30.3. 82 Επίσημη 'Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 78/9 
ματα τής πέμπτης ελευθερίας για μιά γραμμή μεταξύ των 
Κρατών μελών σέ ένα αερομεταφορέα τρίτης χώρας καί 
άπό την άποψη αυτή περιέχει διατάξεις ασυμβίβαστες μέ 
τήν παρούσα οδηγία, τό Κράτος μέλος προβαίνει σέ 
πρώτη ευκαιρία σέ δλα τά κατάλληλα βήματα γιά τήν 
κατάργηση τών ασυμβιβάστων αυτών. "Εως δτου κα­
ταργηθούν τά ασυμβίβαστα αυτά ή παρούσα οδηγία δέν 
επηρεάζει τά δικαιώματα καί τίς υποχρεώσεις απέναντι 
σέ τρίτες χώρες πού προκύπτουν άπό μιά τέτοια 
συμφωνία. 
Άρ#ρο 11 
1. Τά Κράτη μέλη προβαίνουν, πρίν άπό τήν 1η 
'Ιανουαρίου 1983 καί μετά άπό διαβουλεύσεις μέ τήν 'Επιτροπή, στά απαραίτητα βήματα γιά νά τροποποιή­
σουν τους νόμους καί τίς διοικητικές διατάξεις τους 
ώστε νά συμμορφωθούν μέ τήν παρούσα οδηγία. 
2. Τέτοια μέτρα καλύπτουν, μεταξύ άλλων, τήν ορ­
γάνωση τών διαδικασιών καί μέσων έλεγχου, καί τίς 
τιμωρίες γιά κάθε παράβαση. 
3. Τά Κράτη μέλη ανακοινώνουν στην 'Επιτροπή 
δλους τους νόμους καί τίς διοικητικές διατάξεις πού εκδί­
δονται κατ' εφαρμογή τής παρούσας οδηγίας. 
"Αρ#ρο 12 
Ή παρούσα οδηγία απευθύνεται στά Κράτη μέλη. 
Τροκοποιημένη πρόταση οδηγίας τοΟ Συμβουλίου σχετική μέ τό συντονισμό τών νομοθε­
τικών, κανονιστικών καί διοικητικών διατάξεων κού αφορούν τήν ασφάλιση νομικής προστα­
σίας («) 
(ΎποάΙή&ηχε άπό τήρ Επιτροπή οτό Συμβούλιο βάσει τοϋ άρ&ρον 149 παράγραφος 2 της 
σνν&ηχηςΕΟΚ, στις 22 Φεβρουαρίου 1982) 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Θεωρήσεις 
Πρώτη θεώρηση Πρώτη, δεύτερη, τρίτη χαί τέταρτη θεώρηση 
"Εχοντας υπόψη τή συνθήκη περί Ιδρύσεως της Εύρω- (αμετάβλητο) 
παΐκης Οικονομικής Κοινότητας, καί Ιδίως τό άρθρο 57 
παράγραφος 2, 
Λεύτερη θεώρηση 
Έχοντας υπόψη τήν πρόταση τής 'Επιτροπής 
Τρίτη θεώρηση 
Έχοντας υπόψη τή γνώμη τοΟ Εύρωπαίκοϋ Κοινοβου­
λίου, 
Τέταρτη θεώρηση 
Έχοντας υπόψη τή γνώμη τής Οίκονομικής καί Κοινω­
νικής 'Επιτροπής 
(') ΕΕ αριθ. C 198 της 7. 8. 1979, α 2. 
'Αριθ. C 78/10 'Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30.3.82 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΑΙτιολογικά 
Πρώτο αιτιολογικό 
'Εκτιμώντας: 
δτι ή οδηγία 13/239/ΕΟΚ τοϋ Συμβουλίου της 24ης 'Ιου­
λίου 1973 περί συντονισμού τών νομοθετικών, κανονι­
στικών καί διοικητικών διατάξεων δσον άφορα την 
ανάληψη της δραστηριότητας τής άμεσης ασφάλισης, 
εκτός άπό την ασφάλιση ζωής καί τήν άσκηση της ('), 
εξάλειψε ορισμένες διαφορές πού υπήρχαν μεταξύ τών 
εθνικών νομοθεσιών γιά νά διευκολύνει τήν ανάληψη 
τής αναφερθείσας δραστηριότητας καί τήν άσκηση της· (αμετάβλητο) 
Δεύτερο αιτιολογικό 
δτι έν τούτοις ή οδηγία 73/239/ΕΟΚ ορίζει, στό άρθρο 7 
παράγραφος 2 ύπό γ, δτι: 
«μέχρι τό μεταγενέστερο συντονισμό πού θά γίνει σέ 
προθεσμία τεσσάρων χρόνων μετά τήν κοινοποίηση 
τής παρούσας οδηγίας, ή 'Ομοσπονδιακή Δημοκρατία 
τής Γερμανίας μπορεί νά διατηρήσει τήν απαγόρευση 
σώρευσης στό έδαφος της τής ασφάλισης ασθενείας 
ασφάλισης πιστώσεων καί εγγυήσεων ή τής ασφά­
λισης νομικής προστασίας είτε μεταξύ τους είτε μέ 
άλλους κλάδους»' (αμετάβλητο) 
δτι τούτο έχει σάν αποτέλεσμα νά υφίστανται σήμερα 
εμπόδια γιά τήν εγκαθίδρυση, ύπό καθεστώς υγιών 
συνθηκών ανταγωνισμού, πρακτορείων καί υποκαταστη­
μάτων πού ασκούν τήν ασφάλιση νομικής προστασίας· 
δτι είναι αναγκαίο νά βελτιωθεί ή κατάσταση αυτή · 
Τρίτο αιτιολογικό 
δτι σέ μία προσπάθεια προστασίας τών ασφαλισμένων, 
πρέπει νά αποφευχθεί κάθε ενδεχόμενη σύγκρουση συμ­
φερόντων μεταξύ ενός ασφαλισμένου ως προς τή νομική 
προστασία καί τοΰ ασφαλιστή του, για τό λόγο δτι ό 
ασφαλιστής αυτός τόν καλύπτει γιά κάθε άλλο 
κλάδο πού αναφέρεται στό παράρτημα τής οδηγίας 
73/239/ΕΟΚ ή δτι καλύπτει άλλο ασφαλισμένο-δτι σέ μία προσπάθεια προστασίας τών ασφαλισμένων 
πρέπει νά αποφευχθεί δσο τό δυνατό περισσότερο κάθε 
ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ ασφαλι­
σμένου ως προς τή νομική προστασία καί τοϋ ασφα­
λιστή του, γιά τό λόγο δπ ό ασφαλιστής αυτός τόν 
καλύπτει για κάθε άλλο κλάδο πού αναφέρεται στό 
παράρτημα τής οδηγίας 73/239/ΕΟΚ ή δτι καλύπτει 
άλλο ασφαλισμένο καί άν παρουσιασθεί τέτοια σύ­
γκρουση, πρέπει νά καταστεί δυνατή ή λύση της * 
Τέταρτο αιτιολογικό (νέο) 
δτι έν τούτοις πρέπει νά αποκλειστούν άπό τό πεδίο 
εφαρμογής τής οδηγίας, τά συμβόλαια μέ τά όποια ό 
ασφαλιστής παρέχει υπηρεσίες ή αναλαμβάνει χρέη πού 
σχετίζονται μέ τήν αστική υπεράσπιση τοΰ ασφαλι­
σμένου έναντι αξιώσεων στον τομέα αστικής ευθύνης* 
(') ΕΕ αριθ. L 228 της 16. 8. 1973, σ. 3. 
30.3.82 'Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 78/11 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ 
Τέταρτο αιτιολογικό 
δτι τό σύστημα της υποχρεωτικής εξειδίκευσης πού 
εφαρμόζεται σήμερα από ένα μόνο Κράτος μέλος τήν 
'Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τής Γερμανίας, αποφεύγει 
τίς περισσότερες άπό τίς συγκρούσεις αυτές* δτι, έν τού­
τοις δεν φαίνεται αναγκαίο, για νά επιτευχθεί τό αποτέ­
λεσμα αυτό, νά επεκταθεί τό σύστημα αυτό σέ δλη τήν 
Κοινότητα, υποχρεώνοντας τίς πολυκλαδικές επιχειρή­
σεις νά διαχωριστούν · 
Πέμπτο αίτιολογικό 
δτι στην πραγματικότητα, ό επιζητούμενος σκοπός 
μπορεί επίσης νά επιτευχθεί επιβάλλοντας στίς πολυκλα­
δικές αυτές επιχειρήσεις τήν υποχρέωση νά εφαρμόσουν 
χωριστή διαχείριση, πού νά περιλαμβάνει διακεκριμένη 
λογιστική καί διαχωρισμό των συμβολαίων ή των εγγυή­
σεων πού παρέχονται άπό τό ίδιο συμβόλαιο* δτι ή δια­
χείριση των ασφαλιστικών περιπτώσεων τοΟ κλάδου 
νομική προστασία άπό νομικά διακεκριμένη επιχείρηση 
μπορεί νά αποτρέψει τόν κίνδυνο συγκρούσεως συμφε­
ρόντων 
Έκτο αίτιολογικό 
δτι, γιά τήν πραγματοποίηση αύτοΟ τοϋ ίδιου στόχου, οί 
είδικευμένες επιχειρήσεις πρέπει επίσης νά συμμορφω­
θούν προς ορισμένες διατάξεις* δτι δέν πρέπει τά μέλη 
τοϋ προσωπικοί) τους πού άσχολοϋνται μέ τή διαχείριση 
τών ασφαλιστικών περιπτώσεων, νά άσκοϋν συγχρόνως 
παρόμοια δραστηριότητα σέ επιχείρηση πού άσκεΐ άλλο 
κλάδο ασφάλισης* 
"Εβδομο αιτιολογικό 
δτι ή αντίθεση συμφερόντων πού μπορεί νά υπάρχει 
μεταξύ τοϋ ασφαλιστή καί τοΟ ασφαλισμένου συνεπά­
γεται δτι ό ασφαλιστής πρέπει νά έχει τή δυνατότητα νά 
επιλέγει ό ίδιος τόν δικηγόρο του * ΙΖέμπτο αιτιολογικό 
(παλαιό τέταρτο αίτιολογικό αμετάβλητο) 
Έκτο αίτιολογικό 
(παλαιό πέμπτο αίτιολογικό αμετάβλητο) 
Έδόομο αιτιολογικό 
(παλαιό έκτο αίτιολογικό αμετάβλητο) 
"Ογδοο αίτιολογικό 
δτι ή αντίθεση τών συμφερόντων πού μπορεί νά υπάρχει 
μεταξύ τοΟ ασφαλιστή καί τοϋ ασφαλισμένου συνεπά­
γεται δτι ό ασφαλισμένος πρέπει νά έχει τή δυνατότητα 
νά εκλέγει ό ίδιος τό δικηγόρο του καθώς καί πραγμα­
τογνώμονα ή ανεξάρτητο κατ' αντιπαράθεση πραγμα­
τογνώμονα* 
"Ογδοο αίτιολογικό 
δτι, παρ' δλ' αυτά μπορεί νά παρουσιασθούν συγκρού­
σεις μεταξύ τοϋ ασφαλιστή καί τοϋ ασφαλισμένου* δτι 
πρέπει νά διευθετηθούν κατά τό δικαιότερο καί ταχύ­
τερο δυνατό τρόπο* 
δτι είναι, επομένως πρόσφορο νά προβλεφθεί προσφυγή 
στή διαιτησία ή σέ Ισοδύναμη διαδικασία στά ασφαλι­
στήρια έγγραφα τής νομικής προστασίας* Ένατο αιτιολογικό 
(παλαιό δγδοο αίτιολογικό αμετάβλητο) 
Ένατο αίτιολογικό 
δτι τό παράρτημα τής οδηγίας 73/239/ΕΟΚ αναφέρει 
στό γράμμα Τ δεύτερο εδάφιο, δτι οί κίνδυνοι πού περι-Δέκατο αίτιολογικό 
(παλαιό ένατο αιτιολογικό αμετάβλητο) 
'Αριθ. C 78/12 'Επίσημη 'Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30.3.82 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ 
λαμβάνονται στους κλάδους 14 καί 15 πού αναφέρονται 
στό σημείο Α δέν μπορούν νά θεωρηθούν σαν παρεπό­
μενοι κίνδυνοι άλλων κλάδων δτι κρίνεται σκόπιμο νά 
αποφευχθεί νά καλύψει μία ασφαλιστική επιχείρηση, 
τήν νομική προστασία σαν παρεπόμενο κίνδυνο ενός 
άλλου κινδύνου, χωρίς νά έχει λάβει τήν έγκριση γιά τόν 
κίνδυνο νομικής προστασίας· δτι πρέπει, επομένως νά 
προστεθεί ό κλάδος 17 στό γράμμα C τοΟ έν λόγω 
παραρτήματος. 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
"Αρ#ρο 1 εδάφιο Ι 
Ή παρούσα οδηγία έχει σάν αντικείμενο τό συντονισμό 
των νομοθετικών κανονιστικών καί διοικητικών διατά­
ξεων σχετικά μέ τήν ασφάλιση νομικής προστασίας πού 
αναφέρεται στον αριθμό 17 τοΟ γράμματος Α τού 
παραρτήματος τής οδηγίας 73/239/ΕΟΚ πού θα ονομά­
ζεται στό έξης «πρώτη οδηγία συντονισμού ζημιών», 
προκειμένου νά αποκλεισθεί κάθε ενδεχόμενη σύ­
γκρουση συμφερόντων μεταξύ ενός ασφαλισμένου πού 
καλύπτεται μέ τήν νομική προστασία καί τού ασφαλιστή 
του, λόγω τοΟ δτι ό ασφαλιστής τόν καλύπτει ως προς 
κάθε άλλο κλάδο πού αναφέρεται στό παράρτημα αυτό 
ή δτι καλύπτει έναν άλλο ασφαλισμένο. "Λρ#ρο 1 εδάφιο Ι 
Ή παρούσα οδηγία έχει σάν αντικείμενο τό συντονισμό 
τών νομοθετικών κανονιστικών καί διοικητικών διατά­
ξεων σχετικά μέ τήν ασφάλιση νομικής προστασίας πού 
αναφέρεται στον αριθμό 17 τοΟ γράμματος Α τοΟ 
παραρτήματος τής οδηγίας 73/239/ΕΟΚ πού θά ονομά­
ζεται στό έξης «πρώτη οδηγία συντονισμού ζημιών» 
ποοκειμένου νά διευκολύνει τήν ουσιαστική Ασκηση τής 
ελευθερίας εγκαταστάσεως καί νά αποκλεισθεί δσο τό 
δυνατό περισσότερο κάθε σύγκρουση συμφερόντων ενός 
ασφαλισμένου πού καλύπτεται μέ τή νομική προστασία 
καί τού ασφαλιστή του, λόγω τοϋ δτι ό ασφαλιστής 
αυτός τόν καλύπτει ως προς κάθε άλλο κλάδο πού αναφέ­
ρεται στό παράρτημα αυτό ή καλύπτει ένα άλλο ασφα­
λισμένο, καί, αν παρουσιασθεί μιά τέτοια σύγκρουση, νά 
καταστεί δυνατή ή λύση. 
"Αρ&ρο Ι εδάφιο 2 
Ή παρούσα οδηγία δέν εφαρμόζεται στην ασφάλιση τής 
νομικής προστασίας δταν αυτή συνδέεται μέ τήν ασφά­
λιση τής αστικής ναυτικής ευθύνης πού αναφέρεται 
στον αριθ. 12 τοΟ γράμματος Α τοΟ παραρτήματος πού 
αναφέρεται πιό κάτω. "Αρ&ρο 1 εδάφιο 2 
Ή παρούσα οδηγία δέν εφαρμόζεται στην ασφάλιση 
νομικής προστασίας δταν αυτή άφορα διαφορές ή κινδύ­
νους πού προκύπτουν άπό τή χρησιμοποίηση θαλασσίων 
πλοίων πού σχετίζονται μέ αυτή τή χρησιμοποίηση. 
"Αρ&ρο2 "Αρ#ρο2 
Ή παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στά διάφορα στοιχεία 
τών συμβολαίων νομικής προστασίας μέ τά όποια ό 
ασφαλιστής παρέχει υπηρεσίες ή αναλαμβάνει έξοδα, 
προς τό σκοπό ίδίως 
— νά επανορθώσει τή ζημία πού υπέστη ό ασφαλι­
σμένος μέ φιλικό διακανονισμό ή μέσω τής πολι­
τικής ή ποινικής διαδικασίας 
— νά υπερασπίσει τόν ασφαλισμένο μέσω μιας πολι­
τικής διοικητικής ή άλλης διαδικασίας ή έναντι κατ' 
αύτοΟ απαιτήσεως. Ή παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στά διάφορα στοιχεία 
τών συμβολαίων νομικής προστασίας μέ τά όποϊα ό 
ασφαλιστής παρέχει, πρώτ' απ' δλα, υπηρεσίες ή αναλαμ­
βάνει έξοδα (τό υπόλοιπο αμετάβλητο) 
30.3. 82 Επίσημη 'Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 78/13 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ 
2ο εδάφιο (νέο) 
Έν τούτοις, ή οδηγία δεν εφαρμόζεται στην εγγύηση 
αστικής ευθύνης χού δίδεται άχό τον ασφαλιστή 
δυνάμει τής αστικής ύχερασχισης το€ ασφαλισμένου του 
και μέσα στα δρια τής εγγύησης αυτής. 
"Αρ&ρο 3 παράγραφος Ι 
Κάθε επιχείρηση πού άσκεϊ ή πού θέλει να ασκήσει 
συγχρόνως την ασφάλιση νομικής προστασίας καί τήν 
ασφάλιση ενός ή περισσοτέρων άλλων κλάδων τής 
πρώτης οδηγίας συντονισμού «ζημιών», πρέπει νά 
θεσπίσει χωριστή διαχείριση, γιά τήν ασφάλιση νομικής 
προστασίας άπό τή διαχείριση των άλλων κλάδων. 'Αρ&ρο 3 παράγραφος 1 
(αμετάβλητο) 
"Αρ&ρο 3 παράγραφος 2 
Αυτή ή χωριστή διαχείριση πρέπει νά οργανωθεί κατά 
τέτοιο τρόπο ώστε ή σύγχρονη άσκηση τής ασφάλισης 
νομικής προστασίας καί ενός ή περισσοτέρων άλλων 
κλάδων τής πρώτης οδηγίας συντομισμοΰ «ζημιών» νά 
μή βλάπτει τά συμφέροντα τοΰ ασφαλισμένου νομικής 
προστασίας. 
Τούτο συνεπάγεται Ιδίως: 
— δτι ό κλάδος νομικής προστασίας πρέπει νά αποτελεί 
τά αντικείμενο χωριστής λογιστικής, 
— δτι ή εγγύηση νομικής προστασίας πρέπει ν' αποτελεί 
αντικείμενο χωριστού συμβολαίου άπό τό συμβόλαιο 
πού καταρτίστηκε γιά τους άλλους κλάδους ή αντικεί­
μενο χωριστού κεφαλαίου ενός μόνον ασφαλι­
στηρίου, πού φέρει ένδειξη τού περιεχομένου τής 
εγγύησης νομικής προστασίας καί τοΰ ασφαλίστρου 
πού αντιστοιχεί. 
"Αρΰρο 3 παράγραφος 3 εδάφιο 1 
'Εξάλλου, τά Κράτη μέλη μπορούν νά απαιτήσουν άπό 
τίς επιχειρήσεις πού ασκούν ή θέλουν νά ασκήσουν, 
στην επικράτεια τους συγχρόνως τήν ασφάλιση τής 
νομικής προστασίας καί τήν ασφάλιση ενός ή περισσο­
τέρων άλλων κλάδων τής πρώτης οδηγίας συντονισμού 
«ζημιών», νά αναθέσουν τή διαχείριση τών ασφαλι­
στικών περιπτώσεων τοΰ κλάδου νομικής προστασίας σέ 
μία νομικά χωριστή επιχείρηση. Ή εταιρεία αύτη αναφέ­
ρεται στό χωριστό συμβόλαιο ή κεφάλαιο πού αναφέ­
ρεται στην παράγραφο 2 δεύτερη παύλα. Τά Κράτη μέλη 
πού κάνουν χρήση αυτής τής ευχέρειας ενημερώνουν 
σχετικά τήν Επιτροπή καί τά άλλα Κράτη μέλη. "Αρ#ρο 3 παράγραφος 2 
(ή αρχή αμετάβλητη) 
— δτι ό κλάδος νομικής προστασίας αποτελεί αντικεί­
μενο χωριστής λογιστικής 
— δτι ή εγγύηση νομικής προστασίας αποτελεί τό αντι­
κείμενο χωριστοΰ συμβολαίου 
(τό υπόλοιπο αμετάβλητο) 
(Τό εδάφιο αυτό, γίνεται τό άρθρο 4 εδάφιο 1 μετά άπό 
μικρές τροποποιήσεις) 
"Αρΰρο 3 παράγραφος 3 εδάφιο 2 
Τό άρθρο 4 εφαρμόζεται κατ' αναλογία στίς σχέσεις 
μεταξύ τής επιχείρησης πού άσκεϊ τίς δύο δρα­
στηριότητες καί τής επιχείρησης πού είναι επιφορτι­
σμένη μέ τή διαχείριση τών ασφαλιστικών περιπτώσεων. (Τό εδάφιο αυτό, γίνεται τό άρθρο 5 εδάφιο 2, μετά άπό 
μικρές τροποποιήσεις) 
ι 
'Αριθ. C 78/14 Επίσημη 'Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30.3. 82 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ 
"Αρ&ρο 3 ποφάγροαρος 4 
Κάθε συμβόλαιο ασφάλισης νομικής προστασίας πού 
έχει συναφθεί μέ επιχείρηση πού ασκεί τη σώρευση 
χωρίς νά αναθέτει τη διαχείριση των ασφαλιστικών 
περιπτώσεων τοΟ κλάδου νομικής προστασίας σέ νομικά 
χωριστή επιχείρηση, προβλέπει δτι, δταν ό ασφαλι­
σμένος μέ τή νομική προστασία ζητεί τήν παρέμβαση 
τοΟ ασφαλιστή του, αυτός πρέπει νά τόν πληροφορεί γιά 
κάθε στοιχείο πού μπορεί νά επιφέρει σύγκρουση συμφε­
ρόντων μεταξύ τους καί νά τοΟ δώσει συγχρόνως τή 
δυνατότητα νά εμπιστευθεί τήν υπεράσπιση των συμφε­
ρόντων του σέ δικηγόρο τής εκλογής του. Ό ασφαλιστής 
πού δέν θά εκπλήρωνε τήν υποχρέωση αυτή πρέπει νά 
αποζημιώσει τόν ασφαλισμένο γιά τή ζημία πού μπορεί 
νά προκύψει γι' αυτόν. "Αρΰρο 3 παράγραφος 3 
(παλαιό άρθρο 3 παράγραφος 4 τροποποιημένη) 
Κάθε συμβόλαιο ασφάλισης νομικής προστασίας πού 
συνήφθη μέ μιά επιχείρηση πού άσκεΐ τή σώρευση προ­
βλέπει δτι: 
— ό ασφαλιστής πρέπει νά γνωστοποιεί στον ασφαλι­
σμένο πού καλύπτεται μέ τή νομική προστασία κατά 
τήν υπογραφή του" συμβολαίου τή δυνατότητα συ­
γκρούσεως συμφερόντων μεταξύ τους, 
— δταν αυτός ό ασφαλισμένος ζητεί τήν παρέμβαση τοδ 
ασφαλιστή του, αυτός πρέπει νά τοδ δώσει τή δυνα­
τότητα νά αναθέσει την υπεράσπιση των συμφε­
ρόντων του σέ δικηγόρο τής εκλογής του. 
Ό ασφαλιστής πού δέν θά εκπλήρωνε τήν υποχρέωση 
αυτή πρέπει νά αποζημιώσει τόν ασφαλισμένο γιά τήν 
ζημία πού μπορεί νά προκύψει γι' αυτόν. 
"Αρΰρο 4 έόάφω Ι 
(παλαιό άρθρο 3, παράγραφος 3, εδάφιο 1 τροποποιη­
μένο) 
Τά Κράτη μέλη μπορούν νά απαιτούν άπό τίς επιχειρή­
σεις πού άσκοΟν ή θέλουν νά ασκούν στην επικράτεια 
τους συγχρόνως τήν ασφάλιση νομικής προστασίας καί 
τήν ασφάλιση ενός ή περισσοτέρων άλλων κλάδων τής 
πρώτης οδηγίας συντονισμού «ζημιών» νά αναθέτουν τή 
διαχείριση των ασφαλιστικών περιπτώσεων τοϋ κλάδου 
νομικής προστασίας σέ νομικά χωριστή επιχείρηση. 
Γίνεται μνεία της επιχείρησης αυτής στό χωριστό κεφά­
λαιο πού αναφέρεται στό άρθρο 3 παράγραφος 2 δεύ­
τερη παύλα. 
Τά Κράτη μέλη, πού χρησιμοποιούν τή δυνατότητα 
αυτή, ενημερώνουν σχετικά τήν 'Επιτροπή καί τά άλλα 
Κράτη μέλη. 
"Αρ&ρο 4 idoupto 2 
Oi διατάξεις τοΟ άρθρου 3 παράγραφος 3, δέν εφαρμό­
ζονται στίς επιχειρήσεις πού αναθέτουν τή διαχείριση 
αυτή σέ νομικά χωριστή επιχείρηση. 
"Αρΰρο4 
"Οταν μιά επιχείρηση πού δέν άσκεΐ παρά τήν ασφάλιση 
νομικής προστασίας έχει οικονομικούς εμπορικούς ή 
διοικητικούς δεσμούς μέ επιχείρηση πού άσκεΐ ένα ή 
περισσότερους κλάδους τής πρώτης οδηγίας συντονισμού 
«ζημιών» κανένα μέλος τής διεύθυνσης ή τοΟ προσω-"Αρΰρο 5π/χράγραφος Ι 
(παλαιό άρθρο 4 αμετάβλητο) 
30.3.82 'Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ΆριΟ. C 78/15 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ 
πικοΟ έσωτερικοΟ ή εξωτερικού της μιας από τίς δύο 
εταιρείες, πού ασχολείται μέ τή διαχείριση των ασφαλι­
στικών περιπτώσεων ή τών νομικών συμβουλών σχετικά 
μέ τή διαχείριση αυτή, δεν μπορεί να ασκεί συγχρόνως 
παρόμοια δραστηριότητα στην άλλη εταιρεία. 
"Αρ#ρο5 "Αρ&ρο 5 εδάφιο 2 (νέο) 
Ή διάταξη αυτή εφαρμόζεται κατ' αναλογία στίς σχέσεις 
πού αναφέρονται στο άρθρο 4 εδάφιο 1, μεταξύ επι­
χείρησης πού άσκεΐ τή σώρευση καί πού αναθέτει τή 
διαχείριση τών ασφαλιστικών περιπτώσεων τοβ κλάδου 
νομικής προστασίας σε νομικά διακεκριμένη επιχείρηση 
άπό τήν τελευταία. 
Κάθε φορά πού πρόκειται νά ανατεθεί σέ δικηγόρο ή 
αντιπροσώπευση καί υπεράσπιση τών συμφερόντων τού 
ασφαλισμένου πού καλύπτεται μέ τήν νομική προ­
στασία, ό τελευταίος αυτός πρέπει νά διαθέτει τήν ελευ­
θερία επιλογής. 
Ό ασφαλισμένος δέν μπορεί νά παραιτηθεί αύτοΟ τοϋ 
δικαιώματος διά συμβολαίου. ~Αρ#ρο 6 εδάφιο Ι 
Κάθε φορά πού πρόκειται νά ανατεθεί σέ δικηγόρο ή 
αντιπροσώπευση καί/ή ή υπεράσπιση τών συμφερόντων 
τοδ ασφαλισμένου πού καλύπτεται μέ νομική προστασία, 
ό τελευταίος αυτός πρέπει νά έχει τήν ελευθερία επι­
λογής. Ό ασφαλισμένος δέν μπορεί νά παραιτηθεί τοΟ 
δικαιώματος διά συμβολαίου. 
"Αρ&ρο 6 εδάφιο 2 (νέο) 
'Ως «δικηγόρος», νοείται «κάθε πρόσωπο εξουσιοδοτη­
μένο νά άσκεΐ τίς επαγγελματικές του δραστηριότητες 
πού εμπίπτουν σέ μία άπό τίς κατηγορίες πού προβλέ­
πονται άπό τήν οδηγία 77/249/ΕΟΚ καί αποβλέπουν στή 
διευκόλυνση τής ουσιαστικής ασκήσεως τής ελεύθερης 
παροχής υπηρεσιών άπό τους δικηγόρους (').» 
"Αρ&ρο 6 εδάφιο 3 (νέο) 
ΊΕξ άλλου, &ν κληθεί πραγματογνώμονας, ό ασφαλι­
σμένος πρέπει νά έχει τήν ελευθερία νά εκλέξει είτε 
αυτό τόν πραγματογνώμονα ή ένα κατ' αντιπαράθεση 
πραγματογνώμονα. 
'Αρ&ρο 6 εδάφιο Ι 
Τά Κράτη μέλη παίρνουν δλα τά χρήσιμα μέτρα ώστε τά 
ασφαλιστήρια συμβόλαια νομικής προστασίας νά προβλέ­
πουν διαιτητική ή* Ισοδύναμη διαδικασία γιά νά αποφα­
σιστεί, σέ περίπτωση διάστασης απόψεων μεταξύ τοΟ 
ασφαλιστή νομικής προστασίας καί τού ασφαλισμένου 
του, ή στάση πού πρέπει νά υιοθετηθεί. Ή απόφαση λαμ­
βάνεται άπό ένα ή περισσότερα πρόσωπα, δικηγόρους ή 
διαιτητές. "Αρ&ρο 7 εδάφιο Ι 
(παλαιό άρθρο 6, εδάφιο 1) 
(') ΕΕ αριθ. L 78 τής 16. 3. 1977, σ. 17. 
'Αριθ. C 78/16 Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30.3.82 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ 
Άρ&ρο όέόόφιο 2 
Ό ασφαλισμένος δέν δύναται να μεταβάλει περισσό­
τερες άπό τίς μισές δαπάνες πού προκύπτουν άπό τη δια­
δικασία αύτη. "Αρ&ρο 7 έόάφιο 2 (νέο) 
(παλαιό άρθρο 6 δεύτερη παράγραφος, τροποποιημένο) 
Τά έξοδα πού απορρέουν άπό τη διαδικασία αυτή καθο­
ρίζονται άπό τα πρόσωπα αυτά, δικηγόρους ή διαιτητές, 
ενώ ό ασφαλισμένος δέν μπορεί να καταβαλει περισσό­
τερες άπό τίς μισές άπό τίς δαπάνες αυτές. 
"Αρ#ρο8{νίο) 
Τά Κράτη μέλη φροντίζουν γιά τη λειτουργία, τη διορ­
γάνωση καί την αποτελεσματική λειτουργία ενός ελε­
γκτικού* οργάνου μέ τή συμμετοχή αντιπροσώπων των 
ασφαλιστών καί των ασφαλισμένων. Τό δργανο αυτό 
ελέγχει τή συμμόρφωση των διατάξεων πού περιέχονται 
στην παρούσα οδηγία. Παρέχει τήν έγκριση του, επι­
βάλλει, αν χρειάζεται, πρόστιμα στίς ασφαλιστικές επι­
χειρήσεις καί δέχεται τίς καταγγελίες των ασφαλι­
σμένων, ύπό τήν επιφύλαξη της αρμοδιότητας των εσω­
τερικών νομικών οργάνων. 
"Αρ&ρο 7 
Τά Κράτη μέλη καταργούν κάθε διάταξη πού απαγο­
ρεύει τη σώρευση στην επικράτεια τους, της ασφάλισης 
νομικής προστασίας μέ άλλους κλάδους. "Αρ&ρο9 
(παλαιό άρθρο 7 αμετάβλητο) 
'Αρ#ρο8 
Τό δεύτερο εδάφιο τοΟ γράμματος Γ τοΟ παραρτήματος 
της πρώτης οδηγίας συντονισμού «ζημιών» αντικαθί­
σταται άπό τό ακόλουθο κείμενο: 
«Έν τούτοις οι κίνδυνοι πού περιλαμβάνονται στους 
κλάδους 14, 15 καί 17 καί πού αναφέρονται στό 
γράμμα Α δέν μπορούν νά θεωρηθούν σάν παρεπό­
μενοι κίνδυνοι των άλλων κλάδων.» "Αρ#ρο 10 
(παλαιό άρθρο 8 αμετάβλητο) 
"Αρ&ρο9 
Τά Κράτη μέλη τροποποιούν τίς διατάξεις τους σύμφωνα 
μέ τήν παρούσα οδηγία, σέ προθεσμία δώδεκα μηνών 
άπό της κοινοποιήσεως της καί ενημερώνουν αμέσως 
τήν Επιτροπή σχετικά μέ αυτό. Οί διατάξεις δπως προ­
τείνονται, εφαρμόζονται σέ προθεσμία δεκαοκτώ μηνών 
άπό τήν κοινοποίηση αυτή. 'Αρΰροΐΐ 
Τά Κράτη μέλη τροποποιούν τίς διατάξεις τους 
σύμφωνα μέ τήν παρούσα συμφωνία, πρίν τήν 1η Ιου­
λίου 1984 καί ενημερώνουν αμέσως τήν Επιτροπή σχε­
τικά μ' αυτό. CH διατάξεις δπως τροποποιούνται εφαρμό­
ζονται πρίν τήν 1η Ιανουαρίου 1985. 
"ΑρΦροΙΟ 
Άπό τήν κοινοποίηση της παρούσας οδηγίας τά Κράτη 
μέλη κοινοποιούν στην 'Επιτροπή τό κείμενο των 6α-~Αρ#ρο 12 
(παλαιό άρθρο 10 αμετάβλητο) 
30.3.82 'Επίσημη 'Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 78/17 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ 
σικών διατάξεων νομοθετικοί), κανονιστικοί) ή διοι­
κητικοί) περιεχομένου πού θεσπίζουν στον τομέα πού 
καλύπτεται άπό τήν παρούσα οδηγία. 
"Αρ&ρο 11 
Ή παρούσα οδηγία απευθύνεται στα Κράτη μέλη. "ΑρΦρο 13 
(παλαιό άρθρο 11 αμετάβλητο) 
Τροποποίηση τής προτάσεως δευτέρας οδηγίας τοΟ Συμβουλίου περί προσεγγίσεως των νομο­
θεσιών των Κρατών μελών πού αφορούν τήν ασφάλιση τής αστικής ευθύνης ή οποία προ­
κύπτει Αχό τήν κυκλοφορία των αυτοκινήτων οχημάτων (') 
(ΎποβλήΊΗμε άπό τήν 'Επιτροπή στό Συμβούλιο δυνάμει τοϋ άρθρον 149 έόάφιο 2 τής 
συν&ήχης ΕΟΚστίς 3 Μαρτίου 1982) 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
ή νομική βάση ως έχει 
τά πέντε πρώτα σημεία τοϋ αίτιολογικοΟ παραμένουν ώς έχουν 
Έχ το σημείο τοϋ οάτιολογιχοϋ 
Εκτιμώντας: 
δτι είναι αναγκαίο νά προβλεφθεί δτι κάποιος οργανι­
σμός 0ά αναλάβει επικουρική τήν υποχρέωση αποζημιώ­
σεως στην περίπτωση πού είναι άγνωστης ταυτότητας ή 
δεν είναι ασφαλισμένο τό υπεύθυνο όχημα ή δταν ό 
ασφαλιστής απαλλάσσεται νόμιμα άπό τήν υποχρέωση 
του* δτι πράγματι, ή τελευταία αυτή περίπτωση πρέπει 
νά εξομοιώνεται μέ τήν περίπτωση στην οποία δέν υφί­
σταται ασφάλιση * 'Εκτιμώντας: 
δτι είναι αναγκαίο νά προβλεφθεί δτι κάποιος οργα­
νισμός θά αναλαμβάνει επικουρικά τήν υποχρέωση 
αποζημιώσεως στην περίπτωση πού δέν είναι ασφαλι­
σμένο ή είναι άγνωστης ταυτότητας τό υπεύθυνο 
όχημα* ότι στην τελευταία πάντως αυτή περίπτωση 
είναι δυνατόν νά γίνει δεκτό ότι οί υλικές ζημιές δέν θά 
αποζημιώνονται ή θά αποζημιώνονται μόνον εντός ορι­
σμένων ορίων, παραδείγματος χάρη, κατόπιν εκπτώσεως 
ορισμένου χοσοΰ* 
Νέο σημείο τοϋ οάτιολογιχοϋ 
ότι είναι προς τό συμφέρον των θυμάτων τά αποτελέ­
σματα των ρητρών απαλλαγής νά περιορίζονται στίς σχέ­
σεις μεταξύ τοΟ ασφαλιστή καί τοδ ασφαλισμένου πού 
είναι υπεύθυνος γιά τό ατύχημα' δτι είναι πρόσφορο νά 
προβλεφθεί δτι κάθε άλλη περίπτωση στην οποία ό 
ασφαλιστής απαλλάσσεται νόμιμα άπό τήν υποχρέωση 
του, πρέπει νά εξομοιώνεται μέ τήν περίπτωση στην 
οποία δέν υφίσταται ασφάλεια. 
"Εβδομο σημείο τοϋ οάτιολογιχοϋ 
δτι τά μέλη τής οίκογένειας τοϋ αντισυμβαλλομένου, τοϋ 
όδηγοϋ ή τοϋ υπευθύνου αποτελούν πιθανά θύματα άξια 
ενδιαφέροντος καί δτι πρέπει νά τους παραχωρηθεί προ­
στασία ανάλογη προς αυτήν τών λοιπών τρίτων θυμά­
των δτι τά μέλη της οίκογένειας τοϋ αντισυμβαλλομένου, τοϋ 
όδηγοϋ ή τοϋ υπευθύνου αποτελούν πιθανά θύματα άξια 
ενδιαφέροντος καί δτι πρέπει νά τους παραχωρηθεί προ­
στασία ανάλογη προς αυτήν τών λοιπών τρίτων θυμά­
των, έν πάση περιπτώσει όσον αφορά τις σωματικές τους 
ζημίες, 
(•) ΕΕ αριθ. C 214 της 23. 8. 1980, σ. 9.