Αριθ. C 207/42 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 18. 8. 86 
— των άλλων αναπτυσσόμενων χωρών, 
και λαμβάνοντας υπόψη τη στάση των άλλων βιομηχα­
νικών χωρών, δηλαδή των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας, της 
Αυστραλίας και του Καναδά απέναντι στις χώρες αυτές. 
51. Η ΟΚΕ εγκρίνει την αρχή της διατήρησης 
— της ρήτρας προστασίας που καλείται μηχανισμός 
για την «έξοδο από το καλάθι» (επαναφορά των 
ποσοστώσεων), 
— της ρήτρας «αντισυσσώρευσης» (ANTISURGE) 
(προϊόντα που υπόκεινται σε ποσοστώσεις και τα 
οποία αποτελούν αντικείμενο υπερβολικής αύξησης 
των εισαγωγών). 
52. Η ΟΚΕ ελπίζει εντούτοις ότι η συμπεριφορά 
όλων των εταίρων θα δώσει τη δυνατότητα να περιορι­
στεί η προσφυγή στις ρήτρες αυτές και επιμένει ότι, σε 
περίπτωση που η εφαρμογή τους επιβάλλεται, τα 
ενδιαφερόμενα μέρη πρέπει να προβαίνουν σε όσο το 
δυνατό ευρύτερες διαβουλεύσεις. 
53. Η ΟΚΕ τονίζει τη σημασία που έχει για όλες τις 
χώρες που συμμετέχουν στην πολυϊνική συμφωνία να 
ενεργούν κατά τρόπο ώστε να τηρείται η κυριότητα των 
σημάτων, των σχεδίων και των μοντέλων ('). 
(') Βλέπε για το θέμα τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής για την «πρόταση κανονισμού 
(ΕΟΚ) του Συμβουλίου περί καθορισμού μέτρων για την 
αποθάρρυνση της θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία παρα­
ποιημένων προϊόντων» (ΕΕ αριθ. C 218 της 29. 8. 1985). 54. Οι ίδιες αυτές χώρες οφείλουν να απέχουν από 
κάθε ενέργεια ντάμπινγκ και αθέμιτης συμπεριφοράς, 
δεδομένου ότι πρόκειται για έναν ευαίσθητο τομέα 
δραστηριότητας τόσο στις βιομηχανικές όσο και στις 
αναπτυσσόμενες χώρες. 
55. Η ΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά την άποψη της 
όσον αφορά τη σκοπιμότητα να βελτιωθούν (με την 
ευρύτερη σημασία του όρου) οι συνθήκες εργασίας 
στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων σε 
όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες. Πράγματι, οι εργαζό­
μενοι στον τομέα αυτό αντιμετωπίζουν συχνά πολύ 
δυσχερείς μισθολογικές συνθήκες και όρους εργασίας 
(ζέστη, θόρυβος, σκόνη, διάρκεια εργασίας, απασχόλη­
ση ανηλίκων, συνδικαλιστικές ελευθερίες). Η ΟΚΕ 
συνηγορεί υπέρ της εισαγωγής διατάξεων σε διμερείς 
συμφωνίες σχετικά με την εφαρμογή κανόνων εργασίας 
όπως καθορίζονται από τον Διεθνή Οργανισμό Εργα­
σίας. 
56. Η ΟΚΕ εμμένει, τέλος, στην άποψη της ότι οι 
διαπραγματευτές της Κοινότητας πρέπει να λάβουν 
υπόψη τις επιπτώσεις που έχει η ένταξη της Πορτογα­
λίας καθώς και τις ειδικές ρυθμίσεις που έχει υπογράψει 
η Κοινότητα όσον αφορά τις μεσογειακές χώρες. 
Βρυξέλλες, 22 Μαΐου 1986. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις επιπτώσεις της Κοινής 
Γεωργικής Πολιτικής στην κοινωνική κατάσταση των εργαζόμενων στη γεωργία στην 
Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα 
(86/C 207/14) 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε στις 18 Δεκεμβρίου 1985, σύμφωνα με το 
άρθρο 20 παράγραφος 4 του εσωτερικού κανονισμού, να επεξεργαστεί γνωμοδότηση 
πρωτοβουλίας για την παραπάνω κατάσταση (')· 
Ως βάση χρησιμοποιήθηκε η ενημερωτική έκθεση που είχε επεξεργαστεί το τμήμα γεωργίας 
για το ίδιο θέμα (εισηγητής: ο κ. Lojewski (10 Δεκεμβρίου 1985). 
Η ΟΚΕ, η οποία ανέλαβε την προετοιμασία των σχετικών εργασιών, εξέδωσε τη 
γνωμοδότηση της στις 7 Μαΐου 1986 βάσει της εισηγητικής έκθεσης του κ. Lojewski. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα κατά τη 237η σύνοδο 
ολομέλειας της (συνεδρίαση της 22ας Μαΐου 1986) την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
(') Αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης είναι η κατάσταση των απασχολούμενων με σχέση 
εξηρτημένης εργασίας στη γεωργία και στην πρώτη μεταποιητική φάση. 
18. 8. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 207/43 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι το άρθρο 39 της 
συνθήκης για την ίδρυση της ΕΟΚ ορίζει ως στόχο της 
Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) τη βελτίωση της 
κοινωνικής κατάστασης όλων των ατόμων που απασχο­
λούνται στη γεωργία. 
1.2. Οι τρέχουσες συζητήσεις για ένα επειγόντως 
αναγκαίο νέο προσανατολισμό της κοινής γεωργικής 
πολιτικής προκαλούν την ανησυχία μήπως οι επιπτώ­
σεις στην αγορά εργασίας και στην περίπτωση αυτή, 
ιδιαίτερα τα συμφέροντα των εργαζομένων στη γεωργία 
και στη βιομηχανία ειδών διατροφής της πρώτης 
μεταποιητικής φάσης, δεν ληφθούν επαρκώς υπόψη στα 
πλαίσια της ΚΓΠ και στο μέλλον. Ο φόβος αυτός 
ενισχύεται και από τα συμπεράσματα, στα οποία 
κατέληξε η Επιτροπή, ύστερα από τις ακροάσεις 
σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο, που περιέχονται στο 
έγγραφο της «ένα μέλλον για την ευρωπαϊκή γεωργία» 
(1985). 
1.3. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της, διότι η Κοινότη­
τα, παρά την έκκληση της «συνδιάσκεψης για τις 
κοινωνικές πτυχές της κοινής γεωργικής πολιτικής» 
της Ρώμης το 1961 και τις αντίστοιχες προτάσεις της 
Επιτροπής του 1979, δεν κατόρθωσε μέχρι σήμερα να 
εξουδετερώσει την κριτική που διατυπώθηκε τότε για 
την ανεπάρκεια των διατιθέμενων δεδομένων «σχετικά 
με την έκταση και τη σημασία μιας σειράς κοινωνικών 
προβλημάτων των αγρεργατών». 
1.4. Κατά βάση η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι μια 
πραγματικά συστηματική γεωργική πολιτική μπορεί να 
αναπτυχθεί μόνο βάσει αξιόπιστων πληροφοριών. Δεν 
θεωρεί οπωσδήποτε την έλλειψη μιας αποκλειστικής 
έκθεσης κοινωνικού χαρακτήρα σχετικά με την κατά­
σταση των αγρεργατών ως επαρκή λόγο, για να 
παραμελούνται περαιτέρω τα συμφέροντα των εργαζο­
μένων κατά τη διαδικασία του νέου αναπροσανατολι­
σμού της ΚΓΠ. 
1.5. Στην ενημερωτική έκθεση που υιοθετήθηκε από 
τη σύνοδο ολομέλειας της ΟΚΕ στις 18 Δεκεμβρίου 
1985 συνοψίσθηκαν τα ήδη διατιθέμενα δεδομένα για 
τον ίδιο κύκλο θεμάτων, συγκεκριμενοποιήθηκαν 
επιμέρους τομείς προβλημάτων και διατυπώθηκαν τα 
πρώτα συμπεράσματα. Η ΟΚΕ στηρίχθηκε στις συζη­
τήσεις της για τη γνωμοδότηση αυτή κυρίως στο 
περιεχόμενο της παραπάνω ενημερωτικής έκθεσης, η 
οποία θα συμπληρωθεί με ανάλογα δεδομένα για την 
Πορτογαλία και Ισπανία στα πλαίσια της έκθεσης που 
επισυνάπτεται στη γνωμοδότηση. 
2. Η κατάσταση των εργαζομένων στη γεωργία 
2.1. Η χρησιμοποίηση εργαζομένων στη γεωργία 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σημείωσε κατά τις τρεις 
τελευταίες δεκαετίες ριζικές μεταβολές. Οι μεταβολές 
αυτές χαρακτηρίζονται κυρίως από: 
α) την εξέλιξη των βασικών συνθηκών της συνολικής 
οικονομίας-
β) την αυξανόμενη ενσωμάτωση της γεωργίας στην 
υπόλοιπη οικονομία-
γ) τις ενισχυόμενες με μέτρα γεωργικής πολιτικής 
τάσεις για την εξειδίκευση και ή εντατικοποίηση 
της γεωργικής παραγωγής. 2.2. Ο αριθμός των μονίμων, ξένων προς την οικογέ­
νεια του εργοδότη, εργαζομένων μειώθηκε στο χρονικό 
αυτό διάστημα κατά 70 %. Η διάρθρωση της ηλικίας 
των εργαζομένων που απέμειναν προοιωνίζει για την 
επόμενη δεκαετία μια περαιτέρω μείωση του αριθμού 
των απασχολουμένων με πλήρες ωράριο κατά 300 000 
περίπου, οπότε θα απομείνουν πλέον μόνο 350 000 
άτομα. Σχετικά υπάρχει φόβος ότι η δυσμενής κατάστα­
ση στην αγορά εργασίας της Κοινότητας και η μείωση 
της αποδοτικότητας στη γεωργία μπορεί να οδηγήσει 
σε αύξηση των συμβάσεων εργασίας με μερική απασχό­
ληση και σε αύξηση του αριθμού των εποχιακά και 
ευκαιριακά εργαζομένων και συνεπώς σε μια περαιτέρω 
μείωση της κοινωνικής ασφάλειας για τα άτομα, τα 
οποία λόγω έλλειψης εναλλακτικών δυνατοτήτων 
απασχόλησης είναι αναγκασμένα να δραστηριοποιού­
νται στη γεωργία για να διαβιώσουν. Ήδη και σήμερα ο 
αριθμός εκείνων, που αποβλέπουν μόνο σε ένα ευκαι­
ριακό εισόδημα με ανεπαρκή κοινωνική κάλυψη από τη 
γεωργία, υπερβαίνει σε βαθμό πολλαπλάσιο τον αριθμό 
των εργαζομένων με πλήρη απασχόληση, οι οποίοι 
καλύπτονται από συμβάσεις εργασίας. 
2.3. Στην Ιταλία — ιδίως στο νότιο μέρος της χώρας 
— μπορεί να γίνει λόγος, βάσει των στοιχείων του 
συμβουλίου για την οικονομία και την εργασία (CNEL) 
καθώς και του εθνικού ινστιτούτου γεωργικής οικονο­
μίας (INSOR), για εξέλιξη της γεωργικής εργασίας 
προς μια μερική ευκαιριακή απασχόληση. Ιδίως οι 
γυναίκες και οι νέοι, επειδή τους λείπουν οι εναλλακτι­
κές δυνατότητες, χρησιμοποιούν τις ευκαιρίες για 
ευκαιριακή εργασία. Σχετικά δημιουργούνται εν μέρει 
σημαντικά προβλήματα που προκύπτουν από παράνο­
μες μεθόδους πρόσληψης, κακές συνθήκες στους 
τόπους εργασίας και έλλειψη κοινωνικής ασφάλισης. 
2.4. Από τους εναπομένοντες εργαζόμενους κατά 
πλήρη απασχόληση αναμένεται σήμερα, λόγω της 
τεχνολογικής ανάπτυξης και του μετασχηματισμού 
άλλοτε τυπικών ενδοεπιχειρηματικών δραστηριοτήτων 
σε εξειδικευμένες υπερεπιχειρηματικές μονάδες, ένας 
βαθμός ειδίκευσης και δυνατότητας χρησιμοποίησης 
που πάρα πολύ συχνά ευρίσκεται σε άκρα δυσαναλογία 
με την προσφερόμενη αμοιβή. 
2.5. Επιπλέον η κοινωνική κατάσταση των εργαζο­
μένων στην γεωργία χαρακτηρίζεται από εν μέρει 
προβληματικές συνθήκες κατοικίας, περιορισμένες 
δυνατότητες εκπαίδευσης και ειδίκευσης και διαρθρω­
τικές δυσχέρειες για μια αποτελεσματική εκπροσώπη­
ση των συμφερόντων τους καθώς και χρονικά όρια 
εργασίας ανώτερα του μέσου όρου, και μειωμένα λόγω 
της χαμηλής αμοιβής επιδόματα ανεργίας και συντά­
ξεις. 
2.6. Οι συνθήκες στους τόπους εργασίας χαρακτηρί­
ζονται πάρα πολύ συχνά από ένα πλήθος φυσικών και 
ψυχικών επιβαρυντικών παραγόντων — ένταση, μονο­
τονία, δυσμενείς επιδράσεις από θόρυβο, ατμοσφαιρι­
κές συνθήκες, σκόνη, κραδασμοί, επικίνδυνες ουσίες 
κ.ά. — οι οποίες επιπλέον έχουν σωρευτική επίδραση. 
2.7. Τα μέτρα που καταρτίσθηκαν ήδη και εκείνα που 
αναμένονται μελλοντικά για τον περιορισμό της 
παραγωγής αφορούν κυρίως τους απασχολούμενους με 
σχέση εξαρτημένης εργασίας στη γεωργία και στον 
τομέα της πρώτης μεταποιητικής φάσης. Για την 
κατηγορία αυτή ατόμων δεν έχουν θεσπισθεί στις 
περισσότερες περιπτώσεις μέτρα στα πλαίσια της 
Κοινής Γεωργικής Πολιτικής για την κοινωνική 
ασφάλεια, όπως π.χ. για τους γεωργικούς επιχειρημα­
τίες. 
2.8. Μια επίσης, κατά προσέγγιση μόνο, εκτίμηση 
των αναπτυξιακών τάσεων της συνολικής και γεωργι­
κής οικονομίας πρέπει να οδηγήσει στο συμπέρασμα 
ότι η κατάσταση των εργαζομένων με σχέση εξηρτημέ-
Αριθ. C 207/44 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 18. 8. 86 
νης εργασίας στη γεωργία και στον τομέα της πρώτης 
μεταποιητικής φάσης θα μεταβληθεί θετικά σε ελάχι­
στο βαθμό. Η εσωτερική ζήτηση και οι προοπτικές 
εξαγωγών παρουσιάζουν στασιμότητα, η γενική οικο­
νομική εξέλιξη θα πρέπει να προσφέρει μόνο ανεπαρ­
κείς εναλλακτικές δυνατότητες βιοπορισμού, η γεωργι-
κοτεχνολογική εξέλιξη θα προκαλεί περαιτέρω αρνητι­
κές επιπτώσεις όσον αφορά την απασχόληση στη 
γεωργία. Κατά πόσο η βιομηχανική ζήτηση γεωργικών 
πρώτων υλών ή οι καταφανώς αυξανόμενες απαιτήσεις 
της κοινωνίας από την καλλιέργεια της γης (π.χ. 
προστασία περιβάλλοντος και φύσης) μπορούν να 
συμβάλλουν σε αυξημένη ζήτηση αγρεργατών παραμέ­
νει αμφίβολο. 
2.9. Για τους λόγους αυτούς η ΟΚΕ αναμένει από τα 
κοινοτικά όργανα, όταν διαμορφώνουν την γεωργική 
πολιτική να ανταποκριθούν μελλοντικά περισσότερο 
στις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την προστασία των 
συμφερόντων όλων των ατόμων που εργάζονται στη 
γεωργία. 
3. Μέτρα για τη βελτίωση της κοινωνικής κατάστασης 
των εργαζομένων στη γεωργία και στη βιομηχανία 
ειδών διατροφής της πρώτης μεταποιητικής φάσης 
3.1. Η ΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο, να εξετάζονται στο 
σύνολο τους και με τρόπο θετικό κατά τη λήψη όλων 
των αποφάσεων στον τομέα της γεωργίας οι επιπτώσεις 
για τους εργαζόμενους στη γεωργία και στον τομέα της 
πρώτης μεταποιητικής φάσης καθώς και στην αγορά 
εργασίας. 
3.2. Η διάθεση πληροφοριών για την κατάσταση των 
εργαζομένων στη γεωργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
πρέπει να βελτιωθεί με την ταχεία κατάρτιση μιας 
αποκλειστικής κοινωνικής έκθεσης. Για το λόγο αυτό, 
η ΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να έλθει αμέσως σε 
επαφή με τις ενδιαφερόμενες υπηρεσίες. Η κοινωνική 
αυτή έκθεση θα πρέπει να περιλαμβάνει ιδιαίτερα 
δεδομένα για τους μισθούς, το χρόνο εργασίας, τις 
συνθήκες απασχόλησης, την ηλικία, την ειδίκευση, την 
προστασία της εργασίας και της υγείας, την εξέλιξη της 
αγοράς εργασίας και την κοινωνική ασφάλιση. 
3.3. Ουσιαστικός στόχος ενός νέου προσανατολι­
σμού της κοινής γεωργικής πολιτικής θα πρέπει να 
είναι η δημιουργία ανθεκτικών για μακρό διάστημα 
παραγωγικών διαρθρώσεων και επιχειρηματικών μονά­
δων, ώστε να τηρείται έτσι η προϋπόθεση της εξασφάλι­
σης σταθερών και ανθρώπινων θέσεων εργασίας για 
τους εργαζόμενους στη γεωργία και στην πρώτη 
μεταποιητική φάση. 
3.4. Κατάλληλα μέτρα προώθησης της εκπαίδευσης 
και της ειδίκευσης πρέπει να δώσουν στους εργαζομέ­
νους στη γεωργία τη δυνατότητα, να ανταποκριθούν 
στις απαιτήσεις, που αυξήθηκαν λόγω της τεχνολογι­
κής εξέλιξης, στον τομέα της παραγωγής και μεταποίη­
σης — ιδίως στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και της 
βιοτεχνολογίας. Παράλληλα τα κοινοτικά όργανα και 
οι εθνικές κυβερνήσεις πρέπει να παράσχουν στους 
κοινωνικούς εταίρους τη δυνατότητα, να ανταπεξέλ-
θουν στις κοινωνικές υποχρεώσεις που σχετίζονται με 
την εξέλιξη αυτή και να αναπτύξουν στον τομέα των 
συλλογικών συμβάσεων κατάλληλες δυνατότητες λύ­
σεων. 
3.5. Για τις περιφέρειες και τις ομάδες επιχειρήσεων, 
στις οποίες δεν μπορούν να εξασφαλίζονται διαρκείς 
θέσεις εργασίας στον γεωργικό τομέα, πρέπει να 
αναπτυχθούν μεσοπρόθεσμα σχέδια για τη δημιουργία δυνατοτήτων εξωγεωργικής απασχόλησης. Παράλλη­
λα πρέπει βασικά να καταβληθεί προσπάθεια για τη 
χρησιμοποίηση των δυνατοτήτων απασχόλησης που 
υπάρχουν και των νεοδημιουργούμενων στα πλαίσια 
των σχέσεων εργασίας με πλήρη απασχόληση. Εφόσον 
υπάρχουν διακρίσεις όσον αφορά την εργασία με 
μερική απασχόληση ιδίως σχετικά με την κοινωνική 
ασφάλιση των ενδιαφερόμενων αυτοί θα πρέπει να 
καταργηθούν. Ακόμη με τον τρόπο αυτό μπορεί να 
ενισχυθεί η δημιουργία θέσεων εργασίας με πλήρη 
απασχόληση. Επιπλέον πρέπει να καταβληθούν περισ­
σότερες προσπάθειες για ένα συνδυασμό εποχικών 
θέσεων εργασίας και θέσεων εργασίας στον επόμενο 
τομέα μεταποίησης. 
3.6. Για τους εργαζόμενους που πλήττονται από τα 
αναντιρρήτως αναγκαία κοινοτικά μέτρα γεωργικών 
μεταρρυθμίσεων, πρέπει να αποφασισθεί σε κοινοτικό 
επίπεδο χωρίς καθυστέρηση ένα σύστημα προσαρμο­
στικών ενισχύσεων. Ένα τέτοιο πρόγραμμα κοινωνι­
κών συναφών μέτρων πρέπει να περιλαμβάνει: 
α) τη δημιουργία πρόσθετων θέσεων εργασίας· 
β) μέτρα ειδίκευσης και μετεκπαίδευσης· 
γ) ρυθμίσεις για πρόωρη συνταξιοδότηση. 
Σχετικά η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι τα οικονομικά 
μέσα που απαιτούνται για το σκοπό αυτό — τα οποία 
άλλωστε θα αποτελούν ένα ανεπαίσθητο κλάσμα των 
κεφαλαίων που χρησιμοποιήθηκαν άλλοτε για την 
οργάνωση των γεωργικών αγορών — θα πρέπει να 
διατεθούν για λόγους κοινωνικής ισορροπίας κατά 
προτεραιότητα και ως «υποχρεωτικές πιστώσεις του 
προϋπολογισμού ». 
3.7. Η ΟΚΕ καλεί περαιτέρω τα κοινοτικά όργανα να 
θεσπίσουν μια στενότερη συνεργασία των εθνικών 
οργανισμών κοινωνικών ασφαλίσεων στον τομέα της 
προστασίας κατά ατυχημάτων και εργασίας και να 
εκδώσουν ενιαίες κοινοτικές διατάξεις για την ασφά­
λεια της εργασίας και την πρόληψη των ατυχημάτων. 
Από κοινού με τους κοινωνικούς εταίρους πρέπει να 
επιδιώξουν την κατάρτιση και εναρμόνιση του νόμου 
περί προστασίας από τις απολύσεις των εργαζομένων 
στη γεωργία. Η ΟΚΕ ζητεί για το σκοπό αυτό να 
χρησιμοποιούν περισσότερο την Ισομερή Επιτροπή για 
τα κοινωνικά προβλήματα των εργαζομένων στη 
γεωργία. 
3.8. Επιπλέον τα κοινοτικά όργανα θα πρέπει με 
κατάλληλα μέτρα να φροντίσουν, ώστε λόγω του νέου 
προσανατολισμού της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής 
αναγκαίες αναδιαρθρώσεις, ορθολογικές οργανώσεις 
και μειώσεις του επιχειρηματικού κόστους να μην 
εφαρμοσθούν εις βάρος της υγείας των εργαζόμενων, 
της ασφάλειας στη θέση εργασίας και της ενδοεπιχει-
ρηματικής αλληλεγγύης. 
3.9. Οι αυξανόμενες απαιτήσεις για ειδίκευση στη 
γεωργική εργασία θα μπορούν μελλοντικά να πληρού­
νται όλο και σε μικρότερη έκταση. Συνεπώς είναι 
απαραίτητο ένα κοινοτικό πρόγραμμα για την ανάπτυ­
ξη της απασχόλησης καθόλη τη διάρκεια του έτους: Το 
πρόγραμμα αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει: 
α) διάθεση πιστώσεων για τη διαφοροποίηση της 
γεωργικής παραγωγής με σχέδια απασχόλησης· 
β) ενισχύσεις για την σύσταση γεωργικών βοηθητικών 
επιχειρηματικών υπηρεσιών εφόσον αποδεικνύεται 
η τήρηση ανθρώπινων ελάχιστων όρων εργασίας· 
γ) κατάλληλα μέτρα ειδίκευσης σε περιφέρειες όπου 
υπάρχουν περίοδοι περιορισμένης απασχόλησης. 
18. 8. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 207/45 
Θα ήταν επιθυμητή σχετικά μια γεωργική συμβουλευτι­
κή υπηρεσία που θα εξασφαλίζει θέσεις εργασίας. Για 
το σκοπό αυτό η Κοινότητα θα μπορούσε να εφαρμόσει 
ένα πρότυπο σχέδιο. 
4. Τελικές παρατηρήσεις 
Η ΟΚΕ έχει συνείδηση του γεγονότος ότι μια γεωργική 
πολιτική που προσανατολίζεται σχεδόν αποκλειστικά 
προς τους γεωργούς που εργάζονται για ίδιο λογαρια­
σμό — όπως παρατηρήθηκε στις περασμένες δεκαετίες 
— μπορούσε να μεταβληθεί μόνο με μεγάλες δυσχέρειες 
Βρυξέλλες, 22 Μαΐου 1986. για να ληφθούν με τρόπο υπόψη οι κοινωνικές 
συνέπειες της. Εντούτοις θεωρεί ότι, και για την 
αυστηρότερη τήρηση της συνθήκης για την ίδρυση της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας είναι αναπόφευκτο, κατά τη 
διάρκεια των επικειμένων μεταρρυθμιστικών μέτρων, 
να προταθούν από την Επιτροπή και να αποφασισθούν 
από το Συμβούλιο αμέσως τα μέτρα ενίσχυσης των 
εργαζομένων στη γεωργία και στην πρώτη μεταποιητι­
κή φάση που συνοψίζονται εδώ. Με τον τρόπο αυτό 
αυξάνεται και η αποδεκτικότητα της ευρωπαϊκής 
γεωργικής πολιτικής εκ μέρους των καταναλωτών και 
των φορολογουμένων. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR