Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑ προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις 7 Απριλίου 2004, η Επιτροπή δημοσίευσε τις εαρινές προβλέψεις του 2004 [1]. Σύμφώνα με τις προβλέψεις αυτές, στις οποίες λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία που υποβλήθηκαν από την Πολωνία το Μάρτιο του 2004, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στην Πολωνία αυξήθηκε από 3,6% του ΑΕΠ το 2002 [2] σε 4,1% του ΑΕΠ το 2003, ποσοστό που υπερβαίνει την τιμή της αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη.

[1] Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004 είναι διαθέσιμες στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/publications/european_economy/2004/ee204en.pdf.

[2] Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, που υποβλήθηκε από τις πολωνικές αρχές στις 17 Μαΐου, το έλλειμμα για το 2002 αναθεωρήθηκε σε 4,0% του ΑΕΠ.

Με βάση τις πρώτες αυτές ενδείξεις, στις 12 Μαΐου 2004 η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για την Πολωνία με τη σύνταξη της έκθεσης που προβλέπεται στο άρθρο 104 παράγραφος 3 της Συνθήκης [3]. Στις 17 Μαΐου 2004, η Επιτροπή έλαβε το πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας, στο οποίο επιβεβαιώνεται ότι το 2003 το έλλειμμα έφθασε σε 4,1% του ΑΕΠ.

[3] Το πλήρες κείμενο της έκθεσης αυτής διατίθεται στον ακόλουθο δικτυακό τύπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/procedures_en.htm.

Η εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) διέπεται από το άρθρο 104 της Συνθήκης και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου «για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος», που αποτελεί μέρος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης [4]. Οι χώρες που προσχώρησαν στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004 είναι κράτη μέλη με παρέκκλιση τα οποία οφείλουν να αποφεύγουν τα υπερβολικά ελλείμματα, χωρίς ωστόσο να προβλέπεται για αυτά η επιβολή κυρώσεων σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφοι 9 και 11. Σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής που καταρτίστηκε βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 3 της Συνθήκης, το γεγονός ότι το έλλειμμα της Πολωνίας το 2003 υπερέβη την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη δεν ήταν αποτέλεσμα έκτακτων περιστάσεων μη ελεγχόμενων από τις πολωνικές αρχές ούτε ήταν επακόλουθο κάποιας σοβαρής οικονομικής ύφεσης με την έννοια του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, δεδομένου ότι ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ έφθασε σε 3,7% το 2003. Όσον αφορά τις εξελίξεις για το 2004, η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης είναι πιθανό να αυξηθεί και να διατηρηθεί σε επίπεδο υψηλότερο από 3% του ΑΕΠ. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να διαμορφωθεί σε 6,0% του ΑΕΠ το 2004, θα είναι δηλαδή υψηλότερο από το ποσοστό 5,7% του ΑΕΠ που είχαν προβλέψει οι πολωνικές αρχές στο πρόγραμμα σύγκλισης.

[4] ΕΕ L 209, της 2.8.1997.

Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004, η έκθεση της Επιτροπής καταλήγει επίσης στο συμπέρασμα ότι ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ, ο οποίος έφθασε σε 45,4% του ΑΕΠ το 2003, θα εξακολουθήσει και το 2004 να κινείται σε επίπεδα χαμηλότερα από την τιμή αναφοράς του 60% της Συνθήκης. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2004, ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να φθάσει σε 49,1% του ΑΕΠ το 2004, εκτίμηση που συμφωνεί με το ποσοστό του 49% που είχαν προβλέψει οι πολωνικές αρχές στο πρόγραμμα σύγκλισης. Τα στοιχεία σχετικά με το έλλειμμα και το χρέος πρέπει να αναθεωρηθούν προς τα πάνω αν τα ανοικτά συνταξιοδοτικά ταμεία δεν συμπεριληφθούν στον τομέα της γενικής κυβέρνησης, σύμφωνα με την απόφαση της EUROSTAT σχετικά με την ταξινόμηση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών καθεστώτων.

Το άρθρο 104 παράγραφος 4 της Συνθήκης αναφέρει ότι «η επιτροπή του άρθρου 114 (δηλαδή η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή) διατυπώνει γνώμη για την έκθεση της Επιτροπής». Η επιτροπή αυτή εξέδωσε την έκθεσή της στις 24 Μαΐου 2004, στην οποία συμφωνεί με την εκτίμηση που διατύπωσε η Επιτροπή στην έκθεσή της. Ειδικότερα, η επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η δημοσιονομική κατάσταση στην Πολωνία δείχνει την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος βάσει του πρώτου από τα δύο κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 104 παράγραφος 2 για τον εντοπισμό των ελλειμμάτων αυτών. Η εξέταση και άλλων σχετικών παραγόντων, και ιδίως της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής θέσης και του δείκτη δημοσίων επενδύσεων, δεν μετέβαλαν την εκτίμηση που στηριζόταν στα ίδια τα κριτήρια. Επίσης, σύμφωνα με την εκτίμηση της επιτροπής, το 2004 το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θεωρείται πιθανό ότι θα συνεχίσει να υπερβαίνει την τιμή αναφοράς της Συνθήκης, ενώ το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνει χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς του 60% του ΑΕΠ της Συνθήκης.

Η Επιτροπή, αφού εξέτασε τους συναφείς παράγοντες που έλαβε υπόψη στην έκθεσή της και συνεκτιμώντας τη γνώμη της επιτροπής, διατυπώνει τη γνώμη ότι υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα στην Πολωνία. Η γνώμη αυτή, που εκδόθηκε από την Επιτροπή στις 24 Ιουνίου 2004, διαβιβάστηκε στο Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 5 της συνθήκης. Η Επιτροπή συνέστησε στο Συμβούλιο να λάβει σχετική απόφαση, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6. Επιπλέον, με το παρόν έγγραφο, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου με αποδέκτη την Πολωνία, προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 της Συνθήκης. Στο πλαίσιο της παρακολούθησης της εφαρμογής των ενεργειών που θα αναληφθούν από την Πολωνία, το Συμβούλιο μπορεί να της απευθύνει και άλλες συστάσεις σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7, λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 104 παράγραφος 9 δεν εφαρμόζεται στα κράτη μέλη με παρέκκλιση.

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑ προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 104 παράγραφος 7,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Σύμφωνα με το άρθρο 104 της Συνθήκης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.

(2) Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης βασίζεται στο στόχο της διασφάλισης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για τη σταθερότητα των τιμών και την ισχυρή βιώσιμη ανάπτυξη που ευνοεί τη δημιουργία απασχόλησης.

(3) Το Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 6, εξέδωσε στις [5 Ιουλίου] 2004 απόφαση σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Πολωνία.

(4) Μετά την έκδοση απόφασης σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Πολωνία, το Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της Συνθήκης και του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, πρέπει ταυτόχρονα να απευθύνει στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος συστάσεις για τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος εντός συγκεκριμένης περιόδου.

(5) Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) 1467/97 του Συμβουλίου, η σύσταση αυτή πρέπει να θέτει μεγίστη προθεσμία τεσσάρων μηνών προκειμένου το συγκεκριμένο κράτος μέλος να λάβει αποτελεσματικά μέτρα και να προβλέπει ότι η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος θα πρέπει να ολοκληρωθεί εντός του έτους που ακολουθεί εκείνο κατά το οποίο εντοπίστηκε, εκτός εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις. Οι ειδικές αυτές περιστάσεις συντρέχουν στην περίπτωση της Πολωνίας λόγω της αισθητά υψηλότερης τιμής του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης σε σχέση με την τιμή αναφοράς κατά την προσχώρηση στην ΕΕ, καθώς και λόγω των διαρθρωτικών μεταβολών που συντελούνται τη στιγμή αυτή στην οικονομία της χώρας.

(6) Λόγω των ειδικών αυτών περιστάσεων, το Συμβούλιο μπορεί να επιτρέψει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος σε μεσοπρόθεσμο πλαίσιο. Θεωρείται σκόπιμο να θεωρηθεί ότι το πρόγραμμα σύγκλισης που υποβλήθηκε από την Πολωνία το Μάιο του 2004, οι επικαιροποιήσεις του προγράμματος αυτού που θα ακολουθήσουν και οι γνώμες του Συμβουλίου σχετικά με αυτές προσδιορίζουν την πορεία προσαρμογής για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του Μαΐου 2004, η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος πρόκειται να ολοκληρωθεί μέχρι το 2007, με τους ακόλουθους ετήσιους στόχους όσον αφορά το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης: 5,7% του ΑΕΠ το 2004, 4,2% του ΑΕΠ το 2005, 3,3% το 2006 και 1,5% του ΑΕΠ το 2007. Οι προβλέψεις του προγράμματος για το 2005 και τα επόμενα έτη στηρίζονται στο λεγόμενο σχέδιο Hausner. Η πορεία προσαρμογής προσδιορίζεται με βάση ένα μακροοικονομικό σενάριο το οποίο, σύμφωνα με τη γνώμη του Συμβουλίου της [5ης Ιουλίου] 2004 για το πρόγραμμα σύγκλισης, στηρίζεται σε μάλλον ευνοϊκές αναπτυξιακές παραδοχές για τα τελευταία έτη του προγράμματος.

(7) Κατά την άποψη του Συμβουλίου, τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης πρέπει να εξασφαλίζουν μόνιμη βελτίωση του αποτελέσματος της γενικής κυβέρνησης, ενώ παράλληλα να αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών της χώρας και στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας της.

ΣΥΝΙΣΤΑ:

- στις πολωνικές αρχές να θέσουν τέρμα στην παρούσα κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος το συντομότερο δυνατό.

- στις πολωνικές αρχές να αναλάβουν ενέργειες σε μεσοπρόθεσμο πλαίσιο έτσι ώστε το έλλειμμα να μειωθεί σε επίπεδο χαμηλότερο του 3% του ΑΕΠ το 2007 με αξιόπιστο και διατηρήσιμο τρόπο, σύμφωνα με την πορεία μείωσης του ελλείμματος που προσδιορίζεται στη γνώμη του Συμβουλίου για το πρόγραμμα σύγκλισης .

- στις πολωνικές αρχές να εφαρμόσουν με αποφασιστικότητα τα μέτρα που προβλέπονται στο πρόγραμμα σύγκλισης του Μαΐου 2004, και ιδίως εκείνα που περιλαμβάνει το λεγόμενο σχέδιο Hausner .

- στις πολωνικές αρχές να αναλάβουν αποτελεσματικές ενέργειες μέχρι τις [5 Νοεμβρίου 2004] όσον αφορά τα μέτρα που προβλέπονται για την επίτευξη του στόχου σχετικά με το έλλειμμα του 2005.

Επιπλέον, το Συμβούλιο καλεί τις πολωνικές αρχές:

- να διαθέσουν τυχόν πρόσθετα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης.

- να εξασφαλίσουν την αναχαίτιση της αύξησης του δείκτη χρέους.

Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Πολωνίας.

Βρυξέλλες, [5 Ιουλίου 2004].

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[...]