Πλαίσιο 1: Αντίκτυπος της ραγδαίας αύξησης των τιμών του αερίου το 2021 στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου Το 2021 οι μέσες τιμές χονδρικής πώλησης αερίου ανήλθαν στα πρωτοφανή επίπεδα των 49 EUR/MWh (μεγαβάτ ανά ώρα), με ανώτατες τιμές σε ημερήσια βάση της τάξης των 183 EUR/MWh. Συγκριτικά, οι τιμές του αερίου κυμάνθηκαν από 15 έως 25 EUR/MWh μεταξύ 2010 και 2019, και ανέκαμψαν γρήγορα σε παρόμοια επίπεδα από το ιστορικό χαμηλό επίπεδο των 3-4 EUR/MWh τον Μάιο του 2020. Διάφορα παράλληλα γεγονότα προκάλεσαν τη ραγδαία αύξηση των τιμών, συμπεριλαμβανομένων των ψυχρών καιρικών συνθηκών στις αρχές του έτους, του μικρότερου από τον εποχιακό μέσο όρο επιπέδου αποθήκευσης στην ΕΕ, της χαμηλής διαθεσιμότητας αιολικής και ηλιακής ενέργειας κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και των αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων στα σύνορα της ΕΕ. Η υψηλή τιμή του αερίου είχε ως αποτέλεσμα σημαντική στροφή από το αέριο στον άνθρακα και από το αέριο στον λιγνίτη στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, καθώς οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα και λιγνίτη αύξησαν τις ώρες λειτουργίας τους εις βάρος των μονάδων που λειτουργούν με αέριο. Σε σύγκριση με το 2020, η παραγωγή ενέργειας από άνθρακα και λιγνίτη αυξήθηκε κατά +68 TWh, πάνω από το ήμισυ της συνολικής αύξησης της παραγωγής (+118 TWh)α), ενώ η παραγωγή από αέριο μειώθηκε (-16 TWh). Η εναπομένουσα πρόσθετη αύξηση της παραγωγής προήλθε από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την πυρηνική ενέργεια (+65 TWh), παρά τη χαμηλότερη χερσαία παραγωγή αιολικής ενέργειας. Η μετάβαση από το αέριο στον άνθρακα και από το αέριο στον λιγνίτη είχε ως αποτέλεσμα οι εκπομπές CO2 από το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας να αυξηθούν πάνω από τα επίπεδα του 2020 το 2021 (+8,3 %). Ωστόσο, οι εκπομπές CO2 του τομέα το 2021 παρέμειναν κατά 7,3 % χαμηλότερες σε σχέση με το 2019β) (γράφημα 3), ύστερα από τη μακροχρόνια σταδιακή απαλλαγή του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ από τις ανθρακούχες εκπομπέςγ). Το 2022 οι ασυνήθιστα υψηλές τιμές του αερίου διατηρήθηκαν. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία συνέβαλε στην εξαιρετικά υψηλή αβεβαιότητα των τιμών. Κατά τον χρόνο σύνταξης του παρόντος εγγράφου, η αγορά δεν προβλέπει επιστροφή στα προηγούμενα επίπεδα τιμών βραχυπρόθεσμα. Η δέσμη προσαρμογής στον στόχο του 55 % από κοινού με το σχέδιο REPowerEUε) αποσκοπεί στη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και στην επίτευξη του στόχου για το κλίμα για το 2030 με την επιτάχυνση της ανάπτυξης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού και τη σημαντική ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης. Στο πλαίσιο των επενδύσεων για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού θα πρέπει να αποφευχθούν μελλοντικά μη αξιοποιήσιμα στοιχεία ενεργητικού. (a)Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Quarterly report on electricity markett, Volume 14 (covering fourth quarter of 2021) [Τριμηνιαία έκθεση για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τόμος 14 (που καλύπτει το τέταρτο τρίμηνο του 2021)]. Γράφημα 18. (b) https://ec.europa.eu/clima/news-your-voice/news/emissions-trading-greenhouse-gas-emissions-73-2021-compared-2020-2022-04-25_el (c)Τάσεις των εκπομπών στην ΕΕ-27 για τον τομέα της IPCC 1.A.1.a — Δημόσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας στο πρόγραμμα προβολής δεδομένων του ΕΟΠ για τα αέρια του θερμοκηπίου https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/data/data-viewers/greenhouse-gases-viewer . (d)Για την περίοδο 2019-2020, οι τιμές εκπομπών CO2 αντιστοιχούν στον τομέα της IPCC 1.A.1.a. Η τιμή για το 2021 προκύπτει με παρέκταση με βάση την παραδοχή ότι παρατηρείται η ίδια τάση με αυτή για τις εκπομπές του ημερολογίου συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους αντίστοιχους τομείς. (e)COM(2022) 230.