Ενοποιημένος λογαριασμός διαχείρισης και ενοποιημένος ισολογισμός

για τις πράξεις του προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2000

(που καταρτίστηκαν κατ' εφαρμογή των άρθρων 78 και 81 του δημοσιονομικού κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1977)

Τόμος IV

ενοποιημένος λογαριασμός διαχείρισης και ενοποιημένος ισολογισμός

(αναθεωρημένη έκδοση)

(2001/C 370/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Η δημόσια λογιστική, ως σύστημα πληροφόρησης, έχει διευρύνει αισθητά τους στόχους της. Από την απλή καταχώρηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού ασχολείται πιο δυναμικά και σφαιρικά με τη διαχείριση και παρουσιάζει τις οικονομικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις που απορρέουν καθώς και τις επιπτώσεις στα περιουσιακά στοιχεία.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, γεννήθηκε η ανάγκη εκσυγχρονισμού της λογιστικής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ώστε να εξελιχθεί από ένα λογιστικό σύστημα επικεντρωμένο αποκλειστικά και μόνο στην περιγραφή των πράξεων που αφορούν τις δαπάνες και τα έσοδα του προϋπολογισμού σε ταμειακή βάση, σε μια λογιστική περιουσιακών στοιχείων(1). Στόχος της λογιστικής αυτής είναι η πληρέστερη παρουσίαση της χρηματοοικονομικής κατάστασης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ώστε να αντανακλά το σύνολο των στοιχείων του ενεργητικού, των απαιτήσεων και των χρεών των ΕΚ καθώς και των εσόδων και εξόδων του οικονομικού έτους.

Οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες δεσμεύτηκαν να συμμεριστούν σταδιακά την τάση που ακολουθεί ένας μεγάλος αριθμός κρατών μελών με την ενθάρρυνση των διεθνών οργανισμών: της IFAC (Διεθνούς Ομοσπονδίας Ελεγκτών)(2) και του ΟΟΣΑ. Έστω και αν οι στόχοι που θα συνεχίσει να επιδιώκει ο δημόσιος τομέας είναι κατά κάποιον τρόπο διαφορετικοί από εκείνους του ιδιωτικού τομέα, είναι πλέον αναπόφευκτο ότι πρέπει να αφήσει κατά μέρος τη λογιστική βάσει ταμειακών συναλλαγών και να φροντίσει να εναρμονιστεί με τις νέες πρακτικές.

Ωστόσο, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, η Επιτροπή, για την υποβολή των δημοσιονομικών καταστάσεων, εισήγαγε στοιχεία λογιστικής του δεδουλευμένου. Σήμερα, οι πληροφορίες αυτές δεν προκύπτουν καθ' ολοκληρία από ένα ολοκληρωμένο λογιστικό σύστημα. Στην πραγματικότητα, οι υπηρεσίες της λογιστικής πρέπει να κάνουν χρήση μη λογιστικών πληροφοριών από τις διάφορες Γενικές Διευθύνσεις τόσο για τη συμπλήρωση του δημοσιονομικού ισολογισμού όσο και για την κατάρτιση των παραρτημάτων του. Αυτός ο τρόπος αποτελεί μειονέκτημα όσον αφορά την πληρότητα των δεδομένων. Κατά τη διάρκεια του 2000, καταβλήθηκαν ειδικές προσπάθειες για τη βελτίωση της αξιοπιστίας των πληροφοριών που αφορούν τις ακινητοποιήσεις, τις απογραφές, την καταγραφή των οικονομικών διαμεσολαβητών, και την αποτίμηση των απαιτήσεων.

Επιπλέον, τα κοινοτικά όργανα πρέπει, αφενός, να διαθέτουν τα απαιτούμενα μέσα για την εξασφάλιση της ποιότητας των πληροφοριών που περιέχουν οι δημοσιονομικές καταστάσεις και, αφετέρου, να εφαρμόζουν αποτελεσματικότερα εργαλεία διαχείρισης και ελέγχου.

Για το σκοπό αυτό, οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες άρχισαν τη διαδικασία της λογιστικής μεταρρύθμισης. Πρόκειται για ένα φιλόδοξο σχέδιο που εντάσσεται στην ίδια κατεύθυνση με αυτή που εφαρμόζεται σε διάφορες χώρες και κράτη μέλη. Αυτή είναι, εξάλλου, η κατεύθυνση που συνιστούν οι διεθνείς υπηρεσίες με αποστολή τον καθορισμό προτύπων δημόσιας λογιστικής.

Με λίγα λόγια, οι μεταρρυθμίσεις αυτές προσανατολίζονται στα εξής:

1. Διατήρηση της κατάρτισης εκθέσεων για την εκτέλεση του προϋπολογισμού σε ταμειακή βάση (βάσει εισπράξεων/ εκταμιεύσεων) και εξέλιξη προς μια γενική λογιστική βασισμένη στην αρχή του δεδουλευμένου. Το διπλό αυτό σύστημα επιλέχθηκε και από αρκετά κράτη μέλη.

2. Ενιαίο λογιστικό σύστημα: ο εμπλουτισμός των λογαριασμών του προϋπολογισμού πρέπει να καταστήσει δυνατή την ορθή λογιστική εγγραφή των συναλλαγών. Έτσι, θα σταματήσει η προσφυγή σε εξωλογιστικές απογραφές για την κατάρτιση των δημοσιονομικών καταστάσεων.

3. Ανάπτυξη γενικής λογιστικής ώστε να καταστεί δυνατή η εξέλιξή της από μια λογιστική βασισμένη στις ταμειακές αρχές προς τη λογιστική του δεδουλευμένου, η οποία παρέχει μια πιστή εικόνα της πραγματικότητας.

4. Ορισμός του ενοποιημένου ισολογισμού. Προσαρμογή του ενοποιημένου ισολογισμού σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα.

5. Στην ουσία, οι δημοσιονομικές καταστάσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων πρέπει να αναπτυχθούν έτσι ώστε να ευθυγραμμιστούν με τα διεθνή πρότυπα. Οι καταστάσεις αυτές αντιπροσωπεύουν την κατάληξη του λογιστικού συστήματος. Στόχος τους είναι να αντανακλούν πιστά την εικόνα των περιουσιακών στοιχείων, της δημοσιονομικής κατάστασης, της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των αποτελεσμάτων του φορέα και της χρηματοοικονομικής ροής κατά τη διάρκεια του έτους.

Ο τελικός στόχος αυτής της λογιστικής εξέλιξης είναι οπωσδήποτε η βελτίωση των δημοσιονομικών πληροφοριών και η παροχή κατάλληλων πληροφοριών για τη λήψη των αποφάσεων.

Η εφαρμογή αυτής της νέας προσέγγισης θα υποδιαιρεθεί σε διαδοχικά στάδια που θα αφορούν τις δημοσιονομικές καταστάσεις αρκετών οικονομικών ετών.

ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

1. Οι δημοσιονομικές καταστάσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καταρτίζονται σύμφωνα με τα άρθρα 78, 80 και 81 του δημοσιονομικού κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1977 που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2673/1999 του Συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 1999.

2. Οι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Κοινότητας κατανέμονται σε τέσσερις τόμους ως εξής:

Τόμος I - Μέρος 1: Εκτέλεση του προϋπολογισμού ως προς τα έσοδα και τις δαπάνες

- Μέρος 2: Ανάλυση της δημοσιονομικής διαχείρισης

Τόμος II - Λογαριασμός διαχείρισης και ισολογισμός της Επιτροπής και του οργανισμού εφοδιασμού Ευρατόμ.

Τόμος III - Λογαριασμός διαχείρισης και ισολογισμός των λοιπών οργάνων (Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Συμβουλίου, Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, Ελεγκτικού Συνεδρίου, Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, Επιτροπής Περιφερειών καθώς και Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή).

Τόμος IV - Ενοποιημένος λογαριασμός διαχείρισης και ενοποιημένος ισολογισμός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και επεξηγηματικές σημειώσεις.

3. Ο τόμος Ι περιλαμβάνει τα κυριότερα στοιχεία που χαρακτήρισαν την εκτέλεση του προϋπολογισμού κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

Οι τόμοι ΙΙ και ΙΙΙ περιλαμβάνουν τα έγγραφα, καταταγμένα σύμφωνα με την ονοματολογία του προϋπολογισμού, που αφορούν την εκτέλεση των εσόδων και των δαπανών του εκάστοτε οικονομικού έτους για καθένα από τα κοινοτικά όργανα καθώς και πίνακες που περιγράφουν τις δανειοδοτικές και δανειοληπτικές πράξεις σε κεφάλαιο.

Ο παρών τόμος (IV) περιλαμβάνει τον ενοποιημένο λογαριασμό διαχείρισης και τον ενοποιημένο ισολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το εξεταζόμενο οικονομικό έτος, μαζί με το παράρτημα. Ο ενοποιημένος λογαριασμός διαχείρισης και ο ενοποιημένος ισολογισμός περιλαμβάνουν και τα αντίστοιχα στοιχεία του προηγούμενου οικονομικού έτους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ: ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2000

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΕΠΟΝΟΙΗΜΕΝΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟ 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2000/1999

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΕΣΟΔΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΤΙΤΛΩΝ 1 ΚΑΙ 3

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 1

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΤΩΝ 2000 ΚΑΙ 1999

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 2

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΑΝΑ ΟΡΓΑΝΟ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 4

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 5

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 6

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΧΩΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΕΜΕΝΑΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Οι πίνακες 6 έως 9 δεν περιλαμβάνουν τις υποχρεώσεις που ανελήφθησαν επί πιστώσεων επαναχρησιμοποίησης και εκ μεταφοράς στο 2000 (12,3 εκατ. ευρώ) ούτε τις υποχρεώσεις που σχετίζονται με τους λογαριασμούς κατ. Ως εκ τούτου, το υπόλοιπο προς εκκαθάριση στις 31.12.2000 είναι υποεκτιμημένο κατά 24,0 εκατ. ευρώ.

Πίνακας 7

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΧΩΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΕΜΕΝΑΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΚΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 8

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΧΩΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΘΗΚΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 9

ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΠΕΜΕΝΑΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΣΤΙΣ 31.12.2000

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΙΚΗ ΑΝΑΛΗΨΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΗΣ

(συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων που εκκαθαρίσθηκαν κατά το 2000)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

ΕΠΟΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2000

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΠΑΘΗΤΙΚΟ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III

ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

1. Σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα(3), οι δημοσιονομικές καταστάσεις πρέπει να παρουσιάζουν τη φύση και το φάσμα των δραστηριοτήτων των οργάνων, να εξηγούν τους τρόπους χρηματοδότησής τους και να περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο που έγιναν οι παρεμβάσεις τους.

Αυτοί είναι αναμφισβήτητα οι στόχοι των ενοποιημένων δημοσιονομικών καταστάσεων που καταρτίζει κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο τρόπος με τον οποίο έγιναν οι χρηματοοικονομικές παρεμβάσεις κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους περιγράφονται στον τόμο 1, μέρος 2: "Ανάλυση της δημοσιονομικής διαχείρισης".

Στόχος των δημοσιονομικών καταστάσεων δεν είναι μόνο η παροχή αληθινών και αξιόπιστων πληροφοριών αλλά πρέπει επίσης να πληρούν ορισμένα κριτήρια σαφήνειας, κατανόησης, σκοπιμότητας και συγκρισιμότητας των λογιστικών στοιχείων από το ένα οικονομικό έτος στο άλλο. Το παρόν έγγραφο καταρτίστηκε στο πλαίσιο αυτό.

2. Οι λογαριασμοί των ευρωπαϊκών οργάνων αποτελούνται από τους γενικούς λογαριασμούς και τους λογαριασμούς του προϋπολογισμού. Τηρούνται δε σε ευρώ για κάθε ημερολογιακό έτος.

2.1. Οι λογαριασμοί του προϋπολογισμού καθιστούν δυνατή τη διεξοδική παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού και βάσει αυτών καταρτίζονται:

- ο λογαριασμός διαχείρισης, που προβλέπει ο τίτλος VI του δημοσιονομικού κανονισμού,

- οι εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού, που προβλέπει το άρθρο 34 του δημοσιονομικού κανονισμού.

Οι λογαριασμοί του προϋπολογισμού βασίζονται στην αρχή της τροποποιημένης λογιστικής βάσει ταμειακών συναλλαγών(4).

2.2. Οι γενικοί λογαριασμοί, σύμφωνα με τη λεγόμενη "εν μέρει διπλή" μέθοδο, περιλαμβάνουν το σύνολο των δαπανών και των εσόδων του οικονομικού έτους και βάσει αυτών καταρτίζεται ο δημοσιονομικός ισολογισμός που εγκρίνεται στις 31 Δεκεμβρίου του διαρρεύσαντος οικονομικού έτους.

Οι γενικοί λογαριασμοί βασίζονται στις ακόλουθες αρχές:

- αρχή της συνέχειας των δραστηριοτήτων,

- αρχή της σχετικής σημασίας και ομαδοποίησης των δεδομένων,

- αρχή της διάρκειας των λογιστικών μεθόδων,

- την αρχή της υπεροχής της ουσίας επί της μορφής,

- αρχή του μη συμψηφισμού των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού,

- αρχή του απαραβίαστου του ισολογισμού έναρξης.

Όσο οι λογαριασμοί δεν καταρτίζονται βάσει λογιστικής του δεδουλευμένου, η αρχή της σύνεσης εφαρμόζεται εν μέρει. Ωστόσο, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι οι δημοσιονομικές καταστάσεις λαμβάνουν υπόψη ορισμένα στοιχεία της αρχής της σύνεσης με βάση τις πρακτικές που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη. Για παράδειγμα, πρόκειται για διορθώσεις αξίας επί απαιτήσεων, για αποσβέσεις και για τη λογιστική καταχώρηση των πιστώσεων πληρωμών που μεταφέρονται ως επιβαρύνσεις και χρέη του οικονομικού έτους.

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ

Το λογιστικό σχέδιο διαχωρίζει σαφώς τους λογαριασμούς εσόδων και εξόδων από τους λογαριασμούς του ισολογισμού(5):

α) οι λογαριασμοί εσόδων και εξόδων υποδιαιρούνται σε:

- σε λογαριασμούς εσόδων και εξόδων του προϋπολογισμού που παρέχουν τη δυνατότητα να παρακολουθείται τόσο η εκτέλεση του προϋπολογισμού όσο και οι λογαριασμοί συναλλαγματικών διαφορών από τους οποίους προκύπτει το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους,

- σε λογαριασμούς εσόδων και εξόδων εκτός προϋπολογισμού, που προστίθενται στην προηγούμενη κατηγορία, από τους οποίους προκύπτει ένα οικονομικό αποτέλεσμα του οικονομικού έτους,

β) οι λογαριασμοί ισολογισμού οι οποίοι δείχνουν την περιουσιακή κατάσταση των Κοινοτήτων.

Για να βελτιωθεί η πιστότητα της εικόνας της περιουσιακής και δημοσιονομικής κατάστασης καθώς και του αποτελέσματος, οι δημοσιονομικές καταστάσεις του 2000 παρουσιάζουν, για πρώτη φορά, το "οικονομικό αποτέλεσμα του οικονομικού έτους".

Για το σκοπό αυτό, αποδείχθηκε απαραίτητη, στο τέλος του έτους, η πραγματοποίηση μιας σειράς προσαρμογών προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία που δεν υφίστανται στη λογιστική βάσει ταμειακών συναλλαγών.

Οι προσαρμογές αυτές καθιστούν δυνατή την παρουσίαση των ετήσιων λογαριασμών βάσει της αρχής της τροποποιημένης λογιστικής του δεδουλευμένου ("modified accrual accounting")(6) χάρη σε ένα τροποποιημένο λογιστικό σύστημα προϋπολογισμού βάσει ταμειακών συναλλαγών.

Το οικονομικό αποτέλεσμα του οικονομικού έτους συνίσταται σε δύο στοιχεία: στο αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού και στο αποτέλεσμα των προσαρμογών.

ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

1. Οι λογαριασμοί καταρτίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού, της 21ης Δεκεμβρίου 1977, όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά από τον κανονισμό (ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ) 2673/1999 του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 1999, και συμπληρώθηκε από τον κανονισμό σχετικά με τον τρόπο εκτέλεσης ορισμένων διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού.

Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το 2000, η Επιτροπή εξέδωσε κανονισμό για τη λογιστική διαχείριση των μη χρηματοπιστωτικών ακινητοποιήσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [(ΕΚ) αριθ. 2909/2000, της 29ης Δεκεμβρίου 2000]. Επίσης, εγκρίθηκε εγχειρίδιο λογιστικής καταχώρισης και ενοποίησης από τις αρμόδιες λογιστικές υπηρεσίες όλων των οργάνων, με σκοπό την εναρμόνιση των σχετικών κανόνων και μεθόδων.

Η επεξεργασία των λογαριασμών του οικονομικού έτους 2000 έγινε με βάση τις δύο αυτές νέες διατάξεις.

2. Διάρκεια των λογιστικών μεθόδων

Οι μεταβολές των λογιστικών μεθόδων που θεσπίζονται κάθε χρόνο με σκοπό τη βελτίωση της παρουσίασης των δημοσιονομικών καταστάσεων εξηγούνται κατάλληλα στο παράρτημα των δημοσιονομικών καταστάσεων.

Όσον αφορά τις αλλαγές που έγιναν στις καταστάσεις του οικονομικού έτους 2000, τα αριθμητικά στοιχεία του 1999 παρέμεινα αμετάβλητα.

3. Μετατροπή σε ευρώ

3.1. Οι λογαριασμοί τηρούνται σε ευρώ.

3.2. Για την κατάρτιση του ισολογισμού χρησιμοποιήθηκαν οι τιμές μετατροπής του ευρώ στις 29 Δεκεμβρίου 2000(7), εκτός από τους ακόλουθους τομείς:

- τις ασώματες και ενσώματες ακινητοποιήσεις οι οποίες διατηρούν την αξία τους σε ευρώ υπολογιζόμενη με βάση τις λογιστικές ισοτιμίες που ίσχυαν κατά την αγορά τους,

- τις πιστώσεις προς μεταφορά, ένα μέρος των οποίων αντιστοιχεί σε αναλήψεις υποχρεώσεων σε εθνικά νομίσματα, μετατρεπόμενες σε ευρώ βάσει της μηνιαίας λογιστικής ισοτιμίας του Δεκεμβρίου. Το άθροισμα σε ευρώ αυτών των προς μεταφορά πιστώσεων δεν μπορεί να αναπροσαρμοσθεί εκ των υστέρων,

- τις προκαταβολές που καταβάλλονται στο πλαίσιο του τμήματος εγγυήσεων του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, οι οποίες μετατρέπονται βάσει της ισοτιμίας της 10ης ημέρας του μήνα που έπεται εκείνου κατά τη διάρκεια του οποίου χορηγούνται,

- τους μεταβατικούς λογαριασμούς που διατηρούν την αξία τους σε ευρώ υπολογιζόμενη βάσει των λογιστικών ισοτιμιών που ίσχυαν κατά τη λογιστική συναλλαγή.

3.3. Οι νομισματικές θέσεις, εξαιρουμένων των προαναφερομένων, αποτελούν, κατά την ημερομηνία κλεισίματος των λογαριασμών, αντικείμενο επανεκτίμησης βάσει της ισοτιμίας του ευρώ την ημερομηνία κλεισίματος. Το ποσό επανεκτίμησης διακρίνεται ως εξής:

- ταμειακά περιουσιακά στοιχεία: το αντιστάθμισμα των θετικών και αρνητικών διαφορών μετατροπής σχετικά με τα ταμειακά περιουσιακά στοιχεία εγγράφεται στους λογαριασμούς αποτελεσμάτων,

- νομισματικές θέσεις, εξαιρουμένων των ταμειακών περιουσιακών στοιχείων: όταν, συνολικά, οι αρνητικές διαφορές μετατροπής που αφορούν τα περιουσιακά στοιχεία και τις αναλήψεις σε συγκεκριμένο νόμισμα υπερβαίνουν τις θετικές διαφορές επί των περιουσιακών στοιχείων και των αναλήψεων στο ίδιο νόμισμα, το πλεόνασμα εγγράφεται στους λογαριασμούς αποτελεσμάτων. Στην αντίθετη περίπτωση, το πλεόνασμα εγγράφεται στον τομέα "Μεταβατικοί λογαριασμοί παθητικού".

4. Έσοδα

4.1. Οι ίδιοι πόροι και οι χρηματοδοτικές συνεισφορές καταχωρούνται βάσει των ποσών που πιστώνονται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους στους λογαριασμούς που τηρούνται εν ονόματι της Επιτροπής από τις διοικήσεις των κρατών μελών.

Η διαφορά μεταξύ του αθροίσματος των ιδίων πόρων που προέρχονται από τον ΦΠΑ, εκείνων που υπολογίζονται επί του ΑΕΠ των κρατών μελών και των χρηματοδοτικών συνεισφορών που προβλέπονται στον προϋπολογισμό, αφενός, και του πράγματι απαιτητού ποσού, αφετέρου, υπολογίζεται το αργότερο την 1η Ιουλίου του επόμενου οικονομικού έτους, οπότε και εγγράφεται στο διορθωτικό προϋπολογισμό του έτους αυτού.

4.2. Τα λοιπά έσοδα καταχωρούνται βάσει των ποσών που εισπράχθηκαν πράγματι κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

5. Δαπάνες

5.1. Για τον υπολογισμό του υπολοίπου του οικονομικού έτους, ως δαπάνες θεωρούνται οι πληρωμές από πιστώσεις πληρωμών του ενλόγω οικονομικού έτους, στις οποίες προστίθενται οι πιστώσεις πληρωμών του ίδιου έτους που μεταφέρονται στο επόμενο.

5.2. Οι πληρωμές από πιστώσεις πληρωμών ενός οικονομικού έτους είναι εκείνες των οποίων τα εντάλματα περιέρχονται στο δημοσιονομικό ελεγκτή το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου και εκτελούνται από τον υπόλογο το αργότερο στις 15 Ιανουαρίου του επόμενου οικονομικού έτους.

Όσον αφορά το Τμήμα Εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ, ως πληρωμές καταχωρούνται εκείνες που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη από τις 16 Οκτωβρίου 1999 ως τις 15 Οκτωβρίου 2000, υπό την προϋπόθεση ότι η ανάληψή τους και το αντίστοιχο ένταλμα περιέλθουν στον υπόλογο το αργότερο μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2001.

6. Οικονομικό αποτέλεσμα του οικονομικού έτους

Συνίσταται στο αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους και στο αποτέλεσμα των προσαρμογών.

6.1. Αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους περιλαμβάνει δύο συνιστώσες: το αποτέλεσμα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και το αποτέλεσμα της συμμετοχής των χωρών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ. Συνίσταται στη διαφορά μεταξύ:

- του συνόλου των εσόδων που εισπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του ενλόγω οικονομικού έτους και

- του ποσού των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν από τις πιστώσεις του έτους αυτού, προσαυξημένου κατά το ποσό των πιστώσεων του ιδίου έτους που μεταφέρονται στο επόμενο(8).

Η διαφορά αυτή προσαυξάνεται ή μειώνεται:

- κατά το καθαρό ποσό που προκύπτει από τις ακυρώσεις πιστώσεων που μεταφέρθηκαν από προηγούμενα οικονομικά έτη και από τις ενδεχόμενες, λόγω διακυμάνσεων των ισοτιμιών του ευρώ, καθ' υπέρβαση πληρωμές από μη διαχωριζόμενες πιστώσεις που μεταφέρθηκαν από το προηγούμενο οικονομικό έτος και

- κατά το υπόλοιπο που προκύπτει από τα συναλλαγματικά κέρδη και ζημίες κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού επιστρέφεται στα κράτη μέλη, το επόμενο έτος.

6.2. Αποτέλεσμα των προσαρμογών

Κατά τη διάρκεια του έτους, η λογιστική βασίζεται στην αρχή των ταμειακών συναλλαγών. Για την κατάρτιση ενός ισολογισμού που να αντανακλά πιστά την εικόνα τόσο της περιουσιακής και δημοσιονομικής κατάστασης όσο και του αποτελέσματος, πρέπει να γίνει μια σειρά προσαρμογών.

Οι προσαρμογές αυτές καθιστούν δυνατή την υποβολή ετήσιων λογαριασμών σύμφωνα με την αρχή της τροποποιημένης λογιστικής του δεδουλευμένου ("modified accrual accounting") χάρη στην τροποποιημένη λογιστική του προϋπολογισμού βάσει ταμειακών συναλλαγών.

7. Κανόνες αποτίμησης

Εάν δεν υπάρχει ειδική ένδειξη στις επεξηγηματικές σημειώσεις του ισολογισμού, οι διάφορες θέσεις αποτιμούνται ως εξής:

7.1. Ενσώματες και ασώματες ακινητοποιήσεις: αποτιμούνται με βάση τη διαχρονική τους αξία που έχει μετατραπεί σε ευρώ με την ισοτιμία που ίσχυε κατά την αγορά τους. Με εξαίρεση τα γήπεδα, οι ακινητοποιήσεις αυτές πρέπει να αποσβένυνται σύμφωνα με γραμμική μέθοδο και ανά ολόκληρο έτος (τίτλος IV, κεφάλαιο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της 29ης Δεκεμβρίου 2000 για τη λογιστική διαχείριση των μη χρηματοπιστωτικών ακινητοποιήσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων).

7.2. Αποθεματικά: αποτιμούνται με βάση την πιο πρόσφατη τιμή αγοράς. Τα ποσά σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ.

7.3. Χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις: αποτιμούνται με βάση το κόστος αγοράς. Εάν είναι σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται με βάση την ισοτιμία του ευρώ, την ημερομηνία κλεισίματος του οικονομικού έτους. Με βάση την αρχή της σύνεσης, όταν υπάρχει κίνδυνος απώλειας, καταχωρείται διόρθωση της αξίας.

7.4. Απαιτήσεις: καταχωρούνται με την ονομαστική τους αξία, όπως έχουν μετατραπεί βάσει της ισοτιμίας του ευρώ την ημερομηνία κλεισίματος του οικονομικού έτους, εκτός από τις απαιτήσεις με σταθερό συντελεστή. Οι αποκλίσεις των θετικών διαφορών μετατροπής αναγράφονται σε μεταβατικό λογαριασμό. Οι αποκλίσεις των αρνητικών διαφορών μετατροπής αναγράφονται στο λογαριασμό αποτελέσματος.

Οι απαιτήσεις καταχωρούνται λογιστικώς με βάση την εκτιμώμενη αξία είσπραξης. Κατά συνέπεια, εφαρμόζεται μείωση της αξίας για τα ποσά που κρίνονται μη επιστρέψιμα, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων και των δικαστικών εξελίξεων.

7.5. Τοποθετήσεις ταμειακών διαθεσίμων και διαθέσιμες αξίες: αποτιμούνται με βάση την ονομαστική τους αξία σε ευρώ σύμφωνα με την ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος. Βάσει της αρχής της σύνεσης, καταχωρείται διόρθωση της αξίας όταν υπάρχει κίνδυνος ζημίας.

7.6. Οφειλές: αποτιμούνται με βάση την ονομαστική τους αξία σε ευρώ με την ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος, εάν είναι σε ξένο νόμισμα.

8. Πληρωμές προκαταβολών

Οι προκαταβολές στο πλαίσιο των επιχειρηματικών δαπανών περιλαμβάνονται στις δαπάνες του οικονομικού έτους και δεν εντάσσονται στα ενοποιημένα στοιχεία ενεργητικού.

Οι προκαταβολές που χορηγήθηκαν σε ενδιαμέσους φορείς του δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα, οι οποίες στις 31 Δεκεμβρίου 2000 δεν είχαν φθάσει στους τελικούς δικαιούχους και οι οποίες περιλαμβάνονται στις δαπάνες του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους, εγγράφονται ως βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις στο ενεργητικό του ισολογισμού.

9. Συμμετοχή των χωρών ΕΖΕΣ στο γενικό προϋπολογισμό 2000

Όσον αφορά τις πιστώσεις σχετικά με τη συμμετοχή των χωρών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ), μελών του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, στον κοινοτικό προϋπολογισμό, τα σχετικά στοιχεία περιλαμβάνονται στους διάφορους πίνακες του παρόντος εγγράφου.

10. Ενοποίηση

Οι ενοποιημένοι λογαριασμοί περιλαμβάνουν τους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου, της Επιτροπής (συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας Επισήμων Εκδόσεων και του Κοινού Κέντρου Ερευνών), του Δικαστηρίου, του Ελεγκτικού Συνεδρίου, της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της Επιτροπής των Περιφερειών και του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή.

Για την ενοποίηση χρησιμοποιείται η μέθοδος της ολικής ενσωμάτωσης.

(1) "Accrual accounting" ή λογιστική του δεδουλευμένου ή λογιστική βάσει περιουσιακών στοιχείων.

(2) Οι εργασίες της IFAC "Διεθνούς Ομοσπονδίας Ελεγκτών" έχουν στόχο την παραγωγή διεθνών προτύπων, για τα κρατη μέλη, άμεσα εμπνευσμένων από την πρακτική της λογιστικής των επιχειρήσεων.

(3) IFAC: Διεθνής Ομοσπονδία Ελεγκτών.

(4) Χάρη σε ορισμένα στοιχεία, όπως είναι οι μεταφερθείσες πιστώσεις, διακρίνεται από την εκτέλεση βάσει της ταμειακής αρχής.

(5) Άρθρο 70 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(6) Λείπουν ορισμένα στοιχεία λογιστικής πλήρους λογιστικής του δεδουλευμένου "full accrual accounting".

(7) Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ήταν κλειστή σιτς 30 και 31 Δεκεμβρίου 2000.

(8) Όσον αφορά τις χώρες ΕΖΕΣ-ΕΟΧ το ποσό των μεταφερόμενων πιστώσεων από το οικονομικό έτος Ν προς το οικονομικό έτος Ν+1 γίνεται γνωστό μετά το κλείσιμο των λογαριασμών. Κατά συνέπεια, κατά τον υπολογισμό του υπολοίπου λαμβάνονται υπόψη οι μεταφορές πιστώσεων από το οικονομικό έτος Ν-1 προς το οικονομικό έτος Ν.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

Ο γενικός προϋπολογισμός, το κύριο όργανο της δημοσιονομικής πολιτικής των Κοινοτήτων, είναι η πράξη που προβλέπει και εγκρίνει, κάθε χρόνο, τα έσοδα και τις δαπάνες των Κοινοτήτων.

Με το άρθρο 272 της Συνθήκης ΕΟΚ οργανώνεται η διεξαγωγή της διαδικασίας του προϋπολογισμού και καθορίζεται η αυτόματη διαδοχή των διαφόρων σταδίων της στο πλαίσιο των προθεσμιών που ορίζει η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, η οποία έχει δύο σκέλη - το Συμβούλιο Υπουργών και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι προθεσμίες αυτές τηρούνται αυστηρά.

Κάθε χρόνο, η Επιτροπή εκτιμά τα έσοδα και τις δαπάνες του συνόλου των κοινοτικών οργάνων για το επόμενο οικονομικό έτος και καταρτίζει προσχέδιο προϋπολογισμού το οποίο διαβιβάζει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

Βάσει αυτού του προσχεδίου προϋπολογισμού, το Συμβούλιο εκπονεί το σχέδιο προϋπολογισμού που θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο σκελών της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής.

Η έγκριση του προϋπολογισμού βεβαιώνεται από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πράγμα το οποίο καθιστά δυνατή την εκτέλεσή του. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού είναι κύριο καθήκον της Επιτροπής.

1. ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Ο γενικός προϋπολογισμός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων διέπεται από διάφορες θεμελιώδεις αρχές:

- ενότητα: το σύνολο των δαπανών και των εσόδων της Κοινότητας πρέπει να συγκεντρώνεται σε ένα και μοναδικό έγγραφο προϋπολογισμού·

- καθολικότητα: η αρχή αυτή περιλαμβάνει δύο κανόνες:

- τον κανόνα του μη καταλογισμού, σύμφωνα με τον οποίο τα έσοδα του προϋπολογισμού δεν πρέπει να καταλογίζονται σε συγκεκριμένες δαπάνες (το σύνολο των εσόδων καλύπτει το σύνολο των δαπανών)·

- τον κανόνα της μη προσαρμογής, σύμφωνα με τον οποίο τα έσοδα και οι δαπάνες πρέπει να εγγράφονται στον προϋπολογισμό για ολόκληρο το ποσό τους, χωρίς προσαρμογή μεταξύ τους·

- ενιαύσιο: οι εγγεγραμμένες πιστώσεις εγκρίνονται για ένα οικονομικό έτος, και πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια του έτους αυτού·

- ισοσκέλιση: ο προϋπολογισμός ισοσκελίζεται σε έσοδα και δαπάνες (οι προβλέψεις εσόδων πρέπει να καλύπτουν τις πιστώσεις πληρωμών)·

- ειδικότητα: κάθε πίστωση πρέπει να έχει συγκεκριμένο προορισμό και να καταλογίζεται σε συγκεκριμένο σκοπό.

2. ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει:

α) γενική κατάσταση εσόδων·

β) τμήματα υποδιαιρούμενα σε καταστάσεις εσόδων και δαπανών κάθε οργάνου: Τμήμα I: Κοινοβούλιο, Τμήμα ΙΙ: Συμβούλιο, Τμήμα III: Επιτροπή, Τμήμα IV: Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, Τμήμα V: Ελεγκτικό Συνέδριο, Τμήμα VΙ: Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, Τμήμα VΙΙ: Επιτροπή των Περιφερειών, Τμήμα VIII: Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής.

Τα έσοδα και οι δαπάνες κάθε οργάνου ταξινομούνται σε τίτλους, κεφάλαια, άρθρα και θέσεις ανάλογα με τη φύση ή τον προορισμό τους.

3. ΕΙΔΗ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Μόνο ο προϋπολογισμός της Επιτροπής περιέχει διοικητικές πιστώσεις (οι οποίες εξακολουθούν να ονομάζονται πιστώσεις λειτουργίας) και επιχειρησιακές πιστώσεις. Τα άλλα όργανα, στην ουσία, διαθέτουν μόνο πιστώσεις λειτουργίας.

Στον προϋπολογισμό διακρίνονται δύο είδη πιστώσεων: οι "μη διαχωριζόμενες" πιστώσεις (ΜΔΠ) και οι "διαχωριζόμενες πιστώσεις (ΔΠ)".

Οι μη διαχωριζόμενες πιστώσεις προορίζονται για τη δημοσιονομική κάλυψη των πράξεων που έχουν ετήσιο χαρακτήρα (και που ανταποκρίνονται στην ενιαύσιο αρχή του προϋπολογισμού). Οι διαχωριζόμενες πιστώσεις καθιερώθηκαν, αφενός, για τον συμβιβασμό της αρχής του ενιαυσίου του προϋπολογισμού και, αφετέρου, την ανάγκη χρηματοδότησης πολυετών ενεργειών, η εκτέλεση των οποίων κατανέμεται σε αρκετά χρόνια. Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος οικονομικού έτους, οι διαχωριζόμενες πιστώσεις καλύπτουν το συνολικό κόστος των νομικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται για μέτρα των οποίων η πραγματοποίηση εκτείνεται σε περισσότερα του ενός έτοι.

α) Οι μη διαχωριζόμενες πιστώσεις αντιστοιχούν:

- στο σύνολο του τομέα διοικητικής λειτουργίας (Μέρος Α του τμήματος της Επιτροπής και των τμημάτων όλων των άλλων οργάνων),

- στις πιστώσεις του ΕΓΤΠΕ-τμήματος Εγγυήσεων, ετήσιου χαρακτήρα,

- σε ορισμένες τεχνικές πιστώσεις (ιδίως: επιστροφές, ενεργοποίηση της εγγύησης για δανειοδοτήσεις / δανειοληψίες, κ.λπ.).

Όσον αφορά τις ΜΔΠ, το ποσό των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων είναι το ίδιο με εκείνο των πιστώσεων πληρωμών.

β) Οι διαχωριζόμενες πιστώσεις προορίζονται για την κάλυψη πράξεων πολυετούς χαρακτήρα. Οι πιστώσεις που ανήκουν στο μέρος B του τμήματος της Επιτροπής (εκτός του ΕΓΤΠΕ) αντιστοιχούν στην κατηγορία αυτή.

Αυτές οι ΔΠ υποδιαιρούνται σε πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων (ΠΑΥ) και σε πιστώσεις πληρωμών (ΠΠ):

- οι πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων: καλύπτουν το σύνολο των νομικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για μέτρα που εκτείνονται σε αρκετά οικονομικά έτη(1),

- οι πιστώσεις πληρωμών: καλύπτουν τις δαπάνες που προκύπτουν από την εκτέλεση των υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους ή/και προηγούμενων οικονομικών ετών(2).

4. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Το άρθρο 22 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού προβλέπει ότι: "Η Επιτροπή εκτελεί τον προϋπολογισμό σύμφωνα με τον παρόντα δημοσιονομικό κανονισμό, με δική της ευθύνη και εντός των ορίων των πιστώσεων που έχουν εγκριθεί".

Στην παράγραφο 2, προσδιορίζεται ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει στα όργανα τις αναγκαίες εξουσίες για την εκτέλεση των τμημάτων του προϋπολογισμού που τα αφορούν.

4.1. Εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τα έσοδα

Στον προϋπολογισμό εγγράφονται οι προβλέψεις εσόδων με την επιφύλαξη ενδεχόμενων αλλαγών λόγω της έγκρισης ΔΣΠ (διορθωτικών και συμπληρωματικών προϋπολογισμών) με τις οποίες προσαρμόζονται οι προβλέψεις του αρχικού προϋπολογισμού ανάλογα με τις μειώσεις ή τις αυξήσεις των ιδίων πόρων που βεβαιούνται κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης. Τα έσοδα του προϋπολογισμού καλύπτουν τις πιστώσεις πληρωμών.

Η εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τα έσοδα περιλαμβάνει τους βεβαιωθέντες δασμούς, τα έσοδα που πράγματι εισπράχθηκαν επί αυτών των βεβαιωθέντων δασμών και το υπόλοιπο προς είσπραξη.

Τα πραγματικά έσοδα ενός δημοσιονομικού έτους αντιστοιχούν στα έσοδα που εισπράχθηκαν επί των βεβαιωθέντων δασμών κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους και τις εισπράξεις που υπολείπονται προς είσπραξη από τα προηγούμενα οικονομικά έτη.

4.2. Εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τις δαπάνες

Οι δαπάνες, όπως και τα έσοδα, αποτελούν αντικείμενο προβλέψεων εγγεγραμμένων στον αρχικό προϋπολογισμό.

Η δημοσιονομική εκτέλεση των δαπανών καταδεικνύει την εξέλιξη, τη χρησιμοποίηση, τις μεταφορές και τις ακυρώσεις των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων(3) και των πιστώσεων πληρωμών(4) κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

4.2.1. Σύνθεση των διαθέσιμων πιστώσεων

- Πιστώσεις εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό: αρχικός προϋπολογισμός + διορθωτικός και συμπληρωματικός προϋπολογισμός (ΔΣΠ) + μεταφορές πιστώσεων,

- Πρόσθετες πιστώσεις: συμπληρωματικά έσοδα (συμμετοχή τρίτων) + πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων ανασυσταθείσες μετά από δεσμεύσεις + πιστώσεις ανασυσταθείσες μετά από επιστροφή προκαταβολών,

- Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων και πιστώσεις πληρωμών του προηγούμενου οικονομικού έτους: κατ' αρχήν, οι πιστώσεις πρέπει να χρησιμοποιούνται πριν από το τέλος του οικονομικού έτους και αυτό βάσει του κανόνα του ενιαυσίου. Έτσι, τα ποσά που δεν καταναλώνονται ακυρώνονται, εκτός και γίνει μεταφορά βάσει αυστηρών κριτηρίων(5).

4.2.2. Χρησιμοποίηση των πιστώσεων

- Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων: οι οριστικές πιστώσεις διατίθενται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για την ανάληψη υποχρεώσεων.

- Πιστώσεις πληρωμών: οι οριστικές πιστώσεις διατίθενται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για την πραγματοποίηση πληρωμών.

4.2.3. Μεταφορές πιστώσεων στο επόμενο οικονομικό έτος

- Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων: οι πιστώσεις του οικονομικού έτους που δεν αναλήφθηκαν μπορούν να μεταφερθούν στο επόμενο έτος είτε νομότυπα (αυτόματη μεταφορά) είτε κατόπιν εγκρίσεως της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής (μη αυτόματη μεταφορά).

Οι μεταφορές των ΔΠ πρέπει να εγκρίνονται από την Επιτροπή και να ενημερώνεται επίσης η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

- Πιστώσεις πληρωμών:

- όσον αφορά τις ΜΔΠ: η μεταφορά τους πραγματοποιείται εν γένει αυτόματα, εφόσον αντιστοιχεί σε υποχρέωση που δεν έχει ακόμη πληρωθεί. Όσον αφορά τις άλλες περιπτώσεις μεταφοράς απαιτείται η προηγούμενη έγκριση της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής,

- όσον αφορά τις ΔΠ: οι μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις πληρωμών κατά γενικό κανόνα ακυρώνονται. Ωστόσο, μπορούν να μεταφερθούν κατόπιν σχετικής απόφασης της Επιτροπής, εφόσον οι πιστώσεις πληρωμών του επόμενου οικονομικού έτους αποδεικνύονται ανεπαρκείς για την εκκαθάριση των υποχρεώσεων παρελθόντων ετών ή υποχρεώσεων συσχετιζόμενων με τις πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων που οι ίδιες έχουν μεταφερθεί.

4.2.4. Ακύρωση των πιστώσεων

Το υπόλοιπο των πιστώσεων (δηλαδή, των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων και των πιστώσεων πληρωμών που δεν χρησιμοποιήθηκαν ή δεν μεταφέρθηκαν) ακυρώνεται στο τέλος του οικονομικού έτους.

5. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΜΕΝΟΥΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ

Η καθιέρωση των ΔΠ οφείλεται στις αποκλίσεις μεταξύ των υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται και τις πληρωμές που πραγματοποιούνται: πράγματι, η απόκλιση που αντιστοιχεί στις υποχρεώσεις που απομένουν προς εκκαθάριση, αντιπροσωπεύει τη χρονική υστέρηση από τη στιγμή που αναλαμβάνονται οι υποχρεώσεις μέχρι τη στιγμή που εκκαθαρίζονται οι αντίστοιχες πληρωμές.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Το οικονομικό έτος προϋπολογισμού 2000, είναι το πρώτο έτος που καλύπτεται από το νέο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών που καθορίστηκαν από τη διοργανική συμφωνία σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού. Η συμφωνία αυτή συνάφθηκε στις 6 Μαΐου 1999, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, βάσει των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Βερολίνου στις 24 και 25 Μαρτίου 1999.

Οι δημοσιονομικές προοπτικές σέβονται τις επιταγές της δημοσιονομικής πειθαρχίας καθώς και εκείνες της χρηστής διαχείρισης των δαπανών. Παρέχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση επαρκείς πόρους για την πραγματοποίηση των πολιτικών προτεραιοτήτων τους και την αποτελεσματική ανταπόκρισή τους στη διαδικασία της διεύρυνσης.

Οι προοπτικές αυτές καταρτίζονται για μια επταετή περίοδο, από το 2000 έως το 2006, με βάση την υπόθεση προσχώρησης νέων κρατών μελών από το 2002.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ: ΝΕΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 2000-2006

Τα Διαρθρωτικά Ταμεία (ΔΤ) των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων περιλαμβάνουν το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ, το ΕΓΤΠΕ, τμήμα "προσανατολισμού" και το ΧΜΠΑ(6). Τα ΔΤ εγγράφονται στον τομέα 2 "Διαρθρωτικές ενέργειες" των δημοσιονομικών προοπτικών (ΔΠ) ο οποίος περιλαμβάνει και το Ταμείο Συνοχής. Στον προϋπολογισμό, τα ΔΤ είναι συγκεντρωμένα στον τίτλο B2-1.

Τα ποσά που προβλέπονται στις ΔΠ για τα ΔΤ για την περίοδο 2000-2006 σε πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων ανέρχονται για την EUR 15 σε 195010 εκατ. ευρώ σε τιμές 1999 (210973 εκατ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές).

Αυτή η περίοδος προγραμματισμού βασίζεται στη νέα νομοθεσία για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, τα κυριότερα στοιχεία της οποίας είναι τα εξής:

1. ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ

Τα ΔΤ αποτελούν το κυριότερο μέσο ενίσχυσης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας. Με τις πιστώσεις των ΔΤ, η Ένωση στηρίζει τρεις ειδικούς στόχους:

στόχος 1: ανάπτυξη και διαρθρωτική προσαρμογή των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών

στόχος 2: οικονομική και κοινωνική μετατροπή των περιοχών που πλήττονται από διαρθρωτικά προβλήματα

στόχος 3: προσαρμογή και εκσυγχρονισμός των πολιτικών και των συστημάτων για την εκπαίδευση, την κατάρτιση και την απασχόληση.

Μια ειδική παρέμβαση προορίζεται για τις αλιευτικές διαρθρώσεις εκτός του στόχου 1. Οι ενέργειες για την ανάπτυξη της υπαίθρου εφαρμόζονται σε όλη την επικράτεια της ΕΕ και χρηματοδοτούνται είτε από τις πιστώσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων είτε από τις πιστώσεις της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής.

Επίσης, οι κοινοτικές πρωτοβουλίες αφορούν τους ακόλουθους τομείς:

α) Interreg: Διασυνοριακή, διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία που αποσκοπεί στην προώθηση της αρμονικής, ισόρροπης και αειφόρου ανάπτυξης όλου του κοινοτικού χώρου·

β) Urban: Οικονομική και κοινωνική αναβάθμιση των πόλεων και των προαστίων που διέρχονται κρίση με σκοπό την προώθηση βιώσιμης αστικής ανάπτυξης·

γ) Leader II: Ανάπτυξη της υπαίθρου·

δ) Equal: Διακρατική συνεργασία για την προαγωγή νέων μεθόδων καταπολέμησης πάσης φύσεως διακρίσεων και ανισοτήτων σε σχέση με την αγορά εργασίας.

2. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Οι ΔΠ 2000-2006 ορίζουν το συνολικό και το ετήσιο ποσό για το σύνολο των ΔΤ. Καταρτίστηκαν σε τρέχουσες τιμές 1999, και έτσι αποτελούν αντικείμενο ετήσιας τιμαριθμικής αναπροσαρμογής κατά 2 % (αν χρειασθεί, το 2003, θα γίνει τεχνική αναθεώρηση για τα έτη 2004-2006) ώστε να λαμβάνεται υπόψη η εξέλιξη του ποσοστού του κοινοτικού πληθωρισμού.

Ο αρχικός προγραμματισμός του προϋπολογισμού καταρτίστηκε με βάση τα ετήσια κονδύλια που ορίζονται από τις δημοσιονομικές προοπτικές για το σύνολο των Ταμείων και που αντιστοιχούν στα σχέδια χρηματοδότησης των εγγράφων προγραμματισμού που εγκρίθηκαν αρχικά.

3. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

3.1. Μηχανισμός ανάληψης υποχρεώσεων

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων στο πλαίσιο του προϋπολογισμού, που πραγματοποιούνται σε ετήσιες δόσεις, βασίζονται στα αρχικά ή αναθεωρημένα σχέδια χρηματοδότησης των εγγράφων προγραμματισμού. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων της πρώτης ετήσιας δόσης γίνεται όταν η Επιτροπή εγκρίνει την απόφαση σχετικά με την παρέμβαση.

Στη συνέχεια, η Επιτροπή αναλαμβάνει τις ετήσιες δόσεις, το αργότερο μέχρι τις 30 Απριλίου κάθε έτους και αποδεσμεύει αυτόματα τα μη εκτελεσθέντα μερίδια των αναλήψεων στο τέλος του δεύτερου έτους μετά το έτος ανάληψης.

3.2. Μηχανισμός πληρωμών

Η Επιτροπή καταβάλλει προκαταβολή ίση με το 7 % της συνολικής συμμετοχής των ΔΤ αμέσως μετά την έγκριση του προγράμματος. Η πληρωμή αυτή μπορεί να καταβληθεί τμηματικά επί δύο οικονομικά έτη. Η προκαταβολή πρέπει να επιστραφεί εφόσον δεν δηλωθούν δαπάνες εντός 18 μηνών. Στη συνέχεια, η Επιτροπή προβαίνει σε προσωρινές πληρωμές βάσει των δαπανών που πραγματικά κατέβαλε και βεβαίωσε το κράτος μέλος. Το υπόλοιπο 5 % καταβάλλεται κατά τη λήξη του προγράμματος, όταν όλα τα απαιτούμενα έγγραφα υποβληθούν και εγκριθούν από την Επιτροπή.

Οι πληρωμές διατίθενται για την αρχαιότερη εκκρεμή ανάληψη υποχρεώσεων.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2000

1. Προκαταβολές και οριστικές πληρωμές

Από το 1994, θεσπίστηκε η κατάρτιση έκθεσης για την κατανομή των πληρωμών των διαχωριζόμενων πιστώσεων ανάλογα με τη φύση τους προκειμένου να απαντηθεί το αρχικό αίτημα του Ελεγκτικού Συνεδρίου το οποίο αποσκοπεί στη διάκριση, εντός του λογιστικού συστήματος, των πληρωμών που γίνονται ως προκαταβολές από εκείνες που έχουν οριστικό χαρακτήρα ή χαρακτήρα "υπολοίπου".

Στην πράξη αποδείχθηκε ότι ο τομέας αυτός είναι περισσότερο πολύπλοκος απ' ότι προβλεπόταν αρχικά τόσο στο επίπεδο των εννοιών και του καθορισμού των ζητούμενων πληροφοριών όσο και στο επίπεδο των δυνατοτήτων ομοιογενούς εφαρμογής στους διάφορους σχετικούς τομείς. Τα στοιχεία αυτά αποτέλεσαν αντικείμενο παρατηρήσεων εκ μέρους του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Eν κατακλείδι, για το οικονομικό έτος 2000, η Επιτροπή αντί να παρουσιάσει ανομοιογενείς πληροφορίες, έκρινε προτιμότερο να μην τις δημοσιεύσει(7), αλλά να συγκεντρώσει τις προσπάθειές της προς μία νέα αντίληψη της προσέγγισης, δηλαδή προς τον επαναπροσδιορισμό των ζητούμενων πληροφοριών και την εξέταση των δυνατοτήτων αποτελεσματικής εφαρμογής. Στην προσπάθεια αυτή εντάσσεται η αποσαφήνιση των εννοιών που αφορούν τους τύπους των πληρωμών στο πλαίσιο της ανασύνταξης του Δημοσιονομικού Κανονισμού.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

2. Πιστώσεις σχετικές με τις συμμετοχές τρίτων

Οι μεταφερθείσες πιστώσεις από το προηγούμενο οικονομικό έτος οι σχετικές με τις συμμετοχές τρίτων, οι οποίες από τη φύση τους δεν ακυρώνονται ποτέ, περιλαμβάνονται στις πρόσθετες πιστώσεις του οικονομικού έτους. Έτσι, εξηγείται η διαφορά μεταξύ των μεταφερθεισών πιστώσεων από το προηγούμενο οικονομικό έτος που περιλαμβάνονται στο λογαριασμό διαχείρισης 2000 και των μεταφερθεισών πιστώσεων στο επόμενο οικονομικό έτος του λογαριασμού διαχείρισης 1999.

(1) Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων = ΠΑΥ + ΜΔΠ.

(2) Πιστώσεις πληρωμών = ΠΠ + ΜΔΠ.

(3) ΠΑΥ + ΜΔΠ.

(4) ΠΠ + ΜΔΠ.

(5) Άρθρο 7 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(6) ΕΤΠΑ: Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

ΕΚΤ: Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

ΕΓΤΠΕ: Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων.

ΧΜΠΑ: Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού της Αλιείας.

(7) Με εξαίρεση τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2000

1. Ο ισολογισμός αυτός λαμβάνει υπόψη τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της Επιτροπής, της 29ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με τις μη χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Το κόστος κτήσης των ενσώματων και άυλων (ασώματων) ακινητοποιήσεων περιλαμβάνεται στις δημοσιονομικές δαπάνες του οικονομικού έτους απόκτησής τους. Εμφανίζονται δε στον ισολογισμό μέχρι να παύσουν να αποτελούν περιουσία της Επιτροπής. Η αντίθετη εγγραφή στον ισολογισμό αυξάνει το αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών, έτσι ώστε να μηδενίζεται η επιβάρυνση του προϋπολογισμού και να εμφανίζονται οι ετήσιοι λογαριασμοί σύμφωνα με τις αρχές της τροποποιημένης λογιστικής του δεδουλευμένου ("modified accrual accounting").

Οι ακινητοποιήσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης αποτελούν εξαίρεση από τον ως άνω κανόνα. Επειδή το κόστος του αγαθού καταλογίζεται στον προϋπολογισμό μόνο τη στιγμή που εξοφλείται το μίσθωμα, η αντίθετη εγγραφή της αξίας κτήσης στο ενεργητικό δεν εμφανίζεται στο αποτέλεσμα αλλά στις χρηματοοικονομικές οφειλές. Οι περιοδικές καταβολές πιστώνονται στη συνέχεια στο αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών, μέσω μείωσης των οφειλών.

2. Όπως διευκρινίζεται στο άρθρο 130 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3418/93 της Επιτροπής, περί των λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του Δημοσιονομικού Κανονισμού, ο οποίος τροποιήθηκε με απόφαση της Επιτροπής στις 16 Νοεμβρίου 2000, για την αναπροσαρμογή των ποσών που αναφέρονται στον κανονισμό, στον δημοσιονομικό ισολογισμό εγγράφονται οι άυλες και οι ενσώματες ακινητοποιήσεις των οποίων η αξία κτήσης ισούται ή υπερβαίνει τα 420 ευρώ.

3. Μετά τη θέσπιση των διατάξεων του τίτλου ΙV, κεφάλαιο 4, του κανονισμού της Επιτροπής σχετικά με τη λογιστική διαχείριση των μη χρηματοοικονομικών ακινητοποιήσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(1), όλα τα αγαθά που εγγράφονται στον ισολογισμό, πλην των γηπέδων, των ακινητοποιήσεων σε εξέλιξη, των προκαταβολών και των καταβολών έναντι σύμφωνα με τους ορισμούς του άρθρου 14 του κανονισμού και των τεχνικών έργων που προβλέπονται στο άρθρο 19, υπόκεινται σε απόσβεση. Η απόσβεση αυτή υπολογίζεται σύμφωνα με τη γραμμική μέθοδο και για ένα πλήρες έτος (η prorata temporis δεν εφαρμόζεται). Οι εφαρμοζόμενοι ετήσιοι συντελεστές απόσβεσης εμφαίνονται στο παράρτημα του ως άνω κανονισμού.

Οσάκις μια ακινητοποίηση έχει αποτελέσει το αντικείμενο βελτιώσεων ή νέων αποτιμήσεων, η απόσβεση των βελτιωμένων αγαθών συνεχίζεται και κατά την υπολειπόμενη περίοδο χρήσης, με βάση τη νέα αξία. Στην περίπτωση όπου οι νέες αποτιμήσεις και οι εργασίες βελτίωσης πραγματοποιούνται σε κατασκευές που έχουν ήδη αποσβεσθεί, η διάρκεια απόσβεσης καθορίζεται σε 10 έτη.

Για το οικονομικό έτος 2000, όλα τα κοινοτικά όργανα ενέγραψαν τις αποσβέσεις, το δε Δικαστήριο, το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και η Επιτροπή των Περιφερειών για πρώτη φορά.

Οι αποσβέσεις του Δικαστηρίου(2) πρόκειται να αναθεωρηθούν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 2001, σε συνάρτηση με την οριστική θέση σε λειτουργία του μηχανοργανωμένου συστήματος απογραφής.

4. Η λογιστική καταχώρηση των ενσώματων και των άυλων ακινητοποιήσεων καθώς και των αποθεμάτων στις αντιπροσωπείες, αν και είναι πληρέστερες και περισσότερο αξιόπιστες απ' ό,τι κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος, εμφανίζουν ακόμη ορισμένα σφάλματα.

5. Στις δημοσιονομικές καταστάσεις λαμβάνονται υπόψη οι διατάξεις του εγχειριδίου ενοποίησης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το οποίο σκοπό έχει να καθιερώσει μιαν ενιαία δέσμη κανόνων λογιστικής καταχώρησης, υπολογισμού της αξίας και παρουσίασης των λογαριασμών, έτσι ώστε να εναρμονισθούν οι διαδικασίες σύνταξης των δημοσιονομικών καταστάσεων και ενοποίησης.

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

II. ΑΥΛΕΣ (ΑΣΩΜΑΤΕΣ) ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Θεωρούνται ως άυλες ακινητοποιήσεις τα αναγνωρίσιμα μη χρηματικά και χωρίς υλική υπόσταση στοιχεία του ενεργητικού. Για να συμπεριληφθούν στο ενεργητικό του ισολογισμού, πρέπει να τελούν υπό τον έλεγχο του αντίστοιχου οργάνου και να αποτελούν την απαρχή μελλοντικών οικονομικών οφελών για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες.

Τα λογισμικά προγράμματα που εκπονούνται εντός των κοινοτικών οργάνων δεν αποτελούν άυλες ακινητοποιήσεις.

Οι άυλες ακινητοποιήσεις που βρίσκονται στα γραφεία και στις διάφορες εγκαταστάσεις του ΚΚΕρ δεν κατέστη δυνατόν να συμπεριληφθούν στο ενεργητικό του ισολογισμού.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Η σωρευτική απόσβεση των άυλων ακινητοποιήσεων που αποσβέσθηκαν για πρώτη φορά το 2000 ανέρχεται σε 1996611,04 ευρώ.

Αποσβέσθηκαν όλα τα αγαθά που περιλαμβάνονται στον ισολογισμό(3).

III. ΕΝΣΩΜΑΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

A. Γήπεδα και κτίρια

Κοινό Κέντρο Ερευνών(4)

Για τα γήπεδα και τα κτίρια του ΚΚΕρ στην Ίσπρα, και λόγω της απουσίας πραγματικών στοιχείων για το κόστος κτήσης και το κόστος των ετήσιων βελτιώσεων πριν από το 1998, η αποτίμηση της αξίας που πραγματοποιήθηκε από εξωτερικό φορέα στις 31 Δεκεμβρίου 1997 χρησιμοποιήθηκε ως βάση υπολογισμού της αξίας κτήσης. Οι τροποποιήσεις που επήλθαν κατά τα έτη 1998, 1999 και 2000 κατέστη δυνατόν να υπολογισθούν.

Η μέθοδος υπολογισμού της απόσβεσης είχε ως εξής:

1. Για τα κτίρια που είχαν εξ ολοκλήρου αποσβεσθεί την 1η Ιανουαρίου 1998, καταρτίσθηκε ένα νέο σχέδιο απόσβεσης.

2. Για τα κτίρια που δεν είχαν αποσβεσθεί εξ ολοκλήρου την 1η Ιανουαρίου 1998, η απόσβεση υπολογίσθηκε για την υπολειπόμενη περίοδο χρήσης βάσει της νέας αξίας την 1η Ιανουαρίου 1998.

Γαι τα γήπεδα και τα κτίρια του ΚΚΕρ στο Geel, χρησιμοποιήθηκε ο υπολογισμός της αξίας στις 31 Δεκεμβρίου 2000 από τον εξωτερικό φορέα, η δε προκύπτουσα υπεραξία δεν αποσβέσθηκε.

Αντιπροσωπείες

Οι αξίες που αφορούν τα γήπεδα, τα κτίρια που βρίσκονται στις αντιπροσωπείες εκτός ΕΕ και τις αντίστοιχες αποσβέσεις αναθεωρήθηκαν(5).

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Το Μάιο του 1998 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε χρήση του δικαιώματος προαίρεσης για να αγοράσει ένα κτιριακό συγκρότημα στις Βρυξέλλες, του οποίου το τελικό κόστος επένδυσης (συμπεριλαμβανομένου του κόστους του οικοπέδου) ανερχόταν σε 1097 εκατ. ευρώ. Με δύο πρωτόκολλα συμφωνίας ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Βασίλειο του Βελγίου, το Βέλγιο συγχρηματοδότησε τόσο την αγορά του οικοπέδου όσο και τη σύνδεσή του με τα δίκτυα παροχών. Μια ρήτρα του πρωτοκόλλου ορίζει ότι, εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκατασταθεί σε άλλο μέρος, το οικόπεδο θα παραχωρηθεί στο βελγικό κράτος αντί αντιτίμου που είτε θα ανέρχεται σε ένα φράγκο Βελγίου είτε θα ισούται με την αγοραία αξία του. Κατά συνέπεια διορθώθηκε η αξία του οικοπέδου και στον ισολογισμό εμφανίζεται με αξία 1 BEF.

E. Χρηματοδοτική μίσθωση και συναφή δικαιώματα

Το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2909/2000, ο οποίος αναφέρεται στη λογιστική διαχείριση των μη χρηματοοικονομικών ακινητοποιήσεων, θέτει τους κανόνες για τις χρηματοδοτικές μισθώσεις και τα συναφή δικαιώματα.

Το κριτήριο που ίσχυσε για την κατάταξη των αγαθών υπό χρηματοδοτική μίσθωση ως ανηκόντων στα πάγια στοιχεία τροποποιήθηκε σε σχέση με το κριτήριο που είχε ισχύσει κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος. Βασίζεται δε στο μερίδιο των εγγενών κινδύνων και πλεονεκτημάτων της κυριότητας ενός στοιχείου που επωμίζονται ο εκμισθωτής και ο μισθωτής και εξαρτάται μάλλον από την ουσία της συναλλαγής παρά από τη μορφή της σύμβασης(6).

Τα υπό χρηματοδοτική μίσθωση στοιχεία η κυριότητα των οποίων παρουσιάζει εγγενείς κινδύνους και πλεονεκτήματα που δεν μεταβιβάζονται κατ' ουσίαν στον μισθωτή, καθώς και τα στοιχεία που εκμισθώνονται για περισσότερο από 5 έτη αποτελούν το αντικείμενο εγγραφής στο παράρτημα των δημοσιονομικών καταστάσεων "Υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού".

Τον Μάρτιο του 1994, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπέγραψε εμφυτευτική σύμβαση με δικαίωμα αγοράς για ένα κτιριακό συγκρότημα (Louise Weiss) στο Στρασβούργο. Δεδομένου ότι οι κίνδυνοι και τα πλεονεκτήματα που ενυπάρχουν στην κυριότητα του ακινήτου μεταβιβάζονται κατ' ουσίαν στον μισθωτή, το εν λόγω κτιριακό συγκρότημα εγγράφεται στο ενεργητικό του ισολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Το ακίνητο αυτό αποτιμήθηκε κατά την ημερομηνία που άρχισε να ισχύσει το μισθωτήριο και με βάση την τότε παρούσα αξία των ελάχιστων απαιτητών πληρωμών. Επειδή δε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν είχε ακόμη εγκρίνει, κατά την έκδοση του ισολογισμού, το οριστικό κόστος της επένδυσης, η τότε παρούσα αξία που ενεγράφη στον ισολογισμό βασίσθηκε στο κόστος της επένδυσης όπως αυτό υπολογίσθηκε προσωρινά στις 15 Νοεμβρίου 2000 βάσει του συμβατικού επιτοκίου αναπροσαρμογής με προεξοφλητικό επιτόκιο βασιζόμενο στο Euribor για καθεμία από τις περιόδους. Η προ αποσβέσεων παρούσα αξία του εν λόγω ακινήτου στις 31 Δεκεμβρίου 2000 ανερχόταν σε 396 εκατ. ευρώ, του δε εξοπλισμού του σε 80 εκατ. ευρώ.

Στις 15 Νοεμβρίου 1994, το Δικαστήριο υπέγραψε με την Κυβέρνηση του Λουξεμβούργου μισθωτήρια σύμβαση για τρία κτίρια παρακείμενα στο Δικαστικό Μέγαρο (Palais). Για όλη τη διάρκεια της σύμβασης, το Δικαστήριο είναι ο μισθωτής των ακινήτων αυτών, μπορεί δε να ασκήσει το δικαίωμα αγοράς αφότου θα έχει καταβληθεί πλήρως η τιμή πώλησης, και τούτο το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2015. Την τιμή πώλησης καθορίζει ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας.

Μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1999, τα κτίρια των δύο ως άνω κοινοτικών οργάνων είχαν απλώς αποτελέσει το αντικείμενο σημειώσεων στο παράρτημα των δημοσιονομικών καταστάσεων, το δε ποσό των προσόδων που απέμεναν προς καταβολή ενεγράφετο στις "υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού". Σύμφωνα με τον προαναφερθέντα κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2909/2000, της 29ης Δεκεμβρίου 2000, τα ακίνητα αυτά ενεγράφησαν για πρώτη φορά στο ενεργητικό του ισολογισμού.

Ζ. Ακινητοποιήσεις σε εξέλιξη και ποσά που κατεβλήθησαν έναντι ενσώματων ακινητοποιήσεων

Αν και οι λογιστικοί κανόνες και αρχές προβλέπουν την οριστική κατάταξη ενός κτιρίου στα κτίρια από τη στιγμή που τίθεται σε χρήση, το Συμβούλιο προτίμησε για το 2000 να διατηρήσει τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν για το κτίριο Justus Lipsius (339,1 εκατ. ευρώ) στις ακινητοποιήσεις σε εξέλιξη και στις καταβολές έναντι, δεδομένου ότι μένει ακόμη να γίνουν αναλύσεις με σκοπό τον διαχωρισμό της συνολικής επένδυσης στις διάφορες συνιστώσες της (γήπεδο, κτίριο, τεχνικές εγκαταστάσεις, μηχανήματα και εργαλεία κ.λπ.). Ως εκ τούτου, ο υπολογισμός της απόσβεσης κάθε συνιστώσας δεν κατέστη δυνατός, οπότε το εν λόγω κτίριο ενεγράφη στο ενεργητικό με τη μεικτή αξία του.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο ενέγραψε στον τομέα αυτόν ποσό ύψους 5 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στα κεφάλαια που διετέθησαν στον υπεύθυνο διοίκησης του έργου της επέκτασης του κτιρίου του ΕΣ, και τούτο μέσω μεταφοράς σε τραπεζικό λογαριασμό που έχει ανοιχθεί για την περίσταση.

Ο εν λόγω τομέας περιλαμβάνει και μια προκαταβολή ύψους 26 εκατ. ευρώ προς την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, για μιαν εμφυτευτική σύμβαση με δικαίωμα αγοράς(7).

Σχεδόν(8) όλα τα αγαθά που περιλαμβάνονται στον ισολογισμό υπό τον τομέα "ενσώματες ακινητοποιήσεις" έχουν αποσβεσθεί(9). Η σωρευτική απόσβεση των ενσώματων ακινητοποιήσεων που αποσβέσθηκαν για πρώτη φορά κατά το 2000 έχει ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Εφαρμόσθηκαν οι ακόλουθοι συντελεστές απόσβεσης:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

IV. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Οι χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις περιλαμβάνουν τις επενδύσεις κεφαλαίου που αποσκοπούν στη δημιουργία δεσμών διαρκείας και θεωρούνται κατάλληλες για την υποστήριξη των δραστηριοτήτων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, καθώς και τις απαιτήσεις που συνδέονται με αυτές τις επενδύσεις, χωρίς διάκριση ως προς την ημερομηνία λήξης, την προέλευση ή τη μορφή.

Περιλαμβάνονται επίσης στον τομέα αυτόν και οι εγγυήσεις και οι διαρκείς προκαταβολές καθώς και το καθαρό ενεργητικό του Ταμείου Εγγυήσεων. Θα πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα στις εγγυήσεις που χορηγεί η Ευρωπαϊκή Κοινότητα προς τρίτους και στις εγγυήσεις που χορηγεί το Ταμείο Εγγυήσεων για την κάλυψη των κινδύνων που έχουν σχέση με τα δάνεια τα οποία χορηγούνται προς τρίτες χώρες.

A. Επενδύσεις σε συνδεδεμένους οργανισμούς

Συμμετοχή στην ΕΤΑΑ

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη χρηματοδοτήθηκε με αρχικό κεφάλαιο 10 δισεκ. ευρώ, στο οποίο η Ευρωπαϊκή Κοινότητα ενεγράφη κατά το 3 %. Έχει ήδη καταβληθεί εξ ολοκλήρου το 30 % του κεφαλαίου αυτού.

Επισημαίνεται ότι οι διοικητές της εν λόγω τράπεζας, συνελθόντες κατά την ετήσια γενική συνέλευση, απεφάσισαν στις 15 Απριλίου 1996 να διπλασιάσουν το εγκεκριμένο μετοχικό κεφάλαιό της. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, η Κοινότητα ενεγράφη για 30000 επιπλέον μετοχές των 10000 ευρώ εκάστη. Η πράξη αυτή αφορά τόσο μετοχές άμεσης εξόφλησης όσο και άλλες των οποίων το αντίτιμο θα καταβληθεί μεταγενέστερα, και τούτο με την εξής αναλογία: το 22,5 % των μετοχών της εγγραφής αφορά εξ ολοκλήρου εξοφλημένες μετοχές και το υπόλοιπο μετοχές των οποίων το αντίτιμο θα καταβληθεί μεταγενέστερα.

Αυτή η θέση του ισολογισμού αντιπροσωπεύει το σύνολο του κεφαλαίου για το οποίο η Επιτροπή ενεγράφη και το οποίο εξόφλησε στην ΕΤΑΑ. Οι καταβολές που πρέπει ακόμη να γίνουν σχετικά με το άμεσης εξόφλησης τμήμα του κεφαλαίου, ύψους 57712500 ευρώ, περιλαμβάνονται στις βραχυπρόθεσμες οφειλές (7,4 εκατ. ευρώ) και στις μακροπρόθεσμες οφειλές, (43,9 εκατ. ευρώ). Οι καταβολές που πρέπει ακόμη να γίνουν σχετικά με το μεταγενέστερης εξόφλησης τμήμα του κεφαλαίου (442,5 εκατ. ευρώ) περιλαμβάνονται στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.

Συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων

Με βάση την απόφαση του Συμβουλίου της 6ης Ιουνίου 1994, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα, εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή, συμμετέχει στο κεφάλαιο του ΕΤΕ με συνολικό ποσό ύψους 600 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο 30 % του κεφαλαίου του ΕΤΕ. Η Επιτροπή έχει ήδη καταβάλει το 20 % αυτού του κεφαλαίου, δηλαδή το τμήμα άμεσης εξόφλησης.

Όπως και για τις συμμετοχές στην ΕΤΑΑ, οι καταβολές που πρέπει ακόμη να γίνουν σχετικά με το μεταγενέστερης εξόφλησης τμήμα του κεφαλαίου, δηλαδή το 80 % ή ποσό 480 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνονται στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.

B. Άλλες χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις

B.1. Συμμετοχές

Στον παρόντα τομέα περιλαμβάνονται οι συμμετοχές που σκοπό έχουν να βοηθήσουν τους δικαιούχους να αναπτύξουν τα σχέδιά τους.

Συμμετοχές στο πρόγραμμα ECIP

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τους τίτλους και τα δάνεια συμμετοχής της Κοινότητας στο κεφάλαιο των κοινών επιχειρήσεων ("joint ventures") οι οποίες δημιουργήθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος "European Community Investment Partners" (ECIP).

Eurotech capital, Venture consort και JOP

Το μέσο "Eurotech capital" έχει ως στόχο την ενθάρρυνση της χρηματοδότησης, με ιδιωτικά κεφάλαια, σχεδίων υψηλής τεχνολογίας που υλοποιούνται από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μέσω ενός δικτύου επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων. Πρόκειται για συνεισφορές οι οποίες επιστρέφονται υπό ορισμένους όρους μετά τη λήξη της σύμβασης.

Το μέσο "Venture consort" έχει ως στόχο την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας των επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Αντιπροσωπεύει τις συνεισφορές που κατεβλήθησαν από το 1985 και μετά με στόχο την πραγματοποίηση επενδύσεων στις ΜΜΕ που αναπτύσσουν καινοτόμα σχέδια.

Το μέσο "Joint Venture programme PHARE-TACIS" (JOP) έχει ως στόχο τη διευκόλυνση της δημιουργίας και ανάπτυξης κοινών επιχειρήσεων στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης καθώς και στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη.

Επειδή και στις τρεις περιπτώσεις πρόκειται για επιχειρηματικά κεφάλαια, η αποτίμηση της σημερινής πραγματικής αξίας αυτών των συνεισφορών αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη. Κατ' εφαρμογή της αρχής της σύνεσης, η αξία αυτών των συνεισφορών αποτέλεσε αντικείμενο διόρθωσης κατά 100 %, με συνέπεια να εμφανίζεται στον ισολογισμό ως μηδενική.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

B.3. Χορηγηθείσες εγγυήσεις και προκαταβολές

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει τα πάγια στοιχεία του ενεργητικού που δεν εντάσσονται στις ενσώματες ακινητοποιήσεις, όπως είναι οι καταβληθείσες εγγυήσεις και λοιπές εξασφαλίσεις, οι πάγιες προκαταβολές για τα κοινόχρηστα κτιρίων και τα κεφάλαια κίνησης που προκαταβάλλονται σε τρίτους, καθώς και το Ταμείο Εγγυήσεων.

Ταμείο Εγγυήσεων

Με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 του Συμβουλίου, της 31ης Οκτωβρίου 1994, ιδρύθηκε Ταμείο Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις, το οποίο έχει ως στόχο την εξόφληση των πιστωτών της Κοινότητας σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του αποδέκτη ενός δανείου που έχει χορηγήσει ή εγγυηθεί η Κοινότητα.

Ο ως άνω μηχανισμός καλύπτει δάνεια που καλύπτονται από εγγύηση της Κοινότητας μετά από απόφαση του Συμβουλίου, ιδίως δε δανειοδοτικές πράξεις της ΕΤΕ εκτός Ένωσης, τα δάνεια μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και χρηματοδοτικής συνδρομής Ευρατόμ εκτός Ένωσης.

Η διοργανική συμφωνία της 29ης Οκτωβρίου 1993, σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού, προέβλεπε, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Εδιμβούργου, την εγγραφή, ως πρόβλεψης, στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ενός αποθεματικού για την εγγύηση των δανείων προς τις τρίτες χώρες. Το αποθεματικό αυτό προορίζεται για την αντιμετώπιση των αναγκών τροφοδότησης του Ταμείου Εγγυήσεων και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, για τις καταπτώσεις εγγυήσεων που υπερβαίνουν το διαθέσιμο ποσό του εν λόγω ταμείου, έτσι ώστε να είναι δυνατός ο καταλογισμός τους στον προϋπολογισμό.

Η δημοσιονομική διαχείριση του εν λόγω ταμείου έχει ανατεθεί στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ), στα πλαίσια της εντολής της να ενεργεί εξ ονόματος της Κοινότητας.

Το Ταμείο Εγγυήσεων τροφοδοτείται με τα ποσά που καταβάλλονται από τον γενικό προϋπολογισμό, με τους τόκους των χρηματοοικονομικών τοποθετήσεων των διαθεσίμων του ταμείου και με τις εισπράξεις ποσών από τους οφειλέτες που αθέτησαν τις υποχρεώσεις τους, εφόσον το ταμείο έχει κληθεί να παρέμβει ως εγγυητής.

Το ποσό που αναφέρεται στο ενεργητικό του δημοσιονομικού ισολογισμού της Επιτροπής ανταποκρίνεται στα καθαρά στοιχεία ενεργητικού του ως άνω ταμείου στις 31 Δεκεμβρίου 2000.

Δεδομένου ότι το ταμείο αυτό έχει ως αποστολή να καλύπτει ανά πάσα στιγμή τις υποχρεώσεις που αθετούν οι οφειλέτες και λαμβανομένης υπόψη της αρχής της σύνεσης, δημιουργήθηκε μια πρόβλεψη για κινδύνους και επιβαρύνσεις. Το ποσό της πρόβλεψης αυτής (1266,2 εκατ. ευρώ) αντιστοιχεί στο ποσό-στόχο(10) του Ταμείου Εγγυήσεων, το οποίο υπολογίστηκε βάσει του τρέχοντος υπολοίπου στις 31 Δεκεμβρίου 2000.

Σύμφωνα με τις ισχύουσες κανονιστικές διατάξεις, "το υπερβάλλον ποσό στο τέλος του έτους εγγράφεται σε ειδική γραμμή της κατάστασης εσόδων του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων".

Το ποσό (165,4 εκατ. ευρώ) που αντιστοιχεί στο πλεόνασμα του Ταμείου Εγγυήσεων προς επανακαταβολή στον κοινοτικό προϋπολογισμό κατά τη διάρκεια του 1ου τριμήνου του 2001 περιλήφθηκε στα ίδια κεφάλαια.

Λεπτομέρειες των καταβληθεισών εγγυήσεων και προκαταβολών και των λοιπών χρηματοοικονομικών ακινητοποιήσεων

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

V. ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται οι διάρκειας άνω του έτους απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας από τα κράτη μέλη, από τρίτες χώρες και από τρίτους λόγω δανείων που χορήγησε είτε από κεφάλαια που δανείσθηκε είτε από πιστώσεις του προϋπολογισμού. Επίσης, στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις από τρίτους στο πλαίσιο του προγράμματος MEDIA.

A. Δάνεια χορηγηθέντα από πιστώσεις του προϋπολογισμού

Η θέση αυτή περιλαμβάνει κυρίως τα δάνεια που χορηγήθηκαν στα πλαίσια της συνεργασίας με τις τρίτες χώρες. Σε αυτά προστίθενται τα δάνεια που χορηγήθηκαν για την προώθηση της σύστασης κοινών επιχειρήσεων ("joint ventures"), για επενδύσεις στην Ασία, στη Λατινική Αμερική, στη Λεκάνη της Μεσογείου και στη Νότια Αφρική, στο πλαίσιο του προγράμματος ECIP.

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται και οι απαιτήσεις που αφορούν το πρόγραμμα MEDIA II, λόγω του ότι η Επιτροπή έχει συνάψει συμβάσεις κατευθείαν με τους δικαιούχους των δανείων. Δεδομένου ότι, σύμφωνα με τις συμβάσεις, η εξόφληση των δανείων εξαρτάται από την επιτυχία των σχεδίων, η οποία είναι πάντα αβέβαιη, κατά τη διάρκεια αυτού του οικονομικού έτους καταχωρήθηκε μια διαγραφή όσον αφορά τα δάνεια τα οποία μετετράπησαν οριστικά σε επιχορηγήσεις.

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται και άλλα, πολύ μικρότερα, δάνεια που χορηγήθηκαν από πιστώσεις του προϋπολογισμού. Πρόκειται για τα δάνεια που χορηγήθηκαν υπέρ των διακινούμενων εργαζομένων και για τα στεγαστικά δάνεια που χορηγήθηκαν στους μονίμους υπαλλήλους των Κοινοτήτων.

B. Δάνεια χορηγηθέντα από κεφάλαια ληφθέντων δανείων

Σύμφωνα με τη Συνθήκη, το Συμβούλιο μπορεί να εγκρίνει, με ομοφωνία, τα προγράμματα εγγυήσεων ή λαμβανόμενων δανείων που θεωρεί απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων της ΕΚ. Τα λαμβανόμενα δάνεια της ΕΚ αποτελούν άμεσες υποχρεώσεις της και όχι υποχρεώσεις του ενός ή του άλλου κράτους μέλους(11).

Επειδή πρόκειται για χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού που καλύπτονται από ληφθέντα δάνεια, και για να δίδεται πιστή και πλήρης εικόνα τόσο των περιουσιακών στοιχείων όσο και της δημοσιονομικής κατάστασης καθώς και των επιτυγχανόμενων αποτελεσμάτων, το σύνολο αυτών των χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων παρουσιάζεται στο εξής υπό μορφή ισολογισμού και λογαριασμού εσόδων και εξόδων(12).

Οι ισολογισμοί αυτών των χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων ενσωματώθηκαν στον δημοσιονομικό ισολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με τη μέθοδο της ολικής ενοποίησης.

Ως προς τις δανειοληπτικές-δανειοδοτικές πράξεις, τα έσοδα από τα χορηγηθέντα δάνεια και τα έξοδα για τα ληφθέντα δάνεια κατά το οικονομικό έτος 2000 αναλύονται ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Κατόπιν συμφωνίας που επετεύχθη με την ΕΤΕ, η τράπεζα αυτή αναλαμβάνει τον κίνδυνο του μέσου ΝΚΜ-Ταμειακά διαθέσιμα. Ως εκ τούτου, το υπερβάλλον των εξόδων έναντι των εσόδων καταλογίζεται στην ΕΤΕ.

Η εξέλιξη του συνόλου των δανείων που χορήγησε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αναλύεται ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Στις 31 Δεκεμβρίου 2000, το τρέχον υπόλοιπο των χορηγηθέντων δανείων εμφανίζεται στον τομέα των μακροπρόθεσμων απαιτήσεων, όσον αφορά το μέρος των δανείων με λήξη πέραν του ενός έτους, και στον τομέα των βραχυπρόθεσμων απαιτήσεων όσον αφορά το μέρος με λήξη εντός του έτους. Όσον αφορά τα δάνεια MEDIA II, και λόγω της αβέβαιης διάρκειας αυτών των δανείων, το τρέχον υπόλοιπο τις 31.12.2000 περιλαμβάνεται στις μακροπρόθεσμες απαιτήσεις.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Γ. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τα δάνεια που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος MEDIA I, το οποίο έχει ως στόχο την ανάπτυξη της οπτικοακουστικής βιομηχανίας στην Ευρώπη. Επειδή οι συμβάσεις αυτών των δανείων δεν συνήφθησαν κατευθείαν ανάμεσα στην Επιτροπή και στον τελικό δικαιούχο, δεν περιλαμβάνονται στη θέση των δανείων που χορηγούνται από πιστώσεις του προϋπολογισμού. Όπως και τα δάνεια που χορηγούνται στο πλαίσιο του προγράμματος MEDIA II, η εξόφλησή τους εξαρτάται από την οικονομική επιτυχία των σχεδίων. Για τον λόγο αυτόν, σ' αυτό το οικονομικό έτος καταχωρήθηκε μια διαγραφή ύψους 2,8 εκατ. ευρώ για τα δάνεια τα οποία μετετράπησαν οριστικά σε επιχορηγήσεις.

Η θέση αυτή περιλαμβάνει και το ποσό της χρηματοδοτικής παρέμβασης του Βασιλείου του Βελγίου (σημείωση III.A), η οποία ανήλθε σε 176 εκατ. ευρώ, είναι πληρωτέα επί 10 έτη τουλάχιστον και η τελευταία καταβολή της θα γίνει το 2008. Οι συνολικοί τόκοι για την παρέμβαση αυτή ανέρχονται στο ισόποσο των 52 εκατ. ευρώ, αλλά μόνο οι δεδουλευμένοι μέχρι την ημερομηνία του ισοζυγίου καταχωρήθηκαν στις βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις.

VI. ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ

A. Η θέση αυτή αντιπροσωπεύει την αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2000 του αποθέματος ειδών γραφείου και αναλώσιμου υλικού καθώς και των μηχανημάτων της Επιτροπής για τη συντήρηση των κτιρίων, αποτιμήθηκε δε με βάση τις τιμές των τελευταίων παραληφθεισών προμηθειών και μετετράπη με βάση την ισοτιμία κλεισίματος του ευρώ, σύμφωνα με το εγχειρίδιο λογιστικής καταχώρησης και ενοποίησης.

B. Η θέση αυτή περιλαμβάνει και τον επιστημονικό και τεχνικό εξοπλισμό του Κοινού Κέντρου Ερευνών. Με βάση την αρχή της σύνεσης, τα αποθέματα βαρέος ύδατος, σχάσιμων υλικών και δειγμάτων βιομηχανικής και επιστημονικής χρήσης αποτιμώνται κάθε χρόνο και εγγράφονται στον ισολογισμό με τη χαμηλότερη από τις εξής δύο αξίες: αξία κτήσης ή τιμολογιακή αξία των τελευταίων καταγραφέντων ειδών, αφενός, και εμπορική αξία αφετέρου(13).

Γ. Η θέση αυτή περιλαμβάνει το απόθεμα των δημοσιεύσεων που διατηρεί η Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και το οποίο αποτιμήθηκε σύμφωνα με ειδικούς κανόνες αποτίμησης.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

VII. ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

A. Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις που λήγουν εντός του έτους

Στην θέση αυτή περιλαμβάνεται το μέρος των μακροπρόθεσμων απαιτήσεων που λήγει εντός του έτους. Περιλαμβάνεται και ένα δάνειο, ύψους 175 εκατ. ευρώ, το οποίο χορηγήθηκε στην Τουρκία κατά τη διάρκεια του 1991, στα πλαίσια των πράξεων χρηματοδοτικής συνδρομής των χωρών που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση του Κόλπου.

B. Τρέχουσες απαιτήσεις

B.2. Απαιτήσεις έναντι των κρατών μελών

- ΕΓΤΠΕ-ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ:

Η θέση αυτή περιλαμβάνει, αφενός, τις απαιτήσεις από τα κράτη μέλη (8,2 εκατ. ευρώ) που συνδέονται με τις προκαταβολές εξομάλυνσης του τέλους του έτους.

Αφετέρου, περιλαμβάνει τα οφειλόμενα στο ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων ποσά τα οποία δηλώθηκαν από τα κράτη μέλη και εγγράφηκαν στο γενικό καθολικό των οφειλετών στο τέλος του οικονομικού έτους. Το συνολικό ποσό, που ανέρχεται σε 2010,6 εκατ. ευρώ, αποτελείται εν μέρει από απαιτήσεις των οποίων οι πιθανότητες είσπραξης είναι ελάχιστες. Κατ' εφαρμογή της αρχής της σύνεσης, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα θα πρέπει να δημιουργήσει πρόβλεψη για ένα μέρος του ποσού αυτού. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να υπολογίσει με ακρίβεια τις επιπτώσεις αυτής της υπερεκτίμησης, διότι η κανονιστική ρύθμιση που προβλέπει τη συγκέντρωση των αναγκαίων πληροφοριών(14) απέκτησε υποχρεωτική ισχύ από το 2001 και εξής. Λόγω του γεγονότος αυτού, και για να μην υπερεκτιμηθούν οι απαιτήσεις, υπολογίσθηκε και καταχωρήθηκε διόρθωση της αξίας κατά 79,77 % (1604 εκατ. ευρώ) για επισφαλείς απαιτήσεις.

Η διόρθωση αυτή υπολογίσθηκε με βάση αφενός τις κοινοποιήσεις των κρατών μελών για το 2001 και αφετέρου τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά τους πραγματοποιηθέντες ελέγχους.

Από το οικονομικό έτος 2000 και εξής, η εξαμηνιαία κοινοποίηση των ποσών που εγγράφονται στο γενικό καθολικό οφειλετών εκ μέρους των κρατών μελών κατέστη υποχρεωτική μέσω του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2761/1999. Στην κοινοποίηση αυτή θα πρέπει να φαίνονται, από το 2001 και εξής, οι απαιτήσεις για τις οποίες, ακόμη και αν δεν εγκαταλείφθηκαν νομικά οι διαδικασίες είσπραξής τους, η πιθανότητα είσπραξης είναι σχεδόν μηδενική. Τότε θα είναι δυνατή η ακριβέστερη αποτίμηση των απαιτήσεων αυτών.

- ΦΠΑ που καταβλήθηκε και που θα πρέπει να ανακτηθεί από τα κράτη μέλη

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις απαιτήσεις σχετικά με το ποσό των φόρων που κατέβαλαν τα κοινοτικά όργανα και θα πρέπει να το ανακτήσουν από τα κράτη μέλη. Σχετικά υπολογίσθηκε μείωση αξίας κατά 1,1 εκατ. ευρώ.

- Λοιπές απαιτήσεις έναντι των κρατών μελών

Το ποσό των 869,6 εκατ. ευρώ αντιστοιχεί στις απαιτήσεις έναντι των κρατών μελών με ύψος που έχει δεόντως προσδιορισθεί και βεβαιωθεί. Άλλες απαιτήσεις, που δεν έχουν ακόμη προσδιορισθεί ως βέβαιες, εκκαθαρισμένες και απαιτητές, αποτελούν το αντικείμενο των προβλέψεων απαιτήσεων και έχουν καταχωρηθεί στη λογιστική της Επιτροπής με την ένδειξη "προς υπόμνηση" (Ρ.Μ.). Εμφαίνονται δε κατωτέρω στον πίνακα 3.

Η θέση αυτή περιλαμβάνει και τους ιδίους πόρους, ύψους 2035,4 εκατ. ευρώ, οι οποίοι, δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89, έχουν βεβαιωθεί από τα κράτη μέλη αλλά δεν έχουν αποδοθεί στις Κοινότητες διότι είτε δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί ή αποτελέσει αντικείμενο εγγύησης είτε αποτελούν αντικείμενο αμφισβήτησης.

Αυτό το ποσό αντιπροσωπεύει υπερεκτίμηση των πραγματικών απαιτήσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, και τούτο λόγω του ότι η χωριστή λογιστική των παραδοσιακών ιδίων πόρων περιλαμβάνει κατά μεγάλο μέρος ποσά των οποίων η πραγματική είσπραξη είναι πολύ αμφίβολη.

Πάντως, είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί με ακρίβεια η επίδραση αυτής της υπερεκτίμησης, διότι τα λεπτομερή στοιχεία που είναι διαθέσιμα για την ενδεχόμενη είσπραξη των απαιτήσεων αυτών είναι ιδιαίτερα περιορισμένα και αποσπασματικά. Κατ' εφαρμογή της αρχής της σύνεσης, και βάσει των στατιστικών για τις εισπράξεις των παρελθόντων ετών, υπολογίσθηκε διόρθωση αξίας κατά 1286,8 εκατ. ευρώ. Η διόρθωση αυτή έχει εγγραφεί στο ενεργητικό του ισολογισμού με μείωση των απαιτήσεων έναντι των κρατών μελών.

Η λογιστική καταχώρηση της διόρθωσης αυτής δεν συνεπάγεται παραίτηση της ΕΚ από την είσπραξη στο μέλλον των ποσών που καλύπτονται από την πρόβλεψη.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 1

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ "A": ΒΕΒΑΙΩΜΕΝΟΙ ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΟΥ ΑΠΕΜΕΝΑΝ ΠΡΟΣ ΕΙΣΠΡΑΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 2

ΧΩΡΙΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ: ΒΕΒΑΙΩΜΕΝΟΙ ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΟΥ ΑΠΕΜΕΝΑΝ ΠΡΟΣ ΕΙΣΠΡΑΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πίνακας 3

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

B.3. Απαιτήσεις έναντι των κοινοτικών οργανισμών

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις διάφορες απαιτήσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έναντι κοινοτικών οργανισμών οι οποίοι δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο της ενοποίησης και για τους οποίους τα κοινοτικά όργανα πληρώνουν ορισμένες δαπάνες που επιστρέφονται στη συνέχεια.

B.4. Διάφοροι οφειλέτες

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις που προκύπτουν από τις δραστηριότητες των Κοινοτήτων, μεταξύ άλλων και οι εξής:

1. Οι εντολές είσπραξης που είναι καταχωρημένες στις 31 Δεκεμβρίου 2000 στους λογαριασμούς εσόδων ως βεβαιωμένες απαιτήσεις που πρέπει να εισπραχθούν.

Καταχωρήθηκε για πρώτη φορά και μια διόρθωση αξίας για τις μη εισπράξιμες απαιτήσεις που δεν έχουν ακόμη προσδιορισθεί. Οι απαιτήσεις που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες πριν ένα έτος και πλέον οδηγούν σε μείωση κατά 20 %. Για κάθε επιπλέον έτος, υπολογίζεται ένα 20 % επιπλέον.

2. Οι απαιτήσεις που αφορούν πρόστιμα για παραβίαση των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού (973 εκατ. ευρώ), οι οποίες έχουν ανασταλεί μετά την κατάθεση προσφυγής κατά της σχετικής απόφασης της Επιτροπής και για τις οποίες έχει κατατεθεί τραπεζική εγγύηση. Το ύψος των τραπεζικών εγγυήσεων που έχουν παρασχεθεί έναντι προστίμων ανέρχεται σε 639,4 εκατ. ευρώ. Από την άλλη πλευρά, ποσό 171,4 εκατ. ευρώ εισπράχθηκε προσωρινά.

3. Το σύνολο των οφειλετών που έχουν σχέση με δάνεια τα οποία χορηγήθηκαν από κεφάλαια ληφθέντων δανείων.

4. Οι απαιτήσεις σχετικά με τις παρεμβάσεις του Ταμείου Εγγυήσεων. Οι απαιτήσεις αυτές (215,1 εκατ. ευρώ) υποδιαιρούνται σε κεφάλαιο (94,6 εκατ. ευρώ), τόκους δανείων (62,1 εκατ. ευρώ) και τόκους υπερημερίας (58,4 εκατ. ευρώ):

Δεδομένου του κινδύνου μη είσπραξης και βάσει της αρχής της σύνεσης, υπολογίστηκε και ενεγράφη στο ενεργητικό του ισολογισμού μια διόρθωση αξίας κατά 100 % για το συνολικό ποσό των παρεμβάσεων του Ταμείου Εγγυήσεων που δεν είχαν αποπληρωθεί από τους οφειλέτες στις 31 Δεκεμβρίου 2000, και έτσι μειώθηκε η αξία των σχετικών απαιτήσεων.

5. Το ποσό που καταβάλλεται στους χρηματοοικονομικούς ενδιάμεσους αλλά δεν έχει ακόμη εμβασθεί στους τελικούς δικαιούχους. Πιο συγκεκριμένα, η θέση αυτή περιλαμβάνει το ποσό των προκαταβολών από τον προϋπολογισμό που κατεβλήθησαν σε ενδιάμεσους του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα τους οποίους η Επιτροπή επιφόρτισε να τις διαχειρισθούν και να τις εμβάσουν στους τελικούς δικαιούχους, δυνάμει είτε κανονιστικών είτε συμβατικών διατάξεων. Το ποσό αυτό, που ανέρχεται σε 792 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών τόκων ύψους 49 εκατ. ευρώ), αντιπροσωπεύει συνεπώς κεφάλαια τα οποία, στις 31 Δεκεμβρίου 2000, βρίσκονταν στην κατοχή των ενδιαμέσων.

Κατά τη διάρκεια του 2000, η Επιτροπή προέβη σε απογραφή των χρηματοοικονομικών ενδιάμεσων. Λόγω αφενός του εξωλογιστικού χαρακτήρα της διαδικασίας που εφαρμόσθηκε και αφετέρου του αριθμού και της γεωγραφικής διασποράς των ενδιάμεσων, είναι πιθανό, το ποσό που ενεγράφη στον ισολογισμό να μην είναι πλήρες. Πάντως, πρέπει να επισημανθεί η βελτίωση που επετεύχθη σε σχέση με τα στοιχεία για το 1999(15).

Το σύνολο των μειώσεων αξίας για τις τρέχουσες απαιτήσεις έχει ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Γ. Διάφορες απαιτήσεις

Η θέση αυτή περιλαμβάνει κυρίως τις απαιτήσεις των οργάνων έναντι του προσωπικού τους. Πρόκειται βασικά για προκαταβολές επί των αποδοχών και για άλλα ποσά που θα πρέπει να ανακτηθούν.

VIII. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

IX. ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΑΞΙΕΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει το σύνολο των ρευστών διαθεσίμων των οργάνων που είναι κατατεθειμένα σε λογαριασμούς σε κάθε κράτος μέλος καθώς και στις χώρες ΕΖΕΣ (δημόσιο ταμείο ή κεντρική τράπεζα), σε λογαριασμούς όψεως, σε λογαριασμούς πάγιων προκαταβολών και σε μικρά ταμεία, καθώς και τα διαθέσιμα για τα δάνεια που χορηγούνται από κεφάλαια ληφθέντων δανείων και για τα δάνεια που χορηγούνται για τη βελτίωση των συνθηκών στέγασης των διακινούμενων εργαζομένων.

Επισημαίνεται ότι, μετά την πτώχευση δύο τραπεζών σε τρίτες χώρες, μπορεί να προβλεφθεί ότι τα ποσά που ήσαν κατατεθειμένα σε αυτές σε λογαριασμούς όψεως, συνολικού ύψους 1,5 εκατ. ευρώ, δεν μπορούν να ανακτηθούν. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός αυτό και την αρχή της σύνεσης, έγινε διόρθωση της αξίας των χρηματοοικονομικών λογαριασμών και ενεγράφη στο ενεργητικό (μειώνοντας την αξία της θέσης "Πάγιες προκαταβολές").

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

X. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται οι τόκοι προς είσπραξη, κυρίως οι δεδουλευμένοι και μη ληξιπρόθεσμοι τόκοι επί χορηγηθέντων δανείων, οι τίτλοι τοποθέτησης και οι συμφωνίες ανταλλαγής (swaps), καθώς και τα προκαταβληθέντα έξοδα. Οι διάφορες δαπάνες προς καταλογισμό, δηλαδή οι δαπάνες που δεν κατέστη δυνατόν να καταλογισθούν στον προϋπολογισμό πριν από την ημερομηνία κλεισίματος, στο εξής εντάσσονται στο αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών. Το σχετικό ποσό ανέρχεται 63,2 εκατ. ευρώ.

ΠΑΘΗΤΙΚΟ

I. ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

Μέχρι το κλείσιμο του οικονομικού έτους 1999, ο τομέας αυτός περιελάμβανε κατά κύριον λόγο τις αντίθετες εγγραφές εκείνων στις θέσεις του ενεργητικού οι οποίες καταλογίζονταν απευθείας στις δαπάνες του προϋπολογισμού του εκάστοτε οικονομικού έτους. Ακόμη, ο τομέας αυτός περιελάμβανε και τις διορθώσεις αξίας επί των στοιχείων ενεργητικού, τις προβλέψεις και το αντίθετο ποσό των απαιτήσεων που συνδέονταν με τα διάφορα σε εξέλιξη στοιχεία του ενεργητικού του ισολογισμού και οι οποίες επρόκειτο να συμπεριληφθούν στα έσοδα μόνο μετά την είσπραξή τους.

Για πρώτη φορά ετέθη σε εφαρμογή μια νέα μέθοδος καταλογισμού των περιπτώσεων αυτών, μετά την έγκριση του εγχειριδίου καταλογισμού και ενοποίησης. Αντί να ενσωματωθούν οι αναπροσαρμογές αυτές απευθείας στα ίδια κεφάλαια, εμφανίζονται ως οικονομικό αποτέλεσμα του οικονομικού έτους(16).

Ο τομέας των ιδίων κεφαλαίων περιλαμβάνει και τα εξής:

Το οικονομικό αποτέλεσμα του οικονομικού έτους

1. Αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

2. Αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών.

Το οικονομικό αποτέλεσμα που μεταφέρεται από τα προγενέστερα οικονομικά έτη

Πρόκειται για το τμήμα των σωρευτικών οικονομικών αποτελεσμάτων (αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών), δεδομένου ότι το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού επιστρέφεται στα κράτη μέλη.

Τα αποθεματικά

1. Το αποθεματικό επανεκτιμήσεων: περιλαμβάνει τις διαρκείς επανεκτιμήσεις των άυλων και των ενσώματων ακινητοποιήσεων.

2. Το αποθεματικό των δανειοληπτικών και δανειοδοτικών πράξεων: περιλαμβάνει το αποτέλεσμα των πράξεων αυτών που δεν έχει ακόμη εγγραφεί στον προϋπολογισμό.

Το οικονομικό αποτέλεσμα εκ μεταφοράς από προγενέστερα οικονομικά έτη

Πρέπει να υπογραμμισθούν τα ακόλουθα σημεία:

Στο εξής, μόνο οι δημοσιονομικές απαιτήσεις περιλαμβάνονται στο αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών. Πρόκειται για αλλαγή της διαδικασίας σε σχέση με το παρελθόν έτος. Η αξία των απαιτήσεων εκτός προϋπολογισμού η οποία στις 31 Δεκεμβρίου 1999 καταχωρήθηκε στα ίδια κεφάλαια ανερχόταν για την Επιτροπή σε 407 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό διορθώθηκε το 2000.

Το κονδύλιο για αποσβέσεις περιλαμβάνει τις σωρευτικές αποσβέσεις των αγαθών που αποσβέσθηκαν για πρώτη φορά (σημείωση τομέα ΙΙΙ του ενεργητικού).

Οι δημοσιονομικές επιβαρύνσεις προς τακτοποίηση (76,2 εκατ. ευρώ) στο εξής περιλαμβάνονται στο αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών. Το ποσό αυτό, το οποίο στις 31.12.1999 ανερχόταν σε 97 εκατ. ευρώ, περιλαμβανόταν πριν στους μεταβατικούς λογαριασμούς.

Τα πρόστιμα για παραβίαση των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού που εισπράττονται προσωρινά (171,4 εκατ. ευρώ) περιλαμβάνονται στο εξής στο οικονομικό αποτέλεσμα. Στις 31.12.1999, το ποσό αυτό (154,3 εκατ. ευρώ) περιλαμβανόταν στους μεταβατικούς λογαριασμούς.

Οι υπεραξίες από την επανεκτίμηση των ενσώματων ακινητοποιήσεων πριν από το 2000 (62,8 εκατ. ευρώ), οι οποίες εγγράφονταν απευθείας στα ίδια κεφάλαια, αποτέλεσαν το αντικείμενο διόρθωσης επί του αποτελέσματος των αναπροσαρμογών. Στο εξής, το ποσό αυτό περιλαμβάνεται στο αποθεματικό επανεκτίμησης.

Το οικονομικό αποτέλεσμα αναλύεται ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ι.Γ. Αποθεματικά

Το αποθεματικό δανειοδοτικών-δανειοληπτικών πράξεων αναλύεται ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

II. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Λόγω των κινδύνων που εμπεριέχει η χορήγηση δανείων προς τις τρίτες χώρες, δημιουργήθηκε για το καθαρό ενεργητικό του Ταμείου Εγγυήσεων μια πρόβλεψη για κινδύνους και επιβαρύνσεις, χωρίς το πλεόνασμα του Ταμείου που έπρεπε να επανακαταβληθεί στον γενικό προϋπολογισμό κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του έτους 2001 (βλ. σημείωση IV.B.3 του ενεργητικού).

Για πρώτη φορά καταλογίσθηκε πρόβλεψη για τα έξοδα αποξήλωσης των πυρηνικών εγκαταστάσεων του ΚΚΕρ. Η πρόβλεψη αυτή καλύπτει το 100 % των προεκτιμώμενων εξόδων για την αποξήλωση των εγκαταστάσεων που έχουν ήδη εγκριθεί (230 εκατ. ευρώ), μείον τις ήδη πραγματοποιηθείσες πληρωμές (2,3 εκατ. ευρώ).

III. ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ

Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται οι οφειλές διάρκειας μεγαλύτερης του ενός έτους.

Οι χρηματοοικονομικές οφειλές περιλαμβάνουν τις οφειλές των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που έχουν προκύψει στο πλαίσιο των δανειοδοτικών-δανειοληπτικών πράξεων(17).

Η θέση "Λοιπές μακροπρόθεσμες οφειλές" περιλαμβάνει όλες τις άλλες υποχρεώσεις των οποίων το ύψος είναι βέβαιο και η λήξη τοποθετείται πέραν του έτους.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ταμείο προσωπικού: Η θέση αυτή περιλαμβάνει το ταμείο ανεργίας για το έκτακτο προσωπικό όλων των κοινοτικών οργάνων και το ταμείο πρόνοιας για τους τοπικούς υπαλλήλους της Επιτροπής που υπηρετούν σε τρίτες χώρες.

Εισπραχθείσες εγγυήσεις: Πρόκειται για τα ποσά που παρακρατήθηκαν ως εγγύηση κατά την πληρωμή τεχνικών κατασκευών και για τους λογαριασμούς εγγύησης των υπολόγων, των βοηθών υπολόγων και των υπολόγων παγίων προκαταβολών.

Χρηματοδοτική μίσθωση: Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις οφειλές για τις χρηματοδοτικές μισθώσεις διάρκειας μεγαλύτερης του ενός έτους.

Συμμετοχές στο κεφάλαιο της ΕΤΑΑ: Πρόκειται για το καταβληθέν μέρος του κεφαλαίου της προεγγραφής (βλέπε σημείωση ΙV.Α του ενεργητικού).

Λοιπές: Δεδομένου ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε χρήση του δικαιώματος αγοράς για ένα κτιριακό συγκρότημα, το βαρύνει η υποχρέωση να επιστρέψει το κόστος της επένδυσης (βλέπε σημείωση III.A του ενεργητικού).

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Το τρέχον υπόλοιπο των ληφθέντων δανείων στις 31 Δεκεμβρίου 2000 εμφανίζεται στον τομέα των μακροπρόθεσμων οφειλών κατά το τμήμα των δανείων με λήξη πέραν του έτους και στον τομέα των βραχυπρόθεσμων οφειλών κατά το τμήμα με λήξη εντός του έτους.

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

IV. ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ

A. Βραχυπρόθεσμες οφειλές που λήγουν εντός του έτους

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται τα ληφθέντα δάνεια των οποίων η λήξη τοποθετείται εντός του έτους, καθώς και οι μακροπρόθεσμες οφειλές που λήγουν εντός του έτους και αφορούν τη χρηματοδοτική μίσθωση, τις συμμετοχές στο κεφάλαιο της ΕΤΑΑ και την αγορά του κτιριακού συγκροτήματος του Κοινοβουλίου (βλέπε ανωτέρω πίνακα).

B. Λοιπές χρηματοοικονομικές οφειλές

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Γ. Τρέχουσες οφειλές

Γ.1. Κράτη μέλη και χώρες ΕΖΕΣ που είναι πιστωτές

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις οφειλές έναντι των χωρών της ΕΖΕΣ που είναι μέλη του ΕΟΧ.

Γ.2. Κοινοτικοί οργανισμοί

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις οφειλές της Κοινότητας προς ορισμένους κοινοτικούς οργανισμούς που δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο της ενοποίησης.

Γ.3. Πιστώσεις προς μεταφορά

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Γ.4. Διάφοροι πιστωτές

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται οι οφειλές που απορρέουν από τις δραστηριότητες των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καθώς και οι εκτός προϋπολογισμού εντολές είσπραξης ύψους 16,315 εκατ. ευρώ.

Δ. Λοιπές οφειλές

Πρόκειται κυρίως για τις οφειλές προς το προσωπικό και για τα έσοδα που πρέπει να μεταφερθούν σε διάφορους οργανισμούς ή σε άλλους τρίτους.

V. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει αφενός τα έσοδα προς καταλογισμό, δηλαδή τα έσοδα των οποίων ο οριστικός καταλογισμός στον προϋπολογισμό δεν μπόρεσε να γίνει πριν την ημερομηνία κλεισίματος, καθώς και τα έσοδα που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν. Περιλαμβάνει επίσης τους δεδουλευμένους αλλά μη ληξιπρόθεσμους τόκους επί ληφθέντων δανείων και τις συμφωνίες ανταλλαγής (swaps).

Η σημαντική μείωση του ύψους των εσόδων προς καταλογισμό οφείλεται στην αλλαγή της διαδικασίας που εφαρμόζεται για τα έσοδα από πρόστιμα που εισπράττονται προσωρινά, τα οποία πριν διατηρούνταν στον ισολογισμό στους μεταβατικούς λογαριασμούς (171,4 εκατ. ευρώ).

Για την εναρμόνιση των διαδικασιών, τα πρόστιμα για παραβίαση των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού που εισπράττονται προσωρινά (154,3 εκατ. ευρώ στις 31.12.1999 και 171,4 εκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2000) στο εξής περιλαμβάνονται στο αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών.

Οι απαιτήσεις προς είσπραξη στις περιπτώσεις επαναχρησιμοποίησης στο εξής περιλαμβάνονται στον τομέα αυτόν.

Από την άλλη πλευρά, ο τομέας αυτός περιλαμβάνει και τα κέρδη από συναλλαγματικές μετατροπές των θέσεων με ρευστά διαθέσιμα, εκτός των ταμειακών διαθεσίμων.

(1) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2909/2000, της 29ης Δεκεμβρίου 2000.

(2) Δεν κατέστη δυνατόν να συμπεριληφθούν στον ισολογισμό αυτού του οργάνου.

(3) Για το οικονομικό έτος 1999 υπολογίσθηκε συντελεστής απόσβεσης 69 % επί της συνολικής αξίας των αγαθών.

(4) Για τις εγκαταστάσεις Geel, Petten, Karlsruhe και Sevilla του ΚΚΕρ, η υλική απογραφή των τομέων Γ και Δ θα ολοκληρωθεί όχι νωρίτερα από το 2001.

(5) Επισημαίνεται ότι σε ορισμένες αναπτυσσόμενες χώρες είναι αδύνατη η διάκριση μεταξύ αξίας οικοπέδου και αξίας κτιρίου.

(6) Ο τομέας αυτός βασίζεται στο πρότυπο IAS 17 του φορέα "International Accounting Standards Committee".

(7) Το ποσό αυτό δεν ενεγράφη στον ισολογισμό της ΟΚΕ.

(8) Εξαιρουμένων των εγκαταστάσεων, μηχανημάτων και εργαλείων των γραφείων αντιπροσωπείας (2380230,40) και της υπεραξίας ενός κτιρίου στο ΚΚΕρ του Geel (8744962,09).

(9) Η απόσβεση κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος υπολογίσθηκε βάσει του 60 % της αξίας των ενσώματων ακινητοποιήσεων που περιλαμβάνονταν στον ισολογισμό του 1999.

(10) Το ποσό-στόχος αντιστοιχεί στο 9 % του τρέχοντος υπολοίπου.

(11) Οι λεπτομερείς πίνακες των δανείων αυτών περιλαμβάνονται στον τόμο II.

(12) Οι ισολογισμοί, οι λογαριασμοί εσόδων και εξόδων και η εξέλιξη των χορηγηθέντων δανείων που αναφέρονται στις χρηματοοικονομικές δραστηριότητες του τομέα αυτού εμφαίνονται σε λεπτομερείς πίνακες, που περιλαμβάνονται στον τόμο II.

(13) Εξαιρουμένων των εγκαταστάσεων του Petten, όπου τα σχάσιμα υλικά αποτιμήθηκαν με τις τιμές των τελευταίων αγορών.

(14) Μέχρι σήμερα τα υράτη μέλη δεν έχουν καμία εκ του νόμου υποχρέωση να παράσχουν αυτές τις πληροφορίες.

(15) Οι προσπάθειες για τη βελτίωση των διαθέσιμων στοιχείων θα συνεχισθούν.

(16) Τα στοιχεία του προηγούμενου έτους δεν έχουν αναπροσαρμοσθεί, ενώ παρέχεται επεξήγηση των μεταβολών αλλά και των επιπτώσεών του.

(17) Οι λεπτομερείς πίνακες των ληφθέντων δανείων περιλαμβάνονται στον τόμο II.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΕΚΤΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΔΥΝΗΤΙΚΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΣΤΙΣ 31.12.2000

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Όλες οι ως άνω δυνητικές οφειλές, εκτός εκείνων που αναφέρονται στα σημεία 4.1, 4.2 και 6, θα χρηματοδοτηθούν, εφόσον καταστούν απαιτητές, από τον κοινοτικό προϋπολογισμό κατά τα προσεχή έτη. Οι κοινοτικός προϋπολογισμός χρηματοδοτείται από τα κράτη μέλη.

ΔΥΝΗΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ 31.12.2000(1)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Στην περίπτωση όπου οι απαιτήσεις αυτές (εκτός εκείνων που αναφέρονται στα σημεία 4 και 6 είναι βέβαιες, εκκαθαρισμένες και απαιτητές, προστίθενται στα έξοδα του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους είσπραξής των. Κατά συνέπεια, αυξάνουν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα του οικονομικού έτους που προορίζεται για τα κράτη μέλη.

ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΚΤΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: ΠΙΘΑΝΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Για τη βελτίωση των δημοσιονομικών πληροφοριών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού περιλαμβάνονται στο παράρτημα των δημοσιονομικών καταστάσεων. Πρόκειται για υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν ή έγιναν δεκτές, οι οποίες, μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, μπορεί να αντιπροσωπεύσουν σημαντική δημοσιονομική πρόκληση.

ΣΗΜΕΙΟ 1: ΕΝΑΠΟΜΕΝΟΥΣΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (RAL)

Το ποσό των αναλήψεων υποχρεώσεων που αφορά τις διαχωριζόμενες πιστώσεις που απέμειναν προς εκκαθάριση στις 31 Δεκεμβρίου 1999, ανέρχεται σε 65,6 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 2,2 εκατ. ευρώ καλύπτονται από πιστώσεις πληρωμών που έχουν μεταφερθεί από το 2000 στο 2001. Πρόκειται για τη μέγιστη δυνατότητα ανάληψης υποχρέωσης.

Η έκθεση(2) "Στρατηγική σχετικά με τα υπόλοιπα προς εκκαθάριση" υποβλήθηκε στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή στις 15 Νοεμβρίου 2000. Η έκθεση αυτή εξετάζει το μέρος του υπολοίπου προς εκκαθάριση που μπορεί να εξομοιωθεί με καθυστέρηση πληρωμής και που πρέπει, επομένως, να εξαλειφθεί όσο το δυνατό περισσότερο. Μια άλλη έκθεση θα υποβληθεί στις 30 Ιουνίου. Τα κυριότερα συμπεράσματα της έκθεσης αυτής είναι τα εξής.

Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, το συνολικό ποσό των υπολοίπων προς εκκαθάριση χαρακτηρίζεται από αυξητική τάση, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης συνδέεται με τη συνακόλουθη αύξηση των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων και αντιστοιχεί στη μεταγενέστερη εκτέλεση των πράξεων που καθιστούν δυνατές οι αναλήψεις υποχρεώσεων στο πλαίσιο του προϋπολογισμού. Αυτά τα "φυσιολογικά υπόλοιπα προς εκκαθάριση - RAL normal" αποτελούν άμεση και έννομη συνέπεια της εκτέλεσης του κοινοτικού προϋπολογισμού.

Τα "μη φυσιολογικά υπόλοιπα προς εκκαθάριση" οφείλονται σε καθυστερήσεις κατά την έναρξη, τη διεξαγωγή, την εκτέλεση του προϋπολογισμού ή την εκκαθάριση μιας πράξης σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα ή τον κανονικό ρυθμό εκτέλεσής της.

- Όσον αφορά τα προγράμματα περιφερειακής πολιτικής, οι διατάξεις των σχετικών κανονισμών καθιστούν δυνατή την ταχεία ρύθμιση (μέχρι το τέλος του 2003) των εκκρεμών αναλήψεων υποχρεώσεων από προηγούμενες περιόδους και μεριμνούν για την πρόληψη δημιουργίας κάθε άλλου υπερβολικού υπολοίπου κατά τη διάρκεια της τρέχουσας περιόδου(3),

- όσον αφορά τα προγράμματα των εσωτερικών πολιτικών, και ιδιαίτερα τα προγράμματα Έρευνας και Ανάπτυξης, η μείωση και η πρόληψη των RAL αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των συστημάτων διαχείρισης, που καθιστούν δυνατή τη συνεχή μείωση της μη φυσιολογικής συνιστώσας RAL,

- όσον αφορά τα προγράμματα εξωτερικών ενισχύσεων, ένα σχέδιο δράσης κατέστησε ήδη δυνατή, από το τέλος του 1999, τη σημαντική μείωση των παλαιών ή αδρανών αναλήψεων υποχρεώσεων, στο πλαίσιο της συστηματικής εξέτασης των αναλήψεων υποχρεώσεων που θα ολοκληρωθεί στο τέλος του 2001.

Βάσει του σχεδίου δράσης που καθιερώθηκε για τις εξωτερικές ενέργειες, προβλέπεται για το σύνολο των Γενικών Διευθύνσεων η εφαρμογή ενός σταθερού συστήματος παρακολούθησης των RAL, ώστε να αποφευχθεί η επανεμφάνιση μη φυσιολογικών εναπομενουσών αναλήψεων υποχρεώσεων μετά το 2003.

Συνεπώς, μέχρι το τέλος του 2003, φαίνεται ότι είναι δυνατό να αρχίσει ο έλεγχος της μη φυσιολογικής συνιστώσας των υπολοίπων προς εκκαθάριση καθώς και η τακτική ενημέρωση της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής για τις προόδους σχετικά με την πλήρη εξάλειψή τους.

Τα αριθμητικά στοιχεία της 7ης Νοεμβρίου 2000 των δυνητικά μη φυσιολογικών υπολοίπων προς εκκαθάριση για τους κυριότερους σχετικούς τομείς ήταν τα εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Οι παλαιές αναλήψεις υποχρεώσεων αντιστοιχούν στις πιστώσεις που αναλήφθηκαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 1995 (δηλαδή αναλήψεις υποχρεώσεων που έχουν διάρκεια ζωής άνω των πέντε ετών). Η μη εκκαθάριση αυτών των παλαιών αναλήψεων υποχρεώσεων κατά γενικό κανόνα αντιστοιχεί σε δυσκολίες εκτέλεσης.

Οι αδρανείς αναλήψεις υποχρεώσεων αντιστοιχούν στις πιστώσεις που αναλήφθηκαν οι οποίες δεν αποτέλεσαν αντικείμενο καμίας πληρωμής κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων οικονομικών ετών (όσον αφορά την περιφερειακή πολιτική, λήφθηκαν υπόψη μόνο οι αδρανείς αναλήψεις υποχρεώσεων του Ταμείου Συνοχής).

Οι πρώτες αυτές αριθμητικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι η μη φυσιολογική συνιστώσα των υπολοίπων προς εκκαθάριση ανερχόταν σε περίπου 5 δισεκατ. ευρώ, αλλά ότι συνολικά παραμένει μικρή σε σχέση με το σύνολο των εναπομενουσών αναλήψεων υποχρεώσεων και άνισα κατανεμημένη μεταξύ των τομέων των Δημοσιονομικών Προοπτικών: ενώ το σύνολο των εναπομενουσών αναλήψεων υποχρεώσεων καταλογίζεται κατά τρία τέταρτα στην περιφερειακή πολιτική, το ποσό των μη φυσιολογικών εναπομενουσών αναλήψεων υποχρεώσεων είναι υψηλότερο στον τομέα των εξωτερικών ενεργειών. Για το λόγο αυτό, τα μέτρα μείωσης των μη φυσιολογικών εναπομενουσών αναλήψεων υποχρεώσεων συγκεντρώνονται στις εξωτερικές ενέργειες.

ΣΗΜΕΙΟ 2: ΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΔΕΝ ΑΝΑΛΗΦΘΗΚΕ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ

Οι δυνητικές αυτές οφειλές οφείλονται στο γεγονός ότι η Επιτροπή αποφάσισε να δεσμευθεί νομικά για ποσά που δεν καλύπτονταν από τις εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων.

Σύμφωνα με τις διατάξεις της διοργανικής συμφωνίας, και γενικά της ισχύουσας νομοθεσίας στον τομέα του προϋπολογισμού, οι ακόλουθες δαπάνες πρέπει να αναφέρονται ως αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού, λόγω της σημασίας των χρηματοδοτικών υποχρεώσεων που απορρέουν από αυτές.

- Τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής αποτελούν ένα στόχο δαπανών και, επομένως, το σύνολο της επιχορήγησης που αναγράφεται στις δημοσιονομικές προοπτικές πρέπει κανονικά να αποτελέσει αντικείμενο αποφάσεων. Έτσι, πρόκειται για τη μέγιστη αξιολόγηση των δυνητικών αναλήψεων υποχρεώσεων (σημεία 2.1 και 2.2).

Ένα δεύτερο επίπεδο αναλήψεως υποχρεώσεων πιο δεσμευτικό υφίσταται από τη στιγμή που υπάρχει νομική απόφαση ανά πρόγραμμα ή ανά σχέδιο (βλέπε τον παρακάτω πίνακα).

- Οι υποχρεώσεις οι οποίες, βάσει ορισμένων εξωτερικών ενεργειών του τομέα 4, αναλαμβάνονται με τρίτους που ορίζονται μεμονωμένα, για καθορισμένα ποσά, σε μια δεδομένη περίοδο (σημεία 2.4 έως 2.6).

- ISPA (μέσο προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών): ο κανονισμός ISPA δεν οδηγεί από μόνος του σε αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός-ισολογισμού. Πράγματι, δεν προβλέπει ούτε ετήσιες επιχορηγήσεις, ούτε καν συνολική επιχορήγηση. Προβλέπεται ότι η συνολική επιχορήγηση θα καθορίζεται κάθε χρόνο από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή βάσει των δημοσιονομικών προοπτικών. Τα ανώτατα όρια του τομέα 7 (προ-ένταξη) δεν είναι στόχοι δαπανών και η διοργανική συμφωνία δίνει τη δυνατότητα αρκετής ευελιξίας ανάμεσα στα διάφορα προενταξιακά μέσα. Αντίθετα, το ISPA δημιουργεί δυνητικές οφειλές στο επίπεδο των μεμονωμένων σχεδίων γιατί περιλαμβάνει πολλές ετήσιες δόσεις εκ των οποίων μόνο η πρώτη αποτελεί αντικείμενο δημοσιονομικής δέσμευσης κατά την έκδοση της απόφασης (σημείο 2.3).

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Τα άλλα πολυετή προγράμματα δεν περιλαμβάνουν αναλήψεις υποχρεώσεων που πρέπει να εμφανίζονται μεταξύ των δυνητικών οφειλών: οι δαπάνες σχετικά με τα επόμενα οικονομικά έτη υπάγονται στις ετήσιες αποφάσεις της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής ή στις εξελίξεις της ενλόγω νομοθεσίας.

ΣΗΜΕΙΟ 3: ΕΓΤΠΕ-ΤΜΗΜΑ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ

3.1. Δαπάνες από τις 16.10.2000 έως τις 31.12.2000

Όσον αφορά το Τμήμα Εγγυήσεων του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, οι πληρωμές που λαμβάνονται υπόψη είναι αυτές που γίνονται από τα κράτη μέλη από τις 16 Οκτωβρίου του τρέχοντος έτους μέχρι τις 15 Οκτωβρίου του επόμενου έτους, υπό τον όρο ότι η ανάληψή τους και η εντολή εκτέλεσής τους θα έχουν κοινοποιηθεί στον υπόλογο το αργότερο μέχρι τις 31 Ιανουαρίου του επόμενου έτους. Οι πληρωμές που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη από τις 16 Οκτωβρίου μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000 περιλαμβάνονται στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.

3.2. Εκκαθάριση των λογαριασμών

Δυνητικές επιβαρύνσεις έναντι των κρατών μελών στο πλαίσιο των διαδικασιών εκκαθάρισης των λογαριασμών. Ο καθορισμός του οριστικού ποσού των επιβαρύνσεων και ο καταλογισμός τους στον προϋπολογισμό εξαρτώνται από τη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

ΣΗΜΕΙΟ 4: ΕΓΓΥΗΣΗ ΕΞΟΦΛΗΣΗΣ

4.1. Δάνεια που χορήγησε η ΕΤΕπ από δικούς της πόρους σε τρίτες χώρες

Η εγγύηση ορίζεται νομικά βάσει των δανείων που υπέγραψε η ΕΤΕπ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000 (περιλαμβάνονται και τα δάνεια που χορηγήθηκαν σε τρία κράτη μέλη πριν την προσχώρησή τους). Ωστόσο, επισημαίνεται ότι τα δάνεια αυτά δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί εξ ολοκλήρου. Στις 31 Δεκεμβρίου 1999, το υπόλοιπο προς εκταμίευση ανερχόταν σε 12103 εκατ. ευρώ (12060 εκατ. ευρώ, εάν δεν περιληφθούν τα νέα κράτη μέλη), ποσό στο οποίο περιορίζεται εκ των πραγμάτων ο κίνδυνος που διατρέχει η Ένωση. Από το συνολικό εκταμιευθέν ποσό (16784 εκατ. ευρώ), επιστράφηκαν 4681 εκατ. ευρώ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000.

Όσον αφορά τα δάνεια που χορήγησε η ΕΤΕπ, τα οποία είναι εγγυημένα από τον κοινοτικό προϋπολογισμό (22719 εκατ. ευρώ), εξασφαλίστηκαν εγγυήσεις τρίτων.

4.2. Δάνεια συναφθέντα από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες

Όσον αφορά τις εγγυήσεις που παρέχουν οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες για τα δάνεια που χορηγούνται στο πλαίσιο των δανειοδοτικών-δανειοληπτικών δραστηριοτήτων τους, έχουν εξασφαλιστεί εγγυήσεις από τριτεγγυητές. Οι εγγυήσεις αυτές μπορούν να ταξινομηθούν ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Επισημαίνεται ότι οι Κοινότητες δεν έλαβαν εγγυήσεις τριτεγγυητών για τα δάνεια που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο της χρηματοοικονομικής συνδρομής και της επισιτιστικής βοήθειας. Πρέπει να επισημανθεί εντούτοις ότι αυτά τα δάνεια, ύψους 1615,5 εκατ. ευρώ, είναι εγγυημένα από το ταμείο εγγυήσεων.

4.3. Δάνεια υπογεγραμμένα από το ΕΤΑΕ

Στις 31 Δεκεμβρίου 2000, οι εγγυήσεις που υπογράφθηκαν από το ΕΤΑΕ ανέρχονται συνολικά σε 2846,2 εκατ. ευρώ, πράγμα το οποίο ισοδυναμεί για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, σε μέγιστο δυνητικό κίνδυνο 853,9 εκατ. ευρώ. Λόγω του ότι οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες συμμετέχουν στο κεφάλαιο του ΕΤΑΕ με συνολικό ποσό 600 εκατ. ευρώ, αυτό σημαίνει ότι στη χειρότερη των περιπτώσεων θα αναγκαστούν να αποδώσουν το ποσό των 253,9 εκατ. ευρώ. Επισημαίνεται ότι το μέρος του κεφαλαίου που έχουν καλύψει αλλά που δεν έχουν ακόμα καταβάλει οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες, ανερχόμενο σε 80 % (480 εκατ. ευρώ), περιλαμβάνεται επίσης στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού ως πιθανή οφειλή (σημείο 9).

ΣΗΜΕΙΟ 5: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΜΙΣΘΩΣΗ

5.1. Ακίνητα

Η θέση αυτή αφορά τα κεκτημένα αγαθά που υπάγονται σε μακροχρόνια μίσθωση (αρχική διάρκεια της μίσθωσης άνω των πέντε ετών) και που δεν πληρούν τους όρους υπαγωγής στο ενεργητικό του ισολογισμού. Τα αναγραφόμενα ποσά αντιστοιχούν στις αναλήψεις υποχρεώσεων που απομένουν προς πληρωμή καθόλη της διάρκεια της σύμβασης, εκτός από το κεντρικό κτίριο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (Palais) το οποίο διέπεται από σύμβαση μίσθωσης απεριόριστης διάρκειας. Το δε αναγραφόμενο ποσό αφορά τα μισθώματα ενός έτους.

Επιτροπή

5.1.1. Οικόπεδο εμβαδού 2,29 εκταρίων στο Λουξεμβούργο που διέπεται από εμφυτευτική σύμβαση διάρκειας 29 ετών.

5.1.2. Τα αναγραφόμενα ποσά αντιστοιχούν στα εναπομένοντα προς καταβολή μισθώματα σύμφωνα με τους όρους των συμβάσεων μίσθωσης καθώς και στον φόρο ακίνητης περιουσίας. Το ποσό αυτό μπορεί να κατανεμηθεί ως εξής:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και Επιτροπή των Περιφερειών

Τα αναγραφόμενα ποσά αντιστοιχούν κυρίως, αφενός, σε εμφυτευτική σύμβαση (169 εκατ. ευρώ) με επιλογή εξαγοράς 27 ετών, η οποία αρχίζει να ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2001, και, αφετέρου, σε μια άλλη σύμβαση (334 εκατ. ευρώ) για την οποία η περίοδος των 27 ετών μετά τη λήξη της οποίας οι επιτροπές μπορούν να άρουν την επιλογή τους σχετικά με την εξαγορά, αρχίζει αποκλειστικά και μόνο από τη στιγμή που θα αρχίσουν οι σημαντικές εργασίες ανακαίνισης που πρέπει να εκτελέσει ο ιδιοκτήτης. Δεδομένου ότι η τελευταία αυτή σύμβαση προβλέπει σημαντικές ρήτρες λύσης της σύμβασης, κρίνεται ότι οι εγγενείς οικονομικοί κίνδυνοι και πλεονεκτήματα σχετικά με την ιδιοκτησία του αγαθού δεν μεταφέρονται ουσιαστικά στον λήπτη της σύμβασης. Έτσι, δεν αναγράφεται ως ακινητοποίηση στο ενεργητικό του ισολογισμού.

ΣΗΜΕΙΟ 8: ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ

Οι διατάξεις του καθεστώτος των κοινοτικών συντάξεων περιλαμβάνονται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης των μονίμων υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο 3 "Συντάξεις" του τίτλου V "Καθεστώς χρηματικών απολαβών και κοινωνικά πλεονεκτήματα των υπαλλήλων", καθώς και στο παράρτημα VIII "Συνταξιοδοτικό καθεστώς". Ισχύουν δε άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη.

Το καθεστώς καλύπτει τους διάφορους τύπους συντάξεων (αρχαιότητας, αναπηρίας, επιζώντων) καθώς και την πληρωμή των οικογενειακών παροχών.

Σύμφωνα με το άρθρο 83 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης η πληρωμή των παροχών που προβλέπονται από το σύστημα συνταξιοδότησης βαρύνει τον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων (μέσω του διοργανικού κεφαλαίου A.19 "Συντάξεις και επιδόματα αποχώρησης"). Τα κράτη μέλη εγγυώνται συλλογικά την καταβολή αυτών των παροχών σύμφωνα με την κλίμακα κατανομής που καθορίζεται για τη χρηματοδότηση των δαπανών αυτών (παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο).

Εξάλλου, οι μόνιμοι υπάλληλοι συμβάλλουν κατά το 1/3 στη χρηματοδότηση του εν λόγω συστήματος μακροχρόνια μέσω της υποχρεωτικής συνεισφοράς που έχει καθορισθεί στο 8,25 % του βασικού μισθού (παράγραφος 2).

Το καθεστώς συνεπώς χρηματοδοτείται τόσο από τον προϋπολογισμό (επιβαρύνεται ο προϋπολογισμός της Επιτροπής) όσο και από τις εισφορές, οι δε παροχές που χορηγεί είναι εγγυημένες συλλογικά από τα κράτη μέλη.

Η εκτίμηση του ποσού των υποχρεώσεων όσον αφορά τις συντάξεις (σύμφωνα με τη χρηματοδότηση που προβ