Αριθ.C249/12 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 13.9.93
Γνωμοδότησηγιατηνυγεία/ασφάλειαστοχώροεργασίας—κατάρτιση
(93/0249/07)
Στις24Μαρτίου1993,καισύμφωναμετηντέταρτηπαράγραφοτουάρθρου20τουΕσωτερικού
Κανονισμού ,ηΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήαποφάσισενακαταρτίσειγνωμοδότηση μεθέμα
«Υγεία/ασφάλειαστοχώροεργασίας—κατάρτιση».
Τοτμήμακοινωνικών ,οικογενειακών ,εκπαιδευτικώνκαιπολιτισμικώνθεμάτων,στοοποίοανατέθηκε
ηπροετοιμασίατωνσχετικώνεργασιώντηςΟΚΕ,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις10Ιουνίου1993
μεβάσητηνεισηγητικήέκθεσητουκ.Etty.
Κατάτην307ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης30ήςΙουνίου1993),ηΟικονομικήκαιΚοινωνική
Επιτροπήυιοθέτησεομόφωνατηνακόλουθηγνωμοδότηση .
1.Εισαγωγή τομέατωνδημοσίωνέργων.Τοκοστοςπροστασίαςτωνεργα­
ζομένωνσεεπιχειρήσεις ,μεαυστηρήεφαρμογήτωνκανονι­
σμών,αντιπροσωπεύει τοήμισυτουκόστουςαυτού.(Στοιχεία
τηςΕυρωπαϊκήςΕπιτροπής.) 1.1.Hασφάλειακαιηυγείαστοχώροεργασίαςείναι,και,
κατάπάσαπιθανότητα ,θαπαραμείνειστομέλλον,ένααπό
τασημαντικότερα στοιχείατηςκοινωνικήςπολιτικήςτης
Κοινότητας .1.4.Επειδήείναιεξακριβωμένοότιέναμεγάλομέροςτων
επαγγελματικών ατυχημάτωνοφείλεταιστημησυμμόρφωση
προςτουςκανόνεςήστηνάγνοιατωνκανόνωναυτώνκαι
τωνβασικώνδιαδικασιών (π.χ.ανυπαρξίαενημερωτικών
πινακίδωνσχετικάμετηνασφάλεια),αλλάειδικότεραστην
άγνοιατωνκινδύνωνκαιτωνδυσμενώνενδεχομένων ,καθώς
επίσηςκαιστονμηυποχρεωτικόέλεγχοτους,ηΟΚΕφυσικά
συμφωνείπλήρωςμετιςσημαντικέςδιατάξειςτηςοδηγίας­
πλαίσιοσχετικάμετηνκατάρτιση .1.1.1.Oθεμέλιοςλίθοςτηςπολιτικήςαυτήςείναιηοδηγία­
πλαίσιοσχετικάμετηνεφαρμογήμέτρωνγιατηνπροώθηση
τηςβελτίωσηςτηςασφάλειαςκαιτηςυγείαςτωνεργαζομένων
κατάτηνεργασία(89/391/ΕΟΚ)(').Βάσειτηςοδηγίαςαυτής,
ηΕπιτροπήεκπόνησετατελευταίαχρόνιαμιασειράεπιμέ­
ρουςοδηγιών.
1.4.1.Ταυτοχρονα ,πρέπειναλεχθείότιείναιπολυγενικές.
Οιμεμονωμένεςοδηγίεςτηςοδηγίας-πλαίσιο δενυπεισέρχο­
νταισεπερισσότερεςλεπτομέρειες .
1.5.Στοπλαίσιοαυτο,θαπρεπεινατονισθείοτιοιεθνικες
πρακτικέςόσοναφοράτηνκατάρτισηγιατηνασφάλειακαι
τηνυγείαστοντόποεργασίαςφαίνεταιναδιαφέρουνσημα­
ντικάσταδιάφορακράτημέλητηςΚοινότητας .Hκατάσταση
αυτήπεριπλέκεταιπεραιτέρωαπότηνπληθώρακαιτηνποικι­
λομορφίατωνμικρομεσαίωνεπιχειρήσεων (MME).1.2.Στηνοδηγία-πλαισιο ,πουβασίζεταιστοάρθρο118A
τηςΣυνθήκης,αποδίδεταιιδιαίτερησημασίαστηνεκπαί­
δευσητωνεργαζομένωνστοντομέατηςασφάλειαςκαιτης
υγείας.Γιαπαράδειγμα ,τοάρθρο6εκθέτειτιςγενικέςυπο­
χρεώσειςτωνεργοδοτώνόσοναφοράτηνκατάρτισητων
εργαζομένωνεπίθεμάτωνασφάλειαςκαιυγείας,καιτηνπρό­
ληψητωνκινδύνων.Τοάρθρο12ορίζει,μεταξύάλλων,ότι
oεργοδότηςπρέπειναμεριμνάώστεναπαρέχεταισεκάθε
εργαζόμενοκατάλληληκαιεπαρκήςεκπαίδευσηστοντομέα
τηςασφάλειαςκαιτηςυγείας,ιδίωςυπόμορφήπληροφοριών
καιοδηγιώνόσοναφοράειδικότερατηθέσηεργασίαςήτα
καθήκοντάτου,συμπεριλαμβανόμενων καιτωνεργαζομένων
απότρίτεςεπιχειρήσειςκαιτωνεργαζομένωνγιαίδιολογαρι­
ασμό.Ορίζειεπίσηςότιοιεκπρόσωποιτωνεργαζομένωνμε
ειδικάκαθήκονταγιατηνπροστασίατηςασφάλειαςκαιτης
υγείαςτωνεργαζομένων ,πρέπειναέχουντοδικαίωμανα
αποκτήσουντηνκατάλληληεκπαίδευση,καιότιηενλόγω
εκπαίδευσηδενμπορείναβαρύνειτουςεργαζομένους .Τέλος,
τοάρθρο13ορίζειτιςυποχρεώσειςτωνεργαζομένωνόσον
αφοράτιςεκπαιδευτικέςοδηγίες.2.Hεπιθυμητήολοκληρωμένη προσέγγιση
2.1.Εμπειρογνώμονες στοντομέατηςεπαγγελματικής
ασφάλειαςκαιυγείας,καιμάλισταηΕυρωπαϊκήΕπιτροπή,
έχουνεκφράσειεπίσηματηνάποψηότιoκαλύτεροςτρόπος
γιαναεξασφαλισθεί ηπροστασίατηςασφάλειαςκαιτης
υγείαςστοχώροεργασίαςείναιμιαολοκληρωμένη προσέγ­
γισητηςοποίαςβασικάστοιχείαθαπρέπειναείναιταεξής:
ηγενικήσχολικήεκπαίδευσητωνπαιδιώνόσοναφορα
τηνπρόληψητωνκινδύνων,1.3.Τοοικονομικοκαικοινωνικόκόστοςτωνπλημμελών
συνθηκώνεργασίαςείναισημαντικό .Σεέναντομέαυψηλού
κινδύνουόπωςoτομέαςτωνκατασκευών(πουαντιπροσω­
πεύειτο15%τουσυνόλουτωνεπαγγελματικών ατυχημάτων
στηνΚοινότητακαιτο30%τωνθανατηφόρωνατυχημάτων
στοβιομηχανικότομέα),τοκόστοςαυτόισοδυναμείμετο
3%τουκύκλουεργασιώντουοικοδομικούτομέακαιτουηεπαγγελματική καταρτιση,
ηκατάρτισηστοχώροεργασίαςόσοναφοράτουςκινδύ­
νουςπουέχουνσχέσημετηνασφάλειακαιτηνυγεία,
ηκατάρτισητωνεκπροσώπωντωνεργαζομένωνπουείναι
υπεύθυνοιγιατηνασφάλειακαιτηνυγεία(καιάλλων
ειδικώνσεθέματαπρόληψηςκινδύνων). (')ΕΕαριθ.L183της29.6.1989.

13.9.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C249/13
τιςσχετικεςκατηγορίεςπουδενκαλύπτονταισαφώςαπό
τηνοδηγία-πλαίσιο καιτιςεπιμέρουςοδηγίεςπουαπορ­
ρέουναπόαυτή(βλέπεσημείο2.3παραπάνω),
τονκαθορισμόεκπαιδευτικών κριτηρίων,ελάχιστων
κανόνωνγιατηνεκπαίδευσηόλωνόσωναρχίζουν,και
πρότυπαπρογράμματαεκπαίδευσης ,
τηνπροώθησητηςμελέτηςκαιέρευναςγιαθέματαεπαγ­
γελματικήςασφάλειαςκαιυγείας·θαπρέπειναληφθούν
παράλληλατααπαραίτηταμέτραώστετααποτελέσματα
ναενσωματωθούν σταπρογράμματαμαθημάτωνκατάρτι­
σης,
τηναξιολόγησητηςειδίκευσηςπουαποκτάταιμετην
κατάρτισηεπίθεμάτωνασφάλειας,
τηνκατάρτισητωνεκπαιδευτών ,ιδίωςστουςτομείςυψη­
λούκινδύνου(π.χ.μέσωπρότυπωνπρογραμμάτων ),
τηστενότερησυνεργασίαμεταξύτωνδημόσιωναρχών,
τωνεργαζομένων ,τωνεργοδοτώνκαιτωνεκπαιδευτικών
ιδρυμάτων .2.2.HΟΚΕφρονείοτιαυτοθαμπορούσεπραγματιναείναι
ηκαλύτερηπροσέγγιση .Ωστόσο,εάνκαιότανέλθειηώρανα
ληφθείαπόφασηγιατοκατάπόσοηΕυρωπαϊκήΕπιτροπήθα
πρέπειναδιαδραματίσειρόλοστοντομέααυτό(καιαν«ναι»
μεποιαμέσα;),θαανακύψουνορισμέναπροβλήματα .
2.2.1.Ενώγιαθέματαπουαφορούντηνεπαγγελματική
κατάρτισηκαιτηνεκπαίδευσητωνεργαζομένωνυπάρχει
συγκεκριμένηνομικήβάσηστηνΕΚ,αυτόδενσυμβαίνει
ακόμημετηστοιχειώδηεκπαίδευσηστασχολείακαιτην
επαγγελματικής φύσεωςκατάρτισηκατηγοριώνατόμωνεκτός
τωνεργαζομένων .
2.3.Υπότιςσυνθήκεςαυτές,ηΟΚΕτάσσεταιυπέρενός
ολοκληρωμένου προγράμματοςπρωτοβουλιώντηςΕυρωπαϊ­
κήςΕπιτροπήςόσοναφοράτηνκατάρτισηεπίθεμάτωνυγείας
καιασφάλειαςστοχώροεργασίαςγιαόσουςέχουνσχετικά
καθήκοντακαιδενκαλύπτονταιακόμησαφώςαπότηνοδη­
γία-πλαίσιοκαιτιςμεμονωμένεςοδηγίες.Αυτόθαπρέπει
ναβασίζεταισεσυστάσειςγιαστοιχειώδηεκπαίδευσηστα
σχολείαόσοναφοράτηνπρόληψητωνκινδύνωνκαικατάρ­
τισηγιατηνεπαγγελματική ασφάλειακαιυγείαπουαφορά
επίσης,γιαπαράδειγμα,ταάτομαπουεργάζονταιγιαίδιο
λογαριασμόκαιτουςυπαλλήλουςμεδιοικητικάκαιεποπτικά
καθήκοντα,υπαλλήλουςαρμόδιουςγιαθέματαεπαγγελματι­
κήςιατρικής,επιθεωρητέςασφάλειας,υπαλλήλουςπουυπά­
γονταιστιςυπηρεσίεςπρώτωνβοηθειών,σχεδιαστέςκλπ.).
2.3.1.Όσοναφοράτηνκατάρτισητωνεργαζομένων ,οι
ισχύουσεςδιατάξειςτηςοδηγίας-πλαίσιο καιτωνμεμονωμέ­
νωνοδηγιώνπουαπορρέουναπόαυτή,θαμπορούσαννα
τροποποιηθούν .
2.3.2.Στοπλαίσιοαυτό,ηΟΚΕπαραπέμπεισεπρογενέ­
στερηγνωμοδότησηπρωτοβουλίαςτηςμεθέμα«Κατάρτιση,
ασφάλειακαιπροστασίατουπεριβάλλοντος »(!).3.3.Όσοναφορατηντροποποίησητωνισχυουσώναπαι­
τήσεωνγιατηνκατάρτισητωνεργαζομένωνόσοναφοράτην
οδηγία-πλαίσιο καιτιςεπιμέρουςοδηγίεςπουαπορρέουναπό
αυτή,ηΟΚΕκρίνειότιταακόλουθασημείαέχουνιδιαίτερη
σημασία:
ηοδηγία-πλαισιο πρέπεινακαθίστασαφέςοτισεολατα
κράτημέληχρειάζεταικατάλληληυποδομήιδρυμάτων
κατάρτισης/εκπαίδευσης ,προκειμένουναπαρέχονται
επαρκείςευκαιρίεςκατάρτισηςστοντομέατηςασφάλειας
3.Ειδικέςπροτάσεις
3.1.Σεμιασύστασηγιατηνεκπαίδευσηόσοναφοράτις
αρχέςτηςασφάλειαςκαιτηςυγείαςτόσοστοσχολείοόσο
καιστοσπίτι,ηΕπιτροπήθαμπορούσεναχαράξεικατευθυ­
ντήριεςγραμμέςπουνααφορούν,μεταξύάλλων,ταεξής:
—τηνκαθιέρωσητηςπροστασίαςτηςασφάλειαςκαιτης
υγείαςστασχολικάπρογράμματασπουδώνολόκληρης
τηςΕυρωπαϊκήςΚοινότητας,
—τηνκατάλληληπροετοιμασίατουδιδακτικούπροσωπικού
πουθαασχοληθείμετοθέμααυτό,
—τηνπροώθησηπαιδαγωγικήςέρευναςγιατηνανάπτυξη
νέωνδιδακτικώνβοηθημάτων ,
—τηθέσπισηπροληπτικώνδιατάξεωνγιατηνασφάλεια
καιυγεία,καιτησυνειδητοποίηση τουπροβλήματοςστα
σχολεία,
—τησύνδεσηαυτώντωνπρογραμμάτων γενικήςεκπαίδευ­
σηςμεπρογράμματααπόκτησηςπείραςκατάτηνεργασία.
3.2.Σεμιασύστασηγιατηνκατάρτισηόσοναφοράτην
πρόληψητωνεπαγγελματικών κινδύνων,θαπρέπεινα^περιέ­
χονταικατευθυντήριες γραμμέςγιαταεξής:
—τηνπροώθησητουενδιαφέροντος καιτηςσυμμετοχής
τωνεκπροσώπωντωνεργαζομένωνσεδραστηριότητες
επαγγελματικής ασφάλειαςκαιυγείας,καιυγείας,
ηεκπαίδευσητωνεκπροσώπωνσεθέματαασφάλειαςκαι
υγείαςθαπρέπειναέχειυποστήριξηαπόδημόσιακεφά­
λαια,
θαπρέπειναπροσδιορισθούν σαφέστεραοιτομείςπου
καλύπτονταιαπότηνεκπαίδευσητωνεργαζομένων ,των
εκπροσώπωντωνεργαζομένωνκαιτωνεκπαιδευτών .H
κατάρτισηδενθαπρέπειναπεριορίζεταιστηνεκμάθηση
νομικώνρυθμίσεων,αλλάκαιναπροσανατολίζεται προς
άλλουςσχετικούςπαράγοντες,όπωςπ.χ.οιασκήσεις
ασφάλειαςγιακαταστάσειςεπείγουσαςανάγκης.Θαπρέ­
πειναενισχύειτηνικανότητατουατόμουνααναλαμβάνει
τιςσχετικέςτουευθύνεςκαιναμεταδίδειεπαρκείςγνώσεις
όσοναφοράόλεςτιςαρχέςπρόληψηςπουαναφέρονται
στοάρθρο6τηςοδηγίας-πλαίσιο ,
θαπρέπεινααπαιτείταιαπότουςεργοδότες,ωςτμήματων
εγγράφωνστρατηγικώντουςγιατηνασφάλειακαιτην
υγεία,νακαθορίζουνεκπαιδευτικέςπροβλέψειςκαιπρό­
τυπαγιαόλεςτιςβαθμίδεςτωνυπαλλήλων,απόταανώ­
τεραδιοικητικάστελέχηκαικάτω,
ηθέσπισημίαςτυποποιημένης διαδικασίαςπουναπρο­
βλέπειτηνεκπόνηση,εκμέρουςτουεργοδότη(σύμφωνα
μετοάρθρο6τηςοδηγίας-πλαίσιο ),ενόςσχεδίουεκπαί­
δευσηςόσοναφοράτηνασφάλειακαιτηνυγεία,σεσυνερ­
γασίαμετηδιοίκηση,τουςεργαζομένουςκαιτουςεκπρο­
σώπουςτους·ηκαταλληλότητα τουσχεδίουαυτούθα
αξιολογείταιαπότονεπιθεωρητήεργασίας. (1)ΕΕαριθ.C159της17.6.1992.

13.9.93 Αριθ.C249/14 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων
3.4.Όσοναφοράταόσαπροαναφέρθηκαν στοσημείο
2.3,ηΟΚΕφρονείότι,όσοναφοράτουςεκπροσώπουςτων
εργαζομένων ,θαπρέπειναθεσπισθείμιαδιαδικασίαμετη
συμμετοχήτωνοργανώσεωνεργοδοτώνκαιεργαζομένωνγια
τηνεφαρμογήτουάρθρου12.3τηςοδηγίας-πλαίσιο .
3.4.1.Έναςακόμηστόχοςπουθαμπορούσεναεπιτευχθεί
μετηνοδηγία-πλαίσιο είναιοιελάχιστεςαπαιτήσειςεκπαί­
δευσηςγιατουςεκπροσώπουςτωνεργαζομένωνμεευθύνες
στουςτομείςτηςασφάλειαςκαιτηςυγείαςστοχώροεργα­
σίας.τηνυπαρχουσαυποδομήκαταρτισηςστοντομέατηςεπαγ­
γελματικήςασφάλειαςκαιυγείαςστακράτημέλη:δυνατό­
τηταχρησιμοποίησης ,λειτουργία,τρόποςχρηματοδότη­
σης,συγκριτικήανάλυσητωνδιάφορωνσυστημάτων ,
τιςδυνατότητεςανάπτυξηςσχολικώνπρογραμμάτων
κατάρτισηςκαιεκπαίδευσηςγιαεργοδότες,ειδικούςεπί
θεμάτωνασφάλειας,σχεδιαστέςκλπ.,μεστόχοτηνανά­
πτυξημιαςολοκληρωμένης κοινοτικήςπολιτικήςγιατην
ασφάλειακαιτηνυγείαστοχώροεργασίας·[αυτόθα
μπορούσε—ενμέρειτουλάχιστον—ναπροκαλέσειμια
θετικήπαρενέργειαόσοναφοράτηνασφάλειαστασπίτια,
ωςπροςταοποίατααριθμητικάστοιχείαγιατα(επαγγελ­
ματικά)ατυχήματαείναιεπίσηςπολύυψηλά],
τηναπαιτούμενηπαροχήεκπαίδευσηςκαισυμβουλώνστα
διοικητικάστελέχητωνμικρομεσαίων επιχειρήσεων
(MME),
τηδυνατότηταδιαμεθοριακών προγραμμάτωνκατάρτισης
σεθέματαασφάλειαςκαιυγείαςμεστόχο,π.χ.,τηνπροώ­
θησητηςπρακτικήςεφαρμογήςστηνπράξητηςσύμβασης
γιαταδιαμεθοριακάατυχήματα,
τηνενθάρρυνσητηςσυνεργασίαςμεταξύτωνκρατών
μελώντηςΚοινότηταςκαιτωνχωρώντηςΚεντρικήςκαι
ΑνατολικήςΕυρώπηςγιαόλαταενλόγωθέματα.3.4.2.Οιεκπροσωποιτωνεργαζομένωνθαπρέπειναέχουν
πλήρησυμμετοχήόσοναφοράτιςανάγκεςεκπαίδευσηςστο
χώροεργασίας,τολογιστικόέλεγχοκαιτηνπαρακολούθηση
τηςεκπαίδευσης .Θαπρέπειεπίσηςναέχουντοδικαίωμανα
συμμετέχουνσεεκπαιδευτικάπρογράμματαγιατηνασφάλεια
καιτηνυγείαπουδιοργανώνονται μέσαστηνεπιχείρηση .
3.5.Εκτοςαποτιςυποδείξειςαυτέςγιατιςσυστάσειςκαι
οδηγίεςτηςΕπιτροπής,ηΟΚΕπροτείνειστηντελευταίανα
αναλάβειέρευνεςπουνααφορούν,μεταξύάλλων,ταεξής:
Βρυξελλες,30Ιουνίου1993.
HΠρόεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ