B4-0375, 0376, 0442 και 0443/97

Ψήφισμα σχετικά με μια ολοκληρωμένη πολιτική προσαρμοσμένη στην ιδιαιτερότητα των νησιωτικών περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα άρθρα 130Α έως 130ΣΤ της Συνθήκης περί ιδρύσεως της ΕΚ στα οποία ορίζεται ο στόχος της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής,

- έχοντας υπόψη τα πορίσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Ρόδου (Δεκέμβριος 1988) στα οποία αναγνωρίζονται τα ιδιαίτερα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα των νησιωτικών περιοχών,

- έχοντας υπόψη τα πορίσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τορίνο (Μάρτιος 1996) και ιδίως την απόφαση εγγραφής του ζητήματος των νησιωτικών περιοχών στην ημερήσια διάταξη της ΔΔ,

- έχοντας υπόψη τα υπομνήματα που κατέθεσαν αντιστοίχως η ελληνική και η ισπανική κυβέρνηση για τις νησιωτικές περιοχές στο πλαίσιο της ΔΔ,

- έχοντας υπόψη την τελική διακήρυξη της Διάσκεψης ΕΚ/Περιφεριακών και Τοπικών Αρχών της ΕΕ (Οκτώβριος 1996) και ιδίως την παράγραφό της 28 (PE 219.978),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 13, παράγραφος 3, του Κανονισμού (ΕΟΚ) 2081/93 του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 1993 που τροποποιεί τον Κανονισμό (ΕΟΚ) 2052/88 σχετικά με την αποστολή των διαρθρωτικών ταμείων ((ΕΕ L 193 της 31.07.1993, σελ.5.)),

- έχοντας υπόψη την τρίτη Ευρωπαϊκή Διάσκεψη για τις Νήσους στις 16 και 17 Ιουνίου 1991,

Α. εκτιμώντας ότι οι νησιωτικές περιοχές, αν και πολύ διαφορετικές οι μεν από τις δε, παρουσιάζουν και μεταξύ τους σημαντικές διαφορές σε ό,τι αφορά την ανάπτυξή τους, καθώς επίσης και κοινά χαρακτηριστικά και ιδιαιτερότητες που τις διακρίνουν σαφώς από τις ηπειρωτικές περιοχές, όπως είναι το φυσικό ρήγμα που επιβάλλει η θάλασσα σε σχέση με την ήπειρο, ο περιορισμένος χαρακτήρας των φυσικών και των ανθρωπίνων πόρων, η στενότης των οικονομικών αγορών τους, ή ακόμη η ευαίσθητη οικολογική τους ισορροπία και πολύ συχνά η υψηλή ανεργία και το χαμηλό εισόδημα,

Β. εκτιμώντας ότι η μονιμότητα των χαρακτηριστικών που συνδέονται με τον νησιωτικό χαρακτήρα επιβάλλουν την ταυτόχρονη αντιμετώπιση - στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης - των αναγκών αυτών των περιοχών για βιώσιμη ανάπτυξη καθώς και την αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαρθρωτικές και μόνιμες αδυναμίες καθώς και η έλλειψη φυσικών πόρων (νερό, ενέργεια, ζωτικός χώρος και καλλιεργούμενες εκτάσεις) και ανθρώπινων πόρων (εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, κίνδυνος μετανάστευσης) συνιστά ένα πρόσθετο μειονέκτημα για τις νησιωτικές περιοχές,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έλλειψη κοινωνικών υποδομών (υγεία, εκπαίδευση, παιδεία) και τα προβλήματα απασχόλησης, ιδίως για τους νέους, παρεμποδίζουν τη δημογραφική εξέλιξη και συνιστούν επιπλέον μειονέκτημα για τις νησιωτικές περιοχές,

Ε. εκτιμώντας ότι η ανάγκη για ειδική μεταχείριση αυτών των περιοχών σε κοινοτικό επίπεδο αποδεικνύεται από το γεγονός ότι τα περισσότερα νησιά της Ένωσης καλύπτονται από τους διάφορους στόχους των διαρθρωτικών ταμείων,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι ο ελλιπής εφοδιασμός σε νερό αποτελεί πρόβλημα που επιδεινώνεται με την ανάπτυξη του τουρισμού όπως επίσης και η έλλειψη χώρου για την εγκατάσταση δεξαμενών και η εξάρτηση από τις κλιματικές συνθήκες,

Ζ. εκτιμώντας ότι η περιορισμένη επιφάνεια των νησιωτικών περιοχών έχει συνέπειες όχι μόνον για την ποσότητα και την ποιότητα των διαθέσιμων πρώτων υλών, αλλά περιορίζει επίσης τις δυνατότητες μεγέθυνσης των εγκατεστημένων σ' αυτές τις περιοχές επιχειρήσεων,

Η. εκτιμώντας ότι η διαπεριφερειακή και διασυνοριακή συνεργασία έχει μεγάλη σημασία για τις νησιωτικές περιοχές, όπως αποδεικνύεται π.χ. από το πρόγραμμα RECITE Ι, και τα επιμέρους έργα «COAST», «EURISLES» και «ΙΜΕDOC»,

Θ. εκτιμώντας ότι, σύμφωνα με την νομολογία του Δικαστηρίου των ΕΚ, «η διάκριση συνίσταται στο να αντιμετωπίζονται διαφορετικά καταστάσεις που είναι όμοιες, και με παρόμοιο τρόπο καταστάσεις που είναι διαφορετικές» (απόφαση της 23.01.83, υπόθεση 8/82),

1. αναγνωρίζει ότι οι νησιωτικές περιοχές παρουσιάζουν διαρθρωτικά μειονεκτήματα εξαιτίας ακριβώς του νησιωτικού τους χαρακτήρα, η μονιμότητα και η σοβαρότητα των οποίων υπονομεύουν την οικονομική και κοινωνική τους ανάπτυξη[semigr ]

2. διαπιστώνει ότι η καθυστέρηση της οικονομικής ανάπτυξης είναι συνέπεια όχι μόνο του νησιωτικού χαρακτήρα αλλά και του γεγονότος ότι δεν υπάρχει για τις περιοχές αυτές κατάλληλη πολιτική της Ένωσης[semigr ]

3. υπογραμμίζει ότι, παρά τις διαφορές μεταξύ των διαφόρων νησιωτικών περιοχών και ιδίως των μικρών νησιών, παρουσιάζουν όλες κάποιες κοινές αδυναμίες που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη με συγκεκριμένο και παρόμοιο τρόπο, βασική προϋπόθεση για την υλοποίηση του στόχου της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής σ' αυτές τις περιοχές[semigr ]

4. επιβεβαιώνει ότι η ευπάθεια του νησιωτικού ιστού απαιτεί συνεπή και οριζόντια προσέγγιση, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ευνοϊκό περιβάλλον για την βιώσιμη ανάπτυξη αυτών των περιοχών εντός της Ένωσης, επιτρέποντας με τον τρόπο αυτό να αντιμετωπισθούν οι ανισότητές τους με ειδική μεταχείριση[semigr ]

5. διαπιστώνει ότι οι μεταφορές αποτελούν ένα από τα κυριότερα προβλήματα, εφόσον η έλλειψη υποδομών αυξάνει το κόστος ζωής, δυσχεραίνει την λειτουργία του οικονομικού συστήματος και δυσκολεύει την πρόσβαση στην πληροφόρηση και την επικοινωνία[semigr ]

6. ζητεί από την Κοινότητα να συνεχίσει να συμμετέχει στη χρηματοδότηση τόσο των θαλασσίων όσο και των εναερίων μεταφορών, διαπιστώνει δε ότι η πολιτική επί των τιμών για τους καταναλωτές στον τομέα των εναερίων και θαλασσίων μεταφορών, είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη του δυναμικού των νησιωτικών περιοχών[semigr ]

7. ζητεί να εγκριθούν μέτρα πρόληψης και ενίσχυσης υπέρ των δασικών ζωνών που κατεστράφησαν γρήγορα, καθώς επίσης τον συντονισμό των εθνικών και κοινοτικών δράσεων αναδάσωσης, διότι τα δάση αντιπροσωπεύουν, για ορισμένα νησιά, σημαντική εισοδηματική πηγή μέσω του τουρισμού[semigr ]

8. επιθυμεί, η ολοκληρωμένη πολιτική να μπορεί να βοηθήσει τις νησιωτικές περιοχές και ιδίως τα μικρά νησιά να εγκαταλείψουν την εξειδίκευσή τους σε έναν δεδομένο τομέα στρέφοντας το ενδιαφέρον τους σε άλλους τομείς και τούτο χάρις στην ενεργό συμμετοχή στην ανάπτυξη και τη διάδοση των νέων τεχνολογιών και της έρευνας[semigr ]

9. καλεί την Επιτροπή να επινοήσει εναρμονισμένα αναπτυξιακά πρότυπα τα οποία θα ενθαρρύνουν συστηματικά τον εναλλακτικό τουρισμό και θα λαμβάνουν υπόψη το ευάλωτο του οικολογικού συστήματος και τον περιορισμένο χαρακτήρα των πόρων[semigr ]

10. ζητεί το συντονισμό των τομεακών πολιτικών που λαμβάνουν υπόψη την ειδική κατάσταση των νησιωτικών περιοχών[semigr ] ζητεί επίσης, αυτός ο συντονισμός να πραγματοποιείται σε συνεργασία με τις κοινοτικές, εθνικές και περιφερειακές αρχές[semigr ]

11. ζητεί, κατά συνέπεια, την έγκριση ειδικών μέτρων υπέρ των νησιωτικών περιοχών και τον συντονισμό της εφαρμογής των κοινοτικών ρυθμίσεων όταν αυτές εγκυμονούν τον κίνδυνο αρνητικής επίπτωσης για την οικονομική και κοινωνική τους ανάπτυξη, χωρίς να θίγεται η ενότητα της αγοράς και των πολιτικών της ΕΕ[semigr ]

12. ζητεί να συμπεριληφθεί στη νέα Συνθήκη, ως ρήτρα ή ως παράρτημα, ειδική δήλωση για τις νησιωτικές περιοχές, η οποία θα χρησιμεύσει ως νομική βάση για την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης πολιτικής που θα λαμβάνει υπόψη τα ειδικά προβλήματα των νησιωτικών περιοχών και θα διασφαλίζει την ολοκλήρωσή τους υπό παρόμοιες συνθήκες με εκείνες που ισχύουν για τον ηπειρωτικό ευρωπαϊκό χώρο[semigr ]

13. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Διακυβερνητική Διάσκεψη, το Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, τις αρχές των νησιωτικών περιοχών και στην Διάσκεψη των Θαλασσίων Περιοχών της Περιφέρειας της Κοινότητας.