Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο: Σχέδιο δράσης για τη διαμετακόμιση στην Ευρώπη - Μία νέα τελωνειακή πολιτική»

(97/C 355/14)

Την 1η Οκτωβρίου 1996 και σύμφωνα με το άρθρο 23, παράγρ. 3 του Εσωτερικού Κανονισμού η ΟΚΕ αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για την ανωτέρω ανακοίνωση.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότησή του στις 16 Ιουλίου 1997. Εισηγητής: ο κ. Giesecke.

Κατά την 348η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 1ης Οκτωβρίου 1997), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 81 ψήφους υπέρ, και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Τόσο η εν λόγω ανακοίνωση όσο και η «Ανακοίνωση της Επιτροπής: Το μέλλον της διαμετακόμισης: ενδιάμεση έκθεση» [COM(96) 477 τελικό] επανέρχονται σε διάφορες προτάσεις και ανακοινώσεις, οι οποίες αφορούν το θέμα της διαμετακόμισης και δημοσιοποιήθηκαν πρόσφατα.

1.2. Το εμπόριο αγαθών μεταξύ των χωρών της ΕΕ, καθώς και μ'αυτήν διευκολύνθηκε σημαντικά με την προσωρινή κατάργηση των δασμών και των λοιπών τελών κατά την εισαγωγή. Ο τομέας αυτός διέπεται από τις διατάξεις της κοινοτικής διαμετακόμισης όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, του καθεστώτος για την κοινή διαμετακόμιση για το εμπόριο με τις χώρες της ΕΖΕΣ και της ομάδας του Visegrad, καθώς και της σύμβασης TIR, η οποία περιλαμβάνει 59 συμβαλλόμενες χώρες.

1.3. Η ταχεία αύξηση των συναλλαγών, κυρίως με τις ΧΚΑΕ, εμπορευμάτων μεταφερόμενων κατά μεγάλο μέρος με φορτηγά άφησε να διαφανεί ευκρινώς, κατά τα τελευταία έτη, το τρωτόν στην απάτη αυτών των συστημάτων. Ιδιαίτερα τα προϊόντα υψηλής φορολογίας, και κυρίως ο καπνός, τα προϊόντα καπνού και το αλκοόλ, εισήχθησαν παράνομα σε μεγάλες ποσότητες. Αν και το μεγαλύτερο μέρος των δραστηριοτήτων διαμετακόμισης διεξάγεται κανονικά, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο καταγγέλλει ότι ένας σχετικά μικρός αριθμός περιπτώσεων απάτης ευθύνεται για τα δύο τρίτα περίπου των συνολικών απωλειών. Ως εκ τούτου, συμπεραίνεται αμέσως ότι εν προκειμένω πρόκειται για μεγάλης κλίμακας οργανωμένη εγκληματικότητα.

1.4. Η επιτροπή ερευνών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκτιμά ότι οι προκαλούμενες απώλειες για τα κράτη μέλη και για την Κοινότητα ανέρχονται σε 3,5 δισεκατομμύρια Ecu ετησίως. Αντίθετα, η Επιτροπή, στηριζόμενη στις περιπτώσεις απάτης που ανέφεραν τα κράτη μέλη, εκτιμά ότι οι απώλειες ανέρχονται σε 1,27 δισεκατομμύρια Ecu περίπου κατά τη διάρκεια των επτά τελευταίων ετών. Τα εμπορεύματα αυτά, τα οποία διατίθενται στην κοινοτική αγορά, διαφεύγουν κάθε έλεγχο και αποτελούν κυρίως κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια των πολιτών, απειλούν, επίσης, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεών μας και, κατά συνέπεια, την απασχόληση.

1.5. Από το Μάρτιο του 1995, η Επιτροπή, εξαιτίας των δικών της διαπιστώσεων όσο και εκείνων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ανέπτυξε, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, πολυάριθμες πρωτοβουλίες μεταξύ των οποίων και βραχυπρόθεσμα μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης. Δεδομένης της σπουδαιότητας των κινδύνων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνέστησε για πρώτη φορά μία προσωρινή ερευνητική επιτροπή, η οποία, μετά από εκτεταμένες έρευνες, διατύπωσε 38 συστάσεις στην τελική λεπτομερή έκθεση της 20ης Φεβρουαρίου 1997.

1.6. Η ΟΚΕ αναμένει ότι οι αρμοδιότητες, οι οποίες ανατέθηκαν στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο όσον αφορά τον εν λόγω τομέα στο πλαίσιο της Συνθήκης του Άμστερνταμ, πρόκειται να χρησιμοποιηθούν πλήρως για την εναρμόνιση, στον απαιτούμενο βαθμό, των μέχρι στιγμής διαφορετικών εθνικών διατάξεων.

2. Το σχέδιο δράσης της Επιτροπής

2.1. Στα τέλη Απριλίου 1997 και μετά από προηγούμενες συζητήσεις με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, η Επιτροπή υπέβαλε ένα σχέδιο δράσης για τη διαμετακόμιση στην Ευρώπη (). Το εν λόγω σχέδιο δράσης θα πρέπει να δώσει τη δυνατότητα να αντιμετωπισθούν οι εντοπισθείσες αδυναμίες του ισχύοντος συστήματος διαμετακόμισης, μέσω της ανάπτυξης λεπτομερών μέτρων, συνοδευόμενων από ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

2.2. Το σύστημα θα πρέπει να είναι απλό και συνεκτικό, και η διαφάνεια της διακίνησης των εμπορευμάτων θα πρέπει, καταρχήν, να βελτιωθεί σημαντικά. Θα πρέπει όλοι οι παράγοντες να μπορούν να το κατανοούν και να το εφαρμόζουν εύκολα. Χάρη στη μηχανοργάνωση και την ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων, θα πρέπει να επιτρέπει την έγκαιρη διεξαγωγή των διαδικασιών, σε συνεργασία με όλους τους σχετικούς παράγοντες. Κατ'αυτόν τον τρόπο, θα πρέπει να ανταποκρίνεται ευέλικτα στα νέα νομοθετικά και ηλεκτρονικά δεδομένα, καθώς και στις ανάγκες της ταχέως μετεξελισσόμενης οικονομίας. Το νέο σύστημα θα πρέπει να περιλαμβάνει τη συντονισμένη πρόληψη της απάτης και την εστιασμένη προστασία των διακυβευβόμενων συμφερόντων.

2.3. Για το σκοπό αυτό, θα πρέπει, καταρχήν, να αναπτυχθεί μία τελωνειακή υπηρεσία, η οποία να λειτουργεί κατά ομοιόμορφο τρόπο στα 15 κράτη μέλη, όπως προβλέπει η ανακοίνωση της Επιτροπής υπό τον τίτλο «Τελωνεία 2000» (). Από την άποψη αυτή, η μεταρρύθμιση του συστήματος διαμετακόμισης αποτελεί μόνο ένα μέρος του συνολικού σχεδίου για την οργάνωση του ευρωπαϊκού τελωνειακού συστήματος κατά αποτελεσματικότερο τρόπο.

2.4. Απαιτείται, επίσης, μία ομοιόμορφη ποινική πολιτική στα κράτη μέλη, προκειμένου να διευκολύνεται η συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων, η ανάληψη διαδικασιών δίωξης κατά συντονισμένο τρόπο και η δυνατότητα επιβολής κυρώσεων στους υπευθύνους κατά τρόπο αποτελεσματικό και αναλογικό. Για το σκοπό αυτό, κρίνεται σκόπιμη η σημαντική βελτίωση της δικαστικής συνεργασίας στους κόλπους της Κοινότητας και, εάν είναι δυνατόν, με τις χώρες της ΕΖΕΣ και της ομάδας του Visegrad.

2.5. Το σύστημα διαμετακόμισης ως θεμελιώδες στοιχείο της νέας τελωνειακής πολιτικής στην Ευρώπη, θα πρέπει να εκσυγχρονισθεί και, κατ'αυτόν τον τρόπο, να βελτιωθεί σημαντικά.

2.5.1. Για το σκοπό αυτό, το σχέδιο δράσης προβλέπει, καταρχήν, το νέο μηχανοργανωμένο σύστημα διαμετακόμισης NCTS, το οποίο δίνει τη δυνατότητα άμεσου ελέγχου της διακίνησης των εμπορευμάτων. Στα πλαίσια του ισχύοντος συστήματος, το οποίο στηρίζεται σε έγγραφα, οι ακριβείς έλεγχοι για τη διαπίστωση περιπτώσεων απάτης μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο εκ των υστέρων. Το NTCS λειτουργεί σε πραγματικό χρόνο και επιτρέπει τη σημαντική μείωση των διάφορων προθεσμιών.

2.5.2. Το εν λόγω σύστημα θα πρέπει, αφενός, να επιτρέψει την εφαρμογή μίας δυναμικής πολιτικής πληροφόρησης, τόσο στους κόλπους των τελωνειακών αρχών όσο και μεταξύ τους, καθώς και την ακριβέστερη αναγνώριση των εμπορευμάτων και των παραγόντων, και, αφετέρου, την εξασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας όσον αφορά τα διακυβευόμενα ποσά, τους τρόπους μεταφοράς και τα προβλήματα που σχετίζονται με την εκτέλεση των επιχειρήσεων.

2.5.3. Η συνεργασία των τελωνειακών διοικητικών αρχών, την οποία επιτρέπει το εν λόγω σύστημα, θα διασφαλίζει την ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας από όλες τις τελωνειακές υπηρεσίες της Κοινότητας. Αυτή η βελτιωμένη συνεργασία θα πρέπει, εξάλλου, να επεκταθεί και στο συντονισμό των πολιτικών διαχείρισης των κινδύνων, στην ανάλυση των πληροφοριών και στη θέσπιση κοινών μέτρων καταπολέμησης της απάτης.

2.5.4. Η Επιτροπή επιθυμεί να εγκαθιδρύσει μία εταιρική σχέση Τελωνείων-Επιχειρηματιών και προτείνει τη δημιουργία μίας γραμμής ατελούς κλήσεως, το σαφή καταμερισμό των αρμοδιοτήτων που θα καθορίζονται σε ένα πρωτόκολλο συμφωνίας (Memorandum of Understanding ή MoU), την εμβάθυνση των μέτρων κατάρτισης και επαγγελματικής ανακύκλωσης, καθώς και συζητήσεις των προβλημάτων σε τακτική βάση. Στο πλαίσιο αυτό, με κριτήριο την αντίστοιχη αξιοπιστία των επιχειρηματιών, θα αποφασισθεί η πιθανή εφαρμογή απλοποιημένων διαδικασιών.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το σχέδιο δράσης για τη διαμετακόμιση στην Ευρώπη, επειδή αφορά τον πλήρη εκσυγχρονισμό του συστήματος διαμετακόμισης, ο οποίος εξάλλου είναι από καιρό απαραίτητος, και θέτει σαφείς απαιτήσεις σχετικά με τους στόχους και το χρονοδιάγραμμα. Από το 1968, οι τρεις μορφές του συστήματος διαμετακόμισης προσέφεραν σημαντικές υπηρεσίες και συνέβαλαν, κατά αξιοσημείωτο τρόπο, στην ανάπτυξη του ευρωπαϊκού εμπορίου και της εσωτερικής αγοράς. Ο αναμενόμενος εκσυγχρονισμός θα καταστήσει αναμφίβολα τα συστήματα αυτά ακόμη πιο προσαρμοσμένα στην οικονομία.

3.2. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι οι προτεινόμενες καινοτομίες - τις οποίες ζητεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - θα επιτρέψουν την κάλυψη της βασικής ανεπάρκειας των ισχυόντων συστημάτων, η οποία συνίσταται στο γεγονός ότι, μέχρι σήμερα, οι επικεφαλής των τελωνειακών αρχών - τόσο σε διοικητικό όσο και σε εκτελεστικό επίπεδο - εξακολουθούσαν να δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στα εθνικά σύνορα παρά στην πραγματική ευρωπαϊκή ενιαία αγορά. Οι προτεινόμενες καινοτομίες στο διοικητικό επίπεδο θα πρέπει να ενισχύουν τις επιχειρησιακές δραστηριότητες των διοικητικών τελωνειακών αρχών.

3.2.1. Η ΟΚΕ ελπίζει, εξάλλου, ότι οι τελωνειακές διοικητικές αρχές, πέραν των καθηκόντων τους ελέγχου, θα καταστούν όλο και περισσότερο αρχές παροχής υπηρεσιών, δηλαδή διοικητικές αρχές προώθησης της οικονομικής ανάπτυξης. Κατ'αυτόν τον τρόπο, είναι δυνατόν οι έντιμες επιχειρήσεις θα μπορούν να δημιουργήσουν μία εταιρική σχέση εμπιστοσύνης, βάσει της οποίας, αφενός, θα ελαφρύνει ο έλεγχος εκ μέρους των αρχών και, αφετέρου, οι επιχειρήσεις θα έχουν ευνοϊκότατες συνθήκες διαμετακόμισης. Μία τέτοιου είδους εξέλιξη θα βελτιώσει, παράλληλα, τη θέση της Ευρώπης ως τόπου εγκατάστασης επιχειρήσεων.

3.2.2. Το προσωπικό των τελωνείων μειώθηκε στο παρελθόν κατά διαφορετικό βαθμό στα διάφορα κράτη μέλη. Η ταχεία ανάπτυξη του εμπορίου και η συνακόλουθη αυξηθείσα ζήτηση για τη χρησιμοποίηση των τελωνειακών διαδικασιών, ο αυξανόμενος αριθμός περιπτώσεων απάτης, καθώς και η σημαντικά - όπως ελπίζουμε - βελτιωθείσα κατάρτιση και ο αντίκτυπος της χρησιμοποίησης περισσότερο σύγχρονων βοηθητικών μέσων θα πρέπει να οδηγήσουν στην επανεξέταση και αναπροσαρμογή του αριθμού του προσωπικού.

3.3. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της, επειδή επιτέλους προβλέπεται ο καλύτερος εξοπλισμός με σύγχρονα μέσα των τελωνειακών υπηρεσιών, γεγονός που θα επιτρέψει την ταχύτερη διεκπεραίωση των δραστηριοτήτων διαμετακόμισης, καθώς και την οικονομική ελάφρυνση των επιχειρηματιών που χρησιμοποιούν τη διαμετακόμιση. Για ένα μεγάλο μέρος των επιχειρηματιών, καλύπτεται κατ'αυτόν τον τρόπο, ένα κενό τεχνικής φύσεως, γεγονός που θα διασφαλίσει τη στενότερη και ταχύτερη συνεργασία με τις τελωνειακές αρχές.

3.4. Η προτεινόμενη εταιρική σχέση είναι επίσης προς το συμφέρον των χρηστών και θα μπορούσε να προκαλέσει μία νέα ελάφρυνση της διαδικασίας, υπό την προϋπόθεση ότι από τα εν λόγω πλεονεκτήματα θα μπορέσουν να επωφεληθούν, επίσης, οι μικρές επιχειρήσεις και οι μικροεπιχειρήσεις.

3.5. Ο στόχος της καταπολέμησης της απάτης, του οποίου ο επείγων χαρακτήρας δεν έπαψε να εντείνεται κατά τα τελευταία έτη, είναι, επίσης, προς το συμφέρον των νομοταγών χρηστών της διαμετακόμισης. Το ισχύον σύστημα κατάργησης των τελωνειακών δασμών και τελών, με τις διευκολύνσεις που επιφέρει, οδηγήθηκε σε κρίση, εξαιτίας ενός σχετικά περιορισμένου αριθμού «μαύρων προβάτων». Τα μέτρα εναντίον της απάτης, τα οποία ελήφθησαν μέχρι σήμερα, και κυρίως η σημαντική αύξηση του ποσού εγγύησης, περιόρισαν ήδη σημαντικά τα χρηματοδοτικά πλεονεκτήματα του συστήματος διαμετακόμισης.

3.6. Η ΟΚΕ αναμένει ότι τα ειδικά μέτρα που προβλέφθηκαν για την καταπολέμηση της απάτης θα λαμβάνουν υπόψη τους την αρχή της αναλογικότητας και θα έχουν ως στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας μάλλον παρά την επιβολή νέων υποχρεώσεων και βαρών σε μία οικονομία που λειτουργεί κατά ορθό τρόπο.

3.7. Εν αναμονή της επίτευξης αυτού του βαθμού στενότερης συνεργασίας, οι τελωνειακές διοικητικές αρχές θα πρέπει να αποδέχονται, επίσης, ως αποδεικτικά ολοκλήρωσης των δραστηριοτήτων διαμετακόμισης και άλλα έγγραφα, πέραν του αντιτύπου προς επιστροφή, όπως για παράδειγμα ένα φωτοαντίγραφο του αντιτύπου προς επιστροφή μέσω φαξ (το οποίο αποστέλλουν οι τελωνειακές αρχές υποδοχής), μία απόδειξη απαλλαγής από τους δασμούς εισαγωγής ή παρόμοια έγγραφα. Η αποδοχή τέτοιου είδους αποδεικτικών θα μπορούσε να ελαφρύνει σημαντικά το οικονομικό βάρος, με το οποίο, επί του παρόντος, επιβαρύνονται οι επιχειρήσεις.

3.8. Ειδικότερα, η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την, επί του παρόντος, δεδομένη πολιτική βούληση να δοθεί νέα σημασία στις τελωνειακές υπηρεσίες. Στο ανωτέρω περιλαμβάνεται και η παραχώρηση στις τελωνειακές διοικητικές αρχές των απαιτούμενων αρμοδιοτήτων. Πέραν του βελτιωμένου υλικού εξοπλισμού, οι τελωνειακοί υπάλληλοι θα μπορούν να αισθάνονται στο μέλλον ισχυρότεροι και ως φορείς μίας ευρωπαϊκής τελωνειακής κουλτούρας.

4. Ιδιαίτερες παρατηρήσεις για το σχέδιο δράσης

4.1. Μία δυναμική πολιτική πληροφόρησης ως προϋπόθεση για τη βελτίωση της διαμετακόμισης

4.1.1. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει αποτελεσματική διαχείριση των συστημάτων διαμετακόμισης, παρά μόνο εάν αφενός οι διαχειριστές, του συστήματος αυτού διαθέτουν ακριβή, πλήρη και εκμεταλλεύσιμη γνώση των διαδικασιών διαμετακόμισης και, αφετέρου, διασφαλίζεται η ανεμπόδιστη κυκλοφορία των πληροφοριών στους κόλπους των διοικητικών αρχών.

4.1.2. Στη γνωμοδότησή της για το πρόγραμμα «Τελωνεία 2000», η ΟΚΕ επισήμανε ήδη την ανάγκη οι πληροφορίες που απευθύνουν τα κοινοτικά όργανα στα κράτη μέλη να διαβιβάζονται στις υπηρεσίες παραλαβής από τα αρμόδια εθνικά υπουργεία, βάσει ομοιόμορφης διαδικασίας. Μόνο ένα ενιαίο και μηχανοργανωμένο σύστημα επικοινωνίας μεταξύ των τελωνείων σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα μπορούσε να διασφαλίσει την ταχύτερη κυκλοφορία των πληροφοριών.

4.1.3. Το δίκτυο των εθνικών συντονιστών που προτείνεται στο σχέδιο δράσης αποτελεί, κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, ένα πρώτο σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της κατάργησης των εθνικών εμποδίων στον εν λόγω τομέα συνεργασίας.

4.2. Η εξασφάλιση του ελέγχου της ορθής και ομοιόμορφης εφαρμογής της νομοθεσίας

4.2.1. Η ορθή εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας εκ μέρους των τελωνειακών αρχών είναι απαραίτητη για την απρόσκοπτη λειτουργία της διαμετακόμισης. Οι ανεπάρκειες και οι ελλείψεις που διαπιστώθηκαν από τις έρευνες που διεξήγαγαν η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και κυρίως όσον αφορά την επιστροφή του αντιτύπου 5 του τίτλου της διαμετακόμισης, προκαλούν σημαντικά οικονομικά βάρη για τους επιχειρηματίες. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προτείνει την εγκαθίδρυση μικτών αποστολών ελέγχου, οι οποίες θα ελέγχουν δειγματοληπτικά την εφαρμογή των ρυθμιστικών τελωνειακών διατάξεων. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την εν λόγω πρόταση, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή δεν θα συνεπάγεται πρόσθετες επιβαρύνσεις για τους οικονομικούς παράγοντες.

4.2.2. Από την άποψη αυτή, η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι οι δυνατότητες ελέγχου των ιδίων πόρων θα επαρκούσαν εάν ήταν δυνατή η πλήρης εκμετάλλευσή τους. Σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο, η διοίκηση του συστήματος διαμετακόμισης εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Λαμβανομένου υπόψη ότι οι εθνικές φορολογικές απώλειες αντιπροσωπεύουν ποσοστό υψηλότερο του 61 % επί του συνόλου της απάτης (), είναι βέβαιο ότι η λήψη κατάλληλων μέτρων για την καταπολέμηση της απάτης παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον για τα κράτη μέλη.

4.2.3. Καθώς τα διακυβευόμενα συμφέροντα δεν είναι αποκλειστικά οικονομικής φύσεως, επικροτείται η πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει, κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, στο Συμβούλιο πρόταση κανονισμού για τον καθορισμό των παραβάσεων της τελωνειακής νομοθεσίας, καθώς και των κυρώσεων και των αντίστοιχων κοινοτικών διοικητικών μέτρων. Όσον αφορά τις κυρώσεις, κρίνεται σκόπιμο το κοινοτικό δίκαιο να ρυθμίζει την κατάσταση των πραγμάτων, δεδομένου ότι, επί του παρόντος, η δίωξη και η πάταξη της απάτης διέπονται αποκλειστικά από εθνικούς νόμους.

4.3. Η διασφάλιση της τελωνειακής ολοκλήρωσης στην Ευρώπη: μία νέα σύμβαση για την απλούστευση της ευρωπαϊκής τελωνειακής νομοθεσίας

4.3.1. Η Επιτροπή επαναλαμβάνει το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού τελωνειακού συστήματος για τη διαμετακόμιση, με τη διατήρηση των εθνικών τελωνειακών διοικητικών αρχών. Κατ'αυτόν τον τρόπο, θα διευκολυνόταν το εμπόριο σε όλη την Ευρώπη και θα υπαγόταν σε κοινούς κανόνες και διαδικασίες. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η δημιουργία ενός τέτοιου ομοιόμορφου νομοθετικού πλαισίου θα συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς. Για τον λόγο αυτό, το εν λόγω πλαίσιο θα πρέπει να υιοθετείται ως έχει από τις τρίτες χώρες που δεν αποτελούν μέλη της Κοινότητας αλλά συμμετέχουν στο σύστημα διαμετακόμισης. Υπό αυτή την προϋπόθεση, τα συστήματα κοινοτικής και κοινής διαμετακόμισης μπορούν να συγχωνευθούν.

4.3.2. Η ΟΚΕ δεν μπορεί να αποδεχθεί τη συμπερίληψη μίας ρήτρας διασφάλισης, βάσει της οποίας κάθε μέρος, σε ορισμένες εξαιρετικές περιστάσεις, θα έχει τη δυνατότητα να αναστέλει την εφαρμογή του συνόλου ή ορισμένων διατάξεων του ομοιόμορφου νομοθετικού πλαισίου, παρά μόνο εάν καθορίζονται σαφώς οι εν λόγω εξαιρετικές περιστάσεις. Σε περίπτωση που αυτό δεν συμβεί, τότε είναι πιθανόν να παρεισφρύσουν στο πλαίσιο εθνικές ιδιαιτερότητες.

4.4. Η διασφάλιση της συμπληρωματικότητας των διεθνών συστημάτων διαμετακόμισης

Το σχέδιο δράσης της Επιτροπής περιλαμβάνει ουσιαστικά μέτρα σχετικά με την κοινοτική και κοινή διαμετακόμιση. Η ανάγκη για την αναθεώρηση της σύμβασης TIR είναι αναμφισβήτητη. Η δημιουργία ενός νέου συστήματος TIR αποκεντρωμένων εγγυήσεων, καθώς και η εφαρμογή της πληροφορικής της διαδικασίας αποτελούν περίπλοκα και συναφή θέματα, για τα οποία τα 59 συμβαλλόμενα στα πλαίσια της σύμβασης TIR κράτη θα πρέπει να συμφωνήσουν μεταξύ τους. Η ΟΚΕ επιφύλασσεται να εκδώσει ξεχωριστή γνωμοδότηση για το θέμα αυτό.

4.5. Το νέο μηχανοργανωμένο σύστημα διαμετακόμισης «NTCS»

4.5.1. Η ΟΚΕ επισημαίνει με έμφαση την ανάγκη να εγκαθιδρυθεί ένα μηχανοργανωμένο σύστημα διαμετακόμισης. Υποστηρίζει το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την ταχεία υλοποίηση του NTCS και τη βέλτιστη εκμετάλλευση του δυναμικού που προσφέρει η μηχανοργάνωση για τις διοικητικές αρχές και την ασφάλεια της διαμετακόμισης, αφενός, και την πρόληψη της απάτης, αφετέρου.

4.5.2. Ένα μηχανοργανωμένο σύστημα διαμετακόμισης προϋποθέτει τη διευθέτηση θέσεων εργασίας ανάλογα εξοπλισμένων, καθώς και την ειδική κατάρτιση των τελωνειακών, προκειμένου να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν κατά τον καλύτερο τρόπο το εν λόγω νέο μέσο. Απαραίτητα είναι και πολιτικά συνοδευτικά μέτρα, προκειμένου να διατίθενται τα απαιτούμενα κονδύλια. Η ΟΚΕ κρίνει σκόπιμη τη δημιουργία αυτού του συστήματος ταυτόχρονα σε όλες τις χώρες που συμμετέχουν στην κοινή διαμετακόμιση. Η μη ταυτόχρονη ανάπτυξη του εν λόγω συστήματος θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη διατήρηση των επιμέρους ελέγχων.

4.5.3. Εντούτοις, η μηχανοργάνωση θα πρέπει να προετοιμασθεί και να υποστηριχθεί χρηματοδοτικά στις χώρες που επιθυμούν να ενταχθούν προσεχώς στο σύστημα διαμετακόμισης.

4.5.4. Επιπλέον, η μηχανοργάνωση του συστήματος διαμετακόμισης δεν είναι δυνατόν σε καμία περίπτωση να αποκλείει από το σύστημα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν διαθέτουν τον ανάλογο πληροφορικό εξοπλισμό. Το σύστημα θα πρέπει να παραμείνει ανοιχτό για όλους. Προκειμένου να διασφαλίζεται η ομοιόμορφη διεκπεραίωση της διαμετακόμισης, οι τελωνειακές διοικητικές αρχές θα πρέπει, ενδεχομένως, να μεταγράφουν τις δηλώσεις εκτελωνισμού σε χαρτί στο πλαίσιο του NTCS. Η συμμετοχή των παραγόντων στο σύστημα δεν πρέπει να εξαρτάται από την ιδιαίτερη κατάσταση αυτού που υποβάλλει δήλωση.

4.5.5. Το NTCS δεν θα πρέπει μόνο να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των τελωνειακών διοικητικών αρχών όσον αφορά την ασφάλεια των επιχειρήσεων διαμετακόμισης, αλλά και να λαμβάνει υπόψη του, σε ικανοποιητικό βαθμό, τα συμφέροντα της οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι υφίστανται πολυάριθμα προβλήματα όσον αφορά την πληροφόρηση, αλλά πιστεύει ότι η πρόωρη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των ενδιαφερόμενων παραγόντων μπορεί να αποφέρει την αναμενόμενη επιτυχία. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί μόνο εφόσον οι απαιτήσεις πληροφόρησης δεν είναι υπερβολικές, όπως για παράδειγμα πληροφορίες σχετικά με την τιμή και τον κωδικό του προϊόντος.

4.5.6. Η Επιτροπή προβλέπει την υλοποίηση του NTCS για το 2000. Ανεξάρτητα απ'αυτό, η ΟΚΕ κρίνει αναγκαία τη βραχυπρόθεσμη χρησιμοποίηση προσωρινών λύσεων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαθέσουν τα απαιτούμενα κονδύλια και να δημιουργήσουν τις τεχνικές προϋποθέσεις, ώστε να καταστεί βραχυπρόθεσμα δυνατή η αποστολή των βεβαιώσεων λήξης των επιχειρήσεων διαμετακόμισης μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή, ενδεχομένως, μέσω τηλετύπου. Αυτό θα διευκόλυνε σε σημαντικό βαθμό το έργο των επιχειρηματιών.

4.6. Η διαφοροποιημένη πρόσβαση στο καθεστώς ανάλογα με την αξιοπιστία των παραγόντων και τους κινδύνους

4.6.1. Θα πρέπει να διασφαλίζεται η ισορροπία μεταξύ της εγκαθίδρυσης ενός ασφαλούς συστήματος διαμετακόμισης και των διευκολύνσεων που ζητούν οι έντιμοι επιχειρηματίες. Προκειμένου να είναι δυνατή η αξιολόγηση του κινδύνου, οι διοικητικές αρχές θα πρέπει να διαθέτουν πληροφορίες για τον επιχειρηματία και/ή την εταιρεία του, καθώς και υλικά και χρηματοοικονομικά στοιχεία, κάτι το οποίο διευκολύνεται σημαντικά από το σύστημα NTCS.

4.6.2. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι ο επιχειρηματίας θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει στον καθορισμό της εικόνας του όσον αφορά τον κίνδυνο, στην οποία θα έχουν πρόσβαση όλες οι τελωνειακές υπηρεσίες. Ανά πάσα στιγμή, θα πρέπει, επίσης, να διαθέτει τη δυνατότητα να βελτιώνει τον παράγοντα κινδύνου που παρουσιάζει μέσω μέτρων που εφαρμόζει στην επιχείρησή του. Ως εκ τούτου, οι παράμετροι αξιολόγησης του παράγοντα κινδύνου θα πρέπει να καθορίζονται σαφώς.

4.6.3. Η πρόσβαση σε διευκολύνσεις θα πρέπει να είναι δυνατή για όλους τους - θεωρούμενους αξιόπιστους - οικονομικούς παράγοντες. Δεν είναι δυνατόν να υφίστανται γενικά κριτήρια αποκλεισμού. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να πραγματοποιείται διάκριση μεταξύ των παρατυπιών κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων και των περιπτώσεων απάτης.

4.7. Ο διάλογος μεταξύ των διοικητικών αρχών και των επιχειρηματιών

4.7.1. Η ΟΚΕ επικροτεί το σχέδιο της Επιτροπής για τη δημιουργία ενός κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ των τελωνειακών αρχών και των επιχειρηματιών. Στο πλαίσιο αυτό, οι διοικητικές αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους τις οικονομικές επιτακτικές ανάγκες, ενώ οι επιχειρηματίες θα πρέπει να κατανοούν τους την ανάγκη διεξαγωγής ελέγχων. Ως εκ τούτου, απαιτείται ο σαφής προσδιορισμός, αφενός, των αρμοδιοτήτων και, αφετέρου, των ευθυνών σε περίπτωση σφαλμάτων.

4.7.2. Αυτό προϋποθέτει υψηλό επίπεδο κατάρτισης για αμφότερες τις πλευρές. Στη γνωμοδότησή της για το πρόγραμμα δράσης «Τελωνεία 2000», η ΟΚΕ ήδη επισήμανε τη δυνατότητα για την ανάληψη κοινών μέτρων κατάρτισης ().

4.7.3. Είναι ευτυχές το γεγονός ότι η εταιρική σχέση μεταξύ των διοικητικών αρχών και των επιχειρηματιών και σε τοπικό επίπεδο πρόκειται να αποτελέσει αντικείμενο πρωτοκόλλου συμφωνίας (Memorandum of Understanding ή MoU). Εξαιτίας της ευθύνης του κύριου υπόχρεου λόγω της καταβληθείσας εγγύησης, η ΟΚΕ δεν κρίνει αναγκαίο το εν λόγω MoU να περιλαμβάνει ειδικά κριτήρια αποδοχής, όπως για παράδειγμα την εξουσιοδότηση ενός ατόμου για τη διαμετακόμιση.

4.8. Επανεξέταση των διαδικασιών διαμετακόμισης που ισχύουν για ορισμένους τύπους μεταφορών

4.8.1. Το σχέδιο δράσης που προτείνει η Επιτροπή αφορά, καταρχήν, μέτρα που επηρεάζουν τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι είναι οπωσδήποτε αναγκαία η κριτική αξιολόγηση και των θαλάσσιων, σιδηροδρομικών, εναέριων και μέσω αγωγών μεταφορών, όσον αφορά τις δυνατότητες απάτης. Το ενδιαφέρον, το οποίο παρουσιάζει για τους επιχειρηματίες η κατάργηση των δασμών και των τελών στο πλαίσιο του συστήματος διαμετακόμισης, είναι το ίδιο για όλους τους τύπους μεταφορών. Ωστόσο, εξαιτίας του διαφορετικού βαθμού τρωτότητας στην απάτη ανάλογα με τον τύπο μεταφορών, κρίνεται σκόπιμη η ισχύς διαφορετικών διατάξεων όσον αφορά την εγγύηση.

4.8.2. Η επιβολή υποχρεωτικών εγγυήσεων για τις θαλάσσιες μεταφορές, την οποία επιθυμεί η Επιτροπή, προκαλεί αυτομάτως την αύξηση των τιμών των θαλάσσιων μεταφορών. Δεδομένου ότι, σε αντίθεση με τις επίγειες μεταφορές, στον εν λόγω τύπο μεταφορών δραστηριοποιείται ένας μικρός αριθμός μεταφορέων, οι οποίοι, εν γένει. είναι γνωστοί στις διοικητικές αρχές, η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι, κατά συνέπεια, το ποσόν της εγγύησης θα πρέπει να μειωθεί.

4.8.3. Όσον αφορά το σύστημα διαμετακόμισης, η διεξαγωγή των μεταφορών είναι έντονα σχηματοποιημένη. Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ, ως εκ τούτου δεν υπάρχει λόγος επιβολής μίας κατ'αποκοπή εγγύησης στους ιδιαίτερους τύπους μεταφορών, οι οποίοι, κατά κανόνα, απαλλάσσονται επί του παρόντος από την καταβολή εγγύησης.

4.9. Η ευθύνη των επιχειρηματιών και η ασφάλεια των μεταφορών

4.9.1. Είναι αναγκαίος ο σαφής προσδιορισμός των αρμοδιοτήτων όλων των παραγόντων της διαμετακόμισης. Ωστόσο, η ΟΚΕ εκτιμά ότι η επιθυμία των επιχειρηματιών, οι οποίοι ζητούν την αναγνώριση εναλλακτικών τύπων αποδεικτικών για την ολοκλήρωση της διαμετακόμισης μέχρι να τεθεί σε λειτουργία το NTCS, δεν μπορεί να αποτελεί λόγο προκειμένου ο επιχειρηματίας να είναι πλήρως υπεύθυνος για τους κινδύνους που σχετίζονται με το εν λόγω αποδεικτικό. Μία τέτοιου είδους μετάθεση της ευθύνης για τους κινδύνους κρίνεται ακατάλληλη, δεδομένου ότι οι διοικητικές αρχές έχουν, επί του παρόντος, συχνά ανάγκη πολύ περισσότερου χρόνου για την αποστολή του αντιτύπου προς επιστροφή.

4.9.2. Όσον αφορά την αναγνώριση του μέσου μεταφοράς μέσω μίας πινακίδας «Τ», όπως προτείνουν η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η ΟΚΕ εκφράζει τις επιφυλάξεις της. Μία συγκριτική αναγνώριση των εγκεκριμένων οχημάτων στο πλαίσιο του συστήματος TIR κατέδειξε στην πράξη ότι όταν τα οχήματα χρησιμοποιούνται εκτός του συστήματος TIR, οι πινακίδες ούτε διαγράφονται ούτε καλύπτονται. Λαμβανομένου υπόψη του μεγάλου αριθμού των διαμετακομίσεων, δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο, μία δεδομένη στιγμή, όλα σχεδόν τα φορτηγά να φέρουν τέτοιου είδους πινακίδες, γεγονός που θα προκαλέσει τα αντίθετα αποτελέσματα. Αντιθέτως, θα μπορούσε να εξετασθεί κατά πόσον είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί από τις διοικητικές αρχές το GPS (Global Positioning System), το οποίο για λόγους λογιστικής υιοθετείται όλο και περισσότερο, προκειμένου να διευρυνθούν οι δυνατότητες ελέγχου.

4.9.3. Καθώς το κοινοτικό/κοινό σύστημα διαμετακόμισης, με 18 εκατομμύρια επιχειρήσεις ετησίως - σε σύγκριση με το 1 εκατομμύριο επιχειρήσεις TIR - αποτελεί ένα μαζικό σύστημα, δεν θα πρέπει να επιβληθούν νέες απαιτήσεις όσον αφορά τα χρησιμοποιούμενα μέσα μεταφορών. Η έκδοση πιστοποιητικών έγκρισης από τις τελωνειακές αρχές, καθώς και ένας ετήσιος έλεγχος της συμβατότητας των οχημάτων είναι ιδιαίτερα δαπανηρές και χρονοβόρες διαδικασίες. Εναπόκειται στην τελωνειακή αρχή που αρχίζει τη διαδικασία διαμετακόμισης, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της, να αξιολογεί τη δυνατότητα σφράγισης του οχήματος και, ενδεχομένως, να κοινοποιεί τις αμφοβολίες της.

4.10. Ο εστιασμένος έλεγχος των επιχειρήσεων

4.10.1. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι απαιτούνται ελάχιστα μέτρα φυσικών ελέγχων. Οι έλεγχοι αυτοί παρεμποδίζουν τη διακίνηση των εμπορευμάτων, ακόμη και όταν πραγματοποιούνται υπό τη μορφή ευφυών δειγματοληψιών. Χάρη στις βελτιώσεις που επέφερε το σύστημα NCTS όσον αφορά την ανάλυση των κινδύνων, οι δειγματοληψίες είναι δυνατόν να πραγματοποιούνται κατά ακόμη ευφυέστερο τρόπο.

4.10.2. Η αποτελεσματικότητα των δειγματοληψιών εξαρτάται ακόμη και από τη χρησιμοποίηση σύγχρονων τεχνικών μέσων.

4.10.3. Όσον αφορά τις προθεσμίες για τη διεκπεραίωση των διαμετακομίσεων, η ΟΚΕ προτείνει την εν γένει συντόμευσή τους, λαμβανομένων υπόψη των επιμέρους προτεινόμενων τρόπων μεταφοράς.

4.11. Η ανίχνευση και η καταστολή της απάτης

4.11.1. Η ΟΚΕ εκφράζει κυρίως την ικανοποίησή της για την πρόθεση της Επιτροπής να συντονίσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα μέτρα των εθνικών διοικητικών αρχών όσον αφορά τον έλεγχο και την καταστολή της απάτης. Η ΟΚΕ, στη γνωμοδότησή της για το πρόγραμμα δράσης «Τελωνεία 2000», αντιμετώπισε ήδη το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός συντονισμένου ευρωπαϊκού οργάνου ανάλογου, κατά κάποιον τρόπο, της Europol, αντί της πρώην UCLAF, η οποία διέθετε ανεπαρκείς αρμοδιότητες.

4.11.2. Η δίωξη των παρατυπιών και των παραπτωμάτων εμπίπτει στους εθνικούς νόμους για τις παραβάσεις και την καταστολή τους. Ως εκ τούτου, στο κοινοτικό επίπεδο, κρίνεται σκόπιμο να θεσπιστεί η δικαστική και εξωδικαστική υποχρεώση για τη δίωξη κάθε περίπτωσης απάτης, καθώς και ο ομοιόμορφος καθορισμός των αδικημάτων. Είναι επιθυμητό οι εν λόγω επιταγές-πλαίσιο να μην αφορούν αποκλειστικά την Κοινότητα, αλλά να ισχύουν και για τις χώρες ΕΖΕΣ και της ομάδας του Visegrad.

4.12. Η εναρμόνιση των αρμοδιοτήτων

4.12.1. Η ΟΚΕ εγκρίνει το σχέδιο της Επιτροπής για την αναγκαία εναρμόνιση των αρμοδιοτήτων ελέγχου των τελωνειακών αρχών. Αυτή αποτελεί το μοναδικό τρόπο για τη διασφάλιση ενός ομοιογενούς επιπέδου ασφάλειας και για την εξασφάλιση ίσης μεταχείρισης για όλους τους επιχειρηματίες στο σύνολο του τελωνειακού χώρου της Κοινότητας. Επίσης, η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της επειδή το εν λόγω μέτρο δεν αφορά μόνο τον εσωτερικό χώρο, αλλά και τις τελωνειακές υπηρεσίες που βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας. Καθώς οι αρμοδιότητες ελέγχου των τελωνειακών διοικητικών αρχών διέπονται από εθνικούς νόμους συμπληρωματικούς του ευρωπαϊκού δικαίου, ένα νομοθετικό πλαίσιο της Επιτροπής θα πρέπει να διασφαλίζει την αντιστοιχία των εθνικών διατάξεων.

4.12.2. Στη γνωμοδότησή της για το πρόγραμμα δράσης «Τελωνεία 2000», η ΟΚΕ ζήτησε η κατάρτιση των τελωνειακών υπαλλήλων να βασίζεται σε ομοιόμορφα κριτήρια, προκειμένου οι 15 διοικητικές αρχές να λειτουργούν κατά τρόπο ενιαίο. Αυτή η απαίτηση επισημάνθηκε και από την επιτροπή ερευνών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Κρίνονται σκόπιμες οι ανταλλαγές υπαλλήλων ήδη από το στάδιο της κατάρτισης, προκειμένου να δοθεί μία ευρωπαϊκή διάσταση στην κατάρτιση και να αποκτήσουν, κατ'αυτόν τον τρόπο, οι τελωνειακοί υπάλληλοι μία ευρωπαϊκή θεώρηση των καθηκόντων τους. Στο πλαίσιο αυτό, η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση για την ίδρυση μίας ευρωπαϊκής τελωνειακής ακαδημίας.

Ενόψει των νέων εξελίξεων, η ΟΚΕ κρίνει σκόπιμη την επανεξέταση του μέσου που τέθηκε στη διάθεση του προγράμματος Matthaeus.

4.13. Η καλή χρηματοοικονομική διαχείριση της διαμετακόμισης/η εγγύηση

4.13.1. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, αυτή η μορφή της εγγύησης και το ύψος της θα πρέπει να εξαρτώνται, κατά κύριο λόγο, από τους ιδιαίτερους κινδύνους που σχετίζονται με τα εμπορεύματα.

4.13.2. Σύμφωνα με την απλοποιημένη διαδικασία, η επιχείρηση - εκτός εάν πρόκειται για ευπαθή εμπορεύματα - θα πρέπει πάντα να διαθέτει τη δυνατότητα να καταθέτει μία συνολική εγγύηση, μειωμένη κατά 30 %. Δεδομένου ότι οι διευκολύνσεις παραχωρούνται μόνο στις επιχειρήσεις που θεωρούνται ανεπίληπτες από την άποψη της τελωνειακής νομοθεσίας, αυτή η ταξινόμηση θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και κατά τον υπολογισμό του ύψους της εγγύησης.

4.13.3. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει εξάλλου και τη μελέτη που προβλέπεται από την Επιτροπή προκειμένου να διαπιστωθεί σε ποιό βαθμό ένα σύστημα διασφάλισης των δασμών και των τελών μπορεί να συνίσταται, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην κατάθεση εγγύησης εκ μέρους ενός αλληλέγγυου τρίτου. Η ΟΚΕ αναμένει ότι στις μελλοντικές οδηγίες εφαρμογής του τελωνειακού κώδικα θα περιλαμβάνεται ρητή αναφορά, σύμφωνα με την οποία, σε ορισμένες περιπτώσεις, θα είναι δυνατή η πλήρης απαλλαγή από μία εγγύηση.

4.14. Ο εντοπισμός των χρεωστών για τη διασφάλιση της ισότιμης προστασίας των χρηματοοικονομικών συμφερόντων

4.14.1. Όπως ακριβώς και η Επιτροπή, η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι θα πρέπει να προβλεφθεί μία ταχεία και αποτελεσματική διαδικασία για την κάλυψη των χρεών που οφείλονται σε παρατυπίες των επιχειρήσεων διαμετακόμισης. Στο πλαίσιο αυτό, είναι ικανοποιητικό το γεγονός ότι οι τελωνειακοί διοικητικοί υπάλληλοι απευθύνονται αρχικά στα άτομα που είναι υπεύθυνα για τη δημιουργία αυτών των χρεών και στη συνέχεια καταφεύγουν στην εγγύηση που κατέθεσε ο κύριος υπόχρεος.

4.14.2. Αντίθετα, η ΟΚΕ δεν μπορεί να επιδοκιμάσει την άποψη της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία, σε περίπτωση δυσχερειών για την κάλυψη των χρεών εκ μέρους των ενδεχόμενων χρεωστών, τα ποσά είναι δυνατόν να απαιτούνται αυτομάτως από τον κύριο υπόχρεο και να αφαιρούνται από την εγγύηση που αυτός κατέθεσε. Επίσης, όσον αφορά την κάλυψη των χρεών, τα διοικητικά προβλήματα δεν είναι δυνατόν να διευθετούνται εις βάρος των επιχειρηματιών! Για οικονομικούς λόγους, τα χρέη θα πρέπει να καλύπτονται από τους χρεωστές σε όλες τις περιπτώσεις που ο τελευταίος εντοπίσθηκε επισήμως. Αυτή η σειρά έχει διευκρινισθεί σαφώς με νομοθετική ρύθμιση και όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να την λάβουν υπόψη τους. Κατ'αυτόν τον τρόπο, πρόκειται να αποφευχθεί η διαφοροποιημένη εφαρμογή στα κράτη μέλη. Η καταφυγή στην εγγύηση κρίνεται αποδεκτή μόνο στην περιπτώσεις που δεν κατέστη δυνατόν να εντοπισθεί κανένας χρεωστής.

4.14.3. Ωστόσο, η ΟΚΕ θεωρεί αιτιολογημένο το αίτημα της Επιτροπής, σε περίπτωση παράτυπης εισαγωγής εμπορευμάτων μετά από την ολοκλήρωση μίας επιχείρησης διαμετακόμισης και εφόσον ο κύριος υπόχρεος απαλλάχθηκε από τις δεσμεύσεις του, η εγγύηση του τελευταίου να μην καλύπτει πλέον τα χρέη που εμφανίζονται τη δεδομένη στιγμή. Ο σαφής καταμερισμός των αρμοδιοτήτων κατά τη διεκπεραίωση μίας επιχείρησης διαμετακόμισης εξετάσθηκε προηγουμένως.

4.15. Το πρακτικό εγχειρίδιο για τις διαμετακομίσεις

4.15.1. Εξαιτίας της πολυμορφίας των ισχυουσών νομοθετικών διατάξεων, κρίνεται σκόπιμο να διατεθεί στους τελωνειακούς υπαλλήλους ένα εγχειρίδιο - κατά προτίμηση υπό τη μορφή ντοσιέ ή μέσω του Internet, για να είναι δυνατή η παρακολούθηση της επικαιρότητας - στο οποίο να περιγράφονται όλα τα στάδια μίας επιχείρησης διαμετακόμισης. Πέραν της εταιρικής σχέσης μεταξύ των διοικητικών αρχών και των επιχειρηματιών, το εν λόγω εγχειρίδιο θα πρέπει να περιγράφει, επίσης, σαφώς τις αρμοδιότητες των δύο μερών. Η ΟΚΕ, σε αντίθεση με την Επιτροπή, εκτιμά αναγκαία τη διάθεση του εν λόγω εγχειριδίου και στο σύνολο των επιχειρηματιών. Αυτό, φυσικά, δεν ισχύει για τις εσωτερικές υπηρεσιακές οδηγίες προς τις διοικητικές αρχές.

4.15.2. Ορισμένα από τα μέρη αυτού του εγχειριδίου θα πρέπει να αποτελούν τον καρπό στενής συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής, των εθνικών διοικητικών αρχών και των επιχειρήσεων. Κατ'αυτόν τον τρόπο, το εν λόγω εγχειρίδιο θα μπορούσε, επίσης, να περιλαμβάνει οδηγίες σχετικά με τα προβλήματα εφαρμογής των νομικών διατάξεων που υφίστανται στο εσωτερικό των επιχειρήσεων. Επειδή το νέο σύστημα διαμετακόμισης οφείλει να είναι διαφανές, η ΟΚΕ θεωρεί εύλογη την κοινοποίηση στους επιχειρηματίες της σαφούς οπτικής γωνίας των τελωνειακών διοικητικών αρχών. Θα ήταν επιθυμητή η διάθεση στο δικινούμενο προσωπικό των ουσιωδών πληροφοριών.

4.15.3. Εδώ και πολλές δεκαετίες υφίσταται μία συγκριτική δημοσίευση στον τομέα του συστήματος του δελτίου ΑΤΑ. Το εγχειρίδιο αυτό της Παγκόσμιας Τελωνειακής Οργάνωσης (ΠΤΟ) δεν αναφέρεται μόνο στη Σύμβαση ΑΤΑ, αλλά συμπεριλαμβάνει και την απόφαση του προεδρείου του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου των Παρισίων, βάσει της οποίας συντονίζεται η διεθνής αλυσίδα των εγγυήσεων ().

4.16. Πληροφόρηση όλων των παραγόντων της διαμετακόμισης

4.16.1. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι είναι απαραίτητη η κατάλληλη πληροφόρηση των επιχειρηματιών σχετικά με τα συμφέροντα του συστήματος διαμετακόμισης. Επιδοκιμάζει ιδιαίτερα την ιδέα για την πρόβλεψη, στο πλαίσιο των προγραμμάτων «Matthaus» και «Τελωνεία 2000», της σύστασης μίας ομάδας επαφών μεταξύ των τελωνείων και των επιχειρηματιών για τη διαμετακόμιση, στην οποία θα συμμετέχουν οι διοικητικές αρχές και οι επιχειρηματίες των 23 χωρών που συμμετέχουν στα κοινά και κοινοτικά συστήματα διαμετακόμισης. Η επιτυχία της διάσκεψης «Eurotransit 1997» αποτελεί απόδειξη της χρησιμότητας μίας τέτοιου είδους πρωτοβουλίας.

Επιδοκιμάζεται, επίσης, η πρόταση για τη διοργάνωση ενός κοινού κύκλου μαθημάτων συνεχούς κατάρτισης για τις διοικητικές αρχές και τους οικονομικούς παράγοντες.

4.16.2. Καθώς το σύστημα διαμετακόμισης είναι ένα δυναμικό σύστημα, οφείλει να προσαρμόζεται στη διαρκώς εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Ως εκ τούτου, κρίνεται απαραίτητη η παρακολούθηση του συστήματος εκ μέρους του Συμβουλίου, της Επιτροπής και του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Προκειμένου να διασφαλίζεται η ομοιόμορφη εφαρμογή του σε όλες τις ενδιαφερόμενες χώρες - συμπεριλαμβανομένων και των χωρών ΕΖΕΣ και της ομάδας του Visegrad - απαιτείται η λήψη πολιτικών συνοδευτικιών μέτρων, ακόμη και στα κράτη μέλη.

5. Συμπεράσματα

5.1. Σύμφωνα με την άποψη της ΟΚΕ, το εν λόγω σχέδιο δράσης φαίνεται, εν γένει, να αποτελεί ένα κατάλληλο μέσο για να καταστήσει το σύστημα διαμετακόμισης ένα σύγχρονο και προσανατολισμένο προς το μέλλον στοιχείο της τελωνειακής νομοθεσίας. Η ΟΚΕ επιθυμεί να ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις της κατά την εκτέλεση του σχεδίου δράσης και να μπορέσει να συμμετάσχει στις περαιτέρω εξελίξεις.

5.2. Αφενός, η στενή συνεργασία μεταξύ του Συμβουλίου, της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και, αφετέρου, η συζήτηση με τους επιχειρηματίες απέδειξαν, κατά τους δώδεκα τελευταίους μήνες, ότι είναι δυνατή η εγκαθίδρυση ενός νέου συστήματος διαμετακόμισης, το οποίο να αποτελεί αντικείμενο ευρείας συναίνεσης μεταξύ των ενδιαφερόμενων παραγόντων. Η συνεργασία αυτή θα πρέπει να συνεχισθεί και στο μέλλον.

Βρυξέλλες, 1η Οκτωβρίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο: Ένα σχέδιο δράσης για τη διαμετακόμιση στην Ευρώπη. Μία νέα τελωνειακή πολιτική [έγγρ. COM(97) 188 τελικό].

() Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση ενός προγράμματος δράσης για τα κοινοτικά τελωνεία («Τελωνεία 2000») [έγγρ. COM(95) 119 τελικό - 95/0087 COD] 7 γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής ΕΕ C 301 της 13. 11. 1995, σ. 5.

() Η Επιτροπή εκτιμά το συνολικό όγκο της απάτης για τα έτη από 1990 μέχρι 1996 σε 1,27 δισεκατομμύρια Ecu, εκ των οποίων 485 εκατ. Ecu (38,2 %) δασμούς και 784 εκατ. Ecu (61,8 %) εθνικά τέλη.

() Βλέπε ΕΕ C 301 της 13. 11. 1995, σ. 7 7 μέρος 3.3. «Προσανατολισμός των μέτρων κατάρτισης στις ανάγκες μίας σύγχρονης ευρωπαϊκής τελωνειακής διοίκησης».

() Εγχειρίδιο ΑΤΑ, Τελωνειακή Σύμβαση για το δελτίο ΑΤΑ σχετικά με την προσωρινή αποδοχή εμπορευμάτων, Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, Παγκόσμια Τελωνειακή Οργάνωση, πρώτη έκδοση, 1973.