I. Εισαγωγή

Τέσσερα έτη μετά τη θέσπιση της νομικής του βάσης,[1] είναι πλέον σκόπιμο να γίνει απολογισμός της προόδου που πραγματοποιήθηκε από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης (ΕΔΜ) και να εξεταστεί η μελλοντική του εξέλιξη, κυρίως στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου πέραν του 2013.

Με την απόφαση 2008/381/EΚ του Συμβουλίου συστάθηκε επισήμως το ΕΔΜ,[2] σκοπός του οποίου είναι η παροχή επίκαιρων, αντικειμενικών, αξιόπιστων και συγκρίσιμων πληροφοριών για τη μετανάστευση και το άσυλο, ώστε να στηριχθεί η διαμόρφωση της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους τομείς αυτούς. Το ΕΔΜ επιτυγχάνει αυτό τον στόχο μέσω ενός πολυεπιπέδου δικτύου το οποίο συντονίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τη στήριξη δύο παρόχων υπηρεσιών, σε συνεργασία με τα εθνικά σημεία επαφής του ΕΔΜ (ΕΣΕ του ΕΔΜ) που ορίζονται σε κάθε κράτος μέλος, [3] συν τη Νορβηγία,[4] τα οποία με τη σειρά τους δημιουργούν εθνικά δίκτυα που περιλαμβάνουν ευρύ φάσμα σχετικών φορέων. Πρόσφατα, η Κροατία άρχισε να συμμετέχει υπό την ιδιότητα του παρατηρητή.[5] Το ΕΔΜ διατηρεί επίσης δίκτυα σε επίπεδο ΕΕ μέσω συνεργασιών με άλλους σχετικούς ενωσιακούς/διεθνείς φορείς. Οι πολιτικές κατευθύνσεις για τις δραστηριότητες του ΕΔΜ παρέχονται από μια διοικούσα επιτροπή, την προεδρία της οποίας ασκεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αποτελείται από έναν εκπρόσωπο από κάθε συμμετέχον κράτος μέλος, από τη Δανία, τη Νορβηγία και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

II. Δραστηριότητες του ΕΔΜ

Το ΕΔΜ αναλαμβάνει ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων για να επιτύχει τους στόχους του, στο πλαίσιο ενός ετήσιου προγράμματος εργασίας που εγκρίνεται από την διοικούσα επιτροπή του ΕΔΜ και θεσπίζεται από την Επιτροπή.[6] Οι δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνουν κυρίως:

· τις ετήσιες εκθέσεις πολιτικής, που ενημερώνουν τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής σχετικά με τις πλέον σημαντικές πολιτικές και νομοθετικές (και σε επίπεδο ΕΕ) εξελίξεις, καθώς και τις δημόσιες συζητήσεις στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου, και περιλαμβάνουν, στο μέτρο του δυνατού, σχετικά στατιστικά στοιχεία. Χρησιμεύουν επίσης και για την εκπόνηση των ετήσιων εκθέσεων της Επιτροπής για τη μετανάστευση και το άσυλο·[7]

· τα ειδικά αιτήματα, τα οποία αποτελούν ένα ευέλικτο εργαλείο για την ταχεία συγκέντρωση συγκριτικών στοιχείων σχετικά με ένα συγκεκριμένο, επίκαιρο θέμα. Μπορούν να υποβληθούν από την Επιτροπή ή από ένα ΕΣΕ του ΕΔΜ με τυπική προθεσμία απάντησης τεσσάρων εβδομάδων·[8]

· τις μελέτες για σχετικά με την πολιτική θέματα, οι οποίες, κατά κανόνα, περιλαμβάνουν κάθε χρόνο μια κύρια μελέτη, η οποία παρέχει λεπτομερή παρουσίαση και ανάλυση ενός θέματος που παρουσιάζει μεσοπρόθεσμο έως και μακροπρόθεσμο ενδιαφέρον, και επισημαίνει τα ενδεχόμενα μελλοντικά προβλήματα, καθώς και μέχρι τρεις στοχοθετημένες μελέτες που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση πιο άμεσων και βραχυπρόθεσμων πολιτικών αναγκών· [9]

· τα ενημερωτικά σημειώματα του ΕΔΜ Informs, που παρουσιάζουν με συνοπτικό τρόπο τα σχετικά με ένα ιδιαίτερο θέμα βασικά συμπεράσματα που προκύπτουν, π.χ., από μελέτες ή ειδικά αιτήματα, σε ένα μορφότυπο που προορίζεται για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.

· τα δελτία του ΕΔΜ που παρέχουν επίκαιρες και ειδικές πληροφορίες, ιδίως, στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, σχετικά με τις τρέχουσες και πρόσφατες εξελίξεις της κατάστασης σε επίπεδο ΕΕ και κρατών μελών, και τα οποία περιλαμβάνουν επίσης τα πλέον πρόσφατα στατιστικά στοιχεία που έχουν δημοσιευτεί, κυρίως, από την Eurostat·[10]

· το γλωσσάριο και θησαυρό του ΕΔΜ, με το γλωσσάριο που περιλαμβάνει άνω των 300 όρων με τη μετάφρασή τους που βασίζονται στο ενωσιακό κεκτημένο και χρησιμεύουν, μεταξύ άλλων για τη βελτίωση της συγκρισιμότητας μεταξύ των κρατών μελών μέσω της χρήσης και της κοινής κατανόησης των όρων και των ορισμών που περιέχονται σε αυτό, και τον θησαυρό που επιτρέπει να καταχωρίζονται και να ερευνώνται με τρόπο συνεκτικό και διαρθρωμένο συγκρίσιμα έγγραφα για ένα ιδιαίτερο θέμα·

· τις εκθέσεις δραστηριοτήτων του ΕΔΜ, που προορίζονται για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών και αφορούν τις υπό εξέλιξη δραστηριότητες του ΕΔΜ και τα βασικά στοιχεία που προκύπτουν από τα διάφορα αποτελέσματα των εργασιών του· [11]

· τις επικαιροποιήσεις της δικτυακής πύλης της ΕΕ για τη μετανάστευση[12] που διασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες για τις πολιτικές και τις διαδικασίες για τη μετανάστευση[13] επικαιροποιούνται τακτικά. Λόγω των συνδέσμων με τους νομοθετικούς φορείς των κρατών μελών, καθώς και της κατανόησής τους, το ΕΔΜ είναι σε θέση να προβαίνει γρήγορα στην επικαιροποίηση των πληροφοριών ώστε να διασφαλίζεται ότι η δικτυακή πύλη της ΕΕ για τη μετανάστευση είναι πάντα ενημερωμένη·

· τη δικτύωση, η οποία πραγματοποιείται σε επίπεδο ΕΔΜ, ιδίως μέσω των τακτικών συνεδριάσεων των ΕΣΕ του ΕΔΜ σε εθνικό επίπεδο, όπου τα ΕΣΕ του ΕΔΜ αναπτύσσουν εθνικά δίκτυα που αντιπροσωπεύουν το σύνολο των ενδιαφερομένων, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών υπευθύνων για τη χάραξη πολιτικής, καθώς και σε ενωσιακό/διεθνές επίπεδο, προκειμένου να αναπτυχθεί η συνάφεια και ο συντονισμός με τα κατάλληλα μέσα και δομές της ΕΕ στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου και για να διατηρηθούν στρατηγικές σχέσεις συνεργασίας με άλλες ευρωπαϊκές οργανώσεις, όργανα και δίκτυα (εκτός ΕΕ) που επιδιώκουν παρόμοιους στόχους·

· δημοσιοποίηση και διάδοση των αποτελεσμάτων των εργασιών του EΔΜ, ιδίως, μέσω των προαναφερόμενων Informs και δελτίων του ΕΔΜ, καθώς και μέσω ειδικών δικτυακών τόπων (δικτυακός τόπος του ΕΔΜ[14] συν εθνικοί δικτυακοί τόποι), μιας ετήσιας διάσκεψης του ΕΔΜ [15] και παρουσιάσεων σε σχετικές εθνικές/διεθνείς εκδηλώσεις.

Το ΕΔΜ εκπονούσε παλαιότερα ετήσιες εκθέσεις στατιστικών για την παροχή ασύλου και τη μετανάστευση,[16] οι οποίες ανέλυαν δεδομένα που προέρχονταν κυρίως από την Eurostat σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 862/2007. Οι εκθέσεις αυτές ήταν υψηλής ποιότητας, δεν ήταν ωστόσο επαρκώς ενημερωμένες, διότι τα ετήσια στατιστικά στοιχεία δεν ήταν εγκαίρως διαθέσιμα.[17] Κατά συνέπεια, αποφασίστηκε να παύσει αυτή η δραστηριότητα και τα τελευταία διαθέσιμα δημοσιευμένα στοιχεία να παρουσιάζονται κυρίως μέσω του δελτίου του ΕΔΜ.

Όλα τα προϊόντα του ΕΔΜ δημοσιοποιούνται, κατά κύριο λόγο μέσω του δικτυακού του τόπου, καθώς και σε ειδικές δημοσιεύσεις τόσο των ΕΣΕ του ΕΔΜ όσο και της Επιτροπής. Η βασική μέθοδος που ακολουθείται για την εκπόνηση των εκθέσεων/μελετών είναι να αναπτύσσονται κοινές προδιαγραφές ή πρότυπα, ώστε να διασφαλίζεται καλύτερη συγκρισιμότητα, οι οποίες χρησιμοποιούνται στη συνέχεια από κάθε ΕΣΕ του ΕΔΜ για την εκπόνηση μιας εθνικής έκθεσης ή συνεισφοράς, κατά κανόνα μέσω δευτερογενούς στατιστικής ανάλυσης. Με βάση αυτές τις εθνικές εκθέσεις (κατά κανόνα 24),[18] εκπονείται μια συγκεφαλαιωτική έκθεση η οποία συγκεντρώνει και αναλύει τα βασικά πορίσματα και τα εγγράφει σε ενωσιακή προοπτική, συναρτώντας τα σε πρόσφατες πολιτικές πρωτοβουλίες.

III. Εξωτερική αξιολόγηση

Με σκοπό την προώθηση της περαιτέρω εξέλιξης του ΕΔΜ, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2011, ανελήφθη μια ανεξάρτητη, εξωτερική αξιολόγηση του ΕΔΜ.[19] Η αξιολόγηση αυτή κάλυπτε πολλές πτυχές του ΕΔΜ καθώς και τη λειτουργία του. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται μια συνολική συνοπτική αξιολόγηση των επιδόσεων του ΕΔΜ.

Πίνακας 1: Γενική σύνοψη των επιδόσεων του ΕΔΜ

Θετικές || Μέτριες

· Η ποιότητα των αποτελεσμάτων των εργασιών του ΕΔΜ (κατά κανόνα, επίκαιρα, αντικειμενικά, αξιόπιστα και συγκρίσιμα), ενώ τα ειδικά αιτήματα χαίρουν ιδιαίτερης εκτίμησης. · Θετική επίδραση στη χάραξη των πολιτικών, ιδίως σε επίπεδο ΕΕ, αλλά και σε σχέση με πολλά κράτη μέλη. · Ένταση της δικτύωσης μεταξύ των ΕΣΕ και της σύνδεσής τους με το ΕΔΜ. · Ποιότητα και ποσότητα των αποτελεσμάτων σε σχέση με το επίπεδο των οικονομικών και ανθρώπινων πόρων. || · Καθυστερήσεις στην παραγωγή πληροφοριών και περιορισμένη συγκρισιμότητα, ιδίως όταν δεν συνεισφέρουν όλα τα ΕΣΕ του ΕΔΜ. · Σε σχέση με το ευρύ κοινό, πολύ περιορισμένος αντίκτυπος και αβεβαιότητα όσον αφορά τον ρόλο του ΕΔΜ. · Περιορισμένη σχετικά προβολή του ΕΔΜ (π.χ. μικρός αριθμός επισκέψεων στον δικτυακό τόπο, καθώς και εγγραφών στο ενημερωτικό δελτίο) και ανεπαρκώς ανεπτυγμένα εθνικά δίκτυα σε ορισμένες χώρες. · Έλλειψη πόρων σε επίπεδο ΕΕ για τη στήριξη της ανάπτυξης του ΕΔΜ.

Γενικά, οι αξιολογητές θεώρησαν ότι το ΕΔΜ έχει ικανοποιητικές επιδόσεις και ότι παρέχει χρήσιμες πληροφορίες για τη στήριξη της χάραξης των πολιτικών στο επίπεδο της ΕΕ και των κρατών μελών. Αντίθετα, έκριναν λιγότερο θετική την περιορισμένη ευκρίνεια των πληροφοριών (π.χ. υπερβολικά σχοινοτενείς) που παρέχονται στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, καθώς και το γεγονός ότι το ΕΔΜ δεν είναι επαρκώς προβεβλημένο και επαρκώς γνωστό μεταξύ των άλλων φορέων και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, ιδίως εντός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

Διατυπώθηκαν περίπου τριάντα συστάσεις για την περαιτέρω βελτίωση της λειτουργίας του ΕΔΜ. Πράγματι, προτού ακόμη ολοκληρωθεί η αξιολόγηση, το ΕΔΜ έλαβε υπόψη πολλές συστάσεις κατά την κατάρτιση του ετήσιου προγράμματος εργασίας του για το 2012, ιδίως αυτήν που αφορούσε την παροχή καταλληλότερων και πιο επικαιροποιημένων πληροφοριών που συνοδεύονται από σύντομες περιλήψεις των συμπερασμάτων που απευθύνονται ιδίως στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.

IV. Μελλοντικές εξελιξεισ του ΕΔΜ

Αν και το ΕΔΜ κατέχει πλέον στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης μια καλά εδραιωμένη θέση και χαίρει εκτιμήσεως, είναι σκόπιμο να εξεταστεί με ποιον τρόπο θα μπορούσε να επιτύχει καλύτερα τους στόχους του. Το παρόν τμήμα εκθέτει λοιπόν τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή βλέπει την περαιτέρω εξέλιξη του ΕΔΜ, μεταξύ άλλων, και στο πλαίσιο του Ταμείου για τη μετανάστευση και το άσυλο, [20] αν και ορισμένες από τις προτεινόμενες αλλαγές μπορούν να εφαρμοστούν πριν από τη θέση σε ισχύ του εν λόγω κανονισμού.

Το ΕΔΜ έχει ήδη αποδείξει την ικανότητά του να εξελίσσεται και να αναπροσαρμόζεται για να ανταποκριθεί καλύτερα, κυρίως, στις προσδοκίες των υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Ένας βασικός παράγοντας απ’ αυτή την άποψη είναι η προδραστική συμμετοχή των ΕΣΕ, που ορίζονται από το αντίστοιχο κράτος μέλος τους, καθώς και η ενεργή συνεργασία τους με την Επιτροπή.

Η εξέλιξη του ΕΔΜ, καθώς και των στόχων του και των καθηκόντων του, καθορίζεται στο άρθρο 23 της πρότασης κανονισμού για το Ταμείο για τη μετανάστευση και το άσυλο, ο οποίος θα αντικαταστήσει την απόφαση 2008/381/EΚ του Συμβουλίου η οποία θα καταργηθεί. Οι στόχοι θα είναι οι ακόλουθοι:

α) να χρησιμεύει ως συμβουλευτικός φορέας της Ένωσης σε θέματα μετανάστευσης και ασύλου μέσω του συντονισμού και της συνεργασίας, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και στο επίπεδο της Ένωσης, με αντιπροσώπους των κρατών μελών, των ακαδημαϊκών φορέων, της κοινωνίας των πολιτών, των ομάδων προβληματισμού και άλλων ενωσιακών/ διεθνών οργανισμών·

β) να ανταποκρίνεται στις ανάγκες πληροφόρησης των οργάνων της Ένωσης και των κρατών μελών σε θέματα μετανάστευσης και ασύλου, παρέχοντας επίκαιρα, αντικειμενικά, αξιόπιστα και συγκρίσιμα στοιχεία για τη μετανάστευση και το άσυλο με στόχο να στηρίζει τη διαμόρφωση πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε αυτούς τους τομείς·

γ) να παρέχει στο ευρύ κοινό τα στοιχεία που αναφέρονται στο στοιχείο β).

Το άρθρο 23 εκθέτει τις δραστηριότητες του ΕΔΜ για να επιτύχει αυτούς τους στόχους, την ανάγκη να διασφαλιστεί η συνοχή με την EASO[21] και τον οργανισμό Frontex,[22] καθώς και τη σύνθεση του ΕΔΜ και τη χορηγούμενη χρηματοδοτική συνδρομή.

Τα ακόλουθα υποτμήματα καλύπτουν διαδοχικά τον καθένα από τους προαναφερόμενους στόχους, παρουσιάζοντας με περισσότερες λεπτομέρειες τη θεώρηση της Επιτροπής για το μέλλον του ΕΔΜ.

IV.1 Ο ρόλος του ΕΔΜ

Για την ανάπτυξη μιας κοινής ενωσιακής πολιτικής για τη μετανάστευση, απαιτείται όλο και περισσότερο να υπάρχουν συγκρίσιμα και τεκμηριωμένα στοιχεία για την ανάπτυξη και τη διαμόρφωση πολιτικών προσεγγίσεων που βασίζονται σε αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία και σε αναλύσεις που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα προοπτικών. Ενώ υπάρχει πολύ μεγάλος αριθμός διαθέσιμων στοιχείων, που δεν προέρχονται μόνον από το ΕΔΜ, τα περισσότερα από αυτά παρουσιάζονται πολύ συχνά με μορφή που είναι δύσκολο να αφομοιωθεί από τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής και η οποία είναι επιπλέον ανεπαρκώς προσβάσιμη ώστε να μην μπορεί να καλύψει τις άμεσες ανάγκες τους.

Θα αποτελούσε σαφώς πλεονέκτημα η ύπαρξη μιας κοινής ευρωπαϊκής πηγής στην οποία οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και στο επίπεδο των οργάνων της ΕΕ, θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση ή θα μπορούσαν να την συμβουλεύονται για να αντλούν αξιόπιστες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των στατιστικών στοιχείων, με τεκμηριωμένο, φιλικό προς τον χρήστη και αντικειμενικό τρόπο για να διαμορφώνουν και να λαμβάνουν τις αποφάσεις τους. Επίσης, πρέπει να εξεταστούν πιο μακροπρόθεσμες προοπτικές, προκειμένου να προβλεφθούν ενδεχόμενες προκλήσεις που θα πρέπει να αντιμετωπίσει η ΕΕ.

Το ΕΔΜ κατέχει ιδεώδη θέση για να καλύψει αυτή την ανάγκη και να ανταποκριθεί πλήρως στις προσδοκίες των υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Έχει αποδείξει ότι διαθέτει εκτεταμένη αναλυτική εμπειρογνωσία, διαθέσιμη τόσο σε επίπεδο κρατών μελών όσο και στο επίπεδο της ΕΕ, καθώς και την ικανότητα να κατανοεί πλήρως και να τοποθετεί στο πλαίσιό τους τις πληροφορίες που προέρχονται από τα αρμόδια εθνικά υπουργεία, καθώς και από άλλες εθνικές πηγές μέσω των εκτεταμένων δικτύων που έχουν δημιουργηθεί. Η ισχύς της δικτύωσης μεταξύ των ΕΣΕ του ΕΔΜ αποδεικνύει επίσης ότι έχει αναπτυχθεί μια κοινή παιδεία γνώσεων, κατά τρόπον ώστε η κατάσταση σε ένα κράτος μέλος να μπορεί να κατανοείται στα άλλα κράτη μέλη καθώς και στην Επιτροπή.

Τί αλλαγές πρέπει να γίνουν, λοιπόν, στο ΕΔΜ; Καταρχήν θα πρέπει να διευρυνθεί το φάσμα των πηγών πληροφοριών από δύο απόψεις: μέσων των εθνικών δικτύων του και μέσω των συνδέσμων με τους άλλους σχετικούς ενωσιακούς/διεθνείς φορείς. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω ο ρόλος των ΕΣΕ, ούτως ώστε να μπορεί το καθένα από αυτά να λειτουργεί ως εθνική πλατφόρμα στον τομέα της συγκέντρωσης και της ανάλυσης των πληροφοριών.

Πολλά ΕΣΕ έχουν καταβάλει αξιοσημείωτες προσπάθειες για να δημιουργήσουν ένα εθνικό δίκτυο που αποτελείται από ευρύ φάσμα ενδιαφερομένων, που δεν προέρχονται μόνον, για παράδειγμα, από τα εθνικά υπουργεία. Επίσης, έχει δοθεί περισσότερη έμφαση στις συνεδριάσεις αυτών των εθνικών δικτύων για να αντιμετωπιστούν θέματα (επικαιρότητας) εθνικής/ενωσιακής πολιτικής και για να διασφαλιστεί η συμμετοχή των (εθνικών) υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Πράγματι, μέσω αυτών των εθνικών δικτύων, το ΕΔΜ διευκόλυνε την παροχή πληροφοριών και την ανταλλαγή απόψεων μεταξύ, για παράδειγμα, των (εθνικών) υπευθύνων χάραξης πολιτικής, των κυβερνητικών υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένων των υπαλλήλων διαφόρων υπουργείων, των διεθνών οργανώσεων, των ερευνητών, των ομάδων προβληματισμού και άλλων πολιτικών συμβούλων, των ΜΚΟ και της κοινωνίας των πολιτών. Για ορισμένα κράτη μέλη, μια τέτοια συγκέντρωση ενδιαφερομένων ήταν πρωτοφανής. Ένα άλλο στοιχείο που πρέπει να υπογραμμιστεί είναι η ανάπτυξη διαφόρων εθνικών δικτυακών τόπων που συγκεντρώνουν (σε εθνικό επίπεδο) τις πληροφορίες στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένων, σε ορισμένες περιπτώσεις, των βάσεων δεδομένων της σχετικής νομοθεσίας, της πάγιας νομολογίας, κ.λπ.[23]

Κατά συνέπεια, τα εθνικά δίκτυα θα πρέπει να αναγνωριστούν ως ένα από τα συστατικά στοιχεία του ΕΔΜ και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να προωθηθεί η ανάπτυξή τους, συνδέοντας στενότερα τα μέλη τους, για παράδειγμα, ακόμη και σε ad-hoc συμβουλευτική βάση, όταν υπάρχει μια συγκεκριμένη ανάγκη για πληροφορίες.

Υπάρχει ένας πολύ μεγάλος αριθμός διαφόρων οντοτήτων που ασχολούνται με διάφορες πτυχές της ανάλυσης και της έρευνας στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης, σε εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο.[24] Η καθεμία από αυτές διαδραματίζει ένα ιδιαίτερο ρόλο και απευθύνεται σε ένα συγκεκριμένο κοινό. Για να μπορούν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να επωφελούνται και αυτοί από τον μεγάλο αριθμό των παρεχόμενων πληροφοριών, το ΕΔΜ θα μπορούσε να συνεργαστεί στενότερα με αυτούς τους διάφορους οργανισμούς για να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να συμπληρώνουν αμοιβαία τις δραστηριότητές τους, αποφεύγοντας την αλληλοεπικάλυψη. Ενώ η συνεργασία αυτή θα διασφαλίζεται επισήμως εντός της Επιτροπής (ιδίως με τις ΓΔ Eurostat, Έρευνα και Καινοτομία, Ανάπτυξη και Συνεργασία, Απασχόληση και Κοινωνικές Υποθέσεις), καθώς και με οργανισμούς της ΕΕ, όπως η EASO, ο Frontex, ή ο FRA[25] (βλ. τμήμα IV.4), οι σχέσεις με άλλους οργανισμούς όπως, μεταξύ άλλων, με άλλα όργανα της ΕΕ, και με το παρατηρητήριο των χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) για τη μετανάστευση, με την GDISC, την IGC, την NORFACE, το IOM, τα ΗΕ, το Κέντρο για την Ανάπτυξη Μεταναστευτικής Πολιτικής, τον ΟΟΣΑ, κ.λπ.[26] θα μπορούσαν να αναπτυχτούν κατά κανόνα στο πλαίσιο ειδικών θεμάτων ή μελετών. Οι σχέσεις αυτές θα επέτρεπαν επίσης να μαθαίνουμε, όταν κρίνεται σκόπιμο, τον τρόπο με τον οποίο ένα ιδιαίτερο θέμα γίνεται αντιληπτό στον υπόλοιπο κόσμο ή εκτός της ΕΕ (από περιφερειακό πρίσμα), καθώς και να δημιουργηθεί ένας σύνδεσμος με τη μεταναστευτική διάσταση των αναπτυξιακών πολιτικών της ΕΕ, ούτως ώστε να μπορούν να διασφαλιστούν η συνοχή και οι συνέργιες, ιδίως όσον αφορά τον ορισμό της συνεργασίας με τις χώρες προτεραιότητας στο πλαίσιο της εξωτερικής διάστασης της ενωσιακής μεταναστευτικής πολιτικής.

Το ΕΔΜ θα καταβάλει επίσης περισσότερες προσπάθειες για να βελτιώσει τον τρόπο με τον οποίο εκμεταλλεύεται τα στοιχεία που δημοσιεύονται από αυτές τις διάφορες οντότητες, ακόμη και αν αυτό θα απαιτούσε περισσότερους πόρους. Υπάρχει ήδη σχετικό θετικό προηγούμενο, που είναι η μελέτη του ΕΔΜ με τίτλο Κάλυψη της ζήτησης εργατικού δυναμικού μέσω της μετανάστευσης, στην οποία συνεισέφεραν και συνεργάστηκαν οι Eurocities και ο IOM (Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης).

Στο ίδιο πνεύμα, ακόμη και αν η Δανία δεν είναι τυπικά υποχρεωμένη να συμμετέχει στο ΕΔΜ, έχουν καταβληθεί προσπάθειες για να συνδεθεί με αυτό και το κράτος αυτό έλαβε μέρος σε ορισμένες δραστηριότητες και συνεδριάσεις του ΕΔΜ. Θα πρέπει να ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα για να μελετηθεί ο τρόπος με τον οποίο η Δανία θα μπορούσε να συμμετάσχει πιο ενεργά, βάσει της πείρας που αποκτήθηκε κατά την ενσωμάτωση της Νορβηγίας στο ΕΔΜ.

IV.2 Παροχή πληροφοριών για τη στήριξη τησ διαμορφωσης πολιτικών

Εξάλλου το ΕΔΜ θα πρέπει να βελτιώσει περαιτέρω τη συνάφεια των στοιχείων, καθώς και τον τρόπο παροχής τους. Η εξωτερική αξιολόγηση διαπίστωσε ότι, ενώ η συνάφεια, η ποιότητα και η προστιθέμενη αξία των αποτελεσμάτων του ΕΔΜ είναι υψηλές, υπάρχει ακόμη περιθώριο βελτίωσης, μεταξύ άλλων, όσον αφορά τις συγκεφαλαιωτικές εκθέσεις του. Συγκεκριμένα, οι συγκεφαλαιωτικές εκθέσεις θα πρέπει να είναι λιγότερο περιγραφικές, περισσότερο αναλυτικές και να προσδιορίζουν σαφέστερα τα βασικά μηνύματα και τις επιπτώσεις της πολιτικής σε σχέση με την(τις) ομάδα(-ες) - στόχο. Επίσης, είναι σημαντική μια ορισμένη ευελιξία που θα του επέτρεπε να επιλέγει ένα θέμα για μελέτη κατά τη διάρκεια ενός δεδομένου έτους σε συνάρτηση με τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις.

Το ΕΔΜ θα πρέπει λοιπόν να συνεχίσει να παρέχει επίκαιρα, αντικειμενικά, αξιόπιστα και συγκρίσιμα στοιχεία, αλλά χρειάζεται να καταστεί ακόμη πιο ευέλικτο και προσαρμοστικό για να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των υπεύθυνων χάραξης πολιτικής. Αν και το ΕΔΜ εξελίχτηκε θετικά, εκπονώντας μελέτες άμεσης συνάφειας και χρησιμότητας για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τομέας στον οποίο ο ρόλος του ΕΔΜ υπήρξε αποφασιστικής σημασίας, υπάρχουν ωστόσο ακόμη δύο εμπόδια που πρέπει να εξαλειφθούν και, συγκεκριμένα, η έγκαιρη παρουσίαση και η συνοπτικότητα των παρεχόμενων στοιχείων.

Πράγματι, το ΕΔΜ έχει ήδη λάβει υπόψη αυτές τις συστάσεις στο πρόγραμμα εργασίας του για το 2012, επιφέροντας ορισμένες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του, επιμένοντας ιδίως περισσότερο στην εκμετάλλευση του μεγάλου αριθμού των στοιχείων που διαθέτει ήδη το ΕΔΜ, καθιερώνοντας στοχοθετημένες μελέτες,[27] παράγοντας τα ενημερωτικά σημειώματα Informs του ΕΔΜ,[28] που έχουν ως σκοπό να εκθέτουν, ιδίως για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τα βασικά αποτελέσματα μιας ιδιαίτερης δραστηριότητας και, τέλος, δημιουργώντας το δελτίο του ΕΔΜ.

IV.3 Ενημέρωση του κοινού

Μια άλλη αναγκαία αλλαγή για το ΕΔΜ αφορά τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζει τα αποτελέσματα των εργασιών του στο ευρύ κοινό. Η μετανάστευση αποτελεί ένα θέμα που συζητείται σήμερα ευρέως και εγείρει ενίοτε διαφωνίες εντός της ΕΕ, οι οποίες βασίζονται ορισμένες φορές σε λανθασμένες ή παραπλανητικές πληροφορίες. Σε επίπεδο κρατών μελών, υπάρχει μια σειρά ορθών πρακτικών για την παρουσίαση των στοιχείων με τρόπο φιλικό προς τον χρήστη, αντικειμενικό και αμερόληπτο[29], ορισμένες από τις οποίες αναπτύχτηκαν με τη συμμετοχή των αντίστοιχων ΕΣΕ τους. Οι ορθές αυτές πρακτικές δεν υφίστανται προς το παρόν σε επίπεδο ΕΕ και το ΕΔΜ θα πρέπει να αναλάβει αυτόν τον ρόλο, χρησιμοποιώντας για παράδειγμα, σύγχρονα μέσα επικοινωνίας (π.χ. μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαδραστικό δικτυακό τόπο) για να εκθέτει εν συντομία τα πραγματικά περιστατικά για ένα δεδομένο θέμα στα μέσα ενημέρωσης και σε άλλα μέσα διάδοσης των πληροφοριών. Τα μέλη του εθνικού δικτύου θα πρέπει επίσης να συνεισφέρουν στη διάδοση των πληροφοριών.

Η προσέγγιση αυτή συνάδει απολύτως με την πορεία του ΕΔΜ, το οποίο προσανατολίζεται, στο πλαίσιο του συμβουλευτικού του ρόλου, προς πιο στοχοθετημένα αποτελέσματα, ιδίως μέσω της ανάπτυξης και, στη συνέχεια, της προώθησης του δικτυακού τόπου του, καθώς και των εθνικών δικτυακών τόπων, ώστε να καταστούν πηγές πληροφοριών αναφοράς φιλικές προς τον χρήστη. Μια άλλη σχετική πτυχή θα ήταν να προβαίνει το ΕΔΜ εγκαίρως σε τεκμηριωμένες επικαιροποιήσεις που θα επιτρέπουν στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη να ενισχύουν, μεταξύ άλλων, τη βάση τεκμηρίωσής τους.

IV.4 Ενίσχυση των δεσμών με τους οργανισμούς της ΕΕ

Το άσυλο, η μετανάστευση και η ένταξη συνδέονται στενά, από τη φύση τους, δεδομένου ότι αποτελούν στοιχεία που υπάγονται στον τομέα της μετανάστευσης. Το δυνατό σημείο του ΕΔΜ από αυτή την άποψη είναι η ικανότητά του να αναλύει ένα ιδιαίτερο θέμα που έχει σχέση με τη μετανάστευση, προσφεύγοντας σε ένα ευρύ φάσμα εμπειρογνωσίας στα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, μπορεί να είναι πολύ πρόσφορο για τη στήριξη άλλων οντοτήτων της ΕΕ, κυρίως των οργανισμών.

Δεδομένου ότι η EASO αναλύει και την κατάσταση του ασύλου στην ΕΕ, θα πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία, προκειμένου να αποφεύγεται η αλληλοεπικάλυψη των εργασιών, να διασφαλιστεί η συνοχή και η συμπληρωματικότητα και να αυξηθεί έτσι η ικανότητα και των δυο οργανισμών. Για παράδειγμα, βάσει της πείρας που αποκτήθηκε με τον FRA, την EMN και την EASO, οι οργανισμοί αυτοί θα μπορούσαν να εκπονήσουν από κοινού μια μελέτη για ένα σχετικό με το άσυλο[30] θέμα που θα πραγματεύεται διαφορετικές, αλλά συμπληρωματικές, πτυχές. Μια άλλη δυνατότητα θα ήταν να συνεισφέρει η EASO στον ΕΔΜ στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων, παρέχοντας ιδίως στοιχεία για την εκπόνηση της ετήσιας έκθεσης της Επιτροπής για τη μετανάστευση και το άσυλο.

Στο ίδιο πνεύμα, οι σχέσεις με τον Frontex θα μπορούσαν να αναπτυχτούν περαιτέρω. Η προώθηση συνεργειών μεταξύ του ΕΔΜ και του Frontex θα μπορούσε να γεφυρώσει το χάσμα που υφίσταται ανάμεσα στους σχετικούς με τη διαχείριση των συνόρων προβληματισμούς και στις ανησυχίες κοινωνικοοικονομικού χαρακτήρα, συγκεντρώνοντας μεγάλο αριθμό εμπειρογνωμόνων που έχουν διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές ειδικότητες, γεγονός το οποίο θα επέτρεπε να καλυφθούν όλα τα θέματα μετανάστευσης και ασύλου. Αναφέρεται ως παράδειγμα το δίκτυο ανάλυσης κινδύνων του Frontex (FRAN), το οποίο πραγματοποιεί ανά τρίμηνο μια ανάλυση των μεταναστευτικών τάσεων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.[31] Το ΕΔΜ θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί καλύτερα αυτά τα στοιχεία στο πλαίσιο, π.χ., μιας διεξοδικής ανάλυσης της παράνομης μετανάστευσης ή μιας ευρύτερης ανάλυσης για τις μεταναστευτικές ροές.

Το ΕΔΜ διατηρεί ήδη στενές σχέσεις με την FRA, οι οποίες αναπτύχθηκαν με την πάροδο των ετών. Οι διαφορετικοί ρόλοι και αρμοδιότητες των δύο οργανισμών σημαίνουν ότι οι αντίστοιχες δραστηριότητές τους χαρακτηρίζονται συχνά από υψηλό βαθμό συμπληρωματικότητας και η τακτική συμμετοχή του εκπροσώπου της FRA στις συνεδριάσεις του ΕΔΜ εγγυάται ότι ο καθένας είναι ενήμερος για τη δουλειά του άλλου. Παραδείγματα αυτής της συμπληρωματικότητας είναι η εκ παραλλήλου εκπόνηση μελετών για τους ασυνόδευτους ανηλίκους/παιδιά που έχουν χωριστεί από την οικογένειά τους[32] και για την παράνομη μετανάστευση.[33]

IV.5 Απαιτούμενη δομή για την αντιμετώπιση αυτών των νέων προκλήσεων

Το ΕΔΜ λειτουργεί ως ένα πραγματικό ευρωπαϊκό δίκτυο που περιλαμβάνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη συν τη Νορβηγία, χωρίς να έχει ωστόσο νομική προσωπικότητα. Ενώ η άτυπη αυτή δομή έχει δημιουργήσει ορισμένες δυσκολίες, ιδίως από την άποψη της χρηματοδότησης των ΕΣΕ του ΕΔΜ, έχει διασφαλίσει εντούτοις ένα στενότερο σύνδεσμο με το θεματολόγιο του πολιτικού προγράμματος της Επιτροπής. Επίσης, λειτουργεί πολύ καλά στην πράξη. Δεν υπάρχει λοιπόν ανάγκη να προβλεφθεί καμία τροποποίηση της σημερινής δομής του ΕΔΜ.

Παρομοίως, ένα άλλο δυνατό σημείο του ΕΔΜ, που επίσης επισημάνθηκε από την εξωτερική αξιολόγηση, είναι η ετερογένειά του. Το άρθρο 5 παράγραφος 1 της απόφασης του Συμβουλίου για τη δημιουργία του ΕΔΜ απαιτεί από κάθε κράτος μέλος (με εξαίρεση τη Δανία) να ορίσει μια οντότητα που δρα ως εθνικό σημείο επαφής. Αν και τα περισσότερα ΕΣΕ του ΕΔΜ προέρχονται κυρίως από το υπουργείο του κράτους μέλους τους που είναι αρμόδιο για την πολιτική στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης, ορισμένα προέρχονται από ερευνητικά ινστιτούτα ή από τα εθνικά γραφεία του ΔΟΜ, που εργάζονται ωστόσο σε στενή συνεργασία με το σχετικό αρμόδιο υπουργείο. Η πείρα που αποκτήθηκε οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει λόγος να αλλάξει αυτή η σύνθεση. Αυτό ωστόσο που θα έπρεπε να αλλάξει είναι ότι θα πρέπει να καταστούν διαθέσιμοι επαρκείς πόροι για καθένα από τα ΕΣΕ του ΕΔΜ που δεν είναι προς το παρόν σε θέση να συμμετέχει πλήρως και να συνεισφέρει σε όλες τις δραστηριότητες του ΕΔΜ.

Ορισμένες πτυχές της διευθύνουσας επιτροπής του ΕΔΜ θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν. Ενώ η Επιτροπή αυτή απέδειξε τη χρησιμότητά της συνδέοντας στενότερα τις δραστηριότητες του ΕΔΜ με τις ανάγκες των υπεύθυνων χάραξης πολιτικής, μπορούν να επέλθουν ορισμένες βελτιώσεις. Η διευθύνουσα επιτροπή θα πρέπει κυρίως να εστιαστεί περισσότερο στην παροχή στρατηγικής καθοδήγησης για να διασφαλίσει καλύτερα την άμεση συνάφεια των δραστηριοτήτων του ΕΔΜ με τις ανάγκες των υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Τούτο θα μπορούσε να επιτευχθεί, για παράδειγμα, εάν οι σχετικοί ενδιαφερόμενοι (ιδίως η τρόικα της Προεδρίας της ΕΕ, δηλ. τα κράτη μέλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) καθορίσουν τις στρατηγικές τους προτεραιότητες και τα μέλη της διευθύνουσας επιτροπής είναι αρκούντως υψηλού επιπέδου ώστε να παρέχουν την αναγκαία πολιτική καθοδήγηση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συν η Δανία και η Νορβηγία, θα μπορούσαν να διατηρήσουν το καθεστώς παρατηρητή στη διευθύνουσα επιτροπή. Θα πρέπει επίσης να υπάρχει σαφέστερος διαχωρισμός των μελών της διευθύνουσας επιτροπής από τα αντίστοιχα ΕΣΕ του ΕΔΜ[34], έτσι ώστε να μην υφίσταται δυνητική σύγκρουση συμφερόντων, και η διευθύνουσα επιτροπή να μπορεί να ζητά ενεργά από τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις ικανότητες των ΕΣΕ που υπολειτουργούν ή δεν λειτουργούν καθόλου, οι οποίες έχουν προσδιοριστεί βάσει κοινών δεικτών [35] Εξάλλου, η διευθύνουσα επιτροπή θα πρέπει να καταβάλει περισσότερες προσπάθειες για να προωθήσει τον σύνδεσμο μεταξύ της έρευνας και της διαμόρφωσης πολιτικής, τονίζοντας, για παράδειγμα, τις επιπτώσεις των συμπερασμάτων του ΕΔΜ στις τρέχουσες και μελλοντικές πολιτικές και πρακτικές στον τομέα της μετανάστευσης.

V. Συμπεράσματα

Το ΕΔΜ απέδειξε ότι αποτελεί ένα όλο και πιο χρήσιμο εργαλείο για τη στήριξη των υπευθύνων για τη διαμόρφωση πολιτικής. Στην προοπτική του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, αναμένεται ότι οι βελτιώσεις που προσδιορίστηκαν στην παρούσα έκθεση θα του επιτρέψουν να ασκήσει ακόμη καλύτερα τον σημαντικό του ρόλο. Βασιζόμενη στα γερά θεμέλια που οικοδομήθηκαν μέχρι τώρα, η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι το ΕΔΜ θα αναπροσαρμοστεί και πάλι ώστε να αντιμετωπίσει τις νέες προκλήσεις.

Η Επιτροπή προσβλέπει στη συζήτηση σχετικά με την περαιτέρω εξέλιξη του ΕΔΜ, ιδίως με τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη, βάσει της παρούσας έκθεσης.

[1] Απόφαση 2008/381/EΚ του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2008. Η παρούσα έκθεση επιτρέπει επίσης την εκπλήρωση της υποχρέωσης που προβλέπεται στο άρθρο 13 της εν λόγω απόφασης.

[2] Το ΕΔΜ υφίσταται από το 2003, όταν ξεκίνησε ως πιλοτικό πρόγραμμα, το οποίο έγινε, στη συνέχεια, προπαρασκευαστική πράξη. Περισσότερες πληροφορίες για το ΕΔΜ και τις πολυάριθμες δραστηριότητές του διατίθενται στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.emn.europa.eu.

[3] Η Δανία δεν συμμετέσχε στην έκδοση αυτής της απόφασης του Συμβουλίου, αλλά συμμετέχει άτυπα στο ΕΔΜ με την ιδιότητα του παρατηρητή.

[4] Η απόφαση C(2010)6171 της Επιτροπής, της 13ης Σεπτεμβρίου 2010, θέσπισε τη βάση της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Υπουργείου Δικαιοσύνης και της αστυνομίας του Βασιλείου της Νορβηγίας για τη συμμετοχή της Νορβηγίας στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης. Η συμφωνία εργασίας ετέθη σε ισχύ στις 15 Νοεμβρίου 2010.

[5] Μετά την υπογραφή της Συνθήκης προσχώρησης με την Κροατία, στις 9 Δεκεμβρίου 2011, η Κροατία συμμετέχει στο ΕΔΜ σύμφωνα με την απόφαση C(2011) 9005 της Επιτροπής, της 8ης Δεκεμβρίου 2011, για τους εσωτερικούς εκτελεστικούς διακανονισμούς της ΕΕ για την ενδιάμεση περίοδο πριν από την επίσημη προσχώρηση.

[6] Για παράδειγμα, το πρόγραμμα εργασίας του ΕΔΜ για το 2012 θεσπίστηκε ως απόφαση της Επιτροπής C(2012) 1771.

[7] Βλ., για παράδειγμα, COM(2012) 250 τελικό και SWD(2012) 139 τελικό.

[8] Όσον αφορά την έκταση και το φάσμα των ειδικών αιτημάτων του ΕΔΜ, αναφέρεται ενδεικτικά ότι, το 2011, υποβλήθηκαν συνολικά 76 ατομικά ειδικά αιτήματα και, για το καθένα από αυτά, ελήφθησαν κατά μέσο όρο από τα κράτη μέλη άνω των 17 απαντήσεων, δηλ. άνω των 1 300 ατομικών απαντήσεων. Τα θέματα των ειδικών αιτημάτων αφορούσαν τα σύνορα, την οικονομική μετανάστευση, το κεκτημένο της ΕΕ, την οικογενειακή επανένωση, την παράνομη μετανάστευση, την ενσωμάτωση, την προστασία, τη μόνιμη διαμονή, την επιστροφή, τους σπουδαστές, την εμπορία ανθρώπων και τις θεωρήσεις.

[9] Το 2012, το ΕΔΜ εκπονεί μια μελέτη με τίτλο Μετανάστευση των διεθνών σπουδαστών στην ΕΕ και στοχοθετημένες μελέτες με τίτλο Κατάχρηση του δικαιώματος επανένωσης της οικογένειας, στο πλαίσιο της Πράσινης βίβλου (COM(2011) 735) σχετικά με αυτό το θέμα, και Προκλήσεις και πρακτικές για τον προσδιορισμό της ταυτότητας των αιτούντων κατά την διαδικασία μετανάστευσης και Ενδοενωσιακή κινητικότητα των υπηκόων τρίτων χωρών.

[10] Βλ. την πρώτη έκδοση που αναγγέλθηκε στον δικτυακό τόπο Twitter της ΓΔ Εξωτερικών Υποθέσεων (@EUHomeAffairs) στην ακόλουθη διεύθυνση http://t.co/FDBAbFuO.

[11] Η έκθεση δραστηριοτήτων του EΔΜ για το 2011 συνοδεύει την παρούσα έκθεση με αριθμό SEC(2012)240. Για τα προηγούμενα έτη, βλ. SEC(2010) 1006 και SEC(2011) 1273.

[12] http://ec.europa.eu/immigration/

[13] Η πληροφορία αυτή διατίθεται κάτω από 'What do I need before leaving?' και 'What do EU countries do?

[14] http://www.emn.europa.eu

[15] Η Διάσκεψη 2011 του ΕΔΜ πραγματοποιήθηκε στη Βαρσοβία υπό την αιγίδα της πολωνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αφορούσε το θέμα της παράνομης μετανάστευσης.

[16] Η τελευταία έκθεση κάλυπτε το έτος 2009 και ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2012.

[17] Ενώ τα στατιστικά στοιχεία για το άσυλο παρέχονται σε μηνιαία βάση, τα στοιχεία για τη μετανάστευση, την αποδημία, τις άδειες παραμονής και την ιθαγένεια καθίστανται διαθέσιμα, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 862/2007, μέχρι και 15 μήνες μετά το τέλος του έτους αναφοράς (για παράδειγμα, τα στοιχεία του 2010 κοινοποιήθηκαν την Άνοιξη του 2012).

[18] Ενώ υφίσταται ένα ΕΣΕ του ΕΔΜ σε κάθε κράτος μέλος (εκτός της Δανίας) και στη Νορβηγία, ορισμένα από αυτά δεν διαθέτουν ακόμη το προσωπικό που απαιτείται για να συμμετάσχουν σε όλες τις δραστηριότητες του ΕΔΜ.

[19] Την αξιολόγηση αυτή ανέλαβε το Centre for Strategy & Evaluation Services (CSES) και η έκθεση της αξιολόγησης διατίθεται στην ακόλουθη διεύθυνση http://emn.intrasoft-intl.com/Downloads/prepareShowFiles.do?directoryID=249.

[20] COM(2011) 751 τελικό

[21] Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο, η οποία ιδρύθηκε με τον κανονισμό (EΚ) 439/2010

[22] Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκή Ένωσης, ο οποίος ιδρύθηκε με τον κανονισμό (EΚ) 2007/2004.

[23] Βλ. για παράδειγμα, τη βάση δεδομένων εθνικής νομολογίας (http://194.88.246.195/WD160AWP/WD160Awp.exe/CONNECT/EMN_JURISPRUDENCES) που αναπτύχτηκε από το ΕΣΕ του Λουξεμβούργου, η οποία επιτρέπει την αναζήτηση πρόσφατων αποφάσεων των διοικητικών δικαστηρίων στο Λουξεμβούργο και στην οποία η πρόσβαση είναι ελεύθερη για το ευρύ κοινό, καθώς και για τους επιστήμονες και τους νομομαθείς εμπειρογνώμονες.

[24] Ο λεπτομερής κατάλογος των άλλων σχετικών οργανισμών διατίθεται στη διεύθυνση http://www.emn.europa.eu κάτω από «Χρήσιμοι σύνδεσμοι».

[25] Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος ιδρύθηικε με τον κανονισμό (ΕΚ)168/2007.

[26] GDISC (Διάσκεψη των γενικών διευθυντών των υπηρεσιών μετανάστευσης)· IGC (Διακυβερνητική διάσκεψη για τη μετανάστευση, το άσυλο και τους πρόσφυγες)· NORFACE (New Opportunities for Research Funding Agency Co-operation in Europe); IOM (Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης)· ΗΕ (Ηνωμένα Έθνη, ιδίως το τμήμα δημογραφικών στατιστικών)· ΟΟΣΑ (Οργανισμός οικονομικής συνεργασίας και ανάπτυξης).

[27] Βλ. υποσημείωση 9.

[28] Κυκλοφόρησε και δημοσιεύτηκε στον δικτυακό τόπους του ΕΔΜ κάτω από τον τίτλο «Informs EΔΜ.»

[29] Βλ., για παράδειγμα, τους δικτυακούς τόπου του ΗΒ Migration Observatory (http://www.migrationobservatory.ox.ac.uk) και της Λιθουανίας Migration in Numbers (http://123.emn.lt/).

[30] Για παράδειγμα, το 2011, το ΕΔΜ εκπόνησε μελέτη με τίτλο Εναρμονισμένα καθεστώτα προστασίας εκτός της ΕΕ.

[31] Βλ. http://frontex.europa.eu/publications?c=risk-analysis

[32] Policies on Reception, Return and Integration arrangements for, and numbers of, Unaccompanied Minor (Πολιτικές υποδοχής, επιστροφής και ένταξης και αριθμοί ασυνόδευτων ανηλίκων) (EMN, Μάιος 2010) και Separated, asylum-seeking children in European Union Member States (Παιδιά χωρισμένα από την οικογένειά τους που αιτούν άσυλο στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης) (FRA, Νοέμβριος 2010). Και οι δύο αυτές εκθέσεις χρησίμευσαν ως πηγή πληροφοριών για το σχέδιο δράσης για τους ασυνόδευτους ανηλίκους (COM(2010) 213.

[33] Practical Measures for Reducing Irregular Migration (EMN, Απρίλιος 2012) και Fundamental rights of migrants in an irregular situation in the European Union (FRA, Νοέμβριος 2011).

[34] Επί του παρόντος, 12 κράτη μέλη της διευθύνουσας επιτροπής δρουν και ως ΕΣΕ του ΕΔΜ για το κράτος μέλος τους.

[35] Οι δείκτες αυτοί θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τις συνεισφορές σε μελέτες και εκθέσεις, το επίπεδο ανάπτυξης των εθνικών δικτύων και των δραστηριοτήτων διάδοσης, την ένταση της δικτύωσης σε επίπεδο ΕΕ (π.χ. όπως αντικατοπτρίζεται στη συμμετοχή σε συνεδριάσεις, στις απαντήσεις σε ειδικά αιτήματα) και άλλες πτυχές των προγραμμάτων εργασίας.