1.Εισαγωγή

Σύμφωνα με το άρθρο 36 παράγραφος 1 στοιχείο ε) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 (εφεξής «ΚΚΑ»), τα πιστωτικά ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων αφαιρούν τα περιουσιακά στοιχεία του συνταξιοδοτικού ταμείου προκαθορισμένων παροχών («ΣΤΠΠ») στον ισολογισμό τους από τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 («CET 1»).

Η αναθεώρηση του διεθνούς λογιστικού προτύπου 19 «Παροχές σε εργαζομένους» («ΔΛΠ 19») οδήγησε σε αλλαγές όσον αφορά την αποτίμηση των ΣΤΠΠ. Το άρθρο 519 του ΚΚΑ περιλαμβάνει εντολή προς την Επιτροπή να εκπονήσει έκθεση σχετικά με το κατά πόσο οδηγεί σε αδικαιολόγητη μεταβλητότητα των ίδιων πόρων των ιδρυμάτων το αναθεωρημένο ΔΛΠ 19, σε συνάρτηση με την αφαίρεση των καθαρών στοιχείων ενεργητικού που αφορούν τα συνταξιοδοτικά ταμεία όπως αναφέρεται στο άρθρο 36 παράγραφος 1 στοιχείο ε).

Η Επιτροπή έχει κληθεί να λάβει υπόψη την έκθεση που έχει συνταχθεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) σχετικά με το θέμα αυτό σύμφωνα με την εντολή που δόθηκε με το ίδιο άρθρο. Εφόσον κριθεί σκόπιμο, η έκθεση της Επιτροπής θα συνοδεύεται από νομοθετική πρόταση προκειμένου να θεσπιστεί αντιμετώπιση που προσαρμόζει τα στοιχεία ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις των συνταξιοδοτικών ταμείων προκαθορισμένων παροχών για τον υπολογισμό των ιδίων κεφαλαίων.

Η ΕΑΤ υπέβαλε έκθεση με τίτλο «On the impact on the volatility of own funds of the revised IAS 19 and the deduction of defined pension assets from own funds under Article 519 of the Capital Requirements Regulation (CRR)» (εφεξής «η έκθεση της ΕΑΤ») στις 24 Ιουνίου 2014.

Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται ως απόκριση στη νομική υποχρέωση αξιολόγησης των αποτελεσμάτων πολύ συγκεκριμένων αλλαγών στον υπολογισμό του κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 σε πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων λόγω της έκδοσης του ΚΚΑ και του νέου ΔΛΠ 19.

2.Κύρια ζητήματα

2.1.Τρέχουσα μεταχείριση βάσει του ΚΚΑ

Το άρθρο 36 του ΚΚΑ προβλέπει την υποχρέωση των τραπεζών να αφαιρούν τα περιουσιακά στοιχεία των ΣΤΠΠ από το κεφάλαιο CET 1. Ο λόγος για αυτή τη μεταχείριση είναι ότι η ικανότητα απορρόφησης ζημιών των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων είναι αμφίβολη από άποψη προληπτικής εποπτείας. Σε περίπτωση που μια τράπεζα κηρυχθεί σε πτώχευση ή τεθεί υπό εξυγίανση, τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία δεν θα είναι διαθέσιμα για την απόσβεση των ζημιών.

Σημειωτέον ότι το άρθρο 41 του ΚΚΑ προβλέπει εξαίρεση από αυτόν τον γενικό κανόνα περί αφαιρέσεως όσον αφορά περιουσιακά στοιχεία στο ΣΤΠΠ τα οποία το ίδρυμα έχει απεριόριστη ικανότητα να χρησιμοποιεί, με την επιφύλαξη εποπτικής άδειας.

2.2.Αλλαγές που οφείλονται στην αναθεώρηση του ΔΛΠ 19

Η αναθεώρηση του ΔΛΠ 19 οδήγησε σε αλλαγές όσον αφορά την αποτίμηση των ΣΤΠΠ. Η ΕΑΤ έχει εντοπίσει δύο μόνο πτυχές της αναθεώρησης του ΔΛΠ 19 που μπορεί να έχουν αντίκτυπο στον υπολογισμό των ιδίων κεφαλαίων:

1.Άμεση αναγνώριση των αναλογιστικών κερδών και ζημιών: Βάσει της προηγούμενης εκδοχής του ΔΛΠ 19, οι αλλαγές στην αναλογιστική παραδοχή δεν έπρεπε να λαμβάνονται αμέσως υπόψη εφόσον παρέμεναν εντός συγκεκριμένου περιθωρίου (εξ ου και η λεγόμενη «προσέγγιση βάσει περιθωρίων») και θα μπορούσε να κατανεμηθεί σε περισσότερες της μιας περιόδους, ενώ, σύμφωνα με το αναθεωρημένο ΔΛΠ 19, θα πρέπει να αναγνωρίζονται αμέσως.

2.Άμεση αναγνώριση κάθε κόστους προϋπηρεσίας: Το κόστος προϋπηρεσίας είναι η μεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών για υπηρεσίες απασχολουμένων σε προηγούμενες περιόδους, η οποία προκύπτει από τροποποίηση ή περικοπή του προγράμματος. Βάσει του προηγούμενου ΔΛΠ 19, το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωριζόταν αμέσως στον λογαριασμό κερδών και ζημιών, ενώ το μη κατοχυρωμένο κόστος υπηρεσίας αναγνωριζόταν για τη διάρκεια της μέσης περιόδου κατοχύρωσης σε γραμμική βάση.

Εν προκειμένω, σημειωτέον ότι η Επιτροπή Ευρωπαϊκών Αρχών Τραπεζικής Εποπτείας (ΕΕΑΤΕ), ως πρόδρομος της ΕΑΤ, υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με την προηγούμενη έκδοση του ΔΛΠ 19, εκφράζοντας ανησυχίες σχετικά με την «προσέγγιση βάσει περιθωρίων» και πρότεινε την κατάργησή της, με την επιφύλαξη των μεταβατικών διατάξεων. Μολονότι το ΔΛΠ 19 έχει καταργήσει την προσέγγιση βάσει περιθωρίων για τα αναλογιστικά κέρδη και ζημίες, ο ΚΚΑ έχει περιλάβει μεταβατικές διατάξεις με σκοπό τον μετριασμό του αντικτύπου στα ίδια κεφάλαια.