ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 30.11.2011 
SEC(2011) 1434 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
στην  οποία  συνεκτι µώνται  οι απαιτήσεις  της εκ των προτέρων  αξιολόγησης  
που συνοδεύει  το έγγραφο  
Πρόταση  για την τροποποίηση  του κανονισ µού του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του 
Συµβουλίου  
για το Ευρωπαϊκό  Ινστιτούτο  Τεχνολογίας  και Καινοτο µίας 
{COM(2011) 817 τελικό } 
{SEC(2011) 1433 τελικό }  
 
EL 2   EL 1. Iστορικό  
Το ΕΙΤ ιδρύθηκε  για να καλύψει  ένα κενό στο ευρωπαϊκό  τοπίο  µε ένα σαφή  στόχο : να 
προαγάγει  την καινοτο µία µέσω της πλήρους  ολοκλήρωσης  του τριγώνου  της γνώσης  (έρευνα , 
καινοτο µία και εκπαίδευση ). Το ΕΙΤ αποτελεί  µια νεωτεριστική  πρωτοβουλία  σε επίπεδο  ΕΕ 
που ενοποιεί  ρητά  τον πλήρη  κύκλο  της καινοτο µίας, δηλαδή  από την εκπαίδευση  και τη 
δηµιουργία  γνώσης  έως τις νέες εµπορικές  ευκαιρίες  και τη δηµιουργία  επιχειρήσεων . Το ΕΙΤ 
διαπνέεται  από δυο βασικές  αρχές : έναν ανεξάρτητο  οργανισ µό ΕΙΤ (ούτε η Επιτροπή  ούτε οι 
εκπρόσωποι  των κρατών  µελών  συµµετέχουν  στο διοικητικό  συµβούλιο  του ΕΙΤ) που 
διαχειρίζεται  τη διαδικασία  επιλογής  των ΚΓΚ , τις συντονίζει  σε ένα ευέλικτο  πλαίσιο  και 
διαδίδει  τα καλύτερα  µοντέλα  διακυβέρνησης  και χρηµατοδότησης  που εφαρ µόζουν  οι ΚΓΚ  και 
αυτόνο µες ΚΓΚ , που καθορίζουν  την εσωτερική  τους οργάνωση , σύνθεση , θεµατολόγια  και 
µεθόδους  εργασίας .  
Ως οργανισ µός, και σε αντίθεση  µε τα προγρά µµατα, το ΕΙΤ δεν αναλα µβάνει  δράση , αλλά  
ασκεί  τις δραστηριότητές  του, κυρίως , µέσω των ΚΓΚ  που είναι  ολοκληρω µένες, 
µακροπρόθεσ µες εταιρικές  συµπράξεις , που έχουν  δηµιουργηθεί  για περίοδο  7-15 ετών  και 
εκτείνονται  σε πολλά  δηµοσιονο µικά πλαίσια . Οι ΚΓΚ  διαθέτουν  νοµική προσωπικότητα .· Οι 
πρώτες  τρεις  ΚΓΚ  που επελέγησαν  στους  τοµείς της προσαρ µογής στις κλιµατικές  αλλαγές  και 
στον  περιορισ µό των επιπτώσεών  τους (clicmate-KIC), της αυριανής  κοινωνίας  της 
επικοινωνίας  και της πληροφορίας  (ICT Labs) και των εναλλακτικών  πηγών  ενέργειας  
(InnoEnergy). O ι KΓK παρουσιάζονται  λεπτο µερέστερα  στα παραρτή µατα.  
Το ΕΙΤ λαµβάνει  από τον προϋπολογισ µό της ΕΕ συνεισφορά  ύψους  309 εκατο µµυρίων  ευρώ  
για την περίοδο  2008-2013. Το ΕΙΤ απορρόφησε  το σύνολο  των ποσών  που είχαν  προβλεφθεί  
για το 2009 και το 2010 (5,6 εκατο µµύρια και 26 εκατο µµύρια αντίστοιχα ) και αναµένεται  να 
απορροφήσει  πλήρως  και τα 55 εκατο µµύρια που του διατέθηκαν  το 2011. Πρόκειται  για ένα 
σηµαντικό  επίτευγ µα εάν ληφθεί  υπόψη  ο µεγάλος  όγκος  µεταφορών  και ακυρώσεων  των 
επιχειρησιακών  πιστώσεων  των οργανισ µών της ΕΕ, ειδικά  κατά  τα πρώτα  έτη της 
δραστηριότητάς  τους (βλ. έκθεση  του Ελεγκτικού  Συνεδρίου ). 
Tο EIT περιλα µβάνεται  στην  πρωτοβουλία  «Ευρώπη  2020» και σε εµβληµατικές  πρωτοβουλίες  
όπως : 
• ανακοίνωση  για την « Ένωση  Καινοτο µίας»  
• ανακοίνωση  «Νεολαία  σε κίνηση »:  
• πρόγρα µµα εκσυγχρονισ µού του θεµατολογίου  της τριτοβάθ µιας εκπαίδευσης   
• ανακοίνωση  της Επιτροπής  για τη συµβολή  της περιφερειακής  πολιτικής  στην  έξυπνη  
οικονο µική µεγέθυνση   
2. Καθορισ µός του προβλή µατος  
Υπάρχει  ένας σοβαρός  λόγος  για τον οποίο  η Ευρωπαϊκή  Ένωση  έχει θέσει  την καινοτο µία στην  
κορυφή  του θεµατολογίου  των πολιτικών  της. Ορισ µένες προκλήσεις  και φραγ µοί 
εξακολουθούν  να παρακωλύουν  την ικανότητα  της Ευρώπης  να καινοτο µεί και να αντιµετωπίζει  
σύνθετες  κοινωνικές  προκλήσεις  µε βιώσι µο τρόπο . Το γεγονός  αυτό  δηµιουργεί  προβλή µατα 
στη διατήρηση  της ανταγωνιστικότητας  των επιχειρήσεων , των ιδρυµάτων  τριτοβάθ µιας 
 
EL 3   EL εκπαίδευσης  και των ερευνητικών  ινστιτούτων  σε ολόκληρη  την ΕΕ και, κατ’ επέκταση  
δηµιουργεί  προβλή µατα στην  απασχόληση  και στην  κοινωνική , περιβαλλοντική  και οικονο µική 
ευηµερία των πολιτών  της ΕΕ. Το ΕΙΤ ιδρύθηκε  για να συµβάλει  στην  επίλυση  των 
προβλη µάτων  αυτών . Με βάση  τις προκλήσεις  του προγρά µµατος «Ορίζων  2020», την πρώτη  
εκτίµηση αντικτύπου  του ΕΙΤ, και τη θέση  του ΕΙΤ στο χώρο  της καινοτο µίας, επιση µαίνονται  
οι ακόλουθοι  προβλη µατικοί  τοµείς:  
• περιορισ µένη ικανότητα  κατάρτισης , προσέλκυσης  και παρα µονής ταλαντούχων  
ατόµων· 
• κατακερ µατισµένο σύστη µα καινοτο µίας· 
• ελλει µµατική  αξιοποίηση  των ισχυρών  σηµείων στον  τοµέα της έρευνας  για την 
επίτευξη  οικονο µικής και κοινωνικής  αξίας · 
• χαµηλό επίπεδο  επιχειρη µατικής  δραστηριότητας , ειδικά  όσον  αφορά  τη δηµιουργία  
επιχειρήσεων  µε δυνατότητες  µεγάλης  ανάπτυξης  και την αξιοποίηση  των υλοποιήσεων  
(οutputs) της έρευνας  και καινοτο µίας. 
Όσον  αφορά  το πρόβλη µα των ταλέντων , χαρακτηριστικό  είναι  το γεγονός  ότι η Ευρώπη  
αντιµετωπίζει  σοβαρά  προβλή µατα στους  τοµείς της προσέλκυσης , κατάρτισης  και παρα µονής 
ειδικευ µένου ανθρώπινου  δυνα µικού. Η κατάσταση  αυτή  επιδεινώνεται  από το γεγονός  ότι 
αυξάνεται  ο διεθνής  ανταγωνισ µός για µεταπτυχιακούς  φοιτητές  και ερευνητές , επειδή  
ενισχύεται  διαρκώς  ο ρόλος  που διαδρα µατίζουν  οι αναδυό µενες οικονο µίες. 
Η Ένωση  Καινοτο µίας της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής  υπογρα µµίζει την ανάγκη  να γίνεται  
καλύτερη  αξιοποίηση  των χορηγού µενων  κονδυλίων  και να αντιµετωπιστεί  ο 
κατακερ µατισµός. Η ΕΕ και τα εθνικά  συστή µατα έρευνας  και καινοτο µίας πρέπει  να 
συνδεθούν  καλύτερα  µεταξύ  τους και να βελτιωθεί  η επίδοσή  τους.  
Υπάρχει  εξαιρετικό  δυνα µικό στην  ευρωπαϊκή  δοµή έρευνας  και καινοτο µίας, χάρη  σε µια σειρά  
νέων  κέντρων  αριστείας . Ωστόσο , υπάρχουν  περιθώρια  βελτίωσης  της χρήσης  αυτής  της 
αριστείας .  
Από την Ευρώπη  λείπει  η γενικότερη  κουλτούρα  της επιχειρη µατικότητας  που χαρακτηρίζει  
τις ΗΠΑ  ή τις αναδυό µενες ασιατικές  οικονο µίες. Ένας  σηµαντικός  λόγος  γι’ αυτό  µπορεί  να 
είναι  η διαφορετική  στάση  απέναντι  στον  κίνδυνο , που θεωρείται  ότι παίζει  καθοριστικό  ρόλο  
για την επιχειρη µατικότητα . Επίσης , στην  Ευρώπη  η έννοια  του επιχειρη µατικού  πνεύµατος 
παρα µένει εγκλωβισ µένη σε µεγάλο  βαθµό στις εµπορικές  σχολές  και στις παραδόσεις  
µαθηµάτων  οικονο µίας.  
Η ανεξάρτητη  αξιολόγηση  του ΕΙΤ επιβεβαίωσε  τη φιλοσοφία  και τους γενικούς  στόχους  του 
ΕΙΤ, αλλά  εντόπισε  ορισµένα προβλή µατα που σχετίζονται  µε την υλοποίηση  του ΕΙΤ µετά τη 
δηµιουργία  του. Κατά  την εκτίµηση του βαθµού στον  οποίο  το ΕΙΤ επέτυχε  το γενικό  του στόχο , 
δηλαδή  να αυξήσει  την ικανότητα  καινοτο µίας των κρατών  µελών , η αξιολόγηση  καταλήγει  στο 
συµπέρασ µα ότι ο αντίκτυπος  του ΕΙΤ όσον  αφορά  τη διάρθρωση  της καινοτο µίας σε ολόκληρη  
την Ευρώπη  είναι  περιορισ µένος και αυτό  οφείλεται  σε παράγοντες , όπως  απουσία  κρίσι µης 
µάζας, διοικητικές  αδυνα µίες και περιορισ µένες οικονο µίες κλίµακας  λόγω  του περιορισ µένου 
πεδίου  των δραστηριοτήτων . Είναι  σηµαντικό  να υπογρα µµιστεί  ότι όλα αυτά  τα προβλή µατα 
συνδέονται  µε τη λειτουργία  του ΕΙΤ. 
 
EL 4   EL 3. Συνέργειες , συµπληρω µατικότητα  και προστιθέ µενη αξία της ΕΕ  
Στο κοινό  στρατηγικό  πλαίσιο  για την έρευνα  και την καινοτο µία («Ορίζων  2020»), η Επιτροπή  
επεσή µανε τρεις  συµπληρω µατικούς  και αλληλοσυνδεό µενους  πυλώνες : Αριστεία  στις 
επιστή µες· αντιµετώπιση  κοινωνικών  προκλήσεων · δηµιουργία  βιοµηχανικής  πρωτοπορίας  και 
ανταγωνιστικών  πλαισίων . Η προώθηση  της εκπαίδευσης  µε γνώµονα την καινοτο µία σε 
συνδυασ µό µε την καλλιέργεια  επιχειρη µατικού  πνεύµατος αποτελεί  µια εντελώς  νέα διάσταση  
και τη βασική  συµβολή  του ΕΙΤ µέσω των τριών  πυλώνων  του προγρά µµατος «Ορίζων  2020». 
Στο πλαίσιο  του προγρά µµατος «Ορίζων  2020», το EIT εντάχθηκε  στον  πυλώνα  «Αντιµετώπιση  
των κοινωνικών  προκλήσεων », µέσω των καινοτό µων δραστηριοτήτων  του και της 
ολοκλήρωσης  του τριγώνου  της γνώσης . Ωστόσο , λόγω  της ολοκληρω µένης, διεπιστη µονικής  
φύσης  του, µπορούν  να επιδιωχθούν  συνέργειες  µε άλλους  πυλώνες , ειδικά  δε µε τον πυλώνα  
«ανταγωνιστικότητα ». Προς  το παρόν  αναπτύσσονται  διασυνδέσεις  σε επίπεδο  ΚΓΚ  µε άλλες  
πρωτοβουλίες , που υλοποιούνται  µε πολλούς  και διάφορους  τρόπους , σε επίπεδο  ΚΓΚ  και των 
επιµέρους  προκλήσεων .  
Επειδή  το πρόγρα µµα «Ορίζων  2020» δεν καλύπτει  εκπαιδευτικές  δράσεις  εκτός  του EIT, το 
EIT µπορεί  να συµβάλει  σηµαντικά  στην  επίτευξη  των στόχων  του προγρά µµατος «Ορίζων  
2020» µ έσω της εκπαίδευσης  σε θέµατα καινοτο µίας και επιχειρη µατικότητας  και 
λειτουργώντας  ως συνδετικός  κρίκος  µεταξύ  του πλαισίου  έρευνας  και καινοτο µίας και των 
εκπαιδευτικών  πολιτικών  και προγρα µµάτων . Στο πλαίσιο  αυτό , το ΕΙΤ θα συµβάλει  στην  
επίτευξη  του Ευρωπαϊκού  Χώρου  Τριτοβάθ µιας Εκπαίδευσης . Συγκεκρι µένα, το ΕΙΤ µέσω των 
νέων  διεπιστη µονικών  πτυχίων  µε το σήµα ΕΙΤ, ηγείται  µιας προσπάθειας  συνεργασίας  µε στόχο  
την εκπαίδευση  σε θέµατα καινοτο µίας που θα έχει απτά  αποτελέσ µατα στο ευρύτερο  
ευρωπαϊκό  θεµατολόγιο  για τον εκσυγχρονισ µό των ιδρυµάτων  τριτοβάθ µιας εκπαίδευσης . 
Επιπλέον , το ΕΙΤ µπορεί  να συµβάλει  στο πλαίσιο  της συνοχής  µέσω της εξέτασης  των 
διασυνδέσεων  µεταξύ  των τοπικών  και παγκόσ µιων πτυχών  της καινοτο µίας. Τα συστεγαζό µενα 
κέντρα  παρέχουν  διασυνοριακή  συνεργασία  εντός  και εκτός  των δικτύων  των ΚΓΚ  και µπορούν  
να αξιοποιήσουν  τα διάφορα  προγρά µµατα χρηµατοδότησης  που προέρχονται  από τις 
αντίστοιχες  περιφέρειές  τους και να επωφεληθούν  από αυτά . Μέσω  των συστεγαζό µενων  
κέντρων , το ΕΙΤ και οι ΚΓΚ  επιτυγχάνουν  να έχουν  έντονο  αντίκτυπο  σε τοπικό  επίπεδο  και 
προσφέρουν  ένα σηµαντικό  στοιχείο  ευρωπαϊκής  προστιθέ µενης αξίας  επιπλέον  της ανάπτυξης  
έξυπνης  εξειδίκευσης  και οµίλων (clusters). 
Ο ευρωπαϊκός  χαρακτήρας  του ΕΙΤ αποτελεί  ισχυρό  παράγοντα  προστιθέ µενης αξίας  της ΕΕ. 
Προς  το παρόν , το ΕΙΤ αποτελεί  τη µοναδική  νεωτεριστική  πρωτοβουλία  σε επίπεδο  ΕΕ που 
συνδέει  ρητά  τον πλήρη  κύκλο  της καινοτο µίας, της εκπαίδευσης  και της δηµιουργίας  γνώσης  
µε τις νέες εµπορικές  ευκαιρίες  και τη δηµιουργία  επιχειρήσεων . Όπως  επιση µαίνεται  στην  
εξωτερική  αξιολόγηση  του ΕΙΤ1 έχουν  ήδη αρχίσει  να προκύπτουν  ορισµένα δυνητικά  οφέλη  
όσον  αφορά  την αποτελεσ µατικότητα . Οι άλλες  πρωτοβουλίες  της ΕΕ δεν έχουν  επίσης  την ίδια 
θεσµική διάσταση .  
Το ΕΙΤ στοχεύει  ειδικά  να προσφέρει  προστιθέ µενη αξία σε επίπεδο  ΕΕ χάρη  στα εξής:  
• αξιοποίηση  νέων  µοντέλων  καινοτο µίας µέσω µακρόπνοων  ολοκληρω µένων  εταιρικών  
συµπράξεων  παγκόσ µιας ακτινοβολίας ·  
                                                 
1 http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm#civilsocietyHeader 
 
EL 5   EL • καταπολέ µηση του κατακερ µατισµού και σύνδεση  της αριστείας  σε ολόκληρη  την ΕΕ·  
• ενίσχυση  της επιχειρη µατικότητας  µέσω της ολοκλήρωσης  του τριγώνου  της γνώσης ·  
• καλλιέργεια  ταλέντων  σε ένα πλαίσιο  που υπερβαίνει  τα σύνορα ·  
• δραστηριοποίηση  µε γνώµονα µια προσανατολισ µένη στα αποτελέσ µατα προσέγγιση ·  
• πειρα µατικό  χαρακτήρα ·  
• πολλαπλασιαστικό  αποτέλεσ µα για τις ιδιωτικές  επενδύσεις   
4. Στόχοι  
Η εξωτερική  αξιολόγηση  του ΕΙΤ επιβεβαίωσε  τη βασική  φιλοσοφία  του ΕΙΤ και των στόχων  
του για τη συµβολή  στη βελτίωση  της ικανότητας  καινοτο µίας της ΕΕ, µέσω της συµµετοχής  
οργανισ µών-εταίρων  σε ολοκληρω µένες πρωτοβουλίες  καινοτο µίας, έρευνας  και εκπαίδευσης  
µε τα υψηλότερα  δυνατά  πρότυπα . Η φιλοδοξία  του ΕΙΤ να αναδειχθεί  σε πρότυπο  για τον 
ολοκληρω µένο ευρωπαϊκό  χώρο  καινοτο µίας και έρευνας  µέσω της παραγωγής  καινοτο µιών σε 
τοµείς καίριου  οικονο µικού ή κοινωνικού  ενδιαφέροντος  εξακολουθεί  να είναι  βάσιµη. Από τη 
δηµιουργία  του ΕΙΤ και µετά ενισχύθηκε  η σηµασία της στήριξης  της ΕΕ για την αντιµετώπιση  
κοινωνικών  προκλήσεων . Το επιχείρη µα για την αναγκαιότητα  δηµόσιας  παρέ µβασης  
εξακολουθεί  να είναι  ισχυρό  λόγω  των σηµερινών  αδυνα µιών της αγοράς  και της απουσίας  
κινήτρων  για τις επιχειρήσεις  προκει µένου να ασχοληθούν  µε την καινοτο µία για την 
αντιµετώπιση  των κοινωνικών  προκλήσεων . 
Σε πλήρη  συµφωνία  µε άλλες  πρωτοβουλίες  της ΕΕ οι γενικοί  στόχοι  του ΕΙΤ είναι  να: 
• συµβάλει  στην  ενίσχυση  της ικανότητας  καινοτο µίας των κρατών  µελών  και της ΕΕ 
µέσω της προώθησης  της δηµιουργίας  ολοκληρω µένων  και συστεγαζό µενων  εταιρικών  
συµπράξεων  που συνδυάζουν  δραστηριότητες  στους  τοµείς της καινοτο µίας, έρευνας  
και εκπαίδευσης  και λειτουργούν  ως διεθνώς  αναγνωρισ µένες εµβληµατικές  
πρωτοβουλίες  για τα νέα µοντέλα  καινοτο µίας· 
• εφαρ µογή δράσεων  που αντιµετωπίζουν  βασικές  κοινωνικές  προκλήσεις  µέσω της 
ανάπτυξης  νέων  προϊόντων , διαδικασιών  και υπηρεσιών  µε τα υψηλότερα  διεθνή  
πρότυπα . 
Ορισ µένοι ειδικότεροι  στόχοι  στους  οποίους  βασίζονται  οι παραπάνω  γενικότεροι  στόχοι  είναι : 
• ολοκλήρωση  του τριγώνου  της γνώσης  (έρευνα , καινοτο µία και εκπαίδευση ) για τη 
δηµιουργία  οικονο µικής και κοινωνικής  αξίας  και την ενίσχυση  της ωφέλειας  από τη 
στενότερη  συνεργασία · 
• βελτίωση  της ελκυστικότητας  των µεταπτυχιακών  σπουδών  και της σηµασίας  τους για 
τον επιχειρη µατικό  κόσµο · ευκαιρίες  προσέλκυσης , ανάπτυξης  και διατήρησης  των 
κατάλληλων  δεξιοτήτων · 
• αξιοποίηση  των ανεκ µετάλλευτων  ισχυρών  σηµείων σε θέµατα έρευνας  της ΕΕ για την 
ενίσχυση  της αγοράς  προϊόντων  και εργατικού  δυνα µικού·  
 
EL 6   EL • ανάπτυξη  αποτελεσ µατικών  διασυνδέσεων  σε θέµατα συνεργασίας  µεταξύ  των κέντρων  
αριστείας  για τη δηµιουργία  κρίσι µης µάζας για την καινοτο µία και την εκπαίδευση  
αιχµής· 
• προώθηση  της ανάπτυξης  καινοτο µικών  προϊόντων  και διαδικασιών  στους  τοµείς 
εκείνους  όπου  λόγω  των αδυνα µιών της αγοράς  υπάρχουν  ελλείψεις ·  
• ενίσχυση  της επιχειρη µατικότητας  σε ολόκληρη  την ΕΕ για τη δηµιουργία  νέων  
επιχειρη µατικών  δραστηριοτήτων  και την εντατικότερη  αξιοποίηση  της δυνητικής  
αξίας  των ερευνητικών  και εκπαιδευτικών  υλοποιήσεων  (outputs)· 
• ενίσχυση  των υφιστά µενων  και δυνητικών  κέντρων  έρευνας , καινοτο µίας και 
εκπαιδευτικής  αριστείας  στην  ΕΕ για την παραγωγή  παγκόσ µια ανταγωνιστικών  
κέντρων  δραστηριότητας  µε παγκόσ µιο κύρος  σε θέµατα αριστείας · 
• κάλυψη  των αποκλίσεων  όσον  αφορά  την ικανότητα  καινοτο µίας στην  ΕΕ, µέσω της 
ανάπτυξης  και της ανταλλαγής  γνώσεων  όσον  αφορά  την αξιοποίηση  των νέων  
µοντέλων  νεωτεριστικών  πρακτικών  και διακυβέρνησης . 
Παράλληλα  µε την επιδίωξη  των ειδικών  του στόχων , το ΕΙΤ βασίζεται  σε επιχειρησιακούς  
στόχους  που καθοδηγούνται  από την ανάγκη  να επιτευχθεί  η κρίσι µη µάζα ΚΓΚ  µέσω της 
παγίωσης  και της επέκτασης  τους, να βελτιωθεί  η διοικητική  αποτελεσ µατικότητα  και ικανότητα  
µέσω της παροχής  υπηρεσιών  συνδρο µής για τις ΚΓΚ , µέτρων  απλούστευσης , στοχοθετη µένων  
υπηρεσιών  και στρατηγικής  ευαισθητοποίησης  συµπεριλα µβανο µένης της διεθνοποίησης  τους 
και να βελτιωθούν  και επεκταθούν  οι δραστηριότητες  του ΕΙΤ συµπεριλα µβανο µένης της 
διάδοσης  µε σκοπό  την επίτευξη  οικονο µιών κλίµακας . 
5. Στρατηγικές  επιλογές   
Πριν  από την έναρξη  της λειτουργίας  του ΕΙΤ το 2009 είχαν  εξεταστεί  µια σειρά  επιλογές  για 
την ανάπτυξή  του οι οποίες  αποτέλεσαν  αντικεί µενο εκτίµησης  αντικτύπου  2. ∆εν έγινε  κάποια  
ουσιαστική  αλλαγή  στην  όλη κατάσταση  που να επιβάλλει  την επανεξέταση  των επιλογών  που 
απορρίφθηκαν  και για το λόγο  αυτό  η τρέχουσα  εκτίµηση αντικτύπου  δεν εξετάζει  περαιτέρω  
αυτές  τις απορριφθείσες  επιλογές3. Απεναντίας , οι επιλογές  που παρουσιάζονται  βασίζονται  
στην  εµπειρία  που αποκτήθηκε  από τα δυο πρώτα  έτη δραστηριότητας  του ΕΙΤ. Οι επιλογές  
έχουν  γνώµονα τους στόχους  που περιγράφονται  παραπάνω .  
                                                 
2 http://eit.europa.eu/ fileadmin/Content/Downloads/PDF /Official_documents/impact_en.pdf 
3 Συζητήθηκαν  πέντε  επιλογές : 1) ένα κεντρικά  διοικού µενο Ευρωπαϊκό  Ινστιτούτο  Τεχνολογίας  EIT που 
ασχολείται  απευθείας  µε δραστηριότητες  έρευνας , εκπαίδευσης  και καινοτο µίας και θα είναι  άµεσα 
υπεύθυνο  για τη διαχείριση  των ΚΓΚ · 2) αποκεντρω µένο EIT όπου  το EIT είναι  χρηµατοδοτικός  
οργανισ µός αλλά  οι ΚΓΚ  είναι  αυτόνο µες και ασκούν  απευθείας  εκπαιδευτικές , ερευνητικές  και 
καινοτό µους δραστηριότητες · 3) ολοκληρω µένο EIT που αποτελεί  συνδυασ µό των επιλογών  1) και 2) και 
όπου  το διοικητικό  συµβούλιο  του ΕΙΤ θέτει  τη γενική  στρατηγική , επιλέγει , αξιολογεί  και παρακολουθεί  
τις ΚΓΚ , αλλά  οι ΚΓΚ  έχουν  αυτονο µία όσον  αφορά  την οργάνωση  των δραστηριοτήτων  τους· 4) 
χρηµατοδότηση -χορήγηση  σήµατος «ΕΙΤ» όπου  το ΕΙΤ λειτουργεί  ως χρηµατοδοτικός  φορέας  και 
απονέ µει το σήµα «ΕΙΤ» που βασίζεται  στην  αριστεία · 5) Status-quo ( επιλογή  «χωρίς  EIT»). Κατά  την 
πρώτη  αυτή  εκτίµηση αποκλείστηκαν  οι εξής δύο επιλογές : α) Ένα ενιαίο  ινστιτούτο  που περιλα µβάνει  
όλα τα µέρη και β) το δίκτυο  οργανώσεων  . Η στρατηγική  επιλογή  3 αναδείχθηκε  ως η επικρατέστερη  
επιλογή . Στην  εκτίµηση αντικτύπου  αναφέρεται  ότι : «η επιλογή  αυτή  συνδυάζει  την επιλογή  1 και 2 
διατηρώντας  τα θετικά  στοιχεία  κάθε  µιας από αυτές  και αποφεύγοντας  τα αρνητικά  σηµεία τους». (σ.32). 
 
EL 7   EL Επιση µάνθηκαν  τρεις  επιλογές : 
Επιλογή  1: Λήξη  
Μια επιλογή  για το ΕΙΤ θα ήταν  να παύσει  τις δραστηριότητές  του. Πρόκειται  για την επιλογή  
«στοπ » µε την οποία  διακόπτονται  όλες οι δραστηριότητες  του ΕΙΤ. Τυχόν  παράταση  των 
δραστηριοτήτων  των ΚΓΚ  εξαρτάται  από την ικανότητά  τους να διασφαλίσουν  τα αναγκαία  
κεφάλαια  για την αντικατάσταση  των κεφαλαίων  που θα απολεσθούν  µε την εκκαθάριση  του 
ΕΙΤ. Θεωρείται  απίθανο  να είναι  σε θέση  οι τρεις  ΚΓΚ  να συνεχίσουν  τις δραστηριότητές  τους, 
επειδή  σύµφωνα  µε την αξιολόγηση  του ΕΙΤ δεν είναι  οικονο µικά αυτάρκεις . Είναι  πιθανό  να 
συνεχιστεί  κάποια  εναπο µένουσα  δραστηριότητα  και για το σκοπό  αυτό  στην  εκτίµηση 
αντικτύπου  γίνονται  κάποιες  σχετικές  υποθέσεις . Καµία άλλη  από τις υπάρχουσες  σε επίπεδο  ΕΕ 
πρωτοβουλίες  δεν µπορεί  να υποστηρίξει  την µακρόπνοη  ολοκλήρωση  της άριστης  έρευνας , 
εκπαίδευσης  και καινοτο µίας για την αντιµετώπιση  ειδικών  κοινωνικών  προκλήσεων . Επιπλέον , 
ο ρόλος  που µπορεί  να παίξει  το ΕΙΤ στη διάδοση  ορθών  πρακτικών  καινοτο µίας θα παρα µείνει 
ανεκπλήρωτος . 
Επιλογή  2: Status quo 
Η συνέχιση  των υφιστά µενων  3 ΚΓΚ  θα επιτρέψει  στο ΕΙΤ να παγιώσει  τις δραστηριότητές  του 
και να επικεντρωθεί  σε ένα περιορισ µένο αριθµό πεδίων  προτεραιότητας . Σύµφωνα  µε αυτό  το 
σενάριο  status quo, το υφιστά µενο µοντέλο  δραστηριότητας  του ΕΙΤ και των ΚΓΚ  υποτίθεται  
ότι συνεχίζεται  µε τον ίδιο τρόπο  και στην  ίδια κλίµακα. Η επιλογή  αυτή  δεν συνεπάγεται  
αύξηση  της χρηµατοδότησης  του ΕΙΤ, αλλά  η λειτουργία  του θα συνεχιστεί  µε τον υπάρχοντα  
προϋπολογισ µό. Τυχόν  επέκταση  της δραστηριότητας  των ΚΓΚ  θα οφείλεται  στην  ικανότητά  
τους να διασφαλίσουν  πρόσθετη  χρηµατοδότηση .  
Οι δραστηριότητες  του ΕΙΤ θα συνεχιστούν  στο ίδιο (προγρα µµατισµένο) επίπεδο . Πρόκειται  
για δραστηριότητες  που αφορούν  την επιχειρη µατικότητα  και επιστη µονικές  συναντήσεις  στις 
οποίες  συµµετέχουν  µέλη των ΚΓΚ . Στο πλαίσιο  αυτής  της επιλογής  µπορούν  να ιδρυθούν  νέες 
ΚΓΚ  µόνο αφού  έχει σταµατήσει  να λαµβάνει  χρηµατοδότηση  από το ΕΙΤ µια υπάρχουσα  ΚΓΚ . 
Κατά  τον τρόπο  αυτό  ο προϋπολογισ µός θα παρα µένει σταθερός  και θα υπάρχουν  µόνο τρεις  
ΚΓΚ  που θα λαµβάνουν  στήριξη  από την ΕΕ. Το στίγµα του ΕΙΤ και των ΚΓΚ  στην  ευρωπαϊκή  
καινοτο µία θα είναι  περιορισ µένο λόγω  έλλειψης  κρίσι µης µάζας για να υπάρξει  αξιοση µείωτος  
αντίκτυπος  (παρόλο  που δεν υπάρχει  συναίνεση  για το τι αποτελεί  πραγ µατικά  κρίσι µη µάζα οι 
περισσότεροι  ερωτηθέντες  πιστεύουν  ότι µεταξύ  6 και 10 ΚΓΚ  αποτελούν  ικανοποιητική  τάξη  
µεγέθους  για το µέλλον ).  
Επιλογή  3: Προοδευτική  οικονο µική µεγέθυνση  και επεκτεινό µενες δραστηριότητες  
Στο πλαίσιο  της επιλογής  αυτής  το ΕΙΤ θα προβεί  στη δηµιουργία  ορισµένων  νέων  ΚΓΚ  µε 
αποτέλεσ µα να καλύπτονται  περισσότεροι  τοµείς προτεραιότητας . Ο προϋπολογισ µός κάθε  
νεοσύστατης  ΚΓΚ  θα είναι  σχεδόν  ο ίδιος  µε εκείνον  που προβλέπεται  προς  το παρόν  για τις 
υπάρχουσες  ΚΓΚ . Με βάση  την ανάλυση  της µελέτης  που συνοδεύει  την παρούσα  εκτίµηση 
αντικτύπου  όσον  αφορά  τις οικονο µίες κλίµακας  και τις προτάσεις  του ΕΙΤ για το µέλλον , 
θεωρείται  ότι ο συνολικός  αριθµός των ΚΓΚ  µπορεί  τελικά  να αυξηθεί  σε 9 έως το 2020. Κατά  
τον τρόπο  αυτό  το ΕΙΤ θα µπορέσει  να επιτύχει  τον αναµενόµενο αντίκτυπο  στην  καινοτο µία, 
έρευνα  και εκπαίδευση · βασίζεται  στην  παραδοχή  ότι κάθε  ΚΓΚ  αποτελείται  από 5 έως 6 κέντρα  
αριστείας  (συστεγαζό µενα κέντρα ) και ότι τα ίδια αυτά  κέντρα  µπορούν  να συµµετέχουν  σε 
περισσότερες  από µια ΚΓΚ , µε αποτέλεσ µα να δηµιουργηθεί  µια κρίσι µη µάζα από περίπου  50 
 
EL 8   EL κέντρα  αριστείας  σε όλη την ΕΕ. Περαιτέρω  επέκταση  σε περισσότερες  από 9 ΚΓΚ  µπορεί  να 
θέσει  σε κίνδυνο  την αρχή  της αριστείας  παγκόσ µιας ακτινοβολίας  που αποτελεί  το θεµέλιο λίθο 
του µοντέλου  ΕΙΤ.  
Οι τρέχουσες  και προγρα µµατισµένες δραστηριότητες  του ΕΙΤ θα συνεχίσουν  να επεκτείνονται  
προκει µένου να παγιωθεί  το ΕΙΤ ως αυτόνο µος εκπαιδευτικός  οργανισ µός. Περιλα µβάνεται  η 
ανάπτυξη  στρατηγικών  διάδοσης  και ευαισθητοποίησης  καθώς  και το θεµατολόγιο  
«διεθνοποίησης » του ΕΙΤ όσον  αφορά  τις σχέσεις  του µε τρίτες  χώρες . Επιπλέον , η επιλογή  
αυτή  συνεπάγεται  ότι το ΕΙΤ δροµολογεί  πρόσθετες  δραστηριότητες  προκει µένου να επεκτείνει  
τα οφέλη  που έχουν  αντληθεί  από τις ΚΓΚ  σε κοινό  πέραν  των άµεσα εµπλεκο µένων  στις ΚΓΚ . 
Το ΕΙΤ θα εκτελεί  πρόσθετες  δραστηριότητες  που θα χρησι µεύουν  για τη διασύνδεση  
επιχειρήσεων , ερευνητικών  ινστιτούτων , ιδρυµάτων  τριτοβάθ µιας εκπαίδευσης  και δηµοσίων  
αρχών  που βρίσκονται  σε τοµείς όπου  η καινοτο µική ικανότητα  είναι  ασθενέστερη . Tο EIT θα 
επιδιώξει  να προαγάγει  την ανάπτυξη  της ικανότητας  καινοτο µίας στους  εν λόγω  τοµείς. Κάτι  
τέτοιο  δεν συνεπάγεται  την αποδυνά µωση των κριτηρίων  αριστείας  που εφαρ µόζονται  για την 
επιλογή  των ΚΓΚ , αλλά  ενδυνά µωση του ρόλου  του ΕΙΤ.  
6. Εκτί µηση αντικτύπου  
Το ΕΙΤ σκοπεύει  να προαγάγει  την ικανότητα  καινοτο µίας της ΕΕ και των κρατών  µελών  
προκει µένου να αυξηθεί  η ανταγωνιστικότητα  της οικονο µίας της ΕΕ και να αναπτυχθούν  
καινοτο µίες που δίνουν  λύσεις  στις κοινωνικές  προκλήσεις . Tο EIT έχει τη δυνατότητα  να 
διασφαλίσει  την ακτινοβολία  του και τη θεσµική του προβολή  µέσω του εντοπισ µού και της 
διάδοσης  βέλτιστων  πρακτικών  διακυβέρνησης  και µοντέλων  χρηµατοδότησης  που έχουν  
σχεδιάσει  οι ΚΓΚ , µεριµνώντας  ώστε  να διοχετεύονται  και να αξιοποιούνται  οι γνώσεις  των 
ΚΓΚ  σε ολόκληρη  την Ένωση  και εκτός  αυτής .  
6.1. Σηµαντικότερος  οικονο µικός, κοινωνικός  και περιβαλλοντικός  αντίκτυπος   
Οικονο µικές συνέπειες . Οι εντονότερες  συνέπειες  εντοπίζονται  στην  ερευνητική  και 
νεωτεριστική  δραστηριότητα  και στην  επίδραση  στις επενδυτικές  ροές. Το αποκεντρω µένο 
µοντέλο  που έχει επιλεγεί  για το EIT ενθαρρύνει  τις διασυνοριακές  ροές και συµβάλλει  στην  
ανάπτυξη  ενός ενιαίου  ευρωπαϊκού  χώρου  για την εκπαίδευση , την έρευνα  και την καινοτο µία.  
Κοινωνικές  συνέπειες . Τα κοινωνικά  οφέλη  αυξάνονται  χάρη  στην  ανάπτυξη  καινοτο µιών που 
ανταποκρίνονται  σε κοινωνικές  προκλήσεις . Οι επιλογές  θα συµβάλουν  επίσης  στον  
εκσυγχρονισ µό της τριτοβάθ µιας εκπαίδευσης  που συνεπάγεται  πρόσθετα  οφέλη  για το 
κοινωνικό  σύνολο . 
Περιβαλλοντικές  συνέπειες . Οι συνέπειες  αυτές  στη χειρότερη  περίπτωση  είναι  ουδέτερες  ενώ 
στην  καλύτερη  περίπτωση  ορισµένοι τοµείς δραστηριότητας  µπορούν  να προαγάγουν  την 
ανάπτυξη  καινοτο µιών που είναι  ευεργετικές  για το περιβάλλον .  
6.2. Ποιοτική  εκτίµηση σηµαντικών  επιπτώσεων  
Καινοτο µία και έρευνα . Κάθε  επιλογή  µεταφράζεται  σε εντατικότερα  επίπεδα  έρευνας  και 
καινοτο µίας και βελτιώνει  την αποτελεσ µατικότητα  της προσπάθειας  καινοτο µίας. Κάτι  τέτοιο  
θα γίνει µε την πραγ µατοποίηση  επενδύσεων  σε καινοτό µους δραστηριότητες . Επιπλέον , η 
επιλογή  3 θα προσφέρει  θετικά  οφέλη , επίσης , έµµεσα µέσω της στήριξης  της δηµιουργίας  και 
 
EL 9   EL διάδοσης  καλύτερων  πρακτικών  στην  προαγωγή  της καινοτο µίας και της διακυβέρνησης  της 
καινοτο µίας. 
Εκπαιδευτικά  συστή µατα. Οι επιλογές  2 και 3 θα βελτιώσουν  την ποιότητα  της παρεχό µενης 
εκπαίδευσης  ειδικά  όσον  αφορά  τη συµµετοχή  των επιχειρήσεων  και της παρεχό µενης 
εκπαίδευσης  σε θέµατα επιχειρη µατικότητας . Η επιλογή  3 θα έχει επίσης  ορισµένες θετικές  
συνέπειες  µέσω της ευαισθητοποίησης  για τις καλές  πρακτικές  στα µέρη της ΕΕ που δεν 
συµµετέχουν  άµεσα στο ΕΙΤ. 
Εσωτερική  αγορά  και ανταγωνισ µός. Υπάρχουν  δυνατότητες  για θετικό  αντίκτυπο  για το ΕΙΤ 
µέσω των ΚΓΚ , όσον  αφορά  τη µετακίνηση  εργαζο µένων , τη ροή κεφαλαίων  και τις καλύτερες  
επιλογές  των καταναλωτών . Οι επιπτώσεις  θα είναι  εντονότερες  βάσει  της επιλογής  3 από ότι 
βάσει  της επιλογής  2 λόγω  της µεγαλύτερης  κλίµακας  δραστηριοτήτων  στο πλαίσιο  αυτής  της 
επιλογής . Η επιλογή  1 θα έχει κάποιο  θετικό  αντίκτυπο  στο τέλος , αλλά  δεν φαίνεται  πιθανό  να 
επηρεάσει  σηµαντικά  τις συνθήκες  της αγοράς . 
Ανταγωνιστικότητα , εµπόριο  και ροές επενδύσεων . Η επίδραση  του ΕΙΤ, µέσω των ΚΓΚ  στην  
παραγωγικότητα  είναι  πιθανό  να είναι  θετική  στο πλαίσιο  όλων  των επιλογών . Το µέγεθος  του 
αντίκτυπου  θα είναι  µεγαλύτερο  στο πλαίσιο  της επιλογής  3 και λιγότερο  έντονο  στο πλαίσιο  
της επιλογής  1. Οι επιλογές  2 και 3 είναι  επίσης  πιθανό  να παράγουν  οφέλη  στην  παγκόσ µια 
ανταγωνιστικότητα  των εµπλεκό µενων  επιχειρήσεων  και ιδρυµάτων . Η δραστηριότητα  του ΕΙΤ 
θα προκαλέσει  διασυνοριακές  επενδυτικές  ροές µέσω της µετατόπισης  της οικονο µικής 
δραστηριότητας .  
Καταναλωτές  και νοικοκυριά . Οι επιλογές  2 και 3 είναι  πιθανό  να έχουν  θετικό , αν και 
περιορισ µένο, αντίκτυπο  στους  καταναλωτές  και νοικοκυριά  µέσω της παροχής  νέων  αγαθών  
και υπηρεσιών .  
Ειδικοί  τοµείς και περιφέρειες . Λόγω  των πολυεπιστη µονικών  και διεπιστη µονικών  
προσεγγίσεων  που ακολουθούν  οι ΚΓΚ , µέσω του ΕΙΤ µπορούν  να δραστηριοποιηθούν  πολλοί  
τοµείς . Οι περιφερειακές  επιπτώσεις  του ΕΙΤ υπάρχει  πιθανότητα  να είναι  πιο σηµαντικές . Οι 
περιφέρειες  και τα κράτη  µέλη όπου  βρίσκονται  τα συστεγαζό µενα κέντρα  θα έχουν  την 
ευκαιρία  να αντλήσουν  οφέλη  από τις οικονο µίες συσσώρευσης  και τις θετικές  παράπλευρες  
συνέπειες  (externalities). Αυτό  αφορά  µόνο τις επιλογές  2και 3. Επιπλέον , η επιλογή  3 όσον  
αφορά  την επέκταση  της κάλυψης  του ΕΙΤ, ώστε  να δηµιουργηθούν  νέα µοντέλα  διακυβέρνησης  
της καινοτο µίας σε όλη την ΕΕ έχει τη δυνατότητα  να δηµιουργήσει  οφέλη  για όλες τις 
περιφέρειες  της ΕΕ:  
Τρίτες  χώρες /διεθνείς  σχέσεις . Οι επιλογές  2 και 3 θεωρείται  ότι έχουν  τη δυνατότητα  να 
επηρεάσουν  τις επενδυτικές  ροές µεταξύ  της ΕΕ και τρίτων  χωρών  µέσω της δηµιουργίας  ενός 
προσφορότερου  περιβάλλοντος  για τέτοιου  είδους  επενδύσεις . Και οι δύο επιλογές  µπορούν  να 
προσελκύσουν  επίσης  ροές φοιτητών  και ερευνητών  από τρίτες  χώρες .  
Μακροοικονο µικό περιβάλλον . Όλες  οι επιλογές  θα έχουν  θετικό  αντίκτυπο  στην  οικονο µική 
µεγέθυνση . Ο αντίκτυπος  αυτός  θα εκφραστεί  τόσο  στην  πλευρά  της ζήτησης  όσο και µε θετικές  
βελτιώσεις  στην  πλευρά  της προσφοράς . Το µέγεθος  του αντίκτυπου  θα είναι  µεγαλύτερο  στο 
πλαίσιο  της επιλογής  3 και λιγότερο  έντονο  στο πλαίσιο  της επιλογής  1.  
Απασχόληση  και αγορά  εργασίας . Όλες  οι επιλογές  διευκολύνουν  τη δηµιουργία  νέων  θέσεων  
εργασίας  και υποστηρίζουν  την επιχειρη µατικότητα . Το µέγεθος  του αντίκτυπου  θα είναι  
 
EL 10   EL µεγαλύτερο  στο πλαίσιο  της επιλογής  3 και λιγότερο  έντονο  στο πλαίσιο  της επιλογής  1. Οι 
επιλογές  2 και 3 θα στηρίξουν  επίσης  τη λειτουργία  των αγορών  εργασίας  στην  ΕΕ µέσω της 
ενθάρρυνσης  της προσωρινής  κινητικότητας  του εργατικού  δυνα µικού, στο πλαίσιο  
δραστηριοτήτων  ανταλλαγής  γνώσεων .  
Περιβαλλοντικές  επιπτώσεις . Οι επιλογές  2 και 3 θα έχουν  θετικό  αντίκτυπο  στο κλίµα· το 
περιβάλλον  και τη δηµόσια υγεία · την ποιότητα  του αέρα , τους ανανεώσι µους και µη 
ανανεώσι µους πόρους  και τις περιβαλλοντικές  επιπτώσεις  στις επιχειρήσεις  και τους 
καταναλωτές .  
6.3. ∆ηµοσιονο µικές παραδοχές  και εκτίµηση της αποτελεσ µατικότητας  του κόστους . 
Για να εκτιµηθεί ο αντίκτυπος  των διαφόρων  επιλογών  γίνονται  παραδοχές  όσον  αφορά  τα 
πιθανά  έσοδα  και δαπάνες  του ΕΙΤ και των ΚΓΚ . Τα συνολικά  επίπεδα  κυµαίνονται  ανάλογα  µε 
τους διαθέσι µους προϋπολογισ µούς και το είδος  των δαπανών . Οι δηµοσιονο µικές εκτιµήσεις  
βασίζονται  στον  κύκλο  ζωής  των ΚΓΚ4.Οι παραδοχές  αυτές  είναι  οι εξής:  
Επιλογή  1: ∆εν υπάρχουν  δαπάνες  της ΕΕ για την έδρα  του ΕΙΤ ή τις ΚΓΚ . Τα ίδια έσοδα  και 
δαπάνες  των ΚΓΚ  από το 2014-2020 υποτίθεται  ότι θα αντιστοιχούν  στο ένα τρίτο  της 
συνολικής  δραστηριότητας  των ΚΓΚ  το 2013. Οι δαπάνες  κατά  τον τρόπο  αυτό  είναι  
µεγαλύτερες  κατά  τα πρώτα  έτη και µηδενίζονται  το 2020. Η έδρα  του ΕΙΤ δεν έχει ούτε έσοδα  
ούτε δαπάνες . 
Επιλογή  2: Τα έσοδα  και οι δαπάνες  των 3 ΚΓΚ  την περίοδο  2014-2020 ανέρχονται  σε 
1 800 000 000 ευρώ . Τα αριθµητικά  αυτά  στοιχεία  βασίζονται  στους  υποθετικούς  
προϋπολογισ µούς που απαιτούνται  για την παγίωση  της λειτουργίας  των υφιστά µενων  ΚΓΚ , για 
τις δράσεις  ευαισθητοποίησης  και διάδοσης  του ΕΙΤ, για τη διασταυρού µενη στήριξη  των ΚΓΚ  
και τις διοικητικές  δαπάνες  του ΕΙΤ. Κατά  την περίοδο  2014-2020, η συνεισφορά  του ΕΙΤ στις 
τρεις  ΚΓΚ  θα καλύψει  τα τελευταία  έτη της «φάσης  ανάπτυξης » και «της φάσης  επίτευξης  
βιωσι µότητας ». Οι δαπάνες  για ίδιους  πόρους  των ΚΓΚ  ανέρχονται  γύρω  στα 4 000 000 000 
ευρώ . Η έδρα  του EIT θα έχει έσοδα  και δαπάνες  κατά  την ίδια περίοδο  ύψους  περίπου  55 
εκατο µµυρίων  ευρώ .  
Επιλογή  3: Οι δαπάνες  των 9 ΚΓΚ  και τα έσοδα  που λαµβάνουν  από την ΕΕ την περίοδο  2014-
2020 ανέρχονται  συνολικά  σε 2 800 000 000 ευρώ . Τα αριθµητικά  αυτά  στοιχεία  βασίζονται  
στον  υποθετικό  προϋπολογισ µό που απαιτείται  για την παγίωση  της λειτουργίας  των 
υφιστά µενων  ΚΓΚ , τη σταδιακή  ανάπτυξη  και νέων  ΚΓΚ  (τρεις  νέες ΚΓΚ  κάθε  χρόνο  από το 
                                                 
4 Ο κύκλος  ζωής  των ΚΓΚ  περιλα µβάνει  τις ακόλουθες  φάσεις : 
α) «ιδρυτική » φάση  διάρκειας  δύο ετών : στο διάστη µα αυτό  οργανώνεται  η ΚΓΚ , δηµιουργούνται  οι απαραίτητες  
οικονο µικές και νοµικές δοµές και προσλα µβάνεται  το απαραίτητο  προσωπικό . Η εκτέλεση  των 
δραστηριοτήτων  των πραγ µατικών  ΚΓΚ  θα ξεκινήσουν  κυρίως  το δεύτερο  έτος της υλοποίησής  τους. 
β) φάση  «ανάπτυξης » διάρκειας  3 ετών : υποτίθεται  ότι οι ΚΓΚ  έχουν  ήδη οργανωθεί  και έχουν  αρχίσει  να εκτελούν  
τις βασικές  τους δραστηριότητες , ωστόσο  εξακολουθούν  να επεκτείνονται  δυνα µικά όσον  αφορά  το πεδίο  
δράσης  τους και τον αριθµό των εταίρων  τους. Για το λόγο  αυτό  θα αυξηθούν  σηµαντικά  οι 
προϋπολογισ µοί των ΚΓΚ . 
γ) φάση  «επίτευξης  βιωσι µότητας » διάρκειας  6 ετών : Η ΚΓΚ  εξακολουθεί  µεν να αναπτύσσεται  αλλά  διαθέτει  
σταθερή  δοµή µε σαφώς  καθορισ µένο πεδίο  δραστηριοτήτων . Γίνεται  αυτάρκης  όσον  αφορά  τον 
προϋπολογισ µό της, αλλά  οι αλλαγές  δεν είναι  ριζικές  και προβλέπονται  εύκολα . 
δ) φάση  «βιωσι µότητας » διάρκειας  4 ετών : Η ΚΓΚ  διαθέτει  µια σταθερή  δοµή µε σαφώς  καθορισ µένο πεδίο  
δραστηριοτήτων . 
 
EL 11   EL 2015 έως το 2018) και σε ένα υποθετικό  προϋπολογισ µό για τις δράσεις  ευαισθητοποίησης  και 
διάδοσης  του ΕΙΤ, για τη διασταυρού µενη στήριξη  των ΚΓΚ  και τις διοικητικές  δαπάνες  του 
ΕΙΤ. Ο προϋπολογισ µός αντικατοπτρίζει  τις διάφορες  φάσεις  ανάπτυξης  των 9 ΚΓΚ . Οι δαπάνες  
θα είναι  µεγαλύτερες  προς  τα τέλη της περιόδου , επειδή  οι ΚΓΚ  έχουν  σχεδιαστεί  να τεθούν  σε 
λειτουργία  σταδιακά . Οι δαπάνες  από ίδιους  πόρους  των ΚΓΚ  ανέρχονται  γύρω  στα 
6 100 000 000 ευρώ . Η έδρα  του EIT θα έχει έσοδα  και δαπάνες  κατά  την ίδια περίοδο  ύψους  περίπου  
100 εκατο µµυρίων  ευρώ . 
7. Σύγκριση  των επιλογών  
Με βάση  την εκτίµηση αντικτύπου  (που πραγ µατοποιήθηκε  από τις υπηρεσίες  της Γ∆ και από 
έναν εξωτερικό  εµπειρογνώ µονα), εξάχθηκαν  συµπεράσ µατα όσον  αφορά  τα ισχυρά  σηµεία και 
τις αδυνα µίες των επιµέρους  επιλογών  καθώς  και την ικανότητά  τους να επιτύχουν  τους στόχους  
που εκτίθενται  παραπάνω . Οι διαφορετικές  επιλογές  συγκρίθηκαν  µε βάση  την 
αποτελεσ µατικότητά  τους, την απόδοσή  τους και τη συνοχή  τους. Τέλος , εξετάστηκαν  ορισµένοι 
πιθανοί  κίνδυνοι  που συνδέονται  µε τις διάφορες  επιλογές . Τα αποτελέσ µατα είναι  τα ακόλουθα :  
Η επιλογή  1 δεν ικανοποιεί  τους στόχους  του ΕΙΤ σε σύγκριση  µε το status quo. Το βασικό  του 
πλεονέκτη µα είναι  ότι δεν συνεπάγεται  δαπάνες  σε επίπεδο  ΕΕ, ενώ αξιοποιεί  τα οφέλη  των 
προηγού µενων  επενδύσεων  στις ΚΓΚ . Τα οφέλη  αυτά  θα εξαλειφθούν  κατά  την περίοδο  του 
προσεχούς  πολυετούς  δηµοσιονο µικού πλαισίου . Εάν υπάρχουν  αποδεικτικά  στοιχεία  για 
σηµαντικές  αδυνα µίες διακυβέρνησης  όσον  αφορά  το ΕΙΤ, όπως  αντιπαραγωγικές  δαπάνες , 
παραγκωνισ µός των επενδύσεων  ή λανθασ µένος προσανατολισ µός των επενδύσεων  τότε η 
επιλογή  1 προσφέρει  επιπλέον  πλεονεκτή µατα. Ωστόσο , η εξωτερική  αξιολόγηση  του ΕΙΤ δεν 
ανέφερε  στοιχεία  για τέτοιες  αδυνα µίες.  
Το διοικητικό  κόστος  της επιλογής  αυτής  θα µειωθεί  αισθητά , επειδή  οι δραστηριότητες  του ΕΙΤ 
υποτίθεται  ότι θα σταµατήσουν . Το κόστος  των δαπανών  για την κάλυψη  του αναγκαίου  
προσωπικού  και των διοικητικών  δαπανών , των δαπανών  υποδο µής και των επιχειρησιακών  
δαπανών  µέχρι την εκκαθάριση  των δραστηριοτήτων  του ΕΙΤ δεν υπερβαίνει  το 1% του 
προϋπολογισ µού του ΕΙΤ. 
Οι επιλογές  2 και 3 ανταποκρίνονται  σε µεγαλύτερο  βαθµό στους  στόχους  του ΕΙΤ. Ο 
αντίκτυπος  της επιλογής  3 είναι  µεγαλύτερος  από εκείνον  της επιλογής  2 λόγω  της µεγαλύτερης  
εµβέλειάς  της. Η εµβέλεια  της επιλογής  3 παρουσιάζει  το επιπλέον  πλεονέκτη µα ότι δεν 
επηρεάζεται  τόσο  από τις πιθανές  αρνητικές  συνέπειες  που συνεπάγεται  η προτί µηση στα 
υπάρχοντα  δίκτυα . Αυτές  οι αρνητικές  συνέπειες  θα γίνουν  περισσότερο  αισθητές  για την 
επιλογή  2. Η αποτελεσ µατικότητα  ως προς  το κόστος  της επιλογής  2 είναι  µεγαλύτερη  από ό,τι 
της επιλογής  1, επειδή  το ΕΙΤ θα διατηρήσει  την ίδια επιχειρησιακή  εµβέλεια . Το κόστος  
υλοποίησης  θα µειωθεί  επίσης  αναλογικά , επειδή  θα κατανε µηθεί δια του αριθµού των 
υφιστά µενων  ΚΓΚ . Το διοικητικό  κόστος  της επιλογής  δεν θα αυξηθεί  σηµαντικά . Το κόστος  
των δαπανών  για την κάλυψη  του αναγκαίου  προσωπικού , των διοικητικών  δαπανών , των 
δαπανών  υποδο µής και των λειτουργικών  δαπανών  δεν θα υπερβαίνει  το 2% του 
προϋπολογισ µού του ΕΙΤ. 
Η επιλογή  3 θεωρείται  καλύτερη , επειδή  συµβάλλει  στην  ενίσχυση  του διεθνούς  προφίλ  του ΕΙΤ 
και, πράγ µα ακόµη σηµαντικότερο , στην  ανταλλαγή  των γνώσεων  που παράγονται  στο πλαίσιο  
του ΕΙΤ µαζί µε εξωτερικούς  συντελεστές  και παράγοντες . Συγκεκρι µένα, η επιλογή  3 
προσφέρει  το κατάλληλο  µέσο για την άµβλυνση  των εδαφικών  ανισορροπιών  που συνδέονται  
µε την επιλογή  2. Η αποτελεσ µατικότητα  ως προς  το κόστος  της επιλογής  3 είναι  µεγαλύτερη  
από ό,τι της επιλογής  2, επειδή  στο πλαίσιο  της επιλογής  3 το ΕΙΤ έχει πιο αποτελεσ µατική  
 
EL 12   EL επιχειρησιακή  εµβέλεια . Το κόστος  υλοποίησης  θα µειωθεί  επίσης  αναλογικά , επειδή  θα 
κατανε µηθεί σε µεγαλύτερο  αριθµό ΚΓΚ . Το κόστος  των δαπανών  για την κάλυψη  του 
αναγκαίου  προσωπικού , των διοικητικών  δαπανών , των δαπανών  υποδο µής και των 
λειτουργικών  δαπανών  δεν θα υπερβαίνει  το 2,16% του προϋπολογισ µού του ΕΙΤ. 
Η επιλογή  3 παρουσιάζει  δύο αδυνα µίες: Πρώτον , η ίδια της η εµβέλεια  µπορεί  να προκαλέσει  
στρεβλώσεις  στην  αγορά . Αυτό  δεν θα συµβεί µε την επιλογή  1 και είναι  λιγότερο  πιθανό  να 
συµβεί µε την επιλογή  2. ∆εύτερο , επειδή  ενισχύει  τα υπάρχοντα  κέντρα  αριστείας  υπάρχει  ο 
κίνδυνος  να ενισχύσει  τις υπάρχουσες  αποκλίσεις  στις επιδόσεις , όσον  αφορά  την καινοτο µία 
µεταξύ  των περιφερειών  της ΕΕ. Ωστόσο , θεωρείται  ότι το ΕΙΤ θα είναι  σε θέση  να περιορίσει  
τις συνέπειες  αυτές  αναλα µβάνοντας  την απαραίτητη  δράση . 
Με βάση  τα διαθέσι µα στοιχεία  η επιλογή  3 θεωρείται  επικρατέστερη . 
8. Παρακολούθηση  και αξιολόγηση  
Η αξιολόγηση  του EIT5 περιλα µβάνει  ορισµένες σοβαρές  συστάσεις  όσον  αφορά  την 
παρακολούθηση  και την αξιολόγηση  του ΕΙΤ και η Επιτροπή  θα τους δώσει  την 
απαραίτητη  συνέχεια  στο πλαίσιο  του σχεδίου  δράσης  σε θέµατα αξιολόγησης  που θα 
παρουσιάσει . Οι συστάσεις  τονίζουν  τη σηµασία καθιέρωσης  δυνα µικών  διαδικασιών  
παρακολούθησης  σε σχέση  µε τις ΚΓΚ , ότι το ΕΙΤ θα πρέπει  να λειτουργεί  ως εταίρος  
των ΚΓΚ  και ότι το ΕΙΤ πρέπει  να υιοθετήσει  µια κουλτούρα  «ανοίγ µατος». Το ΕΙΤ θα 
επιδιώξει  να καθιερώσει  µια διαδικασία  συνεχούς  αξιολόγησης  στο εσωτερικό  του. Η 
αξιολόγηση  αυτή  πρέπει  να συνίσταται  στην  αξιολόγηση  της εφαρ µογής των 
καινοτό µων πρακτικών  στο πλαίσιο  των ΚΓΚ  και στην  επισή µανση  της ωφέλειας  από 
τις πραγ µατοποιού µενες επενδύσεις . Το ΕΙΤ πρέπει  να επιδιώκει  να συνεργάζεται  µε τις 
ΚΓΚ , ώστε  να βελτιώνει  σταθερά  τις επιδόσεις  τους και να επιδιώκει  να διαδίδει  τα 
διδάγ µατα που έχει αντλήσει , ώστε  να συµβάλει  στη βελτίωση  των επιδόσεων  και 
αλλού  στην  ΕΕ.  
Η Επιτροπή , ανταποκρινό µενη στην  αποστολή  της, δεσµεύεται  απόλυτα  να στηρίζει  το ΕΙΤ για 
την κατάρτιση  ενός υγιούς  και σταθερού  συστή µατος παρακολούθησης  προσανατολιζό µενου 
στα αποτελέσ µατα και παράλληλα  να τηρεί  τις συµβατικές  σχέσεις  µεταξύ  του ΕΙΤ και των 
ΚΓΚ . Για να επιτύχει  στο έργο της αυτό  είναι  σηµαντικό  το σύστη µα παρακολούθησης  σχετικά  
µε το ΕΙΤ να σχεδιαστεί  και να εφαρ µοστεί  µε βάση  τέσσερις  καθοριστικούς  παράγοντες : 
• Το ευρωπαϊκό  επίπεδο  πολιτικής : Την ανάγκη  διασύνδεσης  µεταξύ  του ΕΙΤ και του 
στρατηγικού  συστή µατος παρακολούθησης  του προγρά µµατος «Ορίζων  2020» και της 
παρακολούθησης  της Ένωσης  Καινοτο µίας.  
• Το επίπεδο  Ινστιτούτου  του ΕΙΤ: Μια σειρά  δείκτες  για τη µέτρηση  της προόδου  των 
διαδικασιών  και δραστηριοτήτων  του ίδιου  του ΕΙΤ, όπως  διάδοση , ευαισθητοποίηση , 
ανάπτυξη  ανθρώπινων  πόρων . Οι δείκτες  πρέπει  να αντιστοιχούν  στους  στόχους  ενός 
αποτελεσ µατικού  και αποδοτικού  ινστιτούτου   
• ∆ιασταυρού µενο επίπεδο  ΚΓΚ : Μια κοινή  σειρά  δεικτών  SMART που εφαρ µόζονται  
στις ΚΓΚ , για παράδειγ µα µέσω της περαιτέρω  ανάπτυξης  του πίνακα  αξιολόγησης  του 
                                                 
5 http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm#civilsocietyHeader 
 
EL 13   EL ΕΙΤ που πρέπει  να το διαχειρίζεται  και να το εφαρ µόζει το ΕΙΤ. Οι δείκτες  SMART 
πρέπει  να ανταποκρίνονται  στους  στόχους  του ΕΙΤ.  
• σε επίπεδο  µιας ΚΓΚ  ξεχωριστά : οι ΚΓΚ  εφαρ µόζουν  διαφορετικά  επιχειρη µατικά  
µοντέλα  και αγορές  και εποµένως  διαφορετικούς  βιοµηχανικούς  κύριους  δείκτες  
απόδοσης . Οι δείκτες -κλειδιά  κάθε  ΚΓΚ  θα λαµβάνονται  υπόψη  από το ΕΙΤ κατά  τη 
µέτρηση  της προόδου  που έχει σηµειωθεί  όσον  αφορά  τους στόχους  που προβλέπονται  
στα ετήσια  επιχειρη µατικά  σχέδια . Οι οικείοι  βασικοί  δείκτες  απόδοσης  των ΚΓΚ  
πρέπει  να ανταποκρίνονται  στους  στόχους  του ΕΙΤ.