ελλείψεις που διαπιστώθηκαν αφορούσαν πλημμελείς διοικητικές εξακριβώσεις με αποτέλεσμα την κάλυψη μη επιλέξιμων δαπανών και πολυάριθμες παραβιάσεις των κανόνων περί δημοσίων διαγωνισμών. Το 2007, με αποφάσεις της Επιτροπής περατώθηκαν για την Ισπανία οι διαδικασίες για τρία έργα, ενώ για την Πορτογαλία περατώθηκε η διαδικασία για ένα έργο σε συνέχεια αποδοχής της από το οικείο κράτος μέλος. Οι υπόλοιπες διαδικασίες χρηματοοικονομικής διόρθωσης (8 έργα: 4 στην Ισπανία, 1 στην Ελλάδα και 3 στην Πορτογαλία) που είναι απόρροια του ίδιου αυτού οικονομικού ελέγχου θα ολοκληρωθούν το 2008.

Όσον αφορά την περίοδο 2000-2006, ο έλεγχος που διενεργήθηκε το 2007 επικεντρώθηκε σε οικονομικούς ελέγχους παρακολούθησης, ώστε να εξακριβωθεί η αποτελεσματική εφαρμογή των συστάσεων, οι οποίες είχαν διατυπωθεί το 2005 σχετικά με το σύστημα και η περαιτέρω δοκιμασία συμμόρφωσης των δαπανών των έργων. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε, επίσης, στις δραστηριότητες των εθνικών φορέων ελέγχου, μεταξύ άλλων στην εξακρίβωση της ποιότητας των ελέγχων των συστημάτων, στους δειγματοληπτικούς ελέγχους και σε άλλα θέματα που άπτονται της εκπόνησης της δήλωσης περάτωσης. Πραγματοποιήθηκαν περίπου 20 αποστολές ελέγχου: 7 αποστολές στο πλαίσιο της έρευνας του Ταμείου Συνοχής της ΕΕ-14· 2 αποστολές στο πλαίσιο του ελέγχου των δημόσιων συμβάσεων προμηθειών· 3 αποστολές στο πλαίσιο του ελέγχου του φορέα περάτωσης και 8 αποστολές σχετικά με τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία.

Συνεχίστηκαν οι διαδικασίες οικονομικής διόρθωσης που κρίθηκαν αναγκαίες από τους ελέγχους των έργων του Ταμείου Συνοχής που είχαν διενεργηθεί πριν από το 2007. Όσον αφορά την Ισπανία, απεστάλησαν επιστολές τελικής θέσης και για τα 14 εκκρεμούντα έργα. Όσον αφορά την Πορτογαλία, ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες για 3 έργα με την αποδοχή των διορθώσεων από το οικείο κράτος μέλος ενώ εκκρεμούν διαδικασίες για 3 έργα. Όσον αφορά την Ελλάδα, η διαδικασία για την κατ' αποκοπή διόρθωση για ένα οριζόντιο ζήτημα σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών ολοκλήρωσε το στάδιο των ακροάσεων και εκκρεμούν δύο ακόμη έργα. Όλες οι εναπομένουσες διαδικασίες θα περατωθούν το 2008.

Το 2007, άλλοι οικονομικοί έλεγχοι που διενεργήθηκαν αφορούσαν την εξέταση των δηλώσεων περάτωσης που είχαν υποβληθεί για την περάτωση των έργων του Ταμείου Συνοχής της περιόδου 2000-2006, την εξέταση των ετήσιων εκθέσεων ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1386/2002 και τη συμμετοχή στις σχετικές ετήσιες διμερείς συναντήσεις με τους εθνικούς φορείς ελέγχου.

Στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της Γενικής Διεύθυνσης για το 2007, όσον αφορά τη λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, εκδόθηκε γνώμη χωρίς επιφυλάξεις για το σύστημα σε 7 κράτη μέλη (Κύπρος, Εσθονία, Ουγγαρία – τομέας μεταφορών, Λεττονία, Μάλτα, Πορτογαλία και Σλοβενία).

Για έξι κράτη μέλη εκδόθηκε γνώμη με επιφυλάξεις λόγω της ύπαρξης ελλείψεων με ήπιο αντίκτυπο σε βασικές πτυχές του συστήματος (Βουλγαρία - τομέας περιβάλλοντος, Ελλάδα, Ιρλανδία, Λιθουανία, Ρουμανία και Ισπανία).

Για τα υπόλοιπα πέντε κράτη μέλη εκδόθηκε γνώμη με επιφυλάξεις με σημαντικό αντίκτυπο λόγω σοβαρών ελλείψεων που επηρέαζαν βασικές πτυχές του συστήματος (Βουλγαρία – μεταφορικός τομέας, Τσεχική Δημοκρατία, Ουγγαρία - τομέας περιβάλλοντος, Πολωνία και Σλοβακία). Σύμφωνα με τα κριτήρια που καθόρισε η Γενική Διεύθυνση λόγω των σημαντικών ελλείψεων στα συστήματα που συνεπάγονται απαράδεκτους κινδύνους για τις πληρωμές το 2007, η Γενική Διεύθυνση διατύπωσε επιφύλαξη γι’ αυτά τα πέντε κράτη μέλη.

4. Παρατυπίες

Το 2007, η OLAF (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Καταπολέμηση της Απάτης) ανέλαβε την εκτέλεση δύο αποστολών για τη διεξαγωγή επιτόπιων ελέγχων βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2185/96 [4] σχετικά με τέσσερις υποθέσεις εξωτερικής έρευνας που διεξάγονται προς το παρόν όσον αφορά θέματα του Ταμείου Συνοχής. Επειδή οι υποθέσεις αυτές βρίσκονται σε εξέλιξη δεν είναι δυνατό να διατυπωθούν περαιτέρω παρατηρήσεις επ' αυτών για λόγους λειτουργίας και πιθανών δικαστικών διαδικασιών.

Το 2007, τα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Επιτροπή, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1831/94[5] 92 περιπτώσεις παρατυπιών που είχαν αντίκτυπο σε συγχρηματοδοτούμενα έργα και αφορούσαν ποσό ύψους110 222 823 EUR. Aπό το ποσό αυτό, ανακτήθηκαν 63 686 298 EUR ενώ πρόκειται να ανακτηθεί και το υπόλοιπο. Τα κράτη μέλη με τις περισσότερες περιπτώσεις παρατυπιών είναι η Ελλάδα και η Ισπανία (26 και 34 αντίστοιχα, δηλαδή πάνω από το 50% του συνόλου). Οι περιπτώσεις παρατυπιών που κοινοποίησε η Ελλάδα αφορούν ποσό ύψους67 259 450 EUR από τα οποία ανακτήθηκαν τα 57 788 966 EUR. Η Ιρλανδία κοινοποίησε στην Επιτροπή μόνο μια περίπτωση παρατυπίας, αλλά ο οικονομικός της αντίκτυπος που ανέρχεται σε 6 638 190 EUR είναι σημαντικός έναντι του μέσου ύψους των κοινοποιήσεων. Ο αριθμός των κοινοποιήσεων μειώθηκε έναντι του προηγουμένου έτους[6]. Τα αριθμητικά στοιχεία υποδηλώνουν βελτίωση της διαδικασίας κοινοποίησης παρατυπιών εκ μέρους των «παλαιών δικαιούχων κρατών μελών», σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που τους επιβάλλει το κοινοτικό δίκαιο. Ωστόσο, λαμβανομένης υπόψη της συμμετοχής της Κοινότητας στα συγχρηματοδοτούμενα από το Ταμείο Συνοχής έργα, η πειθαρχία των κρατών μελών σε θέματα ανακοίνωσης των παρατυπιών πρέπει να βελτιωθεί.

Τα βασικά είδη παρατυπιών που κοινοποιήθηκαν είναι: μη επιλέξιμες δαπάνες και παραβιάσεις των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων προμηθειών. Οι δύο αυτές κατηγορίες καλύπτουν σχεδόν το 75% του συνόλου των υποθέσεων που κοινοποιήθηκαν.

5. Αξιολόγηση

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη διεξάγουν εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των συγχρηματοδοτούμενων έργων. Τα έργα που πρέπει να χρηματοδοτούνται από το ταμείο εγκρίνονται από την Επιτροπή σε συμφωνία με τα δικαιούχα κράτη μέλη.

Κάθε αίτηση ενίσχυσης συνοδεύεται από ανάλυση κόστους-οφέλους του έργου. Η ανάλυση κόστους-οφέλους πρέπει να καταδεικνύει ότι τα κοινωνικο-οικονομικά οφέλη σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο είναι αναλογικά προς τους χρησιμοποιούμενους οικονομικούς πόρους. Η Επιτροπή εξετάζει την ανάλυση αυτή υπό το πρίσμα των αρχών που προβλέπονται στον οδηγό για τη διεξαγωγή ανάλυσης κόστους-οφέλους. Ο οδηγός, που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 2003, επικαιροποιήθηκε πρόσφατα, ώστε να συμπεριλάβει την εξέλιξη των κοινοτικών πολιτικών, τα χρηματοοικονομικά μέσα και το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο βάσει του οποίου θα λάβουν χρηματοδότηση τα σημαντικότερα έργα κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013. Κατά το 2007, η Επιτροπή υποστήριξε τα κράτη μέλη μέσω της ανάληψης μέτρων για την ενίσχυση των ικανοτήτων με στόχο τη βελτίωση της συνοχής των εκ των προτέρων χρηματοπιστωτικών και οικονομικών αναλύσεων των έργων. Για το σκοπό αυτό, είναι ήδη έτοιμο προς λειτουργία ειδικό λογισμικό και ένα έγγραφο κατευθυντήριων γραμμών: το εν λόγω έγγραφο εγκρίθηκε το 2006 και καθορίζει τη μεθοδολογία που πρέπει να χρησιμοποιείται για τη διεξαγωγή της ανάλυσης κόστους-οφέλους. Στο έγγραφο εκτίθενται ορισμένες γενικές αρχές της ανάλυσης κόστους-οφέλους μαζί με μια σειρά κανόνες εργασίας και ενθαρρύνονται τα κράτη μέλη να αναπτύξουν τις δικές τους κατευθυντήριες γραμμές για την ανάλυση κόστους-οφέλους.

Επιπλέον, η Επιτροπή διεξάγει εκ των υστέρων αξιολόγηση βάσει δειγμάτων συγχρηματοδοτούμενων έργων από το Ταμείο Συνοχής. Η τελευταία αξιολόγηση που δημοσιεύτηκε το 2005 εξετάζει δείγμα 200 έργων που είχαν υλοποιηθεί την περίοδο 1993-2002. Η επόμενη εκ των υστέρων αξιολόγηση προγραμματίζεται να δρομολογηθεί το 2009 και θα εξετάζει έργα που υλοποιήθηκαν την περίοδο 2000-2006.

6. Πληροφόρηση και δημοσιότητα

Όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεση του 2006, οι συζητήσεις με τα κράτη μέλη για τα θέματα του Ταμείου Συνοχής εξετάζονται, από την 1η Ιανουαρίου 2007, στο πλαίσιο της επιτροπής συντονισμού των ταμείων, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.

Εκτός από τα ζητήματα που παρουσιάζουν κοινό ενδιαφέρον για το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής (τεχνική βοήθεια, έλεγχοι, δημοσιονομικά θέματα, κ.λπ.), ορισμένα θέματα ειδικού ενδιαφέροντος για το Ταμείο Συνοχής εκτέθηκαν ή συζητήθηκαν στις ακόλουθες συναντήσεις της συντονιστικής επιτροπής των ταμείων: τον Ιανουάριο «Υλοποίηση μεταβατικών διατάξεων (άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1084/2006)»· το Φεβρουάριο «Συμπληρωματικότητα μεταξύ της χρηματοδότησης δράσεων στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής και άλλων κοινοτικών μέσων»· το Μάιο "Ενδιάμεση επικαιροποίηση των διαφόρων ειδών μέτρων τεχνικής βοήθειας»· και τον Ιούλιο «Κατευθυντήριες γραμμές για τον καθορισμό των δημοσιονομικών σχετικά με παραβιάσεις των κανόνων που αφορούν τους δημόσιους διαγωνισμούς» και μια «Μελέτη για τις περιφερειακές δαπάνες του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής».

Όσον αφορά τα μέτρα της Επιτροπής για την ενημέρωση και τη δημοσιότητα, το 2007, βασικό επίκεντρο αποτέλεσε η υλοποίηση των απαιτήσεων δημοσιότητας για την περίοδο 2007-2013

Η Επιτροπή διοργάνωσε επίσης μεγάλη διάσκεψη στις Βρυξέλλες στις 25 και 26 Νοεμβρίου με θέμα: «Αφήγηση της Ιστορίας - Μαζί στην Επικοινωνία της Πολιτικής για τη Συνοχή)». Συμμετείχαν πάνω από 500 ανώτεροι υπάλληλοι αρμόδιοι για θέματα της επικοινωνίας από ολόκληρη την Ευρώπη (πρακτικά της εκδήλωσης διατίθενται στην ιστοθέση της ΓΔ REGIO[7]. Όσον αφορά τα νέα προγράμματα, η δικτύωση μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών και των περιφερειών θα βελτιωθεί μέσω του δικτύου ("INFORM") που θα επιτρέπει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε θέματα επικοινωνίας των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής.

[1] Bάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94 του Συμβουλίου, στην κωδικοποιημένη έκδοση που υπέβαλε η Επιτροπή.

[2] Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, άρθρο 104, για τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα

[3] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1084/2006 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2006, για την ίδρυση Ταμείου Συνοχής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/1994.

[4] ΕΕ L 292 της 15.10.1996, σ.2.

[5] ΕΕ L 191 της 29.07.2005, σελ.1, όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2168/2005 (ΕΕ L 345 της 21.12.2005, σελ. 15).

[6] 2006: αριθμός κοινοποιημένων υποθέσεων = 228· συνολικό ποσό σχετικό με τις κοινοποιήσεις = 186 604 797EUR

[7] http://ec.europa.eu/regional_policy/country/commu/conferences/november07/sources_en.cfm