ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την επιθυμία παράτασης του προγράμματος δράσης για τα τελωνεία στην Κοινότητα (τελωνεία 2007)

1. Εισαγωγή

Κοινοτικά προγράμματα δράσης για τα τελωνεία (τελωνεία 2000 [1] και "Τελωνεία 2002" [2]) εφαρμόστηκαν για επτά σχεδόν έτη. Το πρόγραμμα "Τελωνεία 2002" επέκτεινε σημαντικά το πεδίο εφαρμογής του αρχικού προγράμματος προσθέτοντας το κόστος για τη συντήρηση και την ανάπτυξη συστημάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών και για τις δράσεις κατάρτισης στις ενέργειες που περιελάμβανε το πρόγραμμα "Τελωνεία 2000". Κύριος στόχος όλων των ενεργειών που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων είναι η ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς της Κοινότητας.

[1] Απόφαση αριθ. 210/97/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19.12.1996 (ΕΕ L 33 04.02.1997, σ. 24) που καλύπτει την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 1996 έως 31 Δεκεμβρίου 2000

[2] Απόφαση 105/2000/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17.12.1999 (ΕΕ L 13 της 19.01.2000, σ. 1)

Η πρόσφατη "ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή σχετικά με στρατηγική για την τελωνειακή ένωση [3]" περιγράφει την ισχύουσα τελωνειακή πολιτική.

[3] COM (2001) 51 τελικό της 8.2.2001

Η Επιτροπή καλείται να υποβάλει, στο πλαίσιο της απόφασης 105/2000, ανακοίνωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την επιθυμία για συνέχιση του προγράμματος συνοδευόμενη, εφόσον κρίνεται απαραίτητο, από την κατάλληλη πρόταση.

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είναι απαραίτητο να προταθεί ένα νέο πρόγραμμα με την ονομασία " Τελωνεία 2007".

2. Το πρόγραμμα "Τελωνεία 2002"

Το πρόγραμμα "Τελωνεία 2002" αφορά την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2001 έως 31 Δεκεμβρίου 2002. Παρέτεινε το πρώτο πρόγραμμα δράσης για τα τελωνεία στην Κοινότητα (Τελωνεία 2000) και αντικατέστησε το πρόγραμμα MATTHAEUS [4].

[4] Πρόγραμμα δράσης που προέβλεπε την κατάρτιση κοινοτικών τελωνειακών υπαλλήλων (απόφαση 91/341/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 20ης Ιουνίου 1991 περί της έγκρισης προγράμματος κοινοτικής δράσης σχετικά με την επαγγελματική κατάρτιση των τελωνειακών υπαλλήλων (πρόγραμμα Matthaeus), ΕΕ L 187, 13.07.1991 (σελ. 41))

Οι κύριες διαφορές μεταξύ των προγραμμάτων "Τελωνεία 2002" και "Τελωνεία 2000" είναι οι ακόλουθες:

- Ενοποίηση των δράσεων κατάρτισης (που εντάσσονταν παλαιότερα στο πρόγραμμα MATTHAEUS) και των προγραμμάτων για την καθιέρωση της τεχνολογίας των πληροφοριών στα τελωνεία.

- Σύσταση επίσημης ομάδας τελωνειακής πολιτικής (στο πλαίσιο της οποίας πρέπει να διαμορφωθεί κοινή προσέγγιση σχετικά με την τελωνειακή πολιτική) και επιτροπής "Τελωνεία 2000" (στο πλαίσιο της οποίας πρέπει να θεσπιστούν τα μέτρα για την εφαρμογή του προγράμματος).

- Αύξηση του προϋπολογισμού του προγράμματος σε 135 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 1996- 2002.

- Επέκταση της διάρκειας του προγράμματος έως τις 31 Δεκεμβρίου 2002.

- Δυνατότητα συμμετοχής των υποψηφίων χωρών στο πρόγραμμα.

Σύμφωνα με το άρθρο 17 της απόφασης, το πρόγραμμα "Τελωνεία 2002" αποτέλεσε, μετά από ενάμισι έτος, αντικείμενο αξιολόγησης. Λεπτομερής έκθεση περιλαμβάνεται σε έγγραφο εργασίας της Επιτροπής [5]. Τα κύρια αποτελέσματα αναφέρονται συνοπτικά στη συνέχεια.

[5] SEC(2001)1329 της 31.07.2001

3. Αξιολόγηση

A. Σύνοψη

Η ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής σχετικά με το πρόγραμμα "Τελωνεία 2002" καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα πρώτα αποτελέσματα είναι θετικά και ενθαρρυντικά. Το πρόγραμμα επιδιώκει τώρα λειτουργικές και πρακτικές βελτιώσεις σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι το προηγούμενο πρόγραμμα. Η έκθεση υπογραμμίζει, επίσης, την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι επιδιώκονται περισσότερο συγκεκριμένοι και μετρήσιμοι στόχοι με την καθιέρωση δεικτών που καταδεικνύουν τις πρακτικές συνέπειες των επιμέρους δραστηριοτήτων.

Η έκθεση χαιρετίζει, ειδικότερα, τη νέα δομή λειτουργίας του προγράμματος. Εκτός από τη σύσταση της επιτροπής "Τελωνεία 2002", καταβλήθηκε μεγάλη προσπάθεια για τη δημιουργία στενής και πρακτικής εργασιακής σχέσης μεταξύ των συμμετεχόντων στις δραστηριότητες. Αυτό άρχισε με τον καθορισμό πέντε βασικών τομέων. Η πρόοδος παρακολουθείται στενά από ομάδες διαχείρισης, οι οποίες εποπτεύουν και προγραμματίζουν τις εργασίες σε κάθε τομέα και εξασφαλίζουν, επίσης, τη συνοχή του προγράμματος υποβάλλοντας σχετικές εκθέσεις στην Επιτροπή.

Για την υλοποίηση των δράσεων χρησιμοποιείται οποιοδήποτε από τα μέσα του προγράμματος, αλλά οι δραστηριότητες διοργανώνονται συνήθως από τις ομάδες λειτουργίας του προγράμματος, στις οποίες συμμετέχουν εμπειρογνώμονες της Επιτροπής και των κρατών μελών, που πραγματοποιούν σχετικές αναφορές σε ομάδα διαχείρισης. Αυτή η δομή λειτουργίας καθιερώθηκε κατά τους πρώτους 6 μήνες του 2000 και χρειάστηκε κάποιο χρόνο προτού να καταστεί πλήρως αποτελεσματική. Αποδείχτηκε, ωστόσο, πολύ αποδοτικός και χρήσιμος τρόπος για τη διαχείριση του προγράμματος και την επίτευξη αποτελεσμάτων. Η συγκριτική αξιολόγηση έχει αποδειχθεί, επίσης, σημαντικό πρακτικό μέσο.

Ταυτόχρονα, η ομάδα τελωνειακής πολιτικής, που αποτελείται από τους Γενικούς Διευθυντές τελωνείων όλων των κρατών μελών, συνέχισε τις εργασίες της σχετικά με τη διαμόρφωση τελωνειακής πολιτικής και στρατηγικής, αποτελώντας κατ'αυτό τον τρόπο τον ουσιαστικό σύνδεσμο μεταξύ των στόχων πολιτικής, των δραστηριοτήτων του προγράμματος "Τελωνεία 2002" και της εφαρμογής τους από τις εθνικές διοικήσεις.

B. Αποτελέσματα

Τα παρακάτω παραδείγματα παρέχονται για να απεικονίσουν τα αποτελέσματα που προέκυψαν σε επιμέρους τομείς εργασίας [6]:

[6] Για τα πλήρη στοιχεία σχετικά με τα αποτελέσματα του προγράμματος μέχρι σήμερα ανατρέξατε στο έγγραφο "Τελωνεία 2002 - Δράσεις και αποτελέσματα" που βρίσκεται στην ιστοσελίδα της Γενικής Διεύθυνσης TAXUD

Διαχείριση κινδύνων

Η ορθή διαχείριση των κινδύνων, η οποία επισημαίνεται ως προβληματικός τομέας από το ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και ως τομέας προτεραιότητας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποτελεί σημαντικό μέσο για την καταπολέμηση της απάτης. Τα πρώτα πρακτικά αποτελέσματα περιλαμβάνουν τη δημιουργία μηχανισμού και τυποποιημένων εντύπων που θα επιτρέψουν στα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν πληροφορίες για τους τομείς υψηλού κινδύνου.

Η ολοκλήρωση καταλόγου των κοινοτικών τελωνειακών ελέγχων θα επιτρέψει τον καθορισμό και την αντιμετώπιση μέσω του προγράμματος των τομέων ελέγχου που δημιουργούν προβλήματα. θα καταστήσει, επίσης, εμφανείς στις υποψήφιες χώρες τους τομείς που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Καταρτίστηκε κατάλογος των δεικτών για τους επιχειρηματίες, ο οποίος δοκιμάζεται στην πράξη. Σε περίπτωση που αποδειχθεί επιτυχής, θα μπορούσε να συνεπάγεται σημαντικά οφέλη και μείωση του κόστους συμμόρφωσης μέσω περισσότερο τυποποιημένης αξιολόγησης σε ολόκληρη την Κοινότητα.

Τεχνολογία των πληροφοριών

Αυτός είναι ο σημαντικότερος τομέας επενδύσεων του προγράμματος που καλύπτει τη συντήρηση και την περαιτέρω ανάπτυξη των υφισταμένων συστημάτων ΤΠ καθώς και την εγκατάσταση νέων συστημάτων ΤΠ για να αντιμετωπιστούν οι μεταβαλλόμενες απαιτήσεις. Όλα τα συστήματα αυξάνουν την τυποποίηση και βελτιώνουν σε πολλές περιπτώσεις τους ελέγχους, ενώ μειώνουν το κόστος συμμόρφωσης. Οι σημαντικότερες ενέργειες που έχουν αναληφθεί μέχρι σήμερα περιλαμβάνονται σε διάφορες εκθέσεις, ιδίως σχετικά με την εφαρμογή του νέου μηχανογραφημένου συστήματος διαμετακόμισης (NCTS) [7], το οποίο εξακολουθεί να παραμένει προτεραιότητα. Η νέα υποδομή πληροφορικής, το κοινό δίκτυο επικοινωνιών/κοινή διεπαφή συστημάτων (CCN/CSI), στο οποίο βασίζονται το NCTS και άλλες εφαρμογές, θα βελτιώσει τα πρότυπα ελέγχου και θα παράσχει τη βάση για τα ηλεκτρονικά τελωνεία στη διευρυμένη Κοινότητα. Το σύστημα επιτρέπει, επίσης, τη γρήγορη μετάδοση πληροφοριών για ελέγχους και επείγουσες καταστάσεις στα τελωνεία που βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας.

[7] Βλ. φυλλάδιο διαμετακόμισης και σχετικές εκθέσεις

Το σύστημα διάδοσης δεδομένων (DDS) εξασφαλίζει στις επιχειρήσεις πρόσβαση ανοικτής γραμμής στα κοινοτικά τελωνειακά μέσα, όπως το ολοκληρωμένο δασμολόγιο της Κοινότητας (TARIC). Το ενδιαφέρον καταδεικνύεται από τις ανερχόμενες σε 2,5 εκατομμύρια περιπτώσεις αναζήτησης πληροφοριών το μήνα σε δύο από τους βασικούς τομείς πληροφοριών που παρέχονται από το DDS (TARIC και δασμολογικές ποσοστώσεις). Αυτός ο αριθμός καταγράφηκε μετά έξι μόνο μήνες λειτουργίας του συστήματος και σημειώνει συνεχή αύξηση.

Βελτιώσεις στο TARIC, που περιλαμβάνει περισσότερα από 4000 κοινοτικά μέτρα, επιτρέπουν την καθημερινή αποστολή αναπροσαρμοσμένων δασμολογικών πληροφοριών σε ένδεκα γλώσσες. Οι τρέχουσες εργασίες προετοιμάζουν τις συνδέσεις με τα συστήματα των υποψηφίων χωρών και ενισχύουν τις εν λόγω χώρες κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση.

Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπογράμμισε τη σημασία του συγκεκριμένου θέματος. Οι εργασίες για τις τελωνειακές δραστηριότητες που εκτελούνται από τα κράτη μέλη βρίσκονται σε εξέλιξη και τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται επιτρέπουν στα κράτη μέλη να συγκρίνουν τις επιδόσεις τους με τα κοινοτικά πρότυπα και να ενεργούν για να βελτιώσουν τις τελωνειακές διαδικασίες όπου κρίνεται απαραίτητο.

Η ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια των τελωνειακών δραστηριοτήτων μεγαλώνει με την επέκταση της Κοινότητας. Σε συνδυασμό με το σχεδιασμό των προτύπων για τους ελέγχους, η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων θα παράσχει αυξημένες εγγυήσεις για την τήρηση των προτύπων στη διευρυμένη Κοινότητα.

Μεταβολή των τελωνειακών εργασιών

Οι εργασίες που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του προγράμματος πρέπει να προσαρμοστούν στις εξωτερικές αλλαγές. Η δράση στον τομέα των προϊόντων παραποίησης ή απομίμησης, καταδεικνύει τη σημασία συνεργασίας των τελωνείων με στόχο την αντιμετώπιση των αυξανόμενων απειλών που δέχονται οι επιχειρήσεις και η απασχόληση στην Κοινότητα. Το πρόγραμμα (μέσω των ανταλλαγών, της υποστήριξης ειδικευμένων ομάδων κ.λπ.) έχει συμβάλει αναμφισβήτητα στην ενίσχυση των προσπαθειών των κρατών μελών να αντιμετωπίσουν το αυξανόμενο πρόβλημα σχετικά με τα προϊόντα παραποίησης/απομίμησης. Τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν την εκ μέρους των κοινοτικών τελωνείων κατάσχεση 68 εκατομμυρίων ειδών παραποίησης ή απομίμησης το 2000 (έναντι 25 εκατομμυρίων το 1999), που σύμφωνα με τους υπολογισμούς ισοδυναμούν με νόμιμα προϊόντα αξίας μεγαλύτερης του 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ.

Τυποποίηση

Εκτός από το μεγάλο αριθμό δράσεων μηχανοργάνωσης που βελτιώνουν την τυποποίηση, οι εργασίες σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές και τις συστάσεις έχουν επιφέρει βελτιώσεις που θα συνεχιστούν καθώς όλο και περισσότερες δράσεις ολοκληρώνονται. Οι σχετικοί τομείς περιλαμβάνουν τη συνεργασία μεταξύ τελωνειακών εργαστηρίων, την ασφάλεια των προϊόντων, τα πολιτιστικά αγαθά, τις πρόδρομες χημικές ουσίες, τη σύναψη μνημονίων συμφωνίας και την ενθάρρυνση της χρήσης συσκευών σαρώσεως με ακτίνες Χ.

Εξωτερικές δραστηριότητες

Αναλήφθηκαν πολυάριθμες εξωτερικές δραστηριότητες με στόχο, ιδίως, την προετοιμασία της διεύρυνσης. Οι δράσεις επικεντρώθηκαν στη βελτίωση της ικανότητας λειτουργίας των τελωνειακών υπηρεσιών στις υποψήφιες χώρες.

Οι εξωτερικές δραστηριότητες αποσκοπούσαν, επίσης, στη βελτίωση των διασυνδέσεων με τους στενούς εμπορικούς εταίρους, που θα επιτρέψουν τη βελτίωση των ελέγχων, την πρόληψη της απάτης και την ενθάρρυνση του εμπορίου μέσω της διευκόλυνσης των συναλλαγών.

Η μελέτη διασυνδεσιμότητας των συστημάτων ΤΠ αναφέρει ιδιαιτέρως ως κρίσιμο βήμα την εξέταση της προετοιμασίας και της κατάστασης ετοιμότητας των υποψηφίων χωρών να συνδεθούν με τα κοινοτικά συστήματα.

Ανταλλαγές υπαλλήλων και γενική συνεργασία μεταξύ τελωνείων

Καλύτερη επιλογή στόχων, ανταλλαγές στους τομείς υψηλής προτεραιότητας (π.χ. βελτίωση των ελέγχων) και συγκεκριμένα προγράμματα (π.χ. κατά των δραστηριοτήτων παραποίησης/απομίμησης) έχουν οδηγήσει σε καλύτερα αποτελέσματα στον εν λόγω τομέα. Παράδειγμα αποτελεί το πρόγραμμα RALFH που αφορά τη συνεργασία μεταξύ των πέντε λιμένων μέσω των οποίων πραγματοποιείται το 70% του θαλάσσιου εμπορίου της ΕΕ, όπου πραγματοποιούνται ανταλλαγές υπαλλήλων, οι οποίοι χειρίζονται συσκευές σαρώσεως για εμπορευματοκιβώτια καθώς και υπαλλήλων που διενεργούν ειδικούς ελέγχους.

Ενέργειες στο πλαίσιο της προετοιμασίας, της πλαισίωσης και της εφαρμογής νομοθετικών μεταρρυθμίσεων

Διοργανώθηκαν σεμινάρια για την προετοιμασία της μεταρρύθμισης των οικονομικών διαδικασιών, ενώ υπάρχει μόνιμο πλαίσιο επαφών με τις επιχειρήσεις (ομάδα επαφών) που συνεργάζονται για τη μεταρρύθμιση της διαμετακόμισης, για την οποία πραγματοποιείται συντονισμός των εθνικών σχεδίων διαχείρισης. Λειτουργεί δίκτυο συντονιστών της διαμετακόμισης και διοργανώθηκε σεμινάριο για την εκπαίδευση των εκπαιδευτών.

4. Πρόταση για νέο προγράμμα " Τελωνεια 2007"

A. Εισαγωγή

- Τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του προγράμματος "Τελωνεία 2002" καταδεικνύουν ότι θα συνέφερε ιδιαιτέρως την Κοινότητα η συνέχιση, αλλά και η διεύρυνση, αυτού του προγράμματος. Οι βελτιώσεις, που καταγράφονται ήδη σε σημαντικούς τομείς όπως η μηχανοργάνωση, η μεταρρύθμιση της διαμετακόμισης, η ανάλυση κινδύνων και οι έλεγχοι, θα αποτελέσουν καλύτερη βάση για την καταπολέμηση της απάτης και τον καθορισμό σαφέστερων προτύπων, στα οποία θα πρέπει να επικεντρωθούν οι προενταξιακές δραστηριότητες των υποψηφίων χωρών.

- Στο πλαίσιο του προγράμματος, θα πρέπει να επιδιωχθεί η επιτάχυνση της μηχανοργάνωσης των τελωνείων καθώς και ο εξορθολογισμός και η βελτίωση των τελωνειακών διαδικασιών μέσω μεγαλύτερης συνεργασίας και εφαρμογής σύγχρονων συστημάτων.

- Εξάλλου, η πρόσφατα καθιερωθείσα δομή λειτουργίας παρέχει σταθερή βάση για την κατάρτιση νέου προγράμματος και τη διασφάλιση θετικών και πρακτικών αποτελεσμάτων πλήρως συμβατών με την τελωνειακή στρατηγική που ενέκρινε το Συμβούλιο στις 31 Μαΐου 2001 [8].

[8] ΕΕ C 171 της 15.6.200, σ. 1.

- Η νέα πρόταση πρόκειται να βασιστεί σε προηγούμενα αποτελέσματα και να περιέχει τις ακόλουθες βελτιώσεις σε σχέση με το πρόγραμμα "Τελωνεία 2002" :

- Μεγαλύτερη έμφαση στην προετοιμασία της διεύρυνσης και στην καταπολέμηση της απάτης

- Ανάληψη νέων πρωτοβουλιών μηχανοργάνωσης για να τυποποιηθούν οι προδιαγραφές και η ορθή επεξεργασία των ανταλλασσόμενων στοιχείων μεταξύ των επιχειρήσεων και των κρατών μελών

- Καλύτερη δομή των στόχων και των μέσων εργασίας

B. Στόχοι του νέου προγράμματος

Κύριος στόχος παραμένει η διασφάλιση ότι το κοινοτικό δίκαιο εφαρμόζεται από τα τελωνεία με τέτοιο τρόπο, ώστε να διατηρείται η ορθή λειτουργία της ενιαίας αγοράς στη διευρυμένη Κοινότητα. Το γεγονός αυτό απαιτεί ανάλογη μεταχείριση σε ολόκληρη την Κοινότητα, αυξημένη προσοχή για την προστασία των συμφερόντων της Κοινότητας και των πολιτών και προσπάθειες για τη στήριξη ενός ανταγωνιστικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Επιβάλλεται να δοθεί έμφαση στα ακόλουθα στοιχεία:

1. Εξασφάλιση της συνεχούς χρήσης του προηγουμένου συστήματος που βασιζόταν στο CCN/CSI και στις κύριες εφαρμογές πληροφορικής όπως το TARIC, το NCTS, το σύστημα διαχείρισης της επιτήρησης δασμολογικών ποσοστώσεων (TQS) κ.λπ.

2. Η διεύρυνση θα αποτελέσει σύντομα πραγματικότητα. Είναι ουσιαστικό να συνεχιστεί η τυποποίηση των σημερινών μεθόδων εργασίας και να παρασχεθεί πρακτική υποστήριξη στις υποψήφιες χώρες. Τα πρότυπα για τους ελέγχους και τις κατευθυντήριες γραμμές που θα διευκολύνουν την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου θα πρέπει να καταλαμβάνουν σημαντική θέση στο νέο πρόγραμμα.

- Θα εξακολουθήσει να απαιτείται βελτίωση της μηχανοργάνωσης για να διατηρηθεί η ποιότητα των ελέγχων σε μια διευρυμένη κοινότητα. Θα πρέπει, επίσης, να αυξηθούν οι προσπάθειες για την πρόσβαση των υποψηφίων χωρών στα κοινοτικά συστήματα.

- Η πρακτική υποστήριξη και η κατάρτιση σε όλες τις πτυχές της εφαρμογής των κοινοτικών διατάξεων (ειδικότερα εκείνων του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα) από τα τελωνεία θα αποτελέσουν κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα του προγράμματος.

3. Επιβάλλεται να βελτιωθεί η δράση για την καταπολέμηση της απάτης.

- Σημαντικό στοιχείο του προγράμματος αποτελεί η βελτίωση της διαχείρισης κινδύνων, ώστε οι έλεγχοι να επικεντρωθούν στους τομείς υψηλού κινδύνου, καθώς και η εφαρμογή των εν εξελίξει πειραματικών προγραμμάτων για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους.

- Σημαντικό στοιχείο θα αποτελέσει, επίσης, η διεύρυνση της λειτουργικής συνεργασίας στο πλαίσιο προγραμμάτων συνεργασίας μεταξύ εθνικών τελωνειακών υπηρεσιών, όπως το πρόγραμμα RALFH.

4. Η μείωση του κόστους συμμόρφωσης θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία ενός ανταγωνιστικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

- Δεδομένου ότι το ύψος των δασμών μειώνεται σταθερά, το κόστος των τελωνειακών διαδικασιών αυξάνεται και θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι δεν θα καταστεί δυσανάλογο.

- Το κόστος συμμόρφωσης σε μια κοινότητα με 15 τελωνειακές διοικήσεις οι οποίες διαθέτουν διαφορετικά συστήματα πληροφορικής μπορεί να είναι σημαντικά υψηλότερο απ' ό,τι για τους εμπορικούς εταίρους της Κοινότητας. Αν και αυτό το ζήτημα απαιτεί, επίσης, νομοθετικές αλλαγές, είναι δυνατό να γίνουν ήδη πολλές ενέργειες και να υπάρξουν θετικά αποτελέσματα όσον αφορά τη λειτουργία μέσω της τυποποίησης των όρων εισαγωγής δεδομένων, ιδιαίτερα για τις διασαφήσεις.

- Τελικός στόχος πρέπει να είναι η εξέλιξη προς ένα τελωνείο που δεν θα χρησιμοποιεί χαρτί ("ηλεκτρονικό τελωνείο"), όπου ο μέγιστος όγκος στοιχείων θα μεταφέρεται ηλεκτρονικά.

5. Οι δράσεις κατάρτισης θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες που προκύπτουν από τις διάφορες δραστηριότητες στο πλαίσιο του προγράμματος.

Για να εξασφαλιστεί η ορθή παρακολούθηση του συνόλου των στόχων, όλες οι ενέργειες (με εξαίρεση τις μεμονωμένες ανταλλαγές) θα πρέπει να αποτελούν το αντικείμενο συγκεκριμένης πρότασης που θα διατυπώνεται σε τυποποιημένο έντυπο και θα περιλαμβάνει κάθε μετρήσιμο δείκτη. Σημαντικά αιτήματα για χρηματοδότηση θα πρέπει, επίσης, να συνοδεύονται από λεπτομερές σχέδιο εφαρμογής, που θα αναφέρει τις υποχρεώσεις των αντίστοιχων συμβαλλομένων μερών.

Γ. Μέσα του προγράμματος

Τα μέσα του προγράμματος περιλαμβάνουν την πλήρη σειρά μέσων που χρησιμοποιούνται για το πρόγραμμα "Τελωνεία 2002" (συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής πληροφοριών και των συστημάτων επικοινωνιών, των ομάδων διαχείρισης και των ομάδων έργου, της συγκριτικής αξιολόγησης, των σεμιναρίων, των συναντήσεων εργασίας κ.λπ.).

Οι πληροφορίες για όλες τις δράσεις διαβιβάζονται στα αρμόδια όργανα διαχείρισης για να διασφαλίζεται ότι αξιοποιείται πλήρως κάθε εμπειρία που αποκτάται προς όφελος της Κοινότητας.

Δ. Χρηματοδότηση του προγράμματος

Κοινότητα

Οι δαπάνες λειτουργίας τις οποίες αναλαμβάνει η Κοινότητα είναι δυνατό να κατανεμηθούν σε τρεις κύριες κατηγορίες: κοινές δράσεις, δράσεις στον τομέα ΤΠ και άλλες δράσεις.

Οι κοινές δράσεις περιλαμβάνουν σεμινάρια, ανταλλαγές, παρακολούθηση, συγκριτική αξιολόγηση, κατάρτιση και άλλες δράσεις που συμφωνούνται στο πλαίσιο του άρθρου 13. Οι δαπάνες που αφορούν τις κοινές δράσεις θα πρέπει λογικά να είναι περίπου οι ίδιες για κάθε έτος του προγράμματος, αν και είναι πιθανό να υπάρξει μετατόπιση των δαπανών από τα σεμινάρια προς τις δράσεις παρακολούθησης και συγκριτικής αξιολόγησης. Το κόστος των κοινών δράσεων υπολογίζεται σε 18,825 εκατομμύρια ευρώ για ολόκληρη τη διάρκεια του προγράμματος.

Οι δράσεις του προγράμματος στον τομέα ΤΠ που αφορούν τη λειτουργία και την εξέλιξη των υφισταμένων συστημάτων θα ανέλθει σε 71,545 εκατομμύρια ευρώ κατά τη διάρκεια της πενταετούς περιόδου.Οι δράσεις ΤΠ σχετικά με την ανάπτυξη συστημάτων που προορίζονται να διευκολύνουν την ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τελωνειακών υπηρεσιών και επιχειρήσεων, θα ανέλθουν σε 7,4 εκατομμύρια ευρώ κατά τη διάρκεια της πενταετούς περιόδου.

Επιπλέον, οι δραστηριότητες που έχουν σχέση με τη διασύνδεση των συστημάτων των υποψηφίων χωρών με τα κοινοτικά συστήματα, ως τμήμα της διαδικασίας διεύρυνσης και το κόστος της ανάπτυξης και της επέκτασης των υφισταμένων συστημάτων (ειδικότερα το σύστημα για τη διαμετακόμιση και το CCN/CSI), ώστε να είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις ανάγκες των νέων κρατών μελών, θα ανέλθουν σε 22,74 εκατομμύρια ευρώ για ολόκληρη τη διάρκεια του προγράμματος.

Οι άλλες δράσεις περιλαμβάνουν τις ομάδες διαχείρισης και τις ομάδες του έργου, οι οποίες είναι σημαντικές για την αποτελεσματική και αποδοτική λειτουργία του προγράμματος καθώς και των εξωτερικών δραστηριοτήτων που αναλαμβάνονται ιδίως στις υποψήφιες χώρες. Το κόστος αυτών των δραστηριοτήτων θα ανέλθει σε 4,175 εκατομμύρια ευρώ κατά την πενταετή διάρκεια του προγράμματος.

Οι εξωτερικές δράσεις που παρέχουν τεχνική βοήθεια και κατάρτιση σε τρίτες χώρες θα ανέλθουν σε 8,315 εκατομμύρια ευρώ.

Το συνολικό ποσό που θα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό της Κοινότητας θα ανέλθει συνεπώς σε 133 εκατομμύρια ευρώ.

Υποψήφιες χώρες

Οι γενικοί και ειδικοί όροι της συμμετοχής των υποψηφίων χωρών στο πρόγραμμα "Τελωνεία 2002" διέπονται από τις κατάλληλες διεθνείς νομικές πράξεις που προβλέπουν αυτόματη παράταση σε περίπτωση που το πρόγραμμα "Τελωνεία 2002" παραταθεί χωρίς ουσιαστική αλλαγή. Εάν το πρόγραμμα "Τελωνεία 2007" δεν θεωρηθεί ως παράταση του προγράμματος "Τελωνεία 2002", αλλά ως διάδοχο πρόγραμμα, θα χρειαστούν νέες νομικές πράξεις. Δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για το κόστος συμμετοχής των υποψηφίων χωρών στο πρόγραμμα, δεδομένου ότι οι συνεισφορές τους θα αντιμετωπισθούν ως πρόσθετα κεφάλαια για το πρόγραμμα, που θα χρησιμοποιηθούν για τη συμμετοχή των χωρών που έχουν επιλέξει να συμμετάσχουν.

Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι διάφορες υποψήφιες χώρες χρησιμοποιούν ήδη προγράμματα προενταξιακής βοήθειας για να ενισχύσουν τις τελωνειακές υπηρεσίες τους. Οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από αυτά τα προγράμματα θα συνεχιστούν κατά πάσα πιθανότητα και μετά την προσχώρηση. Θα απαιτηθεί, συνεπώς, μεγάλος συντονισμός για να αποφευχθεί η ενδεχόμενη επανάληψη των ίδιων δραστηριοτήτων.

5. Συμπεράσματα

Η ενδιάμεση έκθεση σχετικά με το πρόγραμμα "Τελωνεία 2002" και οι αντιδράσεις των κρατών μελών καταδεικνύουν ότι η νέα δομή λειτουργίας και η περισσότερο λειτουργική προσέγγιση που υιοθετήθηκε παράγουν αποτελέσματα με μακροπρόθεσμα οφέλη για την Κοινότητα.

Ένα νέο πρόγραμμα που προβλέπει τόσο τη συνέχιση όσο και την επέκταση σε αυτόν τον τομέα δικαιολογείται:

- για να ενθαρρύνει την απασχόληση, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ανταγωνιστικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος με μειωμένο κόστος συμμόρφωσης.

- για να προετοιμάσει τη διεύρυνση και, μετά τη διεύρυνση, την πλήρη ενσωμάτωση των νέων κρατών μελών, έτσι ώστε όλες οι τελωνειακές διοικήσεις στη διευρυμένη Κοινότητα να μπορούν να ενεργούν σαν μια ενιαία διοίκηση.

- για να βελτιώσει την προστασία που προσφέρουν τα τελωνεία στον καταναλωτή και στα δημοσιονομικά συμφέροντα της Κοινότητας.

Αυτές οι προτεραιότητες για το μέλλον, μαζί με τη στήριξη που ήδη έχει παρασχεθεί στα κράτη μέλη, αποτελούν σημαντικό επιχείρημα υπέρ της συνέχισης του έργου που επιτελείται στο πλαίσιο του προγράμματος "Τελωνεία 2002".

Προτείνεται, συνεπώς, να εγκριθεί η συνημμένη "πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την έγκριση προγράμματος δράσης για τα τελωνεία στην Κοινότητα ("Τελωνεία 2007").