ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ετήσια έκθεση προόδου σχετικά με τις δραστηριότητες των κοινών επιχειρήσεων των Κοινών Τεχνολογικών Πρωτοβουλιών (ΚΕ των ΚΤΠ) το 2011 /* COM/2012/0758 final */





ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ετήσια έκθεση προόδου σχετικά με τις δραστηριότητες των κοινών επιχειρήσεων των Κοινών Τεχνολογικών Πρωτοβουλιών (ΚΕ των ΚΤΠ) το 2011 1. Εισαγωγη Οι Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες αποτελούν έναν καινοτόμο τρόπο υλοποίησης των συμπράξεων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στη βιομηχανική έρευνα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Εφαρμόστηκαν δοκιμαστικά κατά την περίοδο 2007-2008 στο πλαίσιο του εβδόμου προγράμματος-πλαισίου[1] σε πέντε στρατηγικούς τομείς — αεροναυπηγική και αερομεταφορές (πρωτοβουλία Clean Sky («Καθαρός ουρανός»)), δημόσια υγεία (πρωτοβουλία για τα καινοτόμα φάρμακα, ΠΚΦ), τεχνολογίες κυψελών καυσίμου και υδρογόνου (πρωτοβουλία για τις κυψέλες καυσίμου και το υδρογόνο, ΚΚΥ), ενσωματωμένα συστήματα πληροφορικής (πρωτοβουλία ARTEMIS) και νανοηλεκτρονική (πρωτοβουλία ENIAC (Γνωμοδοτικό Συμβούλιο για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία στη Νανοηλεκτρονική)). To πρόγραμμα SESAR[2] (Ερευνητικό πρόγραμμα για τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας στον ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό) θα πρέπει επίσης να αναφερθεί καθώς χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του εβδόμου προγράμματος-πλαισίου. Δίνοντας στις επιχειρήσεις, στην ερευνητική κοινότητα, στις ρυθμιστικές αρχές και στην ΕΕ τη δυνατότητα να καθορίσουν κοινά θεματολόγια έρευνας και να επενδύσουν σε μεγάλης κλίμακας πολυεθνικές ερευνητικές δραστηριότητες, ιδίως σε καιρούς παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης, οι ΚΤΠ αποτελούν σημαντική ευκαιρία για την Ευρώπη προκειμένου να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της με βάση τις αρχές της επιστημονικής αριστείας, της διαφάνειας και της καινοτομίας. Η ετήσια έκθεση με αντικείμενο την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από τις κοινές επιχειρήσεις των Κοινών Τεχνολογικών Πρωτοβουλιών (εφεξής «οι ΚΕ των ΚΤΠ») εκπονήθηκε κατ’ εφαρμογή του άρθρου 11 παράγραφος 1 κάθε επιμέρους κανονισμού του Συμβουλίου για τη σύσταση των ΚΤΠ, το οποίο ορίζει ότι «η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ετήσια έκθεση σχετικά με την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από την κοινή επιχείρηση της [επωνυμία της ΚΤΠ]. Η έκθεση περιέχει τις λεπτομέρειες εφαρμογής, μεταξύ άλλων τον αριθμό των προτάσεων που υποβλήθηκαν, τον αριθμό όσων επελέγησαν για χρηματοδότηση, το είδος των συμμετεχόντων, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, και στατιστικά στοιχεία ανά χώρα». Η ετήσια έκθεση για το 2011 έπεται των πρώτων ενδιάμεσων αξιολογήσεων των κοινών επιχειρήσεων που διενεργήθηκαν κατ’ εφαρμογή του άρθρου 11 παράγραφος 2 των κανονισμών του Συμβουλίου. Παρέχει πληροφορίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και περιγράφει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από τις ΚΕ των ΚΤΠ από τη σύστασή τους. Η έκθεση αρχίζει με μια σύντομη παρουσίαση των κοινών επιχειρήσεων των ΚΤΠ, συνοψίζει τα κυριότερα επιτεύγματά τους το 2011 και περιγράφει τους τομείς που επιδέχονται βελτίωση στο μέλλον. Συνοδεύεται από το «Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής» στο οποίο κατά κύριο λόγο προσδιορίζονται ποσοτικά οι ερευνητικές δραστηριότητες των επιμέρους ΚΕ των ΚΤΠ το 2011. Επιπλέον, το εν λόγω έγγραφο περιλαμβάνει επικαιροποιημένες πληροφορίες για τα αποτελέσματα και την πρόοδο όσον αφορά τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που δημοσιεύθηκαν τα προηγούμενα έτη. 2. Οι ΚΕ των ΚΤΠ Οι Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες συστάθηκαν με τη μορφή κοινών επιχειρήσεων βάσει του άρθρου 187 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο προβλέπει ότι «Η Ένωση μπορεί να δημιουργεί κοινές επιχειρήσεις ή οποιαδήποτε άλλη αναγκαία υποδομή για την καλή εκτέλεση των προγραμμάτων ενωσιακής έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ένωσης». Συστάθηκαν ως «κοινοτικοί οργανισμοί» κατά την έννοια του άρθρου 185 του δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ[3]. Αποτέλεσαν σημαντική καινοτομία του εβδόμου προγράμματος-πλαισίου (7ο ΠΠ) και δημιουργήθηκαν με στόχο τη στήριξη βασικών τομέων όπου η έρευνα και η τεχνολογική ανάπτυξη μπορούν να συμβάλλουν στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και ποιότητα ζωής, αλλά στους οποίους τα παραδοσιακά μέσα του 7ου προγράμματος πλαισίου δεν είναι κατάλληλα.[4]. Σύμφωνα με το ειδικό πρόγραμμα «Συνεργασία» του 7ου ΠΠ συστάθηκαν πέντε ΚΕ των ΚΤΠ την περίοδο 2007-2008, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017: (1) η ΚΕ «Αεροναυπηγική και αερομεταφορές» (Clean Sky) με σκοπό την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής αεροναυπηγικής βιομηχανίας με παράλληλη μείωση των εκπομπών και του θορύβου, η οποία συστάθηκε δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 71/2008 της 20ής Δεκεμβρίου 2007· (2) η ΚΕ «Πρωτοβουλία για καινοτόμα φάρμακα» (ΠΚΦ) με σκοπό την προώθηση της ανάπτυξης καλύτερων και ασφαλέστερων φαρμάκων για τους ασθενείς, η οποία συστάθηκε δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2008 της 20ής Δεκεμβρίου 2007· (3) η KE «Κυψέλες καυσίμου και υδρογόνο» (ΚΚΥ), με στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης και της προσφοράς τεχνολογιών υδρογόνου και κυψελών καυσίμου, η οποία συστάθηκε δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) 521/2008 του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2008· (4) η KE «Ενσωματωμένα συστήματα πληροφορικής » (ARTEMIS), με σκοπό να βοηθήσει την ευρωπαϊκή βιομηχανία να εδραιώσει και να ενισχύσει την παγκόσμια υπεροχή της στις ενσωματωμένες τεχνολογίες πληροφορικής, η οποία συστάθηκε δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 74/2008 της 20ής Δεκεμβρίου 2007· (5) η ΚΕ «Τεχνολογία νανοηλεκτρονικής» (ENIAC) με σκοπό να επιτευχθεί πολύ υψηλό επίπεδο μικρογράφησης που απαιτείται για τα νανοηλεκτρονικά συστατικά στοιχεία επόμενης γενιάς, η οποία συστάθηκε δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 72/2008 της 20ής Δεκεμβρίου 2007. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως συνιδρυτικό μέλος, ήταν υπεύθυνη για την αρχική λειτουργία των ΚΕ των ΚΤΠ. Μόλις θέσπισαν το νομικό και οικονομικό τους πλαίσιο, επιδεικνύοντας ικανότητα εκτέλεσης του προϋπολογισμού τους, οι ΚΕ ARTEMIS, ΠΚΦ και Clean Sky απέκτησαν επίσημα την αυτονομία τους τον Οκτώβριο-Νοέμβριο του 2009 και κατόπιν ακολούθησαν η ENIAC τον Μάιο και η ΚΚΥ τον Νοέμβριο του 2010. Συνεπώς, το 2011 ήταν το πρώτο έτος πλήρους αυτόνομης λειτουργίας όλων των ΚΕ των ΚΤΠ. Οι κοινές επιχειρήσεις επιλέγουν έργα στο πλαίσιο ετήσιων ανοικτών ανταγωνιστικών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, ακολουθώντας διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης ενός ή δύο σταδίων. Παρέχουν χρηματοδότηση σε συνεργατικά έργα και δράσεις συντονισμού και στήριξης. Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που προκήρυξε η ΚΕ Clean Sky είναι περισσότερο εξειδικευμένες λόγω του πεδίου εφαρμογής τους, της μικρότερης διάρκειάς τους και των αναμενόμενων αποτελεσμάτων, και πρέπει να έχουν υψηλότερο επίπεδο τεχνολογικής ετοιμότητας. Η ΚΕ Clean Sky δημοσιεύει αρκετές προσκλήσεις ετησίως. 3. Πρόοδος που επιτεύχθηκε το 2011 και σημαντικότερεσ προκλησεισ 3.1. Αποτελέσματα της πρώτης ενδιάμεσης αξιολόγησης Οι κανονισμοί του Συμβουλίου για τη σύσταση των ΚΕ απαιτούν δύο ενδιάμεσες αξιολογήσεις τους. Η πρώτη ενδιάμεση αξιολόγηση διενεργήθηκε εγκαίρως και εκτίμησε την ποιότητα, την αποτελεσματικότητα και την πρόοδο που σημειώθηκε ως προς την επίτευξη των στόχων κάθε ΚΕ. Η γνώμη στην οποία κατέληξαν όλες οι εκθέσεις ήταν θετική· διατυπώθηκε ομόφωνα η άποψη ότι οι ΚΕ πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν και μετά το 2013 και υιοθετήθηκε κοινή θέση στα παρακάτω ζητήματα. Κατά πρώτον, οι ομάδες αξιολόγησης στήριξαν της συστάσεις της ομάδας Sherpa[5], συγκεκριμένα ότι «το τρέχον νομικό πλαίσιο πρέπει να εξορθολογιστεί ώστε να προσαρμοστεί στους σκοπούς της σύστασης και της υλοποίησης μελλοντικών ΚΤΠ». Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να αναθεωρηθεί το τρέχον καθεστώς του «κοινοτικού οργανισμού» που έχουν οι ΚΤΠ. Συστήθηκε ενίσχυση και εξορθολογισμός των διαδικασιών και της λήψης αποφάσεων. Επισημάνθηκε επίσης η ανάγκη να αυξηθεί ο διαρθρωμένος συντονισμός και η συμπληρωματικότητα με το 7ο ΠΠ και εθνικά προγράμματα και κονδύλια, να βελτιωθεί η επικοινωνία, να ενισχυθεί η προβολή των δράσεων των ΚΤΠ που απευθύνονται στον γενικό πληθυσμό και σε διεθνές επίπεδο, καθώς και να συλλέγονται συστηματικά δεδομένα και να δημιουργηθεί ένα σύστημα παρακολούθησης για βασικούς δείκτες επιδόσεων. Οι ομάδες αξιολόγησης προσδιόρισαν συγκεκριμένα ζητήματα και προκλήσεις και διατύπωσαν σειρά συστάσεων για την ανάληψη δράσης από τα διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη (ΚΕ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βιομηχανία, κράτη μέλη, διοικητικά συμβούλια, κ.λπ.). Λεπτομέρειες των αξιολογήσεων παρέχονται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής. Η απάντηση της Επιτροπής στις αξιολογήσεις των ΚΕ Clean Sky, ΠΚΦ και ΚΚΥ δημοσιεύθηκε με τη μορφή εγγράφου εργασίας των υπηρεσιών της μαζί με την ανακοίνωση Συμπράξεις για την έρευνα και την καινοτομία (COM(2011) 572), τον Σεπτέμβριο του 2011. Η ανακοίνωση της Επιτροπής Πρώτη ενδιάμεση αξιολόγηση των κοινών τεχνολογικών πρωτοβουλιών ARTEMIS και ENIAC (COM(2010) 752) δημοσιεύθηκε, μαζί με ένα έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής όπου εκτίθετο λεπτομερώς η απάντησή της, τον Δεκέμβριο του 2010. Για τις ΚΕ Clean Sky, ΠΚΦ και ΚΚΥ, οι ομάδες αξιολόγησης συνέστησαν να αναληφθεί ταχεία δράση για τη βελτίωση της επικοινωνίας με τους πολίτες, να καθοριστούν βασικοί δείκτες επιδόσεων και να καταστούν οι εκτελεστικοί διευθυντές των ΚΕ, και όχι τα διοικητικά συμβούλια, υπεύθυνοι για ζητήματα που αφορούν την καθημερινή διοίκηση. Για τις ΚΕ ENIAC και ARTEMIS, η ομάδα αξιολόγησης διατύπωσε 18 συστάσεις για τα κράτη μέλη, τη βιομηχανία, την Επιτροπή και τις ΚΕ. Προέτρεψε τα κράτη μέλη να αναλάβουν πολυετείς δημοσιονομικές δεσμεύσεις και τη βιομηχανία και τις ΚΕ να αναλάβουν ισχυρότερη δέσμευση για την εφαρμογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής. Στην Επιτροπή δόθηκε η συμβουλή να συλλέγει δεδομένα για μελλοντική αξιολόγηση των ΚΕ των ΚΤΠ. 3.2. Στρατηγικό θεματολόγιο έρευνας Τα στρατηγικά θεματολόγια έρευνας (ΣΘΕ) αναθεωρήθηκαν ώστε να θέσουν νέες προτεραιότητες για τις ΚΕ, να αντιμετωπίσουν τις σημερινές προκλήσεις και να λάβουν υπόψη τη βιομηχανική πρόοδο που επιτεύχθηκε τα τελευταία έτη. Οι σχετικές εργασίες των περισσότερων ΚΕ ξεκίνησαν το 2010 και ολοκληρώθηκαν το 2011. Στον τομέα της αεροναυπηγικής, οι στόχοι που τέθηκαν για την ΚΕ Clean Sky επαναξιολογήθηκαν, επικαιροποιώντας το αναπτυξιακό σχέδιο και τις προβλέψεις για τα περιβαλλοντικά οφέλη που πρέπει να αναμένονται έως τη λήξη του προγράμματος. Στον φαρμακευτικό τομέα, το ΣΘΕ της πρωτοβουλίας για τα καινοτόμα φάρμακα αναθεωρήθηκε ώστε να αντικατοπτρίζει τις επιστημονικές εξελίξεις και τις αλλαγές στον κλάδο. Η εν λόγω επικαιροποίηση ολοκληρώθηκε το 2011, έχοντας ως επίκεντρο ρηξικέλευθα έργα μεγάλης κλίμακας και θέτοντας οκτώ νέες προτεραιότητες. Οι στρατηγικές προτεραιότητες έρευνας και επίδειξης της ΚΕ «Κυψέλες καυσίμου και υδρογόνο» αναθεωρήθηκαν επίσης το 2011. Τέθηκαν νέοι στόχοι στο πολυετές σχέδιο υλοποίησης (ΠΣΥ) για τους τέσσερις τομείς εφαρμογής της ΚΚΥ, προκειμένου να αντικατοπτρίζεται η τεχνική και επιστημονική πρόοδος από τη σύνταξη του πρώτου ΠΣΥ. Ως εκ τούτου, ορισμένα θέματα δεν θα περιλαμβάνονται πλέον στις μελλοντικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, ενώ θα εισαχθούν έξι νέα θέματα. Επιπλέον, οι αναθεωρημένοι στόχοι παρατάθηκαν έως το 2020, προκειμένου να εναρμονιστούν με το επόμενο πρόγραμμα-πλαίσιο, το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020. Όσον αφορά τα ενσωματωμένα συστήματα πληροφορικής, από το 2006 όταν η ευρωπαϊκή τεχνολογική πλατφόρμα ARTEMIS εξέδωσε το πρώτο της ΣΘΕ, έχουν προκύψει νέες τεχνικές δυνατότητες και προκλήσεις. Κατά συνέπεια, επικαιροποιήθηκε και το ΣΘΕ της ΚΕ ARTEMIS και αναθεωρήθηκαν οι ερευνητικές προτεραιότητες για την ανάπτυξη και έγκριση καίριων τεχνολογιών σε διάφορα πεδία εφαρμογής. Το αναθεωρημένο ΣΘΕ παρέχει μια σαφή εικόνα του τι χρειάζεται στην Ευρώπη την επόμενη δεκαετία από όλους τους παράγοντες έρευνας και καινοτομίας ώστε να καταστεί δυνατή η εμφάνιση νέων αγορών και εφαρμογών που είναι σημαντικές για την κοινωνία. Όσον αφορά την ΚΕ ENIAC και τα συστατικά στοιχεία νανοηλεκτρονικής, το 2011 προκηρύχθηκαν προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για όλα τα πεδία τεχνολογίας και για 9 από τα 16 πεδία εφαρμογής. Οι επόμενες προσκλήσεις του 2012 θα συμπεριλαμβάνουν όλα τα πεδία εφαρμογής και τεχνολογίας. 3.3. Επικοινωνία και διοίκηση Ένας από τους στόχους των ενδιάμεσων αξιολογήσεων του 2011 ήταν να υιοθετήσουν οι κοινές επιχειρήσεις μια πιο προορατική και στοχευμένη προσέγγιση στις επικοινωνιακές δραστηριότητές τους, ιδίως προς τις ΜΜΕ και την ερευνητική κοινότητα προκειμένου να αυξηθεί το επίπεδο συμμετοχής τους στα ερευνητικά έργα. Στο πλαίσιο των ενδιάμεσων αξιολογήσεων, συστήθηκε στις ΚΕ των ΚΤΠ να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν σαφή σχέδια επικοινωνίας και διάδοσης, να αποκτήσουν ξεχωριστή ταυτότητα και να καταβάλλουν περισσότερες προσπάθειες για τη δημιουργία συνεργειών με εθνικά προγράμματα και διεθνών συνεργασιών με ενδιαφερόμενα μέρη εκτός ΕΕ. Το 2011 δόθηκε πράγματι ιδιαίτερη προσοχή στον τομέα της επικοινωνίας, τονίζοντας την προώθηση δραστηριοτήτων των ΚΕ μεταξύ των ευρωπαίων πολιτών και τη διάδοση των αρχικών αποτελεσμάτων. Και η ΚΕ Clean Sky και η ΚΕ ΚΚΥ απέκτησαν νέους δικτυακούς τόπους. Επικαιροποιήθηκαν πληροφοριακά δελτία, άρχισε η τακτική διανομή ενημερωτικού δελτίου (από τις ΚΕ ΠΚΦ και Clean Sky) και έντυπου περιοδικού (από την ΚΕ ARTEMIS), ενώ δημοσιεύθηκαν και δελτία Τύπου για σημαντικά επιτεύγματα. Εκπρόσωποι των ΚΕ συμμετείχαν επίσης σε διεθνείς διασκέψεις, ενώ διοργανώθηκαν ειδικές εκδηλώσεις για την προβολή των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων. Οι πίνακες στο παράρτημα και το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής παραθέτουν τις κυριότερες επικοινωνιακές δραστηριότητες κάθε ΚΕ. Για πρώτη φορά, οι πέντε ΚΕ των ΚΤΠ διοργάνωσαν από κοινού μια εκδήλωση διάρκειας μίας εβδομάδας, την «Καινοτομία σε δράση» στο κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες τον Οκτώβριο του 2011. Την εκδήλωση φιλοξένησε η βουλευτής του ΕΚ Maria de Graça Carvalho. Κατά την εβδομάδα της εκδήλωσης, παρουσιάστηκε κοινή έκθεση και κάθε κοινή τεχνολογική πρωτοβουλία διοργάνωσε τη δική της διάσκεψη και διεξήγαγε συνόδους για συγκεκριμένα θέματα. Δημοσιογράφοι παρακολούθησαν μια κοινή συνέντευξη Τύπου και κάλυψαν την εκδήλωση. Οι εκτελεστικοί διευθυντές και των πέντε ΚΕ παρουσίασαν τις βασικές επιτυχίες των οργανισμών τους και ο γενικός διευθυντής και αναπληρωτής γενικός διευθυντής της ΓΔ Έρευνας και Καινοτομίας της Επιτροπής συμμετείχαν στις συζητήσεις. Οι ερευνητικές δραστηριότητες των ΚΤΠ βρίσκονταν σε πλήρη εξέλιξη και το 2011 σημειώθηκαν οι πρώτες επιτυχίες. Ορισμένα έργα έλαβαν βραβεία επειδή ήταν ιδιαίτερα καινοτόμα και άλλα αναγνωρίστηκαν ως άριστα λόγω των ερευνητικών επιτευγμάτων τους (βλ. την ενότητα «επιτυχίες» στους πίνακες του παραρτήματος). Όσον αφορά το διοικητικό επίπεδο, η έδρα των πέντε ΚΕ μεταφέρθηκε επιτυχώς τον Ιανουάριο του 2011 από ένα κτίριο της Επιτροπής σε ειδικές εγκαταστάσεις στην καρδιά των Βρυξελλών. Έως το τέλος του έτους, οι ΚΕ σημείωσαν πρόοδο όσον αφορά την πρόσληψη προσωπικού: στις ΚΕ ΚΚΥ και ENIAC πληρώθηκαν όλες οι θέσεις εργασίας· η στελέχωση των ΚΕ ΠΚΦ, Clean Sky και ARTEMIS ήταν σχεδόν πλήρης. Ωστόσο, η ΚΕ ΠΚΦ είχε τρεις κενές προσωρινές θέσεις εργασίας και μία θέση συμβασιούχου υπαλλήλου πάνω από το εγκεκριμένο όριο. Οι προσλήψεις στην ΚΕ Clean Sky ήταν σύμφωνες με την απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, αλλά υπήρξε μια κενή θέση συμβασιούχου υπαλλήλου και επείγουσα ανάγκη επιπλέον προσωπικού για τη διαχείριση του φόρτου εργασίας που δεν μπορούσε να καλυφθεί από το υπάρχον προσωπικό με αποτέλεσμα να προσληφθούν πρόσθετοι προσωρινοί υπάλληλοι. Στην ΚΕ ARTEMIS υπήρξαν δύο κενές θέσεις συμβασιούχων υπαλλήλων. Οι ΚΕ συμμορφώθηκαν με τις απαιτήσεις σχεδιασμού και υποβολής εκθέσεων, τα διοικητικά και τα συμβουλευτικά τους όργανα συνεδρίαζαν σε τακτική βάση, ενώ τα διοικητικά συμβούλιά τους ενέκριναν στρατηγικά έγγραφα όπως οι τελικοί λογαριασμοί και τα σχέδια προϋπολογισμού για το 2010. Το 2011 εξελέγησαν νέοι πρόεδροι στα διοικητικά συμβούλια των ΚΕ Clean Sky και ΚΚΥ. 3.4. Επιχειρησιακή πρόοδος Σκοπός των ΚΕ είναι να συντονίζουν τους πόρους και τη χρηματοδότηση από τη βιομηχανία και τους δημόσιους φορείς ώστε να επιτυγχάνουν συνέργειες και να συμβάλλουν στην οικοδόμηση της μελλοντικής αύξησης, ανταγωνιστικότητας και βιώσιμης ανάπτυξης της Ευρώπης. Το 2011 οι πέντε ΚΕ προκήρυξαν νέες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων σύμφωνα με τα οικεία στρατηγικά θεματολόγια έρευνας και συνέχισαν να αξιολογούν και να διαπραγματεύονται επιχορηγήσεις από προηγούμενες προσκλήσεις. Λόγω διαφορών όσον αφορά τον αριθμό των προσκλήσεων, τα θέματα, τα στάδια αξιολόγησης, τον κλάδο και τη διακυβέρνηση, η επιχειρησιακή πρόοδος που επιτεύχθηκε το 2011 στην υλοποίηση των προσκλήσεων αναφέρεται σε χωριστές ενότητες παρακάτω. 4. Πρόοδος που επιτεύχθηκε από την ΚΕ Clean Sky Για την περίοδο 2008–2013, στην ΚΕ Clean Sky διατέθηκε συνολικός προϋπολογισμός 1,6 δισεκατομμυρίων ευρώ: έως 800 εκατομμύρια ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (σε μετρητά), προκειμένου να συνδυαστούν με τις συνεισφορές της βιομηχανίας (σε είδος) αξίας τουλάχιστον 800 εκατομμυρίων ευρώ. Τέθηκαν τρεις βασικοί στόχοι για την ΚΕ Clean Sky: (i) επιτάχυνση των περιβαλλοντικών βελτιώσεων στο σύστημα αεροπορικών μεταφορών μέσω της εισαγωγής προηγμένων τεχνολογιών και συστημάτων επίδειξης σε πραγματική κλίμακα, (ii) βελτίωση του συνολικού αντικτύπου του συστήματος αεροπορικών μεταφορών στο περιβάλλον (μείωση του θορύβου, των εκπομπών και της κατανάλωσης καυσίμων) και (iii) συνεργασία της ευρωπαϊκής αεροναυπηγικής βιομηχανίας για την υλοποίηση ενός έργου κοινού ενδιαφέροντος. Οι επιδόσεις της ΚΕ Clean Sky πρέπει να κριθούν υπό το πρίσμα των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της, συγκεκριμένα λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική συμμετοχή της βιομηχανίας στην ΚΕ σε διάφορα επίπεδα, από τη στρατηγική διαχείριση έως τον καθορισμό και την περιγραφή των θεμάτων των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων και την άμεση συμμετοχή στην αξιολόγηση των έργων. Σε αντίθεση με άλλες ΚΕ, η Clean Sky λειτουργεί κυρίως μέσω επιχορηγήσεων σε κατονομαζόμενους δικαιούχους και όχι με προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Πράγματι, τα κύρια επιτεύγματα της ΚΕ είναι το αποτέλεσμα της εργασίας των μελών της, που είναι οργανωμένα σε έξι διαφορετικούς τεχνικούς τομείς που ονομάζονται «προγράμματα επίδειξης ολοκληρωμένης τεχνολογίας» (ΠΕΟΤ) και υποστηρίζονται από έναν αξιολογητή τεχνολογιών ο οποίος παρακολουθεί συνεχώς και αξιολογεί τα αποτελέσματα. Έχει επιτευχθεί αποτελεσματικός και οργανωμένος συντονισμός με άλλους οργανισμούς, ιδίως με την ΚΕ «Ερευνητικό πρόγραμμα για τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας στον ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό» (SESAR). Μεγάλο μέρος του συνολικού προϋπολογισμού (600 εκατομμύρια ευρώ, ή το 75%) διανέμεται στα εν λόγω μέλη ή «κατονομαζόμενους δικαιούχους», και τα υπόλοιπα 200 εκατομμύρια ευρώ διατίθενται στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Οι προσκλήσεις αυτές προκηρύσσονται τακτικά αλλά άπαξ, όταν τα μέλη των ΠΕΟΤ εκφράσουν την ανάγκη εκτέλεσης πρόσθετων ειδικών ερευνητικών δραστηριοτήτων συμπληρωματικών στην εργασία τους. Συνεπώς, οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων της ΚΕ Clean Sky είναι στοχοθετημένες, καλύπτουν διάφορα θέματα (23 έως 58 κατά το 2011) και είναι σύντομης διάρκειας (κατά μέσο όρο, έξι μήνες έως ένα έτος). Το 2011 η ΚΕ Clean Sky ολοκλήρωσε την αξιολόγηση της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων αριθ. 7 και δημοσίευσε τρεις νέες προσκλήσεις: τις προσκλήσεις αριθ. 8, 9 και 10. Διαχειρίστηκε συνολικά 159 θέματα, με συνολικό αριθμό 325 εταίρων από 22 χώρες που επιλέχθηκαν μετά την πρόσκληση υποβολής προτάσεων αριθ. 10. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται μια επισκόπηση των προσκλήσεων που δρομολογήθηκαν και αξιολογήθηκαν από την ΚΕ Clean Sky το 2011, συμπεριλαμβανομένων των προτάσεων που υποβλήθηκαν και αξιολογήθηκαν. || || Προτάσεις || Αξιολόγηση αποτελεσμάτων || Ποσοστό επιτυχίας (%) || Ενδεικτικός προϋπολογισμός [μεγ. χρηματοδότηση] (εκατ. ευρώ) || Έκβαση της πρόσκλησης (εκατ. ευρώ) Ονομασία πρόσκλησης || || || Επιλέξιμες || || Πάνω από το ανώτατο όριο || Επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση Αριθ. θεμάτων || Υποβλήθηκαν || % επιλέξιμων 7 || SPI-JTI-CS-2010-05 || 38 || 71 || 67 || 94,37 % || 45 || 29 || 64 % || 23,0 || 14,6 8 || SPI-JTI-CS-2011-01 || 58 || 127 || 119 || 93,70 % || 84 || 49 || 58 % || 31,9 || 22,5 9 || SPI-JTI-CS-2011-02 || 23 || 62 || 59 || 95,16 % || 32 || 16 || 50 % || 12,7 || 6,1 10 || SPI-JTI-CS-2011-03 || 40 || 62 || 60 || 96,77 % || 35 || 24 || 68 % || 19,5 || 9,4 ΣΥΝΟΛΟ || 159 || 322 || 305 || 95 % || 196 || 118 || 60 % || 87,1 || 52,6 Σε σύγκριση με τις άλλες ΚΕ, η συνολική συμμετοχή στις προσκλήσεις είναι υψηλή όπως και ο αριθμός των έργων που επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση. Οι συμμετέχοντες κατανέμονται ισόρροπα μεταξύ ερευνητικών οργανισμών, της βιομηχανίας, πανεπιστημίων και ΜΜΕ. Ωστόσο, το 2011 η ΚΕ Clean Sky φάνηκε να είναι λιγότερο ελκυστική σε δημόσιους φορείς και ρυθμιστικούς οργανισμούς. Πολύ υψηλό ποσοστό συμμετεχόντων στα χρηματοδοτούμενα έργα (37%) ήταν ΜΜΕ· την περίοδο 2008–2011, οι ΜΜΕ λάμβαναν το 38% της ενωσιακής χρηματοδότησης της ΚΕ Clean Sky[6]. Βάσει των διαθέσιμων δεδομένων για τα χρηματοδοτούμενα έργα, οι προσκλήσεις αριθ. 7 έως 10 προσέλκυσαν συμμετέχοντες από 23 χώρες. Οι χώρες με τη μεγαλύτερη εκπροσώπηση ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Γαλλία, χώρες με βιομηχανική παράδοση στην αεροναυπηγική. Η ΚΕ Clean Sky προσέλκυσε τους περισσότερους συμμετέχοντες από την ΕΕ των 12 από οποιαδήποτε άλλη ΚΕ. Από τις «συνδεδεμένες» χώρες, η Ελβετία ήταν στην πρώτη θέση με έξι συντονιστές, ενώ οι κύριοι διεθνείς εταίροι ήταν η Κίνα και η Ρωσία· οι ΗΠΑ δεν συμμετείχαν. Ο αξιολογητής τεχνολογιών κάλυψε τέσσερις βασικές δέσμες ερευνητικών εργασιών, οι οποίες προέβλεπαν όλες δραστηριότητες και παραδοτέα το 2011. Γενικά, η υλοποίηση του σχεδίου για το 2011 αποτέλεσε μια σημαντική πρόκληση. Παρά την αντιμετώπιση ορισμένων δυσκολιών, ο αξιολογητής τεχνολογιών κατόρθωσε να θέσει σε εφαρμογή ενισχυμένους μηχανισμούς σχεδιασμού και ελέγχου για το 2012. Η πρώτη αξιολόγηση διενεργήθηκε, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως «επίδειξη» της όλης διαδικασίας με ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Η ποιότητα και ο βαθμός τήρησης των προθεσμιών των παραδοτέων θα πρέπει να βελτιωθούν σημαντικά το 2012 και η στενή παρακολούθησή τους θα αποτελέσει κύρια προτεραιότητα της ΚΕ. Για περισσότερες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των επιτυχιών, βλ. την ενότητα «ΚΕ Clean Sky: βασικά επιτεύγματα του 2011 με μια ματιά», στο παράρτημα. 5. Πρόοδος που επιτεύχθηκε από την ΚΕ «Πρωτοβουλία για τα καινοτόμα φάρμακα» Για την περίοδο 2008–2013, στην ΚΕ «Πρωτοβουλία για τα καινοτόμα φάρμακα» (ΠΚΦ) διατέθηκε συνολικός προϋπολογισμός 2 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεισφέρει μέγιστο ποσό 1 δισεκατομμυρίου ευρώ από τον προϋπολογισμό του 7ου προγράμματος-πλαισίου, το οποίο συνδυάζεται με συνεισφορές σε είδος (κυρίως ερευνητικές δραστηριότητες) αξίας τουλάχιστον 1 δισεκατομμυρίου ευρώ από τις εταιρείες μέλη της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA). Αυτός ο προϋπολογισμός καθιστά την ΚΕ ΠΚΦ τη μεγαλύτερη σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην Ευρώπη γενικά, καθώς και τη μεγαλύτερη σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στον φαρμακευτικό κλάδο. Οι βασικοί στόχοι της ΚΕ ΠΚΦ είναι οι εξής: (i) δημιουργία ενός πιο συνεργατικού περιβάλλοντος για τη φαρμακευτική Ε&Α στην Ευρώπη· (ii) επιτάχυνση της ανάπτυξης αποτελεσματικότερων και ασφαλέστερων φαρμάκων για τους ασθενείς και (iii) αύξηση της ανταγωνιστικότητας στον φαρμακευτικό κλάδο της ΕΕ. Οι βασικές προκλήσεις είναι οι εξής: (i) βιομηχανικό επίπεδο: ανεπαρκείς επενδύσεις στην Ε&Α· (ii) επιστημονικό επίπεδο: τεχνολογική πολυπλοκότητα και (iii) ευρωπαϊκό επίπεδο: η έρευνα είναι κατακερματισμένη στην Ευρώπη. Οι βιομηχανικοί εταίροι συμμετέχουν σε πολύ μεγάλο βαθμό στην ΚΕ ΠΚΦ· συγκεκριμένα, εταιρείες της EFPIA συμμετέχουν πολύ περισσότερο σε έργα της ΚΕ ΠΚΦ απ’ ό,τι σε έργα στον τομέα υγείας του ΠΠ7. Άλλο ένα χαρακτηριστικό της ΚΕ ΠΚΦ είναι ότι η διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προτάσεων χωρίζεται σε δύο στάδια: κατά το πρώτο στάδιο οι υποψήφιοι υποβάλλουν εκδήλωση ενδιαφέροντος και στη συνέχεια, κατά το δεύτερο στάδιο, οι συμμετέχοντες με την καλύτερη κατάταξη και η κοινοπραξία EFPIA καλούνται να δημιουργήσουν μια κοινοπραξία πλήρους έργου και να συντάξουν πλήρη πρόταση έργου. Το 2011 η ΚΕ ΠΚΦ ολοκλήρωσε την αξιολόγηση της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων αριθ. 3 και δημοσίευσε τέσσερις νέες προσκλήσεις. Ο πίνακας που ακολουθεί παρέχει μια γενική επισκόπηση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων που δρομολογήθηκαν και αξιολογήθηκαν το 2011, με στοιχεία σχετικά με τις εκδηλώσεις ενδιαφέροντος που υποβλήθηκαν και τις πλήρεις προτάσεις έργου που αξιολογήθηκαν. Ονομασία πρόσκλησης || || || || || Εκδηλώσεις ενδιαφέροντος πάνω από το ανώτατο όριο || Πλήρεις προτάσεις έργου που επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση || Ποσοστό επιτυχίας (επιλεχθείσες πλήρεις προτάσεις έργου/ υποβληθείσες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος) Αριθ. θεμάτων || Υποβληθείσες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος || Επιλέξιμες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος || % προτάσεων που διατηρήθηκαν 2010-03 || 7 || 32 || 30 || 93,75 % || 16 || 7 || 21,88 % 2011-04 || 7 || 86 || 80 || 93,02 % || 30 || 7 || 8,14 % ΣΥΝΟΛΟ || 14 || 118 || 110 || 93,4 % || 46 || 14 || 11,86 % Οι προσκλήσεις αριθ. 3 και αριθ. 4[7] προσέλκυσαν έντονο ενδιαφέρον και μεγάλο αριθμό υποψηφίων: 1.377. Ωστόσο, λόγω του περιορισμένου αριθμού θεμάτων, μόνο το 20% (266) των αρχικών υποψηφίων συμπεριλήφθηκαν εντέλει στα έργα που επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση μαζί με συμμετέχοντες της βιομηχανίας — περίπου 50 ομάδες εταιρειών της EFPIA συμμετείχαν στις κοινοπραξίες. Ο συνολικός αριθμός των συμμετεχόντων στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων το 2011 είναι 316, με μέσο ποσοστό επιτυχίας 23%. Η τυπολογία των συμμετεχόντων της ΚΕ ΠΚΦ είναι πολύ ιδιαίτερη. Η βιομηχανία εκπροσωπείται δεόντως (από εταιρείες της EFPIA και ΜΜΕ), ενώ πολύ υψηλή είναι επίσης η συμμετοχή των πανεπιστημίων. Στο πρώτο στάδιο, οι ΜΜΕ υπέβαλαν αρκετά υψηλό αριθμό εκδηλώσεων ενδιαφέροντος, ακολουθούμενες από άλλους συμμετέχοντες και οργανώσεις ασθενών. Ωστόσο, η πλειονότητα των συμμετεχόντων στα έργα που τελικά χρηματοδοτήθηκαν προήλθε από τον πανεπιστημιακό χώρο (208). Ακολούθησαν η EFPIA (53) και οι ΜΜΕ (47), με τις τελευταίες να αντιστοιχούν στο 17,7% των συνολικών συμμετοχών. Οι ΜΜΕ έλαβαν το 13,56% της χρηματοδότησης της ΕΕ κατά την περίοδο από το 2008 έως το 2011. Σχετικά με τη γεωγραφική κατανομή των υποψηφίων, τα διαθέσιμα στοιχεία αφορούν την πρόσκληση αριθ. 3. Οι συμμετέχοντες στα επιλεχθέντα έργα (123, εξαιρουμένων των εταιρειών της EFPIA) προέρχονταν από 19 χώρες, και κυρίως από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες, τη Γαλλία και τη Σουηδία. Η Τσεχική Δημοκρατία και η Ουγγαρία ήταν οι μόνες χώρες της ΕΕ των 12 (νέα κράτη μέλη της ΕΕ) με εκπροσώπηση, με έναν συμμετέχοντα η καθεμία. Η Ελβετία ήταν πρώτη από τις «συνδεδεμένες χώρες», με έξι συμμετέχοντες, ακολουθούμενη από το Ισραήλ και την Ισλανδία. Όσον αφορά τη διεθνή συμμετοχή, οι ΗΠΑ εκπροσωπήθηκαν με τρεις συμμετέχοντες (με όσους εκπροσωπήθηκε και η Ισπανία). Αναφορικά με την πρόσκληση αριθ. 4, η ΚΕ ΠΚΦ κατέγραψε 143 συμμετοχές στις προτάσεις που επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση, αλλά η γεωγραφική κατανομή τους δεν είναι ακόμη γνωστή. Για περισσότερες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των επιτυχιών, βλ. την ενότητα «ΚΕ ΠΚΦ: βασικά επιτεύγματα του 2011 με μια ματιά», στο παράρτημα. 6. Πρόοδος που επιτεύχθηκε από την ΚΕ «Κυψέλες καυσίμου και υδρογόνο» Για την περίοδο 2008-2013, η Επιτροπή διέθεσε στην ΚΕ «Κυψέλες καυσίμου και υδρογόνο» (ΚΚΥ) προϋπολογισμό 470 εκατομμυρίων ευρώ. Το ποσό αυτό αναμένεται να συνδυαστεί με συνεισφορές σε μετρητά για τα τρέχοντα έξοδα και με συνεισφορές σε είδος για τις λειτουργικές δαπάνες από τις νομικές οντότητες που συμμετέχουν στις δραστηριότητες της ΚΕ. Ως εκ τούτου, ο συνολικός προϋπολογισμός της ΚΕ ΚΚΥ αναμένεται να ανέλθει σε 940 εκατομμύρια ευρώ. Οι βασικοί στόχοι της ΚΕ ΚΚΥ είναι οι εξής: (i) επιτάχυνση της ανάπτυξης και της εφαρμογής τεχνολογιών κυψελών καυσίμου και υδρογόνου· (ii) παροχή της τεχνολογικής βάσης προκειμένου να κυκλοφορήσουν οι εν λόγω τεχνολογίες στην αγορά το διάστημα 2015 έως 2020, μείωση του «χρόνου έως τη διάθεσή τους στην αγορά» και (iii) τοποθέτηση της Ευρώπης στην πρώτη γραμμή των τεχνολογιών αυτών σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ΚΕ ΚΚΥ χρησιμοποιεί δύο είδη μηχανισμών χρηματοδότησης για την προώθηση ευρέος φάσματος δραστηριοτήτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης: συνεργατικά έργα (για βασική έρευνα και επίδειξη) και δράσεις συντονισμού και στήριξης (για δραστηριότητες δικτύωσης, συμπεριλαμβανομένης της προ-τυποποιητικής έρευνας). Άλλο ένα χαρακτηριστικό της ΚΕ ΚΚΥ είναι η διατομεακή δραστηριότητά της: για τη συμπλήρωση των τεσσάρων επιστημονικών τομέων εφαρμογής, έχει θέσει ως στόχο την αύξηση της ευαισθητοποίησης, την ενημέρωση του κοινού και τη στήριξη της αγοράς. Η υποβολή προτάσεων και η αξιολόγησή τους ακολουθούν μια απλή διαδικασία ενός σταδίου. Η ΚΕ ΚΚΥ δρομολόγησε μία πρόσκληση υποβολής προτάσεων το 2011 (FCH-JU-2011-1 — βλ. τον παρακάτω πίνακα). Ο πίνακας που ακολουθεί παραθέτει στοιχεία σχετικά με τις προτάσεις που υποβλήθηκαν και αξιολογήθηκαν στο πλαίσιο της συγκεκριμένης πρόσκλησης. Ονομασία πρόσκλησης || || || || || Πάνω από το ανώτατο όριο || Επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση || Ποσοστό επιτυχίας Αριθ. θεμάτων || Υποβληθείσες προτάσεις || Επιλέξιμες προτάσεις || % προτάσεων που διατηρήθηκαν 2011-01 || 36 || 82 || 81 || 98,78 % || 53 || 30 || 36,59 % Η ΚΕ ΚΚΥ προσέλκυσε ευρύ φάσμα συμμετεχόντων κάθε τύπου, συμπεριλαμβανομένων δημόσιων αρχών (π.χ. εθνικούς/περιφερειακούς φορείς, υπηρεσίες ενέργειας) και ΜΚΟ. Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στο ιδιαίτερο ενδιαφέρον τους για δράσεις συντονισμού και στήριξης. Οι συμμετέχοντες ήταν επίσης ισόρροπα κατανεμημένοι μεταξύ ερευνητικών οργανισμών και της βιομηχανίας. Από τους 667 υποψηφίους που απάντησαν στην πρόσκληση, οι 225 έλαβαν χρηματοδότηση για τα έργα τους. Τα έργα 73 ΜΜΕ επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση, με τις ΜΜΕ να αντιστοιχούν στο 25,6% του συνόλου των συμμετοχών. Την περίοδο 2008 έως 2011, οι ΜΜΕ έλαβαν το 22,15% της χρηματοδότησης της ΕΕ προς την ΚΕ ΚΚΥ. Συνολικά 26 χώρες εκπροσωπήθηκαν στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων, με επικεφαλής τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, την Ιταλία και το Βέλγιο. Οι χώρες της ΕΕ των 12 εκπροσωπήθηκαν επαρκώς, με 10 συμμετοχές. Η Ελβετία και η Νορβηγία ήταν πρώτες στον κατάλογο των «συνδεδεμένων» χωρών (με επτά συντονιστές η καθεμία) και ακολούθησαν η Ισλανδία και η Τουρκία με έναν συμμετέχοντα η καθεμία. Στους διεθνείς εταίρους συμπεριλαμβάνονταν συμμετέχοντες από τις ΗΠΑ, τη Δημοκρατία της Κορέας, την Κίνα, τον Καναδά και τη Σερβία. Όσον αφορά τη διοικητική πρόοδο, με την έγκριση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1183/2011 του Συμβουλίου στις 14 Νοεμβρίου 2011 η ΚΕ ΚΚΥ ξεπέρασε ορισμένους περιορισμούς σχετικά με τις συνεισφορές σε είδος. Αναγνωρίζοντας την ιδιότητα του μέλους του Ερευνητικού Ομίλου N.ERGHY, η συγκεκριμένη τροποποίηση επέτρεψε να θεωρούνται ισοδύναμη χρηματοδότηση οι συνεισφορές συμμετεχόντων εκτός της βιομηχανίας όπως του Ερευνητικού Ομίλου N.ERGHY. Αυτή η τροποποίηση αναμένεται επίσης να βελτιώσει τα επίπεδα χρηματοδότησης. Για περισσότερες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των επιτυχιών, βλ. την ενότητα «ΚΕ ΚΚΥ: βασικά επιτεύγματα του 2011 με μια ματιά», στο παράρτημα. 7. Πρόοδος που επιτεύχθηκε από την ΚΕ ARTEMIS το 2011 Για την περίοδο 2008–2013, η Επιτροπή διέθεσε μέγιστο προϋπολογισμό 420 εκατομμυρίων ευρώ στην ΚΕ «Ενσωματωμένα συστήματα υπολογιστών» (ARTEMIS), ο οποίος ενισχύθηκε από χρηματοδότηση των κρατών μελών της ΚΕ ARTEMIS τουλάχιστον κατά 1,8 φορές τη συνεισφορά της ΕΕ (756 εκατομμύρια ευρώ). Μια αντίστοιχη συνεισφορά σε είδος τουλάχιστον ισοδύναμη με τη συνολική συνεισφορά των δημόσιων αρχών αναμένεται από τη βιομηχανία. Στις 5 Ιουλίου 2011 η ΚΕ ARTEMIS υπέγραψε πρόσθετη διοικητική συμφωνία με την Περιφέρεια Βρυξελλών-Πρωτευούσης του Βελγίου. Μια διοικητική συμφωνία με την Πολωνία υπογράφηκε τον Δεκέμβριο του 2011, καθιστώντας τη χώρα το 23 κράτος μέλος της ΚΕ ARTEMIS, με την πρόθεση δέσμευσης κονδυλίου για την πρόσκληση υποβολής προτάσεων του 2012. Οι βασικοί στόχοι της ΚΕ ARTEMIS είναι η επίλυση των ερευνητικών και διαρθρωτικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η βιομηχανία στον τομέα των ενσωματωμένων συστημάτων και η παροχή βοήθειας προς την ευρωπαϊκή βιομηχανία ώστε να εδραιώσει και να ενισχύσει την παγκόσμια ηγετική θέση της στις ενσωματωμένες τεχνολογίες υπολογιστών. Η συμμετοχή των κρατών μελών στη χρηματοδότηση και τη διακυβέρνηση παράλληλα με τη συμμετοχή της ΕΕ και της βιομηχανίας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης ΚΕ. Η διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης προτάσεων χωρίζεται σε δύο στάδια: οι υποψήφιοι αποστέλλουν αρχικά την περιγραφή έργου και στη συνέχεια την πλήρη πρόταση έργου. Το 2011 υπογράφηκαν 10 συμφωνίες επιχορήγησης για την πρόσκληση υποβολής προτάσεων αριθ. 3 του 2010 και δρομολογήθηκε η πρόσκληση αριθ. 4. Ο παρακάτω πίνακας παρέχει μια επισκόπηση των περιγραφών έργου και των πληρών προτάσεων έργου σε απάντηση στην πρόσκληση αριθ. 4, καθώς και των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης. Ονομασία πρόσκλησης || Περιγραφές έργου που υποβλήθηκαν || Πλήρεις προτάσεις έργου που υποβλήθηκαν || || || Πάνω από το ανώτατο όριο || Επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση || Ποσοστό επιτυχίας Επιλέξιμες προτάσεις || % προτάσεων που διατηρήθηκαν 2011-1 || 41 || 27 || 27 || 100 % || 16 || 9 || 22 % Στο πλαίσιο της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων του 2011, 540 υποψήφιοι έφτασαν στο στάδιο της πλήρους πρότασης έργου και 206 συμμετείχαν στα έργα που χρηματοδοτήθηκαν (μέσος όρος 23 συμμετεχόντων ανά έργο). Η ΚΕ ARTEMIS επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων μερών —της βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, των εθνικών ή/και περιφερειακών αρχών και των ακαδημαϊκών και ερευνητικών κέντρων— συνδυάζοντας ερευνητικές προσπάθειες και εστιάζοντας σε αυτές. Το 2011 επιτεύχθηκε μια καλή ισορροπία όσον αφορά της κατηγορίες συμμετεχόντων, καθώς 71 προέρχονταν από ερευνητικούς οργανισμούς και τον πανεπιστημιακό χώρο, 73 ήταν βιομηχανικοί εταίροι και 62 ΜΜΕ. Η επιστημονική και ερευνητική κοινότητα εκπροσωπείται και συντονίζεται επαρκώς. Οι ΜΜΕ αντιστοιχούσαν στο 37,9% των συνολικών συμμετοχών το 2011 και έλαβαν το 19,18% της ενωσιακής χρηματοδότησης προς την ΚΕ ARTEMIS την περίοδο 2008 έως 2011. Στα έργα που χρηματοδοτήθηκαν συμμετείχαν 17 χώρες, με επικεφαλής την Ισπανία, την Ιταλία, τη Γερμανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία και την Αυστρία. Οι χώρες της ΕΕ των 12 εκπροσωπήθηκαν επίσης, από την Τσεχική Δημοκρατία, τη Λετονία και την Εσθονία. Μόνο μία συνδεδεμένη χώρα συμμετείχε στα έργα που επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση, η Νορβηγία, αλλά με αρκετούς συμμετέχοντες (6). Οι ΗΠΑ ήταν ο μοναδικός διεθνής εταίρος, με έναν συμμετέχοντα. Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. την ενότητα «ΚΕ ARTEMIS: βασικά επιτεύγματα του 2011 με μια ματιά», στο παράρτημα. 8. Πρόοδος που επιτεύχθηκε από την ΚΕ ENIAC Για την περίοδο 2008–2013, η Επιτροπή διέθεσε μέγιστο προϋπολογισμό 450 εκατομμυρίων ευρώ στην ΚΕ «Νανοηλεκτρονική» (ARTEMIS), ο οποίος ενισχύθηκε από χρηματοδότηση των κρατών μελών της ΚΕ ENIAC τουλάχιστον κατά 1,8 φορές τη συνεισφορά της ΕΕ (810 εκατομμύρια ευρώ). Μια αντίστοιχη συνεισφορά σε είδος τουλάχιστον ισοδύναμη με τη συνολική συνεισφορά των δημόσιων αρχών αναμένεται από τη βιομηχανία. Οι βασικοί στόχοι της ΚΕ ENIAC είναι οι εξής: (i) αντιμετώπιση των προκλήσεων έρευνας και καινοτομίας σε τεχνολογίες νανοηλεκτρονικής και ενσωμάτωση των εν λόγω τεχνολογιών σε έξυπνα συστήματα· (ii) παροχή βοήθειας προς την ευρωπαϊκή βιομηχανία ώστε να εδραιώσει και να ενισχύσει τη θέση της στις τεχνολογίες και τα συστήματα νανοηλεκτρονικής και (iii) συμβολή στην περαιτέρω ολοκλήρωση και μικρογράφηση των συσκευών και αύξηση των λειτουργικών δυνατοτήτων τους, με ταυτόχρονη παραγωγή νέων υλικών, εξοπλισμού και διεργασιών. Όπως και με την ΚΕ ARTEMIS, η συμμετοχή των κρατών μελών στη χρηματοδότηση και τη διακυβέρνηση παράλληλα με τη συμμετοχή της ΕΕ και της βιομηχανίας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της ΚΕ ENIAC. Η διαδικασία υποβολής προτάσεων και αξιολόγησής τους χωρίζεται επίσης σε δύο στάδια (περιγραφή έργου και, στη συνέχεια, πλήρης πρόταση έργου). Το 2011 αντιστράφηκε η πτώση των αναλήψεων υποχρεώσεων εκ μέρους των κρατών μελών της ΚΕ ENIAC· αυτή η αύξηση αναμένεται να συνεχιστεί το 2012. Ωστόσο, διαπιστώθηκε ότι η αναλογία 1,8 μεταξύ των επιδοτήσεων της ΚΕ ENIAC και των κρατών μελών προς τα έργα πιθανώς να μην επιτυγχανόταν μέχρι το τέλος της λειτουργίας της ΚΕ. Ως εκ τούτου, το συμβούλιο δημόσιων αρχών αποφάσισε να μειώσει τη συμμετοχή της ΚΕ ENIAC από 16,7% στο 15% των συνολικών επιλέξιμων δαπανών και έως το 52% των συνεισφορών των κρατών μελών της ΚΕ ENIAC στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Αυτό θα πρέπει να οδηγήσει σε αναλογία κοντά στο 1,8, υπό την προϋπόθεση ότι (i) η ΚΕ ENIAC χρησιμοποιεί τη μέγιστη δυνατή συνεισφορά της ΕΕ που προβλέπεται στον κανονισμό του Συμβουλίου και (ii) τα κράτη μέλη της ΚΕ ENIAC χρηματοδοτούν τους συμμετέχοντές τους με ποσοστά χρηματοδότησης παρόμοια με αυτά του παρελθόντος. Το 2011 η ΚΕ ENIAC δημοσίευσε δύο προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, τις προσκλήσεις αριθ. 4 και αριθ. 5 (στην τελευταία εφαρμόστηκε διαδικασία ενός σταδίου λόγω πιεστικής προθεσμίας). Ο πίνακας που ακολουθεί παρέχει μια επισκόπηση των δύο προσκλήσεων που δρομολογήθηκαν και αξιολογήθηκαν το 2011. Ονομασία πρόσκλησης || Περιγραφές έργου που υποβλήθηκαν || Πλήρεις προτάσεις έργου που υποβλήθηκαν || Επιλέξιμες προτάσεις || % προτάσεων που παρέμειναν || Πάνω από το ανώτατο όριο || Επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση || Ποσοστό επιτυχίας % (επίπεδο πληρών προτάσεων έργου) || 2011-1 || 20 || 9 || 9 || 100 % || 7 || 6 || 66,7 % || 2011-2 || Δεν διατίθεται || 8 || 7 || 87,50 % || 6 || 6 || 75,0 % || ΣΥΝΟΛΟ || 20 || 17 || 16 || 93,75 % || 13 || 12 || 70,85 % || Από τους 286 υποψηφίους που απέστειλαν πλήρεις προτάσεις έργου για τις προσκλήσεις της ΚΕ ENIAC το 2011, επιλέχθηκαν 195 για χρηματοδότηση, ένα ικανοποιητικό ποσοστό επιτυχίας. Η ισορροπία της εκπροσώπησης των εταίρων είναι πολύ χαρακτηριστική του τομέα: οι ερευνητικοί οργανισμοί (50), η βιομηχανία (71) και οι ΜΜΕ (74) εκπροσωπούνται με αρκετά ισόρροπο τρόπο, ενώ οι δημόσιοι φορείς και οι πανεπιστημιακοί φορείς είναι απόντες. Οι ΜΜΕ αντιστοιχούσαν στο 37,9% όλων των συμμετοχών από το 2008 έως το 2011 και έλαβαν το 13,30% της χρηματοδότησης της ΕΕ. Οι συμμετέχοντες στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων προήλθαν από 19 χώρες, με τις Κάτω Χώρες να βρίσκονται στην πρώτη θέση, και να ακολουθούν η Ιταλία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Αυστρία. Οι χώρες της ΕΕ των 12 συμμετείχαν επίσης, εκπροσωπούμενες κυρίως από την Τσεχική Δημοκρατία, την Πολωνία και τη Σλοβακία. Η παρουσία των «συνδεδεμένων» χωρών ήταν επίσης ικανοποιητική, με πρώτο το Ισραήλ, με 5 συμμετέχοντες, ακολουθούμενο από τη Νορβηγία (3) και την Ελβετία (1). Ωστόσο, δεν συμμετείχαν διεθνείς εταίροι. Προς τα τέλη του 2011, η ΚΕ ENIAC δημοσίευσε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη δημιουργία πιλοτικών γραμμών. Η συγκεκριμένη πρόσκληση αποσκοπεί να καταστήσει την ΚΕ το προτιμώμενο μέσο για την εφαρμογή πολιτικής «βασικών τεχνολογιών γενικής εφαρμογής» με στόχο τη βελτίωση της θέσης της Ευρώπης σε έξι βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένης της νανοηλεκτρονικής. Οι πιλοτικές γραμμές θα δώσουν τη δυνατότητα για καινοτομία με υψηλότερα επίπεδα τεχνολογικής ετοιμότητας (4 έως 8) λειτουργώντας ως γέφυρα με το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020. Για περισσότερες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των επιτυχιών, βλ. την ενότητα «ΚΕ ENIAC: βασικά επιτεύγματα του 2011 με μια ματιά», στο παράρτημα. 9. Γενική πρόοδος που επιτεύχθηκε το 2011 9.1. Συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών Χάρη στην εμπειρία που αποκτήθηκε με τη σύσταση των ΚΕ, είναι πλέον δυνατή η έναρξη παροχής δεδομένων σχετικά με την πρόοδο που επιτεύχθηκε όσον αφορά τη συμμετοχή. || Συμμετοχές στις προτάσεις που υποβλήθηκαν (2011) || Συμμετοχές σε έργα που επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση (2011) Clean Sky || 600 || 238 ΠΚΦ || 1.377 || 319 ΚΚΥ || 667 || 285 Artemis || 540 || 206 Eniac || 286 || 195 Σύνολο || 3.470 || 1.243 Το 2011 οι ΚΕ κατέγραψαν 3.470 συμμετέχοντες στις υποβληθείσες προτάσεις, ενώ οι συμμετοχές στα χρηματοδοτούμενα έργα ήταν 1.243. Το συνολικό ποσοστό επιτυχίας του 35,8% παρουσιάζει πολύ θετικές προοπτικές και μπορεί να θεωρηθεί θετικό δεδομένου ότι οι ΚΕ διενεργούν έρευνες με πολύ συγκεκριμένο χαρακτήρα και βιομηχανικό προσανατολισμό. Οι ΚΕ κατέβαλαν προσπάθειες να διευρύνουν τη συμμετοχή, για παράδειγμα βελτιώνοντας την επικοινωνία με πιθανούς υποψηφίους στις ανοικτές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Διοργανώθηκαν προσαρμοσμένες ημέρες ενημέρωσης και αυξήθηκε η συμμετοχή των ΚΕ σε σεμινάρια, εκδηλώσεις και μεγάλες τεχνολογικές εκθέσεις. Σημειώθηκε επίσης πρόοδος όσον αφορά την αύξηση της προβολής των ΚΤΠ στο κοινό. Οι δικτυακοί τόποι σχεδόν όλων των ΚΤΠ εκσυγχρονίστηκαν ώστε να παρουσιάζουν χρησιμότερες και πιο φιλικές προς τον χρήστη πληροφορίες. Αυτή η δράση συνέβαλε στο να καταστούν οι πρωτοβουλίες των ΚΕ των ΚΤΠ πιο προσιτές στις ερευνητικές και επιστημονικές κοινότητες. Ως αποτέλεσμα, για παράδειγμα, η ΚΕ ΠΚΦ έλαβε διπλάσιες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος στη δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων που δημοσίευσε από όσες είχε λάβει στην πρώτη πρόσκλησή της. Οι κατηγορίες των ενδιαφερόμενων μερών που συμμετέχουν στα ερευνητικά έργα ποικίλλουν ανάλογα με την ΚΕ. · Η συμμετοχή στα χρηματοδοτούμενα έργα της ΚΚΥ είναι πολυποίκιλη, με όλες τις κατηγορίες ενδιαφερόμενων μερών να εκπροσωπούνται στα χρηματοδοτούμενα έργα: 77 ερευνητικοί οργανισμοί, 49 πανεπιστήμια, 76 μεγάλες επιχειρήσεις, 73 ΜΜΕ, 7 λοιποί συμμετέχοντες και 3 δημόσιοι φορείς συγκαταλέγονται στους 285 συμμετέχοντες στη συγκεκριμένη ΚΕ. · Η ΚΕ ΠΚΦ προσέλκυσε 50 περίπου συμμετοχές από εταιρείες της EFPIA (ισχυροί βιομηχανικοί παράγοντες), 208 συμμετοχές από πανεπιστήμια, 47 από ΜΜΕ, 6 από οργανώσεις ασθενών και 5 από λοιποί συμμετέχοντες. · Στους συμμετέχοντες στα χρηματοδοτούμενα έργα των ΚΕ Clean Sky, ENIAC και ARTEMIS δεν περιλαμβάνονται δημόσιοι φορείς ή «λοιποί συμμετέχοντες». · Η βιομηχανία εκπροσωπείται από 73 και 71 συμμετοχές στις ΚΕ ARTEMIS και ENIAC αντίστοιχα και από 53 συμμετοχές στην ΚΕ Clean Sky. · Τα πανεπιστήμια έχουν 54 συμμετοχές στην ΚΕ Clean Sky, ενώ συμπεριλαμβάνονται στους ερευνητικούς οργανισμούς στην ΚΕ ARTEMIS. · Οι ερευνητικοί οργανισμοί έχουν 43 συμμετοχές στην ΚΕ Clean Sky και 71 και 50 συμμετοχές στην ΚΕ ARTEMIS και την ΚΕ ENIAC αντίστοιχα. Μετά από δύο έτη πλήρους δραστηριότητας, η συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών φαίνεται να είναι σε γενικές γραμμές ισορροπημένη, παρότι υπάρχουν ακόμη περιθώρια βελτίωσης σε πιο ανεπαρκώς εκπροσωπούμενες κατηγορίες. Όταν εξετάζονται τα ποσοστά συμμετοχής και εκπροσώπησης, είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη ότι αναμένονται στοχευμένα αποτελέσματα σε κάθε τεχνολογικό τομέα. 9.2. Η διάσταση της καινοτομίας και η συμμετοχή των ΜΜΕ Οι σημερινές πέντε ΚΕ μπορούν ήδη να θεωρούνται ένα καινοτόμο πρότυπο υλοποίησης ερευνών. Η εταιρική σχέση μεταξύ δημοσίων και ιδιωτικών φορέων αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προόδου για τη μεταφορά των ερευνητικών αποτελεσμάτων στην αγορά. Οι ΚΕ των ΚΤΠ διαμορφώνουν τα δικά τους θεματολόγια έρευνας σε στενή συνεργασία με τη βιομηχανία, με στόχο τη μετατροπή των αποτελεσμάτων σε πρακτικές εφαρμογές στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα. Αυτή η διαδικασία επιτάχυνσης της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων θα προωθηθεί περαιτέρω μέσω του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», ιδίως στο πλαίσιο του στόχου «βιομηχανική υπεροχή». Δεδομένων των ανωτέρω, μπορούμε ήδη να υπογραμμίσουμε στοιχεία που επιτρέπουν μια πρώτη αξιολόγηση των επιτευγμάτων καινοτομίας από τις πέντε ΚΕ το 2011, παρότι η παρούσα έκθεση δεν αποσκοπεί να παρουσιάσει διεξοδική ανάλυση της εν λόγω πτυχής. · Η έννοια του επιπέδου τεχνολογικής ετοιμότητας (ΕΤΕ) εισήχθη στο πλαίσιο της ΚΕ Clean Sky και τα έργα που υποβλήθηκαν ως απάντηση σε ανοικτές προσκλήσεις αξιολογούνται επίσης όσον αφορά το επίπεδο ωρίμανσης της τεχνολογίας. Η ΕΤΕ χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση και τη σύγκριση των διαφόρων σταδίων ανάπτυξης μιας συγκεκριμένης τεχνολογίας· το επίπεδο 6, που είναι το ανώτερο, αφορά ερευνητικά έργα που έχουν φτάσει στο στάδιο πριν από την ανάπτυξη του προϊόντος. · Στην ΚΕ ARTEMIS χρησιμοποιούνται ένας δείκτης ωρίμανσης και ένας δείκτης συμμετοχής των ΜΜΕ στις προτάσεις, προκειμένου να διευκολύνεται η αξιολόγηση των έργων που μπορούν να συμβάλλουν περισσότερο στην ανάπτυξη καινοτομίας από την έρευνα. · Στα ετήσια προγράμματα υλοποίησης των ΚΤΠ περιλαμβάνονταν αρκετές δραστηριότητες προτυποποίησης και επίδειξης. Όσον αφορά την ΚΕ Clean Sky, το 2011 υπήρχαν 15 ερευνητικά θέματα ανοικτά σε προγράμματα επίδειξης και 1 θέμα σχετικό με την προτυποποίηση. Όσον αφορά την ΚΚΥ, υπήρχαν 7 θέματα για προγράμματα επίδειξης και 1 για την εξακρίβωση της δυνατότητας υλοποίησης μιας ιδέας που επικεντρώνεται σε συστήματα κυψελών καυσίμου. · Το 2011 η ΚΕ ENIAC θέσπισε το «βραβείο καινοτομίας ENIAC» για την αναγνώριση έργων που έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί ή ολοκληρώθηκαν πρόσφατα και οδήγησαν σε καινοτόμα αποτελέσματα που είχαν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο. Το έργο «E3Car», με 28 προγράμματα επίδειξης και συνολικό προϋπολογισμό 180 εκατομμυρίων ευρώ, ήταν ο πρώτος νικητής. · Δύο ΚΕ κέρδισαν επίσης βραβεία καινοτομίας: – στην ΚΕ Clean Sky απονεμήθηκε βραβείο στην εκδήλωση «Inter Airport Europe» που πραγματοποιήθηκε στο Μόναχο για το έργο «TaxiBot», καθώς ανέπτυξε μια καινοτόμο λύση που εφαρμόζεται σε ελκυστήρες αεροσκαφών χωρίς μπάρα ρυμούλκησης για τροχοδρόμηση κατά την απογείωση και την προσγείωση που μειώνει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. – Μια από τις μικρότερες εταιρείες που δραστηριοποιείται στην ΚΕ ΚΚΥ έλαβε το βραβείο καινοτόμων γυναικών της ΕΕ στη «Συνέλευση καινοτομίας» του 2011. Μια ιταλική εταιρεία με 40 υπαλλήλους ήταν η πρώτη που ανέπτυξε ένα αυτοφορτιζόμενο σύστημα κυψελών καυσίμου υδρογόνου για εφεδρική τροφοδότηση, μια καθαρότερη, ανανεώσιμη εναλλακτική λύση στις ηλεκτρικές στήλες μολύβδου-οξέος και τις γεννήτριες ντίζελ. Με τον τρόπο αυτόν, οι ΚΕ σημείωσαν περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά τη γνώση και την επιστημονική ποιότητα το 2011, με έργα που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στη βιομηχανία και το ερευνητικό περιβάλλον. Στον τομέα της αεροναυπηγικής, αναπτύχθηκε ένα νέο σύστημα για τη μείωση του κόστους κατασκευής και συντήρησης, το Breakthrough Laminar Aircraft Demonstrator in Europe (BLADE), ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη αναλύσεις οικονομικών στοιχείων αεροπορικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων της θέσπισης νέων περιβαλλοντικών κανονισμών: πρόκειται για το έργο Contribution of Airlines for the Reduction of Industry Nuisances and Gases (CARING/Συνεισφορά των αεροπορικών εταιρειών για τη μείωση των οχλήσεων και των αερίων της βιομηχανίας). Με σκοπό την ανάπτυξη καλύτερων και ασφαλέστερων φαρμάκων για τους ασθενείς, η βάση δεδομένων NEWMEDS είναι το μεγαλύτερο παγκοσμίως αποθετήριο δεδομένων από κλινικές δοκιμές για αντιψυχωσικά φάρμακα, περιλαμβάνοντας δεδομένα για 23.401 ασθενείς από τις πέντε κορυφαίες φαρμακευτικές εταιρείες στον συγκεκριμένο τομέα. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, για πρώτη φορά, ανταγωνίστριες εταιρείες έχουν κοινή βούληση να δημοσιοποιήσουν και να μοιραστούν τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών τους. Πρόκειται για ουσιαστική στήριξη σε μια καλύτερα στοχευμένη και εξατομικευμένη υγειονομική περίθαλψη. Στον τομέα των μεταφορών, το Clean Hydrogen In European Cities Project (CHIC/Καθαρό υδρογόνο στις ευρωπαϊκές πόλεις) προβλέπει φιλικά προς το περιβάλλον αστικά λεωφορεία στις ευρωπαϊκές πόλεις προκειμένου να μειωθούν οι επιπτώσεις των λεωφορείων στο περιβάλλον, και τα προωθεί με σκοπό τη μείωση του «χρόνου έως τη διάθεσή τους στην αγορά». Το έργο E3Car, το οποίο χρηματοδοτείται για τη διαχείριση του συστήματος κίνησης ηλεκτρικών οχημάτων, βελτίωσε τη μετατροπή και την κατανομή ισχύος και αύξησε την ενεργειακή απόδοση κατά 10% και 35% αντίστοιχα, προσφέροντας ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον 28 συστημάτων επίδειξης. Οι ΚΕ ενθάρρυναν τη συμμετοχή των ΜΜΕ, μια προσπάθεια με θετικά αποτελέσματα το 2011: περίπου το 28% των επιτυχόντων συμμετεχόντων ήταν ΜΜΕ. Από τις πέντε ΚΤΠ, η ΚΕ ENIAC αποδείχθηκε η πλέον ελκυστική για τις ΜΜΕ, οι οποίες αντιστοιχούσαν στο 37,9 % όλων των συμμετοχών στην εν λόγω ΚΕ. Δεύτερη πιο ελκυστική ΚΤΠ για τις ΜΜΕ ήταν η ΚΕ Clean Sky (37 %)[8], και ακολούθησαν οι ΚΕ ARTEMIS (31 %), η ΚΕ ΚΚΥ (25,6 %) και η ΚΕ ΠΚΦ (17,7 %)[9]. Το μέσο ποσοστό ενωσιακής χρηματοδότησης που δόθηκε σε ΜΜΕ για όλες τις ΚΕ των ΚΤΠ την περίοδο 2008-2011 ήταν λίγο μεγαλύτερο από 21%, ποσοστό που υπερβαίνει το 15% που έχει τεθεί ως γενικός στόχος του ΠΠ7. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει μια λεπτομερή επισκόπηση της συμμετοχής των ΜΜΕ στις πέντε ΚΕ, όσον αφορά και τις προτάσεις που υποβλήθηκαν και τα έργα που επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση (2011). || Συμμετοχές στις προτάσεις που υποβλήθηκαν || Συμμετοχές στα έργα που επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση Clean Sky || 239 || 88 ΠΚΦ || 263 || 47 ΚΚΥ || 174 || 73 ARTEMIS || 182 || 62 ENIAC || 109 || 74 Σύνολο || 967 || 344 Ο αριθμός των συμμετεχουσών ΜΜΕ δείχνει σαφώς ότι υπάρχει μια καλή ισορροπία ερευνητικών δραστηριοτήτων προσαρμοσμένων στις ΜΜΕ, όπου οι συνεισφορές τους είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη γενικότερων στόχων έρευνας και καινοτομίας. Με την πρόοδο που σημειώθηκε το 2011, οι ΚΕ των ΚΤΠ αξιοποιούν το δυναμικό τους όσον αφορά την καινοτομία και συνεισφέρουν στην αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων που δημιουργούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020». 9.3. Συμμετοχή όσον αφορά τη γεωγραφική περιοχή Στην υλοποίηση των ΣΘΕ των πέντε ΚΕ συμμετέχουν κατά μέσο όρο 20 κράτη μέλη. Τη μεγαλύτερη διαφοροποίηση παρουσιάζουν οι συμμετοχές στην ΚΕ ΚΚΥ, όπου συμμετέχουν πολλοί διεθνείς εταίροι. Οι κορυφαίοι παράγοντες προέρχονται από κράτη μέλη με προηγμένο βιομηχανικό περιβάλλον το οποίο περιστοιχίζεται από δυναμικά συστήματα ΜΜΕ, ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων. || Αριθ. χωρών που συμμετέχουν στα έργα που επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση || Κορυφαίοι παράγοντες[10] Clean Sky || 23 || UK, DE, ES, IT FR ΠΚΦ || 15 || UK, DE, NL, FR, SE ΚΚΥ || 26 || DE, UK, FR, IT, BE ARTEMIS || 17 || ES, IT, DE, FI, FR & AT ENIAC || 19 || NL, IT, FR, DE, BE Επισημαίνεται επίσης ότι συμμετείχαν όλες οι χώρες της ΕΕ των 12 εκτός από μία. · Γενικά, η παρουσία της ΕΕ των 12 αντιστοιχεί περίπου στο 15% των συνολικών συμμετοχών σε χρηματοδοτούμενα έργα. Η ΚΕ Clean Sky βρίσκεται στην πρώτη θέση με σχεδόν 10%, ενώ η συμμετοχή της ΕΕ των 12 σε έργα της ΚΕ ΠΚΦ είναι αμελητέα. Το γράφημα που ακολουθεί παρουσιάζει τη συμμετοχή της ΕΕ των 12 ανά ΚΤΠ το 2011 (μόνο σε χρηματοδοτούμενα έργα). · Το κράτος μέλος της ΕΕ των 12 με τη μεγαλύτερη εκπροσώπηση είναι η Πολωνία με 18 συμμετοχές σε χρηματοδοτούμενα έργα (6 συνολικά στις ΚΕ ΚΚΥ και ENIAC, 12 στην ΚΕ Clean Sky), ενώ πολωνικοί οργανισμοί έχουν αναλάβει επίσης τον συντονισμό 5 έργων. Ακολουθεί η Τσεχική Δημοκρατία με 16 συμμετοχές σε χρηματοδοτούμενα έργα και θέσεις σε όλες τις ΚΤΠ, με πρώτη την ΚΕ ARTEMIS όπου καταγράφονται 7 τσεχικές συμμετοχές. Η Ρουμανία έχει 6 συμμετοχές και η Ουγγαρία 3. Αντιθέτως, η Λιθουανία δεν συμμετέχει σε κανένα επιλεγμένο έργο. · Η ΚΕ Clean Sky διοργάνωσε το 2011 μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης σχετικά με την αεροναυπηγική έρευνα στην κεντρική και την ανατολική Ευρώπη προκειμένου να προωθήσει τη συμμετοχή λιγότερο δραστήριων περιοχών. Αυτή η δράση θεωρείται ορθή πρακτική, και η Επιτροπή επιθυμεί να την υιοθετήσουν και άλλες ΚΤΠ στο μέλλον. Το 2012 η Επιτροπή θα διεξαγάγει περαιτέρω συνομιλίες με τις ΚΕ σχετικά με το πώς μπορεί να αυξηθεί ουσιαστικά η συμμετοχή της ΕΕ των 12. Οι ερευνητικές δραστηριότητες των ΚΤΠ αποδείχθηκαν επίσης ελκυστικές σε χώρες που συνδέονται με το ΠΠ7, η παρουσία των οποίων ανήλθε περίπου στο 15% του συνόλου των συμμετοχών. Η πιο δραστήρια συνδεδεμένη χώρα το 2011 ήταν η Ελβετία, και ακολούθησε η Νορβηγία και το Ισραήλ. Η ΚΕ ΚΚΥ προσέλκυσε τον μεγαλύτερο αριθμό συμμετεχόντων από συνδεδεμένες χώρες, ακολουθούμενη από την ΚΕ Clean Sky και την ΚΕ ΠΚΦ. Οι αξιολογήσεις της συμμετοχής των συνδεδεμένων χωρών στην ΚΕ ARTEMIS και την ΚΕ ENIAC πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη το τριμερές πρότυπο χρηματοδότησής τους. Χώρα || ΠΚΦ || ΚΚΥ || Clean Sky || ARTEMIS || ENIAC || Σύνολο Ελβετία || 6 || 7 || 6 || || 1 || 20 Νορβηγία || || 7 || 1 || 6 || 3 || 17 Ισλανδία || 2 || 1 || || || || 3 Ισραήλ || 2 || || 2 || || 5 || 9 Τουρκία || || 1 || 1 || || || 2 Σερβία || || 1 || || || || 1 Σύνολο || 10 || 17 || 10 || 6 || 9 || 52 9.4. Η διεθνής διάσταση Αρκετοί διεθνείς εταίροι συμμετέχουν σε δραστηριότητες των ΚΤΠ, με την παρουσία τους να αντιστοιχεί στο 3% περίπου των συμμετοχών σε έργα που χρηματοδοτήθηκαν το 2011. Το φάσμα των εμπειριών που αποκτήθηκαν από τη συνεργασία με διεθνείς εταίρους ποικίλει σημαντικά μεταξύ των τεχνολογικών τομέων. Εξαρτάται επίσης από τις στρατηγικές και τις συνέργειες που οι ΚΤΠ επιδιώκουν να αναπτύξουν σε ερευνητικά και κανονιστικά πεδία ή πεδία καινοτομίας. Όπως φαίνεται στον πίνακα που ακολουθεί, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέδειξαν ενδιαφέρον για σχεδόν όλες τις ΚΤΠ και ήταν η χώρα με τη μεγαλύτερη συμμετοχή σε χρηματοδοτούμενα έργα συνολικά. Χώρα || ΠΚΦ || ΚΚΥ || Clean Sky || ARTEMIS || ENIAC || Σύνολο ΗΠΑ || 3 || 1 || 1 || 1 || || 6 Ρωσία || || || 1 || || || 1 Κίνα || || 1 || || || || 1 Κορέα || || 1 || || || || 1 Καναδάς || || 1 || || || || 1 Σύνολο || 3 || 4 || 2 || 1 || 0 || 10 Η βιομηχανία, προκειμένου να μπορεί να είναι ανταγωνιστική στην παγκόσμια σκηνή, πρέπει όχι μόνο να ενισχύσει τη συνεργασία και να μειώσει τον κατακερματισμό εντός της Ευρώπης, αλλά και να δημιουργήσει συνέργειες και αλλού, ιδίως με καίριους διεθνείς παράγοντες. Συνεπώς, η διεθνής διάσταση των ΚΤΠ αποτελεί ένα στοιχείο που πρόκειται να αναπτυχθεί περαιτέρω. Η Επιτροπή συζητεί επί του παρόντος με τις ΚΕ για το πώς μπορούν να προσεγγίσουν διεθνείς εταίρους για την κάλυψη των συγκεκριμένων αναγκών των οικείων τομέων. Η ΚΕ ΚΚΥ έχει ήδη αναθεωρήσει το δικό της πολυετές σχέδιο υλοποίησης προκειμένου να το καταστήσει πιο φιλόδοξο και ανταγωνιστικό σε σύγκριση με τις παγκόσμιες προσπάθειες που καταβάλλονται στον τεχνολογικό τομέα. Το αναθεωρημένο ΣΘΕ της ΚΕ ARTEMIS περιγράφει πλέον με σαφήνεια τι χρειάζεται να γίνει στην Ευρώπη την επόμενη δεκαετία από όλους τους παράγοντες στον χώρο της Ε&Α και της καινοτομίας για να αναλάβει η Ευρώπη ηγετικό ρόλο στα ενσωματωμένα συστήματα. 9.5. Χαρτοφυλάκιο επιχορηγήσεων Το χαρτοφυλάκιο συμφωνιών επιχορήγησης (ΣΕ) ποικίλει μεταξύ των ΚΕ, όπως και τα είδη των έργων, το μέγεθος των κοινοπραξιών και ο χορηγηθείς προϋπολογισμός. ΟΙ ΚΕ μπορούν όχι μόνο να αναπτύσσουν συνεργατική έρευνα, αλλά και να υποστηρίζουν δραστηριότητες δικτύωσης (π.χ. ΚΕ ΚΚΥ) με δράσεις συντονισμού και στήριξης, όπου το μέγεθος της κοινοπραξίας είναι φυσικά μικρότερο και η σύνθεσή της διαφορετική. || Επιδοτήσεις υπό διαπραγμάτευση το 2011 || Επιδοτήσεις που χορηγήθηκαν το 2011 || Επιδοτήσεις για τις οποίες έχουν παύσει οι δραστηριότητες Clean Sky || 24 || 80 || 7 ΠΚΦ || 2 || 13 || 0 ΚΚΥ || 0 || 26 || 5 ARTEMIS || 9 || 10 || 3 ENIAC || 0 || 22 || 0 Σύνολο || 35 || 151 || 15 Τα πρώτα τρία χρόνια δραστηριότητας, τα χαρτοφυλάκια των συμφωνιών επιδότησης που υπογράφηκαν από τις ΚΕ διέφεραν ως προς το μέγεθος, τον αριθμό των εταίρων και τον προϋπολογισμό που διατίθεται. · Οι ΣΕ της ΚΕ Clean Sky είναι οι πιο χαρακτηριστικές. Ο αριθμός των έργων που χρηματοδοτήθηκαν και των ΣΕ που υπογράφτηκαν είναι μεγαλύτερος, αλλά με λιγότερους εταίρους σε κάθε έργο και σχετικά μικρούς προϋπολογισμούς. Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων της ΚΕ Clean Sky επιτρέπουν έργα με έναν εταίρο, ιδίως εάν το ερευνητικό θέμα είναι τόσο εξειδικευμένο που μόνο ένας οργανισμός (ή λίγοι που συναγωνίζονται κατά το στάδιο επιλογής και αξιολόγησης) καλύπτει τις απαιτήσεις των προσκλήσεων. Στις ΣΕ της ΚΕ Clean Sky υπάρχουν κατά μέσο όρο δύο εταίροι, ενώ διατίθεται μέσος προϋπολογισμός 515.00 ευρώ. Επομένως, ενώ ο αριθμός των ΣΕ που πρέπει να υπογραφούν απαιτεί σημαντικές προσπάθειες διαχείρισης, ο συντονισμός στις κοινοπραξίες απαιτεί λιγότερη προσπάθεια. · Οι ΚΕ ΠΚΦ και ΚΚΥ προσελκύουν παρόμοια είδη κοινοπραξιών: τα έργα είναι λιγότερα (όπως και οι ΣΕ που υπογράφονται), αλλά μεγαλύτερα όσον αφορά και τον προϋπολογισμό που διατίθεται και τον αριθμό των εταίρων. Ο μέσος αριθμός εταίρων σε ένα έργο της ΚΕ ΠΚΦ είναι 26, συνυπολογίζοντας και οργανισμούς της EFPIA και οργανισμούς εκτός της EFPIA, και ο μέσος προϋπολογισμός των ΣΕ που υπογράφονται είναι περίπου 10 εκατομμύρια ευρώ (μόνο συνεισφορές της ΚΕ ΠΚΦ). Όσον αφορά την ΚΕ ΚΚΥ, ο μέσος όρος των εταίρων ανά έργο είναι 9 με μέσο προϋπολογισμό 3,8 εκατομμύρια ευρώ. · Για τις ΚΕ ARTEMIS και ENIAC ο μέσος όρος εταίρων είναι 23 και 22 οργανισμοί εταίροι σε μια κοινοπραξία αντίστοιχα και ο μέσος προϋπολογισμός 15,8 εκατομμύρια ευρώ και 23 εκατομμύρια ευρώ αντίστοιχα [11]. 10. Προκλήσεις και προοπτικές Οι πρώτες ενδιάμεσες αξιολογήσεις των κοινών επιχειρήσεων διενεργήθηκαν σύμφωνα με το πρόγραμμα και οι εκθέσεις έλαβαν την τελική μορφή τους τον Απρίλιο του 2011. Οι συνολικές προοπτικές των ΚΕ θεωρήθηκαν καλές. Στις συστάσεις των εξωτερικών εμπειρογνωμόνων συμπεριλαμβάνονταν η βελτίωση της επικοινωνίας με τους πολίτες, ο καθορισμός βασικών δεικτών επιδόσεων και η μεταβίβαση της πλειονότητας των αρμοδιοτήτων των διοικητικών συμβουλίων που αφορούν τη καθημερινή διοίκηση στους εκτελεστικούς διευθυντές των ΚΕ. Οι συστάσεις πρέπει να εφαρμοστούν πλήρως πριν από τη διενέργεια της δεύτερης ενδιάμεσης αξιολόγησης το 2013. Το 2011 οι ΚΕ βελτίωσαν σημαντικά τις επικοινωνιακές δραστηριότητές τους που απευθύνονται στο ευρύ κοινό. Η προβολή των έργων αυξήθηκε όπως και το επίπεδο των βασικών επικοινωνιακών μέσων τους (π.χ. των ιστοσελίδων τους). Οι ΚΕ καθόρισαν επίσης βασικούς δείκτες επιδόσεων: · Η ΚΕ ΠΚΦ καθόρισε βασικούς δείκτες επιδόσεων και αποτελεσμάτων για δύο βασικές προτεραιότητες: την υλοποίηση του ΣΘΕ και τις επιδόσεις του γραφείου προγράμματος. Ο μέσος χρόνος έως την επιδότηση μειώθηκε κατά περισσότερες από 90 ημέρες. · Η ΚΕ Clean Sky υλοποίησε τις περισσότερες συστάσεις που διατύπωσαν οι εμπειρογνώμονες. Οι επιδόσεις των προγραμμάτων επίδειξης ολοκληρωμένης τεχνολογίας (ΠΕΟΤ) αποτέλεσαν αντικείμενο ετήσιου ελέγχου από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. · Η ΚΕ ΚΚΥ θέσπισε «επιχειρησιακούς δείκτες» για την παρακολούθηση της προόδου των δραστηριοτήτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης· οι συγκεκριμένοι δείκτες εξετάζονται έναντι των δεικτών αποτελεσμάτων χρησιμοποιώντας επιδιωκόμενα και λιγότερο γνωστά αποτελέσματα. · Η ΚΕ ENIAC θέσπισε έναν βασικό δείκτη επιδόσεων που περιλαμβάνει τον χρόνο που απαιτείται από την απόφαση χρηματοδότησης που λαμβάνει το συμβούλιο δημόσιων αρχών έως την πρώτη καταβολή των χρημάτων σε κάθε δικαιούχο. Τυχόν περαιτέρω πρόοδος θα αξιολογηθεί στο πλαίσιο της δεύτερης ενδιάμεσης αξιολόγησης και της ετήσιας έκθεσης προόδου για το 2012. Καθώς οι ΚΕ είναι πλέον πλήρως αυτόνομες, μπορούμε να προβούμε σε μια αρχική αξιολόγηση των οφελών τους. Η σταθερή κατανομή των κονδυλίων φανερώνει δέσμευση της βιομηχανίας. Τα ερευνητικά θέματα των ΚΕ των ΚΤΠ προσέλκυσαν ΜΜΕ, ιδίως λόγω της σταθερότητας και της συνέχειας του περιβάλλοντος έρευνας και καινοτομίας και των μεθόδων χρηματοδότησης. Συνολικά, έως το τέλος του 2011, οι ΜΜΕ έλαβαν το 21% της ενωσιακής χρηματοδότησης. Όπως επισημάνθηκε στην ενότητα 9.2, οι ΚΤΠ ανταποκρίθηκαν στην πρόκληση να καταστούν ένας πραγματικά ελκυστικός τρόπος υλοποίησης ερευνών για μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι ΜΜΕ μπορούν να επωφεληθούν από τη συμμετοχή σε εξειδικευμένα περιβάλλοντα εργασίας, από ερευνητικά θέματα που είναι σαφώς προσανατολισμένα στην αγορά και από τις ΚΕ ως ένα μέσο που ταιριάζει περισσότερο στις ανάγκες τους. Σε γενικές γραμμές, η συνολική συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών είναι ισορροπημένη και όλες οι κατηγορίες τους συμμετείχαν σε ερευνητικές δραστηριότητες των ΚΤΠ. Η κατανομή των πόρων δείχνει ότι κατά μέσο όρο ερευνητικοί οργανισμοί και πανεπιστήμια έλαβαν το 45% της χρηματοδότησης της ΕΕ και η βιομηχανία το 34%. Άλλοι οργανισμοί, όπως ΜΚΟ, κεντρικές οργανώσεις και ιδρύματα, έλαβαν το 2% της ενωσιακής χρηματοδότησης και οι ΜΜΕ περίπου το 21%. Το 2011 οι βασικοί ερευνητικοί στόχοι εξελίχθηκαν ώστε να αντικατοπτρίζουν τις τελευταίες προόδους στους τομείς της τεχνολογίας. Τα στρατηγικά θεματολόγια έρευνας και καινοτομίας των ΚΕ των ΚΤΠ εμπλουτίστηκαν με φιλόδοξους στόχους με πιο μακρόπνοη προοπτική. · Στον τομέα της αεροπορίας, η ΚΕ Clean Sky επικαιροποίησε τους ερευνητικούς στόχους της ακολουθώντας τις οδηγίες της έκθεσης Flightpath 2050, Europe’s vision for Aviation που συντάχθηκε το 2011 από τη συμβουλευτική επιτροπή για την έρευνα και την καινοτομία στον τομέα της αεροπορίας στην Ευρώπη (ACARE). · Η αναθεώρηση του στρατηγικού θεματολογίου έρευνας της ΚΕ ΠΚΦ πρόκειται να μεταβάλει τα είδη των χρηματοδοτούμενων έργων: οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων θα επικεντρώνονται σε ρηξικέλευθα έργα μεγάλης κλίμακας. · Η ΚΕ ΚΚΥ αναθεώρησε το πολυετές σχέδιο υλοποίησης και οι στόχοι για τους τομείς εφαρμογής παρατάθηκαν έως το 2020 (από το 2015). · Η ΚΕ ARTEMIS αναθεώρησε το στρατηγικό θεματολόγιο έρευνάς της ώστε να λαμβάνεται περισσότερο υπόψη η εγγενής φύση των ενσωματωμένων συστημάτων ως του «νευρικού συστήματος» της κοινωνίας, αντικατοπτρίζοντας τη διείσδυσή τους σε όλα τα σύγχρονα προϊόντα, υποδομές και υπηρεσίες. · Το στρατηγικό θεματολόγιο έρευνας της ΚΕ ENIAC συνεχίζει να εξετάζει την αντιμετώπιση σημαντικών κοινωνιακών προκλήσεων, γεγονός που εξαρτάται σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό από τη βελτίωση της λειτουργικότητας ολοκληρωμένων κυκλωμάτων και τη μείωση της κατανάλωσης ρεύματος. Σε γενικές γραμμές, και σε σύγκριση με προηγούμενες εκδόσεις, τα επικαιροποιημένα στρατηγικά θεματολόγια έρευνας και καινοτομίας των ΚΕ έχουν λάβει ιδιαιτέρως υπόψη τη στρατηγική για την έρευνα και την καινοτομία που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020». Αυτοί οι δεσμοί θα διασφαλίσουν συνέπεια και θα διευκολύνουν την εναρμόνιση των δράσεων της ΕΕ με τους γενικούς στόχους της αύξησης της ανταγωνιστικότητας στη βιομηχανία, της αριστείας στην επιστήμη και της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας. Η διοικητική ενίσχυση των ΚΕ συνεχίστηκε, ιδίως η ανάπτυξη των πλαισίων εσωτερικού ελέγχου τους, με σημαντικές προόδους στους μηχανισμούς ελέγχου. Τα διοικητικά συμβούλια υιοθέτησαν στρατηγικές εκ των υστέρων ελέγχων και εξέτασαν νέες διαδικασίες για την ολοκλήρωση και την ενίσχυση των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου. Όλες οι κοινές επιχειρήσεις βελτίωσαν τα τμήματα πληροφορικής και υλικοτεχνικής υποστήριξής τους. Τα αποτελέσματα που έχουν επιτύχει οι πέντε ΚΕ μέχρι σήμερα επιβεβαιώνουν τον χαρακτηρισμό τους ως φιλόδοξες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες με τη δυνατότητα να αναγνωριστούν ως πρότυπα συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Η Επιτροπή συγκεντρώνει επί του παρόντος συνεισφορές από τους βιομηχανικούς εταίρους με σκοπό να επεκτείνει περαιτέρω τις ΚΕ στο επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Ανοικτές διαβουλεύσεις βρίσκονται επίσης σε εξέλιξη, προκειμένου να συγκεντρωθούν οι ευρύτερες δυνατές απαντήσεις με σκοπό τον σχεδιασμό του μέλλοντος των ΚΕ για την επόμενη περίοδο χρηματοδότησης. Για το μέλλον, αρκετές προκλήσεις παραμένουν ανοικτές: · Διοικητικός φόρτος Οι ΚΕ είναι σχετικά μικρές, με αποτέλεσμα τα λειτουργικά έξοδά τους να είναι σχετικά υψηλά. Ένας τρόπος να βελτιωθεί η αποδοτικότητα θα μπορούσε να είναι να επιλέξουν οι ΚΕ μια κοινή διοικητική δομή. Το σχετικά μικρό μέγεθος των ΚΕ θεωρήθηκε «επικίνδυνο στοιχείο» από τους εμπειρογνώμονες που συμμετείχαν στην πρώτη ενδιάμεση αξιολόγηση των ΚΕ ARTEMIS και ENIAC. Οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες πρότειναν, μεταξύ άλλων πιθανών σεναρίων για το μέλλον των ΚΕ, τη συγχώνευση των δύο ΚΕ και τη δημιουργία μιας κοινής δομής μόνο για διοικητικά καθήκοντα. · Συμπληρωματικότητες και συντονισμός με άλλα ενωσιακά και εθνικά προγράμματα και δέσμευση από τη βιομηχανία και τα κράτη μέλη για τις ΚΕ ARTEMIS και ENIAC Είναι η κατάλληλη στιγμή να επιδιωχθεί η βελτίωση της εναρμόνισης των θεματολογίων έρευνας των ΚΕ ARTEMIS και ENIAC με εθνικά προγράμματα. Η Επιτροπή συζητά επί του παρόντος πιθανές οργανωτικές επιπτώσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη, λαμβάνοντας επίσης υπόψη την παρούσα οικονομική κατάσταση. Στο πλαίσιο αυτό, εκπονήθηκαν το 2010 έγραφα κοινού οράματος με τους συνεργατικούς σχηματισμούς CATRENE και ITEA2 του μηχανισμού Eureka. Αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη και βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες προκειμένου να δημιουργηθεί ένα κοινό πλαίσιο για τις ΚΤΠ, ενώ ταυτόχρονα το κάθε μέσο θα διατηρήσει τις συγκεκριμένες προσεγγίσεις του — από την κορυφή προς τη βάση για τις ΚΤΠ και από τη βάση προς την κορυφή για τους συνεργατικούς σχηματισμούς του Eureka, με μια στρατηγική κατευθυνόμενη από τη βιομηχανία και για τα δύο μέσα. Αυξημένη συνεργασία με τα κράτη μέλη για την ενίσχυση των συνεργειών μπορεί να επιδιωχθεί για όλες τις ΚΤΠ, ιδίως προς όφελος της εισόδου πιθανών νέων μελών και για τις ΜΜΕ. Η χρηματοδότηση των έργων των ΚΕ ARTEMIS και ENIAC ακολουθεί ένα μοναδικό τριμερές πρότυπο. Οι εταίροι λαμβάνουν μεγάλο μέρος της χρηματοδότησής τους από τις οικείες κυβερνήσεις ή περιφερειακές υπηρεσίες στο πλαίσιο συμφωνιών επιδότησης. Οι ΚΕ παρέχουν επίσης χρηματοδότηση απευθείας προς τους εταίρους που ανέρχεται περίπου στο 16,7% των επιλέξιμων δαπανών τους. Το συγκεκριμένο πρότυπο χρηματοδότησης λειτούργησε ικανοποιητικά κατά τα πρώτα έτη της ΚΕ ARTEMIS, αν και με ορισμένους περιορισμούς — οι οποίοι προκλήθηκαν κυρίως από την απότομη μείωση των αναλήψεων υποχρεώσεων εκ μέρους των κρατών μελών λόγω της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης. Το 2011 για πρώτη φορά η τάση ήταν ανοδική, κάτι που αναμένεται να συνεχιστεί το 2012. Συνοψίζοντας τις εμπειρίες που αποκτήθηκαν κατά το πρώτο έτος αυτόνομης λειτουργίας όλων των κοινών επιχειρήσεων, κατά τη διάρκεια του οποίου επιτεύχθηκαν τα πρώτα θετικά αποτελέσματα[12]: (1) Οι κοινές επιχειρήσεις αποτελούν ένα καινοτόμο πρότυπο διενέργειας ερευνών σε συνεργατικό πλαίσιο για τεχνολογίες που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη· η δέσμευση από όλους τους εταίρους είναι εξαιρετικά σημαντική για την επίτευξη των αναμενόμενων αποτελεσμάτων και την ουσιαστική συμβολή στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Ανεξάρτητα από τους μηχανισμούς χρηματοδότησης που εφαρμόζουν οι διάφορες ΚΕ, τα τελευταία δύο έτη παρουσιάστηκαν δυσκολίες όσον αφορά τον συνδυασμό κονδυλίων από τη βιομηχανία και τα κράτη μέλη. (2) Είναι αδιαμφισβήτητο ότι οι ΚΕ αύξησαν την ταχύτητα και την προβολή τους και ξεκίνησαν να θεωρούνται σημαντικοί παράγοντες στους τομείς τεχνολογίας με τους οποίους ασχολούνται σε παγκόσμιο επίπεδο. (3) Πρέπει να δοθεί περαιτέρω ευελιξία στις δομές υλοποίησης (τις ΚΕ) προκειμένου να μπορούν να επικεντρώνονται στην έρευνα και όχι σε διοικητικά καθήκοντα· εάν κριθεί απαραίτητο, προκειμένου να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητά τους, θα μπορούσαν να οργανωθούν διαφορετικά για τη βελτιστοποίηση της χρήσης των κονδυλίων. (4) Τα επιτεύγματα των ΚΕ πρέπει να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται έναντι μιας σειράς βασικών δεικτών επιδόσεων, που θα πρέπει να διαμορφωθούν έτσι ώστε, από τη μία πλευρά, να εκφράζεται η διαφορετικότητά των ΚΕ και, από την άλλη, να είναι δυνατή η σύγκριση. (5) Η ΚΕ θα πρέπει να διατηρήσουν ή και να αυξήσουν την απλότητα, τη διαφάνεια και την προσβασιμότητά τους σε όλους τους πιθανούς δικαιούχους. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί σε νεοεισερχόμενους από χώρες με μικρότερη εκπροσώπηση και στις ΜΜΕ. (6) Θα πρέπει να καταρτιστούν κατάλληλες διεθνείς στρατηγικές για κάθε ΚΕ των ΚΤΠ, λαμβάνοντας υπόψη τους συγκεκριμένους ερευνητικούς τομείς στους οποίους δραστηριοποιούνται, τα πιθανά οφέλη της συνεργασίας όσον αφορά την έρευνα, την καινοτομία και το κανονιστικό πεδίο και, φυσικά, τους παράπλευρους κινδύνους. Βάσει των εμπειριών που αποκτήθηκαν και κοιτώντας προς το μέλλον, οι ΚΕ αρχίζουν να παγιώνουν το δυναμικό τους ώστε να αναγνωριστούν ως ένα πρότυπο σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για τις ερευνητικές δραστηριότητες της ΕΕ. Ήδη το 2011 επιτεύχθηκαν βελτιώσεις σύμφωνα με τις συστάσεις που διατυπώθηκαν στην πρώτη ενδιάμεση αξιολόγηση, ενώ αναμένονται και περαιτέρω βελτιώσεις. Οι πρώτες επιτυχίες του 2011, όπως η μείωση του κόστους κατασκευής και συντήρησης στον τομέα της αεροναυπηγικής, η ανάλυση μελλοντικών οικονομικών στοιχείων αεροπορικών εταιρειών και το άνοιγμα ανταγωνιστικών εταιρειών στους βιομηχανικούς εταίρους τους (π.χ. μέσω μιας κεντρικής βάσης δεδομένων αποτελεσμάτων), καταδεικνύουν ότι οι ΚΕ των ΚΤΠ μπορούν όχι μόνο να αντιμετωπίσουν τεχνικές προκλήσεις, αλλά και να προωθήσουν το βιομηχανικό και ερευνητικό περιβάλλον. Ένα σημαντικό βήμα όσον αφορά τη συλλογή των αποτελεσμάτων των έργων αναμένεται το 2012. Επιπλέον, μια αρχική ανάλυση των οφελών των συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα βρίσκεται σε εξέλιξη επί του παρόντος και τα αποτελέσματά της θα δημοσιευτούν το 2012. Αξιολογώντας τον βαθμό του αντικτύπου των ΚΕ των ΚΤΠ στην υλοποίηση δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας σε επίπεδο ΕΕ, η ανάλυση θα παραπέμπει επίσης στα κριτήρια που καθορίστηκαν στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 που συμφωνήθηκε με τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, οι μέχρι στιγμής εμπειρίες από τις ΚΕ θα αξιολογηθούν επίσης έναντι των κριτηρίων που έχουν καθοριστεί για τη δημιουργία μελλοντικών συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. 11. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ — Πρόοδος που επιτεύχθηκε το 2011 απο τις ΚΕ των ΚΤΠ με μια ματια 11.1. ΚΕ Clean Sky (CS): βασικά επιτεύγματα του 2011 με μια ματιά ΤΟΜΕΑΣ || ΠΡΟΟΔΟΣ — ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Στρατηγικό θεματολόγιο έρευνας (ΣΘΕ) || Οι στόχοι που τέθηκαν στο ΣΘΕ της ΚΕ Clean Sky επαναξιολογήθηκαν όπως και η επιτευχθείσα πρόοδος και οι υποθέσεις εγκυρότητας. Τα αποτελέσματα ήταν τα εξής: ένα επικαιροποιημένο αναπτυξιακό σχέδιο και επικαιροποιημένες προβλέψεις επιτεύξιμων περιβαλλοντικών οφελών έως το τέλος του προγράμματος. Η πρώτη ενδιάμεση αξιολόγηση δημοσιεύθηκε το 2012. Υλοποίηση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων || Αριθμός των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων το 2011: δημοσιεύθηκαν 3 προσκλήσεις (2011-1, 2011-2, 2011-3). Η τελευταία πρόσκληση που προκηρύχθηκε το 2010 (2010-5) υλοποιήθηκε επίσης. Αριθμός των προτάσεων που υποβλήθηκαν: 322 Αριθμός των επιλέξιμων προτάσεων: 305 Αριθμός των προτάσεων που χρηματοδοτήθηκαν: 118 Συνολικό χαρτοφυλάκιο έργων: 298 (συμπεριλαμβανομένων 247 υπογεγραμμένων συμφωνιών επιδότησης) Επιτυχίες: - Το έργο BLADE (Breakthrough Laminar Aircraft Demonstrator in Europe), που επιλέχθηκε να παρουσιαστεί στην πρώτη «Συνέλευση καινοτομίας» (Βρυξέλλες, 5 και 6 Δεκεμβρίου 2011), ανέπτυξε ένα σύστημα παρακολούθησης που εντοπίζει βλάβες και σφάλματα στο πτερύγιο φυσικής στρωτής ροής σε πραγματικό χρόνο που σχεδιάστηκε πρόσφατα, μειώνοντας το κόστος κατασκευής και συντήρησης. - Το έργο TaxiBot Dispatch Towing Vehicle (DTV) κέρδισε το βραβείο καινοτομίας 2011 στην εκδήλωση «Inter Airport Europe» που πραγματοποιήθηκε στο Μόναχο. Πρόκειται για έναν ελκυστήρα αεροσκάφους χωρίς μπάρα ρυμούλκησης για αεροσκάφη μονού διαδρόμου (π.χ. A320, B737), που επιτρέπει στο αεροσκάφος να κλείνει τους κινητήρες του κατά την τροχοδρόμηση. - Το έργο CARING (Contribution of Airlines for the Reduction of Industry Nuisance and Gases/Συνεισφορά των αεροπορικών εταιρειών για τη μείωση των οχλήσεων και των αερίων της βιομηχανίας) είναι το μόνο έργο της ΚΕ Clean Sky στο οποίο συμμετέχουν αεροπορικές εταιρείες. Με περίοδο εφαρμογής από τις αρχές του 2010 έως τον Δεκέμβριο του 2012, το έργο αποσκοπεί να αναλύσει πώς οι σημερινοί και οι μελλοντικοί περιβαλλοντικοί κανονισμοί θα μπορούσαν να επηρεάσουν την οικονομική κατάσταση των αεροπορικών εταιρειών και πώς οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να προσαρμοστούν με τον βέλτιστο δυνατό τρόπο στις κανονιστικές αλλαγές. Συμμετοχή, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ || Το 2011: Συνολικός αριθμός συμμετεχόντων: 600 Αριθμός των συμμετεχόντων σε χρηματοδοτούμενα έργα: 238 Αριθμός των ΜΜΕ σε χρηματοδοτούμενα έργα: 88 – 37 % των συνολικών συμμετοχών Συμμετέχοντες ανά κατηγορία σε χρηματοδοτούμενα έργα: Ισχυροί βιομηχανικοί παράγοντες (PRC): 53· τριτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση (HSE): 54· ερευνητικοί οργανισμοί (RCE): 43 Από το 2009 έως το 2011: Παγκόσμια γεωγραφική κάλυψη της συμμετοχής (στις προσκλήσεις αριθ. 1 έως 10) ανά χώρα όσον αφορά τα χρηματοδοτούμενα έργα: συμμετείχαν 23 χώρες. Χώρες με τις περισσότερες συμμετοχές Συντονιστές Συμμετέχοντες Συνολικές συμμετοχές UK 52 45 97 DE 52 34 86 ES 31 31 62 IT 28 33 61 FR 39 45 84 Συμμετέχοντες από συνδεδεμένες χώρες (Ελβετία, Ισραήλ, Νορβηγία, Τουρκία) συντόνισαν 10 επιλεχθέντα έργα. Στις προσκλήσεις του 2010 και του 2011, επιλέχθηκαν επίσης ένας συμμετέχων από την Κίνα και ένας από τη Ρωσία, και οι δύο ως συντονιστές. Επικοινωνία || Η ΚΕ CS συμμετείχε σε δύο μεγάλες ευρωπαϊκές τεχνικές διασκέψεις (Aerodays στη Μαδρίτη και Paris Air Show). Διοργανώθηκαν ημέρες ενημέρωσης για πιθανούς υποψηφίους στην Άγκυρα, το Δουβλίνο, τη Λισαβόνα, την Τουλούζη, τη Βιέννη και τη Βαρσοβία. Η ΚΕ CS έλαβε μέρος στην πρώτη «Συνέλευση καινοτομίας», που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 5 και 6 Δεκεμβρίου. Στις Βρυξέλλες η ΚΕ φιλοξένησε μια κοινή εκδήλωση με άλλες ΚΤΠ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 5 και 6 Οκτωβρίου. Ο δικτυακός τόπος ανανεώθηκε τον Απρίλιο και το τριμηνιαίο ενημερωτικό δελτίο εστάλη σε περίπου 3.000 παραλήπτες. Δημοσιεύθηκαν τρία δελτία Τύπου για σημαντικές εκδηλώσεις και η ΚΕ CS αναφέρθηκε σε 14 άρθρα και δημοσιεύσεις της ΕΕ. Η ΚΕ CS διοργάνωσε τον Ιούνιο του 2011 μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης σχετικά με την αεροναυπηγική έρευνα στην κεντρική και την ανατολική Ευρώπη προκειμένου να προωθήσει τη συμμετοχή λιγότερο δραστήριων περιοχών στην Ευρώπη. Δημοσιεύθηκαν 2 συνεντεύξεις με επίκεντρο τις εμπειρίες των ΜΜΕ με την ΚΕ. Διακυβέρνηση || Το διοικητικό συμβούλιο συνήλθε τέσσερις φορές το 2011. Στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου εκλέχτηκε ο πρόεδρος (Charles Champion) και ο αντιπρόεδρος (Catalin Nae). 11.2. ΚΕ ΠΚΦ βασικά επιτεύγματα του 2011 με μια ματιά ΤΟΜΕΑΣ || ΠΡΟΟΔΟΣ — ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Στρατηγικό θεματολόγιο έρευνας (ΣΘΕ) || Ολοκληρώθηκε η αναθεώρηση του ΣΘΕ, μεταθέτοντας το επίκεντρο σε ρηξικέλευθα έργα μεγάλης κλίμακας. Υλοποίηση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων || Αριθμός των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων που προκηρύχθηκαν το 2011: 1. Η τελευταία πρόσκληση που προκηρύχθηκε το 2010 (πρόσκληση 3-2010) υλοποιήθηκε επίσης. Και οι δύο προσκλήσεις χρησιμοποίησαν διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης δύο σταδίων. Αριθμός των προτάσεων που υποβλήθηκαν (Εκδηλώσεις ενδιαφέροντος, πρόταση πρώτου σταδίου): 118 Αριθμός των επιλέξιμων προτάσεων: 110 Αριθμός των προτάσεων που χρηματοδοτήθηκαν: 14 Συνολικό χαρτοφυλάκιο έργων: 30 Επιτυχίες: Το NEWMEDS, ένα έργο της ΚΕ ΠΚΦ για την κατάθλιψη και τη σχιζοφρένεια, δημιούργησε νέες βάσεις δεδομένων, επιτρέποντας τη συλλογή και την αποθήκευση μεγάλων βάσεων δεδομένων, γεγονός που οδήγησε στη δημιουργία του μεγαλύτερου γνωστού αποθετήριου δεδομένων από κλινικές δοκιμές για αντιψυχωσικά φάρμακα, καθώς περιέχει στοιχεία για 23.401 ασθενείς από τις πέντε κορυφαίες φαρμακευτικές εταιρείες στον συγκεκριμένο τομέα. Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε: http://www.newmeds-europe.com/ Συμμετοχή, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ || Συνολικός αριθμός συμμετεχόντων: 1.377 συνολικά για τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων αριθ. 3 (438) και αριθ. 4 (939) Συμμετέχοντες σε χρηματοδοτούμενα έργα: 266 συνολικά για τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων αριθ. 3 (123) και αριθ. 4 (143). Πρέπει να προστεθούν 53 εταιρείες της EFPIA για την πρόσκληση αριθ. 3. Για την πρόσκληση αριθ. 4, ο αριθμός των εταιρειών της EFPIA δεν είναι ακόμη γνωστός. Αριθμός των ΜΜΕ σε χρηματοδοτούμενα έργα: 47 – 17,7 % των συνολικών συμμετοχών στις προσκλήσεις αριθ. 3 και 4. Συμμετέχοντες ανά κατηγορία σε χρηματοδοτούμενα έργα, εξαιρουμένης της βιομηχανίας: Οργανώσεις ασθενών: 6· τριτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση (HSE): 208· Λοιποί (OTH): 5 Συμμετοχή σε χρηματοδοτούμενα έργα στην πρόσκληση 2010-3 ανά χώρα (δεν είναι ακόμη διαθέσιμα δεδομένα για την πρόσκληση 2011-4): συμμετείχαν 19 χώρες. Χώρες με τις περισσότερες συμμετοχές Συνολικές συμμετοχές UK 28 DE 21 NL 13 FR 11 SE 9 Επιπλέον, συμμετείχαν τρεις εταίροι από τις ΗΠΑ σε τρεις επιλεχθείσες κοινοπραξίες. Το Ισραήλ και η Ισλανδία είχαν 2 συμμετοχές η καθεμία, ενώ η Ελβετία 6. Επικοινωνία || Η ΚΕ ΠΚΦ διοργάνωσε 6 εκδηλώσεις σε 4 χώρες, με 60 έως 250 συμμετέχοντες σε κάθε εκδήλωση. Η ΚΕ ΠΚΦ έλαβε μέρος σε μια κοινή εκδήλωση των ΚΤΠ που φιλοξενήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 5 και 6 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες. Εκδόθηκαν έξι δελτία Τύπου τα οποία διανεμήθηκαν σε μια ομάδα στόχο περισσότερων από 150 δημοσιογράφων. Δημοσιεύθηκαν περίπου 30 άρθρα σε μέσα ενημέρωσης και επιστημονικά περιοδικά, εκ των οποίων τα 6 απευθύνονταν σε ειδικευμένο επιστημονικό κοινό. Το ενημερωτικό δελτίο της ΚΕ ΠΚΦ έχει σχεδόν 1.500 συνδρομητές και η ιστοσελίδα της έως 9.000 επισκέπτες/μήνα. Διακυβέρνηση || Το διοικητικό συμβούλιο συνήλθε τρεις φορές το 2011. Εκτός από αποφάσεις σχετικά με τη λειτουργία της ΚΕ της ΚΤΠ, το συμβούλιο διόρισε τα μέλη της επιστημονικής επιτροπής. 11.3. ΚΕ ΚΚΥ: βασικά επιτεύγματα του 2011 με μια ματιά ΤΟΜΕΑΣ || ΠΡΟΟΔΟΣ — ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Στρατηγικό θεματολόγιο έρευνας (ΣΘΕ) || Ολοκληρώθηκε η αναθεώρηση του πολυετούς σχεδίου υλοποίησης. Οι αναθεωρημένοι στόχοι για τους τομείς εφαρμογής παρατάθηκαν έως το 2020 (από το 2015) προκειμένου να επιτευχθεί καλύτερη εναρμόνιση με το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020». Υλοποίηση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων || Αριθμός των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων το 2011: 1 Αριθμός των προτάσεων που υποβλήθηκαν: 82 Αριθμός των επιλέξιμων προτάσεων: 80 Αριθμός των προτάσεων που χρηματοδοτήθηκαν: 30 Συνολικό χαρτοφυλάκιο έργων: 98 (συμπεριλαμβανομένων 76 υπογεγραμμένων συμφωνιών επιδότησης) Επιτυχίες: Αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις πρωτοπορούν με την ανάπτυξη και την εισαγωγή αστικών λεωφορείων που λειτουργούν με φιλικές προς το περιβάλλον κυψέλες καυσίμου υδρογόνου. Το Clean Hydrogen In European Cities project (CHIC/Καθαρό υδρογόνο στις ευρωπαϊκές πόλεις) ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2010 για την προώθηση της ανάπτυξης λεωφορείων για δημόσιες συγκοινωνίες που λειτουργούν με κυψέλες καυσίμου υδρογόνου και άνοιξε τον δρόμο για ευρεία χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας και τη δημιουργία των απαραίτητων υποδομών από το 2015 και μετά. Το έργο αποτελεί σημαντικό επόμενο βήμα για την πλήρη εμπορική διάθεση λεωφορείων που κινούνται με κυψέλες καυσίμου που λειτουργούν με υδρογόνο. Το CHIC στοχεύει να μειώσει τον χρόνο έως τη διάθεση της τεχνολογίας στην αγορά και να υποστηρίξει την «απογείωση της αγοράς». Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε: http://chic-project.eu/ Συμμετοχή, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ || Συνολικός αριθμός συμμετεχόντων: 667 Συμμετέχοντες σε χρηματοδοτούμενα έργα: 285 Αριθμός των ΜΜΕ σε χρηματοδοτούμενα έργα: 73 – 25,6 % των συνολικών συμμετοχών Συμμετέχοντες ανά κατηγορία σε χρηματοδοτούμενα έργα: Ισχυροί βιομηχανικοί παράγοντες (PRC): 76· ερευνητικοί οργανισμοί (RCE) 77· τριτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση (HSE): 49· δημόσιες αρχές (PUB): 3· Λοιποί (OTH): 7 Συμμετοχή σε χρηματοδοτούμενα έργα ανά χώρα: συμμετείχαν 26 χώρες. Χώρες με τις περισσότερες συμμετοχές Συνολικές συμμετοχές DE 67 UK 36 FR 31 IT 30 BE 26 Πέντε διεθνείς εταίροι (ΗΠΑ, Κορέα, Κίνα, Καναδάς και Σερβία) έλαβαν μέρος σε ερευνητικές δραστηριότητες της ΚΕ ΚΚΥ, με έναν συμμετέχοντα σε χρηματοδοτούμενα έργα από κάθε εταίρο. Επικοινωνία || Το 2011 η ΚΕ ΚΚΥ δημιούργησε ένα νέο δικτυακό τόπο, ο οποίος από τον Μάρτιο έως το τέλος του έτους είχε περισσότερες από 40.000 επισκέψεις. Διοργανώθηκαν τρεις σημαντικές εκδηλώσεις της ΕΕ, ενώ το γραφείο προγράμματος και ο εκτελεστικός διευθυντής παρακολούθησαν 25 εξωτερικές εκδηλώσεις και διασκέψεις, ορισμένες από τις οποίες πραγματοποιήθηκαν εκτός της Ευρώπης (στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, την Κορέα, την Κίνα και τον Καναδά). Η ΚΕ ΚΚΥ έλαβε μέρος στην κοινή εκδήλωση των ΚΤΠ που φιλοξενήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 5 και 6 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες. Διακυβέρνηση || Το διοικητικό συμβούλιο συνήλθε τρεις φορές το 2011. Εκτός από αποφάσεις σχετικά με τη λειτουργία της ΚΕ της ΚΤΠ, το συμβούλιο εξέλεξε ομόφωνα τον Ιούνιο τον νέο πρόεδρό του, τον κ. Pierre Etienne Franc (της Air Liquide). 11.4. ΚΕ Artemis: βασικά επιτεύγματα του 2011 με μια ματιά ΤΟΜΕΑΣ || ΠΡΟΟΔΟΣ — ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Στρατηγικό θεματολόγιο έρευνας (ΣΘΕ) || Η βιομηχανική ένωση της ΚΕ ARTEMIS παρουσίασε το αναθεωρημένο ΣΘΕ τον Μάιο. Στη συνέχεια, η ΚΕ επικαιροποίησε τους ερευνητικούς στόχους της. Υλοποίηση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων || Αριθμός των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων το 2011: 1 (διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης δύο σταδίων) Αριθμός των προτάσεων που υποβλήθηκαν (πλήρεις προτάσεις έργου): 27 Αριθμός των επιλέξιμων προτάσεων: 27 Αριθμός των προτάσεων που χρηματοδοτήθηκαν: 8 Συνολικό χαρτοφυλάκιο έργων: 44 Συμμετοχή, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ || Συνολικός αριθμός συμμετεχόντων (πλήρεις προτάσεις έργου): 540 Συμμετέχοντες σε χρηματοδοτούμενα έργα: 206 Αριθμός των ΜΜΕ σε χρηματοδοτούμενα έργα: 62 – 31 % των συνολικών συμμετοχών Συμμετέχοντες ανά κατηγορία σε χρηματοδοτούμενα έργα: Ισχυροί βιομηχανικοί παράγοντες (PRC): 73· ερευνητικοί οργανισμοί (REC) και τριτοβάθμια ή δευτεροβάθμια εκπαίδευση (HSE) μαζί: 71. Συμμετοχή σε χρηματοδοτούμενα έργα ανά χώρα: συμμετείχαν 17 χώρες. Χώρες με τις περισσότερες συμμετοχές Συνολικές συμμετοχές ES 31 IT 28 DE 23 FI 19 FR 15 AT 15 Οι ΗΠΑ συμμετείχαν στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων του 2011 και χρηματοδοτήθηκε ένα έργο τους. Επικοινωνία || Η ΚΕ ARTEMIS συμμετείχε σε 6 εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν από κοινού με εθνικούς εταίρους, με στόχο την προώθηση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων και των αποτελεσμάτων των έργων μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών και πιθανών δικαιούχων. Τον Ιούνιο λειτούργησε η θερινή κατασκήνωση της βιομηχανικής ένωσης της ΚΕ ARTEMIS και ακολούθησαν τέσσερις άλλες σημαντικές εκδηλώσεις. Η ΚΕ ARTEMIS βοήθησε στη διοργάνωση μιας κοινής εκδήλωσης των ΚΤΠ που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 5 και 6 Οκτωβρίου. Εκδόθηκαν τρία τεύχη του περιοδικού Artemis και κυκλοφόρησαν νέα ενημερωτικά φυλλάδια. Επιπλέον, δημοσιεύθηκαν εννέα άρθρα σε διάφορες χώρες της ΕΕ. Η οπτική ταυτότητα της ΚΤΠ βελτιώθηκε. Διακυβέρνηση || Το διοικητικό συμβούλιο συνήλθε τρεις φορές και το συμβούλιο δημόσιων αρχών (PAB) δύο φορές. Εκτός από αποφάσεις σχετικά με τη λειτουργία της ΚΕ της ΚΤΠ, το διοικητικό συμβούλιο συμφώνησε να συμπεριληφθεί η επιλογή της πρόσληψης αποσπασμένων εθνικών εμπειρογνωμόνων στο πολυετές σχέδιο πολιτικής προσωπικού. 11.5. ΚΕ ENIAC: βασικά επιτεύγματα του 2011 με μια ματιά ΤΟΜΕΑΣ || ΠΡΟΟΔΟΣ — ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Υλοποίηση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων || Αριθμός των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων το 2011: 2 (η πρόσκληση αριθ. 1 ακολούθησε διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης δύο σταδίων, ενώ η πρόσκληση αριθ. 2 ακολούθησε διαδικασία ενός σταδίου). Αριθμός των προτάσεων που υποβλήθηκαν (πλήρεις προτάσεις έργου): 17 Αριθμός των επιλέξιμων προτάσεων: 16 Αριθμός των προτάσεων που χρηματοδοτήθηκαν: 12 Συνολικό χαρτοφυλάκιο έργων: 40 Επιτυχίες: Το έργο E3Car ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2008 με στόχο την αντιμετώπιση των βασικών προκλήσεων όσον αφορά τη διαχείριση του συστήματος κίνησης ηλεκτρικών οχημάτων και τη μείωση της απώλειας ενέργειας στα ενδιάμεσα στάδια του συστήματος κίνησης. Το έργο E3Car κέρδισε ένα βραβείο καινοτομίας τον Νοέμβριο του 2011 για τα σημαντικά επιτεύγματά του σε πολλά καίρια στοιχεία, και συγκεκριμένα: - για τη βελτίωση της μετατροπής και της κατανομής ισχύος κατά 10%· - για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης κατά 35% συνολικά. Το έργο δημιούργησε 28 προγράμματα επίδειξης και διαμόρφωσε μια αρχιτεκτονική εικόνα του ηλεκτρικού οχήματος και 7 ακόμη συνεργατικά έργα σχετικά με την ηλεκτρική κινητικότητα, κινητοποιώντας περισσότερους από 100 εταίρους με συνολικό προϋπολογισμό 180 εκατομμυρίων ευρώ. Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε: http://www.e3car.eu/ Συμμετοχή, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ || Συνολικός αριθμός συμμετεχόντων (πλήρεις προτάσεις έργου): 286 Συμμετέχοντες σε χρηματοδοτούμενα έργα: 195 Αριθμός των ΜΜΕ σε χρηματοδοτούμενα έργα: 74 – 37,9 % των συνολικών συμμετοχών Συμμετέχοντες ανά κατηγορία σε χρηματοδοτούμενα έργα: Ισχυροί βιομηχανικοί παράγοντες (PRC): 71· ερευνητικοί οργανισμοί (RCE): 50 Συμμετοχή σε χρηματοδοτούμενα έργα ανά χώρα: συμμετείχαν 19 χώρες. Χώρες με τις περισσότερες συμμετοχές Συνολικές συμμετοχές NL 49 DE 29 IT 26 FR 21 AT 12 Πέντε συμμετέχοντες από το Ισραήλ έλαβαν μέρος στην πρόσκληση αριθ. 2, εντασσόμενοι σε επιλεχθείσες κοινοπραξίες. Επικοινωνία || Η ΚΕ ENIAC διοργάνωσε 10 διαπροσωπικές συναντήσεις με κράτη μέλη/δημόσιες αρχές. Συνέβαλε στη διοργάνωση του φόρουμ νανοηλεκτρονικής της ΕΕ και παρουσίασε το νέο «βραβείο καινοτομίας της ΚΕ ENIAC» στη συγκεκριμένη εκδήλωση. Η ΚΕ ENIAC βοήθησε στη διοργάνωση της κοινής εκδήλωσης των ΚΤΠ που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 5 και 6 Οκτωβρίου. Η ΚΕ ENIAC συμμετείχε επίσης σε αρκετές διεθνείς εκδηλώσεις. Διακυβέρνηση || Το διοικητικό συμβούλιο συνήλθε τρεις φορές και το συμβούλιο δημόσιων αρχών (PAB) πέντε φορές το 2011. Εκτός από αποφάσεις σχετικά με τη λειτουργία της ΚΕ της ΚΤΠ, το διοικητικό συμβούλιο αποφάσισε να προκηρύξει πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για πιλοτικές γραμμές που σχετίζονται με βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής. [1] Απόφαση αριθ. 1982/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (2007-2013), ΕΕ L 412 της 30.12.2006, σ. 1. [2] Το παρόν έγγραφο δεν αναφέρεται στην ΚΕ SESAR. Παρότι η ΚΕ SESAR έχει την ίδια νομική βάση με άλλες ΚΕ, χρηματοδοτείται από το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο και τα προγράμματα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών, έχει διαφορετικό χρόνο εφαρμογής και διαφορετικούς μηχανισμούς διακυβέρνησης και αναφοράς από τις άλλες ΚΕ. [3] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1). [4] Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής «Κοινές τεχνολογικές πρωτοβουλίες: ιστορικό, παρούσα κατάσταση και κύρια χαρακτηριστικά», SEC(2007) 692, Βρυξέλλες, 15.5.2007. [5] Η ομάδα Sherpa κλήθηκε από την Επιτροπή τον Ιούλιο του 2009 να κάνει τον απολογισμό των αρχικών εμπειριών από τη σύσταση των ΚΤΠ δυνάμει του 7ου ΠΠ. Τα μέλη της προήλθαν από εταίρους των κλάδων των ΚΤΠ και συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης. Οι συνεδριάσεις πραγματοποιήθηκαν υπό την προεδρία του Γενικού Διευθυντή της ΓΔ RTD και σε αυτές συμμετείχαν διάφοροι υπάλληλοι των υπηρεσιών της Επιτροπής. Για τα συμπεράσματα και τις συστάσεις της ομάδας Sherpa, βλέπε την έκθεση «Designing together the ‘ideal house’ for public-private partnerships in European research» (Διαμορφώνοντας από κοινού τις ιδανικές συνθήκες για συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην ευρωπαϊκή έρευνα), Ιανουάριος 2010, στη διεύθυνση: ftp://ftp.cordis.europa.eu/pub/fp7/docs/jti/jti-sherpas-report-2010_en.pdf. [6] Το ποσοστό 38% της συμμετοχής των ΜΜΕ αφορά μόνο τη συμμετοχή τους στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Μόνο 200 εκατομμύρια ευρώ της χρηματοδότησης της ΕΕ για την ΚΕ Clean Sky διατίθενται για προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, ενώ 600 εκατομμύρια ευρώ διανέμονται στους «κατονομαζόμενους δικαιούχους». [7] Οι εταιρείες μέλη της EFPIA δεν περιλαμβάνονται στο πρώτο στάδιο της διαδικασίας (εκδήλωση ενδιαφέροντος), λαμβάνονται υπόψη μόνο όσον αφορά τις πλήρεις προτάσεις έργου και τις επιλεγείσες προς χρηματοδότηση προτάσεις [8] Το ποσοστό 37% της συμμετοχής των ΜΜΕ αφορά μόνο τη συμμετοχή τους στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Μόνο 200 εκατομμύρια ευρώ της χρηματοδότησης της ΕΕ για την ΚΕ Clean Sky διατίθενται για προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, ενώ 600 εκατομμύρια ευρώ διανέμονται στους «κατονομαζόμενους δικαιούχους». [9] Τα αντίστοιχα εκατοστιαία ποσοστά για τη συμμετοχή των ΜΜΕ σε κάθε ΚΤΠ αφορούν το έτος 2011. [10] Κατάταξη των χωρών με τις καλύτερες επιδόσεις όσον αφορά τον αριθμό των συμμετοχών στα χρηματοδοτούμενα έργα. [11] Σημειώνεται ότι τα δεδομένα για την ΚΕ ENIAC αφορούν τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που προκηρύχθηκαν τα τελευταία τρία έτη, ενώ τα δεδομένα για το μέσο μέγεθος κοινοπραξιών της ΚΕ ARTEMIS αφορούν μόνο την πρόσκληση του 2011. [12] Βλέπε την ενότητα «Υλοποίηση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων» για την αντίστοιχη ΚΕ στο παράρτημα