Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 850/98 για την προστασία των κοραλλιογενών υφάλων βαθέων υδάτων από τις επιπτώσεις της αλιείας με τράτες σε ορισμένες περιοχές του Ατλαντικού Ωκεανού

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η διαδικασία ενσωμάτωσης απαιτήσεων περιβαλλοντικής προστασίας στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική απαιτεί τη λήψη μέτρων για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων των αλιευτικών δραστηριοτήτων στα θαλάσσια οικοσυστήματα. Η απαίτηση αυτή αναφέρεται ρητά στο άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2371/2002 για τη διατήρηση και βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στο πλαίσιο της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής.

Πρόσφατες επιστημονικές εκθέσεις έδειξαν ότι ορισμένα ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων χρειάζονται προστασία από τη μηχανική διάβρωση που προκαλείται από αλιευτικά εργαλεία. Στα ενδιαιτήματα αυτά περιλαμβάνονται εκείνα που έχουν σχηματιστεί από συγκεντρώσεις κοραλλιών βαθέων υδάτων (Lophelia pertusa), θερμικές διόδους και συσσωρεύσεις ανθρακικού υλικού. Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές εκθέσεις, και ιδίως με τις εκθέσεις του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση της Θάλασσας (ICES), αρκετά από τα ενδιαιτήματα αυτά ανακαλύφθηκαν και χαρτογραφήθηκαν στον Ατλαντικό. Η ύπαρξη των κοραλλιών Lophelia pertusa διαπιστώθηκε ανοιχτά των Καναρίων Νήσων και σε διάφορους τόπους σε βάθη κυρίως μεγαλύτερα των 1000 μέτρων γύρω από τα νησιά του Ατλαντικού Μαδέρα και Αζόρες.

Τα εν λόγω ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων ορίζονται ως ενδιαιτήματα κοινοτικού ενδιαφέροντος στην οδηγία 92/43/ΕΚ της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας και χλωρίδας [1]. Επιπροσθέτως, αποτελούν όλο και περισσότερο αντικείμενο προσοχής σε διεθνή βήματα που ασχολούνται με την προστασία του περιβάλλοντος. Επί παραδείγματι, η σύμβαση για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του ΒΑ Ατλαντικού ("Σύμβαση OSPAR") συμπεριέλαβε πρόσφατα τους κοραλλιογενείς υφάλους βαθέων υδάτων στον κατάλογο των ενδιαιτημάτων που διατρέχουν κίνδυνο. Τα ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων θεωρούνται επίσης στο πλαίσιο της άτυπης συμβουλευτικής διαδικασίας των Ηνωμένων Εθνών για τους ωκεανούς και το δίκαιο της θαλάσσης (UNICPOLOS) ως ευαίσθητα ενδιαιτήματα που απαιτούν ειδική προστασία. Διάφορα παράκτια κράτη σε όλο τον κόσμο έχουν ήδη λάβει τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας. Στις 20 Αυγούστου 2003, η Επιτροπή, κατόπιν αιτήσεως του Η.Β., εξέδωσε επείγοντα μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού 2371/2002 για την απαγόρευση της χρήσης τρατών βαθέων υδάτων στα Darwin Mounds ενώ μία πρόταση βρίσκεται στο στάδιο της λήψης απόφασης από το Συμβούλιο προκειμένου να καταστεί το μέτρο αυτό μόνιμο μέσω τροποποίησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 850/98 για τη διατήρηση των αλιευτικών πόρων μέσω τεχνικών μέτρων για την προστασία των νεαρών θαλάσσιων οργανισμών [2] .

[1] ΕΕ L 358 της 31.12.2002, σ. 59.

[2] ΕΕ L 125 της 27.4.1998, σ. 1.

Επιπροσθέτως, η αλιευτική ζώνη της Κοινότητας γύρω από τις νήσους Αζόρες, Μαδέρα και Καναρίους Νήσους περιλαμβάνει διάφορα γνωστά ή εν δυνάμει ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων τα οποία έχουν μέχρι σήμερα προστατευθεί από τις επιπτώσεις της αλιείας με τράτες λόγω του ειδικού καθεστώτος πρόσβασης που προβλέπεται στον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2027/95. Δεδομένου ότι το καθεστώς αυτό θα παύσει να ισχύει το 2004, καθίσταται τώρα σημαντική η διασφάλιση της συνέχειας όσον αφορά την προστασία των περιοχών αυτών στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας.

Κατά την κατάρτιση της παρούσας πρότασης για την προστασία των σημαντικών αυτών θαλάσσιων ενδιαιτημάτων, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τις πλέον πρόσφατες εκθέσεις του ICES. Ιδίως, η Επιτροπή επέστησε την προσοχή στην ευαισθησία των ενδιαιτημάτων αυτών από τις επιπτώσεις της αλιείας με μηχανότρατες.

Ενόψει των ανωτέρω και δεδομένης της σημασίας την οποία δυνατόν να προκαλέσει ζημία από τη διάβρωση που προκαλείται από τράτες βυθού για την επιβίωση των ενδιαιτημάτων αυτών, είναι κατάλληλο να κηρυχθεί η απαγόρευση της χρήσης εργαλείων τράτας στις σχετικές περιοχές (βλ. συνημμένο χάρτη) μέσω της τροποποίησης του ισχύοντος κανονισμού περί τεχνικών μέτρων (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 850/98). Η τροποποίηση αυτή θα συμπεριληφθεί στην αναδιατύπωση του προαναφερόμενου κανονισμού ο οποίος, επί του παρόντος, εξετάζεται από το Συμβούλιο των Υπουργών.

Ενώ τα μακροπρόθεσμα περιβαλλοντικά οφέλη του μέτρου θα είναι σημαντικά, ο κλάδος της αλιείας δεν θα υποστεί σοβαρές συνέπειες, δεδομένου ότι η απαγόρευση αλιείας με τράτα ισχύει ήδη επί του παρόντος. Επιπροσθέτως, οι αλιευτικοί στόλοι μπορούν να συνεχίζουν να αλιεύουν εντός της προστατευόμενης περιοχής χρησιμοποιώντας συρόμενα εργαλεία τα οποία δεν έρχονται σε επαφή με το βυθό, όπως είναι πελαγικές τράτες και παραγάδια, γριγρί και άλλα σταθερά εργαλεία.

Για σκοπούς ενημέρωσης, επισυνάπτεται στην παρούσα αιτιολογική έκθεση χάρτης στον οποίο παρουσιάζονται οι σχετικές περιοχές.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Ισοβαθής καμπύλη 1500μ. //

Αζόρες //

Μαδέρα και Κανάριοι Νήσοι //

Χάρτης προτεινόμενων περιοχών στις οποίες απαγορεύεται η αλιεία με τράτες βυθού.

2004/0020 (CNS)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 850/98 για την προστασία των κοραλλιογενών υφάλων βαθέων υδάτων από τις επιπτώσεις της αλιείας με τράτες σε ορισμένες περιοχές του Ατλαντικού Ωκεανού

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 37,

την πρόταση της Επιτροπής [3],

[3] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [4],

[4] ΕΕ C [...], [...], σ. [...].

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Το άρθρο 2 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2371/2002, της 20ής Δεκεμβρίου 2002, για τη διατήρηση και βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στο πλαίσιο της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής [5] προβλέπει ότι η Κοινή Αλιευτική Πολιτική πρέπει να εφαρμόσει την προληπτική προσέγγιση κατά τη λήψη μέτρων για την ελαχιστοποίηση της επίπτωσης των αλιευτικών δραστηριοτήτων στα θαλάσσια οικοσυστήματα.

[5] ΕΕ L 358 της 31.12.2002, σ. 59.

(2) Ο κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 850/98, της 30ής Μαρτίου 1998, για τη διατήρηση των αλιευτικών πόρων μέσω τεχνικών μέτρων για την προστασία των νεαρών θαλάσσιων οργανισμών [6] θεσπίζει περιορισμούς για τη χρήση βενθοπελαγικών συρόμενων εργαλείων.

[6] ΕΕ L 125 της 27.4.1998, σ. 1. Κανονισμός που τροποποιήθηκε την τελευταία φορά με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 973/2001 (ΕΕ L 137 της 19.5.2001, σ. 1). [Κανονισμός που τροποποιήθηκε την τελευταία φορά με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. [.../...] ΕΕ L [...], [...], σ. [...].

(3) Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές εκθέσεις, και ιδίως τις εκθέσεις του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση της Θάλασσας (ICES), ανακαλύφθηκαν και χαρτογραφήθηκαν στον Ατλαντικό άκρως ευαίσθητα ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων. Τα ενδιαιτήματα αυτά φιλοξενούν σημαντικές και άκρως ποικίλες βιολογικές κοινότητες και θεωρούνται ότι απαιτούν προστασία κατά προτεραιότητα. Ιδίως, ορίζονται ως ενδιαιτήματα κοινοτικού ενδιαφέροντος στην οδηγία 92/43/ΕΚ της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας και χλωρίδας [7]. Επιπροσθέτως, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι βαθέων υδάτων συμπεριλήφθηκαν πρόσφατα σε κατάλογο ενδιαιτημάτων που διατρέχουν κίνδυνο στο πλαίσιο της σύμβασης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του Β.Α. Ατλαντικού ("Σύμβαση OSPAR").

[7] ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7.

(4) Σύμφωνα με επιστημονικά στοιχεία, η αποκατάσταση των ζημιών των εν λόγω ενδιαιτημάτων που προκαλείται από εργαλεία τράτας που σύρονται στο βυθό είναι είτε αδύνατη, ή πολύ δύσκολη και βραδεία. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να απαγορευθεί η χρήση των εργαλείων τράτας βυθού και παρόμοιων εργαλείων σε περιοχές στις οποίες τα ενδιαιτήματα αυτά παρουσιάζουν ακόμη ευνοϊκή κατάσταση διατήρησης.

(5) Τα ύδατα γύρω από τις Αζόρες, τη Μαδέρα και τις Καναρίους Νήσους περιέχουν διάφορα γνωστά ή εν δυνάμει ενδιαιτήματα βαθέων υδάτων τα οποία μέχρι σήμερα προστατεύθηκαν από την αλιεία με εργαλεία τράτας λόγω του ειδικού καθεστώτος πρόσβασης που προβλέπεται στον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2027/95, της 15ης Ιουνίου 1995, για τη θέσπιση συστήματος για τη διαχείριση της αλιευτικής προσπάθειας που αφορά ορισμένες αλιευτικές ζώνες και πόρους της Κοινότητας [8].

[8] ΕΕ L 199 της 24.8.1995, σ. 1. Κανονισμός που τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1954/2003 (ΕΕ L 289 της 7.11.2003, σ. 1).

(6) Ως εκ τούτου, είναι κατάλληλο να θεσπιστεί η προστασία των εν λόγω περιοχών με την επέκταση των περιορισμών της χρήσης βενθοπελαγικών συρόμενων εργαλείων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 850/98.

(7) Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 850/98 θα πρέπει ως εκ τούτου να τροποποιηθεί,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Στο άρθρο 30 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 850/98, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 4:

«4. Απαγορεύεται στα σκάφη να χρησιμοποιούν οποιαδήποτε τράτα βυθού ή παρόμοια συρόμενα δίχτυα τα οποία έρχονται σε επαφή με το βυθό της θάλασσας σε περιοχές που οριοθετούνται από μία γραμμή που ενώνει τις ακόλουθες συντεταγμένες:

α) περιοχή με την ονομασία «Μαδέρα και Κανάριοι Νήσοι»

Γεωγραφικό πλάτος 27° 00'Β Γεωγραφικό μήκος 19° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 26°00' Β Γεωγραφικό μήκος 15° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 29° 00'Β Γεωγραφικό μήκος 13° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 36° 00'Β Γεωγραφικό μήκος 13° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 36° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 19° 00' Δ

β) περιοχή με την ονομασία «Αζόρες»

Γεωγραφικό πλάτος 36° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 23° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 42° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 23° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 42° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 34° 00' Δ

Γεωγραφικό πλάτος 36° 00' Β Γεωγραφικό μήκος 34° 00' Δ »

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την έβδομη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος