Οι πολιτικές της ΕΕ για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις ενθαρρύνουν τα κράτη μέλη να λάβουν περαιτέρω μέτρα προκειμένου να εφαρμόσουν τα κριτήρια για τις πράσινες συμβάσεις τουλάχιστον στο 50 % των δημόσιων προσκλήσεων υποβολής προσφορών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμβάλλει στην αύξηση της χρήσης των δημόσιων συμβάσεων ως στρατηγικό εργαλείο για τη στήριξη της προστασίας του περιβάλλοντος.

Μέσω των πράσινων δημόσιων συμβάσεων (ΠΔΣ) οι δημόσιες αρχές ενθαρρύνονται να προμηθεύονται αγαθά και υπηρεσίες με μειωμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους σε σύγκριση με παρόμοια αγαθά και υπηρεσίες τα οποία θα προμηθεύονταν σε άλλη περίπτωση.

Η συνολική αξία των δημόσιων συμβάσεων στην ΕΕ ανέρχεται περίπου σε 1,8 τρισ. EUR (περίπου 14 % του ΑΕΠ). Σημαντικό μέρος αυτού του ποσού διατίθεται σε τομείς με υψηλό περιβαλλοντικό αντίκτυπο όπως οι κατασκευές και οι μεταφορές. Ως εκ τούτου, οι ΠΔΣ μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων των δημόσιων δαπανών για το περιβάλλον και να υποστηρίξουν τις βιώσιμες καινοτόμες επιχειρήσεις. Η Επιτροπή έχει προτείνει κριτήρια για τις ΠΔΣ της ΕΕ.

Περιβαλλοντική χρηματοδότηση και επενδύσεις

Σύμφωνα με τους κανόνες των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ), τα κράτη μέλη πρέπει να προωθούν το περιβάλλον και το κλίμα στις χρηματοδοτικές στρατηγικές και στα προγράμματά τους για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, την αγροτική ανάπτυξη και τη θαλάσσια πολιτική.

Η επίτευξη των στόχων βιωσιμότητας προϋποθέτει την κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών πηγών χρηματοδότησης. Από την πλευρά της, η Επιτροπή ενέκρινε σχέδιο δράσης τον Μάρτιο του 2018 για τη χρηματοδότηση της αειφόρου ανάπτυξης. Η αποδοτική χρήση των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων, όχι μόνο μέσω του επαρκούς προγραμματισμού αλλά και κατά τη διάθεση των πόρων, είναι ουσιαστική για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων και την ενσωμάτωσή τους σε άλλους τομείς πολιτικής. Το επενδυτικό σχέδιο Juncker για την Ευρώπη (το «σχέδιο Juncker») επίσης στηρίζει έργα στους τομείς του περιβάλλοντος και της αποδοτικής χρήσης των πόρων, κυρίως μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), το οποίο παρέχει εγγύηση πρώτης ζημίας που επιτρέπει στην ΕΤΕπ να επενδύει σε περισσότερα —και, συχνά, υψηλότερου κινδύνου— έργα. Το πρόγραμμα LIFE+ παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την προετοιμασία της ανάπτυξης καινοτόμων έργων στον περιβαλλοντικό τομέα και τη συγκέντρωση της απαιτούμενης ιδιωτικής και δημόσιας χρηματοδότησης.





5.Ενίσχυση της περιβαλλοντικής διακυβέρνησης

Ο ΣΒΑ 16 αποβλέπει στην παροχή πρόσβασης στη δικαιοσύνη και την οικοδόμηση αποτελεσματικών και υπεύθυνων θεσμών χωρίς αποκλεισμούς σε όλα τα επίπεδα. Ο ΣΒΑ 17 αποβλέπει στη βελτίωση της εφαρμογής, του συντονισμού και της συνεκτικότητας των πολιτικών, στην προώθηση των επιστημών, της τεχνολογίας και της καινοτομίας, στη δημιουργία εταιρικών σχέσεων και στην καθιέρωση μετρήσεων της προόδου.

Η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της που συνόδευε τις εκθέσεις των χωρών σχετικά με τη διαδικασία επισκόπησης της εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής για το 2017, προσδιόρισε πέντε αιτίες για τις προκλήσεις σε επίπεδο εφαρμογής στα κράτη μέλη της ΕΕ:

1.μη αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ τοπικών, περιφερειακών και εθνικών αρχών·

2.έλλειψη διοικητικής ικανότητας και ανεπαρκής χρηματοδότηση·

3.έλλειψη γνώσεων και δεδομένων·

4.ανεπαρκείς μηχανισμοί διασφάλισης της συμμόρφωσης· και

5.έλλειψη ενσωμάτωσης και συνοχής των πολιτικών.

Τα παραπάνω, όπως και οι νομικές απαιτήσεις που ισχύουν για την περιβαλλοντική διακυβέρνηση, εξετάζονται στην έκθεση της κάθε χώρας.

Η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο «Ενέργειες της ΕΕ για τη βελτίωση της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης και διακυβέρνησης» και δημιούργησε μια συνεργατική πλατφόρμα («Φόρουμ για την περιβαλλοντική συμμόρφωση και διακυβέρνηση») στο πλαίσιο της οποίας τα κράτη μέλη συνεργάζονται για την αντιμετώπιση αυτών των οριζόντιων προκλήσεων. Η Επιτροπή έθεσε επίσης σε εφαρμογή σχέδιο με τίτλο «Development of an assessment framework on environmental governance in EU Member States (Ανάπτυξη πλαισίου αξιολόγησης για την περιβαλλοντική διακυβέρνηση στα κράτη μέλη της ΕΕ). Στοιχεία που συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο του εν λόγω σχεδίου χρησιμοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων πηγών, για την τεκμηρίωση της συγκεκριμένης ενότητας του πλαισίου πολιτικής.

Πληροφορίες, δημόσια συμμετοχή και πρόσβαση στη δικαιοσύνη

Οι πολίτες μπορούν να προστατεύσουν πιο αποτελεσματικά το περιβάλλον αν μπορούν να βασιστούν στους τρεις «πυλώνες» της σύμβασης Aarhus: