EL
ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ  ΤΡΑΠΕΖΑΣ
της 10ης Οκτωβρίου  2002
κατόπιν  αιτή µατος  της Τράπεζας  της Ελλάδος  αναφορικά  µε σχέδιο  διάταξης  νόµου για την
προστασία  των τραπεζογρα µµατίων  ευρώ  
(CON/2002/26)
1. Στις 23 Αυγούστου  2002 η Ευρωπαϊκή  Κεντρική  Τράπεζα  (ΕΚΤ ) έλαβε  αίτηµα της Τράπεζας
της Ελλάδος  να εκφέρει  τη γνώµη της αναφορικά  µε σχέδιο  διάταξης  νόµου για την προστασία
των τραπεζογρα µµατίων  ευρώ  («σχέδιο  διάταξης  νόµου»). Στην  έκδοση  της παρούσας  γνώµης
ελήφθησαν  υπόψη  τα αναθεωρη µένα κείµενα του σχεδίου  διάταξης  νόµου και της αιτιολογικής
έκθεσης , τα οποία  η ΕΚΤ  έλαβε  στις 3 Οκτωβρίου  2002. 
2. Η αρµοδιότητα  της ΕΚΤ  να διατυπώνει  τη γνώµη της βασίζεται  στο άρθρο  105 παράγραφος  4,
δεύτερη  περίπτωση , της συνθήκης  για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας  και στο άρθρο  2
παράγραφος  1, πρώτη  περίπτωση , της απόφασης  98/415/ ΕΚ του Συµβουλίου  της 29ης Ιουνίου
1998 σχετικά  µε τη διαβούλευση  της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  µε τις εθνικές  αρχές  για
τα σχέδια  νοµοθετικών  διατάξεων1, δεδοµένου ότι το σχέδιο  διάταξης  νόµου αφορά  τη νοµική
προστασία  των τραπεζογρα µµατίων  ευρώ . Η παρούσα  γνώµη εκδόθηκε  από το διοικητικό
συµβούλιο  της ΕΚΤ , σύµφωνα  µε το άρθρο  17.5, πρώτη  πρόταση , του εσωτερικού  κανονισ µού
της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας2.
3. Σύµφωνα  µε την αιτιολογική  έκθεση , ο σκοπός  του σχεδίου  διάταξης  νόµου, το οποίο
πραγ µατεύεται  την προστασία  των τραπεζογρα µµατίων  ευρώ  θεσπίζοντας  κανόνες  για την
αναπαραγωγή  και ανταλλαγή  τους, είναι  διττός . Με αυτό  επιδιώκεται , αφενός , η κάλυψη  του
κενού  που δηµιουργήθηκε  στην  ελληνική  νοµοθεσία  µετά την κατάργηση  των διατάξεων
σχετικά  µε την προστασία  των εθνικών  τραπεζογρα µµατίων , αφετέρου , η προσαρ µογή της
ελληνικής  νοµοθεσίας  στην  κοινοτική  νοµοθεσία . Ειδικότερα , το σχέδιο  διάταξης  νόµου
αντανακλά  τις ρυθµίσεις  της απόφασης  ΕΚΤ /2001/7 της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  της
30ής Αυγούστου  2001 σχετικά  µε τις ονοµαστικές  αξίες , τις προδιαγραφές , την αναπαραγωγή ,
                                                     
1 ΕΕ L 189 της 3.7.1998, σ. 42.
2 ΕΕ L 125 της 19.5.1999, σ. 34.
2την ανταλλαγή  και την απόσυρση  των τραπεζογρα µµατίων  ευρώ3, όπως  τροποποιείται  µε την
απόφαση  ΕΚΤ /2001/144.
4. Οι παράγραφοι  1 έως 3 του σχεδίου  διάταξης  νόµου, ευθυγρα µµιζόµενες προς  το άρθρο  2
παράγραφος  1 της απόφασης  ΕΚΤ /2001/7, διασφαλίζουν  ότι η προστασία  του δικαιώ µατος
πνευ µατικής  ιδιοκτησίας  της ΕΚΤ  επί των τραπεζογρα µµατίων  ευρώ  στην  Ελλάδα  δεν
υπόκειται  σε κανένα  χρονικό  περιορισ µό και ότι το εν λόγω  δικαίω µα ασκεί  η Τράπεζα  της
Ελλάδος  για λογαριασ µό της ΕΚΤ . Η ΕΚΤ  επικροτεί  τις εν λόγω  ρυθµίσεις , καθώς  συνάδουν
προς  το περιεχό µενο της σύστασης  ΕΚΤ /1998/7 της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  της 7ης
Ιουλίου  1998 σχετικά  µε τη λήψη  ορισµένων  µέτρων  για την ενίσχυση  της νοµικής προστασίας
των τραπεζογρα µµατίων  και κερµάτων  σε ευρώ5, η οποία  ορίζει  πως τα κράτη  µέλη «πρέπει  να
διασφαλίσουν  ότι τα σχέδια  των τραπεζογρα µµατίων  τυγχάνουν  νοµικής προστασίας  σε ό,τι
αφορά  την πνευµατική  ιδιοκτησία »6. 
5. Η παράγραφος  1 του σχεδίου  διάταξης  νόµου ορίζει  ότι «To δικαίω µα της πνευµατικής
ιδιοκτησίας  επί των τραπεζογρα µµατίων  Ευρώ , όπως  αυτά  καθορίζονται  από τις εκάστοτε
ισχύουσες  διατάξεις , το οποίο  ανήκει  στην  Ευρωπαϊκή  Κεντρική  Τράπεζα , ασκείται  εντός  της
ελληνικής  επικράτειας  από την Τράπεζα  της Ελλάδος  για λογαριασ µό της Ευρωπαϊκής
Κεντρικής  Τράπεζας  και δεν υπόκειται  σε κανένα  χρονικό  περιορισ µό». Η ΕΚΤ  προτείνει  να
διασαφηνιστεί  ότι και η ίδια εξακολουθεί  να έχει τη δυνατότητα  άσκησης  του δικαιώ µατος της
πνευ µατικής  ιδιοκτησίας  επί των τραπεζογρα µµατίων  ευρώ  εντός  της ελληνικής  επικράτειας . Η
ΕΚΤ  επικροτεί , επίσης , την περιεχό µενη στο αναθεωρη µένο κείµενο της αιτιολογικής  έκθεσης
αναφορά  στη σύµβαση  περί κατάρτισης  προκαταρκτικών  σχεδίων  για τα τραπεζογρα µµάτια
ευρώ , η οποία  υπεγράφη  µεταξύ  του Ευρωπαϊκού  Νοµισµατικού  Ιδρύµατος (ΕΜΙ) και του
δηµιουργού  των επιλεγέντων  σχεδίων  στα πλαίσια  του πανευρωπαϊκού  διαγωνισ µού που
διοργάνωσε  το ΕΜΙ, το 1996, για την κατάρτιση  των σχεδίων  της σειράς  των
τραπεζογρα µµατίων  ευρώ , και από την οποία  απορρέει  το δικαίω µα πνευµατικής  ιδιοκτησίας
της ΕΚΤ . ∆υνά µει της εν λόγω  σύµβασης , το δικαίω µα πνευµατικής  ιδιοκτησίας  επί των
σχεδίων  των τραπεζογρα µµατίων  ευρώ  ανήκει  στην  ΕΚΤ , όπως  αναφέρεται  στο άρθρο  2
παράγραφος  1 της απόφασης  ΕΚΤ /2001/7. 
6. Προς  διασφάλιση  της προστασίας  του δικαιώ µατος πνευµατικής  ιδιοκτησίας  επί των
τραπεζογρα µµατίων  ευρώ , η Τράπεζα  της Ελλάδος  εξουσιοδοτείται , µε την παράγραφο  1 του
σχεδίου  διάταξης  νόµου, να ασκεί  το εν λόγω  δικαίω µα της ΕΚΤ  και, κατά  συνέπεια , να
προβαίνει  στη λήψη  µέτρων , συµπεριλα µβανο µένης της προσφυγής  στη δικαιοσύνη , σε
περίπτωση  προσβολής  του δικαιώ µατος αυτού . Η ΕΚΤ  επικροτεί  την ως άνω εξουσιοδότηση
της Τράπεζας  της Ελλάδος , ρύθµιση η οποία  άλλωστε  συνάδει  προς  την αποκεντρω µένη
                                                     
3 ΕΕ L 233 της 31.8.2001, σ. 55.
4 ΕΕ L 5 της 9.1.2002, σ. 26.
5 ΕΕ C 11 της 15.1.1999, σ. 13.
6 Άρθρο  3.
3προσέγγιση  που προβλέπεται  στο άρθρο  1 της κατευθυντήριας  γραµµής ΕΚΤ /1999/3 της
Ευρωπαϊκής  Κεντρικής  Τράπεζας  της 7ης Ιουλίου  1998 σχετικά  µε ορισµένες διατάξεις  που
αφορούν  τα τραπεζογρα µµάτια ευρώ , όπως  τροποποιήθηκε  στις 26 Αυγούστου  19997.
Σύµφωνα  µε το άρθρο  1 παράγραφος  1 της κατευθυντήριας  γραµµής ΕΚΤ /1999/3, οι εθνικές
κεντρικές  τράπεζες  (ΕθνΚΤ ) υποχρεούνται  να λαµβάνουν  κάθε  απαραίτητο  και σκόπι µο µέτρο,
στα πλαίσια  των οικείων  εθνικών  νοµικών  συστη µάτων , προκει µένου να διασφαλίζουν  τη µη
προσβολή  του δικαιώ µατος πνευµατικής  ιδιοκτησίας  της ΕΚΤ  επί των σχεδίων  των
τραπεζογρα µµατίων  ευρώ . Επιπλέον , το άρθρο  1 παράγραφος  2 υποχρεώνει  τις ΕθνΚΤ , στην
αντίληψη  των οποίων  υποπίπτουν  περιπτώσεις  µη νόµιµης αναπαραγωγής  τραπεζογρα µµατίων
ευρώ  εντός  της οικείας  επικράτειας , να προβαίνουν  στην  άµεση λήψη  µέτρων , προκει µένου να
διασφαλίζουν  την παύση  της αναπαραγωγής  και την απόσυρση  των όποιων  αντιγράφων
παρήχθησαν  κατ αυτόν  τον τρόπο , και να ενηµερώνουν  αµελλητί  την ΕΚΤ . 
7. Η ΕΚΤ  λαµβάνει  υπόψη  της ότι µε την παράγραφο  4 του σχεδίου  διάταξης  νόµου εισάγονται
ποινικές  κυρώσεις  για τη φθορά  και την αποκοπή  τµήµατος των τραπεζογρα µµατίων  ευρώ .
Κατά  τους όρους  της ίδιας  παραγράφου , η καθ οιονδήποτε  τρόπο  φθορά , και δη η
πραγ µατοποιού µενη µε διάφορα  µέσα αλλοίωση , ή η αποκοπή  τµήµατος των
τραπεζογρα µµατίων  ευρώ  ανάγεται  σε ποινικό  αδίκη µα, το οποίο  επισύρει  ποινή  φυλάκισης
από έναν µέχρι έξι µήνες ή χρηµατική  ποινή  τουλάχιστον  500 ευρώ . Τα φθαρ µένα ή ελλιπή
τραπεζογρα µµάτια ευρώ  παραδίδονται  στην  Τράπεζα  της Ελλάδος . Η διαδικασία  ανταλλαγής
φθαρ µένων  ή ελλιπών  τραπεζογρα µµατίων  συνάδει  προς  τους κανόνες  που καθορίζονται  στο
άρθρο  3 παράγραφος  3 της απόφασης  ΕΚΤ /2001/7. Πάντως , οι ελληνικές  αρχές  καλούνται  να
εφαρ µόσουν  τις διατάξεις  που καθορίζονται  στην  παράγραφο  4 του σχεδίου  διάταξης  νόµου,
κατά  τρόπο  που να µη δυσχεραίνει  την αποδοχή  των τραπεζογρα µµατίων  ευρώ .
8. Η ΕΚΤ  βεβαιώνει  ότι δεν αντιτίθεται  στη δηµοσιοποίηση  της παρούσας  γνώµης από τις
αρµόδιες  εθνικές  αρχές , κατά  την κρίση  τους.
Φρανκφούρτη , 10 Οκτωβρίου  2002.
Ο πρόεδρος  της ΕΚΤ
[υπογραφή ]
Willem F. DUISENBERG
                                                     
7 ΕΕ L 258 της 5.10.1999, σ. 32.