Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/83/ΕΚ όσον αφορά τη φαρμακοεπαγρύπνηση /* COM/2012/052 final - 2012/0025 (COD) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η Επιτροπή παρουσιάζει πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση, όσον αφορά την φαρμακοεπαγρύπνηση, της οδηγίας 2001/83/EΚ. Η πρόταση συμπληρώνεται με παράλληλες αλλαγές του κανονισμού (EΚ) αριθ. 726/2004. 1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Στις 15 Δεκεμβρίου 2010 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν την οδηγία 2010/84/EΕ και τον κανονισμό (EΕ) αριθ. 1235/2010 («νομοθεσία του 2010 για τη φαρμακοεπαγρύπνηση») για τροποποίηση, αντίστοιχα, όσον αφορά τη φαρμακοεπαγρύπνηση, της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004. Η νέα νομοθεσία θα αρχίσει να ισχύει τον Ιούλιο του 2012. Τα μέτρα που εγκρίθηκαν έχουν ενισχύσει ουσιαστικά το νομικό πλαίσιο για την εποπτεία των φαρμάκων, με διατάξεις για την ενίσχυση του συντονιστικού ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, για τις δυνατότητες ανίχνευσης ενδείξεων και για τη λειτουργία συντονισμένων διαδικασιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση των ανησυχιών όσον αφορά την ασφάλεια. Εντούτοις, τα πρόσφατα γεγονότα στον τομέα της φαρμακοεπαγρύπνησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και συγκεκριμένα η αποκαλούμενη «υπόθεση Mediator», κατέδειξαν την ανάγκη για περαιτέρω βελτίωση του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης. Κατόπιν ανάλυσης της υπόθεσης Mediator με βάση τη νομοθεσία του 2010 περί φαρμακοεπαγρύπνησης («Stress test»), η Επιτροπή εντόπισε ορισμένες αδυναμίες του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Ειδικότερα, η οδηγία 2001/83/EΚ προβλέπει αυτόματη αξιολόγηση, σε ενωσιακό επίπεδο, όταν εντοπίζονται συγκεκριμένα σοβαρά θέματα ασφάλειας σε σχέση με προϊόντα που έχουν εγκριθεί σε εθνικό επίπεδο. Στη νομοθεσία του 2010 για τη φαρμακοεπαγρύπνηση, οι αλλαγές που επήλθαν στην πρόταση της Επιτροπής κατά τη διαδικασία συναπόφασης οδήγησαν στην ακύρωση της αυτόματης αξιολόγησης, καθώς η έναρξη της διαδικασίας συνδέεται με εκτίμηση, από το κράτος μέλος ή την Επιτροπή, της ανάγκης για επείγουσα δράση. Επομένως, όταν ένα κράτος μέλος μελετά το ενδεχόμενο αναστολής, ανάκλησης ή άρνησης της ανανέωσης μιας άδειας κυκλοφορίας, χωρίς όμως να κρίνει ότι χρειάζεται επείγουσα δράση, δεν θα πραγματοποιείται αξιολόγηση της ανησυχίας για την ασφάλεια σε επίπεδο Ένωσης. Επιπροσθέτως, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας δεν υποχρεούνται να δηλώσουν τους λόγους της απόσυρσης μιας άδειας κυκλοφορίας ή ενός προϊόντος. Συνεπώς, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο κατά την εθελοντική απόσυρση μιας άδειας κυκλοφορίας ή ενός προϊόντος από τον κάτοχο της άδειας κυκλοφορίας να παραβλεφθούν τα θέματα ασφάλειας, ιδίως αν η εταιρεία δεν ενεργεί με διαφάνεια όσον αφορά πιθανές ανησυχίες για την ασφάλεια. Τέλος, ο δημόσιος κατάλογος των φαρμάκων που υπόκεινται σε συμπληρωματική παρακολούθηση σύμφωνα με το άρθρο 23 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 726/2004 θα περιλαμβάνει ορισμένα φάρμακα τα οποία υπόκεινται σε όρους σχετικά με την ασφάλεια μετά τη χορήγηση της άδειας κυκλοφορίας. Τα προϊόντα αυτά θα περιλαμβάνονται στον κατάλογο, κατόπιν διαβούλευσης με την Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης – Αξιολόγησης Κινδύνου, μόνο εάν υποβληθεί σχετικό αίτημα από την Επιτροπή ή τις αρμόδιες αρχές κράτους μέλους. Επομένως, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να κρίνουν, κατά περίπτωση, εάν πρέπει να δημοσιοποιούν το γεγονός ότι ορισμένα προϊόντα υπόκεινται σε ενισχυμένη εποπτεία. 2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Οι βασικοί στόχοι πολιτικής των προτάσεων για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 είναι συνεπείς με τους γενικούς στόχους της νομοθεσίας της ΕΕ για τα φαρμακευτικά προϊόντα. Οι εν λόγω στόχοι αφορούν την εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση και την καλύτερη προστασία της υγείας των πολιτών της ΕΕ. Με βάση τα ανωτέρω, οι προτάσεις στοχεύουν ειδικότερα στην αντιμετώπιση των αδυναμιών που προσδιορίστηκαν στο σύστημα φαρμακοεπαγρύπνησης της ΕΕ και στην αύξηση της διαφάνειας και της αποδοτικότητας του συστήματος σε περιπτώσεις εντοπισμού ανησυχιών για την ασφάλεια. 3. ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Δεδομένου ότι η προτεινόμενη οδηγία έχει σκοπό να τροποποιήσει πολύ περιορισμένο αριθμό νομικών υποχρεώσεων της οδηγίας 2001/83/EK, η κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς από τα κράτη μέλη δεν είναι αναγκαίο να συνοδεύεται από πίνακες αντιστοιχίας ή άλλα επεξηγηματικά έγγραφα. Οι προτάσεις δεν έχουν επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Οι προτάσεις επιφέρουν μόνο ήσσονος σημασίας προσαρμογές στο σύστημα που καθορίστηκε από τη νομοθεσία του 2010 για τη φαρμακοεπαγρύπνηση. Δεν απαιτούνται πρόσθετοι ανθρώπινοι η διοικητικοί πόροι για τη λειτουργία του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης. 2012/0025 (COD) Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/83/ΕΚ όσον αφορά τη φαρμακοεπαγρύπνηση (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114 και το άρθρο 168 παράγραφος 4 στοιχείο γ), Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής[1], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[2], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[3], Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Πρόσφατα γεγονότα φαρμακοεπαγρύπνησης στην Ένωση κατέδειξαν την ανάγκη αυτόματης διαδικασίας σε επίπεδο Ένωσης στις περιπτώσεις ειδικών ζητημάτων ασφάλειας για να εξασφαλιστεί ότι κάποιο ζήτημα αξιολογείται και αντιμετωπίζεται σε όλα τα κράτη μέλη στα οποία επιτρέπεται η κυκλοφορία του φαρμάκου. Το πεδίο εφαρμογής διαφορετικών διαδικασιών της Ένωσης σχετικά με τα εθνικά εγκεκριμένα φάρμακα θα πρέπει να αποσαφηνιστεί. (2) Επιπλέον, η εκούσια ενέργεια του κατόχου άδειας κυκλοφορίας δεν θα πρέπει να οδηγεί σε μια κατάσταση στην οποία οι ανησυχίες σχετικά με τους κινδύνους ή τα οφέλη κάποιου φαρμάκου που εγκρίνεται στην Ένωση δεν αντιμετωπίζονται κατάλληλα σε όλα τα κράτη μέλη. Συνεπώς, θα πρέπει να προβλεφθεί ότι ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές για τους λόγους απόσυρσης ενός φαρμάκου, για τη διακοπή της διάθεσης στην αγορά ενός φαρμάκου, για αιτήσεις ανάκλησης άδειας κυκλοφορίας ή για τη μη ανανέωση άδειας κυκλοφορίας. (3) Ως εκ τούτου, η οδηγία 2001/83/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί ανάλογα. (4) Δεδομένου ότι o στόχος της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η εναρμόνιση των κανόνων για την φαρμακοεπαγρύπνηση σε όλη την Ένωση, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και, επομένως, μπορεί να επιτευχθεί πληρέστερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως αυτή διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού, ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: Άρθρο 1 Η οδηγία 2001/83/ΕΚ τροποποιείται ως εξής: 1) Στο άρθρο 23α, το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Ο κάτοχος της άδειας γνωστοποιεί επίσης στην αρμόδια αρχή κάθε τυχόν διακοπή της διάθεσης του εν λόγω προϊόντος στην αγορά του κράτους μέλους, είτε προσωρινή είτε οριστική. Η γνωστοποίηση γίνεται τουλάχιστον δύο μήνες πριν από τη διακοπή διάθεσης του προϊόντος στην αγορά, εκτός αν συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις. Ο κάτοχος ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές για τους λόγους για τη δράση αυτή σύμφωνα με το άρθρο 123.» 2) Το άρθρο 31 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Άρθρο 31 1. Σε ειδικές περιπτώσεις που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την Ένωση, τα κράτη μέλη, η Επιτροπή, ο αιτών ή ο κάτοχος της άδειας κυκλοφορίας παραπέμπουν το θέμα στην επιτροπή για την εφαρμογή της διαδικασίας που προβλέπεται στα άρθρα 32, 33 και 34, προτού ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση σχετικά με αίτηση χορήγησης άδειας κυκλοφορίας ή αναστολή ή ανάκληση άδειας κυκλοφορίας ή για οποιαδήποτε άλλη τροποποίηση της άδειας κυκλοφορίας που κρίνεται αναγκαία. Σε περίπτωση που η παραπομπή είναι αποτέλεσμα της αξιολόγησης των δεδομένων φαρμακοεπαγρύπνησης εγκεκριμένου φαρμάκου, το θέμα παραπέμπεται στην Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης – Αξιολόγησης Κινδύνου για δυνητική εφαρμογή του άρθρου 107ι παράγραφος 2. Η Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης – Αξιολόγησης Κινδύνου συντάσσει σύσταση σύμφωνα με την αναφερόμενη στο άρθρο 32 διαδικασία. Η τελική σύσταση διαβιβάζεται στην Επιτροπή Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση ή στην ομάδα συντονισμού, κατά περίπτωση, και ισχύει η οριζόμενη στο άρθρο 107ια διαδικασία. Εντούτοις, όταν ικανοποιείται ένα από τα κριτήρια του άρθρου 107θ παράγραφος 1, εφαρμόζεται η διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 107θ έως 107ια. 2. Εάν η προσφυγή στην επιτροπή αφορά φάσμα φαρμάκων ή μία θεραπευτική κατηγορία, ο Οργανισμός μπορεί να περιορίζει την εφαρμογή της διαδικασίας σε ορισμένα συγκεκριμένα τμήματα της άδειας. Στην περίπτωση αυτή, το άρθρο 35 εφαρμόζεται στα εν λόγω φάρμακα μόνο εάν διέπονται από τις διαδικασίες χορήγησης άδειας που αναφέρονται στο παρόν κεφάλαιο. Όταν το πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας που κινείται δυνάμει του παρόντος άρθρου αφορά ένα φάσμα φαρμάκων ή μια θεραπευτική κατηγορία, τα φάρμακα που εγκρίνονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004 που ανήκουν στο εν λόγω φάσμα ή στην εν λόγω κατηγορία περιλαμβάνονται και αυτά στη διαδικασία.» 3) Στο άρθρο 34 παράγραφος 3 προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο: «Όταν το πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας περιλαμβάνει φάρμακα εγκεκριμένα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004 βάσει του άρθρου 31 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο της παρούσας οδηγίας, η Επιτροπή εκδίδει, εφόσον χρειάζεται, αποφάσεις για να τροποποιήσει, να άρει, να ανακαλέσει ή να αρνηθεί την ανανέωση των σχετικών αδειών έγκρισης». 4) Το άρθρο 107θ παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «1. Ένα κράτος μέλος ή η Επιτροπή, αναλόγως, κινεί τη διαδικασία που προβλέπεται στο παρόν τμήμα, ενημερώνοντας τα άλλα κράτη μέλη, τον Οργανισμό και την Επιτροπή, σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες περιπτώσεις: α) εξετάζει το ενδεχόμενο αναστολής ή ανάκλησης άδειας κυκλοφορίας· β) εξετάζει το ενδεχόμενο απαγόρευσης της προμήθειας ενός φαρμάκου· γ) εξετάζει το ενδεχόμενο άρνησης της ανανέωσης μιας άδειας κυκλοφορίας· δ) ενημερώνεται από τον κάτοχο της άδειας κυκλοφορίας ότι, λόγω ύπαρξης θεμάτων σχετικά με την ασφάλεια, διέκοψε τη διάθεση ενός φαρμάκου στην αγορά ή έλαβε μέτρα για να ανακληθεί η άδεια κυκλοφορίας, ή προτίθεται να το πράξει ή δεν υπέβαλε αίτηση για την ανανέωση της άδειας κυκλοφορίας· ε) θεωρεί ότι νέες αντενδείξεις, η μείωση της συνιστώμενης δόσης ή ο περιορισμός των ενδείξεων είναι απαραίτητα· Ο Οργανισμός εξακριβώνει κατά πόσον το θέμα ασφάλειας αφορά φάρμακα άλλα από εκείνο που καλύπτει η πληροφορία ή εάν πρόκειται για κοινό χαρακτηριστικό όλων των προϊόντων που ανήκουν στο ίδιο φάσμα φαρμάκων ή στην ίδια θεραπευτική κατηγορία. Σε περίπτωση που το σχετικό φάρμακο διαθέτει άδεια κυκλοφορίας σε περισσότερα του ενός κράτη μέλη, ο Οργανισμός ενημερώνει χωρίς χρονοτριβή τον φορέα που κίνησε τη διαδικασία σχετικά με το αποτέλεσμα της εξακρίβωσης, και εφαρμόζονται οι οριζόμενες στα άρθρα 107ι και 107ια διαδικασίες. Σε αντίθετη περίπτωση, το θέμα ασφάλειας αντιμετωπίζεται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Ο Οργανισμός ή το κράτος μέλος, αναλόγως, δημοσιοποιεί την πληροφορία ότι έχει κινηθεί η διαδικασία με αποδέκτες τους κατόχους αδειών κυκλοφορίας.» 5) Στο άρθρο 123, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «2. Ο κάτοχος της άδειας κυκλοφορίας ενός φαρμάκου είναι υποχρεωμένος να ενημερώνει αμέσως τα κράτη μέλη για οποιαδήποτε ενέργειά του, που αφορά την αναστολή της εμπορίας ενός φαρμάκου, την απόσυρση ενός φαρμάκου από την αγορά, να ζητά την απόσυρση άδειας κυκλοφορίας ή να μην υποβάλει αίτηση για την ανανέωση της άδειας κυκλοφορίας, αναφέροντας τους σχετικούς λόγους. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας ειδικότερα δηλώνει αν η δράση αυτή συνδέεται με κάποιον από τους λόγους που παρατίθενται στα άρθρα 116 και 117. Στην περίπτωση αυτή, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι πληροφορίες αυτές να γνωστοποιούνται στον Οργανισμό.» Άρθρο 2 1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις [12 μήνες μετά τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα· η ακριβής ημερομηνία παρεμβάλλεται τη στιγμή της δημοσίευσης]. Κοινοποιούν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο αυτών των διατάξεων. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, αυτές περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη. 2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία. Άρθρο 3 Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρθρο 4 Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. Βρυξέλλες, 10.2.2012 Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος [1] ΕΕ C της …, σ. . [2] ΕΕ C της …, σ. . [3] ΕΕ C της …, σ. .