Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα «Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για μια ευρωπαϊκή προσέγγιση όσον αφορά τα μικροδιαπιστευτήρια για τη διά βίου μάθηση και την απασχολησιμότητα»

[COM(2021) 770 final]

και «Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης»

[COM(2021) 773 final]

(2022/C 323/11)

Εισηγήτρια: η κ. Tatjana BABRAUSKIENĖ Συνεισηγήτρια: η κ. Mariya MINCHEVA

Αίτηση γνωμοδότησης Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 21.1.2022 Νομική βάση Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αρμόδιο τμήμα Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη Υιοθετήθηκε από το τμήμα 3.5.2022 Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια 18.5.2022 Σύνοδος ολομέλειας αριθ. 569 Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές) 204/2/4

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) καλεί εκ νέου την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις πολιτικές εκπαίδευσης ενηλίκων, προκειμένου να καταστήσουν δικαίωμα όλων των ενηλίκων την ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευσή τους σε δεξιότητες ζωής, ώστε να επιτύχουν και να ξεπεράσουν τον στόχο του 60 % της συμμετοχής στην εκπαίδευση ενηλίκων ετησίως. Η αποτελεσματική εφαρμογή του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (ΕΠΚΔ) απαιτεί επίσης την αντιμετώπιση των αναντιστοιχιών δεξιοτήτων και τη βελτίωση της διακυβέρνησης και της χρηματοδότησης της εκπαίδευσης ενηλίκων, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης των εργαζομένων. Είναι επίσης σημαντικό οι επενδύσεις, οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και ο αποτελεσματικός κοινωνικός διάλογος που αποσκοπούν στην προώθηση της ανάπτυξης δεξιοτήτων, σύμφωνα με την πρώτη αρχή του ΕΠΚΔ για το δικαίωμα στην κατάρτιση και τη διά βίου μάθηση, να ενσωματωθούν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

1.2. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει τη σημασία των προηγούμενων γνωμοδοτήσεών της σχετικά με τη διά βίου μάθηση και την εκπαίδευση ενηλίκων σε σχέση με τις πρωτοβουλίες για τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης και τα μικροδιαπιστευτήρια. Ειδικότερα, τονίζει ότι «η αναβάθμιση δεξιοτήτων και η επανεκπαίδευση είναι ζητούμενα ύψιστης σημασίας για την υποστήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης των επαγγελματικών κλάδων και ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν ως κοινωνική και οικονομική ευθύνη με μέλημα την καθολική κατάρτιση για την εύρεση ποιοτικής εργασίας και τη δίκαιη μετάβαση για όλους. Απαιτούνται μακρόπνοες επαγγελματικές στρατηγικές —συμπεριλαμβανομένων αποτελεσματικών πολιτικών δεξιοτήτων— με σκοπό την υποβοήθηση της αναβάθμισης των δεξιοτήτων και της επανειδίκευσης του εργατικού δυναμικού. Αυτά μπορούν να συντείνουν στη διασφάλιση δίκαιης και κοινωνικά δίκαιης μετάβασης σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία μέσω της εξισορρόπησης της αγοράς εργασίας που θα συμβάλλει στην ψηφιοποίηση χωρίς αποκλεισμούς και σε θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται αποτελεσματική υποστήριξη για να ενισχύσουν και να χρηματοδοτήσουν τις στρατηγικές τους με σκοπό την αναβάθμιση δεξιοτήτων και την επανειδίκευση του εργατικού δυναμικού τους, κατά τρόπο ώστε να ενθαρρυνθεί η καινοτομία. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να γίνεται σεβαστό το γενικό οικονομικό και κοινωνικό συμφέρον. Το δικαίωμα σε διαφορετικούς τύπους εκπαιδευτικής άδειας μετ’ αποδοχών για την ικανοποίηση προσωπικών και επαγγελματικών αναγκών των εργαζομένων πρέπει να καθορίζεται στις συλλογικές συμβάσεις» ( 1 ) . Όταν δεν συμφωνείται άδεια μετ’ αποδοχών μεταξύ των κοινωνικών εταίρων και ακολουθεί κρατική πρωτοβουλία, αυτή θα πρέπει να χρηματοδοτείται από δημόσιους πόρους.

1.3. Η ταχεία εφεύρεση και διάδοση των νέων τεχνολογιών πρέπει να συνοδευτεί από αποτελεσματική αναβάθμιση των δεξιοτήτων και επανειδίκευση. Οι επενδύσεις στην εκπαίδευση ενηλίκων και την ανάπτυξη δεξιοτήτων μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην οικονομική ανάκαμψη και την οικοδόμηση μιας Ευρώπης με κοινωνικό πρόσωπο. Οι ατομικοί λογαριασμοί μάθησης μπορούν να είναι μόνο μία από τις προσεγγίσεις και τα χρηματοδοτικά εργαλεία που εξετάζονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ και τους κοινωνικούς εταίρους. Τα προτεινόμενα μέτρα δεν θα πρέπει να αντικαταστήσουν: τις υφιστάμενες μορφές παροχής κατάρτισης που εφαρμόζονται από τους εργοδότες και τις δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες απασχόλησης· τη δημόσια στήριξη για τα ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης· ή άλλα είδη στήριξης. Ειδικότερα, τα ταμεία κατάρτισης που διαχειρίζονται οι κοινωνικοί εταίροι είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για την παροχή κατάρτισης με σκοπό την ανταπόκριση στις ανάγκες που εντοπίζονται σε εθνικό και τομεακό επίπεδο.

1.4. Η προσφορά επαρκώς ειδικευμένου εργατικού δυναμικού και η βελτιωμένη απασχολησιμότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε οι επιχειρήσεις και η κοινωνία να ευημερήσουν και να αναπτυχθούν, να προσφέρουν απασχόληση σε άτομα και να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων πολιτικής που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ήδη σήμερα, υπάρχουν αναντιστοιχίες δεξιοτήτων και ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε διάφορους τομείς και περιφέρειες, οι οποίες θα συνεχίσουν να αυξάνονται. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη και οι εργοδότες καλούνται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση και την παροχή κινήτρων για συμμετοχή στην κατάρτιση. Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των αγορών εργασίας, προκειμένου η Ευρώπη να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και την ικανότητά της να προωθήσει την καινοτομία, η οποία είναι σημαντική τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους εργαζομένους.

1.5. Οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν πολλά εμπόδια κατά την πρόσβαση στην κατάρτιση. Εάν δοθεί στα άτομα περισσότερος έλεγχος στη δική τους κατάρτιση, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι λαμβάνουν αποτελεσματική καθοδήγηση και υποστήριξη ώστε να επιλέξουν και να αποκτήσουν πρόσβαση σε μαθήματα κατάρτισης που ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους. Αυτό θα διασφάλιζε επίσης τις βέλτιστες επενδύσεις στην κατάρτιση, καθώς η κατάρτιση θα ανταποκρινόταν στενά στις ανάγκες που έχουν προσδιοριστεί για κάθε άτομο. Στην περίπτωση της κατάρτισης που είναι προσανατολισμένη στην απασχόληση, μια αμιγώς εξατομικευμένη προσέγγιση ενδέχεται να αποδυναμώσει τη σχέση μεταξύ της χρηματοδότησης και του περιεχομένου της παροχής κατάρτισης, με πιθανό αποτέλεσμα η κατάρτιση να είναι λιγότερο προσανατολισμένη στην απασχόληση και, συνεπώς, να μην είναι επαρκώς προσαρμοσμένη στις ανάγκες των εργοδοτών.

1.6. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τη γνωμοδότηση της τριμερούς Συμβουλευτικής Επιτροπής Επαγγελματικής Κατάρτισης (ACVT), στην οποία αναφέρεται ότι είναι αναγκαίο να προσαρμοστούν οι όροι πρόσβασης και το δικαίωμα κατάρτισης στις διαφορετικές καταστάσεις και πραγματικότητες μέσω ενός κατάλληλου συνδυασμού ρυθμίσεων. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να σεβαστεί την κατανομή των αρμοδιοτήτων και την αρχή της επικουρικότητας, καθώς και τις εθνικές ιδιαιτερότητες και τα νομικά πλαίσια κάθε κράτους μέλους. Κατά την έγκριση και την εφαρμογή των προτάσεων για τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης και τα μικροδιαπιστευτήρια, αυτές πρέπει να συνάδουν με τα υφιστάμενα συστήματα συνεχιζόμενης επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης των κρατών μελών, τον ρόλο των συλλογικών διαπραγματεύσεων, τη ρύθμιση των συνθηκών εργασίας και τα δικαιώματα άδειας των εργαζομένων.

1.7. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να σεβαστούν τα υφιστάμενα εθνικά και τομεακά μέσα και συστήματα χρηματοδότησης και να κάνουν διάκριση μεταξύ του «δικαιώματος», όρου που δεν έχει ακόμη οριστεί από τον νόμο ή τις συλλογικές συμβάσεις σε ορισμένες χώρες και τομείς, και του «λογαριασμού κατάρτισης». Η ΕΟΚΕ ζητεί οι προτάσεις να διασφαλίσουν ότι όλοι οι ενήλικοι, ιδίως οι πιο ευάλωτοι, έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε αποτελεσματική, ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς κατάρτιση των εργαζομένων, εκπαιδευτική άδεια μετ’ αποδοχών, πλήρη επαγγελματικά προσόντα, επικύρωση της άτυπης και της μη τυπικής μάθησης, καθοδήγηση και παροχή συμβουλών. Τα κράτη μέλη καλούνται να βελτιώσουν τα συστήματά τους εκπαίδευσης ενηλίκων και συνεχιζόμενης επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, όπου κρίνεται αναγκαίο, μετά από αποτελεσματικό κοινωνικό διάλογο και διαβούλευση με τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς. Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι οι ατομικοί λογαριασμοί μάθησης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κατάρτιση, επικύρωση και επαγγελματικό προσανατολισμό.

1.8. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία των προτύπων ποιότητας στην αγορά κατάρτισης, ιδίως όσον αφορά τα μικροδιαπιστευτήρια, καθώς και τα πιθανά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των διαφόρων προσεγγίσεων για τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης ενηλίκων (π.χ. ατομικοί λογαριασμοί μάθησης), συμπεριλαμβανομένης της σχέσης κόστους-οφέλους, της διοικητικής επιβάρυνσης και κόστους, της επίτευξης αλλαγής του καθεστώτος (υψηλότερο επίπεδο τυπικών προσόντων), της διασφάλισης ποιότητας, του σχετικού με την αγορά εργασίας αποτελέσματος, της προστιθέμενης αξίας για την εξέλιξη της επαγγελματικής σταδιοδρομίας και του ποσοστού συμμετοχής της βασικής ομάδας-στόχου των ατόμων με μειωμένα προσόντα. Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν προέβη σε εκτίμηση των επιπτώσεων σχετικά με τα μικροδιαπιστευτήρια, καθώς η πρόταση μπορεί να έχει αντίκτυπο στις ισχύουσες εθνικές ρυθμίσεις, ιδίως όσον αφορά τα προσόντα και τις συλλογικές συμβάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί αποτελεσματικός κοινωνικός διάλογος και αποτελεσματική διαβούλευση, μεταξύ άλλων με την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών, σχετικά με το αν και με ποιον τρόπο οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης και τα μικροδιαπιστευτήρια μπορούν να έχουν προστιθέμενη αξία για τη βελτίωση των εθνικών και τομεακών συστημάτων κατάρτισης.

1.9. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι ο κατάλογος των μικροδιαπιστευτηρίων των παρόχων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) θα πρέπει να καταρτιστεί με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των παρόχων εκπαίδευσης και κατάρτισης βάσει των προτύπων ποιότητας της παροχής. Ο κατάλογος θα πρέπει να περιλαμβάνει τα μαθησιακά αποτελέσματα των μικροδιαπιστευτηρίων και την αναγνώρισή τους από άλλους παρόχους εκπαίδευσης και κατάρτισης και από τους εργοδότες.

1.10. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει τη σημασία της εκπαιδευτικής άδειας μετ’ αποδοχών ( 2 ) , επίσης σύμφωνα με τη σύμβαση 140 της ΔΟΕ (κυρώθηκε σε 11 κράτη μέλη ( 3 ) ), και επισημαίνει ότι η πρόταση για τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης θα πρέπει να συνάδει με τα εθνικά συστήματα, όταν τα κράτη μέλη καλούνται να σχεδιάσουν συστήματα ατομικών λογαριασμών μάθησης για σκοπούς αγοράς εργασίας και μόνο, καθώς, σε πολλά κράτη μέλη, η εκπαιδευτική άδεια μετ’ αποδοχών μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς προσωπικής ανάπτυξης ή για την ολοκλήρωση ενός προγράμματος σπουδών (π.χ. πτυχίο πανεπιστημίου).

1.11. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη ότι η αποτελεσματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στη διακυβέρνηση των συστημάτων εκπαίδευσης ενηλίκων, κατάρτισης των εργαζομένων και εκπαιδευτικής άδειας μετ’ αποδοχών είναι ουσιαστικής σημασίας, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης κοινών δράσεων μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Τονίζει επίσης τη σημασία της διαβούλευσης με τις σχετικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με την εκπαίδευση ενηλίκων.

1.12. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να στηρίξει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και την αμοιβαία μάθηση μεταξύ των κρατών μελών, με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων. Θα πρέπει να δοθεί έμφαση στον βέλτιστο τρόπο διασφάλισης της αποτελεσματικής πρόσβασης στην κατάρτιση και στον τρόπο βελτίωσης των συστημάτων εκπαίδευσης ενηλίκων και, ειδικότερα, των στρατηγικών για τις δεξιότητες των κρατών μελών, καθώς και των χρηματοδοτικών μηχανισμών τους και των ειδών κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένων των μικροδιαπιστευτηρίων. Η ΕΟΚΕ ζητεί επίσης η τριμερής Συμβουλευτική Επιτροπή Επαγγελματικής Κατάρτισης (ACVT) να συμμετάσχει στη συνέχεια που θα δοθεί στις προτάσεις και να αναλάβει ενεργό ρόλο στην υποβολή εκθέσεων σχετικά με την υλοποίηση των πρωτοβουλιών και στη δημιουργία του πλαισίου παρακολούθησης, σε συνεργασία με την Επιτροπή Απασχόλησης.

1.13. Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να συνδέσουν τις πρωτοβουλίες για τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης και τα μικροδιαπιστευτήρια με την εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2016, όσον αφορά τις Διαδρομές Αναβάθμισης των Δεξιοτήτων: Νέες Ευκαιρίες για Ενηλίκους ( 4 ) . Με τον τρόπο αυτό, θα διασφαλιστεί ότι όλοι οι ενήλικοι με μειωμένη εξειδίκευση και μειωμένα προσόντα θα μπορούν να αναπτύξουν τις βασικές τους δεξιότητες και τις επαγγελματικές τους δεξιότητες, και ότι θα λάβουν καθοδήγηση και θα αποκτήσουν κίνητρα ώστε να συμμετάσχουν στην κατάρτιση, προκειμένου να βελτιώσουν τη ζωή και την απασχολησιμότητά τους, καθώς και ότι το 80 % των ενηλίκων θα διαθέτουν βασικές ψηφιακές δεξιότητες.

1.14. σύστασης του Συμβουλίου για την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι οι ατομικοί λογαριασμοί μάθησης και παρόμοια χρηματοδοτικά συστήματα πρέπει να στηρίζουν την πρόσβαση σε αναγνωρισμένους και επικυρωμένους κύκλους μαθημάτων κατάρτισης και να επιτρέπουν στους εργαζομένους να συμμετέχουν σε διαδικασίες για την επικύρωση των δεξιοτήτων και της εργασιακής εμπειρίας τους. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αναγνωρίζουν τα μικροδιαπιστευτήρια με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων. Η ΕΟΚΕ ζητεί την αποτελεσματική εφαρμογή της ( 5 ) και τη διάθεση επαρκούς δημόσιας χρηματοδότησης στα συστήματα επικύρωσης σε κάθε χώρα της ΕΕ. Με τη διασφάλιση της αναγνώρισης της κατάρτισης, οι εργοδότες και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις μπορούν να βοηθήσουν τους εργαζομένους να βελτιώσουν τα προσόντα τους και μπορούν να συμβάλουν στην εξέλιξη της επαγγελματικής σταδιοδρομίας τους, καθώς και σε μια δίκαιη μετάβαση στην αγορά εργασίας.

1.15. Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντικό οι πρωτοβουλίες να καλύπτουν τις ανάγκες αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης των ενηλίκων και του εργατικού δυναμικού στο σύνολό του (εργάτες/μισθωτοί/αυτοαπασχολούμενοι), καθώς και άλλων ομάδων-στόχων [π.χ. μακροχρόνια άνεργοι, οικονομικά ανενεργοί και συγκεκριμένα άτομα που επιστρέφουν στην εργασία τους έπειτα από γονική άδεια ( 6 ) , άτομα με αναπηρία, συνταξιούχοι, γυναίκες, νέοι κάτω των 30 ετών και άτομα εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης (ΕΕΑΚ)], ώστε να έχουν αποτελεσματική πρόσβαση σε ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς κατάρτιση. Η ειδική κατάσταση των εργαζομένων σε άτυπες μορφές απασχόλησης και των αυτοαπασχολούμενων πρέπει να αντιμετωπιστεί επειγόντως και κατάλληλα, με σεβασμό του βασικού ρόλου των κοινωνικών εταίρων όσον αφορά την κατάρτιση των εργαζομένων. Ο ρόλος των εταιρειών στη στήριξη της κατάρτισης των εργαζομένων τους είναι σημαντικός, όπως και ο ρόλος των κρατών μελών στην παροχή πόρων για τη διασφάλιση της πρόσβασης στην εκπαίδευση ενηλίκων. Καθώς το 90 % της κατάρτισης που σχετίζεται με την εργασία στην ΕΕ χρηματοδοτείται από τους εργοδότες ( 7 ) , η δέσμευση και ο θετικός ρόλος τους στην ανάπτυξη δεξιοτήτων πρέπει να αναγνωριστούν και να στηριχθούν πλήρως από την ΕΕ.

1.16. Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να διερευνήσουν πιθανά μέσα για τη φορητότητα των ατομικών λογαριασμών μάθησης, για παράδειγμα η σύναψη διμερών συμφωνιών. Η ΕΟΚΕ ζητεί να συμπεριληφθεί ένα «σύστημα διακυβέρνησης με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων» στα πρότυπα ποιότητας της ΕΕ για τα μικροδιαπιστευτήρια και ζητεί τα μικροδιαπιστευτήρια να εξεταστούν παράλληλα με τα πλήρη επαγγελματικά προσόντα και την κατάρτιση των εργαζομένων. Η ΕΟΚΕ ζητεί από τους παρόχους κατάρτισης να δημοσιεύουν καταλόγους των μικροδιαπιστευτηρίων που προσφέρουν, συμπεριλαμβανομένων των μαθησιακών αποτελεσμάτων, καθώς και την πολιτική τους για την αναγνώριση των μικροδιαπιστευτηρίων από άλλους παρόχους και εταιρείες. Η βελτίωση της πρόσβασης σε όλες τις μορφές ποιοτικής και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευσης και κατάρτισης (συμπεριλαμβανομένων των μικροδιαπιστευτηρίων) για όλους τους εκπαιδευόμενους, συμπεριλαμβανομένων των μειονεκτουσών και των ευάλωτων ομάδων, είναι σημαντική για τη διασφάλιση ίσης πρόσβασης σε πλήρη προγράμματα σπουδών και προσόντα. Πρέπει να παρέχεται αποδοτική στήριξη (οικονομική και μη οικονομική) στα άτομα που απασχολούνται σε άτυπες μορφές εργασίας, ώστε να μπορούν να έχουν πρόσβαση σε κύκλους μαθημάτων, συμπεριλαμβανομένων των μικροδιαπιστευτηρίων, για σκοπούς επαγγελματικής εξέλιξης και κινητικότητας, διασφαλίζοντας την προσβασιμότητα και τη χρηστικότητα του υλικού και των εργαλείων κατάρτισης, είτε αυτά είναι διαδικτυακά είτε όχι, σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2016/2102 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 8 )

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Στις 10 Δεκεμβρίου 2021, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την πρόταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου για τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης ( 9 ) και την πρόταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τα μικροδιαπιστευτήρια για τη δια βίου μάθηση και την απασχολησιμότητα ( 10 ) . Οι πρωτοβουλίες αυτές αποσκοπούν στη στήριξη του σχεδίου δράσης για τον ΕΠΚΔ, το οποίο θέτει έναν νέο στόχο σύμφωνα με τον οποίο τουλάχιστον το 60 % όλων των ενηλίκων θα πρέπει να συμμετέχουν στην κατάρτιση κάθε χρόνο έως το 2030. Σκοπός είναι να διασφαλιστεί ότι όλοι έχουν «δικαίωμα σε ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση, κατάρτιση και διά βίου μάθηση» (αρχή 1), «ανεξάρτητα από το είδος και τη διάρκεια της σχέσης απασχόλησης» (αρχή 5), συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι κάθε άτομο «δικαιούται να μεταφέρει τα δικαιώματά του όσον αφορά […] την κατάρτιση σε περίπτωση επαγγελματικής μετάβασης» (αρχή 4). Είναι επίσης σημαντικό οι επενδύσεις, οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και ο αποτελεσματικός κοινωνικός διάλογος που αποσκοπούν στην προώθηση της ανάπτυξης δεξιοτήτων, σύμφωνα με την πρώτη αρχή του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων για το δικαίωμα στην κατάρτιση και τη διά βίου μάθηση, να ενσωματωθούν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

2.2. Προκειμένου να συμβάλει στην πρόταση για τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης, στις 16 Αυγούστου 2021 η τριμερής Συμβουλευτική Επιτροπή Επαγγελματικής Κατάρτισης (ACVT) των κυβερνήσεων και των κοινωνικών εταίρων εξέδωσε γνωμοδότηση σχετικά με τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης και την ενίσχυση της παροχής κατάρτισης σε ολόκληρη την Ευρώπη ( 11 ) . Η τριμερής αυτή γνωμοδότηση επαναλαμβάνει ότι η πανδημία COVID-19, η ψηφιοποίηση και η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές έχουν τεράστιο αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή οικονομία, τους επαγγελματικούς κλάδους και το ευρωπαϊκό εργατικό δυναμικό, που αντιμετωπίζουν μια ιδιαίτερα δύσκολη προσαρμογή στην ταχέως μεταβαλλόμενη εργασία. Η πανδημία έχει επιταχύνει τις διαρθρωτικές αλλαγές σε πολλούς τομείς, αυξάνοντας τον ρυθμό του πράσινου και του ψηφιακού μετασχηματισμού. Αυτό συνδέεται με τις συνεχιζόμενες προκλήσεις της δημογραφικής αλλαγής, των νέων αναγκών κατάρτισης και των αναντιστοιχιών δεξιοτήτων. Η τριμερής γνωμοδότηση τονίζει επίσης ότι, εάν ληφθεί υπόψη όλη η πραγματικότητα στην αγορά εργασίας, είναι αναγκαίο να προσαρμοστούν οι όροι πρόσβασης και το δικαίωμα κατάρτισης στις διαφορετικές καταστάσεις και πραγματικότητες μέσω ενός κατάλληλου συνδυασμού ρυθμίσεων.

2.3. Το σχέδιο των Ευρωπαίων κοινωνικών εταίρων του 2021 για τις δεξιότητες, την καινοτομία και την κατάρτιση επισημαίνει επίσης, μεταξύ των πορισμάτων του, ότι οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην καινοτομία και την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων και ικανοτήτων οι οποίες παρέχονται από την κατάρτιση των εργαζομένων και είναι ζωτικής σημασίας για την προσαρμογή σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Συνεπώς, είναι ζωτικής σημασίας η παροχή και η πρόσβαση στην κατάρτιση των εργαζομένων που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των εργοδοτών και των εργαζομένων για την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών και επιχειρηματικών μοντέλων και δίνει στους εργαζομένους τη δυνατότητα να βρίσκουν και να διατηρούν θέσεις εργασίας σύμφωνα με τις δεξιότητες, τις προσδοκίες και τις ικανότητές τους ( 12 ) . Για τον σκοπό αυτό, η βασική πρόκληση είναι τα διάφορα εργαλεία που είναι διαθέσιμα, όπως τα κουπόνια, οι εκπαιδευτικές άδειες κατάρτισης μετ’ αποδοχών (βάσει νόμου ή μέσω συλλογικών συμβάσεων), οι προσωπικοί λογαριασμοί κατάρτισης ή τα ταμεία κατάρτισης (διακλαδικά ή τομεακά), να καταστούν διαλειτουργικά και ευθυγραμμισμένα με το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει σε κάθε χώρα ( 13 )

2.4. Η εθνική νομοθεσία και/ή οι συλλογικές συμβάσεις διασφαλίζουν το δικαίωμα του ατόμου στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης ενηλίκων, και την εκπαιδευτική άδεια μετ’ αποδοχών για κατάρτιση σχετική με την εργασία σε ορισμένα κράτη μέλη. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι κοινωνικοί εταίροι, ο κοινωνικός διάλογος και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη διευκόλυνση της αποτελεσματικής πρόσβασης των εργαζομένων στην κατάρτιση, με διαφορετικούς τρόπους σε κάθε χώρα. Ενδέχεται να θεωρήσουν ότι το υφιστάμενο εθνικό και/ή τομεακό επίπεδο ή άλλες εναλλακτικές προσεγγίσεις έναντι ενός μοντέλου ατομικών λογαριασμών μάθησης είναι καταλληλότερες για την προώθηση της παροχής κατάρτισης στο εθνικό πλαίσιο. Η αποτελεσματική συμμετοχή των εθνικών και τομεακών κοινωνικών εταίρων στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να γίνεται σεβαστή και να διασφαλίζεται.

2.5. Τα διαφορετικά νομικά πλαίσια και/ή πλαίσια συλλογικών διαπραγματεύσεων αντικατοπτρίζουν την επιλογή κάθε κράτους μέλους να θεσπίσει και να εφαρμόσει τις δικές του πολιτικές κατάρτισης και να αξιοποιήσει τους υφιστάμενους μηχανισμούς χρηματοδότησης. Υπό την έννοια αυτή, ο ατομικός λογαριασμός μάθησης μπορεί να είναι μόνο μία από τις προσεγγίσεις και τα χρηματοδοτικά εργαλεία που εξετάζονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ και τους κοινωνικούς εταίρους. Μια ενιαία προσέγγιση δεν θα αποδώσει, και τα διαφορετικά συστήματα κατάρτισης των κρατών μελών και τα ιδιαίτερα τομεακά χαρακτηριστικά πρέπει να γίνουν σεβαστά. Η απόφαση θέσπισης ή μη του ατομικού λογαριασμού μάθησης ως ενός από τους μηχανισμούς παροχής και χρηματοδότησης της κατάρτισης πρέπει να παραμείνει απόλυτα στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, με τον ίδιο τρόπο που η αγορά κατάρτισης ρυθμίζεται σε εθνικό επίπεδο. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, έχουν επίσης την ελευθερία να αποφασίσουν να μην υιοθετήσουν μια προσέγγιση ατομικών λογαριασμών μάθησης και θα μπορούσαν, αντ’ αυτού, να προσαρμόσουν ή να αναπτύξουν περαιτέρω τις υφιστάμενες προσεγγίσεις τους όσον αφορά την παροχή κατάρτισης.

2.6. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι «τα μέτρα που περιγράφονται στην παρούσα σύσταση δεν θα πρέπει να αντικαταστήσουν την παροχή κατάρτισης από τους εργοδότες και τις δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες απασχόλησης, ούτε τη δημόσια στήριξη για ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης ή άλλα είδη στήριξης» ( 14 ) . Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι η σύσταση «δεν θα πρέπει να εμποδίζει [τα κράτη μέλη] να διατηρούν ή να θεσπίζουν πιο προηγμένες διατάξεις σχετικά με την εκπαίδευση/κατάρτιση ενηλίκων από αυτές που συστήνονται» ( 15 ) στη σύσταση, και ότι «δεν θα πρέπει να περιορίζει την αυτονομία των κοινωνικών εταίρων όταν είναι υπεύθυνοι για τη δημιουργία και τη διαχείριση συστημάτων κατάρτισης» ( 16 )

2.7. Η ΕΟΚΕ παραπέμπει στην πρόσφατη γνωμοδότησή της ( 17 ) , στην οποία επισημαίνεται ότι «η ταχεία εφεύρεση και διάδοση των νέων τεχνολογιών πρέπει να συνοδεύεται από αποτελεσματική αναβάθμιση των δεξιοτήτων και επανειδίκευση. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι ο αντίκτυπος της κρίσης COVID-19 στην κοινωνία και την οικονομία της Ευρώπης κατέδειξε περαιτέρω τη σημασία τόσο των αποτελεσματικών πολιτικών εκπαίδευσης και κατάρτισης όσο και των θέσεων εργασίας υψηλής ποιότητας στην υποστήριξη της βιώσιμης και δίκαιης κοινωνικής και οικονομικής ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας στην Ευρώπη. Οι επενδύσεις στην εκπαίδευση ενηλίκων και στην απόκτηση δεξιοτήτων μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην οικονομική ανάκαμψη και στη διαμόρφωση μιας Ευρώπης με κοινωνικό πρόσωπο».

2.8. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι τα εμπόδια για την πρόσβαση των ενηλίκων και των εργαζομένων στην κατάρτιση είναι πολυάριθμα, όπως η έλλειψη χρόνου, η ανεπαρκής χρηματοδότηση, η έλλειψη κινήτρων, η έλλειψη ποιοτικής καθοδήγησης και παροχής συμβουλών, ενίοτε η έλλειψη διαθέσιμης ποιοτικής κατάρτισης, η έλλειψη στήριξης από τον χώρο εργασίας (αντικατάσταση), ιδίως στις ΜΜΕ, και η έλλειψη σεβασμού του συνδυασμού επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής. Το να δίνεται η πρωτοβουλία των κινήσεων στα ίδια τα άτομα για τη δική τους κατάρτιση είναι σημαντικό, όταν υπάρχει διασφάλιση της αποτελεσματικής στήριξής τους για την πρόσβαση και την επιδίωξη κατάρτισης σχετικής με την αγορά εργασίας. Θα πρέπει επίσης τα άτομα να στηρίζονται παρέχοντας συμβουλές και καθοδήγηση σχετικά με τους κατάλληλους τύπους κατάρτισης. Οι εργαζόμενοι χρειάζονται πρόσβαση στην εταιρική κατάρτιση, και οι εργαζόμενοι με μειωμένη εξειδίκευση χρειάζονται στοχευμένη στήριξη, ιδίως σε σχέση με τη διαδικτυακή κατάρτιση. Η διαδικτυακή κατάρτιση προσφέρει πολλές ευκαιρίες για την επέκταση της πρόσβασης στην εκπαίδευση ενηλίκων, αλλά οι εργαζόμενοι με μειωμένη εξειδίκευση ενδέχεται να μην διαθέτουν τις δεξιότητες που απαιτούνται προκειμένου να αξιοποιήσουν στο έπακρο αυτού του είδους την κατάρτιση και να χρειάζονται πρόσθετη στήριξη» ( 18 )

2.9. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα διάφορα εμπόδια στην πρόσβαση στην κατάρτιση και να αυξηθούν τα κίνητρα των ενηλίκων ώστε να συμμετάσχουν στην κατάρτιση, οι φραγμοί θα πρέπει επίσης να εξεταστούν από την άποψη του καθεστώτος απασχόλησης και εκπαίδευσης του ατόμου. Το μέσο θα πρέπει να στηριχθεί με την παροχή αποτελεσματικής καθοδήγησης και συμβουλών. Η στρατηγική προβολής πρέπει να βελτιωθεί. Προκειμένου να μειωθεί η υφιστάμενη αναντιστοιχία δεξιοτήτων, οι ανάγκες κατάρτισης πρέπει να εντοπιστούν εκ των προτέρων και οι κύκλοι μαθημάτων κατάρτισης να είναι κατάλληλα στοχευμένοι. Απαιτούνται επίσης ολοκληρωμένα συστήματα υποστήριξης της μάθησης, προκειμένου να διασφαλιστούν ισχυρότερες συνέργειες μεταξύ των οικονομικών κινήτρων, των υπηρεσιών καθοδήγησης και της πρόσβασης στις διαδικασίες επικύρωσης και αναγνώρισης ( 19 )

2.10. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι μια αμιγώς εξατομικευμένη προσέγγιση ενδέχεται να αποδυναμώσει τη σχέση μεταξύ της χρηματοδότησης και του περιεχομένου της παροχής κατάρτισης, με πιθανό αποτέλεσμα η κατάρτιση να είναι λιγότερο προσανατολισμένη στην απασχόληση και, συνεπώς, να μην είναι επαρκώς προσαρμοσμένη στις ανάγκες των εργοδοτών. Καθώς το 90 % της κατάρτισης που σχετίζεται με την εργασία στην ΕΕ χρηματοδοτείται από τους εργοδότες ( 20 ) , η δέσμευση και ο θετικός ρόλος τους στην ανάπτυξη δεξιοτήτων πρέπει να αναγνωριστούν και να στηριχθούν πλήρως από την ΕΕ. Οι κοινωνικοί εταίροι καλούνται να διαδραματίσουν βασικό ρόλο, από κοινού, στην προώθηση της παροχής κατάρτισης και της συμμετοχής σε αυτή. Ειδικότερα, τα ταμεία κατάρτισης που διαχειρίζονται οι κοινωνικοί εταίροι είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για την παροχή κατάρτισης με σκοπό την ανταπόκριση στις ανάγκες που εντοπίζονται σε εθνικό και τομεακό επίπεδο. Οι οικονομικές και μη οικονομικές συνεισφορές των ατόμων θα πρέπει να αναγνωρίζονται και να στηρίζονται.

2.11. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τον συμπληρωματικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα μικροδιαπιστευτήρια στη διεύρυνση της πρόσβασης στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις εξελισσόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας. Η ΕΟΚΕ επικροτεί επίσης το γεγονός ότι τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να συνδέσουν τα μικροδιαπιστευτήρια με τις πολιτικές τους για την απασχόληση, συμπεριλαμβανομένων των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας, προκειμένου να συμβάλουν στη μείωση των αναντιστοιχιών δεξιοτήτων σε τομείς και περιφέρειες, με σεβασμό, παράλληλα, της πρόσβασης σε πλήρη επαγγελματικά προσόντα. Όσον αφορά τη «συνδυαστικότητα» των μικροδιαπιστευτηρίων, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι τα μικροδιαπιστευτήρια δεν θα πρέπει να θεωρηθούν υποκατάστατο των πλήρων επαγγελματικών προσόντων. Συνεπώς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να συμπεριλάβουν τα μικροδιαπιστευτήρια στα εθνικά πλαίσια επαγγελματικών προσόντων. Οι κοινωνικοί εταίροι θα πρέπει να συμμετάσχουν στον εν λόγω σχεδιασμό σε εθνικό επίπεδο και στον προβληματισμό σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα μικροδιαπιστευτήρια μπορούν να αναγνωριστούν και να προστεθούν στα μερικά επαγγελματικά προσόντα.

2.12. Τα μικροδιαπιστευτήρια μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά τους ενήλικες στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευσή τους ή στη μετάβασή τους σε νέες ευκαιρίες απασχόλησης, όταν τα πρότυπα ποιότητας των μικροδιαπιστευτηρίων είναι επαρκώς καθορισμένα και σαφή για τους εκπαιδευόμενους. Ενώ τα μικροδιαπιστευτήρια θα μπορούσαν να είναι μια μορφή κατάρτισης προσβάσιμη μέσω ενός δυνητικού ατομικού λογαριασμού μάθησης, θα πρέπει να εξεταστούν χωριστά από τον ατομικό λογαριασμό μάθησης και ως μέρος της εργαλειοθήκης πρόσθετων εργαλείων για τη συνεχή μάθηση. Η ΕΟΚΕ επικροτεί επίσης το γεγονός ότι, μεταξύ των παρόχων μικροδιαπιστευτηρίων, το σχέδιο σύστασης αναγνωρίζει τους κοινωνικούς εταίρους και καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την ανάπτυξη των μικροδιαπιστευτηρίων που σχεδιάζονται και εγκρίνονται από τους εκπροσώπους των εργοδοτών και των εργαζομένων μέσω του κοινωνικού διαλόγου.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της αναντιστοιχίας και της έλλειψης δεξιοτήτων. Οι κανονισμοί σχετικά με τις απαιτήσεις επαγγελματικών προσόντων πρέπει να παραμείνουν εθνική αρμοδιότητα με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων, για παράδειγμα, στην επικύρωση δεξιοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των μικροδιαπιστευτηρίων, και με ταυτόχρονη μείωση του αριθμού των νομοθετικά κατοχυρωμένων επαγγελμάτων. Η καλύτερη αντιστοίχιση ειδικευμένων υπηκόων τρίτων χωρών με κενές θέσεις εργασίας μεταξύ των επιπέδων προσόντων και των ετών εργασιακής εμπειρίας μπορεί επίσης να διαδραματίσει ρόλο. Η επικείμενη δέσμη μέτρων της Επιτροπής για τις δεξιότητες και τα ταλέντα ( 21 ) , συμπεριλαμβανομένων των πιθανών σεναρίων για μια δεξαμενή ταλέντων της ΕΕ, μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο αυτό.

3.2. Οι συλλογικές συμβάσεις αποτελούν ένα σημαντικό μέσο με το οποίο η παροχή εκπαιδευτικής άδειας μετ’ αποδοχών μπορεί να ενισχύσει την πρόσβαση των εργαζομένων σε κατάρτιση σχετική με την αγορά εργασίας. Οι συμβάσεις αυτές διαδραματίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στον προσδιορισμό των τρόπων πρόσβασης σε εκπαιδευτική άδεια μετ’ αποδοχών για τους εργαζομένους στις ΜΜΕ, οι οποίες συνήθως υφίστανται μεγαλύτερη απώλεια παραγωγικής ικανότητας, ενώ οι εργαζόμενοι απουσιάζουν λόγω κατάρτισης. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι νομοθετικές πρωτοβουλίες σε ενωσιακό ή εθνικό επίπεδο δεν πρέπει να υπονομεύουν τη διαδικασία συλλογικών διαπραγματεύσεων ή την αυτονομία των κοινωνικών εταίρων στην εξεύρεση λύσεων σε ζητήματα που είναι σημαντικά για την εύρυθμη λειτουργία των εθνικών αγορών εργασίας, συμπεριλαμβανομένων λύσεων για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και τις μεταβάσεις, και ποιοτικές θέσεις εργασίας για τους εργαζομένους στο πλαίσιο της δίκαιης μετάβασης.

3.3. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία των προτύπων ποιότητας στην αγορά κατάρτισης, ιδίως όσον αφορά τα μικροδιαπιστευτήρια, καθώς και τα πιθανά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των διαφόρων προσεγγίσεων για τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης ενηλίκων, π.χ. ατομικοί λογαριασμοί μάθησης, συμπεριλαμβανομένης της σχέσης κόστους-οφέλους, της διοικητικής επιβάρυνσης και του κόστους, της επίτευξης αλλαγής του καθεστώτος (υψηλότερο επίπεδο τυπικών προσόντων), της διασφάλισης ποιότητας, του σχετικού με την αγορά εργασίας αποτελέσματος, της προστιθέμενης αξίας για την εξέλιξη της επαγγελματικής σταδιοδρομίας και του επιπέδου του ποσοστού συμμετοχής της βασικής ομάδας-στόχου των ατόμων με μειωμένα προσόντα. Αυτό είναι αναγκαίο, προκειμένου να διασφαλιστεί αποτελεσματικός κοινωνικός διάλογος και αποτελεσματική διαβούλευση, μεταξύ άλλων με την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών, σχετικά με το αν και με ποιον τρόπο οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης και τα μικροδιαπιστευτήρια μπορούν να έχουν προστιθέμενη αξία για τη βελτίωση των εθνικών και τομεακών συστημάτων κατάρτισης. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι ο κατάλογος των μικροδιαπιστευτηρίων των παρόχων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) θα πρέπει να καταρτιστεί με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των παρόχων εκπαίδευσης και κατάρτισης βάσει των προτύπων ποιότητας της παροχής. Ο κατάλογος θα πρέπει να περιλαμβάνει τα μαθησιακά αποτελέσματα των μικροδιαπιστευτηρίων και την αναγνώρισή τους από άλλους παρόχους εκπαίδευσης και κατάρτισης και από τους εργοδότες.

3.4. Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντικό οι πρωτοβουλίες να καλύπτουν τις ανάγκες αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης των ενηλίκων και του εργατικού δυναμικού στο σύνολό του (εργάτες/μισθωτοί/αυτοαπασχολούμενοι), καθώς και άλλων ομάδων-στόχων [π.χ. μακροχρόνια άνεργοι, οικονομικά ανενεργοί, άτομα με αναπηρία, συνταξιούχοι και άτομα εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης (ΕΕΑΚ)], ώστε να έχουν επίσης πρόσβαση σε ποιοτική, αποτελεσματική και χωρίς αποκλεισμούς κατάρτιση που στηρίζει την απασχολησιμότητά τους. Στο πλαίσιο αυτό, η στήριξη των κρατών μελών για τη διασφάλιση πόρων με σκοπό την πρόσβαση στην εκπαίδευση ενηλίκων είναι ουσιαστικής σημασίας. Παράλληλα, ο ρόλος των εταιρειών στη στήριξη της κατάρτισης των εργαζομένων τους που σχετίζεται με την εργασία παραμένει ζωτικής σημασίας. Η ιδιαίτερη κατάσταση των εργαζομένων σε άτυπες μορφές απασχόλησης και των αυτοαπασχολούμενων, η οποία δεν μπορεί να επιλυθεί μόνο από τους ατομικούς λογαριασμούς μάθησης και τα μικροδιαπιστευτήρια, πρέπει να αντιμετωπιστεί επειγόντως και κατάλληλα, με σεβασμό, παράλληλα, του βασικού ρόλου των κοινωνικών εταίρων όσον αφορά την κατάρτιση των εργαζομένων.

Βρυξέλλες, 18 Μαΐου 2022. H Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Christa SCHWENG

(1) ΕΕ C 374 της 16.9.2021, σ. 16.

(2) ΕΕ C 374 της 16.9.2021, σ. 16.

(3) Τα επίσημα στοιχεία της ΔΟΕ διατίθενται εδώ: http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:11300:0::NO::p11300_instrument_id:312285

(4) ΕΕ C 484 της 24.12.2016, σ. 1.

(5) ΕΕ C 398 της 22.12.2012, σ. 1.

(6) https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2020/658190/IPOL_STU(2020)658190_EN.pdf

(7) Adult learning statistical synthesis report (Στατιστική συγκεφαλαιωτική έκθεση σχετικά με την εκπαίδευση ενηλίκων), Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2020/082020.

(8) Οδηγία (ΕΕ) 2016/2102 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 2016, για την προσβασιμότητα των ιστότοπων και των εφαρμογών για φορητές συσκευές των οργανισμών του δημόσιου τομέα (ΕΕ L 327 της 2.12.2016, σ. 1).

(9) COM(2021) 773 final.

(10) COM(2021) 770 final.

(11) https://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=1223&furtherNews=yes&newsId=10081

(12) BusinessEurope: «Skills, innovation and the provision of, and access to training» (Δεξιότητες, καινοτομία και παροχή και πρόσβαση στην κατάρτιση).

(13) Βάση δεδομένων του Cedefop για τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης ενηλίκων.

(14) COM(2021)773 final.

(15) COM(2021)773 final.

(16) COM(2021)773 final.

(17) ΕΕ C 374 της 16.9.2021, σ. 16.

(18) ΟΟΣΑ: «Building back better: enhancing equal access to opportunities for all» (Καλύτερη ανοικοδόμηση: ενίσχυση της ίσης πρόσβασης όλων στις ευκαιρίες).

(19) Cedefop (2020), Δημιουργία των προϋποθέσεων ώστε να μπορούν οι πολίτες να αντιμετωπίσουν την αλλαγή.

(20) Adult learning statistical synthesis report (Στατιστική συγκεφαλαιωτική έκθεση σχετικά με την εκπαίδευση ενηλίκων), Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2020/082020.

(21) Προβλέπεται για τον Απρίλιο του 2022.