2008
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΗΣ ΕΚ 
ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΑ ΑΦΡΙΚΗΕΥΡΩΠΑΪΚΟ 
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
Ειδική έκθεση  αριθ.  10
EL

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΗΣ ΕΚ 
ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΑ ΑΦΡΙΚΗΕιδική έκθεση  αριθ. 10   2008
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 248, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ)
2
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
12, rue Alcide De Gasperi
L-1615 Luxembourg
Τηλ. +352 4398-45410
Φαξ +352 4398-46430
E-mail: euraud@eca.europa.eu
Internet: http://www.eca.europa.eu
Ειδική έκθεση  αριθ. 10   2008
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το Διαδίκτυο 
μέσω του εξυπηρετητή Europa (http://europa.eu).
Βιβλιογραφικό δελτίο υπάρχει στο τέλος του τεύχους.
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 2009
ISBN 978-92-9207-094-6
doi: 10.2865/212
© Ευρωπαϊκές Κοινότητες, 2009
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Belgium
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Σημεία 
 ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ
IVI ΣΥΝΟΨΗ
13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ
46 ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
729   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΗ ΠΟΡΩΝ 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 
720 ΠΟΡΟΙ ΠΟΥ ΧΟΡΗΓΗΣΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
817 ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ
1820 ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ
2129 ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
2223 ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
2425 ΓΕΝΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ
2629 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ
3072  ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ
3146 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ
3134 Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
3546 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
4755 ΕΡΓΑ
4849 ΕΡΓΑ ΕΤΑ
50 EΝΔΟΑΚΕ ΕΡΓΑ
5155 ΕΡΓΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
5662 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ
5658 Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΥ ΑΣΚΕΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΕΙ ΣΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ
5962 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ
6372 ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗ ΣΕ ΤΟΜΕΑΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 
6467 ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
6872 ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΕ ΤΟΜΕΑΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ
7383  ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
7378 ΠΟΡΟΙ
7983 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I  ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΧΙΛΙΕΤΙΑΣ: ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 2007
  ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II  ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΥΓΕΙΑΣ 
ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΑΚΕ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2007
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III  ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV  ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΗΚΑΝ
 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΓ ΛΩΣΣΑΡΙΟ
ΑΚΕ : Κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού
ΑΡΙ : Αντιρετροϊκός
ΑΣΧ : Αναπτυξιακοί Στόχοι της Χιλιετίας
ΔΝΤ : Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
ΔΣΜΦ : Δημοσιονομική Στήριξη για τη Μείωση της Φτώχειας
ΕΚ: Ευρωπαϊκή Κοινότητα
ΕΤΑ : Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης
Παγκόσμιο : Παγκόσμιο Ταμείο για την καταπολέμηση του AIDS,
Ταμείο : της φυματίωσης και της ελονοσίας
ΠΟΥ : Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
ΣΑΥ : Σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία
ΤΠ: Τομεακή προσέγγιση
ΥΦΧ : Υπερχρεωμένες φτωχές χώρες
ACT : Συνδυαστική θεραπεία με βάση την αρτεμισίνη (Artemisinin-based Combination 
Therapy) (για τη θεραπεία της ελονοσίας)
CCM : Μηχανισμός εθνικού συντονισμού (Country Coordination Mechanism)
DOTS : Βραχεία αντιφυματική θεραπεία με άμεση ιατρική επίβλεψη (Directly Observed 
Treatment Short Course)
ECHO : Γενική Διεύθυνση Ανθρωπιστικής Βοήθειας
EuropeAid : Γραφείο συνεργασίας EuropeAid
HIV/AIDS : Ιός ανθρώπινης ανοσολογικής ανεπάρκειας/Σύνδρομο επίκτητης ανοσοποι-
ητικής ανεπάρκειας
ITN : Επεξεργασμένες με εντομοκτόνα κουνουπιέρες (για την πρόληψη της ελονοσίας)
OVC : Ορφανά και ευάλωτα παιδιά
PEPFAR : Σχέδιο έκτακτης ανάγκης του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών για την ανα-
κούφιση από το AIDS
PMTCT : Πρόληψη της μετάδοσης από τη μητέρα στο παιδί
USD : Δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών
VCT : Εθελοντική παροχή συμβουλών και διαγνωστικό τεστ για το HIV/AIDS
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΣΥΝΟΨΗ
I.
Στόχος του ελέγχου ήταν να εκτιμηθεί ο  
βαθμός της αποτελεσματικότητας της κοι-
νοτικής βοήθειας στη βελτίωση των υπηρε-
σιών υγείας στην υποσαχάρια Αφρική στο  
πλαίσιο των δεσμεύσεων της ΕΚ για μείωση 
της φτώχειας και εκπλήρωση των Αναπτυξια-κών Στόχων της Χιλιετίας (ΑΣΧ). Οι ελεγκτές 
εξέτασαν κατά πόσο οι χρηματοδοτικοί και 
ανθρώπινοι πόροι που χορηγήθηκαν στον  
τομέα της υγείας αντανακλούσαν τις δεσμεύ-σεις πολιτικής της ΕΚ και κατά πόσο η Επι-τροπή επιτάχυνε την υλοποίηση αυτής της  
ενίσχυσης. Στο πλαίσιο του ελέγχου αξιολο-γήθηκε επίσης το πόσο αποτελεσματικά χρη-σιμοποίησε η Επιτροπή διάφορα μέσα για να συνδράμει τον τομέα της υγείας, συγκεκρι-
μένα τη δημοσιονομική στήριξη, τα έργα και 
το Παγκόσμιο Ταμείο για την καταπολέμηση του AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας 
(Παγκόσμιο Ταμείο).
II.
Συνολικά, η χρηματοδότηση της ΕΚ προς  τον τομέα της υγείας δεν αυξήθηκε από το  
2000 αναλογικά με τη συνολική αναπτυξιακή της ενίσχυση, παρά τις δεσμεύσεις της Επι-
τροπής όσον αφορά τους ΑΣΧ και την κρίση 
υγείας στην υποσαχάρια Αφρική. Η Επιτροπή 
παρέσχε σημαντική χρηματοδότηση για την 
έναρξη λειτουργίας του Παγκόσμιου Ταμείου, αλλά δεν έδωσε την ίδια προσοχή στην ενί-
σχυση των συστημάτων υγείας, μολονότι αυτό 
έπρεπε να αποτελέσει την κύρια προτεραιό-
τητά της (σημεία 8 έως 17). Η εμπειρογνωσία 
της Επιτροπής σε θέματα υγείας ήταν ανε-
παρκής για να εξασφαλίσει την πλέον αποτε-
λεσματική αξιοποίηση της χρηματοδότησης για την υγεία (σημεία 18 έως 20).
III.
Η Επιτροπή επιτάχυνε τη χορήγηση βοή-θειας στον τομέα της υγείας που διαχειρίζε-ται η ίδια. Μολονότι μέσω του Παγκόσμιου 
Ταμείου ενεργοποιήθηκε εκτεταμένη χρημα-
τοδότηση, ο ρυθμός εκταμίευσης ήταν βρα-
δύτερος απ’ ό,τι για τα Ευρωπαϊκά Ταμεία  Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Για να βελτιωθεί η προβλε-ψιμότητα της ροής πόρων από όλα τα μέσα, 
υπάρχουν περιθώρια να δοθεί δυνατότητα  στις δικαιούχες χώρες να πραγματοποιούν  
καλύτερη δημοσιονομική κατανομή των  
διαθέσιμων πόρων για τους τομείς υγείας  
(σημεία 22 έως 29).
7
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΣΥΝΟΨΗ
IV.
Η Επιτροπή χρησιμοποίησε σε περιορισμένο 
βαθμό την τομεακή δημοσιονομική στή-
ριξη στον τομέα της υγείας, μολονότι αυτό 
το μέσο θα μπορούσε να συμβάλει σημα-
ντικά στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας. 
Η Επιτροπή χρησιμοποίησε πολύ ευρύτερα  τη γενική δημοσιονομική στήριξη, η οποία  
συνδέεται λιγότερο άμεσα με τον τομέα της 
υγείας, χωρίς ωστόσο να την αξιοποιήσει  
πολύ αποτελεσματικά (σημεία 32 έως 46).  Γενικά, τα έργα αποδείχτηκαν ευλόγως απο-τελεσματικά, μολονότι η βιωσιμότητα είναι 
συχνά προβληματική (σημεία 47 έως 55). Η Επιτροπή διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο  στη σύσταση του Παγκόσμιου Ταμείου, το  οποίο έχει ήδη αποφέρει σημαντικά αποτε-
λέσματα, ωστόσο, η ευρύτερη συμμετοχή  
της Επιτροπής σε δράσεις του Παγκόσμιου  Ταμείου στις δικαιούχες χώρες θα μπορούσε 
να είχε ενισχύσει την αποτελεσματικότητά  
του (σημεία 56 έως 62).
V.
Η Επιτροπή δεν έδωσε αρκετή προσοχή στο να εξασφαλίσει τη συνεκτική συνδυασμένη χρήση των διαφόρων μέσων. Κατά την επι-
λογή των μέσων που χρησιμοποιήθηκαν, θα 
μπορούσε επίσης να συνυπολογίσει περισ-
σότερο την κατάσταση κάθε χώρας, ιδίως  
το αν διέθετε μια σαφώς προσδιορισμένη  πολιτική στον τομέα της υγείας. Δεδομένης 
της σημασίας αυτής της παραμέτρου για την 
αποτελεσματικότητα κάθε μέσου, κρίνεται  
σκόπιμο η Επιτροπή να συμβάλει περισ-
σότερο στην ανάπτυξη τέτοιων πολιτικών  
και να μεριμνήσει ώστε οι παρεμβάσεις της 
να εντάσσονται στις εν λόγω πολιτικές  (σημεία 63 έως 72). VI.
Οι βασικές συστάσεις της παρούσας έκθεσης είναι ότι η Επιτροπή θα πρέπει:
να εξετάσει την προοπτική αύξησης της  –
βοήθειάς της στον τομέα της υγείας στο 
πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης  του δέκατου ΕΤΑ προκειμένου να στηρί-
ξει τη δέσμευσή της υπέρ των ΑΣΧ που  
αφορούν την υγεία ·
να εξετάσει τους τρόπους κατανομής της  –
βοήθειάς της στον τομέα της υγείας για να διασφαλίσει ότι διοχετεύεται πρωτί-στως στην πολιτική της προτεραιότητα  όσον αφορά την υποστήριξη των συστη-μάτων υγείας ·
να εξασφαλίσει ότι κάθε αντιπροσω- –
πεία διαθέτει επαρκή εμπειρογνωσία σε 
θέματα υγείας είτε στο πλαίσιο της αντι-
προσωπείας είτε μέσω της άντλησης των 
πόρων άλλων εταίρων ·
να ενισχύσει τη χρήση της τομεακής   –
δημοσιονομικής στήριξης στον τομέα της υγείας και να εστιάσει τη γενική δημοσιο-
νομική στήριξη που παρέχει περισσότερο 
στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας ·
να συνεχίσει να χρησιμοποιεί έργα, ιδίως  –
για τη στήριξη της ανάπτυξης των πολι-τικών και της ενίσχυσης ικανοτήτων, των πιλοτικών παρεμβάσεων και της βοήθειας στις φτωχότερες περιοχές ·
να συνεργαστεί στενότερα με το Παγκό- –
σμιο Ταμείο στις δικαιούχες χώρες ·
να καθορίσει σαφέστερες κατευθυντή- –
ριες γραμμές σχετικά με το πότε θα πρέ-πει να χρησιμοποιηθεί το κάθε μέσο και το πώς μπορούν να συνδυαστούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ·
να καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες  –
ώστε να συμβάλει στην ανάπτυξη σαφώς προσδιορισμένων πολιτικών στον τομέα της υγείας στις δικαιούχες χώρες.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΕιδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΕΙΣΑΓΩΓΗ
 1.  Η καλή υγεία αποτελεί βασικό παράγοντα για την οικονομική μεγέθυνση 
και ανάπτυξη, ενώ η κακή κατάσταση της υγείας συνιστά ταυτόχρονα 
αιτία και αποτέλεσμα της φτώχειας. Η κεντρική θέση που κατέχει η υγεία στη μείωση της φτώχειας αναγνωρίζεται στους ΑΣΧ, οι οποίοι, 
κατά την περίοδο 2000–2015, θα αποτελέσουν το επίκεντρο της διε-
θνούς αναπτυξιακής συνεργασίας. Ως εκ τούτου, τρεις από τους οκτώ 
ΑΣΧ συνδέονται άμεσα με την υγεία: ο ΑΣΧ 4: Μείωση της παιδικής 
θνησιμότητας · ο ΑΣΧ 5: Βελτίωση της μητρικής υγείας · ο ΑΣΧ 6: Κατα-
πολέμηση του HIV/AIDS, της ελονοσίας και άλλων ασθενειών. Παρόλα αυτά, στην ενδιάμεση επανεξέταση της προόδου ως προς την επί-
τευξη των ΑΣΧ
1 αναφέρεται ότι οι προβλεπόμενες ελλείψεις για την 
υλοποίησή τους είναι πιο σοβαρές στην υποσαχάρια Αφρική, όπως  εμφαίνεται στο Παράρτημα I.  Κατά τη σύνοδο κορυφής του 2007, οι 
υπουργοί υγείας των χωρών ΑΚΕ εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες για 
άλλα θέματα υγείας πέρα από τους ΑΣΧ και για τις τεράστιες προκλή-
σεις που αντιμετωπίζουν οι υπηρεσίες υγείας στη ρύθμισή τους (βλέπε Παράρτημα II ).
 2.  Το 2000 η Επιτροπή κατέστησε τη μείωση της φτώχειας κυρίαρχο στόχο 
της αναπτυξιακής της πολιτικής2 και δεσμεύτηκε να συνδράμει τις  
αναπτυσσόμενες χώρες να εκπληρώσουν τους ΑΣΧ. Η «Ευρωπαϊκή  
Συναίνεση για την Ανάπτυξη» του 2005 συνέχισε να δίνει έμφαση στις 
προτεραιότητες αυτές. Η πολιτική υγείας της Επιτροπής στο πλαίσιο της μείωσης της φτώχειας και των ΑΣΧ αναπτύσσεται σε δύο βασικές 
πρωτοβουλίες:
το 2000, η Επιτροπή ξεκίνησε μια πολιτική για την επίσπευση  α) 
μέτρων με στόχο τον ιό HIV/AIDS, την ελονοσία και τη φυματί-ωση
3. Η Επιτροπή υπογράμμισε ότι η μείζονα μακροπρόθεσμη  
αντίδρασή της για τη βελτίωση της υγείας, συμπεριλαμβανομένης 
της καταπολέμησης αυτών των νόσων, αφορούσε την «εντατικο-
ποιημένη υποστήριξη για την ενίσχυση των συστημάτων υγείας, 
ώστε να διασφαλιστεί η βελτιωμένη πρόσβαση στην πρόληψη και τη θεραπεία για τα φτωχότερα άτομα». Ωστόσο, τόνισε επίσης ότι «η παγκόσμια και ανά χώρα κατάσταση ανάγκης που προέκυψε από αυτές τις τρεις νόσους δεν θα περιμένει τη βελτίωση των συστη-μάτων υγείας. Απαιτείται επίσης η ανάληψη ταυτόχρονης δράσης πέρα από τον παραδοσιακό τομέα της υγείας». Για το σκοπό αυτό, 
η Επιτροπή πρότεινε νέες εταιρικές σχέσεις και ταχύτερους μηχα-
νισμούς προμήθειας · αυτή η πρωτοβουλία συνέβαλε στη σύσταση 
του Παγκόσμιου Ταμείου το 2001 ·1 Έκθεση του ΟΗΕ για την πρόοδο 
ως προς τους Αναπτυξιακούς 
Στόχους της Χιλιετίας 2007. 
Ηνωμένα Έθνη, Νέα Υόρκη 2007.
2 Δήλωση του Συμβουλίου 
και της Επιτροπής σχετικά με 
την αναπτυξιακή πολιτική της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας, έγγραφο 13458/00 της 16ης Νοεμβρίου 2000.
3 «Ταχεία δράση με στόχο μείζονες 
μεταδοτικές νόσους στο πλαίσιο 
της μείωσης της φτώχειας.» 
Ανακοίνωση της Επιτροπής προς 
το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, COM(2000) 585 
τελικό της 20.9.2000.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική9
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρικήενώ η πρωτοβουλία πολιτικής του 2000 εστιαζόταν στον ιό HIV/ β) 
AIDS, την ελονοσία και τη φυματίωση, το 2002 η Επιτροπή θέσπισε 
μια νέα συνολική πολιτική υγείας, η οποία να ανταποκρίνεται στους στόχους της μείωσης της φτώχειας της αναπτυξιακής της πολιτι-
κής
4. Διατήρησε τα προγράμματα ανά χώρα ως το κύριο επίκεντρο 
των κοινοτικών επενδύσεων στον τομέα της υγείας και έθεσε ως 
προτεραιότητα δράσεις σε τομείς, όπως η προαγωγή της δημόσιας 
υγείας, η ενίσχυση των συστημάτων υγείας, τα συστήματα χρημα-
τοδότησης του τομέα της υγείας υπέρ των φτωχών, οι μεταδοτικές νόσοι και η υγεία και τα δικαιώματα στον τομέα της αναπαραγωγής 
και στον σεξουαλικό τομέα ·
οι δύο αυτές πολιτικές παρέμειναν η κύρια βάση για τις παρεμ- γ) 
βάσεις της Επιτροπής στον τομέα της υγείας με την Ανακοίνωση του 2000 να επικαιροποιείται το 2004 προκειμένου να καλυφθεί η περίοδος 2007–2011. Η κυριότερη πρόσθετη πρωτοβουλία που απέβλεπε στην ενίσχυση των συστημάτων υγείας ήταν η θέσπιση το 2005 μιας κοινοτικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της  κρίσης όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους στον τομέα της  υγείας στις αναπτυσσόμενες χώρες.
 3.  Οι βασικές πηγές της κοινοτικής χρηματοδότησης της βοήθειας στον 
τομέα της υγείας, οι δίαυλοι αυτής της χρηματοδότησης και τα μέσα 
υλοποίησής της παρουσιάζονται στον Πίνακα 1.4 Ανακοίνωση της Επιτροπής προς 
το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο — Η υγεία και η μείωση 
της φτώχειας στις αναπτυσσόμενες χώρες, COM(2002) 129 τελικό της 
22.3.2002.
Πηγή:  ECA
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική10EΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣΠΙΝΑΚΑΣ 1
ǼȣȡȦʌĮȧțȐ ȉĮȝİȓĮ  ǹȞȐʌĲȣȟȘȢ īȡĮȝȝȑȢ ĲȠȣ  ȖİȞȚțȠȪ  
ʌȡȠȨʌȠȜȠȖȚıȝȠȪ
ȆȡȠȖȡȐȝȝĮĲĮ
ĮȞȐ ȤȫȡĮȆİȡȚĳİȡİȚĮțȐ
ʌȡȠȖȡȐȝȝĮĲĮEȞįȠ-ǹȀǼ 
ȤȡȘȝĮĲȠ -
įȩĲȘıȘȈȣȖȤȡȘȝĮĲȠ -
įȩĲȘıȘ ȝİ  
ȂȀȅǺȠȒșİȚĮ ıĲȠȞ  
ĲȠȝȑĮ  ĲȘȢ 
ȣȖİȓĮȢ
īİȞȚțȒ
įȘȝȠıȚȠȞȠȝȚțȒ  
ıĲȒȡȚȟȘȉȠȝİĮțȒ
įȘȝȠıȚȠȞȠȝȚțȒ  
ıĲȒȡȚȟȘȆĮȖțȩıȝȚȠ
ȉĮȝİȓȠ
ȆȘȖȑȢ ǻȓĮȣȜȠȚ ȂȑıĮȉĮ ʌȡȠȖȡȐȝȝĮĲĮ  ĮȞȐ 
ȤȫȡĮ  șİıʌȓȗȠȞĲĮȚ  
ȝİĲĮȟȪ  ĲȦȞ țȡĮĲȫȞ  ǹȀǼ 
țĮȚ ĲȘȢ ǼʌȚĲȡȠʌȒȢ ȖȚĮ  ĲȘ 
ȤȡȠȞȚțȒ  ʌİȡȓȠįȠ  ĲȠȣ 
İțȐıĲȠĲİ  ǼȣȡȦʌĮȧțȠȪ  
ȉĮȝİȓȠȣ  ǹȞȐʌĲȣȟȘȢ . Ǿ 
ıȣȞȠȜȚțȒ  
ȤȡȘȝĮĲȠįȩĲȘıȘ  
țĮșȠȡȓȗİĲĮȚ  Įʌȩ ĲȘȞ 
ǼʌȚĲȡȠʌȒ  țĮȚ, ȖİȞȚțȐ , 
İʌȚȜȑȖȠȞĲĮȚ  įȪȠ ĲȠȝİȓȢ  
İıĲȓĮıȘȢ  ıĲȠȣȢ  ȠʌȠȓȠȣȢ  
İʌȚțİȞĲȡȫȞİĲĮȚ  Ș 
ȕȠȒșİȚĮ .ȉĮ ʌİȡȚĳİȡİȚĮțȐ  
ʌȡȠȖȡȐȝȝĮĲĮ  
ȜİȚĲȠȣȡȖȠȪȞ  țĮĲȐ ĲȠȞ 
ȓįȚȠ ĲȡȩʌȠ  ȩʌȦȢ  ĲĮ 
ʌȡȠȖȡȐȝȝĮĲĮ  ĮȞȐ 
ȤȫȡĮ , ȝİ ĲȘ įȚĮĳȠȡȐ  ȩĲȚ 
țĮȜȪʌĲȠȣȞ  
ʌİȡȚııȩĲİȡİȢ  ȤȫȡİȢ  ıİ 
ȝȚĮ ıȣȖțİțȡȚȝȑȞȘ  
ʌİȡȚȠȤȒ . ȍıĲȩıȠ , ĲĮ 
ʌİȡȚĳİȡİȚĮțȐ  
ʌȡȠȖȡȐȝȝĮĲĮ  įİȞ ȑȤȠȣȞ  
ȤȡȘıȚȝȠʌȠȚȘșİȓ  İȣȡȑȦȢ  
ȖȚĮ ĲȘȞ ʌĮȡȠȤȒ  
ȣȖİȚȠȞȠȝȚțȒȢ  
ʌİȡȓșĮȜȥȘȢ , ĮȜȜȐ  ȝȩȞȠ  
ȖȚĮ ĲȘ ȤȡȘȝĮĲȠįȩĲȘıȘ  
ȑȡȖȦȞ .Ǿ ȤȡȘȝĮĲȠįȩĲȘıȘ  
ȝİĲĮȟȪ  ĲȦȞ ȤȦȡȫȞ  
ǹȀǼ ȠȡȓȗİĲĮȚ  ıĲȘ 
ıȣȝĳȦȞȓĮ   ȀȠĲȠȞȠȪ
(ʌĮȡȐȡĲȘȝĮ IV ȐȡșȡȠ
12) ȦȢ țİĳȐȜĮȚĮ  «ʌȠȣ
ʌȡȠȕȜȑʌȠȞĲĮȚ ȖȚĮ
ʌİȡȚĳİȡİȚĮțȑȢ įȡȐıİȚȢ , 
ĲĮ ȠʌȠȓĮ
ȤȡȘıȚȝȠʌȠȚȠȪȞĲĮȚ ȖȚĮĲȘ ȤȡȘȝĮĲȠįȩĲȘıȘ
įȡȐıİȦȞ ʌȡȠȢ ȩĳİȜȠȢ
ʌȠȜȜȫȞ Ȓ ȩȜȦȞ ĲȦȞ
țȡĮĲȫȞ ǹȀǼ ». ȈȣȖțİțȡȚȝȑȞĮ : ȀĮȞȠȞȚıȝȩȢ
(ǼȀ) ĮȡȚș. 1568/2003 ĲȘȢ
15ȘȢǿȠȣȜȓȠȣ  2003 ıȤİĲȚțȐ  
ȝİ ĲȘ ȕȠȒșİȚĮ  ȖȚĮ ĲȘȞ 
țĮĲĮʌȠȜȑȝȘıȘ  ĲȦȞ 
ĮıșİȞİȚȫȞ  ʌȠȣ ȠĳİȓȜȠȞĲĮȚ  
ıĲȘ ĳĲȫȤİȚĮ  (HIV/AIDS, 
ĳȣȝĮĲȓȦıȘȢ  țĮȚ İȜȠȞȠıȓĮȢ ) 
ıĲȚȢ ĮȞĮʌĲȣııȩȝİȞİȢ  
ȤȫȡİȢ țĮȚ  Ƞ țĮȞȠȞȚıȝȩȢ
(ǼȀ) ĮȡȚș. 1567/2003 ĲȘȢ
15ȘȢǿȠȣȜȓȠȣ 2003 ıȤİĲȚțȐ  
ȝİ ĲȘ ıĲȒȡȚȟȘ  ĲȦȞ 
ʌȠȜȚĲȚțȫȞ  țĮȚ ĲȦȞ įȡȐıİȦȞ  
ʌȠȣ ĮĳȠȡȠȪȞ  ĲȘȞ 
ĮȞĮʌĮȡĮȖȦȖȒ  țĮȚ ĲȘ 
ıİȟȠȣĮȜȚțȒ  ȗȦȒ țĮȚ ĲĮ 
ıȣȞĮĳȒ  įȚțĮȚȫȝĮĲĮ  ıĲȚȢ
ĮȞĮʌĲȣııȩȝİȞİȢ  ȤȫȡİȢ .ȀĮȞȠȞȚıȝȩȢ (ǼȀ) ĮȡȚș.
1658/98 ĲȠȣ ȈȣȝȕȠȣȜȓȠȣ  
ıȤİĲȚțȐ  ȝİ ĲȘ 
ıȣȖȤȡȘȝĮĲȠįȩĲȘıȘ Įʌȩ  
țȠȚȞȠȪ  ȝİ İȣȡȦʌĮȧțȠȪȢ  
ĮȞĮʌĲȣȟȚĮțȠȪȢ  ȝȘ 
țȣȕİȡȞȘĲȚțȠȪȢ  
ȠȡȖĮȞȚıȝȠȪȢ  (ȂȀȅ ) 
įȡȐıİȦȞ  ıİ ĲȠȝİȓȢ  ʌȠȣ 
ʌĮȡȠȣıȚȐȗȠȣȞ  
İȞįȚĮĳȑȡȠȞ  ȖȚĮ ĲȚȢ 
ĮȞĮʌĲȣııȩȝİȞİȢ  ȤȫȡİȢ . 
ȀĮĲȐ  ĲȘȞ ʌİȡȓȠįȠ 1998
2006 ȕȐıİȚ  ĮȣĲȠȪ  ĲȠȣ 
țĮȞȠȞȚıȝȠȪ  
ȤȡȘȝĮĲȠįȠĲȒșȘțĮȞ  ȑȡȖĮ 
ıİ įȚȐĳȠȡȠȣȢ  ĲȠȝİȓȢ , 
ıȣȝʌİȡȚȜĮȝȕĮȞȠȝȑȞȠȣ  
ĲȘȢ ȣȖİȓĮȢ .
ǲȡȖĮȠȣĲ
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική11
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 
ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
 4.  Σκοπός του ελέγχου του Συνεδρίου ήταν να εκτιμηθεί πόσο αποτελεσμα-
τικά συνέβαλε η κοινοτική βοήθεια από το 2000 στη βελτίωση των  
υπηρεσιών υγείας στην υποσαχάρια Αφρική στο πλαίσιο της μείωσης της φτώχειας. Ο έλεγχος εστιάστηκε σε τέσσερα κύρια ερωτήματα:
αντικατοπτρίστηκαν οι δεσμεύσεις πολιτικής της Επιτροπής στο α) 
σύνολο των πόρων που αυτή χορήγησε στον τομέα της υγείας;
επίσπευσε η Επιτροπή τη χρηματοδότηση της χορηγούμενης βοή- β) 
θειας στον τομέα της υγείας;χρησιμοποίησε αποτελεσματικά η Επιτροπή τα επιμέρους διαθέ- γ) 
σιμα μέσα για να συμβάλει στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας;χρησιμοποίησε με συνεκτικό τρόπο η Επιτροπή το φάσμα των δια- δ) 
θέσιμων μέσων προκειμένου να συμβάλει αποτελεσματικά στη  βελτίωση των υπηρεσιών υγείας;
 5.  Οι κυριότερες εργασίες ελέγχου που πραγματοποιήθηκαν για να απαντη-
θούν αυτά τα ερωτήματα ήταν οι ακόλουθες:
εξέταση των εγγράφων σχετικά με την πολιτική της ΕΚ για την  α) 
παροχή βοήθειας στον τομέα της υγείας ·
εξέταση των αναλήψεων υποχρεώσεων και των εκταμιεύσεων που β) 
πραγματοποιήθηκαν στον τομέα της υγείας στα πλαίσια του ΕΤΑ, 
της γραμμής του γενικού προϋπολογισμού και του Παγκόσμιου  Ταμείου ·
επιτόπιες αποστολές στην Κένυα, στο Λεσόθο, στο Μαλάουι, στο γ) 
Μάλι και στη Σουαζιλάνδη ·
έλεγχοι βάσει εγγράφων των παρεμβάσεων υπέρ της υγείας στο δ) 
Μπουρούντι, στην Ακτή του Ελεφαντοστού και στην Αιθιοπία ·
έρευνα και στις 41 αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής  ε) 
στην υποσαχάρια Αφρική σχετικά με την κοινοτική βοήθεια στον 
τομέα της υγείας
5. 
 6.  Ο έλεγχος περιορίστηκε στις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, οι οποίες 
λαμβάνουν χρηματοδότηση ΕΤΑ, δεδομένου ότι αυτές είναι οι χώρες 
που αντιμετωπίζουν τη χειρότερη κρίση υγείας. Στον έλεγχο δεν εξε-τάστηκε το κατά πόσο άλλοι τομείς συνέβαλαν, παραδείγματος χάρη, 
οι τομείς της υδροδότησης και των εγκαταστάσεων υγιεινής, στη βελ-
τίωση της υγείας, ούτε το πώς τα θέματα της υγείας ενσωματώθηκαν 
σε παρεμβάσεις σε άλλους τομείς. Εξαιρέθηκε επίσης ο έλεγχος των 
παρεμβάσεων της Γενικής Διεύθυνσης Ανθρωπιστικής Βοήθειας (ECHO) στον τομέα της υγείας.5 Χάρη στην καλή συνεργασία της 
Επιτροπής, το ερωτηματολόγιο 
απαντήθηκε από 37 εκ των 
41 αντιπροσωπειών της Επιτροπής στην υποσαχάρια Αφρική.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΕιδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ 
ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΗ ΠΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
ΠΟΡΟΙ ΠΟΥ ΧΟΡΗΓΗΣΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
 7.  Η ενότητα αυτή εξετάζει το ζήτημα κατά πόσο οι χρηματοδοτικοί και 
ανθρώπινοι πόροι που χορήγησε η Επιτροπή στον τομέα της υγείας 
αντανακλούν τις δεσμεύσεις πολιτικής της. Το Συνέδριο εξέτασε τις 
δηλώσεις πολιτικής της Επιτροπής και τους στόχους που έθεσε το  
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τις πραγματοποιηθείσες χορηγήσεις, καθώς 
και τις αιτίες και τον αντίκτυπο του επιπέδου των χορηγήσεων.
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ
Η Επιτροπή έχει αναλάβει ισχυρές δεσμεύσεις πολιτικής στον τομέα της υγείας
 8.  Η Επιτροπή έχει αναλάβει ισχυρές δεσμεύσεις στον τομέα της υγείας στο 
πλαίσιο των πολιτικών της για παροχή βοήθειας στον συγκεκριμένο τομέα. Στο «Πρόγραμμα δράσης» για την πολιτική «Ταχείας δράσης» του 2000, η Επιτροπή ανέφερε ότι «θα δώσει προτεραιότητα, στο πλαίσιο του συνολικού προϋπολογισμού για τη συνεργασία για την ανάπτυξη, σε παρεμβάσεις για την υγεία, το AIDS και τον πληθυσμό κατά τα επό-μενα πέντε έτη (2002–2006)»
6. Στη συνέχεια, στην έκθεση προόδου 
του 2003 για το πρόγραμμα δράσης7 τέθηκε ο στόχος να διατίθεται το 
15 % της προγραμματικής ενίσχυσης του ένατου ΕΤΑ για την υγεία. Στην 
πολιτική για την υγεία και τη μείωση της φτώχειας που διαμορφώθηκε 
το 2002 υπογραμμιζόταν ότι η διεθνής κοινότητα έπρεπε να καταβάλει 
μεγαλύτερες προσπάθειες να στηρίξει τον τομέα της υγείας και ότι ο 
ρόλος της ΕΚ ήταν καθοριστικός σε αυτή την προσπάθεια.
 9.  Το 2004 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκειμένου να καταδείξει την προτεραι-ότητα που έδωσε στην κοινοτική βοήθεια για την επίτευξη των ΑΣΧ σχετικά 
με την υγεία και την εκπαίδευση, εισήγαγε έναν ειδικό στόχο χορήγησης 
στις παρατηρήσεις του επί του προϋπολογισμού για όλους τους τομείς της αναπτυξιακής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ): «(δεδομένου ότι) σκοπός της αναπτυξιακής συνεργασίας στο κεφάλαιο αυτό είναι κατά κύριο λόγο η συνεισφορά στην επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας… ένα ποσό τουλάχιστον 20 % των συνολικών ετήσιων πιστώσεων διατίθε-
ται για ενέργειες στους τομείς της βασικής εκπαίδευσης και των βασικών 
υπηρεσιών υγείας»
8. Το 2006 η Επιτροπή δεσμεύτηκε επισήμως να δώσει 
προτεραιότητα σε αυτούς τους τομείς στο πλαίσιο των προγραμμάτων ανά χώρα που καλύπτονται από το νέο μέσο αναπτυξιακής συνεργασίας και να εκπληρώσει τον στόχο του 20 %
9 λαμβανομένης υπόψη της δημοσιονομι-
κής στήριξης που συνδέεται με τους εν λόγω τομείς. Ένας τέτοιος τρόπος 
προσέγγισης είναι δύσκολο να εφαρμοστεί στα πλαίσια του ΕΤΑ όπου, σε αντίθεση με το πλαίσιο του μέσου για την αναπτυξιακή συνεργασία, το 
μεγαλύτερο τμήμα της δημοσιονομικής στήριξης παρέχεται μέσω της γενι-κής δημοσιονομικής στήριξης για την οποία δεν υπάρχει αναγνωρισμένη μέθοδος για τη χορήγηση της ενίσχυσης σε συγκεκριμένους τομείς. Ενώ η 
Επιτροπή δεν ανέλαβε παρόμοια υποχρέωση για το ΕΤΑ, το Κοινοβούλιο, 
ωστόσο, επισήμανε ότι η υποχρέωση που έχει αναλάβει η Επιτροπή για να 
είναι συνεπής «πρέπει να εφαρμόζεται σε όλες τις δαπάνες της ευρωπαϊκής αναπτυξιακής πολιτικής περιλαμβανομένου του ΕΤΑ»
10. 6 Πρόγραμμα δράσης: Ταχεία 
δράση για τον ιό HIV/AIDS, την 
ελονοσία και τη φυματίωση 
στο πλαίσιο της μείωσης της 
φτώχειας, COM(2001) 96 τελικό 
της 21.2.2001.
7 Ενημέρωση του κοινοτικού 
προγράμματος δράσης: Ταχεία 
δράση για τον ιό HIV/AIDS, την 
ελονοσία και τη φυματίωση 
στο πλαίσιο της μείωσης της 
φτώχειας, COM(2003) 93 τελικό της 26.2.2003.
8 Γενικός προϋπολογισμός της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 
οικονομικό έτος 2004 (ΕΕ C 105, 
30.4.2004, 1169).
9 Ανακοίνωση της Επιτροπής προς 
το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά 
με την κοινή θέση του Συμβουλίου 
για την έγκριση κανονισμού του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση μέσου 
χρηματοδότησης της αναπτυξιακής 
συνεργασίας. Παράρτημα σχετικά 
με το άρθρο 5 του μέσου για 
την αναπτυξιακή συνεργασία, 
COM(2006) 628 τελικό της 
24.10.2006.
10 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: «Έκθεση 
σχετικά με την υλοποίηση του 
προγραμματισμού του 10ου 
Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.» A6-0042/2008, Φεβρουάριος 2008.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική13
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΗ συνολική χρηματοδότηση εκ μέρους της Επιτροπής στον τομέα της 
υγείας είναι κατώτερη των πολιτικών δεσμεύσεων και των ποσών αναφοράς, παρά την αξιόλογη νέα στήριξη προς το Παγκόσμιο Ταμείο
 10.  Όπως παρουσιάζεται στον Πίνακα 2,  η ενίσχυση του ένατου ΕΤΑ που αναλή-
φθηκε άμεσα11 για τον τομέα της υγείας στην υποσαχάρια Αφρική απο-
τελούσε το 5,5 % του συνόλου των αναλήψεων υποχρεώσεων του ΕΤΑ, δηλαδή βρισκόταν πολύ κάτω από τον στόχο του 15 % (βλέπε σημείο 8). Παρόλα αυτά, υπήρξε αύξηση του ποσοστού σε σχέση με το αντίστοιχο 4,4 % του όγδοου ΕΤΑ λόγω των σημαντικών νέων πόρων που διατέθη-καν για παρεμβάσεις στον τομέα της υγείας στις χώρες ΑΚΕ, ως επί το πλείστον υπό μορφή συνεισφορών στο Παγκόσμιο Ταμείο.
ΟΙ ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΤΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 
ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ 8ΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ 9ΟΥ ΕΤΑ ΩΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΤΑ ΣΕ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ 
ΤΗΝ 31Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2007
8ο ΕΤΑ 9ο ΕΤΑ
Σύνολο αναλήψεων 
υποχρεώσεων των ΕΤΑ9 787,0 13 930,7
Είδος στήριξης του τομέα 
της υγείαςΠοσό των 
αναλήψεων 
υποχρεώσεων 
του ΕΤΑ στον 
τομέα της υγείαςΠοσοστό επί 
του συνόλου 
των αναλήψεων 
υποχρεώσεων 
του ΕΤΑΠοσό των 
αναλήψεων 
υποχρεώσεων 
του ΕΤΑ στον 
τομέα της υγείαςΠοσοστό επί 
του συνόλου 
των αναλήψεων 
υποχρεώσεων 
του ΕΤΑ
Ο τομέας της υγείας στα προγράμματα ανά χώρα369,3 3,8 % 351,2 2,5 %
Ο τομέας της υγείας στα 
περιφερειακά προγράμματα13,1 0,1 % 19,7 0,1 %
Ο τομέας της υγείας στις ενδο-ΑΚΕ χρηματοδοτούμενες παρεμβάσεις
47,6 0,5 % 399,7 2,9 %
Σύνολο 430,0 4,4 % 770,6 5,5 %ΠΙΝΑΚΑΣ 2
 11.  Σύμφωνα με τον Πίνακα 3,  οι υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν άμεσα για τον 
τομέα της υγείας σε προγράμματα ανά χώρα στην υποσαχάρια Αφρική ήταν πολύ χαμηλές σε σχέση με τον στόχο που έθεσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβού-λιο (βλέπε σημείο 9), παρουσιάζοντας μείωση από 5,1 % στο πλαίσιο του όγδοου ΕΤΑ σε 3,6 % στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, ενώ, στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ το ποσοστό των προγραμματιζόμενων χορηγήσεων ανέρχε-ται μόλις σε 3,5 %. Αυτή είναι η επικρατούσα τάση παρά το γεγονός ότι πολιτική της Επιτροπής αποτελεί η χρήση των προγραμμάτων ανά χώρα ως βασικού διαύλου για την παροχή ενίσχυσης στον τομέα της υγείας (βλέπε σημείο 2). Οι χαμηλές αναλήψεις υποχρεώσεων για την υγεία δεν αντισταθ-μίστηκαν από υψηλότερες αναλήψεις υποχρεώσεων για την εκπαίδευση: το αθροιστικό ποσοστό των αναλήψεων υποχρεώσεων για την υγεία και την εκπαίδευση στα προγράμματα ανά χώρα μειώθηκε από 7,5 % στο πλαίσιο του όγδοου ΕΤΑ σε 6,2 % στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ και έχει προγραμμα-τιστεί να παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ.11 Εξαιρουμένης της γενικής 
δημοσιονομικής στήριξης (βλέπε σημείο 12).
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική14
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική 12.  Πέρα από την άμεση χρηματοδότηση του τομέα της υγείας, στην αξιολόγηση της 
στήριξης που παρείχε η Επιτροπή στον τομέα της υγείας στην υποσαχάρια 
Αφρική θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η γενική δημοσιονομική στήριξη, 
μολονότι, στην πράξη, αυτή είναι πολύ δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί:
στο πλαίσιο του έβδομου και του όγδοου ΕΤΑ, η Επιτροπή ανέλαβε α) 
υποχρεώσεις ύψους 3 240 εκατομμυρίων ευρώ για προγράμματα στή-
ριξης του προϋπολογισμού. Μέχρι το 2000, τα ανταλλαγματικά κεφά-
λαια που προέκυψαν από τα προγράμματα χορηγήθηκαν απευθείας 
στους εθνικούς προϋπολογισμούς για την υγεία και την εκπαίδευση · 
εκτιμάται ότι, κατά την περίοδο 1990–1999, χορηγήθηκε ποσό ύψους 
800 εκατομμυρίων ευρώ (80 εκατομμύρια ευρώ ετησίως · 5 % των 
ανταλλαγματικών κεφαλαίων) στον τομέα της υγείας ·
στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, οι αναλήψεις υποχρεώσεων της γενικής β) 
δημοσιονομικής στήριξης ανέρχονταν σε 2000 εκατομμύρια ευρώ περίπου, αλλά δεν προορίζονταν πλέον για ειδικούς τομείς. Μολονότι δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί το ποσό της χρηματοδότησης που χορηγήθηκε στον τομέα της υγείας, εκτιμάται ότι ήταν χαμηλότερη απ’ ό,τι στο πλαίσιο των δύο προηγούμενων ΕΤΑ. Εάν υποτεθεί ότι οι δικαιούχες χώρες δαπανούν τη γενική δημοσιονομική στήριξη που 
λαμβάνουν σύμφωνα με τα σχετικά μερίδια των τομεακών προϋπο-
λογισμών, αυτό σημαίνει ότι δαπανήθηκαν περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ για την υγεία (33 εκατομμύρια ευρώ κατ’ έτος), καθότι, κατά 
μέσο όρο, οι προϋπολογισμοί για την υγεία αποτελούν το 9–10 % 
των συνολικών εθνικών προϋπολογισμών στην υποσαχάρια Αφρική. 
Αυτό το ποσοστό είναι πολύ χαμηλότερο από το ποσοστό του 35 % 
που διέθεσε προηγουμένως η Επιτροπή για την υγεία. Επιπλέον, όπως καταδεικνύεται σε αξιολόγηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου 
(ΔΝΤ) που πραγματοποιήθηκε το 2007 σχετικά με τη δημοσιονομική στήριξη στις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, τα εν λόγω κράτη  εξοικονομούν κατά μέσο όρο έως και 70 % από αυτή τη βοήθεια για 
να μειώσουν τα δημοσιονομικά τους ελλείμματα
12. Αυτό υποδεικνύει 
ότι η γενική δημοσιονομική στήριξη από το ένατο ΕΤΑ που ουσιαστικά 
χρησιμοποιήθηκε για τους εθνικούς προϋπολογισμούς υγείας ήταν μάλλον χαμηλότερη από 200 εκατομμύρια ευρώ ·ΟΙ ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΤΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 
ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ 8ΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ 9ΟΥ ΕΤΑ ΩΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΤΑ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΣΤΗΝ ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΑ ΑΦΡΙΚΗ ΣΕ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ ΣΤΙΣ 31.12.2007
8ο ΕΤΑ 9ο ΕΤΑ
Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων 
των ΕΤΑ στα προγράμματα ανά χώρα7 268,6 9 793,8
Ο τομέας της υγείας στα 
προγράμματα ανά χώρα369,3 5,1 % 351,2 3,6 %
Ο τομέας της εκπαίδευσης στα 
προγράμματα ανά χώρα175,5 2,4 % 255,8 2,6 %
Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων στους 
τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης στα προγράμματα ανά χώρα 544,8 7,5 % 607 6,2 %ΠΙΝΑΚΑΣ 3
12 The IMF and Aid to Sub-Saharan 
Africa (Το ΔΝΤ και η βοήθεια στην 
υποσαχάρια Αφρική). Ανεξάρτητο 
Γραφείο αξιολόγησης του ΔΝΤ, 2007.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική15
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρικήγια το δέκατο ΕΤΑ έχει προγραμματιστεί γενική δημοσιονομική  γ) 
στήριξη ύψους περίπου 3 300 εκατομμυρίων ευρώ. Αφενός αυτό 
αποτελεί μια αύξηση σε σύγκριση με το ένατο ΕΤΑ, αφετέρου, όμως, δεν είναι πιθανόν να διοχετευτούν στην υγεία τόσοι πόροι όσοι 
χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του έβδομου και του όγδοου ΕΤΑ.
 13.  Μια άλλη πηγή χρηματοδότησης της βοήθειας στον τομέα της υγείας είναι 
οι γραμμές του γενικού προϋπολογισμού (βλέπε Πίνακα 1 ). Τα κονδύλια 
αυξήθηκαν σημαντικά κατά την περίοδο 2003–2006, με μέσο όρο 109 εκα-τομμύρια ευρώ ετησίως, εκ των οποίων περίπου το ένα τρίτο δεσμεύθηκε 
άμεσα στην υποσαχάρια Αφρική. Το ποσό αυτό ήταν πολύ ικανοποιητικό σε σχέση με τα 22 εκατομμύρια ευρώ ετησίως που χορηγήθηκαν κατά την περίοδο 1997–2002, ωστόσο, ο προϋπολογισμός για την περίοδο 
2007–2013 έχει υποχωρήσει στα 84 εκατομμύρια ευρώ κατ’ έτος.
 14.  Συνολικά, ενώ είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπολογιστεί ένα ακριβές αριθμη-τικό ποσό και να αναγνωριστεί ότι η καθαρά βάσει εισροών προσέγγιση 
είναι περιορισμένη, το Συνέδριο, στην ανάλυσή του, κατέληξε σε ένα 
ενδεικτικό ποσό της τάξης των 1 100 –1 200 εκατομμυρίων ευρώ που 
χορηγήθηκε στον τομέα της υγείας στην υποσαχάρια Αφρική κατά την 
περίοδο του ένατου ΕΤΑ, συμπεριλαμβανομένων της γενικής δημοσιο-
νομικής στήριξης και της χρηματοδότησης από τη γραμμή του γενικού 
προϋπολογισμού. Αυτό το ποσό εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύει σε απόλυ-τους όρους μια αύξηση μέχρι 30 % σε σχέση με την περίοδο που κάλυψε 
το όγδοο ΕΤΑ. Εντούτοις, έχοντας υπόψη ότι το σύνολο των αναλήψεων 
υποχρεώσεων για το ένατο ΕΤΑ αυξήθηκε περισσότερο από 40 % σε 
σχέση με το όγδοο ΕΤΑ, το ποσοστό της κοινοτικής χρηματοδότησης που 
αναλήφθηκε στον τομέα της υγείας στην υποσαχάρια Αφρική μειώθηκε. Ενώ το δέκατο ΕΤΑ αντιπροσωπεύει μια αύξηση 60 % σε σχέση με τα 
κονδύλια του, οι χορηγήσεις στον τομέα της υγείας στην υποσαχάρια 
Αφρική εκτιμώνται στο ίδιο ποσό περίπου με εκείνο του ένατου ΕΤΑ. 
Το χαμηλό επίπεδο των χορηγήσεων των εθνικών προγραμμάτων σε 
δικές τους παρεμβάσεις στον τομέα της υγείας στην υποσαχάρια Αφρική βρίσκεται σε έντονη αντίθεση με τις κοινοτικές χορηγήσεις σε χώρες της Ασίας, όπου το 14 % των κονδυλίων του πολυετούς ενδεικτικού προ-γράμματος 2007–2010 χορηγήθηκε στον τομέα της βασικής υγείας. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι οι χώρες της Ασίας έχουν σημειώσει σαφώς μεγαλύτερη πρόοδο σε ό,τι αφορά τους ΑΣΧ σχετικά με την υγεία.
Διαπιστώνεται έλλειψη διεθνούς συνδρομής για την ενίσχυση των συστημάτων υγείας
 15.  Αρχίζοντας από το ένατο ΕΤΑ, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ επι-
δίωξαν να εξεύρουν τον δέοντα καταμερισμό της εργασίας μεταξύ  
τους βάσει της παραδοσιακής εμπειρογνωσίας και του διαβλεπόμενου συγκριτικού πλεονεκτήματος. Ενώ ο καταμερισμός της εργασίας μεταξύ 
των δωρητών αποτελεί μια αρχή χρηστής διαχείρισης, ωστόσο, δεν διασφαλίζει τη χορήγηση επαρκών πόρων στις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής προκειμένου να επιτύχουν ένα ελάχιστο επίπεδο υπηρεσιών 
υγείας και να καταγράψουν σημαντική πρόοδο προς την υλοποίηση των 
ΑΣΧ για την υγεία. Αναλύσεις της Επιτροπής, των κρατών μελών της 
ΕΕ και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) εντοπίζουν μείζονα θέματα όσον αφορά το συνολικό επίπεδο και την κατανομή της χρημα-
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική1616
ΠΛΑΙΣΙΟ 1
Οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών της ΕΕ και της Επιτροπής στον τομέα της υγείας κατέληξαν το 2006 στο 
συμπέρασμα ότι, από τη μια πλευρά, το μερίδιο της υγείας στη συνολική Εξωτερική Αναπτυξιακή Βοήθεια της ΕΕ που 
ανέρχεται σε 6,6 % ήταν ανεπαρκές και, από την άλλη πλευρά, η βοήθεια που χορηγεί η ΕΕ στον τομέα της υγείας δεν 
συσχετίστηκε με τις ανάγκες των χωρών σε ό,τι αφορά το χρηματοδοτικό τους κενό στον τομέα της υγείας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΓΔ Ανάπτυξη, αν έπρεπε να παράσχουν ελάχιστες υπηρεσίες υγείας16, 32 χώρες της 
υποσαχάριας Αφρικής θα είχαν ένα συνολικό χρηματοδοτικό κενό ύψους 9 767 εκατομμυρίων ευρώ, ακόμη και αν 
υλοποιούσαν τον στόχο που έθεσαν οι αρχηγοί κρατών της Αφρικής κατά τη σύνοδο κορυφής της Abuja το 2001 να διαθέσουν το 15 % των εθνικών τους προϋπολογισμών στην υγεία.
Σε μια μελέτη του ΠΟΥ σχετικά με τη βοήθεια στον τομέα της υγείας αναγνωρίστηκαν πολλές χώρες που είναι «ορφα-
νές δωρητών στον τομέα της υγείας» (health donor orphans) και διατυπώθηκε το συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει σαφής 
συσχετισμός μεταξύ της κατάστασης της υγείας σε μια χώρα και του ύψους της βοήθειας που λαμβάνει στον συγκε-κριμένο τομέα. Στις χώρες που παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά επιπολασμού του HIV/AIDS χορηγείται μεγαλύτερη 
βοήθεια, ακόμη και αν η συνολική κατάσταση της υγείας σε άλλες χώρες είναι εξίσου άσχημη ή χειρότερη
17.ΜΕΙΖΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ 
ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ 16.  Στον Κώδικα Δεοντολογίας της ΕΕ για τη Συμπληρωματικότητα και τον 
Καταμερισμό της Εργασίας στην Αναπτυξιακή Πολιτική που υιοθε-
τήθηκε το 200715 υπογραμμίζεται η ανάγκη να αντιμετωπιστεί το  
πρόβλημα των «ορφανών κρατών», μεταξύ των οποίων συχνά συγκα-ταλέγονται ευάλωτα κράτη και χώρες που εξήλθαν από καταστάσεις 
κρίσης. Ένα συγκριτικό πλεονέκτημα της ΕΚ, το οποίο αναγνωρίστηκε στις αναπτυξιακές πολιτικές του 2000 και του 2005, ήταν ο ρόλος που αυτή μπορούσε να διαδραματίσει σε αυτές τις χώρες. Αφενός αυτό  είναι εφικτό επειδή αντιπροσωπεύεται συχνότερα σε αυτές τις χώρες απ’ ό,τι τα κράτη μέλη της ΕΕ και, αφετέρου, λόγω του ρόλου της στην υποστήριξη της αποκατάστασης και της ανάπτυξης μετά την ολοκλή-ρωση των επιχειρήσεων αρωγής που διαχειρίζεται η ECHO. Δεδομένου ότι ένα μεγάλο μέρος των παρεμβάσεων της ECHO συνδέεται με την υγεία, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να δοθεί συνέχεια στις παρεμβάσεις στον τομέα της υγείας. Σε έναν περιορισμένο μόνον αριθμό τέτοιων χωρών επιλέχθηκε η υγεία ως τομέας εστίασης στο πλαίσιο του δέκα-του ΕΤΑ (Αγκόλα, Μπουρούντι, Ακτή του Ελεφαντοστού, Λαϊκή Δημο-κρατία του Κονγκό, Λιβερία και Ζιμπάμπουε).τοδότησης για την υγεία που πρέπει να αντιμετωπιστούν από τη διεθνή 
κοινότητα (βλέπε Πλαίσιο 1). Η σχετική απουσία από τον συγκεκριμένο 
τομέα ενός βασικού χορηγού, όπως είναι η Επιτροπή
13, συνέτεινε σε 
αυτές τις ελλείψεις, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεωρεί ότι η αρχή του καταμερισμού της εργασίας δεν συνιστά βάσιμο λόγο ώστε η Επι-τροπή να μην διαδραματίσει ρόλο κλειδί στον τομέα της υγείας
14.
16 Σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής για τα Μακροοικονομικά και την Υγεία του 2001, χρειάζονται 30 δολάρια ΗΠΑ ανά 
κάτοικο και ανά έτος για την παροχή των ελάχιστων υπηρεσιών υγείας. Σε αυτές δεν συμπεριλαμβάνονται σημαντικά στοιχεία, 
όπως ο οικογενειακός προγραμματισμός, τα τριτοβάθμια νοσοκομεία και τα κέντρα υγείας για πρώτες βοήθειες.
17 Οι χώρες της υποσαχάριας Αφρικής που χαρακτηρίζονται ως «ορφανές δωρητών στον τομέα της υγείας» (health donor orphans) 
στη μελέτη του ΠΟΥ είναι: η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, η Ακτή του Ελεφαντοστού, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η Αιθιοπία, η Νιγηρία, το Σουδάν, το Τόγκο και η Ζιμπάμπουε.13 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι 
ένας από τους πέντε μεγαλύτερους 
χορηγούς στην υποσαχάρια 
Αφρική μαζί με τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες 
Πολιτείες και την Παγκόσμια 
Τράπεζα.
14 Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου της 24ης Απριλίου 
2007 στο οποίο περιλαμβάνονται 
παρατηρήσεις που αποτελούν 
αναπόσπαστο τμήμα της απόφασης 
για τη χορήγηση απαλλαγής 
όσον αφορά την εκτέλεση του 
προϋπολογισμού του έκτου, έβδομου, όγδοου και ένατου 
Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης 
για το οικονομικό έτος 2005. 
Σημείο 29.
15 Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης. Σημείωμα 9558/07, 
Βρυξέλλες, 15 Μαίου 2007.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική1717
ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΠΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΑΝ ΣΤΙΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥΠΛΑΙΣΙΟ 2
Στο Μπουρούντι, μολονότι η υγεία αποτελούσε βασικό τομέα στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ και τομέα εστίασης στο 
πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ, η τοπική αντιπροσωπεία δεν διέθετε καμία εμπειρογνωσία στον τομέα της υγείας. Στην 
Κένυα, μετά την αποχώρηση ενός εθνικού εμπειρογνώμονα ενός κράτους μέλους στον τομέα της υγείας τον Αύγουστο του 2006, η αντιπροσωπεία δεν κατόρθωσε να αποκτήσει αντικαταστάτη, διότι δεν υπήρχε διαθέσιμη θέση. Η αντιπρο-
σωπεία της Σουαζιλάνδης διέθετε μόνιμο υπάλληλο με κατάρτιση στον τομέα της υγείας, αλλά αυτός απασχολούνταν 
σε άλλους τομείς, καθότι η υγεία δεν αποτελούσε τομέα εστίασης στη Σουαζιλάνδη στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ. 17.  Η σχετικά εκτεταμένη χρηματοδότηση εκ μέρους της Επιτροπής παρεμβάσεων που αφορούν συγκεκριμένες ασθένειες σε σύγκριση με την αντίστοιχη 
χρηματοδότηση που διατέθηκε για τα συστήματα υγείας (βλέπε σημείο 10) κατέδειξε ότι, κατά την περίοδο 2000–2005, η Επιτροπή κατέβαλε σημαντι-
κές προσπάθειες για την κατάρτιση και υλοποίηση προγραμμάτων δράσης 
στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας πολιτικής της για την καταπολέμηση του 
HIV/AIDS, της ελονοσίας και της φυματίωσης. Από την άλλη πλευρά, απέ-
δωσε λιγότερη προσοχή στην εφαρμογή της ευρύτερης πολιτικής της για 
την υγεία. Η μείωση της βοήθειας από το 2000 που παρέσχε η Επιτροπή στα προγράμματα ανά χώρα (βλέπε σημείο 11) συνιστά μέρος μιας ευρύτερης 
τάσης της διεθνούς κοινότητας να επικεντρώνεται σε παρεμβάσεις για συγκεκριμένες ασθένειες εις βάρος της ενίσχυσης των συστημάτων υγείας
18. 
Στην έρευνα που διεξήγαγε το Ελεγκτικό Συνέδριο στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής στην υποσαχάρια Αφρική, 23 από τις 27 αντιπροσωπείες απάντησαν ότι, κατά την άποψή τους, η χρηματοδότηση που εστιάζεται σε επιμέρους ασθένειες είναι υπερβολικά υψηλή. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι στην Αιθιοπία και στο Μάλι, μολονότι τα ποσοστά επιπολασμού του ιού HIV στις δύο χώρες ήταν σχετικά χαμηλά
19, η εξωτερική βοήθεια που 
έλαβαν για την αντιμετώπιση του HIV/AIDS ήταν μεγαλύτερη από το σύνολο 
του εθνικού τους προϋπολογισμού για την υγεία. Στην ενδιάμεση εξέταση 
των ΑΣΧ που διεξήχθη το 2007 στο πλαίσιο του Προγράμματος Ανάπτυξης 
των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) τονίστηκε ότι τα αδύναμα συστήματα υγείας 
συνιστούν σοβαρό εμπόδιο στην επίτευξή τους.
ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ
Η Επιτροπή δεν διαθέτει επαρκή εμπειρογνωσία στον τομέα της υγείας
  18.  Το 2004, ενώ η ίδια η Επιτροπή αναγνώρισε την έλλειψη εμπειρογνω-
σίας της στον τομέα της υγείας, χαρακτηρίζοντάς την ως μία από τις 
βασικές αιτίες για τις περιορισμένες χρηματοδοτικές της χορηγήσεις 
στον τομέα της υγείας20, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι το πρόβλημα  
αυτό παραμένει και ότι δεν έχει καταρτιστεί στρατηγική ανθρωπίνων 
πόρων για την επίλυσή του. Από τις 37 αντιπροσωπείες στην υποσαχά-ρια Αφρική που απάντησαν στην έρευνα που διεξήγαγε το Ελεγκτικό 
Συνέδριο, 13 αντιπροσωπείες διαθέτουν συνολικά 18 υπαλλήλους  
με προσόντα πανεπιστημιακού επιπέδου σε τομείς σχετικούς με την 
υγεία
21. Από αυτούς μόνο τέσσερις είναι μόνιμοι υπάλληλοι, από τους 
οποίους ο ένας μόνο εργάζεται με πλήρη απασχόληση στον τομέα της υγείας
22. Το Συνέδριο εντόπισε διάφορα προβλήματα κατά τους επι-
τόπιους ελέγχους (βλέπε Πλαίσιο 2). Αφενός είναι ζωτικής σημασίας, 
σε χώρες όπου η υγεία αποτελεί τομέα εστίασης του ΕΤΑ, οι αντιπρο-18 Συγκεκριμένα, το σχέδιο 
έκτακτης ανάγκης του Προέδρου 
των Ηνωμένων Πολιτειών για την 
ανακούφιση από το AIDS (PEPFAR) ξεκίνησε το 2003 προκειμένου 
να παρασχεθεί βοήθεια ύψους 
15 δισεκατομμυρίων δολαρίων 
ΗΠΑ για την καταπολέμηση 
του HIV/AIDS κατά τη διάρκεια πενταετούς περιόδου σε 15 χώρες 
επικέντρωσης της βοήθειας, 
12 από τις οποίες ήταν χώρες 
της υποσαχάριας Αφρικής 
(συμπεριλαμβανομένης της 
Δημοκρατίας της Νότιας Αφρικής).
19 Σύμφωνα με την «Demographic 
and Health Survey» (Δημογραφική 
έρευνα και έρευνα για την υγεία) 
που διενεργήθηκε το 2005, το 
ποσοστό επιπολασμού του ιού HIV 
στην Αιθιοπία είναι 1,4 %, ενώ στο 
Μάλι είναι 1,9 %.
20 Δεύτερη έκθεση σχετικά με 
την πρόοδο του «Προγράμματος 
δράσης της ΕΚ», SEC(2004) 1326 
τελικό της 26.10.2004.
21 Τέσσερις μόνιμοι υπάλληλοι, 
πέντε τοπικοί υπάλληλοι, επτά 
συμβασιούχοι υπάλληλοι και δύο 
νέοι εμπειρογνώμονες.
22 Επιπλέον, στον τομέα της 
υγείας εργάστηκαν πέντε 
τοπικοί υπάλληλοι (όλοι με 
πλήρη απασχόληση), επτά 
συμβασιούχοι υπάλληλοι (τρεις 
με πλήρη απασχόληση και τέσσερις με μερική), και δύο νέοι 
εμπειρογνώμονες (και οι δύο με 
μερική απασχόληση).
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική18
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική 19.  Οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής δεν διαθέτουν επαρκή εμπειρογνωσία 
για την παροχή δέουσας ανατροφοδότησης στις αντιπροσωπείες στην υπο-σαχάρια Αφρική. Στη ΓΔ Ανάπτυξη τρεις μόνιμοι υπάλληλοι, (ένας μόνο με γνώσεις σχετικές με τον τομέα της υγείας) και τρεις αποσπασμένοι εθνικοί/πολυμερείς εμπειρογνώμονες εργάζονται σε θέματα πολιτικής της υγείας 
σχετικά με όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες και σε θέματα προγραμματισμού 
σε χώρες ΑΚΕ. Στο γραφείο συνεργασίας EuropeAid απασχολούνται δύο 
μόνο επαγγελματίες της υγείας, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για την παροχή 
υποστήριξης και στις 41 αντιπροσωπείες της υποσαχάριας Αφρικής.
 20.  Ένα πρόσφατο θετικό μέτρο που έλαβε η Επιτροπή για να αντιμετωπίσει την έλλειψη εμπειρογνωσίας στον τομέα της υγείας σε επίπεδο αντιπρο-
σωπειών ήταν ο διορισμός περιφερειακού συμβούλου σε θέματα HIV/
AIDS για την Μεσημβρινή Αφρική με έδρα στην αντιπροσωπεία της στην Πρετόρια, ωστόσο, αυτό αποτελεί μια μεμονωμένη περίπτωση. Υπάρχει 
επίσης η δυνατότητα στενότερης συνεργασίας των αντιπροσωπειών σε χώρες που εξέρχονται από περιόδους συγκρούσεων με τους περιφερει-ακούς συμβούλους υγείας της ECHO. Ορισμένες αντιπροσωπείες επιδίω-ξαν επίσης να αξιοποιήσουν την εμπειρογνωσία άλλων κρατών δωρητών, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της ΕΕ, παρόλα αυτά, αυτού 
του είδους η συνεργασία παραμένει περιορισμένη και, γενικά, δεν έχει επισημοποιηθεί, με αποτέλεσμα οι εντολές της Επιτροπής προς τα κράτη 
μέλη να μην είναι σαφώς προσδιορισμένες και να μην εξασφαλίζουν ότι 
η Επιτροπή διατηρεί την ευθύνη της στον συγκεκριμένο τομέα. 
ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
 21.  Μια σημαντική πτυχή της πολιτικής της Επιτροπής για την υγεία από 
το 2000 είναι η δέσμευση που έχει αναλάβει να επιταχύνει τη χορή-
γηση βοήθειας στον τομέα της υγείας, και κυρίως να καταπολεμήσει 
τις ασθένειες που οφείλονται στη φτώχεια (βλέπε σημείο 2). Η προ-βλεψιμότητα της χρηματοδότησης έχει καταστεί επίσης καίριο θέμα, 
προκειμένου οι δικαιούχες χώρες να βελτιώσουν την πρόβλεψη στον 
προϋπολογισμό και την εκτέλεση της εξωτερικής βοήθειας. Η παρούσα 
ενότητα εξετάζει το ποσοστό εκταμίευσης των διαφόρων μέσων και 
εντοπίζει παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα εκταμίευσης και την προβλεψιμότητα των εν λόγω μέσων. σωπείες να διαθέτουν κατάλληλη εμπειρογνωσία, και, αφετέρου, είναι 
επίσης σημαντικό, οι άλλες αντιπροσωπείες να έχουν πρόσβαση σε  
εμπειρογνωσία στον τομέα της υγείας για τους ακόλουθους λόγους:
για να διαχειρίζονται τις πτυχές της υγείας των προγραμμάτων γενι- α) 
κής δημοσιονομικής στήριξης ·
για να στηρίζουν και να παρακολουθούν τις επιχειρήσεις του  β) 
Παγκόσμιου Ταμείου στις επιμέρους χώρες ·
για την καλύτερη εποπτεία της γραμμής του γενικού προϋπολογι- γ) 
σμού για την υγεία και των ενδο-ΑΚΕ έργων ·
για να εξασφαλιστεί η ένταξη των θεμάτων που αφορούν το HIV/ δ) 
AIDS σε όλες της παρεμβάσεις της ΕΚ. 
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική19
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική 23.  Δεδομένου ότι η Επιτροπή χορηγεί κονδύλια για τη συνολική περίοδο που 
καλύπτουν τα έγγραφα στρατηγικής της ανά χώρα, αυτό συνιστά μια καλή βάση για προβλέψιμη χρηματοδότηση. Ωστόσο, το Ελεγκτικό Συνέδριο 
διαπίστωσε ότι, παρά τη διοικητική αποκέντρωση, οι πολύπλοκες διαδικα-
σίες για την προμήθεια εισροών (δημόσια έργα, υπηρεσίες, προμήθειες) 
και την έγκριση και υλοποίηση προγραμμάτων εργασίας εξακολουθούν να μειώνουν τόσο την ταχύτητα όσο και την προβλεψιμότητα της ροής χρηματοδότησης σε παρεμβάσεις του ΕΤΑ στον τομέα της υγείας.
ΓΕΝΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ
Η εκταμίευση εκ μέρους της Επιτροπής είναι γρήγορη, 
αλλά η προβλεψιμότητα αποτελεί πρόβλημα
 24.  Στο πλαίσιο του όγδοου και του ένατου ΕΤΑ η γενική δημοσιονομική στή-
ριξη αποδείχθηκε ένα μέσο ταχείας εκταμίευσης, όπως εμφαίνεται στον 
Πίνακα 5.  Το γεγονός ότι τα προγράμματα είναι κατά κανόνα τριετή 
και οι ενδεικτικές χορηγήσεις κονδυλίων καθορίζονται στα έγγραφα στρατηγικής ανά χώρα για περίοδο έξι ετών συμβάλλει επίσης στην 
προβλεψιμότητά τους.ΠΙΝΑΚΑΣ 4
ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΣΟΣΤΩΝ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΤΑ ΓΙΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΑ ΑΦΡΙΚΗ ΠΟΥ ΕΚΤΑΜΙΕΥΘΗΚΑΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ 8ΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ 9ΟΥ ΕΤΑ
 
Σωρευτικό ποσοστό των αναλήψεων υποχρεώσεων των ΕΤΑ στον 
τομέα της υγείας που οδήγησαν σε εκταμιεύσεις κατά τα πρώτα 
πέντε χρόνια των ΕΤΑ
8ο ΕΤΑ 9ο ΕΤΑ1
Έτος 1 0 % 0 %
Έτος 2 1 % 3 %
Έτος 3 3 % 13 %
Έτος 4 8 % 25 %
Έτος 5 18 % 39 %
1 Εξαιρούνται οι μεταβιβάσεις προς το Παγκόσμιο Ταμείο (βλέπε το σημείο 26).ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
Η βοήθεια που παρέχεται από το ΕΤΑ στον τομέα της υγείας 
έχει επιταχυνθεί στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ
 22.  Η ταχύτητα υλοποίησης των παρεμβάσεων του ένατου ΕΤΑ στον τομέα 
της υγείας στην υποσαχάρια Αφρική αυξήθηκε σημαντικά σε σύγκριση με το όγδοο ΕΤΑ (βλέπε Πίνακα 4 ). Ένας βασικός παράγοντας που  
εξηγεί αυτή την επιτάχυνση των εκταμιεύσεων είναι η διοικητική απο-
κέντρωση. Το Συνέδριο διαπίστωσε στην έρευνά του ότι το 77 % των αντιπροσωπειών θεωρεί ότι η διοικητική αποκέντρωση έχει επιταχύνει 
την υλοποίηση των έργων ΕΤΑ. 
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική2020
 25.  Εντούτοις, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι παράγοντες που μειώνουν την 
ταχύτητα και την προβλεψιμότητα είναι οι εξής:
καθυστερήσεις εκ μέρους των χωρών στην υποβολή επιλέξιμων  α) 
αιτήσεων πληρωμής, κυρίως λόγω των προβλημάτων τους στη συλ-
λογή δεδομένων σχετικά με τους δείκτες επίδοσης (π.χ. Μπουρού-
ντι, Κένυα, Μάλι) ·
ορισμένες χώρες παύουν πλέον να είναι επιλέξιμες για γενική δημο- β) 
σιονομική στήριξη, με αποτέλεσμα αυτή να αναστέλλεται, μειώ-
νοντας έτσι τις διαθέσιμες ενισχύσεις για τους προϋπολογισμούς υγείας. Αυτό συνέβη σε τέσσερεις από τις έξι χώρες στις οποίες το 
Συνέδριο διεξήγαγε επιτόπιους ελέγχους και ελέγχους βάσει εγγρά-φων (Αιθιοπία, Κένυα, Λεσόθο, Μαλάουι), παρόλο που το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, στην Αιθιοπία, η διεθνής κοινότητα κατόρθωσε να 
δημιουργήσει έναν αποτελεσματικό εναλλακτικό μηχανισμό για να διασφαλίσει τη συνεχή ροή κονδυλίων στον τομέα της υγείας και 
σε άλλους βασικούς τομείς (βλέπε Πλαίσιο 3). Ένα πλεονέκτημα 
που συνεπάγεται η χρήση της τομεακής δημοσιονομικής στήρι-
ξης παράλληλα με τη γενική δημοσιονομική στήριξη είναι ότι,  σε ορισμένες περιστάσεις, η πρώτη μπορεί να εξακολουθήσει να χρησιμοποιείται όταν η δεύτερη έχει ανασταλεί.
ΠΛΑΙΣΙΟ 3
Στην Αιθιοπία, η γενική δημοσιονομική στήριξη διακόπηκε το 2005 λόγω της επικρατούσας πολιτικής κατάστασης. 
Εντούτοις, για να διατηρηθεί η παροχή εξωτερικής βοήθειας σε βασικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της υγείας, 
η διεθνής κοινότητα έθεσε σε εφαρμογή ένα νέο πολυτομεακό πρόγραμμα προστασίας των βασικών υπηρεσιών, μέσω 
του οποίου παρέχεται άμεση στήριξη στις περιφερειακές αρχές. Αυτή η προσέγγιση συμβάλλει στο να περιοριστεί ο 
κίνδυνος διακοπής των μακροπρόθεσμων προσπαθειών για τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας λόγω αναστολής της γενικής δημοσιονομικής στήριξης.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΗΝ ΑΙΘΙΟΠΙΑΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 
ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΕ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΗ ΚΑΤΑ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΠΕΝΤΕ ΕΤΗ ΤΟΥ 8ΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ 9ΟΥ ΕΤΑ
Σωρευτικό ποσοστό των αναλήψεων υποχρεώσεων της γενικής 
δημοσιονομικής στήριξης που οδήγησαν σε εκταμίευση κατά τα 
πρώτα πέντε έτη των ΕΤΑ
8ο ΕΤΑ 9ο ΕΤΑ
Έτος 1 12 % 5 %
Έτος 2 22 % 18 %
Έτος 3 31 % 38 %
Έτος 4 55 % 57 %
Έτος 5 71 % 74 %ΠΙΝΑΚΑΣ 5
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική21
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΩΝ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΤΟΝ 
ΡΥΘΜΟ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
Σωρευτικό ποσοστό των αναλήψεων υποχρεώσεων των ΕΤΑ στον τομέα της 
υγείας που οδήγησαν σε εκταμίευση κατά τα πρώτα πέντε έτη των ΕΤΑ
8ο ΕΤΑ9ο ΕΤΑ 9ο ΕΤΑ
(εξαιρουμένου του 
Παγκόσμιου Ταμείου)(συμπεριλαμβανομένου 
του Παγκόσμιου Ταμείου)
Έτος 1 0 % 0 % 22 %Έτος 2 1 % 3 % 24 %Έτος 3 3 % 13 % 31 %Έτος 4 8 % 25 % 46 %Έτος 5 18 % 39 % 55 %ΠΙΝΑΚΑΣ 6
 27.  Όσον αφορά την αύξηση του συνολικού όγκου εκταμιεύσεων υπέρ της 
καταπολέμησης του HIV/AIDS, της ελονοσίας και της φυματίωσης, το Παγκόσμιο Ταμείο αποδείχθηκε αποτελεσματικό, με τις εκταμιεύσεις του στην υποσαχάρια Αφρική να ανέρχονται σε 2 931 εκατομμύρια  δολάρια ΗΠΑ κατά την περίοδο 2002–2007. Παρόλα αυτά, όπως παρου-σιάζεται στον Πίνακα 7,  ο ρυθμός των εκταμιεύσεων του Παγκόσμιου 
Ταμείου στις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής είναι περισσότερο αργός 
από εκείνον των παρεμβάσεων του ΕΤΑ στον τομέα της υγείας. Σε ό,τι 
αφορά τον πρώτο κύκλο επιχορηγήσεων που ξεκίνησε το 2002, στο  
τέλος της πενταετούς περιόδου εφαρμογής είχε εκταμιευθεί μόνο το 73 % του προϋπολογισμού. Στην ανάλυση του Συνεδρίου δεν υποδει-
κνύεται κάποια βελτίωση του ποσοστού εκταμίευσης των επιχορηγή-
σεων του Παγκόσμιου Ταμείου που εγκρίθηκαν κατά τα επόμενα έτη.ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ
Το Παγκόσμιο Ταμείο έχει εκταμιεύσει μεγάλο όγκο ενισχύσεων, 
ωστόσο ο ρυθμός εκταμίευσης είναι περισσότερο αργός απ’ ό,τι 
του ΕΤΑ
  26.  Ένας από τους στόχους σύστασης του Παγκόσμιου Ταμείου ήταν η  
δημιουργία ενός ταχύτερου μηχανισμού χορήγησης βοήθειας (βλέπε σημείο 2). Ενώ οι συνεισφορές της Επιτροπής στο Παγκόσμιο Ταμείο, οι οποίες ξεκίνησαν στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, αύξησαν την ταχύτητα εκταμίευσης από την Επιτροπή για τις συνολικές αναλήψεις υποχρεώ-σεων του ΕΤΑ στον τομέα της υγείας (βλέπε Πίνακα 6 ), η εκταμίευση 
προς το Παγκόσμιο Ταμείο αποτελεί το πρώτο μόνο βήμα για τη διο-
χέτευση αυτής της βοήθειας στον τελικό δικαιούχο.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική22
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική 28.  Εκτός από τη θεμιτή έμφαση που αποδίδει το Παγκόσμιο Ταμείο στη χρη-
ματοδότηση βάσει επιδόσεων, το οποίο σημαίνει ότι μειώνει τις εκτα-μιεύσεις για λιγότερο αποδοτικές επιχορηγήσεις, εντοπίστηκαν δύο περαιτέρω παράγοντες που επηρεάζουν τον ρυθμό εκταμίευσης:
οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ορισμένοι αποδέκτες της στή- α) 
ριξης του Παγκόσμιου Ταμείου στη θέσπιση συστημάτων χρημα-
τοδότησης, προμηθειών και παρακολούθησης σύμφωνα με τις  
προδιαγραφές που ορίζει το Παγκόσμιο Ταμείο και στην ταχεία  εκταμίευση της χρηματοδότησης ·
νέες χρηματοδοτικές πηγές, όπως το PEPFAR, που εισέρχονται  β) 
στις δικαιούχες χώρες κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης των επιχο-
ρηγήσεων του Παγκόσμιου Ταμείου, μειώνουν την απορροφητική 
τους ικανότητα.
 29.  Σε αντίθεση με το ΕΤΑ, οι ενισχύσεις του Παγκόσμιου Ταμείου εγκρίνονται 
στη βάση ετήσιων κύκλων χρηματοδότησης. Οι χώρες δεν γνωρίζουν αν η αίτησή τους για χρηματοδότηση θα εγκριθεί και για ποιο ποσό. Ως εκ τούτου, κατά τα πρώτα έξι χρόνια του Παγκόσμιου Ταμείου,  
στην πραγματικότητα εγκρίθηκε μόνο το 39 % των αιτήσεων χρημα-
τοδότησης που υποβλήθηκαν.ΠΙΝΑΚΑΣ 7
ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΤΟΥ 
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΤΑ ΓΙΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΑ ΑΦΡΙΚΗ 
Παγκόσμιο ΤαμείοΠαρεμβάσεις ΕΤΑ 
στον τομέα της υγείας
Έτος 1 2 % 1 %Έτος 2 13 % 25 %Έτος 3 26 % 36 %
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική23
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική 30.  Το Συνέδριο εξέτασε τα τρία κύρια μέσα που χρησιμοποιούνται για τη 
βελτίωση των υπηρεσιών υγείας: δημοσιονομική στήριξη, έργα και το 
Παγκόσμιο Ταμείο. Σε αυτή την ενότητα αξιολογείται το πόσο ικανο-ποιητικά τα διαχειρίστηκε η Επιτροπή, το πόσο αποτελεσματικά ήταν 
και το πόσο συνεκτικά συνδύασε η Επιτροπή αυτά τα μέσα. Το Παράρ-
τημα III  περιέχει μια επισκόπηση των παρεμβάσεων που υλοποιήθηκαν 
στις πέντε χώρες που επισκέφτηκε το Ελεγκτικό Συνέδριο.
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ
Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Η δημοσιονομική στήριξη μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας 
 31.  Η δημοσιονομική στήριξη μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας μέσω της αύξησης των κονδυλίων που διατίθενται στις κυβερνήσεις για τους προϋπολογισμούς υγείας. Με αυτόν τον τρόπο, αυτές μπορούν να αυξήσουν τις υπηρεσίες, γεγονός που απο-τελεί βασικό προαπαιτούμενο για την επίτευξη των ΑΣΧ. Επιπροσθέτως, η δημοσιονομική στήριξη μπορεί να ενισχύσει το θεσμικό πλαίσιο και το πλαίσιο πολιτικής μέσα από τον πολιτικό διάλογο και την τεχνική βοήθεια. Η Επιτροπή, η οποία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους χορηγούς δημοσιονομικής στήριξης, την ορίζει ως μεταφορά δημοσιονο-μικών πόρων από έναν εξωτερικό οργανισμό χρηματοδότησης στο εθνικό ταμείο μιας χώρας εταίρου, υπό την προϋπόθεση τήρησης εκ μέρους της 
τελευταίας των συμφωνηθέντων όρων πληρωμής
23. Μολονότι η Επιτροπή 
κατηγοριοποιεί τη δημοσιονομική στήριξη σε γενική και τομεακή δημο-σιονομική στήριξη, στην πράξη, η διάκριση είναι λιγότερο σαφής:
   Η δημοσιονομική στήριξη μπορεί να περιγραφεί με τον καλύτερο τρόπο 
ως φάσμα. Στο ένα άκρο βρίσκεται η γενική δημοσιονομική στήριξη όπου ο διάλογος και οι συνθήκες εστιάζονται σε μακροοικονομικά και 
σε διατομεακά ζητήματα. Στο άλλο άκρο εντοπίζουμε την τομεακή  
δημοσιονομική στήριξη, η οποία επικεντρώνεται μόνο σε συγκεκρι-
μένα τομεακά θέματα. Ανάμεσα στα δύο άκρα βρίσκονται η γενική  δημοσιονομική στήριξη που συμπεριλαμβάνει τομεακές προϋποθέσεις και τομεακό διάλογο και οι δράσεις της τομεακής δημοσιονομικής  στήριξης, οι οποίες εμπεριέχουν ορισμένες μακροοικονομικές και  
διατομεακές προϋποθέσεις και διάλογο
24.
Η τομεακή δημοσιονομική στήριξη έχει χρησιμοποιηθεί 
ελάχιστα και ο ρόλος της γενικής δημοσιονομικής στήριξης στη 
βελτίωση των υπηρεσιών υγείας δεν είναι σαφής
 32.  Η τομεακή δημοσιονομική στήριξη, επειδή εστιάζεται σε έναν τομέα, διαθέ-
τει σημαντικές δυνατότητες να συνδράμει τον τομέα της υγείας. Ωστόσο, 
μολονότι από το 2000 αποτελούσε σταθερή πολιτική της Επιτροπής η 
αύξηση της χρήσης της, στην πράξη, δύο μόνο χώρες της υποσαχάριας 
Αφρικής (η Μοζαμβίκη και η Ζάμπια) έλαβαν τομεακή δημοσιονομική 
στήριξη για την υγεία στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ. Μια αιτία αυτού είναι ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ 
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ
23 Κατευθυντήριες γραμμές της 
Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με 
τη γενική δημοσιονομική στήριξη, 2007 (σ. 10).
24 Σημείωμα σχετικά με την 
τομεακή δημοσιονομική στήριξη 
από το εργαστήριο του Δουβλίνου 
που πραγματοποιήθηκε τον 
Νοέμβριο του 2005 με θέμα τη «Στρατηγική σύμπραξη για την 
Αφρική», η οποία αποτελεί μια 
ομάδα διμερών και πολυμερών 
χορηγών.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική24
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική 33.  Η γενική δημοσιονομική στήριξη έχει χρησιμοποιηθεί από την Επιτροπή πολύ 
περισσότερο απ’ ό,τι η τομεακή δημοσιονομική στήριξη · 21 χώρες της 
υποσαχάριας Αφρικής έχουν λάβει γενική δημοσιονομική στήριξη στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ. Αποτέλεσε την προτιμώμενη μορφή δημοσιο-
νομικής στήριξης της Επιτροπής και, σε αντίθεση με την τομεακή δημο-
σιονομική στήριξη, η Επιτροπή επιτρέπει τη χρήση της και πέρα από τη 
χρηματοδότηση των δύο τομέων εστίασης. Επιπλέον, περισσότερες χώρες 
είναι επιλέξιμες να λάβουν γενική δημοσιονομική στήριξη, καθότι μια συνολική εθνική πολιτική, παρά μια ειδική τομεακή πολιτική, αποτελεί 
προϋπόθεση επιλεξιμότητας, μολονότι η αποτελεσματικότητα των εθνι-
κών πολιτικών εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την ισχύ των τομεακών 
πολιτικών. Ενώ η γενική δημοσιονομική στήριξη καλύπτει ευρύτερο φάσμα 
στόχων σε σχέση με την τομεακή δημοσιονομική στήριξη, μπορεί επίσης 
να συμβάλει στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας, αν στον σχεδιασμό της 
συμπεριληφθεί η τομεακή διάσταση (βλέπε σημείο 31). Αυτό συνέβαινε παραδοσιακά με τα προγράμματα γενικής δημοσιονομικής στήριξης της 
Επιτροπής, δεδομένου ότι έθεσε σε προτεραιότητα τους τομείς της υγείας 
και της εκπαίδευσης και συμπεριέλαβε σε αυτά την επιβολή προϋποθέσεων 
στον τομέα της υγείας, καθώς και διατάξεις για τη διενέργεια διαλόγου με 
τις κυβερνήσεις σχετικά με την πολιτική για την υγεία.
ΠΙΝΑΚΑΣ 8
Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ 
ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ
12345 N / OΜέσος 
όροςΣτόχοι της γενικής δημοσιονομικής 
στήριξης
1 1 1 7 18 2 4,43 Μείωση της φτώχειας
1 0 1 10 16 2 4,43Βελτίωση της διαχείρισης των δημόσιων 
οικονομικών
1 1 3 11 12 2 4,14Εξασφάλιση μακροοικονομικής 
σταθερότητας
1 2 4 14 7 2 3,86Εναρμόνιση των διαδικασιών χορήγησης 
βοήθειας
1 0 8 12 7 2 3,86Αύξηση της προβλεψιμότητας της 
χρηματοδότησης
1458 1 0 2 3,79 Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας
14689 2 3,71 Βελτίωση των υπηρεσιών εκπαίδευσης
3 5 0 9 10 3 3,67Μείωση του κόστους των συναλλαγών 
χορήγησης βοήθειας
(1 = όχι σημαντική, 5 = πολύ σημαντική, N/O = δεν εκφράστηκε άποψη)ότι η Επιτροπή διαθέτει γενικά την τομεακή δημοσιονομική στήριξη για 
την υγεία σε μια χώρα μόνο εάν ο τομέας της υγείας αποτελεί τομέα 
εστίασης, κάτι το οποίο ισχύει σε περιορισμένο μόνο αριθμό χωρών. Μια δεύτερη αιτία είναι ότι ένα από τα κριτήρια επιλεξιμότητας είναι 
η ύπαρξη μιας σαφώς προσδιορισμένης πολιτικής για τον τομέα της 
υγείας, γεγονός που δεν συμβαίνει ακόμη σε ορισμένες χώρες.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική25
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική 34.  Εντούτοις, το Συνέδριο εντόπισε ότι οι απόψεις αποκλίνουν εντός των 
υπηρεσιών της Επιτροπής, ιδίως μεταξύ των ειδικών της μακροοικο-
νομικής και των επαγγελματιών της υγείας, σχετικά με το κατά πόσο η γενική δημοσιονομική στήριξη πρέπει να έχει τομεακή διάσταση. 
Στην έρευνα του Συνεδρίου επισημαίνεται ότι οι περισσότερες αντι-
προσωπείες αντιλαμβάνονται τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας ως τον κύριο στόχο του εν λόγω μέσου (βλέπε Πίνακα 8 ). Από την άλλη 
πλευρά, το αναθεωρημένο εγχειρίδιο της γενικής δημοσιονομικής  στήριξης που δημοσιεύτηκε το 2007 περιορίζει σημαντικά την τομεακή διάσταση του συγκεκριμένου μέσου σε σύγκριση με το προηγούμενο εγχειρίδιο του 2002, ελαττώνοντας την επικέντρωση της στήριξης στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ 
ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
 35.  Αναγνωρίζεται ευρέως ότι είναι πολύ δύσκολο να αξιολογηθεί η αποτε-
λεσματικότητα της γενικής δημοσιονομικής στήριξης. Μολονότι μια 
κοινή αξιολόγηση της γενικής δημοσιονομικής στήριξης εκ μέρους των 
χορηγών που εκδόθηκε το 2006 αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την 
αξιολόγηση του συγκεκριμένου μέσου, εντούτοις, περιείχε αρκετούς 
περιορισμούς, και η Επιτροπή συνεχίζει τις προσπάθειες προκειμένου να αναπτύξει μια ενδεδειγμένη μεθοδολογία αξιολόγησης. Κατά την 
αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας αυτού του μέσου, το Ελεγκτικό 
Συνέδριο επικεντρώθηκε στις ακόλουθες πτυχές
25:
κατά πόσο οι χρηματοδοτικές εισροές συνδέονταν με αυξημένες α) 
χορηγήσεις προς τους εθνικούς προϋπολογισμούς υγείας και εκτα-
μιεύσεις από αυτούς και κατά πόσο οι εισροές αυτές ήταν πιθανόν να χρησιμοποιηθούν για τον προοριζόμενο σκοπό ·
κατά πόσο το πλαίσιο πολιτικής και το θεσμικό πλαίσιο στον τομέα β) 
υγείας ευνόησε την αποτελεσματική παροχή υπηρεσιών ·
κατά πόσο οι αντιπροσωπείες συμμετείχαν στον διάλογο πολιτικής γ) 
για τον τομέα της υγείας, πρακτική που θα συνέβαλε στην αποτε-λεσματικότερη χρήση της γενικής δημοσιονομικής στήριξης ·
κατά πόσο υλοποιήθηκαν και ήταν κατάλληλοι οι στόχοι σχετικά δ) 
με τους δείκτες επιδόσεων στον τομέα της υγείας, οι οποίοι επι-
λέχθηκαν στο πλαίσιο της επιβολής προϋποθέσεων για τη γενική δημοσιονομική στήριξη.
Χρηματοδοτικές εισροές: στις περισσότερες χώρες που 
εξετάστηκαν η γενική δημοσιονομική στήριξη δεν συνδέθηκε 
με αύξηση των δημοσιονομικών πόρων για την υγεία 
 36.  Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι στις περισσότερες χώρες που εξέτασε η γενική 
δημοσιονομική στήριξη δεν οδήγησε σε αύξηση των πόρων που διοχε-
τεύονται μέσω του εθνικού προϋπολογισμού υγείας (βλέπε Πλαίσιο 4). Ένας σημαντικός λόγος αυτού είναι ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι 
δικαιούχες χώρες αποφασίζουν να μην αυξήσουν τις δημοσιονομικές 
δαπάνες σε ένα δεδομένο οικονομικό έτος κατ’ αναλογία προς το ύψος 
της ληφθείσας δημοσιονομικής στήριξης, αλλά, αντ’ αυτού, χρησιμο-
ποιούν τα κονδύλια για μείωση των δημοσιονομικών τους ελλειμμάτων 
[βλέπε σημείο 12 β)]. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν επιδίωξε συστηματικά 25 Η αξιολόγηση του Συνεδρίου 
βασίζεται πρωτίστως στα 
προγράμματα γενικής δημοσιονομικής στήριξης στο 
Μπουρούντι, την Αιθιοπία, την 
Κένυα, το Λεσόθο, το Μαλάουι 
και το Μάλι. Συνυπολογίζονται 
επίσης συναφείς έλεγχοι που 
διενεργήθηκαν σε άλλες χώρες στο 
πλαίσιο της δήλωσης αξιοπιστίας του σχετικά με το ΕΤΑ, ιδιαίτερα 
στη Γκάνα, τη Γουινέα Μπισσάου, 
τη Μαδαγασκάρη, τη Μοζαμβίκη, 
τον Νίγηρα και τη Σιέρα Λεόνε.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική26
ΓΕΝΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ Ο ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ 
ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΥΓΕΙΑΣΠΛΑΙΣΙΟ 4
Στο Μπουρούντι, ενώ το εθνικό σχέδιο ανάπτυξης της υγείας κατά την περίοδο 2006–2010 προέβλεπε αύξηση του 
εθνικού προϋπολογισμού για την υγεία από 3,6 % σε 15 % το 2010, το 2007 τα κονδύλια του προϋπολογισμού για την υγεία μειώθηκαν σε μόλις 2 %.
Στην Αιθιοπία τα κονδύλια και οι δαπάνες του προϋπολογισμού για την υγεία παρέμειναν σε χαμηλά επίπεδα για την υπό εξέταση περίοδο (2002–2007), με αποτέλεσμα, οι υπηρεσίες να πλήττονται από σοβαρή υποχρηματοδότηση. Ενώ η ΔΣΜΦ 2 (δημοσιονομική στήριξη για τη μείωση της φτώχειας) είχε ως στόχο αύξηση του προϋπολογισμού υγείας από 6,8 % το 2003 σε 7,3 % το 2004, στην πραγματικότητα, το δημοσιονομικό μερίδιο για την υγεία μειώθηκε σε 6,5 %. Μολονότι, συνολικά, στην Αιθιοπία, οι επαναλαμβανόμενες δαπάνες που προορίζονταν για τη μείωση της φτώχειας αυξήθηκαν σημαντικά μετά το 2000, αυτή η αύξηση δεν αφορούσε τον τομέα της υγείας, το μερίδιο του οποίου ανήλθε μόλις στο 15 % των δαπανών. 
Στο Μάλι, ενώ η συμφωνία χρηματοδότησης γενικής δημοσιονομικής στήριξης απαιτούσε την αύξηση του μεριδίου για την υγεία στον εθνικό τακτικό προϋπολογισμό από 10,5 % σε 11,5 % κατά την περίοδο 2002–2005, στην πράξη, αυτό δεν επιτεύχθηκε, και, το 2005, το ποσοστό μειώθηκε σε 10,2 %.
Στην Κένυα τα κονδύλια του προϋπολογισμού για την υγεία αυξήθηκαν σε 9 % το διάστημα 2005–2006 σε σύγκριση 
με το ποσοστό 7–7,5 % κατά τα προηγούμενα έτη, ωστόσο, οι δαπάνες για την περίοδο 2005–2006 ανήλθαν μόλις σε 5,7 % παρουσιάζοντας μείωση κάθε χρόνο από το 2001–2002, όταν το ποσοστό των συνολικών κρατικών δαπανών για την υγεία ανερχόταν σε 9 %.
Στο Μαλάουι, κατά τα πρώτα δύο χρόνια (2005–2007) μετά την ανάληψη της γενικής δημοσιονομικής στήριξης, η 
κυβέρνηση έθεσε ως προτεραιότητα την αποπληρωμή του εσωτερικού χρέους και ο προϋπολογισμός υγείας διατη-ρήθηκε στο επίπεδο του 10,7 %, χαμηλότερα απ’ ό,τι σε κάποια προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, προγραμματίστηκε σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού υγείας κατά την περίοδο 2007–2008.
Στο Λεσόθο, οι δαπάνες για την υγεία διατηρήθηκαν στα προηγούμενα επίπεδα παρά την αυξανόμενη κρίση υγείας. Η «δυναμική ερμηνεία» της Επιτροπής όσον αφορά την 
επιλεξιμότητα για γενική δημοσιονομική στήριξη θέτει σε 
κίνδυνο την αποτελεσματική αξιοποίηση της χρηματοδότησης για βελτίωση των υπηρεσιών υγείας
 37.  Η αποτελεσματικότητα της γενικής δημοσιονομικής στήριξης για τη βελ-
τίωση των υπηρεσιών υγείας δεν εξαρτάται μόνο από το ύψος των  
πόρων που διοχετεύονται στην υγεία, αλλά και από την ορθότητα των δημόσιων συστημάτων δημοσιονομικής διαχείρισης που καλύπτουν τη χρήση της. Ως αποτέλεσμα αυτού που η Επιτροπή ορίζει ως «δυναμική ερμηνεία» της επιλεξιμότητας, μολονότι οι χώρες στην υποσαχάρια 
Αφρική συνήθως δεν διαθέτουν ισχυρή ικανότητα διαχείρισης των  
δημόσιων οικονομικών, μπορούν, παρόλα αυτά, να είναι επιλέξιμες 
να λάβουν γενική δημοσιονομική στήριξη, γεγονός που συνεπάγε-
ται υψηλό κίνδυνο αναποτελεσματικής και μη αποδοτικής δαπάνης  των δημόσιων πόρων. Τα κονδύλια που διοχετεύονται στον τομέα της 
υγείας αντιμετωπίζουν ιδιαίτερο κίνδυνο, καθότι οι ροές των πόρων να ενθαρρύνει τις δικαιούχες χώρες να αυξήσουν τους εθνικούς τους 
προϋπολογισμούς για την υγεία με τη χρήση δεικτών επίδοσης που 
στοχεύουν σε τέτοιες αυξήσεις στις συμφωνίες χρηματοδότησης γενι-κής δημοσιονομικής στήριξης. Ως εκ τούτου, σε πέντε μόνο από τις 
δώδεκα χώρες που εξετάστηκαν, οι χορηγήσεις του προϋπολογισμού 
υγείας είχαν συμπεριληφθεί ως δείκτης επίδοσης.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική27
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρικήστους πρωταρχικούς φορείς παροχής υπηρεσιών είναι περίπλοκες,  
διότι διατρέχουν διάφορα διοικητικά επίπεδα. Το Συνέδριο διαπίστωσε 
ότι στις μελέτες παρακολούθησης της πορείας των δημοσίων δαπανών ή στους αντίστοιχους ελέγχους, μολονότι χρησιμοποιούνται σπάνια, 
έχουν εντοπιστεί εκτεταμένες διαρροές στους δημόσιους πόρους σε 
σχέση με τις μη μισθολογικές δαπάνες, οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην παροχή υπηρεσιών υγείας
26. Επιπλέον, 
αναγνωρίζεται ευρέως ότι η προμήθεια φαρμάκων μέσω κεντρικών  ιατρικών καταστημάτων αποτελεί πεδίο υψηλού κινδύνου.
 38.  Τα προγράμματα γενικής δημοσιονομικής στήριξης δεν αντιμετώπισαν αποτελεσματικά αυτούς τους κινδύνους. Το εγχειρίδιο του 2002 για τη γενική δημοσιονομική στήριξη προέβλεπε δημοσιονομικούς ελέγχους και δειγματοληπτικούς ελέγχους συμμόρφωσης, ιδίως στους κοινωνικούς τομείς, κατά τη διάρκεια υλοποίησης των προγραμμάτων, πέρα από την αρχική εκτίμηση της ποιότητας της διαχείρισης των δημόσιων οικονο-μικών. Τέτοιου είδους έλεγχοι είναι ιδιαίτερα απαραίτητοι εκεί όπου η ικανότητα των εθνικών ανώτατων ελεγκτικών οργάνων είναι χαμηλή, όπως εξάλλου συμβαίνει στις περισσότερες περιπτώσεις. Ωστόσο, στην πράξη, αυτοί οι έλεγχοι δεν διενεργήθηκαν και η Επιτροπή κατήργησε αυτή την απαίτηση από το εγχειρίδιο του 2007. Σύμφωνα με το εγχει-ρίδιο αυτό, μόλις η Επιτροπή μεταβιβάσει πόρους στο δημόσιο ταμείο, δεν παρακολουθεί πλέον τον τρόπο αξιοποίησής τους. Αυτό βρίσκεται σε αντίθεση με την πολιτική της Επιτροπής όσον αφορά την τομεακή δημοσιονομική στήριξη, η οποία προβλέπει την ενδελεχέστερη εξέταση της χρήσης των εισροών και την προσεκτική παρακολούθηση της αλυ-σίδας των αποτελεσμάτων από τους πόρους στις υλοποιήσεις και έως τα 
αποτελέσματα/επακόλουθα
27. Το Συνέδριο συμμερίζεται την άποψη του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι αυτό αποτελεί ακόμη ένα πλεονέκτημα της τομεακής δημοσιονομικής στήριξης σε ό,τι αφορά τη δυνητική της 
αποτελεσματικότητα σε σχέση με την γενική δημοσιονομική στήριξη
28.
Δεν δόθηκε αρκετή προσοχή στην ενίσχυση του πλαισίου πολιτικής και του θεσμικού πλαισίου κατά τη χρήση της γενικής δημοσιονομικής στήριξης για τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας 
 39.  Το Συνέδριο διαπίστωσε σε δύο χώρες που επισκέφτηκε, το Μαλάουι και το 
Μάλι, ότι η αποτελεσματικότητα της γενικής δημοσιονομικής στήριξης που διοχετευόταν στον τομέα της υγείας πιθανόν να αυξανόταν με την υιοθέτηση ορθής τομεακής πολιτικής για την υγεία, η οποία στηριζόταν από χορηγούς μέσω τομεακής προσέγγισης (ΤΠ). Εντούτοις, σύμφωνα 
με την έρευνα ελέγχου που πραγματοποιήθηκε, στο ήμισυ περίπου 
των χωρών που είχαν λάβει γενική δημοσιονομική στήριξη στο πλαίσιο 
του ένατου ΕΤΑ ή προβλεπόταν να την λάβουν στο πλαίσιο του δέκα-
του ΕΤΑ, δεν είχε καθιερωθεί ακόμη μια τομεακή προσέγγιση στον εν 
λόγω τομέα. Έτσι καταδεικνύεται η ανεπαρκής προσοχή που αποδίδει 
η Επιτροπή στη σημασία να διασφαλιστεί ότι οι τομεακές προσεγγίσεις έχουν καθιερωθεί, προκειμένου η γενική δημοσιονομική στήριξη να 
καταστεί αποτελεσματική στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας.
 40.  Τα υπουργεία υγείας τείνουν να είναι μεταξύ των αδύναμων υπουργείων, 
ιδίως σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, στα οποία έχει πραγματο-
ποιηθεί εκτεταμένη αποκέντρωση σε ορισμένες χώρες. Αυτή η περιορι-26 Βλέπε, παραδείγματος χάρη, 
τη μελέτη με τίτλο «Public 
Expenditure Tracking Surveys — Quantitative Service Delivery 
Surveys in Sub-Saharan Africa: 
A Stocktaking Study» (Έλεγχοι 
της πορείας των δημοσίων 
δαπανών — Ποσοτικές έρευνες 
σχετικά με την παροχή υπηρεσιών 
στην υποσαχάρια Αφρική). Bernard Gauthier. HEC Montreal. 
Σεπτέμβριος 2006, ανατέθηκε από 
την Παγκόσμια Τράπεζα.
27 Κατευθυντήριες γραμμές της 
Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την 
στήριξη τομεακών προγραμμάτων, Ιούλιος 2007.
28 Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου της 22ας Απριλίου 
2008 που περιέχει παρατηρήσεις οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο 
μέρος της απόφασης σχετικά με 
την απαλλαγή για την εκτέλεση 
του γενικού προϋπολογισμού 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 
οικονομικό έτος 2006, Τμήμα III — 
Επιτροπή, σημείο 225. 
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική28
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρικήσμένη θεσμική ικανότητα αποτελεί εμπόδιο τόσο για την ανάπτυξη όσο 
και για την εφαρμογή υγιών πολιτικών υγείας. Σταθερή πολιτική της 
Επιτροπής αποτελεί η παροχή τεχνικής συνδρομής για την ενίσχυση τομεακών υπουργείων προτεραιότητας, καθώς και των υπουργείων  
οικονομικών το 10 % περίπου των κονδυλίων της γενικής δημοσιονο-
μικής στήριξης δεσμεύεται για αυτόν τον σκοπό
29. Παρόλα αυτά, στις 
δώδεκα χώρες που λαμβάνουν γενική δημοσιονομική στήριξη και εξέ-τασε το Ελεγκτικό Συνέδριο, μόνο σε μια περίπτωση (Νίγηρας) χορη-γήθηκαν κονδύλια για ειδική τεχνική βοήθεια στο υπουργείο υγείας. Το εγχειρίδιο του 2007 για τη γενική δημοσιονομική στήριξη δεν προ-
βλέπει πλέον την παροχή τεχνικής βοήθειας σε τομεακά υπουργεία. 
Η Επιτροπή δεν αξιοποίησε πλήρως τις ευκαιρίες διαλόγου 
για τον τομέα της υγείας με στόχο τη βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας της γενικής δημοσιονομικής στήριξης
 41.  Ένα από τα δυνητικά πλεονεκτήματα της δημοσιονομικής στήριξης είναι 
η δυνατότητα που παρέχει για βελτίωση της αποτελεσματικότητας  
μέσω διαλόγου πολιτικής μεταξύ χορηγών και δικαιούχων κυβερνή-
σεων. Ενώ, σύμφωνα με την έρευνα του Συνεδρίου, οι περισσότερες 
αντιπροσωπείες συμμετείχαν άμεσα σε διάλογο για τον τομέα της  
υγείας, το Συνέδριο διαπίστωσε αδυναμίες όσον αφορά την ποιότητα και το βάθος αυτού του διαλόγου:
η περιορισμένη εμπειρογνωσία που διαθέτουν οι αντιπροσωπείες α) 
στον τομέα της υγείας (βλέπε σημείο 18) δεν ευνοεί τη διεξαγωγή 
υψηλής ποιότητας διαλόγου. Η Επιτροπή αναζήτησε εμπειρογνώμο-νες στα οικονομικά για να ασκήσουν καθήκοντα σχετικά με τη γενική δημοσιονομική στήριξη, ωστόσο, δεν συγκρότησε μεγαλύτερες ομά-δες για τέτοιου είδους προγράμματα, στα οποία θα συμμετείχαν και 
εμπειρογνώμονες υγείας (και εκπαίδευσης). Μολονότι, σε ορισμένες 
περιπτώσεις, μπορεί να συμμετέχουν εκπρόσωποι άλλων δωρητών, 
αυτή η πρακτική εντοπίστηκε σε δύο μόνο αντιπροσωπείες και δεν 
καλυπτόταν από επίσημη γραπτή εντολή (βλέπε σημείο 20) ·
δεν είναι σαφές ποιο είναι το βάθος στο οποίο αναμένεται να προ- β) 
χωρήσουν οι αντιπροσωπείες όσον αφορά τον τομεακό διάλογο στο 
πλαίσιο της γενικής δημοσιονομικής στήριξης (βλέπε σημείο 34) ·
οι συζητήσεις σχετικά με την επίτευξη των στόχων για τους δείκτες γ) 
επίδοσης αναμένεται να συμβάλουν στην καθιέρωση ενός ευρύτερου 
διαλόγου για την υγεία, εντούτοις, σύμφωνα με τα πορίσματα του 
Συνεδρίου, παρατηρείται η τάση ο διάλογος να εστιάζεται υπερβολικά σε ειδικούς δείκτες, παρά σε ευρύτερα θέματα υγείας, καθώς και στο 
ύψος της μεταβλητής δόσης που καταβάλλεται για κάθε δείκτη, παρά 
στους υποκείμενους παράγοντες που επηρεάζουν τις επιδόσεις.
Επιτεύχθηκε το ήμισυ μόνο των στόχων σχετικά με τους δείκτες επίδοσης και εντοπίζονται αδυναμίες στους μηχανισμούς που 
έχουν αναπτυχθεί για τη χρήση τους
 42.  Ένα αξιόλογο τμήμα της πολιτικής της Επιτροπής όσον αφορά τη γενική δημοσιονομική στήριξη από το 2000 είναι η επικέντρωση στα αποτελέ-
σματα. Συνεπώς, το 30 % περίπου της γενικής δημοσιονομικής στήριξης 
εκταμιεύεται μέσω των λεγόμενων πληρωμών βάσει μεταβλητών δόσεων 29 «Κοινοτική στήριξη των 
προγραμμάτων οικονομικών 
μεταρρυθμίσεων και διαρθρωτικής προσαρμογής: απολογισμός και 
προοπτικές.» COM(2000) 58 τελικό. 
Βρυξέλλες 4.2.2000.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική29
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική(variable-tranche payments), οι οποίες εξαρτώνται από την επίτευξη των 
στόχων σχετικά με τους δείκτες επίδοσης. Οι δείκτες επιλέγονται ολοένα 
και συχνότερα από τα στρατηγικά έγγραφα για τη μείωση της φτώχειας που καταρτίζουν οι κυβερνήσεις των δικαιούχων χωρών, προκειμένου 
να ενισχυθεί η καταλληλότητά τους και η υπευθυνότητα του οικείου 
κράτους. Η ανάγκη για μέτρηση των αποτελεσμάτων οδήγησε σε σημα-
ντικές προσπάθειες ενίσχυσης των εθνικών στατιστικών συστημάτων.
 43.  Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσο υλοποιήθηκαν οι στόχοι σχετικά με τους 
δείκτες επίδοσης στον τομέα της υγείας που περιέχονται στις συμ-φωνίες χρηματοδότησης της Επιτροπής. Διαπίστωσε ότι, συνολικά,  
εκπληρώθηκε μόνο το 50 % των στόχων αυτών. Τίθεται έτσι θέμα  
αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων γενικής δημοσιονομικής  
στήριξης στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας. 
 44.  Το Συνέδριο εντόπισε διάφορους παράγοντες όσον αφορά τον τρόπο 
χρήσης των δεικτών επίδοσης στον τομέα της υγείας που μειώνουν 
επίσης την αποτελεσματικότητα της γενικής δημοσιονομικής στήριξης 
στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας:
η προτρεπτική αξία των στόχων επίδοσης μπορεί να περιοριστεί α) 
λόγω των σχετικά μικρών ποσών που χορηγούνται για κάθε δείκτη και λόγω της πολιτικής της Επιτροπής να διαθέτει αναξιοποίητα 
κονδύλια για παροχή βοήθειας στο πλαίσιο των ΕΤΑ σε άλλους  
τομείς της χώρας, σε περιπτώσεις όπου οι μεταβλητές δόσεις δεν 
εκταμιεύθηκαν επειδή οι στόχοι δεν υλοποιήθηκαν ·
οι κυβερνήσεις επίσης είχαν λιγότερα κίνητρα και η σύνδεση με τη γενική β) 
δημοσιονομική στήριξη περιορίστηκε, σε περιπτώσεις όπου οι κυβερ-νήσεις δεν είχαν επαρκή έλεγχο επί των δεικτών που επιλέχθηκαν ·
συχνά, τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν δεν ήταν αξιόπιστα, γ) 
με αποτέλεσμα, ορισμένες φορές να είναι δύσκολο να εκτιμηθεί 
με βεβαιότητα κατά πόσο ένας στόχος είχε επιτευχθεί ή όχι, ιδίως 
όταν οι δείκτες αξιολογήθηκαν κατά τη διάρκεια σχετικά σύντο-
μων χρονικών περιόδων (δώδεκα μήνες), με αποτέλεσμα να είναι δύσκολη η ανίχνευση τυχόν μεταβολών ·
οι στόχοι που είχαν τεθεί ήταν ορισμένες φορές υπέρμετρα ή όχι δ) 
αρκετά φιλόδοξοι ·
οι δείκτες δεν εστιάστηκαν επαρκώς σε ποιοτικές πτυχές της υγει- ε) 
ονομικής περίθαλψης.
 45.  Το Συνέδριο εξέτασε επίσης κατά πόσο η γενική δημοσιονομική στήριξη 
ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματική για τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας που παρέχονται στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού. Σε ανάλυση των πολιτικών υγείας που διενήργησε ο ΠΟΥ και περιέχεται στα έγγραφα στρατηγικής για τη μείωση της φτώχειας καταδείχθηκε η γενικά περι-ορισμένη επικέντρωση των εθνικών πολιτικών υγείας στη φτώχεια.  Αυτή η άποψη επιβεβαιώθηκε και από τα ευρύτερα στοιχεία που συνέ-λεξε το Συνέδριο, τα οποία καταδεικνύουν την υψηλή συγκέντρωση προσωπικού και υπηρεσιών υγείας σε αστικές περιοχές. Περαιτέρω, οι δείκτες επίδοσης που έχει καθορίσει η Επιτροπή για την υγεία σπάνια συμπεριλαμβάνουν τη διάσταση της φτώχειας, χάρη στην οποία θα ήταν δυνατόν οι βελτιώσεις να εστιαστούν στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού ή/και στις φτωχότερες περιοχές των οικείων χωρών.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική30
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΚ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΑΣ 
ΑΦΡΙΚΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ 
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
1 2345 N / OΜέσος 
όροςΣτόχοι της γενικής δημοσιονομικής στήριξης
1 1 5 8 9 5 3,96 Εξασφάλιση μακροοικονομικής σταθερότητας0 0 6 15 3 5 3,88Βελτίωση της διαχείρισης των δημόσιων 
οικονομικών
1 1 5 13 5 4 3,80 Εναρμόνιση των διαδικασιών χορήγησης βοήθειας
2 1 6 10 5 5 3,63Μείωση του κόστους των συναλλαγών χορήγησης 
βοήθειας
1 5 7 9 3 4 3,32 Αύξηση της προβλεψιμότητας της χρηματοδότησης1 7 6 6 2 7 3,05 Μείωση της φτώχειας1 7 8 4 2 7 2,95 Βελτίωση των υπηρεσιών εκπαίδευσης
3 8 4 5 2 7 2,77 Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας
(1 = όχι σημαντική, 5 = πολύ σημαντική, N/O = δεν εκφράστηκε άποψη)ΠΙΝΑΚΑΣ 9
ΕΡΓΑ
 47.  Τα έργα αποτελούν κατά παράδοση το κύριο μέσο της Επιτροπής για την 
χορήγηση της αναπτυξιακής βοήθειας. Παρόλα αυτά, από το 2000, η δημο-σιονομική στήριξη αποτελεί την προτιμώμενη μορφή χορήγησης βοήθειας της Επιτροπής. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή υιοθέτησε στα εγχειρίδιά της σχετικά με τις χορηγήσεις τη θέση ότι, εκ των πραγμάτων, τα έργα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως μέσο «ύστατης ανάγκης», στις περιπτώσεις όπου δεν είναι εφικτή η χρήση άλλων μέσων. Το Συνέδριο εξέτασε ένα δείγμα έργων για να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητά τους ως προς την υλοποίηση ή την πιθανότητα υλοποίησης των στόχων που είχαν τεθεί. Η αποτελεσματικότητα των έργων αξιολογήθηκε ως «ικανοποιητική» στις περιπτώσεις όπου κατόρθωσαν, ή είναι πιθανόν να καταφέρουν να εκπλη-ρώσουν τους στόχους τους · ως «μερικώς ικανοποιητικά» ταξινομήθηκαν 
τα έργα που αντιμετώπισαν ορισμένα προβλήματα και υλοποίησαν μέρος μόνο των στόχων τους, και ως «μη ικανοποιητικά» χαρακτηρίστηκαν τα έργα όπου αντιμετωπίστηκαν σοβαρά προβλήματα και εκπλήρωσαν ή προβλέπεται να εκπληρώσουν μερικούς μόνο από τους προγραμματισμέ-νους στόχους. Το Παράρτημα III  παρουσιάζει εν συντομία τα έργα που 
εξετάστηκαν στις επιτόπιες αποστολές, ενώ στο Παράρτημα IV  περιέχεται 
ο πλήρης κατάλογος των έργων που κάλυψε ο έλεγχος. 46.  Στην έρευνα του Ελεγκτικού Συνεδρίου ζητήθηκε από τις αντιπροσωπείες να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα της γενικής δημοσιονομικής στήρι-ξης στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και την υλοποίηση άλλων στόχων. Οι απαντήσεις τους επιβεβαίωσαν τους προβληματισμούς του Συνεδρίου σχετικά με την αποτελεσματικότητα της γενικής δημοσιονομικής στήριξης, όπως εφαρμόζεται επί του παρόντος, στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας. Σε μια κλίμακα από το 1 (χαμηλή) έως το 5 (υψηλή), οι αντιπροσωπείες κατέταξαν την αποτελεσματικότητά της στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας μόλις στο 2,77, η οποία αποτελεί τη χαμηλότερη αξιολόγηση των οκτώ στόχων της γενικής δημοσιονομικής στήριξης (βλέπε  Πίνακα 9 ).
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική31
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΕΡΓΑ ΕΤΑ
Στο σύνολό τους, τα έργα ΕΤΑ ήταν αρκετά αποτελεσματικά, 
ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις αμφισβητείται η βιωσιμότητά τους
 48.  Τα έργα ΕΤΑ συνδυάζουν την παροχή τεχνικής συνδρομής, υποδομών και 
εξοπλισμού. Το Συνέδριο εξέτασε την αποτελεσματικότητα δώδεκα  έργων ΕΤΑ στον τομέα της υγείας σε δώδεκα χώρες. Η αποτελεσματικό-τητα των έργων αξιολογήθηκε ως ικανοποιητική ή μερικώς ικανοποιητική στα δύο τρίτα των χωρών, παρά τον σχετικά πολύπλοκο χαρακτήρα των παρεμβάσεων στον τομέα της υγείας. Η εκτίμηση του Συνεδρίου σχε-τικά με την αποτελεσματικότητα των έργων ΕΤΑ συμφωνούσε σε μεγάλο βαθμό με τη γνώμη των αντιπροσωπειών της Επιτροπής. Στην έρευνα που διεξήγαγε το Συνέδριο, οι αντιπροσωπείες αξιολόγησαν την απο-τελεσματικότητα των έργων στο 3,11, σε μια κλίμακα από το 1 (χαμηλή) έως το 5 (υψηλή). Οι θετικές παράμετροι των έργων ΕΤΑ ήταν η συμβολή τους στη βελτίωση της ποιότητας των πολιτικών και της παροχής υπηρε-σιών. Από την άλλη πλευρά, τα έργα που εξετάστηκαν από το Συνέδριο, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν προορίζονταν συγκεκριμένα για τα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού, μολονότι θα μπορούσαν να έχουν αντίκτυπο στο περιφερειακό και στο τοπικό επίπεδο. Στα περισσότερα έργα, ούτε οι προοπτικές βιωσιμότητας δεν ήταν καλές. 
 49.  Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του Συνεδρίου, οι βασικοί παράγοντες που 
επηρεάζουν αρνητικά τις επιδόσεις των έργων ΕΤΑ στον τομέα της  υγείας, ορισμένοι από τους οποίους απαντώνται και σε έργα ΕΤΑ σε άλλους τομείς, είναι οι ακόλουθοι:
τα έργα είχαν την τάση να είναι υπερβολικά αισιόδοξα, ιδίως σε χώρες α) 
που εξήλθαν από περιόδους συγκρούσεων, τόσο λόγω του ευρέος  φάσματος δραστηριοτήτων και της ευρείας γεωγραφικής κάλυψης ορι-σμένων έργων όσο και λόγω των πολύ υψηλών προσδοκιών σχετικά με την αποτελεσματικότητα των έργων χωρίς τη στήριξη άλλων μέσων · 
το χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης των έργων ήταν σε γενικές γραμμές πολύ β) 
σύντομο, κατ’ αρχάς λόγω των χρονοβόρων διαδικασιών σύναψης και έγκρισης συμβάσεων (βλέπε σημείο 23), και, κατά δεύτερον, επειδή απαι-τούνταν πολύς χρόνος για να εδραιωθούν και να καταστούν βιώσιμες οι μεταβολές που εισήγαγαν τα έργα στους δικαιούχους οργανισμούς ·
η ποιότητα της τεχνικής συνδρομής που χορηγήθηκε σε αυτά τα γ) 
έργα ποίκιλε σε μεγάλο βαθμό και αυτό επηρέασε σημαντικά τα αποτελέσματα των έργων · 
αποκλίσεις εντοπίστηκαν και όσον αφορά την ικανότητα παροχής δ) 
υπηρεσιών υγείας και εργασίας στο πλαίσιο των έργων ΕΤΑ, ιδίως σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο ·
η έλλειψη ύπαρξης μιας ορθής εθνικής πολιτικής για την υγεία  ε) 
περιόρισε την αποτελεσματικότητα των έργων, ιδίως σε ό,τι αφορά τις προοπτικές να επιτευχθεί η βιωσιμότητα ·
στ) συχνά, οι αντιπροσωπείες δεν διέθεταν εμπειρογνωσία στον τομέα 
της υγείας και, γενικότερα, αντιμετώπιζαν πολύ υψηλές πιέσεις να εξασφαλίσουν το απαιτούμενο επίπεδο εποπτείας προκειμένου να μεγιστοποιηθούν οι προοπτικές επιτυχίας των έργων.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική32
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΕΝΔΟΑΚΕ ΕΡΓΑ
Ο πολύπλοκος σχεδιασμός και οι σύνθετες ρυθμίσεις εκτέλεσης 
καθιστούν τα ενδο-ΑΚΕ έργα λιγότερο αποτελεσματικά απ’ ό,τι άλλους τύπους έργων
 50.  Κάθε ενδο-ΑΚΕ έργο καλύπτει ένα φάσμα χωρών σε διαφορετικές περιοχές 
της υποσαχάριας Αφρικής, και στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, τα έργα 
αυτά υλοποιήθηκαν, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, μέσω οργανι-
σμών των Ηνωμένων Εθνών. Από τα πέντε έργα που εξετάστηκαν, στη μία περίπτωση η αποτελεσματικότητα αξιολογήθηκε ως ικανοποιητική, 
σε δύο περιπτώσεις ως μερικώς ικανοποιητική και στις υπόλοιπες δύο 
περιπτώσεις ως μη ικανοποιητική. Μεταξύ των παραγόντων σχετικά 
με τη διαχείριση αυτού του τύπου έργων στους οποίους οφείλονται 
οι γενικά μέτριες επιδόσεις συμπεριλαμβάνονται:
ο σχεδιασμός των έργων, στον οποίο συμμετείχε γενικά μεγάλος α) 
αριθμός χωρών, καθεμιά από τις οποίες έλαβε μικρές σχετικά επι-
χορηγήσεις για σημαντικό αριθμό δραστηριοτήτων, με αποτέλεσμα 
να μειωθεί ο δυνητικός τους αντίκτυπος ·
η περιορισμένη συμμετοχή των αντιπροσωπειών της Επιτροπής σε β) 
αυτά τα υπό κεντρική διαχείριση έργα και οι δυσκολίες που αντι-μετώπισαν οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής να παρακολουθή-
σουν δεόντως τα έργα, τα οποία, συχνά, κάλυπταν πολλές χώρες ·
οι δυσκολίες στην επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τις λεπτομερείς γ) 
ρυθμίσεις όσον αφορά τον σχεδιασμό και την εκπόνηση εκθέσεων 
μεταξύ της Επιτροπής και των οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών και τα επακόλουθα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι οργανισμοί των ΗΕ να τηρήσουν αυτές τις ρυθμίσεις.
ΕΡΓΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ 
ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
Τα έργα που χρηματοδοτούνται από τη γραμμή του γενικού 
προϋπολογισμού ήταν ως επί το πλείστον αποτελεσματικά, 
με εξαίρεση τα έργα υπό κεντρική διαχείριση, μολονότι συχνά 
αμφισβητείται η βιωσιμότητά τους
 51.  Τα έργα στον τομέα της υγείας που χρηματοδοτούνται από τη γραμμή 
του γενικού προϋπολογισμού υλοποιούνται κυρίως μέσω των ΜΚΟ και 
άλλων μη κρατικών φορέων. Το Συνέδριο εξέτασε εννέα τέτοια έργα στην Κένυα, στο Μαλάουι και στο Μάλι. Η αποτελεσματικότητα τριών 
έργων αξιολογήθηκε ως ικανοποιητική και των υπόλοιπων έξι ως μερι-
κώς ικανοποιητική. Η άποψη των αντιπροσωπειών της Επιτροπής για τα 
εν λόγω έργα ήταν επίσης σχετικά θετική, καθώς στην έρευνα του Συνε-
δρίου κατέταξαν την αποτελεσματικότητά τους στο 3,52 σε μια κλίμακα από το 1 (χαμηλή) έως το 5 (υψηλή). Εξετάστηκαν, επίσης, τέσσερα έργα 
που χρηματοδοτήθηκαν από κοινού με μη κυβερνητικούς οργανισμούς 
(ΜΚΟ) στο Λεσόθο, στο Μαλάουι, στο Μάλι και στη Σουαζιλάνδη, και 
τα οποία εκτιμήθηκαν ως ομοίως αποτελεσματικά: σε μία περίπτωση η αποτελεσματικότητα του έργου χαρακτηρίστηκε ικανοποιητική, ενώ 
στις άλλες τρεις αξιολογήθηκε ως μερικώς ικανοποιητική. 
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική33
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική33
 52.  Ιδιαίτερα θετικές πτυχές αυτού του τύπου έργων ήταν οι εξής:
τα εν λόγω έργα ήταν επικεντρωμένα σε θέματα φτώχειας και συχνά εξα- α) 
σφάλιζαν την παροχή βασικών υπηρεσιών σε απομακρυσμένες περιοχές, 
όπου η παρουσία των κρατικών υπηρεσιών ήταν πιο περιορισμένη · 
σε ευαίσθητους τομείς, όπως το HIV/AIDS, πολλοί άνθρωποι, ιδίως β) 
οι νέοι, προτίμησαν να ζητήσουν βοήθεια από τους ΜΚΟ, παρά να αποταθούν στις κρατικές υπηρεσίες υγείας · 
η εποπτεία αυτών των έργων από την Επιτροπή ήταν ευκολότερη απ’ γ) 
ό,τι άλλων μεγαλύτερων έργων ΕΤΑ, και, ως εκ τούτου, η πιθανότητα καθυστερήσεων ήταν μικρότερη, δεδομένου ότι όλες οι δραστηριότητες 
του έργου συμπεριλαμβάνονταν στο πλαίσιο μιας σύμβασης ΜΚΟ ·
τα έργα αυτά εξασφάλισαν υψηλή ορατότητα με χαμηλή σχετικά δ) 
χρηματοδότηση.
 53.  Γενικά, όπως σημειώνεται σε μια πρόσφατη αξιολόγηση των γραμμών 
του προϋπολογισμού για την υγεία30, το αδύναμο σημείο αυτών των 
έργων είναι η βιωσιμότητα και ο ευρύτερος αντίκτυπός τους διότι:
μολονότι οι κανονισμοί που διέπουν τις γραμμές του γενικού προϋ- α) 
πολογισμού για την υγεία είχαν ως στόχο την προώθηση καινοτό-
μων έργων, ωστόσο, το γεγονός ότι οι διαδικασίες της Επιτροπής δεν προβλέπουν τη συμμετοχή εθνικών υπαλλήλων στον τομέα  
της υγείας, συνεπάγεται μικρότερη πιθανότητα ενσωμάτωσης των 
εθνικών πολιτικών σε αυτά τα έργα ·
η Επιτροπή δεν έχει αναπτύξει ακόμη σύστημα που να εξασφαλί- β) 
ζει τη συστηματική διάδοση των διδαγμάτων που αντλούνται από επιτυχημένα έργα ·
παρόλο που τα επιτυχημένα έργα θα μπορούσαν να αυξηθούν με τη γ) 
χρήση χρηματοδότησης από το ΕΤΑ, αυτό εξαρτιόταν από το αν η 
υγεία είχε επιλεγεί ως τομέας εστίασης και αν οι αντιπροσωπείες και 
οι εθνικοί υπάλληλοι ήταν καλά ενημερωμένοι σχετικά με το έργο 
κατά το χρόνο του προγραμματισμού · στις περισσότερες περιπτώ-
σεις όμως, δεν πληρούνταν καμία από τις ανωτέρω προϋποθέσεις.
 54.  Μια άλλη ανησυχία είναι ότι, ενώ τα έργα αυτά καθαυτά εστιάζονται στην φτώχεια, στην ανάθεση των έργων δεν λαμβάνεται επαρκώς υπόψη το 
επίπεδο φτώχειας στις διάφορες χώρες. Ο κανονισμός σχετικά με τη συγ-
χρηματοδότηση με τους ΜΚΟ επεδίωξε σε μεγάλο βαθμό να αντιμετω-
πίσει αυτό το ζήτημα μειώνοντας τον αριθμό των επιλέξιμων χωρών.
 55.  Το Συνέδριο εξέτασε επίσης πέντε έργα υπό κεντρική διαχείριση στον 
τομέα της υγείας χρηματοδοτούμενα από τη γραμμή του γενικού  
προϋ πολογισμού. Καθένα από αυτά τα έργα κάλυπτε τουλάχιστον δύο, 
και γενικά περισσότερες χώρες, οι οποίες δεν είχαν κοινά σύνορα.  
Όπως και τα ενδο-ΑΚΕ έργα, η επίδοσή τους αξιολογήθηκε ως χαμη-λότερη σε σύγκριση με τα έργα που υλοποιήθηκαν σε μια μόνο χώρα. 
Τα μειονεκτήματα αυτών των έργων ήταν αφενός οι δυσκολίες που  
αντιμετώπισαν οι ΜΚΟ στην υλοποίηση πολύπλοκων συχνά έργων σε 
περισσότερες χώρες και σε διαφορετικές περιοχές και, αφετέρου, η δυσκολία παρακολούθησης αυτών των έργων από τις κεντρικές υπη-
ρεσίες της Επιτροπής. 30 «Appraisal of the Two Legal 
Bases on Health, AIDS and 
Population» (Αξιολόγηση των δύο νομικών βάσεων για την υγεία, το 
AIDS και τον πληθυσμό), όμιλος 
Ecorys Research and Consulting, 
Νοέμβριος 2006.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική34
31 Εκτίμηση της οργανωτικής 
αποτελεσματικότητας και 
αποδοτικότητας του Παγκόσμιου 
Ταμείου για την καταπολέμηση του 
AIDS, της φυματίωσης και 
της ελονοσίας. Οκτώβριος 2007 
(Macro Consultancy).
ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥΠΛΑΙΣΙΟ 5
Λειτουργεί ως χρηματοδοτικό μέσο, όχι ως φορέας υλοποίησης.• 
Καθιστά διαθέσιμους και διευκολύνει τη χορήγηση συμπληρωματικών χρηματοδοτικών πόρων.• 
Στηρίζει προγράμματα που αντανακλούν το στοιχείο της υιοθέτησης των έργων από τα κράτη.• 
Λειτουργεί ισόρροπα όσον αφορά τις διάφορες περιοχές, ασθένειες και παρεμβάσεις.• 
Ακολουθεί μια ολοκληρωμένη και ισορροπημένη προσέγγιση απέναντι στην πρόληψη και τη θεραπεία.• 
Αξιολογεί τις προτάσεις μέσα από ανεξάρτητες διαδικασίες εξέτασης.• 
Θεσπίζει μια απλουστευμένη, ταχεία και καινοτόμο διαδικασία χορήγησης κονδυλίων και λειτουργεί με διαφάνεια • 
και υποχρέωση λογοδοσίας.ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ
Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΥ ΑΣΚΕΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ 
ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΕΙ ΣΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ 
Η Επιτροπή διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη σύσταση 
του Παγκόσμιου Ταμείου, ωστόσο, ελάχιστα έπραξε για την υποστήριξη και παρακολούθησή του σε επίπεδο χώρας
 56.  Στο πλαίσιο της πολιτικής της «Ταχεία δράση» (βλέπε σημείο 2), η Επι-
τροπή συνέβαλε σημαντικά στη δημιουργία του Παγκόσμιου Ταμείου. 
Εκπροσωπείται στο διοικητικό συμβούλιο και, συνεπώς, μπορεί να  
επηρεάσει τις γενικές αρχές λειτουργίας του (βλέπε Πλαίσιο 5). Το  
Παγκόσμιο Ταμείο κατέστη γρήγορα βασικός συντελεστής στην κατα-πολέμηση του HIV/AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας, και μέχρι το 2007 είχε εγκρίνει επιχορηγήσεις ύψους 8 947 εκατομμυρίων δολα-ρίων ΗΠΑ για 136 χώρες, σχεδόν το 60 % των οποίων υπέρ της υπο-
σαχάριας Αφρικής. 
 57.  Κατά το διάστημα 2001–2007, η Επιτροπή εκταμίευσε προς το Παγκόσμιο 
Ταμείο κεφάλαια συνολικού ύψους 622,5 εκατομμυρίων ευρώ από τα ενδο-ΑΚΕ κονδύλια του ΕΤΑ (330 εκκατομύρια ευρώ ) και από τις γραμμές 
του γενικού προϋπολογισμού για την υγεία (292,5 εκκατομύρια ευρώ). 
Αυτό αντιστοιχεί στο 8,1 % των συνολικών συνεισφορών προς το Παγκό-
σμιο Ταμείο, ποσοστό που καθιστά την Επιτροπή τέταρτο μεγαλύτερο 
χορηγό. Ωστόσο, σε μια πρόσφατη εκτίμηση της διαχείρισης του Παγκό-σμιου Ταμείου σημειώνεται ότι το Παγκόσμιο Ταμείο ενδέχεται να αντι-
μετωπίσει δυσκολίες στην απορρόφηση των αυξημένων συνεισφορών των δωρητών
31. Αυτό αντικατοπτρίζει την έλλειψη ικανότητας ορισμένων 
χωρών να μετουσιώσουν τις ανάγκες τους για βοήθεια σε αποδεκτής ποιότητας προτάσεις επιχορήγησης και, επίσης, την επακόλουθη αδυ-ναμία τους να εκταμιεύσουν τις χορηγήσεις που λαμβάνουν.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική35
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική 58.  Ο καθοριστικός ρόλος που διαδραμάτισαν οι κεντρικές υπηρεσίες της 
Επιτροπής στη σύσταση του Παγκόσμιου Ταμείου, καθώς και οι σημα-
ντικοί πόροι που διέθεσαν σε αυτό βρίσκονται σε αντίθεση με τον περι-ορισμένο ρόλο που διαδραμάτισαν οι περισσότερες αντιπροσωπείες 
της Επιτροπής σε ό,τι αφορά το Παγκόσμιο Ταμείο. Τα σημειώματα  
καθοδήγησης που εξέδωσαν οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής  δεν καθοδήγησαν, αλλά απλώς «ενθάρρυναν» τις αντιπροσωπείες  να στηρίξουν τις δράσεις του Παγκόσμιου Ταμείου. Όσον αφορά τη 
συμμετοχή των αντιπροσωπειών, σε κανέναν από τους τρεις κύριους 
τομείς που καθορίστηκαν από τις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής οι αντιπροσωπείες δεν διαδραμάτισαν ενεργό ρόλο:
 α) ενεργός συμμετοχή στους μηχανισμούς εθνικού συντονισμού (CCM)  
του Παγκόσμιου Ταμείου και συμβολή στην ενίσχυσή τους:  σύμφωνα 
με την έρευνα του Συνεδρίου, μόνο το 35 % των αντιπροσωπειών συμμετέχει στους μηχανισμούς εθνικού συντονισμού. Οι συχνότερες αιτίες που αναφέρθηκαν για την απουσία συμμετοχής ήταν η ανε-παρκής στελέχωση των αντιπροσωπειών και το γεγονός ότι ο τομέας 
της υγείας δεν αποτελεί τομέα εστίασης για την Επιτροπή · 
 β) υποβολή εκθέσεων σχετικά με διάφορες πτυχές της λειτουργίας του  
Παγκόσμιου Ταμείου στις επιμέρους χώρες:  το Συνέδριο διαπίστωσε 
στην έρευνά του, ότι μόλις το 8 % των αντιπροσωπειών υπέβαλε τακτικά εκθέσεις στις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής, το 59 % 
κατάρτισε εκθέσεις σε περιστασιακή βάση, ενώ το ένα τρίτο των 
αντιπροσωπειών δεν εκπόνησε ποτέ έκθεση. Παρά το γεγονός ότι 
η Επιτροπή εκπροσωπείται στο διοικητικό συμβούλιο του Παγκό-
σμιου Ταμείου, η έλλειψη ανατροφοδότησης από τις αντιπροσω-
πείες σχετικά με επιχειρήσεις του Παγκόσμιου Ταμείου έχει μειώσει 
την ικανότητά της να ενεργεί σε αυτό το επίπεδο, προκειμένου να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων · 
 γ) παροχή τεχνικής συνδρομής για την κατάρτιση προτάσεων επιχορη-
γήσεων και συμβολή στην υλοποίησή τους:  λαμβανομένης υπόψη της 
αδυναμίας των εθνικών οργανισμών να καταρτίζουν και στη συνέ-
χεια να υλοποιούν προτάσεις επιχορηγήσεων (βλέπε σημείο 57), το Παγκόσμιο Ταμείο υπογράμμισε με έμφαση την ανάγκη η διεθνής 
κοινότητα να παράσχει τεχνική βοήθεια στις χώρες της υποσαχά-
ριας Αφρικής για να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα · ωστόσο, η 
Επιτροπή δεν έχει ανταποκριθεί ακόμη σε αυτή την ανάγκη.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ
Το Παγκόσμιο Ταμείο έχει συμβάλει σημαντικά στην καταπολέμηση του HIV/AIDS, της ελονοσίας και της 
φυματίωσης, αλλά, για να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητά 
του, χρειάζεται συμπληρωματική μακροπρόθεσμη στήριξη των 
συστημάτων υγείας εκ μέρους των δωρητών 
 59.  Ένα βασικό μέτρο της αποτελεσματικότητας του Παγκόσμιου Ταμείου είναι οι δείκτες αποτελεσμάτων που χρησιμοποιεί για να καλύψει αυτό που 
ορίζει ως προγράμματα υποστηριζόμενα από το Παγκόσμιο Ταμείο.  
Σε αυτούς τους δείκτες συμπεριλαμβάνονται αποτελέσματα όχι μόνον 
προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από το Παγκόσμιο 
Ταμείο, αλλά και προγραμμάτων που το Ταμείο συγχρηματοδοτεί με εθνι-
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική36
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρικήκές κυβερνήσεις και άλλους φορείς εξωτερικής βοήθειας. Αυτό καθιστά 
δύσκολο να προσδιοριστεί ποια αποτελέσματα μπορούν να αποδοθούν 
ειδικά στο Παγκόσμιο Ταμείο32. Ωστόσο, είναι σαφές ότι το Παγκόσμιο 
Ταμείο έχει συμβάλει σημαντικά στα αποτελέσματα που παρατίθενται παρακάτω στον Πίνακα 10.  Στις πέντε χώρες όπου πραγματοποιήθηκε 
επίσκεψη, το Ελεγκτικό Συνέδριο επισήμανε ιδιαίτερα τη συμβολή του Παγκόσμιου Ταμείου στην επέκταση της αντιρετροϊκής θεραπείας (ARV) και στην ενίσχυση της παροχής συμβουλών για τον ιό HIV και της διενέρ-γειας του σχετικού διαγνωστικού τεστ. Η πρόληψη της μετάδοσης από τη μητέρα στο παιδί (PMTCT) αποδείχθηκε ένα δύσκολο πεδίο λόγω ελλεί-ψεων προσωπικού και πολιτισμικών θεμάτων. Σε ορισμένες χορηγήσεις όσον αφορά την ελονοσία αντιμετωπίστηκαν καθυστερήσεις στην ανά-θεση συμβάσεων για τις επεξεργασμένες με εντομοκτόνο κουνουπιέρες (ITN) και την αντιελονοσιακή θεραπεία (ACT). Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις παρεμβάσεις του Παγκόσμιου Ταμείου που εξετάστηκαν κατά τον έλεγχο παρατίθενται στο Παράρτημα III.
ΠΙΝΑΚΑΣ 10
ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΡΕΙΣ 
ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΑΣ ΑΦΡΙΚΗΣ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2007
HIV/AIDSΠοσοστό 
επίτευξης 
του 
στόχουΔραστηριότητες
Αντιρετροϊκή θεραπεία 93 %1 100 000 άνθρωποι ακολούθησαν 
αντιρετροϊκή θεραπεία
Παροχή συμβουλών και 
διαγνωστικό τεστ για HIV101 %16 εκατομμύρια άνθρωποι συμμετείχαν σε 
αυτές τις δραστηριότητες
Πρόληψη της μετάδοσης από τη 
μητέρα στο παιδί (PMTCT)64 %100 000 έγκυες γυναίκες που ήταν θετικές 
στον ιό HIV παρακολούθησαν πλήρη κύκλο μαθημάτων πρόληψης της μετάδοσης από τη μητέρα στο παιδί
Παροχή στήριξης στα ορφανά 
παιδιά116 %χορηγήθηκε περίθαλψη και στήριξη 
σε 2 εκατομμύρια ορφανά παιδιά
Φυματίωση
DOTS (βραχεία αντιφυματική 
θεραπεία με άμεση ιατρική επίβλεψη) 86 %800 000 άνθρωποι ακολούθησαν αυτή 
τη θεραπευτική αγωγή
Ελονοσία Επεξεργασμένες με εντομοκτόνο 
κουνουπιέρες (ITN — Insecticide Treated Nets)63 %διανεμήθηκαν 35 εκατομμύρια 
κουνουπιέρες
Αντιελονοσιακή θεραπεία (ACT) 43 %37 εκατομμύρια άνθρωποι έλαβαν 
θεραπευτική αγωγή κατά της ελονοσίας
Άλλοι δείκτες
Περίθαλψη και υποστήριξη 107 %1,7 εκατομμύρια άνθρωποι έλαβαν 
περίθαλψη και υποστήριξη
Εκπαίδευση των ατόμων 105 %1,8 εκατομμύρια άνθρωποι εκπαιδεύτηκαν 
στην παροχή υπηρεσιών
Πηγή:  Παγκόσμιο Ταμείο.32 Ομοίως, είναι δύσκολο να 
προσδιοριστεί, βάσει των 
εκθέσεων σχετικά με τις επιδόσεις των χορηγήσεων που 
δημοσιεύονται στον ιστότοπο 
του Παγκόσμιου Ταμείου για 
κάθε χρηματοδοτούμενη 
επιχορήγηση, η ακριβής 
συμβολή του Παγκόσμιου 
Ταμείου στα αποτελέσματα που ανακοινώνονται. 
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική37
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική37
 60.  Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει το Παγκόσμιο Ταμείο είναι το αν θα πρέπει 
να ακολουθήσει μια στενή ερμηνεία της εντολής του και να επικεντρωθεί 
αποκλειστικά σε αυτές τις τρεις ασθένειες ή να εφαρμόσει μια ευρύτερη προσέγγιση και να παρέχει χρηματοδοτική στήριξη και στα συστήματα 
υγείας. Το 2007 το Παγκόσμιο Ταμείο υιοθέτησε μια νέα πολιτική θέση 
βάσει της οποίας θα χορηγεί κονδύλια για την ενίσχυση των συστημάτων υγείας στο γενικό πλαίσιο της χρηματοδότησης τεχνικά άρτιων προτάσεων που εστιάζονται στις τρεις ασθένειες
33. Ωστόσο, δεν είναι ακόμη σαφές 
πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη αυτή η ιδέα, δεδομένης της δυσκολίας να 
απομονωθούν τα επιμέρους τμήματα των συστημάτων υγείας. Το Παγκό-σμιο Ταμείο έχει, παρόλα αυτά, υπογραμμίσει ότι η κύρια στήριξη για την 
ενίσχυση των συστημάτων υγείας πρέπει να προέλθει από άλλους δωρη-
τές. Διαβλέπει άμεση ανάγκη οι στρατηγικές των δωρητών να δώσουν 
πρωταρχική προτεραιότητα στην ουσιαστική μακροπρόθεσμη ενίσχυση 
των υποδομών και των συστημάτων υγείας μέσω της πρόσθετης χρημα-τοδότησης
34. Αυτή η χρηματοδότηση είναι ζωτικής σημασίας, αφενός 
για την επίτευξη καλύτερης ισορροπίας μεταξύ των συστημάτων υγείας και των παρεμβάσεων που εστιάζονται σε συγκεκριμένες ασθένειες, και, αφετέρου, για να καταστήσουν τη στήριξη του Παγκόσμιου Ταμείου πιο αποτελεσματική, δεδομένου ότι τα αδύναμα συστήματα υγείας μπορεί να επιβραδύνουν και να περιορίσουν την ικανότητα απορρόφησης των κονδυλίων του Παγκόσμιου Ταμείου εκ μέρους των δικαιούχων χωρών.
 61.  Το γεγονός ότι η εντολή του Παγκόσμιου Ταμείου αφορά την καταπολέμηση των τριών ασθενειών σημαίνει ότι ο όγκος της στήριξης που παρέχει  σε συγκεκριμένες χώρες αντανακλά περισσότερο την επιβάρυνση που συνεπάγονται οι ασθένειες στις εν λόγω περιοχές, παρά το γενικό επίπεδο 
εισοδηματικής φτώχειας που επικρατεί στη χώρα. Με αυτό το δεδομένο, 
το Παγκόσμιο Ταμείο επικεντρώνει τις δράσεις του στη φτώχεια στις χώρες αυτές. Κυρίως μέσω της εκτεταμένης χρήσης οργανώσεων σε επίπεδο τοπι-
κής κοινότητας, επιδίωξε να παρέμβει στις φτωχότερες περιοχές χωρών που δεν καλύπτονται επαρκώς από τις κρατικές υπηρεσίες υγείας. 
 62.  Ο ρόλος του Παγκόσμιου Ταμείου στην ενίσχυση των συστημάτων υγείας 
και στη μείωση της φτώχειας αποτελούν θέματα που δεν έχουν λάβει 
δέουσα προσοχή εκ μέρους της Επιτροπής, ούτε σε επίπεδο διοικη-
τικού συμβουλίου, ούτε σε επίπεδο χώρας. Αυτό καταδεικνύει την  
περιορισμένη συνολικά συμμετοχή των αντιπροσωπειών σε δράσεις του Παγκόσμιου Ταμείου και την ανεπαρκή προτεραιότητα που απο-δίδουν οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής στη διασφάλιση της  συμμετοχής των αντιπροσωπειών (βλέπε σημείο 58). 
ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗ 
ΣΕ ΤΟΜΕΑΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ
 63.  Στη συνολική πολιτική της Επιτροπής για την υγεία, η δημοσιονομική 
στήριξη κατέχει ηγετικό ρόλο στο πλαίσιο της στρατηγικής παροχής 
βοήθειας στον τομέα της υγείας, τονίστηκε ωστόσο η διαρκής σημασία 
άλλων μέσων. Στην πολιτική της για την υγεία, η Επιτροπή υπογραμμί-
ζει επίσης πόσο σημαντική είναι η ύπαρξη ενός ορθού εθνικού πλαι-
σίου πολιτικής για την υγεία και η ανάληψη δράσεων βάσει αυτού:33 Πρακτικά της συνεδρίασης του 
Νοεμβρίου 2007 του διοικητικού 
συμβουλίου του Παγκόσμιου Ταμείου.
34 Παγκόσμιο Ταμείο «Partners in 
Impact — Results Report 2007».
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική38
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική  «Η στήριξη του προϋπολογισμού, και η στήριξη του κοινωνικού τομέα, 
των προγραμμάτων, και των έργων, μπορεί να είναι συμπληρωματικές 
εφόσον στηρίζουν ένα πλαίσιο πολιτικής καθορισμένο σε εθνικό επί-πεδο. Οπου η στήριξη του προϋπολογισμού δεν είναι η κατάλληλη, η 
κοινοτική χρηματοδότηση θα στηρίζει τα προγράμματα και έργα που 
εντάσσονται σε εθνικό πλαίσιο και θα επικεντρώνεται στη δημιουρ-γία ικανοτήτων. Οπου δεν υπάρχει εθνικό πλαίσιο, η Κοινότητα θα  διευκολύνει την τομεακή προσέγγιση. Στις περισσότερες αναπτυσ-
σόμενες χώρες, η Κοινότητα θα διατηρήσει, για ένα μεταβατικό χρο-
νικό διάστημα δημιουργίας ικανοτήτων και εμπιστοσύνης, ένα μεικτό χαρτοφυλάκιο»
35. 
ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Η Επιτροπή δεν έχει εκπονήσει κατευθυντήριες γραμμές για τη συνεκτική διαχείριση των διαφόρων μέσων στον τομέα της υγείας
 64.  Η Επιτροπή δεν έχει εκπονήσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το 
πότε είναι καταλληλότερο να χρησιμοποιηθεί γενική ή τομεακή δημο-
σιονομική στήριξη, ή ένας συνδυασμός των δύο, με στόχο την πλέον 
αποτελεσματική ανταπόκριση στην κατάσταση μιας δεδομένης χώρας. 
Ενώ στο εγχειρίδιο της Επιτροπής σχετικά με την τομεακή δημοσιονο-μική στήριξη καταδεικνύονται τα οφέλη από τη συνδυασμένη χρήση 
γενικής και τομεακής δημοσιονομικής στήριξης, ο εξαιρετικά περιο-
ρισμένος αριθμός προγραμμάτων στον τομέα της υγείας που λαμβά-
νουν τομεακή δημοσιονομική στήριξη και τα οποία χρηματοδοτεί η 
Επιτροπή στην υποσαχάρια Αφρική είχε ως συνέπεια τη μείωση της 
γενικής δημοσιονομικής της στήριξης (βλέπε σημεία 36 ώ 46).
 65.  Δεν υπάρχουν κατευθυντήριες γραμμές ούτε σχετικά με το πώς μπο-
ρούν να συνδεθούν τα έργα που υλοποιούνται σε τομεακό επίπεδο  με γενική δημοσιονομική στήριξη προκειμένου να καταστήσουν τις παρεμβάσεις της Επιτροπής πιο αποτελεσματικές. Το Συνέδριο εντό-
πισε περιπτώσεις όπου τα έργα ΕΤΑ είχαν ενισχύσει τα προγράμματα γενικής δημοσιονομικής στήριξης, παρά την απουσία συντονισμού  
των δύο παρεμβάσεων, καθώς επίσης και περιπτώσεις όπου ο καλύτε-
ρος συντονισμός με έργα ΕΤΑ θα απέφερε οφέλη για τις παρεμβάσεις 
γενικής δημοσιονομικής στήριξης (βλέπε Πλαίσιο 6).
 66.  Στην πολιτική υγείας του 2002, ενώ υπογραμμίζεται ο συμπληρωματικός 
ρόλος των διαφόρων μέσων, ουσιαστικά δεν γίνεται αναφορά στις  σχέσεις μεταξύ του Παγκόσμιου Ταμείου και των μέσων που διαχει-ρίζεται η Επιτροπή. Το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπίστωσε ότι η έλλειψη συμμετοχής των αντιπροσωπειών σε επιχειρήσεις του Παγκόσμιου  Ταμείου (βλέπε σημείο 58), είχε ως αποτέλεσμα η Επιτροπή να συνε-χίσει να χρηματοδοτεί έργα ΕΤΑ στον τομέα του HIV/AIDS. Αφήνοντας το Παγκόσμιο Ταμείο να χρηματοδοτήσει τέτοια έργα, η Επιτροπή θα μπορούσε να διοχετεύσει τη στήριξή της σε ευρύτερα θέματα των  συστημάτων υγείας που δεν συμπεριλαμβάνονται στην εντολή του  Παγκόσμιου Ταμείου.35 Ανακοίνωση της Επιτροπής προς 
το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο: «Η υγεία και η μείωση της φτώχειας στις αναπτυσσόμενες 
χώρες», COM(2002) 129 τελικό της 
22.3.2002.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική39
ΠΛΑΙΣΙΟ 6
ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΕΡΓΩΝ ΕΤΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗΣ 
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, στο Μάλι, το έργο PASS (Στήριξη στον Τομέα της Υγείας) στο πλαίσιο του όγδοου ΕΤΑ 
αύξησε την αποτελεσματικότητα της γενικής δημοσιονομικής στήριξης ενισχύοντας την ικανότητα του υπουργείου 
υγείας, παρά το γεγονός ότι το PASS δεν προοριζόταν ειδικά να συμπληρώσει τη γενική δημοσιονομική στήριξη. 
Από την άλλη πλευρά, η έλλειψη συντονισμού μεταξύ των δύο μέσων είχε ως αποτέλεσμα η Επιτροπή να διακόψει 
ένα έργο στο πλαίσιο του όγδου ΕΤΑ στο Λεσόθο για τα συστήματα πληροφοριών διαχείρισης του τομέα της υγείας, μολονότι ορισμένες ελλείψεις στην παροχή δεδομένων σχετικά με την υγεία ήταν επίσης μια αιτία για την αναστολή 
της γενικής δημοσιονομικής στήριξης στο Λεσόθο στο πλαίσιο του όγδοου και του ένατου ΕΤΑ.ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΕ ΤΟΜΕΑΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 
Η ένταξη των παρεμβάσεων της Επιτροπής σε τομεακές 
προσεγγίσεις (ΤΠ) αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την 
αποτελεσματικότητά τους, ωστόσο, η Επιτροπή δεν έχει 
στηρίξει επαρκώς τις ΤΠ 
 68.  Βασικός παράγοντας στο να αποφασιστεί ποιος συνδυασμός μέσων είναι 
ο πλέον κατάλληλος για μια συγκεκριμένη χώρα είναι το κατά πόσο η 
χώρα αυτή διαθέτει σαφώς προσδιορισμένη τομεακή πολιτική. Στην 
έρευνά του, το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπίστωσε ότι η κατάσταση διέ-
φερε σημαντικά από τη μια χώρα στην άλλη: δέκα χώρες διέθεταν  
ήδη ΤΠ, δέκα χώρες προετοιμάζονταν να αποκτήσουν ΤΠ, ενώ σε  14 χώρες οι αντιπροσωπείες διαπίστωσαν ότι οι πολιτικές υγείας ήταν 
ανεπαρκείς.
  69.  Παρά τη σημασία των ΤΠ για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της 
γενικής δημοσιονομικής στήριξης (βλέπε σημείο 39) και δεδομένου ότι 
αποτελούν ένα από τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τομεακή δημοσιο-
νομική στήριξη (βλέπε σημείο 32), η Επιτροπή δεν έθεσε ως μείζονα προτεραιότητα τη συνδρομή της στην προετοιμασία τους. Ως εκ τού-
του, σύμφωνα με την έρευνα του Συνεδρίου, σε οκτώ μόνο αντιπρο-σωπείες (ποσοστό 22 %) χρησιμοποιήθηκαν έργα τεχνικής βοήθειας στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ για να συμβάλουν στην κατάρτιση ΤΠ  
στον τομέα της υγείας. 
 70.  Παρά το γεγονός ότι οι χώρες που διαθέτουν ΤΠ στον τομέα της υγείας 
εξακολουθούν να αποτελούν μειοψηφία, ο αριθμός τους αυξήθηκε από 
το 2000. Συνεπώς, στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ υπάρχουν περισσό-τερες δυνατότητες παροχής τομεακής δημοσιονομικής στήριξης στο πλαίσιο των ΤΠ απ’ ό,τι στο ένατο ΕΤΑ. Εντούτοις, αυτό δεν επέφερε σημαντική αύξηση της τομεακής δημοσιονομικής στήριξης που είχε 
προγραμματιστεί για αυτή την περίοδο. 67.  Μεταξύ της γενικής δημοσιονομικής στήριξης της Επιτροπής και του Παγκό-
σμιου Ταμείου υπάρχουν ορισμένα πεδία κοινού ενδιαφέροντος, συγκεκρι-
μένα, η χρήση των δεικτών επίδοσης στον τομέα της υγείας και η βελτίωση των συναφών συστημάτων παρακολούθησης και αξιολόγησης, καθώς επί-
σης και σε σχέση με τα συστήματα χρηματοδότησης και ανάθεσης συμβά-
σεων. Εντούτοις, σε αυτά τα πεδία δεν υπήρξε κοινή δράση της γενικής δημοσιονομικής στήριξης και του Παγκόσμιου Ταμείου, και στις συμφωνίες χρηματοδότησης γενικά δεν γίνεται αναφορά στο Παγκόσμιο Ταμείο. 
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική40
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική 71.  Ένας βασικός προβληματισμός σε ό,τι αφορά την προσέγγιση των έργων 
είναι η βιώσιμότητά τους (βλέπε τα σημεία 48 ως 53). Δεδομένου ότι 
αυτό εξαρτάται από την ενσωμάτωσή τους σε σαφώς προσδιορισμένες και επαρκώς χρηματοδοτούμενες τομεακές πολιτικές, αναδεικνύεται 
η ανάγκη η Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα σε έργα ενίσχυσης  
ικανοτήτων μέσω των ΕΤΑ, προκειμένου να συμβάλει στην καθιέρωση τέτοιων πολιτικών. 
 72.  Μια μείζονα πρόκληση σε ό,τι αφορά το Παγκόσμιο Ταμείο είναι η ευθυ-
γράμμιση των διαδικασιών του, ιδίως αναφορικά με τη χρηματοδότηση βάσει επιδόσεων, με τις εθνικές διαδικασίες. Στα τέλη του 2007, το 
Παγκόσμιο Ταμείο συμμετείχε σε ΤΠ για την υγεία σε δύο μόνο χώρες, 
το Μαλάουι και τη Μοζαμβίκη, ωστόσο, στη στρατηγική του για το  
2007 δηλώθηκε η πρόθεσή του να δεσμευθεί περισσότερο σε τέτοιου 
είδους χρηματοδοτήσεις, σε χώρες που διαθέτουν επαρκείς εθνικές στρατηγικές για την υγεία. Η συχνότητα εφαρμογής αυτής της προ-σέγγισης εξαρτάται από το πώς ορίζεται ο όρος «επαρκείς» και από τη στήριξη που παρέχει η διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης 
της Επιτροπής, προκειμένου να βοηθήσει τις ενδιαφερόμενες χώρες 
να αναπτύξουν τέτοιες στρατηγικές.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική41
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
ΠΟΡΟΙ
ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΑΙ Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΩΝ 
ΠΟΡΩΝ ΠΟΥ ΔΙΑΤΙΘΕΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΕΝ 
ΑΝΤΑΝΑΚΛΟΥΝ ΕΠΑΡΚΩΣ ΤΙΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΗΣ 
ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ, ΕΝΩ Η ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΣΙΑ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΑΡΚΗΣ
 73.  Τα κονδύλια που χορηγήθηκαν στον τομέα της υγείας στην υποσαχάρια 
Αφρική δεν αυξήθηκαν από το 2000 αναλογικά με τη συνολική ανα-πτυξιακή της ενίσχυση παρά τις δεσμεύσεις της Επιτροπής σχετικά με 
τους ΑΣΧ και την κρίση υγείας που πλήττει την υποσαχάρια Αφρική. 
Υπολείπονται επίσης έναντι των ποσών αναφοράς που έθεσε το Ευρω-
παϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τη χορήγηση του 20 % των πόρων στον 
τομέα της βασικής υγείας και στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση στα προγράμματα ανά χώρα.
 74.  Η Επιτροπή έχει κινητοποιήσει σημαντική πρόσθετη χρηματοδότηση προ-
κειμένου να συμβάλει στο Παγκόσμιο Ταμείο για την καταπολέμηση 
του AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας. Ωστόσο, η Επιτροπή  
επικεντρώθηκε στην αντιμετώπιση αυτών των τριών ασθενειών, παρά 
στη στήριξη των συστημάτων υγείας, η οποία συνιστά κύρια προτε-ραιότητα της πολιτικής της.
 75.  Η Επιτροπή δεν διαθέτει επαρκή εμπειρογνωσία σε θέματα υγείας προκει-
μένου να εφαρμόσει αποτελεσματικά την πολιτική της για την υγεία 
και δεν έχει θεσπίσει συστηματικές ρυθμίσεις για την αξιοποίηση  
εναλλακτικών πηγών εμπειρογνωσίας. 
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική42
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ
1: Στο πλαίσιο της πολιτικής της για στήριξη της υλοποίησης των 
Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει 
το ενδεχόμενο αύξησης της στήριξης που παρέχει στον τομέα της υγείας 
κατά την ενδιάμεση επανεξέταση του δέκατου ΕΤΑ, κυρίως:
α)  σε ευάλωτα κράτη, δεδομένου ότι η Επιτροπή διαθέτει συγκριτικό 
πλεονέκτημα σε αυτά ·
β)  σε χώρες όπου η Γενική Διεύθυνση Ανθρωπιστικής Βοήθειας  
(ECHO) έχει αναλάβει δράσεις προκειμένου να ενισχύσει τη σύν-δεση αρωγής, αποκατάστασης και ανάπτυξης (LRRD) σε αυτές τις χώρες ·
γ)  σε χώρες που έχουν χαρακτηριστεί ως «ορφανές δωρητών» στον 
τομέα της υγείας.
2: Η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάσει την ισορροπία της χρη-
ματοδότησής της προκειμένου να βεβαιωθεί ότι αντικατοπτρίζει την 
πολιτική της προτεραιότητα σχετικά με την επίκεντρωση των δράσεων 
στη στήριξη των συστημάτων υγείας.
3: Η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει επαρκή εμπειρογνωσία σε 
θέματα υγείας ούτως ώστε να υλοποιήσει αποτελεσματικά τις πολιτικές 
και τις παρεμβάσεις της στον τομέα της υγείας και να διαδραματίσει 
ουσιαστικό ρόλο στον διάλογο για τον τομέα της υγείας. Για τον σκοπό 
αυτό, θα πρέπει, ως ελάχιστη προϋπόθεση, να μεριμνήσει για τη στελέ-
χωση όλων των αντιπροσωπειών με εμπειρογνώμονες σε θέματα υγείας 
στις χώρες όπου η υγεία αποτελεί τομέα εστίασης. Θα πρέπει να αξιολο-
γήσει κατά πόσο οι ακόλουθες δυνατότητες είναι εφικτές, προκειμένου να εξασφαλιστεί επαρκής στήριξη για άλλες αντιπροσωπείες:
α)  ανάπτυξη εμπειρογνωσίας σε θέματα υγείας σε περιφερειακές  
αντιπροσωπείες προκειμένου να υποστηριχθούν οι αντιπροσω-
πείες που δεν διαθέτουν εμπειρογνώμονες υγείας ·
β)  στενότερη συνεργασία με συμβούλους υγείας της ECHO σε χώρες 
που εξέρχονται από περιόδους συγκρούσεων · 
γ)  δημιουργία στενότερων εταιρικών σχέσεων με τα γραφεία χωρών 
του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την αξιοποίηση της εμπει-
ρογνωσίας τους ·
δ)  σύναψη επίσημων συμφωνιών με τα κράτη μέλη της ΕΕ προκει-
μένου να αξιοποιηθεί η εμπειρογνωσία τους · αυτές οι συμφωνίες 
πρέπει να βασίζονται σε εντολή που να εξασφαλίζει ότι η Επι-
τροπή διατηρεί την ευθύνη και προσδιορίζει σαφώς τις λεπτο-
μέρειες λειτουργίας. 
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική43
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΔΙΑΠΙΣΤΩΝΕΤΑΙ ΑΥΞΗΣΗ ΣΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ 
ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ. 
ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΧΕΙ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΕΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΠΟΣΑ, ΩΣΤΟΣΟ, Ο ΡΥΘΜΟΣ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΣΧΕΤΙΚΑ 
ΑΡΓΟΣ. Η ΠΡΟΒΛΕΨΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΟΩΝ ΒΟΗΘΕΙΑΣ 
ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΣΑ
 76.  Διαπιστώθηκε σημαντική βελτίωση του ποσοστού εκτέλεσης των  
παρεμβάσεων ΕΤΑ, εν μέρει τουλάχιστον λόγω της διοικητικής  
αποκέντρωσης.
 77.  Το Παγκόσμιο Ταμείο κατόρθωσε να εκταμιεύσει σημαντικό όγκο κονδυ-
λίων, ωστόσο, ο πραγματικός ρυθμός εκταμίευσης είναι σχετικά αργός, 
κυρίως λόγω της χαμηλής ικανότητας απορρόφησης των περισσότερων 
δικαιούχων χωρών. 
 78.  Η προβλεψιμότητα της χρηματοδότησης παραμένει ένα πρόβλημα για όλα 
τα μέσα, συμπεριλαμβανομένης της γενικής δημοσιονομικής στήριξης, 
καθότι οι χώρες των οποίων η επιλεξιμότητα για το συγκεκριμένο  
μέσο αναστέλλεται διαθέτουν λιγότερους πόρους για τους προϋπο-
λογισμούς τους στον τομέα της υγείας.
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΙΜΟΤΗΤΑ
4: Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργαστεί πιο στενά με το Παγκόσμιο 
Ταμείο, προκειμένου να επιταχύνει την υλοποίηση των προγραμμάτων της παρέχοντας στις δικαιούχες χώρες τεχνική βοήθεια τόσο για την 
προετοιμασία των αιτήσεων χορήγησης ενισχύσεων όσο και για την  εκτέλεση των συμβάσεων επιχορήγησης.
5: Η Επιτροπή συνιστάται να ενισχύσει την προβλεψιμότητα της  
δημοσιονομικής στήριξης που παρέχει στον τομέα της υγείας εξασφα-
λίζοντας ότι είναι διατεθειμένη να παρέμβει με εναλλακτικά μέσα σε περιπτώσεις όπου οι οικείες χώρες δεν είναι πλέον επιλέξιμες για δημο-
σιονομική στήριξη.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική44
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ
Η ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΚΟΜΗ ΣΥΜΒΑΛΕΙ 
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ, 
ΤΑ ΕΡΓΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΔΙΑΔΡΑΜΑΤΙΣΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΟ 
ΡΟΛΟ ΣΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ, ΕΝΩ ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΠΕΦΕΡΕ ΑΞΙΟΛΟΓΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
 79.  Μολονότι ο σημερινός σχεδιασμός της γενικής δημοσιονομικής στήριξης 
συμπεριλαμβάνει σχέσεις με τον τομέα της υγείας, στην εκτέλεσή της δεν έχουν επαρκώς αξιοποιηθεί αυτές οι σχέσεις. Ως εκ τούτου, ενώ 
διαθέτει το δυναμικό να αποτελέσει ένα σημαντικό μέσο βελτίωσης 
των υπηρεσιών υγείας, επί του παρόντος, δεν αποδεικνύεται αποτε-
λεσματική για αυτόν τον σκοπό και δεν επικεντρώνεται στην αντιμε-
τώπιση των αναγκών των φτωχότερων τμημάτων του πληθυσμού. Η τομεακή δημοσιονομική στήριξη, η οποία επικεντρώνεται στον τομέα της υγείας, χρησιμοποιήθηκε σε περιορισμένο βαθμό από την Επι-τροπή στην υποσαχάρια Αφρική.
 80.  Παρόλο που υπάρχουν αδυναμίες όσον αφορά τα έργα, ιδίως σε σχέση με 
τη βιωσιμότητα, αυτό το μέσο συνέβαλε εποικοδομητικά στην παροχή 
βοήθειας στον τομέα της υγείας. Σε γενικές γραμμές, τα πλέον προ-βληματικά έργα ήταν εκείνα που κάλυπταν μεγάλο αριθμό χωρών,  
εξαιτίας των δυσκολιών διαχείρισης που αυτό συνεπάγεται.
 81.  Αξιοσημείωτη ήταν η συμβολή του Παγκόσμιου Ταμείου στην καταπολέ-
μηση του AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας. Ωστόσο, μολονότι 
η Επιτροπή διαδραμάτισε καίριο ρόλο στη σύσταση του Παγκόσμιου 
Ταμείου, συνέβαλε ελάχιστα στην αποτελεσματικότητά του σε επίπεδο χωρών.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική45
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ  
ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ
6: Συνιστάται να αξιοποιηθεί περισσότερο η τομεακή δημοσιονομική 
στήριξη. Θα πρέπει να επανεξεταστεί ο γενικός όρος σύμφωνα με τον οποίον αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο στις περιπτώσεις όπου  η υγεία αποτελεί τομέα εστίασης, και η Επιτροπή κρίνεται σκόπιμο να επανεξετάσει την τρέχουσα κατανομή των πόρων μεταξύ τομεακής και γενικής δημοσιονομικής στήριξης.
7: Η τομεακή διάσταση της γενικής δημοσιονομικής στήριξης θα  
πρέπει να ενισχυθεί με:
α)  τη χρήση δεικτών επίδοσης και την προώθηση διαλόγου στον  
τομέα της υγείας προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι οικείες χώρες να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους προς τον στόχο της διάθεσης του 15 % του εθνικού τους προϋπολογισμού στην υγεία και να προβούν σε πλήρη εκτέλεση του εθνικού προϋπολογισμού υγείας ·
β)  τη διενέργεια επιχειρησιακών και χρηματοοικονομικών ελέγχων 
προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι χρηματοδοτικοί πόροι χρησι-μοποιούνται για τον προβλεπόμενο σκοπό τους ·
γ) 
 τη χρηματοδότηση τεχνικής βοήθειας μέσω της δημοσιονομικής 
στήριξης, προκειμένου να ενισχυθεί η πολιτική για την υγεία και η θεσμική ικανότητα στον συγκεκριμένο τομέα, και για να αντιμετωπι-στούν συγκεκριμένες αδυναμίες στη διαχείριση των δημόσιων οικο-νομικών και στην ανάθεση συμβάσεων στον τομέα της υγείας · 
δ)  τη βελτίωση της συμβολής στον διάλογο για την υγεία μέσω της 
αύξησης του επιπέδου εμπειρογνωσίας των υπηρεσιών της Επι-τροπής σε θέματα υγείας ή μέσω της αξιοποίησης της εμπειρο-γνωσίας άλλων δωρητών στη βάση σαφούς γραπτής εντολής ·
ε)  την απόδοση μεγαλύτερης προσοχής και στην ανάγκη εξασφάλισης 
ότι οι δείκτες επίδοσης βασίζονται σε ορθά στατιστικά συστήματα, αντανακλούν την ικανότητα της οικείας κυβέρνησης να ασκήσει επιρροή στις επιδόσεις και συνυπολογίζουν τους στόχους σχετικά με τη μείωση της φτώχειας και τη διασφάλιση της ποιότητας.
8: Στα πλαίσια του Παγκόσμιου Ταμείου, η Επιτροπή θα πρέπει  
να αναλάβει περισσότερες ευθύνες σε επίπεδο χωρών. Παράλληλα  με τη χορήγηση περισσότερης στήριξης στις δικαιούχες χώρες κατά  την προετοιμασία των αιτήσεων επιχορήγησης και την εκτέλεση των κονδυλίων του Παγκόσμιου Ταμείου, οι αντιπροσωπείες θα πρέπει να υποβάλουν εκθέσεις στις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής προκει-μένου να δώσουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να παρεμβαίνει πιο  αποτελεσματικά σε επίπεδο διοικητικού συμβουλίου.
9: Η Επιτροπή θα πρέπει να κάνει ευρύτερη χρήση των έργων ως  
μέσου παρέμβασης προκειμένου να παράσχει πολιτική και τεχνική  στήριξη και συμβουλές (έργα ΕΤΑ), να χρηματοδοτήσει πιλοτικές  παρεμβάσεις (έργα στον τομέα της υγείας από τη γραμμή του γενικού προϋπολογισμού) και προκειμένου να εξασφαλίσει υγειονομική περί-θαλψη σε φτωχότερες περιοχές που δεν καλύπτονται επαρκώς από  υγειονομική περίθαλψη (έργα από τη γραμμή του προϋπολογισμού  για τους ΜΚΟ). Κρίνεται σκόπιμο να επανεξεταστεί ο ρόλος των έργων που χρηματοδοτούνται από τη γραμμή του γενικού προϋπολογισμού και καλύπτουν ορισμένες χώρες και ενδο-ΑΚΕ έργα.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική46
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΕΚΠΟΝΗΣΕΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ 
ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΕΙ ΤΗ ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ 
ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΜΕΣΩΝ ΣΥΜΒΑΛΛΟΝΤΑΣ ΕΤΣΙ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ, ΟΥΤΕ ΕΧΕΙ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΕΙ ΕΠΑΡΚΩΣ ΤΙΣ 
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΕ ΤΟΜΕΑΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ
 82.  Η Επιτροπή δεν έχει προσδιορίσει επαρκώς τον ρόλο που μπορεί να διαδραμα-
τίσει κάθε μέσο στον τομέα της υγείας, ούτε έχει καθορίσει πώς θα πρέπει να συνδυαστούν τα μέσα αυτά για την εξασφάλιση μέγιστης συνέργειας.
 83.  Δεδομένης της σπουδαιότητας των ορθών τομεακών προσεγγίσεων για 
την αποτελεσματικότητα όλων των μέσων, είναι αναγκαία η ενίσχυση 
των προσπαθειών για τη συμβολή στον σχεδιασμό και την υλοποίηση 
τέτοιων προσεγγίσεων.
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ
10: Η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίσει και να διαδώσει σαφείς κατευ-
θυντήριες γραμμές σχετικά με το πότε θα πρέπει να χρησιμοποιείται κάθε μέσο και το πώς μπορούν να συνδυαστούν τα διάφορα μέσα για να εξασφαλίσουν μέγιστη συνέργεια. Επίσης:
α)  θα πρέπει να προσδιορίσει σε ποιες περιπτώσεις θα χρησιμο-
ποιείται η γενική δημοσιονομική στήριξη, σε ποιες η τομεακή  δημοσιονομική στήριξη, καθώς και το πότε μπορούν να χρησι-μοποιηθούν ταυτόχρονα αυτά τα δύο μέσα ·
β)  συνιστάται να μεριμνήσει για ευρύτερη και περισσότερο αποτε-
λεσματική χρήση των έργων ως μέσου παρέμβασης, προκειμένου να ενισχυθούν η δημοσιονομική στήριξη και οι παρεμβάσεις του Παγκόσμιου Ταμείου στον τομέα της υγείας ·
γ)  θα πρέπει να συνεκτιμηθούν οι δράσεις του Παγκόσμιου Ταμείου 
όποτε η Επιτροπή προγραμματίζει να παρέμβει στον τομέα της υγείας, επίσης μέσω της γενικής δημοσιονομικής στήριξης.
11: Στην επιλογή των μέσων που θα χρησιμοποιηθούν θα πρέπει να  
συνυπολογίζεται ειδικότερα η κατάσταση της οικείας χώρας και, κυρίως το αν διαθέτει σαφώς προσδιορισμένη τομεακή πολιτική.
12: Η Επιτροπή θα πρέπει να ευθυγραμμίσει πιο στενά τις παρεμβάσεις 
της στον τομέα της υγείας, συμπεριλαμβανομένων των παρεμβάσεων του Παγκόσμιου Ταμείου, με τις ΤΠ. Σε χώρες όπου δεν υπάρχουν ακόμη ΤΠ, θα πρέπει να καταβάλει προσπάθειες για την καθιέρωσή τους.
  Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμ-
βούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 19ης Νοεμβρίου 2008.
  Για τo Ελεγκτικό Συvέδριo
Vítor Manuel da Silva Caldeira
Πρόεδρος
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική47
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική
Πηγή:  ECA
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική48
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΧΙΛΙΕΤΙΑΣ: ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 2007 
ΣτόχοιΑφρική Ασία
Βόρεια Υποσαχάρια Ανατολική Νοτιοανατολική Νότια Δυτική
ΣΤΟΧΟΣ 1 | Εξάλειψη της έσχατης φτώχειας και της πείνας
Μείωση της έσχατης φτώχειας κατά 
το ήμισυχαμηλά επίπεδα 
φτώχειαςπολύ υψηλά 
επίπεδα φτώχειαςμέτρια επίπεδα 
φτώχειαςμέτρια επίπεδα 
φτώχειαςπολύ υψηλά 
επίπεδα φτώχειαςχαμηλά επίπεδα 
φτώχειας
Μείωση της πείνας κατά το ήμισυπολύ χαμηλά 
επίπεδα πείναςπολύ υψηλά 
επίπεδα πείναςμέτρια επίπεδα 
πείναςμέτρια επίπεδα 
πείναςυψηλά επίπεδα 
πείναςμέτρια επίπεδα 
πείνας
ΣΤΟΧΟΣ 2 | Εξασφάλιση πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για όλους
Πρωτοβάθμια εκπαίδευση για όλουςυψηλά ποσοστά 
εγγραφήςχαμηλά ποσοστά 
εγγραφήςυψηλά ποσοστά 
εγγραφήςυψηλά ποσοστά 
εγγραφήςυψηλά ποσοστά 
εγγραφήςμέτρια ποσοστά 
εγγραφής
ΣΤΟΧΟΣ 3 | Προώθηση της ισότητας των φύλων και της χειραφέτησης των γυναικών
Ίσα ποσοστά εγγραφής κοριτσιών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση σχεδόν ίσα 
ποσοστάπερίπου σχεδόν ίσα 
ποσοστάίσα ποσοστά ίσα ποσοστάσχεδόν ίσα 
ποσοστάσχεδόν ίσα 
ποσοστά
Μερίδιο των γυναικών στη μισθωτή 
απασχόλησηχαμηλό μερίδιο μέτριο μερίδιο υψηλό μερίδιο μέτριο μερίδιο χαμηλό μερίδιο χαμηλό μερίδιο
Ισότιμη εκπροσώπηση των γυναικών στα 
εθνικά κοινοβούλιαπολύ χαμηλή 
εκπροσώπησηχαμηλή 
εκπροσώπησημέτρια 
εκπροσώπησηχαμηλή 
εκπροσώπησηχαμηλή 
εκπροσώπησηπολύ χαμηλή 
εκπροσώπηση
ΣΤΟΧΟΣ 4 | Μείωση της παιδικής θνησιμότητας
Μείωση κατά δύο τρίτα της θνησιμότητας των παιδιών ηλικίας κάτω των πέντε ετώνχαμηλή 
θνησιμότηταπολύ υψηλή 
θνησιμότηταχαμηλή 
θνησιμότηταμέτρια 
θνησιμότηταυψηλή 
θνησιμότηταμέτρια 
θνησιμότητα
Ανοσοποίηση κατά της ιλαράς υψηλή κάλυψη χαμηλή κάλυψη μέτρια κάλυψη μέτρια κάλυψη χαμηλή κάλυψη υψηλή κάλυψη
ΣΤΟΧΟΣ 5 | Βελτίωση της μητρικής υγείας
Μείωση κατά τρία τέταρτα της μητρικής 
θνησιμότηταςμέτρια 
θνησιμότηταπολύ υψηλή 
θνησιμότηταχαμηλή 
θνησιμότηταυψηλή 
θνησιμότηταπολύ υψηλή 
θνησιμότηταμέτρια 
θνησιμότητα
ΣΤΟΧΟΣ 6 | Καταπολέμηση του HIV/AIDS, της ελονοσίας και άλλων ασθενειών
Αναχαίτιση και αναστροφή της εξάπλωσης του HIV/AIDSχαμηλός 
επιπολασμόςπολύ υψηλός 
επιπολασμόςχαμηλός 
επιπολασμόςχαμηλός 
επιπολασμόςμέτριος 
επιπολασμόςχαμηλός 
επιπολασμός
Αναχαίτιση και αναστροφή της εξάπλωσης 
της ελονοσίαςχαμηλός κίνδυνος υψηλός κίνδυνος μέτριος κίνδυνος μέτριος κίνδυνος μέτριος κίνδυνος χαμηλός κίνδυνος
Αναχαίτιση και αναστροφή της εξάπλωσης 
της φυματίωσηςχαμηλή 
θνησιμότηταυψηλή 
θνησιμότηταμέτρια 
θνησιμότηταμέτρια 
θνησιμότηταμέτρια 
θνησιμότηταχαμηλή 
θνησιμότητα
ΣΤΟΧΟΣ 7 | Διασφάλιση της βιωσιμότητας του περιβάλλοντος
Αναστροφή της απώλειας των δασώνχαμηλή 
δασοκάλυψημεσαία 
δασοκάλυψημεσαία 
δασοκάλυψηυψηλή 
δασοκάλυψημεσαία 
δασοκάλυψηχαμηλή 
δασοκάλυψη
Μείωση κατά το ήμισυ του πληθυσμού 
χωρίς ασφαλές πόσιμο νερόυψηλή κάλυψη χαμηλή κάλυψη μέτρια κάλυψη μέτρια κάλυψη μέτρια κάλυψη υψηλή κάλυψη
Μείωση κατά το ήμισυ του πληθυσμού 
χωρίς πρόσβαση σε εγκαταστάσεις υγιεινήςμέτρια κάλυψηπολύ χαμηλή 
κάλυψηπολύ χαμηλή 
κάλυψηχαμηλή κάλυψηπολύ χαμηλή 
κάλυψημέτρια κάλυψη
Βελτίωση της ζωής των κατοίκων των 
παραγκουπόλεωνμέτριο ποσοστό 
κατοίκων 
παραγκουπόλεωνπολύ υψηλό 
ποσοστό κατοίκων 
παραγκουπόλεωνυψηλό ποσοστό 
κατοίκων 
παραγκουπόλεωνμέτριο ποσοστό 
κατοίκων 
παραγκουπόλεων υψηλό ποσοστό 
κατοίκων 
παραγκουπόλεωνμέτριο ποσοστό 
κατοίκων 
παραγκουπόλεων
ΣΤΟΧΟΣ 8 | Δημιουργία μιας παγκόσμιας εταιρικής σχέσης για την ανάπτυξη
Ανεργία των νέωνπολύ υψηλή 
ανεργίαυψηλή ανεργία χαμηλή ανεργία υψηλή ανεργίαμέτρια ποσοστά 
ανεργίαςπολύ υψηλή 
ανεργία
Χρήστες του Διαδικτύου μέτρια πρόσβασηπολύ χαμηλή 
πρόσβασημέτρια πρόσβαση μέτρια πρόσβαση χαμηλή πρόσβαση μέτρια πρόσβαση
Πηγή:  Ηνωμένα Έθνη
Στόχος που έχει ήδη επιτευχθεί ή βρίσκεται πολύ κοντά στην επίτευξη.
Στόχος που αναμένεται να επιτευχθεί μέχρι το 2015 αν συνεχιστούν οι επικρατούσες τάσεις, ή εάν το πρόβλημα 
για την αντιμετώπιση του οποίου τέθηκε ο συγκεκριμένος στόχος δεν προκαλεί σοβαρές ανησυχίες στην περιοχή.
Στόχος που δεν αναμένεται να επιτευχθεί μέχρι το 2015.
Καμία πρόοδος ή επιδείνωση ή αντίστροφη τάση.
Στόχοι
ΣΤΟΧΟΣ 1 | Εξάλειψη της έσχατης φτώχειας και της πείνας
Μείωση της έσχατης φτώχειας κατά 
το ήμισυ
Μείωση της πείνας κατά το ήμισυ
ΣΤΟΧΟΣ 2 | Εξασφάλιση πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για όλους
Πρωτοβάθμια εκπαίδευση για όλους
ΣΤΟΧΟΣ 3 | Προώθηση της ισότητας των φύλων και της
Ίσα ποσοστά εγγραφής κοριτσιών στην 
πρωτοβάθμια εκπαίδευση 
Μερίδιο των γυναικών στη μισθωτήΙσότιμη εκπροσώπηση των γυναικών στα 
εθνικά κοινοβούλια
ΣΤΟΧΟΣ 4 | Μείωση της παιδικής θνησιμότητας
Μείωση κατά δύο τρίτα της θνησιμότητας των παιδιών ηλικίας κάτω των πέντε ετών
Ανοσοποίηση κατά της ιλαράς
ΣΤΟΧΟΣ 5 | Βελτίωση της μητρικής υγείας
Μείωση κατά τρία τέταρτα της μητρικής 
θνησιμότητας
ΣΤΟΧΟΣ 6 | Καταπολέμηση του HIV/AIDS, της ελονοσίας και άλλων
Αναχαίτιση και αναστροφή της εξάπλωσης του HIV/AIDS
Αναχαίτιση και αναστροφή της εξάπλωσης 
της ελονοσίας
Αναχαίτιση και αναστροφή της εξάπλωσης 
της φυματίωσης
ΣΤΟΧΟΣ 7 | Διασφάλιση της βιωσιμότητας του περιβάλλοντος
Αναστροφή της απώλειας των δασών
Μείωση κατά το ήμισυ του πληθυσμού 
χωρίς ασφαλές πόσιμο νερό
Μείωση κατά το ήμισυ του πληθυσμού 
χωρίς πρόσβαση σε εγκαταστάσεις υγιεινής
Βελτίωση της ζωής των κατοίκων των 
παραγκουπόλεων
ΣΤΟΧΟΣ 8 | Δημιουργία μιας παγκόσμιας εταιρικής σχέσης για την
Ανεργία των νέων
Χρήστες του Διαδικτύουχειραφέτησης των γυναικών
ασθενειών
ανάπτυξη
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική49
ΩκεανίαΛατινική Αμερική 
& ΚαραϊβικήΚοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών
Ευρώπη Ασία
—μέτρια επίπεδα 
φτώχειαςχαμηλά επίπεδα 
φτώχειαςχαμηλά επίπεδα 
φτώχειας
μέτρια επίπεδα 
πείναςμέτρια επίπεδα 
πείναςπολύ χαμηλά 
επίπεδα πείναςυψηλά επίπεδα 
πείνας
μέτρια ποσοστά 
εγγραφήςυψηλά ποσοστά 
εγγραφήςυψηλά ποσοστά 
εγγραφήςυψηλά ποσοστά 
εγγραφής
σχεδόν ίσα 
ποσοστάίσα ποσοστά ίσα ποσοστά ίσα ποσοστά
μέτριο μερίδιο υψηλό μερίδιο υψηλό μερίδιο υψηλό μερίδιο
πολύ χαμηλή 
εκπροσώπησημέτρια 
εκπροσώπησηχαμηλή 
εκπροσώπησηχαμηλή 
εκπροσώπηση
μέτρια 
θνησιμότηταχαμηλή 
θνησιμότηταχαμηλή 
θνησιμότηταμέτρια 
θνησιμότητα
χαμηλή κάλυψη υψηλή κάλυψη υψηλή κάλυψη υψηλή κάλυψη
υψηλή 
θνησιμότηταμέτρια 
θνησιμότηταχαμηλή 
θνησιμότηταχαμηλή 
θνησιμότητα
μέτριος 
επιπολασμόςμέτριος 
επιπολασμόςμέτριος 
επιπολασμόςχαμηλός 
επιπολασμός
χαμηλός κίνδυνος μέτριος κίνδυνος χαμηλός κίνδυνος χαμηλός κίνδυνος
μέτρια 
θνησιμότηταχαμηλή 
θνησιμότηταμέτρια 
θνησιμότηταμέτρια 
θνησιμότητα
υψηλή 
δασοκάλυψηυψηλή 
δασοκάλυψηυψηλή 
δασοκάλυψηχαμηλή 
δασοκάλυψη
χαμηλή κάλυψη υψηλή κάλυψη υψηλή κάλυψη μέτρια κάλυψη
χαμηλή κάλυψη μέτρια κάλυψη μέτρια κάλυψη μέτρια κάλυψη
μέτριο ποσοστό 
κατοίκων 
παραγκουπόλεωνμέτριο ποσοστό 
κατοίκων 
παραγκουπόλεωνχαμηλό ποσοστό 
κατοίκων 
παραγκουπόλεωνμέτριο ποσοστό 
κατοίκων 
παραγκουπόλεων
χαμηλή ανεργία υψηλή ανεργία υψηλή ανεργία υψηλή ανεργία
χαμηλή πρόσβαση υψηλή πρόσβαση μέτρια πρόσβαση μέτρια πρόσβαση
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική50
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ ΤΩΝ 
ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΑΚΕ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2007
N. Aναγνωρίζοντας  τις τρέχουσες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν 
τα κράτη ΑΚΕ όσον αφορά τη διαχείριση της υγείας, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η έλλειψη ανθρωπίνων πόρων, οι αδυναμίες των συστημάτων συναγερμού και επαγρύπνησης για 
ασθένειες, τα ανεπαρκή συστήματα πληροφοριών διαχείρισης σχε-τικά με την υγεία για τη λήψη αποφάσεων, η κακή ποιότητα της 
υγειονομικής περίθαλψης, ιδίως σε ό,τι αφορά την ικανότητα λήψης 
καθολικών προφυλάξεων, τη μετάγγιση αίματος και την εργαστηρι-
ακή ικανότητα, το χαμηλό επίπεδο εγχώριας/επιχειρησιακής έρευνας 
και ανάπτυξης (Ε & Α) σε ενδημικές και μεταδοτικές ασθένειες,  όπως ο ιός HIV και το AIDS, η φυματίωση και η ελονοσία, και χρό-νιες ασθένειες όπως ο διαβήτης, η υπέρταση, το άσθμα, καθώς και οι ασθένειες που προκαλούνται λόγω βίας, τραυματικών εμπειριών 
και ατυχημάτων, η περιορισμένη ετοιμότητα για την αντιμετώπιση 
και διαχείριση επιδημιών, όπως η Έμπολα μεταξύ άλλων, οι υπέρο-
γκες τιμές των φαρμάκων και των φαρμακευτικών προϊόντων και η 
ανάγκη για επαρκή χρηματοδότηση του τομέα της υγείας από τους ετήσιους προϋπολογισμούς ·
O. Yπογραμμίζοντας  ότι είναι ζωτικής σημασίας τα συστήματα  
υγείας των κρατών ΑΚΕ να στραφούν στην πρόληψη, τη θεραπεία και τη διαχείριση παραμελημένων τροπικών νόσων μέσα στο επιδημιολο-γικό πλαίσιο, όπως η τρυπανοσωμίαση (νόσος του ύπνου), ο δάγγειος πυρετός, η λέπρα, η φιλαρίαση, η ογκοκέρκωση (τύφλωση των ποτα-μών), η σχιστοσωμίαση (πυρετός από σαλιγκάρια) και η αιγυπτιακή 
οφθαλμία · χρόνιων ασθενειών και παθήσεων που συνδέονται με τον 
τρόπο ζωής, όπως η υπέρταση, ο καρκίνος, η δρεπανοκυτταρική  αναιμία και ο διαβήτης, νεοεμφανιζόμενων και επανεμφανιζόμε-
νων ασθενειών, όπως το έλκος Buruli, ο αιμορραγικός πυρετός, ο 
ιός ευλογίας πιθήκου, η πανώλη, η λύσσα, καθώς και ψυχικών και 
νευρολογικών ασθενειών, και επίσης η εγκεφαλική μηνιγγίτιδα, τα εντερικά σκουλήκια και η οξεία παιδική διάρροια, μεταξύ άλλων.
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική51
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑ ΧΩΡΑ
ΣΟΥΑΖΙΛΑΝΔΗ
ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
Η Σουαζιλάνδη εμφανίζει το χειρότερο ποσοστό επιπολασμού του 
HIV/AIDS παγκοσμίως, το οποίο φθάνει στο 34 % του πληθυσμού. Στενά συνδεδεμένο με αυτό είναι και το ποσοστό επιπολασμού της 
φυματίωσης, το οποίο είναι επίσης το υψηλότερο στον κόσμο, με 
τα κρούσματα να έχουν αυξηθεί από 856 ανά 100 000 κατοίκους το 
2000 σε 1 182 ανά 100 000 κατοίκους το 2006. Το προσδόκιμο ζωής 
μειώθηκε από τα 60 έτη το 1998 σε μόλις 31 έτη το 2004. Εκτιμάται ότι ο αριθμός των ορφανών και ευάλωτων παιδιών (OVC) ανέρχεται σε 130 000 σε συνολικό πληθυσμό ενός εκατομμυρίου.
Τόσο η βρεφική όσο και η παιδική θνησιμότητα των παιδιών κάτω 
των πέντε ετών αυξήθηκε από το 1997, από 78 βρεφικούς και 106 παιδικούς θανάτους αντιστοίχως για κάθε 1 000 ζωντανές γεννήσεις 
το 1997, σε 85 και 120 θανάτους αντιστοίχως το 2006. Το HIV/AIDS 
αποτελεί την αιτία του 47 % των θανάτων των παιδιών κάτω των 
πέντε. Διαπιστώνεται επίσης ταχεία αύξηση της μητρικής θνησιμό-
τητας: από 230 θανάτους ανά 100 000 ζωντανές γεννήσεις το 1999, ο αριθμός αυξήθηκε σε 370 θανάτους το 2006. Κύρια αιτία δεν είναι 
μόνο το HIV/AIDS, αλλά και οι ελλείψεις του συστήματος υγείας. Οι υπηρεσίες υγείας αντιμετωπίζουν όλο και περισσότερες δυσκολίες να ανταποκριθούν στην τεράστια επιβάρυνση που συνεπάγονται οι νέες ασθένειες, η οποία επιτείνεται λόγω της αύξησης των μη μεταδοτι-κών ασθενειών, στις οποίες αποδίδεται περιορισμένη προσοχή. 
ΕΡΓΑ ΕΤΑ
Πρόγραμμα για την πρόληψη και περίθαλψη του HIV/AIDS 
(HAPAC)
Το HAPAC I (2001–2005 · 2,25 εκατομμύρια ευρώ) υλοποίησε σε  
μεγάλο βαθμό τους στόχους του όσον αφορά την ανάπτυξη νέων 
υπηρεσιών εθελοντικής παροχής συμβουλών και διενέργειας δια-
γνωστικού τεστ (Voluntary Counseling and Testing — VCT) για το 
HIV/AIDS, τη δημιουργία ενός δικτύου κατ’ οίκον περίθαλψης σε μια από τις τέσσερεις επαρχίες της Σουαζιλάνδης και στη στήριξη 
μέτρων για την προώθηση της θεραπείας σεξουαλικά μεταδιδόμενων 
νοσημάτων (STI). Το βασικό αποτέλεσμα του HAPAC II (2006–2008 · 
2 εκατομμύρια ευρώ) ήταν η διατήρηση των υπηρεσιών που είχαν 
δημιουργηθεί στο πλαίσιο του HAPAC I, ωστόσο, η μέτρια περαι-τέρω επέκταση των υπηρεσιών που αρχικά προβλεπόταν για αυτό 
το επακόλουθο έργο υλοποιήθηκε σε περιορισμένο μόνο βαθμό. Το 
HAPAC II χρηματοδοτήθηκε επειδή δεν είχε ακόμη εξασφαλιστεί 
η βιωσιμότητα του HAPAC I · ωστόσο, η βιωσιμότητα παραμένει  
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική52
ένα σοβαρό πρόβλημα και ορισμένα κέντρα VCT αναμένονταν να 
κλείσουν μετά την ολοκλήρωση του έργου, το 2008. Ένας καλύτερος συντονισμός μεταξύ της Επιτροπής και του Παγκόσμιου Ταμείου θα 
είχε δώσει τη δυνατότητα στο Παγκόσμιο Ταμείο να αναλάβει τις 
δράσεις που καλύπτονται από το έργο μετά την ολοκλήρωση του HAPAC I.
ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ 
ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΜΚΟ
Ολοκληρωμένο έργο για το HIV/AIDS και τα μέσα βιοπορισμού 
Το έργο αυτό αποσκοπεί να παράσχει βοήθεια σε άτομα που ζουν 
με τον ιό του HIV/AIDS, καθώς και σε ορφανά και ευάλωτα παιδιά 
μέσω της κατ’ οίκον περίθαλψης, και επίσης να τα βοηθήσει να  
αυξήσουν την επισιτιστική τους ασφάλεια με την κάλυψη των δια-
τροφικών τους αναγκών με δική τους παραγωγή. Το έργο βρισκόταν 
ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Μολονότι είναι πολύ σημαντικοί, οι στόχοι 
εκτιμήθηκαν ως υπέρμετρα φιλόδοξοι για ένα έργο διάρκειας λίγο μεγαλύτερης των τριών ετών. 
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ
Μέχρι σήμερα η Σουαζιλάνδη έλαβε την υψηλότερη παγκοσμίως  κατά κεφαλή στήριξη από το Παγκόσμιο Ταμείο (105 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, περίπου 100 δολάρια κατά κεφαλή). Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης διοχετεύθηκε σε δράσεις για το HIV/
AIDS. Το χαμηλό ύψος χρηματοδότησης για τη φυματίωση δεν αντι-
κατοπτρίζει την κλίμακα του προβλήματος.
Τα αποτελέσματα των υποστηριζόμενων από το Παγκόσμιο Ταμείο 
προγραμμάτων είναι μάλλον ανάμικτα. Η παροχή φροντίδας και  υποστήριξης σε οικογένειες και κοινότητες που πλήττονται από  το HIV/AIDS, οι υπηρεσίες VCT και οι συνιστώσες της κατ’ οίκον περίθαλψης σημείωσαν σε γενικές γραμμές ικανοποιητική πρόοδο. Από την άλλη πλευρά, ορισμένα τμήματα όσον αφορά τις συνιστώ-σες της αντιρετροϊκής θεραπείας και παρακολούθησης, η στήριξη για την πρόληψη της μετάδοσης από τη μητέρα στο παιδί (PMTCT) και διάφορες δράσεις πρόληψης μεταξύ των νέων δεν ήταν τόσο αποτελεσματικές. Οι υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων που επέβαλε το Παγκόσμιο Ταμείο αποτέλεσαν καταλυτικό παράγοντα για τη βελτίωση των συστημάτων παρακολούθησης και αξιολόγησης, καθώς και για την αξιοπιστία των δεδομένων. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική53
ΛΕΣΟΘΟ
ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
Το ποσοστό επιπολασμού του HIV/AIDS στο Λεσόθο ανέρχεται σε 
23 % και κατατάσσεται ανάμεσα στα υψηλότερα ανά τον κόσμο.  Στενά συνδεδεμένος με αυτό είναι ο εξαιρετικά υψηλός επιπολα-σμός της φυματίωσης. Το HIV/AIDS και η φυματίωση συνιστούν 
τις βασικές αιτίες της δραματικής μείωσης του προσδόκιμου ζωής από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 από 60 έτη σε μόλις 41 έτη. Ο 
αριθμός των ορφανών και ευάλωτων παιδιών εκτιμάται σε 180 000 
και αντιστοιχεί περίπου στο 10 % του πληθυσμού. Ενώ το Λεσόθο 
δεν πλήττεται από την ελονοσία, ανησυχητική είναι η αύξηση του 
επιπέδου των μη μεταδοτικών ασθενειών.
Εν μέρει λόγω του HIV/AIDS, η βρεφική θνησιμότητα αυξήθηκε  
σημαντικά, από 75 θανάτους κατά μέσο όρο για κάθε 1 000 ζωντανές 
γεννήσεις κατά την περίοδο 1995–1999 σε 91 θανάτους την περίοδο 
2000–2004. Ταυτόχρονα, η μητρική θνησιμότητα αυξήθηκε δραμα-τικά από 282 θανάτους ανά 100 000 ζωντανές γεννήσεις το 1993 σε 
762 θανάτους το 2004. Η επιδείνωση των δεικτών υγείας αντανακλά 
επίσης την υποβάθμιση των υπηρεσιών υγείας, οι οποίες πασχίζουν 
να ανταποκριθούν στον αυξανόμενο όγκο ασθενειών. Οι δημοσιο-
νομικοί πόροι δεν αυξήθηκαν προκειμένου να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση και κατανέμονται δυσανάλογα στη δευτεροβάθμια και 
τριτοβάθμια περίθαλψη και σε αστικές περιοχές. Η χώρα καταγρά-φει σημαντικές απώλειες προσωπικού στον τομέα της υγείας λόγω εγκατάλειψης του Λεσόθο με προορισμό άλλες χώρες, καθώς και εξαιτίας των θανάτων που οφείλονται στο HIV/AIDS.
ΓΕΝΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ
Η γενική δημοσιονομική στήριξη δεν αποδείχθηκε αποτελεσματικό μέσο για τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας. Η Επιτροπή διέκοψε 
το σχετικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του 8ου ΕΤΑ λόγω της έλλει-
ψης κυβερνητικής δέσμευσης για μεταρρύθμιση της διαχείρισης των 
δημόσιων οικονομικών. Στο εν λόγω πρόγραμμα ανέκυψαν επίσης 
δυσκολίες στην παροχή αξιόπιστων δεδομένων σχετικά με τους δεί-
κτες επίδοσης. Για αυτούς τους λόγους, δεν χορηγήθηκε στήριξη στο 
πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, παρόλο που αρχικά είχε προγραμματιστεί. 
ΕΡΓΑ ΕΤΑ
Το έργο «Στήριξη για τη μεταρρύθμιση του τομέα της υγείας» στο 
πλαίσιο του 8ου ΕΤΑ (1,8 εκατομμύρια ευρώ) συνέβαλε καθοριστικά 
στη διαδικασία αποκέντρωσης του τομέα της υγείας στο Λεσόθο, τόσο 
με την παροχή στήριξης στον συνολικό σχεδιασμό της διαδικασίας όσο 
και με την πειραματική εφαρμογή της αποκέντρωσης σε τρεις περιφέ-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική54
ρειες, παρόλο που η πιλοτική φάση των 9 μηνών ήταν πολύ σύντομη. 
Στη συνέχεια, η κυβέρνηση του Λεσόθο επέκτεινε την αποκέντρωση και στις δέκα επαρχίες, μολονότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά 
εμπόδια όσον αφορά τις ικανότητες και τους πόρους. 
ΕΡΓΟ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΜΚΟ: ΚΑΤ’ ΟΙΚΟΝ 
ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΖΟΥΝ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ HIV/AIDS Η ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΟ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ 
ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΟΡΦΑΝΑ ΚΑΙ ΕΥΑΛΩΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ORPHANS 
AND VULNERABLE CHILDREN  OVC
Γενικά, πρόκειται για ένα επιτυχημένο έργο στο οποίο συμμετέχουν 
600 άτομα που εκπαιδεύτηκαν ως νοσηλευτές και ο καθένας είναι υπεύθυνος για δέκα ασθενείς κατά μέσο όρο. Εντούτοις, η στήριξη 
που παρέχεται στα ορφανά και τα ευάλωτα παιδιά είναι πολύ περιορι-
σμένη. Έχει ξεκινήσει ένα επακόλουθο έργο, το οποίο επικεντρώνεται 
στην επισιτιστική ασφάλεια και σε δραστηριότητες που παράγουν 
εισόδημα προκειμένου να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα του έργου, 
ωστόσο, η διάρκεια των τριών ετών είναι ενδεχομένως πολύ μικρή για την επίτευξη αυτού του στόχου. 
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ
Στο πλαίσιο της κύριας χρηματοδότησης που διατέθηκε μέχρι σήμερα (HIV/AIDS, 2ος κύκλος), περισσότεροι από 15 000 άνθρωποι λαμβά-νουν αντιρετροϊκή θεραπεία, σε σύγκριση με τον αρχικό στόχο του 12 500, λόγω του ότι υπήρξε ίση χρηματοδότηση από το Παγκόσμιο 
Ταμείο και την κυβέρνηση του Λεσόθο. Εντούτοις, στο σύστημα παρα-
κολούθησης μπορεί να συμπεριλαμβάνονται και άτομα που έχουν διακόψει τη θεραπεία, καθώς και ασθενείς που απεβίωσαν κατά τη 
διάρκεια της θεραπευτικής αγωγής. Μόνο το 30 % περίπου των ατόμων 
που χρειάζεται αντιρετροϊκή θεραπεία τη λαμβάνει όντως. Μεγάλη 
είναι η επέκταση των κέντρων VCT, ωστόσο, ο αριθμός των ατόμων που υποβάλλεται σε διαγνωστικό έλεγχο για τον ιό HIV είναι κατά 
20 % μικρότερος από τον προβλεπόμενο. Αυτό αντικατοπτρίζει γενικά 
προβλήματα που αντιμετωπίζονται στην εφαρμογή της εκστρατείας 
του Λεσόθο με τίτλο «Know Your Status» (Γνώρισε την κατάστασή 
σου). Όσον αφορά τη φροντίδα και την υποστήριξη που παρέχεται 
στα ορφανά και ευάλωτα παιδιά (OVC), δεν προσδιορίστηκε σαφώς 
το περιεχόμενο της δέσμης δράσεων στήριξης, με αποτέλεσμα να είναι 
δύσκολο να διαπιστωθεί τι είδους υποστήριξη έλαβαν τα OVC. Όσον αφορά τη διανομή προφυλακτικών, καταγράφηκε υπέρβαση των στό-
χων, εν μέρει, όμως, μόνο χάρη στη χρηματοδότηση του Παγκόσμιου 
Ταμείου. Κρίθηκε σκόπιμο να διασφαλιστεί ότι τα προφυλακτικά που 
διανέμονται και είναι διαθέσιμα στα κέντρα υγείας, όντως λαμβά-
νονται και χρησιμοποιούνται από τους νέους. Σημειώθηκε πρόοδος στην εκπαίδευση των νέων για την πρόληψη κατά του HIV/AIDS. Η 
στήριξη για την PMTCT αποτέλεσε το πιο προβληματικό πεδίο, όπου 
επιτεύχθηκε ο ένας μόνο από τους έξι στόχους για τους δείκτες υγείας. 
Αυτό οφείλεται εν μέρει στις ελλείψεις προσωπικού υγείας. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική55
ΚΕΝΥΑ
ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
Όλοι οι βασικοί δείκτες υγείας επιδεινώθηκαν από τη δεκαετία  
του 1990 και συνέχισαν να ακολουθούν φθίνουσα τάση στο πλαί-σιο του πρώτου εθνικού στρατηγικού σχεδίου για τον τομέα της υγείας (1999–2004). Ως εκ τούτου, η θνησιμότητα των παιδιών κάτω 
των πέντε ετών αυξήθηκε από 11,2 % σε 11,5 %. Παρόλο που είναι δύσκολο να προσδιοριστεί το ποσοστό της μητρικής θνησιμότητας, 
οι δείκτες δεν καταδεικνύουν κάποια βελτίωση. Το μόνο πεδίο όπου 
σημειώθηκε σαφής πρόοδος είναι ο επιπολασμός του HIV, το ποσο-
στό του οποίου μειώθηκε από 13 % το 1994 σε 6 % το 2005. 
Η επιδείνωση των βασικών δεικτών υγείας αντανακλά τη μειούμενη 
χρήση των υπηρεσιών στις δημόσιες υγειονομικές εγκαταστάσεις, 
τις ελλείψεις προσωπικού υγείας και την άνιση κατανομή του μεταξύ 
αστικών και αγροτικών περιοχών, και δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, 
καθώς και τη στασιμότητα των συνεισφορών του εθνικού προϋπο-λογισμού στην υγεία. Το δεύτερο εθνικό στρατηγικό σχέδιο για τον 
τομέα της υγείας (2005–2010), το οποίο στηρίζουν δωρητές μέσα 
από έναν «Κοινό Προγραμματισμό των Δράσεων και της Χρηματο-
δότησης», επιδιώκει να αναστρέψει αυτή τη φθίνουσα τάση. 
ΓΕΝΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ 
Λαμβανομένων υπόψη των ακόμη σχετικά χαμηλών δαπανών στην υγεία, των αδυναμιών που διαπιστώνονται στα συστήματα διαχείρι-
σης της υγείας και των γενικών δημόσιων οικονομικών, καθώς και του γεγονότος ότι εκπληρώθηκε ο ένας μόνο από τους τέσσερεις 
στόχους όσον αφορά τους δείκτες επίδοσης, η γενική δημοσιονομική 
στήριξη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί στην Κένυα ως πολύ αποτε-
λεσματική για τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας. 
ΕΡΓΑ ΕΤΑ
Το έργο «Πρόγραμμα ανάπτυξης των υπηρεσιών και συστημάτων υγείας των επαρχιών» στο πλαίσιο του 8ου ΕΤΑ συνέβαλε σημαντικά 
στη βελτίωση της πρόσβασης και της ποιότητας των δημόσιων και μη υπηρεσιών στις κεντρικές και ανατολικές περιοχές της Κένυας. 
Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στα άτομα που αντιμετωπίζουν μεγαλύ-
τερο κίνδυνο και στις κοινότητες. Ωστόσο, αν το χρονοδιάγραμμα 
του έργου ήταν μεγαλύτερο των προβλεπόμενων τριών ετών, και 
αν δεν διακόπτονταν λόγω καθυστερήσεων, τα αποτελέσματα θα ήταν ακόμη καλύτερα.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική56
ΕΡΓΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ 
ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
Πρωτοβουλία όσον αφορά τη σεξουαλική και αναπαραγωγική 
υγεία των εφήβων (ASRH) 
Το έργο αυτό σημείωσε αξιόλογη πρόοδο όσον αφορά τη βελτίωση της 
πρόσβασης των πλέον ευάλωτων και περιθωριοποιημένων νέων σε υπηρε-
σίες πρόληψης και περίθαλψης του HIV/AIDS με τη χρήση φιλικών προς τους νέους κινητών υπηρεσιών VCT και με την αύξηση της ευαισθητο-
ποίησης των τοπικών κοινοτήτων σχετικά με αυτή την πρωτοβουλία. 
Πρόσβαση και χρήση ποιοτικών βασικών και ολοκληρωμένων υπηρεσιών μαιευτικής περίθαλψης
Αυτό το έργο αποσκοπεί να βελτιώσει την πρόσβαση των γυναικών και 
των παιδιών σε μαιευτική και νεογνική περίθαλψη σε δέκα περιφέρειες-
στόχους. Οι δείκτες του έργου καταδεικνύουν αύξηση της αναλογίας 
των περιστατικών κατά τα οποία, στις περιφέρειες-στόχους οι άμεσες επιπλοκές που παρουσιάστηκαν στον τοκετό αντιμετωπίστηκαν στις 
εγκαταστάσεις επείγουσας μαιευτικής περίθαλψης, ενώ αύξηση σημεί-
ωσε και ο αριθμός των τοκετών στους οποίους συμμετείχαν μαίες. 
Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την παροχή βοήθειας σε όσους αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο μόλυνσης από το HIV/
AIDS και σε εκείνους που έχουν προσβληθεί από τον ιό
Το έργο αυτό επιδιώκει να αναπτύξει την ικανότητα της οργάνωσης «Marie 
Stopes Kenya» για συμβολή στο εθνικό στρατηγικό σχέδιο της Κένυας για το AIDS (2005–2010). Η αρχική πρόοδος είναι ικανοποιητική.
Πρωτοβουλία Uzazi Bora — Υπηρεσίες για τη μητέρα και το νεογνό — Δραστηριότητες για το HIV
Στόχος του έργου είναι η βελτίωση της πρόληψης της μετάδοσης του 
ιού από τη μητέρα στο παιδί (PMTCT), των υπηρεσιών προγεννητικής, περιγεννητικής και μεταγεννητικής περίθαλψης σε δύο επαρχίες. Οι στόχοι του έργου υλοποιήθηκαν εν μέρει, ωστόσο, οι βασικότερες ελλείψεις εντοπίζονται στις υπηρεσίες μεταγεννητικής περίθαλψης.
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ
Μολονότι η Κένυα αποτελεί σημαντικό αποδέκτη πόρων του Παγκό-σμιου Ταμείου, οι ενισχύσεις διατέθηκαν με σοβαρές καθυστερήσεις, 
με αποτέλεσμα την αδυναμία υλοποίησης των περισσότερων στόχων 
και τη μείωση των προϋπολογισμών μετά την φάση Ι.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική57
ΜΑΛΑΟΥΙ
ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
Το Μαλάουι εμφανίζει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά επιπολασμού 
του HIV/AIDS (περίπου 14 %) στον κόσμο. Το υψηλό ποσοστό επιπο-λασμού του HIV/AIDS οδήγησε σε μεγάλη αύξηση της φυματίωσης, με τον αριθμό των κρουσμάτων να έχει διπλασιαστεί από το 1994 έως το 2004. Η ελονοσία είναι επίσης μια ασθένεια που μαστίζει τη 
χώρα και αναφέρεται ως η συχνότερη αιτία θνησιμότητας ενηλίκων 
και παιδιών. Μολονότι σημειώθηκε πρόοδος από το 2000, το Μαλά-
ουι εξακολουθεί να παρουσιάζει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας παγκοσμίως, με τον αριθμό των θανάτων να ανέρχεται σε 984 ανά 100 000 ζωντανές γεννήσεις. Ομοίως, παρόλο που καταγράφεται πρόοδος σε σχέση με την παιδική θνησιμότητα, η οποία μειώθηκε σε 76 θανάτους για κάθε 1 000 ζωντανές γεννήσεις, ο συγκεκριμένος τομέας εξακολουθεί να δημιουργεί προβληματι-
σμό. Οι υπηρεσίες υγείας του Μαλάουι πλήττονται από γενικότερη 
υποχρηματοδότηση, γεγονός που δυσχεραίνει την αντιμετώπιση  
αυτών των προβλημάτων, ενώ το εξαιρετικά περιορισμένο προσω-
πικό υγείας είναι συγκεντρωμένο κυρίως σε αστικές περιοχές. 
ΓΕΝΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η γενική δημοσιονομική στήριξη δεν 
είχε σημαντικό αντίκτυπο στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας έως 
τα μέσα του 2007. Από το 2005, όταν επανενεργοποιήθηκε η γενική 
δημοσιονομική στήριξη, η κυβέρνηση επικεντρώθηκε στη χρήση της 
δημοσιονομικής στήριξης για την επίτευξη ορθής καταγραφής όσον 
αφορά τη φορολογική διαχείριση, αντί να επεκτείνει τις δημοσιο-
νομικές δαπάνες υπέρ των φτωχών στρωμάτων. Εντούτοις, μέσω της μόχλευσης της γενικής δημοσιονομικής στήριξης, η Επιτροπή 
κατόρθωσε να εξασφαλίσει ώστε η κυβέρνηση του Μαλάουι να δια-τηρεί τη δημοσιονομική χορήγησή της για την υγεία τουλάχιστον στο 10,7 % του συνολικού εθνικού πρϋπολογισμού. Δεδομένου ότι 
το σημείο ολοκλήρωσης HIPC (Heavily Indebted Poor Countries — Υπερχρεωμένες Φτωχές Χώρες — ΥΦΧ) έχει πλέον επιτευχθεί, θα 
καταστεί δυνατή η αύξηση των δαπανών που εμπίπτουν στη διακρι-
τική ευχέρεια, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της υγείας. 
ΕΡΓΑ ΕΤΑ
Με το έργο του 8ου ΕΤΑ δημιουργήθηκε μια εθνική υπηρεσία μετάγ-γισης αίματος η οποία κάλυπτε από το ένα τρίτο έως το ήμισυ των 
εθνικών αναγκών. Μολονότι τα αποτελέσματα αυτά υπολείπονται 
του στόχου που καθορίστηκε στη συμφωνία χρηματοδότησης, απο-τέλεσαν ωστόσο αξιόλογη πρόοδο, δεδομένων των πολιτισμικών, 
καθώς και οργανωτικών δύσκολων προκλήσεων στις οποίες έπρεπε 
να ανταποκριθεί το έργο.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική58
ΕΡΓΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΑΜΜΗ 
ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
Ενίσχυση των υπηρεσιών σεξουαλικής και αναπαραγωγικής 
υγείας (SRH) και πρόληψης του HIV/AIDS για τους νέους
Το έργο αποσκοπεί να αυξήσει τη χρήση φιλικών προς τους νέους 
υπηρεσιών σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας (SRH) και να 
ενισχύσει την υιοθέτηση ασφαλέστερων σεξουαλικών πρακτικών  μέσω της συνεργασίας με ΜΚΟ και συλλόγους νέων. Λόγω των  
αρχικών καθυστερήσεων, είναι πιθανόν να μην υλοποιηθούν όλοι 
οι στόχοι του έργου. 
Προώθηση της αλλαγής συμπεριφοράς και αύξηση της 
πρόσβασης σε υπηρεσίες SRH στην επαρχία του Thyolo
Η συμβολή του έργου είναι πολύτιμη, ιδίως σε ό,τι αφορά τη βελτί-
ωση της πρόσβασης σε διαρκή περίθαλψη, υποστήριξη και θεραπεία 
για το HIV, στις υπηρεσίες PMTCT και σε υπηρεσίες VCT σε αυτή τη φτωχή επαρχία του νότιου Μαλάουι.
Η κατάσταση της υγείας των παιδιών και των νέων στις 
κεντρικές και νότιες περιοχές του Μαλάουι 
Το εν λόγω έργο αποφέρει ικανοποιητικά αποτελέσματα: σημειώ-
θηκε αύξηση του αριθμού των νέων που συμμετέχουν σε δράσεις 
στα κέντρα νέων και υγείας στις περιοχές-στόχους, ενώ μειώθηκε ο 
αριθμός των κυήσεων των κοριτσιών σχολικής ηλικίας. 
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ
Συνολικά, το Παγκόσμιο Ταμείο αποφέρει σημαντικά αποτελέ-
σματα, κυρίως επειδή κατέστησε δυνατή την τεράστια αύξηση της 
αντιρετροϊκής θεραπείας, από μερικές μόλις χιλιάδες το 2004 σε 
110 000 ασθενείς στα μέσα του 2007. Στις περισσότερες άλλες συνι-
στώσες του πρώτου κύκλου του έργου για το HIV/AIDS, μετά από ορισμένες καθυστερήσεις, καταγράφηκε σημαντική πρόοδος, συμπε-ριλαμβανομένης της συνιστώσας «Στήριξη των συστημάτων υγείας», στο πλαίσιο της οποίας καταρτίζεται σε μεγάλο βαθμό υγειονομικό 
προσωπικό, κυρίως σε επίπεδο κοινότητας. Ο βασικός προβληματι-
κός τομέας ήταν η PMTCT.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική59
ΜΑΛΙ
ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
Το Μάλι πλήττεται από πολύ υψηλό ποσοστό μητρικής θνησιμότητας 
(1 200 θάνατοι για κάθε 100 000 ζωντανές γεννήσεις), καθώς και παιδικής θνησιμότητας (219 θάνατοι ανά 1 000 ζωντανές γεννή-σεις το 2004). Το ποσοστό επιπολασμού του HIV/AIDS είναι σχε-τικά χαμηλό (1,9 %), η φυματίωση όμως είναι πολύ διαδεδομένη  
(578 κρούσματα ανά 100 000 κατοίκους) και η ελονοσία εξακολουθεί 
να αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες της παιδικής θνησιμότητας. 
Άλλες σοβαρές ασθένειες είναι οι οξείες αναπνευστικές λοιμώξεις, η διάρροια, η δρακοντίαση, η σχιστοσωμίαση, καθώς και τα αυξα-νόμενα προβλήματα λόγω χρόνιων ασθενειών, όπως ο διαβήτης και οι καρδιοπάθειες.
Μολονότι έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές επενδύσεις στις υπο-
δομές υγείας και η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας έχει συνολικά  
βελτιωθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά προβλήματα. Απου-σιάζει μια επαρκής πολιτική ανθρωπίνων πόρων, γεγονός που συνε-
πάγεται χαμηλή διαθεσιμότητα, ακατάλληλη γεωγραφική κατανομή 
και ανεπάρκεια δεξιοτήτων, κινήτρων και δεοντολογικών προτύπων 
του προσωπικού. Η διαδικασία αποκέντρωσης δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη μεταφορά ανθρωπίνων και χρηματοδοτικών πόρων. Στο 
σύνολο, η ποιότητα των υπηρεσιών υγείας παραμένει χαμηλή και 
οικονομικά απρόσιτη για τα φτωχότερα στρώματα. 
ΓΕΝΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ
Σε αντίθεση με τη δέσμευση που αναλήφθηκε στη συμφωνία χρημα-τοδότησης της γενικής δημοσιονομικής στήριξης, η κυβέρνηση του 
Μάλι δεν αύξησε το ποσοστό του προϋπολογισμού για την υγεία, ενώ οι δημόσιοι πόροι εξακολουθούν να κατανέμονται άνισα μεταξύ των διαφόρων περιοχών. Επιπλέον, η διαχείριση των δημόσιων οικονομι-κών παραμένει αδύναμη, ενώ χαρακτηρίζεται από υψηλό πιστωτικό κίνδυνο και χαμηλή αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των δημοσίων δαπανών.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική60
ΕΡΓΑ ΕΤΑ
Το έργο PASS στο πλαίσιο του 8ου ΕΤΑ κατόρθωσε να ενισχύσει την 
ικανότητα του υπουργείου υγείας, πράγμα που αποτελούσε βασικό 
του στόχο, αλλά δεν εκπλήρωσε τον άλλο του στόχο σχετικά με τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας. Το έργο δεν κατά-φερε να προωθήσει τέτοιες βελτιώσεις, καθότι, για τον σκοπό αυτό, 
απαιτούνταν η εφαρμογή βασικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. 
ΕΡΓΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΑΜΜΗ 
ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
Βελτίωση της αναπαραγωγικής υγείας των γυναικών στο 
βόρειο Μάλι
Το έργο συνέβαλε σημαντικά στη βελτίωση της κατάρτισης του υγει-
ονομικού προσωπικού υγείας και στην παροχή εξοπλισμού, ωστόσο, 
η διάρκειά του ήταν πολύ σύντομη προκειμένου να έχει πραγματικό 
αντίκτυπο στη μητρική θνησιμότητα. 
Δράση Biomali
Αυτό το έργο που αποσκοπεί στην ανίχνευση του HIV/AIDS, της 
φυματίωσης και της ελονοσίας στο Μάλι οδήγησε στην ανάπτυξη 
ενός δικτύου εργαστηρίων, μολονότι υπήρξαν καθυστερήσεις στην 
κατάρτιση του προσωπικού σχετικά με τον τρόπο χρήσης που παρε-
χόμενου εξοπλισμού. Η παρακολούθηση της αύξησης των ποσοστών 
ανίχνευσης ήταν προβληματική.
Συμμετοχική προσέγγιση για τη βελτίωση της ποιότητας 
και πρόσβασης των ασθενών με φυματίωση σε υγειονομική 
περίθαλψη 
Αυτό το περιφερειακό έργο, το οποίο κάλυψε επίσης το Μπενίν, τη 
Μπουρκίνα Φάσο και τη Σενεγάλη, συνέβαλε στη βελτίωση της ανί-
χνευσης της φυματίωσης και της μετέπειτα παρακολούθησής της. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική61
Ενίσχυση της τοπικής ικανότητας για την καταπολέμηση 
του HIV/AIDS
Αυτό το έργο, το οποίο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, απο-
σκοπεί να περιορίσει τη σεξουαλική μετάδοση ή από τη μητέρα στο παιδί του HIV/AIDS, στις φτωχότερες περιοχές του βόρειου Μάλι, μέσα από τη μεγαλύτερη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και 
τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας. 
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΤΑΜΕΙΟ
Η χρηματοδότηση για την καταπολέμηση της ελονοσίας συνέβαλε 
στον εφοδιασμό με επεξεργασμένες με εντομοκτόνο κουνουπιέρες (ITN) και στην κατάρτιση του προσωπικού υγείας. Η χρηματοδότηση για την καταπολέμηση του HIV/AIDS συνέβαλε στην αύξηση του 
αριθμού των ατόμων που λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία από 
600 σε 12 800 ασθενείς κατά την περίοδο 2005–2007. Όσον αφορά 
την επιχορήγηση για τη φυματίωση, η συνιστώσα της θεραπείας  
σημείωσε μεγαλύτερη επιτυχία απ’ ό,τι εκείνη της πρόληψης. Ανα-φορικά με την ενίσχυση των συστημάτων υγείας αντιμετωπίζονται 
ορισμένες δυσκολίες, κυρίως σε σχέση με την κατασκευή και τον 
εξοπλισμό του εθνικού εργαστηρίου.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική62
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΗΚΑΝΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
Χώρα Τίτλος έργουΠοσό που 
χορηγήθηκε 
στο έργοΑξιολόγηση
ΕΡΓΑ ΕΤΑ
Αγκόλα Πρόγραμμα στήριξης του τομέα της υγείας 25,0 Μη ικανοποιητική
Ακτή του Ελεφαντοστού Πρόγραμμα επείγουσας βοήθειας και αποκατάστασης — Φάση 1 34,0 ΙκανοποιητικήΚένυα Ανάπτυξη των υπηρεσιών και συστημάτων υγείας των επαρχιών 15,0 ΙκανοποιητικήΛεσόθο Στήριξη για τη μεταρρύθμιση του τομέα της υγείας 1,8 Εν μέρει ικανοποιητικήΜαλάουι Υπηρεσίες μετάγγισης αίματος του Μαλάουι 9,4 Εν μέρει ικανοποιητική
Μάλι Πρόγραμμα στήριξης του τομέα της υγείας 10,5 Εν μέρει ικανοποιητική
Μπενίν Στήριξη του τομέα της υγείας 10,2 Εν μέρει ικανοποιητικήΜπουρούντι Μεταβατική στήριξη του τομέα της υγείας (PATSBU) 4,1 Μη ικανοποιητικήΟυγκάντα Ανάπτυξη ανθρωπίνων πόρων για τον τομέα υγείας 17,0 ΙκανοποιητικήΣιέρρα Λεόνε Πρόγραμμα στήριξης του τομέα της υγείας 28,0 Μη ικανοποιητική
Σουαζιλάνδη Πρόγραμμα για την πρόληψη και περίθαλψη του HIV/AIDS 4,3 Εν μέρει ικανοποιητική
Τσαντ Στήριξη της πολιτικής για την υγεία 42,0 Μη ικανοποιητική
ΕΝΔΟ-ΑΚΕ ΕΡΓΑ
8 χώρες ΕΚ/ΑΚΕ/ΠΟΥ Σύμπραξη για τους ΑΣΧ στον τομέα της υγείας 25,0 Εν μέρει ικανοποιητική
14 χώρες ΠΟΥ Πρόγραμμα εκρίζωσης της πολυομελίτιδας 26,8 Εν μέρει ικανοποιητική
41 χώρες ΕΚ/ΑΚΕ/ΠΟΥ Σύμπραξη για την φαρμακευτική πολιτική 24,6 Μη ικανοποιητική
22 χώρεςΕΚ/ΑΚΕ /UNFPA (Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τη Δημογραφία/
IPPF (Διεθνής Ομοσπονδία Προγραμματισμένης Τεκνοποιίας) Σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία 32,0 Ικανοποιητική
3 χώρεςΕφαρμογή πολυκεντρικών δοκιμών για τον εμβολιασμό κατά της 
ελονοσίας7,0 Μη ικανοποιητική
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική63
Χώρα Τίτλος έργουΠοσό που 
χορηγήθηκε 
στο έργοΑξιολόγηση
ΕΡΓΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
Ζάμπια, Νότια ΑφρικήΑνάπτυξη τοπικής ικανότητας και ανάληψη ευθύνης για τα εμβόλια 
κατά του HIV στη Μεσημβρινή Αφρική3,0 Μη ικανοποιητική
ΚένυαΠρωτοβουλία όσον αφορά τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία 
των εφήβων2,6 Εν μέρει ικανοποιητική
ΚένυαΕνίσχυση της πρόσβασης και χρήσης ποιοτικών βασικών και 
ολοκληρωμένων υπηρεσιών μαιευτικής περίθαλψης2,2 Ικανοποιητική
ΚένυαΟλοκληρωμένη προσέγγιση για την παροχή βοήθειας σε όσους 
αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο μόλυνσης από το HIV/AIDS και σε εκείνους που έχουν προσβληθεί από τον ιό4,4 Εν μέρει ικανοποιητική
ΚένυαΠρωτοβουλία Uzazi Bora — Υπηρεσίες για τη μητέρα και το νεογνό — 
Δραστηριότητες για το HIV1,3 Εν μέρει ικανοποιητική
ΜαλάουιΕνίσχυση των υπηρεσιών σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας 
(SRH) και πρόληψης του HIV/AIDS για τους νέους2,25 Εν μέρει ικανοποιητική
ΜαλάουιΠροώθηση της αλλαγής συμπεριφοράς και αύξηση της πρόσβασης σε 
υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας1,35 Ικανοποιητική
Μαλάουι, Νότια Αφρική Αύξηση της πρόληψης και θεραπείας της φυματίωσης 4,5 Εν μέρει ικανοποιητική
Μάλι Βελτίωση της αναπαραγωγικής υγείας των γυναικών στο βόρειο Μάλι 1,6 Ικανοποιητική
Μάλι «Δράση BioMali» 3,6 Εν μέρει ικανοποιητική
ΜάλιΣυμμετοχική προσέγγιση για τη βελτίωση της ποιότητας και της 
πρόσβασης των ασθενών με φυματίωση σε υγειονομική περίθαλψη4,5 Εν μέρει ικανοποιητική
Μπενίν,
Λαϊκή Δημοκρατία του ΚονγκόΠρόγραμμα για την ανάπτυξη ολοκληρωμένης κατ’ οίκον περίθαλψης 
για ασθενείς με φυματίωση που ζουν με το HIV/AIDS4,3 Μη ικανοποιητική
Μπουρούντι, Γουϊνέα,
ΑϊτήΑμοιβαία ενίσχυση των πρωταρχικών ιδιωτικών και δημόσιων 
φορέων στους τομείς της προστασίας των δικαιωμάτων, της πρόληψης λοιμώξεων και της παροχής ολοκληρωμένης υγειονομικής περίθαλψης για τα άτομα που ζουν με το HIV/AIDS3,9 Εν μέρει ικανοποιητική
Μπουρούντι, Κένυα, 
ΜοζαμβίκηΠρόγραμμα καταπολέμησης του AIDS 2,0 Μη ικανοποιητική
ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΜΚΟ
ΛεσόθοΚατ’ οίκον φροντίδα για τα άτομα που ζουν με τον ιό του HIV/AIDS ή 
πάσχουν από θανατηφόρες ασθένειες και για τα ορφανά0,7 Εν μέρει ικανοποιητική
ΜαλάουιΗ κατάσταση της υγείας των παιδιών και των νέων στις κεντρικές και 
νότιες περιοχές του Μαλάουι0,75 Ικανοποιητική
Μάλι Ενίσχυση της τοπικής ικανότητας για την καταπολέμηση του HIV/AIDS 1,0 Εν μέρει ικανοποιητική
Σουαζιλάνδη Ολοκληρωμένο έργο για το HIV/AIDS και τα μέσα βιοπορισμού 0,75 Εν μέρει ικανοποιητικήΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΣΥΝΟΨΗ
I.
Η Επιτροπή ευχαριστεί το Ευρωπαϊκό Ελε-
γκτικό Συνέδριο για το έργο του σχετικά  
με την αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις  υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική. Παρέχει μια ενδιαφέρουσα ανάλυση με πορί-
σματα και διδάγματα που δίνουν την ευκαι-
ρία στην Επιτροπή να διευκρινίσει ορισμένα ζητήματα που απορρέουν από το ελεγκτικό 
έργο του Συνεδρίου. 
II.
Η πολιτική της Επιτροπής αναγνωρίζει ότι η στήριξη της προόδου για την επίτευξη καλύ-τερων αποτελεσμάτων στον τομέα της υγείας 
απαιτεί μια σφαιρική στρατηγική, η οποία θα 
αντιμετωπίζει τους υφιστάμενους περιορι-
σμούς με τα πιο κατάλληλα μέσα και με κατα-
μερισμό της εργασίας με άλλους δωρητές.  
Συνεπώς, «σε επίπεδο χώρας η Κοινότητα θα πραγματοποιήσει μια σειρά από συμπληρω-
ματικές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων:  
μακροοικονομική στήριξη συνδεδεμένη με  
καλύτερα αποτελέσματα στον τομέα της  
υγείας, παροχή στήριξης σε τομείς που έχουν 
ευρύτερο αντίκτυπο στα αποτελέσματα του 
τομέα της υγείας, και άμεση στήριξη στον  τομέα της υγείας» (Ανακοίνωση σχετικά με  
την Υγεία και τη Μείωση της Φτώχειας).
Σύμφωνα με τις πολιτικές δεσμεύσεις της,  
η Επιτροπή παραμένει ευαισθητοποιημένη  όσον αφορά τη σημασία της ενίσχυσης των 
συστημάτων υγείας, εξακολουθώντας να  
παρέχει άμεση χρηματοδότηση για την υγεία 
σε επίπεδο χώρας, αυξημένη γενική δημο-σιονομική στήριξη, και συμβάλλοντας σε  παγκόσμιες πρωτοβουλίες.
Η εμπειρογνωσία της Επιτροπής σε θέματα 
υγείας παραμένει μέσα στα όρια των αποφά-
σεων κατανομής πόρων. Εντούτοις, ορισμέ-
νοι μηχανισμοί όπως, σε επίπεδο χώρας, το 
«Ταμείο Τεχνικής Συνεργασίας» (TCF) ή, πιο συγκεκριμένα σε επίπεδο Κεντρικής Διοίκη-
σης, η υπηρεσία «Εξωτερικής Τεχνικής Εμπει-
ρογνωσίας» (ETE), ενδέχεται να παρέχουν,  
για συγκεκριμένα καθήκοντα, τεχνική συν-
δρομή στις υπηρεσίες της Επιτροπής.
65
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήIII.
Η Επιτροπή συνεχίζει την προσπάθειά της  
για τη βελτίωση της ταχύτητας και της προ-βλεψιμότητας της βοήθειας στον τομέα της 
υγείας: η προσπάθεια αυτή ευνοεί συν τοις 
άλλοις την Τομεακή Προσέγγιση (ΤΠ), την  Τομεακή Δημοσιονομική Στήριξη, όταν το  επιτρέπουν οι συνθήκες, αλλά και μια πιο  
προβλέψιμη και πιο μακροπρόθεσμη Γενική 
Δημοσιονομική Στήριξη [«Σύμβαση Αναπτυ-ξιακών Στόχων της Χιλιετίας» (ΑΣΧ)] στις  
χώρες εφαρμογής.
IV.
Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη του  
Συνεδρίου σχετικά με τον πιθανό ρόλο της 
τομεακής δημοσιονομικής στήριξης, ενός  
σχετικά νέου τρόπου χορήγησης βοήθειας, 
του οποίου ο μεγαλύτερος χρήστης στην  
Αφρική είναι η Επιτροπή, σύμφωνα με τα  
διαθέσιμα στοιχεία. Η Επιτροπή έχει χρη-
σιμοποιήσει ήδη την τομεακή δημοσιονο-μική στήριξη, για να στηρίξει τους τομείς  
της υγείας στη Μοζαμβίκη, τη Ζάμπια και τη 
Νότιο Αφρική.
Η Επιτροπή θεωρεί τη γενική δημοσιονομική 
στήριξη ως συμπλήρωμα των υγειονομικών παρεμβάσεων σε τομείς εστίασης ή μη εστί-ασης και δεσμεύεται να ενισχύσει περαι-τέρω την αποτελεσματικότητα αυτού του  εργαλείου γενικά και σε σχέση με τομεακά  
ζητήματα. Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει 
ότι η αποτελεσματικότητα της γενικής δημο-σιονομικής στήριξης αξιολογείται καλύτερα 
μακροπρόθεσμα, δεδομένου ότι η πρόοδος 
των αποτελεσμάτων σε εθνικό επίπεδο χρει-
άζεται χρόνο καθώς απαιτεί βελτιώσεις σε  μεγάλα συστήματα και συνεπώς δεν μπορεί να συγκριθεί με την πρόοδο των αποτελε-σμάτων σε μικρότερες και στοχοθετημένες ομάδες του πληθυσμού. 
V.
Σε ένα Έγγραφο Στρατηγικής ανά Χώρα,  
το οποίο αφορά μια χώρα όπου παρέχεται  
στήριξη στον τομέα της υγείας, η Επιτροπή επισημαίνει διαφορετικούς τύπους στήρι-
ξης, που προβλέπονται στην πολιτική της  
για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων στην  
υγεία, ανταποκρινόμενη στις ιδιομορφίες της 
χώρας. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ενισχύει 
τις συνέργειες μεταξύ των διαφορετικών  παρεμβάσεων σε επίπεδο χώρας.Το πλαίσιο πολιτικής/στρατηγικής στον  
τομέα της υγείας έχει βελτιωθεί πολύ στις  
χώρες της υποσαχάριας Αφρικής την τελευ-ταία δεκαετία, με την υποστήριξη του ΠΟΥ 
(Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) και όλων  
των άλλων σημαντικών αναπτυξιακών εταί-ρων (περιλαμβανομένης της Επιτροπής).  Ωστόσο, αυτές οι πολιτικές πρέπει να επανε-
ξετάζονται και να βελτιώνονται διαρκώς. Για 
παράδειγμα, οι κοινές ετήσιες αξιολογήσεις του τομέα της υγείας στις οποίες συμμετέχει 
συχνά η Επιτροπή, αποτελεί μια διαδικασία 
που αποφέρει νέες εξελίξεις στις πολιτικές  
αυτές.
VI. 
Η Επιτροπή θα εξετάσει τομεακές επιχορηγή-
σεις σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές 
που θα εκπονηθούν για την ενδιάμεση επα-
νεξέταση του δέκατου Ευρωπαϊκού Ταμείου 
Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Οι εν λόγω κατευθυντήριες 
γραμμές θα δίνουν έμφαση στους στόχους  σε επίπεδο χώρας, στα αποτελέσματα που  
επιτεύχθηκαν και στις αρχές του αισθήματος 
συμμετοχής της χώρας και του καταμερισμού 
της εργασίας. Επίσης θα λαμβάνουν υπόψη 
το γεγονός ότι μπορούν να επιτευχθούν απο-τελέσματα στους ΑΣΧ στον τομέα της υγείας 
με διάφορους τρόπους, περιλαμβανομένων των επενδύσεων εκτός του τομέα της υγείας (υδροδότηση και εγκαταστάσεις υγιεινής,  εκπαίδευση, αγροτική ανάπτυξη, διακυβέρ-νηση…) και όχι αποκλειστικά με την παροχή 
άμεσης στήριξης στις υπηρεσίες υγείας.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει τα  
συστήματα υγείας, όπου είναι δυνατόν, με  
την παροχή στήριξης σε τομεακά προγράμ-ματα. Η ανάπτυξη και διατήρηση «Ανθρώπι-νου Δυναμικού για την Υγεία» (HRH) καθώς και η χρηματοδότηση των συστημάτων  υγείας αποτελούν θέματα τα οποία η Επι-
τροπή θα παρακολουθήσει προσεκτικά και  θα προσφέρει κατάλληλη συνδρομή.
66
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΗ Επιτροπή συμφωνεί ότι η επαρκής   —
εμπειρογνωσία είναι σημαντική για  
τις αντιπροσωπείες εκείνες που έχουν  ενεργό ρόλο δωρητή στον τομέα της  
υγείας. Στις περιπτώσεις όπου η υγεία  
αποτελεί τομέα εστίασης, η Επιτροπή θα διερευνήσει τρόπους παροχής επαρκούς εμπειρογνωσίας στην αντιπροσωπεία. Σε 
άλλες περιπτώσεις, περιλαμβανομένης  
της γενικής δημοσιονομικής στήριξης,  είναι δυνατόν να εξεταστούν οι σιωπη-
ρές εταιρικές σχέσεις και η εκχώρηση  
αρμοδιοτήτων σε άλλους δωρητές στο  
πλαίσιο του καταμερισμού της εργασίας. 
Είναι επίσης πιθανόν να εξεταστούν πρα-κτικοί τρόποι, όπως η δημιουργία ομάδας 
εμπειρογνωμόνων στο επίπεδο της ΕΕ. 
Η τομεακή δημοσιονομική στήριξη θα   —
αυξηθεί από σχεδόν 9 % στο πλαίσιο  
του ένατου ΕΤΑ σε 16 % στο πλαίσιο του 
δέκατου ΕΤΑ σε όλους τους τομείς συνερ-γασίας. Από τη στιγμή που πληρούνται οι 
προϋποθέσεις, θα αποτελέσει τον προ-
τιμώμενο τρόπο στις χώρες που έχουν  
προγραμματιζόμενη στήριξη στον τομέα 
της υγείας. Η Επιτροπή θα συνεχίσει την προσπάθειά της να κάνει το μέσο της  
γενικής δημοσιονομικής στήριξης πιο  αποτελεσματικό στην εκπλήρωση των  στόχων της, συνάπτοντας, μεταξύ άλλων, τις Συμβάσεις ΑΣΧ. 
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να χρησιμο- —
ποιεί έργα με σκοπό την ανάπτυξη και  
ενίσχυση των συστημάτων υγείας, ιδίως 
σε χώρες που αντιμετωπίζουν καταστά-
σεις αστάθειας. 
Σε χώρες με περιβάλλον ΤΠ, η στήριξη για  
την ανάπτυξη πολιτικής παρέχεται επίσης  μέσω τομεακού πολιτικού διαλόγου (συμμε-τοχή σε ειδικές ομάδες εργασίας, συμμετοχή σε κοινές αξιολογήσεις του τομέα της υγείας από το κράτος και τους δωρητές), καθώς και με έργα. Η δημιουργία ικανοτήτων, σύμφωνα με  
την «Ατζέντα για την ανάληψη δράσης της  
Άκκρας» (Σεπτέμβριος 2008), θα πρέπει να  εφαρμόζεται όλο και περισσότερο μέσω  
ενός κοινού αποθέματος κονδυλίων για την 
ενίσχυση των εθνικών ικανοτήτων, με τη  μεγιστοποίηση της προσφυγής στην τοπική εμπειρογνωσία. 
Μετά τον έλεγχο του Συνεδρίου, συστά- —
θηκε ειδική διυπηρεσιακή ομάδα για να καθορίσει τι θα έπρεπε να κάνει η Επι-τροπή σε επίπεδο χώρας, προκειμένου  να εξασφαλίσει μια πιο αποτελεσμα-τική χρήση των οικονομικών πόρων του Παγκόσμιου Ταμείου. 
Ο εν λόγω προσανατολισμός στη συγκε- —
κριμένη χρήση των διαφόρων μέσων σε 
σχέση με τον τομέα της υγείας, περιλαμ-
βανομένης της συνδυασμένης χρήσης  
τους, θα επανεξεταστεί στις «κατευθυ-ντήριες γραμμές του προγραμματισμού 
για την υγεία» που βρίσκονται τώρα σε  
στάδιο ενημέρωσης ώστε να ληφθούν  
καλύτερα υπόψη οι ευρύτερες εξελίξεις 
των μέσων της ΕΚ (π.χ. Σύμβαση ΑΣΧ). 
Η Επιτροπή συμφωνεί και είναι πεπει- —
σμένη ότι ένα σταθερό πλαίσιο πολι-τικής και στρατηγικής στον τομέα της  υγείας είναι ιδιαίτερα επιθυμητό για την 
αποτελεσματική ανάπτυξη του συστή-
ματος υγείας. Θα συνεχίσει να προωθεί  την ανάπτυξη και την υιοθέτηση σαφώς 
προσδιορισμένων πολιτικών στον τομέα 
της υγείας με όλες τις συμπληρωματικές 
παρεμβάσεις που προβλέπονται από την πολιτική της. 
67
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΕΙΣΑΓΩΓΗ
1.
Η υποσαχάρια Αφρική υστερεί στην εκπλή-
ρωση των περισσότερων ΑΣΧ και ιδίως αυτών που αφορούν την υγεία. 
Η πρόοδος προς την υλοποίηση των ΑΣΧ  
για την υγεία συνδέεται με βελτιώσεις σε  διάφορα μέτωπα (εκπαίδευση, υδροδότηση και εγκαταστάσεις υγιεινής, ασφάλεια τροφί-
μων…). Ως εκ τούτου, η στήριξη της προόδου στην επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων  
στον τομέα της υγείας απαιτεί μια ολοκλη-
ρωμένη στρατηγική, η οποία θα αντιμετωπί-
ζει τους υφιστάμενους περιορισμούς με τα  
πιο κατάλληλα μέσα και με καταμερισμό της εργασίας με άλλους δωρητές.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ 
ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΚΑΙ ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΗ ΠΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
7.
Η Επιτροπή επιθυμεί να εξετάσει τον έλεγχο 
της αναπτυξιακής βοήθειας της ΕΚ για τις  
υπηρεσίες υγείας της υποσαχάριας Αφρικής 
υπό το πρίσμα της συνολικής προσέγγισής  της στην αναπτυξιακή βοήθεια. 
Η πολιτική της Επιτροπής αναγνωρίζει ότι η 
στήριξη της προόδου για την επίτευξη καλύ-τερων αποτελεσμάτων στον τομέα της υγείας απαιτεί σφαιρική στρατηγική, η οποία θα  
αντιμετωπίζει τους υφιστάμενους περιορι-σμούς με τα πιο κατάλληλα μέσα και με κατα-
μερισμό της εργασίας με άλλους δωρητές.  
Συνεπώς, «σε επίπεδο χώρας η Κοινότητα θα 
πραγματοποιήσει μια σειρά από συμπληρω-ματικές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων:  μακροοικονομική στήριξη συνδεδεμένη με  καλύτερα αποτελέσματα στον τομέα της  υγείας, παροχή στήριξης σε τομείς που έχουν 
ευρύτερο αντίκτυπο στα αποτελέσματα του τομέα της υγείας, και άμεση στήριξη στον  
τομέα της υγείας» (Ανακοίνωση σχετικά με  
την υγεία και τη μείωση της φτώχειας). Παρόλο που η Επιτροπή έχει αναλάβει πράγ-
ματι ισχυρές δεσμεύσεις σε σχέση με τον  
τομέα της υγείας, δεν έχει θέσει ποτέ επίσημα έναν στόχο όσον αφορά το ποσοστό πόρων 
που κατανέμονται στον τομέα της υγείας για 
το ΕΤΑ. Επιπλέον, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι οι στόχοι που βασίζονται σε χρηματοδοτι-κές συνεισφορές είναι όλο και λιγότερο κατάλ-
ληλοι για να αντικατοπτρίσουν τις σημερινές 
δεσμεύσεις στο πλαίσιο της ατζέντας για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας και τον  
πραγματικό αντίκτυπο που έχει η Επιτροπή 
στις πολιτικές των χωρών εταίρων.
Η βασική αναπτυξιακή προσέγγιση της Επι-τροπής εστιάζεται στην καταπολέμηση της  
φτώχειας και, σε αυτό το πλαίσιο, σε βελτιώ-
σεις στους κοινωνικούς τομείς. Ως εκ τούτου, 
η Επιτροπή επικεντρώνεται στην επίτευξη  
αναπτυξιακών αποτελεσμάτων, μετρήσιμων 
βάσει δεικτών επίδοσης. Είναι δευτερεύου-
σας σημασίας το εάν αυτά τα αποτελέσματα/οι δείκτες επιτυγχάνονται με υψηλότερες ή 
χαμηλότερες, άμεσες ή έμμεσες χρηματοδο-
τικές συνεισφορές. 
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι δεν υπάρχει καμία αναγνωρισμένη μέθοδος για την έγκριση της παροχής συνδρομής γενικής δημοσιονομικής στήριξης σε συγκεκριμένους τομείς. Συνεπώς, η Επιτροπή σημειώνει τη μεθοδολογία του  ελέγχου και τα επακόλουθα αποτελέσματά του. 
Η Επιτροπή, ωστόσο, θα ήθελε να υπογραμμί-
σει ότι λόγω του αντικαταστατού χαρακτήρα των κονδυλίων, τόσο η στοχοθετημένη όσο και 
η μη στοχοθετημένη δημοσιονομική στήριξη 
συμβάλλει στη χρηματοδότηση του συνολικού 
προϋπολογισμού και όχι μόνο ενός μέρους  αυτού. Ως εκ τούτου, η τεκμαρτή εισφορά τους στη χρηματοδότηση του τομέα της υγείας θα πρέπει να είναι η ίδια. Δεδομένης της απουσίας μιας διεθνώς αναγνωρισμένης μεθόδου για  
την έγκριση της παροχής συνδρομής γενικής δημοσιονομικής στήριξης σε συγκεκριμένους 
τομείς, η Επιτροπή δεν εξετάζει συγκεκριμένα 
πορίσματα σχετικά με τους χρηματοδοτικούς 
πόρους, αλλά προτίθεται να συμβάλει στην  ανάπτυξη μιας μεθοδολογίας υποβολής εκθέ-
σεων η οποία θα εστιάζεται στους δείκτες  
επίδοσης και στην αποτελεσματικότητα της  
βοήθειας σύμφωνα με την ατζέντα για την  
ανάληψη δράσης της Άκκρας και τις αρχές του 
Παρισιού (ιδία ευθύνη, ευθυγράμμιση, εναρ-μόνιση, διαχείριση των αναπτυξιακών αποτε-
λεσμάτων και κοινή ανάληψη ευθύνης).
68
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική12.
β) 
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το μερίδιο «70 %» που εξάγει το Συνέδριο από τη μελέτη του  
Ανεξάρτητου Γραφείου Αξιολόγησης (ΙΕΟ)/
ΔΝΤ αναφέρεται μόνο στη χρησιμοποίηση  πρόσθετης βοήθειας, αλλά ανεξαρτήτως τρό-πων και τομέων. Συνεπώς, το μερίδιο αυτό  
δεν έχει σχέση με το συνολικό ποσό των  
ροών για δημοσιονομική βοήθεια ή συνο-λική βοήθεια. Η δημοσιονομική στήριξη λαμ-
βάνεται πάντα υπόψη κατά τον καθορισμό  
δημοσίων δαπανών, μεταξύ άλλων για την  
υγεία, και για την καλύτερη δυνατή χρημα-
τοδότησή τους. Όταν αυτό συνεπάγεται τη  μείωση δημόσιου χρέους ή την αύξηση απο-
θεματικών, η βοήθεια η οποία δεν δαπανάται 
αμέσως δημιουργεί μελλοντική δυνατότητα 
δαπανών, μεταξύ άλλων και στον τομέα της 
υγείας. 
15. 
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι υπάρχει έλλειψη 
διεθνούς συνδρομής για τις αναπτυσσόμε-
νες χώρες, ιδίως στην υποσαχάρια Αφρική. 
Το γεγονός αυτό επηρεάζει όλους τους  
τομείς, περιλαμβανομένων των συστημάτων υγείας. 
Οι επιλογές προγραμματισμού των δωρητών 
αντικατοπτρίζουν όλο και περισσότερο τις  διεθνώς συμφωνημένες αρχές αποτελεσμα-τικότητας της βοήθειας, όπως το αίσθημα  
συμμετοχής της χώρας και ο καταμερισμός της εργασίας μεταξύ των δωρητών. Η υπερ-
βολική κατάτμηση της βοήθειας αυξάνει τα 
διοικητικά έξοδα κάνοντας τη διαχείριση της 
βοήθειας ιδιαίτερα πολύπλοκη και υπονο-μεύει τα συστήματα των χωρών εταίρων. 
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει 
ισχυρή πολιτική δέσμευση για τον καταμε-
ρισμό της εργασίας, που αντανακλάται στον Κώδικα Δεοντολογίας της ΕΕ του 2007 για τη 
Συμπληρωματικότητα και τον Καταμερισμό 
της Εργασίας στην Αναπτυξιακή Πολιτική. Ο προγραμματισμός των κονδυλίων του ΕΤΑ 
πραγματοποιείται από κοινού με τη χώρα  
εταίρο και σε διαβούλευση με τα κράτη μέλη: οι στρατηγικές ανά χώρα για το δέκατο ΕΤΑ 
υποβλήθηκαν στην επιτροπή ΕΤΑ και εξετά-
στηκαν από τα κράτη σχετικές απαντήσεις  στα προβλήματα των χωρών εταίρων, λαμ-βάνοντας υπόψη τη στήριξη που παρείχαν  
άλλοι αναπτυξιακοί εταίροι. Επιπλέον, στο  
πλαίσιο των πορισμάτων του Ευρωπαϊκού  Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 2008 σχετικά 
με την Ατζέντα της ΕΕ για τους ΑΣΧ, η ΕΕ συλ-
λογικά έχει δεσμευτεί να αυξήσει —σε σχέση 
με τις προοπτικές αυξημένης Επίσημης Ανα-
πτυξιακής Βοήθειας (ODA) της ΕΕ— τη στή-ριξη της ΕΕ στον τομέα της υγείας (8 δισ. EUR 
μέχρι το 2010, 6 δισ. EUR για την υποσαχάρια 
Αφρική). Από αυτή την άποψη, ο διαμεσολα-
βητικός ρόλος της ΕΚ στον καταμερισμό της 
εργασίας με εφαρμογή στον τομέα της υγείας 
θα αποτελέσει σημαντικό παράγοντα.
16. 
Η Επιτροπή θα παράσχει άμεση στήριξη στον 
τομέα της υγείας στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ 
σε 15 χώρες της υποσαχάριας Αφρικής εκ των 
οποίων 8 αντιμετωπίζουν ευάλωτες καταστά-σεις. Ο αριθμός τέτοιων χωρών που λαμβά-
νουν άμεση στήριξη από την Επιτροπή στον τομέα της υγείας τους έχει αυξηθεί ελαφρώς από 7 στο ένατο ΕΤΑ σε 8 στο δέκατο ΕΤΑ. 
17. 
Οι εταιρικές σχέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο (π.χ. Παγκόσμιο Ταμείο, Παγκόσμια Συμμαχία 
για τα Εμβόλια και την Ανοσοποίηση/GAVI) 
έχουν πράγματι προσελκύσει σημαντική χρη-
ματοδότηση, ενίοτε εις βάρος της Ενίσχυσης των Συστημάτων Υγείας (HSS). 
Εντούτοις έχουν συμβάλει σε μαζική προμή-
θεια φαρμάκων, εμβολίων και άλλων προ-
ληπτικών/θεραπευτικών προϊόντων για την 
καταπολέμηση του AIDS, καθώς και ευρύτατα 
διαδεδομένων ασθενειών όπως, για παρά-
δειγμα, ελονοσία, φυματίωση ή ιλαρά. 
69
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΕκτός από τη συνεισφορά της στο Παγκό-
σμιο Ταμείο, η Επιτροπή έχει στηρίξει επίσης 
την ενίσχυση των συστημάτων υγείας μέσω διαφόρων δράσεων για τον περιορισμό της 
έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού στον τομέα 
της υγείας, τη βελτίωση της διαθεσιμότητας και προσιτότητας βασικών φαρμάκων ή την ενίσχυση της χρηματοδότησης του τομέα της 
υγείας. Στις χώρες όπου η «υγεία» είναι ένας 
τομέας που στηρίζεται από το Εθνικό Ενδει-κτικό Πρόγραμμα, η ενίσχυση των συστημά-
των υγείας είναι ασφαλώς ο κεντρικός στόχος 
της στήριξης από την ΕΚ, κατά προτίμηση  
μέσω μιας τομεακής προσέγγισης (ΤΠ). 
18. 
Όπου η Επιτροπή συμμετέχει έμμεσα στον  
τομέα της υγείας, ιδίως μέσω γενικής  
δημοσιονομικής στήριξης που αφορά τους  
κοινωνικούς τομείς ή γραμμές του προϋ-
πολογισμού και ενδο-ΑΚΕ χρηματοδότηση,  
πρέπει να συμφωνηθούν αφανείς συμμετο-χές με άλλους δωρητές (της ΕΕ) σύμφωνα με 
το πνεύμα του κώδικα δεοντολογίας για τη 
συμπληρωματικότητα και τον καταμερισμό 
της εργασίας, και να εξασφαλιστεί ο συντο-
νισμός της ομάδας δωρητών Δημοσιονομικής Στήριξης.
Δύναται επίσης η παροχή στήριξης στις  
αντιπροσωπείες από την Κεντρική Διοίκηση (HQ). Οι υπηρεσίες της ομάδας εξωτερικών σχέσεων (Relex) έχουν συγκεντρώσει την  
εμπειρογνωσία της σε θέματα υγείας σε  ομάδες υγείας στη Γενική Διεύθυνση Ανά-
πτυξης (DEV) και στο Γραφείο Συνεργασίας 
EuropeAid (AIDCO). Αυτό έχει συμβάλει  
ουσιαστικά στην παροχή βελτιωμένης τεχνι-κής συνδρομής στις 
αντιπροσωπείες, στον  
πολιτικό διάλογο με χώρες εταίρους καθώς και στον προσδιορισμό/τη διατύπωση/την  εφαρμογή των παρεμβάσεων στον τομέα της υγείας. 
α) 
Όχι μόνο να στηρίξει τις «εργασίες» του  
Παγκόσμιου Ταμείου αλλά και να παροτρύ-νει το Ταμείο να εντάξει τις δραστηριότητές 
του σε εθνικές πολιτικές και να ενισχύσει τα 
συστήματα υγείας. δ) 
Σε χώρες όπου η μόλυνση από τον ιό HIV  
είναι ευρύτατα διαδεδομένη, οι αντιπροσω-πείες λαμβάνουν μέτρα για να διασφαλίσουν 
ότι όλοι οι επαγγελματίες που ασχολούνται με οποιοδήποτε έργο/πρόγραμμα είναι σε θέση να «εντάξουν» τον ιό HIV/AIDS στον τομέα ειδί-κευσής τους, ακόμα και αν δεν είναι ειδικοί σε θέματα υγείας. Για παράδειγμα, οι αντιπροσω-
πείες της ΕΚ στη Νότιο Αφρική ολοκληρώνουν έναν οδηγό «Ένταξης HIV και AIDS σε τομείς 
και προγράμματα». Αρκετές αντιπροσωπείες 
(π.χ. Μποτσουάνα) έχουν ήδη πραγματοποι-
ήσει ειδική εκπαίδευση στο προσωπικό τους 
σχετικά με την ένταξη του ιού HIV/AIDS. 
20. Η Επιτροπή διερευνά το βαθμό στον οποίο 
ο καταμερισμός της εργασίας θα προσφέ-
ρει ευκαιρίες για την κοινή χρησιμοποίηση 
εμπειρογνωσίας. Το πρόβλημα είναι ότι τα  
κράτη μέλη της ΕΕ μειώνουν επίσης την τομε-ακή εμπειρογνωσία τους και ότι ενδεχομένως 
να είναι απρόθυμα να συνάψουν επίσημες  
και δεσμευτικές συμφωνίες. 
Εκτιμώντας ότι η αυξημένη συνεργασία με  
συμβούλους υγείας της Γενικής Διεύθυνσης Ανθρωπιστικής Βοήθειας (ECHO) είναι επιθυ-μητή, τίθενται όρια στη χρησιμοποίησή τους για την ανάπτυξη πολιτικής, επειδή το επαγ-γελματικό προφίλ τους προϋποθέτει συνή-
θως τη διαχείριση ανθρωπιστικής βοήθειας 
σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, κάτι που διαφέρει από το επαγγελματικό προφίλ ενός 
αναλυτή και συμβούλου πολιτικής υγείας ο 
οποίος στηρίζει την ενίσχυση των συστημά-
των υγείας. 
24. 
Η Επιτροπή επικροτεί την παρατήρηση του Συνεδρίου σχετικά με την ταχύτητα και την προβλεψιμότητα της χρηματοδότησης της  γενικής δημοσιονομικής στήριξης στο πλαί-σιο του ένατου ΕΤΑ. Επισημαίνει ότι στο  πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ σχεδιάζει να βελ-τιώσει περαιτέρω την προβλεψιμότητα του μέσου της γενικής δημοσιονομικής στήριξης μέσω της παροχής «Συμβάσεων ΑΣΧ» όπου το επιτρέπουν οι συνθήκες.
70
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική25.
α) 
Η Επιτροπή θα συνεχίσει την ενίσχυση των συστημάτων πληροφοριών του τομέα της  
υγείας στις χώρες εταίρους (π.χ. Ζάμπια) με 
σκοπό να αυξήσει τις ικανότητές τους στη  συλλογή δεδομένων που συνδέονται με εκτα-μιεύσεις βάσει αποτελεσμάτων.
β) 
Οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας μπορούν  να επηρεάσουν την προβλεψιμότητα της  δημοσιονομικής στήριξης αλλά παρέχουν  θεμελιώδεις εγγυήσεις αναφορικά με την  αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής  στήριξης. Η εκταμίευση κονδυλίων τομε-
ακής δημοσιονομικής στήριξης όταν ένα  
πρόγραμμα γενικής δημοσιονομικής στή-
ριξης καθυστερεί ή έχει ανασταλεί προσω-
ρινά είναι δυνατή μόνο όταν η επιδείνωση  
του μακροοικονομικού πλαισίου αποτελεί  
παραβίαση της επιλεξιμότητας της γενικής  δημοσιονομικής στήριξης αλλά δεν θεωρεί-
ται από την Επιτροπή ότι θέτει σε κίνδυνο  
τους τομεακούς στόχους. 
Τέλος, από τα 26 προγράμματα γενικής δημο-
σιονομικής στήριξης που χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, το 19 % υπέστη καθυστερήσεις ή αναστολές. 
29. 
Το γεγονός ότι επιλέγεται μόνο ένας μικρός 
αριθμός από τις αιτήσεις που υποβάλλονται στο Παγκόσμιο Ταμείο δεν διευκολύνει το  
συντονισμό της συνδρομής που παρέχεται  
από την κοινότητα των δωρητών. Όπως  
παρατήρησε το Συνέδριο στο Λεσόθο, το  Παγκόσμιο Ταμείο χορήγησε, στον έβδομο  κύκλο, 33 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για την παροχή συνδρομής σε ορφανά και ευάλωτα παιδιά (OVC), ενώ το Έγγραφο Στρατηγικής 
για το Λεσόθο είχε ήδη προβλέψει σημαντική στήριξη σε αυτά τα παιδιά (σε μια χρονική  
στιγμή κατά την οποία δεν υπήρχαν εγγυ-
ήσεις ότι η αίτηση προς το Ταμείο θα είχε  
επιτυχία). 
31.
Η Επιτροπή επικροτεί το γεγονός ότι το Συνέ-
δριο αναγνωρίζει ότι η δημοσιονομική στή-
ριξη έχει τη δυνατότητα να διαδραματίσει  
καίριο ρόλο στη βελτίωση των υπηρεσιών  υγείας. Οι διαφορές μεταξύ γενικής δημοσιονομι-
κής στήριξης και τομεακής δημοσιονομικής 
στήριξης προσδιορίζονται σαφώς στον υφι-στάμενο διεθνή ορισμό που δίνεται από τον 
ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργα-
σίας και Ανάπτυξης)/Επιτροπή Αναπτυξια-κής Συνεργασίας (DAC). Μολονότι αυτός ο  ορισμός δεν εφαρμόζεται πάντα με συνέπεια 
από όλους και σε κάθε περίπτωση
1, οι κατευ-
θυντήριες γραμμές και η πρακτική της ΕΚ  ευθυγραμμίζονται πλήρως με αυτόν. 
32. 
Η τομεακή δημοσιονομική στήριξη είναι ένας 
σχετικά νέος τρόπος χορήγησης βοήθειας  που ξεκίνησε στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, με 
πρώτες δεσμεύσεις το 2003, μετά τη δημο-
σίευση των Κατευθυντήριων Γραμμών για τη 
γενική δημοσιονομική στήριξη (2002) και για 
τη Στήριξη Τομεακών Προγραμμάτων (2003). 
Μολονότι αληθεύει ότι έως τώρα η Τομεακή 
Δημοσιονομική Στήριξη περιορίζεται σε έναν μικρό αριθμό χωρών, διαθέσιμα στοιχεία για 
την Αφρική δείχνουν ότι η Επιτροπή είναι ο 
μεγαλύτερος
2 χρήστης Τομεακής Δημοσιονο-
μικής Στήριξης σε όλους τους τομείς.
Δεδομένου ότι η τομεακή δημοσιονομική  
στήριξη απαιτεί βαθιά τεχνική δέσμευση  στο σχεδιασμό και στην εφαρμογή τομεα-κής πολιτικής στο πλαίσιο ενός εστιασμένου διαλόγου με ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερομέ-νων, η Επιτροπή πιστεύει ότι μια τόσο απαι-
τητική προσπάθεια για τη χρήση τομεακής  δημοσιονομικής στήριξης θα πρέπει να επι-
κεντρώνεται στους τομείς εστίασης. Ωστόσο, 
στις περιπτώσεις όπου υπήρχαν διαθέσιμοι 
πόροι, η τομεακή δημοσιονομική στήριξη  έχει χρησιμοποιηθεί ήδη και σε τομείς μη  εστίασης (Γκάνα, Μοζαμβίκη). 
33. 
Η γενική δημοσιονομική στήριξη μπορεί  να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά στους 
τομείς εστίασης επειδή προσφέρει μια μονα-
δική ευκαιρία διενέργειας διαλόγου σχετικά 
με τις συνολικές πολιτικές προτεραιότητες  της χώρας εταίρου. Η τομεακή δημοσιονο-
μική στήριξη αποτελεί έναν τρόπο παροχής 
στήριξης σε τομείς εστίασης ή μη εστίασης. 
1 Στρατηγική Συνεργασία με την Αφρική, Έρευνα 
Δημοσιονομικής Στήριξης 2007.
2 Αυτόθι.
71
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική34. 
Η Επιτροπή έχει μια σαφή άποψη (και πρα-
κτική) όσον αφορά τη σχέση μεταξύ γενικής δημοσιονομικής στήριξης και στήριξης του 
κοινωνικού τομέα. Αυτή η άποψη δηλώνεται 
σαφώς στις σημερινές κατευθυντήριες γραμ-μές οι οποίες δεν μειώνουν τη συνάφεια των διαστάσεων του κοινωνικού τομέα
3. Η Επι-
τροπή προωθεί ενέργειες που έχουν ως στόχο 
να αποκτήσει το προσωπικό μεγαλύτερη επί-γνωση της σύνδεσης μεταξύ δημοσιονομικής 
στήριξης και κοινωνικών υπηρεσιών. 
35. 
Έχοντας συμβάλει στην προσέγγιση στο θέμα της αξιολόγησης που αναπτύχθηκε και χρη-
σιμοποιείται για την Κοινή Αξιολόγηση της 
DAC (2006), η Επιτροπή συνεργάζεται τώρα 
με άλλους δωρητές δημοσιονομικής στήρι-
ξης στο πλαίσιο της DAC για την ανάπτυξη  
μιας βελτιωμένης μεθοδολογίας η οποία θα 
λαμβάνει υπόψη τα διδάγματα.
3 «Σε ένα πρόγραμμα γενικής δημοσιονομικής στήριξης 
που έχει σχεδιαστεί για τη στήριξη μιας εθνικής πολιτικής 
και στρατηγικής θα υπάρχουν εντούτοις βασικοί τομείς ή 
πεδία όπου θα πρέπει να αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή. Οι εν 
λόγω τομείς θα είναι εκείνοι οι οποίοι θα κριθούν ότι έχουν 
ιδιαίτερη σημασία για τη στήριξη της εθνικής στρατηγικής. Στις χώρες όπου παρέχεται στήριξη σε Έγγραφα 
Στρατηγικής για τη Μείωση της Φτώχειας (PRSP) είναι 
φυσικό να αποδίδεται έμφαση στους κοινωνικούς τομείς 
της εκπαίδευσης και της υγείας καθώς αποτελούν βασικά 
στοιχεία για τη μείωση της εισοδηματικής ή μη φτώχειας» 
(Κατευθυντήριες γραμμές, σ. 50–51).36. 
Σε οποιοδήποτε δεδομένο έτος, οι αποφά-
σεις για τον προϋπολογισμό αναφορικά με τις συνολικές δαπάνες, την τομεακή κατανομή 
τους, το επίπεδο ελλείμματος και τη σύνθεση 
της χρηματοδότησής του λαμβάνουν υπόψη σημερινούς και μελλοντικούς μακροοικονο-μικούς περιορισμούς και το αναμενόμενο  
επίπεδο και την κατανομή όλων των ροών  
της βοήθειας. Συνεπώς, κατά κανόνα, ούτε θα υπάρξει ούτε θα έπρεπε να υπάρχει μια 
σχέση ένα-προς-ένα μεταξύ αυξημένης δημο-
σιονομικής στήριξης και αυξημένων δαπανών 
για την υγεία σε οποιοδήποτε δεδομένο έτος. 
Ωστόσο, με τον καιρό, οι επιχορηγήσεις του προϋπολογισμού στηρίζουν τη δημιουργία  
του απαραίτητου δημοσιονομικού χώρου  
για αυξημένες δαπάνες. Μέσω του διαλόγου 
και των προϋποθέσεών της, η δημοσιονομική 
στήριξη της ΕΚ έχει επίσης ασκήσει συχνά  
πίεση για υψηλότερη δημοσιονομική κατα-
νομή στον τομέα της υγείας. Αυτό, ωστόσο, δεν θεωρούνταν πάντα ως η πιο επιτακτική 
προτεραιότητα καθώς τα προβλήματα στην 
εκτέλεση του προϋπολογισμού θα μείωναν 
τον αντίκτυπο των υψηλότερων επιχορηγή-
σεων. Για λόγους όπως τον προαναφερθέντα, η Επιτροπή προτιμά γενικά να επικεντρώνεται 
σε δείκτες αποτελεσμάτων οι οποίοι εντοπί-ζουν βελτιώσεις σε επίπεδο δικαιούχων. 
37. 
Ευνοώντας την ενίσχυση δημόσιων συστημά-
των δημοσιονομικής διαχείρισης, η «δυνα-μική ερμηνεία» της επιλεξιμότητας από την 
Επιτροπή, η οποία ισχύει τόσο για τη γενική 
όσο και για την τομεακή δημοσιονομική  
στήριξη, υποστηρίζει τοπικές προσπάθειες  βελτίωσης της αποτελεσματικής χρήσης της χρηματοδότησης του προϋπολογισμού. Με  αυτό τον τρόπο, η γενική δημοσιονομική στή-ριξη υποστηρίζει μια βιώσιμη απάντηση στις 
ανεπαρκείς και αναποτελεσματικές δημόσιες δαπάνες (στον τομέα της υγείας καθώς και σε 
άλλους τομείς) η οποία θα ωφελήσει όλους 
τους τρόπους χορήγησης βοήθειας που χρη-
σιμοποιούνται στη χώρα εταίρο. 
Οι έλεγχοι της πορείας των δημοσίων δαπανών είναι πολύ διαφωτιστικές αλλά έχουν αποδεί-
ξει ότι έχουν περιορισμένη χρήση ως εργαλεία 
για την εξασφάλιση της δέσμευσης των κρατι-
κών αρχών σε ένα πρόγραμμα μεταρρύθμισης της Διαχείρισης των Δημόσιων Οικονομικών.
72
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική38. 
Τα προγράμματα γενικής δημοσιονομικής στή-
ριξης αντιμετωπίζουν τους κινδύνους που ανα-φέρει το Συνέδριο με διάφορους τρόπους. 
Ο πρώτος είναι η τακτική εφαρμογή διαγνω-στικής Δημοσίων Δαπανών και Δημοσιονο-μικής Ευθύνης (PEFA) η οποία περιλαμβάνει δείκτες στις δαπάνες βασικού επιπέδου σε  υγεία και εκπαίδευση (αριθ. Δείκτη Επίδοσης — 23). Ο δεύτερος είναι η βαθμιαία ένταξη αποκεντρωμένων δαπανών στα προγράμματα μεταρρύθμισης της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών. Σε συμφωνία με άλλους δωρη-τές δημοσιονομικής στήριξης, η Επιτροπή  είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει δημοσιονο-μικούς ελέγχους και δειγματοληπτικούς ελέγ-χους συμμόρφωσης εφόσον θεωρούνται ως τα πιο χρήσιμα εργαλεία για την προώθηση της διαδικασίας μεταρρύθμισης της Διαχείρισης των Δημόσιων Οικονομικών (PFM). 
Σε κάθε περίπτωση, οι τρόποι με τους οποί-
ους η Επιτροπή διαχειρίζεται αυτούς τους  κινδύνους πρέπει να είναι συμβατοί με το  γεγονός ότι από τη στιγμή που μεταφέρονται στις εθνικές οικονομικές αρχές, τα κονδύλια της Επιτροπής αναμιγνύονται με εθνικούς  πόρους, και δεν μπορούν να εντοπιστούν και να ελεγχθούν συγκεκριμένα. Αυτό ισχύει τόσο για τη γενική δημοσιονομική στήριξη όσο και για την τομεακή δημοσιονομική στήριξη οι οποίες είναι αμφότερες μη στοχοθετημένες. 
Στην περίπτωση της τομεακής δημοσιονομι-
κής στήριξης, αποδίδεται προσοχή σε ολό-κληρη την αλυσίδα των αποτελεσμάτων και στην κατανομή και εκτέλεση του τομεακού προϋπολογισμού. Μπορεί να υποστηριχθεί  με διάλογο ή με προϋποθέσεις ανάλογα με  το πλαίσιο και τους συγκεκριμένους στόχους ενός δεδομένου προγράμματος τομεακής  δημοσιονομικής στήριξης. 
39. 
Η γενική δημοσιονομική στήριξη υποστηρίζει την ενίσχυση του συνολικού πλαισίου πολι-τικής και θεσμών που είναι απαραίτητο για μια βιώσιμη και εκτενή βελτίωση της παροχής υπηρεσιών υγείας. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η ύπαρξη σαφώς προσδιορισμένων πολιτικών υγείας αυξάνει την αποτελεσματικότητα όλων των τύπων βοήθειας που χορηγείται στον  τομέα και έχει στηρίξει ενεργά την κατάρτιση πολιτικών υγείας από τη δεκαετία του 1990 (Σενεγάλη, Ζάμπια, Γκάνα…). Ωστόσο, δεν θα πρέπει να συγχέονται οι ΤΠ, 
οι εθνικές πολιτικές υγείας και η σχέση τους με τη γενική δημοσιονομική στήριξη. Οι ΤΠ είναι καθεστώτα τα οποία εναρμονίζουν τη στήριξη των δωρητών με μια υφιστάμενη  πολιτική υγείας. Παρόλο που συνήθως δεν  ευθυγραμμίζονται πλήρως με τα συστήματα μιας χώρας όπως η δημοσιονομική στήριξη, οι ΤΠ αποτελούν μια θετική εξέλιξη αλλά δεν θα πρέπει να είναι προϋπόθεση για τη γενική δημοσιονομική στήριξη. Στην πραγματικό-τητα, όταν αντιπαραβάλλονται με τον ικανο-ποιητικό πολιτικό διάλογο, διαπιστώνεται ότι ο διάλογος μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για την κατάρτιση ΤΠ (π.χ. Μαδαγασκάρη). 
Τέλος, εστιάζοντας σε επίπεδο Εγγράφου  
Στρατηγικής για τη Μείωση της Φτώχειας,  η γενική δημοσιονομική στήριξη προωθεί  την πρόοδο προς την υλοποίηση των ΑΣΧ  και μέσω της δημιουργίας ζήτησης για καλύ-τερα καθορισμένες τομεακές πολιτικές. Από τις 22 χώρες της υποσαχάριας Αφρικής που έχουν εφαρμόσει τακτικά γενική δημοσιονο-μική στήριξη της ΕΚ στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, τουλάχιστον 14 πραγματοποιούν τακτι-κές κοινές αξιολογήσεις του τομέα υγείας,  τα αποτελέσματα των οποίων λαμβάνονται  κατόπιν υπόψη κατά την ετήσια κοινή αξιολό-γηση της γενικής δημοσιονομικής στήριξης. Στις υπόλοιπες χώρες οι εν λόγω αξιολογή-σεις αναπτύσσονται σταδιακά. 
40. 
Οι κατευθυντήριες γραμμές της γενικής  
δημοσιονομικής στήριξης του 2007 δεν απα-γορεύουν τη χρήση κονδυλίων ανάπτυξης  ικανοτήτων γενικής δημοσιονομικής στήρι-ξης για τη στήριξη τομεακών υπουργείων.  Ωστόσο, για την αποφυγή υπερβολικής κατά-τμησης, τα κονδύλια ανάπτυξης ικανοτήτων γενικής δημοσιονομικής στήριξης χρησιμο-ποιούνται κυρίως για την ενίσχυση συστημά-των Διαχείρισης των Δημόσιων Οικονομικών και των πλαισίων παρακολούθησης Εγγράφων Στρατηγικής για τη Μείωση της Φτώχειας.  Το σημαντικό, ωστόσο, είναι ότι μπορούν να περιλαμβάνονται συστήματα αποκεντρωμέ-νης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, καθώς σε πολλές χώρες έχουν άμεση σχέση με την παροχή υπηρεσιών υγείας. 
Ευρύτερη τεχνική συνδρομή στον τομέα της υγείας παρέχεται στο πλαίσιο τομεακών προ-γραμμάτων από τους δωρητές που δραστη-ριοποιούνται στον τομέα. 
73
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική41. 
Η Επιτροπή επικροτεί το πόρισμα του Συνεδρίου 
ότι η μεγάλη πλειοψηφία των αντιπροσωπειών συμμετέχει άμεσα στο διάλογο για την υγεία. 
α) 
Όταν η Επιτροπή συμμετέχει έμμεσα στον τομέα της υγείας, ιδίως μέσω γενικής δημοσιονομικής 
στήριξης που αφορά τους κοινωνικούς τομείς, 
πρέπει να συμφωνηθούν σιωπηρές εταιρικές σχέσεις με άλλους δωρητές (της ΕΕ) σύμφωνα 
με το πνεύμα του κώδικα δεοντολογίας για τη 
συμπληρωματικότητα και τον καταμερισμό της 
εργασίας, και να εξασφαλιστεί ο συντονισμός 
της ομάδας δωρητών Δημοσιονομικής Στήρι-ξης. Δύναται επίσης η παροχή στήριξης στις 
αντιπροσωπείες από τους εμπειρογνώμονες 
υγείας στην Κεντρική Διοίκηση. 
β) 
Όλο και περισσότερες χώρες διαχειρίζονται τη γενική δημοσιονομική στήριξη μέσω των Πλαι-σίων Αξιολόγησης Επιδόσεων (8 το 2006, 12 το 
2008). Αυτά τα κοινώς συμφωνημένα πλαίσια ορί-
ζουν τα μέτρα σύγκρισης που χρησιμοποιούνται 
για την αξιολόγηση των επιδόσεων μιας χώρας, 
μεταξύ άλλων στον τομέα της υγείας. Κάθε αντι-προσωπεία αποφασίζει το βάθος και την έκταση της συμμετοχής της στο διάλογο τομεακής πολι-τικής. Βλ. επίσης παράγραφο 39 ανωτέρω για τη 
διάρθρωση μεταξύ γενικής δημοσιονομικής στή-ριξης και τομεακών αξιολογήσεων. 
γ) Η προστιθέμενη αξία της γενικής δημοσιονο-μικής στήριξης έγκειται στην ενθάρρυνση του 
τομεακού διαλόγου να συνδέσει τις πολιτικές, 
τεχνικές και χρηματοδοτικές συνεισφορές με κρίσιμα τομεακά αποτελέσματα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα συνεχίσει τις προσπάθειές της να εξασφαλίσει ότι οι δείκτες αποτελεσμάτων γενικής δημοσιονομικής στήριξης ενσωμα-
τώνονται κατάλληλα στον τομεακό διάλογο και τις διαδικασίες. Ωστόσο, οι συζητήσεις 
σχετικά με τα πραγματικά αποτελέσματα πρέ-
πει να εξισορροπήσουν αυτό το στόχο με την 
ανάγκη διασφάλισης της πλήρους εξακρίβω-σης των συνθηκών εκταμίευσης. 
43. 
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, από 
138 βαθμολογημένους στόχους στον τομέα 
της υγείας που καλύπτουν αποφάσεις εκταμι-εύσεων μεταξύ 2003–2007, 83 στόχοι επιτεύ-
χθηκαν πλήρως (δηλαδή ποσοστό 60 %). Επιπλέον, στο 15 % των περιπτώσεων οι στό-χοι επιτεύχθηκαν εν μέρει. 
Οι υπέρμετρα αισιόδοξοι στόχοι έχουν ενδεχο-
μένως συμβάλει σε αυτά τα αποτελέσματα.
44.
α) Η χρηματοοικονομική βαρύτητα που απο-δίδεται σε επιμέρους στόχους είναι μόνο  ένας από τους τρόπους μέσω των οποίων η δημοσιονομική στήριξη στοχεύει στην προ-αγωγή καλύτερων επιδόσεων, ενώ άλλοι τρό-ποι είναι η παρακολούθηση της προόδου, ο πολιτικός διάλογος και η εθνική ευθύνη. 
β) 
Η Επιτροπή χρησιμοποιεί ορισμένους δεί-
κτες συνεισφορών (συνήθως κατανομή και  
εκτέλεση δημοσιονομικών πόρων) αλλά επι-
κεντρώνεται κυρίως στους δείκτες αποτελε-
σμάτων (υποβοηθούμενες γέννες). 
Παρόλο που αυτοί οι δείκτες δεν βρίσκο-
νται υπό άμεσο κρατικό έλεγχο, βρίσκονται 
ωστόσο υπό έμμεσο κρατικό έλεγχο. Αντίθετα 
με τους δείκτες συνεισφορών ή αποδόσεων (αριθμός νοσοκομείων), εντοπίζουν τους  
στόχους των κυβερνητικών πολιτικών και τα αποτελέσματά τους στους δικαιούχους. 
γ) 
Αν και η αξιοπιστία των δεδομένων αποτελεί 
περιορισμό, με τη χρήση υφιστάμενων δεδο-μένων η Επιτροπή προωθεί και στηρίζει τη  
βελτίωσή τους.
δ) 
Η αναγνώριση φιλόδοξων και ρεαλιστικών  
στόχων είναι δύσκολη και μπορεί να πραγ-ματοποιηθεί ικανοποιητικά μόνο μετά από  αρκετά χρόνια πρακτικής στη διαχείριση  βάσει αποτελεσμάτων όταν θα υπάρχει άρτια γνώση των τομεακών διαδικασιών. Η βελτί-ωση της ικανότητας των χωρών εταίρων στη 
διαχείριση μέσω της ανάπτυξης αποτελεσμά-
των είναι ένας από τους στόχους της προ-σέγγισης της Επιτροπής στη δημοσιονομική 
στήριξη. 
74
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρικήε) 
Καταβάλλονται προσπάθειες για να λαμβάνεται 
καλύτερα υπόψη η ποιότητα της περίθαλψης. Για παράδειγμα, ο δείκτης της περίθαλψης σε γέννες έχει εξελιχθεί σταδιακά από «θεσμικές» γέννες (παρόλο που δεν έχουν εκπαιδευτεί  όλοι σε ένα κέντρο υγείας να περιθάλπουν σε γέννες) σε «ειδικευμένη» περίθαλψη. 
45. Μολονότι το Συνέδριο δηλώνει ορθώς ότι  οι δείκτες δεν στοχεύουν απευθείας στους  φτωχότερους των φτωχών, θα πρέπει να επι-σημανθεί ότι: 
ο ορισμός ορισμένων δεικτών αντικατοπτρί- —
ζει μια διάσταση φτώχειας (π.χ. υποβοηθού-
μενες γέννες σε βασικά κέντρα υγείας),
τα ποσοστά φτώχειας σε χώρες δικαιού- —
χους δημοσιονομικής στήριξης κυμαί-
νονται μεταξύ του 30 και 60 % του  πληθυσμού: οι στόχοι για τους περισ-
σότερους δείκτες έχουν ξεπεράσει τη  
μερίδα του μη φτωχού πληθυσμού. 
Επιπλέον, υπάρχει μια αυξανόμενη τάση χρή-
σης αποκεντρωμένων δεικτών σε επίπεδο  
πολύ φτωχών περιοχών, περιθωριακών περι-οχών ή ανά φύλο. 
46. 
Πρέπει να επισημανθεί ότι άλλοι στόχοι γενι-κής δημοσιονομικής στήριξης μπορούν να  έχουν έμμεση θετική επίδραση στον τομέα της υγείας. 
47. 
Παρόλο που το έργο (ως προσέγγιση ή ως τρό-
πος υλοποίησης ενός Προγράμματος Στήριξης 
Τομεακής Πολιτικής) δεν αποτελεί την προτι-
μώμενη μορφή υλοποίησης της βοήθειας της 
ΕΚ, είναι σαφές ότι τα έργα παραμένουν ένα σημαντικότατο μέσο για την υλοποίηση της 
αναπτυξιακής συνδρομής μας. 
Για παράδειγμα, μια πρώτη αξιολόγηση των 
αρχικών επιχορηγήσεων στα Εθνικά Ενδει-κτικά Προγράμματα του δέκατου ΕΤΑ/Κονδύ-
λιο Α των χωρών της υποσαχάριας Αφρικής 
(εξαιρουμένης της Νοτίου Αφρικής) δείχνει 
ότι η Δημοσιονομική Στήριξη (περιλαμβανο-
μένης της γενικής και τομεακής δημοσιονο-
μικής στήριξης) αντιπροσωπεύει περίπου το 
48 % των ποσών που έχουν κατανεμηθεί ως τώρα. Το υπόλοιπο 52 % θα δαπανηθεί στη 
συνέχεια κυρίως μέσω έργων. 48. 
Για την παρακολούθηση και την εξαγωγή  διδαγμάτων από τα χρηματοδοτούμενα έργα 
και επιπροσθέτως στις ενδιάμεσες και τελι-
κές αξιολογήσεις, η Επιτροπή έχει εφαρμόσει 
ένα σύστημα Παρακολούθησης Προσανατο-
λισμένο στα Αποτελέσματα (ROM) το οποίο 
καλύπτει όλες τις περιοχές και τους τομείς της Κοινοτικής Βοήθειας. Το σύστημα ROM εστιά-
ζεται κυρίως στην ποιότητα σχεδιασμού, την 
έως τώρα αποδοτικότητα και αποτελεσμα-
τικότητα, τις προοπτικές απήχησης και την 
πιθανή βιωσιμότητα. Τα αποτελέσματα που 
λήφθηκαν μέσω του ROM για τις παρεμβάσεις 
στον τομέα της υγείας στο πλαίσιο του ΕΤΑ για τα έτη 2001–2007, δείχνουν πράγματι μια 
ανεπαρκή βιωσιμότητα.
49.
α) Η κατάσταση βελτιώνεται τώρα καθώς η Επι-
τροπή προσπαθεί για τη βελτίωση της «Σύν-
δεσης (μεταξύ) Αρωγής, Αποκατάστασης και 
Ανάπτυξης» (LRRD). 
γ) 
Μετά από την ειδική έκθεση του Συνεδρίου σχετικά με την «Αποτελεσματικότητα της  
τεχνικής συνδρομής στο πλαίσιο της ανά-
πτυξης ικανοτήτων» (2007), η Επιτροπή θα  
οριστικοποιήσει μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου  2008 τις νέες «Κατευθυντήριες γραμμές για την τεχνική συνεργασία και τις ρυθμίσεις  υλοποίησης προγραμμάτων». Ο σκοπός είναι 
να παρασχεθεί ποιοτική τεχνική συνεργα-
σία που να υποστηρίζει προγράμματα που  
διεξάγονται από τις ενδιαφερόμενες χώρες, 
καθώς και στήριξη μέσω ρυθμίσεων υλοποί-
ησης έργων που ανήκουν στους εταίρους, με 
ουσιαστική μείωση της χρήσης παράλληλων 
Μονάδων Υλοποίησης Έργων. Αυτό θα πρέ-πει να συμβάλει στην καλύτερη ποιότητα της 
τεχνικής συνεργασίας, στο αίσθημα συμμετο-
χής και στην ενίσχυση της ικανότητας. 
ε) 
Οι περισσότερες χώρες στην υποσαχάρια  
Αφρική έχουν αναπτύξει εθνικές πολιτικές  
υγείας με την υποστήριξη του ΠΟΥ και ολό-
κληρης της κοινότητας δωρητών, περιλαμβα-
νομένης της ΕΚ. Ωστόσο, χρειάζεται συχνά να 
γίνει καλύτερος συνδυασμός μεταξύ πολιτι-
κών και πόρων (προϋπολογισμός που κατα-νέμεται στον τομέα της υγείας, ανθρώπινο  
δυναμικό για την υγεία κλπ.). 
75
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΗ Επιτροπή συμβάλλει στη βελτίωση αυτών 
των πολιτικών υγείας μέσω έργων [π.χ. το  αξίας 25 εκατ. ευρώ «Programme de soutien 
au secteur de la santé» (Πρόγραμμα στήρι-
ξης στον τομέα της υγείας) στην Αγκόλα],  
τα «Προγράμματα Στήριξης Τομεακής Πολι-
τικής» (π.χ. Δημοσιονομική Στήριξη στον  
Τομέα της Υγείας σε Ζάμπια και Μοζαμβίκη), ή ακόμα και με τη συμμετοχή της σε «Κοινές 
Ετήσιες Αξιολογήσεις του Τομέα της Υγείας» 
(π.χ. Μπενίν, Μαδαγασκάρη, Μοζαμβίκη,  
Ζάμπια). 
στ) 
Βλ. απαντήσεις στις παραγράφους VI  (3ο σημείο) και 18.
50.
β) 
Οι αντιπροσωπείες ενημερώνονται σχετικά  με τα κεντρικά έργα τα οποία αφορούν τις  
χώρες τους. Αυτό είναι χρήσιμο εν όψει της 
βελτίωσης των παρεμβάσεων της ΕΚ και της 
αποφυγής πιθανής αλληλεπικάλυψης μεταξύ 
δράσεων που εφαρμόζονται σε επίπεδο  
χώρας ή σε περιφερειακό επίπεδο και αυτών 
που εφαρμόζονται σε επίπεδο ενδο-ΑΚΕ. Επι-πλέον, οι αντιπροσωπείες της ΕΚ ενημερώ-
νονται τακτικά σχετικά με προγράμματα, η 
διαχείριση των οποίων γίνεται κεντρικά όταν 
πραγματοποιούνται περιφερειακά σεμινάρια. Για περισσότερες πληροφορίες, έχουν επί-σης πρόσβαση στο CRIS (Σύστημα Πληρο-φοριών της EuropeAid) και στο intranet της 
EuropeAid.
γ) 
Οι Κοινές Κατευθυντήριες Γραμμές ΟΗΕ–ΕΚ 
σχετικά με την υποβολή εκθέσεων έχουν  
σκοπό να ξεπεράσουν αυτές τις δυσκολίες. 
53.
α) 
Συνήθως, αυτά τα έργα του τομέα της υγείας 
που εντάσσονται στις Γραμμές του Γενικού 
Προϋπολογισμού και προτείνονται και υλο-ποιούνται από ΜΚΟ και άλλους Μη Κρατικούς 
Φορείς χρηματοδοτούνται από την Επιτροπή 
μόνο εάν είναι επαρκώς συμβατά με τις πολι-
τικές και τα σχέδια υγείας των χωρών στις  
οποίες υλοποιούνται. Τα έργα αυτά υλοποι-
ούνται συχνά σε συνεργασία με το τοπικό  
σύστημα υγείας. β) 
Μεταξύ 2004 και 2005, η Επιτροπή διεξήγαγε 4 θεματικά σεμινάρια (Αντίς Αμπέμπα, Ντα-
κάρ, Μαπούτο και Μπανγκόκ) με δικαιούχους 
συμβολαίων, οργανισμούς της κοινωνίας των 
πολιτών και άλλους εταίρους όπως ο ΠΟΥ, για 
να συζητήσουν και να ανταλλάξουν εμπει-
ρίες από τις χρηματοδοτούμενες δράσεις στο πλαίσιο των γραμμών του προϋπολογισμού 
για την υγεία. 
γ) 
Η καινοτόμος φύση και η δυνατότητα για  
κλιμακούμενες παρεμβάσεις ισχύει όχι μόνο 
για τα εθνικά προγράμματα υγείας στη δεδο-μένη χώρα αλλά και για άλλες χώρες που  
αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις και  
παγκόσμιες πρωτοβουλίες χρηματοδότησης 
παρεμβάσεων στον τομέα της υγείας σε εκεί-
νες τις περιοχές. 
54. 
Οι Προσκλήσεις για Υποβολή Προσφορών  
(CfP) στο πλαίσιο των γραμμών του προ-
ϋπολογισμού για την υγεία στοχεύουν σε  
λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, άλλες χώρες 
χαμηλού και χαμηλότερου μέσου εισοδήμα-τος και, μέσα σε αυτές τις χώρες, στις πιο  
μειονεκτούσες ομάδες του πληθυσμού. Ανα-
γνωρίζεται ότι οι φτωχές και περιθωριοποι-
ημένες ομάδες του πληθυσμού ακόμα και  σε πιο προηγμένες αναπτυσσόμενες χώρες  χρειάζονται στήριξη. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις ανάγκες HIV/AIDS και αναπαραγωγι-
κής υγείας ομάδων όπως χρήστες ενέσιμων 
ναρκωτικών, μετανάστες εργάτες, πρόσφυ-
γες, απασχολούμενοι στη βιομηχανία του  
σεξ, άντρες ομοφυλόφιλοι, κλπ. Επιπλέον, η 
διαδικασία αξιολόγησης των Προσκλήσεων 
για Υποβολή Προσφορών λαμβάνει υπόψη τη 
συνάφεια των προτεινόμενων δράσεων με τις ανάγκες και τους περιορισμούς της οικείας 
χώρας/περιοχής/πληθυσμού. 
76
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική58. 
Μετά από τον έλεγχο του Συνεδρίου, η Επι-
τροπή αποφάσισε να συστήσει μια ειδική διυ-πηρεσιακή ομάδα με τα εξής καθήκοντα:
να ορίσει το ρόλο και τις αρμοδιότητες  —
που θα πρέπει να έχει μια αντιπροσωπεία της ΕΚ σε σχέση με το Παγκόσμιο Ταμείο [π.χ. συμμετοχή στο Μηχανισμό Εθνικού 
Συντονισμού (CCM), υποβολή εκθέσεων 
κλπ.]. Διαφορετικοί τύποι αντιπροσω-πειών προσδιορίζονται σύμφωνα με κρι-
τήρια όπως, για παράδειγμα, το επίπεδο 
επιπολασμού του HIV στη χώρα, το γεγο-
νός ότι η «υγεία» είναι ή όχι ένας τομέας 
εστίασης στο Εθνικό Έγγραφο Στρατηγι-κής της Επιτροπής κλπ, 
να διαπιστώσει με ποιο τρόπο οι αντι- —
προσωπείες θα εκπληρώσουν τα νέα τους 
καθήκοντα λαμβάνοντας υπόψη τους  
περιορισμένους πόρους τους, και
να καθορίσει με ποιο τρόπο οι αντιπρο- —
σωπείες μπορούν να στηριχθούν από την Κεντρική Διοίκηση και πώς η ΓΔ Ανά-
πτυξη και το EuropeAid θα συνεργαστούν 
για να προσφέρουν τη βοήθειά τους στις 
αντιπροσωπείες.
γ) 
Η ικανότητα των χωρών να καταρτίζουν  προτάσεις καλής ποιότητας βελτιώνεται  κατά γενικό κανόνα. Στον τελευταίο κύκλο  Προσκλήσεων για Υποβολή Προσφορών  (που ξεκίνησε την 1η Μαρτίου 2008) κατα-
γράφηκε το υψηλότερο ποσό που ζητήθηκε έως τώρα (6,1 δισ. δολάρια ΗΠΑ), αλλά και 
το υψηλότερο από ποτέ ποσοστό προτάσεων 
που εισηγείται η Επιτροπή Τεχνικής Αξιολό-
γησης: 54 %.
Η Επιτροπή διερευνά επί του παρόντος με  
το Κοινό Πρόγραμμα του ΟΗΕ κατά του AIDS (UNAIDS) τους τρόπους δημιουργίας ικανο-τήτων των χωρών στον αγώνα κατά του AIDS (ανάπτυξη και υλοποίηση ενός σχεδίου δρά-σης «δημιουργίας ικανοτήτων»).
60. 
Τα αποτελεσματικά συστήματα υγείας  μπορούν να μετατρέψουν τη στήριξη του  Παγκόσμιου Ταμείου και του PEPFAR (Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης του Προέδρου των Ηνω-μένων Πολιτειών για την Ανακούφιση από το AIDS) σε υπηρεσίες υγείας στον πληθυσμό  που έχει προσβληθεί από HIV/AIDS, φυματί-ωση και ελονοσία.Η Επιτροπή στηρίζει επίσης τα κύρια στοι-
χεία των συστημάτων υγείας όπως «Ανθρώ-
πινοι Πόροι για την Υγεία» (HRH): το Μέσο  Χρηματοδότησης της Αναπτυξιακής Συνερ-
γασίας (DCI)/«Επενδύοντας σε Ανθρώπους» 
έχει προβλέψει 40 εκατομμύρια ευρώ για το HRH (2007–2013). Το ΕΤΑ στηρίζει δραστη-ριότητες και προγράμματα HRH σε Αγκόλα, 
Μοζαμβίκη, Ουγκάντα, Ζάμπια και Ζιμπά-
μπουε και δείκτες HRH χρησιμοποιούνται  τώρα σε μεταβλητές δόσεις γενικής και τομε-
ακής δημοσιονομικής στήριξης για την υγεία. 
Η Επιτροπή συνεργάζεται επίσης με τον  
ΠΟΥ στη στήριξη φαρμακευτικών πολιτικών 
(25 εκατομμύρια ευρώ) και βελτιωμένου σχε-διασμού και κατάρτισης προϋπολογισμού για 
την υγεία (25 εκατομμύρια ευρώ) στις χώρες 
ΑΚΕ. 
62. 
Η Επιτροπή γνωρίζει ότι σημαντικά προγράμ-
ματα για συγκεκριμένες ασθένειες όπως το Παγκόσμιο Ταμείο χρειάζονται αποτελεσμα-
τικά συστήματα υγείας προκειμένου να είναι 
παραγωγικά. Για να γίνει καλύτερα κατανο-
ητή αυτή η σχέση, η ΓΔ Ανάπτυξη εκπονεί  
επί του παρόντος στρατηγικές και τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον  
τρόπο ενίσχυσης των συστημάτων υγείας  από τα προγράμματα για συγκεκριμένες  ασθένειες. 
64. 
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το πρώτο και  κύριο θέμα είναι όταν απαιτείται ένας συν-
δυασμός γενικής δημοσιονομικής στήριξης 
και τομέα εστίασης της υγείας  και μόνο  
δευτερευόντως όταν η τομεακή δημοσιο-νομική στήριξη αποτελεί ένα κατάλληλο  εργαλείο εφαρμογής για τον τομέα εστίασης (ή μη εστίασης) της υγείας. 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι μια σαφώς προσδιο-
ρισμένη πολιτική υγείας και ένα πρόγραμμα 
του τομέα της υγείας υποστηριζόμενο από  
δωρητές, όχι απαραίτητα μια τομεακή δημο-σιονομική στήριξη χρηματοδοτούμενη από 
την Επιτροπή, είναι επιθυμητά μέσα για τη  
βελτίωση της αποτελεσματικότητας της συμ-
βολής της γενικής δημοσιονομικής στήριξης 
στα αποτελέσματα του τομέα της υγείας. 
77
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική65. 
Σύμφωνα με την πεποίθησή της σχετικά με 
τη συμπληρωματικότητα των μέσων, η Επι-τροπή συμφωνεί με το Συνέδριο ότι τα έργα 
μπορούν να ενισχύσουν τη δημοσιονομική  
στήριξη αλλά επισημαίνει ότι ισχύει και το  αντίθετο. 
66. 
Η συμπληρωματικότητα δεν είναι εύκολη  στο Παγκόσμιο Ταμείο. Η προβλεψιμότητα  
αποτελεί πρόβλημα (σύμφωνα με το Συνέ-
δριο, μόνο το 39 % των προτάσεων για τους 
γύρους 1–7 των Προσκλήσεων για Υποβολή 
Προσφορών εγκρίθηκαν από το Ταμείο).  Επιπλέον, η χρονική κλίμακα σχεδιασμού  
και προετοιμασίας μιας παρέμβασης τόσο  
για την Επιτροπή όσο και για το Παγκόσμιο 
Ταμείο είναι εντελώς διαφορετική. 
67. 
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι υπάρχουν πιθανές συνέργειες που θα μπορούσαν να εκμεταλ-
λευτούν καλύτερα τόσο οι δωρητές δημο-
σιονομικής στήριξης όσο και το Παγκόσμιο 
Ταμείο.
68. 
Κατά κανόνα, αν υπάρχει ένα Τομεακό Πρό-γραμμα
4 σε μια χώρα και αν η Επιτροπή συμ-
μετέχει στον τομέα της υγείας της εν λόγω  χώρας, η Επιτροπή θα στηρίξει την υλοποί-ησή του. 
Προκειμένου να επαναβεβαιώσει τη θέση  
της, η Επιτροπή υπέγραψε το Σεπτέμβριο του 
2007 τη «Διεθνή Εταιρική Σχέση του Τομέα 
της Υγείας» (IHP) με την οποία ανανεώθηκε η Τομεακή Προσέγγιση στον τομέα της  υγείας. Κατόπιν τούτου, οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής σε Αιθιοπία και Μοζαμβίκη  συνυπέγραψαν πρόσφατα με κυβερνήσεις  
και αναπτυξιακούς εταίρους μια «συνθήκη  IHP» (τρόποι εφαρμογής IHP σε μια συγκε-
κριμένη χώρα).
4 Ως αποτέλεσμα της υιοθέτησης μιας ΤΠ, μια κυβέρνηση 
αναπτύσσει σταδιακά ένα τομεακό πρόγραμμα.  Το 
Τομεακό Πρόγραμμα έχει τρεις συνιστώσες: μια τομεακή 
πολιτική και στρατηγική,  έναν τομεακό προϋπολογισμό 
και τη μεσοπρόθεσμη προοπτική του και έναν μηχανισμό 
τομεακού συντονισμού.69. 
Η Επιτροπή προωθεί ενεργά την ανάπτυξη και 
υλοποίηση ενός Τομεακού Προγράμματος,  μέσω ΤΠ, ως επί το πλείστον στις χώρες όπου 
στηρίζει τον τομέα της υγείας. Έως τώρα, η 
Επιτροπή έχει συμμετάσχει σε αρκετά Τομε-ακά Προγράμματα (π.χ. Γκάνα, Μοζαμβίκη,  Σενεγάλη, Ουγκάντα και Ζάμπια). 
70. 
Για την παροχή τομεακής δημοσιονομικής  στήριξης στον τομέα της υγείας, πρέπει να πληρούνται τα εξής κριτήρια:
Η στήριξη για την υγεία εντάσσεται στο 1. 
Εθνικό Έγγραφο Στρατηγικής της Επιτρο-πής, ως τομείς εστίασης ή μη εστίασης  
στο πλαίσιο του αισθήματος συμμετο-
χής της χώρας και του καταμερισμού της 
εργασίας. 
Πληρούνται οι προϋποθέσεις επιλεξιμό- 2. 
τητας της τομεακής δημοσιονομικής στή-ριξης (σαφώς προσδιορισμένη τομεακή  
πολιτική, μηχανισμός τομεακού συντονι-
σμού, μακροοικονομική σταθερότητα και 
βελτίωση της Διαχείρισης των Δημόσιων 
Οικονομικών). 
Ωστόσο, σε πολλές χώρες της υποσαχάριας 
Αφρικής αυτές οι προϋποθέσεις δεν πληρού-νται επί του παρόντος. 
72. 
Τα πλαίσια πολιτικής/στρατηγικής έχουν  βελτιωθεί πολύ στις χώρες της υποσαχά-
ριας Αφρικής την τελευταία δεκαετία, με τη 
στήριξη του ΠΟΥ και όλων των άλλων σημα-
ντικότερων αναπτυξιακών εταίρων. Ωστόσο, αυτές οι πολιτικές πρέπει να βελτιώνονται  συνεχώς (για παράδειγμα, καλύτερες συνδέ-σεις μεταξύ αναγκών και πόρων του τομέα  
της υγείας). Οι κοινές ετήσιες αξιολογήσεις 
του τομέα της υγείας στις οποίες συμμετέ-
χει συχνά η Επιτροπή αποτελούν μια άσκηση 
η οποία συχνά αποφέρει νέες εξελίξεις στα 
πλαίσια πολιτικής/στρατηγικής στον τομέα της υγείας. 
78
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
73. 
Σύμφωνα με τις πολιτικές δεσμεύσεις της, η Επιτροπή έχει διατηρήσει την άμεση χρημα-
τοδότηση του τομέα της υγείας σε επίπεδο 
χώρας, την αυξημένη γενική δημοσιονομική 
στήριξη και τη συμβολή της σε παγκόσμιες 
πρωτοβουλίες. 
Η δέσμευση του 20 % ( «Η Επιτροπή θα προσπα-
θήσει να εξασφαλίσει ότι ποσοστό αναφοράς  20 % της χορηγηθείσας βοήθειας στο πλαίσιο  
των προγραμμάτων ανά χώρα που καλύπτονται 
από το μέσο χρηματοδότησης της αναπτυξι-
ακής συνεργασίας θα διατεθεί, έως το 2009,  
στη βασική και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και στη βασική υγεία, μέσω της στήριξης έργων,  
προγραμμάτων ή προϋπολογισμών που συν-
δέονται με αυτούς τους τομείς , με βάση ένα  
μέσο όρο όλων των γεωγραφικών τομέων…»  
Άρθρο 5 του Μέσου Χρηματοδότησης της  Αναπτυξιακής Συνεργασίας), δεν ισχύει για 
τις χώρες ΑΚΕ.
74. 
Τα αποτελεσματικά συστήματα υγείας μπο-
ρούν να μετατρέψουν τη στήριξη του Παγκό-
σμιου Ταμείου και του PEPFAR σε υπηρεσίες υγείας στον πληθυσμό που έχει προσβληθεί 
από HIV/AIDS, φυματίωση και ελονοσία. 
Η Επιτροπή στηρίζει επίσης τα κύρια στοι-
χεία των συστημάτων υγείας όπως «Ανθρώ-
πινο Δυναμικό για την Υγεία» (HRH): το  Μέσο Χρηματοδότησης της Αναπτυξιακής  
Συνεργασίας (DCI)/«Επενδύοντας σε Ανθρώ-
πους» έχει προβλέψει 40 εκατομμύρια ευρώ 
για το HRH (2007–2013). Το ΕΤΑ στηρίζει  
δραστηριότητες και προγράμματα HRH σε  
Αγκόλα, Μοζαμβίκη, Ουγκάντα, Ζάμπια και  
Ζιμπάμπουε. Δείκτες HRH χρησιμοποιού-
νται τώρα σε μεταβλητές δόσεις γενικής και τομεακής δημοσιονομικής στήριξης για την 
υγεία. Η Επιτροπή συνεργάζεται επίσης με  
τον ΠΟΥ στη στήριξη φαρμακευτικών πολιτι-
κών (25 εκατομμύρια ευρώ) και βελτιωμένου 
σχεδιασμού και κατάρτισης προϋπολογισμού για την υγεία (25 εκατομμύρια ευρώ) στις  
χώρες ΑΚΕ. 75. 
Η παρατήρηση του Συνεδρίου λαμβάνεται  υπόψη από την Επιτροπή η οποία θα προ-
σπαθήσει να εξεύρει λύσεις με στόχο την  
εξασφάλιση πρόσθετης εμπειρογνωσίας, είτε 
ενδοϋπηρεσιακά είτε μέσω συμβάσεων, για 
παράδειγμα, με γραφεία αρωγής των κρατών 
μελών που λειτουργούν στις χώρες. 
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ 
ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ
Αριθ. 1: Η Επιτροπή θα εξετάσει τομεακές  
επιχορηγήσεις σύμφωνα με τις κατευθυντή-ριες γραμμές που θα εκπονηθούν για την  
ενδιάμεση επανεξέταση του δέκατου ΕΤΑ.  
Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές θα  
δίνουν έμφαση στους στόχους σε επίπεδο  
χώρας, στα αποτελέσματα που επιτεύχθη-καν και στις αρχές του αισθήματος συμμε-
τοχής της χώρας και του καταμερισμού της  
εργασίας. Επίσης θα λαμβάνουν υπόψη το  
γεγονός ότι μπορούν να επιτευχθούν απο-
τελέσματα στους ΑΣΧ στον τομέα της υγείας 
με διάφορους τρόπους, περιλαμβανομένων  
των επενδύσεων εκτός του τομέα της υγείας (υδροδότηση και εγκαταστάσεις υγιεινής,  
εκπαίδευση, αγροτική ανάπτυξη, διακυβέρ-
νηση…) και όχι αποκλειστικά με την παροχή 
άμεσης στήριξης στις υπηρεσίες υγείας.  
α) Αν και αναγνωρίζει την προοπτική επέ-
κτασης της προσοχής που αποδίδεται στον  
τομέα της υγείας σε ευάλωτα κράτη, συχνά  
«ορφανά δωρητών», η Επιτροπή παρέχει  
ήδη ή θα παράσχει άμεση στήριξη στον  τομέα της υγείας στο πλαίσιο του δέκατου  
ΕΤΑ σε 15 χώρες της υποσαχάριας Αφρικής  
εκ των οποίων 8 αντιμετωπίζουν ευάλωτες  
καταστάσεις (Μπουρούντι, Τσαντ, Κον-
γκό, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Γουι-
νέα, Ακτή του Ελεφαντοστού, Λιβερία και  
Ζιμπάμπουε). Ο αριθμός των χωρών που  αντιμετωπίζουν ευάλωτες καταστάσεις και  
των οποίων ο τομέας της υγείας στηρίζεται  
από την Επιτροπή έχει αυξηθεί από 7 στο  
ένατο ΕΤΑ σε 8 στο δέκατο ΕΤΑ.
79
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική76. 
Η Επιτροπή επικροτεί την παρατήρηση του Συνεδρίου σχετικά με την αύξηση στην  
ταχύτητα υλοποίησης των παρεμβάσεων  
ΕΤΑ στον τομέα της υγείας, στο πλαίσιο του 
ένατου ΕΤΑ, και συμφωνεί με το Συνέδριο  
ότι αυτό οφείλεται εν μέρει στη διοικητική 
αποκέντρωση.
77. 
Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των πρώ-
των 5 ετών του Παγκόσμιου Ταμείου, που βρί-
σκεται σε εξέλιξη, θα είναι διαθέσιμα μέχρι 
το τέλος του τρέχοντος έτους. Θα προσφέ-
ρουν λεπτομερείς πληροφορίες και ανάλυση της πραγματικής υλοποίησης προτάσεων  
χρηματοδοτούμενων από το Ταμείο. Η Επι-
τροπή παρακολουθεί προσεκτικά αυτή την  
αξιολόγηση και θα λάβει υπόψη τα συμπερά-
σματά της. Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει επίσης τα συμπεράσματα του ελέγχου του  
Συνεδρίου. 
78. 
Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η μεγαλύτερη  
προβλεψιμότητα της χρηματοδότησης θα  
αυξήσει την αποτελεσματικότητα της βοή-θειας. Συνεπώς, ξεκινώντας με το δέκατο  
ΕΤΑ, η ΕΚ έχει αναπτύξει τη Σύμβαση ΑΣΧ  
ακριβώς για να αυξήσει την προβλεψιμότητα 
της δημοσιονομικής στήριξης στις δικαιού-χες χώρες εταίρους. Η Επιτροπή επισημαίνει, ωστόσο, ότι η μεταβλητότητα της βοήθειας είναι δικαιολογημένη όταν δεν πληρούνται 
πλέον οι προϋποθέσεις για την αποτελεσμα-
τικότητα της βοήθειας, όπως όταν παρέρ-
χεται η επιλεξιμότητα της δημοσιονομικής  
στήριξης. Αριθ. 2: Κατά την ενδιάμεση επανεξέταση  
του δέκατου ΕΤΑ, η Επιτροπή θα επανεξε-τάσει την ισορροπία της χρηματοδότησής  της προκειμένου να βεβαιωθεί ότι αντικα-τοπτρίζει την πολιτική της προτεραιότητα  στον τομέα της υγείας καθώς και σε άλλους  τομείς υπό το φως των πρώτων ετών υλο-ποίησης του δέκατου ΕΤΑ. Η Ενίσχυση των  Συστημάτων Υγείας (HSS) είναι πράγματι  μεταξύ των προτεραιοτήτων της.
Αριθ. 3: Αν και αναγνωρίζει τα όρια της από-
φασης κατανομής πόρων όσον αφορά το  
συνολικό προσωπικό, η Επιτροπή διερευνά  τρόπους για να εξασφαλίσει καλύτερη  
πρόσβαση στη δημόσια εμπειρογνωσία σε  
θέματα υγείας στις αντιπροσωπείες. Όπου  
η Επιτροπή συμμετέχει έμμεσα στον τομέα  
της υγείας, ιδίως μέσω γενικής δημοσιονο-
μικής στήριξης που αφορά τους κοινωνι-
κούς τομείς ή γραμμές του προϋπολογισμού και ενδο-ΑΚΕ χρηματοδότηση, πρέπει να  
συμφωνηθούν σιωπηρές εταιρικές σχέσεις  
με άλλους δωρητές (της ΕΕ) σύμφωνα με  
το πνεύμα του κώδικα δεοντολογίας για τη  
συμπληρωματικότητα και τον καταμερι-σμό της εργασίας, και να εξασφαλιστεί ο  
συντονισμός της ομάδας δωρητών Δημοσι-
ονομικής Στήριξης. Στις περιπτώσεις όπου η 
υγεία αποτελεί τομέα εστίασης, η Επιτροπή  θα διερευνήσει τρόπους παροχής επαρκούς εμπειρογνωσίας στην αντιπροσωπεία.  
α) Η πιθανότητα ανάπτυξης εμπειρογνω-
σίας σε θέματα υγείας σε περιφερειακές  
αντιπροσωπείες εξετάζεται εδώ και καιρό.  
Η Επιτροπή πρέπει να σταθμίσει καλύτερα  
τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα  μια τέτοιας σύστασης προτού καταλήξει  
σε απόφαση.
γ) Η συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανι-
σμό Υγείας, η οποία είναι ήδη σημαντική,  
θα μπορούσε πράγματι να ενισχυθεί με  
τα γραφεία χωρών του όποτε αυτό είναι  δυνατόν.  
80
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική79. 
Η Επιτροπή επικροτεί την παραδοχή του  
Συνεδρίου ότι η γενική δημοσιονομική στή-ριξη μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέσο 
στήριξης καλύτερων πολιτικών υγείας. Εντού-
τοις, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η αποτε-λεσματικότητα της γενικής δημοσιονομικής στήριξης αξιολογείται καλύτερα μακροπρό-
θεσμα δεδομένου ότι η πρόοδος στα αποτε-
λέσματα σε εθνικό επίπεδο χρειάζεται χρόνο καθώς απαιτεί βελτιώσεις σε μεγάλα συστή-
ματα και συνεπώς δεν μπορεί να συγκριθεί με 
την πρόοδο στα αποτελέσματα σε μικρότερες 
και στοχοθετημένες ομάδες του πληθυσμού. 
Περαιτέρω βελτιώσεις στοχεύονται κατά την υλοποίηση του δέκατου ΕΤΑ, χάρη στην εισα-
γωγή Συμβάσεων ΑΣΧ και την προτιμώμενη 
χρήση τομεακής δημοσιονομικής στήριξης  
για την υλοποίηση προγραμματιζόμενης  
τομεακής στήριξης. Η Επιτροπή συνεχίζει τις 
προσπάθειές της για την αύξηση της αποτε-
λεσματικότητας των μέσων δημοσιονομικής στήριξης (μεταξύ άλλων μέσω της αυξημένης 
χρήσης αποκεντρωμένων δεικτών σε επίπεδο 
πολύ φτωχών περιοχών, περιθωριακών περι-
οχών ή ανά φύλο). 
80. 
Η προσέγγιση μέσω έργων —υπό τη μορφή μεμονωμένου έργου ή τρόπου υλοποίησης  ενός προγράμματος στήριξης τομεακών πολι-τικών— θα συνεχίσει να αποτελεί σημαντικό στοιχείο της στήριξης της ΕΚ στον τομέα της 
υγείας. Η Επιτροπή προσπαθεί συνεχώς να  βελτιώσει την επιλογή έργων σε πολλαπλές 
χώρες.
81. 
Η σύμπραξη των αντιπροσωπειών εξαρτάται επίσης από την ικανότητά τους σε τομεακά θέματα. 
Μετά από την έκθεση του Συνεδρίου, συστά-
θηκε μια ειδική διυπηρεσιακή ομάδα για να 
ορίσει τι θα πρέπει να κάνει η Επιτροπή  
σε επίπεδο χώρας για να εξασφαλίσει μια  
πιο αποδοτική χρήση των δημοσιονομικών πόρων του Παγκόσμιου Ταμείου. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ 
ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ 
ΠΡΟΒΛΕΨΙΜΟΤΗΤΑ
Αριθ. 4: Η Επιτροπή διερευνά επί του  
παρόντος με το UNAIDS τους τρόπους  δημιουργίας ικανοτήτων των χωρών στον  αγώνα κατά του AIDS (ανάπτυξη και υλο-
ποίηση ενός σχεδίου δράσης «δημιουργίας  ικανοτήτων»).  
Αριθ. 5: Στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ, η Επι-
τροπή επιδιώκει να κάνει τη γενική δημοσι-
ονομική στήριξή της πιο προβλέψιμη μέσω  της σύναψης Συμβάσεων ΑΣΧ στις δικαιού-χες χώρες. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η απειλή της αναστολής των πληρωμών αποτελεί  
κίνητρο για τη διατήρηση της επιλεξιμό-
τητας: αυτή θα υπονομευόταν αν υπήρχε  
αυτόματη προσφυγή σε εναλλακτικά μέσα  
για τη διατήρηση της ροής κονδυλίων. Η  ανάγκη να αποφευχθεί η άσκοπη τιμωρία  
των φτωχών, ωστόσο, αποτελεί βασικό  
παράγοντα που καθορίζει τις αποφάσεις της 
Επιτροπής βάσει αυτής της κατά περίπτωση 
προσέγγισης.
81
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 
ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 
ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ
Αριθ. 6: Η Επιτροπή δεσμεύεται να κάνει τη  
μεγαλύτερη δυνατή χρήση τομεακής δημο-σιονομικής στήριξης για παρεμβάσεις που  εστιάζονται ή όχι στον τομέα της υγείας  
όταν το επιτρέπουν οι συνθήκες. Όσον  αφορά τις κατευθυντήριες γραμμές της για  
τον προγραμματισμό, η Επιτροπή θεωρεί τη 
γενική δημοσιονομική στήριξη ως συμπλη-
ρωματική στις παρεμβάσεις σε τομείς εστία-
σης, μεταξύ άλλων όταν υλοποιούνται μέσω τομεακής δημοσιονομικής στήριξης.  
Αριθ. 7 α): Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις προ-
σπάθειές της για χρήση των δεικτών επίδο-
σης της γενικής δημοσιονομικής στήριξης  
και των συνδέσεων μεταξύ γενικής δημοσι-
ονομικής στήριξης και τομεακού διαλόγου  (περιλαμβανομένων κοινών τομεακών αξι-
ολογήσεων και τρέχοντος διαλόγου όπου  
υπάρχει ΤΠ) για να ενθαρρύνει τις χώρες  
να επιτύχουν τους στόχους ΑΣΧ στον τομέα  
της υγείας και άλλους στόχους με βιώσιμο  
τρόπο. Αυτό συνεπάγεται τη χρήση αυτού  
που θεωρείται σε κάθε ξεχωριστή περί-πτωση χώρας ως το πιο κατάλληλο μείγμα  
δεικτών αποτελεσμάτων και συνεισφορών  (όπως μερίδια του προϋπολογισμού και  ποσοστά εκτέλεσης). Η πρόβλεψη τεχνικής  
συνδρομής θα μπορούσε να συμπεριληφθεί  στις εργασίες Γενικής Δημοσιονομικής Στή-
ριξης για να καλυφθούν συγκεκριμένες ανά-
γκες που αφορούν τομείς με δείκτες γενικής 
δημοσιονομικής στήριξης (π.χ. συστήματα  πληροφοριών του τομέα της υγείας).
β) Σε επίπεδο τομέα, οι ετήσιες αξιολογή-
σεις εστιάζονται συνήθως στην εφαρμογή  
της τομεακής πολιτικής και την εκτέλεση του 
τομεακού προϋπολογισμού. Αποτελέσματα  
αξιολογήσεων δημοσίων δαπανών και έλεγ-
χοι της πορείας δαπανών λαμβάνονται επίσης υπόψη εφόσον διατίθενται. Από τις 22 χώρες 
της υποσαχάριας Αφρικής που έχουν εφαρ-
μόσει τακτικά γενική δημοσιονομική στήριξη 
της ΕΚ στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, τουλά-
χιστον 14 πραγματοποιούν τακτικές κοινές  
αξιολογήσεις του τομέα υγείας, τα αποτε-
λέσματα των οποίων λαμβάνονται κατόπιν  υπόψη κατά την ετήσια κοινή αξιολόγηση  
της γενικής δημοσιονομικής στήριξης. Στις υπόλοιπες χώρες οι εν λόγω αξιολογήσεις  
αναπτύσσονται σταδιακά και ενθαρρύνο-νται στο πλαίσιο του διαλόγου της γενικής  
δημοσιονομικής στήριξης. Εντούτοις, η  
Επιτροπή θα προτιμήσει γενικά να χρησιμο-ποιήσει γενική δημοσιονομική στήριξη και  οποιαδήποτε σχετική διασφάλιση ως μέσο  
ενίσχυσης των πιο συστηματικών συστατι-
κών στοιχείων της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών ενός εταίρου και δημιουργίας  
ικανοτήτων στον τομέα της διαχείρισης  
ανθρώπινου δυναμικού. Ως εκ τούτου, θα  
προτιμούσε να ενισχύσει τις ικανότητες των 
φορέων εθνικής ευθύνης στη διεξαγωγή αξι-ολογήσεων όπως αυτές που υποδεικνύονται αντί να τις πραγματοποιεί η ίδια απευθείας. Μια τέτοια προσέγγιση έχει τη δυνατότητα  
να μεγιστοποιήσει τον αντίκτυπο της γενι-
κής δημοσιονομικής στήριξης, μειώνει τους 
κινδύνους υπερφόρτωσης του εργαλείου και 
περιλαμβάνει έναν σχεδιασμό που αντιστοι-χεί καλύτερα στους πολλαπλούς στόχους της 
γενικής δημοσιονομικής στήριξης.
γ) Βλ. ανωτέρω (σημείο β στο παρόν  
πλαίσιο).
δ) Μέσα στα συνολικά όρια του προϋπολογι-
σμού της για ανθρώπινο δυναμικό και στην  εξελισσόμενη κατάσταση των ασκήσεων  καταμερισμού της εργασίας, η Επιτροπή θα  
καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για τη  
βελτίωση της ποιότητας της συμβολής στο  διάλογο για την υγεία όπως υποδεικνύεται  
ανωτέρω.  
ε) Η βελτίωση των δεικτών που χρησιμο-
ποιούνται στις εργασίες δημοσιονομικής  στήριξης αποτελεί μια συνεχή έγνοια της  Επιτροπής.
Αριθ. 8: Η Επιτροπή έχει αποφασίσει τη  
σύσταση μιας ειδικής διυπηρεσιακής ομά-
δας με τα εξής καθήκοντα:  
1) να ορίσει το ρόλο και τις αρμοδιότητες  
που θα πρέπει να έχει μια αντιπροσωπεία  
της ΕΚ σε σχέση με το Παγκόσμιο Ταμείο  
(π.χ. συμμετοχή στο Μηχανισμό Εθνικού  
Συντονισμού (CCM), υποβολή εκθέσεων,  
κλπ.). Διαφορετικοί τύποι αντιπροσωπειών  
προσδιορίζονται σύμφωνα με κριτήρια  όπως, για παράδειγμα, το επίπεδο επιπο-
λασμού του HIV στη χώρα, το γεγονός ότι  
82
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική82. 
Η Επιτροπή θα βελτιώσει περαιτέρω τον  
τρόπο με τον οποίο επιδιώκει την εκμετάλ-λευση συνεργειών μεταξύ των παρεμβάσεών 
της, ξεκινώντας με τη διεξαγόμενη επανεξέ-
ταση του οδηγού υγείας. 
83. 
Προκειμένου να στηρίξει την υλοποίηση  
τομεακών προγραμμάτων, η Επιτροπή ενη-μέρωσε το 2007 τις Κατευθυντήριες Γραμ-
μές του 2003 σχετικά με τη στήριξη της ΕΚ 
σε τομεακά προγράμματα και διοργάνωσε  
ολόκληρη σειρά από σεμινάρια κατάρτισης 
σε σχέση με αυτό τον τρόπο υλοποίησης.  Επίσης, εγκαινίασε και διαχειρίστηκε μαζί  
τη Δανία και τις Κάτω Χώρες το Κοινό Πρό-
γραμμα Μάθησης Τομεακών Προσεγγίσεων, 
μια πρωτοβουλία που χαίρει υψηλής εκτί-
μησης από την κοινότητα των δωρητών. Η  
Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει την εκπό-
νηση και υλοποίηση τομεακών προγραμμά-των, απευθείας στις χώρες όπου η υγεία  
αποτελεί μέρος της στρατηγικής της για τη 
συνεργασία, και εμμέσως αλλού μέσω διαδι-
κασιών αξιολόγησης επιδόσεων και κοινής  
αξιολόγησης της γενικής δημοσιονομικής  στήριξης.η «υγεία» είναι ή όχι ένας τομέας εστίασης  
στο CSP κ.λπ,  
(2) να διαπιστώσει με ποιο τρόπο οι αντι-
προσωπείες θα εκπληρώσουν τα νέα τους  καθήκοντα λαμβάνοντας υπόψη τους περι-ορισμένους πόρους τους, και  
(3) να καθορίσει με ποιο τρόπο οι αντι-
προσωπείες μπορούν να στηριχθούν από  την Κεντρική Διοίκηση και πώς η ΓΔ Ανά-πτυξη και το EuropeAid θα συνεργαστούν  για να προσφέρουν τη βοήθειά τους στις  αντιπροσωπείες.
Επιπλέον, η Επιτροπή διερευνά επί του παρό-
ντος με το UNAIDS τους τρόπους δημιουργίας 
ικανοτήτων των χωρών στον αγώνα κατά του 
AIDS (ανάπτυξη και υλοποίηση ενός σχεδίου 
δράσης «δημιουργίας ικανοτήτων»). 
Αριθ. 9: Παρόλο που το έργο (ως προσέγγιση 
ή ως τρόπος υλοποίησης ενός Προγράμμα-
τος Στήριξης Τομεακής Πολιτικής) δεν απο-
τελεί την προτιμώμενη μορφή χορήγησης  
βοήθειας της ΕΚ, είναι σαφές ότι τα έργα  
παραμένουν ένα σημαντικότατο μέσο για  
την υλοποίηση της αναπτυξιακής συνδρομής μας. Για παράδειγμα, μια πρώτη αξιολόγηση 
των αρχικών επιχορηγήσεων στα Εθνικά  Ενδεικτικά Προγράμματα του δέκατου ΕΤΑ/Κονδύλιο Α των χωρών της υποσαχάριας  
Αφρικής (εξαιρουμένης της Νοτίου Αφρι-κής) δείχνει ότι η Δημοσιονομική Στήριξη  
(περιλαμβανομένης γενικής και τομεακής  
δημοσιονομικής στήριξης) αντιπροσωπεύει 
περίπου το 48 % των ποσών που έχουν κατα-νεμηθεί ως τώρα. Το υπόλοιπο 52 % θα δαπα-νηθεί στη συνέχεια κυρίως μέσω έργων και  προβλεπόμενων προγραμμάτων. Εντούτοις, 
η Επιτροπή δεν μπορεί να συμφωνήσει με  
τη σύσταση για χρήση των έργων ως μέσο  
στήριξης «προκειμένου να παράσχει υγειο-
νομική περίθαλψη σε φτωχότερες περιοχές  
που δεν καλύπτονται επαρκώς από υπηρε-σίες υγειονομικής περίθαλψης» δεδομένου  
ότι σε τουλάχιστον 30 αναπτυσσόμενες  
χώρες η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας  
είναι περιορισμένη. Αντίθετα, η κατάλληλη  
ανταπόκριση στην πρόκληση είναι η επαρ-
κής, προβλέψιμη και ευθυγραμμισμένη Επί-
σημη Αναπτυξιακή Βοήθεια, αντί για την  προτεινόμενη χρηματοδότηση των ΜΚΟ.
83
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια ΑφρικήΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ 
ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ
Αριθ. 10 α): Υπό το φως της συσσώρευσης  
εμπειρίας, η Επιτροπή θα αξιολογήσει εάν  υπάρχει ανάγκη επανεξέτασης των ενδεί-ξεων όσον αφορά σε ποιες περιπτώσεις θα  
χρησιμοποιείται η γενική δημοσιονομική  
στήριξη και σε ποιες η τομεακή δημοσιονο-μική στήριξη, και πώς να χρησιμοποιούνται  
καλύτερα αυτά τα δύο μέσα μαζί, οι οποίες  
ενδείξεις περιέχονται επί του παρόντος στις 
κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής  
για τον προγραμματισμό, τη γενική και την  τομεακή δημοσιονομική στήριξη.  
β) Ο προσανατολισμός στη συγκεκριμένη  
χρήση των διαφόρων μέσων σε σχέση με  
τον τομέα της υγείας (περιλαμβανομένων  
των έργων), καθώς και για τη συνδυασμένη  
χρήση τους, θα επανεξεταστεί στις «κατευθυ-ντήριες γραμμές για τον προγραμματισμό της 
υγείας» οι οποίες αυτή τη στιγμή ενημερώ-
νονται ώστε να λαμβάνουν καλύτερα υπόψη 
ευρύτερες εξελίξεις (π.χ. Σύμβαση ΑΣΧ).
γ) Η νέα διυπηρεσιακή ομάδα της Επιτροπής 
σε συνεργασία με το Παγκόσμιο Ταμείο θα  επισημάνει τρόπους για την επίτευξη μεγα-
λύτερης συμπληρωματικότητας με το Παγκό-σμιο Ταμείο, λαμβάνοντας υπόψη θέματα  προβλεψιμότητας σε σχέση με τις εργασίες  
του Παγκόσμιου Ταμείου και τα διαφορετικά χρονικά πλαίσια για τις εργασίες της Επιτρο-
πής και του Παγκόσμιου Ταμείου. 
Αριθ. 11 : Η Επιτροπή δεσμεύεται να χρη-
σιμοποιεί την τομεακή δημοσιονομική στή-ριξη ως τον προτιμώμενο τρόπο υλοποίησης παρεμβάσεων στον τομέα της υγείας όποτε  το επιτρέπουν οι συνθήκες όπως, μεταξύ  άλλων, η ύπαρξη μιας σαφώς προσδιορι-σμένης τομεακής πολιτικής.
Αριθ. 12 : Η ΕΚ θα συνεχίσει να στηρίζει την  
εκπόνηση και υλοποίηση τομεακών προ-γραμμάτων, απευθείας στις χώρες όπου η  υγεία αποτελεί μέρος της στρατηγικής της  για τη συνεργασία, και εμμέσως αλλού μέσω διαδικασιών αξιολόγησης επιδόσεων και  κοινής αξιολόγησης της γενικής δημοσιο-νομικής στήριξης.



Ευρωπαϊκο Ελεγκτικο Συνεδριo
Ειδική έκθεση αριθ. 10/2008
Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ για τις υπηρεσίες υγείας στην υποσαχάρια Αφρική
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων2009 — 83 σ. — 21 × 29,7 cmISBN 978-92-9207-094-6doi: 10.2865/212

Πώς να προμηθευτείτε τις εκδόσεις της ΕΕ
Eκδόσεις που πωλούνται:
• από το EU Bookshop (βιβλιοπωλείο της ΕΕ) (http://bookshop.europa.eu),•  από το βιβλιοπώλη σας με αναφορά του τίτλου, του εκδότη ή/και του 
αριθμού ISBN,
•  απευθυνόμενοι σε έναν από τους πράκτορες πώλησής μας. Για τα στοιχεία 
επικοινωνίας τους μπορείτε να ανατρέξετε στη διαδικτυακή διεύθυνση http://bookshop.europa.eu ή να στείλετε φαξ στον αριθμό +352 2929-42758.
Εκδόσεις που διατίθενται δωρεάν:• από το EU Bookshop (βιβλιοπωλείο της ΕΕ) (http://bookshop.europa.eu),•  από τα γραφεία εκπροσώπησης ή τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Για τα στοιχεία επικοινωνίας τους μπορείτε να ανατρέξετε στη διαδικτυακή διεύθυνση http://ec.europa.eu ή να στείλετε φαξ στον αριθμό +352 2929-42758.
ΣΤHΝ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΗΣ ΕΚ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ 
ΣΤΗΝ ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΑ ΑΦΡΙΚΗ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ ΚΑΤΑ ΠΟΣΟ ΟΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΟΥ ΧΟΡΗΓΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ  ΑΝΤΑΝΑΚΛΟΥΣΑΝ ΤΙΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΕΚ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΠΟΣΟ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΙΤΑΧΥΝΕ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΤΥΠΟΥΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ. ΣΤΗΝ ΕΝ ΛΟΓΩ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΤΥΠΩΝΕΤΑΙ ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΝΑ ΑΥΞΗΘΕΙ Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΚΑΙ ΝΑ ΒΕΛΤΙΩΘΟΥΝ ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΑ ΑΦΡΙΚΗ. 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙOQJ-AB-08-010-EL-C
ISBN 978-92-9207-094-6