Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 90/88 και πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 87/102 (όπως τροποποιείται από την οδηγία 90/88) για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που διέπουν την καταναλωτική πίστη» () (97/C 30/23)

Στις 31 Μαΐου 1996, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο απεφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω έκθεση και πρόταση οδηγίας.

Το τμήμα περιβάλλοντος δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 16 Ιουλίου 1996 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Burani, (Συνεισηγητής: κ. Ceballo Herrero e Sanderson).

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά την 338η σύνοδο ολομέλειας συνεδρίαση της 25ης Σεπτεμβρίου 1996, υιοθέτησε με 94 ψήφους υπέρ, 10 κατά και 5 απόχες την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Προοίμιον

1.1. Η πρώτη οδηγία για την καταναλωτική πίστη, 87/102/ΕΟΚ () είχε υποβάλει σε διαδοχική εξέταση τον ορισμό μιας ενιαίας μεθόδου για τον υπολογισμό του «συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου» προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα σε όλους τους καταναλωτές να συγκρίνουν τα επιτόκια της πίστεως που ισχύουν στις διάφορες χώρες της ΕΕ. Η εξέταση αυτή οδήγησε στη νέα οδηγία 90/88/ΕΟΚ που υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο στις 22 Φεβρουαρίου 1990 () και εισήγαγε μία μέθοδο για τον υπολογισμό του συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου και τα στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατόπιν αιτήσεως του Συμβουλίου κατήρτισε γνωμοδότηση () που βασικώς επικροτούσε την πρωτοβουλία και ταυτοχρόνως διετύπωνε ορισμένες συστάσεις οι οποίες όμως μόνον εν μέρει λήφθηκαν υπόψη.

1.2. Η εξεταζόμενη οδηγία υποχρεώνει την Επιτροπή (άρθρο 1 α, 5 β) να υποβάλει στο Συμβούλιο έως τις 31 Δεκεμβρίου 1995 «έκθεση μετά προτάσεως» που να επιτρέπει την οριστική εφαρμογή ενός μόνου μαθηματικού τύπου για τον υπολογισμό του Συνολικού Ετήσιου Πραγματικού Επιτοκίου (ΕΠΕ) που θα ισχύει για όλες τις χώρες της ΕΕ καθώς και για τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και συνεπώς για την Ισλανδία, το Λιχτενστάϊν και την Νορβηγία. Η οδηγία 90/88 ενσωματώθηκε πράγματι στη συμφωνία για τον ΕΟΧ (βλ. έγγραφο της Επιτροπής, εισαγωγή και σύνοψη σημεία 5 και 8, σ. 2).

1.3. Η πρόταση οδηγίας που υποβάλλεται σήμερα εκπληρώνει έτσι έστω και με καθυστέρηση που δικαιολογείται λόγω διαφόρων περιστάσεων, το έργο που ζητήθηκε από την Επιτροπή. Σε γενικές γραμμές, η πρόταση αφήνει κατ'ουσία αμετάλλακτη τη μέθοδο υπολογισμού που έχει ήδη υιοθετηθεί. Καθιερώνει την αρχή της εφαρμογής της μεθόδου υπολογισμού που περιλαμβάνεται στην οδηγία του 1990 από όλα τα κράτη μέλη εισάγει την υποχρέωση να χρησιμοποιείται κοινό ευρωπαϊκό σύμβολο δια του οποίου θα πιστοποιείται το ΣΕΠΕ. Τέλος έχει ως αποτέλεσμα την πραγματοποίηση ορισμένων τροποποιήσεων γλωσσικού χαρακτήρα, ως προς την απόδοση του κειμένου στην αγγλική και ελληνική γλώσσα (απόδοση του όρου «Συνολικό Ετήσιο Επιτόκιο»).

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η εξεταζόμενη πρόταση οδηγίας αποτελεί τη λογική και προβλεπόμενη συνέχεια των εργασιών που συντελέστηκαν προηγουμένως και για τούτο η ΟΚΕ στηρίζει την Επιτροπή και συνεργάζεται μαζί της για την εξασφάλιση της καλύτερης πάντοτε προστασίας των συμφερόντων των καταναλωτών.

2.2. Χρειάζεται εντούτοις, για να αποφευχθούν οι παρανοήσεις, να διευκρινιστεί ποια είναι η εμβέλεια και ποιοι οι περιορισμοί των επιλογών αυτών. Εάν στόχος της επιλογής αυτής ήταν η αντιμετώπιση του ΣΕΠΕ μόνο στο εσωτερικό μιας χώρας θα αρκούσε τότε να ζητηθεί από κάθε χώρα η υιοθέτηση ιδίου ενιαίου συντελεστού 7 Στόχος όμως της οδηγίας αντιθέτως είναι να θεσπίσει τις βάσεις συγκρίσεως μεταξύ όλων των χωρών του ΕΟΧ.

2.3. Ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται μόνο εν μέρει. Η «τέλεια» σύγκριση μεταξύ των διαφόρων χωρών θα ήταν δυνατή εάν, εκτός από την εναρμόνιση του συστήματος υπολογισμού, θα ήταν δυνατόν να δοθεί επίσης και ομοιογενής ορισμός των συντελεστών του ΣΕΠΕ. Οι συντελεστές αυτοί καθώς και οι ονομασίες τους είναι αντιθέτως ετερογενείς στις διάφορες χώρες () ένεκα των μόνιμων διαφορών στις συνήθειες και τις εμπορικές χρήσεις και των εμπορικών νομοθεσιών καθώς και των φορολογικών κανόνων. Η Επιτροπή αναγνωρίζει () ότι δεν είναι δυνατόν με βάση τις αρχές της αναλογικότητας και της επικουρικότητας, να εναρμονισθούν τόσο οι εν λόγω συντελεστές όσο και, κατά την απόψη της ΟΚΕ, οι ονομασίες τους. Πρέπει όμως να αναγνωρισθεί ότι ελλείψει ομοιογένειας η διαμεθοριακή σύγκριση των διαφόρων προσφορών καθίσταται δύσκολη.

2.4. Από την άλλη πλευρά, η καταναλωτική πίστη παρέχεται ακόμη κατά μεγάλο μέρος από πιστωτικά ιδρύματα μιας χώρας προς τους κατοίκους της χώρας αυτής για λόγους σαφείς: η ανάγκη να γνωρίζουν τον πελάτη, οι νομοθετικές διαφορές, οι δυσκολίες επιστροφής των πιστώσεων σε τρίτες χώρες. Μόνον σε ορισμένες παραμεθόριες ζώνες είναι κάπως διαδεδομένη η «διαμεθοριακή πίστη».

2.5. Η κατάσταση είναι μοιραίο να αλλάξει με την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος, αλλά μόνο για τις χώρες που θα συμμετέχουν σ'αυτό: για τους καταναλωτές των εν λόγω χωρών, το Ευρώ θα αποτελέσει μία πραγματική ενιαία αγορά της καταναλωτικής πίστης. Για τις άλλες χώρες, τίποτα δεν θα αλλάξει.

2.6. Στα πλαίσια ακριβώς της δημιουργίας μιας πραγματικής ενιαίας αγοράς της καταναλωτικής πίστης, η οδηγία αποτελεί ένα βήμα προς την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς.

2.7. Η Επιτροπή διαβεβαιώνει ότι η υιοθέτηση του ΣΕΠΕ ευνοεί «τη θέσπιση και λειτουργία της εσωτερικής αγοράς» και ότι η αγορά αυτή «εξασφαλίζει στους καταναλωτές υψηλό επίπεδο προστασίας» () 7 η Επιτροπή θα έπρεπε επομένως να συμπεριλάβει στις αιτιολογικές σκέψεις τη λογική, αν και όχι ακόμη ρητή, συνέπεια, δηλ. ότι η υιοθέτηση του ΣΕΠΕ θα επιτρέψει στους καταναλωτές να εξασφαλίζουν καταναλωτική πίστη σε καθεστώς ελεύθερης παροχής υπηρεσιών.

2.8. Λαμβανομένων υπόψη των όσα αναφέρονται στα προηγούμενα σημεία 2.3, 2.4 και 2.5 και υιοθετώντας επίσης την απόφαση του σημείου 2.7, η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι σαφές καθήκον της Επιτροπής, των εθνικών αρχών και των πιστωτικών ιδρυμάτων να προφυλάξουν τους καταναλωτές απέναντι στην απλοϊκότητα των επιλογών. Το ευνοϊκότερο κατά τα φαινόμενα επιτόκιο που παρέχεται σε μία άλλη χώρα δεν σημαίνει αναγκαστικώς ότι συμφέρει περισσότερο από το επιτόκιο της χώρας του καταναλωτή. Πέραν της συνθέσεως του ΣΕΠΕ, κάθε επιτόκιο είναι συνάρτηση του συγκεκριμένου νομίσματος και αντικατοπτρίζει γενικότερα τις συνθήκες της οικονομίας και της νομισματικής πολιτικής κάθε χώρας. Το επιτόκιο αυτό μπορεί να κυμαίνεται με μεγαλύτερη ή μικρότερη συχνότητα και να μην ευνοεί πάντοτε τον καταναλωτή. Αλλά και οι συναλλαγματικές τιμές κυμαίνονται με συνέπειες τις οποίες ο καταναλωτής δεν είναι σε θέση να προβλέψει ούτε να εμποδίσει κατά την υπογραφή μιας συμβάσεως. Ο καταναλωτής πρέπει να ενημερωθεί σχετικά με τους κινδύνους που διατρέχει όταν του χορηγείται πίστωση σε διαφορετικό νόμισμα προς το δικό του.

2.9. Μία άλλη πτυχή που πρέπει να σχολιασθεί είναι η καθιέρωση συμβόλου (και όχι λογότυπου όπως πολλές φορές ονομάζεται στο κείμενο της εκθέσεως - διότι σύμβολο και λογότυπο δεν αποτελούν ισοδύναμους όρους). Το σύμβολο αυτό θα πρέπει να χρησιμοποιείται κάθε φορά που χρησιμοποιείται ο όρος ΣΕΠΕ. Εκτός από τις γραφιστικές δυσκολίες όσον αφορά τη διατύπωση του ενημερωτικού υλικού και των συμβάσεων, ερωτάται κατά πόσο ο μέσος καταναλωτής θα κατανοήσει πραγματικά τη σημασία του συμβόλου αυτού. Αλλά και στην περίπτωση αυτή, οι λύσεις που ικανοποιούν τους συντάκτες δεν είναι αναγκαστικά και εκείνες που θα ευχαριστούσαν το κοινό και κυρίως όταν απαιτείται προσπάθεια κατανοήσεως. Η καθιέρωση του συμβόλου θα στοιχίσει ακριβά (μια μεγάλη ευρωπαϊκή τράπεζα υπολόγισε το κόστος για τη χρήση του συμβολού σε 6-7 εκατ. Ecu περίπου). Επιπλέον, για να σμικρυνθεί το σύμβολο σε διαστάσεις κατάλληλες ώστε να εμφανίζεται σε συμβάσεις, τα αστέρια που περιβάλλουν το σήμα για το ποσοστό απορροφούνται σε έναν κύκλο. Ο στόχος, επομένως, για ένα ενιαίο αναγνωρίσιμο σήμα δεν επιτυγχάνεται.

2.10. Αλλά εναντίον της λύσεως αυτής υπάρχει και ένα πολύ πιο σημαντικό επιχείρημα: η δυνατότητα καταχρήσεων και ακατάλληλων χρήσεων. Η χρησιμοποίηση συμβόλου του τύπου «Ευρώπη» προσδίδει πάντοτε επίσημο χαρακτήρα σε ένα έγγραφο. Όταν σκεφθούμε το πλήθος των χρηματοπιστωτικών φορέων εξουσιοδοτημένων και μη και ελεγχόμενων και μη που υφίστανται στην αγορά, είναι εύκολο να κατανοήσουμε ότι η χρησιμοποίησή του επιδέχεται παντός είδους καταχρήσεως. Είναι πολύ εύκολο να ξεγελάσουμε τον καταναλωτή κάνοντάς τον να πιστεύει ότι το ΣΕΠΕ που αναφέρεται στα έγγραφα είναι επισήμως εγκεκριμένο. Η ΟΚΕ () αποσυμβουλεύει την υιοθέτηση ευρωπαϊκού συμβόλου διότι αντί να συντελεί στην μεγαλύτερη σαφήνεια και την ενημέρωση του καταναλωτή δημιουργεί προϋποθέσεις συγχύσεως και αμφιβολίας.

2.11. Οι προτάσεις της οδηγίας δεν επιφέρουν, σε γενικές γραμμές, σημαντικές αλλαγές στην ισχύουσα κατάσταση. Επιπλέον, τρεις διατάξεις χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής ένεκα των πρακτικών συνεπειών τους:

- κατάργηση της δυνατότητας να υιοθετείται διαφορετική μέθοδος υπολογισμού του ΣΕΠΕ, από τη μέθοδο που ισχύει στη Φινλανδία, τη Γαλλία και τη Γερμανία 7

- Η υποχρέωση να βασίζονται οι υπολογισμοί στο ηλιακό έτος (365, 366 ημέρες) αντί του εμπορικού έτους (360 ημέρες) 7

- Η ακρίβεια του υπολογισμού της δευτέρας δεκαδικής μονάδας, σύστημα που δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί από όλους και που όμως δεν προβλέπεται εκ των προτέρων.

2.12. Όπως θα διαπιστωθεί στις παρατηρήσεις που διατυπώνονται για τα μεμονωμένα άρθρα, οι διατάξεις αυτές ενδέχεται να προκαλέσουν αύξηση του κόστους στις περισσότερες χώρες, λόγω της ανάγκης τροποποίησεως των προγραμμάτων πληροφορικής εντός των προθεσμιών για την θέση σε ισχύ της οδηγίας την πρώτη Ιανουαρίου 1997. Τα προγράμματα αυτά θα πρέπει να τροποποιηθούν για δεύτερη φορά όταν θα υιοθετηθεί το ενιαίο νόμισμα δύο χρόνια αργότερα. Η ΟΚΕ διερωτάται συνεπώς κατά πόσον πρέπει να ισχύσει η οδηγία από 1ης Ιανουαρίου 1999, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις πτυχές για τον υπολογισμό. Κατά τον τρόπο αυτό, οι αλλαγές στα προγράμματα θα πραγματοποιηθούν με βάση μία ενιαία λύση: οι μειώσεις των δαπανών θα είναι σημαντικές και θα αποβούν προς όφελος του καταναλωτή.

3. Παρατηρήσεις επί των μεμονωμένων άρθρων της προτάσεως οδηγίας

3.1. Άρθρο 1

3.1.1. Όπως ελέχθηκε στις γενικές παρατηρήσεις (σημεία 2.11 και 2.12, η ΟΚΕ αποσυμβουλεύει έντονα την υιοθέτηση συμβόλου επίσημου τύπου ή κατά τα φαινόμενα επίσημου σε όλες τις περιπτώσεις - συμπεριλαμβανομένης και αυτής που συζητείται - που αφορούν τις συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών: ο καταναλωτής δύναται να απατηθεί κατά τον τρόπο αυτό. Επιπλέον, μια σχετική καινοτομία θα μπορούσε να αποτελέσει προηγούμενο για εκτενή χρήση του ευρωπαϊκού συμβόλου κάθε φορά που μία σύμβαση εμπίπτει στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Έτσι θα εδημιουργείτο σύγχυση για τον καταναλωτή και η κατάσταση δεν θα μπορούσε να ελέγχεται από τις αρχές.

3.1.2. Γεννιέται επιπλέον το δυσεπίλυτο πρόβλημα κατά πόσον η χρήση του ευρωπαϊκού συμβόλου (οι δώδεκα αστέρες) θα γίνει δεκτή από τις τρίτες χώρες της ΕΕ και συνεπώς από τις χώρες του ΕΟΧ (βλ. το προηγούμενο σημείο 1.2), οι οποίες όμως οφείλουν να τηρούν τις διατάξεις της οδηγίας.

3.2. Άρθρο 3

3.2.1. Το άρθρο αυτό καταργεί τη δυνατότητα των δημοσιονομικών ιδρυμάτων να χρησιμοποιούν διαφορετικό τύπο του ΣΕΠΕ από τον τύπο που υιοθετείται στην οδηγία, έστω και αν ο τύπος αυτός ίσχυε ήδη στη χώρα τους έως την 1η Μαρτίου 1990. Παράβαση γίνεται σήμερα από τη Φινλανδία, τη Γαλλία και τη Γερμανία. Παρά το γεγονός ότι η εν λόγω παρέκκλιση προβλέπεται ότι θα ισχύσει μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1995, στην πραγματικότητα θα συνεχίσει να ισχύει για όσο διάστημα δεν τίθεται σε εφαρμογή η προβλεπόμενη οδηγία, βάσει του άρθρου 1α, παράγραφος 5 γ) της οδηγίας 87/102, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί.

3.2.2. Σε ό,τι αφορά τις δαπάνες για τις αλλαγές των προγραμμάτων, η Επιτροπή επισημαίνει (βλ. Έκθεση, σημείο 15) ότι «τα έξοδα παραγωγής για εταιρείες λογισμικού και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς θα μειωθούν λόγω των οικονομιών κλίμακας που θα γίνουν μέσω της χρήσης ενός ενιαίου τύπου σε ολόκληρη την ενιαία αγορά.» Το πρόβλημα δεν θα έπρεπε να τίθεται κατά αυτό τον τρόπο, διότι οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί των παρεκκλινουσών χωρών θα αντιμετώπιζαν δαπάνες στις οποίες υποβάλλονται ήδη οι οργανισμοί των άλλων χωρών. Η διαβεβαίωση είναι επίσης σημαντική και τα όσα θα λεχθούν επιπλέον για τις άλλες τροποποιήσεις που προτείνονται στην οδηγία (βλ. σημείο 3.3) καθώς και για την ημερομηνία θέσεως σε ισχύ της οδηγίας (βλέπε σημείο 3.4).

3.3. Άρθρο 7

3.3.1. Όπως λέχθηκε προηγουμένως, το άρθρο αυτό αντικαθιστά απλώς το προηγούμενο παράρτημα 1 της οδηγίας 87/102 με ένα άλλο παράρτημα που περιλαμβάνει τροποποιήσεις κατά τα φαινόμενα μικρής σημασίας εν σχέσει προς το προηγούμενο κείμενο. Οι τροποποιήσεις αφορούν:

- τη μέθοδο υπολογισμού των ημερών του έτους, που πρέπει να είναι του ηλιακού έτους (365 ή 366) και όχι 360 όπως συμβαίνει σε ορισμένες χώρες () 7

- το αποτέλεσμα του υπολογισμού πρέπει να εκφράζεται με ακρίβεια έως τη δεύτερη δεκαδική μονάδα (προηγουμένως προβλεπόταν η δυνατότητα στρογγυλεύσεως της πρώτης δεκαδικής μονάδας).

3.3.2. Ενώ - βάσει του άρθρου 4 της πρότασης οδηγίας - προβλεπόμενη εξάλειψη των παρεκκλίσεων αφορά μόνο τις προαναφερθείσες χώρες (Φινλανδία, Γαλλία και Γερμανία), οι οποίες θα πρέπει επί του παρόντος να αντικαταστήσουν τη μέχρι σήμερα χρησιμοποιούμενη μέθοδο υπολογισμού με τη μέθοδο ΣΕΠΕ, εντούτοις αφορά, σύμφωνα με την πρόταση για τη μετατροπή της βάσης υπολογισμού από τις χρησιμοποιούμενες σε ορισμένες χώρες 360 σε 365/6 ημέρες, και άλλες χώρες, οι οποίες επί του παρόντος υπολογίζουν βάσει της μελλοντικής υποχρεωτικής ευρωπαϊκής μεθόδου ΣΕΠΕ: Η πλειοψηφία των κρατών μελών έπρεπε κατά συνέπεια να αλλάξει πλήρως ή μερικώς τη μέθοδο υπολογισμού και/ή τις βάσεις υπολογισμού. Αυτό ισχύει ιδίως, επειδή η διάταξη έπρεπε να ερμηνευθεί με την έννοια ότι οι υπολογισμοί πρέπει να γίνονται καθημερινά. Σ' αυτή την περίπτωση θα έπρεπε δηλαδή να εισαχθούν ευρωπαϊκές βάσεις υπολογισμού, οι οποίες μέχρι σήμερα χρησιμοποιούνταν μόνο από 3 κράτη μέλη, τα οποία συνολικά αποτελούν το ... % του πληθυσμού της ΕΕ.»

3.3.3. Μια μέθοδος υπολογισμού σε συνάρτηση με τον αριθμό ημερών θα δημιουργούσε σημαντικά προβλήματα, διότι οι εκτιμήσεις δεν θα ήταν πλέον βασισμένες σε καθιερωμένες αξίες, (π.χ. 365 ημέρες: 12 = 30,41666 ημέρες/μήνα) όπως συμβαίνει στα περισσότερα οικεία κράτη μέλη, αλλά σε πραγματικές. Δηλαδή, σε ό,τι αφορά το μηνιαίο υπολογισμό, η βάση για το μήνα Ιανουάριο θα ήταν 31 ημέρες και για το Φεβρουάριο 28/29. Κατά συνέπεια, οι συντελεστές του πραγματικού επιτοκίου θα εξαρτώνται από την ημερομηνία εξόφλησης του δανείου και θα διαφέρουν ανάλογα με τη διάρκεια του μήνα, και όχι την εφαρμογής ενός ονομαστικώς ίδιου επιτοκίου. Αυτό θα ήταν αντιπαραγωγικό, από την άποψη των καταναλωτών στην ευρωπαϊκή ενιαία αγορά, διότι τα επιτόκια που προσφέρουν διάφοροι φορείς θα ήταν αδύνατο πλέον να συγκριθούν. Επομένως, η ΟΚΕ επιθυμεί να εισαχθεί στο κείμενο της οδηγίας μια διευκρίνιση που θα επιτρέπει στα πιστωτικά ιδρύματα να προσφεύγουν σε μια ενιαία μέθοδο υπολογισμού βάσει καθιερωμένων αξιών. «Εξάλλου, η συνεκτίμηση του εμβόλιμου έτους, σε σχέση με το οποίο, ο υπολογισμός σε δύο δεκαδικά σημεία θα είχε ασήμαντη επιρροή, σύμφωνα ακόμη και με ισχυρισμούς της Επιτροπής, πρέπει να διαγραφεί.»

3.3.4. Η πρακτική επίδραση του υπολογισμού των ΣΕΠΕ σε δύο δεκαδικά σημεία θα έχει αντίξοες επιπτώσεις για τους καταναλώτες. Η απαίτηση αυτή θα σημαίνει ότι τα χρηματοπιστώτικα ιδρύματα δεν θα είναι πλέον σε θέση να εκδίδουν τους προετοιμασμένους πίνακες που χρησιμοποιούνται, τώρα, για διαφημιστικούς σκοπούς. Οι πίνακες παρέχουν λεπτομέρειες για δάνεια τα οποία οι καταναλωτές χρησιμοποιούν για να συγκρίνουν το κόστος του δανεισμού προτού ζητήσουν ένα δάνειο «στα μέτρα τους» από το ίδρυμα που έχουν επιλέξει.

3.3.5. Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι το έτος των 360 ημερών λαμβάνεται ακόμη ως βάση υπολογισμού από πολύ λίγες χώρες και σε ότι αφορά την υιοθέτηση της δεύτερης δεκαδικής μονάδας ευθυγραμμίζεται σχεδόν πάντοτε με τον τύπο αυτό, το σύνολο των δαπανών που θα πρέπει να αναληφθούν δεν φαίνεται να δικαιολογείται μόνον από τροποποίηση των συστημάτων τα οποία δεν ανταποκρίνονται ακόμη προς τις προτροπές του παραρτήματος ΙΙ. Η ΟΚΕ διερωτάται αν πράγματι τα ισχνά πρακτικά αποτελέσματα της εναρμονίσεως αυτής και τα συνακόλουθα ωφελήματα των καταναλωτών είναι ανάλογα με τις δαπάνες που πρέπει να αναληφθούν.

3.4. Άρθρο 9

3.4.1. Το άρθρο αυτό ορίζει την 1η Ιανουαρίου 1997 ως ημερομηνία έναρξης της ισχύος της οδηγίας. Η Επιτροπή θεώρησε ότι είναι εφαρμόσιμη μία τόσο βραχεία προθεσμία προφανώς διότι πιστεύει ότι δεν παρουσιάζει ιδιαίτερη δυσκολία η υιοθέτηση των προτάσεων οι οποίες εν μέρει είναι πράγματι πολύ μικρής εσωτερικής σημασίας, (ελαφρά τροποποίηση των συστημάτων υπολογισμού) και εν μέρει αποτελούν προσαρμογή μιας ήδη προβλεφθείσας υποχρεώσεως (κατάργηση της δυνατότητας χρησιμοποιήσεως διαφορετικού συστήματος).

3.4.2. Η ΟΚΕ διερωτάται επιπλέον εάν λαμβανομένων υπόψη των δαπανών για την τροποποίηση των προγραμμάτων (βλ. προηγούμενα σημεία 3.2.2 και 3.2.3) οι οποίες δαπάνες θα πραγματοποιηθούν σε δύο φάσεις (βλ. σημείο 2.14) δεν θα ήταν καλύτερο να μετατεθεί η ημερομηνία θέσης σε ισχύ της οδηγίας την 1η Ιανουαρίου 1999.

Κατά την ημερομηνία αυτή επιβάλλεται η εφαρμογή των τροποποιήσεων της μεθόδου υπολογιμού από τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει την μέθοδο υπολογισμού του Συνολικού Ετήσιου Πραγματικού Επιτοκίου (ΕΠΕ) που περιγράφεται στην οδηγία 88/90/ΕΟΚ του 1990. Για τους ίδιους λόγους προτείνεται να υπάρξει παράταση, μέχρι την ημερομηνί ακαθιέρωσης του ενιαίου νομίσματος, της προθεσμίας υιοθέτησης της μεθόδου υπολογισμού του Συνολικού Ετήσιου Πραγματικού Επιτοκίου, για τα κράτη μέλη για τα οποία ισχύει η παρέκκλιση που προβλέπεται από το άρθρο 1α, παράγραφος 5 α) της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ, όπως αυτή τροποποιήθηκε.

Βρυξέλλες, 25 Σεπτεμβρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 235 της 13. 8. 1996, σ. 8.

() ΕΕ αριθ. L 42 της 12. 2. 1987.

() ΕΕ αριθ. L 61 της 10. 3. 1990.

() ΕΕ αριθ. C 337 της 31. 12. 1988.

() Βλ. σχετικά τη μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής και η οποία αναφέρεται επανειλημμένως στην έκθεση αλλά και την ίδια την έκθεση, πίνακας των σημείων 97/111.

() Βλ. έκθεση, σημείο 10.

() Πρόταση οδηγίας, πρώτη «αιτιολογική σκέψη».

() Με την επιφύλαξη της εγκρίσεως της συνόδου ολομέλειας.

() Γερμανία, Φινλανδία, Σουηδία, Λιχτενσταϊν και Νορβηγία: βλ. Έκθεση σημεία από 124 έως 128 και τον πίνακα σημείο 124.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Οι τροπολογίες που ακολουθούν και οι οποίες συγκέντρωσαν περισσότερες από το Ό των ψήφων, απορρίφθηκαν.

Σημείο 2.9

Να διαγραφεί το σημερινό κείμενο από τις λέξεις «Αλλά και στην περίπτωση ...» και να αντικατασταθεί με το ακόλουθο: «Ως εκ τούτου, η καλή ενημέρωση σχετικά με το νόημά του αποτελεί στοιχείο θεμελιώδους σημασίας. Ο καταναλωτής θα πρέπει να είναι ενήμερος, μέσω εκστρατειών ενημέρωσης, σχετικά με το ότι το εν λόγω σύμβολο δεν αντανακλά μια σύσταση των αρχών της ΕΕ υπέρ του συγκεκριμένου πιστωτικού ιδρύματος, αλλά απλώς συμβολίζει την ευρωπαϊκή αντικατάσταση ενός όρου αναφερόμενου σε μια ομοιόμορφη μέθοδο υπολογισμού του συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου».

Αιτιολογία

Αν και ο κίνδυνος σύγχυσης του καταναλωτή, όπως επισημαίνει ο εισηγητής, δεν μπορεί να αποκλεισθεί, η πλήρης απόρριψη εκ μέρους του συμβόλου είναι υπερβολική. Οι εκστρατείες ενημέρωσης θα μπορούσαν να βοηθήσουν για την πρόληψη του κινδύνου παρερμηνείας. Καθώς οι περιπτώσεις λήψης πιστώσεων από άλλη χώρα μέλος θα πολλαπλασιασθούν, κυρίως μετά την εισαγωγή του Ευρό, ο καταναλωτής θα πρέπει να ενημερώνεται με απλό τρόπο όσον αφορά την εφαρμογή μιας ομοιόμορφης μεθόδου υπολογισμού του ετήσιου επιτοκίου. Εφόσον δεν θα καταστεί δυνατή μια συμφωνία για τη χρησιμοποίηση «ομοιόμορφης γλώσσας», η εισαγωγή ενός συμβόλου μπορεί να θεωρείται η δεύτερη εναλλακτική λύση.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 34, ψήφοι κατά: 47, αποχές: 21.

Σημείο 2.10

Να διαγραφεί το σημείο.

Αιτιολογία

Βλ. την τροπολογία 4.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 34, ψήφοι κατά: 47, αποχές: 21.

Σημείο 2.12

Να διαγραφεί το σημείο.

Αιτιολογία

Η σημασία της έναρξης ισχύος ενός εναρμονισμένου καθεστώτος για τον υπολογισμό του συνολικού ετήσιου πραγματικού επιτοκίου από 1. 1. 1997, υπερβαίνει κατά πολύ τις συγκριτικά μηδαμινές πρόσθετες δαπάνες που συνεπάγονται τα διάφορα προγράμματα προσαρμογής για την εισαγωγή του Ευρό μετά από 2 έτη. Απλώς, δεν αληθεύει ότι η προτεινόμενη προθεσμία θα αποφέρει σημαντικές οικονομίες. Οι πρόσθετες δαπάνες θα πρέπει να κρίνονται σε συνάρτηση με το ποσόν των πιστώσεων που χορηγούνται ετησίως. Επιπλέον, δεν θα ήταν σώφρον να χρησιμοποιηθεί η ίδια ημερομηνία για την εισαγωγή του Ευρό και την εφαρμογή της οδηγίας για την καταναλωτική πίστη. Οι τράπεζες θα έχουν ήδη επιβαρυνθεί στο έπακρο εξαιτίας των εργασιών που απαιτούνται για την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος, όπως κατέδειξε σαφώς η εξαίρετη γνωμοδότηση που κατήρτισε επι του θέματος η ΟΚΕ. Επιπλέον, δεν είναι καθόλου σαφές ποια κράτη μέλη θα συμμετάσχουν πράγματι στο ενιαίο νόμισμα. Για τα κράτη μέλη που δεν θα συμμετάσχουν από 1. 1. 1999 στο ενιαίο νόμισμα, δεν απαιτούνται πρόσθετες δαπάνες. Τέλος, η προτεινόμενη προθεσμία θα αποτελέσει κακό προηγούμενο για τον καθορισμό ημερομηνιών εφαρμογής κάθε οδηγίας, καθώς τα περισσότερα μέτρα θα συνεπάγονται ορισμένες δαπάνες.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 37, ψήφοι κατά: 62, αποχές: 12.