Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας αριθ. 93/53/ΕΟΚ σχετικά με τη θέσπιση στοιχειωδών κοινοτικών μέτρων για την καταπολέμηση ορισμένων νόσων των ψαριών"

(2000/C 51/09)

Στις 29 Σεπτεμβρίου 1999 και σύμφωνα με το άρθρο 37 της ΣΕΚ το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας, ανάπτυξης της υπαίθρου και περιβάλλοντος, που επιφορτίσθηκε με την προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 16 Νοεμβρίου 1999. Εισηγητής ήταν ο κ. Muñiz Guardado.

Κατά την 368η σύνοδο ολομέλειάς της, της 8ης και 9ης Δεκεμβρίου 1999 (συνεδρίαση της 8ης Δεκεμβρίου) η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 113 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η οδηγία του Συμβουλίου 93/53/ΕΟΚ σχετικά με τη θέσπιση στοιχειωδών κοινοτικών μέτρων για την καταπολέμηση ορισμένων νόσων των ψαριών(1) ορίζει τα μέτρα που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη σε περίπτωση πιθανών κρουσμάτων λοιμώδους αναιμίας του σολομού (ΛΑΣ).

1.2. Το Μάιο του 1998, εκδηλώθηκε κρούσμα ΛΑΣ στη Σκωτία. Η εφαρμογή των μέτρων αυτών από την αρμόδια αρχή της Σκωτίας έδειξε ότι μπορούν να σημειωθούν βελτιώσεις προκειμένου να επιτρέψουν τον αποτελεσματικό έλεγχο της νόσου διασφαλίζοντας όσο το δυνατόν περισσότερο τα συμφέροντα των εκμεταλλεύσεων που έχουν προσβληθεί. Στο πλαίσιο αυτό, μπορούν να σημειωθούν βελτιώσεις με την εισαγωγή της δυνατότητας επέκτασης της υποχρέωσης εκκένωσης των εκμεταλλεύσεων που έχουν προσβληθεί κατά τη διάρκεια της χρονικής περιόδου που θα καθορίζεται από την αρμόδια αρχή ανάλογα με την τοπική κατάσταση και βάσει των γενικών υποχρεώσεων που προβλέπονται στην οδηγία 93/53/ΕΟΚ. Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην εισαγωγή των εν λόγω βελτιώσεων, μέσω της τροποποίησης του άρθρου 6 της οδηγίας.

1.3. Συγχρόνως, πιστεύεται ότι ο έλεγχος ενός κρούσματος ΛΑΣ εξασφαλίζεται καλύτερα με την εφαρμογή πολιτικής εμβολιασμών. Προς το παρόν δεν υφίσταται τέτοια δυνατότητα. Ως εκ τούτου, οι απαιτήσεις που ορίζονται στην οδηγία 93/53/ΕΟΚ πρέπει να προσαρμοσθούν κατά τρόπο ώστε να καθιερωθεί διαδικασία που θα καθιστά δυνατό τον εμβολιασμό και τον καθορισμό των όρων υπό τους οποίους θα διεξάγεται ο εμβολιασμός (τροποποίηση του άρθρου 14 της οδηγίας).

2. Παρατηρήσεις επί της προτάσεως οδηγίας

2.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι τα εν λόγω μέτρα είναι θετικά και συμφωνεί με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις.

3. Γενικές παρατηρήσεις και προτάσεις

Αν και εγκρίνει τα μέτρα που προτείνονται για την κατάσταση άμεσου ανάγκης σε ορισμένες περιοχές, εντούτοις η ΟΚΕ διατυπώνει εδώ ορισμένες παρατηρήσεις σε μια μελλοντική προοπτική, σε σχέση κυρίως με την ανάπτυξη μιας υγειονομικής πολιτικής στον τομέα των ιχθύων που συνδέεται με το γενικότερο θέμα της ασφάλειας των ειδών διατροφής.

3.1. Η ΟΚΕ σημειώνει με ανησυχία το επιδημικό φαινόμενο (που εκδηλώθηκε στη Νορβηγία πριν από 14 χρόνια και επεκτείνεται τώρα στη Σκωτία και τον Καναδά, ενώ είναι αρκετά διαδεδομένο στην Ασία). Σε ό,τι αφορά τη μεταδοτικότητα της νόσου στον άνθρωπο, επί του παρόντος δεν υπάρχει καμία ένδειξη, πλην όμως τα στοιχεία αναφορικά με τις οικονομικές απώλειες είναι ήδη εντυπωσιακά (20 εκατ. δολάρια κατ' έτος μόνο για τον Καναδά).

3.2. Καθίσταται συνεπώς απαραίτητη η εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης κοινοτικής πολιτικής για το προϊόν, που θα μπορεί να εγγυάται υψηλά επίπεδα ποιότητας και ασφάλειας των εκμεταλλεύσεων και των χωρών παραγωγής που δεν έχουν προβληθεί από το φαινόμενο αυτό, με αυστηρό έλεγχο των εισαγωγών και της διακίνησης ζωντανών ιχθύων και ωών, και με τη λήψη ταυτοχρόνως κάθε δυνατού μέτρου για να αναχαιτισθεί η διάδοση της ασθένειας. Θα πρέπει επίσης να εξετασθεί η δυνατότητα κατάρτισης ενός κώδικα καλής συμπεριφοράς όσον αφορά την εκτροφή σολομού και άλλων ειδών που εκτρέφονται σε υδατοκαλλιέργεια, με σκοπό την εφαρμογή μιας ευρωπαϊκής πολιτικής ποιότητας και ασφάλειας του προϊόντος.

3.3. Ας σημειωθεί ότι η εκστρατεία εμβολιασμού, η οποία από οικονομικής απόψεως είναι επαχθής, ακόμη και αν συμβάλει στην καταπολέμηση της ασθένειας, ενέχει τον κίνδυνο να διαιωνισθεί η ασθένεια διότι δημιουργεί φορείς οι οποίοι δεν παρουσιάζουν συμπτώματα και οι οποίοι είναι πολύ επικίνδυνοι σε περίπτωση που εξαχθούν σε χώρες που δεν έχουν προσβληθεί από την ασθένεια.

3.4. Χρειάζεται μια προληπτική επαλήθευση της αποτελεσματικότητας των εμβολίων και για να αποφευχθεί η γέννηση υγιών φορέων, όχι μόνο σε επίπεδο εργαστηρίου, καθώς και να επιταθούν οι ερευνητικές προσπάθειες της Σύμβασης στον τομέα αυτό και τους συναφείς τομείς (στο πλαίσιο του 5ου Προγράμματος Πλαίσιο Τ& Α και Ε, μέσω καίριων δράσεων για την αλιεία, τη δομή του κυττάρου καθώς και για την υγεία και διατροφή).

3.5. Χρειάζεται επίσης να δημιουργηθεί μια πλήρης τράπεζα δεδομένων διεθνούς επιπέδου για την υγεία των ιχθύων όπου θα συντονίζονται όλες οι πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στη βιομηχανία και στα αρμόδια εθνικά εργαστήρια για τις ασθένειες, τα παθογενή αίτια και παράσιτα, με σκοπό την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του κοινού και τη δέουσα διαχείριση των συναφών κινδύνων.

3.6. Τέλος, σε ό,τι αφορά την υποχρέωση άμεσης θανάτωσης με σκοπό την εμπορία όλων των ιχθύων των προσβεβλημένων εκμεταλλεύσεων, η διάταξη φαίνεται δικαιολογημένη, προκειμένου να εμποδισθεί η διάδοση της νόσου. Είναι απαραίτητο όμως οι διαδικασίες θανάτωσης, εκσπλάγχνωσης και καταστροφής των υπολειμμάτων να εκτελούνται υπό αυστηρό υγειονομικό έλεγχο.

3.7. Μία τριετής έκθεση σχετικά με τις επιπτώσεις της ασθένειας και της διάδοσής της θα πρέπει να υποβάλλεται στην ΟΚΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην οποία θα πρέπει να αποδίδεται λογαριασμός για τις πιθανές μορφές αντιμικροβιακής αντίστασης όπως επισημαίνεται στη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της ΟΚΕ με θέμα την αντίσταση στα αντιβιοτικά(2).

Βρυξέλλες, 8 Δεκεμβρίου 1999.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice RANGONI MACHIAVELLI

(1) ΕΕ L 175 της 19.7.1991, σ. 23.

(2) ΕΕ C 407 της 28.12.1998.