B4-0118, 0119 και 0120/95

Ψήφισμα σχετικά με τη συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας μεταξύ Ευρατόμ και ΗΠΑ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή του της 20ής Μαϊου 1988 επί της προτάσεως για σύσταση προς τα κράτη μέλη σχετικά με την ανάπτυξη της εκμετάλλευσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κοινότητα ((ΕΕ C 167 της 27.06.1998, σ. 458)),

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 13ης Ιουνίου 1991 σχετικά με την ενέργεια και το περιβάλλον ((ΕΕ C 183 της 15.07.1991, σ. 303 και 308)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 29ης Σεπτεμβρίου 1994 σχετικά με την παράνομη διακίνηση πυρηνικού υλικού ((ΕΕ C 305 της 31.10.94, σ. 78)),

Α. υπενθυμίζοντας ότι η Συμπληρωματική Συμφωνία Συνεργασίας του 1960 μεταξύ Ευρατόμ και ΗΠΑ λήγει στο τέλος του 1995,

Β. επισημαίνοντας ότι οι αρχές των ΗΠΑ έχουν επιχειρήσει επί μακρόν να διαπραγματευθούν μια νέα συμφωνία που να είναι προσαρμοσμένη προς τον Νόμο τους του 1978 περί Μη Διάδοσης της Πυρηνικής Τεχνολογίας,

Γ. επισημαίνοντας ότι οι σχετικές διαπραγματεύσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί ακόμη,

Δ. επισημαίνοντας τη διαφωνία που υπάρχει μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ σχετικά με το πόσο είναι σκόπιμη η αναστολή, σε μόνιμη βάση, ορισμένων κανόνων που προβλέπει η Συνθήκη για τη Μη Διάδοση του 1978,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο, κατά τη συνεδρίασή του στις 19 Δεκεμβρίου 1994, επιβεβαίωσε την διαπραγματευτική εντολή που είχε δώσει στην Επιτροπή το Δεκέμβριο του 1991,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το περιεχόμενο της εντολής αυτής δεν έχει αποκαλυφθεί,

Ζ. υπενθυμίζοντας ότι η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση αποσκοπεί στο να «ενισχύσει περαιτέρω την δημοκρατική και αποτελεσματική λειτουργία των θεσμικών οργάνων δίνοντας τους έτσι τη δυνατότητα να εκπληρώσουν καλύτερα, εντός ενός ενιαίου θεσμικού πλαισίου, τα καθήκοντα που τους ανατίθενται»[semigr ] επισημαίνοντας επίσης ότι ενώ η Συνθήκη Ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας περιλαμβάνει διατάξεις που ενισχύουν τη συμμετοχή του Κοινοβουλίου στους περισσότερους τομείς πολιτικής, η Συνθήκη Ευρατόμ εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από σημαντικό δημοκρατικό έλλειμμα, πράγμα που την καθιστά εν μέρει παρωχημένη,

Η. πιστεύοντας ότι σε αυτή, όπως και στις άλλες περιπτώσεις που αφορούν τη Συνθήκη Ευρατόμ, το Κοινοβούλιο πρέπει να είναι πλήρως ενήμερο και σε ό,τι αφορά τους όρους της διαπραγματευτικής εντολής - εν ανάγκη σε εμπιστευτική βάση -, σε όλες τις φάσεις των διαπραγματεύσεων[semigr ] ότι η γνώμη του πρέπει να ληφθεί υπόψη πριν από την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, και ότι πρέπει να κληθεί σε διαβούλευση πριν από την υπογραφή νέας συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, σύμφωνα με την προαιρετική διαδικασία και εν αναμονή της επικείμενης ενσωμάτωσης της Συνθήκης Ευρατόμ στη Συνθήκη ΕΚ,

Θ. θεωρώντας ότι μια καρποφόρος συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ σε πυρηνικά ζητήματα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο τις γενικές ενεργειακές πολιτικές και τη σχετική νομοθεσία και των δύο μερών, όσο και τις πολυμερείς συμφωνίες που έχουν συνομολογηθεί στον τομέα αυτό,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ισχύον σήμερα καθεστώς βασίζεται στα αυστηρότερα δυνατά κριτήρια ελέγχου του κύκλου του πυρηνικού καυσίμου, και επισημαίνοντας ειδικότερα τους αυξημένους κινδύνους διάδοσης των πυρηνικών όπλων που απορρέουν από τη νέα διεθνή πολιτική συγκυρία,

ΙΑ. θεωρώντας ότι το τέλος του ψυχρού πολέμου και οι διαπραγματεύσεις που είχαν ως αντικείμενο τον περιορισμό των στρατηγικών πυρηνικών οπλοστασίων μετέβαλαν την παγκόσμια πυρηνική ισορροπία,

ΙΒ. έχοντας υπόψη ότι προέκυψαν νέες προκλήσεις όσον αφορά τον έλεγχο της πυρηνικής ασφάλειας για τα σχάσιμα υλικά που εν τω μεταξύ κατέστησαν διαθέσιμα,

ΙΓ. θεωρώντας ότι, ως εκ τούτου, ο ρόλος της Ένωσης στη διεθνή σκηνή κατέστη σημαντικότερος, λόγω της συμβολής που δύναται να προσφέρει στην επίλυση των νέων προβλημάτων των σχετικών με τη διάδοση των πυρηνικών όπλων,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη τους διακηρυγμένους στόχους της ΕΕ υπέρ της μη διάδοσης και σχετικά με τους περιβαλλοντικούς κινδύνους που εγκυμονεί η παραγωγή και η διακίνηση πλουτωνίου (πρβλ. το έγγραφο της Γερμανικής Προεδρίας, του Σεπτεμβρίου 1994, σχετικά με την επικείμενη διάσκεψη για την αναθεώρηση της ΣΜΔΠ),

ΙΕ. επισημαίνοντας ότι το 1994, το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ δημοσίευσε μελέτη που κατέληγε στο συμπέρασμα ότι μπορούν να παραχθούν πυρηνικά όπλα με τη χρήση πλουτωνίου οιουδήποτε βαθμού καθαρότητας (ήτοι πλουτώνιο αντιδραστήρα, καυσίμου ή υπερκαθαρό),

ΙΣΤ. φοβούμενο ότι οι παγκόσμιες εξελίξεις θέτουν σε κίνδυνο το στόχο της μη διάδοσης, και ότι οι εξελίξεις της πολιτικής σχετικά με την απειλή χρήσης πυρηνικών όπλων έχουν συνέπειες για τη διάδοση του μη στρατιωτικού πυρηνικού υλικού και της πυρηνικής τεχνολογίας σε ένα μέρος του κόσμου, ενώ σε άλλα τίθεται υπό αμφισβήτηση,

ΙΖ. εκτιμώντας ότι οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ για την ανανέωση της Συνθήκης μεταξύ ΗΠΑ και Ευρατόμ σχετικά με την πυρηνική συνεργασία έχουν σημαντικές επιπτώσεις τόσο στον τομέα της ενεργειακής πολιτικής και της πυρηνικής συνεργασίας όσο και σε άλλους τομείς, ιδίως δε στον τομέα της οικονομικής βιωσιμότητας και της απασχόλησης, του περιβάλλοντος και της υγείας, των μεταφορών, της εξωτερικής πολιτικής και της ασφαλείας (συμπεριλαμβανομένης της μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων),

1. καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή, σε συνέχεια των αρχικών ανταλλαγών απόψεων με το Κοινοβούλιο και την αρμόδια επιτροπή του, να ενημερώσουν πλήρως το Κοινοβούλιο σχετικά με την διαπραγματευτική εντολή για τη σύναψη νέας συμφωνίας πυρηνικής συνεργασίας μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρατόμ, ιδιαιτέρως όσον αφορά τους αμερικανικούς όρους καθώς και τον έλεγχο που ασκούν οι ΗΠΑ στην κατεργασία πυρηνικού υλικού αμερικανικής προέλευσης, καθώς και σχετικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων, και να λάβουν σοβαρά υπόψη τις απόψεις του Κοινοβουλίου πριν από την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων[semigr ] καλεί δε το Συμβούλιο να έλθει σε διαβούλευση μαζί του πριν από την υπογραφή της νέας Συνθήκης[semigr ]

2. αναθέτει στην αρμόδια επιτροπή του, στο πλαίσιο της συμμετοχής του Κοινοβουλίου στην όλη διαδικασία και προκειμένου να προετοιμασθούν οι θέσεις του Κοινοβουλίου οι οποίες διατυπώνονται παραπάνω, να εξακολουθήσει να μετέχει ενεργά στη διαδικασία αυτή, πράγμα που συνεπάγεται, μεταξύ άλλων:

- περαιτέρω ανταλλαγές απόψεων με την Επιτροπή και το Συμβούλιο, που θα βασίζονται σε έγκαιρη και πλήρη ενημέρωση σχετικά με τους σκοπούς, τις εξελίξεις και τις προοπτικές των τρεχουσών διαπραγματεύσεων,

- ανάθεση ερευνών σε, και λήψη συμβουλών από εμπειρογνώμονες, τόσο εσωτερικούς όσο και εξωτερικούς ως προς το Κοινοβούλιο, που θα καλύπτουν μεταξύ άλλων και τις ενδεχόμενες συνέπειες στην περίπτωση που δεν καταστεί δυνατό να τεθεί σε ισχύ, από 1ης Ιανουαρίου 1996, νέα συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ[semigr ]

3. απαιτεί από την νέα συμφωνία:

- να ενισχύσει τη θέσπιση αυστηρών και αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου που θα οδηγήσουν στον περιορισμό της παραγωγής, του διαχωρισμού, της αποθήκευσης, της εμπορίας και της διακίνησης πλουτωνίου, ουρανίου υψηλής καθαρότητας χρησιμοποιήσιμου για την παραγωγή όπλων, και άλλων πυρηνικών υλικών, πέραν των ποσοτήτων που χρειάζεται μια συμφέρουσα και περιβαλλοντικώς υπεύθυνη ενεργειακή πολιτική, και να εγγυάται τη διαφάνεια στο σημείο αυτό,

- να λαμβάνει υπόψη, εκτός από τις πολιτικές σκοπιμότητες σε αυτό καθ' αυτό τον τομέα της πυρηνικής συνεργασίας, και τις συνέπειες στους τομείς της οικονομικής βιωσιμότητας και της απασχόλησης, του περιβάλλοντος και της υγείας, καθώς και της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφαλείας,

- στο ανωτέρω πλαίσιο, να δίνει απόλυτη προτεραιότητα στη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων[semigr ]

4. θεωρεί πρωταρχικής σημασίας την ανάπτυξη ενός γενικού πολιτικού διαλόγου στους κόλπους του Κοινοβουλίου καθώς και μεταξύ όλων των θεσμικών οργάνων της Ένωσης σχετικά με το ρόλο της Ένωσης στον πυρηνικό τομέα σε παγκόσμιο επίπεδο, και πιστεύει ότι μια σημαντική συνιστώσα του διαλόγου αυτού πρέπει να αφορά τις μελλοντικές ενεργειακές πολιτικές της Ένωσης[semigr ]

5. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.