ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩ Ν ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
B ρυξέλλες, 27.9.2000
COM(2000) 597 τελικό
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜ ΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΚΟΙΝΟΒ ΟΥΛΙΟ
ΗE υρώπη και το διάστηµα : ένα νέο κε φάλα ιο
2ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜ ΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΚΟΙΝΟΒ ΟΥΛΙΟ
Η Ευρώπη και το διάστηµα : ένα νέο κε φάλα ιο
Το1999, οι ευρωπαί οι υπ ουργ οί12ζή τησαν απ ό την Ε υ ρωπαϊκήΕπιτροπήκαι το εκτελεστικό
όργαν ο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας ∆ιαστήµατος να επεξεργαστεί µία ενιαία ευρωπαϊκή
στρατηγικήγι α το διάστηµα . Τ ο Ε υρωπαϊκό Κοιν οβ ούλιο3απο δέχτηκε αυτήτην
πρωτοβο υλία , τ ονίζ οντας τη σηµασία της εισαγωγής , για πρώτη φ ορά , µιας κ οιν οτικής
διάστασης στην ευρωπαϊκήπολιτικήπροσέγγιση για τ ο διάστηµα . Τ ο Συµβ ούλιο της ΕΕ και
το Σ υµβο ύλιο της ΕΥ∆ σε επίπεδ ο υπ ουργώ ν παρείχαν τ οι ουτρ όπως τη βάση για κοινή
διαβούλευση όλων των εν διαφεροµέ νων µερών και επέτρεψαν την εκπ όνηση εν ός
εµπεριστατωµένου εγγράφ ου σχετικά µε µία στρατηγικήγια το διάστηµα τ ο οπ οί ο µπ ορ ο ύν
να πρ οσυπ ογράψου ν τα ε υρωπαϊκά κράτη , ανεξαρτήτως εάν είναι µ έλη της ΕΥ∆ ή απ οτελο ύν
µέρη της ΄Ενωσης
Ορισµένα τµήµατα της κ οινωνίας µας εξαρτώνται σε απ οφασιστικό βαθµ ό από τη
χρησιµοποίηση δ ορυφ ορικών και διαστηµικών τεχνολ ογιών . Μία αυτό ν οµη και
ανταγωνιστικήδυναµικότητα για την α νάπτυξη και διαχείριση διαστηµι κών υπο δ οµώ ν καθώς
και για τη συλλογήκαι χρησιµοπ οίηση των πληρ οφ οριών πο υ πρ οκύπτ ουν από αυτά τα
συστήµατα , είναι ιδιαίτερα σηµαντικό στ οιχείο για µία διευρυν όµε νη και πιο ολοκληρωµένη
΄Ενωση µε µεγαλύτερη πολιτικήβαρύτητα στην παγκόσµια σκηνή .
Οι βασισµένες στο διάστηµα πληροφ ο ρίες αποτελο ύ ν έ να σηµαντικό στ οιχεί o επιτυχίας στη
γνωσιακήοικο ν οµία τ ου µέλλο ντ ος . Στ ο δη µ όσιο τ οµέα , στ ο επίπεδ ο της ΄Ενωσης , είναι
πιθανόν να διαδραµατίζου ν διαρκώς µεγαλύτερ ο ρό λ ο στη ν εφαρµ ογήεν ός ευρέ ος φάσµατ ος
πολιτικών της Ε Ε όπως τ ο περιβάλλον , οι µεταφ ορές , οι τηλεπικοινωνίες , τα π ολιτιστικά
θέµατα, η γεωργία , η αλιεία, η περιφερειακήανάπτυξη και οι διεθνείς σχέσεις .
Με την εµφάνιση νέων αγορ ών δ ορυφ όρω ν , ιδίως για κατιούσε ς υπηρεσίες και εξ οπλισµούς
χρηστών, υπάρχ ου ν επίσης βελτιωµένες δυνατ ότητες για τη δηµιο υργία εσ όδων . Η ανάπτυξη
αυτών των αγ ορών και η θέση της ευρωπαϊκής βιοµηχανίας σε αυτές εξαρτάται τόσ ο από τ ο
κανονιστικό περιβάλλον όσ ο και από τη διαθεσιµότητα της κατάλληλης διαστηµικής
υποδ ο µής . Παρά τ ον παγκόσµι ο ανταγω νισµό , ο κλάδ ος θα επωφεληθεί από την π ολιτικήκαι
οικο ν οµικήβαρύτητα της ΄Ενωσης όσ ον αφ ορά την ανάπτυξη και τη ρύθµιση αυτώ ν των
αγορών.
Το διάστηµα παρ ουσιάζει µία διάσταση ασφάλειας , π ου µέχρι σήµερα έχει εξεταστεί , σε
ευρωπαϊκό επίπεδο , µ όν ο στο πλαίσιο της ΕΥ∆ . Η επικείµενη ένταξη της ΕΥ∆ στην Ε Ε και
τα νέα µέτρα π ου ελήφθησαν στη ν ευρωπαϊκή σύνο δ ο κ ορ υφής τ ου Ελσίνκι όσ ον αφ ορά την
ανάπτυξη µιας νέας κ οινής ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άµυνας ( ΚΕΠΑ Α)
1Ψήφισµ α του Συµβουλίου της ΕΥ∆ σε επίπ εδο υπουργ ών , Βρυ ξέλλε ς ,1 1 και12 Μαϊου1999
22112 η σύ νοδος του Συ µβουλίου της ΕΕ - ΄Ερευν α( Βρυ ξέλλε ς ,2 ∆εκ ε µβρίου 1999)
3Ψήφισµ α του ΕΚ τη ς 18 Μαϊου2000 σχ ετικά µ ε την Ανακοίνωση τ ης Επιτροπής για το έγ γραφο
εργα σίας τ ης Επιτροπής " Προς µία συ νεκτική ε υρ ωπαϊκή προσ έγ γιση για το διάστ ηµα " (SEC (1999) 789 - C5-
0336/1999 -1999/2213(COS)).
3παροτρύν ου ν τη ν Ευρωπαϊκή΄Ενωση να λαµβάνει υπόψη τις διαστηµικές τεχνικές
δυνατ ότητες , επί παραδείγµατι κατά τη διαδικασία λήψ ης αποφάσεων για το σχεδιασµ ό και
την παρακολ ούθηση τω ν K αθηκόντων τ ου Petersberg4( πρόληψη των συγκρ ούσεω ν και
διαχείριση της κρίσης ).
Βάσει των ανωτέρω και απ ό κ οιν ού µε την ΕΥ∆ , η Επιτροπήεκπ όνησε ένα εµπεριστατωµένο
έγγραφο σχετικά µε τη ν ευρ ωπαϊκήστρατηγικήγια το διάστηµα . Η παρ ούσα ανακοίνωση
παρουσιάζει τ ο κ οιν ό έγγραφ ο στρατηγικής , πο υ είναι διαρθρωµέ ν ο γύρω από τρεις στ όχ ους :
• Ενίσχυση της βάσης για δραστηριότητες π ου αφ ορο ύν τ ο διάστηµα : διαφύλαξη της
ανεξάρτητης και επιτρεπτής πρόσβασης στο διάστηµα , και διασφάλιση µιας ευρείας
τεχνολ ογικής βάσης µε βι οµηχανική δυναµικ ότητα σχεδιασµ ού , παραγωγής και
λειτουργίας δ ορυφ ορικών συστηµάτων και της συνα φ ούς επίγειας υποδ ο µής .
• Βελτίωση της επιστηµονικής γνώσης για µία καλύτερη κατανόηση τ ου πλανήτη µας και
της ατµόσ φαιράς το υ , τ ου ηλιακού συστήµατ ος και του Σύµπαντ ος .
• Αξ ιοποίηση των οφελών για τις αγορές και την κ οινω νία µέσω καθ οδηγ ού µενης από τη
ζήτηση εκµετάλλευσης των τεχνικών δ υνατ οτήτων της διαστηµικής κοιν ότητας . Αυτό
απαιτε ί τη συµµετ οχήτων τελικών χρηστών , απ ό το στάδιο σχεδιασµ ού µέχρι τη
λειτουργικήανάπτυξη , σε έ να επ οικο δ οµητικό διάλογ ο µεταξύ όλων τω ν ε νδιαφερ οµένω ν
µερών απ ό τ ο δηµ όσι ο και τ ον ιδιωτικό τ οµέα , σε εθνικ ό και ευρωπαϊκό επίπεδο .
Κατ ά συνέπεια , οι δραστηρι ότητες στ ον τ οµέα τ ου διαστήµατο ς στην Ε υρώπη εστιάστηκαν
σε µεγάλο βαθµό στ ους δύ ο πρώτ ους στ όχ ους , καίτοι υπάρχ ουν οι τεχνικές δυνατ ότητες για
να ικανοπ οιηθ ούν και οι τρείς , π ου είναι αναπόσπαστ οι . Η πρ όκληση συνίσταται στην
οργάνωση ποικίλων δραστηριοτήτων σε διάφορα νο µικά και θεσµικά πλαίσια , αλλά µε
συνεκτικό τρ όπ ο . Αυτήη πρ όκληση εµφανίζεται ιδίως στην υλ οποίηση ε ν ός παγκ όσµιο υ
δο ρυφ ορικο ύ συστήµατ ος πλοήγησης για πολιτικούς σκοπ ο ύς , τοGALILEO5, καθώς και
στην ενίσχυση µιας επαρκώς ισχυρής π ολιτικής ώθησης µε σκ οπ ό τη βελτίωση διάφορων
δο ρυφ ορικών πρωτ οβ ουλιών και έργων στην Ευρώπη και στη δηµι ουργία δυ νατοτήτω ν σε
ευρωπαϊκήκλίµακ α για τη χρησιµοποίηση δ ορυφ όρω ν στην Παγκόσµια Παρακ ολο ύθηση για
το Περιβάλλον και την Ασφάλεια -G M E S .
H στρατηγικ ή και ο ρόλος της Επ ιτροπής
Η στρατηγικήπου πρ οτείνεται στην παρ ούσα ανακοίνωση αποτελεί έ να επιπλέον
ακρογωνιαίο λίθ ο για την εδραίωση µιας σ υνεκτικής πρ οσέγγισης τ ου διαστήµατος στην
Ευρώπη. ∆ε ν πρ οτίθεται να λειτο υργήσει ως λεπτ οµερής οδηγ ός για τ ο ν πρ ογραµµατισµ ό
διαστηµικών δραστηριοτήτων τα επ όµενα έτη . Παρέχει µάλλο ν µία ισχυρήπολιτικήστή ριξη
για δηµόσι ους και ιδιωτικούς φ ορείς π ου α ναπτύσσο υν δραστηριότητα στ ο ν τ οµέα το υ
διαστήµατος και µία αναφ ορά για τις µεµ ονω µένες και σ υνεργιστικές προσπάθειες π ου
καταβά λλουν για την ανάπτυξη µιας συ νεκτικής και αποτελεσµατικής διαστηµικής υποδ ο µής
µε τις συ ναφείς υπηρεσίες . Αποτελεί επίσης τη βάση για διαβούλευση και κινητοπ οίηση της
κοινωνίας ε ν γέ νει σχετικά µε τα οφέλη π ου µπ ορ ούν να προκύψ ου ν απ ό τη βασισµένη στ ο
διάστηµα πληροφ όρηση και γνώση .
4∆ήλωσ η του Petersberg, Συ µβούλιο Υπ ουργών τη ς ΕΥ∆ , Βόννη19 Ιουνίου1992.
5Galileo: ευρ ωπαϊκή σ υµ µ ετοχή σε µία ν έα γ ενεά υπ ηρε σιών δορυφορικής πλοήγηση ς . COM (1999) 54
τελικό,1 0 Φ εβρουαρίου 1999
4Η επιτυχία της στρατηγικής εξαρτάτ αι από την απο δ οχή της από όλ ους τ ους φ ορείς στην
Ευρώπη και τη δέσ µευσήτ ου ς , ιδίως των κρατών µ ελών , να την εφαρ µ όσ ουν και να την
αναπτύξουν περαιτέρω .
Η Επιτροπήεξετάζει την ανάληψη ενεργ ού ρ όλο υ στην εφαρµ ογήτης στρατηγική ς :
• ∆ηµιουργώντας τις ορθές πολιτικές και κανο νιστικές προϋπ οθέσεις για τις
δραστηριότητες π ου αφ ορ ούν τ ο διάστηµα , σύµφ ωνα και πρ ος στήριξη των κ οιν οτικών
πολιτικών .
• Ενεργώντας ως καταλύτης µε σκ οπ ό την ενθάρρυ νση όλω ν των φ ορέω ν να καταβάλουν
κοινές πρ οσπάθειες έρε υνας και ανάπτυξης σ ύµφωνα µε τ ο υς στ όχ ου ς εν ό ς Ευρωπαϊκού
Χώρου ΄Ερευνας .
• Συγκεντρών οντας όλο υς τ ου ς φ ορείς και όλ ο το δ υναµικό γύρω από κ οιν ούς πολιτικούς
στόχ ους σε έργα ευρωπαϊκού εν διαφέροντ ο ς . Αυτός ο ρ όλ ος διαρθρώνεται συγκεκριµένα
σε πρωτοβ ουλίες µε κ οιν οτικήδιάσταση όπως τ ο GALILEO και ενδεχ οµένως η τεχνική
δυνατ ότητα για µια Παγκόσµια Παρακ ολο ύθηση για τ ο Περιβάλλον και την Ασφάλεια .
Η Επιτροπήθα προχωρή σει τ ο σενάρι ο ανάπτυξης τ ο υ GALILEO σε σύµπραξη µε τη ν ΕΥ∆ ,
τα κράτη µέλη και τη βιοµηχανία . Θα πρ οετ οιµάσει το έδαφ ο ς για µία π ολιτιτική
πρωτοβο υλία για την GMES π ου θα ο δηγήσει στον καθ ορισµ ό ε ν ός σ υστήµατο ς
πληροφ όρησης και παρακολ ούθησης , π ου θα περιλαµβάνει δορ υφ όρ ους παρατήρησης και θα
ανταποκρίνεται στις ανάγκες της ε υρωπαϊκής πολιτικής .
Με βάση τα επιτεύγµατα και την τεχνικήεµπειρογνωµ οσύ νη της , η ΕυρωπαϊκήΥπηρεσία
∆ιαστήµατος θα παραµείνει η βασική υπηρεσία προγραµµατισµο ύ και χρηµατ οδ ότησης µέσω
της οπ οίας τα κράτη µέλη υλ οπ οιού ν κ οινά έργα έρευνας και ανάπτυξης στ ον το µέα τ ου
διαστήµατος .
Η Επιτροπήείναι έτ οιµη να αναπτύξει µία νέα λειτο υργική σχέση µε τη ν ΕΥ∆ πρ οκειµέν ουνα συνεργαστ ού ν
, βάσει των αντίστ οιχων αρµ ο διοτήτων τ ους , για την εφαρµ ογήαυτή ς της
στρατηγικής . Συνεπώς µελετάται η Επιτρ οπήκαι το εκτελεστικό όργαν ο της ΕΥ∆ να
συνεχίσου ν να αναπτύσσ ου ν απ ό κ οιν ού τη στρατηγικήγια το διάστηµα και να εκδίδ ουν
κοινήετή σια έκθεση για τ ο διάστηµα .
Για το σκ οπ ό αυτό η Επιτροπήκαι τ ο εκτελεστικό ό ργαν ο της ΕΥ∆ θα συστή σ ου ν µία κ οινή
task force, η οποία, µεταξύ άλλων καθηκόντω ν , θα µελετήσει τη δυνατ ότητα εν ό ς
ενοπ οιηµέν ου πλαίσιου για τα κράτη µέλη µε σκ οπ ό την επανεξέταση της στρατηγικής και
της εφαρµ ογής της σε τακτική βάση , προκειµέν ο υ να πρ οτείν ονται µ όνιµες ρυθµίσεις πριν τ ο
τέλος τ ο υ επ όµεν ο υ έτ ου ς . Επιπλέον, θα επεξεργαστεί προτάσεις ρυθµίσεων πλαισίου για τη
διαχείριση κοινών έργων και θα σκιαγραφήσει µία συνεκτική προσέγγιση όσ ον αφ ορά τις
υποψήφιες χώρες .
Σήµερα, οι αρµ όδι οι για τη λήψη αποφάσεω ν σε επίπεδο κράτο υς , Ε υρωπαϊκής ΄Ενωσης και
ΕΥ∆ πρέπει να παρέχ ουν καθο δήγηση για την απ οτελεσµατική εφαρµογή της στρατηγικής
και την περαιτέρω ανάπτυξήτης . Από κ οιν ού µε τη ν ΕΥ∆ , η Επιτροπήαναµένει τις
συζητήσεις στ ο πλαίσιο των αντίστ οιχων Συµβ ουλίων τ ο υς .
5Κο ινό έγγραφο Επιτροπής - ΕΥ∆ για µία ευρωπαϊκή στρ ατηγική για το διάστηµα
1. Το διάστηµα σήµερα _____________________________________________________6
2. Η Ευρώπη τ ο υ µέλλ οντ ος _________________________________________________7
3. Το διάστηµα ως στρατηγικήσυνιστώσα τ ου κ οιν ού µέλλ οντ ός µας ________________7
4. Μία στρατηγ ικήγια την ανταπόκριση στις ανάγκες και στις δυνατ ότητες ___________9
4.1. Ενίσχυση της βάσης _____________________________________________________10
4.2. Βελτίωση της επιστηµονικής γνώση ς _______________________________________11
4.3. Αξιοποίηση των οφελώ ν για τις αγ ορές και την κ οινωνία ________________________12
4.3.1. ∆ορυφ ορικές επικ οινωνίες ____________________________________________12
4.3.2. GALILEO_________________________________________________________134.3.3.
Παρακολούθηση για το περιβάλλον και την ασφάλεια ______________________14
4.3.4. Κοινές πτυχές της ε υρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άµυνας ______________16
5. Υλοποίηση ___________________________________________________________16
5.1. Συνεργασία ____________________________________________________________16
5.2. Βιοµηχανικές πτυχές ____________________________________________________17
5.3. ∆ιεθνείς πτυχές _________________________________________________________18
61. ΤΟ ∆ ΙΑΣ ΤΗ ΜΑ Σ ΗΜ Ε ΡΑ
Συχνά τ ο διάστηµα θεωρείται ως το έσχατ ο όρι ο της ανθρώπινης περιέργειας ' ένας τ οµέας
πρωτοπ όρων τεχν ολ ογικών εξελίξεων συναφώ ν µε την επιστήµη , την εξερεύ νηση , την άµ υνα
και το διεθνές κύρ ο ς . Σήµερα, οι υπηρεσίες δ ορυ φο ρικής επικοινωνίας και η τηλε οπτική
εκποµπή, η δ ορ υφ ορικήπλοή γηση και ο δ ορυφ ορικό ς πρ οσδι ορισµ ός στίγµατος , καθώς και
o ι µετεωρ ολ ογικές πρ οβλέψεις σε παγκόσµια κλίµακα που βασίζο νται σε δ ορ υφ ορικά
συστήµατα που λειτουργ ο ύν σ ε ολ όκληρο τ ον πλανήτη , αποτελ ού ν µέρ ος της καθηµερινής
ζωής. Οι δ ορυφ ορικές ε φαρµ ογές και υπηρεσίες για ταξίδια και µετακινήσεις ,
παρακολούθηση το υ περιβάλλοντ ος , χρήση τω ν γαιών , έρευ να και διάσωση και έλεγχο των
διεθνών σ υνθηκών αποτελ ού ν ορισµέ να παραδείγµατα που παρέχο υν νέα κίνητρα για
διαστηµικές δραστηριότητες .
Η Ευρώπη έχει αναπτύξει µία επιστηµο νικήκαι τεχνολ ογική ικανότητα καθώς και µίαανταγωνιστικήβιοµηχανία
, που οδηγ ούν σε µία εντυπωσιακήσειρά διαστηµικών αποστ ολώ ν
και εµπορικών επιτυχιών .O εκτ οξευτής Ariane καλύπτε ι το 50% της εµπο ρικής αγοράς
εκτόξευσης και δεσπ ό ζει ως σ ύµβολ ο της Ευρώπης στ ο ν κ όσµ ο . Η Ευρ ωπαϊκήΥπηρεσία
∆ιαστήµατος ( ΕΥ∆) έχει διαδραµατίσει βασικό ρ όλ ο σε αυτές τις επιτυχείς εξελίξεις .
΄Εχουν αναπτυχθεί - και εµ φανίζ ονται συνεχώ ς νέε ς - αγ ορές συναφείς µε δ ορυφ όρ ου ς ,
εκτοξεύσεις και δ ορυ φ ορικές υπηρεσίες . Οι σηµ ερινές εκτιµήσεις για τ ον κύκλ ο εργασιών τ ο
2002, συ µπεριλαµβανοµένω ν παράγωγων υπηρεσιών στις κατιούσε ς αγ ορές , ανέρχ ο νται σε
60-100 δισ. ευρώ για δ ορυφ ο ρικές τηλεπικοινωνίες ,5 - 1 0 δισ. ε υρώ για δέκτες δ ορ υφ ορικής
πλοήγησης και υπηρεσίες δ ορυ φ ορικού πρ οσδι ορισµο ύ στίγµατ ος ,2 δισ. ε υρώ για εµπ ορικές
εκτοξεύσεις και 0,5-2 δισ. ευρ ώ για δ ορ υφ ορικήαπεικόνιση6. Ο παγκόσµι ος ετήσι ος κύκλος
εργασιών για δ ορυφ όρ ου ς και εκτοξευτέ ς εκτιµάται σε 40 δισ. ευ ρώ. Ο συ ν ολικός ετήσιος
ενοπ οιηµέν ος κύκλ ος εργασιών τ ου ε υρωπαϊκού διαστηµικού κλάδ ου είναι της τάξης τω ν 6
δισ. ευρώ, παρέχ οντας άµεσα απασχόληση υψηλής εξειδίκευσης σε 40.000 άτ οµα στην
Ευρώπη7.
O διαστηµικός κλάδ ος αφιερώνει σηµαντικ ό µέρ ος της πρ οσπάθειάς τ ου για την έρευ να και
τεχνολ ογικήανάπτυξη , π ου αποτελ ούν αναπ όσπαστο τµήµα της βιοµηχανικής διαδικασίας .
΄ Οσον αφ ορά τα κράτη πο υ κατέχ ουν ηγετικήθέση στ ον κ όσµ ο στ ον τ οµέα τω ν διαστηµικώναποστ ολών
, τ ο µεγαλύτερ ο µέρ ος το υ κύκλ ου εργασιών για εκτοξευτέ ς και δ ορ υφ όρ ους
χρηµατοδ οτείται µε δη µ όσια πόρ ο υς . Ειδικ ότερα , ο ό γκ ος τω ν συ µβάσεων µόνο ν α π ό το
Υπουργείο ΄ Αµυνας των ΗΠΑ είναι τριπλάσιος τ ου αντίστ οιχο υ της συν ολικής δηµ όσιας
δαπάνης στην Ευρώπη , ενώ η σ υν ολικήδηµ όσια δαπάνη τ ων ΗΠΑ είναι πενταπλάσια . Αυτό
παρέχει στον αµερικανικό κλάδ ο µια κινητήρια δύνα µη για τεχν ολ ογική ανάπτυξη ,
δηµιουργώ ντας µία ευ ρεία χρηµατοδ οτ ο ύµενη µε δ ηµ όσιο υς π όρ ου ς τεχν ολ ογικήβάση γιατην οποία δεν υπάρχει ισοδ ύναµ ο στην Ευρώπη
.
Στο πλαίσιο αυτ ό , οι ε υρωπαίοι υπ ουργ οί κάλεσαν την Επιτρ οπήκαι το εκτελεστικό όργαν ο
της ΕΥ∆ να συ νεργαστο ύν για µία σ ύγχρο νη πρ οσέγγιση τ ου διαστήµατος και να
επεξεργαστούν µία ευρωπαϊκήστρατηγικήγια το διάστηµα . Τ ο αίτηµα αυτ ό υπ οστηρίχθηκε
6Τα στοιχεία σ υγκ εντρ ώθηκαν από διάφορε ς πη γέ ς , ή τοι Κατάσ ταση του ∆ιαστ ηµικού Κλάδου ' ΄Εκθε ση
1999'Euroconsult' βάση δ εδοµέ νων Eurocast 1999
7Τα στοιχεία σ υγκ εντρ ώθηκαν από διάφορε ς πη γέ ς , ή τοι, Euroconsult, Eurospace
7από τ ο Ευρωπαϊκό Κοιν οβούλι ο , π ου αναγ νώρισε τη σηµασία της πρ οσθήκης µιας νέας
διάστασης στην ευρωπαϊκήπροσπάθεια εξετάζ οντας το διάστηµα και στ ο π ολιτικό πλαίσιο
της ΄Ενωσης .
Αυτήη στρατηγικ ή , πο υ πρέπει να εγκριθεί από τ ο Συ µβούλι ο της Ε Ε , τ ο Ευρωπαϊκό
Κοινοβο ύλιο και τ ο Συµβο ύλιο της ΕΥ∆ , αν οίγει ένα νέ ο κε φάλαιο στην ευρωπαϊκή
προσέγγιση για τα διάστηµα , απ οτελώντας τη ν αναφ ορά για τις ευρωπαϊκές διαστηµικές
δραστηριότητες .
2. Η ΕΥ ΡΩ ΠΗ ΤΟΥ Μ ΕΛ ΛΟΝ ΤΟΣ
Η Ευρώπη α ναδύθηκε ω ς παγκόσ µια οικον οµικήδύναµη πο υ αντιµετωπίζει την πρ όκληση
του επανακαθορισµ ού των συν όρω ν της µέσω της διεύρ υνσης , γεγ ον ό ς π ου θα οδηγήσει
τελικώς σε µία ΄Ενωση µε πληθυσµ ό ά νω τω ν 500 εκατ. κατ οίκων . Παράλληλα , η Ευρώπη
βρίσκετα ι αντιµέτωπη µε την παγκο σµιοπ οίηση και την ανάγκη διαφύλαξης της π ολιτιστικ ής
ταυτότητας , της π οικιλότητας και των αξιών της .
΄ Οσον αφ ορά την πρ όκληση της παγκ οσµιοπ οίησης , οι ηγέτες της Ε Ε ανέλαβαν µία σθε ναρή
δέσµευση στ ο Ε υρωπαϊκό Συµβ ούλι ο της Λισαβόνας τ ο Μάρτιο τ ου 2000. Ο ν έος
στρατηγικός στ όχο ς της ΕΕ για την επ όµε νη δεκαετία είναι να " καταστεί η πλέον
ανταγωνιστικήκαι δυναµική , βασισµένη στη γνώση , οικ ον οµία τ ου κόσ µ ου ", " ανακτώντας
τοιο υτ οτρ όπως τις πρ οϋπ οθέσεις για πλήρη απασχόληση και ενίσχυση της κ οινωνικής
συν οχής".
Η διεύρυνση της ΕΕ θα ενισχύσει την παγκόσµια επιρρ οήτης Ευρώπης και θα δηµι ουργή σειτην ανάγκη να δρα ω ς ενιαία δύ ναµη στην παγκόσµια σκηνή
. Μέσω της διεύρυ νσης , η ΕΕ όχι
µό ν ο δηµιουργεί µία µεγαλύτερη κ οινήαγ ορά , αλλά αυξάνει και την π ολιτικήτης βαρύτητα
σε θέµατα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας έχοντας διπλάσιο πληθυσµό απ ό τις
ΗΠΑ κα ι τετραπλάσ ιο απ ό την Ιαπωνία . Η από φαση τ ου Ευρωπαϊκο ύ Συµβ ουλί ου στ ο
Ελσίνκι8να αυξήσει το ν αριθµ ό των υποψήφιων για προσχώρηση χωρών της Ε Ε σε 13,
αποτελεί σηµαντικήαλλαγήστην παγκόσµια στρατηγική κατάσταση . Μία διευρυµένη
΄Ενωση θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις αυξαν όµενε ς πρ οσ δ οκίες όσ ον αφ ορά την κοινή
εξωτερικήπολιτικήκα ι πολιτικήασφάλειας , προς τ ο συµφέρ ο ν τ όσ ο των ευρωπαίων όσ ο και
των εταίρων τ ου ς .
Σε µία εποχήόπ ου η κ οινή γ νώµη είναι όσ ο ποτέ άλλοτε ευαισθητοπ οιηµένη στ ο ν αντίκτυπ οτης παγκοσµι οποίησης στ ο περιβάλλον
, στην υγεία , στα πρ ότυπα εργασίας και στην
πολιτιστικήποικιλότητα , η ΕΕ αρχίζει να επεξεργάζεται τις πολιτικές , οικ ον οµικές και
κοινωνικές διαστάσεις της παγκόσµιας ασφάλειας . Η ΄Ενωση , έχ οντας τ ο πρ ότυπ ο της
περιφερειακής ανάπτυξης ως εγγύηση για την ειρήνη , αποτελεί θετικό παράγο ντα για την
ειρήνη σε ολ όκληρο το ν κ όσµ ο
Για την αντιµετώπιση των κ οινωνικών και οικ ον οµικών διαστάσεων αυτής της πρ όκλησης , η
Ευρώπη πρέπει επίσης να απ οκτήσει ικανότητα όσο ν αφ ορά τη γνώση και την τεχν ολ ογία . Η
έρευνα, η τεχν ολ ογικήανάπτυξη και η ανάπτυξη αποτελ ούν βασικές κινητή ριες δυνάµεις για
την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση . Σε µία κοινω νία βασισµένη στη γνώση ,
υπάρχουν όσ ο π οτέ άλλοτε οι κινητήριες δυνάµεις της πρ ο όδ ου και οι βάσεις για οικο ν οµικήκαι κοινωνικήσταθερ ότητα
.
8Ευρ ωπαϊκό Συµβούλιο του Ελσίνκι ' ∆ εκέ µβριος 1999
8∆εδο µέν ου ότι , για σηµαντικό χρ ονικ ό διάστηµα , η ευρ ωπαϊκή ολ οκλήρωση υπήρξε σε
µεγάλο βαθµ ό µία οικ ον οµικήδιαδικασία , η ΄Ενωση αναλαµβάνει επίσης σήµερα µία
πολιτικήδιαδικασία , µε διαρκώς περισσότερη ενηµέρωση σχετικά µε την α νάγκη προβ ολής
του κοιν ωνιακού µ οντέλ ου της σε ένα ευρύτερ ο κόσ µ ο .
Κατ ά συνέπεια , η παρ οχήτων απαραίτητων µέσων για οικ ον οµική ανάπτυξη , επικ οινωνίες ,
υποδ ο µήµεταφ ορώ ν και ενέργειας , πρ οστασία του περιβάλλοντο ς και διατήρηση της ειρήνης
δεν µπορεί να αφεθεί σε άλλου ς . Η Ε υρώπη πρέπει να αναλάβει την ανάπτυξη τ ου
περιεχοµέν ου και των καν ό νων πο υ θα διέπου ν αυτά τα µέσα και να τα καταστήσει διαθέσιµα
στους π ολίτες της και στ ον υπ όλοιπ ο κ όσµ ο , µε πλήρη και αν οικτή συνεργασία µε όλ ου ς τ ους
πιθανούς εταίρους .
3. ΤΟ ∆ ΙΑΣ ΤΗ ΜΑ ΩΣ Σ ΤΡ ΑΤ ΗΓΙΚΗ ΣΥΝ ΙΣ ΤΩΣ Α Τ ΟΥ ΚΟ Ι ΝΟΥ Μ ΕΛ ΛΟΝ ΤΟΣ Μ ΑΣ
Η πληροφ όρηση και οι επικοινω νίες σε παγκ όσµια κλίµακα αποτελο ύν τ ο κεντρικό σύστηµα
της γνωσιακής κοιν ωνίας . Οι δ ορυφ όρ οι , µε την ικαν ότητά τ ους να καλύπτ ουν και να
συνδέ ου ν ιδεατά κάθε σηµείοσε ολόκληρ ο τ ο ν κ όσµ ο , είναι απ οφασιστικής σηµασίας για την
αποτελεσµατικήλειτουργία αυτού τ ου νευραλγικού δικτύ ου .
• Τα συστήµατα δ ορυφ ορικών επικ οινωνιών παρέχου ν οικο ν οµικές ε ναλλακτικές λύσεις
στην επίγεια υποδ οµήγια διάφ ορες υπηρεσίες σε ολ όκληρο τ ον κό σµ ο και πρ οσφέρ ου ν
λύσεις για περιοχές χωρίς κατάλληλη επίγεια υποδο µή . ∆εδ οµέ ν ου ότι τα σύν ορα δύ νανται
να περιορίζ ου ν τις επίγειες τηλεπικοινωνιακές συνδ έσεις , τα δ ορ υφ ορικά συστήµατα
παρέχουν τα µέσα διασυν οριακής µεταφ οράς τω ν πληρ οφ οριών . Μπορ ού ν σ υνεπώς να
παρέχουν πανευρωπαϊκές ήακ όµα και παγκόσµιες υπηρεσίες πληροφ όρησης ,
προσφέρ οντας τ οιο υτ οτρόπω ς τη δυνατ ότητα απ οτελεσµατικής συνεργασίας για τηνανάπτυξη εταιρειών εντός και εκτό ς της Ευρώπης
.
• Τα συστήµατα δ ορυφ ορικής πλ οήγησης και δ ορυφο ρικ ού πρ οσ διορισµ ού στίγµατος
αποτελο ύν µία καινοτ όµ ο και ο µ οιόµ ορφη παγκόσµια υ π ο δ οµήγια τις µετακινή σεις και τις
µεταφορές , τις συναφείς υπηρεσίες και πολυάριθµες ε φαρµ ογές σε άλλου ς τ οµείς .
Πράγµατι , παρέχουν σήµατα υψηλής ακρίβειας και αξιοπιστ ίας , που θα καταστ ούν µία
παγκόσµια αναφ ορά για τ ο συγχρ ο νισµό δικτύων στ ους τ οµείς τω ν τηλεπικοινωνιών , της
ενέργειας , των µεταφ ορών , τω ν χρηµατ ο οικο ν οµικών σ υναλλαγών κλπ .
• Τα συστήµατα δ ορυφ ορικής παρατήρησης παρέχου ν µία σ υνεχή ρ οή δεδ ο µένω ν σχεδ ό ν
σε πραγµατικό χρ όν ο σχετικά µε οιο δήποτε µέρ ος της υδρ ογείο υ , σύµφω να µε τ ο διεθνές
δίκαιο. Αυτό είναι ζωτικής σηµασίας για τις µετεωρ ολ ογικές και συναφείς µε την
παγκόσµιες αλλαγές µελέτες , τ ον έλεγχ ο τω ν σ υνθηκών , τ ο ν εντ οπισµ ό περιβαλλοντικών
προβληµάτων σε περιφερειακό και παγκόσµιο επίπεδ ο , τη γεωργικήπαρακολο ύθηση , την
έγκαιρη προειδοπ οίηση σε καταστάσεις κρίσης και το ν έλεγχ ο τω ν όπλων . Εν προκειµέν ω ,
οι δ ο ρυφ όρ οι απ οτελο ύν µ οναδικήπηγήπληροφ ό ρησης και µπ ορ ούν να διαδραµατίσου νκεντρικό ρ όλ ο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της Ε Ε όσ ο ν αφ ορά τ ον
προγραµµατισµ ό και την παρακ ολο ύθηση των Καθηκόντων το υ
Petersberg ( πρ όληψη των
συγκρούσεω ν και διαχείριση της κρίσης ).
Επιπλέον , τ ο διάστηµα προσθέτει µία νέα διάσταση σε π ολλ ούς τ οµείς της επιστήµης και της
τεχνολ ογίας , σ υµβάλλοντας στην καλύτερη κατανό ηση τ ου κ όσµ ου εντ ός τ ου οπ οί ου
διαβιούµε . Η επιστήµη το υ διαστήµατος έχει καταστεί αναπόσπαστ ο µέρ ος της
επιστηµονικής πρ οόδο υ σ τ η σύγχρ ονη κ οινωνία .
9Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις , οι δ ορυ φ ορικές υπηρεσίες έχ ουν στρατηγικήαξία για την
Ευρώπη, όπ ου συ νυπάρχο υν οικον οµικ οί , κ οινω νιακοί και πολιτικοί παράγο ντες :
• ένας οικο ν οµικός παράγο ντας , λόγω της ισχυρής επιρροής τ ου διαστηµικού τµήµατ ος .
Ακόµα και όταν πρόκειται για επιχείρηση µεγάλης κλίµα κας , η επένδ υση για συ νεισφορά
στο διαστηµικό hardware παραµένει χαµηλστη συν ολικήαλυσίδα της αξίας υπηρεσιών
επικοινωνιών και πληροφ όρησης - αλλά αποτελεί παρ΄όλα αυτά το επιτρεπτικό µέ ρ ος τ ου
συστήµατος .
• ένας κ οινωνιακό ς παράγο ντας , όταν τµήµατα της κ οινωνίας εξαρτώνται σε αποφασιστικό
βαθµό απ ό την υπηρεσία τ ους όπως οι επικοινω νίες , η πλοήγηση και ο προσ διο ρισµό ς
στίγµατος . Αυτό ισχύει για τις περιοχές χωρίς επαρκήεπίγεια υποδ οµή , καθώς και για τις
πυκνοκατ οικηµένες περιφέρειες τ ου πλανήτη .
• ένας π ολιτικός παράγο ντας ασφάλειας καθώς και ένα µέσ ο παγκ όσµιας επιρροής , εφό σο ν
µία ανεξάρτητη δορ υφ ορικήδυ νατότητα διασφαλίζει τον έλεγχο της χρή σης τω ν
συγκεντρωθεισών πληρ οφ οριών .
Τα δ ορ υφ ορικά συστήµατα πρέπει επίσης να απ οδείξο υν ότι απ οτελ ούν ένα στρατηγικόστοιχείο για την εξαγωγήκαι προώθηση τεχν ολογιών π ου α ναπτύσσο νται στην ΕΕ
.
Συνέβαλαν , επί παραδείγµατι , στην επίτευξη της παγκ όσµιας επιτυχίας του DVB ( Ψηφιακή
ΕκποµπήΕικό νας ).
Οι πτυχές διττής χρήσης ( για π ολιτικούς και στρατιωτικούς σκ οπο ύς ) των δ ορυ φ ορικών
συστηµάτων δε ν έχ ου ν ταξιν οµηθεί , µέχρι σήµερα , σε υψηλήθέση στην ατζέ ντα της
Ευρώπης. Μέσω όµως τ ου ∆ορ υφ ορικο ύ Κέντρο υ της ∆υτικοευρωπαϊκής ΄Ενωσης ( ∆Ε Ε), η
Ευρώπη απέκτησε κάποια εµπειρία στη διττήχρή ση . Η ένταξη τ ου ∆ ορυφ ορικο ύ Κέντρο υ
της ∆ΕΕ στην ΕΕ µπ ορεί να αν οίξει νέ ους δρ όµ ο υς για κ οινήχρή ση
∆εν υπάρχει καµία αµφιβολία ότι τα σ υστήµατα δο ρυφ ο ρικών επικοινωνιώ ν και
πληροφ όρησης θα διαδραµατίζο υν διαρκώς µεγαλύτερ ο ρ όλ ο σε µία κ οινω νία βασισµένη
στην πληροφ όρηση και τη γνώση . Για να εξασφαλιστεί η ελευθερία δράσης , η Ευρώπη
πρέπει να διαδραµατίσει ένα ρ όλ ο στ ον καθ ορισµό και τη διαµ όρφωση τέτοιων συστηµάτω ν ,
καθώς και στη θέσπιση κανό νων και προτύπω ν για τ ο µέλλ ον . Αυτό θα εκφραστεί µε τ ον
καθορισµ ό τ ου τρ όπο υ χρήσης το υς και την ενθάρρυν ση κ οινωνικών αιτηµάτων ( πχ
τηλεϊατρ ική , τηλε- εκπαίδευση ήτηλε - εργασία).
Εξετάζο ντας συ ν ολικά το διάστηµα καθίστανται εµφανήτα κ οινά χαρακτηριστικά τωνεφηρµοσ µένων τεχν ολ ογιών και οι ισχυρ οί δεσµ οί µεταξύ των διάφ ορων διαστηµικών
δραστηριοτήτων
. Μία αποτελεσµατικήστρατηγικήγια το διάστηµα πρέπει συνεπώς να
περιλαµβάνε ι τα ακόλ ουθα στ οιχεία :
• ανεξάρτητη και επιτρεπ τήπρόσβαση στο διάστηµα
• ευρεία ερευνητική και τεχνολ ογικήβάση µε βιοµηχανικήδ υνατ ότητα σχεδιασµ ού ,
παραγωγής και λειτουργίας δ ορυφ ορικών σ υστηµάτων
• κατάλλη λη επίγει α υποδ ο µή
• ένα καν ονιστικό πλαίσιο για εναρµ ονισµένη ανάπτυξη της κ οινωνίας τω ν πληρ οφ οριών ,
συµπεριλαµβανοµένων των πτυχών της διαχείρισης των συχν οτήτων και των τρ οχιακών
διαστηµάτων .
10•o ργανωµέ νη πρ όσβαση στην αγορά και καθεστώς ελέγχο υ των εξαγωγών .
4. ΜΙ Α ΣΤ Ρ ΑΤ ΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗ Ν Α ΝΤ ΑΠΟΚ Ρ ΙΣΗ Σ ΤΙ Σ Α ΝΑΓΚ ΕΣ ΚΑ Ι Σ Τ ΙΣ ∆Υ ΝΑ ΤΟ ΤΗΤ ΕΣ
Λόγω της στρατηγικής σηµασίας του όσ ον αφ ορά τις οικ ον οµικές , κ οινωνιακές και πολιτικές
διαστάσεις και της συνεισφο ράς τ ου στην οικ ον οµικήπρ ό οδ ο , οι κυβερ νήσεις επενδ ύ ουν
συνεχώς στ ο διάστηµα . Αυτήη επέν δυση έχει δύ ο βασικούς στ όχ ου ς , συγκεκριµένα την
κάλυψη κυβερνητικών και πολιτικών αναγκών σε τ οµείς όπως η άµ υνα , η επιστήµη ή οι
δηµ όσιες υπηρεσίες και την α νάπτυξη των υπο δ οµών µιας σ ύγχρο νης κ οινωνίας , πο υ µ ε τ η
σειρά της ενθαρρύνει την εµ φάνιση νέω ν αγ ορών και υπηρεσιών .
Η προ ο δευτικήενσωµάτωση δ ορυφ ορικών συστηµάτων και υπηρεσιών στην κ οινωνία µαςέχει δηµιουργήσει δυνατ ότητες για τη δηµιο υργία εσ όδων στις αγ ορές δ ορυ φ ορικών
υπηρεσιών και υπηρεσιών εκτόξευση ς
. Αυτά τα έσο δα δηµι ουργ ού νται µέσω µιας
πολυσύν θετης αλληλεπίδρασης µεταξύ των αρ µ όδιων για τη λήψη αποφάσεων - που
χρειάζονται διαστηµικά µέσα για πολιτικούς σκ οπο ύς , της βιο µηχανίας - π ου παράγει
δο ρυφ ορικά συστήµατα για τ ους πελάτες της , και των προ µηθευτώ ν εξ οπλισµού χρηστών και
των παρεχό ντων υπηρεσίες - για το υς οπ οί ους οι δο ρυ φ όρ οι είναι επιτρεπτικά όργανα .
Σηµαντικοί κύκλοι εργασιών στις κατιούσες αγ ορές υπο δηλών ου ν ότι πρέπει πλέο ν οιδηµ όσιες αρχές να περιορίσ ου ν τ ο ρ όλο τ ους
. ΄Οµως, η στρατηγικήδιάσταση και οι πτυχές
διττής χρήσης τ ου διαστήµατος σηµαίνο υν ότι η τεχν ολ ογία δεν αναπτύσσεται σε µία πλήρως
ελεύθερη αγορά . Συ νεπώς, η περαιτέρω ανάπτυξη τ ου τ ο µέα τ ου διαστήµατος σήµερα
απαιτε ί πράγµατι µία ανανεωµένη δηµ όσια δέσµευση και ένα µ ό νιµο ρ όλ ο για τις δηµ όσιες
αρχές- συµπεριλαµβανοµέ νων εθνικών , π ολυεθνικών και διακυβερνητικών συνεισφ ορών ,
καθώς και την π ολιτικήδέσµευση της ΄Ενωσης .
Παρ ΄όλα αυτά , εξετάζ οντας τις βελτιωµένες δ υνατό τητες απ όδ οσης των επενδύ σεων , το
διάστηµα πρέπει , οσάκις είναι εφικτό , να πρ οσελκύει επιπλέον επενδ ύσεις ενθαρρύ ν οντας τη
δέσµευση της βιοµηχανίας και τ ου ιδιωτικο ύ τ οµέα µέσω εταιρικών σχέσεων
δηµ όσιου / ιδιωτικο ύ τ οµέα ( ΡΡΡs). Κατά τη µεταστρ οφήπρ ος µία ανταγωνιστική , δυ ναµική
και βασισµένη στη γνώση οικο ν οµία , η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει ένα τρ όπ ο ώστε οι
διάφορ οι φ ορείς να σ υνεργάζ ονται και να δράττ ουν τις ευκαιρίες , π ου αποσκ οπ ού ν στην
κάλυψη των αναγκών τω ν αγ ορών και της κ οινωνίας .
Το άν οιγµα τω ν αγ ορών απαιτεί µία εποικοδ ο µητικήαλληλεπ ίδραση µεταξύ των εταίρων στ οπλαίσ ιο των ΡΡΡ
s. Αυτό µπ ορεί να ξεκινήσει µ όν ο µε την ε δραίωση και την ενίσχυση τ ο υ
διαλόγο υ για την επεξεργασία των στρατηγικών πτυχών τω ν διαστηµικών επικοινωνιών ,
συστηµάτων πληρο φ όρησης και υπηρεσιών στ ο πλαίσιο της κ οινωνίας των πληρ οφ οριών .
΄ Ολες αυτές οι εκτιµήσεις ο δηγο ύν στο συµπέρασµα ότι µία ενιαία στρατηγική για το
διάστηµα πρέπει να επιδιώκει τους ακόλ ουθ ο υς τρεις στόχ ο υς :
(1) ε νίσχυση της βάσης ,
(2) βελτίωση της επιστηµο νικής γνώσης , και
(3) αξιοπ οίηση των οφελών για τις αγορέ ς και την κ οινω νία .
Οι τρεις στόχ οι είναι αδιάσπαστοι και πρέπει να επιδιώκο νται από κοιν ο ύ . Η πρ όκληση για
την Ευρ ώπη συνίσταται στην οργάνωση αυτής της συ νιστώσας εντ ός διαφ ορετικών ν ο µικών
και κανονιστικών πλαισίων αλλά µε συνεκτικ ό τρ όπ ο .
114.1. Ενίσχυση της βάσης
Τεχν ολογία τ ου διαστήµατο ς
Μία ευρεία τεχνολογικήβάση υπ οστηριζ όµενη από προγράµ µατα τεχν ολ ογίας και επίδειξης
αποτελεί προϋπ όθεση για την έγκαιρη ανάπτυξη νέων υπηρεσιών και τη διαρκήπαγκόσµια
ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής διαστηµικής βιοµηχανίας . ∆ύ ο από τ ους βασικούς
παράγοντες επιτυχίας είναι " χρόν ο ς για την αγορά " και" προώθηση των προτ ύπων ". Οι
διαφορές µεταξύ τω ν χρ ονικών κύκλων για την ανάπτυξη της τεχν ολ ογίας και τ ου ρ υθµ ού
εξέλιξης της αγοράς σηµαίν ου ν ότι οι διαστηµικές τεχνολ ογίες πρέπει να καθ ορίζ ονται και να
αναπτύσσονται πρ οβλέπο ντας τις ανάγκες .
Λαµβανοµένω ν υπ όψη τω ν επεν δυτικών διαφορώ ν µεταξύ τ ου ε υρωπαϊκού διαστηµικούκλάδου και των ανταγωνιστών τ ου στα διαστηµικά συστήµατα και τις επίγειες λύσεις
, πρέπει
να υι οθετηθεί µία ισχυρήκαι καινοτ όµ ος προ σέγγιση της διαστηµική ς τεχν ολογίας . Αυτό
πρέπει να βασιστεί σε ένα γ όνιµ ο διάλογ ο µεταξύ προ µηθευτών και χρηστών τεχν ολ ογίας
και, επί παραδείγµατι , επιχε ιρήσεων που συµ µετέχο υν στην κ οινω νία των πληρ οφ οριών . Σε
ορισµένες περιπτώσεις , οι διαστηµικές τεχν ολ ογίες µπ ορ ού ν να πρ οωθήσ ουν νέες υπηρεσίες -
ενώ σε άλλες , οι νέες υπηρεσίες προωθ ο ύν τις τεχνο λ ογίες . ΄Ενας τέτ οιο ς διάλογ ος θα
επιτρέψει το συγχρ ονισµ ό τ ου χρ όν ου για την αγ ορά µε τις διάφορε ς κινητήριες δυ νάµεις ,
έτσι ώστε να διασφαλιστεί η συνοχήολόκληρης της τεχν ολ ογική ς αλυσίδας απ ό τ ο διάστηµαµέχρι το έδαφ ος
.
Χάρη στα προγράµµατα έρε υνας και τεχνολ ογικής ανάπτυξης της ΕΥ∆ , της ΕΕ και των
κρατών, υπάρχει µία στέρεη τεχν ολ ογικήβάση στην ε υρωπαϊκήβιοµηχανία , στα ευρωπαϊκά
κέντρα έρευνας και το ν ευρ ωπαϊκό ακαδηµαϊκό χώρ ο . Πρέπει να εν θαρρυνθ ού ν οι
προσπάθειες για το συ ντ ονισµ ό αυτώ ν τω ν πρ ογραµµάτων . Επιπλέον, πρέπει να ε νισχυθεί ο
διάλογο ς µε την κοιν ότητα τω ν χρηστών πρ οκειµέν ου να διασφαλιστεί ότι δεν λείπουν οι
δυνατ ότητες νέων υπηρεσιών , λαµβάνο ντας υπ όψη την ευρωπαϊκήισχύ - ιδίως την ηγετική
θέση που κατέχει παγκοσµίως στ ο ν τ οµέα των κινητών τηλεπικοινωνιών και στην εισαγωγή
νέων κινητών υπηρεσιών και εφαρµ ογώ ν π ολυµέσω ν .
Για το σκ οπ ό αυτό , η διαδικασία τεχνολ ογικής ανάπτυξης πρέπει να επιδιωχθεί µέσω της
εφαρµογής τριών διαφορετικών συντ ονισµέ νων δραστηριοτήτω ν :
• ανάπτυξη βασικών τεχνολ ογιών , πο υ θα επιδιωχθεί βασικ ά µε δηµ όσια στήριξη ,
• έγκαιρη επίδειξ η αναπτυγµένων τεχν ολ ογιών µέσω πιλοτικών έργων και δραστηρι o τήτων
επαλήθευσης , στα οπ οία συµµετέχ ου ν απ ό κ οιν ού ο δηµ όσιος τ οµέας και εµπορικές
επιχειρήσε ις , και
• ανάπτυξη εφαρµογώ ν και υπηρεσιών π ου θα καθ οδηγ ού νται από τις εκτιµήσεις της
αγοράς και τη ζήτηση των χρηστώ ν .
Αυτοί οι διαφορετικοί τύποι τεχ ν ολογικής δραστηριότητας θα α ναπτυχθο ύν λαµβάν ονταςυπόψη τ ους διάφ ορ ους βαθµ ούς συµµετ οχής της βιοµηχανίας σε κάθε επίπεδο καθώς και τ ον
ειδικό ρ όλ ο τω ν ΜΜΕ στη διαδικασία καινοτοµίας
.
Πρόσβαση στ ο διάστηµα
Η πρόσβαση στ ο διάστηµα αποτελεί πρ οϋπ όθεση και ένα επιτρεπτικό παράγοντα για την
Ευρώπη όσ ον αφ ορά την ανάληψη έργων και την ανάπτυξη υπηρεσιών π ου βασίζο νται σε
12στοιχεία σχετικά µε το διάστηµα . Πρέπει επίσης να παραµείνει σε ανεκτά , από οικο ν οµική
άποψη, επίπεδα. Οι ε υρωπαϊκοί εκτ οξευτές πρέπει να διατηρήσου ν µία ανταγω νιστική θέση
στην παγκόσµια αγ ορά υπηρεσιών εκτόξευση ς , που εξελίσσεται συνεχώς και ταχέως .
Η εµφάνιση νέω ν εκτ οξευτών στην παγκόσµια σκηνήαπαιτεί συνεχήπρ οσαρµ ογήτω νευρωπαϊκών προσφ ορώ ν
. Η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας τ ου Ariane 5 αποτελεί
συνεπώς πρ οτεραιότητα , ιδίως µέσ ω βελτιώσεων το υ εκτοξευτήπο υ απ οσκ οπεί στη µείωση
του ειδικού κ όστ ους εκτόξευσης . Μεσ οπρ όθεσµα , η πρ οσθήκη µικρών και µεγάλων
εκτοξευτών ευρωπαϊκής κατασκευής θα συµπληρώσει τ ο φάσµα των υπηρεσιών εκτ όξευσης .
Προετ οιµάζ οντας το µέλλ ον , πρέπει να αναληφθ ούν έγκαιρη ανάπτυξη και προκαταρκτικές εν
πτήσει επιδείξε ις νέων σ υστηµάτων π ου µπ ορεί να απαιτηθο ύν για πιο µακρ οπρ όθεσµ ο
ανταγωνισµό . Η διατήρηση το υ ευρωπαϊκο ύ διαστηµικού κέντρ ο υ στ ο Κο υρ ού σ ε κατάλληλα
επίπεδα συνδέεται αναπ όφευκτα µε αυτ ό .
Η ανάπτυξη καινοτ όµω ν τεχν ολ ογιών , νέω ν εκτ οξευτών και σταδίων και της συναφ ού ς
επίγειας υποδ οµής θα συ νεχίσει να απαιτεί δηµόσια στήριξη . Πρ οκειµέν ου η Ευρώπη να είναι
σε θέση να καλύπτει αυτές τις δαπάνες , καθίσταται επίσης αναγκαία η επιδίωξη
συµπληρωµατικών ιδιωτικών επενδύσεω ν , οσάκις θα υπάρχει από δ οση των επεν δύσεων
εντό ς λ ογικού χρ ονικο ύ πλαισίου .
4.2. Βελτίωση της επιστηµονικής γνώ σης
Τα διαστηµικά συστήµατα παρέχου ν µ ο ναδικά µέσα για την εξερεύνηση τ ο υ ηλιακού
συστήµατος και το υ σύ µπαντο ς , παρέχου ν διαρκήροήάµεσα συγκρίσιµων παγκ όσµιων
δεδ οµέ νων για την καταν όηση τ ου πλανήτη µας και την ατµ όσ φαιρά του , και επιτρέπου ν
πρόσβαση στη µικρ οβαρύτητα . Αποτελού ν επίσης ισχυρ ούς και ελκυστικούς παράγοντες
υποκίνησης για την εκπαίδευση σπ ουδαστών και ερευνητώ ν σε διάφ ορ ους τεχνικού ς τ οµείς
και αποτελού ν αναπ όσπαστο µέρ ος των οργάνων της επιστηµ ονικής κ οιν ότητας . ΄Ετσι, η
επιστήµη του διαστήµατος συµβάλλει και στην τεχν ολογική καιν οτο µία , στην
ανταγωνιστικότητα της βιοµηχανίας καθώς και στην εκπαίδευση και κατάρτιση .
Είναι συνεπώς σηµαντικό για την Ευρώπη να επιζητεί εξέχοντα θέ µατα της επιστήµης τ ουδιαστήµατος και βασισµένες στ ο διάστηµα συ νεισφορέ ς για την καταν όηση τ ο υ κλίµατος και
του πλανήτη µας
:
• η συµπεριφορά τ ου ήλι ου και η επίδρασή τ ο υ στη γη ' η πρ οέλευση τ ου ηλιακού
συστήµατος και η εξέλιξη των πλανητών τ ου συµπεριλαµβανο µένης της γης ' η πρ οέλευση
και η εξέλιξη των άστρων , πλανητικών συ στηµάτων και παρ όµ οιων µε τη γη πλανητών -
συµπεριλαµβανοµένης της πιθαν ότητας ανακάλυψης ζωής σε αυτ ού ς ' η δ οµή, η εξέλιξη
και ο πρ ο ορισµ ός το υ σ ύµπαντ ος και οι θεµελιώδεις ν όµ οι π ου το διέπ ουν ,
• και, διαρκώς µεγαλύτερης σηµασίας , η διερεύ νηση των φαιν οµένω ν της παγκόσµιας
αλλαγής και όλων των σηµαντικών θεµάτων τω ν γεωεπιστηµών : τ ο εσωτερικ ό της γης , το
φυσικό κλίµα της , η γεώσφαιρα / βιόσφαιρά της , η ατµ όσφαιρα και τ ο θαλάσσιο
περιβάλ λον , και ο αντίκτυπός τ ους στα ανθρώπιν ο γέν ος .
Η Ευρώπη έχει απ οκτήσει δυ νατότητες σε όλ ους το υς κλάδ ους τ ου διαστήµατος ,
συµπεριλαµβανοµένων των διαστηµικών πτήσεων τ ου α νθρώπο υ . Συµµετέχει ως εταίρος στ ο
∆ιεθνή∆ιαστηµικό Σταθµό (ISS), ως µία πρακτικήεναλλακτικήλύση για την ανάπτυξη
πλήρους διαστηµικής και επίγει ας υπο δ οµής για διαστηµικές πτήσεις του α νθρώπ ου µε ίδια
µέσα. Σήµερα τ ο εν διαφέρο ν πρέπει να επικεντρωθεί στη βελτιστοπ οιηµένη χρήση το υ ISS
ως µία ευρωπαϊκή υπ οδ οµή έρευνας για όλο υς τ ους κλάδ ους της επιστήµης τ ου διαστήµατο ς
13- ειδικότερα βι οεπιστήµες και φυσικές επιστήµες , ε φηρµ οσµένη έρευνα , ανάπτυξη
τεχνολ ογίας και επαλήθευση - και ως ένα ισχυρ ό εκπαιδευτικό µέσ ο και µία δ οκιµαστική
βάση για το " επό µεν ο βήµα " στην εξερεύνηση τ ο υ διαστήµατ ος απ ό τ ο ν άνθρ ωπο : την
εξερεύνηση τ ου ηλιακού συστήµατ ος .
T α πρ ογράµµατα της ΕΥ∆ – Horizons 2000 for Space Science, Living Planet for Space-based
Earth Science – και η εκµετάλλευση του ∆ιεθν ο ύς ∆ιαστηµικού Σταθµο ύ , ειδικότερα για τις
βιοεπιστήµες και τις φυσικές επιστήµες , θεωρ ο ύνται ως πρ ογραµµατικές αναφ ορέ ς για
διαστηµικές επιστηµονικές δραστηριότητες στην Ευρώπη . Οι δραστηρι ότητες πρ οωθ ού νται
από επιστήµο νες και τα κράτη µέλη θέτ ουν πρ οτεραιότητες βάσει άριστα ο ργανωµένω ν
επανεξετάσεων από οµ ολ όγο υς . Οι υπερέχ ουσες ευρωπαϊκές επιστηµο νικές προσπάθειες
µπορ ού ν να συµπεριληφθ ούν στ ον Ευρωπαϊκό Χώρ ο ΄Ερευνας , κατόπιν της γν ώµης τ ου
Ευρωπαϊκού Κοινοβ ούλι ου ότι η Ευρωπαϊκή΄Ενωση πρέπει να υι οθετή σει µία πιο ισ όρρ οπη
προσέγγιση τ ου διαστήµατος υπ οστηρίζο ντας σθε ναρά τ όσ ο την επιστηµο νική όσ ο και την
πρακτική χρήση της έρευνας τ ου διαστήµατος .
4.3. Αξιοποίηση των οφελών για τις αγορές και την κοινωνία
Το νέ ο σηµαντικό στ οιχείο της στρατηγικής αφορά την εκµετάλλευση της τεχνικής
δυναµικότητας της διαστηµικής κοιν ότητας µε στόχ ο την αξι οποίηση τω ν δ υνατ οτήτων της
αγοράς και την ικανοπ οίηση των νέω ν αιτηµάτων της κοινω νίας µας .
Ο βέλτιστος συ νδυασµ ό ς διαστηµικών συ στηµάτων και συµβατικής επίγειας υποδ ο µής ,
καθώς και η ολοκλήρωση µελλ οντικών διαστηµικών συστηµάτων και υπηρεσιών
πληροφ όρησης και επικοινωνίας , δηµι ουργεί νέες πρ ο οπτικές . Τέτ οιες πρ ό οδ οι απ οτελ ούν
βασικό στοιχείο για οιαδήπ οτε π ολιτική οντ ότητα στ ο σύγχρ ον ο κ όσµ ο π ου επιζητεί να
διασφαλίσει τη βιώσ ιµη ανάπτυξη .
Η αποτελεσµατικήεκµετάλλευση απαιτεί τη συµµετοχήτελικών χρηστών από τ ο στά διοσχεδιασµού µέχρι την λειτ ουργικήανάπτυξη
. Και στην περίπτωση αυτή , η επιτυχία της
εξαρτάται από τον επ οικο δ οµητικό διάλογ ο µεταξύ όλων τω ν ε νδιαφερ οµέν ων µερών από τ ο
δηµ όσιο και το ν ιδιωτικό το µέα , σε εθνικ ό και ευρωπαϊκό επίπεδο .
Οι δορ υφ ορικές επικοινω νίες - πο υ περιλαµβάνουν πωλήσεις δ ο ρυφ όρων , επίγειου ς σταθµ ού ς
και χρόν ο α ναµετάδ οσης , υπηρεσίες επικοινω νιών καθώς και την αγ ορά εκτ οξευτών -
αποτελεί τη µεγαλύτερη ενιαία πηγήεσό δων στην εµπ ορικό διαστηµικό τ οµέα . Εν όψει των
σαφών πρ ο οπτικών για από δ οση των επεν δύσεων , α ναµένεται ότι επενδ υτές απ ό τη
βιοµηχανία και τον ιδιωτικό τ οµέα θα εντ οπίσο υν δυ νατότητες και θα πρ οβού ν σε
στρατηγικές επιλογές . ΄ Αλλες δορυφ ορικές επιλογές , µε περι ορισµένες ήπιο
µακροπρ όθεσµες πρ ο οπτικές απόδ οσης των επενδύ σεων , απαιτού ν π ολιτικά προωθ ούµε νες
πρωτοβο υλίες για τη συνέ νωση της ζήτησης . Ε ν πρ οκειµένω , οι δηµ όσιες αρχές πρέπει να
αναλάβουν πρωτ οβ ουλία και να επιδιώξου ν τη δέσµευση της ε υρωπαϊκής βιοµηχανίας .
Η µετεωρ ολογία έχει αναπτυχθεί ως συγκεκριµέν ο παράδειγµα µιας τέτ οιας πρ οσέγγισης .
Στις υπηρεσίες µετεωρ ολογικών προβλέψεων ο ρ όλ ος τω ν δ ορυφ όρω ν είναι
αδιαµφισβήτητος . Η ε υρωπαϊκήσυνεισφορά επιτυγχάνεται µέσω της EUMETSAT και
αποτελεί µέρ ος µιας ουσιαστικά παγκόσµιας υπηρεσίας παροχής δεδ ο µένων .
ΤοGALILEO, που σήµερα βρίσκεται στο στάδιο καθ ορισµο ύ τ ου , απ οτελεί παράδειγµα
συγκεκριµένου έργ ου πο υ θα παράσχει στην Ευρώπη έ να παγκόσ µιο δ ορυ φ ορικό σύστηµαπλοήγησης για πολιτικούς σκ οπο ύς
. ∆εδ οµέ ν ου ότι ακόµα η Ε υρώπη αναζητεί µία συ νεκτική
προσέγγιση όσ ον αφ ορά τις ανάγκες παρατήρησης και διαµορφώ ν ονται ιδέες σχετικά µε µία
14πρωτοβο υλία για Παγκόσµια Παρακολ ούθηση για τ ο Περιβάλλον και την Ασφάλεια
(GMES). Αυτήη πρωτοβ ουλία καλύπτει πτυχές τ ου παγκ όσµιο υ περιβάλλοντ ος και της
πολιτικής ασφάλειας , ενώ ταυτ όχρ ονα προσ φέρει δυ νατότητες για την ικαν οπ οίηση των
αναγκών πο υ θα ανακύψο υν από την κ οινήεξωτερικήπ ολιτικήκαι πολιτικ ήασφάλειας της
Ευρώπης.
4.3.1. ∆ορυφορικές επικοινωνίες
Με την εµφάνιση ισχυρών και επιτυχηµένων επιχειρήσεων της ΕΕ στ ο τ οµέα των
τηλεπικοινωνιών και της τεχν ολ ογίας των πληροφο ριών , π ου καλύπτου ν τ ο φάσµα τω ν
σταθερών , κινητών και σχετικών µε τη ν εκπ οµπήεφαρµ ογώ ν , η βιοµηχανία έχει αναλάβει
την ευθύ νη τ ου εντ οπισµ ού και καθ ορισµο ύ τω ν εµπ ορικών δυ νατοτήτων της αγ οράς για την
ανάπτυξη διαστηµικής υποδ οµής .
Στηριζόµενες στη θέση τ ους , οι επιχειρήσεις και η βιοµηχανία προετ οιµάζ ουν σήµερα ε νεργά
τα συστήµατα πο υ απαιτού νται για να ανταγωνιστο ύν τις νέε ς αγ ορές πο υ αν οίγ ονται από την
ταχύτατη ανάπτυξη των βασισµένων στ ο ∆ιαδίκτυο ε φαρµ ογών . Οι εξελίξεις αυτές θα
παρέχουν ευρυζ ωνικήπρό σβαση στο ∆ιαδίκτυο και αµφίδρ ο µες υπηρεσίες µέσω
βελτιωµένων δ ορυφ ορικών συστηµάτων εκπο µπής .
΄ Οµως, η επιτυχία του δ ορ υφ ορικού τ οµέα είναι εύθ ραυστη . Μετά τ ο ισχυρό κύµα
σταθεροπ οίησης πο υ γν ώρισε , την περασµένη δεκαετία , η διαστηµικήβιοµηχανία σε
ολ όκληρο τ ον κόσ µ ο , λιγοστ οί κατασκευαστές δ ορ υφ όρων παραµέν ουν ενεργ οί και ικαν οί να
παράσχουν πλήρη " έτ οιµα συστήµατα ". ΄Οσον αφο ρά τις επιχειρήσεις δορ υφ όρων η επιλογή
των πρ οµηθευτών είναι συν επώς περιορισµέ νη , και µπορεί επίσης να επηρεαστεί , στ ο βαθµ ό
που τα καθεστώτα αδειών εξαγωγής εξαρτώνται απ ό π ολιτικές αποφάσεις π ου λαµβάνο νται
εκτός της Ε υρώπης . Στο πλαίσιο αυτ ό , η επίτευξη βιώσιµου ανταγωνισµ ού στη ν εµπ ορική
αγορά απαιτεί ισχυρήευρωπαϊκήβιοµηχανία - πο υ, µε τη σειρά της , χρειάζεται σαφή
ευρωπαϊκήδέσµευση εκ µέρ ους όλων τω ν φ ορέ ων για τη βελτίωση των δραστηριοτή τω ν
Ε& Α στο σ υγκεκριµένο τ οµέα .
Ακόµα και αν οι δ ορυ φ ορικές επικοινωνίες έχο υν έ να εµπ ορικ ό πρ οσανατ ολισµό της αγ οράς ,
η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να διευκ ολύνει την ανάπτυξη κατιουσώ ν εφαρµ ογώ ν .
Πράγµατι , οι κ οινωνικές / συ νεργιστικές πολιτικές στην ΕΕ ( εκπαίδευση , υγεία, περιφερειακή
ανάπτυξη , συνεργασία µε τρίτες χώρες ,e - E u r o p e ) µπ ορ ούν να απ οτελέσ ουν πλαίσια όπο υ οι
δο ρυφ ορικές επικοινω νίες να συµβάλου ν ε νεργά στ ους καθ ορισµέν ους στ όχ ους .
Επίσης, οι δ ορ υφ ορικές επικοινω νίες αντιµετωπίζου ν ισχυρ ό ανταγωνισµ ό απ ό επίγειες
υπηρεσίες σε εµπ ορικές εφαρµ ογές . Καίτοι η πλήρης ελευθέρωση τω ν αγ ορώ ν
τηλεπικοινωνιών στην ΄Ενωση έχει παράσχει δυνατ ότητες για την ανάπτυξη εναλλακτικών
τεχνολ ογιών , τα δ ορυφ ορικά συστήµατα είναι εκ φύ σεως διεθνικού χαρακτήρα και απαιτούν
ένα έντ ονα εναρµ ο νισµέν ο ε υρωπαϊκό καθεστώς χορήγησης αδειών πρ οκειµέν ο υ να
επωφελούνται απ ό καν ο νιστικά κίνητρα . ΄Ετσι, µπορεί να καταστεί αναγκαία µία
εναρµο νισµένη ε υρωπαϊκήπροσέγγιση για το ρ όλο και τη θέση των υπηρεσιών δ ορυφ ορικών
επικοινωνιών έ ναντι αυτών πο υ παρέχ ονται µέσω υπ οδ οµώ ν επίγειου δικτύ ου . Η
πρωτοβο υλία της Επιτροπής για τη βελτίωση της πολιτικής πλαισίου για το φάσµα στη ν
Ευρώπη πρέπει να θεω ρηθεί ως βήµα πρ ος αυτή την κατεύθυνση9.
9Πρόταση απόφση ς του Ευ ρωπαϊκού Κοινοβουλ ίου στο Συµβούλιο σχετικά µε έν α κα νονιστικό πλαίσιο για τη ν
πολιτική για το ραδιοφάσ µα στ ην Ευρ ωπαϊκή Κοινότητα COM (2000)407, 12 Ιουλίου2000
15Επιπλέον , υπάρχει ανάγκη παρακολ ούθησης της πλήρου ς εφαρµ ογής της σ υµφωνίας της
∆ΟΕ( ∆ιεθνής Οργά νωση Εµπο ρίου ) για τις βασικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες
( συµπεριλαµβανοµέν ο υ τ ου εγγράφ ου α ναφ οράς σχετικά µε αυτές τις υπηρεσίες ). Στις
επικείµενες διαπραγµατεύσεις - όπως ηGATS 2000 - θ α υπάρχου ν δυνατ ότητες επίτευξης
περισσότερων δεσµεύσε ων σχετικά µε τις δ ορ υφ ορικές υπηρεσίες και , επιπλέον, θα ζητηθεί
από τρίτες χώρες να καταργήσουν τις ισχύ ουσες απαλλαγές του Μάλλον Ε υνοο ύ µ ενο υ
Κράτους ( ΜΕΚ) στ ους συγκεκριµέν ους τ οµείς .
Σε κοιν οτικό επίπεδο , τ ο σχέδι ο δράσης για τ ους δο ρ υφ όρ ους10π ου εφαρµ ό ζεται σε στενή
συνεργασία µε τις επιχειρήσεις δ ορυφ ορικών επικοι νωνιών παρέχει ένα πλαίσιο γι΄ αυτά και
άλλα ζητήµατα .
4.3.2. GALILEO
Με βάση την εµπειρία που απ οκτήθηκε στ ο πλαίσιο της EGNOS11για την ανάπτυξη εν ό ς
συστήµατος επέκτασης τ ου GPS και τ ουGLONASS, η Ευρώπη , αναγνωρίζ οντας τη σηµασία
ενό ς παγκόσ µιου συστήµατ ος δ ορυ φ ορικής πλοήγησης σχε διασµέν ου ω ς έ να σύστηµα για
πολιτικούς σκ οπ ούς , ξεκίνησε τ ο στάδιο καθ ορισµο ύ τ ου GALILEO.
ΤοGALILEO διαδραµατίζει αποφασιστικό ρ όλ ο στη δηµιο υργία εν ός ολ οκληρωµέ ν ου
ευρωπαϊκού συστήµατ ος , διασφαλίζοντας επαρκήαπόδ οση και οικ ον οµικήαξία σε π οικίλους
τοµείς, συµπεριλαµβανοµέ νων των µεταφ ορών , τ ου χρ ον οπρ ογραµµατισµ ού , της ενέργειας
και των τηλεπικοινωνιών . Θα χρησιµοπ οιείται σε όλ ο υς τ ο υς τρ όπ ους µεταφ οράς όσ ον αφο ρά
την πλοήγηση , τη διαχείριση της κυκλοφ ορίας και του στ όλ ου , την παρακολ ούθηση , την
επιτήρηση , τις καταστάσεις επείγουσας ανάγκης και εφαρµ ογές µετάδ οσης πληρ οφ οριών . Η
βελτιωµένη απόδ οση τ ου GALILEO σε σύγκριση µε τα ισχύ οντα συστήµατα , όσ ον αφ ορά τις
ανώτερες τεχνικές και λειτουργικές παραµέτρ ους το υ , είναι ένα σηµαντικό στ οιχείο .
∆ιασφαλίζε ι την κυριαρχία της Ευρώπης σε κρίσιµες από άπ οψη ασφάλειας εφαρµογέ ς καιστην υπ οδ οµήτηλεµατική ς
.
ΤοGALILEO συνενώνει την ευ ρωπαϊκήπολιτικήαποφασιστικότητα και χρηµατοδ οτική
δέσµευση . Πρ οσφέρει τη δυνατ ότητα κινητ οποίησης το υ ιδιωτικού τ οµέα µέ σω Εταιρικών
Σχέσεων ∆ηµ όσιο υ / Ιδιωτικο ύ Τ οµέα , συν δυάζ οντας τ ους π ολιτικούς και καν ονιστικούς
κανόνε ς της Επιτροπής και τις τεχνικές και προγραµµατικές δεξιότητες της ΕΥ∆ µε τη
δέσµευση της βιοµηχανίας και των παρεχόντ ων υπηρεσίες στ ον το µέα τ ου διαστήµατος .
Σήµερα η πρ όκληση συνίσταται στην τεκµηρίωση της οικ ον οµικής και στρατηγικής πτυχήςεντό ς εν ό ς διεθν ούς πλαισίου
.
΄Ενα στοιχείο απο φασιστικής σηµασίας για την επιτυχή περάτωση του σταδίο υ καθ ορισµ ούαπαιτε ί τη συµφωνία σχετικά µε τη σύσταση µιας ε νιαίας ο ντότητας τ ου δηµ όσιο υ τ οµέα πο υ
να µπ ορεί να α ναλάβει λειτουργικές αρµο διότητες
. Επιπλέον , θα δηµιο υργηθεί το οργανωτικό
και θεσµικό πλαίσιο των Εταιρικών Σχέσεων ∆ηµό σιου / Ιδιωτικού Τ ο µέα τ ου GALILEO
ώστε να καταστεί δυ νατήη διαχρονικήεξέλιξη των ρ όλων τ ου δηµ όσι ου και τ ου ιδιωτικούτοµέα πρ οκειµέν ου να προ στατεύο νται τα αντίστοιχα συ µφέρ οντά τ ο υς
. Τ ο πλαίσιο αυτ ό
αναµένεται να συ νδέσει τ ο δηµ όσι ο τ οµέα , τ ου ς ιδιώτες επε νδυτές και τ ους χρήστες
10Σχέδιο δρά ση ς της Ε Ε : ∆ορυφορικές επικοινωνίε ς στην κοινωνία των πληροφοριών , COM(97)91
τελικό,5 Μ αρτίου 1997
11EGNOS: Ευρ ωπαϊκή υπηρ εσία υπ έρθ εση ς για τη γ εω στα τική πλοήγη ση (European Geostationary
Navigation OverlayService)
16προκειµέν ου να διασφαλιστεί µία οικον οµικά βιώσιµη υπο δ οµήκαι ταυτ όχρ ονα να παρέχεται
µία προστατευ όµενη υπηρεσία στ ον καταναλωτή .
Ιδιαίτερη προσ οχήδίνεται στη διεθνή σ υνεργασία , ιδίως στην πιθαν ότητα συ νέργειας µε τη
ΡωσικήΟµοσπ ον δία , π ου µπ ορεί να συµβάλει στην καταν οµήσυχ ν οτή των και στην ευρεία
εµπειρογνωµ οσύ νη στ ο συγκεκριµέν ο τ οµέα . Οµ οίως, οι ΗΠΑ µπορ ο ύν να πρ οσφέρ ο υν
σηµαντικά όσ ον αφ ορά τη σ υνεργασία για την καταν οµήτων σ υχν οτή των , την εµπειρία , την
τυποπ οίηση , αλλά και την ενίσχυση τ ο υ ανταγωνισµ ού . ∆ιάφ ορες άλλες χώρες έχ ου ν
εκφράσει ενδιαφέρο ν να συµ µετάσχου ν στ ο GALILEO, ένα αν οικτό σύστηµα εντ ός εν ός
ευρωπαϊκού πλαισίου .
ΤοGALILEO, ως µία π ολιτικήυποδ ο µή , δεν θίγει ζητήµατα ασφάλειας συναφή µε τη
διάθεση εν ός παγκ όσµιο υ σ υστήµατος δ ορ υφ ορικής πλοήγησης στ ον κ όσ µ ο .T α θέ µατα αυτά
θα εξεταστούν στ ο στά διο καθορισµ ού και επαλήθευσης .
4.3.3. Παρακολούθηση για το περιβάλ λον και την ασφά λεια
Την τελευταία δεκαετία , η Ευρώπη κατείχε ηγετικήθέση στ ους τ οµείς τ ου περιβάλλοντος και
της βιώσιµης ανάπτυξης . Επ΄ευκαιρ ία της 10 ης επετείου της ∆ιάσκεψης το υ Ρί ο , η Κοιν ότητα
δεσµεύεται σήµερα12για τη χάραξη µιας στρατηγικής που θα ε νσωµατώνει τη ν έν ν οια της
βιώσιµης ανάπτυξης σε όλ ου ς τ ους τ οµείς της π ολιτικής της ΕΕ . Ταυτ όχρο να , η διαρκώς
µεγαλύτερη σηµασία της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ έχει
οδηγήσει στην επικέντρωση τ ου ενδιαφέρ οντ ος στην αλληλεπίδραση µεταξύ της ανθρώπινης
διάστασης της περιβαλλοντικής πολιτικής και των γενικών ζητηµάτων ευρ ωπαϊκής
ασφάλειας , τόσ ο στ ο γεωπ ολιτικό πλαίσιο όσ ο και σχετικά µε την ευηµερία τω ν ευρ ωπαίων
πολιτών.
Η πτυχή “ περι βάλλον και ασφάλεια ” περιλ αµβάνει ένα γενικό πλαίσιο π ολιτικών θεµάτων
και ένα ευρύ φάσµα περιβαλλοντικών επιπτώσεων , τόσ ο σε ευρωπαϊκό όσ ο και σε παγκό σµιο
επίπεδο, πο υ απαιτεί συνεργασία εντ ός ε ν ός ολ οκληρωµέν ο υ και συ νεκτικού πλαισίου . Οι
επιπλέον αρµ οδι ότητες µιας µεγαλύτερης Ε υρώπης στ ο παγκόσµι ο πλαίσιο δηµιουργ ο ύν την
ανάγκη ανάπτυξης µιας ανεξάρτητης δυ ναµικότητας π ου θα στηρίζει τις περιφερειακές
περιβαλ λοντικές και σχετικές µε την ασφάλεια πολιτικές . Για το σκ οπ ό αυτ ό , η Ευρώπη
µπορεί να βασιστεί στην εµπειρία που έχει απ οκτηθεί σε διάφορα πλαίσια , πρ οκειµέν ου να
σχεδιάσει µία διαρθρωµένη πρ οσέγγιση για τη συλλογή , ανάλυση και διάδο ση δε δ οµένω ν .
΄Ενα άλλο ζήτηµα είναι η θέσπιση µιας π ολιτικής για ενιαία συλλογή και διαχείρισηπληροφ οριών
.
Η πληροφ όρηση π ου βασίζεται στο διάστηµα παρέχει µία ισχυρήβάση για την ανάπτυξη τηςπαρακολούθησης θεµάτων σχετικών µε το περιβάλλον και την ασ φάλεια και για τη στήριξη
της ανάπτυξης µεµ ον ωµένω ν ζητηµάτων και των αλληλεξαρτήσεών τους
. Ορισµένε ς
ανταγωνιστικές και συµπληρωµατικές πρωτοβουλίες για τ ον τ οµέα τ ου διαστήµατο ς , πο υ
µπορ ού ν να διαµ ορφωθ ού ν για να παρέχο υν υπηρεσίες παρακολ ούθησης και πληρ οφ όρησης ,
βρίσκονται στο στάδιο τ ου καθορισµ ού .
Μία πρωτοβουλία στ ο πλαίσιο της Παγκόσµιας Παρακ ολο ύθησης για τ ο Περιβάλλον και την
Ασφάλε ια (GMES) θα παράσχει το ν κ οιν ό σύν δεσµ ο µεταξύ των π ολιτικών απαιτήσεων της
Ευρώπης, αφεν ός, και των πρ οηγµένων τεχνικών και λειτο υργικών δ υνατ οτήτων π ου
12Συµπέρ ασ µα του Ευρ ωπαϊκού Συ µβουλίου για το περιβάλλον και τη βι ώσι µη ανάπτυ ξη . Ευρ ωπαϊκό
Συµβούλιο του Ελσίνκι , 10-11 ∆ εκε µβρίου 1999.
17παρέχουν οι δ ορυ φ όρ οι παρατήρησης , αφετέρ ου . Ο καθ ορισµ ός των ευρωπαϊκών απαιτήσεων
πληροφ όρησης σχετικά µε τ ο περιβάλλον και την ασφάλεια εντ ός τ ου γε νικού πεδίο υ της
GMES µπ ορεί να δηµιο υργή σει µία επαρκώς ισχυρήπ ολιτικήώθηση για τη βελτίωση
διάφορων - σε επίπεδ ο ΕΥ∆ , εθνικών, διµερώ ν- δο ρυφ ορικών πρωτ οβ ουλιών και έργων στην
Ευρώπη. Ταυτ όχρ ονα , θα καταστεί αναγκαίος ο εντ οπισµ ός των κε νών και η συγκέντρωση
πόρων για νέες πρωτ οβουλίες σχετικές µε την εκµετάλλευση των πληρ οφ οριών για το
διάστηµα , καθώς και η µεταστρ οφήπρο ς ένα αποτελεσµατικό συ ντ ονισµ ό και ένα γενικό
ενιαίο σχέδι ο δράσης .
Προπαρασκευαστικές δραστηριότητες στο πλαίσιο της GMES συγκέντρω σαν αντιπρ οσώπ ους
της Επιτροπής , της ΕΥ∆, εθνικών υπηρεσιών διαστήµατ ος , τηςEumestat και το υ κλάδ ου µε
σκοπ ό τη διατύπωση µιας λ ογικής εξήγησης για την απόκτηση α νεξάρτητης πρόσβασης στη ν
πληροφ όρηση π ου βασίζεται στο διάστηµα . Αυτό επιτυγχάνεται µ όν ο µέσω σ υνεργασίας
µεταξύ όλω ν τω ν ευρωπαίων φ ορέων , εξετάζ οντας :
• πολιτικές πτυχές πο υ πρ οωθ ού νται από τις πολιτικές για το περιβάλλον , την ασφάλεια και
την έρευνα , αλλά π ου περιλαµβάνου ν επίσης εισρο ές από π ολιτικές της ΕΕ για τη
διεύρυνση , τις εξωτερικές σχέσεις , την ανθ ρωπιστικήβοή θεια και την ανάπτυξη τρίτων
χωρών,
• τεχνικές πτυχές – π ου περιλαµβάνουν την επιδίωξη εν ός κ οιν ού πρ οσα νατολισµ ού για
ζητήµατα σχετικά µε το ν πρ οσδι ορισµ ό πρ οϊ όντω ν πληρο φ όρησης για τ ο περιβάλλον , τη
συλλογήδεδ οµέ νων βασισµένων στ ο διάστηµα , την επεξεργασία και διανοµή
πληροφ οριών , και τη διασφάλιση της κατάλληλης δορυ φ ορικής υπ οδ οµής ,
• θεσµικές/o ργανωτικές πτυχές για την εξέταση των δ υνατ οτήτων καταµερισµ ού
καθηκόντων µεταξύ των φ ορέω ν στην Ε υρώπη και στη διεθνήσκηνή ,
συµπεριλαµβανοµένων οικο ν οµικών πτυχώ ν σχετικά µε τις δυνατ ότητες πο υ πρ οσφέρει
µία εταιρικήσχέση του δη µ όσιου / ιδιωτικού τ οµέα .
΄Εχουν πρ οσδι οριστεί τρία συγκεκριµένα θέµατα για την εισαγωγήτων πρακτικών πτυχώντης ανάπτυξης µιας τέτ οιας πρωτ οβουλίας
:
• παγκόσµια αλλαγή ,
• περιβαλ λοντικήπίεση , και
• φυσικές καταστροφές και καταστροφές προκαλ ούµε νες απ ό α νθρώπινες δραστηριότητες .
Το πλαίσιο περιλαµβάνει τόσ ο τις ανάγκες πληρο φό ρησης για οριζ όντι ους θεµατικούς τ οµείς
( πχ ύδρευση ) όσ ο και πολιτικά ζητήµατα ( πχ ασφάλεια όσ ο ν αφ ορά τη γενικήευηµερία των
ευρωπαίων πολιτών ).
Η περιπλοκότητα τ ου ζητήµατ ος απαιτεί µία συγκεκριµένη πρωτοβ ουλία , µε βάση τις
προπαρασκευαστικές δραστηριότητες , η οπ οία θα συγκε ντρώσει όλ ους τ ο υς φ ο ρείς
προκειµέν ου να διασφαλιστεί ότι η Ευρ ώπη αναπτύσσει µία συ νεκτικήπροσέγγιση της
διαστηµικής παρατήρησης . Στο αρχικό στάδι ο αυτήη κ οινήπρ οσπάθεια θα δηµι ουργή σει µία
σειρά προϊό ντων πληροφ όρησης και µία συνεκτικήεπισκόπηση των πρωτ οβουλιών για το
διαστηµικό σύστηµα . Θα εξετάζει επίσης τ ο ζήτηµα εν ός κ οινο ύ µηχανισµ ού συγκέντρωσης
δεδ οµέ νων και πληρ οφ οριών .
18Οι δράσεις αυτές θα επωφεληθο ύν απ ό την πλήρη στήριξη των υφιστάµενων
προγραµµατικών µέσω ν της Επιτρ οπής και της ΕΥ∆ και θα περιλαµβάνουν την ε νεργή
συµµετ οχήτων κρατών µελώ ν . Θα οδηγήσ ου ν άµεσα στη διατύπωση συγκεκριµένω ν
προτάσεων ως µέρ ος ε ν ός ε υρωπαϊκού σχέδιο υ δράσης .
4.3.4. Πτυχές της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικ ής ασφάλ ειας και άµυνας
Το Ε υρωπαϊκό Συ µβούλι ο στ ο Ελσίνκι αποτελεί ένα σηµαντικό βήµα στην ανάπτυξη της νέας
κοινής ε υρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άµυνας ( ΚΕΠΑ Α). Ο σχηµατισµός µιας δύναµης
ταχείας ανταπόκρισης υπό την π ολιτικήευθύνη της Ε Ε έχει ο δηγή σει στη δηµι ουργία νέω ν
δο µών λήψης αποφάσεω ν και απαιτεί τη βελτιστοποίηση των στ οιχείων των ευρωπαϊκών
µυστικών υπηρεσιών .
Για να επιτευχθού ν οι στ όχ οι της ΚΕΠΑ Α , η ΕΕ πρέπει να είναι σε θέση να απ οκτήσει ένα
φάσµα στρατιωτικών ( αρχικά καθοριζό µενω ν απ ό την ΕΥ∆ ) και πολιτικών ( καθ οριζ όµενω ν
από την Ε Ε ) µέσων για τη συγκέντρωση µυστικών πληρ οφ οριών και τη διαχείριση κρίσεων .
Η εκµετάλλευση δυνατ οτήτων διττής χρήσης και η παγίωση των σχεδίων των κρατών µελώνγια τις επικοινωνίες
, τη συγκέντρωση µυστικών πληρ οφ οριών και τ ους δ ορ υφ όρ ους
παρατήρησης παρέχουν σηµα ντικά οφέλη . ∆ηµιο υργώντας ένα εστιασµέν ο και
καθοδηγ ούµε ν ο απ ό την π ολιτικήπλαίσ ιο συντ ο νισµο ύ τω ν σχετικών µε την έρευνα και την
ανάπτυξη προσπαθειών , ηGMES µπο ρεί να σ υµβάλει στο να απ οκτήσει η Ευ ρώπη µία ενιαία
δυναµικότητα παγκ όσµιας παρατήρησης και παρακολο ύθησης .
Με την επικείµενη ένταξη της ΕΥ∆ , τ ο ∆ ορυφ ορικό Κέντρο της πρέπει να µεταφερθεί στην
Ευρωπαϊκή΄Ενωση . Θα είναι ένα ουσιαστικό στ οιχείο υπ ό τ ο ν όρ ο ότι τ ο Κέντρ ο διατηρεί τ ο
διττό χαρακτήρα των καθηκόντω ν τ ου και τη δ υναµικότητά τ ου όσ ον αφ ορά τις π ολιτικές
υπηρεσίες . Μπορεί επίσης να ζητηθεί από τ ο Κέντρ ο να εκτελέσει νέα καθήκο ντα και να
συµµετάσχει σε εργασίες π ου αφο ρ ούν αποκλειστικά µυστικές πληροφ ορίες µε σκ οπ ό την
εφαρµογήτω ν διαστηµικών πτυχών της ΚΕΠΑ Α βάσε ι ρυθµίσεων , π ου δε ν έχ ου ν ακ όµα
καθοριστεί .
5. ΥΛΟΠ ΟΙ ΗΣΗ
5.1. Συνεργασία
Με την πάρο δ ο τ ου χρ όν ου η ΕυρωπαϊκήΥπηρεσία ∆ιαστή µατος , π ου διέπεται από τη
σύµβασήτης , ανέπτυξε προ ο δευτικά τη σχέση της µε τη ν ΕυρωπαϊκήΕπιτροπή . Σήµερα,
συνεργαζ όµενη µε τη ν Επιτροπήγια µία ευρωπαϊκήστρατηγική για το διάστηµα , έχει
καταστεί η Υπηρεσία ∆ι αστήµατος της Ευρώπης υπ ό την ευρύτερη ένν οια , µε µία
κοινωνικ ο οικον ο µικήδιάσταση που απαιτείτα ι για την ανάληψη πρόσθετων καθηκό ντων .
Συνεπώς, είναι επιτακτικ ήανάγκη η Επιτροπήκαι η ΕΥ∆ να αναπτύξο υν µία κατάλληλη
λειτουργικήρύθµιση συνεργασίας για την εφαρµ ογήαυτή ς της στρατηγική ς . Πράγµατι ,
υπάρχει ανάγκη τυπικής σύνδεσης µεταξύ της ΄Ενωσης και της ΕΥ∆ , πο υ θα επιτρέψει άµεση
πρακτικήυλοποίηση των κοινώ ν δραστηριοτή των . Καίτοιad hoc λύσεις( τριµερής
συµφωνία13και η κ οινήΥπηρεσία τ ου Πρ ογράµµατο ς GALILEO - GPO14) επιτρέπουν την
13Μία επίσ ηµη συ µφωνία που βασίζε ται στο πρ ώην άρθρο 228 τ η ς σ υνθήκη ς ΕΚ συν ήφθη στις 18.6.1998
µετ αξύ τη ς Ευ ρωπαϊκή ς Κοινότητας , της ΕΥ ∆ και του EUROCONTROL για την ανάπ τυξ η τ ης ε υρωπ αϊκής
συν εισφοράς σ ε ένα παγκόσ µιο δορυφορικό σύστη µα πλοήγηση ς (GNSS) ( απόφαση του Συ µβουλίου της
19επιδίωξη κοινών έργω ν , πρέπει να καθ οριστεί µία πιο βιώσιµη πορεία για την εφαρµ ογήµιας
κοινής ε υρωπαϊκής στρατηγικής .
Σήµερα, η ευρ ωπαϊκήστρατηγικήγι α το διάστηµα προβάλλει δύ ο έργα πο υ διαφέρου ν απ ό τα
παραδοσιακά διαστηµικά έργα : το παγκόσµι ο σ ύστηµα δ ορ υφ ορικής πλοήγησης GALILEO
και µία υποδ οµήσυλλ ογή ς και επεξεργασίας πληροφ οριών για την ΠαγκόσµιαΠαρακολούθηση για το Περιβάλλον και την Ασφάλεια
. Καίτοι είναι σηµαντικό να διατηρηθεί
και να προσαρµ οστεί η παρο ύσα ευελιξία και τεχνογνωσία της ΕΥ∆ στ ο ν τ οµέα των
διαστηµικών δραστηριοτήτων , η υλοπ οίηση αυτών των έργων απαιτεί την ανάληψη
περαιτέρω ευθυνών .
Οι εν λ όγω ευθ ύνες πρέπει να περιλαµβάνου ν τη δυ νατότητα διεκπεραίωσης µιας ευρωπαϊκήςπρωτοβο υλίας χρηµατο δ οτο ύµενης από π ολλές πηγές και εκτελο ύµενης εντ ός διάφ ορων
πλαισ ίων και θεσµικών διατάξεων
. Η επιδίωξη κοινώ ν στ όχων σε α υτά τα έργα απαιτεί
προφανώς τη δηµιο υργία σαφο ύς λειτ ουργικού πλαισίου π ου θα επιτρέπει στην ΕΥ∆ να δρα ,
εκτός απ ό τις δραστηριότητές της ω ς υπηρεσίας διαστήµατος για τα κράτη µέλη της , ως η
αρµό δια για την υλ οπ οίηση υπηρεσία όσ ο ν αφ ορά την ανάπτυξη και εξασφάλιση
διαστηµικού τµήµατ ος και επίγειων τµηµάτων συ ναφών µε τις ε ν λ όγω δραστηριότητες . Η
Επιτροπήκαι η ΕΥ∆ είναι έτοιµες να συνάψ ουν µία νέα λειτουργική σχέση µε σκ οπό τη
συνεργασία , βάσει των αντίστ οιχων αρµ ο διοτήτων τ ους , για την εφαρµ ογήαυτή ς της
στρατηγικής . Συνεπώς πρ οβλέπεται ότι η Επιτροπήκαι το εκτελεστικό όργαν ο της ΕΥ∆ θα
συνεχίσου ν να αναπτύσσ ου ν απ ό κ οιν ού τη στρατηγικήγια το διάστηµα , να παρακολ ουθ ού ν
την εφαρµ ογήτης και να εκδίδ ο υν κ οινή ετή σια έκθεση για το διάστηµα .
Για το σκ οπ ό αυτό η Επιτροπήκαι τ ο εκτελεστικό ό ργαν ο της ΕΥ∆ θα συστή σ ου ν µία κ οινή
task force η οπ οία, µεταξύ άλλων καθηκό ντων , θα µελετήσει τη δυ νατότητα ε ν ός
ενοπ οιηµέν ου πλαίσιου για τα κράτη µέλη µε σκ οπ ό την επανεξέταση της στρατηγικής και
της εφαρµ ογής της σε τακτική βάση , προκειµέν ο υ να πρ οτείν ονται µ όνιµες ρυθµίσεις πριν τ ο
τέλος τ ο υ επ όµεν ο υ έτ ου ς . Επιπλέον, θα επεξεργαστεί προτάσεις ρυθµίσεων πλαισίου για τη
διαχείριση κοινών έργων και θα σκιαγραφήσει µία συνεκτική προσέγγιση όσ ον αφ ορά τις
υποψήφιες χώρες .
Στο τεχνικ ό επίπεδ ο , τα ερευ νητικά και τεχνικά κέντρα της ΕΥ∆ και των εθνικών υπηρεσιών
διαστήµατος διαδραµατίζου ν βασικό ρ όλο στην εφαρµ ογή αυτής της στρατηγικής . Τα εν
λόγω κέντρα έχ ουν συµβάλει στις ευρωπαϊκές διαστηµικές επιτυχίες και διαθέτουν εµπειρία
και τεχνογνωσία π ου θα επιτρέψει τη βελτιστοποίηση της χρήσης τω ν ε υρωπαϊκών πόρ ων .
Αυτό αποτελεί επιτακτικήανάγκη για τον καθ ορισµ ό των τρ όπων συνεργασίας , συντ ο νισµ ού
και καταµερισµού των εργασιών π ου περιλαµβάνονται στα διαστηµικά προγράµµατα .
Η ανάπτυξη το υ νέ ο υ ρ όλ ου της ΕΥ∆ θα επωφεληθεί απ ό την εδραίωση στε ν ότερων σχέσεωνµεταξύ των υπηρεσιών διαστήµατο ς όσ ο ν αφ ορά την ικαν ότητά το υς να επεξεργάζ ονται και
να εφαρµ όζ ου ν διαστηµικά προγράµµατα
. Αυτήη ν έα σχέση βρίσκεται υπό συζή τηση µεταξύ
της ΕΥ∆ και των εθνικών υπηρεσιών διαστήµατος .
18.6.1998, ΕΕL 194 της10.7.98, σελ.1 5 ) . Αυτ ή η ρ ύθµι ση κ ατέ στη σε δ υνατ ή τ ην αντιπαράθ εσ η τ ων
αντίστοιχων συν εισφορών ενόψει τ ης θέ σπιση ς ενός ενιαίου ε υρ ωπαϊκού προγρά µµ ατος .
14ΗGPO αντιπροσωπεύ ει µία προσωρινή δοµή που αποσκοπεί σ την παγί ωσ η τ ων αποτελε σµ άτω ν τ ων
αντίστοιχων βιοµηχανικ ών δρα στη ριοτήτων που απαιτούνται για τον καθορισµό του Galileo. ∆ ηµιουργ ήθηκε
από κοιν ού στις 4 Μαϊου2000 από την Επιτροπή και το εκτ ελεσ τικό όργανο της ΕΥ ∆ .
20Η απόφαση τ ου Συµβ ουλίο υ της ΕΥ∆ να καταβάλει προσπάθειες για τη δηµιο υργία εν ός
" ∆ικτύου Τεχνικών Κέντρων " µε σκ οπ ό τη βελτίωση της αποτελεσµατικότητας τω ν
διαστηµικών ερευνητικών κέντρω ν στην Ε υρώπη αποτελεί έ να σηµαντικό βήµα . Η
προ οδε υτικήπροσέγγιση απεικονίζεται από την έναρξη τ ο 2000 δύ ο πιλοτικών δικτύων
κέντρων ( για πτήσεις και επανεξετάσεις έργων ). Στ όχ ος είναι η ενσω µάτωση όλων των
λειτουργιών των τεχνικών κέ ντρων στα σχετικά δίκτυα το αργ ότερ ο µέχρι τ ο 2003.
Η σωστήισο ρρ οπία δραστηριοτή των και ευθυνώ ν µεταξύ των διάφο ρων κέντρων θαεπιτρέψει γόνιµες και δυ ναµικές ανταλλαγές τεχν ογνωσίας και βελτιστοποιηµένης χρήσης
των ευρωπαϊκών π όρω ν
, εξοπλισµών και εγκαταστάσεων . Η σ υνέχιση αυτής της πρ οσέγγισης
έχει ιδιαίτερη σηµασί α για τις µελλοντικές εξελίξεις των GALILEO καιGMES. Στο πλαίσιο
της πρωτοβ ουλίας της " Για ένα Ευρ ωπαϊκό Χώρ ο ΄Ερευνας " η Επιτροπήµπορεί , κατά
περίπτωση , να διαδραµατίσει ενεργ ό ρ όλ ο και να συ νδράµει τη δηµι ουργία και την εφαρµ ογή
δικτύων για έργα και πρωτοβ ουλίες π ου έχ ουν εγκριθεί στο πλαίσιο της ΕΕ .
5.2. Βιοµηχανικές πτυχές
Ως στρατηγικό στ οιχείο για την Ευ ρώπη , ο διαστηµικός κλάδο ς απαιτεί µία πολιτική
προσέγγιση . Μέσω της δηµι ουργίας µεγάλων εταιρειών στ ον το µέα τ ου διαστήµατος , η
ευρωπαϊκήβιοµηχανία παγιώνεται γ ια να αντιµετωπίσει την πρόκληση τω ν αµερικανικών
βιοµηχανικών κολ οσσώ ν στ ο συγκεκριµέν ο κλάδ ο , επιβεβαιώνοντας την ανάγκη εν οπ οίησης
της ευρωπαϊκής πολιτικής προσέγγισης για τ ο διάστηµα .
Ως συν ο δευτικό στ οιχείο της εξέλιξης από την ενίσχυση της βιοµηχανικής δυ ναµικότηταςστην παγίωσήτης
, π ου είναι αναγκαία για να ανταπεξέλθει επιτυχώς στον παγκόσµι ο
ανταγωνισµό , είναι σηµαντικήη ε νθάρρυνση εν ός διαρκο ύς διαλόγ ου µεταξύ των αρµ όδιων
για τη λήψη αποφάσεων και της βι οµηχανίας µε βάση τα υπάρχοντα επιτυχή φό ρα .
Αυτός ο διάλογ ος θα ενισχύσει την ενηµέρωση σχετικά µε τις πρ οτεραιότητες και τιςανησυχίες το υ κλάδ ου συµβάλλοντας παράλληλα στη διασφάλιση κατάλ ληλης ισορροπίας
µεταξύ των αντίστ οιχων σ υµφερ όντω ν τω ν συ ντ ονιστών τ ου σ υστήµατο ς
, των επιχειρήσεων ,
των µεγαλύτερων πρ οµηθευτών , τω ν ΜΜΕ ( µικρών και µεσαίων επιχειρήσεων ) και του
κατιόντο ς κλάδ ου προ στιθέµενης αξίας . ΄Ενα ευρύ φάσµα π ολιτικών , σ υµπεριλαµβανοµένω ν
των καν όνω ν α νταγωνισµο ύ , έχ ουν άµεση συ νάφεια µε αυτ ό τ ο πλαίσιο .
Οι ΜΜΕ απαιτούν ιδιαίτερη προσ οχήκαθώς διαδραµατίζ ουν βασικό ρ όλ ο στη ν εν θάρρυνσητης καινοτ οµίας
. Οι χαµηλού κ όστ ους δ οµές τ ους και η πρ οσανατ ολισµένη πρ ος τη ν αγ ορά
συµπεριφορά τ ο υς είναι απαραίτητες για την ταχεία κεφαλαιοποίηση των δυ νατοτήτων της
αγοράς και τ ον ουσιαστικό ανταγω νισµό . Μπ ορ ούν να επωφεληθο ύν απ ό µία συντ ο νισµένη
δράση µεταξύ τω ν πρ ογραµµάτων µεταφ οράς της τεχν ολ ογίας της ΕΥ∆ και των κ οιν οτικών
προγραµµάτων καινοτ οµίας .
Λαµβανοµένης υπ όψη της π ολλαπλής χρηµατοδ ότησης , θα πρέπει να σκιαγραφηθού ν οι
αρχές το υ εφ ο διασµο ύ πρ οκειµέν ου να διασφαλίζεται η τήρηση των καν όνω ν τω ν
χρηµατοδ οτικών φ ο ρέων , καθώς και η συν οχήκαι η σ υνέπεια των γενικών διαδικασιών .
Οι εταιρικές σχέσ εις δηµόσιου / ιδιωτικού τοµέα ως µέρος µιας βιοµηχανικής προ σέγ γισης
Οι βελτιωµένες δυνατ ότητες για ανάκαµψη των επεν δύσεων στ ο διάστηµα επιφέρου ν
αυξανόµε νη ζήτηση για µεγαλύτερες ιδιωτικές επενδύσεις σ ε έργα σ υναφή µε τ ο διάστηµα ,
κυρίως κατά τα στάδια ανάπτυξης και λειτουργίας .
21Εν πρ οκειµένω , οιPPPs παρέχο υν ένα µ ο ντέλ ο π ου µπο ρεί να σ υµβάλει στη δέσµευση τ ου
δηµ όσιου τ οµέα καθώς και της πλήρο υς βιο µηχανικής αλυσίδας σε έ να λειτο υργικό έργ ο . Το
GALILEO είναι το πρωτ οπ όρ ο παράδειγµα της Ευρώπης , απ ό τ ο οπ οίο µπ ορ ούν να
αναπτυχθούν παρεµφερείς δ οµές για συστήµατα και υπηρεσίες πληροφ όρησης πο υ
βασίζονται σε δ ο ρυφ όρ ους παρατήρησης στ ο πλαίσιο της GMES.
Οι ρυθµίσεις για τις εταιρικές σχέσεις του δηµ όσι ου / ιδιωτικού τ οµέα όσ ο ν αφ ορά έργα
ανάπτυξης υπο δ οµών µεγάλης κλίµακας βασισµένων σε δ ορυφ ο ρικές εφαρµ ογές
υπερβαίνουν τις χρηµατο δ οτικές υπ οχρεώσεις . Πράγµατι , η εταιρικήσχέση αφορά την
εδραίωση τόσ ο των οικο ν οµικών όσ ο και των π ολιτικών βάσεων των έργων . Μία δέσµε υση
από την πλευρά τ ου δηµ οσί ου θα µπ ορ ούσε να περιλαµβάνει την πρ οσαρµ ογήτ ου
κανονιστικο ύ περιβάλλοντ ος , π ου θα επιτρέψει σε επενδυτές και βιοµηχανικούς εταίρο υς να
διευκολύν ο υν την απ όδ οση των επενδύ σεών το υς ( πχ η κρυπτ ογράφηση σήµατ ος πο υ
απαιτε ίται γι α την ύπαρξη ισχυρο ύ / εγγυηµέν ου σήµατ ος αιτιολ ογεί ένα µηχανισµ ό χρέωσης
για την εµπορική χρήση τ ου συστήµατ ος ).
5.3. ∆ιεθνείς πτυχές
Οι διαστηµικές δραστηριότητες , λ όγω της παγκό σµιας διάστασης π ου έχο υν , αναπτύσσ ονται
σε ένα πλαίσιο όπ ου κυριαρχεί πληθώρα διεθνών ζητηµάτων , όπως:
• διαστηµικές αποστολές βασισµένες σε επιστηµο νικήσυνεργασία ,
• πτυχές το υ διεθν ούς εµπο ρίου (" θεµιτ ός ανταγω νισµό ς ") και πρό σβαση στην αγ ορά µέσω
του καν ονιστικού περιβάλλοντος ( ∆Ο Ε, έλεγχο των εξαγωγών , χ ορήγηση α δειών ,
κατανοµή σ υχν οτήτων και τρ οχιακά διαστήµατα στο πλαίσιο της ΙΤ U)
• συντ ονισµ ός µιας ευρωπαϊκής θέσης α ναφ ορικά προς τα Ηνω µένα ΄Εθνη .
Η Ευρώπη ο φείλει να επιδείξει συνοχήέναντι τρίτων χωρών . Η Ευρωπαϊκή΄Ενωση παρέχει
ένα πολιτικό πλαίσιο για δραστηριότητες σ υνεργασίας , ιδίως για στρατηγικές δραστηριότητες
όπως το GALILEO και ενδεχοµέ νως η GMES. Είναι ήδη παρ ούσα σε άλλου ς τ οµείς
ευρωπαϊκής δραστηριότητας , όπως η ε ναρµ όνιση των τηλεπικοινωνιών .
Η σύν δεση τ ου Καναδά µε την ΕΥ∆ , ο διάλογ ος ΕΕ - Ρωσίας για τ ο διάστηµα15και η
παλαιόθεν υπάρχο υσα συ νεργασία µε τις ΗΠΑ στο ν τ οµέα της επιστήµης τ ου διαστήµατος
και µε το ∆ιεθνή∆ιαστηµικό Σταθµ ό απ οτελ ούν συγκεκριµένα παραδείγµατα ειδικών
σχέσεων µε τρίτες χώρες π ου πρέπει να µελετηθ ούν ου σιαστικά προκειµένο υ να καθοριστεί ο
αποτελεσµατικότερ ος τρ όπ ος συµπερίληψης το υ διαστήµατος στις πολιτικές της Ε Ε για τη
διεθνήσυ νεργασία .
15Βάσει του ά ρθρου 67 τη ς συ µφ ωνίας ε ταιρικής σ χέ ση ς και συ ν ε ργα σίας µε την Ε Ε παροχή στή ριξη ς για Ε & Α
στον τοµέα του διασ τήµ ατος στη Ρω σία µέ σ ω του ∆ιεθνούς Κέν τρου Επιστή µη ς κ αι Τ εχ νολογίας ISTC, που
καθορίζεται από τη σύ µβα ση που υπε γράφη στις 27.11.92 από την Ε Ε , την Ιαπ ωνία , τ η Γαλλία κ αι τι ς ΗΠΑ , βλ.
επίση ς κανονισ µό ( ΕΟΚ) αριθ. 3955/92 του Συµβουλίου ( ΕΕL 409, 31.12.92) και τον κανονισµό Ευρα τόµ
ΕΟΚ-2053/93( ΕΕL187/1129.07.93).
22∆ΗΜΟΣΙΟΝΟ ΜΙΚΟ ∆ΕΛΤΙΟ
1. ΤΙ ΤΛ ΟΣ Τ ΗΣ ∆ ΡΑΣ ΗΣ
Ανακοίνωση της Επιτρ οπής :“ ΗE υρώπη και τ ο διάστηµα : ένα νέ ο κεφάλαιο ”.
2. ΚΟΝ∆Υ Λ ΙΟ ( Α) ΤΟ Υ Π ΡΟ ΫΠΟ ΛΟΓΙΣ ΜΟ Υ
B6-1, B6-2 ειδικό πρ όγραµµα Ε & ΤΑ- Κ ΚΕρ( προσ ωπικό και ειδικές πιστώσεις
ΕΚ).
3. ΝΟΜ ΙΚΗ ΒΑ ΣΗ
Απόφαση 1999/174/ ΕΚ του Συµβ ουλίο υ της 25.01.1999 ( ειδικ ό πρ όγραµµα Ε & ΤΑ-
Κ ΚΕρ).
4. ΠΕ ΡΙΓ ΡΑΦ Η Τ ΗΣ ∆ ΡΑΣ ΗΣ
4.1 Γενικός στόχος
Η Ανακοίνωση σκιαγραφεί µία στρατηγικήγι α το διάστηµα η οπ οία είναι
διαρθρωµένη γύρω από τρεις στ όχ ους :
1.- Ενίσχυση της βάσης των δραστηριοτήτω ν π ου αφ ορ ούν τ ο διάστηµα
διατηρώντας την ανεξάρτητη και επιτρεπτήπρόσβαση στ ο διάστηµα και
διασφαλίζοντας µία ε υρεία τεχν ολογικήβάση .
2.- Βελτίωση της επιστηµ ονικής γνώσης για καλύτερη κατανόηση τ ου πλανήτη µας
και της ατµόσφαιράς τ ου , τ ο υ ηλιακού συστήµατ ος και τ ου Σύµπαντ ος .
3.- Αξιοποίηση τω ν οφελών για τις αγ ορές και την κ οιν ωνία µέσω καθο δηγ ούµενης
από τη ζήτηση εκµετάλλευσης των τεχνικών διαστηµικών δυνατ οτήτων .
Οι εθνικές και ευρωπαϊκές υπηρεσίες διαστήµατος επιδιώκουν επιτυχώς τ ους δ ύ οπρώτους στ όχ ους
. Τ ο νέ ο στ οιχείο της νέας στρατηγικής είναι ο τρίτ ος στ όχο ς , πο υ
εισάγει για πρώτη φορά τη διάσταση της ΕΕ στ ον τ οµέα τ ου διαστήµατο ς , ενώ οι
πολιτικές της ΕΕ λειτουργ ο ύν ως κινητήριες δ υνάµεις .
4.2 Κα λυπτόµενη περίοδος και ρυθµ ίσεις ανανέωσης
Η Ανακοίνωση πρ οβλέπει τη σύσταση κοινής taskforce µε την ΕΥ∆ . Η εν λ όγω task
force θα γνωµ οδ οτήσει πριν τ ο ∆εκέµβριο τ ο υ 2001.
235. ΚΑΤ ΑΤ ΑΞΗ ∆ ΑΠΑ ΝΩ Ν ΚΑ Ι ΕΣΟ∆Ω Ν
5.1 Υποχρεωτικές / Μη υποχρεωτικές δαπάνες
5.2 ∆ιαχωριζόµενες / Μη διαχωριζόµενες πιστώσεις
5.3 T ύπος εσόδω ν
6. ΤΥΠΟ Σ ∆Α ΠΑΝ ΩΝ Κ ΑΙ ΕΣΟ ∆ΩΝ
Πιστώσεις προ οριζ όµενες για την κάλυψη των δαπανώ ν πρ οσωπικού σχετικά µε
τους υπαλλήλους π ου πρ οβλέπο νται για την εκτέλεση των δραστηριοτήτω ν τ ου
Κ ΚΕρ.
7. ∆ΗΜΟΣ ΙΟ ΝΟΜ ΙΚ ΟΣ Α ΝΤ ΙΚ ΤΥΠΟ Σ
7.1 M έθοδος υπολογισµού του συνολικού κόστους της δ ράσης ( σχέση µεταξύ
επιµέρους και συνολ ικού κόστους )
Ηtask force θα χρησιµοπ οιήσει το υπάρχο ν α νθρώπινο δ υναµικό της Μ ονά δας
συντ ονισµ ού για το ∆ιάστηµα του ΚΚΕρ (1 Α,1 Β,1 Γ και3 ΕND) χωρίς να απαιτεί
περαιτέρω προσωπικό . Τα καθήκοντα της Μ ονάδας είναι παρεµφερή µε τ ο
προτειν όµεν ο και διερύν ου ν απλώς τ ο πεδί ο τω ν δραστηρι οτήτων της . Η ΕΥ∆
καλύπτει τη συµµετοχήµε ίδι ους πόρ ο υς
7.2 Λεπτοµερή ς ανάλυση του κόστους
Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεω ν σε εκατ . ε υρώ( σε τρέχ ουσες τιµές )
Ανάλυση 2000 2001 2002 Σύνο
λο
Κόστος προσ ωπικούπρος
υπό-
µνησ ηπρος
υπό-
µνησ ηπρος
υπό-
µνησ ηπρος
υπό-
µνησ η
Αποστολές προς
υπό-
µνησ η60 προς
υπό-
µνησ η60
Μελέτεςπρος
υπό-
µνησ η100 προς
υπό-
µνησ η100
Σύνολ ο προς
υπό-
µνησ η160 προς
υπό-
µνησ η160
Η ετήσια ανάλυση της χρηµατ οδ ότησης είναι πρ οσωρινή και εξαρτάται από την
εξέλιξη της Task Force. Οι εργασίες θα ξεκινήσ ουν στα τέλη ∆εκεµβρίο υ .
248. ΜΕ Τ ΡΑ Γ ΙΑ ΤΗΝ Π ΡΟΛ Η ΨΗ ΤΗΣ ΑΠΑ ΤΗΣ
Εφαρµ όζ ονται τα µέτρα για την πρ όληψη της απάτης π ου περιλαµβάνονται σε
καθένα από τα µέσα π ου πρ οτείνο νται για τη χρηµατο δ ότηση των διάφ ορων
ενεργειών . Περιλαµβάνο υν επιθεωρήσεις , υπ οβολήεκθέσεων , παρακολ ούθηση και
αξιολόγηση .
9. ΣΤΟ ΙΧ ΕΙ Α Α ΝΑ ΛΥΣΗΣ ΤΗ Σ ΑΠΟ Τ ΕΛ ΕΣ ΜΑ ΤΙΚ ΟΤ ΗΤΑΣ Τ ΟΥ Κ ΟΣΤΟ ΥΣ
9.1 Ειδικοί κα ι ποσοτικο ί στόχο ι ' πληθυσµός στόχος
Η Επιτροπήπρ οβλέπει την ανάληψη ενεργ ού ρ όλ ου για την εφαρµ ογή της
στρατηγικής :
∆ηµιουργώντας τις ορθές πολιτικές και κανο νιστικές προϋπ οθέσεις για τιςδραστηριότητες π ου αφ ορ ούν τ ο διάστηµα
, σύµφ ωνα και πρ ος στήριξη των
κοιν οτικών π ολιτικών .
Ενεργώντας ως καταλύτης µε σκ οπ ό την ενθάρρυ νση όλω ν των φ ορέω ν νακαταβά λουν κοινέ ς πρ οσπάθειες έρευ νας και ανάπτυξης σύµ φωνα µε τ ους στ όχ ους
ενό ς Ευρωπαϊκού Χώρ ου ΄Ερευνας
.
Συγκεντρών οντας όλο υς τ ου ς φ ορείς και όλ ο το δ υναµικό γύρω από κ οιν ούςπολιτικούς στ όχ ου ς σε έργα ευρωπαϊκού εν διαφέρο ντ ος
. Αυτός ο ρ όλ ος
διαρθρώνεται συγκεκριµένα σε πρωτ οβ ουλίες µε κοιν οτικήδιάσταση όπως τ ο
GALILEO και ενδεχοµέ νως η τεχνικήδ υνατ ότητα για µια Παγκόσµια
Παρακολούθηση για το Περιβάλλον και την Ασφάλεια .
Η Επιτροπήείναι έτ οιµη να αναπτύξει µία νέα λειτο υργική σχέση µε τη ν ΕΥ∆προκειµέν ου να σ υνεργαστ ούν
, βάσει των αντίστοιχων αρµ οδι οτήτων τ ο υς , για την
εφαρµογή α υτής της στρατηγικής . Συνεπώς µελετάται η Επιτροπήκαι τ ο
εκτελεστικό όργαν ο της ΕΥ∆ να αναπτύξ ουν από κ οιν ού τη στρατηγικήγια το
διάστηµα και να εκδίδ ουν κ οινήετή σια έκθεση για τ ο διάστηµα .
Για το σκ οπ ό αυτό η Επιτροπήκαι τ ο εκτελεστικό ό ργαν ο της ΕΥ∆ θα συστή σ ου νµία κοινή
task force, η οπ οία, µεταξύ άλλων καθηκόντω ν , θα µελετήσει τη
δυνατ ότητα εν ός εν οπ οιηµέν ου πλαίσιου για τα κράτη µέλη µε σκ οπ ό την
επανεξέταση της στρατηγικής και της εφαρµογής της σε τακτική βάση , προκειµέν ου
να πρ οτείνο νται µ όνιµες ρυθµίσεις πριν τ ο τέλο ς το υ επ όµεν ου έτ ους . Επιπλέον , θα
επεξεργαστεί προτάσεις ρυθµίσεων πλαισίου για τη διαχείριση κοινών έ ργων και θα
σκιαγραφήσει µία συνεκτική προσέγγιση όσ ον αφο ρά τις υποψήφιες χώρε ς .
9.2 Αιτιολογί α της δράσης
Το1999, οι ευρωπαί οι υπ ουργ οί ζή τησαν από την Ε υρωπαϊκήΕπιτροπήκαι τ ο
εκτελεστικό όργαν ο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας ∆ιαστήµατος να επεξεργαστεί µία
ενιαία ευρωπαϊκήστρατηγ ικήγια το διάστηµα . Τ ο Ευρωπαϊκό Κοινοβ ούλι ο
αποδέχτηκε αυτήτην πρωτ οβο υλία , τ ονίζ οντας τη σηµασία της εισαγωγής , για
πρώτη φορά , µιας κ οιν οτική ς διάστασης στην ευρωπαϊκήπολιτικήπροσέγγιση για
το διάστηµα .
25Το Συµβ ούλιο της ΕΕ και το Συµβ ούλιο της ΕΥ∆ σε επίπεδο υπ ουργών παρείχαν
τοιο υτρ όπως τη βάση για κοινήδιαβούλευση όλων των εν διαφεροµ ένων µερώ ν και
επέτρεψαν την εκπό νηση εν ό ς εµπεριστατωµέν ου εγγράφ ου σχετικά µε µία
στρατηγικήγι α το διάστηµα το οπ οίο µπ ορ ούν να προ συπ ογράψου ν τα ε υρωπαϊκά
κράτη, ανεξαρτήτως εάν είναι µέλη της ΕΥ∆ ή απο τελο ύν µέρη της ΄Ενωσης .
Ορισµένα τµήµατα της κ οινωνίας µας εξαρτώνται σε απ οφασιστικό βαθµ ό από τηχρησιµοποίηση δ ορυφ ορικών και διαστηµικών τεχνολ ογιών
. Μία αυτό ν οµη και
ανταγωνιστικήδυναµικότητα για την α νάπτυξη και διαχείριση διαστηµι κών
υποδ ο µών καθώς και για τη συλλ ογήκαι χρησιµοποίηση των πληροφ οριών π ου
προκύπτ ουν από αυτά τα σ υστήµατα , είναι ιδιαίτερα σηµαντικό στ οιχείο για µία
διευρυν όµε νη και πιο ολ οκληρωµένη ΄Ενωση µε µεγαλύτερη π ολιτικήβαρύτητα
στην παγκόσµια σκηνή .
Οι βασισµένες στο διάστηµα πληροφ ο ρίες αποτελο ύ ν έ να σηµαντικό στ οιχεί o
επιτυχίας στη γνωσιακήοικον ο µία το υ µέλλ οντ ος . Στ ο δηµ όσι ο τ οµέα , στ ο επίπεδο
της ΄Ενωσης , είναι πιθανό ν να διαδραµατίζ ουν διαρκώς µεγαλύτερο ρ όλ ο στην
εφαρµογήε ν ός ευρέ ος φάσµατ ος π ολιτικών της ΕΕ όπω ς τ ο περιβάλλον , οι
µεταφορές , οι τηλεπικοινωνίες , τα π ολιτιστικά θέµατα , η γεωργία , η αλιεία, η
περιφερειακήανάπτυξη κα ι οι διεθνείς σχέσεις .
Με την εµφάνιση νέων αγορ ών δ ορυφ όρω ν , ιδίως για κατιούσε ς υπηρεσίες και
εξοπλισµούς χρηστών , υπάρχ ου ν επίσης βελτιωµένες δυνατ ότητες για τη δηµιο υργία
εσό δων. Η α νάπτυξη αυτών τω ν αγ ορώ ν και η θέση της ευρωπαϊκής βιοµηχανίας σε
αυτές εξαρτάται τόσ ο απ ό τ ο καν ονιστικό περιβάλλον όσ ο και από τη διαθεσιµότητα
της κατάλληλης διαστηµικής υποδ οµής . Παρά τ ον παγκόσµι ο α νταγωνισµ ό , ο
κλάδος θα επωφεληθεί από την π ολιτικήκαι οικο νο µικήβαρύτητα της ΄Ενωσης
όσ ον αφ ορά την ανάπτυξη και τη ρύθµιση αυτώ ν τω ν αγ ορώ ν .
Το διάστηµα παρ ουσιάζει µία διάσταση ασφάλειας , π ου µέχρι σήµερα έχει
εξεταστεί , σε ευρωπαϊκό επίπεδ ο , µ όν ο στ ο πλαίσιο της ΕΥ∆ . Η επικείµενη ένταξη
της ΕΥ∆ στην Ε Ε και τα νέα µέτρα π ου ελήφθησαν στη ν ευρωπαϊκή σύ νοδο
κορυφής τ ου Ελσίνκι όσ ον αφο ρά την ανάπτυξη µιας νέας κ οινής ευρωπαϊκής
πολιτικής ασφάλειας και άµυνας ( ΚΕΠΑ Α) παροτρύν ου ν την Ευρ ωπαϊκή΄Ενωση να
λαµβάνει υπόψη τις διαστηµικές τεχνικές δ υνατ ότητες , επί παραδείγµατι κατά τη
διαδικασία λήψης αποφάσεων για το σχεδιασµ ό και την παρακολ ούθηση τω ν
K αθη κόντων τ ου Petersberg ( πρόληψη των συγκρο ύσεω ν και διαχείριση της
κρίσης).
9.3 Παρακολούθηση κα ι αξιο λόγηση της δράσης
Η παρακολο ύθηση και η αξιολ όγηση της δράσης βασίζεται στα ακόλ ουθα κριτήρια :
– ετήσια έκθεση προ όδ ου για την ε φαρµ ογή της στρατηγικής µε την ΕΥ∆
– πρόταση µ ό νιµης ρύθµισης για µία εν οπ οιηµένη διάταξη των κρατών µελών µε
σκοπ ό την επανεξέταση της στρατηγικής και της εφαρµ ογής της σε τακτική βάση
Η προτειν όµε νη οργανωτικήδ ο µήαπ οσκοπεί να διασφαλίσει την αποτελεσµατική
από άπ οψη κ όστο υς διαχείριση του έργ ο υ συ µπεριλαµβανοµένης της
αποτελεσµατικής παρακολούθησης και αξιολόγησης .
– Επιλεγέντες δείκτες από δ οσης .
26* δείκτες απ οτελέσµατος ( µέτρηση τ ου χρησιµ οπ οιούµενω ν π όρων )
* δείκτες αντίκτυπο υ ( µέτρηση της απ όδ οσης βάσει των στόχω ν )
– Λεπτοµέρειες και συχν ότητα τω ν πρ ογραµµατιζ όµενων αξιολ ογήσεων
– Εκτίµηση των επιτευχθέντων αποτελεσµάτων ( όταν η δράση πρέπει να σ υνεχιστεί
ήνα ανανε ωθεί ).
10. ∆ΙΟ ΙΚΗ ΤΙΚ ΕΣ ∆ ΑΠ ΑΝ ΕΣ ( ΤΜ ΗΜ ΑIII, ΜΕ ΡΟ ΣA ΤO Υ Π ΡΟΫ ΠΟΛ ΟΓΙΣ ΜΟΥ )
∆εν έχει εφαρµ ογή . ∆εν υπάρχου ν δαπάνες σχετικές µε τ ο Μέρ ος A τ ου προ ϋπ ολ ογισµ ού .