Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόγραμμα Tacis - Τεχνική βοήθεια στην Κοινοπολιτεία των Ανεξάρτητων Κρατών και τη Μογγολία»

(98/C 214/22)

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, αποφάσισε στις 10 Ιουλίου 1997 να καταρτίσει γνωμοδότηση σχετικά με το «Πρόγραμμα Tacis - Τεχνική βοήθεια στην Κοινοπολιτεία των Ανεξάρτητων Κρατών και τη Μογγολία».

Η ΟΚΕ, στη σύνοδο ολομέλειάς της 29ης και 30ής Οκτωβρίου αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 23, παράγραφος 3, του Εσωτερικού της Κανονισμού, να προβεί στην κατάρτιση γνωμοδότησης.

Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του, στις 15 Απριλίου 1998 (Εισηγητής: ο κ. Hamro-Drotz).

Κατά τη διάρκεια της 354ης συνόδου ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 29ης Απριλίου), η ΟΚΕ υιοθέτησε με 90 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 1 αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

«Tacis» σημαίνει «Technical Assistance to the Commonwealth of Independent States» (Πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας στην Κοινοπολιτεία των Ανεξάρτητων Κρατών) και είναι ένα πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας της ΕΕ προς τα νέα ανεξάρτητα κράτη της Ανατολικής και Νότιας Ευρώπης και την Μογγολία.

Τα δώδεκα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (ΝΑΚ) είναι: Ρωσική Ομοσπονδία, Ουκρανία, Καζακστάν, Λευκορωσία, Ουζμπεκιστάν, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία, Αρμενία, Μολδαβία, Κιργισία, Τουρκμενιστάν, Τατζικιστάν. Η Μογγολία εντάχθηκε στο πρόγραμμα από το 1993. Τα τρία κράτη της Βαλτικής είχαν ενταχθεί το 1991, αλλά από το 1992 εντάχθηκαν στο πρόγραμμα Phare.

Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αποτελεί κύριο στοιχείο της δράσης της ΟΚΕ, η οποία είχε καταρτίσει προηγουμένως αρκετές γνωμοδοτήσεις και εκθέσεις σχετικά με τις σχέσεις της ΕΕ με τη Ρωσία και τα άλλα ΝΑΚ, οι οποίες ελήφθησαν υπόψη στην παρούσα γνωμοδότηση, χωρίς άμεση αναφορά σε αυτές.

Στο παράρτημα Α της γνωμοδότησης περιλαμβάνονται γενικές πληροφορίες για το πρόγραμμα Tacis.

2. Συμπεράσματα

Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της παρούσας γνωμοδότησης, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ζήτησε κυρίως από τους διάφορους φορείς των ΝΑΚ που εμπλέκονται στο πρόγραμμα Tacis να απαντήσουν σε ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με το πρόγραμμα και την εφαρμογή του στη χώρα τους. Εκπρόσωποι των διαφόρων μονάδων που ερωτήθηκαν κλήθηκαν να συμμετάσχουν σε ακρόαση που διοργάνωσε η ΟΚΕ τον Ιανουάριο του 1998 στις Βρυξέλλες. Επίσης η ΟΚΕ προέβη στη διεξαγωγή έρευνας για το πρόγραμμα Tacis στις κυριότερες κοινωνικές οργανώσεις που δρουν στο εσωτερικό της ΕΕ.

Τα αποτελέσματα των εργασιών αυτών, που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα Β και Γ, ελήφθησαν υπόψη στα συμπεράσματα και στις συστάσεις της ΟΚΕ που ακολουθούν.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θεωρεί ότι:

- έως σήμερα οι στόχοι που έχουν τεθεί στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis έχουν υλοποιηθεί ως ένα βαθμό, κυρίως όσον αφορά την υποστήριξη των ΝΑΚ κατά τη μετάβασή τους στην οικονομία της αγοράς, καθώς και κατά τη διαδικασία ανάπτυξης μιας δημοκρατικής κοινωνίας. Ωστόσο, η ΟΚΕ γνωρίζει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει επικρίνει σοβαρά το Tacis (όπως και το Phare) για το 1996, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αρνείται να εγκρίνει τις δαπάνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά το 1996 μέχρις ότου εξακριβωθεί η χρήση των πόρων που αφορούν αυτά τα προγράμματα βοήθειας 7

- τα ΝΑΚ θα μπορέσουν να υλοποιήσουν τους στόχους που έχουν τεθεί εάν τύχουν πλήρους υποστήριξης όχι μόνο από την ΕΕ και τα κράτη μέλη, αλλά και από άλλες χώρες καθώς και από τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα 7

- κατά τα τελευταία έτη, το πρόγραμμα Tacis θα εξακολουθήσει να διαδραματίζει πρωταρχικό ρόλο στην ανάπτυξη των σχέσεων ΕΕ/ΝΑΚ, ιδιαίτερα όσον αφορά την εφαρμογή των Συμφωνιών Εταιρικών Σχέσεων και Συνεργασίας (ΣΕΕΣ) και την συνεκτίμηση των δράσεων που η ΕΕ αναπτύσσει στην Κεντρική Ευρώπη υπέρ της διεύρυνσης. Το πρόγραμμα Tacis πρέπει να επικεντρωθεί στην υλοποίηση των στόχων που τέθηκαν στο πλαίσιο των ΣΕΕΣ 7

- η προπαρασκευαστική φάση του νέου κανονισμού Tacis, που έχει ήδη ξεκινήσει, παρέχει στην ΕΕ τη δυνατότητα ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και ΝΑΚ, δυνατότητα που πρέπει να αξιοποιηθεί έτσι ώστε ο εν λόγω κανονισμός να μπορέσει να τεθεί σε εφαρμογή από τις αρχές του έτους 2000.

3. Συστάσεις

Είναι βάσιμη η παρούσα κατανομή των προγραμμάτων Tacis σε εθνικά προγράμματα, σε πολυμερή προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας και σε προγράμματα χρηματοδοτικών διευκολύνσεων. Συνεπώς, η ΟΚΕ προβαίνει σε μια σειρά συστάσεων σχετικά με τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του σημερινού προγράμματος Tacis και ιδιαίτερα του νέου υπό προετοιμασία κανονισμού Tacis, δηλαδή:

3.1. Οι τομεακοί στόχοι του προγράμματος Tacis (κυρίως στους τομείς της ενέργειας και της γεωργίας), πρέπει να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια και να επισημανθούν τα κύρια σημεία. Στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis πρέπει να συνεχιστεί η προσπάθεια για τον όσο το δυνατό σαφέστερο προσδιορισμό των πολιτικών, οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων. Κατά την προπαρασκευαστική φάση του προγράμματος Tacis πρέπει επίσης να εκτιμηθούν οι συνέπειες των διαφόρων σχεδίων κυρίως όσον αφορά την απασχόληση.

Εφεξής, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί, στο πλαίσιο του Tacis, στην χρηματοδότηση της προώθησης μιας βιώσιμης οικονομίας και των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στις εν λόγω χώρες, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ σε διεθνές επίπεδο και του παραγωγικού τομέα, στην βελτίωση της συνεχούς κατάρτισης και της τεχνογνωσίας, με τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και την επίτευξη αποτελεσματικής νομοθεσίας καθώς και με την ανάπτυξη σε μεγάλη κλίμακα των υποδομών, των δικτύων επικοινωνιών και του γεωργικού τομέα.

Παράλληλα, η δράση του προγράμματος Tacis πρέπει να προωθεί μια διαδικασία μεταρρύθμισης που να βασίζεται στις αρχές της κοινωνίας των πολιτών, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Για να είναι λειτουργική η οικονομία, απαιτείται υγιής αγορά εργασίας και αποτελεσματικός κοινωνικός διάλογος τόσο μεταξύ των ανεξάρτητων και αντιπροσωπευτικών κύκλων συμφερόντων, π.χ. μεταξύ οικονομικών εταίρων, μισθωτών, γεωργών, όσο και μεταξύ αυτών των ομάδων με τις δημόσιες αρχές. Χάρη στο πρόγραμμα Tacis, οι εν λόγω χώρες οφείλουν να δημιουργήσουν και να αναπτύξουν τις δομές αυτές καθώς και την τεχνογνωσία και την τριμερή προσέγγιση.

Ενδείκνυται η μελέτη για τη δημιουργία ξεχωριστού προγράμματος όσον αφορά την πυρηνική ασφάλεια, ανεξαρτήτως του προγράμματος Tacis, προκειμένου να διασφαλιστεί η πλέον αποτελεσματική διαχείριση μιας δραστηριότητας που είναι ιδιαίτερα σημαντική και απαιτεί σημαντικούς πόρους.

3.2. Κατά συνέπεια πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στα πολυμερή περιφερειακά προγράμματα, προκειμένου να ενισχυθεί ευρέως η συνεργασία μεταξύ των ΝΑΚ καθώς και μεταξύ των ΝΑΚ και των γειτονικών τους χωρών. Η ίδια απαίτηση πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη στη διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ προς τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.

Οι δράσεις που πραγματοποιούνται, αφενός, στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis (προγράμματα CBC) όσον αφορά τη διασυνοριακή συνεργασία και, αφετέρου, στις παραμεθόριες ζώνες, είναι σημαντικές, αλλά απαιτούνται βελτιώσεις στη διαχείριση των δράσεων αυτών καθώς και στο συντονισμό των προγραμμάτων προκειμένου να υλοποιηθούν οι στόχοι τους. Επίσης ενδείκνυται η απλοποίηση των διαδικασιών που αφορούν τη συγχρηματοδότηση των διαφόρων προγραμμάτων (Tacis, Interreg και Phare).

3.3. Οι συστάσεις, που αφορούν τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του προγράμματος Tacis και περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής, είναι γενικά ορθές. H OKE επισημαίνει με ικανοποίηση ότι η Επιτροπή έχει ήδη προβεί στη λήψη των κατάλληλων μέτρων και στον καθορισμό των σχετικών κατευθύνσεων. Οι ελλείψεις που έχουν διαπιστωθεί θα πρέπει να καλυφθούν το αργότερο έως τη θέση σε ισχύ του νέου κανονισμού.

Απαιτείται συνεπώς η απλούστευση και ο εκσυγχρονισμός της διαχείρισης του προγράμματος Tacis. Γενικά, η μεταρρύθμιση αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί με βάση το παράδειγμα του προγράμματος Phare. Γι αυτό πρέπει να καταπολεμηθούν οι άσκοπες γραφειοκρατικές διαδικασίες, η επικάλυψη έργου και ο κακός συντονισμός ορισμένων εργασιών. Οι απόψεις των οικονομικών και κοινωνικών φορέων της ΕΕ και των κρατών μελών πρέπει να αξιοποιηθούν εάν η ΕΕ επιδιώκει την αποτελεσματική εφαρμογή του προγράμματος Tacis. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να επωφεληθούν από τις γνωμοδοτήσεις αυτές και να συνεκτιμήσουν τις απόψεις και τις προτεραιότητες των διαφόρων παραγόντων των ΝΑΚ.

3.4. Πρέπει δε να αποδοθούν περισσότερες ευθύνες στα ΝΑΚ για τη διαχείριση του προγράμματος Tacis. Πρέπει επίσης να ενισχυθεί η παρουσία της Επιτροπής στις χώρες αυτές, κυρίως μέσω των νέων γραφείων Tacis, και να αναπτυχθούν νέες διοικητικές διαδικασίες ανάλογα με το επίπεδο ανάπτυξης και προετοιμασίας κάθε ενδιαφερόμενης χώρας.

Όσον αφορά την επιλογή των σχεδίων που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis, πρέπει να ενθαρρυνθεί το πνεύμα πρωτοβουλίας στα ΝΑΚ, ώστε η βοήθεια να κατευθυνθεί σε σχέδια που θεωρούνται ουσιαστικά από την ενδιαφερόμενη χώρα. Επίσης πρέπει πραγματοποιηθούν προσπάθειες προκειμένου να αξιοποιηθούν περισσότερο οι τοπικές αρμοδιότητες και δοθεί στα ΝΑΚ αυξημένη εξουσία λήψεως αποφάσεων σχετικά με τις κατευθύνσεις και την εφαρμογή του προγράμματος, αφού βεβαίως ληφθεί υπόψη η κατάσταση που επικρατεί σε κάθε κράτος μέλος. Επίσης θα πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για τη σύνδεση των σχεδίων Tacis με τα αναπτυξιακά σχέδια των ίδιων των ΝΑΚ και για την προσέγγιση των εθνικών και περιφερειακών προϋπολογισμών προκειμένου να εξασφαλιστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο η συγχρηματοδότηση. Όσον αφορά τη χρηματοδότηση του προγράμματος Tacis, είναι απαραίτητο να ληφθεί υπόψη το επίπεδο υλοποίησης των στόχων που έχουν τεθεί στα ΝΑΚ.

Επίσης κατά τη διαχείριση του προγράμματος Tacis πρέπει να ληφθούν υπόψη οι απόψεις των διαφόρων ομάδων συμφερόντων, όπως είναι οι επιχειρηματίες, οι μισθωτοί, οι γεωργοί, οι καταναλωτές και άλλες κοινωνικές ομάδες που υπάρχουν στα ΝΑΚ, μέσω του κοινωνικού διαλόγου. Είναι σημαντικά μεγαλύτερες οι πιθανότητες επίτευξης των στόχων του προγράμματος Tacis, εάν ζητηθεί η γνώμη των κύκλων αυτών για τους στόχους και τα κύρια σημεία του προγράμματος, για τα μεμονωμένα υφιστάμενα σχέδια καθώς και τις επιπτώσεις τους στην υλοποίηση των σχεδίων, στην τακτική αξιολόγηση και παρακολούθησή τους, εφόσον θα αξιοποιηθεί η γνώση, η εμπειρία και η γνώμη των κύκλων αυτών.

Εν προκειμένω, απαιτείται μεγαλύτερη διαφάνεια μεταξύ των αρχών των ΝΑΚ που ασχολούνται με το θέμα, κυρίως των υπεύθυνων συντονισμού του προγράμματος Tacis, και των κοινωνικών εταίρων. Στα ΝΑΚ θα πρέπει επίσης να δημιουργηθούν μηχανισμοί παροχής συμβουλών για τη διαχείριση του Tacis. Εάν οι κοινωνικοί εταίροι που δρουν ανεξάρτητα στα ΝΑΚ δεν έχουν επαρκή τεχνογνωσία για τη λειτουργία των μηχανισμών αυτών, θα πρέπει να εκπονηθούν διάφορα σχέδια Tacis για την κάλυψη αυτού του κενού.

Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει συγκεκριμένα να δοθεί προτεραιότητα στην εφαρμογή του προγράμματος «Δημοκρατία και Εταιρικές Σχέσεις» ούτως ώστε οι κοινωνικοί εταίροι να είναι περισσότερο αποτελεσματικοί, στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis, όσον αφορά τους στόχους της κοινωνικής ανάπτυξης. Για το λόγο αυτό, πρέπει να υπάρξει η δυνατότητα πρόσβασης σε άλλα προγράμματα και κυρίως στο πρόγραμμα Bistro. Είναι απαραίτητο να μπορούν και άλλοι ανεξάρτητοι παράγοντες να έχουν πρόσβαση στα προγράμματα αυτά, σύμφωνα με αντικειμενικά κριτήρια.

Ιδιαίτερα όσον αφορά τα σχέδια που προορίζονται για τις ΜΜΕ, με το πρόγραμμα Tacis έχουν δημιουργηθεί νέες επιχειρηματικές δομές, οι οποίες όμως δύσκολα θα επιβιώσουν με την λήξη της χρηματοδότησης του Tacis. Προκειμένου να αντιμετωπισθεί η κατάσταση, οι ευρωπαίοι κοινωνικοί εταίροι (οικονομικοί παράγοντες, γεωργικές ενώσεις, συνδικαλιστικές οργανώσεις) μπορούν να μεταδώσουν στους εταίρους τους από τα ΝΑΚ, την εμπειρογνωμοσύνη και την τεχνογνωσία τους.

3.5. Αν και με το πρόγραμμα Tacis επιδιώκεται η ευρεία πληροφόρηση των ΝΑΚ, πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση. Στα ΝΑΚ πρέπει να ενισχυθούν οι δίαυλοι πληροφόρησης που αφορούν το Tacis, με την απαραίτητη εκπόνηση ξεχωριστών σχεδίων Tacis για τη βελτίωση των συστημάτων ενημέρωσης και επεξεργασίας της πληροφορίας. Για το λόγο αυτό ενδείκνυται η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων των ΝΑΚ στα συστήματα διαβίβασης των πληροφοριών, και εάν χρειαστεί, η προετοιμασία τους προς την κατεύθυνση αυτή. Μεταξύ άλλων, σήμερα περισσότερο από ποτέ, απαιτείται συνεχής και ευρεία ενημέρωση των ΝΑΚ και η τακτική ανταλλαγή πληροφοριών όσον αφορά τα αποτελέσματα της εφαρμογής των σχεδίων Tacis.

3.6. Πρέπει να διασφαλιστεί ότι θα είναι επαρκείς οι πόροι που αφορούν τον νέο κανονισμό Tacis από το νέο προϋπολογισμό της ΕΕ. Επίσης, πρέπει να βελτιωθεί ο συντονισμός μεταξύ των διαφόρων εθνικών και διεθνών θεσμικών οργάνων που συμμετέχουν στην οικονομική υποστήριξη. Η έναρξη της συνεργασίας μεταξύ ΕΕ, Διεθνούς Τράπεζας και ΕΤΑΑ αποτελεί ένα παράδειγμα. Ακόμη, χρειάζεται να βρεθούν περισσότεροι νέοι εταίροι για τη χρηματοδότηση του προγράμματος, όπως η ΕΤΕ.

Ακόμη, με το πρόγραμμα Tacis επιδιώκεται η σταθεροποίηση των τραπεζικών συστημάτων και των αγορών αξιών των ΝΑΚ, πράγμα που αποτελεί προϋπόθεση για την προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων από ιδιωτικά κεφάλαια τόσο της εθνικής όσο και της διεθνούς αγοράς. Η ανάπτυξη δικαίου νομοθετικού συστήματος που να ευνοεί το ισότιμο δικαίωμα ιδιοκτησίας και ένα κράτος δικαίου θα συνεχίσει, με τη βοήθεια του προγράμματος Tacis, να αποτελεί κεντρικό πόλο έλξης για επενδύσεις. Το πρόγραμμα Tacis οφείλει, συγκεκριμένα, να προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες στους επενδυτές που προέρχονται από τα κράτη μέλη.

Η Νορβηγία δήλωσε ότι είναι έτοιμη να διαπραγματευθεί με την ΕΕ όσον αφορά τη συμμετοχή στη χρηματοδότηση π.χ. των επενδύσεων για υποδομές μέσω του προγράμματος Tacis. Η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ των σχεδίων που επιδιώκουν το άνοιγμα της συνεργασίας προς τη Νορβηγία στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis, εφόσον η συμμετοχή της θα συμβάλει στην επίτευξη των επιδιωκόμενων αποτελεσμάτων.

3.7. Προκειμένου να επιταχυνθεί η διαδικασία διαρθρωτικής μεταρρύθμισης, είναι απαραίτητο να αυξηθούν σε σημαντικό βαθμό οι πόροι που διατίθενται για την ενίσχυση των επενδύσεων στο πλαίσιο της χρηματοδότησης του Tacis και παράλληλα αυξηθεί η αυτοχρηματοδότηση. Για την ενίσχυση των επενδύσεων στα ΝΑΚ, τμήμα των πόρων που διατίθεται για την προετοιμασία των σχεδίων πρέπει να διατίθεται και για την πραγματοποίηση μελετών στον τομέα της παραγωγής. Ένα μέρος των πόρων του προγράμματος Tacis θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως εγγύηση για τα σχέδια υποδομής και προστασίας του περιβάλλοντος στις χώρες αυτές. Επίσης, πρέπει να δύναται η δυνατότητα προώθησης αυτού του είδους επενδύσεων μέσω της επιδότησης των επιτοκίων.

Η ΟΚΕ επισημαίνει ωστόσο ότι το πρόγραμμα Tacis είναι και πρέπει να παραμείνει ένα πρόγραμμα παροχής τεχνικής βοήθειας, με το οποίο επιδιώκεται κυρίως η ενίσχυση των ευνοϊκών συνθηκών για τις επενδύσεις. Για το λόγο αυτό, πρωταρχική σημασία έχουν οι επενδύσεις υπέρ της κατάρτισης στον τομέα της διαχείρισης και της ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού και της διοίκησης.

3.8. Η μείωση της διάρκειας του προγραμματισμού, της προετοιμασίας και της εφαρμογής των σχεδίων δίνει εξάλλου τη δυνατότητα αποτελεσματικότερης χρήσης των πόρων που χορηγούνται στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis. Πρέπει να αυξηθούν οι συνολικοί πόροι που προορίζονται για το πρόγραμμα Bistro και να χρηματοδοτηθούν σχέδια μεγαλύτερης εμβέλειας με τη βοήθεια των αποκαλούμενων προγραμμάτων παροχής διευκολύνσεων (Facilities) ούτως ώστε να μειωθεί το κόστος διαχείρισης που είναι υπερβολικά υψηλό σε σχέση με την βοήθεια αυτή καθ' εαυτή.

3.9. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θα συνεχίσει να υποστηρίζει την Επιτροπή εκφράζοντας τις απόψεις της για το πρόγραμμα καθώς και με τη σύσφιγξη των σχέσεων που έχει συνάψει με τους κοινωνικούς εταίρους των ΝΑΚ. Η ΟΚΕ προτίθεται να καταρτίσει και άλλες γνωμοδοτήσεις, να ενισχύσει τη συνεργασία της με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή των Περιφερειών, να λάβει γνώση και να ανακοινώσει τις απόψεις και τις παρατηρήσεις των κοινωνικών εταίρων των ΝΑΚ για το πρόγραμμα Tacis στην Επιτροπή και στα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ καθώς και να υποστηρίξει την ενίσχυση των απαιτούμενων κοινωνικών δομών στις χώρες αυτές όπως προτείνεται στην παρούσα γνωμοδότηση. Απώτερος σκοπός είναι η επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis.

Βρυξέλλες, 29 Απριλίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS