Σύμφωνα με μια μελέτη με τίτλο « EU Exports to the World: Effects on Employment |» (Οι εξαγωγές της ΕΕ ανά τον κόσμο: επισκόπηση του αντίκτυπου στην απασχόληση και στο εισόδημα), 36 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην ΕΕ εξαρτώνται από τις εξαγωγές εκτός της ΕΕ, εκ των οποίων 13,7 εκατομμύρια καταλαμβάνονται από γυναίκες. Κατά την περίοδο από το 2000 έως το 2017 οι θέσεις εργασίας στην ΕΕ που στηρίζονταν στις εξαγωγές προς τον υπόλοιπο κόσμο αυξήθηκαν κατά 66 %. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε 14,3 εκατομμύρια πρόσθετες θέσεις εργασίας που στηρίζονται στις εξαγωγές. Το ποσοστό της απασχόλησης στην ΕΕ που στηρίζεται στις πωλήσεις προϊόντων και υπηρεσιών προς τον υπόλοιπο κόσμο επί του συνολικού ποσοστού απασχόλησης αυξήθηκε από 10,1 % το 2000 σε 15,3 % το 2017. Οι θέσεις εργασίας που συνδέονται με τις εξαγωγές αμείβονται κατά μέσο όρο κατά 12 % περισσότερο απ’ ό,τι οι θέσεις εργασίας στην υπόλοιπη οικονομία. Οι εξαγωγές της ΕΕ αποφέρουν οφέλη στους Ευρωπαίους εργαζόμενους από όλα τα κράτη μέλη. Οι εν λόγω πρόσθετες θέσεις εργασίας δημιουργούνται από επιχειρήσεις οι οποίες συμμετέχουν άμεσα στις εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών, καθώς και από εταιρείες της ΕΕ οι οποίες προμηθεύουν προϊόντα και υπηρεσίες σε εξαγωγικές εταιρείες.

Κατά το πρώτο έτος εφαρμογής, αμφότερα τα μέρη επέτειναν τις προσπάθειες για την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη. Εκτός από τις προπαρασκευαστικές εργασίες για τις τρεις προαναφερόμενες συστάσεις (σχετικά με το εμπόριο και το κλίμα, το εμπόριο και τη διάσταση του φύλου, και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις), η ΕΕ και ο Καναδάς έκαναν τα πρώτα βήματα για την εφαρμογή τους. Σε αυτά περιλαμβάνονται το κοινό σχέδιο εργασίας ΕΕ-Καναδά για το εμπόριο και τη διάσταση του φύλου, καθώς και μια διάσκεψη με τίτλο «CETA: Taking Action for Trade and Climate» (CETA: Ανάληψη δράσης για το εμπόριο και το κλίμα), η οποία πραγματοποιήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 2019. Στο πλαίσιο της διάσκεψης διερευνήθηκαν από κοινού με τα ενδιαφερόμενα μέρη, μεταξύ των οποίων και επιχειρήσεις πράσινης τεχνολογίας, βέλτιστοι τρόποι μόχλευσης του θεσμικού και νομικού πλαισίου της CETA για την υποστήριξη της εφαρμογής της συμφωνίας του Παρισιού. Ο Καναδάς και η ΕΕ διατήρησαν τις δεσμεύσεις τους σχετικά με τις κοινές προτεραιότητες συνεργασίας που συμφωνήθηκαν κατά τη διάρκεια της πρώτης συνεδρίασης της επιτροπής για το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη και διευκόλυναν τη δημιουργία των δομών της κοινωνίας των πολιτών από κάθε πλευρά για την παρακολούθηση της εφαρμογής.

6.7Συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ) με τις χώρες του Ειρηνικού

Το 2018 ήταν το όγδοο έτος εφαρμογής της συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και της Παπουασίας-Νέας Γουινέας. Τα Φίτζι ξεκίνησαν την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας τον Ιούλιο του 2014, ενώ η Σαμόα την εφαρμόζει προσωρινά από τις 31 Δεκεμβρίου 2018.

Το 2018 οι συνολικές εμπορικές συναλλαγές μεταξύ της ΕΕ και των Φίτζι και της Παπουασίας-Νέας Γουινέας κατέγραψαν μείωση της τάξης του 9 %. Ωστόσο, τα δύο κράτη του Ειρηνικού παρουσίασαν εμπορικό πλεόνασμα ύψους 700 εκατ. EUR έναντι της ΕΕ.

Οι εισαγωγές ζάχαρης στην ΕΕ από τα Φίτζι συνέχισαν την πτωτική πορεία τους, όπως συνέβη και με αρκετές χώρες ΑΚΕ. Οι εξαγωγές φοινικέλαιου από την Παπουασία-Νέα Γουινέα προς την ΕΕ, που αποτελεί μακράν το κύριο γεωργικό είδος διατροφής που εξάγεται στην ΕΕ, μειώθηκαν κατά 16 %.

Μέχρι στιγμής διαπιστώνεται μικρή διαφοροποίηση των εξαγωγών των χωρών του Ειρηνικού προς την ΕΕ.

Η συμφωνία είναι ανοικτή για προσχώρηση και άλλων νησιωτικών χωρών του Ειρηνικού. Η Σαμόα προσχώρησε το 2018, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη διαδικασίες για την προσχώρηση των Νήσων Σολομώντος και της Τόνγκα.

7.Εμπόριο και αειφόρος ανάπτυξη: ενημέρωση σχετικά με πρόσφατες δραστηριότητες

Μετά τη δημοσίευση της έκθεσης του 2018, η Επιτροπή συνέχισε να εντείνει σημαντικά τις προσπάθειες και τις δράσεις για την εφαρμογή των κεφαλαίων σχετικά με το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη τα οποία περιλαμβάνονται στις εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ προκειμένου να δώσει συνέχεια στο σχέδιο δράσης των 15 σημείων του Φεβρουαρίου 2018 . Γενικός στόχος του σχεδίου είναι να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότερη και αποφασιστικότερη εφαρμογή και χρήση των μέσων νομικής εφαρμογής των κεφαλαίων σχετικά με το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη. Καθώς το σχέδιο αναπτύσσεται, αρχίζουν να διαφαίνονται και τα αποτελέσματα. Οι κύριες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο των τεσσάρων ευρέων τομέων δραστηριοτήτων του σχεδίου ήταν οι ακόλουθες:

1.Συνεργασία (με τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και διεθνείς οργανισμούς)

Η Επιτροπή εντατικοποίησε τη συνεργασία με τα κράτη μέλη. Το 2018 η ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων για το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη συνεδρίασε τέσσερις φορές. Οι εργασίες της εν λόγω ομάδας συμπληρώθηκαν από τις εργασίες των αντιπροσωπειών της ΕΕ και των πρεσβειών των κρατών μελών στις χώρες-εταίρους. Με τον τρόπο αυτό προωθήθηκαν οι συνέργειες με τα κράτη μέλη σχετικά με συγκεκριμένες δράσεις υλοποίησης, όπως η σύμπραξη με τη Σουηδία για τη διευκόλυνση της διαδικασίας υλοποίησης των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει ο Ισημερινός στον τομέα του εμπορίου και της αειφόρου ανάπτυξης.

Η Επιτροπή συνέχισε να συνεργάζεται με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μεταξύ άλλων μέσω ομάδων παρακολούθησης, σημείων της ημερήσιας διάταξης της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου, τεχνικών ενημερώσεων και ατομικών επαφών. Μεταξύ άλλων, οι επαφές αυτές συνέβαλαν στην παροχή πληροφοριών για την επίσκεψη βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ιαπωνία τον Σεπτέμβριο του 2018.

Η Επιτροπή ενίσχυσε τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς. Η Επιτροπή και η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) σημείωσαν πρόοδο προς την κατεύθυνση μιας πιο στρατηγικής και ευέλικτης συνεργασίας, ιδίως με την υπογραφή στο τέλος του 2018 του ευρύτερου έργου με τίτλο «Trade for Decent Work» (Εμπόριο για αξιοπρεπή εργασία). Το έργο αυτό θα στηρίξει δράσεις για τη βελτίωση της εφαρμογής των θεμελιωδών συμβάσεων της ΔΟΕ σε χώρες-εμπορικούς εταίρους της ΕΕ. Η Επιτροπή συνέχισε επίσης τη σταθερή συνεργασία της με τη ΔΟΕ σε διάφορες χώρες-εταίρους. Όσον αφορά το περιβάλλον, η Επιτροπή συνεργάστηκε με τις χώρες-εμπορικούς εταίρους στο πλαίσιο των πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών και στηρίζει την υλοποίησή τους, μεταξύ άλλων μέσω της ειδικής συμφωνίας συνεργασίας με το πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον.

2.Παροχή της δυνατότητας στην κοινωνία των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων, να διαδραματίσει τον ρόλο που της αναλογεί στο πλαίσιο της εφαρμογής

Η Επιτροπή και καθεμία από τις εσωτερικές συμβουλευτικές ομάδες της ΕΕ, οι οποίες έχουν συσταθεί στο πλαίσιο των εμπορικών συμφωνιών που περιλαμβάνουν κεφάλαιο σχετικά με το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη, πραγματοποιούσαν τακτικές συνεδριάσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους με σκοπό την ενημέρωση των εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών για την πρόοδο και τις προκλήσεις στον τομέα του εμπορίου και της αειφόρου ανάπτυξης, καθώς και την καταγραφή των απόψεων και των θέσεών τους.

Η Επιτροπή κινητοποίησε 3 εκατ. EUR μέσω ενός νέου έργου που χρηματοδοτείται από το μέσο εταιρικής σχέσης: «Support to civil society participation in the implementation of EU trade agreements» (Στήριξη της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών στην εφαρμογή των εμπορικών συμφωνιών της ΕΕ). Από τον Νοέμβριο του 2018 το έργο παρέχει υλικοτεχνική και τεχνική υποστήριξη στις εσωτερικές συμβουλευτικές ομάδες στην ΕΕ και σε ορισμένες χώρες-εμπορικούς εταίρους. Το εν λόγω έργο διευκολύνει επίσης τη διεξαγωγή κοινών συζητήσεων υπό μορφή ετήσιων εργαστηρίων για θέματα εμπορίου και αειφόρου ανάπτυξης.

Η Επιτροπή προσέγγισε επίσης την κοινωνία των πολιτών σε χώρες που καλύπτονται από συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ) με σκοπό την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τις συμφωνίες και την τόνωση της συμμετοχής και των συζητήσεων. Τον Νοέμβριο του 2018 μη κρατικοί φορείς από την ΕΕ και από χώρες ΚΑΜΑ στο πλαίσιο της ΣΟΕΣ πραγματοποίησαν δεύτερη συνάντηση του διαλόγου της κοινωνίας των πολιτών στη Ναμίμπια. Τον Απρίλιο του 2019 το συμβουλευτικό όργανο της κοινωνίας των πολιτών, το οποίο έχει συγκροτηθεί σε εσωτερικό επίπεδο στην Ακτή Ελεφαντοστού, πραγματοποίησε συνάντηση με αμφότερα τα μέρη της συμφωνίας. Πραγματοποιήθηκαν επίσης συζητήσεις με την Επιτροπή, καθώς και με την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, για τη διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας μιας πλατφόρμας της κοινωνίας των πολιτών που θα περιλαμβάνει την κοινωνία των πολιτών τόσο της Ακτής Ελεφαντοστού όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ένας ακόμη βασικός στόχος είναι η αύξηση της συμμετοχής της επιχειρηματικής κοινότητας στην εφαρμογή των κεφαλαίων σχετικά με το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη. Για την προώθηση και υποστήριξη της υιοθέτησης της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης/υπεύθυνης επιχειρηματικής συμπεριφοράς, η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης ξεκίνησαν την εφαρμογή ενός προγράμματος αξίας 9 εκατ. EUR σε συνεργασία με τη ΔΟΕ, τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) στο πλαίσιο του μέσου εταιρικής σχέσης . Το πρόγραμμα αυτό θα χρηματοδοτήσει δραστηριότητες προβολής και ανάπτυξης ικανοτήτων στη Λατινική Αμερική, συμπληρώνοντας παρόμοιες υπό εξέλιξη εργασίες στην Ασία. Η Επιτροπή διοργάνωσε επίσης περιφερειακή εκδήλωση για το θέμα αυτό στη Γουατεμάλα, με τη συμμετοχή της ΔΟΕ, του ΟΟΣΑ και ευρέος φάσματος ενδιαφερομένων από την περιοχή.

3.Επίτευξη αποτελεσμάτων

Η Επιτροπή ανέπτυξε για κάθε εταίρο θέματα προτεραιότητας (πριν από και κατά την εφαρμογή) που αφορούν το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη, με σκοπό την εστίαση των προσπαθειών. Οι προτεραιότητες αυτές γνωστοποιήθηκαν στα κράτη μέλη μέσω της ομάδας εμπειρογνωμόνων για το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη, καθώς και στην κοινωνία των πολιτών μέσω των εσωτερικών συμβουλευτικών ομάδων. Η διαδικασία αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη.

Η Επιτροπή ενίσχυσε τις οικείες δραστηριότητες παρακολούθησης και ανάλυσης της συμμόρφωσης με τις δεσμεύσεις για το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη για ορισμένους εμπορικούς εταίρους, ιδίως το Περού και τη Νότια Κορέα. Στην περίπτωση του Περού, η Επιτροπή συνεργάστηκε εντατικά με τις δημόσιες αρχές και τους εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ άλλων κατά τη διάρκεια διερευνητικής αποστολής που πραγματοποιήθηκε στη Λίμα τον Οκτώβριο του 2018. Η ΕΕ και το Περού κατέληξαν σε συμφωνία ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης των ζητημάτων που προκαλούν ανησυχία, όπως αποτυπώνονται στα πρακτικά της συνεδρίασης της υποεπιτροπής για το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2018. Στην περίπτωση της Νότιας Κορέας, τον Δεκέμβριο του 2018 η Επιτροπή ζήτησε τη διεξαγωγή επίσημων διαβουλεύσεων στο πλαίσιο του μηχανισμού επίλυσης διαφορών σχετικά με το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη, ο οποίος προβλέπεται στη συμφωνία, με βάση τις μακροχρόνιες ανησυχίες της ΕΕ όσον αφορά τη μη υλοποίηση εκ μέρους της Νότιας Κορέας των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει στο πλαίσιο της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών για τα πολυμερή εργασιακά πρότυπα και τις αντίστοιχες συμφωνίες (για περισσότερες λεπτομέρειες, βλέπε τμήμα 10.1).